comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c patri dicit ex nr̃o docens orare: qui cũ patre miseret᷑ nr̃i. bi et
repetit miscrere mei. Repititio ꝑiculum ostendit magnum. Ideo
miserere: qũi in te confulit anima mea. Hȩc est causa: quare debeat
obtinere. Et in umbra. Hic iam uox corporis. adiungitur capi¬
ti: et loquens in ꝑsona membroꝵ et sua. quomodo possit libera¬
ternȩ pietatis sꝑabo. Hoc et in membris iugiter facit. Sꝑabo dico.
donec transeat iniquitas: quod in fine penitus. in membris com¬
plebitur. Usq in finem namq seculi. nec iniquitas deerit prȩ¬
mens: nec iustitia patiens. Dico sꝑabo. et non ero ociosuis. immo cla¬
mus. quomodo audiet te clamantem: exꝑientia prestat fidicciã.
Unde sequitur. Nm̃ dico: qui bene fecit michi. Quasi exꝑtus sum
ꝑ hoc quia et ante bene fecit michi: quoa et clamantem audiet Si
enim impios quesiit qui eum non querebant. et ꝓ impis mori
uoluit. clamantes quomodo non audiet: Sequitur. ¶isit ds

Expanded text:
 Patri dicit ex nostro, docens nos orare, qui cum Patre miseretur nostri. Et repetit mei miserere. Repetitio geminata periculum ostendit magnum. Ideo miserere, quoniam in te confidit anima mea. Haec est causa quare debeat obtinere. Hic jam vox corporis adjungitur capiti, et loquens in persona membrorum, et sua, quomodo possit liberaternae pietatis tuae, sperabo: hoc et in membris jugiter facit. Sperabo, dico, donec transeat iniquitas quod in fine penitus in membris complebitur. Usque in finem saeculi namque nec iniquitas deerit premens, nec justitia patiens. Dico, sperabo, et non ero otiosus, imo mus, quomodo audiet te clamantem: experientia praestat fiduciam. Deum dico qui benefecit mihi, quasi expertus sum per hoc quia benefecit, quod et clamantem audiet. Si enim impios quaesivit qui eum non quaerebant, et pro impiis mori voluit, clamantes quomodo non audiet? VERS. 4.-- «
Abbreviated transcription (Latin):
Commendat hic ꝓpheta homini iusti¬
tiam. mouens tum uere loqui iustitiam
eos quoq et maxime uideos redargu¬
ens. qui non uere iustitiam loquuntur.
Iudei enim qui ante dixerant: magist̃
scimus quia uerax es. et a deo uenisti.
mortem tius iclinauerunt. et regnum ei abiurauerunt
dicentes. non habemus regem nisi cesarem. qui hic redargium¬
tur. Et est sensus tituli. Psal mus hic dirigens nos infinem ho
agit: ne tu pilate. uel iudee disꝑdas. uel corrunipas dauid. iiiti¬
tuli in scriptione. idẽ ne neges xp̃m regem quem titulus dicit.
Intentiõ monet. nequis regno xp̃i contradicat. Modus. Triꝑ¬
titus est psalmus. Prima pars est exprobratio iudeoꝵ ne sim¬
lia faciamus. Sido que eis sit retribitio dicit. Ibi. Heus contet.¬

Expanded text:
Commendat hic Propheta homini justitiam monens vere eum loqui justitiam; eos quoque et maxime Judaeos redarguens, qui non vere justitiam loquuntur. Judaei enim qui ante dixerant: Magister, scimus quia verax es, et a Deo venisti , mortem ejus inclamaverunt, et regnum ejus abjuraverunt, dicentes: Non habemus regem nisi Caesarem Qui hic redarguuntur. Et est sensus tituli: Psalmus hic dirigens nos in finem. Hic agit ne, tu Pilate, vel Judaee, disperdas vel corrumpas David in tituli inscriptione, id est, ne neges Christum regem quem titulus dicit. Intentio: Monet ne quis regno Christi contradicat. Modus: Tripartitus est psalmus. Prima pars est exprobratio Judaeorum, ne nos similia faciamus. Secundo quae eis sit retributio dicit, ibi, Deus conte
Abbreviated transcription (Latin):
succenderit: suꝑficie historiȩ relicta. sicut in plerisq alus fit: ad
spũalem dirigimur intelligartiam. que ex int̃prȩtationib nomi¬
num sumitur. Inter prȩtatur enim mesopotamia: eleuata uoca
Quos om̃s xp̃c. igne caritatis. quẽ in terra dignatus est mittere.
accendit et conuertit inimicum. uel diabolum in fugam. uel ho¬
minem ad fidem: et ꝑtussit edom. id est t̾reuos. ut uiuant cȩles¬
tes. Et est sensus. Psalmus iste dirigens nos in finem. id est in xp̃m
agit ꝓ his. id est de his qui cõmutabuntur. de ueteri uita in no

Expanded text:
succenderit, superficie historiae relicta, sicut in plerisque aliis fit, ad succenderit, superficie historiae relicta, sicut in plerisque aliis fit, ad spiritualem dirigimur intelligentiam, quae ex interpretationibus nominum sumitur. Interpretatur enim Mesopotamia elevata vocatiquos omnes Christus igne charitatis, quem in terra dignatus est mittere, accendit et convertit Joab inimicum vel diabolum in fugam, vel hominem ad fidem. Et percussit Edom, id est terrenos, ut vivant coelestes. Et est sensus: Psalmus iste, dirigens nos in finem, id est in Christum, agit pro his, id est de his qui commutabu
Abbreviated transcription (Latin):
rege amonitarum mortuo: misit dauid nuntios. ad consolan¬
dum filium suum amon. Eui suggesserunt principes eius. qd̾
causa explorandi. dauid misisset eos. Et ideo decaluauit amon
pueros dauid. rasitq comam capitis. et precidit cunicas eoꝵ
a natib us q ad pedes: et sic dimisit eos. Utind e uidens am¬
mon. et populus tius. quod imunnam fecisset ilauid. conduxit
undiq exercitum. currus et equites. de mesopotamia. et syria:
et aluis locis. Quod cum audisset dauid. misit ioab pͥncipem
militiȩ. contra eos ad prȩlium: et sugauit eos in ore gladii. Legi¬
tur etiam in libro regum. quod cum dauid post mortem saulis
ꝓsꝑe regnaret. ꝑcussit adaheser regẽ sobal. quȩ est pars syriȩ: et
facta est syria tributaria dauid. E apta uero syria: ꝑcussit deedõ
duodecim milia. Cumq reuerteretur. posuit in ydumea custo¬
rias tangie ty̧tulus iste. Sed quia in historus non legitur. qd̃
dauid conuerterit ioab. uel quod in prȩdictis uastationib aliqͥd

