comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quo quia quandiu uiuimus. ꝑfecte omni¬
modo non caremꝰ: sc̃a predicatio qm̃ hoc
expellete plene non potuit. ei de nr̃i cor¬
dis habitaculo regnum tulit: ut appetitꝰ
illicitus. & si plerunq bonis nr̃is cogita¬
tionib occulte se quasi fur inserit: sal¬
tim si ingreditur. ñ dominetur. Uirqͥ¬
sc̃s dicat. Pepigi fedus cum oculis meis.
ut ne cogitarem quidem de uirgine.
Hequaquam uult intelligi quia eiꝰ
animum culpa in cogitatione ñ con¬
tigit: s quia nunquam hunc exconsen¬
su suꝑauit. Nam uelut integerrimã
possessionẽ dei. mentẽ suã contra aduer¬
sarii de predationẽ uindicat: qui ꝓti¬
nus adiungit. Quam enĩ partẽ habe¬
ret ds inine desuꝑ: & hereditatẽ omp̃c
de excelsis: Ac si aꝑte dicat. Carne qui¬
dem mortali corruptionis conditioni sub¬
iaceo: s auctori unde seruio. siei indegrũ
a consensu culpȩ animũ non defendo:¬

Expanded text:
quo quia quandiu vivimus perfecte omniquo quia quandiu vivimus perfecte omnimodo non caremus; sancta praedicatio quoniam hoc expellere plene non potuit, ei de nostri cordis habitaculo regnum tulit, ut appetitus illicitus etsi plerumque bonis nostris cogitationibus occulte se quasi fur inserit, saltem si ingreditur, non dominetur. VirPepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine, nequaquam vult intelligi quia ejus animum culpa in cogitatione non contigit, sed quia nunquam hunc ex consensu superavit. Nam velut integerrimam possessionem Dei mentem suam contra adversarii depraedationem vindicat, qui protinus adjungit: Quam enim partem haberet Deus in me desuper, et haereditatem Omnipotens de excelsis? Ac si aperte dicat: Carne quidem mortali corruptionis conditioni subjaceo, sed auctori unde servio, si ei integrum a consensu culpae animum non defendo
Abbreviated transcription (Latin):
tionib obligat᷑. Plerũq eni cogitatione prauapel¬
satur: s renitit᷑. Plerũq autẽ cũ ꝑuersũ qͥd on¬
cipit: hoc intͣ semaeipsũ etiã ꝑdesideriũ uolut
It nimirũ mentẽ nequaquã cogitatio in¬
munda inquinat cum pulsat: s cũ han
sibi ꝑdelectationẽ subiugat. Hinc & enĩ p̃¬
dicator egregiꝰ dicit. Temptatio uos non appti¬
hendat: nisi humana. humana qͥppe tẽpta¬
tio ẽ. qͦ plerunq in cogitatione tangimut
etia nolentes: quia ut non nunquam & il¬
ucita ad animũ ueniant: hoe utiq in not̾¬
metipsis ex huinanitatis corruptibił ponde
habemus. lam uͦ demonica ẽ. & non humi¬
na tẽptatio: cum ad hoc quod carnis corrup¬
tibilitas suggerit. ꝑ consensum se animꝰ.
astringit. Hinc itetũ dicit. Non regne
peccatum. in ur̃o mortali corpore. Peccatũ
quippe in mortali corpore ñ. ẽẽ. s regnare
regnare potest. s non ẽẽ ñ potest. Hoc ipsũ
uanq ei depeccato temptari: peccatũ ẽ:

Expanded text:
nibus obligatur. Plerumque enim cogitatione prava pulsatur sed renititur, plerumque vero cum perversum quid concipit, hoc inter semetipsum etiam per desiderium volvit. Et nimirum mentem nequaquam cogitatio immunda inquinat cum pulsat, sed cum hanc sibi per delectationem subjugat. Hinc etenim praedicator egregius dicit: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana . Humana quippe tentatio est, 681 qua plerumque in cogitatione tangimur etiam nolentes, quia ut nonnunquam et illicita ad animum veniant, hoc utique in nobismetipsis ex humanitatis corruptibilis pondere habemus. Jam vero daemoniaca est, et non humana tentatio, cum ad hoc quod carnis corruptibilitas suggerit per consensum se animus astringit. Hinc iterum dicit: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore . Peccatum quippe in mortali corpore nequaquam non esse, sregnare potest, sed non esse non potest. Hoc ipsum namque ei de peccato tentari peccatum est,
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Simentẽ in cogitatione polluero.
eiꝰ qui mundiciȩ auctor ẽ. ee hereditas
nequaquã possum. Nulla enĩ bona suN
cȩtera: si occulti iudicis oculis. castitatis
destimonio non approbantur. Om̃s qͥp¬
pe uirtutes in conspectu conditoris ui¬
caria ope se sulleuant: ut quia una uir¬
tus sine alia. uel nulla ẽ. omino uel mi¬
nima: uicissim sua comunctione ful¬
ciantur. Si enĩ uel castitatẽ humilitas
deserat. uel humilitate castitas relin¬
quit: apud auctorẽ humilitatis & mun¬
diciȩ. ꝓdeẽ quid preualet. uel suꝑba ca¬
stitas. uel humilitas inquinata : Sc̃s
gͥ uir ut ab auctore suo in bonis reli¬
quis possideri mereatur: cordis mun¬
diciam custodiens. dicat. Pepigi fedꝰ
cum ocłis meis: ut ne cogitare qͥdem
de uirgine. Quam enim partẽ haberet as
sionẽ suam. excel sorũ conditor renuit. si
inens mea ante conspectum illiꝰ in infimis

Expanded text:
cat: Si mentem in cogitatione polluero, ejus qui munditiae auctor est, esse haereditas nequaquam possum. Nulla enim bona sunt caetera, si occulti judicis oculis castitatis testimonio non approbantur. Omnes quippe virtutes in conspectu conditoris vicaria ope se sublevant, ut quia una virtus sine alia vel nulla est omnino, vel minima, vicissim sua conjunctione fulciantur. Si enim vel castitatem humilitas deserat, vel humilitatem castitas relinquat, apud auctorem humilitatis et munditiae prodesse quid praevalet vel superba castitas, vel humilitas inquinata? Sanctus igitur vir ut ab auctore suo in bonis reliquis possideri mereatur, cordis munditiam custodiens, dicat: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. ssionem suam excelsorum conditor renuit, si mens mea ante conspectum illius infirmis
Abbreviated transcription (Latin):
unquam ad illicita transeant: plerũq
nolunt. ꝓ se exequi. etiã quodlic&. Sub¬
iectorũ strepitus suffer̃: ꝑ amorẽ in cre¬
pant. quos ꝑ mansuetudinẽ portant.
Unde nc̃ recte dr̃. Sine furore consur¬
gens inturba clamaui: quia nmirum
boni contra tumultus insolentium cla¬
morẽ habent. & furorẽ ñ habent: qm
eos quos clem̃ter tolerant. docere ñces¬
sant. S hȩc quȩ iuxta historiã de uno
diximus: iuxta allegoriã necesse ẽ. ut
de diuersis electis ȩccłȩ sentiamꝰ. Ipsa
quippe in electis suis etiã ꝑ ꝓsꝑa incedit
merens: quia nichil sibi uere ꝓsꝑum de¬
putat quo usq bonũ quod singulariter
querit apprehendat. Fideles quippe illius.
temporali quidem pace ꝑfruuntur: s ad
ꝑ pecuam suspirant. Honora air & affl¬
cti sunt: quia plerunq ibi uidentur in
culmine. ubi ciues non sunt. Ipsa etiam
inturba sine furore consurgit & clamat:
quia prauorũ uitã studio rectȩ ȩmula¬

