comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
usq scissis uestib indutus est eilicio lugens
filiũ multo tempore. Ia cob posteritatis sue de¬
ploans dispendia. quasi pat̃ filiũ lugebat amis¬
sum. quasi propha flebat intenitũ iudeorũ. Inde
scidit uestimentũ suum: qd̾ inpassione dñi legi¬
mus factum. aprincipe sacerdotũ. S &e uelum
templi scissum ẽ: ut propħa nudatũ popłm suũ.¬
& diuisũ ostenderet regnum. Congregatis autem
cunctis liberis eius. ut lenirent dolorẽ patris: no¬
iuit consolationẽ recipere. s ait. Descendã ad fili¬
ũ meum lugens minfernũ. Solet ẽe magna ques¬
tio. quomͦ intelligatur infenus. utrũ illuc mali
tantum. an etiã boni mortui descende soleant.
Sigͦ tantũ mali: quomͦ iste adfiliũ suũ se dicit
iugentẽ uelle descendere: Non eñi inpenis
inferm eum ẽẽ credit. anꝑturbati & dolentis
uerba sunt. mala sua hinc etiam exaggerantis:
Et illo ꝑseuerante infletu: madianitȩ uendide¬
runt ioseph inegypto phutiphar eunuco phã¬

Expanded text:
 Scissisque vestibus, indutus est cilicio, lugens filium multo tempore. Jacob posteritatis suae deplorans dispendia, quasi pater filium lugebat amissum, quasi propheta flebat interitum Judaeorum. Inde scidit vestimentum suum, quod in passione Domini legimus factum a principe sacerdotum. Sed et velum templi scissum est, ut prophetia, et nudatum suu divisum ostenderet regnum. Congregatis autem cunctis liberis ejus, ut lenirent dolorem patris, noluit consolationem recipere, sed ait: Descendam ad filium meum lugens in infernum. Solet esse magna quaestio, quomodo intelligatur infernus; utrum illuc mali tantum, an etiam boni mortui descendere soleant. Si ergo tantum mali, quomodo iste ad filium suum se dicit lugentem velle descendere? Non eniinferni eum esse credit. An perturbati et dolentis verba, sua mala etiam hinc exaggerantis? Et illo perseverante in fletu, Madianitae vendiderunt Joseph in Aegyptum Putiphari eunucho Pha
Abbreviated transcription (Latin):
sec maritũ. usq ad unũ coitũ concepit mulier et
surgens abiit. Infacco ude ñsincertias iusticiȩ:
tideutas promissi cetiit᷑. Si em̃ seruaret iusticiã.
tres menses: nunciauerunt iude dicentes. formea¬
ta ẽ thamar nurus tua. et uidet᷑ uterus illiꝰ intu¬
mescere. Dixit iudas. Producite eam ut cõburat᷑.
Que cũ duceret᷑ ad penam: misit ad socerũ suũ
cuius sit anulus: & armilla et baculus. Qui agni¬
tis munerib: ait. Iustior meẽ: quia ñ tradiai eam
Nonqud iusta fuerit: s que cõparatione illius
ros requirendo. Instante aut̃ partu: apparueti
gemini inutero. Etq inipsa effusione infantum
unus protulit manũ. inqua obftetrix ligauit eoe¬
cinũ dicens. Iste egredietur prior. Illo uͦ recrahen¬
te manũ: egressus est alder. Dixitq mulier. Qui¬
re diuisa ẽ propter te mac eria: Et obhane
causam uocauit nomen eius phares. Promac¬
ria diuisionẽ aquila &e simmachus transtulerins
qd̾ hebraice dicit᷑ phares. Aueo gͥ quia diuisentt¬

Expanded text:
s. Ad unum igitur coitum concepit mulier, et surgens abiit. In facto Judae, non sinceritas justitiae, sed fidelitas promissi cernitur. Si enim servaret justitiam tres menses nuntiaverunt Judae dicentes: Fornicata est Thamar nurus tua, et videtur uterus illius intumescere. Dixit Judas: Producite eam ut comburatur. Quae cum educeretur ad poenam, misit ad socerum suum cujus sit annulus, et armilla, et baculus. Qui agnitis muneribus ait: Justior me est, quia non tradidi eam nros requirendo. Instante autem partu, apparuerunt gemini in utero ejus, atque in ipsa effusione infantum unus protulit manum, in qua obstetrix ligavit coccinum dicens: Iste egredietur prior. Illo vero retrahente manum, egressus est alter. Dixitque mulier: Quare divisa est propter te maceria? et ob hanc causam vocavit nomen ejus Phares. Pro maceria divisionem Aquila et Symmachus transtulerunt, quod Hebraice dicitur Phares. Ab eo igitur quod divise
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph ꝑ uii. annos omnẽ frugum ab un¬
horreis condens. ꝑ illa scilicet carismata
septem. quasi ꝑ .uii. annos. ut cũ .uii. anni
erimminũ sub antixp̃o. qñ fames fidei fue¬
rit et salutis. tunc sc̃i parit̃ & fideles ha¬
beant copiosam iusticiȩ frugẽ. ne fides
eorum sermonis inopia attenuata defi¬
ciat. Nati sunt autem ioseph filii duo
ante quã ueniret fames. quos ez peperit
manasse dicens. obliuisci me fecit ds om¬
niũ laborũ meorum & domꝰ patris mei.
Nomenq sed appellauit ephraundicenᷤ.
Crescere me fecit ds interra pauꝑtatis meȩ.¬

Expanded text:
septem annos omnem frugum abunhorreis condens, per illa scilicet charismata septem, quasi per septem annos, ut cum septem annicriminum sub Antichristo, quando fames fidei fuerit et salutis, tunc sancti pariter et fideles habeant copiosam justitiae frugem, ne fides eorum inopia sermonis attenuata deficiat. Nati santequam veniret fames quos ei peperit Manasse dicens oblivisci me fecit Deus omnium laborum meorum et domum patris mei nomen quoque secundi appellavit Ephraim dicens crescere me fecit Deus in terra paupertatis me
Abbreviated transcription (Latin):
runt crucifigendo cunca corporali. Polimita
expoliatus carne humana descendit in infer¬
num. Tiderunt uatores hismahelitas uenire
degalaad: & camelos portantes eorũ aromat̃a
et resinã et stactẽ in egyptum. Queritur qua¬
re ismahelitas scriptura quib afr̃ĩb uenditus ẽ
ioseph etiam madianitas uocet. cũ ismahel sit
deagar filiꝰ abrahe: madianitȩ uero de cethura.
Anquia scriptura dixerat de abrahã qđ munera
tradiderat filiis concubinarũ suarũ. agar scili¬
cet & cethurȩ. et dimiserit eos abisaac filiosuo
interrã mientis. unam gentẽ fecisse intelligen¬
disunt:. Dixit gͦ iudas fr̃ib suis. Quid nobis pro¬
IS qd̾lxx. posuerunt. hebraica ueritas argente¬
ihabet. Neq em̃i uiliori metallo dñs uenunda
ndebuit: quã ioseph. De cisterna quoq leuatus
ioseph ismahelitis idẽ gentib uenditur: & xp̃c

