comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
na: diligenter attende quid tibi hospi¬
tis hums prescutia largiatur. Ipse
cnun est qui tribuit oculis uisũ. au¬
ditũ aurib prestat: ip̃c qui lingue
uoccm. palato gustũ. motũ mebris
omnib subinistrat. Si quid uite.
si quid scusus. si quid in te decori̾ est:
hinus hospitis beucficiũ recognosee.
Demq discellus cius probat: qͥd pre¬
sentia confcrebat. Protinus cĩ am¬
ma discedente lingua silebit. oculi
nil uidebunt. obsurdescent aures. cor¬
pus omne rigebit. facies expallescet:
in brem quoq totum cadauer putidũ
simul et putridũ fict. et decor omnis
ui samcm conuerictur. Ut quid ergo
pro temporali qualibet delectatione. cõ¬
tristas et ledis hospitem tuũ: quam
nec sentire quidem ullo modo poteras
nisi per ipsum: Ad hec si tantũ tibi cõ¬
fert exul. et inmiciciarũ cansa a facic
donum sin cicctus: quantũ tibi p̃sta¬
bit reconciliatus: Roli o corpus noli
updire reconciliationẽ illam: qm̃i

Expanded text:
na, diiigenter attende quid hospina, diiigenter attende quid hospitis hujus tibi praesentia largiatur. Ipse enim est qui tribuit oculis visum, auditum auribus praestat; ipse est qui linguae vocem, palato gustum, motum membris omnibus subministrat. Si quid vitae, si quid sensus, si quid in te decoris est, hujus hospitis beneficium recognosce. Denique discessus ejus probat quid praesentia conferebat. Protinus enim anima discedente, lingua silebit, oculi nihil videbunt, obsurdescent aures, corpus omne rigebit, facies expallescet. In brevi quoque totum cadaver putridum simul et putidum fiet, et decor omnis in saniem convertetur. Utquid ergo pro temporali qualibet 731 delectatione contristas et laedis hospitem istum, quam nec sentire quidem ullo modo poteras nisi per ipsum? Ad haec si tantum tibi confert exsul, et inimicitiarum causa a facie Domini sui ejectus, quantum tibi praestabit reconciliatus? Noli, o corpus, noli impedire reconciliationem illam, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
magis autem ctiã collabora ci: qm si
compateris et conregnabis. Quantũ
cius impedis reparationem. tantum
ĩpedis tuã: quod nimrũ reparari an¬
te non potcris. donct suam in ca deus
unaginc̃ uideat reformatam. Nobilẽ
hospitem habes o caro. nobilem ualde.
et tota salus tua pendet de cius salute.
Da honorẽ hospiti tanto. Tu quidem
habitas in regionc tua: anima ucro
peregrina et cxul apud te est hospitata.
Queso te quis rusticus si forte nobiliᷤ
et prepotens quispiam apud cum uo¬
lucrit hospitari. non libenter ĩ angu¬
lo domus suc. aut sub gradibz sins
uel in ip̃is cincrib accubabit: ceden
hospiti suo locum sicut dignũ est
potiorem: Et tu ergo fac sumliter:
inurias uel molestias tuas ne re¬
putaucris. tantum ut hospes tuus
honorifice possit apud te demorari.
honor tibi est ut pro eo interun te exhi¬
beas inhonorum. Ac ne forte despicias
aut parmpendas hospitem tuũ. pro co
quod pcregrinus tibi iudetur et adue¬

Expanded text:
magis autem etiam collabora ei, quoniam si magis autem etiam collabora ei, quoniam si compateris, et conregnabis. Quantum ejus impedis reparationem, tantum impedis tuam; quod nimirum ante reparari non poteris, donec suam in ea Deus imaginem videat reformatam. Nobilem hospitem habes, o caro, nobilem valde, et tota salus tua pendet de ejus salute. Da honorem hospiti tanto. Tu quidem habitas in regione tua: anima vero peregrina et exsul apud te est hospitata. Quaeso te, quis rusticus, si forte nobilis et praepotens quispiam apud eum voluerit hospitari, non libenter in angulo domus suae, aut sub gradibus suis, vel in ipsis cineribus accubabit, cedens hospiti suo locum sicut dignum est potiorem? Et tu ergo fac similiter. Injurias vel molestias tuas ne reputaveris, tantum ut hospes tuus honorifice possit apud te demorari. Honor tibi est, ut pro eo interim te exhibeas inhonorum. 4. Ac ne forte despicias aut parvipendas hospitem tuum, pro eo quod peregrinus tibi videtur et adve
Abbreviated transcription (Latin):
liberandũ se esse a pessima illa radice
que carm infixa est. a lege peteati. q̃
est in inc̃bris nostris: donce et ab ip̃o cor¬
pore solucretur. Unde et cupiebat dissol
scparans inter nos et deun. penitus au¬
ferri non poterit. donce liberemur a cor¬
porc. Audistis de quodam quẽ dñs cu¬
raiit a demonio: qm̃ collidens. et mul
illo. Ita dico nobis genus illud pct̃i.
quod totiens conturbat nos. concu¬
piscentias loquor. et desideria mala. re¬
prum quidẽ debet et potest per gratiam
dei ut non regnet in nobis. nec demꝰ
mẽbra nr̃a arma iniquitatis peccato:
et sic nulla damnatio est his qui sunt ĩ
xp̃o iesu: sed non cicitur nisi in morte.
quando sic discerpunur. ut anima se¬
parctur a corpore. Habes ad quid uenc¬
rit christus. et cui intendere debeat chri¬
stianus. P:opterca noli o corpus. no¬
li preripere tempora. Potes cnĩ amne
ri non potes. Omnia tempus habent.
Patere ut nunc anina prose la borct:

Expanded text:
liberandum se esse a pessima illa radice liberandum se esse a pessima illa radice quae carni infixa est, a lege peccati quae est in membris nostris, donec et ab ipso corpore solveretur: unde et cupiebat dissolvseparans inter nos et Deum, penitus auferri non poterit, donec liberemur a corpore. Audistis de quodam, quem Dominus curavit a daemonio, quoniam collidens et multuillo . Itaque dico vobis, genus illud peccati quod toties conturbat nos concupiscentias loquor et desideria mala, reprimi quidem debet et potest per gratiam Dei, ut non regnet in nobis, nec demus membra nostra arma iniquitatis peccato , et sic nulla damnatio est his qui sunt in Christo Jesu: sed non ejicitur nisi in morte, quando sic discerpimur ut anima separetur a corpore. 3. Habes ad quid venerit Christus, et cui intendere debeat Christianus. Propterea noli, o corpus, noli praeripere tempora: potes enim impedri non potes. Omnia tempus habent . Patere ut nunc anima pro se laboret,
Abbreviated transcription (Latin):
nostre configuratũ corpori claritatiˢ
suc. In priori si quidẽ adueutu tancp
preco. uel magis ucre preco ipsius.
iohannes baptista clamat: ecce ĩquiẽs
agnus dei. ecce qui tollit peccata mini¬
di. Ron dicit morbos corporis. nõ mo¬
lestias carius. scd peccatũ qͦd est mor¬
bus ammc et corruptio mentis. E cce
qui tollit peccata mudi. Unde ͤ Utiq
a manu. ab oculo. a collo: demũ ctiã
a carnc ip̃a. cui altius infixum cst.
Tollit peccatũ e manib cõmissa pct̃a
delcns: tollit ab oculo. purgans cordiᷤ
intentionc̃: tollit a collo molentam
remouens dñationẽ. sicut scriptum
est. Sceptrũ ex actoris cius supcrasti.
sicut in die madian. Itemq. cõpu¬
trescet ingũ a facie olci. Et apostolꝰ
loquitur dicens. ut non regnet pct̃m
in uestro mortali corpore. Siquidem
alio in loco ait idem apls. Scio inqͥt
quod non est in me bouũ. hoc est in
carne mea. Et alibi. Infclix ego hõ.
quis me liberabit de corpore mortis
hunis. Sciebat numirũ non prius

