comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reliquit ⁊ ꝓuidenciã. ũͥ dñatõi eiꝰ subicerẽ¬
tur. ⁊ ratõe illi gub̾narent᷑. ũ sciret ilł ne¬
cessaria ꝓuidere. a quibꝰ emolumentum
debebat reciꝑe. hanc at̾ scientia homo pͦ¬
cando ñ ꝑ didit. sic̃ nec illã qua carnis ne¬
cessaria ꝓuis̾ent᷑. ⁊ id c̾co inscͥptura hõ de
hꝰ moi ũ eruditur. s de sciencia aĩe quam
peccando amisit. Cognitoẽm qͦ creatoris pͥ

Expanded text:
identiam, ut dominationi ejus subjicerentur, et ratione illius gubernarentur; ut sciret illis necessaria providere a quibus emolumentum debebat recipere. Hanc autem scientiam homo peccando non perdidit, sicut nec illam qua carnis necessaria provideretur. Et idcirco in Scriptura homo de hujusmodi non eruditur, sed de scientia animae quam pecc
Abbreviated transcription (Latin):
auctori non est pater sco ex eo filius ẽ. nõ est.
porcio aliqua sed totus est. Non est autor ip̃e.
ꝑ sube in differentis ẽentiam. Non persona d̃s
unies ẽ seo natura. qi nicħ in sediuersum ac
dissimile. ħc̾natus ⁊ gn̾ans. ¶ Non est una ꝑ¬
etate. nõ sit at̃ ex portõe aũ exunione aũ excẽ¬
munione. Potest uua substaticia pie dici ⁊pi¬
e taceri. ħs uatiuitatẽ. ħs similitudinẽ. Qs
ũbi calumnã suspitiose tenemus. rei in tel¬
ad significatõem ĩmpie unionis. Una sit ex
rum ꝓprietatis in se. ħre similitudo uideat᷑.
hoc si eit quero qmͦ possim alterum. ⁊ altum

Expanded text:
alis. Non est pater, sed ex eo filius est. Non est portio aliqua, sed totus est. Non est auctor ipse, per substantiae indifferentis essentiam. Non persona Deus unus est, sed natura: quia nihil in se diversum ac dissimile habeat natus et generans. Et post haietate; non sit aut ex portione, aut ex unione, aut ex communione. Potest una substantia pie dici, et pie taceri. Habes nativitatem, habes similitudinem. Quid verbi calumniam suspiad significationem impiae unionis. Una sit ex rum proprietatis in se habere similitudo videatur. Hoc si est, quaero quo modo possim alterum ad alium
Abbreviated transcription (Latin):
ferentiam similicuomis ut similicudo ha¬
beaut eqͣlitas. equalitas uͦ. iuiũ iocͥco dicãt᷑
esse qr pars sit. unam aũ in quo par sigr̃a¬
tur. uõ ad incum ueñdicetur. Uila gͥ sb̾¬
stantia si nõ ꝑsonã subsistentẽ ꝑunat. nͦ
unam sub̾am ꝑtitami. iouos diuidat te¬
ligiose. p̃dicabr᷑. q̃ exnatiuitatis ꝓpͥetate ex

Expanded text:
is, ut similitudo habeatur aequalitas; aequalitas vero unum idcirco dicatur esse, quia par si; unum autem, in quo par significatur, non ad unicum vendicetur. Una igitur substantia, si non personam subsistentem perimat, nec unam substantiam partitam in duos dividat, religiose praedicabitur: quae ex nat
Abbreviated transcription (Latin):
suar̾ añꝗ quicq̃ faceret a pͥncipio ab et̃o ordi¬
nata sum anteꝗͣ t̾ra fieret. nec dum erant ab¬
issi ⁊ ego iam cõcepta erã. nͨ dum fontes. nͨ dũ
montes aut colles ⁊ ego parturiebar. ao huc t̾rã
rã. qñ apendebat furidam̃ta trecũ eo erã cuncta
cõponẽs. ⁊ delectabar ꝑsingłos dies ludẽs corã eo.
¶ec apertũ sunt dectm̃ genitura testimoniũ
quo ip̃a sapiencia ꝑ hibet seañ mundũ xcep¬
exist̃e. Ip̃a ⁊̃ alibi ait. Ego exore altissimi ꝓdi¬
ni pͥmogenita añ oẽm creaturã. Micheas q̃ ꝓp¬
h̾a et̃nam ũbi gn̾atõem ⁊ temporalẽ ex maria si¬
mul in sinuat dicens. ⁊ tu betlehẽ efrata par¬
uulꝰ aꝰes in milib uda ex te egrediet᷑ qui sit
dñatos in isrł. ⁊ egssus eiꝰ ab initõ adieb et̾nita¬
tis. Speciali testimonia d̾. sp̃u scõ.

Expanded text:
uam quidquam faceret a principio, ab aeterno ordinata sum; antequam terra fieret, necdum erant abyssi, et ego jam concepta eram: necdum fontes, necdum montes aut colles, et ego parturiebar; adhuc terram cum eo eram cuncta componens, et delectabar per singulos dies ludens coram eo. Ecce aptum de aeterna genitura testimonium; quo ipsa Sapientia perhibet se ante mundum concepexistere. Ipsa etiam alibi ait : Ego ex ore Altissimi prodii, primogenita ante omnem creaturam. Micheas qaeternam Verbi generationem, et temporalem ex Maria, simul insinuavit dicens, c. 5: Et tu Bethleem Ephrata, parvulus es in millibus Juda: ex te egredietur qui sit dominator in Israel; et egressus ejus ab initio a diebus aeternitatis. 7. Specialia testimonia de
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s. sc̃i. Dñs d̾s sabaoth. ꝑ hoc quod dic̃ t̾ sc̃s.
tͥnitatẽ sig̃cat. ꝑ ħ quod sb̾dit. dñs d̾s. unitatẽ
ẽẽntie. D D̾ qͦ et̾nam filii geñ atõẽm aꝑte ĩsin¬
uat ex ꝑsona filii dicẽs. Dñs dix̃ ad me .ẜ. m .e.¬
Generatõnẽ eiꝰ quis ennairabit. In lib ͦ quoq sa¬

Expanded text:
 quod dicit ter sanctus, Trinitatem significat; per hoc quod subdit Dominus Deus, unitatem essentiae. David quoque aeternam Filii generationem aperte insinuat ex persona Filii dicens : Dominus dixit ad me: Filius meugeneratione i
Abbreviated transcription (Latin):
Quod in accõnib uł oꝑatõnib dei ⁊ hominũ
nullatenꝰ ꝯcedunt. Ex qͦ eiiim aliquid fc̃m est
uł dictũ nõ cõcedunt qd̾ p̾sit nõ eẽ ł nõ fuisse
tatẽ ad naturã rei existentis. Cum uͦ d̾ p̃scĩa ł
tas ad potenciã dei refert᷑ q̃ semꝑ ead̾ fuit. ⁊ ẽ q
p̃ destinatõ. ⁊ p̃ scĩa ⁊ potencia unũ in deo est.

