comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rectionis. ubi misso desuꝑ spũ. głe
notuit rumor: continuo timor¬
saluberrimus. non solum uideoꝵ
qui erant uicini. uel situ uidelier
loci. uel scientie legis. s et ex¬
terarũ usq ad fines terre gen¬
tium concussit. Nec tantũ mon¬
tana cuncta uideȩ. uerũ etiam
omuia mundani regni. mun¬
daneq sapientie culmina. uir¬
tutis eius fama transcendit:
ita ut relieta ubiq cultura. ac
uita priori. ad ꝑcipienda fidei il¬
lius sacramenta confluerent
nice resurrectionis imaginem y¬
fert: quia ⁊ hec octaua. die. ħẽ.
post sabbatum facta est. Et si cut
illa a reatu ꝑpetue mortis absol¬
uere solebat: ita ista ꝑfectam uite
immortalis nouitatem. ⁊ in aue¬
tore nr̃o exibuit.⁊ in nobis sꝑan¬
dam monstrauit. Quod uͦ inter
hec za charias impletur sp̃u scõ
ac de redemptore nr̃o. simul ⁊ nr̃a
redemptione ꝓpħatꝰ. significat mis¬
tice. quia multi de stirpe sacerdo¬

Expanded text:
rectionis, ubi misso desuper Spiritu rectionis, ubi misso desuper Spiritu notuit, timor continuo saluberrimus non solum Judaeorum qui erant vicini vel situ videlicet loci, vel scientia legis, sed et exterarum usque ad fines terrae gentium corda concussit. Nec tantum montana cuncta Judaeae, verum etiam omnia mundani regni mundanaeque sapientiae culmina virtutis ejus fama transcendit, ita ut relicta ubique cultura ac vita priori ad percipienda fidei illius sacramenta confluerent.nicae resurrectionis imaginem praefert, quia et haec octava die, hoc est post sabbatum, facta est; et sicut illa a reatu perpetuae mortis absolvere solebat, ita ista perfectam vitae immortalis novitatem et in auctore nostro exhibuit, et in nobis sperandam monstravit. Quod vero inter haec Zacharias impletur Spiritu sancto, ac de Redemptore nostro simul et nostra redemptione prophetat, significat mystice quia multi de stirpe sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
de fratrib urĩs. tanquam me ip¬
sum audietis: uixta omnia q̃¬
cumq locutus fuerit uobis.
Ipsum quoq legale sacer dotium
tacitis cerimoniarũ suarũ tipis.
quasi mutiᷤ .i. litt̾arum figuris
racarias euisͤdem gr̃e nascentis¬
fuisse testimonium ꝑhibet: quia
nichil ꝓrsus in omnib sacerdocii
ueteris obseruationib actum
uel dictum esse credendum est.
quod non euangelii gr̃ã. si recte
intelligat᷑ expͥsserit. Quod aut̃
declarato post modum ⁊ confir¬
mato nomine ioħis. aꝑtum est
os zacharie. ⁊ loquebatur bene¬
multa etiam turba sacerdotũ.
obediebat fidi. relicta tacitur¬
nitate nociua. ad confirmanda.
laudanda. ⁊ p̾dicanda sui dona
redemptoris. se deuota sũmittebat
Et quidem in die cir cũcisionis
ioħis. quando ⁊ nomen accepit.
factus est cimor suꝑ om̃s uicinos
eoꝵ.⁊ suꝑ omnia montana uidee
duuilgabantur omnia uerba ħ.
Porro intemꝑe dominice resurr¬

Expanded text:
de fratribus vestris; tanquam meipde fratribus vestris; tanquam meipsum audietis, juxta omnia quaecunque locutus fuerit vobis . Ipsum quoque legale sacerdotium tacitis caeremoniarum suarum typis, quasi mutis litterarum figuris, Zacharias eidem gratiae nascenti testimonium perhibet, quia nihil prorsus in omnibus sacerdotii veteris observationibus actum vel dictum esse credendum est, quod non Evangelii gratiam, si recte intelligatur, expresserit. Quod autem declarato postmodum et confirmato nomine Joannis apertum est os Zachariae, et loquebatur benemulta etiam turba sacerdotum obediebat fidei, relictaque taciturnitate nociva, ad confitenda, laudanda et praedicanda sui dona Redemptoris se devota submittebat. Et quidem in die circumcisionis Joannis, quando et nomen accepit: Factus est timor super omnes vicinos eorum, et super omnia montana Judaeae divulgabantur omnia verba haec. Porro in tempore Dominicae resur
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pretatur di gr̃a. siue in quo ẽ
gr̃ã: quo nomine & totam euan¬
gelice dispensationis grãm quam
predicabat. & ipsum specialit̃ dnm
signat᷑. ꝑ quẽ eadem gr̃a mundo
data ẽ. Qui uͦ natum yuerum pa¬
tris zacharie nomine. magis quã
loħm uocandũ ẽẽ decernebant.:
eos ꝓfecto figurant. qui dum̃ no
uagre munera declarantem. cu¬
ꝑent eum potius consueta sacer¬
dotii uet̾is edicta predicare. Unde
bene ⁊acharias memoria dñi int̾¬
pͥtat᷑ : quia uidelicet memoriam
antique conu̾sationis que utiq a
dño data ẽ. figurate denunciat.
Contendebant gͦ de nomine nati
ꝓpħe. hu qui conuenerant: & racha¬
riam hunc uocari satagebant. At
contra mater uerbis. & pater
scriptis. quod iołis magis appel¬
fuere non nulli celestiũ sacram̃¬
toꝵ minus ꝑiti. qui in pͥmordus
euangelii choruscantis. carnalia
adhuc legalis sacerdotii statuta si¬
mul obsełuanda esse decernerent:
Quos ꝓcerto ipsa legis doctrina
confirmat: dicendo ꝑ legis latorẽ

Expanded text:
ratia, sive In quo est gratia. Quo nomine et totam evangelicae dispensationis gratiam quam praedicat, et ipsum specialiter Dominum signat, per quem eadem gratia mundo donata est. Qui vero natum puerum patris Zachariae nomine magis quam Joannem vocandum esse decernebant, eos profecto figurant qui, Domino nova gratiae munera declarante, cuperent eum potius consueta sacerdotii veteris edicta praedicare. Unde bene Zacharias Memor Domini interpretatur, quia videlicet memoriam antiquae observationis, quae utique a Domino data est, figurate denuntiat. Contendebant ergo de nomine nati prophetae hi qui convenerant, et Zachariam hunc vocari satagebant: at contra mater verbis, et pater scriptis, quia Joannes magis appelfuere nonnulli coelestium sacramentorum minus periti, qui in primordiis Evangelii coruscantis carnalia adhuc legalis sacerdotii statuta simul observanda esse decernerent, quos profecto ipsa legis doctrina  voce confirmat dicendo per legislatorem:
Abbreviated transcription (Latin):
colũbe nuncupatur: qͥ sp̃c¬
gr̃a plenus extitisse mon strat᷑.
Et iusta satis laude. dile icto¬
rem confessoremq suũ dñs remu
nerat. cũ eum sc̃i sp̃c filium. ẽẽ
testatur. a quo ipse deiiuui.fi
renatus ẽ. X p̃c filius dĩ ante
temꝑa. ipse enim ẽ dĩ uirtus
& di sapientia que dicit. dñs
possedit me ininicio uiarũ sua

