comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scam crucẽ. ubi corporaliter stecit. quando
in ea confixus apparuit. In qua stetisse re¬
cte dr. ubi corpus eius infirum fuisse mõ¬
stratur. Merito gͦ hunc ꝓpħa locũ dicit
adorandum. qui nobis ⁊ fidei signũ pres¬
citit ⁊ salutem. Exurge dnẽ in requiem

Expanded text:
sanctam crucem ubi corporaliter stetit, quando sanctam crucem ubi corporaliter stetit, quando in ea confixus apparuit: in qua stetisse recte dicitur, ubi corpus ejus infixum fuisse monstratur. Merito ergo hunc propheta locum dicit adorandum, qui nobis et fidei signum praestitit et salutem. Vers. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
Propħa merito płali dixit. qm̃ tunc sefi.¬
de miscuit popło xp̃iano: quando iam
innumerabiles ecclȩ coco orbe ꝓmisse surt
S: non sufficit eum ꝓfessum fuisse intrasse
tantum ȩccłas. nisi ⁊ adorasse se diceretli¬
dnĩ xp̃i pedes scĩssimi constiterunt Pedes
significant eugłicas iussiones sic̃ scͥptum
est. quã speciosi pedes ȩuglirantiũ pacẽ.
bi enim steterunt pedes euis. uͥ fidei ueri¬
tas approbatur esse fundata. In hoc enim
nobis in eternum standum est. ubi plem
Stare eium plerũq ad constantiã refertur.
sicut in eugłio scͥptum est: qui habet spon¬
sam sponsus est. amicus autẽ sponsi stat
i audit eum. Stare enim ꝑtinet ad soli¬
dissiniam mentẽ: unde scriptum est. qui
ꝑseuerauerit usq in finẽ hic saluus erit.
N am peccatores in fide constare non posse.
alter psalmus ostendit dicens. Ibi cecide¬
runt qui oꝑant᷑ iniquitatẽ. expulsi sunt
nec potuerunt stare. Quod si hoc ⁊ si add
historia yie uelis referre. significat forte

Expanded text:
propheta numero plurali dixit: quoniam tunc se fide miscuit populo Christiano, quando jam innumerabiles Ecclesiae toto orbe promissae sunt. Sed non sufficit eum professum fuisse intrasse tantum Ecclesias, nisi et adorasse se diceretisti pedes sanctissimi constiterunt. Pedes significant evangelicas jussiones, sicut scriptum est: Quam speciosi pedes evangelizantium pacem . Ibi enim steterunt pedes ejus, ubi fidei veritas approbatur esse fundata. In hoc enim nobis in aeternum standum est, ubi pleniStare enim plerumque ad constantiam refertur, sicut in Evangelio scriptum est: Qui habet sponsam sponsus est; amicus autem sponsi stat, et audit eum . Stare enim pertinet ad solidissimam mentem, unde scriptum est: Qui perseveraverit usque in finem hic salvus erit . Nam peccatores in fide constare non posse alter psalmus ostendit, dicens: Ibi ceciderunt qui operantur iniquitatem: expulsi sunt, nec potuerunt stare . Quod si hoc et ad historiam pie velis referre, significat forte
Abbreviated transcription (Latin):
templa dnãntis. Ec ideo in campis siluȩ
idest in gentilib dicit esse comꝑtum.
qđ inimagine ꝓpħiȩ iudeis fuerat re¬
ꝓmissũ. Nam ⁊ ipsa quoq betbleem
ubi dñs natus est. appellata est effratha.
sicut amos ꝓpb̃a dicit. Et tubethleem.
domus effratha. nunqͥd minima es in tͥ-¬
bub iuda: Ex ce enim exiet pͥnceps. qui
regat popłm meum isrł. Et in genesi scͥp¬
tum est. sepultã esse rachel iuxta effrata.
que est bethleem. Unde euidenter appa-¬
ret auditum fuisse nasciturũ in bethle¬
em. s ꝓpter fidem gentium in campis sil¬
nacula eius: adorabinus in loco uͥ stete¬
runt pedes eius. Cum suꝑius dixerit in
effracha se audisse. quȩ in campis silue
reppierat: nunc ad confirmandũ totius
deuotiõi ᷤᷤ effectũ introisse se dicit in cab̃¬
nacula diũ. ut qđ in spe firmissima ge¬
rebat. in hoc se ꝓfiteretur modis om̃ĩb
introisse Perscrutandum plane quod

Expanded text:
templa Dominantis. Et ideo in campis silvae, templa Dominantis. Et ideo in campis silvae, id est in gentibus dicit esse compertum, quod in imagine prophetiae Judaeis fuerat repromissum. Nam et ipsa quoque Bethlehem, ubi Dominus natus est, appellata est Ephrata, sicut Michaeas propheta dicit: Et tu, Bethlehem, domus Ephrata, nunquid minima es in tribubus Juda; ex te enim exiet princeps qui regat populum meum Israel . Et in Genesi scriptum est, Sepultam esse Rachel juxta Ephrata, quae est Bethlehem . Unde evidenter apparet auditum fuisse nasciturum Dominum in Bethlehem, sed propter fidem gentium in campis silula ejus, adoravimus in loco ubi steterunt pedes ejus. Cum superius dixerit in Ephrata se audiisse, quae in campis silvae reperierat, nunc ad confirmandum totius devotionis effectum, introiisse se dicit in tabernacula Domini; ut quod in spe firmissima gerebat, in hoc se profiteretur modis omnibus introiisse. Perscrutandum plane quod
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiꝰ dixit ꝓmisisse xp̃m̃ deo iacob. ita ⁊
hic ipsi eum uotũ asserit reddidisse qua¬
tinꝰ impleta ueritas iurationis ipsius
appareret. S ne ꝑfidia iudeorũ hȩc appo¬
sita quam exposita tumultuet᷑ quȩ scͥp¬
turas diuinas in suam ꝑniciẽ aliquan¬
do quib dã confictionib auia ueritatis
deuiare p̃sumit. ut integritatẽ rei ab¬
scondere uideat᷑. audiat qͥd sequit᷑: ⁊ con-¬
fusa candem aliquando resipiscat. Ecce
audiuimꝰ eã in efratha: inuenimꝰ eã in
campis silue. Post dñ saeramentũ. post
studium eiꝰ qđ tota ucritate cõpleuit:
rit inuenisse. Effratha lingua latina
significare memorat᷑ speculũ campi uͦ
siluȩ indicant corda gentiliũ. que expar¬
catis quasi siluestrib ac dumosis. mun¬
dante dño campestri puritate patuerunt.
Campi siquidem a capacitate ⁊ spacio dif¬
suso dicti sunt. Fãcti sunt enim ex his¬
pidis nitidi. ex agrestib mansueti. ex
sterilib fructuosi excubilib demonũ

