comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de tẽ scio. qđ de me nescio: Qcerte uidemꝰ nunc ꝑspeculũ in eniginate.
uidum facie ad faciem. Et idõ quanidui peregrinor abste. michi sum
p̃sũptior quam tͥ. & tam̃ te noui nullo modo posse uiolari. Ego uͦ quibꝰ
tẽptationibꝰ resistere ualeã. quibꝰue ñualeã: nescio. & spes es ꝙr fidelis es.
qui nos ĩ sinis tẽptari suꝑ quã possumꝰ ferre. sed facis cum tẽptatione
&iam exitum. ut possimꝰ sustinere. Confitear gͦ quid de me sciam. con¬
fitear & quid de me nesciam: Qñ & qđ de mẽ scio. tẽ mͥ lucente scio. &
qđ de me neseio. tam diu uesero donec fiant tenebre mee sic̃ meridies
in uultu tuo. ñ dubia s certa conscientia Dñe amo tẽ. ꝑcussi: ti
cor ieũ ubo tuo. & amaui te.S & celum & t̾ra. & om̃a quȩ uieis sunt.
ecce undiq mͥ dicunt ut te ainem. nec cessant dicere om̃ib ut sint in¬

Expanded text:
de te scio, quod de me nescio. et certe uidemus nunc per speculum in aenigmate, de te scio, quod de me nescio. et certe uidemus nunc per speculum in aenigmate, nondum facie ad faciem; et ideo, quamdiu peregrinor abs te, mihi sum praesentior quam tibi et tamen te noui nullo modo posse uiolari; ego uero quibus temptationibus resistere ualeam quibusue non ualeam, nescio. et spes est, quia fidelis es, qui nos non sinis temptari supra quam possumus ferre, sed facis cum temptatione etiam exitum, ut possimus sustinere. confitear ergo quid de me sciam, confitear et quid de me nesciam, quoniam et quod de me scio, te mihi lucente scio, et quod de me nescio, tamdiu nescio, donec fiant tenebrae meae sicut meridies in uultu tuo. Non dubia, sed certa conscientia, domine, amo te. percussisti cor meum uerbo tuo, et amaui te. sed et caelum et terra et omnia, quae iecce undique mihi dicunt ut te amem, nec cessant dicere omnibus, ut sint in
Abbreviated transcription (Latin):
Fii sunt serui tui frẽs mei. quos filios tuos ẽẽ uoluisti dominos ineos. qͥbꝰ
iussisti ut seruiam. si uolo tecum de tẽ uiuere. Et hoc in uerbũ tuũ parũ
erat. si loquendo p̾ciperet. nͥ & faciendo prȩ ir&. Et ego id ago factiᷤ & dictis.
id ago sub alis tuis. nimiis eum ingenti ꝑieulo. nisi quia subalis tuis.
Tibi subdita.ẽ. aiã mea. & infirnutas meatͥ nota est. Pariuilus sum. sed
uiuit semꝑ pat̾ ins̃. & ydoneus est mͥ tutor ñs. Idẽ ipse est enĩ qͥgenuit
sim & quis adhue sim. S neq meipsum diuidico. Sic itaq audiar
Lu eiuĩ dñc ditidicas me. quia & si nemo seit hominũ que ft̃ hominis. iusi
sp̃s hominis qui in ipso est. tamen ẽ. aliquid homiinis. qd uec ipse seit sp̃s̃
hominis. qui in ipso est. Tuaũt dñe scis eiꝰ ouĩa. qͥ fecisti eum Ego uͦ quauiᷤ
pre tuo conspectu me despiciam. & estimẽ me t̾rã & ciuerem. tamen aliqͥd

Expanded text:
hi sunt serui tui, fratres mei, quos filios tuos esse noluisti dominos meos, quibus hi sunt serui tui, fratres mei, quos filios tuos esse noluisti dominos meos, quibus iussisti ut seruiam, si uolo tecum de te uiuere. et hoc mihi uerbum tuum parum erat si loquendo praeciperet, nisi et faciendo praeiret. et ego id ago factis et dictis, id ago sub alis tuis nimis cum ingenti periculo, nisi quia sub alis tuis tibi subdita est anima mea et infirmitas mea tibi nota est. paruulus sum, sed uiuit semper pater meus et idoneus est mihi tutor meus; idem ipse est enim, qui genuit sim et quis adhuc sim; sed neque me ipsum diiudico. sic itaque audiar. Tu enim, domine, diiudicas me, quia etsi nemo scit hominum, quae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in ipso est, tamen est aliquid hominis, quod nec ipse scit spiritus hominis, qui in ipso est, tu autem, domine, scis eius omnia, qui fecisti eum. ego uero quamuis prae tuo conspectu me despiciam et aestimem me terram et cinerem, tamen aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
uanitatẽ. & dext̾a eoꝵ dext̾a iniquitatis. sed frat̾nꝰ ille. qͥ cum aꝑp¬
bat me. gaudor deme. Indicabo me talibꝰ. respirent in bonis meis.¬
suspirent in malis meis. Bona mea instituta tua sunt & dona tua. ma¬
la mea delicta mea st̃. & iudicia tua. Respirent in illis. suspirent uihis.
Et hyinus. & fietus. ascendant i conspectum tuum. de frat̾ns cordibꝰ
turibulis tuis. Tuaũt diĩe delectatꝰ odore scĩ templi tui. miserere mei
consũma in ꝑfecta mea. Hic ẽ. fructꝰ confessionũ meꝵꝵ ñ qualis fuerĩ.
sed qualis sim. ut hoc confitear ñ tantũ corã te secreta exultatione cũ tre¬
more. & secreto merore. cum spe. sed etiam in aurib credentium filioꝵ
hominũ. socioꝵ gaudiĩ mei. & consortiũ mortalitatis meę. ciuium meoꝵ.
& meoũ peregrinoꝵ. p̃cedentiũ & consequentiũ. & comitũ ux meac.

Expanded text:
uanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis, sed fraternus ille, qui cum appuanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis, sed fraternus ille, qui cum approbat me, gaudet desuspirent in malis meis. bona mea instituta tua sunt et dona tua, mala mea delicta mea sunt et indicia tua. respirent in illis et suspirent in his, et hymnus et fletus ascendant in conspectum tuum de fraternis cordibus, turibulis tuis. tu autem, domine, delectatus odore sancti templi tui, miserere mei consumma inperfecta mea. Hic est fructus confessionum mearum, non qualis fuerim, sed qualis sim, ut hoc confitear non tantum coram te secreta exultatione cum tremore et secreto maerore cum spe, sed etiam in auribus credentium filiorum hominum, sociorum gaudii mei et consortium mortalitatis meae, ciuium meorum et mecum peregrinorum, praecedentium et consequentium et comitum uiae meae.
Abbreviated transcription (Latin):
ego sum ñ quis fuerim. Nam illud fructum uidi et cõmemoraui. Sed qͥs
adhuc sim. ecce in ipso tempore confessionũ meaꝵ. & multi hoc noss e
confitentem me qͥd ipse intꝰ sim. quo nec oculũ nec aurẽ nec mentem
possunt intendere. Credituri tamen uolunt. nũqͥd cognituri: Dic̃ enĩ
eis caritas quia boni sunt ñ mentiri me deme confitentem. & ipsa in
eis credit mͥ. Sed quo. fruc tu id uolunt. An congratulari mͥ cupiunt.
cũ audierint quantũ adte accedam mimere tuo. & orare ꝓme cum
audierint quantum retarder pondere meo. Indicabo me talibus:
Non enĩ paruus est fructꝰ dñe ds̃ m̃i. ut amultis tibi grȩ agantur
de nobis. & amultis rogeris ꝓnobis. Am& in me fr̃nus animus. qd̃
amandum doces. & doleat inme qđ dolendũ doces. Animꝰ ille hoc
faciat fr̃nus non extraneus. Non filioꝵ alienoꝵ. quoꝵ os locutũ ẽ.