Expanded text:
columbae nuncupatur, qui spicolumbae nuncupatur, qui spigratia plenus exstitisse monstratur. Et justa laude dilectorem confessoremque suum Dominus rnerat, cum eum sancti Spiritus filium esse testatur, a quo ipse Dei vivi Firenatus est. Christus Filius Dei ante tempora; ipse est enim Dei virtus et Dei sapientia, quae dicit: Dominus poss
Abbreviated transcription (Latin):
minimus ꝓ nr̃a exaltatione
adhu . manitatis infima des¬
cendisse. Si enim int̾ sa cramenta
incarnationis eius. quib redẽp¬
ti sumus. potentiam diuinitatis
qua creati sumus. pia mente sẽꝑ
recolimus: fit ut ipsi quoq eum
petro suꝑne beatitudinis mercede
donem. Nam confitente illo
qui se quitur. R espondens autẽ
iħs: dixit. b eatus es simon bar
confessionẽ. uera beatitudinis
pͥmia restant. Sed intueamur
nominis confessorem głificat:
huiꝰ etiam nos. ueracit᷑ eũ con¬
fitendo meamur ẽẽ consortes.
Beatus inquit es: simon bario¬
na. Bariona siriace. latine dr̃
filius columbe. filius aut̃ colũ¬
be recte uocatur apłs petrꝰ. quia
indelicet colũba multũ simplex
est animal. et ipse prudenti ac
pia simplicitate dnm̃ sequebat᷑.
memor illius pͥcepti. quod cum
suis condiscipulis. ab eodem ma¬
gistro simplicitatis ac ueritatis
Estote ꝓrudentes
sicut serpentes.
& simplices
sieut colube. uel certe q
certe quia

Expanded text:
minimus pro nostra exaltatione minimus pro nostra exaltatione ad humanitatis infima descendisse. Si enim inter sacramenta incarnationis ejus, quibus redempti sumus, potentiam divinitatis qua creati sumus pia semper mente recolimus, fit ut ipsi quoque cum Petro supernae beatitudinis mercede donemur. Nam confitente illo quid sequitur. Respondens autem Jesus, dixit: Beatus es, Simon Bar confessionem, vera beatitudinis praemia restant. Sed intueamur nominis confessorem glorificat: ut hujus etiam nos veraciter eum confitendo mereamur esse consortes. Beatus es, inquit, Simon Bar Jona. Bar Jona Syriace, Latine dicitur filius columbae. Filius autem columbae recte vocatur apostolus Petrus, quia videlicet columba multum simplex est animal, et ipse prudenti ac pia simplicitate Dominum sequebatur, memor illius praecepti quod cum suis condiscipulis ab eodem magistro simplicitatis ac veritatis accepit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Vel certe, qcerte quia
Abbreviated transcription (Latin):
errore delusa gentilitas. uel de
mortus sͥ hominib instituit:
uel deimaiore dementia de in¬
sensibui materia quos adoranet
creauit. De quib canit᷑ iu psalmo
Simulacra gentium argentum
& aurum. oꝑa manuum homiñ:
os habent & non loquentur. &¬
cet̾a. Notet aut̃ dilectio ur̃a.
quam miranda distinetione sit
factum: ut cum de utraq eiꝰdẽ
dñi & saluatoris nr̃i natura ab
ipso dño & a fideli eius discipło
ẽet ꝓferenda sententia: dñs ipse
humilitatem assumpte huma¬
nitatis ꝓfitetur: discipulus excel
lentiam diuine et̾nitatis osten¬
dat. Dñs de se quod minus est:
discipulus de dño intimat quod
maius est. Dñs de se quo factus
est ꝓpt̾ nos : discipulus declarat
de dño quia ipse est: qͥfeẽnos.
Sic & in euangłio dñs multo cre¬
brius se filium hominis quam
filium dei appellare consueuit:
ut nos a dmoneat dispensatio¬
nem carnis. quam ꝓnobis
suscepit. S nos necesse ẽ tanto
humilius diunitatis eius.
alta uenerari: quanto illũ me¬

Expanded text:
errore gentilitas vel de mortuis sibi homiuibus instituit, vel majore dementia de insensibili materia, quos adoraret, creavit. De quibus canitur in psalmo: Simulacra gentium, argentum et aurum, opera manuum hominum. Os habent et non loquentur, etc. . Notet autem dilectio vestra quam miranda distinctione sit factum ut cum de utraque ejusdem Domini et Salvatoris nostri natura ab ipso Domino et a fideli ejus discipulo esset proferenda sententia, Dominus ipse humilitatem assumptae humanitatislentiam divinae aeternitatis ostentet. Dominus de se quod minus est, discipulus de Domino intimat quod majus est. Dominus de se quod factus est propter nos, discipulus declarat de Domino quia ipse est qui fecit nos. Sic et in Evangelio Dominus multo crebrius se Filium hominis quam filium Dei appellare consuevit, ut nos admoneat ejus dispensationis quam pro nobis suscepit. Sed nos necesse est tanto humilius divinitatis ejus alta venerari, quanto illum me
Abbreviated transcription (Latin):
humanitatis sentenciam trans¬
cenderant. adiecit. Nobis aũt
reuelauit ds. ꝑ sp̃m suum. Cui
simile: ẽ quod hic dñs cum in¬
terrogass discipulos quem eum
drcerent homines.⁊ illi diu̾sas
diu̾soꝵ opiniones p̾misissent:
dicit illis. Uos autem quem me
ẽẽ dicitis: Quasi abhominum
generalitate iuos sequestrans.⁊
deos ac dĩ filios ꝑ adoptionem.¬
iam factos in sinuans: uixta illd̃
psalmiste. E go dixi dii estis: ⁊ fi¬
lu excelsi om̃s. R espondens simon
petrus. dixit. T̃u es xp̃c filius

Expanded text:
humanitatis scientiam transhumanitatis scientiam transcenderant, adjecit: Nobis autem revelavit Deus per spiritum suum . Cui simile est quod hic Dominus, cum interrogasset discipulos quem eum dicerent homines esse, et illi diversas diversorum opiniones praemisissent, dicit illis: Vos autem quem me esse dicitis? Quasi ab hominum generalitate illos sequestrans, et deos ac Dei filios per adoptionem factos insinuans, juxta illud Psalmistae: Ego dixi, dii estis, et filii excelsi omnes . Respondens Simon Petrus, d
Abbreviated transcription (Latin):
quo ipse regnab at. In cuiꝰ par¬
tes ueniens iħc: int̾rogabat diꝰ¬
cipłos suos dicens. Quem dicũt
homines ẽẽ filium hominis:
Non autem quasi nesciens.
sententiam de se. uel discipu¬
idõ discipulos quid de senciant
interrogat: ut confessionem
recte fidei illoꝵ digna merce¬
de remuneret. Nam si cut
ita quod petro dñs respondit.
in petro omnib respondit. Idõ
quid alii de se senciant in qui¬
rit: ut expositis pͥmo sententi¬
is errantium: discipuli ꝓbaren¬
tur. ueritatem sue confessionis
non de opinione uulgata.
s de ipso ꝑcepisse dominice re¬
uelato onis archano. Quem¬
inquit dicunt homines ẽẽ fi¬
lium hominis: Pulchre ho¬
mines appellat eos. qui de fili¬
o homuus tm̃ loqui nouerant
qui diuinitatis eius archana
nesciebant. Nam qui diuini¬
merito supra hominis esse di¬
cuntur: apło attestante qͥait.
Quod oculus non uidit. nec
auris au diuit. nec incor hoĩs
aure. oculo. p̾mitteret: mox de
se ac suis similib qui gen̾alem.

