comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enim dnt. moyses locutꝰ rudi ⁊ carnal
popło. locutionis motum temꝑauit de
eo loquens: a simili hominis. qͥ ꝑmoras
tempoꝵ oꝑa sua ꝑficit: cum ipse simul
sua oꝑa fecit. Uñ aus. Ideo inqͥt moyces
diuisim refert. dm̃ illa oꝑa fecisse q ñ
potuit simul ab homine diei. ꝙ adosin
potuit fieri. Item potuit diuidere scͥp
non diuisit. Illi qͥlns auet̾oritatib ⁊ alĩ
li luminaria ita formata stmł ẽẽ ba
buisse. illos.ui. dies. qͦs scͥptura memori
xi. rerum gn̾a .i. distinct̾iones appelia
que simul facte sunt. partim for¬
malit̾. partim causalit̾. Quom̃ sit in¬
telligendum: dm̃ requieuisse ab õĩ opi¬

Expanded text:
icunt, Moyses loquens rudi et carnali populo, locutionis modum temperavit, de Deo loquens a simili hominis qui per moras temporum opera sua perficit, cum ipse simul sua opera fecerit, unde Aug.: Ideo, inquit, Moyses divisim refert Deum illa opera fecisse, quia non potuit simul ab homine dici, quod a Deo simul potuit fieri. Item: Potuit dividere Scriptura non divisit. Illi qui his auctoritatibus et aliis coeli luminaria ita formata simul esse, et habuisse illos sex dies quos Scriptura commemorat, sex rerum genera, id est distinctiones appellant quae simul factae sunt; partim formaliter, partim causaliter . 6. Quomodo intelligendum sit Deum requievisse ab omni op
Abbreviated transcription (Latin):
facta ẽ gͥ illa mͣ. in forma confusionis: an¬
te formam dispositionis. In forma confu¬
sionis priꝰ omma corporalia mat̾ialit᷑.¬
⁊ simul. ⁊ semel st̃ creata pͥmoduman forma
dispositionis. ser dieb st̃ ordinata. Ccce
absolitum est.q. pͥmo in discussione ꝓ¬
Hadidq sedo querebatur: respondet.
Hc̃ suꝑest q scdo ꝓponebat᷑ explicare: ubi

Expanded text:
Facta est ergo illa materia in forma confusionis anFacta est ergo illa materia in forma confusionis ante formam dispositionis. In forma confusionis prius omnia corporalia materialiter simul et semel sunt creata; postmodum in forma dispositionis sex diebus sunt ordinata. Ecce absolutum est quod primo in discussione pd secundo quaerebatur, respondet. Nunc superest quod secundo proponebatur explicare, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
manttas ahsen¬
ni corporis e Quo sensu tenebre dicat¬
tir noneose aliquid: ⁊ quo dicantur
int̾ eaturas ponant᷑. que bñdicunt dñm: u
acceptionem non sunt aliquidͥ ł ꝓ aere
obscarato. siue aeris obscura qualitate:
sed̃m hoc alique res ereate sunt. Id̾o
¶s̃ dicit tenebras tẽ fuisse suꝑ faciẽ abys¬
suum uenustauerat: que postea in pͥmodie
formata est. Duo hic ꝯsidanda st̃. qr illa m
ꝯtusa dicta sit informis: & ubi adeẽ ꝓdiit:
quantumq in altum ascenderit
De qua pͥ quam tͣctemꝰ duo
nob discucienda occurrt: pͥmum. qͣr illa
matia confusa informis dicat᷑. an q om̃i
forma caruit: an ꝓpt̃ aliud. Scđm. ubi ad
eẽ ꝓdierit. ⁊ quantum in altum ascend̾it.
positum est b̃r respondentes: dicimus il¬
lam pͥmam mat̾iam. ñ io dict̾am fore in
informem appellari posse dicimꝰ: quiam
confusione. ⁊ ꝑmixtione qͥdam subsistens.
ñdum pulchram aꝑtamq ⁊ distinctam
receꝑat formam: qualemmꝰ cermmꝰ.

