comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gata sũt suꝑme flagella: ⁊ igno¬
raui. Et id cuco d̾s qui t̾ubilis ẽ
in ꝯsiliis uindictã quã m̾ennur
in illius sci templi cõbustione mõ¬
strauit. qĩ ministris uindicte di¬
c̾et. Isti domus exasꝑans mͥ sunt.
Ultionẽ ascũario meo incipite:
ut ignis indignacõis qͥ abissũ
cordis humani cõbustinus est
ꝑtem domus int̾im absumat. ut
cũ a se desid̾abłe cculoꝵ aufri uide¬
unt. me ad ostiũ cordis sui pulsã¬
tem ꝯtẽpsisse peniteat. Per hoc gͥ
qd intemplo acadit. arregantia
nĩa ut ita diẽim. nobis infaciem
sendit. Et õimodis cauendũ ẽ
ne forte sic̾ illic sequit᷑. sp̃c fornica¬
tionis sit in medio nt̃m ⁊ int̾m il¬
lius igns ꝑuities. isti ext̾iori toci¬
ens sit foines. Sepe aũt fit ut pec¬
cator qnͣto det̾ior est. tanto defer¬
sori cecitate cor eius obtenebrascat.¬
et cum boni aliqͥd fec̾it. hoc apd̃ se
sicut ille phariseus iaccet minus
citendens qr bona q̃libet deo non

Expanded text:
gata sunt super me flagella, & ignoraui. Et idcirco Deus, qui terribilis est in consiliis, vindictam quam meremur, in illius sancti Templi combustione monstrauit, quasi ministris vindictæ diceret. Isti domus exasperans mihi sunt. Vltionem a sanctuario meo incipite, vt ignis indignationis, qui abyssum cordis humani combusturus est partem domus interim assumat, vt cum a se desiderabile oculorum auferri viderint, me ad ostium cordis sui pulsantem contempsisse pœniteat. Per hoc ergo quod in templo accidit, arrogantia nostra, vt ita dixerim, nobis in faciem respondit. Et omnimodis cauendum est, ne forte, sicut illic sequitur, spiritus fornicationis sit in medio nostrum, & interim illius ignis pernicies, isti exteriori totiens sit fomes. Sæpe autem fit vt peccator quanto deterior est, tanto densiori cæcitate cor eius obtene brescat, & cum boni aliquid fecerit, hoc apud se, sicut ille Pharisæus, iactet, minus attendens quia bona quælibet Deo non
Abbreviated transcription (Latin):
tes: conabunt᷑ eum cassis belorũ
acuminib ꝑfod̾e. Qd si se subd̾et
t̾re: ranaꝵ sup eũ multitudo horri¬
bilis desilire iidebat᷑. S et uoces
publice ab eo audiebant᷑: exꝓbran¬
tiũ ⁊ dicentiũ. Martinus ꝙ expeti¬
sti. nichilt̾ pot̾it subuenire: qr m̃is
es ditiomibz mancipatus. S ille
ad hec fident̾ ĩmobilis. signũ cru¬
cis opponẽs: t̾ribilit̾ eos ꝑ aera te¬
nersi effugabat. Post has autem
uacuas et manes ĩmissiones. cũ
uid̾et iinicus eũ se sibi uĩndicare
non posse: dolis esi temptaut illu¬
d̾e. Componens aũt se inspeciem
uet̾ani: uenit ad eũ dicens. Ego
sum martinuis: ꝙ̃ inuocas. Sur¬
ge. et adora coram me: siuis recipe
sanitatem. Cui ille ait. Si tu es
dompnus maitinus: fac suꝑ me
signũ crucis. et credam. At ille audi¬
to nõie signi sibi semꝑ contrarii:
tamꝙ̃ fumus euanuit. Post hec
cutem stans ad pedes gl̾iosi dõpni.
fcũs est instupore m̃tis: et uidit be

Expanded text:
tes, conabantur eum cassis telorum acuminibus perfodere. Quodsi se subderet terrae, ranarum super eum multitudo horribilis desilire videbatur, sed et voces publice ab eo audiebantur exprobrantium et dicentium: 'Martinus, quem expetisti, nihil tibi poterit subvenire, quia nostris es ditionibus mancipatus'. Sed ille ad haec fidenter immobilis signum crucis opponens, terribiliter eos per aera tenerum effugabat. Post has autem vacuas et inanes inmissiones, cum videret inimicus, ut eumsibi vindicare non posse, dolis eum temptavit inludere. Conponens autem se in speciem veterani venit ad eum, dicens: 'Ego sum Martinus, quem invocas; surge et adora coram me, si vis recipere sanitatem'. Cui ille ait: 'Si tu es domnus Martinus, fac super me signum crucis, et credam'. At ille, audito nomine signi sibi semper contrarii, tamquam fumus evanuit. Post haec autem stans ad pedes gloriosi domni factus est in stupore mentis, et vidit be
Abbreviated transcription (Latin):
mẽdela. qm̃ fidelit̾ fu̾it inquisita:
Nam uidi mulierem a dissint̾ia
ꝑ quinq menses grauit̾ laboran¬
tem. ita ut cũ necessitas cõmone¬
ret. int̾ manus ad loca necessaria
transferretur. q̃ simul ⁊ ꝯfortatio¬
nem cibi. ⁊ u̾tutem corpusculi st̃
aut post nocturnas tenebras die
abrasum bĩ tumuli pulu̾em. et
reme diũ hausisse simul ⁊ poculum.
eamqz doini ꝓpriis gressibz fuisse
redditam. que ueniens ab aliis
fu̾at sustentata.

Expanded text:
medela, quam fideliter fuerit inquisita? Nam vidi mulierem a dysenteria per quinque menses graviter laborantem, ita ut cum necessitas commoveret, inter manus ad loca necessaria transferretur, quae simul et confortationem cibi, et virtutem corpusculi supeautem post nocturnas tenebras die, abraso beati tumuli pulvere, et remedium hausisse simul et poculum; eamque domi propriis gressibus fuisse redditam, quae veniens ab aliis fuerat sustentata.
Abbreviated transcription (Latin):
igitur tem¬
pore reliccis
scolis beato
me uiro uim¬
xi: paucos
post dies
euntem ad eccłiam sequelum᷑.
Int̾ĩm ei semimudus hiberius
mensibz pauper cicuitit: orans¬
sibi uestimentum dari. Tũc ille
arcessito archidiacono: iussit
algentem sine dilatione uestrri.

Expanded text:
igitur tempore relictis scholis beato me uiro iunxi, paucos post dies euntem ad ecclesiam sequebamur. interim ei seminudus hibernis mensibus pauper occurrit, oranssibi uestimentum dari. tunc ille arcessito archidiacono iussit algentem sine dilatione uestiri
Abbreviated transcription (Latin):
Eo plane ut erpti su .xui.
mus ĩmnutam ad tẽpus
gñum multiplici incede reꝑauit.
Ubi postea ad psendo foꝵ mona¬
stem ip̃ius adductum iuergium¬
num et priusqmͣ luen atring̾et
fuisse curatum.

