comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Atq ita deinceps cetera exequi. tur: de¬
bant. qͦd multos ditabant: qͦd omnia pos¬
sidebant. In sinistia uͦ qͦd ignobiles & ma¬
le fame habebant᷑. qͦd seductores putabant᷑.
qͦd iguorabant᷑. occidebant᷑. cohercebant᷑.
contristabant᷑: egere et nicħ habere uide¬
bant᷑. Et quid mirũ ÷ si milites xp̃i et de¬

Expanded text:
atque ita deinceps cuncta exsequitur. Debant, quod multos ditabant, quod omnia possidebant. Sinistra vero, quod ignobiles et malae famae habebantur, quod seductores putabantur, quod ignorabantur, occidebantur, coercebantur, contristabantur, egere ac nihil habere videbantur.
Abbreviated transcription (Latin):
omnia usq ad finem ubi dicit: quasi
nichil habentes & omnia possidentes.
Cum omnia possidet decorus est: cum
nichil ht̃ fortis ẽ. Non gͦ mirũ si seqͥt᷑:
& enim firmauit orbem t̃re. qui non cõ¬

Expanded text:
omnia usque in finem, ubi dicit: «Quasi nihil habentes, et omnia possidentes» . Cum omnia possidet, decorus est; cum nihil habet, fortis est. Non ergo mirum, si sequitur, «Etenim confirmavit orbem terrae, qui non com
Abbreviated transcription (Latin):
omnia oꝑa quȩ fecit bona ualde. in
commemorat᷑. quia d̾rante sabbatũ.
fecisse ammalia terrȩ. Ueide ipsodie:
fecit hominem ad imaginem & simi¬
litudinem suam. Non autem sine
causa illi dies sic sunt ordinati: qͥa
et secula sic cursura erant. anteqũa
requiescamus in deo. Tunc requiesci¬
mus: si faciamus oꝑa bona. Ad hoc
exemplum scͥptum est de eo qͦd requie¬
uit die scptimo: cum fecisset oꝑa bo
na ualde. Non cium fatigatus erat ut
requiesceret. aut ꝙ mͦ non oꝑatur.

Expanded text:
ie commemoratur, quia dicit, «ante sabbatum» omnia animalia in terra: deinde ipso die fecit hominem ad imaginem et similitudinem suam. Non autem sine causa illi dies sic sunt ordinati, nisi quia et saecula sic cursura erant, antequam requiescamus in Deo. Tunc autem requiescimus, si facimus opera bona. Ad hoc exemplum scriptum est de Deo, «Requievit Deus septimo die,» cum fecisset omnia opera bona valde . Non enim fatigatus est, ut requiesceret, aut modo non operatur;
Abbreviated transcription (Latin):
filius. Ita fingit᷑ labor in p̃cepto. Quod
illi ds̃ ꝑmittit. hoc faciunt mali hõies:
quib ad tempus parcit. Unde sequit᷑.
runt in dm: Concinnauerunt falsa
cͥmina: quia uera inuenurr non potu¬
erunt. Et sanguinem in nocentẽ con¬
dempnabunt. Et quare hoc totum fiat:
refugium: nisi ꝑielitareris. Ideo ꝑiclitatꝰ
es ut quereres: qͥa ille fingit laborem in
semꝑ felir ẽ. & spe p̃senti gaudet:  Rece¬
dat scłaris spes. et accedat spes di: ut pos¬
sis dicere. Et factus ẽ dominus mͥ in refu
guim: et ds̃ m̃s in adiutorium spei meȩ.
Modo enim dominus. spes. Qñdu hic su¬
mus. in spe sumus: nondum in re. & ne
deficiamꝰ. ad est ꝓmissor erigens nos: et tem¬
ꝑans mala quȩ patimur. fidelis ẽ enim

Expanded text:
filius: ita fingitur dolor in praecepto. Quod illos posse Deus permittit, hoc faciunt mali homines, quibus ad tempus parcit. 26. «vers.» runt in Domino? Concinnaverunt falsa crimina , quia vera invenire non potuerunt. «Et sanguinem innocentem condemnabunt.» Quare hoc totum fiat, refugium, si non periclitareris: sed ideo periclitatus es, ut quaereres; quia ille fingit dolorem in semper felix est, et spe praesenti gaudet? Recedat spes saeculi, et accedat spes Dei; ut possis dicere, «Et factus est mihi Dominus in refugium. «Et Deus meus in auxilium spei meae.» Modo enim Dominus spes quamdiu enim hic sumus, in spe sumus, nondum in re. Sed ne in spe deficiamus, adest promissor erigens nos, et temperans ipsa mala quae patimur. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ prauitatis. Quosdã certe infirmos
in se p̃figurabat: cum in corꝑe suo ex
ꝑsona infirmoꝵ compatiens illis. dicebat.
Dater si fieri pot̃: transeat a me calix iste.¬
Hic ostendit hominis uoluntatẽ: si in
ipsa uoluisset ꝑmanere. iam prauum

Expanded text:
st sanguis. Quosdam ergo infirmos in se praefigurans, vel in corpore suo; ex persona infirmorum, compatiens illis, ait: «Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste.» Ostendit hominis voluntatem: si in i
Abbreviated transcription (Latin):
thara. Uecacordum psalteriũ: signi¬
ficat decem p̃cepta legis. S cantare
in illo opus ẽ: non portare psalterium.
Nam et iudei habent legem. portant
rumẽ. Iui omnino psallunt: qͥ cum
hilaritate bene faciunt. In psallendo
cis. Si autem cum tristicia: fit dete.
ñ tu facis. Et portas magis psalteriũ:¬
& non cantas in psalterio decacordo.
et non loqueris: quasi solam cyharam
habes. ꝓpt̃ noc et loquere bene: fac bñ:
siuis habere canticum cum cythara.

Expanded text:
tis: Decachordum psalterium significat decem praecepta legis; sed cantare in illo opus est non portare psalterium, nam et Judaei habent legem: portant, unt. Qui sunt qui psallunt? Qui cum hilaritate faciunt bene. In psallendo cis. Si autem cum tristitia facis, fit de te, non facis; et portas magis psalterium, non cantas. «In psalterio decachordo, et non loqueris, quasi solam citharam habes. Propter hoc et loquere bene, et fac bene, si vis habere canticum cum cithara.
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ uult qͦd de quarto die accepit psalmꝰ
titulum: in quo doect᷑ patientia ad¬
uersus felicitates maloꝵ. & labores
te sine murmuratione ⁊ disceptatione:
ut sitis inrep̃nensibiles et sinceres im¬
maculati filii di. in medio natioiris

Expanded text:
ergo vult quod de quarto die accepit Psalmus titulum; in quo psalmo docetur patientia adversus felicitates malorum, et labores te sine murmuratione et disceptatione; ut sitis irreprehensibiles, et sinceres, immaculati filii Dei in medio nationis
Abbreviated transcription (Latin):
es: iube me uenire ad te suꝑ aqͣs. Iue in
potestate sua: petrus in uissu illiꝰ. Res
capita suꝑboꝵ. S quia ęccłia ẽ et ht̃
infirmitatẽ humanam: ut compleret᷑.
si dicebam motus est pes ms. titubauit
petrus in mari: et exclamauit. domine
rem faciunt lib̃antem. Dulcis enim
factus ẽ illi dominus. eripiens eum a
ꝑiculis: et ideo exponens ipsam dulce¬
dinem domini. exclamauit dicens