Expanded text:
num nullatenus concedunt. Ex quo enim aliquid factum est vel dictum, non concedunt quod possit non esse vel fuisse:tatem ad naturam rei existentis. Cum vero de praescietas ad potentiam Dei refertur, quae semper eadem fuit et est, quia praedestinatio, praescientia, potentia, unum in Deo est.
Abbreviated transcription (Latin):
obedienciã. ⁊ m qͣ forma exaltat᷑ sit. in qͣ eiẽ
forma crucifix̃ ẽ. in ea exaltat᷑ ẽ. ⁊ in ea donͣ¬
tũ est ei nͥ. ũ cum ip̃a forma serri nomiret᷑¬
s. unigenit᷑ filiꝰ dei hoc illi donatũ ẽ ut hoͥ.
qd̃ iam habebat idem ip̃e ds. ħ ꝙͦ ꝑ grãm¬

Expanded text:
obedientiam, et in qua forma exaltatus sit. In qua enim forma crucifixus est, in ea exaltatus est, et in ea donatum est ei nomen, ut cum ipsa forma servi nominetur unigenitus Filius Dei, hoc illi donatum est ut homini, quod jam habebat idem ipse Deus. Hoc er
Abbreviated transcription (Latin):
to. siue aeris obscura qͣlitate.⁊ scđm hoc.
aliq̃ restenebre sunt. Iõ gͦ dic̃ tenebras
dum lucis gr̃a opꝰ suum di uenustaũat
q̃ post ea in pͥmo die formata est. Duo hͥ
ꝯꝗ siderauda sc̃ qͣre illa mat̾ia ꝯfusa sit dẽa
in formis ⁊ u ad eẽ ꝓdiit qͣntũ ꝙ ĩ altitu

Expanded text:
to, sive aeris obscura qualitate, et secundum hoc aliquae res creatae sunt. Ideo ergo dicit tenebras dum lucis gratia opus suum Deus venustaverat, quae postea in primo die formata est. 5. Duo hic consideranda sunt: quare illa materia confusa sit dicta informis, et ubi ad esse prodiit, quantumque i
Abbreviated transcription (Latin):
liꝰ. Cum itaq tantꝰ solus pater uel filius solꝰ
nullo mͦ triplex dicendꝰ est cdeus. Nõ enim pat̾
cũ filio ⁊ sp̃u scõ maior deus c̃ quam singłi eoꝵ
qi non est quo crescat illa ꝑfectio. Perfectus at̾
eoꝵ. ⁊ iõ trinitas pociꝰ quani triplex dici debet.

Expanded text:
antus est simul Pater, et Filius, nullo modo triplex dicendus est Deus. Non enim Pater cum Filio et Spiritu sancto, major Deus est quam singuli eorum, quia non est quo crescat illa perfectio. Perfectus auteeorum. Et ideo Trinitas potius quam triplex dici debet.
Abbreviated transcription (Latin):
da. Siuͦ occłte deliqͥsti ⁊ sic ñ taceas. nͨ tñ dico ũ
publices. laciturnitas .it. pecci ex suꝑbia nascitur
cordis. iõ.ii. pocẽm suũ qͥ celat ne reputet᷑ foris q̃sẽ
se iam diuino ꝯspectui exhibuit. qd ex fonte suꝑ¬
bie nascitur. Sp̃es .ii. srbie̾ ẽ se uelle iustũ uidi.

Expanded text:
 occulte deliquisti, etiam sic non taceas, nec tamen dico ut publices. Taciturnitas enim peccati ex superbia nascitur cordis. Ideo enim peccatum suum quis celat, ne reputetur foris qualem se jam divino conspectui exhibuit, quod ex fonte superbiae nascitur. Species enim superbiae est se velle justum videri
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Ibi .it. u̾tutẽ lacrimar̃. & ꝯ fessionis ostentens sig¬
iificare uoluit. qd̾ lacrime ecculte. ⁊ ꝯfessio secreta.
sic̃ q̃ fit soli sacercoti lauant telictu. qd̾ putre aliꝗͥ
publicx ꝯ fiteri. Q uͦ dicit se lacrimas petͥ legisse. ñ
facta st̃ q̃ scͥpta nõ st. ł forte facta ñ dũ erat institu¬

Expanded text:
. Ibi enim virtutem lacrymarum et confessionis ostendens, significare voluit quod lacrymae occultae et confessio secreta, sicut quae fit soli sacerdoti, lavant delictum quod pudet aliquem publice confiteri. Quod vero dicit se lacrymas Petri legisse, nofacta sunt, quae scripta non sunt; et forte nondum facta erat institu
Abbreviated transcription (Latin):
gͥneos uero extͣneoꝵ nullꝰ accuset. ł ꝯ sang̾nitatẽ ĩ
sinodo cõputet. s ꝓpinqͥ at qͦꝵ noticiã ꝑtine .t. Si
at ꝓgenies tota de fecerit ab autiqͥorib ⁊ ueraciori¬
b qͥb ꝓpinqͥtas tota nota sit. ep̃c canouioe ꝑ qͥrat.
⁊ si in uenta fuĩt separent᷑. E cce qͥb accusantib
ł testificantib dirim̃da sit cõsangͥneoꝵ ounctõ

Expanded text:
neorum nullus accuset, vel consanguinitatem in synodo computet; sed propinqui ad quorum notitiam pertinet. Si autem progenies tota defecerit, ab antiquioribus et veracioribus, quibus propinquitas tota nota sit, episcopus canonice perquirat; et si inventa fuerit, separentur. Ecce quibus accusantibus vel testificantibus diri
Abbreviated transcription (Latin):
linoĩ tradite sc̃ ang̾tie pͥores. ⁊ abscondite ab ocdiꝰ
nr̃is. E de futuro ex ponẽs iere ait. Obliuioĩ tra¬
dent᷑ priori mala qr forsitan in futuro pristine ꝯ ũ¬
satonis merioria oĩo dolebit᷑ succelentib bonis et̃¬
nis ne sit pari malaꝵ prioris anguftie memorari.
S hec ⁊ hes similia p̾sunt acipi sic u ñ exludant

Expanded text:
ni traditae sunt angustiae priores, et absconditae ab oculis nostris. Quae de futuro exponens Hieron. ait: Oblivioni tradentur priora mala, quia forsitan in futuro pristinae conversationis memoria omnino delebitur, succedentibus bonis aeternis, ne sit pars malorum, prioris angustiae memorari. Sed haec et his similia possunt accipi sic, ut non excludant
Abbreviated transcription (Latin):
ine patet quod ex mał q̃ fiunt aliquoᷤ
ꝓuenit bonum. dum mag̃ bona placẽt
⁊ laudabiliora existunt. Ip̃is ⁊̃ facientib ex
mał q̃ facuint int̾dum bona ꝓueniunt
his scd̾m ppoĩtũ uocati sunt sc̃i. dalib enim¬
ut ait augꝰ in .l. de correctõnẽ. ⁊ grã usq a deo
ds om̃ia cooꝑat᷑ in bonũ ut siqui hoꝵ deuiãt
⁊ exorbitant ⁊̃ hoc ip̃m eis facit᷑ ꝓ ficere in
bonũ qr humiliores redeunt atꝙ doctiores
ut petrꝰ. Illa ⁊̃ mala q̃ abiniqͥs fideles pie ꝑ¬
ferũt. ut ait augꝰ i .l. d̾. tͥ. ip̃is utiq ꝓ sũt
ł ad dem̃ida pecc̃a. uł ad exercendam ꝓbandã¬

Expanded text:
inc patet quod ex malis quae fiunt aliquod provenit bonum, dum bona magis placent et laudabiliora existunt. Ipsis etiam facientibus, ex malis quae faciunt interdum bona proveniunt, si secundum propositum vocati sunt s usque adeo Deus omnia cooperatur in bonum, ut si qui horum deviant et exorbitant, etiam hoc ipsum eis faciat proficere in bonum; quia humiliores redeunt, atque doctiores, ut Petrus. Illa etiam mala quae ab iniquis fideles pie perferunt, ut ait Aug., in lib. de Trin., ipsis utique prosunt, vel ad delenda peccata, vel ad exercendam
Abbreviated transcription (Latin):
est adei uoluntate ut ratõ docet aquo sit q̃
rendũ est. Ecce aꝑte hic dic̃ augꝰ deo aue¬
tore uł uolente hominẽ nõ fieri det̾iorem.
s uitõ uoluntatis sue. Non est gͦ deo uolẽ
te uł autore qd malũ fit ab aliqͦ ⁊ ita deo

