comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uicarius ⁊ toe̾ nauta mecc̃e naue tãp¬
Ns exerntor lib. ⁊bicuicarius seruusci
eẽt ut depeculio serutini sdnox amde¬
tere uicarium tam̃pnaris ut tam siser¬
uitui iussu uł scieñte ⁊ patierit eodãp¬

Expanded text:
uicarius et idem nauta in eadem naue damsi is exercitor liber et hic uicarius seruus eius esset, ut de peculio serui tui ad noxam dedere uicarium damneris: ut tamen, si serui tui iussu uel sciente et patiente eo da
Abbreviated transcription (Latin):
sitũest. sedquic ꝗd sic positũ est ut
nocere possir. hoc solũ ꝓpicere p̃iorẽ
nepossit nocͣc. Nec spectamus ut no¬
ccat. sed om̃mo sinoccte possit. edic¬
to locussite Cober cetut aũt qiuposi¬
tũbabuit. siuenocuit. siue nõnotu¬

Expanded text:
situm est, sed quidquid sic positum est, ut nocere possit, hoc solum prospicere praetorem, ne possit nocere: nec spectamus ut noceat, sed omnino si nocere possit, edicto locus sit. coercetur autem, qui positum habuit, siue nocuit id qu
Abbreviated transcription (Latin):
nõic ictione noxalis netoñs suonõie
tenetur. At inlegt aquilia inquit dñs
suo nõic tenetut. nonseriu. Utriusq
legis reddit tmonc̃ duodeusn tabulaꝵ
quasi uolũit ser uos dñs inhacre nõ
obtemꝑart. Aquilie. quasugno aũt¬

Expanded text:
nomine actio est noxalis nec dominus suo nomine tenetur, at in lege Aquilia, inquit, dominus suo nomine tenetur, non serui. utriusque legis reddit rationem, duodecim tabularum, quasi uoluerit seruos dominis in hac re non obtemperare, Aquiliae, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ti ñcat̾e inutriuͦq ꝑsona siet Nam
quipͥor uulnerauit tantũ p̃stabit.
quantũ in apno ꝓtinio ħoplutuni fut¬
tal. reptus exoie uulneris trecemum
sit. inquo ptiũ quoq hrditanserutꝰ fuis¬
tem ergo seruictusi nõe alius maiorẽ.
aliusnmorẽ estimationẽ p̃stabit.
llec mirũ cũut᷑q ecoꝵ ex diuersa causa.
et diuersis temporib octidisse hominẽ
intelligatur. Nđ siquis ab surde. anob̾
b̾consinui putauĩt cogitet longe ab

Expanded text:
ti non eadem in utriusque persona fiet: nam qui prior uulnerauit, tantum praestabit, quanto in anno proximo homo plurimi fuerit repetitis ex die uulneris trecentum sit, in quo pretium quoque hereditatis erit. eiusdem ergo serui occisi nomine alius maiorem, alius minorem aestimationem praestabit, nec mirum, cum uterque eorum ex diuersa causa et diuersis temporibus occidisse hominem intellegatur. quod si quis absurde a nobis haec constitui putauerit, cogitet longe ab
Abbreviated transcription (Latin):
uẽfilluo quib crte quoquo modores
schabet. cũ dño posteriaꝵ. mulaꝵ. a¬
gi nonposse. qm̃ nonsu a sponte. siꝑ
cusse retroredissent. ¶ Quidumb
boues uendidit eialege untaret ex¬
ꝑindos. posteadetlit eꝑiũitosento

Expanded text:
illud quidem certe, quoquo modo res se haberet, cum domino posteriorum mularum agi non posse, quoniam non sua sponte, sed percussae retro redissent. Quidam boves vendidit ea lege, uti daret experiundos: postea dedit experiundo
Abbreviated transcription (Latin):
ularũ nullã ẽẽ actionẽ. Cũbonmi¬
b qui conuer sũ plaustrũ sustĩissm.
lege aquilia agiposse Nam nichilo
aliut quid uimisisset. dãpnũ inunia
daret. Si simule qui aliquã reformi¬
tasseñt unuliones tunore ꝓmoti
neoppͥmerentur plaustrũ reliquissct̃.
cumbominib actionẽ uulã eẽ cũdn¬
dño mulañ ẽe. Quodsi neqũe niulẽ
reunere bon̾ nequissent. aut cũcona¬

Expanded text:
mularum nullam esse actionem, cum hominibus, qui conversum plostrum sustinuissent, lege Aquilia agi posse: nam nihilo aliud quid immississet, damnum iniuria daret. sed si mulae, quia aliquid reformidassent et mulionerum reliquissent, cum hominibus actionem nullam esse, cum domino mularum esse. quod si neque mulae retinere onus nequissent aut cum con
Abbreviated transcription (Latin):
pbuit sclege a quilia istemũteauusus
est qui ad ib̾itaui et quasi manu cau¬
sam mortis p̾buissitt̃ta ui delicet in¬
t̃p̃tatione uocis acedento ⁊ acedesłur¬
sus aquilia lege tener extimatisumt:
nonsolum quin auulncrassent. ut cõ¬
festim uita priuarent. fictiã hu quoꝵ
exuulnere certũeẽt aliquẽ uita excos¬
surum. Iguit siqius scruo mortifeꝵ
uulnus inflixerit. cumteq alius ex int̃¬
uallo iapanssetit. ut maturuis mĩfi¬
ceretur. quã exprimore uulnere mori

Expanded text:
buit: sed lege Aquilia is demum teneri uisus est, qui adhibita ui et quasi manu causam mortis praebuisset, tracta uidelicet interpretatione uocis a caedendo et a caede. rursus Aquilia lege teneri existimati sunt non solum qui ita uulnerassent, ut confestim uita priuarent, sed etiam hi, quorum ex uulnere certum esset aliquem uita excessurum. igitur si quis seruo mortiferum uulnus inflixerit eundemque alius ex interuallo ita percusserit, ut maturius interficeretur, quam ex priore uulnere mori
Abbreviated transcription (Latin):
lpianus lib̃ .uiiii. disput auonĩm.
Si quis fumo ficit apez alienas sugaũĩt.
uel cuã nerauit. magis causammor¬
tis p̃stitisse uitetur. quã occoisse. et
dr tãpnũ iniutietutũ. aquilia ꝑseq
fic erit accpiendũ. ut uitratur cãp¬
nũ iniuria datũ. ꝙ cũtũpno inuniaͬ
actudit. iusi magnaui cogente fuit
factum. Ut celsus scribit circaeũ quicẽ¬
dii arcendi grã uicinasedes mũtioit.
Nã bic scribit cessarelgis aquilie actic̾e.
lpianus lit̾ .uii. opinionũ. Quitom¬
um auenã inuito dño demolit ⁊ eolo̾co
balneas extruxit. p̃ter natutale uisqd̃.
suꝑficies at dñm soliꝑtinet. etiãdãpin
deant̃e actioni sub inetur.¬

Expanded text:
lpianus libro nono disputationum. Si quis fumo facto apes alienas fugauerit uel etiam necauerit, magis causam mortis praestitisse uidetur quam occidisse, etquilia persequi, sic erit accipiendum, ut uideatur damnum iniuria datum, quod cum damno iniuriam attulerit: nisi magna ui cogente fuerit factum, ut Celsus scribit circa eum, qui incendii arcendi gratia uicinas aedes intercidit: nam hic scribit cessare legis Aquiliae actionem: Ulpianus libro sexto opinionum. Qui domum alienam inuito domino demolit et eo loco balneas exstruxit, praeter naturale ius, quod superficies ad dominum soli pertinet, etiam damni dati nomine action‹i› subi
Abbreviated transcription (Latin):
et sipriore noio extimauone ficta
postra mortuo seruo deoctiso age̾ dñsin¬
stitiũt. exteptiõe doli mali opposita con¬
pelletur. ut exutroq uiomo nichil. am¬
pluisconsequauir. quã consequi ted̾et¬

