comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caui iam sciens: et mortuum
me ẽẽ peccati manifestatione
ꝑspexi: quia iam p̃uaricati¬
one peccat. qui uidet ꝑ legẽ
quid facere non debeat. et
tamen facit: siue titillatioẽ.
siue delectatione. et sinon
consensione.uel. quia reatus
p̃uaricationis.certũ mortis
supplicium cõminatur Et
in uentũ est michi mandatũ.¬
mortem. Quod custoditum
ꝓficiebat aduitam: hoc ne¬
glectum ꝑduxit ad mortẽ:
Optimȩ audem dixit. inuen¬
Stum est michi:idest.non
mandatum deus ad mortem
dedit: s uisum est michi tan¬
quam mortiferũ: eoquod illud
uirtute ꝓpͥa implere ñ possũ:
cumego non mandatiuitio.
s stimulo concupiscentiȩ. mor
de ꝑcussus moriar: Stimulus
enim mortis: peccatũ: Hoc aut̃
demdatam aduitam.s quia
non dedit adiutorium. quomͦ
possemꝰ saluari. ut nos dedu¬
cat adgratiã: que totũ habet.
et miscđiam. et adiutorium.
Quia enim suasio delinquendi
ad peccandũ uehementior est.
cum adest ꝓhibitio: et nonso¬

Expanded text:
um jam sciens, et mortuum me esse peccati manifestatione perspexi: quia jam praevaricatione peccat, qui videt per legem quid facere non debeat, et tamen facit sive titillatione, sive delectatione, etsi non consensione: vel quia reatus praevaricationis certum mortis supplicium comminatur. Et inventum est mihi mandatm. Quod custoditum proficiebat ad vitam, hoc neglectum perduxit ad mortem: Optime dixit, Inventum est mihi: id est, non mandatum Deus ad mortem dedit, sed visum est mihi tanquam mortiferum, eo quod illud virtute propria implere non possum; cum ego non mandati vitio, sed stimulo concupiscentiae mortis percussus moriar. Stimulus enim mortis peccatum. Nam dem datam ad vitam, sed quia non dedit adjutorium, quomodo possimus salvari, ut nos deducat ad gratiam, quae totum habet, et misericordiam, et adjutorium, suasio delinquendi ad peccatum vehementior est, cum adest prohibitio: et non so
Abbreviated transcription (Latin):
&e boni. abiectiores :̃ preuarica¬
tionis effecerat : Ut eo modo
humiliati discerent ad gratiã
ꝑtinere ꝑfidem: ut iam non
essent legi subditi ꝑ reatum:
s legi sociati ꝑ iustitiam:¬
Quod ergo bonum est. michi
factum est mors: absit: Nũ¬
quidenim mandatum bonũ.¬
quod contra mortis oꝑada
tum est. inmorte michi est
cõmutatum: absit: Ego uide¬
licet quod morior.non manda¬
ti boni uitio morior: s manda¬
tum bonum:uitio meotrans¬
tum ꝑse causa mortis extitit:¬
s ego michi facioqui peccando.
morte digna committo.S ed¬

Expanded text:
et boni adiectio reos etiam praeuaricationis effecerat, ut eo modo humiliati discerent ad gratiam pertinere per fidem, ut iam non essent legi subditi per reatum. sed legi sociati per iustitiamQuod ergo bonum est, mihi factum est mors? Absit. Numquid enim mandatum bonum, contra mortis opera datum, in mortem mihi est commutatum? Absit. Ego videlicet quod morior, non mandati boni vitio morior, sed mandato bono vitio meo transtum sed ego mihi facio qui peccando morte digna committo.
Abbreviated transcription (Latin):
catum: libido utiq: quȩ et
concupiscentia maladicit᷑.
Non dixit. non erat. s mortu¬
um erat: Idest ctim p̃ceptum
legis quod ei erat contrarium.
adhtic non ess inpeccatore
latebat: quia legis imperio
de monstratum est. Ego
aliquando: Priusquã scirem
mandatum legis: inoꝑib to¬
tius cupiditatis uiuere me
mandatum: peccatum retuxit
fera primalege:idẽ. quando
inparadiso captiuauit adam:
Reuixit enim eadem fallatia
secunda lege: et occidit me.
tanquam suum captiuum.
filium transgressoris: quia
ꝑlegem cognitio peccati. ñ
uictoria depeccato Ego aut̃¬

Expanded text:
catum? Libido utique, quae et concupiscentia mala dicitur. Non dixit, Non erat; sed, mortuum erat: id est, cum praeceptum legis, quod est ei contrarium, adhuc non esset, in peccatore latebat, quia legis imperio demonstratum est. Ego aliquando. Priusquam scirem mandatum legis, in operibus cupiditatis me vivere mandatum, peccatum revixit;fera prima lege, id est, quando in paradiso captivavit Adam: revixit eadem fallacia secunda lege, et occidit me, tanquam suum captivum, filium transgressoris; quia per legem cognitio peccati, non victoria de peccato. Et
Abbreviated transcription (Latin):
se uiuere ꝓpter iustitiam fidei:
quiet ipse in homine fuerat
quadam morte infidelitatus
extinctus: Non igitur inquit
parum uobis muneris pute¬
inuobis est: quod incorpore
ꝓpter peccatum mortuo: iam
ꝓpt̃ iustitiam uester sp̃s uiuit.
Nec ideo de uita quoq ipsius
corporis desperetis: Si eñisp̃s
fumꝰ ꝯtentioĩs offundit᷑: Clamat
apłs. corpus quidem mortu¬
um est in uob̃ ꝓpter peccatũ:
s uiuificabuntur etiã morta¬
lia corpora tirã ꝓpt̃ iustitiã:
ꝓpterquam nunc sp̃c iãuitȩ
est. Quod totum ꝑficitur ꝑ
gratiã xp̃i:. hoc est ꝑ inhabi¬
tantem sp̃m eius in uobis:¬

Expanded text:
se uiuere propter iustitiam fidei, se uiuere propter iustitiam fidei, qui et ipse in homine fuerat quadam morte infidelitatis exstinctus. \'non igitur\', inquit, \'parum uobis muneris putein uobis est, quod in corpore propter peccatum mortuo iam propter iustitiam uester spiritus uiuit, nec ideo de uita quoque ipsius corporis desperetis. si enim spirfumus contentionis offunditur? clamat apostolus: \'corpus quidem mortuum est in uobis propter peccatum, sed uiuificabuntur etiam mortalia corpora uestra propter iustitiam, propter quam nunc spiritus iam uita est, quod totum perficietur per gratiam Christi, hoc est per inhabitantem spiritum eius in uobis
Abbreviated transcription (Latin):
quia licet adhuc corpore mor¬
tis huiꝰ oneremur.iam scđm
interiorem hominẽ ad ceptã
renouationem infidei iustiti¬
am respiramus. Tamen nehu¬
mana ignorantia de resurrec¬
tione corporis nichil speraret:
etiam ipsum quod ꝓpt̃ meri¬
tum peccati inp̃senti seculo
dixerat mortuũ: infuturo
ꝓpt̾ iustitiȩ meritũ dicit ui¬
uificandum: Nec sic ut tantũ
ex mortuo uium fiat: uerũ
etiam ex mortali. inmortale:
Quam quã ita uerear ne mani¬
festa exponendo potius ob¬
scuretur:apostolice tamen
sententie lumen adtendo: si
autem xp̃s inquit inuobis:
corpꝰ quidem mortuũ est ꝓpt̾
peccatum: Sp̃s autem uita ẽ.
ꝓpt̃ iusticiam. hoc dictũ est:
ne ideo putarent homines.
uel nullum.uł paruum se
habere beneficium de gratia
xp̃i. quia necessario moritu¬
ri sunt corpore: Atdendere¬
de quippe debent. corpꝰ quidẽ
adhuc peccati meritũ gerere.
quodconditione mortis ob¬
strictum est:.s iam spũ cepis¬

