comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
beth. Dauid enĩ ampliare uolens
cultum dñi. uiguiti quatuor insti¬
tuit sacerdotes sumnios. quorum
unus tam̃ maior. qui dicebatur¬
pͥnceps sacerdotum. Statuit au¬
tẽ sexdecim uiros de elearar. et
habuit autẽ abias octauã ebdo¬
madam. de cuiꝰ gen̾e zacharias.
cũ in die ꝓpitiationis incensũ po¬
turũ sib filium de uxore. Qui
considerans sterilitatem uxoris. et
utriusq senectutem non credidit.
obhoc omutuit. usq ad diem
partus. Nomen quoꝙ pueri et
magnificentiã cũ abstinentia in
dicauit. Concepit autẽ helysabech.
& occultabat se mensib qͥnq. De

Expanded text:
beth . » David enim ampliare volens cultum Domini, viginti quatuor instituit summos sacerdotes, quorum unus taprinceps sacerdotum. Statuit autem XVI uiros de Eleazar et VAbias autem habuit octauam ebdomadam; de cuius genere Zacharias cum in die propiciationis incensaret alturum filium de uxore. Qui considerans sterilitatem uxoris, et utriusque senectutem, non credidit, et ob hoc obmutuit, usque ad diem partus. Nomen quoque pueri, et magnificentiam cum abstinentia ei indicavit. « Concepit autem Elisabeth, et occultabat se mensibus quinque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfortati. qͥ erant cũ nida: impetũ fece¬
runt ĩ hostes. et ꝓstrauer̃ ex hostib.¬
ñ minus qͣm tͥginta milia. nichanore
cũ eis int̾empto. Et rediert̃ hierosolimã
benedicentes dm. caput nichanoris et
manũ cũ humero abcisam. ꝯtͣ tẽplum
suspendentes. Itaq om̃s ꝯmumi consilio
decreuer̃ nullo mͦ diẽ istũ absq celebri¬
tate p̾terire. hic t̾minat᷑ epła iude ad
disꝑsionem iudeoꝵ. Terminata gͥ epłari
recapitulatione ad prosecutionẽ hysto¬
rie reu̾camur. de iohe filio symonis

Expanded text:
fecerunt in hostes et prostraverunt ex eis non minus quam triginta millia, Nicanore cum eis interfecto, et redierunt Jerosolymam benedicentes Deum; et caput Nicanoris, et manum cum humero abscissam, contra templum suspenderunt. Itaque omnes communi consilio decreverant nullo modo diem istum absque celebritate praeterire. Hic terminatur epistola Judae ad dispersionem Judaeorum. Terminata igitur epistolari recapitulatione ad prosecutionem historiae revertamur de Joanne, filio Simonis
Abbreviated transcription (Latin):
E umis in celo ꝑoceis
iussit agi septimã diẽ. At ille ait. Et
ego potens sum suꝑ t̾ram. qͥ imꝑo su¬
mi arma. et negocia regis impleri. Mla¬
chabeus autẽ cũ pauci eent cũ eo for¬
midantes impetum nichanoris ⁊ mui¬
titudinẽ. singulos illorũ armauit. ñ
optimis et exhortationib. presertĩ expo¬
sito eis sompnio. quod in eadẽ nocte u¬
dat onĩa sumũ sac̃dotẽ. ⁊ qͥ a puero ĩ
uirtutib exercitatꝰ fuerat manus pro¬
tendentẽ orare pro ppło iudeoꝵ. Post ħ
apparuisseꝰ alium uirum etate ⁊ gła mi¬
rabili circa illũ et oniã dixisse. hic est
amator ppł isrł. hic. ẽ. qͥ multũ orat
extendisse autẽ ieremiã dextram. ⁊ de

Expanded text:
 unus in coelo potens, qui jussit agi diem septimam. At ille ait: Et ego potens sum super terram, qui impero sumi arma, et negotia regis impleri. » Machabaeus autem cum pauci essent cum eo, formidantes imperium Nicanoris, et multitudinem, singulos illorum Judaeorum arsed sermonibus optimis, et exhortationibus, praesertim exposito eis somnio quod in eadem nocte at Oniam summum sacerdotem qui a puero in virtutibus exercitatus fuerat, manus protendentem, et orantem pro populo Judaeorum. Post hoc apparuisse, et alium virum aetate et gloria mirabili circa illum, et Oniae dixisse: « Hic est amator populi Israel, hic est qui multum orat » Extendisse autem Jeremi
Abbreviated transcription (Latin):
cutus ẽ moysen tͣnsiordanem. Pro
gre in scripto. Uidetur etiam leroni¬
libri seripserit partem. Uerius ui¬
detur esse quod scriptus sit a moy
dras. sicut infine de morte moysi.
p̃sertim. cũ circa finẽ libri legat᷑
Scripsit moyses legem hanc. Et
sit uerba legis huius in uolumine:
p̃cepit leuitis. Lollite librum istũ.
rusalem deuteronomius in archa.

Expanded text:
cutus est Moyses trans Jordanem . Pro cutus est Moyses trans Jordanem . Pro git in scripto. Videtur etiam Hieronylibri scripserit partem. Verius videtur esse quod scriptus sit a Moysdras, sicut et in fine de morte Moysi, praesertim cum circa finem libri legatur: « Scripsit Moyses legem hanc . » Et yses verba legis hujus in volumine, praecepit Levitis: Tollite librum istum, rusalem Deuteronomius in arca.
Abbreviated transcription (Latin):
distinctio. hebra
debarim: quod
rantes. duas dixerunt eẽ leges. Unã
datam a deo: que in p̃cedentib lib̃s
continetur. Alteram datam a moyse
que in hoc libro. Addentes in asserti¬
onem sui erroris. quod de illa legit᷑
quod multa hic leguntur. que non
supra: immo quedam quasi contra¬
na. quod non fieret. si hec ee̾t pre¬
Aictoꝵ repeticio. Uerius tamen scien¬
dum ẽ: quia hic penthatencus: non
est nisi una lex. Que etiam ab apło
a dñi. hebreiis etiam uocat hos qͥn¬
Ns lbros chorat: id÷ legem. Nec ob
quia predicta. hic iterantur. quasi
lex iterata. Iterantur autẽ hic tria
trib de causis. p̃cepta et cerimoniȩ
ad commendationem memorie. et
ipsoꝵ confirmationẽ. Beneficia dei.
ad roborandã dilectionẽ di in uł. Fla¬
gella que sustimier̃ murmurantes.
in e̾e̾ contrarietas insuꝑficie uerboꝵ:
intellectu tam̃ nulla ẽ. Fuerutit &¬
tiam qui dic̃ent hunc librum factũ
a iosue: transito iordane. quia legit᷑
in principio. hȩc sunt uerba que io¬

Expanded text:
distinctio, hujus debarim, quod rantes dixerunt duas esse leges: unam datam a Deo, quae in praecedentibus libris continetur, alteram datam a Moyse, quae in hoc libro. Attendentes in assertionem sui erroris, quod de illa legiturquod multa hic leguntur, quae non supra: quaedam quasi contraria; quod non fieret, si hic esset praedictorum repetitio. Verius sentiendum est, quia hic Pentateuchus non est nisi lex una, quae etiam ab Apostlex Dei. Hebraeus etiam vocat hos quinque libros thorath, id est legem, nec ob quia praedicta hic iterantur quasi lex iterata. Iterantur hic etiam tria, tribus de causis, praecepta, et caeremoniae ad commendationem memoriae, et ipsorum confirmationem. Beneficia Dei ad roborandam dilectionem Dei in illis. Flagella, quae sustinuerunt murmurantes, inesse contrarietas in superficie verborum, in intellectu tamen nulla est. Fuerunt etiam qui dicerent hunc librum factum a Josue, transito Jordane, quia legitur in principio: « Haec sunt verba, quae lo
Abbreviated transcription (Latin):
uadragesimo anno ab exitu is
rahel. de egipto. undecimo m̃¬
se prima die mensis. uidens moy¬
ses diem mortis imminere: loquutꝰ
eos scdm̃ iosephum ad iordanem in
loco. ubi nunc ciuitas abidal est. lo¬
cusq palmarum. Sane recapitula¬
tionem moysi prosequentes: que su¬
pra dicta sunt omitemus. suꝑ ad di¬
ta dicemus. Que audem ibi uident᷑
contraria memorantes det̾minan¬
I do.

