comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
audire gaudere gaudentẽ. Alacritas e¬
nĩ mentis augetur. qnͣdo alteriuis letan¬
tes ꝓlata uerba suauit̃ hauriunt᷑ S ne
hoc quoq putet᷑ otiosum. qđ post cente¬
simũ psalinũ hec exultatio fideliũ cali
numero collocat᷑: Respice enĩ dulcedinẽ
securitatemq canentiũ. ⁊ inuenies hic
imaginẽ illius premii contributã. quã
oꝑartis in eugłlio dñs pollicet᷑. quos ad
laborem uineȩ uocationis suȩ muneri¬
b inuitauit. Ipse est enĩ denarius qui
⁊ mane. ⁊ sero uenientib dabit᷑. Denariꝰ
qm̃ coronalis est: unus quia sinẽ penitꝰ
non habebit. Addita ẽ huic psalmo ⁊ al¬
fabet decora pfectio: ut gr̃e tante exulta¬
tionis ut litterarun institutio iungeretur.
All. reuersionis aggei ⁊ ⁊ acharie
ym iam frequenter
solum posuerit alł. uideamus ad¬
iectio ista nominũ qͥd uelit intelligi.
Aggeus izacharias ꝓpħe fuerunt. qͥ post
transmigrationẽ babiloniȩ sub dario re-¬

Expanded text:
audire gaudentem. Alacritas eaudire gaudentem. Alacritas enim mentis augetur, quando alterius laetantis prolata verba suaviter hauriuntur. Sed nec hoc quoque putetur otiosum, quod post centesimum nonum psalmum haec exsultatio fidelium tali numero collocatur. Respice enim dulcedinem securitatemque canentium, et invenies hic imaginem illius praemii contributam, quam operariis in Evangelio Dominus pollicetur, quos ad laborem vineae vocationis suae muneribus invitavit. Ipse est enim denarius qui et mane et sero venientibus dabitur. Denarius, quoniam coronalis est; unus, quia finem penitus non habebit. Addita est huic psalmo et alphabeti decora perfectio, ut gratiae tantae exsultationis litterarum institutio jungeretur.a, conversionis Aggaei et Zachariae. Cum jam frequenter solum posuerit Alleluia, videamus adjectio ista nominum quid velit intelligi. Aggaeus et Zacharias prophetae fuerunt qui post transmigrationem Babyloniae sub Dario re
Abbreviated transcription (Latin):
in illa non esse de qua scriptum est. sapi¬
entia huius mundi stulticia est ap̃ dm.
Iste gͦ intellectus qui in timore dñi ꝓbat᷑
inuentꝰ utilis atq fructuosus ẽ qm̃
inde nascitur qđ ad ꝑhennem głam ꝑdu¬
cere uideatur. Adiecit. laudatio eius ma¬
net in scłm scłi. Ecceintentio psalmi co¬
ta declarata est: popls ille fidelis adiabo¬
lica prauitate liberatus. grãs agens dño.
sententiam religiose mentis expressit.
Qd ⁊ hic facere debent. qui deuoti sunt:⁊
in illa cęlesti iherłm abeatis constat esse
ꝑagendaͣm. Laudatio enim eiꝰ non clau¬
ditur cermino. quia nec finẽ habere po¬
test eiꝰ beneficiũ hic laudit᷑ quia pecca¬
tores liberat. ibi predicat᷑ quia deuotos
coronat. Merito gͦ alł intitulo psalmꝰ
iste cognosettur suscepisse. qui ⁊ a lau¬
de dñi fecit inicium:⁊ in eius laude fi¬
nitus est. Conclusio.
uani bene fidelissimus popłs iste
letatus est. fuit ⁊ nr̃m gaudium

Expanded text:
in illa non esse, de qua scriptum est: Sapiin illa non esse, de qua scriptum est: Sapientia hujus mundi stultitia est apud Deum . Iste ergo intellectus qui in timore Domini probatur intentus, utilis atque fructuosus est: quoniam inde nascitur, quod ad perennem gloriam perducere videatur. Adjecit, laudatio ejus manet in saeculum saeculi. Ecce intentio psalmi tota declarata est. Populus ille fidelis a diabolica pravitate liberatus, gratias agens Domino, sententiam religiosae mentis expressit; quod et hic facere debent qui devoti sunt, et in illa coelesti Jerusalem a beatis constat esse peragendum. Laudatio enim ejus non clauditur termino, quia nec finem habere potest beneficium. Hic laudatur, quia peccatores liberat; ibi praedicatur, quia devotos coronat. Merito ergo Alleluia in titulo psalmus iste cognoscitur suscepisse, qui et a laude Domini fecit initium, et in ejus laude finitus est. Conclusio psalmi. Quam bene fidelissimus populus iste laetatus est! Fuit et nostrum gaudium
Abbreviated transcription (Latin):
nem. sicut ipse dicit. custodi animã me¬
am qũ sc̃s sum. terribile ad omĩ poten¬
tiam deitatis excelse. sicut in alio psal¬
mo dicit᷑. tu terribilis es:⁊ quis resistet
tibi: Quȩ duo ad illud ꝑtinent ut a¬
niemus aduocatum. iudicantẽ timere
debeamus. Hec enim compecent᷑ utraq
coniuncta sunt. ne nos aut solus amor ne¬
gligentes reddat. aut tantũ timor desꝑa¬
laudatio eius manet in scłm scłi. Pulcher¬
rime definttum est quid sit cimor dñi.
scilicet inicuumn sapientie. Per hunc enĩ
ad dnm̃ uelut quib dã ianuis introitur.
Nam si metus eius iudicu nesciat᷑. conuer¬
sionis medicina negligit᷑. Timeamus ul¬
ciscentẽ. ut mereamur redemptoris gr̃am¬
repꝑire. Sequit᷑. intellectus bonus om̃ib
facientib eum. Ne sapientiã putares hu¬
manam quȩ incertis casib nutat. ⁊ fluc¬
tuat: de ipsa celesti sapientia dicit. intellac¬
tus bonus idest atq salutaris uer̃us ꝗ̃ ꝯsłta

Expanded text:
nem, sicut ipse dicit: Custodi animam menem, sicut ipse dicit: Custodi animam meam, quoniam sanctus sum . Terribile ad omnipotentiam Deitatis excelsae, sicut in alio psalmo dicitur: Tu terribilis es, et quis resistet tibi ? Quae duo ad illud pertinent, ut amemus advocatum, judicantem timere debeamus. Haec enim competenter utraque conjuncta sunt, ne nos aut solus amor negligentes reddat, aut tantum timor desperaejus manet in saeculum saeculi. Pulchre definitum est quid sit timor Domini; scilicet Initium sapientiae. Per hunc enim ad Dominum velut quibusdam januis introitur. Nam si metus ejus judicii nesciatur, conversionis medicina negligitur. Timeamus ulciscentem, ut mereamur Redemptoris reperire. Sequitur, intellectus bonus omnibus facientibus eam. Ne sapientiam putares humanam, quae incertis casibus nutat et fluctuat, dicit de ista coelesti sapientia: Intellectus bonus, id est verus atque salutaris, quem constat
Abbreviated transcription (Latin):
di amꝰ: reliqua quȩ sequunt᷑: ꝑuentũ
est ad ingressum tercium. in quo dñm
saluatorem ꝓnuntiat esse uenturum.
qui timendiis. amandus. ⁊ continua
exultatione laudandus est. Conuieni¬
enter autem dr redemptionẽ misit. qm
hoc uidebantur indigere captiui. s ca¬
le pretium fuit. quod non tirannus su
meret. s ille qui absoluebat᷑ acciꝑet. Lu¬
cratus est captuius redemptionẽ suam.
⁊ ipse est magis inde ditatus qui teneba¬
tur obnoxius. Sequitur. mandauit in
eternum testamentum suum. Mandare
dicimus absentib uerba ꝑ medias desti
tas suos transmisit ad gentes. In eternũ
autẽ recte dr̃. quia nullum illi aliud
successurũ significatur. sic̃ in ueteri del¬
tamento constat effectum. Hoc est enĩ quł
cuncta eecła conclusit. quia plenttudinẽ
suam que prius fuerat ꝓmissa restituit.
Merito gͣ eternum dr. quod nullo alio indi¬
gere cognoscit᷑. Addidit. scm̃ ⁊ terribile
nomien euis. Scm̃ ꝑtinet ad incarnatio¬