Expanded text:
quia licet adhuc corpore morquia licet adhuc corpore mortis huius oneremur iam secundum interiorem hominem coepta renouatione in fidei iustitiam respiramus, tamen, ne humana ignorantia de resurrectione corporis nihil speraret, etiam ipsum, quod propter meritum peccati in praesenti saeculo dixerat mortuum, in futuro propter iustitiae meritum dicit uiuificandum nec sic, ut tantum ex mortuo uiuum fiat, uerum etiam ex mortali inmortale. Quamquam itaque uerear, ne res manifesta exponendo potius obscuretur, apostolicae tamen sententiae lumen adtende. si autem Christus, inquit, in uobis, corpus quidem mortuum est propter peccatum, spiritus autem uita est propter iustitiam. hoc dictum est, ne ideo putarent homines uel nullum uel paruum se habere beneficium de gratia Christi, quia necessario morituri sunt corpore. adtendere quippe debent corpus quidem adhuc peccati meritum gerere, quod condicioni mortis obstrictum est, sed iam spiritum coepis
Abbreviated transcription (Latin):
tus uiuificabit ⁊ mortua corpora
ura: ẽsupͣdixisset corpꝰ mortuũ. s
uiuificabit inqͥt ⁊ mortalia
corpora uestra ut scilicet
iamnon solum nonsint mor¬
tua. s nec mortalia: cũ ani¬
male surget in sp̃itale: et
mortale hoc induetur inmor¬
corpꝰ dixit ẽẽ ꝓp̃t peccatũ:
et sp̃m ẽẽ uitam ꝓpt̾ iusticiã:
Diuersa merita diu̾sis rebus
adtribuens: mortem quidem
corporis. meritum peccati:
Nicam atitẽ sp̃s. meritum iust¬
tie: quocirca sicut dubitari ñ
pocest. si sp̃s uita est ꝓpter iu¬
sticiam hoc est merito iusticie:
ꝑfecto corpus mortuum ꝓpt̃
peccatum. quid aliud quam
merito peccati intellegere de
uertere ac detorquere conam᷑:
huc etiam tiborum consequen¬
tium lumen accedit: Cũ eñĩ
p̃sentis temporis grãm de ter¬
minans diceret. mortuum
quidem eẽ corpus ꝓpter pec¬
catum. Quia in eo nondum
ꝑ resurrectionem renouato
peccati meritum manet. hoc
est necessitas mortis: Sp̃m
autem uitam ẽẽ ꝓpt̃ iustitiã.

Expanded text:
tuis, vivificabit mortua corpora vestra, cum supra dixisset corpus mortuum; sed vivificabit, inquit, et mortalia corpora vestra, ut scilicet iam non solum non sint mortua, sed nec mortalia, cum animale resurget in spiritale et mortale hoc induet inmorcorpus dixit esse propter peccatum et spiritum esse uitam propter iustitiam, diuersa merita diuersis rebus adtribuens: morti quidem corporis meritum peccati, uitae autem spiritus meritum iustitiae. quocirca si, ut dubitari non potest, \'spiritus uita est propter iustitiam\', hoc est merito iustitiae, profecto \'corpus mortuum propter peccatum\' quid aliud quam merito peccati intellegere debuertere ac detorquere conamur? huic etiam uerborum consequentium lumen accedit. cum enim praesentis temporis gratiam determinans diceret mortuum quidem esse corpus propter peccatum, quia in eo nondum per resurrectionem renouato peccati meritum manet, hoc est necessitas mortis, spiritum autem uitam. esse propter iustitiam,
Abbreviated transcription (Latin):
habitat inme. Id ipsum ex¬
ponens ad iunxit et ait. hoc
est incarne meabonũ: Hec
ergo captiuatur sub lege pec¬
cati. inqua non habitat bo¬
uictorie adiutorium reppe¬
risset: displicens sibi. octilos
ad xp̃i ꝓpugnacula quib de¬
fendi possit. eleuauit:.dicens:
nfelix ego homoquis melibe¬
rabit decorpore mortis huius:
De corpore enim mortis huiꝰ.
nonomĩs liberatur qui finit
hanc tutam: s qui in hac uita
susceperit grãm: et ne inuanũ
suscipiat bonis operib egerit.
Ahudest enim exire de hoc cor¬
pore. quod om̃s homines dies
uite huius ultimus cogit: ali¬
ud est audem liberari de corpo¬
re mortis huius. quod sola di
hancaudem uitam.merces
ꝑficiens redditur: s eis tan¬
tantum . aquib inhac uita
eiusdem mercedis meritum
comparatur: Quis neget a

Expanded text:
habitat in me, id ipsum exhabitat in me, id ipsum exponens adiunxit et ait: hoc est in carne mea, bonum. haec ergo captiuatur sub lege peccati, in qua non habitat bovictoriae adjutorium reperisset, displicens sibi, oculos ad Christi propugnacula quibus defendi possit elevavit, dicens: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?  corpore mortis huius non omnis liberatur qui finit hanc uitam, sed qui in hac uita susceperit gratiam et ne in uanum suscipiat bonis operibus egerit. aliud est enim exire de hoc corpore, quod omnes homines dies uitae huius ultimus cogit, aliud est autem liberari de corpore mortis huius, quod sola deihanc autem uitam merces perficiens redditur, sed eis tantum, a quibus in hac uita eiusdem mercedis meritum comparatur. non enim a
Abbreviated transcription (Latin):
meis. Quod autem dixit: et
captiuantem me sub lege pee¬
cati hoc est subse ipsa. quȩ est
in membris meis: Captiuan¬
tem autem dixit: captiuare
conantem: idest ad consenti¬
endum implendũq cogentẽ
aut potius quod non habet
contiou̾siam:captiuantẽ seãm
carnem: quã nisi teneret car¬
nalis concupiscentia. quã leg̃e
peccati uocat: nonutiq inea
uillũ illicitũ desideriũ cui m̃s
obedire nondebeat. cõmoue¬
ret Quod autem nonait. cap¬
tiuantẽ carnem meam: sed
captiuantem me. Hine fac¬
tum est. ut sensus hic alius
quereretur: et acciperemus
captiuantẽ: uelut dixisset:
captiuare. conantẽ. S curñ
diceret captiuantẽ me ubi
uellet intellegi carnem suam:
annondictum est de iħui. cũ
inmonumento non fuisset
caroeius iuenta : Tulert̃
dñm meũ et nescio ubi posu¬
erunt eum: Num ideo non
recte dictum est. quia non dic¬
recte potuerit decarne sua
dicere: captiuantem me.satis
euidenter aperuit. Cum enĩ
dixiss. scio enim quia non