Expanded text:
ori claritatis suae . In priore siquidem adventu tanquam praeco, vel magis vere praeco ipsius Joannes Baptista clamat: Ecce, inquit, Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Non dicit, Morbos corporis; non, Molestias carnis; sed, peccatum, quod est morbus animae et corruptio mentis. Ecce qui tollit peccata mundi. Unde? Utique a manu, ab oculo, a collo, demum etiam a carne ipsa, cui altius infixum est 2. Tollit peccatum e manibus, commissa peccata delens: tollit ab oculo, purgans mentis intentionem: tollit a collo, violentam removens dominationem, sicut scriptum est: Sceptrum exactoris ejus superasti, sicut in die Madian : itemque, Computrescet jugum a facie olei . Et Apostolus loquitur, dicens: Ut non regnet peccatum in vestro mortali corpore . Siquidem alio in loco ait idem apostolus, Scio, inquit, quod non est in me bonum, hoc est, in carne mea ; et alibi: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Sciebat nimirum non prius
Abbreviated transcription (Latin):
terra iam celebre est nomen tuũ: et bca¬
tam te dicunt omnes generationes. Ubiq
gloniosa dicuntur de te cuntas der: ubiq
psallitur quia homo natus est in ca. ⁊ ip̃
fundauit cam altissimus Ubiq inꝙ̃ pre¬
dicatur. ubiq clamatur: quia iesus xp̃s

Expanded text:
terra jam celebre est nomen tuum, et beaterra jam celebre est nomen tuum, et beatam te dicunt omnes generationes. Ubique gloriosa dicuntur de te, civitas Dei: ubique psallitur, quia homo natus est in ea, et ipse fundarit eam Altissimus . Ubique, inquam, praedicatur, ubique clamatur, quia « Jesus Christus,
Abbreviated transcription (Latin):
modo non oĩa nobis summul cũ illo dona¬
uit: Nemo discredat. nemo hesitet: habe¬
mus testimoniũ credibile nimis. uerbũ
caro factũ est. et habitauit in nobis. Frc̃s
habere uoluit ugenitus dei: ut esset in
multis fr̃ib. primogenitus ipse. Utiq in¬
chil hesitet ip̃a pusill animitas fragilita¬
tis humanc: prius ip̃e factus est hominũ
frater. factus est homuus filius. factuͤ est
homo. Si et hoc homo iudicat incredibile:
fidem astruunt oculi. iesus xp̃s natuꝰ est¬
in bethlec̃ iude. Et ude dignationc̃. Non
i icrusalẽ cuntate regia: scd in bethlcc̃
que minuma est in milibus uida. Obeth¬
lcẽ parua. sed iam magnificata a dño:
magnificauit te qui factus est inte. par¬
uus ex magno. Letare bethleẽ. et per oc̃s
uicos tuos festiñ hodie alleliua cante¬
tur. Que tibi cuntas si audeat non ĩ¬
udeat prcciosissumũ illud stabulũ. ⁊ il¬
lius presepu gloriã: In urauersa sigͥdẽ

Expanded text:
omodo non omnia nobis simul cum Filio donaomodo non omnia nobis simul cum Filio donavit? Nemo discredat, nemo haesitet; habemus testimonium credibile nimis: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Fratres habere voluit Unigenitus Dei, ut esset in multis fratribus primogenitus ipse. Utque nihil haesitet ipsa pusillanimitas fragilitatis humanae, prius ipse factus est hominum frater, factus est hominis filius, factus est homo. Si et hoc homo judicat incredibile, fidem astruunt oculi. 4. « Jesin Bethlehem Judae. » Et vide dignationem. Non in Jerusalem, civitate regia; sed in Bethlehem, quae minima est in millibus Juda. O Bethlehem parva, sed jam magnificata a Domino! magnificavit te qui factus est in te parvus ex magno. Laetare, Bethlehem, et per omnes vicos tuos festivum hodie Alleluia cantetur. Quae tibi civitas, si audiat, non invideat pretiosissimum illud stabulum, et illius praesepii gloriam? In universa siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
saluũ facict populũ suũ a peccatis corũ:
Aut quare xp̃s nominari uoluit. insi qͥa
cõputrescere faciet iugũ a facie olci: Qua¬
re filius dei factus homo. nisi ut homines
faciat filios dei: Uoluntati autẽ eius qͥs
resistit: Iesus qui iustiticat. quis est qui
condemuct: Christus qui sanat: qͥs est
qui uulneret : Filius dei exaltat: qͥs est
qui humilict: Rascitur ergo icsus: gau¬
deat quisquis ille est. quem perpetuc dam¬
nationis reũ adiudicabat conscientia pec¬
catorum. Excedit quippe pictas iesu om¬
nc̃ criminũ quantitatẽ. scu mimcrosita¬
ten. Nascitur xp̃s: lctctur quicũq uitus
impugnabatur antiquis. Si quidẽ ante
faciem mictionis xp̃i. nallus ommnosta¬
re poterit morbus amme quãlibet mucte¬
ratus. Rascitur filius dei. exultet qui ma¬
gna solct desiderare: quia magnus mu¬
ncrator aducint. Frẽs hic est heres deuote
suscipiamus cum: sic cram et hereditas no¬
stra crit. Qui ciũ propriũ filiũ dedit: qͦ¬

Expanded text:
um a peccatis eorum? aut quare Christus nominari voluit, nisi quia computrescere faciet jugum a facie olei? Quare Filius Dei factus est homo, nisi ut homines faciat filios Dei? Voluntati autem ejus quis resistit? Jesus qui justificat, quis est qui condemnet? Christus qui sanat, quis est qui vulneret? Filius Dei qui exaltat, quis est qui humiliet? 3. Nascitur ergo Jesus; gaudeat quisquis ille est, quem perpetuae damnationis reum adjudicabat conscientia peccatorum. Excedit quippe pietas Jesu omnem criminum quantitatem seu numerositatem. Nascitur Christus; laetetur quicumque vitiis impugnabatur antiquis. Siquidem ante faciem unctionis Christi nullus omnino stare poterit morbus animae, quamlibet inveteratus. Nascitur Filius Dei; exsultet qui magna solet desiderare, quia magnus munerator advenit. Fratres, hic est haeres; devote suscipiamus eum, sic enim et haereditas nostra erit. Qui enim proprium Filium dedit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
gloriã quasi ungeniti a patre. Respi¬
rate perditi: uenit iesus querere et saluũ
facere quod perierat. Al orbidi conua¬
lescite: uenit xp̃s qui contritos corde sauat
grandia concupiscentes: descendit ad uos
filius dei. ut regni sui faciat cohcredes.
Ita obsecro. sana me dñc et sanabor. sal¬
uũ me fac et saluus cro: glorifica et cro
gloriosus. Sic nempe benedicet anima
nca dommũ: et omnia que intra me sũt
nomini sancto cius. Cum propitiatus
fucris oĩb inquita tib mcis: sanant¬
ris omes infirmitates ncas: repleuc¬
ris in bomis desideriũ meum. Hec tria di

