comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nouam. Scdm ẽ quod uisibiles spẽs pa¬
nis ce uini sensib nr̃is subiacent. eque
pꝰ ꝯsecrationem. ut ante. Delis enun sine
om̃i delusione cernimꝰ & formam &r colorẽ
tam panis qmͣ uini. Gustu & odoratu ab¬
sq fallacia ꝓbamus saporem. tacti ea¬
lidum uł frigidum. molle uł durũ sen¬
timus. aurib fractionẽ ꝑcipimꝰ. Unde
ambrosius. Nichil putandum ẽ falsũ.
in sacͥficio u̾itatio. ueluti fit magorũ p̃sti¬
giis ut delusione quadam fallunt᷑ ocłi.
ut uideat᷑ ẽe quod ñ ẽ om̃ino. Prestigium
ciem ocłorum. euius inuentor mercuriꝰ
na forma. inpassibili. incorruptibili. locali¬
ter & iniusibilit̃ in celo ẽ quousq iniuidicio
om̃ib appareat. Huic iheronimꝰ in minori
breuiario psalmo. eͦ.xxxuiii. Exurrexi ⁊ ad

Expanded text:
s species panis et vini sensibus nostris subjacent aeque post consecrationem ut ante. Oculis enim sine omni delusione cernimus et formam et colorem tam panis quam vini, gustu et odoratu absque fallacia probamus saporem, tactu calidum vel frigidum, molle vel durum sentimus, auribus fractionem percipimus. Unde Ambrosius: « Nihil falsum putandum est in sacrificio veritatis, veluti fit magorum praestigiis, ubi delusione quadam falluntur oculi, ut videatur esse quod non est, omnino. » Praestigium ciem oculorum, cujus inventor Mercurius na forma impassibili, incorruptibili, localiter et invisibiliter in coelo est, quousque in judicio omnibus appareat. Hinc Hieronymus in minori Brevia
Abbreviated transcription (Latin):
tum nequeant obtinere. Xp̃e enĩ hanc
p̃positis eccłie tracdidit pocestatẽ. ut ꝯfi¬
centib penitentie satisfactionẽ darent
&e eosdem salubri satisfactione purgatos.
ad cõmunionẽ sacram̃toꝵ ꝑ ianuam re¬
conciliationis ad mitterent.ii

Expanded text:
enim hanc praepositis Ecclesiae ita dedit potestatem, ut confitentibus poenitentiae satisfactionem darent, et eosdem salubri satisfactione purgatos ad communionem sacramentorum per januam reconciliationis admitterent.
Abbreviated transcription (Latin):
habramus int̾ nos notas tales. ut cũ
aliquid scribendum erit ꝓunaquaq
lictera scribamus sequentem hoc modo
bis scribunt. Sunt & quedam digito
ti ꝓculq distantes ꝓloquunt᷑. sic̃ mos
ẽ militaris. & quotiens consencit ex¬

Expanded text:
habeamus inter nos notas si vis tales ut, cum aliquid notis scribendum erit, pro unaquaque littera scribamus sequentem hoc modo,bis scribunt. § 26 De notis digitorti proculque distantes conloquuntur. Sicut mos est militaris, ut quotiens consentit ex
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sitas punctis diu̾soloco positis de¬
monstrat᷑. Ubi enim inicio ꝓnuntiati¬
ouis nec dum plena pars sensus ẽ ⁊ res¬
pirare oportet fit coma .i. particła sen¬
sus. ponctusq ad mediam litt̾am poni¬
insequentib iam sententia sensum p̃s¬
plenitudine. fit cola. unamq litteram
puncto notamus. & uocat᷑ distinctio sub.¬
sententie clausulam facimus. fit ꝑio¬
dos. punctumq ad caput litt̾e ponit᷑.
ce uocatur distinctio. Acutus accentus
ẽ noca ꝑ obliquum ascendens in dextm
ce aut̃ dicte. quod uerba uł sillabas
pressis karacterib notent. & ea ad no¬
ticiam legentium reuocent. quas qui

Expanded text:
diversitas punctis diverso loco positis demonstratur. 3. Ubi enim in initio pronuntiationis necdum plena pars sensus est, et tamen respirare oportet, fit comma, id est, particula sensus, punctusque ad imam litteram ponisequentibus iam sententia sensum praesplenitudine, fit cola, mediamque litteram puncto notamus; et mediam distinctiosententiae clausulam facimus, fit periodus; punctumque ad caput litterae ponimus, et vocatur distinctiest nota per obliquum ascendens in dexteram tae autem dictae eo, quod verba vel syllabas praefixis characteribus notent et ad notitiam legentium revocent; quas qui
Abbreviated transcription (Latin):
qm sciat. quia si de aliqua re que pocest
ẽẽ ce ñ est sciret eam ẽẽ quod mͦ ñ scit.
ñ enun ẽ: iam de ea ñ sciret eius contͣ¬
dictorie oppositum. scilicet ea ñ ẽẽ qd̾
tam̃ scit mͦ. Non potest itaq plura ue¬
ra scire qm sciat. potest tamen scire

Expanded text:
quam sciat, quia si de alia re quae potest esse et non est, sciret eam esse quod modo non scit, non est enim jam de ea non sciret ejus contradictorie oppositum, scilicet eam non esse, quod tamen scit modo. Non potest itaque plura vera scire quam sciat; potest tamen scire
Abbreviated transcription (Latin):
tam de bonis qmͣ de malis. erit causa
qd̾ res sint cause diuine prescientie ui¬
det᷑ dicere origenes dicens. Non ꝑpt̾e a
aliquid ẽ futurum quia id scit ds̃ fu¬
turum. s quia ẽ futurum. idõ scitur a
dõ. anteqͣm fiat. quod tam̃ falsum ẽ.¬

Expanded text:
m de malis, erit causa d res sint causa divinae praescientiae, videtur dicere Origenes; « Non propterea aliquid est futurum, quia id Deus scit futurum; sed quia est futurum, ideo scitur a Deo antequam fiat. » Quod tamen si
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc nomine uoluntas. cum dicunt᷑
inquibdam nominib ppendunt᷑ con¬
significationes diu̾se. ex origine uel
compositione ut in hiis p̃scientia. p̃¬
destinatio. Nam hec p̃positio pre. no¬
tat antece dentiam. quasi ante qmͣ
uit. Unde cum dico ds̃ ẽ p̃destinans bonos.
ds̃ ẽ prescius malorum. idem p̃dicatur
s diuersa subinnuunt᷑. De hiis gͦ uoca¬

Expanded text:
t in quibusdam perpenduntur consignificationes diversae ex origine vel compositione, ut in his praescientia et praedestinatio. Nam haec praepositio prae notat antecedentiam, quasi antequam vit. Unde cum dico, Deus est praedestinans bonos, Deus praescius malorum; idem praedicatur, sed diversa subinnuuntur; de hu
Abbreviated transcription (Latin):
ficatio accipit᷑ int̾ior emundatio inmira
adeo inquit in illo puero acceleratus ẽ usus
rõnis &x uoluntatis. ut int᷑ macerna iusc̾a
iam poss agnoscere ce credere quod in aliis
pariuilis expectat᷑ etas ut possine. inmi¬
racłis habendum ẽ cdiuine potentie: non
humane trahenclũ exemplum nature. Nã
d̃i. ñ nisi renatorum ẽ. qr nͥ quis renatus