Expanded text:
ati. Quod autem dixit, et captivantem me sub lege peccati; hoc est, sub se ipsa, quae est in membris meis. Aut captivantem dixit, captivare conantem, id est, ad consentiendum implendumque cogentem: aut potius, quod non habet controversiam, captivantem secundum carnem, quam nisi teneret carnalis concupiscentia, quam legem peccati uocat,. non utique in ea ullum inlicitum desiderium, cui mens oboedire non debeat, commoueret. quod autem non ait: captiuantem carnem meam, sed: captiuantem me, hinc factum est, ut sensus hic alius quaereretur et acciperemus captiuantem, uelut dixisset: captiuare conantem. sed cur non diceret: captiuantem me, ubi uellet intellegi carnem suam? an non dictum est de Iesu, cum in monumento non fuisset caro eius inuenta: tulerunt dominum meum et nescio ubi posuerunt eum? num ideo non recte dictum est, quia non dicrecte potuerit de carne sua dicere: captiuantem me, satis euidenter aperuit. cum enim dixisset: scio enim quia non
Abbreviated transcription (Latin):
sione. id ego ipse cõmitto. Quo¬
modo dicturus sit dñs impiis.
non nouiuos: quẽ ꝓculdubio
latere nichil potest: et sicut di¬
ctũ ẽ eũ qui ñ nouerat peccatũ
qd̃ ẽ ñfecerat. Neq enĩ ñ nouerat¬
supͣmodũ peccans peccatũ per
fec̃: s. magis ĩmoderatis cupidi¬
iurtus peccati lex est: ꝓhiben
do.non auferendo: Scimus
autem. quod lex sp̃italis est

Expanded text:
sione id ego ipse committo, quosione id ego ipse committo, quomodo dicturus est dominus impiis: nonouiuos, quem procul dubio latere nihil potest, et sicut dictum est: eum qui non nouerat peccatum, quod est \'uon fecerat\'; neque enim non nouerasupra modum peccans peccatum per fecit, sed magis immoderatis cupidivirtus peccati lex est, prohibendo et non auferendo. Scimus enim quod lex spiritualis est
Abbreviated transcription (Latin):
Congruit suꝑiorib ubi dixit:
s peccatum non cognoui. nisi
ꝑ legem: Nam conctpiscentiã
nesciebam nisi lex diceret. non
concupisces. et suꝑius. ꝑlegem
cognitio peccati. hoc enĩ et hic
dixit. ut appareat peccatum:
ut illud quod dixerat. Sine le¬
ge enim peccatum mortuum
erat non intellegamus nisi
tanquam non sit latet. nonap¬
paret. penitus ignoratur.tan¬
quam innescio quib ignoran¬
tiȩ tenebris sit sepultum: ut
ergo concupiscentie malum
que radixest om̃ium malorũ
cognoscatur malum: ꝑman¬
datum bonũ p̃ualuit in me
magis.non de fecit:quia lex
subintrauit ut abundaret de¬
lictum. mortẽ ergo michioꝑatũ
est delictum: cum exdelicto.
idest ex concupiscentia mala.
infirmante meuirtute ꝓpria
adobediendum legi. delicta cre¬
uerunt: et factum est supramo¬
datum. Quomodo enim pecca¬
tum ꝑlegem cognouit:quod
ignoratur: qto modo uero appa¬
reat peccatũ quod ignoratur:
Sic enim dictum est ignoro. hoc
est non facio:quia nulla consen¬

Expanded text:
it. Sed peccatum non cognovi, nisi per legem; nam concupiscentiam nesciebam, nisi lex diceret, Non concupisces. Et superius, Per legem cognitio peccati: hoc enim et hic dixit, ut appareat peccatum: ut illud quod dixerat, Sine lege enim peccatum mortuum est; non intelligamus nisi tanquam non sit, Latet, non apparet, penitus ignoratur, tanquam in nescio quibus ignorantiae tenebris sit sepulergo concupiscentiae malum, quae radix est omnium malorum, cognoscatur malum, per mandatum bonum praevaluit in me magis, non defecit: quia lex subintravit ut abundaret delictum. Mortem ergo mihi operatum est delictum, cum ex delicto, id est, ex concupiscentia mala, infirmante me virtute propria ad obediendum legi, delicta creverunt. Et factum est supra momortem. quomodo enim peccatum per legem cognouit, quod ignorat? quomodo apparet peccatum, quod ignoratur? sic ergo dictum est \'ignoro\' \'non facio\', quia nulla consen
Abbreviated transcription (Latin):
inuicẽ. Et. in hoc inquit cog¬
noscent om̃s quia discipli mei
estis: si dilectionẽ qua dilexiuos
habueritis ad inuicem. Alia ta¬
men par dei.alia mundi est:qͥa
et maligni et spurcihabent pa¬
cem: s ad dampnationẽ. Ap̃i
eñi pax libera est apeccatis: per¬
fidiam enĩ fugit: dolũ sꝑnit:
factis malis repugnat. hec deo
placita ẽ et amica diabolo aucẽ
inimica: Hanc quihabuerit. ha¬
bebit et dilectionẽ: simul et dm̃
deorũ ad uitionem ꝑpetuam:
Salutate uos inuicẽ mosculoscõ:
Hec salutatio. ecclesiastica ẽ: quia
oscula hec. non carnalia. s sp̃ita¬
lia sunt:que cõplexu corporum.
animos copulant: non desiderio
carnis: s sp̃s. S alutant uos om̃s
scĩ. Prouocat eos adsc̃itatẽ: ut
et ipsi audeant reddere uicem
scĩs insalutatione: Ideo eñi ascĩs
salutant᷑: ut illos imitentur.
io est et unitas potestatis: que to¬
tius salutis ꝑfectio est᷑. Dilectio
eñ dei misit nob̃saluatorẽ ĩm:

Expanded text:
invicem. Et in hoc, inquit, coginvicem. Et in hoc, inquit, cognoscent omnes quia discipuli mei estis, si dilectionem, qua dilexi vos, habueritis invicem . Alia tamen pax Dei, alia mundi est; quia et maligni et spurici habent pacem, sed ad damnationem; Christi enim pax libera est a peccatis. Perfidiam ergo fugit, dolum spernit, factis malis repugnat. Haec Deo placita est et amica, diabolo autem inimica. Hanc qui habuerit, habebit et dilectionem simul et Deum eorum ad tuitionem perpetuam. Salutate vos invicem in osculo sancto. Haec salutatio ecclesiastica est; 210 quia oscula haec non carnalia, sed spiritalia sunt, quae complexu corporum animos copulant non desiderio carnis, sed spiritus. Salutant vos sancti omnes. Provocat eos ad sanctitatem, ut et ipsi audeant reddere vicem sanctis in salutatione; ideo enim a sanctis salutantur, ut illos imitentur. io est, et unitas potestatis, quia totius salutis perfectio est. Dilectio enim Dei misit nobis Salvatorem Jesum,
Abbreviated transcription (Latin):
net. ut correctiores illos inual¬
at.: et ñ illic positꝰ increpet cũ
pudore: ut erubescat qui peds
dificationẽ: et non indestruc¬
suꝑius optat ẽẽ otiosam. id¬
infirmam. his bene agentib.
siqͦ minꝰ. exercere se inhacꝰ. ut
edificentur: correpti. non mor¬
tificati peccatores. Non enim
destruuntur. quia arguuntur
ut corrigantur: s edificantur
ad uitam. Decetero fr̃s gaude¬
dilectionis. et pacis erit uob̃cũ
Gaudiũ hoc de emendatione erit.
unde et poterit ꝓuenire ꝑfec¬
tio: S ande erit consolatio: ut
spe futurorũ deserant p̃sentẽ
oblectionem: Idem ait sapite.
hoc ꝓpter ueterem discordiam:
ut iam unũ sentiant. In pace
agite. si ꝯ cordes fuerint. ha¬
beount pacem: Et ds̃ pacis et
dilectionis erit inquit uobiscũ
Deus pacis xp̃s est quidirit:
pacem do uobis: pacẽ meã relin¬
quo uobis: Ipse est et ds̃ dilecti¬
onis: quia itertm ait. Nouum
mandatũ douobis: ut diligatis

