comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& diuinitas. h uiꝰ itaq dumitas corporalis
urxp̃o ẽ. non exparte s tota: neq portio ẽ.
s plenitudo. ita corporalit̃ manensut unĩ
sĩt. ita unii uͭt adeo ñ differat ds̃. ita in¬
differens adeo ds. ut ꝑfectum dm̃ substi¬
tuerit ꝑfecta natiuitas. ita aut̃ ꝑfecta na¬
tiuitas subsistat. qi indõ ex dõ nato corpora¬
lit duumitatis inhabitet plenitudo:

Expanded text:
 divinitas . Hujus itaque divinitas corporalis in Christo est, non ex parte, sed tota; neque portio est, sed plenitudo: ita corporaliter manens, ut unum sint; ita unum sunt, ut a Deo non differat Deus; ita indifferens a Deo Deus, ut perfectum Deum substituerit perfecta nativitas; ita autem perfecta nativitas subsistat, quia in Deo ex Deo nato corporaliter divinitatis inhabitet plenitudo.
Abbreviated transcription (Latin):
ralit̃ plenitudo. Et si queras quȩ sit habi¬
tatio corporalis: intellige quid sit loqͥ inlo¬
quente. & inuiso uideri. & inoꝑante oꝑars.
& indo dm̃. & ex toto totũ. & ex uno unũ:
& ita corporalis diuinitatisplenitudinẽ re¬
cognosce. Et cuiꝰ hȩc diuinitatis corporalit

Expanded text:
ralis. Cujus sit. --Et si quaeras quae sit habitatio corporalis; intellige quid sit loqui in loquente, et in viso videri, et in operante operari, et in Deo Deum, et ex toto totum, et ex uno unum: et ita corporalis divinitatis plenitudinem recognosce. Et cujus haec divinitatis c
Abbreviated transcription (Latin):
nionẽ in filio etiã in carne nato ꝑsacram̃¬
tũ spiritalis huiꝰ unctionis ostendens.
cũ post consummati baptismi natiuitatẽ
tũ hȩc qꝙͦ ꝓpͥetatis significatio audita ẽ.
uoce testante de cęlo. filius m̃s estu.
ego hodie genui te. N on enĩ uł
ipse suꝑ se eẽ. uł sibi de cęlis ad¬
eẽ. uł ipsum se cognominasse sibi filiũ
intelligendus ẽ: s om̃is hec fid̾i nr̃e fu¬
it demonstratio. ut sub ꝑfecte acuerȩ
natiuitatis sacramento unitatẽ natu¬
rȩ manentis infilio. qui etiã homo eẽ
cȩꝑat nosceremꝰ. & patrẽ quidẽ in dei
spũ ita significari reꝑtum ẽ. filium u̾
hoc mͦ demonstratũ intelligimꝰ. cũ dic̃
quod si in sp̃u dĩ ego eicio demones. uti¬
q appropiauit in uobis regnũ dĩ. se sci¬
licet id ÷ naturȩ suȩ potestate demonẽ
eicere demonstrans. qui non nisi dĩ sp̃u
eici possent. E st autẽ & in sp̃u dĩ sp̃c pa¬

Expanded text:
nionem in Filio etiam in carne nato per sacramenionem in Filio etiam in carne nato per sacramentum spiritalis hujus unctionis ostendens , cum post consummati baptismi nativitatem tum haec quoque proprietatis significatio audita est, voce testante de coelo: Filius meus es tu, ego hodie genui te . Non enim vel ipse super se esse, vel sibi de coelis adesse, vel ipsum se 231 cognominasse sibi filium intelligendus est: sed omnis haec fidei nostrae fuit demonstratio, ut sub perfectae ac verae nativitatis sacramento, unitatem naturae manentis in Filio, qui etiam homo esse coeperat, nosceremus. Et Patrem quidem in Dei Spiritu ita significari repertum est. Filium vero hoc modo demonstratum intelligimus, cum dicit: Quod si in Spiritu Dei ego ejicio daemones, utique appropiavit in vobis regnum Dei: se scilicet, id est, naturae suae potestate daemones ejicere demonstrans, qui non nisi Dei Spiritu ejici possint. Est autem et in Spiritu Dei Spiritus pa
Abbreviated transcription (Latin):
Ni amq iccireo dictũ existimo inutroq
filiũ inpatre. uł patrem infilio credere¬
mus. scilicet ne loco ds manens mnusquã
alibi extare uideret᷑. a sese. Homo enim
aut aliquid aliud ei simile cũ alicubi erit
tam̃ alibiñ erit. qr id quod est illic conti¬
net᷑ ubi suerit. infirma ad id natura eiꝰ
ut ubiq sit. qui insistens alicubisit. ds̃
aut̃ immensȩ uirtutis. uiuens potestas.
quȩ nusquã non assit. nec desit usquam.
se omnẽ ꝑsua ẽ docet. & sua ñ aliud qͣm
se eẽ significat ut ubi sua insint. ipse ẽẽ
intelligit᷑. ñ autẽ corporali mͦ cũ alicubi
insit. si & ubiq ẽẽ credat᷑: cũ ꝑ sua in
om̃ib ẽẽ non desinat. ñ aliud aut̃ sint
quã quod est ipse quȩ sua sunt. Et hȩi¬
quidem ad naturȩ intelligentiã dicta
ita existimo intelligi oportere. quod spm̃
quod eumunguat & mittat ad euange¬
lirandũ. Pat̃nȩ enim naturȩ uirtus in
eo manifestari uidet᷑. naturȩ suȩ cõmu-¬

Expanded text:
Namque idcirco dictum existimo in utroquFilium in Patre vel Patrem in Filio crederemus: scilicet ne loco Deus manens, nusquam alibi exstare videretur a sese. Homo enim, aut aliquid aliud ei simile, cum alicubi erit, tamen alibi non erit: quia id, quod est illic, continetur ubi fuerit: infirma ad id natura ejus, ut ubique sit, qui insistens alicubi sit. Deus autem immensae virtutis vivens potestas, quae nusquam non adsit, nec desit usquam, se omnem per sua edocet, et sua non aliud quam se esse significat: ut ubi sua insint, ipse esse intelligatur. Non autem corporali modo, cum alicubi insit, non et ubique esse credatur: cum per sua in omnibus esse non desinat; non aliud autem sint, quam quod est ipse, quae sua sunt. Et haquidem ad naturae intelligentiam dicta ita existimo intelligi oportere, quod Spiriquod eum ungat, et mittat ad evangelizandum. Paternae enim naturae virtus in eo manifestatur; naturae suae commu
Abbreviated transcription (Latin):
rius ds̃ ẽ. qui inoꝑante & loquente & uiso
dõ ds & oꝑatus & locut᷑ & iusussit. Hoc
cicła intelligit. hoc hynagoga ñ credit.
hoc phylosophia non sapit. unum exuno. &
totum atoto dm̃ & filium neq ꝑnatuuita-¬
tẽ patri ademisse qͦdtotꝰ ẽ. neq. hoc ipsũ to-¬
tum ñ secum nascendo tenuisse. Et quisqͥs
inhac infidelitatis stulticia detinebit᷑. aut