Expanded text:
mus reliqua quae sequuntur. Perventum est ad ingressum tertium, in quo Dominum Salvatorem pronuntiat esse venturum, qui timendus, amandus et continua exsultatione laudandus est. Convenienter autem dicitur, Redemptionem misit, quoniam hoc videbantur indigere captivi. Sed tale pretium fuit quod tyrannus non sumeret, sed ille qui absolvebatur acciperet. Lucratus est captivus redemptionem suam, et ipse est magis inde ditatus qui tenebatur obnoxius. Sequitur, mandavit in aeternum testamentum suum. Mandare dicimus, absentibus verba per medias destintas suos transmisit ad gentes. In aeternum autem recte dicitur, quia nullum illi aliud successurum significatur, sicut in Veteri Testamento constat effectum. Hoc est enim quod cuncta conclusit, quia plenitudinem suam, quae prius fuerat promissa, restituit. Merito ergo aeternum dicitur, quod nullo alio indigere cognoscitur. Addidit, Sanctum et terribile nomen ejus. Sanctum pertinet ad incarnatio
Abbreviated transcription (Latin):
Qłã i diuicie in domo eius. ⁊ iusticia eius
manec in scłm scłi. Adhuc in bonis beati
premissa descͥptio ꝑseuerat. Beati domꝰ
est mentis secretum. ubi diuicias scãs .⁊
glam ꝑpetuam reponit. qͥsqͥs dnĩ prece¬
pta compleuerit. S illa gła non habci
finem. ille diuitiȩ non maligna subre¬
ptione disꝑeunt. s de dnĩ mandatis in¬
ueniunt. unde quicqͥd acqͥrit᷑ ꝑhenni
integritate seruetur. Deniq sic sequit᷑
⁊ iusticia eius manet in scłm scłi. Iusti¬
cia quidem hominis dr: s quȩ deo lar-¬
giente prestat᷑. Nam cũ sit iusticia no¬
men generale. aduertitur tam̃ ꝓpria.
cũ diuina dispensatione ad unũ quẽq
hominẽ res concessa ꝑuenerit. Et ne ali¬
quis se temporaliter existimaret fieri
beatum: addidit. manet in scłm scłi.
Iactenus beati illius bona narrata sunt.
nunc unde fieri possit beatus edicitur.
ne tantũ desideriũ monuisse. ñ etiam
⁊ causam docuisse uideret᷑. Ex ortum ẽ¬

Expanded text:
a et divitiae in domo ejus, et justitia ejus manet in saeculum saeculi. Adhuc in bonis beati praemissa descriptio perseverat. Beati domus est mentis secretum, ubi divitias sanctas et gloriam perpetuam reponit quisquis Domini praecepta impleverit. Sed illa gloria non habet finem; illae divitiae non maligna subreptione dispereunt, sed de Domini mandatis veniunt; unde quidquid acquiritur, perenni integritate servatur. Denique sic sequitur, et justitia ejus manet in saeculum saeculi. Justitia quidem hominis dicitur, sed quae, Deo largiente, praestatur. Nam cum sit nomen generale, advertitur tamen propria, cum divina dispensatione ad unumquemque hominem res concessa pervenerit. Et ne aliquis se temporaliter existimaret fieri beatum, addidit, manet in saeculum saeculi. Hactenus beati illius bona narrata sunt; nunc unde fieri possit beatus edicitur: ne tantum desiderium movisse, non etiam et causam docuisse videretur. Vers.
Abbreviated transcription (Latin):
solute uos custodiunt. cum ea custodi
manet in ȩternum. Nescit enĩ tituba¬
re qđ ueritas loquitur. Sequit᷑ facta
in ueritate ⁊ equitate. Mandata illa
quȩ suꝑius dixit. ut ea credereᷤ certissi¬
mis effectib esse plenissima: facta dix̃
esse quam dicta. Et ut dignitas eorũ am¬
plius appareret. adiecit. in ueritate ⁊ eqͥ¬
tate. Ueritas est. quia iam dicta cõplent᷑.
equitas quia iusticiȩ pondere ꝓferunt᷑¬

Expanded text:
solute nos custodiunt, cum ea custodirsolute nos custodiunt, cum ea custodirermanet in aeternum. Nescit enim titubare quod Veritas loquitur. Sequitur, facta in veritate et aequitate. Mandata illa, quae superius dixit, ut ea crederes certissimis effectibus esse plenissima, facta dixit esse quam dicta. Et ut dignitas eorum amplius appareret, adjecit, in veritate et aequitate. Veritas est, quia dicta complentur; aequitas est, quia justiti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissa est abrahe. Multiplicabo semen
tuum sicut stellas cęli. ⁊ sicut harenam
quȩ est in littore maris. Apuit enĩ cau¬
sam quare uirtutem oꝑm suorum annun¬
tiauit popło suo. scilicet ut daret eis he¬
reditatẽ gentium. Ipsa enĩ intentio fuit
miracłorum ut crederent: ⁊ p̃mia cõpro¬
mandata eius. Pulcherrimis uarusq
sententiis in hoc ⁊ sequenti uersu lau¬
des dnĩ descͥbunt̃. quȩ duodecima est
species definitionis. quam greci catepe non¬
latini ꝑ laudem dicunt. O ꝑa quippe¬
ueritas uirtutis eius est. quando con¬
fitentib parcit. ⁊ beatos ex impiis facii.
Oeinde cũ obstinatis penas debitas reddit.
b ꝓmissa restituit. iudiciũ qđ impiis
cõminat᷑. Qĩn qui hic precepta eius fa¬
cere negligunt. ibi uindictam ꝑpetuã
sustinebunt. Sequit᷑ fidelia omnia man¬
data eius. scͥptũ quippe ẽ serua mandata
i seruabunt te. fidelia uero sunt. qm
nullo mendatio dicta uariant᷑.S ab¬

