comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ ẽẽ se sentiens: ego t̾ra & cinis: &
ꝓpterea uidebit solẽ iusticiȩ: & reqͥ¬
escet int̾ medios cleros: atq eo portan
&erit quasi cinis sub scõꝵ pedib: cũ
dies dñi aduenerit iudicantis. Mem̃.¬
tote leges morsi serui mei. quã man¬
daui ei in oreph. & ad omnẽ isrł p̃cep¬
ta & iudicia. Lxx. Similit̃. Iuxta me¬
ritoꝵ erit in futuro retributio: qͣndo
suꝑboꝵ radicẽ. & germ̃ deurans flam¬
sol iusticie in pennis eiꝰ. Igit᷑ mem̃to¬
te leges morsi serui mei. quas ei dedi
in monte oreph. qui ẽ in syna ad om¬
nẽ isrł p̃cepta & iudicia. Dicente autẽ
apło. Scimꝰ quia lex spiritalis ẽ. & bea¬
to dauid. reuela ocłos meos. & considabo
mirabilia de lege tua. Et quia omnes

Expanded text:
rem esse se sentiens: Ego sum terra et cinis ; et propterea videbit solem justitiae, et requiescet inter medios ejus cleros, atque ipso portantet erit quasi cinis sub sanctorum pedibus, cum dies Domini advenerit judicantis. Mementote legis Moysi servi mei, quam mandavi ei in Oreb, ad omnem Israel praecepta et judicia. LXX similiter. Justa meritorum in futuro erit retributio, quando superborum radicem, et germen devorans flamsanitas in pennis ejus. Igitur mementote legis Moysi servi mei, quam ei dedi in monte Oreb, qui est Sina, ad omnem Israel praecepta et judicia. Dicente autem Apostolo: Scimus quia lex spiritualis est : et beato David: Revela oculos meos, et considerabo mirabi
Abbreviated transcription (Latin):
Et qͥd amplius: quia custodiuimꝰ man¬
data eiꝰ. & qr ãbulauimꝰ siplices ante faciẽ
dñi om̃ipotentis: Et nc̃ nos dicimꝰ beatõ¬
alienos edificant᷑ om̃s qui faciunt iniqͥ¬
tatẽ. & restiter̃ dño. & saĩui facti st̃. Prius
dixerat laborare fecistis dm̃ in sermoni¬
b ur̃is. Et dixistis. In quo eũ fecimꝰ labora¬
re : In eocũ diceretis: om̃is qui facit pec¬
catũ bonꝰ ẽ in conspectu dñi: & tales ei
placent. Aut certe ubi ẽ ds̃ iudicu: Nẽ¬

Expanded text:
et quid amplius, quia custodiuimus mandata eius et quia ambulauimus supplices ante faciem Domini omnipotentis? Et nunc nos beatoalienos, et aedificantur omnes qui faciunt iniquitatem, et restiterunt Deo, et salvi facti sunt. Prius dixerat: Laborare fecistis Dominum in sermonibus vestris, et dixistis, in quo eum fecimus laborare? In eo cum 980 diceretis: Omnis qui facit malum, bonus est in conspectu Domini, et tales ei placent: aut certe ubi est Deus judic
Abbreviated transcription (Latin):
uator transfiguratus in monte loqͣntẽ
secũ habet morsen oe heliam in candi¬
dis uestib qui & dicebant ei quȩ pas¬
surus eẽt in ierłm: lex enĩ & omnis
omnino. siue subito ut septuaginta
transtulerunt: hoc enim significat¬
t̃pretatur deus m̃s. & ẽ de oppido thes¬
bi. qđ conuersionem & penitentiam
sonat. omnẽ ꝓpħarum chorũ. qui
conuertat cor patrũ ad filios. abrahã
uidelicet & isa ac. & iacob & omniũ
patriarcharũ. ut credant posteriorũ
in dño saluatore: in quẽ & illi credi¬
derunt. Abraham enĩ uidit diẽ dñi
& letatus ẽ. siue cor patris ad filium
discrepant: pari in xp̃m religione
consentiant. Unde dicit᷑ ad aptos.
qui seminariũ in toto orbe euangłu
ꝓdiderunt. ꝓ patrib tuis nati st̃ cibi
filii. Si enĩ helias ñ cor patrũ ad filios
ante conuerterit. & cor filioꝵ ad pa¬
tres eoꝵ. cũ uenerit dies dñ magnꝰ
& horribilis. magnus scĩs. & horribi¬

Expanded text:
 atque Salvator transfiguratus in monte, loquentes  atque Salvator transfiguratus in monte, loquentes secum habebat Moysen et Eliam in candidis vestibus, qui et dicebant ei quae passurus esset in Jerusalem : Lex enim et omnis  omnino vel subito, ut Septuaginta transtulerunt, hoc enim significatterpretatur Deus meus, et est de oppido Thesbi, quod conversionem et poenitentiam sonat, omnem prophetarum chorum, qui convertat cor patrum ad filios, Abraham videlicet, Isaac, et Jacob et omnium patriarcharum, ut credant posteri eorum in Dominum salvatorem, in quem et illi crediderunt. Abraham enim vidit diem Domini et laetatus est . Sive cor patris ad filium, discrepant, pari in Christo religione consentiant. Unde dicitur ad Apostolos, qui seminarium in toto orbe Euangelii prodiderunt: “Pro patribus tuis nati sunt tibi filii”. Si enim Helyas non cor patrum ad filios ante converterit et cor filiorum ad patres eorum, cum venerit dies Domini magnus et horribilis; magnus sanctis, horribi
Abbreviated transcription (Latin):
& unui̾sus popłs isrł de eadẽ spiritali.
& sequenti bibebant eos petra. petra
spiritalit̾ debent legis p̃cepta seruare
quȩ dedit in oreph. qđ int̾pretat᷑ sic-¬
citas. ꝑ que omniũ uitioꝵ humor
excoquit̃: & ad radios solis iusticie.
libidinis reuma siccat᷑. Locutꝰ ẽ aut̃
dñs ad uniu̾sũ isrł. qui sensu cernt̃
dm̃. & de quib in euangłio legitur.
beati mũdo corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebt̃.
Ecce mittã uob̾ heliã ꝓpħam anteꝗͣ¬
ut conuertat cor patrũ ad filios. & cor
filioꝵ ad patres eoꝵ: ne forte ueniã.
&e ꝑcutiã t̾ram anathemate.Lxx. Ecce
ego mittã uob̃ heliã thesbiten. añꝗͣ
ueniat dies dñi magnꝰ & illustris.
qui coniitat cor patris ad filiũ. & cor
hominis ad ꝓximũ suũ: ne forte
ueniens ꝑcutiã t̾ram penitꝰ. Post mo¬
rsen cuiꝰ mandata spiritalit docuimꝰ
ẽẽ seruanda: heliam dicit ẽẽ mitten¬
gnificans. dicente abrahã ad quendã
diuitẽ purpuratũ. Habent moysen

