comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rectum: ilico adiunxit. sicut seruus
dictis recta sunt: s melioris cõpara¬
tione superant᷑. Nam int̃ alia quȩ
rationabilit̃ dicunt. multas ad bea¬
tum iob fortes sententias ꝓfert̃: sed
comparate dictis fortiorib uĩ fortitu¬
dinis amittunt. Mira aut̃ st̃ multa
que dicunt: nisi in scĩ uiri aduersi¬
tate dicerent᷑. In sems ipsis gͥ mag-¬
na sunt: s quia iustũ uirũ transfi¬
gere appetunt. eiusdẽ magnitudi¬
nis pondus ꝑdunt: qͥa & quã libet
forte frustra iaculũ mittit᷑: ut du¬
ra saxa feriantur. Eo nãq obtusum
longuis dissilit: quo intortũ fortit̃
uenit. Igit᷑ amicoꝵ beati iob dicta¬
lic& in quibdã ualde sint fortia: cum
tam̃ scĩ uiri fortem uitã feriunt: cun¬
ctum sui acuminis mucronẽ retundt̃.
Quia gͦ & in sem& ipsis magna st̃. s con¬
tra beatũ iob nullo mͦ assumi debuer̃.
& paulus hȩc ex uirtute pensans. in
auctoritate ꝓferat: & uidex qͥa incaute

Expanded text:
rectum, illico adjunxit: sicut servus rectum, illico adjunxit: sicut servus dictis recta sunt, sed melioris comparatione superantur. Nam inter alia quae irrationabiliter dicunt, multas ad beatum Job fortes sententias proferunt. Sed comparatae dictis fortioribus, vim fortitudinis amittunt. Mira vero sunt multa quae dicunt, nisi in sancti viri adversitatem dicerentur; in semetipsis ergo magna sunt, sed quia virum justum transfigere appetunt, ejusdem magnitudinis pondus perdunt; quia et quamlibet forte frustra jaculum mittitur ut dura saxa feriantur, eo enim obtusum longius resilit quo intortum fortiter venit. Igitur amicorum beati Job dictalicet in quibusdam valde sint fortia, cum tamen sancti viri vitam fortem feriunt, cunctum sui acuminis mucronem retundunt. Quia ergo et in semetipsis magna sunt, sed contra beatum Job nullo modo assumi debuerunt, et Paulus haec ex virtute pensans in auctoritate proferat; et judex, quoniam incaute
Abbreviated transcription (Latin):
gridis quasi uicio uarietatis notars:
ꝑ leonis rugitũ eiusdẽ terrorẽ uiri:¬
ꝑ leenȩ uocẽ. loqͦcitatẽ coniugis: per
dissipatos uͦ dentes catuloꝵ leonum
destructã filioꝵ edacitatẽ signans.
U nde & bene amicoꝵ sensũ qͥ in tumi¬
da correptione se extulit: sententia
diuina rep̃hendit dicens. Non estis
locuti coram me rectũ sicut seruus
lus illoꝵ sententiis tanta auetorita¬
te utitur: si hȩ eoꝵ sententiȩ domi¬
nica rep̃hensione cassant᷑. Eliphar¬
quippe uerba sunt quȩ corithiis in¬
tulit dicens. sicut scriptũ. ẽ. cõp̃ben¬
dam sapientes in astucia eoꝵ. Quomͦ
gͦ quasi praua respuimꝰ: quȩ paulus¬
ex auctoritate astruit: Aut qͦmͦ at¬
testatione pauli recta putabimꝰ: quȩ
ꝑ sems ipsum dñs ñ recta definiui s e¬
S utraq hȩc citius quã ñ sint diuersa
cognoscimus: si eiusdẽ dnĩce sententiȩ
subtilius uerba pensamꝰ: quȩ ninurũ
cum dicer&. ñ estis locuti eoram me

Expanded text:
si vitio varietatis notans, per leonis rugitum ejusdem viri terrorem, per leaenae vocem loquacitatem conjugis, per dissipatos vero dentes catulorum leonum destructam filiorum edacitatem signans. Unde et bene amicorum sensum, qui in tumida correptione se extulit, sententia divina reprehendit, dicelocuti coram me rectum, sicut servus lus illorum sententiis tanta auctoritate utitur, si hae ipsorum sententiae Dominica repquippe verba sunt, quae Corinthiis intulit dicens, sicut scriptum est: Comprehendam sapientes in astutia eorum . Quomodo ergo quasi prava respuimex auctoritate astruit? Aut quomodo attestatione Pauli recta putabimus, quae per semetipsum Dominus non recta definivit? Sed utraque haec citius, quod non sint diversa cognoscisubtilius verba pensamus. Quia nimirum cum diceret: Non estis locuti coram me
Abbreviated transcription (Latin):
rare eũ digne ñ possumꝰ: ñ eiꝰ uocẽ.
s uix susurriũ audimꝰ: plene enĩ
ꝑpendere neq: ipsa quȩ sunt creata
sufficimus: recte dr̃. quasi furtiue
suscepit auris mea uenas susurrii eiꝰ.
Proiecti quippe a paradysi gaudiis.&
cecitatis pena multati. uix susurrii ue¬
nas app̃hendimus: quia ipsa qͦq mira
eius oꝑa raptim tenuit̃q pensamus.

Expanded text:
rare eum digne non possumus, non ejus vocem, rare eum digne non possumus, non ejus vocem, sed vix susurrium audimus. Plene enim quia perpendere neque ipsa quae sunt creata sufficimus, recte dicitur: Quasi furtive suscepit auris mea venas susurrii ejus. Projecti quippe a paradisi gaudiis, et caecitatis poena multati, vix susurrii venas apprehendimus, quia ipse quoque mira ejus opera raptim tenuiterque pensamus.
Abbreviated transcription (Latin):
tiabo uobis: hinc. ẽ. qͦd iohannes ait.
uidebimꝰ eum sicuti . ẽ: hinc paulus
dicit. tc̃ cognoscã sicut & cognitꝰ sũ.
N unc aut̃ diuinũ susurriũ tot ad nos
uenas hab&: quot creatis oꝑib ipsa
diuinitas p̃sid&. Dũ enĩ quȩ st̃ cun-¬
cta creata cernimus: in creatoris ad¬
miratione subleuam᷑. Nã sicut aqͣ
lenit̃ fluens rimata ꝑ uenas quęrit᷑
ut augeat᷑ tantoq se uastius fundit.
quanto uenas aꝑtiores inuenerit:
ita nos dum studiose diuinitatis no
ticiam ex creaturȩ eius consideratio¬
ne colligimꝰ: quasi susurrii illiꝰ ad noᷤ
uenas aꝑimus: quia ꝑ hoc qͦd factũ
cernimus. uirtutẽ factoris ammi¬
ramur: & ꝑ ea quȩ sunt in publico
illud ad nos emanat: qͦd lat& in oc¬
culto. Quasi enĩ ꝑ quendã ad nos
sonitũ erũpit: dũ consideranda no¬
bis sua oꝑa ostendit: qͦ sem& ipsũ
uteũq indicat: dũ quã sit incõp̃hen¬
sibilis manifestat. Quia gͥ conside¬