Expanded text:
runt tunica corporali. Polymita t Christus exspoliatus carne humana, descendit in infernum. Videruntque viatores Ismaelitas venire de Galaad, et camelos eorum portantes aromata, et resinam, et stactem, in Aegyptum. Quaeritur quare Ismaelitas Scriptura quibus a fratribus venditus est Joseph, etiam Madianitas vocet, cum Ismael sit de Agar filius Abrahae, Madianitae vero de Cetura. An quia Scriptura dixerat de Abraham, quod munera dederat filiis concubinarum suarum, Agar scilicet et Ceturae, et diviserit eos ab Isaac filio suo in terram Orientis, unam gentem fecisse intelligendi sunt? Dixit ergo Judas fratribus suis: Quid nobis prois, quod LXX posuerunt, Hebraica veritas argenteis habet. Neque enim viliori metallo Dominus venundari debuit quam Joseph. De cisterna quoque levatus r, Ismaelitis, id est gentibus uenditur, et Christus,
Abbreviated transcription (Latin):
nuria frumenti saluat egyptum: &r xp̃c
afame uerbi dei liberat mundũ. uperuit
enim horrea sua xp̃c inom̃ĩ orbe terrarũ:
et erogatione frumenti sui dotũ sibi sub¬
iugauit. Nisi eñi ioseph fr̃s uendidissent.
defecerat egyptus. Nisi iudei xp̃m cru
augmentatio: siue amplificatio. S in illo
ioseph amplificationẽ non habuit. nisi
sola egyptus: in nr̃o uero ioseph augmen¬
gauit triticũ: nr̃ erogauit dei uerbum.
tum. dicit & ds pater ex egypto uoca¬
ui filiũ meum. Descendunt etiam de¬
cem prouectiores.i. iudei quasi decalo
cognoscens. ñ est agnitus abeis. Cognos¬
cuntur & hebrei axp̃o: ipsi autẽ ñ cog¬
noscunt eum. Descendentes igitur inegyp¬

Expanded text:
nuria frumenti salvat Aegyptum, et Christus a fame verbi Dei liberat mundum: aperuit enim horrea sua Christus in omni orbe terrarum, et erogatione frumenti sui omnia subjugavit. 22. Nisi enim Joseph fratres vendidissent, defecerat em interpretatur augmentatio, sive amplificatio; sed in illo Joseph amplificationem non habuit, nisi sola Aegyptus. In nostro vero Joseph augmengavit triticum; noster, Dei verbum. to. Dicit et Deus pater: Ex Aegypto vocavi filium meum. Descenderunt igitur decem perfectiocognoscens, non est agnitus ab eis. Cognoscuntur et Hebraei a Christo. Ipsi autem non cognoscunt eum. Descenderunt igitur fra
Abbreviated transcription (Latin):
Iacob mittit filiũ suũ ioseph ut defrib solliai¬
Mittitur ab illo utiq patre: dequo scriptume
Misit ds̃ filium suũ insimilitudine carnis pee¬
cati. Ut uideret si recte ẽent oues & dñs meuol¬
głio dicit. Honueni nsi adoues quȩ penerins
domus isrt. Inuenit gͦ ioseph fr̃s indochamdo¬
thaim interpretatur defectio. Uere ingrandill¬
fectione erant: qui defr̃icidio cogitabant. M
Et iudei uidentes uerũ iosepħ.xp̃m: unum

Expanded text:
acob mittit filium suum Joseph, ut de fratribus sollicisitaret. Mittitur ab illo utique Patre de quo scriptum est: Misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati . Ut videret si recte essent oves, et Dogelio inquit: Non veni nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Invenit ergo Joseph fratres in Dothaim. Dothaim interpretatur defectio. Vere in grandi defectione erant, qui de fratricidio cogitabant. QuEt Judaei videntes verum Joseph Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
ficile est. Nolo eñi dicere ñ posse inueniri: ne
forte me fugiat qd̾ aliũ ñ fugit. Si em̃ post mor¬
laac: cũ eẽt annorũ.lx. sicut scriptũ est. Tixit
annorũ fuit: quando apparuit in conspec¬
& duo famis. donec adeum pat̾ cũ fr̃ib uenit
.xxx.x uiiii. profecto annos agebat ioseph
quando iacob intrauit in egyptũ. Tunc aut̃
idẽ iacob qd̾ ore suo pharaoni dicit centesi¬
mũ & uicesimũ annũ agebat etatis. Gentũ
bio tricesimo & nono anno ioseph. ñ. cxxx. sed
tis isaac nondũ erat annorũ .x&.uii. ioseph.
s aliquantulo tẽpore post mortẽ aui sui ad
septimũ decimũ ꝑuenit annũ. quo annoscrip
ter eius. quando filiũ inegyptũ est consecutꝰ.
Seriptura quippe postea quã narrauit an¬
nũ uitȩ ultimũ isaac centesimũ & octogesi¬
mũ. & eiꝰ mortẽ ac sepulturã. deinde cõmemo¬
rauit quẽ admodũ digressus c̾ẽt esau afr̃e suo

Expanded text:
ficile est. nolo enim dicere non posse inueniri, ne ficile est. nolo enim dicere non posse inueniri, ne forte me fugiat quod alium non fugit. si enim post morIsaac, cum esset annorum sexaginta, sicut scriptum est. uixit annorum, quando apparuit in conspecbertatis et duo famis, donec ad eum pater cum fratribus venit; triginta novem profecto annos agebat Josequando Iacob intrauit in Aegyptum. tunc autem idem Iacob, quod ore suo Pharaoni dicit, centesimum et tricesimum annum agebat aetatis, centum bio tricesimo et nono anno Ioseph non centum trigtis Isaac nondum erat annorum decem et septem Ioseph, sed aliquantulo tempore post mortem aui sui ad septimum decimum peruenit annum, quo anno scripter eius, quando est filium in Aegyptum consecutus. scriptura quippe posteaquam narrauit annum uitae ultimum Isaac centesimum et octogesimum et eius mortem ac sepulturam, deinde commemorauit, quemadmodum digressus esset Esa
Abbreviated transcription (Latin):
numeret. Lucas aut̃ in ordine alio nume¬
rans generationes ñ ꝑsalomonẽ sicut ils
.ꝓnathan ab abrahã usq ad iosepħ quinqͣ¬
ginta quinq cõmemoret. In iuo quippe or¬
aine ubi plures nominant᷑: citiꝰ mortui st̃. quã
ie ibui pauciores. Neforte moueat aliquẽ qđ̾ in¬
ter reges edom cõmemorat᷑ balac. filiꝰ bcor. & de
sumilitudine nominis existimet. illũ cẽ balac qui
istitit moysi ducenti popłm isił: sciat illũ balac
moabitẽ fuisse. ñ idumcũ. eũq fuisse filiũ sephor
nonfiliũ beor. s fuisse etiã ibi tunc filiũ beor balaã
ñbalac: quẽ balaã ꝯdurerat idẽ balac adma¬
Hunc quidã suspicant᷑ eẽ iob. ut infine uolumi¬
nis rosius additũ est. Contra hebrez asserunt de
nachor eũ stirpe generatũ: ut iã supradictũ ẽ.
sicut idet̾ tanquã ex ordine scriptura narra¬
re. quocũq se quisq conuerterit: inuenire dif¬