Expanded text:
spirituali, et sequente eos bibebant petra, petra spiritualiter debent legis praecepta servare, quae dedit in OREB  , quod interpretatur, siccitas, per quam omnium vitiorum humor excoquitur, et ad radios solis justitiae, libidinis rheuma siccatur. Locutus est autem Dominus ad universum Israel, qui sensu cernit Deum, et de quibus in Evangelio dicitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Ecce ego mittam vobet convertet eor patrum ad filios, et cor filiorum ad patres eorum: ne forte veniam et percutiam terram anathemate. LXX: Ecce ego mittam vobis Eliam Thesbiten, antequam veniat dies Domini magna et illustris: qui convertet cor patris ad filium, et cor hominis ad proximum suum; ne forte veniens percutiam terram penitus. Post Moysen cujus mandata spiritualiter docuimus esse servanda Eliam dicit esse mittenetiam significans, dicente Abraham ad quemdam divitem purpuratum: Habent Moysen
Abbreviated transcription (Latin):
lone reuersus. uidebatur dĩ babe notici¬
am: & obseruare legẽ: & intelligere pac¬
tũ suũ: & ꝓ peccato offerre uictimas: de¬
cimas reddere: obseruare sabbatũ: et
cet̾a q̃ dĩ lege p̃cepta st̃: cernens cunctã
in circuitu nationes rebꝰ om̃ib habunda¬
lo. & abhominor idola: & cõpunctꝰ consci¬
entia delictoꝵ: ante dm̃ tristis incedo:
Quẽ locũ ut supͣdiximꝰ. septuagesimꝰ &
scđs psalmꝰ pleniꝰ latiusq ꝓsequit᷑: un

Expanded text:
lone reversus videbatur Dei habere notitiam, et observare legem, et intelligere peccatum suum, et pro peccato offerre victimas, decimas reddere, observare sabbatum, et caetera quae Dei Lege praecepta sunt, cernens cunctas in circuitu nationes rebus omnibus abundalo, abominor idola, et compunctus conscientia delictorum, ante Deum tristis incedo? Quem locum ut supra diximus, septuagesimus et secundus Psalmus plenius latiusque prosequitur. Un
Abbreviated transcription (Latin):
ti estis: & me uos supplantatis siue
fraudatis. atq priuatis gens tota. Pro
gente que in hebraico scribit᷑ ãt suy
annũ: septuaginta int̃pretati sunt
sus. Ecce annus expletus ẽ. & nichil
in meos thesauros.s in ur̃a horrea
cõportastis. & ꝓ decimis & primiti.¬
uis quȩ parauerant si a uob darent᷑
ub̃tatẽ possessionũ ur̃aꝵ: & omnẽ
frugũ habundantiã ꝑdidistis. VUt
aut̃ sciatis me hoc irascente ꝑfec¬
tũ. quia fraudastis me parte mea:
hortor uos atq cõmoneo: uti infera¬
tis decimas in horrea.hoc ẽ in thes¬
auros tẽpli. & habeant sacerdotes
atq leuite qui mͥ ministrant cibos.
as⁊ ut catharacte cęli aꝑta ẽẽ credan-¬
tur: & effundã uob̃ benedictionem
usq ad habundantiã. Uerbũ effusio¬
nis: nom̃ largitatis ostendit. S si
fieri potest ut agros irrigantibꝰ pluui
is quidẽ sit fertilitas: uerũ aut locusta¬
ueniet. aut bruccus: aut erugo. aut

Expanded text:
ti estis, et vos me supplantatis, sive ti estis, et vos me supplantatis, sive fraudatis atque privatis, gens tota Pro gente, quae in Hebraico scribitur AGGOI  , annum Septuaginta interpretati sunt sus. Ecce annus expletus est, et nihil in meos thesauros, sed in vestra horrea comportastis: Et pro decimis et primitierant, si a vobis darentur, ubertatem possessionum vestrarum, et omnem frugum abundantiam perdidistis. Ut autem sciatis, me hoc irascente perfectum, quia fraudastis me parte mea, hortor vos, atque commoneo, ut inferatis decimas in horrea, hoc est, in thesauros templi, et habeant sacerdotes atque Levitae, qui mihi ministrant, cibos: et ro, ut cataractae coeli apertae esse credantur. Et effundam vobis benedictionem usque ad abundantiam. Verbum effusionis, nomen largitatis ostendit. Sed fieri potest ut agros irrigantibus pluviis, sit quidem fertilitas; verum aut locusta aut bruchus, aut erugo aut
Abbreviated transcription (Latin):
in carcere: & egrotꝰ suscipit᷑. & esuri¬
ens. sitiensq cibũ accipit atq potat᷑:
cur ñ in ministris suis ipse decimas
accipiat: & si ñ dent᷑: parte sua ipse
priuetur. Hoc qđ diximꝰ hainc Ba.
lingua siroꝵ. & chaldeoꝵ int̾̃pretat᷑
si affigit. Unde & nos ante annõ plu-¬
rimos ita uertimꝰ. magis ad mi ste¬
riũ dñicȩ passionis. in qua homines
crucifixerint dm̃. quã ad decimas ac
primitias. quȩ st̃ scripta referentes.¬
Querat prudens lector. quomͦ nr̃a in¬
t̃pretatio cũ his congruat q̃ sequunt᷑
in decimis. et in primitiuis
& uideat: possimus hoc dicere: ut
me affigeretis cruci. ut sceleratas
manus ini ceretis dõ ur̃o. multarum
ante rerũ meditationẽ fecistis: subtra-¬
hendo decimas & primitias. Non dico
ligentiȩ uiditiũ relinquentib: nc̃ se¬
quamur ordinẽ ꝓphecie. Quia mͥ ñ
reddidistis decimas. & primitias:
id circo in fame & penuria maledic-¬

Expanded text:
in carcere, et aegrotus suscipitur, et esuriin carcere, et aegrotus suscipitur, et esuriens sitiensque cibum accipit atque potatur, cur non in ministris suis ipse decimas accipiat, et si non dentur, parte sua ipse privetur? Hoc quod diximus HAJECBA, lingua Syrorum et Chaldaeorum interpretatur, si affiget: unde et nos ante annos plurimos ita vertimus, magis ad mysterium Dominicae passionis, in qua homines crucifixerunt Deum, quam ad decimas ac primitias  quibus Quaerat prudens lector quomodo nostra interpretatio cum his congruat, quae sequuntur: In decimis et primitiis, et videat an possimus haec dicere: Ut me affigeretis cruci: ut sceleratas manus injiceretis Deo vestro, multarum ante rerum meditatione fecistis, subtrahendo decimas et primitias, non dico ligentiae judicium relinquentibus; nunc sequamur ordinem prophetiae. Quia mihi non reddidistis decimas et primitias, idcirco in fame et penuria maledic
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ps. Quos hortat᷑ ut redeant: ꝑspi-¬
cuũ ẽ a dño recessisse. Et uide dñi cle¬
mentiã par pari reꝓmittit. ut in qͣ
insura mensi fuerint. remetiat᷑ eis.
& sic̃ in leuitico scribit᷑. si ambulaue¬
ritis ad me ꝑuersi: & ego ambulabo
contͣ uos furore ꝑuerso: sic & nc̃ po-¬
pulũ cohortat᷑ ad reditũ. ut ipse quoq
ad eos reu̾tatur qui non intelligen¬
tes se a dño recessisse impudent̃. inter¬
rogant. in quo reuertem᷑: & dicunt.
quado enĩ recessimus. ut merito redi¬
figit homo dm̃. quia uos configitĩ me:
Uerbũ hebraicũ qđ scribit᷑ iamceã.
sentuaginta int̾pretati st̃ si supplan-¬
tat: ꝑ qua aquila. simmachus & theo¬
dotio posuerunt si fraudat: ut sit sen-¬
datis me. Et reuera scđm historie
ordinẽ. quia decimas. & primitias¬
de leuitis popłs ñ reddebat. seipsũ
fraudẽ dicit dñs sustinere: cuiꝰ mi-¬
nistri fame coacti. & penuria tẽplũ
deseruerint.Si enĩ ꝑ alios uisitat᷑