Expanded text:
tiabo vobis . Hinc Joannes ait: tiabo vobis . Hinc Joannes ait: Videbimus eum sicuti est . Hinc Paulus dicit: Tunc cognoscam, sicut et cognitus sum . Nunc autem divinum susurrium tot ad nos venas habet, quot creatis operibus ipsa divinitas praesidet. Dum enim quae sunt cuncta creata cernimus, in creatoris admiratione sublevamur. Nam sicut aqua leniter fluens, rimata per venas quaeritur, ut augeatur, tantoque se vastius fundit, quanto venas apertiores invenerit; ita nos dum studiose divinitatis 162 notitiam ex creaturae ejus consideratione colligimus, quasi susurrii illius ad nos venas aperimus; quia per hoc quod factum cernimus, virtutem factoris admiramur; et per ea quae sunt in publico, illud ad nos emanat, quod latet in occulto. Quasi enim per quemdam ad nos sonitum erumpit, dum consideranda nobis sua opera ostendit, in quo semetipsum utcunque indicat, dum quam sit incomprehensibilis manifestat. Quia igitur conside
Abbreviated transcription (Latin):
tendit: aliqͣndo aliena mala nr̃is ob¬
tutib obicit: & cõpunctos mirabilit̃
a nr̃a prauitate nos corrigit. Uenas
itaq diuini susurrii furtĩ audire. ẽ:
occultos diuinȩ aspirationis modos
tenuit᷑ & latent agnoscere: quãius
adhuc uel susurriũ uel uenas susur¬
rii intelligere alit̃ ualeamꝰ. Qenim
susurrat. occulte loquit᷑ & uocem ñ
exprimit. s imitat᷑. Nos gͥ quousq
carnis corruptione p̃mim᷑. nullo mͦ
claritatẽ diuinȩ potentiȩ sicut in
se incõmutabilis man& uidemꝰ: quia
acies infirmitatis nr̃e ñ sustinet hoc
qͦd de eius ęt̾ñitatis radio suꝑ nos in
dicat: neqͣqͣm nobis loquit᷑. s susur¬
rat: quia & si se plene ñ intimat: qͥd¬
dam tam̃ de se humanȩ m̃ti manife¬
stat: tc̃ aut̃ neqͦquã iam susurrat s
loquit᷑: cum eiꝰ nobis species certa re-¬
uelatur. Hinc. ẽ enĩ qͦd in ȩuuangło
ueritas dicit. palam de patre adnun-¬

Expanded text:
tendit. Aliquando mala aliena nostris obtendit. Aliquando mala aliena nostris obtutibus objicit, et compunctos mirabiliter a nostra pravitate nos corrigit. Venas itaque divini susurrii furtive audire, est occultos divinae aspirationis modos tenuiter et latenter agnoscere. 52. Susadhuc vel susurrium, vel venas susurrii intelligere aliter valemus. Qui enim susurrat, occulte loquitur, et vocem non exprimit, sed imitatur. Nos igitur quousque carnis corruptione premimur, nullo modo claritatem divinae potentiae, sicut in se incommutabilis manet, videmus: quia acies infirmitatis nostrae non sustinet hoc quod de ejus aeternitatis radio super nos intdicat, nequaquam nobis loquitur, sed susurrat, quia etsi se plene non intimat, quiddam tamen de se humanae menti manifestat. Tunc autem nequaquam jam susurrat, sed loquitur, cum ejus nobis species certa revelatur. Hinc est enim quod in Evangelio Veritas dicit: Palam de Patre annun
Abbreviated transcription (Latin):
riis abscondat. int̾na ñ penetrat. Oc
cultatur aut̃ ut audiat: & audit ut
occultetur: qͥa & subtracta uisibilib
inuisibilia conspicit. & repleta inuisi-¬
bilib uisibilia ꝑfecte contẽpnit. No¬
tandũ uͦ qͦd ñ ait. quasi furtiue susce-¬
pit auris mea susurriũ eiꝰ: s uenas su-¬
surrii eiꝰ. Susurriũ qͥppe occulti uer¬
bi. ẽ. hȩc ipsa locutio aspirationis uit̃¬
nȩ: uenȩ autẽ susurrii dicunt᷑. cau-¬
sarũ origines: quib bȩc ipsa aspiratio
ad m̃tẽ ducit᷑ Quasi enĩ uenas su¬
surrii sui aꝑit: cum nobis ds̃ laten¬
ter insinuat quib modis ad nr̃e intel¬
ligentiȩ aurẽ uenit. Aliqͣndo enĩnoᷤ
amore: aliqͣndo terrore compungit.
Aliqͦndo p̃sentia quã nulla sint ostendit:
& ad ȩt̃na diligenda desideriũ erigit:
aliqͣndo prius ȩt̃na indicat: ut post
temporalia uilescant.Aliqͥndo nr̃a
nobis mala aꝑit: & ad hoc nos usq ut
de alienis etiam malis doleamus ex¬

Expanded text:
riis abscondat, interna non penetrat. Et riis abscondat, interna non penetrat. Et occultatur ut audiat, et audit ut occultetur; quia et subtracta a visibilibus, invisibilia conspicit, et repleta invisibilibus, visibilia perfecte contemnit. Notandum vero quod non ait: Quasi furtive suscepit auris mea susurrium ejus; sed venas susurrii ejus. Susurrium quippe occulti verbi, est haec ipsa locutio aspirationis internae. Venae autem susurrii dicuntur causarum origines, quibus haec ipsa aspiratio ad mentem ducitur. Quasi enim venas susurrii sui aperit, cum nobis Deus latenter insinuat, quibus modis ad nostrae intelligentiae aurem venit. Aliquando enim nos amore, aliquando terrore compungit; aliquando praesentia quam nulla sint ostendit, et ad aeterna diligenda desiderium erigit; aliquando prius aeterna indicat, ut post temporalia vilescant. Aliquando nostra nobis mala aperit, et ad hoc nos usque, ut alienis etiam malis doleamus, ex
Abbreviated transcription (Latin):
dana corda sola uisibilia diligt̃: hc̃
mundꝰ ñ accipit: qͥa ad diligenda in¬
uisibilia ñ assurgit. Seclares & enĩ
m̃tes qͥnto se foras ꝑ desideria dilatans:
tanto ad receptionẽ illius sinũ cordis
angustant. Et qm̃ ualde in humano
genere pauci sunt. qui a desideriorũ
temporaliũ sorde purgati. ad ꝑcepti¬
onem sci sp̃c ipsa hac purgatione dila¬
tantur: uerbũ hoc absconditũ dr̃ qͥa
illud a quibdam ꝓculdubio in corde
conspicit᷑. qͦd a maxima hominũ par¬
te nescit᷑. Uel certe hȩc ipsa afflatio
scĩ sp̃c absconditũ uerbũ. ẽ. qͥa sentiri
potest: s strepitu locutionis exprumi
ñ potest.Cũ gͥ diuina aspiratio sine
strepitu m̃tem subleuat. uerbũ abs¬
conditũ audit᷑: quia sermo scĩ sp̃c̃ in
aure cordis silent̃ sonat. Unde sub¬
pit: qͥa subtilitatẽ locutionis intimȩ
afflata mens. & raptĩ & occulte cogno
scit. Nisi enim se ab exteriorib deside-¬