Expanded text:
ego sim, non quis fuerim? Nam illum fructum vidi et commemoravi. Sed quis ego sim, non quis fuerim? Nam illum fructum vidi et commemoravi. Sed quis adhuc sim, ecce in ipso tempore confessionum mearum, et multi hoc nosse cconfitente me, quid ipse intus sim, quo nec oculum nec aurem nec mentem possunt intendere; credituri tamen uolunt, numquid cognituri? dicit enim eis caritas, qua boni sunt, non mentiri me de mp confitentem, et ipsa in eis credit mihi. Sed quo fructu id nolunt? an congratulari mihi cupiunt, cum audierint, quantum ad te accedam munere tuo, et orare pro me, cum audierint, quantum retarder pondere meo? indicabo me talibus. non enim paruus est fructus, domine deus meus, ut a multis tibi gratiae agantur de nobis et a multis rogeris pro nobis. amet in me fraternus animus quod amandum doces, et doleat in me quod dolendum doces. animus ille hoc faciat fraternus, non extraneus, non filiorum alienorum, quorum os locutum est
Abbreviated transcription (Latin):
monstrare non possum. anuera confitear. Sed credt̃ mͥ. quoꝵ aures caritas
aꝑit. Ueruntamen tu medice m̃s intime: quo fructu ista faciam : ȩliqͣm:
Nã confessiones preteritoꝵ maloꝵ meoꝵ quȩ remisisti mͥ & texisti ut
beares me. inte mutans animã meã. fide & sicram̃to tuo. cum legunt᷑ &
audiunt᷑: excitant cor ne dornuat indesꝑatione. & dicat non possum. s
euigilet in amore mĩȩ tue. & dulcedine gratiȩ tuȩ. qua potens est om̃is
infirmꝰ. qui sibi ꝑ ipsam fit conscius infirmitatis suȩ. Et delectat bonos
audire p̃terita mala eoꝵ. quia iam carent eis. Nec idõ delectant qͥa mala
sunt. sed quia fuer̃ & nͣsunt. Quo itaq fructu dñe m̃s. eui cotidie confi¬
tet᷑ consciaentia mea. sp̃e mĩx tuę securior quam innocentia sua. quo
fructu queso etiam hominib coram te confiteor ꝑhaslitteras. adhuc quis

Expanded text:
monstrare non possum, an uera confitear; sed credunt mihi, quorum mihi aures caritas monstrare non possum, an uera confitear; sed credunt mihi, quorum mihi aures caritas aperit. Verum tamen tu, medice meus intime, quo fructu ista faciam, eliqua mihi. nam confessiones praeteritorum malorum meorum, quae remisisti et texisti, ut beares me in te, mutans animam meam fide et sacramento tuo, cum leguntur et andiuntur, excitant cor, ne dormiat in desperatione et dicat: "non possum", sed euigilet in amore misericordiae tuae et dulcedine gratiae tuae, qua potens est omnis infirmus, qui sibi per ipsam fit conscius infirmitatis suae. et delectat bonos audire praeterita mala eorum, qui iam carent eis, nec ideo delectat, quia mala sunt, sed quia fuerunt et non sunt. quo itaque fructu, domine meus, cui cotidie confitetur conscientia mea spe misericordiae tuae securior quam innocenfructu, quaeso, etiam hominibus coram te confiteor per has litteras adhuc quis
Abbreviated transcription (Latin):
Sed pͥus eũ iustificas impiũ. Confessio itaq mea ds̃ ms̃ in conspectu tuo. tͥ
tacite fit. & ñ tacite. Tac& enim strepitu. clam& affectu. Neq enĩ dico
recti aliqͥd hominibꝰ. qđ ñ ame tu pͥꝰ audieris. Aut & tu aliquid tale audis
ones meas. quasi ipsi sanat᷑i sint. oĩs languores mõs. Curiosiĩ genꝰ ad cogno¬
scendam uitã aliena. desidiosum ad corrigendã suã. Qͥd a me quer̃ audire
an uerum dicam. Quando qͥdem nemo scit hominũ qͥd. agat᷑ in homine. nͥ sp̃s
hominis qui mipso est. Si aũt ate audiant de seipsis. ñ poter̃ dicere mentitur
dñs. Quid est enĩ ate audire de se. nͥ eognoscere se: Quis porro cognoscit. & dicit
falsũ ẽ. nͥ ipse mentiat᷑. Sed qͥa ciritas om̃a credit. ii.c̃ eos utiq quos conexos
sibimet unũ facit. ego qͦq dñc &iã uic ł confiteor. ut audiant homines quibꝰ. de¬

Expanded text:
sed prius eum iustificas inpium. confessio itaque mea, deus meus, in conspectu tuo tibi sed prius eum iustificas inpium. confessio itaque mea, deus meus, in conspectu tuo tibi tacite fit et non tacite. tacet enim strepitu, clamat affectu. neque enim dico recti aliquid hominibus, quod non a me tu prius audieris, aut etiam tu aliquid tale audis ones meas, quasi ipsi sanaturi sint omnes languores meos? curiosum genus ad cognoscendam uitam alienam, desidiosum ad corrigendam suam. quid a me quaerunt audire an uerum dicam, quandoquidem nemo scit hominum, quid agatur in homine, nisi spiritus hominis, qui in ipso est? si autem a te audiant de se ipsis, non poterunt dicere: "mentitur dominus". quid est enim a te audire de se nisi cognoscere se? quis porro cognoscit et dicit: "falsam est", nisi ipse mentiatur? sed quia caritas omnia credit, inter eos utique, quos conexos sibimet unum facit, ego quoque, domine, etiam sic tibi confiteor, ut audiant homines, quibus de
Abbreviated transcription (Latin):
& in ea spe gaudeo. quando sanum gaudeo. C&̃ra uero
uitȩ huiꝰ tauto ininꝰ flenda. quanto magis fletuR. Et
tanto magis flenda. quanto minꝰ flet in eis. Ecce enun ueritatem dilexisti.
qĩ qui facit eam. uenit adlucem. Uolo eam facere in corde meo coram tẽ.¬
in confessione. Instilo autẽ mõ coram multis testibꝰ. Et tͥ dñe quidẽ euiꝰ
oculis nuda est abyssus humanȩ conscientię. qͥd occultum ẽẽt in me. xiã¬
si nollem confiterit. Te enĩ mͥ absconderẽ. non me tͥ. Nc̃ aũt qd̾ gemiitꝰ nĩs
testis. ẽ. displicere me mͥ. tu refulges et places. & amaris. & desideraris. ut eru¬
bescam de mẽ. & abiciam me atq eligam tẽ. & nec mͥ nec tͥ placeam. nͥdete.
Tibi gͦ dĩe manifestꝰ sũ qͥcũq sim. & qͦ fructu tibi confitear. dixi Neq idago
Cum eium malus sum. nichil ÷ aliud confiteritͥ. quam displicere mͥ. Cũ uͦ piꝰ.
nichil est aliud confiteritͥ. quã hoc ñ tribuere mͥ. qm̃ tũ dĩe benedicis ustũ.¬

