comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipiat: si factum est in quit istud in diȩbus ur̃is : aut in diebus patrũ uestrorum:
te rethorica & rerum magnitudine at tentũ. auditorem facit: nulla h& inquit
a&ias meminit quȩ dicturussum: n& uestro n& patrum uestrorũ at que maior
fasta sunt. tempore: patres aut̃. a uos a tauosque: cognosce. & filios filiorũ omnem
dein ceps sobolem : iuxta illud uirgilianũ & natinatorum & qui nascentur ab illis:
& senssergo & habitatores terre : filiis ur̃is posterisque : narrate. Quisen& est libe¬
ros suos doceat sacramenta. Qui habitator est terrȩ : simplicem narret historiã
Unde as ques hodiȩ nos qui in xp̃o crebius quorã cum mor seablatum est uelamer¬
ab oculis & de quibus dicitur Cani hominis sapientia eius : filiis nr̃is secr& a & mira
nar ramus Iudei aut̃ qui habitant interra.lo quuntur terrena& humicoȩrentia

Expanded text:
percipiat. Si factum est, inquit, istud in diebus vestris, aut in diebus patrum vestrorum. percipiat. Si factum est, inquit, istud in diebus vestris, aut in diebus patrum vestrorum. Arte rhetorica ex rerum magnitudine attentum auditorem facit: nulla haec, inquit, aetas meminit, quae dicturus sum, nec vestro, nec patrum vestrorum atque majorum facta sunt tempore. Patres autem avos atavosque cognosce et filios filiorum, omnem deinceps sobolem, juxta illud Virgilianum : Et nati natorum, et qui nascentur ab illis: Et senes ergo et habitatores terrae, filiis vestris posterisque narrate; qui senex est, liberos suos doceat sacramenta: qui habitator est terrae, simplicem narret historiam. Unde usque hodie nos qui in Christo credimus, quorum cum Moyse ablatum est velamab oculis, et de quibus dicitur: Cani hominis sapientia ejus , filiis nostris secreta et mira narramus. Judaei autem qui habitant in terra, loquuntur terrena, et humi cohaerentia,
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum est: quod propriȩ noncorde sed aure ꝑcipitur: & ut sciamus sec retio¬
rem esse auditum. Quam id quod in auribus resonat. esaia loquente dicamus.
Audicȩlum : & auribus percipe terra : qui senes sunt & cȩles.tes. audient spirita liter
qui habitant interra. appellantus que terreni auribus ꝑcipiunt. & hoc in omni¬
bus scripturis Notandum ubi h& duo uerba iuncta ponantur. Quod in la mech quoq:
legimus p& catore. qui locutus est aduxores suas. ada & sellã Audite uerba
mea uxores lamech: auribus percipite uerba mea. quia uirum occidi in uulnus
meum : & iuuenẽ in liuorem meum: Sciebat obscura essequȩ loquebatur : & id cir co
uxores suas non ad simplicem tantũ uerborum sonum. sed ad reconditã quo quȩ
ac par uulorũ reliquit infantiam: audiat quȩ dicuntur. Qui aut̃ ad huc habitat
interra & non potest dicere aduenasum & pere grinus sicut᷑ patrer mei : Aurib:

Expanded text:
 quod proprie non corde, sed aure percipitur. Et ut sciamus sacratio quod proprie non corde, sed aure percipitur. Et ut sciamus sacratiorem esse auditum, quam id quod in auribus resonat, Isaia. loquente, discamus: Audi, coelum, et auribus percipe, terra . Qui senes sunt et coelestes, audiunt spiritaliter; qui habitant in terra, appellanturque terreni, auribus percipiunt. Et hoc in omnibus Scripturis notandum, ubi haec duo verba juncta ponuntur. Quod in Lamech quoque legimus peccatore, qui locutus est ad uxores suas Ada et Sella: Audite verba mea, uxores Lamech, auribus percipite verba mea, quia virum occidi in vulnus meum, et juvenem in livorem meum : sciebat obscura esse quae loquebatur, et idcirco uxores suas non ad simplicem tantum verborum sonum, sed ad reconditam quoque ac parvulorum reliquit infantiam, audiat quae dicuntur. Qui autem adhuc habitat in terra, et non potest dicere: Advena sum et peregrinus sicut omnes patres mei , auribus
Abbreviated transcription (Latin):
terpe : si fadtũ est istud in diebus arĩs aut in diebas patrũ uestrorũ super hoc
filiis uestris narrate & filii uestrifiliis suis : & filii eorũ generationi alterȩ :¬
L.Xx. Audite h& senes & auribus ꝑcipite omnes habitatores tegorȩ CSifacta st
talia in diebus ur̃is. aut indiȩbus patrum ur̃orum. prohis filuis ur̃is nar sate.
& filii ur̃i filur suis : & filii eorum in generationẽ alterã. Senes iubentur
audire habitatores ter re auribus percipere : senibus nondicitur audite omner
habitatoribus terrȩ ad ditur : auribũs percipite omnes: Auditus enim inscrip¬
turis scis non est iste qui in aure resonat : sed qui corde percipitur: iuxta illud
quod dñs loquitur in euangelio. Quihab& aures audiendi audiat. Quodaut̃
nos inter pr&atisumus. auribus percipite & aꝑud grecos & apud hebreos unũ

Expanded text:
tum est illud Vulg. istud, in diebus vestris, aut in diebus patrum vestrorum: super hoc tum est illud Vulg. istud, in diebus vestris, aut in diebus patrum vestrorum: super hoc filiis vestris narrate, et filii vestri filiis suis, et filii eorum generationi alteri. LXX: Audite haec, senes, et auribus percipite, omnes habitatores terrae, si facta sunt talia in diebus vestris, aut in diebus patrum vestrorum: pro his, filiis vestris narrate, et filii vestri filiis suis, et filii eorum in generationem alteram. Senes jubentur audire, habitatores terrae auribus percipere. Senibus non dicitur, Audite, omnes; habitatoribus terrae additur, Auribus percipite, omnes. Auditus enim in Scripturis sanctis non est iste qui in aure resonat: sed qui corde percipitur, juxta illud quod Dominus loquitur in Evangelio: Qui habet aures audiendi, audiat . Quod autem nos interpretati sumus, auribus percipite, et apud Graecos et apud Hebraeos unum
Abbreviated transcription (Latin):
morantur: H& de nomine io hel patris eius stricta sint breuiter: ut recte uerbũ
dĩ quod erat in principio a pud dm̃ factum esse nar r&ur. baptista iohanne referen¬
te: qui post meuenturus est. anteme factus est: quia prior me erat : Porro factũ
esse sermonem ad meritũ eius refert. cuifit : non ad conditionẽ illius qui fieri
dicitur. Vt alibi legimus. Dñs mihi factus ẽ insalutẽ. Quo modo aũ in oseȩ ꝓph&a
quẽ in principio duo decim proph&arũ antehunc librũ & planauimus sub nomine
effraim ad d&cem t̃ribus confertur uaticinium quȩ uel sa maria. uł is ra hel
sepe memoratur : Sic inio hel qui iuxta hȩbreos secundus est omne quod
nino isia helis. idest decem tribuum an hoc fierimentionem. Tempora quo que
inquib: pro ph&auit eadẽ debemus accipere que in oseȩ legimus : in diebus
o iae io atham & aha & ae sechiae regum iuda : & in diebus hierobo am

