comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoris. ab ierłm ⁊ damasco ⁊ aleph cet̾isq
bes. gens uidelicet multa nimis: quȩ ad antio¬
chiam disposuerat uenire: cãq a xp̃ianis defẽ¬
dere. S alit̾ in cęlo fuit dispositũ: que dispo¬
sitio illoꝵ ortinationẽ inclinauit deorsum. Cũ
qͣi irretitos arbitrati sunt. Tẽ diuisert᷑ se in du¬
as acies: ut sic uallati ab eis nr̃i fuge subsidiũ
nus quã inuenirent. Que diusio stulta fuit:
q̃m stultitia in cordib increduloꝵ. semꝑ reqͥe.¬
scit .uiii. Nam utreq acies ut sese inuicẽ
ꝓspexert᷑. incuntant᷑ alt̾a in alt̾am irruit: qr
illa in sua multituctine. ista in om̃ipotentia
cũ ꝯfidit: ⁊ ideo euentꝰ belli dissimił fuit. Mili¬
des loricati quot qͦt in occur su suo obuiauert᷑.

Expanded text:
salem et Damasco, et Aleph, caeterisque Medi, gens videlicet multa nimis, quae ad Antiochiam disposuerat venire, eamque a Christianis defendere. Sed aliter in coelo fuit dispositum, quae dispositio illorum ordinationem inclinavit deorsum. Cum  vinculis jam quasi irretitos arbitrati sunt. Tunc diviserunt se in duas acies, ut sic vallati ab eis nostri, fugae praesidium nusquam invenirent. Quae divisio stulta fuit, quia « stultitia in cordibus incredulorum semper requiescit. » Nam utraeque acies ut sese invicem aspexerunt, incunctanter altera in alteram irruit, quia illa in sua multitudine, ista in Dei omnipotentia confidit, et ideo eventus belli dissimilis fuit. Milites armati quotquot in occursum sui venerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ii infirmitate. detentꝰ ẽ.⁊ ad qͦddã castrũ qd̾
siũ erat secessit. cui nom̃ alexandreta fuit. Hic
ut audiuit a fugientib hanc de nr̃is relatio¬
ñe. occulte montana urbi p̃minentia ascen¬
dit. ut uideret qͥdna eẽt: utr̃une relatio ue¬
ta fieret. S ut innumerabilia turcoꝵ tentori
sus ꝯstantino polim equitare cepit. Illi uõ qui
in urbe obsidebant᷑ sũmo desiderio prestola
adduceret: ⁊ cũ eoreb necessariis succurreret.
S ip̃e indiuersum tendens ut ad philomenã
uenit ĩmꝑatorem ibi inuenit. eiq secreta ał¬
adhuc turci possident. Innumera tur corũ-
agmina eos deforis. obsident. ⁊ qui in castel-¬
lo sunt intꝰ obpugnant. S quid suꝑ his re¬
stat. nͥ qr aut iam mortui sunt aut inꝑxi¬

Expanded text:
avi infirmitate detentus est; et ad quoddam castrum, quod suum erat, secessit, cui nomen Alexandreta fuit. Hic a fugientibus audivit hanc de nostris relationem, montana urbi praeeminentia ascendit, ut videret quidnam esset, utrumne relatio vera fieret. Sed innumerabilia Turcorum agminasus Constantinopolim equitare coepit. Illi vero qui in urbe obsidebantur, summo desiderio adventum adduceret, et cum eo rebus necessariis succurreret. At ipse in diversum tendens, ut ad Philomenam venit, imperatorem ibi invenit, eique secreta aladhuc Turci possident, innumera Turcorum agmina eos de foris obsident, et qui in castello sunt intus oppugnant. Sed quid super his restat, nisi quia aut mortui jam sunt, aut in
Abbreviated transcription (Latin):
paucos cũ multis ut canes lepores p̃cursare.
Tẽ filiꝰ ux impatiens. uba matris diuciꝰ ferre
non potuit: s: ea int̾runipens ait. Ut qͥd mat̃ ae¬
rem ꝯcitas inanib uerb̾. nosq ad fastidiũ ꝑtra
Cui mat̾ ait. Acentũ annis ⁊ infra inuenert᷑
patres nr̃i in sacris dõꝵ. responsis ⁊ in sortibus
⁊ diuinationib suis ⁊ animaliũ extis qd̾ xp̃i¬
ana gens suꝑ nos ẽ uent᷑a. nosq uictura. Con¬
cordant gͥ suꝑ hoc aruspices. magi ⁊ arioli. ⁊
numinũ nr̃oꝵ responsa ⁊ ꝓpħaꝵ dicta: in qͥ¬

Expanded text:
paucos cum multis ut canem lepores praecursare. paucos cum multis ut canem lepores praecursare. » Tunc filius, irae impatiens, verba matris diutius ferre non poterat, sed ea interrumpens ait: « Ut quid mater aerem concitas inanibus verbis, nosque ad fastidium pertrahCui mater ait: « A centum annis et infra invenerunt patres nostri in sacris deorum responsis, et in sortibus et divinationibus suis et animalium extis quod Christiana gens super nos esset ventura nosque victura. Concordant itaque super hoc aruspices, magi, arioli, et numinum no
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e ꝑ propħam loquit᷑ dicens. Per sequet᷑ unꝰ
de nr̃is nulle. ⁊ duo fugabunt decẽ milia. Qd
ctiã in his exꝑtum ẽ. qui nr̃os fugauert᷑ de to¬
rũ. ⁊ ne moucas ꝯtra cos bellũ. Stultũ ẽ eñĩ
ut suꝑiꝰ dixi. ꝯtra om̃ipotentẽ seiure: ⁊ in
gentem suã debachare. Et respondit filius
b anxiari: qm̃ nulla arte nulloq ingeni¬
o põt remanere: etiã si in p̃lio scirẽ meip̃o
int̾ire. Tc̃ mat̾ tristrior effecta: iteꝵ filio suo
dixit. Scio qr pugnab̾.s tam̃ modo ñ morie.¬
ris: s. anquã transeat annꝰ hac uita decesse¬
ris. Modo es in oñu rogione orientali fama
añcellit: tantomagis sordescit. siturpit᷑ ruit.
Hc̃ uõ toto flore orientaliũ regũ ⁊ diuitũ
stipatꝰ. tanta innumerabilium satellitũ catua
uallatꝰ. si suꝑatꝰ eris: cũ quo ultius pari aut i¬
pari nuͣo decer tab̾: Tu qui olim cũ puicis-

Expanded text:
ipse per prophetam loquitur dicens: Persequetur unus ipse per prophetam loquitur dicens: Persequetur unus de vobis mille, et duo fugabunt decem millia : quod jam in his expertum est, qui nostros fugaverunt de torum, et non ineas contra eos bellum. Stultum est enim, ut superius dixi, contra Omnipotentem saevire, et in gentem suam debacchare. » Et respondit filius bus anxiari; quoniam nulla arte, nullo ingenio revocabis, etiam si in praelio scirem meipsum interiturum. » Tunc mater tristior effecta, iterum filio suo dixit: « Scio quia pugnabis, et modo non morieris, sed antequam transeat annus, de hac vita discedes. Modo es in omni regione orientali fama antecellit, tanto magis sordescit, si turpius ruit. Nunc vero omni flore orientalium regum ac divitum stipatus, tantorum innumerabilium satellitum caterva circumdatus, si superatus eris, cum quo ulterius pari aut impari numero decertabis? Tu qui olim cum paucis
Abbreviated transcription (Latin):
meaͣ. ⁊ inimicꝰ eyo inimicis tuis: ⁊ odientes te
alfigã. ⁊ p̃cedet te. angłs m̃s. Genti nr̃e iratꝰ
ẽ ds ille: qr nec audimꝰ uocem eiꝰ: nec facimus
lolũtatẽ eiꝰ. Et idcͥco de remotis partib oc¬
sidentis excitauit in nos gentẽ suã: deditq
E unuuersam t̾ram hanc in possessionẽ. Nõ
ͭ Q tã possit auertere: ñ ẽ qui eã ualeat am¬
plius ext̃minare. Post hȩc inquit filiꝰ matri
suȩ. Credo mat̾ qr aut insanis: aut furus in-¬
fernalib exagitaris. Quis tibi dixit qr
gens ista non pot̾ ext̃minari: Plures
mecũ sunt optunates ⁊ admiraldi: qũã sint
uexillarius.⁊ apuliensis Boiamundꝰ ⁊ gladia¬
tor Godefridꝰ. sunt ip̃i dii eoꝵ: Nõne sic̃ ⁊
nos alunt᷑ tp̃rali cibo: Honne eoꝵ caro sic̃ ⁊
nr̃a põt incidi ferro: Ad hec mat̾ respondit.
Non sunt dii quos tu nominas. s homines
⁊ milites dei cxelsi: qͥ dat eis animos: erag¬
gerat uires uires ⁊ reddit magnanimos: sic̃

