comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ac non preuidenti animo mala
ingeruntur: grauius hunc sepe
ab integritatis sue statu deiciunt.
Unde bene salomon ainmonet di¬
cori a contribulium societate pellen¬
dos: s ab eis etiam mortis ꝑicula
passuros fuisse pmonuit. Nam se¬
quitur. Sed uenit hora: ut omĩs
qui interficit uos. arbitretur obse¬
quium prestare deo. Arbitrabant᷑
autem obsequium se deo prestare
uidei. ineo quod ministros
noui testamenti odus insequeban¬
tur et mortib. quia sicut illis tes
Et ego quidem exis: naueram
me aduersus nom a iłiu nazare¬
ni debere multa ontraria agere:
quod et feci ierosolimis. Predietis
ergo pressuris aduersantium: re¬
pente quasi consolans discipulos.
adiunxit. Sed uenit hora: ut
omnis qui inter ficit uos arbitre¬
tur obsequium se prestare deo.
Ac si aꝑte dicat. Bella quidem
tribulationum a contribulibus
uris estis passuri: sed eo tolerabi¬
lius hec suscipite. quo non tam
odio ur̃i quam diuine legis emu¬
latione uobis ingeruntur. Cuiꝰ

Expanded text:
ac non praevidenti animo mala ac non praevidenti animo mala ingeruntur, gravius hunc saepe ab integritatis suae statu dejiciunt. Unde bene Salomon admonet dilos Salvator a contribulium societate pellendos, sed ab eis etiam mortis pericula passuros fuisse praemonuit. Nam sequitur: Sed venit hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo. Arbitrabantur autem obsequium se Deo praestare Judaei in eo quod ministros Novi Testamenti odiis insequebantur et mortibus: quia, sicut illis testEt ego quidem existimaveram me adversus nomen Jesu Nazareni debere multa contraria agere, quod et feci Hierosolymis . Praedictis ergo pressuris adversantium repente quasi consolans discipulos adjunxit: Sed venit hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo. Ac si aperte dicat: Bella quidem tribulationum a contribulibus vestris estis passuri, sed eo tolerabilius haec suscipite, quo non tam odio vestri, quam divinae legis aemulatione vobis ingerentur. Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
i̾e: testem resurrectionis eius.
nobiscum fieri unum ex istis. hiuc
ipse gentib xp̃m euangelizans:¬
confidenter aiebat. Hunc ds susci¬
tauit tercia die: et dedit eum
manitestum fieri non omni popło.
s testib preordinatis a deo: nobis
qui manducauimus et uibimus
eum illo. post quam resurrexit
a mortuis. Sed quia crescentib
electorum meritis. statim crescͥe
solet antiqui hostis inuidia :
qua uel ꝑse ipsum latenter. uł
ꝑ homines sue malignitatis sub¬
ditos patenter ieo ata pietatis
germina conetur obruere: recte
dominus pͥmissa discipuuis pre¬
dicandi fiducia. ꝑsecutionem qͦ
eorum qui eidem predicationi re¬
sisterẽt pariter ex orturam os¬
tendit dum subdidit. Hec locu¬
tu. sum uobis: ut non
scanidali zemini.
Absq sinagogis faci¬
ent uos. Curauit namq puis
magister futura discipulis
prauorum bella predicere: quo im¬
nus hec eos uementia possent of¬
fendere: quia soient nimirum le¬
uius ferri aduersa que posse tit
ante prenosci. Nam que impato

Expanded text:
 testem resurrectionis ejus nobiscum fieri unum ex istis .» Hinc idem ipse gentibus Christum evangelizans, aiebat: «Hunc Deus suscitavit tertia die, et dedit eum manifestum fieri non omni populo, sed testibus praeordinatis a Deo, nobis qui manducavimus et bibimus cum illo postquam resurrexit a mortuis . Sed quia crescentibus electorum meritis statim crescere solet antiqui hostis invidia, qua vel per seipsum latenter, vel per homines suae malignitati subditos patenter, inchoata pietatis germina conatur obruere, recte Dominus promissa discipulis praedicandi fiducia persecutionem quoque eorum qui eidem praedicationi resisterent pariter exorturam ostendit cum subdidit: Haec locutus sum vobis, ut non scandalizemini. Absque synagogis facient vos. Curavit namque pius magister futura discipulis pravorum bella praedicere, quo minus haec eos venientia possent offendere, quia solent nimirum levius ferri adversa quae possunt ante praenosci. Nam quae imparato
Abbreviated transcription (Latin):
ti ꝓximo. uel quicquid ualemꝰ.
pie consolationis porrigamus:
memoriam uiui panis potius
mentis intima letificet. sim¬
plicitatem cordis. in omnib te¬
neamus: quod est sola intenti¬
one suꝑne retributionis bona o¬
ꝑari: et quod presentia festa
maxime decet. hymnum diui¬
ne laudis consona uoce simul &
mente ꝑso nemus. Sic enim so¬
lũmodo deo nr̃o iocunda fit lau¬
datio: si quod ore canimus non
impugnemus oꝑe: si cum labi¬
is ałła ꝓferimus. atur pi et ma¬
ligna cogitatione precordia cas¬
ta gestemus. Ea camen ratio¬
ne suauis erit laudatio nr̃a.
si non in reb caducis et infimis.
sed delectemur in deo. Quod
ipse prestare dignetur: qui
tanta nobis tanq preclara be¬
neficiorum pignora ꝑ paschalia
sacramenta pre rogauit. ih̃c
et regnat cum parre in unita¬

Expanded text:
ti proximo, vel quidquid valemus ti proximo, vel quidquid valemus piae consolationis porrigamus memoria vivi panis potius mentis intima laetificet, simplicitatem cordis in omnibus teneamus, quod est sola intentione supernae retributionis bona operari: et quod praesentia festa maxime decet, hymnum divinae laudis consona voce simul et mente personemus. Sic enim solummodo Deo nostro jucunda fit laudatio, si quod ore canimus, non impugnamus opere: si cum labiis Alleluia proferimus, a turpi et maligna cogitatione praecordia casta gestamus. Ea tamen ratione suavis erit ei laudatio nostra, si non in rebus caducis et infimis, sed delectemur in Domino. Quod ipse praestare dignetur, qui tanta nobis tamque praeclara beneficiorum pignora per paschalia sacramenta praerogavit Jesus et regnat cum Patre in unita
Abbreviated transcription (Latin):
et frãgentes circa domos panem.
sumebant cibum. cum exultatio¬
ne et simplicitate cordis couau¬
dantes deum: et cet̾a huiꝰ modi.
Ad quorum nos exemplum ui¬
tam moresq sollerter aptare ne¬
cesse est: quia ꝑfectum uite ma¬
gisterium est. ecclesiȩ pͥmitiue
semꝑactus imitari: ulamq edi¬
ficii spiritalis normam ad finẽ
usq seruare: quam abillis apłis
infundamento fidei li quet esse
ꝓpositam. Nec dubitandũ quia
quorum nunc uestigia se quim᷑
ad eorum in futuro sumus pre
puicherrimam etiam in presenti
future beatitudinis figuram ge¬
rimus: de qua modo aliquanca
ꝑstrinximus. Sedita nobis ui¬
uendum est. ut quod ex tͤrius in
imagine colimus: ante oculos¬
interni arbitris ueraci corde ser¬
uemus. ꝑ seueremus ergo ⁊ nos
docent. orationib um cumbamus
assiduis: dominici panis cõmu¬
nione digni satagamus exist̾e:
unanimiter in eccłia horis ꝑsis¬
tamus canonicis: panem indigen¬

