comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut ueniã merear. utrumq
uero dicitur peceatum in spi¬
ritum scm. qr spiritus sc̃s ẽ
amor patris ⁊ filii ⁊ benigni¬
tas qua se mincem ⁊ nos di¬
ligunt. que tanta ẽ cuius fi¬
nis non ẽ. Recte ergo in spi¬
ritum scm̃ delinquere dicũ¬
tur qui suam malitiam dei
bonitatem suꝑare putant.
⁊ ideo penitentiam non assum̃t.
⁊ qui inquitati tam ꝑtinaci
mente in herent ut eam nũꝙͣ
relinquere ꝓponant. ⁊ ad boni¬
tatem sp̃s sancti num quam
redire. patientia dei abutẽtes:
⁊ de miẜicordia dei nimis pre¬
sumentes. quib placet ma¬
litia ꝓpter se. sicut pis bon¬
tas. Isti ninna ꝑtinatia. ⁊ p̃¬
sumptione peccant.autumã¬
tes deum non ẽẽ uistum. Illi
desꝑatione deum nõ bonum
estimant. tollentes in hoc tu̾¬
bulentissimo inquitatum
mari portum diuine intelli¬
gentie quose recipiant fluc¬
tuantes atq ip̃a desꝑatione
addunt peccata peccatis. dicẽ¬
tes misericordiam nullam
ẽẽ. ⁊ qõ suꝑ pecratores neces¬

Expanded text:
rear. Utrumque vero dicitur peccatum in Spiritum sanctum, quia Spiritus sanctus est amor Patris et Filii, et benignitas qua se invicem et nos diligunt; quae tanta est, cujus finis non est. Recte ergo in Spiritum sanctum delinquere dicuntur, qui sua malitia Dei bonitatem superare putant, t ideo poenitentiam non assumunt; et qui iniquitati tam pertinaci mente inhaerent, ut eam nunquam relinquere proponant, et ad bonitatem Spiritus sancti nunquam redire, patientia Dei abutentes, et de misericordia Dei nimis praesumentes; quibus placet malitia propter se, sicut piis bonitas. Isti nimia pertinacia et praesumptione peccant, aestimantes Deum non esse justum. Illi desperatione, Deum non bonum existimant, tollentes in hoc turbulentissimo iniquitatum mari portum divinae indulgentiae, quo se recipiant fluctuantes. Atque ipsa desperatione addunt peccata peccatis, dicentes misericordiam nullam esse, et quod super peccatores neces
Abbreviated transcription (Latin):
Inmultis enim relatius hoc
contingit ut non inueniat᷑
uocabulum quosibi incissim
rendeant cum ergo diñs doñ
pr̃is ⁊ filn non quidem possu
⁊ donacorem dom quia hic
potuit inueniri usitatum uo¬
cabulum illic non potuit do¬
num ergo donatoris ⁊ dona¬
tor domi cum diñs relatiue
utrumq ad inuicem dicimus
donator tñ non furt deus insi

Expanded text:
In multis enim relativis hoc contingit, ut non inveniatur vocabulum quo sibi vicissim respondeant. Cum ergo dicimus donum Patris, et Filii, non quidem possumet donatorem doni; quia hic potuit inveniri usitatum vocabulum, illic non potuit. Donum ergo donatoris, et donator doni cum dicimus, relative utrumque ad invicem dicimus: donator tamen non fuit Deus, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
porałr ex ortis ꝑ eam emniꝗ
natura summa que fecit õs
siderantur ⁊ que post ip̃am st̃
spũales ⁊ inuisibiles nature¬
n̾bi amgeli ⁊ õs aĩe bone af¬
fectiones conspicumtur in
hoc ergo differentia ẽ qr sa¬
pĩa creator tm̃ conspicitur¬
⁊ intellectu uõ ⁊ cãtor ⁊ crea¬
tura quedam. Item intellec¬
tum intelligibilia capimus
mus suꝑiora s q̃ in cognitis
delectamur.sicergo distingͥ

Expanded text:
poraliter exortis. Per eam enim et natura summa quae fecit omnes sideratur, et quae post ipsam sunt spirituales et invisibiles naturae, ut angeli et omnes animae bonae affectiones conspiciuntur. In hoc ergo differentia est quia sapientia Creator tantum conspicitur, intellectu vero et Creator et creatura quaedam. Item intellectu intelligibilia capimus mus superiora, sed etiam incognitis delectamur. Sic ergo distingui
Abbreviated transcription (Latin):
aceant ꝙ qui mhac uita no
fecerit pẽbit quidem pnĩam
infuturo scło. de malis suis.
s in duugentiam in ꝯspectu
dei nõ iueniet qr ⁊ si erit ibisti¬
mulus penitudinis nulla ibie¬
rit correctio uoluntatis a tali¬
benim ita culpabitur miqui¬
tas sua ut nullatenis ab eis:
possit. łdiligi. ł desiderari uisti¬
cia uoluntas enim eorum tał
erit ut hãt inse semꝑ maligni¬
tatis sue supplicium nunqu̾a
tñ reciꝑe possit bonitatis e̾ffec¬
tum qr sicut illi qui cum xp̃o
regnabunt nillas in se male
uoluntatis reliquias he̾bunt
ita illi qui erunt insupplicio
ignis et̾ni cum diabolo ⁊ eius
angelis deputati sic̃ nullam
nam nullatenus hr̃e poter̃t
uoluntatem ⁊ sic̃ cohe̾dibus
xp̃i dabitur ꝑfectio gracie ad
et̾nam głam ita consortibus¬
diaboli cumulabit illa mali¬
gnitas penam q̃n exteriorib
deputati tenebris nullo illu¬
strabuntur interiori lumine
sturo sut ꝑ cam prauam uolũ¬
tatem nõ deserãt ⁊ illa mali¬
gna uoluntas erit eis ad cum¬

Expanded text:
quod qui in hac vita non fecerit, habebit quidem poenitentiam in futuro saeculo de malis suis, sed indulgentiam in conspectu Dei non inveniet, quia etsi erit ibi stimulus poenitudinis, nulla ibi erit correctio voluntatis, a talibus enim ita culpabitur iniquitas sua, ut nullatenus ab eis possit vel diligi vel desiderari justitia, voluntas enim eorum talis erit, ut habeat in se semper malignitatis suae supplicium, nunquam tamen recipere possit bonitatis affectum, quia sicut illi, qui cum Christo regnabunt, nullas in se malae voluntatis reliquias habebunt, ita illi qui erunt supplicio ignis aeterni cum diabolo et angelis ejus deputati, sicut nullam nam nullatenus habere potuerunt voluntatem, et sicut cohaeredibus Christi dabitur perfectio gratiae ad aeternam gdiaboli cumulabit ipsa malignitas poenam, quando exterioribus deputati tenebris, nullo illustrabuntur interiori lumine sturos, ut per eam pravam voluntatem non deserant; et illa maligna voluntas erit eis ad cum
Abbreviated transcription (Latin):
cens originem supra
⁊ bonis in celo glorificatis dix̃
ꝙ nec bonis uoluntas nec mal̾
facultas peccandi eẽ poterit. ⁊
de boms quidem cõstat. set de
mał aqb uoluntatem mala
nõ remouet queritur quomo
uerum sit eos non posse pectac̃¬
ñ pectare cum malam hãnt i
uoluntatem. Quidam antu¬
mant illã malã uolũtatem ñ
c̃ẽ peccatum s supplicium tm¬

