comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stasset: adextremum qͦ plemus
acciꝑe meruit. qđ laborib ꝓbata.
custochuit. Ita ergo uitam unius¬
cuiusq conu̾si. et ichoatio blan¬
da ꝑmulcet: & asꝑa mecdietas ꝓ¬
bat: & plena post. ꝑfectio roborat.
Nam sepe conu̾si quiq impso ad¬
huc aditu inchoatonis suȩ tran¬
quillitatem pacatis simam carnis.
uel dona ꝓphiȩ uel predicamenta
doctrinȩ. uel signorum miracula:
uel grãm curationis accipiunt.
Post hȩc autem: durȩ temptationis
ꝓbationib fatigantur. Aquibus
tẽptationib: adhuc cũ inciperent.
ualde liberos se eẽ crediderunt Qd̾.
chuinȩ gr̃ȩ dispensatione agitur: ne¬
in inchoatione sua. temptationũ
asꝑitate tangantur: qͥa si eors
initia. amaritudo temptationis
excepit: tam facile adea quȩ reli¬
querant. redeunt:quã nec longiꝰ
discesserunt Nam contemptis
prius uiciis: qͣsi iuxta positis re¬
plicantur. Unde. & scriptum est.
Cum dimisisset pharao populum :
ñeos duxit dñs ꝑuiam terre

Expanded text:
stasset; ad extremum quoque plenius accipere meruit, quod laboribus probata custodivit. Ita ergo vitam uniuscujusque conversi, et inchoatio blanda permulcet, et aspera medietas probat, et plena post perfectio roborat.aepe conversi, qui in ipso adhuc aditu inchoationis suae vel tranquillitatem pacatissimam carnis, vel dona prophetiae, vel praedicamenta doctrinae, vel signorum miracula, vel gratiam curationis accipiunt: post haec autem duris tentationum probationibus fatigantur, a quibus tentationibus adhuc cum inciperent, valde liberos se esse crediderunt, quod divina gratia dispensatorie agitur: ne inchoatione sua tentationum asperitate tangantur; quia si eorum initia amaritudo tentationis exciperet, etiam facile ad ea quae reliquerant redirent; a quibus nec longius discesserunt, cum tentati prius vitiis quasi juxta positis, replicantur. Unde scriptum est: Cum dnon eos duxit Dominus per viam terre
Abbreviated transcription (Latin):
gunt: internȩ dulcedinis grãm ñ
amittunt. Nam sepe. ꝓinquietu¬
dine refrenanda prauoꝵ. durici¬
am district uigoris assumunt̾.s
intus. caritatis igne liquefiunt:
atq eorum amore ardent. inquos
asꝑa correptione seuiunt: seq etiã
eis intrinsecus insecreto cordis hu¬
miliant: qͦs duris foris animadũ¬
sionis stimulis. qͣsi despiciendo ca¬
stigant. Plerumq audem. & non de¬
spiciendo despiciunt: & ñ desꝑando
desꝑant: ut tanto eos celeruis a
culpam pauescere ac resilire faciañ:
quanto iam qͣsi uicinius. mortis
foueam ostentant. Sȩpe etiam qͦ¬
dam decent moderamine. suã cul¬
pas coram discipulis dicunt: ut
illi audentes dscant: quomodo
semetipsos. de suis actionib sub¬
tiliter reprehendant. Ianta autẽ
dispensatone se temꝑant̾ ut neq
cum se erigunt. in trinsecus rigidi
siint: neq rursum cum se humili¬
ant. extrinsecus remissi: quia &
indisciplina. humilitatem custo¬

Expanded text:
gunt, internae dulcedinis gratiam non gunt, internae dulcedinis gratiam non amittunt. Nam saepe pro inquietudine refrenanda pravorum duritiam districti vigoris assumunt, sed intus charitatis igne liquefiunt, atque eorum amore ardent, in quos aspera correptione saeviunt; seque etiam eis intrinsecus in secreto cordis humiliant, quos foris duris animadversionum stimulis quasi despiciendo castigant. Plerumque autem et non despiciendo despiciunt, et non desperando desperant, ut tanto eos celerius a culpa pavescere ac resilire faciant, quanto jam quasi vicinius mortis foveam ostentant. Saepe etiam quodam decenti moderamine 781 suas culpas coram discipulis indicant, ut illi audientes discant quomodo semetipsos de suis actionibus subtiliter reprehendant. Tanta autem dispensatione se temperant, ut neque cum se erigunt intrinsecus rigidi sint, neque rursum cum se humiliant extrin disciplina humilitatem custo
Abbreviated transcription (Latin):
tionib paulopost subdidit. cdices.
Cum enim sit inter uos zelus & con¬
tentio: nonne carnales estis. & se¬
cundũ hominẽ ambulatis: Ecce
qͥt laudib adapta correptionis
uerba descendit: ecce incorda au¬
hentiũ qͣm blanda fauoris mani
uiam districtȩ increpationis apu¬
it Prius nanq suꝑborum brachia
studuit ꝑblandimentoꝵ uincła
religare: ut postmodũ potuisset
uulnus suꝑbiȩ ferro correptionis
incidere. Erant ꝓfecto inchorinthis
& quȩ laudari debuissent erant
& quȩ argui. Peritus itaq medicꝰ
prius sana menbra. quȩ circa uul¬
nus erant. laudando palpauit. &
postmodum. putridũ sinum uul¬
neris feriendo. transfixit. Habet
gͦ insc̃s p̃dicatorib. adutraq ap¬
tum doctrine regula pondus su¬
um: ut & recta. souentes nutriant:
& ꝑuersa. añaduerdentes absci
dant. Nonnunqͣ̃m u̾ etiam p̃di¬
catores iusti. rigidȩ feriunt: s aliud
ẽ cũ iusticia stimulat: aliud. cũ su¬
ꝑbia inflat. Iusti cum seuerȩ corri¬

Expanded text:
idit, dicens: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Ecce quibus laudibus ad aperta correptionis verba descendit; ecce in corde audientium quam blanda favoris manu viam districtae increpationis aperuit. Prius namque superborum brachia studuit per blandimentorum vincula religare, ut postmodum potuisset vulnus superbiae ferro correptionis incidere. Erant profecto in Corinthiis et quae laudari debuissent, erant et quae argui. Peritus itaque medicus prius sana membra, quae circa vulnus erant, laudando palpavit, et postmodum putridum sinum vulneris feriendo transfixit. Habet ergo in sanctis praedicatoribus ad utraque aptum doctrinae regula pondus suum, ut et recta faventes nutriant, et perversa animadvertentes absci. Nonnunquam vero etiam praedicatores justi rigide feriunt. Sed aliud est cum justitia stimulat, aliud cum superbia inflat. Justi cum severe corri
Abbreviated transcription (Latin):
scientia. Nam repende subiunrit:
ace. & docebo de sapientiã. Quia
uͦ arrogantes om̃s. meo qd ꝓferuñ.
typo supbiȩ inflantur: & uelut in
altum posit. sic doctoꝵ spẽm su¬
munt. acsi eoꝵ uerba. dignatione
quadã suꝑ indignos homines ce¬
litus effundantur: bene abscͥpto¬
re huius hystoriȩ. uersus interpo¬

