comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
petro ⁊ atgento uel auro: Nlonne petr᷑ dicit. ectenoᷤ
reliquimꝰ om̃ia ⁊ setuti simꝰ te. quid ergo erit nobis:
suꝑbiebat. Contẽpsit ⁊ piulus. quiait. Uictũ ⁊ tegu¬
mentum hñtes. his contenti simꝰ. Nonerisouit pau¬
ꝑtatem xp̃i. panem gratis non inanducãs. nocte
dicq oꝑans. Non erubuit humilitatẽ xp̃i dicẽs. fac¬
tisumꝰ tamꝙͣ purgamentũ huiꝰ mundi. õium ꝑtp
sima. Et it̾um. Spectaculum facti fumꝰ deo. ⁊ anger
⁊ hominib Rubicundigͦ nadarei. ꝑfectixp̃i dis¬
cipuli. ꝓcofusione duplici ⁊ rubore. ⁊ ebore anti¬
quo tanto funt rubicũdiores. qͣnto antiqͥs iustis
ꝑfectiores. tanto fortiores: qͣntomag̾ xp̃iane fi¬
de i discipline facti sunt ueri emulatores. de inten
⁊ honor honore tumulat᷑. Saphyro inquit
pulcͥores. Ordine pulcħrnuo ꝑfectionis: pulcri¬
tudo cõmendat᷑. ꝑrimꝰ gradꝰ ꝑfectionis ẽ. ab om̃i
corruptione uite p̾sentis iimaculat̃ se custodi¬

Expanded text:
Petro, et argento vel auro? Nonne Petrus dicit: Ecce nos reliquimus omnia, et secuti sumus te? Quid ergo erit nobis? superbiebat. Contempsit et Paulus qui ait: Victum et vestitum habentes, his contenti simus. Non erubuit paupertatem Christi, panem gratis non manducans, nocte operans; non erubuit humilitatem Christi dicens: Facti sumus tanquam purgamenta hujus mundi, omnium pum: Spectaculum facti sumus Deo, et angelis, et hominibus . Rubicundi ergo Nazaraei perfecti Christi discipuli, prae confusione duplici et rubore et ebore antiquo tanto sunt rubicundiores, quanto antiquis justis perfectiores; tanto fortiores, quanto magis Christianae disciplinae facti sunt veri aemulatores. De intentt honor honore cumulatur. Sapphiro, inquit, pulchriores. Ordine pulcherrimo perfectionis pulchritudo commendatur. Primus gradus perfectionis est, ab omni corruptione vitae praesentis immaculatum se custodi
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc int̃ cõminatoe̾m d̾i ⁊ suggestionẽ diaboli. qͥd
q qd̃ uoñ eẽt aduestend̾. pulcr̃ ocuł. ⁊ aspectu delec¬
tahile. Blandiente asꝑc̃u ligni ualuit hoc tot᷑ qͣi ad
it inligno. uindeputaret᷑ accꝰ ator falsum dixisse. uł d̾̃s
falsum non dixisse Accessit adhoc qd̾ n ułr nat᷑alit̃ u¬
tamamabat ꝙ̃ serpens ⁊eꝓmitrebat. ⁊ mortẽ eq̃ ñ a¬
iabar qͣm dẽus intentabat. usum quoq uite exꝑta
⁊ mortis mexꝑta. mag̃ sequebat᷑ quo eant᷑ he bant a¬
mor ⁊ exꝑientia ⁊ sic tandẽ uicta extend̾ ad iniqͥ¬
tarem nanũ suã. Sit seducta ẽ. ⁊ pͥmum ad dubita¬
tiorem. ⁊ adubitatione ad ĩfidelitatẽ ꝑducta: ut
falsum tred̾et qd̃ dẽ p̃dix̃at. Sic ꝑsuasa est acontu

Expanded text:
adhuc inter comminationem Dei et suggestionem diaboli quid adhuc inter comminationem Dei et suggestionem diaboli quid quod bonum esset ad vescendum, pulchrum oculis, et aspectu delectabile . Blandiente aspectu ligni, valuit hoc totum quasi it in ligno, unde putaretur accusator falsum dixisse, vel Deus non falsum dixisse. Accessit ad hoc quod mulier naturaliter vitam amabat, quem serpens repromittebat; et mortem aeque non amabat, quam Deus intentabat. Usum quoque vitae experta, et mortis inexperta, magis sequebatur, quo eam trahebant amor et experientia; et sic tandem victa extendit ad iniquitatem manum suam. Sic seducta est, et primum ad dubitationem, et a dubitatione ad infidelitatem perducta, ut falsum crederet, quod Deus praedixerat, sic persuasa e
Abbreviated transcription (Latin):
uauila. sic orsus ẽ. Cur p̾cepit uob̾deꝰ necomedetis. ⁊ c̃.
Ut q̃o anunũ mulieris pulsquit. qͣi afflata sibilo. ⁊ in¬
fata ueneno spentis tumuit ⁊ hesit. anox ad dubita¬
tionẽ cor inclinauit dicẽs. Ne forte moriam᷑. Dubitati¬
onem mente cõceptã ũbo dubitatõnis exp̾ssit. ⁊ ẜ mo¬
monẽ quẽ dpẽat de̾ indubiũ reuocauit. ⁊ incorde mu¬
lieris qi carsa quedã actitata ẽ. Suꝑbarõ mulieris. qͣi
uidex sedebat ꝓ tͥhunili uelintathedra pestilentie. Ser¬
mo quem dix̃ at dẽ qi teꝰ adducit᷑ in medium. Accusator
accessit. Sermonem teum mendatii defert dicẽs. Ne¬
quaꝙͣ mariemii. ꝑerinde ẽ ac si dic̃et. falsus ẽ ẜmo
cõminatoriꝰ. quode̾ mortẽ int̾ minatꝰ ẽ. T̃ unc mułr
qͣi adhuc dubia. nond̾ om̃ino impulsa ut cad̾et. s nu¬
tabunda. sinułq ꝑieti inelinato ⁊ mac̾ie depulse.

Expanded text:
bajula sic exorsus est: Cur praecepit vobis Deus ne comederetis? etc. bajula sic exorsus est: Cur praecepit vobis Deus ne comederetis? etc. Ut quaestio animum mulieris pulsavit, quasi afflata sibilo, et inflata veneno serpentis, tumuit, et haesit; et mox ad dubitationem cor inclinavit, dicens: Ne forte moriamur . Dubitationem mente conceptam verbo dubitationis expressit, et sermonem, quem Deus dixerat, in dubium revocavit, et in corde mulieris quasi causa quaedam actitata est. Superba ratio mulieris, quasi judex sedebat pro tribunali, vel in cathedra pestilentiae. Sermo quem dixerat Deus quasi reus adducitur in medium, accusator accedit, sermonem reum mendacii defert, dicens: Nequaquam moriemini . Perinde est, ac si diceret: Falsus est sermo comminatorius, quo Deus mortem interminatus est. Tunc mulier quasi adhuc dubia nondum omnino impulsa ut caderet, sed nutabunda, similisque parieti inclinato, et maceriae depulsae ,
Abbreviated transcription (Latin):
uit sit ex̃. om̃e consilium eiꝰ stabit. ⁊ si ip̃e decreũit
qͥs pot̾it nifirmare: Subuuixa gͦ deb eẽ fides nr̃a cer¬
titudie. Non enim comecturis errat. ñ ambig̃ qͣide
re dubia. ñ hesitat qĩ de re inc̃ta. nontitubat. non ua¬
iob qd̾ redẽptor meꝰ itunt. Sco inquit marcha. quia que¬
titmq poposteris adeo dabit tͥ dẽ. Etde fr̃e loq̃ns. scio in¬
quit quia resurget in tesurcectione ĩ nouissimo die
Scio inquit apłc tui tredidi. ⁊ cert̾ sum. Idẽ deabra¬
ham loque̾s. act. Nonhesitauit diffidentia. s fide tõ¬
fortat᷑ est. dans glam deo. sciens quia quecumq ꝓmi¬
sit deꝰ. potes ẽ ⁊ fac̾e. Ergo neconscientia fid̾ tertitudi¬
dine: Auctoritate exludit fictionẽ. u̾itate errorẽ.
tertidudine dubitonem. Qaaũt npie dubitat: ꝓxiiiĩ
est infideli. Adubitatione enuĩ tepisse uidet᷑ peccm infide¬
litatis. ⁊ cͥmen apostasie in homine. Cil enĩ acced̾et tẽp¬
tator inhomine ad mulierẽ. a questione dubitat̾onis

