comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rumpimus. alia ũ luxuria est cordis. qua de ca¬
stitate głamur: Dicit gͦ ei. Accinge sicut uir
lumbos tuos: ut qui prius liixuriam corruptio¬
nis uicerat. nunc luxuriam restringat elatio¬
nis. ne de patientia uł de castitate suꝑbiens. tã¬
to peiuis intus ante ocłos dei luxuriosus existe¬
ret: quantomagis ante ocłos hominum or pa-¬
tiens & castus appareret. Unde bene ꝑ moy sen
dicitur. Circumcidite prepucia cordis ur̃i: idẽ.
postquam luxuriam a carne extinguitis. etiam
suꝑfiuam cogitationem resecate. Seqͥt. Inter
rogabo te: oe responde michi. ẽ ribus modis nos
conditor interrogare consueuit: cum aut flagel
or nrãm nob̾ obȩdiẽtiã uł inobediẽtiã patefac̃: aut aliqͥ
nobis occulta aꝑit. & aliqua abscondit: ce mensu
interrogat: cum mentem bene sibi ꝑ tranquilli¬
tatem subditam. afflictionib pulsat. Sicut idem
iob oe laudatur atrestatione iudicis. ox tamenic¬

Expanded text:
rumpimus, alia vero luxuria cordis est qua de carumpimus, alia vero luxuria cordis est qua de castitate gloriamur? Dicitur ergo ei: Accinge sicut vir lumbos tuos, ut qui 898 prius luxuriam corruptionis vicerat, nunc luxuriam restringat elationis, ne de patientia vel castitate superbiens, tanto pejus intus ante Dei oculos luxuriosus existeret, quanto magis ante oculos hominum et patiens et castus appareret. Unde bene per Moysen dicitur: Circumcidite praeputia cordis vestri , id est, postquam luxuriam a carne exstinguitis, etiam superflua cogitationum resecate. Sequiturrogabo te, et responde mihi. - Tribus modis nos Conditor interrogare consuevit: cum aut flagellet nostram nobis obedientiam vel inobedientiam patefacit; aut aliqua nobis occulta aperit, et aliqua abscondit, et nobis interrogat cum mentem bene sibi per tranquillitatem subditam afflictionibus pulsat, sicut idem Job et laudatur attestatione judicis, et tamen ic
Abbreviated transcription (Latin):
tur cor ur̃m. Uude paulus ait. Remissas manꝰ.
&e dissoluta genua erigite. Unde sapientia in
ꝓuerbiis licit. O uiri: ad uos clamito. Acsi apte
diceret. E go non feminis. s uiris loquor: qi hi¬
qui fluxa mente sunt. mea uerba ꝑcipe nequaꝗͣ
possunt. Lumbos uͦ accingere est: uel iope lu¬
xuriam. uł in cogitatione refrenare. Delecta¬
tio namq carnis: in lumbis ẽ. Wnde &e sc̃ĩs pre¬
dicatorib dicitur. Sint lumbi ur̃i precincti: &
lucerne ardentes. Plumbos enim lururia: ꝑ lu¬
cernas autem. bonoꝵ oꝑum claritas designatur.
Iubentur gͦ lumbos accingere. & lucernas tene¬
re: acsi aꝑte audiant. Prius in uobis metipsis¬
luxuriam restriagite: &e tunc de uobis. aliis bouo¬
rum oꝑtim exempla monstiate. S cumbeatum
iob tanta preditum castitate nouerimus. cur ei
post tot flagella dicitur. accinge sicut uir lum¬
bos cuos. idest sicut fortis restringe luxuriam. nͥ
q alia est carnis luxuria. qua castitatem cor¬

Expanded text:
tur. Unde et Paulus ait: Remissas manus et dissoluta genua erigite . Unde et Sapientia in Proverbiis dicit: O viri, ad vos clamito . Ac si aperte diceret: Ego non feminis, sed viris loquor, qqui fluxa mente sunt mea verba percipere nequaquam possunt. Lumbos vero accingere est vel in opere luxuriam vel in cogitatione refrenare. Delectatio namqdicatoribus dicitur: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . Per lumbos enim luxuria, per lucernas autem bonorum operum claritas designatur. Jubentur ergo lumbos accingere, et lucernas tenere. Ac si aluxuriam restringite, et tunc de vobis aliis bonorum operum exempla monstrate. Sede cum beatum Job tanta praeditum castitate noverimus, cur ei post tot flagella dicitur: Accinge sicut vir lumbos tuos, id est, sicut fortis restringe luxuriam, nisi quia alia est luxuria carnis qua castitatem cor
Abbreviated transcription (Latin):
pe claritas ex usu seruatur: sine usu autem
in nigredinem uertitur. Propħarum quoq
dicta ante mediatoris aduentum. quia in
usũ spiritalis intelligentie non erant. dum
conspici pre obscuritate non poterant: qua¬
si nigra remanebant. At post quam mecdia¬
tor ueniens. ea ante ocłos nr̃os incarnationis
sue manu tersit: quicquid in eis lucis latebat
inclartut. sensusq patrum precedentium in
usum dedit: qr uerba rebus exposuit. Siue
itaq ꝓpħas. seu doctores. extremis temporib
subsequentes. basium appellatione signifi¬
cet: dicat. Suꝑ quo bases illius solidate sũt:
subaudis nisi suꝑ me. qui cuncta mirabilit᷑
teneo. & bonis exteriorib intus principalit᷑
originem presto: Qui enim sibi qd̃ bonumi
tribuit. solida bases non est: qr dum funda.¬
mento non inititur. ipso suo pondere in i¬
ma precipitatur. S cum tam multa de scẽ
eccłe constructione referantur: audire meis
appetit. inimice na no tiones qua uirtute

Expanded text:
pe claritas ex usu servatur, sine usu autem pe claritas ex usu servatur, sine usu autem in nigredinem vertitur. Prophetarum quoque dicta ante Mediatoris adventum, quia in 902 usu spiritalis intelligentiae non erant, dum conspici prae obscuritate non poterant, quasi nigra remanebant. At postquam Mediator veniens ea ante oculos nostros incarnationis suae manu tersit, quidquid in eis lucis latebat inclaruit, sensusque patrum praecedentium in usum dedit, quia verba rebus exposuit. Sive itaque prophetas, seu doctores extremis temporibus subsequentes, basium appellatione significet, dicat: Super quo bases illius solidatae sunt? subaudis, nisi super me, qui cuncta mirabiliter teneo, et bonis exterioribus intus principaliter originem praesto. Qui enim sibi quod bonum est tribuit, solida basis non est, quia dum fundamento non innititur, ipso suo pondere in ima praecipitatur. Sed cum jam multa de sanctae Ecclesiae constructione referantur, audire mens appetit inimicae nationes qua virtute
Abbreviated transcription (Latin):
cipitur: sicut scriptum est. E loquia dñi. eloqͥa
casta: argentum igne examinatum terre. Ba-
ses gͦ uestite. quatuor colũpnas tab̾nacłi susti¬
nent: qi p̃dicatores ectłe diuino eloquiode¬
corati. ut in cunctis se exemplum prebeant.
quatuor euangłistarum dicta. &r ore & oꝑi¬
bus portant. Possunt ꝑ bases etiam ꝓpħe sig¬
nari: qui dum primi aꝑte de dñica incarna.¬
tione locuti sunt: quasi quasdam bases eos
conspicimus a fundamento surgere: & suꝑ¬
positȩ fabrice pondera sustinere. Unde ad
moysen rursum dñs cum tabernaculi tabu¬
las erigi precipit: fundi earum bases argen¬
teas iubet. Quid enim ꝑ tabulas. nisi apłi¬
suis de mediatoris incarnatione concordañ.
subsequentes predicatores eccłe indubitan¬
ter edificant: ut cum a semet ipsis non dis¬
crepant. illos in se robustius figant. Nec im¬
merito bases quib ꝓpħe signantur: ut ex ar¬
gento debeant fundi precipitur. Argentiqͥp.¬