Expanded text:
s dixit promisisse Christum Deo Jacob, ita et hic ipsi eum votum asserit reddidisse, quatenus impleta veritas jurationis ipsius appareret. Sed ne perfidia Judaeorum haec apposita, quam exposita tumultuetur quae Scripturas divinas in suam perniciem aliis quibusdam confictionibus a via veritatis derivare praesumit, ut integritatem rei abscondere videatur, audiat quid sequitur, et confusa tandem aliquando resipiscat. Vers. 6. Ecce audivimus eam in Ephrata, invenimus eam in campis silvae. Post Domini sacramentum, post studium ejus quod tota veritate complevit, rit invenisse. Ephrata lingua Latina significare memoratur speculum. Campi vero silvae indicant corda gentilium, quae ex peccatis quasi silvestribus ac dumosis, mundante Domino, campestri puritate patuerunt. Campi siquidem a capacitate et spatio diffuso dicti sunt. Facti sunt enim ex hispidis nitidi, ex agrestibus mansueti, ex sterilibus fructuosi, ex cubilibus daemonum
Abbreviated transcription (Latin):
est dei patris. Quod ad comparationem
dictum constat agrorum. Tunc enim mag¬
num uisentib decus exurgit. quando ã¬
menitates camporum floridis colorib in¬
diunt᷑. Uerum tanta laus continui floris
quomodo potest alceri conuenire. cum ꝓ¬
pħa effugatus a filio legatur esse de regno
iin quili: dam more humanitatis gra¬
uissuna crimina cõmisisse monstretur:
floruit in ipso semꝑ paterna scĩficatio.
nde merito illi presens psalmus aptatur.
qui sine aliqua offensione fuisse cognosert
ditate compleuerit. Nam licet ab inicio
cantica graduum uniuersa grandescant:
licet ista dicere celsiora. quȩ de dñ aduen¬
tu clarissimo lumine lampauerunt: Cre¬
atore qiuppe ꝓphato. necesse fuit gradum
erescere. ꝑ queni auginentum sumere con¬
stat uniuersa. Restat nobis in sequentib
gradalib psalmis dilectio ꝓximi ⁊ cari¬
cis dei. Quȩ si pura mente conscendimus.
tunc ad eius gloriosissimum ꝑueniemus as¬

Expanded text:
est Dei Patris . Quod ad comparationem dictum constat agrorum; tunc enim magnum visentibus decus exsurgit, quando amoenitates camporum floridis coloribus induuntur. Verum tanta laus continui floris quomodo potest alteri convenire, cum propheta effugatus a filio legatur esse de regno, et in quibusdam more humanitatis gravissima crimina commisisse monstretur? floruit in ipso semper paterna sanctificatio: unde illi merito praesens psalmus aptatur, qui sine aliqua offensione fuisse cognoscituditate compleverit. Nam licet ab initio cantica graduum universa grandescant: licet ista dicere celsiora, quae de Domini adventu clarissimo lumine lampaverunt. Creatore quippe prophetato, necesse fuit gradum crescere, per quem augmenta sumere constat universa. Restat nobis in sequentibus gradalibus psalmis dilectio proximi et charitas Dei; quae si pura mente conscendimus, tunc ad ejus gloriosissimum perveniemus as
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enim firmius. quid ue potest dici
constantius. quando ille iurat ꝑ queni
iuratur. ille ꝓmitit qui non potest falli:
S non isti dauid filio iesse. qui adicere po¬
tuit. iurauit dñs mͥ.sicut ⁊ in huiꝰ psal¬
mi pͥncipus dixit. Nam qd dicit. iura¬

Expanded text:
Quid enim firmius quidve potest dici constantius, quando ille jurat per quem juratur, ille promittit qui non potest falli? Sed non isti David filio Jesse, quia dicere potuit: Juravit Dominus mihi, sicut et in hujus psalmi principiis dixit. Nam cum dicit: Jura
Abbreviated transcription (Latin):
fecerit in deserto. uel postea quanta dnõ
iniquitate peccauerit. preuidens etiam
quã ingesturus erat salutarẽ quidem
mundo. s ipsis lamentabilẽ passionẽ.:
in dei patris se supplicatione ꝓsternit. ne¬
in faciem xp̃i sui idest presentiã auertat
a gente iudaica. quã olim ꝓmiserat per
ꝓpħas. ut qui erat reconciliaturus mun¬
dum offensam quoq abstergeret hebrx̃ꝵ¬

Expanded text:
fecerit in deserto, vel postea quanta Domino fecerit in deserto, vel postea quanta Domino iniquitate peccaverit; praevidens etiam quam ingesturus erat salutarem quidem mundo, sed ipsis lamentabilem passionem, in Dei Patris se supplicatione prosternit: ne faciem Christi sui, id est praesentiam avertat a gente Judaica, quam olim promiserat per prophetas; ut qui erat reconciliaturus mundum, offensam quoque abstergeret Hebr
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia. id est camquã armis celestib ue¬
santur. Sicut aplł dicit. induti loricã
iusticiȩ ⁊ caritatis. ut possitis ignita ia¬
cula inimici extinguere: scilicet ut in¬
tepide hereticorũ iaculis ualeant ob¬
uiare. Siue iusticia ipsum significat
enm̃ xp̃m. sicut apłs dicit. qui factus ẽ
sapientia nobis a deo ⁊ iusticia. Ipsũ gͦ
decet sacerdotes indui :⁊ sẽꝑ corde gesta¬
re. qui tamen sic induit᷑. ut intus esse dĩ¬
get᷑. Sicut baptizatis idem dicit apłs:
omnes qui in xpo baptizati estis xp̃m
indiuistis. Sequit᷑ ⁊ scĩ tui exultent. Cõ¬
sequens erat ut scĩ exulcarent. cum ipsũ
xp̃m dñm inauiũent. Nam si munda¬
num gaudium est. uestem sumere proci¬
osam. quid de illa maiestate potest obori¬
ri leticiȩ. quȩ honorabilẽ facit :⁊ cireũdat
modis omnib ad salutẽ Propter dauud¬
seruũ cuũ. non auertas faciem xp̃i tui.
Recordaus ꝓph̃a quȩ mala iudaieus popłs

Expanded text:
justitia, id est, tanquam armis coelestibus vejustitia, id est, tanquam armis coelestibus vestiantur; sicut Apostolus dicit: Induti loricam justitiae et charitatis, ut possitis ignita jacula inimici exstinguere ; scilicet ut intrepide haereticorum jaculis valeant obviare. Sive justitia ipsum significatm, sicut Apostolus dicit: Qui factus est sapientia nobis a Deo et justitia . Ipsum ergo decet sacerdotes induere, et semper corde gestare, qui tamen sic induitur, ut intus esse dignetur, sicut baptizatis idem dicit Apostolus: Omnes qui in Christo baptizati estis, Christum induistis . Sequitur, et sancti tui exsultent. Consequens erat ut sancti exsultarent, cum ipsum Christum Dominum induissent. Nam si mundanum gaudium est vestem sumere pretiosam, quid de illa majestate potest oboriri laetitiae, quae et honorabilem facit, et circumdat modis omnibus ad salutem? Verum tuum, non avertas faciem Christi tui. Recordans propheta quae mala Judaicus populus
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ xp̃i ꝓmissiones quȩ suꝑiꝰ dicte sunt
ꝓpħa ꝑfectas esse cognouit. necuiquã de-¬
bitũ esse constaret. exclamat ad dñm. ex¬
urge in requiem tuam. ut euentũ rerum
ꝑfecte ueritatis ordine declararet. id est
ab inftris resurgeret in deitatis suȩ beati¬
uidinẽ sempiternã. Et uide qđ ad didit
uam. quam cͥ tua maiestas attribuit quȩ
egnat cum patre potestate equali. ⁊gła sẽ¬
oiterna. Et ne putares caput nienbra sua
sse derelinquere. adiecit. ti ⁊ archa scĩfi.¬
ratonis tuȩ. Hoc est eccła. quam memb
uia faciens. scĩficare dignatus es. Non e¬
nm dixit archam noe. non archã testam̃¬
a quȩ camen utraq tẏpum portare uide¬
bant̾ eccłȩ. s ipsam specialiter designaũ.
cum addidit. scĩficationis cuȩ. Deniq ui¬
iusticia: ⁊ scĩ tui exultent. Adhuc de illis
membris loquit᷑. quȩ adnõ recipi depre¬
atur in requiem sempiternã. s uideam̃
quid significet sacerdotes tui induantur

