comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te in tenebris: et ab incursu et demo¬
mo meridiano Cadent alatere tuo
mille et decem milia a dextris tuis: tͥ
autẽ ñ appropinquabunt: Quod si
eoꝵ te multitudo turbauerit. et ad
sigula incitamenta uicioꝵ ceꝑis estu¬
are. et dixerit tͥ cogitatio tua quid fa¬
ciemus: respondebit tibi heliseus. no¬
li timere. qm̃ plures nobiscũ sunt qmͣ
cum illis: et orabit ⁊ clicet Dñe aꝑi o¬
culos puellȩ tue: et ideat: Et aꝑtis
oculis uidebis igneum currum. qui te
ad exemplũ heliȩ ad astra sustollat: et
tunc lȩta cantabis: Anima nr̃a sicut
passer erepta ẽ de laqueo uenantiũ.
laqueus contritus ẽ et nos liberati su¬
mus: Quandiu hoc fragili corpꝰculo
detinemur: quandiu habemus thes¬
aurum istum inuasis fictilibꝰ. et con¬
cupiscit sp̃c aduersus carnem et caro
aduersus spm̃ nulla ẽ certa uictoria:
Adu̾sariꝰ nr̃ diaboliis tanquam leo rugi¬
ens aliquem deuorare querens circuit.

Expanded text:
rsu et daemonio meridiano. Cadent a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis, ad te autem non appropinquabunt . Quod si eorum te multitudo turbaverit, et ad singula incitamenta uitiorum coeperis aestuare et dixerit tibi cogitatio tua: \'quid faciemus?\', respondebit Heliseus: noli timere, quoniam plures nobiscum sunt, quam cum illis, et orabit et dicet: domine, adaperi oculos puellae tuae et uideat. et apertis oculis uidebis igneum currum, qui te ad exemplum Heliae in astra sustollat, et tunc laeta cantabis: anima nostra quasi passer erepta est de laqueo uenantium: laqueus contritus est et nos liberati sumus. Quamdiu hoc fragili corpusculo continemur, quamdiu habemus thesaurum istum in uasis fictilibus et concupiscit spiritus aduersus carnem et caro aduersus spiritum, nulla est certa uictoria. aduersarius noster diabolus tamquam leo rugiens aliquid deuorare q
Abbreviated transcription (Latin):
enim respexisti sed despexisti. et
ꝓ nichilo duxisti int̾p̃tati sumus:
ferendum despexisti: sed scđm diser¬
tissimũ istiui temporis int̃ptẽ adni¬
chilasti.uł ad nullasti. uł nullificasti
et si qua alia possunt inueniri apd̃
imꝑttos portenta uerboꝵ: De octoge¬
in hebraico et omnes alii int̾pretes.

Expanded text:
enim \'respexisti\', sed \'despexisti et enim \'respexisti\', sed \'despexisti et pro nihilo duxisti\' interpretati sumus. ferendum \'despexisti\', sed secundum disertissimum istius temporis interpretem \'adnihilasti\' uel \'adnullasti\' uel \'nullificasti\' et si qua alia possunt inueniri apud inperitos portenta uerborum. Octogein Hebraico et omnes alii interpretes et
Abbreviated transcription (Latin):
misericors: In gc̃o uos inuenisse dici¬
tis. et tu dñe d̾s m̃s: quod suꝑfluũ
ẽ: Meus enim nec in hebreo habet᷑
nec in .Lxxͣ De octogesimo octauo:
Magnꝰ et horrendus: ꝓ quo in g̃co inue¬
nisse uos dicitis foberos. quod signi¬
ficat terribilis. tũdus. formidandꝰ.
Ego puto idipsũ significari et horren¬
dum. ñ ut uulgꝰ existimat despici¬
endũ et squalidũ ÷ scđm illud. michi
frigidus horror menbra quatit. et
borror ubiq animo simul ipsa silen¬
tia t̾rent. et. monstrũ horrendum
ingens: ꝙ multa his similia: In eodẽ:
Tunc locutus es in uisione scĩs tuis:
ꝓ quo ing̃co. filiis tuis inuenisse uos
dicitis: S sciendũ quod in hebͤo la¬
sexta editio ꝓpħis tuis interp̃tata ẽ.
sensũ magis quam uerbũ expͥmẽs:
et in koina tantũ ꝓ scĩs filios reꝑi:
Ineodem Tu uero repulisti ⁊ respexisti.
uos dicitis Unius littere mutatio
quantum uobis fȩcit errorem: Non

Expanded text:
misericors. in Graeco inuenisse uos dicimisericors. in Graeco inuenisse uos dicitis: et tu, domine deus meus, quod superfluum est; \'meus\' enim nec in Hebraeo habetur nec in Septuaginta. Octogesimo octauo: magnus et horrendus. pro quo in Graeco inuenisse uos dicitis φοβερός, quod significat \'terribilis, timendus, formidandus\'. ego puto in id ipsum significari et \'horrendum\' — non, ut uulgus existimat, despiciendum et squalidum — secundum illud: mihi frigidus horror membra quatit et: horror ubique animo, simul ipsa silentia terrent et: monstrum horrendum, ingens et multa his similia. in eodem: tunc locutus es in uisione sanctis tuis. pro quo in Graeco filiis tuis inuenisse uos dicitis. sed sciendum, quod in Hebraeo \'lasexta editio prophetis tuis interpretata est sensum magis quam uerbum exprimens; et in κοινῇ tantum pro sanctis filios repperi. in eodem: tu uero reppulisti et respexisti. uos dicitis. unius litterae mutatio quantum uobis fecit errorem! non
Abbreviated transcription (Latin):
addendum ẽ aliquid ut eloquii or¬
do seruet᷑: et dicendũ cõplacint tibi
dñe terra tua: Quod si fecerimꝰ: rur¬
sum a nobis queritur quare ad dide¬
rimꝰ tͥ. cũ nec in gc̃o sit nec in hebreo:
Eadẽ gͥ interp̃tandi sequenda ẽ regu¬
la. quam sepe diximus: ut ubi ñ sit
dãpnum in sensu. linguȩ in quã tͣns¬
ferimus euphonia. et ꝓpͥetas conserue¬
tur: In eodem: Miscd̾ia et ueritas ob¬
uiauerunt sibi: et dicitis quod ĩ g̃co
plerisq quasi suꝑflua relinquuntur.:
magnꝰ in legendo error exorit᷑: Sin
autẽ ñ fuerit additum sibi: miscd̃ia
et ueritas ñ sibi s alii occurrisse cre¬
dentur. nec rusticia et pax sibi dedis¬
se osculũ. s alteri Ne octogesimo qͥnto
Et ñ ꝓposuerunt te in conspectu suo:
et dicitis quod in ur̃o codice te ñ ha¬
beat: Addite gͦ te: & em̃dato errore
librarii. ur̃m quoq errorẽ em̃dabitis:
Ineodem Et tudñe ds miserator. et