Expanded text:
otens, quos hortatur ut redeant, perspicuum est a Domino recessisse. Et vide clementiam Domini, par pari repromittit, ut in qua mensura mensi fuerint, rementiatur eis . Et sicut in Levitico scribitur: Si ambulaveritis ad me perversi, et ego ambulabo contra vos furore perverso . Sic et nunc populum cohortatur ad reditum, ut ipse quoque ad eos redeat. Qui non intelligentes se a Domino recessisse, impudenter interrogant: In quo revertemur? Et dicunt: Quando enim recessimus, ut merito redifigit homo Deum, quia vos configitis me? Verbum Hebraicum, quod scribitur HAJECBA  , LXX interpretati sunt si supplantat: pro quo Aquila, et Symmachus, et Theodotio posuerunt, si fraudat, ut sit sensdatis me? Et revera secundum historiae ordinem, quia decimas et primitias Levitis populus non reddebat, 977 seipsum fraudem, dicit Dominus, sustinere, cujus ministri fame coacti, et penuria templum deseruerint. Si enim per alios visitatur
Abbreviated transcription (Latin):
dñm qui loquti st̃ cũ ꝓximo suo. &
ad uerba blasphemiȩ responder̃: ert̃
liũ suũ seruientẽ sibi: in quo duplex
affectus ẽ. & pietatis in filiũ. & serui¬
tutis in famulũ. Et tunc & qͥnc̃ blas¬
pheinatis & dicitis qđ emolumentũ.
quia custodiuimꝰ p̃cepta eiꝰ. & ãbulau.

Expanded text:
num, qui locuti sunt cum proximo suo, et ad verba blasphemiae responderunt, erunt lium suum servientem sibi. In quo duplex affectus est, et pietatis in filium, et servitutis in famulum. Et tunc qui nunc blasphematis et dicitis: Quod emolumentum, quia custodivimus praecepta ejus, et ambula
Abbreviated transcription (Latin):
nec dicere: attendit dñs & audiuit. &
scriptꝰ ẽ liber monum̃ti corã eo tim̃tibꝰ
& cogitantib nom̃ eiꝰ: ut cũ dies iudicii
uenerit: reddat & blaphemantib pe¬
nas: & tim̃tib p̃mia. Liber aut̃ scriptꝰ ẽ
de qͦ in daniele legimꝰ. throni positi st̃.

Expanded text:
audivit, et scriptus est liber monumenti coram eo, timentibus, et cogitantibus nomen ejus: ut cum dies judicii venerit, reddat et blasphemantibus poenas, et timentibus praemia. Liber autem scriptus est, de quo in Daniele legimus: Throni positi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ ẽ. Expandit alas suas & susce¬
pit eos: & in humeris suis portauit
eos: Tunc egredient᷑ qui nc̃ sđo quasi
carcere st̃ inclusi: & salient quasi uitu¬
li de arm̃to. siue quasi uituli de uin¬
culis lib̾ati: unde & apłs dic̃: cupio
dissolui & ẽẽ cũ xp̃o. ut egrediat᷑ et
saliat sic̃ uitulus de uincłis libatus:
&r sic̃ uictima dñi. Hec hoc leticiȩ fine
contentus: s calcabit impios cũ fue¬
rint cinis: unde & ad iustos fit imp̃¬
catio. Ds aut̃ conteret sathanan sub¬

Expanded text:
scriptum est: Expandens alas suas suscescriptum est: Expandens alas suas suscepit eos, et in humeris suis portavit illos . Tunc egredientur qui nunc saeculo quasi carcere sunt inclusi, et salient quasi vituli de armento, sive quasi vituli de vinculis liberati. Unde Apostolus dicit: Cupio dissolvi, et esse cum Christo , ut egrediatur et saliat sicut vitulus de vinculis liberatus, et sicut victima Domini. Nec hoc laetitiae fine contentus est; sed calcabit impios, cum fuerint cinis. Unde et ad justos fit imprecatio: Deus autem conterat Al.
Abbreviated transcription (Latin):
suo contuler̃ ea quȩ ad dĩ timorem
ꝑtinent. Adtendit dñs & audiuit.
& scriptus ẽ liber monum̃ti. his qui
timent dm̃. & cogitant nom̃ eiꝰ: & cũ
dies uenerit: habere se eos in peculiũ
pollicet᷑ & parcere eis. sic̃ parcit homo
filio suo seruienti sibi. Pleniꝰq inculcat
& dic̃: ecce dies ueniet. id ẽ dies iudicii.
quȩ scĩs luxerit: & peccatorib tenebre:
&r ipsa dies erit succensa quasi caminus.
siue clibanꝰ: ut om̃s impii uertant᷑ in
stipulã: & camini crement᷑ ardorib.
Cũq eos inflãmauerit atq cõbuxerit:
ñ relinqͤt in eis ullã radicẽ: & germen
malitiȩ. Hoc de impiis quid in die ui.¬
ditii sint passuri. e contrario đr: qͥd
tim̃tib nom̃ dñi eueniat: & orietur
uob̃ tim̃tib nom̃ eius sol iusticie: qͥ¬
uera om̃ia uidicabit: & nec bona nec
mala. nec uirtutes nec uicia latere pa-¬
tiet᷑: & sanitas erit in pennis eiꝰ: ut sa¬
natos ꝑ penitentiã portet in humeris
suis iuxta illud qđ in deuteronomio

Expanded text:
o contulerunt ea quae ad timorem Dei pertinent: attendit Dominus et audivit, et scriptus est liber monumenti his qui timent Dominum, et cogitant nomen ejus, et cum dies venerit, habere se eos in peculium pollicetur, et parcere eis sicut parcit homo filio suo servienti sibi, pleniusque inculcat, et dicit: Ecce dies veniet, id est, dies judicii, quae sanctis lux erit, et peccatoribus tenebrae; et ipsa dies erit succensa quasi caminus, sive clibanus, ut omnes impii vertantur in stipulam, et camini crementur ardoribus. Cumque eos inflammaverit atque combusserit, non relinquet in eis ullam radicem et germen malitiae. Hoc de impiis quid in die judicii sint passuri. Econtrario dicitur quid timentibus nomen Dei eveniet: Et orietur vobis timentibus nomen meum sol justitiae: qera omnia judicabit: et nec bona nec mala, nec virtutes, nec vitia latere patietur. Et sanitas erit in pennis ejus, ut sanatos per poenitentiam portet in humeris suis, juxta id quod in Deuteronomio
Abbreviated transcription (Latin):
lus de arm̃to: & calcabitis impios cum
fuerint cinis sub planta pedũ ur̃oꝵ:
in die qua ego facio: dic̃ dñs exercituũ.
Lxx. Quia ecce dies uenit ardens sicut
clibanꝰ & cõburet eos: & ert̃ om̃s alieni¬
genȩ. & uniu̾si qui faciunt iniqͥtatẽ
stipula: succendet eos dies ueniens.
dix neq ramꝰ: & erit uob̃ qͥ timetis
nom̃ meũ. sol iusticiȩ. & sanitas in pen¬
nis eiꝰ. Et egrediemini. & salietis sicut
uituli de uinculis relaxati: & concul¬
cabitis iniquos. & erunt cinis inter
in sermonib suis impii & dixeruit:
om̃is qui facit malũ bonꝰ ẽ in cons¬
pectu dñi. & tales ei placent: & uanꝰ

