comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
decem nominib ẽẽ dei. In epła ad mar¬
cellam iheronio traditur exponente.
qui dixit. Primũ dei nomen est hel.
idest fortis. Deinde eloim:⁊ eloe. quod
ter inuenitur. ut est d̾s ds meus qua¬
re me dereliquisti. ⁊ ds d̾s m̃s ad te de
luce iuigilo.: ⁊ his similia. Quartum sa¬
baoth. qd est exercituum. Quintũ elon.
que nos excelsum dicimus Sextum eser¬
heie. qđ in exodo legit᷑ qui ẽ misit me.
Septimũ adonai. quem nos dum genera¬
liter appellamꝰ. Octauũ ia. qđ deo tan¬
tũ applicat᷑. ⁊ in alleluia extrema silla¬
ba sonat. Nonũ tetragramũ qđ ineffa¬
bile nuncupat᷑. Decimũ addai. id est
robustum ⁊ sufficientẽ ad omnia ꝑpe¬
tranda :i cetera. Nouus plane titulus.
⁊ dicti ipsius breuitate conspicuus: ħ
ecełiis uotiuũ hoc seĩs festiuitatib decen¬
ter accomodum. Hinc ornatur lingua
cantatorum. istuad aula dnĩ leta respon¬
det: ⁊ tamquã insaciabile bonum tro¬

Expanded text:
decem nominibus esse Dei, in epistola ad Mardecem nominibus esse Dei, in epistola ad Marcellam Hieronymo traditur exponente, qui dixit: Primum Dei nomen est El, id est, fortis. Deinde Eloim et Eloe, quod ter invenitur, ut est: Deus, Deus meus, quare me dereliquisti; et, Deus, Deus, ad te de luce vigilo, et his similia. Quartum Sabaoth, qquem nos excelsum dicimus. Sextum Esereheie, quod 354 in Exodo legitur: Qui est misit me . Septimum Adonai, quem nos Dominum generaliter appellamus. Octavum la, quod Deo tantum applicatur, et in Alleluia extrema syllaba sonat. Nonum Tetragrammaton, quod ineffabile nuncupatur. Decimum Saddai, id est robustum et sufficientem ad omnia perpetranda, et caetera. Novus plane titulus et dicti ipsius brevitate conspicuus; hoc Ecclesiis votivum, hoc sanctis festivitatibus decenter accommodum. Hinc ornatur lingua cantorum: istud aula Domini laeta respondet, et tanquam insatiabile bonum tro
Abbreviated transcription (Latin):
misteriũ cognouisse. Diseant potuis
hanc esse ueracem conditionẽ rerum
suꝑflue studiosi. qui de stellarũ cur¬
su uanis supputationib eluduntur.
Audiant magistrũ celestem. doctorem
ueracem. narratorem creature suȩ. qͥ
ad in eptas exquisitiones currunt. qui
dum discipłi falsorum opinionum
esse cupiunt: cognoscendȩ ueritatis
mo fecit inicium. nec ante a qͦ¬
quam repꝑis positum. quauis multi
scͥptores fuerint pͥmitus hebreorum.
Scire autẽ debemus alleliua neutri ge¬
neris esse definitum. quod ⁊ sc̃s iheroni¬
inus in expositione psalmi eiusdem e¬
uidenter designat. qđ eum in hebraicis
sontib credimus inuenisse. Et ideo ubi¬
cumq se locus attuilerit. a doctissi mo
uiro prefixam regulam subsequemur.
qm̃ unum atq integrum manere debet.
qđ nullius lingue presũptione muta¬
tum est. Alleluia enim apud ipsos dicit᷑
laudate dñi. idest alle laudate. ia quippe
inuisibilem significat dm̃ qđ unũ ex

Expanded text:
mysterium cognovisse. Discant potius mysterium cognovisse. Discant potius hanc esse veracem conditionem rerum superflue studiosi, qui de stellarum cursu vanis supputationibus eluduntur. Audiant magistrum coelestem, doctorem veracem, narratorem creaturae suae, qui ad ineptas exquisitiones currunt; qui dum discipuli falsarum opinionum esse cupiunt, cognoscendae veritatis mo fecit initium, nec ante a quoquam reperis positum, quamvis multi scriptores fuerint primitus Hebraeorum. Scire autem debemus Alleluia neutri generis esse definitum; quod et sanctus Hieronymus in expositione ejusdem psalmi evidenter designat, quod eum in Hebraicis fontibus credimus invenisse. Et ideo ubicunque se locus attulerit, a doctissimo viro praefixam regulam subsequemur: quoniam unum atque integrum manere debet, quod nullius linguae praesumptione mutatum est. Alleluia enim apud ipsos dicitur, laudate Deum; id est, allelu, laudate; ia quippe invisibilem significat Deum; quod unum ex
Abbreviated transcription (Latin):
ei reddatur accepta. Pro nobis enĩ iube¬
mur. ut ex toto corde. ex tota anima. ex
tota uirtute dm̃ diligamus. ut in ea ite¬
rum mensura ipsius dono dilectionẽ
peccatores. dum terrena cupiditate pri¬
uati. ꝑ dei grãm ad meliora studia con¬
citantur. Et iniqui simili mͦ deficuĩt.
qñ mali esse iam desinunt. Hec enim
magis oratio quã maledictio est. quia
omnis iustus cum dei ȩccłam cupit
augeri: peccatores obtat sine dubitatioẽ
conuerti. maxime cum nouerit desi¬
derabilem aduentum dnĩ usq ad pre¬
destinatorum numerũ posse suspendi.
Sequit᷑. benedic anima mea dñm. Dig¬
num iniciũ psalmi. dignus ⁊ finis:
illum semꝑ benedicere. qui nequaquã
desinit fidelib aliqñ prestare. Hec qͦ
similitudo sententiȩ nisi fallor sic̃
illa suꝑior ad illos referenda est. qui
prestante dñõ religiosa pͥncipia uitȩ
qnͣta nobis de ueritatis archano
sacramenta ꝓfuderis. Dociusti quem¬

Expanded text:
ei reddatur accepta. Pro nobis enim jubeei reddatur accepta. Pro nobis enim jubemur ut ex toto corde, ex tota anima, ex tota virtute Deum diligamus; ut in ea iterum mensura ipsius dono dilectionem peccatores, dum terrena cupiditate privati, per Dei gratiam ad meliora studia concitantur; et iniqui simili modo deficiunt, quando mali jam esse desinunt. Haec enim magis oratio quam maledictio est: quia omnis justus cum Dei Ecclesiam cupit augeri, peccatores optat sine dubitatione converti, maxime cum noverit desiderabilem adventum Domini usque ad praedestinatorum numerum posse suspendi. Sequitur, Benedic, anima mea, Domino. Dignum initium psalmi, dignus et finis, illum semper benedicere qui nequaquam desinit fidelibus aliquando praestare. Haec quoque similitudo sententiae nisi fallor sicut illa superior, ad illos referenda est qui, praestante Domino, religiosa principia vitae anta nobis de veritatis arcano sacramenta profuderis, docuisti quem
Abbreviated transcription (Latin):
licet ⁊ in futuro scło. ubi ⁊ esse ꝑpetuũ
est. ⁊ psalmodia non habet finem. Pul¬
chre autẽ positum est quanidui ero.
N amdũ immortalis iam factus quã¬
dui est cupit psallere. semꝑ utiq lau¬
des dnĩ uelle ꝓbatur edicere. quo in in¬
dicio declaratum est qui d sint actu¬
ri. qui in illam patriam merueruit fe¬
liciter uitromitti. Laudabunt iugiter
illa pulchritudo in enarrabilis exci¬
tat preconium. sine fine diligentes. Su
auis sit ei lau̾datio mea: ego uero de¬
lectabor in dño. Ouȩ quidem res sunt.
s utraq sibi parili societate consenti¬
unt. Sic enim dnõ fit suauis nr̃ã lau¬
datio. si nos delectem᷑ in dnõ. quantũ¬
q ille nobis dulcescit: tantum illi¬
nos efficimur cariores. Inse enĩ unꝰqͥsq
repꝑit. qualis apud illam maiestatem
esse possit. Amans diligit᷑: negligens
sꝑnitur. desiderans sustinet᷑. Sit gͥ no¬
bis diuinitas dulcissima ut ⁊ uita nrã