Expanded text:
In cujus partes veniens Jesus, interrogabat discipulos suos dicens: Quem dicunt homines esse Filium hominis? Non autem quasi nesciens sententiam de se, vel discipuideo discipulos quid de se sentiant interrogat, ut confessionem rectae fidei illorum digna mercede remuneret. Nam sicut iibus, ita quod Petro Dominus respondit, in Petro omnibus respondit. Ideo quid alii de se sentiant inquirit, ut expositis primo sententiis errautinm, discipuli probarentur veritatem suae confessionis non de opinione vulgata, sed de ipso percepisse Dominicae revelationis arcano. Queminquit, dicunt homines esse Filium hominis? Pulchre homines appellat eos qui de Filio hominis tantum loqui noverant, quia divinitatis ejus arcana nesciebant. Nam qui divinimerito supra homines esse dicuntur, Apostolo attestante, qui ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis aure et oculo praemitteret, mox de se ac de suis similibus, qui generalem
Abbreviated transcription (Latin):
bris nos uocauit. in admirabile¬
ar lumen suum. E ius continus
flagitemus auxilium:. ut lucẽ
scientiȩ quam contulit innob
ipse conseruet. & ad ꝑfecium
usq diem ꝑducat. Et ut dig¬
ni sunus exaudiri p̾cantes: a¬
biciamus ipsi oꝑa tenebrarũ.
& induumꝰ nos arma lucis. Sie
&. enum supplicantes concite
que desid̾amus accipimꝰ: qui a
nuirũ uerba deuote orationis.
adiuuat manus pie oꝑationis.
Et quia beati precursoris hodie
natalicia celebramꝰ: oportet. ut
quem salutis et̾ne p̾conem susci¬
pimꝰ: hunc nr̃e etiam orationis
aduitorem queramus. Ipsũ ita¬
petrare: ut ad eam cui testimo¬
nium ꝑhibuit lucem. uitam.
⁊ ueritatem ꝑuenire meream᷑.¬

Expanded text:
bris nos vocavit in admirabile lumen suum. Ejus continue flagitemus auxilium, ut lucem scientiae quam contulit in nobis ipse conservet, atque ad perfectum usque diem perducat. Et ut digni simus exaudiri precantes, abjiciamus ipsi opera tenebrarum, et induamus nos arma lucis. Sic etenim supplicantes concite quae desideramus accipimus, quia nimirum verba divinae orationis adjuvat manus piae operationis. Et quia beati praecursoris hodie natalitia celebramus, oportet ut quem salutis aeternae praeconem suscepimus, hunc etiam nostrae orationis adjutorem quaeramus; ipsum itapetrare, ut ad eum cui testimonium perhibuit, lucem, vitam et veritatem pervenire meream
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est quod muto patre. principe
uidelicet tunc sacerdotum. ortus ẽ.¬
precur sor dñi: nisi quia ipso
apparente dño. lingua iam sa¬
cer docii uet̾is magna ex parte
a doctrina sensus sp̃alis obmutu¬
erat: solam litt̾e custodiam cu¬
rantib ac docentib scribis ⁊ le¬
gis ꝑitis.⁊ unmo ⁊ ipsam litt̾am
plerisq in locis ꝑsuas traditiones
corrumpentib uixta quod eis

Expanded text:
Quid quod muto patre, principe Quid quod muto patre, principe videlicet tunc sacerdotum, ortus epraecursor Domini, nisi quia, ipso apparente Domino, lingua jam sacerdotii veteris magna ex parte a doctrina sensus spiritualis obmutuerat, solam litterae custodiam curantibus ac docentibus scribis et legisperitis, imo et ipsam litteram plerisque in locis per suas traditiones corrumpentibu
Abbreviated transcription (Latin):
ure eniam nascente dño adbreui¬
ata dies. ad incrementum luminis
redut: quia ille nimirum apparuit.
bat cunctis gentib apperiret: sue
calorem dilectionis in totam mun¬
di latitudinem diffundẽt. Notan¬
dum autem: quod eadem beati ioħis
natiuitas. non nullam habet simi¬
litudinem aduentus dñici. ⁊ gr̃e qͣ
predicare ueniebat. Nam ⁊ congru¬
um ualde est: ut cui om̃s ꝓpłiȩ pͥores
⁊ patriarche. uł nascendo. uł morien¬
do. uł uiuendo. uł p̾dicando testimo¬
nium prebuert̃: hunc multo ampliꝰ
precursor suus qui plusquã ꝓpħa exti¬
tit. non tantũ in uita et passione. s
in ipsa quoq sua natiuite designauit.
Quid est enĩ quod de ueteranis
parentib natus ẽ. ioħs:. nisi quia
illiꝰ mox secutura natiuitas signa¬
bat᷑. qui sp̃ali a noui testimenti ꝓfe¬
rens archana. carnalem legis et
sacerdocii uet̾is obseruantiam iam
t̾minandam ẽẽ doceret: Quod enĩ
anti quatur & senescit: ꝓpe int̾itũ ẽ.

Expanded text:
Jure etiam nascente Domino abbreviata dies ad incrementum luminis redit  Al., rediit, quia ille nimirum apparuit bat, cunctis gentibus aperiret, suae calorem dilectionis in totam mundi latitudinem diffunderet. Notandum autem quod haec eadem beati Joannis nativitas nonnullam habet similitudinem adventus Dominici, et gratiae quam praedicare veniebat. Nam et congruum valde est ut cui omnes prophetae priores et patriarchae, vel nascendo, vel moriendo, vel vivendo, vel praedicando testimonium perhibuerunt, hunc multo amplius praecursor suus, qui plus quam propheta exstitit, non tantum in vita et passione, sed in ipsa quoque sua nativitate designet. Quid est enim quod veteranis parentibus natus est Joannes, nisi quia illius mox secutura nativitas signabatur, qui spiritualia Novi Testamenti proferens arcana, carnalem legis et sacerdotii veteris observantiam jam terminandam esse doceret? Quod enim antiquatur et senescit, prope interitum est.
Abbreviated transcription (Latin):
adduxit: quia nmirũ suis
cultorib regni cẽlestis ianuas
aꝑire non potuit. s factus sub
lege ipse auctor legis. sterilitatis
obꝓbrium legi abstulit. quia
hanc sp̃alit̃ intelligendam mon¬
strauit: ⁊ suꝑne beatitudinis grã.
que in euangłio nunc aꝑtissim&
lucet. in ea iam olim pͥfiguratam

Expanded text:
 quia nimirum suis cultoribus regni coelestis januas aperire non potuit? Sed factus sub lege auctor ipse legis sterilitatis opprobrium legi abstulit, qui hanc spiritualiter intelligendam monstravit, et supernae beatitudinis gratiam, quae in Evangelio nunc apertissime lucet, in ea jam olim praefiguratam
Abbreviated transcription (Latin):
quam modo fr̃s audistis.
tanto intentius cogitanda
ac sine obliuione est uigiter
retinenda. quanto constat
quia magnam nobis fidei
ꝑceptionem commendat.
magnũ eiusdem ꝑcepte fid̾i
contra omnia temptam̃ta
robur eque demonstrat. Si
enim scire uolumus. quomͦ
in xp̃m credi oporteat. quid
lucidius eo quod ait ad eum
petrus. tues xp̃c filius dĩ uiui:
Rursus si audire delectat qͣtũ
hec fides ualeat: quid aꝑtius
eo quod ait dñs de eccłia que
suꝑ eum edificanda erat. ⁊ por¬
te inferi non pͥualebunt adu¬
sus eam: S hec suis in locis
plenius expon sntur. Nunc
autem reuertentes ad expla¬
nandam: ordine lectionem do¬
minicã: primo uideamus de
loco. in quo habita ciuitas me¬
moratur. Uenit inquit iħc in
partes cesaree philippi. P hnlippꝰ
ut lucas testatur: erat tetrar