Expanded text:
odientes te affligam, et praecedet te angelus meus . Genti nostrae iratus est Deus ille, quia nec audimus vocem ejus, nec facimus voluntatem, et idcirco de remotis partibus occidentis excitavit in nos gentem suam, deditque ei universam terram hanc in possessionem. Non est qui possit eam avertere; nec est qui eam valeat amplius exterminare. » Post haec inquit filius matri suae: « Credo, mater, quod aut insanis, aut furiis infernalibus exagitaris. Quis tibi dixit, quod gens ista non potest exterminari? Plures mecum sunt optimates et admiraldi, quam sint ovexillarius, et Apuliensis Boamundus, et gladiator Godefridus sunt ipsi dii eorum? Nonne sicut et nos aluntur temporali cibo? Nonne eorum caro sicut et nostra potest incidi ferro? » Ad haec mater respondit: « Non sunt dii quos tu nominas, sed homines, et milites Dei excelsi, qui dat eis animos, exaggerat vires, redditque magnanimos, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
dura sunt cruciati. Auxiliante deo sic ag¬
mina nr̃a tropheo tali letantur: ⁊ ad urbem
regrediuntur. Qui iterum machinas ascen-¬
dentes: ut maiorem metum hostib incute¬
rent: Ualistis ⁊ fundis occisoꝵ capita turcoꝵ
intꝰ prdiciebant. Nec tardante mora sunt
illa tpͥris hora. naues allatȩ ꝯstantinopolita¬
ne. S ip̃a die in lacum non ĩmiserunt: sea
nocte plenas turcopolis. gente scilicet im¬
ꝑatoris: bene docta ⁊ assucta armis.u.
N erastinum surgente aurora. ut uiderũt
naues hi qui erant iñ ciuitate. pre nimio tim¬
re ext̾riti sunt. ⁊ ultra non habentes sp̃m que
iam mortui intrã corruert᷑. Ululabant omus
tilie cum matrib iuuenes cum iurginib ste
cum iũniorib Undiq luctus. undiq misti¬
a: qr euadendi spes ñ erat ulla. Intꝰ erat met
⁊ mentis hebitudo: foris uo̾ gaudium ⁊ erili¬

Expanded text:
dira sunt cruciati Auxiliante Deo, sic agdira sunt cruciati Auxiliante Deo, sic agmina nostra trophaeo Tali laetantur, et ad urbem regrediuntur. Qui iterum machinas ascendentes, ut majorem metum hostibus incuterent, balistis et fundis occisorum capita Turcorum intus projiciebant. Nec tardante mora, sunt ipsa temporis hora Naves allatae Constantinopolitanae. Sed illa die in lacum non immiserunt, sed nocte, plenas Turcopolis, gente scilicet imperatoris bene docta et assueta navibus. In crastinum surgente aurora, ut viderunt naves hi qui erant in civitate, prae nimio timore exterriti sunt, et ultra non habentes spiritum, quasi jam mortui in terram corruerunt. Ululabant omnes filiae cum matribus, juvenes cum virginibus, senes cum junioribus. Undique luctus, undique miseria, quia evadendi spes non erat ulla. Intus erat moeror et mentis hebetudo, foris gaudium et exsult
Abbreviated transcription (Latin):
pent. Feceruntq tres turmas. ut una supͣdic¬
tam irruꝑet portam: ⁊ duȩ ꝯfligendo si ne¬
cesse eis incumberet. liberiꝰ subsequerentur
t̃tiam. Sic turci disposuerunt: s dei ꝯsilio
nt̃i eruditiores. hanc diffinitionem alit̃ mu¬
exercitus cõmitis ut pͥus illos uisu attigert᷑.
urbe relicta celerrimo cursu ĩrruunt in il¬
los: nõ plus eorum formidantes multitudi¬
nem. quam canes fugientem leporem. Oqͦt
milia electorum militum illos st̃ insecuti:
ꝑatiores de turcoꝵ. corporib extrahere a¬
nimas: quam quilibet famelicus eundi ad
nuptias. Turci u̾o̾ ut uidert᷑ tot armoꝵ p̃¬
nimium splendorem: suggerebat ⁊ enim flã¬
mantib radiis sol fulgorem: tot ueloces oc¬
cursus frementium equoꝵ: tot hastas ꝯtra
se uibrantes: terga uerterunt: ⁊ nimis pi¬
gri ⁊ ĩnertes ad montana redire uoluerunt:
s. quicumq inde descenderant rursus ascen.¬
dere non potuerunt: Et male multati: nece

Expanded text:
puissent; feceruntque tres turmas, ut una supra dicpuissent; feceruntque tres turmas, ut una supra dictam irrumperetportam, et duae confligendo, si necesse eis incumberet, liberius subsequerentur tertiam. Sic Turci disposuerunt, sed Dei consilio, nostri eruditiores hanc definitionem aliter muexercitus, ut primum illos visu attigerunt, urbe relicta, celerrimo cursu irruunt in illos, non plus eorum formidantes multitudinem quam canes fugientem leporem. O quot millia electorum militum illos sunt insecuti, paratiores de Turcorum corporibus extrahere animas, quam quisquam famelicus eundi ad nuptias. Turci vero, ut viderunt tot armorum praenimium splendorem suggerebat enim flammantibus radiis sol fulgorem tot veloces equorum occursus frementium, tot hastas contra se vibrantes, terga verterunt, et nimis pigri et inertes ad montana redire voluerunt, sed quicunque inde descenderant, rursus ascendere non potuerunt. Et male multati nece
Abbreviated transcription (Latin):
ri miume formidantes. altas circa muros ma¬
chinas erigunt: quib infra se illos qui erãt¬
in muris despiciunt. Lignee turres lapide¬
is t᷑rib opponuntur: ⁊ iam cominꝰ hostis lan¬
ceis ⁊ ensib impugnatur. Iamq sudesq fa¬
ces. lapides iaculantur in urbem. Hostis
t̃retur: qr iam de morte timet᷑. Unde fra¬
gor turbȩ. clamorq sonabat in urbe. Pas¬
sim fugiebant matres cum filiis ⁊ filiabus
suis. solutis crinib latebrasq querebant:
qr spem fuge nusquam habebant. Iamq
ut se uictum redderet. ꝑabat hostis. cum¬
sexaginta turcorum milia eminus adueni¬
re ꝯspexit. Ip̃i enim de ciuitate p̃miserant
ad illos dicentes. ut ꝑ meridianam portam
obsederant illam portam. magno comitatu: qr
custodiebat ȩam podiensis ep̃c ⁊ comes scĩ egr̃¬
disi.iiii Turci uõ de monta nis descendẽtes.
ut eminus nr̃oꝵ agmina ꝯspexerunt. timore
ꝑcussi sunt. ⁊ nisi in sua multitudine. ꝯfide¬
rent. suge presidium frenis retro flexis arri¬