Expanded text:
scientia. Nam repente subjunxit: scientia. Nam repente subjunxit: Tace, et docebo te sapientiam. Quia vero arrogantes omnes in eo quod proferunt typho superbiae inflantur, et, velut in alto positi sic doctorum speciem sumunt ac si eorum verba dignatione quadam super indignos homines coelitus effundantur, bene a scriptore hujus historiae versus interpo
Abbreviated transcription (Latin):
audire qđ iustum ẽ: ȩquanimit̃
expectant audire. qđ querunt: he¬
lui autem. quia uieraciter requis¬
tionis uerba ñ ꝓtulit: dici quod
quęsierat. non ꝑmisit: s mor qͥd
intrinsecus gestabat. erupit: qua¬
lemq se inoculis suis habeat os¬
tendit. chcens. T ace. & docebo ti
sapientiã. Arrogantes enim uiri.
qͣndo aliquid humiliter sonant:
chu meiusdem humilitatis sp̃e
ñꝑdurant: cum fortasse querunt
ut audiant: mox loquendo obui¬
ant. ne doccantur: qͥa suꝑficiẽ uo¬
cis qͣm ꝓtulerant citius ostenta¬
tionis intentio corrumpit. qͥa ex
radice cordis exsurgit: atq ean¬
dem humilitatis formã. speciete¬
nus sumptã eo celerius ꝓbant.
quia aliena ẽ qđ illam huqus de¬
nere ñ possunt. Eece helui iusticiã
cum requirit ut discat: ꝑmittit
quia doceat. Ecce qͣsi requirendo
qd iustũ ẽ aliquid planum sona¬
uerat lingua:s mox celare ñ po¬
tuit hoc. qđ altum tumebat con¬

Expanded text:
audire quod justum est, aequanimiter audire quod justum est, aequanimiter exspectant audire quod quaerunt. Eliu autem, quia veraciter requisitionis verba non protulit, dici quod quaesierat non permisit, sed mox quod intrinsecus gestabat erupit, qualemque se in oculis suis habebat ostendit, dicens: Tace, et docebo te sapientiam. Arrogantes enim viri quando aliquid humiliter sonant, diu in ejusdem humilitatis specie non perdurant. Cum fortasse quaerunt ut audiant, mox loquendo obviant ne doceantur, quia superficiem vocis quam protulerant citius ostentationis intentio 778 comprimit, quae ex radice cordis exsurgit, atque eamdem humilitatis formam specie tenus sumptam eo celerius probant quia aliena est, quo illam diutius tenere non possunt. Ecce Eliu justitiam cum requirit ut discat, promittit quia doceat. Ecce quasi requirendo quod justum est aliquid planum sonuerat lingua; sed mox celare non potuit hoc quod altum tumebat con
Abbreviated transcription (Latin):
de sapientiã. Qualem se apud se
habeat. hac locutione manifestat.
qua dicit᷑ attende iob. & audi me:
et tace. dum ego loquor. Inmensa
enim suꝑbia ẽ. a seniore sibi reue¬
rentam exigere: & silengum im¬
corripiunt. sepe ꝑhumilitatis
grãm. ad cogitationum suarum
intima reuertuntur: atq ineo
ipso qđ cormpiunt. neqͥd fortasse
fallantur. exquirunt: correptisq
licentiã tribuunt. ut si quid ꝓse ap¬
si iustus sentiunt. fadeant᷑: hoc
nonnunqͣm etiã arrogantes uni¬
tari appetunt. Paulisꝑ enim in
uerbis elatione post posita. quas
eoꝵ qͦs corripiunt. si forte reppurx
potuerint. iusticiã querunt: ñ qͥa
ita sentiunt᷑ s qͥa ornari ꝑhumili¬
tatis spẽm concupiscunt. Metu¬
unt enĩ: ne suꝑbi ac tumidi qͥa
sunt. ẽẽ uideantur. Unde helui sta¬
tim subdidit: dicens. Si autem
qd̃ quesierat. ñ expectauit. Nam
ilico subiunrit. Quod si ñ habes
audi me. & tace: & docebo te sapi¬
entiã. Qui enim ueracit quȩrunt

Expanded text:
erant.---Qualem se apud se habeat hac locutione manifestat, qua dicit: Attende, Job, et audi me, et tace dum ego loquor. Immensa enim superbia est, a seniore sibi reverentiam exigere, et silentium imcorripiunt, saepe per humilitatis gratiam ad cogitationum suarum intima revertuntur, atque in eo ipso quod corripiunt, ne quid fortasse fallantur exquirunt, correptisque licentiam tribuunt ut si quid pro seipsis justius sentiant fateantur, hoc nonnunquam etiam arrogantes imitari appetunt. Paulisper enim in verbis elatione postposita, quasi eorum quos corripiunt, si forte reperire potuerint, justitiam quaerunt, non quia ita sentiunt, sed quia ornari per humilitatis speciem concupiscunt. Metuunt enim ne superbi ac tumidi, quia sunt, esse videantur. Unde Eliu statim subdidit, dicens: Si autem quod quaesierat non exspectavit. Nam illico subjunxit: Quod si non habes, audi me; tace, et docebo te sapientiam. Qui enim veraciter quaerunt
Abbreviated transcription (Latin):
suas subtiliter discutit: & secrecariũ
cordis ingressus. qͥd dñs ipsi tͥbu¬
at: quid ipse dño debeat. pensat.
Qđ beatus iob quomͦ ñ fȩcerat: qui
tam crebra sacnficia in expiatione
filioꝵ. etiã ꝓcogitationib. offerebat:
Postquam uero heliu dixit. qđ is qͥ
iudicium ñ amat. sanari ñpossit:
arguens beatum iob. qđ iudicium
ñ amaret. ⁊ eum qui iustus ẽ con¬
dempnasset: ilico eiusdẽ iusti. id:¬

Expanded text:
suas subtilitsuas subtilitcordis ingressus, quid Dominus ipsi tribuat, quid ipse DQuod beatus Job quomodo non fecerat, qui tam crebra sacrificia in expiatione filiorum etiam pro cogitationibus offerebat? Quia ergo Eliu dixit quod is qui judicium non amat sanari non possit, arguens beatum Job quod judicium non amaret, et quia eum qui justus est condemnasset, illico ejusdem justi, id
Abbreviated transcription (Latin):
Paulisꝑ gͦ elatio inp̃cordiis crescit:
&e cum se uastiuᷤ extenderit. opp̃s¬
sȩ mentis oculum fundit᷑ claudit:
ut captus animus. eladionis typũ.¬
& pati possit: et tamen id qd pa¬
titur. uidere ñ possit. S quia ar¬
rogantes uiri. aliquando ut diri¬
mus rect̾a ñrectȩ sentiunt᷑. & bona
inuenire nouerunt. s hȩc bene pro¬
ferre contempnunt: heliũ post ea¬
dicium. sanari potest: Quomͦ tu
eum qui iustus ẽ. intantum con
dempnas: Bonã quidẽ sententã
ꝓtulit: s beato iob ꝓferenda non
fuit. Inomne enim qđd dr̃: sũmope
intuendum ẽ qͥd dr: cui dicatur:
Heliui autem attendit qđ dr: sed
cui diceret non attendit. Beatus
quippe iob amabat iuchcium:
quia causas suas cum dño pensare¬
subtiliter nouerat: nec condemp¬
nauerat eum. qui iustus ẽ. S cur
sine peccato ꝑcussus fuerat indo¬
lore positus. cum humilitate reqͥ¬
rebat. Amat iudicium. quisqͥs uias

