comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfortatoriã epłam cũ ult̾ius noneẽt eos uisurũ.
⁊ sciens eos et̃ bonos. nõ arguit deculpi . s nerelabũ¬
tur. timendũ erat. q̃ui enĩstat. cadẽ pot̃. ⁊ quia¬
adeo nullus perfectus ẽ. ꝙ crescere nõ possit. eosad
ulteriora hortatur ⁊ ne recedant a fioe ꝓsui tͥbu.
lationib ⁊ teneant suas ordinatioẽs ⁊ presertim
ne ꝑfectio erigat eos intumorẽ. ostendit dequosta¬
tu ad quã digñu uocatisũt dic̃s om̃ia beneficia
eis. uł apłis ipsis. uł totihumano gñi data ꝑsolã
digͥtatẽ ⁊ p̃lationẽ ostendit. pꝰa adpatic̃tiam¬
et caritatẽ eosimutat unitatẽ fiõi ⁊ eccłe cõ
menexhortans contra pͥncipes tenebrarumi
litie xͥane armaturã descͥbit. Prig̾salutat⁊ se

Expanded text:
fortatoriam Epistolam, cum ulterius non esset eos visurus: et sciens eos esse bonos, non arguit de culpa, sed ne relabantur timendum erat. Qui enim stat cadere potest, et quia nullus adeo perfectus est qui crescere non possit, eos ad utoli, teneantque suas ordinationes, et praesertim ne perfectio erigat eos in tumorem, ostendit de quo statu ad quem dignum vocati sunt, dicens, omnia beneficia eis vel apostolis ipsis, vel toti humano generi per solam ra provocare, nec non et ad humilitatem actionemque gratiarum informare. Modus tractandi talis est: De moexponens prius beneficia humano generi praestita, post ipsis apostolis specialiter indulta, deinde Ephesiis ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
dñi iħu. intenditis. Stigmata qͦ appellaũ.
qinotas penaꝵ. deꝑsecutiõib¬
dr punctũ uel nota aliquo ferrofac
quia ego hab̃o alios cõflictus. et certamina q̃ĩ
ꝑsecutiõio quas patior mecum dimicant:
Grã. Ecce conclusio epłe. qi
subscripno. quaẽ et in non¬
nullis aliis epistolis utitur
non dissensio. non legis ser¬
uitus non rixa non uirgium
sed gratia domim nostri iħu
cristi. ofratres sit cũ spirituue

Expanded text:
mata ergo appellavit quasi notas poenarum de persecutionibdicitur punctum vel nota aliquo ferro facmolestia, quia ego habeo alios conflictus, et certamina quae in persecutionibus quas patior mecum dimicant. Gratia. Ecce conclusio Epistolae, quasi subscriptio, qua et in nonnullis aliis Epistolis utitur;non dissensio, non legis servitus, non rixa, non jurgium, sed gratia Domini Jesu Christi, o fratres, sit cum spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
do. p̃putio et circũcisio s noria creatura ⁊ rege¬
neratio. et nouauita. Nouã enĩ
Ego incruce głior. et quicumq¬
fuerint secutihanc regulam .i.
rectitudinẽ głandi. pax .i. tran¬
erit adeo. super illos .i. gentile̾
tiq carnales. s qui sumt dei et¬
sp̃uales. diias er̃i parteᷤᷤ hic sigͥ¬
ficauit super quas manet par
sit mͥ molestus. ut iterũ cogat᷑
bulentas contẽtiones teblum
sibi fien dere quatũ satiserat
exposita. uel sicut in grecolegi¬
tur. decetero nemolaborẽ¬
mo michi
mexhibeat. uel p̃stet . s. ut rur¬
sũ in uob necessitatẽ habeam¬
Ego enĩ porto. in.cor.m.ꝓ. fide

Expanded text:
Deo praeputium et circumcisio, sed nova creatura, id eneratio et nova vita. Novam enim Ego in cruce glorior; et quicunqfuerint secuti hanc regulam, id est rectitudinem gloriandi, pax, id eo, erit a Deo super eos gentiles, utique carnales sed qui sunt Deisius Duas enim partes hic sigficavit super quas manet pax , nemo sit molestus, ut iterum cogar sult per turbulentas contentiones taedium sibi fieri de re quae tum satis exposita. Vel sicut in Graeco legitur: De caetero nemo laborem mihi exhibeat, vel praestet, scilicet ut rursus in vobis necessitatem habeaEgo enim porto in corpore meo,
Abbreviated transcription (Latin):
rit̃ pecc̃a. effectus indicat.
eosusq in sine. iradĩ. ẽ ad¬
lentia captiuitate. que i¬
infinẽ scłi quia sẽꝑerunt
captiui. Uel sicut ꝗdã codi¬
dicta dĩ ante uenit in hoc
scło suꝑillos que durabit
punientur. p̃uenit hec¬
eterna. Uel deuindicta interiori agit quiad̃s
cecitatis suꝑ illos .s. opͥmens eos. ut excecantur.
et hoc usq in finẽ .i. usq ad eternã pen̾a. uelusq

Expanded text:
indicta usque in finem. Ira Dei est adlentia, captivitate, quae iin finem saeculi, quia semper erunt captivi. Vel sicut quidam codivindicta Dei ante venit in hoc saeculo super illos, quae durabit puniantur, praevenit haecaeterna. Vel de vindicta interiori agit, qua Deucaecitatis super illos, opprimens illos ut excaecentur: et hoc usque in finem, id est usque in aeternam poenam, vel, usq
Abbreviated transcription (Latin):
diligat. ⁊ alteꝵ odiohãt. qua in re¬
si futura bonahuiꝰ. uł mala illiuᷤ
que utiq d̃s p̃sciebat attender⁊
uit nũquididõ iiquus: absitꝰ. Ñ
enĩmiquus ẽ quia unũdilexit
tas. Nẽmo aut̃ dicat dm̃ quia futura oꝑa p̃uidebat.
Misere
ini predestinando. Ecce nulla mi¬
ta precedut dequib eligatur. s

Expanded text:
diligat, et alterum odit, qua in resi futura bona hujus vel mala illius, quae utique Deus praesciebat attenderetvit. Nunquid ideo iniquus? Absit! Non enim iniquus est, quia unum dilexit tas. Nemo autem dicat Deum quia futura opera praevidebat Miserebaedestinando. Ecce nulla merita praecedunt pro quibus eligatur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ adlitterã deillis duob fr̃ib ita
põt intelligii. esaupficiet fãtri¬
scriptũ est. suo iacob ꝑsequendo eũ bonĩeñ
ex affuctionib maloꝵ ꝓficuit. dũ eoꝵ patientia exer¬
cetur. uł ad litterã. hoc etiã alit̃ põt dici ꝗa idumei

Expanded text:
 ad litteram de illis duobus fratribus ita potest intelligi, id est Esau proficiet fratri suo Jacob persequendo eum; boni enim ex afflictionibus malorum proficiunt, dum eorum patientia exercetur. Vel ad litteram, hoc etiam aliter potest dici, quia Idumaei
Abbreviated transcription (Latin):
lumus ẽẽ filii dĩ.⁊ nota quia ꝓ¬
missiofactasare: ostendit ꝗ. ꝑꝑ
genus nullus saluabit̃. cũis mael¬
de habrahã nat᷑. repbatussit. deqͦ
NII.. Istauõꝓmissio facta rebecce. ostendit ꝙ ꝑꝑnul¬

Expanded text:
lumus esse filii Dei. Et nota quod missio facta Sarae ostendit quod propter genus nullus salvabitur, cum Ismaelde Abraham natus reprobatus sit, de quo atus. Ista vero promissio facta Rebeccae, ostendit qu
Abbreviated transcription (Latin):
ante ꝗͣ illi nascerent᷑ erãt indĩ p̃destinationẽ ꝑgr̃a
nã iniacob ante quãnat᷑ fecisset aliquid boni. q
quoniã rem stupendã denondũ natis nec aliquid
quia res ut dictũ ẽ stupendia ẽ. sibi obicit expͥmẽs
uñmom̃posset auditor.⁊ ait.