Expanded text:
uadragesimo anno ab exitu filiorum Israel de Aegypto, undecimo mense, prima die mensis, videns Moyses diem mortis sibi imminere, locutus eos, secundum Josephum, ad Jordanem, in loco ubi nunc civitas Abidal est, locusque palmarum . Sane recapitulationem Moysi prosequentes, quae supradicta sunt, omittemus; super addita, dicemus quaedam, quae videntur contraria, memorabimus, determinando.
Abbreviated transcription (Latin):
atĩ nob̾cum habent sordem ex p̃cep
am̃i. Si gͦ nuꝑserint uiris tribus
aterius. quia filii earum sequent᷑
aibum patris minuetur ħeditas
sr̃a. et sortium distributio: confun¬
detur in rubeleo. Occasione gͦ eorũ:¬
e filiarum saphaach. hec lex ꝑmul¬
gata est a dño ꝑ moysen: ut omnes
iuri ducerent uxores de tribu et
cognatione sua. ut hereditas ꝑma¬
neat in familiis. ne cõmisceantur tͥb

Expanded text:
t nobiscum sortem, ex praecepto Domini. Si ergo nupserint viris tribus alterius, quia filii earum sequentur tribum patris, minuetur haereditas nostra, et sortium distributio confundetur in jubilaeo . Occasionem ergo filiarum Salphaad, lex haec promulgata est a Domino per Moysen: » Omnes viri ducant uxores de tribu, et cognatione sua, ut haereditas permaneat in
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ die septimo opus suũ dicimus quaru
et tunc nulla est obiectio. uari potest.¬
id÷ completum ostendit. nadib num̃is
tunc non fecisset materi xͦx. octauo.¬
am: ut corpoꝵ. uel similitudinem ut
animarum. Non enĩ quasi fessus dicit᷑
quieuisse: s quia cessauit. Sicut dicit᷑¬
in ysaia. quod seraphym requie̾ ñ ha¬

Expanded text:
Deus die septimo opus suum quod fecerat. et tunc nulla est objectio. Seest completum ostendit, cum nihil tunc non fecisset materiam, ut corporum; vel similitudinem, ut animarum. Non enim quasi fessus dicitur quievisse, sed quia cessavit. Sicut in Isaia dicitur quod seraphim requiem non ha
Abbreviated transcription (Latin):
eius immutabilitas apparuit. Nam sta¬
bilis manens: dat cuncta moueri. Qd̾
autẽ dicitur ab omnioꝑe quod patrarat:
mnuit esse opus quod nondũ fecerat.
a quo non quiescit. Tria enĩ fecerat.
creauit. disposuit ornauit. Quartum
opus propagationis : non desinit oꝑari.
Quintũ faciet. cum precinget se: et
transiens munstrabit: ubi tunc p̃cipue
quies est. Et benedixit diei septimo. id:
sanctificauit illum .i. sanctum et celebrẽ
eum esse uoluit. Semꝑ enĩ ab aliquib
nationib etiam ante legem: dicitur
salbatum fuisse obseruatum. huiꝰ obser¬
uatiam : etiam in lege sanctificationẽ¬
dixit ib. Memento: ut diem sabbati
sanctifices: Ẽpylogue¬

Expanded text:
ejus immutabilis apparuit. Nam stabilis manens dat cuncta moveri. Quod autem dicitur, ab omni opere, quod patrarat, innuit esse opus quod nondum fecerat, a quo nondum quiescit. Tria enim opera fecerat, creavit, disposuit, et ornavit. Quartum opus propagationis non desinit operari. Quintum faciet, et praecinget se, et transiens ministrabit , ubi praecipue erit requies. Et benedixit diei septimo, id est sanctificavit eum, id est sanctum et celebrem eum esse voluit. Semper enim ab aliquibus nationibus ante legem etiam dicitur Sabbatum fuisse observatum. Hujus observantiam in lege etiam dixit sanctificationem, ibi: Memento ut diem Sabbati sanctifices . Epilogu
Abbreviated transcription (Latin):
quoq aurei ⁊ argentei dispositi suꝑ
rio stratum lapide. Bibebant autem
om̃s in aureis pocuł uium p̃cipuũ.
⁊ habundans. nec ęrat qui nolentes
cogeret ad bibendũ. licet id moris ee̾t
apud ꝑsas. Uasti qͦ regina fecit conui¬
uium feminarum in palacio regis.
Die autẽ septimo cũ rex incaluisset
mero. p̃cepit septẽ eunichis ut intro¬
ducerent reginam in decore suo. ut os¬
tend̾et omnib pulchricudinẽ eius.
Que ad imꝑium regis contempsit
uenire. & iratꝰ rex quesiuit a septẽ
saprentib qui uidebant faciem eius
cui sentencie uasti subiace̾t. Et res¬
pondit manucham. Non lesit te solũ
uasth. s ⁊ om̃s uiros regni tui. Nã
eius exemplo mulieres parupendẽt
imꝑra uiroꝵ suoꝵ. E grediat᷑ gͦ edre¬
tum a facie tua: ut ult uasthi non

Expanded text:
quoque aurei, et argentei dispositi eranquoque aurei, et argentei dispositi eranrio stratum lapide. Bibebant autem omnes in aureis poculis vinum praecipuum, et abundans, nec erat qui nolentes cogeret ad bibendum, licet id moris esset apud Persas. Vasthi quoque regina fecit convivium feminarum in palatio regis. Die autem septimo cum rex incaluisset mero praecepit septem eunuchis, ut introducerent reginam in decore suo, ut ostenderet omnibus pulchritudinem illius. Quae ad imperium regis venire contempsit. Et iratus rex quaesivit a septem sapientibus, qui videbant faciem ejus, cui sententiae Vasthi subjaceret. Et respondit Mamuchan: Non laesit te solum Vasthi, sed et omnes viros regni tui. Nam ejus exemplo mulieres parvipendent imperia virorum. Egrediatur autem edictum a facie tua, ut ultra Vasthi non
Abbreviated transcription (Latin):
.au peticionem pau¬
le et eustochii. de hebreo in latinum
et quia in greco corruptꝰ erat. per
uarias edittiones reuelauit eum de
sis ciuitate soliũ regni eius. Tercio
gͥ anno imꝑii su fecit grande conui¬
uium. cunctis pͥncipib suis ꝓuincia¬
rum et inclytis coram se. centũ et
septuaginta dieb in domo illa mira¬
bil de qua legitur in hystoria alexan¬
dri. Cuius columpne erant argentee
tectum instar firmam̃ti. concamera¬
tim. hñs gẽmas du̾si coloris in fi¬
guram syderũ ⁊ signoꝵ dispositas.
Post hos dies conuiuii mutauit om¬
nem ppłm qui erat in susis discubue¬
runt ꝙ extra domum septẽ dieb ĩ
uestibulo orti deliciarũ. In orto erat
uinea habens uites argenteas. et pal¬
mites aureos. ⁊ botros ex uarietate
gemmarũ distinctos. Suꝑ conuiuã¬
tes extensa erant tentoria que appẽ¬
debant columpnis argenteis. et mar¬
moreis. eburneis circuł. inserta fu¬
nib bẏssinis. atq purpureis. Lectuli