Expanded text:
est a Dei voluntate, ut ratest a Dei voluntate, ut rataerendum est? Ecce aperte dicit Aug. Deo auctore vel volente hominem non fieri deteriorem, sed vitio voluntatis suae. Non est ergo Deo auctore quod malum fit ab
Abbreviated transcription (Latin):
łbona ꝓuenire.⁊ ea ratõe dictũ ẽẽ quod bo¬
nũ ẽ mala fĩ̾ uł ẽẽ nõ quia malũ sit bonu̾i
qr bonũ sit malũ fĩ. Nõ est enum honum
malum fi ab aliquo. quia nõ est bonũ ut a¬
liquis faciat malũ. Si enĩ hoc eẽt bonum
ꝓfecto hꝰ ds autor eẽt. qͥ est auctor oĩs boni.
malum. ⁊ ĩ eo auccore homo fit deterior. ⁊ si
eo auecore hõ fit detĩor. tunc eo uolente hõ
fit de terior. Id̾ ẽ eniui d̾re aliquid fieri deo
auccore. qd̾ deo uolente. Deo aũt auetore ñ
aminori dicens ita. Nullo sapiente homĩe
auctore. homo fit det̾ĩor. T̾anta est enimis¬
ta culpa q̃ in sapientẽ hominẽ cadere neqͥd
Est aũt cis̃ om̃i homine sapiente p̃stanti ͦ s.
Multo miiꝰ gͥ deo auctore fit homo detior.
Multo enĩ est p̃stancior dei uoluutas quã
hominis sapientis. Illo aũt auctore cũ dr᷑
illo uolente dr. E st̃ gͦ uicium uoluntatis
qd̃ est homo deterior. qd̾ uicium si longe ab¬

Expanded text:
e quod bonum est mala fieri vel esse, non quia malum sit bonum, vel quia bonum sit malum fieri. Non est enim bonum malum fieri ab aliquo, quia non est bonum ut aliquis faciat malum. Si enim hoc esset bonum, profecto hujus Deus auctor esset, qui est auctor omnis boni. mala, et ita eo auctore homo fit deterior. Et si eo auctore homo fit deterior, tunc eo volente homo fit deterior. Idem est enim dicere aliquid fieri Deo auctore, quod Deo volente: Deo autem auctore homo a minori, dicens ita: Nullo sapiente homine auctore fit homo deterior; tanta enim est ista culpa quae in sapientem hominem cadere nequit: est autem Deus omni homine sapiente praestantior; multo minus ergo Deo auctore fit homo deterior. Multo enim est praestantior Dei voluntas, quam hominis sapientis. Illo autem auctore cum dicitur, illo volente dicitur. Est ergo vitium voluntatis quo est homo deterior: quod vitium si longe ab
Abbreviated transcription (Latin):
tractõnum distingens. int̾ sub̾as siue na¬
t᷑as. ⁊ bonas actõnes siue malas. aꝑiens
enim qͦmͦ in tlłigend̾ sit qddam in .l. de
religioe ab eo traditum ait. Hoc de subiis
atq naturis dictũ ẽ. Iñ eni disputabutur
ñ de bonis actonib atq pecc̾is. A ꝑte hic

Expanded text:
sive naturas, et bonas actiones sive malas. Aperiens enim quomodo intelligendum sit quiddam in lib. de vera Religione ab eo traditum, ait: Hoc de substantiis atque naturis dictum est. Inde enim disputabatur, non de bonis actionibus atque peccatis. Aperte hic
Abbreviated transcription (Latin):
tti qm ⁊ ille qui peccat ignoraus. nolun¬
tat̾e utiq facit. qd̾ cum faciens non sit
putat ec̾ facieno. ⁊ ille qͥ ꝯ cupiscente ad¬
uersꝰ sp̾m carue. nõ ea qͥ uult facit acu¬
piscit quidem nolens. ⁊ in eo nͥ fac̃ quos
uult. sed si uinct᷑. ꝯ cupiscentie ꝯ sentit
uoleus. ⁊ in eo ñ fac̾ nͥ quos uult. ⁊ illo¬

Expanded text:
iam et ille qui peccat ignorans, voluntate utique facit, quod cum faciendum non sit, putat esse faciendum. Et ille qui concupiscente aduersus spiritum carne non ea quae uult facit, concupiscit quidem nolens et ideo non facit quod uult, sed, si uincitur, concupiscentiae consentit uolens, et ideo non facit nisi quod uult, l
Abbreviated transcription (Latin):
ritas de ꝯcubinis loqͥt᷑ ꝑhibens ꝯcubinas posse tͦnsi¬
re ad honestũ placitũ nupciar̾ si castitatẽ ⁊ ficem x¬
uare uelint. Prima u̾ auctoritas arg̃i. De ilł agit
qͥ de pecc̃o penituert̃. ⁊ nͣ in morte uiri. machinati
st̃. nͨ iuiuente uiro fidem adultẽ dedit mechꝰ qͥ dã
inꝯ ngio duceret si suꝑuiu̾et. qͥ uͦ hec faciunt aliis
p̾misis auctoritatib ꝓhibentur copulari. S

Expanded text:
ritas de concubinis loquitur, perhibens concubinas posse transire ad honestum placitum nuptiarum, si castitatem et fidem servare velint. Prima vero auctoritas Augustini de illis agit qui de peccato poenituerunt, et nihil in mortem viri machinatae sunt, nec vivente viro fidem adulterae dedit moechus, quod eam in conjugio duceret si superviveret. Qui vero haec faciunt, aliis praemissis auctoritatibus prohibentur copulari. DI
Abbreviated transcription (Latin):
cum uellet breuissime sin gulaꝵ int̾ͥnitate
in patre spes inͥ magine. usus in munere.
⁊ qr nõ medioc̾s auctoritatis in tractatõe sẽ¬
pturaꝵ ⁊ assertõe fidei. uir extitit ylariꝰ ⁊
qui hoc in libris suis posuit. hoꝵ uerboꝵ .i.

Expanded text:
cum vellet brevissime singularum in Trinitate in Patre, species in imagine, usus in munere. Et quia non mediocris auctoritatis in tractatione Scripturarum et assertione fidei vir exstitit, Hilarius enim hoc in libris suis posuit, horum verborum,
Abbreviated transcription (Latin):
m homine quatuor statꝰ lib̾i arbit̾ͥi.
Añ pece̾m . it. ad boñ nĩcħ ĩ pediebat. ad
malũ nil in pellebut. Nõ habuit ui¬
firmitatẽ ad malũ. ⁊ habuit ad uitori¬
um ad bonũ. T̾unc sñ eirore ratõ iuidi¬
care ⁊ uoluntas sũ disticultate boñ ap¬
perẽ poterat. Post pece̾m uͦ añ repara¬
toẽm gre̾ premit᷑ a ꝯcupiscentia. ⁊ uin¬
cit᷑. ⁊ ħt in firmitate in malo. s nõ ht

Expanded text:
 notari quatuor status liberi arbitrii. Ante peccatum enim ad bonum nil impediebat, ad malum nil impellebat. Non habuit infirmitatem ad malum, et habuit adjutorium ad bonum. Tunc sine errore ratio judicare, et voluntas sine difficultate bonum appetere poterat. Post peccatum vero ante reparationem gratiae, premitur a concupiscentia et vincitur, et habet infirmitatem in malo, sed no
Abbreviated transcription (Latin):
ub̾ ꝯstituamus. s om̃ia ꝓpt̾ regniun
dei faciamꝰ. ip̃e p̾misit qd̾ debemꝰ man¬
ducare ũ euangłixem᷑. Cum au̾t ħ ita
facimus : accõnis illiꝰ fine̾ eũ głiũ astitu¬
imꝰ. s ⁊ hunc fine̾ ad regnũ dei referimꝰ.
Sed ista facientes numqͥa peccamꝰ : ab¬
sit. Nam ⁊ ip̾e sic facere suadet si dili¬
cedem tp̃ralem meditandam. ĩ in tellige̾¬
dum ẽ u ñ appetento meditem᷑ cũ regno
meroede̾ temporalẽ. ĩ qd̃ ñ ꝓpt̾ regnum

Expanded text:
s, sed omnia propter regnum Dei faciamus, ipse praemisit quod debemus manducare ut evangelizemus. Cum autem hoc ita facimus, actionis illius finem Evangelium constituimus; sed et hunc finem ad regnum Dei referimus.Sed ita facientes numquid peccamus? Absit. Nam et ipse sic facere suadet, si dilircedem temporalem meditandam, ita intelligendum est, ut non appetendo meditemur cum regno mercedem temporalem, ita quod non propter regnum
Abbreviated transcription (Latin):
sensu illud dc̃m ec̃ nouerimꝰ. ũ dm̃ illa
alt̾natim uł ꝑticulatĩ scire neget. neq
ꝑ diũsa tempoꝵ mom̃ta sic illa cognou̾it.
sic̾ ꝑ uaria mom̃ta illoꝵ q̃dam deficiunt.
q̃ dam incipiunt. neꝙ illis aliisq ura tõ¬
bilib ita ꝓuidet quẽ admodũ ratõnabi¬
lib Numquid enĩ ut ait apłe cura est do̾¬

Expanded text:
sensu illud dictum esse noverimus, ut Deum illa alternatim vel particulatim scire neget, nec per diversa temporum momenta sic illa cognovit, sicut per varia momenta illorum quaedam deficiunt, quaedam incipiunt. Neque illis aliisque irrationabilibus ita providet, quemadmodum rationabilibus; numquid enim, ut ait Ap
Abbreviated transcription (Latin):
parciũ uec accidentiũ scu quarũlib for¬
max ulla ẽ diũsitas siue uariatõ uł młti¬
tude Ut at̃ scias quomͦ simplex sit illa su
ali creaturaᷤ.

