comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis est quasi plus ostensione quã lingua explicetur quod dictur
hoc ideo subdit. quia sunt bona. quȩ non delectant. Quid est bo¬
num et iocundum. frẽs habitare in unũ. Recte tamen disposius
singłoꝵ diuersis officuis. quod non impedit unitatẽ s facit. quȩ
unitas trat inter illos de quib dicitur. E rat illis cor unũ et
anima una. hoc autẽ quod hic dicit. scilicet habitare in unum
omnib xp̃ianis conuenit. qui in unũ debent habitare. mente et
fide. s ꝓptis couuenit monast̾iis et fr̃ib in unum cohabitantib
non modo corde s etiam corpore. ut et illis frĩb de iudea qui om¬
nib siuis positis ad pedes apłoꝵ in unũ habitabant. De quib digt᷑
Prat illis cor unũ et anima una. Et rant illis om̃ia communia
Iste namq uersus uelut. dulcis sonus et suauis melodia toto orbe
notissimus ut tuba s̃ ancti. diuisos corpore congregauit in unũ
et monasteria plurima peꝑit. a quib tamenbenedictio ad ceteros

Expanded text:
tis est, quasi plus ostentione quam lingua explicetur quod dicturus , Hilar. hoc ideo subdit, quia sunt bona quae non delectant. Quid est bonum et jucundum? fratres habitare in unum. Aug. Recte tamen dispositis singulorum officiis quod non impedit unitatem, sed facit quae unitas erat inter illos, de quibus dicitur: Erat illis cor unum, et anima una. Act. 4 Hoc autem quod hic dicit, scilicet habitare in unum, omnibus Christianis convenit, qui in unum debent habitare mente et fide; sed proprie convenit monasteriis et fratribus in unum cohabitantibus, non modo corde, sed etiam corpore, ut et illis fratribus de Judaea, qui omnibus suis positis ad pedes apostolorum, in unum habitabant de quibus dicitur: Erat illis cor unum, et anima una; et erant illis omnia communia . Iste namque versus velut dulcis sonus et suavis melodia, toto orbe notissimus, ut tuba Spiritus sancti, divisos corpore congregavit in unum, et monasteria plurima peperit, a quibus tamen benedictio ad caeteros
Abbreviated transcription (Latin):
iob. qui quodãmodo singula diffiniens ait. Sapientia est pietas
idẽ di cultus. quȩ est in cognitione et delectatione eius qia. semꝑ
est et in cõmutabilit̃ manec quod deus est. Scientia uͦ est abstine¬
re a malis. id est inmedio prauȩ nationis. quasi in nocte huiu̾
seculi prudenter uersari. ut abstinendo quisq ab inquitate
ñ confundatur in tenebris ꝓprii muneris luce discretus. Aliter
etiam potest dici mistice ab illo loco. Qui fectt luminaria mag¬
na. ia est cȩlestes sp̃c qui sunt aute om̃ia lucentia. et fecit solẽ.
lunam. id est eccłiam. et stellas. id est diuersos ordines. in po¬
testate noctis. ut ꝑ hȩc quoq minores luceant. Qui ꝑcussit.

Expanded text:
Job, qui quodammodo singula diffiniens ait: Sapientia est pietas Job, qui quodammodo singula diffiniens ait: Sapientia est pietas , id est Dei cultus, quae est in cognitione et delectatione ejus, quod semper est et incommutabile manet, quod Deus est: scientia vero est abstinere a malis , id est in medio pravae nationis, quasi in nocte hujus saeculi prudenter versari, ut abstinendo quisque ab iniquitate non confundatur tenebris proprii muneris luce discretus; aliter etiam potest dici mystice, ab illo loco: Qui fecit luminaria magna, id est coelestes spiritus, qui sunt ante omnia lucentia. Et fecit solem, lunam, id est Ecclesiam, et stellas, id est diversos ordines, in potestatem noctis, ut per haec quoque minores luceant PARS II.
Abbreviated transcription (Latin):
et stellas in potestatẽ noctis fecit. id est ut sint lux noctis. uel
tipice hȩc accipi possunt. fecit ergo in intellectu celos. id est spũales
ces autẽ qui solam fidem tenent quafi infra celos terra dicuntur.
na. id ẽdona gr̃arũ fidelib sius contulit. Que: S̾olem in potestatẽ
diei. Lunã et stallas in potestatẽ noctis ꝑ solem accipitur donũ sa¬
pientiȩ quod datur diei. id est spũalib ut possint lucere. Der
lunam sp̃c scientie. ꝑ stellas: alia minora dona que dantur noc¬
ti. idest in minorib. ut et ipsi possint lucere in nocte huius scłi.
entia: hec luna est. Alii fides uirationũ et cȩtera. heş sunt stellȩ.
Nichil enim hoꝵ est quod in nocte huius seculi non sit necessa¬
rium. Postea cessabunt cum transierit nox ista et uenerit dies.
hec autẽ fecit in potestatẽ diei. uel noctis. id est ut potestas sit
diei lucere uel nocti. Nistat autẽ sapientia a scientia. testante sco

Expanded text:
et stellas fecit in potestatem noctis, Aug. id est ut sint lux noctis. Vel typice haec accipi possunt. Fecit ergo in intellectu coelos, id est spiritualesces autem qui solam fidem firmam tenent, quasi infra coelos, terra dicuntur, ibus contulit. Quae? Solem in potestatem diei, lunam et stellas in potestatem noctis. Per solem accipitur donum sapientiae, quod datur diei, id est spiritualibus, ut possint lucere; per lunam, spiritus scientiae; per stellas, alia minora dona, quae dantur nocti, id est minoribus, ut et ipsi possint lucere in nocte hujus saeculentia, haec est luna; alii fides, curatio, etc., hae sunt stellae. Nihil enim horum est, quod in nocte hujus saeculi non sit necessarium: postea cessabunt, cum transierit nox ista, et venerit dies. Haec autem fecit, in potestatem diei, vel noctis, id est, ut potestas sit diei, lucere, vel noctis. Distat autem sapientia a scientia, testante sancto
Abbreviated transcription (Latin):
seculo. Primogenita namq egipti ꝑcussit: quando głam se¬
culi dampnauit. quȩ putabatur p̃cipua. Luxus enim suꝑbia
auaritia sunt. quȩ pͥmo generat uenter. et ut caros filios ã¬
plectitur s deus a se exludit. Seqͥtur. Qui eduet iftł de me¬
bilis actio. quȩ a brachio uenit. id est ab om̃ipotentia singulari.
hoc est brachiũ de quo dictum est. Et brachium dñi cui reuela¬
tum est: Sequitur. Qui diuisit mare rubrum in diuisiones¬
trib suas uias meandi haberent. Tipice sic ꝑ uarias uias ad de
um de mundo transitur. ꝑ mare quippe rubrum. seculũ accipi¬
tur. Uel ꝑ mare rubrũ intelligitur baptisius. quẽ nunc di¬
uidit deus ut unus et idem baptismus. aliis sit in uitam aliis¬
ta suoꝵ ꝑ baptisinũ. Uel pharaonem et uirtutẽ eius in mariru¬
bro. id est diabolum cum ministris cȩlitus in baptismo excussit.
ut puluerem qui celeriter excutitur. In hac celeritate et untus
ditatis ostenditur. et illi sordes terrenȩ eẽ indicantur. quas