Expanded text:
promissa est Abrahae: Multiplicabo semen promissa est Abrahae: Multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli et sicut arenam quae est ad oram maris . Aperuit enim causam quare virtutem operum suorum annuntiabit populo suo; scilicet ut daret eis haereditatem gentium. Ipsa enim intentio fuit miraculorum ut crederent, et praemia compromandata ejus. Pulcherrimis variisque sententiis in hoc et sequenti versu laudes Domini describuntur. Quae duodecima est species definitionis, quam Graeci κατ' Latini per laudem dicunt. Opera quippe virtutis ejus est, quando confitentibus parcit, et beatos ex impiis facit, deinde cum obstinatis poenas debitas reddit. bus promissa restituit; judicium, quod impiis comminatur: quoniam qui hic praecepta ejus facere negligunt, ibi vindictam perpetuam sustinebunt. Sequitur, fidelia omnia mandata ejus. Scriptum est: Serva mandata, et servabunt te . Fidelia vero sunt, quoniam nullo mendacio dicta variantur; sed ab
Abbreviated transcription (Latin):
Memor erit humanitatis consuetudine
dr. quia tunc quasi aliquid in mente
habuisse putat᷑. cum ꝓmissa cõpleuerit.
In scłm. eternitatẽ significat. quia uerba
testamenti sui solidissima ueritate cus¬
todit. Nam sicut ꝓmissus est in ueteri
testamento dñs saluator: ita in nouo ad¬
uenire dignatus est. iii quo esca data est
tunentib cum. idest cõmunicatio corpo¬
tentia. quȩ crib uersib continet᷑. Uirtus
oꝑm fuit. quam dicit in eugłio. Ceci ui¬
dent. surdi audiunt. lepsi mundantur.
mortui resurgunt. ⁊ beatus qui ñ fuertt
scandaliratus in me. Annuntiauit. ma¬
nifestã fecit. poplo suo scilicet xp̃iano quẽ
redemit sanguine precioso.s: & de illis pro¬
phetiȩ spu hec dicunt᷑: qͥ ante ad uentũ dñi
in eum scã fide crediderunt. Dedit autẽ eis
hereditatẽ gentium. quaudo eccłam ca¬
cholicam de cunctis nationib uiuis la¬
pidib fabricauit. Ipsa est hereditas quȩ

Expanded text:
Memor erit, humanitatis consuetudine Memor erit, humanitatis consuetudine dicitur, quia tunc quis aliquid in mente habuisse putatur, cum promissa compleverit. In saeculum aeternitatem significat, quia verba testamenti sui solidissima veritate custodit. Nam sicut promissus est in Veteri Testamento Dominus Salvator, ita in Novo advenire dignatus est, in quo esca data est timentibus eum, id est communicatio corpotentia, quae tribus versibus continetur. Virtus operum fuit, quam dicit in Evangelio: Caeci vident, surdi audiunt, leprosi mundantur, mortui resurgunt: et beatus qui non fuerit scandalizatus in me . Annuntiavit, manifestam fecit, populo scilicet Christiano, quem redemit sanguine pretioso. Sed hoc illi prophetiae spiritu dicunt, qui ante adventum Domini in eum sancta fide crediderunt. Dedit autem eis haereditatem gentium, quando Ecclesiam catholicam de cunctis nationibus vivis lapidibus fabricavit. Ipsa est haereditas quae
Abbreviated transcription (Latin):
lis ꝑseuerat. O emoriã fecit mirabiliũ
suorum misericors ⁊ miserator dñs. Ad
scđm uenit ingressum. ubi ostendit esca
cȩlesti fidelissimos pastos. id est aduentu
diũ utiq saluatoris. Memoriã gͦ fecit
mirabilium suorũ. quando plurima
noua. ⁊ uiusitata monstrauit. Tunc e
nim omiã dm̃ regere potuit euidenter
nes rerũ sacris iussionib iminuta
rum. nisi qui eas ⁊ fecisse ⁊ administra¬
re cognoscitur. Et ut ostenderet qui fe¬
cit niemoriam mirabilium suorum:
sequitur. misericors ⁊ miserator dñs. Mi¬
sericors. naturã eius pietatis ostendit.
miserator. tempus quod aduentu suo
misodiam fecit. ⁊ humano generi lar
Quod dixit escam dedit timentib se. sig¬
nificat utiq spiritalem cibũ. Quis enĩ
escam cõmunem putet fidelib ad p̃mix̃
datam. quȩ ⁊ peccatorib passim cognosci¬
tur attributa: s ut magis hoc de aduen¬
tu dnĩ saluatoris debuisses aduertere.
sequit᷑. meinor erit in słm testamenti sui

Expanded text:
N, HETH. Memoriam fecit mirabilium suorum misericors et miserator Dominus. Ad secundum venit ingressum, ubi ostendit esca coelesti fidelissimos pastos, id est adventu Domini utique Salvatoris Memoriam ergo fecit mirabilium suorum, quando plurima nova et inusitata monstravit. Tunc enim omnia Deum regere potuit evidenter nes rerum sacris jussionibus immutarrum, nisi qui eas et fecisse et administrare cognoscitur. Et ut ostenderet qui fecit memoriam mirabilium suorum, sequitur, misericors et miserator Dominus. Misericors naturam ejus pietatis ostendit; miserator, tempus quo adventu suo misericordiam fecit, et humano generi largQuod dixit, Escam dedit timentibus se, significat utique spiritualem cibum. Quis enim escam communem putet fidelibus ad praemium datam, quae et peccatoribus passim cognoscitur attributa? Sed ut magis hoc de adventu Domini Salvatoris debuisses advertere, sequitur, memor erit in saeculum testamenti sui.
Abbreviated transcription (Latin):
S in ista carne ⁊ sanguine nil cruentũ.
nil corruptibile mens humana concipiat.
Ne sicut dicit apłs. qui enim corpus dni
in digne manducat. iudicium sibi mã¬
ducat. s uuificatricẽ substantiã atq
salutarẽ.:⁊ ipsius uerbi ꝓpͥam factã. per¬

Expanded text:
Sed in ista carne ac sanguine nil cruentum, Sed in ista carne ac sanguine nil cruentum, nil corruptibile mens humana concipiat: ne sicut dicit Apostolus Qui enim corpus Domini indigne manducat, judicium sibi manducat ; sed vivificatricem substantiam atque salutarem, et ipsius Verbi p
Abbreviated transcription (Latin):
homines iurare merito ꝓhibent᷑: dumq
quod efficere nequeunt cemerarie sub
dei attestatione ꝓmittunt. Iurat autem
ꝑ se deus. sicut abrahȩ ꝓmisit. Nuio e¬
go dicit dñs. qm̃ audisti uocem meam.
⁊ non peꝑcisti filio tuo unico ꝓpter me
nisi benedicens benedicam te .⁊ cetera. Nlec
penttebit cum utiq qm̃ de tali ac tanta
dispensatione cuncta gauisa sunt. Legis
sasũt in gurgite peccatorũ. Hoc autem
dr ꝓ humanitatis consuetudine. cui ali¬
ter res quam uidebatur sꝑare succedit.
Sequitur. tu es sacerdos in eternũ scdm
ordinem melchisedech. Hoc etiam ꝓpħa
ꝓmisisse filio cõmemorat patrẽ. Cui e¬
ium potest ueraciter ⁊ euidenter aptari
nisi dnõ saluatori. qui corpus ⁊ sangui¬
nem suum in panis ⁊ uni erogatione
salubriter consecraũ sicut ipse in eugłi¬
o dicit. Nisi manducaueritis carnem
filii hominis: ⁊ biberitis eius sangui¬
nem: non habebitis uitam eternam.

