comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut sponso alligauit mͥ mitram: et
sicut sponsam ornauit me ornamen¬
to: Se dixit sponsum: se sponsam:
Quare se sponsum se sponsam: nͥ quia
erunt duo incarne una: Si duo incar¬
ne una: cur non duo inuoce una: Lo
Audi apłm hoc ipsum euidentius ex¬
primentem: Sicut enim corpus unũ
ẽ. et menbra habet multa: omnia au¬
dem menbra corꝑis cũ sint multa. u¬
num ẽ corpus: sic et xp̃c: Loquens¬
de menbris.xp̃i hoc ẽ fidelib. ñ ait
omnia autem menbra corꝑis cũ sint
multa.unum ẽ corpus: sic et.xp̃c.
menbra multa unum corpꝰ. Ergo
simul om̃s nos cum cum captte nr̃o
xp̃c: sine capite nr̃o nichil ualentes:
Quare: Quia nos cum capite nr̃o uitiᷤ
sine capite nr̃o qͦd absit sarmenta pre¬
cisa: ñ alicui oꝑi agricolarum. sed
igni tantummͦ destinata: Ideo et ipse
in euuangłio: Ego sũ uitis uera. uos estiˢ
palmites: pater m̃s agricola: et sine
me inquit nichil potestis facere Do¬

Expanded text:
Sicut sponso alligavit mihi mitram, et Sicut sponso alligavit mihi mitram, et sicut sponsam ornavit me ornamento . Se dixit sponsum, se sponsam: quare se sponsum, se sponsam, nisi quia erunt duo in carne una? Si duo in carne una, cur non duo in voce una? LoqAudi Apostolum hoc ipsum evidentius exprimentem: Sicut enim corpus unum est et membra habet multa, omnia autem membra corporis cum sint multa, unum ede membris Christi, hoc est fidelibus, non ait: omnia autem membra corporis cum sint multa, unum est corpus; sic et Christus membra multa, unum corpus. Ergo simul omnes nos cum capite nostro Christo, sine capite nostro nihil valentes. Quare? Quia nos cum capite nostro vitis: sine capite nostro, quod absit, sarmenta praecisa, non alicui operi agricolarum, sed igni tantummodo destinata. Ideo et ipse in Evangelio: Ego sum vitis, vos estis palmites, Pater meus agricola est; et: Sine me, inquit, nihil potestis facere . Do
Abbreviated transcription (Latin):
pauore deficit diuina miscđia De¬
quia pauor iste ñ est sine spẽ. Etiam
si ẽ aliqua in humano corde contur
batio: ñ recedit diuina consolatio:
dicere: xp̃c loquitur. Dicturus est
quedam in hoc psalmo. quȩ quasi xͦ
uideantur ñ posse congruere illi ex¬
cellentiȩ capitis nr̃i: maxrimeq illi
uerbo qđ in principio erat ds̃ apud
deum: nec ei forme serui fortasse ui¬
debuntur quedam hic uerba congrye¬
re: quam formam serui suscepit er
quia unus dicitur. xp̃c caput et corpꝰ
suum: ipse dicit cum de coniugio lo¬
queretur: Prunt duo incarne una:
Igitur iam non duo: s una caro: Sed
forte hoc dicat: dequocunq conuigio:
Qudi apłm paulum &erunt duo in¬
quit incarne una: Sacramentũ hoc
magnum ẽ Ego autem dico inxp̃o et
inȩccłia fit ergo tanquam exduob
una quedam ꝑsona excapite & corꝑe
exsponso & sponsa: Nam unitatem ꝑ¬
sone huius miram et excellentem: cõ¬
mendat etiam ysaias ꝓpħa: Nam lo¬

Expanded text:
pavore deficit divina misericordia. Depavore deficit divina misericordia. Dequia pavor iste non est sine spe. Etiam si est aliqua in humano corde conturbatio, non recedit divina consolatio. dicere, Christus loquitur. Dicturus est quaedam in hoc psalmo, quae quasi Christo videantur non posse congruere, illi excellentiae capitis nostri, maximeque illi Verbo quod in principio erat Deus apud Deum: nec ei in forma servi fortasse videbuntur quaedam hic verba congruere, quam formam servi suscepit ex quia unus dicitur Christus caput et corpus suum; ipse dicit cum de conjugio loqueretur: Erunt duo in carne una: igitur jam non duo, sed una caro . Sed forte hoc dicat de quocumque conjugio? Audi apostolum Paulum: Et erunt duo, inquit, in carne una: sacramentum hoc magnum est, ego autem dico in Christo et in Ecclesia ? Fit ergo tanquam ex duobus una quaedam persona, ex capite et corpore, ex sponso et sponsa. Nam unitatem personae hujus miram et excellentem, commendat etiam Isaias propheta: nam lo
Abbreviated transcription (Latin):
Se dixit calcari: quam nemo tetigit:
S pes qui calcatus ẽ alingua non est¬
separatus Ergo etiam sic ñ incongrue
intelligitur extasys pauor Quid enĩ
dicam fr̃s: Si nullus omnino pauor
esset passuris: diceretur ipsi petro qđ
audiuimus natali apłorum die qͣndo
ei ds̃ predixit futuram passionem
.pha suam. cum esses iunior
cingebas te. et ambulabaᷤᷤ
quo tu uolebas. cum aitem seuior
factus fueris. alter te cinget. et ducet
quo tu non uis: Hoc autem inquit
dirit: significans qua morte moreret᷑
Ergo si petrus apłs tanta ꝑsecutione
quo nollet ductus ẽ uolens. nolens
mortuus ẽ. s uolens coronatus est. qͥd
mirum si est aliquis pauor in pas¬
sione etiam iustoꝵ. etiã scõꝵ: Pauor
ẽ exhumana infirmitate: spes exdi¬
irina ꝓmissione: Qđ paues tuuimẽ.
qͦd speras donum di ẽ inte: Et meliꝰ
inpauore tuo agnoscis te: ut inlibe¬
ratione tua głifices eum qui fecit te
aueat humana infirmitas: non in eo

Expanded text:
se dixit calcari, quam nemo tetigit: se dixit calcari, quam nemo tetigit: sed pes qui calcatus est, a lingua non separatus est. Ergo etiam sic non incongrue intelligitur ecstasis, pavor. Quid enim dicam, fratres? Si nullus omnino pavor esset passuris, diceretur ipsi Petro quod audivimus natali Apostolorum die, quando ei Dominus praedixit futuram suam passionem: Cum esses junior, cingebas te, et ibas quo volebas; cum autem senior factus fueris, alter te cinget, et ducet quo tu non vis? Hoc autem, inquit, dixit significans qua morte moreretur ? Ergo si Petrus apostolus tanta perfectione quo nollet iit nolens nolens mortuus est, sed volens coronatus est, quid mirum si est aliquis pavor in passione etiam justorum, etiam sanctorum? Pavor est ex humana infirmitate, spes ex divina promissione. Quod paves tuum est, quod speras donum Dei est in te. Et melius in pavore tuo agnoscis te, ut in liberatione tua glorifices qui fecit te. Paveat humana infirmitas, non in eo
Abbreviated transcription (Latin):
dare uitam: Moriturus gͦ exeo qͦd nr̃m
habebat. non in se s innobis pauebat.
quia et hoc dixit. tristem esse animã
suam usq admortem: Qe utiq nos
ipsi om̃s cum illo Nam sine ipso nos
nichil In illo autem ipse. xp̃c & nos.
Quare: Quia totus xp̃c caput & corp
Caput ille saluator corporis: qͥ iam
ascendit incęlum: Corpus autẽ eccłia:
quȩ laborat interra: Hoc autem corpꝰ
nͥ conexione karitatis adhereret capi¬
ti suo. ut unus fieret excapite et corꝑe
non decȩlo quendam ꝑsecutorem cor¬
ripiens diceret. saule saule quid me
ꝑsequeris: quando eum iam sedentẽ
incęlo nullus homo tangebat: qͣndo
seruos: sed quid me ꝑsequeris: hoc ẽ
quid menbra mea Ꝙ caput. ꝓmenbs
clamabat: et menbra inse caput trans¬
figurabat: Nocem nanq pedis suscip̃
lingua: Quando forte igitur contri¬
tus pes dolet: clamat lingua. calcas
mez Non enim ait calcas pedẽ meũ:

Expanded text:
dare vitam. Moriturus ergo ex eo quod nostrum dare vitam. Moriturus ergo ex eo quod nostrum habebat, non in se, sed in nobis pavebat; quia et hoc dixit, tristem esse animam suam usque ad mortem , et utique nos ipsi omnes cum illo. Nam sine illo, nos nihil; in illo autem, ipse Christus et nos. Quare? Quia totus Christus caput et corpus. Caput ille salvator corporis, qui jam ascendit in coelum; corpus autem Ecclesia, quae laborat in terra . Hoc autem corpus nisi connexione charitatis adhaereret capiti suo, ut unus fieret ex capite et corpore, non de coelo quemdam persecutorem corripiens diceret, Saule, Saule, quid me persequeris ? quando eum jam in coelo sedentem nullus homo tangebat, quomodservos meos? sed, quid me persequeris, hoc est, quid membra mea? caput pro membris clamabat, et membra in se caput transfigurabat. Vocem namque pedis suscipit lingua. Quando forte in turba contritus pes dolet, clamat lingua, Calcas me; non enim ait, Calcas pedem meum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
contextus: Uidet᷑ .ii. de passione locut᷑us ẽ.
inqua pauor ẽ: S cuis pauor ẽ Utr̃
.xp̃i. quia dixit infinem. et intelleximꝰ
finem xp̃m: an forte nr̃ pauor: Nunqͥd
enim possumus pauorem bene intelli¬
gere inxp̃o ꝓpinquante passione. qui
propterea uenerat: Cum uenisset ad
qd uenerat: nunquid pauebat mo-¬
riturus: Si prorsus ita homo esset
ut ds̃ non esset: magis gauderet re¬
surrecturus. quam paueret moriturꝰ.
Ueruntamen quia dignatus ẽ assume¬
re formam serui. ut inea nos uestit¬
inse. qui ñ est dedignatus assumere
nos inse: ñ est dedignatus transsigu¬
rare nos inse. et loqui uerbis nr̃is. ut
et nos loqueremur uerbis ipsius: hec
enim mira commutatiõe facta st̃. & di¬
uina sunt ꝑacta comertia: mutatio
rerum celebrata. in hoc mundo. ane¬
gotiatore cȩlesti: Nenit acciꝑe contume¬
lias: dare honores Uenit haurire dolo¬
rem: dare salutem: Uenit subire mortẽ:

Expanded text:
contextus; videtur enim de passione locuturus esse, contextus; videtur enim de passione locuturus esse, in qua pavor est. Sed cujus pavor est, utrum Christi, quia dixit, In finem, et intelligimus finem Christum? an forte noster pavor? Numquid enim possumus pavorem bene intelligere in Christo propinquante passione, qui propter eam venerat? cum venisset ad quod venerat, numquid pavebat moriturus? Si prorsus ita homo esset, ut Deus non esset, magis gauderet resurrecturus, quam paveret moriturus? Verumtamen quia dignatus est assumere formam servi, et in ea nos vestire se; qui non est dedignatus assumere nos in se, non est dedignatus transfigurare nos in se, et loqui verbis nostris, ut et nos loqueremur verbis ipsius. Haec enim mira commutatio facta est, et divina sunt peracta commercia, mutatio rerum celebrata in hoc mundo a negotiatore coelesti: venit accipere contumelias, dare honores; venit haurire dolorem, dare salutem; venit subire mortem,
Abbreviated transcription (Latin):
tratus ẽ. rapinam ẽẽ se equalem deo.
s se met ipsum exinaniuit formã ser¬
ui accipiens. ut consideraremus nos
ẽẽ seruos. & non ingrati ei aquo acce¬
pimus altiora. ꝓpter eos qui infirmm
s̃ ñ contẽpneremꝰ ĩferiora. s dẽparemꝰ noᷤ eiˢ qͥ
ñ possunt nobiscum uidere sublimia:
Hoc gͦ ait. siue mente excessimus: deo:
Ille enim uidet: qͦd non uidemus inm̃tis
excessu Ille solus reuelat secreta sua
Quippe ille hec loquitur. qui se abrep¬
tum dicit esse. et ablatum intercium cȩ¬
lum: et audisse ineffabilia uerba quȩ
non licet homini loqui: Tantus autẽ
fuit ille excessus mentis: ut diceret si¬
ue incorpore siue extra corpus nesciods̃
scit Ergo si hunc excessum mentis id:
hanc extasim. significat titulus psal¬
mi huuis: magna ꝓfecto & alta quedã
sperare debemus dicturum eum qui
condidit psalmum. id÷ ꝓpħam: ĩmo
pauor intelligendus ẽ: neq huic signi¬
ficationi uerbi deerit huius psalmi

Expanded text:
tratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens » consideraremus nos esse servos, et non ingrati ei a quo accepimus altiora, propter eos qui infirmi sunt, non contemneremus inferiora, et temperaremus nos eis qui non possunt nobiscum videre sublimia? Hoc ergo est, sive mente excedimus, Deo. Ille enim videt quod videmus in mentis excessu, ille solus revelat squippe hoc ille loquitur, qui se dicit abreptum esse, et ablatum usque ad tertium coelum, et audisse ineffabilia verba, quae non licet homini loqui: tantus autem fuit ille mentis excessus, ut diceret: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio, Deus scit Ergo si hunc excessum mentis, id est hanc ecstasim, significat titulus psalmi hujus, magna profecto et alta quaedam sperare debemus dicturum eum qui condidit Psalmum, id est Propavor intelligendus est, neque huic significationi verbi deerit hujus psalmi
Abbreviated transcription (Latin):
ci nr̃i Iue enim nos ꝑcupiditates
nras uult caꝑe Cupiditates autẽ
eis seruimus: necessitates uocantur
de necessitatib nr̃is: quid erit quod
innobis teneat inimicus. ut conclu¬
damur inmanus euis. Statiusti
inloco spacioso pedes meos: Certe
angusta uia ẽ: Laboranti angusta
ẽ: amanti lata ẽ Eadem quȩ an¬
gusta ẽ: lata fit: Inspacioso dicit po¬
siusti pedes meos: ne angustati pedes
mei irent inse. et incurrendo inse
deicerent me Ergo qͦd ait posuisti
inspacioso pedes meos: plane fecisti
m̃ facilẽ iusticiam. quȩ michi erat
aliquando difficilis: hoc ẽ. posiusti in
mine qm̃ tribulor: contristatus ẽ inira
ocłs m̃s. anima mea et uenter m̃s:
qm̃ defecit indolore uita mea. et an¬
ni mei ingemitibus Sufficiat cari¬
tati ur̃ȩ: adiuuante domino fortas¬
sis implebimus debitum: ut et psal¬
mo peracto proficiscamuł. Explic̃ ser¬
dreliqua psalmi nr̃a re¬
uertatur intentio: & noᷤ

