comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad sacͣm̃ta. uͥporrexissent ad suscipiendũ pal¬
mas. in ñ nulloꝵ manibꝰ p̃uenientes ethyopes
carbones deponẽ. corpꝰ aũ dni qd̾ tͣdi sac̃dotũ
manibꝰ uidebat᷑ redire ad altare. Aliisuͦ qͦsmelioꝵ
merita iuuabant extendentibꝰ manꝰ ad altare.
longe recedẽ demones. et cũ ingenti meture.¬
sugere: angłm aut̃ dnĩassistere cernebat altari:
qͥ sacdotis manuisuã qͦ manũ insacͣm̃toꝵ di¬
stributione supponeret. Ex hoc iã ꝑmansit ei¬

Expanded text:
ad sacramenta. Ubi porrexissent ad suscipiendum palmas, in nonnullorum manibus praevenientes Aethiopes, carbones deponere, Corpus autem, quod tradi Sacerdotis manibus videbatur, redire ad altare; aliis vero quos meliorum merita juvabant, extendentibus manus ad altare, longe recedere daemones, et cum ingenti metu refugere: Angelum enim Domini assistere cernebat altari, qui cum sacerdotis manu suam quoque manum in Sacramentorum distributione superponeret. Ex hoc jam permansit
Abbreviated transcription (Latin):
nisi sp̃s hominis qui in ipso ẽ: Ita et quȩ
deisunt. nemo cognouit: nisi sp̃s dei
Qui ut ipse ostenderet nosse quȩ dei sunt:
adiunxit. Nos autem non sp̃m huiꝰ mun¬
di accepimus: s sp̃m qui ex dõ ẽ. Hinc
iterum dicit. Quod oculus non uidit. nec
auris audiuit. nec incor hominis ascen¬
dit: quȩ p̾parauit ds̃ diligentibꝰ se. No¬

Expanded text:
nisi spiritus hominis qui est in ipso? Ita et quae Dei sunt, nemo cognovit, nisi Spiritus Dei . Qui, ut se ostenderet nosse quae Dei sunt, adjunxit: Nos autem non spiritum hujus mundi accepimus, sed spiritum qui ex Deo est . Hinc iterum dicit: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se
Abbreviated transcription (Latin):
animam eiꝰ excuteret ñ cessauit: Petrꝰ
Ste uir dei diuinitatis ut uideo etiã
secreta penetrauit: qui ꝑspexit hunc
clericum iccirco diabolo traditũ. ne
egregius p̃dicator dicit. quis nouit sen¬
sum domini. aut quis consiliariꝰ eiꝰ fuit:
Talde enim eẽ inconueniens uidetur.

Expanded text:
am ejus excuteret, non cessavit. Petr. Iste vir Dei Divinitatis, ut video, etiam secreta penetravit, quia perspexit hunc clericum idcirco diabolo traditum, ne egregius praedicator dicit: Quis novit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit ? Valde
Abbreviated transcription (Latin):
la fetoris obsideat: quos hic adhuc carna¬
lis fetor delectat Unde et eandem delecta¬
tionem carnis eẽ beatus iob infetore con¬
spiciens: de luxurioso aclubrico sententiã
ꝓtulit dicens. Dulcedo illius uermis. Qui
autem ꝑfecte cor ab omni delectatione car¬
nis excutiunt: constat nimirũ. q eoꝵ ha¬
bitacula fetoris nebula ñ tangunt᷑. Et no¬
tandũ qͦd isdem fetor esse et nebula uisa sit:
quia nimirũ carnalis delectatio mentẽ qua
inficit obscurat. ut ueriluminis claritatẽ
non uideat.⁊ s unde delectat᷑ inferiꝰ. inde
caliginẽ adsuꝑna patiatur.

Expanded text:
la fetoris obsideat, quos hic adhuc carnla fetoris obsideat, quos hic adhuc carnis fetor delectat. Unde et eamdem delectationem carnis 437 esse beatus Job in fetore conspiciens, de luxurioso ac lubrico sententiam protulit, dicens: Dulcedo illius vermes . Qui autem perfecte cor ab omni delectatio e carnis excutiunt, constat nimirum quia eorum habitacula fetoris nebula non tanguntur. Et notandum quod idem fetor esse et nebula visa sit, quia nimirum carnalis delectatio mentem quam inficit obscurat, ut veri luminis claritatem non videat, sed unde delectatur inferius, inde caliginem ad superna patiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ati petri eccłiam afferre consueuerat: at¬
q indigentibus erogare. Qua exre ꝑpen¬
de: quia ñ immerito domus ipsius fabri¬
ca. sabbato crescebat.
Petaꝰ
ac dere michi idonee uideo satisfactum
S queso te. quid eẽ dicimus. qͦd quoꝵ¬
lam habitacula fȩcoris nebula tangebant᷑
quorundam uͦ tangi non poterant: uł qͥd
qͦd pontem. qͥd.ẽ. quod fluuiũ uidit: G̃õ
xrerũ petre imaginib: pensamꝰ meri¬
ta causarum.ꝑpontẽ qͥppe ad amenalo¬
ca transire iustos aspexit: quia angusta ẽ¬
ualde semita quȩ ducit ad uitam. Et feten¬
tem fluuiũ decurrentẽ uidit: quia ad ima
cotidie defluit carnaliũ hic putredo uici¬
ors. Et quorundã habitacula fetoris nebu¬
la tangebat : quoꝵdam uero tangi ab ea
ñ poterant: quia sunt pleriq qui multa
iambona oꝑa faciunt: s tamen adhuc car¬
nalib uiciis incogitationis delectatione
tangunt᷑. Et iustum ualde ẽ. ut illic nebu¬

Expanded text:
ati Petri Ecclesiam deferre consueverat, atati Petri Ecclesiam deferre consueverat, atque indigentibus erogare. Qua ex re perpende, quia non immerito domus ipsius fabrica sabbato crescebat. PETR. Hac de re mihi idonee video satisfactum: sed quaeso te, quid esse dicimus, quod quorumdam habitacula foetoris nebula tangebantur, quorumdam vero tangi non poterant: vel quid quod pontem, quid est quod fluvium vidit? GREGOR. Ex rerum, Petre, imaginibus pensamus merita causarum. Per pontem quippe ad amoena loca transire justos aspexit: Quia angusta valde est semita quae ducit ad vitam . Et foetentem fluvium decurrentem vidit, quia ad ima defluit quotidie carnalium hic putredo vitiorum. Et quorumdam habitacula fetoris nebula tangebat, quorumdam vero ab ea tangi non poterant: quia sunt plerique qui multa jam bona opera faciunt, sed tamen adhuc carnalibus vitiis in cogitationis delectatione tanguntur. Et justum valde est, ut illic nebu
Abbreviated transcription (Latin):
uis hoc sisanum sapiat intelligat: Sed
ex eo qusd illic ostensum est. quisqͥs
ille ẽ cui mansio ista construit᷑: aꝑte da¬
tur intelligi. quid est quod hic oꝑatur
Nam qͦd p̃mium lucis eternȩ. elemosinarũ
largitate ꝓmeretur: nimirũ constat. quia
auro ȩdificat mansionẽ suam. Quod enim
suꝑius memoriam fugit ut dicerem: isdẽ
miles quihec uiderat. narrabat quod eos¬
dem laterculos aureos ad edificationem
domus. senes ac iuuenes.puelle et pueri
ferebant. Qua ex re colligit᷑: quia hii qͥbꝰ
hic pietas facta est. ipsi illic oꝑatores eẽ
nos deus dedit nomine uir religiosus
habitabat. qui calciamenta solebat oꝑari:
de quo alder ꝑreuelationem uidit. qͦd eius
domus edificabat᷑: sed in ea constructores
su solo die sabbati uidebant᷑ oꝑari. Qui
eiusdem uiri acta postmodũ subtiliter re
quirens: inuenit quia exhis quȩ diebus
singulis laborabat: quicqͥd ex inctu atq
uestitu suꝑeẽ potuisset. die sabbati. ad be¬

