comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit et tangi: Non inqͥunt. Quid gͦ: Anulud potest cds:
et hoc non potest: Si ñ posse dixerint: cur derogant
oĩpotentie der: Siposse et nolle responderint: cur solis
oculis fauent. iniudent autem cet̾is sensib corporis
xp̃i: an quo usq uolunt desipiunt: Quanto nos meliꝰ
qui ñ eorum ĩsipientie t̾minos figimꝰ: s ut desipiant
ꝓrsus nolumus: Multa ꝓferri possunt ad istam dem̃¬
ciam refutandam: s si aliquͣdo irruerint aurib tuis.
hec eis int̾im leget et qͥ. respondeant ñte pigeat resctibe¬
re ut potes. Ad hoc tnim fide corda nr̃a mundantur: qͥa
nobis fidei mettes uisio dĩ ꝓmittitur. Que siꝑ corporis
oculos erit: frustra ad eam ꝑcipiendam scõeum animꝰ
exercetur: mmino uero tam ꝑu̾se sentiens animꝰ ñ exercet᷑
inse. sed totus in carne ẽ ubi enim tenatius habitabit
et fixius nisi unde se dm̃ usurũ cẽ presumit: Qd̾ ter¬

Expanded text:
sit et tangi? non>, inquiunt. quid ergo? an illud potest deus sit et tangi? non>, inquiunt. quid ergo? an illud potest deus et hoc non potest? si non posse dixerint, cur derogant omnipotentiae dei? si posse et nolle responderint, cur solis oculis fauent, inuident autem ceteris sensibus corporis Christi? an, quousque uolunt, desipiunt? quanto nos melius, qui non eorum insipientiae terminos figimus, sed, ut desipiant prorsus, nolumus! Multa proferri possunt ad istam dementiam refutandam. sed si aliquando inruerint auribus tuis, haec eis interim lege et, quid respondeant, non te pigeat rescribere, ut potes. ad hoc enim fide corda nostra mundantur, quia nobis fidei merces uisio dei promittitur. quae si per corporis oculos erit, frustra ad eam percipiendam sanctorum animus exercetur, immo uero tam peruerse sentiens animus non exercetur in se, sed totus in carne est. ubi enim tenacius habitabit et fixius, nisi unde se deum uisurum esse praesumit? quod cer
Abbreviated transcription (Latin):
tuisse concesserimus: argum̃tationẽ suã exnr̃a respon¬
sione concludant. Quanto iam tolerabilius desipiunt
qui carnem asserunt conu̾sum iri insubstantiã dti. et
hoc futuram cẽ quod d̾s ẽ. ut sic eam saltem deo uiden¬
do fatiant idoneam. ñ tanta diũsitate dissimilẽ: Qm̃
uanitatem credo istos abigere afide sua: fortasse et ab
aurib. Et tam̃ si int̾rogatione dehoc similit̃ urgeantur
possit ne hoc d̃s anñpossit efficere: utrum ciꝰ potestati
detrahant si ñposse responderint. an hoc futurũ fate¬
buntur. si posse concesserint: qͦmodo exierint de hoc
alieno laqueo sic greant de suo. Deinde cur solis oculis
corporis xp̃i hoc donum attributum cẽ contendunt:
ñitiam cct̃is sensib : Somis gͦ crit d̾s. ut possit eiꝰctiam
aurib ꝑcipi: et alitus crit ut sentiri possit eiꝰ olfactus: co
liquor aliquis erit ut possit ebibi: et moles erit ut pos¬

Expanded text:
tuisse concesserimus, argumentationem suam ex nostra respontuisse concesserimus, argumentationem suam ex nostra responsione concludant. quanto iam tolerabilius desipiunt, qui carnem adserunt conuersum iri in substantiam dei et hoc futuram esse, quod deus est, ut sic eam saltem deo uidendo faciant idoneam non tanta diuersitate dissimilem. quam uanitatem credo istos abigere a fide sua, fortasse et ab auribus. et tamen si interrogatione de hoc similiter tft-geantur, possitne hoc deus, an non possit efficere, utrum eius potestati detrahent, si non posse responderint, an hoc futurum fatebuntur, si posse concesserint? quo modo ergo exierint de hoc alieno laqueo, sic exeant de suo. deinde cur solis oculis corporis Christi hoc donum adtributum esse contendunt, non etiam ceteris sensibus? sonus ergo erit deus, ut possit eius etiam auribus percipi? et halitus erit, ut sentiri possit eius olfactu? et liquor aliquis erit, ut possit et bibi? et moles erit, ut pos
Abbreviated transcription (Latin):
gis uidem᷑ nunc ꝑspetulũ in eniginate. tẽ autẽ fate
ad fatiẽ÷ intellige inde nos tunc insuros faue ad fa¬
ciem: un de uidcmꝰ nunc ꝑ spcculum ĩ eniginate.
Hoc autem utrumq inrt̾ioris ħoĩs munꝰ est: siue cũ
inista ꝑ egrinatione ad huc ꝑfidem ambulat᷑. in qua
utitur spetulo et eniginate: siue in illa patria cum ꝑ
speciem contemplabitur: ꝓ qua uisione positum est
fatie adfatiem. dudiat caro carnalib cogitationib
ebtia sp̃ẽ est ds̃: et ideo qui ad orant dm̃ in spu et u̾itate
oportet ad orare. Si adorare: quantomagis uidere: Qͥs
enim audeat affirmare deisubstantiam corporaliter
ideri: cum eam noluerit corporalit̾ ad orari: S ar-¬
gute sibi uidentur dicete: et quasi int̾rogando dicere.
Potuit xp̃c prestare tarnisue ut oculis corporeis iudcret
patrem. an non potuit: ut siñ potuisse responderimus.
onimpotentie dei nos de rogasse ꝓclament. Si autẽ po¬

Expanded text:
gis: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie gis: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem, intellege inde nos tunc uisuros facie ad faciem, unde nunc uidemus per speculum in aenigmate. hoc autem utrumque interioris hominis munus est, siue cum in ista peregrinatione adhuc per fidem ambulatur, in qua utitur speculo et aenigmate, siue in illa patria, cum per speciem contemplabitur, pro qua uisione positum est facie ad faciem\'. Audiat caro carnalibus cogitationibus ebria: Spiritus est deus et ideo, qui adorant deum, in spiritu et ueritate oportet adorare. si adorare, quanto magis uidere! quis enim audeat adfirmare dei substantiam corporaliter uideri, cum eam noluerit corporaliter adorari? sed argute sibi uidentur dicere et quasi interrogando premere: Potuit Christus praestare carni suae, ut oculis corporeis uideret patrem, an non potuit?\' ut, si non potuisse responderimus, omnipotentiae dei nos derogasse proclament; si autem po
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c dei fallacissimis uanitatib luditur. Dicunt enim
quidam eorum qui talia garriunt. sicut ad me potuit
ꝑuenire. nos dm̃ uid̃e nunc mente tunc corpore: ita
ut etiam impios eum pari modo asseuerent ẽẽ uisuros.
uide qnͣtum inpeiꝰ ꝓfecerint: dum sinc lunite timoris
ta loquacitas. Aittea dicebant carnisue tantum hoc
p̾stitisse xp̃m ut corporeis oculis inderet dm̃: deinde
addiderunt. etiam omnes scõs receptis in resurrectio¬
ne corporib co dem modo dm eẽ uisuros: nunc iam
istam possibilitatem etiam impiis donauert̃. Donẽt
sane qnͣtum uolunt: et quib uolunt. Nam quis au¬
deat. contra dicere. hominib desuo donantib: Qui
enĩ loquitur m̃datiũ: de suo loquit᷑. Tu autẽ cum
his qͥ sanam doctͥnam tenent nichil istoꝵ audeas
usurpare de tuo: sed cum legis beati mundo corde
qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. intellige impios ñ iusutos:
neq enim beati et mundi cordes st̃ impii. Itẽ cum le¬

