comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut ꝓferret de esaia. nisi dñs sa¬
baoth reliqͥsset nobis sem̃. sic̃ sodo¬
ma facti eẽmus. et sic̃ gomorra
similes fuissemus : et it̾m. si fuerit
numerus filioꝵ isrł. tamquã are¬
na maris.reliquiȩ salue fient: et his
addit. ꝙ isrł sectando legẽ iusticiȩ
in legẽ iꝰticiȩ ñ ꝑuenit ꝓptẽa nunc sola¬
ri rursus popłm illũ uolens. et ꝑ
hoc inuitare adfidẽ dicit. fr̃s. uo¬
luntas qͥdẽ cordis mei. et obsecra¬
causam cur uoluntas sua et obse¬
cratio ꝓillis apud dm̃ habeat᷑ os¬
tendit. Testimoniũ enĩ inqͥt ꝑ hi¬
beo illis. qđ emulationẽ cłi habe¬
ant: s ñ sccłm scientiã. Quã uis¬

Expanded text:
aia: Nisi Dominus Sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti essemus, et sicut Gomorrha similes fuissemus; et iterum: Si fuerit numerus filiorum Israel tanquam arena maris, reliquiae salvae fient; et his addidit, quia Israel sectans legem justitiae, in legem non pervenit; propterea nunc consolari rursus populum illum volens, et per hoc invitare ad fidem, dicit: « Fratres, voluntas quidem cordis mei, et obsecracausam, cur voluntas sua et obsecratio pro illis apud Deum habeatur, ostendit: Testimonium enim, inquit, perhibeo illis, quod aemulationem Dei habeant, sed non s
Abbreviated transcription (Latin):
cante: hoc ẽ. ut ñ qui filii carnis. s qͥ
filii dĩ sunt. ipsi deputent᷑ in semen.
Sic̃ enĩ ibi ex multis filiis carnis ysa¬
ac eligit᷑ ado. qui adoptet᷑ infilio
di: ita et hic ex duobꝰ unus eligit᷑.
iacob qͥ ad optet᷑ infilio di: et sic ue¬
rũ fit qđ ꝓmissiones di ñ infiliis car¬
nis. s: indi filiis constent. S hȩc oĩa
fuissent ado. quȩ incarne positi ad¬
quisierant. et ꝑ oꝑa carnis iustifi¬
cati meruissent. ut possit utiq me¬
riti eoꝵ grã ad posteritatẽ quoq
carnis et sanguinis ꝑtinere: nunc
aut̃ cũ electiõ eoꝵ ñ ex oꝑibꝰ facta
sit. s ex ꝓposito di et exuocantis arbi¬
tͥo: ꝓmissionũ gr̃a ñ infiliis carnis
implet᷑ s infiliis dĩ: hoc ẽ qͥ similit̃
ut ipsi exꝓposito dĩ eligunt᷑. et ad¬
optant᷑ in filios. Complet᷑ nãq etiã
in his illud qđ iam supͣ exposuimus:
q quos p̾sciit. illos et p̃destinauit:
et qͦs p̃destinauit. illos et uocauit.

Expanded text:
 hoc est, non qui filii carnis, sed qui filii Dei sunt, ipsi deputentur in semen. Sicut enim ibi ex multis filiis carnis Isaac eligitur a Deo, qui adoptetur in Filium Dei, ita et hic ex duobus minor eligitur Jacob qui adoptetur in Filium Dei; et sic verum fit, quod promissiones Dei non in filiis carnis, sed in Dei filiis constent. Sed haec omnia fuissent a Deo, quae in carne positi acquisierant, et per opera carnis justificari meruissent, posset utique meriti eorum gratia ad posteritatem quoque carnis et sanguinis pertinere; nunc vero cum electio eorum non ex operibus facta sit, sed ex proposito Dei, et ex vocantis arbitrio, promissionum gratia non in filiis carnis impletur, sed in filiis Dei, hoc est, qui similiter ut ipsi ex proposito Dei eliguntur, et adoptantur in filios. Completur namque etiam in his illud quod jam supra exposuimus, quia quos praesciit, illos et praedestinavit, et quos praedestinavit illos et voca
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ eius quis resistit: legentẽ hȩc
meminisse attentius conuenit si¬
militudinis illius quã insuꝑiori¬
bus libris de apłici sermonis dis¬
pensatione posuimꝰ: qđ tamquã¬
in regia quadã domo quȩ multi¬
plicibus sit ingressibus egressibꝰq
distincta ex uno ad aliud conclaue
ita tͣnseat᷑. ut uix ingredientis in¬
dicia aut egredientis appareant:
ita etiã paulus diuinoꝵ misterioꝵ
secreta paululũ quidẽ sub aꝑiens.
uideatur ñ tam̃ plane aꝑteq pan¬
dens. deniq cũ ꝓhis quȩ suꝑius
dixerat de ysaac et iacob qđ ꝑ elec

Expanded text:
entem haec meminisse convenit attentius similitudinis illius, quia in superioribus libris apostolici sermonis dispensatione posuimus: ut tanquam regiae cujusdam domus, quae multiplicibus sit ingressibus egressibusque distincta, et ex uno in aliud conclave ita transeatur ut vix ingredientis indicia aut egredientis appareant: ita etiam Paulum divinorum secreta paululum quidem subaperientem videri, non tamen plane aperteque pandentem. Denique cum pro his quae superius dixerat de
Abbreviated transcription (Latin):
iã tunc designabat᷑ inabrahã: cũ
ei multos filios habenti quos apłs
filios carnis appellat. in solo ysaãc
qͥ erat reꝓmissionis filius. seminis
sui posteritas poneret᷑. Et nunc gͦ¬

Expanded text:
jam tunc designabatur in Abraham, cum ei multos filios habenti, quos Apostolus filios carnis appellat, in solo Isaac, qui erat repromissionis filius, seminis ejus posteritas poneretur,
Abbreviated transcription (Latin):
pisse formã serui. et factũ ẽẽ ꝓno
bis maledictũ : Quid gͦ mirũ. si
cũ dñs ꝓserius maledictũ factus
sit seruus ꝓ fr̃ibus anathema fi¬
at: Hoc aut̃ arbit᷑r qͣł et moyses
cũ peccasset popłs. dicebat ad
dnm. Et nc̃ siquidẽ remittef
le me delibro uitȩ quẽ scripsisti.
Quid gͦ: inferiorem uis moyse pau¬
lum iuideri : ille se deleri petit de
libro uitȩ ꝓfr̃ibus suis ⁊ paulus ñ
debet optare. anathema ẽe̾ ꝓfrĩ¬
bus suis: S fortasse dicat aliqͥs.
qi moy ses hoc offerens salutem
popło meruit inpetrare: paulus uͦ
optat. quidẽ. s ñ ẽ auditꝰ. Quid si
ostendam tͥ magis paulũ auditũ
eẽ quã moysen: Om̃s enĩ illi qui
ꝑ moysen exierant de egypto ceci¬
derunt indeserto: posteri uero
eoꝵ qui t̾ram re promissionis
accȩꝑant. etiã nc̃ uagant᷑ ab ea exu¬
les et extoires. Paulus uͦ audi qͥd
dicat de isrł. Nolo inquit ignorare
uos frs̃. misteriũ hoc: qr cecitas
ex parte inisrł contigit. donec ple¬

