comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reretur. Nolite face iniquum aliqͥd.
inuidicio. in regula. inpondere. iN
mensura: statera uista: & equa sint
pondera. Iustus modius: equusq sex¬
deterra egypti. Custodite omnia p̃cep¬
ta mea. et uniu̾sa iuidicia. et facite ea.
ego dñs. Similis ẽ etiam hȩc sancio
precedentib qͣndo post lucrum litt̾ȩ.
eiuis etiam spirituui ꝑscrutati fu¬
erimus. Non ergo fieri oportere inui¬
stum in iudicio: inp̃cedentib p̃cepit.
N unc autem nec in mensuris in uiste
agere. nec inpondere. nec instateris. p̃¬
cepit ne forte his ipsis que qͣsi dermi¬
ni sunt uisticiȩ. ad iniusticiã utamur
Proterminis enim iusticiȩ: uendentib
etementib. aut aliquolibet modo con¬
trahentib. mensure dantur & pon¬
dera: Quemadmodũ leges uidican¬
tib. Unde de non faciendo iniusto
iudicio: etiam de non immutandis
stateris et ponderib. sed et de sertario.
modio uel habendo tusto. id: de om̃i
mensura uni et olei. addidit. ab
omni utiq iusticia que erga ꝓxi¬

Expanded text:
ester nolite facere iniquum aliquid in iudicio in regula in pondere in mensura statera iusta et aequa sint pondera iustus modius aequusque sexepta mea et universa judicia et facite ea. Ego Dominus. Similis est etiam haec sanctio praecedentibus, quando post lucrum litterae ejus, etiam spiritum perscrutati fuerimus. Non ergo fieri oportere injustum in judicio in praecedentibus praecepit. Nunc autem nec in mensuris injuste agere, nec in pondere, nec in stateris praecepit, ne forte his ipsis quae quasi termini sunt justitiae ad injustitiam utamur. Pro terminis enim justitiae vendentibus et ementibus, aut alio quolibet modo contrahentibus mensurae dantur, et pondera, quemadmodum leges judicantibus: unde de non faciendo injustum judicium, et de non immutandis stateris et ponderibus, sed et de sextario modiove habendo justo, id est, de omni mensura vini aut olei, additur ab omni utique injustitia, quae erga proxi
Abbreviated transcription (Latin):
medere enim scã pollutos usq dũ
mundent᷑ non uult. sed nec omni¬
no eos ꝑabstinentiam ꝓhibere. ꝓp¬
terea eum qͥ uno quodlibet hoꝵ¬
UI
pollutus ẽ. hic enumerauit inmun¬
dum eẽ usq aduesperum. dicens. ñ

Expanded text:
medere sancta pollutos usque dum mundentur non vult, sed nec omnino eos per abstinentiam prohibere, propterea eum qui uno quolibet horum pollutus est hic enumeravit immundu
Abbreviated transcription (Latin):
dñs qui scĩfico illos. id÷ qui pecca¬
tores mutatos dũ taxat inscõrum
cominunione recipio. Auersor aut̃:
quando polluti & iniqui ꝑmanet.
Oinis alienigena ñ comedet de scĩfi¬
catis. inquilinus sacerdotis & mer¬
cennarius non uescentur eis. Neces¬
sarium hoc mandatum ẽ. ne forte
adiacere om̃ib infidelib et impus
mensã sp̃italẽ putemꝰ nec quia uite
panis inẏsterium dñicum dicitur.
ꝓpterea oportere ꝑciꝑe illum etiã
eos qui adhuc afide alieni sunt
arbitremur: Aueingene ergo sunt õs
qui di legẽ ñ suscipiunt. nec euuange¬
licȩ participes efficiunt᷑ gr̃e. Nichil
enĩ hi in ꝑximum affinitati dĩ neq
cognatum scientie er de eo intelli¬
gere possunt. Unde et alienigene
sic̃ qui ademonib seducuntur. &
cognationẽ eoꝵ amplectuntur. hi
enim a nob et adõ alien sunt. rec¬
de appellant᷑. de qͥb dauid psalle¬
bat. Eripe me etlibera demanu fi¬

Expanded text:
Dominus, qui sanctifico illos, id est, qui peccatores mundatos duntaxat, in sanctorum communionem recipio, aversor autem quando polluti et iniqui permanent. Omnis alienigena non comedet de sanctificatis; inquilinus sacerdotis, et mercenarius non vescentur eis. Necessarium hoc mandatum est, ne forte adjacere omnibus fidelibus et impiis mensam spiritalem putemus; nec quia vitae panis mysterium Dominicum dicitur, propterea oportere percipere illum etiam eos qui adhuc a fide alieni sunt arbitremur. Alienigenae ergo sunt omnes qui Dei legem non suscipiunt, nec evangelicae participes efficiuntur gratiae. Nihil enim in proximum affinitati Dei, neque cognatum scientiae ejus, de eo intelligere possunt: unde et alienigenae, sicut qui a daemonibus seducuntur et cognationem eorum amplectuntur. Hi enim a nobis et a Deo alieni recte appellantur. De quibus David psallebat: Eripe me et libera me de manu fi
Abbreviated transcription (Latin):
tem sibimet condurerunt inobe¬
dientiȩ. Non ergo inhis hi qui p̃¬
sunt polluuntur sed inꝓpinquo
et ꝓrimo suo. In patre et inmatre
infilus et filiab uifrẽ et sorore ur¬
gine que non est nupta uiro. Opoi¬
det enim sacerdotem diligentiã ad¬
hibere & populo ut non peccet.s
precipue domui sue et cognatis ꝓ¬
ter quod paulus ait: hec precipe.
ut inreprehensibiles sint. Si quis

Expanded text:
tem sibimet conduxerunt inobetem sibimet conduxerunt inobedientia: non ergo in his hi qui praesunt polluuntur, sed in propinquo et proximo suo, in patre et in matre, in filiis et filiabus, in fratre et sorore virgine, quae non est nupta viro. Oportet enim sacerdotem diligentiam adhibere et populo ut non peccet, sed praecipue domui suae et cognatis; propter quod Paulus ait: Haec praecipe ut irreprehensibiles si
Abbreviated transcription (Latin):
pium morte morieris non adnun¬
ciaueris ei. neq locutus fueris ut
auertatur auia sua impia et uiuat.
ipse impius in iniquitate sua mo¬
rietur. Sanguinem autẽ eius dema¬
nu tua requirã. Si autẽ tu adnun¬
tiaueris impio. & ille non fuerit
conuersus abimpietate sua. et uia
sua impia. ipse quidem in iniquita¬
te sua morietur. tu autem animam
tuam saluasti. Hoc autem. aꝑtius¬
sed et subtilius. inp̃senti legis lator
exposuit. Inanimab in quit non
contaminentur. inter ciies suos. in
quib : inpeccantib uidelicet. qui
pollutione complentur. et alus qui¬
dem scdm quosdam modos pollutio¬
nis auctores fiunt. marimȩ tamen
sacendotib et doctorib. quando eos
neglererint. Uerumtamen inhis at
non contaminatur. in mortib cuu¬
um suorum. id÷ qͣndo nichil inuen¬
ti fuerint quod eis expediebat o¬
misse. sed ipsi quidẽ qͦd adse ꝑti¬
nuit fecisse. et dĩ legem p̃dicasse.
illi autem nolentes obedire. mor¬

