comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotib erãt patenter ostendens demalesenti
frater nobis fieri dignatus est. quomͦ ciga peccantes
inse. uel i ȩccłam atq rebelles. et eiga post rerognos¬
centes et penitentes debeant agere. Peccantes inqͥd
apłs coram om̃ib argue. ut cęteri metũ habeant.
Et item scriptũ est. Cui confessus fuerit peccata
sua et reliquerit ea. miscdĩam consequetur
enescente aũt scõ Remigio et clĩ sp̃u sibi reuelante
qm̃ habundantiã ipsius anni secutura ẽẽt fames.
secutus sci ioseph ꝓuidentiã. deannona quȩ iuil¬
lis ep̃ii nata fuerat. quã abaliis cõꝑauerat aceruos
quos metas dicimus fecit. ut popło fame in pꝰmodũ
laboraturo. intle subuenire ualeret. Uncde et in
uilla quȩ celtꝰ dicitur. plutes taetas fieri iussit. Iꝑ¬
si uͦ homines celterises. semꝑ rebelles et scclitiosi fue¬
runt. Qui quadã die dnica inebriati ceꝑunt
interse dicere quid ille ubeleus. sic enim appel¬
labatur ꝓpter etatis ꝓliritatẽ sc̃s Remigiꝰ facere

Expanded text:
sacerdotibus patenter ostendens de male sentfrater nobis fieri dignatus est, quomodo erga peccantes in se vel in aecclesiam atque rebelies et erga post recognoscentes et paenitentes debeant agere. Peccantes, inquid apostolus, coram omnibus argue, ut ceteri metum habeant. Et item scriptum est: Qui confessus fuerit peccata sua et reliquerit ea, misericordiam consequeturenescente autem sancto Remigio et Dei spiritu sibi revelante, quoniam habundantiam ipsius anni secutura esset fames, secutus sancti Ioseph providentiam, de annona, quae in villis episcopii nata fuerat, vel quam ab aliis comparaverat, acervos quos metas dicimus fecit, ut populo fame in postmodum laboraturo inde subvenire valeret. Unde et in villa que Celtus dicitur plures metas fieri iussit. Ipsi autem homines Celtenses semper rebelles et sediciosi fuerunt. Qui quadam die dominica inebriati ceperunt inter se dicere, quid ille iubeleus, – sic enim appellabatur propter aetatis prolixitatem sanctus Remigius, – facere
Abbreviated transcription (Latin):
ne regieditur. ibiq sc̃s Remuigius cũ lacrimis ad paui¬
menta sc̃oꝵ in oratione ꝓfternitur. et reliquos ut ita
facerent ad hortatur. Et effuso lacrimarũ imbre.
consurgens suscitauit mortuã. quã prius sanauit
egrotam. Apprehendit nainq matiũ eius dixit. Luel
ni claustis surrerit. et ad piopͥa feliciter remeauit.
eniq cum quidã egrotus
familiȩ ñ ignobilis nec dũ baptitatus se ascõ Remi¬
gio uisitari postularet. et iam uelud inultimo sp̃n
positus ciecdẽ se fateretur et baptuari deposceret. egro¬
to abrenuntiante et beneclicto fonte sc̃s Remiguis ab
pbro loci illius exorcuatum oleum et crisma quȩsiuit
Qui simplex oleũ se hab̾e s: oleum exorciratũ et crisma
in ampullis itquib fuerarit. penitus iam defecisse
respondit. Sc̃s aũt Remigius ipsas ampullas sibi
afferri p̃cepit quas uacuas suꝑ altare misit. etᷤ moratio¬
ne ꝓstrauit. Surgens aũt aboratione. ampullam

Expanded text:
ne, regreditur, ibique sanctus Remigius cum lacrimis ad pavine, regreditur, ibique sanctus Remigius cum lacrimis ad pavimenta sanctorum in oratione prosternitur et rfacerent, adhortatur. Et effuso lacrymarum imbre, consurgens suscitavit mortuam, quam prius sanavit aegrotam. Apprehendens namque manum ejus, dixit: Puellni claustris surrexit, et ad propria feliciter remeavit.enique cum quidam egrotus familiae non ignobilis necdum baptizatus se a sancto Remigio visitari postularet et iam, velut in ultimo spiritu positus, credere se fateretur et baptizari deposceret, aegroto abrenuntiante et benedicto fonte, sanctus Remigius a presbitero loci illius exorcizatum oleum et chrisma quesivit. Qui simplex oleum se habere, sed oleum exorcizatum et chrisma in ampullis in quibus fuerant penitus iam defecisse respondit. Sanctus autem Remigius ipsas ampullas sibi afferri precepit, quas vacuas super altare misit et se in orationem prostravit . Surgens autem ab oratione, ampullam,
Abbreviated transcription (Latin):
ut. xp̃i ꝑ eũ uirtutẽ agnoscerent inpurgatione so¬
bolis. quã p̾scierant cõn fessione latronis. Beatus
aut̃ remiguis cũ diuturna ieluctatione se nẽe
dignũ ad tãtum opus assereret. et consueta paci
nẽ ꝓipsa funderet. et parentũ lacrimis condole¬
ret. Tunc meritis sc̃ĩtatis armatus. uerbi p̾cepit
imꝑio: ut iniquus p̃do ꝑ quod ingressus fuerat dis¬
cecłet. et ap̃i samulã telaxaret. Itaq cũ nimio uomi¬
tu et obscȩno fetore ꝑos quo intrauit egressus est.
S paulopꝰ discedente pontifice sub ipsus tam̃ hore
spatio dũ nimio fessa labore nutaret. uite calore de¬
cepta. sp̃m salutis amisit. Iteratis gͦ p̃cib supplican¬
tũ. turba recurrit. ad medicũ. Uir aũt sc̃s sese accu¬
sat pocius ꝑpetrasse facinus. quã sanitatis p̃mium
indulsisse: et eititisse homicidii. reum. ñ contulisse
pus euis iacebat exanime. popłi obtentus dep̃catio¬

Expanded text:
ut Christi per eum virtutem agnoscerent in purgatione suut Christi per eum virtutem agnoscerent in purgatione subolis, quam prescierant confessione latronis. Beatus autem Remigius cum diuturna reluctatione se non esse ad tantum opus dignum assereret et consueta patienem pro ipsa funderet et parentum lacrimis condoleret. Tunc meritis sanctitatis armatus, verbi precepit imperio, ut iniquus predo per quod ingressus fuerat discederet et Christi famulam relaxaret. Itaque cum nimio vomitu et obsceno fetore per os quo intravit egressus est. Sed paulo post, discedente pontifice, sub ipsius tamen hore spatio, dum nimio labore fessa nutaret, vitae calore decepta, spiritum salutis amisit. Iteratis ergo precibus supplicantum turba recurrit ad medicum. Vir autem sanctus se accusat pocius perpetrasse facinus, quam sanitatis praemium indulsisse et extitisse homicidii reum, non contulisse ae, ubi corpus iacebat exanime, populi obtentus deprecatio
Abbreviated transcription (Latin):
demone laborans. dñi potentiam studuit exora¬
ie. Quã cũ nulla potusset intercessione purgaie
nec ab abipsa callidi demonis uirus ualuisset
expellere. multis ac ualidissimis erorcisiis ad¬
uiratus. hoc iesponsũ antiquus hostis reddidit
diuini obtestatione constrictus. qͦd numqũã al¬
teriꝰ de eodẽ habitaculo nisi huius beatissimi
remigii antistitis orationib posset expelli.
Tunc paientes eius cũ ipsius uiri benedicti litte¬
ris remorũ ciuitatem adire ceꝑerunt. Et qm̃
apud alaricum regẽ gothorũ qui intolosana ur¬
be sedem suã constituit. et una cũ regno gothico
magnã galliarũ partem sibi optinuit. p̃dicte pu¬
elle parentes ualde bonorati ac familiares. et ut
ferebatur carne ꝓpinqui eius erant: cũ legatis ac
litteris ipsius. ad beatũ Remigiũ ꝓemundatione
sepedicte dicte puelle abantiquo hoste in hanc
urbẽ illam secum iunctam adducentes uener᷑ Nͣ