Expanded text:
siod. Primogenita namque Aegypti percussit, quando gloriam saeculi damnavit; quae putabatur praecipua. Luxus enim, superbia, avaritia sunt, quae primo generat venter, et ut charos filios amplectitur; sed Deus a se excludit VERS. 11.-- « Qui eduxit Israel de mebilis actio, quae a brachio venit, id est ab omni potentia singulari. Hoc est brachium de quo dictum est: Et brachium Domini cui revelatum? VERS. 13.-- « Qui divisit mare Rubrum in divisionestribus suas vias meandi haberent. Typice, sic per varias vias de mundo ad Deum transitur: per mare quippe Rubrum saeculum accipitur. Vel per mare Rubrum intelligitur baptismus, quem nunc dividit Deus, ut unus et idem baptismus aliis sit in vitam, aliita suorum per baptismum. Vel Pharaonem et virtutem ejus in mari Rubro, id est diabolum cum ministris ejus, celeriter in baptismo excussit, ut pulverem, qui celeriter excutitur. In hac celeritate et virtus deitatis ostenditur, et illi terrenae sordes esse indicantur, quas
Abbreviated transcription (Latin):
dices filus isrl. Qui est miit me ad uos. quod non capit homo.
cominuo tẽꝑauit et dixit. quod potest capi ab homine ita. E go
num. non quod illi sint et̃ni. S quia illos fecit et̃nos postea si

Expanded text:
dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos . Quod non capit homo, ideo dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos . Quod non capit homo, ideo continuo temperavit et dixit quod potest capi ab homine, ita: Ego rnum , non quia illi sint aeterni, sed quia illos fecit aeternos postea si
Abbreviated transcription (Latin):
nus est ex se et inse. E uius bonitas non qualitas s natura est. Il¬
le bono suo bonus est: non aliunde participato bono. Ille se ip̃so
bonus. non ad herendo alteri bono qui non eguit a quo ut fieret
bonus. si eguerunt illo cetera ut fierent bona. si quia ipse anob
non potest uideri qualiter in natura sit bonus. uel id est saltem
ue uel suauis. dum dedit se posse gustari carnem factũ. ut de pane
angłoꝵ iuuat homo. quod est ptecipuũ inter cetera oꝑa. et ideo
ante alia exponitut hoc. et est. psallite nomini euis. id est lauda¬
te eum quia id fecit quod res nominis sui exigit. cum se in car¬
natũ dedit hominib gustari. et hoc ideo qm̃ suaue est nom̃ gus¬
tanti: id est res nominis. Et notandũ quod ita tẽꝑatur laus dei
in hoc psalmo ut et firmoꝵ fit et infirinoꝵ sicut et ꝑ moysen qͣn¬
do eum mitteret ad filios isrł cum dixisset. E go sum qui sũ: hec

Expanded text:
nus est ex se, et in se cujus bonitas, non qualitas, sed natura est. Ilnus est ex se, et in se cujus bonitas, non qualitas, sed natura est. Ille bono suo, bonus est. Non aliunde participato bono. Ille seipso bonus, non adhaerendo alteri bono qui non eguit aliquo ut fieret bonus; sed eguerunt illo caetera, ut fierent bona. Sed quia ipse a nobis non potest videri qualiter in natura sit bonus, vel id est saltem ve, vel suavis, dum dedit se posse gustari carnem factum, ut de pane angelorum vivat homo: quod est praecipuum inter alia opera. Et ideo ante alia hoc ponitur. Et est, psallite nomini ejus, id est laudate eum, eo quod hoc fecit, quod res nominis sui exigit, cum se incarnatum dedit hominibus gustari. Et hoc ideo, quoniam suave est nomen gustanti, id est res nominis. Et notandum quod ita temperatur laus Dei in hoc psalmo, ut et firmorum sit et infirmorum. Sicut per Moysen, quando mitteret eum ad filios Israel, cum dixisset: Ego sum qui sum, haec
Abbreviated transcription (Latin):
Post gradus qui ducunt ad et̃nitatem congrue
ponitur alła. ut eccłia fruatur laudib dei.: cui tale munus pa¬
ratum est. Intentione monet ad laudem. Modus. Triꝑtitus
est psalmus. Primo demonstratiua oratione utens ꝓpħa. monet
dm̃ laudare. ꝓpter eius potentiam: enuinerans eius magnalia.
Scd̾o ydoloꝵ cultores redarguit. Ibi. S imulacra. T̾ertio om̃s or¬
dines monet ad laudem. Ibi. Bomus isrł. Propħa ergo quasi inten¬
tionem suam aꝑiens. post gradus p̃dictos stantes in domo alloqͥt᷑.
quare laudare debeant subdit. laudate serui. quasi quis dic̾ẽt.
ipsi serui sint. et ipse dñs. Deinde addit. Qui statis. Quasi uos
dare debetis. statis dico in domo dñi in atriis domꝰ di nr̃i. id est qͥ
statis in secretario. uel in ingressu. Neide repetit. Laudate
dnm̃. ꝓꝓter hoc laudate quia bonus est dñs ꝓprie a quo funt
om̃ia bona. Uno uerbo laudis causa explicata est. Si enĩ omĩa
laudantur quia bona sunt. precipua causa laudis est: quia bo¬

Expanded text:
Post gradus qui ducunt ad aeternitatem, congrue ponitur alleluia, ut Ecclesia fruatur laudibus Dei, cui tale munus paratum est. Intentio: Monet ad laudem. Modus: Tripartitus est psalmus. Primo demonstrativa oratione utens propheta, monet Deum laudare, propter ejus potentiam enumerans ejus magnalia. Secundo idolorum cultores redarguit, ibi, simulacra. Tertio omnes ordines monet ad laudes, ibi domus Israel. Propheta ergo quasi intentionem suam aperiens, post gradus praedictos stantes in domo alloquitur, quare laudare debeant, subdit: laudate, servi, Dominum. Quasi dicat: ipsi servi sint. Et ipse Dominus, deinde addit: VERS. 2.-- « dare debetis. Statis dico in domo Domini in atriis domus Dei nostri, id est qui statis, vel in secretario, vel in ingressu. Deinde repetit, VEter hoc laudate quia bonus est Dominus. Proprie a quo sunt omnia bona uno verbo laudis causa explicata est. Si enim omnia laudantur, quia bona sunt; praecipua causa laudis est, quia bo
Abbreviated transcription (Latin):
hermon qui int̾pretatur anathema. accipiuntur peccatores. ꝑ s ᷤ¬
on eccłia. Ros est tenuis aqua unde terra germinat. et signifi¬
cat grãm qua ꝑeccatores cou̾tuntur. Ros ergo eius id est her¬
mon est ros gr̃e qui peccatores mitrit in bono. qui ros descendit
in monte syon. quando illi hoc rore rigati conutuntur ad eccłiã
que eos recipit. et est sensus. Ita ẽ etiã illud bonum sicut ros her¬
mon. id est gr̃a nutriens peccatores. qui descendit in mantem sy¬
on. id est quo illi conu̾tuntur ad eccłiam. Sequitur. Qm̃ il¬