Expanded text:
dana corda sola visibilia diligunt, hunc dana corda sola visibilia diligunt, hunc mundus non accipit, quia ad diligenda invisibilia non assurgit. Saeculares etenim mentes quanto se foras per desideria dilatant, tanto ad receptionem illius sinum cordis angustant. Et quoniam valde in 161 humano genere pauci sunt, qui a desideriorum temporalium sorde purgati, ad perceptionem sancti Spiritus ipsa hac purgatione dilatentur, verbum hoc absconditum dicitur, quia illud a quibusdam procul dubio in corde percipitur, quod a maxima hominum parte nescitur. Vel certe haec ipsa afflatio sancti Spiritus absconditum verbum est, quia sentiri potest, sed strepitu locutionis exprimi non potest. Cum igitur divina aspiratio sine strepitu mentem sublevat, verbum absconditum auditur, quia sermo Spiritus in aure cordis silenter sonat. Unde pit, quia subtilitatem locutionis intimae afflata mens raptim et oscit. Nisi enim se ab exterioribus deside
Abbreviated transcription (Latin):
unigeniti filiĩ credentib manifestat᷑.
Potest etiam ꝑ uerbũ absconditũ al¬
locutio intimȩ aspirationis intelligi:
de qͣ iohannes dicit. unctio eiꝰ docet
uos de om̃ib: quȩ nimirũ aspiratio
& temporales cogitationes deprimeis.
ȩt̃nis hanc desideriis inflãmat: ut
nichil ei iã nisi quȩ suꝑna st̃ libeat:
& cuncta quȩ inferiꝰ de humana per-¬
strepunt corruptione contempnat.
Absconditũ gͦ uerbũ audire.ẽ. locuti¬
onẽ scĩ spc̃ corde conciꝑe: quȩ ꝓfecto
sciri ñ potest. nisi a quo haberi potest
Unde & ueritatis uoce de hac abscon-¬
dita locutione dr̃. Ego rogabo patrẽ:
& aliũ paraclitũ dabit uobis. ut ma¬
neat uobiscũ in ȩt̃nũ: spm̃ ueritatis
quẽ mundꝰ ñ potest acciꝑe. Sicut
enim isdem paraclytꝰ. post mediato¬
ris abscessũ. alius humani generis con¬
solator. in sems ipso inuisibilis. ẽ: ita
omnẽ quẽ repleuerit ad desideran-¬
da inuisibilia accendit: & qm̃ mun¬

Expanded text:
unigeniti Filii credentibus manifestatur. Potest etiam absconditum allocutio intimae aspirationis intelligi, de qua Joannes ait: « Unctio ejus docet nos de omnibus . » Quae nimirum aspiratio et temporales cogitationes deprimens, aeternis hanc desideriis inflammat, ut nihil ei jam nisi quae superna sunt libeat, et cuncta quae inferius de humana perstrepunt corruptione contemnat. Absconditum ergo verbum audire, est locutionem sancti Spiritus corde concipere. Quae profecto sciri non potest, nisi a quo haberi potest. Unde et Veritatis voce de hac abscondita locutione dicitur: Ego rogabo Patrem, et alium Paraclitum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aeternum, Spiritum veritatis, quem mundus non potest accipere . Sicut enim isdem Paraclitus post Mediatoris ascensum, alius humani generis consolator, in semetipso invisibilis est; ita omnem, quem repleverit, ad desideranda invisibilia accendit. Et quoniam mun
Abbreviated transcription (Latin):
stra. Cum sit ds̃ iustus & uerax: ual¬
de quȩrendũ. ẽ qͦmͦ beatũ iob frustra
afflixisse se indicat. Quia enĩ iustꝰ
quia uerax. ẽ alit̾ ñ potuit dixisse ꝗͣ.
fecit. Ut gͦ iusto & ueraci utraq con¬
ueniant. qͣtinus & uera dicat. & iniu¬
sta ñ faciat: agnoscamꝰ beatũ iob &
iuxta aliquid frustra. & rursũ iuxta
aliquid ñ frustra ꝑcussũ. Qͥa enim
iustus & uerax hȩc de sem& ipso asse-¬
rit: ostendamꝰ & uerũ extitisse quod
dixit: & rectũ fuisse qͦd fecit. Neces¬
se quippe erat ut sc̃s uir dõ soli sibi¬
q cognitꝰ qͣnta uirtute poller&. ad
imitandũ cunctis in notescer&: aꝑ¬
ta nãq aliis uirtutis exẽpla ñ da¬
r&: si ipse sine temptatione rema¬
ner&. Actũ gͦ. ẽ. ut uires eiꝰ cunctis
imitandas. ipsa uis ꝑcussionis osten¬
der&: & flagella ꝓderent. qͦd in tran¬
quillitate latuiss&. Sed eisdem fla¬
gellis creuit uirtꝰ patientiȩ: atq ex
dolore uerberis. aucta. ẽ. gła remu¬

Expanded text:
tum. --Cum sit Deus justus et verax, valde quaerendum est quomodo beatum Job frustra afflixisse se indicat. Quia enim justus quia verax est, aliter non potuit dixisse quam fecit. Ut ergo justo et veraci utraque conveniant, quatenus et vera dicat, et injusta non faciat; cognoscamus beatum Job et juxta aliquid frustra, et rursum juxta aliquid non frustra percussum. Quia enim justus et verax haec de semetipso asserit, ostendamus et verum exstitisse quod dixit, et rectum fuisse quod fecit. Necesse quippe erat, ut sanctus vir Deo soli sibique cognitus, quanta virtute polleret, ad imitandum cunctis innotesceret. Aperte namque aliis virtutis exempla non daret, si ipse sine tentatione remaneret. Actum ergo est ut et vires ejus cunctis imitandas ipsa vis percussionis ostenderet, et flagella proderent quod in tranquillitate latuisset. Sed eisdem flagellis crevit virtus patientiae, atque ex dolore verberis aucta est gloria remu
Abbreviated transcription (Latin):
tardius ad indiscussa ueniamꝰ: qͣm¬
uis hoc qͦd uoce dĩ ad sathan dicit᷑.
unde uenis. neqͦquã estimo qͦd ita ei
ut prius dicat᷑. Cum enĩ ab eo cer¬
tamine in quo relaxatꝰ fuerat uictꝰ
redit: & unde uenit reqͥrit᷑. qͥ unde
ueniat scitur: qͥd aliud quã infirmi¬
tas suꝑbiȩ eiꝰ increpat᷑: Acsi ei aꝑte
diuina uox dicat. Ecce ab uno & in
infirma carne posito homine uince¬
ris: qui te contra me auctorẽ om̃iũ
erigere conaris. Unde mox dñs cũ
beati iob bona sicut prius diceret:
hȩc cũ uictoria & triumphis enume¬
rans. adiungit. & adhuc retinens in¬
nocentiam suã. Ac si aꝑte dicat. Tu
innocentiam ñ amisit: & unde te¬
estimasti ꝓuectũ eiꝰ imminuere. in¬
de cõpulsus es eius ꝓuectui deserui¬
re: qͥa m̃tis innocentiã quã głose te¬
nuit in tranqͥllitate. głosiꝰ seruauit

Expanded text:
indiscussa veniamus. Quamvis hoc, quod voce Domini ad Satan dicitur: Unde venis? nequaquam aestimo quod ei, ut prius, dicatur. Cum enim ab eo certamine in quo relaxatus fuerat victus redit; et unde venit requiritur, qui unde veniat scitur; quid aliud quam infirmitas superbiae ejus increpatur? ac si ei aperte divina vox dicat: Ecce ab uno et in infirma carne posito homine vinceris, qui te contra me auctorem omnium erbeati Job bona, sicut prius, diceret; haec cum victoriae triumphis enumerans adjungit: Adhuc retinens innocentiam suam. Ac si aperte dicat: Tu innocentiam non amisit. Seqaestimasti provectum ejus imminuere, inde compulsus es ejus provectui deservire, quia mentis innocentiam, quam gloriose tenuit in tranquillitate, gloriosius servavit
Abbreviated transcription (Latin):
moiusti me aduersus eũ: Numquid
sathanȩ uerbis ueritas accendit᷑ ut
in subditoꝵ suoꝵ cruciatib instige¬
tur: Quis hȩc de dõ senserit: quȩ
recto etiam homini indigna ꝑpendit:
S quia nos ferire nisi cõmoti nescimꝰ.
ipsa diuina ꝑcussio cõmotio uocat᷑:
& ad nr̃a uerba diuina uoce descen¬
dit᷑: ut eius factũ ab homine ut cũq
capiatur. Illa enĩ uis quȩ absq ne-¬
cessitate om̃ia creauit. & sine despe¬
ctu om̃ib p̃sid&̃. & sine labore cuncta
sustentat. & sine occupatione regit.
etiã sine cõmotione corrigit: sicq
humanas m̃des ad ea quȩ uoluerit
flagellis format: ut in diuersitatis
umbram a suȩ incõmutabilitatis lu