Expanded text:
demone laborans, Domini potentiam studuit exorademone laborans, Domini potentiam studuit exorare. Quam cum nulla potuisset intercessione purgare nec ab ipsa callidi daemonis virus valuisset expellere, multis ac validissimis exorcismis adiuratus, hoc responsum antiquus hostis reddidit, divini nominis obtestatione constrictus, quod numquam alterius de eodem habitaculo, nisi huius beatissimi Remigii antistitis, orationibus posset expelli. Tunc parentes eius cum ipsius viri Dei Benedicti litteris hanc Remorum civitatem adire coeperunt. Et quoniam apud Alaricum regem Gothorum, qui in Tolosana civitate sedem suam constituit et una cum regno Gothico magnam partem Galliarum sibi obtinuit, predictae puellae parentes valde honorati ac familiares et, ut ferebatur, carne propinqui eius erant, cum litteris ac legatis ipsius ad beatum Remigium pro emundatione sepe dictae puelle ab antiquo hoste in hanc urbem, illam secum vinctam adducentes, venerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut et iosue inp̃catus ÷ ultionẽ deco. qui muros
iherichodĩ uirtute deiectos denuo restauraret.
Post quosdã uͦ atnos ciuis quidã nomine ferci¬
tus secus illam portã mauens. ꝑ tusũ in maceria
qua eadem porta abstrusa fuerat fecit. ꝑque
fimũ sue curtis eiceret: Quẽ mox tanta est uin¬
dicta secuta. ut ñ homo. ñ pecus. clade suꝑueni¬
ente in eadem domo remanserit. Inquo miracło
om̃ib dĩ gr̃a declarauit. q̃d uirdĩ pletius fide.
plus igne diuini amoris caluit. qui seuitiã tan
uetlam puella aburbe tolosa pclaris orta nata
se cãptiua. Quã cũ fenero amore diligerent pi
uotione duxerunt. In eisdem namq partib erat
tunc uir uitȩ uenerabilis. gra et nomine benedicͤ¬
tus. plurimis fulgens uirtutib. cuius fam̃a au¬
dientes ipsus puelle parentes. ad eumdẽ dĩ fa-¬
mulũ illam ꝑcluxerunt. Qui multis ieuiniis et
orationib ꝓipsius emundatione ab infestissimo

Expanded text:
sicut et Iosue inprecatus est ultionem de eo, qui muros sicut et Iosue inprecatus est ultionem de eo, qui muros Hiericho Dei virtute deiectos denuo restauraret. Post quosdam vero annos civis quidam nomine Fercintus secus illam portam manens pertusum in maceria, qua eadem porta abstrusa fuerat, fecit, per quem fimum suae curtis eiceret. Quem mox tanta est vindicta secuta, ut non homo, non pecus, clade superveniente, in eadem domo remanserit. In quo miraculo omnibus Dei gratia declaravit, quod vir Dei plenus fide plus igne divini amori vero puella, ab urbe Tolosa, pne captiua quam +| tenero amore diligerent piiotione duxerunt. In eisdem namque partibus erat tunc vir vitae venerabilis, gratia et nomine Benedictus, plurimis effulgens virtutibus. Cuius famam audientes ipsius puellae parentes, ad eundem Dei servum illam perduxerunt. Qui multis ieiuniis et orationibus pro ipsius emundatione ab infestissimo
Abbreviated transcription (Latin):
ad memoriã diuni miraculi cdemonstranst᷑. et
sic cȩleri uelocitate cucurrit. atq se igtu opposu¬
it. Statunq ut extensa deitera contracta ign̾e
cũ inuocatione. xp̃i nominis signũ scẽ crucis fecit.
totũ illud incendiũ uelud quodã reatu cognito
fiacta et concissa. atq insese relisa uirtute. cȩꝑit
ante uiri dĩ p̾sentiam fugere. Quod uirdĩ semꝑ
insequebatur. Sinter ignem et ea quȩ adhuc
residua erant cũ signo sc̃e crucis et inuocatione
xp̃i se opponebat. Sicq totum flãmarũ globũ
attte se fugientẽ ꝑpatentẽ portam. sic eñi tunc tẽ¬
ꝑis uocabatur: quia portis aliis clausis obciuitatis
custodiam ꝓereuntiũ et introtumtiũ cõmodita¬
te indie patebat diuina potentia expulit. et alia
porta adhoc offitium deputata. p̃ratã portã clau¬
sit. et ut nũqua ab aliquo aꝑiretur. cũ int̾minati¬
one uindicte qui illam p̃sumeret aꝑire ꝓhibuit.

Expanded text:
ad memoriam divini miraculi demonstrantur. Et ad memoriam divini miraculi demonstrantur. Et sic celeri volocitate cucurrit atque se igni opposuit. Statimque ut extensa dextera contra ignem cum invocatione Christi nominis signum sanctae crucis fecit, totum illud incendium, velut quodam reatu cognito, fraante viri Dei praesentiam fugere. Quod vir Dei semper insequebatur, et inter ignem, et ea, quae adhuc erant residua, cum signo sanctae crucis et invocatione Christi se opponebat. Sicque totum flammarum globum, ante se fugientem, per patentem portam sic enim tunc temporis vocabatur, quia portis aliis clausis ob civitatis custodiam, pro exeuntium et introeuntium commoditate in die patebat divina poporta ad hoc officium deputata, prefatam portam clausit, et ut numquam ab aliquo aperiretur, cum interminatione vindictae, qui illam presumeret aperire, prohibuit,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eclĩam tuã ꝑpetuo heredem ẽẽ faciam. Et p̃sen¬
galem fecit.
aaũt humani generis aduersarius tion cdesistit
ostendere nocenclo sue malignitatis potentiam. in¬
Iemusione sua surgentib: subito fiamatũ globis
hanc ciuitatẽ remorũ succendit. et nimia uasta¬
tione orbata iam fere tertiam partem fauillis er¬
tantib concrematio ꝑacta consũpserat. et quod
residuũ erat. uictux fłama lambebat. Cuius rei
nuntius cum adbeatissimi Remigii antistitis
ꝑuenisset auditũ. ilico ad orationẽ in basilica
beati mebasii huius urbis pontificis et mr̃is. nã
ibi tunc morabatur se ꝓstrauit. Et suigens ab
oratione: suspitiensq incȩlum. ingemuit et cli¬
axit. Ds̃ ds̃ m̃s. ad esto uoci mȩȩ. Et concito cursu
ꝑgradus ante ipsam ȩcclam petris compositos.
ciuitatem petiit. Inquib petris ac si suꝑ molle
lutũ imp̃ssa fuerunt uestigia. quȩ hocdieq ibi

