comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
it aliquando ut salutaria
prorsus ⁊ p̃cib sollicitis ⁊
deuotis queramus actionibus: n
tamĩ statim que petimus obtine¬
amus. s infuturum peticionis
nr̃e differatur effectus: sicut cum
geiuib flexis cotidie rogainus pa¬
trem dicentes. adueniat regnũ
tuun idem tamen reguum non
mox oratione finita.s tempore
congruo sumus accepturi. Qͦd
pia ꝓuisione nr̃i conditoris cõ¬
stat actitari: ut uidelicet desideria
nĩe deuotionis dilatione crescant.
⁊ increm̃to cotidiano magisma¬
gisq ꝓuesta. tandem ꝓfectius ca¬
piant gaudia que requirunt.
Inter que notandum. quia cum
pro peccantib oiamus: ⁊ si salua
tionem eorum impetrare nequimꝰ
nequaquam tam̃ fruftu precis
nr̃e priuamur: quia ⁊ si illi dig
ni non sunt saluari. nos tamen
amoris quem illis impendimꝰ
mercede donãbimur: Sicq inta¬
li quoq peticione implebitur. no¬
bis illa domini promissio qua
ait: siquid pecieritis patrem in
nomine meo dabit uobis .xii.¬

Expanded text:
 aliquando ut salutaria prorsus et precibus sollicitis et devotis quaeramus actionibus, nec tamen statim quae petimus obtineamus, sed in futurum petitionis nostrae differatur effectus. Sicut cum genibus flexis quotidie rogamus Patrem, dicentes, Adveniat regnum tuum, idem tamen regnum non mox oratione finita, sed tempore congruo sumus accepturi, quia pia provisione nostri conditoris constat actitari, ut videlicet desideria nostrae devotionis dilatione crescant, et cremento quotidiano magis magisque provecta tandem perfectius capiant gaudia, quae requirunt. Inter quae notandum, quia cum pro peccantibus oramus, et si eorum salvationem impetrare nequimus, nequaquam tamen fructu precis nostrae privamur, quia, etsi illi non sunt digni salvari, nos tamen amoris quem illis impendimus mercede donabimur. Sicque in tali quoque petitione implebitur nobis illa Domini proait: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. I
Abbreviated transcription (Latin):
conserua iusticiam: ⁊ d̾s pre¬
bebit illam tibi. Sapientia
enim ⁊ disciplina timor dñi:
⁊ quod beneplacitum est illi.
fides ⁊ mansuetudo: ⁊ adimple¬
bit thesauios illius. Non sis
incredibilis timori domini:⁊ ne
accesseris ad illum duplici corde.

Expanded text:
a iustitiam et Deus praebebit illam tibi sapientia enim et disciplina timor Domini et quod beneplacitum est illi fides et mansuetudo et adimplebit thesauros illius non sis incredibilis timori Domini et ne accesseris ad illum duplici corde
Abbreviated transcription (Latin):
sonus edcretur: Itaq in pͥmo
unum est: idest ira sola. In scd̾o
duo: ⁊ ira ⁊ uox que iram signi¬
ficat. In tercio tria: ⁊ ira ⁊ uor
que iram significat: ⁊ in uoce ip̃a
certe uituꝑationis expressio. ui¬
de nunc etiam tres reatus. udi¬
cii concilii. ⁊ gehenne ignis. Nã
in iũdicio ad huc defensioni dat᷑
locus. In concilio autem qmqͣm
⁊ iudicium ẽẽ soleat: tam̃ quia
interẽe aliquid hoc loco fateri
cogit ip̃a distinctio. uidetur ad
concilium ꝑtinere sententie
prolatio quando ñ iam cum
ip̃o reo agitur: utrum damp¬
nandus sit. s inter se qui uidi¬
cant conferunt quo supplicio
dampnari oporteat. quem cõ¬
stat ẽẽ dampnandum.

Expanded text:
sonus ederetur. Itaque in primo sonus ederetur. Itaque in primo unum est, id est ira sola, in secundo duo, et ira et vox, quae iram significat, in tertio tria, et ira et vox, quae iram significat: et in voce ipsa, certae vituperationis expressio. Vide nunc etiam tres reatus, judicii, concilii, gehennae ignis. Nam in judicio adhuc defensioni datur locus: in concilio autem quanquam et judicium esse soleat, tamen quia interesse aliquid hoc loco fateri cogit ipsa distinctio, videtur ad concilium pertinere sententiae prolatio; quando non jam cum ipso reo agitur, utrum damnandus sit, sed inter se qui judicant conferunt quo supplicio damnari oporteat quem constat esse damnandum
Abbreviated transcription (Latin):
usticia phariseorum est. ut ñ
occidant: iusticia eorum qͥ in¬
traturi sunt in regnum dei
ut ñ irascantur. Audistis ergo¬
inquit quia distum est anti¬
quis:non eccides. Qui autem
occiderit: iudicio reuserit. Ego
aũt dico uõbis: quia om̃is qui
est inter reum uidicio ⁊ reũ
concilio ⁊ reum gehenne ignis:
Nam hoc postremum grauissimũ
sonat: ⁊ ammonet gradus qͦsdã
scõs a leuiorib ad grauiora donͨ
ad gehenna ignis uenuetur.x
radus sunt in istis peccatis:
ut primo quisq irascatur
⁊ eum motum retineat corde cõ¬
ceptum. Iam si extorserit uocem
in dignam ip̃a commotio ñ signi¬
ficantem aliquid s illum ani¬
mi. motum ip̃a eruptione testã¬
tem qua feriatur ille cui irasci¬
mur: plus est utiq qm si sur¬
gens ira silentio premeretur. Si
uero ñ solum uox ntoignantis
audiatur. s etiam uerbum quod¬
iam certamen eius uituꝑatioñe
in quem ꝓfertur. designet ⁊ no¬
tet. quis dubitet amplius hoc
ẽẽ quam si solus indignationis

Expanded text:
ustitia Pharisaeorum est, ut non occidant; justitia eorum qui intraturi sunt in regnum Dei, ut non irascantur inquit, quia dictum est antiquis, Non occides: qui autem occiderit, judicio reus erit. Ego autem dico vobis, quia omnis qui rsit inter reum judicio, et reum concilio, reumque gehennae ignis. Nam hoc postremum gravissimum sonat et admonet gradus quosdam factos a levioribus ad graviora, donec ad gehennam ignis veniretur. Gradus itaque sunt in istis peccatis, ut primo quisque irascatur, et eum motum retineat corde conceptum. Jam si extorserit vocem indignanti ipsa commotio, non significantem aliquid, sed illum animi motum ipsa eruptione testantem, qua feriatur ille cui irascimur, plus est utique quam si surgens ira silentio premeretur. Si vero non solum vox indignantis audiatur, sed etiam verbum, quod certam ejus vituperationem in quem profertur designet et notet, quis dubitet amplius hoc esse quam si solus indignationis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽt ut xpistus crederetur esse:
elegit solide subsistere in se. ue hu¬
mana opinione impererur manif
super se. Nam confesfus est: et ñ
negauit: Confessus est: quia non
sum ego xpistus: S qͥ dixit non
sum: negauit plane quod ũ erat :
s non negauit quod erat: ut iu¬
cuiꝰ sibi nom̃ fallaciter non usur¬
paret: Cum ergo non muilt appete
nom̃ xpisti: factus est menbrũ
xpisti. quia dum infirmitatẽ su
Cum ex lectione alia redemptoris
nostͥ sententia ad mentem reduci¬
tur: ex huiꝰ nob̾ lectionis u̾bis ual¬
lio quippe loco inqͥsitꝰ
a discipus dominus de helie ad¬
uentu: respondit: helyas iam ue¬
nit: et non cognouerunt eñ z s
fecerunt in eo quecumq uoluert̃:
Et si uultis scire: iohannes ipse est
hehyas Roquisitus autem iohannes.
hoc propheta ueritatis negat: bal¬
de namq inter diu̾sa sunt: ipse
est et non sum. Qmodo ergo ꝓphã
ueritatis concors non est: q si sub¬
taiter ueritas ipsa requiratur: ħ