Expanded text:
mpium: morte morieris, non adnunmpium: morte morieris, non adnuntiaueris ei, neque locutus fueris, ut auertatur a uia sua impia et uiuat, ipse impius in iniquitate sua morietur, sanguinem autem eius de manu tua requiram. si autem tu adnuntiaueris impio et ille non fuerit conuersus ab impietate sua et uia sua impia, ipse quidem in iniquitate sua morietur, tu autem animam tuam lsed et subtilius, in praesenti legislator exposuit: In animabus, inquit, non contaminentur inter cives suos, in quibus, in peccantibus videlicet, quae pollutione complentur, et aliis quidem secundum quosdam modos pollutionis auctores fiunt, maxime tamen sacerdotibus et doctoribus quando eos neglexerunt. Verumtamen in his, ait, non contaminetur in mortibus civium suorum, id est, quando nihil inventi fuerint quod eis expediebat omisisse: sed ipsi quidem quod ad se pertinuit fecisse, et Dei legem praedicasse, illi autem nolentes obedire mor
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotes filios aaron. & dices adeos.
e contaminetur sacerdos in mortibꝰ
ciuium suoꝵ nisi tantũ inconsan¬
guineis. aut ꝓpinquis. id⁊ suꝑ pa¬
tre. ac matre. & filio et filia. fratre
qͦ & sorore uirgure que non est
nupta uiro S nec in principe ppłi
fanationẽ suã. Lutera quidẽ ã
mortuorũ pollutionib fuge sacer¬
dotes p̃cepit. sed non hec ẽ legis inten¬
cio. neq de hoc legis lator loqui ꝓ¬
posuit. sed aliquid mauis intellerit.
et quod nimis desacerdotib necessa¬
rie diceretur: quia enim ipsos in¬
spicere quando negligunt populi
peccata dicitur. scđm quod in osee
scriptum ẽ. Peccata populi mei co¬
medunt. et adiniquitatem
eoꝵ subleuabunt animas eorum.
non quidẽ omĩa quecumq populus
peccat. ipsis oportet imputari. sed
intendenda ẽ. illa ab erechiele ꝓpha
dicta diuisio. Fili hominis specula¬
torem dedi te domui isrł. et audi¬
es de ore meo ubum. & annuntia¬
bis eis exme. Sic dicente me adi¬

Expanded text:
otes filios Aaron, et dices ad eos: Ne contuminetur sacerdos in mortibus civium suorum, nisi tantum in consanguineis aut propinquis, id est, super patre, ac matre, et filio, et filia, fratre quoque et sorore virgine, quae non est nupta viro: sed nec in principe populi profanationem suam. Littera quidem a mortuorum pollutionibus fugere sacerdotes praecepit, sed non haec est legis intentio, neque de hoc legislator loqui proposuit, sed aliquid majus intellexit, et quod nimis de sacerdotibus necessario diceretur: quia enim ipsos inspicere quando negligunt populi peccata, dicitur secundum quod in Osea scriptum est: Peccata populi mei comedent, et ad iniquitatem eorum sublevabant animas eorum . Non quidem omnia quaecunque populus peccat, ipsis oportet imputari, sed intendenda est illa ab Ezechiele propheta dicta divisio: Fili hominis, speculatorem dedi te domui Israel, et audies de ore meo uerbum, et adnuntiabis eis ex me. si dicente me ad i
Abbreviated transcription (Latin):
scđm iurtutem p̃dictorum recte di¬
citur. Sed neq facere incarne sua
concisiones suꝑ mortuo sac̃dotem
decet. id÷ ñ scandalitari inpeccato¬
re. nec offendere peccante aliquo.
nec carnalem exhoc sumere sapi¬
entiam. adillicitacionem similis
iniquitatis. Incisura enim sapi¬
entia ẽ carnis. qͦd de uideis qui car¬
nalit uiuunt. & sapunt terrena
ait paulus. Uidete canes. uidete
malos operarios. uidete concisio¬
nem. Sc̃i erunt dõ suo. et ñ polli¬
ent nomen eiuis. incensũ enĩ dñ
et panes dĩ sui offerunt. et ideo sc̃
erunt. Quomͦ polluunt sac̾dotes
nomen di. malachiel ꝓpħa exposira
os sacerdotes. qui polluitis nomen
meum: et diristis: inquo polliumus
te : Offertis suꝑ altare meum panĩ
pollutum. & his similia addens. sub¬
didit. ꝓpter quod si offeratis cecum
adimmolandum. nonne malumĩ
Et si offeratis claudum & languidii
nonne malum ẽ: & rursꝰ. Magnii
ẽ nomen meum ingentib dicit dñs

Expanded text:
secundum virtutem praedictorum recte disecundum virtutem praedictorum recte dicitur. Sed neque facere in carne sua concisiones super mortuo sacerdotem decet, id est, non scandalizari in peccatore, nec offendere peccante aliquo, neque carnalem ex hoc sumere sapientiam ad incitationem similis iniquitatis; incisura enim sapientia carnis est, quod de Judaeis, qui carnaliter vivunt et sapiunt terrena, ait Paulus. Videte canes, videte malos operarios, videte concisionem. Sancti erunt Deo suo, et non polluent nomen ejus, incensum enim Domini et panes Dei sui offerunt, et ideo sancti erunt. Quomodo polluunt sacerdotes nomen Dei, Malachias propheta exposuit: Vos sacerdotes, qui polluitis nomen meum, et dixistis: In quo polluimus te? Offertis super altare meum panem pollutum ; et his similia addens subdidit: Si offeratis caecum ad immolandum, nonne malum est; et si offeratis claudum et languidum, nonne malum est? Et rursus: Magnum est nomen meum in gentibus, dicit Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
donem sapientie. quia iihis quȩ
aduiuen ilẽ uenerunt ȩtatem. & in¬
telligere iam que sunt utilia ua¬
lentib barba nascit᷑. Quoniam ergo¬
nos mortuos peccatores non solum
dñs sed et paulus appellat cum dic̃.
et cum essemus mortui peccatis nr̃is.
conuiuficauit nos. xp̃o. Hon opor¬
tet sacerdotis maxime caput aut
barbam radi suꝑ mortuũ. id: suꝑ
peccatorẽ: neq enim oportet cogita¬
ciones. que sunͣt sic̃ cãpilli oriiatus
capitis. et ipse ornatus sunt nr̃e sa¬
pientie. qͣndo tamen sunt ordinate
atq sobrie. sacerdotem corrumpere
alio peccante. sed conseruare inte¬
gros. ut possit exhortari. obsecrare.
arguere. increpare. scđm qͦd paulꝰ
adtimotheum scripsit Argue. in¬
crepa. obsecra. inomni patiencia
doctrina. Quomͦ autem hoc fiat.
subdidit. Tu autem uigila. inom̃ibꝰ
labora. opus fac euuangłiste. frgo
sacerdos qui non exhortat᷑ & arguit
peccantem. non uigilat. Qui autẽ
non uigilat. rabere caput et barbã

Expanded text:
entiae, quia in his qui ad juvenilem venerunt aetatem, et intelligere jam quae sunt utilia valentibus barba nascitur. Quoniam ergo mortuos peccatores non solum Dominus, sed et Paulus appellat, cum dicit: Et cum essemus mortui peccatis nostris, convivificavit nos in Christo. . Non oportet sacerdotes maxime caput aut barbam radi super mortuum, id est, super peccatorem. Neque enim oportet cogitationes, quae sicut capilli ornatus sunt capitis, et ipsae ornatus sunt nostrae sapientiae, quando tamen sunt ordinatae atque sobriae, sacerdotem corrumpere alio peccante, sed conservare integros, ut possit exhortari, obsecrare, arguere, increpare, secundum quod Paulus ad Timotheum scripsit: Argue, increpa, obsecra, in omni patientia et doctrina . Quomodo autem hoc fiat, subdidit: Tu autem vigila, in omnibus labora, opus fac evangelistae . Ergo sacerdos qui non exhortatur et arguit peccantem, non vigilat: qui autem non vigilat, radere caput et barbam
Abbreviated transcription (Latin):
ratos se ẽẽ credunt. sed et adomnes qͥ
accedunt seruire do: hos enĩ ambu¬
lare marime ingentiũ legitima non
licet. Gentium autem siue nationũ.
quarum: qͣs ego expulsurus sum¬
ait ante uos. quod cȩteri int̃pretum
cdiderunt. qͣs eicio ego a facie ur̃a.