Expanded text:
rege Ammonitarum mortuo, misit David nuntios ad consolandum filium ejus Amon, cui suggesserunt principes sui, vel ejus, quod causa explorandi David misisset eos. Ideo decalvavit Amon pueros David, rasitque comam capitis, et praecidit tunicas eorum a natibus usque ad pedes, et sic dimisit eos. Deinde videns Am ejus quod injuriam fecisset David, conduxit undecunque exercitum, currus et equites de Mesopotamia et Syria, et aliis locis. Quod cum audisset David, misit Joab principem militiae contra eos in praelium, et fugavit eos in ore gladii . Legitur in libro Regum, quod, cum David post mortem Saulis prospere regnaret, percussit Adezer regem Sobal, quae est pars Syriae, et facta est Syria tributaria David. Capta vero Syria, percussit de Edom duodecim millia. Cumque reverteretur posuit in Idumaea custorias tangit titulus iste, sed quia in historia non legitur quod David convertit Joab, vel quod in praedictis vastationibus aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
acuo: et deo eraltato. et uisis miriculis: Conturbati sunit etiã
ae qui tudebant eos confusos id ẽ qui intelligebãt eas defecisse Alii
deillis curbant̾᷑ et ip̃i tam̃ ñ penitent sonturbati fuett illiqui
ralit s sue chosiliũ querentes dixetunt. Quid faciemꝰ uitifis etti
munt dinoĩs hõ idẽ utensiratione. Qui eigo non cimit nontuit lio¬
mo ial et uatione usus. Si si timet homo dm̃. non eum terreat honso
quen enmendie licut apłi quib cõminabantur pͥncipes sacendorũ
licentes. ne p̃dicarent in nomine ihu: nom ideo destiteriunt p̃aicant.
it rnici s timentes dm̃. oꝑa dei id est resurrectionem ascensionre¬
et eteui. st intellererunt facta eius eẽ duuna. non hominis acili¬
cit cur passuis. cuir non descenadit de cruce. quia morienciũ erat. et re¬
sitrgendum. quod tunc non fuit intellectum. Letabitur. hic
Se surręrit xp̃c: et inde letabitur iustus in dño. Iam non tristis

Expanded text:
Deus, et, Deo exaltato, et visDeus, et, Deo exaltato, et vises qui videbant eos confusos, Aug. id est qui intelligebant eos defecisse, alii de illis turbantur, et ipsi tamen non poenitent. Conturbati fuerunt illi qui salutis suae consilium quaerentes dixerunt: Quid faciemus, vim omnis homo, id est utens ratione. Qui ergo non timuit, non fuit homo, id est ratione usus; sed, si timet homo Deum, non eum terreat homo quin annuntiet, sicut apostoli, quibus comminabantur principes sacerdotum, dicentes ne praedicarent in nomine Jesu, non ideo destiterunt praedicare inimici, sed timentes Deum, opera Dei, id est resurrectionem et ascensionem, etc., et intellexerunt facta ejus, esse divina, non hominis scilicet. Cur passus? cur non descendit de cruce? quia moriendum erat et resurgendum. Quod tunc non fuit intellectum. VERS. 11.-- « Resurrexit Christus, et inde laetabitur justus in Domino, jam non tristis
Abbreviated transcription (Latin):
ut ileus in resurrectione. Uelita continua. non mutata senternia.
Qaua xde cognoscebat laqueos eoꝵ. curergo preualuert: Quia
uolui.Et hoc est: quia accedet homo xp̃c et cetera. S agicte.¬
curbati sunt aimuntiata resurretione. iusti uero letati. Qua si
sor estati sunt. d plage eorũ factȩ sunt. sicut sagitte paruulorũ.
.a est uit nocuerunt. ut cãnȩ pucroꝵ. Et lingue eoꝵ. quib direit.
custodib. Dicite. nobis dormientib uenerunt discipłi eius. E fũ¬
rati sunt euui infirmatȩ sunt contra eos. id est ad uererundiam
eor. Si euu dormiebant: quomodo uidere potuerunt: Qiueo
nichil uuderunt: quomodo testes fuerunt: ẽ ontia se ergo menti¬
endo eocute siuit. Uel linguȩ eoꝵ contra eos infirmatȩ sunt. iuir¬
tute resurrectioiuis mee: in oim̃b quȩ contra me dixtrunt. Hic pa¬
tat uq uod fumauerunt sibi sermonem nequã. N ico eraltabiti p¬

Expanded text:
ut Deus in resurrectione. Vel ita continua, non mutata sententia: ut Deus in resurrectione. Vel ita continua, non mutata sententia: Quia Christus cognoscebat laqueos eorum, cur ergo praevaluerunt? Quia voluit. Et hoc est, quia accedet homo, Christus, eturbati sunt annuntiata resurrectione. Justi vero laetati. Quasi dicat: Scrutati sunt, sed plagae eorum factae sunt sicut sagittae parvulorum, id est nil nocuerunt, ut cannae puerorum et linguae eorum. Quibus dixerunt custodibus, dicite: Nobis dormientibus venerunt discipli ejus et furati sunt eum , infirmatae sunt contra eos, id est ad verecundiam eorum. Si enim dormiebant, quomodo videre potuerunt? Si vero nihil viderunt, quomodo testes fuerunt? Contra se ergo mentiendo locuti sunt. Vel, linguae eorum contra eos infirmatae sunt virtute resurrectionis meae in omnibus quae contra me dixerunt. Hic patet quod firmaverunt sibi sermonem nequam. Dico exaltabit
Abbreviated transcription (Latin):
quia dm̃ non uident. et ideo putant se non uideri a deo. Necedet¬
iniqua deficit. s econtra homo scrutans bonum. accedet ad cor altũ.
id est ad altum cordis intellectũ. ut qui res diuinas ꝑquirit: quod
est ad coraltum ire. Et ibi non deficit. sed crescit: et eo ꝑuenit. ut ab
eo sũmus. et omp̃s deus ẽẽ credatur. Unde sequitur. Exaltabitus
cdeus: scilicet in corde eius. Sñs enim non inse: S incorde hominis
grandescit. uel ita. Scrutati sunt. sed frustra: quia homo xp̃c. qui
non pateretur. nisi homo ẽẽt: accedet sponte ad passionem. Et cor
altum eiat ei. id est secretum cor. quia hoc faciebat setundũ altum
consilium: obiciens illis hominem. id est formam humanam.
in quã seiurent. seruans intus dm̃ id est dei formam. euius poten¬
tia suscitaritur. Unde sequitur. Et exaltabitur deus. in resurrec¬
tione. Quasi occiditur ut homo in passione: et ipse idem exaltatur

Expanded text:
quia Deum non vident, et ideo putant se non videri a Deo. VEquia Deum non vident, et ideo putant se non videri a Deo. VEiniqua, deficit; sed econtra homo scrutans bonum, accedet ad cor altum, id est ad cordis intellectum altum, ut qui res divinas perquirit, quod est ad cor altum ire; et ibi non deficit, sed crescit. Et eo pervenit, ut ab eo summus et omnipotens Deus esse credatur. Unde sequitur: Et exaltabitur Deus, scilicet in corde ejus. Deus enim non in se, sed in corde hominis grandescit; vel ita scrutati sunt, sed frustra, quia homo, Christus, qui non pateretur, nisi homo esset, accedet sponte ad passionem. Et, cor altum erat ei, id est secretum cor, quia hoc faciebat secundum altum consilium objiciens illis hominem, id est formam humanam, in qua saevirent servans intus Deum, id est. Dei formam cujus potentia suscitaretur. Et exaltabitur Deus in resurrectione. Quasi dicat: occiditur ut homo in passione et ipse idem exaltatur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ filios nr̃os. Deinde exponit. qualiter arcum intenderunt.¬
cipło. ut absconderent laqueos. ita dicentes. Si discipls cradit. si
romam cricifigunt: quid ad nos: Iste est mos malorum. Qui enĩ
dolum parat: putat fallere. Unde sequitur. Pixerunt. quis ui¬
debit tos. scilicet laqueos. id est quis poterit cauere: Putabant enĩ
eum latere: quein occidebant. Ideo putabant eum non uidere. qͥa
ꝑ falfos testes. uel quomodo eum ꝑderent. et ne mundus post
eum abiret. Dicebant enim. Per discipłm cradatur.a uidice occi¬
datur: et ita nichil ad nos. Scrutati sunt iniquitates S ipsi sccu¬
tantes defecerunt scrutinio. id est suo prauo consilio. Uel ita.
Serutati sunt iniquitates. ipsi dico scrutantes scrittinia: id est
acerba et occulta consilia. S quanto acutius cogitant. tanto plꝰ
defecerunt a ueritate. scilicet et equitate. et in tenebris mergunt᷑.

