comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cet in scło: Quid.ẽ. quͦd uis laudare : Quid
ẽ quod uis amare: Iuoͥcũq unt corporeis
sensib conuerteris te: occurrit tibi cȩlũ :
occurrit᷑ terra:. luod amas interra terre¬
num: quicquid amas incelo incorporeum
est. Ubiq amas. & ubiq laudas: quomodo
laudandus ille qui fecit ista quȩ laudas.
cIA. diuisa per amores multos. ubiq inqui¬
eta. nusquã secura: colligere adte ipsum
quicquid tibi foris placebat: quere quem
habeat auctorem Nichil melius uiterra:
uerbi grã: quã hoc . ẽ. illua aurum. argentũ.
animalia. arbores. a menitates: totam terrã
cogita. luid melius in celo: sole. luna. sideri¬
b: Totum celum cogita: omnia bona ual
mendat artificem: Miraris fabricam:
Ama fabricatorem: Non occuperis in eo qd̾
factum. est: & recedas ab illo qui fecit. Hec
enim quib occuparis subte fecit: quia
sub se ipso te fecit/ Serues superiori: cal

Expanded text:
cet in saeculo? Quid est quod vis laudare? quid cet in saeculo? Quid est quod vis laudare? quid est quod vis amare? Quacumque corporeis sensibus te converteris, occurrit tibi coelum, occurrit tibi terra: quod amas in terra, terrenum est; quidquid amas et in coelo, corporeum est. Ubique amas, et ubique laudas: quomodo laudandus est ille qui fecit ista quae laudas? cia, divisa per amores multos, ubique inquieta, nusquam secura; colligere ad te ipsam: quidquid tibi foris placebat, quaere quem habeat auctorem. Nihil melius in terra, verbi gratia, quam hoc et illud: aurum, argentum, animalia, arbores, amoenitates, totam terram cogita. Quid melius in coelo sole, luna, sideribus? Totum coelum cogita. Omnia ista simumendat artificem. Miraris fabricam, ama fabricatorem. Non occuperis in eo quod factum est, et recedas ab illo qui fecit. Haec enim quibus occuparis, sub te fecit, quia sub seipso te fecit. Si haerebis superiori, cal
Abbreviated transcription (Latin):
non potest. Infelix. ẽ. ipsa anima: si
a corpore expectat consilium Caro bene
obediens: famulata. ẽ. anime Illa regitur:
regit : illa imperat: ista famulatur: Quando
potest caro dare hoc consilium animȩ : Qui.
ẽ. ergo qui dicit. lauda anima mea dnm̃:᷑
Nichil amplius inuenimus in hominem:
quã carnẽ & animam. Totus homo: hoc .ẽ.
sp̃s & caro: Anforte ipsa anina sibi dicit
& sibi quodamͦ imperat: & se exhortatur atq
excitat: luib đa enim ꝑturbationib ex qua¬
da sui parte fluitabat. ex quadam uero par¬
tȩ quã uocant mentem rationalẽ. illa qua
cogitat sapientiam inhereus domino iam
& suspirans in illum anima: aduertit qͦs¬
dam suas inferiores partes perturbari mo¬
tibus scłarib & cupiditate quadã terrenoꝵ
desiderioꝵ ire in exteriora: relinquere in¬
teriorẽ am. Reuocat se abexteriorib ad
interiora: ab inforiorib adsuꝑiora: & dicit.
Lauda anima mea dominũ: Quid tibi pla¬

Expanded text:
non potest. Infelix est ipsa anima, si non potest. Infelix est ipsa anima, si a corpore exspectat consilium. Caro bene obediens, famula est animae; illa regit, haec regitur; illa imperat, ista famulatur: quando potest caro dare hoc consilium animae? Quis est ergo qui dicit, «Lauda, anima mea, Dominum?» Nihil invenimus amplius in homine, quam carnem et animam: totus homo hoc est, spiritus et caro. An forte ipsa anima sibi dicit, et sibi quodam modo imperat, et se exhortatur atque excitat? Quibusdam enim perturbationibus ex quadam sui parte fluitabat; ex quadam vero parte, quam vocant mentem rationalem, illam qua cogitat sapientiam, inhaerens Domino jam et suspirans in illum, animadvertit quasdam suas inferiores partes perturbari motibus saecularibus, et cupiditate quadam terrenorum desideriorum ire in exteriora, relinquere interiorem Deum: revocat se ab exterioribus ad interiora, ab inferioribus ad superiora, et dicit, «Lauda, anima mea, Dominum.» Quid tibi pla
Abbreviated transcription (Latin):
& res incorporea. ẽ: uicina. ẽ. substariꝗe
dei : in uisibile quidđa .ẽ regit corpus:
mouet menbra: dirigit sensus: p̃parat
cogitationes: exerit actiones: capit re¬
rum infinitarum imaginas. Et quis. ẽ.
anime: Et simanime laudibus defici¬
tur: que laus . ẽ. eius qui animam con¬
didit: Et tamen tanta . ẽ. eiuis grã: ut
dicat homo iste: lauda anima mea do¬
minum. Quis potest laudare dnm:
Di diceret te ipsum lauda: forteisse
deficeret. Lauda inquit dnm. cona¬
re pietatis affectib: deficies in laudib
eius: Expedit tibi deficere laudando
dm̃: quã ꝓficere laudando te. Cum
enim laudas dm̃. & non explicas quod
uis: extenditur in anteriora cogitatio
tua. & ipsa extensio tua capatiorem te
facit eius quã laudas Quis ergo. ẽ.
ut dicere ceperam qui dicit. lauda
anima mea dominum: Caro non dicit:
scilicet corpus angłicũ inferius. est
quã anima: consilium superiori dare

Expanded text:
est, res incorporea est, vicina est substantiae est, res incorporea est, vicina est substantiae Dei. Invisibile quiddam est, regit corpus, movet membra, dirigit sensus, praeparat cogitationes, exserit actiones, capit rerum infinitarum imagines; et quis est tanimae? Et si in animae laudibus deficitur, quae laus est ejus qui animam condidit? Et tamen tanta est ejus gratia, ut dicat homo iste, «Lauda, anima mea, Dominum.» Quis potest laudare Deum? Si diceret, Teipsam lauda, fortasse deficeret: «Lauda,» inquit, «Deum.» Conare pietatis affectu, deficies in laudibus ejus. Expedit tibi deficere laudando Deum, quam proficere laudando te. Cum enim laudas Deum, et non explicas quod vis, extenditur in interiora cogitatio tua; ipsa extensio capaciorem te facit ejus quem laudas. 5. Quis ergo est, ut dicere coeperam, qui dicit, «Lauda, anima mea, Dominum?» Caro non dicit. Sit licet corpus angelicum, inferius est quam anima; consilium superiori dare
Abbreviated transcription (Latin):
gatum. Unde melius: Et quare uitupe
quod potest. eẽ. Iuid potest. eẽ: purgat᷑iif¬
quid. eẽ & melius: quia nondum purga¬
tum. ẽ. Uituꝑatum. ẽ: plumbum. Quare
laudatum. ẽ: Quia ita purgatum . ẽ: ut
melius. eẽ. nonpossit. Item dicis equum
optimum & hominem pessinum. Tamen
equo laudato: p̃ponis hominem uitupe¬
iatum: Di enim interrogeris ex his duo¬
b quis sit melioi: responsurus. es. homo
non meritis sed natura: In artib dicis op¬
timum sutorem uerbi grã. & rep̾hendis
aliquem iuris peritum: quod multas
leges ignoret. Sutorem laudasti: iuris¬
peritum rep̃hendisti: ex his tamen duo¬
b quere quis sit melior. Imperitior uiris¬
ꝑitus: perfecto sutori p̃ponitur. Intendat
caritos ur̃a. Ita multis reb uituꝑatis
aliisq laudatis: interrogati plerũq
res uituꝑatas p̃ponimus reb laudatis
Natura animȩ p̾stantior. ẽ: quã natura
corporis. Excellit multum res spiritalis

