comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mi obunbrabit tibi: & ipse dñs ꝓmit¬
eũ tens discipłis ait Uos sedete in qiui¬
tate : quo usq induamini uitute ex
alto: Et iterum: Accipietis inquit uir
intelligendus: dicere euangłista Gir¬
tus de illo exiebat: &e sinabat om̃s: Si
ergo cede patre & de filio ꝓcedit¬
sp̾s sc̃s: cur filius dixit de patre ꝓce¬
dit: Cur putas: nisi quem ad modum
solet ad eum referre & qđ ipsius est
de quo ce ipse est: Inde illud est qđ
ait. Mea doctrina non est mea: sed eiꝰ
qui me misit Si igitur intelligitur¬
hic eius doctrina. quam tamen dixit
non suam sed patris: quanto magis in
telligendus est &e de ipso ꝓcedere sp̃c
sc̃s: ubi sic ait de patre ꝓcedit. ut
non diceret de me non ꝓcedit: A quo
aute habet filius ut sit ds: est enĩ de
dõ ds̃: ab illo habet utiq ut etiã de
patre  ab ipso habet patre. Hic ut¬
cumq etiam illud intelligitur. ꝗ tum
a talib quales nos sumus intelligi
potest. cur non dicatur natus. sed

Expanded text:
it tibi : et ipse Dominus promittens eum discipulis, ait, Vos autem sedete in civitate quousque induamini virtute ex alto ; et iterum, Accipietis, inquit, vicredendus est dicere evangelista, Virtus de illo exibat, et sanabat omnes . 8. Si ergo Spiritus sanctus; cur Filius dixit, « De Patre procedit ? » Cur, putas, nisi quemadmodum solet ad eum referre et quod ipsius est, de quo et ipse est? Unde et illud est quod ait, « Mea doctrina non est mea, sed ejus qui me misit » . Si igitur hic intelligitur ejus doctrina, quam tamen dixit non suam, sed Patris; quanto magis illic intelligendus est et de ipso procedere Spiritus sanctus, ubi sic ait, « De Patre procedit, » ut non diceret, De me non procedit? A quo autem habet Filius ut sit Deus est enim de Deo Deus, ab illo habet utique ut de de patre, ab ipso habet patre. hic utcumque etiam illud intellegitur, quantum a talibus, quales nos sumus. intellegi potest, cur non dicatur natus esse,
Abbreviated transcription (Latin):
co apłm dicentem Si autem sp̃s eius
qui suscitauit iħm a mortuis habitat
in uobis hic utiq sp̃m patris intelli¬
gi uoluit. De quo tamen alio loco deit:
Qiuisquis autem sp̃m xp̃i non habet:
hic non est eius. Et multa alia sunt
testimonia: quib hoc euident̾ osten¬
ditur : & patrisce filii ipsum esse
ob aliud estimo ipsum ꝓprie uoca
ri spm ͤ  cum etiam de singulis int̾¬
rogemur. non possumus nisi patrem
prie uocari oportuit eũ qui non est
unius eors: sed in quo communitas
apparet amborum Cur ergo non cre¬
damus qđ etiam de filio ꝓcedit sp̃s
sc̃s : cum filii quoq ipse sit sp̃s: Si
enim non abeo ꝓcederet: non post
resurrectionem se representans disci¬
płis suis. insufflasset dicens Accipite
Adhoc ꝑtinet etiam illud: qđ de mulie¬
re quȩ flurum sanguinis paciebatur¬
dictum est: Ietigit me aliquis Ego
enim sensi uirtutem de me exisse
Nam uirtutis nomine appellari etiam
dicente maria quomodo fiet istud

Expanded text:
olum dicentem: Si autem spiritus ejus qui suscitavit Jesum ex mortuis, habitat in vobis. . Hic utique spiritum Patris intelligi voluit, de quo tamen alio loco dicit: Quisquis autem spiritum Christi non habet, hic non est ejus . Et multa alia sunt testimonia, quibus hoc evidenter ostenditur, et Patris et Filii ipsum esse ob aliud existimo ipsum vocari proprie ritum, cum etiam si de singulis interrogemur, non possimus nisi et Patrroprie vocari oportuit eum, qui non est unius eorum, sed in quo communitas apparet amborum. Cur ergo non credam quod etiam de Filio procedat Spiritus sanctus, cum Filii quoque ipse sit spiritus? Si enim non ab eo procederet, non post resurrectionem se repraesentans discipulis suis insufflasset dicens: Accipite Ad hoc pertinet etiam illud quod ait de muliere, quae fluxum sanguinis patiebatur: Tetigit me aliquis, ego enim sensi virtutem de me exisse . Nam virtutis nomine appellari etiam dicenti Mariae, Quomodo fiet istud
Abbreviated transcription (Latin):
tebat: Et habebantͤ & non habebant:
qui quantũ habendus fuerat. nondũ
habebant: habebant itaq minꝰ: dandꝰerat
eis amplius habebant occulte. accep
tesceret qđ habebant: De quo munere
apłs loquens: ait Hos autem non sp̃m
huius mundi accepimus: sed sp̃m qui
ex dõ est: ut sciamus quȩ adõ donata s̃¬

Expanded text:
tebat. Et habebant ergo, et non habebant, qui quantum habendus fuerat, nondum habebant. Habebant itaque minus, dandus erat eis amplius. Habebant occulte, accepttesceret quod habebant. De quo munere Apostolus loquens ait: Nos autem non spiritum hujus mundi accipimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus qu
Abbreviated transcription (Latin):
cla nobis Gratis autem odit : qui nullũ
ex odio commodum quęrit. uel incom¬
modum fugit Sic oderunt dñm im¬
pii: sic diligunt uisti: hoc ẽ. gratis:
ut non alia p̾ter illum expertent bo¬
na : qm̃ ipse erit in om̃ib om̃a Quis¬
quis uero attenderit xp̃m altius dicen¬
tem. si oꝑa non fecissem in eis quȩ nemo
alius fecit. sed sed hec & si pater aut
sp̃c sc̃s fecit. nemo alius fecit quiato¬
tius trinitatis una substantia ẽ: inue¬
niet ipsum fecisse si quando quispiam
dĩ homo tale aliquid fecit Potest quip¬
pe in se ipso cuncta ꝑ se ipsum Nemo
autem potest aliquid sine ipso: Xp̃c
namq cuni patre & sp̃u scõ. non sunt
tres dĩ sed unus ds̃: de quo scriptum
est: Benedictus dñs ds̃ isrł: qui facit
mirabilia solus Nemo ergo alius fecit
quecumq in cis oꝑa fecitꝰ: qm̃ quisquis¬
alius homo aliquid eorum fecit. ipso
faciente fecit: hȩc autem ipse non illis
facientib fecit:¬