Expanded text:
per filios nostros . Deinde exponit qualiter arcum intenderunt.per filios nostros . Deinde exponit qualiter arcum intenderunt.cipulo, ut absconderent laqueos, ita dicentes: Si discipulus tradit, si Romani crucifigunt, quid ad nos? Iste est mos malorum. Qui enim dolum parat, putat fallere. Unde sequitur: Dixerunt: Quis videbit eos, scilicet laqueos, id est: Quis poterit cavere. Putabant enim eum latere quem occidebant. Ideo putabant eum non videre, quia per falsos testes, vel quomodo eum perderent, et ne mundus post eum iret. Dicebant enim: Per discipulum tradatur, a judice occidatur. Vel ita: Nihil ad nos scrutati sunt, sed ipsi scrutantes defecerunt in scrutinio, id est pravo suo consilio. Vel ita: Scrutati sunt iniquitates, ipsi dico scrutantes scrutinia, id est acerba et occulta consilia, sed quanto acutius cogitant, tanto plus defecerunt a veritate et aequitate; et in tenebras merguntur,
Abbreviated transcription (Latin):
lum. et huius modi om̃ia facientes: ut nil fecisse uiderentur. Quẽ:¬
Scilicet immaculatũ. Ideo eẽt eis timendum. Magna iniquitaᷤᷤ
iudeoꝵ hic ostenditur: et ideo inexeusabiles sunt. In renderunt
arcum. et sic ꝑficient: quia. Subito. uel repente. id est insidio¬
se.quasi inoppinati. quasi non preuisi. sagitabunt eum. quasi
nescientem: ut eis uidetur. qui se credunt dm̃ fallere. Quasi. sce¬
lus implebunt: et inde non tuebunt. O cordurum. occidere
uelle hominem. qui mortuos suscitabat: et inde non timere Id̾o
non ciment. quia firmauerunt. obstinatione. non ueritate. nul¬
lo modo nec etiam ꝑ iudicem omittere uolentes. qui multa egre
ut refrenarentur. nec miraculis moti fuerunt: sermonem nequã
uel malignum. ut reus est mortis. uel expedit ut unus homo¬
motiatur ꝓ popło. Et hoc sibi. id est ad inalum suũ non dño cui
nõ nocuerunt. sed sibi: cum dicunt. sanguis eius. suꝑ nos. et su¬

Expanded text:
lum et hujusmodi, omnia facientes, ut nil fecisse viderentur. Quelum et hujusmodi, omnia facientes, ut nil fecisse viderentur. Quem? immaculatum. Ideo esset eis timendum. Magna iniquitas Judaeorum hic ostenditur. Et ideo inexcusabiles sunt, intenderunt arcum, et sic perficient, quia. VERS. se, quasi inopinati, quasi non praevisi sagittabunt eum quasi nescientem, ut eis videtur, qui se credunt Deum fallere. Quasi dicat: Scelus implebunt, et inde non timebunt, o cor durum, occidere velle hominem, qui mortuos suscitabat: et inde non timere. Ideo non timent, quia firmaverunt obstinatione, non veritate. Nullomodo. Nec etiam per judicem obmittere volentes qui multa egit, ut refrenarentur, nec miraculis moti fuerunt sermonem nequam; vel, malignum, ut: reus est mortis ; vel: Expedit ut unus moriatur pro populo . Et hoc sibi id est ad malum suum, non Domino, cui non nocuerunt, sed sibi, cum dicunt: Sanguis ejus super nos, et su
Abbreviated transcription (Latin):
um auctu. iniquitatẽ. ut eian occiderent. qui eis tot bona feterat.
Hoc quod hic dicitur. scilicet ꝓtexisti. in capite factum cernimus.
quod et membra exꝑiuntur. Noc exemplo. reliqui firmantur: quia.
uel. Qexatuerunt. Quasi dicerit. Quid enim illi fecerunt ci¬
bi: Utiq mala: quia eracuerunt. Uelita continua. qui sunt ma¬
lignantes et oꝑantes: Qui exacuerunt linguas suas: ute sagit¬
tent aꝑte inclamaudo mortem. Et ita si non manib. linguis occide¬
runt. Et loquitur hiç xp̃c. Et intenderunt arcum: id est dolos. Ar¬
cus eium occulte: gladius aꝑte ferit. Rem amaram: licet uerba
suit dulcia. Eestant enim mel in ore: aculeum in dorso. Quasi oc¬
cultas insidias parauerunt. scilicet ut ꝑ discipłm traderetur:
quod res est amara ut conuia sit ꝓditor. ad quod intenderunt:
Ut sagtitent in obscuro. quantum ad suam opinionem. ꝑ discipu¬

Expanded text:
um, actu iniquitatem, ut eum occiderent, qui eis tot bona fecerat; um, actu iniquitatem, ut eum occiderent, qui eis tot bona fecerat; hoc quod hic dicitur, scilicet protexisti, in capite factum, nec minus quod et membra experiuntur. Hoc exemplo reliqui firmantur. VERS.uin., Aug. Quasi dicat: Quid enim illi fecerunt tibi? utique mala, quia exacuerunt, vel ita continua: Qui sunt malignantes et operantes? Quia exacuerunt linguas suas ut gladius. Aperte inclamando mortem, et ita si non manibus, linguis occiderunt; et loquitur hic Christus; et intenderunt arcum, id est dolos. Arcus enim occulte, gladius aperte ferit rem amaram, licet verba sint dulcia; gestant enim mel in ore, aculeum in dorso. Cassiocultas insidias paraverunt, scilicet ut per discipulum traderetur, quod est res amara ut conviva sit proditor. Ad quid intenderunt, ut sagittent in occultis, quantum ad suam opinionem, per discipu
Abbreviated transcription (Latin):
id est in xp̃m. atcribuitur dauid. id ẽ xp̃o:
qui hic loquitur. adiuncta sibi uoce corrporis. Intñtiõe iuonet in
passionib sꝑare indño. Modus. B̾iꝑtitus est psalmus. pͥrimo
enumerat quȩ tulerit. et quomodo se habuerit contra hȩc: ut
in passionib sꝑeinus in dño. Scd̾o iudeorum prauitatẽ irridet.
Ibi. Sagite. Totus itaq xp̃c. inpassione orat. dicens. Exaudi¬
Eripe animan meam. non quidem ut non moriar. sed atimore
mimici. scilicet ut eos non timean. qui tantũ corpus possunt
occidere: s te qui corpus et animam potes ꝑdere. hoc modo eripi¬
tur iste. etiam cum occiditur non enim hominem timet. uł cedit.
uel ita scđm litteram nãm: et distinguitur littera aliter. Exau¬
di deus orationem meam: ut me exaltes. Pripe animam meam
atimore inimici. et ñ atuore mortis. quia om̃is homo horret mor¬
tem. cum. id est quia deprecor: id est totis uirib prȩcor. Dico eripe.
coneilio malignantiũ. ut conciliis iudeoꝵ. Et amultitudine oꝑanti

