comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mrtutem s pp̃ instabilitatem
qui transit iniplatea q ui dese¬
rint angustam mam quedut̃
aduitam mxta augustum quia
defleccit arectitudine ⁊ ꝓpe. in .do. gra¬

Expanded text:
rtutem, sed propter instabilitatem. Qui transit in platea, quia deseruit angustam viam, quae ducit ad vitam. Juxta angulum, quia deflectit a rectitudine. -- Et pr
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e quid̾ ea ut ꝑ nuloꝵ gesta di¬
mouaret qui ennu defenestra ꝑ
cancetlos ꝓspexit ipẽ quid̾ ea que
fons aguntur plene ꝯsid̾are suf¬
frtit nec tñ ip̃m qui foris sunt in¬

Expanded text:
e dicit, ut parvulorum gesta dijudicaret. Qui enim de fenestra per cancellos prospicit, ipse quidem ea quae foris aguntur plene considerare sufficit, nec tamen ipsum qui foris est in
Abbreviated transcription (Latin):
Hec sponsa. recolens
intima conscĩe expane
cusans &x humilitate ad
larorem festinat dicens
tutum ac potentie cuis
congrua iaude decantiꝰ
denuo int̾rogatur. in
quanum mentib eius
soleant uestigia reperi

Expanded text:
Haec sponsa recolens intima conscientiae, excusans ex humilitate ad laborem festinat, dicenstutum ac potentiae ejus congrua laude decantans, denuo interrogatur, in qualium mentibus ejus soleant vestigia reperi
Abbreviated transcription (Latin):
dum uth̃ĩtandum hominib
ut fruantur uarietatib temp¬
rum ⁊ non q̃rant de caĩs rerũ.
uaturalum quomodo creata
cerit crescere manere ⁊ mutari

Expanded text:
ad inhabitandum hominibus, ut fruantur varietatibus temporum, et non quaerant de causis rerum naturalium quomodo creata cerit crescere, manere, mutari
Abbreviated transcription (Latin):
senti sccitio ⁊̃ peruersorum dogni¬
atum magris concesserit occup¬
atdnem riemens hominis otosa
torpescẽt ⁊ hoc ẽ bonum quod fe¬
cit d̾ in tempore suo. ⁊ ñ posse eos

Expanded text:
senti saeculo etiam perversorum dogmatum magistris concesserit occupationem, ne mens hominis otiosa torpesceret, et hoc esse bonum, quod fecit Deus in tempore suo, et nihilominus
Abbreviated transcription (Latin):
tatem s ĩ secumd̃ hura¬
anitatem. ab ip̃o initio
conceptõnis. uꝰq ad tͥ¬
umphum passõnis re
testigas talem i tali af¬
fectõne ei cohx̾as.¬

Expanded text:
tatem, sed etiam secundum humanitatem ab ipso initio conceptionis, usque ad triumphum passionis, retelligas talem, et tali affectione ei coha
Abbreviated transcription (Latin):
aqͣm udeant. ⁊ sic uirg¬
mes iutant Sic scĩ in sc¬
ptis fraudes demonum
prospitunt ⁊exoeceptõ¬
ne quam atendunt. qsͣ
ex umnbra hostem cognos¬
cunt. ⁊ fuguint que flu¬
enta plenissime dur qr¬

Expanded text:
am videant, et sic ungues vitent: sic sancti in Scripturis fraudes daemonum prospiciunt, et ex deceptione, quam attendunt, quasi ex umbra hostem cognoscunt, et fugiunt, quae fluenta plenissima dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Screr qui aꝑte. fenunca est es¬
gatus mulem ⁊ mutabilem
hñdam insuscipiendis auncis
⁊ ꝯsiliauis. multi. eium se ami¬
cos. ⁊ consiliarios. fingunt. ⁊ ĩ¬
sidias. tendiuit. uñ iereunas uiꝰ¬
Uñ p̾cepit cum talib non cẽ

Expanded text:
cer, qui a parte feminea est cognatus, muliebrem et mutabilem habendam in suscipiendis amicis et consiliariis. Multi enim se amicos et consiliarios fingunt, et insidias tendunt. Unde Jeremias, UnuUnde praecepit cum talibus non esse
Abbreviated transcription (Latin):
ħ loco fortis ⁊ discretus uo¬
catur Mulĩ mens infirma. ⁊
uidiscreta ⁊ sepe contigit ut
discrctus labatur in culpam.
iufiranis exibeat operationẽ
honam s indiscretus de bomᷤ
siuis suꝑbiens gͣuus oadit dis¬
cretus peurtens ad discrecõis
iegulam redit. ⁊ de cetero for¬
culpa fortiunf̾it oecasio nircu¬
tis ⁊ nutus uifirmoꝵ occasio pac̃i
ħ mulr̃ confundit in obꝓbri¬
gent.

Expanded text:
hoc loco, fortis et discretus vocatur: mulier mens infirma et indiscreta; et saepe contingit, ut discretus labatur in culpam, infirmus exhibeat operationem bonam; sed indiscretus de bonis suis superbiens, gravius cadit; discretus autem poenitens ad discretionis regulam redit; et de caetero, forculpa fortium fit occasio virtutis, et virtus infirmorum, occasio peccati: haec mulier confundit in opprobrigerit.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui congria discipliua. unũ¬
quemq arguit. eruditum se
⁊ ꝑbabilem doctorem in con¬
spectu scõꝵ ostendit. nec ecas
uueulis. in doctore despitien¬
da q̃. uita ⁊ discretiꝯ ꝯm̃dat

Expanded text:
Qui congrua disciplina unumquemque arguit, eruditum se et probabilem doctorem in conspectu sanctorum ostendit. Nec aetas juvenilis in doctore despicienda, quem vita et discretio commendat
Abbreviated transcription (Latin):
Que diligentem magũi q̃¬
mittitur sueuoliurtati dec
torem confundit. ⁊ in mrlti¬
tudine ppłi erubese̾e facit.¬
Uñ periculosetͥ ministrat.
cuusultum frequenter
actendis. Ilam inpuditi ocłi
ñ nort̃ amme pulcritudine
faciatte in obpbrui¬
uenire inimicis Adetc̃¬
cione in ciuitate ⁊ abieccione ꝑleb̾ ⁊fiuidat
tis .N. ꝓcedit tinea ec amle iniquitas uiri
Melior est unquitasuiri qͣm uuilier bene¬
fatiens. ⁊ nulr̃ confiidensin obpbrum.¬

Expanded text:
Quae diligentem quaerit cumittitur suae voluntati, torem confundit et in multitudine populi erubescere facit.de, periculose tibi ministrat, cujus vultum frequenter dis. Nam impudici oculi non norunt animae pulchritudinefaciat te in obprvenire inimicis a detractatione in civitate et abiectione plebis et ntis procedit tinea, et a muliere iniquitas viri: melior est enim iniquitas viri, quam mulier benefaciens; et mulier confundens in oppr
Abbreviated transcription (Latin):
Admonec ut diu̾se sunt uo¬
untates sp̃uali lucro inhi¬
antes caute cẽ. dispensand̾̃
alii enim. temptandi alii dis¬
cendi noto q̾rant u̾bum. s ñ
omnia omnib ꝯueniunt