Expanded text:
spiritus dei, fallacissimis uanitatibus luditur. Dicunt enim spiritus dei, fallacissimis uanitatibus luditur. Dicunt enim quidam eorum, qui talia garriunt, sicut ad me potuit peruenire, nos deum uidere nunc mente tunc corpore, ita ut etiam impios eum pari modo adseuerent esse uisuros. uide, quantum in peius profecerint. dum sine limite timoris ita loquacitas. Antea dicebant carni suae tantum hoc praestitisse Christum ut corporeis oculis videret Deum, deinde addiderunt etiam omnes sanctos, receptis in resurrectione corporibus, eodem modo Deum esse visuros. Nunc jam istam possibilitatem etiam impiis donaverunt. Donent sane quantum volunt, et quibus volunt. Nam quis audeat contenim loquitur mendacium, de suo loquitur . Tu autem cum his qui sanam doctrinam tenent, nihil istorum audeas usurpare de tuo: sed cum legis, Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt , intellige impios non visuros; neque enim beati et mundi corde sunt impii. Item cum le
Abbreviated transcription (Latin):
dyxerit corpore nos uł ẽẽ uł futuros eẽ. similes deo:
Inint̾ĩore gͥ homiẽ ista similitudo ẽ. qͥ renouat᷑ in ag¬
ratione dei. scd̃m imaginem ei qui creauit eũ: et tan¬
to efficimur similiores illi. qnto magis in ciꝰ cognitio¬
ne et caritate ꝓficimus: qͥa et si ext̾ior homo nr̃ cor¬
rumpit᷑. sed int̾ior renouatur dedie indiem. Ita sa¬
ne. ut in hac uita qnͣtustumq ꝓuectus sit. longe ab¬
fit abilla ꝑfectione similitudinis: qͤ idonea erit ad
uidendum dm̃. sicut dicit a płs fatie ad fanem. Inqͥb̃
certe u̾bis si corporalem fatiem uoluerimꝰ acciꝑe⁊ con-¬
sequens erit. ut cuã d̾s talem habeat fatiem. et sit
aliqd̃ int̾uallum int̾ nr̃am et ipsiꝰ cum tum iudebimꝰ
fatie ad fatiem: et si int̾uallum. utiq finis et m̃broꝵ
habitꝰ tminatus: et cet̾a absurda dictuq et cogitatu
impia: quib animalis homo ñ ꝑcipiens que sunt

Expanded text:
dixerit corpore nos uel esse uel futuros esse similes deo? dixerit corpore nos uel esse uel futuros esse similes deo? in interiore igitur homine ista similitudo est, qui renouatur in agnitione dei secundum imaginem eius, qui creauit eum. et tanto efficimur similiores illi, quanto magis in eius cognitione et caritate proficimus, quia, etsi exterior homo noster corrumpitur, sed interior renouatur de die in diem ita sane, ut in hac uita, quantuscumque prouectus sit, longe absit ab illa perfectione similitudinis, quae idonea erit ad uidendum deum, sicut dicit apostolus, facie ad faciem. in quibus certe uerbis si corporalem faciem uoluerimus accipere, consequens erit, ut etiam deus talem habeat faciem et sit aliquod interuallum inter nostram et ipsius, cum eum uidebimus facie ad faciem, et si interuallum, utique finis et membrorum habitus terminatus et cetera absurda dictuque et cogitatu impia, quibus animalis homo non percipiens, quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nec ubiq sit totum: sed minore sui parte minorem
locum occupet et maiore maiorem. Nonita ẽ deus
inuisibilis. et incorruptibilis qui solus habet im¬
mortalitatem. et uicem habitat in accessibilem: quẽ
nemo hominũ udit. nec indere potest. Ph oc enĩ uidĩ
ab homine ñpotest: ꝑ quod uidet homo corpore corꝑa
slam si et m̃tib piorum eẽt in accessibilis: ñ diceretur
accedite ad eum et illuminamini: et si m̃tib piorũ
cẽt in uisibilis : ñ diceretur uidebimꝰ eũ sicuti ẽ. Nam
ꝑspice totam ip̃am in epła iohis sententiã. Dilectis¬
simi in quit filii dei sumus: et ñ dum apparint
quid erimus. Scimꝰ quia cum apparuerit similes ci
erimus: qm̃ uidebimꝰ eum sicutiẽ. In tantum gͦ ui¬
debimus. inqnͣtum similes eriius: quia et nunc
intantũ ñ indemꝰ inqnͣtum dissimiles sumꝰ. In de gͥ
uidebimꝰ: ubi similes erimus. Quis autẽ dem̃tissim᷑

Expanded text:
nec ubique sit totum, sed minore sui parte minorem nec ubique sit totum, sed minore sui parte minorem locum occupet et maiore maiorem. non ita est deus inuisibilis et incorruptibilis, qui solus habet inmortalitatem et lucem habitat inaccessibilem, quem nemo hominum uidit nec uidere poto corpore corpora. Nam et si mentibus piorum esset inaccessibilis, non diceretur, Accedite ad eum, et illuminamini ; et si mentibus piorum esset invisibilis, non diceretur, Videbimus eum sicuti est. Nam perspice totam ipsam in Epistola Joannis sententiam: Dilectissimi, inquit, filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus. Scimus quia cum apparuerit similes ei erimus, quoniam uidebimus eum, sicuti est. in tantum ergo uidebimus, in quantum similes erimus, quia et nunc in tantum non uidemus, in quantum dissimiles sumus. inde igitur uidebimus, ubi similes erimus. quis autem dementissimus
Abbreviated transcription (Latin):
erat sibi quam tͥ. Et unde hoc cum tueĩ corporalẽ
fatiem underes. qmͣ ipse utiq ñ uidebat: nisi quia
notitia nostri certior nitus ẽ. ubi nemo scit que st̃
h omĩs. nisi sp̃s ħ ominis qui in ip̃o est: Sed cũ
uenerit dominus et illuminauerit abscondita
tenebrarum. et manifestauerit cogitationes cor¬
dis. tunc nichil latebit ꝓximum in ꝓximo: nec erit
qd̃ suis quisq aꝑiat. abscondat alienis. ubi nullus
erte alienus. liix uero ipsa qua ulummabunturr
hec omĩa que modo in cordib reconduntur. qͣus.
aut quanta sit. quis lingua ꝑ ferat: quis saltem
in firma m̃te contigat: ꝓfecco lux ipsa. ipse ds̃ est
purgatarum. ñ istorum corporis ocłoꝵ. Erit g̾ tunc
mens idonea queillã lucem iudeat: qd̾ nunc nõ¬
dumẽ. Hoc autem ocłs corporis uidere neq nunc
potest: neq tunc pot̾it. Omne quippe qd̃ oculis
corporis conspic potest. in loco aliquo sit netesse ẽ.