Expanded text:
si ipse decreverit, quis poterit infirmare? Subnixa ergo debet esse fides nostra certitudine: non enim conjecturis errat, non ambigit, quasi de re dubia; non haesitat, quasi de re incerta; non titubat, non vaJob, quod Redemptor meus vivit . Scio, inquit Martha, quia quaecunque poposceris a Deo, dabit tibi Deus . Et de fratre loquens, Scio, inquit, quia resurget in novissimo die . Scio, inquit Apostolus, cui credidi, et certus sum . Idem de Abraham loquens, ait: Non haesitavit diffidentia, sed fide confortatus est, dans gloriam Deo, sciens quod quaecunque promisit Deus, potens est et facere . Ergone conscientia fidei certitudidine; auctoritate excludit fictionem, veritate errorem, certitudine dubitationem. Qui autem impie dubitat, proximus est infideli. A dubitatione enim coepisse videtur peccatum infidelitatis, et crimen apostasiae in homine. Cum enim accederet tentator ad mulierem, a quaestione dubitationis
Abbreviated transcription (Latin):
sublati. nobiscum pꝰ mortẽ in multis argũtis dis¬
cipulis. appatẽs. nobiscum ẽ ⁊̃ niruc usq ad cõsum¬
iat̃onem seculi. donec simuscum illo. quia semꝑtũ
dño erinꝰ. Ecte qͣntũ nos amat ih̾c. noq mors neq ui¬
ta pot̾ eum seꝑ. ire Anobis incaritate qua nos dili¬
git. ꝓpt̃ea neq mors noq urita debet nos seꝑare
a caritate ip̃ius. Quis enudiligendꝰ est. si ille
nonẽ. immo quis ita nob̾ diligendꝰ ẽ ut ilie: lã
ut cet̾a taceã si non sumꝰ ingrati ⁊ maligni. hoc su¬
fficere debet qd̾ ip̃e diligit nos. Nil autem mag̃
debet᷑amanti ꝙͣ uicissitudo anioris. ⁊ qui. linat:
uult a mari. ⁊ hoc iustissime quidẽ. At qui amari
uult ⁊ amare non uult: mir̃ si uelsuo iuditio
abseluit᷑ nemniquus sit. uero au̾̃t iudit̃o quiamã¬
temnonamat. ⁊ ip̃e indignꝰ est amari. Quiucro ie¬
sum non amat. suo magnoꝑiculo hoc facit. dignꝰ est
execratione ⁊ maledictione apostoli dicentis. Siqͥs

Expanded text:
m post mortem in multis argumentis discipulis apparens; nobiscum est etiam nunc usque ad consummationem saeculi, donec simus nos cum illo; quia semper cum Domino erimus. Ecce quantum nos amat Jesus. Neque mors, neque vita potest eum separare a nobis in charitate qua nos diligit. Propterea neque mors neque vita debet nos separare a charitate ipsius. Quis enim diligendus est. si ille non est? Imo quis ita nobis diligendus est, ut ille? Nam, ut caetera taceam, si non simus ingrati et maligni, hoc sufficere debet, quod ipse diligit nos. Nil autem magis debetur amanti quam vicissitudo amoris; et qui amat vult amari; et hoc justissime quidem. si vel suo judicio absolvitur, ne iniquus sit. Vero autem judicio, qui amantem non amat, et ipse indignus est amari. Qui vero Jesum non amat, suo magno periculo hoc facit, dignus exsecratione et maledictione Apostoli dicentis. Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
tant: Fidelis est deus ⁊ absq ulla iniquitate. ⁊
fideles amat absq miquitate. qui fidem sibi
seruant. ⁊ infide seruiunt. Om̃ia oꝑa eiꝰ in fi¬
de. ⁊ absq fide impossibile ẽ aliquid placere

Expanded text:
cant? Fidelis est Deus et absque iniquitate ; et cant? Fidelis est Deus et absque iniquitate ; et fideles amici sine iniquitate, qui fidem sibi servant et in fide serviunt. Omnia opera ejus in fide ; et absque fide impossibile est ei placere
Abbreviated transcription (Latin):
tur diçens. uere deus abstonditꝰ. tu es rex isrł sal¬
uator. q̃sbstenditꝰ fuit xp̃c ab initio insinupats.
absconditꝰ fuit postmod̾ infornia serui ꝙͣ assump¬
sit. absconditꝰ est ⁊ nũc in sacram̃to qd̃ ip̃e insti¬
tuit. Absconditũ in sinupatͥs fides muenit.ab¬
sconditumq in homĩe fides nitħ̃ominꝰ inuenit.
iuenit ⁊ ip̃a fides in satram̃to abscondit̾. Mag¬
na uirtꝰ fidei. magnam ht familiaritatis gr̃am
ap̃ deum. ubiubi inuen̾it. accessũ ħt ad eum. ⁊
quodam domestico fa miliaritatis ausu ip̃a pene¬
tralia ip̃m̃mq cubiculũ irrumpit. non arcendã
seputat ab hiis qui tustodiunt atͥum. nõ ab ho¬
stiaruis. ñ atubitulariis. secura ingredit᷑. ⁊ myste¬
riis consilioꝵ dei confident᷑ s reuerent sese ad¬
uingit. ⁊̃ quid mir̃ si deꝰ cõsila sua fidei fideliũ
suoꝵ tomittit. Nonne reges ⁊ pͥncipes populoꝵ
fidelib suis cosilioꝵ suoꝵ mysterium cõmũi¬

Expanded text:
tur dicens: Vere Deus absconditus tu es, rex Israel Salvator . Absconditus fuit Christus ab initio in sinu Patris; absconditus fuit post idem in forma servi, quam assumpsit; absconditus est et nunc in sacramento, quod ipse instituit. Absconditum in sinu Patris fides invenit; absconditum in homine fides nihilominus invenit, invenit et ipsa fides in sacramento absconditum. Magna virtus fidei magnam habet familiaritatis gratiam apud Deum. Ubi ubi invenerit, accessum habet ad eum, et quodam domestico familiaritatis ausu ipsa penetralia ipsumque cubiculum irrumpit. Non arcendam se putat ab iis qui custodiunt atrium, non ab ostiariis, non a cubiculariis: secura ingreditur, et mysteriis consiliorum Dei confidenter, sed reverenter, sese adjungit. Et quid mirum, si Deus consilia sua fidei fidelium suorum committit? Nonne reges et principes populorum fidelibus suis consiliorum suorum mysterium communi
Abbreviated transcription (Latin):
stro. ⁊ caracterem militie es in abstinentia.⁊ cõtinentia
in castitate. ⁊ sobrietati. mpatientia ⁊ humilitate. ⁊
in omini sanctimonia ⁊ sanctificatione. ut om̃s qui uoᷤᷤ
uiderint cognoscant cuiꝰ sitis. ⁊ compleat᷑ sermo pro¬
phetitꝰ in uobis. uos sacerdotes dei. uocabitumi mini¬
stri dei nr̃i. Et tt̃um. Om̃s qui iderĩt eos cognoscẽt

Expanded text:
stro, et characterem militiae ejus, in abstinentia et continentia, in castitate et sobrietate, in patientia et humilitate, et in omni sanctimonia et sanctificatione , ut omnes qui vos viderint, cognoscant cujus sitis, et compleatur sermo propheticus in vobis: Vos sacerdotes Domini vocabimini, ministri
Abbreviated transcription (Latin):
liuore ip̃ius sanati sumꝰ. Dño ꝓ nob̾ in atie occiso. sul¬
lesi euadimꝰ. si sani ⁊ inttegritorꝑe. nonne rei ꝓdi¬
tionis uidicam᷑. reiq mortis xp̃i: Rei mortis xpͥi fu¬
erunt. ⁊ auctores mortis. ⁊ qui morticosensert. ⁊
miustei qui trutifix̾unt. Reus quoq mortis xp̃i qͦ
daminꝰ est. qui uirtutẽ mortis eiꝰ in se male uiuẽ¬
do euatuat. Quamuis enira non eg̾it ut xp̃c mor¬
tuuis sit: id tamenẽgit ut qd̾ ad ipm̃ gratis mor¬
tuus fit. Mors enim xp̃i illi salutem non oꝑat᷑. nͥͨ
crux saluatoris illiꝓficit. qui trutem non baiu¬
lans se ipm ꝑdit. Si crux xp̃i que nob̾ portanda im¬