Expanded text:
gatum. Unde melius? et quare vitupergatum. Unde melius? et quare vituperquod potest esse. Quid potest esse? Purgatum et melius. Quia nondum purgatum est, vituperatum est. Plumbum quare laudatum est? Quia jam ita purgatum est, ut melius esse non possit. Item dicis equum optimum, et hominem pessimum; tamen equo laudato praeponis hominem vituperatum. Si enim interrogeris ex his duobus quid sit melius, responsurus es, Homo: non meritis, sed natura. In artibus dicis optimum sutorem, verbi gratia, et reprehendis aliquem jurisperitum, quod multas leges ignoret; sutorem laudasti, jurisperitum reprehendisti: ex his tamen duobus quaere quis sit melior; imperitior jurisperitus perfecto sutori praeponitur. Intendat Charitas vestra. Ita multis rebus laudatis, aliisque vituperatis, interrogati plerumque res vituperatas praeponimus rebus laudatis. Natura animae praestantior est quam natura corporis, excellit multum; res spiritualis
Abbreviated transcription (Latin):
Puo quedã sunt: auuna & corpus. Aui¬
mam uitupero: corpus laudo. Animã
uituꝑo quia iniqua. ẽ: corpus laudo
quia sanum. ẽ. tamen in suo geuere
corpus laudo uel culpo.Si me int̾¬
roges quid sit melius: utrũ quod
iutuperaui an quod laudaui: mira¬
bilem responsionẽ recepturꝰ es: Ergo
certe illud uituperaui: & hoc ego lauda¬
ui.Int̾rogatus tamen quid sit melius :
respondeo. eẽ. meliu quod uituperaui:
quã quod laudaui Simiraris inhis duob.
attende illa duo inprõptu posita quȩ cõ¬
memoraui: deauro & plumbo Cece uitu¬
peraui aurum: Nonbonum: aurum sor¬
didum. ẽ. non ita fulget: non ita pur¬
gatum. Optimum hoc plũbum: nehil
purgatius: Illud uituperaui. hoc lauda¬
ui: & posui aute te utrumq uituꝑans
unum. laudans aliud. Post hane uituꝑa¬
tionẽ laudationẽq ineã: int̾roga me qͥd
hoꝵ sit meluis Respondebo. aurum me¬
lius etiam sordidum: quã plumbum pur¬

Expanded text:
Duo quaedam sunt, anima et corpus. AniDuo quaedam sunt, anima et corpus. Animam vitupero, corpus laudo: animam vitupero, quia iniqua est; corpus laudo, quia sanum est. Tamen in suo genere corpus laudo, vel culpo. Si me interroges quid sit melius, utrum quod vituperavi, an quod laudavi; mirabilem responsionem recepturus es. Ego certe illud vituperavi, et ego hoc laudavi: interrogatus tamen quid sit melius, respondeo esse melius quod vituperavi, eo quod laudavi. Si miraris in his duobus, attende illa duo in promptu posita, quae commemoravi de auro et plumbo. Ecce vituperavi aurum. Non bonum aurum, sordidum est, non ita fulget, non ita purgatum. Hoc plumbum optimum, nihil purgatius. Illud vituperavi, hoc laudavi; et posui ante te utrumque, vituperans unum, laudans aliud. Post hanc vituperationem laudationemque meam, interroga me quid horum sit melius; respondebo, Aurum melius est etiam sordidum, quam plumbum pur
Abbreviated transcription (Latin):
quã du corruptibile: quã diu ita mu¬
tabile: ut ne puncto quidem temporis
consistat in se ꝓcul dubio tale. ẽ. ut opte¬
mus redemptionem illius. quasi aliquan¬
de nontale. sed quale erit aliquando.
quale idem apłs dicit alioloco. oportet
insocietate angłor: nec sic dabit con¬
silium animę Semper enim corpꝰ.
qm̃ corpus. ẽ. infra animã ẽ: a quȩ¬
uis anima uil . excellentissimo cor¬
pore excellentior inuenitur : ne in
nobis hoc quasi mirabile uideatur qͥa
& uilis anima quelibet peccatris. me¬
lior . ẽ. quolibet magno & prestantis si¬
mo corpore. Non.ẽ. melior meritis: sed
natura. Est quidem quia anima per¬
catrix . ẽ. quibiisđã concupiscentiaꝵ
sordib inquinata: tamen melior. ẽ.
Et si sordidum aurum quam purga¬
tissimum plumbum: ita currat ani¬
mus ur̃ per cunctã creaturẽ: uidebitiꝰ
quod dicimus non. ẽẽ. incredibile:
ut quã ius anima uituperabilis : lau¬
dabilior sit tamen laudabili corpore

Expanded text:
quamdiu corruptibile, quamdiu ita mutabile, ut ne puncto quidem temporis consistat in se, procul dubio tale est, ut optemus redemptionem illius, qua sit aliquando non tale. Sed quale erit aliquando? Quale idem apostolus dicit alio loco: «Oportetin societate Angelorum, nec sic dabit consilium animae. Semper enim corpus, quoniam corpus est, infra animam est, et quaevis anima vilis excellentissimo corpore excellentior invenitur. 4. Nec vobis hoc quasi mirabile videatur, quia et vilis anima quaelibet peccatrix melior est quolibet magno et praestantissimo corpore. Non est melior meritis, sed natura. Est quidem anima peccatrix, est quibusdam concupiscentiarum sordibus inquinata: tamen melius est, etsi sordidum, aurum quam purgatissimum plumbum. Ita currat animus vester per cunctas creaturas, et videbitis quod dicimus non esse incredibile; ut quamvis anima vituperabilis, laudabilior sit tamen laudabili corpore.
Abbreviated transcription (Latin):
ni Quare non magis in uisticiam pati¬
mini: Corripit homines quia non pati¬
untur inuriam: Non ut patiaris mo¬
lestiam te hortatur. sed ut patiaris ĩ¬
iuriam: Non enim ornis molestia: in¬
iuria est. Quid quic iure pateris non.
r̃ in uiria : ne forte diceres ⁊ ego inter in¬
uirias passos numeror: Nam illud alio
loco. & illud illa causa passus sum. Uide
si in uiriam passus. es. Latrones multa pa¬
tuntur : sed non iniuriam: Scelerati: ma¬
leficu: effractores: ad ulteri: corruptores om̃s
patiuntur multa mala: sed nulla . ẽ. in¬
uria: Alud. ẽ. pati in iuriam: aliud pati
tribulationem: aut penam: aut molestiã
aut supplicium: Considera ubi sis. quid
egeris uide. quare patiaris uide: & ibi uds
quia patiaris: lus & iniuria contraria st̃:
ius enim. ẽ quod iustum. ẽ. neq enim om