Expanded text:
Sed si priore iudicio aestimatione facta, postea mortuo seruo, de occiso agere dominus instituerit, exceptione doli mali opposita compelletur, ut ex utroque iudicio nihil amplius consequatur, quam consequi de
Abbreviated transcription (Latin):
soluat. Ñ qͦs p̾ca soluit᷑. aut uindi¬
cabit. aut si suerĩt nũmi ꝯsũꝑti ad
ꝯdictionẽ ꝑtinẽt ¶Siuõsimł insactu¬
losoluit. nicħ fecit acupientis. iõ nõ¬
plus p̃tio soluit ẜuus. ñ faciti numos

Expanded text:
soluat: nam quos postea soluerit, aut uindicabit aut, si fuerint nummi consumpti, ad condictionem pertinent: si uero simul in sacculo soluit, nihil fecit accipientis et ideo nonplus pretium soluit seruus, n
Abbreviated transcription (Latin):
ł ẽ. usũ fructũ oetelinqͣre. ñ ẽ cogend̾ do¬
inũ reficere. inqͣnib casib usufructua¬
rio hoc honꝰ mãibit. S ⁊ pꝰ acceptũ ccͣ eũ u¬
ditiũ paratofructuarionlinq̃re usũ fru¬
ctũ: Aicẽdũ ẽ ab solui eũ debere auidice.

Expanded text:
ratus est usum fructum derelinquere, non est cogendus domum reficere, in quibus casibus et usufructuario hoc onus incumbit. sed et post acceptum contra eum iudicium parato fructuario derelinquere usum fructum dicendum est absolui e‹u›m debere a iudice.
Abbreviated transcription (Latin):
ligendũ in eo qui solos utos ħreco scͥpsit̃.
licet ñ. ut legatarios eos noiãuit. sed
ut ostendet mag̾ ł se matrẽ ita frui.
ut lib̾os secũ hãt fruentes. Sed pon
eos libos simł cũ matre frui. d̾b̾edici
similẽ cẽ ⁊ mhoc caũ uiris euẽntũ.¬

Expanded text:
legendum in eo, qui solos liberos heredes scripserit, licet non ut legatarios eos nominauerit, sed ut ostenderet magis uelle se matrem ita frui, ut liberos secum habeat fruentes. sed et Poeos liberos simul cum matre frui, debere dici similem e
Abbreviated transcription (Latin):
totiꝰ fundi usũ fructũ adme ꝑtinẽ. ĩter̃
⁊ si capite minutꝰ fuero t̾otũ amitere.
Sedsiextitit᷑ ꝯdictio. totũ ussifructũ
ad te ꝑuinere.si forte capie ominutꝰ
sim. Cetm̃ cũ mmcostatu maneo. cõ¬
municandũ usũ frugũ.
ħrdib usũ fructũ legaũt diupiã¬

Expanded text:
totius fundi usum fructum ad me pertinere interim et si capite minutus fuero, totum amittere: sed si extiterit condicio, totum usum fructum ad te pertinere, si forte capite deminutus sum, ceterum cum in meo statu maneo, communicandum usum fructum. heredibus suis usum fructum legaueri
Abbreviated transcription (Latin):
di fructuane solui deberet. ꝗuis fructu¬
aria añ calendas martias ꝗb pẽsioõs
inferri dełut̃ decessit᷑. andiuidi deb̾at̃
ĩnt ħi dẽ fructuaĩe ⁊ rẽ publicã. cui
ꝓͥetas legata sit: Respondi.rẽ publi¬
os quidẽ cũ colono. nullã actionẽ h¬

Expanded text:
di fructuariae solui deberet, quamuis fructuaria ante Kalendas Martias, quibus pensiones inferri debeant, decesserit, an diuidi debeat inter heredem fructuariae et rem publicam, cui proprietas legata est. respondi rem publicam quidem cu
Abbreviated transcription (Latin):
smne ꝓ quo aliquã it̾ habeã sondio¬
tionẽ aũt lib̾tatis eiꝰ cãndẽ mane̾. ita
ut mortis mee. aut aaꝑitis diminu
ficanãt. ea uiuoeo detidit. uł deusta
ẽ. Ysũ fructũ deb̾i esistimauit Cõt᷑

Expanded text:
mine, pro quo aliquam rem habeam, condicionem autem eius libertatis eandem manere, ita ut mortis meae aut capitis deminutficauit: ea uiuo eo decidit uel deusta est: usum fructum deberi existimauit. contr
Abbreviated transcription (Latin):
ũ alias sumunttẽ. ut p̾substituta
fiant pͥa fructuani. ne lucro eas res
cedat dño.⁊ sicut substituta statim
ciñ fuit̃: ita pͥora qͦ. ex natura fructꝰ
desinũt eẽ eiꝰ. Nã alioqn qd̾ nascitur

Expanded text:
um alia summittere, ut post substituta fiant propria fructuarii, ne lucro ea res cedat domino. et sicut substituta statim domini fiunt, ita priora quoque ex natura fructus desinunt eius esse: nam alioquin quod nascitur
Abbreviated transcription (Latin):
res fructꝰ iã m atuiros reliquisset
testator. fruciuariꝰ eoᷤ feret.si die
fuit tab̾nis ad m̃ces suas uti. uład
mario locare eas . ad lllas m̃ces
⁊ alud solũ obseruancdũ. ne uł abu¬
tat᷑. usus fructa aius. ł ꝯcumeliose

Expanded text:
tes fructus iam maturos reliquisset testator, fructuarius eos feret, si die fuit tabernis ad merces suas uti uel adtur fructuario locare eas et ad alias merces, et illud solum obseruandum, ne uel abutatur usufructuarius uel contumeliose
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetuus fieret. qi n morit. d facile ca¬
fructu. S tñ placuit. dantã cẽ actionẽ.
Uñ seqñs dubitatio ẽ. qͦusq tuenoieeñt
incousufructu municipes. Et placuit.c.
annos cuenidos ẽẽ municipes ꝙ is sinis
uite longeui hoĩs est
legauit. idq pliũ aliqñdiu possessũ iega¬
tariꝰ ⁊ estitucie filio. ꝗ eãm inofficiosi te¬
stam̃ti recte ꝑtułat coactꝰ ẽ. Mansisse
fructꝰ us integrũ ex pꝰstõ apptruit.:¬
ꝑ fid̾ĩ ꝯrtussũ usu fructu p̃dioꝵ obalim̃¬
ta ub̃tis relicto. partuũ emolum̃tũ

Expanded text:
 perpetuus fieret, quia neque morte nec facile cfructu. sed tamen placuit dandam esse actionem. unde sequens dubitatio est, quousque tuendi essent in eo usu fructu municipes: et placuit centum annos tuendos esse municipes, quia is finis uitae longaeui hominis est. legauit, idque praedium aliquamdiu possessum legatarius restituere filio, qui causam inofficiosi testamenti recte pertulerat, coactus est: mansisse fructus ius integrum ex post facto apparuit.Per fideicommissum fructu praediorum ob alimenta libertis relicto p
Abbreviated transcription (Latin):
ici q̃rudia s st̃pliciora ẽẽ.: administi̾a
aptiom. ⁊ doxiliora ad om̃e ministũra
biliora: t̾ta uͦ mãcipia.⁊ uẽterana diffi¬
cile ẽ reformare:. ad suos mores form¬
are cr igͥ uenalitał isciuit̃ faciled̾¬
curti adnoiiti oꝵ ep̃tionẽ. idcͥco ĩ t̃po¬