Expanded text:
ratos se esse credunt, sed ad omnes qui ratos se esse credunt, sed ad omnes qui accedunt servire Deo. Hoc enim ambulare maxime in gentium legitima non licet. Gentium autem sive nationum quarum, quas ego expulsurus sum, ait, vos; quod caeteri inter pretium ediderunt
Abbreviated transcription (Latin):
uite ꝑagere. sed omnia p̃cepta &
uidicia custodire necesse habemꝰ. que¬
cumq ado iussus legis lator scripsit.
hęc enim dicit precepta. uel dequib
ipse dubitans inquirebat dm̃. et il¬
lo didicit iudicante. sicut infiliũ
isrsitidis mulieris. qui locutus ẽ
blasphemiam. Leges enim quȩ ita
plate sunt. uidicia nominat. Phec
autem totam hanc legẽ breuit sig¬
inficauit. dequa nichil oportet tͣns¬
gredi. ut non eiciatur. id÷ ꝓiciatur.
p̃uaricator. hoc᷑ enim euomere. qͦd
et sẏmachus similiter. theodotion
abicere edidit. Fuomi autem unde:
Seterra uidelicet. in quã nos ds̃ intro¬
du cere pmittit. Quȩ sit autem hec.
ex subsequentib disce. Holite ambula
surus sum ante uos. Omĩa enim hȩc
feccrunt. et abhominatus sum eos.
obis autem loquor. possidete terram
eorum qͣm dabo uobis inhereditatẽ.
terrã fluentem lacte et melle. ego
populis. Non solum adiudeos hȩc dic¬
ta sunt. qͥ ab omnib gentib ꝓpter

Expanded text:
vitae peragere, sed omnia praecepta et vitae peragere, sed omnia praecepta et judicia custodire necesse habemus, quaecunque a Deo jussus legislator scripsit. Haec enim dicit praecepta, vel de quibus ipse dubitans inquirebat Deum, et illo didicit judicante, sicut in filio Israelitidis mulieris, qui locutus est blasphemiam. Leges enim quae ita prolatae sunt, judicia nominat. Per haec autem totam hanc legem breviter significavit, de qua nihil oportet transgredi, ut non ejiciatur, id est, projiciatur praevaricator. Hoc est enim emovere. Quod et Symmachus, similiter Theodotion abjicere edidit. Evomi autem unde? De terra videlicet, in qua nos Deus introduci promittit. Quae sit autem haec ex subsequentibus disce. CAPUT XIII. surus sum ante vos. Omnia enim haec fecerunt, et abominatus sum eos. Vobis autem loquor, possidete terram eorum quam dabo vobis in haereditatem, terram fluentem lacte et melle: ego caeteris populis. Non solum ad Judaeos haec dicta sunt, quia ab omnibus gentibus propter
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd & eum qui sic miscet᷑. sine filus
mori p̃cepit. dit enĩ: absq filus erc̃
quia filioꝵ ꝓcreationes legẽ mali
utendo confudit. Quid gͦ est mori
sine filus: Hoc enim inhac lege
querere maxime necessarium est
utrum filios eoꝵ qui uxorib frm̃
auunculorumq nupserunt. inten
patres ꝓfiluis. nec filii ꝓ patribus:
Sed nullatenus eos mori precepit
ine filus autem illos mori dix̃. scdm
ut non reputetur eis filioꝵ successio.
nec filiis suam relinquãt hereditatẽ
oc autem ostendit etiam sẏmachus.
edens planius. sed et theodocion: qͥ
ꝓeo quod dictum ẽ sine filus mori¬
entur sine filus erunt. uterq edide¬
runt. IInde & spiritalem interp̃ta¬
cionem & resolutionem. similẽ ht̃
suꝑioribꝰ. Custodite leges meas atq
uidicia & facite ea. ne & uos euom¬
at terra qͣm intraturi estis et ha¬
bitaturi. Non nobis sufficit partẽ
q̃ndam conseruare legis. nec unũ
aliudue mandatum ad correctionẽ

Expanded text:
quod et eum qui sic miscetur sine filiis quod et eum qui sic miscetur sine filiis mori praecepit. Ait enim: Absque filiis erunt, quia filiorum procreationes legem male utendo confudit. Quid ergo est mori sine filiis? Hoc enim in hac lege quaerere maxime necessarium est: utrum filios eorum qui uxoribus fratrum avunculorumque nupserunt, in terpatres pro filiis, nec filii pro patribus? sed nullate nus eos mori praecepit; sine filiis autem illos mori dixit, secu editionem, ut non reputetur eis filiorum successio, nec filiis suam relinquant haereditatem. Hoc autem ostendit etiam Symmachus, edens planius, sed et Theodotion, qui pro eo quod dictum est, sine filiis morientur, sine filiis erunt uterque ediderunt. Unde et spiritalem interpretationem et resolutionem similem habet superioribus. Custodite leges meas atque judicia et facite ea: ne et vos evomat terra quam intraturi estis et inhabitaturi. Non nobis sufficit partem quamdam conservare legis, nec unum aliudve mandatum ad correctionem
Abbreviated transcription (Latin):
beris morientur. Qui durerit urorẽ
fris sui.rem fac̃ illicitã. turpitudinẽ
frĩs sui reuelauit. absq filus erunt.
Ostendit ergo legis lator. qͥa maxime fi¬
liorum causa acreatore societatẽ ꝑce¬
pit natura coniuigii: ea quippe quȩ
nunc tamqͣm abhominabilia incon¬
parte legis. id÷ inlibro deutronomii.
ñ solum precepit. sed etiã compulit.
dicens. Quando habitauerint fr̃s
simul. & unus exeis absq lib̃is mor¬
tuus fuerit. uror defuncti ñnubet
alteri. sed accipiet eã frater eius. &
suscitabit sem̃ frĩs sui. &his similla.
um autẽ fr̃ non fuerit auunculũ.
aut eum qui alter ẽ ex patͥs cogna¬
tione. duc̃e mulierem defuncti sine
filus p̃cepit. quemadmodum etboor
ruth scđm̃ legẽ cognationis accepit.
ic libidinis quidẽ causa fugit cog¬
natoꝵ commixtionem. societatẽq
phibet. quando autem rursus opor¬
tet atbulationib subleuare uł casibꝰ.
p̃cipit & uult. & nuptias non in pol¬
lutione corruptionis. sed ad successio¬