Expanded text:
da nobis . Gratis autem odit, qui nullum da nobis . Gratis autem odit, qui nullum ex odio commodum quaerit, vel incommodum fugit: sic oderunt Dominum impii; sic diligunt justi, hoc est gratis, ut alia praeter illum non exspectent bona, quoniam ipse erit in omnibus omnia. Quisquis vero altius attenderit Christum dicentem, Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit sed haec et si Pater aut Spiritus sanctus fecit, nemo alius fecit, quia totius Trinitatis una substantia est, inveniet ipsum fecisse, si quando quispiam Dei homo tale aliquid fecit. Potest quippe in seipso cuncta per seipsum; nemo autem potest aliquid sine ipso. Christus namque cum Patre et Spiritu sancto, non sunt tres dii, sed unus Deus, de quo scriptum est, Benedictmirabilia solus . Nemo ergo alius fecit quaecunque in eis opera fecit. Quoniam quisquis homo aliquid eorum fecit, ipso faciente fecit, haec autem ipse non illis facientibus fecit
Abbreviated transcription (Latin):
quippe huiꝰ miraculi ueritatem. non
communi coͦm eis aspectu : sed discreto
ab eis discipłatu apłi peruenerunt:
Iã uero illud qđ die tercia in carne in
qua occisus fuerat. de sepulero se reddioit
uiuum: & numquam deinde moriturꝰ.
cum illa ascendit incęlum: superat etiã
cuncta quȩ fecit Sed neq hoc factũ ÷
in uideis. neq coram eis: &e nondum hoc
fecerat quando dicebat. si oꝑa non fecis¬
sem in eis quȩ nemo alius fecit Ninirũ
ergo sunt illa. quȩ in eoꝵs ualitudinib
tanta miracula salutis ostenłit: quan¬
ta in illis antea nemo tlonauit Hȩc
enim uiderunt Et hoc eis ex ꝓbrans.
ad iungit &e dicit Nunc autem & ui¬
derunt & oderunt & me & patrem
meum: Sed ut impleatur sermo qui
in lege eoꝵ scriptus est: quia odio me¬
habuerunt gratis Eoꝵ legem dicit.
non ab ipsis inuentam. sed ipsis datã:
sic ut dicimus. panem nr̃m cotidianũ:
quem tamen a dõ petimus. addendo

Expanded text:
quippe hujus miraculi veritatem, non quippe hujus miraculi veritatem, non communi cum eis aspectu, sed discreto ab eis discipulatu Apostoli pervenerunt. Jam vero illud quod die tertia in carne in qua occisus fuerat, de sepulcro se reddidit vivum, et nunquam deinde moriturus cum illa ascendit in coelum, superat etiam cuncta quae fecit: sed neque hoc factum est in Judaeis, neque coram eis; et nondum hoc fecerat, quando dicebat, Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit. 4. Nimirum ergo sunt illa quae in eorum valetudinibus tanta miracula salutis ostendit, quanta in illis antea nemo donavit: haec enim viderunt, et hoc eis exprobrans adjungit, et dicit, Nunc autem et viderunt, et oderunt et me et Patrem meum: sed ut adimpleatur sermo qui in Lege eorum scriptus est, Quia odio habuerunt me gratis. Eorum Legem dicit, non ab ipsis inventam, sed ipsis datam: sicut dicimus, Panem nostrum quotidianum; quem tamen a Deo petimus, addendo,
Abbreviated transcription (Latin):
testimonium ꝓpħicum addidit di¬
tens Ut ad impleretur qđ dictum ẽ.
ꝑ isaiam ꝓpħam dicentem Ipse infir.¬
mitates nr̃as accepit: & egritudines
portauit: Item alio loco aylicit marcꝰ.
Et quocumq introibat in uicos uel in
uillas. aut in ciuitates: in plateis po
nebant infirmos: ce deprecabantur
eum. ut uel fmbriam uestimenti eius
tangerent. Et quot quot tangebant
eum : salui fiebant: Hȩc nemo alius
fecit in eis: Sic enim intelligendum
est qđ ait in eis: non int̾ eos uel corã
eis : sed ꝓrsus in eis: quia sanauit eos
Hȩc quippe intelligi uoluit: quȩ non
solum facerent admirationem: uerum
etiam manifestam conferrent salutẽ:
Pro quib benefici&s utiq amorem non
odium retribuere debuerunt Om̃a
quii dem ceterorum miracula suꝑat.
qđ est natus ex uirgine : matrisq integri¬
tatem solus potuit. nec conceptus uio¬
lare nec natus Sed hoc nec coram eis
factum ẽ: nec ineis Ad agnoscendam

Expanded text:
testimonium propheticum addidit ditestimonium propheticum addidit dicens: Ut adimpleretur quod dictum est per Isaiam prophetam dicentem, Ipse infirmitates nostras accepit, et aegritudines portavit . Item alio loco dicit Marcus: Et quocumque introibat in vicos, vel in villas, aut in civitates, abantur eum ut vel fimbriam vestimenti ejus tangerent; et quotquot tangebant eum, salvi fiebant . Haec nemo alius fecit in eis. Sic enim intelligendum est quod ait, in eis, non inter eos vel coram eis; sed prorsus in eis, quia sanavit eos. Haec quippe intelligi voluit quae non solum facerent admirationem, verum etiam manifestam conferrent salutem; pro quibus beneficiis utique amorem, non odium retribuere debuerunt. Omnia quidem caeterorum miracula superat, quod est natus ex virgine, matrisque integritatem solus potuit nec conceptus violare nec natus: sed hoc nec coram eis factum est, nec in eis. Ad cognoscendam
Abbreviated transcription (Latin):
qđ paulo ante commemoraui. sepulto
cacdauere. cadauer alterius reddidit
uite: Quis preter danihelem. in ter
ora inclusorum secum esurientium¬
leonum uixit innocuus: Quis pret̾
tres uiros. ananiam. azariam. misaelẽ
in flaminis ardentib & non urentib
deambulauit illesus: Pretereo cetera
qm̃ hȩc satis esse arbitror. quib de
monstretur & alios scõs quędam oꝑa
miranda fecisse quȩ nemo alius fecit:
Sed qui tam multa uicia. & malas ua¬
litudines. uexationesq mortalium
tanta potestate sanaret: nullus legi¬
tur omino antiquoꝵ: Ut enim tacean¬
tur quos iubendo sicut occurrebant
saluos singulos fecit: marcus euange¬
lista quodam loco ait Uespere aut̃
facto cum occidisset sol: deferebant
ad eum male habentes. & demonia
habentes: & erat om̃is ciuitas. ad ianu.¬
am congregata Et curauit multos
qui uexabantur uariis langor ibi:
ce demonia multa eiciebat: Id aut̃
cum commemorasset matheus: etiã

Expanded text:
quod paulo ante commemoravi, sepulto quod paulo ante commemoravi, sepulto suo cadavere, cadaver alterius reddidit vitae? Quis praeter Danielem inter ora inclusorum secum leonum esurientium vixit innocuus ? Quis praeter tres viros, Ananiam, Azariam, Misaelem, in flammis ardentibus et non urentibus deambulavit illaesus ? 3. Praetereo caetera, quoniam haec satis esse armonstretur et alios sanctos quaedam opera miranda fecisse, quae nemo alius fecit. Sed qui tam multa vitia, et malas valetudines, vexationesque mortalium tanta potestate sanarit, nullus omnino legitur antiquorum. Ut enim taceantur, quos jubendo sicut occurrebant salvos singulos fecit; Marcus evangelista quodam loco ait: Vespere autem facto, cum sol occidisset, afferebant ad eum omnes male habentes, et daemonia habentes; et erat omnis civitas ad januam congregata: et curavit multos qui vexabantur variis languoribus, et daemonia multa ejiciebat . Id autem cum commemorasset Matthaeus, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tus iaceret Nam quidam portantes
mortuum: cum irruentib hostib eo re¬
fugissent. eumq ibi posuissent: conti¬
nuo resurrexit: Fecit tamen aliqua xp̃s.
quȩ nemo alius fecit: qđ quinq milia
hominum de quinq & quattuor milia
de septem panib pauit: qđ suꝑ aquas
ambulauit. & petrõ ut hoc face̾ret p̃s¬
titit: qđ aquam mutauit in uinum:
qđ apperuit oculos cȩcinati: & alia
multa quȩ cõminemorare longum. ẽ:
Sed respondetur nobis & alios fecisse
quȩ ipse non fecit: &e quȩ nemo alius
fecit Quis enim nisi morses egyptios
plagis tot tantisq ꝑcussit : diuisit ma¬
re: popłni duxit: manna de cęlo esuri¬
entib impetrauit: aquam de petra si¬
tientib fudit: Quis nisi iesus naue
uisit : &e currentem solem. emissa ad
dm̃ oratione frenauit ce fixit: Quis
p̃ter sanson ꝓpt̾ suam sitim maxilla
mortui asmi exundante saciatur:
Quis p̾ter beliam turru igneo in alta
subuectus est: Quis preter heliscũ