Expanded text:
movisti me adversus eum? Nunquid Satanae verbis Veritas accenditur, ut in subditorum suorum cruciatibus instigetur? Quis haec de Deo senserit, quae recto etiam homine indigna perpendit? Sed quia nos ferire nisi commoti nescimus, ipsa divina percussio commotio vocatur; et ad nostra verba divina voce descenditur, ut ejus factum ab homine utcunque capiatur. Illa enim vis quae absque necessitate omnia creavit, et sine despectu omnibus praesidet, et sine labore cuncta sustentat, et sine occupatione regit, etiam sine commotione corrigit, sicque humanas mentes ad ea quae voluerit flagellis format, ut in diversitatis umbram a suae incommutabilitatis lu
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortẽ petitꝰ in temptatione. ad
uitam creuit ex uerbere: & antiquꝰ
hostis unde se bona eius estimauit.
extinguere: inde doluit multiplicas.¬
se. S quia primo certamine se succu¬
alia se temptationũ bella restaurat:
& de scõ uiro mala adhuc impudent̃
sperat: quia bona malus credere ñ
potest. uel exꝑta. Ea autẽ quȩ in
prima eiꝰ ꝑcussione p̃missa sunt it̃m

Expanded text:
ad mortem petitus in tentatione, ad vitam crevit ex verbere; et antiquus hostis unde se bona ejus aestimavit exstinguere, inde doluit multiplicasse. Sed quia in primo certamine se succualia se tentationum bella restaurat, et de sancto viro mala adhuc impudenter sperat; quia bona malus credere non potest, vel experta. Ea autem quae in prima ejus percussione praemissa sunt, iterum
Abbreviated transcription (Latin):
ut uideat. audiat. gustet. odoretur
tangat: ita m̃bra suꝑni capitis in
qͥb dã uirtutib emicant: ipsũ uero
caput in cunctis uirtutib flagrat
eiꝰ quib ad uitam tendit᷑ sine ꝑicło
amitti ñ possunt: dona aut̃ quib
uitȩ scĩtas demonstrat᷑. plerũq ut
dictũ . ẽ. sine dispendio subtrahuꝗͣ.
Illa gͦ ꝓ nr̃a eruditione tenenda st̃
hȩc ꝓ alienis ꝓuectib exqͥrenda. In¬
n
illis nos terreat formido ne ꝑeant:¬
in istis uͦ ad tempꝰ aliqͣndo sublatis
consoletur humilitas: qͥa ad elatio¬
nẽ m̃tẽ fortasse subleuant. Cumgͥ
concessa nobis uirtutũ signa subtra¬
huntur: dicamus recte. Dñs dedit
dñs abstulit: sicut dño placuit ita
factũ. ẽ: sit nom̃ dñi benedictum.
Tunc enĩ uere ostendimꝰ. qͥa accepta
recte tenuimꝰ: cũ ꝓfecto eqͣnimit̃
ad mom̃tũ sublata toleramus.¬

Expanded text:
ut videat, audiat, gustet, odoretur, ut videat, audiat, gustet, odoretur, tangat; ita membra superni capitis in quibusdam virtutibus emicant, ipsum vero caput in cunctis virtutibus flagrat.ejus quibus ad vitam tenditur, sine periculo amitti non possunt. Dona autem quibus vitae sanctitas demonstratur, plerumque, ut dictum est, sine dispendio subtrahuntur. Illa ergo pro nostra eruditione tenenda sunt, haec pro alienis profectibus exquirenda. In illis nos terreat formido, ne in istis vero ad tempus aliquando sublatis consoletur humilitas, quia ad elationem mentem fortasse sublevant. Cum igitur concessa nobis virtutum signa subtrahuntur, dicamus recte: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum. Tunc enim vere ostendimus quia accepta recte tenuimus, cum profecto aequanimiter ad momentum sublata toleramus.
Abbreviated transcription (Latin):
genera linguarũ. int̃p̃tatio sermonũ.
dona eius sunt: s quȩ uirtutis eius
p̃sentiam ꝓ correctione intuentiũ
ostendunt. In his igit᷑ donis sine qͥb
om̃ib semꝑ manet: in illis aut̃ quib
ꝑ ostensionẽ illiꝰ. non nr̃a uita seruat᷑.
s aliorũ quęrit᷑. nequaqͣm semꝑ in p̃¬
cordi ad bene uiuendũ p̃sid&: nec ta-¬
men ꝑ eos uirtutũ signa sẽꝑ ostendit:
aliqͣndo se eis a signoꝵ ostensionib
subtrahit: ut eo humiliꝰ uirtutes eiꝰ
habeant᷑. quo habitȩ teneri ñ posst̃
iħc. in cunctis eũ & semꝑ & continue
hab& p̃sentem: quia ex illo isdẽ sp̃e ꝑ
substantiã ꝓfert᷑. Recte gͦ & cũ in scĩs
p̃dicatorib maneat. in mediatore sin¬
gularit̃ manere ꝑhibet᷑: qͥa s in istis
ꝑ grãm manet ad aliqͥd: in illo autẽ
ꝑ substantiã manet ad cuncta. Sicut
enĩ corpꝰ nr̃m. sensũ tantũ mͦ tactus
agnoscit. caput aut̃ corporis usum
simul om̃iũ quinq sensuũ posside.

Expanded text:
 interpretatio sermonum, dona ejus sunt, sed quae virtutis ejus praesentiam pro correctione intuentium ostendunt. In his igitur donis, sine quibomnibus semper manet; in illis autem quibus per ostensionem illius non nostra vita servatur, sed aliorum quaeritur, nequaquam in pcordi ad bene vivendum praesidet, nec tamen per eos virtutum signa semper ostendit: sed aliquando se eis a signorum ostensionibus subtrahit, ut eo humilius virtutes ejus habeantur, quo habitae teneri non possunt. Jesus in cunctis eum et semper et continue habet praesentem: quia ex illo idem Spiritus per substantiam profertur. Recte ergo et cum in sanctis praedicatoribus maneat, in Mediatore singulariter manere perhibetur: quia in istis per gratiam manet ad aliquid, in illo autem per substantiam manet ad cuncta. Sicut enim corpus nostrum sensum tantummodo tactus agnoscit, caput autem corporis, usum simul omnium quinque sensuum possidet,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eũ: Si igit᷑ iuxta magistri uocẽ
& in discipłis man&: qͦmͦ singulare
iã signũ erit qͦd in mecdiatore ꝑma¬
net: Quod tam̃ citius cognoscimꝰ:
si dona eiusdẽ sp̃c discernamꝰ. Alia
nãq sunt dona illiꝰ sine qͥb ad uitã
neqͣquã ꝑtingit᷑: alia qͥb uitȩ scitas
ꝓ alioꝵ utilitate declarat᷑. Mansue

Expanded text:
i igitur juxta Magistri vocem et in discipulis manet, quomodo singulare jam signum erit quod in Mediatore permanet? Quod tamen citius cognoscimus, si dona ejusdem Spiritus discernamus. Alia namque sunt dona illius, sine quibus ad vitam nequaquam pertingitur, alia quibus vitae sanctitas pro aliorum utilitate declaratur. Mansue
Abbreviated transcription (Latin):
ed cũ rursũ de eodẽ sp̃u uerita¬
tis ore dr̃ discipulis. apud uos ma-¬
nebit & in uobis erit: qͥd ẽ qͦd diuina
uoce mediatoris signũ hȩc eadẽ scĩ
sp̃c mansio declarat᷑ cũ dr̃ suꝑ quẽ¬