Expanded text:
antequam illi nascerentur erat in Dei praedestinatione per gratiam. Nam in Jacob antequam natus fecisset aliquid boni, quid quoniam rem stupendam de nondum natis nec aliquid quia res, ut dictum est, stupenda est, sibi objicit exprimens, unde moveri posset auditor, et ait:
Abbreviated transcription (Latin):
occasionẽ accepisse ꝑmandatũ. minor enĩeat
concupiscentia an legẽ qñsecurꝰ hõ peccabat.
Ibat enĩ post cõcupiscentiã ⁊ quo t̾hebat curre¬
bat. eiꝰq: ilecebras blandas ⁊ ex carnał suauita¬
te iocunoas. magnã felicitatẽ putabat. s ueni¬
ente lege qĩ opposita obice uidi. uel malũ suũ
uoluit refrenare. cõcupiscentiã nõrre post
eã strinx̃ se conat᷑ ẽ hõ dese p̃sumens cocupi¬
scentie fluinũ siccare. s ñ ualuit. frenat᷑ ꝗdẽ
auctaẽ enĩ cõcupiscentie opposita lege. ⁊ que priꝰ
ducebat eñ obiee nullo obriui eũ obice rupto.
Plegẽ enĩ doct᷑ ea p̃uaricata: peiꝰ ẽ uictꝰ. ⁊ factꝰ ẽ
legis p̃uaricator. qui fuit añ nesciꝰ pecc̃oꝵ.⁊ idõ
bene dicit õe cõcupiscentiã. Gĩs enĩẽ qñtͣnscẽ ħ¬

Expanded text:
inor enim erat concupiscentia ante legem, quando securus peccabat homo. Ibat enim post concupiscentiam, et quo trahebat, currebat, ejusque illecebras blandas, et ex carnali suavitate jucundas magnam felicitatem putabat. Sed veniente lege quasi opposito obice, vidit homo malum suum, voluit refrenare concupiscentiam, non ire post eam, strinxit se, conatus est homo de se praesumens concupiscentiae fluvium siccaraucta est concupiscentia opposita lege, et quae prius eum ducebat obice nullo, obruit eum obice rupto. Per legem enim doctus, ea praevaricata pejus est victus, et factus est legis praevaricator qui fuit ante nescius peccator; et ideo bene dicit omnem concupiscentiam. Omnis enim est
Abbreviated transcription (Latin):
reũ apud dm̃ exhis que peccabat. añ enĩ erat
sibuignot᷑ peccõꝵ. s mõfactꝰ ẽ sibi manifestuᷤᷤ¬
sibi p̾uaricator: ita iuuentũc̃ mͥ alieui bene
ꝗabonũ erat hoc id ñ alid̃ẽe ad mortẽ et̃nã
mic ñ obseruanti : peccanti ad mortẽ ã. nõẽ
ex sui uitios rõne p̃dicte occasionis. Seꝗtur.¬
am pecẽ¬

Expanded text:
im erat sibi ignotus peccator, sed modo factus est sibi manifestus praevaricator. Et ita inventum est alicui bene quia bonum erat, hoc idem non aliud esse, ad mortem aeternam, mihi non observanti, et peccanti. Ad mortem autem non est ex sui vitio, sed ratione praedictae occasionis. Nam pecc
Abbreviated transcription (Latin):
tem. ⁊ idõsecure unuebã. qĩ ds̃ nõ ẽet iudica¬
catores sinc mandato uiuerent tãquã mor¬
tuũ latebat sequebat᷑q concupiscentias car¬
nis. sine cognitioẽ. quiasine cohibitione: s
datalege pecc̃ innotitiã hoĩs nati reuixit.
ꝙ innotitiã pͥmã fcĩ hoĩs aliqñ iãuixerat. Ege

Expanded text:
m, et ideo secure vivebam, quasi Deus non esset judicacatores sine mandato viverent, tanquam mortuum latebat, sequebaturque concupiscentias carnis sine cognitione, qdata lege, in notitia hominis revixit, quod in notitia primi hominis aliquando vixerat. VE
Abbreviated transcription (Latin):
erit. Utrũq addĩ głam ꝑtinet et sides credenti¬
ũ. et toilerantia patientiũ. quia utrũq dxẽ ẽẽ
donatũ Uos dicohabentes. id̃e certamen ꝯͣ ho¬
stes. quale.iiii. in me. dũi apuduos p̃sens fui.
quando uerberatus sũ. nudus ꝓmuliere phito¬

Expanded text:
tium et tolerantia patientium, quia utrumque dixit esse donatum. Vos dico habentes idem certamen, contra hostes quale et vidistis in me, dum apud vos praesens fui, quando verberatus sum nudus pro muliere pytho
Abbreviated transcription (Latin):
adhue desiderant uitam
istam cũ illi uenerit dies
mortis: patienter to lerãt
mortẽ luctãtor aduersũ
se. ut sequãtur uoluntatẽ
dĩ. ⁊ hoc potiusagat aĩo
ꝙ elegit õs. non ꝙ elegit
uoluntas humana. ⁊ exde¬
ut equo animomoriatur.
Iste patient̃ moritur qͥ
uõdesiderat sicut apłs diᷤ¬
solui et ẽẽ cũxp̃o. non pa¬
tienter moritur. s patiẽ¬
teruiuit. delectabiliter
moritur. Uide apłm pa¬
tient̃ iuentẽ .i. cũ pati¬
entia. hic non amare ui¬
tã stolerare unait. di

Expanded text:
adhuc desiderat vitam istam, cum illi venerit dies mortis, patienter tolerat mortem. Luctatur adversum se ut sequatur voluntatem Dei, et hoc potius agit animo quod elegit Deus, non quod elegit voluntas humana, et ex dem ut aequo animo moriatur, iste patienter moritur. Qui vero desiderat sicut Apostolus dissolvi et esse cum Christo, non patienter moritur, sed patienter vivit, delectabiliter moritur. Vide Apostolum patienter viventem, id est cum patientia: hic non amare vitam, sed tolerare. Unde ai
Abbreviated transcription (Latin):
ita et uosunanimes ẽẽ dede¬
tis. unde subdit. Uos dico u
nimiter agressa. uictoriam parit. ⁊ post hoc
innullo ꝑiculo. fre. ab aduersa. quiuos t̾rent
ꝑasꝑa que ẽ illis causa ꝑditionis. uob̾ aut̃. tã. sa¬

Expanded text:
ita et vos unanimes esse detis. Unde subdit: Vos dico unnimiter aggressa victoriam parit. Et post haec, in nullo terreamini ab adversariis qui vos terrent per aspera quae est illis causa perditionis
Abbreviated transcription (Latin):
structionẽ c̃dentiũ.⁊ ꝓ¬
fectũ fideliũ nonq sibi
melius ẽ. elegit s ꝙ. meluis expedit ostendẽs
quantũ affectũ certabat eos hoc¬
ritatẽ. qui ante posuit om̃ib.¬
Uel ita et ego.cio. non dubie. s

Expanded text:
structionem credentium et profectum fidelium, non quod sibi tutius est elegit, sed quod multis expequantum affectum habeat circritatem quam anteposuit omnibel ita, et ego scio, non dubie, sed
Abbreviated transcription (Latin):
uos. Tantum
digne euan¬
uersemini
ut siue cũ
uenero hec¬
et uider. o
siue absens
audiã deuo¬
nullo terre¬
amini. ab
aduersariis
que ẽ illis
causa ꝑditi¬
onis. uobis