Expanded text:
uis hoc, si sanum sapit, intelligat? Sed per hoc quod illic ostensum est, quisquis ille est cui mansio ista construitur, aperte datur intelligi quid est quod hic operatur. Nam qui praemium aeternae lucis eleemosynarum largitate promerebitur, nimirum constat, quia auro aedificat mansionem suam. Quod enim superius memoriam fugit ut dicerem, idem miles, qui haec viderat, narrabat quod eosdem laterculos aureos ad aedificationem domus, senes ac juvenes, puellae et pueri ferebant. Qua ex re colligitur, quia hi quibus hic pietas facta est, ipsi illic operatores esuxta nos, Deusdedit nomine, religiosus, habitabat, qui calceamenta solebat operari, de quo alter per revelationem vidit quod ejus domus aedificabatur, sed in ea constructores sui solo die sabbati videbantur operari. Qui ejusdem viri postmodum subtiliter vitam requirens, invenit quia ex his quae diebus singulis laborabat, quidquid ex victu atque vestitu superesse potuisset, die sabbato ad be
Abbreviated transcription (Latin):
petitionis effecꝰtu uidetur retrahere. qd̾ in
ueteri testam̃to ñ recolimꝰ nos unꝗͣ legisse.
ut leuite leuitis decimas ꝑsoluissent. In

Expanded text:
petitione uidetur retrahere, quia in ueteri testamento non recolimus umquam nos legisse, quod leuite leuitis decimas persoluissent. In
Abbreviated transcription (Latin):
filia qui ihonore p̃cipuo apud illos erat. po¬
pli conuenissent: ꝑ auras eam raptam sequen¬
tesꝑueniunt usq ad nauiculam senũ. Ibi uͦ ꝓ
iecta eoꝵ pedib et ꝓstrata: clamare cepit Quid
nosuenistis huc oserui deisummi. antiqͥs et
ueternosis euoluere domiciliis: In hoc loco
depulsi. undiq latebamus: quomꝰ uos neqͣ¬
quã latere potuimus: Cedimus antiqͥs sedi¬
b: popłos ur̃os t̾rasq recipite. Cum hec di¬
ceret: increpatus ab eis erroris sp̃s effugat᷑:
et puella sana. una cum parentib suis iace¬
bat adpedes nr̃i temporis apłoꝵs. Qui tali¬
b exordiis predicantes eis fidem dñi iłlux.
rent: et eccłam statim ȩdificarent. Nec ad
deliberandum spacio temporis eguerunt:

Expanded text:
filia qui in honore praecipuo apud illos erat populi convenissent, per auras eam raptam sequentes, perveniunt usque ad naviculam senum. Ibi vero projecta eorum pedibus et prostrata clamare coepit: Quid venistis huc, o servi Dei summi, antiquis nos et veternosis evolvere domiciliis? In hoc loco depulsi undique latebamus, quomodo vos nequaquam latere potuimus? Cedimus antiquis sedibus, populos vestros terrasque recipite. Cum haec diceret, increpatus ab eis erroris spiritus effugatur. Et puella sana una cum parentibus suis jacebat ad pedes nostri temporis Apostolorum. Qui talibus exordiis praedicantes eis fidem Domini nostrrent, et Ecclesiam confestim aedificarent. Nec ad deliberandum spatio temporis eguerunt
Abbreviated transcription (Latin):
iaciendo aquam et ignem quasi extinguen¬
do ꝑstreperent: pulsatus eodem tumultu
uir domini aduenit. Qui eundem ignem
in oculis fratrum eẽ. in suis uero ñ esse con¬
siderans: caput ꝓtinus morationẽ flex̃:
et eos quos fantastico reppit igne de lu¬
di. reuocauit fr̃s. & oculos suos signare p̃
cepit: ut et sanum illud coquinȩ edificiũ.
assistere cernerent: et flammas quas anti¬
quus hostis finxerat non uiderent.

Expanded text:
jaciendo aquam, et ignem quasi exstinguenjaciendo aquam, et ignem quasi exstinguendo perstreperent, pulsatus eodem tumultu vir Dei advenit. Qui eumdem ignem in oculis fratrum esse, in suis vero non esse considerans, caput protinus in orationem flexit, et eos quos phantastico reperit igne deludi, revocavit fratres, ut oculos suos signarent monuit, ut et sanum illud coquinae aedificium assistere cernerent, et flammas quas antiquus hostis finxerat, non viderent.
Abbreviated transcription (Latin):
uadam uero die. dum fr̃s habitacula
eiusdem cellȩ construerent: lapis in
medio iacebat :⁊ quem in edificium leua¬
re decreuerunt. Cumq cum duo uel tres
mouere non possent: plures adiuncti st̃.
S ita immobilis mansit. acsi radicitus
interra teneret᷑: ut palam daret᷑ intelli¬
gi. quod suꝑ eum ipse ꝑse antiquus ho¬
stis sederet: quẽ tantoꝵ uiroꝵ manꝰ moue¬
re non possent. Difficultate igitur facta.
ad uirum dei missum ẽ ut ueniret : oran¬
do hostem repelleret: ut lapidem leuare
potuissent. Qui mox ut uenit. orationẽ
faciens. benedictionẽ dedit: et tanta lapis
celeritate leuatus ẽ. ac si nullum pͥus pon¬
placuit: ut in loco eodem t̾ram foderent.
Quam dum fodiendo altius penetrarent :¬
ȩreum illic idolum fr̃s inuenerunt. Quo
ad horam casu incoquinam ꝓiecto: exire
ignis repente uisus ẽ: atq in cunctoꝵ mo¬
nachoꝵ oculis. quasi omne eiusdẽ coqui¬
ne ȩdificium consumeret᷑ ostendit. Cũq

Expanded text:
uadam die dum fratres habitacula uadam die dum fratres habitacula ejusdem cellae construerent, lapis in medio jacebat quem in aedificium levare decreverant. Cumque eum duo vel tres movere non possent, plures adjuncti sunt, sed ita immobilis mansit, ac si radicitus in terra teneretur: ut palam daretur intelligi, quod super eum ipse per se antiquus hostis sederet, quem tantorum virorum manus movere non possent. Difficultate igitur facta, ad virum Dei missum est ut veniret, et orando hostem repelleret ut lapidem levare possent. Qui mox venit, et orationem faciens benedictionem dedit, et tanta lapis celeritate levatus est, ac si nullum prius ponplacuit ut in eodem loco terram foderent. Quam dum fodiendo altius penetrarent, aereum illic idolum fratres invenerunt. Quo ad horam casu in coquinam projecto, exire ignis repente visus est, atque in cunctorum monachorum oculis quia omne ejusdem coquinae aedificium consumeretur ostendit. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
tacite non ferens: non occulte uel ꝑsom¬
nium. sed aꝑta uisione. eiusdem patris¬
se oculis ingerebat: et magnis clamoribꝰ
iuim se ꝑpeti conquerebatur: ita ut uoces
illius etiam fr̃s audirent.⁊ quamuiis
imaginem minime cernerent. Ut enĩ
discipulis suis uenerabilis pater dicebat:
corporalibꝰ nꝰ oculis isdem antiquus hostis.
deterrimus et succensus apparebat: qui in
eum ore oculisq flãmantib seuire uideba¬
tur. Iamuero quȩ diceret: audiebant oms.
Prius enimhunc uocabat ex nomine. Cui
cum uir deiminne responderet: ad eius
mox contumelias crumpebat. Nam cũ cla¬
maret dicens. benedicte. benedicte: et e
um nullomodo sibi respondere conspice¬
ret: protinus adiungebat. Maledicte¬
maledicte. non benedicte: quid mecũ ha¬
bes: Quid me ꝑsequeris: S iam nunc ex¬
spectanda sunt contra dei famulũ. anti¬
qui hostis noua certamina: cui pugnas
quidem uolens intulit: s occasiones ui¬
ctoriȩ ministrauit inuitus

