comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nichil horum dico: quod solenne ẽ. dico. quod cotidianũ ẽ. dico : qđ uocantur
ñs dico. & inista ciuitate quando eis dicitur alogiemur: bene sit nobis. & ta
die festo ianuariũ non debes ieiunare. ea dico. leuia. cotidutna. ab ebrioso homine
cum baptizatur. quis ẽ. melior. ioħs anebriosus.  Responde si potes: quod ebriosꝰ
tuus. melior sit quam ioħs. Hunquã hoc audebis. Ergo quia tu sobrius es: bap¬
ta post ebriosum tuum. Sienim post iohannem baptizauerunt apłi: quantom
debet post ebriosum sobrius baptizare.⁊ andicis. inunitate mecu ẽ. ebrios. Argo:
ioħs. amicus sponsi. non erat inunitate cum sponso. Y Sed tibi ipsi dico: qͥsqͥs ed
Tuesmelior an iohannes.  Hon audebis dicere. ego sum melior quam iołis. Ergo pꝰte
baptizent tui : site fuerint meliores. Si enim pꝰ iohannẽ baptizatum ẽ. erubescis

Expanded text:
nihil horum dico: quod solemne est dico, quod quotidianum est dico, quo vocantur nihil horum dico: quod solemne est dico, quod quotidianum est dico, quo vocantur omnes dico, et in ista civitate, quando eis dicitur, Alogiemus, bene sit nobis, et tali die festo Januariarum non debes jejunare; ea dico levia, quotidiana: ab ebrioso homine cum baptizatur, quis est melior, Joannes an ebriosus? Responde, si potes, quod ebriosus tuus melior sit quam Joannes: nunquam hoc audebis. Ergo tu quia sobrius es, baptiza post ebriosum tuum. Si enim post Joannem baptizaverunt Apostoli, quanto magis debet post ebriosum sobrius baptizare? An dicis, In unitate mecum est ebriosus? Ergo Joannes amicus sponsi, non erat in unitate cum sponso? 18. Sed tibi ipsi dico, quisquis es: Tu es melior, an Joannes? Non audebis dicere: Ego sum melior quam Joannes. Ergo post te baptizent tui, si te fuerint meliores. Si enim post Joannem baptizatum est, erubesce
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͦ solent cdicere.  Ceoe post ichannem baptizatũ ẽ. post hereticos ñ baptizatur. ꝙ¬
Quia quidã qui habebant baptismũ ioħis: uissi sunt apaulo baptizari. Non enim
habebant baptismũ xp̃i. Quid gͦ ex aggeras meritũ ioħis: & quasi abicis infeli-¬
tatẽ hereticorum.YEt ego tͥ concedo. sceleratos eẽ. hereticos. Sed heretici: baptu
xpĩ dederunt. quem baptismũ nondedit ioħs. Recurro ad iohannẽ: & dico. Hicẽ.
qui baptizat. Sic enim melior ioħs. quam hereticus: quomodo melior iob̃s quam
ebriosus. quomodo melior ioħs. quam homicida. Si post deteriorẽ baptizare de¬
mꝰ. quia post meliorẽ baptizarunt apłi : quicunq apud ipsos baptizati fuerint
abebrioso. non dico ab homicida. non dico a satellite alicuius scderati. non dico araptore
rerum alienarum. non ab oppressore pupillorum. non aseparatore conuigum.

Expanded text:
Quid ergo solent dicere? Ecce post Joannem baptizatum est; post haereticos non baptizatur? Quid ergo solent dicere? Ecce post Joannem baptizatum est; post haereticos non baptizatur? Quia quidam qui habebant baptisma Joannis, jussi sunt a Paulo baptizari : non enim habebant baptisma Christi. Quid ergo exaggeras meritum Joannis, et quasi abjicis infelicitatem haereticorum? Et ego tibi concedo sceleratos esse haereticos: sed haeretici baptisma Christi dederunt, quod baptisma non dedit Joannes. 17. Recurro ad Joannem, et dico: Hic est qui baptizat. Sic enim melior Joannes quam haereticus, quomodo melior Joannes quam ebriosus, quomodo melior Joannes quam homicida. Si post deteriorem baptizare debemus, quia post meliorem baptizarunt Apostoli; quicumque apud ipsos baptizati fuerint ab ebrioso, non dico ab homicida, non dico a satellite alicujus scelerati, non dico a raptore rerum alienarum, non dico ab oppressore pupillorum, non a separatore conjugum;
Abbreviated transcription (Latin):
enim uirtus sacramenti. ita ẽ ut lux. Et abilluminandis ꝓura excipitisn¬
a si puimun dos transeat noninquinatꝰ. Sint plane ministri iufti: & glam
suam uon querant: s illius cuius miniftri sunt. Hon dicant. baptismꝰ is. e.
quia none. ipsorũ. Attendant ipsũ iohannẽ. Ecce ioħis plenus erat spũ sco
& baptismũ decaelo habebat. nonex hominibus. S quatenꝰ habebat: ipse dixit.
Parate uiam dño. Ui autẽ cognitus. ẽ. dñs: ipse factus ẽ. uia. non iam opus erat
baptismo ioł̃is: quo pararetur iua dño. Tamen quid nobis solent dicere. ⁊ scce
post iohannẽ baptitatum c̃. Antequam enim bene ista quaeftio tractaretur in
aeccła catholica: multi inea errarunt & magni & boni. Sed quia de mebris co-¬
lumbȩ erant: nonse praccider: & factumẽ. ineis quod dixit apls. Siquid aliter
sapitis: hoc quoꝙ uobis ds reuelabit. Unde isti quise separauer: docibiles faeti st̃

Expanded text:
enim virtus sacramenti ita eenim virtus sacramenti ita eet si per immundos transeat, non inquinatur. Sint plane ministri justi, et gloriam suam non quaerant, sed illius cujus ministri sunt: non dicant, Baptisma meum est; quia non est ipsorum. Attendant ipsum Joannem. Ecce Joannes plenus erat Spiritu sancto; et baptismum de coelo habebat, non ex hominibus: sed quatenus habebat? Ipse dixit, Parate viam Domino . Ubi autem cognitus est Dominus, ipse factus est via; non jam opus erat baptismate Joannis, quo pararetur via Domino. 16. Tamen quid nobis solent dicere? Ecce post Joannem baptizatum est. Antequam enim bene ista quaestio tractaretur in Ecclesia catholica, multi in ea erraverunt, et magni et boni: sed quia de membris columbae erant, non se praeciderunt, et factum est in eis quod dixit Apostolus, Si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit . Unde isti qui se separaverunt, indociles facti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Sifuerit iustꝰ minister : computo illum cũ paulo. cõputo illũ cũ petro. Cũ istis cõprto
ustos ministros: quia uere usti ministri głam suam non quaer. Ministri enim
sunt: prouidicib haberi uolunt. speminse poni ex horrescunt. Ergo computo cũ
paulo iustum miniftrum. Quidenĩ dicit paulꝰ. Ego plantaui. apollo rigauit.
sed ds̃ inerementum dedit. N eq quiplantat ẽ. aliquid. neq qui rigat: secd qui
incremtum dat di. Quiuero fuerit suꝑbus minift᷑ : cum tabulo computatur.
sidi non contamuiatur donũ xp̃i. Quod pillum fluit purũ. q pillũ transit
liquidum: uenit adstrtilẽ terram. Puta quia ipse lapideus ẽ: quia ex aqua fructũ
ere non pocest. Et ꝑlapideũ canalem transit aqua: transit aqua ad arcolas
Incanasi lapideo nichil gencrat: sed hortus plurimũ fructũ af fert. Spualis¬

