comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nũtiabit uob̃: de his dixit. que ad ip̃am patͥs ꝑtinent di¬
uinitatẽ: in quib illi est eqͣlis. omĩa q̃ habet pat̾ haben
fũat accepturꝰ qd̾ att de meo accipiet: s utiq de patre de
quo ꝑcedit sp̃c. de quo est natꝰ et filiꝰ. Et clarificatꝰ sum
inquit..incis. Nunc suã clarificationẽ tamꝙͣ
facta sit dicit. cũ adhũc ẽt futura: suꝑiꝰ autẽ a patrẽ
poscebete uto fitret. Dea utrũ ip̃a sit clarificatio de qua dixerat et
ñ cdarifica metu pett apd̃ temet ip̃m. claritate qͣm habui pͥus¬
qͣm mundus eẽt apd̃ te. utiq reqͥrendũ est. Si enĩ apdłte. qͦm
in erꝰᷤ: at cũ hor ip̃m ĩ nnotescit eis. ac ꝑ ipõs omntb qui cre¬
dunt eis testib sius: possumꝰ plane sic intellig̾e dixiste dr̃m

Expanded text:
nuntiabit vobis ; de his dixit quae ad ipsam Patris pertinent dinuntiabit vobis ; de his dixit quae ad ipsam Patris pertinent divinitatem, in quibus illi est aequalis, omnia quae habet habendfuerat accepturus quod ait, de meo accipiet; sed utique de Patre de quo procedit Spiritus, de quo est natus et Filius. 3. Et clarificatus sum, inquit, in eis. Nunc suam clarificationem tanquam facta sit dicit, cum adhuc esset futura: superius autem a Patre poscebat ut fieret. Sed utrum ipsa sit clarificatio, de qua dixerat, Et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum, claritate quam habui, priusquam mundus esset, apud te ; utique requirendum est. Si enim apud te, quomodo in eis? An cum hoc ipsum innotescit eis, ac per ipsos omnibus qui credunt eis testibus suis? Possumus plane sic intelligere dixisse Dom
Abbreviated transcription (Latin):
do usq in cõsũmationẽ scli. Non itaq recte intelligunt᷑ adc
qͥb dixerit cũ eẽm cũ cis ego seruabam illos: nͥ hii quos in
se credentes seruare iã ceꝑat p̾sentia corporali. et quos relictu¬
rus fuerat absentia corporali: ut eos cũ patre seruaret pre¬
sentia sp̃ali. Post uͦ adiungit et cet̾os suos: uͥdicit. Non pro
his autẽ rogo tantũ: sed et ꝓeis qui crediti sunt ĩ me ꝑu̾bũ

Expanded text:
usque in consummationem saeculi . Non itaque recte intelliguntur de quibus dixerit, Cum essem cum eis, ego servabam illos, nisi hi quos in se credentes servare jam coeperat praesentia corporali, et quos relicturus fuerat absentia corporali, ut eos cum Patre servaret praesentia spirituali. Post vero adjungit et caeteros suos, ubi dicit: Non pro his autem rogo tantum, sed et pro his qui credituri sunt per verbum
Abbreviated transcription (Latin):
ritũ positũ: quemadmod illd. oĩa q̃cumq audiui a patre meo.
nota feci uob: qd̾ ñ dũ fecerat: s loq̃bat᷑ quasi fecisset: qđ ĩ¬
mobilit̾ ẽc p̃fixũ sciebat. ut faceret. Quid ẽ autẽ q̃s dedisti
mͥ de mundo. Dictũ ẽ enĩ de illis qđ ñ eẽnt de mundo: sed hoc
cis regeñatio p̃stitit. ñ gen̾atio. Quid ẽ etiã qd seqͥt᷑: tui e¬
rant. et mͥ cos dedisti: An aliqͣndo erant patͥs. qͣndo ñ crant
unigeniti filii eiꝰ: et habuit aliqͣndo pat̾ aliqͥd sine filto: ab¬
sit. Uerũptam̃ habuit aliqͣndo aliqͥd q filius. qd̾ ñ dũ ha¬
buit idẽ ip̃e homo fili: qͥa ñ dũ erat homo factus ex matͤ:
qͣndo tam̃ habebat unu̾sacũ patre. Qꝓpt̾ qđ dixit tuie¬
rant. ñ se uide separautt ds fili: sine quo nicħ umꝙͣ pat̾
habuit: s solet er tͥbu̾e om̃e qđ potest: a quo ẽ ip̃e quipo¬
test. A quo enĩ habec ut sit: ab illo habet ito possit. Et si¬

Expanded text:
um, quemadmodum illud, Omnia quae audivi a Patre meo, nota feci vobis : quod nondum fecerat, sed loquebatur quasi fecisset, quod immobiliter esse praefixum sciebat ut faceret. 5. Quid est autem, Quos dedisti mihi de mundo? Dictum est enim de illis quod non esset de mundo. Sed hoc illis regeneratio praestitit, non generatio. Quid est etiam quod sequitur, Tui erant et mihi eos dedisti? An aliquando erant Patris, quando non erant unigeniti Filii ejus; et habuit aliquando Pater aliquid sine Filio? Absit. Verumtamen habuit aliquid aliquando Deus Filius, quod nondum habuit idem ipse homo Filius; quia nondum erat homo factus ex matre, quando tamen habebat universa cum Patre. Quapropter quod dixit, Tui erant, non inde se separavit Deus Filius, sine quo nihil unquam Pater habuit; sed solet ei tribuere omne quod potest, a quo est ipse qui potest. A quo enim habet ut sit, ab illo habet ut possit; et si
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ab inttio ereationis sue qͣndo u̾bũ factũ est caro: qͥa una
ꝑsona frã est u̾bũ ⁊ homs. Tunc gͥ sc̃ificauit se ise. hoc
ẽ hoĩm se. in u̾bo se. quia unꝰ est xp̃c u̾bũ. et homo: scĩficans
hoiem ĩ u̾bo. ꝓꝓter sua uero membra. et ꝓers inqͥt ego scĩfico¬
me ip̃m id est. qđ ꝓsit eriã ip̃is qͥa et ipsi sunt ego. licut mͥ¬

Expanded text:
um est caro; quia una persona facta est Verbum et homo. Tunc ergo sanctificavit se in se, hoc est, hominem se in Verbo se; quia unus Christus Verbum et homo, sanctificans hominem in Verbo. Propter sua vero membra, Et pro eis, inquit, ego, id est, quod prosit etiam ipsis, quia et ipsi sunt ego; sicut m
Abbreviated transcription (Latin):
stiaumꝰ. uenit hora: clarifica filiũ tuũ. ut filiꝰ tuuᷤᷤ cdlari¬
ficet te. Clarificatũ a patre filiũ. ñ nulli accipũt in hoc
rifitatꝰ drͦ: qͣntomagis resurrestide. slam in passione magis
eiꝰ humilitas qͣm claritas cõmendat᷑ apło teste qͥ dictt. Hu¬
miliauit semec ip̃m. factꝰ obediens usq ad mortẽ: mortem ari¬
tẽ crutis. Deinde seqͥt᷑: et de eiꝰ darificatione iãditit. ꝓprer quod