Expanded text:
tus jaceret. Nam quidam portantes tus jaceret. Nam quidam portantes mortuum, cum irruentibus hostibus eo refugissent, eumque ibi posuissent, continuo resurrexit . Fecit tamen aliqua Christus, quae nemo alius fecit: quod quinque millia hominum de quinque, et quatuor millia de septem panibus pavit ; quod super aquas ambulavit, et Petro ut hoc faceret praestitit ; quod aquam mutavit in vinum ; quod aperuit oculos caeci nati , et alia multa quae commemorare longum est. Sed respondetur nobis, et alios fecisse quae ipse non fecit, et quae nemo alius fecit. Quis enim nisi Moyses Aegyptios plagis tot tantisque percussit , diviso mari populum duxit , manna de coelo esurientibus impetravit aquam de Petra sitientibus fudit ? Quis nisi Jesus Nave visit , et currentem solem emissa ad Deum oratione frenavit et fixit ? Quis praeter Samson propter suam sitim maxilla mortui asini exundante satiatus est ? Quis praeter Eliam curru igneo in alta subvectus est ? Quis praeter Elisaeum,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui me odit: &
patrem meum
odit: Ctiq enim
qui odit ueritatem: necesse .e. oderit.
de a quo ueritas nata ẽ. Unde iam quan¬
Itum datum. ẽ. loquitisumus Deinde
uaddidit: unde nobis loquendum. ẽ. Si
oꝑa non fecissem in eis. quȩ nemo alus
fecit : peccatum non haberent Peccatũ
illud sciliceti magnum: de quo suꝑuis
aitꝰ. si non uenissem &e loquutus eis fuissem
pectatum non haberent : hoc .ẽ. petca¬
tum quo in eum loquentem & oꝑantẽ
non crediderunt: Neq enim nullum
habebant. peccatum antequãm eis. loquȩ¬
retur. & oꝑaretur in eis: sed hoc pecca
tum quo in eũ non crediderunt idõ sic
cominemoratur: quia ipso peccato tenen
dixisset. si opera non fecissem in eis mox
addidit. quȩ nemo alius fecit: Nulla
quippe in oꝑib xp̃i uidentur esse mai¬
ora: quam suscitatio mortuoꝵs Qđ scimꝰ
etiam antiquos fecisse ꝓpłs Fecit enĩ
helias. fecit. elyseus: &tum in hac carne
uiueret. &e cum in suo monumento sepul¬

Expanded text:
Qui me odit, et Patrem meum odit. Utique enim qui odit veritatem, necesse est oderit et a quo veritas nata est: unde jam quantum datum est, locuti sumus. Deinde addidit unde nobis nunc loquendum est: Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit, peccatum nonenim illud scilicet magnum, de quo et superius ait: Si non venissem, et locutus fuissem eis, peccatum non haberent, hoc est, peccatum, quod in eum loquentem et operantem non crediderunt. Neque enim nullum habebant peccatum, antequam loqueretur eis et operaretur in eis; sed hoc petum, quo in eum non crediderunt, ideo sic commemoratur, quia ipso  F. illo peccato tenentdixisset: Si opera non feciaddidit, quae nemo alius fecit? Nulla quippe in operibus Christi videntur esse majora quam suscitatio mortuorum; quod scimus etiam antiquos fecisse Prophetas. Fecit enim Elias , fecit Elisaeus et cum in hac carne viveret , et cum in suo monumento sepul
Abbreviated transcription (Latin):
quasi non inde se fuerant separaturi. etiã
si nullus expelleret: Sed nimirum hoc uo¬
luit denunciare: quia uidei xp̃m non fue¬
rant recepturi. a quo isti non fuerant re¬
cessuri Et idõ futurum erat ut foras mit¬
terentur cum illo. ab eis qui esse nollent in
illo: hi qui . eẽ. non possent sine illo Nam
ꝓfecto quia non erat ullus alius popłs dĩ.
quam illutd semen habrahe : si agnoscerent

Expanded text:
quasi non inde fuerant se separaturi, etiamsi quasi non inde fuerant se separaturi, etiamsi eos nullus expelleret? Sed nimirum hoc voluit denuntiare, quia Judaei Christum non fuerant recepturi, a quo isti non fuerant recessuri; et ideo futurum erat ut foras mitterentur cum illo, ab eis qui esse nollent in illo, hi qui esse non possent sine illo. Nam profecto, quia non erat ullus alius populus Dei quam illud semen Abrahae, si agnoscerent
Abbreviated transcription (Latin):
ferre cernebat Cum uero accepit donũ
sp̃s scĩ: quem negauerat prędicauit Et
quem confiteri timuerat: non timuit
ꝓfiteri Prius enim exemplo quidem fue¬
rat edoctus. ut qđ fieri conuenerat nos¬
set : sed nondum fuerat uirtute fultus.
ut qđ nouerat faceret Instructus erat
ut staret : sed non erat firmatus ne ca-
negauerat timens mortem: Idõ dñs in hoc
consequenti capitulo. de quo nunc uobis
loquendum ẽ: hȩc inquit loquutus sũ
uobis: ut non scandalizemini Canitur
quippe in psalmo: Pax multa diligentib
legem tuam: ce non est illis scandalum:
Merito itaq ꝓmisso spũ scõ quo in eis
oꝑante fierent testes cius: subumxit:
Hȩc loquutus sum uobis: ut non scanda¬
nobis: fit pax multa diligentib legemdĩ:
ut non sit eis scandalum: Deinde quid
passuri essent iam exprimens: ait Extra
sinagogas facient uos. Quid autem mali
erat apłis expelli de sinagogis uidaicis

