comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Inꝙͣ finib hostis artẽdus ẽ nã cũ intra¬
uit et portis se ĩtulit mõz acaptiuis nõ
accipit. Neq eĩ sepoĩtꝰ ẽ aĩus et extrĩse¬
cus speculat᷑ aiffectꝰ ut illos nõ paciat᷑
ultra ꝙͣ oportet procede̾ s ĩ affectũ ip̃e ĩ¬
mittat᷑. Ideoq nõ põt ultĩe illã iũ et salu¬
tarẽ proditã iã ĩfirmatãq reuocare. Nõ
eĩ ut dixi seꝑatas istas sedes suas di¬
ductasqz hñt .s. affectus et rõ. ĩ meliꝰ
peiꝰq mutacõ aĩ ẽ. Quõ ergo rõ occupa¬
ta et opp̾ssa uitiis resurgẽt q̃ ire cessit
cuit ꝙ̃adm ex cõfusiõe se liberabit ĩ qua
ciãt eorũ ꝯ̃ ira dictat an ut aliqͣd. si nich
faiciũt appet nõ ẽẽ ad cictiões rerũ necci
ꝙͣ rõ an ĩfirmor. Si ualẽtior quõ illi mõ
rõ pot̾it ĩponẽ cũ parẽ nͥ ĩ beciliora nõ so¬
leant. Si ĩ firmorẽ sine hac ꝑ se ad rere
effectus sufficit racõ nec desiderat ĩbeci¬

Expanded text:
 finibus hostis arcendus est ; nam cum intravit et portis se intulit, modum a captivis non accipit. Neque enim sepositus est animus et extrinsecus speculatur adfectus, ut illos non patiatur ultra quam oportet procedere, sed in adfectum ipse mutatur ideoque non potest utilem illam vim et salutarem proditam iam infirmatamque revocare. Non enim, ut dixi, separatas ista sedes suas diductasque habent, sed affectus et ratio in melius peiusque mutatio animi est. Quomodo ergo ratio occupata et oppressa vitiis resurget, quae irae cessit ? Aut quemadmodum ex confusione se liberabit, in qua ciant eorum quae ira dictat an ut aliquid ? Si nihil faciunt, apparet non esse ad actiones rerum necessariam ratio an infirmior ? Si valentior, quomodo illi modum ratio poterit imponere, cum parere nisi imbecilliora non soleant ? Si infirmior est, sine hac per se ad rerum effectus sufficit ratio nec desiderat inbecil
Abbreviated transcription (Latin):
assumet rõ ĩ adutoriũ ĩ prouidos et uio¬
lẽtes ĩpetus/ apd̃ quos nich ip̃a auctorita¬
tis hẽat quos ñꝙͣ cõpͥme̾ possit nͥ pares
illis sillẽsqz opposuerit ut ire metũ mer¬
cie irã timori cupiditatẽ. absit hoc a uͥtu¬
te malũ ut ñꝙͣ racõ ad uicia cõfugiat.
Non pot̃ ħͥ aũis fidele otiũ capeͣ. Quatiat᷑
neccĩe ẽ fluctuetq qͥ malis suis ẽ tritus
qͥ fortis ẽẽ nͥ irascit nõ põt. industriꝰ nͥ qui¬

Expanded text:
rovidos et violentos impetus, apud quos nihil ipsa auctoritatis habeat, quos numquam comprimere possit, nisi pares illis similisque opposuerit, ut irae metum, inertiae iram, timori cupiditatem. Absit hoc a virtute malum, ut umquam ratio ad vitia confugiat ! Non potest hic animus fidele otium capere, quatiatur necesse est fluctueturque, qui malis suis tutus est, qui fortis esse nisi irascitur non pot
Abbreviated transcription (Latin):
ira ꝑfectissimũ quẽq sequeret̃. At qui
iracũdissum ĩfãtes senesq et egri sũt
qͥt fieri theophrastus ut bonꝰ uir nõ ira¬
scat᷑ malis. Isto mõ quo melior unꝰqͥsq ħ
iracũdus erit. Uide ne ꝯͣ placidior solutͦq
affectibz et cui nemo odiosit pectãtis nõ
qͥd ht̃ cur oderit cũ ertor issos eiꝰ mõi desic¬
ta cõpellat. nõ ẽ tñ prudẽtis errãtes odis¬
se. Alioquĩ ip̃e sibi odio erit. Cogitet ꝙͣ
multa cõtra honũ morẽfaciat ꝙͣ multa
ex eis q̃ egit ueĩam desiderẽt iã irascet᷑
eciã sibi neqz eĩ equus uider aliã de sua

Expanded text:
Atqui iracundissimi infantes senesque et aegri sunt, quit, " fieri " Theophrastus " ut non vir bonus irascatur malis." Isto modo quo melior quisque, hoc iracundior erit; vide ne contra placidior sonitusque affectibus et cui nemo odio sit. Peccantis vero quid habet cur oderit, cum error illos in eiusmodi delicta compellat ? Non est autem prudentis errantis odisse ; alioqui ipse sibi odio erit. Cogitet quam multa contra bonum morem faciat, quam multa ex is, quae egit, veniam desiderent ; iam irascetur etiam si
Abbreviated transcription (Latin):
cursũ irã quidẽ nõ magis ꝙͣ lupuriã.
Et ĩquasdã uoluptates ĩ tẽꝑacioes ho¬
mine sũt.Nõ ẽ ꝙ credas illi qͥ sicit nõ
aper irasci meminit nõ fidẽ cursu, cer¬
ua nõ armẽtis ĩcurre̾ fortib ursi. Ira¬
sci dicit ĩcitari ĩpĩgi. Irasci quidẽ non
mag̃ scũit ꝙͣ ignosce̾. multa aĩalia hu¬
maĩs affectib carẽt. hñt aũt filẽs illiᷤ
quosdã ĩpulsus alioqͣn si amor ĩ illis
eẽt et odiũ eẽt si amicicia et si multas¬
si discẽcio et cõcordia qͦrũ aliqua ĩ il¬
lis qͦ extãt uestigia. Ceterũ hũanoꝵ
peccorũ bona ꝓpͥa malaq sũt nulli
ctũ et nox ẽ quidẽ s nõ explamabiliꝰ
et ꝑturhata et u̾borũ ĩ efficax ut lin¬
gua deuĩcta nec ĩ motus uarios soluta.
Ita ip̃m pͥncipale exactũ parũ capit

Expanded text:
 iram quidem non magis quam luxuriam, et in quasdam voluptates intemperantiores homine sunt. Non est quod credas illi qui dicit : Non aper irasci meminit, non fidere cursu cerva nec armentis incurrere fortibus ursi. Irasci dicit incitari, impingi; irasci quidem non magis sciunt quam ignoscere. Muta animalia humanis affectibus carent, habent autem similes illis quosdam impulsus. Alioquin si amor in illis esset et odium, esset amicitia et simultas, dissensio et concordia ; quorum aliqua in illis quoque exstant vestigia, ceterum humanorum pectorum propria bona malaque sunt. Nulli ctum. Ut vox est quidem, sed non explanabilis et perturbata et verborum inefficax, ut lingua, sed devincta nec in motus varios soluta, ita ipsum principale parum subt
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ naͣsis ira. Nũqͥd ꝙͣuis nõ sit naͣlis ira
assumẽda ẽ qr utilis sepe fuit et extollit
aĩos et ĩcitat nec quicꝙͣ sine illa magͥfi
dicta ẽ et hic stimulus ꝑagitauit misit¬
q ĩ spicula audaces optimũ itaqz qͥdã
putãt tẽꝑare irã nõ tollere eoq detracto
ꝙ exũdat ad salutarẽ modũ coge̾ id nõ
retmeͣ sine quo lãguebat accio et us ac
iugor cũ resoluet᷑. pͥm̃ faciliꝰ ẽ excludẽ
ꝓuiciosã ꝙͣ regẽ et nõ admicte̾ ꝙͣ admis