Expanded text:
numeret. Lucas autem in ordine alio numenumeret. Lucas autem in ordine alio numerans generationes, non per Salomonem, sicut ille per Nathan, ab Abraham usque ad Joseph quinquaginta quinque commemoret. In illo quippe ordine, ubi plures numerantur, citius mortui sunt quam hic ubi pauciores. ne forte autem moueat aliquem, quod inter reges Edom commemoratur Balac filius Beor et de similitudine nominis existimet illum esse Balac. qui restitit Moysi ducenti populum Israhel, sciat illum Balac Moabitam fuisse, non Idumaeum, eumque fuisse filium Sephor, non filium Beor, sed fuisse etiam ibi tunc filium Beor Balaam, non Balac, quem Balaam conduxerat idem Balac ad maHunc quidam suspicantur esse Job, ut in fine voluminis ipsius additum est; contra Hebraei asserunt de Nachor eum stirpe generatum, ut jam supra dictum est. sicut uidetur tamquam ex ordine scriptura narrare, quocumque se quisque conuertat, inuenire dif
Abbreviated transcription (Latin):
ti sint usq ad ea tempora quib ceperunt
reges isrł. quorũ primus fuit saul. Multi¬
enĩ fuerunt medom usq ad tẽpora saulcũ
temporib etiam iudicũ. quorũ tempora fu¬
erunt antequã reges extiterint. S ex his
multis eos solos potuit cõmemorare moyses.
qui fuerant antequã ipse moreret᷑. Nec m¬
rũ est qd̾ numerantib ab abrahã ꝑ esaupa¬
trẽ gentis edom. atq ꝑrahuel filiũ esaua
zara filiũ rahuel. & iobabfiliũ ⁊ ara. cui iobab
successit iregno. Balac qui primꝰ interra
edomrer fuisse cõmemorat᷑: usq ad ultimum
regẽ quẽ potut nominare moyses. plures
generationes inueniunt᷑ quã numerantur
ab abrahã ꝑiacob usq ad moysen.Nã ilic
inueniuntur fere duodecim. Hic aũt usꝙ
ad moysen: fere septem. fieri eñĩ potuit it
ideo ib plures nominentur: quia citiꝰ mo¬
riendo alt̃ alteri successerit. Sic eñi cond¬
git. ut aliũ ordinẽ sequens matheus. ab

Expanded text:
ti sint usque ad ea tempora quibus coeperunt ti sint usque ad ea tempora quibus coeperunt reges Israel, quorum primus fuit Saul. Multi fuerunt enim in eodem usque ad tempora Saul, cum temporibus etiam Judicum, quorum tempora fuerunt ante reges, exstiterint. Sed ex his multis eos solos potuit commemorare Moyses qui fuerant antequam ipse moreretur. Nec mirum est, quod numerantibus ab Abraham, per Esau patrem gentis Edom, atque per Rahuel filium Esau, et Zara filium Rahuel, et Jobab filium Zara, cui Jobab successit in regno Balac, qui primus in terra Edom rex fuisse commemoratur, usque ad ultimum regem, quem potuit nominare Moyses, plures generationes inveniuntur, quam numerantur ab Abraham per Jacob usque ad Moysen. Nam illic inveniuntur, fere duodecim, hic autem usque ad Moysen, ferme septem. Fieri enim potuit ut ideo ibi plures nominarentur, quia citius moriendo plures, alter alteri successerunt. Sic enim contigit ut ad alium ordinem sequens Matthaeus ab
Abbreviated transcription (Latin):
putant iamin. mania appellata. Isdẽ eñi
scribunt᷑ utteris mania: quib nunc hic ser¬
mo descriptus est. Et uolunt ulũ dũ pascit
asinas patris sui indeserto. aquarũ hic con¬
gregationes repperisse:quȩ iuxta idioma
linguȩ hebraice maria ñ cupantur: qd̾ scili¬
cet stagnũ reppererit: cuiꝰ rei inuentio in
heremo difficilis est. Non nului putant
cari. Sunt qui arbitrantur onagros abho
ad missos ẽẽ. ad asinas: et istum modi istius
repperisse concubitũ. ut uelocissimi exhis
asini nascerent᷑: qui uocant᷑ iamin. Pieriq
putant qd ȩquarũ greges ab asinis indeserdo
ipse fecerit primus ascendi: ut mulorũ inde
noua contra naturã.animalia nascerentur.
Reges aut̃ qui regnauerunt interra edom
antequã haberent regem filii isrł. sunt hi.¬
Bela filius beor. nomenq urbis eiꝰ dinaba.
Qd̾ scriptum est. & hi reges qui regnauert̃
in edom antequã regnaret rex isrł. ñ sic ac¬
cipiendum ẽ tanquã omnes reges nomina¬

Expanded text:
putant, iamim maria appellata, iisdem enim scribuntur litteris maria quibus et nunc hic sermo descriptus est, et volunt illum, dum pascit asinos patris sui, in deserto aquarum hic congregationes reperisse, quae juxta idioma linguae Hebraicae maria nuncupantur, quod scilicet stagnum repererit, cujus rei inventio in eremo difficilis est. Nonnulli putant cari. Sunt qui arbitrantur onagros ab hoc admissos esse ad asinas, et ipsum istiusmodi reperisse concubitum, ut velocissimi ex his asini nascerentur, qui vocantur iamim. Plerique putant quod equarum greges ab asinis in deserto ipse fecerit primus ascendi, ut mulorum inde nova contra naturam animalia nascerenReges autem qui regnaverunt in terra Edom, antequam haberent regem filii IsrBela filius Beor; nomenque urbis Donaba. Quod scriptum est: Et hi reges qui regnaverunt in Edom antequam regnaret rex in Israel, non sic accipiendum est, tanquam omnes reges nomina
Abbreviated transcription (Latin):
erat unus atq idem iacob. et claudus
ce benedictus. Benedictus in his qui in
xp̃m exeodem popło crediderunt. atq
minfidelib claudus. Nam infemoris
neruo ualitudo: generis multitudo est.
Piures quippe sunt inftirpe qui dege¬
nerantes afide patrũ. & apreceptis auc¬
toris sui deuiantes. merrore sui semuns
claudicant. Dequib prophice dictũ est.
&e elaudic auerunt asemitis suis. Qui ta¬
men popłs post tactis sib uirib ñ solũ
claudicat. sed etiam corpescit. ne ultra
iam generare filios possit. Potest et
seđm tropolo giam in eadẽ re aliquid
utilit̃ intelligi. Magna ẽ incontẽpla¬
tiua uita mentis contentio. cũ sese ad
celestia erigit. cũ in reb spũalib ani¬
mũ tendit. cũ trans gredi nititur. omne
qd̾ corpoxiut̃ uidet᷑. cũ sese angustat ut
dilatet. Et aliquando quidẽ incit.
& reluctantes tenebras sue cecitatis

Expanded text:
erat unus atque idem Jacob benedictus erat unus atque idem Jacob benedictus et claudus: benedictus in his qui in Christum ex eo populo crediderunt, atque in infidelibus claudus. Nam in femoris nervo valetudo, generis multitudo est: plures quippe sunt in stirpe qui degenerantes a fide patrum, et a praeceptis auctoris sui deviantes, in errorem sui seminis claudicant, de quibus prophetice praedictum est: Et claudicaverunt a semitis suis . Qui tamen populus post, tactis sibi viribus, non solum claudicat, sed et torpescit, ne ultra jam filios generare possit. Potest et secundum tropologiam in eadem re, utiliter aliquid intelligi. Magna est in contemplativa vita contentio mentis, cum sese ad coelestia erigit, cum in rebus spiritualibus animum tendit, cum transgredi nititur omne quod corporaliter videtur, cum sese angustat, et dilatat, et aliquando quidem vincit, et reluctantes tenebras suae caecitatis
Abbreviated transcription (Latin):
quã euiuslibet eloquentiȩ secularis. Itd
quoq qd postea sequit᷑ & benedixit eum
ibi. & uocauit nom̃ loci illiꝰ. facies dei
dicens. Uiddi eñi am̃ facie ad faciem et
lalua facta ẽ anima mea: inhebreo dicit᷑
tanuhel. ut seiamꝰ ip̃m ẽẽ lo̾um qui incete¬
ris seripture sc̃e uoluminib ita ut in he
Inquo principnlit̃ sacramenti añiei
imago prefigurata est. Uir em̃ ille ti¬
pũ xp̃i euidentissime gesserat: cui tam̃
ido preualuit iacob. utiq uolenti. ut
misterium figuraret passionis dñi
Ib uisus est iacob iniudeorũ tipo hoc
est incorporis sui prole preualuisse dõ.
ce quasi eũ infirmo ita cũ carne eius luc¬
tamen inire & inualescere inpassione
enis. sicut scriptum est. cũ dicerent cru¬
Iut̃pretatur aut̃ isrł uidens d̃m. quod
erit infine premium omniũ secłorum.
Tetigit porro idem angłs illi iatitudi¬
nẽ femoris . &. claudũ reddid̾it. Sicq̃