Expanded text:
ed plane, ut experti sumus, mminutam ad tempus gratiam multiplici mercede reparavit. Vidi postea ad pseudoforum monasterii ipsius adductum energumenum, et prius quam limen attingeret, fuisse curatum.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi apparentem ⁊ colloquentẽ ud̾e
meruerũt. Qd̾ et multis aliis datũ
est teste paulo qr iuusus est plusqmͣ
qͥngentis fr̃ib simmul. Certe et hoc
maitinus assecutus est qd̃ ulłi alii
martino testimoniũ phibens. plu
aliquo unꝙ̃ aliqua scriptura autẽ¬
tica ꝓtestetur. Demq si quis obici¬
at ꝙ in umbra petri ponebantur ĩ¬
sirm et sanaibant᷑. et nos destra

Expanded text:
sibi apparentem & colloquentem videre meruerunt: quod & multis aliis datum est, teste Paulo, quia visus est plus quam quingentis fratribus simul: Martinus assecutus est, quia nulli alii Martino testimonium praebens, plualiquo unquam aliqua scriptura authentica protestetur. Denique si quis objiciat, quia in umbra Petri ponebantur infirmi, et sanabantur; et nos de stra
Abbreviated transcription (Latin):
dẽtulit. Post quartam autem
diem sollempnitatis tẽ. dũstans
ad pedes oraret: spectante populo
directi sunt digiti eius. Uidit q
oĩs ꝯuentus plebis magnalia di:
qualit̾ inficiebatur manus a san¬
guine. ascendebat qr gradatim per
arentes uenas. Et ita erat manꝰ
bibula: ut putares spongiã diu
aridam limphis. miectum sitient᷑
haurire liquorem. Repletis ergoue¬
nis. roboratis q nerius: nbescẽte
cute. pallidã manũ extulit sanam.

Expanded text:
detulit. Post quartam autem diem solemnitatis beatae, dum stans ad pedes oraret, spectante populo directi sunt digiti ejus; viditque omnis conventus plebis magnalia Dei, qualiter inficiebatur manus a sanguine, ascendebatque gradatim per arentes venas, et ita erat manus bibula, ut putares spongiam aridam limphis iniectam sitienter haurire liquorem. Repletis ergo venis roboratisque nervis, rubescente cute, pallidam manum extulit sanam.
Abbreviated transcription (Latin):
non audieris. Neq enim absqr di¬
umo consilio. istuismodi exemplũ
b̃s euͣngelista sacus lict̃is ꝓculisset:
insi ut ex hiis humana mens eni¬
diretur. naufragioꝵ atq serpenti¬
ur casus. et sicut apłs refert. qui
nuditate. fame. latrons̃qz ꝑiculis
głiatur. omma bec scĩs homimbr¬
acq oĩb. ad ppetiendum qui dẽ
esse comuma: s hus tollerandis.
atq uincendis. p̾cipuam semper
iustoꝵ fuisse uͥtuten. dum poĩa
temptamenta pacientes. semper
iuicti. tanto fortius uincerent.
quanto grauius ꝑtulissent Un¬
de hoc qd̾ ad martim infrrimtatẽ
nitatur plenũ est dignitatis et
głie: si quidem ꝑiculosissimo ca¬
su temptatus enicit. Ceteꝵ omis¬
sum a me in libello illo ꝙ̃ de iita
illius scripsimus uemo miretur:
cum ibidem sim ꝓfessus. me non
oĩa illius facta coplexum. qr si ꝑ¬
sequi unũsa uoluissem: mimen¬
sum uolumen legentibz edidissẽ
Neq sunt tam ꝑua que gessit. ut

Expanded text:
non audieras. neque enim absque dinon audieras. neque enim absque diuino consilio istius modi exemplum beatus Euangelista sacris litteris protulisset, nisi ut ex his humana mens erudiretur naufragiorum adque serpentium casus, et, sicut Apostolus refert, qui nuditate et fame latronumque periculis gloriatur, omnia haec sanctis hominibus ad perpetiendum quidem esse communia, sed his tolerandis adque uincendis praecipuam semper iustorum fuisse uirtutem, dum per omnia temptamenta patientes et semper inuicti tanto fortius uincerent, quanto grauius pertulissent. unde hoc, quod ad Martini infirmitatem uocatur, plenum est dignitatis et gloriae, siquidem periculosissimo casu temptatus euicerit. ceterum omissum hoc a me in libello illo, quem de uita illius scripsimus, nemo miretur, cum ibidem sim professus me non omnia illius facta conplexum: quia si persequi uniuersa uoluissem, inmensum uolumen legentibus edidissem. neque enim sunt tam parua, quae gessit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
chil mali patiebatur. Illi autẽ subi¬
to casurum: et moriturũ eum pu¬
tabant. S cum uident nichil ma¬
li conting̾e ei: conu̾tentes se dice¬
bant eum deun esse. Alicquin. uł
hoꝵ eremplo. õun mortaliũ infe¬
licissime ꝑfidiam tuam. crargue¬
re ip̃e debueras: ut si tibi scandalũ
mouerat ꝙ maitinus flãma igͥs
iudebatur actactus. hunc rursum
attactum. ad merita illius et uir¬
tutem referres: q entumseptusi¬
gnibz non perisset. Agnosce enmi
miser. agnosce qd nescis. omnes
feir scõs magis insignes ꝑiculoꝵ
suoꝵ fuisse untutibr. Dides quide
petium side potentem. reꝵ obstan¬
te natura mare pedibz suꝑgresũr
et instabiles aquas corpores p̃sis¬
se uestigio. S nou ideo minor mͥ
uidetur gentium p̾dicator: quen
rectituit. Itq haud scio scio an pene
plus fuit uirisse in ꝓsundo: aun supͣ
maris ꝓfunda tnͣssisse. S⁊ hee tu ut
arbitror stulte noti leg̾as: aut lecta

Expanded text:
ihil mali patiebatur. illi autem subiihil mali patiebatur. illi autem subito casurum et repente moriturum eum putabant, sed cum uiderent nihil mali contingere ei, conuertentes se dicebant eum Deum esse. adquin uel horum exemplo, omnium mortalium infelicissime, perfidiam tuam coarguere ipse debueras, ut si tibi scandalum mouerat, quod Martinus flamma ignis uidebatur adtactus, hunc rursum adtactum ad merita illius et uirtutem referres, quod circumsaeptus ignibus non perisset. agnosce enim, miser, agnosce quod nescis, omnes fere sanctos magis insignes periculorum suorum fuisse uirtutibus. uideo quidem Petrum fide potentem rerum obstante natura mare pedibus supergressum et instabiles aquas corporeo pressisse uestigio. sed non ideo mihi minor uidetur gentium praedicator, quem restituit. adque nescio an paene plus fuerit uixisse in profundo an supra maris profunda transisse. sed haec tu, ut arbitror, stulte, non legeras aut lecta
Abbreviated transcription (Latin):
Esterna
die cum
ao me pleriq
monachi uenis¬
sent:uit fabulas iuiges longil¬
q sermonem mentio incidit li¬
belli mei quem de uita beati uiri
martini edidi. studioseq euma
multis legi libentissime audie¬
bam. Intea indicatur mͥ. dirisse
quenidam malo sp̃u suscitatum:
cur maitinus qui mortuos susci¬
tasset. flaminas domibz depulis¬
set: ip̃e nuꝑ adustus incendio pe¬
nculose fuisset obnoxius passio¬
n. Oistum quisquis est miser.
Iudeoꝵ in u̾bis eius ꝑ fidisa et
dicra aoguoscimmus: qui in cuice
positum dñm hiis u̾bis increpa¬
lunt. Alios saluos fecit: se ip̃m
saluum face non potest. Uere pla¬
quisqͥs es: martinus ideꝯ non po¬
tens. ideo non scũs. qr est ꝑiclita¬
tus incendio: Obeatum: ⁊ ꝑ oĩa
simlem apłis eciam in huis cõui¬
cus iurũ. Nempe boc et de paulo gen¬
tiles cum iupera iomordisset:
sensisse referuutur. Hic homo debet
bonncida esse: quem saluũ factũ
de man. fata uiuere non sinerunt.
At ille excussa iupera mugnem: in¬