Expanded text:
 simpliciora esse et ad ministeria aptiora et dociliora et ad omne ministerium habilia: trita uero mancipia et ueterana difficile est reformare et ad suos mores formare. quia igitur uenaliciarii sciunt facile decurri ad nouiciorum emptionem, idcirco interpo
Abbreviated transcription (Latin):
onaẽptois obiecte sidestat uũditor ei nõ
tenert᷑. suiͦ ad ꝑsonã uñditoris respici¬
et̃. ccͣ c̃te nec exepto. necexstipłatioẽdu¬
ple. nec sĩple accõ ꝯpetit ep̃torisi excep¬
tio eiexsacto ip̃iꝰ oppoĩta obstiit.¬

Expanded text:
is obiectae si obstant, uenditor ei non teneatur, si uero ad personam uenditoris respicient, contra: certe nec ex empto nec ex stipulatione duplae nec simplae actio competit emptori, si exceptio ei ex facto ipsius opposita obstit
Abbreviated transcription (Latin):
enitsanã eẽ eã. maximũ n ac p̃ci¬
eri ꝯceptũ. ¶ puerperã qͦ. sanãẽt
si mõ int̾ ex Insecus accidit ꝙ corp̾eĩ
ĩaliq̃ ualitudine ĩmut d̾sterilice
ciliũ diftĩgueri tͣbanꝰ dicit. ut sin¬
aniã sterił sit: sanasit. si uitõ corꝑ¬
uõ obeã rẽ samĩ nõ ẽẽ ꝙ ĩlecto soño
uinoq p̃s᷑. aut ⁊̃ pigritia surgẽdi
urinã fauit .s ĩ aũ intio ussice
collectu humorẽ ꝯtinẽ nõ potĩt ñ
qr urinã in lectofacit. sq ipitiosã

Expanded text:
 ac praecieri conceptum: Puerperam quoque sanam esse, si modo nihil extrinsecus accidit, quod corpus eius in aliquam ualetudinem immitteret. De sterili Caelius distinguere Trebatium dicit, ut, si natura sterilis sit, sana sit, si uitio cornon ob eam rem sanum non esse, quod in lecto somno uinoque pressus aut etiam pigritia surgendi urinam faciat: sin autem uitio uesicae collectum umorem continere non potest, non quia urinam in lecto facit, sed quia uitiosam
Abbreviated transcription (Latin):
seragĩta dies utiles acõmadut᷑ ẽp toĩad
pretuũ redibitõ fiat. puto hãc ꝯufiti¬
onẽ uenalẽ. ¶ It si tp̃c sexagĩtadieꝵ
p̃fininũ redoibitioĩ p̃teri it ea cognita
iudiciũ dabit᷑. ĩ care aũ cognitiõe su̾s

Expanded text:
sexaginta dies utiles accommodatur emptori ad petuum redhibitio fiat, puto hanc conuentionem ualere. Item si tempus sexaginta dierum praefinitum redhibitioni praeteriit, causa cognita iu
Abbreviated transcription (Latin):
obligati. Siũ alio p̾sidẽte pͥor c̃ditor uẽ¬
dier ypothecaria accioẽ.⁊ ille extipiat
si nõ ꝯueñ ut sͥ res sit obligata. hͥmoio
orcũ eoagendo auferit eirẽ. ¶ Si q̃m
nõ restuebat rẽ pigratã p̃sessorꝯ dẽpnatꝰ

Expanded text:
 alio possidente prior creditor uindicet hypothecaria actione et ille excipiat 'si non conuenit, ut sibi res sit obligata', hic in ior cum eo agendo auferat ei rem. Si quoniam non restituebat rem pigneratam possessor condemnatus
Abbreviated transcription (Latin):
are.ł Solumtut ypotheca ⁊ siabea dis¬
cdit᷑. aut paciscst᷑ cditor nepecia pet̾at
nͥ sicͥis dicat pacnuĩ in f̾poĩtũ ẽẽ ut apsoĩ
ñ petatur. ⁊ ꝗd̾ siħ actũ sit. c̃ forte aliꝰx
pothees possidelat s c̃ pactũ ꝯuẽtũ er¬

Expanded text:
am. Soluitur hypotheca et si ab ea discedatur aut paciscatur creditor, ne pecuniam petat: nisi si quis dicat pactum interpositum esse, ut a persona non petatur. et quid si hoc actum sit, cum forte alius hypothecam posside
Abbreviated transcription (Latin):
appͥar uriq custadiã ad me ꝑtinẽ. ¶ sicis
spõsioĩs ẽa anulos acceꝑit. nͨ deddit uictoĩ.
daẽ sabini opinio qͥ. ici ⁊ furnagi et hac
ne si in honestacã spõsionis fuit. sui mul
dũ taxat repetitio eĩt.

Expanded text:
apparet utique custodiam ad me pertinere. Si qui‹s› sponsionis causa anulos acceperit nec reddit uictori, da est Sabini opinio, qui condici et furti agi ex hac ne si inhonesta causa sponsionis fuit, sui anuli dumtaxat repetitio erit.
Abbreviated transcription (Latin):
dicemꝰ: ⁊ ꝗ̃ dadmodũ ꝯsensit. qͥ nõuidit.
E si ego me uirgniẽ enie putarẽ. c̃eẽt
Aã mulierc ep̃tio ualebit. In sexu ⁊ nõ
ẽ eiratũ . ceteꝵ siego mulierẽ und̾rẽ.
tu puẽrũ emere putasti. qr ĩ sexu ertor

Expanded text:
dicemus? et quemadmodum consensit, qui non uidit? Quod si ego me uirginem emere putarem, cum esset iam mulier, emptio ualebit: in sexu enim non est erratum. ceterum si ego mulierem uenderem, tu puerum emere existimasti, quia in sexu error
Abbreviated transcription (Latin):
ut actori ꝑsecutio locodetͣiori nõsit
qͣmius eracẽo reipossit ẽẽ disficilior.
am ⁊ si nouues alienũ contraxissi. uł
pecuniã ꝑdidissi. uidẽtur tñmeadem
cãstetisse. ergoiqui alii iudicatus si¬
stitum ĩead̾ cã stare udetur.
debint: non adid quoagͥ. quãrs desi¬
erit eius inter eẽt¬

Expanded text:
ut actori persecutio loco deteriori non sit, quamuis exactio rei possit esse difficilior. am et si nouum aes alienum contraxisset uel pecuniam perdidisset, uidetur tamen in eadem causa stetisse: ergo et qui alii iudicatus sistitur, in eadem causa stare uidetur.debuit, non ad id, quo agitur, quamvis desierit eius intere
Abbreviated transcription (Latin):
uũt iꝰ puto cogendũ edereu̾ argenta.¬
riã erereuit. hoceñ pͥmũ deliquita
alio instrum̾tũ tainstulit. ꝙꝑsi iliosoco
argentariã er̾ceat. alibi aũt. adedinoen
copellaturminime hoc facere cogitur
nisi rescͥptum uelis u̾deeare igitut.
eumibi daretus idel sũptib¬

Expanded text:
endum edere, ubi argent‹a›riam exercuit: hoc enim primum deliquit, quod alio instrumentum transtulit. quod si in alio loco argentariam exercet, alibi autem ad editionem compelletur, minime hoc facere cogitur: nisi descriptum uelis ubi de ea re agitur eum tibi dare, tuis uidelicet sumptib
Abbreviated transcription (Latin):
testamentis er ibñdis incurator det᷑
bonoꝵ eius. cui anłs exstitur᷑ sit. In¬
certũest. audealendis libis parentib
patronis. aut deadeunda suspecta ħrdi¬
tate aut ut aspeciu atror iniuria ex¬
stimetur. ł sidi comissaria lib̾tas pre¬
standa est.

