comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
positum nobis certamen ineamus:
ut in isto ieiuniorum studio. non eo
tantum simus fine contenti. ut solã
ciborum abstinentiam putemus esse
sectandam. Parum est enim si carnis
substancia tenuatur: et anime forti¬
tudo non alitur. Afflicto paululum
ext̾iore homine reficiatur interior:
et subtracta carni saturitate corpore¬
a. sꝑitalib mens deliciis roboretur.
Circumspiciat se omnis anima xp̃i¬
ana. t seuero examine cordis sui int̾¬
na discutiat: uideat ne quid ibi dis¬
cordiȩ inheserit. ne quid cupiditatis
insederit. In continentiam castita¬
proculpellat: mendacii tenebras lux¬
matur. resipiscat iracundia: cõminu¬
antur iacula noxarum. et obtrecta¬
dio linguȩ frenetur. Cessent uindie
et obliuioni mandentur in iuriȩ.
Oninis postremo plantacio quã non
plantauit pater cęlestis: radicitus au¬
feratur. Cunc enim in nobis bene uir¬
tutum semina nutriuntur: quando
de agro cordis nr̃i omne germen ex¬

Expanded text:
ropositum nobis certamen ineamus: ropositum nobis certamen ineamus: ut in isto jejuniorum stadio, non eo tantum simus fine contenti, ut solam ciborum abstinentiam putemus esse sectandam. Parum enim est si carnis substantia tenuatur, et animae fortitudo non alitur. Afflicto paululum exteriore homine, reficiatur interior; et subtracta carni saturitate corporea, spiritalibus mens deliciis roboretur. Circumspiciat se omnis anima Christiana, et severo examine cordis sui interna discutiat. Videat ne quid ibi discordiae inhaeserit, ne quid cupiditatis insederit. Castitas incontinentiam procul pellat, tenebras  resipiscat iracundia, 147 comminuantur jacula noxarum, et obtrectatio linguae frenetur. Cessent vindictae, et oblivioni mandentur injuriae. Omnis postremo plantatio quam non plantavit Pater coelestis, radicitus auferatur . Tunc enim in nobis bene virtutum semina nutriuntur, quando de agro cordis nostri omne germen ex
Abbreviated transcription (Latin):
Remedia nrã plage ipsorum sunt. qi
curatione nr̃orum uulnerum uul¬
nerantur. State gͦ dilectissimi ut apo¬
stolus ait. succincti lumbos mentis
ur̃ẽ in ueritate. et calciati pedes in p̃¬
paratione euangłii pacis: i omnib
sumentes scutum fidei in quo possitis
omnia tela nequissimi ignea extingue¬
re: et galeam salutis assumite. et gladi¬
um sp̃c i d est uerbum dei. Uidete di¬
lectissimi quam potentib nos celis. ꝙͣ
insuꝑabili. munimentis. dux mul¬
tis insignis triumphis. et inuictus
xp̃iane militiȩ magister armauerit.
Succnxit lumbos balteo castitatis
calciauit pedes uinculis pacis: quia
et discinctus miles cito ab impudicis
incentore uincitur: et non calciatus fa¬
cile a serpente mordetur. Scutum fidi
ad protectionem tocius corporis dedit:
capiti galeam salutis imposuit: dex¬
teram gladio idest uerbo ueritatis in¬
struxit: ut sꝑitalis preliator non solũ
freti armis. impigre atq intrepide ꝓ¬

Expanded text:
Remedia nostra plagae ipsorum sunt, quia Remedia nostra plagae ipsorum sunt, quia curatione nostrorum vulnerum vulnerantur. State ergo, dilectissimi, ut Apostolus ait, succincti lumbos mentis vestrae in veritate, et calceati pedes in praeparatione Evangelii pacis, in omnibus sumignea exstinguere, et galeam salutis assumite, et gladium spiritus, quod est verbum Dei . Videte, dilectissimi, quam potentibus nos telis, quam insuperabilibus munimentis dux multis insignis triumphis, et invictus Christianae militiae magister armaverit. Succinxit lumbos balteo castitatis, calceavit pedes vinculis pacis: quia et discinctus miles cito, ab impudicitiae incentore vincitur, et non calceatus facile a serpente mordetur. Scutum fidei ad protectionem totius corporis dedit, capiti galeam salutis imposuit, dexteram gladio, id est verbo veritatis, instruxit: ut spiritalis praeliator non solum freti armis, impigre atque intrepide p
Abbreviated transcription (Latin):
ad temptationem. Uir enim sapien¬
tia dei plenus. sciens studium religio¬
nis laborem habere certaminis: cum
preuideret pugne ꝑiculum. ante am¬
monuit pugnaturum: ne forsitan si
ad ignorantem temptator accederet:
imparatum citius uulneraret. Nos
certaminis scienter accedimus: audi¬
amus dicentem a płmi. non est nobis
colluctatio aduersus carnem et sangͥ¬
nem: s aduersus principes et potesta
tenebrarum contra sꝑitalia nequicie
in cęlestib: et non ignoremus qͦd hui
hostes nr̃i contra se geri omnia senti¬
unt. quecumq nos pro nrã salute age¬
re temptamus: et hoc ipso quod aliqͥd¬
boni appetimus. aduersarios prouo¬
camus. Hȩc enim inter nos atq illos
ꝑ diabolice inuidiȩ fomitem inuete¬
rata dissensio est: ut quia bonis exci¬
derunt adquȩ nos deo auxiliante ꝓ¬
uehimur: nr̃is iustificationib torque¬
antur. Si gͦ nos erigimur. illi corruũt
si nos conualescimus. illi infirmantur.

Expanded text:
ad tentationem . Vir enim sapienad tentationem . Vir enim sapientia Dei plenus, sciens studium religionis laborem habere certaminis, cum praevideret pugnae periculum, ante admonuit pugnaturum: ne forte si ad ignorantem tentator accederet, imparatum citius vulneraret. CAP.certaminis scienter accedimus, audiamus dicentem Apostolum: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et poteharum, contra spiritalia nequitiae, in coelestibus ; et non ignoremus quod hi hostes nostri contra se geri omnia sentiunt, quaecumque nos pro nostra salute agere tentamus; et hoc ipso quod boni aliquid appetimus, adversarios provocamus. Haec enim inter nos atque illos 146 per diabolicae invidiae fomitem inveterata dissensio est, ut quia illi ab his bonis exciderunt, ad quae nos Deo auxiliante provehimur, nostris justificationibus torqueantur. Si ergo nos erigimur, illi corruunt; si nos convalescimus, illi infirmantur.
Abbreviated transcription (Latin):
pugnas temptationum animos pre¬
paremus: et intelligamus quanto stu¬
diosiores pro nr̃a salute fuerimus. tan¬
to nos uehementius ab aduersartis
impetendos. S fortior est qui in nob̾
est quam qui aduersum nos: et ꝑ ip¬
sum ualidi sumus. in cuius uirtute
confidimus. Quia ob hoc se dñs cemp
nimur auxilio: eiusdem erudirem᷑
exemplo. U icit enim aduersarium
ut audistis testimoniis legis. non potes¬
tate uirtutis: ut hoc ipso et hominẽ
plus honoraret. et aduersarium plus
puniret: cum hostis generis huma¬
quasi ab homine uinceretur. Pug¬
nauit gͦ ille tunc: ut et nos postea pu¬
gnaremus. Nicit ille: ut et nos simi¬
liter uinceremus. Nulla sunt enim
dilectissimi sine temptationũ exꝑi¬
mentis oꝑa uirtutis: nulla sine ꝑ¬
turbationib sides: nullum sine ho¬
ste certamen: nulla sine congressio¬
ne uictoria. Uita hȩc nr̃a: in medio
lomon. fili inquit accedens ad ser¬
uitutem dei: prepara animam tuam