Expanded text:
de eodem Spiritu Veritatis ore discipulis dicitur: Apud vos manebit, et in vobis erit, quid est quod divina voce Mediatoris signum hoc eadem sancti Spiritus mansio declaratur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
aduersario cuncta ꝑdiderat: sed tam̃
sciens quia contra se sathan tẽptandi
uires nisi ꝑmittente dño ñ habebat:
ñ ait. dñs dedit. diabolus abstulit: sed
dñs dedit. dñs abstulit. Fortasse enĩ
fuerat dolendũ. si qđ conditor dederat.
hostis abstulisset: at postqu̾a ñ abstu¬
lit nͥ ipse qui dedit: sua recepit. ñ nr̃a
abstulit. Si enĩ nos ab illo accipimus
quib in hac uita utimͣ: cur doleamus.¬
qđ ipso iudicante exigim᷑: quo largien¬
te feneramur: Nec aliquando iniustꝰ
ẽ creditor: qui dũ p̃fixo reddendi tẽ¬
pore ñ constringitur: quando uult
exigit. qđ feneratur. Ubi & bene sub¬
iungitur. Sicut dño placuit ita factũ
ẽ. Cũ enĩ in hac uita ea quȩ nolumꝰ
patim᷑: necesse ẽ ut ad eũ qui iniustũ
uelle nil potest studia nr̃e uoluntatiᷤᷤ
inclinemus. Magna qͥppe ẽ consola¬
tio in eo qđ displicet: qđ illo ordinan¬
te erga nos agitur. cui ñ nisi iustum
placet. Si gͥ iusta placere dño scimus:

Expanded text:
adversario, cuncta perdiderat; sed tamen sciens, quia contra se Satan tentandi vires, nisi permittente Domino, non habebat, non ait: Dominus dedit, diabolus abstulit; sed: Dominus dedit, Dominus abstulit; fortasse enim fuerat dolendum, si quod conditor dederat hostis abstulisset: at postquam non abstulit nisi ipse qui dedit, sua recepit, non nostra abstulit. Si enim ab illo accipimus, quibus in hac vita utimur, cur doleat quod ipso judicante exigimur, quo largiente feneramur? Nec aliquando injustus est creditor, qui dum praefixo reddendi tempore non constrigitur; quando vult, exigit quod feneratur. Ubi et bene subjungitur: Sicut Domino placuit, ita factum est. Cum enim in hac vita ea quae nolumus, patimur, necesse est ut ad eum qui injustum velle nil potest, studia nostrae voluntatis inclinemus. Magna quippe est consolatio in eo quod displicet, quod illo ordinante erga nos agitur, cui nonnisi justum placet. Si igitur justa placere Domino scimus,
Abbreviated transcription (Latin):
altȩ sedi int̃ni consilii p̾sidet iste: qui
scissis uestib in terra ꝓstratus iacet. Ma
enĩ iudicante dõ cuncta amiserat: ꝓ
seruanda patientia. illud tempus ad
memoriã reduxit. quo necdũ ista quȩ
ꝑdiderat habebat: ut dũ intuet᷑ qđ
aliquando illa ñ habuit. dolorẽ tẽꝑet
qđ amisit. Magna enĩ consolatio in
rerũ amissione ẽ. illa tẽpora ad m̃tẽ
reducere: quib nos contigit res quas
ꝑdimꝰ ñ habuisse. Quia uͦ om̃s nos
terra genuit. hanc ñ immerito ma-¬
Stre uocamꝰ. Unde scriptũ ẽ. Graue
Siugũ suꝑ filios adã: a die exitus de uen¬
Stre matris eorũ: usq in diẽ sepulturȩ
in matr̃e om̃iũ. Heatus gͥ iob. ut pa¬
tient̃ lugeat qđ amisit: uigilant̃ at¬
tendit qualis huc uenerit. Ad aug¬
m̃tũ autẽ seruandȩ patientiȩ adhuc
sollertius inspicit hinc qualis recedit:¬
& dicit. Nudus egressus sũ de utero
matris meȩ: nudus reuertar illuc. Ac
si dicat. Nudũ me huc intrantẽ t̾ra

Expanded text:
altae sedi interni consilii praesidet iste, qui scissis vestibus in terra prostratus jacet! Quia enim judicante Domino, cuncta amiserat, pro servanda 51 patientia illud tempus ad memoriam reduxit, quo necdum ista quae perdidit habebat; ut dum intuetur quod aliquando illa non habuit, dolorem temperet quod amisit. Magna enim consolatio est in rerum amissione, illa tempora ad mentem reducere, quibus nos contigit res quas perdidimus non habuisse. Quia vero omnes nos terra genuit, hanc non immerito matrem vocamus. Unde scriptum est: Grave jugum super filios Adam a die exitus de ventre matris eorum, usque in diem sepulturae in matrem omnium . Beatus igitur Job, ut patienter lugeat quod hic amisit, vigilanter attendit qualis huc venerit. Ad augmentum autem servandae patientiae, adhuc solertius inspicit hinc qualis recedit, et dicit: Nudus egressus sum de utero matris meae, nudus revertar illuc. Ac si dicat: Nudum me huc intrantem terra
Abbreviated transcription (Latin):
re & aridã ut faciatis unũ ꝓselitũ:
& cũ fuerit factus facitis eum filiũ
gehennȩ duplo quã uos. Quos gra¬
ue uigũ legis presserat: quia exte¬
riora litterȩ mandata dolerabant:
quib uoce ueritatis dr̃. Uenite ad
me om̃s qui laboratis & onerati estiᷤ.
& ego reficiã uos: tollite iugũ me¬
um suꝑ uos. & discite a me quia mi¬
tͥis sũ & humilis corde. Quod ergo
in euugłio bene laborantib requi¬
es ꝓmittit᷑: hoc ẽ qđ hic iuga boũ
quingenta memorant᷑: quia qui
redẽptoris dñio colla subiciunt. qͦ
nͥ ad requiẽ tendunt: Unde & asi¬
plebes gentiliũ. dũ ad requiẽ ꝑueni¬
re desiderant. cuncta mandatorum
onera portant. Unde bene qđ hanc

Expanded text:
s unum proselytum; et cum fuerit factus, facitis eum filium gehennae duplo, quam vos . Quos grave jugum legis presserat, quia exteriora litterae mandata tolerabant. Quibus voce Veritatis dicitur: Venite ad me omnes, qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos. Tollite jugum meum super vos, et discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Quod ergo in Evangelio bene laborantibus requies promittitur, hoc est quod hic juga boum quingenta memorantur: quia qui Redemptoris dominio colla subjiciunt quo, nisi ad requiem, tendunt?  Vet. XVIplebes gentilium, dum ad requiem pervenire desiderant, cuncta mandatorum onera libenter portant. Unde bene, quod hanc
Abbreviated transcription (Latin):
dicant altitudinẽ terrenȩ celsitudi¬
nis: quia intus oculũ ñ grauat pondꝰ
tumoris. Unde & beatus iob cum in
amicis dura loquentib terrenã pru-¬
dentiam. uires. substantiãq despicer&
dicens. numquid dixi afferte mͥ & de
substantia ur̃a donate mͥ. uel liberate
me de manu hostis.& de manu hostif
& de manu robustoꝵ eruite me. doce¬
te me. & ego tacebo. & si quid forte ig¬
noraui instruite me: quid de sem&¬
ipso sentiat. paulo inferius manifestat
dicens. suꝑ pupillũ irruitis. Luce itaq
clarius pat&. quantȩ se infirmitatis
conspiciat: quem pupillũ uocat. Se õꝵ¬