Expanded text:
factum esse pro nobis maledictum. Et quid mirum, si cum Dominus pro servis maledictum factus sit, servus pro fratribus anathema fiat? Hoc autem arbitror quod et Moyses, cum peccasset populus, dicebat ad Dominum: Et nunc quidem remitte le me de libro vitae quem scripsisti . Quid ergo? Inferiorem vis Moyse Paulum videri? Ille se deleri petit de libro vitae pro fratribus suis: Paulus non debet optare anathema esse pro fratribus suis? Sed fortasse dicat aliquis, quod Moyses hoc offerens salutem populi meruit impetrare; Paulus vero optat quidem, sed non est auditus. Quid si ostendam tibi magis Paulum auditum esse quam Moysem? Omnes enim illi qui per Moysen exierant, de Aegypto, ceciderunt in deserto. Posteri vero eorum qui terram repromissionis acceperunt, etiam nunc vagantur ab ea exsules et extorres. Paulus vero audi quid dicat de Israel: Nolo vos, inquit, ignorare, fratres, mysterium hoc, quia caecitas ex parte in Israel contigit, donec ple
Abbreviated transcription (Latin):
liã. iacob qͥdẽ qͥ ut diximꝰ emundau̾at se¬
met ipsũ fecit uas ad honorẽ. esau uero
cuiꝰ animã ñ ita purã nec ita simplicẽ ui¬
dit ex eadẽ massa fec̃ uas ad contumellã.
Ut aut̃ scias qđ ꝓprietate ⁊ simplicitate a¬
nime iacob factus fuerat uas
ad honorem: audi quale ei di ui¬
na scriptura simꝑ li¬
citatis testimonium ꝑhibet. Et erat
inquit iacob homo simplex: habi
de eis: q priusquã nascerent᷑ dici

Expanded text:
qui, ut diximus, emundaverat semetipsum, fecit vas ad honorem: Esau vero cujus animam non ita puram, nec ita simplicem vidit, ex eadem massa fecit vas ad contumeliam. Ut autem scias quod pro puritate et simplicitate animae Jacob factus fuerit vas ad honorem, audi quale ei divina Scriptura simplicitatis testimonium perhibet: Erat, inquit, Jacob homo simplex habitade eis quia priusquam nascerentur, dici
Abbreviated transcription (Latin):
ordine. ꝓficientibus ut pote audi¬
toribus dm̃ qui ẽ suꝑ omĩa ipsũ
ee̾ ꝓnuntiat: et miror quomͦ qui¬
negent filiũ di dm̃ debere ꝓfice
Et qͥd de hoc loco apłi facient. inqͦ
dñs ñ dicat᷑: ita et dm̃ patrẽ ñ
ita dixit unũ dm̃. ut d̾s filius ñ
credat᷑. Uera ẽ enĩ script᷑a quȩ
tatis initiũ. quã pat̾: s ipsius uniꝰ
pat̃ni fontis sic̃ sapientia dic̃. puris¬
bio. ꝗͣ et paulo ante diximꝰ. suꝑ pͥn¬
cipatus. et potestates. et uirtutes:
et omẽ nom̃ qđ nominat᷑ ñ solum
in hoc scło. s etiã in futuro. Qui aut̃
suꝑ omĩa ẽ: suꝑ se neminẽ habet.

Expanded text:
ordine proficientibus utpote auditoribus Deum qui est super omnia ipsum esse pronunciat. Et miror quomodo quinegent Filium Dei Deum debere profiteret quid de hoc loco Apostoli facient in quoDominus non dicatur ita et Deum Patrem non ita dixit esse unum Deum ut Deus Filius non credatur. Veratatis initium quam Pater sed ipsius unius paterni fontis sicut Sapientia dicit «purisbio quae et paulo ante diximus «super principatus et potestates et virtutes et omne nomen quod nominatur non solum in hoc saeculo sed etiam in futuro». Qui autem super omnia est super se nemin
Abbreviated transcription (Latin):
ra inbis congessisse uideat᷑ apłs.
quã expositionis nr̃e ferre suffi¬
cit uirtus. uł ratio breuitatis am¬
mittat: requiramus tam̃. si omĩa
ista quȩ numerauit apłs. an que¬
dam ex ipsis hoc studii uł inten¬
tionis gerunt ut humanas aiãs
a caritate di separare conteudant:
et ꝓpterea moliant᷑ in nos cuncta
dẽ hoc agere. ut caritate di separe¬
m᷑ mors fortassis: et angłi et pͥnci¬
patꝰ. et uirtutes. adu̾santes nobis:
sine dubio et p̃sentia. quȩ sunt uti¬
q lubrica et caduca. S et ꝓfundũ
pot̾ similit̾ intelligi. Uita aut̃ et
fut᷑a. et altitudo. et creat᷑a alia.
quomͦ a caritate di separare nos
certent. ñ ociosum uidet᷑ expone¬
re: nisi si quis forte dicat yꝑbolicoᷤᷤ
hȩc apłm cdicere: hoc ẽ ñ solũ ꝑ ea
quȩ accedere possunt. s ne ꝑ ea
quidem ꝗͣ euenire omĩno ñ pos¬
sunt. ullo pacto adi caritate de¬
flectimur. Uerbi causa. Si aut alia

Expanded text:
ra in his contigisse videatur Apostolus ra in his contigisse videatur Apostolus quam expositionis nostrae sufficit virtus, vel ratio brevitatis admittit, requiramus tamen si omnia ista quae enumeravit Apostolus, an quaedam ex ipsis, hoc studii vel intentionis gerant, ut humanas animas a charitate Dei separare contendant, et propterea moliantur in nos cuncta e haec agere, ut a charitate Dei separemur. Mors et fortassis angeli, et principatus, et virtutes adversantes nobis, sine dubio et praesentia, quae sunt utique lubrica et caduca, sed et profundum, potest similiter intelligi, vita autem futura et altitudo et creatura, aliquo modo a charitate Dei separare nos conantur. Non otiosum videtur exponere, nisi quis forte dicat hyperbolice haec Apostolum dicere, hoc est, non solum per ea quae accidere possunt, squidem quae evenire omnino non possunt, ullo pacto a Dei charitate deflectemus: verbi causa, ut si alia
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ in his sermonibus quos habemus
in manibus. ñ humanas teptatione̾
indicat. s maiores humanis: et iđo
puto qđ mpͥoribus cũ enumerass
singła queq adultimũ dic̃. s in
his omĩbꝰ suꝑamꝰ: in his uͦ sedĩ or¬
dinis tẽptationibꝰ ñ ita confident̃
dic̃. suꝑamꝰ: s ualde tenuit̃ ait. qr
nichil hoꝵ poterit nos seꝑare a
caritate dĩ quȩ ẽ inxp̃o iħu. De
humanis eiũ tẽptationibus tãꝗͣ
parus et leuibꝰ confident̃ nos e¬
as suꝑare ꝓnunciat: illas uͦ suꝑi¬
ores et plusquã humanas etiã
suꝑare et ꝓsternere ñ ualemus.
Hoc enĩ solius xpĩ opꝰ ẽ: qͥ exuit
pͥncipatus et potestates. triũphans
eos in semet ipso. Tanĩ et hoc mnui¬
ctoriȩ loco ẽ: si cũ om̃s uinos in¬
pugnationũ suarũ macheras tor¬
serint: a caritate tam̃ di nos sepa¬
rare ñ ualeant. S iam tẽptemus
singła discutere: et quid de uno¬
quoq sermone apłi sentiendũ
sit ꝓuiribꝰ aꝑire. Quam uis altio¬