Expanded text:
Admonet ubi diversae sunt voluntates spirituali lucro inhiantes, caute esse dispensandum. Alii enim tentandi, alii discendi voto quaerunt verbum, sed non omnia omnibus conveniunt
Abbreviated transcription (Latin):
milormm ⁊ pupͣillors do¬
inimimiappeslant quiatumes¬
set uicarne panꝑmumagis.z
quain diuitum consois fieri digna¬
tus est alio quin idem cdñs est omĩũ
clues momĩs quimuocant illum

Expanded text:
Dominum appellat, quia cum esset in carne, pauperum magis quam divitum consors fieri dignatus est. Alioquin idem Dominus est omnium, dives in omnes, qui invocant illum.
Abbreviated transcription (Latin):
Reprobauit supetins lig¬
nea. lapidea uł erea ỹdola
nunc eciam fictilia damp¬
nat. Iuste enim retribu¬
tum est eis ut qui deterra
fcĩ sunt quia meliorem
sui partem .i. animam
ad ymaginem dei crea¬
tam. ad adorandum deũ
uuuum sequi uolebant.
uiliorem si partem id

Expanded text:
Reprobavit superius lignea, lapidea, vel aerea idola, nunc etiam fictilia damnat. Juste enim retributum est eis; ut qui de terra facti sunt, quia meliorem sui partem, id est animam, ad imaginem Dei creatam ad notandum Deum vivum, sequi nolebant; viliorem sui partem, id
Abbreviated transcription (Latin):
In his ꝯm̃datur mansuetu¬
do ⁊ hi mlitas. quia mansu¬
etudo. neminem sꝑuit. hu¬
uissitas se omuso suboie de¬
cet autem xpĩanum equali¬
b ⁊ inferiorib affabclem eẽ
onem in pauꝑes elemosiã
cẽ dixit. sic liberationem iui¬

Expanded text:
In his commendatur mansuetudo et humilitas, quia mansuetudo neminem spernit, humilitas se omnibus subjicit. Decet autem Christianum aequalibus et inferioribus affabilem esse onem in pauperes eleemosynam esse dixit, sic liberationem ini
Abbreviated transcription (Latin):
Au in ope.n.ic̾. non ꝑ iram exas ꝑanous ẽ pauꝑ s blau¬
da locutione placandus. Ira enum uiri iusticiam dei ñ
oꝑatur. ⁊ qui obourat aurem ad cl amoreu pauꝑis cla¬
uabit ⁊ũ exaudiet domi nus. qui eium potest tubuere
deu qr munis adsconditum exturguit iras ⁊ donum ĩ¬

Expanded text:
as, etc. Non per iram exasperandus est pauper, sed blanda locutione placandus, Ira enim viri justitiam Dei non operatur . Et, Qui obturat aurem ad clamorem pauperis, clamabit, et non exaudiet Dominus . Qui enim potest tribuere, debet: quia munus absconditum ex
Abbreviated transcription (Latin):
Cor mopis. ⁊c. N ou est elemo¬
siuna differenda cum assit tri¬
buendi facisitas. uñ uedicas
amico tuo uade ⁊ reũtere
cuui cito possis dare ⁊ alibł.
Qui despicit ꝑ timum peccit
qui miseretuͣr pauꝑi. beatus
erit. elemo siua auteni fa¬
ex necc̃itate. hylareni eni

Expanded text:
Cor inopis, etc. Non est eleemosyna differenda, cum adsit tribuendi facultas; unde: Ne dicas amico tuo: Vade et revertere, cum cito possis dare . Et alibi: Qui despicit proximum, peccat: qui miseretur pauperis, beatus erit . Eleemosyna autem faecessitate, Hilarem eni
Abbreviated transcription (Latin):
euum ⁊ iuuĩta profudum
maris rubri sicco uestigio tnͣsi¬
erunt ⁊ rane defluuus ꝓceden¬
tes domos egiptioꝵ implene¬
elementa mundi. ñ sue tm̃ con¬
ditiom s creatoris deseruirent
uoluntati:
semꝑ adest fidelib siuis quos sẽ¬
per protegit ⁊ regit. quos ali¬
qñ in martuio purgat. Unde
uasa fignli ꝓbat fornax ⁊ hoĩes
iustos. temptatio tubulationis.
Aulte enim tribulationes i¬
stoꝵ ⁊ de omnib his liberauit.
eos tominus¬

Expanded text:
enim et jumenta profundum maris Rubri sicco vestigio transierunt, et ranae de fluviis procedentes, domos Aegyptiorum impleveelementa mundi non suae tantum conditioni, sed Creatoris deservirent voluntati. semper adest fidelibus suis, quos semper protegit et regit: quos aliquando in martyrio purgat. Unde: Vasa figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis . Multae enim tribulationes justorum, et de omnibus his liberavit eos Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
num s ⁊oc uanitas est ⁊ enum qi non prefentur cito cont̾ malos sẽ¬
tentia absq timore uuio filii homirum ꝑpet̾nt mala at tñ pecc̃or ex eo
quod centies facit malum ⁊ per patientiam sustentat ego cognoui
quod erit bonum timentib deum qui uentur fatiem eius non sit bn
faciem domini. ẽ talia uanitas que fit super terram. Sunt iusti q̃b ⁊̃
mala prouenuint qi opera egennt impior. ⁊ sunt impii qui ita
secuii suit. q uistorum facta hant s hoc uanissimum uidico

Expanded text:
o profertur contra malos sententia, absque timore ullo filii hominum perpetrant mala. Attamen peccator ex eo quod centies facit malum, et per patientiam sustentatur, ego cognovi quod erit bonum timentibus Deum, qui verentur faciefaciem Dei est et alia vanitas quae fit super terram sunt iusti quibus multa proveniunt quasi opera egerint impiorum et sunt impii qui ita securi sunt quasi iustorum fa
Abbreviated transcription (Latin):
ln. menti dei sietestiues recedere a fatie euis
ꝑmaneas in opere malo qr onme quod uoluent fatiet sermo ⁊ enioy
illus potestate plenus ẽ. nec clicere ei quisquam potest quare ita fa¬
cis qui custocat preceptum non experietir quicquam mali tempꝰ
⁊ responsionem cor sapientis intetugit. omni enim neg̾o tp̃c ẽ ⁊ op

Expanded text:
menti Dei. Ne festines recedere a facie ejus, rmaneas in opere malo: Quia omne, quod voluerit, faciet: et sermo illius potestate plenus est: nec dicere ei quisquam potest: Quare ita facis? Qui custodit praeceptum, non experietur quidquam mali. Tempus et responsionem cor sapientis intelligit. Omni negotio temp
Abbreviated transcription (Latin):
intelligere ipm̃ non possit. Qt
h̾etito eistem habundare diui¬
tus eum unitatem fid̃i meis
disc̾nere ne q̃at. quid malo ca¬
tholico expedit diuitias hĩe
recte fidei cum sapientiam
pieaccionis habere ueglex̃t

Expanded text:
ligere non possit? Quid haeretico eisdem abundare divitiis cum unitatem fidei in eis discere nequeat? Quid malo catholico expedit divitias habere verae fidei, cum sapientiam piae actionis habere neglexerit?
Abbreviated transcription (Latin):
noli terrems diuitiis hom¬
inum corda corrumpe.
regis corpori adunati per
consolari refugunt ⁊ qͥcqͥ
amaro suscipimit. celesti

Expanded text:
i terrenis deliciis hominum corda corrumpit,bet summi regis corpori adunati per consolari refugiunt, et qui, amaro suscipiunt ani
Abbreviated transcription (Latin):
ligendi p̃sentiam dei ⁊ tempꝰ odi¬
endi quando fatie in fatiem cern¬
entes ⁊ inniclus profitientes in¬
cipicinus odisse ⁊ despic̾e quod pri¬
¶ Cempꝰ beui modo non agentibo
penitentiam in futuro temp