Expanded text:
Si fuerit minister justus, computo illum cum Paulo, cumputo illum cum Petro; cum istis computo Si fuerit minister justus, computo illum cum Paulo, cumputo illum cum Petro; cum istis computo justos ministros: quia vere justi ministri gloriam suam non quaerunt; ministri enim sunt, pro judicibus haberi nolunt, spem in se poni exhorrescunt: ergo computo cum Paulo justum ministrum. Quid enim dicit Paulus? Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit: neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Qui vero fuerit superbus minister, cum zabulo computatur: sed non contaminatur donum Christi, quod per illum fluit purum, quod per illum transit liquidum venit ad fertilem terram. Puta quia ipse lapideus est, quia ex aqua fructum ferre non potest: et per lapideum canalem transit aqua, transit aqua ad areolas; in canali lapideo nihil gen
Abbreviated transcription (Latin):
an ex hominib Quid dicturi sunt. Uidete. si non & ipsi canquam inumiei delu-¬
rna confunduntur. Quid dicturi sunt. ⁊ Si dixerint ex hominibus: & ipsi su
cos lapidabunt. Si autem dixerint de caelo: dicamus eis. Quare gͦ non credidistis
ei ⁊ Dicunt fortasse. Credimꝰ ei. Quomodo gͦ dicitis. quiauos baptizatis. & ioħs
dic̃. hicẽ. quibaptizat: s ministros in quiunt tanti iudicis. itos oportor eẽ. ꝑ qͦs
baptizatur. Et ego dico & oñs dicimꝰ : quia iustos oportet eẽ. tanti iuidicis minis tros.
Sint minis tri iuifti: si uolunt. Si autem noluerint eẽ. iusti. qui cathedram mos si
sedent: sccurũ me fecit magister m̃s. de quo sp̃s eius dixit: hic ẽ. qui baptizat. Quo¬
modo securum me fecit. I Scribae inquit & pharisaei cathedium mos si sedent.¬
Quac dicunt facite: quae autẽ faciunt facere nolite. Dieunt eni & non faciunt.

Expanded text:
an ex hominibus? Quid dicturi sunt, videte, si non et ipsi tanquam inimici de lucean ex hominibus? Quid dicturi sunt, videte, si non et ipsi tanquam inimici de lucerna confunduntur. Quid dicturi sunt? Si dixerint, Ex hominibus; et ipsi sui eos lapidabunt: si autem dixerint, De coelo; dicamus eis, Quare ergo non credidistis ei? Dicunt fortasse, Credimus ei. Quomodo ergo dicitis quia vos baptizatis, et Joannes dicit, Hic est qui baptizat? Sed ministros, inquiunt, tanti judicis justos oportet esse, per quos baptizatur. Et ego dico, et omnes dicimus, quia justos oportet esse tanti judicis ministros: sint ministri justi, si volunt; si autem noluerint esse justi qui cathedram Moysi sedent, securum me fecit magister meus, de quo Spiritus ejus dixit, Hic est qui baptizat. Quomodo securum me fecit? quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite: dicunt enim, et non faciunt .
Abbreviated transcription (Latin):
homines. hinc ueritatem fateri confundebantur. Tenebrae tenebras responderunt.
sed luce superatȩ sunt. Quid enim responderꝰ. Y Hescimus. Quod sciebant: dixerunt
nescimꝰ. & dñs. Nec ego uobis inquit dico: inqua potestate ista facio. Et confusi st̃
primi inimici. Unde. & De lucerna. Quis erat lucerna. Ylohannes. Probamꝰ quia
lucerna erat. Yrobamus: Dñs enundicit. Ille erat lucerna ardens& lucens. Probamꝰ
quia & de ipso confusi sunt inimici. & Psalmũ audi. Paraui inquit lucernam
xpõmeo. inimicos eius induam confusione: Adhuc in huiꝰ uitae tenebris: ad
lucernam fidi ambulemꝰ. Teneamꝰ & nos lucernam iohannẽ confundamꝰ inde
inimicos xp̃i. immo ipse confundat inimicos suos ꝑlucernã suam. Int̾rogemꝰ
& nos: quod dñis uidacos. Interrogemꝰ: &̧ dicamus. Baptismus ioħis unde ẽ. de caelo

Expanded text:
homines, hinc veritatem fateri confundebantur. Tenebrae tenebras responderunt, homines, hinc veritatem fateri confundebantur. Tenebrae tenebras responderunt, sed a luce superatae sunt. Quid enim responderunt? Nescimus: quod sciebant, dixerunt, nescimus. Et Dominus, nec ego vobis dico, inquit, in qua potestate ista facio . Et confusi sunt primi inimici. Unde? De lucerna. Quis erat lucerna? Joannes. Probamus quia lucerna erat? Probamus. Dominus enim dicit: Ille erat lucerna ardens et lucens . Probamus quia et de ipso confusi sunt inimici? Psalmum audi: Paravi, inquit, lucernam Christo meo; inimicos ejus induam confusione . 15. Adhuc in hujus vitae tenebris ad lucernam fidei ambulamus: teneamus et nos lucernam Joannem, confundamus et inde inimicos Christi; imo ipse confundat inimicos suos per lucernam suam. Interrogemus et nos quod Dominus Judaeos, interrogemus et dicamus, Baptisma Joannis unde est? de coelo,
Abbreviated transcription (Latin):
s egouosinquit. unum sermonẽ. Dieite mͥ. Baptismꝰ iob̃is unde . ẽ. deģlo¬
calo anex hominibus. s Et illi qui pracparabant iaculari dolos: irretiti sunt questi:¬
one. Coeperunt uoluere apud semet ipsos : & dicere. Si dixerimus quia de caelo.ẽ.
dicturus ẽ. nobis. Quare non credidiftis ei. Y loħs enim dixerat de dño. Ecce agnꝰ
li: ecce qui tollit peccatum mundi. Quidgͦ quaeritis. inqua potestate facis
Olupi. inpotestate agni facio. quod facio. S ut nossetis agnum. quare non credi-¬
distis ioħi qui dixit. eoce agnus dĩ. ecce qui tollit peccata mundi. Y Scientes ergo
alliquia dixissoȩ ioħ̃is dedno : dixerunt apudse. Si dixerimꝰ quia decaelo ẽ: baptismꝰ
ohis: dicet nobis. Quare gͦ noncredillistis ei. Y Si dixerimus quia ex hominil
lapidamur apopło. quia pcropħam habent iohannẽ. Hinc timebant iohannẽs.¬