Expanded text:
net, ut correctiores illos invennet, ut correctiores illos inveniat, et non illic positus increpet cum pudore; ut erubescat, qui peccat, dificatione et non in destrucsuperius optat esse otiosam, his bene agentibus: si quo minus, exercere se in hac, ut aedificentur correpti, non mortificati peccatores. Non enim destruuntur, qui arguuntur, ut corrigantur: sed aedificantur ad vitam. De caetero, fratres, gaudedilectionis erit vobiscum. Gaudium hoc de emendatione erit, unde et poterit provenire perfectio: sed ante erit consolatio, ut spe futurorum deserant praesentem oblectationem. Idem sapite: hoc ait, propter veterem discordiam; ut jam 209 unum sentiant. In pace agite. Si concordes fuerint, habebunt pacem. Et Deus pacis et dilectionis erit, inquit, vobiscum. Deus pacis est Christus, qui dixit: Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis . Ipse est et Deus dilectionis; quia iterum ait: Novum mandatum do vobis, ut diligatis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbiuidentur. Non enĩ possumꝰ
aliquid adu̾sus ueritatẽ s ꝓuieri¬
tate. Hoc dicit. quia potestas ñ
est data contraueritatẽ. ut argu¬
at bene uiuentẽ: s ꝓueritate:
ut uindicet in eum qui inmicus
est legis: Ideoq cessabit potestas.
siquod bonũ est fecerint: Vnde
ad romanos ait. Uis nontime¬
re potestatẽ: bonũ fac: et habe¬
bis laudem exilla: Cũ ergo non
timet. bonũoꝑando: euacua¬
ta est apud eum potestas. Hoc
est quasi repbũ ẽẽ: quia in hoc
ineocessat. unde ꝓbatur podes¬
firmisumꝰ: uos aut̃ẽ potentes
est enĩ infirmari. non exercere
potestatẽ: hos autẽ optat po¬
tentes ẽẽ: ut bene agentes. uitia
uincant: et ꝓhibeant ase uin¬
dictam aut correptionẽ: Hoc
et oramus urãm consũmationẽ
Petit orans ut meo ꝑficiantur
ne peccent: consũmati inuirtu¬
te bone uite. et inincorrupta
fide: Ideo hec absens scribo:
ut non p̃sens durius agã Aꝑ¬
tum est. quia ideo absens cõmo¬

Expanded text:
probi videntur. Non enim possumus probi videntur. Non enim possumus aliquid adversus veritatem, sed pro veritate. Hoc dicit, quia potestas non est data contra veritatem, ut arguant bene viventem: sed pro veritate, ut vindicent in eum, qui inimicus est legis. Ideoque cessabit potestas, si quod bonum est fecerint. Unde et ad Romanos ait: Vis non timere potestatem? Bonum fac, et habebis laudem ex illa . Cum ergo non timet bonum operando, evacuata est apud eum potestas: hoc est quasi reprobum esse; quia hoc in eo cessat, unde probatur potesfirmamur; vos autem fortes est infirmari, non exercere potestatem: hos autem optat fortes esse; ut bene agentes vitia vincant, et prohibeant a se vindictam aut correptionem. Hoc et oramus et vestram consummationem. Petit orans, ut in eo perficiantur, nec peccent consummati in virtute bonae vitae, et incorrupta fide. Idcirco haec absens scribo, ut non praesens durius agam. Apertum est quia ideo absens commo
Abbreviated transcription (Latin):
uobis. et hoc est reꝓbũ eẽ. nes¬
cire religionis ꝓfessionis sue
fidem: Qui eni fidei sue sensũ
incorde habet. hic scit xp̃m iħm
scetis: quia nos non sumꝰ reꝓbi.
Prouocat eos. ad scientiã fidei:
et recte uitȩ : Cum enĩ ceperint
scire apłi sui certã auctoritatem.
et meritũ apud dm̃. poterunt
et circa se eẽ solliciti. Oramꝰ autẽ
dm̃ut nichil mali faciatis: non ut
nos ꝓbati appareamus. sut uos
orat ꝓeis: ut amalis tẽperentur
Nonut nos inquit ꝓbati appa¬
reamusnid non ut in auctoritate
uideam᷑ uob peccantib: s ut uos
qđd bonũ est faciatis: Nos uero ut
quasi reꝓbisimꝰ. Quid eñ est: hoc
s hoc orat. ut his beneagentib.
dum non auderent corripere.
quasi humilientur: et humiliati
uelut reꝓbi. appareant: Pbati
eñi adeo uident᷑: dũ iudicant pec¬
catores auctoritate concessa: Si
ergo quos iudicent non sint. ces¬
sante in his auctoritate. quasi re¬

Expanded text:
vobis, et hoc est reprobum esse, nesvobis, et hoc est reprobum esse, nescire religionis et professionis suae fidem. Qui enim fidei suae sensum in corde habet, hic scit Christum s vos quia non sumus reprobi. Provocat eos ad scientiam fidei, et rectae vitae. Cum enim coeperint scire apostoli sui certam auctoritatem et meritum apud Deum, poterunt et circa se esse solliciti. Oro autem Deum, ne quidquam mali faciatis: non ut nos probati appareamus, sed ut voorat pro eis, ut a malis temperent. Non ut nos, inquit, probati appareamus, id est, non ut in auctoritate videamur, vobis peccantibus. Sed ut vos quod bonum est, faciatis: nos autem, ut quasi reprobi simus. Quid est hoc? sed hoc orat, ut his bene agentibus, dum non auderent corripere, quasi humilientur, et humiliati vel reprobi appareant. Probati enim a Deo videntur, dum judicant peccatores, auctoritate concessa. Si ergo quos judicent, non sint, cessante in his auctoritate, quasi re
Abbreviated transcription (Latin):
Nam et nos infirmisumꝰ in illo:
hoc ad apłorum ꝑsonã ꝑtinet:
qui eũ. id est xp̃m p̃dicanteꝰ.
infirmabantur: dũ iniuriis
agebant᷑. claudebantur. et¬
cedebantur. Sed uiuemus cũ
eo exuircute dei inuobis Man¬
festum est quia siaꝑfidis infir¬
mabantur: aptid eredentes non
erat hec infirmitas. s ꝓfectus.
quia hinc potentiores fiunt fide¬
les. dum infirmantur. It latagͦ
mors aꝑfidis:. tuta est gͥ creden¬
tes. uirtute eñi dei resurgent: ut
tẽptate. si estis infide ipsitios ꝓ¬
bate. Inuicem ut se fr̃s discuti¬
ant: p̃cipit. sollicitiores eni fiunt:
si sectm inuicem conferant. Tẽp¬
tationem ergo hanc ꝓbationem
uoluit intelligi. quia om̃is pro
est: quia euertere nitit᷑: Et homo
aliquando tẽptat ut ꝓbet: ali¬
quando ut capiat. Ac si aꝑte pre¬
mina adm̃tem reducite: et cordis
ur̃i intima atq occulta pensan¬
des. quales inter supplicia existere
re uos mincẽ nescitis: non cognosci¬