Expanded text:
tacite non ferens, non occulte vel per somtacite non ferens, non occulte vel per somnium, sed aperta visione ejusdem Patris oculis sese ingerebat, et magnis clamoribus vim se perpeti conquerebatur, ita ut voces illius etiam fratres audirent, quamvis imaginem minime cernerent. Ut enim discipulis suis venerabilis Pater dicebat, corporalibus ejus oculis idem antiquus hostis teterrimus et succensus apparebat, qui in eum ore oculisque flammantibus saevire videbatur. Jam vero quae diceret audiebant omnes: prius enim hunc vocabat ex nomine. Cui cum vir Dei minime responderet, ad ejus mox contumelias erumpebat. Nam cum clamaret, dicens: Benedicte, Benedicte, et eum sibi nullo modo respondere conspiceret, protinus adjungebat: Maledicte, non Benedicte, quid mecum habes? quid me persequeris? Sed jam nunc spectanda sunt contra Dei famulum antiqui hostis nova certamina, cui pugnam quidem volens intulit, sed occasiones victoriae ministravit invitus
Abbreviated transcription (Latin):
migrauerit: uel si aliquas in eisuir
anctus uir ad alia demigrans: locũ
ñ hostem mutauit. Nam tando post gra¬
iliora prelia ꝑtuilit: quanto contra se aꝑte
pugnantem. ipsum magistrũ maliciȩ in¬
uenit. Castrum nanq qd cassinum dicit᷑:
in excelsi montis latere situm ẽ. Qui uide¬
licet mons. distenso sinu hoc idem castrũ
recipit:⁊ sed ꝑtria milia maltum se sub¬
rigens: uelut ad aera cacumen tendit.
Ubi uetustissimum fanum fuit: in qͦ ex
antiquorũ more gentiliũ ab stalto rusti¬
coꝵ populo apollo colebatur. Circunqua¬
q etiam incultu demonum luci succreue¬
rant: inquibus adhuc eodem tempore.
infidelium insana multitudo. sacriticiis
sacrilegis insudabat. Ibi itaq uir dei ꝑue¬
niens. contriuit idolum÷ subuertit aram:
succidit lucos: atq in ipso templo apolli¬
nis. oraculum beati martim: ubi uero
ara eiusdem apollinis fuit. oraculũ constru
q: multitudinẽ. p̃dicatione continua ad
fidem uocabat. S hȩc antiquus hostis

Expanded text:
migraverit, vel si aliquas in eis viranctus vir ad alia demigrans loca non hostem mutavit. Nam tanto post graviora praelia pertulit, quantum contra se aperte pugnantem ipsum malitiae magistrum invenit. Castrum namque quod Cassinum dicitur, in excelsi montis latere situm est, qui videlicet mons distenso sinu hoc idem castrum recepit, sed per tria millia in altum se subrigens, velut ad aera cacumen tendit: ubi vetustissimum fanum fuit, in quo ex antiquorum more gentilium a stulto rusticorum populo Apollo colebatur. Circumquaque etiam in cultu daemonum luci succreverant, in quibus adhuc eodem tempore infidelium insana multitudo sacrificiis sacrilegis insudabat. Illuc itaque vir Dei perveniens, contrivit idolum, subvertit aram, succendit lucos, atque in ipso templo Apollinis oraculum beati Martini, ubi vero ara ejusdem Apollinis, fuit oraculum sancti que multitudinem praedicatione continua ad fidem vocabat. Sed haec antiquus hostis
Abbreviated transcription (Latin):
ta.qua possent egredi non haberent: ibiq
se siti ac fame deficere formidarent: ad ȩccłȩ
iantiam ueniebant: adbibendũ hauriebant
aquã: quȩ ut p̃dixi usq ad fenestras excre¬
uerat: et tamen intra eccłam nullomͦ difflu¬
ebat. Hauriri itaq ut aqua poterat: sed
diffluere ut aqua ñ poterat. Stans autẽ
ante ianuam: ad ostendendũ cunctis me¬
ritum martyris. et aqua erat ad adiutoriũ: et
quasi aqua ñ erat ad inuadendũ locũ. Quod

Expanded text:
ta, qua possent egredi, non haberent, ibique ta, qua possent egredi, non haberent, ibique se siti, ac fame deficere formidarent, ad ecclesiae januam veniebant, ab bibendum hauriebant aquam, quae, ut praedixi, usque ad fenestras excreverat, et tamen intra ecclesiam nullo modo diffluebat. Hauriri itaque, ut aqua poterat, sed diffluere, ut aqua non poterat. Stans autem ante januam ad ostendendum cunctis meritum Martyris, et aqua erat ad adjutorium, et quasi aqua non erat, ad invadendum locum.
Abbreviated transcription (Latin):
uic tam antiquo miracło. dieb nrĩs
ressimilis excontrario euenit elemento.
Namnuꝑ ioħs cribunꝰ relatione sua me
docuit. qđ ꝓnuulfus comes cũ illic adeẽt
cũ rege autharico: eo tempore. in loco eo¬
dem ubi mira rescontigit. ad fuisse: eãq
se cognouisse testatus ẽ. Predictus etem̃ tri¬
bunus narrauit dicens. quia ante hoc fe¬
re quinquenniũ quando apud hane ro¬
manã urbem alucũ suũ tiberis egressus ẽ.
occuparet: apud ueronensem urbẽ. fluuiꝰ¬
attesis excrescens: adbeati zenonis marty¬
ris atq pontificis eccłiam uenit. Cuiꝰ eccłiȩ
dum eẽnt ianuȩ aꝑtȩ: aqua in eã minime in¬
trauit. Quȩ paulisꝑ crescens: usq ad fenestrã
eccłiȩ. quȩ erant dectis proxime. ꝑuenit. Sicq
stans aqua. eccłȩ ianuam clausit: acsi illud
elementũ liquidũ. insoliditatẽ parietis fuisset
iminutatũ. Cumq eẽnt multiinteriꝰ inuenti.
sed aquarũ magnitudine. eccła omĩ circũda¬

