comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ueniet ad illa maiora:
in quib ẽ inconcussa
stabilitas. uñ. ⁊ ꝑ fu¬
turũ tẽpus dicit. non
cũ in fuꝑioꝵ conclusione p̃teritu posuerit. ubi ait.
Ad nichilum deductus ẽ in conspectu eiꝰ malignus.
¶Alit̃. Qui ingredit᷑ & c̾. Et leget᷑ specialiter de xp̃o. qui
hecominia plenissime seruauit. Qtͣ Dicis qͥs habitabit.¬
&e quis requiescet. Ille utiq: qui ingreditur sine macła.
quit᷑ ueritatẽ. ueritas ẽ cum resita ẽ ut dicitur. hoc
in.lin. sua. q om̃ia quȩ audiuit a patre: sine aliqua
adiectione. uł rep̃ssione: nota fecit suis discipulis.
sicut ẽ patens. ꝑ hoc: qd̾ uidam non mordaq incre¬
.i diabolus despicitur. ab eout cũ dixit. uade retro sa¬

Expanded text:
eniet ad illa majora, in quibus est inconcussa stabilitas. Unde et per futurum tempus dicit, non cum in superiori conclusione praeteritum posuerit, ubi ait, ad nihilum deductus est in conspectu ejus malignus. Aliter: Qui ingreditur, etc., et legitur specialiter de Christo, qui haec omnia plenissime servavit. Quasi dicis: Quis habitabit, quis requiescet? ille utique Qui ingreditur sine macula,quitur veritatem. Veritas est cum res ita est ut dicitur. Hoc in lingua sua, quia omnia quae audivit a Patre sine aliqua adjectione vel repressione nota fecit discipulis Sicut est patens per hoc quod Judam non mordaci increejus malignus , id est diabolus despicitur ab eo, ut cum dixit: Vade retro, Sa
Abbreviated transcription (Latin):
t̃renam. Pecunia enim duplex ẽ. uł terrena: quȩ pe¬
dit ad erogandum ꝑauꝑib. ñ ad usuram. s ad in¬
marum refert. & munera suꝑ innocentẽ ñ accepit.
Accepit quid̾e munera xp̃c: ut a magis. & cotidie
pias oblationes a fidelib in ȩccłia s ñ cont᷑ inno¬
centes ĩmo aĩam ꝓ eis ded̾it. Sequit᷑. Qui facit hec.
Ecce: absoluta responsio fit: int̾roganti. & ẽ hic con
do suo facit hec:. ñ mouebit᷑ in ȩt̾num .i. ab ip̃o deo
ñ diuidetur. s requiescet in monte et̾nȩ beatitudi¬
nis. Et nota qd̃ dicit: facit ħ. ut ad actũ nos inui¬
det: non solum ad cantandu m. h ȩc.

Expanded text:
, terrenam. Pecunia enim duplex est: vel terrena, quae pedit ad erogandum pauperibus, non ad usuram, sed marum refert. Et munera super innocentes non accepit. Accepit Christus munera quidem, ut a magis, et quotidie pias oblationes a fidelibus in Ecclesia, sed non contra innocentes, imo animam pro eis dedit. Sequitur: Qui facit haec. Ecce absoluta responsio fit interroganti. Et est hic coximo suo facit haec, non movebitur in aeternum, id est ab ipso Deo non dividetur, sed requiescet in monte aeternae beatitudinis. Et nota quod dicit, facit haec, ut ad actum nos invitet, non solum ad cantandum haec.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: declinaue¬
quasi fluminis cursus. a tribula¬
ranit M. tione peccatoris. & .i. quia: in ira
.i. furore suo. ñ mito meo: molesti erant mͥ. s rumo¬
si sibi. Et ꝑ hoc:
tum est in me:. & me hoce quoo¬

Expanded text:
dicit. Declinavequasi fluminis cursus, a tribulatione peccatoris, et, id est quia, in ira, id est in furore suo, non merito meo, molesti erant mihi, sed ruinosi sibi. Et per hoc. tum est in me,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ꝑ sĩgula: ee
om̃s qui diligunt
nom̃ eiꝰ. habitabt̃
mea. hii sunt sem̃
seruoꝵ . ñ:. qui car¬
ne filii sunt. quia
& serui. dilexerunt nom̃ eiꝰ. Quicũꝙ gͣ ñ diligunt
nom̃ eiꝰ: non se dicant semen seruoꝵ esꝰ. & quidili¬
gunt nom̃ eius: ñ se negent semen seruoꝵ eiꝰ. ul¬
timus u̾sus: suꝑiorem exponit. ne putares forte¬

Expanded text:
Quid per singula? et omnes qui diligunt nomen ejus habitabunt in ea. Hi sunt semen servorum, non qui carne filii sunt, quia et servi dilexerunt nomen ejus. Quicunque ergo non diligunt nomen ejus, non se dicant semen servorum ejus; et qui diligunt nomen ejus, non se negent semen servorum ejus. Ultimus versus superiorem exponit, ne putares ho
Abbreviated transcription (Latin):
derabilis aspec¬
tu. intelligitur
xp̃c. quiuincendo diabolum. ẽ maluifortis uitam et̃¬
nam ꝓmittendo. ẽ desid̾abilis. Quid enĩ fortius illa
manu. que hostem strauit ñ armata: s in ligno cla¬
uis confixa: Quid desid̾abilius eo: in quẽ angłi desi¬
derant ꝓspicere: quẽ &e martires ñ uidentes. uolue¬
runt mori ut adillum uidendum mererent᷑ ꝑueni¬
re: Ipsegͦ uere desiderabilis ẽ: dum uitam ꝓmittit.
qd in hoc ꝑsalmoagitur. hic enĩ xp̃c inuocat deum.
contra tribłatores capitis & corꝑis. ce ꝑ tribulatio¬
nes: om̃ib uitam ꝓmittit. Et est sensꝰ. ẜsalmꝰ iste.
dirigens nos in finem: attribuit᷑ ip̃i dauid .i. xp̃o.¬
qͥ hic loquit᷑. nune in ꝑsona sua. nunc in ꝑsona cor
de passione xp̃i. Intentione monet: ut adu̾sa fera¬
mus. Modꝰ t riꝑtitus ẽ psalmꝰ. Primo. incipit ab ora
de spe boni. ⁊ gaudio. eoꝵ narrat ꝗͣ maligne erga xp̃o
fecerunt. Ibi. anima aut̃. Tertio. de fructu passionis

Expanded text:
derabilis aspectu, intelligitur Christus, qui vincendo diabolum est manu fortis: vitam aeternam promittendo, est visu desiderabilis. Quid enim fortius illa manu, quae hostem stravit, non armata; sed in ligno clavis transfixa? Quid desiderabilius eo, in quem angeli desiderant prospicere? quem et martyres non videntes voluerunt mori, ut ad illum videndum mererentur pervenire? Ipse ergo vere desiderabilis est, dum vitam promittit, quod in hoc psalmo agitur. Hic enim Christus invocat Deum contra tribulatores capitis et corporis, et per tribulationes omnibus vitam promittit. Et est sensus: Psalmus iste dirigens nos in finem attribuitur ipsi David, id  hic loquitur, nunc in persona sua, nunc in persona code passione Christi. Intentio. Monet ut adversa feramus. Modus. Tripartitus est psalmus. Primo incipit ab oratde spe boni et gaudio, narrat quam maligne erga Christum fecerint, ibi, anima autem. Tertio de fructu passionis
Abbreviated transcription (Latin):
tione. ut cum dr. finita est
candela. uł finita ẽ expen¬
sa. Pro consũmatione. ut
cumdr. finita ẽ domus. fi¬
nitus est liber .i. consũmatꝰ.¬