Expanded text:
i promissiones quae superius dictae sunt, propheta perfectas esse cognovit: ne quidquam debitum esse constaret, exclamat ad Dominum: Exsurge in requiem tuam; ut eventum rerum perfectae veritatis ordine declararet, id est, ab inferis resurgeret in deitatis suae beatitudinem sempiternam. Et vide quod addidit, tuam, quam tibi tua majestas attribuit, quae regnat cum Patre potestate aequali et gloria sempiterna. Et ne putares caput membra sua posse derelinquere, adjecit, tu et arca sanctificationis tuae, hoc est Ecclesia, quam membra tua faciens, sanctificare dignatus es. Non enim dixit, arcam Noe, non arcam testamenti, quae tamen utraque typum portare videbatur Ecclesiae; sed ipsam specialiter designavit, cum addidit, sanctificationis tuae. Denique viustitiam , et sancti tui exsultent. Adhuc de illis membris loquitur quae a Domino recipi deprecatur in requiem sempiternam. Sed videamus quid significet, Sacerdotes tui induantur
Abbreviated transcription (Latin):
pater meus es tu. deus meus ⁊ susceptor salu¬
tis meȩ. Ec ego pͥmogenitum ponam illũ
excelsum preregib terrȩ. Hoc est quod hic
posuit. non frustrabitur eum. Frustrare
est enim. in irritum ꝓmissa deducere. Qđ
hic merito negat posse ꝓuenire. qm̃ decepti¬
onis locus este non potuit. uͥ ꝓmissio uera¬
cissimi declaratur auctoris. Sequit᷑. de fru¬
ctu uentris cui ponam suꝑ sedem tuam.
Fructus uentris est dñi saluatoris doetrina
cȩlestis. de qua popls xp̃ianus noscit esse
generatus. frͣrquenter enim diximꝰ institu¬
tione fideli quasi quodam uentre genera¬
toris sui conuersi mandatis docere similia cõp¬
bantur. In illius enim sede recte sedere qͥs

Expanded text:
s et susceptor salutis meae. Et ego primogenitum ponam illum, excelsum prae regibus terrae . Hoc est quod hic posuit, non frustrabitur eum. Frustrare est enim in irritum promissa deducere; quod hic merito negat posse provenire, quoniam deceptionis locus esse non potuit, ubi promissio veracissimi declaratur auctoris. Sequitur, De fructu ventris tui ponam super sedem tuam. Fructus ventris est Domini Salvatoris doctrina coelestis, de qua populus Christianus noscitur esse generatus. Frequenter enim diximus institutione fideli, quasi quodam ventre generaauctoris sui mandatis, docere similia comprobantur. In illius enim sede recte sedere quis
Abbreviated transcription (Latin):
corruptionẽ intulit s quietẽ. Donec inue
ad illã promissionẽ q̃ in suꝑidrib dictis sus¬
pensa querebat᷑. Dicit enĩ uotũ suũ in hoc
fuisse semꝑ intentũ. donec eccłiȩ firmitas
sc̃ẽ predicatiõis ordine fundaretur. locus enĩ
dñi ẽ tabernaculũ peccatoris xp̃iani: & atͥa
eccłȩ catholice que ille tanquam celũ semꝑ in¬

Expanded text:
corruptionem intulit, sed quietem. Vers. corruptionem intulit, sed quietem. Vers. ad illam promissionem quae in superioribus dictis suspensa quaerebatur. Dicit enim votum suum in hoc fuisse semper intentum, donec Ecclesiae firmitas sanctae praedicationis ordine fundaretur. Locus enim Domini, est tabernaculum pectoris Christiani, et atria Ecclesiae catholicae, quae ille tanquam c
Abbreviated transcription (Latin):
upse in passione sua dicit. cum aceto po
suꝑiora quȩ diximꝰ ad naturã ditatis eiꝰ
applicare posse uideant᷑. hoc tam̃ omnimodi
discrepare cognoscit᷑. ut illa potentia di¬
unitatis aut oculis suis somnũ. aut pau¬
pebris dormitationẽ dedisse uideat᷑. S
bȩc omnia racionabiliter humanitati
ligendus est requies mortis. De quo in a¬
pit me. ⁊ cetera. Sequit̾ aut paupebris
meis dormitationẽ. Consuetudo somini
patenter expͥmit᷑. Pailpebre enĩ a palpi¬
tando diece sunt. quȩ nisi tremula qua¬
dam remissione quieuerint. somnꝰ ocłis
non potest introire. Item sequit̃ aut reqͥ¬
em cimporib meis. Qm̃ reuera timpora
capitis nrĩ requiẽ habere non possunt. qnͣ
oculi crebris motib agitati uigilare no¬
scunt᷑. Prius enĩ posuit somnũ ⁊ postea
quẽ adinodũ ipse soninꝰ impleat᷑ exposuit.
Reuera somnus. qm̃ triduana tantũ pau¬
satione susceptus est. qui nullam corpou

Expanded text:
et ipse in passione sua dixit cum aceto potet ipse in passione sua dixit cum aceto potsuperiora quae diximus, ad naturam deitatis ejus applicari posse videantur, hoc tamen omnimodis discrepare cognoscitur, ut illa potentia Divinitatis aut oculis suis somnum, aut palpebris dormitationem dedisse videatur. Sed haec omnia rationaligendus est requies mortis. PaI, 6, etc. Sequitur, aut palpebris meis dormitationem. Consuetudo somni potenter exprimitur. Palpebrae enim a palpitando dictae sunt, quae nisi tremula quadam remissione quieverint, somnus oculos non potest introire. Item sequitur, aut requiem temporibus meis: quoniam revera tempora capitis nostri requiem habere non possunt, quando oculi crebris motibus agitati, vigilare noscuntur. Prius enim posuit somnum, et postea quemadmodum ipse somnus impleatur exposuit. Revera somnus, quoniam triduana tantum pausatione susceptus est, qui nullam corpori
Abbreviated transcription (Latin):
intelligenda sunt dnĩ xpĩ. a parte huma¬
nitatis eius. Negat enim ⁊ cabernaculũ
se introire. ⁊ stratũ lecti conscendere. do¬
nec illa quȩ patri ꝓmisit cognoscat᷑ imn¬
plere Tabernaculum dicit nisi fallor ce¬
lestem habitationẽ. ubi post resurrecti
esse non ꝑhibet. quã dnõ patri reppiat
religiosorũ pectorũ locũ.Ideo enim acddi¬
dit domus mee. ut celestẽ signisicaret ba¬
bitationẽ. sicut alio loco dicit Celum mͥ
sedes est: terra autẽ scabellum pedũ meoꝵ.
Sequit᷑. si ascendero in lectum stratus mei.
More suo res celestes ꝑhumanas consuetudi¬
nes dinoscitur indicare. Lectus enĩ nr̃ stra¬
tus. quietẽ nobis confert. ⁊ finẽ laborum.
Unde lectus ipsius idest requies consũmatio
intelligenda est beatissime passionis. Nam
iipsum qđ dirit si ascendero. significat as¬
ansionẽ. quondo ascendit ad cȩlos:⁊ sedit
ia dexteram patris. Tunc enĩ iurationis
il est ꝓmissionis ipsiꝰ uota cõpleta st̃ quod