Expanded text:
et frangentes circa domos panem, et frangentes circa domos panem, sumebant cibum cum exsultatione et simplicitate cordis, collaudantes Deum, et caetera hujusmodi. Ad quorum nos exemplum, vitam moresque solerter aptare necesse est, quia perfectum vitae magisterium est, Ecclesiae primitivae semper actus imitari, illamque aedificii spiritualis normam ad finem usque servare quam ab ipsis apostolis in fundamento fidei liquet esse propositam. Nec dubitandum quia quorum nunc vestigia sequimur, ad eorum in futuro sumus praepulcherrimam etiam in praesenti futurae beatitudinis figuram gerimus, de qua modo aliquanta perstrinximus: sed ita nobis vivendum est ut quae exterius in imagine colimus, ante interni arbitri oculos veraci corde servemus. Perseveremus ergo et nos docent, orationibus incumbamus assiduis, Dominici panis communione digni satagamus existere, unanimiter in ecclesia horis persistamus canonicis, panem indigen
Abbreviated transcription (Latin):
dui cum illis est sponsus: Geni¬
ent autem dies cum auferetur
ab eis sponsus: et tunc ieuinab̃t
Qui ergo ante passionem et post re¬
surrectionem dominicam ꝓpter
ipsius domini presentiam iugere
ac ieuinare nequiuerant: constat
ꝓfecto. quia post ablationem eiꝰ
spontaneis sese subdidere ieiuniis
Namq ubi scĩ sp̃e sunt acceptio¬
ne recreati: sicut a cet̾is mun¬
dialib illecebris. sic et ab epula
appetitu men¬
tem ꝓrsus auerterant. animȩ
potius quam corꝑis alimonia
gaudentes: et pre memoria
patriȩ cȩlestis orationib ac la¬
crimis insistentes salubribus.
Deniq luca referente cognoui¬
mus de uus trib milib uirorũ.
qui ipso die pente costes.
petro predicante crediderunt.
quam parco uictu contenti fue¬
rint : quam sobriam celestemq
in terris egerint uitam. E rant
inquit ꝑseuerantes in doctrina
apłorum: et communicatione
fractionis panis et orationib.
Et paulopost. Cotidie quoq ꝑ¬
durantes unanimiter intemplo

Expanded text:
st sponsus? Venient autem dies, cum auferetur ab eis sponsus, et tunc jejunabunt. Quia ergo et ante passionem et post resurrectionem Dominicam propter ipsius Domini praesentiam lugere ac jejunare nequiverant, constat profecto quia post ablationem ejus spontaneis sese subdidere jejuniis. Namque ubi sancti Spiritus sunt acceptione recreati, sicut a coeteris mundialibus illecebris, sic et ab epularum appetitu menprorsus averterant: animae potius quam corporis alimonia gaudentes, et prae memoria patriae coelestis orationibus ac lacrymis insistentes salubribus. Denique Luca referente, cognovimus de illis tribus millibus virorum, qui ipso die Pentecostes, Petro praedicante, crediderunt, quam parco victu contenti fuerint, quam sobriam coelestemque in terris egerint vitam. Erant, inquit, perseverantes in doctrina apostolorum, et communicatione fractionis panis, et orationibus . Et paulo post: Quotidie quoque perdurantes unanimiter in templo,
Abbreviated transcription (Latin):
mur: et ut ipsi quoq eius uesti¬
gia sequi. atq ad celos mereamͣ
ascendere. interum salubrit humi¬
liemur in terra: memores semꝑ
quia sicut salomon ait. suꝑbum
sequitur ignominia: et humiles
sp̃u sequitur gła. Ecce in ascen¬
sionem redemptoris nr̃i. quo nr̃a
sit omnis intentio dirigenda di¬
dicimus: Ecce ascendente ad ce¬
los mediatore dei et hominum.
patefactam hominib celestis pa-¬
trie ianuam cognouimus. Ad
huius ergo patrie illam ꝑpetuã
felicitatem omni studio festine¬
mus: in hac quia necdum corꝑe
possumus. desi derio semꝑ et m̃te
uer semur: iuxta uocem egregii
predicatoris que sur sum sunt que¬
ramus ubi xp̃c est in dextera dei
sedens: que sursum sunt sapiamꝰ.
non que suꝑ terram. Queramus
inuentionis: queramus faciem
eius semꝑ: ut cum ipse qui pla¬
cidus ascendit terribilis redierit.
nos ꝑatos inueniat. quos secum
ad festa suꝑne ciuitatis introdu

Expanded text:
mur, et ipsi quoque ut ejus vestimur, et ipsi quoque ut ejus vestigia sequi, atque ad coelos mereamur ascendere, interim salubriter humiliemur in terra, memores semper quia, sicut Salomon ait, Superbum sequitur ignominia, et humilem spiritu sequitur gloria . Ecce in ascensione Redemptoris nostri, quo nostra sit omnis intentio dirigenda didicimus; ecce, ascendente ad coelos Mediatore Dei et hominum, patefactam hominibus coelestis patriae januam cognovimus. Ad hujus ergo patriae perpetuam felicitatem omni studio festinemus. In hac quia necdum corpore possumus, desiderio semper et mente versemus. Juxta vocem egregii praedicatoris, quae sursum sunt quaeramus, ubi Christus est in dextra Dei sedens, quae sursum sunt sapiamus, non quae super terram. Quaeramus inventionis. Quaeramus faciem ejus semper, ut cum ipse qui placidus ascendit terribilis redierit, nos paratos inveniat, quos secum ad festa supernae civitatis introdu
Abbreviated transcription (Latin):
quo a terra tolli posset egebat:
et dñs cum apłis suis loquens.
subito uidentib illis eleuatus
ipsum attestantib qui illis di¬
xerunt. Hic iħ̾e qui assump¬
tus est a uobis incelum. Sub¬
leuatus in celum helias dimi¬
sit heliseo pallium quo erat in¬
dutus: ascendens. in celum
dominus. sacramenta huma¬
nitatis assumpte. discipulis
immo omni eccłiȩ quib scĩfica¬
retur. et in uirtute dilectionis
calefieret reliquit. Assumens
heliseus pallium helie. ꝑcussit
eo a quas iordanis: et ubi in¬
uocauit dm̃ helie. diuise sunt
et transiit: assumpserunt apłi.
assumpsit instituta ꝑ eos omĩs
eccłia. sacramenta sui redemp
toris: quib spiritaliter erudita.
abluta. et conseerata. ipsa qͦꝙ
inuocato nomine dei patris:
impetum mortis suꝑare. eiusq
obstacuio contempto. ad uitam
transire didicit sempiternam.
rum et dictis signabatur et gestis.
et post in ipso mediatore nr̃o com¬
pleta est tota deuotione uenere¬