Expanded text:
et ego vos, inquit, istum sermonem, Dicite mihi, Baptisma Joannis unde est? de coet ego vos, inquit, istum sermonem, Dicite mihi, Baptisma Joannis unde est? de coelo an ex hominibus? Et illi qui praeparabant jaculari dolos, irretiti sunt quaestione, coeperunt volvere apud semetipsos, et dicere, Si dixerimus quia de coelo est, dicturus est nobis, Quare non credidistis ei? Joannes enim dixerat de Domino, Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . Quid ergo quaeritis, in qua potestate facio? O lupi, in potestate Agni facio quod facio. Sed ut nossetis Agnum, quare non credidistis Joanni, qui dixit, Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi? Scientes ergo illi quid dixisset Joannes de Domino, dixerunt apud se, Si dixerimus quia de coelo est baptismus Joannis, dicet nobis, Quare ergo non credidistis ei? Si dixerimus quia ex hominibus est, lapidabimur a populo; quia prophetam habent Joannem. Hinc timebant
Abbreviated transcription (Latin):
immo mentiris. Probatum ẽ. te probare non potuisse. Sed non ibi pono causam
meam: necum studiose cȩpero defendere homines innocentes. putes me spem
meam uel in hominib innocentib posusse. fueruit homines quales libet:
go axp̃o accepi. ego axp̃o baptizatus sum. Hon inquit. sed ille ep̃s. te bap¬
tauit : & ille ep̃s illis communicat. Axp̃osum baptizatꝰ : ego noui Unde
nosti. ⁊ Docuit me columba: quamuidit ioħs. O milue male: non me lanias
auiscerib colũbȩ. Incolumbae m̃bris numeror: quia qđ coluba docuit: hoc
noui. Tumͥ dicis. ille te baptizauit. aut ille te baptizauit : ꝑcolumban
mͥae tͥ dicitꝰ : hic .ẽ. quibaptizat. Cui credo: miluo ancoluinbȩ. ⁊Certe tu m dic :
ut ꝑillam lucernam confundaris. qua confusi st̃ & priores inimici: pares
tui pharisȩi. Quicum interrogarent dnm. inqua potestate ista faceret: int̾rogo

Expanded text:
imo mentiris: probatum est te probare non potuisse: sed non ibi pono causam imo mentiris: probatum est te probare non potuisse: sed non ibi pono causam meam, ne cum studiose coepero defendere homines innocentes, putes me spem meam vel in hominibus innocentibus posuisse: fuerint homines qualeslibet, ego a Christo accepi, ego a Christo baptizatus sum. Non, inquit, sed ille episcopus te baptizavit, et ille episcopus illis communicat. A Christo sum baptizatus, ego novi. Unde nosti? Docuit me columba quam vidit Joannes. O milve male, non me dilanias a visceribus columbae: in columbae membris numeror; quia quod columba docuit, hoc novi. Tu mihi dicis, Ille te baptizavit, aut ille te baptizavit; per columbam mihi et tibi dicitur, Hic est qui baptizat: cui credo, milvo, an columbae? 14. Certe tu mihi dic, ut per illam lucernam confundaris, qua confusi sunt et priores inimici, pares tui pharisaei, qui cum interrogarent Dominum, in qua potestate ista faceret: Interrogabo
Abbreviated transcription (Latin):
quod daturus es. Et cui daturꝰ es. ⁊ Sitͥ uerum dicat. & non seduetiis atẽ
mentiatur: dicturus. ẽ. habeo. Interroga. Habes baptisinum. & habeo dicit.
Quam du dicit habeo: inquis non sum daturꝰ. & noli dare. Quod eni
uis dare : hȩrere inme non potes: quia quod accepi. auferri amẽ ñ. pocest.
Sed tam̃ expecta : uideam quid me uis docere. Dic inquit primo: ñ habeo. Sed
habeo. Si dixero non habeo: mentior. Iuodenim habeo: habeo. Non habesinquit.
cequia non habeo. Malus tͥ dedit. Si malus. xp̃s: malus michi dedit. Nor
scio accepisse. Dedit tibi inquit. sed traditor nescio quis: non xp̃s. Uidero quis
fuerit minifter: uidero quis fuerit pracco. De officiali non disputo: iudicem
attendo. Et forte quod obicis officiali: mentiris. Sed nolo discutere causam
fficialis sui: cognoscat diis amborum. torte siesigam ut probes: non probas.

Expanded text:
quod daturus es, et cui daturus es? Si tibi verum dicat, et non seductus a te quod daturus es, et cui daturus es? Si tibi verum dicat, et non seductus a te mentiatur, dicturus est, Habeo. Interrogas, Habes Baptisma? Habeo, dicit. Quamdiu habeo dicit, inquis, non sum daturus. Et noli dare: quod enim vis dare, haerere in me non potest; quia quod accepi, auferri a me non potest. Sed tamen exspecta; videam quid me vis docere. Dic, inquit, primo, Non habeo. Sed hoc habeo: si dixero, Non habeo, mentior; quod enim habeo, habeo. Non habes, inquit. Doce quia non habeo. Malus tibi dedit. Si malus Christus, malus mihi dedit. Non, scio accepisse. Dedit tibi, inquit, sed traditor nescio quis, non Christus. Videro quis fuerit minister, videro quis fuerit praeco; de officiali non disputo, judicem attendo: et forte quod objicis officiali, mentiris: sed nolo discutere; causam officialis sui cognoscat Dominus amborum: forte si exigam ut probes, non probas;
Abbreviated transcription (Latin):
tollere: unde uunt. Latrones eos quos uolunt expoliare: sic uolunt ut ipsi
uis habeant. & illi nichil habeant. Tu hec tollis huic: & apud te nͥ. erit plu
Non enĩ plus tͥ fit : quia huic tollis. Seduere hoc faciunt : quod hi qui tollunt
animã. Et quidẽ alteri tollunt : & ipsi duas animas non habent. Quid gͦ
uis auferre. ⁊Unde tͥ displicoꝵ. quemuis rebaptizare. Y Dare non potes quod
im habet: sed facis negare quod habet. Quid acerbius faciebat paganꝰ. ꝑse¬
cutor. aeccłę.Y Exerebantur gladu adũsus martyres: emittebantꝰ bestiae.
ignes adinouebantꝰ. Ut quid ifta. Y Ut diceret qui ista paciebatꝰ. Non sum
xp̃ĩanꝰ. Quid doces tu eum quemuis rebaptizare. nisi ut primo dicat. non
m xp̃ĩanus.⁊ ad quod aliquando ꝑsecutor ꝓferebat flammã: ad hoc tu pr¬
ducis linguam. Seducendo facis: quod ille occidendo non fecit. Et quid. ẽ.

Expanded text:
tollere unde vivit. Latrones eos quos volunt exspoliare, sic volunt, ut ipsi tollere unde vivit. Latrones eos quos volunt exspoliare, sic volunt, ut ipsi plus habeant, et illi nihil habeant: tu et tollis huic, et apud te non erit plus; non enim plus tibi fit, quia huic tollis. Sed vere hoc faciunt, quod hi qui tollunt animam; et alteri tollunt, et ipsi duas animas non habent. 13. Quid ergo vis auferre? Unde tibi displicet quem vis rebaptizare? Dare non potes quod jam habet, sed facis negare quod habet. Quid acerbius faciebat paganus, persecutor Ecclesiae? Exserebantur gladii adversus martyres, emittebantur bestiae, ignes admovebantur: utquid ista? Ut diceret qui ista patiebatur, Non sum christianus. Quid doces tu eum quem vis rebaptizare, nisi ut primo dicat, Non sum christianus? Ad quod aliquando persecutor proferebat flammam, ad hoc tu producis linguam: seducendo facis quod ille occidendo non fecit. Et quid est
Abbreviated transcription (Latin):
ano sp̃m ꝑsequeris: non occidis tu carnẽ. Et tam̃ nec carni pareunt. Quot quot potu
caedendo necauer᷑. nec suis nec alienis peꝑcerꝰ. Notum ẽ. hoc om̃ibus. Inuidiosa. ẽ. potestas.
quia legitima ẽ. Y lnuidiose facit. qui iure facit.  Sine inuidict facit. qͥ p̃t̾ leges facit ⁊
multis. Quod xpĩanꝰ. ẽ: secernitꝰ amultis. Et plus ad illum ꝑtinet quod xp̃ĩanꝰ
quam qđ homo. Nam qđ xp̾ianꝰ : renouatur ad agnitionẽ dĩ. aquo homo factus ẽ.
adimaginẽ dĩ. Quod autẽ homo: possid& malus: possido ꝓaganꝰ. possidoe idolatra.¬
Tu hoc ꝑsequeris in xpĩano: quod melius hab&ꝵ̧. hoc enĩ illius auferre: unde uiuit.¬
U iuit eni temporaliter sedm spm̃ iuitȩ: quo corpꝰ aninatur. Uiuit autẽ ad et̃iitatẽ
scdm baptismũ quem accepit adno. hoc illius tollere: quod accepit adño. hoc illius