Expanded text:
testamentis exhibendis: ut curator detur bonorum eius, cui an heres exstaturus sit incertum est: aut de alendis liberis parentibus patronis: aut de adeunda suspecta hereditate: aut ut aspectu atrox iniuria aestimetur: uel fideicommissaria libertas praestanda.
Abbreviated transcription (Latin):
dedent. adietodie. ⁊ cõsulehuuꝰ edxtira¬
troequlsimaẽ. Iam cũ singłoꝵ. rati.¬
ones argentarii consinant. equũ
fuit idꝙ meicausa fecit. meum quo.
eoargentaria exercetur sirecte. sa
cõpelli ndi dũmedere acꝑiñ ineum
inscio dño fecerit. satis eẽ dñm uirare
dasserationes nõħre ¶Sisis uus pecu

Expanded text:
us edicti ratio aequissima est: nam cum singulorum rationes argentarii conficiant, aequum fuit id quod mei causa confecit meum quodaeo argentaria exercetur: sed recte Scompellendum dominum edere ac perinde in eum inscio domino fecit, satis esse dominum iurare eas se rationes non
Abbreviated transcription (Latin):
lo ꝓmissor is perit. certo iure utimur.
nõ in tepenã petip̃st. quã dios ueniat̾.
sistat cõmissa stipłatioe. mortuus ẽ. ñ
cõpeterehrdieuis erstipłatu accioẽm
placiit. qr tales stipłationes pprẽip̃umn

Expanded text:
lo promissoris periit: certo iure utimur non ante poenam peti posse, quam dies uenerit: sistat: commissa stipulatione mortuus est. non competere heredi eius ex stipulatu actionem placuit, quia tales stipulatio
Abbreviated transcription (Latin):
enũ negõtiũ instipłando egnͣi. pꝰs. defẽ.¬
di nõ ꝓcuratoꝵe s eiꝰ cuius negotiũ
gesẜn. utilitate mea respectandãee
uͦr quãtũ dĩ litis int̃fuit sisti.tm̃
ereastipłaticẽ nonstatoreo. ꝓcuratõi
deltatur: eade ⁊i fortur adhut dicipos.¬

Expanded text:
 negotium in stipulando egerit, potest defendi non procuratoris, sed eius cuius negotium gesserit utilitatem in ea re spectandam esse: ut quantum domini litis interfuit sisti, tantum ex ea stipulatione non stato reo procuratori debeatur. eadem et fortius adhuc dici pos
Abbreviated transcription (Latin):
tur certe caẽ. erquib cogi poterimus.
sidillatio accõe sit ꝑeptura. Sane quoci¬
ens res urguet: cogendi ꝗdem sumus
ad p̃tore uenire. Heꝵ ad hoc tm̃cogi
equũ est. ulis cõtestetur. ⁊ ita ip̃is uer¬
bie oratioĩs ex p̾mitur. demep alt̾utro¬

Expanded text:
tur certae causae, ex quibus cogi poterimus esi dilatio actionem sit peremptura. Sane quotiens res urguet, cogendi quidem sumus ad praetorem uenire, uerum ad hoc tantum cogi aequum est ut lis contestetur, et ita ipsis uerbis orationis exp
Abbreviated transcription (Latin):
aiꝰ .i. Pnꝓsilio oĩmõ pstandarestitu.¬
tioest. lici filiꝰ restitui nolun. ꝗapatͥs
pe̾iculũ ag̾qui depecculiotenetur ee
quo apparet cetͣos cognatos ł ad fiues
altͣius ẽẽ ꝯditioĩs: nec ałs audiriopoer¬
tere: qͣsier uoluntate. ad olescentis
postulent. nit eius uite sit iste adel¬
a accepit. Dissipauit. denegire deb ⁊ ꝓ¬
ꝯsul creditor i adu̾suseuaccionem
ad siegentain orcredad̾it  ult̾ius ꝓ¬

Expanded text:
i pro filio omnimodo praestanda restitutio est, licet filius restitui nolit, quia patris periculum agitur qui de peculio tenetur. ex quo apparet ceteros cognatos uel adfines alterius esse condicionis, nec aliter audiri oportere, quam si ex uoluntate adulescentis postulent aut eius uitae sit iste adulinor accepit, dissipauit, denegare debet proconsul creditori aduersus eum actionem. quod si egenti minor crediderit, ulterius p
Abbreviated transcription (Latin):
quib locuplecior factus ẽ iuue̾iuare¬
cipiat ¶¶temerdĩu̾sosiminore p̃tioq̃
opori⁊ nendidĩt.ad olescens. ẽptorqui¬
d̾iuberi debebit p̃dricũfructib resti¬
tuere. Iuuen̾to ũt eatenus exp̃tio
reddere: quatenus ereapecunia locu¬
pleciorẽ ¶Siminorannis .xxu. sine¬

Expanded text:
ctus est iuuenis, recipiat. item ex diuerso si minore pretio quam oportet uendiderit adulescens, emptor quidem iuberi debebit praedia cum fructibus restituere, iuuenis autem eatenus ex pretio reddere, quatenus ex ea pecunia locupletior est.Si minor annis uigin
Abbreviated transcription (Latin):
gra̾ fc̃it nontenetur. Uñqueritur siqł
seruo ilicnosuaserit inicaũ ascendẽ
uł inputeũ cescentẽ. et ille paretis. ast̃¬
quid iliud fegerit uł renerit autene

Expanded text:
a fecit, non tenetur.Unde quaeritur, si quis seruo alieno suaserit in tectum ascendere uel in puteum descendere et ille parens ascequid aliud fregerit uel perierit, an tene
Abbreviated transcription (Latin):
Iaui⁊ E ilis rodermeri ab aliquo
dicatur uñdictũ aduer suse ũ quitetia¬
nere dicitur. de exhibento co potest quis
hab̾ct. Flam adexbilendũ. actio ineatẽ
mutilis uidetur. qui aħ actioꝰ cictidiu

Expanded text:
i liber homo detineri ab aliquo dicatur, interdictum aduersus eum, qui detinere dicitur, de exhibendo eo potest quis habere: nam ad exhibendum actio in eam rem inutilis uidetur, quia haec actio ei creditur
Abbreviated transcription (Latin):
anus ⁊ siuendicatione nõhabea. in
ut puta et s̃imͥ seruus legurus sit. quẽ
ut titius optet. et sic uendicem. quã¬
uis exhibitũ ege optare non possuma
exhibendum actiõe. agero non possũ.
sufficit. Aliqum ⁊ quidolo fecũ
quominus possidͥot. pont ad exi¬
neq un dic̾turui sit. Et fur uelxip¬
tor pon̾t: qd nẽquãquã uerũest.
Eleguit igit dif̾iuit neratius iudi¬
cem ad exilendum actenus eigno ic̃e¬
tionis ꝓpt̾ quã exibi sibid sid̾et oo¬
bit ponius eiuste hominis nomine recte
plutes adexhibendũ .agere posse for¬
te sihomo pͥmisit. scdi uieo ufid fruc¬
tus fit. tercius põssessionem fu ã cõ¬
tenum. quartus pigeratũ eusibi aff
irmet. Onũb igitur adexibentuu
actio eoir ꝓetit. qui iõĩum utrest ex¬

Expanded text:
anus, etsi uindicationem non habeam, inut puta si mihi servus legatus sit quem ut Titius optet et sic vindicem, quamvis exhibitum ego optare non possim. exhibendum actione, agere ad exhibendusufficit: alioquin et qui dolo fecit quo minus possideret poterit ad exneque interdicturus sit, et fur uel raptor poterit: quod nequaquam uerum est. eleganter igitur definit Neratius iudicem ad exhibendum hactenus cognoscetionis, propter quam exhibit eiusdem hominis nomine recte plures ad exhibendum agere posse: forte si homo primi sit, secundi in eo usus fructus sit, tertius possessionem suam contendat, quartus pigneratum sibi eum adfirmet: omnibus igitur ad exhibendum actio competit, quia omnium interest ex
Abbreviated transcription (Latin):
cui est hrͣditas restituta deb̾e muit in¬
tr̃o garũ res̃ondẽ. in hrͣditas sit eire¬
stitita. ¶Sidepetuho agatur. non
oporere ispondi apatre. ut dño. an
inpotestare kĩt filiũ. uł scruũ quia
ħ solũ queritur. anpeculiũ aput eum
cũquo agii¬