Expanded text:
Hermon, qui interpretatur anathema, accipiuntur peccatores; per SHermon, qui interpretatur anathema, accipiuntur peccatores; per Sion Ecclesia. Ros est tenuis aqua, unde terra germinat; et significat gratiam, qua peccatores convertuntur. Ros ergo ejus, id est Hermon est ros gratiae, qui peccatores nutrit in bono. Qui ros descendit in montem Sion. Quando illi hoc rore rigati convertuntur ad Ecclesiam, quae eos recipit. Et est sensus: Ita est etiam illud bonum, sicut ros Hermon, id est gratia nutriens peccatores. Qui descendit in montem Sion, id est quo illi convertuntur ad Ecclesiam. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
Idem significat hic syon. quod supra barba. et ora uestimenti.
Idem uero ros hermon quod supra unguentũ. scilicet gr̃am ꝑ
quã fit cohabitatio. Qui enim in uno siue tore caritatis sunt:
ft̃ inqͥetum ium̃tũ imunctura quod ñ trahit s turbat. Odiosi
em̃ sunt. molesti sunt. turbulenti suite. ancietate sua ceteros
turbant. et querunt quid sinistri de aliis dicant. hii eciam
murmurant de quib dicitur in libro ihũ filii sirach. precordia
fatui rota carri fenum portat. et semꝑ murmurat. hi tales suitt
qui relinquuntur. in mola. in agro. in lecto. qui in unũ corpore
solũmodo sunt. cet̾ uero assumuntur qui in unũ sunt corde.
Uel ita hermon mons pascualis est sicut mons syon. ꝑ hermon
Ita est hoc bonum sicut ros hermon. id est gr̃a quã gentes acce¬
ꝑunt. qui pͥus descendit in montẽ syon. id est suꝑ iudeos. uel per

Expanded text:
Idem igitur significat hic Sion, quod supra barba et ora vestimenti. Idem igitur significat hic Sion, quod supra barba et ora vestimenti. Idem vero ros Hermon, quod supra unguentum, scilicet gratia, per quam fit cohabitatio. Qui enim in uno sine rore charitatis sunt, sunt inquietum jumentum in junctura, quod non trahit, sed turbat. Odiosi enim sunt, molesti sunt, et turbulenti sunt, anxietate sua caeteros turbant, et quaerunt quid sinistri de aliis dicant. Hi etiam murmurant, de quibus dicitur etiam in libro Jesu filii Sirach: Praecordia fatui, rota carri fenum portat, et semper murmurat . Hi tales sunt qui relinquuntur in mola, in agro, in lecto , qui in unum corpore solummodo sunt; caeteri vero assumuntur qui in unum sunt corde. Vel ita: Haym. Hermon mons pascualis est, sicut et mons Sion. Per Hermon r., Cassiod. Et est hoc bonum, sicut ros Hermon, id est gratia quam gentes acceperunt. Qui prius descendit in montem Sion, id est super Judaeos. Vel per
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpore antixp̃i. et est descendit ĩ oram uestimenti eius. id est usq
ad extremitates eccłiȩ infine mundi quȩ est tunita in diuisibi¬
lis. Deinde aliis uerbis diuersa notantib idem dicit. Sicuit ros.
quasi. ita bonum est et iocundũ. habitare fr̃es in unum. si cut
bonus est et iocundus ros hermon. Ros de celo ueniens. gr̃a
est qua frẽs in unum habitant non suis uirib uel meritis.
hermon ad litt̃am mons est trans iordanem. Si ergo ad litt̃am¬
hoc accipiatur. mirũ est quod ros ab eo descendit in syon. immo
impossibile. s spũaliter intelligendum est. Hermon enĩ dicitur
lumenexaltatũ. id est xp̃c prius in cruce postea in cęlo exaltatꝰ.
a quo ros gr̃e descendit in syon id est in eccłia. et est sensus Ita
est illud bonum. sicut ros hermon. id est gr̃a xp̃i prius in truce
postea exaltati in cęlo. qui ros descendit in moutẽ syon. id est
ineccłia. Non enim in uno est ecclia. nisi eius dono et gratia.

Expanded text:
t usque ad extremitates Ecclesiae in fine mundi, quae est tunica indivisibilis. Deinde aliis verbis diversa notantibus idem dicit, sicut ros. Quasi dicat: Ita bonum est et jocundum habitare fratres in unum, sicut bonus est et jucundus ros Hermon. Ros de coelo veniens, gratia est, qua fratres in unum habitant, non suis viribus vel meritis. Hermon, ad litteram, mons est trans Jordanem. Si ergo hoc ad litteram accipiatur, mirum est quod ab eo ros descendit in Sion, imo impossibile, sed spiritaliter intelligendum est. Hermon enim dicitur lumen exaltatum, id est Christus prius in cruce, postea in coelo exaltatus, a quo ros gratiae descendit; in Sion, id est in Ecclesiam. Et est sensus: Ita est illud bonum sicut ros Hermon, id est gratia Christi, prius in cruce, postea exaltati in coelo, qui ros descendit in montem Sion, id est in Ecclesiam. Non enim in uno est Ecclesia, nisi ejus dono et gratia.
Abbreviated transcription (Latin):
Nouis ergo suꝑ uenientib. uet̃a lunt ꝓicienda. s uecustissima
seruanda. quia exhibita ueritate dñici aduentus. figura et
ꝓmissio cessare debent. Inde est quod tres misse in natali cele¬
branttur. In pͥma de ȩt̾na genitura filii cantatur. Dñs dixit ad me
tia de impletione ꝓmissionis. Pͥuet natus est nobis. Et quiã ille
idem qui est dei filius. factus est hominis filius. iđo in illo misi

Expanded text:
Novis ergo supervenientibus vetera sunt projicienda, sed vetustissima servanda, quia exhibita veritate Dominici adventus, figura et promissio cessare debent. Inde est quod tres missae in natali celebrantur. In prima de aeterna Filii genitura cantatur: Dominus dixit ad metia de impletione promissionis: Puer natus est nobis. Et quia ille idem
Abbreviated transcription (Latin):
fitendo. Sunt aut̃e et alii futuri ierłm ciues mente. qui iam sũt
amatores suos. consulentes paci tẽporali. et nichil ultra sꝑantes
totũq gaudium suũ ibi sigentes. et udemus eos ꝓ re publica ter¬
rena plurimũ laborantes. s quicũq in ea non suꝑbe s fideliter

Expanded text:
fitendo. Sunt autem et alii futuri Jerusalem cives mente, qui jam sunt fitendo. Sunt autem et alii futuri Jerusalem cives mente, qui jam sunt amatores suos consulentes paci temporali, et nihil ultra sperantes, totumque gaudium suum ibi figentes, et videmus eos pro republica terrena plurimum laborantes. Sed quicunque in ea non superbe, sed fideliter
Abbreviated transcription (Latin):
ta ieremiã qͥa ag̃ de captiuitate iudoꝵ. quã
defleuit ieremias in figura nr̃i. qui spũaliter captiui tenemur.
Sicut enim duȩ suerunt ciuitates ierłm et babilonia. quarũ
altera afflixit alt̾am. ati captiuauit. Ita modo duȩ ciuitateᷤᷤ
sunt. una bonoꝵ altera maloꝵ. ꝑmixte corpore separatȩ corde
scilicet ierłm et babilonia. T enetur ergo ierłm captiua in
babilonia. s non tota. Eiues enĩ eius sunt angłi. om̃is mise¬
riȩ exortes:s tenetur captiua scđm homines p̃destinatos ad
głam. qui ꝑ peccatũ captiui sunt: et a patria ꝑegrini. de ea igit᷑
captiua ꝑ peccatum hic agitur. de reditu supra egit in psalmo
ds in syon. hic suꝑ flumina babilonis illic sedimus et fleuimuᷤᷤ.
Si enim ciues sumus de syon. in atriis ierłm stamus spe. s hic in
ista babilonia. id est in confusione huius seculi. non ciues habi¬
tamus s captiui tenemur. et sedemus humiles penitendo. con¬