Expanded text:
et aecclesiam tuatn perpetuo heredem esse faciam'. Et presenet aecclesiam tuatn perpetuo heredem esse faciam'. Et presengalem fecit.Quia humani generis adversarius non desistit ostendere nocendo malignitatis suae potentiam, immissione sua surgentibus subito flammarum globis, hanc civitatem Remorum succendit, et nimia vastatione oborta, iam fere partem tertiam, favillis extantibus, concrematio peracta consumpserat et quod residuum erat victrix flamma lambebat. Cuius rei nuntius eum ad beatissimi Remigii antistitis pervenisset auditum, ilico ad orationem in basilica beati Nicasii urbis huius pontificis et martyris, – nam ibi tunc morabatur, – se prostravit, et surgens ab oratione, suspiciens in caelum, ingemuit et dixit: 'Deus, Deus meus, adesto voci meae'. Et concito cursu per gradus ante ipsam aecclesiam petris compositos civitatem petiit. In quibus petris, acsi super molle lutum, inpressa eius fuerunt vestigia, que hodieque ibi
Abbreviated transcription (Latin):
uni remanserat dirit. Claude ostium. et sta ciẽ
ista parte. usq dũ ego reuertar adte. Et ꝑgens ad
alteram frontẽ uascłi quod erat sccus parietẽ fecit
crucem suꝑ idem uascłm quod erat ñ modice quanti¬
tats. et genua flectens ad orationẽ. orauit diutius.
domus largiter inundaret. Et uiro scõ ad huc de¬
cũbente in oratione. cellerarius timore ꝑculsus. ex¬
damauit clicens. In nomine. xp̃i. quis utiquã tale
audiuit: Quod cũ aucliuit sc̃s Remigis surierit
domine suȩ ministris impetratũ uinũ se habere.
li contristari.s sꝑa indño et fac bonitatẽ et pasceris
indiuitiis eius. Hlabes nunc unũ. letem᷑ et erultemꝰ
indño. Quod factũ cum ipsa et homines ꝑcell trari¬
ũ cognouissent. quia ut scriptũ est oꝑa clomini nar¬
rate honorificũ est. dirit ad eũ sobrina sua. Nunc
sgnoui scẽ pater quia diuina inspiratione ad hãc
domũ hodie te uocaui. P ropterea de hac uilla te

Expanded text:
vini remanserat, dixit: 'Claude ostium et sta de vini remanserat, dixit: 'Claude ostium et sta de ista parte, usque dum ego ad te revertar'. Et pergens ad alteram frontem vasculi, que erat secus parietem, fecit crucem super idem vasculum, quod erat non modice quantitatis, et genua flectens ad orationem, oravit diutius. domus largiter inundaret. Et viro sancto adhuc decumbente in oratione, cellerarius timore perculsus exclamavit, dicens: 'ln nomine Christi, quis umquam tale vidit?' Quod cum audivit sanctus Rdominae suae ministris, inpetratum vinum se habere, li contristari, sed spera in Domino et fac bonitatem, et pasceris in divitiis eius. Habes nunc vinum; letemur et exultemus in Domino'. Quod factum cum ipsa et homines eius per cellerarium cognovissent, – quia, ut scriptum est, opera Domini narrare honorificum est, – dixit ad eum sobrina sua: Nunc cognovi, sancte pater, quia divina inspiratione ad hanc domum hodie te vocavi. Propterea de hac villa te
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd ei suuis minist mauricula in dixerit. Qus
illi ꝓmipte res pondit̃. quia ñ tantũ ꝓeo de pis
nuntio ueretundabatur. quantũ ꝓhis qͥ cũ eo ad¬
uenerant. Cognita uͦ causa beatus Remigius hi¬
lari uultu consolatus est eam dicens. Pro hac re
filia noli contristari. dabit enim dñs inde lar-¬
gitate pietatis sue solitam consolationẽ. qui ꝑ
ꝓͦpham suũ se timentib nichil de eẽ ꝓmisit. Et
dix̃ sobrinȩ suȩ audientib illis qui aderant. ut
alia illa curaret. ipse aũt uellet interun hortũ
et uiridariũ atq domos illius circuire. et uide
qualit̾ illa maneret. Et sic de inclustria pͥus alia
circuiens. ꝑuenit usq ad cellarii ostiũ. Er interro¬
gans qͥd in illo tecto haberet. respondit minister
cellariũ eẽ. Idẽ aũt uir sc̃s. dixit se illuc introire
uelle. Cui cũ nemo aułet contradicere. interrogau
cellerariũ si hab̾et in aliquo de ipsis uasculis uel
aliqͥd uini. Et designato uasculo inquo aliquid

Expanded text:
us minister in auriculam dixerit. Quae illi prompte respondit, quoniam non tantum pro eo de ipso nuntio verecundabatur, quantum pro eis qui cum eo advenerant. Cognita vero causa, beatus Remigius hilari vultu consolatus est eam, dicens: 'Pro hac re, filia, noli tristari; dabit enim inde Dominus largitate pietatis suae solitam consolationem, qui per prophetam suum se timentibus nichil deesse promisit'. Et dixit eidem sobrinae suae, audientibus illis qui aderant, ut alia illa curaret, ipse autem vellet interim ortum et viridiarium atque domos illius circuire et videre, qualiter illa maneret. Et sic de industria prius alia circuiens, pervenit usque ad cellarii ostium. Et interrogans, quid in illo tecto haberet, respondit minister, cellarium esse. Isdem autem vir sanctus dixit, se illuc introire velle. Cui cum nemo auderet contradicere, interrogavit cellerarium, si haberet in aliquo de ipsis vasculis vel aliquid vini. Et designato vasculo, in quo aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
hodiȩ ab incolis ipsorũ locorã habetur cumqua de¬
bitũ suũ exsoluunt. Ipsiusq cõꝑatione suȩ fines ꝑ
girũ ad eo extermitiauit. ut et om̃ib udentib pate
at exterminatio ipsa. et aprogeniȩ in progenies hasc¬
tenus ipse exterminationes abeo facte nominetenus
uocitentur. ac designentur. In quib eterminationi¬
b quodã loco infuste cauo matiu sua petrã misit. quã
om̃s qui uolunt manum in cauerna qua petra posita
est ponere possunt. et ipsam petr̃a uoluere. et ea acaues¬
na nullo ingenio ualent extrahere. Post quelã uero
temꝑa quidã inuidens qͦd multi ad laudem sc̃i Rcmi¬
gii hoc ꝓreligione tenebant. manu ipsã petrã de el¬
uerna ertrahere uoluit. Quod ñ ualens securi ipsuts
ꝑtusũ ampliare tẽptauit. et eleuans securim it his¬
te ꝑcuteret. dertera manus ulius eraruit. et ocuio tub̃
lum̃ amisit. Et qui famã scĩ aemigii ertinguere us¬