Expanded text:
homines jurare merito prohibentur, dum homines jurare merito prohibentur, dum quod efficere nequeunt, temerarie sub Dei attestatione promittunt. Jurat autem per se Deus, sicut Abrahae promisit: Vivo ego, dicit Dominus: quoniam audisti vocem meam, et non pepercisti filio tuo unico propter me: nisi benedicens benedicam te , etc. Nec poenitebit eum, utique, quoniam de tali ac tanta dispensatione cuncta gavisa sunt. Legis serant in gurgitem peccatorum. Hoc autem dicitur pro humanitatis consuetudine, cui aliter res quam videbatur sperare succedit. Sequitur, tu es Sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. Hoc etiam propheta promisisse Filio commemorat Patrem. Cui enim potest veraciter et evidenter aptari, nisi Domino Salvatori, qui corpus et sanguinem suum in panis ac vini erogatione salutariter consecravit? sicut ipse in Evangelio dicit: Nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam aeternam .
Abbreviated transcription (Latin):
principium eius comprehendi. a quo cun¬
cta creata sunt. Nunc ad teirie partis¬
inierum ueniamus inicium in qua ite¬
rum ꝓpha reloquit᷑ Iurauit dñs ⁊ non¬
penitebit eum. tu es sacerdos in eternũ.
scdm ordinem melchisedec. Hic tterum
ꝓpħa sic̃ dictum est ꝓmissionẽ memorat
patris. Iurauit enĩ filio. s iam xpo. qui
ex maria uirgine natus est. Nam soli
uerbo quid potuit ꝓmittere qm̃ cum
ipso semꝑ noscitur om̃ia possidere: Iura¬
re ẽenĩaliqͥd firmũ sub attestatione pro¬
nuctere. Et cui melius conuenire pote¬
rit. nisi illi qui sermonis sui effectũ di
deret deus pollicitationẽ heredib un¬
mobilitatem consilii sui. interposuit ius¬
iurandum. ut ꝑ duas res immobiles quib
impossibile est mentiri dm̃. fortissimum
solacium habeamus. qui confugimus
ad tenen dam ꝓpositam spem. quam sic̃
ancͥor̃a habenus animȩ tutam ac fir¬
mam. Hinc est sicut iam dictum est. qd̃

Expanded text:
principium ejus comprehendi, a quo cunprincipium ejus comprehendi, a quo cuncta creata sunt. Nunc ad tertiae partis veniamus initium, in qua iterum propheta reloquit Tu es Sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. Hic iterum propheta sicut dictum est promissionem memorat Patris. Juravit enim Filio, sed jam Christo, qui ex Maria Virgine natus est. Nam soli Verbo quid potuit promittere, qui omnia cum ipso semper noscitur possidere? Jurare est enim aliquid firmum sub attestatione promittere. Et cui melius convenire poterit, nisi illi qui sermonis sui effectum divderet Deus pollicitationis haeredibus immobilitatem consilii sui interposuit iusiurandum ut per duas res inmobiles quibus inpossibile est mentiri Deum fortissimum solacium habeamus qui confugimus ad tenendam propositaanchoram habemus animae tutam ac firmam . Hinc est sicut jam dictum est quod
Abbreviated transcription (Latin):
iuberet esse participem. ne in iaguie suã
in confitentib pateret᷑ ꝑire pius. quã ad¬
nichilare uoluit crudelis inimicus. Nc̃
aduersus istius exponenda uerba ueni¬
amus. Dicit enim pater ad filiũ. ex ute¬
io genui te. idest exarchano substantiȩ
meȩ ex ipsa scilicet aetiate. Totũ ex toto.
onimpotentẽ de omnipotente. lumen ex
uestigatio. nullus sensus possit attingere.
hendi de qua scriptũ ẽ. generationẽ aũeiꝰ qͥs
enarrabit: Mira breuitas:⁊ sufficens
pro ura infirmitate mensura. quia nec
plus possumuis caꝑe:⁊ hoc habunde suf¬
ficit utiq credidisse. Ante luciferũ cũ
dicit ĩ mensitatẽ eternitatis ostendit. lucifer
enĩ ꝓ om̃ib stellis pomit᷑. quasi aparte to¬
tum qui diem significat esse
uenturum. Et ut ostenderet in cõprehe¬
sibilem. nescio qͥd dicit prius esse genitũ
antoquã ulud eristeret. qdđ solet uentu¬
rum diem scło nuntiare. Non enĩ potest

Expanded text:
juberet esse participem: ne imaginem suam juberet esse participem: ne imaginem suam in confitentibus pateretur perire pius, quam annihilare voluit crudelis inimicus. Nunc ad versus istius exponenda verba veniamus. Dicit enim Pater ad Filium: Ex utero meae, ex ipsa videlicet deitate totum ex toto, omnipotentem de omnipotente, lumen ex m nulla investigatio, nullus sensus possit attingere. ehendi, de quo scriptum est: « Generationem autem ejus quis enarrabit ? » mira brevitas et sufficiens pro nostra infirmitate mensura, quia nec plus possumus capere, et hoc abunde sufficit utique crdicit, immensitatem aeternitatis ostendit. Lucifer enim pro omnibus stellis ponitur, quasi a parte totum, qui diem significat esse venturum. Et ut ostenderet incomprehensibile nescio quid, dicit prius esse genitum antequam illud existeret quod solet venturum diem saeculo nuntiare. Non enim potest
Abbreviated transcription (Latin):
dores autẽ scorum sunt quando in resur¬
iretione lucebunt sicut angłi dei :⁊ ita
purificati atq ꝑspicui erunt. ut illã ma¬
u̾catem queant cordis oculis intueri. Il¬
lud eium lumen misi in melius ĩnuitati
inssere non possunt. Sicut dicit apostolꝰ
tabimĩ. Ex utero ante luciferum genui
te. Postꝗ̃ dix̃ inspleudorib sc̃orum fili¬
um esse genitũ: nunc de cius scã genera¬
tione dicturus est. Quȩ licet sit menar¬
rabilis: aliqua camen cõmeinoratione ꝑ¬
stringitur narratio in effabilis. Intellec¬
tus incomprehensibilis cogitatio supra
creaturarum omnium uires. que ange¬
lorũ qͦ suꝑat sensum.⁊ tam̃ nobis se ꝓ¬
ut caꝑe potuissemus indulgens. Ds̃ enĩ
eternus atq incõmutabilis in sua nat᷑a
ꝑmanens. dignatus est assumere huma¬
nntatem nr̃ani. ut ueterẽ hominẽ inno¬
uaret. ut de mortali faceret ĩmortalem.
de peccatore iustum. de alienato regni sui