Expanded text:
e occiso, si illaesi evadimus, si sani et integri corpore, nonne rei proditionis judicamur, reique mortis Christi? Rei mortis Christi fuerunt, et auctores mortis, et qui morti consenserunt et ministri qui crucifixerunt. Reus quoque mortis Christi quodammodo est, qui virtutem mortis ejus in se, male vivendo, evacuat. Quamvis enim non egerit, ut mortuus sit, id tamen agit, ut quoad ipsum gratis mortuus sit. Mors enim Christi illi salutem non operatur, nec crux Salvatoris illi proficit, qui crucem non bajulans, se ipsum perdit. Si crux Christi, quae nob
Abbreviated transcription (Latin):
s sicur mortis contẽptores qͥ sat̃mentũ dispensatõis
tise euatuarit. cõsilum altisfimi irritantes. qͥ telesti
benedictione ⁊ infabiligr̃a idignos se fatiũt. qͥ inde¬
litusagentes myft̾ium crucis ittident qͥ filiũ dei cõ¬
tulcant. ⁊ sanguinem testam̃ti pollutũ dicũt inquo
sanctificati st̃. ⁊ spũ gr̃e cõtumeliã fatiũt. Uita car

Expanded text:
sed, sicut mortis contemptores, qui sacramentum dispensationis in se evacuant, consilium Altissimi irritantes; qui coelesti benedictione et ineffabili gratia indignos se faciunt, qui in deliciis agentes, mysterium crucis irrident; qui Filium Dei conculcant, et sanguinem testamenti pollutum ducunt, in quo sanct
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃. Dñe cosilium tuũ antiquũ fiat uer̾. Nec ẽ ueri¬
tas ꝓmissionum d̾i. ueritas signoꝵ. i̾ntas sacͥfitioꝵ
ueritas umbrar̃ ⁊ figurar̾. Demq hec est ip̃a uerita ᷤᷤ¬
xp̃c quidic̃. Ego sum ueritas. Hanc ũitatẽ ignorauit
pylatꝰ dicẽs. Qͥd est u̾itas: Et exiuit foras. Qͥ exiuit
foras: forismaneat. ⁊ infideł si discedit. discedat. At
nos neforis maneamꝰ. nesit porto nr̃a cũ infidelib. ĩ¬

Expanded text:
ine, consilium tuum antiquum fiat verum. Haec est veritas promissionum Dei, veritas signorum, veritas sacrificiorum, veritas umbrarum et figurarum. Denique haec est ipsa veritas Christus, qui dicit: Ego sum veritas . Hanc veritatem ignoravit Pilatus dicens: Quid est veritas, et exivit foras . Qui exivit foras, foris maneat; et infidelis si discedit, discedat. At nos ne foris maneamus, ne sit portio nostra cum infidelibus, in
Abbreviated transcription (Latin):
fec̃ mundo uias uite. ⁊ impleta dispensatione
ꝓ qua uen̾at: ascendit incelum. ubi nũc ẽ ad
dexteram dei sedens. Ante qͣm incelum ascende¬
ret: ne discipuli ceteri ue fideles post futuri
de ip̃ius auxilio subtracta oculis eoꝵ corꝑalip̃¬
sentia diffiderẽt ueldesꝑarent: cõsolatꝰ ÷ eosdi¬
cens. Ecce egouobiscum usq ad cõsummatio
nem. Ergo nobiscum ẽ nr̃ ih̾e. Cur nr̃m non
dixim qui nobis datꝰ est: filius enĩ datꝰ est no¬
bis. Non nicħ iuris sibi uendicabat ĩ hoc ihu.
quiatt. Ego aũt in dño gaudebo. ⁊ exiil. ĩ d̾o

Expanded text:
 mundo vias vitae, et impleta dispensatione pro qua venerat, ascendit in coelum, ubi et nunc est, ad dexteram Dei sedens. Antequam in coelum ascenderet, ne discipuli, caeterive fideles post futuri de ipsius auxilio subtracta oculis eorum corporali praesentia, diffiderent vel desperarent, consolatus est eos, dicens: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi . Ergo nobiscum est noster Jesus. Cur nostrum non dixerim, qui nobis est? Filius enim datus est nobis. Nonnihil juris sibi vindicabat in hoc Jesu, qui ait: Ego autem in Domino gaudebo; et exsultabo in Deo
Abbreviated transcription (Latin):
sibilia d̾i cõp̾hende non pot̃. uͥ collirio gr̃e mungat᷑.
ueroq lumĩe illustret᷑. de quo scͥptũ ÷. Drecept̃ dñi lu¬
tidum illimũans oculos. Si oculus tũ inquit dñs stan¬
dalizat te: eruedum ⁊ ꝓue abste. Hoc de oculo huma¬
ne rõnis ñ incõuenient intelligr᷑. qui pietati fidei
sepe scindalum ÷ s cum scãdali zit eruendꝰ e. Mueliꝰ ẽ
inum oculũ sane fid̾i hũitem ingredi ad uitã ꝙͣ du¬
os oculos hñtem alterum fid̾i. alt̾um humane rõnis
mittiingehennã. Quasi duos nempe oculos ht̃ qͥ hu
ronib consentanca ẽẽ iudet᷑. Fides autem nr̃amaiꝰ
testimõum łit qͣm ab humana r̃one. subixa ẽ diuina
auctoritate. que quidem sũma r̃o est. omẽm humanã
rõnem incomꝑabilit̃ suꝑans Necteruꝰ hñdum ẽ qd̾¬

Expanded text:
 collyrio gratiae inungatur, veroque lumine illustretur, de quo scriptum est: Praeceptum Domini lucidum illuminans oculos . Si oculus tuus, inquit Dominus, scandalizat te, erue eum, et projice abs te . Hoc de oculo humanae rationis non inconvenienter intelligitur, qui pietati fidei saepe scandalum est, sed, cum scandalizat, eruendus est. Melius est enim unum oculum sanae fidei habentem ingredi ad vitam, quam duos oculos habentem, alterum fidei, alterum humanae rationis, mitti in gehennam. Quasi duos nempe oculos habet, quirationibus consentanea esse videtur. Fides autem nostra majus testimonium habet, quam ab humana ratione. Subnixa est divina auctoritate, quae quidem summa ratio est, omnem humanam rationem incomparabilit
Abbreviated transcription (Latin):
suit. in quo ex̃ceant᷑ quos ꝓbare uoluit. In pͥmis fi¬
deshumana. ⁊ humana rõ copugnant. ⁊ hoc agit᷑ int̾
eas ut altera alteri oculũ eruat. nͨi ẽ finis huiꝰ pugne ci¬
tra alt̾uis extecatonem. Habetenĩ humana rõ ocłm
suum. ht̃ ⁊ fides suum. Oculus quidẽ rõnis lippꝰ ẽ.⁊ se
pe uisibilia ⁊ ꝓpe postta uidere nõ pot̾. Oculus aũt fi¬
dei acut᷑ est. qͦ muisibilia dei intellecta cõspitiunt᷑.
Cirea uͥtutem huiꝰ sacͣmenti mẽs hebet. oculus ronis
caligat. om̃is sensus corꝑis obtundit᷑. manꝰ curio sa
⁊ ircontrectatione sedulai. nulla sua diligentia explo¬
tare pot̾. iusi ea que huuis modi panis eẽ solent. Ex¬
ꝑientia gustus. ⁊ otuloꝵ iutenta cõtemplato. ꝑsapo¬
rem ⁊ colorem. iupsept᷑ouem. ⁊ formã. ect̃asq circũ¬
stintiuis cogitationi sugg̃inte quia panis est ⁊ nonciro. Rat̃o