Expanded text:
hodie ab incolis ipsorum locorum habetur, cum qua dehodie ab incolis ipsorum locorum habetur, cum qua debitum suum exsolvunt. Ipsius quoque comparationis suae fines per gyrum adeo exterminavit, ut et omnibus videntibus pateat ipsa exterminatio, et a progenie in progenies hactenus ipsae exterminationes, ab eo factae, nomine tenus vocitentur ac designentur. In quibus exterminationibus quodam loco in fuste cavo manu sua petram misit, quam omnes qui volunt manum in caverna, in qua petra posita est, ponere, possunt et ipsam petram volvere, et eam a caverna nullo ingenio valent extrahere. Post quaedam vero tempora quidam invidens, quod multi ad laudem sancti Remigii hoc pro religione tenebant, manu ipsam petram de caverna extrahere voluit. Quod non valens, securi ipsum pertusum ampliare tentavit; et elevante eo securim, ut fustem percuteret, dextera manus illius exaruit, et oculorum lumen amisit: et qui formam sancti Remigii exstinguere vo
Abbreviated transcription (Latin):
eccłastico taxatum p̃cium. qͥnq scilicet milia libras
argenti eulogio dedit. et eantlẽ uillam in possessio¬
ñe ȩccłȩ cõꝑauit. Bonum exemplũ om̃ib ep̃is tam
suo temꝑe in carne uiuentib. qua post eũ in orline
succedentib derelinquens. ut pauꝑib ac uiduis uel
pupillis. uel ꝓhis qui ad miscd̃iam ȩccłȩ confugiint.
qui in uiriam patiuntur. aut qui peccantes meri¬
lio uel in insulis clampnantur. aut certe quãcũq: sen¬
tentiam suscipiuit. uixta sacros canones subuenien¬
tes. uel quecũq agentes bona. ꝓtemꝑali retributione
non faciant.
et mansioniles ibidem constituit. qui abaquis super
quib constituti sunt. cosla et glem uocantur. homi¬
nesq in elsdem mansionib de uicina episcopii quȩ
bertia dicitur a fiancis sibi data manere disposuit.
ut picem antuatim religiosis locis temensis ȩclẽ
ad ministrarent. quib et pensam dedit quȩ usq

Expanded text:
ecclesiastico taxatum pretium, quinque scilicet millia ecclesiastico taxatum pretium, quinque scilicet millia argenti libras, Eulogio dedit, et eamdem villam in possessionem ecclesiae comparavit: bonum exemplum omnibus episcopis tam suo tempore in carne viventibus, quam post eum in ordine succedentibus derelinquens; ut pauperibus ac viduis, aut pupillis, vel pro his, qui ad misericordiam Ecclesiae confugiunt qui injuriam patiuntur, aut qui peccantes, in exsilio aut in insulis damnantur, aut certe quamcunque sententiam suscipiunt, juxta sacros canones subvenientes, vel quaecunque agentes bona, pro temporali retributione non faciant; et mansioniles ibidem constituit, qui ab aquis, super quibus constituti sunt, Cossa et Gleni vocantur: hominesque in eisdem mansionilibus de vicina episcopi villa, quae Berna dicitur, a Francis sibi data, manere disposuit, ut picem annuatim religiosis locis ecclesiae Rhemensis administrarent: quibus et pensam dedit, quae usque
Abbreviated transcription (Latin):
rea rege asõn meridiano. reuersus ẽ ad eũ sc̃s Re¬
miguis. et om̃a quȩ ambitus circuitionis illus op¬
tinuit. ei p̃cepto sue auctoritatis tex donauit. quȩ
usq hodiȩ remetisis ecclã quarũ rerũ capita sunt¬
clodoneum de crimine regie maiestatis. cum se pur¬
gare ñ posset. acl ecclam sc̃ȩ orariȩ. et ad intercessio¬
nẽ beati Remigii confugium fecit. Cui sc̃s femiguis.
et nitam et rerum possessionẽ apud regem optinu
sparnacum uillam suã in proprietatẽ darẽ uoluit:
Sc̃s aũt Remigius retributionẽ temꝑalem ꝓniter¬
cessionis suȩ benefitio reciꝑe noluit. S qm̃ idẽ eulo¬
guis uerecundiȩ confusione ad dictus. quia contra
naturales suos uita donari ꝑ alterus indulgentiã
meruit. in scłari habitu stare ñ uoluit. sc̃s Remigiꝰ
ei dixit. ut si ꝑfectus uellet ẽẽ. uendet om̃a sua et cla¬
ret pauꝑib: et sequeretur ap̃m. Et sic de thesauro

Expanded text:
rea rege a somno meridiano, reversus est ad eum sanctus Rerea rege a somno meridiano, reversus est ad eum sanctus Remigius, et omnia que ambitus circuitionis illius continuit ei precepto suae auctoritatis rex donavit. Que usque hodie Remensis aecclLudovicum de crimine regiae majestatis, cum se purgare non posset, ad ecclesiam Sanctae Mariae, et ad intercessionem beati Remigii confugium fecit. Cui sanctus Remigius, et vitam et rerum suarum apud regem obtinuiSparnacum villam suam in proprietatem dare voluit. Sanctus autem Remigius retributionem temporalem pro intercessionis suae beneficio recipere noluit. Sed quoniam idem Eulogius verecundiae confessione addictus, quia contra natales suos vita donari per alterius indulgentiam meruit, in saeculari habitu stare non voluit, sanctus Remigius ei dixit, ut si perfectus esse vellet, venderet omnia sua, et daret pauperibus et sequeretur Christum. Et sic de thesauro
Abbreviated transcription (Latin):
et habeamus insimul hunc molendinũ. Cui sc̃s
Remiguis. Nec michi. nec tibi sit. Et sic talis fossa
in eodẽ loco deuetut. ut extunc et nunc. et usq in
ꝑpetuũ molendinu̾ ibi ẽẽ ñ possit. Et quia re¬
pulsus est aquib cdã hominib nesiliulã qu̾adã
intra terminos suos concluderet. drat ut nec fo¬
lia unqu̾a de ipsa si lua inttra terminos suos cũ
cẽt contigua euolarent. nec fustis inde uersus i¬
los terminos caderet. Quod et obseruatũ ẽ quã¬
diu illa silua mansit. Abinde quoq ꝓceclens. ue¬
nit aduillam nomine cauiniacũ. Quã conclude
intra fines illos uolens. ab hominib eiusclẽ uille
reiectus fuit. Tunc ille uultu hẏlari reiectus.
mͦ repropinquans signa ꝑsuũ iter misit. sicut loca
demonstrant. ꝑquȩ reiectus. et ꝑquȩ reppinqũaᷤᷤ
et egestatẽ sustinete. sicut hodiȩ manentis senten¬
tiȩ uerborũ alius uirtus ostendit. Surgente in te¬

