comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
da eadem q cretata. in qua cani¬
didati .i. magis tratũ petentes ã¬
biebant. addita creca. quo candi¬
dior insignior q esset. Cicero in or̃o¬
ne. ꝙͣ habuit cont̾ petitores. In to¬
ga candida scripsit. Enictus galbiꝰ
est cũ ita imponitur toga. ut toge
lacima que post secus reicit᷑ attra¬
hatur ad pectus. ita ut ex utroq
lat̾e ex humi̾s picture pendeant. ut
sacerdotes gentiliũ faciebant. aut
cngebantur p̃tores. Trabea erat
tog̾e spẽs. ex purpura et cocco. quo
optimi romanoꝵ reges inicio pro¬
cedebant. hant p̾mum romulus ad¬
inuenisse ꝑhibetur. ad discretionẽ
regn habitus. Trabea aũt dicta
quod in maiore gła hominẽ tusbe¬
aret. hoc est ultra et inposterunt
ampliori dignitate honoris beatũ
faceret. Palud amentũ erat insig¬
ne pallium imꝑatoꝵ cocco purpura¬
q et auro distinctum. De quo salus
mutauit. Erant autẽ palliũ bel¬
licum dictum ut quibusdam uide¬

Expanded text:
da eademque cretata in qua canda eademque cretata in qua candidati, id est magistratum petentes, ambiebant, addita creta quo candidior insigniorqnem, quam habuit contra competitores in toga candida inscripsit. 7. Cinctus Gabinus est, cum ita imponitur toga, ut togae lacinia, quae postsecus rejicitur, attrahitur ad pectus, ita ut ex utroque latere ex humeris picturae pendeant, ut sacerdotes gentilium faciebant, aut cingebantur praetores. 8. Trabea erat togae species ex purpura et cocco, qua operti 457 Romanorum reges initio procedebant. Hanc primum Romulus adinvenisse perhibetur, ad discretionem regii habitus. Trabea autem dicta, quod in majori gloria hominem transbearet, hoc est, ultra et in posterum ampliori dignitate honoris beatum faceret. Paludamentum erat insigne pallium inperatorum cocco purpuraque et auro distinctum. De quo Sallusmutavit.' Erat autem pallium bellicum, dictum, aliquibus vide
Abbreviated transcription (Latin):
ministrancium scapule cõ¬
teguntur. ut dũ mĩstrant
ex petͣi discurrant. plautꝰ. Si quid
lium et ꝑgat quantũ ualet tuorũ
pedũ ꝑncitas. Dictũ autẽ pallium
a pellibus qr p̾ꝰ suꝑ indumentis pel¬
liciis ueteres uteban tͣ qͣi pelleum.
siue a palla .per ditiuationem. Cla¬
mis est qui ex una ꝑte induit᷑ n cõ¬
suit᷑ et fibula infrenatur. hinc et
grece nomẽ accepit. Toga dicta quo
uelamento sui corporis fegat. atq
oꝑiet. Est autẽ palliũ purũ forma
rotunda. et effusiore et qͣi mũdãte
simi et sub dextro ueniens super
humerum sinistrũ ponit᷑. Cius
simulitudinẽ oꝑimientis simulatro¬
rum uel picturaꝵ aspicimꝰ. easq
statuas stogatas uocamus. Toga
autẽ romam in pace utebantur.
belli autẽ temꝑe paludamentis.
mensura toge. uista si sex ulnas
babeat. Toga palmata dicebat᷑ ꝙ̃
morebantur hn qui portabant de
bostibus palmas. Ipã uocabatur
et toga picta. eo quod iuctorias cũ
palmis intextas habe̾t. Toga candi¬

Expanded text:
ministrantium scapulae conteguntur ut, dum ministrant, expediti discurrant. Plautus frag. 1lium, et pergat quantum valet tuorum pedum pernicitas. Dictum autem pallium a pellibus, quia prius super indumenta pellicia veteres utebantur, quasi pellea; sive a palla per derivationem. Chlamys est qui ex una parte induitur, neque consuitur, sed fibula infrenatur. Hinc et Graece nomen accepit. Toga dicta quod velamento sui corpus tegat atque operiat. Est autem pallium purum forma rotunda et fusiore, et quasi inundante sinu, et sub dextro veniens supra humerum sinistrum ponitur, cuius similitudinem in operimentis simulacrorum vel picturarum aspicimus; easque statuas togatas vocamus. Toga autem Romani in pace utebantur, belli autem tempore paludamentis. Mensura togae iusta si sex ulnas habeat. Toga palmata dicebatur quam merebantur hi qui reportabant de hostibus palmas: ipsa vocabatur et toga picta, eo quod victorias cum palmis intextas haberet. Toga candi
Abbreviated transcription (Latin):
est quo scena includitur at
semicir culi figuram habẽs.
in quo stantes omnes inspicint.
Cuuius forma p̾mũ rotunda erat
sicut et amphiteatri postea ex me¬
dio amphiteatro theatrum factum
est. Tbeatrumab spectaculo noiã¬
tum a todecteopiac. quod in eo
populus stans de suꝑ atq spectãs
ludos contempletur. Idẽ uͦ thea¬
trũ id est et prostribulum. eo quod
post ex actos ludos meret̾tes ibi
prostituerent᷑. Idem et lupauar
uocatũ ab eisdem meretricibus
que propter uulgati corporis leui.¬
tatem lupe nũcũpabant᷑. Nam lu¬
po meretrites sunt a rapacitate¬
uocate. quod ad se rapiant miseros
et apprehendant. lupanaria enim
a pagauis constituta sunt ut pu

Expanded text:
est quo scena includitur, semicirculi figuram habens, in quo stantes omnes inspiciunt: cuius forma primum rotunda erat, sicut et amphiteatri, postea ex medio amphitheatro theatrum factum est. Theatrum autem a spectando nominatum apo tis theoreas, quod in eo populus stans desuper, atque spectans, ludos contemplaretur. Idem vero theatrum, idem et prostibulum; eo quod post ludos exactos meretrices ibi prosternerentur. Idem et lupanar vocatum ab eisdem meretricibus, que propter vulgati corporis levitatem lupe nuncupabantur: nam lupe meretrices sunt vocate a rapacitate, quod ad se rapiant miseros et apprehendant. Lupanaria enim a paganis constituta sunt, ut pu
Abbreviated transcription (Latin):
Artes orõnis p̾mus aristotiles
duas tradidit: nomen et u̾bum.
Deinde donatꝰ. octo diffimut.
Ded omnes ad illa duo p̾ncipalia reu̾tũt᷑:
Id est ad nomen et uerbum: que signi fi¬
tant ꝑsonam et actum: Relique appendi¬
ces sunt: et ex hiis originem trahunt:
Nam pronomen ex noiẽ nascit᷑. cuius
officio fungitur ut orutor ille. Adu̾biũ
de noiẽ nascitur: ut doctus docte. Par¬
ticipium de noiẽ et u̾bo: ut lego legens.
Coniuuinctio uͦ et p̃̾poĩcio uł interiectio
in complexu istarũ cadunt. Ideo et non¬
nulli quinq partes diffimerũt. qr iste
flue sunt. cap̃ .ui. de nomine