Expanded text:
in quo exerceantur, quos probari voluit. In primis fides divina et humana ratio compugnant, et hoc agitur inter eas, ut altera alteri oculum eruat, nec est finis hujus pugnae extra alterius excaecationem. Habet enim humana ratio oculum suum, habet fides suum. Oculus quidem rationis lippus est, et saepe visibilia et prope posita videre non potest. Oculus autem fidei acutus est: quo invisibilia Dei intellecta conspiciuntur. Circa virtutem hujus sacramenti mens hebet, oculus rationis caligat, omnis sensus corporis obtunditur. Manus curiosa et in contrectatione sedula, nulla sua diligentia explorare potest, nisi ea quae hujusmodi panis esse solent. Experientia gustus, et oculorum intenta contemplatio, per saporem et colorem, superscriptionem et formam, caeterasque circumstanti
Abbreviated transcription (Latin):
la corꝑa nr̃a ꝓ̃p̃ inhabitantẽ spm̃ eiꝰ in nob̃. Et ip̃e dñs
ait. Qͥ manducat meã carnẽ ⁊ bibit meũ sangͥnẽ. ħt
uitã et̃nam. In hoc itaq satramento uita ur̃a abscon¬
dita ẽ cum xp̃o indeo. Hic abscondita ẽ uitaet̾na. ⁊
salus uera que antiquis ꝓ missa ẽ ⁊ nob̃ datas. q̃re
uelabit᷑ in nob̃. cum uenerit deꝰ glorificari ĩ scĩs su

Expanded text:
tum ejus in nobis . Et ipse Dominus ait: Qui manducat meam carnem, et bibit meum sanguinem, habet vitam aeternam . In hoc itaque sacramento vita nostra abscondita est cum Christo in Deo. Hic abscondita est vita aeterna, et salus vera, quae antiquis promissa est, et nobis data est: quae revelabitur in nobis, cum ven
Abbreviated transcription (Latin):
maneat inconscĩa fidei. ꝓp̃ diuini s monis reu̾enti¬
dat illi. Sredat sp̃m suum deo. ut sit credit᷑ cũ deo
spẽ eiꝰ. Credat rationem suam deo ⁊ abneget semet ip̃m
⁊ sic̃ audit adeo ita iudicet. illuni sequens qui dicit. Ego
sicut audio uidico. Xp̃c itaq exemplum gemme humi¬
litatis uise nobis exhibuit. in hunulitate uiditii. ⁊ hu¬
militate uoluntatis. Dehũilitate iuditii scriptũ est.
egosic̃ audio. iudico. ⁊ꝑ ꝓpħam dicitur. In hũilitate

Expanded text:
maneat in conscientia fidei, propter divini sermonis reverentimaneat in conscientia fidei, propter divini sermonis reverentidat illi. Credat spiritum suum Deo, ut sit creditus cum Deo spiritus ejus . Credat rationem suam Deo, et abneget semetipsum, et sicut audit a Deo, ita judicet, illum sequens, qui dicit: Ego sicut audio, judico . Christus itaque exemplum geminae utilitatis in se nobis exhibuit, in humilitate judicii et humilitate voluntatis. De humilitate judicii scriptum est: Ego sicut audio jud
Abbreviated transcription (Latin):
titas est nise ip̃o magna nonuidere. ⁊ q̃ scite non luet
preignorare. ꝓpt̾ca incelestibi mysteriis ⁊ diuinis
sacramentis onĩis impia dubitatõ a corde nr̃o ꝓcul̃ pel¬
leuda est. om̃is curiosa inquisitõ cõpestenda: ut fides
que ht̃ ueritatis cõscientia. hãt ⁊̃ piam ignorantia.
Incõphensibił enim ẽ d̾isapĩa. intͣ angustias huma¬
ne r̾õnis coarctari nonpot̾. In hoc sacͣmento tota
humana rõ subpietate fid̾i humilianda ẽ. Ita tnĩo¬
ꝑtuit. ⁊ ordo nr̃e reꝑationis hoc exigebat. ntyma
mento redẽptionis nr̃e ꝑ humilitatẽ rõnis debeat
reformari. Homo itaq rationem suã totã indeo
humilians. de hoc sacramento ⁊d credat qd̾ dñs in¬
stituit tredens̾. ditens. Hoc est corpꝰ meũ. Credat
hoc firmit̾. credat indubitant̃. cõfiteat᷑ fidelit̃.
Si udet᷑ impossibile uixͣ humanã rõnem. si iacre¬
dibile scd̃m humanã sapĩam. semꝑ uer̃ ⁊ certum

Expanded text:
non videre, et quae scire non licet, pie ignorare. Propterea in coelestibus mysteriis et divinis sacramentis omnis impia dubitatio a corde nostro procul pellenda est; omnis curiosa inquisitio compescenda est, ut fides, quae habet veritatis conscientiam, habet etiam piam ignorantiam. Incomprehensibilis enim est Dei sapientia: intra angustias humanae rationis coarctari non potest. In hoc ergo sacramento tota humana ratio sub pietate fidei humilianda est. Ita enim oportuit, et ordo nostrae reparationis hoc exigebat, ut imamento redemptionis nostrae per humilitatem rationis debeat reformari. Homo itaque rationem suam totam Deo humilians, de hoc sacramento id credat, quod Dominus instituit credendum, dicens: Hoc est corpus meum . Credat hoc firmiter, credat indubitanter, confiteatur fideliter. Si videtur impossibile juxta humanam rationem, si incredibile secundum humanam sapientiam, semper verum et certum
Abbreviated transcription (Latin):
postolus pietatis sacͣmentũ. qd manifestat᷑ est ĩ
carne. iustificat̃ ÷ inspũ. apparuit angeł. p̃ditat᷑
est gentib. cceditum est mundo. assũptum ẽ in
gloria. Saccamentum hoc saiͥfitium est ueritatis
nilm eo fictum. nil in eo simulat̃. nil fuatũ. nil
magitis p̾stigiis adumbratũ. s uera sit̾itas. et
sincera ueritas. Ueritas in eo qd̾ pati. u̾itas in
eo qd̾ latet. patet uisibilis ⁊ uera speties panis.
Ante cõsetrationem quidẽ est ibi uera sub̾a pa
nis .s. incõsetratiõe potenti u̾tute u̾boꝵ iͣnsubst¬
antiat᷑. ⁊ nitat᷑ in uerã tarnem xp̃i. Post cõsecͣ

Expanded text:
postolus, pietatis sacramentum, quod manifestatum est in postolus, pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carne, justificatum est in spiritu, apparuit angelis, praedicatum est gentibus, creditum est in mundo, assumptum est in gloria . Sacramentum hoc sacrificium est veritatis: nil in eo fictum, nil in eo simulatum, nil fucatum, nil magicis praestigiis adumbratum, sed vera sinceritas, et sincera veritas: veritas in eo quod patet, veritas in eo quod latet. Patet visibilis et vera species panis. Ante consecrationem quidem est ibi vera substantia panis: sed in consecratione potenti virtute verborum transsubsta
Abbreviated transcription (Latin):
pulcͥtud̾is sue ab ip̃o semꝑ iudent᷑ sic̃ eꝑa manu¬
um eiꝰ. qui sꝑ letatur inoꝑib suis. mꝯutuogͦ asp̾¬
tu sese aspitiunt. ⁊ nutua uisiõe iotundant᷑. Nã
ꝓpheta dicit. Oculi donumi sr̃ ustos. ⁊ iustꝰ dicit.
O̾culi mei sꝑ ad dñm. Ecce iamñc inp̃senti nazarei
quodammodo deum uidẽt oculo ad oculũ. Ecce
nũ future gaudia uisionis anticipant. Ecce
nunc future satietatis pͥmitiuam dulcedinem
degustant. plenius saciandi cum apparuerit
gloria dei. qui est super omina benedictus
Atramentum dñici corꝑis ⁊ sangͥnis ꝓ fuadi¬
gnitate ⁊ reu̾entia. dignũ est adignis dig¬
ne tractari digne cõfici. digne ꝑcipi. dig¬
neq dispensari. Mugna ⁊ mestimabil est
dignitas hus sacram̃ti. ⁊ quispot̾it ad eã: Magna
est sup̃ omẽni mod̾ intelligentie nr̃e supͣ omnẽ¬
mensurã capatitatis nr̃e. Magnũ est utiq p̃cuĩ
mundi. p̃cium sinep̃cio. p̃cum imp̾ciabile. qd̃
nulla estimatione taxari pot̾. magñ inquit a¬

