comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orro filii hely nescientes dñm.
partẽ sacerdotalem dde sarri¬
fiens antequã adolerent adipem
collebant ab offerentib erudamut
lalius s̃ pararent eã. Et mittebal ox¬
er sacerdotis fuscinulam in ollam &
quiequid leuabat fuscinula. erat sa¬
ceraotis quod non erat porcio. sira¬
pina. Samnuhel autẽ ministrabata¬
cinctus ephot lineo. ñ sacerdotan. sͣ
prophetico.& timicam paruam asfe¬
rebat ei mat̾ singuł annis. Et iusta¬
uit dñs annam. et habuit tres fillos
⁊ duas filias. Erat autẽ hely senerua¬
de. et audiuit peccata filioꝵ. Quido¬
niebant cum mulierib excubantib
ad ostium tab̾naculi. et eas que ue¬
nerant ad purificandum polluebãt.
Quidam tam̃ uolunt. quod ñ misce¬
bantur mulierib. s corrupti poccu¬
ma dabant mulierib licentiã com¬
miscendi. uiris suis: infra dies puri¬
ficationis. Unde et pat̾ dixit eis
Trans gredi facitis poputum dñi. et
depide arguebat eos. Henit autem
et ait ad eum. Loquens locutus sum.

Expanded text:
orro filii Heli nescientes Dominum, partem sacerdotalem de sacrificiis, antequam adolerent adipem, tollebant ab offerentibus crudam, ut lautius sibi praepararent eam, et mittebat puer sacerdotis fuscinulam in ollam, et quidquid levabat fuscinula, erat sacerdotis ; quod non erat portio, sed rapina. « Samuel autem ministrabat accinctus ephod lineo, » non sacerdotali, sed prophetico; « et tunicam parvam afferebat ei mater singulis annis, » et visitavit Dominus Annam, et habuit tres filios et duas filias. « Heli autem erat senex valde; » et audivit peccata filiorum, qui dormiebant cum mulieribus excubantibus ad ostium tabernaculi, et eas quae venerant ad purificandum, polluebant. Quidam tamen volunt quod non admiscebantur mulieribus, sed corrupti pecunia dabant mulieribus licentiam commiscendi viris suis infra dies purificationum. Unde et pater dixit eis: « Transgredi facitis populum Domini, » et tepide arguebat eos. Venit autem et ait ad eum: « Loquens locutus sum,
Abbreviated transcription (Latin):
quia nisi hec fecero. hec faciat nichi
es ⁊ hec addat.⁊ ait popłs. Ergone
ionathas morietur: qui fecit salutem
cium. si ceciderit de capite eiꝰ capillus
in terram. appopesis est. Hel legitur
si: pronon. Ꝙ eripuerunt ionathã
anranib patris. Et redierunt ad ꝓpͥa
q se uerterat superabat hostes isił.
Et ꝑcussit amalech. Prolensis est. Hel
forte. prius ꝑcusfit: quam deleret ex
Quartus tacetur ysbosech. tamꝙͣ pu¬
er. et nundum militans. uel tanqͣm
ineptus. filiȩ uͭ: merob. et michol.℥
uxor eius achinoem. Et princeps mili¬
ciȩ abner. filius ner. patruelis eius.
Nam cys. et ner: fracres fuerunt filii
abiel. Legitur tamen in ꝑalypomenon.
quod ner fuit pader cẏs. Qd pro etate
dictum est. et quia nutͥuit eum.

Expanded text:
quia nisi hoc fecero, haec faciat mihi quia nisi hoc fecero, haec faciat mihi Deus, et haec addat. Et ait populus: Ergone Jonathas morietur, qui fecit salutem tium, « si ceciderit capillus de capite ejus in terram. » Aposiopesis est, vel legitur si, pro non, « et eripuerunt Jonatham e manibus patris, et redierunt ad proprque se verterat superabat hostes Israel, et percussit Amalec: » prolepsis est. Vel forte prius percussit quam deleret ex Quartus tacetur Isboseth, tanquam puer et nondum militans, vel tanquam ineptus. Filiae vero ejus Merob, et Michol, et uxor ejus Achinoam, et princeps militiae Abner filius Ner patruelis ejus: nam Cis, et Ner fratres fuerunt, et filii Abiel. Legitur tamen in Paralipomenon, quod Ner fuit pater Cis : quod pro aetate dictum est, et quia nutrivit eum.
Abbreviated transcription (Latin):
ad me saxum grande.  precepit:
ut om̃s suꝑ illud saxum. et coram
populo scdm morem patriũ peccudeᷤᷤ
laniarent. ne forte quis aliter occul¬
te faceret. Tunc primum edificauit
mum. Unde patet. quod non super
recens altare iam bis obtulerat in
galgala. Putant tam̃ quidam eum
quotienscumq obtulit: nouum alca¬
re construxisse. Hoc  dictum primum
quia nec plene iuxta dei placitum
obtulit. Cumq nocte uellet irruere
super eos .i. super hostes. ait sacer¬
dos. Consulamus dñm. S consulenti
non respondit dñs. in die illa. hoc est
nec die nec nocte sequenti. & ait sa¬
ul. Taciturnitas hec latentis est cal¬
sa peccati. ꝑ uiuentem dnm: etiam
si ꝑ ionatham factum est: absꝙ ͭ ͤᷤ¬
tactione morietur. & statuit popłi
in parte una. et se et ionathamis
altera. Et cecidit sors suꝑ ionathã
Et ait saul. Quid fecisti: Cui iona¬
chas. Nichil michi conseius sum. nisi
quod heri nesciens maledictum: mel
comedi. Et ait saul. Morieris ionatha.

Expanded text:
d me saxum grande. » Et praecepit ut omnes super illud saxum, et coram ipso, secundum morem patrium, pecudes laniarent, ne forte quis aliter faceret occulte. « Tum primum aedificavit » Unde patet quod non super recens altare Saul jam bis obtulerat in Galgala. Putant tamen quidam eum, quotiescunque obtulerit, novum altare construxisse. Hoc vero dictum primum, quod nunc plena juxta Dei placitum obtulit. Cumque nocte irruere vellet super hostes, ait sacerdos: « Consulamus Dominum. » Sed consulenti « non respondit Dominus in die illa; » hoc est nec nocte, nec die sequenti. Et ait Saul: Taciturnitas haec est latentis causa peccati. « Per viventem Dominum etiam si per Jonatham factum est, absque retractatione morietur. » Et statuit populum in parte una, et se et Jonatham in parte altera, et cecidit sors super Jonatham. « Et ait Saul: Quid fecisti? Cui Jonathas: Nil mihi conscius sum, nisi quod heri nesciens maledictum, mel comedi. Et ait Saul: Morieris, Jonatha,
Abbreviated transcription (Latin):
hic ÷ filius m̃s dilectus ipsum audite.
Cumq timore corruissent discipuli:
detigit eos iħe et ait. Surgite noltte ti¬
mere. Et descendens p̃cepre eis ne cui
dic̾ẽnt. donec resurgeret. Quidã diẽt
hanc xp̃i głam in aere ctrcũ fuso fuisse
non corpore quod dẽ habebat mortale.
Aui ad tempus de posuisse mortalitatẽ
alii ipsum habuisse sẽꝑ tale corpus pro
natura. s ut uideretur ⁊ pateretur fe¬
cerat illud mortale ad tempus. Et ibi
quał erat ꝑ naturam: talem se ostend.
autem in huiꝰ modi e ͤ  sequi naturam
inmiracuł. Ita enĩ in carne mortal os¬
tendens głam immortalitatis sicut uo¬
luit. sicut pꝰ resurrectionẽ in carne in¬
mortali eicatͥces. et palpandũ se p̃but
⁊ comedit. Sic et uarie sentiunt aucto¬
res de moyse. et helya. et suꝑ lucam
inuenies glosam que dicit eos ib fuisse