Expanded text:
licet in futuro saeculo, ubi et esse perpetuum licet in futuro saeculo, ubi et esse perpetuum est, et psalmodia non habet finem. Pulchre autem positum est, quandiu ero; nam dum immortalis jam factus, quandiu est cupit psallere, semper utique laudes Domini velle probatur edicere. Quo indicio deciaratum est quid sint acturi qui in illam patriam meruerint feliciter intromitti. Laudabunt jugiter illa pulchritudo inenarrabilis excitat praeconium sine fine diligentis. Vers. 33. Suavis sit ei laudatio mea: ego vero delectabor in Domino. Duae quidem res sunt, sed utraeque sibi parili societate consentiunt. Sic enim Domino fit suavis nostra laudatio, si nos delectemur in Domino; quantumque ille nobis dulcescit, tanto  efficimur chariores. In se enim unusquisque reperit, qualis apud majestatem illam esse possit. Amans diligitur, negligens spernitur, desiderans sustinetur. Sit ergo nobis Divinitas dulcissima, ut et vita nostra
Abbreviated transcription (Latin):
iste. qui ⁊ ueniam parturit ⁊ salutem
s uide quib ista contingunt. scilicet
quos ipse dignatus fuerit intueri.
S equitur. tangit montes ⁊ fumabunt
Montes hic peccatores nimia elatione
surgentes debenius acciꝑe. qui dũ
fuerint dnĩ indignatione ꝑcussi re-¬
rumq mundanarũ amisione pͥua¬
ti. Tunc ad salutares lacrimas currũt.
i quosdam fumiferos de se tristicie
globos tamquã incensũ suauitatis
emittunt. qui ad suꝑna conscendens
Fumusenĩ hic in bono positus ẽ qͥppe
qui nos ad absolutionis facit gr̃am ꝑ
duab partib sub allusione uaria uer.¬
borum uenit ad terciũ modũ ubi se
sub eternitate dicit laudes diĩ canta¬
turum. Nam cum ait. cantabo in uita
mea. tempus significat eum in hoc mũ¬
do degere uidebat᷑. Sic enim fit uita
ista re uera uitalis. si laudes dnĩ conti¬
nua exultatione cantent᷑. Et ne crede¬
res laudes istas morte posse finiri: ad¬
iecit. psallam deo meo quã dui ero. sci¬

Expanded text:
iste, qui et veniam parturit et salutem. Sed vide quibus ista contingunt, scilicet quos ipse dignatus fuerit intueri. Sequitur, tangit montes et fumabunt ed., fumigabunt . Montes hic peccatores nimia elatione turgentes debemus accipere, qui dum fuerint Domim indignatione percussi, rerumque mundanarum amissione privati, tunc ad salutares lacrymas currunt, et quosdam fumiferos de se tristitiae globos tanquam incensum suavitatis emittunt, qui ad superna conscendunt, Fumus enim hic in bono positus est; quippe qui nos ad absolutionis facit gratiam duabus partibus sub varia allusione verborum, venit ad tertium modum, ubi se sub aeternitate dicit laudes Domini cantaturum. Nam cum ait: Cantabo Domino in vita mea, tempus significat, cum in hoc mundo degere videbatur. Sic enim fit vita ista revera vitalis, si laudes Domini continua exsultatione cantentur. Et ne crederes laudes istas morte posse finiri, adjecit, psallam Deo meo quandiu ero; sci
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad abi ssos. cum in desꝑationem
metumq ꝑuenerint Et uide quid
sequit᷑. Anma eorum in malis tabes
bissos formidine faciente descendant.
Tabescebat enĩ ⁊ in bono positum est:
sicut tricesimus octauus psalmus dic̃.
Et tabescere fecisti sicut araneã animã
eius. S hic ideo additũ est in malis:
ut in qua parte sit posirũ. ab solute de¬
buisset intelligi. T̃ urbati sunt ⁊ cõmoti
sunt sicut ebrius: ⁊ omns sapientia eoꝵ
deuorata est. De ipsis adhuc dicit. de quib
suꝑius ait. anima eorum in malis tabes¬
cebat. Turbati sunt ad confusionẽ ꝑti¬
net sensus: cõmoti sunt ad iras ꝓtinus
euomendas. Quappter talium sapienti¬
am dicit esse deglutitam. quia sapientia
non potest nisi apud quietos ⁊ imꝑtur¬
batos animos inueniri. Sapientia corũ
bene de eis dr̃. qui sibi ante uidebant᷑
esse doctores. s eam constat esse degluti¬
tam. quȩ ꝑturbatis mentib non p̾ualet

Expanded text:
usque ad abyssos, cum in desperationem usque ad abyssos, cum in desperationem metumque pervenerint. Et vide quid sequitur, anima eorum in malis tabescndas abyssos formidine faciente descenderant. Tabescebat enim et in bono positum est, sicut trigesimus octavus psalmus dicit: Et tabescere fecisti sicut araneam animam ejus . Sed hic ideo additum est, in malis, ut in qua parte positum sit, absolute debuisset intelligi. Vers. 27. Turbati sunt, et commoti sunt sicut ebrius, et omnis sapientia eorum devorata est. De ipsis adhuc dicit de quibus superius ait, anima eorum in malis tabescebat. Turbati sunt, ad confusionem pertinet sensus; commoti sunt, ad iras protinus evomendas. Quapropter talium sapientiam dicit esse deglutitam, quia sapientia non potest nisi apud quietos et imperturbatos animos inveniri. Sapientia eorum bene de illis dicitur qui sibi ante videbantur esse doctores: sed eam constat esse deglutitam, quae perturbatis mentibus non praevalet
Abbreviated transcription (Latin):
agebantur: eoq fit ut mirabilia eius in ꝓ.¬
fundo respiciant. qui oꝑa eius spiritali
estimatione considerant. Dirit ⁊ stetit¬
dunt usq ad cȩlos:⁊ descẽdunt usq ad
abyssos. anima eorum in malis tabesce¬
bat. Ne illi quos suꝑius dirit oꝑa dnĩ
in ꝓfundo posse conspicere aliqua da¬
tione turg escerent. nunc eorum ꝓ¬
cellas i fluctus consequenter exponit.
Dirit i stetit sp̃s ꝓcelle. significat qnͣdo
diĩs tempestates tribulationũ nr̃arum
pia miseratione suspendit. ne malis
crescentib obruamur. S iterum nisi
ipso ꝓtegente liberemur hec dila-¬
tio nobis fit maioris causa ꝑiculi. Ex¬
altatur enim fluctus eius in mentib
bumanis. quando putamus merttis
nris atcribui. unde sola uidemur
diuina gr̃ã posse liberari: S isti fluctꝰ
narratione pulcherrima describunt᷑.
Ascendunt enim usq ad celos. qnͣdo
seli elationib erigunt᷑. descendunt