Expanded text:
ccidentium, nec quarumlibet formarum ulla est diversitas sive variatio vel multitudo. Ut autem scias quomodo simplex sit illa subali creatura.
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ ⁊ filiũ genitũ de sub̾a patris asserit dñs.
Carnalib cogitatõnib pleri sub̾am dei de se¬
ip̃a gignẽ filiũ nõ putatis uͥ hoc paciatur.
qd̾ sub̾a carnis patitur qͣndo gignit. Ciratis
it. mͦ uerũ d̾i filiũ cogitatis si eũ natũ eẽ de su¬
b̾a pat̾snegatis. Non enĩ iam erat hominis
filius ⁊ deo donante factꝰ ẽ dei filius ex deo
natꝰ ñ natura. An forte ⁊ si nõ hominis filiꝰ
erat tũ aliqͣ iam erat quałcumq ciratura
⁊ in dei filium xomutante cõ uersa est.
S nicħ hoꝵ ẽ. Ergo aut de uichilo aut de a¬
liqͣ sub̾a natus ẽ. S ne crederem᷑ uos putare
de nichilo ẽẽ dei filium. De aliqͣ gͦ ẽ sub̾a. ⁊ si ñ

Expanded text:
Filium, et Filium genitum de substantia Patris asserit dicens: Carnalibus cogitationibus pleni, substantiam Dei de seipsa gignere Filium non putatis, nisi hoc patiatur quod substantia carnis patitur quando gignit. Erratis enim modo verum Dei Filium cogitatis, si eum natum esse de substantia Patris negatis. Non enim jam erat hominis Filius, et Deo donante factus est Dei Filius: ex Deo natus, gratia, non natura. An forte et si non hominis Filius erat, tamen jam aliqua erat qualiscumque creatura, et in Dei Filium Deo mutante conversa est? Sed nihil horum est: ergo aut de nihilo, aut de aliqua substantia natus est. Sed ne crederemus vos putare de nihilo esse De
Abbreviated transcription (Latin):
dico in quis de nulla uͤͨ dicã denichilo. gͦ de ali¬
aliã quere. Si aliam nõ in uenis patris cog¬
nosce sub̾am. ⁊ filiũ cũ patre hõ usion ꝯfitẽ.
Itẽ in codẽ. Confiteor dm̃ patrẽ oĩno ĩcorrup¬
tibiłi: geruisse. s quod ẽ ip̃e genuisse. Ite
dei filius aut de nulla. Si de nulla gͦ de me¬
hilo quod uos iam nõ dicitis. Si łi de aliqua
nec tñ de patris sułu. nõ est uer᷑ filius Si uͦ

Expanded text:
dico, inquis, de nulla, ne de nihilo dicam. Ergo de alialiam quaere. Si aliam non invenis, quia oousion confitere. Idem in eodem: Confiteor Deum Patrem omnino incorruptibiliter genuisse; sed quod est ipse genuisse. Itemtus Dei Filius, aut de nulla; si de nulla, ergo de nihilo, quod vos jam non dicitis; si vero de aliqua, nec tamen de Patris substantia, non est verus Filius; si vero
Abbreviated transcription (Latin):
si nõ sit singłaritatis s unitatis. ds unus
cum dr̃ nequaquã di̾tatis trinitatẽ oxclu¬
dit. ⁊ idõ non quod singularitatis s quod
unitatis ẽ p̃dicatur. Ecce ex p̃dictis ostẽdr̃
quod nec singularis nec diuersus nec uni¬
cus uł solitariꝰ ꝯficendus est ds. Quia singu¬
laritas ł solitudo ꝑsonarũ płalitatẽ exclu¬
sit ⁊ diu̾sitas unitatẽ eẽntie tollit. Diũsi¬
tas in ducit separatoẽm diuinitatis. sin¬
głaritas adunit distinctõnẽ truutatis. Iõ

Expanded text:
si non sit singularitatis, sed unitatis Deus, unus cum dicitur, nequaquam deitatis Trinitatem excludit: et ideo non quod singularitatis, sed quod unitatis est praedicatur. Ecce ex praedictis ostenditur quia nec singularis, nec diversus nec unicus vel solitarius confitendus est Deus, quia singularitas vel solitudo personarum pluralitatem excludit, et diversitas unitatem essentiae tollit. Diversitas inducit separationem divinitatis, singularitas adimit distinctionem Trinitatis. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
Nani nec solitariũ sermo significat. ⁊ in¬
differentem tñ naturani ꝓfessio docet. Ui¬
sus ẽ enir in filio pat̾ ꝑ nature unitam
similituduiẽ. Unum sunt enim natus
⁊ gn̾ãs. unũ s̃ neq unꝰ. Non ĩꝙ solitariꝰ
filius. nec singularis. nͨ dispar. It̾ in eas.¬

Expanded text:
Nam nec solitarium sermo significat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visus est enim in Filio Pater per naturae unitam similitudinem. Unum sunt enim natus et generans; unum sunt, neque unus. Non itaque solitarius Filius est, nec singularis, nec dispar. Item in e
Abbreviated transcription (Latin):
põitam absꝙ assertoe̾ ⁊ p̃ iudicio trac¬
tauimꝰ q̃stionẽ. Uer̃tũ nolo in tanta re tã¬
quã ad ignoscend̃ difficile putare lectorẽ
istã sͥ nĩam cleb̾e susfice̾ disputatõẽm. sed
legat ⁊ alia forte melĩ ꝯsicerata atꝙ tracta¬
ta.⁊ ea q̃ hie mou̾e pꝰsũt uigilantiore atꝙ
in tłłigentiore si pͣ mente discutiat. ħ fir¬
mit̾ tenẽs qd̾ ds hoĩnẽ assũpsit. ho in dm̃
transiũ. ñ nae uersibilitate s dei in cͦimatõe

Expanded text:
positam absque assertione et praejudicio tractavimus quaestionem. Verumtamen nolo in tanta re, tamque ad cognoscendum difficili, putare lectorem istam sibi nostram debere sufficere disputationem: sed legat et alia forte melius considerata atque tractata, et ea quae hic movere possunt, vigilantiore atque intelligentiore, si potest, mente discutiat; hoc firmiter tenens, quod Deus hominem assumpsit, homo in Deum transivit, non naturae versibi
Abbreviated transcription (Latin):
mala ẽ uoluntas hoĩs id̃ uolentis qd̾
d̾s uult si̾. ⁊ aliqñ bona est uoluntas
hominis aliud uolentis quam di uult¬
fĩ. ut enim bona sit uoluntas hominiᷤ
oportet attende̾ qͥd cogat ei uelle ⁊ quo fi¬
ne. T̾antũ enĩ int̾ eit int̾ uoluntatem
dei ⁊ uoluntatẽ hominis ut in quibo atn
alid̾ ogruat do uelle aliud homini. Uñ au
luntate homo uult aliquid qd̾ ds non
uult. bona multo ampliꝰ multoq cũ¬
eiꝰ uoluntate. Nam illiꝰ mala uoluntaᷤ¬