Expanded text:
tu in christiano spiritum persequeris. Non occidis tu carnem. Et tamen nec carni parcunt: quotquot potuerunt tu in christiano spiritum persequeris. Non occidis tu carnem. Et tamen nec carni parcunt: quotquot potuerunt caedendo necaverunt; nec suis nec alienis pepercerunt. Notum est hoc omnibus. Invidiosa est potestas, quia legitima est: invidiose facit, qui jure facit: sine invidia facit, qui praeter leges facit. Amultis: quod christianus est, secernitur a multis; et plus ad illum pertinet quod christianus, quam quod homo. Nam quod christianus, renovatur ad imaginem Dei, a quo homo factus est ad imaginem Dei, : quod autem homo, posset et malus, posset et paganus, posset et idololatra. Hoc itae, quo corpus animatur; vivit autem ad aeternitatem secundum Baptisma quod accepit a Domino: hoc illi vis tollere, quod accepit a Domino; hoc illi vis
Abbreviated transcription (Latin):
Nonte gͦ decipiant õ columba seductores qui dicunt: nos baptizamꝰ. Columba agnosce
ueiꝰ potestate putas te baptizari. cuiꝰ ministerio baptizaris.  Si hoc putas. ñdum e
uer̃.Y accipitres erant: milui erant. Non laniat columba. Et uides illos inuidiar
nobis facere quasi deꝑsecutionib quas passi st̃. Corporales quidẽ passi quasi ꝑsccutiones.
cum ẽẽnt. flagella diũ : manifeste dantis disciplinã ad tempꝰne dampnet inaeternum.
Iili grauius cor feriunt: qui gladio linguae feriunt. Iili acerbius fundunt sanguinẽ.
qui xp̃m quantum in ipsis. ẽ. in homine occidunt. Perterriti uidentur quasi iudicio
potestatum. Quid tͥ facit potestas si bonꝰ es. ꝙ Si autẽ malus es: time potestatẽ. non emꝰ
frustra gladiũ portat : dixit apłs. Tu gladium noli educere: quo ꝑcutis xp̃m. Xpĩane.

Expanded text:
o te decipiant, o columba, seductores, qui dicunt, Nos baptizamus. Columba, agnosce o te decipiant, o columba, seductores, qui dicunt, Nos baptizamus. Columba, agnosce tu ejus potestate putas te baptizari, cujus ministerio baptizaris? Si hoc putas, nondum everunt? Accipitres erant, milvi erant. Non laniat columba. Et vides illos invidiam nobis facere, quasi de persecutionibus quas passi sunt. Corporales quidem passi quasi persecutiones, cum essent flagella Domini manifeste dantis disciplinam ad tempus, ne damnet in aeternum, illi gravius cor feriunt, qui linguae gladio feriunt; illi acerbius sanguinem fundunt, qui Christum, quantum in ipsis est, in homine occidunt. Perterriti videntur quasi judicio potestatum. Quid tibi facit potestas, si bonus es? Si autem malus es, time potestatem: Non enim frustra gladium portat, dicit Apostolus . Tuum gladium noli educere, quo percutis Christum. Christiane,
Abbreviated transcription (Latin):
dicere quomͦ uolo. quantominꝰ quomͦ dicendũ ẽ. YEgo ãmeliore hoc audire uellem.
non uobis dicere: Discit iohannes eum quẽ nouerat. sed in eo discit inquo eũ non nouerat:
in quo nouerat ñ discit. Et quid nouerat.  Dnm. Quid nonnouerat. ꝙ Potestatẽ bap¬¬
tismi dnici innullũ hominẽ adnõ transiturã: sed ministeriũ plane transiturum
Potestatẽ adño in neminẽ: ministeriũ & inbonos & inmalos. Non ex horreat colũba
ministeriũ malorum: respiciat dñi potestate. Quid tͥ facit inalꝰ minister. ubi bonꝰ e̾.
dñs.ꝙ Quid tẽ impedit maliciosus prȩco. siẽ. beniuolꝰ uidex. i lołis didicit ꝑcolumbã
hoc. Quid ẽ. quod didicit. y lpse repetat. Ipse mͥ dix̃. inquit. Suꝑ quem iuderis sp̃n
descendentẽ tanquam columbam & manentẽ suꝑ eũ: hic ẽ. qui baptizat inspũ sco.

Expanded text:
dicere quomodo volo: quanto minus quomodo dicendum est? Ego a meliore hoc audire vellem, dicere quomodo volo: quanto minus quomodo dicendum est? Ego a meliore hoc audire vellem, non vobis dicere. 11. Discit Joannes eum quem noverat: sed in eo discit in quo eum non noverat; in quo noverat non discit. Et quid noverat? Dominum. Quid non noverat? Potestatem dominici baptismi in nullum hominem a Domino transituram, sed ministerium plane transiturum: potestatem a Domino in neminem, ministerium et in bonos et in malos. Non exhorreat columba ministerium malorum, respiciat Domini potestatem. Quid tibi facit malus minister, ubi bonus est Dominus? Quid te impedit malitiosus praeco, si est benevolus judex? Joannes didicit per columbam hoc. Quid est quod didicit? Ipse repetat: Ipse mihi dixit, inquit, Super quem videris Spiritum descendentem, tanquam columbam, et manentem super eum, hic est q
Abbreviated transcription (Latin):
baptizat inspũ sc̃o. Nonait. ipse ẽ. dñs .nͥ. ait ipse ẽ. xp̃c. non ait ipseẽ. dĩ. ñ ait ipsee.
iesus: uon ait ipse ẽ. quinatꝰ. ẽ. exmaria uirgine. posteriorte : priorte. Non ait hoc. lam
enĩ hoc nouerat iohaunes. Sed quid uonnouerat. UTantam potestate baptismi. ipsum
uidete & intendite uoces apłorum. Nemo apłoꝵ dixit: baptismꝰ meus. Quamuis
unumeẽt. om̃iũ euangeliũ: tam̃ inuenis dixisse euangłm meũ. non inuenis dixis se
aptismũ meũ. Hocgͦ didicit ioħis fr̃s mei. Quod didicit ioħs ꝑcolu̾ba: discamꝰ & n
Pon enĩ colũba iohannẽ docuit : & aeccłam nondocuit. cui ȩocłȩ dictũ ẽ. una ẽ. colũba
Oportebat enim ut discerce. nec hoc forte oportebat: nisi ut ꝑ columbam disceret. Quid
dicam decolumba fr̃s mei.ꝙ aut quando mͥ sufficit facultas uel corporis uel linguae
licere quomodo uolo. Et forte nondigne uolo quomͦ dicendum ẽ. nec sic tam̃ possu