Expanded text:
artes orationis primus Aristoteles duas tradidit, nomen et verbum. Deinde Donatus octo diffinivit, sed omnes ad illa duo principalia revertuntur, id est ad nomen et verbum que significant personam et actum: relique appendices sunt, et ex his originNam pronomen ex nomine nascitur, cuius officio fungitur, ut 'orator ille'. Adverbium de nomine nascitur, ut 'doctus, docte'. Participium de nomine et verbo, ut 'lego, legens'. Coniunctio vero et praepositio vel interiectio in conplexu istarum cadunt. Ideo et nonnulli quinque partes definierunt, quia istae superfluae sunt. De nomine
Abbreviated transcription (Latin):
Heremite hn sunt qui et anachorite ab
hominũ ꝯspectu remoti heremum et
desertas solitudines appetentes: Nam
heremum dicit᷑ qͣi remotum: Abba aũt
pater. Quod paulꝰ romanis scribens
exposuit dicens. in quo clamamus abba
pater In uno .n. noiẽ duabus usus¬
est linguis: Dicit em̃ abba syro nomine
ꝑatrem. et rursus latine nominat ta¬
itidẽ patreni xii. de cet̾is fideliũ

Expanded text:
Eremitae hi sunt, qui et anachoritae, ab Eremitae hi sunt, qui et anachoritae, ab hominum conspectu remoti, eremum et desertas solitudines appetentes. Nam eremum dicitur quasi remotum. Abba autem pater, quod Paulus Romanis scribens exposuit dicens 8, 15: 'In quo clamamus: Abba pater': in uno nomine duabus usus linguis. Dicit enim abba Syro nomine patrem, et rursus Latine nominat itidem patrem. De ceteris fideli
Abbreviated transcription (Latin):
uocantur: Inuocant enĩ suꝑ cathecu¬
minos uel suꝑ eos qui hñt spm̃ ĩmũdũ.
noniẽ dm̃ ihũ xp̃i adiurantes per eũ
ut egrediatur abeis. Ostiarii idem
iantores. qui in esdra auctores templi¬
testamento electi sunt ad custodiam
templi ut non ingrede̾t᷑ illuc ĩmũdus
in oñi re. Dicti autem oltiarii quod
presint ostiis templi:. Ip̃i em̃ cenentes
clauem omiã intꝰ extraq custodiunt.
atq int̾ bonos malos q hñtes iudiciũ
fideles recipiunt respuunt infideles
nos em̃ grece singularitas dicit᷑. ergo
si solitaruis int̾pretat᷑ nocabulum
monachi. quid facit in turba qui solus
est: Plura sunt aut̃ gnͣa monacho¬
rum: Cenobite quos nos in cõmune
uiuentes possumꝰ appellare. Cenobiũ
enim plurimorũ est: Anachorite sunt
qui post cenobialem uitam deserta petũt.¬
et soli habitant ꝑ deserta: et ab eo quod
procul ab hom̃bus recesserunt tali noiẽ
nũcupantur Sed anachorite helyam
et iobannen. cenobite apłos imitant᷑

Expanded text:
ocantur. Invocant enim super cathecumenos, vel super eos qui habent spiritum inmundum, nomen Domini Iesu, adiurantes per eum ut egrediatur ab eis. Ostiarii idem et ianitores, qui in Veteri TestamTestamento electi sunt ad custodiam templi, ut non ingrederetur in illud immundus in omni re. Dicti autem ostiarii, quod praesint ostiis templi. Ipsi enim tenentes clavem, omnia intus extraque custodiunt, atque inter bonos et malos habentes judicium, fideles recipiunt, respuunt infideles. ς enim Graece singularitas dicitur. Ergo si solitarius interpretatur vocabulum monachi, quid facit in turba qui solus est? Plura sunt autem genera monachorum. 2. Coenobitae, quos nos in commune viventes possumus appellare. Coenobium enim plurimorum est. 3. Anachoritae sunt qui post coenobialem vitam deserta petuet soli habitant per deserta; et ab eo, quod procul ab hominibus recesserunt, tali nomine nuncupantur; sed anachoritae Heliam et Iohannem, coenobitae Apostolos imitantur.
Abbreviated transcription (Latin):
corde mactauerunt. etiam pacis temꝑe
martires facti sunt. qui etiã si tempꝰ¬
ꝑsecutionis existeret martires esse
potuerunt. cap̃. xii. de clericis
leros et cleritos hinc appella¬
tos. qr mathias sorte electus
est quẽ p̾mũ ꝑ apłos legimus

Expanded text:
corde mactaverunt, etiam pacis tempore martyres facti sunt, qui etiam si persecutionis tempus existeret, martyres esse potuerunt. § 12 De clericis. Cleros et clericos hinc appellatos, quia Matthias sorte electus est, quem primum per Apostolos legimus
Abbreviated transcription (Latin):
qr dnĩ partẽ hñt. Generalit̾ autem
cleriti nũcupant᷑. omines qui in ecclesia
xpĩ deseruiunt: Quorum gradus et
nomina sunt hec hostiariꝯ. psalmi sta
lector. exorcista. accolitus. subdiacomꝰ

Expanded text:
Domini partem habent. Generaliter autem clerici nuncupantur omnes, qui in ecclesia Christi deserviunt, quorum gradus et nomina sunt haec: Ostiarius, psalmista, lector, exorcista, acolythus, subdiaconus,
Abbreviated transcription (Latin):
nam tine est grece eniti. Feretrũ
dicit᷑. eo quod in eo mortiu deferã¬
tur. et est grecũ nomen. Nam fe¬
dicit᷑. quod suꝑ capita hominum
feratur. Sit plaustus ait. Ea¬
pularis senex id est uicinus capło
Scanna sunt que lectis altioribus
uel sellis ob ascessum apponunt᷑.
Scabellum aũt et subpendaneũ
dicitur. Nam quod dñt greci yp¬
podion. dixerunt latim łcabellũ
et aln dixerũt suppedaneum. qd̾
sub pedibus sit. Scansilia gri¬
dus sunt. u̾ honorati in edibus
sedent. Sedes dicte. qm̃ ap̃ uete̾s
romanos non erat usus accũben¬
di. uñ et consedere dicebantur
Postea ut ait uarro de uta ppłi
romiani. uiri discũbere ceperunt.
mulieres scd̾e quia turpilusus
est. in muliere accubitul. Sedes
singulari numero proprie regni est.
que grece thronul dicitur Item
thronũ greci dñt. nos solũ. Sub¬
sellia uero. ceterorum cathedre doc¬
subsedia. Selle curules tant.
in quibus magistratus seentes
iura reddebant. Dute uteni