Expanded text:
ligenda sunt Domini Christi a parte humanitatis ejus. Negat enim et tabernaculum se introire, et stratum lecti conscendere, donec illa quae Patri promisit, cognoscatur implere. Tabernaculum dicit, nisi fallor, coelestem habitationem, ubi post resurrectioesse non perhibet, quam Domino Patri reperiat religiosorum pectorum locum. Ideo enim addidit, domus meae, ut coelestem significaret habitationem; sicut alio loco dicit: Coelum mihi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum . Sequitur, si ascendero in lectum stratus mei. More suo res coelestes per humanas consuetudines dignoscitur indicare. Lectus enim noster stratus quietem nobis confert et finem laborum: unde lectus ipsius, id est requies, consummatio intelligenda est beatissimae passionis. Nam et ipsum quod dixit, si ascendero, significat ascensionem, quando ascendit in coelos et sedit ad dexteram Patris. Tunc enim jurationis, id est promissionis ipsius vota completa sunt; quod
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m dauid dici. Testis est iheremias
cum ait. ⁊ dauid regem ipsorũ suscitabo
illis. Et tterũ suscitabo illis dd̃ rege̾ ori¬
entẽ. iustũ. ⁊ cetera. Itẽ y saias. excitabo
suꝑ eos pastorẽ unũ altũ. ⁊ pascet eos dđ¬
seruus meus: ⁊erit his pastor. ⁊ ego ero illis
indm ⁊ dauid pͥnceps in medio eorũ. Unde
conssat non esse dictũ de dauid filio iesse
quando isti ꝓph̾e longo cempore post ipsũ
fuisse declarant᷑.⁊ ꝓpħia ipsorum dicere cog¬
noscit᷑ de futuro. Deinde potuit dicere me¬
mento mei. s ut alterũ significaret: dixit.
memento dnẽ dauid. Quaꝓpter confiden¬
ter debet accipi: qđ cantis cestimoniis cog¬
noscit᷑ approbari. Nam qđ sequit᷑. ⁊ omĩs
mansuetudinis eiꝰ. ĩmense patientiȩ uir¬
cus ostendit᷑: de quo idem y saias dicit:

Expanded text:
m David dici, testis est Jeremias m David dici, testis est Jeremias cum ait: Et David regem 451 ipsorum suscitabo illis ; et iterum, Suscitabo illis David regem Orientem justum , etc. Item Ezechiel, Et excitabo super eos pastorem unum altum, et pascet eos servus meus David, et erit eis pastor, et ego ero illis in Deum, et David princeps in medio eorum . Unde constat non esse dictum de David filio Jesse, quando isti prophetae longo tempore post ipsum fuisse declarantur, et prophetia ipsorum dicere cognoscitur de futuro. Deinde potuit dicere: Memento mei; sed ut alterum significaret, dixit: Memento, Domine, David. Quapropter confidenter debet accipi, quod tantis testimoniis cognoscitur approbari. Nam quod sequitur, et omnis mansuetudinis ejus, immensae patientiae virtus ostenditur, de quo Isaias d
Abbreviated transcription (Latin):
prebeat. qui adhuc uenturi cemporis di¬
latione pendebat. Tercia parte ꝓmissio¬
nẽ quȩ illi a patre facta fuerat ꝑhibet eẽ cõ¬
plendam. ut fructus uteri uirginalis
thronũ sedeat dñationis ȩternũ. quati¬
nus ȩccłam eiꝰ benedicat. pauꝑes pascat.
sacerdotes glorificet. ⁊ potestatẽ eius ꝓ¬
ducat. inimicos induat confusione. su¬
ꝑ eum floreat scĩficatio eternae iusticiȩ.
Quappter hunc psalmũ incentis animis
audiamus: est enĩ ⁊ sensib ꝓfundus:⁊
uerborũ ipsorũ significatione copiosus.
et omnis mansuetudinis eius.
Usus est ꝓpħe freguenter ꝑ huma¬
nas consuetudines dñõ supplicare. Me-¬
menco enim illi dr: qui nichil aliqnͣdo
potuit obliuisci. Non eni ut ad memo¬
riam redeat diuinitas cõmonet᷑. ante
nis semen de creature sur descendit ori¬
gine. Sic enĩ auorũ ꝓauorũq nomina
subsequenti etate ponimꝰ. ut eũ maiorũ
suorũ filiũ fuisse declaremꝰ. Nam iħm¬

Expanded text:
praebeat, qui adhuc venturi temporis dipraebeat, qui adhuc venturi temporis dilatione pendebat. Tertia parte promissionem quae illi a Patre facta fuerat, perhibet esse complendam, ut fructus uteri virginalis thronum sedeat dominationis aeternum, quatenus Ecclesiam ejus benedicat, pauperes pascat, sacerdotes glorificet, et potestatem ejus perducat, inimicos induat confusione, super eum floreat sanctificatio aeterna justitiae. Quapropter hunc psalmum intentis animis audiamus, est enim et sensibus profundus, et verborum ipsorum significatione copiosus.et omnis mansuetudinis ejus. Usus est prophetae frequenter per humanas consuetudines Domino supplicare. Memento enim illi dicitur, qui nihil aliquando potuit oblivisci. Non enim ut ad memoriam redeat Divinitas commonetur, antenis semen de creaturae suae descendit origine. Sic enim avorum proavorumque nomina subsequenti aetate ponimus, ut eum majorum suorum filium fuisse declaremus. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
sone ꝓpħȩ posse congruere. quia gła can
potest applicari. Nec enim ille humilis
qui hactenus clamauerat de ꝓfundis.
subito se in cantã laudẽ potuisset erigẽ
ut humanũ modum uideret᷑ excederẽ.
Quaꝓpt̃ dauid ille desidabilis. ille manu
fortis hic a nobis intelligendus est. in q̃
i humilitas assumpte incarnationis
conuenit. ⁊ omĩpotentia ditatis excellit
uii frequenter Oiusio.¬
ꝓpħa in psalmis de incarnatione
dmĩ fuerit locutus in hoc maxime gra¬
du cantũ mysterii. in euidenter edicit.
ut merito ualuisset ad głam ꝑfectionis
ascendere qui humam generis salutẽ
non desinit indicare. Orima gͥ narratio¬
ne diũ xp̃i uerba refert. quib patri suo
ognoscitur ꝓmisisse requieni .s. nullate¬
nus sumere nͥ uere religionis affectũ hu¬
manis pectorib infudisset. Scda narra.¬
tione dicit esse cognitũ. quod ueraciter
fuerat a anõ saluatore pollicitũ. preces
suas adiciens. ut cito aduentũ salutarẽ