Expanded text:
 non ait, ipse est Deus; non ait, ipse est Jesus; non ait, ipse est qui natus est de virgine Maria, posterior te, prior te: non ait hoc; jam enim hoc noverat Joannes. Sed quid non noverat? Tantam potestatem Baptismi ipsum videte, intendite voces Apostolorum. Nemo Apostolorum dixit, Baptismus meus. Quamvis unum omnium esset Evangelium, tamen invenis dixisse, Evangelium meum: non invenis dixisse, Baptisma meum. 10. Hoc ergo didicit Joannes, fratres mei. Quod didicit Joannes per columbam, discamus et nos. Non enim columba Joannem docuit, et Ecclesiam non docuit, cui Ecclesiae dictum est, Una est columba Oportebat enim ut disceret: nec hoc forte oportebat, nisi ut per columbam disceret. Quid dicam de columba, fratres mei? aut quando mihi sufficit facultas vel cordis vel linguae, dicere quomodo volo? Et forte non digne volo quomodo dicendum est; nec si tamen possum
Abbreviated transcription (Latin):
erat ab inferiore. ad id quod superius erat hortaretur inferiores. Sed
quare non solus ipse baptitatꝰ .c̾. a iohanne. si ad hoc missus erat ioh̾s
diximus. Sed cõmemoramꝰ. qͥa necessarium . ẽ. prȩsenti quęstioni. Si
Nontantũ ualeat scłm. ut deleat de cordib uris: qđ ibi scripsit sp̃sdi.
Non tantũ ualeant spinȩ curarũ: ut effocent semen qđ seminat᷑ in uob.
Quare enĩ cogim᷑ eadem repecere. nisi qͥa de memoria cordis ur̃i securi non
sumꝰ. s Si gͦ solus dñs baptiratꝰ eẽt baptismo ioħis: ñ de eeñt qui sio eũ
haberent. ut putarent baptismũ ioħ̃is maiorẽ. ee. quã .ẽ. baptismꝰ xp̃i.
Dicerent enim. Usq ad eo ille baptimꝰ maioi .ẽ: ut solus xp̃c eo bapti¬

Expanded text:
erat ab inferiore, ad id quod superius erat hortaretur inferiores. Sed erat ab inferiore, ad id quod superius erat hortaretur inferiores. Sed quare non solus ipse baptizatus est a Joanne, si ad hoc missus erat Joannes, diximus; sed commemoramus, quia necessarium est praesenti quaestioni. Si non tantum valeat saeculum, ut deleat e cordibus vestris quod ibi scripsit Spiritus Dei; non tantum valeant spinae curarum, ut effocent semen quod seminatur in vobis: quare enim cogimur eadem repetere, nisi quia de memoria cordis vestri securi non sumus? si ergo solus Dominus baptizatus esset baptismo Joannis, non deessent qui sic eum haberent, ut putarent baptismum Joannis majorem esse, quam est baptismus Christi. Dicerent enim: Usque adeo illud baptisma majus e
Abbreviated transcription (Latin):
cismus diceretur. Hoc attendat & distinguat & nouerit caritas ura
Bapcismꝰ quẽ accepit ioħs: bapcismus ioħis dictꝰ. ẽ. Solus cale donu
acceꝑit nullus ante illũ iustor. nullus post illũ. ut aeciꝑet baptismũ
qui baptismꝰ ipsius diceretur. Accepit qͥdẽ. Nonenĩ ase posset aliquid.
Sienim a se qͥs loquit᷑ mendatiũ de suo loquitur. Et unde accepit.
nisi abipso dño ihu xp̃o: Abillo ut baptizare posset accepit: que
post ea baptizauit. Nolite mirari. Sic enim fecit hoc xp̃e in iohan:¬
pe : quom̃ quiddam fecit inmatre. De xp̃s enĩ dictũ . ẽ: omĩa ꝑipsũ
facta sunt. Si omĩa ꝑ ipsũ : & maria ꝑ ipsũ facta ÷. de qua post ea
natus . ẽ. xp̃s. Intendat caritas ur̃a. Quomͦ creauit maria. & erea¬
tus ẽ ꝑ mariam: sic dedit baptismũ ioħi. & baptizatus.c̃. a iohan¬
ne. Adhoc gͦ accepit baptismũ a iohanne: ut accipiens qđ inferiuis

Expanded text:
baptismus diceretur. 4. Hoc attendat, et distinguat, et noverit Charitas vestra. baptismus diceretur. 4. Hoc attendat, et distinguat, et noverit Charitas vestra. Baptismus quem accepit Joannes, baptismus Joannis dictus est: solus tale donum accepit: nullus ante illum justorum, nullus post illum, ut acciperet baptismum, qui baptismus illius diceretur. Accepit quidem; non enim a se posset aliquid: si enim a se quis loquitur, mendacium de suo loquitur. Et unde accepit, nisi a Domino Jesu Christo? Ab illo ut baptizare posset accepit, quem postea baptizavit. Nolite mirari: sic enim hoc fecit Christus in Joanne, quomodo quiddam fecit in matre. De Christo enim dictum est, Omnia per ipsum facta sunt : si omnia per ipsum, et Maria per ipsum facta est, de qua postea natus est Christus. Intendat Charitas vestra, Quomodo creavit Mariam, et creatus est per Mariam; sic dedit baptismum Joanni, et baptizatus est a Joanne. 5. Ad hoc ergo accepit baptismum a Joanne, ut accipiens quod inferius
Abbreviated transcription (Latin):
mo quantum potui dixisse caritati ur̃ȩ. Sienim baptismꝰ iohis necessarius
erat saluti nr̃ȩ : & modo debuit exerceri. Nonenim modo non saluant᷑
omines. aut non modo plures non saluantur. aut alia tunc salus
erat & alia modo Simutatus est xp̾c: mutata est salus. Si salus in apͥo est.
& idem ipse xp̾c est: eadem nobis salus est. Sed quare missus est iolis
baptians: Quia oportebat baptitari xp̃m. Quane oportebat bapttari
xp̃m  Quare opoituit nasci xp̾m: Quare opartuit erucifigi xpͥm  Si¬
nĩ uiam humilicaitis de monstraturus ad uenerat. & se ipsum facturus
ipsã humilitatis uiã : in om̃ib abeo implenda ereit humilitas. Auetora¬
eatem dare baptismo suo hinc dignacus est: ut cognoscerent serui. qntũ
alacritate deberent currere adbapcismũ dñi. quando ipse non dedigna¬
cus ẽ suscipere baptismũ serui. donatũ enĩ hocerat ioħi : ut ipsiusi