Expanded text:
tione, ut cum dicitur, finita est candela, vel finita est expsa. Pro consummatione, ut cum dicitur, finita est domus, finitus est liber, id est consummat
Abbreviated transcription (Latin):
ci: diligenter aĩaduertendum ẽ. Intitulis namq psal¬
canticum. int̾dum: utrumq s diu̾so modo. Qñq enĩ:
canticũ psalmi: qñq: psalmus cantiq: eforas posuit.
cuiꝰ diu̾sitatis ratio. scd̃m litt̾am ut liq̃at: sciendũ ẽ. quia
q̃nq psalmꝰ. añ archam in tab̾nacło domini: solꝰ instrum̃¬
⁊ qd̾ dicebat᷑ psalt̾ium: sono: decantabat᷑. sine chori no¬
ce. q̃nq: uoce humana: sine instrumento. q̃nq instrum̃¬
to⁊ uoce chori. Et qͣn utroq cantabat᷑: aliqñ p̃cinebat
sonus instrum̃ti: ⁊ acclamabat uox chori. aligñ uox cho
litteram: sonus ẽ instrum̃ti.⁊ modulatio. Quando sine¬
instrumento: sola uoce cantabat᷑: dicebat᷑ tm̃ canticũ.
Canticũ enim ad litt̾am: sonus ẽ humanȩ uocis. qͣndo
instrumento p̃cedente: & uoce sequente. dicebatur
factum uideatur: maxime tñ: ꝓ mist̾ii sig̃catione.
Hac dnisitate intitulis usus est esdras. Sicut dauid

Expanded text:
ci diligenter advertendum est; in titulis namque psal tantum canticum, interdum utrumque, sed diverso modo. Quandoque enim canticum psalmi, quandoque psalmus cantici, Esdras posuit. Cujus diversitatis ratio, secundum litteram, ut liqueat, sciendum est quia quandoque psalmus ante arcam in tabernaculo Domini solius instrumenti, quod dicebatur psalterium, sono decantabatur sine chori voce, quandoque voce humana, sine instrumento; quandoque instrumento, et chori voce. Et quando utroque cantabatur, aliquando praecinebat sonus instrumenti, et acclamabat vox chori. Aliquando vox cpsalmus ad litteram sonus est instrumenti et modulatio. instrumento sola voce cantabatur, dicebatur tantum canticum. Canticum enim sonus est humanae vocis. Quando instrumento praecedente, et voce sequente, dicebafactum esse videatur, maxime tamen pro mysterii significatione, hac diversitate in titulis usus est Esdras, sicut David
Abbreviated transcription (Latin):
peccandi. notat ꝑ tria uerba. scił. abiit. stetit. sedit fer
abiit: pecẽm uoluntatis. ꝑ stetit: pecc̃m oꝑis. ꝑ sedit: pec¬
catum uerbi uł consuetudinis. Abiit gͦ adam a do. ñ loco
in pecc̃o delectatus ẽ. Sedit: cũ se stulte excusando: ce
nͥ ꝑ eum lib̾atꝰ: qui nichil horum hũit. Et dr hoc asimi¬
li exultantium. quidum in uia sunt. facilius reuocant᷑.
cũ u̾o stant: difficilius. Demũ difficillime: cũiam ibi ma¬
gistri & dñi effecti sunt. Ita qͥ sola uoluntate peccat. fa¬
ciliꝰ redit. qui oꝑe: difficilus. Qͥ uͦ ꝯsuetudine. ł u̾bi doc¬
łrina: difficillime reuocat᷑. Hu sunt tres mortui. qͦs dñs¬
suscitauit. In domo. In porta. In sepulchro. Hoc est tri¬
duum: quo moyses uolebat educere popłm di de egypto.
Item nota: peccatoꝵ. impioꝵ. pestilentiȩ. Nam impiꝰ
est: qui peccat in dm. Peccator:. in se. Pestilens: in proxi¬

Expanded text:
peccandi notat per tria verba scilicet: Abiit, stetit, sedit. Per peccandi notat per tria verba scilicet: Abiit, stetit, sedit. Per abiit, peccatum voluntatis; per stetit, peccatum operis, per sedit peccatum verbi, vel consuetudinis. Abiit ergo Adam a Deo, non lin peccato delectatus est; sedit, cum se excusando et nisi per eum liberatus, qui nihil horum habuit. Et dicitur hoc a simili exsulantium, qui dum sunt in via, facilius revocantur; cum jam stant, difficilius; demum difficillime, cum jam ibi magistri et domini effecti sunt. Ita qui sola voluntate peccat facilius redit; qui opere, difficilius; qui vero consuetudine vel doctrina verbi, difficillime revocatususcitavit, in domo, in porta, in sepulcro: hoc est triduum quo Moyses volebat educere populum Dei de Aegypto. Item nota: Peccatorum impiorum pestilentiae. Nam impius est qui peccat in Deum, peccator in se, pestilens in proxi
Abbreviated transcription (Latin):
libri. scił xp̃c integer. Similit̾: intentio. Mõdꝰ aut̃ trac¬
tandi: tał est. b̾iꝑtitus ẽ p̃s. Primo agit de beato uiro.
ꝑ beatitudinẽ nob̃ blandiens. Sc̃d̾oagit de ultionib iniqͦ¬
rum. t̾rens nos adu̾sis ibi. Non sic impii ñ sic. De beato aũ
uiro: agit hoc modo. Primo uersu: ostendit eũ inmunẽ
ab omni malo. Scdo: plenũ omni bono in se. Inde: utilẽ
aliis. & hoc. usq ad partitionẽ. Ad ostendendum uͦ eum
ĩmunẽ ab omni malo: utit᷑ cõꝑatione uet̾is hominis.
scił adȩ. ostendens illum plenum ẽẽ omni malo. quia ñ
gitatione. uł uoluntate. actu. uerbi doctrina. uł consue¬
tudine. Itẽ. cogitatio large accepta: tria complectitur.
scił primum motum mentis. qui ẽ uenialis culpa. & de¬
lectationẽ atq consensum. quȩ sunt mortalia. Qui gͦ pec¬
cat consensu: & cogitatione peccat. Quiuͦ nec cogitatione
peccat: nec consensi. uł delectatione. Hȩc aut̃ tria gen̾a

Expanded text:
licet Christus integer. Similiter intentio. Modus autem tractandi talis est. Bipartitus est psalmus. Primo, agit de beato viro, per beatitudinem nobis blandiens. Secundo, agit de ultionibus iniquorum, terrens nos adversis, ibi: Non sic impii, non sic. De beato autem viro agit hoc modo: Primo versu ostendit eum immunem ab omni malo; secundo, plenum omni bono in se, inde utilem aliis, et hoc usque ad partitionem. Ad ostendendum vero eum immunem ab omni malo, utitur comparatione veteris hominis, scilicet Adae, ostendens illum plenum esse omni malo, quia non cogitatione, voluntate et actu, verbi doctrina vel consuetudine. Item: Cogitatio large accepta tria complectitur, scilicet primum motum animae qui est venialis culpa, delectationem atque consensum quae sunt mortalia. Qui ergo peccat, consensu et cogitatione peccat. Qui vero nec cogitatione peccat, nec consensu, vel delectatione. Hic autem tria genera
Abbreviated transcription (Latin):
ne constet ẽẽ locutos:
dauid ꝓpħarum eximiꝰ.
quodam digniori atq
excellentiori modo:ue
imagines:atq uerboꝵ
integumenta: scił. per
sompnia: ac uisiones: facta: & dict̃a: ꝓpħarunt. Da-¬
udautẽ: solius sp̃s scĩ instinctu: sine omni exter
amminiculo: suam edidit ꝓpħiam. Unde: conu¬