Expanded text:
esterna die, cum ad me plerique monachi uenissent, inter fabulas iuges longumque sermonem mentio incidit libelli mei, quem de uita beati uiri Martini episcopi edidi, studioseque eum a multis legi libentissime audiebam. interea indicatur mihi dixisse quendam malo spiritu suscitatum, cur Martinus, qui mortuos suscitasset, flammas domibus depulisset, ipse nuper adustus incendio periculosae fuisset obnoxius passioni. o istum, quisquis est, miserum! Iudaeorum in uerbis eius perfidiam et dicta cognoscimus, qui in cruce positum Dominum his uerbis increpabant: alios saluos fecit, se ipsum saluum facere non potest. uerquisquis es, Martinus ideo non potens, ideo non sanctus, quia est periclitatus incendio? o beatum et per omnia similem Apostolis etiam in his conuiciis uirum! nempe hoc et de Paulo gentiles, cum eum uipera momordisset, sensisse referuntur : hic homo debet homicida esse, quem saluum factum de mari fata uiuere non siuerunt. at ille excussa uipera in ignem n
Abbreviated transcription (Latin):
lensim oratoriũ. cuiꝰ altare
scĩ confessoris manus alma sa¬
ciunt. dũ pleriq bñficia expeti¬
tudinem nocte tota iugilans re¬
timusset: mane facto ut lur red¬
dita est mũdo. ip̃e absolutis g̾sc̃ib
ppło teste incoluiis exilunt .xix.

Expanded text:
lensim oratorium, cuius altare sancti confessoris manus alma sacravit, dum plerique bui altitudinem nocte tota vigilans retinuisset, mane facto, ut lux reddita est mundo, ipse absolutis gressibus, populo teste, incolumis exsilivit.
Abbreviated transcription (Latin):
illud monastern lunen attinge¬
ret: redimendis id captuus con¬
tunio deputauit. Et cumei sug¬
g̾e̾retur a fratrib ut aliquid ex
eo in sumptu monasteru reser¬
multis de esse uestitum. nos in qͥt
eccłia et pascat et uestiat. dũ me¬
do nichil nr̃is usibz quesisse uide¬
amur.

Expanded text:
illud monasterii limen adtingeret, redimendis id captiuis continuo deputauit. et cum ei suggereretur a fratribus, ut aliquid ea eo in sumptum monasterii resermultis deesse uestitum: nos, inquit, ecclesia et pascat et uestiat, dum nihil nostris usibus quaesisse uideamur.
Abbreviated transcription (Latin):
collectus est. ⁊ adscolam positus ⁊
onmiẽ psalmoꝵ seriem memorie
cõmendauit. Quem d̾s ꝑfectum
efficiens clicum: multos ĩposteꝵ

Expanded text:
collectus est, et ad scholam positus, omnem psalmorum seriem memoriae commendavit. Quem Deus perfectum efficiens clericum, per multos in poste
Abbreviated transcription (Latin):
lgum quemdam in seno¬
uico auns singulis grando
uastabat. Compulsi extremis n¬
malis ncole a martino auxiliũ
poposcerunt. Missa per cuispitui
p̾feitorium uirum satis fida lega¬
cio cuius agros spãcialit̾ grano
qũ cet̾oꝵ assueu̾at ꝓcella ppłari.
Sed facta sibi orone maitinus
ita uiũsam penitus liberauit ab
ingnente peste regioneni ut per
iugniti annos quibz postra man¬
sit in corpore grandinem in illis
locis nemo ꝑtulerit. Qd ne fortur¬
tum esle. et non potius martino
p̾stitum pntaretur: eo anno quo
ille de functus est rursum incubu¬
it rediuina potestas. Adeo sensit
et mundus nin fidelis excessu
ut cuiꝰ iuta iure gaudelat eiꝰdem
mortem lugẽt. Cetez si adhec ꝓ¬
lunda que dicumis testes cciam
infirmor auditor ereg̾it.: ñ unũ
et totam intestimoniũ untutis
ex ꝑte senonĩ aducrabo regionẽ
auspicu illiuis filio. honorato et re¬
ligioso uiro fuisse sermonem. qui
lec nobis tamꝙͣ incompta refere¬
bat. Et cum futuris ꝓuentibus

Expanded text:
gum quemdam in Senonico annis singulis grando vastabat. Compulsi extremis malis incolae a Martino auxilium poposcerunt, missa per Auspicium praefectorium virum satis fida legatione, cujus agros specialiter gravior quam caeterorum assueverat procella populari. Sed facta ibi oratione Martinus ita universam penitus liberavit ab ingruenti peste regionem, ut per viginti annos, quibus postea mansit in corpore, grandinem in illis locis nemo pertulerit. Quod ne fortuitum esse et non potius Martino praestitum putaretur, eo anno quo ille defunctus est rursus incubuit rediviva tempestas: adeo sensit et mundus viri fidelis excessum, ut cujus vita jure gaudebat, etiam ejusdem mortem lugeret. Caeterum si ad haec probanda quae diximus testes etiam infirmior auditor exegerit, non unum et totam in testimonium virtutis expertae Senonum advocabo regionem.Auspicii illius filio, honorato et religioso viro, fuisse sermonem; qui haec nobis tamquam incomperta referebat, et cum futuris proventibus
Abbreviated transcription (Latin):
Ulti em̃ sunt qui uͥtutes sc̃i
martim. uel stante u̾su uel
stilo ꝓsaico conscripfunt. Ex qͥb
pͥmus ille seuerus sulpicius: cui
tantus feruor amoris fuit ĩ scm̃
dei. ut eo adhuc degente scło. unũ
librũ demiabilib uite eius scubet
Ex inde post transitũ beati uiri du
os scripsit: quos dialogos uoluit
uocitari. In quib nõnulla de u̾tu¬
tib beremitaꝵ anachoretar ue re¬
fe̾nte postumiano inseruit: sedin
nullo inferiorẽ nt̃m potuit reꝑire
martinũ. Quem apłis scĩs qr pri¬
orib exequauit: ita ut ⁊ diceret.
felicẽ quidẽ greciam q̃ meruit au¬
dire apłmi p̾dicantẽ: s nec gallias
a xp̃o d̾elictas. quibus donauit
babere martinum.

Expanded text:
ulti sunt qui virtutes S. Martini vel stante versu vel stylo prosaico conscripserunt, de quibus primus ille Severus Sulpicius, cui tantus fervor amoris fuit in Sanctum Dei, ut eo adhuc degente in saeculo unum librum de mirabilibus vitae ejus scriberet: exinde post transitum beati viri duos libros scripsit, quos Dialogos voluit vocitari; in quibus nonnulla de virtutibus eremitarum anachoretarumque, referente Postumiano, inseruit: sed in nullo inferiorem nostrum potuit reperire Martinum, quem apostolis sanctisque prioribus exaequavit, ita ut etiam diceret, Felicem quidem Graeciam, quae meruit audire Apostolum praedicantem; sed nec Gallias a Christo derelictas, quibus donavit Dominus habere Martinum.
Abbreviated transcription (Latin):
iam indisciuuine mortis babet᷑.
sancci sepulcri benediccõnem ex¬
petiit. Tunc transinissum est ei
de aqua: qua b̃s̃ tumulus in pa¬
scba dm̃ est ablutus. Deniq deli¬
butus ex ea nulueribr: ip̃a ex inde
cis: sanata est.