Expanded text:
alis ira. Numquid, quamvis non sit naturalis ira, adsumenda est, quia utilis saepe fuit ? Extollit animos et incitat, nec quicquam sine illa magnifisubdita est et hic stimulus peragitavit misitque in pericula audaces. Optimum itaque quidam putant temperare iram, non tollere, eoque detracto, quod exundat, ad salutarem modum cogere, id vero retinere sine quo languebit actio et vis ac vigor animi resolvetur. Primum facilius est excludere perniciosa quam regere et non a
Abbreviated transcription (Latin):
ma curare ut faciẽcia faciat cupiditatẽ¬
q hoẽsti et eqͥ cõciliet aĩs faciatq uicdꝵ
odiũ p̾tiũ uͥtutũ. Trãseat dem̃ ad tristio¬
rẽ or̃oẽ q̃ moneat hoc et exprobet nouis¬
sie ad penas et has ad hoc leues et reuo¬
cabiles decurrat. Ultĩa supplicia scele¬
ribz ultĩs ponat et neõ ꝑeat nͥ quẽ ꝑire
eciã peũtis int̾sit. hoc uno medẽtib erit
disfilĩs ꝙ illi quib uitã nõ potuerãt lar¬
giei facilẽ exitũ p̾stãt. hͥ dãpnatis cũ
dedecore et traduciõe uitã exigit. Nõ qr
delectet᷑ iuliꝰ pena procul ẽ eĩ a sapiẽte
tã in hic̃ana feritas. S ut documẽtũ oĩ¬
ũ sint et ꝯͥ alicui noluerũt prodẽe. Morte
certe eorũ res publita utat᷑. Non ẽ erctonã
hoĩs pene cappetẽs. Ideo ne ira quidẽ sem
nis argumẽtũ afferẽ. Qͥd eĩ prodẽ ailieĩ

Expanded text:
at cupiditatemque honesti et aequi conciliet animis faciatque vitiorum odium, pretium virtutium ; transeat deinde ad tristiorem orationem, qua moneat adhuc et exprobret ; novissime ad poenas et has adhuc leves, revocabiles decurrat ; ultima supplicia sceleribus ultimis ponat, ut nemo pereat, nisi quem perire etiam pereuntis intersit. Hoc uno medentibus erit dissimilis, quod illi quibus vitam non potuerunt largiri facilem exitum praestant, hic damnatos cum dedecore et traductione vita exigit, non quia delectetur ullius poena—procul est enim a sapiente tam inhumana feritas—sed ut documentum omnium sint, et quia vivi noluerunt prodesse, morte certe eorum res publica utatur. Non est ergo natura hominis poenae adpetens ; ideo ne ira quidem secunis argumentum adferam—quid enim nocet alienis
Abbreviated transcription (Latin):
to paciẽtiores laborũ cõminuat nͥ ira ĩfe¬
stissĩa sibi ¶ Gladiatores qͦ ars tuet᷑.
ira denudat. Dem̃ qͥd opus ẽ ira cũ idem
proficiat rõ. An tu putes uenatorẽ iras
sa alpibz ira abstulit ut tãte cladis no¬
ticiã ad suos nõ nũciꝰ s fama ꝑtulit stra¬

Expanded text:
to patientiores laborum comminuat nisi ira infestissima sibi ? Gladiatores quoque ars tuetur, ira denudat. Deinde quid opus est ira, cum idem proficiat ratio ? An tu putas venatorem irascsa Alpibus ita sustulit, ut tantae cladis notitiam ad suos non nuntius sed fama pertuler
Abbreviated transcription (Latin):
ni. s ħ fincera cũ rõne nõ eĩ nocet s me¬
det̾ specie nocẽdi. Quẽadm̃ astilia de tor¬
ta ut coriganꝰ adurimꝰ et adactis crineiᷤᷤ
nõ ut frãgamiꝰ s ut explicemꝰ elidimus
sic ĩgema uicio pͣua dolore cors aĩqz cor¬
rigamꝰ. Nẽpe medicus pͥo ĩ leuib uiciis
tẽptat nõ multũ ex cotidiana cõsuetudĩe
flecteͣ et cibis poctioĩb excitacioĩb ordĩe
ĩponẽ ac ualitudinẽ tm̃ mutata uite di¬
spõne firmare. Proxim̃ ẽ ut modus ꝓfi¬
ciat si mod̾ et ordo nõ ꝓficit subducit a¬
liqua et tircũducit. Si nͨ ad hoc qͥdẽ respõ¬
dit int̾dicit cibis et abstinẽcia corpus
eronerat. Si frustra meliora tẽserũt fe¬
rit uenã mẽbris. Qd si ad herẽtia nocẽt
et morbũ diffũdũt manꝰ affert. Nec illa

Expanded text:
 sine ira, cum ratione ; non enim nocet sed medetur specie nocendi. Quemadmodum quaedam hastilia detorta, ut corrigamus, adurimus et adactis cuneis, non ut frangamus sed ut explicemus, elidimus, sic ingenia vitio prava dolore corporis animique corrigimus. Nempe medicus primo in levibus vitiis temptat non multum ex cotidiana consuetudine inflectere et cibis, potionibus, exercitationibus ordinem imponere ac valetudinem tantum mutata vitae dispositione firmare. Proximum est, ut modus proficiat; si modus et ordo non proficit, subducit aliqua et circumcidit ; si ne adhoc quidem respondet, interdicit cibis et abstinentia corpus exonerat ; si frustra molliora cesserunt, ferit venam membrisque, si adhaerentia nocent et morbum diffundunt, manus adfe
Abbreviated transcription (Latin):
bessis ira ĩ temeritatẽ eĩ pronaẽ et ꝑicu¬
la dũ ĩferre uult nõ cauet. Illa c̾tissĩa
ẽ uͥtus q̃ se diu multũqz circũsperit et
rerit et ex lento ac destinato puerit.
irascit᷑ s uiidicabit s tuebit᷑. Qd cũt
times. ne parũ magnꝰ illi stimulus
et siñ ira pietas sit aut dic eodẽ modo
erequit ĩ cõfusus ĩ trepidus et sic bono
uiro digna faciet. ut nich̾ faciat uiro
ĩdignũ pater cedet᷑ defendã cesus ẽ. Ere
phaste q̃ris iuidiã p̾ceptis fortidrib
caturos hoĩes id fi̾ debeͣ ꝙ facũt fere cͥ
iustũ quisq affc̃m iudicabit quẽ ags¬

Expanded text:
is ira ; in temeritatem enim prona est et pericula, dum inferre vult, non cavet. Illa certissima est virtus quae se diu multumque circumspexit et rexit et ex lento ac destinato provexitirascetur, sed vindicabit, sed tuebitur. Quid autem times, ne parum magnus illi stimulus etiam sine ira pietas sit ? Aut dic eodem modo exsequetur inconfusus, intrepidus ; et sic bono viro digna faciet, ut nihil faciat viro indignum. Pater caedetur, defendam ; caesus est, ephraste, quaeris invidiam praeceptis fortioribuscaturos homines id fieri debere quod faciunt; fere enim iustum quisque affectum iudicat quem a
Abbreviated transcription (Latin):
liberis amicis ciuibz prodire defensorẽ
ip̃o offõ Sutẽte uolente iudicãte proui¬
dẽtẽ non ĩpulsũ et rapidũ. nussus em̃
affcũs uindicãdi cupidior ẽ ꝙͣ ira et
ob id ip̃m adiudicãdũ ĩhĩbilis p̾rcipidꝰ
et amẽs ut oĩs fere cupiditas ip̃a sibi
ĩ id ĩ quo ꝓpat opponit᷑. Itaq nec ĩ pace
nec ĩ bello unꝙͣ bona fuit. Pacẽ silẽm

