comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uertert̃ artabas sex. quȩ m̃sura egyp¬
tiaca.ẽ. & facit modios .xͦx. Insterilita¬
te gͦ niia quȩ seqͥt᷑ captiuitatẽ. decẽ
iugera umearũ facient batũ. id ÷ tres
amphoras. Et .xxx. modii seminis id:
chorꝰ faciet epha. qͦd.lxx. tres m̃suras int̾¬
p̃tati st̃. id÷ tres modios. Batuᷤᷤ autẽ
chieł iuxta hebraicũ legimꝰ ephi u¬
stũ. & batus iustus erit uobis. Ephi
& batus ȩqͣlia. & uniꝰ m̃surȩ ert̃: ut
capiat decimã partẽ chori ephi. iux¬
ta mensurã chori erit ȩqua libra¬
tio eoꝵ. Querimꝰ iuxta anagogen
qͦmͦ hereticoꝵ domꝰ grandes & pul¬
chrȩ sint. quȩ cũ iudicii tempꝰ adue¬
nerit: nullũ habitatorẽ habeant. Dĩs
enĩ põpa structuraq u̾boꝵ & argu¬
menta dialectica redigent᷑ ad nichili.
& qͥa iuxta apłm paulũ. ñ solũ dei
edificatio sumꝰ. s & agri cult᷑a qͣm
imitantes heretici suffodiunt᷑ & era¬
dicant᷑ ab ierenna: id circo decẽ iug̾a

Expanded text:
verterunt artabas sex: quae mensura Aegyptiaca est, et facit modios viginti. In sterilitate ergo nimia quae sequitur captivitatem, decem jugera vinearum facient batum, id est, tres amphoras: et triginta modii seminis, id est, corus, faciet ephi, quod LXX tres mensuras interpretati sunt, id est, tres modios. Batus autem chiel juxta Hebraicum legimus: Ephi justum, et batus justus erit vobis. Ephi et batus aequalit decimam partem cori ephi: juxta mensuram cori erit aequa libratio eorum . Quaerimus juxta anagogen, quomodo haereticorum domus grandes et pulchrae sint, quae cum judicii tempus advenerit, nullum habitatorem habeant. Omnis enim pompa structuraque verborum, et argumenta dialectica redigentur ad nihili. Et quia juxta apostolum Paulum non solum Dei aedificatio sumus, sed et agricultura, quam imitantes haeretici suffodiuntur et eradicantur ab Jeremia: idcirco ubi decem jugera
Abbreviated transcription (Latin):
de excelso. Et erit desertũ in chermel.
& chermel in saltũ reputabit᷑. Et habi¬
tabit in solitudine iudiciũ: & iustica
inchermel sedebit. Et erit opus nuistio
pax. & cultus iusticiȩ̨ silentiũ. & seci¬
ritas usq in sempiternũ. Et sedebit po¬
pulus ms̃ in pulchritudine pacis
& intabernaculis fiduciȩ. & in reqe

Expanded text:
el: et Charmel in saltum reputabitur. Et habitabit in solitudine judicium: et justicia in Charmel sedebit. Et erit opus justicie pax: et cultus justicie silentium: et securitas usque in sempiternum. Et sedebit populus in pulchritudine pacis: et in tabernaculis fiducie in requie
Abbreviated transcription (Latin):
egyptii.tam ꝑfugi quã auxiliatorespa¬
riter trucident᷑. De quo iheremias ple¬
nssime loquit᷑. Ut ergo his qui descen¬
dunt inȩgyptũ. & chaldeoꝵ metu dm̃
p̃cepta contẽpnunt: sꝑantes in ydola¬
triis qui dei cultũ hab̾e se iactant. & in
equoꝵ auxilio confidentes. nesciunt sc̃p¬
tum. fallax equus in salutẽ habentꝙ¬
& equitib nec recordant᷑ illiꝰ cantici.
equũ & ascensorẽ deiecit in mare. & non
sunt confisi suꝑ sc̃m isrł qui manentib
in terra iudeȩ suũ ꝑ iheremiã polliceba¬
tur auxiliũ. Et dñm non reqͥsiert̃. Non
quo ñ requisierint: sed quo reqͥsiti u̾ba
contẽpserint. Unde & de malis sacerdo¬
tib dicit᷑. Qui deuorant plebẽ meã: do¬
minũ non inuocauert̃. Ipse autẽ sapi¬
ens id⁊ dñs adduxit malũ suꝑ eos &¬

Expanded text:
egyptii, tam perfugae quam auxiliatores paegyptii, tam perfugae quam auxiliatores pariter trucidentur. De quo Jeremias plenissime loquitur . Vae ergo his qui descendunt in Aegyptum, et Chaldaeorum metu, Domini praecepta contemnunt, sperantes in idololatris, qui Dei cultum habere se jactant; et in equorum auxilio confidentes, nesciunt scriptum: Fallax equus in salutem ; habent equitibus; nec recordantur illius Cantici: Equum et ascensorem dejecit in mare . Et non sunt confisi super Sanctum Israel, qui manentibus in terra Judaeae, suum per Jeremiam pollicebatur auxilium. Et Dominum non requisierunt; non quo non requisierint; sed quo requisiti verba contempserint. Unde et de malis sacerdotibus dicitur: Qui devorant plebem meam, Dominum non invocaverunt . Ipse autem sapiens, id es
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens adduxit malũ. & uerba sua
non abstulit: & consurget contra do¬
mũ pessimoꝵ. & contra auxiliũ oꝑan¬
tiũ iniqͥtatẽ. Egyptus homo & ñ ds̃.
uit manũ suã & corruet auxiliator. &
cadet cui p̃stat᷑ auxiliũ. simulq om̃s
consument᷑. Post onus iumentoꝵ au¬
stri & eos qui portabant megyptum
diuitias suas ad pͦpłm qui eis ꝓdesse non
poterat qui sꝑabant auxiliũ inforti¬
tudine pharaonis. & habebant fidu¬
ciam in umbra egypti. sub specie re-¬
uersionis in ierłm. & captiuitatis laxan¬
de subcyro de consũmatione scłi & de
ꝑfecta iustoꝵ beatitudine sermo pro¬
pheticus nuntiarat: tunc reu̾titur ad
eosdem. ad qͦs supͣlocutus fuerat ne
descenderent megyptũ. Et hoc inter pre¬
sentẽ locũ est & preteritũ: qͦd ibi p̃cipi¬
tur tribui iudȩ. ne descendat in egyp.¬
tum: bic qͥa contẽpto imꝑio dñi des¬
censuri sint ꝓphetat᷑. Et qͦd a nabucho¬
donosor rege babylomio. tam istł quã¬

Expanded text:
sapiens adduxit malum, et verba sua non abstulit: Et consurget contra domum pessimorum, et contra auxilium operantium iniquitatem. Aegyptus, homo, et non Deus: uet auxiliator, et cadet cui praestatur auxilium, simulque omnes consumentur. Post onus jumentorum Austri, et eos qui portabant in Aegyptum divitias suas ad populum, qui eis prodesse non poterat, qui sperabant auxilium 422 in fortitudine Pharaonis, et habebant fiduciam in umbra Aegypti, sub specie reversionis in Jerusalem, et captivitatis laxandae sub Cyro, de consummatione saeculi, et de perfecta justorum beatitudine sermo propheticus nuntiarat: nunc revertitur ad eosdem, ad quos supra locutus fuerat ne descenderent in Aegyptum. Et hoc inter praesentem locum est et praeteritum, quod ibi praecipitur tribui Judae, ne descendant in Aegyptum; hic quia contempto imperio Domini, descensuri sint, prophetatur: et quod a Nabuchodonosor rege Babylonio, tam Israel quam A
Abbreviated transcription (Latin):
dita. dũ intelligentes errorẽ suũ destru¬
unt eũ a quo decepti fuerant. Dicit᷑q ad
illũ qͦd ab mitio se ipse deceꝑit. regnũ
suũ arbit᷑ns sempiternũ: cui parata sit
gehenna & ȩt̾na supplicia.Ue qui¬