Expanded text:
es, jube me venire ad te super aquas.» Ille in potestate sua, Petrus in jussu illius. «Jucapita superborum; sed quia Ecclesia est et habet infirmitatem humanam, ut compleretur, «Si dicebam, Motus est pes meus,» titubavit Petrus in mari, et exclamavit: «Dominerem nobis faciunt liberantem. Nam vifactus est Dominus, eripiens illum a periculis; et ideo exponens ipsam dulcedinem Domini, exclamat dicens
Abbreviated transcription (Latin):
et redeunt. agunt cursus suos. distin¬
gunt diem .&e. noctem. uoluunt anno ᷤ¬
sorum ⁊ et tanta mala fiunt in terra. illis
quietem in celo habentib: sic debent scĩ.¬
s si in celo figant᷑ corda eoꝵ. si imitentur
cum qui ait. Nr̃a autem conuersatio in
celis est. Quia gͦ sunt in suꝑnis. et de
eis cogitant. sicut scͥptum ẽ. ubi ẽ thesau¬
rus tuus. ibi est et cor tuum: de ipsis co¬
gitationib suꝑnoꝵ patientes fiunt. et
⁊uicqͥd in terra committit᷑. sic non curãt
donec ꝑagant itinera sua. quẽadmodũ
ñ curant luminaria celi quomͦ excite¬
ant dies & noctes hi qui habitant in¬

Expanded text:
et redeunt, agunt cursus suos, distinguunt diem et noctem, volvunt annos enta mala fiunt in terra, illis quietem in coelo habentibus. Quid est si imitentur eum qui ait, «Nostra autem conversatio in coelis est» . Quia ergo sunt in supernis, et de supernis cogitant, sicut dictum est, «Ubi est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum» ; de ipsis cogitationibus supernorum patientes fiunt; et quidquid in terra committitur, sic non curant, donec peragant itinera sua, quemadmodum non curant luminaria coeli, nisi quomodo exerceant dies et noctes, quamvis tant
Abbreviated transcription (Latin):
annuntiabat iħm sine tuore cum
aplĩ de concilio iudeorum: uenerunt
ad suos: &. indicauerunt cis quanta
sacerdotes et semores dixerunt. At illi
audientes: eleuauerunt uocem una
tu es qui fecisti celum & t̾ram. mare.
& omnia quȩ in eis sunt: et cettra q̃
dicere potuerunt flumina eleuan¬
tia uocem suam. Eleuauerunt flu
na suut paradisi: innumera sunt flu¬
mina mundi. Quatuor sunt ȩuan¬
głistȩ: sine numero sunt philosephi.
& herecici. Hi autem sunt qui argu¬
mentis et questionib : & inundan¬
ti garrulitate scõs insurtexerunt.

Expanded text:
annuntiat Jesum sine timore cum Apostoli de concilio Judaeorum, venerunt ad suos, et indicaverunt quanta eis sacerdotes et seniores dixerunt: at illi audientes levaverunt vocem unantu es qui fecisti coelum et terram, et mare, et omnia quae in eis sunt» ; et caetera quae dicere potuerunt flumina elevantaradisi , innumerabilia sunt flumina mundi. Quatuor sunt Evangelia, sine numero sunt philosophi et haeretici. Hi autem argumentis, quaestionibus et inundanti garrulitate in sanctos insurgunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dominus suꝑ mare. et pressic fluctꝰ:
guoꝵ istoꝵ spumantium. Postea re¬
ges crediderunt: subiugati xp̃o. Er¬
go non terreamur. qͥa mirabiles ela¬
tiones maris: nam mirabilis in altiᷤ

Expanded text:
it super mare, et pressit fluctus gnorum spumantium. Potestates, et reges crediderunt, subjugati sunt Christo. Ergo non terreamur, quia «mirabiles suspensurae maris: Mirabilis in excelsis
Abbreviated transcription (Latin):
leret. Patitur tempus passionis: et ueni¬
et tempꝰ iudicationis. E quid dico de
seriuis dis Ipse dominus qui iudex ẽ om¬
nium uiuoꝵ & mortuoꝵ ÷ pͥmo uidica¬
ri uoluit: et sic uidicare. Nam pͥmo ẽ

Expanded text:
leret: patiatur tempus passionis, et venit dies judicationis. Sed quid dico de servis Dei? Ipse Dominus qui judex est omnium vivorum et mortuorum, primo judicari voluit, et sic judica
Abbreviated transcription (Latin):
Loquent᷑ omnes qui oꝑant᷑ imusticiã.
Uidete signum. Qui male loquitur:
necesse est ut male faciat. Ex habun¬
dantia enim cordis: os loquit᷑. Q ubi
conscientia fuerit uulnerata: ibi inore
facile peccat᷑. Populum tuũ domine

Expanded text:
Loquentur omnes qui operantur iniquitatem. Videte signum: Qui loquitur, necesse est ut male faciat. Ex abundantia enim cordis os loquitur . Ubicumque conscientia vulnerata est, ibi in ore facile peccatur. Populum tuum, Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in apłõ. Si tamen inquit statis in fide
stabiles & immobiles. Cum omnes qui
credunt ꝑ uniuersam t̃ram immobiles
est. Tunc fit homo ad imaginem di:
qͦd significat sextus ille dies de genesi.
nere. pret̾ id quod positum est: qd̾ ẽ¬

Expanded text:
 in Apostolo: «Si tamen statis in fide,» ait, «stabiles et immobiles» ? Cum omnes qui credunt per universam terram immobiles est terra: tunc fit homo ad imaginem Dei. Quod signinere praeter id quod positum est, quod e
Abbreviated transcription (Latin):
reformaret᷑ nomo ad imaginem di. Pri¬
mũ enun tempus. tanquã pͥmus dies:
ab adam usq ad noe. Scd̃m tempus.
tanqmͣ scd̃a dies: a noe usq ad abrabã.¬
Tercium tanqmͣ tertius dies: ab abraham
usq ad dauid. Quartum tanꝗͣ. quartꝰ
dies: a dauid usq ad transmigrationem
dies: a transmigratione babilonis. usq
ad predicationẽ ioħis. Sextum tanqͣm¬
sextus dies: iam a predicatione iohanniᷤ
agit᷑ usq ad finem. Et post finem sexti
diei: ꝑueniemus ad requicm. Modo
gͦ sextus dies agitur. de quo loquit᷑ titu

Expanded text:
reformaretur homo ad imaginem Dei. Primum enim tempus, tanquam primus dies, ab Adam usque ad Noe: secundum tempus, tanquam sTertia aetas, quasi tertia dies, ab Abraham usque ad David. Quarta aetas, quasi quarta dies, a David usque ad transmigrationem ransmigratione Babylonis usque ad praedicationem Joannis. Sextus dies jam a praedicatione Joannis agitur usque ad finem, et post finem sexti diei pervenimus ad requiem. Modo ergo sextus dies agitur. Si sextus dies agitu
Abbreviated transcription (Latin):
tanqm in foueam. Occulta enim iusticia
eum elatum facit. Ille se altum putat:
ꝓ cadit. In eo ipso utiq cadit quo se
fossa ad iia tendit: non ad celum. Pec¬
catores autem suꝑbi: quasiin celũ eunt:
s in teriam demergunt᷑. E contra humi¬
les quasi in terra se depͥmunt: & in celũ
me inqͥs qͥd erit. qui laboro int̃ ipsos pec¬
catores: Respondet᷑ tibi quod sequitur
Quia non repellet dominus plebem
suam. Exercet quid̃e. non repellet: qm̃¬
mus homines in filus suis facere illud.
Aliqñ iam desꝑatos filios suios dimit¬
tunt uiuere: qͦm uolunt. Eos qͥ spem
hñt. flagellant. Illos qͦs omuno uiderĩt