Expanded text:
ficatio ibi accipitur interior emundatio, in mirSi usque adeo, inquit, in illo puero acceleratus est usus rationis et voluntatis, ut intra materna viscera jam posset agnoscere et credere, quod in aliis parvulis expectat aetas ut possint, in miraculis habendum esse divinae potentiae, non ad humanae trahendum exemplum naturae. Nam Dei, non nisi renatorum est. Nisi enim quis renatus
Abbreviated transcription (Latin):
ita ꝑfectus ẽ quin debeat cimere. qr be¬
atus homo qui semꝑẽ pauidus. S ẽ
gus inmari timet prelitari. Conscĩe¬
ut si quis ciius nauis iam fracta ẽ &
Cautele. ut ille qui ẽ iun aui firma &

Expanded text:
perfectus est qui non debeat timere, quia, Beatus vir qui semper est pavidus . Est autem gus mari timet periclitari. Alius vero cujus navis jam fracta est et c
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotis. nichil sui reseruans sͥ. ut
om̃ia eo uibente paratus sit facere ꝑ
recipienda uita anime. quod fac̾et᷑
peuitanda corporis morte. Et hoc cũ
desiderio. qr uitam recuꝑat infinitam.
Cum gaudio enim facere debet in mor¬
talis futurus que fac̾et ꝓ differenda
morte moriturus. Semꝑ dep̃cet᷑ dm
offerat dõ mentẽ. &e cordis contetionẽ¬
ce deinde id quod pocest de possessione.¬
Tunc quod offert securus offerat. Res¬
pexit enun cłs ad abel dead mun̾a eiꝰ
s qua m̃te q̃ affectione dat qd̃ pocest.
oblatione pͥus offerat mentem. Caueat
ne uerecundia ductus diuidat apud se
fessionem. ut diu̾sa diu̾sis sacerdotib ue¬
lit manifestare. Quidam enĩ celant q̃
aliis manifestanda ꝯ seruant. qd̃ est se
laudare ce ad y pocͥ si cend̾e. &e semꝑue
nia carere. ad qm̃ frustra putat ꝑuenire.¬
qm ip̃m confortet bona conscientia c&
doleat quod ñdum audet sum̃e. quem
multum desid̾at cibum salutarẽ. Cohi¬

Expanded text:
sacerdotis, nihil sui reservans sibi, ut omnia eo jubente paratus sit facere pro recipienda vita animae, quae faceret pro evitanda corporis morte, et hoc cum desiderio, quia vitam recuperat infinitam. Cum gaudio enim facere debet immortalis futurus, quae faceret pro differenda morte moriturus. Semper deprecetur Deum, offerat Deo mentem et cordis contritionem, deinde et quod potest de possessione sua securus offerat. Respexit enim Deus ad Abel, et ad munera ejus . sed qua mente, qua affectione dat quod potest.oblatione, prius offerat mentem. Caveat ne verecundia ductus dividat apud se confessionem, ut diversa diversis sacerdotibus velit manifestare. Quidam enim uni celant, quae alii manifestanda reservant: quod est se laudare, et ad hypocrisim tendere, et semper venia carere, ad quam per frusta totam pu, quam confortetur bona conscientia, et doleat quod nondum audeat sumere quem multum desiderat cibum salutarem. Cohi
Abbreviated transcription (Latin):
post ꝯcͥctionem. Primo qr nescimꝰ utrũ
pecc̃a om̃ino dimissa sint. Si enim ñ
ẽẽnt dimissa. sequeret᷑ error peior pͥ¬
ore. Preterea tenem᷑ ⁊ fiteri pecc̃a nr̃a.
cum habramꝰ ce locum & temp᷑. & cui
fessi fu̾imus. ꝯtemptores erimus. &
ita pec̃cm morcale incurrem᷑. & cunc
redibunt om̃ia pec̃ca ꝑ ꝯtͥctionẽ deleta.
Item confiteri debemus pecẽa. qr ꝯfes¬
sio pars ẽ satisfactionis sicut suꝑiꝰ dic¬

Expanded text:
post contritionem. Primo, quia nescimus utrum peccata omnino dimissa sint; si enim non essent dimissa, sequeretur error pejor priore. Praeterea tenemur confiteri peccata nostra, cum habeamus et locum, et tempus, et cui fessi fuerimus, contemptores erimus, et ita peccatum mortale incurremus, et tunc redibunt omnia peccata per contritionem deleta. Item, confiteri debemus peccata, quia confessio pars est satisfactionis: tria enim i
Abbreviated transcription (Latin):
canqm bonus incipiens ẽẽ filius. mat̾¬
norum m̃broꝵ orcdine custocuto. ap̃posi¬
tis sacram̃torum accipiat satisfactiõis
sue modum. in offendo sacͥficio ꝯtribu¬
laci cordis deuotus &e supplex. Item leo

Expanded text:
e filius, maternorum membrorum ordine custodito, a praepositis sacramentorum accipiat satisfactionis suae modum, in offerendo sacrificio contriti cordis devotus et supplex. Item Leo
Abbreviated transcription (Latin):
rans sp̃m sc̃m qm filius. erit pater a
sp̃ẽ scĩ. qd̾ negat augustinus dicens. Si¬
eut pat̾ ce filius ad ereaturam relatiue u¬
nus creator. &e unus dñs nr̃: ita relatiue
ad sp̃m sc̃m sunt unum principiũ. Con

Expanded text:
ritum sanctum quam Filius, erit Pater alSpiritus sancti. Quod negat Augustinus dicens: « Sicut Pater et Filius ad creaturam relative unus Creator et unus Dominus noster, ita relative ad Spiritum sanctum unum principium sun
Abbreviated transcription (Latin):
tinatio gr̃e p̃paratio qua cl̃s ab eterno
fieri imaginis filii sui bona sine m̾itis
p̃parauit. Reꝓbatio aut̃ ẽ prescientia
nequicie. & p̾reꝑatio int̾minabilis pene.
Predestinatio induob ꝯsiderat᷑. idẽ in

Expanded text:
tiae praeparatio qua Deus ab aeterno fieri conformes imaginis Filii sui bona sine meritis praeparavit. Reprobatio est praescientia nequitiae, et praeparatio interminabilis poenae. Praedestin
Abbreviated transcription (Latin):
comecture sunt praua m̾ita. Merit᷑
cumq enim ñ apponit᷑ meritis suis
exigentib hoc illi accidere p̃sumen¬
dum ẽ. Si enuim ñ ẽ baptizatus m̾ito
originalis pec̃ci ñ apponit᷑. Si ẽ bapti¬
zatus peccando mortalit̾ meret᷑ appo¬
sitam subtrahi. Sola enum gr̃a redẽp¬
cor discernit aꝑditis. quos in aposta¬
tica radice damnatos detinebat com¬
munis causa damnationis. ut si nul¬
lus inde liberaret᷑. nullus poss ddĩ ui¬

Expanded text:
entur esse prava merita. Meretur cunque enim non apponitur, meritis suis exigentibus hoc illi accidere praesumendum. Si enim non est baptizatus merito originali non apponitur; si est baptizatus peccando mortaliter meretur appositam subtrahi. Sola enim gratia redemptos discernit a perditis, quos in apostatica radice damnatos detinebat communis causa perditionis, ut si nullus indeliberaretur, nemo recte posset Dei vi
Abbreviated transcription (Latin):
litio ẽ causa finalis retributionis. s
onis. nec sicut predestinatio ẽ causa
bonitatis. ita reꝓbatio causa malig¬
ẽ finalis recributionis. ita reꝓbatio
eterna causa ẽ finalis damnationis.

