comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nutat. duplicit̾ peccat: &e quia
ui uͦ mutat: utrum ꝑ urꝰ debeat
dici. solet queri. Beda. supra. tale ui-
Sermo patͥs nr̃i sophronii sige̾. qd
meliꝰ est. uirantem ꝑuirare: quam
seruare sacramentum. in fractio¬
ne scaꝵ imaginum. S ꝑiurium
obseruatum: ⁊ peierare. qui ñ im¬
plet quod falfum iurauit: ñ qͥa
inde reus sit. qͦd ñ obseruat. sed
qr uirauit iniustum. ex qͦ reus ẽ.
sic̃ ille qui peierat. de eo qͥuboꝵ calli¬

Expanded text:
t, et quia ro mutat, utrum perjurus debeat dici, solet quaeri. Beda, supra, tale juraSermo Patris nostri Sophronii significat quod melius est jurantem pejerare, quam servare sacramentum in fractione sanctarum imaginum. Sed perjurium observatum; et pejerare dicitur qui non implet quod falsum jurat, non quia inde reus sit quod non observat, sed quia juravit injustum, ex quo reus est, sicut ille qui pejerat. 10. De eo qui
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit. Duplicit̾ aut̃ reꝰ fit.
qͥ & nomen dei ĩuanum assumit:
& proximum in dolo capit. De
illo qui cogit aliquem uirate.
uenit᷑ etiam si peccat: qͥ hoĩem
iurare cogit. De hoc au̾s ait. Qi
est. si nescit uraturum illum fal¬
sum. anscit. Si enim nescit: &e iõ
dicẽ iura mͥ ut fides ei fides fit: ñ ẽ
pecc̃m. Tam̃ humana temptatio
est. Si uͦ scit eum fecisse. ⁊ cogit
onem: & scit eum falsum iurare.
immo duas animas: & eiꝰ quem uira¬

Expanded text:
intelligit. Dupliciter autem reus fit, qui et nomen Dei in vanum assumit, et proximum dolo capit. 11. De illo qui cogit aliquem jurare. Quaeritur etiam si peccat qui hominem jurare cogit. De hoc Aug. ait, serrest si nescit illum juraturum falsum, an scit. Si enim nescit, et ideo dicit, jura mihi, ut fides ei sit; non est peccatum, tamen humana tentatio est. Si vero scit eum fecisse et cogit onem et scit eum falsum iuraturuimmo duas animas et eius quem iura
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ considare uolo. utrum si qͥspiã
ꝑ deos falsos uirau̾it.⁊ fidem non
seruau̾it: non tͥ uidet᷑ bis peccas¬
se: Bis utiq peccauit: qr ⁊ iurauit
ꝑ quos non debuit: & ee̾ pollicitã
fecit fidem ꝙ non debuit. Ideoq
malum s adbonum: non pecc̃o
illiꝰ se sociat. qͦ ꝑ demonia rurauit:
s bono pact̾o eius. qͦ fidem seruauit.¬

Expanded text:
 considerare volo utrum si quispiam per deos falsos juraverit, et fidem non servaverit, non tibi videtur bis peccasse. Bis utique peccavit, quia juravit per quos non debuit, et contra pollicitam fecit fidem quod non debuit. Ideoque malum, sed ad bonum, non peccato illius se sociat qui per daemonia juravit, sed bono pacto ejus, quo fidem serva
Abbreviated transcription (Latin):
facias. Impia ẽ ꝓinssio: que scelere
adimplet᷑. Item. Non ẽ obseruand̃
sacramentum. qͦ malum incatite
ꝓmittit᷑: ut siqͥs adult̾e ꝑpetuam
fidem cum ea mauendi polliceat᷑.
Tolerabiliꝰ est enim ñ implere saera¬
mentum: qͣm ꝑmane instupro.
Item beda. Si qͥd nos incautius iura¬
re cõtigerit. ꝙ obseruatum peiorẽ
u̾gat in exitum: libe illud salubo¬
ri consilio mutandum nou̾imus:.
ac mag̃ instante necessitate peie
u̾tendum. Deniq iurauit. dd ꝑ dm̃.
occide se nabal uirum stultum: s
ad pͥmam int̾cessionem abigail fe¬
minȩ prudentis remisit minas:
reuocauit ensem in uaginam: nec
aliqͥd culpe. se taliꝑiurio contͣ¬
urauit dauid temere: s ñ imple¬
litt iurationem maiori pietate. Ex
his aliisq płib ostendit᷑: quedam

Expanded text:
elere adimpletur. Idem: Non est observandum sacramentum, quo malum incaute promittitur: ut si quis adulterae perpetuam fidem cum ea permanendi polliceatur. Tolerabilius enim est non implere sacramentum, quam permanere in stupro. Item Beda: Si quid nos incautius jurare contigerit, quod observatum pejorem vergat in exitum, libere illud salubriori consilio mutandum noverimus; ac magis instante necessitate pejervertendum. Denique juravit David per Deum occidere Nabal virum stultum; sed ad primam intercessionem Abigail feminae prudentis, remisit minas; revocavit ensem in vaginam; nec aliquid culpae se tali perjurio contrJuravit David temere, sed non implevit jurationem majori pietate. Ex his aliisque pluribus ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
ł ꝓmissio iniuste fact̾a.ñe¬
unc suꝑest uide : utrum om̃e
iuramentum implendum si.
&e ecͣ caritatem. quod obseruatũ
peiorem u̾gat in exicum: poti ẽ
mutandum. qͣm adimplendums.

Expanded text:
missio injuste facta. Nunc superest videre utrum omne juramentum implendum sit. dem et charitatem, quod observatum pejorem vergat in exitum, potius est mutandum quam implendum.
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ autem iurare: nisuius
iurat falsum. ꝑiurꝰ est: quia non
lapidem qui ñ audit: s eiꝰ c̾atorẽ
ꝑ execrationem: ut cum h̾o dicit.
siillud feci. illud patiar: uel ilłd
contingat filiis meis. Scd̾m qͣm
modum accipit᷑ etiam int̾dũ.
cum aliqͥs iurando diẽ. ꝑ salutẽ
obligat enim hec deo. Unde au̾s.
lutem suam deo obligat. Cum
dic̃ ꝑ filios meos: oppignerat eos
deo: ut hoc ueniat in caput eoꝵ
quod exit de ore ipsius: si uerum.
uerum: si falsum. falsum. ¶ siet̾
ꝑ hec uirans aliq̃ñ. hec do obligat:
ita ꝑ dm̃ uirans. ip̃m adhibet destẽ.
In omnigͦ iuratione. aut ds testis
adhibet᷑: aut c̾at᷑a deo obligatur.

Expanded text:
Quid est autem jurare, nisi jus apidem jurat falsum, perjurus est, quia non lapidem qui non audit, sed ejus Creatorem per execrationem: ut cum homo dicit: Si illud feci, illud patiar, vel illud contingat filiis meis, secundum quem modum accipitur etiam interdum cum aliquis jurando dicit: Per salutem obligat enim hoc Deo. Unde Augustlutem suam Deo obligat. Cum dicit per filios meos, oppignerat eos Deo, ut hoc eveniat in caput eorum quod exit de ore ipsius. Si verum, verum; si falsum, falsum. Et sicut per hoc jurans, aliquando hoc Deo obligat; ita per Deum jurans, ipsum adhibet testem. In omni ergo juratione aut Deus testis adhibetur, aut creatura Deo obligatur e
Abbreviated transcription (Latin):
intelligat᷑. ꝙ de lazaro ⁊ diuite legr̃.
Ipsamq aĩam. corporeã p̃parasse lin¬
guam: & stillam de lazari digito co¬
pisse.S meliꝰ ẽ. dubitare de occultis:
qm litigare de inc̾tis: diuitẽ ĩ suppli
suetis: a ꝯtentiosis nũꝗͣ inuenitur.¬
ueri ẽ solet. Si se uident boni ⁊ mal.¬