Expanded text:
agebantur. Eoque fit ut mirabilia ejus in proagebantur. Eoque fit ut mirabilia ejus in profundo respiciant qui operas ejus spirituali aestimatione considerant. Vers. 25. Didunt usque ad coelos, et descendunt usque ad abyssos: anima eorum in malis tabescebat. Ne illi quos superius dixit operam Domini in profundo posse conspicere, aliqua elatione turgescerent, nunc eorum procellas et fluctus consequenter exponit. Dixit, et stetit spiritus procellae, significat quando Dominus tempestates tribulationum nostrarum pia miseratione suspendit: ne malis crescentibus obruamur, sed iterum nisi ipso protegente liberemur. Haec dilatio nobis fit majoris causa periculi. Exaltantur enim fluctus in mentibus humanis, quando putamus meritis nostris attribui, unde sola videmur divina gratia posse liberari. Sed isti fluctus narratione pulcherrima describuntur. Ascendunt enim usque ad coelos, quando saeculi elationibus eriguntur; descendunt
Abbreviated transcription (Latin):
descendi posse testatur. In nauib autem
ut sepe diximus eccłas significat. que
ligno crucis mundi istius tempestates
enauigant sie enim mare descenditur
atq transitur. si tutissimis nauib insi¬
diatur. ubi gubernatoi est xp̃e. ubi re¬
iniges apłi: ⁊ scorum pontificum bea¬
ta collectio. Sequitur. facientes oꝑatio¬
nem in aquis multis. Ad hue in eadẽ
comparatione ꝑsistit: sacerdotis Sunt
enim qui oꝑantur in aquis multis.
idest predicant popłis xͥanis. Aq̃s enĩ multaᷤᷤ
poplos significari non dubium est. qn¬
⁊ in apocalipsi quid essent aque inter¬
rogante iohe. responsum est. popli sunt.
Qui autem uerior potest esse intellectus.
catores qui oꝑa eius spiritali intelli¬
gentia cognouer̃t ut mare rubrum:
baptismum. ut ione triduanam illam
ferim uentris inmnoxiam habitatio¬
nem. sepulchrũ dnĩ significare cog̃¬
noscerent. ⁊ his similia. quȩ scͥptura¬
rum auinarum prefigurationibus

Expanded text:
descendi posse testatur. In navibus autem descendi posse testatur. In navibus autem ut saepe diximus Ecclesias significat, quae ligno crucis mundi istius tempestates enavigant. Sic enim mare descenditur atque transitur, si tutissimis navibus insideatur, ubi gubernator est Christus, ubi remiges apostoli, et sanctorum pontificum beata collectio. Sequitur, facientes operationem in aquis multis. Adhuc in eadem comparatione persistit. Sacerdotes sunt enim qui operantur in aquis multis, id est praedicant populis Christianis. Aquas enim multas, populos significare non dubium est, quando in Apocalypsi, quid essent aquae interroganti Joanni responsum est: Populi sunt . Quis autem verior potest esse intellectus, catores qui operas ejus spirituali intelligentia cognoverunt; ut mare Rubrum, baptismum; ut Jonae triduanam illam ferini ventris innoxiam habitationem sepulcrum Domini significare cognoscerent; et his similia, quae Scripturarum divinarum praefigurationibus
Abbreviated transcription (Latin):
nro augustino in libro testimoniorum
constat esse collectum. Confiteantur
tio predicta sufficiet. Cõmonet autẽ
sacerdotes ut dño sacrificent & mirabi¬
lia eius poplis non desinant p̃dicare.
dis obtulerit. Quia multo prestantiꝰ
est cum bonis actib psalmodie illi ui¬
bilationes offerre. quã pecudum uic¬
timas immolare. Nam qualia sacficia
sitit prebenda: consequenter exponit.¬
ut scilicet pͣdicatores beneficia eius
tacere non debeant. quatinus ⁊ ipsi red¬
dant debitũ & fidelib competens doc
idest in exultatione. Non tristis. non
diffidens. s letus atq prõptissimus. itt
ab audientib possit intelligi confiden¬
tia predicantis. Illa enĩ celeriꝰ adqͥescimꝰ
credere. que doctores uidemus fira i gra
multis. Cum dicit descendr̃ miare. sig¬
nificat sacerdotes. qui scłi istrus ꝓ cello¬
sa descendunt. Nam cum dicit descẽ¬
dt̃: ostendit inferiora loca esse scli: atq

Expanded text:
nostro Augustino in libro Testimoniorum nostro Augustino in libro Testimoniorum constat esse collectum . Vertio praedicta sufficiet. Commonet autem sacerdotes ut Domino sacrificent, et mirabilia ejus populis non desinant praedicaredis obtulerit: quia multo praestantius est cum bonis actibus psalmodiae illi jubilationes offerre, quam pecudum victimas immolare. Nam qualia sacrificia sint praebenda consequenter exponit; scilicet ut 368 praedicatores beneficia ejus tacere non debeant; quatenus et ipsi reddant debitum, et fidelibus competens doctid est in exsultatione; non tristis, non diffidens, sed laetus atque promptissimus, ut ab audientibus possit intelligi confidentia praedicantis. Illa enim celerius acquiescimus credere, quae doctores videmus fixa et gratem in aquis multis. Cum dicit, descendunt mare, significat sacerdotes qui saeculi istius procellosa descendunt. Nam cum dicit, descendunt, ostendit inferiora loca esse saeculi, ad quae
Abbreviated transcription (Latin):
nauit eos ⁊ eripuit eos de interitioni¬
b eorum. Hic cognoscius qualis lan¬
guor sit spiritales delicias fastidire.
ut sola celestis medici p̃sentia tale po¬
tuisset ꝑiculum egritudinis ampitta¬
re. Uenit enĩ dũs saluator qui nos refi¬
ceret ac sanaret. ne spiritales cibi ieru¬
na peccatorum corda consumerent.
Nam quod ait misit uerbum suũ. ad
caritatem dr patris. non ad parilitatẽ
ego uadam: si enim non abiero. para¬
clitus non ueniet ad uos. Si autẽ abi¬
ero. mittam eum ad uos. Et iterũ mit
xit me. eugłizare pauꝑib misit me.
Mutitur etiam potior a minore. sicut
thobias anglni misit.S neq minor est
filius dum a patre mittitur. nec sp̃s sẽs
filio. qm̃ ab eodem destinatur. Iste siqͥ¬
demi sermo ad concordiam ꝑtinet. non
ad distantiam potestatis. Nam equali¬
tatem esse in trinitate potentie uel ua¬
turȩ in scͥpturis diuinis frequenter
asseritur. qđ inter alios decenter a patre