Expanded text:
m, attribuitur David, id est Christo, qui hic loquitur, adjuncta sibi voce corporis. Intentio: Monet in passionibus sperare in Domino. Modus: Bipartitus est psalmus. Primo enumerat quae tulerit, et quomodo se habuerit contra haec, ut in passionibus speremus in Domino. Secundo Judaeorum pravitatem irridet, ibi, sagittae. Totus itaque Christus in passione orat, dicens: eripe animam meam non quidem, non ut moriar, sed a timore inimici, scilicet ut eos non timeam, qui tantum corpus occidere possunt; sed te, qui corpus et animam potes occidere et perdere. Hoc modo eripitur iste, etiam cum occiditur. Non enim hominem timet, vel cedit. Vel ita secundum litteram nostram, et distinguitur littera aliter, exaudi, Deus, orationem meam, ut me exaltes; et eripe animam meam a timore inimici, et si non a timore mortis, quia omnis homo horret mortem, cum, id est quia, deprecor, id est totis viribus precor. Dico eripe: conventu malignantium,
Abbreviated transcription (Latin):
bi gr̃a ut tres pueri in babilonia. et mali regnantes in itrłm.De ilo
dicitur adeo. Ego deus et non homo: et ciuitatem non ingredio. Ne
hacꝓphia ait. Q̃ losa dicta sunt dete. ciuitas dei. Ueruitamen. Se

Expanded text:
bi gratia, ut tres pueri in Babylonia, et mali regnantes in Jerusalem. De illa bi gratia, ut tres pueri in Babylonia, et mali regnantes in Jerusalem. De illa dicitur a Deo: Ego Deus et non homo, et civitatem non ingredior . De hac Propheta ait: Gloriosa dicta sunt de te, civitas De
Abbreviated transcription (Latin):
babiloniȩ sunt irruentes: et repellere precium cogitantes. Euies
uero ierłm sunt sitientes: et eos usꝙ in finem portantes. Et due ciuita¬
tes ꝑmute sunt corpore: si aduerse mente. Eiuitas malo significa¬
ta est ꝑ illam ciuitaten. quam prius cam edificauit. ubi non erat
ante ciuitas. quã uocauit enoch. id est decdicatio: quia mali sepora¬
lib se dedicant. dum in hac uita. quȩ ante est. radicem eor dis plan¬
tant: quia prius est quod animale est. Eiuitas aute bonoꝵ signi
bus salem. et ierłm. Iebus autẽ intpretatur conculeata. ubi conqtue
salem seu ierłm. illa euersa ⁊dificatur: quia exueteri homie euerso
atq conculcato. sit nonus homo. E orpoealis autem cõmutio utcusq
cuuitatis facit. ut res babiloniȩ ministrent qui sunt de ierłm.iđ et
boni aliquando. et res ierlin. illi qui st̃de babilonia. ia est maliꝰ uer¬

Expanded text:
Babyloniae sunt irruentes, et repellere pretium cogitantes; cives Babyloniae sunt irruentes, et repellere pretium cogitantes; cives vero Jerusalem, sunt sitientes, et eos usque in finem potantes. Hae duae civitates permistae sunt corpore, sed divisae mente. Civitas malorum significata est per illam civitatem quam prius Cain aedificavit, ubi non erat ante civitas, quam vocavit Enoch, id est dedicatio, quia mali temporalibus se dedicant, dum in hac vita quae ante est, radicem cordis plantant, quia prius est quod animale est. Civitas autem bonorum sigbus, Salem et Jerusalem. Jebus autem interpretatur conculcata, ubi congrueia ex veteri homine everso atque conculcato fit novus homo. Corporalis autem commistio utriusque civitatis facit ut res Babyloniae ministrent, qui sunt de Jerusalem, id est boni aliquando; et res Jerusalem illi qui sunt de Babylonia, id est mali, ver
Abbreviated transcription (Latin):
sunt contra me ꝑsecutores: Ueriuntamen ficti et occulti cogita¬
dinem ȩt̃nam michi tollere cogitauerunt: Uel scđm aliam lit¬
teram. honorem cogitauerunt repellere:. id est rp̃m. Qui enimñ
possunt extinguere nomen xp̃i in honorant exaltatum ioseph ue¬
rum. Et nota diuersa genera hostium. Irriuint en im ꝑsecutores uio¬
lenti: cogitant repellere. heretici. et ficti. Illiita. ego tamen salutem
illoꝵ sitiebam. et hoc est. s̃ ueurri in stti. quia et si semꝑ eos bibit. si¬
cit semꝑ ultra. S ipsi ore suo benedicebant. Quia nequeunt per
aꝑta mala. temptant ꝑ blanda eum seducere. Et corde suo ubi co¬
gitauerunt repellere: maledicebant. Hos si tiebat iste. Sciendũ
est: hic signisi cari duas spũales ciuitates: Unam maloꝵ quȩ di¬
ettur babilonia. quȩ incepit a caun: alterã bonoꝵ. quȩ aicituur
iherłm quȩ incepit ab abelꝗ lluis rex diabolus: istius rex xp̃c Siuẽ

Expanded text:
sunt contra me persecutores. VERsunt contra me persecutores. VERdinem aeternam mihi tollere cogitaverunt. Vel secundum aliam litteram, honorem cogitaverunt repellere, id est Christum. Quia enim non possunt exstinguere nomen Christi, inhonorant exaltatum verum Joseph. Et nota diversa genera hostium. Irruunt enim persecutores violenti, cogitant repellere haeretici et ficti. Illi ita. Ego tamen salutem illorum sitiebam. Et hoc est, cucurri in siti, quia, etsi semper eos bibit, semper sitit ultra; sed ipsi ore suo benedicebant. Quia nequeunt per aperta mala, tentant per blanda eum seducere, et corde suo, ubi cogitaverunt repellere, maledicebant. Hos sitiebat iste. Sciendum est hic significari duas spirituales civitates, unam malorum, quae dicitur Babylonia, quae incipit a Cain; altera bonorum, quae dicitur Jerusalem, quae incipit ab Abel. Illius rex, diabolus: istius rex Christus. Cives
Abbreviated transcription (Latin):
s unt̾ficitis innocentem. alia littera. Irruitis: tanquã deiecturi
ret: et quasi maceria. que est constructio saxoꝵ. sine ligamine
cementi: ut sit circa hortos. et uineas. Et ne de ipsa nouitate. fir¬
nam putes: addit. depulsȩ. uelimpulse. Uel alus manentibus.
dum in hominem: quia irriendo in hominem int̾ficitis uos ip¬
sos uniuersi: etiam consentientes: Uel ita scđm aliam litceram.
Quousq apponitis suꝑ hominem: Idem sensus est cum p̃ceden¬
ti. Apponunt enim mali. suꝑ hominem. ia est suꝑ ecełiam. honera
passionum: ut usq in sinem impleat quisq fidelis in corpore
suo. quod deest passioni xp̃i. Beuide. quasiirridendo subdit: int̾fi¬
citis om̃s uos. alia lutera. Quasi. uos om̃s interficitis hominem
illum. quantũ ad hominem. s non om̃s unum. sed om̃s eccłiam.
S quia deus susceptor. non mouebor ut supradictũ est. Sanquã
parieti inclinato. et maceriȩ depulse: hoc non mutatut. Nil pos¬