Expanded text:
are non magis injuriam patiare non magis injuriam patimini» ? Corripit homines, quia non patiuntur injuriam. Non ut patiaris molestiam te hortatur, sed ut patiaris injuriam: non enim omnis molestia injuria est. Quidquid enim jure pateris, non est injuria. Ne forte diceres: Et ego inter injuriam passos numeror; nam illud in illo loco, et illud causa illa passus sum. Vide si injuriam passus es. Latrones multa patiuntur, sed non injuriam: scelerati, malefici, effractores, adulteri, corruptores, omnes patiuntur multa mala, sed nulla est injuria. Aliud est pati injuriam; aliud pati tribulationem, aut poenam, aut molestiam, aut supplicium. Considera ubi sis, quid egeris vide, quare patiaris vide; et ibi vides quid patiaris. Jus et injuria contraria sunt. Jus enim est quod justum est. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
pluris estis illis: Nolite ergo dicere non
ꝑtineo ad am̃ Pertinet ad am̃ anima tua
ꝑtinet ad dm̃ corpus tuum: quia ds̃
fecit te & anima i tuam & corpus tuũ
Dicis forte: Non me numerat ds̃ in mag¬
na multitudine. accedit tibi mirum
mare & omnia que in eis sunt: Quoͥd
autem ad me ꝑtinet : quid agit mecum:
Iui custodit ueritatem in eternum
Et amandum dm̃ cõmendauit. & timen¬
dum: Qui custodit ueritatem in eter¬
num. Quam ueritatem: Quem eternũ:
Iuam ueritatem: Et inquo custodit ue¬
ritatem: facientem uidicium iniuriam
patientib Uindicat inuiriam accipientes
fr̃s mei. facit illis iudicium: Quib: Qui
accipiunt in iuriam puniens omites in¬
iuriosos: Si ergo fauebit imuriam acci¬
pientib & puniet in iurioͦs: uide modo
de quoꝵ numero. eẽ. uis: Uide: adten¬
de utrum in eis uelis. ẽẽ. qui iniuriam
accipiunt: an in eis qui in iuiriam faci¬
unt: statim enim adte ꝓcedit uor apłi¬
ca & dicet tibi Iam quidem delictum

Expanded text:
luris estis illis?» Noli ergo dicere: Non pertineo ad Deum. Pertinet ad Deum anima tua, pertinet ad Deum corpus tuum; quia Deus fecit et animam tuam et corpus tuum. Dicis forte: Non me numerat Deus in magna multitudine. Accedit ibi mirum mare et omnia quae in eis sunt.» Quod autem ad me pertinet, quid agit mecum? «Qui custodit veritatem in aeternum.» Et amandum Deum commendavit, et timendum. «Qui custodit veritatem in aeternum.» Quam veritatem in aeternum? quam, et in quo custodit veritatem? «Facientem judicium injuriam accipientibus.» Vindicat injuriam accipientes, fratres mei; facit illis judicium. Quibus? Qui accipiunt injuriam, puniens omnes injuriosos. Si ergo favebit injuriam accipientibus et puniet injuriosos, vide modo de quorum numero esse vis. Vide, attende utrum in eis velis esse, qui injuriam accipiunt, an in eis qui injuriam faciunt. Statim enim ad te procedit vox apostolica, et dicit tibi, «Jam quidem omnino delictum
Abbreviated transcription (Latin):
erectionem quandã in dm̃ ut laudet dm̃:
& dicitur ei Lauda anima mea dnin: Sed
quis dicit: Et euidicit: Quid dicimus
frs: Caro dicit. lauda anima mea anm:
Et potest caro bonum consilium anime
suggererȩ. ut multum sit edomita caro &
a dño imꝑtitis uiribꝰ nr̃e seruituti sub¬
iecta. ut omuiuo ita seruiat nobis: tan¬
quam conditionale mancipium. Sufficit ut
a melioribꝰ petuntur Et si bonum quid
quia utrumq ille creauit: qui fecit om¬
nia bona ualde: quãuisꝰ ingeneribus ꝓpͥiꝰ
uttriq sit bonum : tamen dicit apłs. Cor
& non dum habemus: inciius redemptio¬
ne spe gaudemus: dicente apło. In nobis¬
metipsis in gemiscimus ad optionem ex

Expanded text:
erectionem quamdam in Deum, ut laudet Deum; erectionem quamdam in Deum, ut laudet Deum; et dicitur ei, «Lauda, anima mea, Dominum.» 3. Sed quis dicit, et cui dicit? Quid dicimus, fratres? Caro dicit, «Lauda, anima mea, Dominum?» Et potest caro bonum consilium animae suggerere? Ut multum sit edomita caro, et a Domino impertitis viribus nostrae servituti subjecta, ut omnino ita serviat nobis sicut conditionale mancipium; sufficit ut a melioribus petuntur. Et si bonum quiddquia utrumque ille creavit qui fecit omnia bona valde ; quamvis ergo in generibus propriis utrumque sit bonum, tamen dicit Apostolus:et nondum habemus, in cujus redemptione spe gaudemus, dicente Apostolo: «In nobismetipsis
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationibꝰ atq intemptationibus p̃sen¬
tis uite uelis nolis conturbatur auimna:
ciius ꝑturbationem in alio psalmo alloqͥt᷑
dicens. Quare tristis es anima mea. & qua-¬
re conturbas me Ut aut̃ auferat ei eãde
per turbationem. suggerit gauidium: non¬
dum dere sed de spe : & ait illi perturbate
confessionem constituit: quasi diceret ei
anima młea quȩ illum tristis turbabat.
Quid michi dicis: sꝑa indnĩn: Reuocat
me conscientia peccatoꝵ. Ego noui que cõ¬
misi: & dicitur sꝑa in dominum: Com ini¬
sisti. uerum.ẽ. Unde tamen speras qm̃ con¬
fitebor illi: Sicut odit ds̃ peccata tua de¬
fendentem: sic subleuat confitentem. Hac
ergo spe accepta que. spes. eẽ. non potest
sine gaudio: quã uis in reb si mus diffici¬
libꝰ scãm istam uitam: & plenis ꝓcellarum
& tempestatum: hac tamen spe erecta anima
quia gaudet inspe sicut icit apłs. spe gau¬
dentes. intribulatione accipienter: accepit

Expanded text:
tribulationibus atque in tentationibus praesentribulationibus atque in tentationibus praesentis vitae, velis nolis, conturbatur anima: cujus perturbationem in alio psalmo alloquitur, dicens, «Quare tristis es anima mea? et quare conturbas me?» Ut autem auferat ei eamdem perturbationem, suggerit gaudium nondum de re, sed de spe, et ait illi perturbataeconfessione constituit, quasi diceret ei anima sua, quae illum tristitia conturbabat, Quid mihi dicis, «Spera in Dominum?» Revocat me conscientia peccatorum; ego novi quae commisi, et dicis, «Spera in Dominum?» Commisisti, verum est: unde tamen speras? «Quoniam confitebor illi.» Sicut odit Deus peccata sua defendentem, sic sublevat confitentem. Hac ergo spe accepta, quae spes non potest esse sine gaudio; quamvis in rebus simus difficilibus secundum istam vitam, et plenis procellarum et tempestatum: hac tamen spe erecta anima, quia gaudet in spe, sicut dicit Apostolus, «Spe gaudentes, in tribulatione patientes» ; accepit
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ nr̃ddiuina cantica: ubi
& fletus sine gaudeo: norrẽ:
fideli homini & peregrino inscło.Nulla
eiuf iocundior recordatio: quam ciuitatis
unde ꝑegrinatur. Sed recordatio ciuttatis
in ꝑegrinatione: non. ẽ. sine dolore atq sus¬
pitio. dpes tamen certa reditus nr̃i etiam
peregrinando tristes consolatur: & exhorta¬
tur. Rapiant cor urm̃ uerba dei: & posses¬
sor ur̃ uindicet sibi possess ionem suam:
id.ẽ. mentes uras: ne auertantur in aliua.
Unus quisq ñrm̃ totus hic sit. ut hic non
sit : id ẽ. totus sit in uerbo dei. qđ sonat in
terra: ut ab eo exaltaetur & nonsit in terra
dõ enim ds̃ nobiscum: ut nos cum illo.
Qui enim ut nobiscum eẽt. descendit ad nos:
facit ut cum illo simus. ascendere ad se. An¬
terim ipse peregrinationem nrãn non fasti¬
aiuit: quia nusquam.ẽ. peregruu qui
dam uer .ẽ. que si uultis ur̃a . ẽ. exhortantis
animam suam adlaudandum dm̃ & dicenti sibi
ma mea dominum. Aliquando enim in