Expanded text:
tudinis suae ab ipso semper videntur, sicut opera manuum ejus, qui semper laetatur in operibus suis. Mutuo ergo aspectu sese aspiciunt, et mutua visione jucundantur. Nam Propheta dicit: Oculi Domini super justos . Et justus dicit: Oculi mei semper ad Dominum . Ecce jam nunc in praesenti Nazaraei quodammodo Deum vident, oculo ad oculum. Ecce nunc futurae gaudia visionis anticipant. Ecce nunc futurae satietatis primitivam dulcedinem degustant, plenius satiandi, cum apparuerit gloria Dei, qui est super omnia benedictus acramentum Dominici corporis et sanguinis pro sua dignitate et reverentia dignum est a dignis digne tractari, digne confici, digne percipi, digneque dispensari. Magna et inaestimabilis est dignitas hujus sacramenti; et quis poterit ad eam? Magna est supcapacitatis nostrae. Magnum est utique pretium mundi, pretium sine pretio, pretium impretiabile, quod nulla aestimatione taxari potest. Magnum, inquit A
Abbreviated transcription (Latin):
toris fusceptor nr̃ factus ẽ. urãmn carnẽ suscipiẽs. do¬
minꝰ uͥtitũ nobiscũ ÷. sicict ip̃e de iusto ait. Cũ ip̃o sũ
nttͥbulatione. Et iustusadeum. Si amdulauero ĩ me¬
dio umbre mortis. nõ timebo mala. qm̃i tu mec̃ es. No¬
biscum ẽ emmanuelad u̾sus eos qui tͥbulãt noiꝰ. ⁊
gͣtulant᷑ malis nr̃is. Nob̾tum ẽ in necc̃itatis arctitu¬
lo. ĩꝑtectonis auxilio. in om̃i cõsolatõnis ⁊ subuẽ¬
tionis bnfitio. ⁊̃ his qͥdem modis fuit cũ antiqͥs
iustis. ñc aũt nob̾cum ẽ ꝑ incarnationis mysteri
umͣcõis nature cõsortio. Nei hoc fine dilectiõis
complexu stͥngit. ⁊ mitabilit̾ unat ꝑ cõmunio¬
nis sacram̃tum. ut sit ĩ nob̾. ⁊ nos in ip̃o. sic̃ ip̃e

Expanded text:
 suscipiens, Dominus virtutum nobiscum est; sicut ipse de justo ait: Cum ipso sum in tribulatione : et justus ad eum. Si ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mala, quoniam tu mecum es . Nobiscum est Emmanuel adversus eos qui tribulant nos, et qui gratulantur malis nostris. Nobiscum est in necessitatis articulo, in protectionis auxilio, in omni consolationis et subvectionis beneficio. Et his quidem modis fuit cum antiquis justis, nunc autem nobiscum per Incarnationis mysterium in communis naturae consortio. Nec hoc fine dilectionis complexu nos stringit, et mirabiliter unit per communionis sacramentum, ut sit in nobis, et nos in ip
Abbreviated transcription (Latin):
nis hostia iubet᷑ offerri. cuiꝰ cãro tremat᷑ extra
castra. ⁊ sanguis infext᷑ in sancta. Nam ut apłc¬
dicit. quoꝵ animalium sanguis infert᷑ in sc̃a. ho¬
rum corꝑa cremaut᷑ exͣ castra. Dies aũt qua illa¬

Expanded text:
nis hostia jubetur offerri, cujus caro crematur extra nis hostia jubetur offerri, cujus caro crematur extra castra, et sanguis infertur in Sancta . Nam ut Apostolus ait: Quorum animalium sanguis infertur in sancta, horum corpora cremantur extra castra . Dies aut
Abbreviated transcription (Latin):
sonuem faccre uolũtatem meã. s uolũtatẽ eiꝰ qui
rnsit me. Apc̃ a se nonẽ nec a se oꝑat᷑. s apatre sic̃¬
ipe ditit. Egoa me non posum fidere quig̃. dic̃
fiuiꝰ apatre est. ita apatre habet uidicare. ⁊ uelle oꝑari
i his tamen patͥ equalis. Discat huic homo qui a se
non est. s a deo factus est. iula se iudicare. s a deo. nil
a se uelle. nil a se oꝑari. in his maxume que ad salu¬
temoꝑantur uel cooꝑantur. S. łcrifitium hoc de quo
nunc agitur. non solum sacramentũ est ad sanctifica¬
tionẽ. s exemplũ inse continet ad uutat̾onem. Sa¬
cramentũ ꝑ mysteriũ fidei. exemplũ ad forntã ui¬
uendi. Sacramentum ad humilitatem r̾onis. exem¬
sarͣmentum. qui mirtant᷑ exemplũ. Qͥ ñ inutant᷑
exemplum: nec ilł ꝓdest satramentũ. forma autẽ
uiuendi non solũ hoc sacͥsitio p̾scripta est. s infi¬
gura huiꝰ sacͥfitii dudum p̃monstrata fuit. In le¬
ge enim moysi decima die septimi mensis. sollẽp¬

Expanded text:
untatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me . Christus a se non est, nec a se operatur, sed a Patre, sicut dicit: Ego a me non possum facere qui quam . Sicut Filius a Patre est, ita a Patre habet judicare et velle operari; in his tamen Patris aequalis. Discat hinc homo, qui a se non est, sed a Deo factus est, nil a se judicare, sed a Deo; nil a se velle, nil a se operari, in iis maxime quae ad salutem operantur, vel cooperantur. Sacrificium hoc, de quo nunc agitur, non solum sacramentum est ad sanctificationem, sed exemplum in se continet ad imitationem. Sacramentum per mysterium fidei, exemplum ad formam vivendi. Sacramentum ad humilitatem vosacramentum, qui imitantur ex. Forma autem vivendi non solum hoc sacrificio praescripta est; sed in figura hujus sacrificii dudum praemonstrata fuit. In lege enim Moysi decima die septimi mensis solem
Abbreviated transcription (Latin):
ẜmonib suis iustificauit. s suꝑbo uiditõ falsi cõ¬
dẽpnauit. ⁊ sic mułr ho norẽ fid̾i ꝙͣ uerb̃ dei ex¬
bibere debuit: ad głm temptatoris t̃ nstulit. illi
tredẽs. deoq non tredens. Suꝑba uoluntas suꝑbe
rõni assidebat. que honorẽ obedie deo subtͣxit. ⁊
ꝑ mobedientiã tẽptatori se sponte subdid̾. Gorru¬
pta est itaq ĩ muliere rõ ꝑ suꝑbiã. quia defide ser¬
monis dubitaũ. Nonenĩfas ÷ de eiꝰ u̾bis dubitare. ⁊
mpumest sermõib eius nonacquiesc̃e. Homo enĩꝑ u
similitud̾icm d̾i conditꝰ: naturali qͥtate in hil deb¬
subditus ẽt des. ut semꝑ uelit illi subẽe. aqͦ cepit eẽ. sichu¬
milians tationem ante eum ut credat om̃ib ũb̃ eiꝰ. gͤ
fid̾i rationẽ humiliat ĩ hoĩe. obed̾ia uoluntatẽ. su¬
ꝑbrahunane rõnis q̃ pietatem det̾ctat. ⁊ subfide
himuliari nescit. tetitas cordis est dapnabił. d̾o odi¬
bilis. dum ñ acqͥescit tred̾e: qd̾ non sufficit comp̃hen¬