Expanded text:
operante et loquente et viso Deo, Deus et operatus et locutus et visus sit. Hoc Ecclesia intelligit, hoc Synagoga non credit, hoc philosophia non sapit, unum ex uno, et totum a toto, Deum et filium, neque per nativitatem Patri ademisse quod totum est, neque hoc ipsum totum non secum nascendo tenuisse. Et quisquis in hac infidelitatis stultitia detinebitur, aut
Abbreviated transcription (Latin):
re necessitate: ut inuisibilis dĩ imago uisi¬
bilissit. Ac ne forma potiꝰqm̃ naturȩ una¬
go ec̃ intelligeret᷑: iccirco inuisibilis dĩ ima¬
go ẽ naturaineo dĩ ꝑ naturȩ suȩ uirtutẽ in¬
genitus itaq om̃is creaturȩ ẽ. q inipso oĩa
creata st̃. Et ne quod imipso creata om̃ia
st̃. non ad ipsũ quisqũa auderet referre: a
om̃ia s̃. Et hȩc quidem ad exordia ꝑtinẽt
ereaturaꝵ. C eterũ ob dispensationẽ corpo¬
ris nr̃i ait. Et ipse cͤaput corporis eccłȩ. qui
ẽ initium pͥmogenit᷑ ex mortuis. ut fieret
in om̃ib: ipse primatũ tenens. qi inipso cõ¬

Expanded text:
rae necessitate, ut invisibilis Dei imago visibilis sit. Ac ne formae potius, quam naturae imago esse intelligeretur; idcirco invisibilis Dei imago est, natura in eo Dei per naturae suae virtutem ingenitus itaque omnis creaturae est, quia in ipso creata omnia sunt. Et ne quod in ipso creata omnia sunt, non ad ipsum quisquam auderet referre, aiomnia sunt. Et haec quidem ad exordia pertinent creaturarum. Caeterum ob dispensationem corporis nostri ait: Et ipse est caput corporis Ecclesiae, qui est initium, primogenitus ex mortuis, ut fieret in omnibus ipse primatu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is creaturȩ ẽ. id̾ initium pͥmogenitus
ex mortuis ẽ. ur in om̃ib teneat pͥmatũ. dũ
nobis corpus ẽ. qui dĩ imago ẽ. dum qui
pͥmogenitus creaturȩ ẽ. idempͥmogenitꝰ ad
ȩt̾nitatẽ ẽ eui spiri talia debent un
pͥmogenito creata quod maneant: ei & huma¬
na debeant quod in pͥmogenito ex mortuis¬
uitȩ renascant᷑ ȩternȩ. Ipse ẽ enim initium.
ei om̃ia constant. in ipso cõplacita plenitu¬
do consistit. dumineo ꝑ ipsũ in eũ reconci¬
liant᷑ om̃ia. in quo ꝑ ipsũ in ipso om̃ia st̃ cre¬
creari. Utiq om̃ia in eo & ꝑ eũ. Cum ineo
creant᷑ om̃ia: intellige etiã eum cuiꝰ imago
ẽ. creantẽ in eo om̃ia. Cum aut̃ quȩ ineo
imago ẽ. naturã eiꝰ cuiꝰ imago ẽ in eẽ cogno¬
sce. Et ꝑ se enim ereat quȩ inipso creant᷑.:
sicuti ꝑ ipsũ reconciliant᷑ & in eo omnia.
Cumineo reconciliant᷑: paternȩ in eo nau¬
nitatis app̃hende naturã reconciliantẽ sibi

Expanded text:
nitus ex mortuis est: ut in omnibus teneat primatum, dum nobis corpus est, qui Dei imago est; dum qui primogenitus creaturae est, idem primogenitus ad aeternitatem est, ut cui spiritalia debent, mogenito creata, quod maneant; ei et humana debeant, quod in primogenito ex mortuis renascantur aeterna. Ipse est enim initium, ei constant, in ipso complacita plenitudo consistit; dum in eo per ipsum in eum reconciliantur omnia, in quo per ipsum in ipso omnia sunt creCreari utique omnia in eo per eum. Cum in eo creantur omnia, intellige etiam eum cujus imago est creantem in eo omnia. Cum autem quae in eo go est inesse 250 cognosce. Per se enim creat, quae in ipso creantur: sicuti per ipsum reconciliantur in eo omnia. Cum in eo reconciliantur, paternae in eo unitatis apprehende naturam reconciliantem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
N on ꝑicliclitatur ꝑ plures p̃dicationes
fides una ne una sit. E uangłista enĩ dictũ
a domino docuerat. qui me uidit. uidet &
patrem. S nunquid doctor gentiĩ paulus
uirtutẽ dicti dominici aut ignorauit. aut
tacuit dicens. qui est imago dĩ inuisibił:
Et interrogo utrũ uisibilis imago ẽ inuisi¬
adspeciẽ. I mago enĩ formam necc̃ẽ est eiꝰ
reddat. cuiꝰ imago ẽ. Qui uolunt autem
alteriꝰ generis infilio ẽẽ naturã. constitu¬
ant cuiꝰ modi filiũ imaginẽ ẽẽ inuisibił
di uelint: anne corporeã. & contẽplabilẽ &
ex locis in loca motu incessuq circumua-¬
gam. Meminerint tam̃ scđm euangłia
& corporali mͦ. non erit inuisibilis di imago
corporeus: nec indefinitȩ speciei desinita
qui me uidit uidet & patrem: neq apł
tacuit qualis eẽt qui est imago di in uisi¬
bilis. Dñs enim dixerat. si non facio oꝑa
patris mei. nolite mͥ credere. hinc uideri
inse patrẽ docens. q̃d oꝑa eiꝰ efficeret: ut in¬

Expanded text:
Non periclitatur, per plures praedicationes fides una, ne una sit. Evangelista enim dictum a Domino docuerat, Qui me vidit, vidit et Patrem . Sed numquid doctor gentium Paulus virtutem dicti dominici aut ignoravit, aut tacuit, dicens: Qui est imago Dei invisibilis ? Interrogo utrum visibilis imago est invisiad speciem? Imago enim formam necesse est ejus reddat, cujus et imago est. Qui volunt autem alterius generis in Filio esse naturam, constituant cujusmodi Filium imaginem esse invisibilis Dei velint. Anne corpoream, et contemplabilem, et ex locis in loca motu incessuque circumvagam? Meminerint tamen, secundum Evangeliaet corporali modo; non erit invisibilis Dei imago corporeus, nec indefiniti species definita Qui me vidit, vidit et Patrem ; neque Apostolus tacuit qualis esset, Qui est imago Dei invisibilis . Dominus enim dixerat, Si non facio opera patris mei, nolite mihi credere , hinc videri in se Patrem docens, quod opera ejus efficeret; ut in
Abbreviated transcription (Latin):
pe quem signauit d̾s. E quis est quẽ signa-¬
uit ds. E iluis utiq hominis: escã scilicet pre¬
bensuite ȩt̃nȩ. Et qui tandem sunt. quibꝰ
p̃bet illã. Illi nãq qui oꝑabunt᷑ escam ñ inte¬
reuntem. Atq itaq oꝑa esca ẽ. eadẽ oꝑatio d̾i
ẽ. ieũ scilicet credidisse quẽ misit. S hȩc lo¬
quit᷑ filius hominis. E quomꝰ escã uite et̃nȩ
filius hominis dabit: S sacramentũ salutis
sue nescit. qui nescit filium hominisdantẽ
quero. qui tande intelligentiȩ sensussit. fili¬
um hominis apatre signatum dõ. Ac pͥmũ¬