Expanded text:
Hic est Filius meus dilectus, ipsum audite. » Cumque timore corruissent discipuli tetigit eos Jesus, et ait: « Surgite, nolite timere. » Et descendens praecepit eis, ne cui dicerent, donec resurgeret. Quidam dicunt hanc Christi gloriam in aere circumfuso fuisse, non in corpore, quod tunc habebat mortale; alii, ad tempus deposuisse mortalitatem; alii, ipsum semper habuisse tale corpus per naturam, sed, ut videretur et pateretur, fecerat illud mortale ad tempus, et ibi qualis erat per naturam, talem se ostendit; autem in hujusmodi laborare et sequi naturam in miraculis. Ita enim in carne mortali ostendit gloriam immortalitatis, sicut post resurrectionem in carne immortali cicatrices, et palpandum se praebuit, et comedit. Et sic varie sentiunt auctores de Moyse et Elia. Et super Lucam invenies glossam, quae dicit eos ibi fuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
t factum ẽ. in sabbato scdo. pri¬
mo cũ iħus ⁊ discipuli eius tͣtsi¬
rent ꝑ sata. grana ꝯfricata manib
edebant discipuli. hoc exponitur sic.
quo p̾cessit sermo. uł. ẽ. una dictio
quã dixit lucas. de ut̾o prochron.
nos scd̾o pͥmum. ħ autẽ sabbatũ qͦd
discipiii non obseruabant. ideo sic
uocauit . ut significaret spũale sab¬
batum iam inchoari. et legalia cessa¬
tura. Est enĩ sabbatũ spũale. scd̃õ pͥ¬

Expanded text:
t factum est in Sabbato secundo primo, cum Jesus et discipuli ejus transirent per sata, grana confricata manibus edebant discipuli . Hoc exponitur sic: « quo praecessit sermo. Vel est una dictio quam dicit Lucas deuteroproton, nos secundoprimum. Hoc autem Sabbatum, quod discipuli non observabant, ideo sic vocavit, ut significaret spirituale sabbatum jam inchoari, et legalia cessatura. Est enim sabbatum spirituale secundop
Abbreviated transcription (Latin):
lier ista ex fyris:
fenicib orta. Q dã¬
tñ dicunt tyrophe¬
cantes regionem mulieris ⁊ patriã.
Ihus autẽ non respondit ei ũbum.
ne s̾ ꝯtrarius uidetur qui dixerat.
Inuiã gentiũ ne abieritis. Pro qua
dũ interced̾e̾nt discipuli: respondit.
Nonsũ missus nͥ ad oues que ꝑierunt
domus isrł. At illa uenit et ait. Dñe¬
sum̾e panem filioꝵ et dare canibus
ad manducandum. hebreoꝵ more gen¬
tiles dixit. quia edebant sanguinẽ
ut canes. et est. Docere ueni et cura
Cui illa. Etiam dñe. Nam et catelli e¬
dunt de mieis qͦ cadunt de insa dño¬
rii suoꝵ. Quas dicat. uerũ ÷ qͦd di¬
cis. fac gͦ mͥ quod fit canib. aliquid
modicũ panis imꝑtire mͥ. Et ihc cõ¬
mendans fidem illius mulieris ait.
fiat tͥ sicut uis. et statĩ sanata est
filia euis.
locum illum maris. cui e regione ꝯtͣ
posita crat decapoł .i. regio decẽ urbi¬
um circa pellã et gadarã contͣ galile¬
am. Xadducunt ei surdũ et mutu¬

Expanded text:
lier ista ex Syris nicibus orta. Quidan dicunt Tyrophcantes regionem mulieris et patriam. Jesus autem non respondit ei verbum, ne sibi contrarius videretur, qui dixerat: « In viam gentium ne abieritis . » Pro qua cum intercederent discipuli respondit: « Non sum missus nisi ad oves, quae perierunt domus Israel. » At illa venit, et adorsumere panem filiorum, et mittere canibus ad manducandum. Haec tiles canes dixit, quia edebant sanguinem, ut canes. Et est sensus: Veni curare Cui illa: « Etiam, Domine. Nam, et catelli edunt de micis, quae cadunt de mensa dominorum suorum. » Quasi dicat: Verum est quod dicis. Fac ergo mihi quod fit canibus, id est modicum panis tu impartire mihi. Et Jesus commendans fidem mulieris ait: « Fiat tibi sicut vis, et statim sanata est filia ejus.illum locum maris, cui e regione contra posita erat Decapolis, id est regio decem urbium circa Pellam et Gadaram contra Galilaeam . « Et adducunt ei surdum et mutu
Abbreviated transcription (Latin):
corrupte positum iona pro iohama
& addidit. Tu es petrꝰ. qͦd latini et gͣci
dicunt petram. hebrei ⁊ syri cephã.
Idem ẽ gͦ tu es cephas. Et suꝑ hanc
& ꝓmifit ei se daturũ claues regni
celoꝵ. et force tunc ei soli dedit. uel
pꝰ resur rectionẽ cũ aliis. Tunc p̃ce
nec eo suscitato quod audierant in
aure. p̃dicarent sł tecta. Tunc cepit
eis ostend̾e. quia oporcebat eum ire
ierosolimam et muta pati. et occidi
⁊ t̾cia die resurgere. Quo seorsum as¬
sumpto dixit ei pecreꝰ. absit a de dñe
dñe. Cui dñs. uade post me sathanaᷤᷤ.
non sapis ea que dei st̃ .i. sequere sen¬
tenciam meam. nec aduseris mͥ. Satha¬
nas enĩ adu̾sarium sonat. Fuer̃ qͥ dice¬
rent petrũ non ee̾ correctũ s sathanã
hoc ei sugg̾entem. Ob eiꝰ errorẽ hunc
scilicet quia credidit sathane. etiam
dicunt quod dictũ ÷ ei beatꝰ es promiss¬

Expanded text:
corrupte positum Jona pro Joanna. Et addidit: « Tu es Petrus. » Quod Latini et Graeci dicunt petram, Hebraei et Syri cepham. Idem ergo est: Tu es Cephas. « Et super hanc Et promisit se ei daturum claves regni coelorum. Forte tunc ei soli dedit, vel post resurrectionem cum aliis. « Tunc pranec eo suscitato, quod audierant in aure praedicarent super tecta. « Tunc coepit eis ostendere, quia oportebat eum ire Jerosolymam, et multa pati, et occidi et tertia die resurgere. » Quo seorsum assumpto, dixit ei Petrus: « Absit a te, Domine, ne. » Cui Dominus: « Vade post me, Satana, non sapis ea, quae Dei sunt, » id est sequere sententiam meam, nec adverseris mihi. Satanas enim adversarium sonat. Fuerunt qui dicerent Petrum non esse correptum, sed Satanam hoc ei suggerentem, ob ejus hunc errorem, scilicet quia credidit Satanae, etiam dicunt quod dictum ei est; « Beatus
Abbreviated transcription (Latin):
t post dies ser
assumpsit petrũ. iacobũ. et iohem
frẽm eius. et dux̃ eos in montẽ thabor
excelsum ut oraret. Lucas dicit dies oc¬
sex tantũ medios ponentes. Et notan¬