Expanded text:
justificavit, sed superbo judicio falsi condemnavit: et sic mulier honorem fidei, quem verbis Dei exhibere debuit, ad gloriam tentatoris transtulit, illi credens, Deoque non credens. Superba voluntas superbae rationi assidebat: quae honorem obedientiae Deo subtraxit, et per inobedientiam tentatori se sponte subdidit. Corrupta est itaque in muliere ratio per superbiam; quia de fide sermonis Dei dubitavit. Nam nefas est de verbis Dei dubitare, et impium est sermonibus ejus non acquiescere. Homo enisimilitudinem Dei conditus, naturali aequitate in iis debsubditus esse Deo, ut semper velit illi subesse, a quo coepit esse; humilians rationem ante eum, ut credat omnibus verbis ejus;fidei rationem humiliat in homine, obedientia voluntatem. Superbia humanae rationis, quae pietatem detrectat, et sub fide humiliari nescit, caecitas cordis est damnabilis, Deo odibilis, dum non acquiescit credere, quod non sufficit comprehen
Abbreviated transcription (Latin):
si delicate uiuamꝰ. si curam tarnis in desiderus ꝑficiam᷑
Nam si dñs ⁊ talis dominꝰ intruce pendeat. ⁊ ꝓ ẜuo
pendeat. at scriuus malus plagisq dignꝰ in delitis agat
nonnecofusione dignũ est. nonne riditulũ ẽ : Si xp̃c¬
die crapula ⁊ ebrietate. nonne turpe ẽ. nonne ꝓbro¬
iste. Passio certe xp̃i nec ludꝰ est necludo simił. At nol
uitam nr̃am ludo fitlem estunamꝰ. ⁊ artemqͣndam
ad ludend̾ compositam. Adhuc in mundo u̾sam̃ qͣsi

Expanded text:
si delicate vivamus, curam carnis in desideriis perficiamus. Nam si Dominus, et talis Dominus, in cruce pendeat, et pro servo pendeat, at servus malus plagisque dignus in deliciis agat, nonne confusione dignum est, nonne ridiculum est? Si Chrdie crapula et ebrietate, nonne turpe est, nonne probro ludus iste. Passio certe Christi nec ludus est, nec ludo similis. At nos vitam nostram ludo similem aestimamus, et artem quamdam ad ludendum compositam. Adhuc in mundo versamur, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
deuotionis tepesceret. ⁊ aspe sue exspectatio¬
nis obliuonis occasione deficeret. ⁊ si fidelis qͥs¬
piam setum tractaret. quid sibi uolunt hec. pie¬
tasdeuotionis semꝑ habebat certũ: qd̾ incõscĩa
fidei manebat octult̾. Et hec quidẽ sic erãt donee
umbra cederet. u̾itas succedet. Uenit enim qui

Expanded text:
devotionis tepesceret, et a spe suae exspectatiodevotionis tepesceret, et a spe suae exspectationis oblivionis accessione deficeret. Et si fidelis quispiam secum tractaret quid sibi volunt haec, pietas devotionis semper haberet certum quod in conscientia fidei maneret occultum. Et haec quidem sic erant, donec umbra cederet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in miurs saluatorẽ ⁊ salutem mut̾e. nͨaliã salutẽ
qͣ tp̃msaluatorem. Qd decreuit hoc ⁊ ꝓmisit. ⁊ cõsi¬
lium suum fidelib suis reuelauit. Acquieñ fides
sanctoꝵ. credid̾unt. expectaũunt ꝓmissionis im¬
pletionem. Deus aũt distulit xp̃m suum. Quare
distulerit. secreti sui cõscius ẽ. ip̃e nouit. Interi
autem ex̃cebat᷑ fides iustoꝵ. Qd̾ ꝓmisit deꝰ hoc
ad ꝓbationẽ fidei multis mõis ad umibrari. ⁊ ua¬
rus rer̃ significationib ⁊ sacͥfitioꝵ figurari. ue¬
tus enum illa legalium sacͥfitioꝵ sollẽpnitas ꝑ
legem instituta. ⁊ aꝓphetis aꝓpbata. quedam
fuit facte ꝓmissionis qiͣ rememoratio. ⁊ fute
copletionis mystica significat̾o. ut res mirabłr
ꝓmissa. ⁊ mirabilit̾ post futura. testimõium
hĩis alege ⁊ ꝓphetis in uigi sacrifitioꝵ frequẽ¬
tatione a memoria numꝙͣ excideret. In hisqͥo¬
pe futuroꝵ signis fides ex̃cebat᷑ ad diuini hono¬
tis obsequium. ne otio languens afuore sue

Expanded text:
 Salvatorem et salutem mittere, nec aliam salutem quam ipsum Salvatorem. Quod decrevit, hoc et promisit, et consilium suum fidelibus suis revelavit. Acquievit fides sanctorum, crediderunt, exspectaverunt promissionis impletionem. Deus autem distulit Christum suum. Quare distulerit, secreti sui conscius est, ipse novit. Interim autem exercebatur fides justorum. Quod promisit Deus, hoc ad probationem fidei multis modis voluit adumbrare, et variis rerum significationibus et sacrificiorum figurari. Verus enim illa legalium sacrificiorum solemnitas per legem instituta, et a prophetis approbata, quaedam fuit factae promissionis quasi rememoratio, et futurae completionis mystica significatio; ut res mirabiliter promissa, et mirabiliter post futura, testimonium habens a lege et prophetis, in jugi sacrificiorum frequentatione a memoria nunquam excideret. In his quippe futurorum signis fides exercebatur ad divini honoris obsequium; ne otio languens, a fervore suae
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ ꝙ̃ non ẽ impossibile om̃e u̾bum. cuiꝰ sermo om̃i¬
potens ẽ. ⁊ semꝑ uerax ẽ. cui semꝑ subẽ tũ uoluerit
posse. Sufficit nob̃ ad fidei hꝰ testimoium. xp̃m qui
est dei uirtꝰ ⁊ dei sapĩa discipuł suis dixisse. ficripi¬
te: hoc Ẽ torpꝰ meum. Sihumana sapĩa incorde nr̃o re¬
murm̃at. murmatõnem eiꝰ pietas fidei cõpescat.
Exhuibeamꝰ honorẽ uerb̃ deimhunulitatefidei. defe¬
ramꝰ tam ueu̾abili sacͣmento. tamq excellenti gr̃e
omẽm reu̾entiã in muuditia manuũ. ⁊ p̾itate ui¬
te. Hoc em̃pignꝰ dilectionis sue benignissimꝰ iħt no¬

Expanded text:
non est impossibile omne verbum, cujus sermo omnipotens est, et semper verax est, cui semper subest, cum voluerit, posse. Sufficit nobis ad fidei hujus testimonium, Christum, qui est Dei virtus et Dei sapientia, discipulis suis dixisse; Accipite; hoc est corpus meum . Si humana sapientia in corde nostro remurmurat, murmurationem ejus fidei pietas compescat. Exhibeamus honorem verbis Dei in humilitate fidei; deferamus tam venerabili sacramento, tamque excellenti gratiae omnem reverentiam, in munditia manuum et puritate vitae. Hoc enim pignus dilectionis suae benignissim
Abbreviated transcription (Latin):
amara sunt dulcescunt. ⁊ que dura sunt mitestunt. inqͥ
tio ne caritatis. Datiẽs ist eium caritas. fortis est cari¬
tas. nec labore fatigat᷑. nec sartina depͥmit᷑ O mia suf¬
fert. oñua sustinet. ⁊ tum sanctipudoris sibi cõscia
sit. tam̃ reuerent᷑ quasi upudẽs est. Etubescit qͥdẽ
plum xp̃i. Xp̃c qui ꝑfectionem legi addidit. qd̾ fa¬
tiendum docuit. qͣntum decuit inse impleuit. ⁊ se¬