Expanded text:
am in discrimine mortis haberetur, sancti sepulcri benedictionem expetiit. Tunc transmissum est ei de aqua, qua beati tumulus est in Pascha Domini ablutus . Denique delibutis ex ea vulneribus, ipsa exinde cis, sanata est.
Abbreviated transcription (Latin):
slrtabo et illud qualit̾ dya¬
bolice artis insame: adeuis
basilicam demident᷑. Quidã aqui¬
lmnus nõie. dũ uenationẽ cum pa¬
te suo in silius francie ex̃c̾et: pauo¬
rem pessimũ ininnco insidiante
incurit. Erat eñ ei tremor cordis:
et interea uidebat᷑ ersensis. Pen¬
tes u̾o eius. intelligens eũ diabo¬
li ĩunssione multari: ut mos rusti¬
cor labet. a sortilegis ⁊ anolis li¬
gamenta ei ⁊ potiones deferetant.
S cũ nichil uasent: ex more scĩ
martim aurilia. ꝓmpti. dolore co¬
gente. requirũt dicentes. Potest
hic insidaꝵ nuidare maliciã: qui
decerit mubramnt audimmus
falso religionis uõie adoratam.

Expanded text:
rabo et illud, qualiter diabolicae artis insaniae ad eius basilicam denndentur. Quidam Aquilinus nomine, dum venatione cum patre suo in silvas Franciae exerceret, pavorem pessimum, inimico insidiante, incurrit. Erat enim ei tremor cordis, et interea videbatur ex sensu. Parentes vero eius intellegentes, eum diaboli inmissione mulcari, ut mos rusticorum habet, a sortilegis et hariolis ligamenta ei et potiones deferebant. Sed cum nihil valeret ex more, sancti Martini auxilia prumpti, dolore cogente, requirunt, dicentes: 'Potest is insidiis nudare malitiam, qui detexit umbra, ut audivimus, falso religionis nomine adoratam.
Abbreviated transcription (Latin):
ni. Et item. Confaebor tibi dñe:
qm̃ iratus es mͥ. ⁊ cetn. Et qr per
mat̾iale templũ dedit sp̃nalib
significationẽ ut sugiant a facie
artus. id qd̾ illic punttit᷑ supplice

Expanded text:
ui. Et item. Confitebor tibi Domine, quoniam iratus es mihi, & cætera. Et quia per materiale templum dedit spiritualibus significationem, vt fugiant a facie arcus, id quod illic præmittitur, supplice
Abbreviated transcription (Latin):
met ip̃o ha est in sus scis ossib
talic ꝑtulit q̃ ingente audienti¬
bz borrorem incuciant Nam ut eu¬
sebius in mid: timo hystoriaꝵ li¬
bro ne trat scm̃ eius sepulcrum
apd̃ sebastem positũ ingauicon¬
freg̾unt. Tunc ossa cour̾unt. q̃
t̾reo pulmi ĩn iscuatut. ⁊ta per
nutu reperta colleg̾urit. At sepl̃
inchinasset. ydolũ adorasse uid̾et᷑.
Ipa aux dñi diu indeoꝵ celatas

Expanded text:
metipso, hoc est in suis sanctis ossibus talia pertulit, quæ ingentem audientibus horrorem incutiant. Nam vt Eusebius in XI. Historiarum libro narrat, Sanctum eius sepulchrum apud Sebastem positum pagani confregerunt, tūc ossa combusserunt, quæ terreo pulueri immiscuerunt, & ita per nutu reperta collegerunt. Ad sepulcinclinasset, idolum adorasse videretur. Ipsa Crux Domini diu Iudæorum celata
Abbreviated transcription (Latin):
qr bis aut t̾cio de sola gli¬
̾fr̃ãs. ⁊ picula sedata nartauimꝰ
qualit᷑ cuidam peunti imp̃o mor¬
tis p̾cipitio b̃s̃ pontifer muccat᷑
sustentaculũ p̾buisset enoluam.
mmonius quidã. agẽs uices¬
sc̃e basilice dũ de cena madefactus
uio ueniret: de excelsa iupe q̃ me
diũgit᷑ inunnco impingente p̃cipi¬
tat᷑. Erat aũt ꝓfinidũ loci illius:
et deorsum sine alaꝵ remigio uo¬
litaret: sc̃i martim auxiliũ ꝑ sin¬
gula descensions sue mom̃ita cla¬
malnit. Tũc qĩ manib alioꝵ de
iumento suo excussus: suꝑ arbo¬
res que ualli merant deicit᷑. Et
sic paulatun ꝑsingulos ninos
descensus: sine mortis ꝑitulo ad
t̾ram usqz puenit Tam̃ ut opus
insidiatoris ñ usq quaq uid̾etur¬
cassatũ qd̾ fu̾at nichoatũ: inum
pedem eius leuit̾ lesit. S nemene
adgłiosi dompni templũ: or̃om
incumbens. ommem uum doloris

Expanded text:
 bis aut tertio de sola glorifactas et pericula sedata narravimus, qualiter cuidam pereunti in ipso mortis praecipitio beatus pontifex invocatus sustentaculum praebuissetAmmonius quidam agens sanctae basilicae, dum de coena madefactus vino veniret, de rupe excelsa, quae viae conjungitur, inimico impingente, praecipitatur. Erat autem profundum loci illius fet deorsum sine alarum remigio volitaret, sancti Martini auxilium per singula descensionis suae momenta clamabat. Tunc quasi manibus aliorum de jumento suo excussus, super arbores, quae valli inerant, dejicitur. Et sic paulatim per singulos ramos descendens, sine mortis periculo ad terram usque pervenit. Tamen ut opus insidiatoris non usquequaque vidcassatum, quod fuerat inchoatum, unum pedem eius leviter laesit. Sed veniens adgloriosi domni templum, orationi incumbens, omnem vim doloris
Abbreviated transcription (Latin):
Pudturnacensem u̾ocio¬
mamnci t̾ritorii uillã. q̃ nũc
in ip̃uis sc̃e basilice ditionib retine¬
tur. mulier quedã diuturna cecita¬
te detenta. et semo p̾grauata. ad
orsitorium ille ip̃ius residens. dum
stipem quereret. ac assidue nomen¬
scĩ martim inuocaret: quadã necte
dm̃ca cepunt cculi eius a dolore cõ¬
pungi. Tunc illa ꝓstrata corã sc̃o
et pauli habentur. S⁊ hec asserebat.
uͥtute se scĩ antistitis fuisse sana
quos celo pares miraculis donn¬
nis equales reddit in t̾cis. .xiii.

Expanded text:
pud Turnacensem vero Cenomanici territorii villam, quae nunc in ipsius sanctae basilicae ditionibus retinetur, mulier quaedam diuturna caecitate detenta, et senio praegravata, ad oratorium villae ipsius residens, dum stipem quaereret, ac assidue sancti Martini nomen invocaret, quadam nocte Dominica coeperunt oculi ejus a dolore compungi. Tunc illa prestrata coram sancto et Pauli, habentur: sed hvirtute sancti antistitis fuisse sanatquos caelo pares, miraculis Dominus aequales reddit in terris. 13.
Abbreviated transcription (Latin):
mis ꝓccd̾em ad cõmiũ ip̃a dic ad
sertam. ¶Lsum est et hoc infere
lectiomi: qualit̾ me d̾s arguerit ne
anite me ꝑmitt̾em stultos ⁊ faciles
de beatis sollempniis obtrectare.
In crstino cũt post ꝙͣ ꝯualui. die
dm̃co ad missam uemens: uolẽs
ille nescio quis rustice festin ⁊ ubu
deꝓuieret: multi eñ de nr̃is mrid̾e ce¬
punt. dicentes. Melius suiss tac̾eͤ:
qm̃ sic inculte loqui. Nocte auͣt inise¬
cuta: iudi uirũ dicentem mͥ. De mi¬
sterus dei: nequaꝙͣ disputandũ.
Testor deuin qr lic ame non est cõ