Expanded text:
ci nostri: ille enim nos per cupiditates ci nostri: ille enim nos per cupiditates nostras vult capere. Cupiditates autem eis servimus, necessitates vocantur. e necessitatibus nostris, quid erit quod in nobis teneat inimicus, ut concludamur in manus ejus? 15. Statuisti in spatioso pedes meos. Certe angusta via est : laboranti angusta est, amant, lata est. Eadem quae angusta est, lata fit. In spatioso, dicit, posuisti pedes meos, ne angustati pedes mei irent in se, et incurrendo in se dejicerent me. Ergo quid ait, Posuisti in spatioso pedes meos? Plane fecisti mihi facilem justitiam, quae mihi erat aliquando difficilis: hoc est, Posuisti in atus est in ira oculus meus, anima mea, et venter meus. Quoniam defecit in dolore vita mea, et anni mei in gemitibus. Sufficiat Charitati Vestrae, adjuvante Domino fortassis implebimus debitum, ut et Psalmo peracto proficiscamur. SERAd reliqua Psalmi nostra revertatur intentio, et nos
Abbreviated transcription (Latin):
ego homo: quis me liberabit decorꝑe
mortis huius: Grã dĩ: ꝑiħm xp̃m¬
dominum nrm: & impletur inte qͦd
mͦ diximus. Ego autẽ in dño spe¬
raui. exultabo et letabor intua mise¬
ricordia: quia respexisti humilita¬
tem meam: saluam fecisti deneces¬
sitatib animam meam Unde enĩ
salua facta ẽ denecessitatib anima
tua: nisi quia respecta ẽ humilitas
tua: Nisi prius humiliareris: non te
exaudiret. qui te anecessitatib libera¬
ret: Humiliatus ẽ qui dixit: Infelix
ego homo: qͥs me liberabit de corꝑe
mortis huius: Non sunt humiliati
militasti. et eum lesisti: aut forte in
tua ciuitate in iuriam ei fecisti: Isti
enim tales sunt: ꝓquib orare de¬
bemus Alium habemus inimicũ
diabolum: serpentem antiquum:
Om̃s morientes. si bene moriamur:
abeius manib liberamurz Quic̃q
enim male moriuntur insuis iniqͥ¬
tatib. ineius manus concludunt᷑.
ut cum illo infine dampnentur:

Expanded text:
ego homo, quis me liberabit de corpore ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? GratiDominum nostrum ; et impletur in te quod modo diximus, Ego autem in Domino speravi: exsultabo, et jucundabor in tua misericordia; quia respexisti humilitatem meam, salvam fecisti de necessitatibus animam meam. Unde enim facta est salva de necessitatibus anima tua, nisi quia respecta est humilitas tua? Nisi prius humiliareris, non te exaudiret, qui te a necessitatibus liberaret. Humiliatus est qui dixit: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Non sunt humiliati,militasti et eum laesisti, aut forte in tua civitate injuriam ei fecisti; isti enim tales sunt pro quibus orare debemus. Alium habemus inimicum, diabolum, serpentem antiquum. Omnes morientes, si bene moriamur, ab ejus manibus liberamur. Quicumque enim male moriuntur in suis iniquitatibus, in ejus manus concluduntur, ut cum illo in fine damnentur.
Abbreviated transcription (Latin):
do: domum ñ manu factam ȩternã
incelis Et enim in hoc ingemiscimꝰ.
habitaculum nr̃m qđ decelis ẽ suꝑin¬
dui cupientes: si tam̃ induti et non
nudi inueniamur: Et enim qͥ sumꝰ
inhac habitatione. ingemiscimus gra¬
uati. in quo nolumus expoliari sed suꝑ¬
uestiri: ut absorbeat᷑ mortale auita
Uolumus ꝑuenire adregnum di: s ꝑ
mortem nolumus: Et tamen dicit tib
necessitas: Hac uenies: Hac uenire du¬
bitas ohomo: cum hac adte uenerit
ds̃: Quȩ sunt etiam necessitates
uicendarum uetustissimarum cupi¬
ditatum: et annosarum malarum
consuetudinum. Uincere consuetudi¬
nem: dura pugna: Nosti. uides quam
male facias: quam detestabilit quã
infeliciter: et facis tamen: fecisti heri:
facturus es hodie Si sic tibi displicet
cum disputo: quomͦ displicet tͥ cum
cogitas: & tamen facturus es hoc
Unde raperis: Quis te captum trahit:
An illa lex inmenbris tuis. repugnans
legi mentis tuȩ: Clama gͦ. Infelix

Expanded text:
Deo, domum non manufactam, aeternam Deo, domum non manufactam, aeternam in coelis. Etenim in hoc ingemiscimus, habitaculum nostrum quod de coelo est, superindui cupientes; si tamen induti, et non nudi inveniamur. Etenim qui sumus in hac habitatione, ingemiscimus gravati, in quo nolumus exspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita . Volumus pervenire ad regnum Dei, sed per mortem nolumus: et tamen dicit tibi necessitas, Hac venies. Hac venire dubitas homo, cum hac ad te venerit Deus? Quae sunt etiam necessitates vincendarum vetustissimarum cupiditatum, et annosarum malarum consuetudinum? Vincere consuetudinem, dura pugna, nosti. Vides quam male facias, quam detestabiliter, quam infeliciter; et facis tamen: fecisti fieri, facturus es hodie. Si sic tibi displicet cum disputo, quomodo displicet tibi cum cogitas? Et tamen facturus es hoc. Unde raperis? quis te captivum trahit? An illa lex in membris tuis repugnans legi mentis tuae? Clama ergo: Infelix
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatem meã: saluam fecisti de
necessitatib animam meam: nec con¬
clusisti me ĩmanibꝰ inimici Quȩ sunt
animam nr̃am: Quis has enuimeret:
ius digne exaggeret: Quis congrue
uitandas fugiendasq commendet:
Primo ingenere humano dura necessi¬
tas. nescĩre cor alteruis: male sentire
plerũq deamico fideli: bene sentire
plerunq deamico infideli: Odura ne¬
cessitas & quid facis. ut corda inspicia
Quem ocłm affers. infirma et plangen¬
da mortalitas: Quid facis ut uide¬
Ashodie cor frĩs tui: Non habes quid
facias. Alia maior necessitas: Nec tuũ
uodes: quale erit cras Quid iã dicam
denecessitatib ipsiuis mortalitatis:
Mori necesse ẽ: et nemo uult. Nemo uult.
qͦd necesse ẽ: Nemo uult: qͦd erit. uelit
nolit. Dura necessitas: nolle qͦa non po¬
test euitari: Nam si fieri posset. nollemꝰ
utiq mori: et effici qͦd angłi. uellemꝰ:
s commutatione quadã ñ morte sic̃
dicit apłs: Edificationem habemꝰ ex