Expanded text:
ta, Jeremiam, quia agit de captivitate Judaeorum, quam deflevit Jeremias in figura nostri, qui spiritualiter captivi tenemur. Sicut enim duae fuerunt civitates, Jerusalem et Babylonia, quarum altera afflixit alteram, atque captivavit, ita modo duae civitates sunt, una bonorum, altera malorum, permistae corpore, separatae corde, scilicet Jerusalem et Babylonia. Tenetur ergo Jerusalem captiva in Babylonia, sed non tota. Cives enim ejus sunt angeli, omnis miseriae exsortgloriam, qui per peccatum captivi sunt, et a patria peregrini. De ea igitur captiva hic agitur; de reatu vero supra egit in Psalmo Deus, in Sion ; hic: Super flumina Babylonis illic sedimus et flevimus. Si enim cives sumus de Sion, in atriis Jerusalem stamus spe; sed hic in ista Babylonia, id est in confusione hujus saeculi, non cives habitamus, sed captivi tenemur et sedemus humiles, poenitendo, con
Abbreviated transcription (Latin):
latitudo est. in odio angustia. Quasi dicẽt: Uos benedicite qui
statis. id est pseueratis in domo adñi. id est in eccłia. et qͥstatis in
abis domꝰ dei nr̃i. id est in latitudine caritatis. ubi nullus angusti¬
uit manus suas pugnante popso isrł contra amalech. Extolite
dico in sc̃a. ut intentione bonoꝵ ext̃norum bonum opemini. Ali¬
ter eiũ non ualet. et benedictte dñm. nil boni uobis uobis tribu¬
dici fideles. Quasi dici benedictte. et ut hoc posstas benedicat re
Aris. beneductione quȩ est ex syon qui potest. quia ipse est qui
sect colum et t̾tam. ⁊e ota quoa supra hortatur plures. benedi

Expanded text:
latitudo est. In odio, angustia. Quasi dicat: Vos benedicite, qui latitudo est. In odio, angustia. Quasi dicat: Vos benedicite, qui statis, id est perseveratis, in domo Domini, id est in Ecclesia, et, qui statis in atriis domus Dei nostri, id est in latitudine charitatis, ubi nullus angustisuas levavit pugnante populo Israel contra Amalec . Extollite, dico, in sancta, ut intentione aeternorum bonum operemini. Aliter enim non valet. Et benedicite Dominum, nil boni vobis tribudici fideles. Quasi diceret, benedicite, et ut hoc possitis, Benedicat te Dominus, benedictione quae est ex Sion. Qui potest, quia ipse est, qui fecit coelum et terram. Benedicat. Supra hortatur plures benedi
Abbreviated transcription (Latin):
de caritate dei. de qua hic agit sicut su¬
pra de caritate ꝑximi. non quod alia iur¬
tus sit qua diligitur deus. et alia qua
ꝑ cimus. s quia diuersos actus haliet
ip̃a uirtus. et diuersa diliguntur ea. Intentione monet ad di¬
ligendum dm̃. Modus. b̾iꝑtitus est psalmus. Primo inui¬
tat᷑ pluraliter benedicere dm̃. Sedo optat benedici. Ibi. pͥ ene¬
et quib faciat lianc demonstrationẽ. det̾minat uos serui dñi
om̃s adunati in unum. nunc scilicet tot gradib consensis. Uel nc̃
id est in hoc tempore in aduersis benedicite dim̃. Uos dico.¬
scilicet maiores et ꝑfectiores in eccłia. et uos etiam qui statis in
atriis domus dei nr̃i. id est in ingressu scilicet incipientes: sunt
em̃ in hac domo diuersi stantiũ ordines. Et nota quod ait sta¬
tis non sedetis. quia seruoꝵnon est sedere in domo añi. uel de
eisdem accupttur. et ꝑ domũ intelligitur ȩccłia. et ꝑ atria latitu¬
do caritatis. In caritate enum quȩ extenditur usq ad iminicos

Expanded text:
de charitate Dei, de qua hic agit, sicut supra de charitate proximi, non quod alia gratia sit qua diligitur Deus, et alia qua proximus; sed quia diversos actus habet ipsa virtus, et diversa diliguntur ea. Intentio: monet ad diligendum Deum. Modus: Bipartitus est psalmus. Primo invitat pluraliter benedicere Deum. Secundo optat benedici, ibi, beneet quibus faciat hanc demonstrationem determinat: vos servi Domini omnes, adunati in unum nunc, scilicet tot gradibus conscensis. Vel, nunc, id est in hoc tempore in adversis benedicite Dominum. vos dicus, id est majores et perfectiores in Ecclesia, et vos etiam qui statis in atriis domus Dei nostri, id est in ingressu, scilicet incipientes. Sunt enim in hac domo diversi stantium ordines. Et nota quod ait, statis, non sedetis, quia servorum non est sedere in domo domini. Vel de eisdem accipitur, et per domum intelligitur Ecclesia, per atria latitudo charitatis. In charitate enim extenditur usque ad inimicos
Abbreviated transcription (Latin):
nũ in memoria fuit. et res figurata ex tunc cepit. et hoc est. Et lu¬
scitauit cestimoniũ in iacob id est illud quod accidit iacob in sig¬
num. pͥus sopitũ ignorantia. Et quando suscitauit: quando le¬
hui sunt antiquus popłs qui accepit mandata adeo: non tamen
nouit uel fecit. Ad quid ergo mandauit: nota facere filiis suis ea
filiĩ sunt nouus popłs noui testamenti. qui mandata nouit et sẽc̃.
quod quasi erponendo subdit. Ad hoc acceꝑunt. ut generatio alt̾a.
seilicet de gentib collecta. cognoscat spũalit̃ qd ip̃i patres non no¬
uerunt. et sunt idem filii et generatio altera. scilicet popłs gr̃e
et spũ scõ. exurgent sursum habentes cor. qui uero nati sunt et ñ
renati: non surrexert̃. idest non sursum cor eoꝵ s in terra. et narra¬
bunt filus sius. id est poᷤteris. ꝑ generationes transmissa sunt