Expanded text:
Paulisper ergo elatio in praecordiis crescit, Paulisper ergo elatio in praecordiis crescit, et cum se vastius extenderit, oppressae mentis oculum funditus claudit; ut captivus animus typum elationis et pati possit, et tamen id quod patitur videre non possit. Sed quia arrogantes viri aliquando, ut diximus, recta non recte sentiunt, et bona invenire noverunt, sed haec bene proferre contemnunt, Eliu post eladicium sanari potest? Quomodo tu eum qui justus est in tademnas? - Bonam quidem sententiam protulit, sed beato Job proferenda non fuit. In omni enim quod dicitur summopere intuendum est quid dicatur, cui dicatur,  autem attendit quod diceret, sed cui diceret, non attendit. Beatus quippe Job amabat judicium, quia causas suas susubtiliter noverat. Nec condemnaverat eum qui justus est, sed cur sine peccato percussus fuerat in dolore positus cum humilitate requirebat. Amat judicium quisquis vias
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ait. si habes intellectum: au¬
di qd dicitur. Ac si aꝑtȩ dicat. Au¬
dime: si tamen dignus poteris eẽ.
qui auchas. Isti sunt cotidian defec¬
tus. qui incordib reꝓboꝵ fiunt:
quib indesinenter ad deterius de¬
scendunt: qͥa dum minora cauere
negligunt: admaiora ꝑnitiosȩ pro¬
rumpunt. Iam & hoc de suꝑbiafue¬
rat: qđ beatũ iob. id qd iustum ẽ
loqui posse. dubitabat. S dũ hãc
insemetipso considerare negligit᷑
adnequiora ꝑuenit: ut ñ solum
posse abeo dici qđ iustum ẽ dubi¬
tet᷑ s dicentẽ se iusta. abeo intelligi
posse. despet Unde. & uicium suꝑ¬
biȩ. abipsa mox radice secandum
ẽ ut cum latent̃ oritur: tunc. ui¬
gilanter abscidatur: nec ꝓuectu
uigeat: nec usu roboretur. Difficile
enim inse quisq in ueteratã suꝑ¬
biam dep̾hendit: qͥa nimirũ hoc
uicium qͣntomagis patimur.: tan¬
tominus uidemus. Sic quippe
inmente. suꝑbia: sicut mocłis. cali¬

Expanded text:
autem ait: Si habes intellectum, auautem ait: Si habes intellectum, audi quod dicitur. Ac si aperte dicat: Audi me, si tamen dignus poteris esse qui audias. Isti sunt quotidiani defectus, qui in cordibus reproborum fiunt, quibus indesinenter ad deteriora descendunt, quia dum minora incaute negligunt, ad majora perniciose prorumpunt. Jam et hoc de superbia fuerat, quod beatum Job id quod justum est loqui posse dubitabat. Sed dum hanc in semetipso considerare negligit, ad nequiora pervenit, ut non solum posse ab eo dici quod justum est dubitet, sed etiam dicentem se justa ab eo intelligi posse desperet. Unde vitium superbiae ab ipsa mox radice secandum est, ut cum latenter oritur, tunc vigilanter abscidatur, ne provectu vigeat, ne usu roboretur. Diffenim in se quisque inveteratam superbiam deprehendit, quia nimirum hoc vitium quanto magis patimur, tanto minus videmus. Sic quippe in mente superbia sicut in oculis cali
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprium arrogantes: ut fortasse si¬
acutum aliquid sentiunt. inde
mox aduicium elationis erũpañ:
sensusq omnium. in sui compara¬
tione despiciant: seq suo iudicio.
alior meritis anteponant. Quib
contingit miseris. ut plus uiden¬
do tenebrescant: qͥa dum subtilia
attendunt: semetipsos intueri ne¬
sciunt: & quo intelligendã acutiꝰ
ꝑcipiunt: eo ꝑsuꝑbiã deterius ca¬
dunt. Qui bene quidem subtilia
conspicerent: si meo qđ ꝓferunt.
se uiderent.Suꝑius nanq heliu
dixerat᷑. si habes qđ loquaris respon¬
de m᷑: loquereuolo enim te appa¬
rere iustũ: nunc autem ait̃ si ha¬
bes intellectum: auch qđ dr. Ecce. qͦ
mͦ paulisꝑ elatio. ꝑu̾boꝵ increm̃ta
ꝓfic̃. Suꝑrꝰ dubitauit si possit beat᷑
iob ꝓferre qđ̃ iustũ ẽ: nc̃ uͦ discutit.
si hoc qđ dr. saltim possit audire.
Ibi dixit᷑. si habes qđ loquaris. respõ¬
de mͥ: ac si diceret: dic aliqͥd. si tam̃
dignus poteris ẽẽ. qui dicas: hic

Expanded text:
proprium omnes arrogantes, ut cum fortasse acutum aliquid sentiunt, inde mox ad vitium elationis erumpant, sensusque omnium in sui comparatione despiciant, seque in suo judicio aliorum meritis anteponant. Quibus contingit miseris ut plus videndo tenebrescant, quia dum subtilia attendunt, semetipsos intueri nesciunt; et quo intelligentiam acutius percipiunt, eo per superbiam deterius cadunt. Qui bene quidem subtilia conspicerent, si in eo quod proferunt se viderent. Superius namque Eliu dixerat: Si habes quod loquaris, responde mihi: loquere, volo enim te apparere justum . Nunc autem ait: Si habes intell elatio per verborum incrementa proficit. Superius dubitavit si posset beatus Job proferre quod justum est; nunc vero discutit si hoc quod dicitur saltem possit audire. Ibi dixit: Si habes quod loquaris, responde mihi. Ac si diceret: Dic aliquid, si tamen dignus poteris esse qui dicas. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
gularitate lȩtatur: sub quo enim
sit. non considerat: et qd equalib
qͣsi non sit ȩqualis. exultat. Unde
alltem hec uicioꝵ radix pullulat
incorde regentiũ . nͥ imitatione il¬
lius. qui despectis angelorum so¬
cietatib. dixit: ascendam suꝑal
titudinẽ nubium. & similis ero al¬
tissimo: Quia gͦunusquisq rec

Expanded text:
gularitate laetatur. Sub quo enim gularitate laetatur. Sub quo enim sit non considerat, et quod aequalibus quasi non sit aequalis exsultat. Unde autem haec vitiorum radix pullulat in corde regentium, nisi ex imitatione illius qui, despectis angelorum societatibus, dixit: Ascendam super altitudinem nubium, et similis ero Altissimo ? Quia ergo unusqu
Abbreviated transcription (Latin):
prȩsunt. inordinatum sibi mȩtũ
cunctosq subditos. insui compa¬
ratione despiciunt: nec condescñ¬
dendo consulunt:s dominando
p̾sumunt. Qui uidelicet alta cogi¬
tatione se erigunt: & ȩquales se
illis. quib eos p̃ ẽẽ contigit. non ag¬
noscunt. Contra hunc tumorem:
peccłiasticum librum dr̃. Ducem
te constituerunt: noli extolli: sed
esto millis. qͣsi unus exillis. Hunc
rib increpans: ait. Uos autem cũ
austeritate imperabatis eis: ⁊cũ
potentia. Ipsa enĩ bona. quȩ sub¬
ditis dicunt: dominando potius
qͣm consulendo. ꝓferunt: quia
uidelicet quicqͣm eis qͣsi exequo
dicere semetipsos existimant de¬
iecisse. Singularitate enĩ gaudẽt̃
culminis: & non ȩqualitate con¬
ditonis. S quam hȩc tumentia
corda rectoꝵ subtiliter dñs per¬
sat: bene contra eos dr. Qui dic̃ .xii.
regr: apostata. Unusquisq enĩ su¬
ꝑb rector. toties adculpam apo¬
stasiȩ labitur: quodies preẽe ho¬
minib delectatur. Honoris sui sin¬