Expanded text:
quam modo, fratres, audistis, tanto intentius cogitanda ac sine oblivione est jugiter retinenda, quanto constat quia magnam nobis fidei perfectionem commendat, magnum ejusdem perfectae fidei contra omnia tentamenta robur aeque demonstrat. Si enim scire volumus quomodo in Christum credi oporteat, quid lucidius eo quod ait ad eum Petrus, Tu es Christus Filius Dei vivi? Rursus si audire delectat quantum haec fides valeat, quid apertius eo quod ait Dominus de Ecclesia, quae super eum aedificanda erat, Et portae inferi non praevalebunt adversus eam? Sed haec suis in locis plenius exponentur. Nunc autem revertentes ad explanandam ex ordine lectionem Dominicam, primo videamus de loco in quo habita memoratur. Venit, inquit, Jesus in partes Caesareae Philippi. Philippus, ut Lucas
Abbreviated transcription (Latin):
lius sollempnitas colitur: cuiꝰ tanta
est uite sublimitas. ut quicquid
illo sublinuꝰ est. hoc iam hominis na¬
turam transcende dubium non sit.
Siqͥdem dñs cum maiorem eo ne¬
minem in natis muli erũ assere¬
ret: in ox subdidit dicens. Qui aũt
minor ẽ in regno celorũ. maior ẽ
illo: se ipsum uidelicet insinuans.
qui humana natiuitate ꝑostior
iohanne: s celestis regni eẽt api¬
ct prestantior. Nec uacat a miste¬
rio. quod ioħis natiuitas cũ di es
decrescere: dñi aũt cum dies cres
Huiꝰ et enim secretum distantie
reuelat ipse iohannes: qui cum
pre magnitudine uirtutum xͦ
crederetur a turbis. dñs autem
pre infirmitate carnis a quib dã
Decreuit ac minoratus ẽ iohannes:
quia qui xp̃c estimabatur. quod

Expanded text:
lius solemnitas colitur, cujus tanta lius solemnitas colitur, cujus tanta est vitae sublimitas, ut quidquid illo sublimius est, hoc jam hominis naturam transcendere dubium non sit. Siquidem Dominus cum majorem eo neminem in natis mulierum esse dixisset, mox subdidit dicens, Qui autem minor est in regno coelorum, major est illo, seipsum videlicet insinuans, qui humana nativitate posterior Joanne, sed coelestis regni esset apice praestantior. Nec vacat a mysterio quod Joannis nativitas cum dies decrescere, Domini autem cum dies crescHujus etenim secretum distantiae revelat ipse Joannes, qui cum prae magnitudine virtutum Christus crederetur a turbis, Dominus autem prae infirmitate carnis a quibusdam Decrevit ac minoratus est Joannes, quia qui Christus aestimabatur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sui sp̃c sedem sibi uteri uirginalis
in quo carnem susciꝑet. ipse con¬
secrauit. Iste multos siuoꝵ ifrł ad
ille multos cotidie de uniuersis
ꝑ orbem nationib ad fidem suam
& caritatem interius ulustrandi
conu̾tere non desistit. Hic in spũ
& uirture helie precessit ante illu
ut plebem eius aqua baptizans.
ad suscipiendũ eũ uͥ appareret. doceret eẽ ꝑfectã:
ao uidendũ faciem patris sui.
donaret esse ꝑfectam. Iohanne
nato. ꝯgratulabantur uicini
& cognati. genitrici illiꝰ. quia
magnificauit dñs miscdiã suam
cum illa. dño autem nato con¬
gratulabantur eccłie. quia ueñ
tempus miserendi eius: sp̃c angli¬
ei qui sunt uicini eius et cogna¬
ti. eiues uidelicet eiꝰdem patrie e¬
lestis. quam et ipsi expectant. qui
illa ꝑ orbem ess actura. priores ipst
de celis commonebat. R ecte igit᷑
natiuitas celebratur illiꝰ : qui talis
potentia magnitudinis. dñicis
ꝓpinquabat oꝑib Recte ortus il¬

Expanded text:
sui Spiritus sedem sibi uteri virginalis sui Spiritus sedem sibi uteri virginalis in quo carnem susciperet, ipse consecravit. Iste multos filiorum Israeille multos quotidie de universis per orbem nationibus ad suam fidem et charitatem interius illustrando convertere non desistit. Hic in spiritu et virtute Eliae praecessit ante illum, ut plebem ejus aqua baptizans ad suscipiendum eum, ubi appareret, doceret esse perfectam; ad videndam faciem Patris sui donaret esse perfectam. Joanne nato congratulabantur vicini et cognati genitrici illius, quia magnificavit Dominus misericordiam suam cum illa; Domino autem nato congratulabantur Ecclesiae, quia venit tempus miserandi ejus, spiritus angelici qui sunt vicini ejus et cognati, cives videlicet ejusdem patriae coelestis, quam et ipsa exspectat  Al.illa per orbem esset actura, priores ipsi de coelis admonebant. Recte igitur nativitas celebratur illius qui talis potentia magnitudinis Dominicis propinquabat operibus. Recte ortus il
Abbreviated transcription (Latin):
angłs ait. ecce euangeliro uobis
gaudiũ magnũ quod erit omni
populo: quia natus ẽ uobis hodie
saluator qui est xp̃c dñs: ita etiam
angelus nasciturũ ⁊acarie p̾dicans
ioħm. et erit in quit gaudium cibi
& exultatio: et multi innatiuitate
euus gaudebunt. Erit enĩ magnꝰ
coram. dño. Iure gͥ utriꝰq natiuitas
festa deuotione celebratur: s in illiꝰ
tanquã in xp̃i dñi tanquã in sqlua¬
toris mundi. tanquã in filui dei
omnipotentis. tanquã in solis
iusticie natiuitate: omni popło
gaudium euangelizat᷑. in hiuius
autem tanquam in precur soeis
dñi. inserui di eximii. in lucerne
ardentis & lucentis exortu. mul
magnus coram dũo ẽẽ memora¬
tur: de ilo ꝓpħ̃a testatur. qm̃ ma
gnus dñs et laudabilis nimis et
magnitudinis eius non est finis
ste peccatorum consortia declinans
tinebat: ille inter peccatores con¬
uersatus. peccati omnis immu¬
nis ꝑmansit. Hic adhuc ex ut̃d
matris sp̃ũ scõ repletus est: in il