Expanded text:
Etenim nos infirmamur in illo. Etenim nos infirmamur in illo. Hoc ad apostolorum personam pertinet, qui eum, id est, Christum praedicantes, infirmabantur; dum injuriis agebantur, claudebantur, caedebantur. Sed vivimus cum eo ex virtute Dei erga vos. Manifestum est quia si a perfidis infirmabantur apud credentes: non erat haec infirmitas, sed profectus; quia hinc potentiores fiunt fideles, dum infirmantur. Illata ergo mors a perfidis, vita est erga credentes; virtute enim Dei resurgent, ut tentate, si estis in fide: ipsi vos probate. Invicem ut se fratres discutiant, praecipit; sollicitiores fiunt enim, si secum invicem conferant. Tentationem ergo hanc probationem voluit intelligi; quia omnis probest; quia evertere nititur. Et homo aliquando tentat, ut probet; aliquando, ut capiat. An non mina ad mentem reducite, et cordis vestri intima atque occulta pensantes, quales inter supplicia existere re vos invicem nescitis, non cognosci
Abbreviated transcription (Latin):
inuenitur. Quiinuos non in¬
firmat᷑. s potens est in uobis: Po¬
tens est in his xp̃s: quia uiderunt
in nomine eius mortuos excita¬
tos: Demones effugatos: para¬
liticos conualuisse surdos audis¬
se: mutis redilitum affatũ: clau¬
dos cticurrisse: cȩcos uidisse: hec
omĩa. uirtutis sunt. non infir¬
mitatis signa. Deniq hac catisa
ad tracti ad fidem sunt. Nam
et si crucifirus est exinfirmita¬
te nra s uiuit exuirtute dei.
erum est. quia ꝓpt̾ peccata
nr̃a crticifixtis est xp̃s: ut mortẽ
destruens. credendes fibi libera¬
ꝓpter nos: ut mortẽ uinceret
nobis. Descendit eñĩad inferos.
qui om̃ino peccatũ nesciebat:
et quasi peccator occisus ẽ: Ey¬
rographũ adȩ delecut: ut de cet̾ro
defuncti subeiꝰ nomine amorte
non tenerent᷑. s haberent fidti¬
ciam eundi ad celos. ꝓpt̃ infir¬
mitatẽ ergo nrãm occisus: re¬
tuxit uirtute sua et patris: ut
disciplis ꝓbaret quȩ docuerat
eẽ uera. exemplo inse ostenso:

Expanded text:
erit. Qui in vobis non infirmatur, sed potens est in vobis. Potens est in his Christus; quia viderunt in nomine ejus mortuos excitatos, daemones fugatos, paralyticos convaluisse, surdos audisse, mutis redditum affatum, claudos cucurrisse, caecos vidisse. Haec omnia virtutis sunt, non infirmitatis: denique hac causa attracti ad fidem sunt. Nam etsi crucifixus est ex infirmitate nostra, sed vivit ex virtute Dei. Verum est, quia propter peccata nostra crucifixus est Christus; ut mortem destruens, credentes sibi liberasus est propter nos, ut mortem vinceret nobis. Descendens enim ad inferos, qui omnino peccatum nesciebat, et quasi peccator occisus, chirographum Adae delevit; ut de caetero defuncti sub ejus nomine, 208 a morte non tenerentur, sed haberent fiduciam eundi ad coelos. Propter infirmitatem ergo nostram occisus revixit virtute Patris; ut discipulis probaret quae docuerat esse vera, exemplo in se ostenso.
Abbreviated transcription (Latin):
dolo capere: Ideoq significat
hos capia dolosis magistris:
et ferre quod non expedit:
Siquis extollit᷑. Extollentia:
suꝑbia est. hos gͦ tangit. qui su¬
ꝑbierant: male taxantes apłm:
et hoc his non displicebat. Si
quis infaciem uos cedit: Ut¬
expon it quid sit infaciem uos¬
cedi. hoc est contẽpnit. Ac despici.
qdđ quidem non ideo dicit apłs.
ut illos non sustinerent:s ut se
magis: qui eos sic diligeret: ut se¬
ipsum ꝓeis uellet impendi. sed
nunc hos significat. quieo qđ
essent ex genere abrahe obtrac¬
tabant eis. qđ essent incircum¬
cisi: se p̃ferentes: hos humili¬
antes: Scdm ignobilitatem
dico: Ignobilitatẽ dicit: hoc
qđ supra ait. et ego gloriabor
scđicarnẽ. Non enĩdic̃ ad laci¬
dem ꝑtinere:quia infirmꝰ non
erat. in quose illi iactabant:
quos occulte tangit: quia uide

Expanded text:
dolo capere; ideoque significat hos capi a dolosis magistris, et ferre quod non expedit. Si quis extollitur. Extollentia superbia est. Hos ergo tangit, qui superbi erant, male taxantes Apostolum; et his non displicebant. Si quis in faciem vos caedit. exponat quid sit in faciem caedi, hoc est contemni atque despici. Quod quidem non ideo dicit Apostolus, ut illos non sustinerent; sed ut se magis qui eos sic diligeret, ut seipsum pro eis vellet impendi . Sed Nunc hos significat, qui eo quod essent de genere Abrahae, obrectabant eis, quod essent incircumcisi, se praeferentes, hos humiliantes. Secundum ignobilitatem dico. Ignobilitatem dicit hoc, quod supra ait: Et ego gloriabor secundum carnem . Non enim dicit ad laudem pertinere, quia infirmus non erat, in quo se jactabant, quos occulte tangit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
duob aut trib testib. aut pur¬
getur aut condẽpnet᷑. Ita et hii
tercio aduentu apłiut purgati
inueniant᷑ cõmonet: Pre dixi
et p̃dico ut p̃sens. et nunc ab
rum non parcam. Pridem se
dixisse significat p̃sentẽ. ut cor¬
rigerent se: ne cũ pudore corripe¬
rentur: et nunc iterũ absentem¬
se eadem dicere contestat᷑: ut pꝰ
scdam correptionẽ si se ñ em̃da¬
uerint. parcieis non debeat:
Anexperim̃tũ queritis eiꝰ qui

Expanded text:
duobus aut tribus testibus, aut purduobus aut tribus testibus, aut purgetur, aut condemnetur: ita et hi tertio adventu Apostoli, ut purgati inveniantur, commonet. et predico: ut presens vobis: et nunc absrum: non parcam. dixisse significat praesentem ut corrigerent se, ne cum pudore corriperentur; et nunc iterum absentem eadem se dicere contestatur, ut post secundam correptionem, si se non emendaverint, parci eis non debeat. « An experimentum quaeritis ejus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
miliari dicit: quia incipit ut
pius pater peccata filiorũ de¬
flere. Quis enĩ pater non gaude¬
at bene agentib filiis: Stciterũ
necesse est lugeat: si praue uer¬
sentur: Ideo admonet ut si qui
p̃teritarũ fornicationũ. aut alte¬
rius inmunditie. uł inpudicitie
nonegerunt penitentiã. sicut
quidã quos significat egisse: nunc
agerent: ut ueniens sine tristitia
eẽt cũ eis. Cũ enĩ dicit. et lugeam
multos exhis quiante peccaue¬
runt et nonegerunt peniten¬
tiam : Probat quos dã exhis egisse
Nã egisse. nouationo adt̾sũ est:
penitentiã. et recipi incõmu¬
hoc receptos eẽ. inpace eccłe. Tres
gͦ formas peccatorũ ꝓbat. cũ form¬
cationẽ et ĩpudicitiã iĩ mundo¬
tiã nominat: Inpudicitia.¬
grauior est: quasi monstruo uen¬
sa fornicatio: sicut ille fecit qui
uxorẽ patris accepit. Ecce tercio
bis uenerat: Inore duorũ uel
triũ testiũ stabit omne uerbũ
Hoc scđm legẽ dixit. ut aliquis