Expanded text:
equitur: Qui duxerit uxorem fratris sui, rem facit illicitam, turpitudinem fratris sui revelabit, absque filiis erunt. Ostendit ergo legislator, quia maxime filiorum causa a creatore, societate praecepit naturam conjungi, ea quippe quae nunc tanquam abominabilia inconparte legis, id est, in libro Deuteronomii, non solum praecepit, sed etiam compulit dicens: Quando habitaverint fratres simul, et unus ex eis absque liberis mortuus fuerit, uxor defuncti non nubet alteri, sed accipiet eum frater ejus, et suscitabit semen fratris sui, et his similia. Cum autem frater non fuerit, avunculum aut eum qui aliter est ex patris cognatione, ducere mulierem defuncti sine filiis, praecepit, quemadmodum et Booz Ruth secundum legem cognationis accepit. Sic libidinis quidem causa fugit cognatorum commistionem societatemque prohibet; quando autem rursus oportet a tribulationibus sublevare vel casibus, praecipit et vult nuptias, non in pollutione corruptionis, sed ad successio
Abbreviated transcription (Latin):
nescit. quomͦ ecclie dĩ curã habeb
de qui debet cottidie. sed et omii
hora ea que adsalutẽ ꝑtinent o
instituere. et iugilare cura eos il
non peccent talia que morte sunt dig¬
ushoc autem ipsum. & inmatre et
inpatie intelligendum ẽ. filium qͥppe
aoctorem patris matrisq sac̃dotalis
lignitas facit. Dicens quidẽ soro¬
mñ quȩ non est nupta uiro. osten
ar phanc. quia si cognati sacerdotes
semetipsos separauerint. & domus
quodamm᷑ alia semetipsos separan¬
tis facti fuerint. nullam patiunt᷑ ĩ
peccantib his pollutionem. Quam¬
dui autẽ eis adherent ꝓpinqͥtatis
& cognationis legem custodientib.
contaminationis eoꝵ recte parti¬
cipes efficiuntur. Quia nec ignora¬
re eorum peccata ut pote cohabi¬
tantium possunt. quod eis & con¬
taminationis causam parit. Unde
crgo dicens qͦdinhis contaminare¬
tur. subsequenter addidit scđm lxx.
adͥꝓfanationem eius: Quid ꝑhoc¬
ostendens. nͥ qͥa posluitur qͥdẽ &
inppło peccante sacerdos. sed non

Expanded text:
curam habebite, qui debet quotidie, sed et omni hora, ea quae ad salutem pertinent eos instituere, et vigilare circa eos ut non peccent talia quae morte sunt digna. Hoc autem ipsum et in matre, et in patre intelligendum est. Filium quippe doctorem patris matrisque sacerdotalis dignitas facit: dicens quidem sororem quae non est nupta viro, ostendit per hanc quia si cognati sacerdotis semetipsos separaverint, et domus quodammodo alia semetipsos separantes facti fuerint, nullam patiuntur in peccantibus his pollutionem; quandiu autem eis adhaerent, propinquitatis et cognationis legem custodientibus, contaminationis eorum recte participes efficiuntur, quia nec ignorare eorum peccata, ut pote cohabitantium, possunt, quod eis et contaminationis causam parit. Unde ergo dicens quod in his contaminarentur, subsequenter addidit, secundum ad profanationem ejus. Quid ostendit? nisi quia polluitur quidem et in populo peccante sacerdos, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
tionem suam. Non frustra autem ad¬
didit ꝓfanationem. se illud ꝑhoc uer¬
bum innuens. quia quando sac̃dos
polluitur scđm predictam causam.
ppłi peccata negligens uidelicet. & ñ
agens que modis omnib sacerdotem
oportebat. ꝓfaniis id÷ nudus sacerdo¬
tu dignitate. inuenitur unus et ip¬
se demultis. ꝓfani enim hi qui non
sunt scĩficati dicunt᷑. & multũ recte.
carnib suis facient incisuras. uUin¬
ci asacerdotib etiã tristiciam quȩ
de morte solet accidere. Lex recte pre¬
cipit. ut pote qͥ & ipsi spẽ uitȩ futurȩ ha¬
bent. & populum docent sed extra
hec. non solum inpprus peccatis ui¬
gilare eos. et mentes habere sanas.
sed etiam in alienis. inhis que nunc
dicta sunt euidenter precipit quo¬
modo autem. diste. Caput & bar¬
ba sapientiȩ ẽ et ꝑfectionis nr̃e signũ
ꝓpter quod caput nr̃m appellat᷑ xp̃s.
inquo sapere habemꝰ maxima queq
atq ꝑfecta. deste paulo qͥ dic̃. Donec
occurramus om̃s inuirum ꝑfectũ.

Expanded text:
eglexerint. Non frustra autem addidit, profanationem, sed illud per hoc verbum innuens quia quando sacerdos polluitur, secundum praedictam causam, populi peccatis, negligens videlicet et non agens quae modis omnibus sacerdotem oportebat, profanus, id est, nudus sacerdotii dignitate, invenitur unus et ipse de multis: profani enim hi qui non sunt sanctificati dicuntur, et multum recte, carnibus suis facient incisuras. Vinci a sacerdotibus etiam tristitiam quae de morte solet accidere, lex recte praecipit, ut pote qui et ipsi spem vitae futurae habent et populum docent. Sed extra haec non solum in propriis peccatis vigilare eos, et mentes habere sanas, sed etiam in alienis, in his quae nunc dicta sunt evidenter praecepit. Quomodo autem, disce: caput et barba sapientiae est et perfectionis nostrae signum; propter quod caput nostrum appellatur Christus, in quo sapere debemus maxima quaeque atque perfecta, teste Paulo, qui dicit: Donec occur
Abbreviated transcription (Latin):
quod addidit. Fritis scĩ mͥ. quia sc̃s
ego sum dñs. qui forma uobis con¬
uersationis effectus sum. qͥtantũ
auersatus sum terrena. ut nec habe¬
rem quo reclinarem caput. qui etiã
meis discipulis mandaui. ñ posside¬
atis aurum. neq argentum. neq es
imonis ur̃is. Non peram inuia. nec
duas tunicas. neq calciamenta. neq
iurgam. Intantum ergo. eoꝵ quȩ in
derra repunt. nichil nos sapere aut

Expanded text:
quod addidit: Eritis sancti mihi, quia sanctus quod addidit: Eritis sancti mihi, quia sanctus ego sum Dominus; qui forma vobis conversationis effectus sum, qui tantum aversatus sum terrena, ut nec haberem quo reclinarem caput; qui etiam meis discipulis mandavi; Non possideatis aurum neque argentum, neque aes in zonis vestris, non peram in via, nec duas tunicas, neque calciamenta, neque virgam . In tantum ergo eorum quae in terram repunt, nihil nos sapere aut
Abbreviated transcription (Latin):
aduaniloquia conuertunt᷑. non in¬
telligentes neq dequib loquunt᷑
neq dequib affirmant. Sic̃ adti¬
motheum scriptum ẽ: Necessarie
gͦ ethorum illoꝵ q mundos sepa¬
rari precepit atq inmundos. ut ab
his abstineamus. ulis commisceam᷑:
sed multam sapientiam sapientiã¬
suam etiam nunc legis lator os¬
tendit. Dequadrupedib quidẽ &
uolatilib ita distinguens. inirepti¬
libus autẽ terrȩ. non ita. Cuncta
eium que mouentur interra iN¬
munda sunt. qui terrena uidelior
sapitꝰ. cuius ds̃ uenter ẽ. Qui uene¬
no pascitur constiturarũ inpulu̾e
uoluptatum deipsis siquidẽ sic ut
cemnis: indistincte narrat. dicens.
S teunctis quȩ mouentur interra. &
que uobis ostendi eẽ polluta. Ergo
om̃s qui terrenis pascuntur actionibꝰ.
et si fidelium fingant habitum. ut
imnundi separati sunt. & int̃ inmun¬
da distincti sunt. Aquoꝵ nos omni¬
modo malis abstinere desiderat. ꝓpt̃