Expanded text:
pugnas 145 tentationum animas praepugnas 145 tentationum animas praeparemus; et intelligamus quanto studiosiores pro nostra salute fuerimus, tanto nos vehementius ab adversariis impetendos. Sed fortior est qui in nobis est quam qui adversum nos est, et per ipsum validi sumus, in cujus virtute confidimus: quia ob hoc Dominus se tenimur auxilio, ejusdem erudiremur exemplo. Vicit enim adversarium, ut audistis, testimoniis legis, non potestate virtutis; ut hoc ipso et hominem plus honoraret, et adversarium plus puniret, cum hostis generis humaquasi ab homine vinceretur. Pugnavit ergo ille tunc, ut et nos postea pugnaremus; vicit ille, ut et nos similiter vinceremus. NULLA SUNT enim, dilectissimi, sine tentationum experimentis opera virtutis, nulla sine probationibus fides, nullum sine hoste certamen, nulla sine congressione victoria. Vita haec nostra in medio lomon, Fili, inquit, accedens ad servitutem Dei, praepara animam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
tenebit racio principatum. et inuni¬
tiones eius nulla sꝑitalium nequicia¬
rum labefactabit illusio: quia tunc
est uera pax hominis et uera libertas.
quando et caro animo iudice regitur:
et animus deo preside gubernatur.
Hec autem preparatio dilectissimi li¬
cet omni tempore salubriter assuma¬
tur. ut ꝑuigiles hostes incessabili su¬
ꝑentur industria: nunc tamen sollici¬
tius expetenda est et studiosius instru¬
enda. quando et ipsi subtilissimi ad¬
uersarii acriore insidiantur astucia.
Scientes enim agere nos sacratissimos
quadragesimȩ dies. in quorum obser¬
uantia omnes preterite desidiȩ cas¬
tigantur. om̃s negligentiȩ diluuntur:
adhoc totam uim suȩ malignitatis
intendunt. ut celebraturi scm̃ pascha
dni. in aliquo inueniamur indigni:
et unde nobis optinenda erat ꝓpicia¬
tio. inde contrahatur offensio. Acce
mȩ inicium. idest ad diligentiorem
dni seruitutem: quia quasi ad quen¬
dam agonem scĩ oꝑis introimus. ad

Expanded text:
tenebit ratio principatum, et munitenebit ratio principatum, et munitiones ejus nulla spiritalium nequitiarum labefactabit illusio: quia TUNC EST vera pax homini et vera libertas, quando et caro animo judice regitur, et animus Deo praeside gubernatur. Haec autem praeparatio, dilectissimi, licet omni tempore salubriter assumatur, ut pervigiles hostes incessabili superentur industria, nunc tamen sollicitius expetenda est, et studiosius instruenda, quando et ipsi subtilissimi adversarii acriori insidiantur astutia. Scientes enim adesse sacratissimos Quadragesimae dies, in quorum observantia omnes praeteritae desidiae castigantur, omnes negligentiae diluuntur, ad hoc utique totam vim suae malignitatis intendunt, ut celebraturi sanctum Pascha Domini, in aliquo inveniantur immundi; et unde eis obtinenda erat propitiatio, inde contrahatur offensio. CAP. mae initium, id est, ad diligentiorem Domini servitutem, quia quasi ad quemdam agonem sancti operis introimus, ad
Abbreviated transcription (Latin):
inimicis. Qui si donata nobis ꝑ dei
gr̃am morum correctione uincant᷑:
corporeorum nobis hostium fortitu¬
do succumbet: et emendatione nr̃a in¬
firmabuntur. quos graues nobis non
ipsorum merita. s nrã delicta fecerũt.
Qua propter dilectissimi ut hostes no¬
stros suꝑare ualeamus. ꝑ obseruanti¬
am celestium mandatorum. diuinũ
queramus auxilium: scientes non ali¬
ter nos preualere posse aduersarus no¬
stris. nisi preualuerimus et nobis. Sunt
enim intranosmet ipsos multa certa¬
mina: et aliud caro aduersus sp̃m. ali¬
ud aduersus carnem sp̃c concupiscit.
In qua dissensione si cupiditates corpo¬
ris fuerint fortiores. curpiter anmmꝰ
amittet propriam dignitatem: et ꝑniti¬
osum erit eum seruire: quem decuerat
imꝑare. Si autem mens rectori suo sub¬
dita et suꝑnis munerib delectata. cer¬
rene uoluptatis incitamenta calcaue¬
rit. et in suo mortali corpore peccatum
regnare non siuerit: ordinatissimum

Expanded text:
inimicis. Qui si donata nobis per Dei inimicis. Qui si donata nobis per Dei gratiam morum 144 correctione vincantur, etiam corporeorum nobis hostium fortitudo succumbet; et emendatione nostra infirmabuntur, quos graves nobis, non ipsorum merita, sed nostra delicta fecerunt. CAP. II. Quapropter, dilectissimi, ut omnes hostes nostros superare valeamus, per observantiam coelestium mandatotum divinum quaeramus auxilium, scientes non aliter nos praevalere posse adversariis nostris, nisi praevaluerimus et nobis. Sunt enim intra nosmetipsos multa certamina, et aliud caro adversus spiritum, aliud adversus carnem spiritus concupiscit . In qua dissensione si cupiditates corporis fuerint fortiores, turpiter animus amittet propriam dignitatem, et perniciosissimum erit eum servire quem decuerat imperare. Si autem mens rectori suo subdita, et supernis muneribus delectata, terrenae voluptatis incitamenta calcaverit, et in suo mortali corpore regnare peccatum non siverit , ordinatissimum
Abbreviated transcription (Latin):
EBREORUM quondam popłs
et omnes isrłiticȩ cribus. cum
propter peccatorum suorum
offensiones. graui philistinorũ dñati¬
one premerentur: ut suꝑare hostes
suos possent  sacra manifestat historia:
uires animi et corporis indicto sibi re¬
parauere ieiunio. Intellexerant enim
duram illam et miseram subi ectionẽ
neglectu se mandatorum dei et morũ
corruptione meruisse: frustraq se
armis certare. nisi prius uiciis repu¬
gnassent. Abstinentes gͦ a cibo et po¬
tu. seuerȩ sibi castigationis adhibue¬
re censuram: et ut hostes suos uinct¬
rent. gulȩ illecebram inse ipsis ance
uicerunt. Fãctumq hoc modo. ut se¬
ui ad uersarii et graues dnĩ. esurien¬
tib cederent: quos sibi saturos subuiga¬
rtͣnt. Et nos itaq dilectissimi inter mul¬
tas aduersitates et prelia constituti.
si similib remediis uti cupimus: simi¬
li obseruatione curemur. Eadem enĩ
propemodum causa nr̃a est quȩ illoꝵ
fuit: qm̃ sicut illi a carnalib ad uersa¬