Expanded text:
m, occulta justitia eum elatum. Ille se altum putat, et cadit: in eo ipso cadit, quo se Fossa ad ima tendit, non ad coelum: peccatores autem superbi quasi in coelum eunt, et in terram merguntur. Contra, humiles quasi in terram se deprimunt, et in coelum me, inquis, qui laboro, et laboro inter ipsos peccatores? Respondetur tibi quod sequitur: «Quia non repellet Dominus plebem suam.» Exercet, non repellit. Qmus homines in filiis suis facere illud: aliquando jam desperatos filios suos dimittunt vivere quomodo volunt; eos qui spem habent, flagellant; illos quos omnino viderint
Abbreviated transcription (Latin):
naria. Sicut enim stellas it¬
celo non excinguit nox: sic mentes fi¬
delicum inherentes firmamento scͥpture
enim iniquitates quȩ funt in terra
nocte legem dĩ nullȩ sunt. & patien¬
ter tolerat omma: et erit beatus &¬

Expanded text:
versa . Sicut enim stellas ioelo non extinguit nox; sic mentes fidelium inhaerentes firmamento Scripturae  iniquitates quae fiunt in terra nocte legem Dei, nulli sunt; et patienter tolerat omnia, et erit beatus
Abbreviated transcription (Latin):
onum ẽ confiteri domino.
In utraq re. & in peccato tuo.
quia tu fecisti: et in bono
facio tuo. dño confitere. quia ipse fecit.
Tunc psalles nomini domini altissi¬
mi: querens glam dei. ñ tuam. nom̃
ipsius non tuum. Si enu tu nomen

Expanded text:
 «confiteri Domino?» In utraque re, et in peccato tuo, quia tu fecisti, et in bono facto, confitere Domino, quia ipse fecit. Tunc psalles nomini Dei altissimi: quaerens gloriam Dei, non tuam; nomen ipsius, non tuum. Si enim tu quaer
Abbreviated transcription (Latin):
multos aduersus patientiam¬
dĩ. et dolcre miqͦs homines ꝙ
impios uel uiuere in hac terra. uł plu¬
rimũ posse: ꝙ. qͦd est amplius plerũq
bonos laborare: malos suꝑbire. bonos
humiliari. Atendentes talia ingenere
firmi anui. qͣsi frustra sint boni: qͥa
cds auertit uel auertere uidet᷑ oculoᷤ suo ᷤ
a bonis oꝑib pioꝵ et fidelium .&. sunt
augeri malos in nis quȩ diligunt. Pu¬
tantes gͦ infirmi frustra se bene iuiuere:
mutant᷑ ad imitandam maliciam eoꝵ:

Expanded text:
 adversus Dei patientiam, et dolere iniquos homines et impios vel vivere in hac terra, vel etiam plurimum posse; et quod est amplius, plerumqubonos laborare; malos superbire, bonos humiliari. Attendentes talia in generefirmi animi, quasi frustra sint boni; quia Deus avertit vel avertere videtur oculos suos a bonis operibus piorum et fidelium, et augere malos in his quae diligunt. Putantes ergo infirmi frustra se bene vivere, aut invitantur ad imitandam malitiam eorum
Abbreviated transcription (Latin):
aliter debellaret dominus orbem terraꝵ.¬
ueniret gladio ueritatis. Sic gͦ hic dictũ
ẽ: et p̃cmxit se. Qui se precingit: ante
se ponit aliquid. quo precingitur. Uñ
humilitate: quia fragilis ẽ omnis suꝑ¬
bia. Ideo cum de fortitudine diceret. ad¬
didit. p̃cinxit se: ut recolas dm p̾cinctũ

Expanded text:
aliter debellaret Dominus orbem terraveniret gladius veritatis. Hic ergo quare «praecinctus est?» Qui se praecingit, ante se ponit aliquid quo praecingitur: undehumilitate; quia fragilis est omnis superbia: ideo cum de fortitudine diceret, addidit, «praecinctus est;» ut recolas Deum praecinctum
Abbreviated transcription (Latin):
daturi. In captinitate gͦ ad huc constitu¬
di iudent illos greges. ĩmo unũ gregem
duras. pꝰ uentilationes iam in isse in hor¬
rtum: nichil timentis. nichil laboris. mo¬
lestiȩ patientis. Ecce ad huc lnc positi.
& in ipsa contritione conuersantes: pre¬
mittunt gaudium spei. & anelant ad
illam quasi comungentes corda sua an¬
gelis di. et futuro illi populo secũ in

Expanded text:
um.» In captivitate adhuc constituti, vident illos greges, imo unum gregem turas, post ventilationes jam missae in horreum, nihil timentis, nihil laboris et molestiae patientis; et adhuc hic positi, et in ipsa contritione conversantes praemittunt gaudium spei, et anhelant in illam, quasi conjungentes corda suo Angelis Dei, et futuro illi populo secum in
Abbreviated transcription (Latin):
alibi. Conuerte domine captiuitatem
nr̃ãm: sic̃ torrens in austro. Captiua enĩ
ietłm canqmͣ congelauerat in babylo¬
nia: flat austtr. soluit᷑ rigor captiuita¬
tis. & currit in d̾m feruor caritatis:¬

Expanded text:
almo, «Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in austro» . Captiva enim Jerusalem tanquam congelaverat in Babylonia: flat auster, solvitur rigor captivitatis, et currit in Deum fervor charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
Uider sc quandam caliguiem pati: qm
antra ñ iudebat. Ad huc est illa nebula.
ut nouerit nescire se. et nouerit quid sci¬
re oporteat.& uideat se inualidum ad
illud sciendum. qd̾ oportet scire. Ergo¬
patcris. E nonte descruit: qͥ accendit lu
cernam carnis suȩ. Ñ crras in nebula::¬
s fidem sequeris. S quia conaris urocre
& ñ potes. peniteat de peccatoꝵ: qͥa nebu¬
la uelut cinis sparsa ẽ. Peniteat te contu¬
macem fuisse aduersus dm̃: & sequutũ
eẽ uias duas malas. ꝑ uenisti in istam
difficuatatem illius beatȩ uisionis: & erit
tͥ salubris nebula. qũa sic̃ cinciem spar¬
sit ds̃. Tu ipse es adhuc nebula: s uelut
& dicentes deo einis sum. Hec est humi¬
litas penitentis. Quando abraham lo

Expanded text:
videt se quamdam caliginem pati, quam antea non videbat. Ad hoc est ergo illa nebula, ut noveris nescire te, et noveris quid scire oporteat, et videas te invalidum ad illud sciendum quod oportet sciri. pateris. Sed non te deseruit qui accendit tibi lucernam carnis suae. Non erras in nebula; fide sequere. Sed quia conaris videre, et non potes, poeniteat te peccatorum; quia nebula velut cinis sparsa est. Jam te poeniteat contumacee vias tuas malas. Pervenisti in istam difficultatem illius beatae visionis; et erit tibi salubris nebula quam sicut cinerem spargit Deus. Tu ipse es adhuc nebula, sed velut dicentes Deo suo: litas poenitentis. Quando Abraham loq
Abbreviated transcription (Latin):
ei. Tuautem idem ipse es: & anni du
non deficient. Igit᷑ su pse idem ipse. et
mutari ex nulla parte pot̾: participan¬
ti: Non gͦ cxigatis qd a me dici ñ posse
Contcrite cor. confringat᷑ animi duri
diriget ipse auigabit fracturam. conso¬
lidabit sanitatem: & non erunt iam
impossibilia. nob̃. quȩ mͦ impossibilia
sunt. Bonum ẽ enim ut confiteat᷑ quiˢ
infirmitatem: qui uult ꝑuenire ad

