comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
d. Dic quis maior ẽ mͦ int̾ nos. qͥa
ille idem: erit maior in celo. In quor
errabant. In futuro enĩ om̃is p̃la¬
tio cessabit angłoꝵ ⁊ hominũ: ut
apłs tradit. & amplexans iħc par¬
uulum: docuit. similes paruulo
.i. humiles in uia. exaltari in pat̾a.
⁊ qͥ uellet pͥmus eoꝵ ẽe. fieret om̃iũ
minist̾. Hinc ẽ. qd̾ primꝰ om̃iumin
eccłia: seruũ seruoꝵ d̾i se fatet᷑. Par

Expanded text:
 Dic quis major est inter nos modo, quia ille idem major erit in coelo, in quo errabant. In futuro enim omnis praelatio cessabit angelorum, et hominum, ut apostolus tradit: Et amplexans Jesus parvulum docuit similes parvulo, id est humiles in via, exaltari in patria, et qui vellet primus eorum esse, fieret omnium minister. Hinc est quod primus omnium in Ecclesia servus s
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse tdicionẽ: in ugilia pasche
ñ dimitti ppłm ab eccłia añ ꝓfun¬
dam noctem. ut qͣi exspectent ad¬
uentũ dñi &e dict̃ horam illã no¬
bium dic̃ dñs ñ diffinientes: expo
proficiscentis. qͥ dedit seruis suis
u̾ pigro qͥ abscondit suũ. ait. ha

Expanded text:
um traditionem in vigilia Paschae, non dimitti populum ab ecclesia, ante profundam noctem, ut quasi exspectent adventum Domini, et dicunt horam illam nobium dicit Dominus, non diffinientes, exponbolam, proficiscentis, qui dedit servis suis viro pigro, qui abscondit suum, ait:
Abbreviated transcription (Latin):
repentinꝰ interitꝰ tulit nescienteᷤᷤ.
De die aũt illa ⁊ hora: nemo scit.
neq filiꝰ. neq angłs. ñ solus pater.
hic exclamat amꝰ. ñ st̃ equales: qͥ
nouit. ⁊ qͥ ignorat. Ierꝰ. respondet
inminori breuiario suꝑ psalmoᷤ
humanitas filii dic̃ se ignorare
finẽ mundi. Qd̾. gͥgꝰ. in registro qͣr
exponens: ait Nouit unigenitꝰ
di: horã iudicii. s ñ: ex natura bu¬
manitatis. Tñ: etiã sic exponitur.
ñ nouit. subaudi: nob̃. quib ex¬
pedit incertos ẽẽ. ut sic uiuamꝰ:
qͣi in ꝓximo iudicandi. uł filius:
hic dicit᷑ adoptione. Tc̃ duo er̃t in

Expanded text:
pentinus interitus tulit nescientes. De die autem illa et hora nemo scit, neque Filius, neque angelus, nisi solus Pater . » Hic exclamat Arius: Non sunt aequales, qui novit, et qui ignorat. Hieronymus respondit in minori breviario super Psalmos: Humanitas Filii dicit se ignorare finem mundi. Quod Gregorius in Registro quasi exponens ait: Novit Unigenitus Dei horam judicii, sed non ex natura humanitatis. Tamen etiam sic exponitur: Non novit, subaudi, nobis, quibus expedit incertos esse, ut sic vivamus quasi in proximo judicandi. Vel Filius hic dicitur adoptione. « Tunc duo erunt in
Abbreviated transcription (Latin):
fidem in isrł subaudi: huiꝰ teꝑis.
nec includuntur in noie isrł. se¬
quentes eũ qͥa ad eõ loquebat᷑¬
quantã in hoc gentili. E sanatꝰ
est puer in illa hora. De libato¬
synagogam salbo: docebat eoᷤᷤ
& ibi eiecit ab homine sp̃m in¬
mundũ: clamantẽ. qͥd nob̾ ⁊ tͥ¬
t cum uenisset iħc in domũ
petri.: quã forte babebat in ca¬
pharnaum ꝑ uxorẽ: ip̃e enĩ erat
de bethsaida: ad petitionẽ disci¬
puloꝵ sanauit socrũ petͥ feb̾entẽ.¬

Expanded text:
fidem in Israel, » subaudi, hujus temporis, nec includuntur in nomine Israel, sequentes eum, quia ad eos loquebatquantum in hoc gentili. « Et sanatus est puer in illa hora. » synagogam Sabbato docebat eos, et ibi ejecit ab homine spiritum immundum, clamantem: « Quid nobis « Et cum venisset Jesus in domum Petri, » quam forte habebat in Capharnaum per uxorem, ipse enim erat de Bethsaida, ad petitionem discipulorum, sanavit socrum Petri feb
Abbreviated transcription (Latin):
te. De filia archisynagogi. ⁊ emor
xima. ut marcꝰ ⁊ lucas dict. ueni
pone manũ suꝑ eã. ⁊ uiuet. Et
dũ iret: mulier emorroissa ab
annis .xii. retro ueniens tetigit
fimbriã uestim̃ti eiꝰ.⁊ sanata ẽ.
ambaꝰ in sermone de salomone
dicit: hanc fuisse marchã. Enu¬
merans enĩ b̃ñficia xp̃i cͥca genꝰ
humanũ. post aliꝗ p̃missa: sub¬
didit. Dũ languidũ sanguinis
fluxũ siccat in martha. dũ demo¬
nes expellit de maria. dũ corpꝰ
reduuui sp̃c calore cõstringit in
lararo. Ueniens aũt in domum
iairi: indux̃ t̃m secũ petrũ. iaco¬

Expanded text:
. De filia archisynagogi, et Haemproxima, ut Marcus et Lucas dicunt . « Veni, pone manum super eam, et vivet. » Et dum iret, mulier Haemorrhoissa ab annis duodecim, retro veniens, tetigit fimbriam vestimenti ejus, et sanata est. Ambrosius in sermone De Salvatore dicit hanc fuisse Martham. Enumerans enim beneficia Christi circa genus humanum, post aliqua praemissa subdit: « Dum languidum sanguinis fluxum siccat in Martha, dum daemones expellit de Maria, dum corpus redivivi spiritus calore constringit in Lazaro. » Veniens autem in domum Jairi induxit tantum secum Petrum, Jaco
Abbreviated transcription (Latin):
nauigasset paulus ⁊ barna¬
bas cũ eo: uenert̃ pergen. ad cuita¬
tem pamphylie ꝙ tunc ioħes disce¬
dens ab eis: reu̾sus ẽ ierosolimam
unde uen̾at cũ eis. ⁊ forsan rep̃hen¬
sibilis fuit causa: quare discessit ab
eis. ⁊ hec fuit causa discidii int̃ pau¬
lum ⁊ barnabam. de qua habebis
inferiꝰ Paulus uͦ⁊ barnabas ue¬
nerunt antiochiam p̃sidie Qd̃ ad¬
ditum ẽ: ad diffram alt̾ius antio¬
chiȩ quȩ dicit᷑ antiochia syriȩ. quã¬
audituri legem. non: p̃dicaturi.
Dost lectionẽ aut̃ legis ⁊ ꝓpħaꝵ: di¬
xerunt ad eos pͥncipes synagoge.
uiri frẽs siquis ẽ in uobis sermo
gͥndem sermonẽ. inchoans ab altio¬
ri. Uiri inqͥt isrłite. ⁊ qui timetis
dm̃ degentib: audite. Deus plebis
isrł: patres ur̃os elegit. ⁊ exaltauit
plebem: cũ eẽnt incole in egypto.
seruientes inluto ⁊ lat̾e de qua e¬
duxit eos in manu forti. ꝙ.xl. ãnis
sam. destruens septẽ gentes quȩ
habitabant in t̾ra. ⁊ sorte distribu¬