Expanded text:
quam cujuslibet eloquentiae saecularis. Illud quam cujuslibet eloquentiae saecularis. Illud quoque quod postea sequitur. Et benedixit eum ibi, et vocavit Jacob nomen loci illius, Facies Dei, dicens: Vidi enim. Deum facie ad faciem, et salva facta est anima mea , in Hebraeo dicitur phanuel, , ut sciamus ipsum esse locum qui in caeteris sanctae Scripturae voluminibus, ita ut in HIn quo principaliter-sacramenti Dominici imago praefigurata est. Vir enim ille typum Christi evidentissime gesserat; cui tamen ideo praevaluerat Jacob utique volenti, ut mysterium figuraret passionis Domini. Ubi visus est Jacob in Judaeorum typo, hoc est in corporis sui sobole praevaluisse Deo, et quasi cum infirmo, ita cum carne ejus luctamen inire, et invalescere in passione ejus, sicut scriptum est cum diceret, CruInterpretatur Israel videns Deum, quod erit in fine praemium sanctorum omnium. Tetigit porro ille idem angelus latitudinem femoris, et claudum reddidit. Sicque
Abbreviated transcription (Latin):
hcẽ. nõ uocabitur nom̃ tuũ supplan¬
tato hoc ẽ iacob. s uocabit᷑ nom̃ tuum
princeps cũ dño. hoc ẽ isrł. Quomͦ cñi
ego princeps sum. sic itu qͥ luctari mecũ
potiusti. princeps uocaberis. Si aũt me¬
cũ qui qͥs sum siue angłs qm̃ pleriq ua¬
rie interpretant᷑ pugnare potiust. quan¬
comagis cũ hominib. Hoc est cum
esau quẽ formidare non debes: Iuud
aut qd̾ in libro nominũ int̾pretat᷑ isrł.
uir uidens ̃m uel mens uidens deum
omnũ sermone detritũ. ñtam uere quã
iuolent̃ michi int̾pretatũ uidet᷑. Hic eñi
isrł phas litteras scribitur. iod. SiN. Res.
ue. & dicatur nan. Poro el ex duab
aleph. eclamed ⁊iterp̃tatur d̾s siue forti.
Quanuis ꝗͥ grandis auetoritatis sint. et
eloquentię ipsorũ umbra nos opprimat.
qui isrł uirũ siue mentẽ uidentẽ dm̃ trars¬
tulerunt: nos magis scripturȩ. & angłi uel
dei. qui ipsũ uocauit auctoritatẽ sequam᷑:

Expanded text:
hic est: Non vocabitur nomen tuum supplantator, hoc est, Jacob, sed vocabitur nomen tuum princeps cum Deo, hoc est, Israel. Quomodo enim ego princeps sum, sic et tu, qui mecum luctari potuisti, princeps vocaberis. Si autem mecum qui Deus sum, sive angelus; quoniam plerique varie interpretantur, pugnare potuisti, quanto magis cum hominibus? hoc est cum Esau, quem formidare non debes. Illud autem quod in libro Nominum, interpretatur Israel vir videns Deum, sive mens videns Deum, omnium pene sermone detritum, non tam vere quam violenter mihi interpretatum videtur. Hic enim Israel per has litteras scribitur: iod, , sin, , res, he, dicatur rahe, . Porro el, , ex duabus, aleph et lamed, et interpretatur Deus, sive fortis. Quamvis igitur grandis auctoritatis sint et eloquentiae, et ipsorum umbra nos opprimat, qui Israel virum sive mentem videntem Deum transtulerunt, nos magis Scripturae et angeli vel Dei, qui Israel ipsum vocavit, auctoritatem sequamur,
Abbreviated transcription (Latin):
terram: Nisi in aliquo misterio dictũ accipiã
quomͦ intelligit᷑ de matre ioseph quȩ iã mortua¬
erat. Unde nec in egypto cũ sublimaret᷑ putan¬
dum est ẽẽ impletum. quia nec pat̾eum adoraui
quando ad eum uenit inegyptum. nec mat̾ quȩ
donauit ei nomen qd̃ ẽ suꝑ oẽ nom̃: ut in nomine b̃n

Expanded text:
terram? nisi in aliquo mysterio dictum accipiatur, quomodo intellegitur de matre Ioseph, quae iam erat mortua? unde non in Aegypto, cum sublimaretur, putandum est hoc esse completum, quia nec pater eum adorauit, quando ad eum uenit in Aegyptum, nec mater olimdonauit ei nomen quod est super omne nomen, ut in nomine Iesu
Abbreviated transcription (Latin):
dicemus hec int̾pretari. cõsũmata atq ꝑfectã.
Et illã quȩ postea ierłm dicta ẽ: pacificã nr̃o
sermone tranitem. Ũtrũq em̃ accentu pau¬
lulũ declinato: hoc uocabul ũ sonat. Tra¬
dunt hebrei qd̾ claudicantis femur iacob ibi
conualuerit. & sanatũ sit. propterea eandẽ
ciuitatẽ curati atq ꝑfecti uocabulũ consecutã.

Expanded text:
dicemus hic interpretari consummatam atque perfectam, dicemus hic interpretari consummatam atque perfectam, et illam quae postea Jerusalem dicta est, pacificam nostro sermone transferri. Utrumque enim, accentu paululum declinato, hoc vocabulum sonat. Tradunt Hebraei quod claudicantis femur Jacob ibi convaluerit et sanatum sit, propterea eamdem civitatem curati atque perfecti vocabulum consecutam.
Abbreviated transcription (Latin):
cob fr̃i suo uenturũ se adeũ inseir. Hoc eñi
sicut scriptura narrat ñ fecit: s eo prȩxit itinere
quo dirigebat adsuos Anforde ueraci animo
ꝓmiserat. s aliud postea cogitando elegit:
Reuersus idaq illo dic esau itinere quo uene¬
rat inseir: & iacob uenit insocoth. Ubi edifica¬
ta domo. et fixis tentoriis: appellauit nom̃
loci illiꝰ socoth. idẽ tabernacula. Est autem
usq hodie ciuitas transiordanẽ. hoc uocabulo
inparte cithopoleos: transiuitq insalẽ urbẽ
sicimorũ. q̃ ẽ in terra chanaan: post quã reuer¬
susẽ demesopotamia sirie. & habitauit iuxta
oppidũ & cetera. Prior oborit᷑ quomodo salẽ
sichem ciuitas appellet᷑. cũ ierłm inqua regna¬
uit melchisedech salẽ ante sit dicta. Nut gͥ
umiꝰ urbs utraq nominis ẽ. qd etiam deplurib
iudec locis possumꝰ mucnire ut idẽ urbis et
loci nomen malia atq alia tribu sit: autcer¬
te istã salem que nunc ꝓsichem nominatur