Expanded text:
 tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient» . Igitur si ipse idem ipse est, et mutari ex nulla parte potest; participanti? Non ergo exigatis quod apte dici non posse, conterite cor, confringatur animi duriDiriget ipse, alligabit fracturam, consolidabit sanitatem; et non erunt jam impossibilia nobis, quae modo impossibilia sunt. Bonum est enim ut confiteatur infirmitatem, qui vult pervenire ad
Abbreviated transcription (Latin):
cis est. Et om̃s qui habent hanc pa¬
cem. benedicunt᷑ in ea: & ipsi intrant
cum claudunt᷑ portȩ. et firmant᷑ sere:
agit hec pax: De inceruis ñ iudicat:
in cognita ñ confirmat. ꝓcliuuor ẽ adb̃n
credendum de homine: qͣm ad male
suspicandum. Nam se multũ dolet
errare: cũ bene credit etiam de malo:
ꝑnitiosa autem: cũ male sentit forte
debono. Nescio qualis sit: quid ꝑdo:
si credo quia bonus est: Siincertã est.
liceat ut caucas. ne forte uerum sit:
ñ tam̃ campnes tanqm uerum sit:
hoc pax iubet: inquire pacem et

Expanded text:
cis est; et omnes qui amant pacem, benedicuntur in ea, et ipsi intrant cum clauduntur portae, et firmantur agit pax? De incertis non judicat, incognita non confirmat; proclivior est ad bene credendum de homine, quam ad male suspicandum. Non se multum dolet errare, cum bene credit etiam de malo; perniciose autem, cum male sentit forte de bono. Nescio qualis sit: quid perdo, si credo quia bonus est? Si incertum est, licet ut caveas, ne forte verum sit; non tamen damnes, tanquam verum sit. Hoc pax jubet. «Quaere pacem,» ait, «et
Abbreviated transcription (Latin):
genus humanũ ante ꝑpessum est.
cum eẽt nix et nebuia & cristallũ:
merito ꝑpessum ẽ suꝑbiȩ & elatio¬
nis in dm̃. Recurramus ad origiñe
uc discam iustificationes tuas. Has gͦ iu¬
stificationes didicit iacob a deo: qͥ fec̃ ip̃m
iacob luctari cum angło. In cuius angłi
ꝑsona: ipse dominus erat luctans. Te¬

Expanded text:
genus ante perpessum est, cum esset nix, et nebula, et crystallum, merito perpessum est superbiae et elationis in Deum. Recurramus ad originem ut discam justificationes tuas» . Has ergo justificationes a Deo didicit Jacob, qui fecit ipsum Jacob luctari cum Angelo; in cujus Angeli persona ipse Dominus erat luctatus. Te
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃m: petut luccras a saccrdotib. ut
undiq exhibeat xp̃ianos. anelans ĩ cedẽ:
me ꝑsequeris: Una illa uoce:tanta du
ricia cristalli resoluta ẽ. Uemant iam¬
ut cristallũ. sitpħm ẽ ꝑsequutus ad
mortẽ: paulus iam in aqua uiua. gs̃
uocat ad fontem. Ergo flabit sp̃c cius:

Expanded text:
petiit litteras a sacerdotibus, ut undique exhibeat Christianos, anhelans caedes. me persequeris» ? Una illa voce, tanta illa duritia crystalli resoluta est. «Emiut crystallum, Stephanum est persecutus ad mortem; Paulus jam in aqua viva gentes vocat ad fontem. «Spirabit spiritus ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
bulato sunt corde. Sanat gͦ contritos cor¬
dicium exercentes: ut possint eẽ illiꝰ mi¬
sericordiã consequentes. Tales sanat. sed
ꝑfecta coꝵ sanitas transacta mortalitate
fict: qñ hoc corruptibile induerit incor¬
ruptionem.&. mortale hoc induerit
immortalitatẽ. S quid ago inquies:

Expanded text:
tos corde:» sanat ergo humiliatos cordicium exercentes, ut possint esse illius misericordiam sentientes. Tales sanat; sed perfecta eorum sanitas transacta mortalitate fiet, quando corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem
Abbreviated transcription (Latin):
et ignis et̾m. Non cuim p̃dicabt̃ iggnũ
tuum eitrnũ: & tacebt̃ ignẽ ꝑpetuum:
Laus enĩdi in uia de constituens: osten¬
dere tͥ debet quid diligas. et quid tune
ẽ tempus electionis: pꝰea erit acceptioĩs:¬

Expanded text:
nt. Non enim praedicabunt regnum tuum aeternum, et tacebunt ignem aeternum. Laus enim Dei in via te constituens, ostendere tibi debet et quid diligas, et quid timeaTempus electionis nunc est, acceptionis
Abbreviated transcription (Latin):
um. N uemi uocare iustos: s peccatores
in penitentiam. Incipiunt gͦ iam ui¬
p̃destinationis illius cognosccre torpo¬
rem suum. accusare peccata sua: ce ui
uocationis uenire ad penitentiã. Me¬
rito itaq qui dat nuem sic̃ lanam.
ꝓpt̃ confectum tunicȩ futurȩ : etiam

Expanded text:
um: «Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam» . Incipit ergo jam praedestinatione nivis illius cognoscere torporem suum, accusare peccatum suum; incipit vocatione venire ad poenitentiam. Merito ergo «qui dat nivem velut lanam,» propter confe
Abbreviated transcription (Latin):
ctat᷑ ds. Caueant gͦ ne ȩquo indomito
mo. Himcurrib & hi in equis: nos
autẽ in nomine dominidi nr̃i mag¬
nisicabimur: hoc ẽ illi in honoribus
demporalib. nos autẽ in nomine dñi

Expanded text:
s; caveant ne equo indomito mo: «Hi in curribus, et hi in equis; nos autem in nomine Domini Dei nostri magnificabimur.» Hoc est, illi in honoribus temporalibus, nos in nomine Domi
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis. uelut lanam dedit eos ds̃: fa¬
cturus inde uestem. Merito & in monte
non habentẽ macuła aut rugam. Ergo¬
faciat sͥ uestem de lana quam p̃destina¬
uit in niue. ad huc in hominib incre¬
tendat᷑ in cruce. Qui dat nuem sicut

Expanded text:
itur, veluti lanam dedit hos Deus; facturus est inde vestem. Merito in monte non habentem maculam aut rugam; faciat sibi vestem de illa lana quam praedestinavit in nive. Adhuc in hominibus incretendatur in cruce. «Qui dat nivem sicut
Abbreviated transcription (Latin):
dimcrcm᷑: & illo sanguine collegit disꝑ¬
siones isrłis. d si collecti sunt olim disꝑ¬
si. ut in manu artificis ad edifictũ forma¬
mͦ disꝑsi. qͥ de manu artificis inquie¬
tudine ceciderunt: Quos disꝑsos ipse