Expanded text:
praesunt inordinatum sibi metum cunctos subditos in sui comparatione despiciunt; nec condescendendo consulunt, sed dominando praesumunt: qui videlicet alta cogitatione se erigunt, et aequales se illis quibus eos praeesse contigit, non agnoscunt. Contra hunc tumorem per Ecclesiasticum librum dicitur: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis . Hunc ribus increpans ait: Vos autem cum austeritate imperabatis eis, et cum potentia . Ipsa enim bona quae subditis dicunt dominando potius quam consulendo proferunt, quia videlicet quidquam eis quasi ex aequo dicere semetipsos existimant dejecisse. Singularitate enim gaudent culminis, et non aequalitate conditionis. Sed quia haec tumentia corda rectorum subtiliter Dominus pensat, bene contra eos dicitur: Qui dicit regi, apostata. Unusquisque enim superbus rector toties ad culpam apostasiae dilabitur, quoties, praeesse hominibus delectatus, honoris sui sin
Abbreviated transcription (Latin):
centes. qͣs displiceant affligit. sa¬
lomone atcestante. Sunt iustiqͥ
rint impioꝵ: & sunt impii. qͥ ita
secun sunt: ac si iustoꝵ facta ha¬
beant. Qđ nimirum omp̃s dẽ i¬
estimabili pietate dispensat: ut
& iustos flagella crucient ne opa
extollant: & iniusti saltim sine
pęna hanc uitã pagant: quia ad
cormenta quȩ sine fine sunt. ma¬
ie agendo festinant. Nam qͥa ali¬
quando iusti nequaqͣm iurta oꝑa
flagellantur. hac inipsa hystoria
qͣm tract̾amus. ostenditur. Neq
emm idem beatus iob ꝓculpa fue¬
rat flagellatus: qui ante flagelli
stimulum. ipso iudice attestante.
laudatus ẽ. Uerius gͦ heliu diceret:
si dixisset quia inomnipotenti deo
impietas atq iniquitas non ẽtetiã
cũ iuxta uias ꝓprias. hominib red¬
dere ñ uidetur.Nã qđ & anobis non
intelligitur: exocculti iudicii non
iniusta lance ꝓfertur.O uia uͦ p̃di¬
catores arrogantes. dũ multa mania
spargunt. etiam sepe uera ac solida

Expanded text:
centes quasi displiceant affligit. Sacentes quasi displiceant affligit. Salomone attestante, qui ait: rint impiorum; et sunt impii qui ita securi sunt, ac si justorum facta habeant . Quod nimirum omnipotens Deus inaestimabili pietate dispensat, ut et justos flagella crucient, ne opera extollant; et injusti saltem sine poena hanc vitam peragant, quia ad tormenta quae sine fine sunt male agendo festinant. Nam quia aliquando justi nequaquam juxta opera flagellantur, hac ipsa historia quam tractamus ostenditur. Neque enim idem beatus Job pro culpa fuerat flagellatus, qui ante flagelli stimulum ipso judice attestante laudatus est. Verius ergo Eliu diceret, si dixisset: Quia in omnipotente Deo impietas atque iniquitas non est, etiam cum juxta vias proprias hominibus reddere non videtur. Nam et quod a nobis non intelligitur, ex occulti judicii non injusta lance profertur. Quia vero praedicatores arrogantes, dum multa inania spargunt, etiam saepe vera ac solida
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit enĩ non placebit uir dõ. etiã¬
si cucurrerit cum eo. Qđ ꝓfecto.
iob uerba legit: agnoscit. S qͥa
iccirco loquitur. ut semetipsum
ostendendo suꝑbiat: qͥd mirũ.
si i altero fingit᷑ qđ rep̃hendat:
Quomͦ enĩ ueritati cohȩreat inu̾bis
increpationis: quẽ intra semetip¬
sum longe abeadẽ ueritate dmi¬
mit tumor mentis: Seqr̃. Ideo
rum. fastu suꝑbiȩ inflat᷑: eos tan¬
tummꝰ qui qͣs digni intelligendo
se assequi ualeant quȩrit: ce sic
qđ sentiebat erumpit: dicens:
potente. iniquitas. Opus enĩ ho
minis reddet ei: & ruxta uias sin¬
guloꝵ restituet eis Benedixit qͥa
in omnipotents deo iniquitas uł
impietas ñ ẽ. Inhac uita nequaqͣm
semꝑ hoc agitur. qđ subiunrit
Quia iurta opus suũ singulis: Q ui¬
ata uias ꝓprias reddet. Nam &
multos. illicita ac ꝑuersa ꝑpetͣn¬
tes. gratuitu preuenit: atq ad
oꝑa sc̃a conuertit: & nonnullos
rectis se actib deditos. flagello
interueniente corripit: ac se pla¬

Expanded text:
Dixit enim: Non placebit vir Deo, etiamsi cucurrerit cum eo. 43. Aliena Job verba legit agnoscit. Sed qui idcirco loquitur, ut semetipsum ostendendo superbiat, quid mirum si in altero fingit quod reprehendat? Quomodo enim veritati cohaereat in verbis increpationis, quem intra semetipsum longe ab eadem veritate dirimit tumor mentis? Sequitur: VErum fastu superbiae inflatus, eos tantummodo, qui quasi digne intelligendo, se assequi valeant quaerit, et sic quod sentiebat erumpit, dicens: potente inminis redde ei, et juxta vias singulorum restituet ei. - Benedixit, quia in omnipotente Deo iniquitas vel impietas non est, in hac vita nequaquam hoc semper agitur quod subjungit, quia juxta opus suum singulis et juxta vias reddet. Nam et multos illicita ac perversa perpetrantes gratuito praevenit, atque ad opera sancta convertit. Et nonnullos rectis actibus deditos flagello interveniente corripit, ac si pla
Abbreviated transcription (Latin):
firmata conditone. Propter hunc¬
sicut scintillȩ marundineto discur¬
rent. Sci enim uiri. dũ peccatorib
ꝑmiscentur: eos. exemplor suoꝵ
igne succendunt: atq omne quod
nitent. incinerem redigunt: quia
pietats flamma consumpti. dum
infumitatem conditionis suȩ con¬
spiciunt: nichil aliud quã fauillã
se eẽ cognoscunt: ut asupbiȩ suȩ
duricia resoluti ꝑpenitentiam. di¬
cant id qđ supra ꝓtulimus: mem̃¬
to dñe: quia puluis sumꝰ. Bene gͦ¬

