comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃nalib. uero exciciis in corpo¬
ralia nõ qmͣ longe uł intotũ
recedatur. s facile adea posse redire
annuꝰ assuescat. ⁊ cũ ilł. se mutuat.
tarualiã pp̃ spñalia. Corporalia uo̾¬
nũc ex̾citia dicimꝰ que manuali oꝑe
corporaliter excentur. Nam sũt ⁊ a¬
lia corporis ex̾cicia in quib ncc̃e ẽ cor¬
agantur ut uel deficiente spũ uellã¬
guente corpore sp̃nalia impediant᷑.
qui sic ⁊ corpori tulit loni oꝑis effec¬
tũ ⁊ sp̃ni affectũ ⁊ proximo ⁊ hono¬

Expanded text:
alibus vero exercitiis in corporalia nunquam longe, vel in totum recedatur: sed facile ad ea posse redire animus assuescat, et cum illis se mutuat, carnalia propter spiritualia. Corporalia vero exercitia nunc dicimus, quae manuali opere corporaliter exercentur. Nam sunt et alia corporis exercitia, in quibus necesse est coragantur, ut vel deficiente spiritu, vel languente corpore spiritualia impediantur: qui sic est, corpori suo tulit boni operis effectum, spiritui affectum, proximo
Abbreviated transcription (Latin):
illi montes in ea ꝑte ad qm appli¬
tuermit de lapide adamantino st̃
iõ q sagittas ⁊ arma ferrea ilłoꝵ¬
actraxunt. lomĩes autẽ int̾ mõtes
conclusi clamorẽ ex̾titus. ut credit᷑
audientes. moritẽ frang̾e ceꝑinit
Et cũ illo tempore post .x. annos

Expanded text:
illi in ea parte ad quam applicuerunt sunt de lapide adamantino, unde eorum sagittas et arma ferrea attraxerunt. Homines inter Caspios montes conclusi clamorem exercitus, ut creditur, audientes, montem frangere inceperunt. Et cum alio tempore post decem annos
Abbreviated transcription (Latin):
scu hominũ edificus uł aĩasib fulmui¬
ne ꝑemntib. Mala quoq solito gramo
in xp̃ianis ꝯtingere sunt sigͣta. Dicũt
⁊̃ ierłinus in templo domini siue in
monte oliueti fulminas se ⁊ eins in¬
fortunii p̾sagñ fuisse. Interritorio
gebemisi. inpus quidã corporis mag¬
intudine. ⁊ animi ferocitate: aliis dis¬
similis homũes denorant. ⁊ plusqmͣ
.xxx. animas dnĩsi sexus. ⁊ etatis uita
priuant. In aliis ⁊̃ lotis iupisimilit̾
damasco. a francis. ⁊ a germanis ac
iero solmittanis. captis iam muris
extĩorib qui ortos am biebant. cum
inbreni tuictas capta pitaretur.
Dolontainnt principũ palestinoꝵ
obsidio remonetur. ftã q discessione

Expanded text:
seu hominum aedificiis vel animalibus fulmine pereuntibus, mala quae solito graviora christianis contigere, sunt signata. Dicunt etiam Jerosolimis in templo Domini sive in monte Oliveti fulminasse, et ejus infortunii hoc presagium fuisse. In territorio Gebennensi lupus quidam, corporis magnitudine et animi ferocitate aliis dissimilis, homines devoravit, et plus quam triginta animas diversi sexus et etatis vita privavit. In aliis etDamasco a Francis, Germanis ac Jerosolimitanis, captis jam muris exterioribus, qui ortos ambiebant, cum in brevi civitas capienda putaretur, dolo, ut aiunt, principum Palestinorum obsidio removetur. Factaque discessione,
Abbreviated transcription (Latin):
gerus rex sicilie ex̾citum naualem.
direrit ad fines affrite: captaq in¬
signi cuctate q̃ dicitur affrica sulla
aftax clippea. aliisq caftris plurib
archiep̃m affrice qmi sub seruitute
romã uenerat consecrandus. ad sedẽ

Expanded text:
gerus rex Siciliae exercitum navalem direxit ad fines Affrice; captaque insigni civitate quae dicitur Affrica, Suilla, Asfax, Clippea, alliisque castris pluribus, archiepiscopum Affricae, qui sub servitute Romam venerat consecrandus, ad sedem suam
Abbreviated transcription (Latin):
passum. ysaias aqua mixtũ. Inebr¬
antur autẽ duo noe ⁊ loth. Noe requies
aqua mixto. qui u̾o requiem mentis
uno passo. Apponit paulus olera.
treos ꝓueri leguiina ministrant. pau¬
ieio ꝑ legumina delicatis dant exem¬
plum seruande sobrietatis. Sequũt᷑
aũt tria generalia fercula carmũ. A¬
cani apponit. In agno simplicitas cor¬
dis. in arcte fortitudo oꝑis. in nacca lac
p̾ditationis. Non sit autẽ in nobis sin¬
illi. qui ut nibes uolant. prudentes sic̃
felle serpens ueneno. nubes siccitate
ut sit simplicitas iusti sine amaritu¬
dine. priidentia sine malignitate. doc¬
trina sine uarietate. Post carniũ fer¬
cula. tres pisciũ diu̾sitates apponunt᷑
.s. pisces de mari. de fluinine. de stagno
poisces de mari seculares de flumine
doctores. de stagno clanstrales. Tales
mari cornelius fuit. de flimne paul
de stagno maurus. Apponũt gͥ petrus
ad mensã corneliũ. Anamas paulum
bñdictũs mauxũ. Cum enĩ legnnt᷑

Expanded text:
passum, Isaias aqua mistum. Inebriantur autem duo. Noe requies, aqua misto; qui vero requiem mentis, vino passo. Apponit Paulus olera , tres pueri legumina ministrant . Pauper legumina delicatis dant exemplum servandae sobrietatis. Sequuntur autem tria generalia fercula, scilicet ccari designat. In agno simplicitas cordis, in ariete fortitudo operis, in vacca lac praedicationis. Non sit autem in nobis similli, qui ut nubes volant, prudentes sicut felle, serpens veneno, nubes siccitate, ut sit simplicitas justi sine amaritudine, prudentia sine malignitate, doctrina sine vanitate. Post carnium fercula tres piscium diversitates opponuntur, scilicet pisces de mari, de flumine, de stagno. Pisces de mari saeculares, pisces de flumine doctores, de stagno claustrales. Tales mari Cornelius, de flumine Paulus, de stagno Maurus. Apponit igitur Petrus ad mensam Cornelium , Ananias Paulum, Benedictus Maurum. Cum enim leguntur
Abbreviated transcription (Latin):
res audiũt frẽs. ⁊ dicunit. Auditur tͥ
tumultus folliũ .i. dissentio impatiẽ¬
tiũ. Commouent᷑ ciueres quia citot᷑¬
bantur lemiores. Crescit flãma dumi
succenditur ira. uolant scintille .i. uer¬
ba discordie. Sic cũ aaron feciss uitu¬
lũ ꝯflatilem. a filiis isrł peciit mau¬
res. In aures sũt rumores. ex hiis igi
tur procedit uitulus peculantie. Qui
si p̾cedat anfert nobis roctitudinẽ me
Non enĩ grauit᷑ incedit. s ludendo dis¬
currit. Cum gͥ aliqui de seculo ad domĩ
religionis ueniũt. ⁊ hec inueniũt do¬
mũ niche. se muenisse credunt. Mi¬
chas interp̾tatur quis ẽ hic. D ñ aut̃