Expanded text:
quo a terra tolli posset, egebat, quo a terra tolli posset, egebat, et Dominus cum apostolis loquens, subito, videntibus illis, elevatus ipsum attestantibus, qui illis dixerunt: Hic Iesus, qui assumptus est a vobis in caelum. Sublevatus ad caelum Helias, dimisit Heliseo pallium quo erat indutus; ascendens in caelum Dominus, sacramenta humanitatis assumpte discipulis, immo omni aecclesiae, quibus sanctificaretur in virtute dilectionis ac calefieret, reliquid. Assumens Heliseus pallium Heliae, percussit eo aquas Iordanis, et ubi invocavit Deum Heliae, divise sunt, et transiit. Assumpserunt apostoli, assumpsit instituta per eos omnis aecclesia sacramenta sui redemtoris, quibus spiritualiter erudita, abluta, et consecrata; ipsa quoque, invocato nomine Dei Patris, impetum mortis superare, ejusque obstaculo contempto, ad vitam transire didicit sempiternam. rum et dictis signabatur et gestis, et post in ipso Mediatore nostro completa est, tota devotione venere
Abbreviated transcription (Latin):
dane helias. dedit optionen
heliseo postulandi que uellet:
et dominus impleta resurrecti¬
onis gloria. plenius discipulo
rum sensib inseruit. quod &
antea ꝓmisit: quia quodcũq
petieritis in nomine meo hoc
faclam. Petut heliseus ut fi¬
eret sp̃c nelie duplex inse: et
edocti ũ domĩno discipuli. ꝓ¬
missam sp̃c gr̃am acciꝑe deside¬
rabant: quam non uni tantũ
genti uidee: quam ipse p̃sens in
carne docuit: s et cunctis ꝑ
dibem nationib predicare suf¬
ficerent: An non duplicem sp̃c̃
sui gr̃ãm pollicebatur cum ait:
quieredit mime. oꝑa que ego
facio et ipse faciet. et maiora
horum faciet: Sermocinan¬
tib helia et heliseo: subits cur¬
rus: et equi ignei rapuerunt.
heliant. quasi usq in celum
qui ꝓfeeto currus et equi.an¬
gelice sunt intelligende urtu¬
tes ÷ de quib scriptum est.
diui facit angelos suos
sp̃c : et ministros suos ignem
urentem. Horum namq helias
subsidio ut pote homo purus.

Expanded text:
dane, Helias dedit optionem dane, Helias dedit optionem Heliseo postulandi que vellet, et Dominus, impleta resurrectionis gloria, plenius discirum sensibus inseruit quod et antea promisit: Quia quodcunque petieritis in nomine meo, hoc faciam . Petiit Eliseus ut fieret spiritus Eliae duplex in se, et edocti a Domino discipuli promissam Spiritus gratiam accipere desiderabant: quam non uni tantum genti Judaeae, quam ipse praesens in carne docuit, sed et cunctis per orbem nationibus praedicare sufficerent. Annon duplicem Spiritus sui gratiam pollicebatur, cum ait: Qui credit in me, opera quae ego facio et ipse faciet, et majora horum faciet ? Sermocinantibus Elia et Eliseo subito currus et equi ignei rapuerunt Eliam quasi usque ad coelum: qui profecto currus et equi angelicae sunt intelligendae virtutes, de quibus scriptum est: ui facit angelos suos spiritus et ministros suos ignem urentem. Horum namque Helias subsidio, utpote homo purus,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃. sed in alta tantum aeris hu¬
ius subleuatus est: ac deinde
inuisibiliter ad paradisi gaudia
releuatus. Leuauitq heliseus
pallium helie quod ceciderat
ei: et ueniens ad iordanem. ꝑ¬
cussit aquas: atq inuocato
deo helie. diuisit ac transiit.
Notet ergo dilectio ur̃a fr̃s me¬
i: quam ordinate figura concinat
uaritati. uenit helias ad iorda¬
nem: et exutꝰ. pallio suo ꝑcussit
aquas ac diuisit. uenit dñs
ad fluuium mortis quo genus
humanum mergi consueuerat:
et exuens se ad tempus habitu
carnis quem assumpserat. mor¬
tem moriendo ꝑcussit: ac uite
nobis iter resurgendo patefe¬
eit. Recte et eiuim ꝑ iordanem
stuxus nr̃e mortalitaris ac de¬
fcettis exprimitur: quia et ior¬
danis latine descensus eorum
dicitur: et ipse fuiuius in
mare mortuum influens.
laudabiles suas ibi ꝑdit aquas.
siccum: transit et heliseus:
quia resur gens a mortius fal¬
uator. fidelib quoq sius spem
resur gendi tribuit. Transito ior¬

Expanded text:
noster, sed in alta tantum aeris hunoster, sed in alta tantum aeris hujus sublevatus est, ac deinde invisibiliter ad paradisi gaudia relatus. Levavitque Eliseus pallium Eliae quod ceciderat ei. Et veniens ad Jordanem percussit eo aquas, atque invocato Deo Eliae, divisit et transiit. Notet ergo dilectio vestra, fratres mei, quam ordinate figura concinat veritati. Venit Elias ad Jordanem, et exutus pallio suo percussit aquas ac divisit. Venit Dominus ad fluvium mortis, quo genus humanum mergi consueverat, et exuens se ad tempus habitu carnis quam assumpserat, mortem moriendo percussit, ac vitae nobis iter resurgendo patefecit. Recte etenim per Jordanem fluxus nostrae mortalitatis ac defectus exprimitur, quia et Jordanis Latine Descensus eorum dicitur, et ipse fluvius in mare Mlaudabiles suas ibi perdit aquas; Iordane, per siccum, transiit et Heliseus, quia resurgens a mortuis salvator fidelibus quoque suis spem resurgendi tribuit. Transite Ior
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad occasum. ab aquilone
usq ad meridiem. gr̃a fidei et
ueritatis illustrare dignatus
est. Porro hoc quod enoch qui trans¬
latus est dedicatio interpretat᷑.
significat eum qui resurgens
a mortuis ascendit in celum.
et nunc ad consecranda corda
fidelium pignus sui sp̃e dare. et
in futuro ꝑfectam ex omni parte
eccłiam: ingaudium resurrectio¬
nis et ypetue sollempnitatis in¬
ducere dignatur. At uero he¬
lias: habundantiore miraculo
figuram huius dominice festi-¬
uitatis pretulit. Cum enum
instaret tempus quo touere¬
tur de mundo:uenit ad iorda¬
nem cum discipulo heliseo: et
inuoluto pallio suo ꝑcussit aqͣs.
que diuise sunt. et transierũt
ambo ꝑsiccum. Dixitq ad heli¬
seum. Postula quod uis. ut faci¬
am tibi: antequam tollar a te.
At ille. Obsecro inquit: ut fiat
ce curru igneo repente raptus
helias ut scriptura ait. ascen¬
dit quasi usq ad celum. Qua
abiectione significatur: quod heli¬
as non in ipsum celum ut dñs