Expanded text:
ri non formidantes, altas circa muros machinas erigunt, quibus infra se illos qui in muris erant despiciunt. Ligneae turres lapideis turribus opponuntur, et jam cominus hostis lanceis et ensibus impugnatur. Jamque sudesque, faces, lapides jaculantur in urbem. Hostis terretur, quia jam de morte timetur. Unde fragor turbae, clamorque, sonabat in urbe. Passim fugiebant matres cum filiis et filiabus suis, solutis crinibus, latebrasque quaerebant, quia spem vitae nusquam habebant. Jamque ut se victum reddere parabat hostis, sexaginta millia Turcorum eminus advenire conspexit. Ipsi enim de civitate praemiserant ad illos, dicentes, ut per meridianam portam o interim obsederant illam portam magno comitatu, et custodiebant eam Podiensis episcopus et comes sancti Aegidii. Turci vero de montanis descendentes, ut eminus nostrorum agmina conspexerunt, timore perculsi sunt, et nisi in sua multitudine confidissent, fugae praesidium, frenis retroflexis, arri
Abbreviated transcription (Latin):
nicere potes: qr licet uuꝰ creator creauerit nos
⁊ uos. ub̾iorẽ tam̃ suȩ uirtutis p̃stat habun¬
dantiã nob̾ qũa uob̾. Certi quippe in illiꝰ ur¬
tute sumꝰ: qr ñ solum antiochiã uerũ etiam
Romaniam totam ⁊ sẏriam. ip̃am etiam
ta Boiamundi prudent᷑ intellexet: ip̃mq
u̾q ꝯtigisset. inimico humani generis
luadente. quod suꝑiꝰ dictum ẽ de gxalone:
Eyrrꝰ cũ suo Boiamundo loqͥ ampliꝰ nõ ua¬
luit: s tam̃ occulte ꝑ int̾nunciũ hȩc sibi inã¬

Expanded text:
njicere potes, quia licet unus Creator creaverit nos njicere potes, quia licet unus Creator creaverit nos et vos, uberiorem tamen suae virtutis praestat abundantiam nobis quam vobis. Certi quippe in illius virtute sumus, quia non solum Antiochiam, verumetiam Romaniam totam, et Syriam, ipsam et ta Boamundi prudenter intellexit, eumque ue contigisset, inimico humani generis suadente, quod superius dictum est de Walone, Pyrrhus cum suo Boamundo loqui amplius non valuit, sed tamen occulte per int
Abbreviated transcription (Latin):
pora. ut ꝑ ea nob̃ innotescant: qr uideri ñ pos¬
sunt in sp̃uali ẽẽntia sua. Ideo aũt nc̃ armati
apparent: ut qr in bello laborantib auxiliari
ueniũt indicent. Si enĩ ut ꝑegrini. uł ut sa¬
cerdotes stolis dealbati apparerent: ñ bellũ s
pacẽ nuntiarent. Expleto siquid̃e negocio
ꝓ quo uenui̾t. ad celestia remeant ũn ueneri᷑
⁊ corpora que ut uisibiles apparerent accepe¬
rt᷑. in eande reponunt mat̾iam quã sũpserͣ.
Nec mireris si omp̃s factor om̃iũ tͣns nutat
mat̾iam a se factam in qualib speciem: qͥ uni¬
ficis ⁊ racionabilia: nob̾q hac tenꝰ inaudita.
His Boiamundꝰ adiecit: ⁊ ait. Opyrre ñne
sumꝰ pauciores tanto ⁊ forciores: uos uo quã¬
to numerosiores. tanto ⁊ inbecilliores. Cui
hanc uir tutẽ actribuis: humanitati. an diui¬
iutati: Non est homo a seip̃o: s acreatore
suo. A quo habet eẽ: ht̃ ⁊ posse. Ex quo gͥ co¬

Expanded text:
pora, ut per ea nobis innotescant, qui videri non pospora, ut per ea nobis innotescant, qui videri non possunt in spiritali essentia sua. Ideo armati nunc apparent, ut quod in bello laboraturis auxilio veniunt indicent. Si enim ut peregrini, vel ut sacerdotes stolis dealbati apparerent, non bellum, sed pacem nuntiarent. Expleto siquidem negotio pro quo veniunt, ad coelestia remeant, unde venerunt, et corpora, quae, ut visibiles apparerent, acceperunt, in eamdem reponunt materiam quam sumpserunt. Ne mireris, si omnipotens Factor omnium transmutat materiam a se factam, in quamlibet speciem, qui unidicis, et rationabilia, nobisque hactenus inaudita. » His Boamundus adjecit et ait: « O Pyrrhe, nonne s pauciores sumus, tanto et fortiores; vos vero quanto numerosiores, tanto imbecilliores. Cui hanc virtutem attribuis, humanitati an divinitati? Homo non est a seipso, sed a Creatore suo; a quo habet esse, habet et posse. Ex hoc igitur co
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ t̃ram ꝯtra incredulos dimicauert᷑. Hoꝵ p̃ci¬
pui signiferi st̃. Georgiꝰ. demetriꝰ. Mauriciꝰ. qui
in hac tp̃rali uita ⁊ militaria arma gestauert᷑:
⁊ ꝓ xp̃iana fide capite plexi sunt. Hi quociẽs
me ueꝵ cognoscas ꝓfiteri:. inquire ⁊ hodie ⁊
cras ⁊ in die alt᷑a: si in tota hac regione eoꝵ ca
cũ in tota regione nequiueris illos inuenire: si
nob̾ necẽe erit in crastinũ uidebis adeẽ. Nñ gͥ
tã cito uenient: nͥ a suꝑnis sedib inquib mo¬
rantꝰ: Cui respondit Pyrrus: sic enĩ erat nomͣ
illiꝰ. Et si de cęlo ueniunt: ubi tot albos eqͦs.
tot scuta. tot uexilla inueniũt: Cui Boiamũ¬
dꝰ. Tu magna suꝑ sensũ meũ requiris: ꝓpt̾ca
si us accedat capellanꝰ meus: qui tͥ suꝑ his
respondebit. Ad hȩc capellanꝰ .x. Gx̃
om̃ps creator angłos suos. siue iustoꝵ sp̃s mit¬
tere disponit in t̾ram: tẽ assumũt sͥ aerea cor¬

Expanded text:
ni terra contra incredulos dimicaverunt. Horum praecini terra contra incredulos dimicaverunt. Horum praecipui sunt signiferi, Georgius, Demetrius, Mauricius, qui in hac temporali vita militaria arma gestaverunt, et pro Christiana fide capite plexi sunt. Hi quoties nme verum cognoscas profiteri, inquire et hodie et cras, et in die altera, an in tota regione hac eorum cass. Et cum in tota regione nequiveris illos invenire, si nobis necesse erit, in crastinum videbis adesse. Unde igitur tam cito veniunt, nisi a supernis sedibus in quibus morantur? « Cui respondit Pyrrhus; sic enim erat nomen ejus: Et si de coelo veniunt, ubi tot albos equos, tot scuta, tot vexilla inveniuntur? » Cui Boamundus: « Tu magna, et super sensum meum requiris. Propterea, si vis, accedat capellanus meus, qui tibi super his respondebit. » Ad haec capellanus: « Cum Omnipotens creator angelos suos, sive justorum spiritus mittere disponit in terram, tunc assumunt sibi aeria cor
Abbreviated transcription (Latin):
hunc quẽ uides nr̃m: Tui ille. Per machomũ¬
ỹceptorẽ meũ iuro: qm̃ si hic adeẽnt: tota hȩc
planicies illos ñ caꝑet. Om̃s habebãt equos al¬
bos mire celeritatis: ⁊ uestimenta ⁊ scuta ⁊ uexil¬
la ciꝰd̃e coloris. S forsitan ideo abscondunt᷑: ne
urtꝰ uĩa nob̾ manifestet᷑. S ꝑ fidẽ quã habes in¬
Oͥm: dic mͥ ubi castra eoꝵ locata sunt .ix.
Soiamundꝰ itaq spũ dei illustratꝰ. illico sensit
rebat ex cẽptatione s ex bona uoluntate ꝓced̾e:
espondens inquit. Licet sis extraneus a lege
iła: q udeo te bona erga nos uoluntate bono.¬
sacramentũ. Si tantũ ꝓfundi in tellec tꝰ haberes:
gras creatori om̃iũ referre deberes. qui tibi osten-¬
dit exercitũ candidatoꝵ: ⁊ scias qr in t̃ra ñ ꝯuer¬
sant᷑: s in suꝑnis mansionib regni cęloꝵ. Hi st̃
qui ꝓ fide xp̃i martyrium sustinuert᷑. ⁊ in our¬