Expanded text:
firma conditfirma conditsicut scintillae in arundineto discurrent . Sancti enim viri dum peccatoribus permiscentur, eos exemplorum suorum igne succendunt, atque omne quod nitent, in cinerem redigunt, quia pietatis flamma consumpti, dum infirmitatem conditionis suae conspiciunt, nihil aliud quam favillam se esse cognoscunt, ut a superbiae suae duritia resoluti, per poenitentiam dicant id quod supra protulimus: Memento, Domine, quia pulvis sumus .
Abbreviated transcription (Latin):
taliter uidit. omne qd inferius in
se carnaliter uiuebat. extixit: ut
tantomagis ima quȩ tenuerat. non
liberent: Nam quanto incipit qͥq
interire. Iuxta affectum nanq cat¬
nalis oꝑationis. omnis caro pauli
simul interierat: cum checebad Ui
uo autem iam non ego: uiuit uͦ¬
helui subdidit. Et homo incinerẽ
reuertetur. Inpeccato enĩ quisq po¬
situs. mortalitatis suȩ obliuiscitur:
& terram se esse non meminit dũ
adhuc psuꝑbiam inflatur. Post
cinerem recordatur. Iã incinerem
dauid reuersus fuerat: cũ dicebat.
Memento dñe: qđ puluis sumꝰ. Abra¬
ham incinerem reuersus fuerat: di¬
cens. Loquar ad dnm̃ meũ cũ sim
pulus. & cinis. Et si uiuentem car¬
nem necdum interra mors solue¬
rat᷑ hoc tamen apud se erant: qd̃
se futuros absq dubitatione prȩ¬
uidebant. Hinc alias dicitur. Aufe
tur: Tollatur gͦ sp̃s eorum. ut defi¬
ciant᷑ idest subducto suꝑbiȩ sp̃ũ.
nichil se ẽẽ cognoscant: & reu̾tant᷑
ipuluerem: id÷ humilient᷑ ex in¬

Expanded text:
itualiter vidit, omne quod inferius in se carnaliter vivebat, exstinxit; ut tanto amplius ima quae tenuerat liberent? Nam quanto magis incipitinterire. Juxta affectum namque carnalis operationis, omnis caro Pauli simul interierat cum dicebat: « Vivo autem jam non ego, vivit  subdidit: Et homo in cinerem revertetur. In peccato enim quisque positus mortalitatis suae obliviscitur, et terram se esse non meminit, dum adhuc per superbiam inflatur. Post e se aliud quam cinerem recordatur? Jam in cinerem David reversus fuerat, cum dicebat: Memento, Domine, quod pulvis sumus . Abraham in cinerem reversus fuerat, dicens: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Et si viventem carnem necnon in terra mors solverat, hoc tamen apud se erant, quod se futuros absque dubitatione praevidebant. Hinc alias dicitur: Aufertur? Tollatur ergo spiritus eorum ut deficiant, id est subducto superbiae spiritu, nihil se de se esse cognoscant. Et revertantur in pulverem, id est humilientur ex in
Abbreviated transcription (Latin):
dicatores scĩ. utroq moderamine.
artem magisterii temperare. cum
delinquentum reatus inueniuis:
sciunt. mͦ seuerȩ corripe . mͦ. humi¬
liter deprecari.S cum arrogan¬
tes uiri. eos imitari appetunt᷑. su¬
munt abhis aspa uerba correp¬
tionis: & sumere abhis ueraciter
nesciunt preces humilitatis. Ma¬
gis enim terribiles si possunt eẽ
qͣm mites: & iccirco discunt. un¬
de se erigant: & discere negligunt
ut animũ submittant. Cũnq
admonere delinquentes placidi
nesciunt: nmio rigoris usu.
pinuectionis iracundiã. etiã cont̃
rectȩ agentes effrenant᷑. Quorum
istȩ heliu speciẽ tenens: beatum
iob ñ fouet sed obiurgat:cens.
Quis ẽ uir ut ẽ. iob. qui bibit sub¬
sannationẽ qͣsi aqͣm: qui gradit᷑

Expanded text:
dicatores sancti utroque moderamine artem magisterii temperare, et cum delinquentium reatus inveniunt, sciunt modo severe corripere, modo humiliter deprecari. Sed cum arrogantes viri eos imitari appetunt, sumunt ab eis aspera verba correptionis, et sumere ab eis veraciter nesciunt preces humilitatis. Magis enim terribiles possunt esse quam mites; et idcirco discunt unde se erigant, et discere negligunt, ut animum submittant. Cumque admonere delinquentes placide nesciunt, nimio rigoris usu per invectionis iracundiam, etiam contra recte agentes effrenantur. Quorum iste Eliu speciem tenens, beatum Job non refovet, sed objurgat, dicens: Quis est vir, ut est Job, qui bibit subsannationem quasi aquam, qui
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatioꝵ solẽt: ut etiã afflictoᷤᷤ au¬
ditoreᷤᷤ suos. mag̃ distride corripere
appetant q̃blande refouere. s̃ enĩ
student. ut mala obiurgando in¬
crepent: quã bona laudando con¬
firment. Supiores quippe se ui¬
deri desiderant: & magis gaudeñ.
cũ eoꝵ animum ira eleuat: quã
cũ caritas exeqͣs Semꝑ inuenire
optant: qđ increpando rigidefe¬
nant. Vnde. scriptum ẽ. Inore stul¬
t. uirga supbiȩ: quia uidelicet ꝑ¬
cutere rigide scit:s compati hu¬
militer nescit. Solent etiã p̃dicato
res iusti auditores suos obiurgan¬
do corrigere. solent ineorum ui¬
ciis. districta increpatione deseui¬
re. Vnde scriptum ẽ. Uerba sapi¬
entum. qͣsi stimuli: & sic̃ claui
inaltum defixi. Rectȩ autẽ eoꝵ
uerba claui uocati sunt: qͥa cul¬
pas delinquentium nesciunt pal¬
pare. s pungere An ioħis uerba
claui non erant. cum dicebat: pro¬
genies uparũ. quis uobis demon¬

Expanded text:
praedicatorum solent, ut etiam afflictos aupraedicatorum solent, ut etiam afflictos auditores suos magis districte corripere appetant, quam blande refovere. Plus enim student, ut mala objurgando increpent, quam bona laudando confirment. Superiores quippe videri desiderant, et magis gaudent cum eorum animum ira elevat, quam cum charitas exaequat. Semper invenire optant quod increpando rigide feriant. Unde scriptum est: In ore stulti virga superbiae , quia videlicet percutere rigide scit, sed compati humilres justi, auditores suos objurgando corrigere, solent in eorum vitiis districta increpatione saevire. Unde scriptum est: Verba sapientium quasi stimuli, et sicut clavi in altum defixi . Recte autem eorum verba clavi vocati sunt, quia culpas delinquentium nesciunt palpare, sed pungere. An Joannis verba clavi non erant, cum dicebat: Progenies viperarum, quis vobis demon
Abbreviated transcription (Latin):
pa quam finxit: ꝓtinus sententiã
UII.ꝓmulgat. Nam sequitur. Quis¬
cum oꝑantib iniquitatem: &
tulit: & post alligationem suam.
nulla beati iob expectata senten¬
tia. eum dampnatione dignum.
exrepborũ societate iudicauit. Ait
enim. Quis ẽ. iuir ut ẽ. iob. ut utiq
sub audiamus nullus: atq sub¬
iungit. qui bibit subsannationẽ.
qͣsi aqͣm: Aqua autem cum labi¬
tur: ita liquidȩ sumitur adbiben¬
dum. ut nulla sui pinguedine
retardetur. Subsannationẽ uͦ.
u aquam bibere ẽ: đm sine aliqͦ
obstaculo cogitationis irridere:
ut meo qd supbit lingua uł con¬
scientia: nulla trepidatio contra¬
dicat. Hec autem ei sententia
suꝑbeatum iob. qͣntũ atramite
ueritatis ex orbitet: illa dñi alte¬
statone cognoscimus: qͣm. ad dia¬
bolum dicit. Nunqͥd considasti
seruum meum iob. qđ non sit
e similis interra: Ecce quem ue¬
ritas dicit absq comparatione
uistũ: eũ heliu asserit absq cõꝑatio¬