Expanded text:
ebraeorum quondam populus et omnes Israeliticae tribus, cum propter peccatorum suorum offensiones gravi Philistinorum dominatione premerentur, ut superare hostes suos possenvires animi et corporis indicto sibi reparavere jejunio. Intellexerant enim duram et miseram illam subjectionem neglectu se mandatorum Dei et morum corruptione meruisse, frustraque se armis certare, nisi prius vitiis repugnassent. Abstinentes ergo a cibo et potu severae sibi castigationis adhibuere censuram; et ut hostes suos vincerent, gulae illecebram in seipsis ante vicerunt. Factumque est hoc modo ut saevi adversarii et graves domini esurientibus cederent, quos sibi saturos subjugarant. Et nos itaque, dilectissimi, inter multas adversitates et praelia constituti, si similibus remediis uti cupimus, simili observatione curemur. Eadem enim propemodum causa nostra est quae illorum fuit: quoniam sicut illi a carnalibus adversa
Abbreviated transcription (Latin):
sionis: nulla cupiditas dignitatis.
Amor sociȩ dilectionis: equalitas
naturalis. Magnum enim bonum
est nocere non nosse: et ad maligna nͣ
sapere. Quia inferre ac referre inui¬
riam. mundi huius prudentia est:
nemini autem malum pro malo red¬
dere. xp̃iane est equanimitatis infan¬
tia. Ad hanc uos dilectissimi simili¬
tudinem paruulorum. misterium
hodierne festiuitatis inuitat: et hanc
uobis humilitatis formam ad oratꝰ
a magis puer saluator insinuat.
Qui ut imitatorib suis quid głe para¬
ret ostenderet: ortus sui tempore edi¬
tos martirio consecrauit: ut in bechle¬
nionem etatis consortes fierent passi¬
onis. Ametur gͦ humilitas: et om̃ĩs
a fidelib uitetur elatio. Alter alterũ
sibi preferat: et nemo quod suum ẽ
querat. s quod alteruis: ut cum in
omnib habundauerit affectus beni¬
uolentiȩ: in nullo uirus inueniat᷑
inuidiȩ. Qm̃ qui se exaltat humi

Expanded text:
sionis, nulla cupiditas dignitatis; sionis, nulla cupiditas dignitatis; amor sociae communionis, aequalitas naturalis. Magnum enim 139 bonum est nocere non nosse et maligna non sapere: quia inferre ac referre injuriam, mundi hujus prudentia est; nemini autem malum pro malo reddere, Christianae est aequanimitatis infantia. Ad hanc vos, dilectissimi, similitudinem parvulorum mysterium hodiernae festivitatis invitat; et hanc vobis humilitatis formam adoratus a magis puer Salvator insinuat: qui ut imitatoribus suis quid gloriae pararet ostenderet, ortus sui tempore editos martyrio consecravit: ut in Bethlenionem aetatis consortes fierent passionis. Ametur igitur humilitas, et omnis a fidelibus vitetur elatio. Alter alterum sibi praeferat, et nemo quod suum est quaerat, sed quod alterius: ut cum in omnibus abundaverit affectus benevolentiae, in nullo virus inveniatur invidae: quoniam qui se exaltat h
Abbreviated transcription (Latin):
regno cȩlorum: uocauit paruulum.
et statuit eum in medio eorum. et di¬
.xit. Amen dico uobis. nisi conuersi
fueritis et efficiamini sicut paruuli:
non intrabitis in regnum celorum.
Quicumq gͦ humiliauerit se sicut
puer iste : hic maior erit in regno ce¬
lorum. Amat xp̃c infantiam quã
primam et animo suscepit et corpore
Amat xp̃c infantiam: humilitatis
magistram: innocentie regulam: mã¬
suetudinis formam. Amat xp̃e in¬
fantiam. ad quam maiorum redu
emplũ. quos ad regnum sublimat
agnoscere. quomodo apprehendi pos¬
sit tam mira confessio. et in puerilẽ
gradum qua nobis mutatione re¬
deundum sit: doceat nos beatus
paulus et dicat. Nolite pueri effici
sensib: s malicia paruuli estote.
Non gͦ ad lubrica infantie et imꝑ¬
fecta nobis primordia reuertendũ:
s aliquid quod etiam graues annos
deceat. inde sumendum est uelox cõ
mutationum transitus: citus ad pa¬
cem recursus. Nulla memoria offen¬

Expanded text:
regno coelorum: vocavit parvulum, regno coelorum: vocavit parvulum, et statuit eum in medio eorum, et dixit: Amen dico vobis, nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut parvuli, non intrabitis in regnum coelorum. Quicumque ergo humiliaverit se sicut puer iste, hic major erit in regno coelorum . Amat Christus infantiam, quam primum et animo suscepit et corpore. Amat Christus infantiam, humilitatis magistram, innocentiae regulam, mansuetudinis formam. Amat Christus infantiam, ad quam majorum dirigemplum, quos ad regnum sublimat agnoscere quomodo apprehendi possit tam mira conversio, et in puerilem gradum qua nobis mutatione redeundum sit, doceat nos beatus Paulus, et dicat: Nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli estote . Non ergo ad ludicra infantiae et imperfecta nobis primordia revertendum est, sed aliquid quod etiam graves annos deceat, inde sumendum, ut velox sit commotionum transitus, citus ad pacem recursus: nulla sit memoria offen
Abbreviated transcription (Latin):
cidi. Si igitur omnipotens deus cau¬
sam nr̃am numis malam. humilita¬
tis priuilegio bonam fecit. et ideo des¬
cruxit mortem et mortis auetorem.
quia omnia quȩ ꝑsecutores intulere
non renuit. s obediens patri crudeli-¬
tates seuientium mitissima lenitate
colerauit: quantum nos humiles qnͣ¬
tum oportet esse patientes. qui si qͥd
laboris incidimus. numquam nisi
nr̃o merito sustinemus: Quis enim
glabitur castum se habere cor. aut
mundum se esse a peccato: et dicen¬
te beato iohanne. si dixerimus quia
peccatum non habemus. nos ipsos se¬
ducimus et ueritas non est in nobis:
quis inuenietur ita inmunis acul¬
pa. ut in eo non habeat uel iusticia
non in astutia disputandi. neq in
appetitu laudis et gle. s in uera et uo¬
luntaria humilitate consistit: quam
supplicium crucis. pro omni fortitudi¬
ne et elegit et docuit. Nam cum dis¬
cipuli inter se ut ait euangłista dis¬
quererent. quis corum esset maior in