Expanded text:
intelligatur quod de Lazaro et divite legitur, ipsamque animam corpoream praeparasse linguam, et stillam de Lazari digito cupisse. Sed melius est dubitare de occultis, quam litigare de incertis. Divitem in supplicsuetis et contentiosis nunquam invenitur. 5. Si se vident boni et mal
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdam appetitꝰ corpꝰ amministnͣdi.
qͦ retardat᷑ qͦdammꝰ. ne tota inten¬
tione ꝑgat in ilłd sumnũ celum:
donec ille appetitꝰ ꝯquiescat. Por¬
ro. si tale sit corpꝰ. euius sit diffi¬
cilis & gͣuis amministratio. siẽ ħ
caro q̃ corrumpit᷑. multo magis
s sp̃ale receꝑit: angłis equata. ꝑfec¬
tum habebit nat᷑e sue modum:
obediens. & imꝑans: uiuificata.
& uiuificans: tam ineffabili faci¬
litate: ut sit ei głe. ꝙ fuit sarcine.
Hic orit᷑ q̃stiorex Si mali in inferno
malis. in inferno damnatis.⁊ bo¬
nis in celogłificatis. dix̃: ꝙ nec bo¬
nisuoluntas. nec mał facultas
peccandi. ẽẽ pot̾it. ⁊ de bonis qͥdẽ
ꝯstat: s de mat a qͥb uoluntatem
malam ñ remouet. querit᷑ quomͦ

Expanded text:
quidam appetitus corpus administrandi, quo retardatur quodammodo, nec tota intentione pergat in illud summum coelum, donec ille appetitus conquiescat. Porro si tale sit corpus, cujus sit difficilis et gravis administratio, sicut haec caro quae corrumpitur, multo magis spiritale receperit angelis adaequata, perfectum habebit naturae suae modum oboediens et inperans, uiuificata et uiuificans tam ineffabili facilitaDISTINCTIO L. SI MALI IN INFERNO malis in inferno damnatis, et bonis in coelo glorificatis, dixit quod nec bonis voluntas, nec malis facultas esse peccandi poterit. Et de bonis quidem constat, sed de malis a quibus voluntatem malam non re
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes ẽẽ b̃ati uelint: idq ardentissi¬
nescire qͥd sit. ꝙ se uelle scit: seqͥt᷑
ut õs batamuitam sciant. Os auttẽ
Ille qͥppe beate uiuit. qͥuiuit ut uu¬
lt: nec male aliqͥd uult. Quingͥ ex
his duob ꝯstet beata tuta: licet in
mał sit aliqͥs bonꝰ: ñ tñ nͥ finitis oĩb
mał. est beatꝰ. Cumuͦ ex hac uita qͥ m
hiᷤ miseriis fideł ⁊ bonꝰ ẽ. tienĩt adbe

Expanded text:
homines esse beati velint, idque unum ardentissinescire quid sit quod velle se scit; sequitur ut omnes beatam vitam sciant. Omnes auteIlle quippe beate vivit, qui vivit ut vult, nec male aliquid vult. Cum ergo ex his duobus constet beata vita, licet in malis sit aliquis bonus, non tamen nisi finitis omnibus malis est beatus. Cum ergo ex hac vita, qui in his miseriis f
Abbreviated transcription (Latin):
meritꝰ. ut petrꝰ : ꝙ ñ cognoscat aliqͥs
minꝰ m̃itꝰ ut linꝰ. Rurib uidet᷑. qͦd
oĩa de do ad bitudinem spectantia.
õs ꝯmunit̾ elec̃ti cognoscant: s dif¬
ferent̾. Nicħenim in d̾o noscibile.
maiꝰ digniꝰq uidr: quam eum intel¬
ligere tͥnum ⁊unum. Hoc autẽ i õs
sit aliqͥd bitudini ꝑtinens incogni¬
uit. s inmͦ uidendi: different. Auꝰ
alio mag̃: aliꝰ aliominꝰ fulgebit. de¬
an in gaudio disparessint: sic̃ in
claritate cognitionisert̃ diffinit. deh

Expanded text:
 ut Petrus, quod non cognoscat aliquis minus meritus, ut Linus. Pluribus videtur quod omnia de Deo ad beatitudinem spectantia omnes communiter electi cognoscant, sed differenter. Nihil enim in Deo noscibile majus digniusque videtur, quam eum intelligere trinum et unum. Hoc autem omnes sit aliquid beatitudini pertinens incogniin modo videndi different. Alius enim alio magis, alius alio minus fulgebit. an in gaudio dispares sint, sicut in claritate cognitionis differunt. De
Abbreviated transcription (Latin):
nulla ibi erit correctio uoluntati.
A talib enim. ita culpabit᷑ iniqͥtaᷤᷤ
tatis sue supplicium: nunquam tñ
male uoluntatis reliqͥas habebt̃:
ita ill qͥ ert̃ supplicio ignis et̾ni eũ
diabło ⁊ eiꝰ angłis deputati. sic̃ nullã

Expanded text:
nulla ibi erit correctio voluntatis, a talibus enim ita culpabitur iniquitas tatis suae supplicium, nunquam tamen malae voluntatis reliquias habebunt, ita illi qui erunt supplicio ignis aeterni cum diabolo et angelis
Abbreviated transcription (Latin):
Postremo q̃rit᷑. an atorum głam.
atoꝵs: an eoꝵ bitudini ꝓficiat. De
ꝓborum: qr uͥiam ꝯpassio miserie ñ
erit: minuere beatoꝵ leticiam ñ ua¬
lebit:⁊ licet iꝰtis sua gaudia sufficiãt.
admaiorem tam̃ głam lep uident
qr qͥ d̃i claritatem uident: nich. ł in
ereat᷑a agit᷑. qͦd uid̾e ñ possint. Ñ ieiꝑ
est autem mirandum. si sc̃i iam suꝑ¬
immortales. reꝓbos uideant. ysaiam¬
m̃tis intelligentia: cum ꝓpħe adhuc
mortales. uide hec omnia meruert̃.
Eg̃dient᷑ enĩ eleẽti. ñ loco s intelligen¬
tia.ł uisione manifesta. ad tiidends̃
impioꝵ eruciat᷑: qͦs uidentes. ñ do¬
lore afficient᷑: s leticia saciabuntur
agentes grãs de sua libatione. uisa
impioꝵ ineffabili calamitate. Unde
ysaias. impiors tormenta desc̾bens:
& ex eorum uisione leticiam bonoꝵ

Expanded text:
Postremo quaeritur an poena atorum, an eorum beatitudini proficiat. De proborum, quia ubi jam compassio miseriae non erit, minuere beatorum laetitiam non valebit. Et licet justis sua gaudia sufficiant, ad majorem tamen gloriam vident quia qui Dei claritatem vident, nil in creatura agitur quod videre non possint. Non est autem mirandum si sancti jam immortales reprobos videant mentis intelligentia, cum prophetae mortales adhuc videre haec omnia meruerunt. Egredientur ergo electi, non loco, sed intelligentia vel visione manifesta, ad videndum impiorum cruciatus; quod videntes non dolore afficientur, sed laetitia satiabuntur, agentes gratias de sua liberatione, visa impiorum ineffabili calamitate . Unde Isaias impiorum tormenta describens, et ex eorum visione laetitiam bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
uindictam. Hec de pedib sedentis
fuꝑ solium excelsum. qͦs seraphin
duabus alis uelabant. scriptori. &¬
Si non aubitori commemorasse sut¬
ficit: qui afacie exorsus sedentis.
per media. ad yedes usq uia duce
perueNit.