Expanded text:
ferre cernebat. Cum vere accepit donum ferre cernebat. Cum vere accepit donum Spiritus sancti, quem negaverat praedicavit; et quem confiteri timuerat, non timuit profiteri. Prius enim exemplo quidem fuerat edoctus, ut quod fieri convenerat nosset; sed nondum fuerat virtute fultus, ut quod noverat faceret: instructus erat ut staret, sed non erat firmatus ne cadenegaverat timens mortem. Ideo Dominus in hoc consequenti capitulo, de quo nunc vobis loquendum est, Haec, inquit, locutus sum vobis, ut non scandalizemini. Canitur quippe in Psalmo, Pax multa diligentibus legem tuam, et non est illis scandalum . Merito itaque promisso Spiritu sancto, quo in eis operante fierent testes ejus, subjunxit, Haec locutus sum vobis, ut non scanda qui datus est nobis , fit pax multa diligentibus legem Dei, ut non sit illis scandalum. 2. Deinde quid passuri essent, jam exprimens ait: Extra synagogas facient vos. Quid autem mali erat Apostolis expelli de synagogis Judaicis,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc euangelii capitulũ. dñs dis¬
cipłos suos ad inimicoꝵ odia ꝑ¬
ferenda confirmans. suo quoq
preparauit exemplo. ut eum
Simitando fierent fortiores:
addens & ꝓmittens eis. qđ uen¬
turus esset sp̃s sc̃s. qui de illo
testimonium ꝑhiberet: & adi¬
ciens qđ & ipsi fierent testes eius. hoc
utiq in eis oꝑante sp̃u scõ Sic enim ait:
Ille testimonium ꝑhibebit de me: & uos
testimonium ꝑhibebitis Otiq quia ille
ꝑhibebit: etiam uos ꝑhibebitis. Ille
in cordib ur̃is: uos in uocib uestris
Ille inspirando: uos sonando: ut possit umn¬
pleri. in omnẽ terram exiuit sonus cors:
Parum quippe fuerat eos ad ortari exemplo
suo: nisi impleret sp̃u scõ Deniq apłs
petrus. cum iam uerba eius audisset
ubi dixerat non est seruus maior dño
suo. si me ꝑsequutisunt & uos ꝑsequen¬
tur : ce hoc in illo iam uideret impleri.
in quo patientiam dñi sui & exemplum
sufficienter debuit imitari: surcubuit
& negauit: non utiq ferens: qđ illum

Expanded text:
hoc Evangelii capitulum, Dominus discipulos suos ad inimicorum odia perferenda confirmans, suo quoque praeparavit exemplo, ut eum imitando fierent fortiores: addens et promittens eis quod venturus esset Spiritus sanctus, qui de illo testimonium perhiberet, et adjiciens quod et ipsi fierent testes ejus, hoc utique in eis operante Spiritu sancto. Sic enim ait: Ille testimonium perhibebit de me, et vos testimonium perhibebitis. Utique quia ille perhibebit, etiam vos perhibebitis: ille in cordibus vestris, vos in vocibus vestris; ille inspirando, vos sonando: ut possit impleri, In omnem terram exivit sonus eorum . Parum quippe fuerat eos adhortari exemplo suo, nisi impleret Spiritu suo. Denique apostolus Petrus cum jam verba ejus audisset, ubi dixerat, Non est servus major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur ; et hoc in illo jam videret impleri, in quo patientiam Domini sui, si exemplum sufficeret, debuit imitari: succubuit et negavit, non utique ferens quod illum
Abbreviated transcription (Latin):
cis uellet intelligi: sed qđ eum ui-¬
dei fuissent gentib tradituri. hoc .ẽ.¬
ramanis. nam pilatus romanꝰ erat: eũq
in uidȩam romani p̃sidẽ miserant:
Ut ergo sermo iste ħu impleretur. id ẽ.
ut eũ sibi traditũ gentes interfice¬
rent. qđ iħs futurum esse p̃dixerat :
idõ pilatus qui romanꝰ uidex erat
cũ uellet reddere uidȩis. ut scđm
legem suam uidicarent eũ : noluer̾
eũ accipere dicentes. nobis non licet
interficere quemquã. ac sic implet
est sermo iħu quẽ de sua morte p̃-¬
dixit: ut eũ a uideis traditũ int̾¬
ficerent gentes: minore scelere
quã uidei: qui se isto modo ab eius
interfectione uelut alienos facere
uoluerunt: non ut eoꝵ innocentia sed
dementia monstraretur:¬

Expanded text:
cis vellet intelligi, sed quod eum Judcis vellet intelligi, sed quod eum Judaei fuissent GentibRomanis. Nam Pilatus Romanus erat, eum qui in Judaeam Romani praesidem miserant. Ut ergo iste sermo Jesu impleretur, id est, ut eum sibi traditum gentes interficerent, quod Jesus futurum esse praedixerat, ideo Pilatus, qui Romanus Judex erat, cum vellet eum reddere Judaeis, ut secundum Legem suam judicarent eum, noluerunt eum accipere dicentes, Nobis non licet interficere quemquam. Ac sic impletus est sermo Jesu, quem de sua morte praedixit, ut eum a Judaeis traditum interficerent Gentes; minore scelere quam Judaei, qui se isto modo ab ejus interfectione velut alienos facere voluerunt, non ut eorum innocentia, sed dementia monstraretur
Abbreviated transcription (Latin):
tã quã idõ dixerint uidei. nobis nõ
licet interficere quẽquã. quia int̾¬
fici aliud est. aliud crucifigi: non ui¬
deo quomodo id possit cõsequent̃
intelligi: cũ hoc ad pilati uerba res¬
ponderint: quib eis dixerat: Accipi¬
te eum uos: & scđm legẽ urãm uidi¬
cate eum Nũquid ergo nõ poterant¬
eũ accipere & ipsi eũ crucifigere :
si ꝑtale genꝰ suplicii interfectionẽ
cuiꝰ quã uitare cupiebant: Quis au¬
tem non uideat quã sit absurdũ eis
licere quemquã crucifigere. quib nõ
licet quã quã interficere: Quid qđ
ipse dñs eandem mortẽ suam. id est
mortem crucis etiã interfectionem
uocat : sicut legimꝰ apud marcũ ubi
ait : ecce ascendimꝰ ierosolimã cefiliꝰ
hominis tradetur principib & sacer¬
dotũ &e scribis. & tradent eũ gentib¬
ce illudent ei & conspuent eũ. &e fla¬
gellabunt & interficient eum. & ter¬
moriturꝰ: nunc qđ hic mortẽ cru-¬

Expanded text:
tanquam ideo dixerint Judaei, Nobis non tanquam ideo dixerint Judaei, Nobis non licet interficere quemquam, quia interfici aliud est, aliud crucifigi; non video quomodo id possit consequenter intelligi, cum hoc ad Pilati verba responderint, quibus eis dixerat, Accipite eum vos, et secundum Legem vestram judicate eum. Numquid ergo eum non poterant accipere, et ipsi eum crucifigere, si par tale genus supplicii interfectionem cujusquam vitare cupiebant? Quis autem non videat quam sit absurdum eis licere quemquam crucifigere, quibus non licet quemquam interficere? Quid quod ipse Dominus eamdem mortem suam, id est mortem crucis, etiam interfectionem vocat, sicut legimus apud Marcum, ubi ait: « Ecce ascendimus Jerosolymam, et Filius hominis tradetur principibus sacerdotum et Scribis, et damnabunt eum et illudent ei, et conspuent eum, et flagellabunt eum, et interficient eum, et termoriturus: non quod hic mortem cru
Abbreviated transcription (Latin):
non cõp̃hendistis: uincxistis: ad du¬
xistis  o distis: si non occidendũ
iactate : Si autem illis om̃ib ur̃ is p̃¬
cedentib factis. etiã crucifig e crucifi¬
quib armis. quib sagittis. qua mache¬
ra. uistũ interfecistis: quando uobis
int̾ficere quemquã non licere dixistis:
sed misissent: luras tam̃ euangelista¬
ait. in eodem narrationis suȩ loco Dix̃
principes sacerdotũ & magistratus
tẽpli &e seniores Quasi ad latronem
existis Et cetera: Sicut ergo princi¬
pes sacerdotũ non ꝑse ipsos. sed per
eos quos miserant ad conprehenden¬
dũ iħm. quid aliud quã ipsi in suȩ
uissionis potestate uener᷑: Sic om̃s
qui crucifigendũ xp̃m impiis uoci¬
b: clamauerꝰ. non quidẽ ꝑ seipsos eũ.
sed tamen ꝑ illum qui eoꝵ damore.
ad hoc nefas inpulsus est occiderunt:
sermo iħu impleretur quẽ dixit. signi-¬
ficans qua morte esset moriturus
Si mortẽ crucis hic uelimꝰ accipere :