Expanded text:
 in his sermonibus, quos habemus in manibus, non humanas tentationes indicat, sed majores humanis. Et ideo puto quod in prioribus cum enumerasset singula quaeque, ad ultimum dicit: Sed in his omnibus superamus. In his vero secundi ordinis tentationibus non ita confidenter dicit, superamus, sed valde tenuiter ait, quia nihil eorum poterit nos separare a charitate Dei, quae est in Christo Jesu. De humanis enim tentationibus, tanquam parvis et levibus, confidenter nos eas superare pronuntiat; illas vero superiores et plus quam humanas, etiamsi superare et prosternere non valemus: hoc enim solius Christi opus est, qui exuit principatus et potestates triumphans eas in semetipso : tamen et hoc in victoriae loco est, si cum omnes in nos impugnationum suarum machinas torserint, a charitate tamen Dei nos separare non valeant. Sed jam tentemus singula discutere, et quid de unoquoque sermone Apostoli sentiendum sit, pro viribus aperire. Quamvis altio
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid. ꝙ id scit ds futurũ: s q fu¬
turũ ẽ. scit᷑ acdo antequã fiat: nam
noscere aliquid. futurũ sine dubio
erat. qd ẽ. ita ut ẽ: ut puta iudas
ꝓclitor factꝰ ẽ. et hoc ita futurum
dixerant. iccirco ꝓdidit iuidas: s
q futurus erat ꝓditor. ea quȩ ille ex
ꝓpositi sui nequitia gesturus erat p̃di¬
xerunt ꝓpħȩ: cũ utiq iudas in potesta¬
te habuisset. ut eẽt su similis petro et
iobi si uoluisset: s elegit pecuniȩ cupi¬
ditatẽ magis quã apłici consortii głã:
et hanc eius uoluntatẽ futurã p̃uiden¬
tes ꝓpħȩ: libroꝵ tradidere monim̃¬
tis Ut aut̃ scias. qr ñ inp̃sentia dđi
unicuiq salutis causa ponit᷑. s in ꝓpo¬
sito et actibꝰ suis: uide paulũ uerentẽ
ne forte cũ aliis p̃dicauerit ipse re¬
ꝓbus efficiat᷑. macerare corp̾ suuim
eos qͥ nobis huiꝰmodi suscitant qͤstio¬
nes: etiã hȩc possumꝰ dicere. Si quos

Expanded text:
aliquid, quia id scit Deus futurum: sed quia fualiquid, quia id scit Deus futurum: sed quia futurum est, scitur a Deo antequam fiat. Nam noscere aliquid, futurum sine dubio erat quod est, ita ut est: ut puta, Judas proditor factus est, et hoc ita futurum dixerunt, idcirco prodidit Judas; sed quia futurus esset proditor, ea quae ille ex propositi sui nequitia gesturus erat praedixerunt prophetae: cum utique Judas in potestate habuisset ut esset similis Petro et Joanni, si voluisset: sed elegit pecuniae cupiditatem magis quam apostolici consortii gloriam: et hanc ejus voluntatem futuram praevidentes prophetae, librorum tradidere monumentis. Ut autem scias quia non in praescientia Dei unicuique salutis causa ponitur, sed in proposito et actibus suis, vide Paulum verentem ne forte cum aliis praedicaverit, ipse reprobus efficiatur, macerare corpus suum, eos qui nobis hujusmodi suscitant quaestiones etiam hoc possumus dicere: Si quos
Abbreviated transcription (Latin):
sitũ uocati dicuntur: et isti st̃ qui
uocati iustificant᷑: bono enĩ eor ꝓ
posito deerat sola uocatio. Hi uero
qͥ ñ habent bonũ fixũq ꝓpositum.
uocant᷑ quidẽ et ipsi. ne eis excusa¬
tio relinquat᷑: et hec ipsa possint
sem̃. cito quidẽ exorit᷑: in crescente
aũt tribulationũ sole qr ñ habent
altam radicẽ boni ꝓpositi. continuo
arescunt et ꝑeunt. Et ipsi sunt de qͥ
Quos gͦ uocauit id ẽ quos scđm ꝓpo¬
sitũ boni uocauit: illos et iustifica¬
uit. Qđ̃ et si scdm ꝓpositũ di qui sci¬
erit in eis religiosam m̃tẽ. et salutis
in eẽ desiderium. uocati dicantur
ñ uidebit᷑ his quȩ exposiumꝰ. etiã¬
hoc ẽẽ contrariũ. Hoc gͦ pacto neq
in p̃sentia dĩ uł salutis. uł ꝑditionis
nr̃e causa consistit: neq iustificatio
ex sola uocatione pendet: neq glo¬
rificari de nr̃a penitꝰ potestate sub¬
latũ ẽ. Nam et si cõmuni intellectu
dep̃sentia sentiamꝰ. ñ ꝓpterea erit

Expanded text:
situm vocati dicuntur: et isti sunt qui vocati justificantur. Bono enim eorum proposito deerat sola vocatio. Hi vero qui non habent bonum fixumque propositum, vocantur quidem et ipsi, ne eis excusatio relinquatur, et haec ipsa possint semen, cito quidem exoritur; increscente autem tribulationum sole, quia non habent altam radicem boni propositi, continuo arescunt et pereunt. Et ipsi sunt de quiQuos ergo vocavit, id est, quos secundum propositum boni vocavit, illos et justificavit. Quod et si secundum pens in eis religiosam mentem et salutis inesse desiderium, vocati dicantur; non videbitur his quae exposuihoc esse contrarium. Hoc ergo pacto neque in praescientia Dei vel salutis vel perditionis nostrae causa consistit; neque justificatio ex sola vocatione pendebit, neque glorificari de nostra penitus potestate sublatum est. Nam et si communi intellectu de praescientia sentiamus, non propterea erit
Abbreviated transcription (Latin):
ris facto. Igit᷑ ex ꝑsona contͣdicen¬
tis sibi dicit apłs. nũquid iniqͥtas
pondet absit: ut ad omĩa cȩt̃a qͤ
ex ꝑsona contͣdicentis obicienda
sunt. ab apło semꝑ responderi ui¬
deat᷑. absit. Iste gͦ qui contͣ dic̃.: uti¬
t᷑ et moysi u̾bis quibꝰ dic̃ ad eũ ds̃.

Expanded text:
is est Dei. Ex persona contradicentis sibi dicit Apostolus: Nunquid iniquitas est pondet: Absit, ut ad omnia caetera, quae ex persona contradicentis objicienda sunt, ab Apostolo semper responderi videatur: Absit. Iste ergo qui contradicit utitur Moysi verbis, quibus dicit ad
Abbreviated transcription (Latin):
stinauit. illos et uocauit: et quos
uocauit illos et iustificauit. Suꝑ¬
ẽ nobis adhuc illius questionis ab¬
solutio. quomͦ quos uocauit illos
et iustificauit: cũ scđm ea quȩ supͣ
diximus. constet multos e̾e̾ uocatoᷤᷤ.
paucos aut̃ electos. S udet᷑ mͥ eẽ
quedam uocationis differentia:
scdm illud qđ in suꝑiore capło ex

Expanded text:
stinavit, illos et vocavit, et quos stinavit, illos et vocavit, et quos vocavit, illos et justificavit. Superest nobis adhuc illius quaestionis solutio, quomodo quos vocavit, illos et justificavit, cum secundum ea quae supra diximus constet multos esse vocatos, paucos autem electos. Sed videtur mihi esse quaedam vocationis differentia, secundum il
Abbreviated transcription (Latin):
nouit adam uxorem suã. euã ꝓ eo
ut dicat. admixtus ẽ uxori suę.
Et it̃m de rebecca dicit. Uirgo erat.
ur ñ cognouerat eã: s et de filiis
leui dicit᷑. cũ p̃uaricatores puni¬
rent: qr ñ cognouerit unusqͥsq
patrẽ suũ. aut matrẽ suã. In quo
sine dubio hoc ostendit᷑: qr ñ uin¬
x it affectũ suũ et amorẽ cũ patre
uł matre. S et multa hunc scđm
sensũ inscͥpt᷑is decognoscendo inuenies dic
scdm scripturȩ sacrȩ consuetudinẽ
cognoscendi posuisse sermonẽ: ut il¬
los ostenderet p̃cognitos ado. in
quibꝰ sciens quales e̾e̾nt. amorẽ su¬
ũ ds affectũq posuisset: scđm qđ
eos qui sunt eiꝰ: cũ utiq quantũ ad
istã cõmunẽ scientiã ꝑtinet d̾s ñ
solũ eos qͥ sui st̃. s et eos qͥ errant
a se. ñ ignoret. S cognouisse suos
dicit᷑: hoc ẽ indilectione habuisse. si¬
biq sociasse. Ita gͦ quos p̃sciit ds
illos et p̃destinauit: et quos p̃de¬