Expanded text:
oraretur uenturus esset ad eum in Seir; hoc enim, sicut scriptura deinde narrat, non fecit, sed eo perrexit itinere quod dipromiserat, sed aliud postea cogitando elegit? Reversus est itaque illo die Esau itinere quo venerat in Seir, et Jacob venit in Socoth, ubi, aedificata domo et fixis tentoriis, appellavit nomen loci illius Socoth, id est, tabernacula. usque hodie civitas trans Jordanem hoc vocabulo in parte Scythopoleos. Transivitque in Salem urbem Sichimorum, quae est in terra Chanaan, postquam reversus est de Mesopotamia Syriae et habitavit juxta oppidum, etc. Quaestio oboritur, quomodo Salem Sichem civitas appelletur, cum Jerusalem, in qua regnavit Melchisedech, Salem ante sit dicta. Aut igitur unius urbs utraque nominis est, quod etiam de pluribus Judaeae locis possumus invenire, ut idem urbis et loci nomen in alia atque alia tribu sit, aut certe istam Salem quae nunc pro Sichem nominatur,
Abbreviated transcription (Latin):
uter inxp̃o impletũ est. Et ad orabunt eũ i¬
quit om̃s reges terre : om̃s gentes seruient ei:
Scilicet ꝑfidẽ. fructũ bonorũ oꝑum offerente.
Ipse est. quẽ sol & luna et stellȩ adorant: de que
sole dictum ẽ. Laudate eũ sol &e luna et stelle.
Ipsum eni excellentia scõrum insolis nomine
& eccłiȩ claritas sub imagine lunȩ. et ommũ
popłorũ numerositas. infigura stellarũ admit
Ynde & pater increpauit eum et dixit. Nũqͥd
ego et mat̾̃ tua. & fr̃s tui ad orabimus te suꝑ t̾rans¬
Ob iurgatio ista patris. duritiã popł isrł signi¬
ficat. qui pro eo qd̾ exse. xp̃m natũ cognoscunt
adorare contempnunt.

Expanded text:
risto impletum est: Et adorabunt eum, inquit, omnes reges terrae, omnes gentes servient ei , scilicet per fidem fructum bonorum operum offerentes. Ipse est quem sol, et luna, et stellae adorant, de quo sole dictum est: Laudate eum, sol et luna, et omnes stellae . Ipsum enim excellentia sanctorum in solis nomine, et Ecclesiae claritas sub imagine lunae, et omnium populorum numerositas in figura stellarum adorant. Unde et pater suus increpavit eum dicens: Nunquid ego et mater tua et fratres tui adorabimus te? Objurgatio ista patris duritiam populorum Israel significat, qui pro eo quod ex se natum esse cognoscunt, adorare contemnunt.
Abbreviated transcription (Latin):
et edom. & seir. uniꝰ nom̃ est hominis:
& quare uarie ñ cupetur. supradictũ est. Qd̃¬
ꝯect̾a. Postꝗͣ. enum̾aũ filio esau. altiꝰ repperit ⁊ expo¬
nit qui ante esau inedom terra principesfue¬
rint exgenere chorreorũ. qui inlingua nr̃a int̃¬
pretantur liben. Legamus diligenter deutero¬
nomiũ. ibi manifestius scribit᷑ quomͦ uenerint
filii esau. & int̃fecerunt chorreos. ac terrã eorũ
hereditate possederunt. Hiduces chorrei filii
dequa supradictũ est. E thanina erat concu¬
bina elifath: filii primogenid esau. & exipsa
natus est amalech. Iccirco aũt chorreorũ re¬
cordatus ẽ: quia primogenitus filiorũ esau ex
filiab corũ acceperat concubinã. Qd̃ autẽ
postea regionib idumeorũ ex his uocabula
tudine. cũ pasceret asinas patris sui sebeon.
Multa &e uaria apud hebreos dehoc capitu¬

Expanded text:
et Edom et Seir, unius hominis nomen est, et quare varie nuncupetur, supra dictum est. iqua. Postquam enumeravit filios Esau, altius repetit et exponit, qui ante Esau in Edom terra principes fuerunt ex genere Horraeorum, qui in lingua nostra interpretantur liberi. Legamus diligenter Deuteronomium: ibi manifestius scribitur quomodo venerint filii Esau, et interfecerint Horraeos, ac terram eorum haereditate possederint. Hi duces Horraei filii de qua scriptum est: Et Thamna erat concubina Eliphaz filii primogeniti Esau, ex ipsa natus est Amalec. Idcirco autem Horraeorum recordatus est, quia primogenitus filiorum filiabus earum acceperat concubinam. Quod autempostea regionibus Idumaeorum ex his vocabula deserto cum pasceret asinos Zebeon patris sui. Multa et varia apud Hebraeos de hoc capitu
Abbreviated transcription (Latin):
ioth. Qd̾ aut̃ post narrationẽ mortis isaac nar¬
ratur quas uxores esau acceperit. & quos crea¬
uerit: recapitulatio intelligenda ẽ. Neq eñi
post mortẽ isaac fien cepit. cũ iam e̾ẽnt esau

Expanded text:
ioth. Quod autem post narrationem mortis Isaac narioth. Quod autem post narrationem mortis Isaac narratur quas uxores Esau acceperit, et quos recreaverit, recapitulatio intelligenda est. Neque enim post mortem Isaac fieri coepit, cum jam essent Esau
Abbreviated transcription (Latin):
ba genitrici suȩ. quȩ uirgo casta. sponsa. regi¬
inmesopotannia cũ beniamm longe postea
natus ẽ: cũ iam transisset bethel. appropinqua
ideo intelligat᷑ dictũ cõmemoratis duodecĩ
filiis. hii sunt filii iacob qui factisunt ei m
mesopotamia siriȩ: quia int̾ om̃s qui tam
multi erant. unus tantũ erat ñ ibi natꝰ. qui
tam̃ inde habuit nascendi causã: qd̾ ib mat̃
eius patri copulata est. Nulla ẽ facilior solu
anir. Yenit etiam adisaac patrẽ suũ inmãbrȩ
cuntatẽ arbee hoc est ebron: inqua peregrina¬
tus est. abraham et isaac. Pro arbee in.lxx. cã¬
pũ habet cũ ebron inmonte sitasit. eadẽ autẽ
ciuitas dicitur &e mãbre: abamico abrahe ita
antiquitus appellata. Et completi sunt dies
est. & appositus popło suo senex & plenus dierũ.
urorem defiliab chanaan. ada filiam elom
ethei. & odibama filiam ane. filii sebeon euei.
Basemath quoq filiam ismael.sororẽ naba¬

Expanded text:
ba genitricis suae, quae virgo casta, sponsa, regiba genitricis suae, quae virgo casta, sponsa, regiin Mesopotamia, cum Benjamin longe postea natus sit, cum jam transissent Bethel, appropinquarideo intelligatur dictum, commemoratis duodecim filiis: Hi sunt filii Jacob qui facti sunt ei in Mesopotamia Syriae, quanquam inter omnes, qui tam multi erant, unus tantum erat non ibi natus, qui tamen inde habuit nascendi causam, quod ibi mater ejus patri copulata est. Nulla est facilior quaeatur. Venit etiam ad Isaac patrem suum in Mambre civitatem Arbee. Haec est Hebron, in qua peregrinatus est Abraham et Isaac. Pro Arbee Septuaginta campum habent, cum Hebron in monte sita sit. Eadem autem civitas dicitur et Mambre ab amico Abrahae ita antiquitus appellata. Et completi sunt dies est, et appositus populo suo senex et plenus dierum; uxores de filiabus Chanaan, Ada filiam Elom Hethaei, et Oolibama, filiam Anae, filii Sebeon Hevaei: Basemath quoque filiam Ismael sororem Naba
Abbreviated transcription (Latin):
ria. S si sequam᷑ ordinẽ uie: pastorũ iuria
bethleem locus ẽ. ubi uel angłorũ grex. mo
pax hominib: uel iacob pecora sua patili.
loco nomen imponens. uel qd ueriꝰ est qͦd anl
uaticinio futurũ iam cunc misteriũ montla
ũq habitaret inilla regione: abut Iua
ruben & dormuit cũ concubina patris sil
qd ilũ minime latuit. Qdͥ incesti crm̃ ñ seribere¬
cur: nisi futura ꝑucisitas propli pronuntiaretur.
quanquã ⁊ ĩ illo qui hoc cõmiserit considet᷑ ẽẽ fla¬
gtium. inscripturis aut̃ propħia ẽ futurmũ. Qd
naq ꝑ ruben primogenttũ. nisi popłs isrł excir
cuncisione figuratur: Qui thorũ concubinȩ
polluit: idẽ legẽ ueteris testamenti sepe preua¬
ham duos filios habuit: unũ deancilla &e
unũ de libera. Hec aut̃ sunt duo testam̃ta
inquo agar que ancilla fuit: inueteris testa¬
menti ponit᷑ tipo. Una est eñi ꝑfecta colũ¬