Expanded text:
et habeamus insimul hunc molendinum'; cui sanctus et habeamus insimul hunc molendinum'; cui sanctus Remigius: 'Nec mihi nec tibi. Et sic talis fossa in eodem loco devenit, ut ex tunc et nunc et usque in perpetuum molendinus ibi esse non possit. Et quia repulsus est a quibusdam hominibus, ne silvulam quandam intra terminos' suos concluderet, dixit, ut nec folia umquam de ipsa silva intra terminos suos, cum esset contigua, evolarent, nec fustis inde versus illos terminos caderet; quod et observatum est, quandiu illa silva mansit. Abinde quoque procedens, venit ad villam nomine Caviniacum; quam concludere intra illos fines volens, ab hominibus eiusdem villae reiectus fuit. Tunc ille vultu hilari, modo reiectus, modo repropinquans, signa per suum iter misit, sicut loca demonstrant, per que reiectus et per quae reappropinquans et egestatem sustinete'; sicut hodieque manentis sententiae verborum illius virtus ostendit. Surgente inte
Abbreviated transcription (Latin):
quas sibi rex et franci in pagis suessonico uidelicet
et laudinensi decdant ut supradictũ ẽ episcopio
laudunensi et aliis causis dĩ donauerat. ñ habelut
in circuitu ipsius ciuitatis suessoꝵ nͥ unã tullulã
quȩ scõ hichasio clata fuerat. Unde suadente re¬
ligio sissima regina. et petentib locorũ incolis qͥ
multiplicib exeniis erant grauati. ut quod regi¬
debebant. ecclẽ remensi ꝑsoluerent. rer scõ Remi¬
gio concessit. ut quantum circuiret dũ ipse meri¬
sui itineris misit. In quo fine quidã habens mo
lendinũ. reppulit scm̃ Remigiũ. ne intra illos fi¬
nes ipsum molenditiũ conduderet. Qũe beatus
Remiguis blande alloquens dirit. Amice. non sit
tibi durum. ut simul habeamus hunc molendi¬
num. Ille aũt reiecit eũ. Et statim rota molen¬
cdini uerti in inuersu cȩpit. Isdem aũt homo cla¬
mauit post beatũ remigiũ dicens. Serue dĩ ueni.

Expanded text:
quas sibi rex et Franci in pagis Suessonico videlicet quas sibi rex et Franci in pagis Suessonico videlicet ac Laudunense dederunt, ut supra dictum est, episcopio Laudunensi et aliis casis Dei donaverat, non habebat vicinitate ipsius civitatis Suessorum nisi unam villulam, quae sancto Nicasio data fuerat. Unde, suadente religiosissima regina et petentibus locorum incolis, qui multiplicibus exeniis erant gradebebant ecclesiae Rhemensis persolverent, rex sancto Remigio concessit, ut quantum circumiret, dum ipse merisui itineris misit. In quo fine quidam lendinum reppulit sanctum Remigium, ne intra illos fines ipsum molendinum concluderet. Quem beatus Remigius blande alloquens, dixit: 'Amice, non sit tibi durum, ut simul habeamus hunc molendinum'. Ille autem reiecit eum, et statim rota molendini verti in inversum cepit. Isdem autem homo clamavit post beatum Remigium, dicens: 'Serve Dei, veni,
Abbreviated transcription (Latin):
statimn angłs domini discessit abeo:
eatus quoq Remigius in cripta quȩ retro sedẽ
erat ecclȩ sc̃ȩ ooariȩ tȩmi ꝑ noctabat moratione.
et quasi dormiens in ercessu ÷ raptus. et uidit
anglmn assistentem sibi. qui hȩc om̾̃ua sicut dicta
et gesta fuerant narrauit. et uissit ut quantotius
laudunum peteret. genebaudũq ep̃ali secli refti¬
te laudunum petiit. et in litune oftii saluo sigil¬
lo. et sera reserata: genebaudũ iacentem repperit:
que tensis brachiis cum gaudio et lacrimis dñi
fitio ep̃ali ueluti angls dñi p̾ceꝑat. restituere ma¬
turauit. et remi cum gaudio repeclauit. Genebau¬
dus itaq inscĩtate et iusticia postea om̃s dies uite
suş grã dĩ ꝑ egit. p̾dicans cunctis. quanta illi dñs¬
numeratus. tã duu in ep̃atu uiuens. ut ei successerit
latro filius eius ep̃c. et ipse sanctus.
unde si agͥ ũ expulerat constituit. delec tabatur
p̃sentia et colloquio beati Remigii. S quia uillas

Expanded text:
statim angelus Domini discessit ab eo. statim angelus Domini discessit ab eo. Beatus quoque Remigius in cripta, que retro sedem erat aecclesiae sanctae Mariae Remi, pernoctabat in oratione et quasi dormiens in excessum est raptus et vidit angelum assistentem sibi, qui haec omnia, sicut dicta et gesta fuerant, narravit et iussit, ut quantotius Laudunum peteret et Genebaudum episcopali sedi restite Laudunum petiit et in limine ostii, salvo sigillo et sera reserati, Genebaudum iacentem repperit, quem, tensis brachiis, cum gaudio et lacrimis, laudfitio episcopali, veluti angelus Domini preceperat, restituere maturavit et Remi cum gaudio repedavit. Genebaudus itaque in sanctitate et iustitia postea omnes dies vitae suae gratia Dei peregit, predicans cunctis, quanta illi numeratus, tandiu in episcopatu vivens, ut ei successerit Latro , filius eius, episcopus et ipse sanctus. unde Siagrium expulerat, constituens, delectabatur presentia et colloquio beati Remigii. Sed quia villas,
Abbreviated transcription (Latin):
ubi pnus iacebat. et ait adeum. Genebande. exau¬
dite sunt ꝓte orationes patris tui Remigii. Sus¬
cepit quoq dñs penitentiam tuã. dimissũ ẽ pecca¬
tum tuũ. Surge et hinc egredere. facq ministerii
ep̃alis offitium. et reconcilia dño penitentes de
criminib suis: Genebaudus aũt nimio terrore ꝑ¬
culsus. responclere nichil potuit. Tunc angłs dñi
confortans eum. et ne timeret hortatus est. s gaude¬
iet in misccłia dñi sibi collata. Qui animatus. dirit
ad anglñi. Non possum hinc egrecdi. quia dñs et pat̃
meus semigius clauim huius ostii secũ habet. quod
et sigillo suo signauit. Et angłs adeum. Ut neclu¬
bites in quid me adomino missũ. sicut patet tibi cȩ¬
lũ. sic et ostium istud tibi parebit. Et statim saluo
sigillo ac sera. ostium illud aꝑtũ est. ĩ unc gene¬
baudus in modũ crucis iactans se in limine dyxit.
in eius nomine inista reclusione constituit. Et

Expanded text:
ubi pronus jacebat, et ait ad eum: Genebalde, exauubi pronus jacebat, et ait ad eum: Genebalde, exauditae sunt pro te orationes patris tui Remigii: suscepit quoque Dominus poenitentiam tuam, et dimissum est peccatum tuum. Surge, et hinc egredere, facque miepiscopalis officium et reconcilia Domino penitentes de criminibus suis'. Genebaudus autem nimio terrore perculsus, respondere nil potuit. Tunc angelus Domini confortans eum, et ne timeret, hortatus est, sed gauderet in misericordia Domini sibi collata. Qui animatus dixit ad angelum: 'Non possum hinc egredi, quia domnus et pater meus Remigius clavem huius ostii secum habet, quod et sigillo suo signavit'. Et angelus ad eum: 'Ut non dubites', inquit, 'me a Domino missum, sicut patet tibi caelum, sic et ostium istud patebit'. Et statim, salvo sigillo ac sera, ostium illud apertum est. Tunc Genebaudus in modum crucis se iactans in limine, dixit: in eius nomine in ista reclusione constituit'. Et
Abbreviated transcription (Latin):
tissimus. testimonia de latitudine sc̃e scrpture.
et eremplo penitentiũ inutiũ colligens ad animan¬
dñ eum illi ꝓposuit. et adhortato penitentiã in¬
ditit. factaq mansiuncula cũ lecto inmodũ sepul¬
ehri. et pariussimis fenestellulis ac oratorio. quȩ
bodieq matient secus eccłam sci uiliani. genebau¬
lum inea recdusit. et clerum ac parrochiȩ ipsius popu¬
lu ꝑseptem antios ut ꝓpͥam parrechiam gubernauit.
et unam dñicã remi. alteram apud laudunũ cȩlebra¬
uit. Inqua reelusione penitentiȩ. quante contrictionis
ac continentiȩ isdem genebaudus fuerit. diuna mi¬
secicorlia demonstrauit. Septutio siquidẽ anno in
iigilia cȩne dñi. cum isclem genebaudus motatione
pnoclaret. et se ipsum defleret. qm isquiad hoc or¬
silnatus fuerat. ut milla die penitentes dño reconci¬
laret. ipse suis criminib erigentib nec inter peni¬
tenes in ecłia mereretur consistere. cura mecdiã noc̃¬