Expanded text:
non comprehendistis, vinxistis, addunon comprehendistis, vinxistis, adduxistis, odistis, si non occidendum ectum jactate. Si autem illis omnibus vestris praecedentibus factis, etiam Crucifige, Crucifiquibus armis, quibus sagittis, qua machaera justum interfecistis, quando vobis interficere quemquam non licere dixistis. ipes, sed misissent, Lucas tamen evangelista in eodem suae narrationis loco: Dixit principes sacerdotum, et magistratus templi, et seniores: Quasi ad latronem existis , et caetera. Sicut ergo principes sacerdotum non per seipsos, sed per eos quos miserant ad comprehendendum Jesum, quid aliud quam ipsi in suae jussionis potestate venerqui crucifigendum Christum impiis vocibus clamaverunt, non quidem per seipsos eum, sed tamen ipsi per illum qui eorum clamore ad hoc nefas impulsus est, occiderunt.sermo Jesu impleretur quem dixit, significans qua morte esset moriturus: si mortem crucis hic velimus accipere,
Abbreviated transcription (Latin):
ficere quenquã: An non interficie¬
bant quem int̾ficiendũ offerebunt:
An forte crux non interficit: Sic de¬
sipiant : qui non sectantur sed insec¬
tantur sapientiã: Quid est aut̃ nob̾
non licet interficere quemquã : Si
malefactor est cur non licet : Nonne
lex eis precepit. ne malefactorib p̃¬
sertim qualem istũ putabant a suo
deo seductorib parcant: Sed intel¬
ligendum est eos dixisse ñ sibi licere
int̾ficere quemquam ꝓpt̃ diei festi¬
scĩtatẽ quẽ celebrare iam ceꝑant:
ꝓpt̃ quã de ingressu etiam p̃torii
contaminari metuebant: Ita ne ob¬
duriustis falsi israhelite : Ita ne omẽ
sensum nimia malicia ꝑdidistis: ut
idõ uos a sanguine innocentis in pol¬
lutos esse credatis. quia eum funden¬
dum alteri tradidistis : Nũqui d &
pilatus illũ qui potestati eiꝰ a uobis
ingeritur occidendus. sius est mani¬
bus occisurus : Si non eundẽ uoluis¬
tis occidi: si non insidiati estis ei: si
non tradendũ uobis boparastis. si

Expanded text:
crudelitas? An non interficiebant, quem interficiendum offerebant? An forte crux non interficit? Sic desipiunt, qui non sectantur sed insectantur sapientiam. Quid est autem: Nobis non licet interficere quemquam ? si malefactor est, cur non licet? Nonne lex eis praecipit ne malefactoribus, praesertim qualem istum putabant, a suo Deo seductoribus, parcant? Sed intelligendum est eos dixisse non sibi licere interficere quemquam ea paschae festivitate quam celebrare jam coeperant, propter quam de ingressu etiam praetorii contaminari metuebat. Ita ne obduruistis, falsi Israelitae? Itane omnem sensum nimia malitia perdidistis, ut ideo vos a sanguine innocentis impollutos esse credatis, quia eum fundendum alteri traditis? Numquid et Pilatus illum qui potestati ejus a vobis ingeritur occidendus suis est manibus occisurus? Si non eum voluistis occidi, si non insidiati estis, si non vobis tradendum pecunia comparastis, si
Abbreviated transcription (Latin):
alieno: &e non contaminarentur sce¬
lere ꝓprio: Alienigenȩ uidicis p̃tori¬
o contaminari timebant : & fr̃is in¬
nocentis sanguinẽ non timebant :
ut hoc solũ interĩ dicã. ubi sine am
biguo eorum conscientia tenebatur:¬

Expanded text:
alieno, et non contaminarentur scealieno, et non contaminarentur scelere proprio? Alienigenae judicis praetorio contaminari timebant, et fratris innocentis sanguine non timebant: ut hoc solum interim dicam, ubi rea malorum conscientia tenebatur
Abbreviated transcription (Latin):
in pretorium Ad caiphan quippe ab
anna collega ce socero eiꝰ dixerat missũ:
Sed si ad caiphan cur in pretoriũ: Qđ
nichil alud uult intelligi. quã ubi pre¬
ses pilatus habitabat Auͭ igitur aliqua
urgente causa de domo annȩ quo ad au¬
diendũ iħm ambo conuenerant caiphas
ꝑrexit ad p̃toriũ presidis. & socero suo
iħm reliquerat audiendũ: aut in
domo caiphȩ pretoriũ pilatus acceꝑat:
& tanta domꝰ erat ut seorsũ habitantẽ
dñm suum. seorsum uidicẽ ferret:
Erat autem mane: Et ipsi idest qui
ducebant iħm. non introrerunt in
p̃torium hoc ẽ. in eam partẽ domus
quam pilatus tenebat: si ipsa erat
domꝰ caiphȩ : Cur aut̃ non introier̃
in pretoriũ exponens causam: ut ñ
contaminarentur inquit : sed man-¬
ducarent pascha Dies enĩ agere ce-¬
perant atimoꝵ: quib dieb contami¬
natio illis erat in alienigenȩ habita¬
culum intrare O impia cȩcitas Ha¬
bitaculo uidelicet contamina rent᷑

Expanded text:
in praetorium. Ad Caipham quippe ab Anna collega et socero ejus dixerat missum. Sed si ad Caipham, cur in praetorium? Quod nihil aliud vult intelligi, quam ubi praeses Pilatus habitabat. Aut igitur aliqua urgente causa de domo Annae, quo ad audiendum Jesum ambo convenerant, Caiphas perrexerat ad praetorium praesidis, et socero suo Jesum reliquerat audiendum: aut in domo Caiphae praetorium Pilatus acceperat, et tanta domus erat, ut seorsum habitantem dominum suum, seorsum judicem ferret. 2. Erat autem mane, et ipsi, id est qui ducebant Jesum: non introierunt in praetorium, hoc est in eam partem domus quam Pilatus tenebat, si ipsa erat domus Caiphae. Cur autem non introierunt in praetorium, exponens causam, Ut non contaminarentur, inquit, sed ut manducarent Pascha. Dies enim agere coeperant azymorum: quibus diebus contaminatio illis erat in alienigenae habitaculum intrare. O impia caecitas! Habitaculo videlicet contaminarentur
Abbreviated transcription (Latin):
numerum implebat: aplicam beatitu¬
dinem non habebat. ad imaginem fue¬
rat duodecimus Quo decedente &
alio succedente: & suppleta. ẽ. apłica
ueritas. ce numeri ꝑmansit integritas
unum ꝑditum int̾ duodecĩ habere
uoluit nisi ut malos toleremus ne cor¬
pus xp̃i diuidamus. Ecce int̾ scõs
est uidas. ecce fur est uidas: ne con¬
tempnas. fur & sacrilegus Non qua¬
liscumq fur : fur loculorum. sed dñi¬
coꝵ loculoꝵs. sed sacroꝵs Sicrimina
discernuntur in foro qualiscumq
furti. & peculatus: peculatus enim
dicitur furtum de re publica. ce
non sic iuidicatur furtum rei pri-¬
uatȩ quomodo rei publicȩ. quanto
uehementius uidicandus est sacri¬
legus qui ausus fuerit fur non
undecumq tollere sed de eccła tol¬
lere: Qui aliquid de ȩccła fura-¬
tur: iudȩ ꝑdito conparatur: Talis
erat iste uidas. ce tamen tum scĩs
discipłis undecim intrabat ce exiebat:¬
ad ipsam cęnam dñicam pariter acces¬