Expanded text:
uic tam antiquo miraculo, diebus nostris res similis e contrario evenit elemento. Nam nuper Joannes tribunus relatione sua me docuit, quod Pronulphus comes, cum illic adesset, se cum rege Autharico eo tempore in loco eodem ubi mira res contigit adfuisse, eamque se cognovisse testatus est. Praedictus etenim tribunus narravit, dicens: quia ante hoc fere quinquennium, quando apud hanc Romanam urbem alveum suum Tiberis egressus est, occuparet, apud Athesis excrescens, ad beati Zenonis martyris atque pontificis ecclesiam venit; cujus ecclesiae dum essent januae apertae, aqua in eam minime intravit, quae paulisper crescens usque ad fenestras ecclesiae, quae erant tectis proximae, pervenit, sicque stans aqua ecclesiae januam clausit, ac si illud elementum liquidum in soliditatem parietis fuisset mutatum: cumque essent multi inventi interius, sed aquarum multitudine omni ecclesia circumda
Abbreviated transcription (Latin):
no epo ꝓpt̾er confutationẽ hereticoꝵ inur¬
uir eruditissimus. captus oculis. Cumq mul
adcum. Namtristis es quod oculis carneis
careas: Et cum ille p̃pudore taceret: scđo
tercioq int̾rogans eum antoniꝰ. tandẽ elicu¬
it ut merorem animi simplicit̃ fateretur.
Cui antonius ait. Miror prudentem uirũ
eꝰ rei dolere dam no. quã formicȩ et mus¬
ee ec culices habcant. et non potius lȩtari
illius ponessione. quamsoli scĩ et apłi me¬
ruerunt. Melius enim multo ẽ sp̃u uide¬
re quãcarne: et illos oculos possidert quibꝰ fe
stuca peccati non possit incidere: quam illos
qui solo insuꝑconcupiscentiã possunt ho¬
minem ininteritum gehennȩ mittere.
ẽs̃ abbas macharius cõmonebat se¬
pe discipulos suos: et docebat eos di¬
ceñs. Mementote filioli semꝑ quia ante con¬
spectum dei omnipotentis conuersamini:
qui ꝓspicit omium hominũ cogitatioes.:⁊ sit głoꝵ
cordascrutatur. Quod etiam et scẽ scripture

Expanded text:
 propter confutationem hereticorum in uruir eruditiad eum: Non tristis es quod oculis carneis careas? Et cum ille prae pudore reticeret, secundo tertioque eum interrogans Antonius, tandem elicuit ut moerorem animi simpliciter fateretur. Cui Antonius ait: Miror prudentem virum ejus rei dolere damnum, quam formicae, et muscae, et culices habent; et non potius laetari illius possessione, quam sancti et apostoli meruerunt. Melius enim multo est spiritu videre quam carne; et illos oculos possidere, in quos peccati festuca non possit incidere, quam illos qui solo visu per concupiscentiam possunt hominem in interitum gehennae mittere.s abbas Macarius commonebat saepe discipulos suos, et docebat eos, dicens: Mementote semper quia ante conspectum Domini omnipotentis conversamini, qui prospicit omnium hominum cogitationes, et singulorum corda scrutatur. Quod etiam et sanctae Scripturae
Abbreviated transcription (Latin):
mei. si nos pulsauerit delectatio carnalis et
concupiscentia fornicationis: festinemꝰ re¬
pellere et abicere de corde nr̃o sordidissi¬
mam et pessimam cogitationẽ inuocan¬
tes intentissime adiutorium dñi nr̃i iħu¬
xp̃i morationib ac ieiumis: ut uirtute poten¬
tiȩ suȩ cripiat nos et ꝓtegat: et conterat satha¬
nan sub pedib nr̃is. Oportet enim ut etiam
mam nr̃ãm. Qm̃ delectatio quidem corporis
quȩ te mãle oblectat ad modicum tempꝰ est:
nam tormenta et cruciatꝰ ammȩ et corporis
inigne ȩt̃no gehennȩ inꝑpetuas ꝑmanent
penas. Illud etiam admoneamꝰ animã nr̃am
dicentes. Si erubescis homines similes tui
peccatores ne uideant te peccantem: qͣre
non magis reuereri et timere debes maiesta¬
tem dĩ ommpotentis qui omniũ secreta cor¬
dis considerat. sicut apłs ait: omnia nuda
et aꝑta sunt oculis eiꝰ : T̃alib gͦ cogitationi¬
b suncrepamus nosmetipsos: continuo ti¬
mor dei uenit incorde nr̃o. et amore castita¬

Expanded text:
es, pulsaverit delectatio carnis, et concupiscentia fornicationis, festinemus repellere et abjicere de corde nostro sordidissimam et pessimam cogitationem, invocantes intentissime adjutorium Domini in orationibus ac jejuniis, ut virtute potentiae suae eripiat nos, et protegat, et conterat Satanam sub pedibus nostris. Oportet ergo ut etiam mam nostram: Quoniam delectatio quidem corporis, quae te male oblectat, ad modicum tempus est; nam tormenta et cruciatus animae et corporis in igne aeterno gehennae in perpetuas permanent poenas. Illud etiam admonentes animam nostram, dicamus: Si erubescis homines similes tui peccatores, ne videant te peccantem, quare non magis revereri et timere debes majestatem Dei omnipotentis, qui omnium secreta cordium considerat, sicut et Apostolus ait: Omnia nuda et aperta sunt oculis ejus . Talibus ergo cogitationibus si increpamus nosmetipsos, continuo timor Domini venit in corde nostro, et in amorem castita
Abbreviated transcription (Latin):
liqͥ senscrunt animos iuuenũ concitatos. re¬
p̃ssert eos salubriore consilio dicentes.Locꝰ
iste si uere ut iactat᷑ a iamnẽ et mambreconsitꝰ
ẽ: ñ aliud de eocredendũ ẽ nisi qđ diaboli oꝑe
ad deceptionẽ nr̃am p̃paratꝰ sit. Si enĩuere
ut ꝑhibent. deliciosus ẽ et abundans: qͥd sꝑa

Expanded text:
liqui senserunt animos juvenum concitatos, reliqui senserunt animos juvenum concitatos, represserunt eos salubriore consilio, dicentes: Locus iste si vere, ut jactatur, a Jamne et Mambre consitus est, non aliud de eo credendum est, nisi quod diaboli opere ad deceptionem nostram praeparatus sit. Si enim vere, ut perhibent, deliciosus est et abundans; quid s
Abbreviated transcription (Latin):
lius uͦ sc̃s machariꝰ magnificas
etiam ipsc uirtutes consũmauit: de qͥbus
et aliĩ ñ nulla scͥpserunt quȩ sufficere possunt
ad uirtutis eiꝰ magnitudinẽ contuendã: et idõ
nos ea compendio p̃terimꝰ. ferebant tam̃ eũ a¬
tima. et inaccessibilia deserti ꝑscrutatꝰ sit loca
usq qͦ inueniret locũ quendam inultimis ħe¬
mi constitutũ: diuersis pomiferis arboribꝰ
consitũ: et om̃ibꝰ bonis repletũ. Ubietiam du¬
os fr̃s inuenisse ferebat᷑. Qͦs cũ rogaret ut pa¬
terent᷑ a se deduci illuc monachos. ut ibiha
om̃ibꝰ necessariis: responderunt ñ posse illuc
adduciplures: ne forte uenientes ꝑħemũ ã
demonibꝰ decipent᷑ Multos enĩ aiebant eẽ
demones indeserto ac monasteria: quoꝵ mo¬
lestias et calliditates ferre multitudo insue¬
ta ñposset̃. Regressus tam̃ ad fr̃s. cũ indicas¬
set de oportuntate loci: multoꝵ inflãmati ft̃
animiut ꝑgerent illuc cũ eo. S uͥ patresre¬