Expanded text:
miliari dicit; quia incipit, ut miliari dicit; quia incipit, ut pius pater peccata filiorum deflere. Quis enim pater non gaudeat, bene agentibus filiis? Sic iterum necesse est lugeat, si prave versentur. Ideo admonet, ut si qui praeteritarum fornicationum, aut alterius immunditiae, vel impudicitiae non egerunt poenitentiam, sicut quidam quos significat non egisse, nunc agerent; ut veniens sine tristitia esset cum eis. Cum enim dicit: Et lugeam multos ex iis, qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam, probat quosdam ex his egisse non egisse. Quod Novatiano adversum est, poenitentiam, et recipi in comhoc receptos esse in pace Ecclesiae. Tres ergo formas peccatorum probat, cum fornicationem, et impudicitiam, et immunditiam nominat. gravior est, quasi monstruosa fornicatio, sicut ille fecit qui uxorem patris accepit. CAP. XIII. ficat. In ore duorum vel trium testium stabit omne verbum. Hoc secundum Legem dixit , ut aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
insuꝑiore epłã rep̃hendit. qndo
ꝑsonas deferentes et alterũ alteri
p̃ponentes. dissidebant abinuicẽ:
uindicare: quid faceret. si nr̃is dẽ¬
porib adueniret. quib ad cõpa¬
rationẽ aliorũ criminũ. ista nec
putantur ẽẽ peccata: contentiõe:
ubi non ratione aliquid. s animi
ꝑtinacia defenditur. Susurro
ẽ qui murmurat. et non alicui
infacie: s de se ipso aliis male
loquitur. Ne iterũ cũ uenero.
humiliet me. ds̃ apud uos: et
lugeã multos exhis qui ante pec¬
cauerunt: et non egert̃ penitentiã
suꝑ inmunditia et fornicatio¬
ne. et inpudicitia quã gesserunt¬
II Hoc p̃monet. ut non illos¬
uri tales inueniat. quales dudũ
inuenerat: cũ uitiis diu̾sis oꝑũ
inmundorũ ł magis nominũ :
quia om̃e opꝰsine crimine est. s¬
sed mnordinationis nomen.
facit crim̃. Tunc enĩ est inlici¬
tum. cũ aliter fit quã concessũ
est: Illis ergo peccantib se hu¬

Expanded text:
in superiore epistola reprehendit; quando in superiore epistola reprehendit; quando personis deferentes, et alterum alteri praeponentes dissidebant ab invicem. vindicare, quid faceret si nostris temporibus adinveniret, quibus ad comparationem aliorum criminum ista nec putantur esse peccata? Contentio est ubi non ratione aliquid, sed animi pertinacia defenditur. Susurro est quia murmurat, et non alicui in facie, sed de ipso aliis male loquitur. Et iterum cum venero, humiliet me Deus apud vos, et lugeam multos ex iis, qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam super immunditia et fornicatione, et impudicitia, quam gesserunt. Hoc praemonet, ut non illos tales inveniat, quales dudum invenerat cum vitiis diversis operum immundorum, vel magis nominum; quia omne opus sine crimine est, sed inordinationis nomen facit crimen. Tunc enim est illicitum, cum aliter fit, quam concessum est. Illis ergo peccantibus, se hu
Abbreviated transcription (Latin):
mur: omĩa autẽ carissimi ꝓpt̃
urãm edificationem. Sic illos
ut et ratione et testificatione
satis illis faciat: quia non ut
sibi ꝓsit talem se p̃bet. s ut ad
edificationẽ eorũ ꝓficiat.: ut uł
sic amorẽ illorũ circa se ꝓuocet
Dtim ñ grauat censũ illorũ: et
auctoritatẽ potestatis mnar¬
guendis uitiis non inclinat
Sine dubio eñi ꝓdest ei. qti cor¬
rpitur ut em̃det: sip̃positus
ideo oblata refutet. ut libere
arguat. Gimeo enĩ ne forte cũ
uenero: non quales uoloinue¬
mam uos. Om̃ nonom̃s adhuc
quos in pͥma epła corripuit
em̃dauerant. in quib fuerant
uitiis rep̃hensi: ideo cũ auctori¬
tate uult uidere iturꝰ ad illos: ut
ternti corrigantur: ut tales illos
inueniat quales uult. sego in¬
ueniar auobis. qualẽ ñuultis:
hocdicit: ut tales se p̃beant ut
ꝯueniat eis cum apłout inui¬
cem congaudeant sibi. Ille enĩ
inuenit aliquẽ. qualẽ non uult.
uos: Nunc errores memorat qͦs

Expanded text:
mur: omnia autem, charissimi, pro mur: omnia autem, charissimi, pro vestra aedificatione. Sic cupit ut et ratione et testificatione satis illis faciat; quia non ut sibi prosit, talem se probet: sed ut ad aedificationem eorum 207 proficiat; ut vel sic amorem illorum circa se provocet, dum non gravat censum illorum et auctoritatem potestatis in arguendis vitiis non inclinat. Sine dubio enim prodest ei, qui corripitur, ut emendet: si praepositus ideo oblata refutet, ut libere arguat. Timeo enim, ne cum venero, non quales volo, inveniam vos. Quoniam non omnes adhuc quos in prima epistola corripuit emendaverant se, in quibus fuerant vitiis reprehensi; ideo cum auctoritate vult videri iturus ad illos, ut territi corrigantur; ut tales illos inveniat, quales vult. Et ego inveniar a vobis, non qualem vultis. Hoc dicit, ut tales se praebeant, ut conveniat eis cum Apostolo, ut invicem congaudeant sibi. Ille enim invenit aliquem, qualem non vult, s. Nunc errores memorat, quos
Abbreviated transcription (Latin):
neret: Numquid ꝑ aliquẽ eoꝵ
quos misi aduos circũ ueni uos:
hoc ẽ qđ dicit: quia quos misit
non illis hoc incimarunt. ut
si uellent pacacũ habere apł̃m.
dignam quantitatẽ ꝑsone illiꝰ
offerrent. quia ideo noluisset
accipere. quia minꝰ quã dignũ
erat offerebatur. quod cõposi¬
tum apłi astutia intelli gerent:
ut qdđ egit non ꝑcontẽptũ. s ꝑ
auaritiã egisse ꝓbaretur. Ro¬
gauititũ et misicũ illo frẽm.
nonne eodem spuambulauimꝰ
Nonne isdem uestigus: Aꝑtũ
est. quia quando abhis qͦs r ilt
nichil cale dictũ aut factũ est.
una eorũ sententia ꝓbat᷑ inbo¬
no: exclusa suspitione auaridl
terũ putatis. qđ excusemꝰ nos a¬
puduos:. Hoc est qđ cdic̃. olima
nobis dubitatis: arbitrantes
quia non simplicit̾ agamꝰ uob̃cũ
Apsetido apłis enĩ excitabantur.
qui uolentes de p̃dari eos.tergi¬
t̾isatione hoc agere apłma sse¬
rebant: quasi ut plus possit ac¬
cipere Coramdeo inxp̃oloqui¬