Expanded text:
unquam ad illicita transeant, plerumque unquam ad illicita transeant, plerumque nolunt pro se exsequi etiam quod licet; subjectorum strepitus sufferunt, per amorem increpant quos per mansuetudinem portant. Unde nunc recte dicitur: Sine furore consurgens in turba clamavi, quia nimirum boni contra tumultus insolentium clamorem habent, et furorem non habent, quoniam eos quos clementer tolerant docere non cessant. Sed haec quae juxta historiam de uno diximus, juxta allegoriam necesse est ut de diversis electis Ecclesiae sentiamus. Ipsa quippe in electis suis etiam per prospera incedit moerens, quia nil sibi vere prosperum deputat, quousque bonum quod singulariter quaerit apprehendat. Fideles quippe illius temporali quidem pace perfruuntur, sed perpetuo suspirant; honorantur, et afflicti sunt; quia plerumque ibi videntur in culmine, ubi cives non sunt. 673 Ipsa etiam in turba sine furore consurgit, et clamat, quia pravorum vitam studio rectae aemula
Abbreviated transcription (Latin):
plinȩ teneant: nunquam ex potestatis
licentia. ad impatientiã erũpant. Unde
apte subiungit᷑. Sine furore consurgeis.
in turba clamaui. Sepe nanq seditio
soꝵ tumultus hominum. prepositorum
suorũ mentẽ lacessiunt: suiq ordinis li¬
mitẽ. in ordinatis motib excedunt. Et
plerunq qui prȩsunt. nisi in ore cordis
sc̃i sp̃c freno teneant᷑: in iratȩ retribu¬
tionis atrocitate ꝓsiliunt: quantũq
preualent agere:: tantum sibi in subdi¬
tis estimant licere. Amica & enĩ pote¬
stati pene semꝑ impatientia ẽ: eiq etiã
male subiectȩ imꝑat: quia quod ꝑ ipsã
sentit. potestas exequitur. S scĩ uiri plꝰ
se interiꝰ patientiȩ ugo subiciunt. quã
foris hominib p̃sunt: & eo ueriorẽ pͥnci¬
patum foris exhibent: quo humiliorẽ
dõ intrinsecus famulatũ tenent. Atq
iccirto sȩpe plus quosdã tolerant: quo
se de eis ulcisci ampliꝰ possunt. Ac ne

Expanded text:
plinae, nunquam ex potestatis plinae, nunquam ex potestatis licentia ad impatientiam erumpant. Unde et apte subjungitur: Sine furore consurgens in turba clamavi. Saepe namque seditisorum tumultus hominum praepositorum suorum mentem lacescunt, sibique ordinis limitem inordinatis motibus excedunt, et plerumque qui praesunt, nisi in ore cordis sancti Spiritus freno teneantur, in ira retributionis atrocitate prosiliunt, quantumque praevalent agere, tantum sibi in subditis aestimant licere. Amica etenim potestati pene semper impatientia est; eique etiam malae subjectae imperat, quia quod ipsa sentit, potestas exsequitur. Sed sancti viri plus se interius patientiae jugo subjiciunt, quam foris hominibus praesunt; et eo veriorem principatum foris exhibent, quo humiliorem Deo intrinsecus famulatum tenent; atque idcirco saepe plus quosdam tolerant, quo se de eis ulcisci amplius possunt; ac ne
Abbreviated transcription (Latin):
tone. s ne in eiꝰ saltim amore succũban
sui ualde succubuisse.ẽ: captiuã m̃tẽ
eius desideriis subdidisse. Quis autẽ t̾re¬
na sapiens. temporalia amplectens. bea¬
tum iob int̾ tot ꝓsꝑa lȩtũ ñ crederet:
cum ei suppeteret salus corporis. uita fi¬
liorum. incolumitas familiȩ integritas
gregum: S quia inhis omĩb non gau¬
deret: ipse sibi testis ẽ. quiait. Merers
incedebam. Sco enĩ uiro ad huc in hac
ꝑegrinatione posito omẽ quod sine dei¬
uisione abundat inopia ẽ: quia cum sibi
omĩa electi ad ẽẽ uident: gemunt. quod
omĩum auctorẽ ñ uident: Eisq totum
hoc minus ẽ: quia ad huc species unius
deest. Sicq eos foras exaltat gr̃a suꝑnȩ¬
dispensationis: ut tam̃ intus sub discipli¬
na teneat. meror magistrȩ caritatis. Per
quam uidelçet discunt: ut de his quȩ ex¬
teriꝰ accipiunt. apud semetipsos semꝑ am¬
pliꝰ humilientur: mentẽ sub iugo disci¬

Expanded text:
ione, sed ne in ejus saltem amore succumbant. ione, sed ne in ejus saltem amore succumbant. Cui valde succubuisse est, captivam mentem ejus desideriis subdidisse. Quis autem terrena sapiens, temporalia amplectens, beatum Job inter tot prospera laetum non crederet, cum ei suppeteret salus corporis, vita filiorum, incolumitas familiae, integritas gregum? Sed quia in his omnibus non gauderet, ipse sibi testis est, qui ait: Moerens incedebam. Sancto enim viro adhuc in hac peregrinatione posito omne quod sine visione Dei abundat inopia est, quia cum sibi omnia electi adesse vident, gemunt quod omnium auctorem non vident; eisque totum hoc minus est, quia adhuc species unius deest; sicque eos foris exaltat gratia superdispensationis, ut tamen intus sub disciplina teneat moeror magistrae charitatis. Per quam videlicet discunt ut de his quae exterius accipiunt, apud semetipsos semper amplius humilientur, mentem sub jugo teneant disci
Abbreviated transcription (Latin):
Notandum sollicite iuxta historiã uideo.
quod sc̃s uir qui paulo suꝑiꝰ dix̃ eleuasti
me: inferiꝰ adiungit merens incedebam.
Miro enĩ ordine. uno eodẽq tempore. con¬
uenire in actib bonorũ solet. & foras ho¬
nor culminis: & intus afflictȩ meror hu¬
militatis. Unde uir quoq sc̃s. eleuatus re¬
bus & honorib. merens incedebat: quia &¬
si hunc prelatũ hominib gła potestatis
ostenderat: interiꝰ tam̃ merore suo secre¬
cũ sacrificium dño contriti cordis offere¬
bat. Sacrificiũ quippe dõ.ẽ: sp̃c contribu¬
latus. Sciunt autẽ electi quiq conside¬
ratione intima. contra exterioris excel¬
lentiȩ teptamenta pugnare. Qui si ad
exteriorẽ felicitatem suam cor appone¬
rent: iusti ꝓfecto ñ ẽẽnt. S qr cor hu¬
manum non potest de ipsis ꝑsꝑitatib
rerũ quantulacunq gła nullomͦ temp¬
tari: contra ipsã ꝓsꝑitatẽ suã scĩ uiri
intrinsecus dimicant: ñ dico ne inela-¬