Expanded text:
et in ea spe gaudeo, quando sanum gaudeo. cetera uero uitae huius tanto minus flenda, quanto magis fletur, et tanto magis flenda, quanto minus fletur in eis. ecce enim ueritatem dilexisti, quoniam qui facit eam, uenit ad lucem. uolo eam facere in corde meo coram in confessione, in stilo autem meo coram multis testibus. Et tibi quidem, domine, cuius oculis nuda est abyssus 15 humanae conscientiae, quid occultum esset in me, etiamsi nollem confiteri tibi? te enim mihi absconderem, non me tibi. nunc autem quod gemitus meas testis est displicere me mihi, tu refulges et places et amaris et desideraris, ut erubescam de me et abiciam me atque eligam te et nec tibi nec mihi placeam nisi de te. tibi ergo, domine, manifestus sum quicumque sim. et Cum enim malus sum, nihil est aliud confiteri tibi, quam displicere mihi; cum vero pius, nihil est aliud confiteri tibi, quam hoc non tribuere mihi: quoniam tu, Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis irete trctantẽ om̃i dic dñico audietĩ. & magi magiq
il eor firmabat᷑. om̃s uersutaꝵ cilũpmiar nodo qͣsilli decq tores nr̃
matie eitholica ꝑ gr̃m regenerasti. ñ sic intellegi ut humam crpori
forma det̾minatũ erederent. atq cogitarent. &uaiquã mTel abport¬
sũlis substantia neqͥdem tenuit᷑ atq in eniginate suspicalar. tom̃
gaudens erubui ñ me tot anno adũsus ettholicã fidem. sed contra
curnaliũ cogitationũ figmenta latrisse. Eo qͥppe temerari simpi
fuerã. qd ea quȩ debeliĩ querendo dicere. accusando edixeraum. Ei¬
enĩ altissume. & ꝓxinie. secretissi me. & p̃sentissime. cuĩ menbra ñ st̃
alia maiorizalia minora. sed ubiq tot es & nusquã locorum es ⁊ on
Cutiq forma ista corporca. tam̃ fecisti hominẽ ad xmaginem cun
Et ecee ipse a capite usq ad pedes in loco est. Cum g̃ nescirem qͣmͣ¬

Expanded text:
veritatis recte tractantem omni die dominico audiebam; et magis magisque veritatis recte tractantem omni die dominico audiebam; et magis magisque mihi confirmabatur omnes uersutarum calumniarum nodos, quos illi deceptores nostri matre catholica per gratiam regenerasti, non sic intellegi, ut humani corporis forma determinatum crederent atque cogitarent, quamquam quolis substantia, ne quidem tenuiter atque aenigmate suspicabar, tamen gaudens erubui non me tot annos aduersus catholicam fidem, sed contra carnalium cogitationum figmenta latrasse. eo quippe temerarius et inpius fueram, quod ea quae debeenim, altissime et proxime, secretissime et praesentissime, cui membra non sunt alia majora et alia minora, sed ubique totus es, et nusquam locorum es; non es utique forma ista corporea: tamen fecisti hominem ad imaginem tuam; et ecce ipse a capite usq
Abbreviated transcription (Latin):
nec cum puduit confiteri. Non erat de talib quales multos loqͥce
passus eram. conantes ea ine docere. & dicentes nicħ. Iste uero cor
habebat & si ñ rectum ad te. nec tam̃ nimis incautũ ad seipsum.
Non usq quaq imꝑitꝰ erat imꝑitię suę. & noluit se temere dispu¬
tando in ea coartare. unde nec exitus ei ullus. nec facilis ẽẽt
redit. Etiam hinc mͥ ãpli placuit. Pulchrior. ẽ. enĩ temperantaa
eficentis animi. quã illa quę nosse eupiebã. & eum in om̃ibus
difficiliorib ce subtiliorib questionib talem inuenichã. Refracto
itaq studio qd̵ intenderã in minichei litteras magiq desperans
deoxteris eoꝵ doctorib qͣndo in multis quȩ me mouebant ita ille
nominat᷑ꝰ appiruit. Cocpi cũ eo ꝓstudio eiꝰ ageie uitã. quo ipse fla¬
grabat in eas litt̾as. qͥs tunc iam rethor carthagiuis adolescentes

Expanded text:
nec eum puduit confiteri. non erat de talibus, quales multos loquaces nec eum puduit confiteri. non erat de talibus, quales multos loquaces passus eram, conantes ea me docere et dicentes nihil. iste uero cor habebat, etsi non rectum ad te, nec tamen nimis incautum ad se ipsum. non usquequaque inperitus erat inperitiae suae et noluit se temere disputando in ea coartari, unde nec exitus ei ullus nec facilis esset reditus: etiam hinc mihi amplius placuit. pulchrior est enim temperantia confitentis animi quam illa, quae nosse cupiebam. et eum in omnibus difficilioribus et subtilioribus quaestionibus talem inueniebam. Refracto itaque studio, quod intenderam in Manichaei litteras, magisque desperans de ceteris eorum doctoribus, quando in multis, quae me monebant, ita ille nominatus apparuit, coepi cum eo pro studio illius agere uitam, quo ipse flagrabat in eas litteras, quas tunc iam rhetor Karthaginis adulescentes
Abbreviated transcription (Latin):
facta st̃ intellecta conspicit᷑. Et inspexi cęta infra te. & uidi nec
om̃ino ẽẽ. nec om̃ino ñ ẽẽ. Esse qͥdem. qm̃ abste sunt. ñ ẽẽ autẽ.
qm̃ id qd̾ es non sunt. Id enĩ uere ẽ. qd̾ in cõmutabilit̾ manet. Mihi
autẽ adherere dõ bonũ. ẽ. qͥa si nonmaneo in illo: nec in me potero.
Ille autẽ inse manens innouat om̃a. et dñs m̃s es. qm̃ bonoꝵ meorũ
si summa bona ẽẽnt. incorruptibilia ẽẽnt. si aũt nulla bona e̾ent.
quid i eis corrumperet᷑ ñ eẽt. Nocet enĩ corruptio. & nisi bonũ in¬
ueniret non noceret. Aut gͣmnocet corruptio quod fieri ñ potest. aut

Expanded text:
facta sunt, intellecta conspicitur. Et inspexi cetera infra te et uidi nec facta sunt, intellecta conspicitur. Et inspexi cetera infra te et uidi nec omnino esse nee omnino non esse: esse quidem, quoniam abs te sunt, non esse autem, quoniam id quod es non sunt. id enim uere est, quod inconrautabiliter manet. mihi autem inhaerere deo bonum est, quia, si non manebo in illo, nec in me potero. ille autem in se manens innouat omnia; et dominus meus es, quoniam bonorum meorum si summa bona essent, incorruptibilia essent; si autem nulla bona essent, quod in eis corrumperetur non esset. Nocet enim corruptio, et nisi bonum minueret, non noceret. Aut igitur nihil nocet corruptio, quod fieri non potest: aut
Abbreviated transcription (Latin):
tues ds̃ m̃s. tibi suspiro die ac nocte. Et cũ te pͥmũ eognoni. tu assũp¬
sisti me. ut uiderẽ eẽ qd̾ uiderẽ. & ñdum me eẽ qͥ uiderẽ et reuberasti
infirmitatẽ aspectus mei. Rediens in me. ueheiñt̃ contremui amore
& horrore. et inueni longe meẽẽ ate. in regione dissimilitudinis.
tãquã audirem uocem tuam de excelso. Cibus sũ grandiũ. cresce
& manducabis me. Nec tu me mutabis inte. mutabis sicut cybum
carnis tuȩ. sed tu mutaberis in me. Et cognoui qm̃ ꝓ iniqͥtate erudist:
hominẽ. et tabescere fecisti sicut haraneã animã meã. & dixi. Nũqͥd
nichil ẽ. ueritas. qm̃ neq ꝑfinita. neq ꝑ infinita locorum spacia
diffusa ẽ : & clamasti de longinquo. immo u̾o ego sum qui sum.
& audiui sicut audit᷑ in corde. et ñ erat prorsus unde dubitarem.
aciliusq dubitarẽ uiuere me. quã ñ e̾ẽ ueritatẽ. quȩ ꝑea quae