Expanded text:
. Haec de pedibus sedentis super solium excelsum, quos seraphin duabus alis velabant, scriptori, etsi non auditori, commemorasse sufficiat; qui a facie exorsus sedentis per media ad pedes usque via duce pervenit.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ ea q̃cͥca noᷤ agunt᷑. nou̾int sỹs defũc¬
toꝵ sui respondeo. magnã ẽẽ q̃stionẽ:
nec inp̃senti disserendã. Ueruntam̃.
breuit̃ dicipot̃. ꝙ ẽ cura mortuis de
suiᷤᷤ cariᷤᷤ ut de diuite legit᷑. qͥdũ tor¬
menta apd inferoᷤᷤ pat̾et᷑. leuauit ocłoᷤ
ad abrahã.⁊ int̾ alia dix̃. Habeo it. o¬

Expanded text:
quae circa nos aguntur noverint spiritus defunctorum. Cui respondeo magnam esse quaestionem, nec in praesenti disserendam. Verumtamen breviter dici potest quod est cura mortuis de suis charis, ut de divite legitur, qui dum tormenta apud inferos pateretur, levavit oculos ad Abraham, et inter alia dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
celi t̾req. soł atq lue nob cessabit
officium:. ⁊ erit ipse dñs lum̃ suis
in ꝑpetuum. Pot̃ &̃ intelligi istud y¬
saie ea rõne dictum: qr sol & luna ñ
tẽ habebt̃ ortum & occasũ. sic̃ nunc.
Uñ. ysidorꝰ illd ysaie qͣi exponens ait.
ꝓpħa. Lucebit septemplicit̾. turaꝵ.
⁊ ñ uemi& ad occafum. nec sol. nec
lunaͥ. s in ordine qͦ cati ft̃. stabunt:
ne impii in dorm̃tis sub t̾rapositi.
fruant᷑ luce eoꝵ. Uñ. abacue. Sol⁊
num ẽẽ fub t̃ra. SSi u̾ querit᷑ qͥs sit usꝰ
lucis solis ⁊ lune tẽ: fateor me ignorare:
qr in scͥpturis non memini me legisse.
tionem uͦ. fc̃o unit̃is o impletoq iudicio:
suos fines habebt̃ ciuitates due. Una xͥ.
alta diaboli. Una bonoꝵs: alta malors.
utͣq tñ. angłors & hoĩum. Istis. uo¬
luntas:. illis facultas ñ potit ẽẽ peccan¬
di. ł ulla ꝯditio moriendi. Istis. in et̾̃na
ria uͦ illi. aliꝰ alio tolerabiliꝰ. ꝑmaneb̃t.

Expanded text:
et terrae, solis atque lunae nobis cessabit officium, et erit ipse Dominus lumen suis in perpetuum. Potest etiam intelligi illud Isaiae ea ratione dictum, quia sol et luna tunc non habebunt ortum et occasum sicut nunc. Unde Isidor., illud Isaiae quasi exp: Sol lucebit septempliciter : et non veniet ad occasum nec sol nec luna, sed in ordine quo creati sunt stabunt, ne impii in tormentis sub terra positi fruantur luce eorum. Unde Abacuc, c. num esse sub terra. Si vero quaeritur quis usus lucis solis et lunae tunc, fateor me ignorare, quia in Scripturis non memini me legisse. tionem vero facto universo impletoque judicio, suos fines habebunt civitates duae: una Christi, alia diaboli; una bonorum, altera malorum, utraque tamen angelorum et hominum. Istis voluntas, illis facultas non poterit esse peccandi, vel ulla conditio moriendi. Istis in aeterna ria vero illi, alius alio tolerabilius permanebunt .
Abbreviated transcription (Latin):
os. Infideles in imo positi. ante diem
iudicii fideles scrꝑ se inrequiẽ attendt̃:
quoꝵ gauoia. pꝰ ꝯtemplari ñ possuñ.¬
ꝯpassione gͣ eos mouent᷑: Nne eo̾ de
torm̃tis lib̾ari cupiunt: Recole il¬
lud eugłicũ ꝙ abrahã diutt res pon
tͣnsire. ñ possint: neq inde huc trais¬
meare. Qͥd est illud chaos int bonos
& malos: nͥ hinc iusticia. inde iniqͥ¬
tas: que nulla tenus sociar⁊ ualent e
Ado enim sc̃ĩ dĩ iusticie addictisunt:
ut nulla ꝯpassione ad reꝓbos tͣnsire
ualeant: nulla ꝓ eis. int̾ sc̃os fiat int̾¬
cessio. Qͦ mͦ gͦ inde uolt̾ aliqͥ tnsire as
illosis ñ possunt: Qͥa si d̾i iusticia

Expanded text:
 Infideles in imo positi ante diem judicii fideles super se in requie attendunt, quorum gaudia post contemplari non possunt.compassione erga eos moventur? nonne eos de tormentis liberari cupiunt? Recole illud evangelicum quod Abraham diviti responnon possint, neque inde huc transmeare. Quid est illud chaos inter bonos et malos, nisi hinc justitia, inde iniquitas, quae nullatenus sociari valent? Adeo enim sancti Dei justitiae addicti sunt, ut nulla compassione ad reprobos transire valeant, nulla pro eis inter sanctos fiat intercessio. Quomodo ergo inde volunt aliqui transire ad illos, sed non possunt? Quia
Abbreviated transcription (Latin):
õiũ erit ꝑuincłm caritatis. Ex his
dat᷑ intelligi. ꝙ par gaudium õs
habeb̾t. ⁊ si disparẽ cognitionis cla¬
ritatem: qr ꝑ caritatẽ q̃ in singłis
erit ꝑfecta. tm̃ qͥsq gaudebit de bo¬
no alt̾iꝰ: qͣntum gaudet.si in seipso
hr̃et. S sipar erit cunct̾oꝵ gaudiũ:
uiđr ꝙ par sit omnium bitudo: qd
ñ faciet paritas gaudii. paritatem bi¬
tudinis. Pot̃ ⁊̃ sie accipi par gaudiũ:
ut ñ referat᷑ paritas ad intensionẽ
affectionis gaudentium. s ad uni¬
uersitatem rerum. de qͥb gaude¬
bit᷑: qr de oĩre uñ gaudebit unus.
gaudebunt om̃s. Si maior sit beati
sit fut᷑a pꝰ iudiciũꝙͣ. Qint̾im. sine
oĩ serupło ẽdendum ẽ: eoᷤ habit᷑os
maiorem głam pꝰiudicium.quã
ante:q ⁊ maiꝰ erit eoꝵs gaudium.
ampliorem głam sue claritatis ds
monstrabit electis. ¶Si qͦm mouet.
qͥd opꝰ sit sp̃ib defunctoꝵ. corpora
sua in resurrectione reciꝑe. sieis pot̃
sine corporib summa b̃itudo p̃bi:

Expanded text:
omnium erit per vinculum charitatis. Ex his datur intelligi quod par gaudium omnes habebunt, etsi disparem cognitionis claritatem, quia per charitatem quae in singulis erit perfecta, tantum quisque gaudebit de bono alterius, quantum gauderet si in seipso haberet. Sed si par erit cunctorum gaudium, videtur quod par sit omnium beatitudo; quod non erit, non faciet paritas gaudii paritatem beatitudinis. Potest etiam sic accipi par gaudium, ut non referatur paritas ad intensionem affectionis gaudentium, sed ad universitatem rerum de quibus laetabitur; quia de omni re unde gaudebit unus, gaudebunt omnes. 5. Si major sit beatitsit futura post judicium quam interim. Sine omni scrupulo credendum est eos habituros mante, quia et majus erit eorum gaudium, ampliorem gloriam suae claritatis Deus demonstrabit electis. Si quem movet quid opus sit spiritibus defunctorum corpora sua in resurrectione recipere, si eis potest sine corporibus summa beatitudo praeberi,
Abbreviated transcription (Latin):
runt. ascendit semper. Que est¬
gͥ illa elongatio: Sane ext̾ĩores tenebre
intelligi posst̃. q̃da malignitaᷤ odii.⁊
uoluntatis. q̃ t̾e excrescet ĩ m̃tibꝰ rex
boꝵ. ⁊ q̃dã obliuio di: qr torm̃tors
int̾iorũ⁊ ect̾iors doloribꝰ adeo affi¬
cient᷑. ⁊ turbabunt᷑:. ut ab illis ad co¬
gitandũ aliqͥd de do. uix ⁊ raro ł nũ¬
qm. m̃tem reuocent. Ut qͥ nimio pon¬
ut mtm in alia cogitationẽ ñ exten¬
dant:. silluc tendit impetꝰ cogitoniᷤᷤ.
uͥsentit᷑ ius doloriᷤ. S in hac uita nuliꝰ
ado malꝰ ÷. ut penitꝰ secludat᷑ a cogita