Expanded text:
et ut Christus credi potuisset, elegit solide subsistere in se, ne humana opinione raperetur inaniter super se. Nam confessus est, et non negavit, et confessus est: Quia non sum ego Christus. Sed quia dixit Non sum, negavit plane quod non erat, sed non negavit quod erat, ut vecujus sibi nomen fallaciter non usurparet. Cum ergo non vult appetere nomen Christi, factus est membrum Christi, quia dum infirmitatem suaobtinere. Sed cum ex lectione alia Redemptoris nostri sententia ad mentem reducitur, ex hujus lectionis verbis Alio quippe in loco inquisitus a discipulis Dominus de Eliae adventu, respondit: Elias jam venit, et non cognoverunt eum, sed fecerunt in eum quaecunque voluerunt. Et si vultis scire, Joannes ipse est Elias . Requisitus autem Joannes, dhoc propheta Veritatis negat? Valde namque inter se diversa sunt Ipse est et Non sum. Quomodo ergo propheta sermonibus concors non est? Sed si subtiliter veritas ipsa requiratur, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
upi graues nomi¬
nantur omnes infideles
heretici. qui grauiter scãm eccle¬
siam oppͥmunt ⁊ ꝑsecuntur uel
molestare frequentant: qui fine
miscd̃a rapere ⁊ coaceruare non
desmunt. Aliquando pecume ir¬
ruunt aliene: aliquando in ip̃os
pecuniaꝵ dominos: młtomagis
etiam satagunt ammas rapere:
⁊ secum miserabiliter in ꝑditio¬
nem deducere. Et uestitum ouiũ
habere dicuntur. quod nomen
habeant x p̃ianitatis. uel quia si¬
mulant se ministros iusticie fi¬
guram religiositatis mentientes.
Pranum itaq nomen mũltos
seducere nituntur. dulcib ser

Expanded text:
 graves nominantur omnes infideles haeretici, qui graviter sanctam Ecclesiam opprimunt et persequuntur, vel molestare frequentant, qui sine misericordia rapere et coacervare non desinunt. Aliquando pecuniae irruunt alienae, aliquando in ipsos pecuniarum dominos. Multo magis etiam satagunt animas rapere, et secum miserabiliter in perditionem deducere. Et vestitum ovium habere dicuntur, quod nomen habeant Christianitatis, vel quia assimilant se ministris justitiae, figuram religiositatis mentientes. Per Christianum itaque nomen multos seducere nituntur, dulcibus ser
Abbreviated transcription (Latin):
ñ despicias inumicos. neq humiles
spernas: neq obluuscaris dominũ.
neq derelinquas creatorem: nec
existas ingratus. Si ergo in necessi¬
tate et inꝑiculis fortitudo necessa¬
ria est: ut uirsliter cum fide tolle¬
res uniuersa: multomagis contra de¬
litias ut diftum est. ⁊ luxurias for¬
titudo necessaria est. ne in muscipu¬
lam ucidas diaboli. S mathm.¬

Expanded text:
Non despicias inimicos, neque humiles Non despicias inimicos, neque humiles spernas, neque obliviscaris Dominum, neque derelinquas Creatorem, neque existas ingratus. Si ergo in necessitate et in periculis fortitudo necessaria est, ut viriliter cum fide toleres universa, multo magis contra delicias ut dictum est et luxurias fortitudo necessaria est, ne in muscipulam incidas diaboli. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
tatis: quasi ñ possit dormiente cor¬
pore. flustus sedare. uł mitigare:
Sed quid respondent dilestissimi
discipuli: Paruiili inquiunt¬
fumus: adhuc infirmi. ⁊ nundum
robusti: ⁊ deoq timemus. ideoq tre¬
pidamus. Nundum uidimꝰ cruce :
necdum nos confirmauit passio do¬
mini. et resurrectio: nec ascensio in
celis: nec missi descensio sc̃i sp̃c pa¬
racliti: ꝑꝓterea fragilitate nutamꝰ.
ꝓpterea ⁊ sepius audientes a dño
increpationem pusille fidei suppor¬
tamus. toleramꝰ: libenter uolun¬
tarieq sustinemus. Unde ⁊ nunc¬
conturbati estis pusille fider: Cur
ñ habetis fortitudiñe: Cur ñ con¬
fidentiam ⁊ fidutiam apuo uos
tenetis: Et si mors irrueret: nõne
eam debuissetis constantissime
sustinere᷑: Ad omne enim quicqͥd
euenerit. fortitudo necessaria est:
et contra delitias ⁊ diuitias. et
honores t̾renos animi fortitudo te¬
nenda est: ut neq extollar
homo. neq in suꝑbiam erigaris

Expanded text:
tatis, quasi non possit dormiente cortatis, quasi non possit dormiente corpore fluctus sedare vel mitigare. Sed quid respondent hi dilectissimi discipuli? Parvuli, inquiuntsumus, adhuc infirmi, et nondum robusti, ideoque timemus, ideoque trepidamus, necdum vidimus crucem, necdum nos confirmavit passio Domini et resurrectio, non ascensio in excelsis, non missio vel descensio Spiritus sancti paracleti, propterea fragilitate nutamus, propterea et saepe audivimus a Domino increpationem pusillae fidei. Supportamus et toleramus libenter, voluntarie sustinemus. Unde et nuncconturbati estis, pusillae fidei? Cur non habetis fortitudinem? Cur non confidentiam et fiduciam apud vos tenetis? Et si mors erueret, nonne eam debuistis constantissime sustinere? Ad omne enim quidquid evenerit, fortitudo necessaria est. et contra delicias et divitias et honores terrenos animi fortitudo tenenda est, ut neque extollaris, o homo, neque in superbiam erigaris.
Abbreviated transcription (Latin):
sicuti et ad puteum de itinere
lassus. uł fatigatus sedebat: demon¬
strans quĩ uere humanum portabat
corpus. quod corruptibile indrie¬
rat. Ip̃e corpore dormiebat: deitate
uero mare concitabat: ⁊ iterum de¬
placabat. Bormiebat itaq corꝑe:
ut aplos suscitaret et euigilare fa¬
ceret:p̃cipue aũt omnes nos.
ne unquam anuo dormiamus:
ne intellectir. aut prudentia. secd
iugilare in om̃i tempore. ⁊ uibilare
domino. et salutem ab eo postulare
studeamus. Nam ip̃e qui dormiebat
Ego dormio: et cor meũ iugilat. ad
quem accedentes discipli: suscita¬
bant cum dicentes. Dñe salua nos:
ꝑimus. Tanto fuerunt metu cõ¬
territi et pene animo alienati:
ut irruerent ineum. et ñ modeste
aut leniter suggererent. s tur¬
bulenter. suscitarent eum. xii
omine salua nos ꝑimus.
Obeati oueraces d̾i discipłi:
dominum saluatorem uob̾cum
habetis ⁊ ꝑiculum timetis: Uita
uob̾cum est. et de morte solliciti
estis: Maris turborem trementeᷤ
creatorem eius p̾sentem ita susci¬