Expanded text:
e, pro parentibus, liberis, amicis, civibus prodire defensorem ipso officio ducente, volentem, iudicantem, providentem, non impulsum et rabidum. Nullus enim affectus vindicandi cupidior est quam ira et ob id ipsum ad vindicandum inhabilis ; praerapida et amens, ut omnis fere cupiditas, ipsa sibi in id in quod properat opponitur. Itaque nec in pace nec in bello umquam bono fuit ; pacem e
Abbreviated transcription (Latin):
pectat et ui et amoĩciõe et mollit̾ et a¬
speͣ meliorq tã sibi ꝙͣ alius faciẽdus¬
ẽ nõ sine castigatiõe s sine ira. Qͥs em̃
cui medet̾ irascit᷑. ¶ At corrigi nequeñt.
nͨqz ĩ illis leue autspei bone capair est.
¶Tollant e cetu mortaliũ fcuri perora
q̃ cõtĩgũt et quo uno mõ possint desmãt
mali ẽẽ. s hec sine õdio. Qͥd eĩ ẽ cur ode¬
rĩ eũ cui tñ maxĩe prosũ tũ illũ sibi eti¬
pio. ¶ Nũ qͥs mẽbra sua odit cũt cũ eib¬

Expanded text:
peccat, et admonitione et vi, et molliter et aspere, meliorque tam sibi quam aliis faciendus non sine castigatione, sed sine ira; quis enim cui medetur irascitur ? At corrigi nequeunt nihilque in illis lene aut spei bonae capax est. Tollantur e coetu mortalium facturi peiora quae contingunt, et quo uno modo possunt desinant mali esse, sed hoc sine odio. Quid enim est, cur oderim eum, cui tum maxime prosum, cum illum sibi eripio ? Num quis membra sua
Abbreviated transcription (Latin):
uocet᷑ s turbidas et cõfusas. Ex eo ꝓ¬
cursus illarũ tumultusq uehemẽtes
sũt. motus aũt sollicitudĩesqz et tristi¬
a et ira nõ fũt s hus q̃dã siliã. Ideo ci¬
to cadũt et mutãt ĩcõtrariũ et cũ ace¬
rime seuierũt expauerũtqz pascãtur et
ex fremitu discursuqz uaxano statim
quies soporq seqͥt. ¶ Qd eẽt ira satis
explicitũ ẽ ꝙ distet aib iratũdia appet
quo ebriꝰ ab ebrioso et timẽs a timdo.
Iratus põt nõ ẽẽ iratũdus iracũdus ñ¬
grecos noĩb irã distĩguũt qr a pd̃ nos

Expanded text:
et confusas. Ex eo procursus illorum tumultusque vehementes sunt, metus autem sollicitudinesque et tristitia et ira non sunt, sed his quaedam similia. Ideo cito cadunt et mutantur in contrarium et, cum acerrime saevierunt expaveruntque, pascuntur et ex fremitu discursuque vesano statim quies soporque sequitur. Quid esset ira satis explicitum est. Quo distet ab iracundia apparet; quo ebrius ab ebrioso et timens a timido. Iratus potest non esse iracundus ; iracundus poGraecos nomi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ aduitoriũ mutuũ genit᷑ ẽ ira ĩ exiłiũ
hic a gregari uult illa discedẽ. hic prodẽe
illa nocere. hic ⁊̃ ignotis succurẽ illa ⁊ cla¬
rissiõs petẽ. hic aliorũ ĩcõmodis ⁊ ĩpẽde̾ se
patus ẽ. illa ĩ ꝑiculũ dũ mõ dedutat de¬
scendẽ. Qͥs ergomagis nam ignorat rey¬

Expanded text:
in adiutorium mutuum genitus est, ira in exicium: hic congregari vult, illa discedere; hic prodesse, illa nocere; hic eciam ignotis succurrere, illa carissimos petere; hic aliorum in commodis vel impendere se paratus est, illa in periculum, dummodo deducat, descendere. Quis ergo magis naturam re
Abbreviated transcription (Latin):
nõ possit ad nocẽdũ potẽtes sumus.
¶Aristotilis diffmicio nõ multũ a
nr̃a abest. ait eĩ irã ẽẽ cupiditatẽ dolo¬
ris reponẽdi. Quid int̾ nr̃a et hãt diffi¬
niciõe int̾sit exeqͥ longũ ẽ. Cõtra utrã¬
q dicit᷑ feras irasti nec ĩuria irritata

Expanded text:
non possit; ad nocendum potentes sumus. Aristotelis finitio non multum a nostra abest ; ait enim iram esse cupiditatem doloris reponendi. Quid inter nostram et hanc finitionem intersit, exsequi longum est. Contra utramque dicitur feras
Abbreviated transcription (Latin):
nã ut nl ampliꝰ dicã neccesse erit certe
nobis roͣnos mores expetere. ¶ Quo a¬
lio fribius affectas ĩperni iures recreauit
ꝙͣ ꝙ cõcitari et trahere et morari scit
extremo stabat. ¶ Si fabius tm̃ ausus
eẽt ꝙͣtũ ira suadebat. huit ĩ cõscilio for¬
tuna publicã et extĩatis uirib ex qͥb iã
pue nch sine uniu̾so potat dolorẽ ulticẽ¬
qr se posue ⁊ hera uti litatẽ et occasioi¬

Expanded text:
nam : ut nil amplius dicam, necesse erit certe nobis mores Romanos repetere. Quo alio Fabius affectas imperii vires recreavit, quam quod cunctari et trahere et morari sciit quod tunc in extremo stabat, si Fabius tantum ausus esset quantum ira suadebat : habuit in consilio fortunam publicam et aestimatis viribus, ex quibus iam perire nihil sine universo poterat, dolorem ultionemque seposu
Abbreviated transcription (Latin):
ultra q̃relas et adu̾sacioẽs nõ exeũt. Q¬
dã alte guesqz sũt et ĩtrorsus u̾se. Mile
alie spẽs sũt mali multiplicis. ¶Qd
ẽẽt ira q̃sitũ ẽ anĩullũ aliud aĩal ꝙͣ ĩ
hoĩem cadẽt quo ab iratũdia distaret et
sit et an utilis atq ex aliqua ꝑte reti¬

Expanded text:
ra querellas et aversationes non exeunt, quaedam altae gravesque sunt et introrsus versae. Mille aliae species sunt mali multiplicis. Quid esset ira quaesitum est, an in ullum aliud animal quam in hominem caderet, quo ab iracundia distaret, qusecundum naturam sit et an utilis atque ex aliqua parte reti
Abbreviated transcription (Latin):
sũt ult̾iora nos ĩ sua rapiũt nec regcessũ
resĩquũt ut ĩ p̾ceps daitis coͥrb. Nullũ sui
arbitriũ ẽ nec resistẽ morari ne deiecta
potuerũt s cõsiliũ om̃e et pnĩam ĩ reuo¬
cribilis p̾cipitatio abscidit et nõ licet eo
nõ ꝑueĩte quo ire nõ licuisset. Ita cũus si
ĩ irã amorẽ aliosqz se proiecit affectꝰ non
ꝑmictit᷑ repͥmẽ ĩ petũ rapiat illũ oz et ad
inũ agat põdus suũ et uitiorũ naͣ pro¬
cluus. Optimũ ẽ pͥmũ irritamẽtũ ire
protinꝰ sꝑne̾ ipĩsqz repugͣre semĩb et da¬
re oꝑã neĩtidamꝰ ⁊̃ irã nã si cepit ferre tr̃as¬
u̾sos dificilis ad salutẽ Recursus ẽ.¬