Expanded text:
st hereditas restituta, debere in iure interrogatum respondere, an ei hereditas sit restituta.Si de peculio agatur, non oportere responderi a patre uel domino, an in potestate habeat filium uel seruum, quia hoc solum quaeritur, an peculium apud eum cum quo agi
Abbreviated transcription (Latin):
lpianusłEtqui a hoc defunc
tentur. quã diuiuste delibũt Int̃¬
dum it̃ro gatus quis anheres sit
noncogetur respondere. ut puti
sicoutrouersiã bt ditatis. ab alio

Expanded text:
ictum. et quia hoc defuncttentur, quamdiu iuste deliberant.Interdum interrogatus quis, an heres sit, non cogitur respondere, ut puta si controuersiam hereditatis ab alio
Abbreviated transcription (Latin):
nec eum piteris me esfodeit. Cum cũlocaͣ
nonmoueris. furtiquidẽ et ad exbilendũ
eo noit agere recte nonposse me labeo an
Quia noq possites eum. neq dolo feceris qͦ
minus possides ut pote cũsicti possit ũt ne¬
siaseum tres iurũ intuofundo ẽẽ ¶lonc̃c̃ a¬

Expanded text:
nec eum pateris me effodere: cum eum loco non moueris, furti quidem aut ad exhibendum eo nomine agere recte non posse me Labeo ait, quia neque possideres eum neque dolo feceris quo minus possideres, utpote cum fieri possit, ut nescias eum thensaurum in tuo fundo esse. non
Abbreviated transcription (Latin):
ser sntmt exhibiriss fuissi. ¶ Suu¬
sta excausi stam exhib resnon
possit nulu iudics erucre detebit se
illodie exbibiturũ. ¶heres noñ
quasi prs. fisuonõie hnc actione unpo¬

Expanded text:
set, si tum exhibitus fuisset. Si iusta ex causa statim exhiberi res non possit, iussu iudicis cauere debebit se illo die exhibiturum. Heres non quasi heres, sed suo nomine hac actione uti po
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł Solutione cyrograp̃ho inam
ficto. ⁊ pignorib libatis ucbilominusaẽ¬
ditor ut instrum̃ta ad eum contc̃ tumꝑ
tmentia tã ab alio quã debitore ex bile¬
uitur ãgere potest.bior sne¬

Expanded text:
m.Solutione chirographo inani facto et pignoribus liberatis nihilo minus creditor, ut instrumenta ad eum contractum pertinentia ab alio quam debitore exhibeantur, agere potest. 19 Pa
Abbreviated transcription (Latin):
dam ubifuit cumlis contestaret᷑.
piculo et imnpenidiss actoris ꝑferẽ¬
re plane seruũuestire. curare. possess¬
orem oportere ait. Ego aũt arbitor
tifitio suo solebat sectitere. minc utro
cogiur uacare. Proinde si apͣm offi¬
ciũfiũt depositiss exhibe̾dus cibatia
debebit agnoscre. quiexhib̾i deside¬
tauit. Sinonsolebat possessor seruũ
pascere. Namsi solebat. sicutipascit.
ita et cibaria potẽ nonretusare. ¶u¬
tedumt. amem eo loci exhibe tebet suis
siuntro: siforee ꝓponas dita oꝑa eum
ilocum ab ditum rescõtulisse. ut acto¬
ti incominodior eẽt exhibitio. Ilaui¬

Expanded text:
aretur, periculo et inpendiis actoris perferenre plane servum vestire curare possessorem oportere ait. ego autem arbitrotificio suo solebat se exhibere, nunc vero cogitur vacare. proinde et si apud officium fuerit depositus exhibendus, cibaria debebit adgnoscere qui exhiberi desideravit, si non solebat possessor servum pascere: nam si solebat, sicuti pascit, ita et cibaria potest non recusare. interdum tamen eo loci exhibere debet suis sumptibus, si forte proponas data opera eum in locum abditum res contulisse, ut actori incommodior esset exhibitio: na
Abbreviated transcription (Latin):
Inui b e Deco ec eͣnto quẽ quis
ilbertitem iundicare uelit huit ac¬
tioni locusce̾ põtẽ. ¶⁊ filuis famili is
ca actione tenetur sifacultatẽ rei exibende
habet ¶ Sepius ad exhibentrũ. igen¬
tisicadẽ causa agat obstatiñ excep̃tio

Expanded text:
quem quis in libertatem uindicare uelit, huic actioni locus esse potest.Et filius familias ea actione tenetur, si facultatem rei exhibendae habet.Saepius ad exhibendum agenti, si ex eadem causa agat, obstaturam exceptio
Abbreviated transcription (Latin):
la ceterũ alias nonposse ¶set et sua¬
tis delatasit iu fluminis in agrũ alt̾n¬
us. posse eũ conueniri. ad exbibendũ
nericuisseribir ¶Undequent nera¬
eius urumdefuturo dũ tamxat dap¬
um fit. ait etiã tep̃tetito caueri õpor.¬
tere S ⁊ et si teruma aliquid miua
areã ut intuas edesdeciderit. teneberis
ad exbibendum. licet uonposside.is. ¶ Itẽ
siquis facultatẽ restinendi non hãͣt. licet
possitẽat. tam̃ aoeghibendũ nontenebi¬
tur. ut puta sinfuga seruus fit. Adħpla
ne solũtenebitur ut cauead se echiten¬
dum. si inꝑorestate ciis ꝑuenerit. ESi et
si no sis inftigi ꝑmiseris aũt ei ubiuel
morari itẽ erit dicendum. aut ꝑregir a
te missus sit. Uł in p̃tustuis agat. adħ
no. uł figillũ candel ibto nendicari nõ
porẽ. sed ut exclud.itur ad exbibendũ⁊
agi potest. Alit̃. itq. intigno iunctoe¬
tio: dequo nec ad ẽbibeudum. igiporẽ
qui i lex duodetim tabularũ solui ur¬
taret. Scd actionẽ detigno inuncto

Expanded text:
 ceterum alias non posse.Sed et si ratis delata sit ui fluminis in agrum alterius, posse eum conueniri ad exhibendum, Neratius scribit. unde quaerit Neratius, utrum de futuro dumtaxat da et ait etiam de praeterito caueri oportere. Sed et si de ruina aliquid in tuam aream uel in tuas aedes deciderit, teneberis ad exhibendum, licet non possideas. Item si quis facultatem restituendi non habeat, licet possideat, tamen ad exhibendum non tenebitur, ut puta si in fuga serue solum tenebitur, ut caveat se exhibiturum, si in potestatem eius pervenerit. sed et si non sit in fuga, permiseris autem ei ubi velit morari, idem erit dicendum, aut peregre a te missus sit, vel in praediis tuis agat, ad hno vel sigillum candelabro vindicari non potest, sed ut excludatur, ad exhibendum agi potest: aliter atque in tigno iunctodibus, de quo nec ad exhibendum agi potest, quia lex duodecim tabularum solui uetaret: sed actione de tigno iuncto
Abbreviated transcription (Latin):
dum.llã si. mullo inquit posfide nntiu
uerumẽ. aut ocrreariũ possitere. ant
certe illeẽ quipoinit ꝙ hibere udẽ ait.
quomodo aũt poilier qui uelxudas
condux̾it. anqui a piguus tenẽt que
speties ostendit. etia cos qui faculitaĩ
et hitendikãt ad exibendũ teueri.¬
¶Iuli uus aũt itascribit. ad ex

Expanded text:
um: nam si a nullo, inquit, possidentur, uerum est aut horrearium possidere aut certe ille est, qui possit exhibere. idem ait: quomodo autem possidet qui uehendas conduxit? an quia pignus tenet?–quae species ostendit etiam eos, qui facultatem exhibendi habent, ad exhibendum teneri.Iulianus autem ita scribit ad ex
Abbreviated transcription (Latin):
quit intͣoũ mAioris erit quã
tum temipus tuta. utomũ initẽp̃
lxirctũ est quofrustra exhib̾etur.
utilitas petitoris conseruetur.
quod siꝑhrdẽ non artĩt. quomi¬
nus exhifet tyͣre uiditi accipiendi
absoluendus ẽ br̃s.