Expanded text:
navigasset Paulus, et Barnabas cum eo, venerunt Pergen civitatem Pamphiliae, et tunc Joannes discedens ab eis reversus est Hierosolymam , » unde venerat cum eis. Et forte reprehensibilis fuit causa quare discessit ab eis, et haec fuit causa dissidii inter Paulum et Barnabam, de qua habebis inferius. Paulus vero et Barnabas « venerunt Antiochiam P ad differentiam alterius Antiochiae, quae dicitur Antiochia Syriaaudituri legem, non praedicaturi. « Post lectionem autem legis et prophetarum dixerunt ad eos principes synagogae: Viri fratres, si quis est in vobis sermo grandem sermonem, inchoans ab altiori. « Viri, inquit, Israelitae, et qui timetis Deum de gentibus audite. Deus plebis Israel patres nostros elegit, et exaltavit plebem, cum essent incolae in Aegypto, » servientes in luto et latere, de qua eduxit eos in manu forti. « Et quadragsam, « destruens septem gentes, » quae habitabant in terra, « sorte distribu
Abbreviated transcription (Latin):
odio ꝯmoti.S a spũ scõ ad hoc ex¬
citati: ut diuisi plurib locis
p̃dicarent. ⁊ plures lucͥfac̾e̾nt.
Saruabas aut̃ assũpto marcbo
nauigabat cyprũ Ex eo aut̃ qd̾
noluit dimittere eũ ꝑpendit᷑ fuis¬
se eiꝰ cognatꝰ. Legunt᷑ aut̃ fuisse con¬
sobrini Paulus aut̃ ꝓfectus ẽ as¬
sũpto syla. Quẽ dñs ad hoc remane¬
re fecerat: ut ei compatẽtur ꝙ ꝑ-
ambulabat syriam. ⁊ cyliciam Po
stea uenit inderben. ⁊ lystram. ubi
erat quidã xp̃ianꝰ noĩe timotheus.
filiꝰ mulieris uidue. uł udee filiꝰ. natꝰ
de patre gentili. Cui ꝑhibebant testimo¬
niũ religionis om̃s fideles qui erant ly¬
iudris erant tollenda. ⁊ quasi cũ honore
mat̃ sepelienda erat: Postea duxit se¬
cum paulus timotheũ. ⁊ ꝑtransiens
ꝑ ciuitatẽ: p̃cipiebat obseruari decre¬

Expanded text:
odio commoti, sed a Spiritu sancto ad hoc exodio commoti, sed a Spiritu sancto ad hoc excitati, ut divisi pluribus locis praedicarent, et plures lucrifacerent. « Barnabas autem, assumpto Marco, navigavit Cyprum. » Ex eo autem, quod noluit dimittere eum, perpenditur fuisse ejus cognatus. Leguntur autem fuisse consobrini. « Paulus autem profectus est assumpto Sila, » quem Dominus ad hoc remanere fecerat, ut ei cooperaretur, et « perambulabat Syriam et Ciliciam. » « Postea venit in Derben et Lystram , « ubi erat quidam Christianus nomine Timothaeus, filius mulieris viduae, vel Judaeae, natus de patre gentili, cui perhibebant testimonium religionis omnes fideles, qui erant LyJudaeis erant tollenda, et quasi cum honore mater sepelienda fuit. Postea eduxit secum Paulus Timotheum, et « transeuntes per civitates praecipiebat observari decre
Abbreviated transcription (Latin):
satdotem in ierłm ꝓ arbit̾o suo. quã
serfuit aggrippa in ciũ regnũ paulũ et¬
secesserunt fideles aiuidea: ĩminente
eridio ierłm ab angło p̃moniti: si¬
cut habet᷑ suꝑ matħm. S nunc ꝓse¬
quam᷑ de paulo ⁊ barnaba: qui adhuc
demorabant᷑ in antiochia. euangeli¬
rantes u̾bum dĩ: Et iudas abierat: sy¬
la cũ eis remanente: Post aliquot
dies uisum est eis cõmodum reu̾ti
ꝑ ciuitates in quib p̃dicau̾ant uer¬
bum d̾i. ⁊ uisitare fres. ⁊ ꝯfirmare
eos in fide Barnabas aut̃ uoluit ba¬
bere in comitatu suo ioħem qui cog¬
nominat᷑ marchus. Paulus autẽ no¬
qͥa in fronte aciei ꝯstitutꝰ: nimis
trepidus stetit. ꝙ quia tnnoee mor¬
tis a p̃dicone destiterat: qͣndo .s. a
panphylia descendens: reu̾sus ẽ in
ierłm. Id̾oq non erat assumendus ad
p̃diconem: ne alios malo exemplo le¬
deret. Et facta ẽ dissensio int̃.ꝓ.⁊b.
ut dissentirent ab inuicem. Et ex¬
cussant eos scĩ. qͥa ñ dicesserunt

Expanded text:
o suo, quam e fuit Agrippa, in cujus regnum secesserunt fideles de Judaea imminente excidio Jerusalem, ab angelo praemoniti, sicut habes super Matthaeum. Sed nunc prosequamur de Paulo et Barnaba, qui adhuc demorabantur in Antiochia evangelizantes verbum Dei, et Judas abierat, Sila cum eis remanente . Post aliquot dies visum est eis commodum, reverti per civitates, in quibus praedicaverant verbum Dei, et visitare fratres, et confirmare eos in fide. « Barnabas autem voluit habere in comitatu suo Joannem, qui cognominabatur Marcus. » Paulus autem noquia in fronte aciei constitutus nimis trepide steterat, et quia timore mortis a praedicatione destiterat, quando scilicet a Pamphylia descendens reversus est in Jerusalem. Ideoque non erat assumendus ad praedicationem, ne alios malo exemplo laederet. « Et facta est dissensio, ita ut discederent ab invicem. » Et excusant eos sancti, quia non discesserunt
Abbreviated transcription (Latin):
coluit eundem. ⁊ suscepit cͥcũcisio¬
nem. ⁊ ritus iudeoꝵ huiꝰ mat̃ hele¬
na ueniens ierłm: inuenit frẽs fi¬
deles in ierłm mnedia laborantes. qͥa
erat tp̃s famis ⁊ emit granũ unde¬
cũq quia attułat argenti copiã ad
em̃dum. ⁊ sustentauit fres qui erauł
in ierłm. Et cũ adhuc eẽt in iudea:. nũ¬
tiatum ẽ ei: quia mortuus eẽt filiꝰ eiꝰ.
Et statim rediit. ⁊ fecit extrahi ca¬
dauer de sepulchro. ⁊ reportauit in
iudeam. ꝙ fecit ñ longe aierłm extru¬
i duo mausolea.⁊ in altero reposint
corpꝰ filii. ꝙ p̃cepit cũ mortua eẽt
mn alt̃o corpꝰ suũ reponi. ꝙ sic fc̃m ẽ.
⁊ adhuc apparent uestigia mausole

Expanded text:
luit eumdem, et suscepit circumcisioluit eumdem, et suscepit circumcisionem, et ritus Judaeorum. Hujus mater Helena veniens Hierusalem, invenit fideles in Hierusalem inedia laborantes, quia erat tempus famis, et emit granum undequaque, quia attulerat argenti copiam ad emendum, et sustentavit fratres, qui erant in Hierusalem. Et cum adhuc esset in Judaea, nuntiatum est ei quod mortuus esset filius ejus, et statim rediit, et fecit extrahi cadaver de sepulcro, et reportavit in Judaeam, et fecit non longe ab Hierusalem exstrui duo mausolea, et in altero reposuit corpus filii, et praecepit, cum mortua esset, in altero corpus suum reponi, et sic factum est, et adhuc appar
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ galaciȩ regionẽ. uolentes ire in asy¬
amminorem: ꝓhibiti st̃ a spũscõ. qui sci¬
ebat corda hominũ. qͥa tẽ ñ eẽnt credi¬
⁊ impios de ꝯtemptu p̃dic̾onis grauiꝰ
dãpnari. uoluit ⁊̃ has ꝓuincias aliis
ioħes p̃dicauer̃t in asya minori. Lu¬
cas in bitbynia. a qua: similit̃ aspũ
scõ sunt ꝓhibiti. & ita due cause red¬
dunt᷑ quare ꝓhibiti sunt ab huiꝰ mo¬
di ꝓuinciis. uł ne scm̃ darent canibꝰ.
⁊ de decimis dandis sac̃dotib: red¬
dit t̾ciam cãm. dicit enĩ quia ds
ꝓuidens serius sus alimoniã corꝑa¬
lem: ab huiꝰ mõi ꝓuinciis discipłos
mam famen: in qua helena susten¬
tauit frẽs pauꝑes qui erant in ie¬
rłm. quȩ facto ẽ quarto anno clau¬
dii: Nec fuit hec helena mat̾ constan
captus ẽ rex abygenoꝵ frat̃ eiꝰ. ⁊ eam
in uxorem accepit. ⁊ ꝯcepit ex eo. ꝙcũ
nocte dormiret cũ ea.⁊ posuisset ma
miratione stupefactus: dixit ħ uxori
Quia audiens unũ deũ a iudeis coli:¬

