comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cens: Dñe saluũ me fac. Et continuo
iħs extũdens manũ ad p̾hendit eũ. et
ait illi. Modice fichĩ quart dubitasti:
Inpetro considerandũ est. fide cũ cet̃os
ante isse. Nam p̾cet̃is pͥmꝰ respondit.
Tues xp̃c filiꝰ dĩ uiui. Primꝰ passionem
dũ malũ putat. decestatus est. Primꝰ et
moriturũ se et ñ negaturũ. spopondit.
quonodo petrus ambulauit: quẽ ho-¬
minẽ ñ negant: Cum cepisset metgi ani¬
mi fides ardebat. s humana fragili¬
tas in ꝓfundũ trahebat. De. dño quidẽ
sic ait dionisiꝰ. in opusculis de diuinis
nominibꝰ. Ignoramꝰ qualit̃ de uirgine¬
is sanguinibꝰ alia lege p̃t̃ naturalem
formabatur. et quasi ñ infusis pedibꝰ
cosporale pondus et mat̾iale onꝰ hñ¬
tibꝰ deambulabat: ihumidã et insta¬
bilem aque sub̾am. Mare ẽ scł̃m. sclm̃
uentꝰ et tempestas est unicuiq sua
cuꝑitlitas. Seuit uentus. c̾scunt fluc¬
tus. s tam̃ nauis ambulat. E enim
ꝑseuerauerit usq infinẽ: hic faluus

Expanded text:
e fac. Et continuo Jesus extendens manum, apprehendit eum; et ait illi: Modicae fidei, quare dubitasti? HILAR. In Petro considerandum est fide eum caeteros anteisse. Nam prae caeteris primus respondit: Tu es Christus filius Dei vivi. Primus passionem, dum malum putat, detestatus est. Primus et moriturum se, et non negaturum spopondit. pondeant quomodo Petrus ambulavit quem hominem non negant. Cum coepisset mergi, animi fides ardebat, sed humana fragilitas in profundum trahebat. De Domino quidem sic ait Dionysius in Opusculis de divinis nominibus. Ignoramus qualiter de virgineis sanguinibus alia lege praeter naturalem formabatur; et quasi non infusis pedibus corporale pondus et materiale onus habentibus, deambulabat in humidam et instabilem aquae substantiam. Mare est saeculum; ventus et tempestas est unicuique sua cupiditas. Saevit ventus, crescunt fluctus, sed tamen navis ambulat. Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus
Abbreviated transcription (Latin):
di. Sa cram̃ta insignis diu̾sa sunt: in req̃
significatur paria. s̾unt. Aucli apłm. Patres
ur̃i om̃s sub nube fuerũt: ⁊ os ꝑmare tran¬
sierunt. et om̃s in moyse baptizati sunt
innube ⁊ in mari: ⁊ om̃s eandem escam
spũalem mancducauerunt. Spu alẽ utiq
eandem.nã corporalem alteram : s patres
nr̃i. ñ patres illoꝵ. Et adiũgit. Et om̃s eũ¬
dẽ potũ spũalem bibetunt. Aliud illi aliud
nos : s specie uisibil. qd tam̃ ħ idẽ signifi¬
caret uirtute sp̃uali. Quomͦ eundem potũ
Petra autem erat xp̃c. Inde pauis. iñ potꝰ.
Pecra xͦ. insigno: uerus xp̃s in uerbo et in
carne: et quomͦ biberunt: ꝑcussa est petra
de uirga bis : qd significat duo ligna crucis.
ħ est gͦ panis de celo descendens. ut si quis
ex eo m̾anducauerit ñ moriatur uiet̃nũ.¬

Expanded text:
Dei. Sacramenta in signis diversa sunt; in re quae significatur paria sunt. Audi Apostolum: Patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes per mare transierunt, et omnes in Moyse baptizati sunt in nube et in mari, et omnes eamdem escam spiritualem manducaverunt . Spiritualem utique eamdem, nam corporalem alteram: sed Patres nostri, non patres illorum. Et adjungit: Et omnes eumdem potum spiritualem biberunt. Aliud illi, alliud nos, sed specie visibili, quod tamen hoc idem significaret virtute spirituali. Quomodo eumdem potuPetra autem erat Christus. Inde panis, inde potus. Petra Christus in signo, verus Christus in verbo et in carne. Et quomodo biberunt? Percussa est petra de virga bis, quod significat duo ligna crucis. Hic est ergo panis de coelo descendens, ut si quis ex eo manducaverit, non moriatur in
Abbreviated transcription (Latin):
damor. et inc̃ta nox. Qͦd aut̃ turbi sũt
dñm tam̃ iudentes. supra inxiore am¬
bulantẽ. mistice insinuat: qr sepe fit
ut cũ aliqua subito duitine tribulatio¬
nis oritur sedatio. ñ statim ẽditur uera
liberatio. Iõq ꝑ manente pͥoti formidine.
untensa ad liberationẽ ditigatur oratio.
xerunt phantasma ẽẽ. significat: qr qui¬
dã cedñtes diabolo de xp̃i aduentu du¬
bitubu̾nt. Sñ illud. Putas inueniat filiꝰ
homuus fidem uitecta: M.cl¬

Expanded text:
ncerta vox. Quod autem turbati sunt, Dominum tamen videntes supra mare ambulantem, mystice insinuat; quia saepe fit ut cum aliqua subito diutinae tribulationis oritur sedatio, non statim creditur vera liberatio. Ideoque permanente priori formidine, intensa ad liberationem dirigatur oratio,  Quod vero dixerunt phantasma esse, significat quia quidam credentes diabolo, de Christi adventu dubitabant. Unde illud: Putas inveniat Filius hominis fidem in terra? .
Abbreviated transcription (Latin):
turũ ẽẽ in mundũ .i. ad cõmunẽ hominũ
cognitionẽ. Discipuli et iuirbe c̃dentes iu
dum putauerunt illũ sic uenisse. ut
iam regnaret : et ħ est uelle rapa et re¬
gem facere. p̃uenire tempꝰ euis: quod iꝑ¬
se apud se occultabat usq infiem sclĩ.
ñ illud. Non est ur̃m nosse tempora uł
mom̃ta. Fugiens autẽ nobis exemplũ mõs¬
irat. ut iibonis que agunꝰ humana fauo¬
ris retributionẽ uitemus. simulq iusi¬
nuat qđ altitudo sua ñ potest intelligi.¬
deissent cũ eo: s turba ñ potest eũ sequi
ad sublimia. hic datur intelligi.qr cum
dũs sederet in monte cũ discipulis suis
qd̃ matħs cõmemorat. ⁊ uideret turbas
ad se uenientes. descenderat de monte:
et cuta inferiora loca turbas pauerat.

Expanded text:
ommunem hominum cognitionem. Discipuli et turbae credentes in Dominum, putaverunt illum sic venisse, ut jam regnaret, et hoc est velle rapere et regem facere, praevenire tempus ejus quod ipse apud se occultabat usque in finem saeculi. Unde illud: « Non est vestrum nosse tempora vel momenta . » Fugiens autem nobis exemplum monstravit, ut in bonis quae agimus humani favoris retributionem vitemus, simulque insinuat qdissent cum eo, sed turba non potest eum sequi ad sublimia, Hic datur intelligi quia cum Dominus sederet in monte cum discipulis suis, quod Joannes commemorat, et videret turbas ad se venientes, descenderat de monte, et circa inferiora loca turbas paverat.
Abbreviated transcription (Latin):
etꝰ qͥ misit me. Descendi de celo ds factꝰ
homo. ut humilem dm̃ sequatut ille
quẽ puderet sequi humilem hominẽ.
Hec est autem uoluntas eiꝰ qui misit
ine patris: ut om̃e qd̾ dedit michi nõ
ꝑclam ex eo. s tesuscitem illũ in nouiffi¬
mo die. dati sunt ei humiles. in quo fit
pͥma resurrectio. dũ anuna am̃ cognos¬
cit. Non ꝑdet ex eis om̃ibꝰ quemquã. qd
eẽt si foras eiceretur: s gloniose resusci¬
tabit illũ in sccdã resurrtotione: Tu¬
m̃tes autẽ quidẽ ꝑeunt. si de pusillis
nichił aiñ alibi. Non est uolutitas aĩ ut
pereat unꝰ de pusillis. Hec est enĩ uolun¬
tas patris mei qui misit me. ut om̃is qͥ
uidet filiũ et crectit incũ. hãt uitam et̃
nã. Et ego resuscitabo eũ in nouissimo die.
ꝑine mecliatorem uult pat̃ creclñtibꝰ¬
dare uitam utͣriq. Qui enĩ uidet et cre¬
dit inme qͥ sũ uita sicut et patet: iam
ht̃ inmñte uitam: et incorpore resuscita¬
bitur. Hnc ait. qͥ uidet filiũ et credit in