Expanded text:
m Apostolorum implebat, apostolicam beatitum Apostolorum implebat, apostolicam beatitudinem non habebat, ad imaginem fuerat duodecimus: quo decedente, et alio succedente, et suppleta est apostolica veritas, et numeri permansit integritas unum perditum inter duodecim habere voluit, nisi ut malos toleremus, nec corpus Christi dividamus? Ecce inter sanctos est Judas, ecce fur est Judas, et, ne contemnas, fur et sacrilegus, non qualiscumque fur: fur loculorum, sed dominicorum; loculorum, sed sacrorum. Si crimina discernuntur in foro, qualiscumque furti et peculatus; peculatus enim dicitur furtum de re publica; et non sic judicatur furtum rei privatae quomodo publicae: quanto vehementius judicandus est fur sacrilegus, qui ausus fuerit non undecumque tollere, sed de Ecclesia tollere? Qui aliquid de Ecclesia furatur, Judae perdito comparatur. Talis erat iste Judas, et tamen cum sanctis discipulis undecim intrabat et exiAd ipsam coenam Dominicam pariter acces
Abbreviated transcription (Latin):
hic ex unguentͭ  . quomodo ali is
erat bonus odor in uitam. ali is odor
bonus in mortem Postea quam hoc
fecit religiosa maria ad dñi obsequi¬
um: contiuo unus ex discipłis eius
iudas scariothis qui eum erat tradi¬
turus: dixit: Quare hoc unguentũ
non uendidit trecentis denaris &e da¬
tum est egenis: Ue tibi miser. bonus
odor te occidit. Quare enim hoc di¬
xerit: euangelista sc̃s aperuit Pu¬
tamus autem &e nos si mens ipsiꝰ nob̾
ꝑ euangelium non proderetur: paupe¬
rum cura hoc illum dicere potuisse:
non est ita: Sed quid: Audi testem
ueracem: Dixit hoc non quia de ege¬
nis ꝑtinebat ad illum: sed quia fur
erat &e loculos habens ea quȩ mit tebins¬
tur portabat: Portabat an ͦ portaba
sed minis terio portabat. furto expor¬
tabat Ecce audite quia uidas iste
non tuno ꝑuersus factus est: quan
Pleriq enim incuria euangłii existimar
tunc ꝑisse uidam: quando accepit a
iuidȩis pecuniam ut dnm traderet:
re sequebatur: Ouodenarium apłoꝵ

Expanded text:
hic ex unguento isto, quomodo aliis erat odor bonus in vitam, aliis odor bonus in mortem. Posteaquam hoc fecit religiosa Maria ad Domini obsequium, continuo unus ex discipulis ejus, Judas Iscariotes, qui eum erat traditurus, dixit: Quare hoc unguentum non veniit trecentis denariis, et datum est egenis? Vae tibi, miser! bonus odor occidit te. Quare enim hoc dixerit, Evangelista sanctus aperuit. Putaremus autem et nos, si mens ipsius nobis per Evangelium non proderetur, pauperum cura hoc illum dicere potuisse. Non ita est. Sed quid? Audi testem veracem: Dixit autem hoc, non quia de egenis pertinebat ad illum; sed quia fur erat, et loculos habens, et ea quae mittebantur portabat. Portabat, an exportabat? Sed ministerio portabat, furto exportabat . 10. Ecce audite quia Judas iste non tunc perversus factus est, quandPlerique enim incuriosi Evangelii, existimant tunc periisse Judam, quando accepit a Judaeis pecuniam ut Dominum traderet. re sequebatur. Duodenarium numeru
Abbreviated transcription (Latin):
dulum ur̃m Altius ẽ. hoc in cremen¬
tis meis: & fortuis uirib meis. puto
quia & ur̃is Simul ergo audiamus
admonentem scripturam atq dicen¬
tem Altiora te ne quȩsieris. ce fortio¬
ra te ne scrirtatus fueris Non quia
ista negata sunt nobis: cum ds̃ magis¬
ter dicat: nichil ẽ. occultum qđ non
reueletur : sed si in qđ ꝑuenimus in
eo ambulemus. Sicut dicit apłs. non
solum qđ nescimiis & scire debemus.
sed etiam si quid aliter sapimus. id
quoque nob̵ ds̃ reuelauit Peruenimꝰ
autem in uiam fidei Hanc ꝑseueran-¬
tes si retineamus: ipsa ꝑducit ad cu¬
biculum regis. in quo sunt om̃s thes¬
auri sapientiȩ & scientię absconditi:
&e precipue electis discipłis inuidebat.
qm̃ dicebat. multa habeo de uobis di

Expanded text:
dulum vestrum. Altius est hoc incremendulum vestrum. Altius est hoc incrementis meis, et fortius viribus meis; puto quia et vestris. Simul ergo audiamus admonentem Scripturam atque dicentem, Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris . Non quia ista negata sunt nobis, cum Deus magister dicat, Nihil est occultum quod non revelabitur : sed si in quod pervenimus, in eo ambulemus, sicut dicit Apostolus, non solum quod nescimus et scire debemus, sed etiam si quid aliter sapimus, id quoque nobis Deus revelabit . Pervenimus autem in viam fidei, hanc perseverantissime teneamus: ipsa perducet ad cubiculum regis, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi .is magnis et praecipue electis discipulis invidebat, quando dicebat, Multa habeo vobis di
Abbreviated transcription (Latin):
dem ipsam tractaret difficillimam
Si ergo absit ut sit iniquitas apud dm̃:
siue quando non aduiuat iuste fac̃:
quia om̃a non temeritate sed uidicio
facit: Porro si uidicia uistors iusta
sunt. quanto magis sc̃ificantis & ius¬
tificantis dĩ : Iusta ergo sunt sed oc¬
culta Idõ cum quȩstiones huius mo¬
di in medium uenerint. quare alius
dõ deserente excȩcatur. ille deo ad¬
uuante illuminetur: non nobis ui¬
dicium de uidicio tanti uidicis usur¬
pemus: sed contremiscentes exclame¬
mus cum apło: Oaltitudo diuiciarũ
sapientiȩ ce scientiȩ dĩ quam in con-¬
prehensibilia sunt uidicia eius ce
muestigabiles uiȩ eius: Onde dictũ
.ẽ. in psalmo: Iudicia tua sicut multa
abyssus Non ergo me fr̃s ad hanc pe¬
netrandam altitudinem ad hanc abys¬
sum discutiendam. ad inscructabilia
ꝑscructanda : expectatio ur̃ȩ carita.¬
tis inpingat: Agnosco modulum me¬
um: sentire micbi uideor. etiam mo-¬