Expanded text:
ne constet esse locutos, David prophetarum eximius quodam digniori atque excellentiori modo, velimagines atque verborum integumenta, scilicet per somnia ac visiones, facta ac dicta prophetarunt. David autem solius Spiritus sancti instinctu sine omni exteriori adminiculo, suam edidit prophetiam. Unde conv
Abbreviated transcription (Latin):
malos habens¬
cum eis multa
ñ habet cõmunẽ causã meritoꝵ.⁊ id̾o: petit ab eis¬
dauid .i. corporis xp̃i. qd̾ hic loquit᷑. Et ẽ ꝑs̃ iste contra
p̃ssuras scłi. ne & ipse retrahant nos ado. Intentione
monet: ne mp̃ssuris deficiamꝰ. Modꝰ. biꝑtitus ẽ ꝑsalmꝰ
ꝑrimo: conquerit᷑ de cõmixtione. maloꝵ ⁊ p̃cat᷑ seꝑari.
Scd̾o: agit de leticia finali .i. quȩ erit in fine. ꝓ qͣ laudat
in tͥbulatione ib. Et intͦbo. Uidens gͦ nunc bonos
cum malis corpore: uolens ab eis seꝑari nunc aĩo:

Expanded text:
malos, habenscum eis multa n habet communem causam meritorum. Et ideo petit David, id est corporis Christi, quod hic loquitur. Et est iste psalmus contra pressuras saeculi, ne et ipsae retrahant nos a Deo. Intentio. Monet ne in pressuris deficiamus. Modus. Bipartitus est psalmus. Primo conqueritur de conjunctione malorum, et precatur separari. Secundo agit de laetitia finali, id est quae erit in fine, pro qua laudat in tribulatione. Ibi, et introibo. Videns ergo nunc bonos cum malis, corpore volens ab eis separari, nunc animo,
Abbreviated transcription (Latin):
ne miscdia: quo ibo: Si iniqͥtates obseruau̾is.
litur. uł mitigatur. ut in etum penȩ: suꝑet spes
głȩ. Omis tñ homouidicium borret. Quid enim
faciet uirgula deserti: ubi concutit᷑ cedrus ꝑa¬
merita. quȩ sunt causa uitȩ. degente ñ scã. cũ qͣ
me. hic in p̃senti: ne ab eis corrumpar. Uł de fuio᷑
totũ accipi pot̾̃. fic. Iudica me ds. hȩc dicendo: non
petit sua pecc̃a discuti. qd̾ ꝑicłosum ẽ. quia astra
ñ sunt munda in conspectu eiꝰ. & in angłis reꝑit
pͣuitatem. s causam suȩ retͥbutiomis: ab imꝑiis¬

Expanded text:
ne misericordia, quo ibo? Si iniquitates observaveris, litur, vel mitigatur, ut metum pene superet spes gloriae, omnis tamen homo judicium horret. Quid enim faciet virgula deserti ubi concutitur cedrus pamerita, quae sunt causa vitae; de gente non sancta, cum qua me hic in praesenti, ne ab eis corrumpar. Vel de futuro totum accipi potest, sic: Judica me Deus, haec dicendo, non petit peccata sua discuti: quod periculosum est, quia astra non sunt munda in conspectu ejus, et in angelis reperit pravitatem , sed causam suae retributionis quaeri
Abbreviated transcription (Latin):
meus.
meȩ. Sicut legitur
in libro regum: dauid fugi¬
llice lllgllO ens a facie saul. abscondit
se in deserto ydumeoꝵ. de
et̾na capiat. docens nos suo exemplo bene ꝯu̾sari.

Expanded text:
Deus, maeae. Sicut legitur in libro Regum David fugiens a facie Saul abscondit se in deserto Idumaeorum, aeterna capiat, docens nos suo exemplo bene conversari
Abbreviated transcription (Latin):
num dĩ describitur.
unͣ. instant̾ monet
poterat exponi. Est eni iubilus. in effabile gau¬
dium. qd̾ nec taceri ꝑotest: nec expͥmi ualet. qd̾
eccłia representat. in p̃cipus sollempnitatibus
citta eandem uocẽ uarias formando melodias
ut in natal dñi cantat: tanquã sponsꝰ. quasi
ñ ualens exprime mentis hilaritatẽ sentiens de
se. sieut ieremias qͥ att aa a. dñe d̾s: ꝓuer sum. nes¬
cio loqui. Et moyses postqͣm cepit loqui cũ dño:.
dicit se factum eẽ tardioris: & impeditioris lin¬
guȩ. qui omni egyptioꝵ sapientia eruditus fue¬
rat Nam cum quis accedit ad intelligendum.
& loq̃noum de u̾bo qd̾erat in pͥncipio apud pa¬
trem: mens deficit. uox silet. & dñs in uoce tubȩ
Ibi enĩ audita ẽ: & uox tubȩ .i. uox manifesta an¬
geloꝵ clamantium. Uiri galile quid statis aspi¬
cientes ineylum: ⁊c. Qd̃ id̾o factum ẽ. ut mundꝰ
firmiꝰ erederet: qͣd tales p̃cones .s. apłi: ⁊ angł con

Expanded text:
num Dei describitur, unde instanter monet m non poterat exponi. Est enim jubilus ineffabile gaudium, quod nec taceri potest, nec exprimi valet, quod Ecclesia praesentat in praecipuis solemnitatibus, circa eamdem vocem varias formando melodias, ut in natali Domini cantatur. Tanquam sponsus, quasi non valens exprimere meritis hilaritatem sentiens de se. Sicut Jeremias qui ait A, a, a, Domine Deus, puer sum, nescio loqui . Et Moyses postquam coepit loqui cum Domino, dicit se esse factum tardioris et impe itioris linguae ; qui omni Aegyptiorum sapientia eruditus fuerat. Nam cum quis accedit ad intelligendum et loquendum de Verbo, quod erat in principio apud Patrem, mens deficit, vox silet. Et Dominus in voce tubae. Ibi enim audita est vox tubae, id est vox manifesta angelorum clamantium: Viri Galilaei, quid hic statis aspicientes in coelum, etc. . Quod ideo factum est ut mundus firm
Abbreviated transcription (Latin):
miles iacob. uł significatos a ia cob .s. qmi t̾reua
dant ꝓ celestib. ut iacob fecit. qui dedit eduli¬
um setitis. ⁊ primogenitis esan. qd̾ fuit ei
gra di. quia eum dilexit. esan repbato uũ¬
ubi ascensio & reg

Expanded text:
miles Jacob, vel significatos per Jacob qui terrena dant pro coelestibus, ut Jacob fecit qui dedit edulium lentis pro primogenitis Esau. Specula diatia Dei, quia eum dilexit, Esau reprobato. VE ascensio et reg
Abbreviated transcription (Latin):
tens. qͥa adhuc lex m̃broꝵ. repugnat legim̃tis meȩ
ce esurit iusticiam. Ille uͦ diues. nullius egens. lum̃
meum. Uł ita ꝯtinua. Ipsi de d̾o illud dicant. s dese
ita sentiant: ut dicant: ego sum egenꝰ ⁊c̾. Uł ita. as¬
sumit iste u̾ba di sib. qui in p̃cedenti psalmo. de se
hec eade dixit. Q. d. Illiqui qui q̃runt aĩam meã: st̃
diuites. s egosum egenus .i. petens. ⁊ pauꝑ sũ .i. in
sufficiens michi. qr ⁊ mundanas copias ñ habet.
&e intus. ubi ẽ diues: semꝑ ambit. desid̾at. acciꝑit.
s o d̾s adiuua me. in mundi tribulatione. Ecce.
uñ cepit. Uł d̃s adiuuat

Expanded text:
tens, quia adhuc lex membrorum repugnat legi mentis meae , et esurio justitiam ; ille vero dives, nullius eges lumen meum. Vel ita continua: Ipsi de Deo illud dicant, sed de se ita sentiant, ut dicat: Ego sum egenus, etc. Vel ita: Assumit iste sibi verba Dei, qui in praecedenti psalmo de se haec eadem dixit. Quod illi qui quaerunt animam meam sunt divites, sed ego sum egenus, id est petens, et pauper sum, id est insufficiens mihi, quia et mundanas copias non habet, et intus ubi est dives, semper ambit, desiderat, accipit. Sed o Deus adjuva me in mundi tribulationem. Ecce unde coepit. Vel, Deus adjuvat
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑdas. uł corrũpas
p̃s cantici asaph. Ps al¬
mus iste contratumo¬
rem suꝑbie medicinã
humilitatis apportat.