Expanded text:
ria. Sed si sequamur ordinem viae, pastorum juxta ria. Sed si sequamur ordinem viae, pastorum juxta Bethleem locus est, ubi vel Angelorum rex in cinit: vel Jacob pecora sua pavit, loco nomen imponens: vel quod verius est, quodam vaticinio futurum jam tunc mysterium monstraue habitaret in illa regione, abiit Ruben et dormivit cum Bala concubina patris sui, quod illam minime latuit. Quod incesti crimen non scriberetur, nisi futura populi perversitas pronuntiaretur. Quanquam et in illo qui hoc commiserit consideretur flagitium esse, in Scripturis autem prophetia est futurorum. Quid namque per Ruben primogencumcisione significatur? qui thorum concubinae polluit, id est, legem Veteris Testamenti saepe praevaham duos filios habuit: unum de ancilla, et unum de libera . Haec autem duo sunt Testamenta. In quo Agar, quae concubina fuit, in Veteris Testamenti ponitur typo. Una enim est perfecta, colum
Abbreviated transcription (Latin):
min rachel pareret uocauit nom̃ eiꝰ filiꝰ dolo¬
ris mei.nisi futurũ propħans ex ea tribu paulũ
qui affligeret filios eccłiȩ ꝑsecutionis suȩ tẽpo¬
re: Auter. ꝑbemamm. terrestris figurabatut
ierłm. quȩ ẽ intribu eiusdẽ beniami. Cuiꝰ
popłs graui dolore matrẽ añicit: effunaendo¬
mando sanguis eius suꝑnos & suꝑ filios nr̃os.¬
Mortua ẽ gͦ rachel: & sepulta inuia que du¬
cit ephratã hoc ẽ bethleem. ereritq iacob
titulũ suꝑ sepulchrũ eiꝰ. hic ẽ citrilus monumnti
rachel: usq inpresentẽ diem. Egressus inde:
fixit tabernacłin transturrẽ gregis. Profectus
isit: extendit tabernacłm suum transturrẽ
ader. Hunc locũ cẽ hebiti uolunt: ubi posti
templũ edificatũ est. & turrẽ ader: turrẽ ge¬
gis significari. hoc ẽ congregationis & cetus.
turris gregis nebulosa filia syon. & cętera.
luo quoq tempore iacob translocũ ubi pos¬
tea templũ edificatũ est. habuisse dr tento¬

Expanded text:
min Rachel pareret, vocavit nomen ejus filius doloris mei, nisi futurum prophetans ex ea tribu Paulum, qui affligeret filios Ecclesiae persecutionis suo tempore? Aliter, per Benjamin terrestris figurabatur Jerusalem, quae est in tribu ejusdem Benjamin, cujus populus gramando: « Sanguis ejus super nos, et super filios nose ducit Ephratam, haec est Bethlehem. Erexitque Jacob titulum super sepulcrum ejus: hic est titulus monumenti Rachel, usque in praesentem diem. Egressus inde, fixit tabernaculum trans turrim Gregis. Profectus est Israel, et extendit tabernaculum suum trans turrim Ader. Hunc locum esse Hebraei volunt, ubi postea templum aedificatum est, et turrim Ader turrim Gregis significari, hoc est congregationis et coetus; turris gregis nebulosa, filia Sion , etc.; illoque tempore Jacob trans locum, ubi postea templum aedificatum est, habuisse tento
Abbreviated transcription (Latin):
cendentes. Incipiamus aduertere: quẽ ad¬
modũ ds oꝑet᷑ in hominũ mentib. Aquo
eñi cio dei factus est in illis ciuitatibus :
nisi ab illo qͥsua ꝓ missa imacob filiisqr tue¬
batur: Uenit gͦ iacob lurã quȩ ẽ interra
chanaan cognomento bethel: ipse & om̃is
popłs cũ co. edificauitq ibi altare. et ap¬
pellauit nomen loci illiꝰ domus dei. Ibi
eñi apparuit ei ds̃. cũ fugeret frem suum.
Eodẽ tempore: mortua ẽ debora nutrixre¬
becce. & sepulta ẽ adradices bethel subter
quercũ. Simortua ẽ nutrix rebeccȩ nomi¬
tulerunt. scire ñ possumus quare ibi subs¬
tantiam posuerunt: hic nutricẽ.
pparuit aut̃ đs iacob post quã reuer¬
sus est de mesopotamia siriȩ. benedixitq
ei dicens. Non uocaberis ultra ia cob. seo

Expanded text:
dentes. Incipiamus enim advertere quemadmodum Deus operetur in hominum mentibus. A quo enim timor Dei factus est in illis civitatibus, nisi ab illo qui sua promissa in Jacob filiisque tuebatur. Venit igitur Jacob Luzan, quae est in terra Chanaan cognomento Bethel, ipse et omnis populus cum eo; aedificavitque ibi altare, et appellavit nomen loci Domus Dei. Ibi enim apparuit ei Deus cum fugeret fratrem suum.Eodem tempore mortua est Debora nutrix Rebeccae, et sepulta ad radices Bethel subter quercum. Si mortua est nutrix Rebeccae nomit, , scire non possumus, quare ibi substantiam posuerunt, hic nutricem. iterum Deus Iacob postquam reversus est de Mesopotamiam Syriae benedixitque ei dicens non vocaberis ultra Iacob sed
Abbreviated transcription (Latin):
hoc loco. qd̾ iam factum fuerat ante. an it̾m
cõmemoratũ est : S qđlibet horũ sit: suꝑ
lapidẽ libauit iacob. ñ lapidi libauit. Non
gͦ sicut idolatre solent aras ante lapidem
constituere: & tanquã diis libare lapidib.
ei obstetrix. Noli timere: quia & hunc habeti
filium. Egrediente aut̃ anima pre dolore et
imminente iã morte: uocauit nom̃ filii sui
benoni. idẽ filiꝰ doloris mei. Pat̃ aut̃ appela¬
uit cũ beniamm. idẽ filiꝰ dexterȩ. Ephata uͦ¬

