comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ubr a domitiano qui scđs post
neronem ap̃ianorũ persecutor exti¬
tit: exilio missus est: irrũpentes in
eccłiam heretici. quasi in destituta
xp̃m fuisse ante mariam negabant.
simplicitatẽ fidei euangłicȩ peruer¬
sa maculauere doctrina: Sed dum
ipse post occisionẽ domitiani per¬
mittente pio principe nerua. redi¬
ret ephesũ: cõpulsus est ab om̃ĩbus
pene tunc asyȩ epĩs. & multarum
eccłiarũ legationibus de coȩterna
patri diuinitate xp̃i alcius facere
sermonẽ. eo quod in triũ euange¬
listarũ scriptis. mathei uidelicet.
marci. & lucȩ de humanitate eiꝰ.
ac de his quȩ per hominẽ gessit.
sufficiens sibi uiderent᷑ habere
testimoniũ Quod ille non aliter se¬
facturũ respondit: nisi indicto
ieiunio om̃s in cõmune dñm pre¬
carentur ut illi digna scribere
tus: om̃s hereticorũ tenebras pate¬
facte subito ueritatis lucẽ dispult
in principio erat inquiens uerbum.

Expanded text:
ubi a Domitiano, qui secundus post ubi a Domitiano, qui secundus post Neronem Christianorum persecutor exstitit, in exsilium missus est, irrumpentes in Ecclesiam haeretici, quasi in destitu qui Christum fuisse ante Mariam negabant, simplicitatem fidei evangelicae perversa maculavere doctrina. Sed dum ipse post occisionem Domitiani, permittente pio principe Nerva rediret Ephesum, compulsus ab omnibus pene tum Asiae episcopis et multarum Ecclesiarum legationibus, de coaeterna Patri divinitate Christi, altius facere sermonem, eo quod in trium Evangelistarum scriptis, Matthaei, videlicet, Marci et Lucae, de humanitate ejus, ac de his quae per hominem gessit sufficiens sibi viderentur habere testimonium. Quod ille se non aliter facturum respjejunio omnes in commune Dominum precarentur, ut ille digna scribere tus, omnes haereticorum tenebras patefactae subito veritatis luce dispulit. In principio, inquiens, erat Verbum,
Abbreviated transcription (Latin):
atis ab ubertate domus mee. sicut
laboꝵosȩ usum actionis lȩti con¬
ditione finire : sed post mort̾ẽ sub-¬
limius me apparente atq in meȩ
conspectu maiestatis illos ꝑducente
perfici: Sequitur Hic est discipłs
ille qui testimoniũ perhibet de his
& scripsit hȩc : & scimus quia uerũ
est testimoniũ eius: Iam manifeste¬
beatus ioħes suã personã designat
ex officio: qua designare uitat ex
uocabulo: Non autẽ prȩtereunter
intuendũ quod dicitur. qui testi-¬
moniũ perhibet de his: & scripsit
hȩc: Perhibuit quippe testimoniũ.
scribendo: ꝑhibuit denuo eadem
quę scripserat docendo: Perhibuit
etiam nunc euangeliũ quod descri¬
psit eccłiis legendo pandencdum:
Siquidẽ a tempore dñicȩ passionis.
resurrectionis. & ascensionis in cȩlũ.
usq ad ultima domitiani principis
tẽpora. per arnos circiter sȩxaginta.¬
&e quinq absq ullo scribendĩ. ad¬
miniculo uerbũ predicabat: At

Expanded text:
atis ab ubertate domus meae, sicut atis ab ubertate domus meae, sicut laboriosae usum actionis lethi conditione finiri, sed post mortem sublimius me apparente, atque in meae conspectum majestatis illos perducente perfici. Sequitur: Hic est discipulus ille qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec. Et scimus quia verum est testimoniubeatus Joannes suam personam designat ex officio, quam designare vitat ex vocabulo. Non autem praetereunter intuendum, quod dicitur: Qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec. Perhibuit quippe testimonium vscribendo; perhibuit denuo, eadem quae scripserat docendo; perhibet etiam nunc, Evangelium quod descripsit in Ecclesiis legendum pandendo. Siquidem a tempore Dominicae passionis, resurrectionis et ascensionis in coelum usque ad ultima Domitiani principis tempora, per annos circiter sexaginta quinque, absque ullo scribendi adminiculo verbum Dei praedicabat. At
Abbreviated transcription (Latin):
eius: Quod aute dicit cle ioħe.
si eũ uolo manere donec ueniã:
statũ condẽplatiuȩ uirtutis insi¬
nuat. quȩ non per mortẽ finien
est perfectius dño ueniente com¬
plenda Actiuus namq labor
cũ morte deficit: mercedem post
mortẽ accepturus ȩternã: Quis
enĩ in illa uita panẽ esurienti
dat. ubi nemo esurit: Quis aquã
sitienti. ubi nemo sitit: Quis mor¬
tuũ sepelit: ubi terra uiuentiũ ẽ:
ubi nullus miser inuenĩtur:
Actionis ergo ibi labor nullus:
sed solius prȩteritȩ actionis per¬
petuus remanet fructus: Specu¬
latiua autẽ felicitas est: quȩ hic
inchoatur: illic sine sine perficit᷑.
mate sicut uunc. sed facie ad faciẽ
uidebitur. Ande recte de ea sub
typo discipłi quẽ dilige bat quẽ¬
q super pectus suũ fecit discũbere
dicit iħc. sic eũ uolo manere donec
ueniꝙ̃s acsi aperte dicat: Nolo gustũ
speculatiuȩ suauitatis quãmaxine
in scĩs meis diligo. sperantibꝰ in
protectione alarũ mearũ in ebri¬

Expanded text:
d autem dicit de Joanne, Sic eum volo manere donec venio, statum contemplativae virtutis insinuat, quae non per mortem finiendest perfectius Domino veniente complenda. Activus namque labor cum morte deficit, mercedem post mortem accepturus aeternam. Quis enim in illa vita panem esurienti dat, ubi nemo esurit? quis aquam sitienti, ubi nemo sitit? quis mortuum sepelit, ubi terra viventium est?ubi nullus miser invenitur? Actionis ergo ibi labor nullus, sed solus praeteritae actionis perpetuus remanet fructus. Speculativa autem felicitas, quae hic inchoatur, illic sine fine perficitur,mate, sicut nunc, sed facie ad faciem videbitur. Unde recte de ea sub typo discipuli quem diligebat, quemque supra pectus suum fecit discumbere, dicit Dominus: Sic eum volo manere donec venio. Ac si aperte dicat: Nolo gustum speculativae suavitatis, quam maxime in sanctis meis diligo, sperantibus in protectione alarum mearum, inebri
Abbreviated transcription (Latin):
iħm ap̃m. sicut uerũ hominẽ uere
homine temporalit̃ factũ.
ita etiam uerũ dm̃. uere ex deo
mo omĩa diuinȩ ueritatis. & uere
cliuinitatis. quantũ alteri morta¬
liũ nulli licuit archana reserauit:
& hoc uirgini priuilegiũ recte
seruabatur: ut ad scrutanda uerbi
incorruptibilis sacramenta. in cor¬
rupto ipse non solũ corde. sed et
corpore proderet De cuiꝰ dictorũ
ueritate quãsit nemini ambigen.¬
dũ: ipse quoq curauit ostendere
Qui cũ dixisset. hic ẽ. discipłs qui
testimoniũ perhibet de his. et
scripsit hȩc: continuo subiecit: et
scimus quia uerũ est testimoniũ
eius: Curemus per omĩa recta fide
intelligendo: recta oeratione
exercendo quȩ docuit. ad dona
sẽpiterna quę promisit peruenire.