Expanded text:
abitis impios cum fuerint cinis sub planta pedum vestrorum, in die qua ego facio, dicit Dominus exercituum. LXX: Quia ecce dies venit ardens sicut clibanus, et comburet eos, et erunt omnes alienigenae, et universi qui faciunt iniquitatem, stipula, et succendet eos dies ueniens, dix neque ramus. Et orietur uobis, qui timetis nomen meum, sol iustitiae, et sanitas in pinnis eius, et egredieminivituli de vinculis relaxati, et 983 conculcabitis iniquos, et erunt cinis subterin sermonibus suis, et dixerunt: Omnis qui facit malum, bonus est in conspectu Domini, et tales e
Abbreviated transcription (Latin):
placuer̃ deo. sic post peccatũ & peni¬
tentiam placere incipiant: cũ om̃i
fuerint peccatoꝵ sorde purgati. Et
accedam inquit ad uos in iudicio: &
ero testis uelox. Quanta formido iu¬
dicii: cũ ipse sit testis & iudex. Testis
ẽ aut̃ cunctis maleficis & adulteris.
hec enĩ crimina ꝑpetrant᷑ occulte:
& ideo ꝓferuntur in mediũ. ne diu
lateant. Post maleficos ponuntur ad¬
ulteri: post adulteros ꝑiuri. post ꝑiu¬
ros qui calũpniant᷑ mercedẽ mercen¬
narii. & nolunt redđde ꝓ oꝑis labore
qđ debent. Uiduas quoq & pupillos.
subauditur calũpniant᷑. & opprumt̃
peregrinũ. & alienigenam. uł certe ca-¬
ticuminũ. qui necdũ in ciuitate xp̃i.

Expanded text:
placuerunt Deo, sic post peccatum et poeniplacuerunt Deo, sic post peccatum et poenitentiam placere incipiant; cum omni fuerint peccatorum sorde purgati. Et accedam, inquit, ad vos in judicio, et ero testis velox. Quanta formido judicii, cum ipse sit testis et judex. Testis est autem cunctis maleficis et adulteris, haec enim crimina perpetrantur occulte, et ideo proferuntur in medium, ne diu lateant. Post maleficos ponuntur adulteri: post adulteros perjuri: post perjuros, qui calumniantur mercedem mercenarii, et nolunt reddere pro operis labore quod debent. Viduas quoque et pupillos, subauditur calumniantur, et opprimunt peregrinum et alienigenam, vel certe catechumenum, qui necdum in civitate Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ut lauentur. qui sanguine pleni st̃.
spũ combustionis: ut sanguis qui
in eis intrinsecus litus ẽ auferatur.
Et sedebit conflans & emundans sic̃
argentũ. ut scđm iez echiel. qͥcquid
in auro nr̃o & argento. id ẽ sensu
& eloquio. ȩre. stegno. ferro. plũbo¬
q cõmixtum ẽ in camino dñi ꝑco¬
quatur: & purũ aurũ
remaneat & argentũ. Unde dñs
deat. Et purgabit filios leui: tẽpus
enĩ est ut iudicrũ incipiat de domo
dñi. Et alibi scribitur. a scĩs meis
incipite. In filiis aut̃ leui: omnem
sacerdotalẽ intellige dignitatẽ. Si aut̃
sacerdotes purgandi sunt & colandi:
quid de ceteris ẽ dicendũ: qui cum
emundati fuerint & colati. tunc of¬
ferant dño iusta sacrificia. & place¬
bit sacrificiũ eorũ qđ offerunt ꝓui¬
da. & ierłm: hoc ẽ ꝓ his qui dñm
confitent᷑. & precepta eius mente
conspiciunt. Sicut dies scłi & sicut
anni antiqui: ut quomͦ in principio

Expanded text:
ut laventur: qui sanguine pleni sunt, ut laventur: qui sanguine pleni sunt, spiritu combustionis, ut sanguis qui in eis extrinsecus litus est, auferatur. Et sedebit conflans et emundans sicut argentum, ut secundum Ezechielem , quidquid in auro nostro et argento, id est, sensu et eloquio, aere, stanno, ferro, plumboque commixtum est, in camino Domini percoquatur, ut purum aurum remaneat, et argentum. Unde et deat ; et purgabit filios Levi. Tempus est enim ut judicium incipiat a domo Dei . Et alibi scribitur: A sanctis meis incipite . In filiis autem Levi: omnem sacerdotalem intellige dignitatem. Si autem sacerdotes purgandi sunt et colandi, quid de caeteris est dicendum? Qui cum emundati fuerint et colati, tunc offerent Domino justa sacrificia, et placebit sacrificium eorum, quod offerunt m, hoc est, pro his qui Dominum confitentur, et pacem ejus mente conspiciunt, sicut dies saeculi, et sicut anni antiqui; ut quomodo in principio
Abbreviated transcription (Latin):
uentus eius. si cogitare potentiã ma¬
iestatis eius nemo potest: quis pote¬
rit ferre: Et quis stabit ad uidendũ
eum: hoc ẽ quis eũ poterit lippienti
b oculis in sua claritate conspicere.
qui ẽ sol iusticiȩ. & in cuiꝰ pennis ẽ
sanitas : Ipse ueniet quasi ignis con¬
flans. & quasi herba fullonũ: ignis in
conspectu eius ardebit: & in circuitu
eius tẽpestas ualida: tunc uocabit
cȩlũ desuꝑ & terrã: ut duudicet po¬
pulũ suũ. flumina ignis trahent an¬
te eum: peccatores quosq uoluentia.
Ignis aut̃ dicitur dñs. & ignis consu¬
cõburat. Et non solũ ignis s & her-
qui peccant grauiter. ignis conflans
ẽ atq consumens: qui aut̃ leuia pec¬
cata cõmittunt. herba fullonũ: ut
lotis mundiciã restituat: scđm illud¬
qđ scriptũ ẽ in isaia. Leͥuiabit dñs
sordes. filioꝵ & filiarũ sion. & san.¬
guinẽ emundabit de medio eorũ. in¬
spũ iudicii. & sp̃u cõbustionis. Qui
sordes habent: spũ iudicii indigen

Expanded text:
majestatis ejus nemo potest, ferre quis poterit? Et quis stabit ad videndum eum, hoc est, quis eum poterit lippientibus et caecutientibus oculis in sua claritate conspicere, qui est sol justitiae, et in cujus pennis est sanitas? Ipse veniet quasi ignis conflans, et quasi herba fullonum : Ignis enim in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida . Tunc vocabit coelum desuper, et terram ut dijudicet populum suum, flumina ignis trahent ante eum, peccatores quosque volventia. Ignis autem dicitur Dominus, et ignis consucomburat. Et non solum ignis; sed et hequi peccant graviter, ignis conflans est, atque consumens: qui autem levia peccata committunt, herba fullonum, ut lotis munditiam restituat, secuquod scriptum est in Isaia: Lavabit Dominus sordes filiorum et filiarum Sion, et sanguinem emundabit de medio eorum, spiritu judicii, et spiritu combustionis . Qui sordes habent, spiritu judicii indigent,
Abbreviated transcription (Latin):
in creatorẽ redde contestat᷑ & dicit ex
ꝑsona dĩ Inualuer suꝑ me uerba ur̃a.
siue ingrauata st̃: & enĩ iuxta zacha
rũ mole deprimit᷑: qui ñ intelligentẽ
u̾ba grauissima. & blasphemiã suam
int̃rogant. quid loquuti sumꝰ contͣ te:
qui seruit deo: & qđ emolum̃tũ. quia
custodiuimꝰ p̃cepta eiꝰ : In p̃senti scło
mercedẽ ꝓdĩ exigunt seruitute. ideo
ñ recipiunt: & quia ambulauimꝰ tris¬
tes corã dño iuxta illud qđ scriptũ ẽ in
psalmis: tota die contristatꝰ ingredie-¬
bar. Beatos gͥ dicimꝰ arrogantes qͥ suꝑ-¬
biunt contͣ dm̃: & ĩpia blasphemarũ
u̾ba iaculant᷑. Siquidẽ edificati sunt:¬
& post scelera atq blasphemias. ꝓsꝑis
om̃ib ꝑfruunt᷑. Tẽptauer̃ dm̃ siue res¬
titer̃ dõ: & salui facti st̃. salutẽ: felicitatẽ