Expanded text:
cipitur? sicut scriptum est: Eloquia Domini eloquia cipitur? sicut scriptum est: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examigento vestitae quatuor columnas tabernaculi sustinent, quia praedicatores Ecclesiae divino eloquio decorati, ut cunctis se exemplum praebeant, quatuor evangelistarum dicta et ore et operibus portant 18. Possunt per bases etiam pnari? Qui dum primi aperte de Dominica incarnatione locuti sunt, quasi quasdam bases, eos conspicimus a fundamentis surgere, et superpositae fabricae pondera sustMoysen rursum Dominus, cum tabernaculi tabulas erigi praecepit, fundi earum bases argenteas jubet . Quid enim per tabulas nisi apsuis de Mediatoris incarnatione concordant, subsequentes praedicatores Ecclesiae indubitanter aedificant; et cum a semetipsis non discrepant, illos in se robustius figunt. Nec immerito bases quibus prophetae signantur, ut ex argento fundi debeant praecipitur. Argenti quip
Abbreviated transcription (Latin):
nil tribuat: nec iam de se aliquid audeat. cũ
dei iuidicia occulta formidat. Sy ꝑpendens de¬
suꝑ mensuras. & lineas incomp̃hensibiliter ten¬
sas. sit tanto magis in humilitate formidi
nis: quanto pendere uidet om̃ia in potestate
lidate sunt: Quid aliud huius terre bases.
quam scẽ eccł̃e doctores accipimus: In basib
quippe columpne: in columpnis autem totũ
fabrice pondus erigitur. Nongͦ immerito do¬
ctores sc̃i. basium nomine designantur: quia
dum recta p̃dicant. &e predicationi sue uiuendo
concordant. omne pondus eccłe. fixa moꝵ suor⁊
grauitate sustentant. Asꝑas ab infidelibtẽp.¬
tationes ferunt: & quȩq in preceptis dei uel¬
ut difficilia a fidelib formidantur. exemplis
oꝑum facilia ostendunt. Unde oe bene cum
in typo eccłe tabernacuilum sigeretur: admo¬
ysen dicitur. Facies columpnas quatuor: oe
bases earum uestitas argento. In argento enĩ
quid aliud quam claritas diuini sermonis ac¬

Expanded text:
nihil tribuat, nec jam de se audeat aliquid, cum nihil tribuat, nec jam de se audeat aliquid, cum Dei judicia occulta formidat; sed perpendens desuper mensuras et lineas incomprehensibiliter tensas, tanto magis in humilitate formidinis consistat, quanto pendere videt omnia in potestate ae.---Quid aliud hujus terrae bases quam sanctae Ecclesiae doctores accipimus? In basibus quippe columnae, in columnis autem totius fabricae pondus erigitur. Non ergo immerito doctores sancti basium nomine designantur, quia dum recta praedicant, et praedicationi suae vivendo concordant, omne pondus Ecclesiae fixa morum suorum gravitate sustentant, asperas ab infidelibus tentationes ferunt; et quaeque in praeceptis Dei velut difficilia a fidelibus formidantur, exemplis operum facilia ostendunt. Unde et bene cum in typo Ecclesiae tabernaculum figeretur, ad Moysen dicitur: Facies columnas quatuor, et bases earum vesties argento . In argento enim quid aliud quam claritas divini sermonis ac
Abbreviated transcription (Latin):
sepelire patrem meum. eiuscdem magistri uoce
responsum est. Sine. ut mortui sepeliant mor¬
tuos suos: tu autem uade. & annuntia regnum
dei. E cce alius seruturum se ꝓmittit. & repellit᷑:
alius relaxandum se postulat. & retinetur. Un¬
de hoc. nisi quia suꝑ occulta cordis spacia. sciꝑ¬
norum iuditioꝵ linee tendebantur: ut &e hũc
intus in comp̃hensibiles mensure constringerẽt:
&e ille foris non iniuste remanerent: S cum
nullus nesciat. qrds haᷤᷤ occultoꝵ iudicioꝵ line¬
as tendat. cur ad iob dicitur. indica mͥ si habeᷤ
intelligentiam. quis posuit mensuras eius si
nosti: ulq tetendit suꝑ eam luream: Aniccrr-¬
co requiritur. ut quod nosse. sed tamen p̃t̾ mit¬
tere poterat memoretur. ⁊ quatinus pondus se¬
cretorum dei sollicitius penset. dispositionem
uidelicet hominis. non in humanis uirib. s
in manu conditoris consistere: Ut dum consi¬
derat inuisibiliter ista qui ᷤ agat. sue uirtuti

Expanded text:
sepelire patrem meum , ejusdem magistri voce sepelire patrem meum , ejusdem magistri voce responsum est: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos; tu autem vade, annuntia regnum Dei . Ecce alius secuturum se promittit, et repellitur: alius relaxandum se postulat, et retinetur. Unde hoc, nisi quia super occulta cordis spatia 901 supernorum judiciorum lineae tendebantur, ut et hunc intus incomprehensibiles mensurae constringerent, et ille foris non injuste remaneret? Sed cum nullus nesciat quia Deus has occultorum judiciorum lineas tendat, cur ad Job dicitur: Indica mihi, si habes intelligentiam, quis posuit mensuras ejus, si nosti, vel quis tetendit super eam lineam? An idcirco requiritur, ut quod nosse, sed tamen praetermittere poterat, memoretur, quatenus pondus secretorum Dei sollicitius penset, dispositionem videlicet hominis non in humanis viribus, sed in manu consistere conditoris, ut dum considerat invisibiliter ista quis agat, suae virtuti
Abbreviated transcription (Latin):
colligendi non erant: quib iuxta meritũ suũ
ꝑditis. iam nunc asia intermensuras eccłe deo lar¬
giente suscepta est. Intra has gͦ mensuras sunt
om̃s electi: extra has. om̃s reꝓbi: etiam si intra
fidei limitem ẽẽ uideantur. Unde: & in apocalip¬
si scriptum est. Atrium qd̃ foris templum est eice
foras: ne meneris eum. Qͥdem̃ atͥũ aliud. quam
latitudinem significat uite presentis: Et recte
foris templum sunt. quiꝑ atrium designantur
& ideo metiendi non sunt: qr angusta porta est
que ducit ad uitam: & latitudo uite prauorũ:
non admittitur ad mensuras. &e regulas electoꝵ
Iste spiritales linee occulto dei iudicio tendeban¬
tur: quando cuidam dicenti. magister quocũq¬
est. Uulpes foueas habent. &e uolucres celi nidoᷤ:
filius autem hominis non habet ubi caput re¬
clinet. Iste mensure &e linee tendebantur: cũ
cuidam dicenti. dñe ꝑmitte me primum ire. &¬