Expanded text:
erat sibi quam tibi. et unde hoc. cum tu eius corporalem erat sibi quam tibi. et unde hoc. cum tu eius corporalem faciem uideres, quam ipse utique non uidebat, nisi quia notitia nostri certior intus est. ubi nemo scit, quae sunt hominis, nisi spiritus hominis. qui in ipso est? sed cum uenerit dominus et inluminauerit abscondita tenebrarum et manifestauerit cogitationes cordis, tunc nihil latebit proximum in proximo nec erit, quod suis quisque aperiat, abscondat alienis, ubi nullus erit alienus. lux uero ipsa, qua inluminabuntur haec omnia, quae modo in cordibus reconduntur, qualis aut quanta sit, quis lingua proferat, quis saltem infirma mente contingat? profecto lux ilia ipse deus est, purgatarum, non istorum corporis oculorum. Erit ergo tunc mens idonea quae illam lucem videat, quod nunc nondum est. 3. Hoc autem oculus videre corporis neque nunc potest, neque tunc poterit. Omne quippe quod oculis corporis conspici potest. in loco aliquo sit necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
omine exunic. et merito p̾stantissime atq
inxp̃i caritate honorande filie italice:
augustinus cp̃s. in domino salutẽ. Non
solum litt̾is tus. u̾um etiã ipso referen¬
te qui ꝑtulit cõꝑi multum te flagitare litt̃as meas:
credentem qd exeis consolationem plurimã possis¬
habere. Tu itaq uideris quid exinde capias: ego
tam̃ cas negare uł differre ñ debui. Consoletur te aũ
fides et spes tua et ipsa caritas que difsunditur in
uerimꝰ. Non enim te desolatam putare debes. cum
de tuo: aut sic te contristari oportet quẽ ad modũ
gentes que sp̃ẽ non habent: tum ueracissima ꝓmis¬
sione sꝑemus nos in hac uita unde migraturi qͦs¬
dam nrõs migrantes ñ amisimus. s p̃misimus.
ad eam uitam ẽẽ uenturos: ubi nobis erẽ qnͣto no-¬
ciores. tanto utiq cariores: et sinetimore ulluis dis¬
cessionis amabiles. Hic autẽ et si tuus comuux cus
abscessu indua diceris. tͥ notissimꝰ erat: notior tam̃

Expanded text:
O PRAESTANTISSIMAE ATQVE IN CHRISTI CARITATE HONORANDAE FILIAE ITALICAE AUGUSTINUS EPISCOPUS IN DOMINO SALUTEM. Non solum litteris tuis uerum etiam ipso referente, qui pertulit, comperi multum te flagitare litteras meas credentem, quod ex eis consolationem habere plurimam possis. tu itaque uideris, quid exinde capias, ego tamen eas negare uel differre non debui. consoletur te autem fides et spes tua et ipsa caritas, quae diffunditur iuerimus. non enim te desolatam putare debes, cum de tuo, aut sic te contristari oportet quem ad modum gentes, quae spem non habent, cum ueracissima promissione speremus nos in hac uita, unde migraturi quosdam nostros migrantes non amisimus, sed praemisimus, ad eam uitam esse uenturos, ubi nobis erunt quanto notiores tanto utique cariores et sine timore ullius discessionis amabiles. Hic autem etsi tuus coniux, cuius abscessu uidua diceris, tibi notissimus erat, notior tamen
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Iunc accepto ipso uolumine eidem concilii
statuta consib̾ans. legit athanasium eꝑm̃ alex¬
andrinum catholicum cuiꝰ maxime adu̾sus arri¬
anos acerrimaꝵ disputationum conslictꝰ emicuit.
cum illo concilio sardicensi fuisse imꝑbatos. uñ
apudnos constitit arrianoꝵ fusse concilium:
quib isti epĩ cath olici uehem̃tissime resistebãt.
Itaq addiligentiorem etiã tempoꝵi discusfionẽ.
uoltumus ipsũ uolum̃ accipe: atq afferre nob¬
cum. Qui noluit darelicens ibi nos hab̾e illud
manumea notari ꝑmitteret. fateor timens ne
mͥ forte causa existente cum petendum cẽt ꝑ il¬
lo aliuo ꝓferretur. neq hoc uoluit. Deinde mͥ
uit̃ responderẽ querens ame quẽ iustum habe¬
rẽ eũ qui ꝑsequeret᷑ an eum qui psecutionẽ patet᷑
Cui respondebam: non recte ita int̾rogari. fieri
enĩ posse ut ambo iniqui sint: ficri etiam posse.
ut iniquiorem iustior ꝑsequatur: Non gͣ eẽt ꝯse¬

Expanded text:
sit. tunc accepto ipso uolumine eiusdem concilii sit. tunc accepto ipso uolumine eiusdem concilii statuta considerans legi Athanasium episcopum Alexandrinum catholicum, cuius maxime aduersus Arrianos acerrimarum disputationum conflictus eminuit,cum illo concilio Serdicensi fuisse inprobatos. unde apud nos constitit Arrianorum fuisse concilium, quibus isti episcopi catholici uehementissime resistebant. itaque ad diligentiorem etiam temporum discussionem uoluimus ipsum uolumen accipere atque auferre nobiscum. qui noluit dare dicens ibi nos habere illudmanu mea notari permitteret, fateor, timens, ne mihi forte, causa exigente cum petendum esset, pro illo aliud proferretur. neque hoc uoluit. Deinde mihuiter responderem, quaerens a me, quem iustum putarem, eum, qui persequeretur, an eum., qui persecutionem pateretur. cui respondebam non recte ita interrogari; fieri enim posse, ut ambo iniqui sint, fieri etiam posse, ut iniquiorem iustior persequatur: non ergo esse conse
Abbreviated transcription (Latin):
t̃as Qd̃ cum legeretur audiuimꝰ donatinomĩ int̃
cetos epõs quib illi scpͥserant. Itaq flagitare ce¬
pimus. ut doceret᷑ utrum ipse eẽt donat᷑. decuiꝰ¬
parte isti cognominantur: fieri enĩ potuisse ut
alicui donato alt̾ius heresis ep̃o scpͥserint: tum
maxime millis nominib nec africe m̃tio fac¬
ta fuerit: Quomꝰ gͦ posset ꝓbare donatum par¬
tis donati ep̃m. nomine illo accipiendum eẽ: qñ
ne id quidem ꝓbare posset utrum ad africanaꝵ
naret auero.ut uł illarum parcium aliquis uo¬
caretur afro nomine. uł aliquis afer. in illis par¬
tib constitucretur ep̃ẽ. Neq tnim meis uł diẽ
uł consulem inuemmꝰ ut saltem consid̾atis tẽ
porib certi aliquid eluceret. sane qm̃ nescio qñ
audieramus arrianos. ẽ aꝯmunione catholica
discrepassent. donatistas in africa sibi sociare tẽ¬
ptasse: ad auremmͥ hoc ipsũ fr̃ aupius sugges¬