Expanded text:
tissimus, testimonia de latitudine sanctae scripturae tissimus, testimonia de latitudine sanctae scripturae et exempla penitentium in unum colligens, ad animandum eum illi proposuit et exortato paenitentiam indixit. Factaque mansiuncula cum lecto in modum sepulchri et parvissimis fenestrellulis ac oratorio, quae hodieque manent secus aecclesiam sancti Iuliani, Genebaudum in ea reclusit et clerum ac parrochiae ipsius populum per septem annos, ut et propriam parrochiam, gubernavit et unam dominicam diem Remi, alteram apud Laudunum celebravit. In qua reclusione penitentiae quantae contritionis ac continentiae isdem Genebaudus fuerit, divina misericordia demonstravit. Septimo siquidem anno in vigilia cene Domini, cum idem Genebaudus in oratione pernoctaret et se ipsum defleret, quoniam is qui ad hoc ordinatus fuerat, ut in illa die penitentes Domino reconciliaret, ipse, suis criminibus exigentibus, nec inter penitentes in aecclesia merebatur consistere, circa mediam noct
Abbreviated transcription (Latin):
nire ñposset. Beatus autẽ sicut genebaudus petiit.¬
Remiguif laudunum uenit. Et supͣtus cũ debita
reuerenta. ac secieta cubiculi petens. genebaudũ
interrogauit ꝓqua causa illum uocauerit. Genebati¬
dus uͦ cũ marimo fletu et eiulatu uolens tollere stolã
de collo suo. et ꝓcidere ad pedes sci Remigii. cum mag¬
na uirtute ab eato Remigio ẽ detentus. ne stolam suã¬
de collo suo tolleret. Et postquã dutius ambo fle¬
uerunt. incellererat enim beatus Remigius geue¬
baudũ adinisisse crimen. ꝓ quo uellet stolã depo¬
uere. Uir cum singultib et lacrunis genebaudus
om̃a ꝑordinem retulit. quȩ cõmiserat. Qũe sc̃s uidenꝰ¬
cont tũ. et pene desꝑatũ. blande consolatus est
dicens. quod ñtantũ doleret de admisso ab eo cri¬
mine. quantũ qͦd sic male sentiret de dñi bonitate.
cu sedm̃ enuangłica ueritatẽ ñ est impossibile
om̃e uerbũ. Et ut erat doctissimus ac orator eloqͦn

Expanded text:
nire non posset. Beatus autem Remigius, sicut Genebaudus petiit,nire non posset. Beatus autem Remigius, sicut Genebaudus petiit, Laudunum pervenit. Et susceptus cum debita reverentia ac secreta cubiculi petens, Genebaudum interrogavit, pro qua causa illum vocaverit. Genebaudus vero cum maximo fletu et eiulatu volens tollere stolam de collo suo et procidere ad pedes sancti Remigii, cum magna virtute a beato Remigio est detentus, ne stolam de collo suo tolleret. Et postquam diutius ambo fleverunt, – intellexerat enim beatus Remigius, Genebaudum admisisse crimen, pro quo stolam vellet deponere, – vix cum singultibus et lacrimis Genebaudus per ordinem omnia retulit que commiserat. Quem sancontritum et pene desperatum, blande consolatus est, dicens, quod non tantum doleret de admisso ab eo crimine, quantum quod sic male sentiret de Domini bonitate; cui secundum euvangelicam veritatem non est impossibile omne verbum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcederet. si se asolita uisitatione femina illa subiul¬
heret. cepit ut antea domum frequentare ep̃l. dicq
factũ est. ut tecta hominib culpa. et incordib tais
ep̃i qũa femine tectus lixuriȩ aitlor. qm̃ ut notũet
quo magis tectus. magis estuat ignis. contia culpas
tui aulebat itrauit pertatumꝰ qͥo ggetit. Conepitas
iterũ mulier et misso nuntio. mancdauit ep̃o se femi¬
nã peperisse. Qu̾a uocari uissit uulpetulam. Quod cur
ita eam nominari uoluerit. qui fraudes et significati¬
ones inscripturis ipsius animalis cognoscit. quas ad
dolos et uersutias deceptoris diaboli et ad carnis petu¬
lantis illecebras. et anfractus retulit facile satis adi̾ctit.
Tandem dño qui beatum petrũ resperit et negationẽ
amarissime fleuit illum respiente genebaudus ad se
reuersus. ad sc̃m Remigium cusit. petens ut laudunũ
ueniret. quia tales cause ibi emerserant. quas ꝑse diffi¬

Expanded text:
procederet, si se a solita visitatione femina illa subtraprocederet, si se a solita visitatione femina illa subtraheret, coepit ut antea domum frequentare episcopi. Sicque factum est, ut recta hominibus culpa, et in cordibus tam episcopi quam feminae tectus luxuriae ardor; quoniam, ut notum est, quo magis tegitur, tectus magis aestuat ignis: contra culpam um ardebat. Iteravit peccatum quod egerat. Concepitque iterum mulier, et misso nuntio, mandavit episcopo se feminam peperisse: quam jussit nominari Vulpeculam. Quod, cur ita eam nominari voluerit, qui fraudes et significationes in Scripturis ipsius animalis cognoscit, quas ad dolos et versutias deceptoris diaboli, et ad carnis petulantis illecebras et anfractus retulit facile satis advertit. Tandem Domino qui beatum Petrum respexit, et negationem amarissime flevit , illum respiciente Genebaldus in se reversus, ad sanctum Remigium misit, petens, ut Laudunum veniret, quia tales causae ibi emerserant, quas per se diffi
Abbreviated transcription (Latin):
et alluuione terra consumitur. rupis transfertur de
locosuo. Unde contigit ut crebre iusitationes et blan¬
a ac frequentia mulieris colloquia. durũ contra lu¬
xuriȩ mollitiem corep̃i emollirent. et quasi rupem
saream de loco sc̃itatis ad luxuriȩ inquinamenta
transtuleruit. Et itaẽ contra scripturam dicentem.
Quis alligabit ignem insinu suo. et uestũta eus
ñ conburentur : Ad mota igni palea id ẽ carnis mu¬
liebris materia libidinis ignẽ suasione diabolica.
quasi uehementi uento eragitata& ardor lururiȩ in
flãmas erupit. & concõbens cũ eadem qͦndã uore sua
mulier concepit. et post partum matidauit ep̃o filiu
se peperisse. Genebaudus uͦ confusus et dolens. man¬
dauit ei dicens. Quia latrocinio ut lateret homines
quod dm̃ latere ñ potuit. incubili absconse genera¬
tus est. recte uocabitur latro. Sic ei nom̃ imponat.
Et quia culpa hominib ñ innotuit. ne suspitio mile¬