Expanded text:
t post dies sex assumpsit Petrum, Jacobum et Joannem fratrem ejus, et duxit illos ad montem Thabor excelsum, ut orarent . » Lucas dicit diem ocs tantum
Abbreviated transcription (Latin):
Appropiquante autẽ xp̃i passione. ł cẽꝑ¬
illud suꝑ enatauit. qͥsi prenuntians
xp̃m. et exinde cepit mocio p̃dicta.
S hoc ñ est autenticũ. Cum autem
octo annos in infirmitate sua. p̃cepit
ei ut tolleret grabatũ suum. et ibat
ferens illud. Grabatũ ÷ lectus pauꝑum
u tantũ capiti aliqͥd subtractũ ÷ dic
tẽ sabbatum. Dicebant gͦ. iudei. Non
licet tͥ tollere grabatam. Qu responđ.
Qui sanaint me: dixit ut irem et tol¬
lerem illud. Cumq quesissent qͥs esset.
ille respondit. Nescio. Post inuenit eũ
iħc u templo. et dixit ill. Sanus factꝰ
es. iam noli peccare. ne deteruis tͥ con¬
tingat. Tunc hõ nunciauit iudeis qͦd

Expanded text:
Appropinquante autem tempore passionis ChrAppropinquante autem tempore passionis Christi, superenatavit, quasi praenuntians Christum, et exinde coepit motio praedicta. Sed hoc non est authenticum. Cum autem nta et octo annos in infirmitate sua, praecepit ei, ut tolleret grabatum suum, et ibat ferens illud. Grabatum est lectus pauperum, ubi tantum capiti aliquid substratum est, dicttem Sabbatum. « Dicebant ergo Judaei: Non licet tibi, tollere grabatum tuum. Qui respondit: Qui me sanavit, dixit ut irem et tollerem illud. Cumque quaesissent quis est ille? Respondit: Nescio. Post invenit eum Jesus in templo, et dixit ei: Sanus factus es, jam noli peccare, ne deterius tibi contingat. Tunc homo nuntiavit Judaeis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
scendit
autẽ iħc ad diem festum. Erat
autem hierosolimis probatica piscina
cognominata hebraice bechsaida. qͥnq
porticus habens. In his iacebat multi¬
tudo languentium expectantiũ aque
motum Angłs enĩ descendebat in eã
qͣndoq et mouebatur aqua. Et qͥ pͥus
post aque motũ descendebat in eam:
erat quia in ea natinnes lauabant
hostias. Solet autem collecta aqua
pisces non habens piscina dici quasi
ꝑ contrariũ. De hac cõmotione incer¬
tum est qn cepit. Quod autẽ incer¬
tum ẽẽt. quando mou̾i debebat. in¬
de ꝑpenditur quia languidi semper
erant ibi. Qui ad certam conuenirẽt
horã tamen si sciretur. Traditur a qͥb¬
dam qͦd regina sabba uidit in sp̃u in
domo saltus. que netota dicebatur
lignũ dnĩce crucis. et nunciauit sa¬
iomoni cũ iam recessisser ab eo quod
in ea moreretur quidã ꝓ quo occiso
ꝑirent iudei. et ꝑderent locũ et gen¬
dem. Quod timens salomon de fodit
illud in t̾ra uͥ. post facta ẽ.piscina.

Expanded text:
Ascendit autem Jesus ad diem festum. « Erat autem Jerosolymis probatica piscina, cognominata Hebraice Bethsaida, quinque porticus habens, in quibus jacebat multitudo languentium, exspectantium aquae motum; angelus enim descendebat in eam quandoque, et movebatur aqua, et qui primus post aquae motum descendebat in eam, erat, quia in ea Nathinnaei hostias lavabant. Solet autem collecta aqua pisces non habens, piscina dici, quasi per contrarium. De hac motione, incertum est quando coeperit. Quod autem incertum esset, quando moveri debebat, inde perpenditur, quod languidi semper erant ibi, qui ad certam horam convenirent tantum si sciretur. Traditur a quibusdam quod regina Saba vidit in spiritu in domo saltus, quae Nethota dicebatur, lignum Dominicae crucis, et nuntiavit Salomoni cum jam recessisset ab eo, quod in eo moreretur quidam, pro quo occiso perirent Judaei, et perderent locum et gentem . Quod timens Salomon, defodit illud in terra, ubi post facta est piscina.
Abbreviated transcription (Latin):
udiuit autem ħodes¬
famam iħu et ait. Ioh̾em ego
decollau. quis autẽ ̃ste de qͦ audio
lam secessit in locũ desertum seorsũ.
Et secute sunt eum turbe pedestreᷤ
de ciuitatib et curauit eos. Erat au¬
tem ꝓximus dies festꝰ qui dr̃ pascha.
uesꝑe aute facto duodecĩ dixerunt
ei. Dimitte turbas ut euntes inueni¬
ant sͥ escas. Et ait ihc. Date ilł man-¬
ducare. et facite eos discumbe suꝑ
rant. Et acceptis quinq panib or¬
deaceis ⁊ duob piscib a puero qͦdã
qui unus de discipuł fuisse credit᷑.
ꝑ apłos dedit eos populo quas qͥnq
milium iuroꝵ exceptis mulierib et
paruulis. et de fragmentis impleci ft̃
factum in locis bechsaide intelligendũ
dem ut dicit ioh̾es. s qͥa ad eam ꝑtine¬
bant. Qͦd autẽ ioh̾es dicit eos tͣnffretas¬
se ad chapharnaum intelligendũ ẽ. ꝑ
bethsaidã transisse capharnaũ.
Iħ̾c autẽ cum cognouisset quod homineᷤ
illi uolebant eum raꝑe et facere regẽ.

Expanded text:
Baptizauit autem Baptizauit autem famam Jesu, et ait: Joannem ego decollavi. Quis autem iste est de quo audio lam, secessit in locum desertum seorsum, et secuti sunt eum turbae pedestres de civitatibus, et curavit eos . » Erat autem proximus dies festus, qui dicitur Pascha. Vespere autem facto duodecim discipuli dixerunt ei: « Dimitte turbas, ut euntes inveniant sibi escas. Et ait Jesus: Date illis manducare, et facite eos discumbere surant. « Et acceptis quinque panibus hordeaceis, et duobus piscibus a puero quodam, qui unus de discipulis fuisse creditur, per apostolos dedit eos populo, quasi quinque millibus virorum, exceptis mulieribus, et parvulis, et de fragmentis impleti sunt factum in locis Bethsaidae , intelligendum dem, ut dicit Joannes, et quia ad eam pertinebant . Quod autem Joannes dicit eos transfretasse ad Capharnaum , intelligendum est per Bethsaidam transisse Capharnaum. « Jesus autem cum cognovisset, quod homines illi volebant eum rapere, et facere regem, »
Abbreviated transcription (Latin):
serapis reposuit a sordib purgato
basilicamq in honore iohannis ꝯse¬
crauit. qͣn scilicet theodosio iuben¬
de fana gentium destructa sunt.
Tempore uͦ marciani pͥncipis duob
monachis orientalib qui ob oratio¬
uem uenerant hierosolimã iohes
reuelauit caput suum. s ñ multũ
post incuria ꝑditum prolatum est
in quodã specu in urna sub t̾ra non
paruo tempore ignobilĩt reconditum
donec denuo idem ioħes caput suũ
ostendit marcello religioso abbi et p̃̾s¬
bit̾o : dum in eodem specu habitaret.
indicasset eleuatum est. Ex qͦ tempo¬
re cepit in eadem urbe decollatio io¬
hannis celebrari.ipso die ut arbitram
quo caput inuentum ÷ siue eleuatũ.
Qͦd post constantinopolĩ transiatũ :
inde ad gallias. Alii tradunt ñ esse
festum decollationis. s de collectiõe
ossium eiꝰ. prius facta: et ꝯbusta. Io¬
ticiam et obtentu baptisi muitos
iudeos tradidisse herodem ob hoc mi¬
serabilit̃ in ꝓximo uictum ab exer¬
citu arethe regis.