Expanded text:
sitio causa est finalis retributionis, ita onis: nec sicut praedestinatio est causa bonitatis, ita reprobatio est causa maligest finalis retributionis, ita reprobatio aeterna causa est finalis damnationis.
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ considerat᷑ circa duo. id ẽ in
p̃scientia circa pecca. & p̃paratione cir¬
cria: scilicet eterna electio. siue p̃desti¬
natio. siue eterna dilectio. teraꝑalis
gr̃e appositio. finalis uite retributio.
Et ex opposita tria sunt. eterna repro¬
batio. temporalis gre subtractio. int̾¬
minabilis pene inflictio. Prima ꝓpͥe¬

Expanded text:
 in duobus circa duo, id est in praescientia circa peccata, et praeparatione cirria: aeterna electio sive praedestinatio vel aeterna dilectio; temporalis gratiae appositio; finalis vitae retributio. Et ex opposito tria sunt, aeterna reprobatio, et temporalis gratiae subtractio, interminabilis poenae inflictio: et prima p
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio suos fines habehunt eiuitates
due una xp̃i. altera diaboli. una bonoꝵ
hominum. Istis uoluntas. illis facultas
ñ pot̾it ẽe peccanli. uł ulla conditio
moriendi. istis inet̾na uita iuuentib.¬
illis inet̾na morte. sine moriendi poces¬
tate durantib. qm̃ utriq sine fine.
S inbeatitudine isti. alius alio p̃sta¬
bilius. inmiseria uͦ illi. alius alio co¬
lerabilius ꝑmanebunt. Ex hoc apparre
quod sicut boni different głifieabuntur
Alii magis. alii minus. ita mali clifferen¬

Expanded text:
judicio, suos fines habebunt civitates duae, una Christi, altera diaboli; una bonorum, lorum et hominum. Istis voluntas, illis facultas non poterit esse ulla peccandi, vel ulla conditio moriendi; istis in aeterna vita vein aeterna morte sine moriendi potestate durantibus, quoniam utrique sine fine. Sed in beatitudine isti, alius alio praestabilius; in miseria vero illi, alius alio tolerabilius permanebunt . Ex his apparet quod sicut boni differenter glorificabuntur, alii magis, alii minus, ita et mali differen
Abbreviated transcription (Latin):
dicendum quod ñ ꝓpħauit. nisi sub hoc
sensu recipiat᷑. idest locutionẽ ꝑtulit.
ex qua sensus ꝓphieus et uerax elici po¬
que congrua interp̃tatione uerum
significaret. quẽ cñ intellectum ipse
ñ habuit. ut ita quodammꝰ nesciens
uideatur uerum dixisse. Et nota cir¬

Expanded text:
dicendum quia non prophetavit nisi sub hoc sensu recipiatur, 30 id est locutionem protulerit ex qua sensus propheticus et verax elici poquae congrua interpretatione verum significaret. Quem tamen intellectum ipse ibi non habuit, ut ita quodammodo nesciens videatur verum dixisse. De
Abbreviated transcription (Latin):
saluos fieri id ẽ nullus saluat᷑ nisi quem
uult saluum fieri. si c̃ dicct᷑ illuminat om¬
nem hominẽ uenientẽ inhunc mundum.
id est nemo illuminat᷑ nisi ꝑeum. Fodem
quotqͣt defiliis cuis ꝯgregaui uoluntate¬

Expanded text:
salvos fieri, id est nullus salvatur, nisi quem vult salvum fieri. Sic dicitur: Deus illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum Id est nemo illuminatur nisi per eum. Eodem quotquot de filiis tuis
Abbreviated transcription (Latin):
Est enim bonum quod ẽ bonum inse
et ei cui fit. et ei aquo fit. ut dare ele¬
mosinam ex caritate. et ẽ bonum ei
eui fit. et inse. et ñ ei a quo fit. ut dare
dicare fidem infideli. et ẽ quod ñ ẽ bo¬
num inse. necei aquo fit. s ex eo elicit᷑

Expanded text:
aliquid bonum quod est bonum in se et ei cui fit, et ei a quo fit, ut dare eleemosynam ex charitate. Et quod est bonum ei cui fit, et in se, sed non ei a quo fit, ut dare aedicare fidem infideli: est etiam quod non est bonum in se, nec ei a quo fit, sed tantum aliis
Abbreviated transcription (Latin):
contingere sepe solet. ut bona existente
uoluntate. oꝑa alacere sint mala ñ ea
q̃ de bona uoluntate pͥmo loco surgunt.
lare om̃e quod pͥmo el occurreret. s opꝰ
alacere malum. scilicce immolare fi¬
liam. sicut econtra mala fuit uolun¬

Expanded text:
ntate. Saepe enim bona existente voluntate, opera a latere sunt mala, non ea quae de mala voluntate; primo loco surgunt slare omne quod sibi primo occurreret, sed opus a latere malum, scilicet immolare filiam. Sicut econtrario mala fuit volun
Abbreviated transcription (Latin):
uelit. cam bona qmͣ mala comp̃hendit.
S cum alio mͦ uelit bona. alio mala. id̾o
ri ꝑmittit. s ñ facit. Cumitaq hoc no¬
men uoluntas accipiat᷑. & ꝓbeneplaci¬
co dĩ. & ꝓ signo beneplaciti. beneplacito¬

Expanded text:
velit, tam bona quam mala comprehendit, sed cum alio modo velit bona, alio mala, ideo permittit quod non facit. Cum ita dicatur hoc nomen voluntas et de beneplacito Dei, et de signo beneplaciti. Beneplacit
Abbreviated transcription (Latin):
trib modis dicit᷑ preceptum. forma
et intentione. ut illud. honora patrem¬
cuum et matrem tuã. Incentione ⁊ ñ
forma. ut ñ occides. forma. & ĩr intenti¬
one. ut uade nemini dixis. Cale fuit
quod p̃cepit dñs abrahe. de immolati¬
one filii. & fuit ñ ad implendum.s ad

Expanded text:
tribus modis dicitur, forma et intentione, ut Honora patrem et matrem . Intentione et non forma, ut Non occides ; forma et non intentione, ut Vade, nemini dixeris . Tale fuit quod praecepit Dominus Abrahae de immolatione filii, et fuit non adimplendum sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
societatis. que inearne fritura erat in
tione infirmitatis erat & delicti ex¬
cusaret᷑. Officium aut̃ ꝯugii in com¬
mixtione carnis ꝯcessum fuit ut
meo preter gñis multiplicationẽ
gñantium infirmitas excipet᷑. fuit
cut mͦ meretur homo aliquo bono oꝑe.