Expanded text:
ad petitionem Paulae et Eustochii de Hebraeo in Latinum et quia in Graeco corruptus erat per varias editiones relevavit eum de sis civitate solium regni ejus. Tertio igitur anno imperii sui fecit grande convivium cunctis principibus suis et inclytis provinciarum coram se centum et septuaginta diebus , » in domo illa mirabili, de qua legitur in historia Alexandri, cujus columnae erant argenteae, tectum instar firmamenti concameratum, habens gemmas diversi coloris, in figuram siderum, et signorum dispositas. « Post hos dies convivii invitavit omnem populum, qui erat in Susis, et discubuerunt extra domum septem diebus, in vestibulo horti deliciarum. In horto erat vinea habens vites argenteas, et palmites aureos et botros ex varietate gemmarum distinctos. Super convivantes extensa erant tentoria, quae appendebantur columnis argenteis, et marmoreis, eburneis circulis inserta, funibus byssinis atque purpureis. Lectuli
Abbreviated transcription (Latin):
Na etate soł defectio facta. ẽ. et ig¬
nis erupit de echna. plato natus
est. ypochras medicus claruit. Dyo¬
nisius in sycilia t̾yrannidem exereuit.
ost dartũ regnauit
artaxerses qui cognominatꝰ est
mennon darii ⁊ parasitidis filiꝰ. hic
ab hebreis dicitur assuerus. Sub hoc
hystoria hester conscripta.ẽ.
liber hester.

Expanded text:
aetate solis defectio facta est, et ignis de Aetna erupit. Plato natus est, Hippocrates medicus claruit, Dionysius in Sicilia tyrannidem exercuit. Post Darium regnavit Artaxerxes, qui cognominatus est Mennon, Darii et Parasitidis filius. Hic ab Hebraeis dicitur Assuerus. Sub hoc historia Esther conscripta est. LIBRI ESTHER
Abbreviated transcription (Latin):
parabat pueris suis. et messorib et dor¬
miebat in area. et quasi sollempnizanᷤ.:
abstinebat ab amplexib. Id ipsum
faciebat in tonsione ouium. Si post
uindemias fieret : ñ lego. Et ait noe¬
mi ad ruch. Lauare filia. et ungere
et induere cultiorib uestimentis tuiꝰ¬

Expanded text:
parabat pueris suis et messoribus. Et dorparabat pueris suis et messoribus. Et dormiebat in area et quasi solemnizans abstinebat ab amplexibus. Idipsum fiebat in tonsione ovium. Si post vindemias fieret non legi. Et ait Noemi ad Ruth: « Lavare, filia, et ungere, et induere cultioribus vestimentis,
Abbreviated transcription (Latin):
emi. et colligebat spicas post metentes.
Accidit autem ut egrederetur booth
ad agrum: et ait messorib. Dñs uob̾ẽ.¬
Et quesiuit. cuius ee̾t hec puella. &
dixerunt. hec ẽ illa moabitis. que ue¬
nit cum noemi. Et ait booth ad illam.
fila ne uadas in alterius agrum. Nui¬
ius puerorum molestus erit tibi. Si sitis.
ge bucellam in aceto. Redadat tͥ d̾s is¬
rahel mercedem: qm̃ confugisti sub
alas eius. Pueris quoq suis : dixit. ẜi¬
cite de mamipulis ur̃is. de industria.
ut absq rubore colligat. Cumq come¬
disset ruth. ad latus messorum. con¬
iecit polentam. quam iosephus alphi¬
tam uocat. et seruabat eam socrui.
tiens. inuenit ordei. quasi ephi .i. mo
dios tres. Cumq redisset ad socrum.
indicauit ei. que fecerat s booth. Et
ait noemi. P̃ropinquiis nr̃. ẽ. homo. Be¬
nedictus sit a dño. Id ipsum fecit ruth
sequentib dieb : usq ad arȩȩ uentila¬
tionem. Mos erat in isrł. quod in uenti¬

Expanded text:
emi, et colligebat spicas post metentes. emi, et colligebat spicas post metentes. Accidit autem ut egrederetur Booz ad agrum, et ait messoribus: « DoEt quaesivit cujus esset haec puella. Et dixerunt: « Haec est Moabitis illa quae venit cum Noemi. Et ait Booz ad eam. Filia, ne vadas in alterius agrum. Nullus puerorum molestus erit tibi. Si sitis, ge buccellam in aceto. Reddat tibi Deus Israel mercedem, quoniam confugisti sub alas ejus. » Pueris quoque suis dixit: « Projicite de manipulis vestris de industria, ut absque rubore colligat. » Cumque comedisset Ruth ad latus messorum, conjecit polentam, quam Josephus alphitam vocat, et conservabat eam socrui stiens, invenit hordei quasi ephi, id est tres modios. Cumque redisset ad socrum, indicavit ei quae fecerat sibi Booz. Et ait Noemi: « Propinquus noster est homo, benedictus sit a Domino. » Idipsum fecit Ruth sequentibus diebus, usque ad areae ventilationem. Mos erat in Israel quod in venti
Abbreviated transcription (Latin):
apha: et reuersa. ẽ. Ruth uͦ sequebat᷑
can. Cui noemi. Audi filia. Non est ds̃
ẽ. sieut dii gentium. nec ppłs nr̃. se¬
andum ritum gentium uiuit. Expe¬
it tͥ. ut redeas ad ppłm tuum &e ad
dos tuos. Et ait ruth. p opłs tuus po¬
hlus meus. d̃s tuus: as ms. Profec¬
łq sunt simul: et uenerunt in beth¬
lem.que prius dicebatur effratha
duxore caleph. hec fuit maria soror
ñpretatur speculum: quia plaga
lus. omnib ẽ posita in exemplum.¬
S tunc pͥmo: ꝓpter incredibilem ub̾ta¬
dem sͥ redditam. cepit uocari bethleem:
quod est domus panis. ꝑ crebruit fama
in bethleem : et dicebant. hec est illa no¬
emi. Quib illa. He uocetis me noemi:
quod ẽ. pulchra: s uocate me mara.
qd̾ ẽ. amara. Egressa sum plena. et uacu¬
am me reduxit dñs : et amaritudine
Erat autem ibi uir potens. et opulentus.
booth consanguneus ełymelech. Intrau̾
itaq ruth agros illuis: de uoluntate no¬