Expanded text:
pe quem signavit Deus. Et quis est, quem signape quem signavit Deus. Et quis est, quem signavit Deus? Filius utique hominis, escam scilicet praebens vitae aeternae. Et qui tandem sunt, quibus praebet eam? Illi namque qui operabuntur escam non intereuntem. Atque ita quae opera escae est, eadem operatio Dei est, in eum scilicet credidisse quem misit. Sed haec loquitur filius hominis. Et quomodo escam vitae aeternae filius hominis dabit? Sed sacramentum salutis suae nescit, qui nescit filium hominis dantemtum. Hic nunc quaero, qui tandem intelligentiae sensus sit, filium hominis a Patre signatum Deo? 43. Deu
Abbreviated transcription (Latin):
& unum eẽt uterq quod dñs ẽ: quia
imꝑfectũ & deo nisi dominꝰ sit. & dño
intelligatur eẽ nisi ds̃ sit atq ita cũ
uterq unus ẽ. & unus significat᷑ inutͦ¬
q & non est uterq sine uno: ñ exce¬
dit euangłicam p̃dicationẽ apł̃s do¬
cens. nec loquens in paulo xp̃c diuer
rit. s escam quȩ ꝑmanet inuitã ȩter¬
nam. quam filius hominis dabit uob̃:
hunc enimpat̃ signauit ds̃. Dixer̃
igit᷑ ad cum. quid faciemus ut oꝑem̃
oꝑa dei: & dixit illis. hoc est opus dĩ:
ut credatis ei quẽ misit ille. Sacram̃¬
tũ & corporationis & diuinitatis suȩ do¬
minus exponens. fidei qͦ nr̃e & spei
doctͥnã locutꝰ ẽ: ut escã ñ int̾euntẽ. sed
ꝑmanentẽ in eternum oꝑarem᷑. ut hanc et̃¬
nitatis escã dari nobis afilio hominis memi-¬
nissemꝰ. ut filiũ hominis signatũ adõ patre
sciremꝰ. ut hoc eẽ opus d̃ĩ nosceremꝰ: credere in
eũ quẽ misiss E t qͥs est quem pat̾ misit: Nẽ¬

Expanded text:
et unum esset uterque quod Dominus est: quia imperfectum et Deo, nisi Dominus sit, et Domino intelligatur esse, nisi Deus sit. Atque ita cum uterque unus est, et unus significatur in utroque, et non est uterque sine uno; non excedit evangelicam praedicationem Apostolus docens, nec loquens in Paulo Christus diversrit, sed escam quae permanet in vitam aeternam, quam filius hominis dabit vobis. Hunc enim Pater signavit Deus. Dixerunt igitur ad eum: Quid faciemus, ut operemur opera Dei? Et dixit illis: Hoc est opus Dei, ut credatis in eum, quem misit ille . Sacramentum et corporationis et divinitatis suae Dominus exponens, fidei quoque nostrae et spei doctrinam locutus est: ut escam non intereuntem, sed permanentem in aeternum operaremur, ut hanc aeternitatis escam dari nobis a filio hominis meminissemus, ut filium hominis signatum a Deo patre sciremus, ut hoc esse opus Dei nosceremus, credere in eum quem misisset. Et quis est, quem Pater misit? Nem
Abbreviated transcription (Latin):
quero utrũ alteriꝰ generis ds̃ ẽ. qui in
forma dei ds maneat: ut scdm consigna¬
tas consignantesq species insignacłis cer¬
nimꝰ. cum impssum plumbo ferrũ. &
gemma cerȩ speciem uł concauȩ inse
speciei imagini fingat. uł extantis de se
expͥmat formȩ. S si quis extiterit tam stult᷑
& uecors. ut putet quod aliud ex se ds indeum
quã dm̃ formet. & qͥ in forma dĩsit aliud aliqͥd
totus ipse quã ds̃ sit post sacramenta homi¬
nis assumpti. & ꝑ obedientiã consũmatȩ usq
ad crucis mortẽ humilitatis: audiet celestiũ
& terrestriũ & infernoꝵ. & om̃is linguȩ con¬
fessione itr̃m ingła dei patris. Inhac igit᷑ gła
si cũ informa seruili fuerat manebat. tũ cum
informa dĩ eẽt. quero quid manserit. utrum¬
ne innatura d̃i quȩ significat᷑ ingła xp̃c sp̃c

Expanded text:
quaero, utrum alterius generis Deus est, qui in forma Dei Deus maneat, ut secundum consignatas consignantesque species in sigillis cernimus, cum impressum plumbo ferrum, et gemma cerae, speciem vel concavae in se imaginis fingat, vel exstantis de se exprimat formae? Sed si quis exstiterit tam stultus et vecors, ut putet quod aliud ex se Deus in Deum quam Deum formet; et qui in forma Dei sit, aliud aliquid totus ipse quam Deus sit, post sacramenta hominis assumpti , et per obedientiam consummatae usque ad crucis mortem humilitatis: audiet, coelestium et terrestrium et infernorum et omnis linguae confessione, Jesum in gloria Dei patris . In hac igitur gloria, si cum jam forma servilis fuerit, manebit; tum cum in forma Dei esset, quaero quid manserit? utrumne in natura Dei, quae significatur in gloria, C
Abbreviated transcription (Latin):
oni apłi ipse anathema constitut᷑. cũ a¬
lit̃ ex sensu suo sapiat. nec uocat᷑ nec
baptizatus est. nec fidelis: qr inuno dõ
docꝰtrinarũ diuersitas in hisse eẽ poterit
głari: quȩ unius & dei & dñi & spei & ba¬
ptismi sinc & fidei. Unaigit᷑ fides est. pa
tre infilio & filiũ inpatre ꝑ inseparabilis
naturȩ unitatẽ consiteri. ñ confusã sed
indiscrecã. neq ꝑmixtam s indiffe¬
rentẽ. neq coher entẽ s existentẽ. neq
consũmatã. s ꝑfectã. Ni atiuitas enĩ

Expanded text:
oni Apostoli ipse anathema constitutus, cum aoni Apostoli ipse anathema constitutus, cum aliter ex sensu suo sapiat, nec vocatus, nec baptizatus est, nec fidelis: quia in uno Ddoctrinarum diversitas in his se esse poterit gloriari, quae unius et Dei et Domini et spei et baptismi sint et fidei. 41. trem in Filio et Filium in Patre per inseparabilis naturae unitatem confiteri, non confusam, sed indiscretam: neque permixtam, sed indifferentem; neque cohaerentem, sed exsistentem; neque inconsummatam, sed perfectam.
Abbreviated transcription (Latin):
manȩ ꝑuersitatis ingenia ab soluti ser¬
monis sui p̃dicatione conclusit. unũ pa
fitendo. ut int̃ hȩc nec duos deos qͥsꝗͣ
poss p̃dicare. neq unicũ: cũ tam̃ qui
ñ unicus ẽ. ñ in duos ꝓficeret. nec qui
duo ñ sunt. solitarius posset intelligi.
nunc iubratassibilis linguas heretici
serpentes siue sabelliͥ siue fotini. siue
qui nunc creaturã ẽẽ unigenitum dm̃
p̃dicatis: audi & unũ dm̃patrem. qͥs¬
quis negat filium: qr cũ pat̾ ñ nisi ꝑ
filiũ pat sit. filius ꝑ id significat᷑ in pat̾
Qui uͦ unitatem nature in differentis fili
adimit: cognoscat unum dominum
unus est dominus. deo patri ñ relin¬
quitur ut dñs sit at qui de tempore
atq ex carne filium deputat: cognoscat
quia ꝑ eum om̃ia. & nosꝑ ipsum. & extͣ
tempora sit condens omia intemporał
immensitas. S int̾ea religat. qr una
spes uocationis ẽ. & unũ baptisma. & fi¬
desuna: & post hec aduersans p̃dicati¬