Expanded text:
vobis gaudium magnum, quod erit omni populo, quia natus est vobis hodie Salvator, qui est Christus Dominus: ita etiam angelus nasciturum Zachariae praedicans Joannem, Et erit, inquit, gaudium tibi et exsultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Erit enim magnus coram Domino. Jure igitur utriusque nativitas festa devotione celebratur, sed in illius tanquam in Christi Domini, tanquam in Salvatoris mundi, tanquam in Filii Dei omnipotentis, tanquam in solis justitiae nativitate, omni populo gaudium evangelizatur. In hujus autem tanquam in praecursoris Domini, in servi Dei eximii, in lucernae ardentis et lucentis exortu multimagnus coram Domino esse narratur: de illo Propheta testatur: Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis, et magnitudinis ejus non erit finis . Iste, peccatorum consortia declinans,riare potest abstinebat; ille inter peccatores conversatus peccati omnis immunis permansit. Hic adhuc ex utero matris Spiritu sancto repletus est, in ill
Abbreviated transcription (Latin):
Excitati fama facti. om̃s uicinr
admiratione ae metu ꝑcellunt᷑:
omnium qui audiere circũ qͣꝙ
ad aduentũ noui ꝓpħȩ corda pͥpant᷑
Unde merito scã ꝑ orbem ecclesia que
tot beatorũ mar̃m uictorias. quib
ingressũ regni celestis meruere fre¬
quentat: huiꝰ tantũ mͦ. post dñn
etiam natiuitatis diem. celebrare
consueuit. Quod nullatenꝰ sine
euangelica auetoritate in consue

Expanded text:
Excitati fama facti omnes vicini admiratione ac metu percelluntur, omnium qui audiere, circumquaque ad adventum novi prophetae corda praeparantur. Unde merito sancta per orbem Ecclesia, quae tot beatorum martyrum victorias, quibus ingressum regni coelestis meruere frequentat, hujus tantummodo post Dominum etiam nativitatis diem celebrare consuevit. Quod nullatenus sine evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
docti patres habuisse ꝓbautur. hoc
ꝑfectissimũ scẽ eccłie decus ẽ: cum
ad eadem que illos intrasse constat.
suꝑne pacis gaudia suspiramꝰ: atq
ut hec etiam nos intrare meream᷑.
celestem interris exercere uitam cõ¬
tendimꝰ: cũ eorũ exemplo. nulla qͥ
facimus uel ꝑcipimꝰ bona ñ nr̃is
meritis ascribimꝰ. s ad auctoris nñ
ꝑ omnia grãm respicimꝰ. De quo illor
quoq testimoniis edocemur: quia
ipse ẽ ds̃. ipse fecit nos ⁊ ñ ipsi nos
Non solũ scilicet ut homines simꝰ:
uerũ etiam ut scĩ ⁊ beati homines.
corde sectam᷑. ipse uixta eoꝵdem pa¬
trũ ꝓmissa. ꝓpitiꝰ fit omnib iniqͥ¬
tatib tuis: ipse saciat in bonis de

Expanded text:
docti patres habuisse probantur. Hoc docti patres habuisse probantur. Hoc perfectissimum sanctae Ecclesiae decus est, cum ad eadem quae illos intrasse constat supernae pacis gaudia suspiramus, atque ut haec etiam nos intrare mereamur, coelestem in terris exercere vitam contendimus, cum eorum exemplo nulla quae facimus vel percipimus bona nostris meritis ascribimus, sed ad auctoris nostri per omnia gratiam respicimus. De quo illorum quoque testimoniis edocemur, quia ipse est Deus, ipse fecit nos et non ipsi nos, non solum scilicet ut homines simus, verum etiam ut sancti et beati homines scorde sectamur, ipse juxta eorumdem patrum promissa propitius sit omnibus iniquitatibus nostris, ipse satiet in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uider̃t.biuu uͦ. ⁊ incredibiles
patrũ in
filios: quia sapientiam quam ha¬
buerunt patres xp̃m credentes ac
desid̾antes in carne uenire. trans¬
fudit in filios. docendo eos credere ⁊
dibiles ad prudentiam istorũ: qͥa
eos quos sine fide xp̃i inuenit. de o¬
ꝑib legis frustra głantes. docuit
credere in xp̃m: eiuisq se gr̃e tota
intentione submittere: ac p̾ceden¬
tium iustoꝵ imitari prudenti am
qui ⁊ legem ꝑfic̾e diligentissime
studebant: & nichilominꝰ in gr̃a
ticia salutem sꝑare didicerant. Hinc
namq unꝰ ex eis dicit. Iustꝰ autẽ.
ex fide uiuit. Unde & apte sub¬
iungit᷑. Parare dño plebem
ꝑfectam. Hec et enĩ pul¬
cherrima dnĩcȩ plebis
ꝑfectio est: O quã ⁊ oħs
suo temꝑe p̾dicando parabat :¬
& nunc dñs ipse donando ꝑ or¬
bem latiꝰ adim plet:
cum nos
eugelicis
u̾bis instituiti. ⁊ imbuitimisteri¬
is. Candems ac dilectionem habere
discimꝰ: quam legalib p̾ceptis e¬

Expanded text:
s patrum in filios, quia sapientiam quam habuerunt patres Christum credentes ac desiderantes in carne venire, transfudit in filios docendo eos credere etdibiles ad prudentiam justorum, quia eos quos sine fide Christi invenit de operibus legis frustra gloriantes, docuit credere in Christum, ejusque se gratiae tota intentione submittere, ac praecedentium justorum imitari prudentiam, qui et legem perficere diligentissime studebant, et nihilominus in gratia titia, salutem sperare didicerant. Hinc namque unus ex eis dicit, Justus autem ex fide vivit; unde et aperte subjungitur: Parare Domino plebem perfectam. Haec etenim pulcherrima Dominicae plebis perfectio est, quam et Joannes suo tempore praedicando parabat, et nunc Dominus ipse donando bem latius adimplet, cum nos angelicis et verbis instituti et imbuti mysteriis eamdem fidem ac dilectionem habere discimus, quam legalibus praeceptis e
Abbreviated transcription (Latin):
te beata dĩ genitrice.⁊ salutante eli¬
sabet:. exultauit ingaudio infans
inut̾o eius. S et in eo quod illum
multos filioꝵ isrł ad dim̃i dm̃ ip¬
sorũ conu̾surũ asseuerat: manifes¬
te angl̃s quam magnus coram dño
ess futurꝰ indicat: quem obtimo ge¬
nere conu̾sandi. uitam ꝑacturam
ẽẽ declarat. Que enĩ int̾ homines¬
sublimior & do gratior ẽẽ gratior
uicus. qui uirtutũ studus animũ
subuigant: insuꝑ etiam alios co¬
tidiano exercicio ad auetoris sui
fidelium adquisitione gaudium
semꝑ patriȩ cȩlestis augere: Et ip¬
se p̃cedet ante illũ: in spu ⁊ uirtute
helie. Ioh̃s in spũ ⁊ uirtute helie dñn
pͥcedere dr̃: quia sicut helias in mag¬
na uirtute sp̃c. scd̃m eiꝰ aduentũ p̃ue¬
niet: ita ioħs non minore sp̃c potentia
p̃ditus. p̾uenit pͥmum. Si cut ille
peur sor futurꝰ est iudicis: ita iste p¬
cur sor factꝰ ẽ. redemptoris. Nec so¬