Expanded text:
neret. Num per aliquem eorum, neret. Num per aliquem eorum, quos misi ad vos, circumveni vos? Hoc est, quod dicit, quia quos misit, non illis hoc intimarunt, ut si vellent, pacatum habere Apostolum, dignam quantitatem personae illius offerrent; quia ideo noluisset accipere, quia minus quam dignum erat, offerebatur. Quod compositum Apostoli astutia intelligerent; ut quod egit, non per contemptum, sed per avaritiam egisse probaretur. Rogavi Titum, et misi cum illo fratrem. Nonne eodem spiritu ambulavimus? nonne iisdem vestigiis? Apertum est quia quando ab iis quos misit, nihil tale dictum aut factum est; una eorum sententia probatur in bono, exclusa suspicione avaritiae. Iterum putatis quod excusemus nos apud vos? Hoc est, quod dicit: Olim de nobis dubitatis, arbitrantes quia non simpliciter agamus vobiscum. A pseudoapostolis enim exagitabantur, quia volentes depraedari eos, tergiversatione hoc agere Apostolum asserebant, quasi ut plus possit accipere. Coram Deo in Christo loqui
Abbreviated transcription (Latin):
rũ eorũ etiã morr. sicut et apłs
ioħs dicit: Quia exemplo salua¬
nrãs debemus ponere. Licet¬
plus uos diligens. minꝰ diligar.
Prouocat eos adamorẽ. quia ip¬
si plus illũ debent diligere: max¬
ime ꝑ quẽ didicerunt uiã salutis:
ꝑquẽ ac quisiti st̃ deo: ex ꝑfidis
facti fideles: et ex contaminatis
purificati. S edesto egotios non
grauaui: s cũ essẽ astutus dolo
uos cepi O m̃ia que possent ex
ꝑom̃ia: quia nichil ꝑcireũ uen¬
tionẽ egit apudeos: s insimpli¬
citate sibi semel ꝓspiciens. his du¬
plici genere: ut et apud dm̃ ꝓui¬
deret eis. et hic censũ illorũ non
quereret: Sibi autẽ hoc suffice¬
re. qđd adeo ꝓmissũ est infutu¬
rum: Forte enĩ suspicarentur
ideo illũ contẽpsisse. quia parua
erant que offerebant᷑: ut ma¬
iora consequeretur: Et errcũ¬
spiciens merita sua. non pecu¬
mam refutaret: s numerum.
indignũ sibiestimans contẽp¬

Expanded text:
rum eorum etiam mori, sicut et apostolus rum eorum etiam mori, sicut et apostolus Joannes dicit: Quia exemplo Salvanostras debemus ponere Plurimum vos diligens, minus diligor. Provocat eos ad amorem; quia ipsi plus illum deberent diligere, maxime per quem didicerunt viam salutis, per quem et acquisiti sunt Deo, ex perfidis facti fideles, et ex contaminatis purificati. Sed esto, ego vos non gravavi; sed ut astutus dolo vos cepi. Omnia quae possent ex per omnia; quia nihil per circumventionem egit apud eos, sed in simplicitate, sibi semel prospiciens, his duplici genere; ut et apud Deum provideret eis, et hic censum illorum non quaereret: sibi autem hoc sufficere quod a Deo promissum est in futurum. Forte enim suspicarentur ideo illum contempsisse, quia parva erant, quae offerebantur, ut majora consequeretur; ut circumspiciens merita sua, non pecuniam refutaret, sed numerum indignum sibi aestimans contem
Abbreviated transcription (Latin):
dit. ideo se nolle accipere abeis:
ut illos ipsos lucraretur: ut indel¬
legentes. quia pecunie p̃ponit
eos: candem cognoscerent affec¬
cum illius erga se. Hec debent
filii parentib thesaurizare: sed
parentes filiis. Patrẽ se corum
les tamen parentes sunt:qui filiis
thesaurizant: Nam sp̃itales. a
filiis dignum est ut accipiant
sũptꝰ: ad sustentandã uitã p̃sen¬
tem: Non enĩ magnũ est: ut sp̃i¬
talia tradentes. consequantur
carnalia: Hic autẽ intantũ ꝓbat
se nolle accipere: ut cransferat
causam carnalis patris ad sp̃ita¬
lem: ut non solũ non abeis accipiat.
set si pocest fieri.ipse illis tribuat:
sicut iam supra dixit. alias ȩccłas
expoliaui: accepto stipendio ad
ministeriũ ur̃m: hoc dicto tan¬
git eos: ut incelli gant quantus
sit: et quid hii mereantur. qui
tanti apłi ꝓuidentiam neglixe
ñ solũ sua ꝓeis inpendere. et ꝓ¬
pensius inpendere paratũ se
dicit. S et se ipsũ ꝓsalute amma¬

Expanded text:
dit ideo se nolle accipere ab eis, dit ideo se nolle accipere ab eis, ut illos ipsos lucraretur; ut intelligentes quia pecuniae praeponit eos, tandem cognoscerent affectum illius erga se. Nec enim debent filii parentibus thesaurizare, sed parentes filiis. Patrem se eorum les tamen parentes sunt, qui filiis thesaurizant; nam spiritales a filiis dignum est ut accipiant sumptus ad sustentandam vitam praesentem. Non enim magnum est ut spiritalia tradentes, consequantur carnalia. Hic autem in tantum probat se nolle accipere, ut transferat causam carnalis patris ad spiritalem; ut non solum non ab his accipiat, sed et si potest fieri, ipse illis tribuat, sicut jam supra dixi. Alias ecclesias exspoliavi, accepto stipendio ad ministerium vestrum . Hoc dicto tangit eos, ut intelligant quantus sit et quid ii mereantur, qui tanti apostoli providentiam neglexernon solum sua pro eis impendere, et propensius impendere paratum se dicit, sed et seipsum pro salute anima
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est enĩ qđ minus habuustis
p̃ceteris ecclesiis: nisi qđ ego ip̃se
non grauaui uos: date michi
hanc iniuriam: Adhuc per
humilitatẽ secõmendat. often¬
dit enĩ non minꝰ illos aliquid
habuisse ceteris ecclesus: sz et am¬
plius Euangłm enĩ dei gratis
his p̃dicauit: qđ nullis conces¬
sum est ecclesis Dicente dño.
Dignus ẽ enĩoꝑarius mercede
sua. sigͦ ꝓbono oꝑe. iniuria in¬
quit dignus sum: ignoscite mͥ:
Omĩs enĩ stultus: bomaceusator
est: ut hos gͦ imꝑicos ostendat.:
ueniam ab his postulat eiꝰ facti.
de quo laude dignus est.
Ecce tertio hoc paratus sumue¬
nire aduos: et nonerograuis¬
uobis: Heforde hoc inter initia
fecisse putaretur. ad cõm̃datio¬
nẽ suã: Post autẽ. mercedem euan¬
gelicȩ p̃dicationis uelle acciꝑe:
ostendit inea se uoluntate dura¬
re: ne factum suũ postea em̃dare
uideretur: et eẽt qđ ab obtrecta¬
torib rep̃henderetur: Noneñ
quero quȩ ur̃a sunt: s uos O sten¬