Expanded text:
Notandum sollicite juxta historiam video quod sanctus vir, qui paulo superius dixit: Elevasti me, inferius adjungit: Moerens incedebam. Miro enim ordine, uno eodemque tempore convenire in actibus bonorum solet et foris honor culminis, et intus afflictae moeror humilitatis. Unde sanctus quoque vir elevatus rebus et honoribus moerens incedebat, quia etsi hunc praelatum hominibus gloria potestatis ostenderat, 672 interius tamen moerore suo secretum sacrificium Domino contriti cordis offerebat. Sacrificium quippe Deo est spiritus contribulatus . Sciunt autem electi quique consideratione intima contra exterioris excellentiae tentamenta pugnare. Qui si ad exteriorem felicitatem suam cor apponerent, justi profecto non essent. Sed quia cor humanum non potest de ipsis prosperitatibus rerum quantulacunque gloria nullo modo tentari, contra ipsam prosperitatem suam sancti viri intrinsecus dimicant, non dico ne in elat
Abbreviated transcription (Latin):
lerat: quia suis predicationib eorũ mores
contrarios pensat. Gemit enĩ: cũ eorũ iu¬
tã sibi dissimilẽ conspicit. De quib & ap¬
onis. Scit nanq scã electorũ eccła. quod
ꝑsecutione ultima. mala multa passura
sit: s hanc afflctionis suȩ dies p̃ueniuts.
qr malorũ uitã intra se grauit̾ etiã por¬
tat pacis tp̃re. Nam quamuis dieb ulti¬
mis aꝑta infidelium ꝑsecutio sequat᷑.
hanc tam̃ & priusquã appareat. hi qui in
ea uerbotenus fideles sunt. prauis morib

Expanded text:
lerat, quia suis praedicationibus eorum mores lerat, quia suis praedicationibus eorum mores contrarios pensat. Gemit enim, cum eorum vitam sibi dissimilem conspicit. De quibus et apI. Scit namque sancta electorum Ecclesia quod persecutione ultima, mala multa passura sit; sed hanc afflictionis suae dies praeveniunt, quia malorum vitam intra se graviter etiam tempore pacis portat. Nam quamvis diebus ultimis aperta infidelium persecutio sequatur, hanc tamen et priusquam appareat, hi qui in ea verbo tenus fideles sunt, pravis moribus
Abbreviated transcription (Latin):
lis enĩ ppłs expectat bona. sed mala suscipt
prestolat᷑ lucem & tenebras incurrit:
quia ꝑ remunerationis grãni. int̾esse iã¬
iamq angłorũ se gaudiis sperat: & tam̃
hic diutiꝰ dilatus. manus ꝑ sequentium tõ¬
lerat: & qui se quantocius ęstimat ȩt̃nȩ
lucis retributione ꝑfruiꝰ bic adhuc cõ¬
pellitur ꝑsecutorũ suorũ tenebras pati.
Quȩ uidelicet mali ꝑsequentiũ minus
dolerent: si ab infidelib aduersariisq
consurgerent. S eo det̾ius mentẽ electorũ
cruciant: quo ab illis ueniunt. de quib
bona presumebant. Unde ad huc subdit᷑.¬
Interiora mea efferbuer̃. absq ulla reqͥe.
Scȩ quippe ȩccłȩ interiora efferuescetee.
ipsos quoq quos ꝑ amorẽ fidei uelut uisca
ante gestauerat. in ꝑ secutionis atrocitate
tolerare. Qui secreta priꝰ illiꝰ cognoscentes.
quanto sciunt ubi magis doleat: tanto
deteriꝰ ab afflictione eiꝰ minime quiescinꝰ
Quos tam̃ & pacis suȩ tempore grauit᷑ co¬

Expanded text:
lis enim populus exspectat bona, sed mala suscipit; praestolatur lucem, et tenebras incurrit, quia per remunerationis gratiam interesse jamjamque angelorum se gaudiis sperat, et tamen hic diutius dilatus, manus persequentium tolerat; et qui se quantocius aestimat aeternae lucis retributione perfrui, hic adhuc compellitur persecutorum suorum tenebras pati. Quae videlicet mala persequentium minus dolerent, si ab infidelibus adversariisque consurgerent. Sed eo deterius mentem electorum cruciant, quo ab illis veniunt, de quibus bona praesumebant. Unde adhuc subditInteriora mea efferbuerunt absque ulla requie. Sanctae quippe Ecclesiae interiora effervescere est ipsos quoque quos per amorem fidei velut viscera ante gestaverat in persecutionis atrocitate tolerare. Qui secreta prius illius cognoscentes, quanto sciunt ubi magis doleat, tanto deterius ab afflictione ejus minime quiescunt. Quos tamen et pacis suae tempore graviter to
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecte diluit ꝓpria. qui pure plangit
aliena. ꝑsecutionis gͥ ultimȩ scã ȩccła tri¬
bulatione dephensa: reducat ad memo¬
riã. pacis tempore bona quȩ gessit. dicers.
Flebã quondam suꝑ eo qui afflictus e¬
rat: & cõpatiebatur anima mea pau¬
peri. Quȩ int̾nȩ lucis gaudia ȩt̃na desi¬
derans: sed tam̃ adhuc dilata. quia malis
exteriorib premitur: scĩ uiri uocib ad iun

Expanded text:
perfecte diluit propria, qui pure plangit perfecte diluit propria, qui pure plangit aliena. Persecutionis igitur ultimae sancta Ecclesia tribulatione deprehensa, reducat ad memoriam pacis tempore bona quae gessit, dicens: Flebam quondam super eo qui afflictus erat, et compatiebatur anima mea pauperi. Quae internae lucis gaudia aeterna desiderans, sed tamen adhuc dilata, quia malis exterioribus premitur, sancti viri vocibus adjun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeo qui afflictus erat: & cõpatiebat᷑ aĩa
mea pauꝑi. Exteriora & enĩ largiens:
rem extra sem& ipsũ p̃buit. Qui autẽ
fletum & cõpassionẽ ꝓximo tribuit:
& aliquid etiã de semetipso dedit. Iccir¬
co autẽ plus cõpassionẽ quã datũ dici¬
mus: quia rẽ quamlibet plerunq dat
etiã qͥ ñ compatit᷑. Nunquã autẽ qui
uere cõpatitur: quod necessariũ ꝑximo
afflictos quosq ꝑlamenta pęnitentię
conspicit: suos esoratione continua fle¬
tus iungit. Et toties egeno cõpatit᷑: qͦti¬
es menti uirtutib nudatȩ. int̾uentioĩs
suȩ p̾cib opitulatur. Suꝑ afflictũ qͥppe
compatientes plangimꝰ. quando aliena
dãpna nr̃a deputamꝰ: & culpas delin¬
quentium. nr̃is mundare fletib niti¬
mur. Quod uidelicet agentes. plus ple¬
runq nobis. quã his ꝓ quib agitur sub¬
uenimus: quia apud mitissimũ arbitrẽ.
& grãm caritatis aspirantẽ. cõmissa qͦq

Expanded text:
eo qui afflictus erat, et compatiebatur anima eo qui afflictus erat, et compatiebatur anima mea pauperi. Exteriora etenim largiens, rem extra semetipsum praebuit. Qui autem fletum et compassionem proximo tribuit, ei aliquid etiam de semetipso dedit. Idcirco autem plus compassionem quam datum dicimus, quia rem quamlibet plerumque dat etiam qui non compatitur, nunquam autem qui vere compatitur quod necessarium proximo  quae dum afflictos quosque per lamenta poenitentiae conspicit, suos ei oratione continua fletus jungit, et toties egeno 671 compatitur, quoties menti virtutibus nudatae interventionis suae precibus opitulatur. Super afflictum quippe compatientes plangimus, quando aliena damna nostra deputamus, et culpas delinquentium nostris mundare fletibus nitimur. Quod videlicet agentes, plus plerumque nobis quam his pro quibus agitur subvenimus, quia apud intimum arbitrum et gratiam charitatis aspirantem, commissa quaeque
Abbreviated transcription (Latin):
descendendo infirmis intulit: qm qͥb¬
dã in opiã ferre non ualentib tolerabi¬
lius.ẽ. minus tribuere. quã post largi¬
tatẽ suã ex inopiȩ angustia murmu¬
rare. Nam ut ad magna largiendi stu¬
dia. audientiũ mentes accenderet: pau
lopost intulit dicens. Hoc autẽ dico.
qui parce seminat. parce & metet. Plus
autem nonnunquã ẽẽ dicimꝰ cõpati ex
corde.quã dare: quia qͥsqͥs ꝑfecte indi
genti cõpatitur minus ȩstimat ome
quod dat. Nisi enĩ dantis manũ bona
uoluntas uinceret: idẽ predicator
egregius discipulis non dixisset. Qui
non solum facere: s & uelle cȩpistis ab
anno priore. Facile quippe ẽ in bono o¬
pere obȩdire etiam nolentẽ. S hȩc mag¬
na in discipulis uirtus exciterat: eos bo¬
num quod illis preceptũ ẽ. & ante uolu¬
isse. Laitaq uir sc̃s apud omĩpotentẽ dm̃
aliqͣndo maiꝰ datum nouerat mentis ẽẽ
quam muneris: dicat. Febã quondã su