Expanded text:
me. AUGUST. Descendit de coelo Deus factus homo, ut humilem Deum sequatur ille, quem puderet sequi humilem hominem. Haec est autem voluntas ejus qui misit me, Patris, ut omne quod dedit mihi, non perdam ex eo, sed resuscitem illud in novissimo die. Dati sunt ei humiles, in quo fit prima resurrectio, dum anima Deum cognoscit. Non perdit ex eis omnibus quemquam, quod esset, si foras ejiceretur, sed gloriose resuscitabit illum in secunda resurrectione. Tumentes quidem pereunt, sed de pusillis nihil. Unde alibi: Non est voluntas Dei, ut pereat unus de pusillis . Haec est enim voluntas Patris mei qui misit me, ut omnis qui vidit Filium, et credit in eum, habeat viuscitabo eum in novissimo die. Per me mediatorem vult dare Pater credentibus vitam utramque. Qui enim videt et credit in me, qui sum vita sicut et Pater, jam habet in mente vitam, et in corpore resuscitabitur. Hinc ait: Qui videt Filium et credit in
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ dicit ħ qr de celo descendi:. Isti apane
de delo longe. erant. auribꝰ aꝑtis sur¬
di erant. uidebant et ceci stabant
anis qͥppe iste int̾ioris homuris esuriẽ
querit. Sñ alib. Beati qui esuruint
et siciunt iusticiam. Daturuis gͦ dñs sp̃m¬
scm. dixit se panẽ qu de celo descendit.
hortans ut c̃damꝰ. in eũ. Credere enĩ in
eũ. ħest manducare panẽ uiuũ. et in¬
uisibilit̃ saginatur qui inuisibilit̾ renas¬
citur: uitꝰ nouellatur et intus saciatur.

Expanded text:
go dicit hic, Quia de coelo descendi? Isti a pane de coelo longe erant; auribus apertis, surdi erant; videbant, et caeci stabant. Panis quippe iste interioris hominis esuriem quaerit. Unde alibi: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam . Daturus ergo Dm, dixit se panem qui de coelo descendit, hortans ut credamus in eum. Credere enim in eum, hoc est manducare panem vivum; et invisibiliter saginatur, qui invisibiliter renascitur; intus novellatur, et intus satiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ducasse iuxta tiberiadem. et discipulos
uenisse incapharnaũ. que ambe ciuitates
sunt ingalilea iuxta stagnũ genesareth.
qd̃ &̃ tiberiadis uocatur acuutate tiberi
indeserto bechsaide muraculũ factum ẽ
ex p̃sse figurauit. dñm u̾bi pabula lar¬
giturũ indeserto eccłie uitum ñ hñtis.
Sñ pulchre bethsaida domꝰ fructuũ in¬
tp̃r. hinc esayas. Letabitur deserta et in¬
uia.⁊ exultabit solitudo. et florebit quasi

Expanded text:
ducasse juxta Tiberiadem, et discipulos venisse in Capharnaum, quae ambae civitates sunt in Galilaea, juxta stagnum Genesareth, quod etiam Tiberiadis vocatur, a civitate Tiberiain deserto Bethsaidae miraculum factum est, expresse figuravit Dominum verbi pabula largiturum in deserto Ecclesiae virum non habentis. Unde pulchre Bethsaida domus fructuum interpretatur. Hinc Isaias: Laetabitur deserta et invia, et exsultabit solitudo, et florebit
Abbreviated transcription (Latin):
qui cos reficeret querebant et qui ñ de¬
ficeret: sicut samaritaua uoleus care¬
re indigencia aq̃ corporalem utellige¬
bat aquã de qua dñs dicebat qd̾ qui eã
biberet ñ sitiret inet̃nũ...

Expanded text:
qui eos reficeret quaerebant, et qui non deficeret, sicut Samaritana volens carere indigentia aquae, corporalem intelligebat aquam, de qua Dominus dicebat, quod qui eam biberet, non sitiret in aeternum .
Abbreviated transcription (Latin):
Qed gͦ tu facis signũ. ut uide Mcl xi.¬
Sciebant magnũ ẽẽ qd̾ de w. panibꝰ fe¬
cerat. s hiuic cibo p̃ferebant manna. Mo
ꝑmanentem inuitam eternam. A.luiii.¬
Patres nr̃i manna manducauet̃ indeser¬
to: sicut scriptũ est. Pauẽ de celo dedit

Expanded text:
ergo tu facis signum, ut videamSciebant magnum esse quod de quinque panibus fecerat, sed huic cibe praeferebant manna. Movermanentem in vitam aeternam. Patres nostri manna manducaverunt in deserto,
Abbreviated transcription (Latin):
littera uetus : Quia carnalit saꝑiebant
et in spe carnali quiescebant quibꝰ lex
temporalia ꝓmiserat. p̃cipitur eis suꝑui¬
ride fenũ iacere: Om̃is enĩ caro fenũ
es claritas hominis ficut flos feuz. Dis
cũbit gͦ suꝑ fenũ qui carnẽ suã c̾al¬
cat. et flores illiꝰ quasi arens fenũ conte¬
rit. sclĩ uoluptates sibi subiciens. Diuer¬
s cuscubitus conuiuanciũ. diũsos signãt
conuentꝰ ecłarũ. En quageni. autẽ diucũ bt̃.
qͥ ad huc inpenitencia positi auditũ uer¬
ꝑfectũ cẽte sim nũi cułm̃ ascendentes
in solo iam uite etue desiderio suspirant
.M. Rba. Acceptis aut̃ qͥnq panibꝰ: duobꝰ
piscibꝰ respexit incelũ : benedixit illis
et fregit. et distribuit discipulis. discipuli
aut̃ turbis: et manducauerũt om̃s et satura¬
ti sunt. Tnlerũt reliquias .xii. cofinos sa

Expanded text:
littera vetus? Quia carnaliter sapiebant littera vetus? Quia carnaliter sapiebant et in spe carnali quiescebant, quibus lex temporalia promiserat, praecipitur super viride fenum jacere: « Omnis enim caro fenum, et cumbit ergo super fenum qui carnem suam calcat, et flores illius quasi arens fenum conterit, saeculi voluptates sibi subjiciens. Diversi discubitus convivantium, diversos signant conventus Ecclesiarum. Quinquageni autem discumbunt, qui adhuc in poenitentia positi, auditum verperfectum centesimi numeri culmen ascendentes, in solo jam vitae aeternae desiderio suspirant. M. L. R. R. A. Acceptis autem quinque panibus et duobus piscibus, respexit in coelum et benedixit illis, et fregit et distribuit discipulis, discipuli autem turbis: et manducaverunt omnes, et saturati sunt. Tuleru
Abbreviated transcription (Latin):
anes uero ordeacii fuerunt. qui cibꝰ est ui¬
m̃toꝵ et rusticoꝵ. qr rudibꝰ auditoribus
quas grossiora cõmittenda sunt p̾cepta.
cipulis sue carnis et sanguius mistetiũ
credit. ad ultimũ clat ut eclant et bibãt
suꝑ m̃sam suam in regno suo. Sł ita
Ordeacei erant panes. qr ad uctus testa¬
m̃tũ ꝑtinebant. et sicut iuix ꝑuenitur
saporem pani clabant suanẽ: sũt duc
ꝑsone sacerdotis ⁊ regis quibꝰ ipłs isrł re
gecebatur: ut ꝑ eas consilioꝵ mocłam̃ ac¬
ciꝑet. Qbꝰ int̃ turbas fuictuantis scłi mo¬
te pisciũ quassatis nec deficientibus.
sigurabatut xp̃c uerꝰ sacerdos et rector.
uer portans est ppłs ille puerilis in sensu:
nec manducans que quasi ouꝰ clausa por¬
tabat. nec alios pasceus. Sñ sequitur.
S hec qͥd sunt int̃ tantos: acsi dicatur.
ꝑmłn aliũta sp̃u alia petituris supta om̃e
sensũ corporis omẽmq litterã. qͥd ꝓclest