Expanded text:
es audiunt fratres et dicunt. Auditur ibi tumulus follium, id est, dissensio impatientium, commoventur cineres, quia cito turbantur leviores, crescit flamma dum succenditur ira, volant scintillae, id est, verba discordiae. Sic Aaron, ut faciat vitulum conflatilem, a filiis Israel petiit inaures . Inaures sunt rumores; quia, siocedit vitulus petulantiae, qui si praecedat, aufert a nobis rectitudinem viae. Non enim graviter incedit, sed ludendo discurrit. Cum igitur aliqui de saeculo ad domum religionis veniunt, et haec inveniunt, domum Michae se reperisse credunt. Michas enim interpretatur, quis est hic? dum autem
Abbreviated transcription (Latin):
pacem inter nos hẽamus. dũ iues¬
timentis oniũ foras exmnuis. ⁊ int̾
quasi lupi rapaces gregeni simplici¬
ũ frm lacerando disꝑginus. pacẽ
ligna uel hĩtus exterus simulatori¬
e locuntur. Dicunt enĩ qñq ligna
⁊ hĩtus . pax. pax. Si autẽ requirãtur
animꝰ respondet qd̃ nõ sit pax. Eñ¬
antẽ hĩtus cor⁊ lingna ꝯcordant pa¬
cem seruant. ubi uero lingna disso¬
luta discurrit pacem soluit. filii dau

Expanded text:
pacem inter nos habeamus, dum in vestimentis ovium foris incedimus, et intus quasi lupi rapaces gregem simplicium fratrum lacerando dispergimus , pacem lingua et habitus exterius simulatorie loquuntur. Dicunt enim quandoque lingua et habitus, pax pax; si autem requiratur animus, respondet quod non sit pax. Anautem habitus, cor et lingua concordant, pacem servant. Ubi vero lingua dissoluta discurrit, pacem solvit. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
sanguis est xp̃i. nullã peccatoꝵ fete tͥ¬
batus. Qui gͥ usq ad effusionẽ sang̾¬
nis ꝑu̾sis resistũt quẽ pro nobis salua¬
tor bibit. pro calice calicem bibentes
reddunt. unde ꝓph̃a. Quid retribu¬
⁊ porri. hec filii isrł in deserto cũ ollis
carniũ suspirabant. Qͤ tñ ꝯmesta
grauit inflant uentositatẽ generãt
cerebrim turbant oculos granant
lacrimas prouotant. Egyptie car¬
nes sunt mundane delectationes ĩ
quibr infirmitates anime latent.
quia postea ꝑ effectus ⁊ oꝑaciones

Expanded text:
sanguis est Christi, nulla peccatorum faece turbatus. Qui igitur usque ad effusionem sanguinis perversis resistunt, quem pro nobis Salvator bibit, pro calice calicem hibentes reddunt. Unde et Propheta: Quid retribuporri, haec filii Israel in deserto cum ollis carnium suspirabant, quae tamen comesta graviter inflant et ventositatem generant, cerebrum turbant, oculos gravant, lacrymas provocant. Aegyptiae carnes sunt mundanae delectationes, in quibus infirmitates animae latent, quae postea per effectus et operationes
Abbreviated transcription (Latin):
In lir gͥ tres ponũtur mense. tres intel¬
lectus diuine scripture. hystorialis
mensa dulcior. prima pascit iniratuł
scd̃ã figtris. Tertia u̾bis. Res miramu¬
loꝵ corroborat fidem. Impletio figaꝵ
spem doctrina moꝵ caritatẽ. Ponũ¬

Expanded text:
In spiritu tres sunt mensae, tres intellectus Scripturae: Historialis, a docet. Prima pascit miraculis, secunda figuris, tertia verbis. Res miraculorum corroborat fidem, impletio figurarum spem, doctrina morum charitatem. Du
Abbreviated transcription (Latin):
tem reddat. intrat in uineã tircũfo¬
diat eam ut suctidat. sarmenta .i. sr̃
fluitas intrementa. ut qd̃ luxuriat
in palmitib. hm̃idet in fructib. E¬
quis prius erat uepriũ ⁊ spmaꝵ. Cõ¬
nati qui nõ querũt edificationẽ mẽ¬
tis. s replecionẽ uentris. Terrenis in¬
hyant t̾rena sapnĩt. In hiis igitur¬
nccẽ ẽ.ut faciamꝰ morã ꝑ doctrinã
ꝑ disciplinam. mane surgamus ad

Expanded text:
tem reddat. Intrat et in vineam, ut circumfodiat eam, ut succidat sarmenta, id est, superfluitatis incrementa, ut quod luxuriat in palmitibus, redundet in fructibus. qui prius fuerat veprium et spinarum. Comnati, qui non quaerunt aedificationem mentis, sed repletionem ventris, terrenis inhiant, terrena sapiunt. In his necesse est ut faciamus moram per doctrinam, per disciplinam. Mane surgamus ad
Abbreviated transcription (Latin):
mioꝵ amore tractus. ⁊ penaꝵ timore
tactus descendit ad suoꝵ memoriam
delictoꝵ. Qui dũ culꝑam. ꝓprian
cognoscit. aliene ciins ignoscit. Et
moꝵ inde rõ pro greditur ad agendã
de thalano in domũ a domo inporti¬
tũ. a porticu in uicũ. a uico magrũ¬
cetis labor. In meditacõne scripturaꝵ
laboramus timentes. ne p̾mia ins¬
toꝵ amiltamus. In memoria delic
sione u̾o proximoꝵ. labor ẽ cordis. In
agenda cura eoꝵ labor oꝑatõnis.
In uno monemur. In alio docemu
In t̾cio mouemur. In qrͣto merem᷑
monet scriptura quid agere debea¬

Expanded text:
m amore tractus et poenarum timore tactus, descendit ad suorum memoriam delictorum. Qui dum culpam propriam cognoscit, alienae ignoscit, et morum. Inde progreditur ad agendam a thalamo in domum, a domo in porticum, a porticu in vicum, a vico in agrucaeteris laboramus; in meditatione enim Scripturarum laboramus, timentes ne praemia justorum amittamus; in memoria delictsione proximorum, labor est cordis; in agenda cura eorum, labor est operis. In uno monemur, in alio docemur, in tertio movemur, in quarto meremur. Monet Scriptura quid agere debea
Abbreviated transcription (Latin):
icut animi fr̃m multitudo ut
errata corrigat. statutis horis
ad capitulũ ꝯflict᷑. sic mentis intio
cogitationes diersas ad secretũ cor
tes eiendet mstiuat simpliciores mi¬
tiget. iracundas. uoluptuosas restrin¬
gat pigras extitet. ꝯsoletur pusilla¬
mines. docoat in discretas. In hoc spi
defendit. Innocencia ꝯfitetur humi¬
uo simpliciũ uirtutes obediũt. seip¬
sas tñ qũq uirtutes inuicẽ accusant
Accusat enĩ mĩa iusticiam. insticia
lonestas humilitatẽ. Cum agit mi

Expanded text:
icut fratrum multitudo, ut errata corrigat, statutis horis ad capitulum confluit, sic mentis ratio cogitationes diversas ad secretum cordtes emendet, erudiat simpliciores, mitiget iracundas, voluptuosas restringat, pigras excitet, consoletur pusillanimes, doceat indiscretas. In hoc spirdefendit, innocentia confitetur, humivero simplicium virtutes obediunt, seipsas tamen quandoque virtutes invicem accusant. Accusat enim misericordia justitiam, honestas humilitatem, humili
Abbreviated transcription (Latin):
q certis lumitib diftermiat fines istis
assignans ⁊ p̾bens ꝙ scit. ẽ illis ꝙ minis
est demens. ⁊ sic ex alterutio terciam
formans uirtutẽ qmͣ dicunt tempanciã
N empe intemꝑantẽ qmͣ ip̃a ꝯsideracio
censet. tam eñ qui nccͣriis ꝑtiuatiter do
cuit. qui indulget suꝑfluis. unde mͥ urͣ¬