Expanded text:
in vaniloquia convertuntur, non inin vaniloquia convertuntur, non intelligentes neque de quibus loquuntur, neque de quibus affirmant, sicut ad Timotheum scriptum est. Necessario ergo et horum illorumque mundos sepabilibus, sed sensibilibus, distinguit his abstineamus, illis commisceamur. Sed multam sapientiam suam etiam nunc legislator ostendit, de quadrupedibus quidem et volatilibus ita distinguens, in reptilibus autem terrae non ita. Cuncta enim quae moventur in terra immunda sunt, qui terrena videlicet sapit, cujus deus venter est, qui veneno pascitur constitutarum in pulvere voluptatum; de ipsis siquidem sicut cernis distincte narrat dicens: Et cunctis quae moventur in terra, et quae vobis ostendi esse polluta. Ergo omnes qui terrenis pascuntur actionibus, etsi fidelium fingant habitum, ut immundi separati sunt, et inter immunda distincti sunt, a quorum nos omnimodo malis abstinere desiderat, propter
Abbreviated transcription (Latin):
uos uimentum mundũ abinmun¬
do. auem mundã abinmunda.
Neͤpolluatis animas ur̃as inpecore.
& inauib. et cunctis que mouent᷑
interra. et que uobis ostendi esse
populis ut essetis mei. Iumenta si
ue pecora qͥa populares homines
intelligat lex. Uolatilia autẽ con¬
templatores qͥ ad subtilitatẽ uacant
scientie. aꝑte a nobis & cum quibus
oportebat scͥpturarũ ꝓbationib os¬
tensum ẽ. cum desacrificiis etcibis
qua drupediũ uolatiliumq dic̾em
uia ergo omĩs popularis mundus
ꝓpter simplicitatẽ aplurib uidica¬
tur.similiterq & qui adscientiã
diuinã semetipsos tradere atq
occupare uidentur. Quod ñ ita
se habet. oportet enim popularem
prudentẽ ẽẽ inbono. inmalo autẽ
sicut ait paulus simplicem. hic
enim qui talis ẽ. mundus ẽ. Qui
autẽ talis non ẽ inmundus ẽ.S
et qͥ contemplandis duuinis uacat.
necessarium habet mundum cor
mundamq conscientiã. et fidẽ non
fictam. qui autẽ hec non habent:

Expanded text:
vos iumentum mundum ab inmundo et avem mundam ab inmunda ne polluatis animas vestras in pecore et in avibus et cunctis quae moventur in terra et quae vobis ostendi esse a ceteris populis ut essetis mei vir sive pecora quia populares homines intelligat lex, volatilia autem contemplatores qui ad sublimitatem vacant scientiae, aperte a nobis et cum quibus oportebat Scripturarum probationibus ostensum est, cum de sacrificiis et cibis quadrupedum volatiliumque diceremus. Quia ergo omnis popularis mundus Quae est autem terra quae lac et mel fluat? Detur, similiterque et qui ad scientiam divinam semetipsos tradere atque occupare videntur, quod non ita se habet. Oportet enim popularem prudentem esse in bono, in malo autem, sicut ait Paulus, simplicem. Hic enim qui talis est, mundus est; qui aeparationis egens: sic enim bona futuri saeculi sine labore et qui contemplandis divinis vacat, necessarium habet mundum cor, mundamque conscientiam, et fidem non fictam. Qui autem haec non habent,
Abbreviated transcription (Latin):
num. siue ut lxx. incantatorem. nimie
iniquitatis ẽ. Qui enim talis ẽ. et ip¬
se corruptus ẽ: & alios ꝓculdubio in
sua iniquitate corrumpit. Unde pre¬
cepit lapidib eum obrui. quia nec
insibile quid aginus. sed fabulas
de corde ueluti suꝑfluos &uanos sermo¬
nes. uel quedã qͣsi incantantia blandi¬
menta. incongruis doctrinarum ser¬
monib studeamus. ut popularium
siue simpliciũ seducamus auditu.
adnutriendos uentres nr̃os. atq exple¬
re nr̃as uoluptates alias talib exqͥ¬
sitionib cupientes. Aꝑte enim intel¬
ligibiles phitonicos & prauos incan¬
tatores. romanis scribens paulꝰ uas
electionis. expressit. Rogamus aut̃
uos fĩs. ut obseruetis eos qui dissen¬
siones inter uos et offendicula p̃ter
doctrinam quã uos didicistis faciunt.
& dec inate abeis. Qui autem sunt
hi insubsequentib ex planauit hi

Expanded text:
uaginta, incantatorem, nimiae iniquitatis est: qui enim talis est, et ipse corruptus est, et alios procul dubio in sua iniquitate corrumpit; unde praecepit lapidibus eum obrui: quia nec sensibile quid agimus, sed fabulas de corde veluti superfluos et vanos sermones, vel quaedam quasi incantantia blandimenta incongruis doctrinarum sermonibus studeamus, ut popularium sive simplicium seducamus auditus, ad nutriendos ventres nostros, atque explere nostras voluptates alias talibus exquisitionibus cupientes. Aperte enim intelligibiles pythonicos et pravos incantatores Romanis scribens Paulus vas electionis expressit. Rogamus autem vos, fratres, ut observetis eos qui dissensiones inter vos et offendicula praeter doctrinam quam vos didicistis faciunt, et declinate ab eis. Qui autem sunt hi in subsequentibus explanavit: Hi
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Quantũ gͦ sensibile adultiũ
malum ẽ tantum: intelligibile de¬
terius. Nam illi carni. hi autẽ sp̃ui
contumeliam faciunt. & hi homini.
populo iudeoꝵ hoc committebatur:
corrumpente legẽ legisq doginata.
uicumq gͦ uluis uiri de quo ait
paulus. dispondi uos uni uiro. uirgi¬
nẽ castã exhibere xp̃o. mechat᷑ muli¬
erem. uidelicet eccł̃iam. de qua isdẽ¬

Expanded text:
. Quantum ergo sensibile adulterium malum, tantum est intelligibile deterius: nam illi carni, hi autem spiritui contumeliam faciunt, et hi homini, populo Judaeorum hoc committebatur, corrumpente legem legisque dogmata. Quicunque ergo illius viri, de quo ait Paulus: Despondi vos uni viro virginem castam exhibere Christo , moechatur mulierem, videlicet Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
glorificant᷑. qͣndo in uerbo doctrine
locupletant᷑. qͣndo habundant di¬
uinis donis. sedimitandus est.xͦ.
qui intantũ nos dilexit. ut apłis
maiora signa facere qͣm ipse fec̃
concederet. Unde & nunc dicens.
diliges amicum tuum siue proxi¬
mum sicut te ipsum: addidit. Ego
dominus: leges meas custodite.
Quantum uero nos ds̃ dilex̾it. ipso
dicente cognosce. Ait enim. Ma¬
iorẽ hac caritatem nemo habet.