Expanded text:
istum sicut verum hominem, vere ex homine temporaliter factum, ita etiam verum Deum, vere ex Deo mo omnia divinae veritatis et verae divinitatis, quantum alteri mortalium nulli licuit, arcana reseravit. Et hoc virgini privilegium recte servabatur, ut ad scrutanda Verbi incorruptibilis sacramenta incorrupto ipse non solum corde sed et corpore proderet. De cujus dictorum veritate quam sit nemini ambigendum ipse quoque curavit ostendere, qui cum dixisset, Hic est discipulus qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec, continuo subjecit, et ait: Et scimus quia ejus, curemus per omnia recta fide intelligendo, recta operatione exercendo quae docuit, ad dona sempiterna quae promisit pervenire,
Abbreviated transcription (Latin):
pectare nouissimũ: quando ipse
ueniens eũ in ȩternȩ beatitudunus
mansione recipiam: & quid hoc
ãd de  Tu tantũ crucis patibulũ
subeundo mea te uestigia sequi
debere memento: Et qui d em hanc
diũi responsionẽ fr̃s tunc demporis
ita tractabant. quasi ioħes nũquã
esset moriturus: Quod non ita esse
intelligendũ ipse ioħes ammonere
curauit: Qui cũ premisisset exisse
sermonẽ istũ inter fr̃s. quia disci¬
pulus ille non moritur: sollerter
adiecit atq ait: Q non dixit ei iħ̃c
non moritur: sed siͤ eũ uolo mane¬
re donec ueniã quid ad te: Non
ergo putandũ quia discipłs ille
non sit mortuus in carne: quia nec
dñs hoc de illo futurũ predixit
&e psalmista ait: Quis est homo qui
uiuit & non uidebrt mortẽ: sed ita
potius est intelligendũ. quod
cȩteris ap̃i discipłis. per passionẽ

Expanded text:
spectare novissimum, quando ipse spectare novissimum, quando ipse veniens eum in aeternae beatitudinis mansione recipiam. Et quid hoc ad te? Tu tantum crucis patibulum subeundo mea te vestigia sequi debere memento. Et quidem hanc Domini responsionem fratres tunc temporis ita tractabant, quasi Joannes nunquam esset moriturus. Quod non ita esse intelligendum ipse Joannes admonere curavit, qui cum praemisisset exisse sermonem istum inter fratres, quia discipulus ille non moritur, solerter adjecit atque ait: Et non dixit enon moritur, sed sic eum volo manere, donec venio, quid ad te? Non ergo putandum, quia discipulus ille non sit mortuus in carne, quia nec Dominus 647 hoc de illo futurum praedixit. Et Psalmista ait: Quis est homo, qui vivit, et non videbit mortem ? Sed ita potius intelligendum quod caeteris Christi disc
Abbreviated transcription (Latin):
thesauri sapientiȩ. & scientiȩ abs-¬
conditi : merito super pectus eius
recubat quẽ maiore cȩteris sapi-¬
entia e & scientiȩ singularis mune-¬
re donat: Cȩteros quippe euangłistas
nouimus plura de miraculis nr̃i
saluatoris: pauciora de diuinita¬
te locutos: ioħes autẽ ꝑ pauca de
humanis scribens actibꝰ. potius
e exponendis diuinȩ naturȩ indidit
archanis: patenter insinuans. quan-¬
ta de pectore iħu fluenta doctrinȩ
celestis. quȩ nobis ructaret hause¬
rit Sequitur: Hunc ergo cũ uidissee
petrus. dicit iħu Dñe hic autẽ qͥ d:
Quia se beatus petrus audierat ꝑ
passionẽ crucis clarificaturũ essẽ
dm̃: uoluit etiã de fratre & condis-
cipulo cognoscere. qua esset ipse
morte perpetuã transiturus ad uitã:
Dicit ei ihe Si eũ uolo manere donec
ueniam. quid ad te:Tu me sequere
Non inquit eũ per passionẽ mar¬
tyrii uolo consũmari: sed absq
iuolentia ꝑsecutoris. diem ex¬

Expanded text:
thesauri sapientiae et scientiae absthesauri sapientiae et scientiae absconditi , merito super pectus ejus recubat, quem majore caeteris sapientiae et scientiae singularis munere donat. Caeteros quippe evangelistas novimus plura de miraculis nostri Salvatoris, pauciora de divinitate locutos: Joannes autem perpauca de humanis scribens actibus, potius se exponendis divinae naturae indidit arcanis; patenter insinuans quanta de pectore Jesu fluenta doctrinae coelestis, quae nobis ructaret, hauserit. Sequitur: Hunc ergo cum vidisset Petrus, dicit Jesu: Domine, hic autem quid? Quia se beatus Petrus audierat per passionem crucis clarificaturum esse Deum, voluit etiam de fratre et condicipulo cognoscere, qua esset ipse morte perpetuam transiturus ad vitam. Dicit ei Jesus: Si eum voto manere donec veniam, quid ad te? Tu me sequere. Non, inquit, eum per passionem martyrii volo consummari, sed absque violentia persecutoris diem ex
Abbreviated transcription (Latin):
indiciũ. subiungens: qui et recu
quomodo gestũ sit superiora huius
euangłii loca plenius ostendunt:
quia uidelicet in cęna quã ulti-¬
mam ante passionẽ cũ discipulis
saluator habuit. in qua eorũ pedes
lauit: eis que corporis ac sanguinss
sui traclidit mysteria cȩlebranda:
discipulus ille quẽ diligebat. supia
pectus recubuerit: & cũ dixisset
eis amen am̃ dico uobis. quia unꝰ
ex uobis tradet me: respondit ille
discipulus innuente petro. ut in¬
terrogaret. & diceret ei. dñe qͥs
est: Ait dñs: Ille est inquit: cui
ego intinctũ panẽ porrexero Quod
autẽ discipłs ille supra pectus
magistri recubuit: non p̃sentis
solũ modo dilectionis. sed et fu-¬
turi erat signũ mysterii: Figuraba¬
tur & enĩ iam tunc euangelium
quod idem discipłs erat scripturꝰ:
uberius atq altius cȩteris sacrȩ
scripturȩ paginis. archana diuine
maiestatis esse cõprehensurum:
Quia eiũ in pectore iħu sunt om̃s