Expanded text:
t nec regressum relinquunt. Ut in praeceps datis corporibus nullum sui arbitrium est nec resistere morarive deiecta potuerunt, sed consilium omne et paenitentiam irrevocabilis praecipitatio abscidit et non licet eo non pervenire, quo non ire licuisset, ita animus si in iram, amorem aliosque se proiecit adfectus, non permittitur reprimere impetum ; rapiat illum oportet et ad imum agat pondus suum et vitiorum natura proclivis. Optimum est primum irritamentum irae protinus spernere ipsisque repugnare seminibus et dare operam, ne incidamus in iram. Nam si coepit ferre tersos, difficilis ad salutem recursus e
Abbreviated transcription (Latin):
Uegisti ame no¬
uate ut scriberẽ
quẽadm posset
ira seniri necĩ¬
m̾ito mͥ uideris
hũc p̾cipue effec¬
tũ ꝑtimuisse ma¬
uĩe ex oĩb tetrũ
ac tũdidam. Cet̾is em̃ aͥd quietis placi¬
diq mest ħͥ totus totus cõcitatus et ĩ̃
petũ ẽ doloris armorũ sãgis supplicõ¬
rũ mĩme hũana fruẽs cupiditate dũ
alt̾i noceat sui negligẽs ĩ ip̃a irruẽs
tela et ulcioĩs secũ multã rẽ tractare a¬
iudus. Quidã itaq ex sapiẽtib Iuris.
Irã dixerũt breuẽ ĩ samiã. Eque eĩ ĩ po

Expanded text:
egisti a me. Novate, ut scriberem quemadmodum posset ira leniri, nec immerito mihi videris hunc praecipue affectum pertimuisse maxime ex omnibus taetrum ac rabidum. Ceteris ecitatus et in impetu doloris est, armorum sanguinis suppliciorum minime humana furens cupiditate, dum alteri noceat sui neglegens, in ipsa irruens tela et ultionis secum ultorem tracturae avidus. Quidam itaque e sapientibus viris iram dixerunt brevem insaniam; aeque
Abbreviated transcription (Latin):
deĩceps huiꝰ note q̃ siue cõtineas nͤ ta¬
citũ cõstĩaz iuãt siue ꝓferas nõ doc¬
tior uideberis s molestior. ¶Ecce roͣ¬
nos qͦ ĩuasit ĩ anestudiũ suꝑuacua
discendi. ¶Hus dieb audiui quedã

Expanded text:
ceps huius notae, quae sive contineas, nihil tacitam conscientiam iuvant sive proferas, non doctior videaris sed molestior. Ecce Romanos quoque invasit inane studium supervacua discendi. His diebus audii quendam
Abbreviated transcription (Latin):
illos actũ ẽ illis acqͥsitũ ẽ nͥ ĩgratissimi
sumꝰ. Illi clarissimi sacrarũ oppĩonũ cõ¬
ditores nobis nati sũt nobis uitã p̾paue¬
rũt. Ad res pulc̾imas ex cenebris ad
lucẽ erutas alieno labore deducimur.
Nullo nobis sclõ int̾dictũ est. In oĩa ad¬
mictimͣ. Et si magͥtudiẽ aĩ egredi hũa¬
ne ĩbecilitatis ãgustias libet multũ
ꝑ ꝙ spacienur tprĩs ẽ. disputare cũ so¬
crate licet dubitare cũ carneade. Cũ e¬
pycuro quiesce̾. hoĩs naͣ cũ stoytis uĩcẽ.
cũ cinicis excede̾. Cũ rerũ naͣ ĩcõsortiũ
oĩs eiu paciat᷑ ĩcede̾. ꝯͥdm abhoc exiguo
et caduco tprĩs trãsitu ĩ illa toto nos
liorib coĩa. Isti qͥ ꝑ officia discursãt qͥ
se aliosqz ĩ ꝯuietũt cũ bñ ĩsamerĩt cũ
domos meritoriã salutacioẽ circũ¬
tulerĩt quorũ q̃q extã ĩmẽsa et uai¬
rns cupiditatib districta ube pote

Expanded text:
e nos actum est, illis acquisitum est. Nisi ingratissimi e nos actum est, illis acquisitum est. Nisi ingratissimi simus, illi clarissimi sacrarum opinionum conditores nobis nati sunt, nobis vitam preparaverunt. Ad res pulcherrimas, a tenebris ad lucem erutas, alieno labore deducimur. Nullo nobis seculo interdictum est, in omnia admittimur et, si magnitudine animi egredi humanae imbecil- litatis angustias libet, multum, per quod spatiemur, temporis est. Disputare cum Socrate licet, dubitare eum Carneade, cum Epicuro quiescere, hominis naturam cum Stoicis vincere, cum Cynicis excedere. Cum rerum natura in consortium omnis aevi patiatur incedere, quidni ab hoc exiguo et caduco temporis transitu in illa toto nos lioribus communia ? Isti, qui per officia discursant, qui se aliosque inquietant, cum bene insanierint, cum domos meritoriam salutationem circumtulerint, quotum quemque ex tam immensa et variis cupiditatibus districta urbe pot
Abbreviated transcription (Latin):
a penis triũphãtes. Unũ oĩu coͣnorũ
añ currũ cetũ et uigĩti captinos elephã¬
tos duoisse. ¶ Sillã ultimã roͣnorũ ꝓ¬
tulisse pomeriũ ꝙ nũꝙͣ prouĩciali s
ytalico agro acqͣsitũ ꝓferre moris a¬
pd̾ ãtiquos fuit. Hoc scire magis ꝓdest
ꝙͣ ciduẽtinũ mõtẽ extra pomeriũ eẽ
ut ille affirmabat pp̃ alt̾a ex dua¬
bz causis. Aut ꝙ plebs eo seccessiss
aut ꝙ remo auspitãte illo loco aues
nõ adiroissẽt. ¶ Alici deĩceps ĩnũa¬
bilia q̃ aut ficta sut mãdacus aut
silĩa. Nã ut cõcedas eos oĩa fide bona
dice̾ ut ad p̾stacioẽ scribãt tñ cuiꝰ ista
errores minuẽt cuiꝰ cupiditates p̾mẽt
ꝙ̃ fortiorẽ quẽ iustiorẽ quẽ lib̾aliorẽ
friciẽt. ¶ Subitare se int̾imi fabianꝰ
ñ agebcit an satius eẽt nullis stu¬
Oli om̃iz otio si sũt. p¬
Nlec eĩ tm̃ suã etatẽ bñ tuẽ¬
tur o̾e euũ suo adiciũt ꝯͥcqͥd ãnorũ añ¬

Expanded text:
ium Romanorum ante currum centum et viginti captivos elephantos duxisse; Sullam ultimum Romanorum protulisse pomerium, quod numquam provinciali, sed Italico agro adquisito proferre moris apud antiquos fuit. Hoc scire magis prodest, quam Aventinum montem extra pomerium esse, ut ille adfirmabat, propter alteram ex duabus causis, aut quod plebs eo secessisset, aut quod Remo auspicante illo loco aves non addixissent, alia deinceps innumerabilia, quae aut farta sunt mendaciis aut similia ? Nam ut concedas omnia eos fide bona dicere, ut ad praestationem scribant, tamen cuius ista errores minuent ? Cuius cupiditates prement ? Quem fortiorem, quem iustiorem, quem liberaliorem facient ? Dubitare se interim Fabianus noster aiebat, an satius esset nullis stuoli omnium otiosi sunt qnec eur: omne evum suo adiciunt. Quicquid annorum ant
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuidẽtqz rei mĩme hũcine. O ꝙͣtu
magna fellicitas. Ille se supͣ reruz
naͣm ẽẽ tũc credidit cũ tot miẜoru
hoĩuz cat̾uas sub alio celo natis be¬
lius obicẽt cũ bellũ int̾ tam dispa¬
ria aĩalia cõmictẽt cũ ĩcõspectu po¬
puli roͣm multũ sãgiũs fũdẽt mox
plus ipm̃ fũdere coacturꝰ. at idez peci
alexãdrina ꝑfidia deceptꝰ ultĩo mã¬
cipio trãffodiẽdũ se p̾buit tñ demũ
ĩtellecta ĩ ãm iactaciõe sui cognoĩs.
s ut illo reu̾tar unde recessi et ĩ eade