Expanded text:
runt, ascendit semper. Quae estgo illa elongatio? Sane exteriores tenebrae intelligi possunt, quaedam malignitas odii et voluntatis, quae tunc excrescet in mentibus r quaedam oblivio Dei, quia tormentorum interiorum et exteriorum doloribus adeo afficientur et turbabuntur, ut ab illis ad cogitandum aliquid de Deo vix, vel raro, vel nunquam mentem revocent. Ut qui nimio premunut interim in aliam cogitationem non se extendant; sed illuc tendit impetus cogitationis, ubi sentitur vis doloris. Sed in hac vita nullus adeo malus est, ut penitus secludatur a cogita
Abbreviated transcription (Latin):
ut sic houiuat. qͦmͦ uult. Ñ N ibi uo¬
let male uiu̾ie: aut uolet aliqͥd. ꝙ
aderit. Omne qͦdibierit. bonum
erit. ⁊ summꝰ ds. summũ bonum
erit: ⁊ qͦd est oĩo beatissimum. ita sẽꝑ
fore. ẽtum erit. Beatos aut̃ ẽe se uel¬
le: or̃um hõrũ ẽ. Beatos ẽẽ se uelle
om̃s in corde suiouident: nec tñ õium
ẽ fides. qua ad b̃itudinem ꝑuenit᷑.

Expanded text:
ut sic homo vivat quomodo vult. Non enim ibi volet male vivere, aut volet aliquid quod aderit. Et omne quod ibi erit, bonum erit, et summus Deus summum bonum erit: et quod est omnino beatissimum, ita semper fore certum erit. Beatos autem esse se velle, omnium hominum est. Beatos se esse velle, omnes in corde suo vident, nec tamen omnium est fi
Abbreviated transcription (Latin):
beate uitie: Ngͥ õs b̃ate uiu̾e uolunt:
nͥ scdm u̾ͥtutem animi uiue. ꝙ multi
nolt̃. Ita nec falsumerit: uñ nec ipse
cicero dubitauit: Ait emĩ. Beati certe
õsẽe uolumꝰ. absit. ut ħ falsum ẽẽ di¬
eamꝰ. Qͥd gͥ: An dicendum ẽ ⁊̃ si nich¬

Expanded text:
volunt, nisi secundum virtutem animi vivere, quod multi nolunt. Itane falsum erit, unde nec ipse Cicero dubitavit? Ait enim in Hortensio: Beati certe omnes esse volumus. Absit ut hoc falsum esse dicamus. Quid ergo? An dicendum est, etiamsi nih
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e: ut qͦdãm eas offerant do. ⁊ de eiᷤ con¬
sulant: & qͦd deo iubente implendum
ait. Cum oraretis: oronem urãm obtu¬
lido. Adomnia qͥdem scienda suffic̃
enim sunt ulla. q̃ nesciat. s bonum
ꝑubum eiꝰ sine corꝑalisono. Nunci
atur ⁊̃ ꝙ uoluit. ab eomissi ad quos
ciandum sit. Nam & nos orantes eũ.
pͥus qͣm petatis ab eo. Nec ista ex tp̃r
cognouit: s fut᷑a oĩa temporalia. atq

Expanded text:
 ut quodammodo eas offerant Deo, et de his consulatur, et quod Deo jubente implendum ait: Cum oraretis, orationem vestram obtuli Deo . Ad omnia quippe scienda sufficitenim sunt ulla quae nesciat, sed bonum Verbum ejus sine corporali sono nuntient etiam quod voluerit, ab eo missi ad quos  et quando nuntiandum sit . Nam et nos orantes eum, priusquam petatis ab eo. Nec ista ex parte cognovit; sed futura omnia temporalia, atque
Abbreviated transcription (Latin):
rit᷑ gͦ an tm̃ iuiuet᷑ pauꝑ paucioribus
subsidiis: qnͣtum diues amplioribꝰ siñpa¬
rit̾ iuuat᷑: ñ ei reddit᷑ scdm m̃tia.
Meruit enim parit̾ iuuari.
qr parit̾ boni extiterunt. Si
cialiter ꝓ eo fc̃a : Sane dici pot̃.
non ei mag̃ ualuisse g̾nalia & spe¬
cialia quam pauꝑi sola gnalia
suffragia. & tam̃ ꝓfuert̾ diuiti speci¬
alia. ñ qͥdem ad aliud ł maiꝰ aliquid.
s ad idem. ad qͦd gñalia: ut ex płibus
& diu̾sis causis unum ꝑcipet᷑ emolu
sidia ꝯtulisse diuiti cełiorem absoly¬
tionem: non pleniorem. Qbꝰ suffragiis
iuuabunt᷑ modioet̾ boni qͥ in fine rep¬

Expanded text:
ritur ergo an tantum juvetur pauper paucioribus subsidiis, quantum dives amplioribus. Si non pariter juvatur, non ei redditur secundum merita. Meruit enim pariter juvari, quia pariter boni extiterunt. Si cialiter pro eo facta? Sane dici potest, non ei magis valuisse generalia et specialia, quam pauperi sola generalia suffragia. Et tamen profuerunt diviti specialia, non quidem ad aliud vel majus aliquid, sed ad idem ad quod generalia, ut ex pluribus et diversis causis unum perciperetur emolumsidia contulisse diviti celeriorem absolutionem, non pleniorem. 5. Quibus suffragiis juvabuntur mediocriter boni, qui in fine
Abbreviated transcription (Latin):
cum capescendȩ retinendeq b̃itu¬
dinis uoluntas una sit õtum: una
tũ existat de ip̃a bitudine rursꝰ diũ¬
sitaᷤ uoluntatũ. ñ ꝙ eã aliqͥs nolit: s
ñ ab aluiᷤ ꝑutaret᷑ eẽ. in utute anims.
ab aliis ĩ uoluptate corꝑis: ab aliis

Expanded text:
cum capessendae retinendaeque beatitudinis voluntas una sit omnium, unde tanta existat de ipsa beatitudine rursus diversitas voluntatum; non quod eam aliquis nolit, sed non ab aliis putaretur esse in virtute animi, ab aliis in voluptate corporis, ab alii
Abbreviated transcription (Latin):
bus xͥ dabit᷑ ꝑfect̾io gr̃e ad et̾nã głam:
ita ꝯsortibꝰ diabli cumulabit ipsa ma¬
lignitaᷤ penã: qñ ext̾iorib deputati te¬
nebͥs: nullo illustrabunt᷑ int̾iore lumi¬
ne u̾itatis. Exhis apparet. reꝓbos in in¬
ferno sic penitentiam gesturos. ut ꝑ
eam. pͣuã uoluntatẽ ñ deserant. ⁊ illa
maligna uoluntas erit eis ad cumu

Expanded text:
sti dabitur perfectio gratiae ad aeternam gloriam, ita consortibus diaboli cumulabit ipsa malignitas poenam, quando exterioribus deputati tenebris, nullo illustrabuntur interiori lumine veritatis . Ex his apparet reprobos in inferno poenitentiam sic gesturos, ut per eam pravam voluntatem non deserant; et illa maligna voluntas erit eis ad cumu
Abbreviated transcription (Latin):
eorum m̃ita suffragant᷑ nob̃: & affec̾tu:
dũ uota nr̃a cupiunt impleri. Qd
tam̃ non faciunt. nͥ inuoluntate dei
implenda didicerint. Oramꝰ gͦ. ut
nr̃m: qr eiᷤᷤ uolentib ds uult: & ita fi&e.
Ex p̃missis ꝯstat. qͦd cum qͥbdam mise¬
ricordiꝰ agit ds. quam eoꝵ pecc̃a meru
qua penaꝵs mitigatione. di miscdiam
sentiant: ut minꝰ qmͣ meruint puni¬
antur. Quidã autumant eos nullam re¬
leuationem pene habitos: ꝙ ꝯfirinant
lacobi auct̾oritate. dicentis. Iudicium
iudicium. in fut᷑o. Idem rium xix.¬