Expanded text:
addendum est aliquid, ut eloquii oraddendum est aliquid, ut eloquii ordo seruetur, et dicendum: \'conplacuit tibi, domine, terra tua\'. quod si fecerimus, rursum a nobis quaeritur, quare addiderimus \'tibi\', cum nec in Graeco sit nec in Hebraeo. eadem igitur interpretandi sequenda est regula, quam saepe diximus, ut, ubi non fit damnum in sensu, linguae, in quam transferimus, εὐφωνία et proprietas conseruetur. in eodem: misericordia et ueritas obuiauerunt sibi. et dicitis, quod in Graeplerisque quasi superflua relinquuntur, magnus in legendo error exoritur. sin autem non fuerit additum \'sibi\', misericordia et ueritas non sibi, sed alii occurrisse credentur nec iustitia et pax sibi dedisse osculum, sed alteri. Octogesimo quinto: et non proposuerunt te in conspectu suo. et dicitis, quod in uestro codice \'te\' non habeat. addite \'te\' et emendato errore librarii uestrum quoque errorem emendabitis. in eodem: et tu, domine deus, miserator et
Abbreviated transcription (Latin):
dem Beatus uir cuius ẽ auxiliũ abs
te. In g̃co inuenisse uos dicitis: cui
ẽ auxiliũ eius abste: Quod quia nos
in latina interp̃tatione uitauimꝰ:
ut dicitis rep̃hendimͣ Cui enim
ñpateat quod si dicere uoluerimꝰ
cui ẽ auxilium eius. aꝑtissimũ ui¬
ciũ sit. et quando p̃cesserit cui. se¬
qui ñ debeat eius: Nisi forte uicii
arguim᷑: quod uitauimus uiciũ: In eo¬
dem: In ualle lacrimarũ: ꝓ quo dicitis
in g̃co scriptum ẽe klayt monos. id est
plorationis S siue ploratũ. siue siue
planctũ. siue fletum. siue lacͥmas dixe¬
rimus: unus ẽ sensus: Et nos hoc seqͥ¬
mur: ut ubi nulla de sensu ẽ immu¬
tatio. latim sermonis elegantiã con¬
seruemiꝰ: De octogesimo quarto Bene
tis quomͦ hoc uerbũ expͥmi debeat in
latino: Si contentiose uerba scrutam᷑
et syllabas : possumuis dicere. benepla¬
cuit dñe t̾ra tua: et dum uerba seqͥ¬
mur. sensus ordinẽ ꝑdimꝰ Aut certe

Expanded text:
dem: beatus uir, cuius est auxilium abs dem: beatus uir, cuius est auxilium abs te. in Graeco inuenisse uos dicitis: cui est auxilium eius abs te; quod quia nos in Latina interpretatione uitauimus, ut dicitis, reprehendimur. cui enim non pateat, quod, si dicere uoluerimus: cui est auxilium eius, apertissimum uitium sit et, quando praecesserit \'cui\', sequi non debeat \'eius\' ? nisi forte uitii arguimur, quod uitauimus uitium. in eodem: in ualle lacrimarum. pro quo dicitis in Graeco scriptum esse κλαυθμῶνος, id est \'plorationis\', ted, siue ploratum siue planctum siue fletum siue lacrimas dixerimus, unus est sensus. et nos hoc sequimur, ut, ubi nulla de sensu est inmutatio, Latini sermonis elegantiam conseruemus. Octogesimo quarto: benedtis, quomodo hoc uerbum exprimi debeat in Latinum. si contentiose uerba scrutamur et syllabas, possumus dicere: \'bene placuit, domine, terra tua\' et, dum uerba sequimur, sensus ordinem perdimus. aut certe
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ. aceruum ⁊ tumulũ lapidum.
quib uineȩ et agri purgari solent:¬
De septuagesimo nono Et plantasti
radices eius hinc: et dicitis quod
in g̃co hinc non habeat: E bene: Nã
et in nr̃is codicib non habet᷑ Et mi¬
ror quis imꝑitoꝵ. ur̃os libros falsa¬
uerit: Ie octogesimo scdo: heredi¬
tate possideamiis scũarium dĩ et
dicitis quod in g̃co sit scriptũ kan¬
amus nobis: quȩ suꝑflua questio
ẽ Quando enim dicit᷑ possideamus:
intelligitur et nobis: de octogesi¬
mo tercio Cor meũ et caro meaex¬
ultauit in deum uiuum: ꝓquo ĩ
greco seriptum dicitis exultauert̃:
In hoc nulla contentio ẽ Si enim
legimus exultauit: intelligitur.
cor meum exultauit ⁊ caro mea ex¬
ultauit: Si nautem exultauerunt.
duo parit̾ exultauerunt. id ẽ cor
n caro Et qͦso uos: ut huiꝰ modi inep¬
tiaset suꝑfiluas contentiones ubi milla
ẽ sensus immutacio. declinetis: In eo¬

Expanded text:
id est \'aceruum et cumulum lapidum\', id est \'aceruum et cumulum lapidum\', quibus uineae et agri purgari solent. Septuagesimo nono: et plantasti radices eius hinc. et dicitis, quod in Graeco \'hinc\' non habeat; et bene, nam et in nostris codicibus non habetur; et miror, quis inperitorum uestros libros falsauerit. Octogesimo secundo: hereditate possideamus sanctuarium dei. et dicitis, quod in Graeco sit scriptum amus nobis\'. quae superflua quaestio est; quando enim dicitur \'possideamus\', intellegitur et \'nobis\'. Octogesimo tertio: cormeum et caro mea exultauit in deum uiuum. pro quo in Graeco scriptum dicitis exultauerunt. in hoc nulla contentio est; si enim legimus \'exultauit\', intellegitur \'cor meum exultauit et caro mea exultauit\'; sin autem \'exultauerunt\', duo pariter exultauerunt, id est cor et caro. et quaeso uos, ut huius modi ineptias et superfluas contentiones, ubi nulla est sensus inmutatio, declinetis. m eo
Abbreviated transcription (Latin):
inuenisse uos dicitis. in terra fun-¬
cdauit ea in scła In hebreo ita scͥp¬
tum ẽ. ut uertit et simmachus:
fundata sit. sed de alia quȩ funda¬
ta uideat᷑ in terraꝰ ꝓbent ex prio¬
rib et sequentib quis sensus sit:
ut nescio quid quod ñ dicit᷑ funda¬
tum uideatur in terra Sinautẽ
scĩficium in terra fundatũ putãt:
debuit scribi. in terra fundauit
illud in scła In eodem Et in intel¬
lectib manuũ suarũ deduxit eos:
Non habet entesynesi ut sc ribitis
uumero singlari: sed entaissines¬
es in. quod intelligentias sonat. siẽt
ẽ intellectibꝰ De septuagesimo octa¬
uo: Posuerunt ierłm in pomoꝵ. cus¬
translatum ẽ Significat autem spe¬
culam. quã custodes agroꝵ et pomo¬
rum habere consueuerunt:ut de
amplissima urbe paruũ tuguriũ¬
culũ uix remanserit: hoc scd̾m gͣcos:
Ceterum in hebreo lichin scriptũ ha¬
bet. quod aquila uertit aieaorion:

Expanded text:
inuenisse uos dicitis: in terra funinuenisse uos dicitis: in terra fundauit eam in saecula. in Hebraeo ita scriptum est, ut uertit et Symmachus: fundata sit, sed de alia, quae fundata uideatur in terra, probent ex prioribus et sequentibus, quis sensus sit, ut nescio quid, quod non dicitur, fundatum uideatur in terra. sin autem sanctificium in terra fundatum putant, debuit scribi: in terra fundauit illud in saecula. in eodem: et in intellectibus manuum suarum deduxit eos. non habet iv tfj avvsast, ut scribitis, numero singulari, sed sv taig συvέσεσιv, quod \'intellegentias\' sonat, sicut est \'intellectibus\'. Septuagesimo octauo: posuerunt Hierusalem in pomorum custranslatum est; significat autem speculam, quam custodes agrorum et pomorum habere consuerunt, ut de amplissima urbe paruum tuguriunculum uix remanserit. hoc secundum Graecos. ceterum in Hebraeo \'lichin\' scriptum habet, quod Aquila uertit λιθαόριον,
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ m̃titi st̃ ei Quis autem uolue¬
rit ꝓei ponere eum et uiciare exẽ¬
plaria: ñ ẽ mei iudicii: In eodem:
Et ꝓpitius fiet peccatis eoꝵ. et non
disꝑdet eos: Dicitis quod eos ing̃co
non habeat: quod et uerum ẽ:S:
nos ne sententia pendeat. latinum
sermonẽ sua ꝓpͥetate compleuimus:
cionem sonare sed corruptionem:
recordet᷑ illius tituli in quo scribi¬
in finẽ ne disꝑdas: et non ut pleri¬
In eodem Et induxit eos in montẽ
scĩficationis suȩ. montẽ quem ad qͥ¬
siuit dextera eius: ꝓ quo apud .lxx.¬
laytu: et non ut uos ponitis oektes
eius: Ergo melius scd̃m hebraicam
ꝓpͥetatem interp̃tatus ẽ simmachꝰ.
montẽ quem acquisiuit dextera
eius: In eocdem Et auertert᷑ se. et
non seruauert pactum: quẽadmo¬
dum patres eoꝵ. Scio quod pactũ
non habeat in bebreo: sed quando
omnes uoce simili transtulerunt
ke pactum dicitur. ex uno uerbo
significat᷑ non seruauerunt pac
fundauit in scła: ꝓ quo scriptum

Expanded text:
id est \'mentiti sunt ei\'. quis autem uoluerit pro \'ei\' ponere \'eum\' et uitiare exemplaria, non est mei iudicii. in eodem: et propitius fiet peccatis eorum et non disperdet eos. dicitis, quod \'eos\' in Graeco non habeat, quod et uerum est; sed nos, ne sententia pendeat, Latinum sermonem sua proprietate conpleuimus. perditionem\' sonare, sed \'corruptionem\', recordetur illius tituli, in quo scribiin finem ne disperdas et non, ut pleriin eodem: et induxit eos in montem sanctificationis suae, montem, quem adquisiuit dextera eius. pro quo apud  et non, ut uos ponitis, o ἐxτιeius. ergo secundum Hebraicam proprietatem interpretatus est Symmachus: montem, quem adquisiuit dextera eius. in eodem: et auerterunt se et non seruauerunt pactum, quemadmodum patres eorum. scio, quod \'pactum\' non habeat in-Hebraeo, sed, quando omnes uoce simili transtulerunt xη \'pactum\' dicitur, ex uno uerbo significatur: non seruauerunt pactfundauit in saecula. pro quo scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
Grandis labor: sed et grande p̃miũ:
domo pascha celebramꝰ: si archã
ingredimur cum noe si ꝑeunte
net Ceterũ uirgines. quales apud
diuersas hereses. et quales apud im¬
purissimũ manicheum ẽẽ dicunt᷑.
scorta sunt estimanda ñ uirgines:
Si enim corporis earum auctor. ẽ dia¬
bolus: quomͦ possunt honorare plas¬
ticam hostis sui: Sed quia scrunt uir¬
ginale uocabulum głosum: sub oui¬
um pellibus lupos tegunt: xpm̃ m̃
titur antixp̃e: et turpitudinem
uite. falso nominis honore uestiunt.
Gaude soror: gaude filia: gaude mi uͥ¬
go: Quod alie simulant:tu uere ẽẽ
cepisti: hec omĩa quȩ digessimus:
dura uidebunt᷑ ei qui ñ amat. xp̃m
Qui autẽ omnẽ scłi pompam ꝓpur¬
gam̃to habuerit. et uana duxerit u¬
nuersa sub sole. ut xp̃m lucrifaciat:
qui cõmortuus ẽ dño et consurrexit.
et crucifixit carnẽ cum uiciis et
concupiscentiis: liber ꝓclamabit:
Quis nos seꝑarabit a caritate. xp̃i: Tri¬

Expanded text:
GRANDIS LABOR, sed grande praemium, GRANDIS LABOR, sed grande praemium, domo Pascha celebramus; si Arcam ingredimur cum Noe; si pereunnet. Caeterum virgines, quales apud diuersas hereses et quales apud inpurissimum Manicheum esse dicuntur, scorta sunt aestimanda, non uirgines. si enim corporis earum auctor est diabolus, quomodo possunt honorare plasticam hostis sui? sed quia sciunt uirginale uocabulum gloriosum, sub ouium pellibus lupos tegunt. Christum mentitur antichristus et turpitudinem uitae falso nominis honore conuestiunt. gaude, soror, gaude, filia, gaude, mi uirgo: quod aliae simulant, tu uere esse coepisti. Haec omnia, quae digessimus, dura uidebuntur ei, qui non amat Christum. qui autem omnem saeculi pompam pro purgamento habuerit et uana duxerit uniuersa sub sole, ut Christum lucrifaciat, qui conmortuus est domino suo et conresurrexit et crucifixit carnem cum uitiis et concupiscentiis, libere proclamabit: quis nos separabit a caritate Christi? tri
Abbreviated transcription (Latin):
mater eẽ dñi mereret᷑ Ad quam
cum angelus gabriel in uiri specie
descendisset dicens. aue gr̃a plena
dñs tec̃ cõst̾nata et ꝑterrita res¬
pondere non potuit: Nunquam
enim a uiro fuerat salutata Nem¬
q nuncium discit et loquitur: ꝙ
que hominẽ formidarat. cũ angło
fabulatur intrepida Potes et tu
ẽẽ mater dñi Accipe tͥ thomum
magnũ nouum et sceribe in eosti¬
lo hominis. uelociter spolia detra¬
hentis: et cũ accesseris ad ꝓpħis¬
sam. et conceꝑis in utero. et peꝑeris
cimus suꝑ terrã: Tc̃ et filius turis
tͥ respondebit: et dicet: Ecce mater
mea: et fr̃s mei. Et mirũ inmodũ.
ille quẽ in latitudine pectoris tui
paulo ante descripseras. quẽ in
nouitate corclis stilo signaueras:
pꝰquam spolia ex hostib ceꝑit. post
quam denudauerit pͥncipatus et
potestates. & affixerit eas cruci. con¬
ceptus ad olescit: et maiori affectu
sponsã te incipit habere de matre:

Expanded text:
mater esse domini mereretur. ad quam mater esse domini mereretur. ad quam cum angelus Gabriel in uiri specie descendisset dicens: aue, gratia plena, dominus tecum, consternata perterrita respondere non potuit; numquam enim a uiro fuerat salutata. denique nuntium discit et loquitur et, quae I hominem formidarat, cum angelo fabulatur intrepida. potes. ettu esse mater domini. accipe tibi tomum magnum, nouum et scribe in eo stilo hominis uelociter spolia detrahentis et, cum accesseris ad prophetissam et conceperis in utero et pepereris cimus super terram. Tunc et filius tuus tibi respondebit et dicet: Ecce mater mea et fratres mei. Et mirum in modum ille, quem in latitudine pectoris tui paulo ante descripseras, quem in novitate cordis stilo volante signaveras, postquam spolia ex hostibus ceperit, pquam denudaverit principatuset 123 potestates, et affixerit eas cruci, conceptus adolescit, et major effectus sponsam te incipit habere de matre.
Abbreviated transcription (Latin):
sidans. noli in alterius ruma sed
in tuo oꝑe głari: nec illarũ tibi exẽ¬
pla ꝓponas. quȩ carnis curam faci¬
entes. possessionum redditus et coti¬
dianas domus impensas supputant:
Neq enim undecim apłi iuide pro¬
tide ꝓditione sunt fracti: nec fi¬
leto et alexandro faciente naufra¬
gium. ceteri a cursi fidei substite¬
runt: Hec dicas. illa suis rebus fru¬
itur. honoratur ab hominib. fr̃s.
ad eam ueniunt et sorores: nunqͥd
ido uirgo eẽ. desiuit: Primũ: du¬
bium ẽ. an uirgo sit talis Non enĩ
quomodo uidet homo: uidet deus:
h omo uidet in facie: ds in corde Ne¬
hiuc etiam. si corpore uirgo ẽ: an
spũ uirgo sit. nescio Apłs autem
ita uirginem definiuit: Ut sit
scã corpore et spũ. Ad extremũ qͦ¬
habeat sibi głam suamꝰ uendicet
pauli sententiamꝰ delieiis fruat᷑
et uiuat: nos melioꝵ. exempla sec¬
temur: Ppone tibi beatam mariã:
quȩ tante extitit puritatis. ut

Expanded text:
siderans noli in alterius ruina, sed siderans noli in alterius ruina, sed in tuo opere gloriari. Nec illarum tibi exempla proponas, quae carnis curam facientes possessionum reditus et cotidianas domus inpensas subputant. neque enim undecim apostoli Iudae proditione sunt fracti nec Phygelo et Alexandro faciente naufragium ceteri a cursu fidei substiterunt. nec dicas: \'illa et illa suis rebus fruitur; honoratur ab omnibus; fratres ad eam conueniunt et sorores: numquid ideo uirgo esse desiuitr\' primum dubium, an uirgo sit talis. non enim, quomodo uidet homo, uidebit deus. homo uidet in facie, deus uidet in corde. dehinc, etiam si corpore uirgo est, an spiritu uirgo sit, nescio. apostolus autem ita uirginem definiuit: u t sit Sancta et corpore et spiritu. ad extremum habeat sibi gloriam suam. uincat Pauli sententiam, deliciis fruatur et uiuat: nos meliorum exempla sectemur. propone tibi beatam Mariam, quae tantae extitit puritatis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
memoria teneamus: Egͦͣdientes hos¬
pitium armet oratio: regredient:¬
bus de platea oratio occurrat ante
quam sessio: nec pͥus corpꝰculũ reqͥ¬
cem Nulli detrabas: nec adu̾sum
filium matris tue ponas scandalũ:
Tu quȩ es. ut alienum seruũ iudices:
Suo dño stat: aut cadit Stabit autẽ:
Potens ẽ enim ds̃ statuere illum: Nec
si biduo aut triduo ieiunaueris. pu¬
tes te ñ ieunante ẽẽ meliorẽ: Tu ie¬
iunas et irasceris: ille comedit et
forte blanditur: Tu uexationem
mentis et uentris esuriem rixan¬
do digeris: ille modatius alitur
et deo grãs refert: Unde cotidiȩ
clamat ysaias: Nun tale ieiuni¬
um elegi dicit dñs: Et iterum:
tur uoluntates ur̃e : et omnes qͥ
sub potestate ur̃a sunt stimulatis.
in iudiciis et litibus ieiunantes:
et ꝑtutitis pugnis humilem Ut
quid mͥ ierunatis: Quale illud po¬
test eẽ ieiunium: cuiꝰ iram ñ di¬
cam nox occupat. sed lumina in¬
tegra derelinquunt: Te ipsamcon¬

Expanded text:
memoriter tenemus. egredientes hosmemoriter tenemus. egredientes hospitium armet oratio, regredientibus de platea oratio occurrat ante, quam sessio, nec prius corpusculum requcem. nulli detrahas nec aduersus filium matris tuae ponas scandalum. tu quae e s, ut alienum seruum iudices? suo domino stataut cadit. stabit autem; potens estenimdeus statuere illum. nec, si biduo ieiunaueris, putes te a non ieiunante esse meliorem. tu ieiunas et irasceris, ille comedit et forte blanditur; tu uexationem mentis et uentris esuriem rixando digeris, ille moderatius alitur et deo gratias refert. unde cotidie clamat Esaias: non tale ieiunium elegi, dicit dominus, et iterum: tur uoluntates uestrae et omnes, qui sub potestate uestra sunt, stimulatis. si in iudiciis et litibus ieiunatis et percutitis pugnis humilem, ut quid mihi ieiunatis? quale illud potest esse ieiunium, cuius iram, non dicam nOl occupat, sed luna integra derelinquit? te ipsam con
Abbreviated transcription (Latin):
num ẽ iuro: cum portauerit iugũ
ab adolescentia sua Sedebit solus
et tacebit: qm̃ sustulit suꝑ se iugũ:
Labit ꝑcutienti se maxillã: satura¬
bitur impꝑiis: quia non in sempi¬
ternum abiciet dñs: Horum labo¬
rem et conuersationem in carne.
ñ carnis: alio tempore si uolueris
explicabo Hunc ad ꝓpositũ redeã:
quo de auaricia disserens. ad mona¬
chos ueneram: Quoꝵ tͥ exempla ꝓ¬
ponens. ñ dicam aurũ et argentũ.
et cȩteras opes: sed ipsam terrã celũq
despicies: et ad xp̃m copulata canta¬
bis: Pars mea dñs ẽ: Post hȩc quan¬
quam apłs semꝑ orare nos ubeat:
et scĩs etiam ipse sit sõnus oratio:
tempꝰ admoneat: Horam terciã. sextã.
nonam. diluculũ quoq et uesꝑam:
nemo qui nesciat: Nec cybus ante
sumatur. nͥ oratione p̃missa: nec
recedat᷑ a mensa. nͥ referant᷑ grẽ
creatori Noctib bis terq surgendũ:
reuoluendum de scripturis quȩ

Expanded text:
num est uiro, cum portauerit iugum num est uiro, cum portauerit iugum ab adulescentia suaet tacebit, quoniam sustulit super se iugum, dabit percutienti se maxillam, saturabitur inproperiis, quia non in sempiternum abiciet dominus. horum laborem et conuersationem in carae, non carnis, alio tempore, si uolueris, explicabo. nunc ad propositum redeam, quia de auaritia disserens ad monachos ueneram. quorum tibi exempla proponens, non dicam aurum et argentum et ceteras opes, sed ipsam ten-am caelumque despicies et Christo copulata cantabis: pars mea dominus. Post haec, quamquam apostolus semper orare nos iubeat et sanctis etiam ipse somnus oratio stempus admoneat: horam tertiam, sextam, nonam, diluculum quoque et uesperam nemo, qui nesciat. nec cibus a te sumatur nisi oratione praemissa nec recedatur a mensa, nisi referantur gratiae creatori. noctibus bis terque surgendum, reuoluenda de scripturis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
matris querat affectum Nominicis
dieb orationi tantum et lectionib
uacant: quod quidem et omi temꝑe
completis opusculis faciunt: Coti¬
die aliquid de scripturis dicitur:
Ieiunium totiꝰ anm equale ẽ: excep¬
ta quadragesima in qua sola conce¬
ditur restrictius uiuere Pentecos¬
ten cenȩ mutant᷑ in prandiũ: quo
et traditioni eccłasticȩ satiffaciant:
& uentrem cibo ñ onerent duplica¬
to: Tales philoplatoniei sermonis imi
tator: tales iosephus. & gͦcus liuius
in scda de iudaice captiuitatis hys¬
toria nos eẽ refert: Uerum quod
nc̃ de uirginib scribens. pene super
flua de monachis clisputaui. ad ter¬
cium genus ueniam. quos anacho¬
ritas uocant.et qui de cenobiis exe¬
untes excepto pane & sale. amplius
ad deserta nichil ꝑfert̃: huiꝰ uite au¬
ctor paulus. illustrator antomꝰ: et ut
ad suꝑiora conscendã. pͥnceps ioħs
baptista fuit: Talem uirum ieremi¬
as quoq ꝓpħa describit dicens: Bo¬