Expanded text:
esset societatis, quae in carne futura erat inttione infirmitatis erat et delicti, excusaretur. Officium autem conjugii in commistione carnis, concessit ut in eo praeter generis multiplicationem generantium infirmitas exciperetcut modo meretur homo aliquo bono opere,
Abbreviated transcription (Latin):
na ñ semꝑ fuit. Illa gͦ ꝑsona que sẽꝑ
fuerat cłi. fut᷑a erat hommis ꝑsonã
&e sccłm hoc qued futura erat hominis per¬
sona. acceꝑtura erat ex tempore poten¬
tiam. qm nacuralit̾ ce semꝑ habuerat
inqͣntum cłi ꝑsona. Seclin hanc distin¬
ctionem illud &e similia accipi possunt.
Que distinctio inplurib questionum ar¬

Expanded text:
non semper fuit. Illa ergo persona quae semper fuerat Dei, futura erat hominis persona; et secundum quod futura erat hominis persona, acceptura erat ex tempore potentiam, quam naturaliter et semper habuerat in quantum persona. Secundum hanc distinctionem illud, et similia sane possunt accipi. Quae distinctio in pluribus quaestionum ar
Abbreviated transcription (Latin):
ds. dicimus quod hoc u̾bum scit cũ buiꝰ¬
modi infinituus notat habilitatem qͣr¬
dam illius rei exercende. que significat᷑
ꝑu̾bum conuenire rei de qua agit᷑ ut
iste scit disputare .i. habilicatem qͣnͣdam
habet. scdm qm idoneus ẽ disputare.¬
Et scdm̃ hoc ñ ẽ dicendum quod anima

Expanded text:
hoc dicendum quod hoc verbum scit cum hujusmodi infinitivis notat habilitatem quamdam illius rei exercendae, quae significatur per verbum convenire rei de qua agitur. Ut iste scit disputare, id est habilitatem quamdam habet, secundum quam idoneus est disputare. Sed hoc non est dandum quod a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona pr̃is. s quasi concursu istarum
ꝓpͥetatum. innascibilitatis. spiratio¬
ꝑsona. sicut sorces nec rationalitate sua
nec humanitate. nec alia ꝓpͥetate. s om¬
nium q̃ in eo sunt ꝯcursu ẽ sortes. Cauẽ¬

Expanded text:
persona Patris, sed quasi concursu istarum proprietatum innascibilitatis, paterpersona, sicut Socrates nec rationalitate sua, nec humanitate sua, nec alia proprietate, sed omnium quae in eo sunt concursu, est Socrates. E
Abbreviated transcription (Latin):
rigenes. Saluator nr̃ splendor ẽ clari¬
catis diuine. splendor aut̃ ñ semel nas¬
citur &e desinit. s quocienscunq exorcũ
bis fundit lumen hec lucerna dum
sapĩa dĩ oe urtus de patre. ante cp̃ra
natus ẽ. uł potius quia nec cepit nas¬
ci. nec desiit. dicamus uerus semꝑ
natus. Non aut̃ possumus dic̾e semꝑ
nascit᷑. ne imꝑfectum uideat᷑. S qr¬

Expanded text:
« Salvator noster splendor est claritatis; splendor autem non semel nascitur et desinit, sed quotiescunque ortum bis fundit lumen haec lucerna, dum sapientia Dei est, de Patre ante tempora natus est ; vel potius quia nec coepit nasci, nec desiit, dicamus verius semper natus. Non autem possumus dicere semper nascitur, ne imperfectus videatur. At
Abbreviated transcription (Latin):
alii significant ꝑsonas cum notioib.
ut pater &e filus. & huiusmodi. alii so¬
las relationes. Et eorum quidam signi¬
ficant relationes &e appellant. s ñ copu¬
lant. ut pat̾nitas. filiatio. ꝓcessio & hiuꝰ

Expanded text:
alia significant personas cum notionibus, ut Pater et Filius et hujusmodi: alia solas relationes; quorum quidem alia significant relationes et eas appellant sed non copulant, ut paternitas, filiati
Abbreviated transcription (Latin):
nitas. Et ieronimts. Sabellii heresim
declinantes. cres ꝑsonas exp̃ssas sub
ꝓpͥetate distinguimus. Non enim no
.i. sub sistentias confitemur. Iohes õe da¬
mascenus differentias ypostaseos i.
ꝑsonarum pat̾nali ce filiali & ꝓcessibi
liꝓpͥetate recognoscimus. Rationib

Expanded text:
ita dicens: «Sabellii heresim declinantes, tres personas expressas sub proprietate distinguimus. Non enim nomt subsistentias confitemur. » Joannes etiam Damascenus: « Differentiam hypostaseon, id est personarum paternali, et filiali, et processibili proprietate recognoscimus. » Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Ad quod dicendum qd̃ hoc nomen inge¬
uitus accipit᷑ tm̃ remotiue ñ positiue.
ut idem sit ingenitus quod ñ genitus.
Quod patet ex diuisione. qm postea po¬
uit calem. Om̃e quod ẽ. aut ẽ ingenitũ
factum. &egenicum & renatũ ut homo.

Expanded text:
icendum quod hoc nomen ingenitus accipitur tantum remotive non positive; ut idem sit ingenitus quod non genitus: quod patet ex divisione, quam postea ponit talem: « Omne quod est, aut est ingenitum factum et genitum et renatum ut homo
Abbreviated transcription (Latin):
.i. pat̾nitas. filiatio. ꝓcessio. Relique
innascibilitas spiratio. Ad hoc enim ut
aliqua ꝓpͥetas sit ꝑsonalis. oportet ut
duo habeat. id ẽ ꝯueniat uni soli ꝑsone.
quod ñ habet spiratio. que duob conue

Expanded text:
scilicet paternitas, filiatio, processio: reliquaeonales, id est innascibilitas, spiratio. Ad hoc enim ut aliqua proprietas sit personalis, oportet ut duo habeat, et ut conveniat uni soli personae, quod non habet spiratio quae conve
Abbreviated transcription (Latin):
omẽm sub̃ alem formam usiam uͦ rem ꝓ¬
ut participat sp̃ali uł gen̾ali statu. id ẽ
ꝓpͥetate faciente quid. Nos uͦ relictis hri¬
uismodi ambagib dicimus hoc nomine
aliquis uł unus nil poni cum de dõ d̃i.
quemadin odũ nec de aliis nominibus
an hoc nomine aliquo neutralit̃ posi
to essentia semꝑ designet᷑. an aliq̃n ꝓpͥ¬

Expanded text:
omnem substantialem formam; ousiam vero rem, prout participat generali vel speciali statu, id est proprietate faciente quid. Nos vero, relictis hujusmodi ambagibus, dicimus hoc nomine aliquis vel unius nil poni cum de Deo dicitur, quemadmodum nec aliis nominibus an hoc nomen aliquo neutraliter positum ad essentiam semper pertineat, an aliq
Abbreviated transcription (Latin):
decur uͥ ait. Absit ut idõ sit potentior
pater filio. quia creator genuit filium.
filius uͦ ñ genuit ereatorem. neq enim
non potuit. s ñ oportuit. Ergo filius po
cuit generare creatorem. Uidetur cẽ ex

Expanded text:
us . « Absit ut ideo potentior sit Pater Filio, quia Creator genuit Filium, Filius autem non genuit Creatorem, neque non potuit, sed non oportuit. » Ergo Filius 14 potuit gignere Creatorem. Ideo istud
Abbreviated transcription (Latin):
centes quod iste cerminus potentia ge¬
nerandi notionem appellat idest pater¬
nitatem. Idem enim ẽ dicere pater ha¬
bet pocentiam genierandi. ac si icere¬
ẽ ac si diceretur. pacer ẽ potens. &e geni¬
habeat potentiam. & quod generatio¬
nem. uł potius qͦd habeat eam ad gene¬
randum. id ẽ ut generet. Cumuͦ dicit᷑
refertur ad gerundiuum. s ad accusa¬
tiuum. ita ñ refert nisi pocentiam ñ ꝓͥp¬

Expanded text:
em: nam iste terminus, potentia generandi notionem appellat, id est paternitatem. Idem est enim dicere, Pater habet potestatem generandi, ac si dicaest ac si dicatur: Pater est potens et est genihabeat potentiam et quod habeat generationem, vel potius quod habeat eam ad generandum, id est ut generet. Cum vero additur: refertur ad gerundium, sed actionem, ita non refertur nisi ad potentiam n
Abbreviated transcription (Latin):
debit eundem album. ñ tam̃ licet re¬
sumere. ille uidebit hominem albũ.
quia ꝓnomen ñ referebat significationẽ
ham habuit fidem uenturi. & tu habes e¬
andem. gͦ cu habes fidem uenturi. &e cirea