Expanded text:
ita: dum intelligentes errorem suum, destruita: dum intelligentes errorem suum, destruunt eum a quo decepti fuerant. Diciturque ad illum, quod ab initio se ipse deceperit, regnum suum arbitrans sempiternum, cui parata sit gehenna et aeterna supplicia.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipus expugnabit eos: demones uidelic&e
et om̃s impios. cũ gaudio omĩum ds̃ ex¬
pugnabit. Ab heri quippe et apret̾ito cem¬
pore p̃parata est arege dño tophech. id est
lata et spatiosa gehenna: que eos eternis
urat ardorib Nutrim̃tum eius et fomes
ignis est. et ligna multa: id est flamma ꝑpe¬
tua. et supplicia peccatorũ. Et qm̃ sic̃ de
camino et fornace ignis ardentis. ꝓphe¬
ticus sermo p̃chixerat: seruat methaforam
ut flatu & sp̃u ac uoluntate dñ hanc suc¬
cendi sciamus. mixto sulphure qͦd flãmas
excitat. ut sentiat acriora torm̃ta. Porro
rii plaga cum ꝑcusserit eos. & erit enin
circuitu unde fuetat ei spes auxilii in qͦ
confidebant. ipsi cũ tympanis & cytha¬
ra pugnabunt adu̾sum eũ ex cõmuta¬
tione: illud significat qͦd aduersum dia¬
bolũ consurgant qui ei qͦndã subditi
fuerant. & cum gaudio atq leticra di¬
micent contͣ eum. ex cõmutatione sub¬

Expanded text:
praecipuis expugnabit eos, daemones videlicet praecipuis expugnabit eos, daemones videlicet et omnes impios cum gaudio omnium Dominus expugnabit. Ab heri quippe et a praeterito tempore praeparata est a rege Domino Trophet , id est lata et spatiosa gehenna, quae eos aeternis urat ardoribus. Nutrimentum ejus et fomes ignis est, et ligna multa, id est flamma tua et supplicia peccatorum. Et quoniam sicut de camino et fornace ignis ardentis, propheticus sermo praedixerat, servat metaphoram, ut flatu et spiritu ac voluntate Domini hanc succendi sciamus, mixto sulphure, quod flammas, excitat, ut faciat acriora tormenta. Porrorii plaga, cum percusserit eos, et erit ei in circuitu unde fuerat et spes auxilii, in quo confidebat: ipsi cum tympanis et cithara pugnabunt adversum eum ex commutatione, illud significat, quod adversum diabolum consurgant, qui ei quondam subditi fuerant, et cum gaudio atque laetitia dimicent contra eum ex commutatione sub
Abbreviated transcription (Latin):
titudo brachii illiꝰ cunctis pauebit: qͣndo
retributionis tempꝰ aduenerit. flãme &
turbinis grandinisq magnitudine & poz¬
dere lapidũ deferet᷑. suꝑ quo ezechiel in
ꝓphetia ut diximꝰ gog et magog pleno
sermone describit. Ad uocis eiꝰ imꝑium
pauebit assur. uirga ꝑcussus: om̃is impiꝰ.
om̃is imitator gentis mnimice. Non quo
indie iudicii solus sit feriendus assyrius:¬
s quo ꝑassytiũ diabolũ intelligamꝰ. Deniq
sequit᷑. Et erit cransitꝰ uirge frndatꝰ: quã
requiescere faciet dñs suꝑ eum. Et est sensꝰ
equaqͣm eũ uirga ꝑcutiet: et eam rursꝰ
leuabit. aut more cedentiũ finem faciet
uerbandi: s quasi frndatam et alta radice
defixam. in penis eius faciet ꝑmanere. Qd̃
siita intelligit᷑ ubi erit penitentia dia¬
boli p̃sertim cũ dicat᷑ peccatorib te m ignẽ
et̃num quẽ preꝑauit ds̃ diabolo et angłis
eiꝰ : In tympanis et in cytharis et inbellis

Expanded text:
titudo brachii illius cunctis patebit, quando titudo brachii illius cunctis patebit, quando retributionis tempus advenerit, flammae et turbinis, grandinisque magnitudine, et pondere lapidum deseretur. Super quo Ezechiel in prophetia, ut diximus, Gog et Magog, pleno sermone scribit . Ad vocis ejus imperium pavebit Assur virga percussus. Omnis impius, omniin die judicii solus sit feriendus Assyriusbolum intelligamus. Denique sequitur: Et erit transitus virgae fundatus, quam requiescere faciet Dominus super eum . Et est sensus: Nequaquam eum virga percutiet, et eam rursus levabit, ac more caedentium finem faciet verberandi; sed quasi fundatam et alta radice defixam in poenis ejus faciet permanere. Quod si ita intelligitur, ubi erit poenitentia diaboli: praesertim cum dicatur peccatoribus: Ite in ignem aeternum quem praeparavit Deus diabolo et angelis ejus . In tympanis et citharis, et in bellis
Abbreviated transcription (Latin):
ab heritopheth a rege. p̃parata ꝓfun¬
da & dilatata nutrim̃ta eiꝰ ignis & lig¬
na multa. Flatus dñi sicut correns suł¬
phuris: succendens eam.Lxx. Et au¬
rorẽ brachii sui ostendet cum furore
& ira & flãma ignis deuorante fulmi¬
nabit uehementer: & sicut aqua & gͣn¬
do descendens cũ ui. Auoce enĩ dm̃ su¬
pabunt assyrii. plaga qua ꝑcutiet
eos: & erit ei ꝑ circuitũ unde habebat
spem auxilii in quo confidebant ipsi
cum tympanis & cythara pugnab̃
contra eũ ex cõmutatione. Tui enĩ as
dies decipis. Nlimqͥd & tibi regnũ paratũ
est uallem ꝓfundũ ligna posita ignem
& igna multoꝵ. furor dm̃: sicut uallis
sulphure succensa. Poterã iuxta hebrai¬
cum qͥd mn iuderet᷑ torrens legentib indi¬
cate: sed qͥd faciã quorũdã studiis qui nisi
& lex interp̃tũ editionẽ disseruero. imꝑ¬
fectũ ꝯpus me habiturũ esse denuntiañ :
Sequar gͥ ceptũ ordinẽ disserendi. Uox
dm̃ atq p̃ceptũ omnib nota fient. & for¬