Expanded text:
s nostri divina cantica, ubi et fletus sine gaudio non est. Fideli homini et peregrino in saeculo, nulla est jucundior recordatio, quam civitatis illius unde peregrinatur: sed recordatio civitatis in peregrinatione, non est sine dolore atque suspirio. Spes tamen certa reditus nostri, etiam peregrinando tristes consolatur et exhortatur. Rapiant cor vestrum verba Dei, et possessor vester vindicet sibi possessionem suam, id est mentes vestras, ne avertantur in aliud. Unusquisque vestrum totus hic sit, ut hic non sit: id est, totus sit in verbo Dei, quod sonat in terra ut ab eo exaltetur, et non sit in terra. Ideo enim Deus nobiscum, ut et nos cum illo. Qui enim ut nobiscum esset, descendit ad nos, facit, ut cum illo simus, ascendere ad se. Interim ipse peregrinationem nostram non fastidivit; quia nusquam est peregrinus, qusdam vox est, quae si vultis vestra est, exhortantis animam suam ad laudandum Deum, et dicentis sibi, anima mea, Dominum.» Aliquando enim in
Abbreviated transcription (Latin):
es. ad huc nebula es: sea uelut ei¬
nis: adhuc enim penitentes uolu¬
tantur incinere: fr̃s mei. tanquã
similes se contestantes: aicentes lõ
suo : cinis sum: Dixit enim scriptui¬
tabiii. & estimaui me terra & cine¬
rem: Hec .ẽ. humilitas penitentis:
quando abraham loquit᷑ ad Am̃ su¬
cendium sodomoꝵ: Ego inquit sũ¬
terra & cinis: Quomodo fuit ista
scĩs: Nebulam ergo uelut cinerẽ
spargit: Quarȩ: quia quos p̾̃desti¬
nauit : illos & uocauit : qui non
uenit uocarę iustos: sed peccatores
inpenitentiã: Quiᷤ mittit cristallũ¬
suam: uelut frustra panis: Non denio
laborandum est dicere. quid sit cristal¬
lum :. p̃loeuti enim sumus Eredo non
ereidisse caritati ur̃e: Quia ergo: mut¬
tit eꝑistallum suam uelit frusta pa¬
nis: Quomodo nebula illa ipsiꝰ quia

Expanded text:
es adhuc nebula, sed velut cies adhuc nebula, sed velut cinis. Adhuc enim poenitentes volulantur in cinere, fratres mei, tanquam similes se contestantes, dicentes Deo suo: «Cinis sum.» Dixit enim qutabui, et aestimavi me terram et cinerem» . Haec est humilitas poenitentis. Quando Abraham loquitur ad Deum sucendium Sodomorum: «Ego,» inquit, «terra et cinis sum» . Quomodo fuit ista nctis viris? «Nebulam» ergo «velut cinerem spargit:» quare? Quia «quos praedestinavit, illos et vocavit,» qui non venit «vocare justos, sed peccatores in poenitentiasuum velut frusta panis.» Non denuo laborandum est dicere quid sit crystallum. Praelocuti enim sumus, et credo non excidisse Charitati vestrae. Quid est ergo, «Mittit crystallum suum velut frusta panis?» Quom
Abbreviated transcription (Latin):
& cinerȩ penitentiam egissent: Ergo
nebulam uelut cinerem spargit:
Quid .ẽ. nebulam uelut cinerem
spargit: Cum uocatur quisq ad in¬
telligendum am̃. & dic itur illi: cape
ueritatem: incipit uelle capere
ueritatem: non sufficit. uidet se quã¬
lam caliginem pati. quam ante non
uidebat: Adhuc est ergo illa nebula.
ut noueris nescire te : & noueris qͥd
scire oporteat: & uideat te in uali¬
dum ad illud sciendum: quod opor¬
tet sciret Nlam si in ista nebula iam
seit quem admodum oporteat eũ
scirȩ Ergo nondum conp̃hendisti:
adhuc nebulam pateris. sed nonte
deseruit qui accendit tibi lucer¬
nam carnis sue Non erres innebula:
fide sequerȩ: Set quia conaris uiđe:
& non potes: Penitiar te peccatorum:¬
te quia nebula ueluit cinis spersa
est: Quid iam te peniteat: Pertinacẽ
niteat. Secutum te fuisse uias
tuas malas. per uenisse in istam
difficultatem illiꝰ beatȩ uisionis:
& ent tibi salubris nebula quam
sic it einerem spargit ds̃: Tu ipse

Expanded text:
et cinere poenitentiam egissent» . Ergo «nebulam velut cinerem spargit.» Quid est, «Nebulam velut cinerem spargit?» Cum vocatur quisque ad intelligendum Deum, et dicitur illi, Cape veritatem, incipit velle capere veritatem, non sufficit, videt se quamdam caliginem pati, quam antea non videbat. Ad hoc est ergo illa nebula, ut noveris nescire te, et noveris quid scire oporteat, et videas te invalidum ad illud sciendum quod oportet sciri. Nam si in ista nebula jam scit quemadmodum oporteat eum scire» . Ergo nondum comprehendisti, adhuc nebulam pateris. Sed non te deseruit qui accendit tibi lucernam carnis suae. Non erras in nebula; fide sequere. Sed quia conaris videre, et non potes, poeniteat te peccatorum; quia nebula velut cinis sparsa est. Jam te poeniteat contumacem te niteat secutum te fuisse vias tuas malas. Pervenisti in istam difficultatem illius beatae visionis; et erit tibi salubris nebula quam sicut cinerem spargit Deus. Tu ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. xp̃e: Si unũ sem̃: unus lacob unꝰ
isrł: & om̃s gentes unꝰ in apo Ergo
ad omñs ꝑtinit gentes qđ reuelauit᷑ ip¬
si iacob & ipsi isrł. & illi soli in aliis
gentib deputandi st̃: qui nolentes
cređe in xp̃o. noliit recedere abole¬
astro & inseri oliuȩ remauebt̃. insil¬
uosis ramis steriles & amari: Gaude¬