Expanded text:
hunc quem vides nostrum? « Cui ille: « Per Machomuhunc quem vides nostrum? « Cui ille: « Per Machomuceptorem juro, quoniam si hic adessent, tota haec planities illos non caperet. Omnes habent equos albos, mirae celeritatis, et vestimenta, et scuta, et vexilla ejusdem coloris. Sed forsitan ideo absconduntur, ne virtus vestra nobis manifestetur. Sed per fidem, quam habes in Jesum, ubi castra eorum locata sunt? » Boamundus itaque spiritu Dei illustratus, illico sensit rebat ex tentatione, sed ex bona voluntate procedere: et respondens inquit: « Licet sis extraneus a lege nostra, quia video te bona erga nos voluntate, bonoqsacramentum. Si tantum profundi intellectus haberes, gratias Creatori omnium referre deberes, qui tibi ostendit exercitum candidatum, et scias quia in terra non conversantur, sed in supernis mansionibus regni coelorum. Hi sunt qui pro fide Christi martyrium sustinuerunt, et in om
Abbreviated transcription (Latin):
na. quȩ habuit. ⁊ scip̃m. Quo infelici infor-¬
unio fuit elongaitus ab co ensis suus: qui sic
lic̃e. si licuisset mͥ in sup̃mo sp̃u oculos claudere
uulnera lacrimis abluere: ⁊ manib uesteq def.¬
ñest. qd̾ añ mortẽ uiri huiꝰ cõtigit: ctũ tẽpꝰ in¬
duciaꝵ integrũ. ⁊ fidele mansit.Uiii. Erat
qta ammiraldꝰ de genere turcoꝵ. in illa cuutate
regia: cũ quo Boiamundꝰ plurima ⁊ pͥuata tẽ¬
pore pacis habuit colloquia. Hic int̾ cet̃a quo¬
da die requisiuit ab eo ubi castra posuerat ille
candidatoꝵ exercitꝰ innumerabilis: quoꝵ in õi¬
b bellis fulciebant᷑ auxilio. Dicebat cñi qr ad¬
uentũ illoꝵ nũqu̾ã poc̾ant sustinere: s statĩ ut
uidebant illos incipiebant pauere. Illi
ip̃os ut uentꝰ turbinss oppͥmebant: ⁊ isti uulne¬
rabant: illi obruebant. ⁊ isti occidebant. Cui
boiamundꝰ ait. Putasne aliũ ẽẽ exercitũ: quam

Expanded text:
sua quae habuit, et seipsum. Quo infelici infortsua quae habuit, et seipsum. Quo infelici infortunio fuit elongatus ensis suus, qui sic licem, si licuisset mihi in supremo spiritu oculos claudere, vulnera lacrymis abluere, et manibus vesteque detenon est, quod ante mortem viri istius contigit, dum tempus induciarum integrum et fidele mansit. Erat quidem Admiraldus de genere Turcorum in illa civitate regia, cum quo Boamundus plurima et privata pacis tempore habuit colloquia. Hic inter caetera quodam die requisivit ab eo, ubinam castra posuerit ille candidatorum exercitus innumerabilis, quorum in omnibus bellis fulciebantur auxilio. Dicebat enim quia adventum illorum nunquam poterant sustinere, sed statim ut videbant illos, incipiebant pavere illi ipsos ut ventus turbinis opprimerent, et isti vulnerabant; illi obruebant, et isti occidebant. Cui Boamundus ait: « Putasne alium exercitum esse quam
Abbreviated transcription (Latin):
liꝰ uniu̾sos ad lacrimas ꝯcitabat: quȩ se il¬
tra morẽ aliaꝵ miserabilit̃ lanĩabat. Erq̃
tãt. Erat aũt illa iuuenis. alta ꝓcerũ sangr¬
ne ꝓcreata: ⁊ scdm carnis huius infirmit¬
tẽ forma pre cęt̾is egregia. Erat aũt pleꝵ
q immobił uelut colũpna marmorea⁊ ta
ut sepiꝰ mortua ẽẽ putaret᷑: nisi uitalis alle
palpitans in sup̃mo pec tore sentiret᷑. S. ad¬
huc pulsitabat uena latens sub cute minume
pilosa: pubẽq cilioꝵ discriminabat. Cñ iͥ
respirabat: oblita feminei pudoris se in t̾rat
uolutabat: ⁊ genas unguib secans. auiros eͥ¬
nes disrũpebat. Occurrunt aliȩ matrone. q
de se illi facere talia ꝓhibent: ⁊ pia custods
obseruant. Quȩ cum loqui potuit: in hec
u̾ba prupit dicens. Rex in ꝑsonis truiꝰ. mli¬
iere Gralonif: Et uite munꝰ sibi ꝯfer. ut es
S unꝰ. Quid meruit Gualo qd mortuus ẽ siue
bello: Uirgine matre satꝰ. Gralonis tͣge reatꝰ.
hat tuũ uidere sepulchrum: ꝓ quo ꝯtẽpsit om

Expanded text:
lius universos ad lacrymas concitabat, quae se ultra morem aliarum miserabiliter laniabat, et quae terat. Erat autem illa alto procerum sanguine procreata, et secundum carnis hujus infirmitatem, formumque immobilis velut columna marmorea, ita ut saepius mortua putaretur, nisi vitalis calor palpitans in supremo pectore sentiretur. Sed et adhuc pulsitabat vena latens sub cute minime pilosa, pubem quae ciliorum discriminabat. Cum vero respirabat, oblita feminei pudoris se in terram volutabat, et genas unguibus secans, aureos crines disrumpebat. Occurrunt aliae matronae, quae de se illi facere talia prohibent, et pia custodia observant. Quae cum loqui potuit, in haec verba prorupit dicens: Rex in personis trinus, miserere Walonis, Et vitae munus sibi confer, ut es Deus unus. Quid meruit Walo, quod mortuus est sine bello? Virgine matre satus, Walonis terge reatusbat tuum sepulcrum, pro quo contempsit omnia
Abbreviated transcription (Latin):
nio: fatigata longinquitate iͥneris. Ego
tam in aleph ciuitate magna. cũ de te sermo
gaius aures meas ꝑculit: suoq impulsu ma¬
cinũ cordi meo dolorem impulit. Dictũ mͥ ẽ
q̃m tua agmina disponebas. ⁊ ꝯtra xp̃ianos pu¬
gare uolebas. Proptẽa festino uenio a temet.¬
pp̃o scure desiderans: utrũ res ita se habeat an
tentẽ pugnare. qm̃ idip̃m ẽ se uelle destruere. De
p̃o qͥd̾ẽ inuic tissimo do dicit ꝓpħa. Ego occidã
⁊ ego uiuere faciam :⁊ ꝑcutiã ⁊ ego sanabo: ⁊ ñ ẽ
qͥde manu mea possit eruere. Si acuero ut ful¬
gulgladiũ meũ.⁊ arripuerit iudiciũ manꝰ me¬
a: reddam ultionẽ hostib meis: ⁊ his qui oder᷑
me retribuã. Inebriabo sagutas meas sangui¬
ne:⁊ gladiꝰ m̃s deuorabit carnes. Formidolo¬
sum ẽ ꝯtra hc̃ ꝯflictũ inire. qͥ gladiũ suũ sic
neuit acuere: acutũ inebriare. inebriato car¬
nes macerare. Fili: pharaonẽ regẽ egypti quis