Expanded text:
 Galatiae regionem volentes ire in Asiam Minorem, prohibiti sunt a Spiritu sancto , » qui sciebat corda hominum, quia tunc non essent crediet impios de contemptu praedicationis gravius damnari. Voluit etiam has provincias aliis Joannes praedicaverunt in Asia Minori. Lucas in Bithynia a qua similiter a Spiritu sancto sunt prohibiti, et ita duae causae redduntur quare prohibiti sunt ab hujusmodi provinciis. Vel ne sanctum daretur canibus, et de decimis dandis sacerdotibus, reddit tertiam causam. Dicit enim quod Deus providens servis suis alimoniam corporalem, ab hujusmodi provinciis discipulos mam famem, in qua Helena sustentavit fratres pauperes, qui erant in Hierusalem, quae facta est quarto anno Claudii. Nec fuit haec Helena mater Constancaptus est rex Abigenorum, et eam in uxorem accepit, et concepit ex eo. Et cum nocte dormiret cum ea, et posuisset manum i stupefactus dixit hoc uxori quia audiens unum Deum coli a Judaeis, co
Abbreviated transcription (Latin):
betis hic aliqͥd qd̾ manducetur
&s obtulert ei partẽ piscis assi. ⁊
fauum mellis.⁊ manducans.re¬
liquias dedit illis. Sendũ ẽ
cibos a dño sũptos post resurre
in igne absumit᷑. Añ mortem uͦ:
sumptos in alimoniã. Alit̃ enĩ
absorbet aquã derra sitiens: alit̾
radius solis candens. & ait illis. H
sunt u̾ba que locutꝰ sũ cum ẽẽm

Expanded text:
betis hic aliquid, quod manducetur. Et obtulerunt ei partem piscis assi, et favum mellis. Et manducans reliquias dedit illis . Sed sciendum est cibos a Domino sumptos post resurrecin ignem absumitur. Ante mortem vero sumptos in alimoniam. Aliter enim absorbet aquam terra sitiens, aliter radius solis cadens. Et ait illis. « Haec sunt verba, quae locutus sum cum adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃mscm. ⁊ loq̃bant᷑ uariis singuiᷤᷤ.
ꝙ quidã eoꝵ ꝓpħabant. p̃dicentes
fere: ad temꝑam̃tum: Et p̃dicauit
in asya minori: nc̃ eodẽ spũ sc̃o in¬
spirante: p̃dicabat ephesi. Ex quo
patet: qm̃ ad miranda s unt iuditia
dei. Cũ aut̃ p̃dicaret ephesi: quidã¬

Expanded text:
sanctum, et loquebantur variis linguis. Et quidam eorum prophetabant praedicentes fere ad temperamentum. Et praedicavit in Asia Minori, nunc eodem Spiritu sancto inspirante, praedicabat Ephesi. Ex quo patet, quod admiranda sunt judicia Dei. Cum autem praedicaret Ephesi, quida
Abbreviated transcription (Latin):
mittens eis. aquilã ⁊ pͥscillã. Iꝑse aut̃¬
do fris Et cũ eenf ephesi aquila ⁊ pͥscił¬
la: uenit ephesum quidã indeus. noĩe
appollo.alexandrinꝰ gen̾e. uir facundꝰ
⁊ peritus in scͥpt᷑is. Iste baptitat᷑ erat
baptismo ioħis. ⁊ iam credebat xpͣm:
ẽẽ messyam: in lege ꝓmissũ. ⁊ recte
sentiebat de patre ⁊ filio. s nil ad¬
huc audiebat de spũscõ. Ei cũ iude¬
rent eũ a quila ⁊ pscilla fiducialit̃
p̃dicantẽ: assũꝑser t eũ. ⁊ diligñtiꝰ
exposuert ex unũ dm̃. utrs̃ aut̃
baptitauerunt eũ baptismo xͥ
rinthũ: aquila ⁊ pͥscilla ⁊ cet̾i fi¬
deles qͥ erant ephesi scͥpsert̃ fide¬
lib qͥ erant corinthi: ut suscipe¬
rent eũ. nec abhorrerent eũ tanꝗͣ
iudeũ: & eũ uenisset corinthumꝰ:
multũ ꝯtulit fr̃ib qͥ erart corin¬
thi. uehement̃ .ii. iudeos ꝯuince¬
bat. unde multi ꝯfirmati st̃ tr̃es¬

Expanded text:
ttens ibi Aquilam et Priscillam, et ipse pendo fratres. Et cum essent Ephesi Aquila et Priscilla venit Ephesum quidam Judaeus, nomine Apollo, Alexandrinus genere, vir facundus et peritus in Scripturis. Iste baptizatus erat baptismo Joannis, et jam credebat Christum esse Messiam in lege promissum, et recte sentiebat de Patre et Filio, sed nihil adhuc audierat de Spiritu sancto. Et cum viderent Aquila, et Priscilla fiducialiter praedicantem, assumpserunt eum, et diligentius exposuerunt ei unum Deum. Utrum autem baptizaverint eum brinthum, Aquila, Priscilla, et caeteri fideles, qui erant Ephesi, scripserunt fidelibus, qui erant Corinthi, ut susciperent eum, nec abhorrerent eum tanquam Judaeum. Et cum venisset Corinthum, multum contulit fratribus, qui erant Corinthi. Vehementer enim Judaeos convincebat, unde multum confirmati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
paulus in syriam. ducens secũ
aquilã ⁊ pͥscillã. ꝙ cum uenisset e¬
phesum: ing̾ssus synagogam: dispu¬
tabat cũ iudeis. & rogantib iłlis ut
cũ eis ampliꝰ man̾et: ñ ꝯsensit. s ua

Expanded text:
Paulus in Syriam ducens secum Aquilam et Priscillam . « Et cum venisset Ephesum, ingressus synagogam disputavit cum Judaeis, et rogantibus illis, ut cum eis amplius remaneret, non consensit,
Abbreviated transcription (Latin):
costes .i. illiꝰ sollẽpnitatis. septẽ dieb
ꝓtelande: erant om̃s discipłi in cena
quia fragor quidã insonuit in aere.
tis ut sit. tanq̃m: nota similitudinis.
Ac sidic̾et᷑. uenit sp̃c sc̃s in siłitudinẽ
hementis. ꝙ erit tanq̃m: exp̃ssiuũ

Expanded text:
costes, id est illius solemnitatis septem diebus protelandae, erant omnes discipuli in coenace aere, « sonus, » quia fragor quidam insonuit in aere, t soni vehementis, ut sit tanquam nota similitudinis. Ac si diceret: Venit Spiritus sanctus in similitudine hementis. Et erit ta
Abbreviated transcription (Latin):
de latere dñi mortui ꝓfluens pret̃
ꝓcedentis. Sol ꝯu̾tet᷑ in tenebras. ⁊ luna
in sangͥne̾. In passione sol in tenebraᷤᷤ
ũfus ẽ. s tunc cum plenilumũ esset:
at eum luna tune in sanguine uer¬
sa sit: hominib innotescere ñ potuit:
cũ eẽt sub t̾ra ⁊ insib humanis obie¬
ctu t̾rȩ subtracta. de alt̾o itaq istoꝵ
ꝯstat: quia iã impletum ẽ. forte: ad¬
huc reliquũ ẽ implendũ ꝙ ħ omĩa
fient: anteqͣm ueniat dies dnĩ. mag