Expanded text:
ta profunda et dilatata, nutrimenta ejus ignis, et ligna multa: flatus Domini sicut torrens sulphuris succendens eam. LXX: Et aurorem brachii sui ostendet cum furore et ira: et flamma ignis devorante fulminabit vehementer, et sicut aqua et grando descendens cum vi. Ad vocem enim Domini superabuntur Assyrii plaga qua percutiet eos, et erit ei per circuitum, unde habebat spem auxilii, in quo confidebat, ipsi cum tympanis et cithara pugnabunt contra eum ex commutatione. Tu enim ante dies decipieris: numquid et tibi regnum paratum est? Vallem profundam, ligna posita, ignem et ligna multorum; furor Domini, sicut vallis sulphure succensa. Poteram juxta Hebraicum quid mihi videretur currens legentibus indicare; sed quid faciam quorumdam studiis, qui nisi et LXX Interpretum editionem disseruero, imperfectum opus me habiturum esse denuntiant? Sequar igitur ceptum ordinem disserendi. Vox Domini atque praeceptum omnibus nota fient, et for
Abbreviated transcription (Latin):
cipiũ enĩ sapientiȩ: timor dm̃. Ubi est
scriba. Ubi uerba legis pond̾ans. Ubi
doctor paruuloꝵAbi sunt inquit scri¬
be & pharisei. qui legis uerba trutinan¬
tes infelicẽ pͤpłm decipiebant : Qͦs nc̃ par¬
uuloᷤ scͥpt᷑a cognominat paruloᷤᷤsensu par¬
uuloᷤ intelligentia. Cũ aũ odi credentĩ regẽ
fin sua maiestate
conspexerint & cor eius meditatũ fuerit
timorẽ: tunc imprudentẽ pͦpłm nonui¬
debit. pͦpłm iudeoꝵ siue phylosophor
& oratoꝵ mundi. qui applaudent sibi
in eruditione & eloq̃ntia scłari: de qͥb
nunc ait pͦpłm alti sermonis ita ut ñ
possent intelligere dissertitudinẽ lin

Expanded text:
cipium enim sapientiae timor Domini. Ubi est Scriba? ubi legis verba ponderans? ubi doctor parvulorum ? ubi sunt, inquit, Scribae et Pharisaei, qui Legis verba trutinantes, infelicem populum decipiebant? quos nunc parvulos Scriptura cognominat, parvulos sensu, parvulos intelligentia. Cum autem oculi credentis regem in sua majestate conspexerint, et cor ejus meditatum fuerit timorem, tunc imprudentem populum non videbit, populum Judaeorum, sive philosophorum et oratorum mundi, qui applaudunt sibi in eruditione et eloquentia saeculari, de quibus nunc ait: Populum alti sermonis: ita ut non possis intelligere dise
Abbreviated transcription (Latin):
gelio. Qui sitit: ueniat ad me & bibat.
Qui credit in me sicut dicit script᷑a: flu¬
mina de uentre eꝰ fiuent aquȩ iuiue.
Tunc nequaqͣm habebunt fiduciã m
magistris. sed p̾bebunt aures suas ad
audiendũ dñm. & tam corde quã lin¬
gua pacẽ dñi fatebunt᷑: deserentes
stultos pͥncipes & ministros eoꝵ. qui
credentib in iħm imꝑabunt silentium.
Quȩ sequunt᷑ eundẽ ꝓpe sensũ quȩ &
hebraicũ continet: & possunt hereticiᷤ
coaptari. Hi enĩ loquunt᷑ cont᷑ dñm
mendaciũ: & ꝑuertunt animas esurien¬
tes atq sitientes. & uacuas abire faciunt.
ut etiã si qͥd naturaliter bom habeant
magistroꝵ amittunt uitio. Quoꝵ om̃e
consiliũ est ut ꝑdant humiles iniqͥs ser¬
monib: & dissipent uerba humiliũ in
iudicio. In quo pariter annotandũ. qͥd
qui ab eis decipi potest. humilis est ꝙ
terre coherens. Uilieres opulente sur¬
gite. & audite uocẽ meã: filiȩ confiden¬
tes. ꝓcipite aurib eloqͥum meũ. Dost

Expanded text:
eniat ad me, et bibat. Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae . Tunc nequaquam habebunt fiduciam in magistris; sed praebebunt aures suas ad audiendum Dominum; et tam corde quam lingua pacem Domini fatebuntur, deserentes stultos principes et ministros eorum, qui credentibus in Jesum, imperabant silentium. Quae sequuntur, eumdem prope sensum, quem et Hebraicum, continent; et possunt haereticis coaptari. Hi enim loquuntur contra Dominum mendacium, et pervertunt animas esurientes atque sitientes, et vacuas abire faciunt; ut etiam si quid naturaliter boni habeant, magistrorum amittant vitio, quorum omne consilium est, ut perdant humiles iniquis sermonibus, et dissipent verba humilium in judicio. In quo pariter annotandum, quod qui ab eis decipi potest, humilis sit, et terrae cohaerens. Mulieres opulentae, surgite et audite vocem meam: filiae confidentes,
Abbreviated transcription (Latin):
rierit figura huiꝰ mundi: ñ habitet᷑
postqͣm in pͥstina gła. ẽẽ. desisterit a¬
rabs tentoria sua qui int̾p̃tat᷑ occiden¬
talis & uesꝑtinꝰ: ut in ea cupiat ha¬
bitare quã uid̾it eẽ. desertã. Arabs au
in p̃senti loco in bonã partẽ accipit᷑
qͦd semꝑ tendat ad finẽ. & oblitus p̃¬
teritoꝵ extendat se inpͥora. Nec pa¬
stores reqͥescent ibi. qͥ mansuetissimũ
dnĩ gregẽ in ierłm solent pascere. s
e contrario reqͥescent ibi bestie deqͥ
bus testat᷑ psalmista dicens. Netrariᷤ
bestiis animã confitentẽ tͥ. Pro qub

Expanded text:
rierit figura hujus mundi , non habitabitur rierit figura hujus mundi , non habitabitur postquam in pristina gloria esse desierit, Arabs tentoria sua, qui interpretatur occidentalis et vespertinus; ut in ea cupiat habitare, quam viderit esse desertam. Arabs autem in praesenti loco in bonam partem accipitur: quod semper tendat ad finem, et oblitus praeteritorum, extendat se in priora. Nec pastores requiescent ibi, qui mansuetissimum Domini gregem in Jerusalem solent pascere; sed e contrario requiescent ibi bestiae, quas detestatur Psalmista, dicens: Ne tradas bestiis anima
Abbreviated transcription (Latin):
clita a regionib chaldeoꝵ. sicut sub¬
uertit ds̃ sodomã & gomorrã. ñ ha¬
bitabit᷑ in et̾nũ nec in grediet᷑ eam ꝑ
multas gn̾ationes. nec transibunt ꝑ
illã arabes. neq pastores reqͥescent in
ea: s requiescent ibi bestiȩ. & imple¬
bunt᷑ domꝰ sonitu & accubabunt ibi
syrene & demonia saltabt̃ ibi & ono¬
centauri habitabt̃. & cubilia facient
hericii indomib eors. Cito ueniet &
ñ tardabit. Qd̃ꝙ seqͥt᷑ & dies eiꝰ non
ꝓtrahet᷑: asteriscis notandũ est. quia
de theodotione additũ est. Medis
aduersus confusiones urbis suscitatis
qui nec aurũ in bonis reputant nec
argentũ. qui sagittis interficiunt par¬
uulos & lactantib ut̾i ñ miserebunt᷑
& suꝑ filios ñ parcet ocłs eoꝵ. urbs
qͦndam inclita quȩ erat insuꝑbia
chaldeoꝵ qui interp̃tant᷑ qͣsi demoni
sic subuertit᷑ qͦm subu̾sa est sodoma
& gomorra. ut nullũ in ea maneat
pͥstine mansionis uestigiũ. S pꝰquam