Expanded text:
num in memoria fuit, et res figurata ex tunc coepit. Et hoc est, Et sunum in memoria fuit, et res figurata ex tunc coepit. Et hoc est, Et sucitavit testimonium in Jacob, id est illud quod accidit Jacob in signum, prius sopitum ignorantia. Et quando suscitavit? quando leHi sunt antiquus populus, qui accepit mandatum a Deo, et tamen non novit vel fecit. Ad quid ergo mandavit? nota facere ea filiis suis. Filii sunt novus populus Novi Testamenti, qui mandata novit et fecit, quod quasi exponendo subdit. Ad hoc acceperunt, ut generatio altera, scilicet de gentibus collecta, cognoscat spiritualiter quod ipsi patres non noverunt. Et sunt idem filii et generatio altera, scilicet populus gratiae et Spiritu sancto, exsurgent, sursum habentes cor. Qui vero nati sunt et non renati, non surrexerunt, id est non sursum est cor eorum, sed in terra fuit. Et narrabunt filiis suis, id est posteris, per generatione
Abbreviated transcription (Latin):
cestimoniũ posuit inisrł. hoc est in iacob. Pͥosuit dicit quasi uigũ
ne uaga uoluntate errarent. Inter est ergo aliquid. inter suscita¬
uit et posuit. Aluid enĩ notat suscitauit. aliud posuit. sicut dui¬
mus.Lex ergo et bene utentib testimoniũ est: quo fugunt ueca:
et male utentib quo conuncantur puniendi et peccatores sicut
xp̃e credentib est lapis in caput anguli. ñ credentib lapis offen¬
sionis. uel ita suscitauit testimoniũ id est legem inadam quasi
tis quod mentib obtecatis obsoluerat. uel forsan testimoniũ dicct
illua. quod accidit iacob: quando cũ angło luctatus tacto femo¬
reclaudicauie. quod significat uideos partĩ fide constare. partĩ
a salute discedere: et ita huius rei testimoniũ fuit: quod iacob as¬
cidit. ł cce parabola. hoc autẽ cestimoniũ suscitatur. dum lex
scribitur: quia pͥus ignorantia sopitũ erat. s extunc et ipsum sig¬

Expanded text:
testimonium posuit in Israel, hoc est in Jacob. Posuit dicit, quasi jugum, testimonium posuit in Israel, hoc est in Jacob. Posuit dicit, quasi jugum, ne vaga voluntate errarent. Interest ergo aliquid inter suscitavit, et posuit. Aliud enim notat suscitavit, aliud posuit, sicut diximus. Lex ergo, et bene utentibus, testimonium est, quo fugiant peccata; et male utentibus, quo convincantur puniendi et peccatores, sicut Christus credentibus est lapis in caput anguli, non credentibus est lapis offensionis . Vel ita, suscitavit testimonium, id est legem in Adam, quasi tis quod mentibus obcaecatis obsoleverat. Vel forsan testimonium dicit illud quod accidit Jacob, quando cum angelo luctatus tacto femore claudicavit . Quod significat Judaeos; partim fide constare, partim a salute discedere. Et ita hujus rei testimonium fuit, quod Jacob accidit. Ecce parabola. Hoc autem testimonium suscitatur, dum lex scribitur, quia prius ignorantia sopitum erat, sed ex tunc, et ipsum sig
Abbreviated transcription (Latin):
neratio. Et suscitauit testimoniũ in iacob hoc testimoniũ est mi¬
tium. de quo supradixit. loquitur ꝓpositiones ab intio. Intiũ ergo
uetue ẽ testamentũquia ibi timor est qui est initiũ sapientiȩ. fins¬
iustitiam om̃i credenti. qui dat sp̃m quo caritas diffunditur in
cordib nr̃is. quȩ consũmata foras pellit timorem. Huius autẽ no¬
ui testamenti testimoniũ dicitur uetus lex. quia nouũ testam̃tum
habet testimoniũ a lege et ꝓpłis: unde et tab̾naculũ testimoniĩ di¬
cebatur illud: quod tot mistica significabat. Testimoniũ ergo
dr uetus testamentũ. in quantũ ꝓbat et testattir lex. in quantũ
iubet. Idem ergo significatur ꝑ testimoniũ et ꝑ legem. s alia et alia
ratione. Ita idem itelligitur ꝑ iacob et ꝑ isrł. scilicet popłs iudaicꝰ
Ait ergo. Et suscitauit in iacob id est in popło udaico testimoniũ
id est legem. Suscitauit dicit. quia ꝑ illud cestimoniũ peccatũ qd

Expanded text:
el. » Et suscitavit testimonium. Aug. Hoc testimonium est initium, de quo supra dixit: Loquar propositiones ab initio. Initium est ergo Vetus Testamentum, quia ibi timor est, qui est initium sapientiae. . Finjustitiam omni credenti , qui dat spiritum quo charitas diffunditur in cordibus nostris , quae consummata foras mittit timorem . Hujus autem Novi Testamenti testimonium dicitur vetus lex, quia Novum Testamentum habet testimonium a lege et prophetis. Unde tabernaculum Domini testimonii dicebatur illud quod tot mystica figurabat . Testimonium ergo dicitur Vetus Testamentum inquantum probat, lex inquantum jubet. Idem ergo significatur per testimonium et per legem. Sed alia et alia ratione. Ita idem intelligitur per Jacob et per Israel, scilicet populus Judaicus. Ait ergo: et suscitavit in Jacob, Aug. in populo Judaico, testimonium, id est legem. Suscitavit dico, quia per illud testimonium peccatum quod
Abbreviated transcription (Latin):
et crapulatus a uino. hoc dicitur exꝑsona dementiũ. qui ita putãt
popłm suũ dedit in manus eoꝵ. quos odit: ubi eis dicitur⁊ ybi
est deus tuus: Putant etiã quasi uino et̃ crapulatũ. Si e enĩ ui
aetur impiis insultantib quod uelut ebrius dormiat. cũ non tã
negligentib et infidelib. qui nulla uoce laudis uel oꝑis: eum ex¬
citant. I ñs inquã excitatus est adundictã tan quã potens. excita¬
tur autẽ deus ad uindictam malis actib. sicut hic excitatur pec¬
catis eoꝵ. qui archam inter simulacra posuerunt. Excitatus aũt
đr. sicut solet excitari aliquis planctu familiȩ. ita et dñs cum
peccatis hostiũ tum plantu suoꝵ excitatus. et hoc tanquã po¬
tens. quia tunc sunt homines. ad iram faciles. et ad iurtutẽ uel¬

Expanded text:
et tanquam crapulatus a vino. Hoc dicitur ex persona dementium, qui ita putant et tanquam crapulatus a vino. Hoc dicitur ex persona dementium, qui ita putant populum suum dedit in manus eorum, quos odit: ubi eis dicitur: Ubi esdetur impiis exsultantibus, quod velut ebrius dormiat, cum non tam negligentibus et infidelibus, qui nulla voce laudis vel operis eum excitant. Dominus, inquam, excitatus est ad vindictam. Et tanquam potens. Excitatur autem Deus ad vindictam malis actibus, sicut hic excitatur peccatis eorum, qui arcam inter simulacra posuerunt. Excitatus autem dicitur, sicut solet excitari aliquis planctu familiae, ita et Dominus cum peccatis hostium tum planctu suorum est excitatus. Et hoc, tanquam potens, quia tunc sunt homines ad iram faciles, et ad virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
ita et malos in popło suo in occisione animȩ concludi ꝑmittit. idem re¬
petit ditens. et hereditatẽ suam spreuit. Iuuenes eoꝵ. etiam i est
fortes comeilit ignis. id est ira bellantium: legitur enĩ in libro regũ.
quod tunc ceciderunt de popło triginta milia peditũ. Sequitur. et
uirgines eoꝵ non sunt lamentatȩ. quia hoc nontiacabat in hostili
in partu mortua. ꝓpter eandem ꝑturbationẽ non potuit. plangi ho¬
nore funeris. Eum enĩ audisset quod ophniet finees in p̃lio occubu¬
issent. et ꝓ eo heli pater eoꝵ de sella corruens fractis ceruicib mortuus
ẽẽt. uror finees iam parctu ꝑxima incuruauit se prȩ dolore et pe¬
ꝑit: et sic mortua est. Sequitur. et uiduȩ eoꝵ non plorabantur. ꝑ
quas mistice significantur illi: qui mundo abrenuntiauerunt.
adusarios detortam. et mores hominum dño hic tribuit ꝓpter res