Expanded text:
existentem album, non licet resumere Plato videbit hominem album, quia pronomen non referebat significationem ham habuit fidem venturi, et tu habes eamdem: ergo tu habes fidem venturi; vel ita
Abbreviated transcription (Latin):
plato ẽ quis. Una que facit quid. que
nerali nomine significat᷑. ut huma¬
nitas. animalitas ciius participatio¬
ne. plato ẽ quid ñ quis. Unde ꝓpͥa nomi¬
na ad quis. sp̃alia uł gñalia ad quid res-¬

Expanded text:
s; vel quae facit quid, ut nerali nomine significatur, ut humanitas, animalitas cujus participatione Plato est quid, non vero quis. Unde propria nomina ad quis; specialia, generalia, ad quid res
Abbreviated transcription (Latin):
nobis sp̃c unum patri cum filio. uł di¬
cunt hoc fuisse dictum contra arrium.
qui computabat gradus intrinitate.¬
unus patris cum filio. idest unus pa¬
tris &e filii. ut ponat᷑ p̃positio ꝓ copula¬

Expanded text:
nobis Spiritus, Unum Patri cum Filio, vel dicunt hoc fuisse dictum contra Arium qui computabat gradus in Trinitateunus Patris cum Filio, id est unus Patris et Filii, ut proponatur praepositio pro copula
Abbreviated transcription (Latin):
do s asubstando đr. Sub̃a asubstando
dr. ip̃m subiectum qd̾ substat formis
siue sit corpus siue aliares. Sub̃a a
subsistendo đr forma: que adueniens
subiecto illud subsistit. id ẽ subse sistit.

Expanded text:
do. Substantia a substando dicitur ipsum subjectum quod substat formis, sive sit corpus sive alia res. Substantia a subsistendo dicitur forma, quae adveniens subjecto illud subsistit, id est sub se et ali
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptum ẽ. Si quis ꝑcusserit alium. ce ille
inlectulum infirmitatis decid̾it tenet᷑
ꝑcussor ꝓuidere ꝑcusso donec in bacło pos¬
sit ambulare. Quod sic exponit᷑. ꝑcussꝰ
qui cadit. inlectum infirmitatis ẽ qui
aꝑfc̃a caritate ꝑpecẽm mortale cadit.
In bacło uadit: dum debilis & imꝑfẽs
resurgit. Itẽ. Uirgo isrł cecidit. nunquid
adiciet ut resurgat: Resurget quidẽ. s ñ

Expanded text:
tur: Si quis percusserit alium, et ille in lectulum infirmitatis inciderit, tenetur percussor providere percusso donec in baculo possit ambulare. Quod ita exponitur: « Percussus quis cadit in locum infirmitatis, est qui a perfecta charitate per mortale peccatum cadit; in baculo vadit dum debilis et imperfectus resurgit. » Item: Virgo Israel cecidit, nunquid adjiciet ut resurgat? Resurget quidem, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
andum. si tñ diligent̾ fiat & mod̾ate.
inconsulte largiendo. Nichil aũ stul¬
tius ẽ qm̃ curare. ut id duitius facere
ñ possis quod libent̾ facis. Bñficia oꝑe
exercent᷑ uiuando ꝯsilio. & defendendo in
aut eos led̾e̾t quos ñ deberet. aut eos qͦs
non expedit. Si imprudentes negligentie
ẽ. si scientes tem̾tatis. Sciendum aut̃ qd̃¬
lentia liberalitati repugnat. Truculentie
cum his qui nocere alteri cogitat. timet
ne nisi id fec̾it. ip̃e afficiat᷑ in cõmodo. Aua¬

Expanded text:
ndum est, sed diligenter et moderate. inconsulte largiendo. Nihil autem stultius quam curare, ut diutius facere non possis, quod libenter facias. Iteexercetur juvando consilio, defendendo in aut eos laedunt quos non debent, aut eos quos non expedit. Si imprudenter, negligentiae est; si prudenter, temeritatis. Utendum est lentia liberalitati repugnat; repugnant encum is qui nocere alteri cogitat, timet ne, nisi id fecerit, ipse afficiatur incommodo. Ava
Abbreviated transcription (Latin):
susciꝑe nolunt. aut suis occupationib sic
decinent᷑. aut odio ita elongant᷑. quod eos
quos tueri debent. seruos ẽẽ patuuit᷑. Di¬
uirtus que unicuiq uis suum reddit
Quod cunc digne fit. si dõ ius suũ red¬
dit religio. pietas parentib innocentia
minorib. amicicia equalib. reũentia

Expanded text:
suscipere nolunt, aut suis occupationibus sic detinentur, aut odio ita elongantur, ut eos quos tueri debent, desertos esse patiantur. Tt, quae unicuique jus suum reddit. Quod tunc digne fit, si Deo jus suum reddat religio, pietas parentibus, innocentia minoribus, amicitia aequalibus, reverentia
Abbreviated transcription (Latin):
inopiam. ut magis desideranti donent.
et mun̾e munus expunge. qr penitet
Quarto caue ne clam gr̃as referas qr
ingratus ẽ qui remotis arbitris grãs
bono digniora. Nam hoc qd̾ ẽ pecunie
mat̾iam suam exhaurit. Alterum uͦ¬

Expanded text:
inopiam, ut magis desideranti donent; t munere munus expugnare. Poenitet Quarto cave ne clam gratiam rependas. « Ingratus est qui, remotis arbitris, gratias bono dignior. Ea enim quae est pecuniae materiam suam exhaurit. It
Abbreviated transcription (Latin):
dico qͦntum pocest qr prt̃ reseruare in
meliores usus. ut si uideo aliquẽ egentẽ.
ñ adeo tñ quin possit uiuere absq b̃nfi¬
cio meo. & habeam pecuniam. possum re¬
seruare ad fabricam ecesie resarciendã.
& ñ erogaberuł ad sustentandũ prẽm
aucimarrem uł aliqͦd bonum opus.Si
tñ ita egeat ille ut iam moriat᷑ nisi dede¬
ro: absq mora dare debeo. siue ꝑfẽs sim

Expanded text:
cunque potest, quia potest reservare in meliores usus, ut si videam aliquem egentem, non adeo tamen quin possit vivere absque beneficio meo, et habitam pecuniam possum reservare ad fabricam ecclesiae resarciendam, et non erogare: vel ad sustentandum patrem aut matrem, vel ad aliquod bonum opus. Si tamen ita egeat ille ut jam moriatur nisi dedero, absque mora debeo dare sive perfectus sim
Abbreviated transcription (Latin):
minare. ex hominum ꝯmunitate pes¬
tiferum genus hominũ. feritas enim
&e immanitas belue a cõminuni uita ho¬
minum segreganda ẽ. Sunt enim ho¬
mines ñ re. s nomine. Nam quid int̾ ẽ
luam. ansub hominis figura imma¬
cendum. Nam uidex damnat᷑. eum no¬

Expanded text:
minare ex hominum communitate pestiferum genus hominum. Ut enimet immanitatis belluae a communi vita segreganda est; sunt enim homines non re, sed nomine. » Nam quid refert onvertat, aut sub hominis figura immacendum, nam « judex damnatur, cum no
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃i custodia serua eor tuum. Dicturus
custoclia. p̃misit om̃i: ne hinc hostib fo¬
res claudas. & aliunde aditum pandas.
Cautio ẽ discernere uitia auirtutib
p̃ferentia sp̃ẽm uirtutum ne scł sub p̃¬
textu iusticie crudelitas sub mansuetu¬
dine segnicies palliet᷑. Hocilitas ẽ¬