Expanded text:
e posse congruere, quia gloria tliter alteri non potest applicari. Nec enim ille humilis, qui hactenus clamaverat de profundis, subito se in tantam laudem potuisset erigere, ut humanum modum videretur excedere. Quapropter David ille desiderabilis, ille manu fortis hic a nobis intelligendus est, in quo et humilitas assumptae incarnationis convenit, et omnipotentia Deitatis excellium frequenter propheta in psalmis de incarnatione Domini fuerit locutus, in hoc maxime gradu tantum mysterium evidenter edicit; ut merito valuisset ad gloriam perfectionis ascendere, qui humani generis salutem non desinit indicare. Prima igitur narratione Domini Christi verba refert, quibus Patri suo cognoscitur promisisse requiem se nullatenus sumere, nisi verae religionis affectum humanis pectoribus infudisset. Secunda narratione dicit esse cognitum, quod veraciter fuerat a Domino Salvatore pollicitum, preces suas adjiciens, ut cito adventum salutarem
Abbreviated transcription (Latin):
firma ꝓmissio. Nam ⁊ ipsius uerbi ethimo¬
logia sicut iam dictum ẽ. significat. iure
orauit. id est ueraciter firmeq ꝓmissit.
tunc scilicet quando petro carnaliter sa¬
pienti ipse dñs ait Reconde gladiũ tuũ
in locum suu. Calicẽ quẽ dedit mͥ pater
non bibam illum: Et iterũ ne a suo ꝓpo¬
sito uideret᷑ excalere: alio loco petro dixit.
Uade retro me sathanas. scandalũ mͥ es.
S ne minorẽ putes quẽ iurasse cognoscis.
audi de ipso patre. Iurauit dñs ⁊ ñ peni¬
tebit eũ. Et. iurauit dñs ad abraham.
Et hoc ipluĩ de patre dictt inferiꝰ. Iurauit
dñs dauid ueritotẽ. Nam ⁊ illud qđł ast ui¬
gi debere ꝑsonã. Notum itaq filii fuit it
ꝓprie in carnationis aduentu reconcilia¬
ret patri genus humanu. qđ peccatis faci¬
entib red debat᷑ infensũ. Q uod camen uo¬
cum non est a patre diuisum. Omnia enĩ
quȩ uult pater. uult ⁊ filius. uult ⁊ sp̃s¬

Expanded text:
firma promissio. Nam et ipsa verbi etymologia sicut jam dictum est significat jure oravit, id est veraciter firmeque promisit; tunc scilicet quando Petro carnaliter sapienti ipse Dominus ait: Reconde gladium tuum in locum suum. Calicem quem dedit mihi Pater, non bibam illum ? Et iterum ne a suo proposito videretur excedere, alio loco Petro dixit: Vade retro me, Satana, scandalum mihi es . Sed ne minorem putes quem jurasse cognoscis, audi de ipso Patre: Juravit Dominus, et non poenitebit eum . Et, Juravit Dominus ad Abraham . Et hoc ipsum de Patre dicit inferius: Juravit Dominus David veritatem. Nam et illud quod ait, Jugi debere personam. Votum itaque Filii fuit, ut propriae incarnationis adventu reconciliaret Patri genus humanum, quod peccatis facientibus reddebatur infensum. Quod tamen votum non est a Patre divisum, omnia enim quae vult Pater, vult et Filius, vult et Spir
Abbreviated transcription (Latin):
irabilis est nimis humilitas: quę
culmine cõmendat᷑ excelso. Nam
si aliquis heremita cellule suȩ uacans
talia diceret. magna camen patientiȩ¬
sue laude fulgeret. Hoc purpuratus.
hoc ꝓpħarum dicebat eximius. ut tanto
stu diosius refulgeret suꝑbiã. quanto am¬
plius honorũ claritate radiabat.S qdͥ
a nobis exigit᷑. si ab illo calia pendebant᷑:
tua sunt premia. Non enĩ hoc passim
humana uoluntate sumit̃. s misedie
tuȩ largitate prestatur. Que ideo maxi¬
me inter uirtutes erimias honorata
consurgit. qm̃ eam dignatio cuȩ maie¬
statis assumpsit. Deniq consideremus
quantũ honorata sit humilitas. quȩ su¬
ꝑbiȩ contraria in duodecimo gradu nos¬
citur collocata. Illa enim demergit in car.
omnia cantica graduum ad ꝓ fec¬
tum spei celsioris euexerit: istud camen
cũ omnimodis eleuauit. quia incarnati¬
onis dnĩce sacramenta desebit. Dignũ
enim fuerat ut post duodenariũ apłoꝵ¬

Expanded text:
irabilis est nimis humilitas, quae culmine commendatur excelso. Nam si aliquis eremita cellulae suae vacans talia diceret, magna tamen patientiae laude fulgeret. Hoc purpuratus, hoc prophetarum dicebat eximius, ut tanto studiosius refugeret superbiam, quanto amplius honorum claritate radiabat. Sed quid a nobis exigitur, si ab illo talia pendebantur?tua sunt praemia. Non enim hoc passim humana voluntate sumitur, sed misericordiae tuae largitate praestatur. Quae ideo maxime inter virtutes eximias honorata consurgit, quoniam eam dignatio tuae majestatis assumpsit. Denique consideremus quantum honorata sit humilitas, quae superbiae contraria, in duodecimo gradu noscitur collocata; illa enim demergit in tartaomnia cantica graduum ad provectum spei celsioris evexerint, istud tamen eum omnimodis elevavit, quia incarnationis dominicae sacramenta describit. Dignum enim fuerat ut post duodenarium apo
Abbreviated transcription (Latin):
iudex. Seruaui mandata tua ⁊ cestimo.¬
nia tua: quia omnes uie meȩ in conspe¬
ctu tuo dnẽ. Suꝑiorib uersib singilla¬
tim posuit mandata ⁊ testimonia. Hic
littera concludens utrũq coniunxit. ut
utraq simul custodita cognosce̾sis. Di¬
cit gͦ seruasse se quidẽ mandata ⁊ tes¬
timonia. s cur ea potuerit custodire
subter adiunxit. scilicet quia om̃s uias
ipsius dñs est dignatus intendere. ut
non suis uirib s diuinȩ podentiȩ suũ
posse deputaret. fuissent enĩ ceca nocte
confusȩ. nisi eas uerũlum᷑ dignaret᷑ as¬
picere. S hȩc beatorũ omnino uox est.
ut ante solem ꝑpetuum atq lum̃ eter¬
num iuas suas esse fateant᷑. Negat enĩ
errorem p̃ualere potuisse. qui se respi¬
cere luminis ꝓficet̾ auctorẽ. Absconde¬
bat enini post culpam adam uiam suam.
abscondebat eua. abscondebat cam necẽ
fris sui. ne quisquã eoꝵ pot̾at dicẽ.  om̃s
uiȩ meȩ in conspectu tuo dnẽ: qui se no¬