Expanded text:
. Si unum semen, unus Jacob, unus Israel, et omnes gentes unus in Christo. Ergo ad omnes pertinet gentes, quod revelavit ipsi Jacob et ipsi Israel; et illi soli in aliis gentibus deputandi sunt, qui nolentes credere in Christum, nolunt recedere ab oleastro et inseri olivae. Remanebunt in silvosis rami steriles et amari. Gaude
Abbreviated transcription (Latin):
mul cũ mari & isto infimo aere: abyasus
uł abissi uocant᷑: ubi uiuunt aracones:
& laudant am̃: Quod putamus Quia coros
faciunt aracones & laudant dnm̃: Absit :
Sed uos considantes dracones. adtenaite
artificem draconũ: creatorem draconum :¬
& cum muamini aracones & dicitis: maguꝰ
ds̃ qui hec fecit: Pracones laudant dnm̃
de uocib ur̃is: Dracones & om̃s abyssi:¬
lgnis grando nte glacies. sp̃ẽ tempestatis
que faciunt uerbũ eiꝰ Quare hic addidit
que faciunt uerbum eius: Muba stulti
non ualentes contemplari & discernerȩ crea
despicit: abicit deserit.: ut nec curet ista
nec gubuet.: nec regat: sed cafib regantur
quomodo possunt qua possunt: & mouent
illos quȩ dicunt aliquando sibi sed non a¬
cant tibi: id ÷ ne audiendo consertias: qͦn¬
Getulia sitit. & mare cõplutt᷑ Scute
sibi uidentur tractarȩ: qͥb dicentum
ẽ. hoc: Getulia uł sitit: tu ne sitires uo
num erat ut aiceres dõ auimna mea ue¬

Expanded text:
mul cum mari et isto infimo aere, abyssus mul cum mari et isto infimo aere, abyssus vel abyssi vocantur, ubi vivunt dracones et laudant Deum. Quid? putamus quia choros faciunt dracones, et laudant Deum? Absit. Sed vos considerantes dracones, attendite artificem draconum, creatorem draconum; et cum miramini dracones, et dicitis, Magnus Deus qui haec fecit, dracones laudant Deum de vocibgnis, grando, nix, glacies, spiritus tempestatis, quae faciunt verbum ejus.» Quare hic addidit, «quae faciunt verbum ejus?» Multi stulti non valentes contemplari et discernere creatudespicit, abjicit, deserit, ut nec curet ista, nec gubernet, nec regat: sed casibus regantur, quomodo possunt, qua possunt: et movent illos quae dicunt aliquando sibi sed non dicant tibi, id est, ne audiendo consentias quanntia? Getulia sitit, et mare compluitur. Acute sibi videntur tractare: quibus dicendum est hoc, Getulia vel sitit; tu, nec sitis. Bonum enim erat ut diceres Deo: «Anima mea ve
Abbreviated transcription (Latin):
dit iniudicio puniendos seruare: infernũ
hoc appellans qͦd inferior pars mundi sit:
Noli enim cogitare qͥd accepit diabolus⁊ s
qͥd ꝑdiãit: Omĩa gͦ ista uidetis qualia sunt.
mutabilia. turbata: t̾ribilia. corruptibilia.
tamen habent locũ suũ: habent ordinem
suũ: implent uniuersam pulcritu dinẽ
pmͦ fuor & ideo laudant dm̃: Conuersus gͦ
Adilla tãqua exhortans. & immo exhottans
nos. ut eoꝵ considatione laudemꝰ dm̃: Sic
enim laudant am̃ cũ considata pariunt
laudem dei: Ludent cepit dicere: laudate
anin de t̾ra dracones & omnes abyssi: Dra¬
cones cirea aquã uersantur: de speluncis
ꝓcedunt: ferunt᷑ inaere: concitatur ꝓpt̾ eos
aer: Magna suiit queđa animantia dracones.
maiora non sunt fuꝑ t̾ram: ꝓpt̾ea inde ce¬
pit: Aracones & om̃s abyssi: funt auteni
speluncȩ aquarum latentiũ: unde flumi
Alia occulte sub t̾rã eunt & totum hoc
atq om̃is ista umida natura aquarum si-¬

Expanded text:
dit in judicio puniendos servari» : infernum dit in judicio puniendos servari» : infernum hoc appellans, quod inferior pars mundi sit. Noli enim cogitare quid accepit diabolus, sed quid perdidit. Omnia ergo ista videtis qualia sunt, mutabilia, turbata, terribilia, corruptibilia: tamen habent locum suum, habent ordinem suum, implent et ipsa universi pulchritudinem pro modo suo, et ideo laudant Dominum. Conversus ergo ad illa, tanquam exhortans et ipsa; imo exhortans nos, ut eorum consideratione laudemus Dominum sic enim laudant Deum, cum considerata pariunt laudem Dei, coepit dicere, «Laudate Dominum de terra, dracones et omnes abyssi.» Dracones circa aquam versantur, de speluncis procedunt, feruntur in aera; concitatur propter eos aer: magna quaedam sunt animantia dracones, majora non sunt super terram. Propterea inde cracones et omnes abyssi.» Sunt autem speluncae aquarum latentium, unde fontesalia occulte subter eunt: et totum hoc, atque omnis ista humida natura aquarum, si
Abbreviated transcription (Latin):
Laudate dnm̃ aͤ terra: Suꝑius enim un¬
de ceperti: Laudate anin de celis: enar¬
rauit cȩlestia. modo audi t̾restria: Praco¬
nes & omnes abissi: Abyssi ꝓfunditates
aquarum sunt. maria omĩa: Nubilosus
iste aer ad abyssum ꝑtinet: ubi nubes:
ubi uenti: ubi tẽpestates: ubi pluuie:
coruscationes: tonitrua ÷ grandines. &
isto humido & caliginoso aere: totum
hec t̾rȩ nomine appellauit : quia nimis
mutabile. ẽ. atq mortale: nisi forte puta¬
tis quia pluit: surfũ stellis: Omĩa ista
hinc funt ꝓpe aterra & aliquando fẽ
homines incacuminib montiũ ÷ & nubes
subse uident & frunt plerũq pluuiȩ: &
aere concitant᷑ hic fieri. in ista mundi parte
infimai ꝓpt̾ta ad ista caliginosa iđ. ẽ adhẽ
aerẽ tamꝗ̃ ad carcerem dampnatꝰ ẽ. dia¬
pͥncipem potestatis aeris huius qui nunc oꝑat᷑
in filios diffiaentiȩ: Et alius apłs dicit. Si
enĩm angłis peccantib ds̃ non peꝑcit: sed
carceritb caliginis inferi & rudentib tradi¬

Expanded text:
«Laudate Dominum de terra.» Superius enim unde coepit? «Laudate Dominum de coelis;» et enarravit coelestia: modo audi terrestria. «Dracones et omnes abyssi.» Abyssi, profunditates aquarum sunt: maria omnia, nubilosus iste aer ad abyssum pertinet. Ubi nubes, ubi venti, ubi tempestates, ubi pluviae, coruscationes, tonitrua, grandines, nix, et isto humido et caliginoso aere, totum hoc terrae nomine appellavit, quia nimis mutabile est atque mortale: nisi forte putatis quia sursum pluit stellis. Omnia ista hic fiunt prope ad terram. Et aliquando sunt homines in cacuminibus montium, et nubes sub se vident, et fiunt plerumque pluviae: et aere concitantur, hic fieri in ista mundi parte infima. Propterea ad ista caliginosa, id est ad hunc aerem, tanquam ad carcerem, damnatus est diaprincipem potestatis aeris hujus, qui nunc operatur in filiis diffidentiae» . Et alius apostolus dicit, «Si enim Deus angelis peccantibus non pepercit, sed carceribus caliginis inferni retrudens, tradi
Abbreviated transcription (Latin):
estis psalterium: cythara. timpanũ.
bala iubilationi⁊ bene lonantia
quia conlonantia : uos estia hec
gmnia.: Hichil hic uile: nichil trar¬
itorium nichil ludicrum cogitet᷑
& quia la pere secumdum carnem
mor est. omui ꝯ sp̃e lau¬
det dominonc:¬