Expanded text:
sicuti et ad puteum de itinere lassus vel fatigatus sedebat, demonstrans quia vere humanum corpus portabat, quod corruptibile induerat. Ipso corpore dormiebat, deitate vero concitabat mare, et iterum complacabat; dormiebat itaque corpore, ut apostolos suscitaret et evigilare faceret, praecipue autem nos omnes ne unquam animo dormiamus, neve intellectu aut prudentia, sed vigilare in omni tempore et jubilare Domino, et salutem ab eo postulare studeamus. Nam ipse qui dormiebat Ego dormio, et cor meum vigilat ; ad quem accedentes discipuli, suscitaverunt eum, dicentes: Domine, salva nos, perimus. Tanto fuerunt metu conterriti, et pene animo alienati, ut irruerent in eum, et non modeste aut leniter suggererent, sed turbulenter suscitarent eum, dicentes: Domine, salva nos, perimus. O beati, o veraces Dei discipuli, Dominum salvatorem vobiscum habetis, et periculum timetis. Vita vobiscum est, et de morte solliciti estis. Maris turbinem timentes, creatorem ejus praesentem ita susci
Abbreviated transcription (Latin):
sem tenenda est. patientia quomͦ
eitiendi sunt quidam de medio
nostrum: Inter triticum ⁊ ziza¬
quam diu herba est. ⁊ necdrim
culmus uenit ad spicam gnͣdis
similitudo est: et in discernendo aut
nulla aut ꝑdifficilis distantra.

Expanded text:
sem tenenda est patientia, quomodo sem tenenda est patientia, quomodo ejiciendi sunt quidam de medio nostrum? Inter triticum et zizaquamdiu herba est, et nondum culmus venit ad spicam, grandis similitudo est, et in discernendo aut nulla, aut perdifficilis distantia
Abbreviated transcription (Latin):
patriffamilias. ñ alios accipias qͣm
anglos: qui cotidie uident faciem
patris. Diabolus aũt ꝓpterea mimi¬
cus homo appellatur: quia d̾s esse
desiuit. Et in nouo psalmo scriptũ
est de eo. Exurge domine ñ confor¬
tetur homo. Quamobrem ñ dor¬
miat qui eccle ppositus est ne per
illiuis negligentiam. inimicus
homo suꝑseminet zhama: hoc est
heretioꝵ dogmata. xi¬
uod aũt dititur ne forte col¬
ligentes zizania eradicetis
simul et frumentum. datur locus
penitentie.⁊ monemur ne cito am¬
putemus fiem: quia fieri potest
ut ille qui hodie noxio de prauatꝰ
est dogmate: cras resipiscat ⁊ defen¬
dere incipiat uitatem. Illud quoꝙ
quod sequitur: sinite utraq cres¬
cere usq ad messem: iudetur illi
p̃cepto ẽẽ contrarium. auferte ma¬
lum de medio urm: ⁊ nequaqmͣ
secietatem habendam cum hiis
qui fres nommentur. ⁊ sint ad¬
ulteri at fornicatores. Si enĩ pro¬
hibetur eradicatio.⁊ usq ad mes¬

Expanded text:
patrisfamilias, ne alios accipias quam patrisfamilias, ne alios accipias quam angelos, qui quotidie vident Patris. Diabolus autem propterea inimicus homo appellatur, quia Deus esse desivit. Et in nono psalmo scriptum est de eo: Exsurge, Domine, non confortetur homo. Quamobrem non dormiat qui Ecclesiae praepositus est, ne per illius negligentiam inimicus homo superseminet zizania, id est, haereticorum dogmata. Quod autem dicitur: Ne forte colligentes zizania, eradicetis simul et frumentum, datur locus poenitentiae, et monemur ne cito amputemus fratrem: quia fieri potest, ut ille qui hodie noxio depravatus est dogmate, cras resipiscat et defendere incipiat veritatem. Illud quoque quod sequitur: Sinite utraque crescere usque ad messem , videtur illi praecepto esse contrarium: Auferte malum de medio vestrum ; et nequaquam societatem habendam cum his qui fratres 97 nominentur, et sunt adulteri et fornicatores. Si enim prohibetur eradicatio, et usque ad mes
Abbreviated transcription (Latin):
ec parabola est cum int̾pretatc̃e
sua non statim posita: s inter
iettis aliis edisserta. Hic enim ꝓponi¬
tur: et postea dimissis turbis uenit᷑
domum. Et accedunt adeum discipli
eus dicentes. Disserere nõbis ꝑabo¬
lam ⁊hamorum agr̃i. Dimittit tur¬
bas ih̾c et domũ reuertitur: ut acce¬
dant ad eum discipuli: ⁊ secreto inter¬
rogent. que populus ñ merebat᷑ au¬
dire. nec poterat. Dissere nob̾ ꝑabolam
z haniorum. Qui respondens ait. Qͥ
seminat bonum semen: est filius ho¬
minis. Derspicue exposuit quod ager
mundus sit: sator filius hominis. bo¬
num semen. filiz regni. i hania filii
pessimi. Iizaniorum sator diabolus:
messis ꝯfummatio mundi. messores
feruntur adzizania:
uisti reputan. tur in filios regni.
Ergo ut supradixi. que exposita sunt
adomino. his debemus accomodare
fidem: queaũt tacita ⁊ nr̃e intelligẽ¬
tie derelista. ꝑstringenda sunt bre¬
iuter. Homines qui dormiunt: ma¬
gistros eccłarum intellige. Seruos

Expanded text:
 parabola est cum interpretatione sua non statim posita, sed interjectis aliis parabolis edisserta. Hic enim proponitur, et postea dimissis turbis venitur dejus dicentes. Edissere nobis parabolam zizaniorum agri. Dimittit turbas Jesus, et domum redant ad eum discipuli, et secreto interrogent quae populus nec merebatur audire, nec poterat. Edissere nobis parabolam zizaniorum agri. Qui respondens, ait: Qui seminat bonum semen, est Filius hommundus sit: sator, Filius hominis; bonum semen, filii regni; zizania, filii pessimi; zizaniorum sator, diabolus; messis, consummatio mundi; messores,eruntur ad zizania; justi reputantur in filios regni. Ergo, ut supra dixi, quae exposita sunt a Domino, his debemus accommodare fidem. Quae autem tacita, et nostrae intelligentiae derelicta, perstringenda sunt breviter. Homines qui dormiunt, magistros Ecclesiarum intellige. Servos
Abbreviated transcription (Latin):
ad me dicens. fili
Thomnus: domus is¬
rael habitauerunt in domo sua:
& polluerunt eam in uiis suis.
& in studiis suis. Iuxta inmun¬
diciam menstruatȩ. facta ẽ uia
eorum coram me: & effudi indig¬
nationem meam suꝑ eos ꝓ san¬
guine quem fuderunt suꝑ ter¬
ram: & in ydolis suis polluer̃t
eam: & disꝑsi eos in gentes. & uen¬
tilati sunt in terris.