Expanded text:
eorum merita suffragantur nobis; et affectu, dum vota nostra cupiunt impleri. Quod tamen non faciunt nisi in voluntate Dei implenda didicerint. Oramus ergo enostrum, quia eis volentibus Deus vult, et ita fit Ex praemissis constat quod cum quibusdam misericordiis agit Deus quam eorum peccata meruequa poenarum mitigatione Dei misericordiam sentiant, ut minus quam meruerint puniantur. Quidam autumant eos nullam relevationem poenae habituros; quod confirmant Jacobi auctoritate dicentis, c. 2: Judicium judicium in futuro. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
in eameru̾it: ñ pot̾it hab̾e pꝰ eam.
Ecce qͥb. & qualit̾ ꝓsint illa: que ꝓ
defunctis frequentat ecclia. Medio¬
criter mał suffragant᷑. ad penȩ mi¬
tigationem: Medioct̾ bonis: adple¬
nam absolutionẽ: Qñ hñt tante ꝑ¬
qͦs sͥ fecert̃ amicos de mammona
iniquitatis. Quoꝵ tanta ẽ ꝑfectio
ut his adiutoriis ñ indigeant: quales
aginina exeqͥarum. sumytuos a dili¬
gentia sepulte. uiuoꝵ sunt qͣlia ẽq¬
solatia: non adiutoria mortuorum.
Si aliqͥd ꝓdest impio sepult᷑a p̃ciosa
oberit pio uilis & nulla. Preclaras
ereqͥas in ꝯspectu hominum: purpu¬
rato illi diuiti exhibuit turba fa¬
mulors.S nulto clariores in con¬
spectu dñi. ulceroso illi pauꝑi. ministe¬
rium exhibuit angłoꝵ: qͥ eum extu¬
lerunt. ñ in marmoreum tumulũ:
s in abrahe gremium. Sit tam̃ eu¬
cerunt. laudati st̃. Impleant gͥ hec
hoĩes erga suos: officia extͤmi mun̾is:
& sui humani lenim̃ta meroris.Uerũ
oblationes. orationes:. multo obser

Expanded text:
in ea meruerit, non poterit habere post eam. Ecce quibus et qualiter prosunt illa quae pro defunctis frequentat Ecclesia. Mediocriter malis suffragantur ad poenae mitigationem; mediocriter bonis ad plenam absolutionem; qui non habequos sibi fecerunt amicos de mammona iniquitatis; quorum tanta est perfectio, ut his adjutoriis non indigeant: quales agmina exequiarum, sumptuosa dilgentia sepulturae, vivorum sunt qualiacumqsolatia, non adjutoria mortuorum. Quia si aliquid prodest impio sepultura pretiosa, oberit pio vilis, vel nulla. Praeclaras exequias in conspectu hominum purpurato illi diviti exhibuit turba famulorum; sed multo clariores in conspectu Domini, ulceroso illi pauperi ministerium exhibuit angelorum, qui eum extulerunt non in marmoreum tumulum, sed in Abrahae gremium. Sit tamen cucerunt, laudati sunt. Impleant igitur homines erga suos officia postremi muneris, et sui humani lenimenta moeroris. Verum oblationes, orationes, multo observ
Abbreviated transcription (Latin):
pientie: s aĩa q̃ illuminat᷑ a lumi¬
ne ȩt̃no licet gͥ xp̃s potentia ditatis
uiuificet aĩas. ⁊ suscitet corꝑa. & iu
seđm formã di tͥbuit᷑ uruificatio a¬
nimaꝵ: & scđm formã serui. iudi¬
cium & resuscitatio corporum.¬

Expanded text:
pientiae, sed anima quae illuminatur a lumine aeterno. Licet ergo Christus potentia divinitatis vivificet animas, et suscitet corpora, et secundum formam Dei tribuitur vivificatio animarum, et secundum formam servi judicium et resuscitatio corporum.
Abbreviated transcription (Latin):
ta gnalia uiuendo Uicerunt. ⁊ õibꝰ
relictis xp̃m secuti st̃. Recte pauꝑib
iudicium tͥbuit: qͥ qͣnto huic mun¬
domagna humilitate despect̾i sunt.
tanto tẽ maiore culmine potestatis
qr pꝰ passionis certam̃. ⁊ resurrectio¬
nis palmam. ꝙ patͥ ẽẽt eqͣł. omnib
claruit. Nob̾ uͦ in thͦno filii sede est.
ex eiꝰd filii potestate iudicare. Quia
enĩ iudicandi pͥncipatum. ex eiꝰuir¬
tute ꝑcipimꝰ: qͣi in eiꝰ throno reside¬

Expanded text:
alia vivendo vicerunt, et omnibus relictis Christum secuti sunt. Recte pauperibus judicium tribuit, qui quanto huic mundo magna humilitate despecti sunt, tanto tunc majori culmine potestatis quia post passionis certamen et resurrectionis palmam, quod Patri esset aequalis omnibus claruit. Nobis vero in throno Filii sedere, est ex ejusdem Filii potestate judicare. Quia enim judicandi principatum ex ejus virtute percipimus, quasi in throno ejus reside
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ. gladiĩ ancipites in manib eoꝵs:
.i. sententia deboniᷤ ⁊ mal. in potesta¬
te eors. ¶ Siuͦ querit᷑. q̃ erit eoꝵ po¬
testas. ł auctorita in iudicando: pu¬
to ñ ante posse sciri quamuideatur.
nͥ diuina reuelatione qͥs didicerit.
de ordinib eoꝵ qui iudicio erunt.
runt aut̃ .iiͦii. ordines in iudicio. Due oe

Expanded text:
149: Gladii ancipites in manibus eorum, id est, sententia de bonis et malis in potestate eorum. Si vero quaeritur, quae erit eorum potestas vel auctoritas in judicando, puto non ante posse sciri quam videatur, nisi divina revelatione quis didicerit. 3. De ordinibus eorum qui judicandi erunt. Erunt aut
Abbreviated transcription (Latin):
toritas ñ id cogit sentire: q̃ ⁊ si asserat
tẽ nec demones demonib. nec hoĩes
hominib p̃ẽe: ñ diffinit tñ. an de¬
mones hõib p̃sint ad torquendum.
Uñ. qͥbdam uidr. eossic extare hõĩb
tortores in pena: siẽ extiterunt incen¬
oĩb in iudicio apparebit: ut uideãt
mali in quem pupugert̃. Diuinita¬
Diuinitatem uͦ. ñ: ne gaudeant. Di¬
uinitas enĩ sine gatidio uideri non
yotest. Quał apparebit t̾e forma serui.
Scum informa humana ꝯstet eum
apparit᷑um: q̃rit᷑. an forma illa gło¬
sa appareat. sic̃ uͦ ÷: an infirma. qͣliᷤᷤ
in passione extitit. Quidam ꝑutãt
a mał talẽ uideri. qualem cruci¬

Expanded text:
at tunc nec daemones daemonibus, nec homines hominibus praeesse, non definit tamen an daemones praesint hominibus ad torquendum. Unde quibusdam videtur, eos sic extare hominibus tortores in poena, sicut extiterunt incenomnibus in judicio apparebit, ut videant mali in quem pupugerunt. Divinitadivinitatem vero non, ne gaudeant. Divinitas enim sine gaudio videri non potest. 2. Qualis apparebit tunc in forma servi. Sed cum in forma humana constet eum appariturum, quaeritur an in forma illa gloriosa appareat, sicut vere est, an in forma qualis in passione extitit. Quidam putant a malis talem videri, qualem cruci
Abbreviated transcription (Latin):
rant᷑. uenite bndicti. ⁊ ite miledicti:
anu̾tute iudicis ita fiat ꝯscientiis
ut iudicis potentie effectꝰ. ipsiꝰ dictiõe
m. ⁊ hmͦi. mag̃ conscientiis expͥm̃da.
tionis statum. tm̃ refert̾. ñ ad iudi¬
cium: qͥ iudicii sententiam. & ma¬