Expanded text:
torem recidere contestatur, et dicit ex persona Dei: Invaluerunt super me verba vestra, sive ingravata sunt: etenim juxta Zacharasphemiarum mole deprimitur. Qui non intelligentes verba gravissima, et blasphemiam suam, interrogant, quid locuti sumus contra tequi servit Deo, et quod emolumentum, quia custodivimus praecepta ejus? In praesenti saeculo mercedem pro Dei exigunt servitute, ideo non recipiunt. Et quia ambulavimus tristes coram Domino, juxta illud quod scriptum est in Psalmis: Tota die tristis ingrediebar . Beatos igitur dicimus arrogantes, qui superbiunt contra Deum, et impia blasphemiarum verba jaculantur. Si quidem aedificati sunt, et post scelera atque blasphemias prosperis omnibus perfruuntur. Tentaverunt Deum, sive restiterunt Deo, et salvi facti sunt. Salu
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalis: & mandabit ds̃ nubib suis.
ut pluant suꝑ t̾ram imbrẽ: & habun¬
dantia rerũ omniũ ꝑfruet᷑. Increpabit
etiã ꝓ eo deuorantẽ contrarias scilicet
fortitudines: & labor ipsiꝰ ad fruitũ: &
consequet᷑ illud qđ scriptũ ẽ. beatꝰ qͥ in
aures loqͥt᷑ audientiũ. Leuabit quoq os¬
culos suos & uidebit regiones. qm̃ iã al
be sint ad metendũ: & colliget fructus
in uitã ȩt̾nam: nec erit sterilis uinea in
feram: omnẽ uerã. Et tantã ꝑ humilita¬
tis confessionẽ. & gr̃arũ actionẽ in dm̃
ac magistros eccłiȩ eiꝰ beatitudinẽ con¬
sequetur: ut om̃s beatũ illũ dicant gen¬
tes. & in t̾ra eiꝰ atq doctrina habitare
desident. qui illũ in eccłia audierint
disputantẽ. Inualuer̃ suꝑme uerba ur̃a
dicit dñs. Et dixistis. Quid loquuti sumꝰ
contͣ te: Dixistis. Uanus ẽ qͥ seruit deo.

Expanded text:
spiritualis, et mandabit Deus nubibus suis, spiritualis, et mandabit Deus nubibus suis, ut pluant super eum imbrem, et abundantia rerum omnium perfruetur, et increpabit etiam pro eo devorantem, contrarias scilicet fortitudines, et labor ipsius afferet fructum, et consequetur illud quod scriptum est: Beatus qui in aures loquitur audientium . Levabit quoque oculos suos, et videbit regiones, quoniam jam albae sunt ad metendum : et colliget fructus in vitam aeternam. Nec erit sterilis vinea in feram, omnem veram ; et tantam per humilitatis confessionem, et gratiarum actionem in Deum, ac magistros Ecclesiae ejus beatitudinem consequetur ut omnes beatum illum dicant gentes, et in terra ejus atque doctrina habitare desiderent, qui illum in Ecclesia audierint disputantem. Invaluerunt super me verba vestra, dicit Dominus, et dixistis: quid locuti sumus contra te? Dixistis,
Abbreviated transcription (Latin):
maxime qui laborat in uerbo & doc-¬
trina dĩ. Qđ qui ñ fecerit: dm̃ frauda¬
re & supplantare conuincit᷑: & maledi¬
citur ei in penuria rerũ omniũ: ut qͥ
parce seminauerit: parce & metẽt. &¬
qui in ben edictione seminauerit: in
benedictione fructꝰ colligat habun-¬
dantes. Si quando fames. & penuria.
& rerũ omniũ egestas opprimit mun¬
dũ: sciamꝰ hoc ex dĩ ira descendere: qͥ¬
se in pauꝑib si ñ accipiant elemosinã
nare prudentiȩ ingeniiq: qđ possidet:
s gras agat primũ dõ qui cuncta largi¬
tur: deinde sacerdotib eiꝰ & magistris.
a quib doctꝰ ẽ. Si enĩ ñ egerit grãs. s si¬
bi scientiã uendicarit: in penuria ma¬
ledicet᷑. Qđ si intelligens largitorẽ dm̃:
& his agens grãs ꝑ quos a dõ eruditꝰ ẽ.
humiliauerit se. & in horreũ dĩ intu¬
lerit cibos hoc ẽ scripture scẽ alim̃ta
eccłiȩ popłis ministrarit: statĩ aꝑient᷑
suꝑ eũ cataracte cęli: & effundet᷑ pluuia

Expanded text:
aborat in verbo et doctrina Dei. Quod qui non fecerit, Deum fraudare et supplantare convincitur, et maledicitur ei in penuria rerum omnium: ut qui parce severit, parce et metat; et qui in benedictione seminaverit, in benedictionibus fructus colligat abundanter . Si quando fames et penuria, et rerum omnium egestas opprimunt mundum: sciamus hoc ex Dei ira descendere, qui in pauperibus, si non accipiant eleemosynam, nare prudentiae, ingenioque quod possidet: sed gratias agat 979 primum Deo, qui cuncta largitur; deinde sacerdotibus ejus ac magistris, a quibus doctus est. Si enim non egerit gratias, sed sibi scientiam vindicaverit, in penuria maledicetur. Quod si intelligens largitorem Deum, et his agens gratias, per quos a Deo eruditus est, humiliaverit se, et in horreum Dei intulerit cibos, hoc est, Scripturae sanctae alimentarit: statim aperientur super eum cataractae coeli, et effundetur pluvia
Abbreviated transcription (Latin):
mis primitiisq diximꝰ. quȩ olĩ dabant᷑
a popło sacerdotib & leuitis: in ecctie
quoq popłis intelligite: quibꝰ p̃ceptũ
ẽ ñ solũ decimas dare & primitias: s
uende om̃ia quȩ habent. & dare pau¬
perib: & sequi dñm saluatorẽ. Qd si
facere nolumꝰ: saltẽ iudeoꝵ imitem̃
exordia: ut pauꝑib partẽ demꝰ ex to¬
to: & sacerdotib ac leuitis. honorem
debitũ deferamꝰ. Unde dicit apłs: ho¬

Expanded text:
is primitiisque diximus, quae olim dabantur a populo sacerdotibus ac Levitis, in Ecclesiae quoque populis intelligite, quibus praeceptum est, non solum decimas dare et primitias; sed et vendere omnia quae habent, et dare pauperibus, et sequi Dominum Salvatorem . Quod si facere nolumus, saltem Judaeorum imitemur exordia, ut pauperibus partem demus ex toto, et sacerdotibus ac Levitis honorem debitum deferamus. Unde dicit et
Abbreviated transcription (Latin):
tur filio seruienti sibi: & conu̾timini.
& uidebitis quid sit int̾ iustũ & impiũ:
& int̾ seruientẽ dõ: & ñ seruientẽ ei.
lxx. Et attendit dñs & audiuit. & scri¬
psit librũ monum̃ti in conspectu suo
ego facio in aquisitionẽ: & eligã uos.
sicut elegit homo filiũ suũ qui seruit
ei: & conu̾tar. & uidebitis qͥd sit int̾ ius¬
tũ & iniustũ: & int̾ seruientẽ dõ. & ñ¬