Expanded text:
Orpha, et reversa est. Ruth vero sequebatur Orpha, et reversa est. Ruth vero sequebatur eam. Cui Noemi: « Audi, filia: Non est Deus noster, sicut dii gentium, nec populus noster secundum ritum gentium vivit; expedit tibi ut redeas ad populum tuum, et ad deos tuos. » Et ait Ruth: « Populus tuus, populus meus, Deus tuus, Deus meus. » Profectaeque sunt simul, et venerunt in Bethlehem, quae prius dicebatur Ephrata ab uxore Caleb; haec fuit Maria soror interpretatur speculum, quia plaga ejus omnibus est posita in exemplumo propter incredibilem ubertatem sibi redditam cepit vocari Bethlehem. quod est domus panis. Percrebuit fama in Bethlehem, et dicebant: « Haec est illa Noemi. Quibus illa: Nec vocetis me Noemi, quod est pulchram, sed vocate me Mara, quod est amaram. Egressa sum plena, et vacuam reduxit me Dominus, amaritudine Erat autem ibi vir potens, et opulentus Booz consanguineus Elimelech . Intrabat itaque Ruth agros illius de voluntate No
Abbreviated transcription (Latin):
ost sansonem iudicauit
isrł. hely sacerdos. Qui
non tantũ iudex. s sa¬
ceidos. a digniori officio
agnominatus est. Et
translato sacerdotio a
filiis eleazar. hic pͥmus
de filiis ythamar acce¬
ot sacerdotium. In dieb eius facta ẽ.
fmes in t̾ra. Et surrexit elimelech.
Ae bethleem effratheus. cũ uxore
dua noemi. cũ duob filiis suis maa¬
U et chelẏon: et ingressus ẽ. regio¬
uem moabithidem. ut pasceretur
ini. Quo mortuo: filii eius duxert̃
irores moabithidas. s. orphan. et rurch.
timen iosephus dicit. quod pat̃ acce¬
yt filis suis uyxores. Et manserunt ⁊¬
oi decem annis: et mortui sunt ambo
sme lib̃is. Noemi uͦ uidua. et orbara
sis. surrexit ut abiret in patriã suã.
ludierat enĩ quod añs dederat popu¬
losua escas: et comitabant᷑ eã nurus
li. lue ait ad eas. Reũtimini filie me
indomum matris uestrȩ. Non enim
ust̾ potestis sperare uiros ex ut̃o meo.
& nota quod apud moabitas seruabat᷑
e de semine suscitando. Et adquieiut

Expanded text:
ost Samsonem judicavit Israel Heli sacerdos, qui non tantum judex, sed sacerdos a digniori officio agnominatus est. Et translato sacerdotio a filiis Eleazari, hic primus de filiis Ithamar accepit sacerdotium . In diebus ejus facta est fames in terra; et surrexit Elimelech, de Bethlehem Ephrathaeus cum uxore sua Noemi, et duobus filiis suis Mabalon, et Chelion. Et ingressus est regionem Moabitidem, ut pasceretur ibi. Quo mortuo, filii ejus duxerunt uxores Moabitidas Orpham et Ruth. Tamen Josephus dicit quod pater accepit filiis suis uxores, et manserunt ibi decem annis, et mortui sunt ambo sine liberis. Noemi vero vidua, et orbata filiis, surrexit ut rediret in patriam. Audierat enim quod Dominus dederat populo suo escas, et comitabantur eam nurus suae. Quae ait ad eas: « Revertimini, filiae meae, in domum matris vestrae. Non enim ultra potestis sperare viros ex utero meo. » Et nota quoniam apud Moabitas servabatur lex de semine suscitando, et acquievit
Abbreviated transcription (Latin):
mortem ieremie anno .uͦ. eũsio¬
nis hierłm. ipse. ẽ. uicesimꝰ t̾cius regni
nabuchod. descendit nabuchodonosor
insyriã inferiorẽ ⁊ obtinuit eã. Moa¬
bitas quoq ⁊ amonitas subiugauie sͥ.
÷ tandem iutrauit in egiptum eãq sub¬
u̾tit. ⁊ regẽ qͥ tẽ erat in ea occidit᷑. ali¬
umq in ea constituens. denuo iudeos
captiuos dux̃ in babilonẽ. et ab hac
uitima captiuitate reliquiarũ iude
quidã numerant septuaginta annos
ad ad scõm annũ darii filii ytaspis
hanc etiã captiuitatẽ reliqͥarũ pre¬
dixerat ezechiel in chaldea. de qͦ modo
ꝓsequentes altiꝰ ordiemͣ.¬

Expanded text:
em Jeremiae, anno quinto eversionis Jerusalem, ipse est vicesimus tertius regni Nabuchodonosor, descendit Nabuchodonosor in Syriam inferiorem, et obtinuit eam. Moabitas quoque et Ammonitas subjugavit sibi. Et tandem intravit in Aegyptum, eamque subvertit, et regem, qui tunc erat in ea occidit, aliumque in ea constituens, denuo Judaeos captivos duxit in Babylonem. Et ab hac ultima captivitate reliquiarum Judae, quidam numerant septuaginta annos, usque ad secundum annum Darii filii Histaspis. Hanc etiam captivitatem reliquiarum praedixerat Ezechiel in Chaldaea ; de quo modo prosequentes, altius ordiem
Abbreviated transcription (Latin):
mperatorie maiestatis est: in pa¬
latio tres habere mansiones. d¬
ditoriũ. uel consistoriũ. in quo ui¬
ra disceruit.cenaculum. in quo
cibaria distribrit. thalamũ in qͦ
quiescit. Ad hunc modum impe¬
rator nr̃ qui imperã uentis et ma¬
ri: mundũ habet pro auditorio.
ubi ad nutum eiꝰ omĩa disponim¬
tur. Unde illud. Celũ et terram.
ego impleo. Scđm hanc dicitir
dns. Unde. dñi est t̾ra et pleni

Expanded text:
mperatoriae majestatis est, in palatio tres habere mansiones: auditorium vel consistorium in quo jura decernit: coenaculum, in quo cibaria distribuit; thalamum, in quo quiescit. Ad hunc modum Imperator noster, qui imperat ventis et mari, mundum hunc habet pro auditorio: ubi ad nutum ejus omnia disponuntur. Unde illud Isaiae: Coelum et terram ego impleo . Secundum hanc dicitur Dominus. Unde: Domi
Abbreviated transcription (Latin):
edificauerunt regi ciuitates tab̾nace
Erant quidẽ infinib egypti. et ida
iurauit eas pharao. ut ibi poneri
armatos. quasi in tabernacuł semꝑ
exeubantes. ne posser quis ingredis
non tam graue quiã seruile imposil
eis. ut lutum platearum. et sordes ulis
cophinis exportarent. De qͦ legitur
Mamuis enis incophino seruieruss
tercium etiauns¬

Expanded text:
edificaverunt regi civitates tabernacuerantque in finibus Aegypti, et ideo muravit eas Pharao, ut ibi poneret armatos, quasi in tabernaculis semper excubantes, ne quis posset ingredi, non tam grave quam servile, imposuit eis, ut lutum platearum et sordes vicorum cophinis exportarent, de quo legitur: « Manus ejus in cophino servierunt . » Tertium etia
Abbreviated transcription (Latin):
regnauit amons¬
phis: sub quonii
est moyses. regno autẽ ad aliã doni
ignorauit beneficia iosepħ. que com¬
lerat egypto. et odiebat isrł. marn
ut ait iosephus. quia inuidert̃ eis
giptii. ꝓpt̃ uirtutẽ ingenii. et laboꝰ
industriam. et affluentiã opum a
sobolis nobilitatẽ. Et ait rex ad por¬
lũ suũ. Popłs isrł. fere fortior ẽ. ns
Sapienter opprimamꝰ eũ. ne multis¬
catus. uel ipse contͣ nos insurgat. is
ad datur hostib nr̃is. et egrediatin
liber. Imposuit gͦ eis graues angaria
operum: quib fracti: ñ uacarent an¬
plexib. et magistros oꝑum p̃fecit al
hebreos. s magistris oꝑum p̃fecitg¬