Expanded text:
anitas absentia corporis. 4. Quo sensu tenebrae dicantur non esse aliquid, et quo dicantur inter creaturas ponantur quae benedicunt Dominuacceptionem non sunt aliquid; vel pro aere obscurato, sive aeris obscura qualitate, et secundum hoc aliquae res creatae sunt. Ideo ergo dicit tenebras tunc fuisse super faciem abyssuum Deus venustaverat, quae postea in primo die formata est. 5. Duo hic consideranda sunt: quare illa mt dicta informis, et ubi ad esse prodiit, quantumque in altitudine ascenderit. De qua re priusquam tractemus, duo nobis discutienda occurrunt. Primum, quare illa materia confusa informis dicatur, an quia omni forma caruerit, an propter aliud; secundo, ubi ad esse prodierit, et quantum in altum ascenderit. positum est breviter respondentes, dicimus illam primam materiam non ideo dictam fore infinformem appellari posse dicimus, quia in confusione et permixtione quadam subsistens, nondum pulchram apertamque, et distinctam receperat formam, qualem modo cernimus.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa omnia que in t̾ra nascunt᷑. siue aĩa¬
li. siue arbores. ł herbe. ⁊ similia. ab hui¬
more incipiunt formari atq nutriri.
his omnib uocabulis. uocata est illa
informis matia: ut res ignota notiᷤᷤ uoca¬

Expanded text:
quia omnia quae in terra nascuntur sive animalia, sive arbores, vel herbae et similia, ab humore incipiunt formari atque nutriri. His omnibus vocabulis vocata est illa informis materia, ut res ignota notis voca
Abbreviated transcription (Latin):
dieiuiͦ. & sanctificauit illum. opꝰemm
est benedictio ⁊ scificatio. siẽ salomon
se dr: qr mystica p̃cet̾is bñdictione. ⁊
sc̃ificatione eum donauit: unde in
septimum ꝓcedimꝰ. ⁊ dñis ꝓcedimus.
UII. ẽẽ dies. quoꝵ repeticione omne

Expanded text:
septimo, et sanctificavit illum. Opus enim est benedictio et sanctificatio; sicut Salomon se dicitur, quia mystica prae caeteris benedictione et sanctificatione eum donavit. Unde in septimum procedimus, et dicimus septem esse dies, quorum repetitione omne
Abbreviated transcription (Latin):
io appellauit moys es. qr t̾ra int̾ omĩa
elem̃ta. minꝰ ẽ specios a: ⁊ illa mnanis
erat. ⁊ incomposita. ꝓpt̃ omnium le¬
mentoꝵ commixtionem: eanden
mirta.⁊ specie distincta carens. Caden
etiam mat̾ia informis dicta est aqfila.
candis reb uoluntas artificis: quia si¬
iacebat bone uoluntati ereatoris. qł
formandum ꝑficiendrimq uicho al¬

Expanded text:
inter omnia elementa minus est speciosa, et illa inanis erat, et incomposita propter omnium elementorum commixtionem; eamdem mmixta, specie distincta carens. Eadem etiam materia informis dicta est aqua supfertur fabricandis rebus voluntas artificis, quia subjacebat bonae voluntati Creatoris quod formandum perficiendumque inchoa
Abbreviated transcription (Latin):
temyore ł diu̾sis temporib: qr uidet᷑
aliqͦ tempore.Singłi singłos angłos ha¬
bere possint bonos ł malos: qr licet
maior sit numerꝰ hominum. compi¬
tatis in unum omnib qͥ fuerunt : san
de ce deutib hominib succedunt. ⁊ io