Expanded text:
Omni custodia serva cor tuum . Dicturus custodia, praemisit omni, ne si huic ostio seras claudas, alia ex parte aditum pandas. caute discernere vitia a virtutibus praeferentia speciem virtutum, ne sub praetextu justitiae crudelitas, sub mansuetudine segnities pallietur. Cave
Abbreviated transcription (Latin):
reola uͦ ẽ iocunditas quedam. ex eo
quod eius p̃licatio ne multi du̾si sune
ad fidem. si sit p̃dicator. uł eiꝰ exemplo mł
ti firmati sunt infide si sit martir. Et il¬
la iocunditas ñ ẽ de p̃mio. s ẽ quidam¬

Expanded text:
reola et jocunditas quaedam, ex eo quod ejus praedicatione multi conversi sunt ad fidem, si sit praedicator, vel exemplo ipsius multi firmati sunt in fide, si sit martyr, et illa jocunditas non est de praemio. Ut si d
Abbreviated transcription (Latin):
num: respondit. Non quero quidce opor¬
ceat accuiꝑe: s quid me dare. Septimo caue¬
ꝓdest illum exacerbare inquem magna
S̾cułis. ut ex amico fiat mimicus: Sis
munificus indando. ñ acerb in exigñdo.

Expanded text:
uae, respondit: Non quaero quod te oporteat accipere, sed quod me dare. » Septimo caest eum exacerbare, in quem multa contuleris, ut ex amico fiat inimicus? Sis munificus in dando, non acerbus in exigendo.
Abbreviated transcription (Latin):
misso. de qua dr. Maiorem hanc di ⁊ c̃.¬
curam gregis siue ñ. & diaconus. Hec ꝑ¬
fectio nichil aliud ẽ qmͣ uocum ꝯtinen¬
tie. De qua qui pot̃ caꝑe capiat. ꝑfectio
certitudinis ẽ ꝑfectio conscientie. qñ ñ
ẽ homo s conscuis uenialis uł mortalis
pecc̃i. immo certum &r constans ẽ ei qd̾
sine om̃i peẽco sit nͨ cumet puniri. s seꝑa

Expanded text:
is de qua dicitur: Majorem hac chacuram gregis sive non, et diaconus: haec perfectio nil aliud est quam votum continentiae, de qua: Qui potest capere capiat . Perfectio certitudinis est perfectio conscientiae quando non est homo sibi conscius venialis, vel mortalis, imo quasi certum et constans est ei quod sin
Abbreviated transcription (Latin):
suscepiss. sciscitatus ẽ ab eis que in
corde suo disposuerat. & p̃cipue de duo¬
b. seł de cognitione. cdi. & gubernatiõe
regni. Cumq instruxissent eun de gu
runt deunodõ eolendo. & quod nulla
creatura ds ẽẽt. Inde ẽ quod ubicunq
occurric eis decͥnitate. uł sub silentio

Expanded text:
et sciscitatus est ab eis quae in corde suo disposuerat, et praecipue de duobus, de cognitione Dei et gubernatione regni. Cumque instruxissent eum de regrunt de uno Deo colendo, et quod nulla creatura Deus esset. Inde est quod ubicunque occurrit eis de trinitate, vel sub silentio
Abbreviated transcription (Latin):
nos & incegros illud futurumẽ. Hoc fe¬
cit matħs ce marcus ercepto eo die qͦ
hec loquebat᷑ iħe. & illo quo exhibuit in
monte uisionem. medios dies intuentes
dixerunt pꝰ sex dies. Qd̃ lucas annu¬

Expanded text:
nos adque integros illud futurum est. hoc fecit Mattheus et Marcus. excepto eo die, quo haec loquebatur Iesus, et illo, quo exhibuit memoratam in monte uisionem. medios dies intuentes dixerunt post sex dies, quod ille adnu
Abbreviated transcription (Latin):
uiri pꝰ longam captiuitatẽ reu̾si ita in
dilectione suarum ꝯuigum ꝑ seuerant.
quod fides posere. Sin aut̃ alique muli¬
eres ita post̾i̾orum uiroꝵ amore sunt
capte. ut malint eis coherere. qm ad le¬
de re excusabili ꝯtaminationẽ cͥminis
tria uxore. in longinquam abiens regi¬
onem. aliam ducat uxorem. pꝰ ea pnĩa¬

Expanded text:
viri post longam captivitatem reversi ita in dilectione suarum conjugum perseverant quod fides poscit. Si autem aliquae mulieres ita posteriorum virorum amore sint captae ut malint eis cohaerere quam ad lede re excusabili contaminationem criminis tria sua uxore in longinquam abiens regionem aliam ducat uxorem, dei
Abbreviated transcription (Latin):
na eẽntia. ae subinuit᷑ quidam effectꝰ
apponeret gr̃ãm. & ꝯferret infuturo co¬
ronam. Et ꝓpt̃ hanc solam dilectionem
dr̃ ds aliquem dilig̾e caritate quia ne¬
minem caritate diligit uisi quem p̃ des

Expanded text:
na essentia, et subinnuitur quidam effectus apponeret gratiam, et conferret in futuro coronam. Et propter hanc solam dilectionem dicitur Deus aliquid diligere charitate, quia neminem charitate semel dilexit, quem non s
Abbreviated transcription (Latin):
sui partẽ. suꝑiorem ce inferiorem. ñ qd̾
anima q̃ res simplex ẽ. partes habeat.
s qr causa facilioris incelligentie. qͦsi ꝑ
partes eam diuidimus. Sensualitatem õẽ
cedunt motus defecluum ut fames. sitis
sui partẽ. ex qua ꝓcedunt motꝰ illiciti. id:¬

Expanded text:
sui partem et superiorem et inferiorem; non quod anima, quae est res simplex, partes habeat, sed quia causa facilioris intelligentiae, quasi in partes eam dividimus: sensualitatem etiamx qua procedunt motus defectuum ut fames, sitis,  partem, ex qua procedunt motus illicit
Abbreviated transcription (Latin):
nunqͣm sine det̾minatione ẽ respondendum.
s ande natura ande ꝑsona fiat sermo contra
importunitatẽ sophistarum. & ad satisfactio¬
nem minus intelligentiũ. quotiens ponit᷑
nitatem in mascłino gn̾e ad ypostaum re¬
ferunt᷑. inneutrouͦ ad eẽntiam diuinã. Un
recipiunt. xp̃c ẽ passibilis temꝑalis. s ñ ẽ

Expanded text:
nunquam sine determinatione respondendum; sed an de natura, an de persona fiat sermo contra importunitatem sophistarum, et ad satisfactionem minus intelligentium quoties proponitur, cundum humanitatem, in masculino ad hypostasim referantur, in neutra ad essentiam Dei. Unde recipiunt: Christus est passibilis
Abbreviated transcription (Latin):
ad uitam p̃destinat. Nam cum dr̃ d̃s
diligit istum. si sccłm diuinam natu¬
ram sumitur dilectio. unum istoꝵ in¬
nem creaturam suam diligit. uł quod
apponit gr̃am. qd̃ facit solis rationa bi¬
lib creaturis. licet ñ om̃ib. cñ tam e¬
lectis qmͣ reꝑbis. uł qd̾ p̃lestinat ad ui¬
tam. quod facit solis racionabilib cre¬