Expanded text:
ita et malos in populo suo, in occisione animae concludi permittit. Idem reita et malos in populo suo, in occisione animae concludi permittit. Idem repetit dicens, Et haereditatem suam sprevit. VERS. 69.-- « Juvenes eorum comedit ignis quod tunc ceciderunt de populo triginta millia peditum . Et virgines eorum non sunt lamentatae, quia hoc non vacabat in hostili in partu mortua propter eamdem perturbationem, non potuit plangi honore funeris. Cum enim audisset quod Ophni et Phinees in praelio occubuissent et pro eo Heli pater eorum de sella corruens fractis cervicibus mortuus esset, uxor Phinees partui jam proxima incurvavit se dolore, et peperit, et sic mortua est. Et viduae eorum non plorabantur. Per quas mystice significantur, illi qui mundo abrenuntiaverunt.adversarios detortam, et mores hominum Domino hic tribuit, propter r
Abbreviated transcription (Latin):
lum silo. Silo est ciuitas in qua erat archa. hoc factum est in tẽpore
heli sacerdotis. quando uicti sunt ab allophilis. et archa dm̃ capta
est. et ipsi magna strage uastati sunt. S cur repulit: ẽ cce. Repulit
tabernaculũ suum ubi habitauit in hominib: id est int̃ homines.
E leganter exponit cur repulit tabernaculũ cum ait. ubi habitauit
in hominib. Etimergo non digni ẽẽnt in quib habitaret merito
repulit illud. quod non ꝓpter se: d ꝓpter illos instituit. Mistice sic
t tradidit in captiuitatẽ u̾irtutẽ eoꝵ: et pulchritudinẽ eorũ m
manus inimici. uirtutẽ et pulchrttudinẽ eoꝵ dic̃ arcã. unde ui
debantur inuicti. et sibi placebant honesti inter gentes. Histice sic
enĩ cum peccantib boni tradiutur captiuitati exercitiũ est. nec in
mente captiui sunt. uel hosti traditi. sed liberi sunt et deo coniuncti.
gentes elegerat. S apta enĩ archa: consequens est ut popłs caderet.

Expanded text:
lum Silo. Silo est civitas, in qua erat arca. Hoc factum est tempore Heli sacerdotis, quando victi sunt ab Allophylis, et arca Domini capta est, et ipsi magna strage vastati sunt ; sed cur repulit? ecce, repulit tabernaculum suum ubi habitavit in hominibus, id est inter homines. Eleganter exponit cur repulit tabernaculum, cum ait, ubi habitavit in hominibus. Cum ergo non essent digni in quibus habitaret, merito repulit illud quod non propter se, sed propter illos instituit, Mystice sic Et tradidit in captivitatem virtutem eorum; et pulchritudinem eorum in manus inimici.debantur invicti, et sibi placebant honesti inter gentes. Mystice, sicenim cum peccatoribus et boni traduntur captivitati, exercitium est, non in mente captivi sunt. Vel, hosti traditi, sed liberi et Deo conjuncti.gentes elegerat. Capta enim arca consequens est ut populus caderet,
Abbreviated transcription (Latin):
erat int̾ mare et egr ptum. Mistice et nos ꝑducit in deserto huius¬
seculi ambulantes. Sequitur. Et dedurit eos in spe et ñ timu¬
erunt. ita et nos spe salui facti sumus. nec timere debemus. et ini¬
micos eoꝵ oꝑuit mare. ita et in baptismo idelentur peccata nĩa Se¬

Expanded text:
erat interat interuit mare. » Et deduxit eos in spe, et non timuerunt. Aug. Ita et nos spe salvi facti sumus, nec timere debemus. Et inimicos eorum operuit mare. Ita et in baptismo delentur peccata nos
Abbreviated transcription (Latin):
tur popłs dei: de quib plagis et p̃ceptis. ꝑ contrariũ intet se cõ¬
parandis. qm̃ alibi diximus expositionẽ psalmi huius. in his ho¬
nerare ñ est opus. tantũ hoc ammonemus: quia et hic idecẽ pla¬
do sunt. id est scinifes. ulcera. tenebre. quȩ non sunt hie: aliȩ tres
sunt hic. quȩ non iln. id est rubigo. pruina. ignis. Talia ꝓ congrua
uatis orbamur ꝓle rationis. Seqͥtur. Et ꝑcussit pͥmitias om̃is la¬
boris eoꝵ. id est frum̃ti et huiusmodi om̃ia. quȩ ad uictũ uel ad
s̃olatiũ hominũ sunt uastata sunt: et hoc in tab̾naculis chau.
iudeos de egypto eductos induxit in t̾ram ꝓmissionis. et item of¬
hoc fecit in decima plaga. Mistice hoc et in nob̾intꝰ fit. ubi eruti de
potestate tenebrarũ. mente transferimur in regnũ dei. oues in spũ¬
alib pascius. Sequit᷑. et ꝑduxit eos tanquã gregem in deserco. qd̵

Expanded text:
tur populus Dei, de quibus plagis et praeceptis, per contrarium inter se comtur populus Dei, de quibus plagis et praeceptis, per contrarium inter se comparandis, quoniam alibi diximus, expositionem psalmi hujus in his onerare non est opus, tantum hoc admonemus, quia et hic decem plado sunt, id est scyniphes, ulcera, tenebrae, quae non sunt hic. Aliae tres sunt hic, quae non ibi, id est rubigo, pruina, ignis. Talia pro congruibus non servatis orbamur prole rationis. Et percussit primitias omnes laboris eorum, id est frumenti et hujusmodi, id est omnia quae ad victum, vel ad solatium sunt hominum, vastata sunt. Et hoc, in tabernaculis Cham, Judaeos de Aegypto eductos, induxit in terram promissionis, et item ofs. Hoc fecit in decima plaga. Mystice hoc et in nobis intus fit, ubi eruti de potestate tenebrarum mente transferimur in regnum Dei, oves in spiritualibus pascuis. Et perduxit eos tanquam gregem in deserto, quod
Abbreviated transcription (Latin):
corporalib et spũalib. ꝑ bonos ergo angłos: malos punit tantum
homines. et corporalib non spũ alib penis. ¶Liam fecit. Ostendit
cit uuam. id est amplitudinẽ et manifestationẽ. semite ire suȩ. idẽ
occulte equitati sue. qua deus iratus erat egyptiis. aliter enĩ ñ li¬
ceret diabolo illa iminittere. quȩ dicitur semita irȩ eo quod semita
ditis ꝑ angłas malos ꝓducet in aꝑta scelera. et sic ĩ euidentissimoᷤ
impios. cuidentissime uindicara Seqͥtur. et ñ peꝑcit a morte am
marũ uel animab eoꝵ: et ium̃ta eoꝵ in morte conluitt. Iumenta
distice mors pͥmitiuoꝵ est amissio ipsuis uistitiȩ: qua quisq hu¬
mano generi socialis est. S siue ita se habeant harũ rerum figu¬
ratȩ significationes siue aliter: sciendũ quod decem plagis ꝑcussi
sunt egyptii. contra decem p̃cepta scripta in tabulis. quib riga¬