Expanded text:
nam cine est grece eniti. Feretrum nam cine est grece eniti. Feretrum dicitur, eo quod in eo mortui deferebantur; et est grecum adicitur, quod super capita hominum feratur. Sic Plautus aitMil. 628: 'capularis senex,' id est vicinus capulo. Scamna sunt quae lectis altioribus vel sellis ob ascensum adponuntur. Scabillum autem et subpedaneum dicitur; nam quod dicunt Graeci ὑποπόδιον, dixerunt Latini scabillum, et alii dixerunt suppedaneum, qsub pedibus sit. Scansilia, gradus sunt, ubi honorati in sedibus haerent. 9. Sedes dictae, quod apud veteres Romanos non erat usus accubendi, unde et considere dicebantur. Postea, ut Varro ait de Vita populi Romani: Viri discumbere coeperunt, mulieres sedere, quia turpis visus est in muliere accubitus. Sedes singulaqui Graece θρόνος dicitur. Item thronum Graeci dicunt; nos solium. Subsellia vero ceterorum, cathedrae docsubseddia. Sella curulis erat in quibus magistrati sedentes iura reddebant. Dictae aute
Abbreviated transcription (Latin):
a lectis herbis sellis aro¬
uotate. Stratus ab ster¬
nendo dictus qͣi storiatꝰ. In hiis solis
antiqui ad dormiendũ acubabant.
nũdũ laneis stramentis reꝑtis.
Storia. quod sit terra strata. Ca¬
ma est. breuis et circa t̾rã. Greci
enĩ camii breue dñt. Eubile est
cubandi locus. Grabatũ grecũ est.
Baia nola est. lectus qui i itiuere
bauilatur. a bauilando. id est de¬
portando. Puluinar. lectus diui¬
tum est uñ et puluillus. Spinge
lunt in quibul sunt sꝑigate et¬
figies. quos nos griffos dicimus.
Punitam lecti ꝑui. et humiles.
p̾mũ a kartagie aduecti. unde¬
et noĩati. lectice siue pultei. lecti
de quibus satiliꝰ rufus de uita
tudinem imꝑatorũ ipẽ pro lectis
lecticis utebant᷑. Sponda auten
extecior pars lecti. pulteus interior
Gema les lecti proprie sunt. qui lt¬
nunt᷑ puellis nubentibus. Dicti
aũt a gn̾andis lib̾ĩs. Eunabula
sunt lectuli in quibus infantes
iacere consueuerunt. Dicta quod
partui adhibeant᷑. qͣi cinabula.

Expanded text:
a lectis herbis vocatae. Stratus ab sternendo dictus, quasi storiatus. In his solis antiqui ad dormiendum adcubabant, nondum laneis stramentis repertis. Storia, quod sit terra strata. Cama est brevis et circa terram; Graeci enim χαμαὶ breve dicunt. Cubile est cubandi locus. Grabatum Graecum est. Baianula est lectus qui in itinere baiolatur, a baiolando, id est deportando. Pulvinar lectus divitum est: inde et pulvillus. Spingae sunt in quibus sunt spingatae effigies, quos nos gryphos dicimus. Punicani lecti parvi et humiles primum a Cartagine advecti, et inde nominati. Lecticae, sive plutei lecti. De quo Rutilius Rufus de vita tudinem imperatorum ipse pro lectis lecticis utebatur.' Sponda autem exterior pars lecti, pluteus interior. Geernuntur puellis nubentibus: dicti autem a generandis liberis. Cunabula sunt lectuli in quibus infantes iacere consueverunt, dicta quod partui adhibeantur, quasi cynabula,
Abbreviated transcription (Latin):
clatius meridie. qñ sol medio celo rutilat
omnem orbem pari claritate illustrat.
Sup̃ma est postrema ꝑs diei. qñ sol
curlum luum in occalum u̾tit. dicta qd̾
suꝑest ad ꝑtem ultimam diei. Serũ
uocatum aclausis seris. qñ iam nox
uenit. ut unus quisq sompno tutior
sit. hodie quasi hoc die. et cotidie nõ
totidie. ut sit quot diebus. Eras quod
est post ea. Ext̾nũ est p̃die. et dictũ
externum ab eo quod iam dies ipẽ sit
a nobis extraneus. et p̃tereundo alienꝰ

Expanded text:
clarius meridie, quando sol de medio caelo rutilat et clarius meridie, quando sol de medio caelo rutilat et omnem orbem pari claritate inlustrat. Suprema est postrema pars diei, quando sol cursum suum in occasum vertit: dicta quod superest ad partem ultimam diei. Serum vocatum a clausis seris, quando iam nox venit, ut unusquisque somno tutior sit. Hodie quasi hoc die; et quotidie, non cotidie, ut sit quot diebus. Cras quod est postea. Hesternum est pridie; et dictum hesternum ab eo quod iam dies ipse sit a nobis extraneus et praetereundo alien
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudo tͣxerit ut illud exeat ex ore
quod improbat corde. intelligut illos¬
deus om̃s de quoꝵ nomĩbus appellati
sunt dies homines fuisse. et ꝓpter
bñficia quedam mortalia.qr pluriniũ
potuerunt et eminuerunt in hoc scło
delati sunt eis ab amatoribus suis
ta. et a syderib dies sunt appellati.
A fando autõ ferie nũcupate sunt. qd̾
sit in eis nobis tempus dictionis .i. in
diuiuo uel humano officio fari. sed ex
hiis festos dies hominum causa institu¬
tos feriatos diuinoꝵ sacroꝵ: Partes
diei tres sunt. mane. meridies. sup̃ma.
Mane lux matura. et plena nec iam
crepusculum Et dictũ mane a manu
Manum enim antiqui bonum dicebãt
Quid em̃ melius luce. Alii mane ex¬
timant uocari a manibus. quoꝵ conu̾¬
sacio a luna ad terram est: Alii putãt
Meridies dicta. qͣi medidies. hoc est medi
dies. nel qr tunc purior dies est. Ilerũ
enĩ purum dicitur. In toto .n. die nichil

Expanded text:
consuetudo traxerit, ut illud exeat ex ore consuetudo traxerit, ut illud exeat ex ore quod inprobat corde, intellegat illos omnes, de quorum nominibus appellati sunt hi dies, homines fuisse: et propter beneficia quaedam mortalia, quia plurimum potuerunt et eminuerunt in hoc saeculo, delati sunt eis ab amatoribus suis ta, et a sideribus dies sunt appellati. A fando autem feriae nuncupatae sunt, quod sit in eis nobis tempus dictionis, id est in divino vel humano officio fari. Sed ex his festos dies hominum causa institutos, feriatos divinorum sacrorum. Partes diei tres sunt: mane, meridies et suprema. Mane lux matura et plena, nec iam crepusculum. Et dictum mane a mano; manum enim antiqui bonum dicebant. Quid enim melius luce? Alii mane aestimant vocari a Manibus, quorum conversatio a luna ad terram est. Alii putant que perspicuus. Meridies dicta quasi medidies, hoc est medius dies; vel quia tunc purior dies est. Merum enim purum dicitur. In toto enim die nihil
Abbreviated transcription (Latin):
tem. a marte sanguinem. a ioue temꝑ¬
anciam. a satͣno humorem: Tallis q̃tpe
extitit gentilium stulticia. qui sibi fm¬
xerunt tam rudiculosa fumenta. apud
hebieos autemdies pͥma una sabbatidicit᷑.
que apud nos dies dñcus est. quẽ gẽtiles
soli dedicauerunt: Scd̃a sabbati. scd̾a
feuia. quem scłares diem lune uocant.
Tercia sabbati. t̾cia feria quem diem
illi martis nocant: Quarta sabbati
iiii. feria qui mercurn dies dicit᷑ a pa¬
a die dm̃co. qui apud gentiles ioiuis
uotatur. Sexta sabbĩ. feria sexta dr̃
qui apud eosdem paganos uemi̾s nũcu¬
patur. Sabbatum autem septimus
a die diñco est. quemgentiles lat̾no de¬
dicauerunt et sa turm noiãnerunt.
Sabbatum autem ex hebreo in latinũ
requies int̾pretatꝰ. eo quod deꝰ in eo
requienisset ab omĩbus oꝑib suis:
Melius autem in uocabulis dierum
de ore xpĩano ritus loquendi ecclesiasti¬
cus procedit Tamen si quem forte