Expanded text:
Serapis a sordibus purgato, basilicamque in honore Joannis consecravit, quando scilicet Theodosio jubente, fana gentium destructa sunt. Tempore vero Marciani principis duobus monachis orientalibus, qui ob orationem venerant Jerosolymam, Joannes revelavit caput suum. Sed non multum post incuria perditum, perlatum est in quodam specu in urna sub terra, non parvo tempore, ignobiliter reconditum; donec denuo idem Joannes caput suum ostendit Marcello religioso abbati, et presbytero, dum in eodem specu habitaret. indicasset, elevatum est. Ex quo tempore coepit in eadem urbe Decollatio Joannis celebrari, ipsa die, ut arbitramur, qua caput inventum est, sive revelatum; quod post Constantinopolim translatum est, et inde ad Gallias. Alii tradunt non esse festum Decollationis, sed de Collatione ossium ejus prius facta et combusta. Jotitiam et obtentu baptismi in unumIudeos tradidisse Herodem ob hoc miserabiliter in proximo uictum ab exercitu Arethe regis.
Abbreviated transcription (Latin):
dum oraret transfiguratꝰ ÷ ante eos. &
facies resplenduit sicut sol. ⁊ uestim̃¬
ta eiꝰ alba sunt facta sicut nix. qualia
fullo ñ potest fac̾ẽ suꝑ t̾ram. Et appa¬
ruert ilł moyses ⁊ helyas ioq̾ntes cũ
eo. de excessii quẽ ꝯpletur us erat in

Expanded text:
dum oraret, transfiguratus est ante eos, et facies ejus resplenduit sicut sol, et vestimenta ejus facta sunt alba sicut nix, qualia fullo non potest facere super terram. Et apparuerunt illis Moyses et Elias, loquentes cum eo de excessu quem completurus erat in
Abbreviated transcription (Latin):
traditionem u̾ram : Nam ds daxit. ho¬
nora patrem tuũ et matrem tuã qͦd
non tantũ ꝓ reu̾entia dictũ est uerũ
etiam ꝓ neccessariis obsequriis exhiben¬
dis. hi pharise impietatem sud nomine¬
pietatis docebant dicentes. Filios me¬
lus facere si deo uero patͥ uouerent.
que parentib offerenda erant. instru¬
entes eos quicqͥd egenis parentib res¬
pond̾ent. O pat̾ corban quod ÷ ex me
tͥ ꝓderit : Corban ẽ. munus uotiuum.
qͣsi dicat. Quod uoui deo uis tͥ prodesse:
absit. Et conuocatis ad se turb̾: atc iłł.
Non quod intrat in os comqͥnat hoĩem
intellige apud dm̃. s qͦ procedit ex ore
pͥmum intellige de ore carnis. scdm̃
de ore cordis. ⁊iam ⁊ uomitꝰ inqͥnat ho¬
nem. Unde et qͥdam libri habent .s
quod procedit ex corde. Quare gͦ id o¬
tur: Scalon uł scandalon offendicu¬
lum pedis. uł ipsam ruinã dicimus.
& respondit. Sinite illos. ceci sunt:
duces cecoꝵ. Nonem̃ a ueritate pro
scandalo recedendũ est.

Expanded text:
s dixit: Honora patrem tuum, et matrem tuam. » Quod non tantum pro reverentia dictum est, verum etiam pro necessariis obsequiis exhibendis. Hi Pharisaei impietatem sub nominpietatis docebant, dicentes, filios melius facere si Deo vero Patri voverent quae parentibus offerenda erant, instruentes eos quod parentibus egenis responderent. O pater, « corban quod est ex me, tibi proderit . » Corban est munus votivum. Quasi dicat: Quod vovi Deo, vis tibi prodesse, absit! « Et convocatis ad se turbis, ait illis: Non quod intrat in os coinquinat hominem, » intellige apud Deum, « sed quod procedit ex ore . » Primum intellige de ore carnis, secundum de ore cordis. Nam, et vomitus inquinat hominem. Unde, et quidam libri habent, « sed quod procedit ex corde. » Quare ergo idotur. » Scalon, vel scandalon offendiculum pedis, vel ipsam ruinam dicimus. Et respondit: « Sinite illos, caeci sunt, et duces caecorum. » Non enim a veritate pro scandalo recedendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
De corde autẽ exeunt furta. ⁊ oct̾a.
Plato principale aĩe putauit c̾e̾ in
cerebro .i. rationẽ. itã in felle. desi¬
pale ammne.ẽ. in corde. Marcus pto
ta hebreũ idyoma. qͥ cõmune ĩmun¬
dum dicebant. quiã eybos ꝯmunes
uocabant prohibitos in lege. quos
immundos iudicabant. quia alie
gentes cõmunit̾ ilł uescebantur.
urgens
iħc inde abiit in fines tyri et
sydonis. et rogabat eũ mulier gen¬
tilis chananea. syrophenissa gen̾e
ꝓ filia sua que male a demonio ue¬
disꝑsione erat mu

Expanded text:
« De corde autem exeunt furta, etc. » Plato principale animae putavit esse in cerebro, id est rationem, iram in felle, desipale animae est in corde. Marcus pro « ta Hebraeum idioma, qui commune immundum dicebant, quia cibos communes vocabant prohibitos in lege, quos immundos judicabant, quia aliae gentes communiter illis vescebantur.urgens inde Jesus abiit in fines Tyri et Sidonis . Et rogabat eum mulier gentilis Chananaea, Syrophoenissa genere, pro filia sua, quae male a daemonio vepersione erat mu
Abbreviated transcription (Latin):
gub̾nando renouando ut ꝑmaneant
condita cum qͦ ego oꝑor. gͦ bonũ : qđ
oꝑor. Constat gͦ e̾e sacramentũ quod
de requie sabbi legitur. ꝓpt̾ea gͦ mag̃̾
querebant eũ int̾ficere. quia patrem
suum dicebat dm̃. Ait it̾um iħc. Pat̃
diligit filium. filiꝰ quos uult uiuificat
nec pat̾ iudicat quemꝗͣ. s omne uidi¬
ciũ dedit filio. quia et solus filius ue¬
nit in carnem ut iudicaret mundũ .i.
ut argueret. Et post in iudicio sola ꝑ¬
sona filii apparebit iudicans. et si qua
non in nomine patͥs s suo. et cũ reci¬
pient.
t relictis ilł iterum abiit secus
mare galilee in desertum. Cũq
turba muita ibi ẽe̾t ait discipulis. Mi¬
sereor suꝑ turbam quia iam triduo sus¬
tinent me nec habent qͥd manducent. Cũ¬
q accepisset a discipuł septẽ panes &
pisciculos paucos. p̃cepit ut discumbe¬
rent suꝑ terram. forte in alia refectio¬
ne circa pascha erat. ad huc herba suꝑ
derram. Nunc autẽ ꝓ feruore t̾re illiꝰ

Expanded text:
gubernando, renovando, ut permaneant condita, cum quo ego operor: ergo bonum est quod ago. Constat ergo esse sacramentum, quod de requie Sabbati legitur. Propterea ergo magis quaerebant interficere illum, quia Patrem suum dicebat Deum. « Ait iterum Jesus: Pater diligit Filium, Filius, quos vult, vivificat, nec Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio, » quia et solus Filius venit in carnem, ut judicaret mundum, id est argueret, et post in judicio sola Filii persona apparebit judicans, et si qua non in nomine Patris, sed suo, et eum reciperent.t relictis illis iterum abiit secus mare Galilaeae in desertum. Cumque turba multa ibi esset, ait discipulis: Misereor super turbam, quia jam triduo sustinent me, nec habent quid manducent. Cumque accepisset a discipulis septem panes, et pisciculos paucos, praecepit ut discumberent super terram . » Forte in alia refectione circa pascha, adhuc erat herba super terram, nunc autem pro fervore terrae illius,
Abbreviated transcription (Latin):
de eius ossa collecta undecumq cre¬
mant. Dũ autẽ colligentur õssa qui¬
dam monachi a iherosolimis mixti la¬
tenter colligentib magnam eoꝵ par
dem tulerunt. Int que etiam digi¬
tus quo dñm monstrauit fuisse per¬