Expanded text:
novit autem Adam uxorem suam , pro eo novit autem Adam uxorem suam , pro eo ut dicat, admistus est uxori suae. Et iterum de Rebecca dicit: Virgo erat, vir non cognoverat eam . Sed et de filiis Levi dicitur, cum praevaricatores punirent, quia non cognoverit unusquisque patrem suum aut matrem suam . In quo sine dubio hoc ostenditur, quia non junxit affectum suum et amorem cum patre vel matre. Sed et multa secundum hunc sensum in Scripturis de cognoscendo invenies dictsecundum Scripturae sacrae consuetudinem cognoscendi posuisse sermonem, ut illos ostenderet praecognitos a Deo, in quibus, sciens quales essent, amorem suum Deus, affectumque posuisset, secundum eos quistam communem scientiam pertinet, Deus non solum eos qui sui sunt, sed et eos qui errant a se non ignoret. Sed cognovisse suos dicitur, hoc est, in dilectione habuisse sibique sociasse. Ita ergo quos praesciit Deus, illos et praedestinavit, et quos praede
Abbreviated transcription (Latin):
et p̃destinauit. et quos p̃destinaũ
illos et uocauit. et quos uocauit
illos et iustificauit: nichil culnȩ ha¬
bent hi qͥ ñ iustificant᷑: qr nec uoca¬
ti sunt. nec p̃destinati. nec p̃cogni¬
ñ iustificatꝰ. Quod et siiustificatũ eũ
contendat aliquis eo ipso quo uo¬
s ñ sunt iustificati. Et scd̃m ȩuu̾głii
parabolas illi ad quos missi fuerant
serui. et excusauerunt: uocati fuer̃t
s ñ sunt iustificati. Et ille qͥ ingres¬
sus conuiuiũ regis ñ habuit uestẽ
nuptialem: uocatus ẽ: s ñ ẽ iustifi¬
catus. Cũ gͦ hȩc singła ita se habe¬
ant: quomͦ uidebitur uerus eẽ ser¬
mo apłi quẽ uł de p̾noscendo. uł
dep̃destinando. uł deuocando. uł
etiã de iustificando memorauit :
S ego scđm ea quȩ supͣ exposuimus.
quomͦ cognosat uł p̃noseat ds. ad
consuetudinẽ scriptȩ redeundum
puto: quȩ uernacła quadã appel¬
latione in boc sermone idẽ in cogno¬
scendo uti solet: uł ut cũ dic̃. et cog¬

Expanded text:
destinavit; et quos praedestinavit, illos et vocavit; et quos vocavit, illos et justificavit: nihil culpae habent hi qui non justificabuntur, quia nec vocati sunt, nec praedestinati, nec praecogni justificatus. Quod si justificatum eum contendat aliquis eo ipso quo vosed non sunt justificati. Et secundum Evangelii parabolas , illi ad quos missi fuerant servi, et excusaverunt se, vocati fuerant, sed non justificati; et ille qui ingressus convivium regis non habuit vestem nuptialem, vocatus est, sed non est justificatus. Cubitur verus esse sermo Apostoli, quem vel de praenoscendo, vel de praedestinando, vel de vocando, vel etiam de justificando memoravit? Sed ego secundum ea quae supra exposuimus, quomodo noscat vel praenoscat Deus, ad consuetudinem Scripturae redeundum puto, quae vernacula quadam appellatione in hoc sermone, id est, in cognoscendo uti solet: velut cum dicit: Cog
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd qđ accusent et conscientia ad
testimoniũ uenit: ñ pot̾ dici qđ ꝓ
malis actibꝰ insp̃ũ scõ conscientia¬
eis testimoniũ reddat᷑: in apło uͦ u̾
cogitatio iã ñ habet qđ accuset.
continetur. Qui queso cȩ̨li. qui thro
esto. dolorẽ capias deꝑditione fr̃m
tuoꝵ qͥ sunt cognati scđm carnẽ.
Nũqͥd eo usq ut possis anathaema
fieri axpõ: et quid t̾ ꝓclest illoꝵ sa¬
lus. si tu a salute separeris: Et qͥd
saluabis alios. si ipse ꝑeas: Non ita¬
inquit ẽ: s ego didici a magistro
et dño meo. qr qui uult animã suã
saluã facere ꝑdet eã: et qui ꝑclide¬
rit eã. inueniet eã. Quid gͦ mirũ

Expanded text:
entia ad testimonium venit, non potest dici quod pro malis actibus in Spiritu sancto conscientia testimonium reddat. In Apostolo vero ubi cogitatio jam non habet quod accuset, continetur. Qui, quaeso, coeli, qui thronesto dolorem capias de perditione fratrum tuorum, qui sunt cognati secundum carnem: nunquid eousque, ut optes anathema fieri a Christo? Et quid tibi prodest illorum salus, si tu a salute separeris? et quod salvabit alios, si ipse pereas? Non, inquit, ita est: sed ego didici a magistro et Domino meo quod qui vult animam suam salvam facere, perdet eam; et qui perdiderit eam, inveniet e
Abbreviated transcription (Latin):
repleuit orbẽ t̾rarũ: et qͥ continet
omĩa scientiã habet uocis. Si gͦ fi¬
continere omĩa memorat᷑. cls̃ aũt
pat̾ ẽ ex quo omĩa: euident̃ osten¬
dit᷑ naturã tͥnitatis. et substantiã

Expanded text:
rarum et hoc quod continet omnia scientiam habet vocis». Si ergo Ficontinere omnia memoratur Deus autem pater est ex quo omnia et sic evidenter ostenditur natura Trinitatis et substantia
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ sunt cognati scdm carnẽ qͥ sunt
isrłitȩ õptaret etiã anathema fi¬
hoc ẽ ꝓmissio quȩ eis facta ẽ ñ
ñ carnali genere tantũ de abraham
genus dũceus. ñ enĩ qui filii carnis
ipse etiã dĩ ꝓmissa consequit᷑. Nam de
genere isrł multi sunt: s ñ om̃s isrł
appellant᷑. Isrł nãq dm̃ uidendo
nominatꝰ ẽ. Sic enĩ ipse iacob dicit.
Uidi dm̃ facie ad faciẽ: et salua facta
ẽ aĩã mea. Ergo q uidit dĩ. isrł ap

Expanded text:
 sunt cognati secundum carnem, qui sunt Israelitae, » optaret etiam anathema fihoc est, promissio, quae ei facta est non non ex carnali genere tantum de Abraham genus ducens, « non enim qui filii carnis ipse etiam Dei promissa consequitur. Nam de genere Israel multi sunt, sed non omnes Israel appellantur. Israel namque Deum videndo nominatus est, sicut ipse Jacob dicit: vidi Dominum facie ad faciem, et salva facta est anima mea . Ergo, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tate diuelli: ut cũ se offerat anathe¬
ma ꝓfrĩbus suis. ñ lapsum eiꝰ passi¬
bilem iudices: s sic̃ ille qui insepara¬
bilis apatre ẽ ꝑ naturã et immor¬
talis. in mortẽ uenit. et in inferna
descendit: ita et iste mmutanclo ma¬
gistrũ cũ separari axp̃i caritate
ñ possit: axp̃o anathema fiat ꝓ
fr̃ibꝰ sius. deuotione utiq ñ p̃uari¬

Expanded text:
ate divellere, ut cum se offert anathema pro fratribus suis, non lapsum ejus passibilem judices, sed sicut ille qui inseparabilis a Patre est per naturam, et immortalis in mortem venit, et ad inferna descendit, ita et iste imitando Magistrum cum separari a Christi charitate non possit, a Christo anathema fiat pro fratribus suis, devotione utique, non praevari
Abbreviated transcription (Latin):
Et si creator ipse donatꝰ ẽ nobis: quo¬
mͦ ñ cũ ipso nob̃ omĩs creat᷑a dona¬
bit᷑: Quãuis sermo hic duplicit᷑̃
possit intelligi: id ẽ qd cũ illo nobis¬
omiã donauit. Nam et hoc potest
uideri qđ si habeamꝰ in nobis xp̃m¬