Expanded text:
 Venite, benedicti, et: Ite, maledicti; an virtute judicis ita fiet, conscientiis ur futurum ut judicis potentiae effectus ipsius dictione modi, magis conscientiis exprimenda tionis statum tantum referunt, non ad judicium, qui alii judicii sententiam, et ma
Abbreviated transcription (Latin):
incendium mundi. scĩs: ꝙ fuit ca¬
minꝰ tͥbꝰ pueriᷤᷤ. In qͥbꝰ aliqͥd pͣgandũ
fu̾it ꝑ illum ignem pͣgabit᷑: aliis uͦ.
nullam ingeret molestiam. Purga
touͦ ꝑ ignem mundo. & ad iudiciũ
ueniente dño. emittet᷑ uox illa mag¬
na. qͣ resurgent õs mortui: & tẽ mi¬
nisterio angłoꝵs uentilabit᷑ area: qr
boni ꝯggabunt᷑ ei. de.iiͦii. partib or¬

Expanded text:
incendium mundi sanctis, quod fuit caminus tribus pueris. In quibus si aliquid purgandum fuerit, per illum ignem purgabitur. Aliis vero nullam ingeret molestiam. Purgato vero per ignem mundo, et ad judicium veniente Domino, emittetur vox illa magna qua resurgent omnes mortui; et tunc ministerio angelorum ventilabitur area, quia boni congregabuntur ibi de
Abbreviated transcription (Latin):
scło erierint. diu̾sas hñt receptioẽs.
bone. hñt gaudium:. male. tormen¬
ta. S cum fc̃a fu̾it resurrectio: & bo¬
nor gaudium ampliꝰerit: & malo¬
rum torm̃ta gͣuiora: q̃ncum corꝑe
torquebunt᷑. Ex hi ostendit᷑. quod
maiꝰ erit gaudium scõꝵ in restirre¬
ctione. & pꝰ. qm fu̾it ante: & qͦd dtũ

Expanded text:
o exierint, diversas habent receptiones: bonae habent gaudium, malae vero tormenta. Sed cum facta fuerit resurrectio, et bonorum gaudium amplius erit, et malorum tormenta graviora, quando cum corpore torquebuntur. Ex his ostenditur quod majus erit gaudium sanctorum in resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
de miseria lib̾ant᷑. aut si hoc ad om̃s
estimant ꝑtinere: ñ ideonecẽe ẽ. ut
damnationem opinerit᷑ finiri pos
bus econtͣrio dict̾um est. Iustiautẽ.
inuitam etnam. S penas damnato¬
rum .ctis tp̃rib estiment. si hoc eis
placet. aliquatenꝰ mitigari &ẽ: sic qͥp¬
ira di. ñ diuini anum ꝑtbatio: ut
in ira sua.i. manente ira fua. ñ ꝯti¬
neat miserationes suas: ne et̃no sup¬
plicio finem dando. s leuam̃ adhiben¬
do. ł int̾ponendo cruciatib: qr nec
psalmꝰ ait. ad finiendã iram suam.
ł p̾iram suam: s in ira sua. Que siso intel¬
la ẽẽt. alienari a regno di. carere
magna multitudine dulcedinis
di̾. tam gndis tñ ẽ pena. ut ei pos¬
sint nulla torm̃ta q̃ nouimꝰ cõꝑars:
sulla sit ȩt̾na: ista autem sit qͣm¬
libet multis scłis longa. Manebit
gͦ sine fine mors ꝑpetua damnatoꝵ:
B it communit omnium tuta et̾na
eri sc̃oꝵ. scce ita asserit hic penas re¬
ꝙ ͥs borum ñ ẽẽ finiendas. ꝙ ñ imꝓbat

Expanded text:
de miseria liberantur. Aut si hoc ad omnes existimant pertinere, non ideo necesse est ut damnationem opinentur finiri possibus e contrario dictum est: Justi autem in vitam aeternam. Sed poenas damnatorum intervallis existiment, si hoc eis placet, aliquatenus mitigari. Etiam sic quipira Dei, non divini animi perturbatio, ut in ira sua, hoc est manente ira sua, nneat miserationes suas, non aeterno supplicio finem dando, sed levamen adhibendo vel interponendo cruciatibus; quia nec psalmus ait ad finiendam iram suam, vel post iram suam, sed in ira sua. Quae si sola esset, alienari a regno Dei, et carere magna multitudine dulcedinis Dei, tam grandis tamen est poena, ut ei possint nulla tormenta quae novimus comparari; si illa sit aeterna, ista autem sit quamlibet multis seculis longa. Manebit ergo sine fine mors perpetua damnatorumbit communiter omnium vita aeterna sanctorum. Ecce ita asserit hic poenas reproborum non esse finiendas, quod non improbat,
Abbreviated transcription (Latin):
rectio est carnis: & io̾ ñ credentibus
occurret infirmitas. S congrua si¬
libet solubił̃ metalli igne li plũ statue¬
quesceret. ł ꝯtereret᷑ in pulu̾em. ł con¬
funderet᷑ in massam: & eam uellet ar¬
tifex rursum ex illiꝰ mat̾ia &e qͣntitate
reparare: nich intesset ad eiꝰ integͥtatẽ.
que particła mat̾ie. cui membrosta¬
tue reddẽt᷑. dum t̃n totum ex qͦ ꝯstitu¬
ta fu̾at restituta resumeret: ita ds
mirabilit̾ atq in effabilit̾ artifex. de
toto qͦ caro nĩa ꝯsttterat. eam mirabili
celeritate restituet: nec aliqͥd attine¬
bit ad eiꝰ reintegͣtionem. utrum capil¬
li ad capillos redeant. & ungues ad
ungues: anqͥcqͥd eoꝵ ꝑierat mutet᷑
incarnem. & in partes altas corporis
reuocet᷑: curante artificis ꝓuidentia.
neqͥd indecens fiat. Indecorum qͥppe
aliquid ibi non erit: s qͥcquid futu¬
rum est. hoc decebit: qr nec fut᷑um
est: si non decebit. Q scĩ sine oĩ defor¬
Ioc autem mitate resurgent.

Expanded text:
 non credentibus, occurrit infirmitas. Sed libet solubilis metalli igne liquesceret, vel contereretur in pulverem, vel confunderetur in massam, et eam vellet artifex rursum ex illius materia et quantitate reparare, nihil interesset ad ejus integritatem, quae particula materiae cui membro statuae redderetur; dum tamen totum ex quo constituta fuerat, restituta resumeret; ita Deus, mirabiliter atque ineffabiliter artifex, de toto quo caro nostra extiterat eam mirabili celeritate restituet, nec aliquid attinebit ad ejus redintegrationem, utrum capilli ad capillos redeant, et ungues ad ungues; an quidquid eorum perierat, mutetur in carnem, et in partes alias corporis revocetur; curante artificis providentia ne quid indecens fiat. Indecorum quippe aliquid ibi non erit; sed quidquid ibi futurum est, hoc decebit, quia nec futurum est, si non decebit. 3. Quod sancti sine omni deformitate resurgent.
Abbreviated transcription (Latin):
c̃dit: iam iudicatꝰ ẽ. Coꝵ enĩ damna¬
tio. toti eccłie nota ẽ. ⁊ certa. ⁊ iõ. di¬
cunt᷑ tẽ ñ iudicari: q ad ꝯspect̾um
distcti uidicis. c̃ aꝑta damnatione sue
infidelitatiꝰ accedent. Q uͦ ꝓfessionẽ
nec fidi sacͣm̃ta tenuert: inc̾pationẽ
iudiciᷤᷤ in se fieri ñ audient: qr infide