Expanded text:
me quantum potui dixisse Charitati vestrae. Si enim baptismus Joannis necessarius me quantum potui dixisse Charitati vestrae. Si enim baptismus Joannis necessarius erat saluti nostrae; et modo debuit exerceri. Non enim modo non salvantur homines, aut non modo plures salvantur, aut alia tunc salus erat, et alia modo. Si mutatus est Christus, mutata est et salus: si salus in Christo est, et idem ipse Christus est, eadem nobis salus est. Sed quare missus est Joannes baptizans? Quia oportebat baptizari Christum. Quare oportebat baptizari Christum? Quare oportuit nasci Christum? quare oportuit iam humilitatis demonstraturus advenerat, et seipsum facturus ipsam humilitatis viam; in omnibus ab eo implenda erat humilitas. Auctoritatem dare baptismo suo hinc dignatus est, ut cognoscerent servi quanta alacritate deberent currere ad baptismum Domini, quando ipse non dedignatus est suscipere baptismum servi. Donatum enim erat hoc Joanni, ut ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
it manentem suꝑcum: ipse c̾. qui baptizat insp̾usco. & nonnouerat eum: sel
colunba lescendente cognouit eum. coluba uero tune desendit: quando dũs
abia qua ascendit: tunc autẽ cognouerat iohannes dñm: quando ad eum dñs
ad aquam uemibat: manifestatur nobis: quia ioħs seđm aliquid nouerat. sedñai
aliquid non dum nouerat dñm. Nisi autẽ hoc intellexerimꝰ: mendax erit. & uomꝰ¬
argo erit uerax: agnoseris cui dicit. tuadine uenis laptizari. et ego ate debeo bayti¬
tari & uUerarẽ: cum hoc dicit. Et quoinodo rursus uerax ẽ. cuindicit. ego non noue¬
ram eum : sed qui me misit baptizare in aqua. ipse mͥ dixit iuꝑ quem uideris
spͥm descendentem sieut columbam et inanentem suꝑ eum. ipse ẽ. qui baptizat in
spu̾sco: Innotuit ꝑ columbam dñs nonei quise omĩno non nouerat: sedei qui ineo
aliqrud nouerat: aliquid non nouerat. Hr̃m ẽ. gͦ quȩrere: quid ineo ioħs nondu
nouerit: & per columbam didicit. Quare missus ẽ. ioħ̃s baptizans: iam memini

Expanded text:
erat eum, sed columba descendente cognovit eum; columba vero tunc descendit, quando Dominus ab aqua ascendit; tunc autem cognoverat Joannes Dominum, quando ad eum Dominus ad aquam veniebat: manifestatur nobis quia Joannes secundum aliquid noverat, secundum aliquid nondum noverat Dominum. Nisi autem hoc intellexerimus, mendax erat. Quomodo erat verax agnoscens, qui dicit, Tu ad me venis baptizari, et ego a te debeo baptizari? Verax est cum hoc dicit? Et quomodo rursus verax est cum dicit, Ego non noveram eum; sed qui misit me baptizare in aqua, ipentem sicut columbam, et manentem super eum, ipse est qui baptizat in Spiritu sancto? Innotuit per columbam Dominus, non ei qui se non noverat, sed ei qui in eo aliquid noverat, aliquid non noverat. Nostrum est ergo quaerere quid in eo Joannes nondum noverat, et per columbam didicit. 3. Quare missus est Joannes baptizans? Jam memini
Abbreviated transcription (Latin):
excellentiore grã futuros homines. ut cum uiderint idiotas aliquos baptizari: illi quia
meliores sibi uidentur. siue continentia. siue elemosinis: siue doctrina. dedignentur
istifortasse acciꝑe: quod illi inferiores acceper̃. Oportet ut sanẽ eos: ut ñ. dedignentꝰ
uenire adbaptismũ dñi: quia ego ueni adbaptismũ serui. lamgͦ hoc nouerat iohannel.
&̧ nouerat dnm. Quid gͦ docuit columba. Y Quid uoluit ꝑcolumba id .ẽ. ꝑspm sem
u̾bã & manentẽ suꝑeũ. ipse ẽ. Quid ipse ẽ. ꝰDñs. Houi. Sed nunquid iam hoc noue
quia diĩs iste baptizandi habens potestatẽ: eam potestatẽ nulli seruo daturꝰ. ẽ. sed sibi
eam retenturꝰ. ẽ. ut om̃is qui baptizatur ꝑserui ministeriũ. nonimputoe seruo sed

Expanded text:
excellentiori gratia futuros homines, ut cum viderint idiotas aliquos baptizari, illi quia excellentiori gratia futuros homines, ut cum viderint idiotas aliquos baptizari, illi quia meliores sibi videntur, sive continentia, sive eleemosynis, sive doctrina, dedignentur isti fortasse accipere quod illi inferiores acceperunt; oportet ut sanem eos, ut non dedignentur venire ad baptisma Domini, quia ego veni ad baptisma servi. 9. Jam ergo hoc noverat Joannes, et noverat Dominum. Quid ergo docuit columba? quid voluit per columumbam, et manentem super eum, ipse est? Quis ipse est? Dominus. Novi. Sed numquid hoc jam noveras, quia Dominus iste baptizandi habens potestatem, eam potestatem nulli servo daturus est, sed sibi eam retenturus est, ut omnis qui baptizatur per servi ministerium, non imputet servo, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Quidipse ẽ ⁊ dñis. Sediam nouerat dñm. Ergo putate huc usq dixisse ioħm. Ego non nouera
eĩ: sedqui me misit baptizare inaqua. ipse indixit. Quȩrimꝰ quid dixerit. Sequitur.
Suꝑ quemiuderis sp̃m descendentẽ quasi coluba & manentẽ suꝑ eũ: Hondico sequentia.
interim attendite. Suꝑquẽ uideris sp̃i descendentẽ canquam columba et manentem
suꝑeũ: ipse ẽ. Sedquid ipse ẽ.ꝰ Quid me uoluit pcolũbã docere. qui me misit. Quia ipse
erat dĩis. y lam nouerã a quo missus eram: iam nouera eũ cu dix. Tu adine uenis bapti¬
tari.⁊ Ego ate debeobaptizari. Uiq adeo gͦ nouerã dim: ut ego abeo uelle baptizari:
nonut amẽ ipse baptiz aretur. Ꝙ tunc dixit mͥ. Sine modo: impleatur omis i̾citia. Lati
eni. baptizari nonuenio. Ympleatꝰ om̃is ititia. Ait mͥdñs ins. Impleatꝰ om̃is it̾itia:
doceã plenã humilitatẽ. Houi suꝑbientes futuros inpopło meo: noui aliquos in aliqua

Expanded text:
usque dixisse Joannem, Ego non noveram eum; sed qui me misit baptizare in aqua, ipse mihi dixit. Quaerimus quid dixerit? Sequitur, Super quem videris Spiritum descendentem, quasi columbam, et manentem super eum. Non dico sequentia; interim attendite: Super quem videris Spiritum descendentem, tanquam columbam, et manentem super eum, ipse est. Sed quid ipse est? quid me voluit per columbam docere qui me misit? Quia ipse erat Dominus? Jam noveram a quo missus eram: jam noveram eum cui dixi, Tu ad me venis baptizari? ego a te debeo baptizari: usque adeo ergo noveram Domnis justitia ; pati veni, baptizari non venio? impleatur omnis justitia, ait mihi Deus meus; impleatur omnis justitia, doceam plenam humilitatem: novi superbientes in futuro populo meo, novi aliquos in aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
untas: incparabilis maestas. insparabilis potestas: sedm hȩcuerba quac ipse posut.
Ego et pater unum simꝰ. Quis gͦ mist iohannem: Si dicamus pater: uerum dicimꝰ. di dicumꝰ
filus: uerum dicunus. eanifestius autem ut dicamꝰ : pater et filius. Quem misit aute
pater et filuis. unus ds̃mist: quia filius dixit. Ego & pater: unum siumus. Iuo modo
nesciebat eum. aquo missus ẽꝰ Uixit enim. Ego nesciebam eum: sed qui me misit