Expanded text:
tu es Deus meus; tibi suspiro die ac nocte. Et cum te primum cognovi, tu assumptu es Deus meus; tibi suspiro die ac nocte. Et cum te primum cognovi, tu assumpsisti me, ut viderem esse quod viderem, et nondum me esse qui viderem. Et reverberasti infirmitatem aspectus mei, radians in me vehementer, et contremui amore et horrore; et inveni longe me esse a te in regione dissimilitudinis, tanquam audirem vocem tuam de excelso: Cibus sum grandium; cresce, et manducabis me. Nec tu me in te mutabis, sicut cibum carnis tuae; sed tu mutaberis in me. Et cognovi quoniam pro iniquitate erudisti hominem, et tabescere fecisti sicut araneam animam meam ; et dixi: Nuniam neque per finita, neque per infinita locorum spatia diffusa est? Et clamasti de longinquo: Imo vero, Ego sum qui sum . Et audivi sicut auditur in corde, et faciliusque dubitarem uiuere me quam non esse. ueritatem, quae per ea, quae
Abbreviated transcription (Latin):
transinutauert̃ ueritatẽ dĩ inmendatiũ. et coluerunt et seruierunt ereat᷑ȩ
pocius quã creatori. Et inde ammonitꝰ redire ad memetipsũ intraui
in intima mea duce te. et potui qm̃ factus es adiutor m̃s. Intraui et
uidi qualicũq oculo aĩę meȩ supra eundem oculũ aĩȩ meę. supͣ mentem
meã lucẽ in cõmutabilẽ ñ hanc uulgarẽ et conspicuã omi carni. nec qͥsi
ex codem genere. Grandior erat. taquã si ista multo multoq clariꝰ
claresceret. totũq occuparet magnitudine. Nhoc illa erat. s aliud
aliud ualde abistis om̃ib. Nec tta erat suꝑ mentẽ meã. sicut oleũ suꝑ
a quã. nec sicut cęlũ suꝑ t̾rã. sed suꝑior. qͥa ipse fecit me. et ego inferior.
qͥa factus ab ea. Qui noũ ueritatẽ noũ eã. et qͥ nouit eam. noũ ȩcñitatẽ.
aritas nouit eã. Oaet̾na ueritas. & uera caritas. et cara ȩt̾nitas.¬

Expanded text:
transmutauerunt ueritatem dei in mendacium et coluerunt et seruierunt creaturae transmutauerunt ueritatem dei in mendacium et coluerunt et seruierunt creaturae potius quam creatori. Et inde admonitus redire ad memet ipsum intrani in intima mea duce te et potui, quoniam factus es adiutor meus. intraui et uidi qualicumque oculo animae meae supra eundem oculum animae meae, supra mentem meam lucem inconmutabilem, non hanc uulgarem et conspicuam omni carni nec quasi ex eodem genere grandior erat, tamquam si ista multo multoque clarius claresceret totumque occuparet magnitudine. non hoc illa erat, sed aliud, aliud ualde ab istis omnibus. nec ita erat supra mentem meam, sicut oleum super aquam nec sicut caelum super terram, sed superior, quia ipsa fecit me, et ego inferior, quia factus ab ea. qui nouit ueritatem, nouit eam, et qui nouit eam, nouit aeternitatem. caritas nouit eam. o aeterna ueritas et uera caritas et cara aet
Abbreviated transcription (Latin):
cant. aut gr̃as agunt. sed euanesẽt̃ in cogitationib suis. et obseuratur
insipiens cor eoꝵ dicentesse cẽ sapientes stulti fiunt. et idõ legebam ibi
etiam inmutatã głam incorruptionis tuȩ in ydola. & uaria simulachra.
insimilitudine ymaginis corruptibilis hominis. et uolucrũ. et quadrupedũ.
ec serpentiũ. uidelicet egyptiũ cibum. quo esau ꝑdidit pͥmogenita sua.
Qm̃ caput quadrupedis ꝓte honorauit ppłs pͥmogenitꝰ conu̾sus corde N
egyptũ. et curuans ymaginẽ tuã. animã suã ante ymagynẽ uituli
comedentis foenũ inueni hȩc ibi. et ñ manducaui. Placuit enĩtͥ dñe
auferre obꝓbriũ diminutionis abiacob. ut maior seruiret minori.
et uocasti gentes inhereditatẽ tuã. Et ego adte uenerã ex gentibus. &
inteudi in aurũ qd ab egepto uoliusti. ut auferret ppłs tuus qm̃ tuuor
et non attendi in ydola aegyptioꝵ quib de auro tuo ministrabant. qui

Expanded text:
cant aut gratias agunt, sed euanescunt in cogitationibus suis et obscuratur cant aut gratias agunt, sed euanescunt in cogitationibus suis et obscuratur insipiens cor eorum; dicentes se esse sapientes stulti fiunt. Et ideo legebam ibi etiam inmutatam gloriam incorruptionis tuae in idola et uaria simulacra, in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et uolucrum et quadrupedum et serpentium, uidelicet Aegyptium cibum, quo Esau perdidit primogenita sua, quoniam caput quadrupedis pro te honorauit populus primogenitus, conuersus corde in Aegyptum et curuans imaginem tuam, animam suam, ante imaginem uituli manducantis foenum. inueni haec ibi et non manducaui. placuit enim tibi, domine, auferre opprobrium diminutionis ab lacob, ut maior seruiret minori, et uocasti gentes in hereditatem tuam. et ego ad te ueneram ex gentibus et intendi in aurum, quod ab Aegypto uoluisti ut auferret populus tuus, quoniam tuum et non adtendi in idola Aegyptiorum, quibus de auro tuo ministrabant, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestium terrestrium : et infernoꝵ. Et om̃is lingua confiteat᷑. quia dñs
iħs xp̃e in gloria. q̃ dĩ patris: non habent illi libri. Qd̾ enĩ ante omnia
tempora et suꝑ om̃a tempr̃a incõmutabiliter manet unigenitꝰ filiꝰ tuus
coȩc̃nus tibi. et qͥa de plenitudine eiꝰ accipiunt aĩȩ ut beatȩ sint. &
quia participatione manentis inse sapientiȩ renouant᷑ ut sapientes
sint : est ibi. Qd aũt scd̃m tempꝰ ꝓimpiis mortuus ẽ. et filio tuo unico
et reuelasti ea paruulis : ut uenirent ad eũ laborantes et honerati. & refi¬
ceret eos. qm̃ mitis ẽ. et humiliᷤᷤ corde. Et dirigeret inites in iudicio: et
doceret mansuetos uias suas Uidens humilitatẽ nr̃am et laborẽ nr̃m. &
dimittens om̃a peccata nr̃a. Qui autem coturno tamquã doctrinę subli¬
mioris elati ñ audiunt dicentẽ. discite aie qͥa mitis sũ et humilis corde. &
inuenietis requiem animab ur̃is. Et si cognoseunt dm̃. ñ sicut dm̃ glorifi¬