Expanded text:
disperdas vel corrumpas, mus cantici Asaph. Psalmus iste contra tumorem superbiae medicinam humilitatis apportat,
Abbreviated transcription (Latin):
n finem pro ppło qui a sanctis longe factus est.
intytuli inscriptione. ipsi dauid cum tenuert̃
eum allophili in gech.

Expanded text:
n finem, pro populo qui a sanctis longe factus est. In tituli inscriptione ipsi David, cum tenerent eum allophili in Geth
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntum putant.
ꝯiuidiabunt dies suos. ut si qͦs egerunt in malo.
reliquos agant in bono. redimentes tempꝰ s om̃s
bonos: s in malis continue ꝑseuerant. alii. dimii¬
diant. alii implent dies bonos. quia alii moruin¬
tur in egypto. alii: in deserto. alii: in t̾ra sc̃a. In
egypto moriuntur: qui in tenebris uicioꝵ usq
ad finem uitȩ conu̾santur. In deserto: qui de confu¬
sione peccati ex euntes: errata ꝑ penitentiam em̃¬
dant. Implent dies: qui sine crimine in oꝑe iusti¬
ciȩ usq ad finẽ uitȩ ꝑseuerant. Hȩc tria gen̾a ho¬
minũ figurata sunt: ꝑ ea quȩ scripta sunt in uo

Expanded text:
quantum putant 1idiabunt dies suos, ut si quos egerunt in malo reliquos agant in bono, redimentes tempus , sed omnes bonos, sed in malis continue perseverant, alii dimidiant, alii implent dies bonos, quia alii moriuntur in Aegypto, alii in deserto, alii in terra sancta. In Aegypto moriuntur qui in tenebris vitiorum usque ad finem vitae conversantur. In deserto, qui de confusione peccati exeuntes, errata per poenitentiam emendant. Implent dies, qui sine crimine in opere justitiae usque ad finem vitae perseverant. Haec tria genera hominum figurata sunt per ea quae scr
Abbreviated transcription (Latin):
Primũ. captat miscd̃iam: ꝑ penas sũmatim dictas:
Scd̾o. ponitur narratio in qua miseriȩ enumerant᷑
mino: affirmat se audiendum cũ cõmemoratione
conclusio. de salute ponit᷑. ut certa spes sit imitan¬
tib. sicut ẽ in om̃ib penitentialib ibi. Ne d̾elinqͣs
ne in furore tuo. uł in indignatione tua alia littera
arguas me.i. ne simint̾ eos: quib in uidicio dices.
ẽ suriui. & ñ declistis mͥ manducare. Ite maledict in
ignẽ ȩt̾num. neꝙ in ira tua corripias uł em̃des me:¬
.i. nec int̾ eos sim. qui ꝑignẽ emendati. saluabunt᷑.
s hic emenda. quia tunc grauior ignis. Et accipit᷑
hic ira &e furor ꝓ eod̾ẽ .i. ꝓ die iudicii. quo malis ui¬
debit᷑ d̾s irasci Ułita: de p̾senti. Rogat ut ñ iratꝰ uidex ĩ fe¬
rat tormenta: ad ꝑemptionẽ. s misericors ad cor¬
rectionẽ. & ẽ. odñe ne in furore.t. ar. me. neꝙ in ira

Expanded text:
Primum captat misericordiam per poenas summatim dictas. Primum captat misericordiam per poenas summatim dictas. Secundo, ponitur narratio in qua enumerantur miseriae, mino, affirmat se audiendum, cum commemoratione to, exsultativa conclusio de salute ponitur, ut certa sit spes imitantibus. Sic est in omnibus poenitentialibus, ibi, ne derelinquas ne in furore tuo, Aug. vel indignatione tua. Alia littera, arguas me, id est ne sim inter eos, quibus in judicio dices: Esurivi, et non dedistis mihi manducare. Ite, maledicti, in ignem aeternum . Neque in ira tua corripias me, ve ne inter eos sim qui per ignem emendati salvabuntur; sed hic emenda, quia tunc gravior ignis. Et accipitur hic ira et furor pro eodem, id est pro judicii die quo malis videbit Deus irasci. Vel ita: Cassiod. Rogat ut non iratus judex inferat tormenta ad peremptionem, sed misericors ad correctionem. Et est, o Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira
Abbreviated transcription (Latin):
beamus ñ ad faciendum. s ut ab eiꝰ frequentia saltẽ
nos tẽꝑemꝰ Et hoc ẽ. Es almꝰ iste ẽ dauid .i. penitentis.
habitus.: in rememoratione .i. docens nos memoriam
peccati hr̃e. ut caueamꝰ. uł in rememoratione sabbati:
Sabbatum. est requies et̾nitatis. qͣm hr̃e desiderat:
& ꝑd̾e formidat. Iste nãq penitens: in malis positus.
pesus timens: ⁊ in lugens: sabbati et̾ni recordatur. qͦ
timet pͥuari: peccati conscius. desiderat frui. graui
dis cruciatum. ita ut ip̃m iob: qͥ carnis incentiua.
⁊ ingentia uicit supplicia: uideatur ꝓpon̾e tẏronib
in exemplum ut cruciatꝰ grate amplectantur. mino¬
res quid̾e m̾itis .i. qͣm ip̃i meruerunt. ꝑ qͦs ab ȩt̾na
pena lib̾antur. & hoc ẽ. ss almꝰ iste. ẽ dauid .i. peraten¬
tis. habitus in rememoratione sabbati .i. agens de re¬
cordatione sabb̃i. qd̾ penitens desid̾at. Intentione.
monet ad penitentiã. Modꝰ. Quatuor sunt partitiones.

Expanded text:
saltem nos temperemus. Et hoc est, psalmus iste est David, id est poenitentis, habitus in rememoratione, id est docens nos memoriam peccati habere, ut caveamus. Vel in rememoratione Sabbati. Aug. Sabbatum est requies aeternitatis, quam habere desiderat, et perdere formidat. Iste itaque poenitens in malis positus pejus timens, et tamen lugens Sabbati aeterni recordatur, quo timet privari peccati conscius, desiderat frui gravitedis cruciatum, ita ut ipsum Job qui carnis incentiva et ingentia vicit supplicia, videatur proponere tironibus in exemplum ut cruciatus grate amplectantur, minores quidem meritis, id est quam ipsi meruerunt, per quos ab aeterna poena liberantur. Et hoc est: psalmus iste est David, id est poenitentis, habitus in rememoratione Sabbati, id est agens de recordatione Sabbati, quod poenitens desiderat, Intentio. Monet ad poenitentiam. Modus. Quatuor sunt partitiones.
Abbreviated transcription (Latin):
eos in terra : qͣd pbat a contrario. si .i
Ac si diceret. Sicut iusto iudicio dei fit: ut iustus
amplius iustificetur: Ita eodẽ uidicio uiste ꝑmit.¬
tit᷑. ut qui in sordib ẽ magis sordescat. Uł ita. scd̃m
aliam lit̾am quã ponit aug. que est. ee dicet homo
gͦ. ẽ fruct iusto. gͦ est ads udicans eos in t̾ra. ce infere¬

