comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uũ ꝗͥ renouat᷑ inagnitionẽ dĩ scdm ima¬
guĩc eius qui condidit illũ. ubi ñ ẽ
grecus. & iudeus. circucisio & prepu
ne forte qr suꝑiꝰ que grauiora sunt.
mortificanda mandauit. hȩc ad mit¬
cenda aut qͣsi ñ pericłosa ñ fugien¬
da put arentur: simul etiã ut exuti ue¬
tereni hominem id ẽ tã uerboqͣm & actu
& contaminato se uident nomi facti in
xp̃o ꝑagnitionẽ ueritatis que olĩ laturt.
Uaut̾e manifestata ẽ ꝑ noũa legẽ creden¬
tib ut similes fiant imaginis eius qui
creuut illos. Imago hec inconuersatio¬
ne bonȩ uite intelligenda ẽ: sicut dic̃
ad corinthios in epła pͥina. Qũeadino¬
dũ portauimꝰ imaginem eius qͥ de terra
ẽ. ita & portemꝰ & imagiñe illius qͥ decelo
ẽ. Ipse ẽ gͦ creator hominis curus ima¬
gñe portare nos iubet in sc̃itate ee
bonis oꝑib que de filii dei agnitione
descendunt. Nlemo pot̾ eñĩ bona & mun¬
dã hr̃e uitam: nisi habeat cui hanceihibeat

Expanded text:
in agnitionem secundum imaginem ejus, qui condidit illum; ubi non est Graecus et Judaeus, circumcisio et praeputne forte, quia superius quae graviora sunt, mortificanda mandavit, haec admittenda, aut quasi non periculosa, non fugienda putarentur: simul etiam ut exuti veterem hominem, id est, tam verbo quam actu incontaminatos se videntes, per agnitionem veritatis, quae olim latuit, modo autem manifestata per novam legem credentibus; ut similes fiant imaginis ejus, qui creavit illos. Imago haec in conversatione bonae vitae intelligenda est, sicut dicit ad Corinthios in epistola prima: Quemadmodum portavimus imaginem ejus, qui de terra est; ita portemus et imaginem ejus qui de coelo est . Ipse est ergo creator hominis, cujus imaginem portare nos jubet in sanctitate et bonis operibus, quae de Filii Dei agnitione descendunt. Nemo enim potest bonam et mundam habere vitam, nisi habeat cui hanc exhibeat,
Abbreviated transcription (Latin):
dos: istũ autẽ solũ sequendũ ꝑ quẽ
deuicta mors ẽ. ⁊ reddita resurrectio
mortuors. Quidam enĩ uideoꝵ so¬
lent uidicare fideles. quod ea que
int̾dicta ꝑ moisen st̃. edant de cibis.
cum omnia ds̾ munda fecerit. In¬
digni autẽ udicati uidei de his
edere: phibiti sunt a meliorib So¬
lent iterum rep̃hendere nos. qr
dies festos eoꝵ sꝑnimꝰ. aut qr mi¬
cia mensiũ non obseruam᷑. q̃ neo¬
memas uocant. M aximie autẽ
qd̾ dies salbatoꝵ ñ custodimꝰ ut
ocio ⁊ epulis cũ luxuria transi¬
gant᷑. qd̾ magis ad offensã ꝑtinet
quam ad grãm. hec omnia corpꝰ¬

Expanded text:
dos: istum autem solum sequendum, per quem dos: istum autem solum sequendum, per quem devicta mors est, et reddita resurrectio mortuorum. Quidam enim Judaeorum solent judicare fideles, quod ea quae interdicta per Moysen sunt, edant de cibis, cum omnia Deus munda fecerit: indigni autem judicati Judaei de his edere, prohibiti sunt a melioribus. Solent iterum reprehendere nos, quia dies festos eorum spernimus, aut quia initia mensium non observamus, quae neomenias vocant: maxime autem quod dies sabbatorum non custodimus, ut otio et epulis cum luxuria transigantur: quod magis ad offensam pertinet, quam ad gratiam. Haec autem o
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: quia cum hac auctoritate
aiãs tenerent. qr peccau̾ant. ipsi
unuienti sunt ampliꝰ peccatores.
dũ illũ qui illos ñ peccando uice¬
rat occiderunt. & sic iuste expoli¬
ati sunt sicut dirit publice. id ẽ
in cruce. quod ẽ palam detrium¬
phati a dõ in xp̃o. Ille enĩ detriũ¬
phat᷑ qui palam uincit᷑: & spolia
eiꝰ publicant᷑. Ostendit᷑ enimom¬
nib ꝓstratus: qui cet̾is insulta¬
bat. Secretum autẽ qd̾ dicit. ñ ẽ
hoc qd pagani fatum appellant:
ꝑ illud ñ omnib contrariũ asse¬
t. qr quosdam dicunt ex hoc feli¬
es. alios infelices. Hoc enĩ decretũ
omnib dicit fuisse contrarium
Sententia enim erat cuncꝰtis adu̾¬
sa hõib. Nemo igitur iudicet uos
in cibo uł in potu aut in parte
diei festi. aut in neomeniis aut
in xp̃o ẽ ac fiducia: nulli suꝑsti¬
tioni aut legi subicere nos debere
p̃cipit. Quãobrem ꝑstrepentes.
aut aliquid quod ad fidem xp̾i
ñ ꝑtinet susurrantes. ꝯtempnen¬

Expanded text:
sunt: quia cum hac auctoritate sunt: quia cum hac auctoritate animas tenerent, quia peccaverant, ipsi inventi sunt amplius peccatores, dum illum qui illos non peccando vicerat, occiderunt. Et sic juste exspoliati sunt, sicut dixit, publice, id est, in cruce; quod est palam detriumphari a Deo in Christo. Ille enim detriumphatur qui palam vincitur, et spolia ejus publicantur; ostenditur enim omnibus prostratus, qui caeteris insultabat. Decretum autem quod dicit, non est hoc quod pagani fatum appellant; quia illud non omnibus contrarium asserunt; quia quosdam dicunt ex hoc felices, alios infelices. Hoc enim decretum omnibus dicit fuisse contrarium; sententia enim erat cunctis adversa hominibus. Nemo igitur judicet vos in cibo, vel in potu, aut in parte diei festi, aut in neomeniis, autin Christo est, ac fiducia, nulli superstitioni aut legi subjacere nos debere praecepit. Quamobrem perstrepentes, aut 270 aliquid quod ad fidem Christi non pertinet susurrantes, contemnen
Abbreviated transcription (Latin):
subalterius nomine suam uoluntatem
conatur implere. Etuos cũ mortui c̾etis
indelictis apreputio carnis ur̃ȩ: cõui¬
inficauit simul cũ illo donans nobis oĩa
delicta. deleto ey rographo quod aduer¬
sũ nos erat. de cretũ qđ erat contͣrium
nobis: et illud tulit de medio & affixis
cruci. eruens pncipatus & pocestaces ofta¬
uincit peccatũ. qd̾ hominẽ tene¬
bat obnoriũ. insuꝑ & occiditur
ab eo innocens: sic crucifirit pec¬
tũ. Deuictum eium peccatum:
mortificatũ dicitur. Crux enim
ñ saluatoris mors ẽ: sed peccati.
Innocens enim sic qui occidit᷑: reoᷤ
illos facit a quib occiditur. Pecca¬
tũ autẽ principes ⁊ potestates in¬
telligamus: quorum studio pecca¬
uit primꝰ adam. Ad auctores enĩ
referendum ẽ nomen hoc: quorũ
mortẽ in erpoliatione significauit.
Mors enim ipsoꝵ hec ẽ: quia uic¬
ti a saluatore dum expoliant᷑ ani¬
mab quas tenebant in captiuita¬
te.mortificantur. Rei enim fac̾ti