Expanded text:
lestium, terrestrium et infernorum et omnis lingua confiteatur, quia dominus Iesus irr gloria est dei patris non habent illi libri. quod autem ante omnia tempora et supra omnia tempora inconmutabiliter manet unigenitus filius tuus coaeternus tibi et quia de plenitudine eius accipiunt animae, ut beatae sint, et quia participatione manentis in se sapientiae renouantur, ut sapientes sint, est ibi; quod autem secundum tempus pro inpiis mortuus est et fiet reuelasti ea paruulis, ut uenirent ad eum laborantes et onerati et reficeret eos, quoniam mitis est et humilis corde, et dirigit mites in indicio et docet mansuetos uias suas uidens humilitatem nostram et laborem nostrum et dimittens omnia peccata nostra. qui autem cothurno tamquam doctrinae sublimioris elati non audiunt dicentem: disciteame, quoniam mitis sum et humilis corde, et inuenietis requiem animabus uestris, etsi cognoscunt deum, non sicut deum glorifi
Abbreviated transcription (Latin):
eũ ñ cognouit. Quia uõ in ꝓpria sua uenit. et sui eũ ñ receperunt.
quotquot aũt receperunt eũ dedit eis potestatem filio di fieri eredentib
in nomine euis: non ibi legi. Item ibi legi. qͥa uerbũ ds̃ ñ ex carne. non
ex sanguine. ñ ex uoluntate uiri. neq ex uolũptate carnis: sed ex deo
natꝰ. ẽ. Sed quia ũbũ carofactũ. ẽ. et habitauit in nobis. non ibi legi. In¬
dagaui quippe in illis litc̃is uarie dictũ. & multis modis qd̾ sit filius in
forma patris. ñ rapina arbitratus eẽ equalis dõ. qͥa nat᷑alit᷑ idipsum est.
Sed qͥa semetipsũ exinaniuit. formã serui accipiens. in similitudinẽ ho¬
minũ factus. et habitu inuentꝰ ut homo. humiliauit se. factꝰ obediens

Expanded text:
runt, quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios dei fieri credentibus in nomine eius, non ibi legi. Item legi ibi, quia uerbum, deus, non ex carne, non ex san-\' guine neque ex uoluntate uiri neque ex uoluntate carnis, sed ex deo natus est; sed quia uerbum caro factus est et habitauit in nobis, non ibi legi. indagaui quippe in illis litteris uarie dictum et in multis modis, quod sit filius in forma patris non rapinam arbitratus esse aequalis deo, quia naturaliter id ipsum est, sed quia semet ipsum exinaniuit formam serui accipiens, in similitudinem hominum factus et habitu in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcurasti mͥ ꝑquendã hominẽ inimanissimo typo. turgidum. quosdam
platonicoꝵ libros ex greca lingua in latinã uersos. Et ibi legi ñ quidem
his uerbis. sed hoc idem om̃ino multis. et multiplicib suaderi rationib
qd̾ in pͥncipio erat uerbum. et uerbum erat apud dm̃. et ds̃ erat uerbum.
hoc erat in pͥncipio apud dm̃i. om̃ia ꝑipsũ facta st̃. et sineipso factum est

Expanded text:
curasti mihi per quendam hominem inmanissimo tyfo turgidum quosdam platonicorum libros ex graeca lingua in latinam uersos. Et ibi legi, non quidem his uerbis, sed hoc idem omnino multis et multiplicibus suaderi rationibus, quod in principio erat uerbum et uerbum erat apud deum et deus erat uerbum. Hoc erat in principio ap
Abbreviated transcription (Latin):
spectat tabulã quandã pictam inpariete ubi inerat pictura hȩe iouem¬
quo pacto danȩ misisse auint ingremium quondã ymbit̃ auitũ fueum
factum mulieri. Et uide quẽ admodũ seconcitat ad libydinẽ quasi celesti
magysterio. ad quẽ dm̃i inquit qͥ templa çęli sũmo sonitu concutit ogo ho¬
muntio id ñ facerem: Ego uero illud feci ac libens. Hon om̃ino ꝑhane turpttu
dinem uerba ista cõmodius discunt᷑: sed ꝑ hȩc uerha turpitudo illa cfidenciꝰ
ꝑpetrat᷑. Non. iccuso uerba q̃si uasa electa atq p̾ciosa. sed uinum errori qd̵
in eis nobis ꝓpinabiat᷑ ab ebrus doctorib &e nͥ biberemꝰ cedebam̃. nec appellare
ad aliquẽ iudicẽ sobriũ libebat. Et tam̃ ego ds m̃s inconspectu iam secura ẽ.
naordatio mca libent᷑ hec oidici. & eiꝰ dlectabur miser. & ob hoc bone spei puens
appellabur : Sinc ie dsm̃s dicere aliqͥs. & de ingenio mes munere tuo inqͥb ame

Expanded text:
spectat tabulam quamdam pictam in pariete, ubi inerat pictura haespectat tabulam quamdam pictam in pariete, ubi inerat pictura haequo pacto Danaae misisse aiunt in gremium quondam imbrem aureum, fucum factum mulieri? et uide, quemadmodum se concitat ad libidinem quasi caelesti magisterio: at quem deum! — inquit — qui templa caeli summo sonitu concutit. ego homuncio id non facerem? ego uero illud feci ac libens. Non omnino, non omnino per hanc turpitudinem uerba ista conmodius discuntur, sed per haec uerba turpitudo ista confidentius perpetratur. non accuso uerba quasi uasa lecta atque pretiosa, sed uinum erroris, quod in eis nobis propinabatur ab ebriis doctoribus, et nisi biberemus, caedebamur nec appellare ad aliquem iudicem sobrium licebat. et tamen ego, deus1 meus, in cuius conspectu iam secura est recordatio mea, libenter haec didici et eis delectabar miser et ob hoc bonae spei puer, appellabar.
Abbreviated transcription (Latin):
fingebat hȩc honicrꝰ & humana ad deos tͣnsferebat. dituna mallẽ ad nos. Sueriꝰ
dr̃ qd̾ fingebat. Hec qͥdem ille. sed hominib flagitiosis diuina tribuendo. ne
flagicia. flagicia putarent᷑. & utqͥiqͥs ea feciss& ñ homine ꝑditos. s celesteᷤᷤ
dõs uiderct᷑ imitatꝰ. Et tam̃ oflum̃ tartareum iactant᷑ inte filii hominũ cum
mercedibꝰ. ut hȩc discant. Et magna res agit᷑ cum hoc agit᷑ publice in foro in con¬
spectu logũ. supͣ mercedẽ salaria decernentiũ. & saxatua ꝑcutis & sonas diceN S
Hinc uerba discunt᷑. hnnc adquirit᷑ doqͣntia reb ꝑsuadendis sententiisq eexpli¬
candis maxiine necessaria. Ita uͦ ñ cognoscerẽ uerba hȩc imbrem aureũ & gre¬
miũ. & fucum. & templa cęli. & alia uerba quȩ in eo loco scripta sunt. nͥ t̾reneiꝰ
inducer& nequã adolescentẽ ꝓponentem sibi iouem ad exemplum stupri dũ