Expanded text:
us: Tantum digne euanuersamini, ut siue cum uenero et uidero uos, siue absens audiam de uonullo terreamini ab aduersariis, quae est in illis causa perditionis, uobis
Abbreviated transcription (Latin):
nonsolũ ignoro quid
eligã deduob. s ⁊̃ coar¬
tor eduob uel ita iun¬
ge. iõignoro. quia coar¬
derio dissoluendi. ⁊ ne¬
cessitate iuuendi. Non
enĩ ita distinguendũẽ.
ut dicatur. coartor. et
postea sequitur eduob

Expanded text:
Non solum ignoro quid eligam de duobus, sed etiam coarctor de duobus. Vel ita junge: Ideo ignoro, quia coarderio dissolvendi et necessitate vivendi. Non enim ita distinguendum ut dicatur, coarctor, et postea sequatu
Abbreviated transcription (Latin):
terse hecduo gaudia differunt sũ
sẽꝑ augeatur hoc sẽꝑminuatur do
nugari ebriositate ingurgi tari.turpitudine
fet̾e. et nil mali pati. Ecce gaudiũ scłi huiusmõi¬
face̾ non castigari fame uel belli timore. uel mõ¬
bo. uel aliqua auersitate. s inoĩa in rerũ.habun¬
dantia in pace carnis insecuritate male mentis
et ne cogatur in extremo gehenne. dãpnare mͦ
flagello dignatur. castigare bonũ ẽ nob. ut sub¬
ueniat castigando. Ergo. ga. in .d. nõ inscto .i. in
iterũ dico.g. in dño. nõut quedã alia dicosemel.
dõhoc facite: quia hec est:
Ppdestia. ⁊ rectus modus ut in

Expanded text:
ter se haec duo gaudia differunt, sunaugeatur; hoc semper minuatur, nugari; ebriositate ingurgitari, turpitudine fetere, nihil mali pati. Ecce gaudium saeculi, nec castigari fame, vel belli timore, vel morbo, vel aliqua adversitate; sed omnia in rerum abundantia, in pace carnis, in securitate mentis malae et ne cogatur in extremo gehennae damnare, modo flagello dignatur castigare: bonum est nobis ut subveniat castigando. Ergo gaudete in Domino, non in te in Domino, non ut quaedam alia semel. Ideo hoc facite, quia haec est et rectus modus ut in
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ip̃a natura putet᷑ eẽ grã. quĩagratis c̃cessa est.
exceptaergo illa gr̃a.dequa modo ñagit᷑.qua cõ¬
dita ẽ humana natura. s. quiahoiẽs sumus. que
biĩc arnẽ factũ. fideles beatiq feĩsumus. ut uocat
.i. cognoscit ea que ñ sut in actu. tanquã ea que st̃

Expanded text:
nisi ipsa natura putetur esse gratia, quia gratis concessa est. Excepta ergo illa gratia, de qua modo non agitur qua condita est humana natura, scilicet qua homines sumus, quae Verbum carnem factum fideles beatique facti sumus. Vel vocat, id est agnoscit, ea quae non sunt, in actu, tanquam ea quae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ exorbitant. ⁊ hoc ip̃m eis faciat ꝓficere inbonũ
quia humiliores redeunt atq doctiores discunt
enĩ cũ tremore seexultare. debere. nõ sibi arrogã¬
do tãquã desua uirtute fiduciã ꝑmanendi. Und̾
lit̾ uenĩt. mnbonꝰ eiꝰ usus głosissimos martires feẽ
peccĩ mĩtis ueniant. quo facta t̃ ⁊ ip̃a uita nr̃a ui¬
culo morti̾ obstricta. tñ ⁊̃ remassif peccĩs remane᷑
debucrunt. ut haberet hõ cũ ꝗb ꝓui̾tate certaret.¬
⁊ uñ exerceret᷑ uirt᷑ fideliũ ut nouus hõ int̃hec mala.
nouo scło p̃paret᷑. miscriã quã uitã ista donata sapient̃
tollerans. ⁊ quia finiet᷑: prudent̃ gratulansꝓsunt ergo
adexercendã ꝓbãdãq iustitiã. uł ademonstrãdã huiꝰ

Expanded text:
et exorbitant, etiam hoc ipsum eis faciat proficere in bonum, quia humiliores redeunt atque ditiores. Discunt enim cum tremore se exsultare debere, non sibi arrogando tanquam de sua virtute fiduciam permanendi. Unde:liter venerit, tamen bonus ejus usus gloriosissimos martyres fecitpeccati meritis veniant, quo facta est et ipsa vita vinculo mortis obstricta, tamen etiam remissis peccatis remanere debuerunt, ut haberet homo cum quibus pro veritatt novus homo inter haec mala novo saeculo praeparetur, miseriam quam meruit vita ista damnata sapienter tolerans, et quia finietur prudenter gratulans. Prosunt igitur ad exercendam probandamque justitiam, vel ad demonstrandam hujus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. caput et corpus.tãquã integerius. quia et
cipiendo carnẽ ex nob̃. in qua moreretur ꝓno¬
bis.dormit atã. ut fiat eua moritur xp̃s. ut
fiat eccła. dormiente adã: sit eua delatere.
mortuoxp̃o. lancea ꝑcutiur latus. ut ꝓfluãt
sacramenta quib formetur eccła. Reliquid
run hõib in qua ẽ aput patrẽ. et sciendũiquia
hec uerba pͥmi hõĩs fuisse scriptura testatur n

Expanded text:
est caput et corpus tanquam integer vir, quia et cipiendo carnem ex nobis, in qua moreretur pro nobis. Dormit Adam ut fiat Eva, moritur Christus ut fiat Ecclesia. Dormiendo Adam fit Eva de latere, mortuo Christo lancea percutitur latus ut profluant sacramenta quibus formetur Ecclesia. Reliquruit hominibus in qua est apud Patrem. Et sciendum quia haec primi hominis fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
excapite ⁊ corꝑe. i sponso ⁊ spons:a quã uni¬
tatẽ. mirã ⁊ cexcellentẽ cõmendat ysaias. in
quoxp̃s loquensait.Sicut sponso alligauit
mͥmitrã. et sicut sponsam ornauit me orna¬
mento. hꝰ sp̃ualis unitatis sacramentũ fuit.

Expanded text:
ex capite et corpore, ex sponso et sponsa: quam unitatem miram et excellentem commendat Isaias, in quo Christus loquens ait: Sicut sponso alligavit mihi mitram, et sicut sponsam ornavit me ornamento . Hujus spiritualis unitatis sacramentum fuit
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑatũ adoꝑa necessaria. Ne¬
moͦ dit. car. suã. dico. set nutͥt¬
eã. cibo et potu. et fouet eam.
non debet odio habere. s foue¬
re: quia caroeius ẽ. et decor

Expanded text:
et paratum ad opera necessaria. Nemo odit carnem suam dico, sed nuteam, cibo et potu, et fovet indumnon debet vir odio habere sed fovere, quia caro ejus est, et de cor
Abbreviated transcription (Latin):
bene xp̃s diligit et nutrit eccłam ut carnẽ suã
qus corpus eius ẽ ecela. ⁊ hꝰ corꝑis sui menbra
om̃s fideles. et alii decarne cius sunt .i. in fir¬
mi.quuindigent sustentari a fortib ut caro
tes. incuius reifigura. adã qui erat forma futuri
et decostasua factã mulierẽ uidiss ingenesi
dicit. hoc os deossib meis. ⁊ca. de.ca. maᷤ.Sic̃
enĩ eua deadã facta: traxit abeo carnẽ et ossa.
ita nos axp̃o instituti alii sumus ut ossa .s. ro¬
busti.alii ut caro.s. infirmi. ⁊ idõ ait. excarne
eius.i. infirmi sumus asimili infirmitatis eiꝰ
quã hũit in homine: Propter hoc .s. osten