Expanded text:
et alluvione terra consumitur. Rupis transfertur de et alluvione terra consumitur. Rupis transfertur de loco suo. Unde contigit, ut crebre visitationes et blanda ac frequentia mulieris colloquia durum contra luxuriae mollitiem cor episcopi emollirent et quasi rupem saxeam de loco sanctitatis ad luxuriae inquinamenta transtulerint. Et item contra scripturam dicentem: Quis alligabit ignem in sinu suo, et vestimenta eius non comburentur? admota igni palea, id est carnis muliebris materia, libidinis ignem suasione diabolica, quasi vento vehementi, exagitante, ardor luxuriae in flammas erupit, et concumbens cum eadem quondam uxore sua, mulier concepit et post partum mandavit episcopo, filium se peperisse. Genebaudus vero confusus et dolens nuntio dixit: 'Quia latrocinio, ut lateret homines, quod Deum latere non potuit, in cubiculi absconso generatus est, recte vocabitur Latro. Sic ei nomen imponat'. Et quia culpa hominib
Abbreviated transcription (Latin):
partib petentib traditorib portionẽ quantłã ep̃o
iemensi aduuxit. et de his quȩ in remensi ꝓuintia¬
illi fuerant tradite. ñ modicam partem ȩccłȩ sc̃e Ma¬
Rie. in ca stro lauduni clauati remensis parrochiȩ
rum carne nobilem. et tam inscripturis sc̃ĩs quã et
in scłarib litteris eruditum. qui relicta urore nep¬
te scilicet ipsits beati remigii. uitam religiosã expe¬
tierat ep̃m ordinauit. et parrochia ipsuis comita¬
tus laucdunensi p̃fato castro subiecit. Qui genebau¬
dus plusqua necesse fuerat de anteacta uita et gra¬
dus sublimitate confidens cum debuerit cogitꝰ re qͥa
nec cdauid sanctioꝵ. nec salomone sapientior eet. qui
mulierum delimentis ꝑiditati sunt. in caute suam
uxorem qua relinquens mutauerat in sorore. quasi
ꝓinstructione salutari frequentius se uisitari ꝑmisit.
oblitus scripture dicentis. Lapides excauant aquȩ.

Expanded text:
partibus, petentibus traditoribus, portionem quandam episcopio partibus, petentibus traditoribus, portionem quandam episcopio Remensi adilli fuerunt traditae, non modicam partem ecclesiae sanctae Mariae in castro Lauduni clavati Rhemensis parochiae, rum carne in secularibus litteris eruditum, qui, relicta uxore, nepte scilicet ipsius beati Remigii, vitam religiosam expetierat, episcopum ordinavit et parrochiam ipsius comitatus Laudunensis prefato castro subiecit. Qui Genebaudus plus quam necesse fuerat de anteacta vita et gradus sublimitate confidens, cum debuerit cogitare, quia nec David sanctior nec Salomone sapientior esset, qui mulierum delinimentis periclitati sunt, incaute suam uxorem, quam relinquens mutaverat in sororem, quasi pro instructione salutari frequentius se visitare permisit. oblitus scripturae dicentis: Lapides excavant aquae,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. Baptizantur aũt de exercitu eius tria milia
uirorum. exceptis paruulis et mulierib. bapti¬
⁊ anturq sorores eius albofledis et lacdechidis.
Et factũ est gaudium magnum in illa die angłis
scĩs in cęlo. et hominib deuotis in terra. Multis
deniq de francorũ exercitu necdum ad fidẽ con-¬
uersi cũ regis parente raganario ultra sunnan
fluui. ũ aliquandu deguerunt. donec ap̃i grã
narũ flagitiis turpiter inseruientem. iunctũ
a francis sibi traditum rex clodoueus occidit.
et om̃em francorũ popłm̃ ꝑbeatũ Remigium
ad fidẽ conuerti. et baptirari obtinuit.
aptiratus aũt rex cũ gente integra. plurinas
possessiones ꝑdiuersas ꝓuincias scõ Remigio
tam ipse quam franci potentes dederunt. quas
ipse ꝑdiuersas excłas tradidit:. ne franci eum
rerũ temꝑaliũ cupidũ ẽẽ. et ob iel ad tp̃ianitate eos
uocare putassent. et fidem. xp̃i ac scm̃ sacerdotiũ
uili penderent. De quib reb: morientalib franciȩ

Expanded text:
i. Baptizantur autem de exercitu ejus tria millia virorum, exceptis parvulis et mulieribus. Baptizantur sorores ejus Albofledis et Landehildis, et factum est gaudium magnum in illa die angelis sanctis in coelo, et hominibus devotis in terra. Multi denique Francorum exercitus, necdum ad fidem conversi, cum regis parente Raganario ultra Sumnam fluvium aliquandiu deguerunt, donec, Christi gnarium, flagitiis turpitudinum inservientem, vinctum a Francis sibi traditum, rex Hludowicus occidit et omnem Francorum populum per beatum Remigium ad fidem converti et baptizari obtinuit. Ͻ 16. Baptizatus autem rex cum gente integra, plurimas possessiones per diversas provincias sancto Remigio tam ipse quam Franci potentes dederunt, quas ipse per diversas aecclesias tradidit, ne Franci eum rerum temporalium cupidum esse et ob id ad christianitatem eos vocasse putarent et fidem Christi ac sanctum sacerdotium vilipenderent. De quibus rebus in orientalibus Franciae
Abbreviated transcription (Latin):
cdamans. Tume dñc int̾ficis: cũ sanare debucrio.S.
hoc tͥ notum sit. quia ꝑ te morior. Uita mea a te erit
sterii pauĩtũ uolutatur. S oraute beato uiro in sopo¬
t̃ conittit᷑. & aliq̃ntulũ pꝰ sõnũ excitatꝰ abipso i oĩ ico¬
lunitate languidꝰ itformat᷑. Inquisitꝰ a pontifice. curcan¬
iũ locutꝰ adiuriã sac̃dotis sit. respondit solũ ci grãs te¬
setns nichil se de suis u̾bis rrardari confess Prcceden¬
tislim childebtus rer cũ equũ necessariũ. ad scla beati
uiti donass uehicłm. rogat ipse qui dederat ut eũs̃. r¬
aincrde. nec ciuq̃ t̾buienet. Initrĩ beat᷑ uir postulan
ciator oceurrit. emit p̃dictum equũ duodeci aures¬
di piepat equus subnocte morit᷑ nescĩ u̾bũ irt in cas¬
dum. Unde sequenti die sellare destabulo iuincti bos
stanctã rec̾eit emptor mortuũ uehicłnalmuꝰdus¬