Expanded text:
 salvam fecisti de necessitatibus animam meam: nec conclusisti me in manus inimici. Quae sunt animam nostram? Quis eas enumeret? quis digne exaggeret? quis congrue vitandas fugiendasque commendet? Primo in genere humano dura necessitas, nescire cor alterius, male sentire plerumque de amico fideli, bene sentire plerumque de amico infideli. O dura necessitas! Et quid facis ut corda inspicias? quem oculum affers, infirma et plangenda mortalitas? quid facis ut videas hodie cor fratris tui? Non habes quid facias. Alia major necessitas, nec tuum vides quale erit cras. Quid jam dicam de necessitatibus ipsius mortalitatis? Mori necesse est, et nemo vult. Nemo vult quod necesse est. Nemo vult, quod erit velit nolit. Dura necessitas nolle quod non potest evitari. Nam si fieri posset, nollemus utique mori; et effici quod Angeli vellemus, sed commutatione quadam, non morte, sicut dicit Apostolus: Aedificationem habemus ex
Abbreviated transcription (Latin):
stra faciem tuã suꝑ seruũ tuũ Notũ
fac hominib qͥ ñputant me adte pti¬
nere suꝑ me esse intendentẽ faciẽ tuã :
meq tͥ seruire S aluum me fac intua
miscdia dñe: ñ confundar qm̃ inuocaui
te: Dñe ñ erubescam insultantib michi:
exeo qͦd te inuocaui: S rubescãt impii.
et deducantur in infernũ Frubescant
potius qui lapides inuocant: & umbris
Nota faciens popłis sacramenta tua inme:
& fac obstupescere labia fingentiũ
de me falsa Quȩ locuntur aduersꝰ
iustum iniquitatem: in suꝑbia & in
contemptu Quȩ locuntur aduersus
xpm iniquitatem: suꝑbientes & con¬
tempnentes tanquam hominẽ cruci¬
multa multitudo dulcedinis tuȩ do¬
mine: Exclamat hic ꝓpħa. ista cernens
et mirans: quã multis modis copiosa
ẽ dulcedo tua dñe Quam abscon¬
disti timentib te: Etiam eos qͦs emen¬
das: multum amas. S ne dissoluta
securitate negligentius agant: abscon¬

Expanded text:
stra faciem tuam super servum tuum: notum stra faciem tuam super servum tuum: notum fac hominibus qui non putant me ad te pertinere, super me esse intendentem faciem tuam, meque tibi servire. Salvum me fac in tuamine, non confundar, quoniam invocavi te: Domine, non erubescam insultantibus mihi, ex eo quod te invocavi. Erubescant impii, et deducantur in infernum: erubescant potius qui lapides invocant, et umbris nota faciens populis sacramenta in me tua, fac obstupescere labia fingentium de me falsa. Quae loquuntur adversus justum iniquitatem, in superbia et contemptu: quae loquuntur adversus Christum iniquitatem, superbientes, et contemnentes tanquam hominem crucimagna multitudo dulcedinis tuae, Domine: exclamat hic Propheta ista cernens, et mirans quam multis modis copiosa est dulcedo tua, Domine. Quam abscondisti timentibus te: etiam eos quos emendas, multum amas; sed ne dissoluta securitate negligentius agant, abscon
Abbreviated transcription (Latin):
obliti sunt me: tanquam mortiuis sum
acorde ipsoꝵ Factus sum tanquam
uas ꝑditum: Uisus sum mͥ ꝑisse usib
dñi. uiuens in hoc scło. & neminẽ lucͥ¬
faciens: cum om̃s timerent aggrega
diui uituꝑantes me multos inpere¬
grinatione huius terre. iuxta me se¬
quentes curuitum tempoꝵ: et mecũ
inpatriam eternam recusantes redire:¬
um congregarentur ipsi simul aduer¬
sum me: ut accipent animã meã con¬
siliati sunt. Ut consentiret eis anima
mea. quȩ morte posset de potestate coꝵ
facile exire: ex cogitauerunt consiliũ
quo nec mori me sinerent. E go aut̃¬
inte sꝑaui dñe: dixi tu es ds̃ m̃s: Non
enim mutatus es: aut ñ saluũ faci¬
mee Non enim ullum uideo meritũ
qͦa de uniuersa impietate generis hu¬
mani me potissimum elegisti adsa¬
lutem: et si est apud te iustus & oc¬
cultus ordo electionis meȩ: ego tam̃
quẽ hoc latet. adtunicam dñi mei
sorte ꝑueni. Erue me de manibus

Expanded text:
obliti sunt me, tanquam mortuus sim obliti sunt me, tanquam mortuus sim a corde ipsorum. Factus sum tanquam vas perditum: visus sum mihi periisse usibus Domini, vivens in hoc saeculo, et neminem lucrifaciens, cum omnes timerent aggregaraudivi vituperantes me multos in peregrinatione hujus terrae juxta me, sequentes circuitum temporum, et mecum in patriam aeternam redire recusantes. Dum congregarentur ipsi simul adversum me, ut acciperent animam meam consiliati sunt: ut consentiret eis anima mea, quae morte posset de potestate illorum facile exire, excogitaverunt consilium, quo nec mori me sinerent. 15. in te speravi, Domine; dixi: Tu es Deus meus: non enim mutatus es, ut non salvum facimeae. Non enim ullum video meritum, quo de universa impietate generis humani me potissimum elegisti ad salutem: et si est apud te justus et occultus ordo electionis meae, ego tamen quem hoc latet, ad tunicam Domini mei sorte perveni . Erue me de manibus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ confiteri te: s defecit indolore: dum
dixisset inimicus. torqueant᷑ donec
negent E tanni mei ingemitibꝰ:
Tempora quȩ ago in hoc scło. ñ michi
morte auferuntur: s manent atq
ingemitib Infirmatus ẽ. inegesta¬
te uigor m̃s Egeo sanitate huius cor¬
poris: nec parcitur cruciatib. Egeo re¬
solutione corporis: et parcitur morti
Et inhac egestate infirmata ẽ. fiducia
ci mei sunt om̃s iniqui: & tam̃ ꝓscele¬
rib suis usq ad confessionem torquent᷑:
Suꝑaui gͦ obprobriũ illoꝵ: cuius confes¬
sionem ñ mors sequitur. sed cruciatus
insequitur. Et uicinis meis nimiũ.
umium hoc uisum ẽ. eis. qui iam pro¬
pinquabant cognoscere te: et tenere fi¬
dem quam teneo E ttimor notis me¬
is & ipsis notis meis. exemplo horribi¬
lis tribulationis mee timorẽ incussi
Qui uidebant me. foras fugerunt ame:
Qm̃ ñ uitelligebant interiorem & inuisi¬
bilem spem meam: in exteriora & uisi¬