Expanded text:
manae perversitatis ingenia absoluti sermanae perversitatis ingenia absoluti sermonis sui praedicatione conclusit, unum Patfitendo; ut inter haec nec duos quisquam possit praedicare, neque unicum: cum tamen qui non unicus est, non in duos proficeret; nec qui duo non sunt, solitarius posset intelligi; nunc vibratas sibilis linguas, haeretici serpentes, sive Sabelli, sive Photine, sive qui nunc creaturam esse unigenitum Deum praedicatis. Audiet unum Deum patrem, quisquis negat filium: quia cum Pater non nisi per filium pater sit, Filius 243 per id significatur in Patre. Qui vero unitatem naturae indifferentis Filio adimit, cognoscat unum Dominum unus est Dominus, Deo patri non relinquetur ut Dominus sit. At qui de tempore atque ex carne Filium deputat, cognoscat quia per eum omnia, et nos per ipsum; et extra tempora sit condens omnia intemporalis immensitas. Et interea relegat, quia una spes vocationis est, et unum baptisma, et fides una. Et post haec adversans praedicati
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiȩ & scientiȩ dĩ ꝓotestatum ꝓfundũ.
& inscrutabiliũ iudicioꝵ confessãm intelli¬
gentiã. & in inuestigabiliũ uiarũ demon¬
stratã ignorationẽ. humanȩ tam̃ fidiusus
officio. hunc honorẽ inuestigabiliũ & in ꝑ¬
scrutabiliũ cȩlestium sacramentoꝵ ꝓfundo
reddidit dicens. Quoniã ex ipso. & ꝑipsũ.
& in ipso sunt om̃ia. ipsi gła inscła. am̃.
Id nunc ad uniꝰ naturȩ significationẽ re-¬
ferens. quod ñ nisi opus uniꝰ posse̾c ẽẽ na-¬
ut ex eo om̃ia. & ꝓpriũ xp̃o deculerit
ut ꝑ eum om̃ia. & nunc honor dĩ sit.
quod ex ipso & ꝑ ipsum & in ipsosint
unius sunt: cũ in eodem dño filio & in
eodẽ deo patre unus atq idem spirit᷑
in eo sp̃u scõ diuidens unuersa ꝑfici¬
etat. O dignus ille magnoꝵ & cȩlesti¬
um archanoꝵ conscientia. & assũptus
secretoꝵ diuinoꝵ electus q particep
ea ipsa illiciti eloquñ suentio necessa

Expanded text:
sapientiae et scientiae Dei protestatum profundum, sapientiae et scientiae Dei protestatum profundum, et inscrutabilium judiciorum confessam inintelligentiam , et ininvestigabilium viarum demonstratam ignorationem, humanae tamen fidei usus officio, hunc honorem investigabilium et inscrutabilium 242 coelestium sacramentorum profundo reddidit, dicens: Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia, ipsi gloria in saecula amen : id nunc ad unius naturae significationem referens, quod non nisi opus unius possit esse naut ex eo omnia; et proprium Christo detulerit, ut per eum omnia; et nunc honor Dei sit, quod ex ipso et per ipsum et in ipso sint unius sunt; cum in eodem Domino Filio, et in eodem Deo Patre, unus atque idem Spiritus in eodem Spiritu sancto dividens, universa perficiat. O dignus ille magnorum et coelestium arcanorum conscientia, et assumptus secretorum divinorum electusque particeps, ea ipsa illiciti eloquii silentio necessa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriũ ac sufficiens creaturis eẽt qd̃ ex deo
sunt: quid habuit necessitatis memora
eẽ: S quem ad modũ dominui & deum
utriq eoꝵ ut mutuũ eẽt ascriptũ ẽ: ita
ex quo & ꝑ quẽ relatum adutrumq ẽ.
& ad demonstrationẽ unitatis utriusq.
nec ad intelligentiã singularis. Non pa¬
tet ad occasionẽ impietatis pius sermo.
& apłica fides ñ ẽ extrap̃dicationis di¬
ligentiã. His enim se uerboꝵ ꝓprietatib
temꝑauit. ut nec duos deos intelligeret᷑
significare. neq unicum: dum & unio¬
ñem decestat᷑. nec separat unitatem.
Hoc enim ex quo om̃ia & ꝑ quem omnia.
licet ñ singularẽ constitueret inpocestate
uirtutis. ñ tam̃ diuersum demonstraret in
efficientiȩ potestate. cũ ex quo om̃ia. & ꝑ qmͣ
omĩa eiꝰ dem naturȩ ad id demonstraret au-¬
ctorẽ. utrumq aut̃ eiꝰdem naturȩ ꝓpriũ eẽ
declarat. Namq post istud diuitiarum &

Expanded text:
proprium ac sufficiens creaturis esset quod ex Deo proprium ac sufficiens creaturis esset quod ex Deo sunt; quid habuit necessitatis memorasesse? Sed quemadmodum Dominum et Deum utrique eorum, ut mutuum esset, adscriptum est: ita ex quo et per quem relatum ad utrumque est, et ad demonstrationem unitatis utriusque, nec ad intelligentiam singularis. Non patet ad occasionem impietatis ipsius sermo, et apostolica fides non est extra praedicationis diligentiam. His enim se verborum proprietatibus temperavit, quibus nec duos deos intelligeretur significare, neque unicum: dum et unionem detestatur, nec separat unitatem, hoc enim ex quo omnia, et per quem omnia, licet non singularem constitueret in potestate virtutis, non tamen diversum demonstraret in efficientia; cum ex quo omnia, et per quem omnia, ejusdem naturae ad id demonstraret auctorem. Utrumque autem ejusdem naturae proprium esse declarat. Namque post illud divitiarum et
Abbreviated transcription (Latin):
ret & dñm. nec tam̃ impium nobis ad ꝑi-¬
mendam unigeniti dĩ natiuitatẽ inuehe
audebit erumꝑe. ut quia xp̃m dominũ
apłs dixerit. nemo aliud eum pret̃ ꝗͣ
dominũ debeat confiteri. & habens dñ
ꝓprietatem. non habeat dĩ ueritatem. S
non ignorat paulus xp̃m dm̃ dicens. Quoꝵ
patres. & ex quib xp̃c. qui est suꝑ om̃ia ds.
N on hic creatura indm̃ deputat᷑. s crea¬
turarum ds̃ est. qui suꝑ om̃ia ds̃ est. Qm¬
uͦ suꝑ om̃ia ds̃ & inseparabilis apatris sit¬
spũ: disce etiam de hoc ipso de quo nunc a-¬
gitur apłi dicto. Confessus enĩ unum dm̃
ne possit seꝑabilis a se natura & sp̃c in¬
telligi. ex quo & ꝑquẽ oĩa. Om̃ia enĩ ꝑfiliũ
ex nicho substitut: lad dm̃ exqͦ oĩa: ad filiũ iͦt¬
ꝑq̃ om̃ia. apłs retulit. & ñ inuenio qͥd diffe¬
rat. cumꝑ utrumq opus sit uircutis eiꝰ¬
dem. Si enĩ ad uniuersitatis substantiã