Expanded text:
sub alterius nomine suam voluntatem sub alterius nomine suam voluntatem conatur implere. Et vos, cum essetis mortui in delictis, et praeputio carnis vestrae, convivificavit simul cum illo, donans nobis omnia delicta, deleto chirographo, quod adversum nos erat, decretum, quod contrarium erat nobis: et illud tulit de medio, et affixit cruci, et exuens principatus et potestates, ostvincit peccatum, quod hominem tenebat obnoxium, insuper et occiditur ab eo innocens: sic crucifixit peccatum. Devictum enim peccatum, mortificatum dicitur, crux enim non Salvatoris mors est, sed peccati. Innocens enim sic qui occiditur, reos illos facit, a quibus occiditur. Peccatum autem principes et potestates intelligamus, quorum studio peccavit primus Adam. Ad auctores enim referendum est nomen hoc, quorum mortem in exspoliatione significavit; mors enim ipsorum haec est, quia victi a Salvatore, dum exspoliantur animabus, quas tenebant in captivitate, mortificantur. Rei enim facti
Abbreviated transcription (Latin):
cidunt᷑ in xp̃o: qͥ amputata totiꝰ traditio¬
nis humane cultura xp̃o iungunt᷑ corde
ñ carne.Circũeisi idẽ. in sp̃u ñ incarne
serientes. ut ã terrenis ad celestia ab
humanis ad diuma ut aberrore conu̾¬
cantur adueritatẽ. capiti & auctori suo
copulati ꝑcaritatẽ: cnqͦ & sepulti sunt
inbaptismade resurrȩxerũt aũ ꝑfidemdĩ.
de quo credunt quod exemplo. xp̃i resus¬
citabit illos ex mortuis. Illic eni homo
uetus deponitur. & nouus ad sumitur.
Peccatis moritur ut uiuat iustitiȩ: elem̃¬
tis abrenũtiat. ut xp̃o societur ⁊ resur¬
rectionis future tenens ꝑignus. exemplõ
saluatoris qui surrexit ex mortins. Hec gͥ
cõmonet ut ꝑseuerent in abrenuintiati¬
one põnpe & p̃stigiis sathanȩ. Qͥidcirco
elem̃toꝵ suadet cult᷑am ut adeo auo¬
cet participes apostasiȩ suę uolens effi¬
cere om̃s. Er enĩ sub nomine suo cult᷑a
suade ñ potest. Horret᷑ enĩ ipso nomine:¬

Expanded text:
ciduntur in Christo, qui amputata totius traditiociduntur in Christo, qui amputata totius traditionis humanae cultura, Christo junguntur, corde non carne circumcisi, id est, in spiritu, non in carne servientes; ut a terrenis ad coelestia, ab humanis ad divina, ab errore convertantur ad veritatem, capiti et auctori suo copulati per charitatem. Cum quo sepulti sunt in baptismate: resurrexerunt autem per fidem Dei, de quo credunt quod exemplo Christi resuscitabit illos ex mortuis. Illic enim homo vetus deponitur, et novus assumitur: peccatis moritur, ut vivat justitiae: elementis abrenuntiat, ut Christo societur, resurrectionis futurae tenens pignus exemplum Salvatoris, qui resurrexit ex mortuis. Haec igitur commonet, ut perseverent in abrenuntiatione pompae et praestigiis satanae. Qui idcirco elementorum suadet culturam, ut a Deo avocet, 269 participes apostasiae suae volens efficere homines. Quia enim sub nomine suo culturam suade
Abbreviated transcription (Latin):
alium colendũ. Qcqͥd enĩ in aliqͦmag¬
nũ putau̾it: plus in illo inueniet᷑. qr
om̃is ex ipso habent sicut excapite m̃¬
bra ip̃se aũ plenus ẽ. semꝑ x estis in
illo repleti: qui ẽ caput om̃is pͥnci¬
patus & potestatis. Plus significat cre¬
dentib dari qͣm pot̃ in elementis dep̃
bendr qr qui in xp̃o ẽ repletus ẽ abũ¬
dantia diuinitatis qͣm elementa ñ ha¬
bent. Deniq incredentib sp̃s sc̃s in¬
habitat quod elementis concedi ñ potuit:
quia indignũ erat & in congruũ ut mui-¬
sibilis habitaret insubstantia uisibili. ꝙ in¬
corpens inbis quȩ insensibilia sunt. Au
dant in xp̃o: ut fiant maiores eoꝵ qͦs nc̃ colu̾t
In qͦ etiã entũcisi estis circũcisione ñ manu¬
facta inspoliatione corꝑis carnis. incircũ¬
cisione xp̃iuna cũ illo sepulti inbaptismo:
inqͦ & simul surrexistis ꝑfidem oꝑationis
dei qͥ suscitauit illũ ex mortius. Hicuxum¬

Expanded text:
alium colendum. Quidquid enim in aliquo magalium colendum. Quidquid enim in aliquo magnum putaverit, plus in illo inveniet; quia omnes ex ipso habent, sicut ex capite membra: ipse autem plenus est semper. Et estis in illo repleti, qui est caput omnis Principatus et Potestatis. Plus significat credentibus dari, quam potest in elehendi: quia qui in Christo est, repletus est abundantia divinitatis, quam elementa non habent. Denique in credentibus Spiritus sanctus inhabitat, quod elementis concedi non potest; quia indignum erat et incongruum, ut invisibilis habitaret in substantia visibili, et incorporeus in his, quae sensibilia sunt. Auddant in Christo, ut fiant majores eorum, quos nunc coluntumcisi estis circumcisione non manufacta, in exspoliationem corporis carnis, in circumcisione Christi, una cum illo sepulti in baptismo: in quo et simul surrexistis per fidem operationis Dei, qui suscitavit illum ex mortuis. Hi circum
Abbreviated transcription (Latin):
reum sine rerũ admixtione gn̾ari: re¬
pugnantes podentie ac ꝓuidentiȩ dĩ.
S ciunt enĩ legidiumis uet̾ib hebreorũ
uoluminib multa gesta ꝑmoyseN
que humana ratioñ capit: simili mͦ
Hanc g traditionẽ uł philosophiã falla¬
cẽ ꝙ in anẽ appellat̃. qr ñ apotentia dĩ
ordinata ẽ. s ab inbecillitate ratioci¬
nationis humane: que potentiã dei in¬
tra scientiã suã coartat nec aliter cre¬
dat᷑ fac̾e qũa carnalis se continet ra¬
cio Q singłis elementis diuinitatis
diuersitatẽ deputant adculturã: ut
obligent animos imꝑitorũne. sead
dm̃ uerũ extendant. Qũaobre  monet
traditionẽ istã. qr mundi cultrix est ñ
abstrahit in qͦ ꝑfectio diunitatis ẽ. Oĩa
illũ implenitudinis genuit diuinica¬
te corpalit̾. ut qr ipse caput. ẽ creat᷑a
au̾ eius corpꝰ ẽ. qͥcqͥd putatur posse
celestis creat᷑a. hoc totũ plene inxp̃o
ec̃ credat᷑:. ut nulliis arbitret᷑ qũeqͣm