Expanded text:
fili hominis domus Israhel habitaverunt in humo sua et polluerunt eam in viis suis et in studiis suis iuxta inmunditiam menstruatae facta est via eorum coram me et effudi indignationem meam super eos pro sanguine quem fuderunt super terram et in idolis suis polluerunt eam et dispersi eos in gentes et ventilati sunt in terris
Abbreviated transcription (Latin):
res terrȩ:quia ecce conuocabo
omnes cognationes regnorum
aquilonis dicit dñs: &e uenient
&e ponent unusquisq solium
suum in introitu portarum
incircuitu. & suꝑ uniuersas ur¬
bes iuda: & loquar iudicia m¬
ea cum eis: suꝑ omni malicia
eorum qui dereliquerunt me.
& libauerunt diis alienis: ꝙ¬
adorauerunt opus manuum¬
lumbos tuos: & surge & loque¬
re ad eos. omnia quȩ ego pre¬
cipio tͥ. Le formides a facie
eorum: nec enim timere de fa¬
ciam uultum eorum. Ego qͥp¬
pe dedi te hodie in cuntatem
munitam. & in columpnam
ferream.& in murum exeum
suꝑ omnem terram. regibus
iuda: pͥncipib eiꝰ & sacerdotio:¬
& omni populo terre: & bel¬
labunt aduersum te & non
preualebunt: quia tecũ ego
sum ait dñs. ut liberem t̾e.
Ed factum ẽ uerbumU
domnimi ad me dicens. Uade &
clama in aurib iherusalem
dicens. Hȩc dicit dñs. Recorda
tus sum tui: miserans adoles¬
centiam tuam. & caritatem de¬
sponsationis tuȩ: qͣndo secuta
es me in deserto. in terra quȩ

Expanded text:
runt. Quia ecce ego conuocabo omnes cognationes regnorum aquilonis, ait dominus, et uenient et ponet unusquisque solium suum in introitu portarum in circuitu et super uniuersas urbes Indae. et loquar iudicia mea cum eis super omni malitia eorum, qui dereliquerunt me et libauerunt diadoraverunt opus manuumlumbos tuos et surge et loquere ad eos omnia quae ego praecipio tibi ne formides a facie eorum nec enim timere te faciam vultum eorum ego quippe dedi te hodie in civitatem munitam et in columnam ferream et in murum aereum super omnem terram regibus Iuda principibus eius et sacerdotibus et populo terrae et bellabunt adversum te et non praevalebunt quia tecum ego sum ait Dominus ut liberem te et factum est verbum Domini ad me dicens vade et clama in auribus Hierusalem dicens haec dicit Descentiam tuam et caritatem disponsationis tuae quando secuta me es in deserto in terra quae
Abbreviated transcription (Latin):
suis: ait: Accedens: ⁊rrue ineũ:
Qui ꝑcussit illũ: & mortuus est.
Et ait adeum dauid: Sanguis
tuus suꝑ caput tuũ: Os enim
tuum: locutum ẽ aduersum
te. dicens: Ego int̾feci xp̃m dñi
huiuscemodi suꝑ saul &
suꝑ ionathan filiũ eius⁊ & pre¬
cepit ut docerent filios iuda
arcum: sicut scriptum est in
phis qui mortui sunt: suꝑ
excelsa tua uulnerati: Incliti
isrt̃: suꝑ montes tuos inter¬
fecti sunt: Quomodo cecider̃t
fortes: Nolite annuntiare in
gech. neq annuntietis in com

Expanded text:
suis, ait: Accedens irrue in eum. Qui percussit eum, et mortuus est. Et ait ad eum David: Sanguis tuus super caput tuum: os enim tuum locutum est adversum te, dicens: Ego interfeci christum hujuscemodi super Saul, et super Jonathan filium ejus et praecepit ut docerent filios Juda arcum, sicut scriptum est in pro his qui mortui sunt super excelsa tua vulnerati. Inclyti tui, Israel, super montes tuos interfecti sunt; quomodo ceciderunt fortes? Nolite annuntiare in Geth
Abbreviated transcription (Latin):
euuangelicȩ predicatiomi. & no¬
ui testamenti mysteriis con
die. coram discipulis eleuatus
in cȩlum. corporalis presentiȩ
modum fecit: mansurus in
patris dextera. donec tempora
multiplicandis ȩccłȩ filiis di¬
uinitus prestituta ꝑaguntur:
& ad iudicandos uiuos ac mor¬
tuos. in eadem carne in qua as-¬
cendit adueniat Quod itaq
redemptoris nr̃i conspicuum
fuit: in sacramenta transiuit.
Et ut fides excellentior esset ac
firmior ÷ uisioni doctrina succes-¬
sit: cuius auctoritatẽ suꝑnis
illumina tã radiis. credentiũ
corda sequerentur:

Expanded text:
evangelicae praedicationi et noevangelicae praedicationi et novi Testamenti mysteriis congresurrectionem die coram discipulis elevatus in coelum , corporalis praesentiae modum fecit, mansurus in Patris dextera, donec tempora multiplicandis Ecclesiae filiis divinitus praestituta peragantur, et ad judicandos vivos et mortuos in eadem carne in qua ascendit adveniat. Quod itaque Redemptoris nostri conspicuum fuit, in sacramenta transivit; et ut fides excellentior esset ac firmior, visioni doctrina successit, cujus auctoritatem supernis illuminata radiis credentium corda sequerentur
Abbreviated transcription (Latin):
puit: resurrexit. & ascendit
in cȩlum: & implecum est qd̃
audistis cum apocalipsis le¬
geretur: Uicit leo de tribu iu¬
da: Ipse leo dictus est: ipse
agnus occisus est. Leo ꝓpter for¬
titudinẽ: agnus ꝓpter inno¬
centiam: Leo quia inuicꝰtus:
agnus quia mansuetus: Et
iste agnus occisus. morge ssua
qui querit quem deuoret:
Dicitur enim & diabolus leo:
feritate non uirtute: Apłs
quippe ait petrus ingilare
nos oportere aduersus temp¬
tationes: quia aduersarius nr̃
quomodo circuit: Sicut leo¬
inquit rugiens circuit: que¬
rens quem deuoret: Quis autẽ¬
non incurreret indentes leo¬
nis huius ⁊ nisi uicisset leo de
tribu iuda: Contra leonem
leo: contra lupũ agnus:Ui¬
xultauit diabolus quã¬
do mortuus est xp̃c: s
si in his tantum salus nr̃a con-¬
sisteret. quȩ obtutib subiac̾e̾nte
Unde et illi uiro qui de resur¬
rectione xp̃i idebat᷑ ambigẽ.
nisi in ipsius carne uestigia
passionis. & uisu explorasset &
possemus ⁊ expletis omnib quȩ