Expanded text:
dicant altitudinem terrenae celsitudidicant altitudinem terrenae celsitudinis, quia intus oculum non gravat pondus tumoris. Unde et beatus Job, cum in amicis dura loquentibus terrenam prudentiam, vires, substantiamque despiceret, dicens: Nunquid dixi: Afferte mihi, et de substantia vestra donate mihi? vel: Liberate me et de manu robustorum eruite me? Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me; quid de semetipso sentiat, paulo inferius manifestat, dicens: Super pupillum irruitis . Luce itaque clarius patet quantae se infirmitatis conspiciat, quem pupillum vocat. Se
Abbreviated transcription (Latin):
quens. sequentẽ se ietro cognatũ humi¬
lis adorauit: Cuius etiam consilio
tantã obȩdientiã p̃buit: ut post se¬
ereta dĩ colloquia magnũ lucrũ du¬
cer&. qͦd foris ab ore hominis audir&.
aliis pensare debeamus. Scĩ & enĩ ui¬
ri nec ex elatione sunt liberi: nec ex
timore summissi: s cũ rectitudo cos
ad libertatẽ uocis erigit: considera¬
tio infirmitatis ꝓpriȩ in humilitate
custodit. Culpas quippe delinquen¬
tiũ & si ex alto increpantes feriunt:
sems ipsos tam̃ apud se subtiliꝰ iudi¬
cantes quasi in abiectis ponunt: & qͦ
praua in aliis insequunt᷑. eo ad repri-¬
mendos se atrociores redeunt: rursũ¬
q quo sibims meliora agentib neqͣ¬
quam parcunt: eo uigilantius aliena
facta rep̃hendunt. Quid enim de hu¬
mana potentia mirari exteriꝰ potert̃.
qui sem& ipsos. despiciunt. etiã cũ in-¬
timȩ penȩ iam arcen sublimitatis ap¬
p̃hendunt: Idcirco gͥ bene foris diui¬

Expanded text:
quens, sequentem se Jethro cognatum suum humiquens, sequentem se Jethro cognatum suum humilis adoravit ? Cujus etiam consilio tantam obedientiam praebuit, ut post secreta Dei colloquia magnum lucrum duceret quod foris ab ore hominis audiret.aliis pensare debeamus. Sancti enim viri, nec ex elatione sunt liberi, nec ex timore submissi; sed cum rectitudo eos ad libertatem vocis erigit, consideratio infirmitatis propriae in humilitate custodit. Culpas quippe delinquentium etsi ex alto increpantes feriunt, semetipsos tamen apud se subtilius judicantes, quasi in abjectis ponunt; et quo prava in aliis insequuntur, eo ad reprimendos se atrociores redeunt; rursusque quo sibimet meliora agentibus neqquam parcunt, eo vigilantius aliena facta reprehendunt. Quid enim de humana potentia mirari exterius poterunt, qui semetipsos quoque despiciunt, etiam cum intimae pene jam arcem sublimitatis apprehendunt. Idcirco igitur bene foris diju
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentiam ex elatione despexit: qui
pristinȩ ꝓtinus ex pietate reparauit:
sicut scriptũ . ẽ. cũq audiss& rex ser¬
monẽ hominis dĩ. quẽ inclamauerat
contra altare in bethel. extendit ma-¬
num suam de altari dicens. app̃hendi¬
te eũ . & exaruit manus eius: & paulo
post orauit uir dĩ faciem dñi. & reuer¬
sa.ẽ. manus egis ad cũ. & facta. ẽ. sicut
prius fuerat. Quia enim suꝑbia gig¬
nere uirtutes nescit: quanta ex humi¬
litate ꝓdiit uox increpationis ostendit᷑
quam signa comitant᷑. Quomͦ nathan
contra dauid regem ꝑ uerba increpa¬
tionis tumuit: qui cũ increpanda cul¬
pa deess&. in terrã se eius conspectui
ꝓnus strauit. sicut scriptũ. ẽ. nuncia¬
uert̃ regi dicentes. ad est nathan ꝓph̃a.
cũq introiss& ante conspectũ regis ad¬
orauit ꝓnus in terram: Quomͦ moy¬
ses regi ȩgyptio. libere resistens. eũ des¬
picere potuit: qui dõ familiarit᷑ collo¬

Expanded text:
praesentiam ex elatione despexit, qui praesentiam ex elatione despexit, qui pristinae protinus ex pietate reparavit, sicut scriptum est: Cumque audisset rex sermonem hominis Dei, quem clamaverat contra altare in Bethel, extendit manum suam de altari, dicens: Apprehendite eum, et exaruit manus ejus? Et paulo post: Oravit vir Dei faciem Domini, et reversa est manus regis ad eum, et facta est sicut prius fuerat . Quia enim superbia gignere virtutes nescit, quanta ex humilitate prodit vox increpationis ostenditur, quam signa comitantur. Quomodo Nathan contra David regem per verba increpationis tumuit, qui cum increpanda culpa deesset, in terram se in conspectu ejus pronus stravit, sicut scriptum est: Nuntiaverunt regi dicentes: Adest Nathan propheta. Cumque introisset ante conspectum regis, adoravit eum pronus in terra ? Quomodo Moyses regi Aegyptio libere resistens eum despicere potuit, qui, Deo familiariter collo
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. dñe nã statuas illis hoc pecca¬
tum: Quomͦ paulus contra gentis ꝙ nesciunt qͥfaciunt:¬
suȩ sacerdotẽ ac principẽ asꝑitatis
uerba suꝑbiens intulit: qui humili¬
tate se etiam discipuloꝵ seruicio sub¬
sternit dicens. ñ enĩ nos m&ipsos p̃di¬
trus ꝑ elationẽ principib restitit: qͦ¬
rum errori cõpatiens. reatum uelut
excusat dicens. scio quia ꝑ ignorantiã
fecistis. sicut & principes ur̃i: ds̃ aut̃
man ex elatione noluit: qui ñ solum
se conspici. s teneri etiã a muliere ꝑ¬
misit de qua scriptũ. ẽ: cũq ueniss&
ad uirũ dĩ in montẽ. app̃hendit pe¬
des eius. & accessit giezi ut amouer&
eam. & ait homo dĩ. dimitte illam:
anima enim eius in amaritudine. ẽ:
Quomͦ helyas suꝑbo regi increpationis
uerba ꝑ timorẽ intulit: qui ante eiꝰ
currum humilit̃ cucurrit. sicut scrip¬
tum. ẽ. accinetisq lumbis. currebat
ante a hab: Quomͦ uir dĩ iheroboam

Expanded text:
dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccadicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum. Quomodo Paulus contra gentis suae sacerdotem et principem asperitatis verba superbiens intulit, qui humilitate se etiam discipulorum servitio substernit, dicens: Non enim nosmetipsos praeditrus per elevationem principibus restitit, quorum errori compatiens, reatum velut excusat, dicens: Scio quia per ignorantiam fecistis, sicut et principes vestri. Deus autem man ex elatione noluit, qui non solum se conspici, sed teneri etiam a muliere permisit? de qua scriptum est: Cumque venisset ad virum Dei in 238 montem, apprehendit pedes ejus; et accessit Giezi, ut amoeam. Et ait homo Dei: Dimitte illam, anima enim ejus in amaritudine est . Quomodo Elias superbo regi increpationis verba propter tumorem intulit, qui ante illius currum humiliter cucurrit, sicut scriptum est: Accinctusque lumbis currebat ante Achab? Quomodo Jeroboam
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Percutiet te ds̃ paries deal-¬
bate: & tu sedens iudicas me scđm le¬
gem: & contra legẽ iubes me ꝑcuti:
Hinc. ẽ. qͦd stephanus contra uĩ ꝑseqͣn
tium. auctoritatẽ uocis exercere. nec
moriturus expauit dicens. Dura cer-¬
Suice. & incircũcisi cordib s aurib. uos
semꝑ spũi scõ restitistis: sicut & patres
ita ⁊ uos: ur̃i. Sed quia scĩ uiri ad uerba tan-¬
tȩ altitudinis telo ueritatis ñ autẽ
uicio elationis exiliunt. ipsi patent̃
indicant: quia factis diccisq aliis &
qͣnta humilitate polleant. & erga eos
qͦs redarguunt. qͥnta caritate ferue¬
ant. manifestant. Suꝑbia qͥppe odi¬
um generat: humilitas amorẽ. Uer-¬
ba itaq quȩ amor exasꝑat: ꝓfecto ex
fonte humilitatis manant. Quomͦ
gͦ stephanus ꝓferre increpationẽ ꝑ
elationem potuit: qui ꝓ eisdẽ quos
increpauerat ad deteriora crescentib
seq lapidantib. flexis genib orauit