Expanded text:
navit eos, et eripuit eos de interitioninavit eos, et eripuit eos de interitionibus eorum. Hic agnoscimus qualis languor sit spirituales delicias fastidire, ut sola coelestis Medici praesentia tale potuisset periculum aegritudinis amputare. Venit enim Dominus Salvator, qui nos reficeret ac sanaret: ne spiritualis cibi jejunia peccatorum corda consumerent. Nam quod ait, Misit verbum suum, ad charitatem dicitur Patris, non ad imparilitatem ego vadam: si enim non abiero, Paraclitus non veniet ad vos; si autem abiero, mittamxit me, evangelizare pauperibus misit me . Mittitur etiam potior a minore, sicut Tobias angelum misit. Sed neque minor est Filius dum a Patre mittitur, nec Spiritus sanctus Filio, quoniam ab eodem destinatur. Iste siquidem sermo ad concordiam pertinet, non ad distantiam potestatis; nam aequalitatem esse in Trinitate potentiae vel naturae, in Scripturis divinis frequenter asseritur; quod inter alios decenter a Patre
Abbreviated transcription (Latin):
tos. non illa humilitate uitali. Alia ẽ
enim illa humilitas que erigit. ñ ista
quȩ deiecit. Humiliatur quippe ad in¬
teritum. qui ad illam non meruerit
consuetudo describit᷑. qui ꝑ fastidra ci¬
bi discrimen incurrere ꝓbant᷑ exttii.
S hic spiritalem escam idest legem dnĩ
⁊ salutaria precepta potiꝰ debemꝰ adu̾tẽ
unde fidelis anima uiuit.⁊ copia suꝑ¬
na reficitur. De qua impiorum mens
exiciosa fame ieiuna est. dum egrotan¬
ce anima bonarum rerum noscit᷑ sus¬
tinere penuriam: grauis morbus. execͣn¬
da calamitas. diuine legis appetentiami
non habere. Nam unde possit uiuere.
si suam uitam ceꝑit non amare: Hinc
factum est ut ad illa claustra mortife
qm̃ erant diuĩ miseratione liberandi.
Et clamauerunt ad dñm cum cribula¬
rent᷑ ⁊ de necessitatib eorum lib̾auit
cos. Istum uersum constat esse repetitũ.
qm̃ in simili causa unam docuit esse
sententiã. M isit uerbum suum ⁊ sa¬

Expanded text:
tos; non illa humilitate vitali: alia est tos; non illa humilitate vitali: alia est enim illa humilitas quae erigit, non ista quae dejicit. Humiliatur quippe in interitum, qui ad illam non meruerit consuetudo describitur, qui per fastidia cibi, discrimen incurrere probantur exitii. Sed hic spiritalem escam, id est legem Domini et salutaria praecepta potius debemus advertere, unde fidelis anima vivit, et copia superna reficitur: de qua impiorum mens exitiosa fame jejuna est, dum aegrotante anima bonarum rerum noscitur sustinere penuriam. Gravis morbus et exsecranda calamitas, divinae legis appetentiam non habere; nam unde possit vivere, si suam vitam coeperit non amare? Hinc factum est ut ad illa claustra mortiferquoniam erant Domini miseratione liberandi.Et clamaverunt ad Dominum cum tribularentur: Et de necessitatibus eorum liberavit eos. C Istum versum constat esse repetitum, quoniam in simili causa unam decuit esse 20. Misit verbum suum et sa
Abbreviated transcription (Latin):
causa qua dicit dnõ conficendum. quia
pro liberatione nrã portas eneas uectes¬
q ferreos confregit: ut ipso nob̾ uiã p̃bente¬
te. uitam istam possimus sub securi¬
tate transire. Porte sunt eneȩ. omnes
consuetudines uiciose. quȩ nos tta in
peccatorum atriis redudunt. ut exe¬
undi nequeant prebere licentiam. Uec¬
tes auteni ferreos sp̃s immundos non
imꝓbe uideam᷑ acciꝑe. qui illas ianuas
peccatorum nec circũdatos exire liceat
la ꝓ fortitudine delictorum uidentur
adhibita. s ista hominũ uirib desꝑa¬
ta uirtus diuina confregit. qñ ꝑicli¬
tantes aduentus sui lumine miserata
minus maiestatis sue presentia cõple¬
re uideat᷑. tamen sic apeccatorio longin¬
quus reddit᷑. ut non ei fiant ꝓximi. nisi
qnͣdo ad eum ipsius miseratione uene¬
rint corde compuncti. S quantũ noce¬
at ista desertio patenter exponit᷑. Dicit
enim ꝓpter in iusticias suas humilia¬

Expanded text:
causa qua dicit Domino confitendum, quia causa qua dicit Domino confitendum, quia pro liberatione nostra portas aeneas vectesque confregit, ut ipso nobis viam praebente, vitam istam possimus sub securitate transire. Portae sunt aeneae hominum consuetudines vitiosae, quae nos ita in peccatorum atriis recludunt, ut exeundi nequeant praebere licentiam. Vectes autem ferreos, spiritus immundos non improbe videmur accipere, qui illas januas peccatorum, ne circumdatos exire liceat,la pro fortitudine delictorum videntur adhibita. Sed ista hominum viribus desperata virtus divina confregit, quando periclitantes adventus sui lumine miserata minus majestatis suae praesentia complere videatur, tamen sic a peccatoribus longinquus redditur, ut non ei fiant proximi, nisi quando ad eum ipsius miseratione venerint compuncti. Sed quantum noceat ista desertio, patenter exponitur; dicit enim, propter injustitias suas humilia
Abbreviated transcription (Latin):
de tenebris .⁊ umbra mortis: ⁊ uincła
eorum disrupit. Ecce quare humili¬
ati sunt. quare infirmati sunt scilicet
ut ad dñm clamarent. delicta ꝓpͥa confi¬
tentes. Silebant enim in elatione positi.¬
⁊ uelut insensata peçcora nullum uer¬
bum salutare fundebant. Compunctio
facta est: ⁊ tunc uocem ꝓficuam reddide¬
runt. Et inspice miscđiȩ dni quib dis¬
tinctionib exponuntur. O rimo de ne
seruitute diaboli: deinde a suꝑsticio¬
num suarum tenebris eduxit animas¬
anintas peccatorum sorde pollutas. ter¬
cio non dixit uncula eorum soluit s
disrupit. sic diaboli ꝙ rannica potes¬
tas xp̃o ueniente disrupta est. ut num¬
quã in illã qua fuit dñationem redire
eius.⁊ mirabilia eius filiis hominum.
N enit ad tertiã sectionem. ubi illum uer¬
sum repetit. quẽ in scđa parte iam dix̃.
Hii sunt intercalares quasi in medio cal¬
le positi. id est in carminis itiere con¬
agere. quia ianuas peccatorum ⁊ malo¬
rum omnium claustra uirtus diui