Expanded text:
cidi. CAP. III. Si igitur omnipotens Deus caucidi. CAP. III. Si igitur omnipotens Deus causam nostram nimis malam humilitatis privilegio bonam fecit, et ideo destruxit mortem et mortis auctorem, quia omnia quae persecutores intulere non renuit, sed obediens Patri crudelitates saevientium mitissima lenitate toleravit; quantum nos humiles, quantum oportet esse patientes, qui si quid laboris incidimus, numquam nisi nostro merito sustinemus! Quis enim gloriabitur castum se habere cor, aut mundum se esse a peccato ? et dicente beato Joanne: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est ; quis invenietur ita immunis a culpa, ut in eo non habeat vel justitia non in astutia 138 disputandi, neque in appetitu laudis et gloriae, sed in vera et voluntaria humilitate consistit, quam supplicium crucis, pro omni fortitudine et elegit et docuit. Nam cum discipuli ejus inter se, ut ait evangelista, disquirerent quis eorum major esset in
Abbreviated transcription (Latin):
tres magos ad adorandum iħm. noui
sẏderis claritas deduxisset: non eum
imꝑantem demonib. non mortuos
suscitantem. nec cecis uisum. aut clau¬
dis gressum. aut mutis eloquium re¬
formantem. uel in aliqua diuinarũ
uirtutum actione uiderunt: s pue¬
rum silentem. quietum. et sub matris
sollicitudine constitutum. In quo
nullum quidem apparet de potesta¬
te signum: s magnum prebetur de
humilitate miraculum. Ipsa itaq spe¬
cies sacre infantie. cui se deus dei filiꝰ
aptaret. predicationem aurib intim̾ã¬
dam. oculisq gerebat: et quod adhuc
uocis non proferebat sonus. uisionis
iam docebat effectus. Tota enim uic¬
toua saluatoris que et diabolum su¬
ꝑauit et mundum: humilitate est cõ¬
cepta. humilitate est confecta. Dispo¬
puero tolerantia passionis. nec passu¬
ro defuit mansuetudo pueril: quia
unigenitus dei sub una maiestatis
sue inclinatione suscepit. ut homo
uellet nasci: et ab hominib posset oc

Expanded text:
tres magos ad adorandum Jesum novi tres magos ad adorandum Jesum novi sideris claritas deduxisset, non eum imperantem daemonibus, non mortuos suscitantem, non caecis visum, aut claudis gressum, aut mutis eloquium reformantem, nec in aliqua divinarum virtutum actione viderunt; sed puerum silentem, quietum, et sub matris sollicitudine constitutum; in quo nullum 137 quidem appareret de potestate signum, sed magnum praeberetur de humilitate miraculum. Ipsa itaque species sacrae infantiae, cui se Deus Dei Filius aptarat, praedicationem auribus intimandam, oculis ingerebat, ut quod adhuc vocis non proferebat sonus, visionis jam doceret effectus. Tota enim victoria Salvatoris, quae et diabolum superavit et mundum, humilitate coepta, humilitate confecta est. Dispopuero tolerantia passionis, nec passuro defuit mansuetudo puerilis: quia unigenitus Dei Filius sub una majestatis suae inclinatione suscepit, ut et homo vellet nasci, et ab hominibus posset oc
Abbreviated transcription (Latin):
EMoria rerum ab huma¬
ni generis saluatore gestarũ.
magnam nobis dilectissimi confert
utilitatem: si quȩ ueneramur credita.
suscipiamus imitanda. In dispensa¬
tionib enim sacramentorum xp̃i et
uirtutes sunt gr̃e. et incitamenta doc¬
trinȩ: ut quem confitemur fidĩ spũ:
oꝑm quoq sequamur exemplo. Nam
etiam ipsa primordia quȩ dei filius
ꝑ matrem uirginem nascendo susce¬
pit: ad prouectum nos pietatis insti¬
tuunt. Simul enim apparet cordib
rectis. in una eademq ꝑsona: et hu¬
mana humilitas. et diuina maiestas
Quem cune testantur infantem: &¬
lum et cȩlestia suum loquuntur aue¬
torem. Puer corporis parui. dñs et re¬
ctoᷤ est mundi: et genitricis gremio cõ¬
tinetur. qui nullo fine concluditur.
S in bis nr̃orum uulnerum est cura¬
tio: et nr̃e deiectionis erectio. Quiah
in unum tanta diuersitas conueni
remedia nobis nr̃a sanxerunt. Et inde
data est morib forma: unde mortuis ẽ
impensa medicina. Nec inmerito cũ

Expanded text:
emoria rerum ab humani generis Salvatore gestarum, magnam nobis, dilectissimi, confert utilitatem, si quae veneramur credita, suscipiamus imitanda. In dispensationibus enim sacramentorum Christi, et virtutes sunt gratiae, et incitamenta doctrinae: ut quem confitemur fidei spiritu, operum quoque sequamur exemplo. Nam etiam ipsa primordia, quae Dei Filius per matrem Virginem nascendo suscepit, ad provectum nos pietatis instituunt. Simul enim apparet cordibus rectis in una eademque persona et humana humilitas, et divina majestas. Quem cunae testantur infantem, coelum et coelestia suum loquuntur auctorem. Puer corporis parvi, Dominus et Rector est mundi; et genitricis gremio continetur, qui nullo fine concluditur. Sed in his nostrorum vulnerum est curatio, et nostrae dejectionis erectio: quia nisi in unum tanta diversitas convenirvendi remedia nobis nostra sanxerunt: et inde data est moribus forma, unde mortuis est impensa medicina. Nec immerito, cum
Abbreviated transcription (Latin):
cis suis eadem uelit tribuit que sibi
optat impendi: quisquis huius modi
est. deum et rectorem et habitatorem
sui esse non dubitet. Quem tanto ma¬
gnificentiĩ recipit. quantomagis
non illius agunt spũ. euius regunt᷑
imꝑio. Scientes gͥ dilectissimi. qm̃ ca-
ritas deus est. qui oꝑatur omnia in
omnib sectamini caritatem: ita ut
in unum castȩ dilectionis affectum.
uniuersorum fidelium corda concur¬
rant Transeuntia nos et uana non
occupent: constanti desiderio ad ea
quȩ sunt semꝑ mansura tendamus.
Sacramentum enim presentis festi
oportet in nobis esse ꝑpetuum: quod
utiq sine fine celebrabitur si in omi
qui cum patre et spũ scõ uiuit et reg¬
nat in scła scłorum ameN.¬