Expanded text:
de latere Domini mortui profluens praeter procedentis. « Sol convertetur in tenebras, et luna in sanguinem, » in passione sol in tenebras versus est. Sed cum tunc plenilunium esset, utrum tunc luna in sanguinem versa sit, hominibus innotescere non potuit, cum esset sub terra, et visibus humanis objectu terrae subtracta; de altero itaque istorum constat, quia jam impletum est. Forte adhuc reliquum est implendum. Et haec omnia fient antequam veniat dies Domini mag
Abbreviated transcription (Latin):
rant aut̃ in ierłm apłi. iudei.
uiri religiosi ⁊ in iudea habi¬
tantes. pret̾ illos: multi abii suꝑ¬
uenientes. fere ex omĩ natione
quȩ sub celo ẽ Quia multis cap¬
tiuitatib disꝑsi fu̾ant iudei: p̃.¬
cipue: sub antiocho epiphane.
quȩ captiuitas fuit uicimor huic
facte: ⁊ modo ad diẽ festũ om̃s ꝯue¬
nerant: Audito aũt fragore qui in¬
aut̃ irridebant eos dicentes. Mu¬
sto pleni ft̃ .i. uehement̃ ebrii. qͥa
uehem̃tior erat ebrietas de musto:
unc surrexit petrus cũ .xi.
ostendens: non eẽ ebrios. s
sp̃uscõ repletos. dicens. Non sunt
inebriari ieiuni. ꝙ qͥa sciebat legem.
⁊ scientib legem loquebat᷑: ostendit
cũ non indueiͣt ꝓpħiam ioheł nisi ut
ostendat ꝓpħatũ eẽ aduentũ sp̃e scĩ:
incidenter ad miscet de die iudicii:
Quia p̃uxit iohel iudicii signa: quedã
iam impleta: quedã adbuc implenda:
Erit in nouissimis dieb dicit dñs. Et¬
fundã de sp̃u meo suꝑ omnẽ carnt̃ .i. suꝑ¬

Expanded text:
ant autem in Jerusalem Judaei, viri religiosi, » et in Judaea habitantes, et praeter illos alii multi supervenientes fere « ex omni natione, quae sub coelo est, » quia multis captivitatibus dispersi fuerant Judaei, praecipue sub Antiocho Epiphane, quae captivitas fuerat vicinior, huic facto, et modo ad diem festum omnes convenerant. Audito ergo fragore, qui inautem irridebant eos dicentes: Musto pleni sunt, » id est vehementer ebrii, quia vehementior est ebrietas de musto, Tunc surrexit Petrus cum undecim ostendens eos non esse ebrios, sed Spiritu sancto repletos, dicens: « Non sunt inebriari jejuni. Et quia sciebat legem, et scientibus legem loquebatur, ostendit cum non inducat prophetiam Joelis, nisi ut ostincidenter annectit de die judicii, quia praedixit Joel judicii signa quaedam jam impleta, quaedam adhuc implenda. « Erit in novissimis diebus, dicit Dominus, effundam de Spiritu meo super omnem carnem,
Abbreviated transcription (Latin):
iuuenes ur̃i: uisiones uidebt̃: ut pau¬
lus. raptus usq ad t̾ciũ cęlũ. ⁊ senes
ur̃i sompnia sompniabt̃: ut petrus
de quo legit᷑. Estimabat aut̃ se uisum
uidere huc usq de aduentu sp̃cscĩ

Expanded text:
juvenes vestri visiones videbunt, » ut Paulus raptus usque ad tertium coelum, « et senes vestri somnia somniabunt, » ut Petrus, de quo legitur: « Aestimabat autem se visum videre . » Hucusque de adventu Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
quia equiuocũ ẽ ad utrũq. Sic̃ ruah
inhebres: neuma: ing̾co: ꝙ repleuit
in domo sedentes. Implentes illud: qd̾
dictũ fuerat eis. Sedete in quitate:
quousq induamini uirtite ex alto

Expanded text:
aequivocum est ad utrumque sicut Ruha in Hebraeo, Pneuma in Graeco: « Et replevit in domo sedentes, implentes quod dictum erat eis: « Sedete in civitate, quoadusque induamini virtute ex alto
Abbreviated transcription (Latin):
uiri aut̃ qͥ cõmitabant᷑ eũ: stabant
stuipefacti. Audientes quidẽ ipsiꝰ pau¬
li. nec eius qui loquebatur cum eo:
neminẽ autẽ uidentes. Iuxta qd̾ ipse
paulus infra dicet. Qui mecũ erant:
lum̃ quidẽ uiderunt. uocẽ autem
ñ audierunt eius: qui loquebat᷑ me¬
cum Et surrexit de t̃ra. ⁊ aꝑtis ocu¬
lis: nichil uidebat. factus cecus cor¬
pore: qui pͥmo fu̾at cecus mñte. Ad
manꝰ aut̃ illũ trahentes. manib
tͥdluo. credit᷑ a spũscõ didicisse eũgłm.
ab anania. non: a spusc̃õ. uñ: uoca¬
bant eum apłm ananie. Nec temo¬
ueat si qndoq legat᷑ conuersio eiꝰ
facta pͥmo anno dnĩcȩ passionis. qͣn¬
doq scd̾o. alt̾m. de anno usuali. alt̾m:
de anno emgentidr̃. Si enĩ cõputes
pͥmum annum drũce passionis. ⁊
kłis ianuarii qui ẽ annus usualis:
tunc sed̾o anno ꝯu̾sus ẽ paulus. Si
aut̃ ꝯputes ab ip̃o die passionis. usq
in sequentẽ diem passionis. anno re¬
uoluto: qui ẽ annꝰ em̾gens: in pͥmo

Expanded text:
ri autem qui comitabantur cum stabant stupefacti, audientes quidem vocem ipsius Pauli, non ejus qui loquebatur cum eo, neminem autem videntes » juxta quod ipse Paulus infra dicit: « Qui mecum erant, lumen quidem viderunt, vocem autem ejus non audierunt, qui loquebatur mecum . » -- « Et surrexit de terra, et apertis oculis nihil videbat. » Factus est caecus corpore, qui prius fuerat caecus mente. « Ad manus autem illum trahentes, manibustriduo creditur a Spiritu sancto didicisse Evangelium. ab Anania, non a Spiritu sancto, unde vocabant eum apostolum Ananiae. Nec removeat si quandoque legatur, conversio ejus facta, primo anno Dominicae passionis, quandoque secundo, alterum de anno usuali, alterum de anno emergenti dicitur. Si enim computes primum annum Dominicae passionis a Kalendis Januarii, qui est annus usualis, tunc secundo anno conversus est Paulus. Si autem computes ab ipso die passionis usque in sequentem diem passionis anno revoluto, qui est annus em
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgatan: descendit̾ in affricam. hec
scił. gara destructa ẽ. uetus enĩgata
quȩ olim erat t̾minꝰ cananeoꝵ iux¬
ta egiptũ destructa erat. ⁊ loco eiꝰ
edificata ẽ alia. Et surgens abiit. sẜ
in domo candacis regine ethiopum.
qui erat suꝑ om̃s garas eiꝰ Erat enĩ
ꝯsuetudo eunaichoꝵ custodire thes¬
auros potentũ hic uenerat adora¬
re in ierłm. ꝙ ut tradit᷑ in aliis hi¬
storiis ꝑ eum miserat multa dona
tempło in ierłm candacis regina
ethiopum sẜ uide. qͥa om̃s reginȩ
ethiopum: dicebant᷑ reginȩ canda¬
tes. sicut romani imꝑatores dicebatt̃
cesares. Nec habebat regim̃ regio illa:
nͥ a feminis Cũq. reu̾teret᷑ etbiops
ille sedens suꝑ currũ: ⁊ legens ysaĩa
ꝓpħam: dixit sp̃c philippo. accede.
⁊ adiunge te currui. accedens aut̃
philippꝰ. audiuit eũ legentẽ ysaiã¬
ꝓpħam. sẜ dixit. Putas ne intelligiᷤ
quȩ legis: Qui ait.⁊ quomͦ possum