Expanded text:
indicium subjungens: Qui et recubindicium subjungens: Qui et recubquomodo gestum sit, superiora hujus Evangelii loca plenius ostendunt: quia videlicet in coena, quam ultimam ante passionem cum discipulis Salvator habuit, in qua eorum pedes lavit, eisque corporis et sanguinis sui tradidit mysteria celebranda; discipulus ille, quem diligebat, super pectus ejus recubuerit; et cum dixisset eis: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me, responderit ille discipulus, innuente Petro ut interrogaret, et dixerit ei: Domine, quis est? Ait Dominus: Ille est, inquit, cui ego intinctum panem porrexero. Quod autem discipulus ille super pectus magistri recubuit, non praesentis solummodo dilectionis, sed et futuri erat signum mysterii; figurabatur etenim jam tunc Evangelium, quod idem discipulus erat scripturus, uberius atque altius caeteris sacrae Scripturae paginis arcana divinae majestatis esse comprehensurum. Quia enim in pectore Jesu sunt omnes
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ accedentiũ. quam proprio
designare uocabulo: Diligebat
autẽ eum iħc. non exceptis cȩderis
singulariter solũ. sed pre cȩteris
quos diligebat familiariꝰ unum.
quẽ specialis prȩrogatiua castita s
ampliori lilectione fecerat dignũ:
Om̃s quippe se diligere probat.
quibus ante passionẽ loquitur.
sicut clilexit me pater & ego di¬
lexi uosi manete in dilectione
mea: sed hunc pre omĩbꝰ diligit.
qui uirgo electus ab ipso. uirgo
in euũ permansit: Traclunt nãq
hystoriȩ quod eũ de nuptiis uo
lentem nubere uocauerit: & ꝓpter¬
ea quẽ a carnali uoluptate re¬
traxerat. potiore sui amoris dul¬
cedine donauit: Beniq huic mori¬
turus in crucẽ. matrẽ suã cõmen.¬
dauit. ut uirginẽ uirgo seruaret:¬
& ipso post mortẽ. ac resurrectionẽ.
cȩlos ascendente: non deesset eius
genitrici filius. cuius casta uita
castis eiꝰ tueretur obsequiis: Ponit
& aliud suȩ personȩ beatus ioħes

Expanded text:
rerum accidentium, quam proprio rerum accidentium, quam proprio designare vocabulo. Diligebat autem eum Jesus non exceptis caeteris singulariter solum, sed prae caeteris quos diligebat familiarius unum, quem specialis praerogativa castitatis ampliori dilectione fecerat dignum. Omnes quippe se diligere probat, quibus ante passionem loquitur: Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos. Manete in dilectione mea . Sed hunc prae omnibus diligit qui, virgo electus ab ipso, virgo in aevum permansit. Tradunt namque historiae qlentem nubere vocaverit; et propterea quem a carnali voluptate retraxerat, potiore sui amoris dulcedine donavit. Denique huic moriturus in cruce matrem commendavit suam, ut virginem virgo servaret: et ipso post mortem et resurrectionem coelos ascendente, non deesset ejus genitrici filius, cujus casta vita ejus castis tueretur obsequiis. Ponit et aliud suae personae beatus Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
fecerint: sed ex eo damen innuit᷑
quod subiunxit: conuersus petrus.
uidit illũ discipłm quẽ diligebat
iħc sequentẽ: Padet namq qui a¬
cũ dꝑxisset petro sequere me. id
est crucẽ paciendo imitare: sur¬
rexit de loco conuiuii: & abire
iam cȩpit: Secutus est autẽ eum
petrus. etiam incessu pedũ. cupi¬
ens implere quod audiuit seque-¬
re me Secutus & ille discipłs
quẽ diligebat iħc: Neq enĩ ar-¬
cendũ se a consectatu ap̃i putabat:
qui non minore se gr̃a dilectionis
a xp̃o cõplexũ nouerat Neq in-¬
credibile est idõ utrũq discipłm
corporali gressu uestigia domini
secutũ. quia necdũ intellexerat
quid significauerit. in eo quod
petrũ se sequi precepit Nocum
autẽ noui ur̃ȩ fraternitati qui sit
ille discipulus quẽ diligebat iħc:
ioħes uicdelicet ipseꝰ cuius hodie
natalicia festa celebramꝰ. qui
hoc scripsit euangeliũ: atq idõ
suam personã maluit indiciis

Expanded text:
fecerint, sed ex eo tamen innuitur fecerint, sed ex eo tamen innuitur quod subjungit, Conversus Petrus vidit illum discipulum quem ditigebat Jesus, sequentem. Patet namqcum dixisset Petro: Sequere me, id est, 646 crucem patiendo me imitare, surrexit de loco convivii et abire jam coepit. Secutus est autem Petrus etiam incessu pedum, cupiens implere quod audivit: Sequere me; secutus et ille discipulus, quem diligebat Jesus: neque enim arcendum se a consectatu Christi putabat, qui non minore se gratia dilectionis a Christo complexum noverat. Neque incredibile est ideo utrumque discipulum corporali gressu vestigia Domini secutum, quia necdum intellexerunt quid significaverit in eo quod Petrum se sequi praecepit. Notum autem novi vestrae fraternitati quis sit ille discipulus quem diligebat Jesus; es videlicet ipse, cujus hodie natalitia festa celebramus, qui hoc scripsit Evangelium, atque ideo suam personam maluit indiciis
Abbreviated transcription (Latin):
cingebas te: &e ambulabas ubi uo¬
lebas: Cũ autẽ senueris: extendes
manus tuas: & alius te cinget. &
ducet quo non uis: In manuum
nãq extensione designauit quod
per mortẽ crucis martyrio coro¬
nandus iun cinctione alterius. qđ¬
uincendus a persecutore in ductu
quo non uellet quod tormenta
passionis contra uoluntatẽ esset
passurus humanȩ fragilitatis:
Sed ne grauis forte uideretur
petro. predicta a dño passio cru¬
cis: hanc suo confestim lenire
curauit exemplo ut cruciatum
meminisiet similẽ suo redẽptori
rificaturus e̾et. dm̃: ꝓtinus acliun¬
git. quod in huius capite lectionis
audiuimꝰ: E dicit ei: Sequere me:
Acsi aperte dicat: Quia ipse prius
pro tua redẽptione crucis suppliciũ
subire non timui: cur tu pro mei
confessione nominis crucẽ pati
formides: qui eo gloriosiore martyrii
palma glorificaberis: quod in hac
promerenda magistri iter sequeris:
Iam uero ab euangłista non subditꝰ
quod post hȩc dicta dñs &e discipłi

Expanded text:
mbulabas ubi volebas: cum autem senueris, extendes manus tuas, et alius te cinget et ducet quo non vis. In manuum namque extensione designavit quod per mortem crucis martyrio coronandus; in cinctione alterius, qciendus a persecutore; in ductu quo non vellet, quod tormenta passionis contra voluntatem esset passurus humanae fragilitatis. Sed ne gravis forte videretur Petro praedicta a Domino passio crucis, hanc suo confestim lenire curavit exemplo, ut cruciatum meminisset similem suo Redemptori rificaturus esset Deum, protinus adjungit quod in hujus capite lectionis audivimus. Et dicit ei: Sequere me. Ac si aperte dicat: Quia ipse prius pro tua redemptione crucis supplicium subire non timui, cur tu pro mei confessione nominis crucem pati formides? Qui eo gloriosiore martyrii palma clarificaberis, quod in hac promerenda magistri iter sequeris. Jam vero ab evangelista non subditur quid post haec dicta Dominus et discipuli
Abbreviated transcription (Latin):
Rectio sc̃i euangłii quȩ nob̾
lecta est fr̃s mei. tanto maiori
a nobis iitentione debet per
singula uerba pensari: quanto
magna gr̃ȩ suꝑuȩ dulcedine
tota redundat: Cõmendat enĩ
nobis beatissimꝰ euangłista et
apłs ioħes. priuilegiũ amoris
precipiu. quo cȩteris amplius
meruit honorari a dño: Cõmen¬
dat testimoniũ euangłicȩ descrip.¬
tionis: quod ueritate diuina
subnixũ: nullus fideliũ dubita¬
re permittitur: Cõmendat placidã
suȩ carnis absolutionẽ: quam
dir̃o specialiter se uisitante per¬
cepit Sed ut perfecte lectionis
huiꝰ principia considerare ualea¬
mus: libet suꝑiora parũper at¬
tendere Apparuit dñs post re¬
surrectionẽ discipłis septẽ: int̃
in piscando data nocte laboranti¬
bus: & stans in littore: copiosa
rete eorũ pisciũ multitudine in¬
pleuit: Mexqͤ gressus ad t̾ram
inuitauit ad prandiũ: & inter
prandendũ tercio petrũ an se ama¬
ret in t̾rogauit: ac tercio amorem