Expanded text:
dimeremur. Illo sanguine collegit dispersiones Israel. Et si ille collegit olim dissi, ut in manu artificis ad aedificium formadi sunt, qui de manu artificis inquietudine ceciderunt? «Aedificans Je
Abbreviated transcription (Latin):
Laudate dominũ: qm̃ bonũ c̃ laudare
dauimus & siluimus. cantauimꝰ et
conquieuimus: imus in aliud forte a¬
gendum qđ restat. laudatio diuina
cessabit in nobis: Absit. Clam lingua
ad horam laudet: uita semꝑ laudet:
Inde enum bonus p̃s. Psalmus quippe
cantꝰ c̃: non quilibet s ad psalterium:
lenȩ sicut lyra et cythara. ꝙ. huiꝰmodi
organa quȩ inuenta sunt ad cantandũ
Qui gͦ psallit ñ sola uoce psallit. s as¬
sumpto etiam quod̾a organo qđ uocat᷑
psalterium. accedentib manib uoci con¬
Non sola uox tua sonet laudes cdir: sed
canta: ut nũquam silcas. Negotium
magis ꝙ fraude cogitas. silusti a lau
oꝑe tuo: oꝑe tuo laudas dm̃. ꝙ cum
blasphemat᷑ ds de Malo oꝑe tuo: oꝑe
tuo blasphemas dm. Itaq ad auriũ
exortationem canta uoce: corde ne sile¬
as: uita ne taccas. ꝑficietur in nobis¬
git. ñ estus fatigat. non febris dcicit. non
mors finit. Ad illam ꝑfectissimã laudẽ:
exerccamus nos laudatione ista in bonis

Expanded text:
laudare davimus, et tacuimus; cantavimus, et conquievimus. Imus in aliud forte agendum quod restat, et aliacessabit in nobis? Non sic; nam lingua tua ad horam laudat, vita tua semper laudet. Inde ergo bonus psalmus. 2. Psalmus quippe cantus est, non quilibet, sed ad psalterium. lenae, sicut lyra, sicut cythara, et hujusmodi organa, quae inventa sunt ad cantandum. Qui ergo psallit, non sola voce psallit; sed assumpto etiam quodam organo, quod vocatur psalterium, accedentibus manibus voci conNon solum vox tua sonet laudes Dei, sed canta, ut nunquam sileas. Negotium agis, et fraudem cogitas; siluisti a laudopere tuo, opere tuo laudas Deum; et cum blasphematur Deus de malo opere tuo, opere tuo blasphemas Deum. Itaque ad aurium exhortationem canta voce; corde ne sileas, vita ne taceas. gat, non frigus constringit, non febris dejicit, non mors finit. Ad illam perfectissimam laudem exerceamus nos laudatione ista in bonis
Abbreviated transcription (Latin):
tale hoc iuduerit immortalitatem. tũc
piena et firma par. Nicluil enim litigat
aduersus auimã in homine: non ipsa
aduersum se ex quadam parte saucia.
ñ carnis fragilitas. non indigentia cor¬
poris. ñ fames. non sitis. ñ frigus. ñ estus:
ñ lassitudo. non mopia. non ꝓuocatio

Expanded text:
tale hoc induerit immortalitatem : tunc plena pax, tunc firma pax; nihil litigat adversus animam in homine, non ipsa adversum se, ex quadam parte saucia; non carnis fragilitas, non indigentia corporis, non fames, non sitis, non frigus, non aestus, non lassitudo, non ulla inopia, non provocatio
Abbreviated transcription (Latin):
accusare aut obscuritatem: aut quasi
rum autem aliquid est: non ut tibi
pulsanti aꝑurt᷑. Pulsando ȩxerceberis:
exercicatus latior efficieris. Latior factꝰ:
uersus claustra cdi. Mansuctꝰ esto: ut
suscipiat te. Si autẽ resistis: atidiqd
sequit᷑. Humilians autẽ peccatoreᷤ usq

Expanded text:
accusare aut obscuritatem, aut quasi rum autem aliquid est, non ut tibi pulsanti aperiret . Pulsando exerceberis; exercitatus, latior efficieris; latior factus, versus clausa Dei; mansuetus esto, ut suscipiat te. Si autem resistis, audi quod sequitur: «Humilians autem peccatores usque
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius ꝑturbationẽ in alio psalmo
alloquit᷑ dicens. Quare tristis es aĩa
mea: & quare conturbas me. Ut aut̃
auferat ei eandẽ ꝑturbation̾ẽ. sugge¬
rit gaudiũ ñdum de re: ẜde spe. Et
confitebor illi. Hac gͦ spe accepta. quę
spes ñ pot̃ ec̃ sine gaudio: quamius
det in spe. sic̃ dicit apłs. spe gauden¬
des in tribulatione patientes: accepit
dm̃: & dicit ei. Lauda anima mea

Expanded text:
cujus perturbationem in alio psalmo alloquitur, dicens, «Quare tristis es anima mea? et quare conturbas me?» Ut autem auferat ei eamdem perturbationem, suggerit gaudium nondum de re, sed de spe, et confitentem. Hac ergo spe accepta, quae spes non potest esse sine gaudio; quamvis det in spe, sicut dicit Apostolus, «Spe gaudentes, in tribulatione patientes» ; accepiDeum; et dicitur ei, «Lauda, anima mea,
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitatis. S ignificatum ẽ nob̃. post
omnẽ uolubilitat̃e temꝑis. quȩ septe¬
nario num̾o uoluit᷑. futuram illam
ciuitatẽ nr̃am: iam in eternitate in
uno die. In illa quippe habitatione
dempus ñ uoluit᷑: qui habitat ibi ñ
labit᷑. Hanc cum uiderent. in sp̃u
ꝓphiȩ uidebant illam: dicebant de ista:
S hec dicebant de ista: que uullam
duccrent. Et illa omnia quȩ fiebant
scđ̃m dempus. scd̃m corꝑales motiones.
sccd̃m accus hominum. signa erant. et p̃¬
cantari ciuitatem illã: ꝙ erigamus noᷤ¬
ad eam. Multum enim nob commñdat
lius: ut suspirrmus ci et inꝑegrinatio¬
ne ingemiscamus. ꝙ ad illam ucnire
desideiemus. Amemꝰ illam: & ipsam
amaie. ambulare ẽ. Ecce amcmꝰ illam.

Expanded text:
turorum: significatum est nobis post omnem istam volubilitatem temporis, quae septenario numero volvitur, futuram illam civitatem nostram jam in aeternitate in uno die. In illa quippe habitatione tempus non volvitur, quia habitator ibi non labitur. Hanc cum viderent in spiritu Prophetae; videbant illam, dicebant de ista. Sed haec dicebant de ista, quae in illam ducerent; et illa omnia quae fiebant secundum tempus, secundum corporales motiones, secundum actus hominum, signa erant et prcantari civitatem illam, et erigamur ad eam. Multum enim nobis eam commlius, ut ei suspiremus, et in peregrinatione ingemiscamus, et ad illam venire desideremus. Amemus illam, et ipsum amare ambulare est. Ecce amemus illam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ loquimͣ de scͥpturis quȩ sonant et
transeunt. quicqͥd in eccłia geritur dem¬
poraliter. alligam̃ta sunt contritionũ: qͣm¬
admodũ medicꝰ ꝑfecta sanitate decianit
ligaturam: sic in illa ciuitate ierłm. hec¬

Expanded text:
quae loquimur vobis, ipsa quae sonant et transeunt, quidquid in Ecclesia geritur temporaliter, alligamenta sunt contritionum. Quemadmodum enim medicus perfecta sanitate detrahit ligaturam; sic in illa civitate Jerusalem
Abbreviated transcription (Latin):
lib. omnib hominib: dat escam ds̃:
S ñquid aliam escam seruat dilectis suiᷤ:
Si habent aliam fam̃: habent aliam
escam. Queramus pͥmtũ fam̃ ipsoꝵ: &
iuueniemꝰ escam ipsoꝵ. Beat qui esu¬
riunt ꝙ sitiunt iusticiã: qm̃ ipsi sa