Expanded text:
i. Et convertimini, et videbitis quid sit inter justum, et impium: et inter servientem Deo, et non servientem ei. LXX: Et attendit Dominus, et audivit, et scripsit librum monumenti in conspectu suo go facio, in acquisitionem, et eligam eos sicut eligit homo filium suum qui servit ei: et convertimini, et videbitis quid sit inter justum, et iniquum, et inter serviente
Abbreviated transcription (Latin):
recessistis de uia recta. siue declina
stis dicente me. Non declines neq
ad dexterã. neq ad sinistrã. Et in¬
firmos fecistis multos in lege. siue
scandalizastis. ut aquila simma-¬
chus uerterunt declinare ad dex-¬
teram. & abstinere a cibis quos
creauit deus ad utendum condẽp.¬
nare nuptias. & in illud incurre.¬
re quod in alio loco scriptũ ẽ. ne sis
iustus multũ. Ad sinistram diuer¬
tere ẽ. cum quis luxuriȩ se tradit.
& libidini. & scandalizat multos
in lege: cũ melius ut mola asina¬
ria ligetur circa collũ. & in mare
precipitetur. quã scandalizet unũ
de minimis. Infirmos autẽ faci¬
unt multos. qui cũ credentes in
xp̃o fidei robur acceperint: infir¬
mari eos faciunt negligentia con¬
uersationis suȩ: quib rectissime
dicit᷑. Irritũ fecistis pactum leui.

Expanded text:
recessistis drecessistis dstis, dicente me: Non declines neque ad dextram, neque ad sinitram ; et infirmos fecistis multos in lege, sive scandalizastis, ut Aquila et Symmachus verterunt. Declinare ad dextram, est abstinere a cibis quos Deus creavit ad utendum: condemnare nuptias, et in illud incurrere, quod in alio loco scriptum est: Ne sis justus multum . Ad sinistram divertere, est cum quis luxuriae se tradit et libini, et scandalizat multos in lege: cui melius est, ut mola 961 asinaria ligetur circa collum, et in mare praecipitetur, quam scandalizet unum de minimis. Infirmos autem faciunt multos, qui cum credentes in Christo fidei robur acceperint, infirmari eos faciunt negligentia conversationis suae, quibus rectissime dicitur: Irritum fecistis pactum Levi,
Abbreviated transcription (Latin):
dotes dicitur. falso putant intelli¬
gendũ eẽ de xp̃o: non respuentes
traria. Uos aut̃ recessistis de uia:
& scandalizastis plurimos in lege
Irritũ fecistis pactũ leui dicit dñs
exercituum. Propt̃ qđ & ego dedi uoͤ
contẽptibiles. & humiles omnibus
popłis. sicut non seruastis uias me¬
as: & accepistis faciem in lege. Lxx.
Uos aut̃ declinastis de uia mea: &
infirmos fecistis multos in lege:
corrupistis testamentũ leui dicit
dñs omp̃s. Et ego dedi uos corrup¬
tibiles. & dissolutos in omnes gen¬
tes: pro eo quod non custoditis ui¬
as meas. s accepistis ꝑsonas in lege.
Nec ad xp̃i non ꝑtinere ꝑsonã. nec
ad eos qui illius cultui dedicati st̃:
etiã si ego taceam: prudens lector
intelligit. Et ẽ sensus. Ego uos uo¬
lui facere quȩ priori capitulo con¬
tinentur: & de quib ꝑ moysen in
deuteronomio sũ loquutus. Date
leui doctrinã eius. & ueritatem¬
erus uiro rusto. & cet̾a. Uos autẽ

Expanded text:
dotes dicitur, falso putant intellidotes dicitur, falso putant intelligendum esse de Christo, non respicientes t vos autem recessistis de via et scandalizastis plurimos in lege irritum fecistis pactum Levi dicit Dominus exercituum propter quod et ego dedi vos contemptibiles et humiles omnibus populis sicut non servastis vias meas et acVos autem declinastis de via mea, et infirmos fecistis multos in lege, corrupistis testamentum Levi, dicit Dominus omnipotens. Et ego dedi vos contemptibiles, et dissolutos in omnes gentes, pro eo quod non custodistis vias meas, sed accipiebatis personas in lege. Haec ad Christi non pertinere personam, nec ad eos qui illius cultui dedicati sunt, etiamsi ego taceam prudens lector intelligit. Et est sensus: Ego vos volui facere quae priori capitulo continentur, et de quibus per Moysen in Deuteronomio sum locutus: Date Levi doctrinam ejus, et veritatem viro justo , et reliqua: vos autem
Abbreviated transcription (Latin):
Labia sacerdotis custodient scienti¬
am. non dixit ꝓferent. s custodient
ut loquantur in tempore: dentq
conseruis cibaria in tempore suo:
Et legem exquirent ex ore eiꝰ. In ag¬
geo hoc idem scribitur. In t̾rogate
pertinet disciplinã. in terrogatũ
respondere de lege.qui si ignoran¬¬
tiam in cęteris diligentem. in scri¬
pturis scĩs obtenderit negligentẽ:
frustra iactat dignitatem. cuiꝰ oꝑa
scribit ad titum. ut potens sit ex-¬
hortari in doctrina sana. & contra-¬
dicentes reuincere. Et ad thimo
ere ad salutem: ut peccantes corã
omnib arguat. Sequit᷑. Quia an¬
głs dñi exercituũ ẽ. Exponit no-¬
sacerdos dei uerissime dicitur me¬
ter ẽ: eiusq ad popłos nunciat
uoluntatẽ. Et idcirco in sacerdotis
pectore rationale ẽ. & inrationali
doctrina. & ueritas ponitur. ut dis¬
camus sacerdotem doctũ eẽ debe:
& p̃conem dñicȩ ueritatis. Quidã
hoc quod ad leui. & ꝑ leui ad sacer¬

Expanded text:
Labia sacerdotis custodient scientiLabia sacerdotis custodient scientiam: non dixit, proferent, sed, custodient, ut loquantur in tempore, dentque conservis cibaria in tempore suo, Et legem requirent ex ore ejus. In Aggaeo hoc idem scribitur: Interrogate pertinet disciplinam interrogatam respondere de lege. Qui si ignorantiam in caeteris diligentem, in Scripturis sanctis obtenderit negligentem, frustra jactat dignitatem, cujus opera  Paulus scribit ad Titum: Ut potens sit exhortari in doctrina sana, et contradicentes revincere . Et ad Timotere ad salutem, ut peccantes coram omnibus arguas . Sequitur: Quia angelus Domini exercituum est. Exponit nosacerdos Dei verissime dicitur,ter est, ejusque ad populum nuntiat voluntatem: et idcirco in sacerdotis pectore rationale est , et in rationali doctrina et veritas ponitur, ut discamus, sacerdotem doctum esse debere, et praeconem dominicae veritatis. Quidam hoc quod ad Levi et per Levi ad sacer
Abbreviated transcription (Latin):
possumus dicere. quod & ipse pax
nr̃a sit. apło confirmante qui ait.¬
& post eum posteris eius ut time¬
rent eum: principiũ enĩ sapientie
timor dñi. & a facie eiꝰ formidarer.
siue subtraherent se contraherent
mentis formidinẽ horrore corporis
iudicantes. iuxta illud qđ scriptũ
ẽ. suꝑ quẽ requiescam nisi suꝑ hu¬
milem. & quietũ. & trementẽ uer-¬
ba mea: Lux ueritatis fuit in ore eiꝰ:
hoc doctrina popłoꝵ.que ei in sacer¬
dote nullo debet mendatio detur¬
pari: s tota ueritatis fronte ꝓcede.
Et iniquitas non ẽ inuenta in la-¬
biis eiꝰ. ut imitetur dñm suũ: de qͦ
dicitur. qui peccatũ non fecit: nec
dolus inuentus ẽ in ore eius. In pa-¬
ce. & in ȩquitate ambulauit mecũ.
ut & ipse pacẽ habeat. & ceteros paci¬
ficet: nullusq ꝑsonam accipiat in
iudicio. Et idcirco ambulat cũ deo.
sicut ambulauit enoch. qui trans
Qui sacerdos ẽ & non corripit delin¬
quentes: sacerdotis officiũ preterit.