Expanded text:
regnavit Ammonaphis, sub quo natus est Moyses. Regno autem translato ad aignoravit beneficia Joseph, quae contulerat Aegypto, et odiebat Israel maxime, ut ait Josephus, quia inviderunt eis Aegyptii propter virtutem ingenii, et laboris industriam, et affluentiam opum et sobolis nobilitatem. Et ait rex ad populum suum: « Populus Israel fere fortior est nobis; sapienter opprimamus eum, ne multiplicatus, vel ipse contra nos insurgat, vel addatur hostibus nostris, et egrediatur liber. » Imposuit ergo eis graves angarias operum, quibus fracti non vacarent amplexibus, et magistros operum praefecit eis Hebraeos, sed magistris operum praefecit
Abbreviated transcription (Latin):
er idem tempꝰ
phylippus rex ma¬
cedonum ꝑ insidi¬
as ꝑenitus. ẽ. a
pausania trahen¬
the genus abhore ᷤᷤ¬
re. Cui successit¬
obtinere syriam. transiit hellespon¬
tum. Et congregati sunt adũsus
eum pͥncipes darii qui erant tͥnsflu¬
men. et suꝑ granicũ fluurũ expug¬
nauit eos. Cumq ꝑcurrisset lidiã
&e ẏconiam ꝑuenit ad loca pamphy¬
iectum collegit exercitum. et tran¬
siuit eufrathen et montẽ cilicie
tauru. sꝑatis in cilicia macedoneᷤᷤ
expugnare. Tunc gauisus ẽ sara¬
balla. putans qͣd post iuictoriam
occurreret dario. et edificationẽ
templi ab eo impetraret. Ipse qͥdẽ¬
iongeuus. a preliis uacabat. s alit̃
quam sperabat euenit. Nam uictus
est darius a macedonib. et capta ma-¬
tre eius. et uxore ⁊ filiis. ad ꝑsas fu¬
giens remeauit cũ paucis. Tunc ale¬
xander cepit aspirare ad monarchiã¬

Expanded text:
er idem tempus Philippus rex Macedonum per insidias peremptus est a Pausania trahente genus ab Oreste. Cui successitobtinere Syriam, transiit Hellespontum. Et congregati sunt adversus eum duces Darii, qui erant trans flumen, et super Granicum fluvium expugnavit eos. Cumque percurrisset Lydiam et Iconiam, pervenit ad loca Pamphylectum collegit exercitum, et transivit Euphratem, et montem Ciliciae Taurum, sperans in Cilicia Macedones expugnare. Tunc gavisus est Saraballa, putans quod post victoriam occurreret Dario, et aedificationem templi ab eo impetraret, qlongaevus a praeliis vacabat, sed aliter quam speraret evenit. Nam victus est Darius a Macedonibus, et capta matre ejus, uxore et filiis, ad Persas fugiens, remeavit cum paucis. Tunc Alexander coepit aspirare ad monarchia
Abbreviated transcription (Latin):
ormogindam senores qui uide
templũ pͥius eulabant uocenq
e pot̾at quisꝗͣ agnoscere elaos
etancium et p̾lanctũ eiulantũ
samarite indignati. impedie
manus eoꝵ. Cũq ꝑ se impedire
possent. dedert̃ muera pͥncipr
ris ꝑsarũ qui erant positi super
.m. Qͥ peccuniis corrupti uendi
Id in triginta annis qͥb cyrus
iuit ñ erexer muros dempli nisi
id appodiationẽ. Porro cyrus cũ
ĩsset cresum iuxca fluuiũ alim.
em lidoꝵ bellicosissimã astute re
in socordiam. Tradidit enĩ eis
nitates ⁊ ludos. p̃cipiens eis ut
ꝯmessationib et amplexib ua¬
it. qͣsi beniuolentiã in eis osten
et in hunc modum eos euirauit.
e quem sitisti. Incidencra
b cyri. septimus rex romanor
ris filii sui qͥ sucretiã corrupat¬

Expanded text:
o quidam seniores, qui viderant templum prius, ejulabant voce magna; nec poterat quis cognoscere clamorem laetantium, et planctum ejulantium. Porro Samaritae indignati impediebant manus eorum. Cumque se impedire non possent, dederunt munera principibus regis Persarum, qui erant positi super terram. Qui pecuniis corrupti vendidt eos, quod in triginta annis, quibus Cyrus regnavit, non erexerunt muros templi, nisi usque ad appodiationem. Porro Cyrus cum percussisset Cresum juxta fluvium Alim, gentem Lydorum bellicosissimam astute redegit in concordiam. Tradidit enim eis solemnitates et ludos, praecipiens eis, utmessationibus et amplexibus vacarent, quasi benevolentiam in eos ostendens. Et in hunc modum eos eviravit, e quem sitisti. Incidentia. In diebus Cyri septimus rex RomanoruJunioris filii, sui, qui Lucretiam corrup
Abbreviated transcription (Latin):
rebellem. et templum ad similttue¬
nem castri. qui ob rebellionẽ pͥdem
destructa fuerant. Quib reedifica
hec autem dicebant se commenora
palatio comederant. consulentes an

Expanded text:
rebellem, et templum ad similitudinem castri, quae ob rebellionem pridem destructa fuerat, quibus reaedificatis, Haec autem dicebant se commemorarpalatio ejus comederant, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
anc hystoriam trans¬
tulit ieronimꝰ. ad pe¬
ticionẽ paule et eus¬
tochii de chaldeo in
latinum. hic liber
apud hebreos int̃ hyᷤ¬
dorias computatur.
dicit ieronimꝰ ĩ ꝓlogo qui sic inchoat.
Niginti ⁊ duas lit̾as. ⁊ cet̾a. Sigͦ in ꝓ¬
logo suꝑ iudith alicub legitur int̾
agyographa uicium. ẽ. septoris. qͦd

Expanded text:
anc historiam transtulit Hieronymus ad petitionem Paulae et Eustochii de Chaldaeo in Latinum. Hic liber apud Hebraeos inter historias computatur, dicit Hieronymus in prologo, qui sic inchoat: « Viginti et duas litteras, » etc. Si ergo in prologo super Judith, alicubi legitur inter apocrypha, vitiu
Abbreviated transcription (Latin):
um qͦd defend̾et se de omnib. Igi᷑
giones illas. et nulli hominũ uł mu¬
nitionum parc̾et oculus eiꝰ. Q egͣss:
ẽ cũ exercitu. et oꝑuer̃ faciem t̾re
sic̃ locuste. Qui cũ uastasset ciliciã
⁊ mesopotamĩã. et madianitas. mise¬
runt ad eũ pͥncipes ꝓuinciarũ di¬
centes. Pesinat indignatio tua cir¬
ca nos. Ueni nob̾ pacificus et utere
seruicio nr̃o sicut placuerit tͥ. Et
descendit de montib cũ uirtute mag¬
na et optimiut omnes ciuitates et
destruxit eas. som̃s deos t̃re exter¬
minauit. Sic enĩ p̃ceꝑat nabuchođ.¬
ds̃ dic̾etur ab his nationib que po¬
tuissent holofernis potentia subiu¬
gari. Et audientes filii isrł dimue¬
runt ualde ne similia faceret in
hierłm. et in sc̃uario dĩ. et miser̃
in t̃minos t̃̾re ꝑ qͦs pot̾at it̃ e̾e̾ in
hierłm. et munierunt angusta ui¬
arum. et humiliauer se corã dño.
ad exhortationẽ ehyachĩ sac̃dotis. fi¬