Expanded text:
reum sine rerum admistione generari, rereum sine rerum admistione generari, repugnantes potentiae ac providentiae Dei: sciunt enim legi in divinis veteribus Hebraeorum voluminibus multa gesta per Moysen, quae humana ratio non capit Simili modo Hanc ergo traditionem philosophiam fallacem et inanem appellat; quia non a potentia Dei ordinata est, sed ab imbecillitate ratiocinationis humanae, quae potentiam Dei intra scientiam suam coarctat, ne aliter credatur facere, quam carnalis se continet ratio; quia singulis elementis divinitatis diversitatem deputant ad culturam, ut obligent animos imperitorum; ne se ad Deum verum extendant. Quamobrem cavendam monet traditionem istam; quia mundi cultrix est, non a Christo abstrahit, in quo perfectio divinitatis est. Omnia illum in plenitudinis genuit divinitate corporaliter; ut quia ipse caput est, creatura autem ejus corpus est, quidquid putatur posse coelestis creatura, hoc totum plene in Christo esse credatur; ut nullus arbitretur quemquam
Abbreviated transcription (Latin):
so habitat plenitudo diuinitatis cor¬
palit̾. Philosophiã dic̃ terrenã: ꝑ
qͣm solent se duci qui cupiint pru¬
dentes iudicari inmundo. hec argu¬
m̃tis & subtilitate minutiarũ quarun¬
dã cõponit᷑: qͣsi phisicas inuestiga¬
uerit rones. quedã habens ad mixta
que ortam̃ta sint bone uitȩ uł do¬
cum̃ta. Aliqͣndo de mensuris necñ
de numeris. aliqͣndo de elementor
qualitatib & qͣntitatib ordinata
in cuius disputationib qͥ inciderit
uix & raro euadit. Detinet᷑ enĩ ueri¬
similib causis & cõmenticiis reb. n
chil tã uerũ estimans qͣm qd cõspicitur
& indelligitur mn elementis. Et qa
quȩ ad presens suñ & cernunt᷑ ocłis
suauia & oblectabilia uident᷑: aliqͣn¬
tos seducunt qui sp̃italẽ rationem
despiciendã & deridendã putant
despatione futuri ium astris assignan¬
ces carnali ratione obnoxii. Ne grauia
credenda sint sustolhposse incelo uł le¬
uia uenire ad terras: ut aliqͥd corpo¬

Expanded text:
so inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Philosophiam dicit terrenam, per quam solent seduci, qui cupiunt prudentes judicari in mundo. Haec argumentis et subtilitate minutiarum quarumdam componitur, quasi physicas investigaverit rationes, quaedam habens admixta, quae hortamenta sint bonae vitae vel documenta, aliquando de mensuris, nec non et de numeris, aliquando de elementorum qualitatibus et quantitatibus ordinata. In cujus disputationibus qui inciderit, vix et raro evadet; detinetur enim verisimilibus causis, et commentitim quod conspicitur et intelligitur in elementis ; et quia quae ad praesens sunt, et cernuntur oculis, suavia et oblectabilia videntur, aliquantos seducunt, qui spiritalem rationem despiciendam et rejiciendam putant, desperatione futuri , omnem vim astris assignantes , carnali rationi obnoxii, ne gravia credenda sint sustolli posse in coelo, vel levia venire ad terras, aut aliquid corpo
Abbreviated transcription (Latin):
onib dei. Qͥ cũ inimici ẽẽnt consiliorũ
eius quib decreuit uisitare humanũ
genus ꝓ famulũ suũ moy sẽ cuius doctri¬
nã & potestatẽ ñ receꝑunt. deuoti idolis
siuis: idõ: in operib iniquis. adoraueriñ
gr̃am consequerentur redeuntes ad eũ
inscientia munda ut in die iudicii dũ
nichil erroris ueteris inueniretur in his.
adcorparent᷑ creatori suo. Qnt ꝓdesset
bumano gñi incarnatus homo factus
est. ut in carne sua uinceret mortẽ. Si
qͥdẽ ꝑseueratis in fide fundati stabiles
& ĩmobiles a spe euangłi qã audistis:.
qđ predicatũ ẽ. inuniuersa creatura q̃

Expanded text:
onibus Dei; qui cum inimici essent consiliorum onibus Dei; qui cum inimici essent consiliorum ejus, quibus decrevit visitare genus humanum per famulum suum Moysen, cujus doctrinam et potestatem non receperunt, devoti idolis suis, immo operibus iniquis; adoraverunt gratiam consequerentur, redeuntes ad eum in conscientia munda; ut in die judicii dum nihil erroris veteris inveniretur in his, adcorporarentur Creatori suo, qui ut prodesset humano generi, incarnatus homo factus est, ut in carne sua vinceret mortem. Si quidem perseveratis in fide fundati, stabiles et immobiles a spe Evangelii, quod audistis, quod praedic
Abbreviated transcription (Latin):
conciliari om̃ia in ipsum pacificans ⁊
sanguinem crucis eius sie quę mer
celsis sunt siue que in terra. Hoc ẽ q ł su¬
pra memiorau quiaut ea om̃ia que feeit
ꝑillũ restauraret cũ errore qͦdã disere¬
pare cepissent ab in uicẽ nec ñ & aballs¬
tore. Est em adhuc error incarnalib
celis. humiliauit eũ incarnando illiro
uit bõ fac̾tus ostenderet ac doceret qii
possent ea que infirmamento sunt & suꝑ
terram roconciliari cieatori. Qđ ut ad ꝑfe¬
ctũ ꝑ duceret occidise passus ẽ. ꝓpt̃ homineᷤᷤ
ut qͦs aprid supos docuerat exeuntes hinc
amorte scła teneriũ possent: ut docena
cius fructũ hr̃et pͥme institutionis & om̃ia
facta ꝑ ipsum uterent in ipso quasi in
orũ eius mopib iniqͥs. Nẽ aũ reconcilia¬
tos in corpe carnis eius ꝑmortẽ exhib̾e
oportet uos scõs & ĩmacłatos & ĩrep̃hen¬
sos in conspectu suo. Quale donĩ dei sit
erga gentes memorat: ut ostendat eos
debitores ⁊ quidã multũ in gr̃arũ acei¬

Expanded text:
cans per sanguinem crucis ejus, sive quae in coelis sunt, sive quae in terris. Hoc est quod supra memoravit, quia ut ea omnia, quae fecit, per illum restauraret, cum errore quodam discrepare jam coepissent ab invicem, nec non et ab auctore est enim adhuc error in carnalibus coelis humiliavit eum, incarnando illum, ut homo factus ostenderet ac doceret quomodo possent ea, quae in firmamento sunt, et super terram reconciliari Creatori. Quod ut ad perfectum perduceret, occidi se passus est propter homines; ut quos apud superos docuerat, exeuntes hinc a morte secunda teneri non possint; ut doctrina ejus fructum haberet primae institutionis, et omnia facta per ipsum viverent in ipso quasi in orum ejus in operibus iniquis, nunc autem reconciliatos in corpore carnis ejus per mortem, exhibere oportet vos sanctos et immaculatos et irreprehensos in conspectu suo. Quale donum Dei sit erga gentes memorat, ut ostendat eos debitores, et quidem multum, in gratiarum acti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑxp̃m ñ tacet: ut gratulent᷑ euassisse
se irã quȩ uentura ẽ. repente suꝑ infi¬
deles totiꝰ terę:& tales semet ip̃os pre¬
beant ut parere possint preceptis eiꝰ
a quo amorte seđa sunt liberati. Nẽ
uͦ deponite & uos hec om̃ia irã & in¬
dignationẽ animi. malitiã. blasphemiã.
Tyrpiloquiũ de ore ur̃o ñ ꝓcedat. Noli