Expanded text:
sicut subvertit Deus Sodomam et Gomorrham; non habitabitur in aeternum; nec ingredietur eam per multas generationes; nec transibunt per illam Arabes: neque pastores requiescent in ea, sed requiescent ibi bestiae, et replebuntur domus sonitu, et accubabunt ibi sirenae, et daemonia saltabunt ibi, et onocentauri ibi habitabunt, et cubicula facient hericii in domibus eorum. Cito veniet et non tardabit. Quod sequitur: Et dies ejus non protrahentur,  asteriscis notandum est, quia de Theodotione addita sunt. Medis adversus confusionis urbem suscitatis, qui nec aurum in bonis reputant, nec argentum; qui sagittis interficiunt parvulos, et lactentibus uteri non miserentur, et super filios non parcit oculos eorum: urbs quondam inclChaldaeorum, qui interpretantur, quasi daemonia, sic subvertetur, quomodo subversa est Sodoma et Gomorrha; ut nullum in ea maneat pristinae mansionis vestigium: sed postquam
Abbreviated transcription (Latin):
ante plaud ebant recipiant: s penis
afficiant. tradant paruulis. ac lacdan.¬
tib uteri non misereant᷑. ut magis mi¬
sereatur. Atꝙ utinã & nos suscitemur
a dño: & hec nobis det᷑ potestas ut nec
argentũ nec aurũ uelimꝰ eloq̃ntiȩ &
sapientiȩ scłaris. s filios hereticorũ
& ominũ qui decepti st̃ int̾ficiamus
sagntis spiritalib id testimoniis scͥp¬
turarũ: & qui lacte nutriunt᷑ erroriᷤ.
absq ulla miscd̃ia trucident᷑. ut illi¬
mentis crudelitate ꝑeant. nulliꝰq mi¬
seream᷑ infantiȩ. ut illa beatitudi¬
ne dignisimꝰ. Beatus qui tenebit: &
allidet paruulos tuos ad petram.
Terit babylon illa głosa in regnis.
inclita insuꝑbia chaldeoꝵ: sicut sub¬

Expanded text:
ante plaudebant, recipient: sed poenis ante plaudebant, recipient: sed poenis afficient traditos; et parvulis ac lactentibus uteri non miserebuntur, ut magis misereantur. Atque utinam et nos suscitemur a Domino, et haec nobis detur potestas, ut nec argentum nec aurum velimus eloquentiae et sapientiae saecularis: sed filios haereticorum, et omnium qui decepti sunt, interficiamus sagittis spiritualibus, id est, testimoniis Scripturarum: et qui lacte nutriuntur erroris, absque ulla misericordia trucidentur, ut clementi crudelitate pereant, nulliusque misereamur infantiae, et illa beatitudine digni simus: Beatus qui tenebit et allidet parvulos suos ad petram! Et erit Babylon illa gloriosa in regnis, incl
Abbreviated transcription (Latin):
erroris etatẽ. allident in ocłis magistroꝵ
diripientq domos eoꝵ & uxores eoꝵ
uiolabunt: praua sapientia & doctri¬
interficiendi sunt paruuli: debemꝰ orare
& dicere. Da eis dñe. Quid dabis cis ÷ ul¬
uam sterilẽ. & ubera arentia. parturi¬
unt enĩ iniqͥtatẽ. concepert̃ dolorẽ & ge¬
nuert̃ in iusticiã. Ecce ego suscitabo suꝑ
eos medos qui argentũ non quęrant nec
& suꝑ illos non parcat ocłs eoꝵ. Inueni¬
mus in genesi qͦd madian auctor gentis
medoꝵ fuerit. qui int̾p̃tat᷑ mensura.
siue potenti uel forti. Igit᷑ contͣbaby¬
lonios qui mente confusi st̃ suscitant᷑
a potente & forti deo ministre ad pu¬
niendũ fortitudines: ut reddant uni¬
cuiq scd̃ m oꝑa sua. In qua enĩ mensura
mensi st̃ remetiet᷑ eis. Mensurã agitatã
atq concussã & plenã & suꝑ effunden¬
tem: restituent in sinus eoꝵ. Qui nec ar-¬
gentũ nec aurũ. id÷ nec eloquii pulchti¬
tudinẽ nec acum̃ ingenii in quib sibi

Expanded text:
gistrorum, diripientque eorum domos, et uxores eorum violabunt, pravam sapientiam et doctriinterficiendi sunt parvuli, debemus orare et dicere: Da eis, Domine. Quid dabis eis? Vulvam sterilem, et ubera arentia . Parturierunt enim iniquitatem, conceperunt dolorem, et genuerunt injustitiam. Ecce ego suscitabo super eos et super filios non parcet oculus eorum. Invenimus in Genesi quod Madai auctor gentis Medorum fuerit, qui interpretatur mensura, sive a potente, vel forti. Igitur contra Babylonios, qui mente confusi sunt, suscitantur a potente et forti Deo ministri ad puniendum fortitudinis: ut reddant unicuique secundum opera sua. In qua enim mensura mensi sunt, remetietur eis. Mensuram agitatam atque concussam et plenam et supereffundentem restituent in sinus eorum . Qui nec argentum nec aurum, id est, nec eloquii pulchritudinem, nec acumen ingenii, in quibus sibi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ etiã sol obtenebrascit in ortu suo. &
luna splendorẽ solitũ non habeat. lud̃
autẽ qd̾.lxx. tͣnstulert̃. qͦd stelle & ori¬
on & om̃is ornatus celi obtenebrentur
stelle quȩ incȩlo st̃ ñ appareant. Nec
mirũ hoc dixisse de sole cũ etiã plena
luna & tota nocte fulgente pleraq astͣ
ñ luceant. Esse aut̃ etiã ꝑ diem stellas
in cȩlo ꝓbat solis deliquium: qͦd qͣndo
umbra terre & phy losophi disputant.
& obiecto orbe lune fuerit obscuratus.
clariora in celo astra uideant᷑. Et uisi¬
tabo suꝑ orbis mala: & contͣ impios
iniquitatẽ eoꝵ. Quando uisitat & ꝑcu¬
tit ds̃. ad hoc ꝑcutit ut em̃det. Deniq
qͣndo uehementer irascit᷑ suꝑ eos qui ñ
agunt penitentiã: ñ uisitabo inquit
suꝑ filias ur̃as cũ fuerint fornicate. &
suꝑ nurus urãs cum ad ulterai̾unt. Ecos¬
trario de his qui in xp̃m credit᷑ st̃ dicit᷑

Expanded text:
cum etiam sol obtenebrescat in ortu suo, et cum etiam sol obtenebrescat in ortu suo, et luna splendorem solitum non habeat. Illud autem quod LXX transtulerunt, quod stellae et Orion, et omnis ornatus coeli obtenebrentur stellae quae in coelo sunt non appareant. Nec mirum hoc dixisse de sole, cum etiam plena luna, et tota nocte fulgente, pleraque astra non luceant. Esse autem etiam per diem stellas in coelo, probat solis deliquium, quod quando umbra terrae, ut philosophi disputant, et objecto orbe lunae fuerit obscuratus, clariora in coelo astra videantur. Et visitabo super orbis mala, et contra impios iniquitates eorum. Quando visitat et percutit Deus; ad hoc percutit ut emendet. Denique quando vehementer irascitur super eos qui non agunt poenitentiam: Non visitabo, inquit, super filias vestras, cum fuerint fornicatae: et super nurus vestras, cum adulteraverint . E contrario de his qui
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudinis st̃. nouẽ qͣrte. rur sũ aliȩ
nouẽ qͥnte. & ab aliis appellat᷑ booteᷤᷤ.
Legimꝰ quoq in iob hẏadas. & uesꝑũ.
& arcturũ. & thesauros. siue int̾iora
austrr: de qͥb in suo loco dicendũ est.
Ne putare debemꝰ apud hebreos has
stellas his appellari noib quȩ grecus
sermo sonat & latinꝰ. s ꝓpria habere
uocabula. Sicut enĩ ds̃ uocauit lucẽ
diem. & firmam̃tũ celũ. & aridã t̾rã.
& congregationes aqͣrũ maria: sic &
singłas stellas suis appellauit nomi
expͥmit. Scͥptũ est de deo in alio loco.
Qui numerat multicudinẽ stellarũ.
& om̃ib eis noĩa uocat. Quando gͥ
dies dm̃i uen̾it ad ponendũ orbẽ ter¬
rarũ in solitudinem. & peccatores de
ea penituᷤ auferendos: tunc ad compara¬
tionẽ diuine maiestatis stelle cȩli & oĩs
splendor earũ retrahent lum̃ suũ. Nec
mirũ est hoc de minorib stellis dicere:

Expanded text:
magnitudinis sunt, novem quartae, rursum aliae magnitudinis sunt, novem quartae, rursum aliae novem quintae, et ab aliis appellantur Bootes. Legimus quoque in Job, Hyadas, et Vesperum, et Arcturum, et thesauros, sive interiora Austri , de quibus in suo loco dicendum est. Nec putare debemus apud Hebraeos has stellas his appellari nominibus, quae Graecus sermo resonat et Latinus: sed propria habere vocabula. Sicut enim Deus vocavit lucem, diem; et firmamentum, coelum; et aridam, terram; et congregationes aquarum, maria ; sic et singulas stellas suis appellavit nominexprimit. Scriptum est de Deo in alio loco: Qui numerat multitudinem stellarum: et omnibus eis nomina vocat. Quando igitur dies Domini venerit ad ponendum orbem terrarum in solitudinem, et peccatores de ea penitus auferendos ; tunc ad comparationem divinae majestatis, stellae coeli, et omnis splendor earum retrahent lumen suum. Nec mirum est hoc de minoribus stellis dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
tam dei ñ habent caritatẽ: ut dum¬
crudelem audiunt diem dñi. & insana¬
bilem indignationis furorisq plenũ.
peccare desistant. Ponet᷑ quoq orbis
uel terra in solitudinẽ. & peccatores
conterent᷑ de ea quȩ prius peccatorũ
onere grauabat᷑: ut deletis ꝑditisq
scelerib habitet & regnet in terra so¬
la iusticia ¶m̃ stelle celi & splendor
earũ. ñ expandent lumen suũ. Obte¬
bratus est sol in ortu suo: & luna non
splendebit in lumine suo.Lxx. Stelle
enĩ celi & orion & om̃is ornatus celi lu
bunt᷑ sole ouente. & luna ñdabit lu¬
men suũ. Pro eo qͦd nos int̾p̃tati sumus
splendor earũ. haud dubiũ qͥn stella¬
rum: aqͥla & theodotio ipsũ uerbũ
posuert᷑ hebraicũ. syleem. ꝓ quo.lxx.
orionẽ tͣnstulert̃. addentes de suo. &
om̃is ornatꝰ celi. qͦd obelo p̃notandũ ẽ.
Orionẽ aut̃ gentiliũ fabule dicunt .xx.
duas habentẽ stellas: e quib.iiͦii. t̾ciȩ

Expanded text:
tam Dei non habent charitatem, ut dumtam Dei non habent charitatem, ut dumcrudelem audiunt diem Domini, et insanabilem, et indignationis furorisque plenum, peccare desistant. Ponetur quoque orbis vel terra in solitudinem, et peccatores conterentur de ea, quae prius peccatorum onere gravabatur, ut deletis perditisque sceleribus, habitet et regnet in terra sola justitia. Quoniam stellae coeli, et splendor earum non expandent lumen suum: obtenebratus est sol in ortu suo, et luna non splendebit in lumine suo. LXX: Stellae enim coeli et Orion, et omnis ornatus coeli lumbuntur sole oriente, et luna non dabit lumen suum. Pro eo quod nos interpretati sumus, splendor earum, haud dubium quin stellarum Aquila et Theodotio ipsum verbum posuerunt Hebraicum CHISILEEM : pro quo LXX Orionem transtulerunt, addentes de suo, et omnis ornatus coeli, quod obelo praenotandum est. Orionem autem gentilium fabulae dicunt viginti duas habere stellas, e quibus quatuor tertiae
Abbreviated transcription (Latin):
de t̾ia longinqua. & om̃s manꝰ fuerint
dissolute. & cor pauidũ atq contritum.
tunc strophomata qͣs nos tortiones uen¬
tris interp̃tati sumꝰ & dolores tenebunt
eos: similes dolores parturientiũ. ꝑquȩ
ostendit᷑ torqueri ꝓpͥa conscientia & fa¬
cies hab̃c combustas: eo igne quẽ sibi
głam dñi contemplantes in eandẽ ima-¬
ginẽ transformam᷑. Unusqͥsq stupebit
ad ꝓximũ suũ: uidens eũ in hisdẽ gẽ.
tormentis quib ipse cruciatur. Etce
dies dm̃ uenit crudelis & indignationiᷤᷤ
plenus & irȩ furorisq ad ponendam
terrã insolitudinẽ: & peccatores eius
Cũ enĩ dies uel iudicii. uel mortis adue¬
nerit: implebit᷑ illud qͦd in uͭiͦ. psalmo
legit᷑. In inferno autẽ quis confitebit᷑ tͥ.
Non enĩ est illud tempus penitentiȩ:
gna multitudo dulcedinis tuȩ dñe:
quã abscondisti timentib te. Ergo ab¬
scondit᷑ dei multa miscdia abhis qui
adhuc in timore sunt positi. & ꝑfec¬

Expanded text:
de terra longinqua, et omnes manus fuerint dissolutae, et cor pavidum atque contritum; tunc strophomata, quae nos torsiones ventris interpretati sumus, et dolores tenebunt eos, similes doloribus parturientium. Per quae ostenditur torqueri eos propria conscientia, et facies habere combustas eo igne, quem sibi gloriam Domini contemplantes, in eamdem imaginem transformamur . Unusquisque stupebit ad proximum suum, videns eum in eisdem esse tormentis, quibus ipse cruciatur. Ecce dies Domini venit crudelis, et indignationis plenus, et irae furorisque, ad ponendam terram in solitudinem, peccatores ejus Cum enim dies vel judicii, vel mortis advenerit, implebitur illud quod in sexto psalmo legitur: In inferno autem quis confitebitur tibi ? Non est enim illud tempgna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te! Ergo absconditur multa Dei misericordia ab his qui adhuc in timore sunt positi, et perfec
Abbreviated transcription (Latin):
peo qͥd est rarior. Om̃e enĩ qͦd rarũ elł
pciosũ est: sic̃ ce in samuhelis uolirs
hoc celũ concutiã. & mouebit᷑ t̾ra de loco
sus łx. selũ enĩ furebit. & t̾ra mouebit᷑
a fundantis suis. Cũ p̃ciosior fuerit uir
auro & homo mundo obriro. & imple¬
riꝙ estimant aĩantia ea eẽ. credentes. s
ꝓpter inlignationẽ dñi exercituũ. & ꝓpter
diem furos eiꝰ: qui respicit t̾rã & facit eã
tremere. Unde hoc qͦd inlxx. drͣ celũ enim
qui uniu̾sant᷑ in celo. Quomͦ si dicamus.
om̃is ciuitas conclamauit. & obuiã iudi¬
cis urbs uniu̾sa ꝓcessit. fundam̃ta uͦ t̾rȩ:
& in pũbiis legimꝰ. Ds sapientia funda¬
uit terrã. Et ad iob loqͥt᷑ dñs. Ubi eras qͣn¬
do fundabã t̾ram: Non qͦ terra habeat
fundam̃ta ꝓfunda mole deiecta: s uo¬
luntas & potestas dei qua oĩa continen¬
tur fundam̃ta illiꝰ appellanda st̃. Ipse
enĩ suꝑ maria fundauit eã. & suꝑ flu¬