Expanded text:
invideretque rei minime humanae. O quantum invideretque rei minime humanae. O quantum magna felicitas ! Ille se supra rerum naturam esse tune credidit, cum tot miserorum hominum catervas sub alio caelo natis beluis obiceret, cum bellum inter tam disparia animalia committeret, cum in conspectum populi Romani multum sanguinis funderet mox plus ipsum fundere coacturus. At idem postea Alexandrina perfidia deceptus ultimo mancipio transfodiendum se praebuit, tum demum intellecta inani iactatione cognominis s
Abbreviated transcription (Latin):
subeũt cãdicat̾ie uocãtur. ¶ Sane et
hoc ad rẽ ꝑtineat ꝙ ualerius corumnꝰ
pͥmꝰ messanã uicit et pͥmꝰ ex fcũlia
ualeriorũ urbis capte ĩse trãslato
noĩe messana appellatus est. Paula¬
tĩ uulgo ꝑunnitatẽ lict̾us messala dic¬
tus. Nũ et hoc ꝯͣtꝙͣ curare ꝓmictes ꝙ
pͥuꝰ luciꝰ silla ĩ curo leones solutos
dedit cũ alioqͥn alligati detiuerẽt᷑
ad cõficiẽdos eos missis arege boocho
iaculatorns et ħ sane remictat᷑. Nũ
et põpeiũ pͥmũ ĩ cirto elephãtorũ duo¬
rũ de iugĩti pugnã edidisse cõmissis
more p̾li norn hoĩb ad nullã rẽ bõa
ꝑtinẽt pͥnceps ciutatis et int̾ an¬
tiquos pͥncipes ut fama tradidit
bonitatis eymne mẽorabile puta¬
uit spectaculi gen̾ uous more ꝑdẽ
hoĩes. ¶Depugnãt parũ ẽ. lãcinã¬
tur parũ ẽ ingẽti mole cũaliũ cõ¬
terẽt᷑. ¶ Satius erat ista ĩ obluuo¬
nẽ ire ne qͥs postea potẽs disceret

Expanded text:
subvehunt, codicariae vocantur. Sane et hoc ad rem pertineat, quod Valerius Corvinus primus Messanam vicit et primus ex familia Valeriorum urbis captae in se translato nomine Messana appellatus est paulatimque vulgo permutante litteras Messala dictus. Num et hoc cuiquam curare permittes, quod primus L. Sulla in circo leones solutos dedit, cum alioquin alligati darentur, ad conficiendos eos missis a rege Boccho iaculatoribus ? Et hoc sane remittatur: num et Pompeium primum in circo elephantorum duode- viginti pugnam edidisse commissis more proeli noxiis hominibus ad ullam rem bonam pertinet ? Princeps civitatis et inter antiquos principes, ut fama tradidit, bonitatis eximiae memorabile putavit spectaculi genus novo more perdere homines. Depugnant ? Parum est. Lancinantur? Parum est: ingenti mole animalium exterantur! Satius erat ista in oblivionem ire, ne quis postea potens disceret
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ quidã qͥb morbi uicio mel amare
uideat᷑. Oportet utrũq colere ut ilse
prodeẽ possit et huic profutura ydone
ab alio ĩstrui q̃rit. Nũ qͥd armatus
miles ꝙͣtũ ĩ aciẽ exituro satis ẽ uti
ampliꝰ arma desiderat. ergo nec sapi¬
es. Satis eni uite ĩstructus. satis ar
get ut suũ teneat. Sz ip̃e se ĩquis ca¬
lor cõtinet. ¶ Pmũ multũ ĩt̾est int̾
ista q̃ cõꝑas. Calor eñi unus ẽ. prodẽe
uariũ est. deñ calor nõ adumat᷑ ad iec¬
cioẽ caloris ut caleat. Sapiẽs nõ põt
ĩ hĩtu mẽtis sue stare nͥ amicos ali¬
quos silẽs sui admiẜit. cũ quib uͥtu¬
tes suas coĩtet. Adice nũc ꝙ oĩb int̾
se uͥtutib amicicia ẽ. Itaz prodest qui
uͥtutes alicuiꝰ ꝑtes sui amiat. amãdaᷤᷤ¬
q ĩuicẽ pr̃at. Silĩa delectãt utiq uͥ
honesta sũt. et probare ac probari
sciũt. Eciã nũc sapiẽtis aĩiz ꝑiti
mouere nẽõ alius pt̃ ꝙͣ sapiens. sic̃

Expanded text:
enim quidam, quibus morbi vitio mel amarum videatur. Oportet utrumque valere, ut et ille prodesse possit et hic profuturo idonea ab alio instrui quaerit ? Numquid armatus miles, quantum in aciem exituro satis est tuti, amplius arma desiderat ? Ergo nec sapiens; satis enim vitae instructus, satis armut summum teneat. " Sed ipse se," inquit, " calor continet." Primum multum interest inter ista, quae comparas; calor enim unus est, prodesse varium est. Deinde calor non adiuvatur adiectione caloris, ut caleat; sapiens non potest in habitu mentis suae stare, nisi amicos aliquos similes sui admisit, cum quibus virtutes suas communicet. Adice nunc, quod omnibus inter se virtutibus amicitia est. Itaque prodest, qui virtutes alicuius paris sui amat amandasque invicem praestat. Similia delectant; utique ubi honesta sunt et probare ac probari sciunt. Etiamnunc sapientis animum perite movere nemo alius potest quam sapiens, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
coĩ prudẽcia fuerit. Auĩt hoĩes plus
hillis eueĩt quos amor subercecat.
qͥbq despectũ utitatis timor ĩ ꝑicu¬
lis excutit. Incipiet sapẽ hoc serurior
ligẽcius uidẽt. pt̾ea illud sulcissi¬
mũ est hoẽstissimũ q̃ idẽ uelle et nol¬
le. sapiẽs idẽ sapiẽti pr̃abit egregiũ
opus pari iugo ducet. ¶ Persolui
moralis phĩe uoluminib cõplecti¬
mur. Cogita ꝙ soleo freꝙ̃ter tͥ dicere
ĩ issis nos nͭ aliud ꝙͣ acuinẽ ex̾cere
Quõs enĩ illo reu̾tor qͥd ista meres
iuuat. fortiorẽ faciet iustiorẽ temꝑ¬
atiorẽ. nũdũ ex̾ceri uacat. adhuc
medico mͥ opus ẽ. Qͥd me poscis sciẽ¬
ciã in utilẽ. Magna ꝓmisisti. Eui¬
gua uideo. dicebas ĩcrepidũ fore ⁊ si
circa me gladn micarẽt. ⁊ si mucͦ
tãgeret iugulũ. Dicebas securũ fo¬
re eciã si cieca me flagraret̾ ĩcendi
tatem ut gliãm cõtẽpnẽ. postea doce¬
bis ĩplicita soluẽ ãbigua distĩgue̾

Expanded text:
i prudentia iuverit. Aiunt homines plus illis evenit, quos amor sui excaecat quibusque dispectum utilitatis timor in periculis excutit; incipiet sapere securior et ligentius vident. Praeterea illud dulcissimum et honestissimum " idem velle atque idem nolle " sapiens sapienti praestabit; egregium opus pari iugo ducet. Persolvi idmoralis philosophiae voluminibus complectimur. Cogita, quod soleo frequenter tibi dicere, in istis nos nihil aliud quam acumen exercere. Totiens enim illo revertor: quid ista me res iuvat ? Fortiorem fac iam, iustiorem, temperantiorem. Nondum exerceri vacat; adhuc medico mihi opus est. Quid me poscis scientiam inutilem ? Magna promisisti; exige, vide. Dicebas intrepidum fore, etiam si circa me gladii micarent, etiam si mucro tangeret iugulum; dicebas securum fore, etiam si circa me flagrarent incendia, tatem, ut gloriam contemnam. Postea docebis inplicta solvere, ambigua distinguere,
Abbreviated transcription (Latin):
uiores uias rerũ aliqͥs excogitare pos¬
sit et has iudicare ꝑ quas facilius to¬
tũ opus circũ fert᷑. Proderit sapiẽti
rentẽ ortãt᷑. Non tm̃ prodest sapiẽti sa¬
pies s sibi ip̃e. ħ scias. Detrahe illi ui¬
am propriã et ille nich agit. uno mõ