Expanded text:
videntur. Quod probat a contrario si, id Ac si diceret: Sicut justo judicio Dei fit 123 ut justus amplius justificetur, ita eodem juste permittitur ut sordidus magis sordescat . Vel ita secundum aliam litteram, quam ponit Augustinus, quae est; Et dicet homo. Ergo est fructus justo. Ergo est D
Abbreviated transcription (Latin):
morri uitari consortia miquoꝵ ⁊ iungi iustis. qͥa ex¬
conuictu: mores formantur. Modꝰ Biꝑtitus ẽ psalmꝰ¬
Primo: uir iustꝰ dicit: se n hab̾e hic partẽ cum iniqͥs.
&e petit discerni ab eis in futuro Scd̾o: petit ne ma¬
lis in iudicio misceat᷑. Ibi. Dñe dilexi. Et nota differen¬
tiam. int̾ pͥmam &e scd̃am partem. In pͥma parum
de iudicio. ⁊ multum de sua innocentia. agit. In scd̾a:
de utroq pene parit̾ tangit. Et in pͥma: priu̾de
na cum paleis: ita ut pauca. uł nulla uideant᷑ grana.
sicut helias se solum relictum putauit: orat. in fut᷑o

Expanded text:
monet vitari consortia iniquorum, et jungi justis, quia exconvictu mores formantur. Modus. Bipartitus est psalmPrimo vir justus se dicit non habere hic partem cum iniquis, et petit discerni ab eis in futuro. Secundo petit ne malis in judicio misceatur, ibi, Domine dilexi. Et nota differentiam inter primam et secundam partem. In prima enim parum de judicio, et multum de innocentia sua agit; in secunda de utroque; pene pariter tangit, et in prima, prius de na cum paleis, ita ut pauca vel nulla videantur grana, sicut Elias, se solum relictum putavit , orat in futuro
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinis .i. cogitati¬
one ñ peccauit. quamuiᷤ¬
ẽẽt positus: in consilio ĩpi¬
orum .i. quãuis impii hoc
bilius. Non abiit iste. siẽ
adam. qui consenlit uxori fue a diabolo deceptȩ. Ini¬
pii hoc molientes: demones sunt &e scribȩ & phari¬

Expanded text:
est cogitatione non peccavit, quamvsset positus, in consilio impiorum, id est quamvis impii hoc Hier. Non abiit iste, sicut Adam, qui consensit uxori, a diabolo deceptae. Impii hoc molientes, daemones sunt, et Scribae, et Phari
Abbreviated transcription (Latin):
toto corde meo. ñ in parte. ut faciunt illi. qͥ quedamoꝑa
omina recte agi sentio. quȩ stulti temẽ. &e casu agi pu¬
tant. & etiam narrabo aliis mirabilia tua. non nr̃a. &
omĩa. scił uisibilia & iuisibilia. Omĩa enĩ narrat. qͥ de
uifibilib transit ad inuisibilia. ut qͥ dicit eum qͥ lara¬
rum suscitauit incorpore: paulum suscitasse in m̃te.
qd̾ maius ẽ: & excellentiꝰ. uł narrabo omĩã. mira. tua.
idest quecumq dicam de tius oꝑib: sunt mirabilia.¬

Expanded text:
toto corde meo, et non in parte, 19 ut faciunt illi qui quaedam opera omnia recte agi sentio, quae stulti temere et casu agi putant. Et etiam narrabo aliis mirabilia tua, non nostra, et omnia, scilicet visibilia et invisibilia: omnia enim narrat, qui de visibilibus transit ad invisibilia, ut qui dicit eum quod Lazarum suscitavit in corpore, Paulum suscitasse in mente: quod majus est et excellentius. Vel: Narrabo omnia mirabilia tua, id est quaecunque dicam de tuis o
Abbreviated transcription (Latin):
qui adhuic in carne caliginosa sunt. qui h̾nt scien
tiȩ lumen in se. s occultum. de qͥb dñs choruseat.
miracłis. tonat minis. pluit doctrinis. Magis gͦ ꝑ
que p̃pollet reua in angłis: descendit tũ ad hoĩes.
cendit. Agentes gͦ gr̃as: dicamus cum ꝓpba: qui
supraid̾e dixit:¬

Expanded text:
qui adhuc in caliginosa carne sunt, qui habent lumen scientiae in se, sed occultum de quibus Dominus coruscat miraculis, tonat minis, pluit doctrinis. Magis ergo quae praepollet in angelis, descendit etiam ad homines, cendit. Agentes ergo gratias dicamus cum Propheta, qui supra idem dixit
Abbreviated transcription (Latin):
terra: ubi petit clarif¬
cari. s etiam incelo. uͥ
int̾pellat ꝓ nobis ad
dexteramꝰ patris. nit¬
eiꝰ. cum etiam de tribulatione dat nob auxilium. ut
qñ infirmainur: tunc potentessumꝰ. qr uana ẽ salus
hominũ. que ẽ simstre. Unde & suꝑbia nascit᷑. dum
ꝑeccantes extollunt᷑: qr temꝑalit̾ salui sunt. de qui

Expanded text:
ra, ubi petit clarificari, sed etiam in coelo, ubi interpellat pro nobis ad dexteram Patris, miejus, cum etiam de tribulatione dat nobis auxilium, ut quando infirmamur, tunc potentes simus, quia vana est salus hominis, quae est sinistrae. Unde et superbia nascitur, dum peccantes extolluntur, quia temporaliter salvi sunt. De qui
Abbreviated transcription (Latin):
renis desideriis. scił
ꝑid̾e offensionis: & in petram scandali. oeciderunt de
spe celesti: in mortẽ cecitatis. quãuis uideantur sta¬
re recti. quib cecitas ex parte facta est. di iusticiam
ignorantib. ⁊ suam constituere uolentib. Nosaut̃.
um: de lapidib suscitati filii abrahȩ. surreximus

Expanded text:
renis desideriis, scilidem offensionis, et petram scandali , ceciderunt de spe coelesti in mortem caecitatis, quamvis videantur stare recti, quibus caecitas ex parte facta est, Dei justitiam ignorantibus, et suam constituere volentibus , nos autem, um, de lapidibus suscitati filii Abrahae, surreximus
Abbreviated transcription (Latin):
sententiã. Et notandum.
qͥa hic memorat᷑ scds aduentus ad iudiciũ qui mani¬
festus erit: cum iste psalmus de occultis filii agat. sic̃
titulus insinuat. S & ille aduentus: nunc int̾ occulta
filii recte ponit᷑. quia de eo: nemo scit. neq angeli neq
uirtutes. neq filius homminis. ñ utiq: ad cognoscendũ.
plebe dampnabitur¬

Expanded text:
sententiam. Et notandum quod hic memoratur secundus adventus ad judicium, qui manifestus erit, cum iste psalmus de occultis filii agat, sicut titulus insinuat. Sed et ille adventus nunc inter occulta filii recte ponitur, quia de eo nemo scit, neque angeli, neque virtutes, neque Filius hominis. Non utique ad cognoscenplebe damnabitur
Abbreviated transcription (Latin):
uultus iii. quia tume
sanabis. ⁊ d̾s m̃s. qui creasti. Eger¬
& Qs MS ad te loquor. Agnosco morbum
late in oꝑib bonis. tangite psalt̾ium obediendo. tan¬
gite cytharam. passiones tolerando: frange esurienti
teris latitudinẽ. aliis gͦ da. qd̾ tͥ denegasti. Quã mul¬
tos enĩ pauꝑes saginare pot̾. int̾missũ hõdie p̃ndui
Ita enĩ ieiuna: ut alio manducante pͣndisse millotegay¬
deas. Hylarem enĩ datorẽ diligit ds. Si panẽ deders
tͥstis. & panẽ. & mĩtum ꝑdidisti. Gͦ ex aĩofac. ⁊ insta
orationib qͣm celerit̾ accipiunt᷑ orationes bene ope¬
rantium. Et hec est iusticia hominis in hac uita. Ie¬