Expanded text:
mandata tua et testimonia tua, quia omnes viae meae in conspectu tuo, Domine. Superioribus versibus singillatim posuit mandata et testimonia: hic litteram concludens, utrumque conjunxit, ut utraque simul custodita cognosceres. Dicit ergo servasse se quidem mandata et testimonia; sed cur ea potuerit custodire, subter adjunxit, scilicet quia omnes vias ipsius Dominus dignatus est intendere, ut non suis viribus, sed divinae potentiae suum posse deputaret. Fuissent enim caeca nocte confusae, nisi eas verum lumen dignaretur aspicere. Sed haec beatorum omnino vox est, ut ante Solem perpetuum atque lumen aeternum vias suas esse fateantur. Negat enim errorem praevalere potuisse, qui se respicere luminis profitetur Auctorem. Abscondebat enim post culpam Adam viam suam, abscondebat Eva, abscondebat Cain necem fratris; nec quisquam eorum poterat dicere: Omnes viae meae in conspectu tuo, Domine, qui se no
Abbreviated transcription (Latin):
enim scriptum est. Cȩlum ⁊ cerra tran¬
sibunt: uerba autẽ mea non p̃teribut.
Quicqͥd enĩ ex illo ueritatis fonte descen¬
derit: in cominutabili uirtute consistu.
N am sicut dictum est inicium sapientiȩ
timor dnĩ: ita ⁊ hic locutionisordo for¬
matus est. principium uerborũ cuorũ
ueritas. Et qm̃ tetigerat qđ in pͥncipio
gestum est: sequit᷑. i illud qđ post mun¬
di istius finem constat esse faciendum.
quando iudicia dñi in eterno scło ꝑma¬
uebunt. Dicet enĩ ustis: uenite benedi

Expanded text:
elum et terra transibunt, verba autem mea non praeteribunt . Quidquid enim ex illo veritatis fonte descenderit, incommutabili virtute consistit. Nam sicut dictum est: Initium sapientiae timor Domini , ita et hic locutionis ordo formatus est: Principium verborum tuorum veritas. Et quoniam tetigerat quod in principio gestum est, sequitur et illud quod post mundi istius finem constat esse faciendum, quando judicia Domini in aeterno saeculo permanebunt. Dicit enim justis: Venite, benedi
Abbreviated transcription (Latin):
quis eam custodierit. eterna felicitate gai¬
debit. Nidebat̃ ctiam ⁊ iusticia iudeorĩ
qui litteram potiꝰ contuentes: fut᷑a in ean
tauerunt non esse misteria. Iustia uero
dni quam intellerit popls xpianus. in
eternum seruat. qm ipsa semꝑ eterna est
ita ⁊ de lege arbitror sentiendũ. qm̃ qui¬
cũq eam intelligere meruerunt. celesti
uerttate completi sunt. Ueritas enĩ legis

Expanded text:
quis eam custodiverit, aeterna felicitate gauquis eam custodiverit, aeterna felicitate gaudebit. Videbatur etiam et justitia Judaeorum, qui litteram potius contuentes, futura in ea putaverunt non esse mysteria. Justitia vero Domini quam intellexit populus Christianus, in aeternum servat; quoniam ipsa semper aeterna est. Ita et de lege arbitror sentiendum, quoniam quicunque eam intelligere meruerunt, coelesti veritate completi sunt. Veritas enim legis
Abbreviated transcription (Latin):
cõmodare. Hoc etiam dauid ex ꝑsona
sua potest dicere. qui ad regni culmina
inter fr̃s suos ꝓ in becilla etate non sꝑa¬
batur posse sufficere: s tamen iste iustifi¬
cationes dñi tanta deuotione in memori¬
A tenuit. ut ipse dñs diceret. Inueni
dauid filium iesse. qui facit omnes uo
stat cccłe pot̾ hoc dicere popłs adoptiuus
popls grẽ popłs nouus. qui etate sequit᷑
s. fidei dignitate precedit. Unde bene susaipi¬
tur loquens ꝑ totum psalmũ cohors bea¬
ta scõrum. que cunctos fideles. cunctos be¬
atissimos ꝓbatur amplecti. Iusticia tua¬
in eternum: alextua ueritas hic uersis
⁊ iusticiã dnĩ. ⁊ legem adhibita ꝓpͥetate
discernit. Hominum quippe iusticia qũ¬
tacuniq sit est sine dubio temporalis at
est iusticia philosophorũ. qui se uident̃
morũ ꝓbitate tractare. que sine dei cul¬
tura ueractter uana gła nuncupat᷑. Nã
iusticia dñi in eternum manet. quia qͥs¬

Expanded text:
commodare. Hoc etiam David ex persona commodare. Hoc etiam David ex persona sua potest dicere, qui ad regni culmina inter fratres suos pro imbecilla aetate non sperabatur posse sufficere; sed tamen iste justificationes Domini tanta devotione in memoria tenuit, ut ipse Dominus diceret: Inveni David filium Jesse, qui facit omnes volstat Ecclesiae, potest hoc dicere populus adoptivus, populus gratiae, populus novus, qui aetate sequitur, sed fidei dignitate praecedit. Unde bene suscipitur loquens per totum psalmum cohors beata sanctorum, quae 422 cunctos fideles, cunctos beatissimos probatur amplecti. Vers. in aeternum: et lex tua veritas. Hic versus et justitiam Domini et legem adhibita proprietate discernit. Hominum quippe justitia quantacunque sit, est sine dubio temporalis, ut est justitia philosophorum, qui se videntur morum probitate tractare, quae sine Dei cultura veraciter vana gloria nuncupatur. Nam justitia Domini in aeternum manet, quia quis
Abbreviated transcription (Latin):
nobis scripturas: Hoc etiã igne succen¬
sus iheremias enuntiat. ⁊ erat ignis flã¬
migerans inossib meis. Isto etiam igne
et reliqui succensi sunt: qui triumpha¬
li caritate floruerunt. Quaꝓpter ignis
iste sermo xp̃i est. sicut ipse i eugłio
dicit. ignẽ ueni mittere interrã. ⁊ qͥd
ter. ut hoc non ad mortẽ exaggeratum
crederes. s. ad salutẽ. sequit᷑ quoq ⁊ ser¬
uus tuus dilexit illud. Utiq diligebat
quod uitam conferre nouerat ⁊ hono¬
rem. quod sciebat ad remediũ huma¬
ni generis attributum. Adolescentior
sum ego ⁊ contemptus: iustificationes
tuas non sum oblitus Multis scĩs hic
uersus uidetur posse congruere. Nam
hunc bene accipimus ex ꝑsona ioseph
cipium. mangonib uenundatus esse di¬
noscitur. Qui tamen iustificationes dñi
in se factas non est oblitus quando se
pia in omnib uoluntate cractauit. Ille
enim cognoseit᷑ liberatoris sui meminisse
qui eius preceptis ꝓbatur obedientiam