Expanded text:
ligendi praesentiam Dei, et tempus odiendi, quando, facie ad faciem cernentes, et in melius proficientes, incipiemus odisse et despicere quod  Tempus belli. Modo, non agentibus poenitentiam; temp
Abbreviated transcription (Latin):
anima int̾ pecc̃ores poĩ¬
ta ad doctoris sui onginẽ
⁊ cõcupiscentias.⁊ ad la¬
tam uram ducta seq̃ ex¬
empla ppłoꝵ.¬
Iuxta innestigiis pasto¬
rum nouissima fies. nõ
ueris pastorib qr hỹpo¬
crite sequi bonos unͣr.¬

Expanded text:
animo inter peccatores posita, ad auctoris sui imaginem  concupiscentias, et ad latam viam ducta, sequitur exempla pouxta, in vestigiis pastorum novissima fies, non veris pastoribus, quia hypocritae sequi bonos
Abbreviated transcription (Latin):
nati sero penitentes agͥ¬
suerunt. Un de cognosce¬
tur tominus iuditia faci¬
Nislla maior dem̃cia qmͣ
uinum deum deserere et
mortuis deseriurez
Cum enuumens se acrea¬
plicatur scelerib. uutiũ
enim orimis pecc̃i suꝑbia

Expanded text:
nati sero poenitentes aguerunt; unde: Cognoscetur Dominus judicia faciNulla major dementia, quam Deum vivum deserere, et mortuis deservire. Cum enim mens se a creaplicatur sceleribus. Initium enim omnis peccati, superbia
Abbreviated transcription (Latin):
sic ma cauum friistia prolatum in quẽpiã
suꝑueniet flagellũe¬
quo ⁊ chamꝰ asino: et
uirga in dorso in pru

Expanded text:
sic maledictum frustra prolatum in quempiam superveniet flagellum equo et camus asino et virga dorso inpru
Abbreviated transcription (Latin):
Introduxit ic̃ qmcito guit᷑
grẽ eius attigit ita me recrea¬
tam sp̃u ⁊ ab amore t̃renoꝵ ĩ
suꝑua translatam sentõ. ac si
in cellam iunariam introdu
niam scbi domum fabncaũ
eiꝰ ex quo umbra nascitur. iõ ⁊ natiuitas dñi ih̃u. ab ũ¬

Expanded text:
Introduxit. Quam cito guttur ae ejus attigit, ita me recreatam spiritu et ab amore terrenorum in superna translatam sentio, ac si in cellam vinariam introducunam sibi domum fabricavi ex quo umbra nascitur: ideo et nativitas Jesu ab um
Abbreviated transcription (Latin):
filii a aron intubis ductilib sonuerunt
moriam coram deo. Tunc omnis ppłc simł¬
ꝓperauerunt et ceciderunt in fatieni super
terram adorare dũm̃ d̾m suni ⁊ dare preces
omnupotenti deo suo excelso et amplificane¬
runt. psallentes inuocib suis.⁊ urmagna

Expanded text:
filii Aaron in tubis productilibus sonaverunt moriam coram Deo tunc omnis populus simoperaverunt et ceciderunt in faciem super terram adorare Dominum suum et dare preces Deo omnipotenti excelso et amplificaverunt psallentes in vocibus suis et in magna
Abbreviated transcription (Latin):
ddere. Ne dederis os tuum ut peccare fati¬
as carnem tuam ne dicas coram anglo nõ
pͣuidentia ne forte iratus dominus sr̃ õs
sermones tuos dissipet aincta operam¬
almui tuaꝵ bi multa sunt sompnia:¬
plurime uanitates ⁊ sermones ĩnume

Expanded text:
ddere. Ne dederis os tuum, ut peccare faciam: neque dicas coram angelo: Non providentia: Ne forte iratus Deus super smone tuo dissipet cuncta operam. Ubi multa sunt somnia,mae vanitates et sermones inume
Abbreviated transcription (French):
nonpinget. Si dor¬
mienis non time¬
bis. quiesces ⁊sua¬
us ent sompnus
tuus. Ne paieas re¬
pentiuo terrore et
uruentes cibipͣo¬
tentias imp iorum.
Dommus enim
erit mlatere s cus¬
todiet pedem tuũ
ne capiatis. nou ꝓ¬
hibere benefacere
eum qui potes sĩ¬

Expanded text:
npinget si dormieris non timebis quiescess erit somnus tuus ne paveas repentino terrore et nruentes tibi potentias impiorum Dominus enim erit in latere tuo et custodiet pedem tuum ne capiaris noli prohibere benefacere eum qui potes
Abbreviated transcription (Latin):
quiblan ⁊c̃. qui fictis sermonib¬
ł proximum laudat parat ei insi¬
dias. quib in pericitum uerbi:
aut operis securior uicidat. S inde¬
amus quid capiamus cui fit aũ
qui facit sequitur peccantem. ui
stoiaqueus peccantium ⁊ si cor̾

Expanded text:
qui blandis, etc. Qui fictis sermonibus proximum laudat, parat ei insidias, quibus in periculum verbi aut operis securior incidat. Sed videamus qui capiatur, cui fit, aut qui facit. Sequitur: VERS. 6.-- sto laqueus peccantium, etc.,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣldeo auarꝰ ut nec de sepuitu¬
ra cogitet uł seꝑe pro diuitis
occisus abicit ĩ sepultus. uł ⁊
qr nullam sui memoriam re

Expanded text:
deo avarus, ut nec de sepultura cogitet, vel, saepe pro divitiis occisus abjicitur insepultus: vel, quia nullam sibi memoriam re
Abbreviated transcription (Latin):
Re gine ⁊ concubine parter
ad aprum accedunt. parter
generant s non uite diademra
regui harent regine sunt que
uituitu regni celestis doctrine ĩ¬
seruuint concuyme que amo¬
re temporalium xp̃m amiunti¬
rum ñt nel qr quinq corpore¬
os senfus ad regniam aplice doctͥ¬
ne temperant. Octogenarus at̃
tum in malo accipitur tempora¬
lium cinas. ⁊ implicamenta desi¬
gnat. qr ⁊ seculicurs. quatuor cͥ¬
cumagitur temporu. ⁊ mimdᷤ
ip̃e quatuor climatio onente.
ottidente. aqusione. ⁊ austro di¬
rirttur: ł ex quatuoi elementis
composit᷑.¬
Quei mat̾ superna iherlm̃¬
desursum descendit. que suꝑna
cherlm̃ hoc solum de humanacõ¬
usatõne approbat quodinimi¬
tate sue fidei. ⁊ dilectõnis deo
seruire desiderat.