Expanded text:
corporalibus et spiritualibus; per bonos vero angelos, malos homines tantum corporalibus et spiritualibus; per bonos vero angelos, malos homines tantum punit, et corporalibus non scit viam, id est amplitudinem et manifestationem semitae irae suae, id est occultae aequitatis suae, qua Deus iratus erat Aegyptiis. Aliter enim non liceret diabolo illa immittere. Qui dicitur semita irae, eo quod semita ditis per angelos malos produceret in aperta scelera, et sic in evidentissimos impios evidentissime vindicaret. Et non pepercit a morte animarum eorum, vel animabus eorum, et jumenta eorum in morte conclusit. Jumenta Mystice mors primitivorum, est amissio ipsius justitiae, qua quisque humano generi socialis est. Sed sive sic se habeant harum rerum figuratae significationes, sive aliter. Sciendum quod decem plagis percussi sunt Aegyptii contra decem praecepta scripta in tabulis, quibus riga
Abbreviated transcription (Latin):
natio ergo inegyptus facta est ꝑ malos angłos. quib amica sunt
Cum enĩ deus tradit in concupiscentiã illi sunt ministri. ut in ma¬
t̾ia suu oꝑis. pͥ ossumus ergo sine dubitatione malis angłis atdri¬
buere mortes pecoꝵ mortes pͥmitiuoꝵ. et obdurationẽ egiptioꝵ. hãc
enĩ iniquissimã et malignissimã obstinationẽ deus cum facere drt:
non instigando et inspirando: s deserendo facit. ut illi oꝑentur u
filios diffidentiȩ. quod deus debite iusteq ꝑmittit. Ca uero que mi
rabiliter de creaturis facta sunt: malis angłis tribuere non audemꝰ.
Nam si ideo attribuunt᷑ demonib quia pene infligebant᷑. non be¬
malos eũsam ẽẽ creclamiis. et eos dem ab abraham. et loth hospicio¬
eẽ susceptos. quod absit. ꝑ malos ergo angłos punit deus bonos.
et malos homines. s bonos tantũ corporalib penis: malos autẽ

Expanded text:
natio ergo in Aegyptiis facta est per angelos malos, quibus amica sunt natio ergo in Aegyptiis facta est per angelos malos, quibus amica sunt Cum enim Deus tradidit illos in concupiscentiam, illi sunt ministri ut in materia sui operis. Possumus ergo sine dubitatione malis angelis attribuere mortes pecorum, mortes primitivorum et obdurationem Aegyptiorum. Hanc enim iniquissimam et malignissimam obstinationem Deus cum facere dicitur , non instigando et inspirando, sed deserendo facit, ut illi operentur in filiis diffidentiae , quod Deus debite justeque permittit. Nam et irabiliter de creaturis facta sunt malis angelis tribuere non audemus. Nam si ideo attribuuntur daemonibus, quia poenae infligebantur, conmalos eversam esse credamus, et eosdem ab Abraham et Lot hospitio susceptos quod absit!. Per angelos ergo malos punit Deus bonos et malos homines, sed bonos tantum corporalibus poenis; malos autem
Abbreviated transcription (Latin):
solũ ad puniendos malos. sicut in rege achab: quem fallacie sp̃c
seduxit. ut caderet in bello. uerũ etiam ad ꝓbandos et manifest an¬
dos bonos. sicut fecit iob. Nam sicut homo bonus riel malus utit᷑
uisibili materia elem̃toꝵ scilicet terra aqua aere. igne ꝓ modo suo
ñ solum in necessarus. s etiam suꝑflus et ludicris. et artificiosis
stas est. quȩ est eis amplior quã hominib. et maior est bonis quã
malis. tamen scađm nutum dei d diuerio modo. In malis namq
potest diabolus. ut in suo pecore. nsi ꝓhibeatur a maiori scilicet deo In
bonis autẽ non potest. nisi ꝑmictatur ad ꝓbandum ñ ad ꝑdendum.
sicut homo. itt depecore alieno faciat quod uule. poteslate ex pectart
sibidati: ab eo cuius est. Notandũ etiam quia ꝑ bonos angłos puuit
ałs in alos: sicut sodomam. s iustos ꝑ eos ꝓbari: non occurnit. Et obsti¬

Expanded text:
solum ad puniendos malos, sicut in rege Achab, quem fallaciae spiritus solum ad puniendos malos, sicut in rege Achab, quem fallaciae spiritus seduxit ut caderet in bello ; verum etiam ad probandos et manifestandos bonos, sicut fecit Job . Nam sicut homo bonus et malus utitur visibili materia elementorum, scilicet terra, aqua, aere, igne, pro modo suo, non solum in necessariis, sed etiam superfluis et ludicris et artificiosis que potestas est, quae est eis amplior quam hominibus; et major est bonis, quam malis, tamen secundum nutum Dei, sed diverso modo. In malis namque; hominibus potest diabolus, ut in suo pecore ubi prohibeatur a majori, scilicet a Deo. In bonis autem non potest, nisi permittatur ad probandum, non ad perdendum: sicut homo ut de pecore alieno faciat quod vult, potestatem exspectat sibi dari ab eo cujus est. Notandum etiam, quia per bonos angelos punit Deus malos, sicut Sodomam. Sed justos per eos probari non mihi occurrit, et obsti
Abbreviated transcription (Latin):
ira et tribulaone delinquit. ut siuns ꝑu̾sitatib affligantur qui
biam. ira ad nefandam audatiam. tribulatio. ad consusam desꝑa
subtractione. in hec eadem ꝑmittendo. Unde subdit. et misit in eos
immissionem. uel immissiones. ꝑ angłos malos. Eum enĩ his p̾dictis
uttiis corrupti fueruit: tunc ꝑdiabolos et immissiones illicitas p̃cipi¬
tant᷑. uudati defensioẽ di. Uł misit in eos in dignationẽ etirã. et tͥbulati¬
onẽscilicet immissionẽ. id est indignationẽ dico et iram et tribulationẽ
ĩmissam ꝑ angłos malos. Iudicioutiq dei hȩc facta sunt in illis
ꝑ angłos malos. siuntq et malis hominib in hoc seculo malo:
quasi in egypto. et campothaneos. uibi humiles ẽẽ debemus: do¬
nec ueniat seculũ quo exaltemur. Quod autẽ in hoc psalmo de
endum itaq quod et malis angłis deus utitur bene. conuenien¬