Expanded text:
Et si creator ipse donatus est nobis, quoEt si creator ipse donatus est nobis, quomodo non cum ipso nobis omnis creatura donabitur? quamvis sermo hic dupliciter possit intelligi, id est, quod cum illo omnia donavit. Nam et hoc potest videri quod si habemus in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ eũ ex manire se ipsum. et formã
serui acciꝑe. et usq ad mortẽ crueis
ꝑuenire: ut in ipso omĩbus exemplũ
obedientiȩ poneret. spem etiã resur¬
rectionis mortius aꝑiret. Pro omĩ¬
bꝰ gͦ tͣcdidit illũ. Non solũ ꝓ magnis.
s et ꝓminimis. et ꝓom̃bus omĩno
qͥ st̃ in ȩccła tͣdidit filiũ suũ ꝓpriũ
pat̃. Et ido etiam siminimoꝵ aliquẽ
et infirmoꝵ ledat quis. ꝑcutiens eiꝰ
infirmã conscientiã: in xp̃m peccare
dicit᷑: qm̃ quidẽ scandalizat animã
Si quis scandalitauerit unũ de mi
nimis istis: expedit molam asinari¬
ã ligari circa collum eiꝰ et p̃cipitari
eũ in mare. quã ut scandalizet unũ
ex his. Us̃ gͦ qͥ nos p̃ciosos ꝓpriĩ fi¬
iii ꝓ nob̃ p̃ciosũ fundendo sanguinẽ
donauit: Nichil enĩ siuie usibilis
siue in uisibilis creat᷑ȩ. qđ filio pos¬
sit ad equari. Nullo enĩ pacto crea¬
tori suo potest creatura conferri.

Expanded text:
est eum exinanire seipsum, et formam est eum exinanire seipsum, et formam servi suscipere, et usque ad mortem crucis pervenire: ut in ipso omnibus exemplum obedientiae poneret, et viam resurrectionis mortuis aperiret. Pro ommagnis, sed et pro minimis, et pro omnibus omnino qui sunt in Ecclesia tradidit Filium proprium Pater: et ideo etiamsi minimorum aliquem et infirmorum laedat quis, percutiens ejus infirmam conscientiam, in Christum peccare dicitur, quoniam quidem scandalizat animam Si quis scandalizaverit unum ex pusillis istis minimis, expedit molam asinariam ligari circa collum ejus, et praecipitari eum in mare, quam scandalizet unum ex his. Deus ergo qui nos pretiosos proprii Filii pro nobis pretiosum fudonabit? Nihil est enim, sive visibilis, sive invisibilis, creaturae quod Filio possit adaequari. Nullo enim pacto creatori suo creatura potest conferri.
Abbreviated transcription (Latin):
ut eclant carnes meas: Qui tͥbulant¬
me inimici mei. ipsi meã dnõ defen¬
dente uitã. infirmati sunt et cecide¬
r̃t. Dat p̃terea indicium maximũ
ingentis erga nos amoris di. Qui
intantũ nos inquit dilexit. ut nec
ꝓprio filio suo peꝑcerit: s ꝓ nobis
onũbꝰ ad passionẽ tradiderit eũ.
Et ut ad maiorem nos ammirationẽ
constringeret: adit sermonẽ ingen¬
tis archani conscium dicens. Qui
ꝓprio filio ñ peꝑcit. Dixerat enĩ su¬
ꝑius: q etiam nos qui spm̃ adopti¬
onis accepimus. filii dĩ sumꝰ. Ne gͦ
cõmuni ista appellatione filioꝵ u
nũ aliquẽ ex his tradidisse putare¬
t᷑. qͥ infilios uidebant᷑ ad sciti: addit
ꝓprio filio: ut eũ qui solus ex ipso dõ
meffabili diuinitate generat᷑. osten¬
deret. Pro nobis gͦ omibꝰ tradidit
eũ: ñ illa traditione qua scriptũ ẽ.
tracdet aut̃ fr̃ frẽm in mortẽ. et pa¬
rentes filios: s tradidisse eũ dicit᷑
hoc ipso qd cũ informa eẽt. passus

Expanded text:
qui ambulant inimici mei, tamen, Domino defendente vitam meam, infirmati sunt et ceciderunt. Dat praeterea indicium maximum ingentis erga nos amoris Dei, qui in tantum nos, inquit, dilexit ut nec proprio Filio pepercerit; sed pro nobis omnibus ad passionem tradiderit eum. Et ut majore nos admiratione constringeret, addidit sermonem ingentis arcani conscium dicens, quia proprio Filio non pepercit. Dixerat enim superius, quia etiam nos qui spiritum adoptionis accipimus, filii Dei sumus. Ne ergo communi ista appellatione filiorum unum aliquem ex his tradidisse putaretur qui in filios videbantur asciti, addidit proprio Filio, ut eum qui solus ex ipso Deo ineffabili nativitate generatur, ostenderet. Pro nobis ergo omnibus tradidit illum, non illa traditione qua scriptum est: Tradet autem frater fratrem in mortem, et parentes filios: sed tradidisse eum dicitur hoc ipso quod cum in forma Dei esset, passus
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas. et iusticia. et pax ẽ. et cȩtã
omĩa quȩ de eo scripta sunt: cũ hõc
plenitudine uirtutũ nobis omĩa
donabunt᷑: ut iã ñ unũ ex omĩbus
creatͣis. et paruũ t̾rȩ hc̃ locũ quẽ
nc̃ uidem᷑ habitare teneamꝰ: s om̃i a
quecũq creauit ds̃ iusibilia. et
in iusibilia. occulta. et manifesta.
tẽporalia. et ȩt̃na cũ xp̃o pariter
habeamꝰ. Pot̃ aut̃ et alio mͦ sic in¬
telligi qđ dixit cũ ipso nob̃ omĩa
donauit: hoc ẽ ipsi quidẽ ut here¬
dĩnobis aut̃ ut coheredibꝰ eiꝰ pa¬
rit̾ cũ ipso uniu̾sa ꝑfrui dabit᷑
creat᷑a. Quis accusabit adu̾sus

Expanded text:
ustitia, et pax est, et caetera omnia quae de eo scripta sunt cum hac plenitudine virtutum nobis omnia donabuntur, ut jam non unum ex omnibus creaturis, et parvum terrae hunc locum quem nunc videmur habitare, teneamus: sed omnia quaecunque creavit Deus visibilia et invisibilia, occulta et manifesta, temporalia et aeterna cum Christo pariter habeamus. Potest autem et alio modo sic intelligi quod dixit: Cum ipso omnia nobis donabit, hoc est, ipsi quidem ut haeredi, nobis vero cohaeredibus ejus pariter cum ipso universa perfrui dabitur creatura. Quis accusabit adversus
Abbreviated transcription (Latin):
inquit. ñ scđm carnalis natiuitatis
ordinẽ ꝑtulit partũ. Cũ enĩ ex uno
concubitu ysaac. geminos concepis¬
set: nondũ partu edito. neq ullis
homines habitis. gͣ iacob. diuina
habet᷑ electio: et dicit᷑. ꝙ maior ser¬
uiet minori: et iacob dilexi. esau aũ
odio habui. Cur aut̃ hȩc ita dicta sint

Expanded text:
inquit, non secundum carnalis nativitatis inquit, non secundum carnalis nativitatis ordinem protulit partum. Cum enim ex uno concubitu Isaac geminos concepisset, nondum homines habitis, erga Jacob divina habetur electio, et dicitur « quia Major serviet minori ; et: Jacob dilexi, Esau autem odio habui . » Cum autem haec ita dicta sint,
Abbreviated transcription (Latin):
posint apłs ꝑsequi. qđ licet repudiatꝰ
sit popłs isrł ꝑ infidelitatẽ. ñ tam̃
ꝓmissiones di que gͦ eos habitȩ fue¬
rant ceciderint. et frustratȩ sint: do¬
cetq qđ cũ multi filii fuerint ab rabȩ
in solo ysaac sit facta ꝓmissio: ñ enĩ
inquit qui filii carnis sunt. hi sunt
filii dĩ: et contendit ostendere. quo¬
mͦ ysaac ñ sit filiꝰ carnis. s filius cłi:
et redit ad ea quȩ de ipso ingenesi
scripta st̃. Promissionis in quit u̾bũ
hoc ẽ. Ad hoc temp̃ ueniã: et erit sar¬
re filius. Non gͦ inqͥt ꝑ ordinẽ nati¬
uitatis carnalis ysaac nascit᷑: qͥppe
cũ et abraham emortui iam corporis
haberet᷑. et uulua sarrȩ eẽt emortua
sic̃ supͣ dictũ ẽ: s ꝑ uirtutẽ ei ds dixit.¬
Ad hoc tempꝰ ueniã: et erit sarrȩ filius.
Meret᷑ gͥ ñ carnis s dĩ filius dici: qͥ ex
aduentu et sermone nascit᷑ dĩ. Hȩc
gͦ inquit ratio ñ solũ de ysaac s: de
iacob recipienda ẽ. Eam et rebecca