Expanded text:
matris quaerat affectum. Dominicis matris quaerat affectum. Dominicis diebus oratione tantum et lectionibus vacant; quod quidem et omni tempore conpletis opusculis faciunt. Cotidie de scripturis aliquid discitur. Ieiunium totius anni aequale est excepta quadragesimo, in qua sola conceditur restrictius vivere. Pentecoste cenae mutantur in prandia, quo et traditioni ecclesiasticae satisfiat et ventrem cibo non onerent duplicato. Tales Philo, Platonici stator, tales Iosephus, Graecus Liuius, in secunda Iudaicae captiuitatis historia Essenos refert._ Verum quia nunc de uirginibus scribens paene super: flue de monachis disputaui, ad tertium genus ueniam, quos anachoretas uocant et qui de coenobiis exeuntes excepto pane et sale amplius ad deserta nil perferunt, huius uitae auctor Paulus, inlustrator Antonius et, ut ad superiora conscendam, princeps Iohannes baptista fuit. talem uirum Hieremias quoque propheta descripsit dicens: bo
Abbreviated transcription (Latin):
ta in ipso sit gr̃a quantũ silentiũ
quam moderatus incessus Si in¬
firmũ uiderint: consolant᷑ Si ĩ
dei amore feruentem: cohortant᷑
ad studium Et quia nocte extra
orationes publicas in suo cubiculo
unusquisq uigilat: cireũeunt¬
cellulas singulorum. et aure ap¬
posita quid faciant diligent explo¬
rant: Quẽ tardiorẽ dep̃henderit.
ñ hinc increpant: sed dissimulato
quod norunt. eum sepiꝰ uisitant:
& priꝰ incipientes ꝓuocant magis
orare quam cogunt: Opus diei sta¬
tutum ẽ: quod decano redditur.¬
et fert᷑ ad economũ: Qui ꝙ ipse per
singulos menses patri omĩum eum
magno tremore reddit rationem:
a quo et iam cybi eum facti fuerĩt
degustant᷑: Et quia non licet eui¬
taq iuncis strata ñ habeo: ille ita
uniuersa mocłatur: ut nemo quid
postulet. nemo ñ habeat: Si uero
quis ceꝑit egrotare: tͣnfert᷑ ad exedr̃a
latiorem: et tanto senum ministerio
confouet᷑. ut nec delicias urbiuĩ nec

Expanded text:
ta in ipso sit gratia, quantum silentium, ta in ipso sit gratia, quantum silentium, quam moderatus incessus? \' si inSrmum uiderint, consolantur; si in dei amore feruentem, cohortantur ad studium. et quia nocte extra orationes publicas in suo cubili unusquisque uigilat, circucellulas singulorum, et, aure apposita, quid faciant diligenter explorant: quem negligentiorem deprehenderint, non increpant, sed disquod norunt, eum saepius visitant et prius incipientes provocant magis orare, quam cogunt. Opus diei statutum est, quod decano redditum fertur ad oeconomicum, qui et ipse per singulos menses patri omnium cum magno reddit tremore rationem. A quo etiam cibi, cum facti fuerint, degustantur et, quia non licet ditaque iuncis strata non habeo, ille ita universa moderatur, ut nemo quid postulet, nemo dehabeat. Si vero quis coeperit aegrotare, transfertur ad exedram latiorem et tanto senum ministerio confovetur, ut nec delicias urbium nec
Abbreviated transcription (Latin):
excreare: Dicentis laus: in fietu ẽ.
audientium Tacite uoluunt᷑ ꝑ ora
lac̾me: et ne in singultus quidẽ erũ¬
pit dolor Cum uero de regno. xp̃i.
de futura beatitudine. deq gła cȩ¬
ꝑit annunciare uentura: uideas¬
cunctos moderato suspirio. & oculis
ad celũ leuatis intra se clicere: Quis
dabit mͥ pennas sicut columbȩ: & uo¬
labo ⁊ requiescam: Post hoc conci¬
lium soluitur: et unaqueq decuria
cum suo parente ꝑgit ad mensas. qͥbꝰ
ꝑ singulas ebdomadas uicissim mini¬
strant: Hullus in cybo strepitus: ne¬
mo comedens loquitur: Uiuit᷑ pane.
leguminib et holerib: quȩ sale et
oleo condiunt᷑: Hinum tantũ senes
accipiunt: quib eum paruulis sepe
fit prandiũ: ut alioꝵ. fessa sustente¬
tur ȩtas. alioꝵ. ñ frangatur incipiẽs:
Dehinc consurgunt pariter: & ymno
dicto ad p̾sepia redeunt: ubi usq ad
uesꝑam cum suis unusquisq loqͥt᷑
et dicit: Uidistis illũ & illum. quã¬

Expanded text:
excreare. dicentis laus in fletu est excreare. dicentis laus in fletu est audientum. tacite uoluuntur per ora lacrimae et ne in singultus quidem erumpit dolor. cum uero de regno Christi, de futura beatitudine, de gloria coeperit adnuntiare uentura, uideascunctos moderato suspirio et oculis ad caelum leuatis intra se dicere: quis dabit mihi pinnas sicut columbae, et uolabo et requiescam? post hoc concilium soluitur et unaquaeque decuria cum suo parente pergit ad mensas, quibus per singulas ebdomadas uicissim ministrant. nullus in cibo strepitus, nemo comedens loquitur. uiuitur pane, leguminibus et olere, quae sale et oleo condiuntur. uinum tantum senes accipiunt, quibus et paruulis saepe fit prandium, ut aliorum fessa sustentetur aetas, aliorum non frangatur incipiens. dehinc consurgunt pariter et hymno dicto ad praesepia redeunt. ibi usque ad uesperam cum suis unusquisque loquitur et dicit: \'uidistis illum et illum, quan
Abbreviated transcription (Latin):
num: detractio clericoꝵ: Et si qn
festior dies euenerit: saturant᷑ usq
ad uomiitũ his gͥ uelut quibꝰdã pesti¬
b exterminatis: ueniamus ad eos
qui plures in cõmune habitant. id
ẽ. quos uocari cenobion diximus:
Prima apud eos confȩderatio ẽ obȩdi¬
re maiorib: et quicquid iubent᷑ face¬
re: Uiusi sunt ꝑ decurias atq centu¬
rias: ita ut nouem hominib decimꝰ
p̃sit: et ruersũ decem p̃positos sub se
centesimꝰ habeat: Manent separati: se
iunctis cellulis: Usq ad horam nonã
ut institutum ẽ nemo ꝑgit ad alium.
exceptis his quos decanos diximꝰ: ut
si cogitationib forte quis fluctuat. il¬
lius consolet᷑ alloquiis: Post horam no¬
nam in cõmune concurrunt:⁊ psal¬
i resonant: scripture ex more re¬
citantur Et completis orationibus
cunctisq residentib: mediꝰ quem
patrẽ uocant incipit disputare: Quo
loquente: tantum silentiũ fit. ut ne¬
mo ad aliũ respicere. nemo audeat