Expanded text:
cens originem. Supra bonis in coelo glorificatis, dixit quod nec bonis voluntas, nec malis facultas esse peccandi poterit. Et de bonis quidem constat, sed de malis a quibus voluntatem malam non reverum sit eos non peccare, cum malam habeant voluntatem. Quidam autumant illam voluntatem non esse peccatum, sed supplicium t
Abbreviated transcription (Latin):
temptos fecus intra iusce¬
ra aliquo mõ extingat uł
fundat uolendo suam ꝓlẽ¬
prius interire ꝙ iuuere aũ
si multo unuebat occidi añ¬
qͣm nasci ꝓrsus si ambota¬
les sũt ꝯiuges nõ sunt ⁊ si
ab intio tales fucrint nõ
pocius ꝯuenerũt. Si uõ am¬
bo ñ tales sũt audeo drẽ. aut
illea quodã mõdo est mariti
mẽtrix. aut ille adult̃ uxoriᷤ
qñ nõ sunt homicide quiꝓ

Expanded text:
onceptus fetus intra viscera aliquo modo extinguant aut fundant, volendo suam proprius interire quam vivere, aut si in utero vivebat, occidi antequam nasci, prorsus si ambo tales sint, coniuges non sunt et si ab initio tales fuerunt, non potius convenerunt. Si vero ambo tales non sunt, audeo dicere: aut illa quoddammodo est mariti meretrix, aut ille adulter uxoris. 5. Quando sunt homicidae qui
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ non ẽ maior filio. nec pr
maius aliquid quam due.i
tota ẽ insingulis. unde iohes
damascenꝰait. Cõfitemur cłi¬
iunitatis naturam omnem

Expanded text:
Pater non est major Filio, nec Patmajus aliquid quam duae; tota est in singulis. Unde Joannes Damascenus: Confitemur deitatis naturam omnem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ .s. cherubin. ita ⁊ de alus ĩtel¬
ligẽdum ẽ. assignatur ergo ex¬
cellentia ordinum ẜm excellen
Illa dona om̃ib sunt cõia. Oẽs
enim andent caritate. ⁊ scĩa ple¬
i sũt. ⁊ sie dealus. s supiores

Expanded text:
et cherubin: ita et de aliis intelet cherubin: ita et de aliis intelligendum est. Assignatur ergo excellentia ordinum secundum excellentIlla dona omnibus sunt communia. Omnes enim ardent charitate, et scientia pleni sunt: sic et de aliis. Sed superiores
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ se s ꝓpter nos data sũt. Qͥ
enim sibi noti sunt platõe no¬
bis innotescũt conoĩatione.
⁊ noĩantur singłi ordines ado¬
nns grãꝵ. que nõ singlariter
s excellent̃ data sunt inpartici¬
patõe. In illa eñĩ celesti pr̃ia ubi
plenitudo bom ẽ. licet quedam
data sũt excellenter. ncħ tamẽ
possidetur singłarit. Omĩa em̃
moĩb sunt nõ quidem equa¬
lit. qr alui aliis sublimius pꝰ¬
sident. que tñ om̃s hñt. Cum¬
ꝙ oĩa dona grãꝵ supiores or¬
dines sublimius.⁊ ꝑfectius p¬
ceꝑint. tñ exprecipuis sortiti
sũt uocabła infi̾orib cet̃a relĩ¬
q̃ntes ordim bad cognationẽ
ut seraphin qui ordo excellẽtis¬
simus extimatur. tã di lectoẽ
quã cognitoẽm diuiitatis ⁊
lentiori dono .i. caritate nom̃
accep̃ ille supior ordo. Maiuis
em̃ donum ẽ caritas quam scĩa.
Itẽ maius ẽ scire quam iudica¬
re. Scĩa namꝙ informat udi¬
tium. Ideoq sods ordo ascđo do

Expanded text:
 sed propter nos eis data sunt. Qui enim sibi noti sunt contemplatione, nobis innotescunt cognominatione. Et nominantur singuli ordines a donis gratiarum quae non singulariter, sed excellenter data sunt in participatione. In illa enim coelesti curia, ubi plenitudo boni est, licet quaedam data sint excellenter, nihil tamen possidetur singulariter. Omnia enim in omnibus sunt, non quidem aequaliter; quia alii aliis sublimius possident, quae tamen omnes habent. Cumque omnia dona gratiarum superiores ordines sublimius et perfectius perceperint, tamen ex praecipuis sortiti sunt vocabula, inferioribus caetera relinquentes ordinibus ad cognominationem; ut seraphin, qui ordo excellentissimus aestimatur, tam dilectionem quam cognitionem divinitatis, et lentiori dono, id est, a charitate nomen accepit ille superior ordo. Majus enim donum est ipsa charitas, quam scientia. Item, majus est scire quam judicare; scientia namque informat judicium. Ideoque secundus ordo a secundo
Abbreviated transcription (Latin):
tenebantur nõ incongrue di¬
ci põt ꝙ fidem ⁊ sꝑem uirtutẽ
habuerunt qua credebant et
sꝑabant se uisuros deum per
sp̃ẽm quałr eum tunc ño uide¬
bant qr ñ patint eis ẽẽ cogniti¬
O dei ꝑ spem an passionem xp̃i
qua consummata a fide tran¬
sierũt ad spẽm.¬

Expanded text:
tenebantur, non incongrue dici potest quod fidem et spem virtutem habuerunt, quia credebant et sperabant se visuros Deum per speciem, qualiter eum tunc non videbant; quia non patuit eis cognitio Dei per speciem ante passionem Christi, qua consummata, a fide transierunt ad spe
Abbreviated transcription (Latin):
sacdotis sic ꝓ gressa aꝓꝓbatur
⁊ illi foris sunt apud deum
caritate. ꝑ hoc exit acastris et¬
cłie etiam si ep̃i uoce nõ abi¬
ciatur sic̃ ecõt᷑ aliquis nõ re¬
cto udicio foras mittiturs
si non egit ut merẽt exire. nͥl
leditur. Intendum enim qui
foras mĩttitur intus est.⁊
⁊ qui foris ẽ intus indetur re¬
tineri. Eccequalis ⁊ quantꝰ
ẽ usus apłiCarum clauium
iam ostensum ẽ ex parte qua¬
lit̾ sacerdotes dimittunt pec¬
cata uł tenent et tñ retinint
sibi deus quandam singula¬
tem potestatem dumitendi ł
retinendi quia ip̃e solus ꝑse
debitum et̾ne mortis mortis
soluit. ⁊ aĩam int̾ius purgat
Que sint mt̾ĩores tenebre ⁊¬

Expanded text:
tia sic progressa approbatur  illi foris sunt apud Deum.charitate, per hoc exit de castris Ecclesiae, etiamsi episcopi voce non abjiciatur, sicut contra aliquis non recto judicio foras mittitur; sed si non egit ut mereretur exire, nihil laeditur. Interdum enim qui foras mittitur, intus est; et qui foras est, intus videtur retineri. Ecce qualis et quantus est usus apostolicarum clavium. Jam ostensum est ex parte qualiter sacerdotes dimittant peccata vel teneant, et tamen retinuit sibi Deus quamdam singularem potestatem dimittendi vel retinendi, quia ipse solus per se debitum aeternae mortis solvit, et animam interius purgat. 9. Quae sint interiores tenebr
Abbreviated transcription (Latin):
lig. ⁊ in ce. aliqñ enim osten¬
dunt solutos ł ligatos qui ñ
ñõ sunt apud deum ⁊ pena
satiffactionis uł excoĩcatoĩs
interdum indignos ligat ł
soluunt ⁊ indignos sacramẽ¬
tis admittunt ⁊ dignos ad
ri postulant tunc enim sm̃a:
sac̃dotis iudicio dei ⁊ tocius ce¬
lestis curic approbatur ⁊ cõfir¬
matur cum ita exdiscretione
procedit ut reoꝵ m̾ita nõ ccͣdi¬
cant quoscumq ergo soluũt
us ligant ad hibentes clauez
discretionis reoꝵ mĩtis soluũ¬
tur uł ligantur icelis .i. ap̃¬