Expanded text:
eras. quod cum legeretur, audiuimus Donati nomen inter eras. quod cum legeretur, audiuimus Donati nomen inter ceteros episcopos, quibus illi scripserant. itaque flagitare coepimus, ut doceretparte isti cognominantur: fieri enim potuisse, ut alicui Donato alterius haeresis episcopo scripserint, cum maxime in illis nominibus nec Africae mentio facta fuerit; quo modo ergo posset probare Donatum partis Donati episcopum nomine illo accipiendum esse, quando ne id quidem probare posset, utrum ad Africanarunaret a uero, ut uel partium illarum aliquis uocaretur Afro nomine uel aliquis Afer in illis partibus constitueretur episcopus. neque enim in eis uel diem uel consulem inuenimuporibus certi aliquid eluceret. Sane quoniam nescio quando audieramus Arianos, cum a communione catholica discrepassent, Donatistas in Africa sibi sociare teptasse, ad aurem mihi hoc ipsum frater Alypius sugges
Abbreviated transcription (Latin):
fueruit ĩ africa tͣditores. qui certe ꝯmunicare ñ
possent. nisi eis quos sedere insedib episcopalibꝰ
audiebant. Respondit tam diu transmarinan
parcium eccl̃as mansisse ĩnocentes: donec consen¬
sissentin eoꝵ sanguinem. qs macharianã ꝑsecuti¬
onẽ ptulisse dicebat. ubiego quidem possẽ dic̃e
nec inuidia machariani temporis. innocentiam
tnͣsmarinaꝵ eccłan contammari potuisse. qnͣdo
qͥdẽ nullo mͦ ꝓ baretur illis auctorib etiã fecisse
que fecerat: s de compendio querere malui. si ma¬
charii seuitia exqͦmeam consensisse dicebantur.
tnͣfinarne eccłe suã innocentiam ꝑ didert̃. utrum
saltem ꝓbaretur usq ad illa tempora. donatistas
cũ orientalib ecesiis cet̾isq orbis partib inunitate
mansisse: Punc ꝓtulit quoddam uolum̃. ubi
uolebat ostend̃e sardicense concilium. ad ep̃os
afros quierant cõmunionis donati. dedisselit.¬

Expanded text:
fuerint in Africa traditores, qui certe non possent cfuerint in Africa traditores, qui certe non possent communicare nisi eis, quos sedere in sedibus episcopalibus audiebant. respondit tam diu transmarinarum partium ecclesias mansisse innocentes, donec consensissent in eorum sanguinem, quos Macarianam persecutionem pertulisse dicebat. ubi ego possem quidem dicere nec inuidia Macariani temporis innocentiam transmarinarum ecclesiarum contaminari potuisse, quando quidem. nullo modo probaretur illis auctoribus etiam fecisse, quae fecerat; sed de- compendio quaerere malui, si Macarii saeuitia, ex quo in eam consensisse dicebantur transmarinae ecclesiae, suam innocentiam perdiderunt, utrum saltem probaretur usque ad illa tempora Donatistas cum orientalibus ecclesiis ceterisque orbis partium in unitate mansisse. Tunc protulit quoddam uolumen, ubi uolebat ostendere Serdicense concilium ad episcopos Afros, qui erant communionis Donati, dedisse litt
Abbreviated transcription (Latin):
cupiebam qd̃ quidem omĩb clarũ erat. utrum
eos inunitate eccłe ꝯstitutos anscismate iã diui¬
sos. machanana tp̃ra inuenerint: ut qͥ uid̾e uel¬
ient utr̃ ꝓpt̾ iustitiã ꝑ secutionẽ passi fuerint.
id potius attend̾ent utrum se recte a totiꝰ orb̾um¬
tate p̾cĩderint. Qd̃si in uiste fecisse inuenirent̃.
mamfestum eẽt eos ꝓpt̾ iniustitiãpotius qmͣ
ꝓpt̾ iustitiam passos ꝑsecutionẽ⁊ idõ numero
beatoꝵ ad iungi ñposse de quib dictum ẽ: beati
qͥ ꝑ secutionẽ patiunt᷑ ꝓpt̃ iustiti ã. qm̃ ipõꝵ est¬
cior codicum illa traditio. s respondebatur apar¬
tib nrĩs pͥncipes illorum potius fuisse tradito
oport̾e ut litt̾is credamus ipoꝵ. s tamen sequestͣ¬
ta illa dubia questione querebam quomodo se
isti iuste seꝑassent abinnocentia cet̃oꝵ xpĩanon.
antiqͥssimis eccłiis ꝯ stitutipenitꝰ ignorarent qui

Expanded text:
cupiebam, quod quidem omnibus clarum erat, utrum cupiebam, quod quidem omnibus clarum erat, utrum eos in unitate Ecclesiae constitutos, an schismate jam divisos Macariana tempora invenerint; ut qui videre vellent utrum propter justitiam persecutionem passi fuerint, id potius attenderent, utrum se recte a totius orbis unitate praeciderint. Quod si injuste fecisse invenirentur, manifestum esset eos propter injustitiam potius quam propter justitiam passos persecutionem; et ideo numero beatorum adjungi non posse, de quibus dictum est: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam. Ibi commetior codicum illa traditio. sed respondebatur a partibus nostris principes illorum potius fuisse traditoropor-tere, ut litteris credamus ipsorum. Sed tamen sequestrata ista dubia quaestione quaerebam, quo modo se isti iuste separassent ab innocentia ceterorum Christiantiquissimis ecclesiis constituti penitus ignorarent, qui
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ent᷑: qs̃ in aplicis auctoritatib parit̾ legeremꝰ il¬
lo lam temꝑe fuisse fundatas: d quia res aꝑte
falsa erat: ꝑmixtis u̾bis eito in de discessum est
int̃ que u̾ba euangłicam illã dñi ad monitionẽ cõ¬
memorauit. qͣ dixit cauete apseudo ꝓpħis: multi
ad uos uenient in uestitu ouium int̾ autẽ st̃ l. lu¬
pi rapaces: exfructib eorũ cognoscetis eos: Que uer-¬
ba dñi cum dic̾emꝰ eadẽ de illis anob̾ posse recita¬
riuentum ẽ itide ad exaggerationẽ ꝑsecutionis
qmͣ sepe suam partemptulisse dicebat. hinc uo.¬
lens ostend̃e suos eẽ xp̃ianos. quia ꝑ secutionem
patent᷑ Int̃ que ũba cũ go pararem ettisgsio res¬
ponde. idẽ capitulum cõmemorauit pͥor ubi ait do
ipõri ẽ regnum celoꝵ. Quo loco ego gratulatus sub¬
ieci statim. idgͦ eẽ querendum utrũ illi ꝑsecutionẽ
ꝓpt̃ iustitiam passi fucruit: Inqͣ questione discuti

Expanded text:
terentur, quas in apostolicis auctoritatibus pariter legeremus ilterentur, quas in apostolicis auctoritatibus pariter legeremus illo iam tempore fuisse fundatas. Sed quia res aperte falsa erat, permixtis uerbis cito inde discessum est. inter quae uerba euangelicam illam domini admonitionem commemorauit, qua dixit: Cauete a pseudoprophetis; multi ad uos uenient in uestitu ouium, intus autem sunt lupi rapaces; ex fructi. bus eorum cognoscetis eos. quae uerba domini cum diceremus eadem de illis a nobis posse recitari, uentum inde est ad exaggerationem persecutionis, quam saepe suam partem pertulisse dicebat hinc uolens ostendere suos esse Christianos, quia persecutionem paterentur. inter quae uerba cum ego pararem ex euangelio respondere, inde capitulum commemorauit prior, ubi dominus ipsorum est regnum coelorum . Quo loco ego gratulatus, subjeci statim id ergo esse quaerendum, utrum illi persecutionem propter justitiam passi fuerint. In qua quaestione discuti
Abbreviated transcription (Latin):
tib. Ex quib omnib u̾bis nr̃is qnͣtum recordari
potui: cause totiꝰ actionẽ. dilectionẽ ur̃am fraudare
nolui. Potestis enĩ ei litt̾as meas legẽ: ut uł appro¬
bet me uera scͥpsisse. uł ipẽ uob̃ sicqͥd melius recolit
ĩcunctant̾᷑ insinuet. Primo enĩ uitam nr̃am quã
uob̾beniuolentiꝰ fortasse qmͣ ueriꝰ narrantib se
cõpisse dicebat. p̃dicare dignatus ẽ aduingens
dixisse se uob̾nos omma que de nob̾ insinuane¬
erat. se t̾raium orbe diffund̃et. an illa qmͣ pars exi¬
guauł afrorum. uł africe contineret. hic pͥmo
ad serere conatꝰ ẽ ubiq t̾raꝵ cẽ cõmumonẽ suam.
Querebam utrum cpłas cõmunicatorias qsͣ for¬
matas dicimꝰ possent quo uellem dare⁊ affirma¬
bam qd̃ manifestum erat omib hoc mͦ facillime
illã t̾minari posse questionẽ parabam autẽ ut
si consentiret. ad illas eccłas anobis tales litt̾e mit¬