Expanded text:
ad vitam praedestinare: cum dicitur, Diligit istum, si secundum divinam naturam sumitur dilectio, unum istorum innem creaturam suam diligit; vel quod apponat gratiam, quod facit solis rationalibus creaturis, licet non omnibus, tamen tam electis quam reprobis; vel quod praedestinavit ad vitam, quod solis rationalibus cre
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a caritas intendi poterat nͨ remitti. &¬
ea om̃s electos dilexit. quosdam tam̃
magis. quosdam minus. secłm diffẽn¬
te. sicut sol eodem calore. qui nec intendi¬
tur. nec renuttit᷑ calefacit indos & britã¬
nos & tũ magis istos qmͣ illos. Et sic̃
ñ ẽ uariatio insole. s in regionib sccłm

Expanded text:
c intendi poterat aut remitti, omnes electos dilexit; quosdam tamen magis, quosdam minus secundum differensicut sol eodem calore, qui nec intenditur nec remittitur calefacit Indos et Britannos, et tamen magis hos quam illos, quia sicut non est varia
Abbreviated transcription (Latin):
augꝰ. Nomine habit᷑ satis sig̃cauit apłs
qualit̾ dix̾it. insimilitudinẽ hominũ fẽs.
quia ñ cransfiguratiõe in homine s habi¬
tu fẽs ẽ. cum indutus ẽ hominẽ quẽ sibi
portet intelligi mut atũ uerbum suscepti¬
one bominis. sicut nͣ menbra uestim̃ta
incluta mutant. qmͣius illa susceptio
ineffabilit̾ susceptũ suscipienti copłaret.

Expanded text:
. Nomine ergo habitus satis significavit Apostolus qualiter dixit, in similitudinem hominum factus; quia non transfiguratione in hominem, sed habitu factus est, cum indutus est hominem, quem sibi portet intelligi, mutatum esse Verbum susceptione hominis, sicut nec membra veste induta mutantur, quamvis illa susceptio ineffabiliter susceptum suscipienti copularet.
Abbreviated transcription (Latin):
locis. dicit quod homo ẽ assumptꝰ a filio
di. Et ꝓpħ̃a loquens de xͦ homine dixit.
Beatus quem elegisti &e assumpsisti. Pp¬
tẽa huiusmodi locutio homo ẽ assump¬
tus adi filio. siue in auetoritate siue extͣ
ponat᷑ ita intelligenda ẽ ut hoc nom̃ ho¬
mo ad naturam humanã .i. ad animã:

Expanded text:
locis dicit quod homo est assumptus a Filio Dei: et Propheta loquens de Christo homine dixit: Beatus quem elegisti et assumpsisti . Propterea hujusmodi locutio: Homo est assumptus a Dei Filio, sive in auctoritate, sive extra ponatur, ita intelligenda est ut hoc nomen homo
Abbreviated transcription (Latin):
bo. alit̾ illa duo. Non gͦ accepit u̾bum
dĩ ꝑsonam hominis. s naturam. qr nõ
erat ex anima illa & carne illa: una com¬
posita ꝑsona qm u̾bum acceꝑit. s acci¬
piendo uniuit. & uniendo accepit. S ẽẽ¬

Expanded text:
 carnem. Non ergo accepit Verbum Dei personam hominis, sed naturam; quia non erat ex carne illa et anima illa una composita persona quam Verbum accepit, sed accipiendo univit, et uniendo accepit. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
uerum ẽ qͦd xp̃e sccłm quod ẽ homo. est
aliquid .i. ipie ens homo ẽ aliqͥo. Siuͦ
notat causã ł ꝯditionẽ. falsumẽ. Nõ enĩ
humanitas facit eum quid. nͥ qͣsi ꝑ uio¬
lentiam sicut quidam dicunt huic no¬
mini aliquid imponamꝰ. sig̾cationẽ aliã¬

Expanded text:
 homo est aliquid, id est ipse ens homo est aliquid. Si vero notet causam vel conditionem, falsum est; non enim humanitas facit eum quid, nisi quasi per violentiam sicut quidam dicunt huic nomini aliquid imponamus significationem alia
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝯfirmationẽ huius opinionis indu¬
Ille homo ut a uerbo pr̃i corterno. in uni¬
tate ꝑsone assumptus unigenitꝰ dĩ fie¬
ret unde hoc meruit: Quod eiꝰ m̾itum p̃¬
cessit. ut ad hanc excellentiam attinge¬
ret: Idem in libro .xiii. detrinitate Gr̃a¬
ut tanta unitate. dõ uero ꝯiunctus u¬
na cum illo ꝑsona filius clĩ fieret. ul¬
lis ẽ p̃cedentib m̃itis assecutus. Si ex
quo homo ẽẽ cepit ex illo ẽ & ds. Unde
dictum ẽ. Uerbum caro factum ẽ. Hy

Expanded text:
ad confirmationem hujus opinionisIlle homo ut a Verbo Patri coaeterno in unitate personae assumptus Unigenitus Dei fieret, unde hoc meruit? quod ejus meritum praecessit ut ad hanc excellentiam attinge Item in libro XIII De Trin. Graut in tanta unitate Deo vero conjunctus, una cum illo persona, Filius Dei fieret, ullis est praecedentibus meritis assecutus; sed ex quo homo esse coepit, ex illo et est Deus. Unde dictum est: Verbu
Abbreviated transcription (Latin):
quod filius dĩ. que pꝰ erat simplicit̾ ꝑsona.
inincarnatione mauens eadem ꝑsona q̃
prĩ fuerat. fieri cõposita. suscipiendo ani¬
mam &e corpꝰ partes sui. Et qm̃ius sit ho¬
minis ꝑsona ñ tñ simplicit̃ ꝑsoria. Ala¬
net enm eadem ꝑsona que prius. S pꝰ¬
tasim ex utsq compositã. Incarnatus gͥ¬

Expanded text:
quod Filius Dei qui prius erat simpliciter persona, in incarnatione manens eadem persona quae prius, fieret composita, suscipiendo animam et corpus partes sui; et quamvis factus sit hominis persona, non tamen simpliciter persona. Manet enim eadem persona quae et prius ex tasim, ex utraque compositam. Incarnatus
Abbreviated transcription (Latin):
sita. maxime in designatiõe ꝑsone ponun¬
t᷑. In p̃clicato uͦ qñq in designatione ꝑsone.
qñq in designatione habitus. Sicut gͦ
sona illa humanata semꝑfuit. s ñ semꝑ
fuit homo. Cum gͦ de ille homo incepit
ẽe. intellige hoc dictum de natura .i. scd̾m
humanam nat᷑am incepit ẽẽ. slam ce a¬

Expanded text:
ime in designatione personae ponuntur. In praedicato vero quandoque in designatione personae, quandoque in designatione habitus. Sicut ergpersona illa humanata semper fuit, sed non semper fuit homo. Cum ergo dicitur: Ille homo incoepit esse, intellige hoc dictum de natura, id est secundum humanam naturam incoepit esse. Nam a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectus. & homo ꝑfectus. quẽ adoramus
cum pr̃e ce spũ scõ. una adoratione. cũ in¬
ꝯtaminata carne eiꝰ. ñ in adorabilem car¬
si hominẽ seꝑau̾is adõ: illi ñ credo. ñ serui¬
o. uelut si quis purpuram. uł diadema
regale iacens inueniat. nunqͥd ea cona¬
a dorare ꝯtempsit. Ita c̃e in xp̃o dño huma¬
nitatem ñ solam uł nudam. s diuinita¬
ti unitam .i. unũ filium dĩ. uerũ d̃m