Expanded text:
est confiteri te, sed defecit in dolore, cum est confiteri te, sed defecit in dolore, cum dixisset inimicus: Torqueantur donec negent. Et anni mei in gemitibus: tempora quae ago in hoc saeculo, non mihi morte auferuntur, sed manent, atque in gemitibus sunt. Infirmatus est in egestate vigor meus: egeo sanitate hujus corporis, nec parcitur cruciatibus; egeo resolutione corporis, et parcitur morti: et in hac egestate infirmata est fiducia ci mei sunt omnes iniqui; et tamen pro sceleribus suis usque ad confessionem torquentur: superavi ergo opprobrium eorum, cujus confessionem non mors sequitur, sed cruciatus insequitur. Et vicinis meis nimium: nimium hoc visum est eis qui jam propinquabant cognoscere te et tenere fidem quam teneo. Et timor notis meis: et ipsis notis meis exemplo horribilis tribulationis meae timorem incussi. Qui videbant me, foras fugiebant a me: quoniam non intelligebant interiorem et invisibilem spem meam, in exteriora et visi
Abbreviated transcription (Latin):
uanitati inspe subiecisti: S aluam
fecisti de necessitatib animam meã.
Saluam fecisti denecessitatib timoris
animam meam: ut tibi caritate li
manus inimici Nec conclusisti me ut
non haberem aditum respirandi in li¬
bertatem: et darer insempiternam po¬
testatem diaboli cupiditate uitȩ huius
illa queantis. et morte terrentis S ta¬
tiusti in loco spacioso pedes meos: Re¬
surrectione cognita dñi mei. et mea
ꝓmissa mͥ: spaciatur ꝑmanens in la¬
titudine libertatis. ab angustiis timo¬
rata in ꝑsequentium crudelitas: ma¬
gnum mͥ pauorem incutiens: Mise¬
rere m̃idomine: Non enim de morte
iam terreor: s de cruciatib atq torm̃¬
tis Conturbatus ẽ. inira ocłs m̃s:
habebam inte ocłm qͦd non me desere¬
res: iratus es. & conturbasti eum:
Anima mea & uenter m̃s:. Ineadẽ ira
conturbata ẽ. anima mea: et memo¬
ria qua tenebã. quid ꝓme pertulit
fecit indolore uita meaꝰ m̃ uita mea

Expanded text:
vanitati in spe subjecisti. Salvam vanitati in spe subjecisti. Salvam fecisti de necessitatibus animam meam: salvam fecisti de necessitatibus timoris animam meam, ut tibi charitate libin manus inimici: nec conclusisti me, ut non haberem aditum respirandi in libertatem, et darer in sempiternam potestatem diaboli, cupiditate hujus vitae illaqueantis, et morte terrentis. Statuisti in loco spatioso pedes meos: resurrectione cognita Domini mei et mea promissa mihi, spatiatur permanens in latitudinem libertatis ab angustiis timorata persequentium crudelitas, magnum mihi pavorem incutiens? Miserere mei, Domine. Non enim de morte jam terreor, sed de cruciatibus atque tormentis. Conturbatus est in ira oculus meas: habebam oculum in te, quo non me desereres; iratus es, et conturbasti eum. Anima mea et venter meus: in eadem ira conturbata est anima mea, et memoria qua tenebam quid pro me pertulerit, fecit in dolore vita mea: quoniam vita mea
Abbreviated transcription (Latin):
rem tuam. humilem me exaudi ꝓ¬
ximus mͥ: Accelera ut eximas me: sec
differas infinem scłi. sicut omniũ cre¬
dentium mͥ: segregationem meã apee¬
catorib. E sto mͥ indm ꝓtectorem:
Protec̾tor ds̃ michi esto. Et indomũ
refugii: ut saluum me facias Et tan¬
quam domus quo refugiens saluus fi
meũ es tu: Quia fortitudo mea adtole¬
randos ꝑsecutores meos: et refuguim
meum adrelinquendos tu michi es
Et propter nomen tuum dux m eris:
& enutries me Et ut ꝑ me in notes¬
cas omnib gentib. ꝑ omnia sequar
uoluntatem tuã: et paulatim mͥ ag¬
gregatis scĩs adimplebis corpꝰ meũ
istis: quas occultauerunt mͥ Qm̃ tu
mendo sp̃m meum: eito recepturus.
Redemisti me dñe ds̃ ueritatis Dicat
et popłs redemptus passione dm̃ sui.
et lȩtus clarificatione capitis sui: re
Odisti sperantes falsam beatitudinem
scłi Ego autem indño speraui: ex
Exultabo & iocundabor intua miseri¬
cordia: que me non fallit. Quia re¬

Expanded text:
rem tuam: humilem me exaudi, proximus mihi. Accelera ut eximas me: ne differas in finem saeculi, sicut omnium credentium mihi, segregationem meam a peccatoribus. Esto mihi in Deum protectorem: protector Deus mihi esto. Et in domum refugii, ut salvum me facias: et tanquam domus, quo refugiens salvus fiaa et refugium meum es tu: quia fortitudo mea ad tolerandos persecutores meos, et refugium meum ad relinquendos tu mihi es. Et propter nomen tuum dux mihi eris, et enutries me: et ut per me innotescas omnibus gentibus, per omnia sequar voluntatem tuam, et paulatim mihi aggregatis sanctis adimplebis corpus meum, istis, quas occultaverunt mihi. Quonimendo spiritum meum, cito recepturus. Redemisti me, Domine Deus veritatis. Dicat et populus redemptus passione Domini sui, et laetus clarificatione capitis sui: Redodisti observantes falsam beatitudinem saeculi. Ego autem in Domino speravi. 8. Exsultabo, et jucundabor in tua misericordia: quae me non fallit. Quia re
Abbreviated transcription (Latin):
cundum scientiam zelum di habẽt.
quia ignorant di iusticiam. et uo¬
lunt suam constituere. quia se exse¬
ipsis iustificant: ideo grãm dĩ non
cognouerunt. quia gratis saluari no¬
luerunt: Quis est qui saluat᷑ gratis:
Nquo ñ inuenit saluator qͥd coronet.
s quid dampnet: Non inuenit meri¬
ta bonorum s inuenit merita suppli¬
ciorum: Si agat tanquam ueratit
exregla legis ꝓposita: dampnandus
Utipse liberet nontu. Quia tu te libera¬
re non potes in diges liberatore. Quid ẽ
qͦd te iactas: Quid ẽ. qͦd de lege. et de¬
iusticia presumis : Non uides quid
intus confligat inte de te aduersũ
te Non audis pugnantem et confitẽ¬
tem: et adiutorium inpugna deside¬
rantem: Non audis athletam dm̃i.
abagonitheta petentem adutoriũ
pugnȩ suȩ: Non enim sic te expectat
ds certantem. quomodo te expec̾tat
editor: si forte pugnes inamphiteatro:
Ille tͥ premium dare potest si uiceris:
adiuuare te ꝑiclitantem non potest
Non sic exspectat ds Hide ergo: atten¬

Expanded text:
elum Dei habent, quia ignorant Dei justitiam et volunt suam constituere, quasi ex seipsis justi fiant; ideo gratiam Dei non cognoverunt, quia gratis salvari noluerunt. Quis est qui salvatur gratis? In quo non invenit Salvator quod coronet, sed quod damnet; non invenit merita bonorum, sed invenit merita suppliciorum. Si agat tanquam veraciter ex regula Legis proposita, damnandus Ut ipse liberet, non tu: quia tu te liberare non potes, indiges liberatore. Quid est quod te jactas? Quid est quod de Lege et justitia praesumis? Non vides quid intus confligat in te, de te, adversus te? Non audis pugnantem, et confitentem, et adjutorium in pugna desiderantem? Non audis athletam Domini ab agonotheta petentem adjutorium pugnae suae? Non enim sic te exspectat Deus certantem, quomodo te exspectat editor, si forte pugnes in amphitheatro: ille tibi praemium dare potest si viceris, adjuvare te periclitantem non potest. Non sic exspectat Deus. Vide ergo, atten
Abbreviated transcription (Latin):
nos. Hoc ẽ. si ea tantum agere uellemꝰ
et ea tantum contemplari. quȩ mentis
excessu intueamur: uobiscum ñ essemꝰ:
s essemus insuꝑnis tanquam contem¬
ptis uobis: Et quando nos adilla suꝑio¬
ra et interiora infirmo passu sequere¬
mini: nͥ rursum compellente caritate