Expanded text:
que certis limitibus disterminat fines, istis que certis limitibus disterminat fines, istis assignans et praebens quod sat est; illis quod nimis est demens; et sic ex alterutro tertiam formans virtutem, quam dicunt temperantiam. Nempe intemperantem ipsa consideratio censet, tam eum qui necessariis pertinaciter demit, quam qui indulget superfluis. Non est er
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtes benigna qͣdam presimiptione su¬
as facit p̾agendo quodãmõ ⁊ p̾ordinan¬
do que agenda sunt. Nccͣm sane. ne for
fitulo: p̾cipitata magis ꝑitulo fiant.
t primũ quidẽ ip̃m fontẽ snũ .i.
mentẽ. de quo oxitur. pirificat ꝯ¬
sideracõ. de ide regit affectus. dingit act
corugit excessusꝰ ꝯponit mores uitã ho¬
nest̾at ⁊ ordinat. postremo diuinaꝵ pa
sa colligit secreta rimat᷑ uera inuesti¬
gat u̾ismulia examinat ficta ⁊ fucata
explorat ħ ẽ q̃ agenda p̾ordinat acta re¬
cogitat. ut nichil ĩ mente resideat aut
sentit. quoꝵ alt̾ũ fortitudinis altm pͥ¬
dentie ¶bi ⁊̃ adu̾tere tibi ẽ suanssimũ
quẽdam concentũ ꝯplexũ q uirtutũ
atq alterã pendere exaltera sicut uides
hoc loco fortitudinis mrem esse prudeu¬
tiam. nec fortitudinẽ. s tem̾itatẽ esse ꝙ̃¬
lib ausũ qm̃ nõ ꝑturunt pridentia.
hec itẽ ẽ q̃ inter uoliitates ⁊ ncc̃itates
media qͣi quedam arbitra sedens. utrũ¬

Expanded text:
partes benigna quadam praesumptione suas facit, praeagendo quodammodo, et praeordinando quae agenda sunt? Necessario sane; ne fortroficuo, praecipitata magis periculo fiant: t primum quidem ipsum fontem suum, id est mentem, de qua oritur, purificat consideratio. Deinde regit affectus, dirigit actus, corrigit excessus, componit mores, vitam honestat et ordinat, postremo divinarum parsa colligit, secreta rimatur, vera vestigat, verisimilia examinat, ficta et fucata explorat. Haec est quae agenda praeordinat, acta recogitat, ut nihil in mente resideat aut sentit: quorum alterum fortitudinis; altetiam advertere tibi est suavissimum quemdam concentum complexumque virtutum, atque alteram pendere ex altera; sicut hoc loco vides, fortitudinis matrem esse prudentiam: nec fortitudinem, sed temeritatem esse quemlibet ausum, quem non parturivit prudentia. Haec item est, quae inter voluptates et necessitates media, quasi quaedam arbitra sedens, utrim
Abbreviated transcription (Latin):
siquidẽ. ⁊ nõ pp̃ hanc accepistis claues
regi celoꝵ. p̾naricatores utiq exclu¬
suri nõ possessores. hñt hec. infima.¬
falcẽ nrãm malienã messem exten¬
ditis. Non qr in digmi uos. s quia in¬
dignũ nobis talib msistere quippe po¬

Expanded text:
et non propter has, accepistis claves regni coelorum, praevaricatores utique exclusuri, non possessores. falcem vestram in alienam messem extenditis? Non quia indigni vos, sed quia indignum vobis talibus insistere, quippe po
Abbreviated transcription (Latin):
te phie huic totũ repente deuoueris
p̃decessores tui nõ ita ꝯsueuerunt.
Etis molestus quiͣ plurib qiͣ qui a
prm̃ uestigiis demaris. Nempe id
uidebis agere in sugillacionẽ eoꝵ. s
⁊ notabilis est uułgari pronerbio. q

Expanded text:
phiae huic totum repente devoveris? Praedecessores tui non ita consueverunt: eris molestus quam pluribus, quasi qui a patrum vestigiis subito deviaris: nempe id videberis agere in suggillationem illorum. Sed et notabere vulgari proverbio: Q
Abbreviated transcription (Latin):
constat. ꝯsideracõne mentẽ p̾ueniri. ut
se formet mea. se enuĩ nccẽ est prius cogi¬
tet. ut ex se normã ducat insticia. nec
factura utiq alteri quod sibi fieri nolit
nec qd̾ sibi fieri nelit negatura. Intue¬

Expanded text:
constat consideratione mentem praeveniri, ut se formet in ea? Se enim necesse est prius cogitet, ut ex se normam ducat justitiae, nec factura utique alteri, quod sibi fieri nolit; nec quod sibi velit fieri negatura. In
Abbreviated transcription (Latin):
cus iustus ⁊ impuis. om̃s pariter par¬
ticipant te. Dde fonte publico bibũt
pectore tuo. ⁊ tn seorsum siciens sta¬
bis.: Si maledictus qui ꝑtem suã
facit deteriorem. quid ille qui sepeni¬
tus reddit ex ꝑtẽ. Memento pro inde
sum tibi. utere tu quoq te int̾ mul¬
tos. aut c̾te pp̃ multos. Audi paulũ¬
niã nobis dico: ꝯtemptibiliores. qui
usurpas. tuapłicus offiñ uile. gradũ¬

Expanded text:
cus, justus et impius. omnes pariter participant te, omnes de fonte publico hibunt pectore tuo; et tu seorsum sitiens stabis? Si maledictus qui partem suam facit deteriorem, quid ille qui se penitus reddit expertem! sum tibi. Utere tu quoque te inter multos, aut certe post multos. Quid induniam vobis dico: contemptibiliores qui susurpas tu apostolicus officium  a
Abbreviated transcription (Latin):
qui abstinebant ut uiderenturab lo¬
minib ieumnantes. Erat incibo tẽ¬
ꝑ ancia: s nõ insticia in aĩa. quia
nõ deo placere. s hõib intendebant
Quõ rursũ uł illa uł ista sine forti¬
tudine. cñ ꝯstet fortitudiuis esse non
mediocris chohibere uelle ⁊ uolle suũ
inter angustias parum ⁊ niuis. ut
sit ꝯtenta uolmitas modo illo in edio
nudo puro solo ꝯstante sibi equali un¬
diq sui. ut pote ex om̃i ꝑte pariter cir¬
cumcisio q̃ solum ꝯstat ẽẽ uirtutis

Expanded text:
tiam, qui abstinebant ut viderentur hominibus jejunantes . Erat in cibo temperantia, sed non justitia in animo: quia non Deo placere, sed hominibus intendebant. Quomodo rursum vel ista, vel illa sine fortitudine? cum constet fortitudinis esse, et non mediocris, cohibere velle et nolle suum inter augustias, parum et nimis; ut sit contenta voluntas modo illo medio, nudo, puro, solo, constante sibi, aequali undique sui, utpote ex omni parte pariter circumciso, quem solum constat esse virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
dic̾e possen. Recte hoe si rumꝑe ⁊ uõ ma¬
gis interrumꝑe ista hortarer. Audi gͦ
unus. ⁊ sapis totũ. das actioni. ꝯsidera¬
cioni nichil laudo te. in ħ nõ laudo. Cer
illius qui omĩb omĩa fcũs est. laudo
hũanitatẽ. s si plena sit. qnõ aut̃ ple¬
na te excluso. Et tu lõ es. ergo ⁊ colli
sos lucreris. te unũ ꝑdens. Qmͣ obrẽ