Expanded text:
stituimus, venit hora, clarifica Filium tuum, ut et Filius tuus claristituimus, venit hora, clarifica Filium tuum, ut et Filius tuus clarificet te. 3. Clarificatum a Patre Filium nonnulli accipiunt, in horificatus dicitur, quanto magis resurrectione? Nam in passione magis ejus humilitas quam claritas commendatur, Apostolo teste, qui dicit, « Humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem, mortem autem
Abbreviated transcription (Latin):
ta aderant audituri: ꝓfecto et nr̃a qui fu̾amꝰ conscͥpta lectu¬
ri. Quaꝑpt̾ hoc qd̾ait. pat̾ uenit hora. clarifica filiũ tuũ. os
tendit om̃e temp. et qͥd qͣndo faceret. uł ficri sineret ab illo
ntla st̃ tpr̃a. Non gͦ credat᷑. hec hora fato urgente uenisle:. s
deo potiꝰ ordinante: nec sydere necessitas. x cõnexuit passio¬
nẽ. absit enĩ: ut sydera mori cogerent. syderũ conditort̃. Non
itaq xp̃m temp̃ ut moreret᷑ impegit: s tempꝰ xp̃c quo more¬
ret᷑ elegit: qͥ etiã temp̃ qͦ exuͥgine natꝰ est. cũ patre constituit.
de quo sine temꝑe nat᷑ est. Scddm qͣm uerã sanãq doctnam:.
diui te: et in die salutis adiuuire. Et rursus apłs. Ecce ñc
cempꝰ acceptabile: ecce nc̃ dies salitis. Dicat gͦ. pat̾ uenit
hora. qͥ cũ patre disposuit om̃s horas. tamꝙͣ dicens. Pater
qͣm ꝓpter hoĩe et apd̾ hoĩes ad me clariticandũ sumuil cõ¬

Expanded text:
ta aderant audituri, profecto et nostra qui fueramus conscripta lectuta aderant audituri, profecto et nostra qui fueramus conscripta lecturi. Quapropter hoc quod ait, Pater, venit hora, clarifitendit omne tempus, et quid quando faceret, vel fieri sineret, ab illo nulla sunt tempora. Non ergo credatur haec hora fato urgente venisse, sed Deo potius ordinante, nec siderea necessitas Christi connexuit passionem. Absit enim, ut sidera mori cogerent siderum conditorem. Non itaque Christum tempus ut moreretur impegit, sed tempus Christus quo moreretur elegit, qui etiam tempus quo de Virgine natus est cum Patre constituit, de quo sine tempore natus est. Secundum quam veram sanamque doctrinam divi te, et in die salutis adjuvi te ; et rursus Apostolus: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis » . Dicat ergo, Pater, venit hora, qui cum Patre disposuit omnes horas: tanquam dicens, Pater, quam propter homines et apud homines ad me clarificandum simul con
Abbreviated transcription (Latin):
tas que uiseparabilit̾ oꝑat᷑: intelligentib ẽ u̾bũ ñ intelli¬
gentib autẽ pũbiũ. Cũ gͥ dixisset ꝓpt̾ qiud omnia sit lo¬
quittꝰ ut in illo scilicit pacẽ haberent. in mundo habentes
p̾ssurã: exhortatꝰ ꝙ fusset itt fiderent. qm̃ ip̃e uicit mũdũ
et quieu̾at ad illos sermone finito. detude ad patrẽ t̾iba dire¬
xitꝰ et orare iãcepit. Sic enĩ eũglista sequit᷑ dicens. Hec loqun¬
tus est ih̾c. it subleuatis ccłs incelũ dixit. Pat̃ urait hora:
clarifica filiũ tuũ. Pot̾at dñs nr̃ unigenit̾ et coctͥnus patri.
in forma serui. et ex forma serui. si hot opꝰ eẽt orare silertio:
s tta se patͥ exhibere uoluit p̃catorẽ: ut meminisset se nr̃m
eẽ doctorẽ. ꝓuide qͣm fecit orationẽ ꝓ nob̾. notã fecit et nob̃: qm̃
tanti magistri nr̃i ñ solũ ad ip̃õs sermocinatio. sed etiã ꝓ ip̃is
ad petrẽ oratio. discipłoꝵ est edificatio: ec si illoꝵ qui hec dic¬

Expanded text:
arabiliter operatur, intelligentibus est verbum, non intelligentibus autem proverbium. 2. Cum ergo dixisset propter quid omnia sit locutus, ut in illo scilicet pacem haberent, in mundo habentes pressuram, exhortatusque fuisset ut confiderent, quia ipse vicit mundum; eo qui erat ad illos sermone finito, deinde ad Patrem verba direxit, et orare jam coepit. Sic enim Evangelista sequitur, dicens: Haec locutuclarifica Filium tuum. Poterat Dominus unigenitus et coaeternus Patri, in forma servi, et ex forma servi, si hoc opus esset, orare silentio; sed ita se Patri exhibere voluit precatorem, ut meminisset se nostrum esse doctorem. Proinde quam fecit orationem pro nobis, notam tanti magistri non solum ad ipsos sermocinatio, sed etiam pro ipsis ad Patrem oratio, discipulorum est aedificatio. Et si illorum qui haec dic
Abbreviated transcription (Latin):
głã. ibi legit᷑ doxa. Unde u̾bũ deriuatũ est in greco. ut diti¬
geret doxason. qd̾ int̾pres latinꝰ att cdarifita: cũ posfit enã
głi fica dicere. qd̾ tantũdẽ ualet: et ideo possit etiã in epłã
Ur autẽ ñ recedat᷑ a ũboꝵ sors. quẽ adiodũ a claritate dari¬
ficatio. sic a gła głificatio deriuat᷑ Ut gͦ meddiator dłi et ho¬

Expanded text:
derivatum est in graeco ut diceretur δόξασον, quod interpres latinus ait clarifica, cum posset etiam glorifica dicere, quod tantumdem valet. Et ideo posset etiam in ApostoUt autem non recedatur a verborum sonis, quemadmodum a claritate clarificatio, sic a gloria glorificatio derivatur. Ut ergo mediator Dei et ho
Abbreviated transcription (Latin):
ret ꝑ qd̾ illud filtꝰ facturꝰ cẽt. id est ut pat cdarificaret filiũ.
iun ꝑ qͣm fili clarificationẽ etiã filiꝰ eẽt darificaturꝰ¬
hatrẽ : Deniꝙ si de re que fut᷑a erat ponamꝰ etiã fitt᷑i tem po¬
ris u̾bũ. ubi ꝓ tempore fitt᷑o posuit ip̃e p̾tertiũͥ nulla sen¬
tentie remanebit obscurttas: uelut si dixisset. egote clari¬
ficabo suꝑt̾rã. opꝰ cõsũmabo qd dedistimͥ ut faciã: et nc̃ dari¬
fica me tu pat̾ apd̃ trinet ip̃m. Nempe ita planũ ẽ. sicut uid̃
uͥ ait. cdarifica filiũtuũ i filiꝰ tus clarificet te. Et ip̃a est
om̃ino sententia: nͥ qͥa hic dictus ẽ eiꝰdẽ clarificationis mod̾.
ibi artẽ tacit᷑: tamꝙͣ ilid̾ isto expoñet᷑ cis quos pot̾at ꝑmou̾e.¬

Expanded text:
ret, per quod illud Filius facturus esset, id est, ut Pater clarificaret Filium, ret, per quod illud Filius facturus esset, id est, ut Pater clarificaret Filium, per quam Filii clarificationem etiam Filius clarificaturonamus etiam futuri temporis verbum, ubi pro tempore futuro posuit ipse praeteritum, nulla sententiae remanebit obscuritas, velut si dixisset: Ego te clarificabo super terram; opus consummabo, quod dedisti mihi ut faciam, et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum. Nempe ita planum est, sicut illud ubi ait, Clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te: et ipsa est omnino sententia, nisi quia et hic dictus est ejusdem clarificationis modus, ibi autem tacitus; tanquam illud isto exponeretur eis quos poterat pe
Abbreviated transcription (Latin):
oquens adhiit dñs ad patrẽ. eo orans ꝑdiscipłis
suis: dicit. Ego dedi eis sermonẽ tuũ: et mun¬
dus eos odio habuit. Non dũ id exꝑti fu̾ant passionib suis.
que illos postea suito scquite: si more suo dicit ista. u̾b p̾teri¬
ri tẽporis fut᷑a p̾nuntians: deinde causã subiciens cur eos
ołit mundꝰ: qͥa ñ sũt inqͥt de mundo. sicut et ego ñ sũ de mũ¬
do. Hoc eis regen̾atione coilatũ est. Nam gen̾atione de mũ¬
do erartt: ꝓpt̾ qͣ iã eis dixerat. ego uos de mundo elegi. Dona¬
tũ est ergo eis. ut sicut ip̃e nec ip̃i eẽnt de mundo: eos ip̃o lib̾¬
ante de mundo. Ip̃e autẽ de mundo nũ qͣm fuit: qͥa etiam
scdm formã serut de sp̃u sc̃o ip̃e natꝰ est: de quo illi renati.
slam si ꝑpt̾ea illi iamñ de mundo. qͥa renati st̾ de spu sc̃o: ꝓpt̾ca