Expanded text:
nos . Hoc est, si ea tantum agere vellemus, nos . Hoc est, si ea tantum agere vellemus, et ea tantum contemplari quae mentis excessu intuemur, vobiscum non essemus, sed essemus in supernis, tanquam contemptis vobis: et quando nos ad illa superiora et interiora infirmo passu sequeremini, nisi rursus compellente nos charitate
Abbreviated transcription (Latin):
Salmi huius quem mͦ canta¬
uimus quantũ possumus
secreta rimemur: et inde ser¬
monem exsculptum redda¬
mus aurib et mentib urĩs:
Titulus eius ẽ: Infinem p̃s
ipsi dauid: extasiꝰ: Infinem quid sit
nouimus: si xp̃m nouimus: Dicit enĩ
apłs. finis enim legis xp̃c: adiusticiã
om̃i credenti: finis enm non consumẽs:
s ꝑficiens: Duob enim modis dicimus
finẽ: uel quo fit ut non sit qđ erat: uł
quo fit. ut ꝑfectum sit. qͦd inchoatum
tum datur intelligi uno uerbo exponi
potest. si dicatur excessus Excessus au¬
tem mentis: ꝓprie solet extasis dici:
nexcessu uͦ mentis duo intelliguntur.
aut pauor aut intentio adsuꝑna. ita
ut quodãm᷑ amemoria labantur terre¬
na: In hac extasy fuerunt om̃s sancti:
quib archana dei mundum istum ex¬
cedentia reuelata sunt: De hoc m̃tis
excessu id÷ extasy paulus cum loquere¬
tur: se ipsum insinuans ait Siue enim
mente excessimus deo:suie temꝑantes
sumus uobis: Caritas enim.xp̃i cõpellit

Expanded text:
salmi hujus quem modo cantavimus, quantum possumus secreta rimemur, et inde sermonem exsculptum reddamus auribus et mentibus vestris. Titulus ejus est: In finem, Psalmus ipsi David ecstasis. In finem quid sit, novimus, siApostolus: Finis enim legis Christus ad justitiam omni credenti Finis non consumens, sed perficiens: duobus enim modis dicimus finem; vel quo fit ut non sit quod erat, vel quo fit ut perfectum sit quod inchoatum tum datur intelligi, verbo uno exponi potest, si dicatur excessus: excessus autem mentis proprie solet ecstasis dici. In excessu vero mentis duo intelliguntur; aut pavor, aut intentio ad superna, ita ut quodam modo de memoria labantur inferna: in hac ecstasi fuerunt omnes sancti, quibus arcana Dei mundum istum excedentia revelata sunt. De hoc mentis excessu, id est ecstasi, Paulus cum loqueretur, seipsum insinuans, ait: Sive enim mente excessimus Deo, sive temperantes sumus vobis, charitas enim Christi compellit
Abbreviated transcription (Latin):
pite ẽ: hoc incorpore Quid ẽ conpun¬
gar: Iam ñ moriar. Cõnpunctus est
enim: cum incruce penderet: Lancca
ꝑcussus ẽ Caput ergo nr̃m dicit: ñ
conpungar.iam non moriar: Nos au¬
tem quid dicimus : Propter dedicatio¬
nem domus: non nos cõnpungat con¬
scientia. stimulis peccatoꝵ: Dimittent᷑
enim omnia: et tunc liberi erimus: Ut
cantet tibi gła mea: non humilitas:
Quia quamuis xpc sedeat incelo: dicaus
est quibusdam Esuriui: et dedistis mͥ
manducare &ibi est. et hic Ibi inse: hic
inobis Quid ergo ait: Ureantet tibi
gloria mea: & non compungar. Gemit
tibi humilitas mea: cantabit tͥ gła
mea. iam infinem: Domine ds̃ meus¬
inȩternum confitebor tibi Quid est
inȩternum confitebor tibi: Inȩternum
sionem et in laudibꝰ: ñ tantũ ĩpeccatis.
Confitere ergo modo quid tu fecisti in
dcum: et confiteberis quid tibi fecerit
deus Quid fecisti: Peccata Quid ds̃¬

Expanded text:
pite est, hoc in corpore. Quid est, non compunpite est, hoc in corpore. Quid est, non compungar? Jam non moriar. Compunctus est enim cum in cruce penderet, lancea percussus est . Caput ergo nostrum dicit, Non compungar, jam non moriar. Nos autem quid dicimus propter dedicationem domus? Non nos compungat conscientia stimulis peccatorum. Dimittentur enim omnia, et tunc liberi erimus. Ut cantet tibi, inquit, gloria mea, non humilitas. Quia quamvis Christus sedeat in coelo, dicturus est quibusdam: Esurivi, et dedistis mihi manducare . Et ibi est, et hic: ibi in se, hic in nobis. Quid ergo ait? Ut cantet tibi gloria mea, et non compungar. Gemit tibi humilitas mea, cantabit tibi gloria mea. in aeternum confitebor tibi. Quid est: in aeternum confitebor tibi? in aeter num sionem et in laudibus, non tantum in peccatis. Confitere ergo modo quod tu fecisti in Deum, et confiteberis quid tibi fecerit Deus. Quid fecisti? Peccata. Quid D
Abbreviated transcription (Latin):
onem Conuertisti planc̾tum meum
ingaudium michi: conscidisti saceũ
meum. et precinxisti me leticia Quid
est saccus: Mortalitas Saccus de capͥs
conficitur et hedis: et capre. et hedi inter
peccatores ponuntur Dñs de numero
nr̃o saccum solum accepit: non assũpsit
meritum sacci. Meritum sacci pecca¬
tum ẽ Saccus ule mortalitas ẽ Assum¬
sit ꝓte mortalitatem: qui meritũ mor¬
tis non habebat Meritum enim mor¬
tis ille habet: qui peccat: Iue autem
qui non peccauit: non habuit meritũ
sacci: Alio loco ipsuis ẽ uox dicentis:
Ego autem cum mͥ molesti essent: in¬
duebam me cilicio: Quid ẽ. hoc. indu¬
ebam me cilicio: hoc opponebam ꝑ¬
sequentib: qđ habeo decilicio Ut ho¬
minem illum putarent. abscondit se
ab occulis ꝑsequentium: quia indigni
erant ꝑsecutores qui uiderent indu¬
tum cilicio: Ergo conscidisti saccum
meum: et cinxisti me lȩticia Ut can¬
tet tͥ gła mea et̾ cõnpungar. Qd inca¬