Expanded text:
ectio sancti Evangelii quae nobis lecta est, fratres mei, tanto majori a nobis intentione debet per singula verba pensari, quanta magna gratiae supernae dulcedine tota redundat. Commendat enim nobis beatissimus evangelista et apostolus Joannes privilegium amoris praecipui, quo caeteris amplius meruit honorari a Domino: commendat testimonium evangelicae descriptionis, quod veritate divina subnixum nullus fidelium dubitare permittitur: commendat placidam suae carnis absolutionem, quam Domino specialiter se visitante percepit. Sed ut perfectae lectionis hujus principia considerare valeamus, libet superiora parumper attendere. Apparuit Dominus post resurrectionem discipulis septem, inter in piscando tota nocte laborantibus, et stans in littore copiosa rete eorum piscium multitudine implevit, moxque egressos ad terram invitavit ad prandium, et inter prandendum tertio Petrum an se amaret, interrogavit; ac tertio amorem
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ exprunit actiuȩ conuersatio¬
nis. quȩ tẽptationum solet igne
probari: Unde alibi cle ea dicit
apertius: Beati qui persecutionẽ
patiuntur propter iusticiã Cui
recte subiungit dicens: sequere
me: quia iuxta eiusdẽ petri uocẽ¬

Expanded text:
tionem exprimit actitionem exprimit actinis, quae tentationum solet igne probari. Unde alibi de ea dicit apertius: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam . Cui recte subjungit dicens: Sequere me. Quia nimirum juxta ejusdem Petri voce
Abbreviated transcription (Latin):
tis mundi negotiis uacare & in
sola clilectione oculũ mentis. in¬
tendere didicerit: gaudiumq
perpetuȩ beatitudinis quod in
futuro percepturus est. uita etiã
in presenti cȩperit ardenter
desiderando pregustare.⁊ & ali¬
quando etiã quantũ mortalibus
fas est. in excessu mentis specu-¬
cipit: qui post longa monasticȩ
rudimenta uirtutis. secreta ab
hominibus conuersatione noriurt.
eo liberiorem ad cȩlestia medi¬
tanda animũ habentes. quo a
terrenis. separatũ tumultibus:
Namq actiua non solu in cȩnobio
monachis: sed & cuncto ut diximꝰ
popło dĩ generaliter ingredienda
proponitur. Et quidẽ utrũq apło
&e petrũ uidelicet & ioħem. quã¬
uis inter homines positum pro
excellentis culmine gr̃ȩ constat
in utraq uita fuisse perfectum:
attamen una uita per petrum÷
alia designatur per ioħem. In eo
&eenĩ quod ait petro dñs. exten¬
des manus tuas. & alius te cin¬
get. & ducet quo non uis: perfec¬

Expanded text:
tis mundi negotiis vacare, et in tis mundi negotiis vacare, et in sola dilectione oculum mentis intendere didicerit, gaudiumque perpetuae beatitudinis quod in futuro percepturus est, vita etiam in praesenti coeperit ardenter desiderando praegustare, et aliquando etiam, in quantum mortalibus fas est, in excessu mentis specucipit qui post longa monasticae rudimenta virtutis secreti ab hominibus degere norunt, eo liberiorem ad coelestia meditanda animum habentes, quo a terrenis separantur tumultibus. Namque activa non solis in coenobio monachis, sed et cuncto, ut diximus, populo Dei generaliter ingredienda proponitur. Et quidem utrumque apostolum, et Petrum videlicet et Joannem, quamvis inter homines positum, pro excellentis culmine gratiae constet in utraque vita fuisse perfectum, attamen una vita per Petrum, alia designatur per Joannem. In eo etenim quod ait Petro Dominus, Extendes manus tuas, et alius te cinget et ducet quo non vis, perfec
Abbreviated transcription (Latin):
templatiuã designatas accipere:
Quarũ actiua cõmunis populo
dei uia uiuendi est: ad contem¬
platuiã uero perpauci &e in hoc
ua quippe uita est. stucdiosũ xp̃i
famulũ iustis insistere laboribus.
& prius quidem se ipsũ ab hoc scło
iminaculatũ custodire: mentem.
manũ. linguã. ac membra corpo¬
ris cętera. ab omĩ inquinamento
subiugare seruitiis: Deinde etiã
preximi necessitatibus uixta iures
sitienti. algenti uestitũ ministran.¬
do. egenos uagosq in domũ reci¬
piendo. infirmũ uisitando. mortu¬
um sepeliendo: eripiendo in opem
de manu fortioris eiꝰ: egenum et
pauperẽ a diripientibus eum:
Sed et eranti uiam ueritatis
ostendendo ac cȩteris se manci¬
pando fraternȩ dilectionis obse.¬
quii. insuper & usq ad mortem
tiua autẽ uita est. cũ longo
quis bonȩ actionis xercitio edoc¬
tus: diutinȩ orati onis dulcedine
instructus: crebra lacrimarum
cõpunctione assuefactus: a cunc¬

Expanded text:
templativam, designatas accipere, templativam, designatas accipere, quarum activa communis populo Dei via vivendi est: ad contemplativam vero, perpauci, va quippe vita est studiosum Christi famulum justis insistere laboribus, et prius quidem seipsum ab hoc saeculo immaculatum custodire, mentem, manum, linguam, ac membra corporis caetera ab omni inquinamento subjugare servitiis. Deinde etiam proximi necessitatibus juxta vires sitienti, algenti vestitum ministrando, egenos vagosque in domum recipiendo, infirmum visitando, mortuum sepeliendo, eripiendo inopem de manu fortioris ejus, egenum et pauperem a rapientibus eum; sed et erranti viam veritatis ostendendo, ac caeteris se mancipando fraternae dilectionis obsequiis, insuper et usque ad mortem tiva autem vita est, cum longo quis bonae actionis exercitio edoctus, diutinae orationis dulcedine instructus, crebra lacrymarum compunctione assuefactus, a cunc
Abbreviated transcription (Latin):
ei dñs de statu ȩccłiȩ presenti
uel futuro reuelauit: manu sua
conscripsit: Unde & constat pro-¬
missionẽ sic manendi donec ueni-¬
ret dñs. non eo pertinere qđ sine
labore certaminis uicturus in
mundo : sed illo potius quod sine
e mundo: Sicut enĩ in patrum
litteris inuenimus. cum longo
confectus senio sciret imminere
diem recessus sui: conuocatis dis¬
cipulis suis post monita ex horta¬
tionũ ac missarũ celebrationem.
ultimum eis uale fecit: deinde¬
descendens in defossum sepultu¬
rȩ suȩ locũ: facta oratione ap¬
positus est ad patres suos: tam
liber a dolore mortis. quam a
corruptione carnis inuenitur
alienus: Atq ita cõpleta ẽ ueridia
saluatoris sententia: quia sic euor
uoluerit manere donec ipse ue¬
niret: Possumus autẽ in his mysti.¬
ce quȩ petro & ioħi a dño predic¬
ta. atq in eis sunt gesta. luas
ȩccł̃iȩ uitas quibus in presenti
exercetur: actiuã scilicet & con¬