Expanded text:
 interficitis innocentem, scilicet, alia littera, irruitis, tanquam dejecturi ret; et quasi maceria, quae est constructio saxorum sine ligamine coementi, ut sit circa hortos et vineas. Et ne de ipsa novitate firmam putes, addit, depulsae vel impulsae, vel aliis manentibus. dum, quia irruendo in hominem, interficitis vos ipsos, universi, etiam consentientes. Vel ita, secundum aliam litteram, quousque apponitis super hominem. Idem sensus est cum praecedenti. Apponunt enim mala super hominem, id est super Ecclesiam, onera passionum, ut usque in finem impleat quisque fidelis in corpore suo quod deest passionum Christi . Deinde quasi irridendo subdit, interficitis omnes vos, alia littera, quasi dicat: Vos omnes interficitis hominem illum, quantum ad hominem; sed non omnes unum, sed omnes Ecclesiam. Sed, quia Deus susceptor, non movebor, ut supra dictum est, tanquam parieti inclinato et maceriae depulsae. Hoc non mutatur. Nil pos
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑseq̃re. pum. conuoe. Et ita facit. quia nulla pecẽa relinqͥt ĩpiuta.
quia uel homo penitens punit. uelds uidex punit. Uelita. Est q̃ dã
iniqͥtas quã qͥ fac̃ eiꝰ ñ miseretur ds ad salutẽ. hec est defensio pecc̃oꝵ

Expanded text:
sed persequere, puni, converte. Et ita facit, quia nulla peccata relinquit impunita, sed persequere, puni, converte. Et ita facit, quia nulla peccata relinquit impunita, quia vel homo poenitens, vel Deus judex punit. Vel ita, est quaedam iniquitas
Abbreviated transcription (Latin):
gere: nondum enim ascendi ad patrem meum. Quid hoc est. Noli
me tangere: Nonne postea mulieres redeuntes a monum̃to. adora¬
uerunt eum: et pedes eius tenuerunt: S hic agit de tactu mentiᷤ
non corporis: id est non id solum credas. quod uides. ne hereat.
nimis humanitati meȩ aspectus tuus: quasi tactꝰ tuus. Id̾o hoc
dico: quia nondum ascendi ad patrẽ meũ utiq incorde tuo. qͥa ñdũ
pꝰquã uidisti memori credis me patri equalem. Acende quib gra¬
dib ascendit. E epit enum ab infirmitate: et paulatim ascendens ad
głam resurrectionis. et patuii equalitatẽ ꝑuenit. Deinde sequitur.
oratio. ꝓ gentib conuertendis: cum ait. Et tu dũe deus iurtutũ cele¬
stium deus isrł scilicet qui uideris deus unius gentis. quȩ te colit.¬
omnes congregent r ad nuptias. Dico intende: et tam̃ non misere¬
aris om̃ibr qui oꝑantur in iqͥtatẽ. ita ut relinquas pecc̃a impunita

Expanded text:
gere: nondum enim ascendi ad Patrem . Quid est hoc, noli gere: nondum enim ascendi ad Patrem . Quid est hoc, noli me tangere? Nonne postea mulieres redeuntes a monumento adoraverunt eum, et pedes ejus tenuerunt? Sed hic agit de tactu mentis, non corporis, id est non solum credas quod vides, ne haereat nimis humanitati meae aspectus tuus quasi tactus tuus. Hoc ideo dico, quod nondum ascendi ad Patrem meum, utique in corde tuo, quia nondum, postquam vidisti me mori, credis me Patri aequalem. Attende quibus gradibus ascendit. Coepit enim ab infirmitate, et paulatim ascendens ad gloriam resurrectionis, et ad Patris aequalitatem pervenit. Deinde sequitur oratio pro gentibus convertendis, cum ait, et tu, Domine, Deus virtutum coelestium, Deus Israel, scilicet qui videris Deus unius gentis, quae te colitomnes congregentur ad nuptias. Dico, intende, et tamen non miserearis omnibus qui operantur iniquitatem, ita ut relinquas peccata impunita,
Abbreviated transcription (Latin):
occursum meum et uide. id est in notesce: et fac uideri. quod exur¬
gis in occursum meum. id est quod tibi equalis sum. Occurtere enĩ
non nisi de equalib dicitur. xp̃c enim non desut eẽ equalis patri.
licet ꝓ nobis faccus sit infirmus: qui seipsum exinaniuit formã
uidecur infirmata ꝓpter pullos. quemadmodum gallina: cuiꝰ uox
raucessit. fit hispidum totum corpus. deponuntur alȩ. laxantur plu¬
ꝓpter nos infirmatus est. itt nr̃ãm tolleret infirmitatẽ: S in ea ta¬
men infirmitate occurrit equalis patri. Ita enim assumpsit. qd
non erat: ut non amitteret quod erat. Ita ergo se exinaniuit: qd̃
dignitatẽ quam habebat cum patre. nobis non demonstrauit.
In ipsa ergo infirmitate aguoscendus est patri equalis. non uisio
Et dum hoc credimus: in nobis ad patrem ascendit. Unde mariȩ
magdalene: cui pͥmo post resurrectionem aparuit. ait. Noli metan¬

Expanded text:
occursum meum et vide, id est innotesce, et fac videri quod exsuroccursum meum et vide, id est innotesce, et fac videri quod exsurgis in occursum meum, id est quod tibi aequalis sim. Occurrere enim non nisi de aequalibus dicitur. Christus enim non desiit esse aequalis Patri, licet pro nobis factus sit infirmus, qui seipsum exinanivit formam videtur infirmata propter pullos, quemadmodum gallina, cujus vox raucescit, fit hispidum totum corpus, deponuntur alae, laxantur plupropter nos infirmatus est, ut nostram tolleret infirmitatem; sed in ea tamen infirmitate occurrit aequalis Patri. Ita enim assumpsit quod non erat, ut non amitteret quod erat. Ita ergo se exinanivit, quod dignitatem quam habebat cum Patre, nobis non demonstravit. In ipsa ergo infirmitate agnoscendus est Patri aequalis, non visioet dum hoc credimus in nobis, ad Patrem ascendit. Unde Mariae Magdalenae, cui primo post resurrectionem apparuit ait: Noli me tan
Abbreviated transcription (Latin):
de iustitia sua. qui insultant xp̃o conuiuanti cum peccatorib quibꝰ
non est opus medicus.: S eum occiderunt. ut iusti reum. Sed tam̃ non
est in eo iniquitas. Et hoc est. Irruerunt in me fortes. id est de iusticia
suꝑbi. quasi in reum: si in ne peccatũ non inuenerũt. Unde subdit.¬
Neq tamen iniquitas mea. quã in eos fecerim. causa fuit. quare ir¬
ruere nt: neq peccatũ meum. quod in nie sit aliquomͦ. Uel neq ini¬
quitas mea. id est maliuoleitua. fuit causa. neq peccatũ meum oꝑis
dñe. s sine iniquitate cucurri. uiam huius mundi. Unde alibi. Exul¬
tauit ut gigas ad currendam uiam. Et direxi. Distortos quantũ in
me est: uel scdm aliam litteram. et dirigebar ad te. Et ideo. Exur
meum. Quasi. curro ad te merendo. et tuocturre midẽ. redde ꝓme
rito. Et uide. id est fac uideri quomodo ad te cutro. et alios dirigo: ne¬
prauum putent quod rectum est. et sequantur. Uel ita. ẜ rurge in