Expanded text:
dit, jam judicatus est. Eorum enim damnatio toti Ecclesiae nota est, et certa; et ideo dicuntur tunc non judicari, quia ad conspectum districti judicis cum aperta damnatione suae infidelitatis accedent. Qui vero professnec fidei sacramenta tenuerunt, increpationem judicis in se fieri non audient, quia infide
Abbreviated transcription (Latin):
eadem resurgentib assignat᷑ statura:
s etas. Om̃s enim in eadem etate Re¬
surgent. in qͣ xp̃s mortuus ẽ & refur¬
rexit: cuiꝰcunq etatis mortui fu̾int. Ui¬
rum autem posuit: non ut distingue¬
ret sexum: s ut sig̾caret ꝑfectionem
uirium quam tc̃ habebunt. s ñ õs
eandem staturam corporis obtinebt̃
Unde aus. in li. de ciuitate dei.¬

Expanded text:
eadem resurgentibus assignatur statura sed aetas. Omnes enim in eadem aetate resurgent, in qua Christus mortuus est et resurrexit, cujuscumque aetatis mortui fuerint. Virum autem posuit, non ut distingueret sexum, sed ut significaret perfectionem virium quam tunc habebunt; sed non omnes eamdem staturam corporis obtinebunt. Unde Aug., in lib. 22 de Civit. Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Ioꝑadgi includit
lorum repellit opinionẽ. nandos¬
asserens reꝓbos ꝑpetuo puniendos: ut
non neget.
Rostra inqͥt
ñnulli. et̾nam damnandor penam.
&e cruciatꝰ sine int̾missione ꝑpetuos.
humano miserant᷑ affectu: atq ita
fut᷑um eẽ. ñ edunt: Non qͥdem scͥptis
adtisando diuinis: s ꝓsuomotu:ibi¬

Expanded text:
Dei includit.lorum repellit opinionem, asserens reprobos perpetuo puniendos, ut non neget. Frustra, inquit, nonnulli aeternam damnandorum poenam et cruciatus sine intermissione perpetuos humano miserantur affectu, atque ita futurum esse non credunt; non quidem Scripturis adversando divinis, sed pro suo motu
Abbreviated transcription (Latin):
tem resurrectionis. De hoc aẽ ambrꝵ
mors erit. & resurrectio: ut aĩa qͣs i ꝑ
soporem eg̾ssa de corpore. eidem in
momento reddat᷑.
immortalitatem repente mutando s.
Hors autem qͦd uerius sit: non est
humani iudicii diffinire. Qmͦ intel¬
is aut̃ adiciendum ẽ duplicit̾ in¬
mortuos. aut enim uiui accipiunt᷑
qͥ in aduentu eiꝰ uiui repꝑient᷑. licce
in raptu moriant᷑: & mortui qͥ añ decẽ¬
crediualeat. om̃s resurrecturos: cre¬
dendum ẽ ⁊̃ qͦd om̃s resurgẽt in cor¬
rupti: ñ utiq impassibiles. qr mor
tem patient᷑ et̾nam:  sine diminu¬
tione membror. omnia humani cor¬
poris habit᷑i membra: nec tam̃ gła ac
sp̃e imꝑassibilitatis induentur. de¬

Expanded text:
tem resurrectionis. De hoc etiam Ambrmors erit et resurrectio, ut anima quasi per soporem egressa de corpore, eidem in momento reddatur.immortalitatem repente mutandos; horum autem quid verius sit, non est humani judicii definire. 6. Quomodo intelHis autem adjiciendum emortuos. Aut enim vivi accipiuntur, qui in adventu ejus vivi reperientur, licet in raptu moriantur; et mortui, qui ante decescredi valeat omnes resurrecturos, credendum est etiam quod omnes resurgent incorrupti; non utique impassibiles, quia rtem patientur aeternam, sed sine diminutione membrorum, omnia humani corporis habituri membra, nec tamen gloria ac spe impassibilitatis induentur. D
Abbreviated transcription (Latin):
que ibi fient. Cum aut̃ fu̾it factũ
celum nouum. & tra noua: tc̃ erit
lux lunȩ sic̃ lux solis. testante ysa
pͥma ꝯditione .uii. dierum. ante pec¬
catum pͥmi hoĩs. tm̃ lucebit pꝰ iudi¬
cium. Minorata enim fuit lux sol
& lune. allorsq syderum: ꝑ peccatũ
pͥmi hominis. S tẽ recipiet sol m̃ce¬
dem sui laboris: qr septemplicit luce¬
bit: ⁊ tc̃ ñ erit uicissitudo diei. ⁊ nocaꝰ.¬
luceat solł luna. loqͣns ꝯg̃gationi

Expanded text:
quae ibi fient. Cum autem factum fuerit coelum novum, et terra nova, tunc erit lux lunae sicut lux solis, testante Isaiprima conditione septem dierum ante peccatum primi hominis, tantum lucebit post judicium. Minorata enim fuit lux solis et lunae, aliorumque siderum, per peccatum primi hominis; sed tunc recipiet sol mercedem sui laboris, quia septempliciter lucebit; et tunc non erit vicissitudo diei et nocluceat sol vel luna, loquens congregationi
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ. aus̃. P ũbum filiũ di: fit aĩarum
hominis: fit corꝑm resurrect̾io. Itẽ.
Iudicat & suscitat corꝑa. ñ pat̃ s filiꝰ
scđm dispensationem humanitatis
in qͣ est minor ꝑat᷑.xͨ. in eo ꝙ ẽ filiꝰ d̃i:
ẽ uita. q̃ uiuificatꝰ aĩas. In eo ꝙ filius
hoĩs: uidex. Cece scđm formam hu¬
manitatis đr suscitat᷑us corꝑa. ⁊ u¬
dicaturꝰ. Iudicat᷑us aut̃: qr illa for¬
ma cunctis in iudicio apparebit:
cem dabit. qͣ mortui de monum̃tts
surgent. ⁊ ꝓcedent: scđm qͦd ds est.

Expanded text:
us: Per Verbum Filium Dei fit animarum filium hominis, fit corporum resurrectio. Item: Judicat et suscitat corpora non Pater, sed Filius secundum dispensationem humanitatis, in qua minor Patest vita quae vivificat animas: in eo quod est filius hominis, judex. Ecce secundum formam humanitatis dicitur suscitaturus corpora, et judicaturus. Judicaturus autem, quia illa forma cunctis in judicio apparebit; cem dabit, qua mortui de monumentis resurgent et procedent. Secundum quod Deus est,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħ̃am sic loquit᷑. Cong̾gabo om̃s
gentes. te dedueam edinuallem io¬
saphat. ⁊ disceytabo ibi cũ eiꝰ. In euiꝰ
capłi expositione. ita repꝑi. Hoc qͥdã
puerilit̾ intelligẽ: ꝙ inualle q̃ ẽ in
lat̾e montis oliueti. descensurꝰ sit
dñs ad iudicium. Q dfriuotum ẽ:
qr ñ in t̾ra. s in spacio huiꝰ aeris. sede¬
bit cc̃ locum montis oliueti. ex qͦ as
deferent ante eũ signum crucis. Uñ¬

Expanded text:
ongregabo omnes gentes, et deducam eas in vallem Josaphat, et disceptabo ibi cum eis. In cujus capituli expositione ita reperi: Hoc quidam pueriliter intelligunt, quod in valle quae est in latere montis Oliveti descensurus sit Dominus ad judicium, quod frivolum est, quia non in terra, sed in spatio hujus aeris sedebit contra locum montis Oliveti, ex quo asdeferent ante eum signum crucis; un
Abbreviated transcription (Latin):
filio: ñ ita ẽ intelli gendum. qͣi solꝰ
filiꝰ iudicet. ⁊ ñ pat̾: s qr forma filii
humana.cunctis in iudicio appa
piis: & mitiᷤ iustis. Erit enim t̾ribił
malis: & lumen iustis. Qre scđm for¬