Expanded text:
um, quod defenderet se de omnibus. Igitum, quod defenderet se de omnibus. Igitgiones illas, et nulli hominum, vel munitionum parceret oculus ejus. Qui egressus est cum exercitu, et operuerunt faciem terrae sicut locustae Qui cum vastasset Ciliciam, et Mesopotamiam et Madianitas, miserunt ad eum principes provinciarum dicentes: « Desinat indignatio tua circa nos. Veni nobis pacificus, et utere servitio nostro, sicut placuerit tibi . » Et descendit de montibus cum virtute magna, et obtinuit omnes civitas deos terrae exterminavit, sic enim praeceperat NabuchoDeus diceretur ab his nationibus, quae potuissent Holofernis potentia subjugari. Et audientes filii Israel, timuerunt valde, ne similia faceret in Jerusalem, et in sanctuario Dei, et miserunt in terminos terrae, per quos poterat iter esse in Jerusalem, et munierunt angusta viarum, et humiliaverunt se coram Domino, ad exhortationem Eliachim sacerdotis, fi
Abbreviated transcription (Latin):
synodus nicena in numero sc̃arum
scͥpturarũ recepit. Transtulit audẽ eũ
ꝓpt̾ uarias et corruptas editiones
magis sensum ex sensu. ꝙͣ ũbum ex
ubo sequens. Mortuo itaq eyro qdã
arphaxat medus in ebathanis sur¬
rexte et reꝑauit eam. et mumint eã
in expugnabilit̾ qͣsdam partes medie
sͥ concilians. ut tandem toti medie
imꝑaret. Nabucodonosor uͦ rex assy¬
riorum qui regnabat in ninue.
anno duodecimo regni sui optinuit
arphaxat in campo ragau qui est
inter eufrathem et tygrim. hic est
niuem et regnũ assyrioꝵ concessit.
et nabuchod cogiominauit. Hic
mortuo patre. Auodecimũ illiꝰ reg¬
ni annum agebat. Nã in regno mo¬
quã factus. ẽ. monarchꝰ exaltatũ.ẽ.
cor eius. et misit ad om̃s qui habi¬
tabant in cilicia et damascho. et ly¬
bano. ⁊ carmelo. galilea. ⁊ samaria
ce usq in hierłm exigens ab eis tri¬
buta ionge grauiora quã patͤs sui.
Qui om̃s uno animo contradixert.
⁊̃unc iratꝰ rex iurauit ꝑ thronũ su¬

Expanded text:
us Nicaena in numero sanctarum Scripturarum recepit. Transtulit autem eum propter varias, et corruptas editiones magis sensum ex sensu, quam verbum ex verbo sequens. Mortuo itaque Cyro, quidam Arphaxad Medus in Ecbatanis surrexit, et raparavit eam, et munivit eam inexpugnabiliter, quasdam partes Mediae sibi concilians, ut tandem toti Mediae imperaret . Nabuchodonosor vero rex Assyriorum, qui regnavit in Ninive, anno duodecimo regni sui obtinuit Arphaxad in campo Ragau, qui est inter Euphraten et Tigrim. Hic est nivem et regnum Assyriorum concessit, et Nabuchodonosor cognominavit. Hic mortuo patre duodecimum illius regni annum agebat. Nam in regno mostquam factus est monarchus, exaltatum est cor ejus. Et misit ad omnes, qui habitabant in Cilicia, et Damasco, et Libano, et Carmelo, Galilaea et Samaria, et usque in Jerusalem exigens ab eis tributa longe graviora quam patres sui. Qui omnes uno animo contradixerunt. Tunc iratus rex juravit per thronum su
Abbreviated transcription (Latin):
ponticꝰ rex syrie obsedit hierłm.
Quã obrem aꝑuit hyrcanꝰ duos de octo
locuł circunstantib sepulchrũ dauid.
et sustulit ex eis plusguã tͥa milia ta¬
lentoꝵ. deditq trecenta talenta antio¬
cho. ut ab obsidione recedet et ut pla-¬
one. De reliqua peccunia pͥmus institu¬
it xenodochia pauꝑum in hierłm. Sa¬
mariam captã solo equauit. quã post
herodes instaurans: sebasten dixit. Mor¬
tuus.ẽ. autẽ ioħes.triginta trib anniᷤᷤ
reb optime administratis. relictis qͥnq
filiis. aristobolo ꝑmogenito. et antigo¬
no cũ trib minorib. Cũq nullꝰ eorũ
ad regendũ ppłm suffic̾et. uxorẽ suam
dissertissimã iudȩe p̃fecit ⁊ filiis

Expanded text:
Ponticus rex Syriae obsedit Jerusalem. Quamobrem aperuit Hircanus duos de octo loculis circumstantibus sepulcrum David, et sustulit ex eis plusquam tria millia talentorum deditque trecenta talenta Antiocho, ut ab obsidione recederet. Et ut plalcri, de reliqua pecunia primus instituit xenodochia pauperum in Jerusalem. Samariam captam solo aequavit, quam post Herodes instaurans Sebastem dixit. Mortuus est autem Joannes, triginta tribus annis rebus optime administratis, relictis quinque filiis, Aristobulo primogenito, et Antigono cum tribus minoribus. Cumque nullus eorum ad regendum populum sufficeret, uxorem suam disertissimam Judaeae
Abbreviated transcription (Latin):
eris cũ patrib tuis. ego et filiꝰ mñs ei¬
mus peccatores .i. iudicabim᷑ morte
digni. Ego ut aduilt̾a. Iule ut adult̾e
filius. Ad huc ea loqͣnte: intrauit na¬
than ⁊ ait. Dñe mi rex. a̾ixisti tu. ad¬
omas regnet post me. et ñ indicasti
mͥ seruo tuo. Et ait rex ad bersabee.
Uiuit dñs. qui eruit animã meam
de omni angustia: qͥa sicut uiraui
tͥ: sic faciã hodie. & dix̃ ad nathan
⁊ sadoc. et banaiam. Touite uob̾cũ
seruos dñi nr̃i. ⁊ imponite salomo¬
nẽ filiũ meũ suꝑ mulã meã. et un¬
gant eũ in regem sadoc ⁊ nathan:
ad fontem gyon icanentes. ponite
cornu ole de tab̾naculo. ⁊inunxit
eũ. Et ceciner̾ buccina. & dixit oĩs
popłs. Uiuat rex salomon. Et inso¬
mut t̾ra a clamore eoꝵ. Et sedente
salomone suꝑ throrũ: adorauit inde
lectulo suo dñi. qui dedat ei sedentẽ
in solio. in ocuł suis. P orro adonias
⁊ inuitati ab eo. cũ estimarent tlꝰ¬