Expanded text:
s diligit et nutrit Ecclesiam ut carnem suam, quia corpus ejus est, et hujus corporis sumus membra omnes, fideles, et alii de carne ejus, id est infirmi qui indigent sustentari fortibus ut caro tes. In cujus rei figura Adam qui erat forma futuri, cum de costa suam factam mulierem vidisset, in Genesi dixit: Hoc os de ossibus meis, et caro de carne mea . Sicut enim Eva ab Adam facta traxit ab eo carnem et ossa, ita nos a Christo instituti, alii sumus ut ossa, scilicet robusti, alii ut caro, scilicet infirmi. Et ideo ait, ex carne ejus, id est infirmi sumus a simili infirmitatis ejus quam habuit in homine. Propter hoc osten
Abbreviated transcription (Latin):
mas. et fe.fecit eos ⁊ dixit pp̃hoc relinquet
hõ ⁊ c̃. Ut sc̃iatis ꝑextasim soporis que p̃ce̾sit
in adã: in qua angłice curie inter fuit. ingre̾¬
sus in scũariũ.: ut intelligeret nouissima. ħ
eũ diuinitus tãquã ꝓpħamdice̾ potuisse. ut
ostendet quicquid in his uerbquereremus.
ut non ꝯ iecturis nr̃is aliquid ausidicere uide¬
amꝰ. subdit ⁊ expoñ. Sac̃mentũ. hoc. ma. ẽ.⁊ nealics

Expanded text:
m fecit eos, et dixit, propter hoc relinquet homo, etc. . Ut scias per exstasim soporis qui praecessit in Adam, in qua angelice interfuit, ingressus in sanctuarium Dei ut intelligeret in novissima, hoc eum divinitus tanquam prophetam dicere potuisse. Et ut ostenderet quid in his verbis quaereremus, ut non conjecturis nostris aliquid ausi dicere videamur, subdit et exponit: Sacramentum hoc magnum es
Abbreviated transcription (Latin):
quirit ⁊ p̃cipue.simã. qui nõ manducauit exfide
.i. qui infidelit̃ egit nõ credens oĩa munda ẽẽ dubi¬
tans infide. ⁊ ea ꝯmede̾ que inmunda putat. ⁊ ita
bene intelligit c̃e agendũ.⁊ pecc̃. alit̾ ꝙ ꝓbatum
in hoc quia cibos discernit.⁊ in hoc maxime si
manducat. quia nõ exfide ag̃ s tãquã infidelis.

Expanded text:
i manducaverit. Qui non manducavit ex fide, id est quia infideliter egit non credens omnia munda esse, dubitans in fide, et ea comedens quae immunda putat, et itabene intelligit esse agendum, et peccatum in hoc quia cibos discernit, et in hoc maxime si manducat, quia non ex fide agit, sed tanquam infidelis.
Abbreviated transcription (Latin):
quimime. ñsibiplacuit
dico.s dõ patrisicut scͥp¬
tũẽ inpsalmo. Impperia
psalmigraphus. ex ꝑsoã¬
saluatoris uerba facit
dõ patri dicens. Imppe¬
improꝑantiũ tibi inme
tibi ceciderunt
ci malos detẽplo ꝗ fecerũt speluncã latronũ.
⁊inoĩb aliis iudĩ michi impperia iniesserunt
quia dixerunt me peccare inte qui potius non
recipiendo me quẽ misisti. exꝓbauer te ⁊ pec¬
cauerunt inte nõ recipiendo me ⁊ idõme occi¬
derunt. qĩ peccantẽ indm.⁊ sic peccata peccan¬
cens apeccatorib occidit᷑ qĩ blaspemus.

Expanded text:
it me . Non sibi placuit dico, sed Deo Patri, sicut scrn Psalmis: Improperia, Psalmographus ex Salvatoris verba facit Deo Patri dicens, imimproperantium tibi in me, o Pater, ceciderunt ci malos de templo quod fecerunt speluncam latronum, et in omnibus aliis Judaei mihi improperia ingesserunt, quia dixerunt me peccare in te, qui potius me non recipiendo quem misisti exprobraverunt te, et peccaverunt in te, non recipiendo me, et ideo me occiderunt, quasi peccantem in Deum, et sic peccata peccance
Abbreviated transcription (Latin):
outa. In duta eñĩ merbris. accipit formã quã
non habebat exuta ꝗ. gñs ꝯ. gruit huic c̃õꝑatiõi.
d̃s eña. filus semetipsũ exinaniuit non fõrmã
suã mutans formã serui accipiens. neqꝯuersus
aut trans mutatus in hõiem amissa in ꝯmartabi¬
hominẽ suscipiendo. hic eni similitudo ueritatẽ

Expanded text:
uta. Induta enim membris accipit formam, quam non habebat exuta: quod genus congruit huic comparationi. sed semet ipsum exinaniuit, non formam suam mutans, sed formam serui accipiens, neque conuersus aut transmutatus in hominem amissa incommutabihominem suscipiendo ipse
Abbreviated transcription (Latin):
siderantẽ: git. ut sihec noncustodierint. nec
inp̃dictis ꝓbati uideantur. ut qͥa
pacẽ eccde rũpẽtes. Seqr̃. s ĩ humili. sitis degentes.¬
ũ.⁊ hoc inuicẽ.i. alterũ reputet digniorẽ. nonh
ita debemꝰ estimare. ut nos estimare fingamus.
s. uere existimemus posse cẽ aliquid occultũ in
alio. quo nob̾ suꝑior. sit ⁊̃ sibonũ nr̃m quo illorii¬
demur. suꝑiores eẽ. nonsit occultũ in alio.Non q̃.
.s. hic docet quo uitẽt cõtẽptionẽ ⁊ in anẽ głam.
et qũo arbitrentur alios suꝑiores. s. si considerauerit
s ea. que. a s. Illa eñi. p̃dicta possunt illi face̾. qui ñ
is tanta tulit. neque ulla res offitiosũ. istud obse¬
quiũ facit libenter ĩpendi nͥ cogitamus quanta
ꝓnob ꝓtulerit. dñs unde admonens subdit::

Expanded text:
stringit, ut si haec non custodierint, nec in caeteris probati videantur, ut, quia pacem Ecclesiae rumpentes. Sed in humilitate sitis degentes scilicet alterum reputet digniorem. Non ita hoc debemus aestimare ut nos aestimare fingamus, sed vere existimemus posse aliquid esse occultum in alio, quo nobis superior sit, etsi bonum nostrum quo illo videmur superiores esse, non sit occultum. Non quae sua. Hic docet quomodo vitent contentionem, et inanem gloriam, et quomodo arbitrentur alios superiores, scilicet si consideraverint  sunt. Illa enim praedicta possunt illi facere qui nonis tanta tulit; neque ulla res officiosum istud obsequium facit libenter impendi, nisi cum cogitamus quanta pro nobis tulerit Dominus. Unde admonens subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
ut sicut xp̃s. non attendit que sua sunt: s nr̃a. ĩ eo
ꝙ carnẽ assũpsit. et sine peccato cũ cẽt: peccata nr̃a
suscepit. ita ⁊ nos ip̃i adimitationẽ eius inuicem
honeranĩa portaemus: Quicũ informa. ⁊ c̃. hic¬
debeamus .s. in humilitate. s
antequ̾ã humilitatẽ xͥ. ostendut:
tm̃. humiliatus. cuius altitudi

Expanded text:
ut sicut Christus non attendit quae sua sunt, sed vestra, in eo quod carnem assumpsit, et sine peccato cum esset, peccata nostra suscepit, ita et nos ad ejus imitationem invicem onera nostra portdebemus, scilicet in humilitate; sed antequam humilitatem Christi ostendat, tantum sit humiliatus. Cujus altitudin
Abbreviated transcription (Latin):
Siqua ergo ap̃dictis infert.
quia patior. ⁊ quia utile est.¬
consolatiO ut supradictuẽ ergo. quia
Ciam me fecistis gaudere deco
im plete gaudiũ meũ. addita
solatiumca patientia tribulatiom̃. ⁊ cetͣis
que secuntur. et hoc ẽ quod