Expanded text:
amara sunt dulcescunt, et quae dura sunt mitescunt, in qua amara sunt dulcescunt, et quae dura sunt mitescunt, in qua tione charitatis. Patiens est enim charitas, fortis est charitas, nec labore fatigatur, nec sarcina deprimitur. Omnia suffert, omnia sustinet, et cum sancti pudoris sibi conscia sit, tamen reverenter quasi impudens est; erubescit quidem us qui perfectionem legi addidit, quod faciendum docuit, quantum docuit, in se implevit, et se
Abbreviated transcription (Latin):
lingua mea p̾ceps est ad cõtumelia. Interim deum
nescio. leges tuas non coguosco. Et tu dicis.Siqͥs
irascitur frat suo reꝰ est iuditio. Si dix̾o fratri ra¬
cha. uel fatue: mag̾ me terres. Reus eñi sum cõcilio
uelgehenne ignis. Utiq tu mandasti mandata tua
custodiri nimis. Ut uerum fatear. ego imnemor bñ¬
fitioꝵ ẽẽ nompossum. at iniuriat̃ ẽe nonpossum. Ita
natura sum filius ire. ut non possim non irasci. Atn tu
iħu iratus es sub quo mͥ nec licet irasci. nec contͣ inimi¬
cum uelleuit᷑ commouen. nec incorde musitare: Unde
hoc mͥ ut ita stabilis cor. ut om̃ino non cõmouear. ⁊ ad
om̃s iuitias quasi insensibilis fiam : unde nobis ut
faciamꝰ que anobis its fieri. ⁊ panam̃ que nos uelis
pati. nisi benedictionẽ: tu olegis lator: Unde hoc no¬
dis nisi uos p̃ueneris in benedictionib dulcedinis
nisi manserimꝰ ni caritate dulcedinistue: Cu. ⁊que

Expanded text:
lingua mea praeceps est ad contumeliam. Interim Deum lingua mea praeceps est ad contumeliam. Interim Deum nescio, leges tuas non cognosco, et tu dicis: Si quis irascitur fratri suo, reus erit judicio . Si dixero fratri, racha vel fatue , magis me terres. Reus enim sum concilii, vel gehennae ignis. Utique tu mandasti mandata tua custodiri nimis . Ut verum fatear, ego immemor beneficiorum esse possum, at injuriarum esse non possum. Ita natura sum filius irae, ut non possim non irasci. At tu, Jesu, iratus es, sub quo mihi non licet nec irasci, nec contra inimicum vel leviter commoveri, vel in corde mussitare? Unde hoc mihi, ut ita stabiliam cor, ut omnino non commovear, et ad omnes injurias insensibilis fiam? Unde nobis ut faciamus quae a nobis fieri vis, et patiamur quae nos velis pati, nisi benedictionem dederis tu, o legislator? Unde hoc nobis, nisi nos praeveneris in benedictionibus dulcedinis, nisi manserimus in charitate dulcedinis tuae? Cui et quae
Abbreviated transcription (Latin):
uinitus eeñt inspitata: non tn ꝑ legẽ erant publi¬
tata. S xp̃o reseruata sunt hec. qui ꝑfectionẽ legi
daret. ⁊ tam̃ non legẽ solueret. Bone ihu si pace
tua querere licet. quid fetisti nob̾ sic: Sꝑabanuiᷤ
qd̾ in mund̾renieus leuares onera nr̃a. mitigares i¬
ram tuam. ⁊ factꝰ homo humanꝰ fieres uel solito hũ¬
nior. Sint autem oñ oneri addis.⁊ gͣuib grauia
suꝑꝑonis. Annonsatis graues erant mãnꝰ mõxsi. En
ad hoc uensti ut scorpionib nos tedas. Anne ut ag¬
graues iugumtium. Amitos non lic: dilig̾e. ⁊ inimi¬
tos nonlitiodisse. Onouar̾ legũ cõditor.quispot̃ au¬
dire ẜmones tuos: Im occafionem queris ut nos ꝑ¬
das: Nonne ih̾s est nomen tuũ: Ignne de̾ nr̃ es deu̾s
saluos faciendi: Ergo ne ꝑdendi: Absit. Qͥd me iubeᷤᷤ
mimicun diligere non odisse. mimõ diligere. Qͦ mͦ
hot possum: Ecre si leui cõuitio ꝓuocat᷑ fuero: int̾uᷤᷤ
ardeo. extandesto. feruet tor meum ad uindictã

Expanded text:
ublicata, sed Christo reservata sunt haec, qui perfectionem legi daret, et tamen non legem solveret. Bone Jesu, si pace tua quaerere licet, quid fecisti nobis sic? Sperabamus quod in mundum veniens levares onera, mitigares iram tuam. et factus homo humanus fieres, vel solito humanior. Nunc autem onus oneri addis, et gravibus gravia superponis. An non satis graves erant manus Moysi? An ad hoc venisti, ut scorpionibus nos caedas? An non, ut aggraves jugum nostrum? Amicos non licet diligere, et inimicos non licet odisse? O novarum legum Conditor, quis potest audire sermones tuos? An occassionem quaeris, ut nos perdas? Nonne Jesus est nomen tuum? Nonne Deus noster es, Deus salvos faciendi? Ergone perdendi? Absit! Quid me jubes inimicum non odisse, imo et diligere? Quomodo hoc possum? Ecce si levi convicio provocatus fuero, interius ardeo, et excandesco, fervet cor meum ad vindictam,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ humilitas eiꝰ mundo uilis ẽ. Qͥ ppe nam ⁊ pauꝑib
xp̃i niundꝰ ip̃e uilis est. mutuoq tõtẽptu sese despi¬
tuint. cum despic̃ mundꝰ a quib ip̃e despicit᷑. uer̃ qd
inundus despic̃ fastus suꝑbie est. qd̾ despicit᷑: humi¬
litatis nobilitas est. uera enun humilitas xp̃i: nobilis
suꝑbie tẏpum in se uidet᷑ hr̃e. Dedignat᷑ en ĩ sub iugo
petti seruire. omẽmq uanitatis fastũ. ⁊ tumentis
suꝑbie colla ꝓpͥa uirtute audet calcare. ꝑexfectꝰ enĩ¬
xp̃i e mulator conditionis sue. inqͣfactꝰ est adymagi¬
nem. ⁊ similitudinẽ dei. memor qͦq p̃cii quo redẽptus
est a filio dei. ꝓ reuerentia dignitatis sue. centͣ suꝑbi¬
am que oũi dignitate indigna est. nobilit̃ suꝑbit.
⁊ indignum sua nobilitate iudicat mundam ho¬
uoris uanitatẽ amare. ⁊ ꝓmissiones dei que onne
desid̾ium suꝑant non amare. Hinc de ecclesia scͥp¬
tum ẽ. Sonam te in suꝑbiã seculoꝵ. Et de ministriᷤ

Expanded text:
 humilitas ejus mundo vilis est. Quippe nam et pauperibus Christi mundus ipse vilis est, mutuoque contemptu sese despiciunt, dum despicit mundus a quo ipse despicitur. Verum quod mundus despicit, fastus superbiae est; quod despicitur, humilitatis nobilitas est. Vera enim humilitas Christi nobilis superbiae typhum in se videtur habere. Dedignatur enim sub jugo peccati servire, omnemque vanitatis fastum et tumentis superbiae colla propria virtute audet calcare. Perfectus enimemor conditionis suae, in qua factus est ad imaginem et similitudinem Dei, memor quoque pretii, quo redemptus est a Filio Dei, pro reverentia dignitatis suae contra superbiam, quae omni dignitate indigna est, nobiliter superbit, et indignum sua nobilitate judicat, mundani honoris vanitatem amare, et promissiones Dei, quae omne desiderium superant, non amare. Hinc de Ecclesia scriptum est: Ponam te in superbiam saeculorum . Et de ministris
Abbreviated transcription (Latin):
de extrenutate a mauda. de dignit ite contẽpnenda.
deuindicta nõ expetenda. de om̃i in iuria remiiten¬
da. de resua cum lite non repetẽda. deodio patͥs ⁊
mr̃is ⁊ amicoꝵ om̃ium. insuꝑ ⁊ anime sue. de nu¬
iicis diligendis. de amma ꝓamicis ponẽda. ⁊̃ si sit̾
inimici nobis. dequib: lib iuiciis. cõtumeliis. cõ¬
uitiis. obꝓbrus. deniq de quib tumq fiue duris si¬