Expanded text:
libus, omnibus hominibus ipse dat escam; et nullam escam servat dilectis suis? Si habent aliam famem, habent et aliam escam. Quaeramus primo famem ipsorum, et inveniemus escam ipsorum: «Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, q
Abbreviated transcription (Latin):
mus. gustemꝰ. tangamus. Caro ista ꝑ qͥnq
nuntios quosda qͦs appellamus sensus:
ꝑcipit non nisi corporalia. Incelligibi¬
lia uͦ et sp̃ualia: iñte capiunt᷑. Quiagͦ
illi obscuritatẽ scͥpturarum irriserũt.
quȩ ꝓpt̃ea clausȩ erant ut puilsantes
exercerent᷑. non ut paruulis negartnt᷑.
humiliati sunt usq ad terram. ut
cogitare amplius non possint: quã

Expanded text:
mus, unde tangamus. Caro ista per quinque nuntios quosdam, quos appellamus sensus, percipit nonnisi corporalia: intelligibilia vero et spiritualia mente capiuntur. Quia ergo illi obscuritatem Scripturarum irriserunt, quae propterea clausae erant, ut pulsantes exercerentur, non ut parvulis negarentur, humiliati sunt usque ad terram, ut cogitare amplius non possent, quam
Abbreviated transcription (Latin):
cant gͦ humanȩ uoces:& ac quiescant
humanȩ cogitationes: ad incompre¬
hensibilia non se tendant quasi com¬
p̃hensuri: s tanquã participaturi:
capimus crimus. s participes crimꝰ:

Expanded text:
cant humanae voces, requiescant humanae cogitationes: ad incomprehensibilia non se extendant quasi comprehensuri, sed tanquam participaturi; capimus erimus, nec t
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ scdm interiorem hominẽ: uidco aut̃
aliam legem in menbris meis repug¬
nantem legi m̃tis mcȩ. & captuiũ me
ducentem in lege peccati. Quid agis:
Contere cor: confitere: dic sequentia:
Infelix ego homo : quis mc lib̾abit
de corꝑe mortis huius: Ut responde

Expanded text:
deo autem aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati.» Quid agis? Contere cor, confitere; age, dic sequentia: «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» Hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
Mescio qua infirmitate amina huma¬
na. qñ fuierit tͥbulata hic desꝑat dedo.
t᷑ homini in affuctione aliqua consti¬
tuto. Est quidam homo magnus per
quẽ possis libari: arridet. gaudet.
desꝑatione frigescit. ꝓ mutit᷑ auxiliũ
mortale & gaudes: ꝓmittit᷑ immor¬

Expanded text:
escio qua infirmitate anima humana, quando fuerit tribulata, hic desperat de Domino, tur homini in afflictione aliqua constituto, Est quidam homo magnus, per quem possis liberari: arridet, gaudet, desperatione frigescit. Promittitur auxilium mortalis, et gaudes: promittitur immor
Abbreviated transcription (Latin):
ubi &e fictus sine gaudio non est:
fideli homini & ꝑegrino in secło. nul¬
in ꝑegrinatione: non ẽsine dolore et
etiam ꝑegrinando tristes consolat᷑ & ex¬
ortat᷑. Rapiant cor ur̃m uerba dĩ: et
possessor ũr uendicet sͥs̃ possessionẽ
suam. idẽ mentes ur̃as. ne auertant᷑ in¬

Expanded text:
ubi et fletus sine gaudio non est. Fideli homini et peregrino in saeculo, nulin peregrinatione, non est sine dolore atque , etiam peregrinando tristes consolatur et exhortatur. Rapiant cor vestrum verba Dei, et possessor vester vindicet sibi possessionem suam, id est mentes vestras, ne avertant
Abbreviated transcription (Latin):
dedit qđ uolumus: ibi tam̃ ẽ. Quomͦ
medicus si forte aliquid imponat. uł
oculo. uel uisccrib qd̾ urendo sanet.
si roget eger ut tollat᷑ illi: medicꝰ ex¬
pectat dempus. Non facit qđ rogat e¬
ger: non tam̃ recedit. s ꝓpe ẽ. Sic dñs¬

Expanded text:
dedit quod vis, ibi est tamen. Quomodo medicus si forte aliquid imponat vel oculo, vel visceribus, quod urendo sanet; si roget aeger ut tollatur illi, medicus exspectat tempus, non facit quod rogat aeger; non tamen recedit. Et prope est, et n
Abbreviated transcription (Latin):
na & ampla et clesti spectacłin eis ds̃ ip¬
se c̃. E nos ab illa ciuitate ꝑegrinam᷑. pec¬
cato expulsi. ne ibi maneremus. ex mor¬
talicate pregrauati. ne illo rediremus:
Respexit ads miscd̾iter ꝑ egrinationẽ nĩam:
ꝙ ille qui edificat icrłm restituit lapsã

Expanded text:
 ampla et coelesti; spectaculum eis Deus ipse est. Sed nos ab illa civitate peregrinamur, peccato expulsi, ne ibi maneremus; et mortalitate praegravati, ne illo rediremus. Respexit Deus peregrinationem nostram, et ille qui aedificat Jerusalem, restituit lapsam
Abbreviated transcription (Latin):
obtamus ut ueniat: hoc regnũ uen¬
pulchritudo ip̃a sic eminet: ut quasi
pulcriꝰ nicħ inueniri possit: Et lnc in
isto decore. in ista pulchritudine ꝓpe ĩa
illiꝰ regni: uͥ decum ñ uiuunt nisi angłi:¬

Expanded text:
optamus ut veniat; hoc regnum venpulchritudo ipsa sic eminet, ut quasi pulchrius nihil inveniri possit? Et hic vivunt in isto decore, in ista pulchritudine prope jam illius regni, ubi tecum non vivunt nisi Ang
Abbreviated transcription (Latin):
a te ñsit. nec potiusse conuerti ad de
riã tui. si obliuiscẽris illoꝵ. ħ consi¬
moriã abtindantię suauitatis tuç e¬
quid erga nos fecistidñe: Qũe lau¬
damus dicamꝰ: et cũ dicunus lauda¬
N dñs uniu̾sis: et miserationes eiꝰ suꝑ
omĩa oꝑa ciꝰ. Nisi ille talis ec̃t: de nob̃
repeticio nulla eẽt. Adtende ad deip̃m:
Quid merẽbaris peccator ⁊ contẽptor
tibi debebat᷑: & quid dederit. qͥ grats
dedit. Data ẽ uenia peccatori. dat us
ẽ sp̃c iustificationis. data ẽ caritas in¬

Expanded text:
a te non sit; nec potuisse converti ad te,riam tui, si tu obliviscereris illorum: haec consimoriam abundantiae suavitatis tuae equid erga nos fecisti, Domine, quem laudamus? Dicamus, et cum dicimus, laudeDominus omnibus, et miserationes ejus in omnia opera ejus.» Nisi ille talis esset, de nobis repetitio nulla esset. Attende ad te ipsum; quid merebaris peccator? contemptor tibi debebatur, et quid dederit qui gratis dedit. Data est venia peccatori, datus est spiritus justificationis, data est charitas
Abbreviated transcription (Latin):
ibi laudat᷑.Species. utilitas. aliqua
uirtꝰ. aliqua potentia rerũ istarũ: Si
pulcͥtudo de delectat ÷ quid puicͥus faci¬
eute: Si utilicas laudat᷑: quid illo u¬
tiliꝰ qui fcc̃ omĩa: Si uirtꝰ laudat᷑. quid
illo potentiꝰ a quo facta sunt omma:¬