Expanded text:
glorificantur, quando in verbo doctrinae locupletantur, quando abundant divinis donis; sed imitandus est Christus, qui in tantum nos dilexit, ut apostolis majora signa facere quam ipse fecit concederet. Unde et nunc dicens, Diliges amicum tuum, sive proximum sicut teipsum, addidit: Ego Dominus, leges meas custodite. Quantum vero nos Deus dilexerit, ipso dicente cognosce: Ait enim: Majorem hac charitatem nemo habet,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ds̃ ur̃: Custodite p̃cepta mea. et
facite ea: ego dñs. qui scĩfico uos.
on qualecumq peccatum eẽ de¬
sensibiles phithonicos et ueneficos. siue
intelligibiles dicas. id÷ eos qui in no¬
mine dei falsa ꝓpħant. deceptores et
adulatores. qui ueneficis sermonib
auditus multorũ corrumpunt. utã
ueritate quidem auditũ auertant.
ad fabulas autem et errorẽ conũtant᷑.
Et ꝓpterea ponere faciẽ suã uidex. et
disperdere eos de populo suo. cõmi¬
natus ẽ. Addidit autem. Scĩficami¬
ni. et estote scĩ: Ostendens. quia quot¬
quot illos secuti sunt. polluti sunt.⁊
abhominabiles atq inmundi. ut¬
puta qui abhominibilibus uerbis
et prauis dogmatib consenserunt.
nsuꝑ addidit. Custodite p̃cepta me¬
a. & facite ea: manifestans et ꝑhoc.
qͦd p̃uarcationem illi p̃ceptoꝵ dei
doceant: siue legem doceant: siue di¬
uma se interpretari mandata fin¬
gant: & ꝓpterea eos. et sequaces eoꝵ
au̾satur: Sed et breuem conclusio¬

Expanded text:
r; custodite praecepta mea et facite ea: ego Dominus qui sanctifico vos. Non qualecunque peccatum esse desensibiles phitonicos et veneficos, sive intelligibiles dicas, id est, eos qui in nomine Dei falsa prophetant, deceptores et adulatores, qui veneficis sermonibus, auditus multorum corrumpunt, ut a veritate quidem auditus avertant, ad fabulas autem et errorem convertantur . Et propterea ponere faciem suam judex, et disperdere eos de populo suo comminatus est. Addidit autem: Sanctificamini, et estote sancti: ostendens quia quotquot illos secuti sunt, polluti sunt et abominabiles atque immundi, utpote quia abominabilibus verbis et pravis dogmatibus consenserunt, insuper addidit: Custodite praecepta mea et facite ea: Manifestans et per hoc quod praevaricationem illi praeceptorum Dei doceant, sive legem doceant, sive divina se interpretari mandata fingant, et propterea eos et sequaces eorum aversatur. Sed et brevem conclusio
Abbreviated transcription (Latin):
primum reputatur. con sacerdotẽ
uidelicet. siue condoctorem. ꝓpt̃ cuiꝰ
emulationẽ. adtalem inusticiam
ꝓgreditur: S ethuius pena mors ẽ.
quia & non specialiter contra xp̃m.
tamen contͣ hominẽ contendens. cor¬
rumpit xp̃i opus. gregemq disꝑ¬
git. ꝓpter qͦd. socius eius efficitur
pene. quicumq ab eo corrumpi se
patitur. Qui dormierit cum no¬
uerca sua. & reuelauerit ignominiã
patris sui. morte moriãt ambo. san¬
guis eoꝵ sit suꝑ eos. Si qͥs dormi

Expanded text:
proximum reputatur, cum sacerdotem proximum reputatur, cum sacerdotem videlicet sive conductorem propter cujus aemulationem ad talem justitiam progreditursi non specialiter contra Christum, tamen contra hominem contendens, corrumpit Christi opus, gregemque dispergit, propter quod socius ejus efficitur poenae, quicunque ab eo corrumpi se patitur. Qui dormierit cum noverca sua, et revelaverit ignominiam patris sui, morte moriantur ambo: sanguis eorum sit s
Abbreviated transcription (Latin):
turpib disseminans in eam doctri¬
nam ꝓpriam & non xp̃i sic̃ ait pau¬
lus. turpis lucri gr̃a. morte moriat᷑.
& mechus et adultera. id÷. qͥ alienũ
suꝑ seminat uerbum. et ȩccłia que in
se talta patitur seminari: hanc enim
sic̃ diximiis. urorem intelligamus.
rimum quidem ueri coniuigis. uide¬
licet xũi. deinde & coniugem eius. cui¬
axͦ credita eccłia sacerdotis aut forte
doctoris. Quotqͣt enim emulan¬
do xp̃m. et adsuum odium. u̾bum
corrumpunt. circa fidẽ naufragan¬
tes sicut hẏmeneus & alexander. qͦs
tradidit paulus sathane ut discerent
non blasphemare. horum adult̾ium
inꝑsonam xp̃i reputatur. Quicũq
autem emulatione hominũ qͥ re¬
gendas ȩccłias sunt sortiti. tale qͥp¬
piam faciunt ut eoꝵ doctrinam sub¬
ruant. quod paulus alexandrũ feciᷤ¬
se dirit erarium. Ait enim. alexan¬
der erarius multa mala mͥ ostendit.
Reddet ei dñs scđm opera sua. quem
et tu deuita. multum enim restitit
uerbis nr̃is: horum adulterium in

Expanded text:
turpibus disseminans non eam doctrinam propriam et non Christi, sicut ait Paulus: Turpis lucri gratia. Morte moriatur et moechus et adultera, id est, qui alienum superseminat verbum, et Ecclesia quae in se talia patitur seminari. Hanc enim sicut diximus uxorem intelligamus: Primum quidem veri conjugis videlicet Christi, deinde et cona est Ecclesia, sacerdotis aut forte doctoris. Quotquot enim aemulando Christum, et ad suum odium verbum corrumpunt, circa fidem naufragantes. Sicut Hymenaeus et Alexander, quos tradidit Paulus Satanae, ut discerent non blasphemare ; horum adulterium in personam Christi reputatur: quicunque autem aemulatione hominum qui regendas Ecclesias sunt sortiti, tale quippiam faciunt, ut eorum doctrinam subruant quod Paulus Alexandrum fecisse dixit aerarium. Ait enim: Alexander aerarius multa mala mihi ostendit, reddat ei Dominus secundum opera sua, quem et tu devitu. Multum enim restitit verbis nostris . Horum adulterium in
Abbreviated transcription (Latin):
ei. sed et ultorem. ñ solum pͥncipes po¬
puli. sed ettotã synagogã et ppłm
fac̃. Populus eium inquit t̾re: lapi¬
dabit eũ. Nec his contentus. addidit.
Et ego ponã faciem meã contra ullũ.
succidamq eũ demedio populi sui.
ꝑhoc om̃s erigens et ꝓuocans contͣ
eum qͥ talia commisit sed et terro¬
rem inducens si neglexerint. et non
cum studio p̃ceptam penã suis in
eum exercuerint manib. ut puta
intantũ irato dõ. ut ipse aperte pre¬
dictã sententiã contra eum ferret.
Cur autẽ: quia de semine suo dedit
moloch. ut contaminaret scũarium
meũ. ac pollueret nom̃ scm̃ meum.
Q uicũq enĩ. filium. aut cognatum.
aut discipłm. aut amicũ. aut quẽ¬
cumq de suo semine uel cognatio¬
ne.aut doctrina. pͥncipi scł̃i huius
qͥ nunc operatur infi lus diffidentiȩ
ded̾it. uouens eum et consecrans de¬
monib: hic quidẽ adsacra demonũ:
alt̃ autem mixta uirili muliebriq
uita.Utrũq enĩ erat paganis consue¬