Expanded text:
onvertisti planctum meum in gaudium mihi, conscidisti saccum meum, et accinxisti me laetitia. Quis est saccus? Mortalitas. Saccus de capris conficitur et de hoedis, et caprae et hoedi inter peccatores ponuntur . Dominus de numero nostro saccum solum accepit, non assumpsit meritum sacci. Meritum sacci, peccatum est: saccus ille, mortalitas est. Assumpsit propter te mortalitatem, qui meritum mortis non habebat. Meritum enim mortis ille habet qui peccat: ille autem qui non peccavit, non habuit meritum sacci. Alio loco ipsius est vox dicentis: Ego autem cum mihi molesti essent, induebam me cilicio . Quid est hoc, induebam me cilicio? Hoc opponebam persequentibus, quod habeo de cilicio. Ut hominem illum putarent, abscondit se ab oculis persequentium; quia indigni erant persecutores qui viderent indutum cilicio. Ergo, conscidisti saccum meum, et cinxisti me laetitia. et non compungar. Quod in ca
Abbreviated transcription (Latin):
minum om̃s sc̃i eius Qm̃ ueritatem
requiret dominus. quando si iustus
iur saluus erit: peccator & impius
ubi parebunt. Et retribuet his qui
abundanter faciunt suꝑbiam. Et
retribuet his qui nec uicti conuertun¬
tur: quia multum suꝑbiunt U irilĩ¬
agite & confortetur cor ur̃m: ut bonũ
sine defectione oꝑantes. tempore pro¬
prio metatis O mnes qui speratis
id÷ qui recte eum timetis uł colitis.
sperate indomino.

Expanded text:
sancti ejus: quoniam veritatem requiret Dominus. Quando si justus vix salvus erit, peccator et impius ubi parebunt ? Et retribuet his qui abundanter faciunt superbiam: et retribuet his qui nec victi convertuntur, quia multum superbiunt. agite, et confortetur cor vestrum: bonum sine defectione operantes, ut tempore proprio metatis. Omnes qui speratis i eum recte timetis vel colitis, sperate in Domino.
Abbreviated transcription (Latin):
OCcerte cantaiumꝰ.
scripturis scĩs qui sunt
inimici nr̃i: cognoscimꝰ
huius cantici ueritatẽ:
Si autem nos fallat carnis prudentia.
ut non cognoscamus aduersus quos
nobis sit colluctatio: in ipso p̾salmi¬
huius exordio inuenimus questionẽ
quam soluere ñpossumus. Cuius enĩ
putamus ẽẽ uocem laudantis dnm &
tabo te dñe qm̃ suscepisti me. nec ioc̃dasti
ĩmicoꝰ m̃o ᷤ sr̃ mePꝰ rimo ipsum dñm consi¬
deremus: qui scđm id qđ homo esse
dignatus est. potuit sibi ꝑ preceden¬
tem propħiam. non incongrue uerba
ista coaptare: Ex quo enim homo:
qͦd mͦ audiuimus. cum euuangłium
legeretur. quemadmodum etiã inde¬
sertum secesserit adiscipulis siuis.qui
eum sunt consecuti & inuenerunt
eum. secedens autem ibi orabat: &
dictum ẽ. a discipłis qui eum inuene¬
runt. querunt te homines. at ille dũx.
eamus in alia loca. atq castella predi¬
orat: Adquem orat: Quare orat:
Orat ds̃: orat adequalem: Causã autẽ
et patri coeternus: Intuens gͦ qͦd ꝑio

Expanded text:
oc certe cantavimus:Scripturis sanctis qui sint inimici nostri, cognoscimus hujus cantici veritatem: si autem nos fallat carnis prudentia, ut non cognoscamus adversus quos nobis sit colluctatio, in ipso psalmihujus exordio invenimus quaestionem, quam solvere non possumus. Cujus enim putamus vocem esse laudantis Deum et  suscepisti me, nec jucundasti inimicos meos super me? Primo ipsum Dominum consideremus, qui secundum id quod homo esse dignatus est, potuit sibi per praecedentem prophetiam non incongrue verba ista coaptare: ex quo enim homo, quod modo audivimus, cum Evangelium legeretur, quemadmodum etiam in desertum secesserit a discipulis suis, quo eum sunt consecuti, et invenerunt cum: secedens autem ibi orabat, et dictum est a discipulis qui eum invenerunt, Quaerunt te homines; at ille respondit: Eamus et in alia loca atque castella praediorat? ad quem orat? quare orat? Orat Deus? orat ad aequalem? Causam autem et Patri coaeternus? Intuentes ergo quod per
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur. ipsius fundamenti nr̃i
Qye utilitas insanguine ieo: dum de¬
scendo incorruptionem: Quid gͥ orat:
Ut resurgat: Si enim descendero inqͥt
incorruptionem: si sic fuerit corrupta
caro mea quomͦ cȩterorum hominum.
ut infine resurgat: ut quid fudi sangͥ¬
nem: Si enim non mͦ resurgam. nemi¬
ni annunciabo: neminem lucrabor. Ut
autem alicui annuntiem mirabilia tira:
laudes tuas: uitam ȩternam: exfurgat
caro mea: ñ eat incorruptionem: Nlam
si ierit quomodo cȩterorum hominũ:
quȩ utilitas insanguine meo: n unqͥd
confirebitur tibi puluis: aut annunti¬
abit ueritatem tuam: Confessio gemi¬
na ẽ aut peccati. aut laudis Quando
nobis male ẽ intribulationib confiteam̃
peccata nr̃a Quando nobis bene est
in exultatione iusticie: confiteamur
laudem deo: Sñ ꝯfessione tam̃ ñsimus.

Expanded text:
sequitur, ipsius fundamenti nostri: Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem? Quid ergo orat? Ut resurgat. Si enim descendero, inquit, in corruptionem, si sic fuerit corrupta caro mea, quomodo caeterorum hominum ut in fine resurgat, utquid fudi sanguinem? Si enim non modo resurgam, nemini annuntiabo, neminem lucrabor: ut autem alicui annuntiem mirabilia tua, laudes tuas, vitam aeternam, exsurgat caro mea, non eat in corruptionem. Nam si ierit quomodo caeterorum hominum, quae utilitas in sanguine meo? Numquid confitebitur tibi pulvis, aut annuntiabit veritatem tuam? Confessio gemina est, aut peccati, aut landis. Quando nobis male est, in tribulationibus confiteamur peccata nostra; quando nobis bene est, in exsultatione justitiae confiteamur laudem Deo: sine confessione tamen non simus.
Abbreviated transcription (Latin):
iħc: Si quis autem suꝑ edificauerit
supra fundamentum hoc aurum. ar¬
gentum lapides preciosos. Qui be¬
ne uiuunt. qͥdm honorant et laudant.
qͥ patientes sunt intribulationib qui
desiderant patriam: ipsi edificant au¬
rum. argentum. lapides preciosos: Qui
autem adhuc amant scłaria. et negociis
terienis implicati sunt. et dediti sunt
uinculis quibusdam et affectib car¬
nis. domib suis. conuigib possessioni¬
bus: et tamen xp̃iani sunt. tta ut cor
eorum ñ recedat axp̃o. et nichil p̃po¬
nant. xp̃o. quomͦ inȩdificando nichii
preponitur fundamento: ȩdificant
quidem ligna. fęnum. stipulam: S
qd secutus ẽ: Uniuscusq opꝰ quale
sit ignis ꝓbabit: ignis tribulationis
et temptationis. Iste ignis: multos
martyres hic ꝓbauit Omne autẽ
genus humanum: ꝓbat infine. Inuenti
sunt martyres: qui haberent ista scłaria.
Quam muiti diuites et senatores: passi st̃
E dificabant tam̃ quidã eoꝵ ligna. fenũ.