Expanded text:
Panes vero hordeacei fuerunt, qui cibus est juPanes vero hordeacei fuerunt, qui cibus est jumentorum et rusticorum; quia rudibus auditoribus, quasi grossiora commitenda sunt praecepta. cipulis suae carnis et sanguinis mysterium credit; ad ultimum dat ut edant et bibant super mensam suam in regno suo. AUGUST. Vel ita: Hordeacei erant panes, quia ad Vetus Testamentum pertinebant; et sicut vix pervenitur saporem pani dabant suavem, sunt duae personae sacerdotis et regis, quibus populus Israel regebatur, ut per eas consiliorum moderamen accipiat. Quibus inter turbas fluctuantis saeculi more piscium quassatis nec deficientibus, figurabatur Christus verus sacerdos et rector. Puer portans est populus ille puerilis in sensu, nec manducans, quae quasi onus clausa portabat, nec alios pascens. Unde sequitur: « Sed haec quid inter tantos? » Ac si dicatur: Permultis alimenta petituris supra omnem sensum corporis, omnemque litteram, quid prodest
Abbreviated transcription (Latin):
contubnales. E nq panes sunt. qͥnq libri¬
moys. qr inoꝑibꝰ legis tanꝗͣ ex pane erat
uita. ꝑlegem enĩ diuine et̾nitatis cogni¬
tio. mũdi creatio. cursus labentis scłi. et
uera cdõ seruiendi religio. humano gñi in¬
notuit. Induobꝰ aut̃ piscibꝰ intelliguntur
psalmi et ꝓphecie temꝑantes austerũ sapo¬
rem legis : ꝙr eruditum in lege dĩ ppłm
de ꝓmissione dñice incarnatioĩs noue
gr̃e dulcedine pascebant. quafi inuͥtute
aque spem cõfonentes humane uite: hĩc
est qd dñs pꝰ resurtectionẽ ait. Oportebat
impleri omĩa q̃ scripta sunt in lege moysi.
et ꝓpħis. et ꝑsalmis de me: hic quoq p̃ci¬
piens sibi afferti panes et pisces. mistice
p̃cipit iutellectũ testam̃ti uet̃is adse refer¬
ti. Bene autem ꝑ aquatilia figurant᷑ ꝓphe¬
tantes de nr̃o cuo. in quo ppłs fidelium
siue aquis baptisin iuuere nullatenꝰ pot̃.

Expanded text:
contubernales. Quinque panes sunt quinque librcontubernales. Quinque panes sunt quinque librMoysi, quia in opibus legis tanquam ex pane erat vita. Per legem enim divinae aeternitatis cognitio, mundi creatio, cursus labentis saeculi, et vera Deo serviendi religio humano generi innotuit. In duobus piscibus intelliguntur psalmi et prophetiae temperantes austerum saporem legis, quia eruditum in lege Dei populum de promissione Dominicae incarnationis novae gratiae dulcedine pascebant, quasi in virtute aquae spem confoventes humanae vitae. Hinc est quod Dominus post resurrectionem ait: « Oimpleri omnia quae scripta sunt in lege Moysi et prophetis et psalmis de me . Hic quoque praecipiens sibi afferri panes et pisces, mystice praecipit intellectum Testamenti Veteris ad se referri. Bene autem per aquatilia figurantur prtantes de nostro aevo, in quo populus fidelium sine aquis baptismi vivere nullatenus potest.
Abbreviated transcription (Latin):
dicere de ioh̃e ad turbas. Qͥd existis de¬
in deserto uidere: arundinẽ uento mo¬
ueri: Qa turba cͥcũstans int̾rogationis
misteriũ nesciebat. et putabat iohem
dubitare de xͦ. ut intelligeret iohem
ñ s s discipłis suis ĩtrogasse. inquid istud¬
ad laudẽ ioh̃is. ꝑ arundinẽ designat ani¬
mũ cognitione dĩ uacuũ ⁊ ad iumũdo¬
tũ sp̃uũ statũ uagantũe. que ñ habe¬

Expanded text:
istis in desertum videre? » Arundinem vento moveri. Quia turba circumstans interrogationis mysterium nesciebat, et putabat Joannem dubitare de Christo, ut intelligeret Joannem non sibi, sed discipulis suis interrogasse, inquit istudad laudem Joannis. Per arundinem designat animum cogitatione Dei vacuum, et ad immundorum spirituum flatum vagantem, quem non habe
Abbreviated transcription (Latin):
gͣgant᷑. quẽ foris ꝓcul dubio ñ habebant:
nͨ eis repetit᷑ lauacrũ carnis. Nõ defuit &e
foris positis ista forma pietatis. s nͥ intꝰ
ñ potest ñ pot̾ eis dari unitas sp̃c ini¬
culo pacis. De talibꝰ dicit apłs. hñtes form̃a
pietatis: uͥtutẽ autẽ eiꝰ ab negantes. Pot̃
eñi eẽ uisibilis forma palmitis aeͣ p̃t uitẽ:¬

Expanded text:
a quem. foris procul dubio non habebant, non eis repetitur lavacrum carnis. Non defuit etiam foris positis ista forma pietatis, sed nisi intus non potest eis dari unitas Spiritus in vinculo pacis, de talibus dicit Apostolus: Habentes formam pietatis, virtutem autem ejus abnegantes . Potest enim esse visibilis forma palmitis eti
Abbreviated transcription (Latin):
ait uerboꝵ: s estote factores uerbi & ñ au¬
ditores tantũ. Quecũq gͥ uerba nł ore uł
sola cogitatione quis locutꝰ fuerit corde
inpenitũti contra remissionẽ peccatoꝵ
qͣ fit in eccła. uerbũ dicit cõtra sp̃m scm̃.
Quomͦ autẽ dimmittet᷑ illud. qd eciam remissi

Expanded text:
ait verborum, sed estote factores verbi, et non auditores tantum . Quaecunque igitur verba vel ore vel sola cogitatione quis locutus fuerit corde impoenitenti contra remissionem peccatorum, quae fit in Ecclesia, verbum dicit contra Spiritum sanctum. Quomodo autem remittetur illud, quod eti
Abbreviated transcription (Latin):
minuno angłoꝵ qui inceł dño minis¬
trant. Om̃is quoq sc̃s qui iam cũ dõ ẽ.
miaior ẽ illo qui ad huc consistit in pͣ¬
lio. Non null de saluatore ħ intelligi
uolunt: ut qͥ ioħe minor est nascendi
tempore ac multoꝵ opinione. maior