Expanded text:
tem, a Marte sanguinem, a Iove temptem, a Marte sanguinem, a Iove temperantiam, a Saturno humorem. Talis quippe extitit gentilium stultitia, qui sibi finxerunt tam ridiculosa figmenta. Apud Hebraeos autem dies prima una sabbati dicitur, qui apud nos dies dominicus est, quem gentiles Soli dicaverunt. Secunda sabbati secunda feria, quem saeculares diem Lunae vocant. Tertia sabbati tertia feria, quem diem illi Martis vocant. Quarta sabbati quarta feria, qui Mercurii dies dicitur a paa die dominico, qui apud gentiles Iovis vocatur. Sexta sabbati sexta feria dicitur, qui apud eosdem paganos Veneris nuncupatur. Sabbatum autem septimus a dominico dies est, quem gentiles Saturno dicaverunt et Saturni nominaverunt. Sabbatum autem ex Hebraeo in Latinum requies interpretatur, eo quod Deus in eo requievisset ab omnibus operibus suis. Melius autem in vocabulis dierum de ore Christiano ritus loquendi ecclesiasticus procedit. Tamen si quem forte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsas ab ortu solis: scd̃m athenieuses
a sexta hora diei. scdm romanos a
media nocte. Unde et tunt gallicimũ
est quorum nox diei ostendit. p̃conium.
qñ et mesonictios afflatus fit Dies
ducti a dns. quoꝵ nomina ronam quibus¬
dam syderibus sacrauerunt : Primũ
eñ diem a sole appellauerunt. qui ptĩ¬
ceps est om̃ium syderum. sicut et idem
caput est cunctorum dierum: Secund
a luna que soli et splendore et magni¬
tudine proxinia est. et ex eo mutuat¬
lumen Tercium a stella martis. que
uesper uocatꝰ᷑ Quartũ a stella mercu¬
rii. quã quidam candidum circulũ dũt
Q uincum a stella iouil. quam ꝓhetontẽ
aiunt. Sextum a ueneris stella. quam
luciferum asserunt. que int̾ oniã sidc̃a
plus lucis habet. Septimum ab stella
fertur explere cursum suum Promde¬
autem ex hns .uii. stellis nomina diẽꝵ
gentiles dederunt: eo quod ꝑ eosdem
sibi aliquid effici estimarent. dicences

Expanded text:
Persas ab ortu solis: secundum Athenienses Persas ab ortu solis: secundum Athenienses a sexta hora diei; secundum Romanos a media nocte. Unde et tunc gallicinium est, quorum vox diei ostendit praeconium, quando et mesonyctius afflatus fit. Dies dicti a diis, quorum nomina Romani quibusdam sideribus sacraverunt. Primum enim diem a Sole appellaverunt, qui princeps est omniun siderum, sicut et idem dies caput est cunctorum dierum. Secundum a Luna, quae Soli et splendore et magnitudine proxilumen. Tertium a stella Martis, qui Pyrois vocatur. 3. Quartum a stella Mercurii, quam quidam candidum circulum dicunt. Quintum a stella Jovis, quam Phaethonta dicunt. Sextum a Veneris stella, quam Luciferum asserunt, qui inter omnia sidera plus lucis habet. Septimum a stella fertur explere cursum suum. autem ex his septem stellis nomina dierum gentiles dederunt, eo quod per eosdem aliquid sibi effici existimarent, dicentes
Abbreviated transcription (Latin):
Romta grete dicit᷑ que
latine temporum series ap¬
pellat᷑. qualem apud grecos
xusebius cesariensis ept¬
edidit. et ĩeiomimꝰ p̾sbiter in latiiã lingĩã
ꝯuertit. Cronos enum grece latine tẽpu
Empora autem momentis
Austris. seculis. etatibus diui¬
dunt᷑ Momentum est mĩmũ acq an¬
gustimum tempus. a motu sꝑderum dictũ:
Est em̃ extremitas hore in breuibus
intͥuallis cun aliquid sibi cedit atq suc¬
cedit. hora grecum nomen est. et tamẽ
latinum sonat: hora .n. finis est tẽꝑis¬
ab oriente usq ad alium orientalem
solem. celi uolubilitate ꝯcludat: Abi¬
suuc autem dies unus dest. sꝑ acuum
ab oriente sole usq ad occidentem Sũt
autem diei spacia duo. int̾dianĩ atꝙ
nocturnum: et est dies quidem horaꝵ
et iusu est. ut sine ꝯmemor atione
noctis numerũ dicamꝰ dierñ. sicut et
n lege diuina sc̾ptum est. factum est
uesꝑe et mane dies imus: Dies sod̾m
egiptios inchoat ab octasu solis scdm

Expanded text:
ronica Grece dicitur, que Latine temporum series appellatur. Qualem aput Grecos Eusebius Cesariensis edidit, et Ieronimus presbyter in Latinam linguam convertit; cronos enim Grece, Latine tempus empora autem lustris, saeculis, aetatibus dividuntur. Momentum est minimum atque angustissimum tempus, a motu siderum dictum. Est enim extremitas horae in brevibus intervallis, cum aliquid sibi cedit atque succedit. Hora Graecum nomen est, et tamen Latinum sonat. Hora enim finis est teab oriente usque ad alium orientalem solem caeli volubilitate concludat. Abusive autem dies unus est spatium ab Oriente sole usque ad Occidentem. 2. Sunt autem diei spatia duo: interdianum atque nocturnum, et est dies quidem horaruet in usu est ut sine commemoratione noctis numerum dicamus dierum, sicut et in lege divina scriptum est: Factum est vespere et mane dies unus. 4. Dies Aegyptios inchoat ab occasu solis: secundum
Abbreviated transcription (Latin):
fit. aut crebris tomtrius. aut
ncans t̾re erũpentib uẽtis.
zotunditate circli
dictus. qr sicut rota est.
bnde et breuis etiã rocella orbicu¬
lus appellatur. undiq ciũ occean ᷑
circũtluens eiꝰ in circulo ambit
fines. Dimsus est t̾farie. e quib
una ꝑs asy. altera europa. tercia¬
libia q̃ et affrita nũcupatur. Qł
tres partes orbis ueteres non eqͣlit̾
diuiserunt. Llam asꝑa ameridie per
orientem usq ad septẽtrionem ꝑue¬
int europa uero a septẽt̾one usq ad
occidentem. atq ñ in affrica ab ot¬
cidente usqr ad meridiem. Unde e¬
indenter orbem diudiũ due tenẽt
eut opa et affrica. alium ił dinudi¬
umi sola a sya. Sed ideo iste due
ptes facte sunt.qr int̾ utramq ab
octeano mare magnuni ingreditur.
quod eis inte.secat. Quã propter
si d̾nas ꝑtes. orientis et occidẽtil
orbem diuldis. asya erit in una.
i altera uero europa et affrita.