Expanded text:
quit, interdum minoris erit quam tum tempus data iudicium in id tempus extractum est, quo frustra exhibetur, utilitas petitoris conseruetur: quod si per heredem non stetit quo minus exhiberet tempore iudicii accipiendi, absoluendus est heres.
Abbreviated transcription (Latin):
am rẽtueor ⁊ magiset re inquã
uipertoitur quã ex piona socu acti¬
onascitur deiq ea actione pupi¬
llũ reneriditimis. ut inpentia re¬
stitu at offitio uitrtii. Diuersa ca¬
usa est eiquiputat seurem ꝓpriã
inpende cũsit cõns. huic enĩ nẽc cõi¬

Expanded text:
am rem tueor et magis ex re, in quam impenditur, quam ex persona socii actio nascitur. denique ea actione pupillum teneri dicimus, ut impendia restituat officio iudicis. diuersa causa est eius, qui putat se in rem propriam impendere, cum sit communis: huic enim nec co
Abbreviated transcription (Latin):
nlianus scribit. Siquis hominẽ quẽ poᷤ¬
sidebat rrecioit. siue ad aliũ trans talerit
possesione. siuc itarẽ corruꝑit ne hab̾ni
dũ icũ decidit. eamego in mrasso pecoo¬
re depasco qua actione possũ tenen
pori romnis soibit conpei ereactionem
idexhitendñ sitolo malo recus iminis¬
siut gł uudem comederet. ¶lam ⁊ siglas
ectaret. neqpuneris metollere. ad echitẽ¬
dum tenrsiis quẽ ad modum sim ate¬
nã meã telata mnagrũ sułi quis. iufe¬
re nõ ꝑ aterctur et placet nobis pom¬
ponu sententi am siue gl ansextet si¬
uc consittħipta sit ¶ Sed sieciet etã
uit̃ dicto dedande legentaut michi
itti poteno. sidmpni infecticuiero ¶ S
quis remfecit ad aliũ peruenite. iude¬
tur dolofecisse quo munis possicear
sunodolocdolose fecerit ¶S⁊ et sĩquis
tem detetioiẽ exhibuerit. oque ad scħi¬
lendum cumtenerisabinus ant ¶edħ
uti ꝙ itauerũ est. sicolomalo in aliuo
corpusressit iranslita uclisiersi¬
shomassi factasti. quãquã enuĩmassa¬

Expanded text:
Iulianus scribit: si quis hominem quem possidebat occiderit sive ad alium transtulerit possessionem sive ita rem corruperit ne haberi dum meum decidit, eam ego immisso pecore depasco: qua actione possum teneri? Pomponius scribit competere actionem ad exhibendum, si dolo pecus immissextaret nec patieris me tollere, ad exhibendum teneberis, quemadmodum si materiam meam delatam in agrum suum quis auferre non pateretur. et placet nobis Pomponii sententia, siue glans extet siue consumpta sit. sed si extet, etiam interdicto de glande legenda, ut mihi ti potero, si damni infecti cauero. Si quis rem fecit ad alium peruenire, uidetur dolo fecisse quo minus possideat, si modo hoc dolose fecerit. Sed si quis rem deteriorem exhibuerit, aeque ad exhibendum eum teneri Sabinus ait. sed hoc ibi utique uerum est, si dolo malo in aliud corpus res sit translata, ueluti si ex scypho massa facta sit: quamquam enim mass
Abbreviated transcription (Latin):
agit. ñ utiq dnm edicte᷑ͦ ucc deb
ostentere. cũ multe sint caixe adit¬
hibendu agendi. ¶Prẽtere a ma̾c
actione notandueit qd rcuũoũtu¬
mas ꝑ iniat᷑ ius uirandũ peritoriꝰ
dãpuari poisit eiiudice quãtitatr̃
taxante. ¶ Ełt aut ꝑionłalasbͣ
actio ⁊ ci actio coupent qui inrẽ
acturui est qualidũqs inrẽ acuioue

Expanded text:
n utique dominum se dicit nec debet ostendere, cum multae sint causae ad exhibendum agendi.Praeterea in hac actione notandum est, quod reus contumax per in litem iusiurandum petitoris damnari possit ei iudice quantitatem taxante.Est autem personalis haec actio et ei competit qui in rem acturus est qualicumque i
Abbreviated transcription (Latin):
sicondino extrãt legtiti Cotiusti
tam̃ tibi ꝓspicere stipulatonesẽ
satisnones egit. dicit i attellis ces¬
sare. io exbibendũ scilice⁊ qui a nul¬
lits colus est. Succu rendum tam̃le¬
gͣmatioutictũ adnersus fruguari¬
um actioneait. ¶ Quantũ aũt io
hãc icuone attine exhibe ẽineatẽ
lesa quãius non deteslituento set
adexhibentũ agatur. ¶ ptomte
sipost litẽ contestatã usũ captũ cxi¬
beat. noniutetur ehibuisse. c̃rt¬

Expanded text:
si condicio extiterit legati. potuisti tamen tibi prospicere stipulatione lesatis non exegit, dicit Marcellus cessare ad exhibendum, scilicet quia nullus dolus est: succurrendum tamen legatario in factum aduersus fructuarium actione ait.Quantum autem ad hanc actionem attinet, exhibere est in eadem laesa, quamuis non de restituendo, sed de exhibendo agatur.Proinde si post litem contestatam usucaptum exhibeat, non uidetur exhibuisse, c
Abbreviated transcription (Latin):
siplo urisuł emblemata pbiale uł piu¬
purĩ uestemento uitexeris. aubrach¬
lum scatue co.adunauis. ¶Ite muni¬
cpes ad exhibendũ conucniri rossuut qui¬
aficulias est renuendi llã possidere et
usucapete cos tosse costit Idẽ ⁊ incõlegus

Expanded text:
iunxeris uel emblemata phialae, uel purpuram uestimento intexeris, aut bracchium statuae coadunaueris.Item municipes ad exhibendum conueniri possunt, quia facultas est restituendi: nam et possidere et usucapere eos posse constat. id
Abbreviated transcription (Latin):
portere diciputamis debe contemuri
bu tp̃r possitẽt. posteanero sinedolon
Malo posside tesierit. ab solui eu̾oportit
quã iussit inqrat pomponius qd̾ ei imp¬
itenir cur nonstaum restiruit. ẜi ꝑas¬
susest secũlitẽ comestati. ¶ Idemsir.¬
bit. Siquis litiscomestare ⁊ p̃r possede

Expanded text:
ondemnari, pti tempore possideret, postea sine dolo malo possidere desierit, absolui eum oportet: quamuis sit, inquit Pomponius, quod ei imputetur, cur non statim restituit, sed passus est secum litem contestari.Idem scribit, si quis litis contestatae tempore poss
Abbreviated transcription (Latin):
ones ate possitentur. desidero casex hibi.
ait uilianus. siguitẽ in mea carta scti¬
pta sint locũ oe̾ huic actiomi quia ⁊ iu¬
ndicare easpossum. Ilã cum chartane
sit. ⁊ qd̾ inea scriptũ est meũ ełt. E ⁊
si ⁊ carta mea non fuit. quid uł nbi