Expanded text:
 psalterium, cithara, tympanum, bala jubilationis bene sonantia, quia consonantia. Vos estis haec omnia nihil hic vile, nihil hic transitorium, nihil ludicrum cogitetur. Et quia sapere secundum carnem mors est, «Omnis spiritus laudet Domin
Abbreviated transcription (Latin):
porib. sua queq distribuit & ordina¬
uit: & longum.ẽ. cõmemorare diligen¬
tiorẽ considationẽ om̃ium rerum:
Quis ilła explicet. Tamen qui ocłos
haberit. : multa ibi uident: cũ uiderint
placent: cũ placuerint laudantur:
ñtamquã ipse sed ille qui fecit: ita
nrs. glacies. sp̃c tẽpestatis que omĩa
turbata uidentur: quib đa stultis.
& quasi casib agitatura: addidit qͤ
faciunt uerbũ eius: Non tibi gͣ ui
flatii. pussu Uoce ut ẽ ꝑfales & arte¬
rias sine aliquo organo cantantis
hominis. flatu sicut per tibiam uel
aliquit eiusmodi: pulsu sicut per cy¬
tharam. ua quia eius modi. Hlullum
tcoq genus hic p̃ter missus soN:
Nam uex est inchoro. flatus in tuba.
pulsus incytharis: tamquam mens.
ep̃s. orpus. sed persimilitudines non
ꝑpuetatee: Quod ergo ꝓ¬
psuit laudate dominum insci
ius: quib hoc dixit. nisi eis ipsis ł̃

Expanded text:
poribus, sua quaeque distribuit et ordinaporibus, sua quaeque distribuit et ordinavit. Et longum est commemorare diligentiorem considerationem omnium rerum. Quis illam explicat? Tamen qui oculos habent, multa ibi vident: cum viderint, placent; cum placuerint, laudantur, non tanquam ipsa, sed ille qui fecit: ita nix, glacies, spiritus tempestatis,» quae omnia turbata videntur quibusdam stultis, et quasi casibus agitari, addidit, «Quae faciunt verbum ejus.» Non tibi ergo viflatu, pulsu: voce, ut est per fauces et arterias, sine organo aliquo cantantis hominis; flatu, sicut per tibiam, vel quid ejusmodi; pulsu, sicut per citharam, vel quid ejusmodi. Nullum itaque genus hic praetermissum est: nam vox est in choro, flatus in tuba, pulsus in cithara; tanquam mens, spiritus, corpus; sed per similitudines, non per proprietates. Quod ergo proposuit, «Laudate Dominum in sanctis ejus,» quibus hoc dixit, nisi eis ipsis?
Abbreviated transcription (Latin):
ait sedib: corruptibilia corruptibilib
locis: totũ adtende: totii lauda: Qui q̃
disposui m̃bra uermiculi: non gubuat nu¬
besꝰ Quare in mare pluit quasi ñ sint in
mare que alantur pluuia: quasi ñ ibi fec̃
pisces. quasi non ibi fecit animalia: adten¬
non cõpluit Ut cogites te in regione
ee. deserti. & inꝑegrinatione uitȩ: & a¬
marescat tͥ uita p̾sens. ut futuram
desides: aut ut flagelleris: & corripiaris.
& corrigaris: Quomͦ autẽ distribuit ꝓpͥ
regionũ: Ecce quia de getulia locuti
sumꝰ pluit hic ꝓpe omĩ anno & om̃i anno
dat frumentũ: Seruari hic frum̃tiun
non potest: cito corrũpitur quia om̃i
anno datur: & quia raro & multum
datur : Aui seruatur: Sed forte putas
quia ibi deserit ds̃ homines. autꝰ ibi
scđ̃m iociinditatẽ suã & laudant &
glorificant am Apphende inde getu¬
Lũ: pone int̾ istas arbores amen as :
fugere hinc uult & redire adnudã
getuliã: Omĩb gͦ as locis. regionib. tẽ¬

Expanded text:
 dedit, corruptibilia corruptibilibus locis. Totum attende, totum lauda. Qui ergo disposuit membra vermiculi, non gubernat nubes? Et quare in mare pluit? Quasi non sint in mari, quae alantur pluvia; quasi non ibi fecit pisces, quasi non ibi fecit animalia. Atten aliquando non pluit? Ut cogites te in regione esse deserti, et in peregrinatione vitae; et amarescat tibi vita praesens, ut futuram desideres; aut ut flagelleris, et corripiaris, et corrigaris. Quomodo autem distribuit propria regionum? Ecce, quia de Getulia locuti sumus, pluit hic prope omni anno, et omni anno dat frumentum: servari hic frumentum non potest, cito corrumpitur; quia omni anno datur: ibi, quia raro, et multum datur, et diu servatur. Sed forte putas quia ibi deserit Deus homines, aut non ibi secundum jucunditatem suam et laudant et glorificant Deum? Apprehende inde Getulum, pone inter istas arbores amoenas; fugere hinc vult, et redire ad nudam Getuliam. Omnibus ergo Deus locis, regionibus, tem
Abbreviated transcription (Latin):
apłs: ꝑimpiis mortaus ẽ: Quid serua¬
uit uristis: nisi uitã suã : Ergo erigat
se humana fragilitas: non desꝑet. non
se collidat: non se auertat: non di iat:
initter& apparuit hominib: uenit
susciꝑe mortem nram: ꝓmitterȩ uitẽ
suã: Uenit adregronẽ ꝑegrinationis
Hȩe habundant in regione nr̃a: ad
talia cõmercia uenit: Quia hic dedit
Quid accepit: Dedit exhortationẽ:
dedit aoctrinã. dedit remissionẽ pec¬
ucatoꝵ: accepit contumelias: mortẽ.
crucẽ: Aãtulit nobis de illa regione
bona: & in regione nr̃a: ꝑtulit mala:
ꝓmisit nobis quid ibi futuri sumꝰ. In¬
de uenit: & ait. Pat̾ uolo ut ubi ego
sũ & ipsi sint mecum: Tauta p̾cessit¬
dilectio: quia ubi nos eramꝰ fuit no¬
biscũ ÷ ubi ipse.ẽ. erimus cũ illo Qa
Quid fecit: Mortuus.ẽ ꝓpt̾ te: Quid
ꝓmisit: Ut unias eum illo Incredibilius
ẽ. qđ mortuus. ẽ. eternus: quam ut in
eternum iuuat mortalis: Iam qđ incre¬
aibilius. ẽ. tenemus: Si ꝓpt̾ hominẽ mor