Expanded text:
oquens adhuc Dominus ad Patrem, et orans pro discipulis suis, dicit: Ego dedi eis sermonem tuum, et mundus odio eos habuit. Nondum id experti fuerant passionibus suis, quae illos postea sunt secutae; sed more suo dicit ista, verbis praeteriti temporis futura praenuntians. Deinde causam subjiciens cur eos odio habuit mundus: Quia non sunt, inquit, de mundo, sicut et ego non sum de mundo. Hoc eis regeneratione collatum est. Nam generatione de mundo erant: propter quod jam eis dixerat: Ego vos de mundo elegi. Donatum est ergo eis, ut sicut ipse, nec ipsi essent de mundo, eos ipso liberante de mundo. Ipse autem de mundo nunquam fuit, qui etiam secundum formam servi de Spiritu sancto ipse natus est, de quo illi renati. Nam si propterea illi jam non de mundo, quia renati sunt de Spiritu sa
Abbreviated transcription (Latin):
catꝰ est anteꝙͣ mundus eẽt: ut cẽt claritas eiꝰ ex resurretticẽ
mortuoꝵ apd̃ patrẽ: ad cuiꝰ dexterã sedet. Cũ gͦ uideret illius
p̃destinate sue clarificationis uenisse iam tẽpꝰ. ut et ñc fie¬
ret in redditionc qd fu̾at in p̃destinatione iã fc̃m: orauit di¬
cens. Et nc̃ clarifica me ru pat̾ apd teniet ip̃m. claritate qͣm
habiui priqͣm mũdus eẽt apdte. Tamꝙͣ diceret. Claritate
qͣm habui apd̾ te. id est illam claritatẽ qͣm habui apd̾̃ te ĩ
p̾destinatione tua: temp̃ est ut habcam etiã uiuens in dex¬
tera tua. Sed qm̃ dui nos tenuit huiꝰ discussio q̃stionis: alio
que sequiuit᷑ sermone tͣctanda sunt. finit. Sermo. ex. In

Expanded text:
et, ut esset claritas ejus ex resurrectione mortuorum apud Patrem, ad cujus dexteram sedet. Cum ergo videret illius praedestinatae suae clarificationis venisse jam tempus, ut et nunc fieret in redditione, quod fuerat in praedestinatione jam factum, oravit dicens, Et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum, claritate quam habui, priusquam mundus esset, apud te: tanquam diceret, Claritatem quam habui apud te, id est, illam claritatem quam habui apud te in praedestinatione tua, tempus est ut apud te habeam etiam vivens in dextera tua. Sed quoniam diu nos tenuit hujus discussio quaestionis, alio quae sequuntur sermone tractanda sunt. TR
Abbreviated transcription (Latin):
tui erant : qͥa ec ip̃iꝰ filii parit̾ erant. Nũt autẽ homoidẽ
ipe faiꝰ accepit eos qͥ ñ erant ip̃iꝰ. qͥa et formã serui accepit
as idem que ñ erat ip̃ius. Seqͥt᷑ ac dicit. Et sermonẽ tuũ ser¬
uauert̃. s̾c cognouer̃t qͥa oĩa que dedisti mͥ abs te sũt: id
est cognouer̃t qͥa abs te sũ. Simł enĩ pet̾ dedit omĩa. cũ ge

Expanded text:
Tui erant, quia et ipsius Filii pariter erant. Nunc autem homo idem Tui erant, quia et ipsius Filii pariter erant. Nunc autem homo idem ipse Filius accepit eos qui non erant ipsius, quia et formam servi accepit Deus idem quae non erat ipsius. 6. Sequitur ac dicit, Et sermonem tuum servaverunt: nunc cognoverunt quia omnia quae dedisti mihi, abs te sunt: id est, cognoverunt quia a
Abbreviated transcription (Latin):
omsitenens: ñ tantũdẽ ualere sentirent. Quid gͥ hab̾e¬
umꝙͣ potitio ttͥnus õitenens qđ ñ simł habu¬
erit ccet̾mis õitenens. std itaq ait. et mͥ eos dedisti: horiit¬
nem se actepisse hanc potestatẽ ur eos haberet ostendit:
tũ patͥ potius tbusse uiãeat᷑ ut ab eo illos acceꝑit. qm̃
homini xp̃o qd̾ cũ patre ñ est homines dedit. Deniq qͥ hoc
loco dicit. tui erant et mͥ eos dedisti: iã suꝑiꝰ eisdẽ discipu¬
lis dixerat. egouos de mũdo elegi. Conterat᷑ hic cogitatio
carnalis: atq disꝑeat. De mundo ÷ͥ apatre dicit filius.
datos hoĩes: quib alio locoditit. Ego uos de mundo ele¬
qi cũ pettre. Quos ds filius de mundo elegit cũ patre: sdẽ
ip̃e homo filiꝰ de mundo tos accepit a patre. Non enĩ pat̾
illos filio deddisset: nͥ elegisset. Ac ꝑhoc filiꝰ sicut ñ inde le¬
parauto patrẽ. qͣndo dixit. ego uos de mundo elegi qm̃ si¬
mł eos elegit ec pect̾.: sic ñ inde separauit. et se qͣndo dixit

Expanded text:
habere potuit aeternus omnitenens, quod non simul habuerit coaeternus omnitenens? Quod itaque ait, Et mihi eos dedisti, hominem se accepisse hanc potestatem ut eos haberet, ostendit;cum Patri potius tribuisse videatur ut ab eo illos acceperit quoniam homini Christo quod cum Patre non est, homines dedit. Denique qui hoc loco dicit, Tui erant, et mihi eos dedisti, jam superius eisdem discipulis dixerat, Ego vos de mundo elegi . Conteratur hic cogitatio carnalis, atque dispereat. De mundo sibi a Patre dicit Filius datos homines quibus alio loco dicit, Ego vos elegi de mundo. Quos Deus Filius de mundo elegit cum Patre, idem ipse homo Filius de mundo eos accepit a Patre: non enim Pater illos Filio dedisset, nisi elegisset. Ac per hoc Filius sicut non inde separavit Patrem, quando dixit, Ego vos de mundo elegi, quoniam simul eos elegit et Pater: sic non inde separavit et se, quando dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
me credit᷑: qͣm d̾s laudabtt᷑. qͣndo ip̃e uidebit᷑: ꝓt̾ quod
scͥptũ est. Beati qui habitant in domo tua: in scda scłoꝵ
laudabunt te. Ibi erit di sine fine laudatio: ũ erit di ple¬
na cognitio. Et qͥaplana cognitio: ideo clarificatio uł glisi¬
catio. Sed hic pͥus clarificat᷑ d̾s dũ ãnit̃tiat᷑ hom̃ib ĩnoteᷤ¬
cit: et ꝑ fidẽ crederitib p̃dicat᷑. spter qd̾ dicit. Ego te clarifi