Expanded text:
nio, fatigata longinquitate itineris. Ego nio, fatigata longinquitate itineris. Ego eram in Aleph civitate magna, cum de te gravis sermo aures meas perculit, suoque impulsu maximum cordi meo dolorem impulit. Dictum est enim quod tua agmina disponebas, et contra Christianos pugnare volebas. Propterea festina veni, a temetipso scire volens utrum se res ita habeat, an tentem pugnare; quoniam id ipsum est velle se destruere. De ipso quidem invictissimo Deo dicit propheta. Ego occidam, et ego vivere faciam; percutiam, et ego sanabo: et non est qui de manu mea possit eruere. Si acuero ut fulgur gladium meum, et arripuerit judicium manus mea, reddam ultionem hostibus meis, et his qui oderunt me, retribuam. Inebriabo sagittas meas sanguine, et gladius meus devorabit carnes . Formidolosum est contra hunc conflictum inire, qui gladium suum novit sic acuere, acutum inebriare, inebriato carnes macerare. Fili, Pharaonem regem Aegypti quis
Abbreviated transcription (Latin):
no delerem. gladioq uita pͥuarem: nolite ad.¬
uer sum me indignari. si plerosq de melioribꝰ
uinculatos uob̾ transmitto: qm tẽ erit in ũa
delib̾atione. utrũ uelitis eos mori seu uiuet.
Nob̾ eñĩ ꝯueniens ẽẽ uidet᷑. ut qͥ nos captr¬
uare uenerant captiui fiant: ⁊ dura apud
nosseruicia exerceant. Honorificũ qͥppe erit re.
te: filiosq sine cessatione ꝓcreate. qͥ aliis si
necce. fuerit francis obsistant: ⁊ cũ nr̃e dest¬
cerint uires tc̃ ualeant. Faciei ur̃ȩ p̃sentiam
ñ an uidebo: quoadusq totam sẏriam ⁊ Ro¬
maniã atq Bulgariã nr̃e ditiomi subiugabe
Hȩc Corbonã locutꝰ ẽ in suꝑbia ⁊ in abusioe.
quȩ sͥ ꝯuersa sunt in ignominia ⁊ ꝯfusions.
UIIII.Post hec mat᷑ eiꝰ uenit ad eũ mereis
⁊ tristis: lugubrẽ afferens uultũ. Et cũ inse¬
creto cubiculi ambo ꝯuenirent: dixit mat̾
ad filiũ. Fili solaciũ meȩ senec tutis. ⁊ unicã
pignꝰ totius meȩ dilectionis. ad te festina ue¬

Expanded text:
 delerem, gladioque vita privarem, nolite adversum me indignari, si quosdam de melioribus vinctos vobis transmitto, quoniam tunc erit in vestra deliberatione, utrum velitis eos mori sive vivere. Nobis enim conveniens esse videtur, ut qui captivare nos venerant, captivi fiant, et dura apud nos exerceant servitia. Honorificum quippe erit regnte, filiosque sine cessatione procreate, qui aliis, si necesse fuerit, Francis obsistant, et cum nostrae defecerint vires, tunc valeant. Faciei vestrae praesentiam non ante videbo, donec totam Syriam, et Romaniam, atque Bulgariam vestrae ditioni subjugavero. » Haec Corbanan locutus in superbia et in abusione, quae ei conversa sunt in ignominiam et confusionem. Post haec mater ejus venit ad eum moerens et tristis, lugubremque afferens vultum. Et cum in secreto cubili ambo convenissent, dixit mater ad filium: « Fili, solatium meae senectutis, et unicum pignus totius meae dilectionis, ad te festina ve
Abbreviated transcription (Latin):
chiedꝰ uero uias ⁊ semitas obstriprerat his
qui erant in ciuitate: qd̾̃ nullꝰ audebat exi¬
re.ui. Propt̾ea pacis inducias quesiert᷑.
dicentes qd̾ illo tp̃ris int̾uallo apud se. ir ic¬
tarent. qua lege qua ꝯditione sȩ ⁊ ciuita¬
tẽ xp̃ianis deliłarent. Crectidert᷑ pͥncipes:
et dispositis pactionib ⁊ tẽpore ꝯstituto.⁊
nendȩ pacis sacramenta dedert᷑. ⁊ acepenie
Porte ciuitatis aꝑiuntꝰ. ⁊ eundi inuicem as
ad alt̾m facultas ꝯcedit᷑. Tunc lib̾e francipi
cipuos nominatissimꝰ. huic infidȩ genti mri¬
um credulꝰ quadã die ꝑ eoꝵ uirgulta spaca¬
inerme uirũ armati ca nes aggresl sie
⁊ menbratĩ diuisum miserabili crucian
discersefert᷑. Heu heu: morte gualonis
ꝑar infringitur. datȩfidei sacram̃ta uiolant

Expanded text:
credus vero vias ac semitas obstruxerat his credus vero vias ac semitas obstruxerat his qui erant in civitate, quod nullus audebat exire. Propterea pacis inducias quaesierunt, dicentes quod illo temporis intervallo apud se tractarent qua lege, qua conditione, se et civitatem Christianis deliberarent. Crediderunt principes, et dispositis pactionibus, et tempore constituto, tenendae pacis sacramenta dederunt et acceperunt. Portae civitatis aperiuntur, et eundi invicem alteri ad alterum facultas conceditur. Tunc libere Fter praecipuos nominatissimus, hic perfidae genti nimium credulus, quadam die per virgulta inermem virum, armati canes aggressi sunt, et membratim divisum, miserabili cruciatu discerpserunt. Heu, heu! morte Walonis pax infringitur, data fidei sacramenta violant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑac tũ fuit: inquisitio facta ẽ quis illud custo¬
lustris pͥnceps ⁊ egrogiꝰ iuuenis sic̃ erat ala¬
cer in sermonib ⁊ factis. in mediũ ꝓsiliuit
dicens. Ego custodiã castellum: si dignũ cu¬
inIIsmune tarauert᷑. ⁊ quadrĩgentas ar¬
griłii marcas ei ꝯtulert᷑. Tanchredꝰ castellũ
intrauit: eũq peditũ turmis fortiq milite
plus quã alia munitione fir mauit. Qd̾ feli¬
cit̾ dõ opitulante suscepit: qm̃ ip̃a die ma¬
gnꝰ armenioꝵ ppłs ⁊ suranoꝵ ad ciuitatem
ueniebat: ⁊ urbanis opima uictualia affere.¬
bat. Quos om̃s ininsidiis positꝰ tanchredꝰ
apprehendit: nec tam̃ eos qr xp̃iani erant oc¬
cidere uoluit: s cũ ip̃is sarcinis ad castrum
suũ ꝯduxit. Quos tandẽ tali ꝯditione ille.¬
sos abirȩ ꝑmisit: q ꝓmisert᷑ ei in fide xp̃ia¬
a: quo adusq caꝑetur antiochia. Qd̃ illi stre¬
nue. spopoimpleuert᷑. sic̃ ⁊ spopondert᷑. Tan¬