Expanded text:
cis suis eadem velit tribui quae sibi cis suis eadem velit tribui quae sibi optat impendi; quisquis hujusmodi est, Deum et rectorem et habitatorem sui esse non dubitet: quem tanto magnificentius recipit, quanto magis non illius agunt spiritu, cujus reguntur imperio. Scientes igitur, dilectissimi, quoniam charitas Deus est , qui operatur omnia in omnibus , sectamini charitatem, ita ut in unum castae dilectionis affectum universorum fidelium corda concurrant. Transeuntia nos et vana non occupent; constanti desiderio ad ea quae sunt semper mansura tendamus. Sacramentum enim praesentis festi oportet in nobis esse perpetuum; quod utique sine fine celebrabitur, si in omnqui cum Patre et Spiritu sancto vivit et regnat in saecula saeculorum. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
endi: ne ipsis oꝑib pictatis elati. deserã¬
tur ope gr̃ẽ: et remaneant in infirmi¬
tate nature. Qui autem exꝑiri cupit
an in ipso deus habitet de quo dicit᷑
mirabilis deus in scĩs suis. sincero ex¬
amine cordis sui interiora discutiat.
et sagaciter querat qua humilitate
resistat suꝑbiȩ: qua beniuolentia ob¬
luctetur inuidiȩ: quã non capiat᷑
ad ulantium lingius. quãq bonis
delectetur alienis: an pro malo non
cupiat malum reddere : malitq in¬
ultas obliuisci iniurias. quam ima¬
ginem et similitudinem sui condi¬
toris amittere. qui omnes ad cogni¬
tionem sui. generalib incitans donis.
pluit suꝑ iustos et iniustos. et solẽ
ac ne inmultis laboret sollicite discre¬
tionis inspectio. ipsam matrem omĩ¬
um uirtutum caritatem. in secretis
suȩ mentis inquirat: et si in ea dilec¬
tionem dei et proximi coto corde in¬
tente reppererit. ita ut etiam inimi¬

Expanded text:
endi ne ipsis operibus pietatis elati deseranendi ne ipsis operibus pietatis elati deserantur ope gratiae et ramaneant in infirmitate naturae. Qui autem experiri cupit an in ipso Deus habitet, de quo dicitur: Mirabilis Deus in sanctis suis , sincero examine cordis sui interiora discutiat et sagaciter quaerat qua humilitate resistat superbiae, qua benevolentia obluctetur 142 invidiae, quam non capiatur adulantium linguis, quamque bonis delectetur alienis; an pro malo non cupiat malum reddere, malitque inultas oblivisci injurias, quam imaginem et similitudinem sui Conditoris amittere, qui omnes ad cognitionem sui generalibus incitans donis, pluit super justos et injustos, et solem  . CAP. IV. Ac ne in multis laboret sollicitae discretionis inspectio, ipsam matrem virtutum omnium charitatem in secretis suae mentis inquirat, et si eam dilectioni Dei et proximi toto corde intentam repererit, ita ut etiam inimi
Abbreviated transcription (Latin):
exꝑimenta infirmitatum. erigant
signa uirtutum: quia tali auxilio
et natura nr̃ã indigebat et causaut
reparare humanũ genus nec sine
maiestate posset humilitas: nec sine
diuinorum elucet custodia manda¬
torum: impleturq quod dictum ẽ
sic luceat lux urã coram hominibus.
ut uideant oꝑa ur̃a bona et magni¬
ficent patrem ur̃m qui in celis est:
quis illic non presentem intelligat
maicstatem. ubi ueram uidet appa¬
rere uirtutem: que utiq sine deo
nulla est. nec proprietatẽ obtinet
deitatis. nisi sp̃u sui uegetetur auc¬
toris: Dicente enim discipłis suiᷤ do¬
mino.sine me nichil potestis facere:
dubium non est hominem bona a¬
gentem. ex deo habere et effectum o-¬
ꝑis. et inicium uoluntatis. Unde
et apłs copiosissimus fidelium co¬
hortator: cum timore inquit et tre¬
more urãm salutem oꝑamini. Deus
est enim: qui oꝑatur in nobis et uel¬
le et opari pro bona uoluntace. Et
hec scĩs causa est tremendi atq metu¬

Expanded text:
experimenta infirmitatum, erigant experimenta infirmitatum, erigant signa virtutum: quia tali auxilio et natura nostra indigebat et causa, ut reparare humanum genus nec sine majestate posset humilitas, nec sine divinorum elucet custodia mandatorum, impleturque quod dictum est, Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et magnificent Patrem vestrum qui in coelis est ; quis illic non praesentem intelligat deitatem, ubi veram videt apparere virtutem? quae utique sine Deo nulla est, nec proprietatem obtinet deitatis, nisi Spiritu sui vegetetur auctoris. Dicente enim discipulis suis Domino, Sine me nihil potestis facere , dubium non est hominem bona agentem, ex Deo habere et effectum operis, et initium voluntatis. Unde et Apostolus copiosissimus fidelium cohortator, Cum timore, inquit, et tremore vestram salutem operamini: Deus est enim qui operatur in vobis et velle et operari, pro bona voluntate . Et haec sanctis causa est tremendi atq
Abbreviated transcription (Latin):
necesse ẽ tamen infirmitatẽ mentis
humane. dum uerum hominem ac¬
cepit xp̃m. de ipsa nature nr̃e cõmu¬
nione trepidare:et ꝑ inicia uel iere¬
menta corporea. ad agnuitionem uniꝰ
cum patre deitatis difficulter accede¬
re. S ubi iter caligantes cogitationẽ.
radius suꝑne lucis refulserit. cunc¬
tantes fidei moras splendor ueritatis
abrumpat: ut cor liberum et auisi¬
bilib ab solutum. lumen intelligenti¬
e tamquam ducem stellam sequatur.
tur in cunis humiliter iacentem: ip¬
sum sine diffidentia adoret cum pa-¬
tre regnantem. Hec autẽ manifestaci¬
odilectissimi. quȩ hesitantium nebu¬
las dissoluit animarum. et ita facit
nnotescere dei filium uit de hoc quod
idem est. etiam filius hominis nichil
patiantur obstaculi. ad presentis festi
ꝑtinet dignitatem: et uera est infan¬
cia saluatoris declaratio deitatis. qnͣ¬
do carnis sensus ab humanis ad diui¬
na transfertur: ut quos deprimunt

Expanded text:
necesse est tamen infirmitatem mentis necesse est tamen infirmitatem mentis humanae, dum verum hominem accipit Christum, de ipsa naturae nostrae communione trepidare, et per initia vel incrementa corporea ad agnitionem unius cum Patre deitatis difficulter accedere. Sed ubi inter caligantes cogitationes radius supernae lucis refulserit, cunctantis fidei moras splendor veritatis abrumpat: ut cor liberum et a visibilibus absolutum, lumen intelligentiae tanquam ducem stellam sequatur; tur in cunis humiliter jacentem, ipsum sine differentia adoret cum Patre regnantem. Haec autem manifestatio, dilectissimi, quae haesitantium nebulas dissolvit animarum, et ita facit innotescere Dei Filium, ut de hoc quod idem est etiam hominis filius, nihil patiantur obstaculi, ad praesentis festi pertinet dignitatem. et vera est infantia Salvatoris declaratio deitatis, quando carnis sensus ab humanis ad divina transfertur; ut quos deprimunt
Abbreviated transcription (Latin):
auis am dilectissimi et racio¬
nem sollempnitatis hodier¬
ne. sepe uobis et euangłica narracio
et obseruancie consuetudo patefecit:
nec necesse est ita nunc que inter sal
uatoris nr̃i humana primordia ges¬
ta sunt replicari. ut de splendore no¬
ui syderis. de magis magorumq mu¬
nerib. de seuicia herodis et de inter¬
fectione infantium disseramus: cum
sicut nostis. et in stelle fulgore dei grã.
et in trib uiris uocatio gentium. et
in rege impio crudelitas paganorum.
et in occisione infantium. cunccorũ
martirum forma precesserit. S quia
in sacratissimo die reddendum expee¬
tationi ur̃e est sacerdotalis sermonis
officium: nitamur ut possumus ad¬
uuante sp̃u dei. eo ꝑ in telligentie se¬
mitas ꝑuenire. ut cognoscamus sacͣ¬
mentum presentis festi ad omnium
fidelium tempora ꝑtinere: nec ulloinͦ
habeatur insolitum. quod in dispen¬
sationum ordine adoratur antiquũ.
pientis fidei rudimentis oporteat u¬
num quemq ad sublimiora proficẽ:

Expanded text:
ausam, dilectissimi, et rationem solemnitatis hodiernae, saepe vobis et evangelica narratio, et observantiae consuetudo patefecit: nec necevatoris nostri humana primordia sunt gesta, replicari, ut de splendore novi sideris, de magis magorumque muneribus, de saevitia Herodis et de interfectione infantium disseramus; cum, sicut nostis, et in stellae fulgore Dei gratia, et in tribus viris vocatio gentium, et in rege impio crudelitas paganorum, et in occisione infantium cunctorum martyrum forma praecesserit. Sed quia in sacratissimo die reddendum exspectationi vestrae est sacerdotalis sermonis officium, nitamur, ut possumus adjuvante Spiritu Dei, eo per intelligentiae semitas pervenire, ut cognoscamus sacramentum praesentis festi ad omnium fidelium tempora pertinere; nec ullo modo habeatur insolitum, quod in dispensationum ordine adoratur antiquum. pientis fidei rudimentis, oporteat unumquemque ad sublimiora proficere;
Abbreviated transcription (Latin):
difficilem. confugiat ad auxiliantis
dei clementiam: et uincula malȩ
consuetudinis ab illo poscat abrũpi
qui alleuat om̃es qui corruunt. et
erigit omnes elisos. N on erit uacua
conficentis oratio᷑ qm̃ misericors deus
uoluntatem timentium se faciet: et
dabit quod petitur. qui dedit unde

Expanded text:
difficilem, confugiat ad auxiliantis difficilem, confugiat ad auxiliantis Dei clementiam, et vincula malae consuetudinis ab illo poscat abrumpi, qui allevat omnes qui corruunt, et erigit omnes elisos . Non erit vacua confitentis oratio, quoniam misericors Deus voluntatem timentium se faciet; et dabit quod petitur, qui dedit unde
Abbreviated transcription (Latin):
uiciorum desideriis non resistunt.
Cor hominum de oꝑm ostenditur
qualitate: et formas mentium species
detegit actionum. Nlam sunt quidã
sicut ait apłs qui deum ꝓfitentur
se scire: factis autem negant. Uere
enim reatus negationis incurritur:
quando bonum quod in sono uocis
auditur. in conscientia non habetur.
nȩ facile in delicta prolabitur: et qr
nullum sine delectatione peccatum
est. cito acquiescitur deceptoriȩ uo¬
luptati:. S a carnalib desideriis re¬
curratur ad sꝑitale presidium: et
mens habens noticiam dei sui. a con¬
siliis se male suasi hostis auertat.
Drosit illi patientia d̃i: nec ideo de¬
lin quendi ꝑtinatia nutriatur. qr
uindicta differtur. Non sit pecca¬
tor de impunitate securus: quia si
tempus penitentie amiserit. locũ
indulgentiȩ non habebit: dicente
propħa. Quia non est inmorte qui
memor sit tui: in inferno autẽ quis
confitebitur tibi: Qui autem sibi cor¬
rectionis reparationem exꝑitur esse

Expanded text:
vitiorum desideriis non resistunt. vitiorum desideriis non resistunt. COR HOMINUM de operum ostenditur qualitate, et formas mentium species detegit actionum. Nam sunt quidam, sicut ait Apostolus, qui Deum profitentur se scire, factis autem negant . Vere enim reatus negationis incurritur, quando bonum quod in sono vocis auditur, in conscientia non habetur. onis facile in delicta prolabitur; et quia nullum sine delectatione peccatum est, cito acquiescitur deceptoriae voluptati. Sed a carnalibus desideriis recurratur ad spiritale praesidium; et mens habens notitiam Dei sui, a consiliis se male suadentis hostis avertat. Prosit illi patientia Dei, nec ideo delinquendi pertinacia nutriatur, quia vindicta differtur. Non sit peccator de impunitate securus, quia si tempus poenitentiae amiserit, locum indulgentiae non habebit, dicente propheta: Quia non est in morte qui memor sit tui; in inferno autem quis confitebitur tibi ? Qui autem sibi correctionis reparationem experitur esse
Abbreviated transcription (Latin):
culit ictu afflictionis. lapsu deiciat
uoluptatis. Uidens itaq resistere sibi¬
pͥncipum fidem. et unius deitatis
inseparabilem trinitatem non segniꝰ
in palacus quam in eccłiis adorari:
fusionem: et quorum obtinere non
potest mortem. impetit mnores. Terro¬
rem proscriptionum. in auaricie
mutat incendium: et quos dãpnis
non fregit. cupiditate corrumpit.
Malignitas enim longo usu propͥa
imbuta nequicia. non deposuit odi¬
um s uertit ingenium: quo sibi m̃¬
tes fidelium blandius subdat: inflã¬
mat concupiscentiis. quos non po¬
cest uexare tormentis. Serit discor¬
dias: accendit iras: incitat linguas.
Et ne ab illicitis dolis cautiora cor¬
da se reuocent. consũmandorũ sce¬
lerum ingerit facultates: quia illi
tocius fraudis hic fructus est: ut qͥ
immolatione pecudum et thuris
incensione non colitur: quib libet
lectissimi pax nr̃a pericula sua: et fru¬
stra de fidei libertate securi sunt. qui