Expanded text:
te beata Dei genitrice, et salutante Elite beata Dei genitrice, et salutante Elizabeth, exsultavit in gaudio infans in utero ejus. Sed et in eo quod illum multos filiorum Israel ad Dominum Deum ipsorum conversurum asseverat, manifeste angelus quam magnus coram Domino esset futurus indicat, quem optimo genere conversandi vitam peracturum esse declarat. Quae enim inter hominesublimior, et Deo gratior ea vitiis, qui virtutum studiis animum subjugant, insuper etiam alios quotidiano exercitio ad auctoris sui fidelium acquisitione gaudium semper patriae coelestis augere? Et ipse praecedet ante illum in spiritu et virtute Eliae. Joannes in spiritu et virtute Eliae Dominum praecedere dicitur, quia sicut Elias in magna virtute spiritus secundum ejus adventum praeveniet, ita Joannes non minore spiritus potentia praeditus praevenit primum. Sicut ille praecursor futurus est judicis, ita iste praecursor factus est Redemptoris. Nec so
Abbreviated transcription (Latin):
In eo aut̃ quod dixit illũ adhuc
ex ut̾o matris sue. spũ scõ replen¬
dũ ẽẽ memorauit : ꝓfecto quia na¬
tus inmundũ. cunctis uirtutũ
fructib ess clarificandus ostendit.
⁊ si ut homo ininiquitatib conco¬
tus ẽ. contra morem tam̃ huma¬
ne conditionis. ñ in delictis eump̃¬
uaricationis. s in gr̃a remissionis
mat̾ suei ƿeꝑit: Neq enĩ dubitan¬
dũ ẽ: quia spẽ sc̃s qui eũ repleuit
etiam a peccatis omnib absoluit.
Constat quippe ueridica patrũ senten¬
tia: quia lege ñ constringit᷑ sp̃c scĩ
donum. Et ꝓpt̾ea qui corneliũ acdo
domũ eius ante ꝑceptionẽ baptismi
sua grã consecrauit: ip̃se utiq ioħ̃m
non solũ ante circũcisiõnẽ. s etiam
ante natiuitatẽ eiusdem grẽ mu¬
nere p̃fudit: ita ut officiũ sue p̾cit¬
sionis. dño ad huc in utero positus.
quia loquendo necdũ poterat. iam
gratulando p̾beret: Quando sicut
sequentia scĩ euangłii testant᷑. intran¬

Expanded text:
in eo autem quod illum adhuc ex utero matris Spiritu sancto replendum esse memoravit, profecto quia natus in mundum, cunctis virtutum fructibus esset clarificandus ostendit. i etsi ut homo in iniquitatibus conceptus est, contra morem tamen humanae conditionis non in delictis eum praevaricationis, sed in gratia remissionis mater sua peperit? Neque enim dubitandum est quia Spiritus sanctus qui eum replevit etiam a peccatis omnibus absolvit. Constat quippe veridica Patrum sententia quia lege non stringitur Spiritus sancti donum. Et propterea qui Cornelium et domum ejus ante perceptionem baptismi sua gratia consecravit, ipse utique Joannem non solum ante circumcisionem, sed et ante nativitatem ejusdem gratiae munere perfudit, ita ut officium suae praecursionis Domino adhuc in utero positus, quia loquendo nondum poterat, jam gratulando praeberet, quando sicut sequentia sancti Evangelii testantur, intran
Abbreviated transcription (Latin):
xime libet ur̃e fr̃nitatis aurib
intimare: quã conuenient̃ electũ
sit tempus. in quo p̾eursoris dñi
natiuitas. ⁊ uircus futura nun¬
ciaret᷑. Septimꝰ quippe mensis.
⁊ decima huiꝰ dies. sa eratissimo hu¬
ic oraculo dedicatur: quia nimir¬
gr̃e p̾dicaret inicium: quia ortus
monstrabat᷑ illiꝰ. qui pͥmꝰ omniun
& uenire. ⁊ iam adesse ostenderet
dñm saluatorem: de quo scriptũ ẽ
Emnis enĩ legis xp̃c ad iusticiã omni
credenti. Nam ⁊ septenario ꝓpter
sabbatũ. ⁊ denario numero ꝓpt̃ de¬
calogum: legis a dimpletio recte fi¬
gurat᷑. Dies hec ꝓpiciationis erit. ⁊
expiationis: in quo populus omĩs
ab oꝑib uacare. ⁊ ꝑ orationes. atq¬
abstinentiam affligi. ⁊ castigari
p̃ceptus ẽ. Quod beati ionãnis et
uite ⁊ p̾dicationi multũ congruit:
qui ⁊ ipse a mundanis uacans oꝑib
celestib solũ studiis ac desiderns ani¬
mum dabat᷑: ⁊ conuentes ad se t᷑bas
amalis oꝑib abstinere. ac ꝑ peniten¬

Expanded text:
tatis auribus intimare, quam convenienter electum sit tempus, in quo praecursoris Domini nativitas, et virtus futura nuntiaretur. Septimus quippe mensis, et decima hujus dies sacratissimo huic oraculo dedicatur, quia nimirpraedicaret initium: quia ortus monstrabatur illius, qui primus omnium et venire, et jam adesse ostenderet Dominum salvatorem, de quo scriptum est: Finis enim legis Christus ad justitiam omni credenti . Nam et septenario propter sabbatum, et denario numero propter decalogum, legis adimpletio recte figuratur. Dies haec propitiationis erat et expiationis, in qua populus omnis ab operibus vacare, et abstinentiam affligi et castigari praeceptus est. Quod beati Joannis et vitae et praedicationi multum congruit, qui et ipse a mundanis vacans operibus, coelestibus solum studiis ac desideriis animum dabat, et convenientes ad se turbas a malis operibus abstinere, ac per poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
didicit: qui a uidelicet nasceret᷑
existens. eundem. populum ad
uiam ueritatis. spemq ꝓmendȩ
salutis conu̾teret: & mox seque¬
ret᷑ ipse saluator. qui ei regni celes¬
⁊ exultatio: ⁊ multi in natuitate
eiꝰ gaudebunt. Magne laudis ẽ. et
uirtutis indiciũ: quotiens inscrip¬
turis. hominib a dõ nom̃ imponit᷑.
uł mutat᷑. Bene autẽ p̾cursor redẽp¬
quippe. dñi grã. siue in quo ẽ. grã¬
dr̃: quia ⁊ ipse specialem p̾ceteris
scĩs eius dem p̾cursionis grãm acce¬
pit. & in auditam eatenꝰ mundo.
celestis ingressus gram p̾dicare adue¬
nit. Qui gͦ ⁊ gr̃a plenꝰ extitit. et
cet̾is dĩ grãni p̾dicare aduenit.¬

Expanded text:
didicit: quia videlicet nascereturdidicit: quia videlicet nascereturr eximius existens, eumdem populum ad viam veritatis spemque promerendae salutis converteret, et mox sequeretur ipse Salvator, qui ei  Alt exsultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Magnae laudis est et virtutis indicium, quoties in Scripturis hominibus a Deo nomen imponitur vel mutatur. Bene autem praecursor Redempquippe Domini gratia, sive In quo est grar, quia et ipse specialem prae caeteris sanctis ejusdem praecursionis gratiam accepit, et inauditam eatenus mundo coelestis ingressus gratiam praedicare advenit. Qui ergo et gratia plenus exstitit, et caeteris Dei gra
Abbreviated transcription (Latin):
mundiciam. ipsi altare aureum ef¬
fici: qui ꝓpe ingressũ regni celestis
sedula cogitatione assist̾e. qui a¬
romata orationum ꝑ ignẽ amoris
do incendere. qui dice possunt c̃
ꝓpħa. dirigat᷑ oratio mea. sic̃ incen¬
sũ in conspectu tuo. Quod aut̃ ait
racariȩ qm̃ exaudita ẽ dep̾catio
tua. ⁊ uxor tua elisabet pariet tͥ
filium: non arbitrandũ quod pon¬
tifex qui ꝓ populo oraturꝰ intͣuat
mutato repente animo ꝓ pͥuatis
negociis ceꝑit rogare: maxime ꝓ
lib̃is. a quoꝵ genatione in tantũ
homo senex ac decrepitꝰ sp̃e totã
au̾terat: ut neq angelo ꝓmutten¬
te crederet nasci s filiũ posse. Sed
hoc certissime sciendũ ẽ: quia ꝓ
popłi saluatione rogabat. quẽ
⁊ maximo peccoꝵ langore uexa¬
tum: & insuꝑ alienigene regis
dominio p̾ssum nouerat. Unde¬
⁊ angelico oraculo. et se exaudi¬
tũ cognouit a dño. ⁊ quo ordine
salus qũa querebat ẽẽt aduent᷑a