Expanded text:
nstrantur. Haec de nomine Joel et patris ejus perstricta sint breviter, ut recte verbum nstrantur. Haec de nomine Joel et patris ejus perstricta sint breviter, ut recte verbum Dei, quod erat in principio apud Deum, factum esse narretur, Baptista Joanne referente: Qui post me venturus est, ante me factus est, quia prior me erat . Porro factum esse sermonem ad meritum ejus refertur, cui fit, non ad conditionem illius qui fieri dicitur, ut alibi legimus: Dominus mihi factus est in salutem . Quomodo autem in Osee propheta, quem in principio duodecim prophetarum ante hunc librum explanavimus, sub nomine Ephraim ad decem tribus confertur vaticinium, quae vel Samaria, vel Israel saepe memorantur: 169 sic in Joel, qui juxta Hebraeos secundus est, omne quod nino Israelis, id est, decem tribuum in hoc fieri mentionem. Tempora quoque, in quibus prophetavit, eadem debemus accipere, quae et in Osee legimus: In diebus Oziae Ioatham Ahaz Ezechiae regum Iuda et in diebus Hieroboam
Abbreviated transcription (Latin):
quodest aperire : quia enĩ cũ a postolodicere poterat. Os nr̃m pat& aduos õ
corinthiscor nr̃m dilatatũ est : & audiebat adño. dilata ostuum & implebo illudi
psa quoqoris a ꝑtio non in homines sed indĩ potestatȩ est paulo dicente. Ostium
mihi apertum esta Magnũ & euidens: sed aduersarii multi: idcirco aperiens
dicitur ds̃ : Cũ quȩ sẽs semꝑ proficiat & parte cognoscens && parte prophe¬
tans. Donec ueniat qđ ꝑf&ctũ est: delatitudine & aꝑtione generatus appella¬
tur iohel: quod apud nossonat incipiens uel est ds̃ dicente eodẽ a posto lo
Fratres egome non arbitror conprehendisse. qui a humilitate suc crescens: cam
moi sȩmeretur audireaqui est misit me : ad distinctionẽ enim qͣui non sunt. deqͥb
in hester legimus n&ra das sceptrũ tuum his qui non sunt : dĩ & scĩ eius. esse me¬

Expanded text:
, quod est, adaperire . Quia enim cum Apostolo dicere poterat: Os nostrum patet ad vos, o , quod est, adaperire . Quia enim cum Apostolo dicere poterat: Os nostrum patet ad vos, o Corinthii, cor nostrum dilatatum est : et audiebat a Domino: Dilata os tuum, et implebo illud : ipsa quoque oris adapertio, non in hominis, sed in Dei potestate est, Paulo dicente: Ostium mihi apertum est magnum et evidens; sed adversarii multi ; idcirco aperiens dicitur Deus. Cumque sanctus semper proficiat, ex parte cognoscens et ex parte prophetans, donec veniat quod perfectum est, de latitudine et adapertione generatus, appellatur Joel  , quod apud nos sonat incipiens, vel est Deus, 168 dicente Apostolo: Fratres, ego me non arbitror comprehendisse ; qua humilitate succrescens cum Moyse meretur audire: Qui est, misit me . Ad distinctionem enim eorum qui non sunt, de quibus et in Esther legimus: Ne tradas sceptrum tuum his, qui non sunt , Deus et sancti ejus esse mo
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. Quecũ ita se habeant: obsecro mipa machi qui omni arte pugnandi ae d¬
uersũ diabolũ dimicas. ut nobis contra amalae pugnantibus. leuis cũ moi si
ad dñmmanus : & aduersarios isr ł orationibus superes: nuꝑ de egrpto ȩgyer¬
sisumus : & in oseae pharaone sub merso rubrũ transiuimus mare : Nunc
post latam hȩremi uastitatẽ Multo nobis labore sudandũ est : ut ad septua¬
ginta palmas & fontes a posto licas ꝑ uenire ualeamus. Insurgat lic& scor pi¬
us & arcuato uulnereiferire con&ur : tu comes iti neris & & cantator
uenenato rũ mor suumispinta lem nobis: &e hibe : quo d quȩ sce ac uenerabile
paulȩ parenti tuȩ polliciti sumus. pius heris suscipe: & quic quid uel in genio
uł doctrina Minustua & p&ctatione possumus. amicifauore sustenta: n& in nob̵
omnino nihil resonat: patu hel aut̃ in nostra lingua uertitur latitudo dĩ: uel
a periens ds̃ ut in marco legimus saluatorẽ ad surdũ mutũ que : dicentẽ : eff&a-

Expanded text:
Dominus. Quae cum ita se habeant, obsecro, mi Pammachi, qui omni arte pugnandi adversum diabolum dimicas, ut nobis contra Amalec pugnantibus leves cum Moyse ad Dominum manus, et adversarios Israel orationibus superes. Nuper de Aegypto egressi sumus, et in Osee Pharaone submerso, Rubrum transivimus mare : nunc post latam eremi vastitatem, multo nobis labore sudandum est, ut ad Septuaginta palmas et fontes apostolicos pervenire valeamus. Insurgat licet scorpio, et arcuato vulnere ferire conetur: tu comes itineris, et excantator venenatorum morsuum, spiritualem nobis ψυλλέα exhibe quodque sanctae ac venerabili Paulae parenti tuae polliciti sumus, pius haeres suscipe, et quidquid vel ingenio vel doctrina minus tua exspectatione possumus, amici favore sustenta, nec in nobis omnino nil resonat. Phatuel autem in linguam nostram vertitur latitudo Dei, vel aperiens Deus, ut in Marco legimus Salvatorem ad surdum mutumque dicentem: EPHPHETA
Abbreviated transcription (Latin):
omnes est Residuum aerucȩ comedit locusta . &resi dulim pruci comedit rubigo¬
Septu aginta similiter: & or dium sequitur narratio ibi. ut at tentum facer& auditorẽ.
magna & incredibilia sedicturũ esse promisit. quȩn& u&us scir& historia n& pre¬
sens &as facta cognoscer&: Hic erucam .& locustam brucum & rubiginem posuit. ut
quȩ singula raro eueniunt omniasimul facta memorentur. &ideo mirabilia
sint: Erucam quȩ hȩbraicae cesem. grecȩdicitur Icantn hebrei a srrios
inter pr&antur : Babi lonias at quechaldeos qui de uno arbis climate proce den¬
tes. tam decem tribuum quam duarum. Hoc est his ra heliticipopuli cuncta uafi
Locustam aut̃ medos inter pr&atur & persas: qui subuersoim perio chaldeorum
iudeos habere captiuos : Bruchum macedonas. & omnes al& an drisuc cessores:

Expanded text:
 et residuum locustae comedit bruchus, et residuum bruchi comedit rubigo. LXX similiter. Exordium sequitur narratio: ibi ut attentum faceret auditorem, magna et incredibilia se dicturum esse promisit, quae nec vetus sciret historia, nec praesens aetas facta cognosceret. Hic erucam, et locustam, et bruchum, et rubiginem posuit, ut quae singula raro eveniunt, omnia simul facta memorentur, et ideo mirabilia sint. Erucam quae Hebraice GEZEM  , Graece dicitur κάμπη, Hebraei Assyrios interpretantur, Babylonios atque Chaldaeos, qui de uno orbis climate procedentes, tam decem tribuum quam duarum, hoc est, Israelitici populi cuncta vastarunt. Locustam autem, Medos interpretantur et Persas, qui subverso imperio Chaldaeorum, Judaeos habuere captivos. Bruchum, 171 Macedonas, et omnes Alexandri successores
Abbreviated transcription (Latin):
nationes abiest dĩ eorũ. Quẽ sibi prȩsulem. quem defensorẽ esse iactabant: Possumus nationes
inter pr&ari & aduersarias potestates. Oue quã diu non agimus penitentiam dominantur nostri& d

Expanded text:
nationes: Ubi est Deus eorum, quem sibi praesulem, quem defensorem esse jactabant? Possumus nationes nationes: Ubi est Deus eorum, quem sibi praesulem, quem defensorem esse jactabant? Possumus nationes interpretari et adversarias potestates, quae quamdiu non 194 agimus poenitentiam, dominantur nostri, et
Abbreviated transcription (Latin):
plorent inter templũ & altare : & dicant cũ a postolo: Quis in firm&cur & ego non in firmor quis
scandali atur &ego nonuror & flere cũ flentibus locusq aptus penitentiȩ & confessionis
tem plũ est & altareu doc& quȩ quid dicere debeant sacer dotes . Immo quo modo dñm dep̃cari
Par cepopulotuo : qui quando p&cabat. uocabatur nom populus tuus: nunc postquã reces sit auitiis.
appellatur populus tuus. Et nedeshereditatẽ tuam in opprobriũ : ut dominentur eis nationes
Aꝑtũ est enigia quod latebat : populus enimille multus & fortis. Quisu pra sub erucaȩ & bo custe &
bruchi & rubiginis des scriptus est nomine : Nunc manifestius qui sit ostenditur: Vt dominetur
inquit eis nationes. Datus aut m opprobriũ hȩreditas dm̃. quando ser uert̃t hostibus &e dixeynt¬

Expanded text:
plorent inter templum et altare, et dicant cum Apostolo: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis plorent inter templum et altare, et dicant cum Apostolo: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror ? Et: Flere cum flentibus. Locusque aptus poenitentiae et confessioni, templum est et altare: docetque quid dicere debeant sacerdotes, immo quomodo Dominum deprecari: Parce, Domine, populo tuo; qui quando peccabat, vocabatur non populus tuus: nunc postquam recessit a vitiis, appellatur populus tuus. Et ne des haereditatem tuam in opprobrium, ut dominentur eis nationes. Apertum est aenigma quod latebat. Populus enim ille multus et fortis, qui supra sub erucae, et locustae, et bruchi, et rubiginis descriptus est nomine, nunc manifestius qui sit ostenditur: Ut dominentur, inquit, eis nationes. Datur autem in opprobrium haereditas Domini, quando servierint hostibus, et dixer
Abbreviated transcription (Latin):
Egrediatur qq̃ sponsur decubiculo suo : & sponsa de thala mosuo: & intem pore ieiunii. uocationis
& co&us scĩficationis & clesiȩ : El&tionis senũ congregationis paruulorũ & suȩ gentium
ubera Hon seruiat sponsus & sponsa opere nuptiali quibus & lege ꝑmissũ est ut ad bella
non prodeant : Vnde & a postolus recedendum parumpercontu precepiti ut uacari possimus
orationi: Ergo qui in castigatione uictus. & ieiunio. at que elemosinis. dicit seagere peniteitiã
frustra hoc sermone promittit. nisi egrediatur decubi culosuo & sc̃m purumquȩ ieium¬
um. pudica & pleat penitentiam. Quod quȩ sequitur. Inter uestibulũ & altare plorabunt sacer
dotes. pro uestibulo septu aginta crepidinẽ inter pr&ati sunt : simmachus TpΟΠ VAΟΝ
Aquila ΠΡΟΑΡΟMΟΧ T heudocion ipsum uerbũ hebraicũ posuit ułam : quam nos ante fores

Expanded text:
. Egrediatur quoque sponsus de cubili suo, et sponsa de thalamo suo: ut in tempore jejunii, vocationis . Egrediatur quoque sponsus de cubili suo, et sponsa de thalamo suo: ut in tempore jejunii, vocationis et coetus, sanctificationis Ecclesiae, electionis senum, congregationis parvulorum et sugentium ubera, non serviat sponsus et sponsa operi nuptiali, quibus et Lege permissum est, ut ad bella non procedant. Unde et Apostolus recedendum parumper a coitu praecepit, ut vacare possimus orationi . Ergo qui in castigatione victus, et jejunio atque eleemosynis dicit se agere poenitentiam, frustra hoc sermone promittit, nisi egrediatur de cubili suo, et sanctum purumque jejunium pudica expleat poenitentia. Quodque sequitur: Inter vestibuludotes, pro vestibulo LXX crepidinem interpretati sunt: Symmachus προπύλαιον: Aquila πρόδομον: Theodotio ipsum verbum Hebraicum posuit ULAM  : quam nos ante fores
Abbreviated transcription (Latin):
in sion & penitentiã in ꝑopulis prȩdi cate. Sc̃ificate ieiuniũ prȩdicate curationẽ si ueco&ũ deqͥb
iam ante diximus. Congregate populũ :ut qui dispersus pe& cauerat. congregatus p& carede¬
sistat. Sc̃i ficate & clesiamrut nullus in& clesia non sc̃s sit : ne forsitan impediantur orationes
urẽ & modicũ ferm̃tũ totã massã corrũpat. Coad unate si ue eli gite senes : ut non & as in eis. sed scitas
eligatur. Congregate qq̃ par uilos & sugentes ubera : neulla sit &as que non conuertatur ad dñ me
Par uulos at que lactantes: Dequibus & in psalmis. & in euuangelio legimus & ore in fantiũ & lacdan¬
tiũ ꝑ fecisti laudem : Quos p&rus rationali & absq: dolo dicit. lact enutritos. Quibus paulus lo qͥtus
Lac uobis potũ dedinones cã : Quorũ & saluator meminit. Ne contem pseritis unũ deminimis istis