Expanded text:
pa quam finxit protinus sententiam pa quam finxit protinus sententiam promulgat; nam sequitur: Viniquitatum? - tulit, et post allegationem suam nulla beati Job exspectata sententia, eum damnatione dignum ex reproborum societate judicavit. Ait enim: Quis est vir ut est Job? Ut utique subaudiamus, nullus; atque subjungit: Qui bibit subsannationem quasi aquam. Aqua autem cum bibitur, ita liquide sumitur, ut ad sorbendum nulla sui pinguedine retardetur. Subsannationem vero ut aquam bibere est, Deum sine aliquo obstaculo cogitationis irridere, ut eo quod superbit lingua vel conscientia, nulla trepidatio contradicat. Haec autem ejus sententia super beatum Job, quantum ab tramite veritatis exorbitet, illa etiam attestatione cognoscimus qua ad diabolum dicit: « Nunquid considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram? » Ecce quem Veritas dicit absque comparatione justum, eum Eliu asserit absque comparatio
Abbreviated transcription (Latin):
quoslibet sapientes efficere: s id̃o
sapientes querit: ut possit quod
senserit supbiendo monstrare.Sic̃
em̃ suꝑius dict̾um ẽ: ñ illos ap¬
petit erudire. s se ostendere: nec
intuetur. qͣm iusti qui audiunt fi¬
ant: sed ipse qͣm doctus. cũ a doctis
onem arrogantium nullus admnit¬
teret. si non & aliquid de humili¬
tatis imagine ꝑmiscerẽt: bene he¬
liũ. postquam ꝑtumida uerba se
extulit: rursum qͣsi ad ȩqualitats
concordiam condescendit dicens
Iudicium eligamus simulte inter
nos iudicemus. qͥd sit melius. S
utrum hoc iudcium ex humili
corde quesierit. facile cognoscimꝰ:
si subsequentia eius uerba pense¬
stus sum: & ds subuertit iuchciũ
meum. Iniudicando enĩ. menda¬
t̾ium ẽ: & iuolenta ẽ. sagita mea
absq ullo peccato. Hȩc beatum
iob dixisse queritur: quȩ tamen
quia minimȩ dixerit. requisita
sacrȩ hystoriȩ uerba testantur.S
quia iudiqum exquisierat excul¬

Expanded text:
quoslibet sapientes efficere, sed ideo quoslibet sapientes efficere, sed ideo sapientes quaerit, ut possit quod senserit superbiendo monstrare. Sicut enim superius dictum est, non illos appetit erudire, sed se ostendere; nec intuetur quam justi qui audiunt fiant, sed ipse quam doctus , cum a doctis onem arrogantium nullus admitteret, si non et aliquid de humilitatis imagine permiscerent, bene Eliu postquam per tumida verba se extulit, rursum quasi ad aequalitatis concordiam condescendit, dicensudicium eligamus nobis, et inter nos videamus quid sit melius. - Sed utrum hoc judicium et humili corde quaesierit, facile cognoscimus si subsequentia ejus verba pense Deus subvertit judicium meum. In judicando enim me mendacium est, et violenta sagitta mea absque ullo peccato. - Haec beatum Job dixisse queritur, quae tamen quia minime dixerit requisita sacrae historiae verba testantur. Sed qui judicium aeque quaesierat, ex cul
Abbreviated transcription (Latin):
endo.subministrant. Affectu qͥppe
cantads. uel se inauditorib suis.
uel auditores in se ita transformãt:
ac si & illi pistos hoc qd auchunt.
doceant: & isti ꝑillos hoc qđ do¬
cendo ꝓferunt. discant. Heliũ gͦ.
tẏpum arrogandum tenens.cũ
ꝓnunciationis ostentatione iN¬
choans: quid dicat auchamus.
Seq̃r. Audite sapientes uerba mea:
&eruditi auscultate me. Auris
enim uerba ꝓbat: & guttur: escas
nec auris ȩscas. nec guttur uerba
cognoscit: ita nec stultus quisq
sententiã sapientis intelligit. Sa¬
pientes gͦ atq eruditi audite qdđ
dico: qui potestis ea quȩ fuerint
dicta cognoscere. Uideamus igit᷑
qͣntum tumeat: qui uerba sua ñ
nͥ asapientib audiri decent̃ exi¬
stimat. Uerus autẽ sapientiȩ pre¬
dicator: dicit. Sapientib & insipi¬
entib debitor sum. At contra ar¬
rogans. inp̃dicatione sua aures
tantummꝰ sapientum expectat:
quia non ideo prȩdicat ut possit

Expanded text:
endo subministrant. Per verba quippe endo subministrant. Per verba quippe charitatis vel se in auditoribus suis, vel auditores suos in se ita transformant, ac si et illi per istos hoc quod audiunt doceant, et isti per illos hoc quod docendo proferunt discant. Eliu ergo typum arrogantium tenens, et cum pronuntiationis ostentatione inchoans, quid dicat audiamus. r. Audite, sapientes, verba mea, et eruditi auscultate me. Auris enim verba probat, et guttur escas nec auris escas, nec guttur verba cognoscit; ita nec stultus quisque sententiam sapientis intelligit. Sapientes ergo atque eruditi audite quod dico, qui potestis ea quae fuerint dicta cognoscere. Videamus igitur quantum tumeat, qui verba sua non nisi a sapientibus audiri decenter existimat. Verus autem sapientiae praedicator dicit: Sapientibus et insipientibus debitor sum . At contra arrogans in praedicatione sua aures tantummodo sapientium exspectat, quia non ideo praedicat ut possit
Abbreviated transcription (Latin):
phuius ꝓnunciatonis uocabulũ.
nisi infladio eladonis ostenchtur:
ut uerba quȩ de alta suꝑbiȩ radice
ueniebant. cum quadã quasi altitu¬
dine & distinctione ꝓcederent. ita¬
ut uidelicet p̃dicare om̃s arrogan¬
tes solent: Cum quodã enim fastu
ꝓferunt: hoc. qđ singulariter intel¬
lexisse credunt. Et fortasse tc̃ humi¬
litatem p̃dicant: cũ ꝑp̃dicationis
typum. exempla suꝑbiȩ ostentant.
Unde fit ut eorum p̃dicatio concors
sibi manere ñpossit: quia id qd̾ rec¬
tum loquentes seminant: ꝑuersȩ
tumentes. impugnant. Humilib
nanq auditorib uerba sua. noN
compatiendo: s uix dedignando.
largiuntur. Longe quippe se maltũ
positos ęstimant: & suꝑ eosdem au¬
ditores suos. quasi p̃cedentes. doc¬
trinȩ respectum uix de summo di¬
gnanter inclinant. At contra. uer¬
ba iustorum. exradice ueniunt hu¬
militatis: ut fructum ualeant fer¬
re pietads: & quicquid salubre po¬
tuerint. non tumendo. s compati¬