Expanded text:
n tacet; ut gratulentur evasisse se iram, quae ventura est repente super infideles totius terrae, et tales semetipsos praebeant, ut parere possint praeceptis ejus, a quo a morte secunda sunt liberati. Nunc vero deponite et vos omnia, iram et indignationem animi, malitiam, blasphemiam. Turpiloquium d
Abbreviated transcription (Latin):
auctorem: qͥ ã ꝑfidis non creditur fu¬
turus nidex. Cuni autẽ aduenerit
inuirtute celesti & uisus fuerit ẽẽ qđ
minime creditur. Tẽ apparebunt cuni
illo etiam qui crediderunt in illum:
ꝓ manifestabitur om̃i ꝑfidie qͣiiuit
cũ suis cũ gła. Hec consolatio fiduci¬
am spei parit : ut securi de futura iu¬
ta om̃ia post ponentes xp̃m sequamͦ
Mortificate menbra ur̃a que sunt super
terra. Hornicationẽ inmunditiã libi

Expanded text:
futurus judex . Cum autem advenerit in virtute coelesti, et visus fuerit esse, quod minime credebatur, tunc apparebunt cum illo etiam qui crediderunt in illum; et manifestabitur omni perfidiae, quia vivit cum suis in gloria. Haec consolatio fiduciam spei parit; ut securi de futura vita, omnia postponentes, Christum sequamur. Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, fornicatione
Abbreviated transcription (Latin):
ñ legunt in ȩuangłuis astrologiam: ñ in
nec music̃a. Qđ idcuco despecta sunt
ã nr̃is. quia ad salutẽ ñ ꝑtinent. sed ma¬
gis mittunt in errorẽ & aduocant ã cdeo:
ut dũ bis student ratiotinationũ dispu¬
cationib curã animȩ suȩ ñ agant. Qͤ
eñ tã uera sapientia ẽ nisi cognouisse

Expanded text:
non legunt in Evangeliis astrologiam, non in nec musicam: quae idcirco despecta sunt a nostris, quia ad salutem non pertinent, sed magis mittunt in errorem, et revocant a Deo, ut dum his student ratiocinationum disputationibus, curam animae suae non habeant. Quae enim tam vera sapientia est, nisi cognovisse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑipsũ om̃s subsistere uideantur. Digne
gͦ om̃s thesauri sapientie & scientie in
eo dicunt᷑ absconditi. Om̃is enĩ scien¬
tiȩ ratio totiꝰ creaturȩ suꝑne & derrene¬
ut in eo sit oportet qui om̃nuĩ eorũ cap
ẽ siue angłoꝵ siue solis. siue lune siue
stellarũ. ant cet̾arũ rerũ. om̃is scientie
nichil ultra requirat: Nec sapĩam nec
uirtutẽ.qi agnouit eũ in qͦ ꝑfecca ur¬
tus ꝑfectaq sapientia ẽ. Qͥeqͥd enĩ alibi
Babunde inueniet. Nã qͥd sapienti so¬
lomone: quid prudentiꝰ damelo. quib
idento deus precetis sapientiã dedit:
ut notũ faceret infidelib totiꝰ sapienos
eẽ auctorẽ. Deniq nabugodonosor. Aics
ciamielo ammirans suꝑ sapiendiã es d¬

Expanded text:
ipsum omnes subsistere videantur. Digne ipsum omnes subsistere videantur. Digne ergo omnes thesauri sapientiae et scientiae in eo dicuntur absconditi. Omnis enim scientiae ratio totius creaturae supernae et terrenae in eo sit oportet, qui omnium eorum caput est, sive Angelorum, sive solis, sive lunae, sive stellarum, aut caeterarum rerum, omnis scientiae scit, nihil ultra requirat, nec sapientiam, nec virtutem; quia agnovit eum, in quo perfecta virtus, perfectaque sapientia est. Quidquid enim alibi abunde inveniet. Nam quid sapientius Salomone? quid prudentius Daniele? quibus idcirco Deus prae caeteris sapientiam dedit, ut notum faceret infidelibus totius se sapientiae esse auctorem. Denique Nabuchodonosor dicit Danieli, admirans super sapientiam e
Abbreviated transcription (Latin):
& qt qͦt nõn uiderunt faciẽ meã incar¬
ne ut consolationẽ accipiant corda eo¬
rũ: cũ fuerint instructi in caritate.
mom̃s diuitias plenitudinis intellec¬
tus ad agntionẽ misterii dei in xp̃o.
in qͦsunt om̃s thesauri sapientie & sciendiş
absconditi. Nlon se minus sollicitũ ꝓ his
qͦs incarne minime uidit qũa de illiserat
quib presens predicabat testatur. ut sei¬
rent ñ minori affectu diligisse abeo qr
eos ñ uiderat qͣm cet̾os apudqͦs erat di¬
ligebat tut foueret animos eorũ incari¬
tate: & prõpti fierent ꝑ epłam & agnitio¬
ne accipent sacram̃ti dei in xp̃o. Aduer¬
centes has eẽ sapientiȩ & sciendie diuitias
si agnoscat᷑ xp̃c indeitatis suȩ plenitu¬
cunctoꝵ quec̃q st̃. cognitionẽ uideat᷑
hĩr. Nec colendus alius preter h̃c̃ requi¬
ratur: qr om̃iũ potentiarũ uirtus in eo
ẽ exipso enĩ hñt om̃s. Unus eñĩ cũ si:
om̃ia pot̾. Quare & caput om̃iũ qrͣ. ut

Expanded text:
et quotquot non viderunt faciem meam in carne; ut consolationem accipiant corda eorum, cum fuerint instructi in charitate in omnes divitias plenitudinis intellectus, ad agnitionem mysterii Dei in Christo, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi. Non se minus sollicitum pro his, quos in carne minime vidit, quam pro illis erat, quibus praesens praedicabat, testatur; ut scirent non minore affectu diligi se ab eo, quia eos non viderat, quam caeteros apud quos erat, diligebat; ut foveret animos eorum in charitate, et prompti fierent per epistolam, et agnitionem acciperent sacramenti Dei in Christo, advertentes has esse sapientiae et scientiae divitias, si agnoscatur Christus in deitatis suae plenitucunctorum quaecumque sunt, cognitionem videatur habere, nec colendus alius praeter hunc requiratur; quia omnium potentiarum virtus in eo est; ex ipso enim habent omnes. Unus enim cum sit, omnia potest: quare et caput omnium dicit
Abbreviated transcription (Latin):
litia. sed diuersũ in nõie. LInde adcuno¬
theum ait. Radix enĩ om̃nuĩ malorũ ẽ
auaritia. Om̃ĩ enĩ capat ẽ. deliccorũ.
ut auiditatis suȩ qđ impossibile ẽ ĩple
at desideriũ: semꝑ bibens & semp siti¬
enꝰ. Non in merito gͦ sub uno nõie utrũq
malũ ostendit. Pene enĩ uno explentur
oꝑe. qr sic̃ idolatriȩ unideo auferre ni¬
tidur głam ne qđ eius peculiare ẽ. sol
habeat nom̃ deitatis sibi soli cũ dignũ.
ta & auaritia indei se res extendit. ut
si pot̾ fieriunus & solus creat᷑am eius
ter quȩ uenit ira dei. Malorũ memora¬
toꝵ cauisa uenturũ dic̃ iudiciũ derut
uindicet᷑. in hos qͥ contẽpto qͥeo lege eiꝰ
interdieta sequi maluerunt. Inqͥb & uos