Expanded text:
Reginae et concubinae pariter ad thronum regis accedunt, pariter generant, sed non utraeque diadema regni habent. Reginae sunt, quae intuitu regni coelestis doctrinae inserviunt; concubinae, quae amore temporalium Christum annunti vel quia quinque corporeos sensus ad regulam apostolicae doctrinae temperant. Octogenarius autem cum in malo accipitur, temporalium curas et implicamenta designat: quia et saeculi cursus quatuor circumagitur temporibus, et mundus ipse quatuor climatibus oriente, occidente, aquilone et austro dirimitur, vel ex quatuor elementis compositel mater superna Jerudesursum descendit , quae superna Jerusalem hoc solum de humana conversatione approbat, quod in unitate suae fidei et dilectionis Deo servire desiderat.
Abbreviated transcription (Latin):
b impperatur
qui cc̃ea plausm ppłi ⁊ fanorẽ
q̃runt uec magis compunccõ¬
fragilitatem suã ũ enadit.
radiatur uix ad ꝑfeccõem ꝑ¬

Expanded text:
 improperatur. qui in Ecclesia plausum populi et favorem quaerunt, nec magis compunctiofragilitatem suam non evadit. rudiatur, vix ad perfectionem
Abbreviated transcription (Latin):
suauitatis saciabit.¬
Ueni errantes corri¬
gendo. infirmos sub¬
leuando bene agentos
confirmando. matͣss
mec̃ ĩ recł cella ocãco.

Expanded text:
nta intellige, quia geVeni, errantes corrigendo, infirmos sublevando, bona agentes confirmando, maturos mecum in requie collocando.
Abbreviated transcription (Latin):
inisericoroi uu dffert sacrificium. heneplacitrm e douunor¬
cedere ab iniquitate. ⁊ deprecatio. recedere. ab mustcͤtrao
apparebis ante conspectum dei matius.hec enim oinee
ppter inaudatum dei fiunt. oblacio csti upinguat altor.
⁊ edda sualutats e n conspectu altissim sacrifituu instirac¬

Expanded text:
isericordiam offert sacrificium. Beneplacitum est Deo recedere ab iniquitate, et deprecatio recedere ab injustitia. Non apparebis ante conspectum Dei vacuus: haec enim omnia propter mandatum Domini fiunt. « Oblatio justi impiguat altare, et odor suavitatis est in conspectu Altissimi. Sacrificium justi ac
Abbreviated transcription (Latin):
illusoresti qui uł ũba dei qur
nonit implere contempuit
uł eatem ꝑũse intelligen do
ac dicendo corrumpit Illusor
est ⁊ ile qui ꝓmiss a eis quali
praua despitit ac iram dist̾ctõis
quasi totsabilem sꝑuit. nec nõ
⁊ illequi ꝓxmorum simplititati
ua̾ panꝑtati impbꝰ insuitat. Io¬
q onmem huinsnm illu sorem
stitia. Bñ autem subdit᷑ i cũ ss̾pli
prudentiores seuł quos irrident
iutlicant. S horum pͥdentia ut
iacobꝰ ait trena est aninialis dia¬
bolica. S̾motinatio aũ domini
cum smplitib est qr illos sapĩe
setretis ilbastiat quo t̃rem fas

Expanded text:
illusor est, qui vel verba Dei, quae novit, implere contemnit, vel eadem perverse intelligendo ac docendo corrumpit. Est illusor et ille qui promissa ejus quasi parva despicit, ac iram districtionis ejus quasi tolerabilem spernit: nec non et ille qui proximorum simplicitati vel paupertati improbus insultat. Ideoque omnem hujusmodi illusorem stitia. Bene autem subditur:-- prudentiores se illis, quos irrident, judicant. Sed horum prudentia, ut Jacobus ait: terrena est, animalis, diabolica . Sermocinatio autem Domini cum simplicibus est, quia illos sapientiae secretis illustrat, quo
Abbreviated transcription (Latin):
cipience sapieutie mentes engͥit
quani cum eoᷤ quos nisapientia iã
clarescere miramur aniquando ꝑ¬
uulos iindoctos fuisse meminimꝰ
salomoni aoa uid patre data qͥ
ũba clierum relegit inuenit qͣre
autem saiomon seunigenitum
corammnatre nominat quẽ frem
ufmnum p̃cessisse scͥptura testat᷑
nsi quiaillemor natus sineno¬
mine quasi miniquameẽt ce
uita decessit¬

Expanded text:
ercipiendae sapientiae mentem erigit, quam cum eos quos in sapientia jam clarere miramur, aliquando parvulos et indoctos fuisse meminimusSalomoni a David patre data, qui Verba dierum relegit, invenit. Quare autem Salomon se unigenitum coram matre nominat, quem fratrem uterinum praecessisse Scriptura testatur, nisi quia ille mox natus sine nomine, quasi nunquam esset, vita decessit
Abbreviated transcription (Latin):
Leua ciꝰ fub capite cum cor¬
Sa fidelium in hac uita ꝑ sae¬
mentoꝵ participatõnem ꝑẜ
arum solatia confortant᷑. qͦ ⁊
ad ficosidium ꝑegͥnatõnis dat
spe mentẽ roborat est subca¬
pite. ad consolatõnẽ data. ⁊
dextera .i. eterna uita arapledexterabitur sicut protegẽs¬
liquidera qsĩ per remim̃atõnem nos gsificabit. q tempora¬
lia dei benefitia. quo amundi cupiditatib i ꝑtrarbatõnib
anquantulum quiescere qucam. aduuiant in hoc locoꝑ

Expanded text:
eva ejus sub capite meo. Cum corda fidelium in hac vita, per sacramentorum participationem, per urarum solatia confortantur: quae et ad subsidium peregrinationis dat spem mentem roborat, est sub capite ad consolationem data: et dextera, id est aeterna vita amplexabitur, sicut protegens, quando per remunerationem nos glorificabit. Quasi: Temporalia Dei beneficia quo a mundi cupiditatibus et perturbationibus aliquantulum quiescere queam adjuvant in hoc loco p
Abbreviated transcription (Latin):
Qͣ astuti agnoscunt. sapi¬
entiam ⁊ sensati. in u̾b̾ oꝑe
demonstrant prudenciam.
anine. nr̃e bona futura qũ
temporat elemosma remii¬

Expanded text:
 astuti agnoscunt sapientiam, et sensati in verbis opere demonstrant prudentiam. animae nostrae bona futura: quando temporalis eleemosyna remu
Abbreviated transcription (Latin):
offitia locutionis. Sñ añ u̾tu¬
tes cͥcũdari docet guticum
uox loquentis potius ingu
eo ad bene agẽd̾ oꝑa p̃di
ĩmõem actio tñseat necui¬

Expanded text:
officio locutionis. Bene autem virtutes circumdari docet gutturi, cum vox loquentis potius intuseo ad bene agendum, et opera sermonem actio transeat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
gentuui suferloꝵ arefecit deus ⁊plan¬
tauit humiles . & ipsis gentib. C erras
gencium euercit. dñs. ⁊ disperdidit. eas
usq ad fundam entuim arefecit ex ipsis
⁊ clisperdidit eos. ⁊cessare fecit memori¬
aui coꝵ aterra perdidit ds̃ memoriam
sr̃boꝵ ⁊ reliquit memoriam humiliũ
seusii. Nõ ẽ creata hõib superbia n ira¬
cundia natiom muleꝵ Semen homi

Expanded text:
 superbarum arefecit Deus, et plantavit humiles ex ipsis gentibus. Terras gentium evertit Dominus, et perdidit eas usque ad fundamentum. Arefecit ex ipsis et disperdidit eos, et cessare fecit memoriam eorum de terra. Perdidit Deus memoriam superborum, et reliquit memoriam humilium sensu. Non est creata hominibus superbia neque iracundi
Abbreviated transcription (Latin):
certa lance discernat. Uñ subdꝰ reue
nouimius incunctis q̃ agimus in
memoriam reducimus atq illiuis
flagitams auxilumi et tunc nõ
solum oꝑa s cogitationes dirigit.