Expanded text:
fingebat haec Homerus et humana ad deos transferebat; diuina mallem ad nos? sed uerfingebat haec Homerus et humana ad deos transferebat; diuina mallem ad nos? sed uerius dicitur, quod fingebat haec quidem ille, sed hominibus flagitiosis diuina tribuendo, ne flagitia flagitia putarentur et ut quisquis ea fecisset, non homines perditos, sed caelestes deos uideretur imitamercedibus ut haec discant; et magna res agitur, cum hoc agitur publice in foro, in conspectu legum supra mercedem salaria decernentium; et saxa tua percutis et sonas dicens: Hinc verba discuntur, hinc acquiritur eloquentia rebus persuadendis sententiisque explicandis maxime necessaria. Ita vero non cognosceremus verba haec, imbrem aureum, et gremium, et fucum, et templa coeli, et alia verba quae in eo loco scripta sunt, nisi Terentius induceret nequam adolescentem proponentem sibi Jovem ad exemplum stupri, dum
Abbreviated transcription (Latin):
amem te ualidissime. & amplexer manũ tuã totis p̃cordus meis. & eruas me ab
utile puer didici. tͥ seruiat qd̵ loquor. & seribo. & lego. & ntumero. qͣm cum uana
discerem tu disciplinã dabasmͥ. & incis uinis peccita delectationũ incarũ dimi¬
sisti mͥ. Didici enĩ meiᷤᷤ multa uerba utilia. sed ⁊ inreb ñ uanis disci possunt.
& ea uia tua ẽ. inqͣ pueri ambularent. S ue tͥ fluim̃ mors humana. qͥs resist&
tͥ: Quandui ñ siccaberiꝰ: Auousq uolues euȩ filios inmare magnui ⁊ formidolosĩ.
qd uix transeunt qui lignum consoenderint: Honne ego intellexi ⁊ tonantẽ iouẽ.
& adulterintẽ : Et utiq ñ posset hȩc duo. sed actũ ẽ. ut haberet auctoritatẽ ad¬
imitandũ uerũ adulteriũ lenocinante falso tonitrui. Quis aut penulatoꝵ
magistroꝵ audiat aure sobria excodem puluere hominẽ clamantẽ & dicentem.

Expanded text:
amem te ualidissime et amplexem manum tuam totis praecordiis meis et eruas me ab amem te ualidissime et amplexem manum tuam totis praecordiis meis et eruas me ab utile puer didici, tibi seruiat quod loquor et scribo et lego et numero, quoniam cum uana discerem, tu disciplinam dabas mihi et in eis uanis peccata delectationum mearum dimisisti mihi. didici in eis multa uerba utilia; sed et in rebus non uanis disci possunt, et ea uia tuta est, in qua pueri ambularent. Sed uae tibi, flumen moris humani! quis resistit tibi? quamdiu non siccaberis? quousque uolues Euae filios in mare magnum et formidulosum, quod uix transeunt qui lignum conscenderint? nonne ego in te legi et tonantem Iouem et adulterantem? et utique non posset haec duo, sed actum est, ut haberet auctoritatem imitandum uerum adulterium lenocinante falso tonitru. quis autem paenulatorum magistrorum audit aure sobria ex eodem puluere hominem clamantem et dicentem:
Abbreviated transcription (Latin):
noueram. & sȩuis terrorib ac pęnis ut nossem instabat᷑ mͥ uehement᷑. Nam
& latina aliquando infansutiq nulla nouerã. & tam̃ aduertendo didici fine
ullo nctu atq cruciatu. int̾ xiam blandimenta nutricũ. & ioca arriden¬
tium & lȩticias alludentium. Didici uͦ illa sine pęnali honere urguentium.
cum inẽ urgueret cormeũ ad parienda concepta sua. & quȩ ñ eẽt nͥ aliqua
uerba didicissem ñ adocentib scd aloquentib. in quoꝵ & ego auribꝰ par¬
turiebam quicqͥd sentiebam. Hinc satis elucor maiorẽ habere uim addiscen¬
ditate pestifera qua recessimꝰ ate. Exaudi dñe dep̃cationẽ meã nedeficiat anima
mea sub disciplina tua. neq deficiam in ẽfitendo tͥ miserationes tuas. quibꝰ eriuisti
me ab om̃ib uiis meis pessimis. ut dulcescis mͥ suꝑ seductione quas sequebar. &

Expanded text:
noueram et saeuis terroribus ac poenis, ut nossem, instabatur mihi uehementer. nam noueram et saeuis terroribus ac poenis, ut nossem, instabatur mihi uehementer. nam et latina aliquando infans utique nulla noueram et tamen aduertendo didici sine ullo metu atque cruciatu inter etiam blandimenta nutricum et ioca arridentium et laetitias alludentium. didici uero illa sine poenali onere urgentium, cum me urgeret cor meum ad parienda concepta sua, id quod non esset, nisi aliqua uerba didicissem non a docentibus, sed a loquentibus, in quorum et ego auribus parturiebam quidquid sentiebam. hinc satis elucet maiorem habere uim ad discenditate pestifera, qua recessimus a te. Exaudi, domine, deprecationem meam, ne deficiat anima mea sub disciplina tua neque deficiam in confitendo tibi miserationes tuas, quibus eruisti me ab omnibus uiis meis pessimis, ut dulcescas mihi super omnes seductiones, quas sequebar, et
Abbreviated transcription (Latin):
si querã quidhorum maiorȩ uitȩ huiꝰ incõmodo quisq obliuiscat᷑ legere &
scribere an poetica illa figmenta. qͥs ñ uideat qͥd responsurꝰ sit qͥ ñ ẽ oblitꝰ
penitis sui : Peccabam ego puer cum illa inania istiꝰ utiliorib amore
p̃ponchum. uel potiꝰ ista oderã illa amabã. Iam uͦ unũ & unum. duo ce duo
quattuor. odiosa cantio mͥ erat. &: dulcissimũ spectaculũ uanitatis.
qquus ligneus. plenꝰ irinatis. & trorȩ maendium. atq ipsius umbra creuse.
Cut gͦ grecam xiã gͣmaticã oderam talia cantantem: Nam & homerus pe¬
ritus tẽxere tales fabulas & dulcissime uanꝰ ẽ. mͥ tam̃ eamarus erat puero.
Cado &iam grecis pueris uirgilius ita sit cum cum sic discere coguntur ut ego
illum. uideli& difficultas om̃ino ediscendȩ linguȩ pergrine. quasi felle asꝑ¬
gebat om̃s suauitates grecas fabulosaꝵ narrationum. Nulla enĩ uerba illa

Expanded text:
si quaeram quid horum majore vitae hujus incommodo quisque obliviscatur, legere et si quaeram quid horum majore vitae hujus incommodo quisque obliviscatur, legere et scribere, an poetica illa figmenta; quis non videat quid responsurus sit, qui non est penitus oblitus sui? Peccabam ergo puer cum illa inania istis utilioribus amore praeponebam uel potius ista oderam, illa amabam. iam uero unum et unum duo, duo et duo quattuor odiosa cantio mihi erat et dulcissimum spectaculum uanitatis equus ligneus plenus armatis et Troiae incendium atque ipsius umbra Creusae. Cur ergo graecam etiam grammaticam oderam talia cantantem? nam et Homerus peritus texuerat tales fabellas et dulcissime uanus est et mihi tamen amarus erat puero. credo etiam graecis pueris Vergilius ita sit, cum eum sic discere coguntur ut ego illum. uidelicet difficultas, difficultas omnino ediscendae linguae peregrinae quasi felle aspergebat omnes suauitates graecas fabulosarum narrationum. nulla enim uerba illa
Abbreviated transcription (Latin):
Nam cocc paratior sum obliusci errores aeneȩ. atq om̃a eius modi quã seriber
&elogene. Et enum uela pendent limmib gͣmaticaꝵ scolaꝵ. sed non illa magᷤ
honorẽ scereti. quã tegimentũ erroris significant. Nelament aduersus me
quos iam ñ timeo. dum confiteor tͥ quȩ uult aĩa mea ds̃ m̃s. & ad quiesco in
rep̃bensione malarum uiarum meaꝵ. ut diligã bonas uias tuas. Nelament
aduersus me uenditores grãmatice uł emptores. qr si ꝓponam eis int̾rogans
utrũ uerũ sit qd encã aliquando carchaginẽ uenisse poeta dicit. indoctio¬
res nescur se respondebt̃. doctioreᷤ aũt ciam negabunt uerum ẽc̃. At si que¬
ram quib litt̾i scribat᷑ eneę nom̃. om̃s mͥ qͥhȩc didicerint uerũ respondebt̃.
scd̃m id pactium & placitũ qͦd inter se homines ista signa firmarunt. Iteo