Expanded text:
munditiam ipsi altare aureum efmunditiam ipsi altare aureum effici, qui prope ingressum regni coelestis sedula cogitatione assistere, qui aromata orationum per ignem amoris Deo incendere, qui dicere possunt cum Propheta: Dirigatur oratio mea sicut incensum in Zachariae: Quia exaudita est deprecatio tua, et uxor tua Elizabeth pariet tibi filium, non est arbitrandum quod pontifex, qui pro populo oraturus intraverat, mutato repente animo, pro privatis negotiis coeperit rogare, maxime pro liberis, a quorum generatione in tantum homo senex ac decrepitus spem totam averterat, ut neque angelo promittente crederet nasci sibi filium posse. Sed hoc certissime sciendum quia pro populi salvatione rogabat, quem et maximo peccatorum languore vexatum, et insuper alienigenae regis dominio pressum noverat. Unde angelico oraculo et se exauditum cognovit a Domino, et quo ordine salus quam quaerebat esset adventura
Abbreviated transcription (Latin):
quam euanglizare uenerat tes¬
timoniũ ꝑhibet. Temꝑe quippe
oblationis sacer doti apparuit. ut
uerum se et̾numq pontificem.
ueram ꝓmundi salute hostiam
uenturam p̾dicare signaret. Sta¬
bat iuxta altare incensi: ut noui
testam̃ti pͥconem se uenisse docet.
Duo namq altaria erant intẽplo:
que duo altaria testam̃ta signant
in eccłia. Primũ altare holo causti
ere cooꝑtũ: & ante fores templi.
ad offe̾ndas uictimas. ⁊ sacrifi¬
cia positũ: quod carnales ue¬
teris testim̃ti cultores significat
Deinde altare incensi. auro tectũ.
ꝓpe ostium sc̃a scoꝵ. ad adolenda ti¬
miamata erat statutũ: quod in¬
t̾iorem ꝑfectioremꝰ noui testam̃ti
& cultorũ illiꝰ grãm designat.
Stabat etiam a dextris eiꝰdẽ ala¬
ris: ut non terrena ⁊ infima. sed¬
s gaudia celestis & sempitne bea¬
titudinis. que ꝑ dexteram solent
figurari. homuub se ꝓmitere moᷤ¬
traret: illis maxime qui ꝑ cordis sui

Expanded text:
quam evangelizare venerat, tesquam evangelizare venerat, testimonium perhibet. Tempore quippe oblationis sacerdotii apparuit, ut verum se aeternumque pontificem veram pro mundi salute hostiam venturam praedicare signaret. Stabat juxta altare incensi, ut Novi Testamenti praeconem se venisse doceret. Duo namque altaria erant in templo, quae duo Testamenta signant in Ecclesia. Primum altare holocausti aere coopertum, et ante fores templi ad offerendas victimas et sacrificia positum, quod carnales Veteris Testamenti cultores significat. Deinde altare incensi auro tectum, prope ostium Sancti sanctorum, ad adolenda thymiamata erat statutum, quod interiorem perfectioremque Novi Testamenti et cultorum illius gratiam designat. Stabat etiam a dextris ejusdem altaris, ut non terrena et infima, sed gaudia coelestis et sempiternae beatitudinis, quae per dextram solent figurari, hominibus se promittere monstraret: illis maxime qui per cordis sui
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ. admultorũ ex haurienda peccata:
scđ̃o sine peccato apparebit Expectantib
se insalutem. N uod autem pontifice
ad rogandum ingrediente scũarium
neminem hominum in tabnac ło
ẽẽ licebat. donec exiret: infirmitatẽ
scẽ ecclie designat: que ꝓfide eius
pati. nec dum erat idonea. Quod in
ipsis patefactum est apłs: qui in co¬
ata eadem̃ passione illiꝰ. om̃s relic¬
to eo fuger̃. E grediebat᷑ autem ex¬
pleta expiatione pontifex. ut aliis
tab̾na culum intrandi facultas
daretur: quia ꝓfecto sue sacrificio
passionis: apparuit discipulis xp̃e
corda quoq roborauit. Hec de ob¬
seruantia festiuitatis legalis.
latius exposuimꝰ᷑: ut cognoscet
caritas ur̃a. quam congruent᷑
in ea. noua gr̃e p̃conia sũpserint
exordium: in qua tam multipli¬
cit opus eiꝰdem. grẽ. ⁊ totiꝰ mundi
redemptio signabatur. Apparu¬
it autem oranti zacarie angłs
stans a dextris altaris incensi.
Qui notandum quod non solum
& loci situ. in quo apparuit. grẽ

Expanded text:
tus est ad multorum exhaurienda peccata, secundo sine peccato apparebit exspectantibus se in salutem . Quod autem pontifice ad rogandum ingrediente sanctuarium, nemini hominum in tabernaculo esse licebat donec exiret, infirmitatem sanctae Ecclesiae designat, quae pro fide ejus pati necdum erat idonea. Quod in ipsis patefactum est apostolis qui, inchoata eadem passione illius, omnes relicto eo fugerunt. Egrediebatur autem expleta expiatione pontifex, ut et aliis tabernaculum intrandi facultas daretur, quia perfecto suae sacrificio passionis, apparuit discipulis Chrisquoque corda roboravit. Haec de observantia festivitatis legalis latius exposuimus, ut agnosceret charitas vestra quam congruenter in ea nova gratiae praeconia sumpserint exordium, in qua tam multipliciter opus ejusdem gratiae et totius mundi redemptio significabatur. Apparuit autem oranti Zachariae angelus, stans e dextris altaris incensi. Quo notandum quod non solum et loci situ in quo apparuit, gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
rit & cogitationib suis cit cũ specte
agebant: ut & diuinis obtutib in
oculto: & humano foris uidicio pla¬
cerent. uixta illud apłi. Prouidemꝰ enĩ
bona. ñ solũ coram dõ: s etiam coram
hominib E t ñ erat ulis fuiꝰ: eo qͦd ess

Expanded text:
riter et cogitationibus suis circumspecte riter et cogitationibus suis circumspecte agebant, ut et divinis obtutibus in occulto, et humano foris judicio placerent, juxta illud Apostoli: Providemus enim bona non solum coram Deo, sed etiam coram homi
Abbreviated transcription (Latin):
nis octaua resurrexit a mortu¬
is: et nobis post sex huius scli
etates. ac septimã quietis ani¬
marũ. que ẽ. inalia uita: octa¬
ua iam etas ꝑperue resurrectioĩs
infine ꝓmittitur. E rant aut̃ẽ
ambo uisti ante dm̃. incedentes
in omnib mandatis et iustifi¬
cationib dñi sine querela. Se¬
pe contingit. ut hi qui iam ꝑfee¬
ti hominum estimatione uidican¬
tur: adhuc in oculis int̾ni arbitͥs
minꝰ aliquid ꝑfectionis habeant
quib. dam uirtũtum oꝑib immo¬
d̾atius studendoꝵ dum sine. selen¬
ta deo placer ẽ appe̾tunt. ꝓximo¬
rum. oculos offendant:  qua u¬
traq rep̃heuitone. parentes beati
lołis unimiines ẽt̃ deoł auantur
Dequib cũ dictũ eẽt. erantraut
iusti. ambo: continuo subnectit᷑.
ante dm̃. Et cũ dictũ eẽt. inceden¬
tes in omnib mandatis & iustifica¬
dionib dñi: mox infertur. sine q̃rela
Acsi aꝑte dicat᷑. A. deo se in actibpa¬