Expanded text:
es, ultoresque non solum principes populi, sed et totam Synagogam et populum facit. Populus enim, inquit, terrae lapidabit eum. Nec his contentus addidit: Et ego ponam faciem meam contra illum, succidamque eum de medio populi sui, per hoc omnes erigens et provocans contra eum qui talia commisit. Sed et terrorem indicens, si neglexerint, et non cum studio praeceptam poenam suis in eum exercuerint manibus, utpote in tantum irato Deo, ut ipse aperte praedictam sententiam contra eum ferret. Cur autem? Quia de semine suo dedit Moloch, ut contaminaret sanctuarium meum, ac pollueret nomen sanctum meum. Quicunque enim filium, aut cognatum, aut discipulum, aut amicum, aut quemcunque de suo nomine vel cognatione, aut doctrina, principi saeculi hujus qui nunc operatur in filiis diffidentiae dederit, vovens eum et consecrans daemonibus, hic quidem ad sacra daemonum, alter autem mista virili muliebrique vita. Utrumque enim erat paganis consue
Abbreviated transcription (Latin):
sic mala & abhominabilia oꝑibus
aut uerbis docent. Non unuis p̃¬
cepit sed omnium puniri manib.
ut puta om̃ium inimicos & aduer¬
sanos. & omĩum gle sicut p̃dictum
ẽ nocente Quod si negligens populꝰ
terix. & qͣsi paruipendens imꝑiũ
meum. dimiserit hominẽ qͥ dedĩt
desemine suo moloch. nec uoluerit
illum occidere: id÷. si hi qui enutriti
sunt inscientia neglererint eũ qui
talia docetz hec ẽ enĩ uera et recta der

Expanded text:
sic mala et abominabilia operibus aut verbis docent, non unius praecepit, sed omnium puniri manibus ut pote omnium inimicus et adversarius, et omnium gloriae, sicut praedictum est, nocens. Quod si negligens pquasi parvipendens imperium meum, dimiserit hominem qui dederit de semine suo Moloch, nec voluerit illum occidere, id est, si hi qui nutriti sunt in scientia neglexerint eum qui talia docet. Haec est enim vera et recta terr
Abbreviated transcription (Latin):
titio. et inquisitione nouorum. etiam
anteriorib studiosius intendamus.
uius rei gr̃a. actiones quasdam inp̃¬
teritis ꝓhibens. penam earum tacu¬
it. ut quȩ sit hec uel qualis. querentes
ea quȩ inferuis sancit scrutemur. In
his enim inseruit: qͣs tunc p̃termisit
Olim ergo ꝓhibens. de semine suo mo
erat autẽ ħ ydoli cuiusdam uel
demonis nomen. scđm qͦd stephanꝰ
amos introdurit dicentem. E rece¬
pistis tabernacłm moloch. e sydus
đi ur̃i refam. figuras quas fecistis.

Expanded text:
titio, et inquisitione novorum etiam titio, et inquisitione novorum etiam anterioribus studiosius intendamus. Hujus rei gratia actiones quasdam in praeteritis prohibens, poenam earum tacuit, ut quae sit haec vel qualis quaerentes, ea quae inferius sancit, scrutemur. In his enim poenas inseruit, quas tunc praetermisit. Olim ergo prohibens de semine suo MolErat autem hoc idoli cujusdam vel daemonis nomen. Secundum quod Stephanus Amos introduxit dicentem: Et recepistis tabernaculum Moloch, et sidus Dei vestri Rempham, figuras quas fecistis
Abbreviated transcription (Latin):
ocutusse dñs admoysen dicens. Hec
loquere filus isrł. homo de filus isrł.
tde aduenis qͥ habitant inisrł. si
q decłit de semine suo ydolo moloch.
morte moriatur: Populus terre lapi¬
dabit eum. et ego ponam faciẽ meã
contra illum. succidãq eum de me¬
dio populi sun. eo quod dederit de
semine suo moloch. et contamina¬
uerit scũarium meũ. Ac polluerit
nom̃ scm̃ meum. Quod si negligẽs
populus terre. et qͣsi paruipendens
imperium meum. dimiserit homi¬
nem qui dederit desemine suo mo¬
loch. nec uoluerit illũ occidere. po¬
nam faciem meã suꝑ hominem il¬
lum et cognationẽ eius. succidamq
ipsum. et omnes qͥ consenserunt
ei. ut fornicarentur cum moloch. de me¬
dio populi sui. Cuius rei gr̃a. decis
dem bis uel ter aliquando lex p̃cipit:
frequenter inp̃cedentib diximus.
quia ꝓpter memoriam legentium
hoc faciat Unde ea ͭ recapitulans
mandata. noua quȩdã eis int̃serit.
ut ñ suꝑflua uideatur legum repe¬

Expanded text:
dominus ad Moysen dicens: haec loqueris filiis Israhel: homo de filiis Israhel et de aduenis qui habitant in Israhel, si quis dederit de semine suo idolo Moloch, morte moriatur: populus terrae lapidabit eum: et ego ponam faciem meam contra illum succidamque eum de medio populi sui, eo quod dederit de semine suo Moloch et contaminauerit sanctuarium meum et polluerit nomen sanctum meum. quod si neglegens populus terrae et quasi paruipendens imperium meum dimiserit hominem, qui dedit de semine suo Moloch, nec uoluerit eum occidere, ponam faciem meam super hominem illum et cognationem eius succidamque et ipsum et omnes qui consenserunt i, ut fornicarentur cum Moloch de medio pdem bis et ter aliquando lex praecepit, frequenter in praecedentibus diximus, quia propter memoriam legentium hoc faciat. Unde eadem recapitulans mandata, nova quaedam eis interserit, ut non superflua videatur legum repe
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: quia eoꝵ uitã minime sunt
relati. Pauꝑi autẽ et ꝓselito eos¬
relinqunt: nobiscum enĩ sunt ꝓpħe.
et quot quot iusti apud populum
uidaicum fuerunt: intantum. ut
memoriȩ eoꝵ anob annis singłis ho¬
norent᷑ euod apud illos ñfit: ut ex¬
penmento cognoscat ueridicum. di
tum: non mentiemint:. nec deci piet
inusqiusq ꝓrimum suum. Non
ꝑuirabis in nomine meo: Non pollues
nomen dĩ tui: ego dñs: fines nobis bo¬
ne conũsationis legis lator ostendit:
sunulq & peccata quã ad se inuicẽ ha¬
bebant cognationem tradit. Quȩ enĩ
nos parua putabamus: maxima st̃
Siquidẽ inmendatio singłis ut ita di¬
cam dieb solemus delinquere. ut loco
uel studio: simulq uiris uirandi pre¬
uaricatione. Hec autem sunt intantũ
praua: ut ea furto conungeret. &
recte: quia furtũ operat᷑ plerumq mẽ¬
datium. ꝓpter quod ⁊acharias ꝓpħa
falcem qͣm contemplatus ẽ longitu¬
dinis cubitoꝵ uiguiti. & latitudims