Expanded text:
Si qua ergo. A praedictis infert. quia patior et quia utile est, ut supradictum est, ergo qui jam me fecistis gaudere de implete gaudium meum addita sustinentia tribulationis et caeteris quae sequuntur, et hoc est quod
Abbreviated transcription (Latin):
dat fuerĩt ẜuata in quib nõui¬
dentur ꝓbati.sinõ sint. ꝙ sub¬
seruent. Implete gaudiũ dico.
ita ut non modo patiamini. s u
idẽ sapiatis. non diuersa inside

Expanded text:
uerint servata: in quibus non videntur probati, si non sit quod subservent. Implete gaudium dico, ita ut non modo patiamini, sed ut idem sapiatis, non diversa in fide
Abbreviated transcription (Latin):
ille. talis ẽ. qualts ille. hoc ẽ. ꝙ ille. non hic ẽ. qͥ
ille.quia ille pater. hic filius: s hoc ꝙ ille ẽ. qͥa
ita semꝑ equalis. Non ita in equalẽ genuit. uel
inequalitatẽ iam nato: addidit.s gingendo. eã de¬
dit quia equalẽ non in parẽ genuit. Nõ igitur

Expanded text:
ille; talis est qualis ille: hoc est quod ille, non hic est qui ille; quia ille Pater, hic Filius. Sed hoc est quod ita semper aequalis. Non itaque inaequalem genuit, vel aequalitatem jam nato addidit, sed gignendo eam dedit, quia aequalem, non imparem genuit. Non igitur
Abbreviated transcription (Latin):
rapinã.i. non suũ p̃sumere .s
semetipsũ. Ostensa altitudine
erat dõ patri .s. quãuis erat infor¬
ma patris. manens utiq ꝙ erat:
mittens. formã sui accessit ñ
forma dĩ dicessit. Exinanisse¬
se ergo ẽ. ab inuisibilitatis sue¬

Expanded text:
rapinam, id est non suum praesumere. semetipsum. Ostensa altitudine erat Deo Patri, sed, quamvis esset in forma Patris, manens utique quod erDei amittens. Forma servi accessit, non forma Dei discessit. Exinanise ergo ab invisibilitatis su
Abbreviated transcription (Latin):
faciat non imitantur. s ip̃a mutãt in se integra.
et incussa manentia. Sicut sapientia accedens
hõi nõ ip̃a mutatur: s hominẽ mutat. que destul¬
to sapientẽ facit. que dã uõsic accedunt: ut mutẽt
et mutentur. ut cib qͥ. a mutens spẽm suam
ip̃a mutãtur. sicut anulus positus indigitoq gn̾s
rarissime reꝑitur. Quartũ gñs ẽ cũ ea que acce¬

Expanded text:
faciant non mutantur, sed ipsa mutant in se integra et inconcussa manentia; sicut sapientia accedens homini, non ipsa mutatur, sed hominem mutat, quem de stulto sapientem facit. Quaedam vero sic accedunt vel accidunt, ut mutent et mutentur, ut cibus qui amittens speciem suam ipsa mutantur, sicut annulus positus in digito; quod genus rarissime reperitur. Quartum genus est cum ea quae acci
Abbreviated transcription (Latin):
custodient. In ira enum nemo¬
cognoscit quid sit utile. Set e¬
oucate illos. dumpuerisũt
ne legem contempnant.
indisciplina uerborum. et
correctione uerborumut
proficiant in rebus domini.
Seriu obedite dñis non solũ
spũalib et bonis s ⁊̃ carna¬
ꝙ non fuit nͥ dõ uidicante. apud qu̾e non est
iniquitas. ⁊ nouit diuersas
re delinquentiũ. obedite in¬
more. quod seruoꝵẽ. ⁊ hoc
in simplicitate .c.n. ut sicut
ostenditis extra. sic sit et in
uoluntate ur̃a. ut sinon po¬
testis. adm̃s libi fierilibe
ẜuiatis. liberã enĩ quodã¬
Mi modo facit seruitutẽ. qui
euacuetur potestas. Itasĩ¬
pliciter obedite.sicut obe
ad conseruationẽ humilita¬
tis. Obedite dico: non serui¬
entes ad oculũ .s. dũ uide¬

Expanded text:
custodient. In ira enim agnoscit 176 quid sit utile. Sed educate illos, dum pueri sunt, ne legem contemnant, in disciplina verborum et correctione verberum, ut proficiant in rebus Domini. servi, obedite dominis, non solum spiritualibus et bonis, sed etiam carnaquod non fuit nisi Deo judicante, apud quem non est iniquitas, et novit diversasbedite inmore, quod servorum. Et hoc in simplicitate cordis vestri, ut sicut ostenditis extra, sic sit in voluntate vestra, ut si non potestis a domino liberi fieri, libere serviatis, liberam enim quodammodo facit servitutem qui evacuetur potestas. Ita simpliciter obedite, sicut obedad conservationem humilitatis, obedite dico, non servientes ad oculum, scilicet dum vide
Abbreviated transcription (Latin):
apseudo aplis nũqua recipiant. his. nec se
apłm nominat quia nuqua de cominus. ł
contraeũ senserant. Iõ gͦ dignitatẽ sipͥmit.
quia de eo recte sentiebamt. ⁊ ẽ intentio apłi
in hac epła cohortari philiphenses ad patiẽ¬
tiã ꝯͣ tribulationes. ⁊ ad ꝯstantiã ꝯͣ pseudo p̃¬
dicatores. Modus talis more solito salutatio¬
nẽ. p̃mittit deinde grãs dõ agit ꝓeis inplorãs
eis maiorabona. ut inurtutib crescentes adꝑ
fectionẽ ꝑueniant deinde adpatientiã tͥbula¬

Expanded text:
a pseudoapostolis nunquam recipiant. Is nec se Apostolum nominat, quia nunquam de eo minus vel contra eum senserant. Ideo ergo dignitatem supprimit, quia de eo recte sentiebant. Et est intentio Apostoli in hac Epistola cohortari Philippenses ad patientiam contra tribulationes, et ad constantiam contra pseudopraedicatores. Modus talis: More solito salutationem praemittit, deinde gratias agit Deo pro eiseis majora bona, ut et in virtutibus crescentes ad perfectionem perveniant. Deinde patientiam in tribula
Abbreviated transcription (Latin):
tu .i. quad̃s suos armat. Iõ
alit̃ eñi. non possetis resiste¬
re. nisi habitam iurtutem
armata. et ut ꝑfectiuirtutib
tura dĩ necessaria est.:
E tate gͦ uiriliter quotiens
xuriam refrenetis. que inlũ
faciendo. ne pateat locꝰ hosti
aunti ispugnantur. et hoc ĩ¬
nũtiat pacẽ inter dm̃ ⁊ hoĩeᷤ.
Calciamenta hec iirtutum
debet hr̃e p̃dicator. ne ille qͥ
p̃dicat. pede mentis terrãtã
gat .i. ꝓterrenis faciat. hac si¬
gnificatioẽ marchus dicit apłos. si andalis uel
oleis calciari. ut .s. neq pessit tectus: nec muidus
adterrã .i. nec occultetur euangłium. nec ter