Expanded text:
descendendo infirmis intulit, quoniam quibudescendendo infirmis intulit, quoniam quibusdam inopiam ferre non valentibus tolerabilius est minus tribuere quam post largitatem suam ex inopiae angustia murmurare. Nam ut ad magna largiendi studia audientium mentes accenderet, paulo post intulit, dicens: Haec autem dico: Qui parce seminat, parce et metet . Plus autem nonnunquam esse dicimus compati ex corde quam dare, quia quisquis indigenti perfecte compatitur, minus aestimat omne quod dat. Nisi enim dantis manum bona voluntas vinceret, et eisdem praedicator egregius discipulis non dixisset: Qui non solum facere, sed et velle coepistis ab anno priore . Facile quippe est in bono opere obedire etiam volentem, sed haec magna in discipulis virtus exstiterat, eos bonum quod illis praeceptum est et ante voluia itaque vir sanctus apud omnipotentem Deum aliquando majus datum noverat mentis esse quam muneris, dicat: Flebam quondam super
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ moriendo uoluit hominibꝰ: quia
nos uidelicet minus amasset.nisi & uul¬
nera nr̃a susciꝑet. Nec uĩ nobis suȩ di¬
lectionis ostenderet: nisi hoc quod ano¬
bis toler&e. ad tempus ipse sustineret.
Passibiles quippe mortalesq nos reppe¬
rit: & qui nos existere fȩcit ex nichilo:
reuocare uidelic& etiã sine sua mor¬
te potuit a passione. S ut quanta ẽet
uirtus cõpassionis ostender&: fieri ꝑno
bis dignatus ẽ. quod ẽẽ nos noluit: ut
insemetipso temporalit̾ mortẽ susci¬
ꝑet. quã a nobis in ꝑpetuũ fugaret.
Annon indiuinitatis suȩ diuitiis nob̾
inuisibilis ꝑmanens. miris nos potuit
tias rediret homo: foras apparere dig¬
natus ẽ pauꝑ ds̃. Unde & predicator
egregiꝰ. ut ad largitatis grãm. uiscera
nr̃e cõpassionis accenderet: dixit. ꝓpt̃
uos egenꝰ factus ẽ: cum diues esset. Q
si etiam dix̃. ñ ut aliis sit remissio. uo¬
bis autẽ tribulatio: hȩc ꝓculdubio con¬

Expanded text:
tamen moriendo hominibus voluit, quia tamen moriendo hominibus voluit, quia nos videlicet minus amasset, nisi et vulnera nostra susciperet; nec vim nobis suae dilectionis ostenderet, nisi hoc quod a nobis tolleret ad tempus ipse sustineret. Passibiles quippe mortalesque nos reperit, et qui nos existere fecit ex nihilo, revocare videlicet etiam sine sua morte potuit a passione. Sed ut quanta esset virtus compassionis ostenderet, fieri pro nobis dignatus est quod esse nos noluit, ut in semetipso temporaliter mortem susciperet, quam a nobis in perpetuum fugaret. An non in divinitatis suae divitiis nobis invisibilis permanens, miris nos potuit tias rediret homo, foras apparere dignatus est pauper Deus. Unde et praedicator egregius, ut ad largitatis gratiam viscera nostrae compassionis accenderet, dixit: Propter nos egenus factus est, cum dives esset . Qui sic etiam dicit: Non ut aliis sit remissio, vobis autem tribulatio . Haec procul dubio con
Abbreviated transcription (Latin):
cebant. Seqr. Flebam quondã suꝑ eo
qui afflictus erat: & compatiebatur
sio ẽ. passioni primi ex largitate con¬
currere: non nunquã tamen cũ ext̾io¬
ra quȩq abunde ad largiendũ suppe¬
tunt. celeriꝰ dantis manus dationẽ in¬
uenit. quã animꝰ dolorem Unde scire
necesse .ẽ: quia ille ꝑfecte tribuit. qͥ
cum eo quod afflcto porrigit. afflicti
quoq in se animũ sumit: ut priꝰ inse
dolentis passionẽ trans ferat: & tunc
contra dolorẽ illiꝰ. ꝑ ministerium con¬
currat. Ham sepe ut prediximꝰ. lar¬
gitorẽ muneris. rerum facit abundan¬
tia: & non uirtꝰ compassionis. Qͥ enĩ
afflicto ꝑfecte cõpatitur: plexunq &
hoc indigenti tribuit. in quo ipse side¬
derit angustatur. Et tẽ plena. ẽ. nr̃i cor¬
dis com passio: cum malũ inopiȩ ꝑ¬
ꝓrimo susciꝑe non metumꝰ. ut illũ
a passione liberemꝰ. Quã uidelicet pie
non moriendo concurrere. Sub uenire

Expanded text:
cebant. Seqcebant. Seqqui afflictus erat et compatiebatur sio est passioni proximi ex largitate concurrere, nonnunquam tamen, cum exteriora quaeque abunde ad largiendum suppetunt, celerius dantis manus dationem invenit quam animus dolorem. Unde scire necesse est quia ille perfecte tribuit, qui cum eo quod afflicto porrigit afflicti quoque in se animum sumit, ut prius in se dolentis passionem transferat, et tunc contra dolorem illius per ministerium concurrat. Nam saepe, ut praediximus, largitorem muneris rerum facit abundantia, et non virtus compassionis. Qui enim afflicto perfecte compatitur, 670 plerumque et hoc indigenti tribuit, in quo ipse si dederit angustatur. Et tunc plena est cordis maximo suscipere non metuimus, ut illum a passione liberemus. Quam videlicet pietnon moriendo concurrere, subvenire
Abbreviated transcription (Latin):
runtamen non ad consũptionẽ eorũ e¬
mittis manum tuã: & sicorruerint ip¬
se saluabis. In quib ꝑfecto uerbis. hoc
sollert̾ debet intelligi: quod beatus iob
dum sua narrat. in se alios transfigurat.
Uelut enim de se specialit̃ dicebat. ele¬
uasti me. & quasi suꝑ uentũ ponens e¬
lisisti me ualide: scio quia morti tradas
me. ubi consticuta ẽ domꝰ omĩ uiuenti:
& tam̃ non de se s de aliis adiungit. Ue¬
runtamen non ad consũptionẽ eorũ emit¬
tis manum tuam. Dũ enim de se loquers
ratiocinando causas de aliis subdidit:
quia multorũ ꝑsonas inse significet
ostendit. Mlanum itaq suã dñs ad con¬
sũptionem peccantiũ non emittit: cũ
feriendo. a peccatis corripit. Et corru¬
entes saluat. dum cadentes ad culpã.
insalutẽ corporis uulnerat: ut ꝑstrati
exteriꝰ. interiꝰ surgant: quatinus iacen¬
tes corpore ad interiorẽ statũ redeant:
qui stantes exteriꝰ. ab statu mentis ia¬