Expanded text:
cum resurrexit et ascendit in coelum; et impletum est quod audistis, cum Apocalypsis legeretur, Vicit Leo de tribu Juda . Ipse leo dictus est, qui agnus occisus est: leo propter fortitudinem, agnus propter innocentiam: leo quia invictus, agnus quia mansuetus. Et ipse Agnus occisus morte sua cuit quaerens quem devoret. Dictus est enim diabolus leo, feritate, non virtute. Apostolus quippe Petrus ait: Vigilare vos oportet adversus tentationes, quia adversarius vester quomodo circuit, dixit: Sicut leo rugiens circuit, quaerens quem devoret . Quis non incurreret in dentes leonis hujus, nisi vicisset Leo de tribu Juda? Contra leonem leo, contra lupum agnus. Exsultavit diabolus quando mortuus est Christus, si in iis tantum salus nostra consisteret, quae obtutibus subjacerent? Unde et illi viro qui de resurrectione Christi videbatur ambigere, nisi in ipsius carne vestigia passionis et visu explorasset etpossemus, expletis omnibus quae
Abbreviated transcription (Latin):
pependisse in ligno: nunc cre-¬
cium nr̃m tunc dedit. cum
penderet in ligno: nunc colli¬
git quos redemit. cum sedet
in cȩlo: Cum enĩ omnes colle-¬
gerit.quos utiq ꝑ tempora
colligit : in fine temporis ueni¬
modo scriptum ẽ ds̃ manifes¬
tum enĩ eum oportebat ueni¬

Expanded text:
s pendentem in ligno, nunc setium nostrum dedit, cum penderet in ligno: colligit quod emit: cum sedet in coelo. Cum enim omnes collegerit, quos utique per tempora colliget, in fine temporis venimodo scriptum est, Deus manifestum enim oportebat eum veni
Abbreviated transcription (Latin):
obturat aurem suã ne audiat
legem: oratio eiꝰ erit execrabilis
Qui enĩ hesitat: similis est flucꝰtui
maris qui a uento mouiet᷑ & cir¬
cumfert᷑. Qui mordente se consci¬
entia peccati hesitat de ꝑceptio¬
ne p̾mioꝵ celestiũ: facile & im¬
pulso temptationũ statũ fid̾i
deserit. qua in tranquillitate
deo seruire undebatur: & ad li¬
bitum hostis ininsibilis quasi
ad flatum uenti ꝑ diuersos ui¬
tioꝵ raptat᷑ errores Uir dupli¬
ci animo: inconstans ẽ in om̃ibꝰ
uiis suis: In omnib uus: in
aduersis & ꝓsperis dicit Uir
autẽ duplex ẽ animo. qui & ad
precandũ dnm̃. genu flectit :¬
& uoces precatorias emittit: &
tam̃ accusante se intus consci-¬
entia impetrare se posse diffidit
Uir duplex est anmo: qui & hic
uult gaudere cũ scło: & illic
regnare cum deo: Itẽ uir duplex
est animo: qui in bonis quȩ fa¬
eit non retributionẽ interius.

Expanded text:
obturat aurem suam ne audiat obturat aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Qui enim haesitat, similis est fluctui maris qui a vento movetur et circumfertur. Qui mordente se conscientia peccati haesitat de perceptione praemiorum coelestium, facile ad impulsum tentationum statum fidei deserit, qua in tranquillitate Deo servire videbatur, et ad libitum hostis invisibilis, quasi ad flatum venti, per diversos vitiorum raptatur errores. Vir duplici animo inconstans est in omnibus viis suis. In omnibus viis, in adversis et prosperis dicit. Vir autem duplex est animo, qui et ad precandum Dominum genuflectit, et voces precatorias emittit, et tamen accusante se intus conscientia impetrare posse diffidit. Vir est duplex animo, qui et hic vult gaudere cum saeculo, et illic regnare cum Deo. Item vir duplex est animo, qui in bonis quae facit non retributionem interius,
Abbreviated transcription (Latin):
nos in temptationib uti necesse
est: Si quis inquit ur̃m non po¬
test intelligere utilitatẽ tempta¬
tionũ quȩ fidelib. ꝓbandi causa
eueniant: postulet a deo tribui
sibi sensum quo dinoscere uale¬
at quanta pietate pat̾ castigat
filios. quos et̃na hereditate dig¬
nos efficere curat: Et consulte
ait qui dat omnibꝰ affluenter:
ne quis uidelicet suȩ conscius
fragilitatis. accipere se petente
posse diffideret. s potius quisq
recoleret. quia desideriũ pauꝑũ
exaudiuit dñs. & sicut idem ali¬
bi dicit. benedixit om̃s tim̃tes
se dñs: pusillos cum maioribus:
Uerum quia multi multa petunt
a dño quȩ tam̃ accipere non me¬
rentur:addit qualit̾ petere de-¬
beant si impetrare desiderant:
Postulet autẽ in fide nichil hesi¬
tans : id est talemse exibeat bene
uiuendo: qui dignus sit exaudi¬
ri dum postulat:
temperasse preceptis: meri¬
to desperat dñm suis intendere
precib Scriptum ẽ enim: Qui

Expanded text:
nos in tentationibus uti necesse nos in tentationibus uti necesse est. Si quis inquit vestrum non potest intelligere utilitatem tentationum quae fidelibus probandi causa eveniunt, postulet a Deo tribui sibi sensum, quo dignoscere valeat quanta pietate Pater castigat filios, quos aeterna haereditate dignos efficere curat. Et consulte ait: Qui dat omnibus affluenter, ne quis, videlicet, suae conscius fragilitatis, accipere se petentem posse diffideret, sed potius quisque recoleret quia desiderium pauperum exaudivit Dominus. Et sicut idem alibi dicit: Benedixit omnes timentes se Dominus, pusillos cum majoribus . Verum quia multi multa petunt a Domino, qui tamen accipere non merentur, addit qualiter petere debeant si impetrare desiderant. Postulet autem in fide nihil haesitans. Id est, talem se exhibeat bene vivendo, ut dignus sit exaudiri dum postulat. non obtemperasse praeceptis, merito desperat Dominum suis intendere precibus. Scriptum est enim: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
uersis temptamini ut uirtute
patientiã discatis: & ꝑ hanc
ostendere possitis ac approbare:
quã firmã fidem futurȩ retri¬
butionis corde gestetis: Neq hu¬
s potius consonũ intelligi. qd̾
latio patientiã oꝑat᷑: patientia
et̃ ꝓbat᷑. Quoo hic quoq subse¬
quent᷑ edocet᷑ cum dicit᷑: Patien¬
tia autẽ opus ꝑfectum habeat:
&rursum: Probatio fidei ur̃ȩ pati¬
entiam oꝑatur: Quia illa ratio
facit fideles ꝑ patientiã exerceri:
ut ꝑhanc fides eoꝵ quȩ sit per¬
fecta ꝓbetur Si quis autẽ ur̃m
indiget sapientia. postulet a do
qͥ dat om̃ib asfluent̾ & ñ imꝓ¬
mnis sapientia salutaris:
a dño postulanda est: Quia
sicut uir quidã sapiens ait: Om¬
nis sapientia a dño deo ẽ: & cũ
illo fuit semꝑ: Neq aliquis ꝑ
liberũ arbitriũ sine adiutorio
gr̃ȩ diuinȩ quamuis pelagiani
multũ contendant. intelligere
ac sapere ualet: s hic specialit̾
de illa sapientia dici uidet᷑ qua