Expanded text:
litia, sed diversum in nomine. Unde ad Timolitia, sed diversum in nomine. Unde ad Timotheum ait: Radix enim omnium malorum est avaritia ; omnium enim capax est delictorum, ut aviditatis suae, quod impossibileat desiderium, semper bibens, et semper sitiens. Non immerito ergo sub uno nomine utrumque malum ostendit; pene enim uno explentur opere: quia sicut idololatria uni Deo auferre nititur gloriam, ne quod ejus peculiare est, solus habeat nomen divinitatis sibi soli condignum; ita et avaritia in Dei se res extendit, ut si potest fieri, unus et solus creaturam ejus opter quae venit ira Dei. Malorum memoratorum causa venturum dicit judicium Dei; ut vindicetur in hos, qui contempto Deo et Lege ejus, int
Abbreviated transcription (Latin):
peccata corpꝰ ee̾ in epła ad romanos
significat. idcirco singła delicta des¬
cribens menbra appellat : ut post accep¬
tã ac seruatã euangłicã de saluatori
plenitudine ronem. bone uitȩ oꝑam
darent abstinentes se abom̃i curpi
ne & desidio malo: qͦ possint ꝑitiȩ a¬
uine fructũ ñ amittere. Multu enimele
scire uer rãonẽ. & minime illã factis ꝓ
sequentib affirmare. Hinc ẽ undẽ e
dñs inter cct̾a ait. Qͥ aut̃e inqͥt seit uo¬
luntat̾ẽ dñi sin & non paruerit: ua
pulabit multis auariciã tam̃ idolat̾e
cõpauit: uit nichil illa sceleratiꝰ dmon¬
straret. Sub uno nomine duo pessiua
ipia gu̾a designauit: qre om̃i ra¬
tione monet fugienda. Priũ enĩ et
ꝑ graue crum̃ idolatria ẽ. Qdeñ tam
ꝑiitiosum tamq fimestũ. qͣm ad in¬
iuriã creatoris deilignis & lapidibus
uł aliis met allis honorificentie eiꝰ nom̃
cribuere cũ ipsi ñ paciantur ut serinis
contra crimen ẽ auaritiȩ ñ dispar ma¬

Expanded text:
peccata corpus esse in epistola ad Romanos significat . Idcirco singula delicta describens, membra ea appellat, ut post acceptam, ac servatam Evangelicam de Salvatoris plenitudine rationem, bonae vitae operam darent, absttudine et desiderio malo, quo possint peritiae divinae fructum non amittere. Multum enim obest scire veri rationem, et minime factis illam prosequentibus affirmare. Hinc est unde et Dominus inter caetera ait: Qui autem scit voluntatem domini sui, et non paruerit ei, vapulabit multis . Avaritiam tamen idololatriae comparavit, ut nihil illa scelestius demonstraret. Sub uno nomine duo pessima et impia genera designavit, quae omni ratione monet fugienda; primum enim et pergrave crimen est idololatria. Quid enim tam perniciosum, tamque funestum, quam ad injuriam creatoris Dei lignis et lapidibus vel aliis metallis honorificentiae ejus nomen tribuere; cum ipsi non patiantur, ut servus contra crimen est avaritiae, non disparma
Abbreviated transcription (Latin):
lestes & terrenr: ut sint ȩccłia. He̾c ẽ
uniꝰ fidei: sic ominus truncati capitẽ
toriꝰ corꝑis id a creatore suo seuincti
am̃tia qͣdã & uanitate bacchantur.
gentia quadã facta caduça reformanda
fuerunt: ne ad inuriam eiꝰ ꝑtineret si opꝰ
eius ꝑaltͥm restauratũ fuisset ut qͦmͦ
añ om̃s natus est sic it̾m añ om̃s pͥmꝰ ee̾t
ex resurrectione mortuorũ. reddita pͥstina
uita. Añ om̃ia eñ natus ẽ dedeo: ut cun¬
cta crearet que ñ erant. t̾m aũ accepta
carne de uirgine natus ẽ. ut peccatum
quod ex uirgine euamt᷑uerat inmundũ
ab oleret. Natus ergo & mortiuis resur¬
rexit: ut que pmũ fec̾at postea ic̾m re¬
crearet. Qͥ perrorẽ fuerant uelut mor¬
tua: ut semꝑ inom̃i uita sit pͥmus & pͥn¬
ceps. Ꝙ in ipso cõplacuit om̃em plem¬
tudiuẽ inhabitare. Plenitudo in ipso
ẽ & manet qr om̃ia potest semꝑ ut
nichil exceptum sit qł ñ ꝑeum possit p̃s¬
tait: ut & fac̾et & reformaret & lapsa

Expanded text:
lestes et terreni; ut sint Ecclesia, hoc est, unius fidei: si quominus truncati capite totius corporis, id est, a Creatore suo sejuncti, amentia quadam et vanitate bacchantur. gentia quadam facto caduca, reformanda fuerunt; ne ad injuriam ejus pertineret, si opus ejus per alterum restauratum fuisset; ut quomodo ante omnes natus est, sic iterum ante omnes primus esset ex resurrectione mortuorum, reddita pristina vita; ante omnia enim natus est de Deo, ut cuncta crearet, quae non erant. Iterum autem accepta carne de virgine natus est, ut peccatum quod ex virgine Eva intraverat in mundum, aboleret. Natus ergo, et mortuus resurrexit, ut quae primum fecerat, postea iterum recrearet; quia per errorem fuerant velut mortua, ut semper in omni vita sit primus et princeps. Quia in ipso complacuit Patri omnem plenitudinem inhabitare. Plenitudo in ipso est et manet; quia omnia potest semper, ut nihil exceptum sit, quod non per eum possit praestari; ut et faceret, et reformaret, et lapsa
Abbreviated transcription (Latin):
triña psequłnt᷑: ut ꝙ ꝑfidos grauet impi¬
etatis sue crudelitate. & fidelib dei pre¬
dicet caritatẽ cuius filt̾¶ lẽ usq in iuri¬
as patitur ꝓnobis. Nẽ igͥ intelligi uult
qua causa scribit adeos cũ dicit: si tam̃
ꝑserieratis infide fundatiat seirent
tt̃ ꝓdesse sibi passioñe xp̃i sim accepta
fide manerent. Ideireo eñi om̃ipoten¬
tia magnitudins qͣnta sit xp̃i & qͣmm¬

Expanded text:
os gravet impietatis suae credulitate, et fidelibus Dei praedicet charitatem, cujus Filius nunc usque injurias patitur pro nobis. Nunc igitur intelligi vult qua causa scribit ad eos, cum dicit: Si tamen perseveratis in fide fundati; ut scirent tunc prodesse sibi passionem Christi, si in accepta fide manerent. Idcirco enim omnipotentia magnitudinis quanta sit Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃is cãqͣm me ipsũ audietis. Erit eñi
quic̃q ñ audierit ꝓpħam illĩr exter¬
minabit᷑ de plebe̾. Unde dñs ꝗit iu¬
deis: qr moy ses de me scripsit. Itaq hic
unus audiendus ẽ. & colendus. nec acd
net reliqũa partẽ subiectã habet. Nã
qui se subiectis humiliat: totus errat
qr ñ tenens caput troncus ẽ. ex qͦ do¬
cũ corpꝰ continet᷑ aduitã. Cuiꝰ factꝰ
sũ ego minister scđm dispensationẽ
dei que data ẽ michi inuos adimplen

Expanded text:
ris, tamquam me. Ipsum audietis; erit enim, quicumque non audierit prophetam illum, exterminabitur de plebe . Unde Dominus ait Judaeis: Quia Moyses de me scripsit . Itaque hic unus audiendus est et colendus, nec ad hnet, reliquam partem subjectam habet. Nam qui se subjectis humiliat, totus errat; quia non tenens caput truncus est, ex quo totum corpus continetur ad vitam. Cujus factus sum ego minister secundum dispensationem De
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia. & qr nichil sine ipso pot̾ uiuere.
Neq incelis neq interris. Añ enĩ om̃s ẽ
& cuncta ipsi constant: qr inom̃ib ip¬
se pͥmatũ tenet. Ut siqͥs alicui elemen¬
corũ aut angłoꝵ uł potestatũ deuotũ
se deb̾e ẽẽ putet: errare se sciat. Hic
enĩ unꝰ filius dei ẽ caput om̃is ꝓnei¬
patus & pͥncipii. Cuius euangłm pre¬
dicatũ ẽ. in toto mundo incipiens a