Expanded text:
culit ictu afflictionis, lapsu dejiciat culit ictu afflictionis, lapsu dejiciat voluptatis. Videns itaque sibi resistere principum fidem, et unius Deitatis inseparabilem Trinitatem non segnius in palatiis quam in Ecclesiis adorari, ni effusionem; et quorum obtinere non potest mortem, impetit mores. Terrorem proscriptionum in avaritiae mutat incendium, et quos damnis non fregit, cupiditate corrumpit. Malignitas enim longo usu propriae imbuta nequitiae, non deposuit odium, sed vertit ingenium, quo sibi mentes fidelium blanditiis subdat. Inflammat concupiscentiis, quos non potest 135 vexare tormentis; serit discordias, accendit iras, incitat linguas, et ne ab illicitis dolis cautiora corda se revocent, consummandorum scelerum ingerit facultates: quia illi totius fraudis hic fructus est, ut qui immolatione pecudum et arietum, et thuris incensione non colitur, quibuslibet bet igitur, dilectissimi, pax nostra pericula sua; et frustra de fidei libertate securi sunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
nem dilectissimi. non illis tantũ tem¬
porib necessariam fuisse credinus. qͥ¬
b: reges mundi et omnes scłi potesta¬
tes. cruenta impietate in dei popłm se¬
uiebant. cum ad maximam ꝑtinere
glam suam ducerent. si de terris nom̃
xp̃ianum auferrent: nescientes eccłã
di ꝑ furorem suȩ crudelitatis augeri:
qͣm̃ in supplicus et mortib beatorum
martirum. qui putabantur minui nu¬
mero: multiplicabantur exemplo. Dem¬
ꝙ tantum contulit fidei niȩ impug¬
natio ꝑsequentium. ut nichil magis
ornet regium principatum quã quod
dñ mundi menbra sunt xp̃i. nec tam
glantur quod in imꝑio geniti. quam
gaudent qdđ in baptĩmate sunt renati.
S quia tempestas priorum turbinũ
conquieuit: et dudum cessantib pre¬
liis. quedam uidetur arridere tranqͥl¬
litas: uigilanter cauenda sunt illa dis¬
crimina. que de ocio ipsius pacis ori¬
untur. Aduersarius enim qui in aꝑ¬
tis in efficax ꝑsequutionib fuit. tecta
nocendi arte deseuit: ut quos non ꝑ¬

Expanded text:
nem, dilectissimi, non illis tantum temporibus necessariam fuisse credimus, quibus reges mundi et omnes saeculi potestates cruenta impietate in Dei populum saeviebant, cum ad maximam pertinere gloriam suam ducerent, si de terris nomen Christianum auferrent; nescientes Ecclesiam Dei per furorem suae crudelitatis augeri: quoniam in suppliciis et mortibus beatorum martyrum, qui putabantur minui numero, multiplicabantur exemplo. Denique tantum contulit fidei nostrae impugnatio persequentium, ut nihil magis regium ornet principatum, quam quod domini mundi membra sunt Christi: nec tam gloriantur quod in imperio geniti, quam gaudent quod in baptismate sunt renati. Sed quia tempestas priorum turbinum conquievit, et dudum cessantibus praeliis quaedam videtur arridere tranquillitas, vigilanter cavenda sunt illa discrimina quae de otio ipsius pacis oriuntur. Adversarius enim, qui in apertis inefficax persecutionibus fuit, tecta nocendi arte desaevit: ut quos non per
Abbreviated transcription (Latin):
galis obdurans. alios ꝑ falsȩ fidei com¬
menta deprauans: alios uero in furo¬
rem ꝑsecutionis instigans. S hanc he¬
iodis istius rabiem ille uincit et des¬
rruit. qui etiam paruulos martiru glo¬
ria coronauit: et fidelib suis tam inui¬
ctam indidit caritatem. ut apłi uerbis
audeant dicere. Quis nos separabit a
caritate xp̃i: Tribulatio. an angustia.
an ꝑsequutio. an fames. an nuditas.
an ꝑiculum angladius: Sicut scriptũ

Expanded text:
galis obdurans, alios per falsae fidei comgalis obdurans, alios per falsae fidei commenta depravans, alios vero in furorem persecutionis instigans. Sed hanc Herodis, istius rabiem ille vincit et destruit, qui etiam parvulos martyrii 134 gloria coronavit: et fidelibus suis tam invictam indidit charitatem, ut Apostoli verbis audeant dicere: Quis nos separabit a charitate Christi? tribulatio? an angustia? an persecutio? an fames? an nuditas? an periculu
Abbreviated transcription (Latin):
dei credit. ueram sibi hominis uius¬
se naturam. Et quodam eum chure
ueneratur: qui in nullo ipsum pater¬
ne maiestatis imparem confitetuR.
His comparationib dilectissimi pru¬
denter inspectis. inuenimus etiam
herodis non deesse ꝑsonam: cuius ip¬
se diabolus sicut tunc fuit occultus
incentor: ita nunc quoq indefessus
est imitator. Cruciatur enim uocati
one gentium: et cotidiana potestatis
suȩ destructione torquetur: dolens
ubiq se deseri. et uerum regem in om¬
nib locis adorari. Parat fraudes: fin¬
git consensiones: erumpit in cedes.fi
ut reliquuis eorum quos adhuc fallit
utatur. inuidia uritur in uideis: si¬
mulatione insidiatur in hereticis: se¬
uicia accenditur in paganis. N idet
enim in suꝑabilem esse potenciam ie¬
gis ȩterni. cuius mors ipsius uim mor¬
tis extinserit: et ideo totam nocendi at¬
tem in eos qͥuero regi famulant᷑ arma¬
uit ⁊ alios ꝑ inflãmationem scientie le¬

Expanded text:
Dei credit veram sibi hominis uniisDei credit veram sibi hominis uniisse naturam; et quodam eum thure veneratur, qui in nullo ipsum paternae majestati imparem confitetur. CAP. II. His comparationibus, dilectissimi, prudenter inspectis, invenimus etiam Herodis non deesse personam, cujus ipse diabolus, sicut tunc fuit occultus incentor, ita nunc quoque indefessus est imitator. Cruciatur enim vocatione omnium gentium, et quotidiana potestatis suae destructione torquetur, dolens ubique se deseri, et verum Regem in locis omnibus adorari. Parat fraudes, fingit consensiones, erumpit in caedes, et ut reliquiis eorum quos adhuc fallit utatur, invidia uritur in Judaeis, simulatione insidiatur in haereticis, saevitia accenditur in paganis. Videt enim insuperabilem esse potentiam Regis aeterni, cujus mors ipsius vim mortis exstinxerit; et ideo totam nocendi artem in eos qui vero regi famulantur, armavit; alios per inflationem scientiae le
Abbreviated transcription (Latin):
dñs brachium scm̃ suum inconspec¬
tu omnium gentium: et uiderunt
omnes gentes terrȩ. salutem quȩ a
non est annunciatum de eo uidebũt:
et qui non audierunt intelligent.
Unde cum homines mundanȩ sa¬
pientiȩ deditos. et a iħu xp̃i confessi¬
one longinquos. de ꝓfundo sui erro¬
ris educi. et ad cognitionem ueri lu¬
minis cernunus aduocari: diuinȩ
proculdubio gr̃ȩ splendor oꝑat᷑: et
quicqͥd in cordib tenebrosis noue
lucis apparet. de eiusdem stellȩ ra¬
diis micat: ut mentes quas suo ful¬
gore contigerit. et miracło moueat.
et ad dm̃ adorandum preeundo ꝑdu¬
cat. Si autem sollicito intellectu ueli¬
mus aspicere. quomodo etiam triplex
illa species munerum ab omnib qͥ
ad xp̃m gressu fidei ueniunt offera¬
tur: nonne incordib recte credenti¬
um eadem celebratur oblatio. Aurũ
enim de thesauro animi sui ꝓmit:
qui xp̃m regem uniuersitatis agnos¬
cit. Mirram offert: qui unigenitũ