Expanded text:
avit impiis mortem suam, quid servat justis, nisi vitam suam? Erigat ergo se humana fragilitas, non desperet, non se collidat, non se avertat, non dicat, romitteret; apparuit hominibus, venit suscipere mortem nregionem peregrinationis Haec abundant in regione nostra; ad talia commercia venit. Quid hic dedit, quid accepit? Dedit exhortationem, dedit doctrinam, dedit remissionem peccatorum; accepit contumelias, mortem, crucem. Attubona, et in regione nostra pertulit mala. Promisit nobis tamen, quod ibi futuri sumus, unde venit, et ait: Pater, volo, ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum . Tanta pdilectio! Quia ubi nos eramus, fuit nobiscum; ubi ipse est, erimus cum illo. Quid Quid fecit? Mortuus est pro te. Quid promisit? Ut vivas cum illo. Incredibilius est quod mortuus est aeternus, quam ut in aeternum vivat mortalis. Jam quod incredibilius est t
Abbreviated transcription (Latin):
ora. uirtutes: om̃es atq angelos: ciuita¬
tẽ quandã suꝑnã bonã: scam : beatã:
tatis habere celestia & angłos scõs: Qua¬
nant: non molunt. ñ quoquent:. Oꝑa
eiũ ista necessitati.  & ibi necessitas ñ. ẽ
ñ fuant᷑: non dep̃dant᷑.: non adult̾ant:
oꝑa enĩ sunt ista iniquitatis: & ibi ini¬
quitas ñ est: Non frangunt panẽ efurien¬
ti non uestiunt nudũ: non suscipiunt
pegrinũ: non iusttant egrotumꝰ non con¬
cordant litigiosũ: ñ sepeliunt mortuũ
oꝑa enĩ sunt ista misecordiȩ: ibi nulla
miseria . ẽ. inqua fiat misericordia:
ut illud simus: Mortales: piecti: abus¬
ti t̾ra cinis: sed qͥ ꝑmisit oiope ẽ: Si
ad nos adtendamꝰ qͥd sumꝰ: Si illum
homine qͥfecit hominem ex nichilo:
Aut uͦ ꝓminimo habet: ds̃ hominem.
ꝓpt̃ quẽ mori uoluit unicũ suũ:
adtendamꝰ aditͥidiciũ allectionis:
ꝓmissionis dei Tales arras accepi¬
mus: tenemꝰ mortẽ xp̃i. tenemꝰ sangui¬
nẽ xp̃i Quis mortuus. ẽ: unicus:

Expanded text:
ora, virtutes omnes atque Angelos, civitatem quamdam supernam, bonam, sanctam, beatam: tatis habere coelestia et Angelos sanctos? quanant, non molunt, no coquunt: opera enim sunt ista necessitatis; ibi necessitas non est. Non furantur, non depraedantur, non adulterantur: opera enim sunt ista iniquitatis; ibi iniquitas non est. Non frangunt panem esurienti, non vestiunt nudum, non suscipiunt peregrinum, non visitant aegrotum, non concordant litigiosum, non sepeliunt mortuum: opera enim sung ista misericordiae; ibi nulla miseria est in qua fiat misericordia. ut ibi simus? Mortales, projecti, abjecti, terra et cinis. Sed qui promisit omnipotens est. Si adhomine, qui fecit hominem ex nihilo? aut vero pro minimo habet Deus hominem, propter quem mori voluit Unicum suum? Attendamus ad indicium dilectionis. Promissionis Dei tales arrhas accepimus; tenemus mortem Christi, tenemus sanguinem Christi. Quis mortuus est? Unicus.
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾etur: nec uult discere ideo ñ sitit:
Nam si siaret uellet d̾iscere: & inueni¬
miraretur Eisposita etiã menbis puilicis
Adtendat faritas ura: Quis dispofuit
menbra pulieis. & culicis: ut habeant
orainem suũ. habeant uitã suã: motũ
ordinem menbroꝵ ipsiis. & animationẽ
uite qua mouetur e ꝓse fugit mortẽ
amit uitã : appetit uoluptates. deuitat
molestias: ecerit sensus diuersos uiget
in moti congruo sibi: Quis acett acule¬
um culiei quo sanguinẽ suggat: Quã
tenus fistula est qua sorbet. Quis dis¬
posuit ista: Quis fecit ista: Ex paues¬
cis inminimis: lauda magnũ: Hoc itaq
tenete fr̃s meiꝰ nemo uobis defid̃e ex¬
cutiat sanã doctrinã: Qui fecit uice¬
lo angłm: ipse fecit uiterra uer¬
miculum. sed angłm incelo ꝓhabitatione
celesti. uermicum int̾ra ꝓhabitatione t̃¬
restri: Nũꝗd angłm fecit reppere incelo:

Expanded text:
sitit. Nam si sitiret, vellet discere; et invenimiraretur disposita etiam membra pulicis. Attendat Charitas vestra. Quis disposuit membra pulicis et culicis, ut habeant ordinem suum, habeant vitam suam, habeanordinem membrorum ipsius, et animationem vitae qua movetur; ut pro se fugit mortem, amat vitam, appetit voluptates, devitat molestias, exserit sensus diversos, viget in motu congruo sibi! Quis dedit aculeum culici, quo sanguinem sugat? Quam tenuis fistula est qua sorbet! Quis disposuit ista? quis fecit ista? Expavescis in minimis; lauda magnum. Hoc itaque tenete, fratres mei; nemo vos de fide excutiat, et de sana doctrina. Qui fecit in coelo angelum, ipse fecit in terra vermiculum: sed angelum in coelo pro habitatione coelesti, vermiculum in terra pro habitatione terrestri. Numquid angelum fecit repere
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus.ẽ. qͥuiuit ineternum: S quo¬
mͦ mortuus ÷ ds̃ & unde mortuus ẽ. As̃:
& potest mori ds̃: accepit exte unde mo¬
reret᷑ ꝑte: Nonposset mori nisi caro:
non posset mori nisi mortale corpus:
Induit se ubi ꝑte moreret᷑: in auit te
cum illo uiuas Ubise induit mortẽ:
Inuirginitate matris: Ubi te in duet ui¬
ta: In equalitate patris: Elegit hic fibi
thalantum castũ: ubi coniungeret᷑
sponsus sponsȩ Uerbum caro factũ ẽ.¬

Expanded text:
mortuus est qui vivit in aeternum? Sed quomodo mortuus est Deus, et unde mortuus est Deus? et potest mori Deus? Accepit ex te, unde moreretur pro te. Non posset mori, nisi caro; non posset mori, nisi mortale corpus: induit se ubi pro te moreretur, induet te ubi cum illo vivas. Ubi se induit morte? In virginitate matris. Ubi te induet vita? In aequalitate Patris. Elegit sibi hic thalamum castum, ubi conjungeretur sponsus spons
Abbreviated transcription (Latin):
iusto iudicio dei: quia ille solus potest di¬
cere fine causa: hic passus sum. qua itleo n
sine causa quia ꝓpter nos: qui solus dice¬
re potest: que non rapui. tunc exoluebã:
qui solus dicere potuit: ecce uenit prin¬
ceps huiꝰ mundi: & in me nichil inueniet:
et quasi diceret᷑ ei÷ quare gͦ pateris:
Sequitur & dicit: Sed ut sciant omnes
q uoluntatẽ patris mei facio: surgitȩ eainꝰ
hinc: Ceteri omnes merito suo uidicio
dei. & ꝑ iusticia qui paciunt᷑. non sibi
arrgent quasi passionem in nocentiȩ.
qualis in ap̃o erat: patiant᷑. Audi apłm
petrum: Tempꝰ.ẽ. in quit ut uidic ũ
inciptͣt de domo ani: ex ortans mar¬
tyres. & testes dei: ut omnes minas