Expanded text:
versis tentamini, ut virtutem patientiae discatis, et per hanc ostendere possitis ac probare quod firmam fidem futurae retributionis in corde gestetis. Neque hused potius consonum intelligi, quodlatio patientiam operatur, patientia e probatur. Quod hic quoque subsequenter edocetur, cum dicitur: Patientia autem opus perfectum habet. Et rursum: Probatio fidei vestrae patientiam operatur. Quia illa ratio facit fideles per patientiam exerceri, ut per hanc fides eorum quam sit perfecta probetur. Si quis autem vestrum indiget sapientia, postulet a Deo, qui dat omnibus affluenter, et non impquidem sapientia salutaris a Domino postulanda est, quia sicut vir sapiens ait: Omnis sapientia a Domino Deo est, et cum illo fuit semper . Neque aliquis per liberum arbitrium sine adjutorio gratiae divinae, quamvis Pelagiani multum contendant, intelligere ac sapere valet. Sed hic specialiter de illa sapientia dici videtur, qua
Abbreviated transcription (Latin):
nat: ꝑ templũ autẽ unde exis¬
se uisus est eccła designat᷑. Cla-¬
mauit gͦ ad eũ qͥ sedebat suꝑ
nubem. ut mitteret falcẽ suã
tes mundũ in malignõ positũ.
eiꝰq miserias horrentes. dep̾cant᷑
cotidie ut regnũ dei ueniat: in
quo ab omnib angustiis libera¬
ti corpora ꝓpria recipient. et in
ȩternũ cum dño exultabunt:
Ariditas messis. maturitatẽ eius
indicat: Nam sicut messis cres¬
cit usq ad maturiteatẽ quando
arida efficit᷑. ita & numerus
electoꝵ usq ad finẽ mundi cres-¬
cet: eoꝵq maturitas tunc ꝑfici¬
etur. cum eoꝵ numerus fuerit
completus:

Expanded text:
nat, per templum autem unde exiisnat, per templum autem unde exiisse visus est, Ecclesia designatur. Clamavit ergo ad eum qui sedebat super nubem, ut mitteret falcem suam tes mundum in maligno positum, ejusque miserias horrentes, deprecantur quotidie ut regnum Dei veniat, in quo ab omnibus angustiis liberati, corpora propria recipient, et in aeternum cum Domino exsultabunt. Ariditas vero messis maturitatem ejus indicat; nam sicut messis crescit usque ad maturitatem, quando arida efficitur: ita et numerus electorum usque ad finem mundi crescet, eorumque maturitas tunc perficietur, cum eorum fuerit numerus completus.
Abbreviated transcription (Latin):
nam auream habuisse in capi¬
te describit᷑. ꝑnubem namq
candidam corpus eiꝰ immacu¬
latũ designat᷑: ꝑcoronã uͦ aure
comittabunt᷑ exprimit᷑: Simi¬
lit̾ & una exterminatio ꝑ duas
falces designat᷑. quia alit̾ ext̃¬
minabuntur iusti. alit᷑ iniusti
Iustoꝵ ext̾minatio redemptio
potius dicenda ẽ. sicut dñs dic̃.
Respicite & leuate capita ur̃a: qm̃
appropinquat redemptio ur̃a
Redemptio iure uocat᷑: eo quod
a malis temporalib liberat. &
ad gaudia ȩterna ꝑducat: Im¬
pioꝵ autẽ ext̾minatio & hic gͣ¬
uis ẽ. & post mortẽ grauior.
Dampnatio enĩ luctusq ꝑpetu
us eis ꝑmanebit: Iusti de spe
retributionis etͣnȩ mortẽ letã
accipient. impii uͦ de dampna¬
tione ꝑpetua timidi tristissi¬
ma morte plect̾ent᷑: Alt̾ angłs
qui exunt de templo & clama¬
uit uoce magna ad eum qui
sedebat suꝑ nubem dicens: Mit¬
te falcẽ tuam & mete: electos
qui inhac t̾ra laborant desig¬

Expanded text:
nam auream habuisse in capinam auream habuisse in capite describitur. Per nubem namque candidam corpus ejus immaculatum designatur: per coronam vero aureacomitabuntur, exprimitur. Similiter et una exterminatio per duas falces designatur; quia aliter exterminabuntur justi, aliter injusti: justorum exterminatio redemptio potius dicenda est, sicut Dominus dicit: Respicite, et levate capita vestra; quoniam appropinquat redemptio vestra . Redemptio jure vocatur, eo quod a malis temporalibus liberet, et ad gaudia aeterna perducat. Impiorum autem exterminatio et hic gravis erit, et post mortem gravior; damnatio enim luctusque perpetuus in eis permanebit. Justi de spe retributionis aeternae mortem laetam excipient: impii vero de damnatione perpetua timidi, tristissima morte plectentur. Alter angelus qui exivit de templo, et clamavit voce magna ad eum qui sedebat super nubem, dicens: Mitte falcem tuam, et mete; electos qui in hac terra laborant desig
Abbreviated transcription (Latin):
neȩ t̾rȩ precidisse dictus est:
S primꝰ quo loco messem t̾rȩ
num misisse dictus ẽ Uidetur
itaq mͥ ꝑ messem t̾rȩ electos:
ꝑ botros autẽ ex quib umum
oritur qd̃ mentes hommum
alienat. reꝓbos eẽ designatos:
Ista ẽ messis. de qua dñs dicit in
euuangłio: In tempore messis
dicã messoribꝰ Colligite primũ
azama & ligate ea fasciculos
ad comburendũ. triticũ uͦ recon-¬
dite in horreis meis: Qui enĩ illic
ꝑtriticũ. ipsi hoc loco ꝑ messem
designant᷑: & qui illic ꝑ zizania.
ipsi in hoc loco ꝑ botros uineȩ
liter apparebit iustis alit̾ iniꝰ¬
głos figurat᷑. Iusti nãq in ea cla-¬
ritate eũ indebunt. qua mͦ ab
angelis & a scĩs sp̃ib in cȩlesti
beatitudine cernit᷑: impni aut̃
in ea specie eũ uidebunt. qua
ab hominib in t̾ra positus ui¬
debat᷑: Tollet᷑ quippe impius:
ne uideat głam dei:Blandus
isaq iustis: t̾ribilis apparebit
iniustis:
rimus angłs suꝑ nubem
candidam sedisse: & coro¬

Expanded text:
neae terrae praecidisse dictus est: sed primus quo loco messem terrae num misisse dictus est. Videtur itaque mihi per messem terrae electos: per botros autem, ex quibus vinum oritur, quod mentes hominum alienat, reprobos esse designatos. Ista est messis, de qua Dominus dicit in Evangelio: In tempore messis dicam messoribus: Colligite primum zizania, et ligate ea in fasciculos ad comburendum: triticum vero recondite in horreis meis . Qui enim illic per triticum, ipsi in hoc loco per messem designantur. Et qui illic per zizania, ipsi in hoc loco per botros vineae aliter apparebit justis, et ali. Justi namque in eadem claritate eum videbunt, quomodo ab angelis et sanctis spiritibus in coelesti beatitudine cernitur; impii autem in ea specie eum videbunt, qua ab hominibus in terra positus videbatur; Tolletur quippe impius, ne videat gloriam Dei Estis, terribilis apparebit injustis; primus super nubem candidam sedisse, et coro
Abbreviated transcription (Latin):
narrauit. beatitudinẽq illor
qui in fide .xp̃i ꝑseuerauerint
usq infinẽ breuit᷑ comp̾hendit.
consequens est ut diẽ iudici
describat: in quo hȩc cuncta
complebunt᷑: Et uidi & ecce nu¬
bem candidam. & suꝑ sedentẽ