Expanded text:
nuntiationis vocabulum, nisi inflatio elationis ostenditur, ut verba, quae de alta superbiae radice veniebant, cum quadam quasi altitudine et distinctione procederent. Ita videlicet praedicare omnes arrogantes solent? Cum quodam enim fastu proferunt hoc quod singulariter intellexisse se credunt; et fortasse tunc humilitatem praedicant, cum per elationis typhum exempla superbiae ostentant. Unde fit ut eorum praedicatio concors sibi manere non possit, quia id quod rectum loquentes seminant, perverse tumentes impugnant. Humilibus namque auditoribus verba sua non compatiendo, sed vix dedignando largiuntur. Longe quippe se in altum positos aestimant, et super eosdem auditores suos quasi praecedentes doctrinae respectum vix de summo dignanter inclinant. At contra verba justorum ex radice veniunt humilitatis, ut fructum valeant ferre pietatis: et quidquid salubre potuerint, non tumendo, sed compati
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s ꝑmiscdiam diͣ ut idipsũ di¬
catis om̃s: & non sint inuob̃ scis¬
mata. Rursum. humilitatẽ denu¬
it: cum eisdem chorithiism
loquens. paulolatius fortasse qͣm
uoluerat. semetipsum reprehendit:
dicens. Factus sum insipiens. S
disciplinam in hac humilitate ñ
ꝑdidit: qui ilico adiunxit. Uoᷤᷤ me
coegistis. Exemplum magnȩ hu¬
militatis exhibuit: cum discipu¬
lis dixit. Non enim nos metipsos p̃¬

Expanded text:
rdiam Dei, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata . Rursum formam humilitatis tenuit, cum eisdem Corinthiis loquens, paulo latius fortasse quam voluerat semetipsum reprehendit, dicens: Factus sum insipiens . Sed disciplinam in hac humilitate non perdidit, quia illico adjunxit: Vos me coegistis. Exemplum magnae humilitatis exhibuit, cum discipulis dixit: Non enim nosmetipsos pr
Abbreviated transcription (Latin):
nis suȩ ꝗadio. omne qđ inilla male
unuebat interficit. Hoc nmirumdi¬
sciplinȩ gladio semetipsum hicremi¬
as interfecerat. cũ dicebat. Postquã
conuertisti me. egi pęnitentiã: ꝙ
postqͣm ostendisti m. ꝓcussi fȩmur
meũ. Quid enĩ infemore insi uolu

Expanded text:
nis suae gladio omne quod in illa male nis suae gladio omne quod in illa male vivebat, interficit. Hoc nimirum disciplinae gladio semetipsum Jeremias interfecerat, cum dicebat: Postquam convertisti me, egi poenitentiam; et postquam ostendisti mihi percussi femur meum . Quid enim in femo
Abbreviated transcription (Latin):
quia qđ piȩ condidit. impie non
disponit: & quia necdum facta
curauit ut essent: quȩ sunt facta. ñ
desent. Quia gͦp̃sens ẽ. inregimine.
suũ. sp̃m illius & flatum adse ad
uatur. Di gͦ homo cor suũ addm
dirigit: sp̃m̃ & flatum illi dñs ad
se attrahit. Sp̃m. uidelicet ꝓinter¬
nis cogitationib: flatum uͦ. qui ꝑ¬
corpꝰ trahitur. ꝓexternis actionib.
ponit. Deo gͦ sp̃m hominis & fla¬
tum adse trahere ẽ: ad conuersa¬
tionẽ sui desiderii. & interiora nr̃a
& exteriora commutare: ut nich̾
tã mend exterius iã libeat. nichil
caro inferius uel si appetit adipi¬
sci conet᷑: s omne qđ bomo ẽ ad
eum uidelicet aquo ẽ. & interius
desiderando seruiat: ut exteriꝰ se¬
edomando constringat. Unde. &¬
caro simul: & homo incinerẽ reuer¬
tetur. Simul enim omnis caro de¬
ficit: qͣndo iam nullis suis motib
seruit: qͥa presidens sp̃s cunct̾a eiꝰ
fluxa restimgit: & quodã distncdio¬

Expanded text:
quia quod pie condidit impie non quia quod pie condidit impie non disponit; et qui necdum facta curavit ut essent, quae sunt facta non deserit. Quia ergo praesens est in regimine suum, spiritum illius et flatum ad se vatur. Si ergo homo cor suum ad Dominum dirigit, spiritum et flatum illius Dominus ad se trahit: spiritum videlicet pro internis cogitationibus; flatum vero quo corpus trahitur, pro externis actionibus ponit. Deo ergo spiritum hominis et flatum a se trahere est ad conversionem sui desiderii et interiora nostra et exteriora commutare, ut nihil jam menti exterius libeat, nihil caro inferius, vel si appetit, adipisci conetur; sed omne quod homo est ad eum videlicet a quo est et interius desiderando ferveat, et exteriedomando constringat. Sequcaro simul, et homo in cinerem revertetur. - Simul enim omnis caro deficit, quando jam nullis suis motibus servit, quia praesidens spiritus cuncta ejus fluxa restringit, et quodam districtio
Abbreviated transcription (Latin):
Addiabolum: dñs dic̃ Commouist
me aduersus eum: ut affligerẽ cũ
frustra. Heliũ autem dixit: quia ñ
eondempnauit eum dñs frustra.
Qđ utiq discordare dictis ueritatis
creditur nͥ subtili consideratione
pensetur. Aliud nanq ẽ dampna¬
re: aliud. affligere. Affligit gͦ iuita
aliquid frustra:s frustra non dam¬
pnat. An non iuxta aliquid. frustͣ
iob afflixeratͥcũ non delebat uiqũ.
sedmeritum augebat: Erustra enĩ
condempnare non potest: quia
dampnatio fieri ñ exparte adali¬
quid potest: quȩ uidelicet inex¬
tremo punt. omne. qđ hic quis
quis commiserit iniq. Nec om¬
nipotens subuertit iudicium: qͥa
&siminus recta uident᷑ ẽẽ quȩ
patimur: rectȩ tamen occulto
examine decernuntur. Sequit᷑.
audias nullum. ꝑse quippe mun¬
dum regit. quẽ ꝑse condidit nec
eget alieno: adiutore adregeN¬
dum: qui non eguit adfaciendũ.
S hȩc iccirco eolliguntur: ut liqͥdo
regere non negligit qd creauit:
qd̾ bene creauit. utiq bene regit:

Expanded text:
Ad diabolum Dominus dicit: Commovisti me adversus eum, ut afflgerem eum frustra . Eliu autem dicit: Quia non condemnabit Dominus frustra. Quod utique discordare dictis Veritatis creditur, nisi subtili consideratione pensetur. Aliud namque est damnare, aliud affligere. Affligit ergo juxta aliquid frustra, sed frustra non damnat. An non juxta aliquid frustra Job afflixerat, cum non delebatur vitium, sed meritum augebatur? Frustra enim condemnare non potest, quia damnatio fieri non ex parte ad aliquid potest, quae videlicet in extremo punit omne quod hic quisque inique commiserit. Nec omnipotens Deus subvertit judicium, quia etsi minus recta videntur esse quae patimur, recte tamen in occulto examine decernuntur. Sequitur:audias nullum. Per se quippe mundum regit, quem per se condidit; nec eget alienis adjutoriis ad regendum, qui non eguit ad faciendum. Sed haec idcirco colliguntur, ut liquido r semetipsum regere non negligit quod creavit, quod bene creavit utique bene regit,
Abbreviated transcription (Latin):
nonne carnales estis & scdm homi¬
nem ambulatis: S necesse ẽ ut
cautȩ uideamus. qͥa p̃chcatores iu¬
sti. in ipsis qͦs corrigunt. cũ exparte
alia fortasse aliqͥd bonȩ oꝑationis
inueniunt: adeadem obiurgatio¬
nis uerba. cũ qͣnta se dispensatio¬
ne chstendunt. Ecce paulus cho¬
rinthios docens. eosq inculpa chi¬
uisionis aspiciens: exorsus est di
laudauit: qͦs inxp̃o diuites inom¬
nib dixit. Et ecce adhuc blandi¬
m̃ta multiplicat dicens: mom̃i
ubo. & mom̃i scientia: sic̃ destimo¬
qđd doctrina didicerant: & mox
in laudis consummatione subiun¬
xit: ita ut uobis nichil desit iN
tot saunorib iã quo tendas. insi¬
nua. Et ecce paulo post sequitur.