Expanded text:
nobis Scripturas ? Hoc etiam igne succennobis Scripturas ? Hoc etiam igne succensus Jeremias enuntiat: Et erat ignis flammigerans in ossibus meis . Isto etiam igne et reliqui succensi sunt, qui triumphali charitate floruerunt. Quapropter ignis iste sermo Christi est, sicut ipse in Evangelio dicit: Ignem veni mittere in terram, et quter, ut hoc non ad mortem exaggeratum crederes, sed ad salutem. Sequitur quoque, et servus tuus dilexit illud: utique diligebat quod vitam conferre noverat, et honorem dabat, quod sciebat ad remedium humani generis attributum Vers. 141. Adolescentior sum ego et contemptus: justificationes tuas non sum oblitus. Multis sanctis hic versus videtur posse congruere. Nam hunc bene accipimus ex persona Joseph,quam vile mancipium mangonibus venundatus esse dignoscitur: qui tamen justificationes Domini in se factas non est oblitus, quando se pia in omnibus voluntate tractavit. Ille enim cognoscitur liberatoris sui meminisse, qui ejus praeceptis probatur obedientiam
Abbreviated transcription (Latin):
legitur. Uidentes autẽ udei repleti sunt
zelo. ⁊ iniecerunt manus suas in apłos.
ctit. uian salittis incercipit. In bono uͦ
positum ẽ: telus domus tuȩ comedit me.
Ec helyas dicit. zelans telaui ꝓ dño deo ex¬
ercttuum quia dereliquerunt pactum tuũ
fiii isrł. finees q sacerdos cũ uideret
hebreũ cum moabitide muliere cõmi¬
sceri.⁊elatus preceptum dnĩ utrosq gla¬
dio ꝑforauit: cuius telus tantũ prestitit.
ut iram duĩ solus auerteret. Iste siquidẽ
telus cribuit salutẽ. fidem retinet. pu
hementer: iseruus tuus dilexit illud.
gnitum est eloquiũ dnĩ quia purgat cor¬
da mortalium mundano fece sordentia.
Et ut fornacis ardor exestuans metalla de¬
coquit corumq uicia necessaria purifi.¬
catione consumit: ita eloquiũ dnĩ pec¬
catorũ maculis detersis humiliũ sensus
emundat. Isto quippe igne cor cleophe
ardebat. quando dicebat. Nonne cor no¬
strum ardens erat in nobis: cum aꝑiret

Expanded text:
legitur: Videntes autem Judaei impteti sunt legitur: Videntes autem Judaei impteti sunt zelo, et injecerunt manus suas in apostolctit, viam salutis intercipit. In bono vero positum est: Zelus domus tuae comedit me . Et Elias dicit: Zelans zelavi pro Domino Deo exercituum: quia dereliquerunt pactum tuum filii Israel . Phinees quoque sacerdos cum videret Hebraeum cum Moabitide muliere misceri, zelatus praeceptum Domini, utrosque gladio perforavit . Cujus zelus tantum praestitit, ut iram Domini solus averteret. Iste siquidem zelus tribuit salutem, hementer, et servus tuus dilexit illud. Ignitum est eloquium Domini, quia purgat corda mortalium mundana faece sordentia; et ut fornacis ardor exaestuans metalla decoquit, eorumque vitia necessaria purificatione consumit, ita eloquium Domini, peccatorum maculis detersis, humilium sensus emundat. Isto quippe igne cor Cleophe ardebat, quando dicebat: Nonne cor nostrum ardens in nobis erat, cum aperiret
Abbreviated transcription (Latin):
dasti significat p̃cepisti. Testimonia tuo¬
ueraᷤ sunt sicut iam dictumẽ. quȩ sub
testificatione ꝓlata sunt. Hec continent
ltter omnia discernunt: ueritatẽ. quia
ꝓmissa retribuunt. Oerito gͥ tantũ a¬
mabat. cantũ repetebat ista testimonia.
quando incõprehensibilis atq reueren¬
da uirtus dnĩ ꝑ talia concedebat᷑ agnos-¬
ci nimis. Ad utrumq potest laudabilit᷑
ꝑtinere siue ad iusticiam siue ad ueri¬
tatẽ. quia iusticiã dim nimis mandare
ꝓfutura districtio est: ueritatẽ uero n¬
mis animis inculcare. cautela est. Tabes
alicuius contraeta necessitas. quȩ nos fa¬
cit paulatim defluere. dum corporis soli¬
aitatẽ penali afflictione consumit. quod
sibi accidise testatur telo domus dnĩ. quã
non patiebat᷑ ꝑfidorum laceratione uio¬
lari. Telus enĩ in malo ⁊ inbono ponit᷑.
n malo. utt est ulud. telus ⁊ inuidia co¬
medit domũ iacob. Et in actib apłorum

Expanded text:
dasti, significat praecepisti. Testimonia dasti, significat praecepisti. Testimonia vero sunt sicut jam dictum est quae sub testificatione prolata sunt. Haec continent liter omnia discernunt; veritatem, quia promissa retribuunt. Merito ergo tantum amabat, tantum repetebat ista testimonia, quando incomprehensibilis atque reverenda virtus Domini per talia concedebatur agnosci. Nimis, ad utrumque potest laudabiliter pertinere, sive ad justitiam; sive ad veritatem: quia justitiam Dominum nimis mandare, profutura districtio est; veritatem vero nimis animis inculcare, cautela est. Vers. alicujus contracta necessitas, quae nos facit paulatim defluere, dum corporis soliditatem poenali afflictione consumit; quod sibi accidisse testatur zelo domus Domini, quam non patiebatur perfidorum laceratione violari. Zelus enim et in malo et in bono ponitur. In malo, ut est illud: Zelus et invidia comedit domum Jacob. Et in Actibus apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
petens intellectũ cestimoniorũ. unde
uiluificari debeat in ȩternũ. S postquã
peccata sua suꝑiꝰ irriguis dixit lacrimis
expiata: nunc iudicia dnĩ fideli mente
collaudat dicens. iustus es dnẽ ⁊rectũ
uidiciũ tuum. Qui peccatores se iubes as¬
fligere. ut eos tua debeat medicina sal¬
uare. quia nec illi aliquando ꝓbarent᷑
sub leticia corrigi: nec beneficia possent
aliter diuma cognosci suis qͥppe mentis
putare datum. si peccator iugiter flore¬
ret illesus: s utrumq iustum utrumq
drgnissimũ. qm̃ ⁊ delinquens ꝑ satisfac¬
cionẽ corrigitur. ⁊ iusticia dnĩ hlimili
confessione declarat᷑. Hoc enĩ dicto da¬
nihel inter ferocissima leonũ ora salua¬
tus est. his uerbis trium puerorũ flam¬
ma suꝑata est. hanc sententiã iheremias
in lamentationib suis frequent iteraũ.
Dicamus g̃ ⁊ nos hunc uersũ in qͥb libet
piclis. dicamus in gaudiis. quia talis cõ¬