Expanded text:
fit, aut crebris tonitruis, aut de concavis terrae erumpentibus ventis. rotunditate circuli dictus, quia sicut rota est; unde brevis etiam rotella orbiculus appellatur. Undique enim Oceanus circumfluens eius in circulo ambit fines. Divisus est autem trifarie: e quibus una pars Asia, altera Europa, teria Africa nuncupatur. 2. Quas tres partes orbis veteres non aequaliter diviserunt; nam Asia a Meridie per Orientem usque ad Septentrionem pervenit. Europa vero a Septentrione usque ad Occidentem, atque inde Africa ab Occidente usque ad Meridiem. 3. Unde evidenter orbem dimidium duae tenent Europa et Africa, 143 alium vero dimidium sola Asia. Sed ideo istae duae partes factae sunt, quia inter utramque ab Oceano mare Magnum ingreditur, quod eas intersecat. Quapropter, si in duas partes Orientis et Occidentis orbem dividas, Asia erit in una, in altera vero Europa et Africa.
Abbreviated transcription (Latin):
dimimitiuus scalpellus. Terebra
uocata a u̾me ligni qui uotatur
terebra. quẽ greci teredonẽ uocãt
terendo forot. quasi cerefo.a. uł
do scoferam faciat. Canteruim.
quandã gentiles multis in¬
geniis predicant. hanc eĩ
pͥmam lamficii usum monstrasẜe.
banc etiam telam ordisse. et colo¬
casse lanas ꝑhibent. Oluie quoq
hanc dnt inuent̾tẽ. et fabrice muł¬
nulgo illi opifices supplicant. sed
boc poetite fingit᷑. llon .n. minerua
istarum arcium pͥnceps est. sed qͥa
sapiencia in capite esse dicit᷑ hoĩs.
et minerua de capite ioius nata
fingitur. hoc est ingeniũ. ideoq
seusus sapientis qui muenit oĩa.
in capite est. Ideo et dea artium
ninerua dicit᷑. qr nichil excellen¬
tiuis est ingenio quo reguut᷑ umu̾¬

Expanded text:
diminutivum scalpellus. 14. Terebra diminutivum scalpellus. 14. Terebra vocata a verme ligni qui nuncupatur terebra, quem Graeci τερηδόνα vocant. terendo forat, quasi terefora, veldo scophen faciat. Cantherium . quandam gentiles multis ingeniis praedicant. Hanc enim primam lanificii usum monstrasse, hanc etiam telam ordisse et colorasse lanas perhibent. Olivae quoque hanc dicunt inventricem et fabricae, mulilli vulgo opifices supplicant. Sed hoc poetice fingitur; non enim Minerva istarum artium princeps est, sed quia sapientia in capite esse dicitur hominis, et Minerva de capite Iovis nata fingitur, hoc est ingenium; ideoque sensus sapientis, qui invenit omnia, in capite est. Ideo et dea artium Minerva dicitur quia nihil excellentius est ingenio, quo reguntu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtranslationem sicut illi ogdo et nos¬
otto. Ita illi nea nos nouemi. Illi deca
uos decem: Dicti autẽ decẽ agreca
etbrmologia. eo quod ligent et quigant
infra iatentes runuetos: Nam desmos
quingẽ uel ligare. apud eõs dicit  por¬
litera posita. Eriguita qd̾ at̾natio dena¬

Expanded text:
per translationem, sicut illi et nosper translationem, sicut illi et nos: ita illi ἐννέα, nos novem: illi δέκα, nos decem. Dicti autem decem a Graeca etymologia, eo quod ligent et coniungant infra iacentes numeros. Nam δεσμός coniungere vel ligare apud eos dicitur. Portera posita. Triginta, quod a ternario dena
Abbreviated transcription (Latin):
Aithinetica est
disciplina nume¬
zorum: Greci.n¬
numerum rith¬
mon dicunt. Quã
scriptor es scłariũ
litteratum int̾
disciplinas mathe¬
muticas ide pmã esse uoluer unt qm̃ ip̃a
ñ sit. nulla alia indiget disciplina: Mu¬
sica autem et geometria et astrononnũ
que sequunt᷑ ut sĩt atq subsistant istiꝰ
egent auxilio :c.ii. de auctorib eius
Tumer disciplinam apud grecos
p̾mum pytagoram. aucupant
Conscripsisse. ac deinde a nicho¬
mato diffulius esse dispositam. quam
apud latinos pͥmus apuleius deinde
tudo ex unitatib constituta ⁊rus
Nam imũ semẽ nuumeri else
umero nũmus nom̃ dedit. dicti
et a sui frequentatione uoca¬
bulum indidit: Unus a greco
nomen trahit:. Greci eñ unũ ena dicũt.
Sic duo et tres. quos illi dia et t̾a appel¬
lanc. Quatuor uero a figura quadrata
nomen sumpserunt: Quĩq añt non
ididit: Sex autem et septẽ a greco
uemunt. In multis enĩ nominib que i
pro herpilo herba serpillum. Octo uͦ

Expanded text:
ithmetica est disciplina numerorum. Graeci ennumerum ἀριθμὸν dicunt. Quam scriptores saecularium litterarum inter disciplinas mathematicas ideo primam esse voluerunt, quoniam ipsa, ut sit, nulla alia indiget disciplina. 2. Musica autem, et geometria, et astronomia, quae sequuntur, ut sint atque subsistant istius egent auxilio. CAPUT II. De auctoribus ejus. 1. Numeri disciplinam apud Graecos primum Pythagoram autumant conscripsisse, ac deinde a Nicomacho diffusius esse dispositam, quam apud Latinos primus Apuleius, deindetem est multitudo ex unitatibus constituta; nam unum semen numeri esse, umero nummus nomen dedit, 120 et a sui frequentatione vocabulum indidit. Unus ex Graeco nomen trahit. Graeci enim unum ἕνα dicunt: sic duo, tria, quos illi δύο et τρία appellant. 2. Quatuor vero a figura quadrata nomen sumpserunt. Quinque autem nindidit. Sex autem et septem a Graeco veniunt. 3. In multis enim nominibus, quae in pro herpillo herba serpillum. Octo vero
Abbreviated transcription (Latin):
acrimoria sui nasum tor queat
fungi quod aridi ignã acceptum
concipiant. fos em̃ ignis est. unde et
esca nulgo dicitur. quod sit fomis ignis
et nut̾mentum. Aln dicunt fungos
uocatos ꝙ sint ex eorum gne̾. quidã
int̾ emptorii. unde et defuncti. Tube¬
ra tumor teere prodit. ea qr causa
nomẽ illi dedit. uolui appellati ꝙ sit̃
uolubiles et rotundi. Asparagus ꝙ
spmosa et aspera sit. frutex eius ex
qua gignitur. Capparis a grecis no¬
men sumpsisse iudet᷑. quod habeat
in sũmitatibus rotunda seminũ ca¬
pitula. Armora cea hoc est lapsana.
lapistrus. lapacia h ͨ in tibo sump¬
ta stomachũ confortat uenerem
rep̾mit. Eardus. Eruca. qua si ut¬
tica qd̾ ignite sit uirtutis et in cibo
sepe sumpta ueneris incendiũ nio¬
ueat. Huiꝰ species due quaꝵ altẽa
usualis. altera agrestis. acrioris
uirtutis. utraq tamẽ ueneris con