Expanded text:
tibus. ex quibus omnibus uerbis nostris. quantum recordari tibus. ex quibus omnibus uerbis nostris. quantum recordari potui causae totius actionem, dilectionem uestram fraudare nolui. potestis enim ei litteras meas legere, ut uel adprobet me uera scripsisse uel ipse uobis, si quid melius recolit, incunctanter insinuet. - Primo enim uitam nostram, quam uobis beniuolentius fortasse quam uerius narrantibus se comperisse dicebat, praedicare dignatus est adiungens dixisse se uobis nos omnia, quae de nobis insinuaerat, se terrarum orbe diffunderet, an illa, quam pars exigua uel Afrorum uel Africae contineret. hic primo adserere conatus ubique terrarum esse communionem suam. quaerebam, utrum epistulas communicatorias, quas formatas dicimus, posset, quo uellem, dare, et adfirmabam, quod manifestum erat omnibus, hoc modo facillime illam terminari posse quaestionem. parabam autem, ut, si consentiret, ad illas ecclesias a nobis tales litterae mit
Abbreviated transcription (Latin):
rũsalutẽ maxime curabamꝰ. et ut eẽt nobis cau¬
cior modestiorq trͣtatio. simul ⁊ ut uos atq alti
fr̃s qui absentes erant quid int̾ nos accum eẽt
legendo cognosceretis: postulauimꝰ ut anotariis
ũba nrã excipentur Dui ab illo uł eiconsentien¬
tib: reluctatum ẽ. postea tam̃ ipse concescit s no¬
taru qui ad erant. atq idstrenuc fac̾e̾ pot̾ant. nes¬
cio qua causa excipe noluerunt. Egimꝰ saltem ite
fr̃s qui nob̾cũ trant qmͣquã inhac re tardius
possent exciꝑent: poiticentes nos ibi caᷤdem tabu.¬
lasrelicturos. Consensumẽ. Cepunt ũba nrã exci¬
pi:⁊ aliq̃ abinuicẽ. ad sabulas dicta sunt. Postea
inordinatas ꝑstrepentium int̾pellationes. ⁊ ꝓpt̾ea
nr̃am quoq furbulentiorem disputationẽ nota¬
rii ñualentes sustinere cesserunt:. nob̾ sane ñdesis¬
tentib. ⁊ ut cuiq facultas dabatur multa dicen¬

Expanded text:
rum salutem maxime curabamus, et ut esset nobis caurum salutem maxime curabamus, et ut esset nobis cautior modestiorque tractatio, simul et uos atque alii fratres, qui absentes erant, quid inter nos actum esset, legendo cognosceretis, postulauimus, ut a notariis uerba nostra exciperentur. diu ab illo uel ei consentientibus reluctatum est; postea tamen ipse concessit. sed notarii, qui aderant atque id strenue facere poterant, nescio qua causa excipere noluerunt. egimus saltem, ut fratres, qui nobiscum erant, quamquam in hac re tardius possent, exciperent, pollicentes nos ibi easdem tabulas relicturos. consensum est. coeperunt uerba nostra excipi et aliqua ab inuicem ad tabulas dicta sunt. postea inordinatas perstrepentium interpellationes et propterea nostram quoque turbulentiorem disputationem notarii non ualentes sustinere cesserunt nobis sane non desistentibus et, ut cuique facultas dabatur. multa dicen
Abbreviated transcription (Latin):
lliam. ⁊ tantam rei quetanta ẽ questionẽ prudent᷑¬
⁊ pie discuti cuꝑent. Cet̃i uͦ magis ad spettaculum.
ec qͣsi alt̾cationis nr̃e ꝓpe theatrica ꝯsuetudine:
qmͣ ad instructionẽ salutis. xp̃iana de uocione con¬
uenerant. Quappt̾ nec silentium nob̃ p̃bere. nec in¬
tente atq nob̾cum modeste saltem ⁊ ordinate col¬
lo qui potuert̃ exceptis ut dixi pautis. quoꝵ religi¬
osa ⁊ simplex apparebat intentio. Itaq lib̾e ꝓ sui
cuĩq anmu motuanmod̾ate ioquentiũ Atepitu
omina turbabantur: nec eiuncere siue nos stue
ipe rogando. int̾dum etiã obuirgando potumus
ut nob̾ modestum silentium p̃beretur. Restam̃
ut cumq agicepta ẽ: ⁊ aliquot horas in att̾no ser¬
mone ꝓtraximꝰ. qnͣtum uocib int̾quiescentib ua¬
rie trimultuantib sinebamur. S mipso dispti¬
tationis exordio. cum uid̾emꝰ ea que dicebantur
subinde labi dememoria uł nr̃a uł eorum quo¬

Expanded text:
illam et tantam reique tantae quaestionem prudenter etillam et tantam reique tantae quaestionem prudenter et pie discuti cuperent. ceteri uero magis ad spectaculum quasi altercationis nostrae prope theatrica consuetudine quam ad instructionem salutis Christiana deuotione conuenerant. quapropter nec silentium nobis praebere nec intente atque nobiscum modeste saltem et ordinate conloqui potuerunt exceptis, ut dixi, paucis, quorum religiosa et simplex apparebat intentio. itaque libere pro sui cuiusque animi motu inmoderate loquentium strepitu omnia turbabantur nec euincere siue nos siue ipse rogando, interdum etiam obiurgando potuimus, ut nobis modestum silentium praeberetur. Res tamen utcumque agi coepta est et aliquot horas in alterno sermone protraximus, quantum uocibus interquiescentibus uarie tumultuantium sinebamur. sed in ipso disputationis exordio cum uideremus ea, quae dicebantur, subinde labi de memoria uel nostra uel eorum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
genis scismate ubi tota causa ẽ res agatur: Dñs Q̃s
inspiret t̾ cogitationẽ pacificam: defiderabilis ⁊ dilcc
ominis dilectissimis ⁊ p̃dicabilib fr̃ĩb
eleusio et glorio felicib augustinꝰ. for¬
tunium quẽ tubusicum habetis epm̃.
ꝑ eandem ctuitatem q̃ qmͣ festinantis¬
sime. cum ad curcensem eccłam ꝑgeremꝰ exꝑti sumus
ita oĩnout de illo soletis benignissime pollicerream
ipsam quippe. ur̃am deillo nob̃ sermocinationem
c̃ ei renunciaremus: uolentes eum uidere ñ abnuit:
henimꝰ itaq ad eum: quia etati eiꝰ id anob deferendũ
uidebatur potius qmͣ exigendum. ut ipẽ ad nos
ueniret pͥor. porreximꝰ g comitantib ñ paucisqͣs
forte ag̃gatos nob̾ iluid tempus inuenerat: Cum
autẽ apud eum consedissem̃. rumore cdisꝑso ñ parua
p̃tea turba confuxit: s ula in nob̾ multitudine ꝑ¬
pauci apparebant. qui utilit̾ ac salubrit᷑ agi causam