Expanded text:
od et ipse pax nostra sit, Apostolo confirmante: et per eum posteris ejus, ut timerent eum: Principium enim sapientiae timor Domini , et a facie ejus formidarent, sive subtraherent se atque contraherent, mentis formidinem horrore corporis indicantes, juxta illud quod scriptum est: Super quem requiescam, nisi super humilem et quietum et trementem verba mea ? Lex veritatis fuit in ore ejus, hoc est, doctrina populorum, quae in sacerdote nullo debet mendacio deturpari; sed tota de veritatis fonte procedere. Et iniquitas non est inventa in labiis ejus, ut imitetur Dominum suum, de quo dicitur: Qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . In pace et in aequitate ambulavit mecum, ut et ipse in se pacem habeat, et caeteros pacificet, nulliusque personam accipiat in judicio, et idcirco ambulet cum Deo, sicut ambulavit Enoch, qui translQui sacerdos est, et non corripit delinquentes, sacerdotis officium praeterit.
Abbreviated transcription (Latin):
reditas eoꝵ. Qđ ne putemꝰ ẽẽ nr̃m: po
inquit. qm̃ partes leuitarũ ñ fuissent
date: & fugisset unusquisq in regionẽ
suã de leuitis & cantoribꝰ: & de his qͥ
ministrabant. Et egi causam aduer¬
sũ magistratos: & dixi. Quare dere¬
liquimꝰ domũ dĩ : Et congregaui eos.
& feci stare in stationib suis: & om̃is
iuda adportabant decimas frum̃ti.
uini. & olei in horrea. & constitumꝰ
suꝑ horrea neemiã sacerdotẽ. & sadoch

Expanded text:
reditas ereditas equoniam partes Levitarum non fuissent datae et fugisset unusquisque in regionem suam de Levitis et de cantoribus et de his qui ministrabant et egi causam adversus magistratus et dixi quare dereliquimus domum Dei et congregavi eos et feci stare in stationibus suis et omnis Iuda adportabat decimam frumenti et vini et olei in horrea et constituimus super horrea Selemiam sacerdotem et Sadoc
Abbreviated transcription (Latin):
uos ut t̾ra uoluntaria. dicit dñs om̃ps.
Et in principio diximꝰ ma¬
lachi ꝓpħam ezrã sacerdotẽ debere in¬
telligi: omĩaq quȩ in illiꝰ libri scribun¬
tur historia: in hoc quoq uolumine
contineri. Et nc̃ dicimꝰ tẽporib eius oe
neemiȩ. quos simul uixisse manifestũ
ẽ fam̃ fuisse grauissimã: & ob fam̃ se¬
ditionẽ. & pauꝑes rerũ necessitate cõ¬
pulsos. filios suos & filias. & omnẽ posses¬
sionẽ. uniuersãq substantiã uiendidis.¬
se. Deniq dict̃. filii nr̃i & filiȩ nr̃ȩ mul¬
tȩ st̃ nimis. accipiamꝰ ꝓ p̃cio eoꝵ frum̃¬
tũ & comedamꝰ: & uiuamꝰ. Frant qui
dicerent agros nr̃os. & uineas. & do-¬
mos nr̃as opponamꝰ: & accipiamꝰ frum̃¬
tũ in fame. Et iratus sũ inqͥt etras ni.
rea multas fruges congesserant ꝓ ne¬
cessitate. uł ꝓ p̃cii magnitudine. leui¬
tis decimas nolebant reddere: quia
ñ habebant partem in hereditatem
iudȩ. s primitiȩ & decimȩ erant he-¬

Expanded text:
vos terra voluntaria, dicit Dominus omnipotens. Et in principio diximus, Malachi prophetam Ezram sacerdotem debere intelligi; omniaque quae in illius scribuntur historia, in hoc quoque volumine contineri: et nunc dicimus, temporibus ejus et Neemiae quos simul vixisse manifestum est famem fuisse gravissimam, et ob famem seditionem, et pauperes rerum necessitate compulsos, filios suos et filias, et omnem possessionem, universamque substantiam vendidisse. Denique dicunt: Filii nostri, et filiae nostrae multae sunt nimis, accipiamus pro pretio eorum frumentum, et comedamus et vivamus. Et erant qui dicerent: Agros nostros et vineas, et domos nostras apponamus, et accipiamus frumentum in fame. Et iratus sum, inquit Ezras. nimrea multas fruges congesserant, pro necessitate vel pro pretii magnitudine Levitis decimas nolebant reddere, qui non habebant partem in haereditate Judaeae; sed primitiae et decimae erant hae
Abbreviated transcription (Latin):
seuerũ. & iustũ iudicẽ ẽẽ me fatear.
o filii iacob tam̃ ñ estis torm̃toꝵ dru̾¬
sitate consũpti. iuxta illud qđ scrip¬
tũ ẽ in iheremia. Sine causa ꝑcussi
filios ur̃os: disciplinã non recepistis.
nec hoc nuꝑ facitis. nec semel ut er¬
roris mereamini ueniã. s hereditariã
habetis impietatẽ. ex dieb patrũ ur̃oꝵ
a legitimis meis recedendo. & ñ custo¬
diendo que p̃cepi. filios aut̃ iacoh scd̃m
ANAT UTHA supplantatoris. & ger¬
mani primitiua rapientis. Qui non¬
recedant a peccatis patrũ suoꝵ. & de¬
clinent a legitimis. & ñ custodiant q̃
p̃cepta sunt: intelligamꝰ eos. qui in ȩc¬
clesia constituti ñ recedunt a uitiis &
falsũ sibi religionis xp̃ianȩ nom̃ assu¬
munt. Reuertimini ad me. & reuer¬
tar ad uos dicit dñs exercituũ. Et di-¬
xistis. In quo reuertem᷑: Si affiget ho¬
mo dm̃: Quia uos configitis me. Et
dixistis. In quo configimꝰ te: In decimĩ.