Expanded text:
dicere posse. Recte hoc, si rumpere, et non magis interrumpere ista hortarer. 411 CAPUvivis et sapis, totum das actioni, considerationi nihil; laudo te? In hoc non laudo. illius qui omnibus omnia factus est ; laudo humilitatem, sed si plena sit. Quomodo autem plena, te excluso? Et tu homo es. Ergo ut isos lucreris te unum perdens? Quam ob rem
Abbreviated transcription (Latin):
ut mens otiosa uoluptate torpescat. Eũ
igitur houio interior iacet ilectulo uo¬
suptatis. dimi somipno torpescit iher¬
cie ⁊ sompuis deluditur turiositatis.
ꝯuocat ⁊ hortatur exteriorẽ ⁊ inclinet
anrem rumorib loquatur uana mo¬
lib induatur mane ꝯmedat gallus
cene terminet lectionẽ. E mitib der¬
mitũ surgentes ad uigilias ebuient
fr̃es uigilantib illis doruuant redemi¬

Expanded text:
ut mens otiosa voluptate torpescat. Cum ut mens otiosa voluptate torpescat. Cum igitur homo interior jacet in lectulo voluptatis, dum somno torpescit inertiae, et somniis deluditur curiositatis, convocat et hortatur exteriorem, ut inclinet aurem rumoribus, loquatur vana, mollibus induatur, mane comedat, gallus coenae terminet lectionem, euntibus dormitum surgentes ad vigilias obvient fratres, vigilantibus illis dormiant, rede
Abbreviated transcription (Latin):
in pu̾icia discat. qui didicit in inuen¬
tute ad usum dncat. qui ad usum
duxit in semo doceat. Est ⁊ alins la¬
bor interior .s. cogitacionis ⁊ medita¬
cionis. ut ad requiem ꝓueniat ꝯtem¬
placõnis. ut siqͥnid ꝑ õblinionẽ sub
nube dubitationis lateat fiat cogita¬
tione liquidũ. meditacione liquidi
ꝯtemplatione liquidissimũ. Emi
em̃ aliquid decelestib offert memo¬
na menti prius quasi ꝯfusũ incogi¬
tatione cernitur postea ño meditati¬
one discernitur. ad ultimũ w̾ con¬
templatione dinoscitur. Accenditur
ergo ꝯsid̾acione cogitatio. In flãmat᷑
discretione meditatio. illuminatur
cognicione. ꝯtemplatio. Est enĩ cogi¬
tacio n mente qiͣ tumꝰ migne. medita¬
cio qiͣ flamma tũ fumo. ꝯtemplatio ig¬
nis cũ fianinia siue fumo. Eñ ant̃ iẽs
ad consid̾anda celestia laborat. trurc co¬
gitatio occupatione temporaliũ iipe¬
dit᷑ meditatio ꝯturbatur otio ꝯtempla¬
cio turiofitate renocatur ⁊ sic fit. qñq

Expanded text:
in pueritia discat; qui didicit, in juventute ad usum ducat; quod autem ad usum duxit, in senectute doceat. Est et alius labor interior, scilicet cogitationis et meditationis, ut ad requiem perveniat contemplationis; ut, si quid per oblivionem sub nube dubitationis latet obscurum, fiat cogitatione liquidum, meditatione liquidius, contemplatione liquidissimum. Cum enim aliquid de coelestibus offert memoria menti, prius quasi confusum in cogitatione cernitur, postea meditatione discernitur, ad ultimum vero contemplatione dignoscitur. Accenditur ergo consideratione cogitatio, inflammatur discretione meditatio, illuminatur cognitione contemplatio. Est enim cogitatio in mente, quasi fumus in igne; meditatio, quasi flamma cum fumo; contemplatio, ignis cum flamma sine fumo. Cum autem mens ad consideranda coelestia laborat, tunc cogitatio occupatione temporalium rerum impeditur, meditatio otio conturbatur, contemplatio curiositate revocatur, et sic fit quandoque,
Abbreviated transcription (Latin):
unitisso mequalitate fr̃ne societa¬
tis qrͣbos lascinens. discurrit ꝑ desi¬
deria ꝓprie uolinitatis.
qui morti proximus mortis ad nentũ
nõ ab horret. qui qͣ ad ostiũ mundi
foros

Expanded text:
n aequalitate fraternae societatis, quasi bos lasciviens, discurrit per desideria propriae voluntatis. qui morti proximus, mortis adventum non exhorret, qui quasi ad ostium mundi foris
Abbreviated transcription (Latin):
pu̾itia in mente senis ꝑ cogitatõnem se
hectria torquentur. Est antẽ laqueᷤ
in fime. dulcedo tempor alis in ꝯsuetu¬
dine. Cirtũdatio fimis impedimenta
sũt carnis. Dulcedine gͥ decipimur. ꝯ¬

Expanded text:
pueritia in mente senis per cogitationem semiec tria torqueantur? Est autem laqueus in fune, dulcedo temporalis in consuetudine: circumdatio funis impedimenta sunt carnis. Dulcedine igitur
Abbreviated transcription (Latin):
te sui magnitudine memũ incit.
s procedentib dieb ftillicidiis ro¬
rulentis infusũ ꝯmunẽ mortaliũ
corruptionẽ agnonit. cute soluta

Expanded text:
te sui magnitudinem moenium vicit. Sed procedentibus diebus stillicidiis roris infusum, communem mortalium corruptionem agnovit, cute soluta
Abbreviated transcription (Latin):
Icut ergo dicit proph̾a. si con
culmen ap̾phende. Nulli enĩ in eodẽ
ant in inferiora urgetur. Ab ommi
ti te ip̃m intemet ip̃so metire. ⁊ dic
cũ apło. Non quod iam app̾henderi
aut ꝑ fectus sim. sequorant̃ ⁊c̾. Et

Expanded text:
icut ergo dicit propheta, Si conculmen apprehende. Nulli enim in eodem aut in inferiora urgetur. Ab omnibti, te ipsum in temetipso metire, et dic cum Apostolo: Non quod jam apprehenderim, aut perfectus sim: sequor aut
Abbreviated transcription (Latin):
a mr̃ spei mee. Numquid obliuisceris
tu odio mei. quod mũdo tam misericor¬
diter est intimatũ. tam feliciter dimil¬
gatũ. tam amanter amplexatũ. Il¬
le bonus filius homĩs uenit ꝑditũ
sponte salnare. ⁊ mater dei potĩt per¬
ditũ clamãtẽ nõ curare. Somis ille
fensi estis. Nonne ⁊ anibo clementes
estis. fugiat ergo reus iusti dei. ad piã
misericordis deł. R efugiat rens offen¬
se mr̃is ad pnĩ filiũ benigne mrĩs
Ingerat se reus utriusq inter utrũ¬
qi. Iniciat se inter piũ filiũ ⁊ piam
mr̃em. pie dñc parce seruo mris tue
pia dnã parte seruo filii tmi qui me
tentes seneritates. Soue fili. bona mr̃
Non fit michi frustra ꝙ confiteor de
robis hanc intatẽ. Non crubescam
qd̾ spero in nobis hanc pietatem.
Dic mũdi nidex cui parces. Dit re
conciliatrix quẽ reconciliabis. si tu
domine dampnas. ⁊ tu domina au̾