Expanded text:
unt, quia eorum vitam minime sunt zelati, pauperi autem eos et proselyto relinquunt. Nobiscum enim sunt prophetae, et quotquot justi apud populum Judaicum fuerunt, intantum ut memoriae eorum a nobis annis singulis honorentur, quod apud illos non fit, ut experimento cognoscatur veridicum divitum, non mentiemini, nec decipiet unusquisque proximum suum, non rjurabis in nomine meo. Non pollues nomen Dei tui: ego Dnae conversationis legislator ostendit, simulque et peccata quam ad se invicem habeant cognationem tradit. Quae enim nos parva putamus, maxima sunt, siquidem in mendacio, singulis ut ita dicam diebus solemus delinquere, vel loco, vel studio, similiterque jurisjurandi praevaricatione. Haec autem intantum sunt prava, ut ea furto conjungeret, et recte, quia furtum operatur plerumque mendacium, propter quod Zacharias propheta falcem quam contemplatus est, longitudinis cubitorum viginti, et latitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
sicut paulus dixit. Malum ẽ enim
ꝑmittere aut consentire etiã eos qui
foris sunt. fornicari ado. et adherere
intelligibili pͥncipi. Multomagis
autem. de medio populi: hoc ẽ enĩ
totum gregem lupis cedere. et om̃s
oues feris tradere: Siquidẽ deme¬
dio ppłi inimicis rapere ꝑmittimꝰ
aut si manum porrigimus rapi¬
enti. Qui enim consentit. et tacet ac¬
cusare eum quẽ arguere necesse ẽ.
uel ammonere. uel increpare: hic
non fugiediuinũ uidicium. Ponit
autem faciẽ suam suꝑ eũ ds̃: illã
dequa dicebat. Uultus autẽ dñi suꝑ
facientes mala: ut disꝑdat deterra
inemoriã eorũ. Non solum gͦ qui
talia faciunt sed et qui consentiunt

Expanded text:
io populi sui. Malum est enim permittere aut consentire etiam eos qui foris sunt fornicari a Deo et adhaerere intelligibili principi: multo magis autem de medio populi sui, hoc est enim totum gregem lupis cedere, et omnes oves feris tradere. Si quidem de medio populi inimicis rapere permittimus, aut si manum porrigimus rapienti. Qui enim consentit et tacet accusare eum quem arguere necesse est, vel admonere, vel increpare, hic non effugiet divinum judicium. Ponit autem faciem suam super eum Deus, illam de qua David dicebat: Vultus autem Domini super facientes mala, ut disperdat de terra memoriam eorum . Non solum ergo qui talia faciunt, sed et qui consentiunt
Abbreviated transcription (Latin):
cuit. Uirginem ducet uxorẽ de ppło
genus. xp̃i ꝓpter carnem omne ho¬
minũ genus ẽe cuilibet certũ ẽ. hic exhac
urorẽ uirginẽ. id ÷ eccłiam in eũ creden¬
tẽ durit. de qua paulus dicebat.
espondi uos uni iuiro uirginẽ castã
exhibere xp̃o. Uiduam & repudiatã
& sordidã atq meretricẽ: ñ ducet
udeoꝵ synagogã. uiduã inꝓpħis
appellatã nouumꝰ. adqͣm dirit.¬
ondere et gaude suꝑ filios tuos
deneros. dilata uiduitatem tuam
sic̃ aquila. Sed et depopulo udoꝵ
siue ꝓditore uida. Communis enĩ
eoꝵ ẽ iniquitas. dic̃ fiant filii erꝰ
orphani: & uror eius uidua. Ipsã

Expanded text:
rbis, Virginem ducet uxorem de populrbis, Virginem ducet uxorem de populgenus Christi propter carnem, omne hominum genus est, cuilibet certum est. Hic ex hac, uxorem virginem, id est, Ecclesiam in eum credentium duxit. De qua Paulus dicebat: Despondi vos uni viro virginem castam exhibere Christo . Viduam et repudiatam et sordidam atque meretricem non ducet. Judaeorum Synagogam viduam in prophetis appellatam novimus; ad quam dixit: Tondere et gaude super filios tuos teneros ; dilata viduitatem tuam sicut aquila. Sed et de populo Judaeorum, sive proditore Juda, communis enim eorum est indignitas, dicit, fiant filii ejus orphani, et u
Abbreviated transcription (Latin):
leũ sc̃e unctionis dĩ sui suꝑ eo est.
concordans et ipse de xp̃o ysaie uer
ria & contristacio.ẽ: omĩs peccati pol¬
lutio: ꝓpter quod et paulus apec¬
catis abstinentiã docens. dicebat.
Nolite contristare sp̃m sc̃m dĩ inqͦ
signati estis indie redemptionis.
Sic de maximo sacerdote & p̃cedentia
intelligis: sed et subsequentia. Nec
enim incompatientẽ quendã et in¬
mansuetũ eũ qͥ primꝰ sacerdos est
legis lator uult. ut ad nullũ mor¬
tuum accedat. aut suadere nobis
uult. quia tanta scificatio qua pon¬
tifex indui dicitur. demortuorũ
uisione pollueretur: ego dñs.
irginem ducet uxorẽ uiduã & re¬
pudiatã. & sordidã atq meretricẽ
non ducet sed puellã de ppło suo
ne commisceat stirpẽ generis sui. uul¬
go gentis sue. quia ego dñs qͥ scifico
eum Se ipsum esse legis latorem et
impletorẽ huius sancionis maxime
ostendens. ego dñs necessarie addidit.
Qualis autẽ. subsequentib uerbis edo

Expanded text:
leum sanctae unctionis Dei sui super eo est: concordans et ipse de Christo Isaiae ria et contristatio est, omnis peccati pollutio; propter quod et Paulus a peccatis abstinentiam docens, dicebat: Nolite contristare Spiritum sanctum Dei, in quo signati estis in die redemptionis. Sic de maximo sacerdote et praecedentia intelligis, sed et subsequentia. Nec enim incompatientem quemdam et immansuetum eum qui primus est sacerdos, legislator vult, ut ad nullum mortuum accedat, aut suadere nobis vult: quia tanta sanctificatio qua pontifex indui dicitur, de mortuorum visione pollueretur. Ego Dominus: Virginem ducet uxorem; viduam et repudiatam et sordidam atque meretricem non ducet, sed puellam de populo suo, ne commisceat stirpem generis sui, vulgo gentis suae, quia ego Dominus, qui sanctifico eum. Seipsum esse legislatorem et impletorem hujus sanctionis maxime ostendens. Ego Deus necessario addidit. Qualis autem, subsequentibus edocuit ve
Abbreviated transcription (Latin):
des: affligamus eum. Sit autẽ nob
sicut indigena. qui nutritus ẽ infide.
et creuit in pietate. Unde et petrus ħ
euidenter sanciens. ad eos qͥ uolebãt
curumcidere degentib credentes. oi¬
cebat. Quid temptatis dñm. impo¬
nere iugum suꝑ ceruices discipuloꝵ
quod nec pat ies nr̃i nec nos potui
p̃cipiamus eis tantum. ꝑ que nos¬
metipsos siea egerimus saluari cre¬

Expanded text:
tes, affligamus eum. Sit autem nobis tes, affligamus eum. Sit autem nobis sicut indigena qui nutritus est in fide, et crevit in pietate. Unde et Petrus hoc evidenter sanciens, ad eos, qui volebant circumcidere de gentibus credentes, dicebat: Quid tentatis Dominum, imponere jugum super cervices discipulorum, quod nec patres nostri nec nos potuimpraecipiamus eis tantum, per quae nosmetipsos, si ea egerimus, salvari cre