Expanded text:
in Sion, et poenitentiam in populis praedicate; sanctificate jejunium, praedicate curationem, sive coetum, de quibus in Sion, et poenitentiam in populis praedicate; sanctificate jejunium, praedicate curationem, sive coetum, de quibus jam ante diximus: congregate populum, ut qui dispersus peccaverat, congregatus peccare desistat. Sanctificate Ecclesiam, ut nullus in Ecclesia non sanctus sit, ne forsitan impediantur orationes vestrae, et modicum fermentum totam massam corrumpat . Coadunate, sive eligite senes, ut non aetas in eis, sed sanctitas deligatur. Congregate quoque parvulos et sugentes ubera, ne ulla sit aetas quae non convertatur ad Dominum. Parvulos atque lactentes, de quibus in Psalmis et in Evangelio legimus: Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem . 193 Quos Petrus rationali et absque dolo dicit lacte nutritos : quibus  Al. de quibus Paulus loquitur: Lac vobis potum dedi, non escam : quorum et Salvator meminit: Ne contempseritis unum de minimis istis
Abbreviated transcription (Latin):
Qua redicunt in populis. ubi est ds̃ eorã : Clangite tuba insiom sc̃ĩficate ie iunium prȩdicate
curationẽ congregate populũ. scĩficate & clesiam. Elegite senes congregate paruulos
sugentes ubera Egrediatur sponsus decubiculosuo : & sponsa dethala mosuo Inter crepi¬
dinẽ & altare : plorabunt sacer dotes ministri dñi & dicent. Parce dñe populotuo & ne
dederis hȩreditatẽ tuam in opprobrium: ut dominentur eorũ gentes nedicant innationi¬
basubiest ds eorũ. Adhuc cos adpententi am cohortatur antequẽ uemiat hostilis ecercitis
Supra in quit dixeram: Canite tuba insion: ulu late in monte scõmeo. & reliqua: Quia
uenit dies dñi quia prope est dies tenebra rum & caliginis dies nubis & turbinis. ad nunti ans
uobis populũ multũ & for tem esse uditurũ qui uestras possessi onesur bẽsque subuer ter& : n unc qͥa
benignus sum& misericors̃ patidis & multus misericordia Rur sũ pr&ipio & dico: clangite tuibi

Expanded text:
uba in Sion, sanctificate jejunium, praedicate curationem, congregate populum, sanctificate Ecclesiam, eligite senes: congregate parvulos et sugentes ubera, egrediatur sponsus de cubili suo, et sponsa de thalamo suo. Inter crepidinem et altare plorabunt sacerdotes ministri Domini, et dicent: Parce, Domine, populo tuo, et ne dederis haereditatem tuam in opprobrium, ut dominentur eorum gentes, ne dicant in nationibus: Ubi est Deus eorum? Adhuc eos ad poenitentiam cohortatur, antequam veniat hostilis exercitus. Supra, inquit, dixeram: Canite tuba in Sion, ululate in monte sancto meo, et reliqua, quia venit dies Domini, quia prope est dies tenebrarum et caliginis, dies nubis et turbinis, annuntians vobis populum multum et fortem esse venturum, qui vestras possessiones urbesque subverteret. Nunc quia benignus sum et misericors, patiens, et multus misericordia, rursum praecipio et dico: Clangite tuba
Abbreviated transcription (Latin):
qui scĩ sunt prȩsentiam dñi absque formidine non uidebunt . In his omnibus dabr
dñs uocem suam. ante faciem &ercitus sui. Quomodo enimbabillonii pumentes is rahe¬
lem dĩuocantur &cercitus . Sic angeli pessimi. De quibus scriptum est Furorem & iram
& angustiam in missi onẽ ꝑ angelos pessimos. Dĩ eercitus dictur: & castra illius nomi¬
nantur : dum dñi faciunt uoluntatem. Magnus est dies dñi at que terribi lis: Dequo
alibi scriptum est. Vt quid desideratis diem dñi: & hȩ est tenebrei& non lux : & ter ribi¬
lis ualde Rarusque aut nullus poterit eum sustinere : quiin se prȩbeat materiam seui¬
endi. Nunc ergo dicit dñs. Conuer timini adme in toto corde uestro inieiunio & fl&u¬
& in planctu & scindite corda ur̃a & non uestimenta  Conuertimini ad dñm dm̃ ur inqͥa

Expanded text:
qui sancti sunt praesentiam Domini absque formidine non videbunt. In his omnibus dabit qui sancti sunt praesentiam Domini absque formidine non videbunt. In his omnibus dabit Dominus vocem suam, ante faciem exercitus sui. Quomodo enim Babylonii punientes Jerusalem, Dei vocantur exercitus: sic angeli pessimi de quibus scriptum est: Furorem et iram et angustiam, immissionem per angelos pessimos Dei exercitus dicuntur, et castra illius nominantur, dum Domini faciunt voluntatem. Magnus est dies Domini atque terribilis, de quo alibi scriptum est: Ut quid desideratis diem Domini ? et hic est tenebrae, et non lux; et terribilis valde; rarusque aut nullus eum poterit sustinere, quin in se praebeat materiam saeviendi. Nunc ergo dicit Dominus: Convertimini ad me in toto corde atione et planctu: et scindite corda uestra et non uestimenta: conuertimini ad Dominum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
eorum satiabuntur : sed unus quis que credita sibi inp&catores supplicia perse¬
quitur. Sed & ꝑ fenestras intrabunt. si uecadent. uel ad grauati ar mis suis
ambulabunt: & in ia cylis eorum cadent hi quos acceperint consumendos :
Hae sunt fenestrȩ De quibus hiere mias dicit. Mors intrauit perfenestras
nr̃ as. Peromnes enim sensus nr̃os ingredi hostes desiderant & capere urbẽ
bonȩ conscientiae : & per nostra munimenta discurrere: Do mos quȩ quas
nobis bonis operibus edificauimus destruere. Omnia aut̃ faciunt intro¬
euntes ꝑ fenestras quasi fus. libere enim non in grediuntur : ut sagit tent
in obscuro r&ctos corde. a facie istiur populi qui est multus & fortis. tra
non poterunt. Et merebunt habentia officuisui iustitiam & proclaro lumine. tenc¬
bris operientur orrendis. Stellȩ quoque r&rahent fulgorem suum : dum &ian

Expanded text:
eorum satiabuntur; sed unusquisque credita sibi in peccatores supplicia proseeorum satiabuntur; sed unusquisque credita sibi in peccatores supplicia prosequetur. Sed et per fenestras intrabunt, sive cadent; vel aggravati armis suis ambulabunt, et in jaculis eorum  Al. suis cadent hi, quos acceperint consumendos. Hae sunt fenestrae, de quibus et Jeremias dicit: Mors intrabit per fenestras nostras : omnes enim sensus nostros ingredi hostes desiderant, et capere urbem bonae conscientiae, et per nostra munimenta discurrere, domosque quas nobis bonis operibus aedificavimus, destruere. Omnia autem faciunt introeuntes per fenestras, quasi fur: libere enim non ingrediuntur, ut sagittent in obscuro rectos corde . A facie istius populi, qui est multus et fortis, ternon poterunt, et moerebunt, non habentia officii sui justitiam, et pro claro lumine, tenebris operientur horrendis; stellae quoque retrahent fulgorem suum, 190 dum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
equorum habebit similitu dinem : & sic discurrent ad cruciandos quos in potestate ac¬
csperint : quasi equites huc illucquȩ uolitantes: terribilis erit sonitus eorum. quasi
qua drigarum per prona currentium : & suꝑ capita montium &ilient : & celsos quos que
& in & clesiaȩ constitutos cruciare cupiente s : & quiꝰ ante faciem eorum ignis est uorans.
at que consumens: sic cuncta uastabunt. quo modo stipulã flamma consumit. Ita ueni¬
ent adpumiendum ita & pediti erunt & paratrut populus fortis ad proedium
Tantus erit .timor omnium & tanta conscientia p& catorum: ut nullus luceat. n&
splendorem habeat gaudii: sed instar ad ustȩ olle facies eius uertatur inte nebris
Iscendent murum & omnem munitionem. in iunctumquȩ sibi & plentes opus. non
declinabunt in par.tem alteram : sed hȩrebunt misero rum supplicus. nec tor m̃tis