Expanded text:
hoc loco quod jam factum fuerat ante? an iterum hoc loco quod jam factum fuerat ante? an iterum commemoratum est? Sed quodlibet horum sit, super lapidem libavit Jacob, non lapidi libavit. Non ergo sicut idololatrae solent aras ante lapides constituere, et tamquam diis libare lapidibus.tque ei obstetrix, Noli timere, quia et hunc habebis filium. Egrediente autem anima prae dolore, et imminente jam morte, vocavit nomen filii sui Benoni, id est, filius doloris mei; pater vero appellavit eum Benjamin, id est, filium dextrae. Mortu
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ cũ semel dixerat adiacob. iã ñ uocaberis
racob. sisrł erit nom̃ tuum: eur postea legatur
patrib uisus. Uoi non erit nom̃ uetus: quia ni¬
chil remanebit uel impso corpore uetustatis.
& dei uisio summũ erit premium.
erunt exte: reges delumbis tuis egredient᷑ et cȩ¬
sicut de abrahã ante iam dictũ est. Om̃s enim
qui fupplantant uitia. & ueterẽ hominẽ cũ ac¬
tib eius deponunt. mentisq suȩ ocłos. adui¬
dendũ dm̃ intentos habent. rite ad iacobꝑ
tinent: cuius fidẽ & actus imitant᷑. Regesq
deiũbis cius egredient᷑: hoc ẽ sc̃i qui uere re¬
ges dicunt᷑: eoqd ueracit̾ scđm dei uoluntatẽ
semet ipsos ac sibi subditos regunt. de eius
semine spũali. hoc ẽ fidei imitatione inboniᷤᷤ
oꝑib fecundant᷑. Iue uͦ ererit titulũ lapide¬
um: in loco quo locutus ei fuerat ds. libans
ubamina suꝑ eum. & effundens oleũ: uo¬
cansq nomen loci iuiꝰ bethel. Iterũ factũẽ

Expanded text:
autem, cum semel dixerat ad Jacob: Jam non vocaberis Jacob, sed Israel erit nomen tuum, cur postea legitur patribus visus, ubi non erit nomen vetus, quia nihil remanebit vel in ipso corpore vetustatis, et Dei visio summum erit praemium. erunt ex te; reges de lumbis tuis egredientur; tesicut de Abraham ante jam dictum est. Omnes enim qui supplantant vitia, et veterem hominem cum actibus ejus deponunt, mentisque suae oculos ad videndum Deum intentos habent, rite ad Jacob pertinent, cujus fidem et actus imitantur; regesque de lumbis ejus egredientur, hoc est sancti, qui vere reges dicuntur, eo quod veraciter secundum Dei voluntatem semetipsos ac sibi subditos regunt. De ejus semine spirituali, hoc est fidei imitatione in bonis operibus fecundantur. Ille vero erexit titulum lapideum in loco quo et locutus fuerat Deus, libansbamina et effundens oleum, vocansque nomen locis illius Bethel. Iterum factum est
Abbreviated transcription (Latin):
re sorore nr̃a: Telus quẽ habuerunt filii
iacob mulciscendo stupro sororis sue: mora¬
lt̃ cõmonet pastores fideliũ quatinus habe¬
ant curã animarũ sib cõmissarũ. ne uiolen¬
tur acorporali delicto. aut forcatione spũ¬
ci omnẽ in obȩdientiã resistentẽ ueritati.
atq ex cõmunicationis gladio feriant stu¬
pratorẽ. ne pro tanto cõmisso impuntus
Surge &ascende bethel. & habita ibi. et¬
fac ibi altare deo: qui apparuit tibi quan¬
dofugiebas esau frẽm tuũ. Quid ẽ qd̾ ñ dix̃
et fac ibi ar̃amͥ qui apparui tibi. s d̾s̃ dicit.
fac ibi arã deo qui apparuit cibi. Itrũ filiꝰ¬
ibi apparuit. & ds pat̃ hoc dicit. An mali¬
quo genere locutionis annumerandũ. Ia¬
cob uero conuocata om̃i domo sua: sicait.
A dieite deos alienos qui inmedio cordis uñ
sunt ac mundabimini: & mutate uestimen

Expanded text:
re sorore nostra? Zelus quem habuerunt filii re sorore nostra? Zelus quem habuerunt filii Jacob in ulciscendo stupro sororis suae moraliter commonet pastores fidelium quatenus habeant curam animarum sibi commissarum, ne violentur aut corporali delicto, aut fornicatione spirci omnem inobedientiam resistentem veritati, atque excommunicationis gladio feriant stupratorem, ne pro tanto commisso impunituset ascende Bethel et habita ibi; facque ibi altare deo qui apparuit tibi quando fugiebas Esau fratrem tuum. Quid est quod non dixit, et fac ibi aram mihi, qui apparui tibi, sed dicit, fac ibi aram Deo qui apparuit tibi? Utrum Filius apparuit ibi, et Deus Pater hoc dicit? An in aliquo genere locutionis annumerandum? Jacob vero, convocata omni domo sua, ait: Abjicite deos alienos qui in medio vestri su
Abbreviated transcription (Latin):
non transeunt̃ sicut uiator solet illic mansiss
iacob s agũ eiisse. & tabemađm constial¬
se. aram instruxisse. ac ꝑhoc diutiꝰ habitasse.
fiua uͦ eius cũ adeam uenisset etatẽ ut
amcas habere iam potuisset. cõ discere uo¬
unsse filias ciuiũ regionis illiꝰ. atq ita factũ
c̃ẽ proilia cruentissima cȩde: & de predatio¬
ne quȩ iam ut puto questionẽ ñ habet. Alul¬
titudo cñi ñ parua erat cũ iacob. qui pluri¬
mũ ditatus fuit. S filii eiꝰ in hoc factono¬
minant᷑: quia eiusdẽ facti principes atq
auctores. fuerunt. Quib patratis: dixit
odiosũ fecistis chananeis et pherereis. Habi¬
tatorib terre huiꝰ. Nos pauci sumus. illicon¬
gregati ꝑcutient me: et delebor ego & domꝰ
mea. Propt̃ bella plurima que consurgere
poterant se dixit numero exiguũ: ñ qd̾
minus multos haberet quã possent sufficere
ex pugnationi iluꝰ ciuitatis. Responderuntq
filii iacob. Nunquid ut scorto abut debue¬

Expanded text:
non transeunter, sicut uiator solet, illic mansisse Iacob, sed agrum emisse. tabernaculum constituisse, aram instruxisse ac per hoc diutius habitasse; filiam uero eius cum ad eam uenisset aetatem, ut amicas habere iam posset, condiscere uoluisse filias ciuium loci; atque ita factam esse pro illa cruentissimam caedem et depraedationem, quae iam, ut puto. quaestionem non habet. multitudo enim non parua erat cum Iacob, qui plurimum ditatus fuit; sed filii eius in hoc facto nominantur, quia eiusdem facti principes atque auctores fuerunt. Quod ait odiosum fecistis Chananeis et Pherezeis, habitatoribus terre huius. Nos pauci sumus. Illi congregati percutient me, et delebor ego et domus mea. Propter bella plurium qui consurgere poterant, se dixit numero exiguum, non quod minus multos haberet quam possent sufficere expugnationi civitatis illius. Responderuntque filii Jacob: Nunquid ut scorto abuti debue
Abbreviated transcription (Latin):
etiam indelictis. Post quã gͦ scriptura narrat
depacto qd̾ emo & filiꝰ eius sichem. cũ filiis
git it a dicens. assensisunt om̃s circuncisis¬
cunctis marib. Et ecce die tercio quando
grauissimus uulnerũ dolor ẽ. ar reptis duo
iacob filii simeon & leui fr̃s dinȩ gladiis:
ingressi sunt urbẽ confident̃. Int̾fectisq om¬
nib mascłis: emor et sichem parit̃ necaueri
tollentes dinã sororẽ suam dedomo sichem