Expanded text:
dero eas exhiberi. ait Iulianus, si quidem mea charta scriptae sint, locum esse huic actioni, quia et uindicare eas possum: nam cum charta mea sit, et quod scriptum est meum est: sed si charta mea non fuit, quia uindi
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃Qiuagros añocessante de¬
stos ur iongepositos uł fintimoc
aopriuatum ꝑit̾publicumq
pendium excoie festinat uoum¬
itatam̃ ut siuacante. ac testitut so¬
iononus cultor insed̾it ac uetus
nanisi biemin fuit tempus e¬
m̃sum ominis possonis et cin̾is
carebit iure qui soluit.
inp̃. Quifuntos pr̃imoniaies
uir priuato saluo canone susce¬
ꝑunt hancomnes sñ nullius
eeceptone ꝑsoneꝓpositam intelli¬
gantoptionem ut aut ea locaꝙ
byminorem soli fecunditas cum
hiis exquib fructus hubes capui̾t
mp̃ Qui ꝑ potentiam fimco
optimos acfertuos occupaueru̾t
tione susciꝑiant infecuntos ex

Expanded text:
i agros domino cessante desertos vel longe positos vel in finitimis ad privatum pariter publicumque compendium excolere festinat, volunita tamen, ut, si vacanti ac destituto solo novus cultor insederit, ac vetus nam si biennii fuerit tempus emensum, omni possessionis et dominii carebit iure qui siluit.is. Qui fundos patrimoniales iure privato salvo canone susceperunt, hanc omnes sine ullius exceptione personae propositam intellegant optionem, ut aut ea loca, quibus minor est soli fecunditas, cum his, ex quibus fructus uberes capiunt, pp. Qui per potentiam fundos opimos ac fertiles occuparunt, tione suscipiant infecundos ex
Abbreviated transcription (Latin):
moto aut sr̃fiue irigations qm
ultra culturas suas usurpau̾mt
ẽpiteoticariis possõrib pensions
accessionesq p̾beant.

Expanded text:
modo autem superfluae irrigationis, quam ultra culturas suas usurparint, emphyteuticariis possessoribus pensiones accessionesque praebeant.
Abbreviated transcription (Latin):
singulas q tiuitates iussimus col¬
locari autunusquisq tributarius
sciant ꝙ debeant susceptorilx dueiti
ut si quis susceptor creclitoꝵ modior¬
sextarioꝵq urponderum norma
putiit excecendam penam sesciat
ꝯpetentem ẽẽ souiturum et sb̃motis
mis gesta sunt frumti quĩquage¬
simis ortei quãoragesimas uini
et iaroi iicesimas susceptorib daĩ
p̾cipimus humanitatis aũt nec̾ti¬
tateꝯmoti sus ceptorib ĩ armema¬

Expanded text:
singulasque civitates iussimus collocari, ut unusquisque tributarius sciat, quid debeat susceptoribus dare : ita ut, si quis susceptorum conditosextariorumque vel ponderum normam putaverit excedendam, poenam se sciat competentem esse subiturum. 1 Et submotis, nus gesta sunt, frumenti quinquagensimas, hordei quadragensimas, vini et laridi vicensimas susceptoribus dari praecipimus. Humanitatis autem necessitate commoniti susceptoribus in Arme
Abbreviated transcription (Latin):
sit p̾uatum s at ꝯue̾s usus returrat
sacris oricur uł pragnaticis sancti¬
ombrad u̾sus ⁊moditatem urbis

Expanded text:
sit privatum, sed ad communes usus recurrat: sacris oraculis vel pragmaticis sanctionibus adversus commoditatem urbis
Abbreviated transcription (Latin):
qr pͥmi fitei miissoꝵ cunabuia
afite nr̃oum pentent. ectam no¬
ĩnẽqͣm sõstantiã acceperuntet
iteo diuus augustus et ad necci¬
tatem iuris ea det̃raxit iꝑet
suggessitꝯstitutionem fetimꝰ¬

Expanded text:
a fide heredum pendent et tam nomen quam substantiam acceperunt, et ideo divus Augustus ad necessitatem iuris ea detraxit: nupersuggessit, constitutionem fecim
Abbreviated transcription (Latin):
rogatus ert. iusu p̃toris aocat
et restitiut reditatem. pmq ei
it incum quiicipit hr̃ditatem
accones tentur. acsi iuris est ex
trepeui mosenatin ꝯsuito. quo
ciunllis stipulatiomb opusẽ.
qr sims et hiuc qui restituit secu

Expanded text:
atus est, iussu praetoris adeat et restituat hereditatem, perindeque ei et in eum qui recipit hereditatem actiones dentur, acsi iuris est ex Trebelliano senatus consulto: quo casu nullis stipulationibus opus est, quia simul et huic qui restituit secu
Abbreviated transcription (Latin):
Nͣcusat negãtonm ita ce sõsecu¬
tamsifidei ꝯmissarius iusiurã¬
d ei tetułit cum prius ip̃e decilũ
le a testatore audiuit uł recus
tarine ceꝑeat uitima uounitas
tario ao similit̾ relictum sit.
ad iegis subtilitatem decurit¬
gar ut alicuestituat urleg¬
atarium qmuis aͥgatario lega.
alicͥ restitue qmñe extestam̃to
relmonitur ¶Cumaut auena
npotest ut hes eũ rogetur man

Expanded text:
recusat, negando rem ita esse subsecutam, si fideicommissarius iusiurandum ei detulerit, cum prius ipse de calumle a testatore audivit, vel recutari, ne depereat ultima voluntas variegis subtilitatem decurgare, ut alicui restituat, uel legatarium quamvis a legatario legarialicui restituere quam ipse ex testamento relinquitur. cum autem aliena potest, ut heres eum rogetur manu
Abbreviated transcription (Latin):
et si duau płib uereb deductiꝰ
inaꝑtẽ hĩoitatiꝰ ꝯtin rogatus sit.
aliquis nr̾oitatem iestituere
deeo qui txasse hrs institutus
est eatem t̾mitamiis etadeum
qui exꝑte usscriptus est. ¶ pre¬
t̾ea intestitus quoq moriturꝰ¬

Expanded text:
deducta partem hereditatis continet, rogatus sit aliquis hereditatem restituere, de eo qui ex asse heres institutus est, eadem transferimus et ad eum qui ex parte heres scriptus est. Praeterea intestatus quoque moritur
Abbreviated transcription (Latin):
uici titi ut cum pͥmũ possish̾r¬
ditatem meĩ aoirem gaiosci¬
u o reodas iestituas.¶potest aũt
sum au exdiecerto. ¶ Nestituta
autẽ heditate is quidem qͥresti¬

Expanded text:
Luci Titi, ut, cum primum possis hereditatem meam adire, eam Gaio Seio reddas restituas ’. potest autem sum vel ex die certo. Restituta autem hereditate is quidem qui resti
Abbreviated transcription (Latin):
temporib regiso et puione cõ¬
siuib senat᷑ censint. ut eiqui ro¬
gitus eẽt hr̃ditatem restitucre ꝑ¬
atq eriẽge faitidia exlegatis re¬
tinere conceditur ¶ Er singulis

Expanded text:
temporibus Pegaso et Pusione consulibus senatus censuit, ut ei qui rogatus esset hereditatem restituere patque lege Falcidia ex legatis retinere conceditur. ex singulis
Abbreviated transcription (Latin):
onfidi mnssa pͥmis tprib ĩfir¬
mace̾. quia nemo muitus coge¬
batur pr̾are id᷑ quo rogatus erar.
quibrem ñ pot̾ant hr̃ditates ur
iegita reimquere sireimq̃bant
fite̾ ꝯmittebant eoꝵ qui ciere
extestam̃to pot̾ant. ¶ Et ofidei¬