Expanded text:
ei Dominus de statu Ecclesiae praesenti, ei Dominus de statu Ecclesiae praesenti, vel futuro revelavit, manu sua conscripsit. Unde constat, promissionem sic manendi, donec veniret Dominus, non eo pertinere, quod sine labore certaminis victurus in mundo, sed illo potius qe mundo. Sicut enim in Patrum litteris invenimus, cum longo confectus senio sciret imminere diem recessus sui, convocatis discipulis suis, post monita exhortationum ac missarum celebrationem, ultimum eis descendens in defossum sepulturae suae locum, facta oratione, appositus est ad patres suos tam liber a dolore mortis, quam a corruptione carnis invenitur alienus. Atque ita completa est veridica illa Salvatoris sententia, quia sic eum voluerit manere, donec ipse veniret. Possumus autem mystice in his quae Petro et Joanni a Domino praedicta atque in eis sunt gesta, duas Ecclesiae vitas, quibus in praesenti exercetur, activam scilicet et con
Abbreviated transcription (Latin):
uentũ uocationis expectauerit:
& hoc ẽ. quod ait dñs si eũ uolo
manere donec uenio: Non quia
non &e ipse multos antea labores
pro dño pressurasq malorũ tolera
uerit: sed quia ultimũ in pace se¬
nium fuerit: ut pote ȩccliis xp̃i
per asiam quam regebat: iã longe
lateq fundatis: Nam & in actibus
apłorũ cũ cȩteris apłis. flagellatus
inuenitur: quando ibant gaudentes
a conspectu concilii: qm̃ digni ha-¬
biti sunt pro nomine ihu contume¬
liam pati: & a domitiano cȩsare
inferuentis olei dolium missus.
ecclesiastica narratur hystoria: ex
quo tamen diuina se ꝓtegente
gr̃a tam intactus exierat: quam
fuerat a corruptione concupiscentiȩ
carnalis extraneus: Nec multo
post ab eodẽ principe propter
inluperabilẽ euangłizandi con¬
stantiã in pathinos insula exilio
relegatur : ubi humano licet
destitutus solatio. diuinȩ damen
ausionis. & allocutionis. meruit
crebra consolatione releuari:
Beniq ibidẽ apocalypsim quam

Expanded text:
e vocationis exspectaverit, et hoc esse quod ait Jesus: Sic eum volo manere, donec venio, non quia non et ipse multos antea labores pro Dverit, sed quia ultimum in pace senium finierit, utpote Ecclesiis Christi per Asiam quam regebat jam longe lateque fundatis. Nam et in Actibus apostolorum cum caeteris apostolis flagellatus invenitur, quando ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati. Et a Domitiain ferventis olei dolium missus, in ecclesiastica narratur historia, ex quo tamen divina se protegente gratia, tam intactus exierit, quam fuerat a corruptione concupiscentiae carnalis extraneus. Nec multo post, ab eodem principe, propter insuperabilem evangelizandi constantiam, in Patmos insulam exsilio relegatur. Ubi humano licet destitutus solatio, divinae tamen visionis et allocutionis meruit crebra consolatione relevari. Denique ibidem Apocalypsim, quam
Abbreviated transcription (Latin):
legentib constet. quod etiã illos quos
scd̾m mosaicȩ legis instituta inuenit:
adeuangłicȩ ꝑfectionis culm̃ plurimos
uocauit: Si enĩ solos peccatores. & ñ
etiã iustos uocaret: nequaquã natha¬
nael discipulatꝰ illiꝰ consors existeret.
quẽ ad se pͥmo uenientẽ tanta laude
dignũ iudicauit ut diceret. ecce uere
isrłita: in quo dolus ñ ẽ : Siñ iustos uo.¬
caret: petrũ & andreã in apłatꝰ arce ñ
hab̾&: Qui qͣnto amore iusticiȩ flagra.¬
uerint: docuer̾ cũ ad testimoniũ p̃cur-¬
aꝑtiꝰ dic̃. ñ ueni uocare iustos s pecca.¬
tores inpenitentiã : Om̃s nãq electos
ad regnũ cȩleste dñs uocat: s illos solũ.¬
mͦ adpenitentiã uocat. qͦs peccatis gra.¬
uiorib inuolutos inuenit: Quos uero

Expanded text:
uos secundum Mosaicae legis instituta justos invenit, ad evangelicae perfectionis culmen plurimos vocavit. Si enim solos peccatores, et non etiam justos vocaret, nequaquam Nathanael discipulatus illius consors existeret, quem ad se primo venientem tanta laude dignum putavit, ut diceret: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Si non justos vocaret, Petrum et Andream in apostolatus arce non haberet, qui quanto amore justitiae flagraverint, docuerunt cum ad testimonium praecurapertius dicit, Non veni vocare jussos, sed peccatores in poenitentiam ? Omnes namque electos ad regnum coeleste Dominus vocat, sed illos solum ad poenitentiam vocat, quos peccatis gravioribus involuto
Abbreviated transcription (Latin):
facere calumniabant᷑ : ipsi se potius
intelligerent quȩ eeñt dĩ p̃cepta nes.¬
cisse. uł agnita ñ fecisse: Qui enim
cotidianis intemplo oblationib instan.¬
tes. nulla delinquentib cõpassione mi¬
serebant᷑: patet ꝓfecto qr contra ser¬
monẽ ꝓpħicũ sacrificiũ potiꝰ quã mi
serieordiã quȩrebant: At uͦ dñs qui sic̃
scriptũ ẽ ꝑtransibat benefaciendo &
sanando om̃s opp̃ssos adiabolo. et
contumaces redarguere. uł etiã foras
deturbare. quã uictimas inibi stu-¬
duit offerre : liquet utiq qr uolun.¬
tatis diuinȩ quã ꝓpħa monebat ius¬
sa ꝑfecit. misediȩ scilicet opꝰ exeqͣndo.
& ñ sacrificiũ celebrando Qui etiam
rep̃hensorib suis. quare cũ publicaniᷤᷤ
& peccatorib manducaret: rationem
reddere ñ despex̃. ut uł sic eos asuper.¬
uacua murmuratione cohiberet. atq
ad sequenda pietatis suȩ dona ꝓuoca.¬
ret: Non enĩ inqͥt ueni uocare iusto ᷤ.