Expanded text:
ieris cum patribus tuis, ego et filius meus eriieris cum patribus tuis, ego et filius meus erimus peccatores, » id est judicabimur morte digni, ego ut adultera, ille ut adulterae filius. « Adhuc ea loquente, intravit Nathan, et ait: « Domine mi rex, dixisti tu: Adonias regnet post me, et non indicasti mihi servo tuo? » Et ait rex ad Bethsabee: « Vivit Dominus, qui eruit animam meam ab omni angustia, quia sicut juravi tibi, sic faciam hodie, et Banaiam: « Tollite vobiscum servos domini vestri, et imponite Salomonem filium meum super mulam meam, et ungant eum in regem Sadoc et Nathan ad fontem Gihon, et canentes ponite cornu olei de tabernaculo, et inunxit eum, et cecinerunt buccina, et dixit omnis populus: Vivat rex Salomon. » Et insonuit terra a clamore eorum, et sedente Salomone super thronum, adoravit David in lectulo suo Deum, qui dederat ei sedentem in solio in oculis suis. Porro Adonias et invitati ab eo cum aestimarent tu
Abbreviated transcription (Latin):
t rex dauit se¬
nuerat. cũq o¬
ꝑiretur uestib
non calefiebat.
& inuenerunt
el abysag suna¬
midem pueliã
pulchram nimis.
q̃ dormiebat cũ rege. et calefaciebat
eum et ministrabat ei. Rex uͦ ñ cog-¬
nouit eã. Ad onias autẽ quartꝰ filius
flos regis.: fiduciam habuit leguan¬
di. ei secit sͥ currũ et eqͥtes nee con¬
ripuit eũ pater. et serino ei e est oi
iorab ⁊ abyathar sacerdote. Aesui ũ
nisti ales regis. ⁊ robur exeretꝰ erat
cũ eo. Preparauit auccẽ adomias solo¬
ne conuiinũ. in orto regali. narsotor¬
tem rogel. Et uocauit fulios regis. eto
seruos. R obustos autẽ s ñ faueldes
et salomonẽ ñ uocauit. Hathan aue
momut bersabee ut intraret ad r
⁊ posuit ũba sua in ore eiꝰ. Qs ingresti
ad regẽ: ait. Dñe mi tuiurasti aneille
tue salomon filiꝰ tuus regnabit q̃ me
&ecce nunc adonias regnat de igno¬
rante. Cũq aliis uocatis ad conuuĩ
filiũ meũ ñ uocau̾it. scio qͥa eũ dorm¬

Expanded text:
t rex David senuerat. Cumque operiretur vestibus non calefiebat . » Et invenerunt ei Abisag Sunamitem puellam pulchram nimis, quae dormiebat cum rege, et calefaciebat eum, et ministrabat ei. « Rex vero non cognovit eam. » Adonias autem quartus filius filios regis, fiduciam habuit regnandi, et fecit sibi currus et equites; nec corripuit eum pater, et sermo ejus erat cum Joab et Abiathar sacerdote. Alii vero ministeriales regis, et robur exercitus non erant cum eo. Praeparavit autem Adonias solemne convivium in horto regali juxta fontem Rogel, et vocavit filios regis, et servos, robustos autem et sibi non faventes, et Salomonem non vocavit. Nathan autem monuit Bethsabee, ut intraret ad regem, et posuit verba sua in ore ejus. Quae ingressa ad regem ait: « Domine mi, tu jurasti ancillae tuae: Salomon filius tuus regnabit post me, et ecce nunc Adonias regnat, te ignorante. » Cumque aliis vocatis ad convivium, filium meum non vocaverit, scio quod « cum dorm
Abbreviated transcription (Latin):
misit ad eũ athenobiũ mandans ei ut
eũ. & uenit athenobuis in hierłm⁊¬
uidit głam symonis. et apparatũ co¬
piosum. ⁊ affluentiã in auro ⁊ argen¬
to. et obstupuit. Et respondit symon.
nobsꝰ ad regẽ. ⁊ renũciauit ei u̾ba sy¬
monis et głam eiꝰ. Et iratꝰ ÷ rex ira
magna. Porro triphon ꝯfugit naui¬
gio in orthosarda. Rex aritẽ ꝑseqͥns
triphonẽ. constituit cendebeũ aucẽ
maricimũ. et reliquit ei exercitũ ut
expugnaret uideã. Et edificauit cen¬
debeus cedronẽ collocans in ea militeᷤᷤ
ut uastarent fines iudȩȩ. Ed cũ ac¬
cepisset symon uocauit duos filios
suos seniores. iudã ⁊ Iohẽm.⁊ ait ilł.¬

Expanded text:
misit ad eum Athenobium, mandans ei, utmisit ad eum Athenobium, mandans ei, uteum. Et vidit Athenobius in Jerusalem gloriam Simonis, et apparatum copiosum, et affluentiam in auro et argento, et obstupuit. Et respondit Simon: nobius ad regem, et renuntiavit ei verba Simonis, et gloriam ejus. Et iratus est rex ira magna. Porro Tryphon fugit navigio in Orthosiada. Rex autem persequens Tryphonem, constituit Cendebaeum ducem maritimum, et reliquit ei exercitum, ut expugnaret Judam. Et aedificavit Cendebaeus Gedorem, collocans in ea milites, ut vastarent fines Judaeae. Quod cum accepisset Simon vocavit duos filios suos seniores, Judam et Joannem. Et ait il
Abbreviated transcription (Latin):
ad eũ om̃s exercitꝰ. ita ut pauci ee̾nt
cũ triphone. Et scͥpsit antiochꝰ symoni
& genti iudeoꝵ dicens. Statuo uob̾ or̃a
q̾cumq remiser̃ uob̾ reges ante me
⁊ ꝑmitto uob̾ fac̃e ꝑcussurã ꝓprii nũ¬
mismatis ĩ regione u̾ra. Cumq obti¬
nuero regnũ. magnificabo gentẽ uram
fugiens antiochũ ꝑ maritimã recepit
se in dorã. et insecutus ÷ eũ antiochus.
et obsedit ciuitatẽ t̾ra mariq. Eotẽ¬
pore lucius consul romanoꝵ scripsit re¬
gib et regionib in oriente ne inferrẽt
mala iudeis amicis suis. nec opem fer¬
rent inferentib. et si qui pestilentes
de iudeis ꝯfur g̾ent ad eos trad̾ent eoᷤ
symon pͥncipĩ sac̾dotũ: ut uindicaret
in eos sdm legẽ suã. Antiochꝰ autẽ rex
obsedit doram scd̾o. ⁊ ꝯclusit tripho¬
nẽ. ne ꝓcedet. et misit ei symon .iͦi.
milia uiroꝵ ĩ auxiliũ. argentũ ⁊ au¬
rũ. ⁊ uasa copiosa. q̃ noluit ea reciꝑe
s fregit pactũ qͦd fecerat cũ eo. Et

Expanded text:
ad eum omnis exercitus, ita ut pauci essent cum Tryphone . Et scripsit Antiochus Simoni, et genti Judaeorum dicens: « Statuo vobis omnia quaecunque remiserunt vobis reges ante me, et permitto vobis facere percussuram proprii numismatis in regione vestra. Cumque obtinuero regnum, magnificabo gentem vestrfugiens Antiochum per maritima recepit se in Doram. Et insecutus est eum Antiochus, et obsedit civitatem terra et mari. Eo tempore Lucius consul Romanorum scripsit regibus, et regionibus in Oriente, ne inferrent mala Judaeis amicis suis, nec opem ferrent inferentibus, sed si qui pestilentes ex Judaeis confugerent ad eos, traderent eos Simoni principi sacerdotum, ut vindicaret in eos, secundum legem suam. Antiochus autem rex obsedit Doram secundo, et conclusit Tryphonem ne procederet. Et misit ei Simon duo millia virorum in auxilium, et argentum, et aurum, et vasa copiosa. Qui noluit ea accipere, sed fregit pactum, quod fecerat cum eo, et
Abbreviated transcription (Latin):
uicesimũ agens annũ. Qui uol
obtinere syriam. transiit hellesi¬
tum. Et congregati sunt adũsi
eum pͥncipes darii qui erant tn
men. et suꝑ granicũ fluuiũ exp¬
nauit eos. Cumq ꝑcurrisset li
& yconiam ꝑuenit ad loca pam¬
iectum collegit exercitum. et tr¬
siuit eufrathen et montẽ cilici
taurũ. sꝑans in cilicia macedo
expugnare. Tunc gauisus ẽ sa¬
balla. putans qͥd post iuctorian
occurreret dario. et edificatio
dempli ab eo impetraret. Ipse qͥ¬