Expanded text:
pro eo quod est rarior. Omne enim, quod rarum est, pro eo quod est rarior. Omne enim, quod rarum est, pretiosum est, sicut et in Samuelis volumine hoc coelum concutiam, et movebitur terra de loco suo. LXX: Coelum enim furiet, et terra movebitur a fundamentis suis. Cum pretiosior fuerit vir auro, et homo mundo obrizo, et implerique aestimant, animantia ea esse credentes; sed propter indignationem Domini exercituum, et propter diem furoris ejus, qui respicit terram, et facit eam tremere. Unde hoc quod in LXX dicitur, coelum enim qui versantur in coelo, quomodo si dicamus, omnis civitas conclamavit, et obviam judici urbs universa processit. Fundamenta vero terrae et in Proverbiis legimus: Deus sapientia fundavit terram . Et ad Job loquitur Dominus: Ubi eras quando fundabum terram ? Non quod terra habeat fundamenta profunda mole dejecta; sed voluntas et potestas Dei, qua omnia continentur, fundamenta illius appellanda sunt. Ipse enim super maria fundavit eam, et super flu
Abbreviated transcription (Latin):
chil loq̃ntes in celũ os suũ. Unde ꝓprie
hereticoꝵ suꝑbia: ueritatis in iuria no¬
minat᷑. Preciosior erit auro: & homo
mundo obriro.lxx. Et ert̃ qui derelic̾i
fuerint honorati magis quã aurũ g¬
coctũ: & homo honorabilior erit lapie
ophir. In consũmatione mundi qͣndo o¬
bis redactus fuerit in solitudinẽ. & ob¬
tenebratus sol inortu suo. & luna sple¬
dorẽ suũ non dederit. tanta fient ab
antixp̃o signa atq portenta: ut inqͥ¬
tate crescente refrigescat caritas muil¬
toꝵ. ad decipiendos si fieri potił tũ
sanguinei est. Et homo mundissimo
obrizo qͦd hebraice dr᷑ ophir. & aqͥlat᷑ͣa¬
lentes .lxx. int̾p̃tati st̃ lapides de ophis.
Est aut̃ in die locus. in quo aurũ opti¬
mũ nascit᷑. sicut ingenesi legimꝰ. de flu¬
ino physon iste est qui circuit omnẽ
terrã euilath uͥ est aurũ. & aurũ t̾rȩ
illiꝰ optimũ. & ii carbuncłs. & lapil
prasinus. Preciosior autẽ intelligitus.

Expanded text:
 ponentes in coelum os suum. Unde proprie haereticorum superbia, veritatis injuria nominatur. Pretiosior erit vir auro: et homo mundo obrizo. LXX: Et erunt qui derelicti fuerint, honorati magis quam aurum excoctum: et homo honorabilior erit lapide Sophir. In consummatione mundi, quando orbis redactus fuerit in solitudinem, et obtenebratus sol in ortu suo, et luna splendorem suum non dederit, tanta fient ab Antichristo signa atque portenta, ut iniquitate crescente, refrigescat charitas multorum, ad decipiendos etiam si fieri potest sanguinei est; et homo mundissimo obrizo, quod Hebraice dicitur OPHIR , et Aquila tralentes LXX interpretati sunt, lapidem de Sophir. Est autem Indiae locus, in quo aurum optimum nascitur; sicut in Genesi legimus de fluvio Phison: Iste est qui circumit omnem terram Evila, ubi est aurum; et aurum terrae illius optimum: et ibi est carbunculus et lapis prasinus . Pretiosior autem intelligitur,
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit cadet gladio. Infantes coꝵ alli¬
dent᷑ inocłis coꝵ. diripient᷑ domꝰ eoꝵ: &
uxores eoꝵ uiolabuntur. Cęlo t̾raq com¬
motis. fugiet diabolus coluber tortuosꝰ.
uel omne dogia contͣriũ ueritati: qͦd
dorcades. id÷ capres nuncupant᷑. seq̃nteᷤ
qͣsi bruta aĩalia: & huc atq illuc erran¬
tia ñ habent qui eos dirigant. ꝑdidert̃
eum de quo scriptũ est: a dño gressus ho¬
minis dirigent᷑. Qui liberati a magistris
pessimis. conuertunt᷑ ad ppłm suũ. & sin¬
guli ad terram suã fugient de qua or¬
ti st̃. Qui uͦ inuentꝰ fuerit occidet᷑: siue
nigulabit᷑. Hoc aut̃ ñ solũ in consum¬
matione mundi.s usq hodie fit in ec¬
clesia. qͣndo magistris suꝑatis.grex de¬
ceptus reu̾tit᷑ ad pͦpłm & ad t̾rã suã. & in
eo qͦd inuenit᷑ occidit᷑. ut hereticus eẽ. de¬
sistat: & quic̃q suꝑuenerit cadet gla

Expanded text:
o. Infantes eorum allidentur in oculis eorum; diripientur domus eorum, et uxores eorum violabuntur. Coelo terraque commotis, fugiet diabolus coluber tortuosus, vel omne dogma contrarium veritati, quod Dorcades, id est, Capreae nuncupantur sequentes quasi bruta animalia; et huc atque illuc errantia non habent qui eos dirigant: perdiderunt enim eum, de quo scriptum est: A domino gressus hominis diriguntur : qui liberati a magistris pessimis convertentur ad populum suum, et singuli ad terram suam fugient, de qua orti sunt: qui vero inventus fuerit, occidetur, sive jugulabitur. Hoc autem non solum in consummatione mundi, sed usque hodie fit in Ecclesia: quando magistris superatis, grex deceptus revertitur ad populum, et ad terram suam; et in eo quod invenitur, occiditur, ut haereticus esse desistat, et q
Abbreviated transcription (Latin):
St̃ & alii dñi bellatores instructi arma
git᷑. disꝑdant eos & int̾ficiant qui en¬
gunt᷑ contͣ scientiã dei. Ululate qͥa ꝓ¬
pe est dies dñi. qͣsi uastitas a dño ue-¬
niet. ꝓpt̾ea om̃s manꝰ dissoluent᷑ & õe
cor hõis tabescet & conteret᷑: qmbd

Expanded text:
Sunt et alii Domini bellatores instructi armatSunt et alii Domini bellatores instructi armatgitur, disperdant eos, et interficiant, qui eriguntur contra scientiam Dei. Ululate, quia prope est dies Domini, quasi vastitas a Domino veniet. Propterea omnes manus dissolventur, et omne cor homi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepit genti bellicosissime ut ueni¬
at de t̾ra longinqua a sumo funda¬
m̃to cęli. dñs & bellatores eiꝰ ut disper¬
dant uniu̾sũ orbem. fundam̃tũ obelo
p̃notandũ est. In regũ & in paralipo¬
menon uolumine legimꝰ. qͦd ira dei ac¬
censa sit suꝑ isrł. qͣndo dauid nume¬
rauit popłm & offendit dñm. In p̾al¬
mis qͦ scribit᷑. Dñe ne in furore tuo ar¬
guas me: neq in ira tua corripias me.
Et cet̾a his similia. ꝑ quȩ legi in cuiꝰdã
cõmentariis irã dei posse intelligi con¬
trariã fortitudinẽ: cin tradim̃ ad pum¬
endũ. De quo & in octauo psalmoca¬
tatur. Ut destruas inimicũ & defenso¬
rem. Possunt bellatores dici qui de t̾ra
ꝓcul ueniunt. & a summno cȩlo etiã m¬
nistri angłi qui in mundi consũma¬
tione mittendi st̃. & zizanior mam¬
pulos pateant. & separatos a frum̃to
incendio p̃parent sempit̾no. Omĩs qͦq
t̾ra disꝑditur: qͣndo t̾rena oꝑ᷑ subu̾tit᷑.