Expanded text:
umunt de justitia sua, qui insultant Christo conviventi cum peccatoribus, quibus non est opus medicus; sed eum occiderunt tanquam justi reum: sed tamen non est in eo iniquitas. Et hoc est, irruerunt in me fortes, id est de justitia superbi, quasi in reum, sed in me peccatum non invenerunt. Unde subdit Aug., Alcuin. quam in eos fecerim, causa fuit quare irruerunt, neque peccatum meum, quod in me sit aliquomodo. Vel, neque iniquitas mea, id est malevolentia fuit causa, neque peccatum meum, operis. Domine, sed sine iniquitate cucurri viam hujus mundi. Unde alibi: Exsultavit ut gigas ad currendam viam . Et direxi distortos quantum in me est. Vel, secundum aliam litteram. Et dirigebar ad te. Et ideo VERm. Quasi curro ad te merendo: Et tu, occurre mihi, id est, redde pro merito. Vide. Id est, fac videri quomodo ad te cupravum putent quod rectum est, et sequantur. Vel ita, exsurge in
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet inimici. qui nocendi uotum habent. nec tamen hoc ar¬
denter appetunt. Insurgentes: qui iam cõmoti. et animo parati fc̃.
Oꝑantes: qui tam durata mente. scelus oꝑe complent. Uiri sangui¬
num: qui non solum contumeliam ingerunt. s etiam fundunt san¬
guinem: quod fecerunt iudei. qui xp̃mprius post etiam apłos occi¬
deriut. Ne his ergo ait. Eripe me de inimicis meis. qui me odio habẽt.
deus meus: et libera me abinsurgentib in me. qui uerbis noctnt. Et¬

Expanded text:
scilicet inimici qui nocendi votum habent, nec tamen hoc arscilicet inimici qui nocendi votum habent, nec tamen hoc ardenter appetunt; insurgentes qui jam commoti et animo parati sunt; operantes, qui jam dura mente scelus opere complent; viri sanguinum, qui non solum contumelias ingerunt, sed etiam fundunt sanguinem: quod fecerunt Judaei qui Christum prius, post etiam apostolos occiderunt. De iis ergo ait, eripe me de inimicis meis, qui me odio habent, Deus meus, et libera me ab insurgentibus in me, qui verbis nocent.
Abbreviated transcription (Latin):
hic integer xp̃c: scilicet caput et corpus. In tñtiõe monet: itt nemo
xp̃o contradicat. Modus. T riꝑtitus est psalmus. Pͥrimo orat lib̾a¬
ri ascendendo ab imis ad alta: orat etiam ꝓ salute gentium. Sedo̾
confirmat salutem gentiũ. et orat salutem iudeoꝵ. Ibi. Conuercen¬
cur. T ertio affirmatur salus iudeoꝵ: et inutroq p̾ariete collecto.¬
grates aguntur. Ibi. Conuertur. T̃otus itau xp̃e. quasi ab inimi¬
ctum est hoc in carne xp̃i: fiet et in membris. Dum uero qui sine ma¬
cula est hoc perit: qͣl necessario petamꝰ ostendit. Neq enĩ cessant ini¬
mici nr̃i diabolus et angłi eius insurg̾e cotidie suꝑ nos. et illudẽ uelle
infirmitati et fragilitati nr̃e. et deceptionib sugestionib. tẽptatiõib
quibꝰcumq laqueis irretire: cum adhuc interta uuumus. Et
nota quod quatuor sunt genera aduersarioꝵ. q̃ hic distingunt᷑

Expanded text:
hic integer Christus, scilicet caput et corpus. Intentio: Monet ut nemo hic integer Christus, scilicet caput et corpus. Intentio: Monet ut nemo Christo contradicat. Modus: Tripartitus est psalmus. Primo orat liberari ascendendo ab imis ad alta. Orat etiam pro salute gentium. Secundo confirmat salutem gentium. Et orat salutem Judaeorum, ibi, convertentur. Tertio affirmatur salus Judaeorum, et utroque pariete collecto,grates aguntur, ibi, convertentur. Totus itaque Christus, quasi ab inimictum est hoc in carne Christi, fiet et in membris, dum vero qui sine macula est, hoc petit. Quod necessario exspectamus ostendit. Neque enim cessant inimici nostri, diabolus et angeli ejus, insurgere quotidie super nos, et illudere velle infirmitati et fragilitati nostrae, et deceptionibus, suggestionibus, tentationibus quibuscunque laqueis irretire, cum adhuc in terra vivimus. Et nota quod quatuor sunt genera adversariorum, quae hic distinguuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
orum: qui miserunt custodire sepulchrum. S non uidetur conue¬
nire quod dicitur: scilicet ut saul int̾ficere eum. Iam utiq int̃ fec¬
ne crederent in eum: quod tamen efficere non ualuerunt. uiuut
enim rex suꝑ uideos: et gentes. Hoc et sp̃c sanctus ꝑ ꝓpħ̾ani p̃dicte.¬
hic. Et est sensus. Psalmus iste in finem tendens. id est in xp̃m. hoc
agit ne tu pilate. uel uidee. cerrũpas. uel disꝑdas dauid: in tituli
inscriptione. Hoc idem supradirerat. in alus titulis. frustra uero te¬
ptat. aliquis dis ꝑdere: quod totiens diuina ꝓhibet auccoritas. Eũ
autẽ pilatus dirit. quod scripsi. scripsi. impletum est quod hic d̾rr.
pas. quando id est quia misit saul. id est regnum uideoꝵ et custo¬
diuit eum. id est sepulchrum xp̃i ut interficeret eum. id est nomen
et famam eius tolleret ne crederetur in eum: a quib frustratis. hic
liberatus ostenditur. et famam habere in om̃ib gentib. Et loquit᷑