Expanded text:
vicesimum agens annum. Qui volens obtinere Syriam, transiit Hellespontum. Et congregati sunt adversus eum duces Darii, qui erant trans flumen, et super Granicum fluvium expugnavit eos. Cumque percurrisset Lydiam et Iconiam, pervenit ad loca Pamelectum collegit exercitum, et transivit Euphratem, et montem Ciliciae Taurum, sperans in Cilicia Macedones expugnare. Tunc gavisus est Saraballa, putans quod post victoriam occurreret Dario, et aedificationem templi ab eo impetraret, q
Abbreviated transcription (Latin):
oruo cyro successit ei filieiꝰ cãbiseᷤ
qui apud esdrã artaxesses. uel
crt qui impediebant hebreos. scit reu¬
hechseem quẽ iosephus dicit scͥptorẽ
omum accidentiũ. et alii qui uadi¬
cabant syriam et phenicẽ ⁊ omnes regi¬
ones ultra eufrathẽ seripsert̃ camby
se quos iudei reedificabant hierłm ur¬
sem pessimã ⁊ semꝑ regib ꝑsarum
rebellem. et templum ad similitudi¬
em castri. qui ob rebellionẽ ꝓdem
Bestructa fuerant. Quib reedificatiᷤᷤ
hec autem dicebant se cominenorare
acquiescens cambises potent̃ int̃arẽ¬

Expanded text:
regni, successit ei filius ejus Cambyses, qui apud Esdram Artaxerxes, vel terrae, qui impediebant Hebraeos, scilicet Reudethleem, quem Josephus dicit scriptorem omnium accidentium. Et alii qui judicabant Syriam, et Phoenicem, et omnes regiones ultra Euphraten, scripserunt Cambysi regi, quod Judaei reaedificabant Jerusalem urbem pessimam, et semper regibus Persarum rebellem, et templum ad similitudinem castri, quae ob rebellionem pridem destructa fuerat, quibus reaedificatis, Haec autem dicebant se commemorare e. Quibus acquiescens Cambyses potenter inter
Abbreviated transcription (Latin):
di. non alia quidẽ a p̃dicta: s eadem
continua ͦ. S ꝓpt̾ fastidiũ toliendum
in quinq particiones distincta est.
Quarum quelibet ꝓpͥum libri sorci¬
ta ẽ uocabulũ. Hȩȩ quinq distincte
sunt ab hebreis. ꝑ quinquaginta .iiͦiͦi.
thomos. quarũ tredecim p̃cesserunt
odos enĩ. it̃ dr̃. uel uia. Agit enĩ de
exitu isrł de egypto. hebraice dr̃ hel¬
lesmoth. a pͥncipio libri. et sonat
hec st̃. nomina. sicut nos a principiis
suis psalmos nominamus.
De seruitute filioꝵ isrł in egipto.

Expanded text:
di, non alia quidem a praedicta, sed eadem continuata, sed propter fastidium tollendum in quinque partitiones distincta est, quarum quaelibet proprium libri sortita est vocabulum. Etiam hae quinque distinctae sunt ab Hebraeis per quinquaginta quatuor tomos quorum tredecim praecesserunt Odos enim iter vel via dicitur. Agit enim de exitu Israel de Aegypto. Hebraice Elesmoth, a principio libri, et sonat, haec sunt nomina, sicut nos a principiis suis psalmos nominamus. CAP. II. De servitute filiorum Israel.
Abbreviated transcription (Latin):
contra legemi. domus eius dicebaclu
domus aiscalciati.R ait dodth asta¬
tib. Huius rei testes estis: Quidhar¬
e estes sumus. Faciat dñs hanc miiie¬
rem tͥ ficut rachel et lyam: qͣ elitheo¬
uerunt domum isrł. Accepit taqo
booth ruth inuxorẽ. Et post annũ:
natus ẽ. ei filius. Quem posuit hoe¬
mi insinu suo. nutricis et gerule
fungens officio. & dixerunt ad eam
uicine congratulantes. Ecce habes
qui nutriat senectutem tuam. et ser¬
uiat tͥ: plusꝙͣ septem filii. Oo hoc
uocauit nomen eius obeth. quod he¬
braree int̾pretatur seruiens. Hic est
gintur apud nos. Scdm hebreos: in dis
ob. Et dicunt pͥmum: samuhel. a
nomine auctoris. Sedm: uocant ma¬
lachim .i. regum a materia. Quidam
uocant malachot. quod sonat regnoꝵ
s uiciose. Agitur enim in eo de uno
regno. iudeoꝵ tantum. et de regib
euis. licet in duo diuisum fuerit. Sqͥ¬
tus est autẽ cronice liber iste. sub
singuł regib qui compactus est in

Expanded text:
contra legem domus ejus dicebatur, domus discalceati. Et ait Booz astantibus: « Hujus rei testes estis. Qui dixerunt: Testes sumus. Faciet Dominus hanc mulierem tibi sicut Rachel et Liam, quae aedificaverunt domum Israel. » Accepit itaque Booz Ruth in uxorem. Et post annum natus est ei filius quem posuit Noemi in sinu suo, nutricis et gerulae fungens officio. Et dixerunt ad eam vicinae congratulantes: « Ecce habes qui nutriat senectutem tuam, et serviat tibi plus quam septem filii. Ob hoc vocavit nomen ejus Obed, quod Hebraice interpretatur serviens. Hic est guitur apud nos; secundum Hebraeos autem in duobus, et dicunt primum Samuel, a nomine auctoris; secundum vocant Melachim, id est regum, a materia, quidam vocant Melachoth, quod sonat regnorum, sed vitiose. Agitur enim in eo de uno regno Judaeorum tantum, et de regibus ejus, licet in duo divisum fuerit. Scriptus est autem chronice liber iste sub s regibus, qui compactus est in
Abbreviated transcription (Latin):
de bethleem effratheus. cũ
sua noemi. cũ duob filiis si
on et chelyon: et ingressus
nem moabithidem. ut pasco
ib. Quo mortuo: filii eius
bi decem annis: et mortui su
filiis. surrexit ut abiret in pa
Audierat enĩ quod dñs dedes¬

Expanded text:
e Bethlehem Ephrathaeus cum uxore sua Noemi, et duobus filiis suis Mabalon, et Chelion. Et ingressus est regionem Moabitidem, ut pasceretur ibi. Quo mortuo, filii ejus ibi decem annis, et mortui sunfiliis, surrexit ut rediret in patriam. Audierat enim quod Dominus dede
Abbreviated transcription (Latin):
quior. Pore gͦ si placet. At ille. Ego
emam. Cui booch. Ergo non ex media
parte oportet te legum habere memo¬
riam. habeas neccesse ẽ. cum agro. re¬
lictam maalon. ut suscices nom̃ ꝓpin
qui. At ille are. Cedo a iure ꝓpinqͥta¬

Expanded text:
quior. Eme ergo, si placet. At ille; ego quior. Eme ergo, si placet. At ille; ego emam. Cui Booz: Ergo non ex media parte oportet te legum habere memoriam, habeas necesse est cum agro relictam Maalon, ut suscites nomen propinqui tui. At ille ait, cedo a jure propinquita