Expanded text:
lius vero sanctus Macarius magnificas etiam virtutes consummavit, de quibus et alii nonnulla scripserunt, quae sufficere possint ad virtutum ejus magnitudinem contuendam, et ideo nos ea compendio praeterimus. Ferebant tamen eum atima et inaccessibilia deserti perscrutatus sit loca, usquequo inveniret 197 locum quemdam in ultimis eremi constitutum, diversis pomiferis arboribus consitum, et omnibus bonis repletum: ubi etiam duos fratres invenisse ferebatur, quos cum rogaret, ut paterentur ad se deduci illuc monachos, ut ibi haomnibus necessariis; responderunt, non posse adduci illuc plures, ne forte venientes per eremum a daemonibus deciperentur. Multos enim aiebant esse daemones in deserto, ac monstra, quorum molestias et calliditates ferre multitudo insueta non posset. Regressus tamen ad fratres, cum indicasset de opportunitate loci, multorum inflammati sunt animi, ut pergerent illuc cum eo. Sed ubi patres re
Abbreviated transcription (Latin):
adomẽ opus expeditiq reddant᷑. illud apłi
p̃ceptum studentes omni uirtute complere: qr
ñ solũ michi. sed ctiam his qͥ mecũ sunt mini¬
strauerunt manꝰ iste: neq gratis panẽ ab ali

Expanded text:
ad omne opus, expeditique redderentur, illud Apostoli ad omne opus, expeditique redderentur, illud Apostoli praeceptum studentes omni virtute complere: Quia non solum mihi, sed etiam his qui mecum erant, ministraverunt manus istae: neque panem ab a
Abbreviated transcription (Latin):
olobus quoq: lineis induti. quȩ uix ad cu¬
bitoꝵs ima ꝑtingunt: nudas de reliquo
circũferunt manꝰ: ut amputatos habere eos
actus et oꝑa huiꝰ mundi suggerat abscisioma¬
nicarũ: et ab omĩ conuersatione trena morti¬
ficatos eos.uelaminis linei doceat indumen¬
tũ: audiantq suꝑ hoc apłm cotidie sibi dicen¬
tem. mortificate menbra urã quȩ sunt suꝑt̃
ram: illud quoq ipsohabitu ꝑtestante. Mor¬
cui enĩ estis: et uita urã abscondita ẽ cũ xp̃o¬
et ego mundo.
estant etiam restieulas duplices laneo
plexas subtemine: quas greci analabo¬
ỹs uocant: nos uͦ succintoria seu redimicula.
uł ꝓpͥe rebrachiatoria possumꝰ appellare.
Quȩ descendentia ꝑsũma ceruicis. et alate¬
ribus colli diuisa utiarũq alarũ sinus ambiunt
atq hinc inde succingunt: ut constringentia
latitudinẽ uestim̃ti. ad corpus contrahant. atq
conungant: et ita constrictis brachiis. impigͥ

Expanded text:
Colobiis quoque lineis induti, quae uix ad cuColobiis quoque lineis induti, quae uix ad cubitorum ! ima pertingunt, nudas de reliquo circumferunt manus, ut amputatos habere eos actus et opera Mundi huius suggerat abs-j cisio manicarum et ab omni conuersatione terrena mortificatos eos uelaminis linei doceat indumentum audiantque per hoc apostolum cotidie sibi dicentem: mortificate membra uestra quae sunt super terram, illud quoque ipso habitu protestante: mortui enim estis, et uita uestra abscondita- et ego mundo. Gestant etiam resticulas duplices laneo plexas subtemine, quas Graeci ὰναλάβους uocant, nos uero subcinctoria seu redimicula uel proprie rebracchiatoria possumus appellare. quae descendentia per summa ceruicis et e lateribus colli diuisa utrarumque alarum sinus ambiunt atque hinc inde succingunt, I ut constringentia latitudinem uestimenti ad corpus contrahant atque coniungant, et ita constrictis
Abbreviated transcription (Latin):
ctu circundatis. nullus posset aquoquã osten¬
tationis notari: quia nisi insolens sit diu̾sitas.
non offendit equalitas.
unt p̃terea quedã in ipso egiptioꝵ habitu.
ñ tantũ ad curam corporis. quantũ ad mo¬
rũ formulã congruentia: quo simplicitatis
⁊ innocendiȩ obseruantia. etiã inpsa uestitꝰ
qualitate tencat᷑. Cucullis namq ꝑparuis us¬
q ad ceruicis humeroꝵq dimissis confinia. qͥ¬
bus tantũ capita condegant. indesinent̃ diebꝰ
utuntur ac noctibꝰ: scilicet ut innocentiã et
simplicitatẽ paruuloꝵ iugiter custodireactiã
imitatione ipsits uelaminis cõmoneantur.
Qui reuersi ad infantiã xp̃i. cunctis horis cũ af¬
fectu ac uirtute decantant: dñe ñ ẽ exaltatũ
cor meũ. neq elati sunt ocłimei: neq ambu¬
laui in magnis. neq in mirabilibꝰ suꝑ me.
Si ñ humiliter sentiebam. s exaltaui animã
meã: sicut ablactatus suꝑ matre sua.

Expanded text:
ctu circumdatis nullus posset a quoquam ostenctu circumdatis nullus posset a quoquam ostentationis notari, quia, nisi insolens sit diuersitas, non offendit aequalitas. Sunt praeterea quaedam in ipso Aegyptiorum habitu non tantum ad curam corporis, quantum ad morum formulam congruentia, quo simplicitatis et innocentiae obseruantia etiam in ipsa uestitus qualitate teneatur. cucullis namque perparuis usque ad ceruicis umerorumque demissis confinia, qui capita tantum contegant, indesinenter diebus utuntur ac noctibus, scisimplicitatem parvulorum jugiter custodire etiam imitatione ipsius velaminis commoveantur. Qui reversi ad infantiam Christi cunctis horis cum affectu ac virtute decantant: Domine, non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei, neque ambulavi in magnis, neque in mirabilibsi non humiliter sentiebam: sed L exaltaui animam meam: sicut ablactatum super matrem suam.
Abbreviated transcription (Latin):
debet p̃poni. nec p̃iudicare sententia. Illis e¬
nĩ debemus institutis ac regłis indubitatã fi¬
dem et indiscussam obedientiã ꝑ omĩa cõmo¬
dare: non quas paucor uoluntas intulit:
sed quas uetustas tempoꝵ tantoꝵ. et innume¬
rositas scoꝵ patrũ. concordi diffinitione in
posterũ ꝓpagauit. Nec hoc sane p̃iudicare
nobis debet ad cotidianȩ conuersationis
exemplũ. quod uel ioram sacrilegus rex
isrł catuis ostium cireũseptꝰ. seissa ueste eiliciũ
habuisse ꝑhibet᷑ intrinsecꝰ: uł qͦd mniuice. ad
mitigandam dĩ sententiã quȩ in eos lata fue¬
rat ꝑ ꝓpħam. cilicii asꝑitate uelati sunt: cũ et ii¬
le ita intrinsecꝰ latent̾ indutꝰ eo fuisse monstre¬
tur. ut nisi scisso desuꝑ uestim̃to. a nemine ꝓr¬
sus potuisset intelligi: et isti eo tempore oꝑi¬
mentũ cilicii sustentarent. quo cunctis super
eminenti urbis cũsione lugentibꝰ. eodẽq ami¬