Expanded text:
Gazam descenditur in Africam. Haec scilicet Gaza destructa est. Vetus enim Gaza, quae olim erat terminus Chananaeorum juxta Aegyptum, destructa erat, et loco ejus aedificata est alia. « Et surgens abiit. Et in domo Candacis reginae, qui erat super omnes gazas ejus. » Erat enim consuetudo eunuchorum custodire thesauros potentum, « venerat adorare in Jerusalem. » Et, ut traditur in aliis historiis, per eum miserat multa dona templo in Jerusalem Candacis regina Aethiopum. Et vide quia omnes reginae Aethiopum dicebantur Candaces; sicut Romani imperatores dicebantur Caesares, nec habebat regimen regio illa nisi a feminis. « Cumque reverteretur Aethiops ille, sedens super currum, et legens Isaiam prophetam, dixit Spiritus Philippo: Accede, et adjunge te currui. Accedens autem Philippus, audivit eum legentem Isaiam, et dixit: Putasne intelligis quae legis? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ad cedem eoꝵ hanelans. accessit ad
pͥncipẽ sac̾dotũ. ⁊ zelo furoris eũ con¬
ci. ut eius auctoritate: siquos inue¬
niret damasci huiꝰ uie: uiros ⁊ muli¬
eres: uinctos ꝑ duc̾et in ierłm. ꝙ cum
iter face̾t: contigit ut appinqͣret da

Expanded text:
ad caedem eorum aspirans, » accessit ad principem sacerdotum, » zelo furoris eum conci, ut ejus auctoritate, « si quos inveniret Damasci, hujus viae viros, et mulieres, vinctos perduceret in Jerusalem. Et cum iter faceret, contigit ut appropinquaret Da
Abbreviated transcription (Latin):
Erat aut̾ locus scͥpt᷑ȩ quã legebat.
qui dño ꝓcurante sic legenatis oc¬
currerat᷑: Tanqͣm ouis ad occisionẽ
ductus ẽ. ⁊ sicut agnꝰ coram tondente
se: sine uoce: sic ñ aꝑuit os suũ Res¬

Expanded text:
Erat autem hic locus Scripturae quam legebat qui, Domino procurante, sic legendus occurrerat: Tanquam ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram tondente se sine voce, sic non aperuit os suu
Abbreviated transcription (Latin):
nerunt ad q̃ndam aquã. ꝙ ait eumichꝰ
Ecce aqua. Quis ꝓhibet me baptitari:
ad que philippus. Si e̾clis ex toto corde:
licet t baptitari. Ad quẽ ille. Credo dĩ
philippꝰ fidem eunuchi: uoluit tam̃
ab eo extorq̃re ꝯfessionẽ manifestam.
nolens eũ subito baptitare. ut detur
exemplũ baptiratis ⁊ baptizandis int̾¬
rogandi ⁊ ꝯfitendi. Unde: hodie cũ qua¬
dam dilatione ⁊ ꝓtelatione scrutinioꝵ
celebrat᷑ sollẽpnt baptisma in sabbo
paschali. quia incipiunt scrutinia in
media q̃dragesima: ab ea die qua cantat᷑
dum scĩficatus fu̾o. ⁊ c̃ Tunc iussit sta¬
re currũ. ⁊ descenderunt ambo de cur¬
rii. & baptirauit philippꝰ eunuchũ. Et
cũ ascendissent de aqua: spẽ dñi ra¬
put philippũ ⁊ ampliꝰ ñ uidit eũ
eunuchꝰ. s ibat ꝑ uiã suã gaudens:
Philippꝰ aut̃ inuentꝰ est in aroto. ꝙ
ꝑtͣnsiens euangłirabat cunctis ci¬
uitatib donec ueniret cesaream.
cuiꝰ usq hodie apparent uestigia.

Expanded text:
dam aquam. Et ait eunuchus: Ecce aqua, quis prohibet me baptizari? Ad quem Philippus: Si credis ex toto corde, licet tibi baptizari. Ad quem ille: Credo Dei Philippus eunuchi fidem, voluit tamen ab eo extorquere confessionem manifestam, nolens eum subito baptizare, ut daretur exemplum baptizantibus et baptizandis interrogandi et confitendi. Unde hodie cum quadam dilatione et protelatione scrutiniorum, celebratur solemne baptisma in Sabbato paschali, quia incipiunt scrutinia in media Quadragesima ab ea die, qua cantatur: Dum sanctificatus fuero . « Et jussit stare currum, et descenderunt ambo de curru, et baptizavit Philippus eunuchum. Et cum ascendisset de aqua, Spiritus Domini rapuit Philippum, et ampeunuchus, sed ibat per viam suam gaudens. Philippus autem inventus est in Azoro, et pertransiens, evangelizabat cunctis civitatibus, donec veniret Caesaream. » cujus usque hodie apparent vestigia;
Abbreviated transcription (Latin):
seruare di. gaza lingua ꝑsica: ope̾.
Erat aũt archa: desuꝑ foramen
habens. posita ad dexterã ingredi¬
entib circa altare. in qua mitte¬
batur pecunia offerentiũ: ad sar¬
tatecta templi reꝑanda. ⁊ serua¬
batur. Tam̃: erat ibi q̃dam speti¬
alis arcba. in qͣ soli sacerdotes mit¬
tebant donaria sua. q̃ uocabatur
in illa archa t̃m reponi oblatioẽs
sollempniũ dieꝵ. & qͥa corban uo¬
tum sonat: dicunt in corbanã re¬
poni uotiua. In garophilacio: alioꝵ
dierũ muna.⁊ spontanea. Tam̃:
quelibet caꝵ gn̾ali nomine garo¬
philaciũ dicebat᷑. etiã: ⁊ locꝰ in quo
philacia. uidit aũt ⁊ quandam ui¬
duam pauꝑclam.mittentem era
minuta duo. qd ẽ quadrans .i. duo

Expanded text:
servare dicitur, gaza lingua Persica opes. Erat autem arca, desuper foramen habens, posita ad dexteram ingredientium circa altare, in qua mittebatur pecunia offerentium ad sartatecta templi restauranda, et servabatur. Tamen erat ibi quaedam specialis arca, in qua soli sacerdotes mittebant donaria sua, quae vocabatur in illa arca tantum reponi oblationes solemnium dierum, et quia corbam votum sonat, dicunt in corbanam reponi votiva. In gazophylacio aliorum dierum munera, et spontanea. Tamen quaelibet earum generali nomine gazophylacium dicebatur, et etiam locus, in quo phylacia. « Vidit autem, et quamdam viduam pauperculam, mittentem aera minuta duo, » quod est quadrans, id
Abbreviated transcription (Latin):
cesare: immno a do. & qͥa qͣi timore
potestatis suꝑioris angebat᷑ pilat᷑.
dix̃ eũ iħc minꝰ peccare qͣm iudos
cumq pilatꝰ quereret dimitcere
eum: clamabant iudei. Si hunc
dimittis. ñ es amicꝰ cesari. Om̃is
qui se regẽ facit. contͣdicit cesari.

Expanded text:
esare, imo a Deo. Et quia quasi timore potestatis superioris angebatur Pilatus, dixit eum Jesus, minus peccare, quam Judaeos. Cumque Pilatus quaereret dimittere eum, clamabant Judaei: « Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris. Omnis qui se regem facit, contradicit Caesari.
Abbreviated transcription (Latin):
sonat: uarietatẽ pauim̃ti. Grat
aũt parasceue hora: qͣi sexta. Gre¬
cis ammixti uidei: grecis crebro
utebantur uocabulis. Parasceue
grece: p̃paratio latine. Sic dicebał
feriam sextã: quia
cessaria salb̃o. sic̃ ⁊ Sꝰ uiniis dif¬

Expanded text:
sonat varietatem pavimenti. Erat autem parasceve hora quasi sexta. « Graecis admisti Judaei, crebro utebantur Graecis vocabulis. Parasceve enim Graece, praeparatio Latine, sic dicebant feriam sextam, quia cessaria Sabbato, sicut et in d
Abbreviated transcription (Latin):
completionem: ꝑ¬
acta fc̃ ea q̃ legunt᷑.¬
usq ad tenebras. ⁊¬
a sexta completa:¬
factȩ sunt tenebiꝑ.¬
Marcus dicit: hora
dercia. malens in¬
delligere horã qua
linguis crucifixert

Expanded text:
completionem acta sunt ea, quae leguntusque ad tenebras, a sexta completfactae sunt tenebMarcus dicit hora tertia, malens intelligere horam, qua linguis crucifixer
Abbreviated transcription (Latin):
senectus. Identitas quidẽ denarii
eandem ꝑpetuitatẽ notat. Nulliꝰ
enĩ uita:ibi breuior uł longiorerit
tium dici potest: qͥa ibi ñ erit mͣ¬
mur inuidentiũ: s admixantiũ:
de magnitudine premii. Solet