Expanded text:
gloriam quasi unigeniti a Patre. Respigloriam quasi unigeniti a Patre. Respirate, perditi; venit Jesus quaerere et salvum facere quod perierat. Morbidi, convalescite; venit Christus, qui contritos corde sanat grandia concupiscentes; descendit ad vos Filius Dei, ut regni sui faciat cohaeredes. Ita, obsecro, sana me, Domine, et sanabor: salvum me fac, et salvus ero: glorifica, et ero gloriosus. Sic nempe benedicet anima mea Domino, et omnia quae intra me sunt, nomini sancto ejus, cum propitiatus fueris omnibus iniquitatibus meis, sanaveris omnes infirmitates meas, repleveris in bonis desiderium me
Abbreviated transcription (Latin):
tia nouitatis. utpote que nec primam
sumilẽ insa est nec habere scquentem.
Opartus solus sinc dolore. solus nesciꝰ
pudoris. corruptionis ignarus: non re¬
serans. sed consetrans uirgnialis uteri
tẽplum. On atiuitas supra naturam
scd pro natura: miratuli excellentia suꝑ¬
rans. scd reparans uirtute misterui. Frc̃s
generationẽ istam quis cnarrabit: An¬
gelus nunciat. uirtus obumbrat: super
pit uirgo. parturit nirgo. manct uirgo.
quis non mirctur: Aascitur altissimi
filius. deus de deo genitus ante secula:
nascitur uerbũ infans quis uel satis
miretur : Nec sane ociosa natinitas: aut
infructuosa dignatio maiestatis. Iesus
xp̃s filius dei nascitur in bethlcem iude.
cũ gloria. Neq ciuĩ sine salute iesus.
ueint filius dei. Siquidẽ ip̃e salus. ipse un¬
ctio. ip̃e gloria: sicut scriptũ est. Gloria pa¬
tris filius sapicns. Felix anima que gu¬
stato salutis fructu trahitur et currit in
odorc unguentorũ. ut uideat gloriã cius:

Expanded text:
tia novitatis! utpote quae nec primam tia novitatis! utpote quae nec primam similem visa est, nec habere sequentem. O partus solus sine dolore, solus nescius pudoris, corruptionis ignarus; non reserans, sed consecrans virginalis uteri templum! O nativitas supra naturam, sed pro natura; miraculi excellentia superans, sed reparans virtute mysterii! Fratres, generationem istam quis enarrabit? Angelus nuntiat, virtus obumbrat Altissipit virgo, parturit virgo, manet virgo: quis non miretur? Nascitur Altissimi Filius, Deus de Deo genitus ante saecula; nascitur Verbum infans: quis vel satis miretur? 2. Nec sine otiosa nativitas, aut infructuosa dignatio 756 majestatis. « Jesus Christus, Filius Dei, nascitur in Bethlehem Judae. cum gloria. Neque enim sine salute Ihesus,uenit filius dei’. Quictio, ipse gloria, sicut scriptum est, Gloria patris, filius sapiens . Felix anima, quae gustato salutis fructu trahitur et currit in odore unguentorum, ut videat gloriam ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Urant nox leticie in terra
nr̃a: uox exultationis et sa¬
lutis in tabernaculis pecta¬
torum. Anditũ est uerbũ bonũ. uer¬
bum consolatoriũ: sermo iocundita¬
te plenus. dignus omni acceptione.
Dubilate montes laudem: et oĩa ligna
siluarũ plaudite manib ante faciem
dm̃i quia uenit. Audite celi et aurib
percipe terra: obstupesce et lauda un¬
uersitas creature: scd tu magis o hõ.
S esus xp̃s filius dei nascitur in bethlcẽ
iude. Quis tam lapidci cordis cuius
anua non liquefacta sit in hoc uerbo:
Quid annunciari dulcius poterat: qͥd
delectabilius cõmendari: Quid tale un
te refertum. Laborat affectio mellifluc
dulceduus copiam latius effindere ge¬
stiens: nec mucniens uerba. Tanta si¬
quidem gr̃a est sermoins huius: ut cõ¬
libata sanctitate. honorabilis mundo.
amabilis homiib. collati magnitu¬
dine beneficu: mnuestigabilis etiã an¬
gelis sacri profunditate misterui: et ĩ
his oĩb admirabilis singulari excellen¬

Expanded text:
terra tra, vox exsultationis et salutis in tabernaculis peccatorum. Auditum est verbum bonum, verbum consolatorium, sermo jucunditate plenus, dignus omni acceptione. Jubilate, montes, laudem; et omnia ligna silvarum, plaudite manibus ante faciem Domini, quia venit. Audite, coeli; et auribus percipe, terra; obstupesce et lauda, universitas creaturae, sed tu magis, o homo; « Jesus Christus, Filius Dei, nascitur in Bethlehem Judae. » Quis tam lapidei cordis, cujus anima non liquefacta sit in hoc verbo? Quid annuntiari dulcius poterat? quid delectabilius commendari? Quid tale unqelesti suavitate refertum! Laborat affectio mellifluae dulcedinis copiam latius effundere gestiens, nec inveniens verba. Tanta siquidem est gratia sermonis hujus, ut conlibata sanctitate, honorabilis mundo, amabilis hominibus collati magnitudine beneficii, investigabilis etiam angelis sacri profunditate mysterii, et in his omnibus admirabilis singulari excellen
Abbreviated transcription (Latin):
Olo uos frẽs non ignorare
tempus uisitatioiis nestre:
scd nc illud quidc̃ qͥd hoc tp̃e
uisitctur iñ nobis. Animab ciũ hoc
tempus est non corporib assignatũ:
quod iudelicet longe dignior amma
corpore. priorẽ sibi sollicitudinc̃ natu¬
rali uendicet dignitate. Sed et prior
rtparanda est: quã constat corruisse
priorem. Anima siquidẽ corrupta ĩ
culpam: fecit ut corpus quoq corrũ¬
perctur in penam. Demiq si xp̃i men¬
bra nolimus uncriri. sequendum
nobis est sinc dubio caput nostrum:
ut indelicet prima nobis reparandarũ
sit sollicitudo animarũ. pro quib ip̃e
iam uenit. et quarũ prius mederi stu¬
duit corruptioni: corporis ucro curã
ferauius in illũ dici. quo reformã¬
di gr̃ã corporis est nenturus. sieut me¬
munt apostolus diccus. S aluatorẽ