Expanded text:
debet praeponi nec praeiudicare sententia. illis edebet praeponi nec praeiudicare sententia. illis enim debemus institutis ac regulis indubitatam fidem et indiscussam oboedientiam per omnia commodare, non quas paucorum uoluntas intulit, sed quas uetustas tantorum temporum et innumerositas sanctorum patrum concordi definitione in posterum propagauit. nec hoc sane praeiudicare nobis debet ad cotidianae conuersationis exemplum, quod uel Ioram sacrilegus rex Israhel cateruis hostium circumsaeptus scissa ueste cilicium habuisse perhibetur intrinsecus uel quod Nineuitae ad mitigandam dei sententiam, quae in eos inlata fuerat per prophetam, cilicii asperitate uelati sunt, cum et ille ita intrinsecus latenter indutus eo fuisse monstretur, ut nisi scisso desuper indumento a nemine prorsus potuisset intellegi, et isti eo tempore operimentum cilicii sustentarint, quo cunctis super inminente urbis euersione lugentibus eodemque ami
Abbreviated transcription (Latin):
speciẽ quã uirtutis ostentans. Et iccireo hec
quȩ nec a ueterib scĩs: qui huiꝰ ꝓfessionis
usq custodiuntur. tradita uidemꝰ exempla:
ut suꝑflua et inutilia nos quoq resecare con
uam obrem cilicinã uestemueniet.
uelut circũspectam cunctis atq notabilẽ.
quȩ ex hoc ipso ñ solũ ulla sp̃ui possit emo¬
lumenta conferre. s etiã elationis concipe ua¬
nitatẽ: quȩq ad necessarii oꝑis exercitium in
quo monachũ semꝑ impigrũ. expeditũq opor¬
tet incedere. in habilis atq inepta sit: omni¬
modis refutarunt. Quod si quosdam hoc ami¬
ctii circundatos audimꝰ ꝓbabiles extitisse: ñ
exeo nob̃ monasterioꝵ regula ẽ sancienda. ł
antiqua scõꝵ patrũ sunt ꝑturbanda decreta :
qͦd pauci p̃sumentes aliarũ uirtutũ pͥuilegio.
ne in his quidem quȩ ñ scdm̃ catholicã regłam
ab eis usurpata sunt. rep̃hendi debere credunt᷑.
Generali nãq omniũ constitutiom: paucoꝵ ñ

Expanded text:
s quam virtutis ostentans. Et idcirco haec quae nec a veteribus sanctis qui hujus professionis usque custodiunt, tradita videmus exempla, ut superflua et inutilia nos quoque resecare conveniet. Quamobrem cilicinam vestem velut circumspectam a cunctis atque notabilem, et quae ex hoc ipso non solum nulla spiritui possit emolumenta conferre, sed etiam elationis concipere vanitatem, quaeque ad necessarii operis exercitium, in quo monachum semper impigrum expeditumque oportet incedere, inhabilis atque inepta sit, omnimodis refutarunt. Quod si quosdam hoc amictu circumdatos audivimus probabiles exstitisse, non ex eo nobis est monasteriorum regula sancienda uel antiqua sanctorum patrum sunt proturbanda decreta, quod pauci praesumentes aliarum uirtutum priuilegio ne in his quidem, quae non secundum catholicam regulam ab eis usurpata sunt, reprehendi debere creduntur. generali namque omnium constitutioni paucorum non
Abbreviated transcription (Latin):
tuisset dicente. uirũ cuius hȩc rona ẽ: nisi paulꝰ
eã lumbis suis indesmenter solitus fuisset ap
estis quoq: sit monachi. quȩ¬
corpꝰ contegat tantũ ac repellat nuditatis
quȩ seminaria uanitatis aut elationis enutriat:
ita eodẽ apło p̃dicante cognouimus. Habentes
autemuictũ et oꝑimenta: his contentisimꝰ. Oꝑi¬
menta inquiens ñ uestim̃ta. ut in qͥbꝰdam lati¬
nis exemplaribꝰ ñ ꝓpͥe continet᷑: id est quȩ corpꝰ
oꝑiant tantũ. ñ quȩ amictus gła blandiant᷑:
ita uilia. ut nulla coloris uel habitꝰ nouitate.
int̾ cet̾os huiꝰ ꝓpositi uiros habeant᷑ insignia: ita
astudiosis. accurationibꝰ alienata. ut nullis rur¬
sũ sint affectatis ꝑ incuriam sordib decolora.
Postremosicabhuiꝰ mundi separent᷑ ornatu:
ut culti seruoꝵ dĩ in om̃ĩb cõmunia ꝑseuie¬
rent. Quicqͥd enĩ int̃ famulos dĩ p̃sumit᷑ ab
uno uł paucis. nec catholice ꝑ omẽ corpꝰ fr̃m

Expanded text:
tuisset et dici uirum cuius est zona haec, nisi Paulus eam lumbis suis indesinenter solitus fuisset aptare. Uestis quoque sit monachi, qucorpus contegat tantum ac repellat uerecundiaquae seminaria uanitatis aut elationis enutriat, ita eodem apostolo praedicante: habentes autem alimenta et operimenta, his contenti simus: operimenta, inquiens, non uestimenta, ut in quibusdam Latinis exemplaribus non proprie continetur, id est quae corpus operiant tantum, non quae amictus gloria blandiantur, ita uilia, ut nulla coloris uel habitus nouitate inter ceteros huius propositi uiros habeantur insignia, ita studiosis accurationibus aliena, ut nullis rursum sint adfectatis per incuriam sordibus decolora: postremo sic ab huius mundi separentur ornatu, ut cultui seruorum dei in omnibus communia perseuerent. quidquid enim inter famulos dei praesumitur ab uno uel pa
Abbreviated transcription (Latin):
incauta mutabit᷑: si ad salubriorẽ transeat par¬
tem. Nec constantiȩ p̃uaricatio. s temeritatis
emendatio eẽ credenda ẽ: quoties sponsio uicio¬
sa corrigit᷑. Quȩ omnia scripturarũ quoq pos¬
sunt testimoniis aꝑtissime compbari: quam
multis etiam letaliter cesserit statuta comples¬
se: et econtrario quã multis eadem refugisse cõ¬
modum fuerit ac salubre.

Expanded text:
incauta mutabitur, si ad salubriorem transeat parincauta mutabitur, si ad salubriorem transeat partem, nec constantiae praeuaricatio, sed temeritatis emendatio esse credenda est, quotiens sponsio uitiosa corrigitur. quae omnia scripturarum quoque possunt testimoniis apertissime conprobari, quam multis etiam letaliter cesserit statuta conplesse et e contrario quam multis eadem refugisse conmodum fuerit ac salubre.
Abbreviated transcription (Latin):
leuioribus subiacet detrimentis. Pinde qͣntum
urã patefecit asscruo.cũ ia uos loci sponsio incot¬
sulta ꝑduxerit. ut ex utroq gratiis incõmodi sube¬
unda iactura sit: in eam partẽ inclinandũ ẽ ele¬
ctionis arbitrium.:⁊ quȩ uel tolerabiliora dispen¬
dia inferat. uel satiffactionis remedio faciliꝰ ex¬
piet᷑. Si ergo maiora spũi urõ lucra. ex hac cõ¬
moratione creditis conferenda. quam illa sunt
quȩ uob̃ de conuersatione illitis cenobii nasce¬
bantur: neq sine iactura ingentiũ cõmodorũ
potest conditiouie sponsionis impleri: sadius
est hoc uobis mendatii tiel ñ implete ꝓmissionis
subire dispendium. quod semel p̃teritũ. nec iꝑ¬
sum ultra iam repcti. nec alia ꝑsemet ipsũ pot̾it
generare peccata: quam in illua meidere. ꝑ qd̃
tepidioris intȩ ut dicitis status. cotidiano uos
atq interminabili afficiat detrimento. Ueni¬
abilit̃ enim. immo uͦ etiam laulabilit̃ diffinitio