Expanded text:
ater spei meae, nunquid oblivisceris tu, odio mei, quod mundo tam misericorditer est intimatum, tam feliciter divulgatum, tam amanter amplexatum? Ille bonus filius hominis venit perditum salvare sponte, et mater Dei poterit perditum clamantem non curare? Bonus ille fensi estis, nonne et ambo clementes estis? Fugiat ergo reus justi Dei ad piam matrem misericordis Dei. Refugiat reus offensae matris ad pium filium benignae matris. Ingerat se reus utriusque inter utrumque, injiciat se inter pium filium et matrem piam. Pie Domine, parce servo matris tuae; pia domina, parce servo filii tui; bone tentes severitates. Bone fili, bona mater, non mihi sit frustra quod confiteor de vobis hanc veritatem, nec erubescam quod spero in vobis hanDic, mundi judex, cui parces? Dic, mundi reconciliatrix, quem tu reconciliabis: si tu, Domine, damnas; et tu, domina, a
Abbreviated transcription (Latin):
n̾a mr admirabilis uirguntatis. uir¬
go amabilis fecunditatis q̃ filiũ altis¬
sum geniusti. q̃ ꝑdito humano gem̾
salnatorem peꝑisti. O mat̾ salutis. o
p̾sentare. miserabilis aĩa mea morbis
uicioꝵ. langnnida uuln̾ib fatinoꝵ scis¬
sa ulcerib flagicioꝵ putrida. tibi inti¬
tur qnͣtũ moribinida ualet. supplicare
ut potentib tius m̃ctis ⁊ piis euis p̾cib
digneris eam sanare. sic enĩ pia domi¬
na alienata ẽ a se inuanctate stuporis
ut uix sensum hẽat enorinis languo¬
ris. Sic sordib ⁊ fetore fedatur. uttime¬
at ne ab ip̃a misericors uultus tuus aũ¬
tatur. sic tabescit desperando respectu
tui ꝯn̾sionẽ. ut ⁊̃ os obmutescat ad

Expanded text:
ater admirabilis virginitatis, virgo amabilis fecunditatis, quae Filium Altissimi genuisti, quae perdito humano generi Salvatorem peperisti, Domina praesentare miserabilis anima mea, morbis vitiorum languida, vulneribus facinorum scissa, ulceribus flagitiorum putrida, tibi nititur quantum moribunda valet supplicare, ut potentibus tuis meritis et piis tuis precibus digneris eam sanare. Sic enim, pia domina, alienata est a se immanitate stuporis, ut vix sensum habeat enormis languoris. Sic sordibus et fetore foedatur, ut timeat ne ab ipsa misericors vultus tuus avertatur; sic tabescit desperando respectus tui conversionem, ut etiam os obmutescat ad
Abbreviated transcription (Latin):
re langneo: Defecit caro mea ⁊ cor me¬
un deus cordis mei. ⁊ ꝑs mea deus met̾¬
nũ. Renut consolan aĩa mea. nisi de
te dulcedo mea. Quidem̃ mͥ ẽ in celo
⁊ ate quid uolui suꝑ tr̃am. te uolo te spe¬
ro. te quero. Tibi dixi cor meũ. quesi¬
ui uultũ tuũ. Uultũ tuũ dñe requirã
ne auertas taciem tã a me. Amator
hom̃ benignissime tibi derelictus est
panꝑ orphano tu eus aditor. Mi ad¬
uocate tutissime. Miserere orphan

Expanded text:
eus: defecit caro mea et cor meum, Deus cordis mei et pars mea Deus in aeternum. Renuit consolari anima mea, nisi de te, dulcedo mea. Quid enim mihi est in coelo, et a te quid volui super terram? Te volo, te spero, te quaero: tibi dixit cor meum, Quaesivi vultum tuum; vultum tuum, Domine, requiram, ne avertas faciem tuam a me. Amator hominum benignissime, tibi derelictus est pauper; orphano tu eris adjutor. Mi advocate tutissime, miserere orphani
Abbreviated transcription (Latin):
mea te p̾sentẽ nõ transtixit gladius do¬
loris acutissum cũ ferre nõ posses lancea¬
uulnerari latus tui saluatoris cũ uidere
nequires molari: clams mams ⁊ pedes
latrimaꝵ a maritudine cũ ille potaret᷑
amaritudine fellis. Cur nõ es compassa
dissmia quos fontes dicam erupisse. de
puditissimis oculis cũ attenderes unitũ
ligari mactari. ⁊ carnẽ de tarne tua ab
impiis trudelit̾ dissecari quib singulti¬
b estimabo purissimũ pectus uexatũ eẽ
cũ tu andires mulier ecte filins turis. ⁊ dis¬
dnmn meũ decruce deposinssem aroma¬
tib ꝯdidissem. in sepulcro collo cassem
uł saltem prosetutus essem ut tanto fu¬
neri nõ deesset aliquid mei obsequii uti¬
nã cũ beatis mulierib chornsa insione
angłoꝵ essem ꝑtĩtus. ⁊ audissem mini¬
ñ dñice resurrectionis nĩciũ mee conso

Expanded text:
mea, te praesentem non transfixit gladius doloris acutissimi; cum ferre non posses vulnerari lancea latus tui Salvatoris, cum videre nequires violari clavis manus et pedes lacrymarum amaritudine, cum ille potaretur amaritudine fellis? Cur non es compassa mea misericordissima, quos fontes dicam erupisse de tuis pudicissimis oculis, cum attenderes unicum lpa extendi, et carnem de carne tua ab impiis crudeliter dissecari? Quibus singultibus aestimabo purissimum pectus vexatum esse, cum tu audires: Mulier, ecce filius tuus; et disDominum meum de cruce deposuissem, aromatibus condiissem, in sepulcro collocassem, aut saltem prosecutus vel consecutus essem, ut tanto funeri non deesset aliquid mei obsequii! Utinam cum beatis mulieribus corusca visione Angelorum essem perterritus, et audissem nuntium dominicae resurrectionis, nuntium meae con
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ue miserabilis duricia. ad quã
confrnigendã leues sũt tam graues
mallei.o msensibilis torpor ad quẽ ꝯ¬
litandũ sũt obtinisi. tam graues acu¬
lei prohletalis sopor ad quẽ exsitandũ
ranitũ ẽ. tam terrificũ tonitriũ. Sie

Expanded text:
. Vae mirabilis duritia, ad quam confringendam leves sunt tam graves mallei! O insensibilis torpor, ad quem excitandum sunt obtusi tam acuti aculei! Proh lethalis sopor, ad quem excitandum raucum est tam terrificum tonitruum! Pe
Abbreviated transcription (Latin):
fusio nmiũde consciẽ inconspectu fuł¬
gentis mũdicie. O tu bñdicta super
młres que angelos uincis puritate
scõ suꝑas piefate. lganelat moribund̾
spc mens ad tante benignitatis respet¬
tum. S erubelcit tanti intoris ꝯspet¬
tum. horreo dña parere tibi. in mũdi¬
tiis ⁊ horrorib meis. ne inhorrcas me
pro eis. ⁊ nõ possimm ne mͥ uideri sine
cognosci a te tupiunt pp̃ curationẽ
parere tibi fuguint pp̃ execracionẽ
nõ sanantuiꝰ smne ꝯfessione. nec ꝓdu¬
tunitur sine ꝯfuisione. si celantur st̃
insanabilia. si uidentur sut detesta¬
bilia. urunit me dolore. terrent meti