Expanded text:
eorum; regnum Judaeorum, qui miserunt custodire sepulcrum. Sed non videtur convenire quod dicitur, scilicet ut Saul interficeret eum. Jam utique interfecne crederent in eum: quod tamen efficere non valuerunt. Vivit enim rex super Judaeos et gentes. Hoc et Spiritus sanctus per Propheem, id est in Christum. Hoc agit, ne, tu Pilate, vel Judaee, corrumpas vel disperdas David in tituli inscriptione. Hoc idem supradixerat in aliis titulis. Frustra ergo tentat aliquis disperdere, quod toties divina prohibet auctoritas. Cum autem Pilatus dixit: Quod scripsi, scripsi , impletum est quod hic dicitur, pas. Quando quia misit Saul, id est regnum Judaeorum, et custodivit domum ejus, id est sepulcrum Christi, ut interficeret eum, id est nomen et famam ejus tolleret, ne crederetur in eum. A quibus frustratis hic liberatus ostenditur, et famam habere in omnibus gentibus. Et loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
sordidꝰ est mag̃ serdescat. Uel ita scđ̾m aliam litteram quam ponit
augtinus. quȩ est. et dicet homo. ergo est fructus iusto. ergo est ds
iudicans eos in terra. Et infert duob expremissis. Dixit enum maloᷤ
hic absorberi. et iustum lauari: et hoc est. dicet homo rationalis. qͥa
abserbet malos: ergo est deus udicans eos. in terra etiam ista. ubi
flerere uidentur
daiud intrtuli inscriptione. qnͣ¬
do misit saul ⁊ custodunt domĩt
eins ut mer ficeret eum.
Legitur in libro regum. quod saul
querens interficere dauid. misit satelli¬
tes suos. ut custodirent domum dauid: et eum mane exeuntem
occiderent. Quod cum prescisset uxor sua michol filia saul. nocte
deposuit eum ꝑfenestram. et sic euasit. H uic historiȩ alludit titu

Expanded text:
sordidus magis sordescat . Vel ita secundum aliam litteram, quam ponit sordidus magis sordescat . Vel ita secundum aliam litteram, quam ponit Augustinus, quae est; Et dicet homo. Ergo est fructus justo. Ergo est Deus, judicans eos in terra, et infert ex duobus praemissis. Dixit enim malos hic absorberi et justum lavari. Et hoc est, dicet homo rationalis, quia absorbet malos, ergo Deus judicans eos in terra, etiam ista, ubi florere videnturDavid in tituli inscriptione, quando misit Saul et custodivit domum ejus, ut interficeret eum. Legitur in libro Regum quod Saul quaerens interficere David, misit satellites suos, ut custodirent domum David, ut eum mane exeuntem occiderent. Quod cum praescisset uxor sua Michol filia Saul, nocte deposuit eum per fenestram, et sic evasit . Aug., Cassiod., Aug. Hu
Abbreviated transcription (Latin):
Latabitur. Gertia pars. ubi ostenditur cortectio iusterum: d e
ultione iniquorum. Quasi diceret Malos absorbet ignis. hoc
aut̃ẽ non est sine fructubonoꝵ: quia iustus qui fidem habet. et
si aliquid in eo lauandum est. letabitur. et si molestus pressus:
cum uderit uindictam. hanc presentem. Non tamen gaudet ꝓ
pena eorum. sed quia nonin illa est. Et manus suas. ul est oꝑa la¬
uabit in sanguine peccatoris: id est in pena et morte peccatoris qͦm
uidet. Unde salomon. Stulto ꝑeunte: sapiens astutior erit. Et dicet¬
id est cractabit apud se. homo. id est rationalis. quod non ex casu.
hoc eis contingit. s ꝓ uindicta peccati. Hoc enim dicet. Utiq ds
est iudicans eos interra. id est malos. in terra etiam ista. ubi flore¬
re uidentur. quod ꝓbat a contrario: si. id est quia utiq est etiam
hic fructus nuisto. licet hic presso. Ac si diceret. Sicut iusto udicio
dei fit. it iustus amplius iustificetur: ita eodem iuste ꝑmitat᷑. tit qͥ

Expanded text:
Aug. Tertia pars, ubi ostenditur correctio justorum de ultione iniquorum. Quasi dicat: Malos absorbet ignis. Haec autem non est sine fructu bonorum. Quasi dicat, justus qui fidem habet, et si aliquid in eo lavandum est, laetabitur justus; et si molestiis pressus cum viderit vindictam hanc praesentem, non tamen gaudet, pro poena eorum, sed quia non in illa est, sed manus suas, id est opera lavabit in sanguine peccatoris, id est in poena et morte peccatoris, quam videt. Unde Salomon: Stulto pereunte, sapiens astutior erit . VEid est tractabit apud se homo, id est rationalis, quod non ex casu hoc eis contigit, sed pro vindicta peccati. Hoc enim dicet utique Deus est judicans eos, id est malos, in terra, etiam ista, ubi florere videntur. Quod probat a contrario si, id est quia, utique est etiam hic justo fructus, licet hic presso. Ac si diceret: Sicut justo judicio Dei fit 123 ut justus amplius justificetur, ita eodem juste permittitur ut
Abbreviated transcription (Latin):
p̃setti sunt ab utero. Et sicut preusum est accidit quia locuti ft̃
falsa Ecce miquitas in ore. Et nonsolum non faciunt bona. s nec
ners siunit. Et accipitur uulua uel uterus. caritas eecliȩ. in qua con¬
uersi concipiuntur et nascuntur. dum fidei rudimenta suscipĩt
et paulatim nutriuntur. donec in eis formata ueritate ad lucẽ
generentur. Et nota. quia sicut carnalis mater in sobole carna¬
liquinq uicissitudines obseruat et tẽpora ita in plis spũatis
enucatione sc̃ã ecclia eadem eustodit. Pruis eium puer con¬
cipitur. id est in utero nascitur. Scdo. in utero alitur. Gercio
id lucem enuttitur. Quarto: matris manib gestatur. ut crescat.
Qunto ablactatur. ut ad mensam patris accedat: ut sic ua¬
lidiori cibo alatur. Ita quos educat exclia prius quasi in utero
nascuntur. id est concipiuntur: dum rudimenta fidei recipiunt.¬

Expanded text:
praesciti sunt ab utero, et sicut praevisum est accidit, quia locuti sunt praesciti sunt ab utero, et sicut praevisum est accidit, quia locuti sunt falsa. Ecce iniquitas in ore, et non solum non faciunt bona, sed nec nati sunt. Et accipitur vulva vel uterus, charitas Ecclesiae in qua conversi concipiuntur et nascuntur, dum fidei rudimenta suscipiunt, et paulatim nutriuntur, donec in eis formata veritate ad lucem gerantur. Et nota sicut carnalis mater in sobole carnali quinque; in vicissitudines observat et tempora, ita et in spirituali educatione, sancta Ecclesia eadem custodit. Prius enim puer concipitur, id est in utero nascitur; secundo in utero alitur; tertio, ad lucem emittitur; quarto, matris manibus gestatur, ut crescat; quinto, ablactatur, ut ad mensam patris accedat, ut sic validiori cibo alatur. Ita quos sancta educat Ecclesia, prius quasi in utero nascuntur, id est concipiuntur, dum rudimenta Christ
Abbreviated transcription (Latin):
sine culpa es: quia quicquid ius et non potes. deus factum impu¬
tat. Set auitẽ concumatio: ex multis partib adunata ꝑuersitas.
uel scđm aliam litteram. inustitias manus urȩ conneetunt.
scilicet aliud peccatum. alii adiuingunt. Unde ysaias ⁊ Uehis
qui trahunt peceata sicut restem longam. Et hene peccata resti cõ¬
parantur. peccatis enim quisq constringitur. quȩ tanquã uin¬
cula ligant hominem. Unde in fine dicetur. ligate illi manis
et pedes. quia ꝑ peccatis cõmissis cogitatione. et oꝑe. peccato
de fumdis uł resticlis facto. cedit ementes. et uendentes in cẽplo.
Eece iiqui sunt. et corde et manu. Et unde hoc eis. quia. Ali¬
enati sunt a ueritate. Et ipsi dico peccatores a uulua matris. ia
est ab ipsa origine: non quia ex tunc peccauerunt. sed quia
p̃cognouit dñs ab utero illos ficturos peceatores. ut rebecce ait.
quod subsequenter exponit. Frrauerunt ab utero: id est errare