Expanded text:
colligendi non erant, quibus juxta meritum suum colligendi non erant, quibus juxta meritum suum rditis, jam nunc Asia intra mensuras Ecclesiae Deo largiente suscepta est. Intra has ergo mensuras sunt omnes electi, extra has omnes reprobi, etiamsi intra fidei limitem esse videantur. Unde bene sasi scriptum est: Atrium quod foris templum, ejice foras, ne metiaris eum . Quid enim atrium aliud quam latitudinem significat vitae praesentis? Et recte foris teatque ideo metiendi non sunt, quia angusta est porta quae ducit ad vitam , et latitudo vitae pravorum non admittitur ad mensuras et regulas electorum. Istae spiritales lineae occulto judicio tendebantur quando cuidam dicenti: Magistest: Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos, Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet . Istae mensurae et lineae tendebantur cum cuidam dicenti: Domine, permitte me primum ire
Abbreviated transcription (Latin):
Mensurarum linee. in terrarum partitione ten-¬
duntur: ut demensionis ȩquitas. ex ipsa linearũ
tensione teneatur. In carne autem dñs ad eccle¬
siam ueniens. mensuras terre lineis mensus ẽ:
q fines ȩcclȩ occulti iudicii subtilitate distin¬
xit. Huius terre occulte mensure uel linee ten¬
debantur: quando predicatores scĩ. agente sp̃u
in aliis partib mundi uocabantur ut irent. ad
alias uͦ partes arcebantur. ne accecd̾ent. Paulus
namq apłs cum mache donie predicare negłi¬
geret: ꝑ uisum apparuit illi uir macedo. qui dice¬
ret. Eransiens in machecloniam: adiuua nos.
At contra sicut scriptum est. temptabant apłi
ire bithiniam: & non ꝑmisit eos sp̃s iħii. Dum
gͦ predicatores sc̃ĩ. & uocantur ad machedomã.
&e ab asia ꝓhibentur: ista occultarum mensu
rarum linea. illic ducta est: hinc reducta. Illic
tenditur. ut machedonia intra sc̃e eccłẽ spacia
colligatur: hinc attrahitur. ut extra fines fidei.
asia relinquatur. Erant quippe tunc in ea qui

Expanded text:
Mensurarum lineae in terrarum partitione tenduntur, ut dimensionis aequitas ex ipsa linearum tensione teneatur. In carne autem Dominus ad Ecclesiam veniens mensuras terrae lineis mensus est, quia fines Ecclesiae occulti judicii subtilitate distinxit. Hujus terrae occultae mensurae vel lineae tendebantur quando praedicatores sancti agenin alias partes mundi vocabantur, ut irent; ab aliis partibus arcebantur, ne accederent. Paulus namque apostolus cum Macedoniae praedicare negligeret, per visum apparuit illi vir Macedo, qui diceret: Transiens in Macedoniam, adjuva nos. At contra sicut scriptum est: Tentabant Apostoli ire in Bithyniam, et non permisit eos Spiritus Jesu . Dum ergo praedicatores sancti et vocantur ad Macedoniam, et ab Asia prohibentur, ista orarum calamus illic ductus est, hinc reductus. Illic tenditur ut Macedonia intra sanctae Ecclesiae spatia colligatur; hinc attrahitur, ut extra fines fidei Asia relinquatur. Erant quippe tunc in ea qui
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾o contra hoc mare dñs ostia opposuit. qͥa
oe prius humano generi precepta legis. post.¬
modũ noue gr̃e testamentum dedit. Scd̾o ob¬
iectis ostiis huius maris impetum clausit: qr
eos quos ad obsequium sui cultus assumpsit.
ce prius ab ydolis data lege coercuit: & post
ab intellectu carnali gr̃a reuelata correxit.
Scdo mare ostia accepit: qr humanũ genus.
prius ds̃ ab oꝑis iniquitate ꝓhibuit: postmo¬
dum uͦ etiam a cogitationis culpa constrixit.
Wideamus quemadmodũ prima tumenti ma.¬
Ecce in euangłio dicit. Audistis qi dictum ẽ.
antiquis: non mechaberis. E go autem dico
uobis: qm̃ omnis qui uiderit mulierem ad con

Expanded text:
secundo contra hoc mare Dominus ostia opposuit, quia secundo contra hoc mare Dominus ostia opposuit, quia et prius humano generi praecepta legis, et postmodum novae gratiae testamentum dedit. Secundo objectis ostiis hujus maris impetum clausit, quia eos quos ad obsequium sui cultus assumpsit, et prius ab idolis data lege coercuit, et post ab intellectu carnali gratia revelata correxit. Secundo mare ostia accepit, quia humanum genus prius Deus ab operibus iniquitatis prohibuit, postmodum vero etiam a cogitationis culpa constrinxit. Videamus quemadmodum prima tumenti maEcce in Evangelio dicit: Audistis quia dictum est antiquis: Non moechaberis; ego autem dico vobis, quoniam omnis qui viderit mulier
Abbreviated transcription (Latin):
tur bati maris tumor sedatur. Ibiq fluctus suos
mare frangit: qr ad cognitionem ueritatis ue.¬
niens. omne qd̾ nequiter egit. erubescit. Frac¬
ta quippe unda in se reliditur: qr uicta neqͥ¬
tia. etiam ꝓ cogitatione sui corporis accusatur.
Et quasi ipsa uim quã intulerat recipit: qr
de prauitate quam gesserat. reatus sui stimuloᷤᷤ
sentit. Unde quibusdamꝑ paulũ dicitur.
Quem gͦ fructum habuistis tunc in illis. in qͥ¬
bus nunc erubescitis: Acsi aꝑte diceret᷑. Quid
se in altum fluctus ur̃e prauitatis extuleruñ:
qui nunc in semet ipsis fracti. unde ꝑuersos
se inflauerant. conuersos inde confundunt:
Recte itaq dicitur: &e hic confringes tum̃tes
fluctus tuos. Quod uͦ in hac conclusione ma¬
ris sccło de ostiis dicitur: more sacri eloquii
res semel dicta ꝓ confirmatione replicat᷑. Si au¬
tem hoc in loco mare acciꝑe non specialiter t᷑¬
bamꝑsequentiũ. s generaliter scł̃m debemus:

Expanded text:
turbati maris tumor sedatur; ibique fluctus suos turbati maris tumor sedatur; ibique fluctus suos mare frangit, quia ad cognitionem veritatis veniens, omne quod nequiter egit erubescit. Fracta quippe unda in se reliditur, quia victa nequitia etiam per cogitationem sui cordis accusatur; et quasi ipsam vim quam intulerat recipit, quia de pravitate quam gesserat reatus sui stimulos sentit. Unde quibusdam per Paulum dicitur: Quem ergo fructum habuistis tunc in illis in quibus nunc erubescitis ? Ac si diceretur: Quid se in altum fluctus vestrae pravitatis extulerunt, qui nunc in semetipsis fracti, unde perversos vos inflaverant, conversos inde confundunt? Recte itaque dicitur: Et hic confringes tumentes fluctus tuos. Quod vero in hac conclusione maris secundo de ostiis dicitur, more sacri eloquii, res semel dicta pro confirmatione replicatur. tem hoc in loco mare accipere non specialiter turbam persequentium, sed generaliter saeculum debemus,
Abbreviated transcription (Latin):
narum acceptor ds̃. secreta regni benigne aꝑ¬
it: huic inquiens: pecunia tua tecum sit in
ꝑduitione: ꝑ districte cdampnationis sententiã
celestis aule aditum claudit. Quid cuncti
sui redemptoris audiunt: accipite sp̃m sc̃m.
diceretur. ꝑuos ingredientur ad me. quib
uosmet ipsos pandetis: &e repellentur quibus
obseratis. Igitur dum mare seuit. dñs uectẽ
& ostia opponit: qi ab amaris & ꝑfidis cordi¬
bus. dum ꝑsecutionis ꝓcella se dilatat: in
mundo ds̃ unigeniti sui głam. p̃dicatorumꝙ:
euis reuerentiam exaltat. Et dum in notes¬
cit misteria diuine fortitudinis: frangit in
impiis fluctus furoris. Bene autem dr̃. huc¬
usq uenies ce non ꝓcedes amplius: qr nummi¬
rum iudicii occulti mensura est: & quando
ꝑsecutionis ꝓcella ꝓsiliat. & quando conquies¬
cat. Ne aut non exagitata electos non exerceat:
aut non moderata in ꝓfundum mergat. Cum
uͦ notitia fidei. usq ad ꝑsequentes extenditur:

Expanded text:
narum acceptor Deus , secreta regni benigne aperunarum acceptor Deus , secreta regni benigne aperuit. Huic inquiens: Pecunia tua tecum sit in perditionem , per districtae damnationis sententiam coelestis aulae aditum claudit. Quid cuncti sui Redemptoris audiunt: Accipite Spiritum sadiceretur: Per vos ingredientur ad me hi quibus vosmetipsos panditis; et repellentur quibus obseratis. Igitur dum mare saevit, Dominus vectem et ostia opponit, quia ab amaris et perfidis cordibus dum persecutionis procella se dilatat in mundo, Deus unigeniti sui gloriam praedicatorumque ejus reverentiam exaltat; et dum innotescit mysteria divinae fortitudinis, frangit in impiis fluctus furoris. 39. usque venies, et non procedes amplius. Quia nimirum judicii occulti mensura est, et quando persecutionis procella prosiliat, et quando conquiescat, ne aut non exagitata electos non exerceat, aut non moderata in profundum mergat. Cum vero notitia fidei usque ad persequentes extenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
ostia. nisi predicatores sancti: Quid ꝑ uectem.
nisi incarnatus dñs designatut: Qui hec ui¬
delicet ostia. contra seuientis maris impetum.
canto ualentiora opposuit: quanto ea sua ob¬
sẽuatione roborauit. Quia enim ista sc̃ẽ ec¬
clesiȩ ostia. uectis huius oppositione solida¬
ta sunt. potuerunt quidem tundi fluctib
sed effrangi nequiuerunt: ut ea exterius un¬
da ꝑsecutionis illuderet: sed nequaquam
cordis eoꝵ interna penetraret. Et qr docto¬
res sc̃i predicationem quidem sequentibus
aꝑti sunt. auctoritate autem sua resistentib
clausi. non immerito ostia uocantur: id est
aꝑta conuersationi humiliũ. & clausa terro.¬
ribus suꝑboꝵ. Non immerito ostia uocant᷑:
qi & ingressum fidelib aꝑiunt: & rursum
sese ꝑficdis ne ingrecliantur opponunt. Pense¬
mus quale eccłe ostium extitit petrus. qui
inuestigantem fidem cornelium recipit. p̃¬
cio querentem miracula symonem repulit:
illi dicens: inueritare comꝑi. qd̾ non est ꝑso¬

Expanded text:
ostia nisi praedicatores sancti, quid per vectem nisi incarnatus Dominus designatur? Qui haec videlicet ostia contra saevientis maris impetum tanto valentiora opposuit, quanto ea sua observatione roboravit. Quia enim ista sanctae Ecclesiae ostia vectis hujus oppositione solidata sunt, potuerunt quidem tundi fluctibus, sed effringi nequiverunt, ut ea exterius unda persecutionis illideret, sed nequaquam cordis eorum interna penetraret. Et quia doctores sancti praedicatione quidem sequentibus aperti sunt, auctoritate autem sua 912 resistentibus clausi, non immerito ostia vocantur, id est aperta conversationi humilium, et clausa terroribus superborum. Non immerito ostia vocantur, quia et ingressum fidelibus aperiunt, et rursum sese perfidis ne ingrediantur opponunt. Pensemus quale Ecclesiae ostium exstitit Petrus, qui investigantem fidem Cornelium recepit, pretio quaerentem miracula Simonem repulit. Illi dicens: In veritate comperi quoniam non est perso
Abbreviated transcription (Latin):
&e queq in reb futura sunt. in causis originalib
presentia demonstrant. Humanum namq cor.
ipso carnis corruptibilis pondere grauatum. hãc
ipsam corpulentiam suam quasi obicem sustines.
interna non penetrat: & graue exte. illi rius
nacet. qr eleuantem manum interius non ha-¬
bet. Unde fit. sicut dictum est: ut ꝓpħarũ
sensibus ipsa ut est subtilitas angłice uirtu¬
tis appareat. eoriunq mens quo subtili spũ
tangitur. leuetur. Et non iam pigra torpensq
in una iaceat. s repleta intimis affatib ad su¬
pna conscendat. atq inde quasi de quodam
rerum uertice. quȩ infra se uentura sunt ui¬
deat. S nequis in predictis ⁊ acharie uerbis
angłi designatum nomine. uł patrem uł filiũ.
uel sp̃m sc̃m putet. si textum scripture sacre cõ¬
sid̾at. quod sentit uelociter emendat: quȩ
uerbis aꝑte ostenditur. qd̃ in illo angłs uere.
idest creatura loqueretur: cum dicitur. Et

Expanded text:
ut quaeque in rebus futura sunt, in causis originalibus ut quaeque in rebus futura sunt, in causis originalibus praesentia demonstrent. Humanum videlicet cor ipso carnis corruptibilis pondere gravatum, ac ipsam corpulentiam suam quasi obicem sustineinterna non penetrat, et grave exterius jacet, quia levantem manum interius non habet. Unde fit, sicut dictum est, ut prophetarum sensibus ipsa ut est subtilitas angelicae virtutis appareat, eorumque mens quo subtili spiritu tangitur, levetur; et non jam pigra torpensque in imis jaceat, sed repleta intimis afflatibus, ad superna conscendat, atque inde quasi de quodam rerum vertice, quae infra se ventura sunt videat. Sed ne quis in praedictis Zachariae verbis angeli designatum nomine vel Patrem, vel Filium, vel Spiritum sanctum putet, si textum Scripturae sacrae considerat, quod sentit velociter emendat, quae verbis aperte ostenditur quod in illo vere angelus, id est creatura, loqueretur, cum dicitur: Et
Abbreviated transcription (Latin):
inferius iunxit. Quod tamentunc solum agit᷑.
cum ex ipsa aliquid coniunctione signatur. Nã
cum ꝑ succensam rubum moysen alloquens. qͥd
aliud ostendit. nisi qd̃ eius popłi doctor fuerit.
qui & legis flamman ꝑciꝑet. & tamen peccati
spinam nequaquam uitaret: Uel qd̃ ex illo po¬
ta. quasi rubi spinas acciꝑet: o inconsumptam
humanitatis nr̃e substantiam. etiam in ipsa di¬
uinitatis flamina seruaret. N onnumquam uͦ
humanis cordib etiam ꝑ angłos ds̃ secreta eoꝵ
presentia uirtute sue aspirationis infundit.
Unde zacharias ait. Dixit angłs ad me: quilo¬
quebatur in me. Dum ad se quidem s tamen in
se loqui angłm dicit: liquido oftendit. qd̃ is qui¬
ad ipsum uerba faceret. ꝑ corpoream speciem extͣ
non eẽt. Unde ce paulopost subdidit. Et ecce
pe eium non exterius apparent. s sicut sunt an¬
gelici sp̃s. uoluntatem dei ꝓpħarum sensibus
innotescunt. atq ita eos ad sullimia sulleuanti