Expanded text:
os, fratres, ignorare tempus visitationis vestrae; sed ne illud quidem, quid hoc tempore visitetur in vobis. Animabus enim hoc tempus est, non corporibus assignatum, quod videlicet longe dignior anima corpore, priorem sibi sollicitudinem naturali vindicet dignitate. Sed et prior reparanda est, quam constat corruisse priorem. Anima siquidem, corrupta in culpam, fecit ut corpus quoque corrumperetur in poenam. Denique si Christi membra volumus inveniri, sequendum nobis est sine dubio caput nostrum: ut videlicet prima nobis reparandarum sit sollicitudo animarum, pro quibus ipse jam venit, et quarum prius 730 mederi studuit corruptioni. Corporis vero curam feramus in illum diem quo reformandi corporis gratia est venturus, sicut meminit Apostolus, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum sathanam. sub pedib nr̃is ulo¬
citer conterat. et omma eius machina¬
menta confringat. Nunirũ ip̃e est dei
sapientia. cui scmper in promptu sit
instruere ignorantes: ip̃e dei uirtꝰ cui
tacile sit et deficientes reficcre. et cripe¬
re ptriclitantes. Ad hunc ergo tantũ
cruditorem frẽs ici. in ommi delibera¬
tione curramus: hunc tam strenuũ
aduitorẽ in omni operatione ĩuocemꝰ:
huic tam fido propugnatori. in omni
colluctatione cõmittamus animas no¬
stras: qui ad hoc ipsum uenit in mun¬
dũ. ut habitans in hominib cũ hõĩb.
pro hõibus. et tencbras nr̃as illumina¬
ret. ⁊ labores leuaret: ⁊ pericłã ꝓpulsaret.

Expanded text:
ipsum Satanam sub pedibus nostris veloipsum Satanam sub pedibus nostris velociter conterat, et omnia ejus machinamenta confringat. Nimirum ipse est Dei sapientia, cui semper in promptu sit iustruere ignorantes: ipse Dei virtus, cui facile sit et deficientes reficere, et eripere periclitantes. Ad hunc ergo tantum eruditorem, fratres mei, in omni deliberatione curramus: hunc tam strenuum adjutorem in omni operatione invocemus: huic tam fido propugnatori in omni colluctatione committamus animas nostras: qui ad hoc ipsum venit in mundum, ut habitans in hominibus, cum hominibus, pro hominibus, et tenebras nostras illuminaret, et labores levaret, et pericula propulsaret.
Abbreviated transcription (Latin):
ptationis. si diligenter aduertuus
triplici hoc incõmodo miscrabiliter la¬
boramus. Nam et faciles sumus ad se¬
ducendum: et debrles ad operandũ: et
tragnes ad resistendum. Si disccrnere
uolumus inter bonũ et malũ decipim:
si temptamus faiere bonũ deficumus:
si conannr resistere malo. deicunur. ⁊
supcramur. Necessarius proinde salua¬
toris aduentus: necessaria sic preoccu¬
patis hominib presentia xp̃i. Atq uti¬
nam sic uenat ut copiosissima digna¬
tione sua. ci in nobis per fidem habitã ᷤ
illuminet cecitatẽ nostram: et nobiscũ
mancus adiunct infirmitatẽ nr̃am.
et pro nobis stans fragilitatẽ nostram
protegat et propugnet. Si cnum ille ĩ
nobis. quis iam decipiat nos: Si ille
nobiicum: quid de tetero non possummꝰ
i eo qui contortai nos: Si ille pro
nobis. quis conira nos: Fidelis consi¬
uarins clt. qui neq falli omimo. neq
fallere queat: fortis auxiliarins qui
non lascescat: patronus efficax qui et

Expanded text:
ntationis, si diligenter advertimus, ntationis, si diligenter advertimus, triplici hoc incommodo miserabiliter laboramus. Nam et faciles sumus ad seducendum, et debiles ad operandum, et fragiles ad resistendum. Si discernere volumus inter bonum et malum, decipimur; si tentamus facere bonum, deficimus; si conamur resistere malo, dejicimur et superamur. 2. Necessarius proinde Salvatoris adventus; necessaria sic praeoccupatis hominibus praesentia Christi. Atque utinam sic veniat, ut copiosissima dignatione sua, et in nobis per fidem habitans illuminet caecitatem nostram, et nobiscum manens adjuvet infirmitatem nostram, et pro nobis stans fragilitatem nostram protegat et propugnet. Si enim ille in nobis, quis jam decipiat nos? Si ille nobiscum, quid de caetero non possumus in eo qui confortat nos? Si ille pro nobis, quis contra nos? . Fidelis consiliarius est, qui neque falli omnino, neque fallere queat: fortis auxiliarius, qui non lassescat: patronus efficax, qui et
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ est super oĩa deus benedictꝰ in sccula.
Otem de triplici utilitate in aduentu dñi.
i deuote telebramus aduẽ un.¬
tum dñi: id facimus qͦd opor¬
tet. Siquidem non modo ad
nos sed propter nos uenit: qͥ bonorũ
nostrorum non eget. Serum. nr̃t qͥdẽ
indigentie quantitatẽ manifestius
ipsa dignationis cius indicat magni¬
tudo. Aec modo periculum cgritudinis
ex ip̃o precio medicaminis innotescit: C
et ualitudinũ numcrus ex multitudinc
remediorum. Ut quid crum diuisiones
gratiarum sunt. si non indetur necessi¬
tatum ulla diuersitas: Et quidẽ diffi¬
cile est unuersas uno sermone proscqͥ
indigentias quas experimur: scd occur¬
runt michi interim tres cõmunes oĩ¬
bus et quodãmodo principales. Remo
crum repperitur in nobis: qui non in¬
terun et consilu et auxilu et presidu ĩdi¬
gus indeatur. ¶ urũ generalis est
humano gencri miscria triplex: ⁊ qͦt¬
quot degimus in regionc umbre mor¬
tis. in infirmitate corporis. in loco tẽ¬

Expanded text:
qui est super omnia benedictus in saecula. SERMO VII. De triplici utilitate Adventus Domini. 1. Si devote celebramus AdventuDomini, id facimus quod oportet: siquidem non modo ad nos, sed et propter nos venit, qui bonorum nostrorum non eget. Verum nostrae quidem indigentiae quantitatem manifestius ipsa dignationis ejus indicat magnitudo. Nec modo periculum aegritudinis ex ipso pretio medicaminis innotescit, sed et valetudinum numerus ex multitudine remediorum. Utquid enim divisiones gratiarum sunt, si non videtur necessitatum ulla diversitas? 732 Et quidem difficile est universas uno sermone prosequi indigentias quas experimur; sed occurrunt mihi interim tres communes omnibus, et quodammodo principales. Nemo enim repetitur in nobis, qui non interim et consilii, et auxilii, et praesidii indigus videatur. Nimirum generalis est humano generi miseria triplex; et quotquot degimus in regione umbrae mortis, in infirmitate corporis, in loco te
Abbreviated transcription (Latin):
meret ab mani gloria: qui est uera gloria patris:
Utiq tuncbat. scd non sibi. Nobis tunebat ab illa:
quib nouerat esse tuncudũ. L obis cauebat: nos
instruebat. Tacebat ore sed instrucbat opere: et
quod postea docuit uerbo. iam clamabat exemplo.
Discite a me qi mitis sũ et humilis corde. Nam de
infantia dñi parum aliquid audio: ex tunc iam
usq ad hunc tricesimũ annũ nichil iuemo. Nũc
uero iam latere non potest: qui tam manifeste de¬
monstratur a patre. Naui in prua apparitione
cũ birgine matec uoluit apparere: q̃d uerecundia