Expanded text:
enti bellicosissimae, ut veniat de terra longinqua a summo ÷ fundamento  coeli Dominus, et bellatores ejus, ut disperdant universum orbem. Fundamentum obelo praenotandum est. In Regum, et Paralipomenon volumine legimus . quod ira Dei accensa sit super Israel quando David numeravit populum, et offendit Dominum. In Psalmis quoque scribitur: Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me, et caetera his similia, pro quo legi in cujusdam Commentariis, iram Dei posse intelligi contrariam fortitudinem, cui tradimur ad puniendum, de quo et in octavo psalmo cantatur: Ut destruas inimicum, et ultorem . Possunt bellatores dici qui de terra procul veniunt et a summo coeli, etiam ministri Angeli, qui in mundi consummatione mittendi sunt, ut zizaniorum manipulos faciant, et separatos a frumento incendio praeparent sempiterno . Omnis quoque terra disperditur, quando terrena opera subvertuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
endũ tͣdim᷑. Unde & apłs. Quos tradidi
inqͥt sathane: ut discant ñ blasphema¬
re. Nom̃ aut̃ gygantũ ꝓ quo in hebreo
GeoRoim id fortiũ positũ est. lxx. &
& uestire gentiliũ sicut & serenas & ita¬
nas & arctũ & hyadas & orionẽ noĩant.
quȩ apud hebreos aliis appellantur
uocabulis. Si aut̃ gygantes rebelles dei
sunt & om̃s heres contͣrie ueritati rebel¬
lant deo: om̃s heretici gygantes st̃ qui
gaudent merrore suo. & tunc maxime
głant᷑ qͣndo eccłic contumeliã fecerint.
ox multitudims in montil qͣsi pꝰpłoꝵ
treq̃ntiũ: uox sonitus gentiũ congrega
tarum. Ripliciter locus iste accipitur :
pͥmũ ut eleuatũ signũ in monte cãpe¬
stri ueniat gentiũ ppłoꝵꝙ multitudo.
Et ipsa in montib constituta quȩ di¬
indit᷑ in duo: in pͦpłos scilicet & in regeᷤᷤ.
in discipłos & magistros. De qͥb & sal¬
uator in euͣngelio loquebat᷑. Multi ab

Expanded text:
endum tradimur. Unde et Apostolus: Quos tradidi, endum tradimur. Unde et Apostolus: Quos tradidi, inquit, Satanae, ut discant non blasphemare . Nomen autem gigantium, pro quo in Hebraeo GEBORIM , id est, fortium pm vertere gentilium, sicut, et Sirenas, et Titanas, et Arcturum, Hyadas, et Orionem nominant, quae apud Hebraeos aliis appellantur vocabulis. Si autem gigantes rebelles Dei sunt, et omnes haereses contrariae veritati rebellant Deo: omnes haeretici gigantes sunt, qui gaudent in errore suo, et tunc maxime gloriantur, quando Ecclesiae contumeliam fecerint. Vox multitudinis in montibus quasi populorum frequentium, vox sontarum. Tripliciter iste locus accipitur. Primum, ut elevato signo in monte campestri, veniat gentium multitudo, et ipsa in montibus constituta, quae dividitur in duo, in populos scilicet, et in reges, in discipulos, et magistros, de quibus Salvator in Evangelio loquebatur: Multi ab
Abbreviated transcription (Latin):
melias facientes. Luxta in hebraicũ he¬
rent suꝑiorib quȩ dicunt᷑: qͦd ipse uo¬
cau̾it fortes & exultantes in gła sua.
qui mandau̾at sc̃ificatis suis. Porro iux¬
ta .lxx. gygantes uenientes ut imple¬
ant furorem dñi. gaudentes in aliena
iniuria atq letantes. simstre accipien
de contͣrieq uirtutes. De qͥb in psalmiᷤᷤ
legimꝰ. Misit in eos furorẽ irȩ suȩ. furo¬
rem. & irã. tribulationẽ. inmissionem
ꝑ angłos pessimos. Ex his. ẽ. & ext̾mina¬
tor iegypto. qui postes agm litos san¬
guine non audet intrare. Et ille sp̃c
qui egressus est. & iit in conspectu dm̃.
& ait. Ego decipiã achab dixitq ei dñs.
decipies & p̃ualebis. egred̾e & fac sic. Un¬
de. & in eodẽ regũ uolumine micheas
loquit᷑. Uidi dĩ isrł sedentẽ suꝑ thro¬
num suũ. & omis exercitꝰ celi stabat cir¬
ca eũ a dextris & a sinistris. Dextre uir¬
tutes st̃ eoꝵ angłoꝵ qui ad bona mit¬
tunt᷑: sinistre autẽ eoꝵ quib ad pimi¬

Expanded text:
tes. Juxta Hebraicum haerent superioribus quae dicuntur, quod ipse vocaverit fortes suos, exsultantes in gloria sua qui mandaverat sanctificatis suis. Porro juxta LXX, gigantes venientes ut impleant furorem Domini, gaudentes in aliena injuria atque laetantes, sinistrae accipiendae sunt contrariaeque virtutes, de quibus et in psalmis legimus: Misit in eos furorem irae suae, furorem et iram et tribulationem, immissionem per Angelos pessimos . Ex his est et exterminator in Aegypto, qui postes agni litos sanguine non audet intrare , et ille spiritus qui egressus stetit in conspectu Domini, et ait: Ego decipiam Achab. Dixitque ei Dominus: Decipies et praevalebis egredere et fac sic . Unde in eodem Regum volumine Michaeas dixit; Vidi Dominum Israelem sedentem super thronum suum, et omnis exercitus coeli stabat circa eum a dextris, et a sinistris . Dextrae virtutes sunt eorum Angelorum qui ad bona mittuntur: sinistrae autem eorum quibus ad puni
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑiant. & discipłi ingrediant᷑. Ego
mandaui scĩficatis meis. ꝓ quo lxx.
Ego p̃cipiã & ego eos adducã. Ipse enĩ
magnificauit ministros suos. ut & qͥ
scĩficat & qui scĩficant᷑. ex uno omnes
sint. Qui & in alio loco creclentib loqͥt᷑.
ant quȩ p̃cepta sunt. Et uocaui for¬
tes meos inira mea: exultantes ingła
mea. lxx. Gygantes ueniunt implere

Expanded text:
aperiant, et discipuli ingrediantur. Ego aperiant, et discipuli ingrediantur. Ego mandavi sanctificatis meis. Pro quo LXX: Ego praecipiam, et ego adducam eos. Ipse enim sanctificat ministros suos, ut et qui sanctificat et qui sanctificantur, ex uno omnes sint. Qui et in alio loco credentibus loquiturant quae praecepta sunt . Et vocavi fortes meos in ira mea: exsultantes in gloria mea. LXX: Gigantes ven
Abbreviated transcription (Latin):
qui ortus ẽ. de radice iesse innationib.
ut congregaret ꝑditos isrł  Aaltate
uocẽ leuate manũ. ꝓ quo.lxxͣ. tͣnstuler̃
consolamini manũ. Exaltat uocẽ qͥ de
sublimib loqͥt᷑: & p̃sentia sibi breuia
& tͣnsit᷑a contẽpnit. qui audit ab eodẽ
ysaia. Suꝑ montẽ excelsũ ascende tui¬
qui eũngłizas syon. leua in fortitudi¬
ne uocẽ tuã. qui eungłizas ierłm.
Et leuat manũ qui potest cũ dauid
dicere. Fleuatio manuũ mearũ sacͥfi¬
ciũ uesꝑtinũ. Et qui in omni loco le¬
uat scãs manꝰ ut ñ solũ leuet manuᷤ.
s etiã consolet᷑ manur: ne dicat pau¬
peri cras uemi & accipe. s ut pauꝑiẽ
eiꝰ & necessitatẽ presenti miscd̃ia con¬
solet᷑ Et ingrediant᷑ portas duces.
lix. Aꝑĩte pͥncipes. Duces eccłiȩ ingre¬
diuntur portas misterioꝵ dei. & scrip¬
tura sacram̃ta cognoscunt: habentes
clauẽ scientiȩ ut aꝑiant eas creditis
sibi pͦpłis. Unde p̃cipit᷑ ut magistri