Expanded text:
minimo angelorum qui in coelis Domino ministrant. Omnis quoque sanctus qui jam cum Deo est, major eo illo qui adhuc consistit in praelio. Nonnulli de Salvatore hoc intelligi volunt, ut qui Joanne minor est nascendi tempore, ac multorum opinione major
Abbreviated transcription (Latin):
dubio ꝑuenit ĩuos regnũ dĩ. qͦ subu̾tit᷑
tegnũ diaboli: cũ qͦ & uos subuertimin.
Regnũ dĩ ẽ potestas qua dãpnant᷑ impii.
afidelibꝰ se cernũtur. Uł ita. regnũ dĩ itt
se ipsũ significat. de quo alibi dicit. regnũ
uos nescitis: uł regnũ scripture. ab latũ
nicłis & traditũ nobis: uel regnũ celoꝵ
quasi dicat. Si iuspũ dĩ eicio demonia.
sine dubio sciatis aditũ reguũ celestis
patefactũ c̃dñtibꝰ. Digitus dĩ eft qũe cõ¬
fessis st̃ magi qui contta moysem et
aaron signa faciebant dicentes. digitꝰ
dĩ est ifte: quo et tabule lapideȩ scrͦip¬
te sũt ĩmonte syna. Iꝑse em̃ scripsit
qͥ sc̃bendo dictauit. Mauꝰ et brachiũ
dĩ filiꝰ eiꝰ est. et digitus eiꝰ sp̃c sc̃s. E di
siue angłoꝵ. In nullis eñ m̃bris ma¬
uit̃ digitus cũ manu uł brachio. ma
tiꝰ uł brachiũ cũ corpore unũ st̃ una¬

Expanded text:
io pervenit in vos regnum Dei, quo subvertitur regnum diaboli, cum quo et vos subvertimini. Regnum Dei est potestas qua dominantur impii et a fidelibus secernuntur. Vel ita: Regnum Dei vel seipsum significat, de quo alibi dicit: « Regnum num Scripturae ablatum Judaeis et traditum nobis, vel regnum coelorum quasi dicat: Si in spiritu Dei ejicio daemonia, sine dubio sciatis aditum regni coelestis patefactum credentibus. Digitus Dei est quem confessi sunt Magi, qui contra Moysen et Aaron signa faciebant dicentes. « Digitus Dei est iste , » quo et tabulae lapideae scriptae sunt in monte Sina. Ipse enim scripsit qui scribenda dictavit. Manus et brachium Dsive angelorum. In nullis enim membris maenim digitus cum manu vel brachio, manus vero vel brachium cum corpore unum sunt in na
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ natos inulietũ ꝓpħa iohan¬
nẽ baptista nemo est. Et sũmã uitu¬
tũ eiꝰ cõpͣhndã. uit̾ natos mulietũ. hos
est qui de cõcubitu nati ft̃ ñde uirgine:
nemo maior eo fuit. Nulla em̃ ioh̃i. cum
filio dĩ collatio. Non ceteris ꝓphetis ⁊ patͥ¬

Expanded text:
anne Baptista nemo est. Ut summam virtutum ejus comprehendam, inter natos mulierum hoc est, qui de concubitu nati sunt, non de virgine nemo major eo fuit. Nulla enim Joanni cum Filio Dei collatio. Non caeteris prophetis et patr
Abbreviated transcription (Latin):
itł uulla fuere. Suꝰ tobias oculos re¬
cepit: et hec fuit angłi ñ hominuis
medicina. helias mortuũ suscitauit.
ipse tñ orauit &e fleuit. ħ iussit. heli¬
seus lepsũ mũdari fecit. nͣ tm̃ ibi ua¬
luit p̾cepti auctoritas: s mifterti fi¬
gura. Addit pꝰ supͣdicta de ctuce. et
obitu. & sepultura:. qd̾ est plenitudo
fidĩ. Nullũ enĩ maiꝰ ẽ dñi testimoni

Expanded text:
vel nulla fuerunt. Unus Tobias oculos revel nulla fuerunt. Unus Tobias oculos recepit, et haec fuit angeli, non hominis medicina. Elias mortuum suscitavit, ipse tamen rogavit et flevit. Hic jussit. Eliseus leprosum mundari fecit, non tamen ibi valuit praecepti auctoritas, sed ministerii figura. Addit post supradicta de cruce et obitu et sepultura, quod est plenitudo fidei. Nullum enim majus est t
Abbreviated transcription (Latin):
Et beatus ẽ qui ñ fuerit scandali¬
ratils in me. Hic respondit dñs : de hu¬
militate mortis sue. Beati iudelicet st̃.
quoꝵ ficlĩ nichil tẽptam̃ti afferet cripx
tigat. et eidem ioħi ꝙ q̃rebat exponit:
q ds est saluos faciendi. et dñi dñi exitꝰ
mortis. Sisis tot signis: ñ scandali ⁊ ari
s ad mrari qͥsq potuit. Mens tam̃ in¬
fideliũ grauit̃ tulit. cũ dñm pꝰ tot
miracula mori uidit. Uñ paulus. Nos
Mira faciebat domninꝰ : s tñ mori nͣ de¬
dignatꝰ ẽ. At uͦ qr multis indetur
ioħem salte̾ ꝑ scͥpturas ꝓpharũ nouisse¬
xpͣm moriturũ. legamꝰ & ita. Quomͦ
dñs de lazaro uͥ positꝰ ẽ dixit. sic ioħs
intͣrogat xp̃m nullo mͦ sibi: s disci¬
pulisꝰ Introgatio quoq sic intelligi
potͣ . T.ues que lex uenturũ p̃dixitꝰ.
an aliꝰ xp̃c expectabit᷑: Respondit aut̃
dñs: factis poctꝰ qũa dictis. Utiq uisa
miracula plenũ testimoniũ dant qd
sit filiꝰ dĩ hec eñi anͣ engłiũ uł rata

Expanded text:
Et beatus est qui non fuerit scandalizatus in me. » Hic respondet Dominus de humilitate mortis suae. Beati fideles sunt quorum fidei nihil tentamenti afferet crux, tigat, et eidem Joanni quod quaerebat exponit, quia Deus est salvos faciendi, et Domini Domini exitus mortis . Visis tot signis, non scandalizari, sed admirari quisquam potuit. Mens tamen infidelium graviter tulit cum Dominum post tot miracula mori vidit. Unde Paulus: « No» Mira faciebat Dominus, sed tunc mori non dedignatus est. Et vero quia multis videtur Joannem saltem per scripturas pChristum moriturum, legamus et ita: Quomodo Dominus de Lazaro: Ubi est positus , dixit; sic Joannes interrogat Christum nullo modo sibi, sed discipulis. Interrogatio quoque sic intelligi potest: Tu es quem lex venturum praedixit, an alius Christus exspectabitur? Respondet autem Dominus factis potius quam dictis. Utique visa miracula plenum testimonium dant quod sit Filius Dei. Haec enim ante Evangelium vel rara
Abbreviated transcription (Latin):
existis uidere: hõiẽm mollibꝰ uestimͣ¬
tis inclutũ: Ecce qu inueste p̾ciosa st̃
et deliciis. in domibꝰ regũ sũt. An uana
gła ductus lucra querit ꝓdapibꝰ uł
uͦestibꝰ. qͥ locustis uiuit. et pilis camelo¬
rũ indut᷑: Nic notandũ. qr rigida uita
et p̃dicatio delinare debet molliũ
palacia. que sreqn̾tant mollibꝰ induti.
adulantes : qͥ ponũt puluinaria sub
gt̃. ut uł sic aliquid uenent᷑. Nemo existi GR.
inxx. iunstudio p̃ciosarũ uestiũͣ peccatũ
feminas. Non ĩueste p̃ciosa. Sed quid
existis uidere : legunt᷑ ꝓ et. Mistice. lex
pec̃cis ppłi uinctaᷤ. & pec toribꝰ peccatoꝵ¬
quasi carcetibꝰ luce uacuatiᷤᷤ sunt. in chu¬
sa tenebatur: ne ꝑ eam xp̃c intelligi pꝰ