Expanded text:
usque ad Occasum, ab Aquilone usque ad Occasum, ab Aquilone usque ad Meridiem, gratia fidei et veritatis illustrare dignatus est. Porro hoc quod Enoch, qui translatus est Dedicatio, interpretatur, significat eum qui resurgens a mortuis ascendit in coelum, et nunc ad consecranda corda fidelium pignus sui Spiritus dare, et in futuro perfectam ex omni parte Ecclesiam in gaudio resurrectionis et perpetuae solemnitatis inducere dignatur. At vero Elias abundantiore miraculo figuram hujus Dominicae festivitatis praetulit. Cum enim instaret tempus quo tolleretur de mundo, venit ad Jordanem cum discipulo Eliseo, et involuto pallio suo percussit aquas: quae divisae sunt, et transierunt ambo per siccum, dixitque ad Eliseum: Postula quid vis ut faciam tibi antequam tollar a te. At ille: Obsecro, inquit, ut fiat ce curru igneo repente raptus, Elias, ut Scriptura ait, ascendit quasi usque in coelum. Qua adjectione significatur quod Elias non in ipsum coelum ut Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
rum etiam gestis. eiusdem domi¬
nice ascensionis predicauere. mis¬
teruun. Nam et septimus ab a-¬
dam enoch translatus de mun¬
do: et helias in celum subleuatus
aerium: ascensuro suꝑ om̃s ce¬
los domino testimonium prebuer̃
Et quidem en och in eo quod septi¬
mus ab adam ꝓgenitus est: figura¬
uit dominum non consueto na¬
potentia concipiendum et nas¬
que septiformis a ꝓpħia dei scribit᷑.
in eo singulariter requieturam:
ipsum in sp̃ũ scõ baptizaturum.
et eiusdem dona credentib esse
daturum. In eo autem quod tre¬
centis sexaginta quinq annis.
prius quam transferretur. apud
homines uixit. qui est numerꝰ¬
anni dierum solaris: eius figu¬
ram in carnis conuersione desi¬
gnauit: qui ascensurus ad celos
unicam se mundi esse monstrauit
ego sum inquiens lux mundi:
qui sequitur me non ambula¬
bit in tenebris sed habebit lu¬
men uite. Unde aꝓpħa sol iusti¬
cie uocatur: quia fumirũ cun¬
ctas mundi partes a solis ortu

Expanded text:
verum etiam gestis ejusdem Domiverum etiam gestis ejusdem Dominicae ascensionis praedicavere mysterium. Nam et septimus ab Adam Enoch translatus de mundo, et Elias in coelum sublevatus aerium, ascensuro super coelos Domino testimonium praebuerunt. Et quidem Enoch in eo quod septimus ab Adam progenitus est figuravit Dominum, non consueto mopotentia concipiendum et nasquae septiformis a propheta describitur, in eo singulariter requieturam, ipsum in Spiritu sancto baptizaturum, et ejusdem Spiritus dona credentibus esse daturum. In eo autem quod trecentis sexaginta quinque annis priusquam transferretur apud homines vixit, qui est numerus dierum anni solaris, ejus futuram in carne conversationem designavit, qui ascensurus ad coelos unicam se mundi lucem esse monstravit. Ego sum, inquiens, lux mundi; qui sequitur me non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae . Unde a Propheta sol mystice vocatur, quia ipse nimirum cunctas mundi partes a solis Ortu
Abbreviated transcription (Latin):
abtitudinem substoilens. in maies¬
tatis paterne dextera collocauit.
De hac assumpte humanitatis gła:
etiam amos ait. U. ui edificat in
celum ascensionem suam: et ꝓmis¬
sionem suam suꝑ terram fundit.
Incelum quippe ascensionem suam
edificauit: qui humanam sibi car¬
nem et animam. in qua ad celum
subire posset ipse creauit. ꝓmissi¬
onem uero suam suꝑ terram fudit.¬
rat quia misso desuꝑ sp̃u. omnes
terrarum fines gr̃a sue fidei ut
ꝓmiserat impleuit. Cuius gr̃am
ꝓmissionis psalmista. et uenturã
in sp̃u p̃uidens: et citius uenire de¬
siderans.ait. E xaltare suꝑ celos
ds̃: et suꝑ omnem terram gloria
tua. Ubi apte significat: quia
prius quam redemptor nr̃ assũp¬
ta mortali carne. mortis regnum
dirueret: notus tantum erat in¬
uidea ds: in isrł magnum nomen
eius. At ubi resurgens a mortu¬
is.celi alta ds̃ homo penetrauit:
toto iam terrarum orbe. nomine
eius gła predicatur et creditur.
Nec uerbis solummodo ꝓpħe: ue

Expanded text:
altitudinem sustollens, in majesaltitudinem sustollens, in majestatis paternae dextra collocavit. De hac assumptae humanitatis gloria etiam Amos ait: Qui aedificat in coelum ascensionem suam, et promissionem suam super terram fundit . In coelum quippe ascensionem suam aedificavit qui humanam sibi carnem et animam, in qua coelum subire posset, ipse creavit. Promissionem vero suam super terram fudit, quia, misso desuper Spiritu, omnes terrarum fines gratia suae fidei, ut promiserat, implevit: cujus gratiam promissionis Psalmista et venturam in Spiritu praevidens, et citius venire desiderans, ait: Exaltare super coelos, Deus, et super omnem terram gloria tua . Ubi aperte significat quia priusquam Redemptor noster, assumpta mortali carne, mortis regnum dirueret, notus tantum in Judaea erat Deus, in Israel magnum nomen ejus. At ubi resurgens a mortuis coeli alta Deus homo penetravit, toto jam terrarum orbe nominis ejus gloria praedicatur et creditur. Nec verbis solummodo prophetae,
Abbreviated transcription (Latin):
quaᷤᷤ sol iusticie ut ab hominib: fer¬
ri posset induit. Unde dicit isaias.
et commouebuntur simulac hra
egipti a facie eius. Suꝑ nubem
quippe leuem dominus ascendit.
ut ingressus egiptum. eius simu¬
lacra subuerteret. quia uerbum
caro factum est et habitauit in
nobis ⁊ quia iminune ab omni sor¬
de iniquitatis corpus assumpsit.
in quo mundum ingrediens.ido¬
latriam destrueret: nigrisq ac
tenebrosis gentiuum cordib. uerũ
diinitatis lumen aꝑiret. ꝑhanc
nature humane nubem. de loco
ad locum uenire dignatus est:
qui loco non clauditur. In hac. ir¬
risiones. Flagella. et mortem qͦ
uoluit pati: qui impassibilis sem¬
ꝑ in diumutate ꝑmanet. ꝑ hanc
resurrectionis uirtute coronatus
ascendit incelum: qui potentia
diuinitatis celum implet et terr̃a.
Hanc suꝑ pennas uentorum eue¬
xit: cum assumptam de terris:
non solum suꝑ uniuersa aeris huiꝰ
spacia. s etiam suꝑ omnem etheris