Expanded text:
esse in nationibus, ut congregaret perditos Israel. Exaltate vocem, levate manum. Pro quo LXX transtulerunt: Consolamini manum. Exaltat vocem qui de sublimibus loquitur, et praesentia quasi brevia, et transitoria contemnit. Qui audit ab eodem Isaia: Super montem excelsum ascende qui evangelizas Sion. Eleva in fortitudine vocem tuam quielevat manum suam, qui potest cum David dicere: Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum ; et qui in omni loco levat sanctas manus, ut non solum levet manus, sed etiam consoletur manu: ne dicat pauperi: cras veni, et accipe; sed ut pauperiem ejus, et necessitatem praesenti misericordia consoletur. Et ingrediantur portas duces. LXX: Aperite principes. Duces Ecclesiae ingrediuntur portas mysteriorum Dei, et Scripturarum sacramenta cognoscunt, habentes clavem scientiae, ut aperiant eas creditis sibi populis. Unde praecipitur, ut magistri
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑfecte ȩccłiȩ ornam̃ta monstrarẽ:
hoc in conseq̃ntib duob libris. o uirgo
xp̃i eustochiũ orationib tuis. & dm̃ mi¬
sericordia facere conabor. ut eodem
labore quo qͥntus liber hystoriã com¬
p̃hendit. sextus & septimus ꝑstringat
anagogen: non omĩa disserentes ne
multa fiant uolumina. s qͥd ȩccłiasti¬
lomi sit imponendum. Et qͥa babylon
quȩ hebraice. dr᷑ babyl interp̃tatur
confusio. eo qͦd ibi ȩdificantiũ turrem
sermo confusus.ẽ: spiritaliter mundꝰ
iste intelligit᷑. qui in maligno posit̾
est & ñ solum linguas s oꝑa singłoꝵ
mentesq confundit. Huiꝰ baby lonis
rex est uerus nabuchodonosor contͣ
dm̃ suꝑbiens: qui dicit in corde suo.
In celum ascendã. suꝑ syd̾a celi ponã
soliũ meũ. sedebo in monte destam̃ti.¬

Expanded text:
onstrarem, hoc in sequentibus duobus libris, o virgo Christi Eustochium, orationibus tuis, et Domini misericordia facere conabor, ut eodem labore quo quintus liber historiam comprehendit, sextus et septimus perstringat anagogen: non omnia disserentes, ne multa fiant volumina, sed quid Ecclesiastiloni sit imponendum. Et quia Babylon, quae Hebraice dicitur BABEL , interpretatur confusio; eo quod ibi aedificantium turrim sermo confusus sit, spiritualiter mundus iste intelligitur, qui in maligno positus est, et non solum linguas, sed opera singulorum, mentesque confundit. Hujus Babylonis rex est verus Nabuchodonosor, contra Dominum superbiens, qui dicit in corde suo: In coelum ascendam, super sidera coeli ponam solium meum: sedebo in monte Testamenti
Abbreviated transcription (Latin):
dominꝰ qui congregat disꝑsos isrł. E
congregabo ad eum congregationem.
Omnes bestie fere uenite comedice ons
bestie saltus. Differentiam hostrarun
et holocaustorum: in leuitico pleniu
discimus. Holocausta sunt: que suꝑ
altare integͣ concremantur. Uictime
et hostie quarum pars offert᷑ altari:
pars sacerdotib traditur. Non ẽ. ergo
credendum qd̃ alienigenarum et cu-¬
nuchorum bestie ritu iudaico requi¬
rantur: s hoc scire debemꝰ quod holo¬
caustomata eunuchi offerant qui
totos se consecrant dõ. Uictimas autẽ
alienigene: qui ad tempꝰ uacant oratio¬
ni. De quib loqͥtur ds̃. hostia laudis

Expanded text:
Dominus, qui congregat dispersos Israel: quia Dominus, qui congregat dispersos Israel: quia congregabo ad eum congregationem. Omnes bestiae ferae, venite, comedite, omnes bestiae saltus. Differentiam hostiarum et holocaustorum in Levitico plenius discimus. Holocausta sunt, quae super altare integra concremantur. Victimae et hostiae, quarum pars offertur altari, pars sacerdotibus traditur. Non est ergo credendum quod alienigenarum et eunuchorum hostiae, ritu Judaico requirantur. Sed hoc scire debemus, quod holocausta eunuchi offerant, qui totos se consecrant Deo; victimas autem alienigenae, qui ad tempus vacant orationi, de quibus loquitur Deus: Hostia laudis
Abbreviated transcription (Latin):
cum in xp̃o iħu non sit uir ec mulier
s om̃s in eo unum sumꝰ. Desabbato et fe¬
dere sempit̾no: supra diximus. Qui gͦ ħ
fecerit adducet eum ds̃ in monte sco fuo
et leticia afficiet in domo orationis sue.
Mons sc̃s aut dogmata ueritatis sunt
trinitatisq confessio: aut ipse dominꝰ
ad quem ultimo temꝑe iuxta hunc
cundem ysaiam et micheam ꝓpħam
gentes płime confluent. Domusq ora¬
tionis eccła c̃. que in toto orbe diuidĩt
et ñ templum iudeorũ qd̾ buissimis
sta eorum et uictime eorum placcbt̃
michi suꝑ altare ineum: quia dom̃
mea domus orationis uocabitur. eun¬
ctis populis ait dominꝰ deus. qui co¬
gregat dispsos isrł. Adhuc congregao
ad cum congregatos cius. Om̃s beste
agri uenite ad deuorandum uniuerse
bestie saltus. lxx. holocaustomata cox
et uictime erunt acceptabiles suꝑ al¬
tare meũ. Domus enim mea domuso¬
nis uocabitur cunctis gentibꝰ Dirt

Expanded text:
cum in Christo Jesu non sit vir et mulier; cum in Christo Jesu non sit vir et mulier; sed omnes in eo, unum simus . De sabbato et foedere sempiterno supra diximus. Qui ergo haec fecerit, adducet eum Deus in monte sancto suo, et laetitia afficiet in domo orationis suae. Mons sanctus, aut dogmata veritatis sunt, Trinitatisque confessio: aut ipse Dominus, ad quem ultimo tempore juxta hunc eumdem Isaiam et Michaeam prophetam gentes plurimae confluent . Domusque orationis Ecclesia est, quae in toto orbe dividitur, et non Templum Judaeorum, quod brevissimis sta eorum, et victimae eorum, placebunt mihi super altari meo: quia domus mea, domus orationis vocabitur cunctis populis. Ait Dominus Deus, qui congregat dispersos Israel: Adhuc congregabo ad eum congregatos ejus: Omnes bestiae agri, venite ad devorandum, universae bestiae saltus. LXX: Holocaustomata eorum et victimae erunt acceptabiles super altare meum. Domus enim mea, domus orationis vocabitur cunctis gentibus, dixit