Expanded text:
dabitur, quando ipse videbitur? Propter quod scriptum est: Beati qui habitant in domo tua, in saecula saeculorum laudabunt te . Ibi erit Dei sine fine laudatio, ubi erit Dei plena cognitio; et quia plena cognitio, ideo clarificatio, vel glorificatio. Sed prius hic clarificatur Deus, dum annuntiatus hominibus innotescit, et per fidem c
Abbreviated transcription (Latin):
iam ec̃t : qd̾ crat. sine intrio. sine t̾mino sempit̾nꝰs Illud autẽ
p̃destinandũ erat qd s̃ dũ erat: ut sic suo tempore fieret. quẽ¬
admodũ ante oĩa tẽpora p̾destinatũ erat ut fieret. Quisqͥs
gͥ di filiũ p̾destinatũ negat: hũc eũdẽ filiũ homĩs negat.
Sed ꝓpt̾ contentiosos. etiã huic audiamꝰ apłm: in suaꝵ ex¬

Expanded text:
jam esset quod erat, sine initio, sine termino sempiternus? Illud autem praedestinandum erat, quod nondum erat, ut sic suo tempore fieret, quemadmodum ante omnia tempora praedestinatum erat ut fieret. Quisquis igitur Dei Filium praedestinatum negat, hunc eumdem filium hominis negat. Sed propter contentiosos etiam hinc audiamus Apostolum in suarum ex
Abbreviated transcription (Latin):
siusse arteqͣm mundus eẽt. qd in mundo ttiã suo cẽpore sie¬
rit: Si cnĩ de nob dixit apłs. sicit elegit nos in ip̃o ante mũ¬
di constitictionẽ : cur abhorrere puttat᷑ a utro. si tunc pater
caput nr̃m głificauto qͣndo nos in ip̃o ut membra ẽcmꝰ eius
elegit: Sic enĩ nos electi qͦmip̃e clarisitatꝰ. qͥa p̾usꝙͣ mundꝰ
eẽt net nos eramꝰ: net ip̃e mediator d̃i et hominũ homo ⁊p̃e¬

Expanded text:
tempore fieret. Si enim de nobis dixit Apostolus: Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem , cur abhorrere putatur a vero, si tunc Pater caput nostrum glorificavit, quando nos in ipso, ut membra ejus essemus, elegit? Sic enim nos electi, quomodo ipse clarificatus, quia priusquam mundus esset, nec nos eramus, nec ipse Mediator Dei et hominum, homo
Abbreviated transcription (Latin):
do: ñ eũ głificauit sp̃c sc̃s uera glã. nͥ in ecclia scã catholi¬
ca. Aubi enĩ id est uel apd̃ heretitos uel apd̃ quosdam pa¬
ganos uera eiꝰ int̾ris gła ñ potest cẽ: etiã ubi iudet᷑ eẽ freq̃ns
de illo fama cum laude. uera eiꝰ gla in extelsis et in eccłia
catholica sicut ꝑ ꝓpham cantat᷑. Exaltare suꝑ celos dsꝰ.
et suꝑ omnẽ t̾nam gła tua. Quia itaq post eiꝰ exaltationẽ
uenturꝰ erat sp̃c sc̃s ec eũ glificaturꝰ: hoc sacer psalmus.
hoc ip̃e ungenitus ꝑmisit futurũ: qđ uidemꝰ impletũ.
ocd autẽ ait de meo accipiet. et ãnuntiabit uob. catholicis
audite aurib ĩ catholicis ꝑcipite meritib. Nonenĩ ꝓpt̾ea
sicut qͥdam ħetici putauerunt. minorẽ filio sp̃t sc̃s: q̃ͣsi
naturaꝵ. Absit hoc credere. absit hoc dicere: absit aꝰ xͥ¬
anis cordib cogitare. Demiq coritinuo soluit tp̃e q̃stionẽ:
et cur hoc dixerit explanauit. Omĩa inqͥt quetũꝙ ha

Expanded text:
itus sanctus vera gloria, nisi in Ecclesia sancta catholica. Alibi enim, id est, vel apud haereticos, vel apud quosdam paganos, vera ejus in terris gloria non potest esse, et ubi videtur esse frequens de illo fama cum laude. Vera ergo ejus gloria in Ecclesia catholica sic a propheta cantatur: Exaltare super coelos, Deus, et super omnem terram gloria tua . Quia itaque post ejus exaltationem venturus erat Spiritus sanctus, et eum glorificaturus, hoc sacer Psalmus, hoc ipse Unigenitus promisit futurum, quod videmus impletum. 4. Quod autem ait, De meo accipiet, et annuntiabit voite mentibus. Non enim propterea, sicut quidam haeretici putaverunt, minor est Filio Spiritus sanctus: quasi naturarum. Absit hoc credere, absit hoc dicere, absit a christianis cordibus cogitare. Denique continuo solvit ipse quaestionem, et cur hoc dixerit, explanavit
Abbreviated transcription (Latin):
audiunt hec dicentẽ ñ illud nom̃ tuũ quo uocaris ds. sed
illud quo uocaris pat̾ m̃s: qd̾ nom̃ manifestari. sine ip̃iꝰ fi¬
lii manifestatione ñ posset. Nam qd ds dicit᷑ uniu̾se crea¬
potuit hoc nom̃ incognitũ. Hec ẽ enĩ uis uere diuinitatis:
ut creature rationali iã ratione utenti. ñ omio ac penitus
possit abscondi. Exceptis enĩ paucis in qͥb nat᷑a nimiũ depra¬
uata ẽ: uniu̾sũ gen humanũ dm mundi huiꝰ fatet᷑ aucto

Expanded text:
udiunt haec dicentem, non illud nomen tuum, quo vocaris Deus, sed illud quo vocaris Pater meus, quod nomen manifestari sine ipsius Filii manifestatione non posset. Nam quod Deus dicipotuit hoc nomen incognitum. Haec est enim vis verae divinitatis, ut creaturae rationali jam ratione utenti non omnino ac penitus possit abscondi. Exceptis enim paucis, in quibus natura nimium depravata est, universum genus humanum Deum mundi hujus fatetur aucto
Abbreviated transcription (Latin):
nte ista q̃ nc̃ sumꝰ adiuuante dño tctaturi: di¬
xerat ihc hec loquutꝰ sũ uob̾. ut inme pacẽ habe¬
atis: que ñ recentiora paulo suꝑiꝰ ab eo dicta. sed
omnia debemꝰ acciꝑe. srte q̃cũq illis loquittꝰ est ex quo eos te¬
pit habere disciplos: siue certe ex quo post cenã exoistis est
hunc ãmirabilẽ ꝑlitũꝙ sermonẽ. Talem qͥppe cõmemora¬
uit causam. cur eis sit loquiteꝰ: ut ad eũ finẽ restissime re¬
ftrant᷑. icł oĩa que loquut᷑ est eis. uel ea maxime que dixit
iam ꝓ cis moriturꝰ. tamꝗͣ u̾ba nouiłsima: postea qͣm de cõ¬
uiu̾io scõ ille qͥ eũ fu̾at traditurꝰ egressris est. Hanc enĩ cau¬
sam cõmendauit sermonis sui. itc in illo pacẽ habererit: ꝓpt̾
ꝓter hanc sacmentis eiꝰ imbium᷑: ꝓpt̃ hanc̃ mirabilibus
eitis oꝑib et sermonib erudim᷑. spter hanc spm eiꝰ pignus

Expanded text:
nte ista quae nunc sumus adjuvante Domino tractaturi, dixerat Jesus, Haec locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis: quae non recentiora paulo superius ab eo dicta, sed omnia debemus accipere, sive quaecumque illis locutus est ex quo eos coepit habere discipulos, sive certe ex quo post coenam exorsus est hunc admirabilem prolixumque sermonem. Talem quippe commemoravit causam cur eis sit locutus, ut ad eum finem rectissime referantur vel omnia quae locutus est eis, vel ea maxime quae dixit jam pro eis moriturus, tanquam verba novissima, posteaquam de convivio sancto ille qui eum fuerat traditurus, egressus est. Hanc enim commendavit causam sermonis sui, ut in illo pacem haberent, propter ter hanc Sacramentis ejus imbuimur: propter hanc mirabilibus ejus operibus et sermonibus erudimur: propter hanc Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
biis loquuturũ: sed palam de patre ãnuntiatursi. Cadem
quippe ipsiꝰ uerba: reuelante sp̃u sc̃o intelligentib. iam
ñ erant futitra ꝓu̾bia. Neq eñ loquente in eoꝵ cordibus
spũ sc̃o. taciturus erat unigenitꝰ filiꝰ. qui dixit in ea hora
ꝑalam se illis annipitiat᷑um ẽẽ de patre: qd̾ eis ittiq iam
intelligentib ñ ẽet ꝓu̾btũ. Sed hoc quoꝙ ipsũ qmͦ simil