Expanded text:
qua se Sol justitiae ut ab hominibus ferqua se Sol justitiae ut ab hominibus ferri posset induit. Unde dicit Isaias: et commovebuntur simulacra Aegypti a facie ejus . Super nubem quippe levem Dominus ascendit, ut ingressus Aegyptum ejus simulacra subverteret, quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis , quia immune ab omni sorde iniquitatis corpus assumpsit, in quo mundum ingrediens, idololatriae ritum destrueret, nigrisque ac tenebrosis gentilium cordibus verum divinitatis lumen aperiret. Per naturae humanae nubem de loco ad locum venire dignatus est qui loco non clauditur: in hac irrisiones, et flagella, et mortem quoque voluit pati qui impassibilis semper in divinitate permanet; per hanc resurrectionis virtute coronatam ascendit in coelum qui potentia divinitatis coelum implet et terram. Hanc super pennas ventorum evexit, cum assumptam de terris non solum super universa aeris hujus spatia, sed etiam aetheris
Abbreviated transcription (Latin):
uidebunt. Hec de lectione scĩ¬
euangelii ꝓut potumus expo¬
nendo trans currimus: s quia
in eadem lectione. aꝑtum disci¬
pulis sensum ad intelligendum
scripturas audiuimus: libet de
ipsis ꝓpħarum scripturis aliqua
admemoriam reducere: gaudiũ¬
q euangelice sollempnitatis. eti¬
am ꝓphetice assertionis accumu¬
lare ac condire precomis. Loqui¬
tur ergo de hac sollempnitate
psalmista. Ascendit ds in iubila¬
tione: et dominus inuoce
tube. Ascendit quippe in ui¬
bilatione: quia letantib de sub
leuationis eius gła discipulis. ce¬
lum petiit. Ascendit et in uoce
tube: quia preconantib angłis
reditum eius. ad uidicandos ui¬
uos et mortuos. sedem regni ce¬
iestis adiit. Qualiter autem ds
ascenderit. qui semꝑ ubiq pre¬
sens. de loco ad locum mutabi¬
lis non est: idem alibi testatur
dicens. Qui ponit nubem ascensũ¬
suum: qui ambulat suꝑ pennas
uentorum. Nubem namq dicit.
substantiam humane fragilitatis:

Expanded text:
videbunt . Haec de lectione videbunt . Haec de lectione Evangelii, prout potuimus, exponendo transcurrimus; sed quia in eadem lectione apertum discipulis sensum ad intelligendum Scripturas audivimus, libet de ipsis prophetarum scripturis aliqua ad memoriam reducere, gaudiumque evangelicae solemnitatis etiam propheticae assertionis accumulare ac condire praeconiis. Loquitur ergo de hac solemnitate Psalmista: Ascendit Deus in jubilatione: Dominus in voce tubae . Ascendit quippe in jubilatione, quia laetantibus delevationis ejus gloria discipulis, coelum petit. Ascendit et in voce tubae, quia praeconantibus angelis reditum ejus ad judicandos vivos et mortuos, sedem regni coelestis adiit. Qualiter autem Deus ascenderit, qui semper ubique praesens de loco ad locum mutabilis non est, idem alibi testatur dicens: Qui ponit nubem ascensum, qui ambulat super omnes pennas ventorum . Nubem namque dicit substantiam humanae fragilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
tandum: uidelicet ut qui celestia
ꝓmissa habemus. qui ꝓhis accipi¬
endis sedulo supplicari precipim᷑:
om̃s ad orandum conueniamus.
et inoratione ꝑsistamus: et una¬
num dominum deuotione pre¬
cemur. Nec dubitandum est qͦd
sic nobis orantib. pius conditor
auditor accommodare. & sp̃e sui
gr̃am nr̃is quoq cordib infunde¬
re dignabitur: quod nr̃os quoq
beatos faciet oculos: et si non
ut apłorum. qui commorantem
inmundo dominum. qui docen¬
tem et miracula facientem. qui
post triumphum mortis resurre¬
xisse. atq ad celos redeuntem.
uidere meruerunt⁊ certe ut
eorum de quib thome apło dic̃.
quia uidistime credidisti: beati
qui non uiderunt et crediderunt
Cunctis et enim credentib siue
ulis qui incarnationis eius tem¬
ꝑa nascen do precesserunt. siue
his qui eum in carne uiderunt.
siue nobis qui post eiꝰ ascensionẽ
credimus. communis est hilari¬
ssima eius ꝓmissio: qua dicit.
beati mundo corde: qm̃ ipsi dm

Expanded text:
tandum, videlicet, ut qui coelestia tandum, videlicet, ut qui coelestia promissa habemus, qui pro his accipiendis sedulo supplicare praecipimur, et omnes ad orandum conveniamus, et in oratione persistamus, et unanimi Dominum devotione precemur. Nec dubitandum est quod sic nobis orantibus pius Conditor auditum accommodare, et Spiritus sui gratiam nostris quoque cordibus infundere dignabitur, quod nostros quoque beatos faciet oculos, etsi non ut apostolorum, qui commorantem in mundo Dominum, qui docentem et miracula facientem, qui post triumphum mortis resurrexisse atque ad coelos redeuntem videre meruerunt; certe ut eorum de quibus Thomae apostolo dicit: Quia vidisti me, credidisti; beati qui non viderunt et crediderunt . Cunctis etenim credentibus, sive illis qui incarnationis ejus tempora nascendo praecesserunt, sive his qui eum in carne viderunt, sive nobis qui post ejus ascensionem credimus, communis est illa piissima ejus repromissio qua dicit: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum
Abbreviated transcription (Latin):
talitate quam assumpserat adpa¬
terne claritatis solium iam redire
conspexerant: quam dulces la¬
crimas. quanta spe ae leticia fru¬
entes. ꝓ ingressu patrie celestis fude¬
rint: quo dm̃ ac dĩm suum. partẽ
sue nature iam ferre cernebant.
Merito ergo tali specta culo refec¬
ti. post quam adorauerunt in loco
ubi steterunt pedes eius: post qũã
uestigia que nouissime fixit. la¬
crimis rigauere ꝓfusis. confestun
rediere ierosolimam. ubi aduentus
scĩ sp̃c expectare sunt uissi ÷ et ut
digni ꝓmissis celestib existerssit.
erant semꝑ in templo laudantes et
bendicentes dm̃: scientes certissime.
quia illa solummodo corda sp̃e sc̃s
inuisere et in habitare dignatur:
que locum orationis frequentan¬
tia. que laudi et bene dietioni diui¬
ne uiderit esse didita. Unde et in
actib eorum legitur deipsis. Hii
om̃s erant ꝑseuerantes un animit̃
uioratione. Quod nobis est cesti¬
monium oꝑis aplici sollerter umni¬

Expanded text:
talitate quam assumpserat ad patalitate quam assumpserat ad paternae claritatis solium jam redire conspexerint! quam dulces lacrymas, quanta spe ac laetitia ferventes, pro ingressu patriae coelestis fuderint, quo Deum ac Dominum suum partem suae naturae jam ferre cernebant! Merito ergo tali spectaculo refecti, postquam adoraverunt in loco ubi steterunt pedes ejus, postquam vestigia quae novissime fixit lacrymis rigavere profusis, confestim rediere Hierosolymam, ubi adventum sancti Spiritus exspectare sunt jussi, et ut digni promissis coelestibus existerent, erant semper in templo laudantes, et benedicentes Deum, scientes certissime quia illa solummodo corda Spiritus sanctus invisere et inhabitare dignatur, quae locum orationis frequentantia, quae laudi et benedictioni divinae viderit esse dedita. Unde in Actibus apostolorum legitur de ipsis: Hi omnes erant perseverantes unanimiter in oratione . Quod nobis est testimonium operis apostolici solerter imi
Abbreviated transcription (Latin):
morie commendandum. quod
sicut in actib eorum legius.
ipsis ascensum eius spectantib
apparentes angeli dixerunt.
Sic ueniet quem admodum
uidistis eum euntem incelui:
atq omni iustantia laborandum:
ut sicut in eadem carius forma ac
substantia qua ascendit dominus
ad uidicandum descendet: sic e¬
tiam qui benedicens apłis abiit.
benedictione sua nos ciun redierit
dignos efficiat: eorumq in sorte col¬
locet. quib ad dexteram stantib
dicturus est. Uenite bene dieti
patris mei: ꝑcipite regnum. Et
ipsi adorantes regressi sunt in ieru¬
salem cum gaudio magno: ⁊ erant
semꝑ in templo. laudantes ⁊ bene¬
dicentes dm. Et semꝑ & in hoc.
nis Ese nos decet sermonis do¬
mini: quo discipulos glorificans
sicut paulo suꝑius retulimus: be¬
ati in quit oculi qui uident q̃ uos
uidetis. Quis et enim dicere. qͥs
digne ualeat cogitare. quam be¬
ata compunctione oculos ad terrã
deflexeri nt: quib ipsum quem
adorabant celi regem. deuicta mor¬