Expanded text:
lis? etc. Aliquando enim ostendunt solutos vel ligatos, qui ita non sunt apud Deum; et poena satisfactionis vel excommunicationis interdum indignos ligant vel solvunt; et indignos sacramentis admittunt, et dignos admri postulant. Tunc enim sententia sacerdotis judicio Dei et totius coelestis curiae approbatur et confirmatur, cum ita ex discretione procedit, ut reorum merita non contradicant. Quoscumque ergo solvunt vel ligant, adhibentes clavem discretionis reorum meritis, solvuntur vel ligantur in coelis, id
Abbreviated transcription (Latin):
filius qr apr̃e ⁊ a u̾bo eius fc̃m
ẽ ut mitt̾et̃ .i. in carnatus hõi¬
b apparẽt non enum missus ẽ
mutandolocum ꝗa inmundo
erat qua pp̃ p̃r inuisibil una
cum filio secum ininsibili eund̾
filium insibilem faciendo mi¬
sisse cum dictus ẽ qui si itau
bilem mutata ⁊ transiens uer¬
teretur ita missus apr̃e intelli¬
geretur filius ut t̾m missus ñi
⁊ cum patre mittens mnueni¬
retur cum uõaccepta sic ẽ for¬
ma seruiut maneret in ꝯmuta¬
fcm sit qd̾ apparẽt infilio .i. ab
inuisibili pre cum inusibili
filio idem ip̃e filius m insibilis
mittẽtur.
tur si filius a se ip̃o missus est
cur ergoait a me ip̃o ñ ueni¬
formam serui ẜm quam non
fecit ut mittẽtur.i. non ẽ opa¬
tus incarnation̾e s scd̾m for¬
mam de

Expanded text:
 verbo ejus factum est ut mitteretur, id est, incarnatus hominibus appareret. Non enim missus est mutando locum, quia in mundo erat. Quapropter Pater invisibilis una cum Filio secum invisibili, eumdem Filium visibilem faciendo, misisse eum dictus est, qui si ita bilem mutata et transiens uerteretur, ita missus a patre intellegeretur filius, ut tantum missus, non etiam cum patre mittens inueniretur. cum uero sic accepta est forma serui, ut maneret incommutafactum sit quod appareret in filio, id est ab inuisibili patre cum inuisibili filio idem ipse filius uisibilis mitteretur.tur: Si Filius a seipso missus eCur ergo ait, A meipso non veniervi, secundum quam non fecit ut mitteretur, id est non est operatus incarnationem, sed secundum formam De
Abbreviated transcription (Latin):
nb filius datus ẽ nobdatus est
euuangeliçare pauꝑib misit
me preclicare captiuis remissio¬
nris ut de se dictum ẽẽ signaret
bene aũt dixit suꝑme quia qͣĩ
filius hominis ⁊ unctꝰ ẽ ⁊ mis¬
sus ad precdicandum nam ẜm
diumitatem non suꝑxpm est¬

Expanded text:
 Filius datus est nobis. Datus est,evangelizare pauperibus misit me, praedicare captivis remissioura auribus vestris, ut de se dictum esse signaret. Bene autem dixit, super me, quia quasi filius hominis et unctus est, et missus ad praedicandum. Nam secundum divinitatem non supe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alibi. Ego proeis scĩfico me¬
ip̃m. Item quero quõ p̃r eum
tradidit si ip̃e se tradidit utrũ¬
q enim legitur credo ⁊ rendebit
si probe sapit quia una uolũ¬
tas ẽ prĩs ⁊ filii ⁊ inseꝑabil o
ꝑatio sic igitur intelligat illã
in carnationẽ ⁊ ex uirgmema¬
tuntatem in qua filius in tel¬
ligiturmissus una eadem q
oꝑatione prĩs ⁊ filii insepabi¬

Expanded text:
 17: Ego pro eis sanctifico meipsum. Item quaero: Quomodo Pater eum tradidit, si ipse se tradidit? Utrumque enim legitur, credo respondebit, si probe sapit, quia una voluntas est Patris, et Filii, et inseparabilis operatio. Sic igitur intelligat, illam incarnationem et ex Virgine nativitatem, in qua Filius intelligitur missus, una eademque operatione Patris et Filii insepa
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it ꝑ propħam a quo filius
datus sit ostenditur datus
gra trinitatis ut ⁊̃ ip̃e filiusi
dederit. Ecce hic dicit qd̾ filĩ
filius se decłit quia trinitas eũ
dedit.si aut filius a sedatus est¬
a se gͥ missus ẽ a se processit
⁊ hoc utiq uerum ẽ ⁊ con cedi
oportet cum eius missio sit
diuina oꝑatio. Ꝙ filiꝰ sit missꝰ

Expanded text:
fuerit per prophetiam, a quo datus est Filius, ostenditur datus gratia Trinitatis, ut etiam ipse Filius se dederit. Ecce hic dicit quod Filius se dedit, quia Trinitas eum dedit. Si autem Filius a se datus esta se ergo missus est, et a se processit. Et hoc utique verum est, et concedi oportet, cum ejus missio sit d
Abbreviated transcription (Latin):
dicit apłs misit deus filiu
suum fcm ex muliere ubi sat̃
ostendit eo ip̃o filiũmissum
quo fc̃m exmuliere proinde
misisse cum cum fecit ex femi¬
na ꝙ utiq non fecit sine sp̃u
s. Eccc hic dicit filium mis
auctoritatib confirmatur

Expanded text:
Galat. 4: Misit Deus Filium suum, factum ex muliere; ubi satis ostendit eo ipso missum Filium, quo factum ex muliere. Proinde misisse eum cum fecit ex femina; quod utique non fecit sine Spiritu sancto. Ecce hic dicit Filium missauctoritatibus confirmatur,
Abbreviated transcription (Latin):
non nulli tradunt affec ge̾¬
tu caritatis t̾m ꝓximos ẽẽ dili¬
gendos quantum nos ip̃os ꝙ¬
con diligimus ꝙ confirmãt
auctoritates au̾gi. qui ait.¬

Expanded text:
nonnulli tradunt, affectu charitatis tantum proximos esse diligendos, quantum nosipsos diligimus; quod confirmant auctoritate Augustini, qui ait,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ⁊ premissis testimoniis.
auci. asserunt om̃s hoĩes pa¬
ter diligendos eẽ a nob̾ ⁊ t̾m
quantum nos deum autem
diligendoꝵ ordinem diligendi
assignan dicunt s t̾mquedi

Expanded text:
hoc et praemissis testimoniis August. asserunt omnes homines pariter esse diligendos a nobis, et tantum quantum nos, Deum autem diligendorum, ordinem diligendi assignari dicunt, sed tantum
Abbreviated transcription (Latin):
que tm infuturo ẽ pacta mõ¬
tuo sponso nõ remanet udu¬
a qr non fuerat uir eius uñ
siquis eam dux̾it ad sacros
ordines ꝯscende̾ ñ ꝓhibetur
maritus eque sic̃ bigamus sa¬
c̃dos fi̾ ꝓhibet᷑ ex tali aũt copu¬
la nullus arcetur asacris ordi
nib scd̃m hoc intelligend̃ ẽ
ꝙ ait pelaguis papa. de illoqͥ
mortuo sponso eius sponsaz
attinet ꝙ ei obiuet de canoĩciᷤᷤ
institutis quin ad sacros or¬
dines promoĩ ualeat. si uõ
talis sponsa fuisset int̾ qua
⁊ sponsum eius consensus
dep̃senti int̾cessiss eo mortuo
iudua remansiss cui copula¬

Expanded text:
um in futuro est pacta, mortuo sponso non remanet vidua, quia non fuerat vir ejus. Unde si quis eam duxerit, ad sacros ordines conscendere non prohibetur, maritus aeque sicut bigamus, sacerdos fieri prohibetur. Ex tali autem copula nullus arcetur a sacris ordindum hoc intelligendum est quod ait Pelagius papa, de illo qui mortuo sponso ejus sponsam attinet, quod ei obviet de canonicis institutis, quin ad sacros ordines promoveri valeat. Si vero talis sponsa fuisset inter quam et sponsum ejus consensus de praesenti intercessisset. eo mortuo vidua remansisset; cui copula
Abbreviated transcription (Latin):
ginẽ patris ⁊ filii ⁊ sp̃s scĩ. ut
subsistẽt hõ ymago dei. s qr ñ
oĩo equalis fiebat illa ymago
tamquã non ab illonata. set
abeo c̾ata. ideo ita ymago dr̃.
qd̃ ⁊ ad ymaginẽ. qr nõ equat᷑
parilitate. s accedit quadam
siłitudine. filius aũt ymago¬
ẽ. s nõ adymaginẽ qr equalis
pr̃i. Dictus ẽ ergo hõ adyma¬
ginẽ ꝓpter ĩparem sisitudinẽ.