Expanded text:
acrimonia sui nasum torqueat. acrimonia sui nasum torqueat. Fungi, quod aridi ignem acceptum concipiant; φῶς enim ignis est; unde et esca vulgo dicitur, quod sit fomes ignis et nutrimentum. Alii dicunt fungos vocatos quod sint ex eorum genere quidam interemptorii; unde et defuncti. Tuberum tumor terrae prodit; eaque causa nomen illi dedit. Volvi appellati quod sint volubiles et rotundi. Asparagus, quod spinosa et aspera sit frutex eius, ex qua gignitur. Capparis a Graecis nomen sumpsisse videtur, quod habeat in summitatibus rotunda seminum capitula. Armoracia, hoc est lapsana. Lapistrus. Lapathia: haec in cibo sumpta stomachum confortat, Venerem reprimit. Carduus. Eruca, quasi uruca, quod ignitae sit virtutis et in cibo saepe sumpta Veneris incendium moveat. Huius species duae, quarum altera usualis, altera agrestis, acrioris virtutis; utraque tamen Veneris co
Abbreviated transcription (Latin):
iniuris uen̾s usum cobercet. Lac¬
tuca agrestis quã sarraliam nomi
in modum serre est. Incubus grecũ¬
nomẽ est. ⁊ incubus qd̾ sit mtus co¬
sus. Cepa uocat᷑ qr non aliud est.
insi tantũ caput. Ascaloma nũ¬
cupata ex una urbiũ palestine que
ascalon dicitur. Unde priꝰ aduecta
est. Allium dictum quod oleat. O¬
lupicum appellatum quod alii odo
rem habeat. Faselos uocari auint.
a faselo nisula grecie. ubi non pro¬
cul mons olimpus est. Porrus cuiꝰ
duo genera capitatus et sectilis.
parnus sectilis capitatꝰ maior. be¬
ta apud nos oleris genis apud gre¬
cos litera. Bletũ genus oleris sapo¬
ris euandi quasi iilis beta. Eocu¬
meres quod sint interdũ amari.
qui dulces nasci ꝑhibent᷑. si lacte
mellito eorũ semen infundat᷑. Cur¬
cubita . a poperes. Sanepope meli¬
pepo. ocinũ. greca noiã sunt et ori¬
go eoꝵ latinis incognita. Olus mol¬
le atripler. brassic̾a. Olisatrum.
lasturcium sapor appellauit. quod

Expanded text:
in viris Veneris usum, coercet. Lacin viris Veneris usum, coercet. Lactuca agrestis est quam sain modum serre est. Unde hocnomen est: et intubus, quod sit intus tobus. Cepa vocatur, quia non aliud est nisi tantum caput. Ascalonia nuncupata ex una urbium Palaestinae quae Ascalon dicitur, unde prius advecta est. Alium dictum quod oleat. Ulpicum appellatum quod arem habeat. Phaselus vocari aiunt, a Phaselo insula Graeciae, ubi non procul mons Olympus est. 15. Porrum, cujus dparvus, capitatus maior. Beta apud nos oleris genus; apud Graecos littera. Blitum genus oleris, saporis evanidi, quasi vilis beta. Cucumeres, quod sint interdum amari; qui dulces nasci perhibentur, si lacte mellito eorum semen infundatur. Cucurbita. Apoperes. Sane pepo, melipepo, ocimum Graeca nomina sunt, et origo eorum Latinis incerta. Olus molle. Atriplex. Brassica. Olisatrum. Nasturcium sapor appellavit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
radice amplior napo sapore dultior
et folio tenuior. Napus .a similitudi¬
ne rape uocatus. insi quod folñs la¬
tior. et radicis gustu sub ac̾or est.
Nominis autem affmitas in ut̾sq.
Unde pene coĩs in btrumq semen in
alterum intissum mutat᷑. Nam ra¬
ex duobus oleribus compositum.
nomen habet. quia dum sit sapo¬
re napo similis. non in radicem
sed in tirsum conscendit ut cau¬
lis. Sinapis appellatur quod fo¬
liis sit similis napis. Ra fam̃ gre¬
ci. nos radicẽ uotamus. eo quod to¬
tul deorlum intitur. dum reliqua
olera in sũma magis prosiliant.¬
Cuiꝰ lemine macerato quisq su¬
as manus infecit. serpentes inpu¬
ne tractabit. Si quidẽ ex ipĩꝰ radi¬
ce. etiam ebur albescit. in cibo quo¬
q uenens resistit. Ilam contra
uenena radices. nuces. lupmi. ci¬
trũ. apium ruta prosunt. sed con¬
tra futurum. non contra acceptũ
uenenũ. Unde et apud ueteres añ
alias epulas hec solebant mensis

Expanded text:
radice amplior napo, sapore dulcior, radice amplior napo, sapore dulcior, et folia tenui. Napus a similitudine rapae vocatus, nisi quod foliis latior et radicis gustu subacrior est. Nominis autem adfinitas in utrisque inde pene communis, quia utrumque semen in alterum vicissim mutatur. Nam raex duobus oleribus conpositum nomen habet, quia dum sit sapore napo similis, non in radice, sed in thyrso conscendit, ut caulis. Sinapis appellatur, quod foliis sit similis napis. Raphanum Graeci, nos radicem vocamus eo quod totus deorsum nititur, dum reliqua olera in sucujus semine macerato quisquis suas manus infecerit, serpentes impune tractabit. Siquidem ex ipsius radice etiam ebur albescit. In cibo quoque venenis obsistit. Nam contra venena hujus radices, nuces, lupini, citrium, apium prosunt, sed contra futurum, non contra acceptum venenum. Unde et apud veteres ante alias epulas haec solebant mensis
Abbreviated transcription (Latin):
Nam cum alia terra semel in amo
aliquid creet ortus nũꝙͣ sine fruc¬
tu est. Olus ab alendo dictum eo
quod p̾mum homines holeribus a¬
lerentur.anteꝙͣ fruges et carnes
ederent. Tantũ enĩ pomis arborũ
et oleribus alebantur. sicut aiã¬
lia herbis. Caulis est gnãliter her¬
barum uel olerum medius frutex
qui uulgo tirsus dicit᷑. quoda terra
sursum conscendat. ex quo diriua
ipsius ampluis ceteris oleribus coa¬
lescit id est trescit. Est autẽ gna¬
le nomen. Omĩs autẽ frutex cau¬
lis dicit᷑. Cima dicit᷑ quasi coma.
Est enĩ summitas olerum atq arbo¬
rum in qua iugens uirtus na tura
molliendi alium soluendi q natu¬
ram habuerit. Cuiꝰ succus si quis
se oleo mixto ꝑmmixerit. ab apibus
negatur feriri. Folia eiꝰ exoleo t̾ra
et imposita scorpionibus credunt᷑
auferre torporem. Pastinata uoca¬
ta quod eius radix. p̃cipis pastus
sit homunis. Est enĩ odoratu iocun¬
da cibo delectabilis. Rapa dicta a ra¬
piendo id est cõprehendendo. Est aũt

Expanded text:
Nam cum alia terra semel in anno aliquid creet, hortus numquam sine fructu est. Olus ab alendo dictum, eo quod primum homines oleribus alerentur, antequam fruges et carnes ederent. Tantum enim pomis arborum et oleribus alebantur, sicut animalia herbis. Caulis est generaliter herbarum vel olerum medius frutex; qui vulgo thyrsus dicitur, quod a terra sursum conscendat; ex quo derivatipsius amplius ceteris oleribus coalescit, id est crescit. Est autem generale nomen; omnis enim frutex caulis dicitur. Cyma dicitur quasi coma: est enim summitas olerum vel arborum, in qua vegens virtus naturalmolliendi alvum solvendique naturam habeat. Cuius sucus, si quis se oleo mixto perunxerit, ab apibus negatur feriri. Folia eius ex oleo trita et inposita scorpionibus creduntur afferre torporem. Pastinaca vocata quod eius radix praecipuus pastus sit hominis: est enim odoratu iucunda, cibo delectabilis. Rapa dicta a rapiendo, id est conprehendendo. Est autem
Abbreviated transcription (Latin):
ceperint in extremo uoluptatis. siue¬
estu. dum concipiunt. talem et sobo¬
lem procreent. Et em̃ animal ninsu
uenerio formas ext̾nsecus intus tͣns.¬
mittit. eorũ q sociata stipis rapit
species eorun in propͥam qualitatẽ.
In ammantib bigenena dicuritur
que ex diu̾sis nascunt᷑. ut mulus ex
equa et almo. burdo ex equo et asma
ibride ex apris et portis. tytirꝰ ex oue
et hyrco. murmo ex capra et ariete