Expanded text:
fectus, et homo perfectus, quem adoramus cum Patre et Spiritu sancto una adoratione cum incontaminata ejus carne, non inadorabilem carsi hominem separaveris a Deo, illi nunquam credo nec servio; velut si quis purpuram vel diadema regale jacens inveniat, numquid ea conaadorare quis contempserit. Ita et in Christo Domino humanitatem non solam vel nudam, sed divinitati un
Abbreviated transcription (Latin):
onem petri. statu gallus cantauit. s
ante scđm galli cantum. it̾um bis nega¬
uit. & ita petri crina negatio ante pri¬
mum galli cantum inchoata ẽ añ sed̾m
completa. Alii aut̃ eunͣgłiste de inchoa¬

Expanded text:
onem Petri statim gallus cantavit, sed ante secundum galli cantum bis iterum negavit, et ita trina Petri negatio ante primum galli cantum inchoata est, ante secundum completa. Alii autem Evangelistae dic
Abbreviated transcription (Latin):
si sunt: tam ip̃i qm̃ succesiores eoꝵ. ar¬
chiep̃i uocant᷑. Et qui abhiis ꝑurbes con¬
ꝓuinciales sunt orclinati. &e qui illis suc¬
cedunt usq hodie simplicit᷑ ep̃i nominã¬
tur. Inicium gͦ fidei ħntes ab apłica sede
regłam hauc metropolitane. obseruant
eccłie. ut neminem habeat pontificem.
nisi ab eadem sede missus sit. aqua pͥmus
ille fidei p̃dicator missus ẽ. Illa aũ mis¬
lio. suꝑdicti pallii largitio ẽ. Sig̃eat aut̃
torquem auream. qmͣ solebant legitime
certantes acciꝑe. Circulo enim qͦ hum̾i
ꝯstͥngunt᷑. timor et disciplina dñi incel¬

Expanded text:
psi quam successores eorum, archiepiscopi vocantur, et qui ab his per urbes comprovinciales ordinati sunt, et qui illis succedunt, usque hodie simpliciter episcopi nominantur. Initium ergo fidei habentes ab apostolica sede regulam hanc metropolitanae observant Ecclesiae, ut neminem habeant pontificem, nisi ab eadem sede missum, a qua primus illis praedicator fidei missus est. Illa autem missio, supradicti pallii largitio est, qutorquem auream, quam solebant legitime certantes accipere. Circulo autem quo humeri constringuntur, timor et disciplina Domini intel
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s uircutes semel infundunt᷑. it a om̃s
ͥ ccoꝑant᷑ insius actib. ut cum dilig̾e sit
opus appropatum caritati: nichominus
ad hoc oꝑatur fides. &cum erede sit opꝰ fid̾i.
ad hoc ip̃m oꝑatur caritas. S ꝑ hoc uidet᷑

Expanded text:
omnes virtutes simul infunduntur, ita omnes sibi cooperantur in suis actibus, ut cum diligere sit opus appropriatum charitati, nihilominus ad hoc operatur fides, ut cum credere sit opus fidei, ad hoc ipsum operatur charitas. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
usus uirtutum sunt referenda. qr unus
sione om̃s habent᷑ in habitu: ñ tñ mu
nunquid idõ ociosẽ: Non. Quia si ñ ħa
ut distinguat᷑ int̾usum &e effcm. Semꝑ
enun forcitudo facit fortem. temꝑanta
temꝑatum. prudentia prudente̾. id:
aptum. dispositum. idoneum. ꝑferre mo¬
lestias cohercere illecebras. p̃cauere in¬
sidias. licet ñ statim ꝑferat. coherceat.¬

Expanded text:
virtutum sunt referenda, quorum unus sione omnes habentur in habitu, non tamen in nunquid ideo otiosae? Non; quia, etsi ut distinguatur inter usum et effectum. Semper enim fortitudo facit fortem, temperantia temperatum, prudentia prudentem, id est aptum, dispositum, idoneum perferre molestias, coercere illecebras, praecavere insidias, licet non statim perferat, vel coerceat
Abbreviated transcription (Latin):
da hostie que iubebat᷑ offerri. Aliis aut̃¬
uidet᷑ quod ꝑseuerantia sit quiddam co¬
accidens uirtuti. qd̾ ñ ẽ uircus Ueriꝰ tñ
uidet᷑ attentius ꝯsideranti qd hoc nom̃ ꝑ¬
ꝯgruam facit locutionẽ. Quemadino¬
dum si dicat᷑ pater ẽ in congrue drita¬

Expanded text:
da hostiae quae praecipiebatur offerri. Quod autvidetur quod perseverantia sit quiddam coaccidens virtuti, quod non est virtus. Verius tamen videtur attentius consideranti quod hoc nomen pcongruam facit locutionem. Quemadmodum si dicatur: Pater est, incongrue dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
sicut uides quod ñ sequit᷑. qnͣto scientior
iste illo ingramatica. tanto scientior
ẽ illo incdialetica. & t̃n ñ tanto doctius
lius mͦ disputat de dialetica: licet iste
plus ꝑitus sit indialetica. quia fit tͣnsitꝰ

Expanded text:
vel ita: Quanto scientior est iste illo in grammatica, tanto scientior est ille in dialectica, ergo quanto doctius lius disputat modo de dialectica, licet iste plus peritus sit in dialectica. Fit enim transitus
Abbreviated transcription (Latin):
m̃bra. ñ qd̾ uideant᷑ locis. s qd̃ sentiant᷑
affectib. &e aliꝰ illuminat᷑ ampliꝰ. alius
minus. Alius omĩno caret lumine ut
quisq illuminatꝰ pio earitatis affectu
in alio actu magis. in alio minꝰ. in alio
nicħ. sic dici potest h̃re illam & aliam

Expanded text:
membra, non quod videantur locis, sed quod sentiantur affectibus, et alius illuminatur amplius, alius minus, alius omnino careat lumine, ut quisque illuminatus pro charitatis affectu, in alio actu magis, in alio minus, in alio nil; sic dici potest habere aliam, et aliam
Abbreviated transcription (Latin):
corpus dñi illi quem scit ẽẽ in mor¬
tali pecẽo. nec potest eũ ꝯuincere. Non
ius ẽ. tenetur eius ꝓuidere saluti. nec ei de¬
bet dare. unde fiat deterior. Ad hoc dicend̾
quod si ille petit. debet ei dare. Tam̃ si sci¬
at eum ẽe inmortali pecc̃e. debec eum mos¬
nere ne accipiat. quia qu ⁊ manducat¬
rat ꝓhibendus ẽ. occultus uͦ monendus.¬

Expanded text:
corpus Domini illi quem scit in mortali peccato esse, nec potest eum convincere. Ergo jus est; tenetur ejus providere saluti. Ergo non debet ei dare, unde sit deterior. Ad hoc dicendum quia si ille peccat debet ei dare; si tamen sciat eum esse in mortali peccato debet eum monere ne accipiat, quia qui indigrat, prohibendus est. » Occultus vero monendus
Abbreviated transcription (Latin):
querat anmeliꝰ faciat sacerdos q̃n ei
quem scit ẽẽ inmortali peẽto purũ pa¬
nem dat. qmͣ si porrigat corpꝰ dñi. sub
forma panis. siille pecat. respondemꝰ qͥa
peccat qñ purum panẽ porrrgit. nͦ ille
minus peccat qui sumit. putans se su¬

Expanded text:
quaerat an melius faciat sacerdos quando ei quem scit esse in mortali peccato, purum panem dat, quam si porrigat corpus Domini sub forma panis si ille peccat. Dicendum est quia peccat quando panem purum porrexit, nec ille minus peccat qui sumit putans se su