Expanded text:
inferius junxit. Quod tamen tunc solum agitur, inferius junxit. Quod tamen tunc solum agitur, cum ex ipsa aliquid conjunctione signatur. Nam per succensum rubum Moysen alloquens, quid aliud ostendit nisi quod ejus populi ductor fieret, qui et legis flammam perciperet, et tamen peccati spinam nequaquam vitaret? Vel quod ex illo porae quasi rubi spinas susciperet, et inconsumptam humanitatis nostrae substantiam etiam in ipsa divinitatis flamma servaret. Nonnunquam vero humanis cordibus etiam per angelos Dominus secreta eorum praesentia virtutem suae aspirationis infundit. Unde Zacharias ait: Et dixit ad me angelus, qui loquebatur in me ; dum ad se quidem, sed tamen in se loqui angad ipsum verba faceret per corpoream speciem extra non esset. Unde et paulo post subdidit: Et ecce  Saepe sancti angeli non exterius apparent, sed sicut sunt angelici spiritus, voluntatem Dei prophetarum sensibus innotescunt; atque ita eos ad sublimia sublevant,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto nr̃is obtutib non apparerent. Nec eẜ¬
bos cum abraham caꝑent: nisi ꝓpter nos soli¬
dum alicͥd ex celesti elemento gestarent. Nec
mirum qd̾ illic ipsi qui susceptisunt. modo
angłi.im. modo dñs uocatur: qi angłor
uocabulum exprimitur. qui exterius mini.¬
strabant. Et appellatione dñi offenditur. qui
eis interius preerat. ut ꝑ hoc p̃sidentis impium:
&e ꝑ illud claresceret officium ministrantum.
Aliquando cęlestib substantiis ꝑ angłos loqui¬
tur. ds̃: sicut baptizato dño scriptum est. qr de
nube uox sonuit dicens. Hic est filius m̃s dile¬
ctus: in quo michi complacuit. Aliquando ter¬
renis substantiis ꝑ angłos loquitur ds̃: sicut cũ
balaam corripuit. in ore asine humana uerba
formauit. Aliquando simul terrenis oe celestibus
substantiĩs ꝑ angłos loquitur ds̃: sicut ad moy
sen in montem. cum iussionis sue uerba dedit.
ignem rubumq sociauit: aliud suꝑius: atq aliud

Expanded text:
profecto nostris obtutibus non apparerent, nec ciprofecto nostris obtutibus non apparerent, nec cibos cum Abraham sumerent, nisi propter nos solidum aliquid ex coelesti elemento gestarent. Nec mirum quod illi ipsi qui suscepti sunt, modo angeli, modo Dominus vocatur, quia angelorum vocabulo exprimuntur, qui exterius ministrabant, et appellatione Domini ostenditur, qui eis interius praeerat, ut per hoc praesidentis imperium, et per illud claresceret officium ministrandi.ando coelestibus substantiis per angelos loquitur Deus, sicut, baptizato Domino, scriptum est quia de nube vox sonuit, dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Aliquando terrenis substantiis per angelos loquitur Deus, sicut cum Balaam corripuit, in ore asinae humana verba formavit . Aliquando simul et terrenis et coelestibus substantiis per angelos loquitur Dsen in monte, cum jussionis suae verba edidit, ignem rubumque sociavit, atque aliud superius, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis statu. mutabilitatis sue inconstantiam
cerneret: & ꝑ auram feruore caritatis expulso.
corporem suum animaduerteret & ꝑ declinan¬
onem solis cognosceret: qd̾ ad tenebras ꝓpinqͣ¬
ret. Aliquando ymaginib ocłis cordis ostensis.
ꝑ angłos loquitur. as: sicut ia cob subnixam cȩlo
scalam dormiens uidit. Sicut petrus linteum
reptilib ac quadrupedib plenum in extasirap¬
tus aspexit: quinisi in corporeis hec ocłis cerne¬
ret. in extasi non fuisset. Sicut paulo in uisio¬
ne noctis uit macedio apparuit: qui transire eũ
in macedoniam rogauit. Aliquando ymagini¬
b. & ante corporeos ocłos ad tempus ex aere as
sumptis. ꝑ angłos loquitur ds̃: sicut abrabã
non solumtres uiros uidere potuit. s etiam ha¬
bitaculo terreno susciꝑe. Non solum suscipe.
s eoꝵ usibus etiam cibos adhibere. Nisi enim
angłi quedam nobis interram nuntiantes ad
tempus ex aere corpora sumerent: exteriorib

Expanded text:
nitatis statu, mutabilitatis suae inconstantiam nitatis statu, mutabilitatis suae inconstantiam cerneret, et per auram, fervore charitatis expulso, torporem suum animadverteret, et per declinationem solis cognosceret quod ad tenebras propinq. Aliquando imaginibus cordis oculis ostensis per angelos loquitur Deus, sicut Jacob subnixam coelo scalam dormiens vidit ; sicut Petrus linteum reptilibus ac quadrupedibus plenum in ecstasi raptus aspexit , qui nisi incorporeis oculis haec cerneret, in ecstasi non fuisset; sicut Paulo in visione noctis vir Macedo apparuit , qui transire eum in Macedoniam rogavit. Aliquando imaginibus et ante corporeos oculos ad tempus ex aere asumptis per angelos loquitur Deus, sicut Abraham non solum tres viros videre potuit, sed etiam habitaculo terreno suscipere: et non solum suscipere, sed eorum usibus etiam cibos adhibere. Nisi enim angeli quaedam nobis in terra nuntiantes, ad tempus ex aere corpus assumerent, exterioribus
Abbreviated transcription (Latin):
tum quippe est. Pater non uidicat quemqꝗͣ:
angłos uerbis simul. & rebus loquitur: cum
quibusdam motib insinuat hoc. qd sermo.¬
nib enarrat. Neq enum adam post culpam
in diuinitatis substantia audire dñm potuit.
s increpationis uerba ꝑ angłm audiuit᷑. De quo
scriptum est. Cum audisset uocem dñi dei sui
deambulantis in paradiso. ad auram post meri¬
diem: abscondit se inter ligna paradisi. Quid est
enim qd̾ post peccatum hominis. in paradisum
dñs iam non stat s deambulat. nisi qd̃ irruente
culpa. se a corde hominis motum demonstrat:
Quid est qd̾ ad auram post meridiem. nisi qd
lux feruentior ueritatis abscesserat. & petcatricẽ
animam culpe sue frigora constringebant: In¬
crepauit gͦ adam deambulans: ut cecis mentib
nequitiam. non solum sermonib. s etianrebus
aꝑiret: quatinus peccator homo. &e ꝑ uerba qd̾ fe¬
cerat audiret:: & ꝑ deambulationem amisso et̾.¬