Expanded text:
ibi laudatur? Species, utilitas, aliqua virtus, aliqua potentia rerum istarum. Si pulchritudo te delectat, quid pulchrius faciente? Si utilitas laudatur, quid illo utilius, qui fecit omnia? Si virtus laudatur, quid illo potentius, a quo facta sunt om
Abbreviated transcription (Latin):
sccłi. Nam qm sit secura ista laudatio.
des ex ipso bono. Si ciũ gaudes de bono
qđ tibi accidit ꝑdicm: fortasse transit ĩ¬
alio die bonũ hoc unde gaudes. Si aut̃
deb: qnͣto ẽ illecertior in quo gaudebis:

Expanded text:
s» ? Nam quam sit secura ista laudatio, ge de ipso bono. Nam si gaudes de bono quod tibi accidit per diem, fortasse transit alio die bonum hoc unde gaudes. Bene debis, quanto est ille certior in quo gaudebis. Si
Abbreviated transcription (Latin):
uiduam uoluit intelligi: destitutos
omui ope & auxilio. Uestituta anima
in seculo: ipsa sͥ sꝑat adiutorium dĩ:
Quicqͥd hic habueris. aurum argen¬
sti inde. iam ñ es aduena. ñ es orphamis:
ñ int̃ uiduas numeraris. Amicum
habes: side illo p̃sumpscris. & deum
dimiseris. ñ es destitutus. Habes hec

Expanded text:
uid voluit intelligi, fratres? Destitutos omni ope et auxilio. Destituta anima in saeculo, ipsa sibi speret adjutorium Dei. Quidquid hic habueris, aurum habesti inde? Jam non es proselytus, non es orphanus, non in vidua numeraris. Amicum habes: si de illo praesumpseris, et Deum dimiseris, non es destitutus. Habes haec
Abbreviated transcription (Latin):
Suspicis celũ: & exhorrescis. Cogitas u¬
inuersam t̾ram: &e contremiscis. mira
datem stellaꝵ. Respice tanta gencia semi¬
num. tantas diucisitates animalium:
quicqͥd natat in aqͥs. repit in t̾ra: uoli¬
dat in acre. circuit in celo. Omnia ista
ds tius ẽ. Pone ibi spem tuam: ut

Expanded text:
Suspicis coelum, et exhorescis; cogitas universam terram, et contremiscis; maristatem stellarum; respice tanta genera seminum, tuntas diversitates animalium, quidquid natat in aquis, repit in terra, volitat in aere, circuit in coelo: omnia ista,Deus tuus est. Pone ibi spem tuam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
gulos dies: ut cũ finiti fui̾nt singuli
b in laudem: sic̃ ex urtutib in uirtu
tem. N̾ tnsict dies: quo de ñ bñdicam
in die tͥsti male: crit tͥ in deo tuobene:
in aliquo bono. bñtibi crit. Et qͥd tam
bonũ qm ds̾ tuus : de quo d̾r nemo¬

Expanded text:
gulos dies; ut cum finiti fuerint singulibus in laudem, sicut ex virtutibus in virtute;» non transiet dies quo te non benedicam. in die tristi male, erit tibi in Deo tuo bene. in aliquo bono bene tibi erit. Et quid tam bonum, quam Deus tuus; de quo dictum
Abbreviated transcription (Latin):
extollis ignorans dĩ iusticiam: Dedisti
forte aliquid ut saluus cẽs ͤ quid dedisti
ut homo cẽs:  Respice gͦ conditore uitȩ
duȩ. substantiȩ: ⁊ iusticiȩ: et salutis au¬
ctorem. meditare in facitiris manuũ eiꝰ:
quia ⁊ iusticiam quȩ uite ẽ. ad manu¬
um esꝰ facturam inuenies ꝑtinere. Audi
apłm hec te docentem. Ñ ex oꝑib inqͥt:
ne forte quis extollat᷑. Oꝑa bonañ ha¬
bemus :Habemus plane. S uide qͥd
sequit᷑. Ipsius enĩ figmentũ sumꝰ dixit:¬

Expanded text:
extollis, ignorans Dei justitiam? Dedisti forte aliquid, ut salvus esses: quid dedisti, ut homo esses? Respice ergo conditorem vitae tuae, substantiae et justitiae et salutis auctorem. «Meditare in facturis manuum ejus,» quia et justitiam quae in te est, ad manum ejus invenies pertinere. Audi Apostolum hoc te docentem: «Non ex operibus,» inquit, «ne forte quis extollatur.» Opera bona non habemus? Habemus plane; sed vide quid sequitur: «Ipsius enim sumus figmentum,» dixit
Abbreviated transcription (Latin):
grãm: lex enim sine gr̃a impleri ñ pot:¬
Nam plenitudo legis. caritas. Significa
gratuitum: ubi mat̾ ñ quetit acciꝑe
legem sine gr̃a oꝑari ñ posse: nisi cũ illo ᷤᷤ
lapides quinq quib significabat᷑ lex in¬

Expanded text:
gratiam. Lex enim sine gratia impleri non potest. « Plenitudo legis charitas est . gratuitum, ubi mater non quaerit accipere, legem sine gratia operari non posse, nisi cum illos lapides quinque quibus significabatur lex i
Abbreviated transcription (Latin):
saluatorem. Quid miram᷑ diabolũ
uictũ  Iue erat grandis statura corꝑiᷤ:
iste statura. paruus. fide magnus. Ar-¬
ma accepit bellica sc̃s dauid: ut adu̾¬
sus goliam ꝓcederet. Hec arma ꝑ cta¬
tem ⁊ paruã ut diximus staturam
corꝑis portare ñ ualuit. abiecit one¬
rantia. ñ adiuuantia. Acccpit qͥnq
lapides de flumine: & posuit ĩuale
pastorali. His armatꝰ corporalit. nomi¬

Expanded text:
stum. Quid miramini diabolum victum? Ille erat grandis statura corporis; iste autem statura parvus, fide magnus. Accepit arma bellica sanctus David, ut adversus Goliam procederet. Haec arma per aetatem, et parvam, ut diximus, staturam corporis, portare non valuit. Abjecit onerantia, non adjuvantia: accepit quinque lapides de flumine, et posuit in vase pastorali. His armatus corporaliter, nomi
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a. Quomͦ approbo iusticiam: uͥdam¬
pno suꝑbiam: Merito gͦ iste humilis
in corꝑe. xp̃i. discens a capite qm̃ mitis
causam ut ego ꝓponam iusticiã meã:¬
ut tu conuincas iniquitate meã. Indi

Expanded text:
vestra. Quomodo approbabo justitiam, ubi damnabo superbiam? Merito iste humilis in corpore Christi, discens a capite quoniam mitis causam, ut ego proponam justitiam meam, tu convincas iniquitatem meam: «Ne
Abbreviated transcription (Latin):
deo luccrnam ꝓpħicam accendit. ideo
ip̃m dominum danqm in testa cartus
misit. qͥ etiam diccret. exaruit uelut
testa uutꝰ mea. Ambula ad ꝓpħam
ambula ad luccrnã p̃dicator futuroꝵ.¬

Expanded text:
Ideo lucernam propheticam accendit; ideo ipsum Dominum tanquam in testa carnis misit, qui etiam diceret, «Exaruit velut testa virtus mea» . Ambula ad prophetiam, ambula ad lucernam praedictorum futuro
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis insibilib ⁊ corporalib oncratũ
ẽẽ ppłm. Primũ circũcisione. negotio
so qͦ sacerdotio. ⁊ templo figuris pleno:
multplicib etiã holocaustoꝵ. sacrifi¬
cioꝵq generib. Hec dauid ñr canqͣm
arma p̾mentia: ñ ad iuuantia posuit¬