Expanded text:
s majestas, inseparabilis potestas, secundum haec verba quae ipse posuit, s majestas, inseparabilis potestas, secundum haec verba quae ipse posuit, Ego et Pater unum sumus . Quis ergo misit Joannem? Si dicamus, Pater, verum dicimus; si dicamus, Filius, verum dicimus: manifestius autem ut dicamus, Pater et Filius. Quem misit autem Pater et Filius, unus Deus misit; quia Filius dixit, Ego et Pater unum sumus. Quomodo ergo nesciebat e
Abbreviated transcription (Latin):
icU ⁊ ut̃is uoiori : addiem promissionis nr̃ae ꝑuenimus.
Prȩstabit etiam hoc: ut adipsius promissionis redditionem
peruenire possu. Iunc enim eaquȩ dicimꝰ. & nobis & uobis
utilia st̃ : si ab ipso st̃. Quȩ autem abhomine st̃: mnendacia
de suo loquitur. Nemo habet de suo: nisi mendacium & peccatum. Siquid autẽ habet
homo ueritatis atq iusticiȩ : abillo ẽ. fonte quem debemꝰ sitire in hac heremo. ut exeo qͣsi
uttis quibusdam ir rorati: & in hac peregrinatione interim consolati ne deficiam ini
uenire adeiꝰ requiem sacietatemq possimꝰ. Sigͦ qui loquitur m̾dacium. de suo loquitur:
qui loquitur ueritatem. dedi loquitur. Ulerax iohannes. ueritas xp̃e. Uerax iohannes:
quo erat uerax: nisi abeo qui dixit. ego sum ueritas:ꝰ Hongͦ posset dicere aut uerito
contra ueracem: aut uerax contraueritatem. Ueracem ueritas mnisit: & ideouerax erat.
qui aueritate missus erat. Siueritas iohannem miserat.:: xp̃c eum mierat. Sedquod ap̾c

Expanded text:
icut Dominus voluit, ad diem promissionis nostrae pervenimus: praestabit etiam hoc, ut ad ipsius promissionis redditionem pervenire possimus. Tunc enim ea quae dicimus, et nobis et vobis si utilia sunt, ab ipso sunt: quae autem ab homine sunt, mendacia ur mendacium, de suo loquitur . Nemo habet de suo, nisi mendacium et peccatum. Si quid autem homo habet veritatis atque justitiae, ab illo fonte est, quem debemus sitire in hac eremo, ut ex eo quasi guttis quibusdam irrorati, et in hac peregrinatione interim consolati, ne deficiamus in via, venire ad ejus requiem satietatemque possimus. Si ergo qui loquitur mendacium, de suo loquitur; ququo erat verax, nisi ab eo qui dixit, Ego sum veritas ? Non ergo, posset dicere, aut veritas contra veracem, aut verax contra veritatem. Veracem veritas misit; et ideo verax erat, quoniam a veritate missus erat. Si veritas Joannem miserat, Christus eum miserat. Sed quod Christus
Abbreviated transcription (Latin):
inminis terio scruus malus: non sciret se ille qui haptiz aretur baptizari. nisi abillo qui sibi cenuit
baptizandi potestatem. Et ut noueritis frs quia hocinillo non nouerat ioħ̃s: hoc didieit per
colunbam᷑. Dñm enĩ nouerat. sed eum baptiz andi sibi potestate retenturũ & nulli
soruocain daturũ. nondũ nouerat. Scdm hoc lixit: et ego nesciebam eũ. Et ut noue

Expanded text:
in ministerio servus malus, non sciret se ille qui baptizaretur baptizari, nisi ab illo qui sibi tenuit in ministerio servus malus, non sciret se ille qui baptizaretur baptizari, nisi ab illo qui sibi tenuit baptizandi potestatem. Et ut noveritis, fratres, quia hoc in illo non noverat Joannes, et hoc didicit per columbam: Dominum enim noverat, sed eum baptizandi sibi potestatem retenturum, et nulli servo eam daturum, nondum noverat; secundum hoc dixit, Et ego nesciebam eum.
Abbreviated transcription (Latin):
rentur. quot ẽẽnt serui qui baptizabant accepta potestate adnõ: sibi tenuit dñs bap
tizandi potestatẽ. seruis ministerium dedit. Dicit se seruus baptizare. Recte dicit. sicut
apłs dicit. Baptizaui autẽ & stephane domũ. Sed tanquam minister. Idõ si sit & inalꝰ.
contingat illi habere minis terium. & si eum homines non nouerunt et dc̃ eũ nouit.
ꝑmittit ds̃ baptizari ꝑeum. qui sibi tenuit potestatem. hoc autẽ ioħs non nouerat in
dño. Quia dñs erat nouerat: quia debebat abipso baptizari nouerat. Et confessus. ẽ.
quia ueritas ille erat. & ille uerax missus aueritate nouerat hoc. Sed quid ineo non no-¬¬
eratꝰ Quia sibi retenturꝰ erat baptismi sui potestatẽ : & non eã transmissurꝰ & tran¬
turꝰ in aliquem seruũ. Sea siue baptizaret inministerio seruus bonꝰ. siue baptizaret

Expanded text:
rentur quot essent servi qui baptizarent, sibi tenuit Drentur quot essent servi qui baptizarent, sibi tenuit Dtizandi potestatem, servis ministerium dedit. Dicit se servus baptizare; recte dicit, sicut Apostolus dicit, Baptizavi autem et Stephanae domum : sed tanquam minister. Ideo si sit et malus, et contingat illi habere ministerium, et si eum homines non norunt, et Deus cum novit: permittit Deus baptizari per eum, qui sibi tenuit potestatem. 8. Hoc autem Joannes non noverat in Domino. Quia Dominus erat, noverat; quia ab ipso debebat baptizari, noverat: et confessus est quia veritas erat ille, et ille verax missus a veritate; hoc noverat. Sed quid in eo non noverat? Quia sibi retenturus erat baptismatis sui potestatem, et non eam transmissurus et translaturus in aliquem servum: sed sive baptizaret in ministerio servus bonus, sive baptizaret
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscerent. Noluit gͦ seruũ ponere speminseruo. Ideoq clamabat apłs: cũ uideret
homines uolentes ponere spem inse ipso. Humquid paulꝰ prouobis crucifixus. ẽ
aut in nomine pauli baptizati estisꝰ baptizauit gͦ paulꝰ tanquam minifter: non
tanquaipsa potestas. Baptizauit autẽ dñs: tanquam potestas. Intendite. Et potuit
hanc potestatẽ seruo dare : sed noluit. Sienĩ hanc potestatẽ seriuis daret. id .ẽ. ut ipsoꝵ
c̃et. quod dñi erat : tot essent baptismi. quot ẽẽnt. serui. Ut quo modo dictus ẽ. bapti
ioħis : sic diceretur baptismꝰ petri. haptismꝰ pauli. baptismꝰ iacobi. baptismꝰ thomae. bartho-¬
lomei. mathei. lie enim baptism: ioħis dictus ẽ. S forte aliquis exis hit: & dicit.
P roba nobis : quia ille baptismꝰ ioħis dictus ẽ. Probabo ipsa ueritate dicente: quando int̃o-¬