Expanded text:
ret et Dominum; nec tamen impiam nobis ad periret et Dominum; nec tamen impiam nobis ad perimendam unigeniti Dei nativitatem inveheraudebit erumpere, ut quia Christum Dominum Apostolus dixerit, nemo aliud eum praeter quam Dominum debeat confiteri, et habens Domini proprietatem, non habeat Dei veritatem. Sed non ignorat Paulus Christum Deum, dicens: Quorum patres, et ex quibus Christus, qui est super omnia Deus . Non hic creatura in Deum deputatur: sed creaturarum Deus est, qui super omnia Deus est. uper omnia Deus et inseparabilis sit a Patre Spiritus, disce etiam hoc ipso de quo nunc agitur Apostoli dicto. Confessus enim unum Deumne possit separabilis a se naturae et spiritus intelligi ex quo, et per quem omnia? Omnia enim per Filium ex nihilo substiterunt, et ad Deum ex quo omnia, ad Filium  omnia Apostolus retulit. Et non invenio quid differat, cum per utrumque opus sit virtutis ejusdem. Si enim ad universitatis substantiam
Abbreviated transcription (Latin):
tuã heretice intellige. Si enĩ ꝓfessionẽ
uniꝰ dei ad id usurpas. ne ds̃ xp̃c sit.
& id quod unus ẽ ꝓpriũ ei sit ac singu
quod unus pat̾ ds̃ est xp̃o non reliqͥt
ut ds̃ sit: necẽe est. ut etiã scdm te u¬
nus dominꝰ xp̃c deo non relinquat
ut dñs sit. qr q̃d unum ẽ ꝓpriũ ei uelis
ẽẽ qui unus est. Si itaq unum dnm̃
dm̃ patrem eẽ negabis & dñm & quid
tum dicti dominici apł̃s tenens quod est.
Unus igit᷑ uterq ẽ. & unus cũ sit uterq ñ
solus ẽ. nec loqui sacramentũ fidei. nisi apo¬
stolica uoce poterimus: unus est ds̃. & unꝰ ẽ
ds̃ singularissit. nec tam̃ diuidens sp̃m ut
uterq ñ unũ sint. neq inuno dõ & inuno
domino discernere poteris potestatẽ. ne qͥ
& dominꝰ. Cauit enĩ apł̃s ꝑ eloquia no-¬
minũ duos uł deos p̃dicare uł dominos.
& iccirco usus est eo genere doctrinȩ: ut
inuno domino ihũ xp̃o. unum significar
& dm̃. & in uno deo patre unum significa¬

Expanded text:
tuam, haeretice, intellige. Si enim professionem unius Dei ad id usurpas, ne Christus Deus et id, quod unus est, proprium ei sit ac singulquod unus Pater Deus est, Christo non reliquit ut Deus sit: necesse est, ut etiam secundum te unus Dominus Christus Deo non relinquat ut Dominus sit; quia quod unus est, proprium ei velis esse qui unus est. Si itaque unum DomiDeum patrem esse negabis et Dominum: et quid tum dicti dominici Apostolus tenens, quod est: Unus igitur uterque est: et unus cum sit uterque non solus est. Nec loqui sacramentum fidei nisi apostolica voce poterimus. Unus est enim Deus, et Deus singularis sit: nec tamen dividis spiritum, ut uterque non unus sit. Neque in uno Deo et in uno Domino discernere poteris potestatem: ne qui et Dominus. Cavit enim Apostolus, per eloquia nominum, duos vel deos praedicare vel dominos. Et idcirco usus est eo genere doctrinae, ut in uno Domino Christo unum significaret et Deum, et in uno Deo patre unum significa
Abbreviated transcription (Latin):
diuersitatẽ generis affert. cũ talis data est
hunc enĩ pat signauit ds. Signaculoꝵ
natura ẽ. ut omnẽ imp̃ssȩ in se speciei ex¬
plicent formã. & nichil minꝰ ex eo inse habe¬
ant unde signent᷑. & dũ totum accipiunt.
q̃d impͥmit᷑. totum ex se p̃ferunt qͥcͥ quid
ñ ꝓficit exẽplũ. qr insignaculis & mathe¬
riessit. ⁊ diuersitas. & imp̃ssio. ꝑ quã mol¬
lioub naturis ualidioꝵ generum species
impͥmunt᷑. Unigenitus uͦ ds̃ & ꝑ sacramen¬
tũ salutis nr̃e hominis filius. uolens ꝓpͥeta¬
tis nobis paternȩ inse significare speciẽ:
signatum se adeo patre ait & hoc ideo:
quia uitȩ et̃nȩ escã filius hominis ẽet da¬
turus. ut ꝑ hoc potestas in eo dandȩ ad ȩt̃
nitatem escȩ intelligi possit. q omnem
inse pat̾nȩ formȩ plenitudinẽ signantis se¬
dei contineret. ut quod signass ds. ñ aluid
ex se quã formã di signantis afferret. hȩc qͥde¬

Expanded text:
diversitatem generis affert, cum talis data est, diversitatem generis affert, cum talis data est, Hunc enim Pater signavit Deus . Signaculorum natura ea est, ut omnem impressae in se speciei explicent formam, et nihil minus ex eo in se habeant unde signentur: et dum totum accipiunt quod imprimitur, totum ex se praeferunt quidquid plum, quia in signaculis et materies sit et diversitas et impressio, per quae mollioribus naturis validiorum generum species imprimuntur. Unigenitus vero Deus, et per sacramentum salutis nostrae hominis filius, volens proprietatis nobis paternae in se significare speciem, signatum se a Deo ait: et hoc ideo, quia vitae aeternae escam filius hominis esset daturus; ut per hoc ponitatem escae intelligi posset; quia omnem se paternae formae plenitudinem signantis Dei contineret, ut quod signasset Deus, non aliud ex se, quam formam Dei signantis afferret. » In e
Abbreviated transcription (Latin):
sentiendum naturȩ nr̃ȩ possit infirmitas.
Li am cum suꝑiꝰ increpatus a iudeisfuiss.
cur se equalẽ deo.filiũ se dĩꝓfitendo feciss.
responderat om̃ia sequȩ faceret patͣ face¬
re. & om̃e se apatre adeptum iudiciũ. etiã
seut patrem honorandũ. & in his om̃ib ꝓfes-¬
sus ante se filium patris exȩquauerat honori
potestate naturȩ. Dehinc dixerat ut patrem
uitã inse habere. ita eũ filio uitã inse habend̾a
dedisse: in quo significauerat nature esꝰ ꝑsa
cramentũ natiuitatis unitatẽ. Pidenĩ qđ
habet pat̾. ipsũ illud significat habendo.¬
qr ñ humano mͦ excõpositis ds est. ut in eo
aliud sit qd ab eo habet̾. & aliud sit ipse qͥ habe¬
at: s totum quod ẽ. uita ẽ. natura scilicet ꝑ¬
fecta. absoluta ⁊ infinita. & ñ ex disparibus
constituta: s uiuensipsa ꝑ totũ. Quȩ cum
qualis habet̾ talis & data ẽ. & sinatiuitatem
intelligat᷑ significare cui data ẽ. ñ tamen