Expanded text:
petens intellectum testimoniorum, unde petens intellectum testimoniorum, unde vivificari debeat in aeternum. Sed postquam peccata sua superius irriguis dixit lacrymis expiata, nunc judicia Domini fideli mente collaudat, dicens: Justus es, Domine, et rectum judicium tuum, qui peccatores se semper jubes affligere, ut eos tua debeat medicina salvare; quia nec illi aliquando probarentur sub laetitia corrigi, nec beneficia possent aliter divina cognosci. Suis quippe meritis putaret datum, si peccator jugiter floreret illaesus. Sed utrumque justum, utrumque dignissimum; quoniam et delinquens per satisfactionem corrigitur, et judicia Domini humili confessione declarantur. Hoc enim dicto Daniel inter ferocissima leonum ora salvatus est, his verbis trium puerorum flamma superata est, hanc sententiam Jeremias in Lamentationibus suis frequenter iteravit. Dicamus igitur et nos hunc versum in quibuslibet periculis, dicamus in gaudiis; quia talis con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑabant. Has tunc ꝓfundimus. qnͣdo
peccatorũ nr̃orum recordatione morde¬
mur. Nã si mandata dm̃ custodiremꝰ
leticiã utiq baberemus. ñ plorationis
ardorem. s qm̃ talia carnis necessitate u¬
tare non possumus. donec dñs lacrimas¬
donei. quib peccatorũ sordib abluamur
here. ut merito ꝑ illos culpa mundet᷑: ꝑ
quos ⁊ excessus ãmitcit᷑. Qui modus in
scripturis diuinis frequentissime repe¬
tttur. sicut sextus psalmus ait. Lauabo
ꝑ singłas nocces lectum meũ. lacrimis
meis stratum meũ in rigabo. Et alibi. fu¬
erunt mͥ lacrimȩ mee panis die ac nocte.
Que figura dr yꝑbole. quotiens relationis
qualitas maiore pondere exaggerata pi¬
fert᷑. Sc̃o enim choro sic erat deflendum.
ut omnia peccata dilueret copioso ym
suȩ cohors scõrum ad octauã decimant
luteram uenit. in qua iusticiã dnĩ con¬
fitet᷑. ⁊ eloquia eius ignita. continua se
dicit dilectione uenerari. ad postremũ

Expanded text:
perabant. Has tunc profundimus, quando perabant. Has tunc profundimus, quando peccatorum nostrorum recordatione mordemur. Nam si mandata Domini custodiremus, laetitiam utique haberemus, non plorationis ardorem. Sed quoniam talia carnis necessitate vitare non possumus, donet Dominus lacrymas quibus peccatorum sordibus abluamur.here; ut merito per illos culpa mundetur, per quos et excessus admittitur. Qui modus in Scripturis divinis frequentissime reperitur, sicut sextus psalmus ait: Lavabo per singulas noctes lectum meum: lacrymis meis stratum meum rigabo . Et alibi: Fuerunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte . Quae figura dicitur hyperbole, quoties relationis qualitas majore pondere exaggerata profertur. Sancto enim choro sic erat deflendum, ut omnia peccata dilueret copioso imbsuae cohors sanctorum ad octavam decimam litteram venit, in qua justitiam Domini confitetur, et eloquia ejus ignita continua se dicit dilectione venerari: ad postremum
Abbreviated transcription (Latin):
a dño fuisse clarificatũ ut eum isrłiticꝰ
popłs respicere non ualeret:unde uela¬
mine suꝑ ducto loquebat᷑ ad eos. quia
non poterant in ipso cęlestẽ conspicere
claritatẽ. Nultus enĩ mox si fulgor erat
legis. quẽ illi sustinere non poterant. qr
uelatis eam cordib audiebant Hoc ergo
iam aliquod patiatur obstaculũ. qui ue¬
ritatis ipsius desiderabat aspectũ. Po¬
test magis cohors scã desiderare dñi sal¬
uatoris aduentũ. cuius facie illumina¬
ta sunt tenebrosa peccati. uitã conferens
mortus: ⁊ certissima remedia desꝑatis.
Exitus aquarum deduxerunt ocłi mei.
quia non custodierunt legem tuam
Eritus aquarũ significat lacrimas co¬
piosas. quas tantas dicit fuisse. ut ipsa
qͦ fontiũ fluenta transcenderent. T̃ ran¬
seunt plane. quando illa sine sensu cur¬
runt. ista& cordis afflictione fundunt᷑
Nam qđ uincere quantitate ñ poterant:
felicissime cõpunctionis qualitate su¬

Expanded text:
a Domino fuisse clarificatum, ut eum Israeliticus a Domino fuisse clarificatum, ut eum Israeliticus populus respicere non valeret; unde velamine superducto loquebatur ad eos: quia non poterant in ipso coelestem conspicere claritatem. Vultus enim Moysi fulgor erat legis, quem illi sustinere non poterant, quia velatis eam cordibus audiebant. Hoc ergo jam aliquod patiatur obstaculum, qui veritatis ipsius desiderabat aspectum. Potest magis cohors sancta desiderare Domini Salvatoris adventum, cujus facie illuminata sunt tenebrosa peccati: vitam conferens mortuis, et certissima remedia desperatis.Exitus aquarum transierunt oculi mei, quia non custodierunt legem tuam. Exitus aquarum significat lacrymas copiosas, quas tantas dicit fuisse, ut ipsa quoque fontium fluenta transcenderent. 421 Transeunt plane quando illa sine sensu currunt, ista cordis afflictione funduntur. Nam quod vincere quantitate non poterant, felicissimae compunctionis qualitate su
Abbreviated transcription (Latin):
cotam legem seruauerit. offendat autẽ
me a calumpnus hominũ. ut custodiã
mandata tua Calũpnia ꝑ antifrasin
alũpna. dũ magis caput petat alienum.
ei q: contraria sit. sicut bellũ qđ non est
bonum: ⁊ lucus qui non habet lucem.
C alumpnia est enim cõmentũ aliqd ꝑi¬
culose falsitatis ob iectũ. qđ bonis sẽꝑ
hominib studio ꝑuersitatis obicitur.
decolorare contendens qđ recta consei¬
entia fuertt accitatũ. Hanc patiebant᷑
uidelicet iusti ut eos ab equitatis trami¬
dauid cum sauli parceret. i apud iniꝰtũ regẽ
eo ipso fieret ixus qm̃ illi ꝓbabat᷑ ẽẽ ꝓ¬
picius. Qualis illi rogo calũpnia ẽ ex¬
citata. quando iuuenculȩ dixerunt.
saul occidit mille. ⁊ dauid decẽ milia:
Qua ꝓpter calumpniȩ sunt homimũ con¬
tra uerttatis honorẽ contro uersiȩ reqͥ¬
site quas merito a se cohors scã depcabat
ones tuas. Legimus scĩ moxsi uultũ ita

Expanded text:
totam legem servaverit, offendat autem totam legem servaverit, offendat autem me a calumniis hominum: ut custodiam mandata tua. Calumniae sunt, cum alumna, dum magis petat caput alienum, eique contraria sit; sicut bellum quod non est bonum, et lucus qui non habet lucem. Calumnia est enim commentum aliquod periculosae falsitatis objectum, quod bonis semper hominibus studio perversitatis objicitur, decolorare contendens quod recta conscientia fuerit actitatum. Hanc patiebantur videlicet justi, ut eos ab aequitatis tramiDavid, cum Sauli parceret, et apud injustum regem eo ipso fieret reus, quoniam illi probabatur esse propitius? Qualis illi, rogo, calumnia est excitata, quando juvenculae dixerunt: Saul occidit mille, et David decem millia ? Quapropter calumniae sunt hominum contra veritatis honorem controversiae requisitae; quas merito a se sancta cohors deprecabatur  justificationes tuas. Legimus sancti Moysi vultum ita