Expanded text:
verbiis locuturum, sed palam de Patre annuntiaturum. Eadem quippe ipsius verba, revelante Spiritu sancto, intelligentibus jam non erant futura proverbia. Neque enim loquente in eorum cordibus Spiritu sancto, taciturus erat unigenitus Filius, qui dixit in ea hora palam se illis annuntiaturum esse de Patre, quod eis utique jam intelligentibus non esset proverbium. S
Abbreviated transcription (Latin):
nͥl int̾rogandũ remanebit: nͥl q̃renc̃ latebit. Hec modit̃ longũ nob̃
uidet᷑: qm̃ adhuc agit᷑. cũ finitũ fu̾it. tunc sentticmiꝰ qͣm mo¬
dicũ fũit. Nongͦ sit gaudiũ nt̃m quale habet mundus:
de quo dictũ est. mundus autẽ gaudebit. slei ram̃ in huiꝰde¬
lid̃is paruuiritione. sine gaudio tristes simꝰ. sea sicrit att apłs̃.
spegaudentes in t̾bulatione patientes: qͥa et ip̃a parturiẽs
cui comparati sumꝰ. plus gaudet de mox futura plec qͣmt̾s¬
tis est de p̾senti dolore. Scd huiꝰ sermonis: iste sit finis. Ha¬
bent enĩ q̃stionẽ molestissimã que sequunt᷑: nec breuita¬
te ccartanda sunt ut possitit cõmodiꝰ sidñs uolu̾it explita¬

Expanded text:
nihil desiderandum remanebit, nihil quaerendum latebit. Hoc modicum longum nobis videtur, quoniam adhuc agitur: cum finitum fuerit, tunc sentiemus quam modicum fuerit. Non ergo sit gaudium nostrum quale habet mundus, de quo dictum est, Mundus autem gaudebit: nec tamen in hujus desiderii parturitione sine gaudio tristes simus, sed sicut ait Apostolus, Spe gaudentes, in tribulatione patientes ; quia et ipsa parturiens, cui comparati sumus, plus gaudet de mox futura prole, quam tristis est de praesenti dolore. Sed hujus sermonis iste sit finis: habent enim quaestionem molestissimam quae sequuntur, nec brevitate coarctanda sunt, ut possint commodius, si Dominus voluerit, explica
Abbreviated transcription (Latin):
Et uos gͥ: ñc qͥdem tsticiam habetis. Iterũ autẽ udebo ubꝰ
et gaudebit cor ur̃m: ⁊ gaudiũ ur̃m nemo tollet a uob̃.
sicc ista similitudo ad intelligendũ iudet esse difficilis:
qm comparatio eiꝰ in ꝑmptu est. eodem ip̃o exponente cur
dita sit. Parturitio quippe t̾sticie: partus autẽ gaudio
comparatꝰ. ꝗd tunt magis ẽẽ consueut. qͣndo ñ puella s pũ
nascit᷑. Quod uero ait. gaudiũ ur̃m nemo austrret alobis.

Expanded text:
stitiam habetis; iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis. Nec ista similitudo ad intelligendum videtur esse difficilis; quoniam comparatio ejus in promptu est, eodem ipso exponente cur dicta sit. Parturitio quippe tristitiae, partus autem gaudio comparatur; quod tunc majus esse consuevit, quando non puella, sed puer nascitur. Quod vero ait, Gaudium vestrum nemo tollet a vobis,
Abbreviated transcription (Latin):
nichil mali s bona facet oĩa: qͣndo inunitatẽ ꝑsone suscep¬
ta est. a u̾bo ꝑ qd̃ fc̃ã sunt oĩa: Sed qm consũmauit opꝰ qd
accepit ut faciat: cũ restat adhuc passionis exꝑim̃tũ. ubi
martyrib suis maxime p̃buit qd seq̃rent᷑ exemplũ. unde
ut seqͣm᷑ uestigia ei: nͥ qͥa cõsũmalse sedicit qd se consũ¬
maturũ certissime nouit: Sicut longe ante ĩ ꝑph̾ia pre¬
t̾ta tpris usus ẽ u̾bis. qͣndo post annos płimos futurũ fue¬
rat qͣndo dicebat : fodect̃ inqͥt manꝰ meas et pedes incos. di¬
num̃a uert oĩa ossamea. Non ait fodient: ⁊ dinum̃abũt. Et
in hoc ip̃o crigłio. oĩa inqͥt q̃ audiui a patre meo nota feci ito¬
bis. Qͥb arc postea. Adhitc multa habeo uobis dic̾e: s ñ po

Expanded text:
suscepta est a Verbo, per quod facta sunt omnia? Sed quomodo consummavit opus quod accepit ut faciat, cum restet adhuc passionis experimentum, ubi martyribus suis maxime praebuit quod sequerentur exemplum; unde ut sequamur vestigia ejus : nisi quia consummasse se dicit quod se consummaturum esse certissime novit? Sicut longe ante in prophetia praeteriti temporis usus est verbis, quando post annos plurimos futurum fuerat quod dicebat: Foderunt, inquit, manus meas et pedes, dinumeraverunt omnia ossa mea ; non ait, Fodient et dinumerabunt. Et in hoc ipso Evangelio, Omnia, inquit, quae audivi a Patre meo, nota feci vobis : quibus ait postea, Adhuc multa h
Abbreviated transcription (Latin):
nat actenaim̃. Hac ꝑace in p̃ssuris om̃ib consolam᷑. hac a
p̾ssuris om̃ib libam̃. spt̃ hanc omnẽ tͥbulationẽ fortiter
sustinem᷑. ut in hac felicit̾ sine ulla tͥbulatione regnemus.
Merito ad eam clausit u̾ba: que parũ intelligentib discipłi
erant ꝓt̾ibia: intellesturis ea qͣndo eis dedisset ꝓmissuri¬

Expanded text:
is omnibus consolamur, hac a pressuris omnibus liberamur: propter hanc omnem tribulationem fortiter sustinemus, ut in hac feliciter sine ulla tribulatione regnemus. Merito ad eam clausit verba, quae parum intelligentibus discipulis erant proverbia; intellecturis ea quando eis dedisset promissu
Abbreviated transcription (Latin):
docti sp̃u. sp̃alib sp̃alia comparantes. Animalis aut̃ ho¬
mo: ñ ꝑcipit ea que sunt sp̃c di. Non itaq ꝑcipiens que st̃
sp̃c di homo animalis. sic audit quetũq audit dedi na-¬
tura. ut aliud qͣm corpꝰ cogitare ñ possit: qͣmlibet ampli¬
simũ uł ĩmensũ qͣmlibet lucidũ ac spetiosũ corpꝰ tamẽ.
Ideo ꝓu̾bia illi sunt. quecũꝙ dicta sapientia de incorporea ĩ¬
mutabiliq subsrantia: ñ qd ea tamꝙͣ ꝓu̾bia deputat: sed
qͥa sic cogitatt. qͣm qui ꝑu̾bia solent audire. neq intelligere.
dicari: etiã si in hac uita adhuc uelut ꝑ speculũ ex parce
ꝑspicit. tam̃ ñ nullo corꝑis sensu ñ ulla ẏmaginaria co
gitatione que iapit aut fingit qͣlescũq similitudines cor¬
poꝵ. s meritis t̾cissima intelligentia dm ñ corpꝰ esse s sp̃m.
ita palam de patre annũtiante filio. ut eiꝰdem substantie cõ¬
spitiat᷑ et ip̃e qͥ annuntiat. Tunc ĩ eiꝰ nomine pectuit qͥ petunt:

Expanded text:
a comparantes. Animalis autem homo non percipit quae sunt Spiritus Dei. » Non itaque percipiens quae sunt Spiritus Dei homo animalis, sic audit quaecumque audit de Dei natura, ut aliud quam corpus cogitare non possit, quamlibet amplissimum vel immensum, quamlibet lucidum ac speciosum, corpus tamen: ideo proverbia illi sunt quaecumque dicta sapientiae de incorporea immutabilique substantia; non quod ea tanquam proverbia deputat, sed quia sic cogitat, quomodo qui proverbia solent audire neque intelligere. mine dijudicari , etiamsi in hac vita adhuc velut per speculum ex parte, perspicit tamen non ullo corporis sensu, non ulla imagt fingit qualiumcumque similitudines corporum, sed mentis certissima intelligentia, Deum non corpus esse, sed spiritum: ita palam de Patre annuntiante Filio, ut ejusdem substantiae conspiciatur et ipse qui annuntiat. Tunc in ejus nomine petunt qui petunt;
Abbreviated transcription (Latin):
tũ daritas humilitatis ẽ p̃miũ. Sed hoc totũ: faati est in
torma serui. In forma uͦ di. semꝑfutt. semꝑ erto cdarteas: immo
s sine mitio. sine fine semꝑ est claricas. sco gͦait. pat̾ uenit
hora. clarifica fuliũ tuũ. sic irtelligendũ ẽ. tamꝙr dixerit.
uenit hora seminande humilitatis: frucsi sĩ differas cla¬
ritatis. Sed qͥd sͥ uult qd sequit᷑: ut filiꝰ tius clarificette.
erat filiꝰ. cuiꝰ datitas ẽ sempit̾na. nec ex forma humana po¬
tuit uideri minor. nec in diuina possit et̃ amplior. Sea istã
q̃stionẽ in hũc sermonẽ nolo coartare: aut hinc eũ fac̾e lon¬

Expanded text:
 factum est in forma servi. In forma vero Dei semper fuit, semper erit claritas; imo e initio, sine fine semper est claritas. Quod ergo ait: Pater, venit hora, clarifica Filium tuum; sic intelligendum est, tanquam dixerit, Venit hora seminandae humilitatis, fructum non differas claritatis. Sed quid sibi vult quod sequitur, Ut Filius tuus clarificet te? erat Filius, cujus claritas sempiterna nec ex forma humana potuit videri minor, nec in divina posset esse amplior? Sed istam quaestionem in hunc sermonem nolo arctare, aut hinc eum facere lon
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝰ qͥa ille amat. et ideo nos amaniꝰ: Ex epłasua euͣglista idẽ ip̃e
respondeat. Nos diligimꝰ inqͥt: qͥa ip̃e pͥor dilexit nos. Hine
gͦ fcm est ut diligeremᷤ. qͥa dilecti sumꝰ. Orsus donũ di est:
dilig̾e dm. Ip̃e ut diligeret᷑ dedit: qui ñ dilectꝰ dilexit.
Displicentes amati sumꝰ: nt cẽt in nob unde placerem᷑. Non
em̃amaremꝰ filiũ: nͥ amaremꝰ ⁊ patrẽ. Amat nos pater qͥa
nos amamꝰ filiũ: cũ a patre et filio accepimꝰ. ut patirẽ ame¬
mꝰ ⁊ filiũ. Diffundit enĩ karitatẽ in cordib nr̃is amborũ

Expanded text:
tius, quia ille amat, ideo nos amamus? Ex Epistola sua evangelista idem ipse tius, quia ille amat, ideo nos amamus? Ex Epistola sua evangelista idem ipse respondeat: Nos diligimus, inquit, quia prior ipse dilexit nos . Hinc ergo factum est ut diligeremus, quia dilecti sumus. Prorsus donum Dei est diligere Deum. Ipse ut diligeretur dedit, qui non dilectus dilexit. Displicentes amati sumus, ut esset in nobis unde placeremus. Non enim amaremus Filium, nisi amaremus et Patrem. Amat nos Pater, quia nos amamus Filium; cum a Patre et Filio acceperimus ut et Patrem amemus et Filium: diffundit enim charitatem in cordibus nostris amborum
Abbreviated transcription (Latin):
b̾ rogantẽ: spacia sua queq amboꝵ occupantib molib. et
u̾bũ ad eũ cuiꝰ est u̾bũ fat̾e u̾ba ꝓ nob̃. int̾uallo int̾posito.
int̾ os loquentis et auriculas audientis: ⁊ alia talia q̃ sibi
aĩales idemq carnales in cordib fab̾cant᷑. Quicqͥd enĩ tale
sp̃alib de deo cogitantib. ex corpoꝵ consuetdine occurrit:
negando atq respuendo. tamꝙͣ ĩportunas muscas ab int̾¬
iorib oclis abigunt: ⁊ sinc̾itati huiꝰ lucis adqͥescũt: qua
teste ac iudice. has ip̃as ymagines corpoꝵ siuis int̾nis aspͤ¬
tib irruentes. falsas omnino ẽẽ conuincũt. Hi possunt
cum patre: qd̾ eũ significasse arbitror uͥait. Et ñ dico uo¬
bis.: quia ego regabo patrẽ de uobis. Ad hoc qͥppe uituendũ
qmͦ ñ rogat patrẽ filiꝰ. s simul exaudiunt rogantes pat̾
et filiꝰ : ñ nͥ sp̃alis ocds m̃tis ascendit. Ip̃e enĩ pat̾ inquit amat
uos: qͥa uos me amastis. Ideo amat ille qͥa nos amamꝰ : an po¬

Expanded text:
cupantibus molibus, et Verbum ad eum cujus est Verbum facere verba pro nobis, intervallo interposito inter os loquentis et auriculas audientis; et alia talia quae sibi animales, iidemque carnales in cordibus fabricantur. Quidquid enim tale spiritualibus de Deo cogitantibus ex corporum consuetudine occurrit, negando atque respuendo, tanquam importunas muscas, ab interioribus oculis abigunt; et sinceritati ejus lucis acquiescunt, qua teste ac judice has ipsas imagines corporum suis internis aspectibus irruentes, falsas omnino esse convincunt. Hi possunt cum Patre. Quod eum significasse arbitror ubi ait, Et non dico vobis quia ego rogabo Patrem de vobis. Ad hoc quippe intuendum quomodo non rogat Patrem Filius, sed simul exaudiunt rogantes Pater et Filius, nonnisi spiritualis oculus mentis ascendit. 5. Ipse enim Pater, inquit, amat vos, quia vos me amastis. Ideo amat ille, quia nos amamus; an po
Abbreviated transcription (Latin):
quid suspitem᷑: qͥa nec fili hominũ simł et ex patre et ex ma¬
trt ꝓcedit: sed cũ inmatrẽ ꝑcedit ex patre. ñ tt̃ ꝑeedit ex ma¬
ire: et cũ in hanc lucẽ peedit ex matre. ñ tũc ꝑcedit ex patre.
Sp̃c autẽ sc̃s ñ de patre pecdit in filiũ. et de filio ꝑcedit ad sc̃ifi¬
candã creaturã: s simul de utroq ꝓcedit: qͣmuis hoc filio pa¬
ter dcłit. ut quẽadmodũ de se. ita de illo quoq ꝑcedat sieq
enĩ possumꝰ dit̾e qd ñ sit uita sp̃c sc̃s. cũ uita pat̾ uita sit fi¬
liꝰ᷑ ac ꝑhoc sicuo pat̾ cũ habcat uitã in semet ip̃o dodit et si¬
lio habere uitã in semet ip̃o. sic ei dedit uitã ꝓced̾e de illo: sicut¬
ꝓccdit et de ip̃o. Sequurt᷑ autẽ u̾ba dm̃ dicentis: et que uen¬
tura sunt annũtiabit uob̃. Ille me cdarificabit. qͥa de meo ac¬
cipict. et annũtiabit uob̾. Omna que habet pat̾ mea sunt:

Expanded text:
quid suspicemur. Quia nec filius hominum simul et ex patre et ex maquid suspicemur. Quia nec filius hominum simul et ex patre et ex matre procedit; sed cum in matrem procedit ex patre, non tunc procedit ex matre, et cum in hanc lucem procedit ex matre, non tunc procedit ex patre. s autem sanctus non de patre procedit in filium et de filio procedit ad sanctificandam creaturam, sed simul de utroque procedit, quamuis hoc filio pater dederit, ut quemadmodum de se, ita de illo quoque procedat. neque enim possumus dicere, quod non sit uita spiritus sanctus, cum uita pater, uita sit filius; ac per hoc sicut pater, cum habeat uitam in semet ipso, dedit et filio habere uitam in semet ipprocedit et de ipso. Sequuntur autem verba Domini dicentis: Et quae ventura sunt, annuntiabit vobis. Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vob
Abbreviated transcription (Latin):
tus altissimi obumbrabit t̃. Et ipe añs pmtteus eũ discipłis
ait. Uos aittẽ sedert in ciuitate: qͦadrsq induamim itute
euĩglista. Uirtus de illo exiebat:⁊ sanabat om̃s Si gͥ et de pa¬
de quo ec ip̃e est: unde illud ẽ qd̾ ait. Mea doctrina ñ est mea.
sed ciꝰ qui memasit. Di igit᷑ hic intelligit᷑ eiꝰ doctrina qͣita¬
mer dexit. ñ suiã sed patͥs: qͣntomagis illic intelligendus
ret. de me ñ ꝓcedit: a quo autẽ habet filiꝰ ut sit ads: est euimi
dedeo ds. ab illo habet utiq ut etiam de illo ꝑceclat sp̃c sc̃s.¬
Ac ꝑ hoc sp̃c sc̃s ut ctiam de filio ꝓceclat sic̃ ꝑcedit de patre:
ab ip̃o habet patre. Hic ut cũq eciam illud intelligit᷑. qͣntũ
a talib qͣles nos sumꝰ intelligi potest: curñ dicat᷑ natꝰ ec̃. sed
diceret᷑: qd̾ absurdissimũ est. filiꝰ quippe nullus ẽ duoꝵ: nͥ
patͥs ⁊ matͥs. absit autẽ ut uit̾ dm patrẽ et dm filiũ. tale ali¬

Expanded text:
s eum discipulis, ait, Vos autem sedete in civitate quousque induamini virtute evangelista, Virtus de illo exibat, et sanabat omnes . 8. Si ergo et de Pade quo et ipse est? Unde illud est quod ait, Mea doctrina non est mea, sed ejus qui me misit . Si igitur intelligitur hic ejus doctrina, quam tamen dixit nret, de me non procedit. A quo autem habet Filius ut sit Deus est enim de Deo Deus ab illo habet utique, ut etiam de illo procedat Spiritus sanctus, ut etiam de Filio procedat, sicut procedit de Patre, ab ipso habet Patre. Hic utcunque etiam illud intelligitur, quantum a talibus quales nos sumus, intelligi potest, cur non dicatur natus esse, sed ds. Absit autem, ut inter Deum Patrem et Deum Filium tale ali
Abbreviated transcription (Latin):
didistis inqͥt: qͥa a deo exii. Exii a patre: et ueni m mundum.
Iterũ relinquo mundũ: ⁊ uado ad patrẽ. Plane credimiꝰ. Nap
exiit a patre. ut ñ desereret patrẽ: et sic uadit ad patrem
relicto miuido ut ñ deserat mundũ. Exiit enĩ a patre. quia
de parre est: ⁊ inmundũ uenit. qͥa mundo suũ corpꝰ ostendit
qd de tͥgine assũpsit. Reliqͥt mundũ corporali discessione.
ꝑrerit ad patrẽ. hoĩs ascensione: nec mundũ deseruit p̃stn¬

Expanded text:
is, inquit, quia a Deo exivi. Exivi a Patre et veni in mundum: iterum relinquo mundum, et vado ad Patrem. Plane credidimus. Neexiit a Patre, ut non desereret Patrem; et sic vadit ad Patrem relicto mundo, ut non deserat mundum. Exiit enim a Pde Patre est: in mundum venit, quia mundo suum corpus ostendit, quod de virgine assumpsit: reliquit mundum corporali discessione: perrexit ad Patrem hominis ascensione: nec mundum deseruit praesen
Abbreviated transcription (Latin):
cit nͥ filiꝰ et cui uolu̾it filiꝰ reuelare. Sed istũ sensũ irape¬
dire qd̃ seqͥt᷑ Illo die: i noĩc in eo peteris. In futt᷑o er̃ scło¬
sicuti est: qͥd petituri sumꝰ. qͣndo satiabit᷑ in bonis desidiũ
nr̃m: Unde et in alio psalmo dicit᷑. Satiabor cũ manifesta¬
bit᷑ gła tua. Pecitio naniq alicuiꝰ est indigentie: que ibi
nulla erit. ubi hec sacietas erit. Reluiquit᷑ itaq qͣntũ sa¬
animalib se sp̃ales ꝑmillise facdurũ: qͣmius ñdũ talez
qͣles erimꝰ. qͣndo sp̃ale etã corp habebimꝰ: sed qualis erat

Expanded text:
cit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Sed istum sensum videtur impecit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Sed istum sensum videtur impedire quod sequitur: Illo die in nomine meo petetis. In futuro enim saesicuti est , quid petituri sumus, quando satiabitur in bonis desiderium nostrum ? Unde et in alio psalmo dicitur: Satiabor, cum manifestabitur gloria tua . Petitio namque alicujus est indigentiae, quae ibi nulla erit, ubi haec satietas erit. Relinquitur itaque, quantum saanimalibus se spirituales promisisse facturum, quamvis nondum tales, quales erimus, quando spiritale etiam c
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm pete debiustis. ꝓ nichilo habendũ ẽ qd̾ pecistis. Ut gͥ
in eiꝰ noĩe ñ nichil s gaudiũ plenũ petarit: qm̃ si aliqͥd
aliud petunt. idem aliquid̃ nich ẽ: exhortat᷑ diceni. Petite
et accipietis. ut gaudiũ ur̃m sit plenũ: id est hoc in nomĩe
meo petite. ut gaudiũ ur̃m sit plenũ: et accipiecis. Istoe¬
nĩ bono: in petendo ꝑseu̾antes scõs suos. neqͣꝙͣ misccd̾ia diui¬
na fraudabit. Hec inqͥt in ꝑu̾biis loquutꝰ sũ uob̃. Uenit
hora. cũ iamñ in ꝓu̾biis loqͣr uob̾: s palam de patre ãnũ¬
tiabo uob. Possem dicere. hanc de qua loquit᷑ horã futurũ
oportere scl̃m intelligi: ubi uidebimꝰ palam qd beatꝰ pau¬
lus dicit. facie ad faciẽ: ut qd att. hec in ꝑu̾biis loquutus
sũ uob̃. hoc sit qd ab eodem apło dictũ est: uidemꝰ nc̃ ꝑ spe¬
culũ. ⁊ in eniginiate. Annũtiabo autẽ uob̃: quia ꝑ filiũ
pat̾ uidebit᷑. inxcaillud qd̾ alibi ait: neq patrẽ quis cognos¬