Expanded text:
justo judicio Dei. Quia ille solus potest dijusto judicio Dei. Quia ille solus potest dicere, sine causa hic se passum; quamvis ideo non sine causa, quia propter nos: qui solus potest dicere, «Quae non rapui, tunc exsolvebam» ; qui solus dicere potuit, «Ecce venit princeps hujus mundi, et in me nihil inveniet.» Et quasi diceretur ei, Quare ergo pateris? sequitur et dicit: «Sed ut sciant omnes quia voluntatem Patris mei facio, surgite, eamus hinc» . Caeteri omnes merito suo, judicio Dei, et pro justitia qui patiuntur, non sibi arrogent, quasi passionem innocentiae, qualis in Christo erat. Audi apostolum Petrum: «Tempus est,» inquit, «ut judicium incipiat a domo Domini.» Exhortans martyres et testes Dei, ut omnes minas
Abbreviated transcription (Latin):
sime inpsalmo cantat᷑. priusquã hrum¬
liarer ego deliqͥ. Sed qͥdicit priꝰꝗͣ humnili¬
Has gͦ iustificationes adõ didicit iacob
qͥfecit ipsũ ia cob luctare cũ angło: in
euiꝰ angłi ꝑsona ipse dñs erat. Luc tatꝰ tenu¬
it. uĩ fecit ut teneret: in ualuit ut tener&:
ecit te se teneri. miscđia non infiriitate.
o bat᷑ iudebat᷑ uicisse : rogat ut benedicat᷑ abco.
Quomodo intelligebat cũqͦ luc tatꝰ fuerit
qͣui tenuerit : Quare iuolent᷑ est luetatꝰ&
tenuit: Quia regnũ cęlor ii patit᷑. & qͥ ui
faciunt diripiunt illud. Ergo qͥre cũ lucta:
Quare cũ labore: Quare uixtenemꝰ. qd faci¬
le amismꝰ: Nec facile recipiendo qd̾ a misi¬
mꝰ: discamnꝰ ꝑdere ꝗd tenemꝰ . Laboret homo
ut teneat: tenebit ad firmitatem: quđ teru¬
erit post laboraem: Ergo hec uidicia sua dt̃
manifestauit iacob & isrł: Aꝑtius dicam: id ẽ.
quia & iusti qui hic sunt labores: molestiã:
pericula: passiones: ꝓ merita paciuntur:

Expanded text:
ime in psalmo cantatur: «Priusquam humiliarer, ego deliqui.» Sed qui dicit, «Priusquam humiliHas ergo justificationes a Deo didicit Jacob, qui fecit ipsum Jacob luctari cum Angelo; in jus Angeli persona ipse Dominus erat luctatus. Tenuit, vim fecit ut teneret, invaluit ut teneret: fecit se teneri misericordia, non infirmitate. et quem videbatur vicisse, rogat ut benedicatur ab eo . Quomodo intelligebat cum quo luctatus fuerat, quem tenuerit? Quare violenter est luctatus, et tenuit? Quia «regnum coelorum vim patitur, et qui vim faciunt, diripiunt illud» . Ergo quare luctatus? Quia cum labore. Quare vix tenemus quod facile amisimus? Ne facile recipiendo quod amisimus, discamus perdere quod tenemus. Laboret homo ut teneat; tenebit ad firmitatem quod tenuerit post laborem. Ergo haec judicia sua Deus manifestavit Jacob et Israel. Apertius dicam: id est, quia et justi qui hic sunt, labores, pericula, molestias, passiones pro merito patiuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
uniuerse genti. Nemo uos fallat: non
admintiatum . ẽ alicui genti hoc iudi¬
etum dei: quomodo paciant᷑ & uisti & i¬
iusti.Quomodo ꝓmerito omnes: quo¬
modo in grã dei. non rameritos sius lib̾¬
entur ipsi iusti: non adniitiatum ẽ.
hoc uniuersȩ geniti: sedsoli iacob soli
isrł. Quid gͦ nos facimus: si non admin¬
tiauit uniuerse genti: sed tantum ia¬
cob tantum irł:: Ubi erimus nos la¬
cob & isrł: udicia sua non manifesta¬
uit eis: Quibꝰ: Omnibꝰ gentib Et qͦmͦ
uocate sunt niues soluto cristallo:
Quomͦ uocate sunt gentes iustifica¬
to poulo: Quomꝰ nͥ ut eẽnt in iacob:
Freoͥsus. ẽ. oleaster : ut insereret᷑ in
oliua. lam ad oliuam ꝑtinet. iam ñ
debent dici gentes: sed una gens in
xp̃o: gens iacob. gens isrł: Quare gens
iacob & gens isrł: Quia iacob de tsa¬
ac: i ac de abraham: Abrahȩ auttẽ
quid dictum.ẽ. In semine tuo bene¬
dicentur omnes gentes: Hoc idem
dictum .ẽ. ad isaacͦ. Hoc & ad iacob

Expanded text:
universae genti.» Nemo vos fallat: non nuntiatum est alicui genti hoc judicium Dei, quomodo patiantur et justi et injusti: quo modo pro merito omnes; quomodo in gratia Dei, non in suis meritis liberentur ipsi justi. Non annuntiatum est hoc universae genti; sed soli Jacob, soli Israel. Quid ergo nos facimus, si non annuntiavit universae genti, sed tantum Jacob, tantum Israel? Ubi erimus nosel. «Judicia sua non manifestavit eis.» Quibus? Omnibus gentibus. Et quomodo vocatae sunt nives, soluto crystallo? quomodo vocatae sunt gentes, justificato Paulo? Quomodo, nisi ut essent in Jacob? Praecisus est oleaster, ut insereretur in olivam . Jam ad olivam pertinent; jam non debent dici gentes, sed una gens in Christo, gens Jacob, gens Israel. Quare gens Jacob et gens Israel? Quia Jacob de Isaac, Isaac de Abraham. Abrahae autem quid dictum est? «In semine tuo benedicentur omnes gentes.» Hoc idem dictum est ad Isaac, hoc et ad Jacob .
Abbreviated transcription (Latin):
subsistit: In faciem frigoris᷑ Cuius:
Dei. Unde ẽ eius frigus: Ecce dese¬
rit peccatdrem: ecce non uocat: ecce
non apꝑit sensum ÷ ecce non infun¬
dit gratiam:  ⁊ oluatur homo si po¬
test᷑ glaties stulticie Non potest.
Quare non potest. Infaciem frigo¬
ris eius quis subsistit Uide ergo
congelas centem illum dicentem
uideo aliam legem in menbris me¬
is: repugnantem legi mentis in eȩ̨:¬
& captiuum me ducentem in lege
peccati que.ẽ. in menbris meis:
Miser ego homo quis me liberab̾
de corporȩ mortis huius: Ecce fri
ram: Quis me liberabit de corpo¬
rȩ mortis huius: In faciem frigo¬
ris eius quis sustinebit. &ui se me¬
ipsum liberauiit.⁊ si ille deserit: &
quis liberat: Grã dei piħm ap̃m̃ do¬

Expanded text:
subsistet? In faciem frigoris ejus,» cujus? subsistet? In faciem frigoris ejus,» cujus? Dei. Unde est ejus frigus? Ecce deserit peccatorem, ecce non vocat, ecce non aperit sensum, ecce non infundit gratiam: solvatur homo, si potest, glacie stultitiae. Non potest. Quare non potest? «In faciem frigoris ejus quis subsistet?» Vide ergo congelascentem illum, et dicentem: «Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et cappeccati, quae est in membris meis. Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» Ecce frigram? «Quis me liberabit de corpore mortis hujus? In faciem frigoris ejus quis subsistet?» Et quis seipsum liberabit, si ille deseruerit? Et quis liberat? «Gratia Dei, per