Expanded text:
facere calumniabantur, ipsi se potius facere calumniabantur, ipsi se potius intelligerent, quae essent Dei praecepta nescisse, vel agnita non fecisse. Qui enim quotidianis in templo oblationibus instantes, nulla delinquentibus compassione miserabantur, patet profecto quia contra sermonem propheticum sacrificium potius quam miordiam quaerebant. At vero Dominus, qui, sicut scriptum est, petransivit benefaciendo et sanando omnes oppressos a diabolo, et contumaces redarguere, vel etiam foras deturbare, quam victimas studuit offerre, liquet utique quia voluntatis divinae, quam propheta monebat, jussa perfecit, misericordiae, scilicet, opus exsequendo, et non sacrificium celebrando. Qui etiam reprehensoribus suis quare cum publicanis et peccatoribus manducaret, rationem reddere non despexit, ut vel sic eos a supervacua murmuratione cohiberet, atque ad sequenda suae pietatis dona provocaret. Non enim, inquit, veni vocare justos,
Abbreviated transcription (Latin):
habentibꝰ. In eo enĩ qđ male habentib
medicũ se aduenisse testat᷑: aug& spẽ
optinendȩ sanitatis & uitȩ eis qui de
peccatoꝵ suoꝵ languore turbati. sal.¬
uatoris ac uiuificatoris magisterium
iã sequi cȩperant: In eo aut̃ qđ ualen.¬
tib ñ opus eẽ medico dic̃: illoꝵ teme.¬
ritatẽ redarguit. qͥ de sua iusticia p̾su.¬
mentes. grẽ cȩlestis auxiliũ. quęrere
detrectabant: Quis nãq uistꝰ eẽ pote.
discite. qͥd ẽ miscdiam uolo & ñ sacri.¬
ficiũ: eisdẽ phariseis de falsa iusticia
tum̃tib etiã consiliũ correctionis
ostendit: Ammonet nãq eos. ut per
perũ necessitatib: ꝑ oblationẽ sacri.¬
ficioꝵ dnm̃ placare confidant: ꝓ po¬
suit aut̃ eis testimoniũ de ꝓpħa: & hoc
illos euntes discere uissit: Euntes ui¬
delicet a temeritate stultȩ uitupera.¬
tionis : ad diligentiorẽ scripturȩ scȩ̃
meditationẽ. ut qui eũ peccatores suᷤ¬
cipientẽ. contra. scripturarũ decreta

Expanded text:
ibus. In eo etenim quod male habentibus medicum se advenisse testatur, auget spem obtinendae sanitatis et vitae eis qui, de peccatorum suorum languore turbati, Salvatoris ac vivificatoris magisterium jam sequi coeperant. In eo autem quod valentibus non opus esse medico dicit, illorum temeritatem redarguit qui, de sua justitia praesumentes, gratiae coelestis auxilium quaerere detrectabant. Quia namque justus esse poteridiscite quid est: Misericordiam volo, et non sacrificium? Iisdem Pharisaeis de falsa justitia tumentibus etiam consilium correctionis ostendit. Admonet namque eos ut per perum necessitatibus, per oblationem se sacrificiorum Dominum placare confidant. Proposuit autem eis testimonium de propheta, et hoc illos euntes discere jussit: euntes videlicet a temeritate stultae vituperationis, ad diligentiorem Scripturae sanctae meditationem, ut qui eum peccatores suscipientem contra Scripturarum decreta
Abbreviated transcription (Latin):
cata clãpnant: confessionẽ uero
peccatorũ approbant dicentes.
conficemini alterutrũ peccata
ur̃a. & orate pro iauicẽ ut sal¬
uemuni: ulcera lazari canes lin¬
gunt: Sc̃i &enĩ doctores dum
gentiliũ confessiones accipiunti
mentiũ uulnera saluti restitu¬
unt: Unde & bene latarus
interp̃tatur adiutus: quia ipsi

Expanded text:
cata damnant, confessionem vero cata damnant, confessionem vero peccatorum approbant, dicentes: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini , ulcera Lazari canes lingunt. Sancti etenim doctores dum gentilium confessiones accipiunt, mentium vulnera saluti restituunt. Unde et Lazarus bene interpretatur adjutus, quia ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
sed ad elationẽ: quasi de accep¬
tis opibꝰ. tumuit: & quia ei
uerba de fluebant de scientia:
quasi mice caclebant de men¬
sa: At contra iacentis pauꝑis
uulnera lingebant canes:
Nonnũquã solent in sacro elo¬
quio per canes precdicatores
intelligi Canũ &erã lingua.
uulnus dũ lingit curat Qui
& doctores scĩ. dũ in confessione
peccati nr̃i nos instruunt: quasi
uulnus mentis ꝑ linguã tan-¬
gunt: E quia nos loquendo a
peccatis eripiunt : quasi tan¬
gendo uuluera ad salurem
reducunt: Quia enĩ canum
nomine prȩdicatorũ lingua sig¬
natur. dũ per psalmistã dicitur
lingna eanũ duorũ ex inimicis ab
ipso. Ex iudeis quippe infidelibꝰ
scĩ predicatores electi sunt: qui
in assertionẽ ueritatis contra
fures latronesq uenientes: mag¬
nos pro tdir̃o ut ita dicã latratus
dederunt: Quo contra de quorũ¬
lam reprobatione dicitur. canes
maiti non ualentes latrare:
Qiua igitur prȩdicatores sc̃i pec¬

Expanded text:
sed ad elationem, quasi de accepsed ad elationem, quasi de acceptis opibus tumuit. Et quia ei verba defluebant de scientia quasi micae cadebant de mensa. At contra jacentis pauperis vulnera lingebant canes. Nonnunquam solent in sacro eloquio per canes praedicatores intelligi. 1653 Canum etenim lingua vulnus dum lingit, curat, quia et doctores sancti dum in confessione peccati nostri nos instruunt, quasi vulnus mentis per linguam tangunt; et quia nos loquendo a peccatis eripiunt, quasi tangendo vulnera ad salutem reducunt. Quia enim canum nomine, praedicatorum lingua signatur, Domino per Psalmistam dicitur: Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso . Ex Judaeis quippe infidelibus sancti praedicatores electi sunt, qui, in assertione veritatis contra fures latronesque venientes, magnos pro Domino, ut ita dicam, latratus dederunt. Quo contra de quorumdam reprobatione dicitur: Canes muti, non valentes latrare . Quia ergo praedicatores sancti pec
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie splendide. nisi iuda¬
icũ popłm signat qui cultũ
uitȩ exterius habuit. qui
acceptȩ legis deliciis. ad ni¬
torem usus est ñ ad utilita¬
tẽ: Quẽ uero lazarus ulceribꝰ
plenus nisi gentilẽ populũ
figuraliter exprimit: Qui
dum conuersus ad dm̃ pecca¬
ta sua confiteri ñ erubuit:
huic uulnus in cute fuit:
In cutis quippe uulnere: ui¬
rus a uisceribꝰ trahitur⁊ &
foras erũpit: Quid ẽ. ergo
peccatorũ confessio: nisi quędã
uulnerũ ruptio: Quia peccati
uirus salubriter aperitur in
confessione: quod pestifere la¬
tebat in mente Uulnera et¬
enĩ cutis: in suꝑficiẽ trahunt
humorẽ putredinis E corqi¬
ten do peccata quid aliud
agimꝰ. nisi malũ quod in
nobis latebat aperimus : Sed
łazarus uulneratus cupiebat
saturari de micis. quȩ cacde¬
bant de mensa diuitis: et
nemo illi clabat: quia gentilẽ
quẽq ad cognitionẽ legis
admutere: suꝑbus ille popłs
despiciebat Qui dũ doctrinã
legis non ad caritatẽ habuit