Expanded text:
viores vias rerum aliqui excogitare posset et has indicare, per quas facilius totum opus circumfertur. Proderit sapienti rrentem hortator. " Non prodest sapienti sapiens, sed sibi ipse. Hoc scias: detrahe illi vim propriam, et ille nihil aget." Illo modo
Abbreviated transcription (Latin):
dia nobis largiũt᷑. peccumã gr̃am
ĩcolumitatẽ aliaq ĩ u̾sus iuite ca¬
ra aut ncc̃ia. In hus ⁊̃ dicet stultus
bit᷑ ħ nõ sine ip̃ius q ꝯͥ proderit bono
cendã ex̾ceat ut suã. ¶ S ut remo¬
ueã ista q̃ aut sũme bona sũt aut¬

Expanded text:
bis largiuntur, pecuniam, gratiam, incolumitatem, alia in usus vitae cara aut necessaria. In his dicetur etiam stultus bitur. Hoc non sine ipsius quoque, qui proderit, bono ercendo exerceat et suam. Sed ut removeas ista, quae aut sum
Abbreviated transcription (Latin):
excet. musicũ qui pasia dicit monet.
Opus ẽ et sapiẽti agictatiõe uͥtutũ ita
ꝙ̃adz ip̃e se monet sic monet᷑ ab alio
sapiẽte. ¶Qd sapiẽs sapiẽti prod̾it
ĩpetũ illi dabit occasiones accionũ ho¬
nestarũ cõmõstrabit. P̾t̾ hec aliquas
cogitaciões suas expͥmet. docebit ꝯzĩ
ĩueĩat et quo aĩs eius ex̾ceat. Malꝰ
malo nocet fac̃ qͦ peiorẽ irã eiꝰ ĩmitã¬
do crsticie assentiẽdo uoluptates lau¬
dando et tũc maxĩe laborãt mali nͥ
plĩma uicia miscuẽ et ĩ unũ collata
neqͥcia ẽ. Ergo ecõtrario bonꝰ bono ꝓ

Expanded text:
qui paria didicit, movet. Opus est et sapienti agitatione virtutum: ita quemadmodum ipse se movet, sic movetur ab alio sapiente. Quid sapiens sapienti proderit ? Impetum illi dabit, occasiones actionum honestarum commonstrabit. Praeter haec aliquas cogitationes suas exprimet: docebit, quae inveniat et quo animus eius excurrat. Malus malo nocet facitque peiorem, iram eius incitando, tristitiae adsentiendo, voluptates laudando, et tunc maxime laborant mali, ubi plurimum vitia miscuere, et in unum conlata nequitia est. Ergo ex contrario bo
Abbreviated transcription (Latin):
rit᷑ eñi an deliberaturus sit sapiẽs. an
ĩ cõsiliũ aliquẽ ad nocaturus. ¶ Qd
facere illi nctͣiui ẽ cũ ad hoc ciuilia et
domestica uenit᷑ et ut ita dicã morta¬
lia. In hus sic opus ẽ alieno cõscilio. qͦ¬
mõ medico. quõ gubernatori. quõ ad¬
uocato et litis ordĩatori. proderit gͦ a¬
liqñ sapiẽs sapiẽti. suadebit enĩ. S
ĩ ilsis quoq magnis ac dĩnis ut di¬
uimꝰ coĩter hoẽsta tractãdo et aĩos co¬
gitacioẽs nuiscẽdo utilis erit. p̾t̾ea
corũ actu ut suo propͥoq letari. Nã nͥ
hoc fecerimꝰ ne uͥtus quidẽ nobis ꝑma¬
nebit q̃ ex̾cendo sensui ualet. uirtus
aũt suadet pñcia bũ collocare ĩfutu¬
iũ cõsulere delibercire et ĩtendẽ aũiz.
ffacilius ĩtendet exꝑlicabit qͥ aliquẽ
sibi assũpserit. ¶Querit itaqz aut

Expanded text:
turus sit sapiens, an in consilium aliquem advocaturus. Quod facere illi necessarium est, cum ad haec civilia et domestica venitur et, ut ita dicam, mortalia. In his sic illi opus est alieno consilio quomodo medico, quomodo gubernatori, quomodo advocato et litis ordinatori. Proderit ergo sapiens aliquando sapienti, suadebit enim. Sed in illis quoque magnis ac divinis, ut diximus, communiter honesta tractando et animos cogitationesque miscendo utilis erit. Praetercorum auctu ut suo proprioque laetari. Nam nisi hoc fecerimus, ne virtus quidem nobis permanebit, quae exercendo sensu valet, virtus autem suadet praesentia bene conlocare, in futurum consulere, deliberare et intendere animum; facilius intendet explicabitque qui aliquem sibi adsumpserit. Quaeret itaque a
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃. p̾tarata nõ faciet. deus iuidus ẽ
fama nõ faciet nec ostẽtacio tui et ĩ
pplõs uoĩs dimissa noticia. Nẽõ nouit
deũ. Multi de illo male existimãt et ĩ¬
pune. Nõ turba ẜuorũ leticã tuã ꝑ iti¬
nera urbana ac ꝑegna portãtiũ. Deus
ille maxinꝰ potẽtissimꝰqz ip̃e uehit oĩa
Nec forma quidẽ et iures btm te fac̾e
possunt. Nich horũ uo patit᷑ uetusta
hic aĩus tũ ĩequietẽ rornũ ꝙͣ ĩ liberti¬
nũ ꝙͣ ĩ seruũ põt cade̾. Quid ẽ eques
roͣnus aut libertinꝰ aut ẜuus. Noĩa
ex ãbitiõe aut ĩuiric nata. Subsili¬
xe ĩ celũ ex angulo licet. Gxurgo mõ
et te qͦ finge dignũ deo. Finges aũt
nõ auro aut argẽto. Non pt̃ ex hac ma¬
teria ymcigo dei expͥmi silĩs. Cogita
illos cũ propicii ẽẽnt fictiles fuisse.

Expanded text:
habet. Praetexta non faciet; deus nudus est. habet. Praetexta non faciet; deus nudus est. Fama non faciet nec ostentatio tui et in populos nominis dimissa notitia; nemo novit deum, multi de illo male existimant, et inpune. Non turba servorum lecticam tuam per itinera urbana ac peregrina portantium; deus ille maximus potentissimusque ipse vehit omnia. Ne forma quidem et vires beatum te facere possunt; nihil horum paHic animus tam in equitem Romanum quam in libertinum, quam in servum potest cadere. Quid est enim eques Romanus aut libertinus aut servus ? Nomina ex ambitione aut ex iniuria nata. Subsilire in caelum ex angulo licet. Exurge modo et te quoque dignum Finge deo. Finges autem non auro vel argento; non potest ex hac materia imago deo exprimi similis: cogita illos, cum propitii essent, fictiles fuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
sine mirturei lucis splendidũ nichẽ.
nich atrũ nͥ ꝙ tenebras ht̃ aut ad ĩ se
traxit obscuri. Quẽad̾ sine adiutorio
igiuis nichil calidũ ẽ. nich sine aere fri¬
gidũ. Ita honesta et turpia et uͥtutis
at malicie societas efficit. Quid ergo
q̃qz repellet aut eliget. sz nec que repel¬
lit timet nec mirat᷑ que eliget. si mõ
ce ac depͥui ueto. laborẽ si nõ recuses
parũ est posce. Quid ergo ĩquis labor
ortatur cic dicit quid cessas. Non ẽ iu¬
ri tinere sudorẽ. huic ⁊ illud accedat
ut ꝑfectat uͥtus sit equalitas at tenor
uite ꝑ oĩa cõsonãs sibi. Quod nõ põt
ẽẽ nͥ rerũ scĩa cõtingat et ars ꝑ quã
diuina et hũana noscãt᷑. hoc ẽ sũmũ¬
socius nõ suplex. Quõ ĩ quis isto ꝑ¬
nec ꝑ deserta candauie. nec sirtes ti¬
bi uec silla aut caribdis adeũde sũt
q̃ tñ oĩa trãsisti pro procuratiũaile
uã te ĩstruoit et dedit t illa que si nõ
te deo pertuma nõ deficiet. deus inch̾