Expanded text:
ere, neque in coelis, neque in terris. Ante omnes enim est, et cuncta in ipso constant, quia in omnibus ipse primatum tenet; ut si quis alicui elementorum aut angelorum, vel Potestatum devotum se debere esse putet, errare se sciat. Hic enim unus est Filius Dei, caput omnis principatus et principii, cujus Evangelium praedicatum est in toto mund
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdđ digni effecti adutilitatis ꝓfectũ
fidei suȩ addiscerent sensum. Qũe¬
ti impso. & confirmati fide sicut et
docti estis ambulantes m illa cum
gr̃arũ actione. Hoc monet & hortat᷑
ne deuotio eoꝵ minueretur: & rece¬
derent a fide qũa fuerant adsecuti
& prauis fabulis eu̾si alit̃. xp̃m acci¬
ꝑent qͣm didicerant. Multienĩ cor¬
ruptores fidei circũ sbant ad se du¬
cendos simplices dolose & ediisimula¬
cione annuntiantes xp̃m. qͦ seuita¬
ri monet magna caudelastabiles &
firmi sripͣ fundamentũ trinitatis.
spe futuroꝵ grãs ub̾eᷤag̾ent suꝑ misccłia dĩ.¬

Expanded text:
quod digni effecti ad utilitatis profectum quod digni effecti ad utilitatis profectum fidei suae addiscerent sensum. Quemti in ipso, et jam firmati fide, sicut et didicistis, abundantes in illo in gratiarum actione. Hoc monet, et hortatur, ne devotio eorum minueretur, et recederent a fide, quam fuerant assecuti, et pravis fabulis eversi aliter Christum acciperent, quam didicerant. Multi enim corruptores fidei circumibant ad seducendos simplices, dolose, et cum simulatione annuntiantes Christum, quos evitari monet magna cautela, ut stabiles, et firmi supra fundamentum Trinitatis spe futurorum gratias uberes agerent super misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
quia ĩpedit animã ne curã sulagat
ñ inmerito gͦ qͥ xp̃m agnoiit inuenit̾
thesaurũ sapientiȩ e scientie. agnouit
enĩ qͥd eis sit utile. Hoc dico ut nemo
uos circũueniat insubtilitate sermoĩs
& supplens id qđ de ẽ. utilitati fidei
& astutia iniquitatis sensus eorũ tns¬
ducetur: qr sapientes mundi arde qͣdã
& minutis disputationũ irretire ges¬
tu̾nt sĩpliqũ aĩas. ut ratione munda¬
narũ rerũ abstrahant eos abspe quȩ
dicit: ut reuerentiã eius añ ocłos hñ¬
ri euntis ad naamã sẏrũ. ut accipet
sub nomine euis que illi mancdata
ñ fuerant. & descendentẽ ꝓmpto animo
naamã ei plus dedisse qͣm fuerat pos¬
dilatus :⁊qͣntomagis apłs ea que dixit
pot̾at in sp̃u p̃uidẽ : Maior eñi gr̃a fu¬
i in apłis quã in ꝓpħis. eut ꝓmytioreᷤ
illos face̾t circa traditionẽ euangłicã.
gaudere sedicit indispositione conu̾¬
sationis eorũ. ut scientes unde deo
placeatur in eo fierent firmiores per

Expanded text:
agat. Non immerito ergo qui Christum agnovit, invenit thesaurum sapientiae et scientiae; agnovit enim quod ei sit utile. Hoc dico, ut nemo vos circumveniat in subtilitate sermonis. et supplens id, quod deest utilitati fidei et astulia iniquilatis sensus eorum transduceretur; quia sapientes mundi arte quadam et minutiis disputationum irretire gestiunt simplicium animos; ut ratione mundanarum rerum abstrahant eos a spe, quaedicit, ut reverentiam ejus ante oculos habzi euntis ad Naaman Syrum, ut acciperet sub nomine ejus, quae illi mandata non fuerant, et descendentem prompto animo Naaman ei plus dedisse, quam fuerat postulatus ; quanto magis Apostolus ea, quae dixit, poterat in spiritu videre! Major enim gratia fuit in apostolis, quam in prophetis. Et ut promptiores illos faceret circa traditionem evangelicam, gaudere se dicit in dispositione conversationis illorum; ut scientes unde Deo placeatur, in eo fierent firmiores, per
Abbreviated transcription (Latin):
euangłii qđ ꝑuenit adnos sicut et
inuniuersũ mundũ. Qm̃ dignũ ha¬
buit deus credere istis filium suum:
gr̃as ei refert in or̾onib suis. Deiñ
ꝓpter caritatẽ qũa habebant insc̃os
fidi quia ꝓhac spẽs firma ẽ apud dm̃.
qina remimeraturus creditus credentes.
et diligentes se inuicem auctore xp̃o eu¬
ius nom̃ ꝑuenit adoñis gentes ut multi¬
plicent᷑ in fide enis & ẽ. fructificans et
crescens sic̃ ⁊ inuobis exqua dic audistis
& cognouistis gr̃am dei inueritate ꝓ ut
didicistis ab epafra dilecto ct̃i seruo nr̃o.
qͥ est fidelis ꝓ uobis minister xp̃i: quieiã
notã fecit nobis urãm dilectionẽ in sp̃m.
Exemplũ cecerarũ gentiũ hos recreare et
fructũ uitalẽ facere alacri sermone ꝓse¬
quitur. ut exeo quod dei gr̃ã ꝑceꝑunt

Expanded text:
Evangelii, quod pervenit ad vos, sicut et in universum mundum. Quoniam dignum habuit Deus credere istis Filium suum, gratias ei refert in orationibus suis. Deinde propter charitatem, quam habebant in sanctos, fidi quia pro hac spes firma est apud Deum, qua remuneraturus creditur credentes et diligentes se invicem, auctore Christo, cujus nomen pervenit ad omnes gentes, ut multiplicentur in fide ejus. Et est fructificans et crescens, sicut et in vobis, ex qua die audistis et cognovistis gratiam Dei in veritate, prout didicistis ab Epaphra dilecto conservo nostro, qui est fidelis pro vobis minister Christi, qui etiam notam fecit nobis vestram dilectionem in spiritu. In exemplum caeterarum gentium nos crescere et fructum vitalem facere alacri sermone prosequitur; ut ex eo quod Dei gratiam percep
Abbreviated transcription (Latin):
ostensum: qr &e gences adiniitende c̾ent
tlles siuiolinssent ad lege̾ acced̾e. Ne aũ
mĩa deiita ut sunc: suscipi iussi suut
aq fide. Qdđ indignũ putabat᷑ iudeis:
ut xp̃c in qͦ spes erat uideorũ etiã gt̾s
participes facet głȩ suȩ. Monentes
omẽm hoĩem & docentes in om̃i sapi¬
entia. ut exhibeamꝰ omem hoĩem ꝑfe¬
ccũ in xp̃o: in qͦ laboro certans scđm
oꝑationẽ ipsiꝰ quȩ oꝑatur inme in
uirtute. Hanc ddic̃ uerã ee̾ sapĩam quȩ
ẽ indisciplina dñica. cũ agnoscit᷑ xp̃e.¬
qđ se ipsũ apłs magna cũcura agere
testatur. ut erudiens om̃ẽm hoĩem in
hac sapientia consũmatũ exhibeat¬
eũ deo in intellectũ xp̃i. ut misteriũ
natiuitatis ex deo & natuuitatis exma¬
ria & totiꝰ oꝑis eus celestiũ & terrestriũ
assequat᷑. Cuius rei certamen contra
ꝑficios hr̃e se loquit᷑ adiuuantib sigraᷤᷤ
uirtutũ. Ut ꝑhec uita infidelitatis cõ¬
primatur. Qͥ eñĩ uerbis subtilitate qua¬