Expanded text:
rumtamen non ad consummationem eorum erumtamen non ad consummationem eorum emittis manum tuam, et si corruerint ipse salvabis. - In quibus profecto verbis hoc solerter debet intelligi, quod beatus Job, dum sua narrat, in se alios transfigurat. Velut enim de se specialiter dicebat: Elevasti me, et quasi super ventum ponens elisisti me valide; scio quia morti trades me, ubi constituta est domus omni viventi; et tamen non de se, sed de aliis adjugit: Verumtamen non ad consumptionem eorum emittis manum tuam. Dum enim de se loquens ratiocinando causas de aliis subdit, quam multorum personas in se significet ostendit. Manum itaque suam Dominus ad consumptionem peccantium non emittit, cum feriendo a peccatis corripit, et corruentes salvat, dum cadentes ad culpam in salutem corporis vulnerat, ut prostrati exterius, interius surgant, quatenus jacentes corpore ad interiorem statum redeant, qui stantes exterius a statu mentis ja
Abbreviated transcription (Latin):
De ipso quippe ore ueritatis dr̃. Helias
hoc nimirum huic mundo restituitur
ut predicationis munera impleat:¬
& carnis debitum soluat. Quȩ tam̃ sc̃ĩ¬
uiri sentencia. iuxta allegorie mysteri¬
um. scẽ eccłȩ uocib. ex ꝑsona congruit
infirmorum: qui fidem uerbotenꝰ tenet
s contra precepta fidei suis desideriis
famulantur Ait enĩ. Scio quia mortit᷑¬
das me: ubi constituta ẽ domꝰ omi ui¬
uenti Quia enĩ multos ins̃e uoluptati¬
b deditos conspicit. eorumq iam in¬
teritum prȩscit: pensat quod in uia
uitȩ presentis. suis quidem desideriis
seruiunt: sed tam̃ ad mortis domũ ꝑ¬
ueniunt om̃s. qui in ea carnalit̃ uiuun
Sunt uͦ non nulli. qui in uoluptatum
suarum foueam corruunt: s tam̃ ꝑ lam̃¬
ta pęnitentiȩ ab imis citiꝰ pedem redu¬
cunt: quos suꝑnȩ ꝑcussionis uerbera.
ad eruditionẽ potius quã ad extinctionẽ
secant. Ex quib & apte subiungitur. Ue¬

Expanded text:
De ipso quippe ore Veritatis dicitur: EliDe ipso quippe ore Veritatis dicitur: Elihoc nimirum huic mundo restituitur, ut et praedicationis munera impleat, et carnis debitum solvat. CAP. viri sententia juxta allegoriae mysterium sanctae Ecclesiae vocibus ex persona congruit infirmorum, qui fidem verbo tenus tenent, sed contra praecepta fidei suis desideriis famulantur. Ait etenim: Scio quia morti trades me, ubi constituta domus est omni viventi. Quia enim multos in se voluptatibus deditos conspicit, eorumque jam interitum praescit, pensat quod in via vitae praesentis suis quidem desideriis serviunt, sed tamen ad mortis domum perveniunt omnes qui in ea carnaliter vivunt. Sunt vero nonnulli qui in voluptatum suarum foveam corruunt, sed tamen per lamenta poenitentiae ab imis citius pedem reducunt, quos supernae percussionis verbera ad eruditionem potius quam ad exstinctionem secant. Ex quibus apte subjungitur:
Abbreviated transcription (Latin):
uiuenti. In suꝑiori huiꝰ oꝑis parte tͣc¬
ctatum ẽ. quod ante aduentũ dni ad infer¬
ni receptacula etiã iusti descenderent: qͥ¬
uis non insuppliciis. sed in requie seruaren¬
tur. Quod nunc testimoniis edocere negli¬
gimus: quia in ea iam sufficient̾ ꝓbatũ
putamus hoc gͦ quod dr̃. scio quia mor¬
ti tradas me. ubi constituta ẽ. domꝰ omĩ
uiuenti: recte beato iob etiã iuxta histo¬
riam congruit: dum nimirũ constat. qr
ante redemptoris grãm ad inferni claustra
etiã iusti ducerentur. Ipsa quippe infer¬
ni receptio. domus omĩum uiuentium
dr̃: quia nullus hic uenit. qui ante me¬
diatoris aduentũ. ñ illuc ipsa corrupti¬
onis suȩ conditione ꝑtransiit Nullus
huc uenit: qui ad carnis mortẽ eiusdẽ
corruptionis suȩ gressibus non tetendit
De qua uidelicet morte ꝑ psalmistã dr̃
Quis ẽ. homo qui uiuit. & ñ uidebit me¬
tẽ: Nam & si ad cęlũ raptꝰ helias ẽẽ ꝑ
hibetur: mortẽ tam̃ distulit. ñ euasit.

Expanded text:
it.---In superiori hujus operis parte tractatum est quod ante adventum Domini ad inferni receptacula etiam justi descenderent, quamvis non in suppliciis, sed in requie servarentur. Quod nunc testimoniis edocere negligimus, quia in ea jam sufficienter probatum putamus. Hoc ergo quod dicitur: Scio quia morti trades me, ubi constituta domus est omni viventi, recte beato Job etiam juxta historiam congruit, dum nimirum constat quia ante Redemptoris gratiam ad inferni claustra etiam justi ducerentur. Ipsa quippe inferni receptio domus omnium viventium dicitur, quia nullus huc venit qui ante Mediatoris adventum non 669 illuc ipsa corruptionis suae conditione pertransiit, nullus huc venit qui ad carnis mortem ejusdem corruptionis suae gressibus non tetendit. De qua videlicet morte per Psalmistam dicitur: Quis est homo qui vivit, et non videbit mortem ? Nam etsi ad coelhibetur, mortem tamen distulit, non evasit.
Abbreviated transcription (Latin):
didm̃: bene erit in extremis. Et rursum
de ȩccła dr̃ Ridebit in die nouissimo.
Nunc enim tempus afflictionis ẽ. bonis:
ut sequatur eos exultatio quandoq si¬
ne tẽpore Hinc ab eis alias dr̃. Humili¬
asti nos in loco afflictionis. Locus nanq
afflictionis ẽ. uita presens. Iustigͦ hic
id.ẽ. in loco afflictionis humiliati sun.
quia in ȩt̾nã uitã id ÷ in loco gaudii sul¬
limantur. Cum uͦ marcescere animã dic̾et
recte etiã p̃misit in mem& ipso: quia in
nobis metipsis quidẽ afficitur. s in dõ meis
nr̃a refouetur. Iantoq auiriditate gau¬
dii longe fit: quanto ad huc ab auctoris
gorica indagatione transcurrimus: opor¬
tet ut ꝑ omnia etiã iuxta hẏstoriã teneamꝰ.
Quȩ tam̃ nunc iccirco prȩtereo: qr hȩc aꝑta
esse legentib non ignoro. Dieb autẽ ꝑsecuti¬
onis ultimȩ. quia multi qui ꝑeunt. & pauci¬
sunt qui saluantur: iccirco uir sc̃s passiõĩs