Expanded text:
clamans: Tu me domine interficis, cum sanare debueris. Sed clamans: Tu me domine interficis, cum sanare debueris. Sed hoc tibi notum sit, quia per te morior. Vita mea a te erit sterii pavimentum volutatur, orante beato viro in sopore convertitur et aliquantulum post somnum excitatus ab ipso in omni incolomitate languidus reformatur. 64 Inquisitus a pontifice, cur tantum locutus sit ad iniuriam sacerdotis, respondit solum ei gratias referens, nihil se de suis verbis recordare confessus etissimus Childebercthus rex cum equum necessarium ad sellam beati viri donasset vehiculum, rogat ipse qui dederat, ut eum sibi retineret nec cuiquam tribueret. 66 Interim beatus vir postulanttiator occurrit, emit praedictum equum duodecim aureDei praeceperat, equussub nocte moritur, ne sancti verbum iret in cassum. Unde sequenti die sellarem de stabulo, iunctis bubus, extinctum retraxit emptor, mortuum vehiculu
Abbreviated transcription (Latin):
re sccurꝰ meruit lib̾atus abboste. U ado uir illuster:
consilii regii particeps: typum duplicit̃ incurrens
febris et frigoris: expurgandꝰ sci uiri p̃sentat᷑ obtutibꝰ
Int̾ea hora solita febre concuss us gͣuissima: ut refrige¬
rarit᷑ uł aquã instant̃ expostulat. Qua sibi deuegata.
inscĩ pontificis insolescit iniuriã. Uir tam̃ dĩ contentꝰ
ut. optiner&e uictoriã. oratione explicata. potũ ei do¬
nans incalida. hominẽ reuocauit salutẽ ad pͥstinã: et
ĩminens ꝑicłm tali curauit antidoto febrẽ cuians ꝑ
calidũ. Nec illud ẽ. p̃tereundũ. simił eausc miracłm.
Regine chrodosinthe minist̃ ulfus nõc. typo uexabat᷑
gͣuissimo: poscens suffragia medelę. prex̃ ad pontificẽ.
Quc̃ uir dĩ constant̃ duc̃ ad bapusti̾um. S exorante scõ:
cꝙ̃ affigi g̃ui: inꝑximo lib̾andꝰ. Postulat ariens & estri¬
ans aque modicũ . ẜ. negat᷑ Qui fellis amaritudine
suscitatus acerrime: balteũ suũ adsci uestigia ꝓiecit

Expanded text:
re securus meruit liberatus ab hoste. 20. Waddo vir illuster, consilii regis particeps, typum dupliciter incurrens febris et frigoris, expurgandus sancti viri praesentatur obtutibus. Interea, hora solita, febre concussus gravissima, ut refrigeraretur, vel aquam instanter expostulat. Qua sibi denegata, in sancti pontificis insolescit injuriam. Vir tamen Dei contentus, ut obtineret victoriam, oratione explicata, potum ei donans in calida, hominem revocavit salutem ad pristinam, et imminens periculum tali curavit antidoto, febrem curans per calidam. 21. Nec illud est praetereundum similis causae miraculum. Reginae Chrodosintae minister, Ulfus nomine, typo vexabatur gravissime. Poscens suffragia medelae perrexit ad pontificem. Quem vir Dei constanter ducit ad baptisterium. Sed exorante sancto pit adfligi gravius in proximo liberandus. 62 Postulat ardens et aestuans aquae modicum sed negatur. Qui fellis amaritudine suscitatus acerrime balteum suum ad sancti vestigia proiecit
Abbreviated transcription (Latin):
mulicr: marito narrat quȩ gesta st̃. Alox stillanto sangͥ¬
ne. dics ocłis redddit᷑: & diutur nũ pꝰmibilũ lumina sẽ¬
reno radio mnicucit̃. Ciarescente quoq die. ad missãcũ
pienti matrona exposite filiȩ lam̃tattt᷑ extrrma. &e ob¬
seratis ocdis nec anhelitũ mobilẽ tespiraret infantula ad
sc̃ĩ uiri p̃sentiã tota cõmittit p̃sidia. Qmiꝑ misũ mnuꝰ¬
tatus: quantĩ ual& ad conclamante puelle cadauer
qͣ subsellio. quo sarigebat infantula: celo ũ faciensis¬
tib fere t̾nsauctor int̾ hac uniꝰ hore spacio: mobili si¬
guitu flatus puellȩ reducit᷑: uiscerũ utalis caloi p
m̃bra diffundit᷑. De hinc paulatĩ animata: potũ popoꝰ¬
cit ut bibt&. Tu abeato uiro pane signato. uł calise
degustato: infantulȩ reuocate defunere. toti utuẽ is
salutẽ. Quȩ p in monastio beate tadegundis.: feicieus

Expanded text:
mulier marito narrat quae gesta sunt. Mox stillante sangumulier marito narrat quae gesta sunt. Mox stillante sanguine dies oculis redditur, et diuturnum post nubitum lumina sereno radio micuerunt. Clarescente quoque die ad missam cum Pienti matrona expositae filiae lamentaret extrema, et obseratis oculis nec anhelitu mobili respiraret infantula, ad sancti Viri praesentiam tota committit praesidia. Qui per missum invitatus, quantum valet ad conclamatae puellae cadaverquat subsellio quo jam rigebat infantula. Coelo vim facit questibus. Fere transacto inter haec unius horae spatio, mobili singultu flatus puellae reducitur, viscerum vitalis calor per membra diffunditur. Dehinc paulatim animata potum poposcit ut biberet. Tunc a beato Viro pane signato vel calice degustato, infantulae revocatae de funere totum vertitur in salutem. Quae post in monasterio beatae Radegundis felicioris
Abbreviated transcription (Latin):
nacłm. Hinc instinctu diuino: in parentalib bestiis feralis
ira succendit᷑. Odium nascit᷑ in affectui. in pacc pugna cõ¬
mittit᷑: futore bestie bis amant᷑. Statun p̃foca t᷑ unus
uns ab alt̾o: et ipse qͥ restiterat dũ uellet foras eg̃di: sepis
palo tranfodit᷑. Sic utriq uastatores uno mom̃to ꝑimunt᷑.
& ipsi sibn confestim arma mortis effecti st̃. Post ipsi releuit.
mulier pelles ursoꝵ obtulit ex studio: & qͣsi uictori suo re¬
p̃sentat spoliũ. Quod tam̃ oĩno ipse retusauit acciꝑe. Nã
et qui pͥꝰ tiscrant: penitere cepunt: uidentes ꝑicłm. Et¬
qm̃ dedĩ dono ñ debet eet fastidium: illid ctiã breuit᷑ expli
chorũ psallentiũ: cũ lacͥmis dõni sermani implorat aux¬
liũ. T̃ ercia sequenti nocte ꝑsoporẽ uilꝰ ẽ ci beatissimꝰ asta¬
re ꝓpe lectulũ : ce. qͣsi cecis ocłis fecisse signacłm. Euigł̃ans

Expanded text:
naculum. Hinc instinctu divino in parentales bestias feralis naculum. Hinc instinctu divino in parentales bestias feralis ira succenditur, odium nascitur in affectu, in pace pugna committitur. Furore bestiae bis armantur, statim praefocatur unus ursus ab altero, et ipse qui restiterat dum vellet foras egredi, sepis palo transfoditur. Sic utrique vastatores uno momento perimuntur et ipsi sibi confestim arma mortis effecti sunt. Post ipsi redeunti mulier pelles ursorum obtulit ex studio, et quasi victori suo repraesentat spolium, quod tamen omnino ipse recusavit accipere; et qui prius riserant, poenitere coeperunt videntes m Dei dono non debet esse fastidium, illud etiam breviter ducimchorum psallentium cum lacrymis domini Germani implorat auxilium. Tertia sequenti nocte per soporem visus est ei vir beatissimus astare prope lectulum et quasi caecis oculis fecisse signaculum. Evigilans