Expanded text:
meret ab inani gloria, qui est vera gloria Patris? meret ab inani gloria, qui est vera gloria Patris? Utique timebat; sed non sibi. Nobis timebat ab illa, quibus noverat esse timendum; nobis cavebat, nos instruebat. Tacebat ore, sed instruebat opere; et quod postea docuit verbo, jam clamabat exemplo: Discite a me quia mitis sum et humilis corde . Nam de infantia Domini parum aliquid audio; extunc jam usque ad hunc tricesimum annum nihil invenio. Nunc vero jam latere non potest, qui tam manifeste demonstratur a Patre. Nam in prima quoque apparitione cum matre virgine voluit apparere, quod verecu
Abbreviated transcription (Latin):
dilectus. in quo mͥ bñ cõplacui. Uere crũ hic est
in quo non est qͦd pr̃i displiceat: qͣd oculos maic¬
statis oftendat. Unde et ipse ait. Qmn que placita
sunt ci facio semper. Ipsiun inquit audite. Ecce
dñc iesu uel iam nunc loquere. Quousq siles:
quonsq dissimulas: Dui tacrusti. ⁊ basde dui:
uel iam nunc loquendi licentian habes a patre.
Quandii de birtus et dei sapientia. quasi infrr¬
mus aliquis et insipicus lates in populo. Edu
nobilis rex. et rex celi. fabri filiũ te pateris appella¬
ri pariter et putari: Etcrum lucas euangelista
testatur. q̃m adhuc filius ioseph putabatur. O
nr̃e banitatis. Parũ aliquid scio. uel magis scire
michi bideor. et iam silere non possũ. impudenter
me et ĩprudenter ingerens et ostentans. Prõptulus
ad loquendũ. uelox ad docendũ: tardus ad audiend.
Et xp̃s cũ tanto tẽpore silebat. crm scipsũ absconde¬
bat: nunquid manem gloriã metuebat: Quid ti¬

Expanded text:
dilectus, in quo mihi bene complacui . Vere enim hic est, dilectus, in quo mihi bene complacui . Vere enim hic est, in quo non est quod Patri displiceat, quod oculos majestatis offendat. Unde et ipse ait: Quia quae placita sunt ei, facio semper . Ipsum, inquit, audite. Ecce, Domine Jesu, vel jam nunc loquere. Quousque siles? quousque dissimulas? Diu tacuisti, et valde diu; sed jam nunc loquendi licentiam habes a Patre. Quandiu, Dei virtus et Dei sapientia, quasi infirmus aliquis et insipiens, lates in populo? Quandiu, nobilis Rex, et Rex coeli, fabri filium te pateris appellari pariter et putari? Etenim Lucas evangelista testatur quoniam adhuc filius Joseph putabatur O hnostrae vanitatis? Parum aliquid scio, vel magis scire mihi videor, et jam silere non possum, impudenter me et imprudenter ingerens et ostentans, promptus ad loquendum, velox ad docendum, tardus ad audiendum. Et Christus cum tanto tempore silebat cum se ipsum. abscondebat, nunquid inanem gloriam metuebat? Quid ti
Abbreviated transcription (Latin):
Sine modo inquit dñs: sic enun decet nes ĩplere
omnẽ iusticiam. Acquieuit iohes. et obediuit:
baptizanit agnũ dei: et aquas lauit Mos abluti
sumus non ille: quia nobis lauandis aque co¬
gnoscuntur ablute. Scd fortassis minus credis
iohanins tesumonio: qr et ipse homo est. Et potes
habere suspectũ: cognatus cius est. cui perhibet te
stimoniũ. E ccc testunoniũ maius iohanne: testi¬
moniũ aduemientis columbe. Rec incongrne ad
indicandũ agnũ dei uenit columba: quia nichil
melius agno comienit qͣm colimiba. Qd agnus
i animalib: hoc columba in auib est. Sũma
dtriusq innoccntia: summa mansuctudo: sũma
simplicitas. Quid crum sic alicũ ab oumi ma¬
licia sicut agnus et columba. Nocere cuiꝙ̃ nesci¬
unt: ledere non noncrunt. Scd ne fortuito casu
id cucnsse causeris: etce testuoniũ dei patris.
Ecce deus maiestatis intonuit. dñs super aquas
multas: et box prĩs audita est. hic ẽ filius meus

Expanded text:
Sine modo, inquit Dominus: decet enim sic nos implere Sine modo, inquit Dominus: decet enim sic nos implere omnem justitiam . Acquievit Joannes, et obedivit: baptizavit Agnum Dei, et aquas lavit. Nos abluti sumus, non ille: quia nobis lavandis aquae cognoscuntur ablutae. 7. Sed fortassis minus credis Joannis testimonio, 799 quia et ipse homo est, et potes habere suspectum; cognatus ejus est cui testimonium perhibet. Ecce testimonium majus Joanne, testimonium advenientis columbae. Nec incongrue ad indicandum Agnum Dei venit columba; quia nihil melius agno convenit quam columba. Quod agnus in animalibus, hoc columba in avibus est. Summa utriusque innocentia, summa mansuetudo, summa simplicitas. Quid enim sic alienum ab omni malitia, sicut agnus et columba? Nocere cuiquam nesciunt, laedere non noverunt. Sed ne fortuito casu id evenisse causeris, ecce testimonium Dei Patris. Ecce Deus majestatis intonuit, Dominus super aquas multas , et Vox Patris andita est: Hic est Filius meus
Abbreviated transcription (Latin):
mũ baptiz ari bult a iohanne. Tremit ille. Qͥ d
mirũ: Daud in quã mirũ si tremut homo. nec
audet attingere sctm dei uerticem: caput adorandũ
angelis reucrendũ potestatib. trencndsi principati¬
bus: Daptizari bis dñc iesu: Utquid enim aut
quid tibi opus fuit baptismate: Nunqͥd sano opꝰ
est medicina. aut mundatione mundo: Unde tibi
peccatũ ut baptisma sit necessariũ: Nunqͥd a pr̃e:
At patrem quidẽ habes deũ. et cqualis es illi: deus
de deo. licu de lumine. Nam in deo płm cadere
non posse quis nesciat: En uero de matre: Nam
et matrẽ habes: sed uirgo est. Quod ergo peccatũ
ex ea trahere potiusti. que te sine unquitate conce¬
pit. et salua integritate peperit᷑. Quã maculã
habere potest agnus sinc macula: Ego inquit
iohes a te debeo baptiz ari et tu uerus adme: Magna
utrimq humilitas: sed nulla comparatio. Q̾ m̃
cium non humiliarctur homo. coram humili dco:

Expanded text:
nium baptizari vult a Joanne. Tremit ille. Quid nium baptizari vult a Joanne. Tremit ille. Quid mirum? quid, inquam, mirum, si tremit homo, nec audet attingere sanctum Dei verticem, caput adorandum angelis, reverendum Potestatibus, tremendum Principatibus? Baptizari vis, Domine Jesu? Utquid enim, aut quid tibi opus fuit baptismate? Nunquid sano opus est medicina, aut mundatione mundo? Unde tibi peccatum, ut baptisma sit necessarium? Nunquid a patre? At patrem quidem habes, sed Deum; et aequalis es illi, Deus de Deo, lumen de lumine. Nam in Deum peccatum cadere non posse quis nesciat? An vero de Matre? Nam et Matrem habes, sed virgo est. Quod ergo peccatum ex ea trahere potuisti, quae te sine iniquitate concepit, et salva integritate peperit? Quam maculam habere potest Agnus sine macula? Ego, inquit Joannes, a te debeo baptizari, et tu venis ad me? Magna utrimque humilitas, sed nulla comparatio. Quomodo enim non humiliaretur homo coram humili Deo?
Abbreviated transcription (Latin):
creditur hoc ipso dic. Cum ciim iam xp̃s trigni᷑
idem ipse est. et anni eius non deficient: inter
populares turbas ad baptismũ iohannuis aducuit.
Ueint tanꝙͣ bnus e populo: qui solus crat sinc
pct̃o. Quis cum tunc crederet filiũ dei: qͥs putaret
dñm maicstatis. Ualde quidẽ humiliaris dñe:
in uis absconderis: sc̃d iohannẽ latere ñ poteris.
Nonne ipse est qui per maternũ te nondũ natũ.
nondũ natus agnouit: Nonne ipse esi qui per
utriusq materm bteri parietes te agnorit: et qr
turbis clamare non potrat saltem matrẽ suã mo¬
tu exultationis edocuit: Nunc autem qͥd: Uidit
cum ioh̾es ait cuangelista ueruentẽ ad se et ait
Ette agnus dei: cece qui tollit pecta mundi. Ucre
agnus. uere humilis et mansuctus. Ecte inquit
agnus dei: eoce qui tollit pcta mundi. En ipse
qͥ purgationẽ faciat delictorũ: cece sentinã nr̃as
purgaturus aduenit. Et tamcu post hoc testimo¬

Expanded text:
creditur hoc ipso die. Cum enim jam Christus trigcreditur hoc ipso die. Cum enim jam Christus trigidem ipse est, et anni ejus non deficiunt, inter populares turbas ad baptismum Joannis advenit; venit tanquam unus e populo, qui solus erat sine peccato. Quis eum tunc crederet Filium Dei? quis putaret Dominum majestatis? Valde quidem humiliaris, Domine; in imis absconderis, sed Joannem latere non poteris. Nonne ipse est, qui per maternum uterum, te nondum natum nondum natus agnovit? Nonne ipse est qui per utriusque materni uteri parietes te agnovit; et, quia turbis clamare non potuit, saltem matrem suam motu exsultationis edocuit? Nunc autem quid? Vidit eum Joannes, ait evangelista, venientem ad se, et ait: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Vere agnus, vere humilis, vere mansuetus. Ecce, inquit, Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. En ipse qui purgationem faciat delictorum, ecce sentinam nostram purgaturus advenit: et tamen post hoc testimo
Abbreviated transcription (Latin):
tes. et predocuit eos spiritus. q̃d postea predicaint
sua deũ cognoscere non poteiat: placuit deo per
stulticiã predicationis saluos fieri credentes Non¬
ne tunendũ erat fr̃es. ne scandalis arentur biri isti
et illusos se crederent: cum tanta indigna bidẽnt.
Tregia cuntate ubi regem querendũ comecta¬
bantur. ad bethleem billam parilã dirigunt᷑.
Ingredumtur stabulũ: uinenunt inuolutum
parius infantulũ Non illis sordet stabulũ. si
panius offenduntur: non scandaliz ant lactentis
infantia: procidunt. benerantur bt regẽ. adorant
deum ed profecto qui illes adduxit. ip̃c ⁊ instrux.
et qͥ per stellam foris admonuit: ipse in occulto
cordis edocuit. Hec igitur dñi declaratio darifica¬
int hanc dicm: et magorũ deuotã beneratio deno¬
tam fecit et uencrabilem. Nec sola hec apparitio.
sed altera quedam sicut a pr̃ib nr̃is accepimus.
hodie celebratur: que et si longo post tempore. facta

Expanded text:
tes, et praedocuit eos Spiritus quod postea praedicavittes, et praedocuit eos Spiritus quod postea praedicavitsua Deum cognoscere non poterat, placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos fieri credentes . Nonne timendum erat, fratres, ne scandalizarentur viri isti, et illusos se crederent, cum tanta indigna viderent? A regia civitate, ubi regem quaerendum conjectabant, ad Bethlehem villam parvulam diriguntur; ingrediuntur stabulum, inveniunt involutum pannis infantulum. Non illis sordet stabulum, non pannis offenduntur, non scandalizantur lactentis infantia; procidunt, venerantur ut regem, adorant ut Deum. Sed profecto qui illos adduxit, ipse et instruxit; et qui per stellam foris admonuit, ipse in occulto cordis edocuit. Haec igitur Domini declaratio clarificavit hanc diem, et Magorum devota veneratio devotam fecit et venerabilem. 6. Nec sola haec apparitio, sed altera quaedam, sicut a patribus nostris accepimus, hodie celebratur; quae, etsi longo post tempore, facta
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie requirentes. cum de quo legitur. Ecce bir
oriens nomeu illi. Nodie adoraucrunt nouum
uirguns partũ: sequentes nom syderis ductum.
Nonne et hie nobis est magna consolatio: sicut
in illo de quo locuti sumꝰ apłi u̾bo. Ille dixit deũ:
isti non boce sed opere dicunt. Quid facitis o magi.
quid facitis: Lactentem pucrũ adoratis in tugu¬
rio bili. in bilib pannis: Ergo ne deus est iste:
Deus cerxte in templo scc̃o suo. dñs in celo sedes ciꝰ
et uis cũ queritis in uili stabulo. in m̃r̃is gremio:
Quid facitis qͣd et aurũ offertis: Ergo rex ẽ ip̃e:
Et bbi aula regia. ubi thronus: bbi curie regał
trequentia: Aunqͥd aula est stabulũ. thronus pre¬
sepiũ: curic frequentia ioseph⁊ maria: Quom̃
ita insipientes facti sunt uiri sapientes. ut adorẽt
paruulũ despicabilem tam sua etate qͣm panꝑtate
suorum: Insipientes facti sunt ut fierent lapien¬