Expanded text:
idem volentis quod Deus vult fieri, et aliquando bona est voluntas hominis aliud volentis quam Deus. Ut enim bona sit hominis voluntas, oportet attendere quid congruat ei velle, et quo fine. Tantum enim interest inter voluntatem Dei et voluntatem hominis, ut in quibusdam aliud congruat Deo velle, aliud homini; unde Aua voluntate homo vult aliquid quod Deus non vult bona multo amplius multoque certius voluntate, nam illius mala volunta
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾m arbitriũ numcupat᷑. qs̾ bruta am̾alia
ñ hñt quia ratõe carent. hñt tñ sensum ⁊ ap¬
petitũ sensualitatis. d̾ sensualitate.
it enim sensualitas quedam uis anime
ũ ferioi exqua est motꝰ qui ĩtend᷑ in cor¬
poris sensꝰ atq appentꝰ. rr̾ adcorpꝰ ꝑtine̾aũ.
Natõ uero uis aĩe est suꝑbior. que ũ ita¬

Expanded text:
malia non habent, quia ratione carent; habent tamen sensum et appetitum sensualitatis. 6. De sensualitate. Est enim sensualitas quaedam vis animae inferior, ex qua est motus qui intenditur in corporis sensus, atque appetitus rerum ad corpus pertinentium. Ratio vero vis animae est su
Abbreviated transcription (Latin):
lud utiq fuit lib̾tas arbitͥi ad or̃mi labe. ⁊ cor¬
ruptela animinis. atꝙ uoluntatis rectitucu
⁊ oĩum naturaliũ potenciar̾̃ aĩe fraceritas
atq uuiacitas. D̾ lib̾o arbitrio.
ib̾um uͦ arbitrium est facultas rat̾oruis.
uoluntans. qͣ bonũ eligit᷑ grã assistente. ux

Expanded text:
omni labe et corruptela immunis, atque voluntatis rectitudo, et omnium naturalium potentiarum animae sinceritas atque vivacitas. 5. De libero arbitrio. Liberum verum arbitrium est facultas rationis et voluntatis, qua bonum eligitur gratia assistente, vel
Abbreviated transcription (Latin):
or de purabitur. s adiuncta sͥ quada uita
sua qua ꝯpages corꝑis ⁊ om̃s sensꝰ uigent.
quibꝰ instructꝰ est ad exteriora sentienda. aĩ¬
cendentib gͥ in trorsum quibdam gradili
ꝯsi derapõnis ꝑ aĩe ꝑtes. uͭ in cip̃ aliqͥd occur¬
rere go̾ ñ sit nħ hu̾e cũ bestiis. ⁊̃ in cipit ra
to̾ a homo int̾ior iam possit agnosci. Ratõ¬
nis au̾t ꝑĩ suꝑior. et̾nis rato̾nibꝰ ꝯspiciẽ¬
dis uł ꝯsulendis ad herescit. Portõ n ferior
ad temporalia gub̾nanda de flectitur. Et¬

Expanded text:
deputabitur; sed adjuncta quaedam vita sua, qua compages corporis et omnes sensus vigent, quibus instructus est ad exteriora sentienda. Ascendentibus ergo introrsum quibusdam gradibus considerationis per animae partes, ubi incipit aliquid occurrere quod non sit nobis commune cum bestiistio; ubi homo interior iam possit agnosci. Rationis autem pars superior eternis rationibus conspiciendis vel consulendis adherescit, portio inferior ad temporalia gubernanda deflectitur
Abbreviated transcription (Latin):
enim non ẽ magnꝰ ea magnitudine q̃
non ẽ. qd ip̃e ut qiͣ particeps eiꝰ sit. alioqͥn
maior eẽt illa magnitudo quam d̾̃s. cdeo aũt
nõ ẽ aliquid maiꝰ. Eagͥ magnitudine magnꝰ
ẽ q̃ ip̃e est. Idõq nec tres magnitudines dñs
s unã magnitudinẽ nec tres magnos s unũ
magnũ. q nõ participatõe magnitudinis d̾s

Expanded text:
enim non est magnus ea magnitudine, quae non est quod ipse, ut quasi particeps ejus sit; alioquin major esset illa magnitudo quam Deus. Deo autem non est aliquid majus; ea ergo magnitudine magnus est, qua ipse est. Ideoque nec tres magnitudines dicimus, sed unam magnitudinem; nec tres magnos, sed unum magnum, quia non participatione magnitudini
Abbreviated transcription (Latin):
ctores nr̃i scuu̾nt ꝑ eos dic̃e uoluit. a nͥ sit
quod prosit saluti. Crit᷑ ⁊̃ si stet. aninoueat᷑
celum. S̾imonet᷑ in quiunt. qͦm ẽ firma¬
m̃tũ: Sistat. quomͦ in eo fixa sidera cͥc̃eunt:
ire sidera
Quare tacuit scriptura de oꝑe sẽc̃

Expanded text:
ostri sciverint, per eos dicere noluit, nisi quod prosit saluti. Quaeritur etiam si stet an moveatur coelum. Si movetur, inquiunt, quomodo est firmamentum? Si stat, quomodo in eo fixa sidera circumeuntmire sidera. 4. Quare tacuit Scriptura de opere sec
Abbreviated transcription (Latin):
t tante suꝑbie merito de celo .i. de empurxo
Im qͦ cum aliis fuãt deiectꝰ est in istum cali¬
ginosum aerem c̾ om̃ib sue prauitatis cõsor¬
tib Nam uͭ ihes ait. in apocalipsr̃. draco de

Expanded text:
t tantae superbiae merito de coelo, id est, de empyreo, in quo cum aliis fuerat, dejectus est in istum caliginosum aerem cum omnibus suae pravitatis consortibus. Nam, ut Joannes ait in Apocalypsi, c. 12, draco de
Abbreviated transcription (Latin):
in fernũ ꝑtrahi paciant᷑. Falsam a penitenciã
eẽ ꝯstat cũ sp̃tis płib d̾ uno solo penitencia agit᷑.
ł c̃ sic agitur de uno. ui ñ discedatur ab alio. Repe
uere pñe ⁊ satiffactõnis. Illa .ii. uera ẽ pña¬
q̃ peccm abolet. ꝗ illa sola facit q̃ scelꝰ corrigit. Illa¬
di c̃ desiderio satiffaciendi affert. Iudas .it. peni¬
tuisse legr. sñ assecutõe uenie qr tali pũa ñ cor¬

Expanded text:
m poenitentiam esse constat, cum, spretis pluribus, de uno solo poenitentia agitur; vel cum sic agitur de uno, ut non discedatur ab alio. 7. Reiae vel satisfactionis. Illa enim vera est p peccatum abolet; quod illa sola facit, quae scelus corrigit, qdi cum desiderio satisfaciendi affert. Judas enim poenituisse legitur, sine assecutione veniae, quia tali po
Abbreviated transcription (Latin):
placere fateor ut homo in paradiso corꝑ¬
ali sit poĩtꝰ qͥ ab illo pͥncipio plantat ac¬
cipi pͭ. qͦ cr̾am oe̾m remotis aq̃s aquis ħ¬
bas ⁊ ligna ꝓducete iusẜit.Qui ⁊ si
p̾sentis eccłie uł future tipũ tent ad li¬
tt̃am tñ in telligend̾ est eẽ locũ amenissĩ¬
mũ fructuosis arboribꝰ magnũ. ⁊ magno
fonte fecund̾. Qõ dm̃s a pͥncipio autiqua
translatõ dic. ab orientẽ. Uñ uolunt in
orientali ꝑte eẽ paradisũ longo uit̾ iacen¬
te spacio uł mnaris ł t̾re. a regionibs quaᷤ
in colunt hoĩes sec̾tũ. ⁊ nialto sitũ usq ad
lima rẽ cͣrticulũ ꝑtingentẽ. Uñ tiͦ aque
diluuii illuc ꝑ uenerunt. D̾ lignis para