Expanded text:
nam ecce paratior sum obliuisci errores Aeneae atque omnia eius modi quam scribere nam ecce paratior sum obliuisci errores Aeneae atque omnia eius modi quam scribere et legere. at enim uela pendent liminibus grammaticarum scholarum, sed non illa magis honorem secreti quam tegimentum erroris significant. non clament aduersus me quos iam non timeo, dum confiteor tibi quae uult anima mea, deus meus, et adquiesco in reprehensione malarum uiarum mearum, ut diligam bonas uias tuas. non clament aduersus me uenditores grammaticae uel emptores, quia, si proponam eis interrogans, utrum uerum sit quod Aenean aliquando Karthaginem uenisse poeta dicit, indoctiores nescire se respondebunt, doctiores autem etiam negabunt uerum esse. at si quaeram, quibus litteris scribatur Aeneae nomen, omnes mihi, qui haec didicerunt, uerum respondent secundum id pactum et placitum, quo inter se homines ista signa firmarunt. Item,
Abbreviated transcription (Latin):
occidit ib amore. cum int̾ea meipsum inhis ate morientem ds̃ uita mea siceis
oculis fierem miserrimus. Quid enim miserius misero non miserante seipsum.
&flente didonis mortẽ quę fichat amando aeneam. ñflente aũt mortem suam
quȩ fiebat ñ amando te ds̃ lumen cordis mei & panis oriᷤ int̾ aĩc̨ mex. & uirtꝰ
maritans mentem meã. & sinũ cogitationis m&x: non te amabam. & forncaba&
abste. & fornicanti. sonalunt undiq euge cuge. Amicitia enim mundi huius.
fornicatio ẽ. abste: & euge euge dicitur. ut pudeat si non ita homosit. Et hoc
non flebam. ioc̃ flebam didonem extinctam ferioq extrema seu̾itam. sequens
non legeremn qd dolerẽ. Calis deñtia honestioreᷤ & utiliores lit̾e putant᷑. quã
ille lite quib legere & seribere didici. Sed nẽ in anima mea clam& ds̃ m̃s. &e
ueritas tua dicat in. Non ẽ ita non ẽ ita. Melior prorsus doctrina illa pͥor.

Expanded text:
occidit ob amorem, cum interea meipsum in his a te morientem, Deus vita mea, siccis occidit ob amorem, cum interea meipsum in his a te morientem, Deus vita mea, siccis oculis ferrem miserrimus. 21. Quid enim miserius misero non miserante seipsum, et flente Didonis mortem, quae fiebat amando Aeneam; non flente autem mortem suam, quae fiebat non amando te, Deus lumen cordis mei, et panis oris intus animae meae, et virtus maritans mentem meam et sinum cogitationis meae? Non te amabam, et fornicabar abs te, et fornicanti sonabat undique, Euge, euge. Amicitia enim mundi hujus, fornicatio est abs te; et Euge, euge dicitur, ut pudeat si non ita homo sit. Et haec non flebam et flebam Didonem extinctam ferroque extrema secutam, sequens non legerem quod dolerem. talis dementia honestiores et uberiores litterae putantur quam illae, quibus legere et scribere didici. Sed nunc in anima mea clamet deus meas et ueritas tua dicat mihi: non est ita, non est ita; melior est prorsus doctrina illa prior.
Abbreviated transcription (Latin):
tantillus puer: & tantus peccator. Ita non de benefacientib tu benefaciebasmͥ.
& depeccante meipso. uiste retribuebas mͥ. Iussisti enim & sic ẽ ut pęna mea
sibi sit om̃is inordinatꝰ animꝰ. Quid aũt erat causę. cur grecas litt̾as oderã. quib
puerulus inbuebar. ne nunc mͥ satis quidem exploratũ ẽ. Ad amauerã enim
latinas. ñ quas pͥmi magistri sed quas docent qui gramatici uocant᷑ Nam illas
pͥmas ubi legere & scribere & numerare discit᷑. non minus honerosas pęnalesq¬
habebam. quã om̃s grecas. Unde tam̃ & hoc nͥ de peccato & uanitate uitȩ qͥ caro
eram & sp̃s ambulans & non reuertens: Nam utiq melioreᷤ qͥa certioreseraNT
pͥmȩ illȩ litt̾ȩ quib fiebat inme & factum ẽ. & habeo illud ut te logam siquid
scriptum inuenio. & seribam ipse siqͥd uolo. quã illę quib tenere cogeb aR

Expanded text:
tantillus puer et tantus peccator. ita non de bene facientibus tu bene faciebas mihi tantillus puer et tantus peccator. ita non de bene facientibus tu bene faciebas mihi et de peccante me ipso iuste rettibuebus mihi. iussisti enim et sic est, ut poena sua sibi sit omnis inordinatus animus. Quid autem erat causae, cur graecas litteras oderam, quibus puerulus imbuebar, ne nunc quidem mihi satis exploratum est. adamaueram enim latinas, non quas primi magistri, sed quas docent qui grammatici uocantur. nam illas primas, ubi legere et scribere et numerare discitur, non minus onerosas poenalesqhabebam, quam omnes graecas. Unde tamen et hoc nisi de peccato et vanitate vitae, quia caro eram, et spiritus ambulans et non revertens? Nam utique meliores, quia certiores erant primae illae litterae, quibus fiebat in me, et factum est, et habeo illud ut et legam si quid scriptum invenio, et scribam ipse si quid volo, quam illae quibus tenere cogebar A
Abbreviated transcription (Latin):
Ieluis uero: Sed quot & quanti fluctus impendere temptationum post
puericiã uidebant᷑. Nouerat cos iam illa inat̃ & t̾rã ꝑ eos unde p̾ea formarer. quã
ipsam iam effigiem cõmittere uolebat. In ipsa tamen puericia dequa mͥ minꝰ quã
de adolescentia metuebat᷑. non amabã litt̾as & me in eas urgueri oderam. Et
urguebar tamen & bene mͥ fiebat. nec faciebã ego bene. Non enim ego discerem.
nͥ cogerer. Nemo aũt inuitꝰ benefacit. &iam sibonũ ẽ. qd̵ facit. Nec qui me
urguebant benefaciebant. sed bene mͥ fiebat abste deus m̃s. Illi enim non intu¬
ebant᷑ quo ferrem qd̾ me discere cogebant. p̃t̃ quã ad satiandas insatiabileᷤᷤ cupi¬
ditates copiosȩ inopiȩ & ignominiosȩ głae. Tu uͦ cui numerati st̃ capilli nr̃i.
errore om̃ium qui mͥ instabant ut discerem utebaris adutilitatem meã. meo
aut qui discere nolebam utebaris ad pęnam ineã qua plecti non erã indignus