Expanded text:
gine schismatis, ubi tota causa est, res agatur. dominus deus gine schismatis, ubi tota causa est, res agatur. dominus deus inspiret tibi cogitationem pacificam, desiderabilis et dilecOMINIS DILECTISSIMIS ET PRAEDICABILIBUS FRATRIBUS ELEUSIO, GLORIO ET FELICIBUS AUGUSTINUS. Fortunium, quem Tubursicu habetis episcopum, per eandem ciuitatem quamquam festinantissime cum ad Cirtensem ecclesiam pergeremus, experti sumus ita omnino, ut de illo soletis benignissime polliceri. eam ipsam quippe uestram de illo nobis sermocinationem cum ei renuntiaremus uolentes eum uidere, non abnuit. uenimus itaque ad eum, quia aetati eius id a nobis deferendum uidebatur potius quam exigendum, ut ipse ad nos ueniret prior. perreximus ergo comitantibus non paucis, quos forte adgregatos nobis illud tempus inuenerat. cum autem apud eum consedissemus, rumore disperso non parua praeterea turba confluxit. sed in tota illa multitudine perpauci apparebant, qui utiliter ac salubriter agi causam
Abbreviated transcription (Latin):
dei quia ꝓpt᷑ illud querenoum ẽ acapite. cur scis¬
ma feceritis si ñrescpͥseris ego apud đm qnͣtum
crelo facilem causã habeo: qra uitũ quẽ audimi
excepto scisiate bonum ⁊ lib̾alit̾ instructum pacifi¬
cantes litt̾as misi: Tu uideris quid illis respondeas
cuĩnuns laudanda patientia. Infineuero tim̃da
sententia ẽ. Si autẽ rescͥseris eacura qua tͥ scͥptum
uides: aderit misccłia dĩ. ut aliqn̾ error quis nos
dirimit. ⁊ amore pacis ⁊ rationeu̾tatis intereat.
Mem̃to qd̾ de rogatensib non dixerim. quiuos
firmianos appellare dicuntur sicut t̃ nos macha¬
rianos appellati s. neq derusicatensi ep̃o urõ qui
cum firmo ꝑactus ꝑhibetur incolumitatem suor
ut ei porte apirentur. ⁊ inuastationẽ darentuir ca¬
tholici.⁊ alia innumerabilia. Destne g locis cõmu¬
nib exaggerare facta hominum: uł audita uiel
cognta. Uides enim que deurĩs taceantut deori¬

Expanded text:
dei. quapropter illud quaerendum est a capite, cur schisdei. quapropter illud quaerendum est a capite, cur schisma feceritis. si non rescripseris, ego apud deum, quantum credo. facilem causam habeo, quia uiro, quem audiui excepto schismate bonum et liberaliter instructum, pacificantes litteras misi. tu uideris, quid illi respondeas, cuius nunc laudanda patientia, in fine uero timenda sententia est. si autem rescripseris ea cura, qua tibi scriptum uides, aderit misericordia dei, ut aliquando error, qui nos dirimit, et amore pacis et ratione ueritatis intereat. memento, quod de Rogatensibus non dixerim, qui uos Firmianos appellare dicuntur, sicut nos Macarianos appellatis, neque de Rusicazensi episcopo uestro, qui cum Firmo pactus perhibetur incolumitatem suorum, ut u ei portae aperirentur et in uastationem darentur catholici. et alia innumerabilia. desine ergo locis communibus exaggerare facta hominum uel audita uel cognita. uides enim, quae de uestris taceam, ut de ori
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾redde cupimus: formam tam̃ p̃cisi sacram̃ti
si ñ mutata ẽ apꝓbamus: que tam̃ qmus integͣ
nullo modo ẽ sinc radice fructuosa: alia questios
deꝑsecitionib quas uos dicitis pati intanta mã¬
suetudine ⁊ lentate nr̃ꝵ. cum uere illicite acp̃uatĩ
uri fatiant grauiora: alia debaptismate quod nonoͦ¬
rimus ubi sir. s ubiꝓsit slamubicumq s̃ iꝑsum ẽ : ẜ
ñetiamille qui hoc accipit ubicumq ẽ ipse ẽ. Itaꝙ pri¬
uatam hominum ĩpictatem detestamur inscismate.
baptismum uero xp̃iubiq ueneramiir: quia side¬
sercdres secumimpatoris signa tͣducant. illis uł dãp¬
natione punitis uł indulgentia correctis. salua sig¬
na recipuntur si salua manserint.⁊ siquid de hacre
diligentius querendum ̃ alia ut dixi questio e: hoce
enim obseruandum ẽ mhis reb qd̾ obseruat eccła
di. Queritur autenrutrum urã annrã sit eccł̃ia

Expanded text:
uobis reddere cupimus, formam tamen praecisi sarmenti, uobis reddere cupimus, formam tamen praecisi sarmenti, si non mutata est, adprobamus, quae tamen quamuis integra nullo modo est sine radice fructuosa. alia quaestio est de persecutionibus, quas uos dicitis pati in tanta mansuetudine et lenitate nostrorum. cum uere inlicite ac priuatim uestri faciant grauiora, alia de baptismate, quod non quaerimus ubi sit, sed ubi prosit. nam ubicumque est, ipsum est; sed non etiam ille, qui hoc accipit, ubicumque est, ipse est. itaque priuatam hominum impietatem detestamur in schismate, baptismum uero Christi ubique ueneramur, quia, si desertores secum imperatoris signa traducant, illis uel damnatione punitis uel indulgentia correctis salua signa recipiuntur, si salua manserunt. et si quid de hac re diligentius quaerendum est, alia est, ut dixi, quaestio. hoc enim obseruandum est in his rebus, quod obseruat ecclesia dei. Quaeritur autem, utrum uestra an nostra sit ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
eccsam. si eam ante ultumum tempꝰ uentilationis
cum eũ pellere ñ audebatis partem donati non
reliquistis at enim dicitis qͣre nos ad iungiuob
uultis si sceleratisumꝰ: quiauiuitis ad huc ⁊ potestis¬
ni ut inradicc uiuatis. De rauns enim fraccis: sic ate
apłs̃. potens ẽ enim d̾s it̾um in serere illos. Nos gͦ
mutamini exeaparte q̃ dissentiebatis. qmuis sacra¬
m̃ta que habebatis cum eadẽ sint in omnib scã
sint. Quappt̃ uos mutari uolumꝰ apu̾sitate. idẽ
ut denuo radicerur ur̃a p̃cisio. Nam sacram̃ta qͦ
ñ mutastis sic̃ habetis apꝓbantur a nob̾ ne forte
cum ur̾am pͣuitatem corrigere uolumꝰ. illis mi¬
sterus xp̃i que inurã pͣ uitate deprauata ñsunt
sacͥlegam fatiamus iniuriam. Neq emm ⁊ saul
deprauauerat unccionem qm̃ acceꝑat: cuiunt¬
ciom tantum honorem rex dł piuis dĩseruus
exhibuit: ꝓptẽagͦ uos ñ rebaptiramus quia radicẽ