Expanded text:
ceperint in extremo voluptatis aceperint in extremo voluptatis aestu, dum concipiunt, talem et sobolem procreent. Etenim animal in usu Venerio formas extrinsecus intus transmittit, eorumque satiata typis rapit species eorum in propriam qualitatem. In animantibus bigenera dicuntur quae ex diversis nascuntur, ut mulus ex equa et asino; burdo ex equo et asina; hybridae ex apris et porcis; tityrus ex ove et hirco; musmo ex capra et ariete
Abbreviated transcription (Latin):
asmas et ipm̃ istuis modi reperisse
concubitum. ut uelocissimi ex hus
nascerent᷑ asin. Industria quippe
humana diuersum anmal in cortu
coegit sicq adulterma cõmirtione
genus aliud repperit. sicut et iacob
contra naturam coloꝵ smulitudines
procurauit. Ilam tales fetus oues
illius concipiebant quales umbras
arietum deluꝑ ascendentium. in
aquarum speculo contemplabant᷑.
Demq et hoc ip̃m in equarũ gre¬
gib fieri fertur. ut generosos obici¬
ant equos iusib concipientium quo
eorum similes concipere et creare
possint. Ilam et columbarũ dilet¬
tores depictas ponunt pulcherrimas
columbas. husdem locis quib ille
uersantur. quo rapiente iisu simi¬
les generent. Inde est ꝙ quidam gra¬
ud̾as mulieres iubent nullos int̾u¬
ezi turpissimos anmaliũ uultus
ut cenocefalos et simias ne iusibus
octurrentes similes fetus pariant.
Hanc enĩ feminarum esse naturã.
ut quales ꝑsperũit siue mente con¬

Expanded text:
asinas: et ipsum istiusmodi repperisse asinas: et ipsum istiusmodi repperisse concubitum, ut velocissimi ex his asini nascerentur. Industria quippe humana diversum animal in coitu coegit, sicque adulterina commixtione genus aliud repperit; sicut et Iacob contra naturam colorum similitudines procuravit. Nam tales foetus oves illius concipiebant, quales umbras arietum desuper ascendentium in aquarum speculo contemplabantur. Denique et hoc ipsud in equarum gregibus fieri fertur, ut generosos obiciant equos visibus concipientium, quo eorum similes concipere et creare possint. Nam et columbarum dilectores depictas ponunt pulcherrimas columbas isdem locis, quibus illae versantur, quo rapiente visu similes generent. Inde est quod quidam gravidas mulieres iubent nullos intueri turpissimos animalium vultus, ut cynocephalos et simios, ne visibus occurrentes similes foetus pariant. Hanc enim feminarum esse naturam ut quales perspexerint sive mente con
Abbreviated transcription (Latin):
riunꝰ est. quen uulgo garionem di¬
cunt. Aerancam idem uulgus uo¬
cat quod in modum aerei coloris¬
sit. Mirteus autem est pressus ĩ
nere orti. quos equifecos dicimu̾s.
or est. quem uulgo bruncum uo¬
cant. ueredos antiqui diterunt qd̾
ueherent redas id est ducerent uel
quod uias publicas curaant. ꝑ quas
et redal ire solitũ erat. Equoꝵ t̾a
sunt genera. unũ generosum. p̾lis
et honeribus aptum. Alterũ uulga¬
re atq gregarium ad uebendũ non.
ad equitandum aptum. Terciũ ex
ꝑmirtione diuerli gni̾s ortũ. quod
etiam dicit᷑ bigenerum. qr ex diu̾¬
sis nascitur ut mulus. Iulus ilũt
agreco tractum uocabulum habet
Grecum est enĩ hoc uel quod iugo
pistorum subactus tardas molendo
ducat in giro molas. Iudei asserunt
qd̾ maa nepos esau. equarũ greges
ab asinis in deserto fecerit ĩp̃e pͥmꝰ
ascendi. ut muloꝵ inde noua contͣ
naturam ammalia nascerent᷑. O.¬
nagros quoq ad hoc amissos esse ad

Expanded text:
Cervinus est, quem vulgo gauranem diCervinus est, quem vulgo gauranem dicunt. Aeranem idem vulgus vocat, quod in modum aerei sit coloris. Myrteus autem est pressus in nere orti, quos equiferos dicimus, or est, quem vulgo brunicum vocant. Veredos antiqui dixerunt, quod veherent redas, id est ducerent; vel quod vias publicas currant, per quas et redas ire solitum erat. Equorum tria sunt genera: unum generosum, proeliis et oneribus aptum; alterum vulgare atque gregarium ad vehendum, non ad equitandum aptum; tertium ex permixtione diversi generis ortum, quod etiam dicitur bigenerum quia ex diversis nascitur, ut mulus. Mulus autem a Graeco tractum vocabulum habet. Graece enim hoc vel quod iugo pistorum subactus tardas molendo ducat in gyro molas. Iudaei asserunt quod Ana abnepos Esau equarum greges ab asinis in deserto ipse fecerit primus ascendi, ut mulorum inde nova contra naturam animalia nascerentur. Onagros quoque ad hoc admissos esse ad
Abbreviated transcription (Latin):
ribus intelligitur. u̾tus in m̃bris
crementib. Color hic p̃cipue spec¬
tandus. Radius. aurens. rosens.
mirteus cerumꝰ.giluus. glautus
scutulatus. canꝰ. candidus. albus.
gutatul. niger. Sequenti autem
ordine uariꝰ ex nigro badioq distit¬
tus. reliquus uarius color uel tine¬
reus deterimus. Badiũ autẽ antiq̃
uadium dicebant ꝙ int̾ cetera aĩa¬
lia fortius uadat. Ipẽ est et padix
quem fenicatum uotant. Et dictꝰ
padix a colore palme. quã siculi
paditam uocant. Glaucus uero
est ueluti pictos oculos habens et
quodam splendore ꝑfusos. Nam grau¬
cum ueteres album dicunt. Gilu¬
uus autẽ melinꝰ color est sub albi.¬
dus. Guttatus alb. ingris incerue¬
mentib punctis. Eandidꝰ autem
et albus inuicẽ sibi differunt. Nã
albus cũ quodam pallore est. Can¬
didus uero iuuens. et pura luce ꝑ¬
fusus. Canꝰ dictus. qr er candido
colore est et nigro. Scutulatus uo¬
catur propt̾ orbes quos habet can