Expanded text:
de extremitate amanda, de dignitate contemnenda, de vindicta non expetenda, de omni injuria remittenda, de re sua cum lite non repetenda, de odio patris et matris, et amicorum omnium, insuper et animae suae, de inimicis diligendis, de anima pro amicis ponenda, etiamsi sint inimici nobis, de quibuslibet injuriis, de contumeliis, conviciis, opprobriis, denique de quibuscunque sive duris, si
Abbreviated transcription (Latin):
ti. pt quianimas ꝓximoꝵ ꝑfectiꝰ deo zelant. cu¬
ta spũales necc̃itates affectuosius mouent᷑. cum
infirmis infitiant᷑. ꝓscand. alum patuintib u¬
tuntur. Int̾ secretas lacͥmas. ⁊ secreta cum dõ col¬
loquia ꝓ̃ municis plorant ⁊ orat. ꝓ alienis pect̃is
dolent ⁊ lugent. ⁊ in uiscerib taritatis. ⁊ minti¬
ma medulla pietatis ꝓximos suos quignorãt¬
⁊ errant. deo cui ispũ suo seruiunt lacͥmosis sus¬
piriis cõmendant. Sepe tñ cirta corporales nec̃ci¬
tates quasi duri ⁊ sine affectione uident᷑. Et for¬
te quia pauꝑtate inse sponte patiunt᷑ inimꝰ ei¬
in aliis compatiunt᷑. Nec pauꝑtarẽ miseriã reputãt
s salutis uiã. securiꝰq existumãt mediocͥter igere¬

Expanded text:
t qui animas proximorum perfectit qui animas proximorum perfectirca spirituales necessitates affectuosius moventur, cum infirmis infirmantur, pro scandalum patientibus uruntur. Inter secretas lacrymas, et secreta cum Deo colloquia, pro inimicis orant et plorant; pro alienis peccatis dolent et lugent, et in visceribus charitatis, et in intima medulla pietatis proximos suos qui ignorant et errant, Deo cui in Spiritu suo serviunt, lacrymosis suspiriis commendant. Saepe tamen circa corporales necessitates, quasi duri et sine affectione videntur: et forte quia paupertatem in se sponte patiuntur, in aliis compatiuntur. Nec paupertatem miseriam reputant, sed salutis viam; securiusque existimant mediocriter egere
Abbreviated transcription (Latin):
az arei hoc titulo saudis honorant᷑. ut can¬
didiores niuedicant᷑. ⁊ ut laus laude tu¬
mulet᷑ ad ditur nitidiores lacte. Oleum. lac. ad¬
eps. pinguedinẽ hñt ⁊ intorẽ. hec ẽ mseri¬
cordia dequadñs ait. Hiscd̾iam uolo ⁊ ñsa¬
ceifitium. Nitorem ⁊ dicedinẽ lactis hii hñt.
qͥ nec̾citatib indigentium misedit᷑ subueniũt. u
potent᷑ alacte. ⁊ sacient᷑ ab uberib cõsolationis
eoꝵ.Sũt aũt queda nec̾citates corꝑales. quedã spi¬
rituales. Indiget enim corpꝰ multis nect̃itatũ sub¬
sidis. indiget multis nfirmitatũ remediis. In¬
diget ⁊ annna his que sibi necc̃ia sunt. ad spiri¬
tualem cõsolationẽ. ueramq salutẽ. ꝑler̃q iusti
hiqui scd̃o tarnem infirmisunt. circa ꝓximoꝵ¬
uentur. magisq student esurientẽ pascere. ꝙͣ ex¬
rantem adiuam u̾itatis reduc̃e. Teneriꝰ credo cͥca
ea infirmant᷑. ad que toleranda se ip̃os infirmos
sentiunt. ⁊ q̃i domestico esocti exemplo pauꝑtati

Expanded text:
azaraei hoc titulo laudis honorantur, ut candidiores nive dicantur; et ut laus laude cumuletur, additur: Nitidiores lacte. Oleum, lac, adeps, pinguedinem habent et nitorem. Haec est misericordia, de qua Dominus ait: Misericordiam volo, et non sacrificium . Nitorem et dulcedinem lactis hi habent, qui necessitatibus indigentium misericorditer subveniunt, ut potentur a lacte, et satientur ab uberibus consolationis eorum. Sunt autem, quaedam necessitates corporales, quaedam spirituales. Indiget enim corpus multis necessitatum subsidiis, indiget multis infirmitatum remediis. Indiget et anima iis, quae sibi necessaria sunt ad spiritualem consolationem veramque salutem. Plerumque justi hi qui secundum carnem infirmi sunt, circa corventur; magisque student osurientem pascere, quam errantem ad viam veritatis reducere. Tenerius, credo, circa ea infirmantur, ad quae toleranda seipsos infirmos sentiunt, et quasi domestico edocti exemplo paupertati
Abbreviated transcription (Latin):
tores eorum. Fuit mantiqͥs magna moꝵ gͣuitas. mag¬
na maturitas. incõcusse mentis magna cõstantia. ĩ
duris ⁊ indignis ꝓ lege sua tolerandis insuꝑ abilis
lis iniuriis. nullis cõtumeliis. nullo t̾rore. nullo pu¬
dore. asancte religionis reu̾entia pot̾ant seꝑari.
Hinc unꝰ cet̾os sanctos insetͣnsfigur̃s ait. Totadi¬
e uerecundia mea tõtra me ẽ. ⁊ cõfusio faciei .mn. co

Expanded text:
tores eorum. Fuit in antiquis magna morum gravitas, magtores eorum. Fuit in antiquis magna morum gravitas, magna maturitas, inconcussae mentis magna constantia, in duris et indignis pro lege sua tolerandis insuperabilis lis injuriis, nullis contumeliis, nullo terrore, nullo pudore, a sanctae religionis reverentia poterant separari. Hinc unus caeteros sanctos in se transfigurans, ait: Tota die verecundia mea contra me est, et confusio faciei meae co
Abbreviated transcription (Latin):
xta qd̾ quidam ait. Depigi fed̾ cum oculis .m. ut neco¬
gitarem quidẽ de uirgine. Dud: ⁊ iurpia fecisse sic̃ de
quibdam apostolus. ait. Q̾m fructum hũistis in his
de quib nunc crubescitis: Parumẽ ad laudẽ nazareoꝵ
utrubicundi dicant᷑ nͥ ⁊ ebori. antiquo p̃ferant᷑. Ebͣ.
ut aiunt os ẽ elefantis. Uefas ẽ animal ossib exstruc¬
tum. robustum ⁊ firmum. adeo ut sufficiat belli ma¬
chinas. ⁊ edificata desuꝑ ꝓpugnatula sustiñe. Talis
fortitudo sanctoꝵ. hñs sicut ebur int̾ ossa extellen¬
tem gloriã soliditatis. firmitatis ⁊ pulcͥtud̾is. Si ca¬
ro infirmae̾. ut infirmitatẽ iustoꝵ possit designare
cur ñ os. u̾tutemeoꝵ indicare possit : De illis nimi¬
rum scͥptum ẽ. Custod̃ dominꝰ om̃ia ossa eoꝵ. Ebur
antiquũ. fortitudo iustoꝵ ẽ. qualis fuit in antiquis
iustis sub lege. qualis ⁊ nunc est inhis qui sunt unita¬

Expanded text:
xta quod quidam ait: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne coxta quod quidam ait: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine . Pudet et turpia fecisse, sicut de quibusdam Apostolus ait: Quem fructum habuistis tunc, in quibus nunc erubescitis? . Parum est ad laudem Nazaraeorum ut rubicundi dicantur, nisi et ebori antiquo praeferantur. Ebur, ut aiunt, os elephantis est. Elephas est animal ossibus exstructum, robustum et firmum, adeo ut sufficiat belli machinas et aedificata desuper propugnacula sustinere. Talis est fortitudo sanctorum, habens sicut ebur inter ossa excellentem gloriam soliditatis, firmitatis et pulchritudinis. Si caro infirma est, ut infirmitatem sanctorum possit designare, cur non os virtutem eorum praedicare possit? De illis nimirum scriptum est: Custodit Dominus omnia ossa eorum . Ebur antiquum fortitudo justorum est, qualis fuit in antiquis justis sub lege; qualis et nunc est in iis qui sunt imita