Expanded text:
ommissa primis temporibus infirma esse quia nemo invitus cogebatur praestare id de quo rogatus erat: quibus enim non poterant hereditates vel legata relinquere, si relinquebant, fidei committebant eorum qui capere ex testamento poterant: et ide
Abbreviated transcription (Latin):
ditaricei et in eum ex̃neum trãs¬
fcruntur qui recip̃ heditatem u¬
tr̃cq senatus ꝯ suito mac specõ
currentr. ¶ Sẽt quia stipiuatõ¬
nes exsenatin consinto pegasia¬
nocescentẽtes et ip̃i. intiquitan
cdisplicuerunt et quib tã cãib
obis sug̃gestis tam similitudi¬
nb qͣm diffr̾is utriusq senat᷑
consuiti piacuit exploso senat᷑¬
pegasianoꝙ põstea sr̃uenitom¬
nem auctoritatem trebelliano
sarie hr̃oitates restituatur sui
rat hes exuoumtate testatorisq̃¬
rtam siue pius siueminiis siue¬

Expanded text:
ditariae ei et in eum transferuntur qui recipit hereditatem, utroque senatus consulto in hac specie concurrente. Sed quia stipulationes ex senatus consulto Pegasiano descendentes et ipsi antiquitati displicuerunt et quibusdam casibus deo omnibus nobis suggestis tam similitudinibus quam differentiis utriusque senatus consulti, placuit exploso senatPegasiano, quod postea supervenit, omnem auctoritatem Trebelliano sariae hereditates restituantur, sive habeat heres ex voluntate testatoris quartam sive plus sive min
Abbreviated transcription (Latin):
cio qͦ argentum᷑ ꝙ in ferre debebas
cius quiexactor fu̾t si soluendo est
Nuemendi eiis facultas daturi
dempnitate fiscisatisfiat tuncati¬
mp̃. ¶ ñi augm̾o acfilio ei adex¬
ingenda reliq̃ua ꝯ sortes suos atq
socios eẽdicatis eisq cer̾oꝵ dunt¬
axat nou̾um exactõem mandãtã
nec int̾ eum et cet᷑os queractiõs
fu̾ant nominatini ꝯfuse exactois

Expanded text:
tio, quod argentum, quod inferre debebas, us de bonis eius qui exactor fuit, si solvendo est et conveniendi eius facultas datur, indemnitati fisci satisfiat, tunc. Quoniam augurio ac filio eius ad exigenda reliqua consortes vos atque sociatos esse dicatis eisque certorum dumtaxat nominum exactionem mandatam nec inter eum et ceteros, qui exactores fuerant nominati,
Abbreviated transcription (Latin):
fiduciarii tutores fiuĩoꝵ suoꝵ uł
tus post obitum eius sui iuris ef¬
fic̾etur nec in fratrum pot̾ate
mcitet idecq nec intutelam.s
libtus aũt si seruus mansisset

Expanded text:
fiduciarii tutores filiorum suorum tus, post obitum eius sui iuris efficeretur nec in fratrum potestatem recideret ideoque nec in tutelam, libertus autem si servus mansisset
Abbreviated transcription (Latin):
ractatorie cum statins d tͣc¬
sacro usui necessirios ꝑseqͣuntur
ita tintũ ut hris cumissis intrac¬
tatoriarum corpore qumq dier̾
mim̾us ascribatur ut nullus ul¬
tra hoctemporis spacium ad re¬
sitendum in quoubitum fu̾it
aocopiam naciscaturmp̃

Expanded text:
ractoriae cum stativis sacro usui necessarios prosequuntur: ita tamen, ut his dimissis in tractoriarum corpore quinque dierum numerus adscribatur, ut nullus ultra hoc temporis spatium ad residendum in quo libitum fuerit loco copiam nanciscatur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nr̃as leges cã iudicetur ⁊ sigs¬
uiclicatis et clix̾it adreatissimũ
archi ep̃m ⁊ prĩ archam diocese¬
os ilius resuaturcã etile ẜm¬
canones etleges nic p̾reat sinenz
si u̾o et metropolitam talis adi¬
nullam fideiussionem cautõem
os etphacha tphos et alioꝵ uen̾a¬
bilium locoꝵ gub̾natores et alios
omnes d̃icos ibemus ꝓcredis
sͥ gubnationib ap̃ ꝓpriũ ep̃m cͥ¬

Expanded text:
ras leges causa judicetur. Et si quis judicatis contradixerit, ad beatissimum archiepiscopum et patriarcham dioeceseos illius referatur causa, et ille canones et leges huic praebeat finem. Si vero contra metropolitam talis adinullam fideiussionem aut cautios et ptochotrophos et aliorum venerabilium locorum gubernatores et alios omnes clericos iubemus pro creditis sibi gubernationibus apud proprium
Abbreviated transcription (Latin):
occõne̾ mut aliam er ep̃c distułit
int̾eos uidicars licẽtiãnãt actor
ciilem iudicem adĩre itatñ
iure uiranto cum ypotheca fu̾at¬
atarum ꝑsonarum ꝓponatur
sb̾ legittĩa cautela accusata fiat
tationem alioin ab ĩuicem ha

Expanded text:
erit aliquam, et episcopus distulerit inter eos iudicare, licentiam habeat actor civilem iudicem adire, ita tamiureiurando cum hypotheca suaatarum personarum proponatur, sub legitima cautela accusata fiat tationem aliquam ad invicem ha
Abbreviated transcription (Latin):
tionem aut solucitudinẽ susceꝑit
preatur. ¶ Siquis aũt cłicis cuius¬
lib gradus siue gubnator cuĩlib¬
b̾natõem cuĩ ã sollicitut mẽ sus¬
cep̃ñ solum u̾ophibemus ħfĩs¬
magis muitamus eos talia ꝓsa
uite anime sue fac̾e.Nosn. illa so¬
lum dare ꝓhiremus quẽ prius
scĩs eccłus aut aliis uen̾abilib̾
locis offuntur: ¶ Si ẜuus sciente

Expanded text:
nem suscepit praebeatur. Si quis autem clericus cuiuslibet gradus sive gubernator cuiuslibgubernationem aut sollicitudinem suscepit, non solum non prohibemus magis invitamus eos talia pro salute animae suae facere. Nos enim illa solum dari prohibemus quae propriis sanctis ecclesiis aut aliis venerabilibus locis of
Abbreviated transcription (Latin):
pͥamaccipere dotem et quicquid
auudumo dedise ꝓmbetur ũ
unus quisq citra dampnum
sr̃ fruatur reb nforte sponsus sꝑ
tonare aliꝙ auctus cete uolu̾it

Expanded text:
ropriam accipere dotem et quicquid aliud viro dedisse probetur, ut unusquisque citra damnum suis fruatur rebus; nisi forte sponsus spodonare aliquid aut cedere voluerit.
Abbreviated transcription (Latin):
ñabilb locis rep̃one. si q ñopꝰ uo
cauit adietamas celebrandas tũc
solum ip̃is scãs ecc̃as accipere eos ꝙ
suere eas portare solent et cumep̃o
et cłicis ietamas celebrari hcustooi¬
entib scĩssimis locoꝵ ep̃is aũ ⁊̃ eoꝵ

Expanded text:
venerabilibus locis reponi, et si quando opus vocaverit ad letanias celebrandas, tunc solum ipsas sanctas cruces accipere eos qui consuete eas portare solent, et cum episcopo et clericis letanias celebrari. Haec custodientibus sanctissimis locorum episcopis aut