Expanded text:
ndores autem sanctorum sunt, quando in resurndores autem sanctorum sunt, quando in resurrectione lucebunt sicut angeli Dei, et ita purificati atque perspicui erunt, ut illam majestatem queant cordis oculis intueri. Illud enim lumen nisi in melius immutati videre non possunt, sicut dicit Apostol4. Ex utero ante luciferum genui te. Postquam dixit in splendoribus sanctorum Filium esse genitum, nunc de ejus sancta generatione dicturus est, quae, licet sit inenarrabilis, aliqua tamen commemoratione perstringitur. Narratio ineffabilis, intellectus incomprehensibilis, 379 cogitatio supra omnium creaturarum vires, quae angelorum quoque superat sensum; et tamen nobis se, prout capere potuissemus, indulgens. Deus enim aeternus atque incommutabilis in sua natura permanens, dignatus est assumere humanitatem nostram, ut veterem hominem innovaret, ut de mortali faceret immortalem, de peccatore justum, de alienato sui regni
Abbreviated transcription (Latin):
i filius đr. ut eorum coeternitas decla¬
retur. Nam si esset tempus quando non
erat filius. solus pater dici potuit esse
pͥncipium. Sequit᷑. in die uirtutis cuȩ
insplendorib scõrum. Respice singula
uerba quam ium habeant. quem hono¬
rem. In die significat ȩternitatẽ. ubi u¬
nus est dies. ubi iam a beatis claritas.
iurtus diuina conspicit᷑. De qua scͥpũ
est. Beati mundo corde qm̃ ipsi dm̃ ui¬
debunt. Et de impiis legit᷑. collat᷑ impĩ
ne uideat głam dei. Omnes enĩ uide¬
bunt filium hominis iudicare uiuos
i mortuos. s deitatem ipsius soli beatis¬
simi contuentur. Nbi sunt illi qͥ etiam
nunc duas naturas in xp̃o dnõ mini¬
me confitent᷑: Peccator uidet huma¬
nitatem. beatus conspicit simul ⁊ ditał̃.
uod si una esset ut confingunt natura. non
poterant peccatores carnem quam conpun¬
xeruit in resurrectione solam respicere.
⁊deitatem ipsius pariter non uidere. Sple¬

Expanded text:
et Filius dicitur, ut eorum coaeternitas declaet Filius dicitur, ut eorum coaeternitas declaretur; nam si esset tempus quando non erat Filius, solus Pater dici potuit esse principium. Sequitur, in die virtutis tuae in splendoribus sanctorum. Respice singula verba quam vim habeant, quem honorem. In die significat aeternitatem, ubi unus est dies, ubi jam a beatis claritas et virtus divina conspicitur, de quo scriptum est: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Et de impiis legitur: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . Omnes enim videbunt Filium hominis judicare vivos et mortuos, sed deitatem ipsius soli beatissimi contuentur. Ubi sunt illi qui etiam nunc duas naturas in Christo Domino minime confitentur? Peccator videt humanitatem, beatus conspicit simul et deitatem. Quod si una esset ut confingunt natura, non poterant peccatores carnem quam compunxerunt in resurrectione solam respicere, et deitatem ipsius pariter non videre. Sple
Abbreviated transcription (Latin):
pienda sunt. ut fas fuit de generatione
filu scã locuti rus. Nam ut coeter¬
nitatem eius euidenter ostenderet: dic̃
omnipotens pater de om̃ĩpotente filio
suo. tecum principium in die uirtutis
tuȩ. Nam ⁊ ipse pater pͥncipium est.
ut est illud in principio erat u̾bũ Ibi enĩ
patrẽ designat esse pͥncipium ubi erat
uerbum. Filius quoq in ȩugłio pͥncipi¬
um declarat᷑ dum ait. Ego sum pͥnci¬
pium ꝓpter quod ⁊ loquor uobis. Ne¬
rum non duo principia s sicut unus ds
ita ⁊ unum constat esse principiũ. Hoc
etiam ⁊ de spũ scõ constat sine dubio
sentiendum. Nam cum de pͥncipio lo
eri. Nam cum filium uideret philippus
dixit. ostende nobis patrem. Quib atc
integritas. qui me uidet. uidet ⁊ patrem
Tunc enim quando ꝑ grãm dni plenissi¬
mo ceꝑint spleudore radiare: uident pͥn¬
cipium xp̃im in principio esse patre cũ
ana consurgere. Ideo enim pͥncipiũ pat̾

Expanded text:
pienda sunt, ut fas fuit de generatione pienda sunt, ut fas fuit de generatione Filii sancta locuturus. Nam ut coaeternitatem evidenter ostenderet, dicit omnipotens Pater de omnipotente Filio suo: Tecum principium in die virtutis tuae. Nam et ipse Pater principium est, ut est illud: In principio erat Verbum . Ibi enim Patrem designat esse principium ubi erat Verbum. Filius quoque in Evangelio principium declaratur, dum ait: Ego sum principium, propter quod et loquor vobis . Verum non duo principia, sed sicut unus Deus, ita et unum constat esse principium. Hoc etiam et de Spiritu sancto constat sine dubio sentiendum. Nam cum de principio loqeri. Nam cum Filium videret Philippus, dixit: Ostende nobis Patrem. Quibus ait Integritas: Qui me videt, videt et Patrem . Tunc enim, quando per gratiam Domini plenissimo coeperint splendore radiari, vident principium Christum in principio esse Patre cum ana consurgere. Ideo enim principium Pater
Abbreviated transcription (Latin):
pater. Ons auttẽ ex syon dr ⁊ filius. sicut
y saias dicit. Quia de syon exibit lex:⁊
uerbũ dñi de ierłm. Audiat hereticus
patrẽ loqui de potestate ⁊ maiestate fi¬
lii: quo iam dicente possit imbui. si nec
ipsi credat auetori: Aadidit ⁊ dñaberis
in medio immicorum tuorum. exposuit
emissa uirtutis uirga quid faciet. scili¬
cet itt dneris in medio inimicorũ tuorũ.
Considera clementissimum uerbum. ut hic
xp̃m supra inmicos dñari dixerit non
uindicare. quia tunc illis dñatur. qnͣdo
ad ipsum delinquentium curba conũ¬
uur. Aliter enim dñatur fidelib. alit̃
regnat ingratis. Istos beneficiis. ⁊ correc¬
tione educat: illos uindiete districtioe
ꝑcellit. In medio autẽ dixit. in anima in
precordus ubi dñs requiescit. E munda
dnari dicit in ȩccła. quȩ est inter hereti¬
corum ac suꝑstitionum rabiem in isto
scło constituta. Hactenus de natura dei¬
tatis. ⁊ humanitatis eius ꝓpħa locutus
est. nunc scdȩ partis discuti amꝰ inictum.

Expanded text:
 ex Sion dicitur, et Filius, sicut Isaias dicit: Quia de Sion exibit lex, et verbum Domini de Jerusalem . Audiat haereticus Patrem loqui de potestate et majestate Filii. Quo jam dicente possit imbui, si nec ipsi credat auctori? Addidit, et domina beris in medio inimicorum tuorum. Exposuit emissa virtutis virga quid faciet, scilicet ut domineris in medio inimicorum tuorum. Considera clementissimum verbum, ut hic Christum supra inimicos dominari dixerit, non vindicare: quia tunc illis dominatur, quando ad ipsum delinquentium turba convertitur. Aliter enim dominatur fidelibus, aliter regnat ingratis: istos beneficiis et correctione educat, illos vindictae districtione percellit. In medio autem dixit, in anima, in praecordiis, ubi Dominus requiescit, emundatistum dominari dicit in Ecclesia, quae est inter haereticorum ac superstitionum rabiem in isto saeculo constituta. Hactenus de natura deitatis et humanitatis ejus propheta locutus est, nunc secundae partis discutiamus initium.
Abbreviated transcription (Latin):
fessionis ingredit᷑. magnam immensita¬
tem bonitatis ostendit. Quid enĩ mag¬
nificentius. quam de impio facere uis¬
tum. de hoste filium. de captiuo libe¬
rum: ut in eis compleat᷑ qđ apłs dicit.
ubi autẽ habundauit peccatum. suꝑ¬
habundauit grã. Exquisita. id est singu¬
laris exacta cui ni. rhil potest simile
reppiri. Permittit eium diabolum se¬
uire. ut ex illius iniquitate sibi debe-¬
at fidelissimos inuenire. nouoq mͦ
nascitur de afflictione gauduĩ. de
ꝑ secutione temporali ȩterna securitas.
Et ne putares ꝓ parte laudatã: adiecte
in omnes uoluntates eius. Quicquid
enim facit. eximie atq incõprehensi¬
biliter oꝑat᷑. sic̃ in genesi scͥptiun est.
fecit ds omnia bona ualde: sicut illa