Expanded text:
mis procederem ad convivium ipsa die ad sextam. Visum est et hoc inserere lectioni, qualiter me Deus arguerit, ne ante me permitterem stultos et faciles de beatis solemnibus obtrectare. In crastino autem, postquam convalui, die dominico ad missam veniens, nolens ille nescio quid rustice festiva verba depromeret, multi eum de nostris inridere coeperunt, dicentes: 'Melius fuisset tacere quam sic inculte loqui'. Nocte autem insecuta vidi virum dicentem mihi: 'De mysteriis Dei nequaquam disputandum'. Testor Deum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
S dompne maitine: saintatẽ a te
non torm̃ta quesiui. Quamsi ñ
mereor: uel doloribz non affligar.
Cũq nos cum fletib cutustan¬
tes bi p̾stolaremur aduentũ. et
uri t̾ hec sc̃a sollempnia ag̾entur:
oblatis suꝑ altare sacris mun̾ib
palla ex more ocoptum. molliũtur
ꝯtracture neruoꝵ: et disrupto post
in fumi poplitem corio. defluente
sanguinis riuo. pedem extendit
incolumem. Qd uidens ego: deo
oim̃potenti gr̃as agens. liruma
fletib madẽfacta in hac ad ppsin
om̃is abscedat: qr b̃s ꝯfessor no¬
biscum mnbñtat. Nec oĩo credite
dẏabolo: qui nichil unqm̃ ꝓtulit
uer Ille ab micio mendae est: et
in u̾itate non stenit. Ne aũt uda
dicente: oim luctus laxant᷑ ĩgau¬
diũ. Ip̃e ⁊̃ infurmus coram nobis
assinrgens: in pedes ꝯstitit absolu¬
tus. Didens aut hec oĩs ppl̾s. ince¬
lũ clamore p̾lato: pandebat dicẽs
Gl̾ia in excelsis deo: qui sit̾ quontã
pastores aragłico lummine. ita nos

Expanded text:
O domne Martine, sanitatem a te, non tormenta quaesivi. Quam si non mereor, vel doloribus non affligar. Cumque nos cum fletibus circumstantes beati praestolaremur adventum, et inter haec dum sancta solemnia agerentur, oblatis super altare sacris muneribus, palla ex more cooperto, molliuntur contracturae nervorum, et disrupto post infirmi poplitis corio, defluente sanguinis rivo, pedem extendit incolumem. Quod videns ego, Deo omnipotenti gratias agens, liminaque fletibus madefaciens, in hac ad populum omnis abscedat, quia beatus Confessor nobiscum inhabitat, nec omnino credite diabolo, qui nihil unquam protulit verum. Ille ab initio mendax est, et in veritate non stetit . Me autem ita dicente, omnium luctus laxatur in gaudium. Ipse etiam infirmus coram nobis assurgens, in pedes constitit absolutus. Videns autem haec omnis populus, in coelum clamore prolato, plaudebat dicens: Gloria in excelsis Deo, qui sicut quondam pastores angelico lumine, ita nos
Abbreviated transcription (Latin):
ing̾ssi suiꝰ. Cumq ĩ quodã
mantibr alus uͥa esse fidelit᷑ retu¬
lit. Naiogialo. iulla est: in hoc t̾ri¬
torio sita. Quam cũ scũs m̃tinus
adhuc supstes incorpe adiret: ob¬
uiũ habuit nirũ exhibentẽ aquam
cũ uasculo. Enit em̃ pudeus ille
de quobec er hibebat situs mualle.
quasi mille passus auilla. Ex eo
incole haustam defẽbant aquam.
Tunc ait uir dei: hõi aquã ferenti.
Queso dilectissime. ꝯtine manũ tu¬
am: et huic a sello cru isedeo pau¬
lulum aque adbibendũ indulge.
Qui ait. Si necessariũ ducis aĩal
tuũ adaquare: accede ad puteum

Expanded text:
mque in quodam mantibus aliis vera esse, fideliter retulit. Naiogialo villa est in hoc terreturio sita, ad quam cum sanctus Martinus adhuc superstes in corpore adiret, obvium habuit virum exhibentem aquam cum vasculo. Erat enim puteus ille, de quo haec exhibebat, situs in valle quasi mille passus a villa, ex eo incolae haustam deferebant aquam. Tunc ait vir Dei homini aquam ferenti: 'Quaeso, dilectissime, contene manum tuam et huic asello, quem sedeo, paululum aquae ad bibendum indulge'. Qui ait: 'Si necessarium ducis animal tuum adaquare, accede ad puteum
Abbreviated transcription (Latin):
git: cucurtit pat̾ ad eccłiam. ne ꝓ¬
les absq baptismo fungetur. Qui
baptizatus. nec confortatus corpe
p̾ter illud sp̃uale remediũ. iam
suffossis cculis. iam palpebris la¬
xatis atq demissis iam nullil fla¬
tũ spiaiminis habens: suꝑbeatum
sepulcrũ patre eulante deponitur.
Nec defuit u̾tus illa celestis: que

Expanded text:
git, concurrit pater ad eclesiam, ne prolis absque baptismo fungeretur . Qui baptizatus nec confortatus corpore praeter illud spiritale remedium, iam suffossis oculis, iam palpebris laxatis atque demissis, iam nullum flatum spiraminis habens, super beatum sepulchrum, patre heiulante, deponitur. Nec defuit virtus illa caelestis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
S quid timeo rusticitatẽ meã. cũ
dñs redemptor ⁊ d̾s nr. ad destruẽ¬
dam mũdane sapĩe uanitatem. ñ
oratores s piscatores. nec philoso¬
phos s rusticos pͥelegit: Confidim
ergo orantibz uobis: qr et si non
potest pagnian sermo incultus
ornare. fuciet eam głiosus anti¬
stes p̾claris uͥtutib eluc̾e.

Expanded text:
 quid timeo rusticitatem meam, cum Dominus Redemptor et Deus noster, ad destruendam mundanae sapientiae vanitatem, non oratores, sed piscatores; nec philosophos, sed rusticos praeelegit? Confido ergo orantibus vobis, quia etsi non potest paginam sermo incultus ornare, faciet eam tamen gloriosus Antistes praeclaris virtutibus eluce
Abbreviated transcription (Latin):
siran si pot̾imꝰ mĩam ꝓmeren. Et
m̃tu iusticie lapidẽ hũc ar pleta¬
mur supolicit̾ obsecintes ut nudi¬
coram supnduidice turpitudore

Expanded text:
Et menta justitiae, lapidem hunc amplectamur, suppliciter obsecrantes, ut nudicoram superno judice turpitudo re
Abbreviated transcription (Latin):
aidiciamus qr ualde nobis necesse
est ut flagello pt̾riti ⁊ũtamus ios
ñas ĩuias testĩomoꝵ dei ne forte
dicatur de nobis. curaumiꝰ babilonẽ
et nron est sanata neqz ꝑ ignẽ. ⁊ iam
nor ut in matĩalem domũ sz ui illoc