Expanded text:
de tenebris et umbra mortis, et vincula eorum disrupit. Ecce quare humiliati sunt, quare infirmati; scilicet ut ad Dominum clamarent, delicta propria confitentes. Silebant enim in elatione positi, velut insensata pecora nullum verbum salutare fundebant. Compunctio facta est, et tunc vocem proficuam reddiderunt. Et inspice misericordiae Domini quibus distinctionibus exponuntur. Primo, de neservitute diaboli. Deinde, a superstitionum suarum tenebris eduxit animas peccatorum sorde pollutas. Tertio, non dixit, vincula eorum solvit, sed, disrupit. Sic diaboli tyrannica potestas Christo veniente disrupta est, ut nunquam in illam qua fuit dominationem redire et mirabilia ejus filiis hominum. Venit ad tertiam sectionem, ubi illum versum repetit, quem in secunda parte jam dixit. Hi sunt intercalares, quasi in medio calle positi, id est in carminis itinere conagere, quia januas peccatorum et malorum omnium claustra virtus divin
Abbreviated transcription (Latin):
oiaq centum. ferrea uox. Addidit etiã
auditas faciet omnes laudes eius. Et
hic quoq subaudiendum est quis. ut ꝑ¬
fecta nobis possit constare sententia. Sul¬
chra autẽ uarietate dictum est. quis au¬
ditas faciet omnes laudes eius. Illa eniͣ
possunt audiri. que ꝓbantur et dici ħ qͦ
modꝰ inter ꝓpͥas locutiones habendus ẽ. Beati
qͣsi consolet᷑ genꝰ humanũ: u cũ illa neqͥt ĩ¬
plere ħ saltĩ c̾todire festinet: Custodire
enim iudicium ͤ qui inter alios recte iu¬
dicat. Iusticiam autẽ facit: qui equabili¬
cer agit. Siue illos ueatos dicit: qͥ uidi¬
cium in fide custodiunt: iusticiam uͦ
in oꝑe demonstrant. S uide qm̃ addi¬
dit ui omni cempore. sicut in eugłio
dicit. Qui ꝑseuerauerit usq in finem.

Expanded text:
oraque centum, ferrea vox. Addidit etiam, oraque centum, ferrea vox. Addidit etiam, auditas faciet omnes laudes ejus. Et hic quoque subaudiendum est, quis, ut perfecta nobis possit constare sententia. Pulchra autem varietate dictum est: quis auditas faciet omnes laudes ejus? Illa enim possunt audiri, quae probantur et dici. Hic quoque modus inter proprias locutiones habendus est. Vers.qua se consoletur genus humanum, ut cum illa nequeat implere, hoc saltem custodire festinet. Custodire enim judicium est, qui inter alios recte judicat; justitiam autem facit, qui aequabiliter agit. Sive ille beatos dicit, qui judicium in fide custodiunt; justitiam vero in opere demonstrant. Sed vide quoniam addidit, in omni tempore, sicut in Evangelio dici
Abbreviated transcription (Latin):
de culparum suarũ numerositatibus
terreretur: addidit. qm bonus. Q uis
enim dubitet ad eum recurrere. quem
sibi audit posse celerrime subuenire:
Bonus enim dñs recte dr̃. qui deliquen¬
ci parcit. qui expectat errantẽ. qui solẽ
⁊ pluit suꝑ iustos ⁊ impios. Hoc etiam
ipsius ueritatis uoce declarat᷑: nenio
bonus nisi solus ds. Aadidit. qmͣ in
scłm miscdia eius Audito uono dno.
ne se humana negligentia abstudiosa
⁊ sedula supplicatione suspenderet: re¬
medu causam dicit. ut ad coufessionẽ
celerem diũ debeat munere festinare.
n scłm. uite huius significat cursum.
ubi nuseri sunt quicumq delinquunt.
uͥ fas est corda nra conuerti. ⁊ misediam
postulari. Ibi enĩ dampnatio est confi
debeat maiestate narrare. Quis enim sig¬
nificat nullum. Cui enim aut ingenuĩ
suppetit ad cogitandum. aut lingua ad
depromendum. ut tanta immensitas u¬
nius possit ore narrari: Ubi merito di¬
cendum est. non mͥ si lingue centũ sint

Expanded text:
de culparum suarum numerositatibus de culparum suarum numerositatibus terreretur, addidit: Quoniam bonus. Quis enim dubitet ad eum recurrere, quem scit sibi posse celerrime subvenire. Bonus cum Dominus recte dicitur, qui delinquentem pascit, qui exspectat errantem, qui solem et pluit super justos et injustos . Hoc etiam ipsius Veritatis voce declaratur: Nemo bonus, nisi solus Deus . Addidit: Quoncordia ejus. Audito bono Domino, ne se humana negligentia ab studiosa et sedula supplicatione suspenderet, remedii causam dicit: ut ad confessionem celerem Domini debeat munere festinare. In saeculum, vitae hujus significat cursum, ubi miseri sunt quicunque delinquunt; ubi fas est corda nostra converti, et misericordiam postulare. Ibi enim damnatio est confitdebeat Majestate narrare. Quis enim, significat nullum. Cui enim aut ingenium suppetit ad cogitandum, aut lingua ad depromendum, ut tanta immensitas unius possit ore narrari? Ubi merito dicendum est: Non mihi si linguae centum sint,
Abbreviated transcription (Latin):
caret᷑. Quinta. ad aquam contradictio¬
nis moy sen ab illis exacerbatũ esse cõ¬
memorat. posteaq filios suos in cultu¬
ra y dolorum crudeliter occidisse. Nñ
dñs iratus uehementius: tradidit eos gñ¬
tium seruituti: ac deinde misertus in
conspectu inuicorũ eos reddidit glo¬
riosos. Sexta precat᷑ qđ nouerat esse uen¬
turum. ut de uniuersis nationib eccła
catholica congregetur.:⁊ laudes dño et̃¬
na exultatione concelebret. Nunc par¬
tes psalmi ꝑ aꝑtas diuisionũ semitas
ambulemus.
suꝑior psalmus in pͥmo uersu
declarauit qr confessio illa ad laudes
diĩ debuisset aptari: ita ⁊ hic designat
confessionem istam ad medicinã pem¬
tudinis applicandam. S ⁊ hoc quoq ad
preconia duĩ ꝑtinere non dubium est.
qu̾ maior gła est pietatis confitenti par
quitur ad reliquam plebem. ut antiqui
erroris prauitate dampnata. ad diuinã
debeat redire dementiam. Et ne aliqͥs

Expanded text:
caretur. Quinta, ad aquam contradictiocaretur. Quinta, ad aquam contradictionis Moysen ab illis exacerbatum esse commemorat, posteaque filios suos in cultura idolorum crudeliter occidisse. Unde Dominus vehementius iratus, tradidit eos gentium servituti, ac deinde misertus in conspectu inimicorum eos reddidit gloriosos. Sexta, precatur quod noverat esse venturum, ut de universis nationibus Ecclesia catholica congregetur, et laudes Domino aeterna exsultatione concelebret. Nunc partes psalmi per apertas divisionum semitas ambulemus.superius psalmus in primo versu declaravit, quia confessio illa ad laudes Domini debuisset aptari, ita et hic designat confessionem istam ad medicinam poenitudinis applicandam. Sed hoc quoque ad praeconia Domini pertinere non dubium est, quando major gloria est pietatis confitenti parcatione propheta loquitur ad reliquam plebem, ut, antiqui erroris pravitate damnata, ad divinam debeat redire clementiam. Et ne aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
qñ in illa felici patria munere suꝑne
pietatis intramus. ut merito calis cau¬
sa frequenter iterata predicet᷑. que tan¬
torum magnalium prefiguratione de¬
coratur.DuIS10
Ntroducitur confitens popłs hebreorũ.
qui relicta ꝑfidia patrũ suorũ ad pie¬
tatem anĩ ipso miserante ꝑductus est.¬
ut intelligamꝰ cũ fuerint conuersi ⁊ ip¬
sos alł merito ꝓ sua redemptione can¬
tare. In pͥma gͥ uarratione deprecat᷑ ut
societur popło beneplacito. qui erat añi
saluatoris aduentu de gentib congre¬
gandus. Secta. patrũ suorum peccata dinu¬
merat que feceruit in egipto. nurabilia
diũ recto corde minime contuentes. pi¬
um tamen dnm ab immicis suis eos li¬
berasse confirmans. Tercia. ad peccandi
studia refert eos reuersos. dñm tamen
electi sui moy si precib dicit fuisse deli¬
nitum. Quarta. iniquitates eorũ assent
iteratas. dnmq illos decreuisse. ꝑdere.
nisi finees serui sui supplicatione pla¬