Expanded text:
leuioribus\' subiacet detrimentis. proinde quantum leuioribus\' subiacet detrimentis. proinde quantum uestra patefecit adsertio, cum ad id uos loci sponsio inconsulta perduxerit, ut ex utroque nobis grauis inconmodi subeunda iactura sit, in eam partem inclinandum est electionis arbitrium, quae uel tolerabiliora dispendia inferat uel satisfactionis remedio facilius expietur. si ergo maiora spiritui uestro lucra ex hac conmoratione creditis conferenda quam illa sunt quae nobis de conuersatione illius coenobii nascebantur, neque sine iactura ingentium conmodoram potest condicio uestrae sponsionis impleri, satius est hoc uos mendacii uel non inpletae promissionis subire dispendium, quod semel praeteritum nec ipsum ultra iam repeti nec alia per semet poterit generare peccata, quam in illud incidere per quod tepidioris uitae ut dicitis status cotidiano noe atque interminabili adficiat detrimento. ueniabiliter enim, immo uero etiam laudabiliter definitio
Abbreviated transcription (Latin):
oseph. Sanum quidem ẽ atq ꝑfectum. nr̃eq
professioni omninoconueniens ⁊ ut ea que
sub aliqua sponsione decernimꝰ: efficacit̃ im¬
pleamus. Obquam rem nichil oportet abrup¬
te monachũ definire: ne aut id qd̾ incaute
ꝓmisit implere cogat᷑: aut consideratione ho¬
nestioris intuitus reuocatus: sponsionis sue
p̃uari cator existat. S qͥa nunc ꝓpositũ nob
est. ñ tam de sanitatis statu. quam de infirmita¬
tis curatione tractare : non quid pͥore loco. uob̃
fuerit actitandum. s quẽad modũ de scopulo
huiꝰ ꝑnitiosi naufragii possitis euadere: salu¬
bri ẽ consilio requirendũ. Quando gͦ nullum
nos coartat uinculũ. nec conditio ulla constrin¬
git: de comparatione secundarũ rerũ optime
ꝓposita. id qd̾ maioris ẽ commodi p̃legat᷑. Qnͣ¬
do uͦ aliqua dispendioꝵ obsistit aduersitas ⁊ in
comparatione damnoꝵ illud ẽ appecendũ: qͦd

Expanded text:
IOSEPH : Sanum quidem est atque perfectum nostraeque IOSEPH : Sanum quidem est atque perfectum nostraeque professioni omnino conueniens, ut ea quae sub aliqua sponsione decernimus efficaciter inpleamus. ob quam rem nihil oportet abrupte monachum definire, ne aut id quod incaute promisit inplere cogatur aut consideratione honestioris intuitus reuocatus sponsionis suae praeuaricator exsistat. sed quia nunc propositum nobis est non tam de sanitatis statu quam de infirmitatis curatione tractare, non quid primore loco a uobis fuerit actitandam, sed quemadmodum de scopulo huius perniciosi naufragii possitis euadere salubri est consilio requirendum. quando ergo nullum nos coartat uinculum nec condicio ulla constringit, de conparatione secundarum rerum optione proposita id quod maioris est conmodi praelegatur: quando uero aliqua dispendiorum obsistit aduersitas, in conparatione damnorum illud est adpetendum quod
Abbreviated transcription (Latin):
dhȩc beatus ioseph. interposito aliqͣntisp
silentio: cercimquit estis maiorem spirita¬
lium rerum ꝓfeccum inregione hactiobis pos¬
se conferri:¬
ermanus. Quamuis etiã illoꝵ doctrine
summas grates rtpendere debeaniꝰ qͥ nos
docuerunt a paruulis magna conari: et da¬
to bom sui gustu. egregiam ꝑfectionis sitim nrĩs
uiscerib indiderunt: siquia tam̃ iudicio nr̃o
creditur ⁊ nullam ducimꝰ comparationẽ. int̾
hȩc atq illa quȩ illic ꝑcepimꝰ instituta. ut si¬
leamus conuersionis tuẽ imnitabilẽ puritatẽ.
quam uob̃ ñ solum mentis. ac ꝓposit distri¬
ctione: s etiam locoꝵ credimus beneficio pa¬
trocinante conferri.Unde ñ dubitamꝰ ad
imitandam ꝑfectionis ur̃ẽ magnificentiã.
hanc quȩ cursim tradicur doctrinam ñ poes e
sufficcre: insi nobis etiam cõmorationis ip¬
sius ad fuerint ad iumenta: longiq temporis
cruditio. cotidiana insticudione torporẽ nr̃i cor¬
dis udcunq discusserit.

Expanded text:
ec beatus Ioseph interposito aliquantisper silentio: certi, inquit, estis maiorem spiritalium rerum profectum in regione hac nobis posse conferriERMANVS : Quamuis etiam illorum doctrinae summas grates rependere debeamus, qui nos docuerunt a paruulis magna conari et dato boni sui gostn egregiam perfectionis sitim nostris uisceribus indiderunt, si quid tamen iudicio nostro creditur, nullam ducimus conparationem inter haec atque illa quae illic percepimus instituta, ut sileamus conuersationis uestrae inimitabilem puritatem, quam nobis non solum mentis ac propositi districtione, sed etiam locorum credimus beneficio patrocinante conferri. unde non dubitamus ad imitandam perfectionis uestrae magnificentiam hanc quae cursim. traditur doctrinam non posse sufficere, nisi nobis etiam conmorationis ipsius adfuerint adiumenta, longique temporis eruditio cotidiana institutione torporem nostri cordis utcumque discusserit.
Abbreviated transcription (Latin):
ante deridebant. Sieq a dei homme. irrisi¬
onis detersit obꝓbria: piscis de monte. Q
cum magnis uirtutib cresceret: a p̃dido
dno suo libertati donatus ẽ: atq in eolo¬
co qui fundis dicit᷑. monasteriũ constritr̃.
in quo ducentorum ferme monachoꝵ pat̾
extitit: ibiq uita illius circũquaq exem¬
pla eximie conuersationis dedit. Nlam qua¬
cdam die ex eo monte qui eius monasterio in
excelsum ꝓminet. ingentis saxi moles erup¬
ta ẽ: quȩ ꝑdeuexum montis latus ueniens.
minabat᷑. Quam cũ uenientẽ desuꝑ uir sẽ
uidisset: frequenti uoce xp̃i nom̃ inuo¬
cans. extensa mox dextera. signum ei crucis
opposuit:⁊ eamq in ipso deuexi montis la¬
tere cadentem fixit: sicut religiosus uir
laurentius ꝑhibet. Et quia locus ñ crat qͦ
inherere potuisset: aspicit᷑ ita. ut nunc usꝙ
montem cernentib. casura pendere uideat᷑