Expanded text:
Ecclesiam, si eam ante ultimum tempus ventilationis Ecclesiam, si eam ante ultimum tempus ventilationis cum eum pellere non audebatis, partem Donati non reliquistis. 9. At enim dicitis: Quare nos adjungi vobis vultis, si scelerati sumni, ut in radice uiuatis. de ramis enim fractis sic ait apostolus: Potens est enim deus iterum inserere illos. uos ergo mutamini ex ea parte, qua dissentiebatis, quamuis sacramenta, quae sint. Quapropter vos mutari volumus a perversitate, id est, ut denuo radicetur vestra praecisio. Nam sacramenta, quae non mutastis sicut habetis, approbantur a nobis, ne forte, cum vestram pravitatem corrigere volumus, illis mye in uestra prauitate deprauata non sunt, sacrilegam faciamus iniuriam. neque enim et Saul deprauauerat unctionem, quam acceperat, cui unctioni tantum honorem rex Dauid, pius dei seruus, exhibuit. propterea ergo uos non rebaptizamus, qui radicem
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunicare ñ debetis. Quid gͦ uos flaiuano qndã
ucario partis ur̃thomini. qͥalegib seruiens nocẽ¬
tes quos innenerat occidebat. non cõmunicastisc S¬
sic̃tanto ante p̃dictum ẽ iam m̃bra sunt. dexpõ enĩ
dictum ẽ ⁊ adorabunt cum om̃s reges t̾re. ⁊ p̃cisione.
laniare ausi estis ⁊ rebaptizare ꝑtinacit̾ audetis. str̃i
⁊ uos ibi qui talia ñ facitis doletis ⁊ gemitis. apotesta¬
tib ordinatis tuitionem petunt. ñ quauos ꝑ seqnͣt᷑
ꝯuirantes ut eum necarent. ante qmͣ eẽt romanum
imꝑium xp̃ianum. egit ut sibi tuitio etiam ar ma¬
toꝵ darctur. S illi pͥncipes qualibet occasionecog¬
noscentes urĩ scismatis nefas: constituunt adu̾sus uos
ꝓsua sollicitudine acpotestate qd̃ uolunt. Non enĩ
frustra gladiumn portant. Bei en ĩ ministri sunt um¬
dices iniram: ineos qͥmale agunt. Postremo etiam
plicet nob̾. d tam̃ ñ ꝑpt̾ eos relinqͥmꝰ catholicam

Expanded text:
communicare non debetis\'. quid ergo? uos Flauiano quondam communicare non debetis\'. quid ergo? uos Flauiano quondam uicario, partis uestrae homini, quia legibus seruiens nocentes, quos inuenerat, occidebat. non communicastis? \sicut tanto ante praedictum est, jam membra sunt de Christo enim dictum est, Et adorabunt eum omnes reges terrae, , et praecisione laniare ausi estis, et rebaptizare pertinaciter audetis. Nostri as, quas et vos ibi, qui talia non facitis, doletis et gemitis, a potestatibus ordinatis tuitionem petunt, non qua vos persequaconjurantes ut eum necarent , antequam esset Romanum imperium christianum, egit ut sibi tuitio etiam armatorum daretur. Sed illi principes qualibet occasione cognoscentes vestri schismatis nefas, constituunt adversus vos pro sua sollicitudine ac potestate quod volunt. Non enim frustra gladium portant; Dei enim ministri sunt, vindices in iram in eos qui male agunt. Postremo etiam plicet nobis; sed tamen non propter eos relinquimus catholicam
Abbreviated transcription (Latin):
uł ule quẽ cõmemoraui uel aliquis alius inuertẽ
fuerit: fatiamꝰ codices canonicos presto eẽ⁊ si qua
ꝓferri potuerint ex utraꝙ parte docum̃ta ut pꝰ¬
positis cet̾is. nulla si dño placuerit int̃pellante
molestia: quotqt dieb potuerimꝰ ad hoc uacan¬
tes. ⁊ unꝰ quisq nr̃oꝵ apud suum hospitẽ dñm
dep̃cantes. aduuante ipso cui pax xp̃ana gͣtissi¬
ma ẽ. rem tantam ⁊ bono animo ceptã. adĩquisiti¬
onis t̾minũ ꝑ ducam᷑. Rescribite sane qͥd de hac

Expanded text:
uel ille, quem commemoraui, uel aliquis alius inuentus uel ille, quem commemoraui, uel aliquis alius inuentus fuerit, faciamus codices canonicos praesto esse et, si qua proferri potuerint, ex utraque parte documenta, ut postpositis ceteris nulla, si domino placuerit, interpellante molestia, quotquot diebus potuerimus, ad hoc uacantes et unusquisque nostrum apud suum hospitem dominum deprecantes adiuuante ipso, cui pax Christiana gratissima est, rem tantam et bono animo coeptam ad inquisitionis terminum perducamus. rescribi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ neqͥuimꝰ. Iam en ĩ miseramꝰ ad maiorẽ celicolaꝵ.
quẽ audieramus noui apud eos baptismi ĩstituto¬
rẽ institisse.⁊ multos illo sacrilegio seduxisse. ut cũ
illo qnͣtum ipsiꝰ temporis patiebant᷑ angustie a¬
liqͥd loquerem᷑. Quẽ p̾ea qmͣ uentur̾ cõperit. ui¬
dens nos aliud suscepisse negotium. cũ ⁊ ipsĩ nes¬
cio que necessitas ꝓfectionis urgeret. benigne ano¬
bis placideq discessit. uidetur autẽ mͥ. ut tur¬
bulentas furbas ⁊ impedim̾tum potiꝰ qmͣ̃ adiu¬
m̃tũ afferentes oĩno deuitemꝰ. ⁊ uere exammo
amico atq tnͣquillo. susceptũ tam magnũ nego.¬
ciũ dño opitulante ꝑagamus. Ad aliqmͣ uillã
nos conuenire debere ñ magnã. ubi nulliꝰ nr̃m
eẽt eccła. qmͣtam̃ uillã cõmumt̾ possident hoc̃s
tnr̃e cõmunionis ⁊ ipsius. sicuti ẽ uilla ticiana
siue gͦ ĩtubursicensi stue intagastensi talis locꝰ

Expanded text:
esse nequiuimus. iam enim miseramus ad Maiorem Caelicolarum, esse nequiuimus. iam enim miseramus ad Maiorem Caelicolarum, quem audieramus noui apud eos baptismi institutorem institisse et multos illo sacrilegio seduxisse, ut cum illo, quantum ipsius temporis patiebantur angustiae, aliquid loqueremur. quem posteaquam uenturum comperit, uidens nos aliud suscepisse negotium, cum et ipsum nescio qua necessitas profectionis urgueret, benigne a nobis placideque discessit. Videtur autem mihi, ut turbulentas turbas et impedimentum potius quam adiumentum adferentes omnino deuitemus et uere ei animo amico atque tranquillo susceptum tam. magnum negotium domino opitulante peragamus, ad aliquam uillam nos conuenire debere non magnam, ubi nullius nostrum esset ecclesia, quam tamen uillam communiter possident homines et nostrae communionis et ipsius, sicuti est uilla Titiana. siue ergo in Tubursicensi siue in Tagastensi talis locus
Abbreviated transcription (Latin):
genti ex aminatione tanta in qͥsitio t̾minũ sumat.
Nbulle benigne cum diceret. nos solum ista querere.
nolle autẽ nrõs hec querĩea facta pollicitatione
discessimus. ut exhiberemus ei plures collegas no¬
stros certe uł decem. qui tanta beniguolentia ⁊ le¬
nitate ⁊ tam pio studio id queri uellent: qͣntum ĩ
nob̾ eumiã ammadũtisse atq apꝓbare sentieba¬
mꝰ. hoc etiam desuo numero ⁊ ipse pollicitus ẽ.
uñuos hortor ⁊ obtestor ꝑ dñi sanguinem. ut eum
ꝓmissi sui cõmoneatis. ⁊gnauiter instetis ut rescep¬
ta ꝑ agatur: qm̃ ꝓpe adfinem ꝑuenisse iam cern¬
tis. Quantum enim arbitror difficillime potestis
ĩuemre ĩ epĩs urĩs tam utilẽ animũ⁊ uoluntatem:
qmͣ uusto sene ꝑspeximus. Postero en ĩdicipse ad
nos uenit: ⁊it̾um querere ceꝑamꝰ. S qr ordinaudi
ep̃i netessitas nos in de iãiãq rapiebat. dutiꝰcũ eo