Expanded text:
rae possit infirmitas. Namque cum superius increpatus a Judaeis fuisset, cur se aequalem Deo, filium se Dei profitendo, fecisset ; responderat omnia se, quae faceret Pater, facere ; et omne se a Patre adeptum esse judicium; etiam se, ut Patrem, honorandum. Et in his omnibus, professus ante se filium, Patri exaequaverat honore, potestate, natura. Dehinc dixerat, ut Patrem vitam in se habere, ita eum Filio vitam in se habendam dedisse : in quo significaverat naturae ejusdem per sacramentum nativitatis unitatem. Per id enim, quod habet Pater, ipsum illum quia non humano modo ex compositis Deus est, ut in eo aliud sit, quod ab eo habetur, at: sed totum quod est, vita est, natura scilicet perfecta et absoluta et infinita, et non ex disparibus constituta, sed vivens ipsa per totum. Quae cum qualis habetur, talis et data est, etsi nativitatem ejus intelligatur significare cui data est; non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
loquentis insinuat dicens. Qui cum infor¬
ma dei eẽt. s̃ rapinam arbitratus ẽ seẽe eqͣlẽ¬
faciens deo. s se exmaniuit formã serui
accipiens. Quem enim signauerat ds̃. ali¬
ud p̃ter quã dĩ forma esse ñ potuit. & id
quod signatum in dei forma ẽ: hoc neceẽ
ẽ totum inse counaginatũ habere quod dĩ ẽ.
Et iccirco apłs eum quẽ signauit ds̃. indĩ
forma manentẽ dm̃ p̃dicauit. Hiã assum¬
pti & cõnati in eo corporis sacramentũ locu¬
t᷑us. ait. N rapinã arbitratus ẽ se ẽẽ eqͣlem
dõ: s se exinaniuit formã serui accipiens.
Quod enĩ informa dei erat: ꝑ signantẽ se d̾m
ds̃ manebat. S quia suscipienda erat for¬
ma serui. & obediens ẽẽt futurus ad mortẽ
ñ sibi rapiens eẽ se ȩgualẽ deo. ad susceptiõẽ
se formȩ seruilis ꝑ obedientiã exinani¬
uit Exinaniuit aut̃ se exdĩforma idẽ ex
eo qd ȩqͣlis dõ erat ñ tñ eqͣlẽ sedõ ꝑrapinã¬

Expanded text:
forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed se exinanivit, formam servi accipiens . Quem enim signaverat Deus, aliud praeter quam Dei forma esse 246 non potuit: et id, quod signatum in Dei forma est, hoc necesse est totum in se coimaginatum habere, quod Dei est. Et idcirco Apostolus eum, quem signavit Deus, in Dei forma manentem Deum praedicavit. Nam assumpti et connati in eo corporis sacramentum locuturus ait, Non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed se exinanivit, formam servi accipiens. Quod enim in forma Dei erat, per signantem se Deum Deus manebat. Sed quia suscipienda erat forma servi, et obediens esset futurus ad mortem; non sibi rapiens esse se aequalem Deo, ad susceptionem se formae servilis per obedientiam exinanivit. Exinanivit autem se ex Dei forma, id est, ex eo q
Abbreviated transcription (Latin):
unus dñs. una fides. unum baptisma.
unus d̃s & pat̾ om̃iũ qͥ ẽ suꝑ om̃s ⁊ in
om̃ib nobis. ẜ id enĩ quod dicit᷑ unꝰ
ds̃ & unus dñs. deo tantum quasi uni
deo ꝓpriũ deputari uidet᷑ ut ds̃ sit. cũ
ꝓprietas uniꝰ consortiũ ñ patiatur alt̾ꝰ.
Oplane rara. ac difficilia carismatum
dona. & uere in hac utilitatũ datione
manifestatio sp̃c constituta & merito
hic diuidendarũ grarũ ordo seruat᷑ est.
ut principalis eẽc sermo sapientiȩ. uere
enĩ illud ẽ. & nemo potest: dñm ihm nisi

Expanded text:
a. Unus Deus et pater omnium et per omnes et in omnibus nobis . Per id enim, quod dicitur unus Deus et unus Dominus, Deo tantum quasi uni Deo proprium deputari videtur ut Deus sit: cum proprietas unius consortium non patiatur alterius. O plane rara ac difficilia charismatum dona, et vere in hac utilitatum datione manifestatio Spiritus constituta! Et merito hic dividendarum gratiarum ordo servatus est, ut principalis esset sermo sapientiae; vere enim illud est, Et nemo potest dicere Domi
Abbreviated transcription (Latin):
in unum dm̃ patrem credere ni ꝓficeret
ad salutem. subiecit. Et unus dñs nost̃
domini p̃dicatione demonstrans: ut nob̾
Hȩc est enim uoluntas patrismei. ut oĩs
qui uidet filuĩ & credit in eum: habeat
uitam ȩt̾nam. S fidei eccłasticȩ ordinem

Expanded text:
in unum Deum patrem credere, non proficeret in unum Deum patrem credere, non proficeret ad salutem; subjecit: Et unus Dominus nosDomini praedicatione demonstrans: ut nobisHaec est enim voluntas patris mei, ut omnis qui videt Filium, et credit in eum, habeat vit
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c dñs ñ poss intelligi. tũ deinde se¬
quens eẽt sermo scientiȩ. ut quod sapimꝰ
scient loquamur. ita ut sapiamꝰ sapien¬
tiȩ uerbũ. Terciũ uͦ donũ infide eẽt.
qr illa pͥncipalia & suꝑiora utilitatẽ do¬
ni nisi ds̃ crederet᷑ amitterent. ita at¬
nunc in huiꝰ maximi ac pulcherrimi di¬
cti apłici sacramento. hereticis om̃ib nec
uerbum sapientiȩ ẽ. nec sermoscientiȩ.
nec religionis fides: qr impietas quȩ non
capit intelligentiã. extra sermonis sci¬
entiã. & extra simplicitatẽ fidei est. Nec
enĩ quisquã quod ñ sapit loquit᷑. nec q̃d
loqui ñ potest. potest credere. Unum
hereticis occasionem tamquã incauti
sermonis simplicitas p̃staret. ut natiui¬
tatem filii ꝑ uniꝰ dei p̃dicationem ne-¬
garent. unũ dm̃ sub ꝓprietatis significa¬
tione confessus est. dicens. Unus d̃s pat̃¬
ex quo om̃ia & nos inipso. ut qui ds̃ est.
& pat̾ crederet᷑: de hinc quia nõdum hoc

Expanded text:
 non posset intelligi, tum deinde sequens esset sermo scientiae; ut quod sapimus, scienter loquamur, ita ut sapiamus sapientiae verbum: tertium vero donum in fide esset; quia illa principalia et superiora utilitatem doni, nisi Deus crederetur, amitterent: ut nunc in hujus maximi et pulcherrimi dicti apostolici sacramento, haereticis omnibus nec verbum sapientiae est, nec sermo scientiae, nec religionis fides; quia impietas, quae non capit intelligentiam, extra sermonis scientiam et extra simplicitatem fidei est. Nec enim quisquam quod non sapit, loquitur: nec quod loqui non potest, potest credere. Unum haereticis occasionem tamquam incauti sermonis simplicitas praestaret, ut nativitatem Filii per unius Dei praedicationem negarent; unum Deum sub proprietatis significatione confessus est, dicens ita: Unus Deus patex quo omnia, et nos in ipso : ut qui Deus est, et pater crederetur. Dehinc quia nudum hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ ẽ. ñ creatio: neq alteriꝰ generis d̃
est: s pat̃ & filius unum sunt. Li on
enĩ innouata natura ẽ nascendo: ut ab
originis sue ꝓprietate ẽẽt aliena. T̃ enec
hanc itaq manentis inpatre filii & pa¬
tris infilio fidem unũ dm̃ patrẽ. &. u¬