Expanded text:
lis Beda: « Ut homo in paradiso corporali sit positus, qui ab illo principio plantatus accipi potest, quo terram omnem remotis aquis herbam et ligna producere jussit. Qui etsi praesentis Ecclesiae vel futurae typum tenet, tteram tamen intelligendum est esse locum amoenissimum fructuosis arboribus, magnum et magno fonte foecundum. Quod dicimus a principio, antiqua translatio dicit ad Orientem. Unde volunt in orientali parte esse paradisum, longo interjacente spatio vel maris vel terrae a regionibus quas incolunt homines secretum, et in alto situm, usque ad lunarem circulum pertingentem, unde nec aquae diluvii illuc
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quod facitꝰ nͨ pͭ illud dimittere quod :¬
facit. qͥn faciat. quia debet illuo facere ñ
bum debet uenenũ b̾t. Multiplicẽ enĩ
⁊ in uolutã tenet ĩ telligenciã. nec deo ꝓpͥe
ꝯpetit qͥ non est cdebitor nob̾ nͥ forte ex ꝓmi

Expanded text:
nisi quod facit, nec potest illud dimittere quod facit quin faciat, quia debet illud facere: etbum debet, venenum habet. Multiplicem enim et involutam continet intelligentiam; nec Deo proprie competit, qui non est
Abbreviated transcription (Latin):
fi̾ uult se posse. Nich̾ enĩ uult fi̾ quos nõ pꝰ¬
sit fac̾e uł ꝑ se ł ꝑ creaturã. ⁊ nicb̾ uult se
posse quod nõ possit. ⁊ cẽ qd̾ uult fĩ uult se
posse. s nõ õe quod uult se pꝰse uult ⁊ fi̾. Si
enĩ uelleᷤ. ⁊ fieret. Qͥa uoluntati eiꝰ nicħ resi¬
stere pͭ. Oppinio qͦrũdã diceutiũ dm̃ nil pꝰse

Expanded text:
vult se posse. Nihil enim vult fieri quod non possit facere per se, vel per creaturas; et nihil vult se posse, quod non possit; et omne quod vult fieri, vult se posse, sed non omne quod vult se posse, vult fieri; si enim vellet, fieret, quia voluntati ejus nihil resist
Abbreviated transcription (Latin):
ed ad hoc p̾ dici quod augꝰ uͥ dic̾. tum.
om̃ip̃s nõ dr̃ quod om̃ia psis ⁊ c̃. tã ample
adũsus illos qui dicebant d̾m młta uelle q̃
nõ poterat. affirmat cum posse quiquidiui
lt. ⁊ eo u̾e dici om̃i potentẽ nõ ob aliuo sͥ qr¬

Expanded text:
od Aug., ubi dicit: Omnipotens non dicitur quod omnia possit, etc., tam ample adversus illos qui dicebant Deum multa velle quae non poterat, affirmat eum posse quicquid vult, et ex eo vere dici omnipotentem, non ob aliud, qu
Abbreviated transcription (Latin):
de hominib restauratidꝰ. S cum ñ sint nes¬
nͥ nouem ordines. nec płes fuissent ⁊̃ si illi
qͥ ceciderunt ꝑ stitissent. mouent᷑ lectores
qͦ modo scriptura dicat. decim̃ ordinem ople¬
cos in ordine angłoꝵ quoꝵ alii assumunt᷑
ordines angłoꝵ ⁊ dccimꝰ hominũ. s ho¬
mines ꝓ qualitate meritoꝵ statuendos
In ordlinib angłoꝵ. Qd̾ uero legr decimꝰ
orto ꝯ plendꝰ de hominibꝰ ex tali sensu di¬
cunt fore accipi pͭ qr de hominibꝰ restau¬
rabit᷑ quoc in angłis lapsum ẽ de quibꝰ
tot corruerunt unde posset fĩ ordo decimꝰ.

Expanded text:
de hominibus restaurandus. Sed cum non sint nisi novem ordines, nec plures fuissent etiam si illi qui ceciderunt perstitissent, moventur lectores modo Scriptura dicat decimum ordinem complendos in ordine angelorum, quorum alii assumuntur ordines angelorum, et decimus hominum, sed homines pro qualitate meritorum statuendos in ordinibus angelorum. Quod ergo legitur, decimus ordo complendus ex hominibus, ex tali sensu dictum fore accipi potest, quia de hominibus restaurabitur, quod de angelis lapsum est, de quibus tot corruerunt, unde posset fieri decimus ord
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ꝑ a ꝓbatõem. per beneplacitũ. Mala uͦ
nõ. U ñ cassiodoiꝰ suꝑ psalmũ dicis. pecc̃a
bat. ⁊ ex eo sensu augꝰ ait ea abscondi alu¬
mine dei. qd̃ ⁊̃ in .l. ad eleudiũ in sinuat.¬
⁊ cognitõe dei uariis mõis accipiendam. in¬
quiens. Si ad scientiam referat ñ ignorat
dis aliquos uł aliqua. qui tñ in uidicio qͥb¬
cit deus bona qͦ nõ cognosat mala. parit̃
quidẽ utraꝙ eod̾ ꝙ mͦ noscit quantũ ad no¬

Expanded text:
 approbationem et per beneplacitum, mala vero non. Unde Cassiod., super psal. 16, dicit: Peccata st, approbat. Et ex eo sensu Aug. dixit ea abscondita a lumine Dei. Qui etiam in lib. ad Helvidium insinuat cognitionem Dei variis modis accipiendam, inquiens: Si ad scientiam referas, non ignorat Deus aliquos vel aliqua; qui tamen in judicio quibucit Deus bona, quo non cognoscit mala. Pariter quidem utraque eodem modo noscit, quantum ad no
Abbreviated transcription (Latin):
absconditis tuis ad impletꝰ est uent̃ eoꝵ.
ꝗ ex ponẽs augꝰ. Abscondita in quit pecea
sunt q̃ a lumine dĩe u̾itatis abscondunt᷑.
S quomͦ pecca a lumine dĩe ueritatis ab¬
condut᷑. c̃ a deo sciant᷑ : Si enim nõ sciret
quomͦ de ilł iudicaret. ⁊ ꝓ illis malos dãp¬
naret. Alibi ppħa dic̃. Qͥa neꝙ ab oriente
neq ab xcidente de ẽ. quod exponẽs cassio¬
dorꝰ in quid. Neq a bonis u a mał dẽẽ dĩ.
s om̃ib p̃sens ⁊ cognitor ẽ. Cognoscit gͦ

Expanded text:
absconditis tuis adimpletus est venter eorum. absconditis tuis adimpletus est venter eorum. Quod exponens Aug.: Abscondita, inquit, peccata sunt, quae a lumine tuae veritatis absconduntur. Sed quomodo peccata a lumine veritatis conduntur, cum a Deo sciantur? Si enim non sciret, quomodo de illis judicaret, et pro illis malos damnaret? Alibi propheta: Quia neque ab Oriente neque ab Occidente deest. Quod exponens Cassiodorus, inquit: Neque a bonis, neque a malis deest Deus, sed omnibus praesens et cognitor
Abbreviated transcription (Latin):
nitoem scĩe.⁊ d̾s sciat bona imala. utr̃ ꝯcaẽ¬
dum sit simplicr̃ mala ẽẽ in deo siue eẽ in
deo per couicoem. Scit enĩ deus ⁊ sciũ sem¬
ꝑ om̃ia tambona quam mala ⁊̃ ante quã
fierent. ⁊ p̃sciunitab et̃no ea futura. Ioꝵ ẽ
om̃iabona dixĩmꝰ ec̃ in deo pp̃ p̃sentiam ag¬
nit̃onis cadem ratõẽ uideret᷑ dicendũ omĩa
nõ p̃parauit. Cum gͦ peca oĩmũ sciat nũ¬
quid ĩ tlłigendũ ẽ eam cludi in illa gña¬
litate locutõnis qua dic̃ apłc. omia ẽẽ in
deo. Ex ip̃o in quid ⁊ ꝑ ip̃m. ⁊ in ip̃o sunt
om̃ia. S quis nͥ in sanꝰ cdixerit mala eẽ
in deo: Illa enim ẽẽ in deo intelligunt᷑
bonoꝵ. nõgͦ ex ip̃o ł ꝑ ip̃m sunt nͥ bona
Ita gͦ nec in ip̃o sũt nͥ bona. Nõ gͥ mala ĩ
deo sunt qr licet ea noscat nõ tñ iͨ om̃io no¬
scit ut bona. Mala qiͣ de longe cognoscat
ut ait ꝓpħa. ⁊ alta de longe coguoscit .i. sr̃
biã. Ex alibi ad dm̃ loquens demał ait. De