Expanded text:
icet repudiatus sit populus Israel per infidelitatem, non tamen promissiones Dei, quae erga eos habitae fuerant deciderint, et frustratae sint, docetque, quod cum multi filii fuerint Abrahae, in solo Isaac sit facta promissio. « Non enim, inquit, qui filii carnis sunt, hi sunt filii Dei, » et contendit ostendere, quomodo Isaac non sit filius carnis, sed sit Filius Dei, et redit ad ea quae de ipso in Genesi scripta sunt: Promissionis, inquit, verbum hoc est, ad hoc tempus veniam, et erit Sarae filius. Non ergo, inquit, per ordinem nativitatis carnalis Isaac nascitur, quippe cum et Abraham emortui jam corporis haberetur, et vulva Sarae esset emortua, sicut supra dictum est, sed per virtutem ejusAd hoc tempus veniam, et erit Sarae filius. Merito ergo non carnis, sed filius dicitur, qui ex adventu et sermone nascitur Dei. Haec ergo, inquit, ratio, non solum de Isaac, sed et de Jacob recipienda est: Nam et Rebecca,
Abbreviated transcription (Latin):
uitã meã in ꝑsecutionibꝰ et ꝑicłis
agã: dicã qr ñ st̃ condignȩ passi¬
ones hus tẽporis ad futũrã głam
quȩ reuelabit᷑ in nobis. Breue ẽ enĩ
buiꝰ uitȩ tẽpꝰ et exiguum qđ in ꝑse¬
cutionibus ducimus: ȩt̃num uero
et ꝑpetuũ. qđ expectamꝰ in gła. Et
iđo in his inqͥt omĩbus suꝑamus:¬

Expanded text:
et periculis agam, dicam, quia non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis. Breve est enim hujus vitae tempus, et exiguum quod in persecutionibus ducimus: aeternum vero et perpetuum quod exspectamus in gloria. Et ideo in his, inquit, om
Abbreviated transcription (Latin):
niti. et p̃destinati. et iustificati. et glo¬
rificati. boꝵ enim oñium uelutĩ
repetens ait. qͥd gͦ dicemꝰ adhȩc. hoc
ẽ ad hȩc omĩa quȩ supͣ diximus. qr
si sic ds ꝓ nobis ẽ ut hȩc nob̃ conces
terit: ñ qͦ omĩno neminẽ nob eẽ di¬
cat adu̾sarium: alioqͥn quomͦ stabit
illud qđ dictũ ẽ a petro. adu̾sarius
ur diabolus sic̃ leo rugiens circu¬
it querens quẽ deuoret: s hoc ẽ qđ

Expanded text:
niti, et praedestinati, et justificati, et glorificati. Horum etenim omnium veluti arepetens, ait: Quid ergo dicemus ad haec? Hoc est, ad haec omnia quae supra diximus: quia si sic Deus pro nobis est, ut haec nobis cuncta terit? Non qui omnino neminem nobis esse dicat adversarium: alioquin quomodo stabit illud quod dictum est a Petro: Adversarius vester diabolus sicut leo rugiens circuit, quaere
Abbreviated transcription (Latin):
uiuens et efficax sermo di. qui ẽ pe¬
trabilior omĩ gladio utrinq acuto.
Sigͦ gladius muudi ueniat suꝑ cer¬
uices meas. maiorẽ mͥ ad dm̃i conci¬
liat caritatẽ: dicã nãq ad eũ qr si¬
c̃ scriptũ ẽ ꝓpt̾̃ te mortificam᷑ tota

Expanded text:
vivens et efficax sermo Dei, qui est penetrabilior omni gladio utrinque acuto . Si ergo gladius mundi venerit super cervices meas, majorem mihi ad Deum conciliat charitatem. Dicam namque ad eum, quia sicut scriptum est: Propter te mortifica
Abbreviated transcription (Latin):
uident᷑. Ocls enĩ ñ uidit. ꝗͣ p̃parauie
ds̃ his qͥ diligt̃ eũ. Uidet aut̃ ocłs
celũ et t̾ram. Nongͦ oportet hoc
qđ uidet᷑ eredi p̃paratũ ee̾ a dõ his
qui diligt̃ eũ: s cęlum qͥdẽ immo
potiꝰ cęli multo eminentiores. et cel¬
siores quã ẽ illud firmamentũ qđ
uideri ocłis potest. et t̾ra sꝑanda ẽ:
ñ tam̃ hȩc quȩ arida dicitur. et
ocłis sub iacet: s illa erit mansue¬
toꝵ t̾ra quam ocłs ñ uidit. Euidens
eium ẽ apłi sententia. quȩ docet iñ
usibilia et corporalia sꝑanda in
futuris. s sp̃ualia et ȩt̾na quȩ ui
dent᷑ temporalia sunt et cũ tempo¬
re siniuntur: quȩ aut̃ ñ uident᷑ ȩt̃¬
apłs docet. Iccirco namq et ipsa
corporis nr̃i reparatio ex corrupti¬
bili incorruptibilis. et ex mortali
immortalis. et ex infirmitate in
uirtute restituetur: et ex animali
corpore corpus efficiet᷑ sp̃uale: ut
cũ spũale factũ fuerit. possit etiã
inuisibilibus ꝑfrui bonis: quȩ bo¬

Expanded text:
. Oculus enim non vidit quae praeparavit Deus his qui diligunt eum . Videt autem oculus coelum et terram: non ergo oportet hoc quod videtur credi praeparatum esse a Deo his qui diligunt eum; sed coelum quidem, imo potius coelos multo eminentiores et celsiores quam est istud firmamentum quod videri oculis potest. Sed et terra speranda est, non tamen haec quae arida dicitur, et oculis subjacet; sed illa erit mansuetorum terra, quam oculus non vidit. Evidens enim est Apostoli sententia, quae docet non visibilia et corporalia speranda in futuris, sed spiritalia et aeterna: quia quae videntur temporalia sunt, et cum tempore finiuntur; quae autem non videntur aeteApostolus docet. Idcirco namque et ipsa corporis nostri reparatio ex corruptibili incorruptibilis, et ex mortali immortalis, et ex infirmitate in virtute restituitur, et ex animali corpore corpus efficitur spiritale, ut cum spiritale factum fuerit possit et jam invisibilibus perfrui bonis: quae bo
Abbreviated transcription (Latin):
ant hominibꝰ uiã d̃i. erat ueritas in
his u̾bis: uerũ enĩ erat qđ dicebat᷑.⁊
s: ñ erat ista ueritas in xp̃o: et ꝓpt̾ea
conu̾sus ad eam paulus dixit: obmu¬
tesce. et exi ab ea. S et illud ueritas
fuit qđ dixit cayphas: expedit uobis
ut unus moriat᷑ homo ꝓ popło. et ñ
uniu̾sa gens ꝑeat. s tam̃ ista ueritas