Expanded text:
: si quis autem superaedificaverit supra fundamentum hoc, aurum, argentum, lapides pretiosos. Qui bene vivunt, qui Deum honorant et laudant, qui patientes sunt in tribulationibus, qui desiderant patriam, ipsi aedificant aurum, argentum, lapides pretiosos: qui autem amant adhuc saecularia, et negotiis terrenis implicati sunt, et dediti sunt vinculis quibusdam et affectibus carnis, domibus suis, conjugibus, possessionibus, et tamen christiani sunt, ita ut cor eorum non recedat a Christo, et nihil praeponant Christo, quomodo in aedificando nihil praeponitur fundamento; aedificant quidem ipsi ligna, fenum, stipulam: sed quid secutus est? Uniuscujusque opus quale sit ignis probabit: ignis tribulationis et tentationis. Iste ignis multos martyres hic probavit, omne autem genus humanum probat in fine. Inventi sunt martyres qui haberent ista saecularia. Quam multi divites et senatores passi sunt! Aedificabant tamen quidam eorum ligna, fenum,
Abbreviated transcription (Latin):
sura et tribulatio: ideo addidit u¬
riliter age: addidit et confortetus
cor tuum Et quia ab initio usq infi¬
nem sic erit: qđ habet sententia incapite.
hoc habet et infine: et sustine dnm Tñs¬
eunt ista quȩ te premunt. et ueniet quẽ
sustines: et exterget sudorem. Siccabit
lacrimam: ultra non flebis. Modo aut ̃
dies dedicationis domus. uideamus qͥa
iam dedicatũ ẽ caput nr̃m: iã facta ẽ
dedicatio domus incapite. tanquam
ẽ: fundamentum deorsum: Ile forte ꝓp¬
terea male dixerimus fundamentũ eẽ
xp̃m. quia culmen ẽ. potuis: ascendit
incelũ sedet addexteram patris: S pu¬
to nos ñerrasse: Apls enim dicit. fun¬

Expanded text:
sura et tribulatio; ideo addidit, vsura et tribulatio; ideo addidit, viriliter age; addidit, et confortetur cor tuum. Et quia ab initio usque in finem sic erit, quod habet sententia in capite, hoc habet in fine, et sustine Dominum. Transeunt ista quae te premunt, et veniet quem sustines, et exterget sudorem: siccabit lacrymam, ultra non flebis. Modo autem dies dedicationis domus, videamus quia jam dedicatum est caput nostrum: jam facta est dedicatio domus in capite, tanquam est, fundamentum deorsum: ne forte propterea male dixerimus fundamentum esse Christum; culmen est potius, ascendit in coelum, sedet ad dexteram Patris. Sed puto nos n
Abbreviated transcription (Latin):
micos meos suꝑ me Uera gͦ erit uox
uta in popło dĩ: qͥ popłs mͦ angusliat̃.
mͦ tribulat᷑ tantis temptationibus:
tantis scandalis: tantis insecutionib:
tranta pressura Hec tormenta animi
ñ sentit inȩccłia: qͥ ñ ꝑficit Putat etũ
quia pax ẽ S incipiat ꝓficere: et tuc̃
uidet in qua pressura ẽ: quia cum cre¬
uisset herba et fructum fecisset: tunc
apparuerũt crrania Et qui appo¬
nit scientiã: apponit dolorem Pficiãt.
et uidebit ubi sit: existat et uidebit¬
fructus. et apparebunt ⁊urania: Nox
abinicio usq infinem: S et om̃s qui
uolunt inquit pie uiuere in xp̃o: ꝑ
secutionem patiuntur Maligni au¬
tem homines et seductores ꝓficiunt
inpeius: ipsi errantes. et alios inerro¬
rem muttentes Et unde uerba illa
psalmi. sustine dñm uirilite age. &
confortetur cor tuũ. et sustine dnm̃
Parum erat semel sustinere dnm̃: nͥ
repeteret Ne forte sustineres biduo
triduo. quatriduo. et maneret pres¬

Expanded text:
eos super me. Vera ergo erit vox ista in populo Dei, qui populus modo angustatur, modo tribulatur, tantis tentationibus, tantis scandalis, tantis insecutionibus, tanta pressura. Haec tormenta animi non sentit in Ecclesia qui non proficit, putat enim quia pax est: sed incipiat proficere, et tunc videbit in qua pressura sit; quia cum crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizania : et qui apponit scientiam, apponit dolorem . Proficiat, et videbit ubi sit: existat fructus, et apparebunt zizania. Vox ab initio usque ad finem: Sed et omnes qui volunt, inquit, pie vivere in Christo, persecutionem patiuntur. Maligni autem homines et seductores proficiunt in pejus, ipsi errantes et alios in errorem mittentes . Et unde sunt verba illa psalmi, Sustine Dominum, viriliter age, et confortetur cor tuum, et sustine Dominum ? Parum erat semel, Sustine Dominum, nisi repeteret: ne forte sustineret biduo, triduo, quatriduo, et maneret pres
Abbreviated transcription (Latin):
deo fruebatur: S dixit: non mouebor
inȩternum: Quando dicit non moue¬
bor inȩternum: Quando libenter audi¬
uit.gustate et eritis sicut dii: cum deus
diceret qua die ederitis. morte moriemi¬
ni: et diabolus. non morte moriemini: Cre¬
dens ergo uli talia suadenti: dixit non
dixerat ds̃ qđ ab laturus esset suꝑbo.
qđ dederat humii quando eum crea¬
uit: sequitur et dicit. Domine inuolun¬
tate tua prestitisti decori meo uirtutem:
id÷ quia non exme bonus eram et fortis.
sed exte eram et pulcher et fortis: decori
meo uirtutem prestiteras. ex uoluntate
tua qua me feceras. Et ut ostenderes mͥ
quia exuoluntate tua hoc eram: auer¬
tisti faciem tuam ame. et factus sum con¬
turbatus Auertit ergo faciem suam
abillo: quẽ misit foras de paradyso: Iam
hic positus clamet et dicat. Adte dñe
clamabo: & addeum meum dep̃cabor.
nparadiso non clamabas. sed laudabas:
non gemebas. sed fruebaris: Foris positus.

Expanded text:
Deo fruebatur: sed dixit, Non movebor Deo fruebatur: sed dixit, Non movebor in aeternum. Quomodo dixit, Non movebor in aeternum? Quando libenter audivit, Gustate, et eritis tanquam dii: cum Deus diceret, Qua die ederitis, morte moriemini; et diabolus, Non morte moriemini . Credens ergo illi talia suadenti dixit: Non dixerat Dominus, quod ablaturus esset superbo quod dederat humili quando eum creavit; sequitur, et dicit: Domine, in voluntate tua praestitisti decori meo virtutem: id est, quia non ex me bonus eram et fortis, sed ex te eram et pulcher et fortis; decori meo virtutem praestiteras, ex voluntate tua, qua me feceras. Et ut ostenderes mihi, quia ex voluntate tua hoc eram, Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus. Avertit ergo faciem ab illo quem emisit foras de paradiso . Jam hic positus, clamet, et dicat: Ad te Domine, clamabo, et ad Deum meum deprecabor. In paradiso non clamabas, sed laudabas; non gemebas, sed fruebaris: foris positus