Expanded text:
Dominus brachium sanctum suum in conspecDominus brachium sanctum suum in conspectu omnium gentium ; et Viderunt omnes gentes terrae salutem, quae a non est annuntiatum de eo, videbunt; et qui non audierunt intelligent . Unde cum homines mundanae sapientiae deditos, et a Jesu Christi confessione longinquos, de profundo erroris sui educi, et ad agnitionem veri luminis cernimus advocari, divinae procul dubio gratiae splendor operatur; et quidquid in cordibus tenebrosis novae lucis apparet, de ejusdem stellae radiis micat: ut mentes quas suo fulgore contigerit, et miraculo moveat, et ad Deum adorandum praeeundo perducat. Si autem sollicito intellectu velimus aspicere, quomodo etiam triplex illa species munerum ab omnibus qui ad Christum gressu fidei veniunt offeratur, nonne in cordibus recte credentium eadem celebratur oblatio? Aurum etenim de thesauro animi sui promit, qui Christum regem universitatis agnoscit; myrrham offert, qui Unigenitum
Abbreviated transcription (Latin):
ies dilectis Simi quo pri¬
mum gentib saluator mun¬
di xp̃e apparuit. sacro nobis hono¬
re uenerandus est: et illa hodie cor¬
dib ur̃is concipienda sunt gaudia.
que in trium magorum fuere pec¬
torib: quando regem celi et terre si¬
gno educto noui syderis incitati.
quem crediderant promissum. ad¬
orauere conspicuum. Nec enĩ ita
ille eniensus est dies. ut uirtus oꝑis.
quȩ cunc est reuelata transierit ⁊ nichil¬
q ad nos nisi reigeste fama ꝑuenerit.
quam fides suscipet et memoria cele¬
braret: cum multiplicato munere dĩ
quicquid illa habuere primordia.
Quamius gͦ narratio ȩuangłicȩ lecti¬
onis. illos proprie recenseat dies. inqͥ¬
b tres uiri. quos nec propħica p̃dica¬
tio docuerat. nec testificatio legis in¬
struxerat. ad cognoscendum dm̃ are¬
motissima orientis parte uenerunt:
hoc idem camen et manifestius nunc
et copiosius fieri in omniũ uocatoꝵ
illuminatione ꝑspicimus: qͣm im¬
pletur propħia cdicentis. Reuelauit

Expanded text:
ies, dilectissimi, quo primum gentibus Salvator mundi Christus apparuit, sacro nobis honore venerandus est; et illa hodie cordibus nostris concipienda sunt gaudia, quae in trium magorum fuere pectoribus, quando Regem coeli et terrae signo et ductu novi sideris incitati, quem crediderant promissum, adoravere conspicuum. Neque enim ita ille emensus est dies, ut virtus operis, quae tunc est revelata, transierit, nihilque ad nos nisi rei gestae fama pervenerit, quam fides susciperet, et memoria celebraret; cum multiplicato munere Dei,pora, quidquid illa habuere primordia. Quamvis ergo narratio evangelicae lectionis illos proprie recenseat dies in quibus tres viri, quos nec prophetica praedicatio docuerat, nec testificatio legis instruxerat, ad cognoscendum Deum a remotissima Orientis parte venerunt; hoc idem tamen et manifestius nunc et copiosius fieri in omnium vocatorum illuminatione perspicimus, quoniam impletur prophetia Isaiae dicentis: Revelavit
Abbreviated transcription (Latin):
tis in nobis. Non enim dormientib
prouenit regnum celorum: nec ocio de¬
sidiaq corpentib beatitudo ȩternita¬
tis ingeritur. S sicut apłs ait. si com¬
bis currenda est uia. quam ipse do¬
minus se esse testatus est: qui nobis
nullis oꝑm meritis suffragantibus.
et sacranento consuluit et exẽplo:
ut in adoptionem uocatos. ꝑ illud
proueheret ad salutem: ꝑ hoc imbue¬
ret adlaborem. Hic autem labor dile¬
ctissimi pus filus et bonis seruis. ñ
solum nec asper nec onerosus. s etiã
suauis et leuis est: dicente dño. Ue

Expanded text:
tis in nobis. Non enim dormientibus tis in nobis. Non enim dormientibus provenit regnum coelorum, nec otio desidiaque torpentibus beatitudo aeternitatis ingeritur; sed quia, sicut Apostolus bis currenda est via quam ipse Dominus se esse testatus est Joan. XIV, 6: qui nobis nullis operum meritis suffragantibus, et sacramento consuluit et exemplo: ut in adoptionem vocatos per illud proveheret ad salutem, per hoc imbueret ad laborem. Hic autem labor, dilectissimi, piis filiis et bonis servis non solum nec asper, nec onerosus, sed etiam suavis et levis est, d
Abbreviated transcription (Latin):
sui criminis transfuderunt. Redite
ad miscdem: utimini clementia re¬
mittentis. Seuicia enim ur̃e iniqui¬
tatis: conuersa est in causam salutis.
ut quem ꝑire uoluisti. Confite¬
mini negatum: adorate uenditum:
ut uobis bonitas illius prosit. cui
urã malignitas nocere non potuit.
Quod gͦ ad ueram dilectissimi cari¬
tatem pͥcinet. quam etiam inimicis
uris ex dñica eruditione debemꝰ:
et optandum nobis est et studendũ.
ut hic popłs qui ab illa spiritali pa¬
trum nobilicate defecit: ramis sue
arboris inseratur. Multum enim nos
deo beniuolentia ista cõmendat. Qa
ideo delictum illorum nobis miscdi¬
e locum fecit: ut eos ad emulationẽ
salutis recipiende fides nr̃a reuoca¬
ret. Nam uitam piorum non solũ
sibi.s etiam aliis esse utilem decet: ut
quod apud eos agi non potest uerbis.
optineatur exemplis. Considerantes
itaq dilectissimi in effabilem erga
nos diuinorum munerum largita¬
tem: cooꝑatores simus grẽ dei. oꝑan¬

Expanded text:
sui criminis transfuderunt. Redite sui criminis transfuderunt. Redite ad misericordem, utimini clementia remittentis. Saevitia enim vestrae iniquitatis conversa est in causam salutis. Vivit quem perire voluistis. Confitemini negatum, adorate venditum: ut vobis bonitas illius prosit, cui vestra malignitas nocere non potuit.go ad veram, dilectissimi, pertinet charitatem, quam etiam inimicis nostris ex dominica oratione debemus , et optandum nobis est et studendum; ut et hic populus, qui ab illa spiritali patrum nobilitate defecit, ramis suae arboris inseratur. Multum enim nos Deo benevolentia ista commendat: quia ideo delictum illorum nobis misericordiae locum fecit, ut eos ad aemulationem salutis recipiendae fides nostra revocaret. Nam vitam piorum non solum sibi, 130 sed etiam aliis esse utilem decet: ut quod apud eos agi non potest verbis, obtineatur exemplis. Considerantes itaque, dilectissimi, ineffabilem erga nos divinorum munerum largitatem, cooperatores simus gratiae Dei operan