Expanded text:
ti Deum bene erit in extremis . Et rursum ti Deum bene erit in extremis . Et rursum de Ecclesia dicitur: Ridebit in die novissimo . Nunc enim tempus afflictionis est bonis, ut sequatur eos exsultatio quandoque sine tempore. Hinc ab eis alias dicitur: Humiliasti nos in loco afflictionis . Locus namque afflictionis est vita praesens. Justi ergo hic, id est in loco afflictionis, humiliati sunt, quia in aeterna vita, id est in loco gaudii sublimantur. Cum vero marcescere animam diceret, recte etiam praemisit, In memetipso, quia in nobismetipsis quidem afficitur, sed in Deo mens nostra refovetur; tantoque a viriditate gaudii longe fit, quanto adhuc ab auctoris gorica indagatione transcurrimus, oportet ut per omnia etiam juxta historiam teneamus. Quae tamen nunc idcirco praetereo, quia haec aperta esse legentibus non ignoro. Diebus autem persecutionis ultimae, quia multi sunt qui pereunt, et pauci qui salvantur; idcirco vir sanctus passionis
Abbreviated transcription (Latin):
meum. Fidelis quippe ppłs se pati denunti¬
at. quod eos quos diligit pati dolet. Uen
tus gͦ desideriũ tollit: cum res quȩ lib&
transitoria. et̾nitatis appetitũ destruit.
Ubi adhuc congrue sub infert᷑. Et uelut
nubes transiit salus mea. Hubes qͥppe
in alto emin&: s hanc ad cursum flatꝰ
impellit. Sic nimirũ sic sunt tempora¬
lia iniquorum bona: uelut in alto qui¬
dẽ ꝑ honoris celsitudinẽ degere uident᷑:
sed adcursum uitȩ. cotidie quasi quibdã
mortalitatis suȩ flatib impelluntur.
Salus gͦ ut nubes transit: quia ꝑuersoꝵ
sideriis actibq infirmantiũ. ad electo¬
rum uocem sermo conuertit᷑: cũ ꝓtinꝰ
marcescit anima mea: & possident me
dies afflictionis. Flectorũ quippe anima
nc̃ marcescit: quia in illa postmodũ e¬
t̃na exultatione uiridescit. Modo eos
dies afflictionis possident: quia dies lȩ¬
ticiȩ pꝰ secuntur. Scriptũ qͥppe ẽ. Timen¬

Expanded text:
meum. Fidelis quippe populus se pati denuntimeum. Fidelis quippe populus se pati denuntiat, quod eos quos dtus ergo desiderium tollit, cum res quaelibet transitoria aeternitatis appetitum destruit, ubi adhuc congrue subinfertur: Ea velut nubes pertransiit salus mea. - Nubes quippe in altum eminet, sed hanc ad cursum flatus impellit. Sic nimirum, sic sunt temporalia iniquorum bona. Velut in alto quidem per honoris celsitudinem degere videntur; sed ad cursum vitae quotidie, quasi quibusdam mortalitatis suae flatibus impelluntur. Salus ergo ut nubes transit, quia perversosideriis actibusque infirmantium, ad electorum vocem sermo convertitur, cum protimarcescit anima mea, et possident me dies afflictionis. 56. Nununc marcescit, quia in illa postmodum aeterna exsultatione viridescit. Modo eos dies afflictionis possident, quia dies laetitiae post sequuntur. Scriptum quippe est: Timen
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinã uidit: illic ꝓtinꝰ secutus ad¬
iunxit. Quod cũ uidissem. posui incor¬
de meo: & exemplo didici disciplinã
Quasi gͦ rupto muro hostis ingreditur.
cũ uel malignorũ spĩtuum. uł prauoꝵ
hominũ ꝑsuasione callida. disciplinȩ
munimina in corde dissipant᷑. S: cũ eiꝰdẽ
disciplinȩ uigor in corde reꝓborũ solui¬
tur: ante eorum oculos cuncta bonorũ
oꝑa despectui habentur. Nichilq esse
estimant: quicquid de uirtutib electoꝵ
uident. Unde & apte subditur. Redactꝰ
sũ innichilũ. Apud estimationẽ quippe
malorũ in nichilum redigim᷑: quando ea
quȩ ipsi quasi sũma diligunt. bona tem¬
poralia ñ tenemꝰ. Despectis nanq suꝑnis
ꝓmissionib t̾rena desiderant: & si quando
in eorum mente aliquid de appetitu ȩt̃m¬
tatis oritur. sub orta citiꝰ transitoria dele¬
ctatione dissipatur. Unde & statĩ subiun¬
gitur. Abstulisti quasi uentus desiderium

Expanded text:
disciplinam vidit, protinus illic secutus addisciplinam vidit, protinus illic secutus adjunxit: Quod cum vidissem, posui in corde meo, et exemplo didici disciplinani . Quasi rupto ergo muro hostis ingreditur, cum vel malignorum spirituum, vel pravorum hominum persuasione callida, disciplinae munimina in corde dissipantur. Sed cum ejusdem disciplinae vigor in corde reproborum solvitur, ante eorum oculos cuncta honorum opera despectui habentur, nihilque esse aestimant quidquid de virtutibus electorum vident. innituntur.---Apud aestimationem quippe malorum in nihilum redigimur, quando ea quae ipsi quasi summa diligunt bona temporalia non tenemus. Despectis namque supernis promissionibus, terrena desiderant; et si quando in eorum mente aliquid de appetitu aeternitatis oritur, suborta citius transitoria 663 delectatione dissipatur. Unde et statim subjungitur: IBID.--- Abstulisti quasi ventus desiderium
Abbreviated transcription (Latin):
suaderent. S post suas reꝑbi & ad nr̃as
miserias deuoluuntur: quando ad ea malia
inquibiã ipsi implicati sunt. etiam quosdã
nobis unitos crahunt. Potest quoq in tel¬
ligi muri nomine munitio disciplinȩ:
salomone attestante qui ait. ꝑ agrum ho¬
minis pigri transiui. & ꝑuineã uiri stal¬
t: & ecce totum repleuerant urcicȩ: oꝑue¬
rant suꝑficiem eius spinȩ: & maceria lapi¬
dum destructa erat. Pagrum enĩ homi¬
nis pigri.atq ꝑuineam uiri stulti transi¬
re ẽ: cuius lib& uitam negligentis inspi¬
cere: eiꝰq oꝑa considerare. Quã urticȩ
uł spinȩ replent: quia in corde negligen¬
tium. prurientia t̾rena desideria. & pun¬
ctiones pullulant uiciorũ. Quippe quia
scriptũ ẽ. in desideriis ẽ. omĩs ociosus. Ua¬
ceria lapidũ destructa erat: id.ẽ. discipli¬
na patrum ab eiꝰ corde dissoluta. Nã qͥa
destructa maceria lapidũ. dissolutã ẽẽ.