Expanded text:
adjiciamus, quia valde nobis necesse est, ut flagello pertriti, convertamus vias nostras in vias testimoniorum Dei, ne forte dicatur de nobis: Curavimus Babylonem, et non est sanata, neque per ignem , et jam non ut in materialem domum, sed in illos,
Abbreviated transcription (Latin):
Dam p̾sens et suꝑ alixxxi.¬
lim ultio diuina ꝓcesserit.
qui in sca porticu ꝑiurau̾it: ad cõ¬
primendã ꝑfidoꝵ audatiã. non
silebo. Cũ ad matriculam illã. ꝙ
scũs suo bñficio deuotoꝵ elemo¬
sims pascit. cotidie a fidelib neces¬
saria tribuant᷑. ꝯsuetudinẽ bene¬
dicti paupes habent. ut eũ multi
ex hus ꝑ loca discesẜint. custodem
mibi d̾elinqnͣt. qui qd̃ fu̾it obla¬
tũ accipict. Quidã gͦ deuotus:
unũ triantẽ m̃cedis intuitu detu¬
lit. Quẽ custos lori collectũ: fĩb
occultare non metint. Conuen¬
entes aũt paupes ad sextã: scisci

Expanded text:
am praesens et super alium ultio divina processerit, qui in sanctam porticum periuraverit, ad conpremendam perfidorum audaciam non silebo. Cum ad matricolam illam, quam sanctus suo beneficio de devotorum elymosinis pascit, cotidie a fidelibus necessaria tribuantur, consuetudinem benedicti pauperes habent, ut, cum multi ex his per loca discesserint, custodem inibi derelinquant, qui quod fuerit oblatum accipiat. Quidam ergo devotus unum triantem mercedis intuitu detulit; quod custus loci collectum fratribus occultare non metuit. Convenientes autem pauperes ad sextam, scisci
Abbreviated transcription (Latin):
nitatem uiri głiosi spectare nolui.
Ideo me uirtus eius allidit. Qua
de re rego uos fidelissimi xp̃iam
qui deũ timetis. subuenite igno¬
mucie mee: subuemte opp̾sso et
debili. Et si timor dei manet: me
usq ad scm̃ locum deportate. Ig̾
cum hec amultis p̾t̾euntibr i¬
ploraret: quidam plaustro suo
suppositum. usq ad sc̃am basili¬
cam dirxit. Ubi triduana orone
ꝯtuuans: redintegratis pedib
rncolumis abscessit

Expanded text:
nitatem viri gloriosi spectare nolui, ideo me virtus eius allidit. Qua de re rogo vos, fidelissimi christiani, qui Deum timetis, subvenite ignorantiae meae, subvenite oppresso et debili et, si timor Dei manet, me usque ad sanctum locum deportate'. Igitur cum haec multis praetereuntibus imploraret, quidam plaustro suo superpositum usque ad sanctam basilicam duxit. Ubi triduana oratione continuans, redintegratis pedibus, incolomis abscessit
Abbreviated transcription (Latin):
tabat. S non fuit aminus ibi
consistere: ubi recens frat̾ne cla¬
dis feruebat muidia. Nam et si
fortasse uideantur ep̃is parere de¬
buisse: non obbanc tamnen cau¬
sam multitudinen tantã. sub
xp̃i confessione uiuentem p̾ser¬
tim ab ep̃is oportuisset affligi ami.
Gitur inde digressus betble

Expanded text:
tavit: sed non fuit animus ibi consistere, ubi recens fraternae cladis fervebat invidia: nam etsi fortasse videantur parere episcopis debuisse, non ob hanc tamen causam multitudinem tantam sub Christi confessione viventem, praesertim ab episcopis, oportuisset affligi. VIII. Igitur inde digressus, Bethle
Abbreviated transcription (Latin):
cia dispoint nos: placabitur ẜuis
siuis Nobis tñ cõpetit ut hunc in
oĩbz udicus sius laudem: ⁊ si qua
bonai ⁊pa in nobis sũt ũp̃is timca¬
rus. Derebar inquit iob om̃ia

Expanded text:
ia disponit nos, placabitur servis suis. Nobis tamen competit, ut hunc in omnibus judiciis suis laudemus, et si qua bona opera in nobis sunt, in ipsis timeamus. Verebar, inquit Job, o
Abbreviated transcription (Latin):
sce dieb. cum quidam ꝓ
disoluendo debito qd̾ ir ne¬
de ssifutib suis ⁊ tierent int̾pella¬
retur. nec esset uirtus atq facul¬
tas ad reddendum que mutua¬
uerat: in carc̾e coartatur. Demq
cum urd̾et creditor ꝙ ei nichil ex¬
torqueri possit. qr nichil habebat.
nec esset qui ei manũ mĩe porri

Expanded text:
sce diebus cum quidam pro dissolvendo debito, quod in necessitatibus suis contraxerat, interpellaretur, nec esset virtus atque facultas ad reddendum quae mutuaverat, in carcere coarctatur. Denique cum videret creditor quod ei nihil extorquere posset, quia nihil habebat, nec esset qui ei manum miseri
Abbreviated transcription (Latin):
crum caput suuigi. Mor dolore se¬
dato: samis recessi de tumulo. co¬
Multa quidem sũt et alici que uir
bs̃ cotidie opatur: q̃ insequi lõgiren
est. Tamen si adhuc iemur ui d̾e

Expanded text:
rum, caput attigi; mox, dolore sedato, sanae recessi de tumulo. Multa quidem sunt et alia, quae vir beatus cotidie operatur, quae insequi longum est. Tamen, ei adhuc meremur vide
Abbreviated transcription (Latin):
cum suo merito sint int̾ externos
cõputandi. tñ ꝯtͣ int̾dictũ dei ad
sanctuariũ accedũt. Quicũq inqͥt

Expanded text:
cum suo merito sint inter externos computandi; tamen quasi interdictum Dei ad Sanctuarium accedunt, Quicumque, inq
Abbreviated transcription (Latin):
cũ femĩ secuisset: metuens ne ad¬
uentu plume uenientis infũd̾et᷑
et laborem suũ ꝑd̾et. die dm̃co ma¬
ue iunctis bub ad pratũ dierit.
ac sup plastrsi fenũ agglonierare
cepit. Statimi qr pes eius unus:
quasi ardens ei uisus est. Reg̾ssus¬
qr ad hospiciu suũ: quieuit ab ope
Post missar u̾o sollẽpina celebra¬
ta: iter iũctis biib opus ceptum
ꝑgit explere. Completũqr plau¬
strum fem: statim ccłi eiꝰ qĩ a qͥbrdã
aculeis puncti. dolorẽ marumũ in¬
tulerũt. Quibr ꝯclusis: nũꝙͣ dem¬
ceps apire potuit. Sic qz pannm
integrũ in cecitate ꝑmanens: ad
festiuitatẽ sc̃i antistitis deuotus
aduenit. Cuiꝰ bñficio: post diem

Expanded text:
cum fenum secuisset, metuens, ne adventu pluviae venientis infunderetur et laborem suum perderet, die dominico, mane iunctis bubus, ad pratum direxit ac super plaustrum fenum adglomerare coepit; statimque pes eius unus quasi ardens ei visus est, regressusque ad hospitium suum, quievit ab opere. Post missarum vero solemnia celebrata, iterum iunctis bubus, opus coeptum pergit explere, conpletumque plaustrum fenu, statim oculi eius quasi a quibusdam aculeis puncti, dolorem maximum intulerunt. Quibus conclusis, numquam deinceps aperire potuit. Sicque per annum integrum in caecitate permanens, ad festivitatem sancti antistitis devotus advenit, cuius post diem
Abbreviated transcription (Latin):
Eficit lirigna sterilis: tñtas
cupiens enarrare u̾ͥtutes.
¶lamrici cuiꝰdã regis gallicie fi¬
lius. grauit egrotabnt. Qui tale
tediũ incurrerat: ut solo sp̃u pal¬
pitaret. Pater aũt eius: fetide