Expanded text:
ibus vestimentis indutum? Ecce qui in veste pretiosa sunt et deliciis, in domibus regum sunt. An vana gloria ductus, lucra quaerit pro dapibus vel vestibus, qui locustis vivit, et pilis camelorum induitur? Hic notandum, quia rigida vita et praedicatio declinare debet mollium palatia, quae frequentant mollibus induti, adulantes, qui ponunt pulvinaria sub enentur. Nemo existimet in studio pretiosarum vestium peccatum feminas: Non in veste pretiosa . Sed quid existis videre, leguntur pro et mystice. Lex peccatis populi vincta, et pectoribus peccatoquasi carceribus luce vacuatis inclusa teneb
Abbreviated transcription (Latin):
erit de uobis qui calũniamin oꝑa
et loqnͣtis dicitur & audientis. ut si fabu¬
le narsentur. Cecũ qͥ cachiuis ora dissol¬
nosi tenebitur teus. Ex uerbis eiũ tuis
iustifi cabetis. et ex u̾bis tuis cõdẽpnabesis.
hinc est illud. Mors et uita. in manibꝰ lin¬
dis. Corã hominibꝰ eciã sepe fit: ut homo
in quoddã castellũ. et mulier q̃dã mat¬
tha noĩe excep̃ illũ ĩdomũ suã. Et hu¬
ic erat soror noĩe maria. Que eciã sedñs

Expanded text:
erit de vobis qui calumniamini opererit de vobis qui calumniamini operet loquentis dicitur et audientis, ut si fabulae narrentur. Caeterum qui cachinnis ora dissolnosi tenebitur reus. Ex verbis enim tuis justificaberis, et ex verbis tuis condemnaberis. Hinc est illud: Mors et vita in manibus lindis. Coram hominibus etiam saepe fit, ut homo in quoddam castellum, et mulier quaedam Martha nomine excepit illum in domum suam, et hui
Abbreviated transcription (Latin):
fructũ eiꝰ malũ. Siquidẽ exfructu ar¬
bor cognoscit. Me uidetis oꝑa bona sac̃e
et me uituꝑatis: in qͦ magna dissonancia ap¬
paret. Igitur aut faciteꝰ .i. dicite me bonũ.
mali mala. Si gͦ facta que cernitis bo¬
na sunt. ñ est diabolus qui ea facit. Se¬
ipsũ. dicit arborẽ: suũ opꝰ fructũ. Pro¬
genies iuꝑarũ. qͦmͦ potestestis bona lo¬
qui cũ sitis mali: Exhabundancia enĩ
cordis os loquitur. hic ostnͣdit illos ẽẽ
inalã arborem. et malos fructus dare: cũ
in inteucione cordis eoꝵ malicia ab un¬
det.
Ionꝰ homo de bou̾o thesauro ꝓfert¬
bona. et malus homo de malo the¬
sauro ꝓfert mala. Sic nec xp̃c mala. nec
rus cordis intñcio est. ex qua deus uidi¬
cat oꝑa: ut aliqñ minora maior. aliqͣn
maiora minor merces sequatur. Mc xxui
uobis. qm om̃e nerbũ ociosũ qd locuti fu¬
erint homines. sub audis tale est qd̾ de
eo reddent rationẽ undie uidicii. Si oci¬
osũ u̾bũ ñ est absꝙ periculo loqnͣtis : quid

Expanded text:
tum ejus malum. Siquidem ex fructu arbor cognoscitur. Me videtis opera bona facere, et me vituperatis: in quo magna dissonantia apparet. Igitur aut facite, id est, dicite me bonum smali mala. Si ergo facta quae cernitis bona sunt, non est diabolus qui ea facit. Seipsum dicit arborem; suum opus, fructum. Progenies viperarum, quomodo potestis bona loqui, cum sitis mali? Ex abundantia enim cordis os loquitur. Hic ostendit illos esse malam arborem, et malos fructus dare, cum in intentione cordis eorum malitia abundet. Bonus homo de bono thesauro profertbona, et malus homo de malo thesauro profert mala. Sic nec Christus mala, nec IG. Thesaurus, cordis intentio est, ex qua Deus judicat opera, ut aliquando minora major, aliquando majora minor merces sequatur. M. 126Xvobis, quoniam omne verbum otiosum, quod locuti fuerint homines, subaudis: tale est, quod de eo reddent rationem in die judicii. Si otiosum verbum non est absque periculo loquentis, quid
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ͣ. paratur qd̾ ad ẽ. diftñditur animꝰ. Si
marthe. sufficeret qd̾ uolebat. aduito¬
riũ sororis ñ poscebret. Onꝰ necessitatis
aufertur. dulcedo etne ueritatis nuͣ qũa
ransit labor multitudinis: et remanet
caritas ututatis. Ignis em̃ amoris qui
hic ardere inchoat. cũ ipsũ que aniat
uiderit in amore aupliꝰ in ardescet.
Tunc autẽ pietatis oꝑa nullis scis ue¬
cessaria erunt : ut uidelicet tribuant᷑
esurienti cibꝰ. sicienti potꝰ. ꝙ cetͣa¬

Expanded text:
nditur animus. Si Marthae sufficeret quod volebat, adjutorium sororis non posceret. Onus necessitatis aufertur, dulcedo aeternae veritatis nunquam quam. Transit labor multitudinis, et remanet charitas unitatis. Ignis enim amoris qui hic ardere inchoat, cum ipsum quem amat viderit, in amore amplius inardescit. Tunc autem pietatis opera nullis sanctis necessaria erunt, ut videlicet tribuatur esurienti cibus, sitienti potus, et
Abbreviated transcription (Latin):
sit ad dñm dicens: Tues qui uentur᷑
es an aliũ expectamꝰ: Sensus est. Manda
mͥ utrũ te debeam annũciare inferis qͦ
descensurꝰ sum: an noͣ cõueniat te gusta¬
re morte̾ cũ dĩ sis filiꝰ. Gr̃e. suꝑ iezechie
aliqnͣ expresñti et nͣ exfuturo: ut ioħs
ait. ecce agnꝰ dĩ. Moriturꝰ tam̃ requisi¬
uit. ꝑdiscipulos suos: Tues qu uenturꝰ
es. an aliũ expectamꝰ : In quo oftñditur
qr uenisse redẽptorẽ nouenit. s an ꝑse
ipsũ in infernũ descenderet dubitabat.
Tali quippe lapsu pietatis et amoris ñ
infidelitatis. nec scĩ crediderunt xp̃m
moriturũ.S. nͣ pͥnceps fidĩ petrus ait.
absit ate dñe. ñ erit tibi hoc. Mittit
quoq ioħs discipulos ad xp̃m coꝵ ig¬
norancie cõsulendo: ut uidñtes signa
c̃dant. Scandalũ enĩ paciebant᷑. qr au¬
dierant ihm pͣpon magistro suo hoc
autẽ innotuit: uͥ dixerũt. Rabi cui
testimoniũ ꝑhibuisti ecce hic bapti¬
hora curauit multos alanguoribꝰ et

Expanded text:
sit ad Dominum, dicens: Tu es qui venturus es, in alium exspectamus? Sensus est: Manda mihi utrum te debeam nuntiare inferis, quo descensurus sum: an non conveniat te gustare mortem, cum Dei sis Filius. Gregorius super Ezechiealiquando ex praesenti, et non futuro, ut Joannes ait: Ecce Agnus Dei . Moriturus tamen requisivit per discipulos suos: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? In quo ostenditur, quia venisse Redemptorem noverat; sed an per seipsum in infernum descenderet, dubitabat. Tali quippe lapsu pietatis et amoris, non infidelitatis, nec sancti crediderunt Christum moriturum. Unde princeps fidei Petrus ait: Absit a te, Domine, non erit tibi hoc . Mittit quoque Joannes discipulos ad Christum eorum ignorantiae consulendo, ut videntes signa, credant. Scandalum enim patiebantur, quia audierant Jesum praeponi magistro suo. Hoc autem innotuit, ubi dixerunt: Rabbi, cui testimonium perhibuisti, ecce hic baptihora curavit multos a languoribus et
Abbreviated transcription (Latin):
tota mͣte retinere: ab ext̾iori actione
qͥescere: soli desiderio c̃ditoris inhece¬
re:ad uidñdã faciẽ creatoris u ardes¬
cere. choris celestibꝰ ad misceri oꝑtare.
Magister genciũ de actuia uita cõme¬
morat fua ꝑicula: in quibꝰ ꝙe mansio.¬
nes & reuelationes dm̃i cõm̃dans. sig.