Expanded text:
epita. Identitas siquidem denarii eamdem perpetuitatem notat. Nullius enim vita ibi brevior aut largior erittium dici potest, quia ibi non erit murmur invidentium, sed admirantium de magnitudine praemii. Solet
Abbreviated transcription (Latin):
Archelaus sͥ regnũ deberi assere¬
bat: ⁊ etatis merito. ⁊ sedĩ testam̃¬
debere seruari testam̃tũ: aiebat
qd̾ pat̃ qñ cõpos m̃tis ẽẽt: inscrip
bat aũt: qd̾ archelaus umbrã re¬
gni detulisset ad cesarẽ. cũ ip̃e corp
reꝵ gerendaꝵ sͥ rapuisset. Postͤmo.
qd̾ inicia potestatis sue nouẽ mi¬
liũ occisoꝵ sangiune maculasset.
sesar uͦ responsũ differens: secum
de cognitis deliberabat. an aliquẽ
regni successorẽ ꝯstitui oporteret:
an doti familiȩ distribui pͥncipa¬
tũ. p̾sertim: cum litt̾as uari de sy¬
ria accepisset: iudeos defecisse nũ¬
ciaiites. Intm qͦq mat̾ archelai

Expanded text:
Archelaus sibi regnum deberi assereArchelaus sibi regnum deberi asserebat, et aetatis merito, et secundi testamedebere servari, aiebat, quod pater, quando compos mentis esset, inscripsbat quoque, quod Archelaus umbram regni detulisset ad Caesarem, cum ipse corpus rerum gerendarum sibi rapuisset; postremo, quod initia potestatis suae novem millium occisorum sanguine maculasset. Caesar vero responsum differens, secum de cognitis deliberabat, an aliquem regni successorem constitui oporteret, an toti familiae distribui principatum, praesertim cum litteras varias de Syria accepisset, Judaeos defecisse nuntiantes. Interim quoque mater Archelai
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ herodes p̾cio creauãt: amo¬
uendũ ꝓclamabant. Instante aũ
arimoꝵ die: cũ t᷑ba ab immolati¬
one ꝓhiberet pontificẽ: archelaꝰ
misso ciliarcho u̾bis eos sedare¬
priꝰ attẽptauit. Cũ aũt uuln̾atũ
remisissent ciliarchũ: missa gͣndi
manu satellitũ archelaus circit̾
nouẽ milia occidit. Ꝙ ꝑ uocẽ pre¬
conis om̃s ad ꝓpͥa redire ꝯmoners:
neglecta festiuitate om̃s abiert̃.
Ip̃e uͦ cum nicholao ⁊ tholomeo se¬
cretariis patͥs sui romã ꝓfectus ẽ
salomãq ⁊ filios eiꝰ secũ dux̃. ut
cũ testam̃to extremã uoluntatẽ
pat̾s testarent᷑. philippo fr̃e: regni
ꝓcuratore relicto. ꝓfectꝰ ẽ etiam
romã herodes antipas. ut de reg
oratore hyreneo ꝓpt̾ acrimoniã
dicendi płimũ confisus. Cesar qͥ¬
dem ascitis oꝑtimatib romanoꝵ
partib ꝓsequendi copiã dedit. ibiq
t̃c̃pͥmũ: gabiũ ex agͥppa ⁊ filia sua
natũ: filiũ adoptiuum: sed̾e iussit.

Expanded text:
quem Herodes pretio creaverat, amoquem Herodes pretio creaverat, amovendum proclamabant. Instante autem azymorum die, cum turba ab immolatione prohiberet pontificem, Archelaus, misso chiliarcho, verbis eos prius sedare attentavit. Cum autem vulneratum remisissent chiliarchum, missa grandi manu satellitum, Archelaus circiter novem millia occidit, et per vocem praeconis omnes ad propria redire commonens, neglecta festivitate, omnes abierunt. Ipse vero cum Nicolao et Ptolomaeo, secretariis patris sui, Romam profectus est, Salomamque, et filios ejus secum duxit, ut cum testamento extremam voluntatem patris sui testarentur, Philippo fratre regni procuratore relicto. Profectus est etiam Romam Herodes Antipas, ut de regn oratore Hyreneo, propter acrimoniam dicendi, plurimum confisus. Caesar quoque, ascitis optimatibus Romanorum, partibus prosequendi copiam dedit. Ibique tunc primum Gaium, ex Agrippa, et filia sua natum, filium adoptivum sedere jussit.
Abbreviated transcription (Latin):
ost mortẽ aũt tutione archelai
nis rex declaratꝰ erat. In aliis for¬
tunatissimꝰ: in reb domesticis in¬
felicissimꝰ fuit. Salome uͦ: qͦs
occidi mandauãt: absoluit. Et
sepeliuit eũ archelaus in hero
regii ornatꝰ in fumi̾s pompa p̾t̾¬
mittens. Septẽ aũt dieb in lu¬
gendo patre ꝯsũptis:epłisq feri¬
alib ppło ꝓlixe exhibitis. qͥ mos
iudeoꝵ ob expensas funerum
multos depauꝑauit:candida ue¬
ste indutꝰ ascendit in templum.
uariisq fauorib a plebe suscep¬
tꝰ ẽ. Sedensq ꝓtribunali: dixit
se etiã a regis noĩe uelle tẽꝑare.
donec a cesare ꝯfirmata foret
successio. ꝓmrttens: qd̾ patre me¬
lior om̃ib appareret. Quoc̾ca: alii
tͥbuta leuari: alii uectigalia tol¬
li: qͥdam solui custodias: accla¬
mabant. Postulatis archelaus
annuens: celebratis hostiis: erat
ẽ aũt sedicio q̃ in nouis reb¬
solet accid̾e. Plurimi enĩ sophi¬
stas ꝓ defensione legis occisos¬
lugebant. om̃s fere pontificem

Expanded text:
s, et substitutione Archelai.nis rex declaratus erat. In aliis fortunatissimus, in rebus domesticis infelicissimus fuit. Salome vero quos occidi mandaverat absolvit. Et sepelivit eum Archelaus in Herod regii ornatus in funeris pompa praetermittens, septem autem diebus in lugendo patrem consumptis, epulisque feralibus prolixe populo exhibitis, qui mos Judaeorum ob expensas funerum multos depauperavit candida veste indutus ascendit in templum, variisque favoribus a plebe susceptus est, sedensque pro tribunali, dixit, se etiam a regis nomine velle temperare, donec a Caesare confirmata foret successio, promittens quod patre melior omnibus appareret. Quocirca alii tributa levari, alii vectigalia tolli, quidam solvi custodias acclamabant. Postulatis autem Archelaus annuens, celebratis hostiis, erat est autem seditio, quae in novis rebus accidere solet, plurimi enim sophistas, pro defensione legis occisolugebant; omnes fere pontificem,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ dies sextꝰ erat an pascha. si nu¬
int̾positis. & erat in domo symo¬
nis leꝓsi. Symon fuerat lepsus.
⁊ a do sanatꝰ. s tñ adhuc pͥstinũ
nom̃ manebat. sic̃ adhuc dicit᷑:
matħs publicanꝰ. Multiq iud̃oꝵ¬

Expanded text:
quae dies sexta erat ante Pascha, si nuinterpositis, et erat in domo Simonis leprosi . Simon fuerat leprosus, et a Domino sanatus, sed tamen adhuc pristinum nomen manebat, sicut et adhuc dicitur Matthaeus publicanus. Mult
Abbreviated transcription (Latin):
uiderent. Cogitauert̃ gͦ pͥncipes
sacerdotũ: ut ⁊ lararũ int̾fice̾nt
tha ministrabat.⁊ lazarꝰ unus
ligenti narratione indicauit.
iita: infen longis tẽꝑib igno¬
rat: tandẽ inuenert ꝓditorẽ.
Maria gͦ habebat alabaustrum
unguenti nardi .i. pixidẽ de ala¬
baustro: plenã unguento nardi.
Sic̃ enĩ dicimꝰ cifum uini: sinum
lactis: ⁊ huiꝰmodi: sic dr hic: habeis¬
a. un. ⁊ ẽ genꝰ marmoris candidi
⁊ ꝑlucidi. uariis colorib int̾̃tincti.
qd̾ incorrupta seruat unguenta.
Nardus aut ẽ frutex aromatica.
crassa radice. s breui. nigra ⁊ fra¬
gili. cip̾ssini odoris folio paruo. dẽp¬
soq cuiꝰ cacumina: in haristas se
spargunt. Pigm̃tarii: spicas ⁊ fo¬
lia nardi celebrant. uñ: ad com̃da¬
tionẽ unguenti ait marchꝰ. spica¬
ti. p̃ciosi. e rat enĩ de nardo indica.
alia enĩ gña nardi: uilia st̃. Ioħes
qͣntitatẽ exp̾ssit dicens. librã un¬
guenti nardi pisti¬
credo. ⁊ pistis: fides