Expanded text:
n creatio. Neque alterius generis Deus est, sed Pater et Filius unum sunt: non enim innovata est natura nascendo, ut ab originis suae proprietate esset aliena. Tenet hanc itaque manentis in Patre Filii et Patris in Filio fidem, unum Deum patrem et u
Abbreviated transcription (Latin):
habitet in nobis: in differens natura fili
Quero nunc igit᷑ quomͦ ñ ex natura
unum st̃: a patre ꝓcedit sp̃c ueritatis.
a filio mitit᷑. & a filio accipit. ẜ om̃ia
quȩ habet pat̾. filii sunt. & iccirco
a mortuis excitati. ne in aliquo diffe¬
rat. xp̃i & dei natura ne ñ eadem sit.
ponens fidei. dicti huiꝰ qͦ dominici non
nescius. Si quis diligit me. & uerbu meũ
seruabit. & pat̾ meus diliget eum. & ad
eũ ueniemus. & mansionẽ apud eum faci

Expanded text:
habitet in nobis; indifferens natura Filii Quaero nunc igitur, quomodo non ex natura unum sunt? A patre procedit Spiritus veritatis: a Filio mittitur, et a Filio accipit. Sed omnia, quae habet Pater, Filii sunt: et idcirco a mortuis excitati. In aliquo differat Christi et Dei natura, ne eadem sit; ponens fidei , dicti hujus quoque dominici non nescius: Si quis diligit me, et verbum meum servabit: et pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud
Abbreviated transcription (Latin):
nera linguaꝵ. ut in signum dati spirit᷑
sc̃i linguarum sermo donet᷑. uel per
interp̃tationem linguaꝵ. ne ignoratione
fides audientiũ ꝑiclitet᷑: cum linguam
ignorantib linguȩ interp̃tator absoluat.
Inhisigit᷑ om̃ib modis adutilitatẽ unicin¬
q diuisis manifestatio sp̃c est. ꝑ hasscilic
datȩ unicuiq utilitatis admirationis. do¬
nã intelligentiã cȩlestiũ sacramentorum
mysterio. & absolutã demonstrationem.
& sollicitã cautelã: ut ꝑ spm in sp̃u cdari

Expanded text:
genera linguarum, ut in signum dati Spiritus sancti linguarum sermo donetur : vel in interpretatione linguarum, ne ignoratione fides audientium periclitetur, cum linguam ignorantibus linguae interpretator absolvit. In his igitur omnibus ad utilitatem unicuique divisis manifestatio Spiritus est, per has scilicet datae unicuique 235 utilitatis admirationes donam intelligentiam coelestium sacramentorum mysterio, et absolutam demonstrationem et sollicitam cautelam, ut per Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ & cdiuidat. s nichil aliud ostendens nobis.¬
gendus ostendit. dicens. Sicut enĩ corpus
unũ ẽ. membra aut̃ habet multa. om̃ia aut̃
in ꝑfectione uniꝰ corporis diuidentẽ: nisi
stolꝰ existimat᷑ quod dix̃. & diuisiones mi¬
nisterioꝵ sunt. idem ipse dñs. & diuisiõẽ s
oꝑationsi sunt. idem aut̃ ds̃: ut qi ministe¬
ria ad dñm retulit & oꝑationes ad deum.
nonunũ atq id ipsum in ministeriis atq
oꝑationib uideatur in telligi. accipe¬
quã hȩc membra ministerioꝵ. mẽbra oꝑatio¬
nũ sunt. cumait. uos estis corpus xp̃i. & mẽ¬
bra de membro. & quosdã quidem posuit
ds̃ in eccła. pͥmum apłos. in quib ẽ uerbũ
sapientiȩ. scd̃o ꝓpħas. in quib ẽ donum sci¬
entiȩ. tercio magistros inquib ẽ doctͥna
fidei. deinde uirtutes in quib sunt curatio¬
nes infirmitatũ. auxilioꝵ. potestates. gub̃¬
nationes ꝓphetales. & dona generũ linguaꝵ.
uł loquendi. uł interp̃tandi: certe hȩc ecclȩ

Expanded text:
t dividat. Sed nihil aliudgendus ostendit, dicens: Sicut enim corpus unum est, membra autem habet multa; omnia autem in perfectione unius corporis dividentem. 33. stolus existimatur, quod dixit: Et divisiones ministeriorum sunt, idem ipse Dominus; et divisiones operationum sunt, idem autem Deus : ut quia ministeria ad Dominum retulit, et operationes ad Deum, non unum atque idipsum in ministeriis atque operationibus videatur intelligi. Accipequam haec membra ministeriorum membra operationum sunt, cum ait: Vos estis corpus Christi et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos , in quibus est verbum sapientiae; secundo prophetas, in quibus est donum scientiae; tertio magistros, in quibus est doctrina fidei; deinde virtutes, in quibus sunt curationes infirmitatum, auxiliorum potestates, gubernationes prophetales, et dona genera linguarum vel loquendi vel interpretandi. Certe haec Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
nichil fidelium conscientiȩ incertumre¬
linquens. ipsum illum naturalis efficien¬
tiȩ docuit effectũ dicens. ut sint unũ
sicut nos unum sumꝰ: ego inhis & tu iri
unitatẽ int̾rogo utrumne ꝑ naturȩ
ueritatẽ hodie xp̃c in nobissit. anper
concordiã uoluntatis. Si enĩuere uer¬
bũ caro factũ est. & uere nos uerbũ car¬
nẽ cibo dominico sumimꝰ. quomodo ñ
naturalit̾ manere in nobis existiman-¬
ad miscuit: ita enĩ om̃s unũ sumus. qr¬

Expanded text:
UniUnilinquens, ipsum illum naturalis efficientiae docuit effectum, dicens, Ut sint unum, sicut nos unum sumus, ego in his, et tu in unitatem, interrogo utrumne per naturae veritatem hodie Christus in nobis sit, an per concordiam voluntatis? Si enim vere Verbum caro factum est, et vere nos Verbum carnem cibo dominico sumimus; quomodo non naturalitadmiscuit. Ita enim omnes unum sumus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
unum sint. Iam igit̃ unum sunt om̃s in
honore. qr ñ alius quã qui acceptus ẽ honor
datus est. neq ob aliud datus ẽ: quam ut
unũ om̃s eẽnt. Et cum ꝑ honorem datum
filio. & a filio p̃stitũ credentib om̃s unum
sint: quero quomodo filius diuersi honoris
apatre sit. cum credentes om̃s honor filii
ad unitatem paterni honoris assumat. &
insolens quidem hic forte humanȩ spei erit
sermo. s non erit infidelis. qr quamuis hoc
sperare temerariũ sit: tam̃ non credidisse
irreligiosum ẽ. cum idem atq unus nobis
& spei auctor sit & fidei. & de hoc quid̾e
plemus & copiosiꝰ suo ut congruit loco tra¬
ctabimus. Interim tam̃ etiam ex p̃senti
sermone neq in anis neq temeraria esse
hȩc spes nr̃a intelligit᷑. ꝑ acceptum igit᷑¬
& datum honorẽ. unum om̃s sunt: fidem
teneo atq causam unitatis accipio. s ñ¬
dum apprehendo rationem. quomͦ datꝰ
honor unum om̃s ẽẽ ꝑficiat.U dt̃i