Expanded text:
certa lance discernit, unde subdit. VEnovimus, in cunctis, quae agimus, in memoriam reducimus, atque illius flagitamus auxilium: et tunc non solum opera, sed cogitationes dirigit.
Abbreviated transcription (Latin):
possummus autem ꝑ flu¬
mina ⁊mare humtanũ
genus accipere quod in
terram. Uñ sumptum ÷
redit secumdum tuudt᷑
ra es unterram ibis nec t̾

Expanded text:
Possumus per flumina, et mare, humanum genus accipere, quod in terram, unde sumptum est redit, secundum illud: Terra es, et in terram ibis . Nec t
Abbreviated transcription (Latin):
holi e̾e cunshis qui cum fuit lib̾r
ac sibi uacantes defigunt uauꝰ i¬
curas salutis malorum spondentes
bona oꝑa quib tenb̃m ac seturũ
reddat tuesponsionis que tibuiti¬
litas est ut ipẽ indie inditti ꝓ eus¬

Expanded text:
oli esse cum his qui se, cum essent liberi ac sibimet vacantes, defigunt in cura salutis malorum, spondentes bona opera quibus te liberum ac securum reddat tuae sponsionis, quid tibi utile est ut ipse in die
Abbreviated transcription (Latin):
quomam non est. apd̃ te inferos.imuieui¬
re cbum Omnis caro. sic̃ fenum ueteras
m tcira uł folium. in arbore
nascitur. crescit. ⁊ iurescit.
siccatur. ⁊ deicitur ita. caro

Expanded text:
quoniam non est apud inferos inuebum. Omnis caro sicut foenum ueteras terra vel folium in arbore nascitur, crescit, virescit, siccatur et dejicitur, ita caro
Abbreviated transcription (Latin):
si ⁊ ains intiorum gem̃ibus in¬
stituerat p̃ceptorem extitaũat
pigrum at nic redargnt ⁊stic¬
maticum. Ubi notanlum q ꝙͣ
semmantem uugia dice uoluit
puus apostatam nommaun
mod̾ usq ad semmauda iur¬
gia non ueniret dequo rect̃e dr̃¬

Expanded text:
s et aliis vitiorum generibus; instituerat praeceptorem, excitavit pigrum, at nunc redarguit schismaticum. Ubi notandum quia quem seminantem jurgia dicere voluit, prius apostatam nominavimodum usque ad seminanda jurgia non veniret. Qui recte d
Abbreviated transcription (Latin):
tiram auicussiq. etubauerit in teneboris non co ndos edit cibit
cordom consilii statuc tetum non est tibi alius pluis illo. auma
uri sc̃i aumunciat aliquando uera quam uii cicuiiipcores se

Expanded text:
tuam quicumque titubaverit in tenebris non condolebit tibi et tuam quicumque titubaverit in tenebris non condolebit tibi et cor boni consilii statue non est enim tibi aliud pluris illo anima viri sancti enuntiat
Abbreviated transcription (Latin):
uertentur .o. presumptio uequissim unde
creata es cooperire ardam neqritram ido¬
lositatem illius. S dalis ainico comocunda¬
bitur moblectatioub ⁊ in die tribulatis¬
ius aduisarus erit. Sodalis amico ꝯcolet cĩ
uentris ⁊ contra hostem accipiet scutu ñ
obliuiscaus amicitui in ammotuo ⁊ non
inmemor sis. illuis in operib tuis. Noli cou¬
siliari cum sdcero tuo ⁊ azel autib te abscõ¬
sil iaro malo sauial aunnam tuam prius sc¬
ram ⁊ dicat tibi bona ua tua est. ⁊ stet e
contͣio ud̾e quidtibi eueniat. um iuro
lrceligioso tracta de scĩtate ⁊ cam inr̃tisto de iusticia tum¬
nule dehys que emuilatur cum timuido debello cum uego ciatore
d tiniedtõne tun emptore deuenditione c̃up luudo de gricuis a¬
gendis cum impio de upiecate cum inhonesto de honestate cuin s
senio pigro de multa oprratõre .i. on acteudas hus i omin
consilio s cum uiuseo assiu q̃s uus esto. quemcumq cogno¬
ius obscruantem timorem. dei. cuius amina ẽ scd̃m animam.

Expanded text:
ertentur. O praesumptio nequissima, unde creata es cooperire aridam malitia, et dolositatem illius sodalis amico coniucundatur in oblectatione et in tempore tribulationis adversarius erit sodalis amico condolet causa ventris et contra hostem accipiet scutum non obliviscaris amici tui in animo tuo et non inmemor sis illius in operibus tuis noli consiliari cum socero tuo et a zelantibus te absconnsiliario serva animam tuam: prius scrram, et dicat tibi: Bona est via tua; et stet e contrario videre quid tibi eveniat. Cum viro religioso tracta de sanctitate, et cum justo do justitiaum timido de bello cum negotiatore de traiecticio cum emptore de venditione cum viro livido de gratiis agendis cum impio de pietate cum inhonesto de honestate cum opeservo pigro de multa operatione non adtendas his in omni consilio cum viro sancto adsiduus esto quemcumque cognoveris observantem timorem Dei cuius anima est secundum animam
Abbreviated transcription (Latin):
et pediunt ⁊ non omni anime omue genpa
cet no ici li auidus ẽe in omni epusone ⁊ si
te effu:. Ludas super omnem escaui ui
inultis eiuim escis. erit infirinitas et aindi¬
tasappinquabit usq ad coleram ipter cra¬
pulam inulti obierunt. qui aut̃ absci ens
adeo est enim omĩs medelaarege accipiec do¬

Expanded text:
expediunt et non omni animae omne genus placet noli avidus esse in omni epulatione et non te effundas super omnem escam in multis enim escis erit infirmitas et aplestia adpropinquabit usque ad cholera propstiam multi obierunt qusimus. A Deo est enim omnis medela: quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
aqͣu indulcauit. ubi uix hys¬
toriain demonstratur ligni
moditina indulcari aquas
logem cui . si. confessio critis ⁊
scitinmentum uingat᷑ poca¬
biłꝰ efficitur.

Expanded text:
aquam indulcavit; ubi juxta historiam demonstratur ligni medicina indulcari aquas ificat legem, cui si confessio crucis et sacramentum jungatur, potabilis efficitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ non debemus ea. sꝑnere q̃
confint creatorem ad utilitatẽ
nũtm fecisse. sunt corꝑales me¬
diti suut ⁊. spirituales corpo¬
uiles mediti corpora sp̃uales
curt animas utriq orqose¬

Expanded text:
, non debemus eos spernere, quos constat Creatorem ad utilitatem nostram fecisse. Sunt corporales medici, sunt et spirituales. Corporales medici corpora; spirituales, curant animas. Utrique ergo h
Abbreviated transcription (Latin):
Aduccatus ⁊ c. Modeste agend̾
ẽ. cum potentibus. huius se¬
culi qui freq̃uter deudent ĩ¬
nocen erum sim ꝑlicitatem.
quib tamien. debitum ho¬
norem. confeire. debenius. s¬

Expanded text:
Advocatus. Modeste agendum est cum potentibus hujus saeculi, qui frequenter derident innocentium simplicitatem: quibus tamen debitum honorem conferre debemus, s
Abbreviated transcription (Latin):
rrupioꝵ aute mortem confitere amorcuo¬
⁊ sainis confiteberis. ⁊ laudab̾ deum et gli¬
aberis in miseracionib illuis Quã mag