Expanded text:
ultus mei quia tu me sanabis, et Deus meus, quia creasti. Aeger ad te loquor, agnosco medicumlate in operibus bonis, tangite psalterium obediendo, et tangite citharam passiones tolerando, frange esurienti teris latitudinem. Aliis ergo da quod tibi denegasti. Quam multos enim pauperes saginare potest intermissum hodie prandium! Ita ergo jejuna, ut alio manducante, prandisse te gaudeas: Hilarem enim datorem diligit Deus . Si panem dederis tristis, et panem et meritum perdidisti. Ergo ex animo fac, insta orationibus. Quam celeriter accipiuntur orationes bene operantium! Et haec est justitia hominis in hac vita je
Abbreviated transcription (Latin):
patitur: in psalt̾io
confiterur. Quiuo¬
facit ⁊ patitur. qd̾ est ex inferiori
t̾stis de malis scħ: de bono intellectu sib gaudium
meliora. uł forsan: qr ñ pot̾ uitare omĩa pecc̃a. t¬
met Difficile enim purgata uita inuenrtur. cum
ille iudicat. qͥ nouit ad liqͥdũ. & purũ udicare.
quia &e suam ꝓbabilis uita est. int̾ homines: ut
ñ habeant quid iam rep̃hendant iuste. inuenit
tñ in homine qͥd rep̃hendat d̾s. q̃d̾ nec ille ipse qui
iudicandꝰ est: forte uidet. hec uidens aĩa. ꝯturbat᷑.
uñ subdit: & qͣre conturbas me : rationẽ: freqͣnt̃
& uehem̃ter ꝑsuader tͥsticiã huiiꝰ scħ fugiendam.
que patientiã. ⁊ caritatem. &e spem: extinguit. & to¬
adhuc confite¬
borilli. saluta

Expanded text:
patitur, in psalterio confitetur. Quit patitur, quod est ex inferioritristis de malis saeculi, de bono intellectu sibi gaudium meliora; vel forsan quia non potest vitare omnia peccata, timet. Difficile enim purgata vita invenitur, cum ille judicat qui novit ad liquidum et purum judicare, quia et si probabilis jam vita est inter homines ut non habeant quid jam reprehendant, juste invenit tamen in homine quid reprehendat Deus: quod nec ille ipse qui judicandus est, forte videt. Haec timens anima conturbatur. Unde subdit: Et quare conturbas me? rationem? frequenter et vehementer persuadet tristitiam hujus saeculi fugiendam, quae patientiam et charitatem, et spem exstinguit, et toadhuc confitebor illi; s
Abbreviated transcription (Latin):
mentio. tum ꝓ officii
dignitate: tum ꝑ nominũ int̾pretationib ꝑ qua.
subiectoꝵ psalm̾oꝵ intelligentiȩ declarantur. Ut
hic poritur yditum. qui int̾pretat᷑ transilienseos
scił. manentes in mundo. & herentes t̾renis. De
hoc tͦnfiliente agit hic ꝓpha. qui at̾reius ad c¬
lestia m̃te transiliuit. monens pigros illuc seqͥ.
transiliens iste suꝑ aliquid ẽ. ut sub aliquo sit. Et
ẽ sensꝰ Ps almꝰiste: ẽ dauid ꝓpħȩ. qͥhic loquitur in
de transiliente. transiliente dico: in finẽ .i. in xp̃m.¬
Intentione monet. ut sp̃tis his caducis: et̾na spe¬
mus. Modꝰ. T riꝑtitꝰ ẽ psalmꝰ Primo: transiliens
inuidis respondet: uolentib eum deciꝑe. Sedo:
se subici d̾o hortat᷑. & monet reliqͦs ad id̾e. Ibi ue¬
ñ in cadrcis. confidere. quȩ est intentio ps̃i. ibi. ue¬
runtam̃ uani. fi. Transiliens aut̾ iste uidens tot
impedimenta sibi occurrentia: d̾o se subdit. qui ẽ
alrior eo. & inferiorib se: quasi de alto respondet

Expanded text:
tum pro officii dignitate, tum pro nominum interpretationibus, per quas subjectorum psalmorum intelligentiae declarantur, ut hic ponitur Idithum, quod interpretatur transiliens eos, scilicet remanentes in mundo, et haerentes terrenis. De hoc transiliente agit hic Propheta, qui a terrenis ad coelestia mente transilivit, monens pigros, illuc sequitransiliens super aliquid est, ut sub aliquo sit. Et est sensus: Psalmus iste est David prophetae, qui hic loquitur in de transiliente. Transiliente, dico, in finem, id Intentio. Monet ut, spretis caducis his, aeterna speremus. Modus: Tripartitus est psalmus. Primo, transiliens invidis respondet volentibus decipere. Secundo se subjici hortatur, et monet reliquos ad idem, ibi, venon in caducis confidere, quae est intentio psalmi, ibi, verumtamen vani. Transiliens autem iste, videns tot impedimenta sibi occurrentia, Deo se subdit, qui est altior eo, et inferioribus se, quasi de alto respondet
Abbreviated transcription (Latin):
subscriptio pͥncipis. & concessio audientiũ. Magnif
cuuͦ est. qd̾ sic concludit. Optantis ẽ: semel dicere.¬
ita fiat siat:. donec qd̾ cepit a flumine: ꝑueniat usꝙ
obseruandum ẽ: qd̾ defecerunt ymni dauid filii iesse.
ad finẽ huiꝰ septuagesum pͥmi psalmi. ꝑtineat. Iduͦ qd̾
sequit᷑: psalmus asaph inicium sit sequentid:¬

Expanded text:
subscriptio principis et concessio audientium. Magnificum vero est quod sic concludit; optantis est semel dicereita fiat, fiat, donec quod coepit a flumine perveniat usquobservandum, quod defecerunt hymni David, filii Jesse, ad finem septuagesimi primi psalmi pertineat: id vero quod sequitur, Psalmus Asaph, initium sit sequenti
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ualit̾: qui ẽ pat̾s sapientia & finis rectus omĩs in
ñdas aĩe meȩ noticiam tui : More nr̃o loquit᷑ script᷑a.
cũ dicit dm obliuiser: & auert̾e faciẽ. hoc enim ñ iuixta
rerum ꝓprietatem.: s ꝑ creaturarũ similitudinem dr
In eum quippe obliuionon cadit. nec aliqua ꝑmuta¬
tio. & quam diu ponã ꝯsilia in anima mea: Consilio¬
ñ est opus ñ in adũsis & c̃ sensꝰ Quã diu ponã:⁊ c̃¬

Expanded text:
ualiter, qui est Patris sapientia, et finis rectus intentionnon das animae meae notitiam tui? More nostro loquitur Scriptura, cum dicit, Deum oblivisci et avertere faciem. Hic enim non juxta rerum proprietatem, sed per creaturarum similitudinem dicitur: in Deum quippe oblivio non cadit, nec aliqua permutatio. Et quandiu ponam consilia in anima mea? consilio non est opus, nisi in adversis. Et est sensus: Quandiu ponam,
Abbreviated transcription (Latin):
consequitur hereditatẽ.
Titulus huiꝰ psalmi: histo¬
riȩ genesis alludit. ubile¬
gitur. qd̾ abraham duos¬
filios habuit. unum qͥd̾e:
de ancilla agar. scit his¬

Expanded text:
consequitur haereditatem. Rem. Titulus hujus psalmi histoae Genesis alludit, ubi legitur quod Abraham duosfilios habuit, unum quidem de ancilla Agar, scili
Abbreviated transcription (Latin):
torib ꝯtulit: ⁊ tñ. eugłii sũptib sustñtari recusaũ. cͦ gͦ iste
cudicet᷑ ut regnet: qui minus qd̾ seruaret accepit: sed
ꝑib tͥbuit: qr quanto huic mundo magna humilita¬
te despecti sunt: tanto tunc acceptis sedib: maiore
culmine potestatis excrescunt. Hinc: alias d̾r. Donec
iusticia ou̾tat᷑ in iudicium. Iusticia gͦ inuidiciũ ou̾titur:
qr hii qͥ nc̃ iuste atq irrep̃hensibiliter uiuunt. tunc. ui¬