Expanded text:
num, detractatio clericorum, et si quando num, detractatio clericorum, et si quando festior dies uenerit, saturantur ad uomitum. His igitur quasi quibusdam pestibus exterminatis ueniamus ad eos, qui plures in commune habitant, id est, quos uocari coenobium diximus. prima apud eos confoederatio est oboedire maioribus et, quidquid iusserint, facere. diuisi sunt per decurias atque centurias, ita ut nouem hominibus decimus praesit et rursus decem praepositos sub se centesimus habeat. manent separati, sed iunctis cellulis. usque ad horam nonam quasi iustitium est: nemo pergit ad alium exceptis his, quos \' decanos diximus, ut, si cogitationibus forte quis fluctuat, illius consoletur alloquiis. post horam nonam in commune concurritur, psalmi resonant, scripturae ex more recitantur et conpletis orationibus cunctisque residentibus medius, quem patrem uocant, incipit disputare. quo loquente tantum silentium fit, ut nemo ad alium respicere, nemo audeat
Abbreviated transcription (Latin):
Unum. cenobite: quod illi saubes genti¬
li lingua uocant: nos in cõmune uiuẽ¬
tes possumus appellare: Scdin. a nacho¬
rite: qͥ soli habitant ꝑdeserta: et ab eo
qd ꝓcul ab hominib recesserint. nun¬
cupantur: Tercium genus ẽ qđ dic̃t
remnoth: teterrimũ atq neglectũ :
et qđ in nr̃a ꝓuincia aut solũ aut pͥ¬
mũ ẽ hibim uel t̾m nec multo plu¬
res simul habitant. suo arbitrio ac di¬
tione uiuentes: et de eo qd laboraue¬
rint. in medio partes conferunt. ut
habeant alim̃ta cõmunia habitant
autẽ qmͣpłimi in urbib et castellis:
et quasi ars sit scã ñ uita. qͥcqͥd uen¬
diderint maioris p̃cii ẽ. Inter bosse¬
pe sunt uirgia: quod suo uiuentes
cybo. ñ patiunt᷑ se alicui ẽẽ subiec¬
tos Reuera solent certare ieiuniis:
et rem secreti uictoriȩ faciunt: A¬
pud hos affectata sunt om̃ia: Laxe
manicȩ: caligȩ follicantes. : uestis gͦs¬
siorꝰ crebra suspiria: uifitatio uirgi¬

Expanded text:
um: coenobium, quod illi sauhes gentium: coenobium, quod illi sauhes gentili lingua uocant, nos \'in commune uiuentes\' possumus appellare; anachoretae, qui soli habitant per deserta et ab eo, quod procul ab hominibus recesserint, nuncupantur; tertium genus est, quod dicunt remnuoth, deterrimum atque neglectum. et quod in nostra prouincia aut solum ant primum est. hi bini uel terni nec multo plures simul habitant suo arbitratu ac dicione uiuentes et de eo, quod laborauerint, in medium partes conferunt, ut habeant alimenta communia. habitant autem quam plurimum in urbibus et castellis, et, quasi ars sit sancta, non uita, quidquid uendiderint, maioris est pretii. inter hos saepe sunt iurgia, quia suo uiuentes cibo non patiuntur se alicui esse subiectos. re uera solent certare ieiuniis et rem secreti uictoriae faciunt. apud hos afIectata sunt omnia: laxae manicae, caligae follicantes, uestis grossior, crebra suspiria, uisitatio uirgi
Abbreviated transcription (Latin):
gestum sit referam Quidã ex fr̃ĩbus
partior magis quã auarior. nesciens
xxxͦ. argenteis dñm uenditũ: centum
solidos quos lina texendo acquis erat.
moriens dereliquit: Initum ẽ inter
monachos consiliũ: nam in eodẽ loco
eirciter qͥnq milia diuisi cellulis ha¬
bitant: quid facto opus eẽt Et alii pau¬
ꝑib cdistribuendos ẽẽ dicebant: alii
dandos eccłiȩ: ñnulli parentib remit¬
tendos Macharius uero et pambo ꝙ
ysidorus & cȩteri quos patres uocant.
sco meis loquente spũ. decreuerunt
infodiendos ẽẽ cum dño eoꝵ: dicentes.
pecunia tua tecum sit in ꝑditione: Ne¬
uͦ hoc erudeliter quisquam factũ putq
tantus ꝑ totam egyptum terror. cunctos
inuasit: ut unum solidum dimisisse.
criminis eẽt Et qm̃ monachorũ fecimꝰ
mentionẽ. et te scio libenter audire
quȩ scã sunt: aurẽ paulisꝑ accõmocda
Tria sunt in egipto genera monacborũ.¬

Expanded text:
gestum sit, referemus. Quidam ex fratribus gestum sit, referemus. Quidam ex fratribus parcior magis quam avarior, et nesciens triginta argenteis Dominum venditum, centum solidos, quos lino texendo acquisierat, moriens dereliquit. Initum est inter monachos consilium — nam in eodem loco circiter quinque milia diuisis cellulis habitant —, quid facto opus esset. alii pauperibus distribuendos esse dicebant, alii dandos ecclesiae, nonnulli parentibus remittendos. Macarius uero et Pambos et Isidorus et ceteri, quos patres uocant, sancto in eis loquente spiritu decreuerunt infodiendos esse cum domino suo dicentes: pecunia tua tecum sit in perditionem. nec hoc crudeliter quisquam factum putet: tantus per totam Aegyptum cunctos terror inuasit, ut unum solidum dimisisse sit criminis. Et quoniam monachorum fecimus mentionem et te scio libenter audire, quae sancta sunt, aurem paulisper adcommoda. tria sunt in Aegypto genera monachor
Abbreviated transcription (Latin):
nusꝰ et ñ uidi iustum derelictũ: neq
sem̃ eius querens panẽ helias coruis
ministrantib pascit᷑ uidua sareptena
ipsa cum filiis nocte morita᷑ ꝓpħ̾am pas¬
cit esurientẽ: et mirũ inmodũ cap¬
sace cõpleto qui alendus uenerat alu¬
it: Petrus apłs. argentum inquit et
taceant: re locuntur: fidem et mise¬
ricordiã ñ habeo: quod autẽ habeo
aurũ et argentum. ñ dotͥ: habentes
gͥ uictũ et uestitũ: his contenti simꝰ.
audi iacob in sua oratione quid postu¬
let: Si fuerit dñs ds mecũ. et serua¬
uerit me in uia hac ꝑ quam iter fa¬
cio: et dederit mͥ panem ad mancdu¬
candũ. et uestẽ ad induendũ Tan¬
tum necessaria dep̃catus ẽ Et post
annos.xx. diues dñs et ditior pater
ad terram reuertit᷑ chanaan. Iufmni¬
ta de scripturis exempla suppeditãt.
quȩ auariciã doceant ẽẽ fugiendã
Uere quia nunc ex parte de ea dr̃: et
uat᷑ : quid ante ñ plures annos intrie