Expanded text:
fusio immundae conscientiae, in conspectu fulgentis munditiae! O tu benedicta super mulieres, quae angelos vincis puritate, sanctos superas pietate; anhelat moribundus spiritus ad tantae benignitatis respectum; sed erubescit ad tanti nitoris conspectum. Rogare enim tiis et horroribus meis, ne tu horreas me pro eis, et non possum, vae mihi, videri sine cognosci a te cupiunt, propter curationem, apparere tibi fugiunt, propter exsecrationem: non enim sanantur sine confessione, nec produntur sine confusione. Si celantur, sunt insanabilia; si videntur, sunt detestabilia. Urunt me dolore, terrent me ti
Abbreviated transcription (Latin):
torente uoluptatis tue qmͣ ficio. Sũt
nͥi domine int̾imi lacrime. pa. di. ac noc
donet dicatur michi ecce deus tnus donͤ
audiam. aĩa ecce sponsus tuuis. pasce
me int̾im singultib meis. pota me
int̾ii fletib meis. refotilla me dolori¬
b meis. uemiet interea fortasse redẽp̃¬
tor meus. quia bonus ẽ. nec tardabit

Expanded text:
torrente voluptatis tuae , quam sitio! Sint mihi Domine interim lacrymae meae panes die ac nocte, donec dicatur mihi, Ecce Deus tuus ; donec audiam, Anima, ecce sponsus tuus. Pasce me interim singultibus meis, pota me interim fletibus meis, refocilla me doloribus meis: veniet interea fortasse Redemptor meus, quia bonus est; nec tardabit,
Abbreviated transcription (Latin):
ri tibi ꝑsoluit aia mea. spes cordis
mei uictus aĩe mee. auxiliũ infirmi¬
tatis mee compleat tua benignitas
potentissima quod conatur moi te¬
pidissima nibetillitas uita mea fi¬
nis intentionis ince. ⁊ si nõ dñ me¬
rui tetantũ qnͣtũ debitor sũ amare
uitiq saltem desidero te tm̃ qnͣtũ de¬
tm̃ m̾ear te amare. landes ⁊ gr̃as ti¬
bi ago pro desiderio qd̾ inspiuasti. lau¬
des ⁊ p̾ces ꝯffero ne sit michi douũ
tuũ infructuosũ qd̾ tua sponte dedis
teporem inferuentissimũ tin amo¬
rem. Ad hoc clementissime tendit ħ
auit. tua mĩa creatũ. ab origniali pͤ¬
cato mũdant. tua pacĩa post illam
emũdacoẽm baptismi in aliis pecta¬
toꝵ sordib uolutatũ. hactems tolera¬
rio te sicio. te desidero. ad te suspuo
te concupisco. Et sicut pupillus be¬
nignissimi pr̃is orbatus p̾sentia qnͣ¬
tũ queo. memor passionis tue. me¬
mor alapaꝵ tuaꝵ. memor flagelloꝵ¬
tuor. menior crutis. menior ⁊ uulne¬

Expanded text:
ri, tibi persolvit anima mea. Spes cordis mei, virtus animae meae, auxilium infirmitatis meae, compleat tua potentissima benignitas, quod conatur mea tepidissima imbecillitas. Vita mea, finis intentionis meae, etsi nondum merui te tantum, quantum debitor sum, amare: utique saltem desidero te tantum quantum demerear amare. Laudes et gratias tibi ago pro desiderio quod inspirasti. Laudes et preces offero, ne sit mihi donum tuum infructuosum, quod tua sponte dedistteporem in ferventissimum tui amorem. Ad hoc, clementissime, tendit havit, tua misericordia creatum ab originali peccato mundavit, tua patientia post illam emundationem Baptismi in aliis peccatorum sordibus volutatum hactenus tolerario, te desidero, ad te suspiro, te concupisco: et sicut pupillus benignissimi patris orbatus praesentiatum queo, memor passionis tuae, memor alaparum tuarum, memor flagellorum, memor crucis, memor vulne
Abbreviated transcription (Latin):
possit tolerare in toto me. o angustie
hinc crunt accus antia pcc̃a. in de terre¬
ris institia. subtus patens horrendũ
chaos inferni. Desuꝑ natiis index.
Iutus urens conscĩa foris ardeus mũ¬
dus. Iustus uix saluabitur pccõr sic
dep̾hensus. in quã ꝑtem se premẽt
Constrictus ubi parebo quomodo la¬
tebo. latere erit impossibile apparere ĩ¬
tolbrabile. Ilud desid̾abo ⁊ nusquam
erit. illud exetrabor ⁊ ubiq erit. Qͥs¬

Expanded text:
possit tolerare in toto me. O angustiae: hinc erunt accusantia peccata, inde terrens justitia; subtus patens horridum chaos inferni, desuper iratus judex; intus urens conscientia, foris ardens mundus. Justus vix salvabitur; peccator sic deprehensus in quam partem se premet? Constrictus ubi latebo? quomodo parebo? Latere erit impossibile, apparere intolerabile. Illud desiderabo, et nusquam erit: istud exsecrabor, et ubique erit. Q
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ index niter cuuis manuis tremo res
anfuge ad eũ a quo aufugisti inuo¬
ca oportume quẽ suꝑbe pronocasti. Ihũ
ihũ ꝓpt̾ hoc nomen tuñ fac mͥ ẜm no¬
mentuũ. oblinisce suꝑbũ pronocan¬
tem respice nuserũ inuocantẽ. Nom̃
dulce. nomẽ delectabile. nomẽ ꝯfortã
bonitate ne ꝑeat opus tuũ mea miq̾
tuũ ẽ.⁊ abfterge quod est alienũ. Ihũ
ihũ miserere dñ tp̃c ẽ miserendi. ne
dampnes intempore idicandi. Q
namq tibi utilitas in sanguine meo
si descendo in etu̾am corruptionẽ. Ne¬
q enĩ mortui laudabũt te dñe. neq¬

Expanded text:
est judex, inter cujus manus tremo. ResAffuge ad eum, a quo aufugisti. Invoca importune, quem superbe provocasti. Jesu, Jesu, propter hoc nomen tuum, fac mihi Jesu, obliviscere superbum provocantem, respice miserum invocantem nomen dulce, nomen delectabile, nomen confortans bonitate, ne pereat opus tuum mea iniqutuum est; et absterge quod alienum est. Jesu, Jesu, miserere, dum tempus est miserendi, ne damnes in tempore judicandi. Quae namque tibi utilitas in sanguine meo, si descendero in aeternam corruptionem? Neque enim mortui laudabunt te, Domine, neq
Abbreviated transcription (Latin):
fructus inoa uidetur. sic est aut si¬
mulatũ aut imꝑfectũ aut aliquo
modo corruptũ ut possit aut nõ pla¬
in prccato ẽ. aut damꝑnabilis aut in¬
fructuosa ⁊ ꝯtemptibilis. s quid se¬
paro infructnosam. adampnabili uti¬
q si est infructnosa ẽ dampnabilis

Expanded text:
fructus in ea videtur, sic est aut simulatum, aut imperfectum, aut aliquo modo corruptum, ut possit aut non plain peccato est, et damnabilis; aut infructuosa, et contemptibilis. Sed quid separo infructuosam a damnabili? Utique, si est infructuosa, est et damnabilis
Abbreviated transcription (Latin):
mã meã uite mee. uiuere erubesco
mori ꝑtimesco. Quid gͦ restat tibi o pec¬
cator insi ut in tota uita tua plores to¬
tam uitam tuã. ut ip̃a tota seploret to¬
curi ⁊ igne digna succidi ⁊ accendi. qͥ
sunt fructus tui. utiq sꝑie pũgen¬
tes ⁊ amara pcc̃a. Q ͤ utinã sic te pe¬
intendo pũg̾ent ut confringerentur
sic amarescerent ut enanescerent. o lig¬
quid respondebis in illa die cũ exigetur
a te usq ad ictũ oculi omẽ tempus ui¬
uendi tibi impensũ. qͣlit̾ fu̾it a te ex¬
pensũ. Tuic qmppe ꝯdempnabitur
quicquid fuit inuentũ in te oꝑis uel
ad dei uoluntatẽ directũ. ue quot pccã
prornent ibi ex improniso qĩ ex insi
credis midata facie. apparebut ibi