Expanded text:
dem ipsam tractaret diffdem ipsam tractaret diffSi ergo absit ut sit iniquitas apud Deum, sive quando non adjuvat, juste facit, quia omnia non temeritate, sed judicio facit. Porro si judicia sanctorum justa sunt, quanto magis sanctificantis et justificantis Dei? Justa ergo sunt, sed occulta. Ideo cum quaestiones hujusmodi in medium venerint, quare alius o deserente excaecatur, ille Deo adjuvante illuminatur, non nobis judicium de judicio tanti judicis usurpemus, sed contremiscentes exclamemus cum Apostolo: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus ! Unde dictum est in Psalmo, Judicia tua, sicut multa abyssus . 7. Non ergo me, fratres, ad hanc penetrandam altitudinem, ad hanc abyssum discutiendam, ad inscrutabilia perscrutanda, expectatio vestrae Charitatis impingat. Agnosco modulum meum, sentire mihi videor etiam mo
Abbreviated transcription (Latin):
nis. oculos ut non uideant. & aures
ut non audiant usq in hodiernũ
diem: Audistis fr̃s ꝓpositam quȩs¬
tionem Nempe quam ꝓfunda sit
cernitis : sed respondemus ut possu¬
mus Non poterant credere: quia
hoc isaisas ꝓpħa p̾̃dixit Hoc autẽ
ꝓpħa prȩdixit: quia ds̃ hoc futu¬
rum esse p̾sciuit Qua re autem
non poterant si a me queratur:
cito respondeo. quia nolebant
Malam quippe eorum uoluntatem
uit. nnciauit ille cui abscondi
futura non possunt: Sed aliam
causam inquis dicit ꝓpba. non
uoluntatis eorum: Quam causam
dicit ꝓpħa : quia dedit illis ds̃ sp̃m
conpunctionis. oculos ut non uide¬
ant &e aures ut non audiant. & ex¬
cȩcauit oculos eoꝵs & indurauit cor
eors Etiam hoc uoluntatem eors me¬
ruisse respondeo: Sic enim excȩcat.
sic obdurat᷑ deserendo &r non adiuuan¬
do: qđ occulto udicio facere potest
ini quo non potest Hoc om̃ino pietas
religiosoꝵ inconcussum debet inuio¬
latumq seruare: sicut apłs cum ean¬¬

Expanded text:
oculos, ut non videant, et aures, ut non audiant, usque in hodiernum diem . 6. Audistis, fratres, propositam quaestionem, nempe quam profunda sit cernitis: sed respondemus ut possumus. Non poterant credere, quia hoc Isaias propheta praedixit: hoc autem Propheta praedixit, quia Deus hoc futurum esse praescivit. Quare autem non poterant, si a me quaeratur, cito respondeo, quia nolebant: malam quippe eorum voluntatem enuntiavit ille cui abscondi futura non possunt. Sed aliam causam, inquis, dicit Propheta non voluntatis eorum. Quam causam dicit Propheta? Quia dedit illis Deus spiritum compunctionis; oculos, ut non videant, et aures, ut non audiant, et excaecavit oculos eorum, et induravit cor eorum. Etiam hoc eorum voluntatem meruisse respondeo. Sic enim excaecat, sic obdurat Deus, deserendo et non adjuvando: quod occulto judicio facere postest, iniquo non potest. Hoc omnino pietas religiosorum inconcussum debet inviolatumque servare; sicut Apostolus, cum eam
Abbreviated transcription (Latin):
si non potuerunt credere. qđ peccatũ
est hominis non facientis qđ non
potest facere: Si ergo non creden¬
do peccauerunt: potuerunt ergo
credere & non fecerunt: Si ergo
potuerunt quomodo dicit euange¬
lium: propterea non poterant cre¬
dere quia iterum dicit isa ias. excȩ
cauit oculos eoꝵrs &e indurauit cor
eoꝵs: Ut qđ est grauius ad dm̃ refe¬
ratur causa qua non crediderunt.
quando quidem ipse excȩcauit
oculos eoꝵ & indurauit cor eorum:
Non enim hoc saltim de diabolo dici¬
tur: sed de dõ Qđ ipsa ꝓpħica
scriptura testatur: Nam si arbitre¬
mur hoc dictum de diabolo qđ ex¬
cetauit oculos eorum ce indurauit¬
do illorum culꝑam quia non cre-¬
diderunt possimus ostendere de
quib dicitur non poterant crede¬
re Deinde quid respondemus de
alio ipsius ꝓpħe testimonio quod
posuit apłs paulus dicens. Qđquȩ¬
rebat isrł hoc non est consequutꝰ.

Expanded text:
si non poterant credere, quod peccatum est hominis non facientis quod non potest facere. Si autem non credendo peccaverunt, potuerunt ergo credere et non fecerunt. Si autem potuerunt, quomodo dicit Evangelium, non poterant credere, qucavit oculos eorum, et induravit cor eorum; ut, quod est gravius, ad Deum referatur causa qua non crediderunt, quandoquidem ipse excaecavit oculos eorum, et induravit cor eorum? Non enim saltem hoc de diabolo dicitur, sed de Deo, quod ipsa prophetica Scriptura testatur. Nam si arbitremur hoc dictum de diabolo, quod excaecavit oculos eorum, et cor induravitdo illorum culpam, quia non crediderunt, possimus ostendere, de quibus dicitur, non poterant credere. Deinde quid respondebimus de alio prophetae ipsius testimonio, quod posuit Paulus apostolus dicens: Quod quaerebat Israel, hoc non
Abbreviated transcription (Latin):
us. uso lupo. dicitur fugere Qua¬
quia mercennarius est: Quid . ẽ.¬
quia mercennaruuis est: temporalẽ
mercedem quȩrens. & in domo in
ȩternum non habitabit: Sunt hic
adhuc. quȩrenda & discucienda
uobiscum. sed honerare uos non est
consilii: Dñica enim eybaria. conser¬
uis r ministramus: In
pascu is dñicis oues pascimus. ce simul
pascimur Sicut non est negandũ
qđ necessarium est : sic non est cor
infirmum pabuli multitudine
pregrauandum Non sit ergo mo¬
lestum caritati ur̃ȩ: quia om̃a quȩ
hic discutienda adhuc arbitror
hodie non discutio Sunt uerum
nobis in nomine dñi dieb redden¬
di sermones eadem lectio recitabit᷑.
ce diligentius illo adnunciante trac¬
tabitur¬