Expanded text:
peractum fuit, inquisitio facta est quis illud custoperactum fuit, inquisitio facta est quis illud custolustris princeps et egregius juvenis, sicut erat alacer in sermonibus et factis, in medium prosiluit, dicens: « Ego custodiam castellum, si curunt, et quadringentas argenti marcas ei contulerunt. Tancredus castellum intravit, idque peditum turmis fortique milite plusquam munitionem aliam firmavit. Quod feliciter, Deo opitulante, suscepit, quoniam ipsa die magnus Armeniorum populus, et Suranorum ad civitatem veniebat, et urbanis opima victualia afferebat. Quos omnes in insidiis positus Tancredus apprehendit, nec tamen eos, quia Christiani erant, occidere voluit, sed cum ipsis sarcinis ad castrum suum conduxit. Quos tandem tali conditione illaesos abire permisit, quia promiserunt ei, in fide Chria, quoadusque caperetur Antiochia. Quod illi strenue impleverunt, sicut et spoponderunt. Tan
Abbreviated transcription (Latin):
castellum cepert᷑ edificare de quo suꝑiꝰ m̃tio¬
nẽ fecimꝰ. ⁊ ꝯstruc tum ẽ in introitu pontis
muniert᷑. Qd̃ cũ ꝑac tum fuit: cõm̃datum ẽ
Raimundo egregio comiti scĩ egydii. Hoc
disponehant. Tunc ꝓceres elegerunt uiros
ritimos eqͦsq uelociores. ⁊ non longe ab
urbe transierunt fluuium: ⁊ p̃dã maxi¬
mã inuenert᷑. E quos ⁊ equas. mulos. et
mulas. asinos. ⁊ camelos: ⁊ animaliũ quinq
milia. Omĩa hȩc. egregia cohors adduxit adca¬
stra. ⁊ celebrata est apud xp̃icolas letitia ma¬
gna. Qd̃ infortunium cuies uehement̾ attri¬
ꝑdita illos debilitauit. U llic uo̾ ubi p̃da
capta fuit. erat antiquũ castrum. s incuria ⁊
uetustate dirutũ: ⁊ adhuc uigebat ibi qd̾dam
monasterium. Qd̃ ut magis suos ꝯstringe¬
rent inimicos. ꝓcerib placuit reedificare: et
forti munitione circũuenire. Qd̃ cũ in breui

Expanded text:
castellum coeperunt aedificare, de quo superius mentiocastellum coeperunt aedificare, de quo superius mentionem fecimus, constructum in introitu pontis, munierunt. Quod cum peractum fuit, commendatum est Raimundo egregio comiti Sancti Aegidii. Hoc disponebant. Tunc proceres elegerunt viros optimos, equosque velociores, et non longe ab urbe transierunt fluvium, et praedam maximam invenerunt, equos et equas, mulos et mulas, asinos et camelos, et animalium quinque millia. Omnia haec egregia cohors adduxit ad castra, et celebrata est apud Christicolas laetitia magna. Quod infortunium cives vehementer attriperdita, illos debilitavit. Illic vero ubi praeda capta fuit, erat antiquum castrum, sed incuria et vetustate dirutum, et adhuc vigebat ibi quoddam monasterium. Quod ut magis constringerent inimicos suos, proceribus placuit reaedificare, et forti munitione circumdare. Quod cum in brevi
Abbreviated transcription (Latin):
tit effeminatam gentẽ grecoꝵ: qm diuina
tum reconpensabit᷑ gladio francoꝵ. Et notũ
ẽẽ pot̾it his qui ignorant. qr ñẽ hominũ eu̾¬
tere regna: s eiꝰ ꝑ que reges regnant. Ip̃i di¬
cunt se uelle nob̾ indulgere: si in pera ⁊ ba¬
timus tp̃ralem. recuꝑamꝰ sempit᷑nam. Ide̾¬
co renunciate his qui misert᷑ uos: qr ar¬
ma quȩ in patria nr̃a sũpsimꝰ. etiã cũ cap¬
ta erit ierłm. ñ dimittemꝰ. Considimꝰ eñi
in eo qui docet manꝰ nr̃as ad p̃liũ. ⁊ bra¬
chia nr̃a ponit ut arcum ereum: qñ ⁊ uia
nr̃is gladiis aꝑiet᷑. ⁊ om̃ĩa scandala eradi¬
cabunt᷑: ⁊ ierłm capiet᷑. Tunc nr̃a erit. ñ
ꝑ hominis indulgentiam: s per cele ꝰ Aa
censurȩ equitatem. De uultu eni cdilł hoc
u̾o quid ultra p̾tendend̾ent ñ inuenerũt
s audito hoc uerbo scandalizati sunt: An¬
tiochiamq nr̃is ꝯsentientib introierunt.
is ita tractatis. t̃tia die pꝰ ꝑactũ p̃lium¬

Expanded text:
rit effeminatam gentem Graecorum, quoniamtum recompensabitur gladio Francorum. Et notum esse poterit, his qui ignorant, quod non est hominum evertere regna, sed ejus per quem reges regnant. Ipsi dicunt se velle nobis indulgere, si in pera et batimus temporalem, recuperamus sempiternam. Idcirco renuntiate his qui miserunt vos quod arma quae in patria nostra sumpsimus, etiam cum capta erit Jerusalem, non dimittemus. Confidimus enim in eo qui docet manus nostras ad praelium, et brachia nostra ponit ut arcum aereum, quoniam et via nostris gladiis aperietur, et omnia scandala eradicabuntur, et Jerusalem capietur. Tunc nostra erit non per hominis indulgentiam, sed per coelestis censurae vero quid ultra praetenderent non invenerunt, sed audito hoc verbo scandalizati sunt, Antiochiamque nostris consentientibus introierunt.is ita transactis, tertia die post peractum praelium
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ septentrionẽ ⁊ orientẽ. igneus rubor in cȩ¬
lo coruscabat. His euidentib signis in cȩlo ra¬
diantib ⁊ aurora t̾ris lucẽ referente. exercitꝰ
dei portas antiochiȩ intrauit. in uirtute illiꝰ
qui inferni portas ereas ꝯtriuit. ⁊ uectes ferre¬

Expanded text:
ter septentrionem et orientem, igneus rubor in coeter septentrionem et orientem, igneus rubor in coelo coruscabat. His evidentibus signis in coelo radiantibus, et aurora terris lucem referente, exercitus Dei portas Antiochiae intravit, in virtute illius qui inferni portas aereas contrivit, et ferreos vecte
Abbreviated transcription (Latin):
iamundo. Qd̃ ut audiuit festinꝰ accurrit: s
cũ ad scała ꝑuenit: fractã inuenit. xu nt̾ea
fulcheriꝰ qui eum sexaginta uiuenib arma¬
tis ascenderat. exceptis turrib pyrri. tres ali¬
as bellica uir tute occupauerat: ⁊ in eis du
audiuit qr scala ꝯfracta erat. uenienti Boia¬
nsũdo ⁊ om̃i francoꝵ multitudini portas aꝑu¬
it. Et cũ graues gemitꝰ ab imo pectore trahert
longaq suspiria: nulla eũ tam̃ a ꝓmissa fide
illata remouit inuiria. Quẽ Boiamundꝰ in
ip̃o portȩ introitu sũmisso capite salutauit:
eiq de collato beneficio gr̃as egit. S cũ cair¬
sam suȩ lam̃tationis didicisset. ad modũ u¬
doluit: ⁊ de militib suis qui eũ custodirent.
resq suas tuerent᷑. fidelem custodiã dereliqͥt.
Nec reticendũ. qm̃ sub illa noc te cometa q̃
regni mutationẽ presignat. int̾ alia cęli sy de¬
ra rutilabat. ⁊ suȩ lucis radios. ꝓducebat: ⁊in¬