Expanded text:
ontulit, et tamen Evangelii sumptibus sustentari recusavit. Cur ergo iste judicetur ut regnet, qui minus quod servaret accepit, sed peribus tribuit, quia quanto huic mundo magna humilitate despecti sunt, tanto tunc, acceptis sedibus, majori culmine potestatis excrescunt. Hinc alias dicitur: Donec justitia convertatur in judicium . Justitia ergo in judicium vertitur, quia hi qui nunc juste atq
Abbreviated transcription (Latin):
cum senatorib t̾rȩ. Hiiitaq in extremo udicio ñ uidicant᷑.
& regnant: qi cum auctore suo: etiã uidices ueniunt. Re¬
linq̃ntes quippe omĩa: plus ꝓmpta deuotione executi st̃.
qͣm iuberi generalit̾ audierunt. Specialinãꝙ ussione:
paucis ꝑfectiorib: &e non generalit̾ om̃ib: ar hoc. q̃d̾
iñ sub hoc p̃cepto cunctos iussio gen̾ał astͥng̾et: culꝑa
ꝓfecto eẽt: aliquid nos de hoc mundo possidere. S als¬
ud ẽ. qd̾ ꝑ scripturam sacram dr omĩb. aliud: qd̃ ꝑfec
dicio ñ tenentur. q ⁊ p̃cepta gen̾alia uiuendo uicerũt.
Sic̃ enĩ non uidicant᷑ ⁊ ꝑeunt. qui suadente ꝑfidia. le¬
gem ten̾e contẽpnunt. Ita: ñ uidicant᷑ ⁊ regnant: qͥ sua¬
dente etiã pietate: ultra genalia diuine legis p̃cepta ꝓfi¬
ciunt. hic ẽ qd̾ paulꝰ ẽ specialia p̃cepta transcendeis: pł oꝑe

Expanded text:
cum senatoribus terrae . Hi itaque in extremo judicio non judicantur et regnant, quia cum auctore suo etiam judices veniunt. Reliquentes quippe omnia plus propria devotione exsecuti sunt, quam juberi generaliter audierunt. Speciali namque jussione paucis perfectioribus, et non generaliter omnibus dicitur, hoc quod nim sub hoc praecepto cunctos jussio generalis adstringeret, culpa profecto esset aliquid nos de hoc mundo possidere. Sed aliud est quod per Scriptudicio non tenentur, quia et praecepta generalia vivendo vicerunt. Sicut enim non judicantur et pereunt, qui suadente perfidia legem tenere contemnunt, ita non judicantur et regnant, qui suadente etiam pietate ultra generalia divinae legis praecepta perficiunt. Hinc est quod Paulus etiam specialia praecepta transcendens, plus ope
Abbreviated transcription (Latin):
natio ponitur. siue bilis. alia lutera. Est aut̃ furor ist
ira: motus animi ꝓuocans ad penam inferendam.
Qui tñ motus in deum ñ cadit. de qͦ scriptum ẽ. Tu
aut̃ domine urtutum cum tranquillitate iudicas.
Qd̾ aut̾ tranquillum ẽ. ꝑturbatum ñ est. Nongͦ in
d̃m uidicem cadit ꝑturbatio. s furor esꝰidem accipit᷑.
qd̾ ira scił iudiciũ in qͦ mał quasuratus uidebitur.
&e uelut furibundus. arguiaut̃ &e corripi duiersa
sunt. Nam argui: grauus ẽ qͣsi accusari. uñ dãp¬

Expanded text:
natio ponitur sive bilis, alia littera. Est autem ira et natio ponitur sive bilis, alia littera. Est autem ira et furor motus animi, provocans ad poenam inferendam, qui tamen motus in Deum non cadit. De quo scriptum est: Tu autem, Domine virtutum, cum tranquillitate judicas . Quod autem tranquillum est, perturbatum non est. Non ergo in Deum judicem cadit perturbatio; sed furor ejus idem accipitur quod ira, scilicet judicium quo malis quasi iratus videbitur, et velut furibundus. Argui autem et corripi diversa sunt. Nam argui gravius est quam accusari unde, dam
Abbreviated transcription (Latin):
Concessio qͦꝙ dep̃catiua ẽ hic. ubi pecem conceditur.
ce uenia postulatur. Quȩ licet apud iuidices scłares
locũñ bñt: apud d̾m tñ multum ualet. cui placet
pecei confessio ⁊ dampuatio. Intentione monet ad
penitentiam. Mõd̾. Quatuor sunt partitiones. Pri¬
mo ẽ exordium in qͦ captat aꝑsona uidicis ꝑ eiꝰ pote¬
statem. &e a sua ꝑsona: ꝑ infirmitatem suam. Item
a ꝑsona udicis ꝑ consuetudinẽ parcendi qr ñ uult
a mortuis. s auuus rogari. Sc̃d̾o. exponit erũpnas
penitentis ibi. Laboraui ⁊ c̃. Tercio. ostendit se cor¬
rectum. ut separetur a malis. ibi. Discedite a me ⁊ c̃.
Quarto ꝓ mmicis conuertendis. orat.ibi. Erubescãt
⁊c̃. In ꝑsona gͦ penitentis: in udicio puniri metuen¬
idẽ est. ex greco. qd̃ ira Unde. & hic uarie drslam in a¬
liis codicib prius inuenitur furor. postea. ira. In aliis:
econuerso. priusira. dem̃n furor. In aliis: ꝓ furore indig¬

Expanded text:
Concessio quoque deprecativa est hic, ubi peccatum conceditur, Concessio quoque deprecativa est hic, ubi peccatum conceditur, et venia postulatur, quae, licet apud judices saeculares locum non habeat, apud Deum tamen multum valet, cui placet peccati confessio et damnatio. Intentio: Monet ad poenitentiam. Modus: Quatuor sunt partitiones. Primo, est exordium in quo captat a persona judicis, per ejus potestatem, et a sua persona, per infirmitatem suam. Item a persona judicis per consuetudinem parcendi, quia non vult a mortuis, sed a vivis rogari. Secundo, exponit aerumnas poenitentis, ibi, Laboravi. Tertio, ostendit se correctum, ut separetur a malis, ibi, Discedite a me, etc. Quarto, pro inimicis convertendis orat, ibi, Erubescant, etc. In persona ergo poenitentis, in judicio puniri metuenidem est ex Graeco, quod ira, unde et hic varie dicitur. Nam in aliis codicibus prius invenitur furor, post ira. In aliis e converso, prius ira, deinde furor. In aliis pro furore, indig
Abbreviated transcription (Latin):
eorpus in qua uita regnauit mors abadam usq ad¬
moysen. Altera uita ꝑtinet adanimum. qͥ ẽ noulis
net quaternarius. quia constat ex q̃tuo: elementis
&e qͣtuor qͣlitatib afficit᷑ scb̃ sicca hunida calida
frigida. & qͣtuor temꝑib ãministrant᷑ uere. estate.
autumpno. hieme. Ad aĩam uͦ: ꝑtinet t̾nariꝰ. ꝓpt̃
tͥplicem ium animȩ que ẽ rõnalis. irascibił. concu¬
piscibił. ꝑactagͥ utraq uita. quasi septenario nu-¬
mero transacto: ueniet octauus dies iudicii. uͥ uni
cuiꝙ ꝓ mitis reddet᷑. uñ: timens ȩccłia: penitens:
tus dm̃. in quo peccator timet argui. ce id̾o: penitet.
Et ẽ p̃s iste primus omĩum penitentialiũ psalmoꝵ
qͥ sunt septem. Iõo: ut ostendatur ꝑ septiformẽ sp̃m
posse deleri. qͥ equid in septenario huiꝰ uitȩ cõmititur.
&e qr septem sunt p̃cipue mõdi remissionis: quib pec¬
cata delent᷑. scił baptismꝰ. elemosina. martirium.
&e incertinidine ueniȩ t̾minantur: sicut hic patet.