Expanded text:
moriae commendandum quod moriae commendandum quod sicut in Actibus eorum legimus, ipsis ascensum ejus aspectantibus apparentes angeli dixerunt: Sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum , atque omni instantia laborandum, ut sicut in eadem carnis forma ac substantia qua ascendit Dominus ad judicandum descendet, sic etiam qui benedicens apostolis abiit, benedictione sua nos, cum redierit, dignos efficiat, eorumque in sorte collocet, quibus ad dextram stantibus dicturus est: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum . Et ipsi adorantes regressi sunt in Hierusalem cum gaudio magno, et erant semper in templo, laudantes et benedicentes Deum. Et semper, et in hoc , meminisse nos decet sermonis Domini, quo discipulos glorificans, sicut paulo superius retulimus: Beati, inquit, oculi qui vident quae vos videtis . Quis etenim dicere, quis digne valeat cogitare quam beata compunctione oculos ad terram deflexerint, quibus ipsum quem adorabant coeli Regem, devicta mor
Abbreviated transcription (Latin):
am presens scĩ euangelii lectio
testatur. eius dem sc̃ẽ unctionis
munus. suis consortib hoc est fide¬
lib ꝓmisit: nec multo post temꝑe
sieut nouimus quod ꝓmiserat mi¬
sit. Si ante delectat audire. qͦ¬
modo domus obedientiȩ. idest ec¬
elesia sc̃a in eius dem montis oli¬
ueti sit latere constructa: legamꝰ
euangelium iohannis ubi passi¬
one ullius incruce completa. u¬
nus militum lancea latus eius
aꝑuit: et continuo exiuit san¬
guis et aqua. Hec sunt et enim
sacramenta. quib ecclesia in xͦ
nascitur et nutritur: aqua ui¬
delicet baptismatis. qua abluit᷑
apeccatis. et sanguis calicis quo¬
dominicie. confirmatur indonis:
nis signatur: recte mons in cuiꝰ
latere ciuitas sca est sita in quo
benedictionis gr̃a donatur. mons
oliuarum uocatur. Et factum
est inquit dum benediceret illis
recessit ab eis: & ferebatur in ce¬
lum. Notandum quod benedie¬
tione discipulis data. saluator
ascendit ad celos: simulq me¬

Expanded text:
am praesens sancti Evangelii lectio am praesens sancti Evangelii lectio testatur, ejusdem sanctae unctionis munus suis consortibus, hoc est fidelibus promisit, nec multo post tempore, sicut novimus, quod promiserat misit. Si autem quem delectat audire quomodo domus obedientiae, id est, Ecclesia sancta in ejusdem montis Oliveti sit latere constructa, legamus Evangelium Joannis, ubi, passione ejus in cruce completa, unus militum lancea latus ejus aperuit, et continuo exivit sanguis et aqua. Haec sunt etenim sacramenta quibus Ecclesia in Christo nascitur et nutritur: aqua, videlicet, baptismatis, qua abluitur a peccatis, et sanguis calicis Dominici, quo confirmatur in donis.nis, signatur, recte mons in cujus latere civitas sancta sita est, in quo benedictionis gratia datur, mons Olivarum vocatur. Et factum est, inquit, dum benediceret illis, recessit ab eis, et ferebatur in coelum. Notandum quod, benedictione discipulis data, Salvator ascendit ad coelos, simulque me
Abbreviated transcription (Latin):
inmundo ges sit. in u̾ba
benedictionis conclu
ostendens se ipsum esse de quo
dictum est. Et enum benedictionẽ
dabit. qui legem dedit. Et bene
eos quib benediceret. in bethaniã
que domus obedientie interpratur
educit: quia nimirum contemp¬
tus et suꝑbia maledietionem: et¬
obedientia meruit benedictionẽ.
Nam et ipse dominus ut amis¬
sam benediccionis grãm mundo
restitueret. factus est obeiliens
patri usq ad mortem: et solis e¬
is qui in sc̃a ecclesia diuinis stu¬
dent obtemꝑare preceptis. benedi¬
ctio uite celestis tribuitur. Nec
pretereundum: quod bethania in
latere montis oluieti ipsam redẽp
toris nr̃i ꝑsonam multum decent̃
exprimit: qui in carne apparens.
et altitudine dignitatis et spiri¬
talis grã uirtutis. omĩs qui puri
homines sunt scõs antecellit. Un¬
de et illi canitur in psalmis: qui¬
a unxit te ds̃ ds tuus o¬
tuus o¬
leo leticie¬
leo leticie pre consortib¬
tius. Et ipse sicut eti¬

Expanded text:
in mundo gessit, in verba in mundo gessit, in verba benedictionis conclusit, ostendens seipsum esse de quo dictum est: Etenim benedictionem dabit qui legem dedit . Et bene eos quibus benediceret, in Bethaniam, quae domus obedientiae interpretatur, eduxit, quia nimirum contemptus et superbia maledictionem, obedientia meruit benedictionem. Nam et ipse Dominus, ut amissam benedictionis gratiam mundo restitueret, factus est obediens Patri usque ad mortem, et solis eis, qui in sancta Ecclesia divinis student obtemperare praeceptis, benedictio vitae coelestis tribuitur. Nec praetereundum est quod Bethania in latere montis Olitoris nostri personam multum decenter exprimit, qui in carne apparens, et altitudine dignitatis, et spiritualis gratia virtutis, omnes qui puri homines sunt sanctos antecellit; unde et illi canitur in Psalmis, quia unxit te Deus Deus tuus oleo laetitiae prae consortibuis . Et ipse, sicut eti
Abbreviated transcription (Latin):
tatione: hic quoq sub in fertur cũ
dicitur. Uos autem sedete in ci¬
uitate: quousq in du amini uir¬
tute ex alto. Uirtutem aut̃e
eis ex alto suꝑuenturam poili¬
ertur: quia quanus et antea
sp̃m sc̃m̃ habuerint: plenius
tos sanabant egrotos: uerbũ
uite quib ualuere predicabãt:
et ipso resurgente amortuis.
specialius sunt eiusdem sp̃e re¬
nes scripsit. insufflauit et di¬
dit eis. Accipite sp̃m scm̃: quo¬
rum remiseritis peccata. remit¬
tuntur eis. Sed maiores eiꝰ
uirtutes sunt ex alto induti.
cum post decem dies assump¬
tionis dominice hunc in lin¬
guis igneis susceꝑunt: et tanta
ꝑ eum sunt fidutia fortitudins
imflamati. ut nullis principũ
terrorib quin omnib in nomine
iħu loquerentur. possent ꝓhib̃i.
E duxit autem eos foras in
betaniam: et eleuatis manib
sius benedixit eis. Quia redem
cata tolleret: meritum prime ma¬
ledictionis auferret: hereditatem
credentib ꝑpetue benedietionis do¬
naret :Urecte cuncta que