Expanded text:
te ejus ossa collecta undecunque, crete ejus ossa collecta undecunque, cremant. Dum autem colligerentur ossa quidam monachi a Iherosolimis permixti latenter colligentibus magnam partem eorum contulerunt. Inter que etiam digitus quo dominum demonstrauit fuisse per
Abbreviated transcription (Latin):
coram principib sius et pͥmis galilȩȩ.
ub puelle salcanti datum ÷ pro muñe
caput ioħ̾is bap tit᷑e in disco. Est autẽ
discus uas rotundum desiꝑ ualde ex¬
tentum. Unde et dapifer discophorꝰ.
dicuntur apparuisse pecro in disco
quẽ alib liber actuum apłorũ linte¬
um uocat. Credibile.ẽ. quod ħodes
cũ uxore de necce iohannis sub tali
occasione facienda. pͥus secreto trac¬
tauerant. Discipul uͦ ioħis dulerunt
corpus eius de carcẽ. et sepelierunt
illum. Cronica et undecimꝰ liber hys¬
torie euuangelistice tradunt ioħem
in castello atabie transiordanẽ dicto
macheronta. uinctum ⁊ truncatũ.
urbe palestine pus samaria. int̃
dis habitaculũ. Ossa cuiꝰ temꝑe iu¬
liam apostate gentiles sparserunt in¬
uidentes mirãculis que fiebant. ad
ens monumentum. Que rursum
collecta ab eisdem cremata sunt et
puluis uentilatus est. Quod quasi se¬
cundũ martiriũ in iam mortuo qͥdã
rep̾sentant nescientes dũ in natiuita¬

Expanded text:
oram principibus suis. et primis Galilaeae . Ubi puellae saltanti datum est pro munere caput Joannis Baptistae in disco. Est autem discus vas rotundum desuper valde extentum, unde et dapifer discoferus ddicuntur apparuisse Petro in disco, quem alibi liber Actuum apostolorum linteum vocat. Credibile est quod Herodes cum uxore, de nece Joannis, sub tali occasione facienda, prius secreto tractaverit. Discipuli vero Joannis tulerunt corpus ejus de carcere, et sepelierunt illud. Chronica, et undecimtorie ecclesiastice dicunt Iohannem in castello Arabie trans Iordanem dicto Macheronta uinctum et truncatum, urbe Palestine; caput autem in dis habitaculum. Ossa ejus tempore Juliani Apostatae gentiles sparserunt, invidentes miraculis, quae fiebant ad ejus monumentum. Quae rursus collecta, ab eisdem cremata sunt, et pulvis ventilatus. Quod quasi secundum martyrium in jam mortuo quidem repraesentant nescientes, dum in nativita
Abbreviated transcription (Latin):
ogauit
autẽ eum quidã phariseus ut
prand̾et apud eum. Cumq uidisset
ihm ñ baptizatis manib prande̾. mur¬
murabat intͣ se. Cui dñs ait. uos pha¬
rise quod deforis ÷ calicis et catini mun¬
q̃si dicat. corpora munda catinũ fictile.¬
tis ñ animas. Stulti nonne d̾s utrũq
fecit: hoc contͣ manicheos. qͥ animaᷤᷤ
tantum a deo creatas dicunt. carnem uͦ
a diabolo. ⁊ addidit. Dade elemosinã :
eoce omnta munda st̃ uob̃̾. Quidã qͦ.
scribe & pharisei uenientes a hieroso¬

Expanded text:
ogavit autem quidam Pharisaeus Jesum, ut pranderet apud eum . » Cumque vidisset eum, non baptizatis manibus prandere, murmurabat intra se. Cui Dominus ait: Vos, Pharisaei, quod deforis est calicis et catini munasi dicat: Corpora mundatis, et non animas: stulti, nonne Deus utrumque fecit? Hoc contra Manichaeos, qui animas tantum a Deo creatas dicunt, carnem vero a diabolo. Et addidit: « Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis. » Quidam quoque Scrib
Abbreviated transcription (Latin):
conticiniũ inqͥ simul om̃s uigilant.
Scdã intempestum. ĩ qͣ adolescentes.
Tercia galliciniũ in qua uiri. Quar¬
ta antelucanũ in qͣ senes. Has dñs aliis
nominib uocauit. sero. an media noc¬
te. an galli cantu. anmane.Cũ puta¬
rent discipuli cum c̾ẽ fantasma et
clamarent : ait. Ego sũ nolite timere.
Non dixit qͥs ee̾t. quia ex nota uoce
aquas quẽ dũ merg̾etur erexit dñs.
Qui cum ascendisset nauiciuã. cessa¬
uic uentꝰ. & statĩ fuit nauis ad t̾ram
ad quam ibant.

Expanded text:
conticinium, in qua omnes simul vigilant; secunda intempestum, in qua adolescentes; tertia gallicinium, in qua viri; quarta antelucanum, in qua senes. Has Dominus aliis nominibus vocavit sero, an media nocte, an galli cantu, an mane . Cumque putarent discipuli esse eum phantasma, et clamarent, ait: « Ego sum, nolite, timere. » Non dixit quis esset, quia ex nota voce aquas, quem dum mergeretur erexit Dominus. Qui cum ascendisset naviculam, cessavit ventus, et statim fuit ducta navis ad terram, ad quam ibant.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ discipia. uenit in partes ma¬
gedon. Cudem locũ uocat marcus
damamta. quia binonꝰ erat. R̾ ob¬
liti sunt discipul tolłe̾ paues et doce¬
bat eos. Cauete a fermento pharisco¬
rũ et saduceoꝵ et herodis. Cumq pu¬
tarent se tacite de panũ obliuione¬
notatos. arguit eos de modicitate fi¬

Expanded text:
cum discipulis venit in partemgedon . Eumdem locum vocat Marcus Dalmanuta , » quia binomius erat, « et obliti sunt discipuli tollere panes, et docebat eos: Cavete a fermento Pharisaeorum, et Sadducaeorum, et Herodis. » Cumque putarent se tacite notatos de panum oblivione, arguit eos de modicitate fi
Abbreviated transcription (Latin):
lipꝰ int̃mino iudee septẽptrional
ꝯstituit ciuitatẽ quã uocauit cesare¬
am physippi. in memoriã tyb̃ii et sui
noĩs. et est in regione ꝑhenicis. nͥ ad
radicem lybani oriunt᷑ duo fontes.
ior ⁊ dan. quoꝵ riuul sociati sub
montib gelboe sub urbe cedar secus
medicabilia balnea iordanẽ faciunt
s & nomen eius ex fuis nominib
qͣs ꝯponunt. Tam̃ ieronimꝰ dicit qͥa
ciuntas illa olĩ dicta ÷ dan. uͥ uitulũ
aureũ posuit ieroboã. a qua riuus
p̃ter fluens dictus ÷ iordanis. qͥsi ex
nomine fontis ⁊⁊ eiuitatis cognomi¬
natꝰ. Ciuitas eadem nunc paneas