Expanded text:
genti examinatione tanta inquisitio terminum sumat. genti examinatione tanta inquisitio terminum sumat. ubi ille benigne cum diceret nos solum ista quaerere, nolle autem nostros haec quaeri, ea facta pollicitatione discessimus, ut exhiberemus ei plures collegas nostros certe uel decem, qui tanta beniuolentia et lenitate et tam pio studio id quaeri uellent, quantum in nobis eum iam animaduertisse atque adprobare sentiebamus. hoc etiam de suorum numero et ipse pollicitus. Unde uos hortor et obtestor per domini sanguinem, ut eum promissi sui commoneatis et gnauiter instetis, ut res coepta peragatur, quam prope ad finem peruenisse iam cernitis. quantum enim arbitror, difficillime potestis inuenire in episcopis uestris tam utilem animum et uoluntatem, quam in isto sene perspeximus. postero enim die ipse ad nos uenit et haec iterum quaerere coeperamus. sed quia ordinandi episcopi necessitas nos inde iam iamque rapiebat, diutius cum illo
Abbreviated transcription (Latin):
Et hec iam stantes loquebamur: qr discedendi tẽpꝰ
urgeret:. Ibi plane ille senex dixit. iam formã ẽẽ fac¬
tam. ut qͥsqͥs ad eos fidelium a nob̾ uenerit bapti¬
detur: Qd̃ eum inuitum ⁊ cum dolore dic̾e qnͣtum
pot̾at apparebat. sane c̃etiã ipse multa mala suoꝵ
aꝑtissime gemeret atq ostendet. qd totus cruita¬
tis eius testimonio ꝓbatur. quam eẽt remotus a
talib factis. que ipĩs suis dicere soleat. modesta cõ¬
questione ꝓferretꝰ. nosq cominemoraremꝰ illud ie¬
rechielis ꝓpħe ubi aꝑte sc̃ptum ẽ. nec fili culpam
patri. nec patris culpam filio eiꝰ imputandam ubi
dictũ ẽ. sic̃ enim aĩa patris mea ẽ. ita⁊ anima fili
oĩb. ĩtauib disputationib uiolenta facta maloꝵ
hominũ. nob̾ ab in uicẽ obici non ocbe. Remanebat gͣ
scismatis questio. Itaq hortati cũ sumꝰ ut ctiã atq est
placido ⁊ pacato auimo an nitatur nob̃cum.ut. dili¬

Expanded text:
et haec iam stantes loquebamur, quia discedendi tempus et haec iam stantes loquebamur, quia discedendi tempus urgueret. ibi plane ille senex dixit iam formam esse factam, ut, quisquis ad eos fidelium a nobis uenerit, baptizetur, quod eum inuitum et cum dolore dicere, quantum poterat, apparebat. sane cum etiam ipse multa mala suorum apertissime gemeret atque ostenderet, quod totius ciuitatis eius testimonio probabatur, quam esset remotus a talibus factis et, quae ipsis suis dicere soleat, modesta conquestione proferret nosque commemoraremus illud Ezechielis prophetae, ubi aperte scriptum est nec filii culpam patri nec patris culpam filio eius inputandam, ubi dictum est: Sicut enim anima patris mea est, ita et anima filii omnibus in talibus disputationibus violenta facta malorum hominum nobis ab invicem objici non debere. Remanebat ergo schismatis quaestio. itaque hortati eum sumus, ut etiam atque etiam placido et pacato animo adnitatur nobiscum, ut dili
Abbreviated transcription (Latin):
ñ poriu non cred̾e: audiui te rescpͥturum si
tbi scriberem. Iam enim pͥdem misi epłam unã.
Qmͣ utrum acceꝑis. uel ei responderis. ⁊ forte ego
tuam nĩ acceꝑim: nestio Nunc int̾im peto ad hec
respond̃e ñ graueris quod tͥ uidetur: s nolite toi
se in alias questiones hinc enim ꝗcapud ẽ ordina.¬
tissime inquisionis. cur scisma faccum sit. Nam &
t̾rene potestates cumscismaticos ꝑsetuntur: ea re¬
gula se defendunt qua dicit apłs: qui resistit po¬

Expanded text:
non potui non credere, audiui te rescripturum, si non potui non credere, audiui te rescripturum, si tibi scriberem. iam etiam pridem misi unam epistulam, quam utrum acceperis uel ei responderis et forte ego tuam non acceperim, nescio. nunc interim peto, ad haec respondere ne graueris, quoe in alias tollere quaestiones; hinc enim caput est ordinatissimae inquisitionis, cur schisma factum sit. 7. Nam et terrenae potestates cum schismaticos persequuntur, ea regula se defendunt, qua dicit Apostolus: Qui po
Abbreviated transcription (Latin):
seruande pacis impediat. Qui sunt enĩ qui apud
ꝓpħam ierechielem ⁊ ante uastationẽ ꝑditoꝵ ag¬
uari meruer̃ ⁊ cum illi uasta rentur euab̾e illesim
si ubimanifestissime ostenditur qͥ merent ⁊ gemit
pettata⁊ iniquitates ppłicti que fiunt ĩmedio eorũ:¬
Quis autẽ qõ ignorat gemit ⁊ plorat: Exeadem
ratione etiam pꝰauus apłs faisos fr̃s tolerat. Non
genere sunt qui uł thurificare idolis uł codites
diumos trad̃e qmͣ mori maluerunt. nisi exeoꝵ
qui suaquerunt ñ que ihu xp̃i: couita testimoma
scͥpturarum p̃tereo. ne longiorem quam necelse ẽ
epla fadiam ieruditionitue plura pte ipsum cõ¬
sideranda ꝑmitto. adtam̃ satis ẽ udeo: Obsecro sitã
iuiti iniqui muno ppło dieos qui ꝯ testabantur
tĩ fecert̃ tales qͣles ipĩ erant. si multitudo illa falsoꝵ¬

Expanded text:
seruandae pacis impediat. qui sunt enim, qui apud seruandae pacis impediat. qui sunt enim, qui apud prophetam Ezechielem et ante uastationem perditorum signari meruerunt et, cum illi uastarentur, euadere inlaesi, nisi, ut ibi manifestissime ostenditur, qui maerent et gemunt peccata et iniquitates populi dei, quae fiquis autem quod ignorat, gemit et moeret? Ex eadem ratione etiam Paulus Apostolus falsos fratres tolerat. Non genere sunt, qui vel thurificare idolis, vel Codices divinos tradere, quam mori maluerunt, nisi ex eorum qui sua quaerunt, non Jesu Christi? 3. Multa testimonia Scripturarum praetereo, ne longiorem quam necesse est lam faciam, et eruditioni tuae plura per te ipsum cosideranda permitto. quod tamen satis est. uide, obsecro. si tam multi iniqui in uno populo dei eos, qui eos contestabantur, non fecerunt tales, quales ipsi erant, si multitudo illa falso