Expanded text:
fessionis ingreditur, magnam immensitafessionis ingreditur, magnam immensitatem bonitatis ostendit. Quid enim magnificentius quam de impio facere justum, de hoste filium, de captivo liberum? Ut in eis compleatur quod Apostolus dicit: Ubi autem abundavit peccatum, superabundavit et gratia . Exquisita, id est singularis, exacta, cui nihil potest simile reperiri. Permittit enim diabolum saevire, ut ex illius iniquitate sibi debeat fidelissimos invenire; no voque modo nascitur de afflictione gaudium, de persecutione temporali aeterna securitas. Et ne putares pro parte laudatum, adjecit, in omnes voluntates ejus. Quidquid enim facit, eximie atque incomprehensibiliter operatur, sicut in Genesi scriptum est: Fecit Deus omnia valde bona . Sic illa
Abbreviated transcription (Latin):
des diũ deuota mente concelebrant. Nã
ut sinceritatẽ suȩ intentionis ostendat.
laudaturũ se dicit toto cordis affectu.
ut nichil cogitatio aduersa subripiat.
nec splendidam lucidamq mentẽ dia¬
bolica uideant᷑ fuscare p̾stigia. Sequit᷑.
in consilio uistorum ⁊ congregatione.
Si consilium iustorũ & congregationem
hic uelis exquirere omnino uidet esse
difficile ut in hoc scło electos omnes in
uenias. ubi eccła ꝑmixtione bonorum
malorumq cõpleta est. s qui hic toto
corde confitent᷑. iam uident᷑ in illa con¬
gregatione iustorũ psallere. quam de
cunctis in futurũ manifestum est dnm
congregare. Et uideamus quid nobis
ista uerba denuntiant. Consiluĩ uis¬
torum est quando beati cum dnõ re¬
surrectionis tempore iudicabunt. sic̃
in pͥmo psalmo dictum ẽ Ideo ñ resur¬
gunt impii in iudicio. neq peccatores
in consilio ustorum. Hoc enim in eu
sedes. iudicantes duodecĩ tribus isrł.
Congregatio uero significat totius ȩccłe

Expanded text:
mente concelebrantur. Nam ut sinceritatem suae intentionis ostendat, laudaturum se dicit eum toto cordis affectu, ut nihil cogitatio adversa subripiat, nec splendidam lucidamque mentem diabolica videantur fuscare praestigia. Sequitur, in consilio justorum et congregatione. Si consilium justorum et congregationem hic velis exquirere, omnino videtur difficile ut in hoc saeculo electos omnes in venias, ubi Ecclesia permixtione bonorum malorumque completa est. Sed qui hic toto corde confitentur, jam videntur in illa congregatione justorum psallere, quam de cunctis gentibus in futurum manifestum est Dominum congregare. Et videamus quid nobis ista verba denuntient. Consilium justorum est, quando beati cum Domino resurrectionis tempore judicabunt, sicut in primo psalmo dictum est: Ideo non resurgunt impii in judicio, neque peccatores in consilio justorum . Hoc enim in Evasedes, judicantes duodecim tribus Israel . Congregatio vero significat totius Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
manet in scłm scłi. Oꝑã illã dnĩ quã
suꝑius dixit. nunc iterum quẽ admo¬
dum intelligatur exponit. Gła enĩ
⁊ decor sicut pater iberonimꝰ transtu¬
lit est opus etus. qm̃ ⁊ laudabilia st̃
nimis. ⁊ decora quȩ facii. Diximꝰ enĩ
confessionẽ illam hic accipiendam.
quȩ uerbis preconialib explicatur.
S equit᷑ ⁊ iusticia eiꝰ manet in scłm scli.
Hic iusticiã dni sententiam futuri iudi¬
cii debenius aduertere. quȩ omnino
ꝑpetua est. Iusticia qͥppe eius manet in
scłm scłi. cum pcecatorib dixerit. ite

Expanded text:
manet in saeculum saeculi. Opera illa Domini, quae superius dixit, nunc iterum quemadmodum intelligantur exponit. Gloria enim et decor sicut Pater Hieronymus transtulit est opus ejus: quoniam et laudabilia sunt nimis, et decora quae facit. Diximus enim Confessionem illam hic accipiendam, quae verbis praeconialibus explicatur. Sequitur, et justitia ejus manet in saeculum saeculi. Hic justitiam Domini, sententiam futuri judicii debemus advertere, quae omnino perpetua est. Justitia quippe ejus manet in saeculum saeculi, cum peccatoribus di
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinẽ melchi sedech iustissimus
rex iustituit. quando dnõ panis ⁊ uini
fructus obstulit. Constat enim pecudũ
uictimas ꝑisse quȩ fuerunt ordinis aa
ron :⁊ melchisedech ꝑmanere potius in¬
stitutũ. qͦd toto orbe in sacramentorũ
erogatione celebrat᷑. quod adhuc uidei
non intelligunt obstinati. Cum eorum
⁊ sacerdos.⁊ sacrificia de medio ꝓbentur
qui semel se pro nobis obtulit ĩmolandũ
De quo dicit apłs. ẽ alis enĩ decebat ut no¬
bis esset pontifex. sc̃s innocens. impollu

Expanded text:
similitudinem Melchisedech justissimus rex instituit, quando Domino panis et vini fructus obtulit. Constat enim pecudum victimam periisse, quae fuerunt ordinis Aaron, non Melchisedech: sed hoc manere potius institutum, quod toto orbe in sacramentorum erogatione celebratur. Sacerdos non intelligunt obstinati, cum eorum et sacerdos et sacrificia de medio probentur Christus, qui semel se pro nobis obtulit immolandum, de quo dicit Apostolus: Talis enim decebat, ut nobis esset pontifex, sanctus, innoc
Abbreviated transcription (Latin):
humano generi auctor piissimꝰ subue¬
niret. Sequitur. libera me passione se¬
tum est in me. E genum se dicit ⁊ pau¬
ꝑem humilitate carnis sicut suꝑuis cõ¬
stat expositũ. Audiant pauꝑes audiant
egentes.: ⁊ gloriosũ sibi cognoscant esse
extingui. sicut ipse uicina passione ꝓfes¬
stone ꝓfessus est. Tristis est anima mea
usq ad mortem. Que omnia salutari
dispositione narrant᷑. ut ꝓpter hereticos
⁊ ꝑfecta natura hominis in xp̃o dño ua¬
leat ostendi. ⁊ nos quẽ admodum suppli
custa. Hic facilitatẽ ꝑsequutionis osten¬
dit. quia tanta celeritate de medio disci¬
płorum raptus est a turba udeorũ. quan¬
ta solet uelocitate umbra noctis solis lu¬
mine ueniente discedere. Excussus est
autem sicut locusta. dum ꝑsecutionib
scilicet quando de nazaret uenit ad ca¬
pharnaum. de capharnaum in bechsa-¬
ida. de bethsaida in iherłm. quȩ loca
ꝓspiciendo magis peccatorib cucuuibat.