Expanded text:
otidie splendide, nisi Judaicum populum significat, qui cultum vitae exterius habuit, qui acceptae legis deliciis ad nitorem usus est, non ad utilitatem? Quem vero Lazarus ulceribus plenus nisi gentilem populum figuraliter exprimit? Qui dum conversus ad Deum peccata sua confiteri non erubuit, huic vulnus in cute fuit. In cutis quippe vulnere virus a visceribus trahitur, et foras erumpit. Quid est ergo peccatorum confessio, nisi quaedam vulnerum ruptio? Quia peccati virus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere latebat in mente. Vulnera etenim cutis in superficiem trahunt humorem putredinis. Et confitendo peccata quid aliud agimus, nisi malum quod in nobis latebat aperimus? Sed Lazarus vulneratus cupiebat saturari de micis quae cadebant de mensa divitis, et nemo illi dabat, quia gentilem quemque ad cognitionem legis admittere superbus ille populus despiciebat. Qui dum doctrinam legis non ad charitatem habuit,
Abbreviated transcription (Latin):
prius seruanda est ueritas
hẏstorie: & postiolũ requi¬
renda spũalis intelligentia
allegorie: Tunc nãq allegoriȩ
fructus suauiter carpitur: cũ
prius per hystoriam ueritatis
radice solidatur: Sed quia
non rũquam allegoria ficlem
edi ficat: & hystoria mor ali¬
tatem: nos quia auctore deo
iã fidelibꝰ loquimur. ñ ab re
credimus si ipsũ loquendi
ordinẽ postponamꝰ: quatuiꝰ
qui fidem iã rectã tenetis:
prius de allegoria aliquid
breuiter audire debeatis:
Et quod uobis de moralitate
hẏstoriȩ ualde est necessariũ:
hoc in expositionis nr̃e ordine
seruetur extremũ: qui a ea
plerũq solent melius recoli
quȩ contingit postinodum
audiri Sensus ergo allegori¬
cos sub breuitate transcurri¬
mus: ut ad moralitatis lati¬
tudinẽ citius uenire ualeamꝰ:
Homo quidã erat diues.
qui induebatur purpura et
bysso: & epulabatur cotidiȩ¬

Expanded text:
prius servanda est veritas historiae, et postmodum requirenda spiritalis intelligentia allegoriae. Tunc namque allegoriae fructus suaviter carpitur, cum prius per historiam in veritatis radice solidatur. Sed quia nonnunquam allegoria fidem aedificat, et historia moralitatem, nos qui auctore Deo jam fidelibus loquimur, non abs re credimus si ipsum loquendi ordinem postponamus, quatenus qui fidem jam firmam tenetis prius de allegoria aliquid breviter audire debeatis; et quod vobis de moralitate historiae valde est necessarium, hoc in expositionis nostrae ordine servetur extremum, quia ea plerumque solent melius recoli quae contingit postmodum audiri. 2. Sensus ergo allegoricos sub brevitate transcurrimus, ut ad moralitatis latitudinem citius venire valeamus. Homo quidam erat dives, qui induebatur purpura et bysso
Abbreviated transcription (Latin):
ad illa  monstra. sed execra¬
menta ꝑueniunt: quȩ ꝓpter
cõmunẽ uerecũdiã non sunt
nr̃o sermone promenda. cum
iã habundantissime ipsorum
sint confessione patefacta:¬
Nulli ergo ur̃m dilectissimi
suacleatur qđ ante impretatis
auctorẽ. sp̃s sc̃s aliqua ex par¬
te dignatus sit. nichil ad istũ
prorsus de illa uirtute perue¬
erat sp̃s datus : quia ihe non¬
dũ erat clarificatus Dñi as¬
censio dandi sp̃s fuit ratio:
quẽ ille necesse est ut neget
datũ. qui ad consessũ pat̾nę
dexterȩ uerũ in xp̃o hominẽ
negat esse prouectũ: Nlos autẽ
dilectissimi ad beatã ȩterni¬
tatẽ & animȩ & carnis. per
regenerationẽ scĩ sp̃s adopta¬
ti. sacratissimũ diei istius
festũ. rationabili obsequio cę¬

Expanded text:
ad illa non sacra, sed exsecramenta perveniunt, quae propter communem verecundiam non sunt nostro sermone promenda, cum jam abundantissime ipsorum sint confessione patefactaNulli ergo vestrum, dilectissimi, suadeatur quod tantae impietatis auctorem Spiritus sanctus aliqua ex parte dignatus sit. Nihil ad istum prorsus de illa virtute perveerat datus, quia Jesus nondum erat clarificatus : Domini ascensio, dandi Spiritus fuit ratio, quem ille necesse est ut neget datum, qui ad consessum paternae dexterae verum in Christo hominem negat esse provectum. Nos autem, dilectissimi, ad beatam 308 aeternitatem et animae et carnis per regenerationem sancti Spiritus adoptati, sacratissimum diei istius festum rationabili obsequio e
Abbreviated transcription (Latin):
iħc in gła est clei patris Ad
presente̾ autẽ sollẽpnitatẽ
acliciencla deuotio: ut ieiu¬
nium quod ex apłica tradi¬
tione subsequitur cȩlebremꝰ
Quia & hoc inter magna scĩ
sp̃s dona numerandum est.
carnis & insidias diaboli. ie.¬
iuniorũ nobis sunt collocata
prȩsidia. quibus om̃s deptatio-¬
nes dõ adiuuante uincamus:
Quarta igitur & sexta feria
ieiunemus : sabbato autem
apud beatũ petrũ apłm ui
gilias celebremꝰ. padrocinan¬
te eodem orationibus nr̃is.
ut in omĩbus in iscłiam dei
obtinere mereamur. ꝑ iħm¬

Expanded text:
IX. Ad praesentem autem solemnitatem, adjicienda devotio, ut jejunium quod ex apostolica traditione subsequitur celebremus, quia et hoc inter magna sancti Spiritus dona numerandum est, carnis et insidias diaboli jejuniorum sunt collata praesidia, quibus omnes tentationes Deo adjuvante vincamus. Quarta igitur et sexta feria jejunemus; sabbato autem apud beatum Petrum apostolum vigilias celebremus, patrocinante eodem orationibus nostris, ut in omnibus misericordiam Dei obtinere mereamur,
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ante iudiciũ magnam
pacientiam prȩrogauit. Hȩc itaq
uobiscũ fr̃s agite: hęc l mente
sedula cogitatione uersate
Quãuis adhuc rerũ ꝑturbatio¬
nibus animus fluctuet: iam
tamen spei ur̃e anchorã in
ȩternã patriam figite: intentio¬
nẽ mentis in uera luce soliclate
Ecce ad celũ ascendisse dñm
audiuimus Hoc ergo seruemꝰ
in meditatione: quod creclinꝰ:
& si aclhuc hic tenemur in in¬
firmitate corporis : sequamur
tamen eum pari amoris: Non
autẽ deserit desideriũ nr̃m:

Expanded text:
nobis ante judicium magnam nobis ante judicium magnam patientiam praerogavit. Haec itaque vobiscum, fratres, agite, haec in mente sedula cogitatione versate. Quamvis adhuc rerum perturbationibus animus fluctuet, jam tamen spei vestrae anchoram in aeternam patriam figite, intentionem mentis in vera luce solidate. Ecce ad coelum ascendisse Dominum audivimus. Hoc ergo servemus in meditatione quod credimus. Et si adhuc hic tenemur infirmitate corporis, sequamur tamen eum passibus amoris. Non autem deserit desiderium nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
quosdã ut ita dixerim saltus
eius saltus agnoscere: De cȩlo
uenit in utero: De utero: ue¬
nit in presepe. De presepe:ue¬
nit in cruce. De cruce: uenit
in sepulchro De sepulchro:
rediit in cęlũ: Ecce ut nos post
se currere faceret. quoslã pro
nobis saltus manifestata per
carnẽ ueritas cledit: Quia et¬
exultauit ut gigas ad curren
dã uiam: ut nos ei ex corde di¬
ceremus. Irahe me: post te
curremus in odorẽ unguento¬
oportet ut illuc sequamur corde:
ubi eũ corpore ascendisse credi¬
mus Desideria terrena fugia-¬
mus Nichil nos iam delectet
in infimis: qui patrẽ habemus
in celis & hoc nobis ẽ. magnoꝑe
perpendendũ. quia qui placidus
ascendit terribilis rediit: et
quicquid nobiscũ mansuetudine
precipit: hoc a nobis cũ distric-¬
tione exiget: Nemo ergo indul-¬
ta penitentie tempora parui¬
pendet : nemo curam sui dum
ualet agere neglegat: Quia re¬
dẽptor nr̃ tanto tunc in iudici¬
um districtior uenit: quanto

Expanded text:
quosdam, ut ita dixerim, saltus quosdam, ut ita dixerim, saltus mi, ipsos ejus saltus agnoscere? De coelo venit in uterum, de utero venit in praesepe, de praesepe venit in crucem, de cruce venit in sepulcrum, de sepulcro rediit in coelum. Ecce, ut nos post se cunobis saltus manifestata per carnem Veritas dedit: Quia exsultavit ut gigas ad currendam viam suam , ut nos ei ex corde diceremus: Trahe me post te, curremus in odorem unguentooportet ut illuc sequamur corde ubi eum corpore ascendisse credimus. Desideria terrena fugiamus, nihil nos jam delectet 1575 in infimis, qui patrem habemus in coelis. Et hoc nobis est magnopere perpendendum, quia is qui placidus ascendit terribilis redibit; et quidquid nobis cum mansuetudine praecepit, hoc a nobis cum districtione exiget. Nemo ergo indulta poenitentiae tempora parvipendat, nemo curam sui, dum valet, agere negligat, quia Redemptor noster tanto tunc in judicium districtior veniet, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
misso desuper sp̃ũ. alii sermonẽ
sapientiȩ: alii sermonẽ scientiȩ:
alii grãm uirtutũ alii grãm
curationũ alii genera lugua¬
rũ: alii interp̃dationẽ sermonũ
tribuit Dedit ergo dona homi¬
nibus: De hac ascensionis eiꝰ gła.
etiã abbaccuc ait Eleuatus ẽ.
sol: & luna stetit u orcline suo
Quis enĩ solis nomine nisi dñs:
& quȩ lunȩ nomine. nisi ȩccłia
aduersa mundi omni modo
formidauit: At postquã eius
ascensione roborata ẽ: aperte
prȩdicauit. quod occulte cre¬
didit: Eleuatus est ergo sol.
& luna stecit in ordine suo:
quia cũ dñs cęlũ petiit. sca eiꝰ
ȩccłia in auctoritate p̃dicatio¬
nis excreuit: Hinc eiuscdẽ ȩccłiȩ
uoce per salomonẽ dicitur:
Ecce iste uenit saliens in mon¬
tibus: & transiliens colles Con¬
siderauit namq tantorũ operũ
culmina: & art Ecce iste uenit:
saliens in montibꝰ Ueni endo
quippe aed redẽpti onem nr̃am:

Expanded text:
misso desuper Spiritu, alii sermonem misso desuper Spiritu, alii sermonem sapientiae, alii sermonem scientiae, alii gratiam virtutum, alii gratiam curationum, alii genera linguarum, alii interpretationem tribuit sermonum . Dedit ergo dona hominibus. De hac Ascensionis ejus gloria etiam Habacuc ait: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo . Quis enim solis nomine nisi Dominus, et quae lunae nomine nisi Ecclesia Ecclesia adversa mundi omnimodo formidavit; at postquam ejus Ascensione roborata 1574 est, aperte praedicavit quod occulte credidit. Elevatus est ergo sol, et luna stetit in ordine suo, quia cum Dominus coelum petiit, sancta ejus Ecclesia in auctoritate praedicationis excrevit. Hinc ejusdem Ecclesiae voce per Salomonem dicitur: Ecce iste venit saliens in montibus, et transiliens colles . Consideravit namque tantorum operum culmina, et ait: Ecce iste venit saliens in montibus. Veniendo quippe ad redemptionem nostram,
Abbreviated transcription (Latin):
cyrographũ dãpnationis nr̃ȩ.
mutata ẽ. sententia corrup¬
tionis nr̃ȩ: Illa enã natura
Pro hac ipsa namq carnis nr̃e
subleuatione : per figuram
beatus iob dñm auẽ uocat:
Quia enĩ ascensionis eiꝰ myste¬
riũ uidȩã non indelligere
conspexitr de infide litate eiꝰ
sententiã produlit dicens:
Semitã ignorauit Nuis
enĩ recte appellatus ẽ. dñs:
quia corpus carneũ ad ethera
librauit: Cuiꝰ auis semitam
ignorauit: quisquis eũ ad cȩ̨-¬
lũ ascendisse non credidit De
hac sollẽpratate per psalmistã
cdicitur Eleuata ẽ. magnificen¬
tia tua: suꝑ cȩ̨los De hac rur¬
sus ait: Ascendit ds̃ in iubila-¬
tione: & dñs in uoce tubę: De
hac iterũ dicit. Ascendens in
altum captiuam duxit captiui¬
tatẽ : dedit dona homuubus:
Ascendens quippe in altũ cap¬
tiuã duxit captiuitatẽ : quia
corruptionẽ nr̃am uirtute suę
incorruptionis absorbuit: De¬
dit uero clona hominibus: quia

Expanded text:
chirographum damnationis nostrae, chirographum damnationis nostrae, mutata est sententia corruptionis nostrae. Illa enim natura Pro hac ipsa namque carnis nostrae sublevatione per figuram beatus Job Dominum avem vocat. Quia enim Ascensionis ejus mysterium Judaeam non intelligere conspexit, de infidelitate ejus sententiam protulit, dicens: Semitam ignoravit avis . Avis enim recte appellatus est Dominus, quia corpus carneum ad aethera libravit. Cujus avis semitam ignoravit quisquis eum ad coelum ascendisse non credidit. De hac solemnitate per Psalmistam dicitur: Elevata est magnificentia tua super coelos . De hac rursus ait: Ascendit Deus in jubilatione, et Dominus in voce tubae . De hac iterum dicit: Ascendens in altum captivam duxit captivitatem, dedit dona hominibus . Ascendens quippe in altum captivam duxit captivitatem, quia corruptionem nostram virtute suae incorruptionis absorbuit. Dedit vero dona hominibus, quia,