Expanded text:
agnoscerent. Noluit ergo servum ponere spem in servo. Ideoque clamabat Apostolus, cum videret agnoscerent. Noluit ergo servum ponere spem in servo. Ideoque clamabat Apostolus, cum videret homines volentes ponere spem in seipso: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Baptizavit ergo Paulus tanquam minister, non tanquam ipsa potestas: baptizavit autem Dominus tanquam potestas. Intendite. Et potuit hanc potestatem servis dare, et noluit. Si enim daret hanc potestatem servis, id est, ut ipsorum esset quod Domini erat, tot essent baptismi quot essent servi; ut quomodo dictum est baptisma Joannis, sic diceretur baptisma Petri, sic baptisma Pauli, sic baptisma Jacobi, baptisma Thomae, Matthodi. Ille enim baptismus, Joannis dictus est. Sed forte aliquis dicet: Proba nobis quod ille baptismus Joannis dictus est. Probabo, ipsa Veritate dicente, quando interrog
Abbreviated transcription (Latin):
qualis . ẽ. illȩ incuiꝰ potestate datur: non qualis ille ẽ. ꝑcuiꝰ minifteriũ datur. Talis
erat baptismꝰ iohis: qualis ioħs. Baptismꝰ itus. tanquam iti. tam̃ hominis: sed qui
aeceꝑat a dño istam gram et tanquã gram. ut dignꝰeẽ. pracire uidicẽ. & cũ digito
ostendere. & implere uocem prophetiȩ illius. uox clamantis indeserto: parate uiam
dño. Talis aute baptismꝰ dnĩ: qualis diĩs. Ergo baptismus dñi: diuinꝰ: quia dñs ds̃.
Potuit autẽ diis iesus xp̃c si uelloe: dare potestatẽ alicui seruosuo. ut dar& baptisinum
suũ tanquam uice sua. & transferre ase baptizandi potestatẽ: & consticuere in a
seruosuo. & tantã ium dare baptismo translato inseruũ: quantam ium haberet
baptismꝰ datus adño. hocnoliuit. ut idõ in illo spes cẽt. baptizatorum: aquose baptitatos

Expanded text:
qualis est ille in cujus potestate datur; non qualis est ille per cujus ministerium datur. Talis qualis est ille in cujus potestate datur; non qualis est ille per cujus ministerium datur. Talis erat baptismus Joannis, qualis Joannes: baptismus justus tanquam justi, tamen hominis; sed qui acceperat a Domino istam gratiam, et tantam gratiam, ut dignus esset praeire judicem, et eum digito ostendere, et implere vocem prophetiae illius, Vox clamantis in deserto, parate viam Domino . Tale autem baptisma Domini, qualis Dominus: ergus, si vellet, dare potestatem alicui servo suo, ut daret baptismum suum tanquam vice sua, et transferre a se baptizandi potestatem, et constituere in aliquo servo suo, et tantam vim dare baptismo translato in servum, quantam vim haberet baptismus datus a Domino. Hoc noluit ideo, ut in illo spes esset baptizatorum, a quo se baptizatos
Abbreviated transcription (Latin):
a iohe: non eis suffecit. Bapti tati sunt enĩ baptismo xp̃i: quia non
baptismus xp̃i. erat baptismus ioħis. Qui accipiunt baꝑtismũ xp̃i
baptis mumo ioħis ñ querunt. Qui acceperunt baptismũ ioħis: bap-¬
tismum xp̃i quȩ sieit. Ergo xp̃o suffecit baptis mus iohis: Quo mͦ
non suf ficeret. quando nec ipse erat necessarus.  Iilienim nullus baptism eiit necessarius. sed ad
hortandos nos ad baptisinum suum: suscepit baptismũ serui. Et ne p̃poneretur baptismus
serui. baptismodni: baptizatist̃ alui baptismo conserui. Sed qui baptizati sunt baptism
conserui: oportebat ut baptizarentur baptismo dñi. Qui autem baptiz antur baptisino
⁊aretur baptismo dni: sedut semꝑ ipse dĩis baptizaro. id actum ẽ. ut & ꝑ ministros
dnis baptizaret: idẽ. & quos ministri dñi baptizaturi erant. dĩs baptizaret non illi
Aliud.e. enĩ baptizare yminis teriũ: aliud baptizare ꝑpotestatẽ. Baptismꝰ eñĩ talis ẽ.

Expanded text:
a Joanne, non eis suffecit: baptizati sunt enim baptismo Christi; quia non baptismus Christi erat baptismus Joannis. Qui accipiunt baptismum Christi, baptismum Joannis non quaerunt: qui acceperunt baptismum Joannis, baptismum Christi quaesierunt. Ergo Christo suffecit baptismus Joannis. Quomodo non sufficeret, quando nec ipse erat necessarius? Illi enim nullus baptismus erat necessarius; sed ad hortandos nos ad baptismum suum, suscepit baptismum servi. Et ne praeponeretur baptismus servi baptismo Domini, baptizati sunt alii baptismate conservi. Sed qu baptizati sunt baptismate conservi, oportebat ut baptizarentur baptismate Domini: qui autem baptizantur baptismate zaretur baptismo Domini, sed ut semper ipse Dominus baptizaret: id actum est, ut et per ministros Dominus baptizaret, id est, ut quos ministri Domini baptizaturi erant, Dominus baptizaret, non illi. Aliud est enim baptizare per ministerium, aliud baptizare per potestatem. Baptisma enim tale est,
Abbreviated transcription (Latin):
tibi dixitꝰ Suꝑ quem uideris sp̃m descendentem sicut columbam et inanertem super
cum : ipseẽ. quibaptizat in spuscõ. hoctibi õ iohannes dix̃. quite inist : manfestum.
quia hoc. Quis gͦ teimntꝰ Forte pater. Herus dc̃ pater: & ueritas di filius. Si pater uine
fiio te inst: ac̃ sine ueritate te misit. Si ido autem uerax es quia ueritatem loquęris.
t exueritate soqueris: nonte mist pater sine filio. sedsmulte mist pater et filius.
Sigꝰ et filius te mst cum patre. quo modo nesciebas eum. aquo misus esꝰ Quem uidenas
noss&. quemiam noueratꝰ Sienim omi ex parte non uosso: nonuenienti ad
fluinum ut baptiz aretur diceret. Ego atẽ debeo baptizari. & tuuenis ad meꝰ
Nouerat gͦ.: quando columba descendit. iam baptizato año &e abaqua ascndente.¬

Expanded text:
t manentem super eum, ipse est qui baptizat in Spiritu sancto. Hoc tibi, o Joannes, dixit qui te misit? Manifestum quia hoc. Quis ergo te misit? Forte Pater. Verus Deus Pater, et veritas Deus Filius: si Pater sine Filio te misit, Deus sine veritate te misit: si ideo autem verax es, quia veritatem loqueris, et ex veritate loqueris; non te misit Pater sine Filio, sed simul te misit pater et Filius: si ergo et Filius te misit cum Patre, quomodo nesciebas eum a quo missus es? Quem videras nosset quem jam noverat? Si enim omni ex parte non nosset, non venienti ad fluvium ut baptizaretur diceret, Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me ? noverat ergo. Quando autem columba descendit? Jam baptizato Do