Expanded text:
ginem Patris et Filii et Spiritus sancti, ut subsisteret homo imago Dei. Sed quia non omnino aequalis fiebat illa imago, tanquam non ab illo nata, sed ab eo creata, ideo ita imago dicitur quod et ad imaginem; quia non aequatur parilitate, sed accedit quadam similitudine. Filius autem est imago, sed non ad imaginem, quia aequalis Patri; dictus est ergo homo ad imaginem, propter imparem simi
Abbreviated transcription (Latin):
Ret̾ea diligenter in uestigadit.¬
ri oportet utrũ pater sit sapies̃
sap̃ia quam genuit. que tm̃ filiꝰ
ẽ. qd̾ indetur asimili posse ꝓbai.
Si eñĩ pater diligit amore qui
ab ip̃o ꝓcedit. cur nõ sap̃ia uł ĩ¬
telligetia quam genint sapit.
uł intelligit. hanc qõnem ur¬
gere indetur. ut ait ag̃. in.uii.

Expanded text:
enter investigari oportet utrum Pater sapiens sit Sapientia quam genuit, quae tantum Filius est. Quod videtur a simili posse probari. Si enim Pater diligit amore qui ab ipso procedit, cur non et Sapientia vel Intelligentia quam ipse genuit, sapit, vel intelligit? Hanc quaestionem urgere videtur, ut ait Aug. in lib.
Abbreviated transcription (Latin):
tores: actoẽs int̃iores uł ext̃io¬
res nõ eẽ nat̾as uł sub̃as. que
si male st̃ pcc̃a sũt. nadeo sũt.
ꝙͣ pelagianos itadicẽs. Oꝑa di¬
aboli que uitia dñractus sũt

Expanded text:
interiores vel exteriores non esse naturas vel substantias; quae si malae sunt, peccata sunt, neque a Deo sunt. tra Pelagianos ita dicens: Opera diaboli quae vitia dicuntur, actus sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes ante poc̃m genitalib mẽ¬
bris adꝓcreatoẽm impare potu¬
isse. sicut cet̃is in quolibet oꝑe
sine uoluptatis pruritu utũ¬
tur. In c̾dibile em̃ non ẽ deum
talia fecisse illa corꝑa. ut sinõ
peccassẽt illis m̃bris sicut pedi¬
b imꝑarẽt. nec cum ardore se¬
minarẽt us cum dolore parerẽt.
s post poc̃m motum illũ incur¬
rerũt. quem nuptie ordinãt
ꝯtinẽtia cohibet. Infirmitas
excipr̃ hoẽstate nuptiali. ⁊ꝙ sa
nis eẽt offm̃. egͣtis ẽ in remediũ.

Expanded text:
ante peccatum genitalibus membris ad procreationem imperare potuisse, sicut caeteris in quolibet opere sine voluptatis pruritu utimur. Incredibile enim non est Deum talia fecisse illa corpora ut si non peccassent, illis membris sicut pedibus imperarent, nec cum ardore seminarent, vel cum dolore parerent: sed post peccatum motum illum meruerunt, quem nuptiae ordinant, continentia cohibet. Infirmitas excipitur honestate nuptiali: et quod sanis est officium, aegrotis est remedium.
Abbreviated transcription (Latin):
Ad qd̾ dicendum ẽ qd̃ sinõ pec¬
casset̃ primi hoĩes. sine oĩ pccõ
⁊ macula inꝑadiso carnali co¬
pula ꝯuenissẽt̃. ⁊ eẽtibi thorꝰ
ĩmaculatus. ⁊ ꝯmixtio sine cõ¬
cupiscẽtia atq genitalib mẽ¬
bris: sicut cet̾is imparent. ut
ibi nullũ motum illicitũ sen
sine ardore libidĩs. ita genita
lib utentur mẽbris sine aliqͦ
pruritu carnis. Hec em̃ letalis
egritudo m̃bris huãnis expocõ
in hesit. genuissẽt itaq filios
inpadiso ꝑcoitũ in maculatu.¬

Expanded text:
Ad quod dicendum est quod si non peccassent primi homines, sine omni peccato et macula in paradiso carnali copula convenissent, et esset ibi thorus immaculatus, et commixtio sine concupiscentia; atque genitalibus membris sicut caeteris imperarent, ut ibi nullum sine ardore libidlibus uterentur membris sine aliquo pruritu carnis. Haec enim lethalis aegritudo, membris humanis ex peccato inhaesit. Genuissent itaque filios in paradiso per coitu
Abbreviated transcription (Latin):
ter ostensum ẽ qd̃ deo auctore
nõ fiunt mala. Quidam tñ so¬
phistice incedẽtes. ⁊ id̾o deo o¬
dibiles ꝓbare conãtur. ex deo
auctore eẽ qd̃ mala fuint. hoc
mõ ꝙ mala fiunt um ẽ. Omne

Expanded text:
ter ostensum est quod Deo auctore non fiunt mala. Quidam tamen sophistice incedentes, et ideo Deo odibiles, probare conantur ex Deo auctore esse quod mala fiunt, hoc modo: Quod mala fiunt, verum est: omne
Abbreviated transcription (Latin):
Icħ in quit pr̃e minus hap̃r.
bet. qui dicit omnia que ht̃
p̾r mea sunt. Nam si minus
ht inpotestate aliꝗd quam
p̃rnon sunt eius omnia que
ht̃ pr̃. tantam igitur ht̃ pote¬
statem quantam p̃r. equalis
ergo ẽ pr̃i.non enim põt qui
accepit. in equalis ẽẽ ei qui de¬
potentia sapis ꝙͣ potens sit
filius s potentior pr. ut scd̃m
doctrinam nr̃am potens pote̾
⁊ non omnipotens omm̾po¬
tentem. h̃t ergo p̃r̃ ommpo¬
tentiam quam nõ h̾t filius.
⁊ si hoc ẽ. falsũ ẽ ꝙait filius.
quo progrediebatur ao
mine potentiam accepit.fi¬
lius aũt apr̾esfatemur ⁊ nos
filium accepisse potentiam
ab illo dequo natus ẽ poteri.
prĩ uo̾ potentiam nullus de¬
dit. qr nullus eum genuit. gi¬
gnendo enim dedit pr poten¬
tiam filio. sicut omina que ht̃
ẽd querit᷑. utrũm tantam ꝙͣ¬
a ip̃i ẽ potentiã pr̃ filio dede
rit. anminorem sitantã. ño
solum potentems ⁊̃ omĩpo¬
tentem genuisse ommpotẽs
non ẽ. non omma proculdu¬