Expanded text:
humano generi auctor piissimus subvehumano generi auctor piissimus subveniret. Sequitur, libera me, a passione saet cor meum conturbatum est in me. Egenum se dicit et pauperem humilitate carnis, sicut superius constat expositum. Audiant pauperes, audiant egentes, et gloriosum sibi cognoscant esse oscebatur exstingui, sicut ipse vicina passione professus est: Tristis est anima mea usque ad mortem . Quae omnia salutari dispositione narrantur, ut propter haereticos et perfecta natura hominis in Christo Domino valeat ostendi, et nos, quemadmodum suppliccusta. Hic facilitatem persecutionis ostendit: quia tanta celeritate de medio discipulorum raptus est a turba Judaeorum, quanta solet velocitate umbra noctis solis lumine veniente discedere. Excussus est autem sicut locusta, dum persecutionibus scilicet quando de Nazareth venit ad Capharnaum, de Capharnaum 376 in Bethsaida, de Bethsaida in Jerusalem, quae loca prospiciendo magis peccatoribus circumibat,
Abbreviated transcription (Latin):
re uestiantur. Dum dieit ⁊ tu dnẽ. sub¬
iungitur suꝑiorib dictis. hoc est si iuda
tradidit. si uideus crucifixit. ⁊ tu fac
miscđiam. ut contra illa quȩ facta sunt
resurrectio głosa ꝓueniat: siue filius ad
patrem dicit ⁊tu fac. ut uirtutẽ suȩ co¬
oꝑationis ostendat. Omnia enim que
sumiliter facit. Et sicut habet pater ui¬
tam in semet ipso. sic dedit ⁊ filio habere
uitam in semet ipso. ut omnes honori¬
ficent filium. sicut honorificant patr̃e
Onẽ dñẽ dum repetit: affectum suauissi¬
me precationis ostendit. Quȩ figura dr
epigeusis. qm̃ in uno uersu sermonem
sine aliqua interpositione geminauit.
Propter nomen tuum. ut eius cultura coto
orbe dilatetur. Ubi magna clementia
diuinitatis asseritur. quia nullis huma¬
nis meritis potuit contingere. ut nat᷑a
mortalis tam ingentib eleuata ꝓbetͣ
esse miraculis. M iscdiã uero dicit. quia
carnem est dignatus assumere. ꝑ quam

Expanded text:
re vestiantur. Dum dicit, Et tu, Domine, subre vestiantur. Dum dicit, Et tu, Domine, subjungitur superioribus dictis, hoc est, si Judas tradidit, si Judaeus crucifixit, et tu fac misericordiam; ut contra illa quae facta sunt resurrectio gloriosa proveniat. Sive Filius ad Patrem dicit: Et tu fac, ut virtutem suae cooperationis ostendat; omnia enim quae  et Filius similiter facit. Et: Sicut habet Pater vitam in semetipso, sic dedit et Filio habere vitam in semetipso, ut omnes honorificent Filium sicut honorificant Patrem . Domine, Domine, dum repetit, affectum suavissimae precationis ostendit. Quae figura dicitur epezeuxis, quoniam in uno versu sermonem sine aliqua interpositione geminavit. Propter nomen tuum, ut ejus cultura toto orbe dilatetur. Ubi magna clementia Divinitatis asseritur: quia nullis humanis meritis potuit contingere, ut natura mortalis tam ingentibus elevata probetur esse miraculis. Misericordiam vero dicit, quia carnem est dignatus assumere, per quam
Abbreviated transcription (Latin):
flãmam inticunit. non a frigoris neces
detrahunt mͥ apud dñm: ⁊ qui loquun¬
tur mala aduersus anmam meam.
Hunc uersum contra omnes quidẽ ꝑfidos
debennis acciꝑe s tamen specialiter duas
hereses uidetur impetere. Apud dñm pa¬
trem detrahunt arriani. quando ei filiũ
minorem esse cestant᷑. ⁊ impudent᷑ infe¬
riorem dicunt. quẽ creatorẽ omniũ com¬
muntter confitentur Apollinariste qͦ
loquiuitur mala aduersus animã dnĩ.
cum dicunt deitatẽ eius solam carnem
hominis sumpsisse non animã. Nectot
eremplis ꝑfidia ipsorũ suꝑata discedit.
Quaꝓpter non solum contra istos. s contra
omnes hereticos suꝑius dicta bene intel¬
uguntur. qui portionẽ in regno dnĩ non
sediam ꝓpter nomen tuum. quia suauis
est miscĩa tua libera me. Henit ad ter¬
ciam narrationẽ. in qua p̾catur a parte
qua passus est ut głani resurrectionis ac¬
celeret. ⁊ inimici eius confusionis dedeco¬

Expanded text:
flammam mittunt, non a frigoris necessflammam mittunt, non a frigoris necessdetrahunt mihi apud Dominum, et qui loquuntur mala adversus animam meam. Hunc versum contra omnes quidem perfidos debemus accipere; sed tamen specialiter duas haereses videtur impetere. Apud Deum Patrem detrahunt Ariani, quando et Filium minorem esse testantur, et impudenter inferiorem dicunt, quem Creatorem omnium communiter confitentur. Apollinaristae quoque loquuntur mala adversus animam Domini, cum dicunt deitatem ejus solam carnem hominis sumpsisse, non animam; nec tot exemplis perfidia ipsorum superata discedit. Quapropter non solum contra istos, sed contra omnes haereticos superius dicta bene intelliguntur, qui portionem in regno Domini non am propter nomen tuum, quia suavis est misericordia tua. Libera me. Venit ad tertiam narrationem, in qua precatur a parte qua passus est, ut gloriam resurrectionis acceleret, et inimici ejus confusionis dedeco
Abbreviated transcription (Latin):
mulccat. quod constat malis mentib ac¬
cidere. quando in scelere suo aliqua de¬
Adhuc in ipsis comparationib ꝑseuerat.
ut hoc peccatum quo ille in uolui malu¬
it. similitudine uestis alterius in dicet.
Supra enĩ dixit induit. qđ ꝑtinet ad tu¬
nlcam. nune dicit oꝑit᷑. quod uid etur
pallio conuenire. ut geminata uestis
ingentium significet onera peccatorũ.
S equit᷑ ⁊ sicut tona qua semꝑ precingit᷑.
Tona hic non illa muliebris accipien¬
da est. s istud balteum quo nr̃os lum¬
bos accingimus. Sicut in eugłio de io¬
hanne: de helia uero in regum uolu¬
mine legitur. Et zona pellicia circa
lumbos eius. Hoc enim nomen utraq
significatione dotatum est. Qua simi¬
utudine dicit. sic peccatis alligantib
fuisse constrictum. ut numquã suis
onerib exueretur obstinationis ꝑfidia
pregrauatus. O infelix popłs quã ma¬
le uestitus est. Iste uestes sunt quȩ pecca¬
tores ardere faciunt non calere. quȩ in