Expanded text:
nui et non uidi iustum derelictum nec nui et non uidi iustum derelictum nec semen eius quaerens panem. Helias coruis ministrantibus pascitur; uidua Sareptena ipsa cum filiis nocte moritura prophetam pascit esuriens et mirum in modum capsace conpleto, qui alendus uenerat, alit. Petrus apostolus: argentum, inquit, ettaceant, re loquuntur: \'fidem et misericordiam non habeo; quod autem habeo, aurum et argentum, non do tibi. habentes igitur uictum et uestitum his contenti sumus. \' audi, Iacob in sua oratione quid postulet: si fuerit dominus deus mecum et seruauerit me in uia hac, per quam ego iter facio, et dederit mihi panem ad manducandum et uestem ad induendum. tantum necessaria deprecatus est et post annos uiginti diues dominus et ditior pater ad terram reuertitur Chanaan. infinita de scripturis exempla subpeditant, quae et auaritiam doceant esse fugiendam. Verum quia nuvatur quid ante non plures annos Nitriae
Abbreviated transcription (Latin):
men tineas ñ posse superare Quȩ
religiosior. fuerit. unum exterit ues¬
timentũ: et plena archa pannos tra¬
hit: inficit᷑ menbrana colore purpu¬
reo: aurũ liquescit in litteras: gem¬
mis codices uestiunt᷑: et nudus an¬
te fores earum xp̃c emoritur: Et eũ
manũ egenti porrexerint bucci¬
nant: cum ad agapem uocant. p̃co
conducit᷑ Uidi nuꝑ nom̃ taceo ne
satyram putes. nobilissimã mulie¬
rum romanoꝵ: in basilica beat.
petri semiuiris antecedentibus.
ꝓpͥa manu ut religiosior. putaret᷑.
singłos nũmos disꝑtire pauꝑibus.
Interea ut usu nosse ꝑfacile .ẽ. cum
anus quedam annis pannisq obsi¬
ta p̃curreret. ut alterũ nũmũ acci¬
peret.et ad eam ordine ꝑuenisset: pug¬
nus porrigitur ꝓ denario. et tantic̾¬
minis reus sanguis effundit᷑ Radre
re pͥmũ regnum dĩ: et hec omiã ap¬
ponent᷑ tibi Non occidet dñs fame
anmã iustam Iumor. fui et enĩ se¬

Expanded text:
men tineas non posse superare. quae men tineas non posse superare. quae religiosior fuerit, unum exterit uestimentum et plenis arcis pannos trahit. inficitur membrana colore purpureo, aurum liquescit in litteras, gemmis codices uestiuntur et nudus ante fores earum Christus emoritur. cum manum porrexerint, bucinant; cum ad agapen uocauerint, praeco conducitur. uidi nuper — nomina taceo, ne saturam putes — nobilissimam mulierum Komanarum in basilica beati Petri semiuiris antecedentibus propria manu, quo religiosior putaretur, singulos nummos dispertire pauperibus. interea — ut usu nosse perfacile est — anus quaedam annis pannisque obsita praecurrit, ut alterum nummum acciperet; ad quam cum ordine peruenisset, pugnus porrigitur pro denario et tanti criminis reus sanguis effunditur. radixre primum regnum dei et haec omnia adponentur tibi. non occidet dominus fame animam iusti: iuuenior fui et se
Abbreviated transcription (Latin):
Audi ad apłos loquentem iħm Ne co¬
gitetis in corde ur̃o quid manduce¬
tis: neq corpoꝵ ur̃o qͥd inluamimi:
Nonne anima plus ẽ quam esca: et cor¬
pꝰ plus qͣm uestim̃tum: Respicite uo¬
latilia cęli. qm̃ ñ serunt neq metũt
neq congregant in horrea: et pater
ur̃ cȩlestis pascit illa Si uestis defu¬
erit: lilia ꝓponent᷑. Si esurieris: be¬
atos audies pauꝑes et esurientes: Si
aliquo affugaris dolore: legito Ppter
hoc complaceo mͥ in infirmitatib
meis: et datus ẽ mͥstimulus carnis
meȩ angls sathanȩ. qui me colafiet.
ne extollar Letare in om̃ib iudici¬
is dei Exultauerunt enim filie u¬
de: in omĩb iudiciis tuis dñe: Illa
tibi semꝑ uox resonet Nudus ex iui
de utero matris mee: nudus et rede
am Nichil intulimus in hunc mun¬
dũ: neq auferre quid possumꝰ At ne
plerasq uideas armaria stipare ues¬
tib ͥ tunicas mutare cotidie: et ta¬

Expanded text:
audi ad apostolos loquentem Iesum: ne coaudi ad apostolos loquentem Iesum: ne cogitetis in corde uestro, quid manducetis, neque corpori uestro, quid induamini. nonne anima plus est quam esca et corpus plus est quam uestimlatilia caeli, quoniam non serunt neque metunt neque congregant in horrea et pater vester caelestis pascit illa. Si vestis defuerit, lilia proponentur; si esuriens, beatos audies pauperes et esurientes; si aliquis adflixerit dolor, legito: Propter hoc conplaceo mihi in infirmitatibus meis, et: Datus est mihi stimulus carnis meae, angelus Satanae, qui me colafizet, ne extollar. Laetare in omnibus iudiciis Dei; Exultaverunt, enim, filiae Iudae in omnibus iudiciis tuis, dtibi semper in ore uox resonet: nudus exiui de utero matris meae, nudus et redeam \' et: nihil intulimus in hunc mundum nec auferre I quid possumus. At nunc plerasque uideas armaria stipare uestibus, tunicas mutare cotidie et ta
Abbreviated transcription (Latin):
tes habuisse me scapulas plagas sen¬
sisse ꝑsomniũ: et tanto dein studio di¬
uina legisse.qͣnto mortalia ante non
legeram: Auariciȩ quoq tibi uitan¬
dum ẽ malũ: ñ quo aliena ñ appetas.¬
hec enim. et publicȩ leges puniunt:
sed quo tua quȩ sunt aliena ñ serues:
Si in alieno inquit fideles ñ fuistisꝰ qd̾
ur̃m ẽ quis dabit uobis: Aliena no¬
bis auri argentiq sunt pondera: no¬
stra possessio spũalis ẽ: De qua alibidr̃
Redemptio uiri ꝓpͥȩ diuitiȩ: Nemo
potest duob dominis seruire: Aut
enim unũ odiet et alterũ amabit.
aut unum patietur et alterũ con¬
tẽpnet: Non potestis deo seruire et
mammone: id ẽ diuitiis: Nam sy¬
rorum lingua. mãmona diuitie
nuncupantur: Cogitatio uictus:
spinȩ sunt fidei: Radix auaritiȩ:
cura gentilium: dicis: Puella sum
chelicata: et quȩ meis manib labora¬
re non possum: Si ad senectã uenero:
si egrotare ceꝑo: quis mei miserebit᷑:

Expanded text:
tes habuisse me scapulas, plagas sentes habuisse me scapulas, plagas sensisse post somnum et tanto dehinc studio diuina legisse, quanto mortalia ante non legeram. Auaritiae quoque tibi uitandum est malum, non quo aliena non adpetas-hoc enim et publicae leges puniunt —, sed quo tua, quae sunt aliena, non serues. si in alieno, inquit, fideles non fuistis, quod uestrum est, quis dabit uobis? aliena nobis auri argentique sunt pondera, nostra possessio spiritalis est, de qua alibi dicitur: redemptio uiri propriae diuitiae. nemo potest duobus dominis seruire; aut enim unum odiet et alterum amabit, aut unum patietur et alterum contemnet. non potestis deo seruire et mammonae, id est diuitiis. nam gentili Syrorum lingua mammona \'diuitiae\' nuncupantur. cogitatio uictus spinae sunt fidei, radix auaritiae, cura gentilium. at dices: \'puella sum delicata et quae meis manibus laborare non possum. si ad senectam uenero, si aegrotare coepero, quis mei miserebitur?\'
Abbreviated transcription (Latin):
autem quis confitebitur tͥ: Clamare
tamen cepi:et eiulans dicere: Misere¬
re mei dñe: iniserere mei: hec uox in¬
ter flagella resonabat: Tandem ad p̾si¬
dentis genua ꝓuoluti qui astiterant.
p̃cabant᷑ ut ueniam tribueret ad oles¬
centiȩ: et errori locum penitentie
cõmodaret: exacturus deinde eruci¬
atum. si gentiliũ litterarũ libros ali¬
quando legissem: Ego qui tanto con¬
strictus articulo. uellem etiam maio¬
ra ꝓmittere:deierare cȩpi. et nomen
eius obtestans dicere: Dñẽ. si unquã
babuero codices scłares. si legero:te
negaui: In hec sacram̃ti uerba dimis¬
sus. reuertor ad suꝑos: et mirantib
cunctis oculos aꝑio. tanto lacrimar̃
ymbrȩ ꝑfusos: ut etiã incredulis fi¬
dem facerem ex clolore: Nec uero in¬
anis sopor ille fuit: ut uana sõma qͥ¬
bus sepe deludimͣ Teste ẽ tribunal
ante quod iacui: iudiciũ teste quod
timui: Ita mͥ nunquã contingat:
talem ineidere questionem: liuen¬

Expanded text:
autem quis confitebitur tibi? clamare autem quis confitebitur tibi? clamare tamen coepi et heiulans dicere: miserere mei, domine, mise. rere mei. haec uox inter flagella resonabat. tandem ad praesidentis genua prouoluti, qui adstiterant, precabantur, ut ueniam tribueret adulescentiae, ut errori locum paenitentiae commodaret exacturus deinde cruciatum, si gentilium litterarum libros aliquando legissem. ego, qui tanto constrictus articulo uellem etiam maiora promittere, deiurare coepi et nomen eius obtestans dicere: Momine, si umquam habuero codices saeculares, si legero, te negaui\'. in haec sacramenti uerba dimissus reuertor ad superos et mirantibus cunctis oculos aperio tanto lacrimarum imbre perfusos, ut etiam incredulis fidem facerent ex dolore. nec uero sopor ille fuerat aut uaua somnia, quibus saepe deludimur. teste est tribunal, ante quod iacui, iudicium teste est, quod timui — ita mihi numquam contingat talem incidere quaestionem! —, liuen
Abbreviated transcription (Latin):
rum culpã ẽẽ putabam s solis: Ium¬
me ita serpens antiquus illucieret:
in media ferme quadragesima me
dullis infusa febris corpus inuasit ex¬
haustũ: et sine ulla requie quod dic¬
tu quoq meredibile sit. sic infelicia
m̃bra depasta sunt. ut ossib uix he¬
rerent: Interĩ parabantur exequiȩ:
et uitalis anime calor toto iam friges¬
cente corpore. in solo tantum tepente
pectusculo palpitabat: cum subito rap¬
tus in sp̃u. ad cribunal iudicis ꝑtrabor:
ubi cantum luminis et tantum erat
ex circũstantium claritate fulgoris:
ut ꝓiectus in terra. sursũ aspicere non
auderẽ: Int̾rogatus conditionẽ: xp̃ia¬
num me ẽẽ respondi: Et ille qui p̃si¬
debat: mentiris ait: Ciceronianus
es: non xp̃ianus Ubi thesaurus tuus:
ibi et cor tuum Ilico ommutui: et in¬
ter uerbera. nam cȩdi me iusserat. con¬
scientie mag̃ igne torquebar: illum
mecũ uersiculũ reputans: in inferno

Expanded text:
rum culpam putabam esse, sed solis. Durum culpam putabam esse, sed solis. Dum itaque me antiquus serpens illuderet, in media ferme quadradullis infusa febris corpus meum invasit exhaustum». XIa. «Et sine ulla requie, quod dictu quoque incredibile fit, sic infelitia membra depasta sunt, ut vix ossibus hererent». XIIa. «Interim parabantur exequie et vitalis animi calor, toto iam frigescente corpectusculo palpitabat, cum subito raptus in spiritu ad tribunal iudicis pertrahor, ubi tantum luminis et tantum erat ex circumstantium claritate fulgoris, ut proiectus in terram sursum aspicere non auderem. interrogatus condicionem Christianum me esse respondi. et ille, qui residebat: \'mentiris\', ait, \'Ciceronianus es, non Christianus; ubi thesaurus tuus, ibi et cor tuum\'. ilico obmutui et inter uerbera — nam caedi me iusserat — conscientiae magis igne torquebar illum mecum uersiculum reputans: in inferno
Abbreviated transcription (Latin):
cum apłis cicero: Non scandalirat᷑
fr̃⁊ si te uiderit in idolio recũben¬
tẽ : Et licet omĩa muncla mundis.
et nichil reiciendũ quod cũ gr̃arũ
actione ꝑcipit᷑: tam̃ simul bibere
ñ debemus. calicem xp̃i et calicẽ cle¬
monioꝵ: Referã tibi meȩ infelicita¬
tis historiam: Cum ante annos plu¬
rimos domo. parentibus. sorore. cog
natis. et qđ his difficilius ẽ. consue¬
tudine lautioris cybi ꝓpter celorũ
me regna castrassem. et ierosolimam
militaturꝰ ꝑgerem: bibliotheca qu̾a¬
mͥ rome summo studio ac labore con¬
q miser ego: lecturus tulliũ ieiuna¬
bam: Post noctium crebras uigilias.
post lacͥmas quas mͥ p̃teritoꝵ malo¬
rum. et recordatio peccatorũ exi¬
mis uiscerib eruebat: plato sume¬
bat᷑ in manib Si quando in memet¬
ipsũ reuersus ꝓpħas legere cȩpissẽ:
sermo horrebat incultus: et quia lu¬
men cecis oculis ñ uidebã. ñ oeulo¬

Expanded text:
cum apostolo Cicero? Nonne scandalizatur cum apostolo Cicero? Nonne scandalizatur frater, si te viderit in idolio recumbentem? Et licet omnia munda mundis et nihil reiciendum sit, quod cum gratiarum actione percipitur, tamen simul bibere non debemus calicem Christi et calicem daemoniorum. Referam tibi meae infelicitatis historiam. Cum ante annos plurimos domo, parenatis et, id quod difficilius est, consuetudine lautioris cibi propter celorum vie regna castrassem et Iherosolimam militaturus pergerem, bibliotheca, quam Rome cum summo studio ac labore contaque miser ego lecturus <Tulliubam. Post noctium crebras uigilias, post lachrymas, quas mihi pręteritorum recordatio peccatorum ex intimis uisceribus elliciebat, Plato sumebatur in manibus. Siquando in memet reuersus prophetam legere coepissem, sermo horrebat incultus, et quia lumen cęcis oculis non uidebam, non oculo