Expanded text:
ostensum; quia et gentes admittendae essent tiles, si voluissent ad Legem accedere: nunc autem misericordia Dei, ita ut sunt, suscipi jussi sunt ad fidem. Quod indignum putabatur Judaeis, ut Christus in quo spes erat Judaeorum, etiates omnem hominem, et docentes in omni sapientia, ut exhibeamus omnem hominem perfectum in Christo: in quo laboro, certans secundum operationem ipsius, quae operatur in me in virtute. Hanc dicit veram esse sapientiam, quae est in disciplina Dominica, cum agnoscit se ipsum Apostolus magna cum cura agere testatur; ut erudiens omnem hominem in hac sapientia, consummatum eum exhibeat Deo in intellectum Christi, ut mysterium nativitatis ex Deo, et nativitatis ex Maria et totius operis ejus coelestium et terrestrium assequatur. Cujus rei certamen contra perfidos habere se loquitur, adjuvantibus signis virtutum: ut per haec victa infidelitas comprimatur. Qui enim verbis subtilitate qua
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ uisus sit filus: ut ꝑ inde intelligamꝰ
qͣ ratione philippus uidendo filiũ uide¬
at & patr̃e. Intellectu certe opum diui¬
norum uiderunt filium non carna
ẽẽ patris: ut uNiltatem uirtutis os¬
tenderet eodem gñe uisus ẽ. &a iacob.¬
tus inuisbilis dei: ut ipse e̾e̾ intelligere¬
tur qui ꝑ intellectũ uisus ẽ. deus. Patr̃ẽ
aũ nũqͣm ullomͦ apparuisse sicut
dictũ ẽ. in euangłio: dm̃ nemo uidit
unqͣm. Primogenitꝰ uniu̾se creadure.
Añ om̃em creaturã genitũ filiũ ñ creatũ
testatur ut se cern̾et natiuitatẽ eius
a creaturȩ factura: & ut hoc penitus
clarescat subiecit. E in ipso condita
sunt om̃ia incelis &̃ interra uisibila
et minsibilia siue throui siue dñati

Expanded text:
 visus est Filius; ut proinde intelligamus qua ratione Philippus videndo Filium, videat et Patrem. Intellectu certe operum divinorum viderunt Filium, non carnadixit esse Patris; ut unitatem virtutis ostenderet. Eodem genere visus est et a Jacotus invisibilis Dei; ut ipse esse intelligeretur, qui per intellectum visus est Deus: Patrem autem numquam ullo modo apparuisse, sicut dictum est in Evangelio: Deum nemo vidit umquam . Primogenitus universae creaturae. Ante omnem creaturam, genitum Filium non creatum, testatur; ut secerneret nativitatem ejus a creaturae factura: et ut hoc penitus clarescat, subjecit: Quia in ipso condita sunt omnia in coelis et in terra. visibilia et invisibilia, sive Throni, si
Abbreviated transcription (Latin):
potentia meo eẽ credatur: & idõ ꝑfecta.
dũ om̃ia fiunt ꝑ ipsum: hoc ẽ. caput ẽẽ
totiꝰ erꝑature: quia abipso ut sint eẽ ce¬
punt. Idõ aũi quȩ ab ipso facta sunt: ꝑ
ipsũ facca dñr Qt adhoc natus ẽ. ut̃
faceret creat᷑am. hocẽ fecisse ineũ ut e
ꝑeum. Nec enĩ s natnutas sua ꝓficit ẜ
patris. Erat enĩ indeo qͥ ꝓçessit de
deo itaut unus ee̾t deus. Acsic fitut
neq diminitio sit patris neq ꝓfectus
filii dũnascit᷑ Et aꝑtiꝰ tradat qͦuȩ eĩ
qͣnta sit otentia fihi ostendit quȩ
om̃ino minus nichil ineo credatur ẽe
qͣm ẽ in patre. sipse ẽ ante om̃s. Anteõs ẽ. qi
hic solus de patre deo natus ẽ. de ĩge¬
patre substicerunt ñ ut cõmunio eis
substantiȩ sit cũ eo s ex nichilo nutu
dei patris filio agente cepunt &ciu¬
cta ipsi eunstant. Ipsi constant qr sine
eo nichil sunt. Nni enĩhunc subdita fuert̃¬

Expanded text:
eo esse credatur, et ideo profecta, dum omnia fiunt per ipsum: hoc est autem caput esse totius creaturae; quia ipso ut sint, esse coeperunt. Ideo autem quae ab ipso facta sunt, per ipsum facta dicuntur; quia ad hoc natus est, 265 ut faceret creaturam: hoc est, fecisse in eo, et per eum. Nec enim sibi nativitas sua proficit, sed Patris? Erat enim in Deo, qui processit de Deo, ita ut unus esset Deus: ac sic fit, ut neque diminutio sit Patris, neque profectus Filii, dum nascitur. Et ut apertius tradat quae et quanta sit potentia Filii, ostendit quae omnino minus nihil in eo credatur esse, quam est in Patre. Et ipse est ante omnes. Sic est, quia hic solus de Patre Deo natus est, de ingePatre, substiterunt; non ut communio eis substantiae sit cum eo, sed ex nihilo nutu Dei Patris Filio agente coeperunt. Et cuncta in ipso constant. In ipso constant, quia sine eo nihil sunt; nisi enim huic fuer
Abbreviated transcription (Latin):
die audiuimus ñ cessamꝰ ꝓ uobis oran¬
tes & postulantes ut repleamini agrati¬
one uoluntatis enis in om̃i sapientia &
intellectu sp̃itali in hoc ut ambuletis dis¬
ne deo ad om̃e placitũ in om̃i oꝑe bono
agnita uoluntate dei rationabili oꝑe ex¬
plerent deuotionẽ qͣm audita fide. xp̃i ai
dicerent. Ne tñ mentis fidadicatio & robur
fidei dñ in consulte aliqͥd atq imꝑite con¬
ficeret: laboris sui fructũ amitteret. Noc
enim libenter accepto fertur qł deuo¬
tofit auimno & prudenter fruccificanes
crescentes in agnitione dei in om̃i uirtu¬
te robur accipientes scđm potentiam
głe eius. In om̃em patientiam & lonsa¬
nimitatẽ eũ gaudio gr̃as agentes pẽ

Expanded text:
s orantes et postulantes; ut impleamini agnitione voluntatis ejus in omni sapientia et intellectu spiritali in hoc, ut ambuletis digne eo ad omne placitum in omni opere bono.agnita voluntate Dei, rationabili opere explerent devotionem, quam audita fide Christi didicerant, ne tam fida mentis dicatio, et robur fidei, dum inconsulte aliquid et imperite conficeret, laboris sui fructum amitteret. Hoc enim libenter accepto fertur, quod devoto fit animo, et prudenter. Fructificantes et crescentes in agnitionem Dei, in omni virtute robur capientes secundum potentiam gloriae ejus in omnem patientiam et longani
Abbreviated transcription (Latin):
epafre sire arcipi: philosophicis dis¬
putationib ir retirent simplicitatẽ
mentis eorũ ire sꝑnerent rationes elem̃¬
torũ qͥb quasi gubernatõr uita hu
aliqͣm eẽ spem putarent & decipent᷑.¬