Expanded text:
corpus, in qua vita regnavit mors. Altera vero vita pertinet ad animum, qui est novus net quaternarius, quia constat ex quatuor elementis, et quatuor qualitatibus afficitur, scilicet sicca, humida, calida, frigida, et quatuor temporibus anni administratur, vere, aestate, autumno, hieme: ad animam vero pertinet ternarius propter triplicem vim animae, quae est rationalis, irascibilis, concupiscibilis. Peracta ergo utraque vita, quasi septenario numero transacto, veniet octavus dies judicii, ubi cuique pro meritis reddetur. Unde timens Ecclesia, et poenitens htus Domini, in quo peccator timet argui, et ideo poenitet. Et est iste psalmus primus omnium poenitentialium psalmorum, qui sunt septem. Ideo ut ostendatur per septiformem Spiritum posse deleri quidquid in septenario hujus vitae committitur, et quia septem sunt praecipue modi remissionis, quibus peccata delentur, scilicet baptismus, eleemosyna, martyrium, et in certitudinem veniae terminantur, sicut hic patet.
Abbreviated transcription (Latin):
die aut illa & hora. nemo scit neq angłs. neq filius.
dies dicitur udicii. qr post omnia tẽpora quȩ septem
dierum repetitione uoluuntur. post que erit ille di¬
es: qui nullam habet uarietat̾e. uł ido dies uidicii dr
octauus: quia post duas uitas futurus ẽ: scił carnalẽ.
⁊ sp̃ualem. Due enim uitȩ sunt. que in p̃sentaguntuare
una e in delectatione carnis. quȩ ꝑtinet ad corpꝰ quod

Expanded text:
die autem illa et hora nemo scit, neque angelus, neque Filius, dies dicitur, dies judicii, quia omnia tempora septem dierum repetitione volvuntur, post quae erit ille dies qui nullam habet varietatem. Vel ideo dies judicii dicitur octavus, quia post duas vitas futurus est, scilicet carnalem et spiritualem. Duae enim vitae sunt, quae in praesenti aguntur. Una est in delectatione ca
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo fugit. cum mentẽ eius sapientia dei deseruit. ut
.s. absalon: qui p̃cepit popło eunt ad bellum: seruare
puerum absalon. eoq int̾empto: dixit. qͥs mͥ det. ut e¬
go moriar ꝓte filimi absalon: Ita xp̃c. uide ꝓditori: ut
dr. qd̾. pax patͥs int̾pretat᷑. abba enĩ. pater. salem: pax
d̾r. Iñ absalon. qͣi abbasalem dr. & sicut absalon. ita ce¬
uidas suspensꝰ int̾iit. Quo mortuo: xp̃c in pace regna¬
uit. qr in gła resurrexit. Hoc gͥ intelligens esdras:
scił in illo facto sig̾cari misterium passionis.⁊ resurrec¬
tionis xp̃i: de quib agit p̃s. tituli uba posuit de histo

Expanded text:
ab eo fugit, cum mentem ejus sapientia Dei deseruit, ut o, scilicet Absalon, qui praecepit populo eunti ad bellum servare puerum Absalon, eoque interempto dixit: Quis mihi det ut moriar pro te, fili mi Absalon? Ita Christus Judae proditori, ut dicitur, quod pax patris interpretatur; aba enim pater, salem pax dicitur: inde Absalon, quasi Absalem dicitur. Et sicut Absalon, ita Judas supensus interiit. Quo mortuo Christus in pace regnavit, quia in gloria resurrexit. Hoc igitur intelligens Esdras, scilicet illo facto significari mysterium passionis et resurrectionis Christi, de quibus agit psalmus, tituli verba posuit de histor
Abbreviated transcription (Latin):
a facie absalon filii sui
De hystoria sumpsit
esoras uelamen miste¬
rioꝵ legit᷑ enĩ mlibro
regum qd̾ absalon filius
dauio: ꝑseq̃ns patrem¬
suũ: querebat eũ occid̾e.
Cui daiidcessit cum suis.¬
exiens de cuutate ierłm:
nudis plantis. Intelli¬
gens hoc lib conting̾e̾ ꝓpt̾ pecẽm adulteri cõmissi cũ
bersabee.⁊ honucidii: de uria ꝑpetrati. sic̃ nathan ꝓpħa
p̾dixerat ei dicens. Non recẽdet gladus de domo tua
& suscitabit ds semen tuũ contrate. Dum aut̃ absalon
ꝑsequeretur dauid. conu̾so contra eũ ex ercitu dauid:
t̾gau̾tit in fugam atq impetu muli: ductus ẽ in ra¬
mosam quercũ. cuiꝰ ramis circũnectentib collum eiꝰ. ibi ꝙ
capite int̾cepto pendens: a ioab pͥncipe militiȩ dauid. in¬
t̃fectus ẽ. Quo mortuo. dauidrestitutus in regnũ: in pace
regnauit huic historie: alludit titulus. de qua tñ: ñ

Expanded text:
a facie Absalonis filii sui. De historia sumpsit Esdras velamen mysteriorum; legitur enim in Regum quod Absalon filius David persequens patresuum, quaerebat eum occidere. Cui David cessit cum suiexiens de civitate Jerusalem, nudis plantis: intelligens hoc sibi contingere propter peccatum adulterii commissi cum Bersabee, et homicidii de Uria perpetrati, sicut Nathan propheta praedixerat ei dicens: Non recedet gladius de domo tua, et suscitabit Dominus semen tuum contra te . Dum autem Absalon persequeretur David converso contra eum exercitu, Absalon terga vertit in fugam, atque impetu muli ductus est in ramosam quercum: ramis cujus circumnectentibus collum ejus, ibique capite intercepto pendens, ab Joab principe militiae David, interfectus est. Quo mortuo David restitutus in regnum, in pace regn
Abbreviated transcription (Latin):
bendo ista. dat gͦ bonis: ut consolet᷑ intrantes. dat¬
& malis. ut discant boni querere alia. ñ cõmunia
malis. tollit ea bonis: ut ꝓbent se fortes. sic̃ iob.
tollit ea malis: ut infirmus ñ timeat. ꝑd̾e: ea qͣꝑdit
& malꝰ. cuinichil remanet intꝰ. hic uͦ si ꝑsistat. ht̃
intus quo se consoletur: alt̾ enĩ exit utrobiq uacuꝰ
minet.&. ita benedicat. ut illuminet uultũ suũ suꝑ
nos .i. ostendat d̾s pat̃ uultum suũ nob̃. ẜ. claritate
filii sui. qui ẽ uultus ꝑatͥs: illuminet nos: ut ab eo
capiam lueẽ. quia nemo pot̾ eum uid̾e: nͥ qui clari

Expanded text:
hendo ista. Dat ergo bonis, ut consolentur intrantes; dat ethendo ista. Dat ergo bonis, ut consolentur intrantes; dat et malis, ut discant boni quaerere alia non communia malis. Tollit ea bonis, ut probent se fortes sicut Job; tollit ea malis, ut infirmus non timeat perdere quae perdit, et malus cui nihil remanet intus. Hic vero si persistat, habet intus quo se consoletur. Aliter enim erit utrobique vacuus. dicat: Ita benedicat, ut illuminet vultum suum super nos, id est ostendat Deus Pater vultum suum nobis, scilicet claritatem Filii sui, qui est vultus Patris. Illuminet nos, ut ab eo capiamus lucem, quia nemo potest eum videre, nisi qui clari