Expanded text:
t qua Deus suos armat, et ideo Aliter enim non possetis resistere, nisi habita armatura virtutum, et ut perfecti virtutibus tura Dei necessaria est. State ergo viriliter, quoties xuriam refrenetis, quae in lufaciendo, ne pateat locus hosti; a vitiis pungantur: et hoc, inuntiat pacem inter Deum et homines. Calceamenta haec virtutum debent habere praedicatores, ne ille qui praedicat pede mentis terram tangat, id est pro terrenis faciat. Hac significatione Marcus dicit, sandaliis vel soleis calceari, ut neque pes sit tectus neque nudus ad terram, id est nec occultetur Evangelium, nec ter
Abbreviated transcription (Latin):
t autẽ et uos sciatis que
circame . s. hoc dicit. quia
multe ei erant tribula¬
tiones que qĩ eũ circũ¬
dabant. Uel iõ dicit cis¬
ca. quia interiora non
tangebant. ut inqua il¬
lasciatis. et quidagam
.i. quã cũstans sum int̃

Expanded text:
t autem et vos sciatis ea quae circa me sunt. Hoc, quia multae ei erant tribulationes quae quasi eum circumdabant, vel ideo dicit circa, quia interiora non tangebant, ut, inquam, illa sciatis, et quid agam, id est, quam constans sim inter
Abbreviated transcription (Latin):
stus iudex causas discernit. non
ꝑsonas. iõ inquamensuraquis
mensurauerit remetienr illi.
Decetero pꝰspecialia p̃cepta qͥb
ãmonuit singulos ordines: in
tutis eius. quia pp̃dit uirtutẽ potẽtẽ

Expanded text:
stus judex causas discernit, non personas. Ideo in qua mensura quis mensuraverit, remetietur illi. De caetero. Post specialia praecepta quibus admonuit singulos ordines in tutis ejus, quia ipse dat potentem
Abbreviated transcription (Latin):
bus fidẽ rerũ quas nõuidemus.
que excepit inimicorũ tela.¬
ientes et repellit tã qua scitũ. fide̾us
quo iustitia que interiosa
trans figi non sindt. tutaẽ. sic̃¬
submmirumine om̃ium uirtu
tũ. ꝙ ꝓtenoitur ante om̃iaꝙ pͥ¬

Expanded text:
 fidem rerum, quas non vidimus, quae excipit inimicorum tela, et repellit tanquam scutum. Fides quo justitia quae interiora transfigi non sinit, tuta est, sicsub munimine omnium virtutum quod protenditur ante omnia
Abbreviated transcription (Latin):
illorũ. Superato: eñi pͥncipe: exercitus illius.
facile fugatur. sicut ex libro uidith. ostenditir.
obinarritur. quodo loferne pͥncipe militie i¬
tẽpto multituoo exercituũ infugã uersa est
et auideis facile ẽ suꝑata. ut aut ũicẽ ualeamus

Expanded text:
illorum. Superato enim principe exercitus facile fugatur, sicut ex libro Judith ostenditur, ubi narratur quod Holopherne principe militiae interempto, multitudo exercituum in fugam versa est, et a Judaeis facile superata. Ut autem vincere valeamus,
Abbreviated transcription (Latin):
onora. ꝑ .tu. ⁊ ma. hono¬
Urare patr̃e ẽ. ei reueren¬
tiã exhibere ⁊ necessaria
subministrare. ꝙ manda¬
tũ ẽ pͥmũ inter mandata. q̃
ab hõĩe ꝑtinentia scͥptasũt.
in .ii.tabula ad duonãq
p̃cepta caritatis . s. dilectioĩ
dĩ ⁊ pximi. ꝑtinet decalo¬
gus ad primũi p̃ceptũ.s. di¬

Expanded text:
m. Honorare patrem est ei reverentiam exhibere, et necessaria subministrare. Quod mandatum est primum, inter mandata quae ad hominem pertinentia scripta sunt in secunda tabula. Ad duo namque praecepta charitatis, scilicet dilectionis Dei et proximi pertinet Decalogus. Ad primum praeceptum,
Abbreviated transcription (Latin):
possunt quia aliis p̾sunt. Certũ
ẽ.eni. quia exitia familis dĩ auc¬
deum.toritate diabolꝯ̃ irrogantur.si.
danos regunt. Uñ exponendo
ip̃i regunt dilectores mundi.
noneni regunt mundũ qui con¬
stat. ⁊ excelo ⁊ t̃ra. s mundum
peccatores dicit. dequo alibi. ⁊
mundus eũ nõ cognouit. Talẽ
ꝑpetuas inimicitias. quia ⁊ꝙ.
patimur hoĩes inportunos :
illi faciunt. Instigant eos. et in¬

Expanded text:
possunt, qui aliis praesunt. Certum est enim quia exitia famulis Dei a diabolo irrogantur, sive danos regunt. Unde exponendo ipsi regunt dilectores mundi. Non enim regunt mundum qui constat ex coelo et terra, sed mundum peccatores dicit. De quo alibi: Et mundus eum non cognovit . Talem bemus perpetuas inimicitias, quia et qui patiuntur homines importunos, illi faciunt; instigant enim et in
Abbreviated transcription (Latin):
unus quisq ur̃m scdmlit¬
terã diligat uxorem suam
sicut se ipsum sequeris mo¬
ralitatẽ istorie. Uxor aut̃e
non solum diligat. s etiã
timeat. uirum .i. subiecta
subiecti parentibus
uestris carnalibus. et hoc

Expanded text:
unusquisque vir, secundum litteram, diligat uxorem suam sicut seipsum sequens moralitatem historiae. Uxor autem, non solum diligat, sed etiam timeat virum, id est subdita subjecti parentibus vestris carnalibus: et hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc merito pͥmũẽ quiasic̃
õs pͥncipaliter pͥncipiũ ẽ
hõis. sic pat̃ scłario cuius
mandati ad ditur ꝓmissio
bene sit tibi. incarnalib et
sp̃ualib et sis longeuus inet̾nauita funda

Expanded text:
hoc merito primum est, quia sicut Deus principaliter principium est hominis, sic pater secundario cujus mandati additur promissio,bene sit tibi, in carnalibus et spiritualibus. Et sis longaevus, in vita a
Abbreviated transcription (Latin):
insempiternu. ad alterã partẽ gladii ꝑtinet. Nã nõ
duo testamenta dicuntur. quiauetꝰ t̾rena ꝑmittit:
norũ eterna. De hoc gladio dñs ait. Non uenimitte
pacẽ s gladiũ. Iste gladius ue̾ acutus ẽ. quia cũ quẽ fe¬
rit. amundo diuidit. et quia hec armatura nonẽ
Per omnem

Expanded text:
 ad alteram partem gladii pertinet. Nam et ideo duo testamenta dicuntur, quia vetus terrena promittit, novum aeterna. De hoc gladio Dominus ait: Non veni mittere pacem, sed gladium . Iste gladius vere acutus est, quia eum quem ferit a mundo dividit. Et quia armatura haec Per omnem,
Abbreviated transcription (Latin):
ori aere.uñdicuntur aues
celi. aduersus tales. nob̾ ẽ.
nat et regit sic eos quitenebre sunt adom̃e ma¬
lũ diabolus p̃cipitat: et instigat hecgͦ nos ꝯforta
et angłi eiꝰ. et hoĩes liberentur. Ip̃ieñ demones
mus. et equos possideamus. Ergobellum geri¬
um. Alterũ aut̃ cuiq inse ip̃oẽ. ⁊ hoc graue bellũ
ẽ. ⁊ molestius in quo quis quis uictor cxnterit:
illos quos non uidet. inimicos.i. pͥncipes mundi.
continuo suꝑabit. ⁊ sullos uicimus. qui sumt pͥnci¬
pes malitie. et quoꝵ instinctu uitia carnis ꝯ̃ no