Expanded text:
Quid est enim quod minus habuistis caeteris Ecclesiis, nisi quod ego ipse non gravavi vos? Donate mihi hanc injuriam. Adhuc per humilitatem se commendat; ostendit enim non 206 minus illos aliquid habuisse caeteris Ecclesiis, sed et amplius; Evangelium enim Dei gratis his praedicavit, quod nullis concessum est Ecclesiis, dicente Domino: Dignus est enim operarius mercede sua . Si ergo pro bono opere injuria, inquit, dignus sum, ignoscite mihi: omnis enim stultus boni accusator est. Ut hos ergo imperitos ostendat, veniam ab his postulat ejus facti, de quo laude dignus est. Ecce tertio hoc paratus sum venire ad vos, et non vos gravabo. Ne forte hoc inter initia fecisse putaretur ad commendationem suam, post autem mercedem evangelicae praedicationis velle accipere, ostendit in ea se voluntate durare; ne factum suum postea emendare videretur, et esset quod ab obtrectatoribus reprehenderetur. Non enim quaero quae vestra sunt, sed vos. Osten
Abbreviated transcription (Latin):
danti est michi scribere uob
Scio enim ꝓmptũ animũ ue
ꝓt̾ qđ de uob glorior apud mi¬
cedonas Et hec oblectantisi
ba sunt. Suꝑ fluum eñi eẽ di
scribere de ministerio qđ fit ii
scõs: ut de his benesentire uid¬
atur. Suꝑfluũ est enĩ si cõmo¬
neas eum: quẽ scias facturias
s ut diligentiã suã ostendat:
necessarium est. ut scribat. et ut
hos promtiores faciat: et quid
de eis ceteris p̃dicet. manifeste¬
iorem parere sollicitudinem
Namet dñs non dubitans dea¬
more erga se petriapłi: Tercio
dicit ei: Simon ioħis amas me:
quȩ trina repetitio quasi suꝑ¬
flua uidetur: s ꝓdest ad ꝑfec¬
tionẽ monitionis: ut sciat mag¬
na secum diligentia debere
curare quod frequent̃ manda¬
tur. Qm̃ achaia parata est
abanno p̃terito. Post mache¬
corinthii achaie sunt. p̃para¬
uerant seemulatione ducti ma¬
chedonum. ut ministrarent
sis Quodicto plus exortatur
corinthios: cum dicit. illos para¬

Expanded text:
danti est mihi scribere vobis. danti est mihi scribere vobis. Scio enim promptum animum ve qua de vobis glorior apud Macedones. Et haec oblectantis verba sunt. Superfluum enim esse dicit scribere se de ministerio, quod fit in sanctos, ut de his bene 193 sentire videatur: superfluum est enim si commoneas eum, quem scias facturum. Sed ut diligentiam suam ostendat, necessarium est ut scribat, et ut hos promptiores faciat, et quid de eis caeteris praedicet, manifestejorem parere sollicitudinem; nam et Dominus non dubitans de amore erga se Petri apostoli tertio dicit ei: Simon Joannis, amas me ? Quae trina repetitio quasi superflua videtur, sed prodest ad perfectionem monitionis; ut sciat magna se cum diligentia debere curare, quod frequenter mandatur. Quoniam Achaia parata est ab anno priore. Post MaceCorinthii Achaici sunt praeparaverant se aemulatione ducti Macedonum, ut ministrarent sanctis. Quo dicto plus exhortatur Corinthios, cum dicit illos para
Abbreviated transcription (Latin):
ut qm̃ mentiri non poss apłs.
qui tanta cura egit ut discerne¬
ret qđ sciret. et quid nesciret. hoc
ipsũ eũ intelligamꝰ ignorasse. utrũ
quando int̃tium celũ raptus est.
incorpore fuerit. quom̃ anima ẽ
incorpore. cũ corpꝰ uiuere dr̃.siue
uigilantis siue dormientis. siue
mextasi. sensib corporis alienata:
anomnino de corpore exierit ut
mortuũ corpꝰ iaceret. donec ꝑ¬
acta illa de monstratione. m̃bris
mortuis anima redderet᷑. et ñ
quasi dormiens eingilaret aut
mortuus om̃ino reuiuesceret.
pinde quod uidit raptũse usq in
terciũ celũ. quod etiã se scire con¬
firmat: ꝓprie uidit. non imagi¬
naliter: S quia ipsa corporis ali¬
enatio. utrũ om̃ino mortuũ corpꝰ
reliquerit. An scđm modũquen¬
dam uiuentis corporis. sibi ani¬
ma fuerit. s mens eiꝰ ad uidenda
uł audienda in effabilia illitis
uisionis abrepta sit. hoc incer¬
tum erat: ideo forsitan dixit.
fiue incorpore siue extra corpus

Expanded text:
ut, quoniam mentiri non posset apostolus, ut, quoniam mentiri non posset apostolus, qui tanta cura egit, ut discerneret quid sciret et quid nesciret, hoc ipsum eum intellegamus ignorasse, utrum, quando in caelum tertium raptus est, in corpore fuerit, quomodo est anima in corpore, cum corpus uiuere dicitur, siue uigilantis siue dormientis siue in extasi a sensibus corporis alienata, an omnino de corpore exierit, ut mortuum corpus iaceret, donec peracta illa demonstratione membris mortuis anima redderetur et non quasi dormiens euigilaret aut mortuus omnino reuiuisceret. proinde, quod uidit raptus usque in tertium caelum — quod etiam se scire confirmat — proprie uidit, non imaginaliter. sed quia ipsa a corpore alienatio, utrum omnino mortuum corpus reliquerit an secundum modum quendam uiuentis corporis ibi anima fuerit, sed mens eius ad uidenda uel audienda ineffabilia illius uisionis abrepta sit, hoc incertum erat, ideo forsitan dixit: siue in corpore siue extra corpus
Abbreviated transcription (Latin):
esse scitur: et incorpore uisũ eẽ ne¬
scitur: siautẽ sp̃s erat aut corporis
imaginem p̃buit et tam incertũ
est.:utrum fuerit quã incertum
est utrum incorpore uisũ sit:
aut sic uisum est quomodo uide¬
tur mente sapientia sine ullis
imagnib corporũ: et nicbilomi¬
nus certum est.uideri non po¬
tuiss ꝑcorpus. Aut ergo utrũq
certum est: aut utrũq incertũ.
aut quomͦ certũ qđ uisũ est. In¬
certũ autẽ ꝑ qđ uisũ est:mani¬
festũ est enĩ incorporeã naturã
abeo uideri non potuisse ꝑcorpꝰ
Corpora uero etiã si possunt uide¬
risine corpore: non utiq sic ui¬
dentur ꝑcorpꝰ. s longe ille dis¬
par modus est. siquis est. Unde
mirũ. si poss apłm tanquã simil¬
limꝰ fallere ut addubitationẽ
cogere: ut si corporeũ celũ corpo¬
reis oculis uidit: incertũ sibi eẽ
diceret. utrũ incorpore anextra
corpꝰ iduiderit: Restat gͦ fortasse.

Expanded text:
esse scitur et in corpore uisum esse neesse scitur et in corpore uisum esse nescitur? si autem spiritus erat, aut corporis imaginem praebuit et tam incertum est utrum corpus fuerit, quam incertum est utrum in corpore uisum sit; aut sic uisum est, quomodo uidetur mente sapientia sine ullis imaginibus corporum, et nihilominus certum est uideri non potuisse per corpus . aut ergo utrumque certum est aut utrumque incertum aut quomodo certum, quod uisum est, incertum autem, per quod uisum est? manifestum est enim incorpoream naturam ab eo uideri non potuisse per corpus. corpora uero, etiam si non possent uideri sine corpore, non utique sic uidentur per corpus, sed longe ille dispar modus est, si quis est. unde mirum, si posset apostolum tamquam simillimus fallere aut ad dubitationem cogere, ut, si corporeum caelum non corporeis oculis uidit, incertum sibi esse diceret, utrum in corpore an extra corpus id uiderit. Restat ergo fortasse,