Expanded text:
melius uero. sed quot et quanti fluctus inpendere temptationum post melius uero. sed quot et quanti fluctus inpendere temptationum post pueritiam uidebantur, nouerat eos iam illa mater et terram potius, unde postea formarer, quam ipsam iam effigiem conmittere nolebat. In ipsa tamen pueritia, de qua mihi minus quam de adulescentia metuebatur, non amabam litteras et me in eas urgeri oderam; et urgebar tamen et bene mihi fiebat nec faciebam ego bene: non enim discerem, nisi cogerer. nemo enim inuitus bene facit, etiamsi bonum est quod facit. nec qui me urgebant, bene faciebant, sed bene mihi fiebat abs te, deus meus. illi enim non intuebantur, quo referrem quod me discere cogebant, praeterquam ad satiandas insatiabiles cupiditates copiosae inopiae et ignominiosae gloriae. tu uero, cui numerati. sunt capilli nostri, errore omnium, qui mihi instabant ut discerem, utebaris ad utilitatem meam, meo autem, qui discere nolebam, utebaris ad poenam meam, qua plecti non eram indignus
Abbreviated transcription (Latin):
Qui tam̃ ñ cuicit in me uis mat̾nę pietatis. quo minus inxp̃o crederẽ. sicut ille
iidum crediderit. Nam illa satagebat ut tu mnͥ pat̾ cẽs ds̃ m̃s. potiꝰ quam ille. Et
in hoc adiuuabas cam. ut suꝑaret uirum cui melior seruiebat. qͥa & in hoc tͥ utiq
id iubenti seruiebat. Rogo te ds̃ m̃s uellem scire si tu ⁊̃ uelles. quo consilio dilatꝰ sũ.
ne tẽ baptizarer. utrum bono meo mͥ quasi laxata sint lora peccandi. an non laxa¬
ta sunt. Unde gͦ ⁊̃ nẽ de aliis atq aliis sonat undiq in aurib ñris. sine illum
faciat ñdum baptizatꝰ ẽ. Et tam̃ in salute corpis ñ dicimꝰ sine uulneret᷑ ãpli.
nondum enĩ sanatꝰ ẽ. Quanto gͦ ineliuis ut cito sanarer & id aigeret᷑ mecũ meoꝵ
meaq diligentia. ut recepta salus aĩȩ meę tuta ẽẽt tutela tua qͥ dedisses eã:

Expanded text:
qui tamen non euicit in me ius maternae pietatis, quominus in Christum crederem, sicut ille qui tamen non euicit in me ius maternae pietatis, quominus in Christum crederem, sicut ille nondum crediderat. nam illa satagebat, ut tu mihi pater esses, deus meus, potius quam ille, et in hoc adiuuabus eam, ut superaret uirum, cui melior seruiebat, quia et in hoc tibi utique id iubenti seruiebat. Rogo te, deus meus, uellem scire, si tu etiam uelles, quo consilio dilatus sum, ne tunc baptizarer, utrum bono meo mihi quasi laxata sint lora peccandi an non laxata sint. unde ergo etiam nunc de aliis atque aliis sonat undique in auribus nostris: "sine illum, faciat; nondum enim baptizatus est." et tamen in salute corporis non dicimus: sine uulneretur amplius; nondum enim sanatus est. quanto ergo melius et cito sanarer et id ageretur mecum meorum meaque diligentia, ut recepta salus animae meae tuta esset tutela tua, qui dedisses eam.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmẏssa nobis ꝑhumilitatẽ dĩi dĩ nr̃i descendentis ad siꝑbiam nr̃am. ⁊ signabar
iam signo erucis eiꝰ. & condiebar euis sale iã inde abutero matris meç q̃ multũ sꝑaũ
inte. Uidisti dñe cum adhuc puer eẽm. & quodã die pressus stoinachi repente
estuarẽ pene moriturus. Uidisti ds̃ m̃s q̃m custosm̃s iam eras. quo motu animi
& qua fide baptisiũ xp̃i tui dĩ & dñi mei flagitaui a pietate matris incę. &
ut sacͣmentis salutarib iniciarer. & abluerer te dñe iħu c̃fitens in remissionem
peccatoꝵ. nͥ statim recreatꝰ cẽm. Dilata ẽ. itaq mundatio mea qͣsi uecesse eẽt. ut
adhuc sordidarer si uiuerem. qr uidelicet pꝰlauacͥrum illud maior & ꝑiculosior.
insordib delictoꝵ reatꝰ foret. Ita iam credebam. et illa. et om̃is domꝰ. iͥ pat̃ solus.

Expanded text:
promissa nobis per humilitatem domini dei nostri descendentis ad superbiam nostram et signabar promissa nobis per humilitatem domini dei nostri descendentis ad superbiam nostram et signabar iam signo crucis eius et condiebar eius sale iam inde ab utero matris meae, quae multum sperauit in te. uidisti, domine, cum adhuc puer essem et quodam die pressu stomachi repente aestuarem paene moriturus, uidisti, deus meus, quoniam custos meus iam eras, quo motu animi et qua fide baptismum Christi tui, dei et domini mei, flagitaui a pietate matris meae et mut sacramentis salutaribus initiarer et abluerer, te, domine Iesu, confitens in remissionem peccatorum, nisi statim recreatus essem. dilata est itaque mundatio mea, quasi necesse esset, ut adhuc sordidarer, si uiuerem, quia uidelicet post lauacrum illud maior et periculosior in sordibus delictorum reatus foret. ita iam credebam et illa et omnis domus, nisi pater solus,
Abbreviated transcription (Latin):
magis uile atq inuitꝰ torqueret᷑. qͣm ego cum icertaminȩ pilȩ a collusore meo sapalur.
non ordinator. Dñe dĩm̃s peccabani faciendo cont᷑ p̃cepta parentuĩ ⁊ magistroꝵ illoꝵ.
oteram enĩ bene uti p̾ea litt̾is. quas uolebant ut discerem qͦcũq aiimo illi mer. Non
enĩ meliora eligens in obediens erã. sod amore ludendi amans incertaminib suꝑbas
uictori.as. & scalpi aures meas falsis fabellis quo prurirent ardentius eadẽ curiositate
magis inagisq poculõ emicante inspoctacula ludosq maiorũ. Quos tam̃ qͥedunt
ca dignitate p̾diti excellunt: ut hoc pęne om̃s optent paruulis sus. quoᷤ tam̃ cedi
libent᷑ patuint᷑ si spectaculis talib impediant᷑ abstudio. quo eõ ad talia edenda cupiũt
tt inuocant. ut inuocent te & libere : eos. Audierã enĩ ego adhuc puer de uita ȩt̾na

Expanded text:
magis bile atque inuidia torqueretur quam ego, cum in certamine pilae a conlusore meo superabarmagis bile atque inuidia torqueretur quam ego, cum in certamine pilae a conlusore meo superabarum ordinator, domine deus meus, peccabam faciendo contra praecepta parentum et magistrorum illorum. poteram enim postea bene uti litteris, quas uolebant ut discerem quocumque animo illi mei. non enim meliora eligens inoboediens eram, sed amore ludendi, amans in certaminibus superbas uictorias et scalpi aures meas falsis fabellis, quo prurirent ardentius, eadem curiositate magis magisque per oculos emicante in spectacula, ludos maiorum; quos tamen qui edunt, ea dignitate praediti excellunt, ut hoc paene omnes optent paruulis suis, quos tamen caedi libenter patiuntur, si spectaculis talibus inpediantur ab studio, quo eos ad talia edenda cupiunt te inuocant, ut inuocent te et liberes eos. Audieram enim ego adhuc puer de uita aeterna