Expanded text:
ori aere, unde dicitur, aves coeli. Adversus tales nobis est nat et regit, sic eos qui tenebrae sunt ad omne malum diabolus praecipitat et instigat. Hoc ergo nos horet angeli ejus, et homines liberentur. Ipsi enim daemonmus et equos possideamus. Ergo bellum geri Alterum autem cuique in seipso est, et hoc grave bellum et molestius, in quo quisquis victor exstiterit, illos quos videt inimicos, id est principes mundi continuo superabit; et si illos vicerimus qui sunt principes malitiae, et quorum instinctu vitia carnis con
Abbreviated transcription (Latin):
nos dicoconmendan¬
conꝑatiõe aduersari¬
orũ. adõnos ꝯmendabi¬
les facimus. ut ueritatis
nente corã dõ rõe ibe¬
ne placito dĩ. uel hoc di¬
co: corã dõ .i. teste deo
cum nichil occultum
ẽ. testimoniũ dei im¬
plorat: ut uel ip̃i cre¬
datur. quo auctore p̃di¬

Expanded text:
ommendabcomparatione adversariorum adeo nos commendabiles facimus, ut veritatis nente, coram Deo, id est in beneplacito Dei. Vel hoc dico, coram Deo, id est teste Deo, cui nihil occultum est. Testimonium Dei implorat, ut vel ipsi credatur quo auctore p
Abbreviated transcription (Latin):
i. se. quiẽ lumen nobis infu¬
dit. quidixit .i. p̃ceptosolofeẽ
celi et terre cepit ẽe ante qua
lux facta ẽẽt. qua illuminare¬
tur quodsine luce fuerat te¬
nebrosũ.postea uero acceden¬
te luce quod factũ ẽ.melius
redoitur. in quo ꝓficientis¬
hõĩs affectio significatur.
Uñ apłs loquens affideles.ait.
lfiustis aliquando tenebre
muinaũt lux indomino. Ille
hoc fecit quicum tenebre
eẽnt suꝑabyssũ dixit. fiat¬
e cla lux et facta estlux. hec lux

Expanded text:
 se qui est lumen, nobis infudit; qui dixit, id est praecepto solo oeli et terrae coepit esse, antequam lux facta esset qua illuminartur, quod sine luce fuerat tenebrosum; postea vero accedente luce, quod factum est, melius dditur, in quo proficientisnis affectio significatur. Unde Apostolus loquens ad fideles ait: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Ille hoc fecit, qui cum tenebrae essent super abyssum, dixit: Fiat lux: et facta est lux . Haec lux
Abbreviated transcription (Latin):
imago. nec continuo equalitas. Uerbi gr̃a. in
speculo ẽ. inago ⁊ similitudo. non tnequalitã.
quia multa desunt imagini: que insunt illi
rei dequa ex pressa ẽ. põt ⁊̃ aliquando eẽ ima¬
go. in qua fit equalitas ut inparentib et filiis
ubiinuenitur imago et sumlitudo et equali¬
tas. excepto tempore quop̃cedunt parentes
quiadeparente ex primitur similitudo filũ.
ut recte imagodicatur. equalitas. põt etiã ali
iymaga ut in duob ouisparib. xp̃sautẽ itadicit᷑
imagopatris. ut nichileͥ desit. ut nonsolum
imago enuis sit quia oeulloẽ: et similitudo qͥa
imago ẽ. s etũ equalitas tanta ẽ: ut nec tem¬
poris interuallũ nec inpedim̃tũsit quia nõ
generauit d̃s filiũ in tẽpore. Non em̃ĩqĩ. bñ¬

Expanded text:
imago, nec aequalitas. Verbi gratia, in speculo est imago et similitudo, non tamen aequalitas, quia multa desunt imagini quae insunt illi rei, de qua expressa est. Potest etiam aliquando esse imago in qua sit aequalitas, ut in parentibus et filiis invenitur 122 imago et similitudo et aequalitas, excepto tempore quo praecedunt parentes, quia de parente exprimit similitudo Filii, ut recte imago dicatur, et potest esse tanta imago, ut in duobus ovis paribus. Christus autem ita dicitur imago Patris, ut nihil horum desit, ut non solum ejus imago sit, quia de illo est; et similitudo, quia imago est; sed etiam aequalitas tanta, ut nec temporis intervallum impedimento sit, quia non generavit Deus Filium in tempore. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
Uerum ẽ. enĩ quia in¬
creduli ñ uident splen¬
uorẽ ueritatis merito
ꝑfidie obcecantis. In hĩ
qui pereunt dico. in qͥb¬

Expanded text:
Verum est enim quia increduli non vident splendorem veritatis, merito perfidiae obcaecati. In his qui pereunt dico, in q
Abbreviated transcription (Latin):
sis. s ab dicamus nõ solũ
aꝑta mala. s occulta de¬
pia et polluta que fieri
et cogitari possunt am¬
lantes in astutia.i. iny¬
pocrisi. ut pseudo faciũt¬
qui uidentur humiles ne

Expanded text:
lum aperta mala, sed occulta depia et polluta, quae fieri et cogitari possunt amlantes in astutia, id est in hypocrisi, ut pseudo faciuntqui videntur humiles; ne
Abbreviated transcription (Latin):
mabeis. Uoluit itaq nos bona facere in con¬
spectu hominũ s ad laudẽ dei tantum. nõ
ad nr̃am. Aũdi puulũ utrũq facientẽ ⁊ do¬
centem.ait eñi ꝯmendantes nos et c̃. ut os¬
tendat se ĩplere illuo. luceat lux ura corã
hominib et addit. corãdeo ut ostentat ⁊̃

Expanded text:
s Voluit itaque nos bona facere in conspectu hominum, sed ad laudem Dei tantum, non nostram. Audi Apostolum utrumque facientem et docentem. Ait enim, commendantes nosmetipsos, ut ostendat se implere etiam illud: Luceat lux vestra coram hominibus. Et addit, cor
Abbreviated transcription (Latin):
dico. aodi.b.i.m. int̾se. uel bom aminus dono ⁊ ma¬
li. aminus inalo. Ecce hnc ostendit. quis sit solidus
sus exercitatos. qui aũt inualiaa. ⁊ inexercitata m̃te
hac non possunt: ꝓfecto nͥ fid̃i. quodã lacte teneã¬
tur ut q̃ inuisibilia que non uident. ⁊ ĩtelligibi¬
lia. que non intelligunt credant. facile aduenas:
et sacrilegas fabulas: ꝓmissiõe sꝙẽ seducuntur
ut.⁊ bom ⁊ malũ non nͥ corpalib imaginib cogi¬
tent. ⁊ ip̃m dm ñ nͥcorpus aliqd̾ẽe existiment.
et malũ nͥ subã putare non possĩt cũsit potius ab

Expanded text:
i ac mali inter se. Vel, boni a minus bono, et mali a minus malo. Ecce hic ostendit quid sit solidus sus exercitatos. Qui autem invalida et inexercitata mente hoc non possunt perfecto nisi fidei quodam lacte teneantur, ut et invisibilia quae non vident et intelligibilia quae nondum intelligunt, credant, facile ad vanas et sacrilegas fabulas promissione scientiae seducuntur, ut etiam bonum et malum non nisi corporalibus imaginibus cogitent, et ipsum Deum non nisi corpus aliquod esse existiment, et malum nisi substantiam putare non possint, cum sit potius ab
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ filueret nec preter xp̃m aliquis quereret.
siscirent. peũ resurrecturos mortuos et uuufi¬
candos. uel uidicandos. Et nota hec .X.i. recte
dicifundamentum. Sicut enĩeum qui ahdo¬
ctrinã litterarũ inducitur elementa oportet pͥ¬
nrũi audire sic ⁊ ranum hec scire integre mlet
dubitare. deistis sine quib utanonaderit urte¬
gra. Idõ quicũq aliquos ad fidẽ conuerut priꝰ
ficit penitere.et ĩdm̃ credere. baptican in re
hec om̃unisi precesserĩt in fundamento. nemo
post bene opari et quia hec om̃ia illis necessarii
sunt.dicit feramur ad ꝑfectionẽ iacientes hec¬
gligenter. ut olimut sicuat prius ceciderunt
sic iterũcadant. Uelita feramur. ad ꝑfec. non ru .il.
ut ãpluis iacere non sit opus. Ecce inhas non so¬
lum uitam. s ⁊̃ aliuo utat culpat uel uti cõmotiᷤᷤ
et opus habentib fundamentũ constiuere oe¬
tera non mutatur:
nitentie dederit. Ne uero quis existi¬
rit d̃s: met. ẜuel tertiũ bup̃m post peccatũ