Expanded text:
es sacerdotum, ut Lazarum interficerent. tha ministrabat, et Lazarus unus ligenti narratione indicavit. Et ita inferni longis temporibus ignorati, tandem invenerunt proditorem. Maria ergo habebat alabastrum unguenti nardi, id est pyxidem de alabastro plenam unguento nardi. Sicut enim dicimus scyphum vini, scyphum lactis, et hujusmodi, sic dicitur hae. Et est genus marmoris candidi, et perlucidi variis coloribus intertincti, quod incorrupta servat unguenta. Nardus autem est frutex aromatica, crassa radice; sed brevi, nigra et fragili, cypressini odoris, folio perparvo, densoque, cujus cacumina in aristas se spargunt. Pigmentarii spicas, et folia nardi celebrant, unde ad commendationem unguenti, ait Marcus, spicati pretiosi. Erat enim de nardo Indica. Alia enim genera nardi vilia sunt. Joannes qualitatem expressit, dicens: Libram unguenti nardi pisticredo, et pistis fides
Abbreviated transcription (Latin):
t egrediente eo
iericho: secuta ẽ t᷑ba multa. Pau¬
ci enĩ ñ audebant ingredi deser¬
tum ꝓpt̾ latͦnes. Ecce duo ceqi se¬
rent: fili dauid miserere nr̃i: ⁊
cũ increparent᷑ ut tacẽnt: magi
clamabant: stetit iħc. ⁊ ilł ad se

Expanded text:
 egrediente eo Jericho, secuta est eum turba multa . Pauci enim non audebant ingredi desertum propter latrones. Et ecce duo caeci serent: Fili David, miserere nostri, et cum increparentur ut tacerent, magis clamabant. Stetit Jesus, et illis ad se
Abbreviated transcription (Latin):
na ãmixtione cor¬
putant. fregit aũ¬
.i. aꝑuit maria a¬
labaustrũ ⁊ effudit
ria fouit pedes dñi unguento:
in memoriã eiꝰdem rei: eode sab¬
gare pauꝑib. hĩi enĩ pedes dñi
sedentis in celo: adhuc st̃ ambu¬
lantes in t̾ra. Cuiꝰ largitionis oc¬
cupatione: ea die ñ egredit᷑ ad
aliqͣm eccłiam. cũ ceti̾s dieb qͣ¬
dragesimȩ: stacionẽ faciat ad ce¬
lebrandũ missam. Iñ ẽ: qd in an¬
tiqͥorib gradualib legitur in ru¬
brica sabb̃m uacat. qͥa dñs papa
elemosinã
dat. ⁊ in ro

Expanded text:
na admistione corputant. Fregit auaperuit Maria alabastrum, et effudit ria fovit pedes Domini unguento, in memoriam hujus rei, eodem Sabgare pauperibus. Hic enim pedes Domini, sedentis in coelo, adhuc sunt ambulantes in terra. Cujus largitionis occupatione ea die non egreditur ad aliquam ecclesiam, cum caeteris diebus Quadragesimae stationem faciat ad celebrandam missam Inde est quod in antiquis gradualibus legitur in Rubrica. Sabbatum vacat, quia dominus papa eleemosynam dat. Et in Ro
Abbreviated transcription (Latin):
I sedentes loquebam̃ mulieri¬
bus que ꝯuenant & mulier quedã
tyrenoꝵ audiebat nos loq̃ntes. Põt̃
aut̃ intelligi purp̾aria.: q̃si utens
purpꝰa. qͥa forsan erat de regio se¬
mine uł potiꝰ purp̾aria: quasi tex¬
trix purpe: uł qͥa uendebat pur¬
pura . Cum aut̃ baptizata eẽtit
pomꝰ eĩ cota : de pͣcata ẽ nos dieñs.
dnudicatis me fidelem: intrate
in domũ meã. ⁊ manete mecũ. Et
int̾uimꝰ eoactis adhue. ii abhorre¬
bant intrare domos gentiliũ. ꝓ

Expanded text:
ntes loquebamur mulieribus, quae convenerant . Et mulier quaedam tirenorum audiebat nos loquentes. » Potest autem intelligi purpuraria, quasi utens purpura, quia forsan erat de regio semine. Vel potius purpuraria, quia textrix purpurae, vel quia vendebat purpuram. « Cum autem baptizata esset, et domus ejus tota, deprecata est nos, dicens: Si judicatis me fidelem, introite in domum meam, et manete mecum. Et intravimus coacti. » Adhuc enim abhorrebant intrare domos gentilium pro
Abbreviated transcription (Latin):
angłoᷤ sedisse ad monum̃tum: Na¬
uigantes aut̃ a troiade recto cursu:
samotractam uenert. seq̃nti die
colonia ciuitas illa: quȩ indigenaꝵ
defectu nouis cultorib impletur
uñ ⁊ colonia quasi a nouis cultoribꝰ
die salboꝵ egressi sumꝰ extra portã

Expanded text:
angeli sedisse ad monumentum. « Naangeli sedisse ad monumentum. « Navigantes autem a Troade, recto cursu venimus Samothraciam, et sequenti die colonia civitas illa, quae defectu indigenarum nobis cultoribus impletur. Unde et colonia, quasi a novis cultoribus die Sabbatorum egressi sumus extra portam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑt̾nssissent in asyam paulus
⁊ socii eiꝰ: uenert̃ troadem. ⁊ ostensa
ẽei uisio ꝑ noctem. apparunt enĩ ei¬
uir macedo .i. angłs illiꝰ gentis. as¬
similatus uiro macedoni. ppͥetate
linguȩ. uł forma sp̃ali. stans.⁊ dep̃¬
cans eũ. ⁊ dicens. transiens in ma¬
cedoniã: adiuua nos. Ex hoc u̾bo
uidet᷑ fuisse homo. ñr angłs. Non .i.
egent angłi auxilio: nisi dĩ . S hoc
ait angło. accepta ꝑsona macedonũ
m̃ ꝓficiser: in macedoniã. certi feĩ
ad uocasset nos d̾s: euangłizare eis
Et nota qd̾ dictum ẽ: quesiuimꝰ. Hic
enĩ pͥmo ostendit lucas se comitem
fuissi pauli. forte nẽ pͥmo adhesit
ei. Uñ nũqͣm in p̃cedenti ait uenimꝰ.
s ubiq uenerunt. ⁊ similia: Hic aũ
pͥmũ ꝯmistuit se sociis pauli uide
quoꝙ qd ubi dicit᷑ erat uir macedo
stans: suꝑ hoc u̾bo stans: glosa habef
modica. Angłi semꝑ stare dnͣr. Cui
pleriq adħentes: m antipħa pas¬
in hoc libro cum legatur in eu̾głio