Expanded text:
il, inquit, Patre minus habet ille, qui dicit: Omnia quae habet Pater, mea sunt . Nam si minus habet in potestate aliquid quam Pater, non sunt ejus omnia quae ter. Tantam igitur habet potes, quantam Pater; aequalis ergo est Patri. Non enim potest qui accepit, inaequalis esse ei qui detentia sapis, quod potens sit Filius, sed potentior Pater; ut secundum doctrinam vestram potens potentere, et non omnipotens omnipotentem. Habet ergo Pater omnipotentiam quam non habet Filius; et si hoc est, falsum est quod ait Filius: quo progrediebatur ad mine potentiam accepit, Filius autem a Patre. Fatemur et nos Filium accepisse potentiam ab illo, de quo natus est potens; Patri vero potentiam nullus dedit, quia nullus eum genuit. Gignendo enim dedit Pater potentiam Filio, sicut omnia quae habed quaeritur utrum tantam, quanta ipsi est, potentiam Prit, an minorem. Si tantam, non solum potentem, sed etiam omnipotentem genuisse omnipotensnon est, non omnia procul du
Abbreviated transcription (Latin):
Unc ostenderetia.
restat.quõ aliq̃ haꝵ
excellat potentiauit sic̃ una
⁊ in differens ẽ magnitudo
triumata una ⁊ indifferens
monstrecur potentiatrium.
sciendum ẽ igitur. huia non
ẽ potentior pat̾ filio. nec filiuᷤᷤ¬

Expanded text:
unc ostendere restat quomodo aliqua harum excellat potentia; ut sicut una et indifferens est magnitudo trium, ita una et indifferens monstretur potentia trium: sciendum est igitur quod non est potentior Pater Filio, nec Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
go d̾s pater sapiẽs ea que ip̃e ẽ
sua sap̃ĩa. ⁊ filius sap̃ia patris.
ẽ sapiens de sap̃ia que ẽ pater
de quo ẽ genitus filius. Ita et
pater ẽ intelligens ea que ip̃e
ẽ sua intelligentia.Non eni¬
pr̃is. de intelligẽtia genitus
ẽ que ẽ pater. dequa ⁊ intelli¬
gens ẽ.ꝓm̃ pater ẽ sapientia. ⁊
filius sap̃ia. ⁊ ut̃q una sapien¬

Expanded text:
go Deus Pater sapiens, ea quae ipse est sua sapientia; et Filius sapientia Patris est sapiens, de sapientia quae est Pater de quo est genitus Filius. Sic et Pater est intelligens ea quae ipse est sua intelligentia, FiPatris, de Intelligentia genitus est, quae est Pater; de qua et intelligens est. Proinde Pater est Sapientia, et Filius Sapientia, et uterque una e
Abbreviated transcription (Latin):
ri solet
aquibdam utrũ f Ilus sa¬
piẽs sit sapiẽtia geĩ Eta uł in¬
genita. Si eñi non ẽ sapiens
sap̃ia genita. nec se ip̃o sapiẽs
ẽ. Si uero sap̃ĩa genita sapiẽs
ẽ. nõ uidetur eẽ sapiens sap̃ia
ingenita. ⁊ ita nõ uidetur sa

Expanded text:
ri solet a quibusdam, utrum Filius spiens Sapientia genita, vel ingenita. Si enim non est sapiens Sapientia genita, nec seipso sapiens est; si vero Sapientia genita sapiens est, non videtur sapiens esse Sapientia ingenita, et ita
Abbreviated transcription (Latin):
li. de.tͥ. si solus ibi filius ĩtel
lam rediturabsurditatẽ. ut
pãt̾ non sit sapiẽs de se ip̃o s
de filio. nec sap̃ia sapientiam
genuit. s ea sap̃ia pat̾ dicat᷑
sapiens ẽẽ quam genuit. ubi
enim nõ ẽ intelligentia nec
sap̃ia eẽ potest. Id̾oq si pater nõ
intelligit ip̃e sibi. s filius ĩtelli¬
git pr̃i. ꝓfecto filius pr̃em sapi

Expanded text:
. 7: Si solus ibi Filius intelllam reditur absurditatem, ut Pater non sit sapiens de seipso, sed de Filio: nec Sapientia Sapientiam genuerit, sed ea Sapientia Pater dicatur sapiens esse quam genuit. Ubi enim non est intelligentia, nec Sapientia potest esse. Ideoque si Pater non intelligit ipse sibi, sed Filius intelligit Patri, profecto Fil
Abbreviated transcription (Latin):
telligr̃ illud. Illuminat oẽm
hoĩem uenientẽ in hunc mun¬
dũ. non qr nullus hoĩum ẽ qñ
illuminet᷑. s qr insi ab ip̃o nul¬
lus illuminat᷑. põt ⁊ alio modo
illico intelligi dũ tam̃ credere
nõ cogamur oĩpotentem aliqd
celo ⁊ int̾ra sicut uitas cantat.
oĩa quecumq uoluit fecit. ꝓ¬
fecto face̾ non uoluit quecũq
nõ fecit. Ex huis apte ostendr̃¬

Expanded text:
nat omnem hominem venientem in hunc mundum; non quia nullus hominum est qui non illuminetur, sed quia nisi ab ipso nullus illuminatur. Potest et alio modo illud intelligi, dum tamen credere non cogamur Omnipotentem aliquicoelo et in terra, sicut Veritas cantat, omnia quaecumque voluit fecit; profecto facere non voluit quaecumque non fecit. Ex his aperte ostend
Abbreviated transcription (Latin):
ligent̃ annotauĩs loca scrip¬
ture in quib de timore clm̃i
entie ⁊ ducit sad sapĩam s tñ
ño remanet cum ea ĩmoforas
quem cum quis hr̃e incipit
pit. In de etiam ẽ qd̾ ut̃q ti¬
mor dicitur micialis qd̾ ĩue¬
nire potĩs ꝑ diu̾sa scripture
loca.ꝰ t̾q etiam timor in t̾¬
dum dicitur seruilis qr ⁊ ip̃e

Expanded text:
ligenter adnotaveris loca Scripturae in quibus de timore Domini entiae, et ducit ad sapientiam; sed tamen non remanet cum ea, imo foras quem cum quis habere incipipit. Inde etiam est quod uterque timor dicitur initialis; quod invenire poteris per diversa Scripturae loca. Uterque etiam timor interdum dicitur servilis, quia et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
hĩturus si añ ẽ tefunctus nͦde
suba hoĩs caro dequa ẽdatura
liquid ꝑibit s oĩum ꝑ ticula¬
remtegrabiturnaturał sub̾a
corporis scõꝵ quo corpora si¬
ne oĩ uitio fulgida sic̃ sol resu¬
rgent p̾cisis cunctis defori¬
tatib quas hic hũerunt si
tes quas hic habiderrine

Expanded text:
de qua hominis caro creatur, aliquid peribit; sed omnium particulaintegrabitur naturalis substantia corporis. Sanctorum quoque corpora sine omni vitio fulgida sicut sol, resurgent, praecisis cunctis deformitatibus quas hic habuerunt. 4. Si nt quas hic habuerun
Abbreviated transcription (Latin):
hoc multipltcem recipit expoĩti
primus. primus in quo mani¬
festam ⁊ multiplicem mĩam
sticia qua amalo declinamus
includitur. S cum suꝑius

Expanded text:
Hoc multiplicem recipit expositios: primus in quo manifestam et multiplicem miseristitia, qua a malo declinamus;includitur. Sed cum superius
Abbreviated transcription (Latin):
spantium inse. Set querit᷑
ad salutem. Nam tempore
gr̃e constat certissime hoc ñ
sufficere oportet enim unu̾¬
sa credi que insimbolis ꝯtinẽ¬
tur s nec añ aduentum nec
an legem ur ħ suffecisseqz si¬
ne fide mecliatoris nullumi
sana ẽ qua credimus nullu
hoĩem siue maioris siue mi¬
noris etatis lib̾an acontagi¬
o mortis ⁊ obligatione peci
ꝙ prima natuntate ꝯtraxit

Expanded text:
sperantium in se. Sed quaeritur t. Nam tempore gratiae constat certissime hoc non sufficere; oportet enim universa credi quae in symbolis continentur. Sed nec ante adventum, nec ante legem videtur hoc suffecisse, quia sine fide Mediatoris nullum sana est, qua credimus nullum hominem, sive majoris sive minoris aetatis, liberari a contagione mortis et obligatione peccati, quod prima na
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs eiusdem q dei salub̾ima
fide ⁊̃ illi iusti salui fc̃i sunt
qui prius quã uemiret incar¬
nem crediderunt incarnem
uenturum eadem enim esti

Expanded text:
is eiusdemque dei saluberrima fide etiam illi iusti salui facti sunt, qui, priusquam ueniret in caine, crediderunt in carne uenturum. eadem namque
Abbreviated transcription (Latin):
scenditq apͥo pente lege ꝓpaga¬
toĩs. ⁊ inseactum ⁊ multiplica¬
tũ ẽ nulla ext̃iori sub̾a intotrã¬
seunte. ⁊ ip̃m infutõ resurget.
abadã.