Expanded text:
it, beatitudinemque illorum, qui in fide Christi perseveraverint usque in finem, breviter comprehendit; consequens est ut diem judicii describat, in quo haec cuncta complebuntur. Et vidi, et ecce nubem candidam, et super nubem
Abbreviated transcription (Latin):
inuisibilit̾ uel etiã insibilit¬
irruens ꝑcellat: Omne gaudiũ
existimate fr̃s mei: cum intẽp¬
tationes uarias incideritis: A
ꝑfecꝰtorib inchoat uerbũ: ut
ꝑ ordinẽ ꝑueniat ad eos quos
inꝑfectos eẽ uidebat corrigen¬
dos atq ad ꝑfect̾ionis culmen
erigendos: Et notandũ quod
tationes uarias incideritis:¬
s omni gaudio dignũ arbi¬
Cuius hec ẽ gr̃a si ꝓpt᷑ conscientiã
dei sustinet quis patiens iniuste
ut petrus ait: et ut coapłs ens
paulus: Non sunt condignȩ
passiones huius temporis: ad
suꝑuenturã głam quȩ reuela¬
bitur in nobis: Et apłi omnes
ibant gaudentes a conspecꝰtu
concilii: qm̃ digni habiti sunt
ꝓnomine iħu contumeliã pati
on contristari debem̾us iii.

Expanded text:
invisibiliter, vel etiam visibilitinvisibiliter, vel etiam visibiliter parcellat. Omne gaudium existimate, fratres mei, cum in tentationes varias incideritis. A perfectioribus inchoat verbum, ut per ordinem perveniat ad eos quos interfectos videbat esse corrigendos, atque ad perfectionis culmen erigendos. Et notandum quod tationes varias incideritis; omni gaudio dignos arbiHaec est gratia, si propter conscientiam Dei sustinet quis patiens injuste, ut Petrus ait . Et coapostolus ejus Paulus: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad superventuram gloriam, quae revelabitur in nobis. Et Apostoli omnes ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati. Non ergo contristari de
Abbreviated transcription (Latin):
cisione Quia gͦ incircumcisio¬
ne ordinatus erat apłs:curauit
eos qui ex circumcisione erant
sicut presentes conloquendo
docere: sic & absentes ꝑ epłam
consolari: instruere:increpare:
occiso a iudeis beato stephano:
quia facta est in illa die ꝑsecu¬
cio magna in eccła quȩ erat
iherosolo̾mis: & om̃s disꝑsi st̃
ꝑ regiones iudeȩ & samariȩ
cutionẽ passi sunt ꝓpter iusti¬
ciam: mittit epłam: Nec solũ
his uerum etiã illis qui ꝑcep¬
ta fide xp̃i. nec dum oꝑib per¬
fecti eẽ curabant sicut sequen¬
tia epłe testant᷑: nec ñ & eis qͥ
etiam fidei exortes durabant:
quin & ipsam incredentibus
quantũ ualuere ꝑsequi ac ꝑtur¬
bare studebant:
ne intemptationib a fide defi-¬
ciant: peccantes castigat & am¬
monet ut a peccatis se contine¬
ant. & uirtutib ꝓficiant: ne
los ammonet ut penitentiam
de morte saluatoris ceterisq qͥ¬
b implicabant᷑ scelerib gerant.
ante quã eos ultio cȩlestis. uel

Expanded text:
carent . Quia ergo in circumcisione ordinatus erat Apostolus, curavit eos qui ex circumcisione erant, sicut praesentes colloquendo docere, sic et absentes per Epistolam consolari, instruere, increpare, occiso a Judaeis beato Stephano, quia facta est in illa die persecutio magna in Ecclesia quae erat Jerosolymis, et omnes dispersi sunt per regiones Judaeae et Samariae, cutionem passi sunt propter justitiam mittit Epistolam. Nec solum his, verum etiam illis qui, percepta fide Christi, necdum operibus perfecti esse curabant, sicut sequentia Epistolae testantur, nec non et eis qui etiam fidei exsortes durabant, quin et ipsam in credentibus quantum valuere persequi ac perturbare studebant. n tentationibus a fide deficiant, peccantes castigat et admonet ut a peccatis se contineant, et virtutibus proficiant, ne los admonet, ut poenitentiam de nece Salvatoris caeterisque quibus implicabantur sceleribus gerant, antequam eos ultio coelestis vel
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m significat: Similiter &
duȩ falces unam significationẽ
habent: designant enim illum
ignẽ quo uniuersus orbis de¬
lendus est: Quia sicut primo
tempore mundus ꝑ aquam de¬
letus est: ita & in fine tempor
figuret᷑. Primus qupppe angłs
super nubem candidã sedisse¬
dicit᷑: & coronã aureã habuisse
uisus est: Sed̾s neq coronã au

Expanded text:
m significat: similiter et duae falces unam significationem habent; designant enim illum ignem, quo universus mundus delendus est; quia sicut primo tempore mundus per aquam deletus est, ita et in fine temporum figuretur. Primus quippe angelus super nubem candidam sedisse, et coronam auream habuisse visus est:
Abbreviated transcription (Latin):
Huic simile est in apocalipsi: Esto
fidelis usq ad mortẽ. & dabo tͥ
coronam uitȩ: quam reꝓmisit¬
As inquit diligentib se: aꝑte
ammonens quia tanto ampliꝰ
gaudere intemptationib opor¬
tet. quanto certius claret dm̃
his quos diligit maius sepe
temptationũ pondus impon̾e:
ut scilicet ꝑ temptationũ exer¬
citiũ ꝓbent᷑ infide ꝑfecti: Cum
autẽ ꝓbati sint. ueracit᷑ ẽẽ fi¬
deles. hoc est ꝑfecti & integri
in nullo deficientes: iure acci¬
piant ꝓmissã. uitȩ ȩtͣnȩ coronã.
Nemo cum temptat᷑ dicat: qm̃
a deo temptat᷑. Hacꝰtenus de
disputauit: nunc incipit agere
de illis quas interiꝰ instigante
diabolo uel etiam natura nr̃e
fragilitatis suadente toleramꝰ:
Ubi primũ illoꝵ destruit errorẽ:
qui sicut bonas cogitationes
a deo nobis constat inspirari⁊
ita etiam malas ipso instigan¬
te putant nr̃a in mente gene¬
rari:

Expanded text:
sto fidelis usque ad mortem, et dabo tibi coronam vitae, quam repromisit, inquit, Deus diligentibus se . Aperte admonens quia tanto amplius gaudere in tentationibus oportet, quanto certius claret Deum his quos diligit majus saepe tentationum pondus imponere, ut scilicet per tentationum exercitium probentur in fide perfecti; cum autem probati sint veraciter esse fideles, hoc est perfecti et integri, in nullo deficientes, jure accipiant promissam vitae aeternae coronam. Nemo, cum tentatur, dicat quoniam a Deo tentatur. Hactenus de disputavit. Nunc incipit agere de illis quas interius instigante diabolo, vel etiam naturae nostrae fragilitate suadente, toleramus. Ubi primo illorum destruit errorem, qui sicut bonas cogitationes a Deo nobis constat inspirari, ita etiam malas ipso instigante putant nostra in mente generari
Abbreviated transcription (Latin):
cat panem meura: leuabit con¬
tra me caltancum suum. Amo¬
to dico uobis priusquam fiat:
unt credatis cũ fc̃m fuerit quia
ego sum. Amen amen dico uobis:
qui accipit si quem misero. me
accipit. Qui autem me accipit:
accipit eum qui me misit. Cũ hec
dixisset ih̾c: turbatus est sp̃u. et
protestatus est ⁊ dixit. Amen am̃
dico uobis: quia unus ex uobis tra¬
det me. Aspiciebant ergo adinui¬
cem discipuli : hesitantes de quo di¬
ceret. Erat ergo recumbens unus¬
diligebat ih̾ec. Innuit ergo huic
sẏmon petrus: ⁊ dicit ei. Quis est¬
ille supra pectus ih̾u. dicit ei. Do¬
mine quis est: Respondit ih̾e.
Ille cui intinctum panẽ port exõ
Et cũ intinxisset panem: dedit
facis. fac cicius. Hoc autem nemo
scunt discumbentium: ad quod
dixerat ei. Quidam enim puta¬
bant. quia loculos habebat uidaᷤ
quod dixisset ei ih̾c. eme ea q̃ opus
sunt nobis ad diem festũ: aut e¬
genis aliquid daret. Cum ergo ac¬
tepisset bucellam. exiuit continuo.

Expanded text:
it contra me calcaneum suum amodo dico vobis priusquam fiat ut credatis cum factum fuerit quia ego sum amen amen dico vobis qui accipit si quem misero me accipit qui autem me accipit accipit eum qui me misit cum haec dixisset Iesus turbatus est spiritu et protestatus est et dixit amen amen dico vobis quia unus ex vobis tradet me aspiciebant ergo ad invicem discipuli haesitantes de quo diceret erat ergo recumbens unuo huic Simon Petrus, et dixit ei: Dic quis estille supra pectus Jesu, dicit ei: Domine, quis 26. est? Respondit Jesus: Ille est, cui intinctum panem porrexero. Et cum intinxisset panem, dedit facis, fac citius. Hoc autem nemo scivit discumbentium ad quid dixerit ei. Quidam enim putabant, quia loculos habebat Judas, quod dixisset ei Jesus: Eme ea, quae opus sunt nobis ad diem festum: aut egenis, ut aliquid daret. Cum ergo accepisset ille buccellam, exivit continuo.
Abbreviated transcription (Latin):
postea. Dicit ei petrus. Quare nõ
meam prote ponã. Respondit
ix. animã tuam pro me pones.
Amen am̃ dico tibi. ñ cantabit
gallus. donec me ter neges. Non tͦ¬
letur ie. ur̃m. Creditis in deum:
et in au credite. In domo patris
mei: mansiones mlte funt. Si quo

Expanded text:
tea dicit ei Petrus quare non meam pro te ponam respondit Iesus animam tuam pro me ponis amen amen dico tibi non cantabit gallus donec me ter neges non turbetur cor vestrum creditis in Deum et in me credite in domo Patris mei mansiones multae sunt s
Abbreviated transcription (Latin):
Et si homo inuirias despicit. ma¬
ledista contempnit. ut sautiatis
manib sponte uitam conferat ⁊
salutem. quantomagis xp̃c med¬
cus bonitate diuina morbis san¬
tios peccatorum ⁊ frenesi cͥminł̃i
laborantes ad salutem etiam mui¬
tos attrahit ⁊ nõlentes: O si uẽli¬
mus frẽs. osiuelimus mentis nr̃e
hit.⁊ purget iuitos. Fili inqͥt.
remittuntur tͥ peccata tua. Hec
dicens dm̃ se uolebat intelligi: qͥ
ꝑ hominem oculis adhuc latẽba
humanis. math̃i

Expanded text:
Et si homo injurias despicit, maEt si homo injurias despicit, maledicta contemnit, ut sauciatis manibus sponte vitam conferat et salutem, quanto magis Christus medicus bonitate divina morbis saucios peccatorum, et phrenesi criminum laborantes, ad salutem etiam invitos attrahit et nolentes? O si velimus, fratres, o si velimus mentis nostrhit, ut purget invitos. Fili, inquit, remittuntur tibi peccata tua. Haec dicens, Deum se volebat intelligi, qui per hominem oculis adhuc latebat humanis. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
uidens fidem illorum: dixit para¬
tico. Confide fili: duittuntur toi
peccata tua. Audit ueniam ⁊ taet.
ꝑaliticus: nec ullam rependit ia¬
tiam: quia plus corporis quam a¬
nime tendebat ad curam: ⁊tempoᷤ¬
rales erumpnas ir soluti corporis
sic deflebat. ut eteruas penas reso¬
lutioris anime ñ defleret: gratio¬
rem sibi presentem. uitam uidicans
tium fidem respitit. nec u̾ecordiam
suffragio paraliti. amima ante cura¬
petur qͣm corpus.
espitiens iħc fidem illorum.
Cerñitis hoc in loco fratres.
D̾m ñ querere insipientium uolun¬
tates: non expectare ignorantium
fidem. ñ infirmi stũita desideria per¬
scrutati: sed ad alterius fidem sũb¬
uenire. Et reuera frẽs. quando me¬
dicus languentium aĩ querit
aut respitit uoluntates. cũ sẽꝑ
contraria desideret. ⁊ requirat m¬
firmus: Hinc est quod nunc fer¬
rum ñ cignem. nunc amara po¬
cula ingerit. ⁊ apponit inuitis:
ut curam san sentiant. quan
sentire non poterant egrotantes.

Expanded text:
us fidem illorum, dixit paralytico: Confide, fili, remittuntur tibi peccata tua. Audit veniam, et tacet paralyticus, nec ullam respondet gratiam, quia plus corporis quam animae tendebat ad curam, et temporales aerumnas resoluti corporis sic deflebat, ut aeternas poenas resolutioris animae non defleret, gratiorem sibi praesentem vitam judicans tium fidem respicit, et vecordiam suffragio, paralytici anima ante curaretur quam corpus. Respiciens, inquit, fidem illorum. Cernite in hoc loco, fratres, Dominum non quaerere insipientium voluntates, non exspectare ignorantium fidem, non infirmi stulta desideria perscrutari, sed alterius fidei subvenire. Et revera, fratres, quando medicus languentium aut quaerit aut respicit voluntates, cum semper contraria desideret et requirat aegrotus? Hinc est quod nunc ferrum, nunc ignem, nunc amara pocula ingerit et apponit invitis, ut curam sani sentiant, quam sentire non poterant aegrotantes.