Expanded text:
mam meam vitae meae; vivere erubesco, mori pertimesco. Quid ergo restat tibi, o peccator, nisi ut in tota vita tua plores totam vitam tuam, ut ipsa tota se ploret tocuri et igne, digna succidi et succendi, qui sunt fructus tui? Utique spinae pungentes et amara peccata; quae utinam sic te poenitendo pungerent ut confringerentur: sic amarescerent ut evanescerent. Forsaquod pea te usque ad ictum oculi, omne tempus vivendi tibi impensum, qualiter fuerit a te expensum? Tunc quippe condemnabitur quidquid fuerit inventum in te operis vel ad Dei voluntatem directum. Vae! quot peccata ibi proruent ex improviso, quasi ex insidcredis, nudata facie apparebunt ibi
Abbreviated transcription (Latin):
ser debueram rogare istũ scm̃ marcy rẽ
ut oraret prome. Et post loe cepit intẽ¬
tissime rogare uigilare ⁊ rogare scm̃
stephm̃ ut oraret prose. In crastiuo tũ
ess in refectorio an̾teꝰ aliqͥuid gustass
uenit ad eũ uox dicens. Tu intendis
martyre qui orat pro tẽ. Tunc aꝑti st̃
oculi enis. ⁊ leuans oculos in celum.ui¬
dit martyrem orantẽ pro se. Quod cũ
secretũ in quo oraret ⁊ dixit. sc̃ẽ stephe
no ꝓposito ꝑsist̾ent. narrabat dicens
Eram aliqũ ingastineto iacens in lec¬
to pleno paleis in solario quodam. ⁊
cũ uelsem repansare. senciebã nescio
quid quod semouebat sub renbus
meis. Dixi loc magr̃o meo. s illa mo¬
tio nõ quieuit. Quadã die inspirante
michi domino: cepi eũtere paleamle
nissem relictis illis cucurri ad magis¬
Ille iussit mͥ ut afferrẽ illos ad se. Q
cũ fecissem omĩes frẽs iussit congrega¬
ri. qui omĩs exꝯĩcauerunt illũ qͣui lre
fecerat. ꝙ cũ audiss tarpentariꝰ qui¬

Expanded text:
e debueram istum sanctum martyrem ut oraret pro me. » Et post haec coepit intentissime vigilare, et rogare sanctum Stephanum, ut oraret pro se. In crastino cum esset in refectorio, antequam aliquid gustasset, venit ad eum vox, dicens: « Tu intendis martyre, qui orat pro te. » Tunc aperti sunt oculi ejus, et levans oculos in coelum, vidit martyrem orantem pro se, sicut voxsecretum, in quo oraret, et dixit: « Sancte Stephane, no proposito perseverarent, narrabat, dicens: « Eram aliquando in Gastineto jacens in lecto pleno paleis in solario quodam, et cum vellem repausare, sentiebam nescio quid, quod se movebat sub renibus meis. Dixi hoc magistro meo, sed illa motio non quievit. Quadam die inspirante mihi Domino coepi evertere paleam lenissem, relictis illis cucurri ad magisIlle jussit mihi ut afferrem illos ad se. Quod cum fecissem omnes fratres jussit congregari; qui omnes excommunicaverunt illum, qui hoc fecerat. Quod cum audisset carpentarius qui
Abbreviated transcription (Latin):
Iohẽs detemporib moritur qui ãis
.ccc.lxi. uixerat. a tempore karoli mag¬
ni cuiꝰ armiger fuerat. Simo dni. Mͤ¬
henricus g̾manus lu douici regis apud
clareuallem. monachꝰ effectus ẽ. Q
nõ multo post ad episcopatũ beluacẽ¬
sensẽ assũptus est. Anglia fame ⁊ gla¬
dio attentur. principib illiuis terre
inter se discordantib. Eo tempore ppͣ
innotentius apud aquas salmas fun¬
danit monasterũ scĩ anastasii niris
astructis ibi cenobialib manhonib ⁊
petiit aclareualle ꝯuentũ ⁊ abbem ni¬
titur illuc cñ ꝯuentu. beruardus pysa¬

Expanded text:
Iohanes de Temporibus, qui annis CCCLXI vixerat et tempore Karoli Magni, cuius armiger fuerat, est dHenricus germanus Ludovici regis apud Claramvallem monachus effectus est; qui non multo post ad episcopatum Belvacensem assumptus est. Anglia fame et gladio atteritur, principibus illius terrae inter se discordantibus. Eo tempore papa Innocentius apud Aquas Salvias fundavit monasterium S. Anastasii martyris, constructis ibi coenobialibus mansionibus; et petiit a Claravalle conventum et abbatem. Mittitur illuc cum conventu Bernardus olim Pisa
Abbreviated transcription (Latin):
bat hoc tempore gallicana ectĩa ꝑ
uiros religione ac sapiã illustres.
milonem̃ morinensem ep̃m hñili¬
tatis uirtitte p̾cipnũ. Aluisũ attrabẽ¬
sem lib̾alitate atq ꝯfilio ⁊ facunda
clarum. Godefridũ lingonensem

Expanded text:
bat hoc tempore Gallicana aecclesia per viros religione ac sapientia illustres, Milonem Morinensem episcopum, humilitatis virtute precipuum, Alvisum Atrebatensem, liberalitate atque consilio et facundia clarum, G
Abbreviated transcription (Latin):
iis temporib quidam ꝑsendo¬
imꝑator in ꝑtibr alemãme
surrexit. qui ꝑ aliquot annos apud
solodoꝵ in rechusione uniens egress
inde imꝑatorem henricũ se esse mẽ¬
tiendo dixit. Et cum multos seducẽ¬
dos sibi. alexiss in tantũ ut pro eo
⁊ graues pugne ⁊ homicidia fierent
aliis eum recipientib aliis seducto¬
rem palam profitentib tandẽ decla¬
rata euis fassitate clinginati ĩ mo¬

Expanded text:
is temporibus quidam pseudoimperator in partibus Alemanniae surrexit, qui per aliquot annos apud Solodorum in reclusione vivens egressus inde, imperatorem Henricum se esse mentiendo dixit. Qui cum multos seducendo sibi allexisset, in tantum ut pro eo etiam graves pugnae et homicidia fierent, aliis eum recipientibus, aliis seductorem palam profitentibus, tandem declarata ejus falsitate. Cluniaci in mo
Abbreviated transcription (Latin):
teraꝵ atq ꝯsilii prudencia clarissi¬
mũ. Inter hos ⁊ alios multos tunc
cdareuallensis uir opmatissime reli¬
gionis eminentissime clarebat qui¬
dei feruentissimus p̾dicator atq pli