Expanded text:
lege propagationis, et in se auctum et multiplicatum est, nulla exteriori substantia in id transeunte, et ipsum in futuro resurget. ab Adam.
Abbreviated transcription (Latin):
tam puellam non licet parẽ¬
tib alu uiro trad̾e̾ tñlicet sibi
u̾ti uolu̾it nullo penitus cẽ¬
suerunt dampno mulctari
hemitas precipuus celebrato
nuptiaꝵ conuiuio cum uespe¬
re talamum eẽt ingressurus
exurbe egrediens tñsmarina
pecut ⁊ h̾e̾mi solitudinẽ sibi
elegit u̾atus ⁊̃ alexius simiłr
ex nuptiis diuma gr̃a uocatꝰ
sponsam deseruit ⁊ nudus fa¬
ritatib ⁊ exemplis liquet licẽ
sponsis sine consensu suaꝵ sp̃o

Expanded text:
tam puellam non licet parentibus alii viro tradere; tamen licet sibi verti voluerit, nullo penitus consuerunt damno mulctari.eremitas praecipuus, celebrato nuptiali convivio, cum vespere thalamum esset ingressurus, ex urbe egrediens transmarina petiit, et eremi solitudinem sibi elegit. Beatus etiam Alexius similiter ex nuptiis divina gratia vocatus, sponsam deseruit, et nudus Cexemplis liquet licere sponsis sine consensu suarum spo
Abbreviated transcription (Latin):
an ita sĩt inꝑsonis ut nõ sint
ꝑsoẽ. ac ꝑhoc nec diuina eẽntia.
Qd̾ enim in psoĩs nõ sint ꝓpri¬
etates nemo inficiari audeat.
cũ aꝑte elamet auctoritas. ꝙ.
in ꝑsonis ẽ ꝓprietas.⁊ in eẽn¬
tia unitas¬
scõꝵ testimonus astruximus
q det̃mminari. ip̃asq ꝓprietates
bulis. Cũ ergo ꝓprietates ip̃e
ab et̾no fuu̾t. quib ip̃e deter
minãtur ꝑsone.⁊ differũt.
quo ẽẽnt si meis non eẽnt. et
eẽnt. quin ibi eẽt multiplici
te ierꝵ. ut nõ pigeat reuocare
adm̃tem. ꝓtestati sumus. ĩ
expositõe fidei ita dicẽtis. Bre¬
Abellii heresim declinãtes tres
ꝑsoãs expressas sub ꝓprietate
distinginmus. Nõ enim noĩa

Expanded text:
an ita sint in personis, ut non sint personae, ac per hoc nec divina essentia. Quod enim in personis sint proprietates, nemo inficiari audet, cum aperte clamet auctoritas quod in personis est proprietas, et in essentia unitassanctorum testimoniis astruximus que determinari; ipsasque proprietates,bulis. Cum ergo proprietates ipsae ab aeterno fuerint, quibus ipsae perminantur et differunt, quomodo essent si in eis non essent? et essent, quin ibi esset multiplicitte Hieronymi ut non pigeat revocare ad mentem protestati sumus, in expositione fidei ita dicentis: abellii heresim declinantes, tres personas expressas sub proprietate distinguimus. Non enim nomina
Abbreviated transcription (Latin):
temur. Ecce ostensum ẽ quare
ꝓprium dicatur ẽẽ dei natiꝙ fi
tri. ait dñs dñas clarifica fili¬
um tuum ñõ solo noĩe conte¬
ueritate non nũ cupationena¬
tiuitate non creatione. ꝙsi¬

Expanded text:
temur. Ecce ostensum est, quare proprium dicatur esse Dei nati, quotus. Dominus dixerat: Clarifica Filium tuum. Non solum nomine conteveritate, non nuncupatione; nativitate, non creatione. Erg
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Nam si nõ fuiss pcc̃m nulla
eẽt mĩa. Beati eñ numquã fue¬
rũt qui ceciderũt. qr sui euentꝰ
futuri. Si eñi lapsum suum p̃¬
scierũtant uitare uoluerũt s
nõ potuerunt. ⁊ ita erãt miseri.
aut potuerũt ⁊ noluerunt. ⁊ ita
erãt stulti ⁊ maligni. Ideoꝙ dici¬
mus qr nõ erãt prescu euentus
sin. nec eis data ẽ cognitio eoꝵ
que futura erãt suꝑꝰ eos. Rom uͦ
⁊ qui pstiterũt forte sue beatitu¬
dinis p̾scu fuerunt. Uñ aug. sr̃

Expanded text:
Nam si non fuisset peccatum, nulla esset miseria. Beati quoque nunquam fuerunt illi qui ceciderunt, quia sui eventus futuri. Si enim lapsum suum praesciverunt, aut vitare voluerunt, sed non potuerunt, et ita erant miseri; aut potuerunt, sed noluerunt, et ita erant stulti et maligni. Ideoque dicimus quia non erant praescii eventus sui, nec eis data est cognitio eorum quae futura erant super eos. Boni vero et qui perstiterunt, forte beatitudinis praescii f
Abbreviated transcription (Latin):
tutum. nõ ip̃ius aliqua uir¬
tutum cã ẽ quia omina mu¬
ad munera ecc̃e ⁊ uniũsis ex¬
cellentius caritatis munus co¬
gnosces que ut oleum non
porest premi muno s suꝑ exi¬
lit. Non ergo eius c̃a ul fun
fides teneatur nullatenus ad
spiritalem amorẽ attingit᷑.
Non .ni. caritas fidem s fides
caritatem precedit qr nemo
põt amare ꝙ nõ c̾ctiderit sic̃¬
nec sꝑare s hor accipi põt dc̃m
de fide quex untus nõ ẽ ip̃a .n.
sp̃e ⁊ caritatem frequent̾ prẽ¬
cedit ul de actu fidei qui forte
rraturałractum caritatis pre¬
ceclit sicut actum spei ꝙ ũba
premissa diligent̾ notata i¬
minuunt ⁊ ea ⁊ que additi
dicens.nisi ea in quit que
audis credideris adamandũ
ea que audis nõ in flamma¬
ris que tm̃ de nõ uisis ẽ ut ã¬
te diximus unde crisost̾ fides
maĩa nr̃a facit subsistere ea
que nõ uidentur de quib ꝓpͥe
fides ẽ de uisis .n. nõ ẽ fides set
agnitio.