Expanded text:
amundo. Quod ut audivit, festinus accurrit; sed amundo. Quod ut audivit, festinus accurrit; sed cum ad scalam pervenit, fractam invenit. Interea Fulcherius qui cum sexaginta juvenibus armatis ascenderat, exceptis turribus Pyrrhi, tres alias bellica virtute occupaverat, et in eis duoaudivit quia scala fracta esset, venienti Boamundo et omni Francorum multitudini portas aperuit. Et cum graves gemitus ab imo pectore traheret, longaque suspiria, nulla tamen eum a promissa fide illata revocavit injuria. Quem Boamundus in ipso portae introitu submisso capite salutavit, eique de collato beneficio gratias egit. Sed cum causam lamentationis ejus didicisset, admodum indoluit, et de militibus suis qui eum custodirent, resque ejus tuerentur fidelem custodiam dereliquit. Nec reticendum, quoniam sub illa nocte, cometa quae regni mutationem praesignat, inter alia coeli sidera rutilabat, et suae lucis radios producebat, et in
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ erecta ꝑtingere potuit usq ad ꝓpugna-¬
cula. Quã cum erecła fuit: ex tanta multitu¬
dine nullꝰ pͥor ascendere p̃fũpsit. Cumq õs
sic hesitarent: tũc unꝰ miles fulcheriꝰ nomine
carnotensis natione. cȩt̾is audatior ait. Ego
in nomine iħu. xp̃i pͥmus ascend̾a ad qd cũq
me d̾̃s uocauerit suscipiendũ: siue ad marty¬
rium. seu ad oꝑtinẽdum uictoriȩ brauium.
Quo ascendente. cct̃i subsequunt᷑: ⁊ in breui
ad ip̃a muroꝵ fastigia ꝑuenit᷑. Pyrrꝰ aũt sta¬
bat illic p̃stolans eoꝵ presentiam: et egre ferẽs
nimiã tarditatẽ. Qui cum Boiamundũ mini¬
me udet: inquisiuit ubi ẽẽt. Qui in ꝓrrimo
adẽẽ dr̃. s pyrrꝰ de absentia uehement᷑ ꝯtͥ̾statꝰ
ẽ dicens. Quid facit ille piger: qͥd tardat.
qͥdue morat᷑: Mutite qui dicat: qͦd citiꝰ ue¬
niat. Mittite qui clicat qr lux hodier na ꝓpin-¬
serenũ. Nunciꝰ eligitur: qui nunciet hec Bo¬

Expanded text:
quae erecta pertingere potuit ad propugnaquae erecta pertingere potuit ad propugnacula. Quae cum erecta fuit, ex tanta multitudine nullus prior ascendere praesumpsit. Cumque omnes sic haesitarent, tunc unus miles, nomine Fulcherius, Carnetensis natione, audacior caeteris, ait: « Ego in nomine Jesu Christi primus ascendam ad quodcunque me Deus vocaverit suscipiendum; sive ad martyrium, seu ad obtinendum victoriae bravium. » Quo ascendente, caeteri subsequuntur, et in brevi ad ipsa murorum fastigia pervenitur. Pyrrhus autem stabat illic, praestolans eorum adventum, et aegre ferens nimiam tarditatem. Qui cum Boamundum minime videret, inquidicitur, sed Pyrrhus de absentia vehementer contristatus est, dicens: Quid facit ille piger? quid tardat, quidve moratur? Mittite qui dicat, quod citius veniat. Mittite qui dicat, quia lux hodierna propinserenum. Nuntius eligitur qui nuntiet haec Bo
Abbreviated transcription (Latin):
at ad p̃dandũ in t̾ram sarracenoꝵ. Et cũ nor
obscurare ceꝑit. reuertant᷑ a dextra parte cr¬
unꝗͣ tĩmeant. Cretictit hoc ꝯsiliũ Soiamundꝰ
quib dã familiarib suis: Hygoni magno et
duci Godefrido. podiensi ep̃o. ⁊ cõmiti Rar¬
mundo. Dixitq eis. Noc te uenta diuina
opitulante gr̃a: tradetur nob̾ antiochia.
Exposuit eis nunciũ: qͥ audicis om̃ib gra¬
tulati sunt. ⁊ bene dexert᷑ dñm .xiiii.  N
crastinũ ꝯgregauert᷑ duces bellatoꝵ. iñgen¬
tes militũ cuneos. peditũq qũa plures fus¬
mas. ⁊ egressi montana transiert᷑: quasi pre¬
daturi in t̾ram sarracenoꝵ. Noc te adueni¬
ente. cum sũmo silencio redierunt: seq bonȩ
spei p̃parauert᷑. Boiamundꝰ uõ ad locũ sibi ab
amico destinatum ꝑrexit cũ suis tantũ milt¬
tib. ⁊ cũ paucis longe remansit amenib:
cetosq cum una scala direxit ad ip̃a mȩnia:

Expanded text:
it ad praedandum in terram Sarracenorum. Et cum nox it ad praedandum in terram Sarracenorum. Et cum nox obscurare coeperit, revertantur ad castra ex parte ciprorsus timeant. » Credidit hoc consilium Boamundus quibusdam suis familiaribus Hugoni Magno, et duci Godefrido, Podiensi episcopo, et comiti Raimundo. Dixit itaque eis: « Nocte ventura, divina opitulante gratia, tradetur nobis Antiochia, » exposuitque eis nuntium. Qui auditis omnibus, gratulati sunt, et benedixerunt Dominum. In crastinum congregaverunt duces bellorum, ingentes militum cuneos, peditumque quam plures turmas, et egressi montana transierunt, quasi praedaturi, in terram Sarracenorum. Nocte adveniente cum summo silentio redierunt, seque bonae spei praeparaverunt. Boamundus vero ad locum sibi ab amico destinatum perrexit cum suis tantum militibus, et cum paucis longe remansit a moenibus, caeterosque cum una scala direxit ad ipsa moenia,
Abbreviated transcription (Latin):
sunul eã habebimꝰ: qui simul angustias no¬
sitatũ tolerauimꝰ. T unc ẜoiamundꝰ modiei
subridens ait. Ne ciuitati quȩ tot dñis subus¬
taerit. Nolite fr̃s ita dicere: s eiꝰ imꝑio sibis¬
at᷑. qui eam pot̾it acquirere. Qui ut uidit e
nicħ ꝓficiebat. ad castra sua rectiit: ⁊ tam̃ na¬
tios pyrri qui ad se uenerant detinuit. Pnm¬
cipes uo apinoto Boiamundo: ꝯsiliũ miert
dicentes. Nos bonũ ꝯsiliũ ñ habemꝰ: qͥ ues
Boiamundi uiri sapientissimi ꝯtraimꝰ. Si ap¬
mo die quo huc ꝯuenimꝰ hoc ficri potuisset
magnũ nob̾ ꝓficuũ inde ꝓuenisset. Nullis
stra om̃iũ una sit intentio: sc̃i scilicet sepul¬
chri uiȩ delib̾atio. Placuit om̃ib⁊ Boiamitꝰ
uocat᷑ : eiq antiochia si eam acquirere porit
itaq haut segnis uiros sibifideles noctis cr¬
pusculo remuittit ad amicũ: ut ei renunciet
⁊ modũ. ⁊ t̃minũ. Pyrrꝰ remandat ut in crasl¬
nũ cõmoneat᷑ exercitꝰ francoꝵ: quasi ur debe¬