Expanded text:
rum: ante mortem confitere. A mortuoet sanus confiteberis, et laudabis Deum, et gloriaberis in miserationibus illius.
Abbreviated transcription (Latin):
comatis qͦuami cum miuiere linigiosa ͤmdõ¬
iio cõuiuii animaimpuiresid̾at manum
slomiserebit᷑ ꝓximo: suo. Multrato pes¬
tilente sapientior erit ꝑuulꝰ. ⁊ si sectet᷑ sapiẽ¬
tem sumet sciam̃ excogitat iustus decomo ĩ¬
piiut retrabat impios amalo. eimobtuntt

Expanded text:
muliere litigiosa omo communi anima impii desiderat malum non miserebitur proximo suo multato pestilente sapientior erit parvulus et si sectetur sapientem sumet scientiam excogitat iustus de domo impii ut detrahat impios in malum qui obturat
Abbreviated transcription (Latin):
lus mollem terram premens laboriose fin¬
git adusus nostros unum quodq uas et
de edem lututo fingit que munda sum in

Expanded text:
lus mollem terram premens, laboriose fingit ad usus nostros unumquodque vas, et de eodem luto fingit quae munda sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
deum nota est.⁊apud
homines cum presens est illam tmitantur
⁊ desiderant eam cum se eduxerit ⁊ imꝑepe¬
tuum coronata ẽ triumphat inquo inqui¬
natoꝵ certaminũ p̃mium runcens Mul¬
tigena & impioꝵ multitudo non ent utił¬
ces altas nec stabile firmamentum col¬
locabunt. ⁊si in ramis intempore germi¬
nauerit infirmit posita auento ꝯmoue¬
buntur ⁊ animietate uentorum eradica¬
buntur. Confungentur .ii. rami incon¬
summati. ⁊ fiuctus illoꝵ inutiles ⁊ acerbi ad
manducand̾. ⁊ ad nichilum apti. ex iniqͥs
.ii. om̃s filii qui nascentur testes sunt neqͥ¬
cie aduersus parentes interrogatione sua.
Iustus ae si morte ẜorcupatus fu̾it insefri¬
gerio erit. Senectus .i. uenerabił ẽ non di¬
uturna neq nũo annoꝵ computata anisũt

Expanded text:
Deum nota est et apud homines cum praesens est imitantur illam et desiderant eam cum se duxerit et in perpetuum coronata triumphat incoinquinatorum certaminum praemium vincens multigena autem impiorum multitudo non erit utilces altas nec stabile firmamentum conlocabunt et si in ramis in tempore germinaverint infirmiter posita a vento commovebuntur et a nimietate ventorum eradicabuntur confringentur rami inconsummati et fructus illorum inutilis et acerbi ad manducandum et ad nihilum apti ex iniquis enim omnes filii qui nascuntur testes sunt nequitiae adversus parentes in interrogatione sua iustus autem si morte praeoccupatus fuerit in refrigerio erit senectus enim venerabilis est non diuturna neque n
Abbreviated transcription (Latin):
non intellex̾unt ẽẽ plã¬
tationeꝰ .⁊ uitulamina
inteip̃tati sunt qui er¬
ror tam multos codices
uiatur aliter scriptum:¬

Expanded text:
non intellexerunt esse plantationes, et vitulamina interpretati sunt: qui error tam multos codices niatur aliter scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
oli quecere. fi uidex ⁊ c̃. debet
quisq ꝓprias iurtutes. perpen¬
de.⁊ ꝑ qͥnantitate uirium cu¬
ram alioꝵ susciꝑe. ue. dum
delectatur loco głis fiat. sub¬
ditis auctor ruie ⁊ qui gra¬

Expanded text:
oli quaerere fieri judex, etc., . Debet quisque proprias virtutes perpendere et pro quantitate virium, curam aliorum suscipere, ne dum delectatur loco gloriae, fiat subditis auctor ruinae; et qui gra
Abbreviated transcription (Latin):
gam agni. innocũra nõ conue¬
uit. nec amari rabies ẽ modes¬
tia simplicis. ulła .n. cõĩcatio
mundicie ẽ inmundicia. Siẽ
.st. auus reuertitur ad uemi¬
tumata qͥ. it̾at stultiam suã.
ulła gͦ. parilitas suꝑbi duitiᷤ

Expanded text:
cum agni innocentia non convenit, nec avari rabies cum modestia simplicis. Nulla enim communicatio munditiae cum immunditia: Sicut enim canis revertitur ad vomitum, ita qui iterat stultitiam suam . Nulla ergo paril
Abbreviated transcription (Latin):
uies cõmotas ꝯfirmatur ab amicissins
hunił ã cum cecid̃it. expellet᷑. ⁊ anotis di¬
uiti deceptõ multi iccuperatores locittus est.
superba⁊ iustificau̾rit illũ. humał deceptꝰ est
insuꝑ ⁊ arguit᷑. lccutus ẽ sensate. ⁊ nõ est datꝰ ei locꝰ. Otues¬

Expanded text:
es commotus confirmatur ab amicis: humilis autem cum ceciderit expellitur et a notis. Diviti decepto multi recuperatores: locutus est superbe, et justificaverunt illum. Humilis deceptus est, insuper et arguitur: locutus est sensate,
Abbreviated transcription (Latin):
arrogantiam ⁊ c̃arrogantiam ⁊
hores existuant intamp uam
meis quiaꝑcemala fatumt os
bilingue meis quim bonis que
locuitur stabile quippiam nõ
hñt sed uuta auditormmubitũ
sua u̾ba comnittant

Expanded text:
iam, etc. Arrogantiam et iores existimant; viam pravam in eis qui aperte mala faciunt; os bilingue in eis qui in bonis quae sequuntur, stabile quippiam non habent, sed juxta auditorum libitum sua verba commutant.--
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. quicquit ad uolupcatrm.
corꝑis pertinet. ut cib potus
concubitus contripiscĩa ocu¬
lornin om̃is curiositas sicut.
in omm spoculo. in acquirend
supeeflins ⁊ cegnoscendis ⁊.
carpendis ꝓxuuoꝵ nitiis. su¬
ꝑbra uite ẽ. cuui quis hono¬
res iactat. ⁊ perclatio nem ua

Expanded text:
est, quidquid ad voluptatem corporis pertinet ut cibus, potus, concubitus; concupiscentia oculorum, omnis curiositas, sicut in turpi spectaculo, in acquirendis superfluis, in agnoscendis et carpendis proximorum vitiis; superbia vitae est, cum quis honores jact
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ilesid̾at fatile obliuifctti
inũe intipit cum suo redẽpto¬
re quem tocaintentione q̃re¬
bat Ipẽ eit enim lignum uite
amplectentibus se.
Aliter is qui malerei detrahit
ipẽ se infuturo obli nõ ut ꝓ
tali detractione penas luat᷑ s
ut post detractionem alutius

Expanded text:
d desiderat, facile obliviscitur vivere incipit cum suo Redemptore, quem tota intentione quaerebat. Ipse est autem lignum vitae amplectentibus se.et is qui malae rei detrahit, ipse se in futurum obligat, non ut pro tali detractione poenam luat, sed ut post detractionem sese cautius
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est ⁊ c̃ de naturis i
puncipio mundi creatis
⁊ de successione earum qm
ueniunt itranseunt ut
homo quidem moritur
homo nascitur eadem na¬
tura est nascentis que fu¬
rientis ut de aurb piscib
serpentib ⁊onnirb anm¬
antrbz sic de herbis arbori¬
b ⁊ aliis naturis un nouũ
inuenitur quod antea ñ
non fiat. unde reqͥeuit ds
die septimo ab omni ope¬
ex primordialto rerum
seminib totuis seculi. t̃p
naturali cursu ꝑagituꝵ