Expanded text:
tota mente retinere, ab exteriori actione tota mente retinere, ab exteriori actione quiescere, soli desiderio Conditoris inhaerere, ad videndam faciem Creatoris inardescere, choris coelestibus admisceri optare. Magister gentium de activa vita commemorat sua pericula: in quibus etiam visiones et revelatio
Abbreviated transcription (Latin):
Sedebat maria ad pedes capitis nri: et
quanto humiliꝰ sedebat. tanto amplius
capiebat. Confluit euĩ aqua ad humili¬
tatẽ ꝯuallis . de tumoribꝰ collis. Intũta
erat maria quomͦ pasceret᷑ adño. intñ¬
ta erat marcha quomͦ pasceret dñm.
sta cõuiuiũ parat dño. uiconuino dm̃i¬
illa iam iocundat᷑. Sciendũ ẽ inhisdu¬
abꝰ eẽ siguratas: pͣsentẽ uitã ⁊ fitturã.
laboriosam & quietam. erũnosam et
betã. Iumarcha erat imago pͣsenciũ. in
maria fut᷑oꝵ.Uł ita. Iste due sorores
pͣsens exercetur eccła: martha actualẽ
qua ꝓximo in caritate sociam᷑. maria
coͣ̃tẽplatiuã qua ĩdĩ amore suspiramꝰ.
Actiua emͣ uita est. panẽ exurienti¬
tribuere: uerbo sapiencie nescientẽ do¬
cere: errantẽ corrigere: ad humilitatis
uiã suꝑbientẽ ꝓxiiũ renocare: infir.¬
mantis curã gerere. singulis qͥbꝰq que
expediant dispnsare. cõmissis nobis
qualit̃ subsistant pͣuidere. Contẽpla¬

Expanded text:
Sedebat Maria ad pedes capitis nostri; et quanto humilius sedebat, tanto amplius capiebat. Confluit enim aqua ad humilitatem convallis de tumoribus collis. Intenta erat Maria quomodo pasceretur a Domino; intenta erat Martha quomodo pasceret Dominum. Ista convivium parat Domino, in his duabus esse figuratas praesentem vitam et futuram, laboriosam et quietam, aerumnosam et beatam. In Martha erat imago praesentium, in Maria futurorum. Vel ita: Istae duae sorores s, quibus praesens exercetur Ecclesia. Martha actualem, qua proximo in charitate sociamur; Maria contemplativam, qua in Dei amore suspiramus. Activa eem docere, errantem corrigere, ad humilitatis viam superbientem proximum revocare, infirmantis curam gerere, singulis quibusque quae expediant dispensare, commissis nobis qualiter subsistant praevidere. Contempla
Abbreviated transcription (Latin):
nistrare : Dic gͦ illi. ut me aduinet.
Ex illoꝵ ꝑsonaꝰ loqͥtur. qͥ ad huc diui¬
ne cotẽplationis ignari. solũ frat̃ne
clilectioĩs opꝰ qd didicere dõ placitũ
ducunt. Et bene martha stetisse ma¬
ria secꝰ pedes dñi sedisse describitur.
qr uita actiua laborioso desudat
respõdendi sermonẽ: ne remitteret
audiendi intnͣtionẽ. factus est aut̃
eiꝰ aduocatus. qͥ uidex fuerat int̃ pel¬
latꝰ. Snͣ sequitur. Et respondens di¬
xit illi dñs. Martha martha solli¬
cita es. et turbaris circa plurima. Por¬
ro. unũ est necessariũ. Serba dñi¬
nos admonent unũ aliqͥd eẽ quo ten
boramꝰ. Inde illud. Michi adherere
dõ bonũ est: ut inhabitantẽ indomo
dñi om̃ibꝰ diebꝰ uite mee. Syna gͦ est
theoria .i. cõtẽplatio dĩ: cui merito
uniuersa uirtutũ studia pꝰ ponũtur.
Repeticio autẽ nõis marthe indiciũ ẽ
dilectioĩs : aut admonicio intñcioĩs
ut attũciꝰ audiret. Maria oꝑtinã¬

Expanded text:
. Ex illorum persona loquitur qui, adhuc divinae contemplationis ignari, solum fraternae dilectionis opus quod didicere, Deo placitum ducunt. Et bene Martha stetisse, Maria secus pedes Domini sedisse describitur; quia vita activa laborioso desudat respondendi sermonem, ne remitteret audiendi intentionem. Factus est autem ejus advocatus, qui judex fuerat interpelte perfruitur. Et respondens dixit illi Dominus: Martha, Martha sollicita es et turbaris circa plurima. Porro unum est necessarium. Et nos admonent unum aliquid esse quo tendaboramus. Inde David: Mihi adhaerere Deo bonum est , ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae . Una ergo est theorica, id est, contemplativa Dei cui merito universa virtutum studia postponantur. Repetitio autem nominis Marthae, indicium est dilectionis, aut admonitio intentionis, ut attentius audiret. Maria optima
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ autẽ desideriũ fornicandi dicitur sp̃c
fornicatioĩs. et amor sectandi hebͥetatem
sp̃c hebrietatis: ita uolũtas scient̃ inpug¬
nandi ueritatẽ ñ cupatur sp̃c blaspheuue.
cuiꝰ remissio multis nulla fiet in et̾nũ ħ
redatguit᷑ origenes. asserens pꝰ iudiciũ
uni uersale trausactis scłoꝵ uoluminibꝰ
innumeris. cunctos peccatores ueniam cõ¬
secuturos . et ad celũ ituros. Qed uͦ dicitur
neq inħ scł̃o neq infuturo: dat᷑ intelligi
quasdã culpas in hoc scło quasdã uͦ laxa᷑¬
ri infuturo. Eed enũ de uno negat᷑. cõse¬
quens est de qͥbꝰdã cõcedi. s tm̃ de mini¬
mis pec̃cis c̃dñdũ ẽ. ut ẽ ociosus sermo.¬

Expanded text:
 autem desiderium fornicandi dicitur spiritus fornicationis, et amor sectandi ebrietatem spiritus ebrietatis, ita voluntas scienter impugnandi veritatem, nuncupatur spiritus blasphemiae, cujus remissio multis nulla fiet in aeternum. Hic redarguitur Origenes, asserens post judicium universale transactis saeculorum voluminibus innumeris, cunctos peccatores veniam consecuturos, et ad coelum ituros. Quod vero dicitur, neque in hoc saeculo, neque in futuro, datur intelligi, quasdam culpas in hoc saeculo, quasdam vero laxari in futuro. Quod enim de uno negatur, consequens est de quibusdam concedi, sed tamen de minimis peccatis credendum est, ut est otiosus sermo
Abbreviated transcription (Latin):
taut & celebrant ae seg̃gati ab iitate cor¬
poris xp̃i. form̾ã pꝰsunt᷑ ex hib̾e pietatis:
urtus uͦ pietatis inuisibilis ⁊ sp̃ualis ita
in eis ñ potest ẽẽ quͣeadmodũ sñsꝰ nͣ seqͥͣt᷑
hominis menbrũ qñ amputatur acorpote.
Que cũ ita sint: remissio peccatoꝵ qm non
ti peccata ñ credens cõtenuit tantã di¬
uin muneris largitatẽ. ⁊ uihac obstinati¬
one mͣtis diẽ clau̾dit exttemũ: teus est
illo inremissibili peccato inspm̃ scm in¬