Expanded text:
e septentrionali constituit sibi civitatem, quam vocavit Caesaream Philippi, in memoriam Tiberii, et sui nominis, et est in regione Phoenicis ubi ad radicem Libani oriuntur duo fontes, Jor et Dan, quorum rivuli sociati sub montibus Gelboe, sub urbe Cedar, secus medicabilia balnea, Jordanem faciunt. Sed et nomen ejus ex suis nominibus quasi componunt. Tamen Hieronymus dixit quia civitas illa olim dicta est Dan, ubi vitulum aureum posuit Jeroboam, a qua rivus praeterfluens dictus est Jordanis, quasi ex nomine fontis et civitatis cognominatus. Civitas eadem nunc Paneas
Abbreviated transcription (Latin):
et sorores eius sunt apud nos: Quod ñ ÷
intelligendũ scdm̃ eluidiũ qͥ ugmnem
peꝑisse dño fr̃s de ioseph dogmatizauit.
uł iosepli de alia uxore libos suscepisse.
s consobrini frẽs sui dicti sunt sicut
abraham dixit ad loth fr̃s sumus. Mar¬
cus ait dñm dictũ ab eis fabrum. Cre¬
dulitatem eoꝵ dicens. Nemo ꝓpħa ac¬
ceptus est in patria sua. Et repleti st̃
om̃s ira. Et eicientes eũ extra ciuita¬
dem duxer̃ eum usq ad suꝑciliũ mõ¬
tis ut p̾cipitarent eum. Ille audẽ tͣnsi¬
ens ꝑ medium illoꝵ ibat. Ad huc often¬
ditur ibi locus qui dicitur saltus dñ
pi. et cedens ei rupes fecit ei locũ qͥsi
iatibuli in quo ad huc uestigia calciam̃¬

Expanded text:
et sorores ejus sunt apud nos? » Quod non est et sorores ejus sunt apud nos? » Quod non est intelligendum secundum Elvidium, qui Virginem peperisse Domino fratres de Joseph dogmatizabat, vel Joseph de alia uxore liberos suscepisse. Sed consobrini ejus fratres sui dicti sunt, sicut Abraham dixit ad Lot: « Fratres sumus . » Marcus ait Dominum dictum ab eis fabrum . Credulitatem eorum, dicens: Nemo propheta acceptus est in patria sua, et repleti sunt omnes ira. Et ejicientes eum extra civitatem, duxerunt eum usque ad supercilium montis, ut praecipitarent eum, ille autem transiens per medium illorum ibat . » Adhuc ostenditur ibi locus, qui dicitur Saltus Domipi, et cedens ei rupes fecit ei locum, quasi latibuli, in quo adhuc vestigia ruga
Abbreviated transcription (Latin):
sere nob̾ ꝑabolam ziranioꝵ. pͥmã enĩ
ꝑabolam de thesauro abscondito in
omnia que habet. Aliam quoꝙ pro¬
posuit de inuenta ⁊ empta bona mar¬
garita. t̾ciamq de sagena missa in
mare. in qua dicitur. quod in gehen¬
na eriuit fletus et stridor dentumi.
In quo innuitur resurrectio corporũ
futura. hoc autẽ nomen gehenna
ei mangelicũ tantũ est. et creditur a
dño inuentum ob ignẽ in extinguibi¬
lem. qui erat sacratus ydolis. in ualle
iuxta hierłm̃. qui dicebatur tophet
uel in gehennon qͥsi t̾ra filioꝵ ennon
.i. hominis sic uocati. ꝑ quẽ ydolatre
traiciebant paruulos suos sicut nos
traicimꝰ cos ꝑ aquam baptismi. Ignis
quoq dicebatur tophet ñ satis. nota
causa. uł forte quia quodã artificio
de uiscerib t̾re ꝑ lapides spongiosos
gogis eoꝵ ita ut mirarent᷑ ⁊ dic̾ẽnt. Uñ
huic sapientia hec. Nonne hic fabri
filius: Nonne maria mat̾ eius et fr̃es

Expanded text:
sere nobis parabolam zizaniorum . » Primam enim sere nobis parabolam zizaniorum . » Primam enim parabolam de thesauro abscondito in omnia quae habuit. Aliam quoque proposuit de inventa et empta bona margarita; tertiam quoque de sagena missa in mare, in qua dicitur, quod in gehenna erit fletus et stridor dentium; in quo innuitur resurrectio corporum futura. Hoc autem nomen gehenna evangelicum est tantum, et creditur a Domino inventum ob ignem inexstinguibilem, qui erat sacratus idolis in valle juxta Jerusalem, quae dicebatur Topheth; vel etiam Gehennon, quasi terra filiorum Ennonest hominis sic vocati per quem idololatrae trajiciebant parvulos suos, sicut nos trajicimus eos per aquam baptismi. Ignis quoque dicebatur Topheth, non satis nota causa. Vel forte quia quodam artificio de visceribus terrae per lapides spongiosos,goga eorum, ita ut mirarentur, et dicerent: Unde huic sapientia haec? Nonne hic est filius fabri? nonne Maria mater ejus, et fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩn et secuti sunt cũ multi et curauit
eos.
actum ẽ. in dieb ilł. exiit in mon¬
dem orare et erat ꝑnoctans in ora¬
tione. Et cũ dies factus ee̾t. uocauit
discipulos suos. forte adhuc dormien¬
tes & sedebat secus mare. Cumq congͦ¬
garentur turbe ascendit in nauiculã¬
et docebat de ea durbas. stantes in licore.
in ꝑaboł loquens eis. proposuitq eis
ꝑabolam seminantis in derram tripli¬
cit malam nec ferentem fructũ. et n
sem̃. cui iimicus hõ suꝑseminauit
rizaniam. In qua illud quod dicit᷑. si
te malũ de medio u̾ri. S int triticũ
anteꝗͣ ueniat ad spicam et loliũ gran¬
dis. ẽ. similitudo. et uix distingui pos
paul de manifestis. Terciã ꝓposuit ꝑa¬
bolam de grano synapis. quardã po¬
suit de fermento quod mulier abscon
capiens. Seorsum autẽ discipuł. disse¬
rebat omnia. Tunc dimissis curb ue¬
nit in domũ et dixer̃ ei discipuli. Edis¬

Expanded text:
inde; et secuti sunt eum multi, et curavit inde; et secuti sunt eum multi, et curavit eos. in diebus illis, exiit Jesus in montem orare, et erat pernoctans ibi in oratione. Et cum dies factus est, vocavit discipulos suos, » forte adhuc dormientes, et sedebat secus mare . Cumque congregarentur turbae, ascendens naviculam, docebat de ea turbas stantes in littore, in parabolis loquens eis, proposuitque eis parabolam seminantis in terram tripliciter malam, nec ferentem fructum, et insemen, cui inimicus homo superseminavit zizania in qua illud quod dicitur: « te malum de medio vestri . » Sed inter triticum, antequam veniat ad spicam, et lolium, grandis est similitudo, et vix distingui possPauli de manifestis. Tertiam proposuit parabolam de grano sinapis . Quartam proposuit de fermento, quod mulier abscondcapiens. Seorsum autem discipulis disserebat omnia. Tunc dimissis turbis venit in domum, et dixerunt ei discipuli: « Edis
Abbreviated transcription (Latin):
rent pharisei qͥd facitis qͦd ñ licet sab¬
batis. excusauit eos dñs multis mo¬
dis. Tum qͥa neccessitas excusabat e¬
os. sicut excus auit dauid et pueroᷤ
eius q̃n comedit panes sac̃dotales.
nec peccant sac̃dotes circuncidentes¬
in salb̾o. et sacrificantes in sabbato.
tũ quia p̾sente & auctore dũo sabba¬
ti faciebant hoc. quia etiam non pec¬
hoc non licere salbatis. quia alio die
ꝓpinquoꝵ : s non metere falce. Nota
primos apłos soluisse sabbatum. qͦs
tam̃ recipiunt hebyonite. cũ repudi¬
ent ꝓaulum qͣs transgressorẽ legis.
Iactum est autẽ
⁊in alio sabbato intrauit ihe sy¬
nagogam. et erat ib homo manum
aridam habens. et obseruabant eũ
pharisei. si sabbato curaret. Cumq
quesisset ab eis si licet sabbato curare ho¬
minẽ nec respondissent. curauit lan¬
guidum. confutans suꝑsticiosos. qͥ sab¬
batis peccus lapsum a fouea extraħent.
Ipsi autẽ colloquebantur quid nã face¬
rent de iħu. Ipse autẽ sciens ih̾c se cessit