Expanded text:
justitiae requirentes, eum de quo legitur: Ecce vir, justitiae requirentes, eum de quo legitur: Ecce vir, Oriens nomen illi . Hodie adoraverunt novum Virginis partum, sequentes novi sideris ductum. Nonne et hic nobis est magna consolatio, sicut in illo, de quo locuti sumus, Apostoli verbo? Ille dixit Deum; isti non voce, 798 sed opere dicunt. Quid facitis, o Magi? Quid facitis? Lactentem puerum adoratis, in turgurio vili, in vilibus pannis! Ergone Deus est iste? Deus certe in templo sancto suo, Dominus in coelo sedes ejus; et vos eum quaeritis in vili stabulo, in matris gremio. Quid facitis, quod et aurum offertis? Ergo rex est ipse? Et ubi aula regia, ubi thronus, ubi curiae regalis frequentia? Nunquid aula est stabulum, thronus praesepium, curiae frequentia Joseph et Maria? Quomodo ita insipientes facti sunt viri sapientes, ut adorent parvulum despicabilem tam sua aetate quam paupertate suorum? Insipientes facti sunt, ut fierent sapien
Abbreviated transcription (Latin):
con tennnere dei miscricordiam: si non bis sentire
iusticiam. sc̃d iram. sed indignationẽ. Ced emula¬
tionem. sed furorem. Dñe ne in furore tuo argu¬
as me: neqz in ira tua corripias me. Ut enĩ scires
quanta districtio uenit: tanta illã mansuctudo
prencunit. Ex magnitudine indulgentie. magni¬
tudinẽ bltionis attende. Immensus esi enm deus.
et infiratus in iusticia: sicut et in miscricordia.
Multus ad ignoscendũ: multus ad ulciscendũ.
Sed msericordia quidẽ priora sibi uendicat: ut
si uoluerimus districtio muenire non possit in
quẽ seinat. Propter hoc enum benignitatẽ prero¬
gauit: ut per eam reconciliati seueritatẽ uidea¬
mus seturi. Propterca boluit ñ solũ ad terras
descendere. sed ctiam innotescere: ñ solũ nasci. sed
agnosci. Deniq propter hanc agnitionẽ dies
uita celebris habctur et insignis: dies apparitiomis.
Hodic er̃ magi ab oriente uencrunt: ortũ solez

Expanded text:
contemnere Dei misericordiam, si non sentire contemnere Dei misericordiam, si non sentire vis justitiam, sed iram, sed indignationem, sed aemulationem, sed furorem. Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me. Ut enim scires quanta districtio succedit, tanta illam mansuetudo praevenit. Ex magnitudine indulgentiae, magnitudinem ultionis attende. Immensus est enim Deus et infinitus in justitia, sicut et in misericordia; multus ad ignoscendum, multus ad ulciscendum. Sed misericordia quidem priora sibi vindicat; ut, si voluerimus, districtio invenire non possit in quem saeviat. Propter hoc enim benignitatem praerogavit, ut per eam reconciliati severitatem videamus securi. Propterea voluit non solum ad terras descendere, sed etiam innotescere; non solum nasci, sed et agnosci. 5. Denique propter hanc agnitionem dies ista celebris habetur, et insignis dies apparitionis. Hodie enim magi ab Oriente venerunt, ortum Solem
Abbreviated transcription (Latin):
icuiter placari potest. Quis cnĩ nesciat. q pucr
facile donat: E cce si non fuerit nobis pro mini¬
mo: possumus reconciliari pro minimo. Pro mi¬
nimo inquã non sinc peratentia: scd qr minimũ
quiddã sit nr̃a ipsa penitentia. Pauperes suus
parũ dare possumus: attamen reconciliari possu¬
mus pro paruo illo si bolumus. Totũ qͦd dare
possũ mmscrũ corpus istud est: illud si dedero sa¬
tis est. Si quomuius: addo corpus ipsuts. Nam
illud de meo est. et ieũ est. Pariuilus enĩ natꝰ
est nobis: et filius datus est nobͬ. De te dñc sup¬
pleo quod minus habeo in me. O dulcissima re¬
conciliatio: o satisfactio suanissima. O uere re¬
conciliatio facilis. sed peritilis: satisfactio ꝑua.
sed non parmpendenda. Eteram qͣm facilis mͦ.
tam difficilis erit postea: et sicut modo nemo est
qͥ reconciliari non possit. itapost panlulum ne¬
mo qui possit: q̃m sicut benigins apparuit ult̾

Expanded text:
leviter placari potest. Quis enim nesciat quia puer leviter placari potest. Quis enim nesciat quia puer facile donat? Ecce si non fuerit nobis pro minimo, possumus reconciliari pro minimo. Pro minimo, inquam, non tamen sine poenitentia; sed quia minimum quiddam sit nostra ipsa poenitentia. Pauperes sumus, parum dare possumus; attamen reconciliari possumus pro parvo illo, si volumus. Totum quod dare possum, miserum corpus istud est; illud si dedero, satis est. Si quominus, addo et corpus ipsius: nam illud de meo est, et meum est. Parvulus enim natus est nobis, et filius datus est nobis . De te, Domine, suppleo, quod minus habeo in me. O dulcissima reconciliatio! o satisfactio suavissima! o vere reconciliatio facilis, sed perutilis! satisfactio parva, sed non parvipendenda! Etenim quam facilis modo, tam difficilis erit postea; et sicut modo nemo est qui reconciliari non possit, ita post paululum nemo qui possit: quoniam sicut benignitas apparuit ultra
Abbreviated transcription (Latin):
non solum nomen protilit: sed et causam cuis
interpretatus edocuit dicens. Et uocabis nomen
cius icsum: ip̃e enim saluũ faciet populũ suũ
gnitas et humanitas saluatoris nr̃i dei. Bene
diu̾ce nomen nullus ex ip̃is tacuit: q hoe michi¬
maximc necessariũ fuit. El lioqum qͥd agerem
audicus dñz uenientem: N unquid non fugerẽ
sicut adam. qͥ a facie eius fugit. scdnon cffugit᷑
Nonne desperarem audiens qi uenit ille cuiꝰ legẽ
sic pecuaricatus sum. crans patientia sic abusꝰ
sum. cuius beneficio tam ingratus inuentꝰ sũ:
accedo: iam supplico fiducialiter. Quid enm ti¬
meam. qũ saluator uenit in domũ meam:. Ei soli
peccani: donatũ crit quicquid indulscrit ille.
Utiq enim licet ei quod uult facere. Sens qui
iustificat: quis est qui condemnet: Aut quis
accusabit aduersus electos dei: Propterea gandere
uos oportet qͣd in nostra benerit: nunc cĩ facilis
ad indulgentiam exit. Deniq parnulus est:

Expanded text:
non solum nomen protulit, sed et causam ejus non solum nomen protulit, sed et causam ejus interpretatus edocuit, dicens: Et vocabis nomen ejus Jesum; ipse enim salvum faciet populum suum gnitas et humanitas Salvatoris nostri Dei. Bene dulce nomen nullus ex ipsis tacuit, qui hoc mihmaxime necessarium fuit. Alioquin quid agerem, audiens Dominum venientem? Nunquid non fugerem, sicut Adam qui a facie ejus fugit, sed non effugit? Nonne desperarem, audiens quia venit ille cujus legem sic praevaricatus sum, cujus patientia sic abusus sum, cujus beneficio tam ingratus inventus sum?accedo, jam supplico fiducialiter. Quid enim timeam, quando Salvator venit in domum meam? Ei soli peccavi; donatum erit quidquid indulserit ille; utique enim licet ei quod vult facere. Deus est qui justificat, quis est qui condemnet? aut quis accusabit adversus electos Dei? Propterea gaudere nos oportet, quod in nostra venerit; nunc enim facilis ad indulgentiam erit. 4. Denique parvulus est:
Abbreviated transcription (Latin):
tas et humanitas saluatoris nr̃i dei. Magna pla
gintatis indiciũ declarauit. qͥ humanitati addece
nomcn dei curauit. Etquidẽ ad mariã missus
gabril angelus filiũ dei loquitur: scd non no¬
minat deum. Benedictus deus qui talẽ nobis de
nobis ipsis angclũ dedit: ut noster iste supplcret
quod ille non dixit. Nam et ip̃e sp̃m dei habuit:
et cuis spiritu locutus est quod nobis ualde necessa¬
riũ fuit. Quid cium sic instruit fidem. spem ro¬
borat. caritatem accendit: quomͦ humanitas der
Ecd anglo nr̃o id rescruatũ est: qͣd alu tacuerũt
sis diucesa colligere gratulemre: et debitas sin¬
gulis gr̃as referamus. Attamcu bnũ est in quo
connerunt apłs et angeli qui de xp̃i natiuitate
loquantur: idest in nomine saluatoris. Ad ma¬
riã quidẽ tanꝙ̃ pleuus edoctam per sp̃m. gabracl
loqueus indicat nomeu solũ: et uocabis inqͥcus
nomicn eius iesum. Ad ioscph ueniens angelus

Expanded text:
tas et humanitas Salvatoris nostri Dei. Magna plantas et humanitas Salvatoris nostri Dei. Magna plangnitatis indicium declaravit, qui humanitati addere nomen Dei curavit. 3. Et quidem ad Mariam missus Gabriel angelus Filium Dei loquitur, sed non nominat Deum. Benedictus Deus, qui talem nobis de nobis ipsis Angelum dedit, ut noster ipse suppleret quod ille non dixit. Nam et ipse spiritum Dei habuit, et ejus spiritu locutus est, quod nobis valde necessarium fuit. Quid enim sic instruit fidem, spem roborat, charitatem accendit, quomodo humanitas Dei? Sed Angelo nostro id reservatum est quod alii tacuersis diversa colligere gratulemur, et debitas singulis gratias referamus. Attamen unum est in quo conveniunt Apostolus et angeli qui de Christi nativitate loquuntur, id est in nomine Salvatoris. Ad Mariam quidem, tanquam plenius edoctam per Spiritum, Gabriel loquens indicat nomen solum: Et vocabis, inquit, nomen ejus Jesum . Ad Joseph veniens angelus
Abbreviated transcription (Latin):
et plenitudo diuinitatis. Ucinit in carne. ut uel sie
carnalib exhiberctur: et apparente humaratate.
benigintas agnosceretur. Ubi enum dei innotescit
humaritas: iam beignitas latere non potest. In
quo eium magis cõmendare poterat benignitatem
Quid tantopere declaret cius miscricordiam: ꝙ̃
quod ipsam suscepit miscriam: Quid ita pie¬
tate plciuĩ÷ qͣm qͣd dei ueebũ propter nos factũ est
ferũ: Dñc qͥd est homo qr reputas cum: ant qͥd
apponis erga eum cor tuũ: Hĩc attendat hõ quãta
sit cura cus deo: hinc sciat quid de eo cogitet.
aut quid sentiat. Ron interroges o homo ea que
patcris: sed q̃ passus est ille. Quanti te fecit ex his
que pro te factus est agnosce: ut apparcat tibi be¬
uiguitas eius ex humãitate. Quanto cram mi¬
norem se fecit in humanitate. tanto maiorem ex¬
hibuit in bonitate. Et quanto propter me uilior:
tanto michi carior est. Apparuit inqͥt apłs benigra¬

Expanded text:
et plenitudo divinitatis. Venit in carne, ut vel sic et plenitudo divinitatis. Venit in carne, ut vel sic carnalibus exhiberetur, et apparente humanitate benignitas agnosceretur. Ubi enim Dei innotescit humanitas, jam benignitas latere non potest. In quo enim magis commendare poterat benignitatem Quid tantopere declaret ejus misericordiam, quam quod ipsam suscepit miseriam? Quid ita pietate plenum, quam quod Dei Verbum propter nos factum est fenum? Domine, quid est homo quia reputas eum? aut quid apponis erga eum cor tuum? Hinc attendat homo quanta sit cura ejus Deo; hinc sciat quid de eo cogitet aut quid sentiat. Non interroges, o homo, ea quae pateris, sed quae passus est ille. Quanti te fecit, ex his quae pro te factus est, agnosce, ut appareat tibi benignitas ejus ex humanitate. Quanto enim minorem se fecit in humanitate, tanto majorem exhibuit in bonitate; et quanto pro me vilior, tanto mihi charior est. Apparuit, inquit Apostolus, benigni
Abbreviated transcription (Latin):
Multifarie quippt multisq modis loquebat dñs
i prophetis. E go inquit cogito cogitationes pacis
et non afflictionis. Sed quid respondebat homo af¬
flictionem seutiens. paccui nesciens. Quonsq
dicitis pax pax et non est pax: Propter hoc ange¬
li pacis amare flebant diccntes. Dñc qͥs credid̃
auditi nostro: Sed minc credant hoĩes uel ui¬
sui suo: qr testimonia dei credibilia facta sunt
ninus. ut cram nec turbatum quidẽ lateat ocłin:
i solc posuit tabernaculum suum. Ecce pax ñ
pronussa sed missa: non dilata sed data: non
prophetata. scd presentata. Ecce quasi saccum ple¬
nũ miscricordia sua deus pater misit in terra: sas¬
cũ inquã in passionc concidendũ: ut effundatrr
quod in co latet pretiũ nostrũ. Saccũ utiq et si
paruũ: scd plenũ. Pariuulus siquidẽ datus est
nobis: sed in quo habitat omius plenitudo dui¬
nitatis. Postꝙͣ enm uenit plenitudo tẽporis: ueuit

Expanded text:
Multifarie quippe multisque modis loquebatur Dominus Multifarie quippe multisque modis loquebatur Dominus in prophetis , Ego, inquiens, cogito cogitationes pacis, et non afflictionis . Sed quid respondebat homo, afflictionem sentiens, pacem nesciens? Quousque dicitis, Pax, pax, et non est pax ? Propter hoc angeli pacis amare flebant , dicentes: Domine, quis credidit auditui nostro ? Sed nunc credant homines vel visui suo, quia testimonia Dei credibilia facta sunt nimis . Ut enim nec turbatum quidem oculum lateat, in sole posuit tabernaculum suum . 2. Ecce pax non promissa, sed missa; non dilata, sed data; non prophetata, sed praesentata. Ecce quasi saccum plenum misericordia sua Deus Pater misit in terram; saccum, inquam, in passione concidendum, ut effundatur quod in eo latet pretium nostrum; saccum utique, etsi parvum, sed plenum. Parvulus siquidem datus est nobis, sed in quo habitat omnis plenitudo divinitatis. Postquam enim venit plenitudo temporis, venit