Expanded text:
iae, et Deus sciat bona et mala, utrum concedendum sit simpliciter mala esse in Deo, sive esse in Deo per cognitionem? Scit enim Deus et scivit semper omnia tam bona quam mala antequam fierent et praescivit ab aeterno ea futura. Ideoque cum omnia bona diximus esse in Deo per praescientiam cognitionis, eadem ratione videtur dicendum omnia non praeparavit. Cum ergo peccata omnium sciat, nunquid intelligendum est, ea includi in illa generalitate locutionis, qua dicit Apostolus omnia esse in Deo? Ex ipso, inquit, et per ipsum et in ipso sunt omnia . Sed quis, nisi insanus, dixerit mala esse in Deo? Illa enim esse in Deo intelliguntur, on ergo ex ipso vel per ipsum sunt nisi bona. Ita ergo nec in ipso sunt, nisi bona: Non ergo mala in Deo sunt, quae, licet ea noscat, non tamen ita omnino noscit ut bona, quia mala quasi de longe cognoscit, ut ait Propheta: Et alta a longe cognoscit , id est superbiam. Et alibi ad Deum loquens de
Abbreviated transcription (Latin):
hic habes qi pr̃non debet dia solus diꝰ atq hͥ
solum in parte sb̾iecti tm̃ acciꝑe qͥdam nolũt.
In parte uͦ p̃dicati si sit: ꝯccdunt quod pat̾ ẽ
solus d̾s. S ex ũb̾ augꝰ uidr̃ ostẽdi quod ꝓprie
solꝰ ds dici debeat tota trinitas. E ħ trinitas ũ
ait augꝰ ꝯͣ mnaximinũ in telligitur cũ apłedi¬

Expanded text:
hic habes quia Pater non debet dici solus Deus, atque hic solum in parte subjecti tantum accipere quidam volunt; in parte vero praedicati si sit, concedunt quod Pater est solus Deus. Sed ex verbis Aug. videtur ostendi quod proprie solus Deus dici debeat tota Trinitas. Et haec Trinitas, ut ait Aug. contra Maximinum, intelligitur cum Ap
Abbreviated transcription (Latin):
deus. Si aũt se ip̃mi dm̃ genuit aliqͣ res se ip¬
sam genuit. Ad qd̾ respondentes dm̃s sane ⁊
catholice ꝯcedi. qd̾ unius unũ genuit. ⁊ quod
dĩ deum genuit. qͥa d̾s pr̾ dm̃ filiũ genuit.
In cunbolo qͦ scriptũ ẽ lum̃ de lumine. dm̃
u̾um dedeo u̾o. Qd̃ uͥ addit᷑. gͦ genuit se dm̃¬

Expanded text:
Deus. Si autem seipsum Deus genuit, aliqua res se ipsam genuit. Ad quod et respondentes, dicimus sane et catholice concedi quod unus unum genuit, quod Deus Deum genuit; quia Deus Pater Deum Filium genuit. In symbolo quoque scriptum est: Lumen de lumine, Deum verum de Deo vero. Q
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ modata ⁊ indecens ogitantib ressiuirectõnẽ
carnis. ⁊ io ĩcredentib oocciurit in firmitas.
s ꝗ admodũ si statue cuilib solubił r falli
sũ ex illiꝰ mat̾i. ⁊ quantitate reꝑare. uͥ ĩ¬
mnħ̾r statue redlet᷑. dum tñ totũ ex qͦ ꝯsti¬
aita fuãt restituta resumeret. Ita ds̃ mira¬
bilit̾ atꝙ in effabiłr artifex de toto qͦ camo nr̃a

Expanded text:
ectionem carnis, et ideo non credentibus, occurrit infirmitas. Sed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli sum ex illius materia et quantitate reparare, membro statuae redderetur, dum tamen totum ex quo constituta fuerat restituta resumeret; ita Deus mirabiliter atque ineffabiliter artifex de toto quo caro nostra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtenitenciã ueniã haberet. M inꝰ gͦ pec¬
Postꝗ̾ enim mulier se ducta manducaũ.
eiq ded̾ ut simul ederent. noluit ea ꝯtͥsta¬
re quam c̾debat fũ suo solatõ ꝯtabescere. ⁊
a se alienatã om̃io int̾i̾re ñ quidẽ carnali
amicabili quadam beniuolencia qͣ plerũq
fit ũ offendat᷑ ds ne offendat᷑ amics. quod
eum facere ñ debuisse. die sn̾e iustꝰ exitus¬

Expanded text:
poenitentiam veniam haberet. Minus ergo pecPostquam enim mulier seducta manducavit, eique dedit ut simul ederent, noluit eam contristare, quam credebat sine suo solatio contabescere, et a se alienatam omnino interire. Non quidem carnali amicabili quadam benevolentia, qua plerumque fit, ut offendatur Deus, ne offendatur amicus. Quod eum facere non debuisse, divinae sent
Abbreviated transcription (Latin):
fruit᷑ nb̃ s ulitͫ. si .it. nõ fruit᷑ nec utit᷑ ñ ĩuenio
P qͦmͦ diligat nos. Neq tñ sic utit᷑ nb unos aliis re¬
b Nos enĩ res quib utim᷑ ad id referimꝰ ũ dei bol¬
tate ꝑ fruam᷑. Deus uͭ ad suã bonitatẽ usũ nr̃m
refert. Ille it miset᷑ nr̃i ꝑp̾ suã bonitatẽ. nos at̃ n¬

Expanded text:
fruitur nobis, sed utitur. Si enim nec fruitur, nec utitur, non invenio quomodo diligat nos. Neque tamen sic utitur nobis, ut nos aliis rebus. Nos enim res quibus utimur ad id referimus ut Dei bonitate perfruamur: Deus vero ad suam bonitatem usum nostrum refert. ille enim miseretur nos
Abbreviated transcription (Latin):
i gͥ gr̾a que sanat ⁊ liberat uoluntam̃tis.¬
cum ip̃a grã nor sit ex arbitrio uolu̾̃tatis
s eam pociꝰ sanet ac p̃paret uͥ bona sit:
ꝯ sequitur uͥ uirtꝰ non sit ex lib̾o arbitͥo
⁊ ĩ uõ sit motꝰ ł affectꝰ m̃tis c̾ om̃is motꝰ
ł affect᷑ m̃tis sit ex lib̾o arbitrio. s honus

Expanded text:
 gratia quae sanat et liberat voluntatcum ipsa gratia non sit ex arbitrio voluntatis, sed eam potius sanet ac praeparet ut bona sit, consequitur ut virtus non sit ex libero arbitrio, et ita non sit motus vel affectus mentis, cum omnis motus vel affectus mentis sit ex libero arbitrio; sed bonus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ex iñ boñ op̾ ꝓord̾ exteriꝰt. sic̃ pluuia
rigat᷑ tr̾a ut g̾miuiet ⁊ fructum faciat.
diuine benedictonis.i. inspirat᷑ gr̃a.
quã solus ds facit ñ homo cum quari¬
gatur uoluntas homius ũ gminet ⁊

Expanded text:
et exinde bonum opus procedit exterius; sicut pluvia rigatur terra, ut germinet et fructum faciat; divinae benedictionis, id est, inspiratur gratia, quod solus Deus facit, non homo cum eo; qua rigatur vo
Abbreviated transcription (Latin):
paruulos nasci. S⁊ ꝗͣ uis exigua parscor¬
poris sit costa ñ tñ ꝓpt̾ hãc paruulã iuro
cõ iuge̾ fec̃. Uñ ⁊ eiꝰ filios pot̾at oĩ poten¬
cia creatoris mox natos grandes facere.S.
⁊ matres secunt᷑. E aͣ homini uato nͦ ad
in cessum pedes idonei st̃. nͨ manꝰ saltem
ad scalpend̾ abiles. ⁊ iuxta se ma nlł poĩtis
nacentes. magis posst̾ esurientes flere ꝗͣ
sugg̾ẽ. Propͥeꝙ in firmitati m̾tis ꝯgru¬
it ħ in firmitas exrnis. His ñb̾ mor in¬