Expanded text:
sine culpa es quia quidquid vis, et non potes, Deus factum impusine culpa es quia quidquid vis, et non potes, Deus factum imputat. Est autem concinnatio, ex multis partibus adunata perversitas. Vel secundum aliam litteram, injustitiam manus vestrae connectunt, scilicet, aliud peccatum alii adjungunt. Unde Isaias: Vae his qui trahunt peccata sicut restem longam . Et bene peccata resti comparantur. Peccatis enim quisque constringitur, quae tanquam vincula ligant hominem. Unde in fine dicitur: Ligate illi manus et pedes, etc. Quia pro peccatis commissis cogitatione et opere peccatorde funiculis vel resticulis facto cecidit vendentes et ementes de templo. Ecce iniqui sunt et corde et 122 manu. Unde hoc eis? quia eritate. Aug. Et ipsi dico peccatores a vulva matris, id est ab ipsa origine, non quia ex tunc peccaverunt, sed quia praecognovit Deus ab utero illos futuros peccatores, ut Rebeccae ait, Quod subsequenter exponit, erraverunt ab utero, id est errare
Abbreviated transcription (Latin):
locutus es. falsa udicasti. Uertas iubet om̃s loqui iustiuã
ne dicantur in iusti et omnibus clamat. Si uere iusticiam
loquimini. si non false. si non aliud in labus. aliud in corde re
nite: et alia huiusmodi. Aliter enim estis hy poctite. Si dicitis
magister uerax es. ne udicetis mortem meam: quia rex ũt sum.
ut trtulus ait. Iudei uero sic de xp̃o udicauerunt. ut ficde locu¬
Nde eo ꝓbentur: uerbissuis accusentur. Ideo sic moneo. ut recce
icilicet iudicetis: quia uobis est iniquitas inccede. et in ore. et
possunt recte uidicare: quib incorde et in manu est iniquitas
Oꝑamini dico in t̾ra id est quia me t̾ram. id est hoĩem conspicitis
uł quia t̾rã id ẽ t̾rena amatis. Et manꝰ ure concinnant. quasi ex
multis paitib adunante ᷤ mititias. Qsi dicet. Sꝑa ur̃a prauȩ cogita¬
tioni concordant. qͥa manꝰ seqͥtur corSi tanien manus desit. ñ ideo

Expanded text:
locutus es, falsa judicasti. Veritas videt omnes loqui justitiam, locutus es, falsa judicasti. Veritas videt omnes loqui justitiam, ne dicantur injusti; et omnibus clamat: Si vere justitiam loquimini, si non false, si non aliud in labiis, aliud in corde, renite, et alia hujusmodi. Aliter enim estis hypocritae. Si dicitis: Magister, verax es, ne judicetis mortem meam, quia rex vester sum, ut titulus ait. Judaei vero sic de Christo judicaverunt, ut ficte de eo locuti probentur, verbis suis accusentur. Ideo sic moneo, ut recte scilicet judicetis, quia vobis est iniquitas in corde et in ore, et possunt recte judicare, quibus in corde et in manu est iniquitas. Operamini dico in terra, id est quia me terram, id est hominem conspicitis. Vel quia terram, id est terrena amatis, et manus vestrae concinnant, quasi ex multis partibus adunantes injustitias. Quasi dicat: Opera vestra pravae cogitationi concordant, quia manus sequitur cor. Si tamen manus desit, non ideo
Abbreviated transcription (Latin):
sitt iquia om̃ib est facile loqui iustitiam. quib uerctas scris¬
sit in cordib. quod tibiñ uis fieri. alii ne feceris. et iterauit inta¬
bulis. quia non legebant in corde. itt uoce forinsecus al motet
redirent preuaritatores Ead cor: et intus in uemrent qb
ertta legerent. Nico loquimini iustitiam: sed si uere loquimin
iuistitiam. ut sit iustitia non labioꝵ sed faccorum. si idem est in co¬
de. quoil est in ore engo recta. uel recte iudicate. In faccis cognoscen¬
tur labia. Si enim aliter agis quam loqueris: bona loqueris s
mala uidicas. Si enm agis. quomodo iudicas :. Intertoiatus
quid sit melius aurum anfides: preponis auto fidem. Amicus
ueuit. et nullo teste aurum tibi cõmenilauit: discessit et mortiuis
est. hic heredem filium reliquit: qui ignorat quia tibi pater
comendauerit. Se cogita. alii similiter cõmendasse. nulli aixis¬
se: filium reliquisse. Quid ei uelles atuo amico prestari. Respon¬
de. Quod tibi responilet cogitatio: hoc iuidica cumfilio ampo

Expanded text:
stat, quia omnibus est facile loqui justitiam, quibus Veritas scripsit in corde: Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris; et iteravit in tabulis, quia non legebant in corde, ut voce forinsecus admota redirent praevaricatores ad cor, et intus invenirent quod extra legerent. Dico loquimini justitiam, sed si vere loquimini justitiam, ut sit justitia non labiorum, sed factorum, id est, si est in corde quod in ore. Ergo, recta vel recte judicate. In factis cognoscantur labia. Si enim aliter agis quam loqueris, bona loqueris; sed mala judicas. Sic enim agis, quomodo judicas. Interrogatus quid sit melius aurum an fides, praeponis auro fidem. Amicus venit, et nullo teste aurum tibi commendavit, decessit, et mortuus est: hic haeredem filium reliquit, qui ignorat quid tibi Pater commendavit. Tecum cogita alii similiter commendasse nulli dixisse filium reliquisse: quod ei velles a tuo amico praestari? Responde. Quid tibi respondet cogitatio? hoc judica cum filio amic
Abbreviated transcription (Latin):
quod dici non potest. Uel ita. Et dicit dies regis. ia est tũi dies
bonoꝵ. qͦs hic egerunt imitando eum: et eosdem dicit annos. qͥa
hic alii. aluis. duitius iuxerunt. Et est. Nabit hereditate hanc scili¬
cet. quia suꝑ dies regis. id est xp̃i. quos hic egerunt in bono: adi

Expanded text:
quod dici non potest. Vel ita: Et dicit dies regis, id est Christi, dies quod dici non potest. Vel ita: Et dicit dies regis, id est Christi, dies bonorum, quos hic egerunt imitando eum, et eosdem dicit annos, quia hic alii aliis diutius vixerunt. Et est, dabit haereditatem hanc, scilicet quia super dies regis, id est Chri