Expanded text:
mentis visibilibus et corporalibus oneratum esse populum primum; circumcisione, negotioso illo quodam sacerdotio, et templo figuris pleno, multiplicibus holocaustorum sacrificiorumque generibus. Haec David noster tanquam arma prementia, non adju
Abbreviated transcription (Latin):
dccidam: auditã fac mͥ mane miscd̾iã
tuam: quia inte sꝑaui. Eccc in nocce
sum. S inte sꝑaui: donec noccurna
transeat unquitas. Habemus emĩut
clicit petrus certiorem ꝓpheticum ser¬
monem. eui benefacitis intendentes.
qͣsi lucerne lucenti in calignioso loco.
donec dies elucescat: & luciftroriat᷑

Expanded text:
 Auditam fac mihi mane misericordiam tuam; quoniam in te speravi.» Ecce in nocte sum; sed in te speravi, donec nocturna transeat iniquitas . «Habemus enim, ut dicit Petrus, certiorem propheticum sermonem, cui bene facitis intendentes, tanquam lucernae lucenti in obscuro loco, donec
Abbreviated transcription (Latin):
fuit hoc nomine appellatus. siẽ idithun
sicut chore: sicut alia nomina quȩ in¬
tatio tam̃ nominis: mysteriũ indi¬
cat occulte ueritatis. Asapn quippe:
latine dicit᷑ congregatio. Eigo ꝓ tor¬
cularib quinta sabb̃i cantatur ipsi
asaph: idẽ ꝓ p̃ssura discernente bap¬
ticatis.&. ex aqua regeneratis. canta¬
tͣ p̃s dominicȩ congregationis. Et

Expanded text:
fuit hoc nomine appellatus, sicut Idithun, sicut Core, sicut alia nomina quae inetatio tamen nominis mysterium intimat occultae veritatis. Asaph quippe latine dicitur Congregatio. Ergo «pro torcularibus, quinta sabbati,» cantatur «ipsi Asaph;» id est, pro pressura discernente, baptizatis ex aqua renatis, cantatur Psalmus dominicae congregationi. T
Abbreviated transcription (Latin):
inat: timor humiliat. Ideo peccã ma¬
li amoris igne succensa sunt: peccãu
mali timoris effossa sunt. Humiliat
⁊ bonus tunor: accendit ⁊ bonus amor.
S aliter: atq uciliter. Tam colonus int̃¬
cedens ꝓ arbore quȩ fructus ñ dabat.
ne subuerteret᷑ ait. Circunfodio eam:
⁊ adhibeo ei cophiñ stercoris. fossa¬
utiles pęnicentis. De igne aut̃ boni
amoris scriptum ẽ. Ignem ueni micte
spu feruentes: ⁊ di ac ꝓximi caritate
flagrantes. Ac ꝑ hoc sicut om̃ia iusta
oꝑabono timore uł bono amore fiurs:
sic malo amore ⁊ malo timore peccata

Expanded text:
mat; timor humiliat: ideo peccata mali amoris, igne succensa sunt; peccata mali timoris, effossa sunt. Humiliat et bonus timor, accendit et bonus amor; sed aliter, atque aliter. Nam et colonus intercedens pro arbore, quae fructus non dabat, ne subverteretur, ait: Circumfodio eam, et adhibeo cophinum stercoris . Fossautiles poenitentis. De igne autem boni amoris dicitur: Ignem veni mittere spiritu ferventes, et Dei ac proximi charitate flagrantes. Ac per hoc, sicut omnia justa opera bono timore et bono amore fiunt; sic malo amore et malo timore omnia peccata
Abbreviated transcription (Latin):
Posuistinos in contradictionẽ uiciniˢ
nrĩs. Eum enim predicabant: cuicon¬
tradicebatur. Affirmabant enim mor¬
tuum surrexisse xp̃m. Qͥs hoc audiat:
Quis hoc credat: Nouares. S signa
consequebantur: & incredibili rei
fidem miracula faciebant. Contradi¬
cebatur: s contradictor uincebat᷑:
& de contradictore fidelis efficiebat᷑.
Ibi tamen magna flamma. Ibi mr̃es
cibati de pane lacrimarũ: ⁊ potati ĩ
lacrimis. s in mensura. Non ampliuᷤͤ
qͣm pocerant ferre: ut post mensurã
lacrimarum.sequeretur corona gaudi-
tes mortuum: adorantes crucifixum:¬

Expanded text:
Posuisti nos in contradictionem vicinis nostris. Eum enim praedicabant cui contradicebatur. Quem praedicabant? Mortuum resurrexisse Christum. Quis hoc audiat? quis hoc noverit? Nova res! sed signa consequebantur, et incredibili rei fidem miracula faciebant. Contradicebatur, sed contradictor vincebatur, et ex contradictore fidelis efficiebatur. Ibi tamen magna flamma: ibi martyres cibati de pane lacrymarum, et potati in lacrymis; sed in mensura, non amplius quam poterant ferre ut post mensuram lacrymarum sequeretur corona gaudiortes mortuum, adorantes crucifixum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ssura duo quȩda. unum recondendũ:
alterum ꝓiciendum. fit uͦ in torcula¬
ri conculcatio: tribulatio. pondus.
Et in his oleum occulte eliquat᷑ in ge¬
mellario: amurca uͦ publice ꝑ plate¬

Expanded text:
pressura quaedam duo; unum recondendum, alterum projiciendum. Fit ergo in torculari conculcatio, tribulatio, pondus: et in his oleum eliquatur occulte in gemellarium; amurca publice per plate
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ra eius. & quia dixerat habeo alias o¬
ues que non sunt ex noc ouili. et easo
portet me adducere. ut sit unus gier. et
unus pastor: etiam ad gentes ad quas
ꝓpħe missi non fucrant. apł̃i missi sunt.
Quesiti sunt: qti non quesierunt. In¬
uenti siuit: qui nichil expectabant. In¬

Expanded text:
Habeo alias oves quae non sunt de hoc ovili; oportet me et eas adducere, ut sit unus grex et unus pastor» ; etiam ad Gentes, ad quas Prophetae missi non erant, Apostoli missi sunt. Quaesiti sunt qui non quaesierant, inventi sunt qui nihil exspectabant:
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra cuis. Post resurrectionem enĩ ipsius:
facca sunt ista omnia quȩ cam tant᷑
in psalmo. Audiamus iam de e tirie
tantutione psalmũ plenum gaudio. Exci¬
et nob̃ ipse dominus ds nr̃: tantȩ rei

Expanded text:
ta. Post resurrectionem enim ipsius facta sunt ista omnia quae cantantur in Psalmo. Audiamus jam de terrae restitutione Psalmum plenum gaudio. Excitet nobis ipse Dominus Deus noster di
Abbreviated transcription (Latin):
Gaudete qͦd intrastis in atria domini:
quia edificamini intempłu dĩ. Qui
enim intrant: ipsi edificant᷑. ipsi sunt
domus ch̃. Iue est inhabitator: cui edi¬
ficat᷑ domus toto orbe terrarum. Ado¬

Expanded text:
Gaudete, quia intrastis in atria; gaudete, quia aedificamini in templum Dei. Qui enim intrant, ipsi aedificantur, ipsi sunt domus Dei: ille est inhabitator, cui aedificatur domus toto orbe terrarum,