Expanded text:
eritas in his verbis; verum enim erat quod dicebatur: sed non erat ista veritas in Christo; et propterea conversus ad eam Paulus dixit: Obmutesce et exi ab ea. Sed et illud veritas fuit quod dixit Caiphas: Expedit vobis ut unus homo moriatur pro populo, et non universa gens pereat ; sed tamen ista veritas
Abbreviated transcription (Latin):
etudinẽ sentiendũ ẽ. Obseruet enĩ qͥ stu¬
diosus ẽ inscriptis sicuͥ inuenit scriptu¬
rã dic̾e. ꝙ malo ᷤ p̃scierit ds. sic̃ inp̃senti
loco deboniᷤᷤ manifestȩ dic̃. qi qͦs p̃sciit
⁊ p̃destinaũ conformes imaginiꝰ filii sui. si
giniꝰᷤ filii sui. nullus aũ malus conformis
pot̾ ẽẽ imaginis filii di: manifestũ
ẽ qr de bonis tantũ dic̃. quos p̃sciit

Expanded text:
enim qui studiosus est in Scripturis, sicubi invenit Scripturam dicere, quia malos praescierit Deus, sicut in praesenti loco de bonis manifeste dicit, quia quos praescivit et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii sui. Si ginis Filii sui, nullus autem malus conformis potest esse imaginis Filii Dei, manifestum est quia de bonis tantum dicit, Praesciit
Abbreviated transcription (Latin):
discipłs dicat. et fit quodammͦ ma-¬
gister ipse incipienti discipło simi-¬
lis. ea loquens et ea meditans quȩ
incipiens loqui debeat ac meditari:
et nescientem quid orare debeat
scđm qđ oportet: ipse uł ut magist̃
magistri doctrina. Et istud paulus
mysteriũ intra hominẽ geri sciens.
dicebat. Nam si linguis hominũ¬
loquar. sp̃c meus orat. s mens mea
sine fructu ẽ: sp̃m suũ dicens gr̃am scĩ

Expanded text:
discipulus discat, et fit quadammodo madiscipulus discat, et fit quadammodo magister ipse incipienti discipulo similis ea loquens et ea meditans quae incipiens loqui debeat ac meditari. et nescientem quid orare debeat secundum quod oportet, ipse velut magister magistri doctrina. Et istud Paulus mysterium intra hominem geri sciens, dicebat: Nam si loquar linguis spiritus meus orat, sed mens mea sine fructu est : spiritum suum di
Abbreviated transcription (Latin):
ate. S uideamus quid ẽ qđ dicit.
ipse sp̃e ꝓ nobis int̾pellat. Hoc enĩ
et ioħs iħm facere de signat dum
dicit. Filioli. hȩc scribo uobis. ut
ñ peccetis. Si aut̃ peccauerit aliqͥs
nr̃m aduocatũ habemus apud pa¬
trẽ iħm iustũ: qui et int̾pellat ꝓ no¬
bis. Et hic sp̃e int̾̃pellat ꝓ nobis. Hoc
aut̃ facit spc̃. uiuians infirmitatẽ
nrãm. Quȩ aut̃ sit infirmitas nr̃a
ipse dñs docet cum dicit. Sp̃ẽ ꝓmptꝰ.
caro aut̃ infirma. Igit᷑ infirmitã nr̃a ex
carnis insirmitate desceudit. Ipsa ẽ
enĩ quȩ concupiscit adu̾sus sp̃m:. et
dũ concupiscentias suas ingerit. pu¬
ritatẽ sp̃c impedit: et sinceritatẽ
do carni. et adherendo sibr: porrigit
manũ. et adiuuat infirmitatẽ eius:
et uł ut si magister suscipiens rudẽ
discipłm. et ignorantẽ penitus lit¬
teras. ut eum docere possit et in¬
stituere necesse habet inclinare se
ad discipłi rudimenta. et ipse priꝰ
dicere nom̃ litterȩ. ut respondendo

Expanded text:
at. Sed videamus quid est, quod dicit: Ipse Spiritus pro nobis interpellat. Hoc enim Joannes Jesum facere designat, cum dicit: Filioli, haec scribo vobis, ut non peccetis; si autem et peccaverit aliquis nostrum, advocatum habemus apud Patrem justum Jesum, qui et interpellat pro nobis . Eautem facit Spiritus juvans infirmitatem nostram. Quae autem sit infirmitas nostra, ipse Dominus docet cum dicit: Spiritus promptus, caro autem infirma . Igitur infirmitas nostra ex carnis infirmitate descendit. Ipsa est enim quae concupiscit adversus spiritum: et dum concupiscentias suas ingerit, puritatem spiritus impedit, et sinceritatem do carni, et adhaerendo sibi, porrigit manum, et adjuvat infirmitatem ejus: et velut magister suscipiens rudem discipulum, et ignorantem penitus litteras, ut eum docere possit et instituere, necesse habet inclinare se ad discipuli rudimenta, et ipse prius dicere nomen litterae, ut respondendo
Abbreviated transcription (Latin):
let. reuelationẽ filioꝵ łi expectans.
et qd diligentibꝰ nob̾ dm̃ omĩa coo¬
ꝑant᷑ inbonũ. et qđ p̃sciit et p̃desti¬
uauit nos conformes imaginis fi¬
lii sui. qui scđm ꝓpositũ uocati sumꝰ.
cũ ꝓhis inquit om̃ibꝰ beneficiis qͦ
consecuti sumꝰ fixi et radicati simꝰ
in caritate dĩ: qͥ nos ab ea poterit
se parare: Tribulatio siuenerit: di¬
cemꝰ ad dm̃. In tͥbulatione dilatasti
mͥ. Angustia si fuerit mundi ex ne¬
cessitate corporis ueniens : sapien¬
tiȩ di. et scientiȩ latitudinẽ requi¬
remꝰ: inqua nos angustare ñ pot̾
mundus. Redibo enĩ ad scriptura¬
rũ diuinarũ amplissimos campos:
intellectũ u̾bi dĩ sp̃ualẽ requirã
et nulla me ineo coartabit angustia:
ꝑ largissima enĩ spatia intelligentię
mystice ispũali eqͥtabo. Persecutio¬
nẽ si patiar. et confitear xp̃m meũ
corã hominibꝰ. certus sũ. qr et ille me
confitebit᷑ coram patre suo qͥ in cęlis
ẽ. Fames si affuerit. t᷑bare me ñ pot̾.

Expanded text:
let, revelationem filiorum Dei exspectans; et quod diligentibus nobis Deum omnia cooperantur in bonum; et quod praescivit et praedestinavit nos conformes imaginis Filii sui, qui secundum propositum vocati sumus: cum pro his, inquit, omnibus beneficiis quae consecuti sumus, fixi et radicati sumus in charitate Dei, quis nos ab ea poterit separare? Tribulatio si venerit, dicemus ad Deum: In tribulatione dilatasti me . Angustia si fuerit mundi, et ex necessitate corporis veniens, sapientiae Dei, et scientiae latitudinem requiremus, in qua non angustare non potest mundus. Redibo enim ad Scripturarum divinarum amplissimos campos: intellectum verbi Dei spiritalem requiram, et nulla me in eo coarctabit angustia. Per largissima enim spatia intelligentiae mysticae et spiritalis equitabo. Persecutionem si patiar, et confitear Christum meum coram hominibus, certus sum quia et ille me confitebitur coram Patre suo qui in coelis est . Fames si adfuerit, turbare me non potest:
Abbreviated transcription (Latin):
stringit. qͥd tͥ ꝓderit ad uocatꝰ: ẽtiã
siiħc sit qui int̾pellat: Iħc enĩ uerita ᷤᷤ
ẽ. Non pot̃ gͦ ꝓte ueritas fallere. In
hoct̾ opitulabit᷑ aduocatꝰ. ne accu¬
satoris calũpniis in uoluaris: ne
tͥ p̃teria peccata quȩ ꝑ baptismum
it̃m delinquas. nec ullis hȩc peni¬
tentiȩ lacrimis diluas: accusatori
tuo criminandi te materiã dabis.
Et quã uis ib̾e int̾pellet ꝓ nobis: ñ
pot̃ tam̃ dicere iħc. tenebras lucẽ
eẽ neq amarũ dulce. Sigͦ uis iun¬
cere cũ iudicaris: fac qđ de iusto
scriptũ ẽ: dispone sermones tuos
in iudicio: p̃para oꝑa tua ad exitũ.
bis: ne tͥ contingat illud qđ de qͦ¬
dã scriptũ ẽ. Cũ iudicat᷑ exeat con¬
depnatꝰ. Uide aut̃ quomͦ audias:
qr iħc int̃pellat ꝓ nobis. Ipse ẽ enĩ
de quo et alibi scriptũ ẽ. qr pat̾ ne¬
minẽ udicat. s omẽ iudiciũ dedit
filio: et sic̃ ipse ẽ hostia. et sacerdos.