Expanded text:
quod, etc. De naturis in principio mundi creatis, et de successione earum, quomodo veniunt et transeunt; ut homo moritur, homo nascitur, eadem natura est nascentis, rientis. Sic de avibus, piscibus, serpentibus et omnibus animantibus; sic de herbis, arboribus et aliis naturis nihil novum invenitur quod antea non non fiat. Unde, Requievit Deus die septimo ab omni opeex primordialibus rerum seminibus totius saeculi tempus naturali cursu peragitu
Abbreviated transcription (Latin):
mensam magnam sedisti ño apecias supers
illã faucem tuam prior non dicas simusta
st̃ q̃ super illã siuit memento q̃ m᷑aluse ccui¬
lus neqͣm. sequius oculo quid creatum ẽ.
ĩo ab ommi fatiesua lacinabr̃ cum uid̾it
ne extendas in auũ tuam prior ⁊ iiͦiudĩa cõ¬
tauinatus erubestas. Dec comprimarisĩ

Expanded text:
mensam magnam sedisti non aperias super illam faucem tuam prior non dicas simulata sunt quae super illa sunt memento quoniam malum oculus nequa nequius oculo quid creatum est ideo ab omni facie sua lacrimabitur cum viderit ne extendas manum tuam prior et invidia cont
Abbreviated transcription (Latin):
tiuiex te ip̃o. Utere quasi homo frugi hiis tͥ
apponiitur ut no cummanducaris mł¬
tum odio habearis. cessa prior cã disciplĩe
⁊ uolinimus eẽ. ne forte offendas ⁊ si in.
medio uiultoꝵ sedisti prior ilł. nou exten¬
das in auũ triam. nec prior poscasbiłr. Q¬

Expanded text:
tui ex te ipso utere quasi homo frugi quae tibi adponuntur et non cum manducas multum odio habearis cessa prior causa disciplinae et noli nimius esse ne forte offendmedio sedes, tu prior illis non extendas manum tuam, nec prior poscas bibere
Abbreviated transcription (Latin):
quam dya funit pacifi
co xp̃o uinea mstituta¬
que olim a lege ẽ pre¬
nuntiata que pax ñ¬
unã tantum gentẽꝰ¬
pulos multos de toto

Expanded text:
quam dixi, fuit pacifico Christo vinea institutaae olim a lege et pronuntiata. Quae pax nunam tantum gentpopulos de tot
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Hec refectõ quante duice duns¬
i quande sit uirtutis ost᷑. cimi
subdit. introduxit .i. spe future
glone a deo letificonrt ut iam
socitii non sentiam laborem.

Expanded text:
 Haec refectio quantae dulcedinis, quantae sit virtutis, ostenditur, cum subdit, Introduxit me. Id est, spe futurae gloriae adeo laetificavit, ut jam saeculi non sentiam labores.
Abbreviated transcription (Latin):
tes. diu̾sa opponunt med¬
cicibos ⁊ potus emplatt
⁊ nuguenta ut morbis ꝯ¬
Luemi ant. medicamentã
te auerte ã delicto ⁊ dige mauns ab omni delicto munda cor
tuuui dasiauitatem et memoriam similagi¬
⁊ enim illum dominus crcauit. ⁊ non lisce¬
da t ate quo i ͥera eiussunt nccͣia est enim
tempus qñ inmanib eoꝵ incurras. ipsi u̾o
dñm dep̾cabuntur. ut dirigat requiem eoꝵ
⁊ sanitatem ꝓpter conuersationem eoꝵ
qui delinquit inconspectu eius qui fecit
illum incidet in manus medici. ili m¬

Expanded text:
tes, diversa opponunt medcilicet et potus, emplastra, et unguenta: ut morbis conveniant medicamenta. te averte a delicto et dirige manus et ab omni delicto munda cor tuum da suavitatem et memoriam similagietenim illum Dominus creavit et non discedat a te quoniam opera eius sunt necessaria est enim tempus quando in manus eorum incurras ipsi vero Dominum deprecabuntur ut dirigat requiem eorum et sanitatem propter conversationem illorum qui delinquit in conspectu eius qui fecit eum incidat in manus medici fili
Abbreviated transcription (Latin):
tbedtia. ꝓnocet. recte sub¬
ningit᷑. en cdilxtꝰ nis loqui¬
tur michi qui supra mo¬
ctis mee meadcolendas ui¬
neas nuttit oftendens oꝑ¬
ceris eclificatõnem dei ueni

Expanded text:
estia provocet, recte subjungitur: En dilectus meus loquitur mihi, qui supra moquietis: me ad colendas vineas mittit ostendens opceris aedificatione
Abbreviated transcription (Latin):
Qnidespitit. a. ⁊s. slon est despitien¬
duc qui nos simprititer amat⁊ siqͥd
mepte agat. Almenim hoc fatit in¬
diget sapientia prudensantem pn
tater ⁊ octultetastigat qd̾ meluis n

Expanded text:
Qui despicit, etc. Non est despiciendus, qui nos simpliciter amat, etsi quid inepte agat: qui enim hoc facit, indiget sapientia. Prudens autem publice tacet, occulte castigat, quod melius in
Abbreviated transcription (Latin):
treatõnis ordinem seruant. uñ
im ob. de penitente resprtiet io¬
nuncs ⁊ dicet. petcaui quod est
respitiet eos qui naturam hu¬
custodiunt ⁊ se peccando imẽ¬
tis assimulatum agnoscit.

Expanded text:
creationis ordinem servant: Unde in Job de poenitente: Respiciet homines, et dicet, Peccavi . Quod est, Respicustodiunt, et se peccando jumentis assimilatum esse cognoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
utare contigerit. milta
romino gsa ex plurimo¬
rum fide et piis operib
datur. regnantib impi¬
muici dant gioriam deo¬
uirtutum cum iustos

Expanded text:
sultare contigerit, multa a Domino gloria ex plurimorum fide ac piis operibus datur.-- Regnantibus impimulti gloriam Deoipiunt, cum justos
Abbreviated transcription (Latin):
bũcella inis descrit ultatem. Uir qui festmat di¬
taii etaiis uiuidet ignorat qõ egestas Supuenra
ci. Qui corripit iomiem grãm postea iiueniet
aput eum magis quam ille qui ꝑ lingue ulan
nit repentipius superueniet ei interitꝰ. teum
gemet populus. Uir qui amat sap̃iam letificaz
patrẽ suum qui autem nutrit scortum ꝑlit

Expanded text:
bucella panis deserit ueritatem. uir, qui festinat ditari et aliis . inuidet, ignorat quod egestas superueniet ei. qui corripit hominem, gratiam ipostea inueniet apud eum magis quam ille qui per linguae blannit, repentinus super eum veniet interitus: et eum gemit populus. Vir, qui amat sapientiam, laetificat patrem suum: qui autem nutrit scortum
Abbreviated transcription (Latin):
dimenta aecipit cuus u trahit auquid a patre suo et amatre sua et di¬
cit hoc non est pectatum particeps lomicide. Qui se iactat et duatat
uirgia concitat. qui uero sperat in domino sanabr. Qui confidit in cor¬
de suo atuitus est qui autemi gracditur sapienter ip̃elandabitur. Quiã
dat pauperi non indigebit qui despicit deprecantem fastiebrt perpi¬

Expanded text:
dimenta decipit. Qui subtrahit aliquid a patre suo, et a matre: et dicit, hoc non est peccatum, particeps homicidae est. Qui se jactat, et dilatat, jurgia concitat: qui vero sperat in Domino, sanabitur. Qui confidit in corde suo, stultus est: qui autem graditur sapienter, ipse salvabitur. Qui dat pauperi, non indigebit: qui despicit deprecantem, sustinebit pe
Abbreviated transcription (Latin):
precordia fetenci¬
um et sient perdix
iuducitur mea¬
ueã et ut caprea
in laqueũ sic. ⁊ cor superboꝵ et sicrit.