Expanded text:
Filio, non ita est intelligendum, quasi Filius solus judicet, et non Pater, sed quia forma Filii humana cunctis in judicio apparpiis, et mitis justis. Erit enim terror malis, et lumen justis. 3. Quare secundum for
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ sc̃e eccłie. & sacͥficio salutari. mone de
offerunt᷑. ñ ẽ dubium mortuos apłi.¬
adiuuari. ut cum eiᷤ miscdiꝰ agat᷑ a do¬
mino. qͣm eoꝵ pecc̃a meruerint. Hoc
sacͥficium loco suo ꝯmemorent᷑. oret᷑.
ac ꝓ illis qͦq id offerri. commemoret᷑.
Mon ẽ gͥ ambigendum. ista ꝓdẽẽ de¬
functis: s talib qͥita uixerunt ante
mortem. ut possint eiᷤ hec utilia ẽẽ.
pꝰ mortem. Nam qͥ sine fide oꝑante ꝑ
dilectionem. eiꝰq sacram̃tis. de corꝑe
exierunt: frustra illis a suis. huiꝰmͦi
pietatis officia impendunt᷑. cuius
dum hic ẽẽnt. pignore caruerunt:¬

Expanded text:
e Ecclesiae, et sacrificio salutari, et offeruntur, non est dubium mortuos adjuvari, ut cum eis misericordius agatur a Domino, quam eorum peccata meruerunt. Hoc sacrificium loco suo commemorentur, oretur, ac pro illis quoque id offerri commemoretur. Non est ergo ambigendum ista prodesse defunctis, sed talibus qui ita vixerunt ante mortem, ut possint eis haec utilia esse post mortem. Nam qui sine fide operante per dilectionem, ejusque sacramentis, de corpore exierunt, frustra illis a suis hujusmodi pietatis officia impenduntur; cujus, dum hic essent, pignore, caruerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Est uͦ talis in bono. ut ista ñ reqͥrat:
& est rursꝰ talis in malo. ut nec his
ualeat. cum ħ uita transierit. adiu¬
uari. Qͦ cͥca. hic omne m̃itum cõꝑat᷑:
qͦ possit pꝰ hanc uitam qͥspiam gͣuari
ł releuari. Nemo autem sꝑet: qͦd ħ
neglexit. cum obierit apud deum
ꝓmereri. N gͥ ista q̃ ꝓdefunctis cõ¬
mendandis frequentat eccłia. illi
apłice st̃ adu̾sa sententie: qua dictũ

Expanded text:
ta non requirat; et est rursus talis in malo, ut nec his valeat, dum ex hac vita transierit, adjuvari. Quocirca hic omne meritum comparatur, quo possit post hanc vitam quispiam gravari vel relevari. Nemo autem speret quod hic neglexit, cum obierit, apud Deum promereri. Non ergo ista quae pro defunctis commendandis frequentat Ecclesia, illi Apostolicae sunt adversa sententiae qua dictum
Abbreviated transcription (Latin):
hominis mortem. & ultimam resur¬
rectionem int̾positum est. animas
abditis receptacłis ꝯtinet: sicut una¬
qͦ sorcita est in carne cum uiueret.
leuari: cum ꝓillis sacͥficium mediato¬
rĩ offert᷑. ł elemosine funt in eccłia.

Expanded text:
hominis mortem et ultimam resurrectionem interpositum est, animas abditis receptaculis continet, sicut unaquod sortita est in carne cum viveret. levari, cum pro illis sacrificium mediatoris offertur vel elemosine fuint in ecclesia.
Abbreviated transcription (Latin):
iam oĩs p̃latio cessabit. Hic qͥd̃a putant.
pꝰ iudicium demones ñ hr̃e potestatẽ
cruciandi hoĩes. sic̃ mͦ:. s ut demones
uͥtute di cruciari sine creat᷑e ministĩo
assert̃: sic reꝓbos hoĩes ibi ꝑ oꝑationẽ¬

Expanded text:
omnis praelatio cessabit. Hinc quidam putant post judicium daemones non habere potestatem cruciandi homines, sicut modo. Sed ut daemones virtute Dei cruciari sine creaturae ministerio asserunt, sic reprobos homines ibi non
Abbreviated transcription (Latin):
mei.q̃ ñ ẽ de gñe meo: ꝑ ip̃m qui ẽ
degnẽ meo.mͥ affinis facta ẽ.⁊ ego
illi. Sp̃alis ꝓximitas est. int̾ compa¬
trem & ꝯmatrem: & int̾ eos quorum
unꝰ alt̾m de sacͦ forite leuauit: uł in
cathezizatione aut ꝯfirmatione de¬
nuit. Est ã int̾ filioꝰ eiꝰdem hominis
carnales ce sp̃uales. Qͥ sint fau¬

Expanded text:
mei quae non est de genere meo, per ipsum qui est mei quae non est de genere meo, per ipsum qui est de genere meo, mihi affinis facta est, et ego illi. Spiritualis proximitas est inter compatrem et commatrem; et inter eos quorum unus alterum de sacro fonte levavit, vel in catechizatione aut Confirmatione tenuit. Est etiam inter filios ejusdem hominis carnales et spirituales. 2. Qui sint f
Abbreviated transcription (Latin):
thori uiolatio. Uñ. adult̾ium dr. qͣsi
ł affinium abusꝰ. Uñ incestuosi di¬
cuntur: qͥ ꝯsanguineis ł affinibus
Raptꝰ admittitur: cum puella uio¬
lenter a domo patͥs educit᷑. ut corrupta
inuxorem habeat᷑. siue puelle. siue
parentib. uis illata ꝯstit̾it. Hic morte
multat᷑. s si ad eccłiam cum rapta con¬
fugerit: pͥui legio eccłie mortis impu¬
nitatem meret᷑. ¶Attendendum ẽ
⁊̃ illd alexandr ꝙ ait. Quod fr̃ soror¬
ue uxoris tue cognati dñr: eqͥuocõniᷤᷤ
iure fit: e necessitate uulgaris appel¬
lationis potiꝰ. qm ulla causa cognoĩs.
Uxor enim fris: frissa potiꝰ qͣm cogna¬
ta uocat᷑. Maritifr̃. leuir dr: duoꝵ
eandem ianuam intrantes.Uiriso¬
ror glos appellat᷑. Sororis autẽ uir.
ñ h̃t̃ speciale nomen: nec uxoris fr̃.
mosa q̃stione: aliquid licet minus
addamꝰ: que cẽ ꝑsonas impedit: ut ñ
sint legittime. ad ineundaᷤ nuptiaᷤ.
Tria qued amsunt. Consangͥnitas.
affinttas. &e sp̃al g̾manitas. Consan

Expanded text:
latio, unde adulterium dicitur quasi l affinium abusus. Unde incestuosi dicuntur, qui consanguineis vel affinibus us admittitur, cum puella violenter a domo patris educitur, ut corrupta in uxorem habeatur. Sive puellae, sive parentibus vis illata constiterit, hic morte mulctatur; sed si ad Ecclesiam cum rapta confugerit, privilegio Ecclesiae mortis impunitatem meretur. Addendum est etiam illud Alexandri, qui ait: Quod frater sororve uxoris tuae cognati dicuntur, aequivoure fit et necessitate vulgaris appellationis, potius quam ulla causa cognationis. Uxor enim fratris fratrissa potius quam cognata vocatur. Mariti frater levir dicitur. eamdem januam intrantes. Viri soror, glos appellatur. Sororis autem vir non habet speciale nomen, nec uxoris fratemosa quaestione, aliquid, licet minus addamus, quae etiam personas impedit ut non sint legitimae ad ineundas nuptias. Tria quidem sunt: consanguinitas, affinitas, et spiritualis germanitas. Consang
Abbreviated transcription (Latin):
nulla ẽ miseria. In t̾ra. hominis a¬
plena ẽ t̾ra. ñ celi. qui ñ indigent
enim indigent dño. ⁊ unsera &e feli¬
cia: qr sine illo. miser ñ subleuat᷑.
felix ñ regit᷑. Item alibi. Miscdia ẽ.¬

Expanded text:
nulla est miseria; et in terra hominis aplena est terra, non coeli, qui non indigent enim indigent Domino, et misera, et felicia, quia sine illo miser non sublevatur, felix non regitur. Item alibi, supe