Expanded text:
unum sint. Jam igitur unum sunt omnes in unum sint. Jam igitur unum sunt omnes in honore; quia non alius, quam qui acceptus est, honor datus est; neque ob aliud datus est, quam ut omnes unum essent. Et cum per honorem datum Filio, et a Filio praestitum credentibus, omnes unum sint; quaero quomodo Filius diversi honoris a Patre sit, cum credentes omnes honor Filii ad unitatem paterni honoris assumat? Et insolens 222 quidem hic forte humanae spei erit sermo, sed non erit infidelis: quia quamvis hoc sperare temerarium sit, tamen non credidisse irreligiosum est cum idem atque unus nobis et spei auctor sit et fidei. Et de hoc quidem planius et copiosius suo, ut congruit, loco tractabimus. Interim tamen etiam ex praesenti sermone neque inanis, neque temeraria esse haec spes nostra intelligitur. Per acceptum igitur et datum honorem unum omnes sunt. Fidem teneo, atque causam unitatis accipio: sed nondum apprehendo rationem, quomodo datus honor unum omnes esse perficiat. 13.
Abbreviated transcription (Latin):
existat. neq aliam aut diuersam diui¬
nitatis natiuitas habeat. quã ex qua ꝓfe¬
cta ẽ ueritatẽ: nichil nobis ambiguum
dñs ad fidem relinquens. absolute uni¬
tatis huiꝰ toto consequenti sermone do¬
cuit naturã. Id enĩ sequit᷑. ut & mun¬
dus credat. qm̃ tu me misisti. ꝑ id ergo
mundus crediturus est filiũ apatre mis¬
sum eẽ. quod om̃s qui credituri in eũs̃.
unumin patre & filio erunt: & quomodo
erunt: mex docem̃. & ego honore quẽ
dedisti mͥ. dedieis. & nunc interrogo utrõ
idipsum sit honor quod uoluntas. cum uo¬
luntas motus mentissit. At uͦ honor naturȩ
aut species aut dignitas. Honorem qͦ acceptũ
apatre. filius om̃ib qui inse credituri s̃ de¬
dit. ñ utiq uoluntatẽ: quȩ si data eẽt: ñ
haberet fides p̃mium. cumfidem nobis ne¬
cessitas affixȩ uoluntatis afferret. Accepti
ut sint unum. sicutꝰ nos unum sumus. Ob
eã qͦ causam acceptushonor datus ẽ. ut om̃s

Expanded text:
exsistat, neque aliam ac diversam diviexsistat, neque aliam ac diversam divinitatis nativitas habeat, quam ex qua profecta 221 est, veritatem: nihil nobis ambiguum Dominus ad fidem relinquens, absolutae unitatis hujus toto consequenti sermone docuit naturam. Id enim sequitur: Ut et mundus credat, quoniam tu me misisti . Per id ergo mundus crediturus est Filium a Patre missum esse, quod omnes, qui credituri in eum sunt, unum in Patre et Filio erunt. Et quomodo erunt, mox docemur: Et ego honorem, quem dedisti mihi, dedi eis . Et nunc interrogo, utrum id ipsum sit honor, quod voluntas; cum voluntas motus mentis sit, at vero honor naturae aut species aut dignitas. Honorem ergo acceptum a Patre Filius omnibus qui in se credituri sunt dedit, non utique voluntatem: quae si data esset, non haberet fides praemium, cum fidem nobis necessitas affixae voluntatis inferret. Accepti Ut sint unum, sicut nos unum sumus . Ob eam ergo causam acceptus honor datus est, ut omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Auc forte qui uerbũ est. significationem
uerbi ignorauit: & qui ueritas ẽ loqͥ uera
nesciuit: & qui sapientia ẽ in stultiloquio
errauit: & qͥ uirtus ẽ in eafuit infirmitate
ne poss eloqui. quȩ uellet intelligi Locu¬
tus plane ille ẽ uera & sincera fidei euange¬
licȩ sacramenta. neq solum locut᷑ est ad
significationẽ. s etiam ad fidem docuit.
Ita enĩ ait. ut om̃sunum sint sicut tu pat
inme & ego inte. ut & ipsi sint in nob̾. Pro
his pͥmum p̃catio est de quib dr̃. ut om̃s
unum sint: Tum deinde unitatis ꝓfectꝰ
exemplo unitatis ostendit᷑. dum ait. sicut
tu pat̾ in ine & ego inte. ut & ipsi sint in
nob̾. ut sicut pat in filio & filiꝰ inpatre est.
itꝙꝑ huniꝰ unitatis formã inpatre & filio unũ
prium ẽ ut unum sint. qr ds̃ ex dõ. &
unigenitus ex innascibili ñ potest nͥ
in originis suȩ eẽ natura. ita ut & insub¬
stantia natiuitatis sue qui genit᷑ est

Expanded text:
Aut forte qui verbum est, significationem Aut forte qui verbum est, significationem verbi ignoravit? et qui veritas est, loqui vera nescivit? et qui sapientia est, in stultiloquio erravit? et qui virtus est, in ea fuit infirmitate, ne posset eloqui quae vellet intelligi? Locutus plane ille est vera et sincera fidei evangelicae sacramenta. Neque solum locutus est ad significationem, sed etiam ad fidem docuit, ita dicens: Ut omnes unum sint, sicut tu Pater in me, et ego in te, ut et ipsi sint in nobis. Pro his primum precatio est, de quibus dicitur, Ut omnes unum sint: tum deinde unitatis profectus exemplo unitatis ostenditur, cum ait: Sicut tu, Pater, in me, et ego in te, ut et ipsi sint in nobis: ut sicut Pater in Filio et Filius in Patre est, ita per hujus unitatis formam, in Patre et Filio unum roprium est ut unum sint, quia Deus ex Deo, et unigenitus ex innascibili non potest nisi in originis suae esse natura; ita ut et in substantia nativitatis suae qui genitus est
Abbreviated transcription (Latin):
unũ sint sicut tu pat̾ in me. & ego in te. ut
& ipsi sint in nobis. Extra euangłica pro¬
missa est. quisqͥs extra fidem eoꝵ ẽ. & impiȩ
intelligentiȩ crim̃ spem simplicẽ ꝑdidit:
haber enĩ non tamueniam quã prȩmium
ignorare quod credas: qr maximũ stipendũ fid̾i
ẽ. spare quȩ nescias. at uͦ ultimȩ impiecatiꝰ
furor ẽ. aut intellecta ñ credere. aut intel¬
ligentiã corrupisse credendi. S licet ipsũ
ñ tamen potest intelligentia ñ extare di¬
ctoꝵ. Dñs patremorat. ut qui in se credi¬
turi sunt. unum sint. & sicut ipse inpa¬
tre ẽ & pat̾ in eo est. ita om̃s in his unum
sint. Quid hic ȩquaniminitatẽ. quid per
uoluntatis assensum animȩ & cordis uni-¬
tatẽ introducis: F uerat namq in uer¬
boꝵ copia & ꝓprietate ut si uoluntas unũ
eẽ eosfaceret. dñs ita p̃caretur. Pat̃ sicut
nos unum uolumus. ita & illi unumuelint.
ut unumꝑ concordiam simus omnee.¬

Expanded text:
unum sint, sicut tu Pater in me, et ego in te, ut unum sint, sicut tu Pater in me, et ego in te, ut et ipsi sint in nobis . Extra evangelica promissa est, quisquis extra fidem eorum est: et impiae intelligentiae crimen spem simplicem perdidit. Habet enim non tam veniam, quam praemium, ignorare quod credas: quia maximum stipendium fidei est, sperare quae nescias. At vero ultimae impietatis 220 furor est, aut intellecta non credere, aut intelligentiam corrupisse credendi. 11. Improprie UT non tamen potest intelligentia non exstare dictorum. Dominus Patrem orat, ut qui in se credituri sint, unum sint, et sicut ipse in Patre, et Pater in eo est, ita omnes in his unum sint. Quid hic aequanimitatem, quid per voluntatis assensum animae et cordis unitatem introducis? Fuerat namque in verborum copia et proprietate, ut si voluntas unum esse eos faceret, Dominus ita precaretur: Pater, sicut nos unum volumus, ita et illi unum velint, ut unum per concordiam simus omne