Expanded text:
dicens: Percutiet te Deus, paries dealdicens: Percutiet te Deus, paries dealbate. Et tu sedens judicans me secundum legem, et contra legem jubes me percuti ? Hintium auctoritatem vocis exercere nec moriturus expavit, dicens: Dura cervice, et incircumcisi cordibus et auribus, vos semper Spiritui sancto restitistis: sicut patres vestri . Sed quia sancti viri ad verba tantae altitudinis, zelo veritatis, non autem vitio elationis exsiliunt, ipsi patenter indicant qui factis dictisque aliis, et quanta humilitate polleant, et erga eos quos redarguunt quanta charitate ferveant, manifestant. Superbia quippe odium generat, humilitas amorem. Verba itaque quae amor exasperat, profecto ex fonte humilitatis manant. Quomodo ergo Stephanus proferre increpationem per elationem potuit, qui pro eisdem, quos increpaverat, ad deteriora crescentibus, seque lapidantibus flexis genibus oravit,
Abbreviated transcription (Latin):
pectu sto: qͦd si ñ uultũ iosapbath
regis iudȩ erubescerẽ: nec attendis¬
sem quidẽ te. nec respexissẽ. Hinc
est qͦd idem uir naaman ad se cum
equis & currib uenientẽ. ante osti-¬
um domus fixit: & talentoꝵ copia
ac uestiũ fulto ñ occurrit: ñ ianu¬
am domus aꝑuit: s ut lauari septieᷤ
in iordane debuiss& ꝑ nuntiũ iussit:
unde s idẽ naaman iratus recede-¬
bat dicens. putabam qͦd egrederet᷑
ad me. Hinc. ẽ. qͦd petrus. cũ eum sa-¬
cerdotes ac principes. etiã ꝑ flagella
seuientes. in iħu nomine loqui prohi¬
berent: cũ magna ꝓtinus auctorita¬
te respondit dicens. Si iustũ est in
conspectu dĩ uos potius audire quam
dm̃. iudicate: ñ enĩ possumꝰ quȩ ui¬
dimus & audiuimꝰ ñ loqui. Hinc est
qͦd paulus cum residentẽ contra ue-¬
ritatem sacerdotũ principẽ cerner&.
eũq minister illius alapa ꝑcussisss.
ñ maledictũ ꝑturbatꝰ intulit: s re-¬
pletus spu scõ libera uoce ꝓphetauit

Expanded text:
Josaphat regis Judae erubescerem, nec attendissem quidem te, nec respexissem . Hinc est quod idem vir Naaman ad se cum equis et cunibus venientem ante ostium fixit, et talentorum copia ac vestium fulto non occurrit, non januam domus aperuit, sed ut lavare septies in Jordane debuisset per nuntium jussit. Unde et idem Naaman iratus recedebat dicens: Putabam quod egrederetur ad me . Hinc est quod Petrus cum eum sacerdotes et principes, etiam per flagella saevientes, in Jesu nomine loqui prohiberent, cum magna protinus auctoritate respondit dicens: Si justum est in conspectu Dei vos potius audire quam Deum, judicate. Non enim possumus quae vidimus et audivimus non loqui . Hinc est quod Paulus cum residentem contra veritatem sacerdotum principem cerneret, eumque minister illius alapa percussisset, non maledictum perturbatus intulit, sed repletus Spiritu libera voce prophetavit,
Abbreviated transcription (Latin):
Dũ me stultis increpationib ad desꝑa¬
tionẽ flectere nequeunt: ipsi temeri¬
tatis suȩ insania confundunt᷑. Uene¬
runt quoq usq ad me: & pudore co¬
oꝑti sunt. Acsi aꝑte dicat. Uidentes
corporis uulnera. s m̃tis conscientiã
nescientes. dũ me de iniusticia incre¬
pare ausi sunt. usq ad me necdũ ue¬
nert̃: s dura me inuectione pulsan¬
tes: dum stare animũ int̃ aduersa
dep̃hendunt. qͣsi ad me uenientes
erubescuns. Eo enim ad me ueniuns.
quo me in intimis agnosct̃: ibiq eos
pudor cooꝑit: ubi me stantẽ fortit̃
exterior iactura ñ tangit. Sunt uͦ
ñnulli qui timere dm̃ nesciunt: nisi
cum uel in se exꝑta. uel in aliis cog¬
nita aduersitate terrent᷑: qͦs ꝓspera
ꝑ audaciã eleuant: contraria ꝑ in¬
firmitatẽ turbant: ex quoꝵ scilicet
numero amicos suos ẽẽ beatꝰ iob re¬
darguit: cũ ꝓtinus subdit dicens.¬

Expanded text:
Dum me stultis increpationibus ad desperaDum me stultis increpationibus ad desperationem flectere nequeunt, ipsi temeritatis suae insania confunduntur. Venerunt quoque usque ad me, et pudore cooperti sunt. Ac si dicat: Videntes corporis vulnera, sed mentis constantiam nescientes, dum me de injustitia increpare ausi sunt, usque ad me necdum venerunt; sed dura me invectione 235 pulsantes, dum stare animum inter adversa deprehendunt, quasi ad me venientes erubescunt. Eo enim ad me veniunt quo me in intimis cognoscunt; ibique eos pudor cooperit, ubi me stantem fortiter exterior jactura non tangit. Sunt vero nonnulli qui timere Deum nesciunt, nisi cum vel in se experta, vel in aliis cognita adversitate terrentur, quos prospera per audaciam elevant, contraria per infirmitatem turbant. Ex quorum scilicet numero amicos suos esse beatus Job redarguit, cum protinus subdit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑti sunt. Usq ad scãm qͥppe eccłam
in die iudiciĩ reꝓbi ueniunt: qͥa usq
ad eius tc̃ conspiciendam głam ꝑdu¬
cunt᷑: ut ad maiora reatus sui suppli¬
cia repulsi. uideant qͦd ꝑdiderunt.
Tunc uͦ iniqͦs pudor cooꝑit: cũ eos in
conspectu iudicis testis conscientia ad¬
dicit. Tunc iudex exterius cernit᷑ s
accusator interius tolerat᷑. Tunc om̃iᷤ
ante ocłos culpa reducit᷑. & mens suꝑ
gehennȩ incendia suo grauius igne
cruciat᷑. De quib recte ꝑ ꝓpħam dr̃.¬
quippe reꝓboꝵ nc̃ merita obscurant:
s tẽ cognitio reatus illuminat: ut &
ȩterna intelligere negligunt. uel ap¬
petere intellecta contẽpnunt: s tc̃ ea
intelligentes ꝓcul dubio desideran-¬
tesq conspiciunt: cũ desiderata as-¬
sequi neqͥqͣm possunt.¶ Quȩ etiam¬
beati iob uerba amicis eius specia¬
lit̾ congruunt: qui duris obiurga¬
labefactare conabant᷑. Ait enĩ. confusi
sunt. quia sꝑaui: acsi aꝑte diceret.