Expanded text:
tum quippe est: Pater non judicat quemquam,tum quippe est: Pater non judicat quemquam,angelos verbis simul et rebus loquitur Deus, cum quibusdam motibus insinuat hoc quod sermonibus narrat. Neque enim Adam post culpam in divinitatis substantia audire Dominum potuit, sed increpationis verba per angelum audivit, de quo scriptum est: Cum audisset vocem Domini Dei deambulantis in paradiso ad auram post meridiem, abscondit se inter ligna paradisi . Quid est enim quod post peccatum hominis in paradiso Dominus jam non stat, sed deambulat, nisi quod irruente culpa se a cordis hominis motum demonstrat? Quid est quod ad auram post meridiem, nisi 895 quod lux ferventior veritatis abscesserat, et peccatricem animam culpae suae frigora constringebant? Increpavit ergo Adam deambulans, ut caecis mentibus nequitiam suam non solum sermonibus, sed etiam rebus aperiret, quatenus peccator homo et per verba quod fecerat audiret, et per deambulationem, amisso aeter
Abbreviated transcription (Latin):
elementis ymagine nuntiantur: sicut eze¬
chiel nil uerboꝵ audiens. electri speriem in
medio ignis uidit: ut uidelicet dum solam spe¬
ciem aspiceret. quȩ essent in nouissimis uentu¬
ra sentiret. Electrum quippe ex auri argentiq
metallo miscetur. in qua ꝑmixtione argentũ
quidem clarius redditur. s tamen fulgor auri
temꝑatur. Quid gͦ in electro. nisi mediator
dei &e hominum demonstratur: Qui dũ semẽt¬
ipsum nobis ex diuina atq humananatura cõ¬
posuit: &e humanam ꝑ deitatem clariorem
reddidit: de diuinam ꝑ humanitatem nr̃is
aspectib temperauit. Quod enim uirtute ci¬
uinitatis eius tot miraculis humanitas ful¬
sit: ex auro creuit argentum. Et qd ꝑ carnẽ
ds̃ cognosci potuit. quodq ꝑ carnem tot ad¬
uersa colerauit: quasi ex argento temꝑatum
est aurum. Quod bene & in medio ignis ostẽ¬
ditur: qr incarnationis eius mysterium. sub¬
sequentis iudicii flamina comitatur. Scͥp¬

Expanded text:
elementis imagine, nuntiantur; sicut Ezeelementis imagine, nuntiantur; sicut Ezechiel, nil verborum audiens, electri speciem in medio ignis vidit; ut videlicet dum solam speciem aspiceret, quae essent in novissimis ventura sentiret . Electrum quippe ex auri argentique metallo miscetur, in qua permistione argentum quidem clarius redditur, sed tamen fulgor auri temperatur. Quid ergo in electro nisi mediator Dei et hominum demonstratur? Qui dum semetipsum nobis ex divina atque humana natura composuit, et humanam per deitatem clariorem reddidit, et divinam per humanitatem nostris aspectibus temperavit. Quia enim virtute divinitatis ejus tot miraculis humanitas fulsit, ex auro crevit argentum; et quod per carnem Deus cognosci potuit, quodque per carnem tot adversa toleravit, quasi ex argento temperatum est aurum. Quod bene et in medio ignis ostenditur, quia incarnationis ejus mysterium subsequentis judicii flamma comitatur. Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
tensis: aliquando ymaginib. & ante corporeoᷤ
ocłos ad tempus ex aere assumptis. Aliqnͣdo
celestib substantiis. aliquando terrenis: aliqũ
simul terrenis or celestib. Nonnumquã uͦ eti
amꝑ angłm humanis cordib ita loquitur. lit¬
Uerbis namꝙ ꝑ angłm loquitur ds. cum nil
in ymagine ostenditur. s suꝑne uerba lociti¬
onis audiuntur: sicut dicente dño. Pater cla¬
rifica filium tuum. ut &e filius tuus clarificet
te: ꝓtinus respondetur. Clarificaui: & iterum
clarificabo. Neq enim ds̃ qui sine tempore ui
impulsionis intime clamat: in tempora ꝑ suã
substantiam illam uocem edidit. quam circũ¬
scriptam tempore ꝑ humana uerba distinxit:
s nimirum de celestib loquens. uerba sua que¬
audiri ab hominib uoluit. rationabili crea¬
tura administrante formauit. Aliquando
rebus ꝑ angłos loquitur ds̃: cum nil uerbo
dicitur. s ea que futura sunt assumpta de

Expanded text:
tensis, aliquando imaginibus et ante corporeos tensis, aliquando imaginibus et ante corporeos oculos ad tempus ex aere assumptis, aliquando coelestibus substantiis, aliquando terrenis; aliquando simul terrerenis et coelestibus. Nonnunquam vero etiam per angelum humanis cordibus ita loquitur DVerbis namque per angelum loquitur Deus, cum nil in imagine ostenditur, sed supernae verba locutionis audiuntur, sicut dicente Domino: Pater, clarifica filium tuum, ut et filius tuus clarificet te, protinus respondetur: Clarificavi, et iterum clarificabo . Neque enim Deus, qui sine tempore vi impulsionis intimae clamat, in tempore per suam substantiam illam vocem edidit, quam circumscriptam tempore per humana verba distinxit, sed nimirum, de coelestibus loquens, verba sua quae ab hominibus audiri voluit rationali creatura administrante formavit. 5. Aliquando rebus per angelos loquitur Deus, cum nil verbo dicitur, sed ea quae futura sunt, assumpta de
Abbreviated transcription (Latin):
intimare: & corhominis ignarum non habi¬
to strepitu. & tarditate sermonis. ꝑitum re¬
pente de absconditis reddere. Nam qi audit᷑
ea quȩ ad se fiunt. non simul om̃ia dicta com¬
prehendit: quippe. qui &e causas ꝑ uerba. &
particulatim uerba ꝑ sillabas ꝑcipit. Wisus
autem noster in eo quo se dirigit. totum subi¬
to &e simul apprehendit. Dei locttio ad nos in¬
trinsecus facta. uiletur potius quam audit᷑:
q dum semet ipsani sine mora sermonis insinu
at: repentina luce nr̃e ignorantie tenebras illu¬
strat. Unde &e bariich nerie filius cum requisitꝰ
exponeret. quem admodum uerba iheremie ꝓ¬
phetantis audisset: ait. Ex ore suo loquebatur
quasi legens: ce ego scribebam. Qui legens loqͥt᷑.
alio intendit. s alio uerbum facit: qr qd̾ uidit
in corde. quam audiunt: quasi legentes lo¬
do rebus demonstrat: aliquando simul uerbis
ce rebus: aliquando ymaginib cordis ocłisos¬