Expanded text:
erat parvulos nasci: sed quamvis exigua pars corporis sit costa, non tamen propter hoc parvulam viro conjugem fecit, unde et ejus filios poterat omnipotentia Creatoris mox natos grandes facere. et matrem sequuntur. Contra homini nato nec ad incessum pedes idonei sunt, nec manus saltem ad scalpendum habiles, et, juxta se mammis positis, nascentes magis possunt esurientes flere quam sugere, proprieque infirmitati mentis congruit haec infirmitas carnis. His
Abbreviated transcription (Latin):
ar᷑ oe scĩa ⁊ ecõñso. nec om̃ia illa sua uolũ¬
tate deus uult que sua scĩa scit cũ sciẽcia¬
sua nou̾it tam bona q̃ mala. uoluntate aũ
nõ uilt nisibona. Scĩa quippetei. ⁊ p̃scĩa
de bonis ẽ mͥalis. Uoliuitas uͦ ⁊ p̃testinatõ

Expanded text:
e converso, nec omnia illa sua voluntate Deus vult, quae sua scientia scit, cum sua scientia noverit tam bona quam mala, voluntate autem non velit nisi bona. Scientia quippe Dei et praescientia de bonis est et malis; voluntas vero et praedestinatio
Abbreviated transcription (Latin):
appareret: an angłi qͥ añ erant ita mitte¬
rent᷑ u̇ manentes in suis sp̃ualibꝰ corporibꝰ
assumerent ex corpulenta u ferior elem̃to¬
rũ materia aliquam corporalẽ spẽm quã
co aptatam qiͣ aliquam uestem mutarent.
in quaslib spẽs oorꝑales. ũas quidẽ. an cor¬
p̾ suũ ꝓprium uerterent in sp̃es aptas ac¬
tõnib sunis ꝑ uirtutẽ sͥ a deo datã. Ait eĩ. agͦ.¬

Expanded text:
pareret: an angeli qui ante erant ita mitterentur, ut manentes in suis spiritualibus corporibus assumerent ex corpulenta inferiorum elementorum materia aliquam speciem corporalem, quam coaptatam quasi aliquam vestem mutarent in quaslibet species corporales veras quidem; an corpus suum proprium verterent in species aptas actionibus suis per virtutem sibi a Deo datam. Ait enim ita Au
Abbreviated transcription (Latin):
opꝰ se indicauit humanis oftenderet᷑ aspͨ¬
tibꝰ. an angłi qͥiam erant ĩ mittebantur.
ũ ex ꝑ dei loquerent᷑ assumentes corꝑalẽ
sp̃em de creatura corꝑea in usum ministii
sui. aut ip̃m corpꝰ suum cui nõ subountur.
s subditum regunt mutantes atd uer¬
tentes in spẽs quas uellent accomodatas
atq aptas actõnib suis ses atribitare e¬
a creatore potenciam. S fateor ex cedere
uires intentõnis mee utrũ ãgłi manente
sp̃uali sui corporis qualitate. ꝑ hanc ocł¬
ciꝰ oꝑantes assumant ex in feriorib elem̃¬
num ꝯ u̾sa est a dño an ip̃a ꝓpria corꝑa
sum nullo exꝑimento ꝯp̃hendere ualeo.sic̃
utr᷑ angli qͥ mittebant᷑ seruatis suis apriis
sp̃ualib corꝑib suꝑ uestirent᷑ aliq̃ orpulen¬
tiori sp̃e in qua p̾sent uideri an ip̃m corp
mutarent ⁊ trans formarent in qũacũꝙ
uellent sp̃cm in qua possent c̃ni. In quib
ac ꝓpria ⁊ sp̃ualia halere corpora. Qd as

Expanded text:
se judicavit, humanis ostenderetur aspectibus; an angeli qui jam erant ita mittebantur, ut ex persona Dei loquerentur, assumentes corporalem speciem de creatura corporea in usum ministerii sui; an ipsum corpus suum cui non subduntur, sed subditum regunt, mutantes atque vertentes in species quas vellent accommodatas atque aptas actionibus suis, secundum attributam a Creatore sibi potentiam. Sed fateor excedere vires intentionis meae utrum angeli, manente spirituali sui corporis qualitate, per hanc occultius operantes, assumant ex inferioribus elemenrum conversa est a Domino; an ipsa propria corpora sum nullo experimento comprehendere valeo; sicut utrum angeli qui mittebantur servatis suis propriis spiritualibus corporibus supervestirentur aliqua corpulentiori specie, in qua possent videri; an ipsum corpus mutarent et transformarent in quamcumque vellent speciem in qua possent cerni. In quibac propria et spiritualia habere corpora. 4. Quod Deus
Abbreviated transcription (Latin):
passio ꝓ noĩe iħn suscepta supplet uice̾ bap̃ti.
Nectm̃ passio ium bapti implet. s ⁊̃ fides ⁊¬
contͥcio. uͥ necessitas ex cludit. sacram̃tũ. sic̃
aꝑte doca ab. dicens. Baptĩ uicẽ aliqn impłe
passionẽ de lat̾ne illo. cui ñ baptizato dem est.

Expanded text:
sti nomine suscepta supplet vicem Baptismi. Nec tantum passio vicem Baptismi implet, sed etiacontritio, ubi necessitas excludit sacramentum, sicut aperte docet Aug, dicens Baptismi vicem aliquando implere passionem. De latrone illo cui non baptiza
Abbreviated transcription (Latin):
quod in se bonumẽ ⁊ cui fit s nõ ẽ boñ
facienti. ut cũ sub uenit᷑ pauꝑi s ñ ꝓpt̾¬
dm̃. ⁊ aliquid bonun in se ⁊ facienti. s nõei
cui fit. ũ cum ũitas ꝓpt̃ dm̃ alicui nõ obediẽ¬
ti p̃dicatur. ⁊ aliquid in se ⁊ facienti. ⁊ cui
fit bonũ. ũ cum ueritas p̃dicat᷑ ꝓpt̃ dm̃ cre¬
denti. Uñ apłe. Bonꝰ odor sumus deo aliis odor
uite aliis odor mortis. Est aũt aliud qd̾ nec ĩ
se bouum ẽ i facienti nocet. ⁊ dampnat nͥ pe¬
niteat ut malum. ualet tñ ad aliquid. Ut

Expanded text:
quod in se bonum est, et cui fit; sed non est bonum facienti, ut cum subvenitur pauperi, sed non psed non ei cui fit, ut cum veritas propter Deum alicui non obedienti praedicatur. Et aliquid in se et facienti et ei cui fit bonum, ut cum veritas praedicatur propter Deum credenti. Unde Apostolus: Bonus odor sumus Deo, aliis odor vitae, aliis odor mortis. Est autem aliud quod nec in se bonum est, et facienti nocet, et damnat nisi poeniteat, ut malum: valet tamen ad aliquid. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
affectu amans hec scłaria. Tał existens subita
abillo pͣgabit᷑. Constat gͦ q̃dim pecea s leuia pꝰ¬
hanc uitã climitti. Si nͦ de pena pecã illud ĩtelli
uitam restar. d̾ gn̾ali ꝯfessioẽ quid ꝓsit.

Expanded text:
affectu amans haec secularia; talis existens subita ab illo purgabitur. Constat ergo quaedam peccata, scihanc vitam dimitti. Si vero de poena peccati illud intelligi vitam restet? 5. De generali confessione, quid prosit.
Abbreviated transcription (Latin):
s alioꝵ opinionem referendoꝰ qd ex ip̃ius
ũb didicare uolunt. quib dic̃ demones
dicunt᷑ aeria animalia nõ ait sunt. Ita
enim qͥcam dicebant. De habitatoẽ uero
caligniosi aeris in qͦ detrusi sunt. ñ opi¬

Expanded text:
iorum referendo, quod ex ipsius verbis dijudicare volunt; quibus ait, Daemones dicuntur aerea animalia; non ait sunt; ita enim: Quidam dicebant. De habitatione vero caliginosi aeris in quem detrusi sunt non opi