Expanded text:
efecit lingua sterilis, tantae cupiens enarrare virtutes. Chararici cuiusdam regis Galliciae filius graviter aegrotabat, qui tale taedium incurrerat, ut solo spiritu palpitaret. Pater autem eius faetid
Abbreviated transcription (Latin):
go pictauensi. dũ esset labo¬
ians inoꝑe: cecitate pessima insidi¬
atore inimittente ꝑcussus ẽ. Qui
cum ꝑser annos male agens n
hac nifirmitate duraret: aduenit
ad sc̃m templũ bĩ martim. Ibiq
assidue or̃om nncũbens: incrasti¬
na die de sc̃a festiuitate dũ ad pe¬
des sc̃i martim staret. subito inisũ
est ei cuta se tamꝙͣ coruscatiores¬

Expanded text:
go Pictavensi, dum esset laborans in opere, caecitate pessima, insidiatore inmittente, percussus est. Qui cum per sex annos male agens in hac infirmitate duraret, advenit ad sanctum templum beati Martini, ibique assidue orationi incumbens, in crastina die de sancta festivitate, dum ad pedes sancti Martini staret, subito visum est ei, circa se tamquam coruscatio
Abbreviated transcription (Latin):
uictoris emeriti. Illa p̾cipua cura
ne tribum cum uire gladioꝵ ad
hispamas mittentur. Pia enim
erat sollicitudo martinout non
solum xp̃ianos qui sub illa erant
hereticos liberaret. Derum pͥmo
die atqz altero suspendit hominẽ
callidus imꝑitor. sine ut rei pon¬
dus ipoñet. siue quia muns si
plerq tunc arbitrabantur auari¬
cia repugnabat. Si quidem inbo
na eorum inbiauerat. fertur em̃
ille uir multis bonisqz actibz pre¬
ditus adu̾sus auariciam parum

Expanded text:
uictoris emeriti: illa praecipua, uictoris emeriti: illa praecipua, ne tribuni cum iure gladiorum ad Hispanias mitterentur. pia enim erat sollicitudo Martino, ut non solum Christianos, qui sub illa erant haereticos liberaret. uerum primo die adque altero suspendit hominem callidus imperator, siue ut rei pondus inponeret, siue quia obnoxiusplerique tum arbitrabantur, auaritia repugnabat, siquidem in na eorum inhiauerat. fertur enim ille uir multis bonisque actibus praeditus aduersus auaritiam parum
Abbreviated transcription (Latin):
hensis uitam et bona adiment.
rimam turbam tempestas illa de¬
populatura ẽẽt paruo discrimine
int̾ hõni gena. et em̃ tunc solis
cculis indicabatur. cũ q̃s pallore
martino ep̃i sentiebant. s male
ꝯscus illa uel molestissima erat
cum ne se ab eorum cõmumone
aduemens abstiñet. Non defutu¬
ros qui tanti uiri constantiam
p̾missa auctoritate sequerentur.
Ineunt cum imperatore ꝯsilium
ut missis obuiam magistri offi¬
cialib urbem illam propus ue¬
taretur acced̾e insi se cum pace ep̃o¬
rum ibi consistentium affore fa¬
tetur. Quos ille callide est frustra¬
tus. Profitetur se cum pace xp̃i
esse uenturum. Postremo ingres¬
sus nocturno tempore a diit eccle¬
siam tantum oroins gña. Post¬
tridie palacium adiit. Pret̾ mul¬
tas quas euoluere longum est:
has principales peticiones habebat
Pronaisete conite et leucadio p̾¬
side. quorum ambo gr̾am ꝑtium
fuerant. ꝓtinacioribr studus que
non est temporis explicare irai

Expanded text:
hensis uitam et bona adimerent. hensis uitam et bona adimerent. etiam magnam turbam tempestas ista depopulatura esset, paruo discrimine inter hominum genera: etenim tum solis oculis iudicabatur, ut quis pallore Martino episcopi sentiebant, sed male consciis illa uel molestissima erat cura, ne se ab eorum communione adueniens abstineret, non defuturis qui tanti uiri constantiam praemissa auctoritate sequerentur. ineunt cum imperatore consilium, ut missis obuiam magistri officialibus urbem illam propius uetaretur accedere, nisi se cum pace episcoporum ibi consistentium adfore fateretur. quos ille callide frustratus profitetur, se cum pace Christi esse uenturum. postremo ingressus nocturno tempore adiit ecclesiam tantum orationis gratia. postridie palatium petit. praeter multas, quas euoluere longum est, has principales petitiones habebat: pro Narsete comite et Leucadio praeside; quorum ambo Gratiani partium fuerant, pertinacioribus studiis, quae non est temporis explicare, iram
Abbreviated transcription (Latin):
Emam ad illud qd̾ ꝓpter
tempoꝵ notam semꝑ cccul¬
talut. s uos celare nõ potuit. ĩ qͦ
idem est miraculi ꝙ facie ad faci¬
em cum eo est angłs collocutus.
Naximus imꝑator alias sane
bonus deprauatus ꝯsiliis sat do¬
tum. post priscilliam necẽ itachi¬
um ep̃m priscilliam accusatorẽ
cet᷑os qz illius sccios quos nõian
necesse non est ui regia tuebatur:
ne quis causa crumins daret ope
nam cuiuscũq modi hoĩem fuisse
dampnatũ. Int̾ca martinus mł¬
tis grauibz qz laborantiũ causis
ad cõmitatum ie cõpulsus: ꝓcel¬
lam ip̃am totius tempestatis in¬
cuirit. Congregati apud treueros
ep̃i tenebantur. qui cotidie com¬
municantes itachio: cõmunem
sibi causam fec̾ant. Hus ubi nũ¬
ciatum est mopinantib ad esse
martinũ. totis ammis labefacti
musitare et trepidare cepunt. Et
iam pridie impator ex eoꝵ sentẽ¬
cia decreu̾at tribunos sũnma pote¬
state armatos adhispanias umt¬
t̾e qui hereticos inquirerent depͥ¬

Expanded text:
niam ad illud, quod propter temporum notam semper occuluit, sed nos celare non potuit: in quo illud est miraculi, quod facie ad faciem cum eo est angelus conlocutus. Maximus imperator, alias sane bonus, deprauatus consiliis sacerdotum post Priscilliani necem Ithacium episoopum Priscilliani accusatorem ceterosque illius socios, quos nominari non est necesse, ui regia tuebatur, ne quis ei crimini daret, opera illius cuiuscumque modi hominem fuisse damnatum. interea Martinus multis grauibusque laborantium causis ad comitatum ire conpulsus procellam ipsam totius tempestatis incurrit. congregati apud Treueros episcopi tenebantur, qui cotidie communicantes Ithacio communem sibi causam fecerant. his ubi nuntiatum est inopinantibus adesse Martinum, totis animis labefactati mussitare et trepidare coeperunt. et iam pridie imperator ex eorum sententia decreuerat, tribunos summa potestate armatos ad Hispanias mittere, qui haereticos inquirerent, depre
Abbreviated transcription (Latin):
post recepta santate. cuni cepisset
uinuĩ uti supflue. corpus qz dui ab¬
stentum imibre maduisset: laius
ei cum uno pede maniq ꝯtrabit᷑.
Sed parsuoine se iteꝵ deputans
capud qz tonsorans: rursum beati
urtuge redditur sanitati. .xix.