Expanded text:
intimare, et cor hominis ignarum, non adhibiintimare, et cor hominis ignarum, non adhibito strepitu et tarditate sermonis, peritum repente de absconditis reddere. Nam quia auditus ea quae ad se fiunt non simul omnia dicta comprehendit, quippe qui et causas per verba, et particulatim verba per syllabas percipit; visus autem noster in eo quod se dirigit, totum subito et simul apprehendit; Dei loctrinsecus facta videtur potius quam auditur; quia dum semetipsam sine mora sermonis iat, repentina luce nostrae ignorantiae tenebras illustrat. Unde et Baruch, Neriae filius, cum requisitus exponeret quemadmodum verba Jeremiae prophetantis audisset, ait: Ex ore suo loquebatur quasi legens, et ego scribebam . Qui enim legens loquitur, alio intendit, sed alio verbum facit, quia 894 quodin corde quam audiunt, quasi legentes lodo rebus demonstrat, aliquando simul verbis et rebus, aliquando imaginibus cordis oculis os
Abbreviated transcription (Latin):
sedentes. Et apparuerunt illis disꝑtitȩ lingue
tamquam ignis: seditq supra singłos eorum.
Pignem quippe dñs apparuit: s ꝑ semet ipsũ
locutionem interius fecit. Et neq ignĩdĩ neq
ille sonitus fuit: s ꝑ hoc qd̃ exterius exhibuit.
expressit hoc qd̃ interius gessit. Quia enimdi.
reddidit: foras linguas igneas oftendit. In si
gnificatione gͥ admota sunt elementa. ut ig¬
nem &e sonitum sentirent corpora: igne uꝰ inui¬
sibili. oe uoce sine sonitu. docerentur cordda.
Foras gͦ fuit iquis qui apparuit: s intus qui sci¬
entiam dedit. Et cuin regine candacis eunu¬
chus currui presidens iter carꝑet. ato librũ
corde nimirumphilippo sp̃s dixerat. adiunge
te ad currum. Et eum ad uocandum petrũ.
timentes dm̃ milites cornelius direxisset: in m̃¬
tem ꝓcul dubio ab sp̃u petrus audiuit. Ecce tres
uiri querunt te: surge itaq descende. & uade
cumeis. Spu enim dei quasi quedam nobis
dicere uerba est: occulta ui ea quȩ agenda st̃

Expanded text:
e tanquam ignis, seditque super singulos eorum . Per ignem quidem Dominus apparuit, sed per semetipsum locutionem interius fecit. Et neque ignis Deus, neque ille sonitus fuit; sed per hoc quod exterius exhibuit, expressit hoc quod interius gessit. Sanctus Spirireddidit, foras linggnificatione igitur admota sunt elementa, ut ignem et sonitum sentirent corpora, igne vero invisibili et voce sine sonitu docerentur corda. Foris ergo fuit ignis qui apparuit, sed intus qui scientiam dedit. Et cum reginae Candacis eunuchus currui praesidens iter caperet, atque Isaicorde nimirum spiritus Philippo dixerat: Adjunge te ad currum . Et cum ad evocandum Petrum timentes Deum milites Cornelius direxisset, in mente procul dubio a spiritu Petrus audivit: Ecce tres viri quaerunt te, surge itaque, descende et vade cum eis . Spiritum enim Dei quasi quaedam nobis verba dicere est occulta vi ea quae agenda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
pidem signat. Ubi enim ordo a rectitudine flec¬
ctitur. ut eat in diuersum: tanquam angulum
facit. Recte gͦ numerari bis potuit: qi ꝑ utrũq
parietem. quasi duo in se latera ostendit. Unde
or euis bene ymaginem tenuit. qui in iudea or¬
tus. gentilitatem colligens: quasi ab ierosoli¬
mis babiloniam uenit: atq hanc in semet ipso
fidei fabricam. prius discordie studio scissam.
arte caritatis intexuit. S hex que de significa¬
tione scẽ exclȩ dicta sunt: placet ut bretuata re¬
plicatione. moraliter disserantur. Dignum nãq
est: ut ꝑ ea quȩ beato iob dici cognoscimus. ad
corda nr̃a reuocemur: quia uerba dei tunc meis
uerius intelligit. cum in eis semet ipsum querit.
fundamenta terre: Si peccatoris animus pul¬
us est qi in suꝑficie attollitur. & temptationis
aura raptatur: unde scriptum est. non sic im¬
pii non sic. s tanquam puluis quem ꝓicit uen¬
tus a facie terre: Nichil obstat terram intelli¬

Expanded text:
pidem designat. Ubi enim ordo a rectitudine deflepidem designat. Ubi enim ordo a rectitudine deflectitur, ut eat in diversum, tanquam angulum facit. Recte ergo numerari bis potuit, quia per utrumque parietem quasi duo in se latera ostendit, unde et ejus bene imaginem tenuit, qui in Judaea ortus, gentilitatem colligens, quasi a Jerosolymis Babyloniam venit, atque hanc in semetipso fidei fabricam prius discordiae studio scissam arte charitatis intexuit. Sed haec quae de significatione sanctae Ecclesiae dicta sunt placet ut breviata replicatione moraliter disserantur. Dignum namque est ut per ea quae beato Job dici cognoscimus ad corda nostra revocemur, quia verba Dei tunc mens verius intelligit cum in eis semetipsam quaerit. ens imbrem . Si peccatoris animus pulvis est: quia in superficie attollitur, et tentationis aura raptatur; unde scriptum est: Non sic impii, non sic, sed tanquam pulvis quem projicit ventus a facie terrae ; nil obstat intelli
Abbreviated transcription (Latin):
Iam ꝑ cliuinam grãm omnib liquet. quem¬
uuer scriptura sacra angularem lapi¬
dem uocet. Illum ꝓfecto. qui dum in se hinc
iudaicum. illinc gentilem popłm suscipit: in
una eccłe fabrica. quasi duos parietes uingit.
Illum: de quo scriptum est. Recit utraq u¬
num. Quia angularem se lapidem non solũ
in inferiorib. s &e in suꝑnis exhibuit: qr &
in terra plebi isrłitice nationem gentium. et
utraq simul angłis in celo sociauit. Eo qͥppe
nato: clamauerunt angli. In terra pax homi¬
nibus bone uoluntatis. In ortu enim regis ne.¬
quaquam ꝓ magno offerrent hominib pacis gau¬
dia: si discordiam non haberent. De hoc lapide. ꝑ
pidis typum. iechonias rex tenuit: quem mathe
sum rursum initio tercie generationis inseruit.
Ipsenamq in babiloniam cum isrłitica plebe mi¬
gratus est. Qui dum ab aliis ad alia ducitur: ꝓ
utriusq parietis latere non unmerito scđo nume¬
ratur. Cuius migrationis flexu: angularem la¬