Expanded text:
equorum habebit similitudinem, et sic discurrent ad cruciandos quos in potestatem acequorum habebit similitudinem, et sic discurrent ad cruciandos quos in potestatem acceperint, quasi equites huc illucque volitantes: terribilis erit sonitus eorum, quasi quadrigarum per prona currentium; et super capita montium exsilient, excelsos quosque et in Ecclesiae culmine constitutos cruciare cupientes. Et quia ante faciem eorum ignis est vorax, atque consumens, sic cuncta vastabunt, quomodo stipulam flamma consumit: ita venient ad puniendum: ita expediti erunt et parati, ut populus fortis ad praelium. Tantus erit timor omnium, tanta conscientia peccatorum, ut nullus luceat, nec splendorem habeat gaudii, sed instar adustae ollae facies ejus vertatur in tenebras. Ascendent murum et omnem munitionem; injunctumque sibi explentes opus, non declinabunt in partem alteram; sed inhiabunt miserorum suppliciis, nec tormentis
Abbreviated transcription (Latin):
nonentũs que ad annos generationis & generationis Omnia enĩ malaquȩ u&eribis
historus continentur : aut in undati one maris. aut alluuione fluminum. aut pesti¬
himiamorbis. fame Bestiis. hostium uastitate hominibus accider̃: his suppliciis
que indie sunt reddenda iudicii. non poterunt conparari. Ante faciem huius populi
quifortis & multus ẽ. erit ignis uorans. siue consumens. ut omne in nobis foenũ ligna
hipulim quȩ consumat. Vnde & de dõ dicitur. Ds ignis consumens : & posteum urens
flam ma: ut nihil abs que supplicuis derelinquat. Quem cum quȩ hicpopulus non adtigent
n& inuenerit in eo conbustionis materiam : orito dĩ& paradiso ad simi labitur uoluptatis
Quihebraice dicitur. eðẽΝ siquem aut̃ &usserit. quasi solitudinem incinerem redig& ac
fauillã : Nec est qui furorem eius possit euadere. Cuius crudelir as p&tus frementium

Expanded text:
non erit usque ad annos generationis et generationis . Omnia enim mala, quae veteribus non erit usque ad annos generationis et generationis . Omnia enim mala, quae veteribus historiis continentur, et aut inundatione maris, aut illuvione fluminum, aut pestilentia, morbis, fame, bestiis, hostium vastitate, hominibus acciderunt, his suppliciis, quae in die sunt reddenda judicii, non poterunt comparari. Ante faciem hujus populi qui fortis et multus est, erit ignis vorans, sive consumens, ut omne in nobis fenum, ligna, stipulamque consumat. Unde et de Deo dicitur: Deus ignis consumens est, et post eum urens flamma ; ut nihil absque suppliciis derelinquat. Quemcumque hic populus non attigerit, nec in venerit in eo combustionis materiam, horto Dei et paradiso assimilabitur voluptatis, qui 189 Hebraice dicitur EDEN  . Si quem autem exusserit, quasi solitudinem in cinerem rediget ac favillas, nec est qui furorem ejus possit evadere, cujus crudelis aspectus frementium
Abbreviated transcription (Latin):
qui euangeli ⁊ assion : Ex alta uocemtuam qui ad nuntias hierusalem ut canent
tuba insion id est in & clesia: quȩ inter pr&atur sp&cula. at que sublimitas. & in sc̃o
dĩ monte qui xp̃se stiut conturbentus. siue confundantur om̃s habitatores terre
& confusio eos ꝑtrahat ad salutem. Niem aut̃ dñi diem intellege iudicũ : siuediem
&itus uniuscuius que decorpore. Quod enim indi e iudicii futurũ ẽ omnibus. hoc in
singulis die mortis impl&ur. Dies tenebrarũ est. & angustiȩ. die nubis. & turbi nis
quia cuncta poenarũ plena sunt. at que cruciatuum. Veni& angelorum populus multus
& fortis : ut reddat unicuique s& undum opera sua: & sicut mane & aurora consur¬
gens primum occupat montes: Sic iudicium ab & celsis & potentibus incipi&: ut po¬
tentes potenter tormenta patientus: Similes ei non fuit a principio & posteum

Expanded text:
qui evangelizas Sion: exalta vocem tuam qui annuntias Jerusalem , ut canat qui evangelizas Sion: exalta vocem tuam qui annuntias Jerusalem , ut canat tuba in Sion, id est, in Ecclesia, quae interpretatur specula atque sublimitas. Et in sancto Dei monte qui Christus est, ut conturbentur, sive confundantur omnes habitatores terrae, et confusio eos pertrahat ad salutem. Diem autem Domini, diem intellige judicii, sive diem exitus uniuscujusque de corpore. Quod enim in die judicii futurum est omnibus, hoc in singulis die mortis impletur. Dies tenebrarum est et angustiae, dies nubis et turbinis; quia cuncta poenarum plena sunt atque cruciatuum. Veniet angelorum populus multus et fortis, ut reddat unicuique secundum opera sua; et sicut mane et aurora consurgens primum occupat montes, sic judicium ab excelsis et potentibus incipiet, ut potentes potenter tormenta patiantur. Similis ei non fuit a principio, et post eum
Abbreviated transcription (Latin):
sis capitulis carper&ur. Transeamus ad intellegentiam spiritalem : singula queo
rep&entes : Tuba rum bucinarum que: clangorem. non solũ in leuitico & nume rorũ
libro legimus Inquibus iub&ur ut duas argenteas. tubas faciat moses. qui bus
tatibus & quando ad bella procedunt.Canant hi. qui huic officio mancipati sunt : ses
& iammuros hiericho ad tubarum clangorem scriptum est corruis se : & dñs angelum
mis surum eẽ sedicit cum clangore. tubȩ : Et aposto lus resur rectionem mortuor
ad tubȩ sonitum fieri prȩdicat In a pocalipsi quo que iohannis legimus septem
angelis accepisse tubas singulas : quibur per ordinẽ canentibus. facta sunt que scno¬
tura describit. Precipitur ergo nunc sacerdotibus & magistris. ut & altent quasi
tuba uocem suam: & impleant illud quod scriptum est. In montẽ & celsum ascende