Expanded text:
ira et tribulatione derelinquit, ut suis adversitatibus affligantur, quiira et tribulatione derelinquit, ut suis adversitatibus affligantur, quibiam; ira ad nefandam audaciam; tribulatio ad confusam desperasubtractione in haec cadere permittendo. Unde subdit: Et misit in eos immissionem, vel immissiones, per angelos malos. Cum enim his praedictis vitiis corrupti fuerint, tunc per diabolos ad immissiones illicitas praecipitantur nudati defensione Dei. Vel, misit in eos indignationem et iram, et tribulationem, scilicet immissionem et indignationem dico, et iram et tribulationem immissam per angelos malos. Judicio itaque Dei haec facta sunt in illis per angelos malos, fiuntque in malis hominibus in hoc saeculo malo, quasi in Aegypto et campo Taneos, ubi humiles esse debemus, donec veniat saeculum quo exaltemur. Quod autem in hoc psalmo deendum itaque quod et malis angelis Deus utitur bene convenien
Abbreviated transcription (Latin):
ter uiuentes: motus illicitos continentiȩ freno non cohibent. Seqͥ¬
tur. et possessionẽ eoꝵ igni. nec hoc in exodo legitur. S mistice tantũ
intelligere cogimur. Ignis ergo qui ñ in exodo nisi cum grandine
in fulgorib ut fructus lederet accipitur. qui tamen ñ legitur posse¬
siones incendisse. significat immanitatẽ iracundie. qua etiã homici
et quicquia bom est: ex dote naturȩ uastat. ¶isit in eos. Nouẽ
plagas enumerauit. Ante uero quã decimam exponat. ad exagge¬
rationẽ illiꝰ decimȩ plage hoc ponit. et qͥb ministris. et tẽ ille figura¬
les. et nunc iste spũales plage contingant interserit. ostendens
orainem uindicte cum subdit. Misit in eos. id est non itiq ad cor¬
rectionẽ. s iram indignationis suȩ. Exponit quod dixerat. ascendũ¬
do. scilicet misit indignationẽ. et postea iram. et deinde tribulationẽ

Expanded text:
ter viventes motus illicitos continentiae freno non cohibenter viventes motus illicitos continentiae freno non cohibent: Et possessiones eorum igni. Nec hoc in Exodo legitur, sed mystice tantum intelligere cogimur. Ignis ergo qui non in Exodo, nisi cum grandine in 175 fulgoribus ut fructus laederet accipitur: qui tamen non legitur possessionem incendisse, significat immanitatem iracundiae, quae etiam fit het quidquid boni est, ex dote naturae vastat. VERS. 54.-- plagas enumeravit: ante vero quam decimam exponat, ad exaggerationem ipsius decimae plagae, hoc ponit, quibus ministris. Et tunc illae figurales, et nunc istae spirituales plagae contingant interserit, ostendens ordinem vindictae, cum subdit, misit in eos iram, non utique; ad correctionem, sed, iram indignationis suae. Exponit quod dixerat, ascendendo, scilicet misit indignationem, et postea iram et deinde tribulationem.
Abbreviated transcription (Latin):
enos fructus inuide rodunt. Seqͥtur. Et occidit in grandine us¬
rens. uinde furta. sapinȩ predeq nascuntur. plus autẽ uicio suo uastat
ipse uastato. In exodo prius ponitur grando: deinde locusta. Que enĩ
granddo ñ potuit ledere. id est mollia. post dicit ȩrodus a locustis come¬
sta. Seqͥtur. et moros eoꝵ in pruma. quȩ multũ distat a grandine Si
et hoc i exodo ñ legitur. Misticȩ engo exponitur. prumaest iuciũ quo
caritas ꝓximi stulcitiȩ tenebris. quasi nocturno frigore congelascit.
Seqͥtur. Et tradidit grandini ium̃ta eoꝵ. Mistice morte peccatorũ¬
daminũ pudicteie significatur. E oncupiscentia quippe qua fetus
oritur cõmunis ẽ nob̾ cũ pecorib. hanc habere domita it ordinatam:
pudicitiȩ uirtus est. hanc autẽ laxare ad om̃s motus mors anime.
Morte igitur pecudũ stultoꝵ occasus ostenditur. qui uelut bestiali¬

Expanded text:
enos fructus invide rodunt. VERS. 52.-- « Et occidit in grandine vienos fructus invide rodunt. VERS. 52.-- « Et occidit in grandine virens, unde furta, rapinae praedaeque; nascuntur, plus autem suo vitio vastatur ipse vastator. In Exodo prius ponitur grando, deinde locusta. Quae enim grando non potuit laedere, id est mollia, post dicit Exodus a locustis comesta. Sequitur: Et moros eorum in pruina, quae multum distat a grandine, sed et hoc in Exodo non legitur. Mystice ergo exponitur. Pruina est vitium quo charitas proximi stultitiae tenebris, quasi nocturno frigore congelascit. VERS. 53.-- « Et tradidit grandini jumenta eorumdamnum pudicitiae signatur. Concupiscentia quippe qua fetus oritur, communis est nobis cum pecoribus, hanc habere domitam et ordinatam pudicitiae virtus est; hanc autem laxare ad omnes motus, mors animae est. Morte igitur pecudum stultorum occasus ostenditur, qui velut bestiali
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: quia canes quando nascuittur nec parentes uidere dicuntur.
disit ergo in eos canmos mores: ut non honorarent parentes uel p̃la¬
tos. et misit ranam. et disꝑdidit eos. Mistice rana est loquax uanitas.
et significat garrulitatẽ hereticoꝵ quȩ est incenosis sensib. ut rana in
ceno uersatur. Seqͥtur. Et dedit erugini. uel rubigini fructus toꝵ¬
legitur. Mistica ergo int̃pretatione tantũ exponitur. Rubigo enĩ qͣm
alii eruginẽ int̾pretantur occulte nocet. quȩ oꝑatur uicio. quod diffici¬
le apparet. ut est multũ fidere de se. dura enĩ noxia hȩc in fructib oꝑatur
latent̃. sic inmorib suꝑbia occulta est. cũ seputat aliquid ẽẽ qui ichilẽ¬
Seqͥtur et labores eoꝵ idẽ sata quȩ labore hominũ siunt locuste dedit.
Mistice locusta est malicia ore ledens. scilicet in fideli testimonio:
locustȩ enim se inuixem comedentes. significant detractores. qui ali¬

Expanded text:
sunt, quia canes nec parentes, quando nascuntur videre dicuntur. sunt, quia canes nec parentes, quando nascuntur videre dicuntur. Misit ergo in eos caninos mores, ut non honorarent parentes vel praelatos; et misit ranam, et disperdidit eos. Mystice rana est loquax vanitas, et significat garrulitatem haereticorum, quae est in coenosis sensibus, ut rana in coeno versatur VERS. 51.-- « Et dedit aerugini legitur. Mystica ergo interpretatione tantum hic ponitur. Rubigo enim quam alii aeruginem interpretantur, occulte nocet: quae comparatur vitio quod difficile apparet, ut est multum fidere de se. Aura enim noxia haec in fructibus operatur latenter, sicut in moribus superbia occulta est, cum se putat aliquid esse, qui nihilt. et labores eorum, id est sata quae labore hominum fiunt, dedit, locustae. Mystice locusta est malitia, ore laedens, scilicet infideli testimonio. Locustae enim se invicem comedentes, significant detractores, qui ali