Expanded text:
superflueret, nec praeter Christum aliquid quaererent, si scirent per eum resurrecturos mortuos, et vivificandos et judicandos. Et nota haec sex recte dici fundamentum. Sicut enim eum qui ad doctrinam litterarum inducitur elementa oportet primum audire, sic Christianum haec scire integre, et nil dubitare de istis sine quibus vita non aderit integra. Ideoque quicunque aliquos ad fidem convertit, prius facit poenitere, in Deum credere, baptizari in reHaec omnia nisi praecesserint in fundamento, nemo potest bene operari. Et quia haec omnia illis necessaria sunt, dicit, feramur ad perfectione non ita negligenter ut olim, ut sicut prius ceciderunt, sic iterum cadant. Vel ita, feramur ad perfectionem. ut amplius jacere non sit opus. Ecce in istis non solum vitam, sed etiam aliud culpat veluti commotis et opus habentibus fundamentum constituere. Caetera non mutantur. nitendi dederit. Ne vero quis existimet secundum vel tertium baptismum post peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
excitati estis ilege. ⁊ ꝓpħis ab
bentiquo. indigetis.ru.s. ut
uos doceamini sicut puen:
pͥma elementa latterarũdan¬
tur adlegendũ que sunt ele¬
menta.exor. s.o. dĩ. Eordiũ¬
eius sunt materia qũa con¬
ordi i sermoũ tinet ut natiuitas passioet
facti esties .i. ad hoc redacti. quib: o. ẜ.l. ad simlitu
ma suba que ds̃ ẽ. Quod ꝓfecto quisquis non solũc̃dit.¬

Expanded text:
exercitati estis in lege et prophetis ab antiquo, indigetis rursus, sut vos doceamini, sicut pueri quibus prima elementa litterarum dantur ad legendum, quae sunt elementa exordii sermonum Dei. Exordiuejus sunt materia quam continet, ut nativitas, passio. Et facti estis, id est ad hoc redacti, quibus opus sit stantia quae est Deus. Quod profecto quisquis non solum credit
Abbreviated transcription (Latin):
fieriuel inpenitentia. uel in sanguine. ꝗ sacram̃tũ
bap̃i. celebretur nͥmaqua. accedente uerbo. s:qr
uicẽ lap̃i: supplet sanguinis effusio ꝓnoĩe ͥ.⁊ ⁊̃¬
fides. ⁊ penitentia ibi dũtarat articulis necessita¬
tis. non ꝯtẽptus religioĩs sacram̃tũlup̃i excludit

Expanded text:
fieri in poenitentia, vel in sanguine: quod sacramentum baptismi celebratur, nisi in aqua accedente verbo; sed quia icem baptismi supplet sanguinis effusio, fides, et poenitentia: ibi duntaxat ubi articulus necessitatis, non contemptus religionis excludit
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. qui poss. saluũ facere. il¬
lũqui p̃cabatur. amorte .i. eũ.
resuscitare. ⁊ quia hoc tp̃e
mortalitatis fecit quid ergo
post faciet. multo maius. haᷤ
aũt p̃ces. ⁊ subplicationes ob¬
siõe. qn̾ orauit ꝓlirius. ⁊ totũ

Expanded text:
m, qui posset salvum facere illum, qui precabatur, a morte, id est eum resuscitare, et quia hoc tempore mortalitatis fecit, quid ergo post faciet? multo magis. Has autem preces et supplicationes obsione quando oravit
Abbreviated transcription (Latin):
dehos. quia pͥorabõa oꝑa. per¬
cando fecerunt irrita. Mor¬
tua er̃oꝑa. dicit peccata
qiuaocciount aiãs. Uñĩle
ge ꝓhibebutur tangere mo¬
tuum. Tang̃ eñ mortuũ ẽ¬
q̃ fec̃ pecc̃a. Uel pͥora bona
ꝑ sequens malũ: mortua erãt pe¬
racħ bõi. edificabinir. Quio ẽ aut̃ amortuis opib¬

Expanded text:
de hoc, quia priora bona opera peccando fecerunt irrita. Moropera dicit peccata, quia occidunt animas. Unde ge prohibebatur tangere mortuum. Tangit enim mortuum  facit peccatum, vel priora bona, persequens malum, mortua. Ponihil boni aedificabitur. Quid e
Abbreviated transcription (Latin):
iustis ⁊ ꝑfectis conuenit. ⁊ hoc
idõ erũ .i. quia paruulusẽ ut
nosin fide teneri esti. Et ẽ apta
cõꝑatio. ut enĩ paruulus non
discernit cibos. ⁊ ꝑit sum̃dono¬
xios. sic indoctus quinec etiãmi¬
noꝵ nedũmaioꝵ ualet appre¬
hendere rationẽ. Qui eniñcap̃
uerbũ carofactũ ẽ. quo cipiet
inpͥncipio erat uerbũ : m̃te ad

Expanded text:
justis et perfectis convenit. Et hoc im, id est quia, parvulus est, ut vos in fide tenelli estis, et est apta mparatio. Ut enim parvulus non discernit cibos, et perit sumenxio, sic indoctus qui nec etiam minorum nedum majorum valet apprhendere rationem, qui enim non capit, Verbum caro factum est, quomodo in principio erat Verbum? Mente ad
Abbreviated transcription (Latin):
uniꝰ ade delicto imo quid
⁊ si ip̃plura amiserit. in po
filii sui exeo carnalit̃ geni¬
ti mortiusũt .i. peccatoreᷤᷤ
cõstituti ⁊ si hoc ẽ tẽ gr̃a dĩ¬

Expanded text:
nis Adae delicto uno quidem, etsi ipsi plura admiserit, in posilicet omnes filii sui ex eo carnaliter geniti, mortui sunt, id est peccatores constituti, etsi, hoc est tunc, grati
Abbreviated transcription (Latin):
multomagis habundas
filios eiꝰ habundans aũt et
maior res oĩb suis magis
ꝓdẽ quia nõsolũ illud ori¬
ginale s: etiã addita peccã
soluit. hoc aũt donũ datur

Expanded text:
multo magis abundans filios ejus. Abundans autem et major res omnibus suis magis prodest, quia non solum illud originale, sed etiam addita peccata solvit. Hoc autem donum datur,
Abbreviated transcription (Latin):
bonasũt homini.sine qͣ.¬
ẽ illud peccatũ originale¬
U cuius rei sunt omnescar¬
naliter geniti. cetera pe¬
habũ ccata habent exse mul¬
ta et si exillo originali
ad pec candũ sunt mag̃
proni. Preterea etiamꝰ¬
in his quiper xpistum
redimuntur tẽporalit̃
ualet forma mortis
ex adam. In eternum
autem ualebit uite for
uis igitur adã sit for¬
ma futuri. plus tam̃
prestat xp̃s regenerati.
nocuerat. et bene hec
causa xp̃s omnibus suĩ

Expanded text:
bona sunt homini, sine que est peccatum illud originale, cujus rei sunt omnes carnaliter geniti; caetera peccata habent ex se multa, etsi ex illo originali sint ad peccandum magis proni. Praeterea etiam his qui per Christum redimuntur temporaliter valet forma mortis ex Adam; in aeternum autem valebit vitae forma vis igitur Adam sit forma futuri, plus tamen praestat regeneratis nocuerat. Et bene haec causa Christi omnibus suis