Expanded text:
versis capitulis carperetur. Transeamus ad intelligentiam spiritualem, singula quaeque versis capitulis carperetur. Transeamus ad intelligentiam spiritualem, singula quaeque repetentes. Tubarum buccinarumque clangorem non solum in Levitico et Numerorum libro legimus , in quibus jubetur, ut duas argenteas tubas faciat Moyses, quibus eteris festivitatibus, et quando ad bella procedunt, canant hi qui huic officio mancipati sunt; sed etiam muros Jericho ad tubarum clangorem scriptum est corruisse . Et Dominus angelum missurum se dicit esse cum clangore tubae , et Apostolus resurrectionem mortuorum, ad tubae sonitum fieri praedicat . Et in Apocalypsi quoque Joannis legimus, septem angelos accepisse tubas singulas, quibus per ordinem canentibus, facta sunt quae Scriptura describit . Praecipitur ergo nunc sacerdotibus et magistris, ut exaltent quasi tuba vocem suam, et impleant illud quod scriptum est: In montem excelsum ascende
Abbreviated transcription (Latin):
audacia. a facie istius modi locustarum terra contremuit : & cȩli motisunt :
Quae dicta hiperbo licesentiamus: non quo locustarum aut hostium tanta uis sit.
ut pos sit mouere caelos. & terram concutere : sed quo aduersa patientibus prȩ
ter rores magnitudine & caelum ruere & terran fluctuare uideatur. Deniq
pre multitu dine lo custarum obtescentium celum. sol & luna conuertentur in
ae nebar& stellȩ r&rahent splendorem suum: Dum lumen in medio nubss posita locuftin¬
ad terram non sinit peruenire . Dñs quoque dabit uocem suam ante faciem tam potentse
gercitusa quia multa sunt castra eiur & magnitudo uirtutis illius In paruis quo qua
animantibus demnonftratur . H& aut̃ multa castra & in numerabilia fortia sunt ninis
& facientia uerbum illius. Quo dicto ostenditur babi lonios dĩuoluntate uenturos. i
illius imperio parituros. Magnus est inquit dies dñi quo capienda est hier usa leme&
ualde tenbilis & nullus eum poterit sustinere & de necessitate captiuitatis. aut mor

Expanded text:
audacia. A facie istiusmodi locustarum terra contremuit, et coeli moti sunt, quae dicta hyperbolice sentiamus, non quod locustarum aut hostium tanta vis sit, ut possit movere coelos, et terram concutere; sed quod adversa patientibus prae terroris magnitudine, et coelum ruere et terra fluctuare videatur. Denique prae multitudine locustarum obtexentium coelum, sol et luna convertentur in as, et stellae retrahent splendorem suum: dum lumen in medio nubes posita locustaad terram non sinit pervenire. Dominus quoque dabit vocem suam ante faciem tam potentis exercitus, quia multa sunt castra ejus, et magnitudo virtutis illius in parvis quoque animantibus demonstratur. Haec autem multa castra, et innumerabilia fortia sunt nimis, et facientia verbum illius. Quo dicto ostenditur Babylonios Dei voluntate venturos, et illius imperio parituros. Magnus est, inquit, dies Domini, quo capienda est Jerusalem, et valde terribilis, et nullus eum poterit sustinere, et de necessitate captivitatis aut morti
Abbreviated transcription (Latin):
Et s&cundũ multitudinẽ miserationũ tuarum. dele iniquitatẽ mecõ. Sed quia profundum
diuitiarũ & sapientiae. & scientie dĩ nosse non possumus : sententi am tempero & opto potius
quã presumodicens. Quis scit si conuertatur. & ignoscat᷑. Quod ait quis: aut in possibile. aut
difficile sentiendum est. Sacrificium & libamendño dõ nr̃o : Vt post quã dederit benedic¬
tionem & nr̃a nobis p&cata donauerit : dõ hostias offerreualeamus. Canite tuba insion:
scĩ ficate ieiunium. uocate co&um. congregate populũ scĩ ficate & clesiam. coad unate senes.
congregate par uulos & sugentes ubera. Egrediatur sponsus decubiculosuo : & sponsa de

Expanded text:
et secundum multitudinem miserationum tuarum dele iniquitatem meam . Sed quia profundum et secundum multitudinem miserationum tuarum dele iniquitatem meam . Sed quia profundum divitiarum et sapientiae et scientiae Dei nosse non possumus, sententiam tempero, et opto potius quam praesumo, dicens: quis scit si convertatur 192 et ignoscat? Quod ait quis, aut impossibile, aut difficile sentiendum est: Sacrificium et libamen Domino Deo nostro; ut postquam dederit benedictionem, et nostra nobis peccata donaverit, Deo hostias offerre valeamus. Canite tuba in Sion: sanctificate jejunium, vocate coetum, congregate populum: sanctificate Ecclesiam, coadunate senes, congregate parvulos et sugentes ubera. Egrediatur sponsus de cubili suo, et sponsa de
Abbreviated transcription (Latin):
su ꝑ malitis. ut si nor egerimus super p&catis paenitentiam : & ipsum paeniteat cõminationis suȩ
& mala que comminatus est non inferat : Nostre que mutatione sententiaȩ & ipse mut&ur : Mali¬
iam aut̃ in hoc loco non contrariã uirtuti debemus accipere : sed ad flictionem iuxta illud quod
a libi legimus. Sufficit diei malitia sua : & si est inciuitate maltia quã dñs non fecerit: simulq
quia su pra dixerat. benignus & misericors. patiens & multus misericordia . & prestabi¬
lis si ue penitens suꝑ malitiis: ne forsitan magnitudo clementiae nos facer& neglegentes.
& ꝑsona proph&ȩ iungit & dicit. Quiscit si conuertatus. & ignoscat. & relinquit post se
benedictionem: Ego inquit ortor quod meum est ad penitentiam : & dm̃ in effabiliter noui
es seclemente m . Dicente dauid: Miserere mei dis̃. s&undum magnam misericordiamtuã.