Expanded text:
hilo habendum est quod petistis. Ut igitur in ejus nomine non nihil, sed gaudium plenum petant quoniam si aliquid aliud petunt, idem aliquid nihil est, exhortatur dicens, Petite, et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum: id est, hoc in nomine meo petite, ut gaudium vestrum sit plenum, et accipietis. Isto enim bono in petendo perseverantes sanctos suos nequaquam misericordia divina fraudabit. 3. Haec, inquit, in proverbiis locutus sum vobis: venit hora cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre meo annuntiabo vobis. Possem dicere hanc de qua loquitur horam, futurum oportere saeculum intelligi, ubi videbimus palam, quod beatus Paulus dicit, facie ad faciem; ut quod ait, Haec in proverbiis locutus sum vobis, hoc sit quod ab eodem apostolo dictum est, Videmus nunc per speculum in aenigmate : annuntiabo autem vobis, quia per Filium Pater videbitur, juxta illud quod alibi ait, Neque Patrem quis cognos
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: am̃ am̃ dico uob̃. si quid petieritis pa¬
trẽ in noĩe meo dabit nob̾. Iam dictũ est in
suꝑiorib huiꝰ dñici scrmonis partib. ꝓpt̃ eos qͥ ñnulla pe¬
tunt a patre in xp̃i noĩe. nec accipiunt: qͥa ñ petit᷑ in noĩe
saluatoris. qͥcqͥd petit᷑ contͣ rationc̃ salutis. Non enĩ sonũ
litt̾arũ ac syllabaꝵ. l qd sonꝰ ip̃e significat. et qd̃ eo sono
reste ac u̾acit̾ intelligit᷑. hoc accipiendus est dice: cũ dic̃
iti uoĩe meo. Unde qui hoc scrttit de xp̃o qd̾ ñ est de unico d̾i
filio sentiendũ: ñ petit in eiꝰ noĩe. etiã si ñ tateat litt̾is ac
uero qd̾ est de illo sentiendũ sentit: ip̃e in eiꝰ noĩe pecit. et
accipte qd̃ pecir: si ñ cont᷑ salutẽ suã sempit̾nam petit. Acci¬
pit autẽ.: qͣndo debet accipere. Quedam enĩ ñ negant᷑: sca
ut congruo dent᷑. temꝑe differunt᷑. Ita sane intelligen¬
dũ est qd̾ ait dabit uob̾: ut ea beneficia significata sciar¬

Expanded text:
obis, si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Jam dictum est in superioribus hujus dominici sermonis partibus, propter eos qui nonnulla petunt a Patre in Christi nomine, nec accipiunt, non peti in nomine Salvatoris quidquid petitur contra rationem salutis . Non enim sonum litterarum ac syllabarum, sed quod sonus ipse significat, et quod eo sono recte ac veraciter intelin nomine meo. Unde qui hoc sentit de Christo, quod non est de unico Dei Filio sentiendum, non petit in ejus nomine, etiam si non taceat litteris ac petit. Qui vero quod est de illo sentiendum sentit, ipse in ejus nomine petit; et accipit quod petit, si non contra salutem sempiternam petit. Accipit autem, quando debet accipere. Quaedam enim non negantur, sed ut congruo dentur tempore, differuntur. Ita sane intelligendum est, quod ait Dabit vobis, ut ea beneficia significata scian
Abbreviated transcription (Latin):
nemo tollet a uob̃. De hoc etiam q̃ suꝑiꝰ dicta sũt meli existi¬
monitelligi: modicũ ⁊ iã non uidebitis me. ⁊ it̾m modditũ et
iudebitis me. Modicũ est enĩ hoc totũ spatiũ. quop̾scus ꝑtio¬
lat scł̃m. Unde dicit idem ip̃e eugłista in cpła sua: nonissi¬
ma hora est. Ideo nãq addidit. qͥ a uado ad patrẽ. qd̾ ad pͥorẽ
lententiã referendũ est ubi ait. modicũ et iã ñ iudebitis me:
ñ ad posfiorẽ uͥ ait. ⁊ it̃m modicũ et uidebitis me. Pundo qͥp¬
pead penrẽ. facturꝰ erat ut ñ eũ uiderent: ac ꝑhoc ñ ideo dic

Expanded text:
nemo tollet a vobis. 6. De hoc etiam quae superius dicta sunt, melius existinemo tollet a vobis. 6. De hoc etiam quae superius dicta sunt, melius existimo intelligi, Modicum et jam non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me. Modicum est enim hoc totum spatium quo praesens pervolat saeculum: unde dicit idem ipse evangelista in Epistola sua, Novissima hora est . Ideo namque addidit, quia vado ad Patrem: quod ad priorem sententiam referendum est, ubi ait, Modicum et jam non videbitis me; non ad posteriorem ubi ait, et iterum modicum et videbitis me. Eundo quip
Abbreviated transcription (Latin):
mate: tũc autẽ facie ad faciẽ. Nunc scio ex partei tũc autem
cognoscã sicut ⁊ cognit᷑ sũ. hunc totiꝰ laboris sut frudũ eccłia
nc parturit desidando. tũc ẽ paritura cernẽdo. Parturit ge¬
mendo: partt᷑a letando. parturit orando: paritura laudan¬
do. Et ideo masculũ: qm̃ ad istũ fructũ contemplationis.
cuncta officia referut᷑ actionis. Solus enĩ est liber. qͥa ꝓpt̃
se appetit᷑: ñ refertur ad aliud. huic scruit actio: ad hunc
enĩ refert᷑ quicqͥd bene agit᷑: quia ꝓpt̾ hunc agit᷑. Ip̃e autẽ
ñ ꝑpt̾ aliud s ꝓpt̾ se iplũ renet᷑. et habet᷑. Ibi gͦ finis: qui suf¬
ficit nob̃. Eternus gͥ erit. Ncq enĩ nob̃ sufficit fims: nͥ cuius
nullus est finis. Hoc inspiratũ erat phylippo: qͣndo aixit¬
Dñe ostende nob̾ patrẽ: ⁊ susficit nob̃. In qua ostensione ꝑ
misit ⁊ fili: dicens. Non credis qͥa ego in patre et pat̾ in me ẽ:
De hoc itaq qd̾ sufficit nob̃ rectissime audimꝰ. gaudiũ ur̃m

Expanded text:
Nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam, sicut et cognitus sum . Hunc totius laboris sui fructum Ecclesia nunc parturit desiderando, tunc est paritura cernendo. Parturit gemendo, paritura laetando. Parturit orando, paritura laudando; et ideo masculum, quoniam ad istum fructum contemplationis, cuncta officia referuntur actionis. Solus enim est liber, quia propter se appetitur; non refertur ad aliud, huic servit actio. Ad hunc enim refertur quidquid bene agitur, quia propter hunc agitur. Ipse autem non propter aliud, sed propter semetipsum tenetur et habetur. Ibi ergo finis qui sufficit nobis. Aeternus igitur erit: neque enim nobis sufficit finis, nisi cujus nullus est finis. Hoc inspiratum erat Philippo quando dixit: Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. In qua ostensione se promisit et Filius dicens: Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est ? De hoc itaque quod sufficit nobis, rectissime audimus, Gaudium vestrum
Abbreviated transcription (Latin):
ta apparuit in illo cleopha. qͥ post eiꝰ resurrectionẽ cũ illo se
loqͥ nesciens. et qͥd ei contig̾it narrans: nos inqͥt sꝑabamꝰ qd̾
ip̃ẽ fu̾it redempturꝰ israd. Ecte qm eũ reliq̃rant: deseren¬
ab ip̃õ ñ refugertint. s habentes p̾ssurã in mundo. in illo pa¬
cem tenuerunt. ñ ab iło resuge fuert̃: s ip̃m refugisi potiꝰ¬

Expanded text:
nta apparuit in illo Cleopha, qui post ejus resurrectionem cum illo se nta apparuit in illo Cleopha, qui post ejus resurrectionem cum illo se loqui nesciens, et quid ei contigerit narrans, Nos, inquit, sperabamus quod ipse fuerat redempturus Israel . Ecce quomodo eum reliquerant, deserenab ipso non refugerunt; sed ut habentes pressuram in mundo, in illo pacem tenerent, non ab ipso refugae fuerunt, sed ipsum poti