Expanded text:
stias necessitatum toleravimus. » Tunc Boamundus modicum subridens, ait: « Vae civitati quae tot dominis subjecta erit! nolite, fratres, ea dicere: sed ejus imperio subjiciatur, qui eam poterit acquirere. Qui ut vidit quia nil proficiebat, ad castra sua rediit, et tamen nuntios Pyrrhi, qui ad se venerant, detinuit. » Principes vero, amoto Boamundo, consilium inierunt dicentes: « Nos bonum consilium non habemus, qui verbis Boamundi viri sapientissimi contraimus. Si a primo die quo huc venimus, hoc fieri potuisset, magnum nobis commodum inde pervenisset. Nullus stra omnium una sit intentio, sancti scilicet sepulcri deliberatio. Placuit omnibus; Boamundus vocatur, eique Antiochia, si eam acquirere potest, itaque haud segnis viros sibi fideles, noctis crepusculo, remittit ad amicum, ut ei renuntiet et modum et terminum. Pyrrhus remandat ut in crastinum commoveatur exercitus Francorum, quasi ire vel
Abbreviated transcription (Latin):
femore: nec iã nisi claudicandꝰ ualebat inceder
nobilissimi pͥncipis. a ur tute pͥstina cepit de¬
ficere. Qui nolens. ⁊ inuitꝰ in alia tͣri retics¬
sit. bellũq dereliquit. In eiꝰ infirmitate alioꝵ
uirtꝰ corruit: qm̃ unꝰ quisq miserabilẽ casim
sui ducis indoluit. Pugnã cdimittunt. turis¬
q t̾rim relinquunt. Unus tam̃ in suꝑiori ns¬
ris fastigio remansit: cuiꝰ egregia funera ini
uidit se solũ ẽẽ derelic tum: tam̃ in se amim̃i
gerens inuictũ. ut ursus int̃ molosos cept
se utrimq defendere: lapidesq et cem̃tũ de
parietib auellebat: ⁊ suꝑ illos qui eũ impu¬
gnabant ꝓiciebat. Tandẽ cũ mille sagitis
onustꝰ uidit qr mortẽ nõ euaderet. mortẽ sti
accelerauit: qm̃ cum clipeo ⁊ armis ubi tt̃¬
qd̾̃ francoꝵ manꝰ ibi ualuit pessundare. Et
nisi castelli municipium tã forte fuisset. p̃o
diȩ uent̾is calamitatib suoꝵ. magnũ leuam̃

Expanded text:
femore, nec jam nisi claudicans valebat incedere. femore, nec jam nisi claudicans valebat incedere. nobilissimi principis a virtute pristina coepit deficere. Qui nolens et invitus, in aliam turrim retrocessit, bellumque dereliquit. In ejus infirmitate aliorum virtus corruit, quoniam unusquisque miserabilem casum sui ducis admodum doluit. Pugnam dimittunt, Turcos turrimque relinquunt. Unus tamen in superiori turris fastigio remansit, cujus egregia funera univvidit se solum esse derelictum, tamen in se animum gerens invictum, ut ursus inter molossos coepit se utrinque defendere; lapidesque et caementum de parietibus avellebat, et super ipsos qui eum impugnabant projiciebat. Tandem mille sagittis onustus, ut vidit quod mortem non evaderet, mortem sibi acceleravit, quoniam cum clypeo et armis ubi turquid Francorum manus ibi valuit pessundare, et nisi castelli municipium tam forte fuisset, ipso die venturis calamitatibus suorum magnum levamen
Abbreviated transcription (Latin):
nitũ est: qr nulliꝰ machinȩ artificiũ timet
Ilic eñ est mons urbi ꝯtiguus cuiꝰ cacum̃
porrigit᷑ ad syoera: quo uix attingere pos¬
funt intuentiũ lumina: ⁊ de illo põt cir¬
cũspici regio tota. In eo ꝯfugit numerosa
multitudo turcoꝵ: habuert᷑q illud solum
receptaculũ. Erat aũt huic castro una t̾ris
uimiũ uicina. quã Boriamundꝰ cũ suis satel¬
litib ia obtinebat: illudq castrũ ꝑ eã impu¬
gnare ꝑabat. S illi resũptis uirib turri sa¬
tis emninentiores sagittas ⁊ spicula instar
alia uia decertantiũ. quã prestalut latitu
suꝑ nr̃os impingebat. ili in lanceis. spiciuls
mueronib excipiebant. ⁊ sic uulneratos a
tĩuam ꝓiciebant: ⁊ ex eis illos qui tͣrim de et
moliebant᷑ effodere ꝓsternebant. Sicq me¬
tuus uiuo necẽ inferebat: ⁊ cui in animꝗ nt
deerat. in corpore mors apparebat.iii. In
quo ꝯflic tu Boiamundꝰ grauit̾ sagittat᷑ ẽ n

Expanded text:
nitum est ut nullius machinae artificium timeat. nitum est ut nullius machinae artificium timeat. Illic enim est mons urbi contiguus, cujus cacumen porrigitur ad sidera, quo vix attingere possunt intuentium lumina. Et de ipso potest circumspici tota regio. In eum confugit numerosa multitudo Turcorum, habueruntque illud solum receptaculum. Erat autem huic castro una turris nimium vicina, quam Boamundus cum suis satellitibus jam obtinebat, illudque castrum per eam impugnare parabat. Sed illi resumptis viribus, turri, satis eminentiores, sagittas et spicula, instar alia via decertantium, quam praestabat latitudsuper nostros impingebat, illi in lanceis, spiculis et mucronibus excipiebant, et vulneratos ad terram projiciebant; et cum eis illos qui turrim desubtus moliebantur effodere, prosternebant, sicque mortuus vivo necem inferebat, et cui in anima vita deerat, in corpore mors apparebat. In quo conflictu Boamundus graviter sagittatus est in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ reuertebant᷑: qm̃ gladios ꝑatos inueniebant.
quib excipiebantur. Qui xp̃iani erant. Ryr¬
rie eleyson ⁊ alias dõ laudes ꝑsonabant: ut
ꝑhoc scilicet nr̃is innotescerent. q ñ curci s
tis corporib morientium: qm̃ tẽ niulꝰ eoꝵ re¬
sistebat.s. querebant om̃s latibula ⁊ fuge p̃¬
sidium. Nulli honor impendit᷑: pueri cum
puellis. uuenes cũ senib. matres cũ filiab in¬
tficiunt᷑. Qui fugere potant. ꝑ portas exi¬
bant. mortẽ tam̃ minime euadentes: qr in
maiib de castris uenientiũ incidebant. Con¬
tigit aũt ut ⁊ int̾ fugientes Cassianꝰ rex et
dñs ciuitatis uilib pannis obsitꝰ euaderet:
⁊ in t̃rcam Fanchredi fugiendo ꝑueniret. Sed
malo sui infortumo. armenii cum cognoues:
⁊ el ilico ceruicẽ amputauert᷑: ⁊ capud illiꝰ¬
Mans magna fugit in castrũ qd̃ ciuitati
imminet: qd̾ ita loci positione ⁊ nata mir¬

Expanded text:
non revertebantur, quoniam gladios inveniebant paratos non revertebantur, quoniam gladios inveniebant paratos quibus excipiebantur. Qui Christiani erant Kyrie eleison, et alias Deo laudes personabant, ut per hoc scilicet nostris innotescerent, quod non Turcitis corporibus morientium, quoniam sistebat, sed quaerebant omnes latibula et fugae praesidium. Nulli honor impenditur, pueri cum puellis, juvenes cum senibus, matres quoque cum filiabus interficiuntur. Qui fugere poterant per portas exibant, mortem tamen minime evadentes, quia in manus de castris venientium incidebant. Contigit autem ut inter fugientes Cassianus rex et dominus civitatis, vilibus pannis obsitus evaderet, et in terram Tancredi fugiendo perveniret. Sed malo sui infortunio Armenii eum cognoverunt, et ei illico cervicem amputaverunt, et caput illiPars magna fugit in castrum quod civitati imminet; quod ita loci positione et natura mu