Expanded text:
enitens super malitiis, ut si nos egerimus super peccatis poenitentiam, et ipsum poeniteat comminationis suae, enitens super malitiis, ut si nos egerimus super peccatis poenitentiam, et ipsum poeniteat comminationis suae, et mala quae comminatus est nobis non inferat, nostraeque mutatione sententiae, et ipse mutetur. Malitiam autem in hoc loco non contrariam virtuti debemus accipere, sed afflictionem, juxta illud quod alibi legimus: Sufficit diei malitia sua . Et: Si est in civitate malitia, quam Dominus non fecerit . Similiterque quia supra dixerat, benignus et misericors, patiens et multus in misecordia, et praestabilis, sive poenitens super malitiis, ne forsitan magnitudo clementiae nos faceret negligentes, ex persona Prophetae jungit et dicit: Quis scit si convertatur et ignoscat, et relinquat post se benedictionem? Ego, inquit, hortor, quod meum est, ad poenitentiam, et Deum ineffabiliter novi esse clementem, dicente David: Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam,
Abbreviated transcription (Latin):
ieiun ante. postea saturamini : Nunc flentes postea ridatis : Nunc plangenter. postea
consolemini : Et quia consu& udinisẽ ut intristibus at quȩ aduersis scindatis uestes
qđ & pontifee ad dñis aluatoris crimen augendum in euuangelio f&cisse memoratus:
Et paulam &ebar naban audientes uerba blas phemȩ legimus per paras ser. Idciso¬
ego prxipio uobis ut nequa quam scindatis uestimenta sed corda que plena sunt p&ecatoꝵ
que in star utrium nisi scissa fuerint. sponte rumpuntur : Cumque hoc f&ceritie redite ad dñm dm̃
urm: quem uobis priora p&cata alienum f&cerant N&c sper&is uemiam scelerum magnitudin
qua magna p&cata magna delebit misericordia. Est enimbenignus & misericors : malens
paenitentiam p& catorum. quam mortẽ. Patiens & multus miseri cordia : qui non humanam : imitẽ¬

Expanded text:
jejunantes postea saturemini, nunc flentes postea rideatis, nunc plangentes postea jejunantes postea saturemini, nunc flentes postea rideatis, nunc plangentes postea consolemini. Et quia consuetudinis est, ut in tristibus atque adversis scindatis vestes, quod et pontifex ad Domini Salvatoris crimen augendum in Evangelio fecisse memoratur , et Paulum et Barnabam audientes verba blasphemiae, legimus perpetrasse : idcirego praecipio vobis, ut nequaquam scindatis vestimenta, sed corda quae plena sunt peccatis, quae instar utrium, nisi scissa fuerint, sponte rumpentur. Cumque hoc feceritis, redite ad Dominum Deum vestrum, quem vobis priora peccata alienum fecerant: nec desperetis veniam scelerum magnitudine; quia magna peccata magna delebit misericordia. Est enim benignus et misericors, malens poenitentiam peccatorum, quam mortem , patiens et multus in misericordia, qui non humanam imita
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a. Et conuertimini ad dñm dm̃ ur̃m quia misericors & miserator est: patiens
& multus misericordia & pęnitens suꝑ malitiis. Quis nouit si reuertatur & pęni¬
teat eum. & deͥmit tat postse benedictionẽ: Sacrificium & libamentũ dño dõ nr̃o
Superius capitulum ab eo loco ubiscriptum est. Canite tuba insion .ululate in montescõ
meo conturbentur omnes habitatores terrȩusque ad eum locum in quo legimus:
magnus est dies dñi & ter ribilis ualde. quis sustinebit eum: ꝑtrans lationẽ locustarum
aduentũ nuntiat chaldeorum : & quȩ mala uentura sint populo: nunc eos ad penitentũ
prouocat & conuerti ad dnm coor tatur : ut totamente correcti. non patiantur
quȩ dñs comminatur: & est sensus. Omnia quȩ pr&erito sermone continentur.
propterea non sum locutus : utuos mea comminacio neter rerem Vnde conuer tmini ad me
in toto cordeuestro: & animi pęnitenti amaeiunio & fletu. & planc tibus indicate. & nunc

Expanded text:
ad Dominum Deum vestrum: quia misericors et miserator est, patiens et multae misericordiae, et poenitens super malitiis: quis novit si revertatur et poeniteat eum, et dimittat post se benedictionem, sacrificium et libamen Domino Deo nostro? Superius capitulum ab eo loco ubi scriptum est: Canite tuba in Sion, ululate in monte sancto meo: conturbentur omnes habitatores terrae, usque ad eum locum, ubi legimus: Magnus est dies Domini et terribilis valde, quis sustinebit eum? per translationem locustarum, adventum nuntiat Chaldaeorum, et quae mala ventura sint populo. Nunc eos ad poenitentiam provocat, et converti ad Dominum cohortatur, ut tota mente correcti, non patiantur quae Dominus comminatur, et est sensus: Omnia quae sermone praeterito continentur, propterea sum locutus, ut vos 191 comminatione mea terrerem. Unde convertimini ad me in toto corde vestro, et animi poenitentiam jejunio et fletu et planctibus indicate; ut nunc
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃tũ accipi. Et non solũ inquit hoc dedit: sed facit uos nouis uirtutũ frugibus ab undare :¬
& saturari atq inebriari Frumento uino & olea : de quo sepediximus : & annos quos ꝑtur¬
lationibus anteregnantibus perdideratiꝰ inuobis. Quando opera ur a lo custa brucus rubigo
erucã quȩ consumpserant. dñs uobis perire: pͥassus est : Tunc comeditis fructus iustiti& &
tantã uber tatẽ ds̃ rerũ omniũ polli cstor: quid res pondebit nouatus negans paenitentiam
& reformariposse peccatores in pristinũ statũ si digna opera penitentiae  Intantũ enĩ dẽ reci

Expanded text:
accipi Testamentum. Et non solum, inquit, hoc dedit; sed fecit vos novis virtutum frugibus abundare, eaccipi Testamentum. Et non solum, inquit, hoc dedit; sed fecit vos novis virtutum frugibus abundare, et saturari atque inebriari frumento, vino et oleo, de quo saepe diximus. Et annos quos perturbationibus ante regnantibus perdideratis in vobis, quando opera vestra locusta, bruchus, rubigo, erucaque consumpserant, Deus vobis perire non passus est. Tunc comedetis fructus justitiae, et tantam ubertatem Deus rerum omnium pollicetur, quid respondebit novatus? negans poenitentiam, et reformari posse peccatores in pristinum statum; si digna fecerint opera poenitentiae; in tantum enim Deus reci
Abbreviated transcription (Latin):
Cutra didit alios ut discerent nonblas phemare: H& de eruca curdi appellata sit uirtus:
sanscamus ador dinemantellegentiȩ spiritalis: N& imeas terra im mo confideatq l&ane
qe prius sementẽ dominicam. tua ariditate ꝑdideras. Quia magnisi caut dñs ut tdeum
paor dumn sericordiam intantũ ut &iam umenta regionis& desertȩ solitudine l&is noua lil
ionplerentur : & lignũ crucis ad ferr& fructũ suum : & sp̃s scĩ dona dilcissima suam cunctis
tribuerent largitatẽ. Vos quoquȩ quos iuste post penitenti c̃ uoco filios sion & & clesi
I& amini at que gaud&e : quia dedit uobis dẽ pater doctorẽ iustitiaȩ. siue tribuit uobis
alimenta iustitiae : & descendere fecit aduos pluuias temporaneas. at que serotinas:
seriptura rũ scienti ã ꝑ uenonus. Potest pluuia tempora nea & serotina : u&us & nouum