Expanded text:
quando in illa felici patria munere supernae quando in illa felici patria munere supernae pietatis intramus, ut merito talis causa frequenter iterata praedicetur, quae tantorum magnalium praefiguratione decoratur. Divisio Introducitur confitens populus Hebraeorum, qui, relicta perfidia patrum suorum, ad pietatem ut intelligamus, cum fuerint conversi, et ipsos alleluia merito pro sua redemptione cantare. In prima igitur narratione deprecatur ut societur populo beSalvatoris adventu de gentibus congregandus. Secunda patrum suorum peccata dinumerat quae fecerunt in Aegypto: mirabilia Domini recto corde minime contuentes, pium tamen Dominum ab inimicis suis eos liberasse confirmans. Tertia, ad peccandi studia refert eos reversos; Dominum tamen electi sui Moysi precibus dicit fuisse delinitum. Quarta, iniquitates eorum asserit iteratas, Dominumque illos decrevisse perdere, nisi Phinees servi sui supplicatione pla
Abbreviated transcription (Latin):
ece iterum alleluia ał¬
alliluitica nobis gaudia redier̃t.
ecce breutter precipitur. ut dño totiꝰ
psalmi iubilatione cantet᷑.S: inspi¬
ciamus quod asuꝑiorib dictis. nec
titulum nobis cognoscitur mutasse uec
causam. ẽ itulus est enim all. causa con¬
fessio. que miro mͦ ad laudes diũ om̃i¬
no fecunda est. Quantorum eiũ hinc
ora soluta sunt. hinc moy ses cum uiris.
germana eius maria cum feminis. tͣn¬
situm rubri maris diuina laude ce¬
lebrarunt: hinc delbora iocunda erul¬
tatione precinuit. Multi etiam ꝓpħe
canticos diuersos tanti mirach confes¬
sione ꝓfuderunt Non inmerito. quia
magnalia ista totius redemptionis hu¬
mane sacramenta testantur. Ab egip¬
tiis enim eripim: qnͣ ab oꝑib: diaboli¬
cis diuino munere lib̾amur. Mare
rubrũ transimus. qñ baptismatis sa¬
cramenta ꝑcipimꝰ. In deserto pascim̃.
qñ diuina grã concedente in mundi
istius rerum bonarum largitate sacia¬
mur. Ad terram ꝓmissionis ꝑducim᷑.

Expanded text:
Ecce iterum alleluiatica nobis gaudia redierunt; ecce breviter praecipitur ut Domino totius psalmi jubilatione cantetur. Sed inspiciamus quod a superioribus dictis nec titulum nobis cognoscitur mutasse, nec causam. Titulus est enim Alleluia, causa confessio, quae miro modo ad laudes Domini omnino fecunda est. Quantorum enim hinc ora soluta sunt? Hinc Moyses cum viris, germana ejus Maria cum feminis transitum Rubri maris divina laude celebrarunt. Hinc Debbora jucunda exsultatione praecinuit. Multi etiam prophetae canticos diversos tanti miraculi confessione profuderunt. Non immerito, quia magnalia ista totius humanae redemptionis sacramenta testantur. Ab Aegyptiis enim eripimur, quando ab operibus diabolicis divino munere liberamur. Mare Rubrum transimus, quando baptismatis sacramenta percipimus. In deserto pascimur, quando divina gratia concedente in mundi istius rerum bonarum largitate satiamur. Ad terram promissionis perducimur,
Abbreviated transcription (Latin):
dei. fedis uideat᷑ ꝑuersitatib ĩplicari:
Siue magis illuditur. qnͣ ei animȩ confi¬
tentiũ imꝑio suꝑno de ꝑniciosa potes¬
tate collunt᷑. Iuudit᷑ etiam ⁊ a fidelib
dum incentiua uiciorum eius detesta¬
bili horrore refugiunt Audis draconẽ
s ñ omĩno timeas atrocẽ Sic eni forma¬
tus est itt ei beneficio diĩ ⁊ ab ipsis qͦ
hominib possit illudi. In uoca qͥ illũ
calcat: ⁊ incipis non timere qͥ deuorat.
Sͥptũ est enĩ. Suꝑ aspidẽ ⁊ basiliscũ am¬
bulabis.:⁊ conculcabis leonẽ ⁊ draconẽ.

Expanded text:
Domini, foedis videatur perversitatibus implicari, Domini, foedis videatur perversitatibus implicari, sive magis illuditur quando ei animae confitentium imperio superno de perniciosa potestate tolluntur. Illuditur etiam et a fidelibus viris, dum incentiva vitiorum ejus detestabili horrore refugiunt. Audis draconem, sed non omnino timeas atrocem; sic enim formatus est, ut ei beneficio Domini et ab ipsis quoque hominibus possit illudi. Invoca qui illum calcat, et incipis non timere qui devorat; scriptum est enim: Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et dracon
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ merito significant᷑ ecclȩ. quȩ ꝑicło¬
sos fuictus mundi ꝑ lignum głosȩ crucis
euadunt. portantes popłos qui signo fidi
ccediderunt. In his nauib habitat xp̃c. qͥ
si a credentib excitet᷑: dicit ĩmanissime
tempestati ut quiescat:i quiescit. Seqͥ᷑¬
draco iste quẽ formasti ad illudendũ ei.
Hic aꝑte diabolũ significat. qͥuere draco
đr ꝓpter uenenũ qđ euȩ pͥme mulieri pe¬
stiferis suasionib inspirauit. Iste creatꝰ
bonus est. sicut in genesi legit᷑. fecit ds̃
omnia ualde bona. S postquã sua uo¬
liuitate peccauit. ad eo ita formatus est
ut ei illuderet᷑ ab anglis. qnͣ ꝓpter execͣ¬
bilem ꝑuersitatẽ natuia dignitate pri¬
uatus est. Sic enĩ dicit dñs in libro iob.¬
Non est qͥcqͣ simile ei factũ suꝑ t̾ram add
illudendũ ab angłis meis. Illudit᷑ ciũ
el ab angłis dei. siue ꝑ iustissimas incre¬
pationes. ut qͥ creatus est ad obsequium