Expanded text:
nsissent Mysiam Paulus et socii ejus, venerunt Troadem, et ostensa est Paulo visio per noctem . Apparuit ei vir Macedo, » id est angelus illius gentis assimilatus viro Macedoni, proprietate linguae, vel forma speciali, « stans. et deprecans eum, et dicens: Transiens in Macedoniam, adjuva nos. » Ex hoc verbo videtur fuisse homo, non angelus. Non enim egent angeli auxilio, nisi Dei. Sed hoc ait angelus assumpta persona Macedonum « mus proficisci in Macedoniam, certi facti, quod vocasset nos Deus evangelizare eis. » Et nota quod dictum est, « quaesivimus. » Hic enim primo ostendit Lucas se comitem fuisse Pauli, forte et nunc primo adhaesit ei, unde nusquam in praecedenti ait, venimus, sed ubique venerunt, et similia. Hic autem primo commiscuit se sociis Pauli, vide quoque, quod ubi dicitur, « erat vir Macedo stans. » Super hoc verbo, « stans, » Glossa habetur modica. Angeli semper stare dicuntur. Cui plerique adhaerentes, in antiphona pasin hoc libro, cum legantur in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
lias faciunt excubantes in castriᷤ.
iugilant. Scd̃a: intẽpestũ. in quã
adolescentes. tercia: galliciniũ.
in qͣ uiri. Quarta: ãnlucanũ. in
qͣ senes. Has dñs aliis nominib
uocauit. Sero. an media nocte. an
gallicantu. an mane.Cũq puta¬
rent discipłi eũ ẽe phantasma
⁊ clamassent: ait. Ego sũ. nolite
tim̾e. Ñ dix̃ qͥs ẽẽt. quia ex nota
uoce poterant eũ agnosc̾e. uł
petrus iuit ad eũ suꝑ aqͣs. quem
dũ mergeret᷑ erexit dñs. Qui. cũ
ascendisset nauicłam: cessauit

Expanded text:
is faciunt excubantes in castris. vigilant; secunda intempestum, in qua adolescentes; tertia gallicinium, in qua viri; quarta antelucanum, in qua senes. Has Dominus aliis nominibus vocavit sero, an media nocte, an galli cantu, an mane . Cumque putarent discipuli esse eum phantasma, et clamarent, ait: « Ego sum, nolite, timere. » Non dixit quis esset, quia ex nota voce poterant eum agnoscere. VePetrus ivit ad eum super aquas, quem dum mergeretur erexit Dominus. Qui cum ascendisset naviculam, cessavit
Abbreviated transcription (Latin):
se ab eis: ⁊ multi ex pͥncipib
credidert̃ in eũ. s ꝓpt̾ phariseos
ñ confitebant᷑. Cumq egrederetur
de templo: accessert ad eũ discipsi
eiꝰ. ostendentes edificationes tẽpli.
Audierant ab eo de eu̾sione urbiᷤ
posset. & ait illis. Uenient dies in
quib ñ relinquet᷑ hic lapis suꝑ
lapidem: qͥ ñ destruat᷑. ss cũ sedet

Expanded text:
eis, et multi ex principibus crediderunt in eum, sed propter Pharisaeos non confitebantur . Cumque egrederetur de templo, accesserunt ad eum discipuli ejus, ostendentes aedificationes templi. Audierant ab eo de eversione urbis, posset. Et ait illis: « Venient dies in quibus non relinquetur hic lapis super lapidem, qui non destru
Abbreviated transcription (Latin):
suũ interiisse. Ad ħ: antipat᷑ ueste
ꝓiecta: multitudinẽ uulnerũ de¬
monstrans: uerbis ñ opꝰ ẽẽ dixit.
cũ cicatͥces se tacente clamarent:
ip̃m fidelem romanoꝵ. cũ anti¬
gonꝰ filiꝰ fuisset fugitiui eoꝵ. nul¬
lusq ip̃m a pompeio qͦ aduixit po¬
tuit auellere. nec mͦ a cesare qͥsqͣm
eũ esset auulsurꝰ. Tc̃: cesar ciuiꝰlibet
dignitatis sub pontifice in iudea
dedit antipatro optionẽ. Qͥ remis¬
sa dignitatis mensura in cesarẽ:
ꝓcurator iudeȩ declaratꝰ ẽ.impe¬
trans quoꝙ:ut eu̾sa pat̾e menia

Expanded text:
d hoc Antipater, veste projecta, multitudinem vulnerum demonstrans, verbis non opus esse dixit, cum cicatrices, se tacente, clamarent, ipsum fuisse fidelem Romanorum, cum Antigonus filius fuisset fugitivorum, nullusque ipsum a Pompeio, quoad vixit, potuit avellere, nec modo a Caesare quisquam eum esset avulsurus. Tunc Caesar cujuslibet dignitatis sub pontifice in Judaea dedit Antipatro optionem. Qui remissa dignitatis mensura in Caesarem, procurator Judaeae declaratus est, impetrans quoque, ut eversa patriae moenia
Abbreviated transcription (Latin):
niam. abiline postea tetrarcham
mathia. cui int̾fuit antipat᷑
⁊ iuder: sub pompeio. Qui cum re¬
disset in uideã: timens cesarisim¬
petũ:. liberos suos ad arabas cog¬
natos eoꝵ tͣnsmisit. Mortuo aũt
põpeio: antipat᷑ in clientelã ce¬
saris se contulit. Misit aũt cesar
mitridatẽ ꝑgameũ ad expug¬
nandũ pelusiũ. mittens cum eo:
sincõlãm libani tholomeũ. & an¬
tipatrũ cũ trib milib iudcoꝵ uͥ
uirtꝰ antipatri plurimũ enituit.
Nam & murũ primꝰ transcendit.
&s inẽphitas ad obsequendũ cesari
prudentia sua inclinauit. & inito
prelio cũ ceti̾s egyptiis: pluribꝰ oc¬
cisis: toto ꝑfossus corpore: pret̾ spẽ
seruatꝰ ẽ ex prelio. Habitaq uicto¬
ria: factoꝵ suoꝵ apud cesarẽ mitͥ¬
datem testẽ habuit. Marco etiam
antonio in plurib eũ cõmendan¬
te: factꝰ ẽ amicus cesaris. Quẽ cesar
romana ciuilitate simul & ĩmuni¬
tũ confirmauit hyrcano Quom¬

Expanded text:
niam, Abilinae postea tetrarcham.mathia, cui interfuit Antipater, et Judaei sub Pompeio. Qui cum redisset in Judaeam, timens Caesaris impetum, liberos suos ad Arabas cognatos eorum transmisit. Mortuo autem Pompeio, Antipater in clientelam Caesaris se contulit. Misit autem Caesar Mithridatem Pergameum ad expugnandum Pelusium, mittens cum eo incolam Libani Ptolemaeum, et Antipatrum cum tribus millibus Judaeorum, Ubi virtus Antipatri plurimum enituit. Nam, et murum primus transcendit, et Memphitas ad obsequendum Caesari, prudentia sua inclinavit, et inito praelio cum caeteris Aegyptiis, pluribus occisis, totus perfossus corpore, praeter spem, servatus est ex praelio, habitaque victoria, factorum suorum apud Caesarem Mithridatem testem habuit. Marco etiam Antonio in pluribus eum commendante, factus est amicus Caesaris. Quem Caesar Romana civilitate donavit simul et immunitum confirmavit Hircano
Abbreviated transcription (Latin):
aspicitis in celũ:
.q.d. receditẽ. nec
expectetis ib̾m ut
modo redeat. tñ
in fine tempoꝵ
sic ueniet:quem¬
admodũ uidistis
eũ euntẽ in celũ.
descendet in aera.
Illi aũt regressi ft̾¬

Expanded text:
aspicitis in coelum dicat: Recedite, ne spectetis Jesum, ut modo redeat tamen in fine temporum, sic veniet, quemadmodum vidistis eum euntem in coelum, descendet in aera. Illi autem regressi
Abbreviated transcription (Latin):
ucurrit aũt maria magda¬
lene. ⁊ uenit ad petrum ⁊ io
de monum̃to. ⁊ nescio uͥ posuer̃t
eum.Hoc agebat in ea uis amo¬
ris: uł consternatio m̃tis: ut ñ
inuentũ: non crederent nͥ subla¬
tum. Cucurrert̃ gͦ illi duo ad mo¬
numentum. & non inuento cor¬
pore:cum uidissent sudarium ca¬
crediderunt uerũ ẽe qđ dixerat

Expanded text:
ucurrit autem Maria Magdalene, et venit ad Petrum, et de monumento, et nescio ubi posuerunt eum . » Hoc agebat in ea vis amoris, vel consternatio mentis, ut non inventum, non crederet nisi sublatum. Cucurrerunt ergo illi duo ad monumentum, et non invento corpore, cumque vidissent sudarium cacrediderunt verum esse, quod