Expanded text:
rent: « Quid facitis quod non licet Sabbatis? » excusabat eos Dominus multis modis, tum quia necessitas excusabat eos, sicut excusavit David et pueros ejus, quando comedit panes sacerdotales. Nec peccaverunt sacerdotes, circumcidentes et sacrificantes in Sabbato, tum quia, praesente Domino auctore Sabbati, faciebant hoc; quia etiam non pecutem Pharisaei hoc non licere Sabbatis; quia alia die propinquorum, sed non metere falce. Nota primos apostolos solvisse Sabbatum; quos tamen recipiunt Ebionitae, cum repudient Paulum quasi legis transgressorem.actum est autem in alio Sabbato intravit Jesus synagogam; et erat ibi homo manum aridam habens, et observabant eum Pharisaei, si Sabbato curaret . » Cumque quaesisset ab eis si licet Sabbato curare, nec respondissent, curavit languidum, confutans superstitiosos, qui Sabbatis pecus lapsum a fovea extraherent. Ipsi autem colloquebantur quidnam facerent Jesu. Jesus autem sciens, secessit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ martha excepit illũ in domũ suam.
et ministrabat ei. Sessio autẽ sororis il¬
lius andientis dñm p̾lata ÷ a dno nuns¬
terio marthe. non qͦd maioris meriti.
s qutia non auferetur.
Iohannes autẽ cũ audisset in uinculis
oꝑa xp̃i. misit ad eum duos de discipu¬
lis suis dicens. Tues qͥ uentutꝰ es an au¬
um expectamus Nlon dubitabat ioħes
qui dixerat ecce agnus dei. ecce qͥ tollit
peccata mund. s cum adhuc discipuli eiꝰ
dubitarent: misit eos ad iħm. Quas
dic̾et. Ite ad eũ ⁊ ab ipso querite utrũ
uentũrus sit. Tam̃ gregoriꝰ suꝑ erechi¬
elem uidet᷑ uelle qͦd ioħes nesciebat u¬
trum ꝑ se uł ꝑ alium spoliaret infer¬
num. Asi drcer. Ptope ⁊ ut descendam
ad ppłm meum. qͥa ego te nunciaui su¬
ꝑis. uis ut et inferis te nunciem: Iħe

Expanded text:
t Martha excepit illum in domum suam, et ministrabat ei . » Sessio autem sororis illius audientis Dominum praelata est a Domino ministerio Marthae, non quod majoris meriti, sed quia non aufereturoannes autem cum audisset in vinculis opera Christi, misit ad eum duos de discipulis suis, dicens: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? » Non dubitabat Joannes, qui dixerat: « Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . » Sed cum adhuc discipuli ejus dubitarent, misit eos ad Jesum. Quasi dicat: Ite ad eum, et ab ipso quaerite utrum venturus sit. Tamen Gregorius super Ezechielem videtur velle quod Joannes nesciebat, utrum per se, vel per alium spoliaret infernum. Quasi dicat: Prope est ut descendam ad populum meum. Quia ergo te nuntiavi superis, vis ut i
Abbreviated transcription (Latin):
ic quidam dicunt dñm uocatum
in nazarech. a quodã phariseo in
dõmum suam. et ibi magdalene dimis¬
nec locus nec tempꝰta est.
quo factum est ex euuangelio certifica

Expanded text:
ic quidam dicunt Dominum vocatum in Nazareth a quodam Pharisaeo in domum suam, et ibi Magdalenae dimisue locus, nec tempus, quo factum est ex Evangelio certifica
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatib galilee. in qͥb plurimas fece¬
rat uͥtutes. et ĩposuit ilł tyrũ et sydo¬
nem. Redeuntes autẽ qͥdam apłoꝵ ad
eum nunciabant ei qͦ docuerãt et fece¬
rant. X duxit eos in desertum locum
uͥ qͥes cerent pusilũ. Nec enĩ tdendi
spatiũ habebant cũ turb.¬
dñs ⁊ alios septuaginta duos dis¬

Expanded text:
civitatibus Galilaeae, in quibus plurimas fecerat virtutes, et praeposuit illis Tyrum et Sydonem . Redeuntes autem quidam apostolorum ad eum, nuntiabant ei, quae docuerant et fecerant . Et duxit eos in desertum locum, ut requiescerent pusillum, nec enim edendi spatium habebant prae turbDe septuaginta duobus dis
Abbreviated transcription (Latin):
hierłm. Herodotꝰ tam̃ aliã causam
reditꝰ sui tradit. Orante namq rege
egiptioꝵ ad dñm. multitudo soricũ
inuna nocte comedit cordas arcuũ ÷
castris eius. et facti sunt inermes: et
dicit rapsacem cũ exercitu remansis

Expanded text:
Jerusalem. Herodotus tamen aliam causam Jerusalem. Herodotus tamen aliam causam tradit reditus sui. Orante namque rege Aegyptiorum ad Deum, multitudo soricum in una nocte comedit chordas arcuum in castris ejus, et facti sunt Assyrii inermes, et dicit Rapsacem cum exercitu remansis
Abbreviated transcription (Latin):
dit rex uestim̃ta sua et oꝑtꝰ.ẽ. sacco. &
ingressus. ẽ. in domũ dñi. et misit pre¬
dictos nuncios. et senes de sacerdotib
opertos saccis ad ysaiam dicentes. hec
dicit ez echias. Dies hic. dies est tͥbusa¬
tionis nr̃e. ⁊ increpationis diuine. Ora
pro reliquiis isrł. si forte ds̃ audiat.
blasphemiã rapsacis: et uindicet. E
respondit ysaias. ħ dic̃ dicit dñs ere¬
chic. Noli timere. ecce ego mittã regi
assyrioꝵ spm̃ et audiet nunciũ. et re¬
uertet᷑ in t̾ram suam ⁊ deiciam eum
gladio in t̾ra sua. Et rcessit rapsaces
a hierłm. et inuenit regem assyrioꝵ
expugnantẽ lobnã. Transiuit autẽ
phans rediret ad eũtendam hierłm̃.
Cumq obsedissec pelusiũ audiuit tha¬
racham regẽ ethẏopie cũ multo exer¬
citu uenire in auxiliũ egiptioꝵ. Et
turbatꝰ rex dixit tharachã ẽt̾ sacer¬
dodem uulchani. et ideo ñ dimicaret
cũ eo. et rediit in iudeam. et obsedit