Expanded text:
nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Sed necesse est ut caute videamus quia praedicatores justi in ipsis quos corrigunt, cum ex parte alia fortasse aliquid bonae operationis inveniunt, ad eadem objurgationis verba cum quanta dispensatione descendunt. Ecce Paulus Corinthios docens, eosque in culpa divisionis aspiciens exorsus est, dilaudavit quos in Christo divites in omnibus dixit. Et ecce adhuc blandimenta multiplicat, dicens: In omni verbo et in omni scientia, sicut testimoquod doctrina didicerant. Et mox in laudis consummatione subjunxit: Ita ut nihil vobis desit in tot favoribus jam quo tendas insinues. Et ecce paulo post sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
qui. uim qͣndã terroris ac formi¬
immerito derret᷑: qͣndo post pu¬
sillum hoc inuenit: qđ. inȩt̾num
quippe: qđ uiã uitȩ p̃sentis neq̃¬
quã sine culpa transire potiumꝰ.
Consideramꝰ etiã: quia ne hoc qͥdem
sine aliquo reatu nr̃o ẽ qđ laudabi¬
liter gessimꝰ: si remota pietate iu¬
dicemur. Quis enim nrm. uitã pre¬
cedendum patrũ ualeat. uel suꝑa¬
re uel assequi: Ettam̃: dauid dicit
Ne intres iniudiciũ cũ seruo tuo: qͥa
non iustificabit᷑ inconspectu tuo
omnis uiuens. Paulus cũ diceret.
nichil mͥ conscius sũ: cautȩ sub¬
iunxit. S non in hoc iustificat᷑
sum. Iacob dixit. Inmultis enim:

Expanded text:
qui vim quamdam terroris ac formiqui vim quamdam terroris ac formiimmerito terretur, quando post pusillum hoc invenit, quod in aeternum quippe quod viam vitae praesentis 776 nequaquam sine culpa transire potuimus, consideramus etiam quia nec hoc quidem sine aliquo reatu nostro est, quod laudabiliter gessimus, si remota pietate judicemur. Quis enim nostrum vitam praecedentium patrum valeat vel superare, vel assequi? Et tamen David dicit: Ne intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Paulus cum diceret: Nihil mihi conscius sum, caute subjunxit: Sed non in hoc justificatus sum . Jacobus dicit
Abbreviated transcription (Latin):
crior: qͣnto & retributio ȩterna
uicinior. Ante ocłos autẽ cordis.
nicħ inane tunc transuolat de
fantasmate cogitationis: quia
subductis ẽmedio omnib. se &
illũ tantummꝰ considerant. cui
apꝓpinquant Crescit pauor. ui¬
cina retributone iusticiȩ: & ur¬
gente solutione carnis. Qnto ma¬
gis districto iudicio iamiamq
qͣsi tangitur: tanto uehementiꝰ
formidatur. Et si ea quȩ sciunt.
nunqͣm se precermisisse memine¬
runt: formidant tamen illa.quȩ
nesciunt: quia uidelicet semet¬
ipsos chiudcare & comp̃hendẽ
omnino ñ possunt: atq urgen¬
te exitu. subtiliori terrent᷑ mȩtu.
Unde redemptor nr̃. solutioni car¬
nis apꝓpinquans. & menbrorũ
suoꝵ spẽm seruans: factus inago¬
nia. ceꝓit plirius orare. Qd enim
ꝓse ille cũ agonia peteret: qͥ inter¬
ris positus. cȩlestia cũ potestate tn¬
buebat: S apꝓpinqͣnte morte. nr̃e
mentis inse tamen certãm̃ exp̃ssit.

Expanded text:
crior, quanto et retributio aeterna crior, quanto et retributio aeterna vicinior. Ante oculos autem cordis nihil inane tunc transvolat de phantasmate cogitationis, quia subductis e medio omnibus, se et illum tantummodo considerant, cui appropinquant. Crescit pavor vicina retributione justitiae, et urgente solutione carnis, quanto magis districtum judicium jamjamque quasi tangitur, tanto vehementius fnunquam se praetermisisse meminerunt, formidant tamen illa quae nesciunt; quia videlicet semetipsos dijudicare et comprehendere omnino non possunt, et urgente exitu, subtiliori terrentur metu. Unde Redemptor noster solutioni carnis appropinquans et membrorum suorum speciem servans, factus in agonia, coepit prolixius orare. Quid enim pro se ille cum agonia peteret, qui in terris positus coelestia cum potestate tribuebat? Sed appropinquante morte, nostrae mentis in se certamen expressit,
Abbreviated transcription (Latin):
s nimis difficile ẽ abillicita cogi¬
tatione cortergere. Et tamen senp
sum. Indie cũ iuheabit dñs oc¬
culta hominũ. Qui etiã p̃misit:
inter se inuicem cogitationum ac¬
cusantum. aut ediã defendendiũ.
Etrursum. Labia dolosa incorde &
corde locuti sunt mala. Et rursum.
Etenim incorde iniquitates oꝑami¬
ni interra. Humana autẽ anima.
semel ȩternitatis statũ deserens᷑ ad
fluxum temporalitatis delapsa.
hanc mutabilitatem alt̾nantiũ
motionum. qͣm dũ caderet. uoleis
appetiit: dum conat᷑ surgere. co¬
gitur inuita tolerare. Inde qͥppe
punita ẽ. unde delectata: qͥa inde
conuersa habet laborẽ certaminis:
unde ꝑse appetiit gaudium uo
se quidem sollerter inspiciunt: &
ante. dei oculos. qͣ̃nti sit reatusat¬
tendunt. Et cum de his omnib
tunc tamen hec uehementer me¬
tuunt: cum adsoluendum huma¬
nȩ conditionis debitum uenien¬
tes. districto iudici ꝓpinquare
secernunt. Et fit tanto timor a¬

Expanded text:
sed nimis difficile est ab illicita cogised nimis difficile est ab illicita cogitatione cor tergere. Saepsum: In die cum judicabit Dominus occulta hominum . Qui etiam praemisit: Inter se invicem cogitationum accusantium, aut etiam defendentium . Et rursum: Labia dolosa in corde, et corde locuti sunt mala . Et rursum: Etenim in corde iniquitates operamini in terra . Humana autem anima semel aeternitatis statum deserens, ad fluxum temporalitatis delapsa, hanc mutabilitatem alternantium motionum, quam dum caderet volens appetiit, dum conatur surgere, cogitur invita tolerare. Inde quippe punita est unde delectata, quia inde conversa habet laborem certaminis, unde perversa appetiit gaudium volse quidem solerter inspiciunt, et ante Dei oculos quanti sit reatus attendunt; et cum de his omnibus tunc tamen haec vehementer metuunt, cum ad solvendum humanae conditionis debitum venientes, districto judici appropinquare se cernunt. Et fit tanto timor a