Expanded text:
praecordia fetantium, et sicut perdix inducitur in caveam, et ut caprea in laqueum, sic et cor superborum.
Abbreviated transcription (Latin):
claritatem sẏderum pocenti¬
ami ostendit. creatoris. s ma¬
Inmraculis scõrum excellen¬
ciam manifestat. redemptor
qui splendore suo. illustͣ coe¬
deoutes ⁊ ardore iuditii pumiet
pccõres. Uñ subiungit. sol in
aspectu ⁊c̃.¬
Nullul corporeis ocuł druimi¬
Quia superbos ꝓ cogitatõne
l autione ⁊ operatõnemala
excritiat. et̾na flauuna.

Expanded text:
claritatem siderum, potentiam ostendit Creatoris, sed mamiraculis sanctorum, excellentiam manifestat Redemptoris, qui splendore suo illustrat credentes et ardore judicii puniet peccatores. Unde subjungit: Sol in aspectu nullus corporeis oculis divinis. Quia superbos, pro cogitatione, locutione, et operatione mala, excruciat aeterna flamma.
Abbreviated transcription (Latin):
eternumci semini cius sieut dies celi fungi
sacerdocio ⁊ hre laudẽ. ⁊ gn̾ficauit ppłm suũ
in nomine suo. Ip̃m elegit ab omni uiuerite
offerre sacrifitium deo incensum ⁊ bonum
odorem inmemoriam placare pplo suo ⁊ dedit
illi inp̃ceptis suis pocestatem intestamentis
uidicioꝵ docere iacob testimomia. ⁊ in lege sua
lutem dare sllis ꝙͣ. contra illũ steterunt alie¬
ui ⁊̃ ꝓpter muidiam circumdederunt illũĩ
deserto homines qui eraut cum dathan ⁊ abi¬
ron ⁊ congregatio chore in iracunoiam. Uidit
dominus deus. ⁊ nou placuit illi ĩ sumpti st̃
impetu uracundie. fecit illis. moust᷑. ⁊ cou¬
sumpsit illos inflamnia ignis. Et addidit
a aron głam ⁊ ded̾ illi hereditatẽ ⁊ primicias
frugum terre. duusit illi panem ip̃is in pri¬
inus ꝓarauit. in sacietatẽ. Nani sacrificia do¬
nuni edeut q̃ ded̾ ipsi ⁊ semini eiꝰ ceteꝵ ui

Expanded text:
ini ejus sicut dies coeli. Fungi sacerdotio, et habere laudem, et glorificare populum suum in nomine suo. Ipsum elegit ab omni vivente, offerre sacrificium Deo, incensum, et bonum odorem, in memoriam placare pro populo suo: et dedit illi in praeceptis suis potestatem, et in testamentis judiciorum docere Jacob testimonia, lucem dare Israhel quia contra illum steterunt alieni et propter invidiam circumdederunt illum in deserto homines qui erant cum Dathan et Abiron et congregatio Chore in iracundiam vidit Dominus Deus et non placuit illi et consumpti sunt in impetu iracundiae fecit illis monstra et consumpsit eos in flamma ignis et addidit Aaron gloriam et dedit illi hereditatem et primitias fructuum terrae divisit illi panem ipsis in primis paravit in satietatem nam sacrificia Domini edent quae dedit ipsi et semini eius ce
Abbreviated transcription (Latin):
et gla honoris et opus ututis tideuo¬
onlorumn ornata sic pulchra ante ip̃m
Non ẽ iunducas illa alienigena aliquiss can¬
tum filii ip̃iuis soli et nepotes eiusper omne
tempus sacrificia ip̃uis ꝯsiunmata igm coti¬

Expanded text:
a honoris et opus virtutis desioculorum ornata sic pulchra ante ipsum indutus est illa alienigena aliquis sed tantum filii ipsius soli et nepotes eius per omne tempus sacrificia ipsius consumpta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Tempꝰ destruendi ⁊ cctã nõ
possimus cnum coificare
rona nisi puus destruxeri¬
mus maia. utierenne dic¬
tum est a deo ut ante erad¬
ucaret. ⁊ suffodet ⁊ perderet.¬

Expanded text:
Tempus destruendi, etc. Non possumus aedificare bona, nisi prius destruxerimus mala, sicut Jeremiae dictum est a Deo, ut ante eradicaret et suffoderet et perderet
Abbreviated transcription (Latin):
runadholescentia. talis c̃ autem uia muliens:
adult̾e que comedit ⁊ t̾gens os suum ddicit nõ
sum operata malum. ꝑ tria mouetur terra ⁊ qͣ
rtum non potest sustine̾. ꝑ seruum cum regna

Expanded text:
adolescentia. Talis est et via mulieris adulterae, quae comedit, et tergens os suum dicit: Non sum operata malum. Per triartum, quod non potest sustinere: per seruum, cum regna
Abbreviated transcription (Latin):
senectute ⁊ enim ex uob senescunt. Noli de mortuo mim¬
co trio gandere. sciens qm̃ omnes moriemur ⁊ iudĩ
uolums uenire. neͤ despicias. narracionem ꝓbrõꝵ⁊ sapi¬
eticiũ. ⁊ in puerbiis eoꝵ comiersare abip̃is .it. disces sapi¬
enciam ⁊ doctrinã inceslectus et fruere inagͥnatis. sine querela. Non
te pretercat narracio seuioꝵ. ⁊ ip̃i .it. didiceumt apbrĩs slił qͣuo

Expanded text:
senecta: etenim ei nobis senescunt noli de mortuo gaudere, sciens quoniam omnes morimur et in gaudium nolumus uenire. ne despicias narrationem presbyterorum sapientium et in prouerbiis illorum conuersare. ab ipsis enim disces doctrinam intellectus et seruire magnatis sine querella. non te praet
Abbreviated transcription (Latin):
empło ꝙ bonum sit. uon irasci
⁊ sicut concupiscĩa spadonis ma¬
culat uirginem nec geuerat so¬
bolem ita molm̃a unqui. sunu¬
lat iuditiñ s non separat equi¬

Expanded text:
od bonum sit non irasci: quia sicut concupiscentia spadonis maculat virginem, nec generat sobolem: ita violentia iniqui simulat judicium, sed non servat aequi
Abbreviated transcription (Latin):
b t̃pitudo p̃cedentiũ de¬
lictoꝵ opent᷑ est sicut thꝰ
qr in omnib operib g
orat c̾ bñ operatur cũ
intentõne ꝑnemendi
ad deum. uñ ⁊ sinc int̾¬
missone orate.¬

Expanded text:
 turpitudo praecedentium delictorum operitur, est sicut thus, quia in omnibus operibus suis orat, cum bene operatur, cum intentione perveniendi ad Deum, unde: Sine intermissione orate