Expanded text:
ati ab unitate corporis Christi, formam possunt exhibere pietatis, virtus vero pietatis invisibilis et spiritualis ita in eis non potest esse, quemadmodum sensus non sequitur hominis membrum quando amputatur a corpore. Quae cum ita sint, remissio peccatorum, quoniam non tit peccata non credens, contemnit tantam divini muneris largitatem, et in hac obstinatione mentis diem claudit extremum, reus est illo irremissibili peccato in Spi
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m sc̃m qua quisq insimilitudinẽ di¬
aboli & ãgłoꝵ eiꝰ cõtra coscienciã suã ma¬
gͥestatẽ dĩtatis oppugnare nͣ trepidat. nͣ
ħͣt̃ remissionẽ in et̾nũ. s reus erit etͣni de¬
licti sicut marcꝰ exponit subiungeus testi¬
monio dñi. Qm̃ dicebant: sp̃m in mu
humana ignorancia c̃dũt ⁊ dicũt: in re¬
missibili cͥmine ñ tenent᷑. quidã qui ñ me¬
bit meũ sanguinẽ. in me manet. et ego
in illo. Nũqͥd sumens incligne sacramͣtũ
carnis & sanguiius eiꝰ. qͥ uidiciũ sͥ mandu¬
cat ⁊ bibit ut paulus ait. manae ixp̃o
di caruẽ illã et bibendi sanguinẽ illũ
ad falutẽ: et quidã modꝰ ad uidiciũ. Sic
gͥ quidã mnodꝰ eͣ in blasphemia sp̃c sc̃i qui¬

Expanded text:
uisque in similitudinem diaboli et angelorum ejus, contra conscientiam suam majestatem deitatis oppugnare non trepidat, non habet remissionem in aeternum, sed reus erit aeterni delicti, sicut Marcus exponit, subjungens testimonio Domini: Quoniam dicebant: Spirituhumana ignorantia credunt et dicunt, irremissibili crimine non tenentur. Inquit Domibit meum sanguinem, in Nunquid sumens indigne sacramentum carnis et sanguinis ejus, qui judicium sibi manducat et bibit, et Paulus ait, manet in Chrdi carnem illam, et bibendi sanguinem illum ad salutem, et quidam modus ad judicium. Sic igitur quidam modus est in blasphemia Spi
Abbreviated transcription (Latin):
dimttũt᷑ om̃ibꝰ peccata: s digne penitñ¬
tibꝰ inhac uita. Refutat᷑ ħ nouacianꝰ. ne¬
gans ueniã penitñtibꝰ martiriũ incur¬
falsa dñr: et idõ peiꝰ est blasphemare
quã peierare. qm̃ peierando falsarie

Expanded text:
dimittuntur omnibus peccata, sed digne poenitentibus in hac vita. Refutatur hic Novatianus, negans veniam penitentibus martyrium incurfalsa dicuntur, et ideo pejus est blasphemare quam pejerare; quoniam pejerando, falsarie
Abbreviated transcription (Latin):
io enĩ ẽ de quo scciptũ ẽ. Ecce mit¬
to angłũ meũ anͣ faciẽ tuã. qui
p̃parabit uiam tuam ante te. Utiq plris. Rentiõ.¬
ra s officu dignitate: de quo pat̾ ad
filiũ fic ait ĩmnalachia. Añ faciem .i. ma
nifestationẽ tuã. p̃parabit uiã. hoc ẽ
piua reddet tibi corda auditoꝵ: peni¬
caut᷑. ꝓpħa attestante qui ait. Labia sa¬
cetdotis custodient scienciã. ⁊ lege̾ te¬
quiretit exore ciꝰ: qr angłs dñi exerci¬
tuũ est. Nec ñ unꝰ quisq fidelis si apra

Expanded text:
ic enim est de quo scriptum est: Ecce mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam ante te. Utique plusquam prophra, sed officii dignitate, de quo Pater sic ad Filium ait in Malachia: Ante faciem id est, manifestationem tuam praeparabit viam , hoc est pervia reddet tibi corda auditorum poeniantur, propheta attestante, qui ait: Labia sacerdotis custodient scientiam, et legem requirent ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est . N
Abbreviated transcription (Latin):
oris. exeiꝰ spurcissimo titu ut nomuie pͥn¬
cipem demonioꝵ cognominabant. ħo¬
ta qr ninꝰ rex cõditor ninene belo patri¬
statuã cõsecranit. ei q diuinos honores
cõstituit. Cuiꝰ simulacͥ similitudinẽ ebal¬
di suscipientes: bel uocabant. uide pa¬
lestim suscipientes: baal dicebant. mo¬
abite beelphegor. Iudĩ aut̃ uniꝰ dĩ cul¬
tores ꝓpt̃ derisionem genciũ beckebub
appellabant. asserentes inħ symulacro
pͥncipẽ demonioꝵ habitare.L.cxxix.

Expanded text:
oris, ex cujus spurcissimo ritu vel nomine prinoris, ex cujus spurcissimo ritu vel nomine principem daemoniorum cognominabant. Nota quod Ninus, rex conditor Ninstatuam consecravit, eique divinos honores constituit. Cujus simulacri similitudinem Chaldaei suscipientes, Bel vocabant. Unde Palaestini suscipientes, Baal dicebant; Moabitae, Beelphegor; Judaei autem unius Dei cultores, propter derisionem gentium Beelzebub appellabant, asserentes in hoc simulacro principem daemoniorum habitare. L.
Abbreviated transcription (Latin):
meliꝰ sõnat surdũ qua nuitũ. s scriptu¬
ta alt̾ũ accipit inlifferent᷑ ꝓ alto. Egͣssi
autẽ illis subaudis de hoc sclo: obtulerũt.
dño p̃dicatores mutũ scilicet ppłm mul¬
tũ qͥ nichil adhuc erat locutꝰ de gła dĩ.
qr ñ habuerat p̃dicatores. Hic aꝑostolus¬
ppłs intelligitur fuisse de gentibꝰ. un et
sequit᷑ ad miratio turbarũ de ipsis dicen¬
tibꝰ nũqũa sic apparuisse in isrł. scilicet
harisei autẽ dicebant. L.cxxu.ii.
Inbeekrebub pͥncipe demonioꝵ ħ
eicit demones: Turbis minꝰ eruditis fac¬
ta dm̃i mirantibꝰ. scribe ⁊ pharisei sinistra
int̾p̃tatione de factis dñi laborant. at¬
tͥbuentes miracula eiꝰ beelzebub qui ds̃
erat acharon. Beel ipse est baal. ⁊ebub
aut̃ musca uocatur. Hec iuxta quedã
mendosa exẽplaria. L. littera uł.D. i
fine est nominis legenda.s .b. Beekebub
aut̃ uir muscarũ siue hñs muscas int̃¬
pͣtat᷑. ob sorbes uidelicet inmolaticii cru¬

Expanded text:
melius sonat surdum quam mutum; sed Scriptura alterum accipit indifferenter pro altero. Egressis autem, subaudis de hoc saeculo, obtulerunt Domino praedicatores mutum, scilicet populum mutum, qui nihil adhuc erat locutus de gloria Dei, quod non habuerat praedicatores. Hic populus intelligitur fuisse de gentibus: unde et sequitur admiratio turbarum de ipsis dicentibus nunquam sic apparuisse in Israel, scilicet harisaei autem dicebant: In Beelzebub principe daemoniorum hic ejicit daemones. » Turbis minus eruditis facta Domini mirantibus, Scribae et Pharisaei sinistra interpretatione de factis Domini laborabant attribuentes miracula ejus Beelzebub, quod deus erat Accaron. Beel ipse est Baal. Zebub autem musca vocatur. Haec juxta quaedam mendosa exemplaria, l, littera, vel d in fine est nominis legenda. Sed b, beel, zebub, aut vir muscarum, sive habens muscas interpretatur, ob sordes videlicet immolatitii cru
Abbreviated transcription (Latin):
gitationes eoꝵ. dixit R.xxxiii.
eis. Om̃ẽ regnũ inse ipsũ duusũ deso¬
labitur. ⁊ domꝰ diuisa adu̾sus se. ñ sta¬
bit. Ad cogitationes phariseoꝵ respon¬
dit. ut uł sic cõpellerentur credere. Iux¬
ta litterã patq qd om̃e regnũ solidũ ⁊
firmũ si ꝑ partes diuiditur. cũ alii ab
aliis uł ꝑimũttur ut oppͥmunt᷑. insolitu