Expanded text:
dit rex vestimenta sua, et opertus est sacco, et dit rex vestimenta sua, et opertus est sacco, et ingressus est domum Domini, et misit praedictos nuntios, et senes de sacerdotibus opertos saccis ad Isaiam dicentes: « Haec dicit Ezechias: Dies haec, dies tribulationis nostrae est et increpationis divinae. Ora pro reliquiis Israel, si forte Deus audiat blasphemiam Rapsacis, et vindicet . » Et respondit Isaias: « Haec dicit Dominus Ezechiae, noli timere. Ecce ego immittam regi Assyriorum spiritum, et audiet nuntium et revertetur in terram suam, et dejiciam eum gladio in terra sua. » Et recessit Rapsaces a Jerusalem, et invenit regem Assyriorum expugnantem Lobnam. Transivit autem tendam Jerusalem. Cumque obsedisset Pelusium, audivit Tharacam regem Aethiopiae, cum multo exercitu venire in auxilium Aegyptiorum, et conturbatus rex dixit Tharacam esse sacerdotem Vulcani, et ideo non dimicaret cum eo. Et rediit in Judaeam, et obsedit
Abbreviated transcription (Latin):
gri fullonis. et abstulit ciuib aquã
extioris piscine. Cumq uocassent eũ
ad colloquiũ. noluit exire. s misit ad
eos elyachim pontificem. et sobnã seri¬
bani. et ioachym a cõmentariis.  loqͦ¬
batur ad eos rapsaces hebrayce. erat
enĩ samarites. ut quidã uolunt fuer̃
qui dic̾ent eũ filiũ ysaie qͥ transierat
ad assyrios.⁊ susceꝑat ritũ gentium.
⁊ factus erat cẏliarchꝰ: et ait. ħ dicit
rex magnus assyrioꝵ. ad te o ezechia.
In qͦ ꝯfidis ut audeas rebellare: Si ꝯfi¬
dis in rege egiptio. niniteris baculo
harundineo. Si sꝑem ponis in deo tuo:
populo tuo: dabo tͥ duo milia equoꝵ:
nec poteris apud te inuenire ascenso¬
queret᷑ eis syriace. et ñ iudaice audi¬
ente populo qui erat suꝑ murũ. Tic
exclamauit rapsaces etiã ad populum.
Dicit rex magnus assyrioꝵ. facite mec̃
quod uob̾ utile.ẽ. Ne comedatis st̾c̾ora
ura. et bibatis urinã ur̃am. egredimins

Expanded text:
gri Fullonis, et abstulerunt civibus aquam gri Fullonis, et abstulerunt civibus aquam exterioris piscinae. Cumque vocassent regem ad colloquium, noluit exire, sed misit ad eos Eliacim pontificem, et Sobnam scribam, et Joachin a commentariis, et loquebatur ad eos Rapsaces Hebraice, erat enim Samarites, ut quidam volunt. Fuerunt qui dicerent eum filium Isaiae, qui transierat ad Assyrios, et susceperat ritum gentium, et factus erat chiliarchus, et ait: « Haec dicit rex magnus Assyriorum ad te. O Ezechia, in quo confidis, ut audeas rebellare? Si confidis in rege Aegyptio, inniteris baculo arundineo. Si spem ponis in Deo tuo, populo tuo: dabo tibi duo millia equorum, nec poteris apud te invenire ascensoqueretur eis Syriace, et non Judaice, audiente populo, qui erat super murum. Tunc exclamavit Rapsaces etiam ad populum: « Haec dicit rex magnus Assyriorum: Facite mecum quod vobis utile est, ne comedatis stercora vestra, et bibatis urinam vestram. Egredimini
Abbreviated transcription (Latin):
postea ut p̃dictũ. ẽ. meruerunt captiua¬
ri. Recessit quoq a rege assyrioꝵ ne ser¬
uiret ei. Ipse ꝑcussit phylisteos usq ad
garam. & omnes t̾minos eoꝵ a turre
custodum. usq ad ciuitatẽ munitam.
id÷ ⁊ p̃sidia et ciuitates. Anno qͣrtode¬
cimo regni erechie ascendit sennache¬
rib rex assyriorũ in t̾ram iuida. et cepit
ciuitates eoꝵ. et misit ad eũ ezechias
in lachis. dicens. Recede a me: et quod
imposueris mͥ feram. Et induyit ei rex as¬
syrioꝵ. cc̃c.talenta argenti. ⁊ trigin¬
ta auri: et iurauit qd̾ ñ noceret ei.
Cumq ñ inuenisset eeechias hanc sũ¬
mam. in thesauris domꝰ dm̃ et suis:
recepit laminas auri. quas ipse affixe¬
rat in ualus dempli. Cũq misisset regi
assyrioꝵ p̾dictã peccuniã: irritũ fec
sennacherib iusiurandũ. et misit ad
obsidendum iherłm thartan. et rapsa¬
cem. et castra metati sunt iuxta aqͦ¬
ductũ piscine suꝑioris. que.ẽ. in uia a¬

Expanded text:
postea, ut praedictum est, meruerunt captivapostea, ut praedictum est, meruerunt captivari. Recessit quoque a rege Assyriorum ne serviret ei. « Ipse percussit Philisthaeos, usque ad Gazam, et omnes terminos eorum, a turre custodum usque ad civitatem munitam, » id est praesidia et civitates. Anno decimo quarto regni Ezechiae ascendit Sennacherib, rex Assyriorum, in terram Juda, et cepit civitates eorum, et misit ad eum Ezechias in locis, dicens: « Recede a me, et quod imposueris mihi feram. Et induxit ei rex Assyriorum trecenta talenta argenti, et triginta auri, et juravit quod non noceret ei. Cumque non invenisset Ezechias hanc summam in thesauris domus Domini et suis, recepit laminas auri, quas ipse affixerat in valvis templi. Cumque misisset regi Assyriorum praedictam pecuniam, irritum fecit Sennacherib jusjurandum, et misit ad obsidendum Jerusalem, Tharthan et Rapsacen, et castrametati sunt juxta aquaeductum piscinae superioris, quae est in via a
Abbreviated transcription (Latin):
uiginti annis ⁊ norie̾ regnauit. Nom̃
matris eius abysa de hierłm. filia ⁊a¬
charie. posthumi ⁊ acharie lapidati.
Qui conuocatis sacerdotib et leuitis.
aperuit templũ pͥmo anno. et pͥmo ise
regni sui. et uasa dei reparauit. et res¬
tituit sac̾ficia int̾missa. Ipse de confi¬
lio sac̃dotum fecit phase. scd̾o m̃se. nõ¬
popłs conuenire in hierłm: nec sacer¬
dotes purificati erant. Tam̃ tanta fu¬
cati comedert̃ pascha. ⁊ tanta fuit co¬
pia uictimarum. quod in multis leui¬
te suppleuerunt officiũ sacerdotũ. Et
post pascha sollempnizauer̃ aliis septẽ
dieb. hic dissipauit excelsa ⁊ contriuit
statuas. ⁊ lucos succidit. et confregit ser¬
pentẽ eneũ quẽ fec̃ moyses: cui usq ad
illud tempꝰ filii isrł adolebant incensũ.
et puluem eiꝰ sparsit in torrentẽ cedron.
Et uocauit nom̃ eiꝰ noestan. qd int̃pre
ad cultũ di. Quoꝵ qͥdam nuncios eius ne¬
glexer̃t. qͥdam quosdã int̃fecer̃. Unde ⁊̃

Expanded text:
iginti novem annis regnavit. Nomen matris ejus Abi de Jerusalem, filia Zachariae, » posthumi Zachariae lapidati . Qui convocatis sacerdotibus et levitis aperuit templum primo anno, et primo mense regni sui, et vasa Dei reparavit, et restituit sacrificia intermissa. Ipse de consilio sacerdotum fecit phase secundo mense no convenire in Jerusalem, nec sacerdotes purificati erant. Tamen tanta mucati comederunt Pascha, et tanta copia victimarum, quod in multis levitae suppleverunt officium sacerdotum. Et post Pascha solemnizaverunt aliis septem diebus. « Hic dissipavit excelsa, et contrivit statuas, et lucos succidit, et confregit serpentem aeneum, quem fecit Moyses, cui usque ad illud tempus filii Israel adolebant incensum, » et pulverem ejus sparsit in torrentem Cedron, « et vocavit nomen ejus Noestam, » quod interpretad cultum Dei, quorum quidam nuntios ejus neglexerunt, quidam quosdam interfecerunt. Unde etiam