Expanded text:
ille viso lupo dicitur fugere. Quaille viso lupo dicitur fugere. QuaQuia mercenarius est. Quid est, mercenarius est? Temporalem mercedem quaerens, et in domo in aeternum non habitabit. Sunt hic adhuc quaerenda, et discutienda vobiscum, sed onerare vos non est consilii. Dominica enim cibaria conservis ministramus; in pascuis dominicis oves pascimus, et simul pascimur. Sicut non est negandum quod necessarium est, sic non est cor infirmum pabuli multitudine praegravandum. Non sit ergo molestum Charitati vestrae, quia omnia quae hic adhuc discutienda arbitror, hodie non discutio: sed iterum nobis in nomine Domini diebus reddendi sermonis eadem lectio recitabitur, et diligentius, illo adjuvante, tractabitur
Abbreviated transcription (Latin):
ut non ꝑdat qđ sectatur. huma¬
nȩ amiciciȩ commoditatem. oe
inimiciciarum humanarum in-¬
currat molestiam: tacet non
corripit Ecce lupus. ouis gutt᷑
apprehendit Diabolus. fideli
adulterium ꝑsuasit: Tu taces nõ
increpas: Omertennari: lupum
uenientem uidisti ce fugisti:
Respondet forte & dicit: Ecce hic
sum: non fugi Fugisti: ce tacu¬
isti: Iacuisti. quia timuisti Fuga
animi timor est. Corpore stetis¬
ti: sp̃u fugisti Qđ ille non faci-¬
ebat : qui dicebat: Et si corpore
absens sum: sp̃u uobiscum sum:
Quomodo enim sp̃u fugiebat. qui
etiam corpore absens. fornicatores
li̾teris arguebat: Affectiones nr̃ȩ
motus animor sunt: Leticia
animi diffusio: tristicia animi
contractio. cupiditas animi ꝓgres¬
sio. Timor animi fuga . ẽ: Diffun¬
deris enim animo: cum delecta¬
ris : Cumtraheris animo: cum mo¬
lestaris Progrederis animo: cũ
appetis: Fugis animo: cum me¬
tuis Eoce unde ille mercennari-

Expanded text:
ti, ne perdat quod sectatur, humati, ne perdat quod sectatur, humanae amicitiae commoditatem, et inimicitiarum humanarum incurrat molestiam, tacet, non corripit. Ecce lupus ovi guttur apprehendit: diabolus fideli adulterium persuasit; tu taces, non increpas: o mercenarie, lupum venientem vidisti, et fugisti. Respondet forte et dicit: Ecce hic sum, non fugi. Fugisti, quia tacuisti; tacuisti, quia timuisti. Fuga animi, timor est. Corpore stetisti, spiritu fugisti: quod ille non faciebat qui dicebat, Etsi corpore absens sum, spiritu vobiscum sum . Quomodo enim spiritu fugiebat, qui etiam corpore absens, fornicatores litteris arguebat? Affectiones nostrae motus animorum sunt. Laetitia, animi diffusio; tristitia, animi contractio: cupiditas, animi sio; timor, animi fuga est. Diffunderis enim animo, cum delectaris; contraheris animo, cum molestaris; progrederis animo, cum appetis; fugis animo, cum metuis. Ecce unde mercenarius
Abbreviated transcription (Latin):
sedenti orationib commendabat :
se autem utilitati earum fugien-¬
do seruabat. sicut quodam loco
ait: Manere in carne necessariũ
ꝓpter uos Ab ipso namq pasto¬
re. om̃s audierunt: si uos ꝑsecuti
fuerint in una ciuitate. fugite
in aliam: Hanc quȩstionem no-¬
bis dñs dignetur ex ponere: Dñe
tu dixifti eis. quos fideles pasto¬
res esse utiq uolebas. quos tua
menbra esse formiabas. si uos
ꝑsequuti fuerint fugite Iniu¬
riam ergo illis facis. quando re-¬
prehendis mertennarios. qui
uident lupum uemientem et
fugiunt: Rogamus. indices nob̃
quid habeatꝰ altitudo quęstio¬
nis: Pulsemus aderit qui aperi-¬
at sed ostiarius ostii qđ est ipse:
non quȩ iħu xp̃i. Peccantem
non libere audet arguere : Ecce
nescio quis peccauit: grauiter
peccauit. increpandus. ẽ. excom¬
municantus ẽ: Sed ex cõmuni¬
catus inimicus erit. insidiabitur.
nocebit cum potuerit: Iam ille
qui sua querit non quȩ iħu xp̃i.¬

Expanded text:
sedenti orationibus commendabat: sedenti orationibus commendabat: se autem utilitati earum fugiendo servabat, sicut quodam loco ait, Manere in carne necessarium propter vos . Ab ipso namque pastore omnes audierant, Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam . Hanc nobis quaestionem Dominus dignetur exponere. Domine, tu dixisti eis quos fideles pastores esse utique volebas, quos tua membra esse formabas, Si vos persecuti fuerint, fugite. Injuriam ergo illis facis, quando reprehendis mercenarios, qui vident lupum venientem et fugiunt. Rogamus indices nobis quid habeat altitudo quaestionis: pulsemus, aderit qui aperiat se ostiarius ostii, quod est ipse. non quae Jesu Christi: peccantem non libere audet arguere . Ecce nescio quis peccavit, graviter peccavit; increpandus est, excommunicandus est: sed excommunicatus, inimicus erit, insidiabitur, nocebit cum potuerit. Jam ille qui sua quaerit, non quae Jesu Chris
Abbreviated transcription (Latin):
pacienter expectant. Mercenna¬
rii temporali mercedem cõdu¬
centes. festinanter exoptant:
Michi humana gła cui mercenna¬
rios uidere uideo minuatur.
&e tamen ꝑlinguas mercennari¬
diffametur. cum siue occasione.
rius Quis est lupus nisi diabolꝰ:
Et quid dictum ẽ. de mercennario:
Cum uiderit lupum uenientem
fugit. quia non sunt oues eius
ꝓpriȩ. nec ei cura est de oiuibus:
Absit̾ Pastores ergo illi: plane
pastores: Et unde unꝰ pastor:
iam dixi. pastores: quia menbra
pastoris Illo capite gaudebant:
sub illo capite concordabant: Uno
sp̃u. in uen as corporis compage
uiuebant. ac ꝑhoc. om̃s ad unũ
pastorem ꝑtinebant: Si ergo
pastores non mercennari i. quare
fugiebant. cum persecutionem
paciebantur : Expone nob odnẽ:
Uidi in epistola fugientem paulũ:
ꝑmurum in sporta summissus. ẽ.
ut manus ꝑsequentes euaderet :
Non ergo illi cura fuit de orubus.
quas lupo ueniente deserebat:
Fuit plane. sed eas pastori in cȩlo

Expanded text:
patienter exspectant, mercenapatienter exspectant, mercenarii temporalem mercedem conducentis festinanter exoptant: mihi humana gloria, cui mercenarios invidere video, minuatur; et tamen per linguas et mercenaridiffametur, cum sive occasione, rius. Quis est lupus, nisi diabolus? Et quid dictum est de mercenario? Cum viderit lupum venientem, fugit; quia non sunt ejus oves propriae, nec ei cura est de ovibus. Absit. Pastores ergo illi? Plane pastores. Et unde unus pastor? Jam dixi, pastores, quia membra pastoris. Illo capite gaudebant, sub illo capite concordabant, uno spiritu in unius corporis compage vivebant: ac per hoc omnes ad unum pastorem pertinebant. Si ergo pastores, non mercenarii, quare fugiebant quando persecutionem patiebantur? Expone nobis, o Domine. Vidi in Epistola fugientem Paulum: per murum in sporta submissus est, ut manus persequentis evaderet . Non ergo illi cura fuit de ovibus, quas lupo veniente deserebat? Fuit plane, sed eas pastori in coelo