Expanded text:
sine mixtura lucis nihil splendidum est, nihil atrum, nisi quod tenebras habet aut aliquid in se traxit obscuri, quemadmodum sine adiutorio ignis nihil calidum est, nihil sine aere frigidum; ita honesta et turpia virtutis ac malitiae societas efficit. Quid ergo quaeque repellet aut eliget. Sed nec quae repellit timet, nec miratur quae elegit, si modo te ac deprimi veto. Laborem si non recuses, parum est; posce. " Quid ergo?" inquis, "labohortatur ac dicit: " Quid cessas ? Non est viri timere sudorem." Huc et iut perfecta virtus sit aequalitas ac tenor vitae, per omnia consonans sibi: quod non potest esse, nisi rerum scientia contingat, et ars per quam divina et humana noscantur. Sic , non supplex. "Quomodo," inquis, "isto pnec per deserta Candaviae, nec Syrtes tibi nec Scylla aut Charybdis adeundae sunt, quae tamen omnia transisti procuratiunculae natura te instruxit. Dedit tibi illa, quae si non te deo pecunia non faciet; deus nihil
Abbreviated transcription (Latin):
sit mõ bona mõ leiuis et ꝑferẽda. mõ
expauescenda labor bouũ est nõ. Qͥs
ergo ẽ bonũ laboris cõtẽpcio. Itaq ĩ
uanũ laborosos culpauerĩ. Rursus cid
honesta intẽtes ꝙͣto magis ĩcubuerĩt
bo. Tanto melior surg̾e et ĩspira et

Expanded text:
sit, modo bona, modo levis et perferenda, modo sit, modo bona, modo levis et perferenda, modo expavescenda. Labor bonum non est. Quid ergo est bonum ? Laboris contemptio. Itaque in vanum operosos culpaverim. Rursus ad honesta nitentes, quanto magis incubuerint bo: " Tanto melior, surge et inspira et
Abbreviated transcription (Latin):
Gnosco lucillũ meũ. Inci¬
pit quẽ proposuerat exi¬
bere. Sequere illũ ĩperiũ
cũ quo ad optinia q̃qz calcatis bonis¬
pplãrib ibas. Non desidero maiorem
meliorẽqz te fieri ꝙͣ moliebaris. Fũda¬
mẽta ta multũ loci octupauerũt. Tã¬
tũ effice ꝙͣtũ conatuo es et illa que
tecũ ĩ cũo tulisti tracta. ad sũmũ sa¬
piẽs eris si clauẜis aures. Quid cerã
parũ ẽ obdere. firmiore spisamẽto o¬
uox q̃ tiniebat᷑ erat blanda non tñ pu¬
blica. As hec q̃ tunẽda ẽ nõ ex uno sco¬
pulo sed ex oĩ parte t̾rarũ cirtũsonat.
Pt̾uehere itaqz nõ unũ locũ insidiosa
uoluptate suspectũ s om̃s urbes. Sur¬
dũ te amãtissimis tuis pr̃a. Bono aĩo
male p̾cãtur. Et si uis eẽ felio deos o¬
ra nequid tͥ ex hus q̃ optãtur eueĩat.
ge̾ nõ pot̃ nͥ cõtẽptus ẽ labor et ĩ eorũ
nũo hĩtus q̃ neqz bonci sũt neq mala.
ffieri enĩ nõ p̃t ut ulla res mõ mala

Expanded text:
gnosco Lucilium meum; incipit, quem promiserat, exhibere. Sequere illum impetum animi, quo ad optima quaeque calcatis popularibus bonis ibas. Non desidero maiorem melioremque te fieri quam moliebaris. Fundamenta tua multum loci occupaverunt; tantum effice, quantum conatus es, et illa quae tecum in animo tulisti, tracta. Ad summam sapiens eris, si cluseris aures, quibus ceram parum est obdere; firmiore spissamento ovox, quae timebatur, erat blanda, non tamen publica, at haec, quae timenda est, non ex uno scopulo, sed ex omni terrarum parte circumsonat. Praetervehere itaque non unum locum insidiosa voluptate suspectum, sed omnes urbes. Surdum te amantissimis tuis praesta; bono animo mala precantur. Et si esse vis felix, deos ora, ne quid tibi ex his, quae optantur, eveniat. gere non potest, nisi contemptus est labor et in eorum numero habitus, quae neque bona sunt neque mala. Fieri enim non potest, ut una ulla res modo mala
Abbreviated transcription (Latin):
Uuꝙͣ stigias fertur ad undas.
Iuclita urtus uiuite fortes.
Nec letheos seua per aimes.
Uos fatu trahent sz cũ sũmas.
Euiget horas consumpta dies.
Iter ad superos gloria pandet.
Sz tu donntor magne ferarum.
Orbisqz simul pccõr ades.
Nunc quoqz nr̃as respice terras.
Et siqua noue beluai uultu.
Quatiet populos terrore graui.¬
Tu fulmimbus frange tusulcis
Fortius ip̃e genitore tuo.
Fulimna mictes.

Expanded text:
Numquam Stygias fertur ad umbras Numquam Stygias fertur ad umbras inclita virtus: vivunt fortes nec Lethaeos saeva per amnes vos fata trahent, sed cum summas exiget horas consumpta dies, iter ad superos gloria pandet. sed tu, domitor magne ferarum orbisque simul pacator, ades; nunc quoque nostras respice terras, et si qua novo belua voltu quatiet populos terrore gravi,tu fulminibus frange trisulcis: fortius ipso genitore tuo fulmina mitte.
Abbreviated transcription (Latin):
An cibi preclusit pluton iter.⁊mii
Et pauidus regni metuit sibi.
Certe ego te uidi flagtantibus.
Impositiu silius cũ plurib.
In celum furerent flãme minis.
Arsisti certe uerum ultima.
Non tenuere tuas umbras loca.
Quid timuere tiimanes precor.
Umbra quoq est diti mims horrida.
Non me rigentis stagna chociti tenẽt.
Non puppis umbras sulua trãsuerit meas.
I ai parce mater questihz manes semel.
Umbrasqz uidi quicqd in nobis tui.
Mortale fuerat ignis ũuctus tulit.
Paterna celo pars data est flãmis tua
Presens ab astris mater alcides cano
Penas cruẽtus iã tibi euristeus dabit.
Curru superbũ uecta trãscendes caput.
Me iam decet subire celestem plagam.
Inferua uito rursus alcides loca.
Mane parũper cessit ab oculis abit.
In astra fertur fallor an uultus putat.
Uidisse natũ mmisera mẽs incredula est.
Es numẽ et te mũdus exterinis tenet.
Credo triũphis regna thebarũ petam.
N ouũq templis additũ numẽ canam.