Expanded text:
tutum, non ipsius aliqua virtutum causa est, quia omnia muad munera Ecclesiae, et universis excellentius charitatis munus cognosces; quae, ut oleum, non potest premi in imo, sed superexilit. Non ergo ejus causa vel f nisi prius fides teneatur, nullatenus ad spiritualem amorem attingitur. Non enim charitas fidem, sed fides charitatem praecedit, quia nemo potest amare nec sperare. Sed hoc accipi potest dictum de fide, quae virtus non est: Ipsa enim spem et charitatem frequenter praecedit; vel de actu fidei, qui forte naturaliter actum charitatis praecedit, sicut actum spei, quod verba praemissa diligenter notata innuunt, et ea etiam quae addit dicens: Nisi ea, inquit, quae audis credideris, ad amandum ea quae audis non inflammaberis; quae tantum de non visis est, ut ante diximus. Unde Chrysost.: Fides in anima nostra facit subsistere ea quae non videntur; de quibus proprie fides est, de visis enim non est fides, sed agnitio.
Abbreviated transcription (Latin):
ait fidem ipãm uidet quisq
in corde suo ẽẽ si credit uel nõ
ẽẽ si ñõ credit. nõ sicut corpora
que uidemus occulis corpore¬
is ⁊ ꝑ ip̃oꝵ ymagines quas
memorit ten emius etiam ab¬
sentia cogitamus ne̾ sicut ea
que non indemus ⁊ exhus q̃
uidemus cogitatõe ut cumq
formamus ⁊ memorie ꝯmẽ¬
damus nec sicut hoĩem cinus
amimã si non uidemus ex nr̃a
connicimus ⁊ ex motib cor¬
poris hoĩem sicut uidendo di¬
dicimus in tuem̃ ⁊̃ cogitan¬
do. Nõ sic undetur fides incor¬
de ĩ quo ẽ ab eo cuius ẽ s eam
tenet ctissima scĩa. au̾g. mli.
cred̾ẽ uibeamur qr id ꝙ crede̾
iubemur. uidẽ ñõ possumus.
ip̃am t̾ni fidem qñ ẽ in nob̾
uidemus in nob̾ quia ⁊ reꝵ
ab senfium presens ẽ fidesi
⁊ reꝵ que foris sunt intus
ẽ fides ⁊ reꝵ que nõ uident᷑
indetũ fides ⁊ ip̃a temporab
fit in cordib hõmum ⁊ sic ex
fidelib in fideles fuit ꝑiti
abeis hiis u̾bis euidentertͣ¬

Expanded text:
ait: Fidem ipsam videt quisque in corde suo esse, si credit; vel non esse, si non credit. Non sicut corpora, quae videmus oculis corporeis, et per ipsorum imagines quas memoria tenemus, etiam absentia cogitamus; nec sicut ea quae non videmus, et ex his quae videmus cogitationem utcumque formamus, et memoriae commendamus; nec sicut hominem, cujus animam, etsi non videmus, ex nostra conjicimus, et ex motibus corporis hominem sicut videndo didicimus, intuemur etiam cogitando; non sic videtur fides in corde in quo est, ab eo cujus est, sed eam tenet certissima scientia. Cum credere jubeamur, quia id quod credere jubemur videre non possumus; ipsam tamen fidem quando est in nobis, videmus in nobis; quia et rerum absentium praesens est fides, et rerum quae foris sunt, intus est fides; et rerum quae non videntur, videtur fides, et ipsa temporaliter fit in cordibus hominum; et si ex fidelibus infideles fiant, perit ab eis. His verbis evidenter tra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑitur ꝙ fides precechit spem ⁊
spes sequitur fidem. Non qd̾
uirtus fidei p̾ceclit uirtutem
ip̃a uirtute fidei ut naturalit̾
pcedat spem ño tp̃r uñ ⁊ recte
ea sola dr fundam̃tum om̃ĩũ
uirtutum ⁊ bonoꝵ oꝑum. nõ
aũt ẽ fundam̃tum caritatis
qr ñ ip̃a caritas s caritas ip̃iꝰ

Expanded text:
itur quod fides praecedit spem, et spes sequitur fidem; non quod virtus fidei praecedat virtutem ipsa virtute fidei, ut naturaliter praecedat spem, non tempore. Unde et recte ea sola dicitur fundamentum omnium virtutum et bonorum operum, non autem fundamentum est charitatis, quia non ipsa charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
substat ⁊ qr fundam̃tum est
bonoꝵ ꝙ nemo mutare põt
Si illa descriptio spei con
cedi põt utrumlibet si aũt di
catur ꝯuenire sunt ⁊ alia płã
quib differunt fides ⁊ spes s
non improbe dici põt soli fid̾i
ꝯuenire nõ spei qr fides sola
spe esse non põt nec amor si¬
nespe. nec sine amore spes nͦ
utrurriq sine fide ⁊ fides sine
amore nicħ ꝓdest põt tñ credi
aliquid ꝙ ñ sꝑatur. nich̾ aũt

Expanded text:
substat, et quia fundamentum est bonorum, quod nemo putare potest. 9. Si illa descriptio spei convcedi potest utrumlibet. Si autem catur convenire, sunt et alia plura quibus differunt fides et spes; sed non improbe dici potest soli fidei convenire, non spei, quia fides sola spe esse non potest, nec amor sine spe, nec sine amore spes, nec utrumque sine fide; et fides sine amore nihil prodest; potest tamen credi aliquid, quod non speratur; nihil aut
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑfidem subsistunt in no¬
bis q̃ mõ sꝑanda. ⁊ subsistẽt in
futuro. per experientiam nõ¬
parentiũ qr si quis de eis dubi¬
tet ꝑ fidem ꝓbanturut ad hc̃
ꝓbatur futura resurrectio qr
ita c̾cliderunt prĩarche ⁊ alii¬

Expanded text:
 quia per fidem subsistunt in nobis etiam modo speranda, et subsistunt in futuro per experientiam. Eparent; quia si quis de eis dubitat per fidem probantur, ut adhuc probatur futura resurrectio, quia ita crediderunt patriarchae, a
Abbreviated transcription (Latin):
s aliꝙ sĩgulare atq indun¬
telligi.ut ꝑsona nõ dicatur
sic̾ homo s quo dicitur hic
hic homo uelud abraham
ysaac ⁊ ia cobuł aliquis aliꝰ
qui ⁊ digito presens dem̃o¬
strari possit sic quo illos ea¬
dem rõ ꝯfutabit sic̃ enm di¬
cuntur abraham ysaac ⁊ ia¬
cobtria in diuidua ita tres
homines ⁊ tria ammalia c̃
s. si scd̃m genꝰs ⁊ sp̃em. ⁊ indi¬

Expanded text:
 singulare atque indivtelligi, ut persona non dicatur sicut homo, sed quomodo dicitur: Hic homo, vel ut Abraham, Isaac, Jacob, vel quis alius qui etiam digito praesens demonstrari possit; sic quoque illos eadem ratio confutabit. Sicut enim dicuntur Abraham, Isaac, Jacob tria individua, ita tres homines, et tria animalia. us, si secundum genus et speciem et indi
Abbreviated transcription (Latin):
tres sp̃es uinus eẽntie. diuina
ergo eẽntia gñs non ẽ. s nec i¬
sp̃es ẽ eẽntia diuina ⁊ ꝑsone ĩ¬
diidua sicut homo spẽs ẽ ĩcdi¬
indua aut̃ abrahãysaac ⁊ iacob
si enim eẽntia spes ẽ ut hõ. sic̃ñdr̃¬

Expanded text:
es unius essentiae; divina ergo essentia genus non est. Sed nec species est essentia divina, et personae individua, sicut homo species est, individua autem Abraham, Isaac et Jacob. Si enim essentia species est, ut homo, sic
Abbreviated transcription (Latin):
o passio. oĩs cupiditas ꝑtur¬
batio. oĩs gͥcupiditas passio.
oĩs u̾o̾ passio cum ẽ in nob̾. ip̃a
passicẽ patimur. oĩs gͥ cupidi¬
tas cum ẽ in nob̾ ip̃a cupidita¬
te patim̃. ⁊ in qnͣtum cuproi¬
ras ẽ patimur. oĩs aũt passio
inqnͣtum ip̃a patim̃ꝰ ñ ẽ poc̃m.