Expanded text:
post receptam sanitatem, cum coepisset vinum uti superflue, corpusque a diu abstento imbre maduisset, latus ei cum uno pede manuque contrahitur. Sed parsimoniae se iterum deputans caputque tunsorans, rursum beati virtute redditur sanitati. 19.
Abbreviated transcription (Latin):
cias. Ualde enim nos delectat
tua or̃o. Nichil inquit postunna¬
nus: nĩu studia fraudabo. Et qr
heremite uinus incipientis agno¬
iustis untutem. referam adhuc
pauca de pluribus.

Expanded text:
cias: valde enim nos tua delectat oratio. Nihil, inquit Postumianus, vestra studia fraudabo: et quia eremitae unius incipientis agnovistis virtutem, referam adhuc vobis pauca de plurimis.
Abbreviated transcription (Latin):
Ed et alius g̾ssu debilis nõie¬
leubonens. iam cl̾icus adue¬
te faciente non habebat qui eunfer¬
ret: de die in diem bĩ martim lum¬
na requirebat. Qui dũ quadam die
aforis ad sc̃ĩ pedes fleret: directis
genib atq pedib spectante ppło
sanitatem recepit. Tres u̾tutes istas
ip̃a die fr̃as fuisse constat: qua sige¬
bertus rex głiosissimꝰ. sequanã tnͣsi¬
ens. sine collisione ex̾citus pacẽ cũ
fr̃b fecit. Qd̾ nuillus ambigat. hãc

Expanded text:
ed et alius gressu debilis, noLeuboveus, jam clericus advete faciente non habebat qui eum ferret, de die in diem beati Martini limina requirebat. Qui dum quadam die a foris ad Sancti pedes fleret, directis genibus atque pedibus, spectante populo sanitatem recepit. Tres virtutes istas ipsa die factas fuisse constat quo Sigibertus gloriosissimus rex, Sequanam transiens, sine collisione exercitus pacem cum fratribus fecit . Quod nullus ambigat hanc e
Abbreviated transcription (Latin):
Dolescens quidam ex. lxi.¬
ñis. nocturius febribr ue¬
xabatur: intantũ ut ab hora diei
octaua usq in crastinũ scd̃a diei
hora. nillam estuandi quietem
possit accipe. Erat eñ ei borribił
omins cib: nec quiqm̃ unde cõ¬
fortaret᷑ accipiebat. Dolor eciam
senus. m̃bra oĩa quatielut: s ⁊
pallor genas obsed̾at. Dum q
sic int̾ manus ferretur pentũ ut
eger: egre obtiñe potuit. ut adse¬
pulcrũ bĩ antistitis deferret᷑. Tan¬
dem allatus. ut de sacrosc̃o tumu¬
li pulu̾e deluto potum sumpsit:
mor ab hac bñdictione fugato
inũso dolore.febris extincta ẽ.
Nec mora: secreta digestiomi loca
puer expetit. Deducitur ĩ angu¬
lor uentris purgandi gñi. Deꝵ
ubi uoluntatem aliu flatu mi¬
pellante ꝓfudit: statim duo uer¬
mes ab eo inmodũ serpentium
ꝓcesserunt. Qui ita moueni ocur
hõmi uidebantur: ut mu̾e puta¬
rentur. Hiis gͥ ab eo digestis. ili¬
co ad plene sanatus: et cibũ ut
solitus erat hausit et potum. ru¬

Expanded text:
dolescens quidam ex nostris, nocturnis febribus vexabatur in tantum, ut ab hora diei octava usque in crastinum secunda diei hora, nullam aestuandi quietem posset accipere. Erat enim ei et horribilis omnis cibus, nec quidquam unde confortaretur, accipiebat. Dolor etiam saevus membra omnia quatiebat, sed et pallor genas obsederat. Dumque sic inter manus ferretur parentum ut aeger, aegre obtinere potui ut ad sepulcrum beati Antistitis deferretur. Tandem allatus, ut de sacrosancto tumuli pulvere diluto potum sumpsit, mox ab hac benedictione, fugato iverso dolore, febris extincta est. Nec mora, secreta digestionum loca puer expetit, deducitur in angulo ventris purgandi gratia. Verum ubi voluntatem alvi flatu inpellente profudit, statim duo vermes ab eo in modum serpentium processerunt, qui ita moveri oculis hominum videbantur, ut vivere putarentur. His igitur ab eo digestis, ilico adplene sanatus, et cibum, ut solitus erat, hausit et potum, ru
Abbreviated transcription (Latin):
pago turonice urbis. inti amlirria¬
censis. a ouemẽs ad basilicã sc̃. dũ
int̾ reliqͦs petentes postularet uutꝰ
stiꝑẽ. isitatꝰ ascĩ u̾tute direitꝰ absces
febris nimia incidiss. ac eraĩari ab
eade putaret: de pulue scĩ sepulcri
pb̃r leuans. ac fimbrias palle sup¬
posite disrupens secũ detulit. Pulue¬
iẽ qr puero hauriendũ dedit. simbri¬
as nocollo illius alligauit. Mor
febre restinicta: sanatus est. Non dis¬
pari modo. et ulfaricus pb̃r alt̃o ꝑu¬
ero febricitanti studiũ adhibẽs. ⁊ ille
ꝓtinꝰ febre carens ꝯualuit. xlu

Expanded text:
pago Turonicae urbis, vici Ambiacensis , adveniens ad basilicam Sancti, dum inter reliquos petentes postularet victus stipem, visitatus a Sancti virtute directus abscesfebris nimiae incedisset ac exanimari ab eadem putaretur, de pulvere sancti sepulchri presbiter levans ac fimbrias pallae superpositae disrumpens, secum detulit pulveremque puero hauriendum dedit, fimbrias vero collo illius alligavit. Mox febre restincta, sanatus est. Non dispari modo et Ulfaricus presbiter altero puero febricitanti studium adhibens, et ille protinus febre carens, convaluit.
Abbreviated transcription (Latin):
Rborius autem iuir p̾fecto¬
rius. scĩ ad modũ et fidelis
Ingenii. cum filia eius grauissis
quartane febrib ureretur: epłam
martim que casu ad eu delata tũc¬
fuat pectori puelle in ip̃o accensu
ardoris inseruit. statim q fugata
febris est. Que res apud arboriũ
intantũ ualuit: ut statim puel¬
lam deo uou̾et. et ꝑpetue uirgi¬
tati dicaret. Profectus q ad mar¬
tinũ: puellam ei p̾sens untutũ
eius testimoniũ. que ꝑ absentem
licet curata esset obtulit. Neq ab
alio eam quam a martino: hĩtu
uͥgintatis imposito passus est cõ¬
setrari.

Expanded text:
rborius autem, uir praefectorius, sancti admodum et fidelis ingenii, cum filia eius grauissimis quartanae febribus ureretur, epistulam Martini, quae casu ad eum delata fuerat, pectori puellae in ipso accessu ardoris inseruit, statimque fugata febris est. quae res apud Arborium in tantum ualuit, ut statim puellam Deo uouerit et perpetuae uirginitati dicarit: profectusque ad Martinum puellam ei, praesens uirtutum eius testimonium, quae per absentem licet curata esset, obtulit, neque ab alio eam quam a Martino habitu uirginitatis inposito passus est consecrari.
Abbreviated transcription (Latin):
Quo em̃ pacto apłis pares non
sunt qui siłem apłis nitã ducũt.
paria miracula faciũt. parit̾ indi¬
cabũt parit̾ regnabũt. ꝑit̾ unũ
denariũ post unũ iius uinee
laborẽ babebũt. Hoc solũ inr̾est

Expanded text:
Quo enim pacto apostolis pares non sunt, qui similem apostolis vitam ducunt, paria miracula faciunt, pariter judicabunt, pariter regnabunt, pariter unum denarium propter unum unius vineae laborem ha