Expanded text:
cui tradidit alios ut discerent non blasphemare . Haec de eruca cur Dei appellata sit virtus. cui tradidit alios ut discerent non blasphemare . Haec de eruca cur Dei appellata sit virtus. Transeamus ad ordinem intelligentiae spiritualis: Ne timeas, terra, immo confide atque laetare, quae prius sementem dominicam tua ariditate perdideras: quia magnificavit Dominus, ut faceret tecum misericordiam, intantum, ut etiam jumenta regionis et desertae solitudinis laetis novalibus complerentur, et lignum crucis afferret fructum suum, et Spiritus sancti dona dulcissima suam cunctis tribuerent largitatem. Vos quoque quos juste post poenitentiam voco filios Sion et Ecclesiae, laetamini atque gaudete, quia dedit vobis Deus pater doctorem justitiae, sive tribuit vobis alimenta justitiae, et descendere fecit ad vos pluvias temporaneas atque serotinas .Scripturarum scientiam pervenimus. Potest pluvia temporanea et serotina, vetus et novum
Abbreviated transcription (Latin):
e suum: & omnis &ercitus cȩlistabat iuxta eũ ad&tris & sinistris eĩ. Ego decipiam
achab : & egrediar. & ero sp̃smendax in ore omniũ proph& arũ eiꝰ. Ad quã sinistram
& contrariam potestatem quȩ apta erat ad decipiendũ & & ercitata ad ruinas. & mul¬
tos ante deceperat : loquitur ds̃. Decipies & ualebis : egre dere & fac sic. Sp̃s quo que
qui suffocabat saul. de quo dixerunt ad eũ pueri sui: &cesp̃s dĩmalus obstupecere¬
meruerant propter peecata Non solũ emi homine s minftysant. &ultoyer ire eihus
sine causa portant g ladium : sed &iam contrariae
fostitu dines quȩ appellantur furor & ira đi c Quos proph&a declinans ait. Dñe ne in furore
cuo arguas me : neque iniratua corripias me. Istius modi ut ita dicã questio nariir atq torto yb
ara didit apostolus pex catores in interitũ carnis ut sp̃r saluus fier&. Dequib: & satanas est:

Expanded text:
 suum, et omnis exercitus coeli stabat juxta eum a dextris, et sinistr suum, et omnis exercitus coeli stabat juxta eum a dextris, et sinistrAchab et egrediar, et ero spiritus mendax in ore omnium prophetarum ejus . Ad quam sinistram, et contrariam potestatem, quae apta erat ad decipiendum, et exercitata ad ruinas, et multos ante deceperat, loquitur Deus: Decipies et praevalebis, egredere, et fac sic. Spiritus quoque qui suffocabat Saul, de quo dixerunt ad eum pueri sui: Ecce spiritus Dei malus te obstupescermeruerunt propter peccata. Non solum enim homines ministri sunt et ultores irae ejusne causa portant gladium; sed etiam contrariae fortitudines, quae appellantur furor et ira Dei, quos propheta declinans ait: Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me . Istiusmodi ut ita dicam quaestionariis atque tortoribus tradidit Apostolus peccatorem in interitum carnis, ut spiritus salvus fieret , de quibus et Satanas est,
Abbreviated transcription (Latin):
laniant. testamentũ quod & pulices & culices & cimices & huius cemodi animantia Idcir co
f&cerit ds ut fragilitatẽ & in becillitatẽ nr̃ȩ carnis ostender& : Quȩ intantũ nihileficuiu
aliis que par ua sunt uul negdor Siut̃ etica par iusq uet mcalat for cior liomingẽ
quid gloriatur terra & cinis &elata ꝑ su perbiam Cum &umo sit a quo homo appellat᷑
humana contẽ nit : Quidam locũ istũ sic inter pr&antur ad &xtris & asinistris uirtuter &
fortitudines dĩ legimus quas grȩcis¬

Expanded text:
laniant Testamentum, quod et pulices et culices et cimices, et hujuscemodi animantia idcirco laniant Testamentum, quod et pulices et culices et cimices, et hujuscemodi animantia idcirco fecerit Deus, ut fragilitatem et imbecillitatem nostrae carnis ostenderet, quae intantum nihil est, ut ab his quae parva sunt quid gloriatur terra et cinis; et elata per superbiam cum ex humo sit, a quo homo appellatur humana contemnit? Quidam locum istum sic interpretantur: A dextris et a sinistris virtutes et fortitudines Dei 199 legimus, quas Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
sicata principio &e sciant quia dñs de isr ł habit& in medio eoru : & prier illa nalluir si
alius quia pͥater in filio & filius in patre: & non confundatur populus illius in&er nem
nouis frugibus conpensata ut quicquid li custa & bruchus & rabigo & eruga consupserdla
annis se quentibus impler&eur. Querimus quur ȩruga fortitudo uel uirtus dñ appellata
str& non solum uirtus seduirtus magna: quo modo potentia di inegrptiis plagis
oftensa est ꝑ parua animalia. & pr&ipue scinifes quitam par uisunt culicos at uxe leu¬
nantur oculi : Sic & nunc in par uotardã quȩ uermiculo qui uix moueri potest. &leui
tacrta conteritur Di potentis & humana fragilitas demonstratur. Non quo ds ad nutũ
suũ & potentiȩ maiestatẽ nequeat terras sub uertere : & operire cuncta dilauia ued
fuli m ine coneremare sedper par ua. & ut ita dicam puncta corporũ osten dit hamanã
fragilitate unde & illid solemus martiom & c& erires pondere h ȩr&icis. quiu&us

Expanded text:
tur: et sciant quia Dominus Deus Israel habitet in medio eorum, et praeter illum nullus sit alius, quia Pater in Filio, et Filius in Patre: et non confundetur populus illius  Al. meusnovis frugibus compensatam: ut quidquid locusta, bruchus, et rubigo, et eruca consumpserat, annis sequentibus impleretur. Quaerimus cur eruca fortitudo, vel virtus Domini appellata sit, et non solum virtus, sed virtus magna? Quomodo potentia Dei in Aegyptiis plagis ostensa est per parva animalia, et praecipue ciniphes, qui tam parvi sunt culices, ut vix cernantur oculis. Sic et nunc in parvo tardoque vermiculo, qui vix moveri potest, et levi tactu conteritur, Dei potentia et humana fragilitas demonstratur. Non quo Deus ad nutum suum et potentiae majestatem nequeat terras subvertere, et operire cuncta diluvio, vel fulmine concremare; sed per parva, et, ut ita dicam, puncta corporum, ostendit humanam fragilitatem. Unde et illud solemus Marcioni et caeteris respondere haereticis qui vetus
Abbreviated transcription (Latin):
rũ magis auster quã aquilo consueuit adducere : Id est non & frigore ueniunt. sed & ca¬
lope. Verũ quomam deas sy his lo que batue. lo castarĩ ponens similtudinẽ Adeo aqulon
inter posi¬

Expanded text:
rum magis Auster quam Aquilo consuevit adducere, id est, non ex frigore veniunt, sed ex carum magis Auster quam Aquilo consuevit adducere, id est, non ex frigore veniunt, sed ex calore: verum quoniam de Assyriis loquebatur, locustarum ponens similitudinem, ideo Aquilonem interpos