Expanded text:
severum, et justum judicem esse me fatear, severum, et justum judicem esse me fatear, o filii Jacob: tamen non estis tormentorum diversitate consumpti, juxta illud quod scriptum est in Jeremia: Sine causa percussi filios vestros, disciplinam non recepistis : nec hoc nuper facitis, nec semel, ut erroris mereamini, veniam, sed haereditariam habebis impietatem, ex diebus patrum vestrorum a legitimis meis recedendo, et non custodiendo quae praecepi. Filios autem Jacob secundum ἀναγωγὴν supplantatoris, et germani primitiva rapientis, qui nonrecedant a peccatis patrum suorum, et declinent a legitimis, et non custodiant quae praecepta sunt, intelligamus eos qui in Ecclesia constituti non recedunt a vitiis, et falsum sibi religionis Christianae nomen assumunt. Revertimini ad me, et revertar ad vos, dicit Dominus exercituum. Et dixistis, in quo revertemur? Si affiget homo Deum, quia vos configitis me? Et dixistis: I
Abbreviated transcription (Latin):
Hec iuxta historiã. & iuxta tropologiã
intelligamꝰ. ut qđ eo tẽpore dicebatur
ad principes iudeoꝵ. non dicit᷑ ad prin¬
ñ mutor. idcirco ponit quia supͣ dixe¬
rat. ipse quasi ignis conflans. & quasi
herba fullonũ. Ne putemꝰ eiꝰ diuinita¬
estis consũpti: a dieb enĩ patrũ ur̃orũ
recessistis a legitimis meis: & ñ custodis¬
tis. Lxx. Et uos filii iacob. & ñ recessistis
a peccatis patrũ ur̃oꝵ: declinastis a le¬
gitimis meis: & ñ custodistis. Supͣ dixe¬
rat ero testis uelox maleficis. & adulte¬
ris. & ꝑiuris . qui calũpniant᷑ mercedẽ
mercennarii. uiduas. & pupillos: op
primunt peregrinũ: nec timuer̃ me
dicit dñs exercituũ: iustũq iudicem
eẽ se dicit: qđ ñ accipiat ꝑsonã in iu¬
dicio. Intulit gͦ dñs. & non mutor. Et
ẽ sensus. Uos ꝑ maleficia. & ad ulteria.
& ꝑiuria. & calũpnias: & uiolentiã.
cotidie mutamini: ego in iudicio nul¬
la ꝑsonarũ uarietate cõmutor. Cũq

Expanded text:
et juxta historiam, et juxta tropologiam intelligimus, ut quod eo tempore dicebatur ad principes Judaeorum, nunc dicatur ad prinnon mutor, idcirco ponit, quia supra dixerat: ipse quasi ignis conflans, et quasi herba fullonum, ne putemus eum divinitaestis consumpti. A diebus enim patrum vestrorum recessistis a legitimis meis, et non custodistis. LXX: Et vos, filii Jacob, non recessistis a peccatis patrum vestrorum, declinastis a legitimis meis, et non custodistis. Supra dixerat: Ero testis velox maleficis, et adulteris, et perjuris, et qui calumniantur mercedem mercenarii, viduas et pupilnum, nec timuerunt me, dicit Dominus exercituum. Justumque judicem esse se dicens: quod non accipiat personam in judicio, intulit: Ego Dominus et non mutor. Et est sensus: Vos per maleficia, et adulteria, et perjuria, et calumnias, et violentiam quotidie mutamini, ego in judicio nulla personarum varietate commutor. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ dñs omps. Et dixistis. In quo reuer¬
temur: Si supplantat homo dm̃: Qui¬
a uos me supplantastis. Et dixistis. In
quo subplantauimꝰ te: Quia decimȩ.
Annus impletꝰ ẽ: & intulistis fructꝰ
in thesauros: & erit rapina in domibꝰ
ur̃is. Reuertimini gͦ in hoc: dic̃ dñs¬

Expanded text:
revertemur? Si supplantat homo Deum, quia vos supplantastis me? Et dixistis: in quo supplantavimus te? quia decimae eannus impletus est, et intulistis fructus in thesauros, et erit rapina in domibus vestris. Revertimini ergo in hoc, dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
tuã filio regis. Non enĩ pat̾ iudicat
lio. & ille ẽ angłs testam̃ti quẽ uos
queritis. cui mala non placent. qui
la nec miscđia. nec seueritate muta¬
tur. Calix enĩ in manu dñi. uint
meri plenus mixto: & inclinauit

Expanded text:
Non enim Pater judicat lio . Et ille est angelus testamenti quem vos quaeritis, cui mala non placent, qui la nec misericordia, nec severitate mutatur: Calix enim in manu Domini vini meri plenus mixto, et inclinavit
Abbreviated transcription (Latin):
tes dm̃: unꝰquisq cũ ꝓximo suo. Lxx.
Hec locuti st̃ qui timent dm̃: unꝰqͥsq
ad ꝓximũ suũ. Iuxta hebreos ita intelli¬
gendũ illis de dĩ iudicio blasphemantib
qui timent dm̃ ad iudicẽ st̃ locuti. qđ
retributio bonoꝵ uł maloꝵ ñ sit in pre¬
senti. & in breui scło: s in fut᷑o & et̃no:
& qđ homo ñ possit dĩ scire iudicia:
& de illiꝰ eqͥtate atq iusticia disputare:
& cet̾a q̃ debet iustꝰ cũ iusto loqui: nec
dix̃ quȩ sint locuti. s ex eo qd̃ intulit.
tẽ locuti st̃ tim̃tes dm̃: unꝰquisq cũ ꝓ¬
ximo suo. Intelligere debemꝰ ea locutos
tim̃tes dm̃: quẽ omniũ scripturarũ

Expanded text:
m, unusquisque cum proximo suo. LXX: Haec locuti sunt, qui timent Dominum, unusquisque ad proximum suum. Juxta Hebraeos ita intelligendum est: illis de Dei judicio blasphemantibus, qui timent Deum ad invicem sunt locuti, quod retributio bonorum vel malorum, non sit in praesenti et braevi saeculo, sed in futuro et aeterno; et quod homo non possit Dei scire judicia, et de illius aequitate ac justitia disputare; et caetera quae debet justus cum justo loqui. Nec dixit, quae sint locuti; sed ex eo quod intulit: Tunc locuti sunt timentes Deum, unusquisque cum proximo suo, intelligere debemus ea locutos timentes Deum, quae omnium Scripturarum
Abbreviated transcription (Latin):
& sic̃ annis priorib. Et accedam ad
uos in iudicio. & ero testis uelox suꝑ
maleficos. & suꝑ ad ulteros: & suꝑer
eos qui iurant in nomine meo ue¬
raciter: & qui fraudant mercedem
mercennarii. & opprimunt ꝑ poten¬
& ꝑuertunt iudicium aduenȩ: &
qui non timent me dicit dñs om
mutor. Supra legimꝰ motã dño ques¬
tionẽ ab his qui dicunt: omnis qui
facit malũ bonus ẽ in conspectu dñi.
& tales placent ei: aut certe si displi¬
cent ubi ẽ ds̃ iusticie: hoc ẽ ubi est
iusticiȩ ueritas : Ad quã dissoluen-¬
dã: dñi sermo respondit. Mittã an¬
gelũ meũ qui p̃parabit uiã meã.
& ueniet ad templũ suũ dñator
quẽ uos queritis. & qui iudex est

Expanded text:
is prioribus. Et accedam ad uos in iudicio, et ero testis uelox super maleficos et super adulteros et super eos, qui iurant in nomine meo mendaciter, et qui fraudant mercedem mercennario et obprimunt per poten et peruertunt iudicium aduenae, et qui mutor. Supra legimus motam Domino quaestionem ab his qui dicunt: Omnis qui facit malum, bonus est in conspectu Domini, et tales ei placent, aut certe si displicent, ubi est Deus judicii? hoc est, ubi est justitiae veritas? Ad quam dissolvendam Domini sermo respondit: Mittam angelum meum, qui praeparabit viam meam, et veniet ad templum suum dominator quem vos quaeritis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
& n uifragiũ. & cetera quȩ ad damp¬
& totos se tradunt planctui & gemi¬
tibus. ne animi robore & spe in dm̃
& p̃miis futuroꝵ cuncta contẽpnurt.
etiã si dirigant ad dm̃ orationem
ñ suscepi ab eo. quia in decoris planc

Expanded text:
et naufragium, et caetera quae ad damet naufragium, et caetera quae ad damur in fletus, et totos se tradunt planctui, et gemitibus: nec animi robore, et spe in Deum, et praemiis futurorum cuncta contemnunt: etiamsi dirigant ad Deum orationem, non suscipi ab eo, quia indecoris et inc