Expanded text:
ur cum dicitur: Vos autem sedete in civitate quoadusque induamini virtute ex alto. Virtutem autem eis ex alto superventuram pollicetur, quia quamvis et antea Spiritum sanctum habuerint, plenius tos sanabant aegrotos, verbum vitae quibus valuere praedicabant, et ipso resurgente a mortuis specialius sunt ejusdem Spirnes scribit: Insufflavit et dixit eis: Accipite Spiritum sanctum: quorum remiseritis peccata, remittuntur eis . Sed majori ejus virtute sunt ex alto induti, cum post decem dies Assumptionis Dominicae, hunc in linguis igneis susceperunt, et tanta per eum sunt fiducia fortitudinis inflammati, ut nullis principum terroribus, quin omnibus in nomine Jesu loquerentur, possent prohiberi. Eduxit autem eos foras in Bethaniam, et elevatis manibus suis benedixit eis. Quia Redempccata tolleret, meritum primae maledictionis auferret, haereditatem credentibus perpetuae benedictionis donaret, recte cuncta quae
Abbreviated transcription (Latin):
&x multis scĩ euangelu lo¬
cis inuenimus. quia discipuli
ante aduentum scĩ sp̃c minus ca¬
paces erant ad intelligenda arcana
diuine sublimnitatis. minus fortes.
ad oleranda humane prauitatis:
sed eis adueniente sp̃u cum augm̃¬

Expanded text:
x multis S. Evangelii locis invenimus quia discipuli ante adventum Spiritus sancti minus capaces erant ad intelligenda arcana divinae sublimitatis, minus fortes ad toleranda adversa humanae pravitatis. Sed eis adveniente Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis erexit: unde iure apud
isaiam sp̃c idem fortitudinis et sci¬
entie nuncupacur. E st enum spẽ
scientie: quia ꝑ ipsum que recte ag̾e
uel etiam cogitare debeamus agnos¬
cimus. E st et fortitudinis: quia
etiam ꝑ ipsum ut que bene nouimꝰ
oꝑemur. accipimus: ne adiisitate
aliqua abonis que cepimus repel
etiam hoc fi duciam discipulorum
iuuit. quod abinicio erant cum
domino: Itaq que apud illum ui¬
derunt et audierunt: absq ulla
ambiguitate p̾dicare ualebant.
Unde bene petrus alium ꝓ uida
ordinare uolens apłm: non hunc
neophitum sed ꝓbatum ex temꝑe
curauit eligere dicens. Oportet
ergo ex his uiris qui nobis cũ con¬
gregati sunt. in omni temꝑe quo in¬
intrauit et exint inter. nos dñs

Expanded text:
virtutis erexit: unde recte apud virtutis erexit: unde recte apud Isaiam: Spiritus idem fortitudinis et scientiae nuncupatur . Est enim Spiritus scientiae, quia per ipsum quae recte agere, vel etiam cogitare debeamus, agnoscimus; est et fortitudinis, quia etiam per ipsum, ut quae bene novimus operemur, accipimus, ne adversitate aliqua a bonis quae cepimus repellata Spiritus gratia etiam hoc fiduciam discipulorum juvit quod ab initio erant cum Domino, ideoque quae apud illum viderunt et audierunt, absque ulla ambiguitate praedicare valebant. Unde bene Petrus alium pro Juda ordinare volens apostolum, non hunc neophytum, sed probatum ex tempore curavit eligere dicens: Oportet ergo ex his viris, qui nobiscum congregati sunt in omni tempore quo intravit et exivit int
Abbreviated transcription (Latin):
erant scienda mortalib. clara. il¬
lis luce reuelauit: quod uideli¬
cet equalis et consubstantialis
patri erat ante secula: quod con¬
substantialis factus est nobis¬
in fine seculorum⁊ quod de uir¬
gine natus. sine peccato uixit
inmundo: quod quando uoluit.
et qua uoluit morte transiuit
ad celos ascendendo leuauit. att:
in patͥne głe dextera constituit: qͦd
omnia ꝓpħarum scripta illi testimo¬
nium ꝑhibent: quod confessio nomi¬
nis eius usq ad fines erat ꝓpagan¬
serata discipulis. Neq illis tantũ¬
modo: sed et. omnib qui ꝑuerbum
eorum credunt in dominum. quic¬
quid recte sapiunt. eius dem sp̃c
est munere concessum. Ille ergo
inquit testimonium ꝑibebit. de
me: et uos testimonium ꝑibebitis:
Quia que sp̃u intus docente ꝑce¬
ꝑunt. hec abiecto timore pristino.
foris loquendo aluis ministrabant.
Ip Ese namq sp̃c. corda eorum qͥ¬
et scientia ueritatis illustrauit:
et ad docenda que nossent culmine

Expanded text:
erant scienda mortalibus, clara ilerant scienda mortalibus, clara illis luce revelavit: quod videlicet aequalis et consubstantialis erat Patri ante saecula, quod consubstantialis nobis factus est in fine saeculorum, quod de Virgine natus sine peccato vixit in mundo, quod quando voluit et qua voluit morte transivit ad coelos ascendendo levavit atque in paternae gloriae dextera constituit, quod omnia prophetarum scripta illi testimonium perhibent, quod confessio nominis ejus usque ad fines erat propaganserata discipulis. Neque illis tantummodo, sed et omnibus qui per verbum eorum credunt in Dominum, quidquid recte sapiunt, ejusdem Spiritus est munere concessum. Ille ergo, inquit, testimonium perhibebit de me, et vos testimonium perhibebitis, quia quae Spiritu intus docente perceperunt, haec abjecto timore pristino foris loquendo et aliis ministrabant. Ipse namque Spiritus corda eorum et scientia veritatis illustravit, et ad docenda quae nossent cuimine
Abbreviated transcription (Latin):
uobis a patre. sp̃m ueritatis qui
a patre ꝓcedit: ilie testimoniũ
ꝑibebit de me: et uos testimoniũ
ꝑibebitis. Notandum autem in¬
prumis. quod dñs sp̃m ueritatis.
et a se mittendum esse testatur : e
undemq mox a patre ꝓcedere sub¬
iungit: Non quia idem sp̃c aliter
a patre ꝓcedit: quam cum a filio
mittitur: sedideo filius eum a se
mitti et a patre dicit ꝓcedere: ut
patris. aliam esse suam
unam esse oꝑationem ac uolun¬
tatem suam cum pat̾s uoluntate
et oꝑatione denunciet. Cum enĩ
eius dem sp̃c gr̃a datur hominib.
mittitur ꝓfecto sp̃c a patre. mit¬
titur et a filio: ꝓcedit a patre. ꝓ¬
cedit et a filio: quia eius missio
ipsa ꝓcessio est. qua ex patre pro¬
cedit & filio. uenit et sua sponte:
quia sicut coequaus est patri et
filio: ita eandem habet uolunta¬
tem. cum patre et filio communẽ.
Sp̃c enim ubi uult spirat: et sic̃
oꝑatur unus atq idem sp̃c: diuidens
sungulis ꝓut uult. Adueniens
autem sp̃c. testimonium ꝑhibuit