Expanded text:
suaderent. Sed post suas reprobi, et ad nostras suaderent. Sed post suas reprobi, et ad nostras miserias devolvuntur, quando ad ea mala in quibus jam ipsi implicati sunt, etiam quosdam ex nobis sibi unitos trahunt. Potest quoque intelligi muri nomine munitio disciplinae, Salomone attestante, qui ait: Per agrum hominis pigri transivi, et per vineam viri stulti; et ecce totum repleverant urticae, operuerant superficiem ejus spinae, et maceria lapidum destructa erat . Per agrum enim hominis pigri atque per vineam viri stulti transire est cujuslibet vitam negligentis inspicere, ejusque opera considerare. Quam urticae vel spinae replent, quia in corde negligentium prurientia terrena desideria et punctiones pullulant vitiorum, quippe quia scriptum est: In desideriis est omnis otiosus . Maceria lapidum destructa erat, id est, disciplina patrum ab ejus corde dissoluta. Nam quia destructa maceria lapidum, dissolutam esse
Abbreviated transcription (Latin):
serias deuoluti sunt. Quid hoc loco muri
nomine. nisi redemptor humam generis
murale: Ipse enim nobis murꝰ. ẽ: qui ad
corda nr̃a ꝑtingere malignorũ sp̃uum cur¬
sum uetat. Qui nr̃e qͦq etiã fidei antemura¬
le posuit: quia priꝰqua se ꝑcarnẽ ostende¬
ret. p̃dicatores sui mysterii ꝓpħas misit.
Recte quippe antemuralis nomine uocant᷑.
qui dum subsequentẽ predicauer̃ dñm.
qliasi ante murũ steter̃. S quasi murui
rumpitur: cum prauorũ ꝑsuasionib fi¬
des quȩ in redemptore nr̃o. ẽ. in quorun¬
dam corde dissipatur. Cumq ꝑuersis po
testas in hac uita tribuitur: quid aliud
quã ianua erroris aꝑiturs Qtiasi rupto
ruunt: cum accepta temporalit̃ potesta¬
te ꝑuersi. ipsa quoq in quorundã corde
destruere munimina fidei conantur. De
quib apte dr̃. & ad meas miserias deuolu¬
ti sunt: quia uidelic& priꝰ ad suas. Ntsi enĩ
derent: nequaquã ad eas pꝰmodũ & alios

Expanded text:
serias devoluti sunt. - Quid hoc loco muri serias devoluti sunt. - Quid hoc loco muri nomine, nisi Redemptor humani generis murale . Ipse enim nobis murus est, qui ad corda nostra pertingere malignorum spirituum cursum vetat. Qui nostrae quoque fidei etiam antemurale posuit, quia priusquam se per carnem ostenderet praedicatores sui mysterii prophetas misit. Recte quippe antemuralis nomine vocantur, quia dum subsequentem praedicaverunt Dominum, quasi ante murum steterunt. Sed quasi murus rumpitur cum pravorum persuasionibus fides quae in Redemptore nostro est in quorumdam corde dissipatur. Cumque perversis in hac vita potestas tribuitur, quid aliud quam janua erroris aperitur? Quasi rupto mali, cum, accepta temporaliter potestate, perversi ipsa quoque in quorumdam corde destruere munimina fidei conantur. De quibus apte dicitur: Et ad meas miserias devoluti sunt, quia videlicet prius, ad suas. Nisi enim derent, nequaquam ad eas postmodum et aliis
Abbreviated transcription (Latin):
purgat. Stultus gͦ sapienti etia domi¬
nando seruit: quẽ ad meliorẽ statũ pre¬
mendo ꝓuehit. Sic ñ nunquã pupillis
dnis ad disciplinȩ magisteriũ serui pre¬
sunt. t̾rent. premunt. & feriunt: & ta¬
men ẽẽ serui nullo mͦ desistunt: quia
ad hoc ipsum ordinati sunt. ut ꝓficien¬
tib dominis. etiã feriendo famulentur.
Quia igitur mala reꝓborũ bonos dum
cruciant purgant: utilitati iustorũ
militat. etiã potestas iniquorũ. S ple¬
runq iusti tribulatione deprehensi. tar¬
dam manum subuenientis estimant.
cum se ꝑsequentium immanitas pau¬
lo longius angustat. Et concita quidẽ
sunt ereptoris remedia: s hoc quod ab
ereptore citiꝰ agitur. dolori tardũ uide¬
tur. Cumq ad esse postulationi auxi¬
lium querit᷑: si uocẽ ñ statĩ sequatur.
suꝑnũ aurilium & si adest quantum ad
in creditur. quantũ ad concita uota pati¬
ianua irruerunt suꝑme: & ad meas mi¬

Expanded text:
purgat. Stultus ergo sapienti etiam domipurgat. Stultus ergo sapienti etiam dominando servit, quem ad meliorem statum premendo provehit; sic nonnunquam pupillis dominis ad disciplinae magisterium servi praesunt, terrent, premunt, feriunt; et tamen esse servi nullo modo desistunt, quia ad hoc ipsum ordinati sunt, ut proficientibus dominis etiam feriendo famulentur. Quia igitur mala reproborum bonos, dum cruciant, purgant, utilitati justorum militat etiam potestas iniquorum. Sed plerumque justi tribulatione deprehensi, tardam manum subvenientis aestimant, cum se persequentium immanitas paulo longius angustat. Et concita quidem sunt ereptoris remedia, sed hoc quod ab ereptore citius agitur, dolenti tardum videtur. Cumque adesse postulationi auxilium quaeritur, si vocem non statim sequitur, supernum auxilium, etsi ad est quantum ad men creditur quantum ad concita vota patijanua irruerunt super me, et ad meas mi
Abbreviated transcription (Latin):
onib illius. Iusti quippe animã grã
uocat: temptatio int̾rogat. Et om̃pc
ds̃ electorũ suorum aduersarios tẽpo¬
ralit̾ ꝑmit tit ex crescere: ut ꝑ maloꝵ
seuitiam purgetur utta bonorũ. Nun
mitter&: nisi etiã quantũ ꝓdessent
uider&e. Nam dum in iusti seuiunt.
iusti purgantur. Et utilitati in nocenti¬
um militat utta prauorum: dũ hanc &
premendo humiliat: & humiliando sẽ
ꝑad meliꝰ format. Unde recte quoq ꝑ
salomonem dr̃. Qui stultus ẽ: seruiet sa¬
pienti. Et tam̃ se pe conspicimꝰ sapien¬
tes subẽẽ: stultos uͦ arcẽ dominii tene¬
re. Sapientes seruilit̾ obsequi: stultos
tẏrannica elatione dñãri. Quomͦ gͥ de¬
finitione diuinȩ sententię. sapienti stul¬
tus seruit: dum plerunq hunc iure
temporalis dominii comprimit.: S
sciendum nobis.ẽ: quia contra sapien¬
tis uitã. dum stultus p̃minens t̾rorem
potestatis exerc& dum hunc laborib
fatigat. contumeliis lacerat: ꝓfecto
hunc ab omi uiciorũ rubigine urendo

Expanded text:
IV, 18. Justi quippe animam gratia vocat, tentatio interrogat. Et omnipotens Deus electorum suorum adversarios temporaliter permittit excrescere, ut per malorum saevitiam purgetur vita bonorum. 52. ermitteret, nisi etiam quantum prodessent videret. Nam dum injusti saeviunt, justi purgantur, et utilitati innocentium militat vita pravorum, dum hanc et premendo humiliat, et humiliando semper ad melius format. Unde recte quoque per Salomonem dicitur: Qui stultus est, serviet sapienti . Et tamen saepe conspicimus sapientes subesse, stultos vero arcem dominii tenere; sapientes serviliter obsequi, stultos tyrannica elatione dominari. Quomodo igitur definitione divinae sententiae sapienti stultus servit, dum plerumque hunc jure temporalis dominii comprimit? Sed sciendum est quia contra sapientis vitam, dum stultus praeeminens terrorem potestatis exercet, dum hunc laboribus fatigat, contumhunc ab omni vitiorum rubigine urendo
Abbreviated transcription (Latin):
fultus unde estimabatur surgere. uide¬
batur inde cecidisse. Quem ui delicoe
casum sc̃s uir inmente non ꝑtulit: qr
nulla aduersitas deicit. quem ꝑsꝑitas
nulla corrumpit. Qui enĩ ueritati in¬
hęr&. uanitati nullomͦ succumbit: qr
dum forti pede cogitationis. intus in¬
tentionem fixerit: ome quod foris mu¬
tabiliter agitur. ad arcem mentis mini¬
me ꝑtingit᷑. Sequitur. Scio quia morti