Expanded text:
o, passio; omnis cupiditas, perturbatio. Omnis ergo cupiditas, passio. Omnis vero passio cum est in nobis, ipsa passione patimur. Omnis ergo cupiditas cum est in nobis, ipsa cupiditate patimur; et in quantum cupiditas est, patimur ea. Omnis autem passio in quantum i
Abbreviated transcription (Latin):
ffectum de potentia patris du¬
bitasse sit dicens in li .iii. detri.
de quo clubitat de se an de prẽ
dedeo utiq cui dicit tranffer
dubitat hominis affectu. am
tlubitatanec de morte formi¬
dat ꝓph̾a etiam nõ dubitat.
qui nicħ deo eẽ impossibilea¬
stituens deum propħa nõ du¬
bitat ⁊ filium dubitare n cu
credis ut homo ergo clubitat
ut homo locutus est hus u̾bis
rõne dictum accipi põt non
quia ip̃e clubitaui̾t s modu¬
gessit dubitantis ⁊ homimi¬
bo dubitare uidebatur. uerba
hyłrii longe diu̾sam expri

Expanded text:
ffectum de Patris potentia dubitasse, sic dicens in lib. 2 de Fide: De quo dubitat, de se, an de Patre? De eo utique cui dicit transfer, dubitat hominis affectu. Nam dubitat, nec de morte formidat. Propheta etiam non dubitat, qui nihil Deo esse impossibile astitues Deum? Propheta non dubitat, et Filium dubitare tu credis? Ut homo ergo dubitat, ut homo locutus est. His verbione dictum accipi potest, non quia ipgessit dubitantis, et hominibus dubitare videbatur. 5. Verba Hilarii longe diversam expri
Abbreviated transcription (Latin):
turałr diuinitus instituta quiᷤᷤ¬
quis unuacit̾ conspicit ⁊ qua
magnum sit mea u̾ põt etia
sempit̾nam ꝯmutabił q nat᷑a
recoli conspici concuspici re¬
miniscitur ꝑmemoriam in¬
tuetur ꝑ intelligentiam amp

Expanded text:
tituta quisquis vivaciter perspicit, et quam magnum fit in ea, unde potest etiam sempiterna immutabilisque natura recoli, conspici, concupisci, reminiscitur enim per memoriam, intuetur per intelligentiam, amp
Abbreviated transcription (Latin):
do aꝑte sigͥficat. ubiait de ꝑcus¬
sura mułris p̃gnantis. siquis
inꝗt ꝑcusserit mułrẽ pregnã¬
tẽ ⁊ abortiũ fecĩt. si adhuc in¬
forme fini̾t puerpium mulcta¬
br̃ pecuĩa. siaũt formatũ fui̾t
redoat aĩam ꝓaĩa. formatum
u̾o intelligit ꝓpria aĩa aĩatũ.

Expanded text:
te significat, ubi ait de percussura mulieris praegnantis: Si quis, inquit, percusserit mulierem praegnantem et abortum fecerit, si adhuc informe fuerit puerperium, mulctabitur pecunia; si autem formatum fuerit, reddat animam pro anima. Formatum vero intelligitur, propria anima animatum;
Abbreviated transcription (Latin):
añ tp̃ra nec añ ẽẽ quamna¬
tum. nec añ natum quam
mutare nascendo hoc aũt hu¬
manum sensum ⁊ intellige̾¬
tiam mundi excedit ñ ħ cap̃

Expanded text:
enitum, nec ante esse quam natum, nec ante natum quam mutare nascendo. Hoc autem humanum sensum et intelligentiam mundi excedit, neque cap
Abbreviated transcription (Latin):
totum ꝙ ex eo nascitur uirtꝰ
ẽ.h̾t natiuitatem filius non
pater filio tantum esse: qͣn¬
tum ẽ ip̃e cuiꝰ mnascibilitatis
ẽẽ ymagmem sacram̃to nati¬
uitatis inꝑtit quem ex se ĩfor
Icamus ergo filium natum
de pr̃e añ tpͣra ⁊ semꝑ nascide
pr̃e s congruentius sempna
tum ⁊ eundem fateamur ab
tori pr̃ enim gn̾atione. auc¬
tor filu ẽ ut insequenti ostẽ¬
det᷑. ut ergo pr̃ ẽ et̾nus ita ⁊ fili¬

Expanded text:
totum quod ex eo nascitur virtus est, habet nativitatem Filius, non Pater Filio tantum esse quantum est ipse; cui innascibilitatis esse imaginem sacramento nativitatis impartit, quem ex se in sua Dicamus ergo Filium natum de Patre ante tempora, et semper nasci de Patre, sed congruentius semper natum, et eumdem fateamur ab tori. Pater enim generatione auctor Filii est, ut in sequenti ostendetur. Ut ergo Pater est aeternus, ita et Fili
Abbreviated transcription (Latin):
et̾num ẽ ⁊ innatum ẽ quiã
quod ab et̾no nascitur h̾t et̃¬
num ẽẽ. qd̾ natum ẽ. quod ãt
nõ natum ẽ id cum et̾ntate
non na tum ẽ quod uõ ex et̾¬
no natum ẽ id si non et̾nu
natum ẽ iam non erit eius p̃r
auctor et̾ms. si quid igitur
ei qui ab et̾no pre natus est
ex et̾nitate defui̾t. id ip̃m nõ¬
sse quia sigignenti ẽ infim¬

Expanded text:
etiam innatum est. Quia quod ab aeterno nascitur, habet aeternum esse quod natum est. Quod autem non natum est, id cum aeternitate non natum est. Quod vero ex aeterno natum est, id si non aeternum natum est, jam non erit et pater auctor aeternus. Si quid igitur ei, qui ab aeterno patre natus est, ex aeternitate defuerit, id ipsum aucsse: quia quod gignenti est infin
Abbreviated transcription (Latin):
unt tñ non nlli doctoꝵ dã
ut ciprianus ⁊ aln quidam
qui dr̃e indentur ab brticis
qui extra formam eccłie bap¬
ptiçare presumunt. cypriami
tñ ibi auĩtate deinasse uidet᷑.
qui ait de bẽtico qũo scĩficare
aquam põt cum ip̃e inmund̃
rantia eum dixisse. aus insi¬
nuat dicens martirem cypri¬
anum głoriosum qui aput
hereticos uł scismaticos datũ
bap̃m nolebat cognoscere.
dum eos minis de testaretur
tanta ens merita usq ad tri¬
umphum martirii secuta sũt
ut caritatis qua excellebat ꝗd¬
luce obumbratio illa fuga¬
retur ⁊ si quid purgandum
erat passions falce tolleret᷑
Nec nos qui bap̃i ueritatez
⁊ heticorum inquitatem a¬
gnoscimus ideo eypriano c¬
meliores sumus sicut ner pa¬
ulꝰ petͦ. qr gentes uidaiçare
qd̾ nullus inma¬
Tno utero bapticari põt.

Expanded text:
unt tamen nonnulli doctorum, ut Cyprianus et alii quidam, qui dicere videntur ab haereticis um est, qui extra formam Ecclesiae baptizare praesumunt. Cyprianus tamen ibi a veritate deviasse videtur, qui ait de haeretico: Quomodo sanctificare aquam potest cum ipse immundus rantia eum dixisse Aug. innuit dicens: Martyrem Cyprianum gloriosum, qui apud haereticos vel schismaticos datum Baptismum nolebat cognoscere, cum eos nimis detestaretur, tanta ejus merita usque ad triumphum martyrii secuta sunt, ut et charitatis qua excellebat luce obumbratio illa fugaretur, et si quid pugnandum erat, passionis falce tolleretur. Nec nos qui Baptismi veritatem et haereticorum iniquitatem agnoscimus, ideo Cypriano meliores sumus, sicut nec Petro, quia gentes judaizare Quod nullus in materno utero baptizetur.
Abbreviated transcription (Latin):
mali: suꝑ ẽ uitere in qua resit
la:. qui rectea cuteq sapit: nõ
nisi in bono malũ ẽẽ intellig̃.
i. innat̾a bona. Malum eĩ est
corruptio. uł priuatio bomi.
ubiaũt bonũ nõ ẽ: nõ põt eẽ
corruptio. uł priuatio boĩ. pec¬

Expanded text:
mali, superest videre in qua re sitla. Qui recte acuteque sapit, non nisi in bono malum esse intelligit, id est, in natura bona. Malum enim est corruptio vel privatio boni; ubi autem bonum non est, non potest esse corruptio vel privatio bo