Expanded text:
autem merito significantur Ecclesiae, quae periculoautem merito significantur Ecclesiae, quae periculosos fluctus mundi per lignum gloriosae crucis evadunt, portantes 352 populos, qui sicrediderunt. In his navibus habitat Christus: qui si a credentibus excitetur, dicit immanissimae tempestati ut quiescat, et quiescit.  formasti ad illudendum ei. Hic aperte diabolum significat, qui vere draco dicitur propter venenum quod Evae primae mulieri pestiferis suasionibus inspiravit. Iste creatus bonus est, sicut in Genesi legitur, Fecit Deus omnia valde bona ; sed postquam sua voluntate peccavit, a Deo ita formatus est, ut ei illuderetur ab angelis, quando propter exsecrabilem perversitatem nativa dignitate privatus est. Sic enim dicit DNon est quidquam simile ei factum super terram, ad illudendum ab angelis meis. » Illuditur enim ei ab angelis Dei, sive per justissimas increpationes, ut qui creatus est ad obsequium
Abbreviated transcription (Latin):
humanis uirib s suꝑno munere p̃s¬
taret᷑. Illud quoq ꝑscrutandum est.
quod supra memoratos patriarchas
xpõs appellare deligeret. cum adhuc
non fuisset unctio celebrata. A saule
enim hȩc res sumpsit iniciu. qm̃ e¬
tur esse deuoti. Sicut de abrahã dñs
dicit. Concupiuit uidere diem meũ
uidit ⁊ gauisus est. Merito gͦ appella.¬
a sunt sacro nomnie. quos iam fides
xp̃ipbabat᷑ amare. Nam ⁊ ipsa dnĩ
uerba sunt posita. dicentis. Nolite tan
quando in egipto septem annis famis
seua gassata est. Et quamuis famss
substantialis non sit. s sola est disces¬
sio copiarũ. sicut nox appellat᷑ solis ab¬
sentia: uocata. Tamen ar tamꝙͣ aliqͣ¬

Expanded text:
humanis viribus, sed superno munere praeshumanis viribus, sed superno munere praestaretur. Illud quoque perscrutandum est quod supra memoratos patriarchas christos appellare delegerit, cum adhuc non fuisset unctio celebrata. A Saul enim haec res sumpsit initium. Sed quoniam etur esse devoti, sicut de Abraham Dominus dicit: Concupivit diem meum videre; vidit et gavisus est , merito ergo appellati sunt sacro nomine, quos jam Christi fides probabatur amare. Nam et ipsa Domini verba sunt posita dicentis: Nolite tangquando in Aegypto septem annis fames saeva grassata est. Et quamvis fames substantialis non sit, sed sola est discessio copiarum, sicut nox appellatur solis absentia: vocata tamen dicitur tanq
Abbreviated transcription (Latin):
teneatur. Funiculus autẽ hereditatis
mundi hurus significat cortuosas an¬
gustias. quas dñs ꝓ salute cunctorum
sua passione dissoluit. Illuis enĩ sus¬
ceptio carnis nr̃a ꝓbat᷑ hereditas. inqͣ
eterna patrimonia uite celestis accipimꝰ.
si ea fire atq integerrime credere mere¬
amur. Nam ista comparatio ab eis trac.¬
ta est. quib agri ac possessiones censo
fune diuidebant᷑. Cum essent nume
transierunt de gente in gentẽ.:⁊ de reg¬
no ad popłm alterũ. Uenit ad terciam
partem. in qua consequenter enumerat
quanta patriarchis uirtus diuina p̾s¬
titerit. Deniq uide quid sequit᷑. Non
pro eis reges. Nolite tangere xp̃os me¬
os. ⁊ in ꝓpħis meis uolite malignari.
Hic tempus illud significat. qñ rer egip¬
tiorum diuinitus admonitus est. ne
abrahe nocere presumet ãmonitꝰ ẽ qͥ simi¬
li mͦ de ysaac ꝯstat effectũ qͣꝑꝑ euident̃ ol¬
tẽ ditur diuina ꝓtectio. ut eorũ salus ñ

Expanded text:
tueatur. Funiculus autem haereditatis, tueatur. Funiculus autem haereditatis, mundi significat tortuosas angustias, quas Dominus pro salute cunctorum sua passione dissolvit: illius enim susceptione carnis nostra probatur haereditas, in qua aeterna patrimonia vitae coelestis accipimus, si eam fixe atque integerrime credere mereamur. Nam ista comparatio ab eis tradita est, qui agri ac possessiones tenso fune dividebantur. Cum essent pauci et transierunt de gente in gentem, et de regno ad populum alterum. Venit ad tertiam partem, in qua consequenter enumerat quanta patriarchis virtus divina praestiterit. Denique inde quod sequitur: NonVers. 15. Nolite tangere christos meos, et in prophetis meis nolite malignari. Hic tempus illud significat, quando rex Aegyptiorum divinitus admonitus est ne Abrahae nocere praesumeret; quod simili modo de Isaac constat effectum. Quapropter evidenter ostenditur di
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. qñ ꝓpħis datum est futura ꝓ¬
pħare. In mille generationes. finitum
pro infinito positum est. quod tamnen
scłi istius fine concludit᷑. ubi generatio
humana sequenti sibi etate succedit.
Quod disposuit ad abraham. ⁊ iuram̃¬
ti sui ad ysaac. ⁊ statuit illud ia cob
num. Ad illud respicit. quofl superiꝰ
dixit testamenti sui. Illa enĩ quȩ in ue¬
teri cestamento abrahe iysaac patriar¬
chis ꝓmissa sunt uel uirata. statuit ea.
idest firmauit iacob ⁊ isrł. in nouo
scilicet testamento. quod est iȩternũ.
Iacob euĩ ⁊ isrł xp̃iana tempora plerũ
quia nullum ei aliud aliqñ succedit.
in quo est omniũ ꝓmissorũ completa
ꝑfectio. Oicens tͥ dabo terrã chanaan.
funiculũ hereditatis urẽ. Chanaan
interpretatur humilis. Ergo humiliũ
terram conuenienter xp̃ianos acceptu¬
ros esse significat. hoc est qđ suꝑiuis di¬
xit testamentum eternum. Hec enim
terra humilitatis. ⁊ inclinatiõis sic a
fidelib accipitur. ut eterno munere

Expanded text:
tamen saeculi datum est futura prophetare. In mille generationes. Finitum pro infinito positum est, quod tamen saeculi istius fine concluditur, ubi generatio humana sequenti sibi aetate succedit. Quod pepigit cum Abraham, et juram cum Isaac, et constituit illud Jacob num. Ad illud respondit quod superius dixit, testamenti sui. Illa enim, quae in veteri testamento Abrahae et Isaac patriarchis promissa sunt vel jurata, statuit ea, id est, firmavit Jacob et Israel, in novo videlicet testamento, quod est aeternum. Jacob enim et Israel Christiana tempora plerumqquia nullum illi aliud aliquando succedet, in quo est omnium promissorum completa perfectio. Dicens: Tibi dabo terram Chanaan, funiculum haereditatis vestrae. Chanaan interpretatur: humilis. Ergo humilium terram convenienter Christianos accepturos esse significat, hoc est, quod superius dixit, testamentum aeternum. Haec enim terra humilitatis et inclinationis sic a fidelibus accipitur, ut aeterno munere
Abbreviated transcription (Latin):
spm eius:⁊ distinxit in labus suis. Ne¬
nit ad quintã narrationẽ. ubi illa
refertur offensio. quandopost ostensa
miracła. sub nefandis murmurationi¬
b aqua petebat᷑. que sic noseit᷑ expeti¬
ta. ut contradictio magis quam postu
in libro legit᷑ numerorũ numia iuda¬
ici popłi inc portunitate succensus. dif¬
fidenter excrepuit dicens. Audite
me rebelles ⁊ increduli. Nun de petra
hac uob aquã poterimus eicere: Q uo
sermone ⁊ ipse quoq peccauit. qͥ ia tantis
miracłis ꝑacceptis non credidit dnm̃ quȩ
fecit esse facturum: quod dictum labus
suis apͥore constantia omnino distinxit
atq separauit. quando istud ambigue lo¬
cutus est. dum illa certissima fide ꝓmi¬
sisset: quod locutionis genus scripturȩ
diuine ꝓpͥum esse dicamus. qñ hoc nec lit¬
tere scłares nec cõmunis usus exercet.
Hic autẽ mor ses scitate seruata. ac tantũ
meruit ultione ꝑcelli. ne in terrã intro¬
iret ꝓmissionis. qui de dño magna ꝓmit¬