Expanded text:
fultus, unde aestimabatur surgere, videfultus, unde aestimabatur surgere, videbatur inde cecidisse. Quem videlicet casum sanctus vir in mente non pertulit, quia nulla adversitas dejicit, quem prosperitas nulla corrumpit. Qui enim veritati inhaeret, vanitati nullo modo succumbit, quia dum forti pede cogitationis intus intentionem fixerit, omne quod foras mutabiliter agitur, ad arcem mentis minime pertingit. Sequitur: CAPUT XXXI
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsperitate transitoria lȩtatur: qm̃ ad hoc
solum hunc fugitiuȩ felicitatis aura sul¬
leuat. ut repente deteriꝰ ininfimis ster
nat. Quia enĩ scã ȩxcła cunctis inhonore
ẽ. infirmi quiq in ea qui transitoriis
successib lȩtantur: quo nͥ suꝑ uentũ po¬
siti uidentur eleuati: Quia sub sequen¬
te ꝑsecutionis tempore. dũ ꝓsꝑitatis
aura ꝑtransit: eorũ ꝑtinus eleuatio cor¬
ruit. Et repente cadentes discunt: q
eleuati prius inuentum sederunt. Quȩ
uidelic& uerba etiã sc̃ĩ uiriꝑsona spe¬
cialiter congruunt: non ad id quod
erat. sed ad id quod ẽẽ uidebatur. Neq
enĩ mentem illiꝰ ꝓsꝑitas fugitiua leua¬
uerat : quam inter tot rerũ affluenti¬
as. miro semꝑ uirtutis pondere p̃mebat.
S iuxta hoc quod uideri exteriꝰ potuit.
qui insuis humilis. inalienis oculis ele¬
uatus fuit. Et quasi suꝑ uentum positꝰ
elisus ẽ. ualide: quia reb exteriorib

Expanded text:
prosperitate transitoria laetatur. Quoniam ad hoc prosperitate transitoria laetatur. Quoniam ad hoc solum hunc fugitivae felicitatis aura sublevat, ut repente deterius inat. Quia enim sancta Ecclesia cunctis in honore est, infirmi quique in ea qui transitoriis successionibus laetantur, quo nisi super ventum positi videntur elevati? quia subsequente persecutionis tempore, dum prosperitatis aura pertransit, eorum protinus elevatio corruit, et repente cadentes discunt, quia elevati prius in ventum sederunt. Quae videlicet verba etiam sancti viri personae specialiter congruunt, non ad id quod erat, sed ad id quod esse videbatur. Neque enim mentem illius prosperitas fugitiva levaverat, quam inter tot rerum affluentias miro semper virtutis pondere premebat; sed juxta hoc quod videri exterius potuit, qui in suis humilis, in alienis oculis elevatus fuit, et quasi super ventum positus, elisus est valide, quia rebus exterioribus
Abbreviated transcription (Latin):
in qualitate iudicis. sed in mente pati¬
entis. Quod uerbis quoq aliis retexit
dicens. Et induricia manus tuȩ ad uer¬
saris mͥ. Manus & enĩ dei dura credit᷑.
cum uoluntati nr̃ȩ contraria. hoc qͦd
ei in nobis displic&. feriendo ꝑ sequit᷑
Et flagella in geminat : cum dolentis
anima clementiã expectat. Quȩ tam̃ iux¬
ta allegoriȩ mysteriũ. bene sc̃ȩ eccłȩ uer¬
bis congruunt ex uocib infirmorũ: qui
plerunq se plus feriri ȩstimant. quã me¬
reri putant. Et quasi crudelitatẽ ar¬
bitrant᷑ iudicis districtionẽ ȩquissimã
sectionis: quia & cũ uulnus egri medici¬
nali ferramento absciditur. medicus.
crudelis uocatur. Qui tam̃ ꝑ secantis ma
nus duriciam aduersatur uulneri: sed
concordat saluti. Sequitur. Eleuasti me:
lide. Quia presentis uitȩ gła quasi in alto
cernitur. s nulla stabilitate solidatur ⁊
uelut eleuatus suꝑ uentum ponitur. qui

Expanded text:
in qualitate judicis, sed in mente patiin qualitate judicis, sed in mente patientis. Quod verbis quoque aliis retexit, dicens: Et in duritia 668 manus tuae adversaris mihi. Manus etenim Dei dura creditur cum, voluntati nostrae contraria, hoc quod ei in nobis displicet feriendo persequitur et flagella ingeminat cum dolentis anima clementiam exspectat. Quae tamen juxta allegoriae mysterium bene sanctae Ecclesiae verbis congruunt ex vocibus infirmorum, qui plerumque se plus feriri aestimant quam mereri putant, et quasi crudelitatem arbitrantur judicis districtionem aequissimam sectionis, quia et cum vulnus aegri medicinali ferramento abscinditur, medicus crudelis vocatur, qui tamen nus duritiam adversatur vulneri, sed concordat saluti. Sequitur: VERS. 22. Elelide. - Quia praesentis vitae gloria, quasi in alto cernitur, sed nulla stabilitate solidatur, velut elevatur et super ventum ponitur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ere posse quã dõ: ait. Mutatus es mͥ incru¬
delem. Ac si aꝑte dicat. Qui inte ipso
crudelitatis nichil habes: michi quem
respirare a ꝑcussione non sinis. crudelis
uideris. Ita enĩ deus ẽẽ crudelis ñ potest:
sicut nec mutari ullatenus potest. S qm̃¬
indeo unquã nec crudelitas. nec muta¬
bilitas uenit: dũ michi dicit. quod in
seme& ipso dm̃ nec crudelẽ nec mutabi¬
lem sentiat. ostendit. Nam dũ circa nos
quȩdã ꝓsꝑa & aduersa uariant᷑: in eo qͥ
nos mutamur. quasi eiꝰ circa nos muta¬
tũ animũ suspicam᷑. Ipse uͦ inseĩ cõmu¬
tabilis ꝑmanens: alit̾ atq alit̾ in cogi¬
tatione sentitur hominũ. ꝓ qualitate
meritorum. Nam & lux solis cum neqͥ qͥm
ẽ. sibi metipsi dissimilis: infirmis asꝑa. sa¬
nis autem oculis. lenis uidetur: eorum ui¬
delicet immutatione non suã. Unde ut p̃¬
diximꝰ dicens mutatus es: ad iunxit mͥ: ut
ipsa hȩc crudelitas atq mutatio non sit

Expanded text:
ere posse, quam Deo, ait: Mutatus es mihi in cruere posse, quam Deo, ait: Mutatus es mihi in crudelem. Ac si aperte dicat: Qui in teipso crudelitatis nihil habes, mihi quem respirare a percussione non sinis, crudelis videris. Ita enim Deus crudelis esse non potest, sicut nec mutari ullatenus potest. Sed quoniam in Deo nec crudelitas, nec mutabilitas unquam venit, dum mihi dicit, quod in semetipso Deum nec crudelem nec mutabilem sentiat ostendit. Nam dum circa nos quaedam prospera et adversa variantur, in eo quod nos mutamur quasi ejus circa nos mutatum animum suspicamur. Ipse vero in se incommutabilis permanens, aliter atque aliter in cogitatione sentitur hominum, pro qualitate meritorum. Nam et lux solis cum nequaquam est sibimetipsi dissimilis, infirmis aspera, sanis autem oculis lenis videtur, eorum videlicet immutatione, non sua. Unde, ut praediximus, dicens: Mutatus es, adjunxit, Mihi, ut ipsa haec crudelitas atque immutatio non sit