Expanded text:
ribus intellegitur, virtus in membris ribus intellegitur, virtus in membris trementibus. Color hic praecipue spectandus: badius, aureus, roseus, myrteus, cervinus, gilvus, glaucus, scutulatus, canus, candidus, albus, guttatus, niger. Sequenti autem ordine, varius ex nigro badioque distinctus; reliquus varius color vel cinereus deterrimus. Badium autem antiqui vadium dicebant, quod inter cetera animalia fortius vadat. Ipse est et spadix, quem phoenicatum vocant: et dictus spadix a colore palmae, quam Siculi spadicam vocant. Glaucus vero est veluti pictos oculos habens et quodam splendore perfusos. Nam glaucum veteres dixerunt. Gilvus autem melindus. Guttatus, albus nigris intervenientibus punctis. 51. Candidus autem. et albus invicem sibi differunt. Nam albus cum quodam pallore est, candidus vero, niveus, et pura luce perfusus. Canus dictus, quia ex candido colore et nigro est. Scutulatus vocatus propter orbes, quos habet cand
Abbreviated transcription (Latin):
euentum futurũ dimicaturi collige̾.
Etas lon geua equis ꝑlicil himnntis.
epirotis. ac siculis. in anius ultra
quĩ quagnita. Breuior autẽ hispa¬
nis et numidil. et gallicis. frequẽs
opimo est. In generosis equis ut a ĩt
ueteres quatuor spectant᷑ forma pł¬
critudo. meritũ atq color. foema ut
sit ualidum corpus et solidum.
Robori conueniens altitudo. latus
longum et substrictũ. maxiii et
rotundi clunes. pectus lat̾e patens.
corpus omne musculoꝵ densitate no¬
dosum. pes sictus. et cornu concauo
solidatus. Pulcritudo ut sit eri
guum caput. et sucum. pelle pr̃ope
ossib adherente. aures breues et ar¬
gute. oculi magni. nares patũle.e
ungularum soliditate fiea rotundi¬
tas. Meritũ ut sit amino audax.
pedibus alater.trementib m̃bris
quod est fortitudinib indiciũ qui q
ex lumina quiete facile concitetur.
uel excitata festinatione non diffi
le teneatur. Motus aũt equi in au¬

Expanded text:
eventum futurum dimicaturi colligere. eventum futurum dimicaturi colligere. Aetas longaeva equis Persicis, Hunnicis, Epirotis ac Siculis in annis ultra quinquaginta, brevior autem Hispanis ac Numidis et Gallicis frequens opinio est. In generosis equis, ut aiunt veteres, quattuor spectantur: forma, pulchritudo, meritum atque color. Forma, ut sit validum corpus et solidum, robori conveniens altitudo, latus longum, substrictus maxime et rotundi clunis, pectus late patens, corpus omne musculorum densitate nodosum, pes siccus et cornu concavo solidatus. Pulcguum caput et siccum, pelle prope ossibus adhaerente, aures breves et argutae, oculi magni, nares patulae, et ungularum soliditas, fixa rotunditas; meritum, ut sit animo audax, pedibus alacer, trementibus membris quod est fortitudinis indicium, quique ex summa quiete facile concitetur, et excitata festinatione non diffle teneatur. Motus autem equi in au
Abbreviated transcription (Latin):
ditos dictos eo ꝙ ab arthadia pri¬
primum uecti sunt magni et alti.
Mlior aut̃ asmno asellus agro plus
necessarius est. qr et laborem tole
rat et negligenciã prope modum
q forma et similes cursu copula bã¬
tur. Caballꝰ apede cauo dictus. prop¬
ter quod gradiens ungula impressa
terram concauet ꝙ reliqua amma¬
lia non hñt. Inde et sompes quod pe
Exultant enĩ i tampis. odorant᷑
bellum. extitant᷑ sono tube ad p̃liũ.
dolent cũ uicti fuerint. exultant cũ¬
cum uicerint. Quidam hostes in bel¬
lo sentiunt. adeo ut adu̾sarios mor¬
su petant. Aliqui etiam ꝓpͥos dnõs
recognoscunt. obliti mansuetudinis
si mutentur. Alii p̃ter dmñ dorso nł¬
lum recipiunt. int̾fectis uel morien¬
tib dnĩs multi lac̾mas fundunt.
Solũ enĩ equũ propt̾ hominẽ lacri¬
mari. et doloris affectum sentire.
unde in centauris equoꝵ et hominũ
natura ꝑmirta est. Solent etiã
er equorũ uel mestita a lacritate

Expanded text:
dicos dictos, eo quod ab Arcadia dicos dictos, eo quod ab Arcadia primum vecti sunt magni et alti. Minor autem asellus agro plus necesrat, et negligentiam propemodum abantur, paresque forma et similes cursu copulabantur. 42. Caballus a cavando dictus, propter quod gradiens ungula impressa terram concavet, quod reliqua animalia non habent; inde et sonipes quod pedexsultant enim in campis, odorantur bellum, excitantur sono tubae ad praelium, dolent cum victi fuerint; exultant cum vicerint. Quidam hostes in bello sentiunt, adeo ut adversarios morsu petant: aliqui etiam proprios dominos recognoscunt, obliti mansuetudinis si mutentur; aliqui praeter dominum dorso nullum recipiunt: interfectis vel morientibus dominis multi lacrimas fundunt. Solum enim equum propter hominem lacrimare et doloris affectum sentire. Unde et in Centauris equorum et hominum natura permixta est. Solent etiam ex equorum vel maestitia vel alacritate
Abbreviated transcription (Latin):
reliquarũ regionum singula. Dro¬
meda genus cameloꝵ est minoris
quidẽ stature. sed uelocioris. Unde¬
et nomen habet. Nam dromos gre
uas unodie ꝑgere potest. Quod
animal sicut bos et ouis et camelꝰ
riumnat. Ruminatio autẽ dicta
est. a niuna eminente gutturis ꝑte
ꝑ quã dimissus cibus a certis reuo¬
cat᷑ animalib. Asmꝰ et a sellus
a sedendo dutꝰ qͣi ad seddus. Sed
boc nomen quod magis equis cõue¬
mebat. ideo hoc ammal sumpsit.
qr priusꝙͣ equos caperent homines
huit p̾sidere ceperunt. Ammal
quippe tardum. et nulla ratione
renitens. statĩ ut uoluit homo sibi
sustinuit. Onager int̾ pretatur
asmus ferus. On quippe greci asi¬
num uotant. agriam ferũ. hos
affrita. habet magnos et indomi¬
tos et in deserto uagantes. Sin¬
guli autẽ feminaꝵ᷑ gregib p̃sũt.
Hascentib masculis zelant etie
testiculos eorũ morsib detruntat.
quod cauentes matres eos i sege¬
tis lotis occultant. A sinos archa¬

Expanded text:
reliquarum regionum singula. Droreliquarum regionum singula. Dromeda genus camelorum est, minoris quidem staturae, sed et nomen habet, Nam dromos  δρus una die peragere solet. Quod animal, sicut ovis, bos, et camelus, ruminat. Ruminatio autem dicta est a ruma, eminente gutturis parte, per quam dimissus cibus a certis revocatur animalibus. Asinus et asellus a sedendo dictus, quasi asedus: sed hoc nomen, quod magis equis conveniebat, ideo hoc animal sumpsit quia priusquam equos caperent homines, huic praesidere coeperunt. Animal quippe tardum et nulla ratione renitens, statim ut voluit sibi homo substravit. Onager interpretatur asinus ferus. Ὄνον quippe Graeci asinum vocant: ἄγριον ferum. Hos Africa habet magnos et indomitos et in deserto vagantes. Singuli autem feminarum gregibus praesunt. Nascentibus masculis zelant et testiculos eorum morsu detruncant, quod caventes matres eos in secretis locis occultant. Asinos Arca