Expanded text:
es eorum dixit eis. « Omne regnum in seipsum divisum desolabitur, et domus divisa adversus se non stabit. » Ad cogitationes Pharisaeorum respondit ut vel sic compellerentur credere. Juxta litteram patet quod omne regnum solidum et firmum, si per partes dividitur, cum alii ab ali
Abbreviated transcription (Latin):
ta ait singularit᷑ uerbũ. cũ ꝓlixa in peui¬
tñcia pluribꝰ uerbis blasphenuiã cõtexat.
Solet cnuĩ scͥptura multa uerba uerbũ ap¬
pellare. ut illud. S erbũ qͦd factũ est ad
illũ ut illũ ꝓpħãm. Heq eiũ tantũ uerhũ

Expanded text:
ta ait singulariter, verbum, cum prolixa impoenitentia pluribus verbis blasphemiam contexat. Solet enim Scriptura multa verba verbum appellare, et illud Verbum quod factum est ad illum vel illum
Abbreviated transcription (Latin):
obtulerunt ei partem piscis assi. et fa¬
uũ mellis. Et cũ manducassae coram eis .
sumens reliquias dedit illis. Pie scien¬
dũ ẽ. qr pꝰ resurrectionẽ dñi cibi quos
sũpsit nullũ sagine adiuñtũ ei p̃buer̃.
s quomͦ inignem missa aqua absumit᷑.
recnonem. sic̃ nec nos indigebimꝰ. s ue¬
rã uitam uoluit ostendere nõ imagina¬
riam. Alit̃ eñĩ absorbae aquam t̃ra fici¬
ens. alit exsiccat soł radius candens.
lla absorbae indigencia. iste exsiccat
potencia. Prscis assus significat medi
atorem nr̃m. qui latere clignatus est in
aquis humani gñis. & capi uoluit la¬
q̃o mortis. & assari tribulatione passio¬
nn. S qui piscis assus fuit in passio¬
ne. fauus mellis extitit in resurcectione.
Lauus ẽ mel in cera .i. dulcetdo diuinita¬
tis inhumanitate . Incibo suo pisci as¬
so cõungere fauũ uoluit. qr illos in suo
corpore ad et̾nam reqͥem suscipit: qui
cũ hic tͣbulationes senciunt. ab amore in¬

Expanded text:
obtulerunt ei partem piscis assi et favum mellis. Et cum manducasset coram eis, sumens reliquias dedit illis. » Pie sciendum est: Post resurrectionem Domini cibi quos sumpsit nullum saginae adjumentum ei praebuerunt, sed quomodo in ignem missa aqua absumitur, rectionem, sic nec nos indigebimus; sed veram vitam voluit ostendere, non imaginariam. Aliter enim absorbet aquam terra sitiens, aliter exsiccat solis radius candens. Illa absorbet indigentia; iste exsiccat potentia. Piscis assus signiatorem nostrum, qui latere dignatus est in aquis humani generis, et capi voluit laqueo mortis, et assari tribulatione passionis. Sed qui piscis assus fuit in passione, favus mellis exstitit in resurrectione. Favus est mel in cera, id est, dulcedo divinitatis in humanitate. In cibo suo pisci asso conjungere favum noluit; quia illos in suo corpore ad aeternam requiem suscipit, qui cum hic tribulationes sentiunt, ab amore in
Abbreviated transcription (Latin):
lam & corrũpi necesse ẽ qd̃ palpa¬
tur. & palpari ñ pot̃ qd̃ ñ cõrrumpi¬
tur. S muiro mͦ redẽptor ñr mous¬
trando se incorruptibilem apparuit
ut nos inuitatae adp̃miũ: & palpa¬
bilem se p̃buit ut formarae ad fidẽ.
demonstrans corpꝰ suũ ⁊ eiꝰdem na¬
ture ẽe ⁊ alt̾ius głe ẽẽ ¶Diuinũ fac¬
tũ ñ ẽ mirabile multum:
S i ratione capi q̃at: aut rõne ꝓban
Nec ficłi m̾itis. ẽ cõgrua uis rõnis¬

Expanded text:
umpi necesse est quod palpatur, et palpari non potest quod non corrumpitur. Sed miro modo Redemptor noster monstrando se incorruptibilem apparuit, ut nos invitaret ad praemium, et palpabilem se praebuit ut formaret ad fidem, demonstrans corpus suum et ejusdem naturae esse et alterius gloriae. Divinum factum non est mirabile multum, Si ratione capi queat, aut ratione probari. Nec fidei meritis est congrua vis rati
Abbreviated transcription (Latin):
dam. Non casu s diuina dispensa¬
tione gestũ ẽ. ut ille discipulus tẽ
de ẽẽt : pꝰ aũ dubitans palparce. et
palpans c̃deret. Plus eni nobis infi¬
delitas thome ad fidem ꝓfuit qua
fides c̃denciũ. qr dũ adsidem palpan¬
do reducitur. nr̃a mens infide solida¬
Et pꝰ dies octo iterũ erant discipu¬
li eiꝰ intꝰ. & thomas cũ eis. Uenit iħc̃

Expanded text:
dispensatione gestum est, ut ille discipulus tunc deesset, post autem dubitans palparet, et palpans crederet. Plus enim nobis infidelitas Thomae ad fidem profuit, quam fides credentium; quia, dum ad fidem palpando reducitur, nostra mens in fide solidaEt post dies octo iterum erant discipuli ejus intus, et Thomas cum eis
Abbreviated transcription (Latin):
locutus sũ ad uos cũ ad huc eẽm uobis¬
cũ. qm̃ necesse ẽ impleri omĩa que sc̃p¬
ta sunt in lege moisi & ꝓpħis ae psal.¬
mis cde me. Cum adhuc ẽẽm uobis cum
subandis in carne mortali. locutus
modo tulit dĩs om̃s ambages. uisus ẽ.
tactus est. M anducauit: scripturas ꝓ¬
posuit &e exposuit: Tunc aꝑuit illiã
sensum. ut intelligerent scͥpturas. Et di¬
xit eis. Qm̃ sic sic scͥptũ ẽ: & sic oporte

Expanded text:
c essem vobiscum, quoniam necesse est impleri omnia quae scripta sunt in lege Moysi, et prophetis, et psalmis de me. » Cum adhuc essem vobiscum, subaudis in carne mortali, locutus Vide quomodo tulit Dominus omnes ambages. Visus est, tactus est, manducavit, Scripturas proposuit et exposuit. Tunc aperuit illis sensum ut intelligerent Scripturas. « Et dixit eis: Quomodo sic scriptum est, et sic opor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ suũ sanguinẽ que incelo ⁊ que int̾ra
uos homo homines. Pat̃ amando filiũ mi¬
pot̃ intelligi. & eni mͦ apatre filiꝰ mit.¬
titur quo gn̾atur. Si enĩ massio solũ¬
mͦ incarnatio debẽt intelligi. nullomͦ
incarnatꝰ ẽ. S eiꝰ missio. tp̃a ꝓcessio ẽ apa¬
cedit. ita filiꝰ qui gn̾atur. H oc cũ dixis¬
s&e. insufsauit et dicit eis. A. ccxu.¬

Expanded text:
per suum sanguinem, quae in coelo et quae in terra.um, et ego mitto vos homo homines. Pater amando Filium, mipotest intelligi: eo enim modo a Patre Filius mittitur, quo generatur. Si enim missio solummodo incarnatio deberet intelligi, nullo moincarnatus est. Sed ejus missio, ipsa processio est a Pacitur qui procedit, ita Filius qui generatur. Hoc cum dixisset, insufflavit et dixit eis: A.