Expanded text:
Epaphrae sive Archippi philosophicis disputationibus irretirent simplicitatem mentis eorum: ne spernerent rationes elementorum, quibus quasi gubernatur vita humaliquam esse spem putarent, et decipe
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ pot̾ imaginem hĩe uisibilẽ: Sedidõ
sicdicit᷑. ut talis filius intelligatur qͣlis
est pater : ut qr de ipso ẽ. & nichil distat
abeo indruunitate nature imago eiꝰ dica¬
tur & forma. ne alius deus a ꝑfidis
crederet᷑ qͣmuis noĩe ipso hoc continẽt.
deo enĩuerus filiꝰ dicit᷑ ut de ipso ẽe cre¬
datur.S ꝓpter malã intelligentiã etiã
hoc additũ ẽ. & ut imago eiꝰ dicat᷑. Ut

Expanded text:
quomodo potest imaginem habere visibilem? Sed ideo quomodo potest imaginem habere visibilem? Sed ideo sic dicitur, ut talis Filius intelligatur, qualis est Pater; ut quia de ipso est, et nihil distat ab eo in divinitate naturae, imago ejus dicatur et forma; ne alius Deus a perfidis crederetur, quamvis nomine ipso hoc contineatur; ideo enim verus Dei Filius dicitur, ut de ipso esse credatur. Sed propter malam intelligentiam etiam ho
Abbreviated transcription (Latin):
As̃ qͦ amore diligit nos qͣndo attollens noᷤ
de ymo tartari induxit incȩlos cũ uͦfilio
suo. Iam enĩ credentes qͥ fixa m̃te deuo¬
ti sunt. exeuntes de scło duce dextiraꝰ partis
angło inducunt incȩlos. Qd̃ añ deuictã
mortẽ concessũ ñ erat. Inqͦ habemꝰ redẽp¬
tionẽ remissionẽ peccatorũ. in huius filii
sui regnũ transtulit nos deus ꝑqu̾e nos
redemit & manu misit. Remissio enĩ pec¬
catorũ liberos facit: ut liberati debitis te¬
neri obnoxii ñ possint. Nã sine fide xp̃i
nullus egressus de inferno ẽ. quia obliga¬
tus peccatis exire ianuas tartari ñ potest.
sibilis eẽ ñ pot̾ alioqͥn nec imago quod
eñ inuisibile ẽ. pingiñ pot̃. Nec eñi uisi¬
bilis pot̾ inuisibilẽ uide. Aut eñi corpꝰ ẽ
qđ uidetur aut figura: aut aliqͣ in formata
substantia qͣm fert acies ocłoꝵ. cotũ tñ
corpꝰ ẽ. Deus aut̃ẽ qͥ abhis om̃ib alienus ẽ.

Expanded text:
Deus quo amore diligit nos, quando attollens nos Deus quo amore diligit nos, quando attollens nos de imo tartari, induxit in coelos cum vero Filio suo. Jam enim omnes credentes, qui fixa mente devoti sunt, exeuntes de saeculo, duce dextrae Patris Angelo, inducuntur in coelos, quod ante devictam mortem concessum non erat. In quo habemus redemptionem, et remissionem peccatorum. In hujus Filii sui regnum transtulit nos Deus, per quem nos redemit, et manumisit; remissio enim peccatorum liberos facit, ut liberati debitis, teneri obnoxii non possint. Nam sine fide Christi nullus egressus de inferno est; quia obligatus peccatis exire januas tartari non potest.isibilis esse non potest, alioquin nec imago est; quod enim invisibile est, pingi non potest, nec enim visibilis potest invisibilem videre; aut enim corpus est, quod videtur, aut figura, aut aliqua informata substantia, quam fert acies oculorum, totum tamen corpus est: Deus autem, qui ab iis omnibus alienus est,
Abbreviated transcription (Latin):
mine. quilib̾auit nos ã potestate cencdã
& transtulit in regnum filii caritatis suȩ.
Incrementũ oꝑum eorum cũ scientia
uult fieri ut non ignorent fidei suȩ spem.
Tunc enim firmi e stabiles sunt si aduer¬
tant quȩ ꝓfide ꝓmissa sunt & qͣnta sit po¬
tentia głe magestatis dei inpacientia ut
long̃a expeetatione sustineat humanum genꝰ
quod in reuerentiam suam non solum
neglegit creatorẽ uerũ ꝑsequutꝰ amante ᷤᷤ
eun ut & ipsi similit̃ pacientes sint ut
sub portent ꝓpbra x maledicta infideliũ
uł si illata fuerit pressura expectante
rudicium dei nec dubitantes de eo. Ma¬
gis aũ gaudentes inꝑmissa uita cũ
gr̃arũ actionib deo qͥ dignatus aduoca¬
re & induc̾e gente̾ inꝓiissioñẽ iudeoꝵ
iberati enĩ de conditione tenebrarũ hoc
ẽ. eruti de inferno in qͦ tenebamͣ a diabo¬
lo.tã exꝓpͥo qͣm ex delicto adȩ. qͥ ẽ pater
om̃iũ pͥeccantium: tͣnslati sumꝰ ꝑsidẽ in
regnũ celeste filii dei ut ostendet nobis

Expanded text:
potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae. Incrementum operum eorum cum scientia vult fieri, ut non ignorent fidei suae spem; tunc enim firmi et stabiles sunt, si advertant quae pro fide promissa sunt, et quanta sit potentia gloriae majestatis Dei in patientia; ut longa exspectatione sustineat humanum genus, quod irreverentia sua non solum negligit Creatorem, verum persequitur amantes eum: ut et ipsi similiter patientes sint, ut supportent probra et maledicta 264 infidelium, vel si illata fuerit pressura, exspectantes judicium Dei, nec dubitantes de eo, magis autem gaudentes in promissa vita cum gratiarum actionibus Deo, qui dignatus est advocare et inducere genLiberati enim de conditione tenebrarum, hoc est, eruti de inferno, in quo tenebamur a diabolo tam ex proprio quam ex delicto Adae, qui est pater omnium peccantium, translati sumus per fidem in regnum coeleste Filii Dei; ut ostenderet nobis
Abbreviated transcription (Latin):
dus est quo arguit qd̾ nature ratiõe
non se subiecerint uni dõ. & quia in¬
honesta & turpia egerunt. despecti
ad hoc ãdeo: ut gratulentur credentes.
Tertius modus est quod legem datã
spreuerunt. Unde ante poinit grecis
iudeos. Quartꝰ modus. ẽ. quo docet

Expanded text:
dus est quo arguit quod naturae ratione non se subjecerint uni Deo, et quae inhonesta et turpia egerint invicem, despecti ob hoc adeo ut gratulentur credentes. Tertius modus est, quod legem datam spreverint, unde anteponit Graecis Judaeos. Quartus modus est quod docet
Abbreviated transcription (Latin):
nuptias ꝑ hipocrisim ut puriores eęt̾is
ob lectabantur hac sententia: p̃termis¬
sis cet̾is hoc solum requirt̃. Quib tñ res¬
pondit bonũ. eẽ. qͥdem mnulierẽ ñ con¬
tingere: quã ꝗͣ non illi istud simplicit̃
asserant. Iñ ꝓpt̾ fornicationẽ hoc est

Expanded text:
nuptias per hypocrisin, ut puriores caeterisnuptias per hypocrisin, ut puriores caeterisoblectabantur hac sententia, praetermissis caeteris, hoc solum requirunt. Quibus tamen respondit bonum esse quidem mulierem non contingere, quamquam non illi illud simpliciter asserant. Tamen propter fornic