Expanded text:
bis a Patre, Spiritum veritatis, qui a Patre procedit, ille testimonium perhibebit de me. Et vos testimonium perhibebitis. Notandum autem imprimis quod Dominus Spiritum veritatis, et a se mittenumdem mox a Patre procedere subjungit: non quia idem Spiritus aliter a Patre procedit, quam cum a Filio mittitur, sed ideo Filius eum a se mitti, et a Patre dicit procedere, ut aliam Patris, aliam esse suam unam esse operationem, ac voluntatem suam cum Patris voluntate et operatione denuntiet. Cum enim ejusdem Spiritus gratia datur hominibus, mittitur profecto Spiritus a Patre, mittitur et a Filio; procedit a Patre, procedit et a Filio, quia et ejus missio ipsa processio est qua ex Patre procedit et Filio. Venit et sua sponte, quia sicut coaequalis est Patri et Filio, ita eamdem habet voluntatem cum Patre et Filio communem. Spiritus enim ubi vult spirat . Et sicut eratur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Adveniens autem Spiritus testimonium perhibuit
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Unde hic dicitur. quia dñs
consummatis incarnationis suȩ
sacramentis. aꝑuit discipulissen
sum ut intelligerent scripturas.
aꝑuit quippe ulis sensum: ut ea
que obscure ꝓpħe dixerunt. ip¬
si palam intelligere. atq intelli¬
genda credentib tradere possent
Aꝑuit illis sensum. ut intelligent
adem eum ꝓpħe acturum docturũ¬
q esse predixerant. Et dixit inqͥt¬
eis. Sic scriptum est: et sie opor¬
tebat pati xp̃m et resurgere a mor¬
tuis die tercio et predicari in no

Expanded text:
ret; unde hic dicitur quia Dominus, ret; unde hic dicitur quia Dominus, consummatis incarnationis suae sacramentis, aperuit discipulis suis sensum ut intelligerent Scripturas. Aperuit discipulis sensum, ut ea quae obscure prophetae dixerunt, ipsi palam intelligere, atque intelligenda credentibus tradere possent. Aperuit illis sensum ut intelligerent, adem eum prophetae acturum docturumque esse praedixerant. Et dixit eis: Quoniam sic scriptum est, et sic oportebat pati Christum, et resurgere a mortuis die tertia, e
Abbreviated transcription (Latin):
suum ungenitum passurum mi¬
sit ad terras. Quod autem duo
pͦtantes botrum. similiter qui¬
dem eum portare. s non sunilit̃
ualebant intueri: hoc nmirũ
significat quod saluator ip̃se
discipulis sue uisionis gr̃a glo¬
rificãtis ait. Beati oculi. qui ui¬
dent que uos uidetis. Dico eni
uobis: quia multi ꝓpħe et reges
uoluerunt uidere que uos ui¬
decis et non uiderunt. et au¬
dire que auditis et non audier̃.
uel certe illud. quod unum eũ¬
demq dominice crucis trium¬
phum. prius ꝓpħe et moises qͣm
apłi nouerant. et predicabant:
sed ꝓpħe hoc ali quotiens figu¬
ratis uelatisq sermonib. apl̃i
autem apłorumq successores.
patefacta luce euangelii semꝑ
aꝑte predicabant: ita ut nunc
omnis populus xp̃ianus scire
et confiteri debeat fidem. quam
eo temꝑe pauci admodum et ꝑ¬
fectiores quiq nouerant: quan¬
ius omnis populus dei. etiam
tunc eius dem misteria fidei. in
legalib cerimoniis tipice porta¬

Expanded text:
suum unigenitum passurum misuum unigenitum passurum misit ad terras. Quod autem duo portantes botrum similiter quidem eum portare, sed non similiter valebant intueri, hoc nimirum significat, quod Salvator ipse discipulis suae visionis gratia glorificatis ait: Beati oculi qui vident quae vos videtis. Dico enim vobis, quia multi prophetae et reges voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt, et audire quae auditis, et non audierunt . Vel certe illud quod unum eumdemque Dominicae crucis triumphum prius prophetae et Moyses quam apostoli noverant et praedicabant; sed pratis velatisque sermonibus; apostoli autem apostolorumque successores patefacta luce Evangelii semper aperte praedicabant; ita ut nunc omnis populus Christianus scire et confiteo tempore pauci admodum et perfectiores quique noverant, quamvis omnis populus etiam tunc ejusdem mysteria fidei in legalibus ceraemoniis typice porta
Abbreviated transcription (Latin):
nis. ac resurrectionis illius salua¬
mur: ita et illi futuram ip̃s am
incarnationem passionem ac re¬
surrectionem. certissime creden¬
tes: ꝑ eundem uite auctorem sal¬
uari sꝑabant. Quod bene illi
duo uiri. qui botrum de terra
repromissionis adpopulum in
deserto expectantem inuecte por¬
tabant: insinuant. Botrus qui¬
ne uecti impositus. dominus
est meruce exaltatus: qui diẽ.
Ego sum uitis uera. Et alibi
poculum uini dis cipulis porri¬
uum testamentum insangui¬
ne meo quod ꝓ uobis fundetur.
De quo et eccłia. Botrus quippe
cipri dilectus meus michi. Porta¬
bant autem botrum inuecte
duo uiri. ꝑ quem populo ub̃ta¬
tem terre repromissionis astru¬
ant: quia predicatores utriusq
testamenti qui glam patrie ce¬
lestis domino reuelante didice¬
runt. idem passionis illius ar¬
canum populis intimare non ces¬
sant: quo ꝑ hoc comei possit. qͣn¬
ta sidelib premia sit daturus in
celis: qui ꝓillorum salute filiũ

Expanded text:
nis ac resurrectionis illius salvanis ac resurrectionis illius salvamur, ita et illi futuram ipsam incarnationem, passionem ac resurrectionem certissime credentes, per eumdem vitae auctorem salvari sperabant: quod bene duo viri illi qui botrum de terra repromissionis ad populum in deserto exspectantem in vecte portabant, insinuant . Botrus quippe vecti impositus Dominus est in cruce exaltatus, qui dicit: Ego sum vitis vera . Et alibi poculum vini discipulis porrivum testamentum in meo sanguine, quod pro vobis fundetur . De quo et Ecclesia: Botrus Cypri, inquit, dilectus meus mihi . Portant autem botrum in vecte duo viri, per quem populo ubertatem terrae repromissionis astruant, quia praedicatores utriusque testamenti, qui gloriam patriae coelestis Domino revelante didicerunt, iidem passionis illius arcanum populis intimare non cessant, quo per hoc conjici possit quanta fidelibus praemia sit daturus in coelis, qui pro illorum salute Filium