Expanded text:
an tibi praeclusit Pluton iter an tibi praeclusit Pluton iter et pavidus regni metuit sibi? certe ego te vidi flagrantibus impositum silvis, cum plurimus in caelum fureret flammae metus: arsisti. cur te, cur ultima non tenuere tuas umbras loca? quid timuere tui manes, precor? umbra quoque es Diti nimis horrida? HERC Non me gementis stagna Cocyti tenent nec puppis umbras furva transvexit meas; iam parce, mater, questibus: manes semel umbrasque vidi; quicquid in nobis tui mortale fuerat, ignis evictus tulit: paterna caelo, pars data est flammis tua.praesens ab astris, mater, Alcides cano: poenas, cruentus iam tibi Eurystheus dabit; curru superbum vecta transcendes caput. me iam decet subire caelestem plagam: inferna vici rursus Alcides loca. Mane parumper, cessit, ex oculis, abit, in astra fertur, fallor an voltus putat vidisse natum? misera mens incredula est. es numen et te mundus aeternum tenet, credo triumphis, regna Thebarum petam novumque templis additum numen canam.
Abbreviated transcription (Latin):
Stri atra canem preclusit iter
Fata morãtur qͥs nũc umbras.
N ate tumultus manesq tener.
Fugit abducta nciuita cimba.
Et centaurus thesala motis.
Ferit actonitos ungula manes.
a nguesq suos ydra sub undas.
Terita mersit teqz labores.
Onate timent.
Iallor fallor uerana parens.
N ec te manes umbreqz cunent.
Non argolico rapta leom.
Fusuci pessis cũ tecta iuba.
Leuos operit dura ladertos.
Ualant qz seri tempora dentes.
Sonũ pharetre cessere tue.
Ad quas semper mainsurus eris.
idme tenẽte regna syderei poli.
Celoq tandẽ redditũ plãctu iuhes.
Dentire fatũ parte nã uirtus mͥ.
n astra et ip̾os fecit ad supos iter
Unde meas nihibet lacͥmas fragor.¬
ã gnosco agnosco uictum est chaos.
A stige nate redis iterum michi.
Fractaqz non semel est mors horrida.
Uicisti rursus noctis loca.
Puppis inferne uada tristia.
Periius est acharon iam lãguidus.
Et remeare licet soli tibi.
Nec te fata tenent post funera.

Expanded text:
Styx atra canem praeclusit iter Styx atra canem praeclusit iter fata morantur? quis nunc umbras, nate, tumultus manesque tenet? fugit abducta navita cumba et Centauris Thessala motis ferit attonitos ungula manes anguesque suos hydra sub undas territa mersit teque labores, o nate. timent? fallor, fallor vaesana furens. nec te manes umbraeque timent. non Argolico rapta leoni fulva pellis contecta iuba laevos operit dira lacertos vallantque ferae tempora dentes: donum pharetrae cessere tuae ad quas semper mansurus eris. Quid me tenentem regna siderei poli ' caeloque tandem redditum planctu iubes sentire fatum? parce: iam virtus mihi in astra et ipsos fecit ad superos iter. unde meas inhibet lacrimas fragor? agnosco victum esse chaos. A Styge, nate, redis iterum mihi fractaque nou semel est mors horrida? vicisti rursus mortis loca puppis et infernae vada tristia? pervius est Acheron iam languidus et remeare licet soli tibi nec te fata tenent post funera?
Abbreviated transcription (Latin):
Magno poscite alcidem gemitu.
Scratus urĩs setiger horis.
A lesqz sequi iussa sagutus.
Totũ penius uelata diem.
Flete argolice flete cleone.
s ic terrentem mema condam.
Urã leonem fregit nostri.
d ertera nati date sythonie.
Uerbera matres gelidusqz sonet.
Plantibz hebrus flete alciden.
Quod non stabulis nascitur infãs.
N ec ur̃a greges uiscera carpũt.
Fleat antheo libera tellus.
Et rapta fero plaga gerione.
Mecũ misere plangite gentes.
Audiat ictus utraq thetis.
Uos quoq mũde turba citati.
Flete herculos nummia casus.
Uestrum alcides ceruice meus.
Miuidũ superi celũq tuli.
Cum stelligen uector olimpi.
Poudere li ber spirauit athlas.
Nbi nũc nostre iuppiter arces.
Ubi promissi regia mundi.
N empe alcides mortalis obit.
Nemꝑe sepultus quociẽs tellis.
Facibus ꝙ tius ille pepertit.
In me saltem iaculare falcem. tu uloub¬
Iam ne elisias o nate domus g
Iam sictus habes ad quod ppsostiau
N atura uocat an post captum.

Expanded text:
magno Alcidae poscit gemitum magno Alcidae poscit gemitum stratus vestris saetiger agris alesque sequi iussa sagittas totum pinna velante diem. flete Argolicae, flete, Cleonae: hic terrentem moenia quondam vestra leonem fregit nostri dextera nati: date Bistoniae verbera matres gelidusque sonet planctibus Hebrus: flete Alciden. quod non stabulis' nascitur infans nec vestra greges viscera carpunt; fleat Antaeo libera tellus et rapta fero plaga Geryonae: mecum miserae plangite gentes, audiat ictus utraque Tethys, vos quoque, mundi turba citati, flete Herculeos. numina, casus: vestrum Alcides cervice meus mundum, superi, caelumque tulit, cum stelligeri vector Olympi pondere liber spiravit Atlans: ubi nunc vestrae, Iuppiter, arces? ubi promissi regia mundi? nempe Alcides mortalis obit, nempe sepultus. quotiens telis facibusque tuis ille pepercit,  erat! in me saltem iaculare facem iamne Elysias, o nate, domus, iam§ litus habes ad quod populos natura vocat? an post raptum
Abbreviated transcription (Latin):
In sara uertit cedite hus cũcte malis.
a gedium semle pectus o imẜe manus.
Pulsate et una funeri tanto sat est.
Grandena anus defecto ꝙ totus brenis.
Iam queret orbis expedi ĩ plãctus t̾ra.
Defessa ꝙͣꝙͣ brachia ut ĩuideam deis.
Lugendo facias aduoca ĩ plãctu genus.
Plangite naͣtũ cui cõcepto.
Lur una perit noctesqz duas
Contulit eons ip̃a quiddam.
Plus luce perit tote pariter.
Plangite gentes quarũ seuos.
Ille tyranos iussit stigias.
Penetrare domos populisqz madẽs.
Ponere ferrũ fletum meritis.
Reddire tantis totus totus.
Personet orbis fleat alcidem.
Cerula crete magno tellus.
Clara tonante centum populi.
Bracia pulsent nũc curetes.
Nunc coribantes arma ydea.
Quassate manu armmis illum.
Lugere decet nũc nũc fumis.
Plangite uerum iacet alcides.
Non minor ipõ creta tonante.
Flete herculeos archades obitus.
Nuudũ phebo nascente genus.
Iuga spartem nemetq̃z sonent.
Feriatqz grauis menala plãctus.

Expanded text:
in saxa vertit; cedite his cunctae malis. in saxa vertit; cedite his cunctae malis. agedum senile pectus, o miserae manus, pulsate, at una funeri tanto sat est grandaeva anus defecta, quod totus brevi † iam quaeret orbis? expedi in planctus tamen defessa quamquam bracchia: invidiam ut deis lugendo facias, advoca in planctus genus. plangite natum, cui concepto lux una perit noctesque duas contulit Eos: ipsa quiddam plus luce perit, totae pariter plangite gentes, quarum saevos ille tyrannos iussit Stygias penetrare domos populisque madens ponere ferrum. fletum meritis reddite tantis, totus, totus personet orbis: fleat Alciden caerula Crete, magno tellus cara Tonanti: centum populi bracchia pulsent; nunc Curetes, nunc Corybantes arma Idaea quassate manu: armis illum lugere decet; nunc, nunc funus plangite verum: iacet Alcides non minor ipso, Creta, Tonante. flete Herculeos, Arcades, obitus, nondum Phoebe nascente genus: iuga Parthenii Pheneique sonent feriatque gravis Maenala planctus