Expanded text:
nis octava, resurrexit a mortunis octava, resurrexit a mortuis, et nobis post sex hujus saeculi aetates, ac septimam quietis animarum, quae est in alia vita, octava jam aetas perpetuae resurrectionis in fine promittitumbo ante Deum, incedentes in omnibus mandatis et justificationibus Domini sine querela. Saepe contingit ut hi qui jam perfecti hominum aestimatione judicantur, adhuc in oculis interni arbitri, minus aliquid perfectionis habeant; quibusdam virtutum operibus immoderatius studendo, dum sine scientia Deo placere appetunt, proximorum oculos offendant. A qua utraque reprehensione parentes beati Joannis immunes esse declarantur, de quibus cum dictum esset, Erant autem justi ambo, continuo subnectitur, ante Deum; et cum adjunctum esset, Incedentes in omnibus mandatis et justificationibus Domini, mox infertur, sine querela. Ac si aperte dicatur, Adeo se in actibus pa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tuginti quatuor. dc de has.
singulis singulos pontifices eligens:
cȩgexos qui in partib erant sacer¬
dotii minous. qui mins ps bitera¬
tus uocatum afficio fungi p̾ceꝑit
ea uidelicet ꝓuisione: ut dũ. qui¬
libet pontificum uita. decederet:
quicumq in eius parte optimus
putaretur. ei inpontificatum
succed̾et. Quas uidelicet partes
talit̃ ordinauitͥ ut singuli pon¬
tifices cum subiectis sibi sacer do¬
hoc ẽ a sabbato usq ad sabbatum.
essent e quales. unus tamen in cis
sacerdotis nomen. hab̃et. Quia
anteni eido partium. earum dem
seruari deberet: missa coram oa¬
iud rege et pͥncipib familiarum
sacerdotalium et leuiti carum
sorte. quarebatur. In. quarum
distributione fortum nabiia: de
learias. oritur. ꝯecauo tets põsitꝰ
inuenitur. Et recte preco noui testa¬
menti in quo gła resurrectionis
mundo declaratur. Loco oetaue sor¬
tis nascitur: quia et dñs nr̃. un a.
sabbati. que ẽ adie conditio¬

Expanded text:
s viginti quatuor, ac de his s viginti quatuor, ac de his singulis singulos pontifices eligens, caeteros qui in partibus erant sacerdotii minoris, qui nunc presbyteratus vocatur, officio fungi praecepit, ea videlicet provisione ut dum quilibet pontificum vita decederet, quicunque in ejus parte optimus putaretur, ei in pontificatu succederet. Quas videlicet partes taliter ordinavit ut singuli pontifices cum subjectis sibi sacerdohoc est a sabbato usque ad sabbatum essent aequales, unus tantum  Al.,sacerdotis nomen haberet. Qui autem ordo partium earumdem servari deberet, missa coram David rege et principibus familiarum sacerdotalium, et Levitarum sorte quaerebatur. In quarum distributione sortium, Abia, de Zacharias oritur, octavo loco positus invenitur. Et recte praeco Novi Testamenti, in quo gloria resurrectionis mundo declaratur, loco octavae sortis nascitur: quia et Dominus noster una sabbati, quae est a die conditio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑlinnos eir at̃ qila dringentos
septisagnnta cinus pͥost. unpm
exticire pomisidatis heredes
At nero dauid eum anagno. fer¬
uens studio religionis. templum
dũs condere. desidasset: añs autem
magis. hoc ꝑfilium eius ꝑ salomo¬
nem uelleq implere: uchilomutꝰ
ipse dauid d̃mni a que ad futurã
eius dem̃ templi constructionẽ
ueb reuerentiam ꝑtinerent. soui¬
citus pͥꝑare eurauit. Unde etiã
cantores instituit: qui tempore
sacrificũ eotidie psalmos cũ me¬
nlodia ꝑsonarent⁊ atq animos
ipopuli cireuinstantis ad memo¬
Iuutam amoremq celestium non¬
nsolum sublimitate u̾borum quȩ
adicebantur: s etiam suauitatẽ
isonorum. qua dicebantur.
Serigerent. aolensq ut erescen¬
teicultu et magnificentia tem¬
Lpli decus quõq muusterii illꝰ
met ministrantium cresceret. oꝵ¬
n tusc conuocauit omnẽ ꝓgeni¬
em filigum: a aron.: et eos ui¬
delicet qui. de eleazar et allꝗs
qui denthamar stirpe descens¬
derant ĩ diuisitq hos in parce¬

Expanded text:
ingentos septuaginta, unus post unum exstitere pontificatus haeredes. At vero David cum magno fervens studio religionis templum Domino condere desiderasset, Dominus autem magis hoc per filium ejus Salomonem vellet impleri, nihilominus ipse David omnia quae ad futuram ejusdem templi constructionem vel reverentiam pertinerent, sollicitus praeparare curavit. Unde etiam cantores statuit qui tempore sacrificii quotidie psalmos cum melodia resonarent, atque animos populi circumstantis ad memoriam amoremque coelestium, non solum sublimitate verborum quae dicebantur, sed etiam suavitate sonorum qua dicebantur, erigerent. Volensque ut crescente cultu et magnificentia templi, decus quoque ministerii illius et ministrantium cresceret coetus, convocavit omnem progeniem filiorum Aaron, et eos videlicet qui de Eleazar, et illos qui de Ithamar stirpe descenderant, divisitque hos in parte
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cor filioꝵ ad patres eoꝵ. Unum gͥ
atq idem utͥusq opus ẽ. fidẽ uideli¬
cet atq intellectũ quẽ habuere pa¬
tres. fili oꝵ mentib p̾di cando insiste.¬
ĩfũdere
Nam patres ⁊ iusti. appellant᷑ uet̾es
scĩ: de quib saluator ait discipłi¬

Expanded text:
cor filiorum ad patres eorum . Unum igitur atque idem utriusque opus est, fidem scilicet atque intellectum, quem habuere patres, filiorum mentibus praedicando infundere. Nam patres et justi appellantur veteres sancti, de quibus Salvator ait discip
Abbreviated transcription (Latin):
ipso etiam suo nomine signauit.
Meritoq in eius natiuitate mł¬
tis exultandũ p̾dicit᷑: ꝑ quem sue
regenerationis mundo auetor
ostendr̃. Erit enĩ magnꝰ corã dño
Notandũ quod idem laudis pͥco¬
niũ ioħi ab angło: quod ab euan¬
gelista parentib fertur illiꝰ. Et il¬
li enĩ iusti ante dm̃: ⁊ hic coram
dño magnus ẽẽ ꝑhibetur. Quã
magnꝰ autem coram dño fuerit:

Expanded text:
suo nomine signavit. Meritoque in ejus nativitate multis exsultandum praedicitur, per quem suae regenerationis mundo auctor ostenditur. Erit enim magnus coram Domino. Notandum quod idem laudis praeconium Joanni ab angelo quod ab evangelista parentibus fertur illius. Et illi enim justi ante Deum, et hic coram Domino magnus esse perhibetur. Quam magnus a