Expanded text:
stringit, quid tibi proderit advocatus, etiamsi stringit, quid tibi proderit advocatus, etiamsi Jesus sit qui interpellat. Jesus enim veritas est: non potest ergo pro te veritas fallere. In hoc tibi opitulabitur advocatus, ne accusatoris calumniis involvaris, ne tibi praeterita peccata, quae per baptismum t haec iterum delinquas, nec ullis haec poenitentiae lacrymis diluas, accusatori tuo criminandi te materiam dabis. Et quamvis Jesus interpellet pro nobis, non potest tamen dicere Jesus tenebras lucem esse, neque amarum dulce. Si ergo vis vincere cum judicaris, fac quod de justo scriptum est: Dispone sermones tuos in judicio ; Praepara opera tua ad exitum; bis : ne tibi contingat illud quod de quodam scriptum est: Cum judicatur, exeat condemnatus . Vide quomodo audias, quia Jesus interpellat pro nobis. Ipse est enim, de quo et alibi scriptum est, quia Pater neminem judicat, sed omne judicium dedit Filio ; et sicut ipse est hostia et sacerdos,
Abbreviated transcription (Latin):
electos dĩ de. diabolo dicere. Nullus
enĩ electꝰ ẽ ita magnus. quẽ ille ñ
audeat accusare: nisi illũ solũ qui
peccatũ ñ fec̃: qͥ et dicebat. Nunc
uenit pͥnceps huiꝰ mundi: et in me
ñ inuenit quicquã. S: quã us ille
exerat nequitiã ꝓpositi sui: do ui¬
stificante et delente sic̃ nubẽ ini¬
quitatis electoꝵ suoꝵ. et sic̃ cali¬
ginẽ peccata eoꝵ. et a pͥoribꝰ delic¬
tuus sit. immo potuis amortius
resurrexerit. et sit adextris patͥs.
et int̃pellet ꝓ his: qͥ eos poterit
ꝓnobis. Ds̃ qͥ ꝓpriũ filiũ tradidit
ꝓnobis. ipse iustificat electos: qͥs
erit ultra qͥ audeat condẽpnare.
S diligentius intuere᷑ quomꝰ apls
nusquã insermonibꝰ suis ab insita
sibi cautela discedat. Non dixit
qͥs accusabit adu̾sus uocatos: si
adu̾sus electos. Nisi enĩ fueri ele¬
etꝰ: nͥ in omibꝰ te exhibueris ꝓba¬
bilem cdo: habebis accusatorẽ. Si enĩ
causa tua mala ẽ. side tuũ crim̃ ad¬

Expanded text:
electos Dei? de diabolo dicere. Nullus enim ita electus et ita magnus, quem ille non audeat accusare, nisi illum solum qui peccatum non fecit, qui et dicebat: Nunc venit princeps hujus mundi, et in me nihil invenit . Sed quamvis ille exerat nequitiam propositi sui, Deo justificante et delente sicut nubem iniquitatem electorum suorum, et sicut caliginem peccata eorum, et a prioribus delictuus sit, imo potius a mortuis resurrexit, et iste a dextris Patris, et interpellet pro eis, quis eos poterit pro nobis. Deus qui proprium Filium tradidit pro nobis, ipse justificat electos: quis erit ultra qui audeat condemnare? Sed diligentius intuere quomodo Apostolus nusquam in sermonibus suis ab insita sibi cautela discedat: Non dixit. Quis accusabit adversum vocatos, sed adversum electos. Nisi enim fueris electus, nisi in omnibus te exhibueris probabilem Deo, habebis accusatorem. Si enim causa tua mala est, si te tuum crimen a
Abbreviated transcription (Latin):
et gła hȩc quã iustificati quiq in p̃¬
senti uita ꝑcipiunt: est et illa qͤ sꝑa¬
t᷑ infuturo. cũ corpꝰ hoc humilitatis
nr̃ẽ seminatũ in contumelia. surget
ingła: et cũ sic̃ alia ẽ gła solis. et¬
alia gła lunȩ. et alia gła stellarum.
et sic̃ stella a stella differt in gła. ita
erit et resurrectio mortuoꝵ. Quid
gͦ dicemus ad bec : Sids ꝓ nobis. qͥs

Expanded text:
ec gloria quam justificati quique in praesenti vita percipiunt; est et illa quae speratur in futuro, cum corpus hoc humilitatis nostrae quod seminatur in contumelia, surget in gloria: et cum sicut alia gloria solis, alia gloria lunae, et alia gloria stellarum, et stella ab stella differt in gloria, ita erit et resurrectio mortuorum. Quid ergo dicemus ad haec? Si Deus pro nobis, quis
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ad optatꝰ infiliũ. possit etiam
pͥmitiuoꝵ eccłȩ qͦ in cęlis ẽ sociari:
Et sic̃ multo differt filiũ ẽẽ quã ser
cũ sius similibꝰ habere se dixit. Unꝰ
bie modus sit. quo sermonis huiꝰ in¬
telligentiam potuimus indagare.
Uideamus nẽ et alium. Legimus ap̃
ipsum apłm paulũ. dona uł gras¬

Expanded text:
quem adoptatus in filium possit esse primitivorum Ecclesiae, qui in coelis est sociari. Et sicut multum differt filium esse quam servcum suis similibus habere se dicit. Unus hic modus sit, quo sermonis hujus intelligentiam potuimus indagare. Videamus nunc et alium. Legimus apud ipsum apostolum Paulum, dona vel gra
Abbreviated transcription (Latin):
capiant᷑. Iectrco eã ꝑ pacientiã ex¬
pectamus: tamquã uix aliquan¬
do uenturã. Hȩc diximꝰ: directũ
quendam et lucidiorẽ sermonibus
ipsis apłicis oidinẽ dantes. Nunc
si uidetur: qͥd ẽ qđ nouo hoc sermo¬
ne indicet iudeamꝰ qͦ dixit̾. s et nos
ipsi pͥmicias sp̃e habentes. Scimus¬
inferes indomũ dni cli. Quid gͦ. sic̃¬

Expanded text:
 idcirco ea per patientiam exspectamus, tanquam vix aliquando ventura. Hoc diximus, directum quemdam et lucidiorem sermonibus ipsis apostolicis ordinem dantes. Nunc, si videtur, quid est quod novo hoc sermone indicet videamus, quo dixit: Sed et nos ipsi primitias spinferes in domum Domini Dei tui .
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitate languentes. int̾dum
ado petimus qđ ñ expedit nobis.
Deniq ego ipse paulus qui hȩç lo¬
quor aduos. cũ mͥ ꝓpt̾ sublimitatẽ
reuelationum ne extollerer datus
fuisset adño angłs sathanȩ qui
me colafizaret : t̾ dñm rogaui ut
discederet ame. nesciens quid o¬
rarem. Et idõ qr nesciebam sedm¬
qd̃ oportet orare: ñ me audiuit
dũs. s dixit mͥ. Sufficit tͥ grã
mea. Nam uirtꝰ in infirmitate

Expanded text:
infirmitate languentes interdum infirmitate languentes interdum a Deo petimus quod non expedit nobis. Denique ergo ipse Paulus qui haec loquor ad vos, cum mihi propter sublimitatem revelationum ne extollerer datus fuisset a Domino angelus Satanae qui me colaphizaret , ter Dominum rogavi, ut discederet a me, nesciens quid orarem: et ideo quia nesciebam secundum quod orarem, non me audivit Dominus, sed dixit mihi: Sufficit tibi gratia mea, n