Expanded text:
in labiis suis. Venit ad quintam narrationem, ubi illa refertur offensio, quando post tot ostensa miracula sub nefandis murmurationibus aqua petebatur, quae sic noscitur expetita, ut contradictio magis videretur ein libro legitur Numerorum , nimia Judaici populi importunitate succensus, diffidenter excrepuit dicens: Audite me, rebelles et increduli: num de petra hac vobis aquam poterimus ejicere? Quo sermone et ipse quoque peccavit, qui jam tantis miraculis praeacceptis non credidit Dominum quae fecit esse facturum. Quod dictum labiis suis a priore constantia omnino distinxit atque separavit, quando istud ambigue locutus est, dum illa certissima fide promisisset. Quod locutionis genus Scripturae divinae proprium esse dicimus, quando hoc nec litterae saeculares, nec communis usus exercet. Hic autem Moyses, sanctitate servata, hac tantum meruit ultione percelli, ne in terram introiret promissionis, qui de Domino magna promit
Abbreviated transcription (Latin):
in bonitate electorum tuorum. ad letan¬
dum in leticia gentis tue ut lauderis cũ
hereditate tua. Hoc est quod ĩ epetebãt
a salutari dnĩ uisitari. ut bonitatem
eius uiderent quam electis erat aduen¬
tus sui munere prestaturus. quatinus
cum xp̃iano popło gauderent. qui de
est enim gens dnĩ. quȩ de gentiũ est di¬
uersitate collecta. ut esset grex unus ⁊
pastor unus. Sequit᷑ harum rerum su¬
auissimus fructus. ut laudet᷑ dñs cũ
hereditate sua. Utrumq enĩ conunc¬
tum est. quia in preconio dnĩ sui fide
sicut in suꝑiore psalmo dictum est.
laudamini in nomine scõ eiꝰ. Quappt̃
fidelis iste popłs tanto desiderio ad con¬
spectum dnĩ festiuabat. tanta se xp̃iane
plebi caritate mmscebat. ut nefas sit eum¬
putare spũ non fuisse conspectũ. quem
tanta grã cognoscimus expetitum. Sic
ipse in ȩuglio dicit. Abraham desidera

Expanded text:
in bonitate electorum tuorum, ad laetandum in laetitia gentis tuae, ut lauderis cum haereditate tua. Hoc est quod se petebant a salutari Domino visitari, ut bonitatem ejus viderent, quam electis erat adventus sui munere praestaturus; quatenus cum Christiano populo gauderent, qui de est enim gens Domini, quae de gentium est diversitate collecta, ut esset grex unus, et pastor unus. Sequitur harum rerum suavissimus fructus, ut laudetur Dominus cum haereditate sua. Utrumque enim conjunctum est, quia in praeconio Domini sui fidelsicut in superiore psalmo dictum est: Laudamini in nomine sancto ejus. Quapropter fidelis iste populus tanto desiderio ad conspectum Domini festinabat, tanta se Christianae plebi charitate miscebat, ut nefas sit putare eum spiritu non fuisse conspectum, quem tanta gratia cognoscimus expetitum, sicut ipse in E
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ siculneas corum. ⁊ contriuit om̃e lig¬
nũ finiũ eoꝵ Ultio quinta narratur:
Sinilis est suꝑiori sententie ⁊ ista lo¬
cutio ubi att. posuit in eis uerba sig¬
norum suorum. Posuit: statuit sigii¬
ficat ac decreuit. Egiptiorũ eium ad¬
huc plagarum enumeratio ꝑseuerat.
ut pluuia que ad fecunditatẽ terris
datur conuerteret᷑ in grandinis nori¬
am uastitatem. cuiꝰ ietus non minus
intercipit. quam ubi lapidum copia
densa ceciderit. Hec agrorum liquore¬
um ꝓbatur incendium. cum tactu
norio fructus a refacii. quoscumq
saxatili unda ꝑcusserit. Ignem uero
comburentem fulmina significat. q̃
solent excitata tempestate deseuire.
Sequit᷑ ⁊ ꝑcussit uineas eorum ⁊ ficui¬
neas eorum. ⁊ contriuit omne lignũ
finium eorum. Quod dicit ꝑcussit.
ad suꝑiora respicit siue grandinem
siue fulinina. quȩ celestis potentia
terris uelut tela infesta iaculat᷑. Et
ne tm̃ ficulneas putares aut uine¬
as esse ꝑcussas.: addidit. omne lignũ

Expanded text:
et ficulneas eorum, et contrivit omne lignum finium eorum. Ultio quinta narratur. Similis est superiori sententiae et ista locutio, ubi ait: Posuit in eis verba signorum suorum. Posuit, statuit significat ac decrevit. Aegyptiorum enim adhuc plagarum enumeratio perseverat, ut pluvia quae ad fecunditatem terrae datur, converteretur in grandinis noxiam vastitatem; cujus ictus non minus intercipit, quam ubi lapidum copia densa ceciderit. Haec agrorum liquoreum probatur incendium, cum tactu noxio fructus arefacit, quoscunque saxatilis unda percusserit. Ignem vero comburentem, fulmina significat, quae solent excitata tempestate desaevire. Sequitur, et percussit vineas eorum et ficulneas eorum, et contrivit omne lignum finium eorum. Quod dicit, percussit, ad superiora respicit, sive grandinem, sive fulmina, quae coelestis potentia terris velut tela infesta jaculatur. Et ne tantum ficulneas putares, aut vineas esse percussas, addidit, omne lignum
Abbreviated transcription (Latin):
Recreati sunt utiq qui se puluerẽ humi¬
liter agnouerunt. His enim istud acci¬
dit. qui duuna grã reparata mortis ꝓ¬
bantur euasisse ꝑicula. Toties enĩ nos
ds creat. quoties de uetustate peccati in
nouum hominẽ iustaurare dignatur
icut in qͥnquagesinio psalmo legit᷑. Cor
munidũ crea in me ds. Respice etiã qr
ubi defecimus nr̃m puluerem dix̃: ubi

Expanded text:
 humiliter agnoverunt; his enim istud accidit qui divina gratia reparati, mortis probantur evasisse pericula. Toties enim nos Dominus creat, quoties de vetustate peccati in novum hominem instaurare dignatur, sicut in quinquagesimo psalmo legitur: Cor mundum crea in me, Deus . Respice etiam quia ubi defecimus nostrum pulverem dixit; ubi