Expanded text:
am per divinam gratiam omnibus liquet, quem Scriptura sacra angularem lapidem vocet, illum profecto qui, dum in se hinc Judaicum illinc gentilem populum suscipit, in una Ecclesiae fabrica quasi duos parietes jungit, illum de quo scriptum est: Fecit utraque unum . Qui angularem se lapidem non solum in inferioribus, sed et in supernis exhibuit, quia et in terra plebi Israeliticae nationes gentium et utramque simul angelis in coelo sociavit. Eo quippe nato clamaverunt angeli: In terra pax hominibus bonae voluntatis . In ortu enim Regis nequaquam pro magno offerrent hominibus pacis gaudia, si discordiam non haberent. De hoc lapide perpidis typum Jecsum rursum initio tertiae generationis inseruit: ipse namque in Babyloniam cum Isrgratus est, qui dum ab aliis ad alia ducitur, pro utriusque parietis latere non immerito secundo numeratur. Cujus migrationis flexu angularem la
Abbreviated transcription (Latin):
circumdat: qr cor nr̃m adhuc corruptionis
suȩ molestia. &e cura turbulentum. sub mensu¬
ra contemplationis humiliat. ut licet plus
appetat. ultra tam̃ quam sibi conceditut. non
ascendat. Uel certe dñs terminis suis hocma¬
re circumdat: qi cor nr̃m temptationib tumi¬
dum. occultis donoꝵ distributionib mitigat.
Modo agens. ne praua suggestio ad delectationẽ
ueniat: modone praua delectatio usq ad con¬
sensum ꝓrumpat. Qui gͦ illicitos motus cordis
respuit. c in quibusdam eos usq ad consensũ
uenire ꝓhibet. in quibdamuͦ illos etiam ade¬
lectatione restringit.:: nimirum furenti mari
terminos imponit: ut nequaquã in oꝑe exeat:
s intra sensum mentis. temptationũ submur¬
murationis unda se collidat. Que qi tunc ua¬
lenter restringitur. cum ei dilectione dĩ atq
infpiratis uirtutib obuiatur: recte subiungi¬

Expanded text:
circumdat, quia cor nostrum adhuc corruptionis circumdat, quia cor nostrum adhuc corruptionis suae molestia et cura turbulentum sub mensura contemplationis humiliat, ut licet plus appetat, ultra tamen quam sibi conceditur non ascendat. Vel certe terminis suis Dominus hoc mare circumdat, quia cor nostrum tentationibus tumidum occultis donorum distributionibus mitigat, modo agens ne prava suggestio ad delectationem veniat, modo ne prava delectatio usque ad consensum prorumpat. Qui ergo illicitos motus cordis respicit, et in quibusdam eos usque ad consensum venire prohibet, in quibusdam vero illos etiam a delectatione restringit, nimirum furenti mari terminos imponit, ut nequaquam in opere exeat, sed intra sinum mentis tentationum submurmurans se unda collidat. Quae quia tunc valenter restringitur, cum ei delectatione Dei atque inspiratis virtutibus obviatur, recte subjungi
Abbreviated transcription (Latin):
tie obuoluerem. H oc mare tumultuosum. ui¬
nis sue confusione tenebratur. Hoc mare cali¬
gine quasi infantie pannis obuoluitur: quia
a contemplandis sublimib adhuc teneris sen¬
sibus sue infirmitatis ligatur. Uideamus pau¬
lum. quadam caligine quasi infantie obuolu¬
tum: qui ait. Elidemus nunc ꝑ speculũ in em¬
giate: tunc autem facie ad faciem. Nunc
cognosco ex parte: tunc cognoscam sicut ce cog¬
nitussum. Qui si se ad comp̃hendenda cȩlestia
infantem non cerneret: etatis sue ad hec cõ¬
parationem nullomodo p̃misisset dicens. Cum
essem paruulus: loquebar ut paruulus. sapie¬
bam ut paruulus: cogitabam ut paruulus.
Tunc gͦ ad robur uiuenile conscendimus: cum
forti sensu eam ad quam tendimus uitam ui¬
demus. Nunc autem qi intentionis nr̃e acies
ꝑ infirmitatem suam ab interna luce retun¬
ditur: mens nr̃a ligata. infantie pannis tenet᷑.
Ubi apte subiungitur. Circumdedi illud ter
minis meis. Lerminis enim suis dñs hoc mare

Expanded text:
e obvolvitur.---Hoc mare tumultuosum, vinis suae confusione tenebratur. Hoc mare caligine quasi pannis infantiae obvolvitur, quia a contemplandis sublimibus adhuc teneris sensibus suae infirmitatis ligatur. Videamus Paulum quadam caligine quasi infantiae pannis obvolutum, dum ait: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. Nunc cognosco ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum . Qui si se ad comprehendenda coelestia infantem non cerneret, aetatis suae 916 ad haec comparationem nullo modo praemisisset, dicens: Cum essem parvulus, loquebar ut parvulus, sapiebam ut parvulus, cogitabam ut parvulus. Tunc ergo ad robur juvenile conscendimus, cum forti sensu eam ad quam tendimus vitam videmus; nunc autem quia intentionis nostrae acies per infirmitatem suam ab interna luce retunditur, mens nostra ligata infantiae pannis tenetur. Ubi apte subjungitur: CAPUT XXI. VERsiti.---Terminis enim suis Dominus hoc mare
Abbreviated transcription (Latin):
ne cum non uult. Quia gͥ ipsa ꝑsequutoꝵ
nequitia. suꝑna dispensatione constringit᷑.
ne contra scõs uiros in quantum uoluerit ef¬
frenetur: postquam dixit. cum ponerem nubẽ
uestimentum eius: apte subdidit. Et caligi¬
ne illud quasi pannis infantie obuoluerem.
Pannis quippe infantie pedes ac brachia cõ¬
stringuntur: ne hac atq illac dissoluta lib̾¬
tate iactentur. Quia gͦ ꝑsecutores sc̃e eccłe in-
stabilitate cordis inquieti. atq huic scł̃o dedi¬
ti. non grandia s puerilia sapiunt: qui qͥdẽ
obscuritate atq caligine non intellecti suꝑ¬
ni iudicii constringuntur. ne tantum ꝑseqͥ
ualeant. quantum uolunt: pannis infan¬
tie referuntur obuoluti qr sicut dictum ẽ.
puerilia quidem sapuint: s diuina dispen¬
satione constricti: ad qd̃ uolunt brachia ñ
extendunt. Et si cuncta mala ꝑpetrare le¬
uiter appetunt: nequaquam tamen imple-¬
Terminis suis dñs mare circumdat: qr iras

Expanded text:
ne cum non vult. Quia igitur ipsa persecutorum ne cum non vult. Quia igitur ipsa persecutorum nequitia superna dispensatione constringitur, ne contra sanctos viros inquantum voluerit effrenetur, postquam dixit: Cum ponerem nubem vestimentum ejus; apte subdidit: Et caligine illud quasi pannis infantiae obvolverem. Pannis quippe infantiae pedes ac brachia constringuntur, ne huc atque illuc dissoluta libertate jactentur. Quia ergo persecutores sanctae Ecclesiae instabilitate cordis inquieti, atque huic saeculo dediti, non grandaeva, sed puerilia sapiunt, qui quidem obscuritate atque caligine, non intellectu superni judicii constringuntur, ne tantum persequi valeant quantum volunt, pannis infantiae referuntur obvoluti, quia, sicut dictum est, puerilia quidem sapiunt, sed divina dispensatione constricti, quo volunt brachia non extendunt, et si cuncta mala leviter Terminis suis Dominus mare circumdat, quia ira