Expanded text:
terarum atque consilii prudentia clarissimum. Inter hos et alios multos tunc Clarevallensis abbas, vir opinatissimae religionis, eminentissime clarebat; qui ferventissimus predicator et i
Abbreviated transcription (Latin):
Anta eius mentẽ diuini amoris
dulcedo repleuerat. ut in om̃ib
oꝑa trratoris miranda ꝯsiderans. max¬
ima ⁊̃ erga tunctas afflueret pietatis
teneritudine creaturas inter alias
tñ illas p̃tipue diligebat. Quas ut
puta ouitulas simplicioris. ⁊ mansu¬
gurari. inscripturis audierat. Nam
tempore quodã ꝑ marchiã auchone
cũ fie paulo. quẽ ibidẽ minustrũ cõ¬
capraꝵ uidit in pascuis nõ mrodicũ gͥ
ad cuius uituitũ grauit᷑ in gemiscẽs
dixit ad frẽm. Nonne uides hauc
folam ouicillã. inter hyrcos ⁊ capra ᷤ
simpłr ambulantẽ. Sic utiq dñs ur̃
ihc xp̃c. Inuocens mansuetus ⁊ hũił
tor transiens se ad hoc uoluntarius op¬
optulit. p̾tio q soluto ipsani scõ uiro
relquit. Qui gaudẽs illam intiuita¬

Expanded text:
ancisci mentem divini amoris dulcedo repleverat, ut in omnibus opera Creatoris miranda considerans, maxima etiam erga cunctas afflueret pietatis teneritudine creaturas. Inter alias tamen illas praecipue diligebat, quas, ut puta oviculas, simplicioris et mansugurari in Scripturis audierat. Nam tempore quodam per Marchiam Anconae cum fratre Paulo, quem ibidem ministrum concaprarum vidit in pascuis non modicum gregAd cuius intuitum graviter ingemiscens, dixit ad fratrem: "Nonne vides hanc solam oviculam inter hircos et capras simpliciter ambulantem? Sic utique Dominuistus innocens, mansuetus et humilis tor transiens se ad hoc voluntarius obtulit, pretioque soluto ipsam ovem sancto viro reliquit. Qui gaudens illam secu
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e apud heremũ scĩ urbam quadam
uice grauit᷑ egrotaret. a qͣ sibi mira¬
biliter mñ uniũ mictata est. ftm̃ q ẽ
ut ad gustum tam facile sanctatẽ
reciꝑet qd̃ diuiuũ hoc ẽ miratulũ effe¬

Expanded text:
 apud eremum Sancti Urbani quadam vice graviter aegrotaret, aqua sibi mirabiliter in vinum mutata est; factumque est ut ad gustum illius tam facile sanitatem reciperet, quod divinum hoc esse miraculu
Abbreviated transcription (Latin):
moditũ de tantã homĩs dei ꝯpictus
simplitipuritate. Seq̃nti uo die ꝑ
qd̾dam clanstrũ dominaꝵ apud sãt¬
tũ seuerinũ transitũ fecit. uͥ eisdem
ille obscĩ reuerentia deuote suscipiẽ
.diligenter longo tempore mitrie¬
runt. donectuintã de ip̃inus lana
nuunus acceptũ de frẽ ouitula trans¬
miseriuit. Alio quoq tempore. p̾¬
dicto fr̃e conute transiens inueuit
inctiuere quẽdam uirũ qui duos
in humeris portabat agnos ad uen
Et accedens benigne eos ueluti mr̃
plorantes. attrectauit. Dixit antẽ
ad uirũ. Quare frẽs meos agnitu¬
los sic ligatos ⁊ suspensos extruti¬
as. Quĩ cũ respondiss quod eos
ad forũ p̾tii necessitate deferret¬
Querentiqr quid de ilis postea fie¬
ret. uir eos mactandos assereret. Ait
sc̃s. Ab sit ut hocfiat. quin potius
mantellũ quo contegor accipe. ⁊ fiec
meos agnos michi relinque. Ad qui¬
euit uoluntarius lomo. Multo em̃
maioris p̾cii erat iuantellus. quẽ st̃s

Expanded text:
modicum de tanta hominis Dei compunctus simplici puritate.Sequenti autem die per quoddam claustrum Dominarum apud Sanctum Severinum vir Dei transitum fecit, ubi eisdemillae ob sancti reverentiam devotissime suscipientes, diligenter eam longo tempore nutrierunt, donec tunicam de ipsius tandem lana munus acceptissimum de fratre ovicula transmiserunt. 43 Alio quoque tempore pdicto fratre comite, transiens, invenit in itinere quemdam virum, qui duos in humeris portabat agniculos ad et accedens benigne eos veluti mater plorantes filios attrectavit. Dixit autem ad virum: "Quare fratres meos agniculos sic ligatos et suspensos excrucias?". Qui cum respondisset quod eos ad forum pretii necessitate deferretque quid de illis postea fieret vir eos mactandos assereret, ait sanctus: "Absit ut hoc fiat! Quin potius mantellum hunc, quo contegor, accipe, et fratres meos agniculos mihi relinque!". Acquievit voluntarius homo ille; multo enim maioris pretii erat mantellus, quem vir D
Abbreviated transcription (Latin):
am recolenti in hiꝰ formula nõ ab¬
surde monstratus quippe qui ĩ mł¬
⁊ mortuus. ueluti ꝑ bĩ francisci
doctriuã ⁊ exemplũ eiugilaus. ad
memoriã est irductus. Initis gͥtau
nit. At uõ de feno p̾sepu ꝯsernato.
plura dñisimode. postmod̾ ab utrius¬
q sexus homĩb sũt remota ꝑitula
nec nõ ⁊ brntisaĩalib morbidis
sanitatis collata remedia. Preter
alia qiͣ innumera remedia q̃ in di¬
ñsis egritudinũ ncc̃itatũ seu ꝑitu¬
loꝵ gen̾ib gessit. multos ⁊̃ mirifi¬
ce mortuos resuscitauit. Quoꝵ et¬
si de plurib nõ simus interti nume

Expanded text:
am recolenti in huiusmodi formula non absurde monstratus; quippe qui in muet mortuus, veluti per beati Francisci doctrinam et exemplum evigilans ad memoriam est reductus. Finitis igituvit. At vero de foeno praesaepii conservato plura diversimode postmodum ab utriusque sexus hominibus sunt remota pericula, necnon et brutis animalibus morbidis sanitatis collata remedia.Poralia quasi innumera, quae in diversis aegritudinum, necessitatum seu periculorum generibus gessit, multos etiam mirifice mortuos suscitavit; quorum, etsi de pluribus non sumus incerti, nume
Abbreviated transcription (Latin):
dependentes plures ꝑ se ip̃as absq oĩ
humani studio ⁊ miulstio diuitus
sunt accensse. qz ꝯuemens ninuis
erat.ut qui igne ac limine fidei
extellenter claruerat singulare de
ip̃o ignis ⁊ luminis miratũlũ appa¬
reret᷑. Q̾ͥdã ã dñ uesc̾et᷑ cũ aliis ⁊ aliꝰ
scĩtatẽ ⁊ miratilla depͣuaret: sump¬
to quodã sub hac obteftacione mor¬
ret transglutire sensit mox ip̃m¬
suo gutturi sic herentẽ ut eũ indu¬
c̾e uel educ̾e nõ ualetet. qr ille illud
penitens ⁊ iani uultus mułtato co

Expanded text:
dependentes pluries per se ipsas absque omni dependentes pluries per se ipsas absque omni humano studio et ministerio divinitus sunt accense. Quia conveniens nimis erat, ut quoniam igne ac lumine fidei excellenter claruerat singulare de ipso ignis et luminis miraculum appareret. Quidam autem dum vesceretur cum aliis et illius sanctitatem et miracula depravaret, sumpto quodam sub hac obtestatione morret transgluctire, sensit mox ipsum gutturi suo sic herentem, ut illum educere vel inducere non valeret. Quare illico penitens et iam vultus mutato co