Expanded text:
ermulceat. Quod constat malis mentibus acermulceat. Quod constat malis mentibus accidere, quando in scelere suo aliqua deAdhuc in ipsis comparationibus perseverat, ut hoc peccatum quo ille involvi maluit, similitudine vestis alterius indicetur. Supra enim dixit, induit, quod pertinet ad tunicam; nunc dicit, operitur, quod videtur pallio convenire, ut geminata vestis ingentium significet onera peccatorum. Sequitur, et sicut zona qua semper praecingitur. Zona hic, non illa muliebris accipienda est, sed istud balteum quo nostros lumbos accingimus, sicut in Evangelio de Joanne, de Elia vero in Regum volumine legitur: Et zona pellicea circa lumbos ejus . Hoc enim nomen utraque significatione donatum est; qua similitudine dicit sic peccatis alligantibus fuisse constrictum, ut nunquam suis oneribus exueretur, obstinationis perfidia praegravatus. O infelix populus, quam male vestitus est! Istae vestes sunt quae peccatores ardere faciunt, non calere; quae in
Abbreviated transcription (Latin):
tione sicut uestimento. ⁊ intrauit sic̃
aqua ininteriora eius. ⁊ sicut oleũ in os¬
sib eius. Subtiliter intuendum est. quẽ¬
adiodum peccati ipsius qualitas qui¬
b dam dictionib indicet᷑. Primo in¬
duit se predictus popłs maledictione
sicut uestimento. quando instigante
diabolo consensum prebuit. ut dnm̃
pontio pilato tradere maluisset. Ibi enĩ
quodam onere uestis indutus est. ubi
cali uoluntate noscitur inuolutus: scđo
intrauit maledictio in interiora eius
sicut aqua. quando deliberauit facere.
quod ei fuerat iniquissima inspiratio¬
ne suggestum. Aqua enim quando ui¬
scerib uitiosis recipitur. semꝑ ingredi¬
tur ad nocendum. Tercio influxit in¬
quitas sicut oleum in ossib eius. quando
effectum rei in audita ꝑuersitate cõple¬
uit. ut iam non interiora carnis. s etiã
ipsa ossa penetrasse uideret᷑. Dicendo eni
oleum. significat delectationẽ facino¬
ris. Quod sicin corpus nr̃m molliter in¬
greditur. ut nos quadam iocunditate ꝑ¬

Expanded text:
it sicut aqua in interiora ejus, et sicut oleum in ossibus ejus. Subtiliter intuendum est quemadmodum peccati ipsius qualitas quibusdam dictionibus indicetur. Primo induit se praedictus populus maledictionem sicut vestimentum, quando instigante diabolo consensum praebuit, ut Dominum Pontio Pilato tradere maluisset. Ibi enim quodam onere vestis indutus est, ubi tali voluntate noscitu: involutus. Secundo intravit maledictio in interiora ejus sicut aqua, quando deliberavit facere quod ei fuerat iniquissima inspiratione suggestum. Aqua enim quando visceribus vitiosis recipitur, semper ingreditur ad nocendum. Tertio influxit iniquitas sicut oleum in ossibus ejus, quando effectum rei inaudita perversitate complevit; ut jam non interiora carnis, sed etiam ipsa ossa penetrasse videretur. Dicendo enim oleum significat delectationem facinoris, quod sic corpus nostrum molliter ingreditur, ut nos quadam jucunditate p
Abbreviated transcription (Latin):
concepto scelere mentirent᷑. A diecit. do¬
nec ponam inimicos tuos scabellum pe¬
dum tuorum. Scabellum dictum est
ab eo quod scandat᷑. id est ascendat᷑. Et con¬
sidera quod hic. donec. finitum ꝓ infini¬
to sit positum. Quasi uero ad dexteram
patris non est ille sessurus. postꝙͣ inimi¬
ei ipsius ut scabellum pedib cuis fueruit
iclinati. Usus enim scripture diuine
est. uerbum istud ⁊ ꝓ breuitate tẽporis
dicere: i pro eteruitate deꝓmere. Tempora¬
liter. ut est illud iherennȩ Claude ostiũ
tuum pusillum. donec transeat ira dnĩ.
Donec autẽ ⁊ alibi sicut hic significat tem¬
pus eternum. Nam sic in cxxii. psalmo

Expanded text:
concepto scelere mentirentur. Adjecit, doconcepto scelere mentirentur. Adjecit, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum. Scabellum dictum est ab eo quod scandatur, id est ascendatur. Et considera quod hic donec, finitum pro infinito sit positum; quasi vero ad dexteram Patris non est ille sessurus, postquam inimici ipsius ut scabellum pedibus ejus fuerint inclinati. Usus enim Scripturae divinae est verbum istud et pro brevi tempore dicere, et pro aeternitate depromere. Temporaliter, ut est illud Isaiae: Claude ostium tuum pusillum, donec transeat ira Domini . Donec autem et alibi, sicut hic, significat tempus aeternum; nam sic in centesimo
Abbreviated transcription (Latin):
piscopus factus. patris sui pater uocetur.
non nascendi ordine s: honore. Illud
enim quod natum est ex semine dauid
sic honoratum. sic magnificatum est. ut
esset idem ⁊ dñs dauid ⁊ filius. Se quit᷑
sede a dextris meis. Nictori filio:⁊ per
scãm incarnationẽ totius mundi tri¬
umphatori. post resurractionis głam
bonorabilis consessus ofert᷑. ut ꝑ hunc
situm suiscepte humanitatis gła declaret᷑
Iam uerbum hoc illud designat ut cap̃
nr̃m ad patris cognosceret᷑ dexterã collo¬
catum. Inqua parte ponendi sunt qui
aꝑfidis diuinitatis munere segregant᷑.¬
ꝓpter illud. pater uolo ut ubi ego sum.
ibi sint ⁊ hii mecum. Nam si naturam
dettatis excogites. quem locum potest ha¬
bere partis sinistrȩ uel dextere. qui omĩa
ubiq plenissima maiestate complectit᷑:¬
N am quod dicit filio dexterã datam. non
ut maiorem quisquã credere debuiss.
s ne arriani minorem sicut predicant

Expanded text:
piscopus factus, patris sui pater vocetur, piscopus factus, patris sui pater vocetur, non nascendi ordine, sed honore. Illud enim quod natum est ex semine David sic honoratum, sic magnificatum est, ut esset idem et Dominus David et filius. Sequitur, Sede a dextris meis. Victori Filio et per sanctam incarnationem totius mundi triumphatori, post resurrectionis gloriam honorabilis consessus 378 offertur, ut per hunc situm susceptae humanitatis gloria declaretur. Nam verbum hoc illud designat, ut Caput nostrum ad Patris cognosceretur dexteram collocatum: in qua parte ponendi sunt qui a perfidis Divinitatis munere segregantpter illud: Pater, volo ut ubi sum ego, ibi sint et hi mecum. Nam si naturam deitatis excogites, quem locum potes habere patris sinistrae vel dextrae? quoniam ubique plenissima majestate complectitNam quod dicit Filio dexteram datam, non ut majorem quisquam credere debuisset, sed ne Ariani minorem sicut praedicant