Expanded text:
 --Usque ad sanctam quippe Ecclesiam in diem judicii reprobi veniunt, quia usque ad ejus tunc conspiciendam gloriam perducuntur, ut ad majora reatus sui supplicia repulsi videant quod perdiderunt. Tunc vero iniquos pudor cooperit, cum eos in conspectu judicis testis conscientia addicit. Tunc judex exterius cernitur, sed accusator interius toleratur. Tunc omnis ante oculos culpa reducitur, et mens super gehennae incendia suo gravius igne cruciatur. De quibus recte per Prquippe reproborum nunc merita obscurant, sed tunc cognitio reatus illuminat, ut etaeterna intelligere negligunt, vel appetere intellecta contemnunt, sed tunc ea intelligentes tesque conspiciunt, cum desiderata assequi nequaquam possunt. Et tbeati Job verba amicis ejus specialiter congruunt, qui duris objurgalabefactare conabantur. Ait enim: Confusi sunt, quia speravi. Ac si aperte diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
rectionẽ appetunt. etiã ex colligendoꝵ
frm̃ augmento gͣtulentur.
lit ds loquit᷑ ad diabolũ: alit̃ diabo¬
lus ad dm̃. Loqui enĩ dĩ est ad di¬
abolũ uias eiꝰ ac negotia animaduer¬
sione occulte districtionis increpare:
sicut hic dr̃. Unde uenis: Diaboli au¬
tẽ ei respondere ẽ. om̃ipotenti maiesta¬
ti eiꝰ nil posse celare. Unde hic ait.
Circuiui terrã: & ꝑambulaui eã. Qua¬
si enĩ dicere eiꝰ est quid egerit: scire qđ
actus suos illiꝰ ocłis occultare ñ possit.
Sciendũ uͦ est. quia sicut hoc loco disci¬
mꝰ. quatuor modis loquit᷑ ds ad diabo.¬
lũ: crib modis diabolus ad dm̃. Qua¬
tuor modis loquit᷑ ds̃ ad diabolũ: quia

Expanded text:
rectionem appetunt, etiam ex colligendorum rectionem appetunt, etiam ex colligendorum fratrum augmento gratulentur.liter Deus loquitur ad diabolum, aliter diabolus ad Deum. Loqui enim Dei est ad diabolum, vias ejus ac negotia animadversione occultae districtionis increpare, sicut hic dicitur: Unde venis? Diaboli autem ei respondere, est omnipotenti majestati ejus nihil posse celare. Unde hic ait, Circuivi terram, et perambulavi eam. Quasi enim dicere ejus est quid egerit, scire quod actus suos illius oculis occultare non possit. Sciendum vero est, quia sicut hoc loco discimus, quatuor modis loquitur Deus ad diabolum; tribus modis diabolus ad Deum. Quatuor modi
Abbreviated transcription (Latin):
discordat: sed quo m̃te ardentiꝰ inhereis.
eo etiã de ipso accipiunt. ut ab ipso petat̾s
qd eũ facere uelle nouert̃. De ipso gͦ bi¬
bunt. qd ab ipso sitiunt: & modo nobis
adhuc incõprehensibili. in hoc qđ pe¬
tendo esuriunt. p̾sciendo satiant᷑. Dis¬
cordarent gͦ a uoluntate conditoris. si
quȩ eũ uident uelle ñ peterent: eiq mi¬
nus inhererent. si uolentẽ dare deside.¬
rio pigriori pulsarent. Quib respon¬
sũ diuinitus dr̃. Requiescite tempus
adhuc modicũ: donec cõpleat᷑ numerꝰ
dicere ẽ. int̾ ardorẽ desiderii ex ipsa p̃.¬
scientia solatiũ consolationis aspirare:
ut ce animarũ uox sit hoc qđ amantes
desiderant: & respondentis dĩ sermo sit
hoc qđ cas retributionis certitudine
int̾ desideria confirmat. Respondere
gͦ eius ẽ. ut collectionẽ fr̃m expectare
debeant. eorũ m̃tib libent̃ expectandi
moras infundere: ut cũ carnis resur¬

Expanded text:
discordat, sed quo mente ardentius inhaerent, discordat, sed quo mente ardentius inhaerent, eo etiam de ipso ergo accipiunt ut ab ipso petant quod eum facere veile noverant. De ipso bibunt quod ab ipso sitiunt, et modo nobis adhuc incomprehensibili in hoc quod petendo esuriunt, praesciendo satiantur. Discordarent ergo a voluntate Conditoris, si quae eum vident velle non peterent, eique minus inhaererent, si voluntatem ejus desiderio pigriori pulsarent. Quibus responsum Divinitatis dicitur: Requiescite tempus adhuc modicum, donec compleatur numerudicere, est inter ardorem desiderii ex ipsa praescientia solatium consolationis aspirare: ut animarum vox sit, hoc quod amantes desiderant, et respondentis Dei sermo sit hoc quod eas retributionis certitudine inter desideria confirmat. Respondere ergo ejus, est ut collectionem fratrum exspectare debeant, eorum mentibus libenter exspectandi moras infundere; ut cum carnis resur
Abbreviated transcription (Latin):
& fr̃m eorũ. Quid ẽ animas uindictȩ
petitionẽ dicere: nͥ diẽ extremi udicii.
& resurrectionẽ extinctorũ corporũ
desiderare: Magnꝰ qͥppe earũ clamor.
magnũ ẽ desideriũ. Tanto enĩ unus¬
quisq minꝰ clamat: quantõminꝰ desi¬
derat: & tantõ maiorẽ uocẽ in aures
incircũscripti sp̃c expͥmit: quanto se
in eiꝰ desideriũ plenius fundit. Ani¬
marũ gͥ uerba: ipsa st̃ desideria. Nã
si desideriũ sermo ñ ẽẽt: ꝓpħa ñ dice¬
ret. Desideriũ cordis eorũ exaudiuit
auris tua. Sed cũ alit̾ moueri soleat
mens quȩ petit. alit̃ quȩ petit᷑. & scõꝵ
anime. ita in int̾ni secreti sinu dõ in¬
hereant. ut inherendo reqͥescant: qͦmͦ
dicunt᷑ petere quas ab int̾na uolunta.¬
te constat nullatenꝰ discrepare: Quo¬
mͦ dicunt᷑ petere. quas & uoluntatẽ
dĩ certũ ẽ. & ea quȩ futura st̃ ñ igno.¬
rare: Sed in ipso positȩ ab ipso aliqͥd
petere dicunt᷑: non qͦ quicquã deside¬

Expanded text:
nimas vindictae petitionem dicere, nisi diem extremi judicii, et resurrectionem exstinctorum corporum desiderare? Magnus quippe clamor earum magnum est desiderium. Tanto enim quisque minus clamat, quanto minus desiderat. Et tanto majorem vocem in aures incircumscripti spiritus exprimit, quanto se in ejus desiderium plenius fundit. » Animarum igitur verba, ipsa sunt desideria. Nam si desiderium sermo non esset, Propheta non diceret: Desideria cordis eorum audiet auris tua . Sed cum aliter moneri soleat mens quae petit, aliter quae petitur, et sanctorum animae ita in interni secreti sinu Deo inhaereant, ut inhaerendo requiescant, quomodo dicuntur petere quas ab interna voluntate constat nullatenus discrepare? Quomodo dicuntur petere quas et voluntatem Dei certum est, et ea quae futura sunt non ignorare? Sed in ipso positae, aliquid ab ipso petere dicuntur, non quod quidquam deside