Expanded text:
etiam in delictis. Postquam ergo Scriptura narrat etiam in delictis. Postquam ergo Scriptura narrat de pacto quod Hemor et filius ejus Sichem cum filiis ne ita dicens: Assensi sunt omnes circumcisuitur: Et ecce die tertio quando gravissimus est dolor vulnerum, arreptis, duo Jacob filii, Simeon et Levi, fratres Dinae, gladiis, ingressi sunt confidenter; interfectisque omnibus masculis, Emor et Sichem pariter necaverunt, tollentes Dinam de domo Sichem
Abbreviated transcription (Latin):
dormiuitq cũ ea: uiopprimens uirginẽ. Et
conglutinata ẽ. anima eiꝰ cũ ea. tristẽq blan¬
diciis delimuit & cetera. Dina quippe ut
quando una quȩq mens sua studia negligeñ
actiones alienas curans. extra habitũ atq
ordinẽ propriũ euagat᷑. quã sichẽ princeps
derie opprimit. qͥa uideł inuentã ĩ curĩ ertiorib
diabolus corrũpit. Et adglutinata ẽ anima
eius cũ ea:. quia unitã sibi ꝑiniquitatẽ
respicit. Et quia cũ mens aculpa resipiscit.
afficit᷑. atq admissũ flere conat᷑: corruptor
aut̃ spes ac securitates uacuas. ante oculos
uocat. quatinus utilitatẽ tristiciȩ subtrabat
recte illic subiungitur. triftẽq blandiciis
deliminit. Modo eñi aliorũ facta grauiora. mͥ
tentiam pollicet᷑. Ut dũ ꝑ hec decepta mens
ducitur: abintentione penitentie suspen¬
datur. Quatinus tunc bona nulla ꝑcipiat.
quã nunc mala nulla contristant. Et tunc
plemꝰ absorbeat᷑ suppliciis. que gaudet

Expanded text:
opprimens virginem; et conglutinata est anima ejus cum ea, tristemque blanditiis dilinivit, etc. Dina quippe ut quando unaquaeque mens, sua studia negligens, actiones alienas curans, extra habitum atque extra ordinem proprium evagatur. Quam Sichem princeps terrae opprimit, quia videlicet inventam curis exterioribus diabolus corrumpit. Et agglutinata est anima ejus cum ea, quia unitam sibi per iniquitatem respicit. Et quia cum mens a culpa resipiscit, afficitur, atque admissum flere conatur, corruptor autem spes ac securitates vacuas ante oculos vocat, quatenus utilitatem tristitiae subtrahat, recte illic subjungitur: Tristemque blanditis delinivit. Modo enim aliorum facta graviora, modtentiam pollicetur, ut dum per haec decepta mens ducitur, ab intentione poenitentiae suspendatur, quatenus tunc bona nulla percipiat, quam nunc nulla mala contristant, et tunc plenius absorbetur suppliciis, quae gaudet
Abbreviated transcription (Latin):
Ut inuenirẽ grãm corã dño meo. At ille.
Habeo ait plurima fr̃ mi: sint tua tibi.
Dixitq iacob. Noli ita obsecro. S si inue¬
ni grãm coram ocłis tuis: accipe munus¬
cłm de manib meis.Sic eñi uidi faciem

Expanded text:
Ut invenirem gratiam coram domino meo. At ille: Ut invenirem gratiam coram domino meo. At ille: Habeo, ait, plurima, frater mi, sint tua tibi. Dixit Jacob: Noli ita, obsecro, sed si inveni gratiam in oculis tuis, accipe munusculum de manibus me
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ facta. ñ solida & ꝑmanens uisio.
s ut ita dixerim quasi quedã uisionis
imitatio. dei facies dicit᷑. Quia eñi ꝑfaci¬
em quẽ libet agnoscimus : ñ immerito cog¬
nitionẽ dei faciem uocamus. Hinc gͦ ia
Cognoui dm̃. quia me cognoscere ipse
dignatus est. Quã cognitionẽ plenissi¬
me fieri. paulus infine testatur dicens.
tunc cognoscam. sicut & cognitꝰ sum.
Reuans aut iacob ocłos suos: uidit
uenientẽ esau & cũ eo quadringentos
uros. Duuisitq filiõ lẏe & rachel. ambarũq
scđo loco. Rachel aut̃ & ioseph nouissi¬
mos. & ipse progrediens adorauit pronus
tres turmas fecit: s duas. Deniq ubi¬
cunq nos habemus diuisit. aquila posu¬
it dimidiaũ. ut unũ cuneũ faceret an¬
cillarũ cũ paruulis suis. & aliũ liȩ et ra
ire faceret ancillas. scdas. liberas:. Ipse aũ¬
Et ait esau. Quȩ nã sunt istereret
turmȩ quas obuiã habui: Respondit.

Expanded text:
tionem facta, non solida et permanens visio, tionem facta, non solida et permanens visio, sed, ut dixerim, quasi quaedam visionis imitatio, Dei facies dicitur. Quia enim per faciem quemlibet agnoscimus, non immerito cognitionem Dei faciem vocamus. Hinc ergo JCognovi Deum, quia me cognoscere ipse dignatus est. Quam cognitionem plenissime fieri Paulus in fine testatur dicens: Tunc cognoscam sicut et cognitus sum evans autem Jacob oculos suos, vidit venientem Esau, et cum eo quadringentos viros, divisitque filios Liae et Rachel, ambarumquesecundo loco; Rachel autem et Joseph, novissimos. tres turmas fecit, subi nos habemus, divisit, Aquila posuit, dimidiavit; ut unum cuneum faceret ancillarum cum parvulis suis; et alium Liae et Racprimasque ire faceret ancillas, sEvat Esau: Quaenam sunt istae turmae, quas obvias habui? Respondit:
Abbreviated transcription (Latin):
tur. et quasi post defectum uitȩ presel¬
tis ultra se rapta. aliquo mͦ inquadã
nouitate recreat᷑. Ib mens ex inienis
fonte infusionis suꝑni roris asꝑgitur: ibi
ñ se sufficere adid qd rapta ẽ contẽplatur.
& ueritatẽ sentiendo uidet: quia quan¬
ta ẽ. ipsa ueritas ñ uidet. Cui ueritati tan
tomagis se longe existimat. quantoma¬
gis appropinquat. Et nisi illam ut cunq
conspiceret: nequaquã eam conspicere
se non posse sentiret. Adinsus gͦ ammȩ
dũ in illam tendicur: immensitatis eius
choruscante circunstandia reuerberatur.
Ipsa quippe cuncta complens. cuncta cir¬
cunstat. & iccirco mens nr̃a. neqͣquã scad ꝯp̃¬
endñdam incirciscriptã substantiam
dilatat. quia eam in opia suȩ circunscrip¬
tionis angustat. Unde & adsemetipsã
citius iclabitur: & prospectis quasi qui¬
b: dam ueritatis uestigiis. ad suam ima¬
giẽ reuocacur. Hec ipsa tam̃ ꝑ contẽpla¬

Expanded text:
tur, et quasi post defectum vitae praesentur, et quasi post defectum vitae praesentis ultra se rapta, aliquomodo in quadam novitate recreatur. Ibi mens ex immenso fonte infusionis superni roris aspergitur; ibi non se sufficere ad id quod rapta est contemplatur; et veritatem sentiendo videt, quia quanta est ipsa veritas, non videt. Cui veritati tanto magis se longe existimat, quanto magis appropinquat, quia nisi illam utcunque conspiceret, nequaquam eam conspicere se non posse sentiret. Adnisus ergo animi dum in illam intenditur, immensitatis ejus coruscante circumstantia reverberatur. Ipsa quippe cuncta implens, cuncta circumstat, et idcirco mens nostra nequaquam se ad comprehendendam incircumscriptam substantiam dilatat, quia eam inopia suae circumscriptionis acitius relabitur, et prospectis quasi quibusdam veritatis vestigiis, ad suam imaginem revocatur. Haec ipsa tamen per contempla