Expanded text:
ante deridebant; sicque a Dei homine irrisiante deridebant; sicque a Dei homine irrisionis detersit opprobria piscis de monte. Qui cum magnis virtutibus cresceret, a praedicto domino suo libertate donatus est, atque in eo loco qui Fundis dicitur, monasterium construxit, in quo ducentorum ferme monachorum Pater exstitit, ibique vita illius circumquaque 156 exempla eximiae conversationis dedit. Nam quadam die ex eo monte qui ejus monasterio in excelso prominet ingentis saxi moles erupta est, quae per devexum montis latus veniens, minabatur. Quam cum venientem desuper vir sanctus vidisset, frequenti voce nomen Christi invocans, extensa mox dextera signum ei crucis opposuit, eamque in ipso devexi montis latere cadentem fixit, sicut religiosus vir Laurentius perhibet. Et quia locus ei non fuerat quo inhaerere potuisset, aspicitur ita ut hucusque montem cernentibus, casura pendere videat
Abbreviated transcription (Latin):
quoq sermone restringeret: multum ꝙ
ut p̃fatus sum ꝑ abstinentiam carnẽ doma¬
ret. ⁊ die quadam parentes illius uicinis
suis ronuiuium fecerunt: in quo ad ues¬
cendum carnes parate sunt. Quas dũ ille
ad esum contingere. ꝓ abstinentie amore recu¬
saret: ceperunt eum parentes eiꝰ irridere ac̃
dicere. Comide. Nunquid piscem tibi in his
montib allaturi sumus: Illo uͦ in loco. pis¬
ces audiri consucuerant: non uideri. S cũ
his sermonib honoratꝰ irrideret᷑: repente
inconuiuio aqua ad ministerium defuit:
cũ situla lignea sicut illic moris ẽ. mancipiũ
ad fontem prexit: dumq hauriret aqũã. ꝑ¬
scis situlam intrauit. Reuersumq mano¬
pium. ante ora discumbentiũ piscem cũ as̃
fudit: qui ad totius diei uictum. potuisse
honorato sufficere. Mirati omnes : totaꝙ i¬
la parentũ irrisio cessauit. Ceꝑunt namq
mhonorato uenerari abstinentiam: quã

Expanded text:
quoque sermone restringeret, multumque, quoque sermone restringeret, multumque, ut praefatus sum, per abstinentiam carnem domaret, die quadam parentes ejus vicinis suis convivium fecerunt, in quo ad vescendum carnes paratae sunt: quas dum ille ad esum contingere pro abstinentiae amore recusaret, coeperunt eum parentes ejus irridere, ac dicere: Comede; nunquid piscem in his montibus tibi allaturi sumus? Illa vero in loco pisces audiri consueverant, non videri. Sed cum his sermonibus Honoratus irrideretur, repente in convivio aqua ad ministerium defuit; et cum situla lignea, sicut illic moris est, mancipium ad fontem perrexit. Dumque hauriret aquam, piscis situlam intravit. Reversumque mancipium ante ora discumbentium piscem cum aqua fudit, qui ad totius diei victum potuisset Honorato sufficere. Mirati omnes, totaque illa parentum irrisio cessavit. Coepere namque in Honorato venerari abstinentiam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
meliora cognouerit. humiliat᷑. Gregorꝰ
a quȩ michi sunt uirorũ uenerabiliũ
narratione comꝑta. incunctanter narro.
sacre auctoritatis exemplo: cum mͥ luce cla¬
rius constet. quia marcus et lucas euange¬
lium qd̾ descripserunt. ñ uisu s auditu di¬
dicerunt. S ut dubitadionis occasionẽ le¬
gentib subtraham: ꝑsingula qͥ describo. qͥ¬
Hoc uͦ scirete cupio. quia in quibusdam sen¬
sum solumm. in quibusdam uͦ. et uerba cũ
sensu teneo: quia si de ꝑsonis omĩb ipsa spe¬
cialiter uerba tenere uoluissem: hec rustica¬
no usti ꝓlata. stilus scribentis ñ apte suscipet.
Semoꝵ ualde uenerabiliũ didici relatione
quod narro.
enantii quondam patricii. in sannȩ par¬
tibus uilla fuit: inqua colonus eiꝰ fili¬
um honoratũ nomine habuit: qui ab annis
puerilibꝰ. ad amorem celestis patriȩ. ꝑ absti¬
nentiam exarsit. Cumq tam magna con¬
uersatio ⁊ polleret: seseq iam ab ocioso

Expanded text:
 cognoverit, humiliatur . GREGOR.  cognoverit, humiliatur . GREGOR. Ea quae mihi sunt virorum venerabilium narratione comperta, incunctanter narro sacrae auctoritatis exemplo, cum mihi luce clarius constet quia Marcus et Lucas Evangelium quod scripserunt, non visu, sed auditu didicerunt. Sed ut dubitationis occasionem legentibus subtraham, per singula quae describo, quHoc vero scire te cupio, quia in quibusdam sensum solummodo, in quibusdam vero et verba cum sensu teneo; quia si de personis omnibus ipsa specialiter verba tenere voluissem, haec rusticano usu prolata stylus scribentis non apte susciperet. Seniorum valde venerabilium didici relatione quod narro. Venantii quondam patricii in Samnii partibus villa fuit, in qua colonus ejus filium Honoratum nomine habuit , qui ab annis puerilibus ad amorem coelestis patriae per abstinentiam exarsit. Cumque magna conversatione polleret, seque jam ab otioso
Abbreviated transcription (Latin):
tes. aut ab eis nequaquam facta existimo:
aut ita hactenus silentio sunt suypressa:
⁊ utrumne sint facta. nesciamus. S̾ g.
i sola petre referam quȩ de ꝑfectis ꝓba¬
tisq turis unus ego homuneio uel bo¬
nĩs ac fidelib uiris atcestantib agnoni. uł
ꝑmemet ipsum didici: dies ut opinor. an¬
tea quam sermo cessabit. LE RUS
elem querenti michi de cit aliqua
narrares. Neq hac ꝓre interrumꝑe expositiõ¬
nis studium graue uideat᷑: quia non dispar
edificatio oritur ex memoria uirtutũ. In expo¬
sitione quippe qualiter inuenienda atq te¬
nenda sit uirtus agnoscit᷑: in narratione
uero signorũ cognoscimus. inuenta ac reten¬
ta qualiter declarat᷑. Et sunt nonnulli: qͦs
ad amorem patriȩ celestis. plus exempla quã
p̃dicamenta succendunt. Fit uͦ plerũq in
audientis animo duplex adiutoriũ in exem¬
plis patrũ: quia ad amorem uenture uitȩ
exp̃cedentiũ comparatione accendit᷑ ⁊ et
iam si se esse aliquid existimat. dũ de aliis¬

Expanded text:
tes aut ab eis nequaquam facta existimo, aut ita sunt hactenus silentio suppressa, ut utrumne sint facta nesciamus. GREGOR. Si sola, Petre, referam, quae de perfectis probatisque viris unus ego homuncio, vel bonis ac fidelibus viris attestantibus, agnovi, vel per memetipsum didici; dies, ut opinor, ante quam sermo, cessabit. PETR. Vellem quaerenti mihi de eis aliqua narrares. Neque pro hac re interrumpere expositionis studium grave videatur, quia non dispar aedificatio oritur ex memoria virtutum. In expositione quippe qualiter invenienda atque tenenda sit virtus, agnoscitur; in narratione vero signorum cognoscimus inventa ac retenta qualiter declaretur. Et sunt nonnulli, quos ad amorem patriae coelestis plus exempla, quam praedicamenta 153 succendunt. Fit vero plerumque audientis animo duplex adjutorium in exemplis Patrum, quia si ad amorem venturae vitae ex praecedentium comparatione accendialiis