Expanded text:
tempore vel diversis temporibus, quia videtur tempore vel diversis temporibus, quia videtur aliquo tempore, singuli singulos angelos habere possint, bonos vel malos; quia licet major sit numerus hominum, computatis in unum omnibus qui fuerunt, et sunt, decedentibus hominibus succedunt, et i
Abbreviated transcription (Latin):
Magna dignitas animarum: ut unaꝙ̃
habeat ab ortu natiuitatis in custodiam
unumbonum angłm sͥ ad custodiam de¬
putatum: ⁊ unum malum angłm ad
ti omnium studeant: ille tam̃ qui depu¬
tatus ẽ alieui ad custodiam. eum sp̃alit̃¬
magis tam̃ hominem ad malum incitat.
⁊ ad nocendũ fortiꝰ instat ille. qͥ ad exci¬
cium eiꝰ deputatꝰ est. Utr singłis hõib sin¬
guli angłi. an płb unꝰ deputatꝰ sit.¬
¶ Solet auc̃ queriutr̃ singłi angłi singlis
hominib: an unꝰ płibꝰ ad custodiam ł eĩci¬
cium deputatꝰ sit. S cum electi tot sint.
quot ⁊ boni angłi sunt: płes constat ẽẽ õs
simul bonos ⁊ malos homines. qm boni
angłisint. ⁊ cum tot sint electi. qͦt an¬
geliboni. ⁊ angłiboni. płes fint ꝙͣ mali:
plesq sint homines mali quam boni:. ñ
est ambiguum.ples ẽẽ bonos homines
malum płib hominib deputari ad cu¬
stodiam ł excictum: Siue eod tempore. si¬
ue diu̾sis temporib. Ideo autẽ dicimꝰ eod̃

Expanded text:
Magna dignitas animarum, ut unaquaeque habeat ab ortu nativitatis in custodiam unum bonum angelum sibi ad custodiam deputatum, unum malum ad exerciti omnium studeant, ille tamen qui deputatus est alicui ad custodiam, eum specialitmagis tamen hominem ad malum incitat, et ad nocendum fortius instat ille qui ad exercitium ejus deputatus est. 2. Utrum singulis hominibus singuli angeli, an pluribus deputatus sit quaeri utrum singuli angeli singulis hominibus, an unus pluribus ad custodiam vel exercitium deputatus sit? Sed cum electi tot sint quot et boni angeli sunt, plures constat esse omnes simul bonos et malos homines quam boni angeli sint. Et cum tot sint electi quot angeli boni, et angeli boni plures sint quam mali, pluresque sint homines mali quam boni, non est ambigendum plures esse bonos homines malum, pluribus hominibus deputari ad custodiam vel exercitium, sive eodem tempore, sive diversis temporibus. Ideo autem dicimus eodem
Abbreviated transcription (Latin):
cerunt tam̃ in scientia rerum ert̾iors:
sic̃ in cognitione sacramenti incarnatio¬
nis.⁊ hui modi:. s ñ in contemplatione
deitatis: qr tͥnitatem in unitate. atq
unitatem in tnitate ñ pleniꝰ intelligt̾
siue intellecturi st̃: qͣm ab ipsa confir¬
matione ꝑceꝑunt. Ita etiã eos dicunt
in caritate ñ ꝓfecisse pꝰ confirmationẽ:
qr eoꝵs caritas pꝰea ñ ẽ auct̾a. ⁊ sic dict̃.

Expanded text:
cerunt tamen in scientia rerum exteriorum, cerunt tamen in scientia rerum exteriorum, sicut in cognitione sacramenti Incarnationis et hujusmodi, sed non in contemplatione deitatis, quia Trinitatem in unitate, atque unitatem in Trinitate non plenius intelligunt sive intellecturi sunt quam ab ipsa confirmatione perceperunt. Ita etiam dicunt eos in charitate non profecisse post confirmationem, quia eorum charitas
Abbreviated transcription (Latin):
salute nr̃a. Illis gͦ a scłis innotuit supra
memoratum mnist̾ium: qr omnis creat᷑a
ñ ante scła. s a scłis ẽ. Attende lector. ꝙr
uident᷑ dissentire in hac sententia. il lu¬
stres doctores.Ideoq. ut omnis repug¬
iris dignitatis sunt.⁊ ꝑ quoꝵ ministĩ¬
extitisse dicamus: usq quo impleta sunt.
⁊ ꝑ eceliam p̃dicata. ⁊ tc̃ ab omnib angłis
ꝑfectȩ fuerunt cognita. Constat itaq õs
angłos. in cognitione diuinoꝵ mist̾ĩoꝵ¬
scdm ꝓcessum temporis ꝓfecisse. Unde ñ
incongruent ipsi idem dicunt. angłoꝵ
scientiam ac beatitudmem augeri.usq
ad futuram consummationem: qͣndo in
scĩa ac beatitudine ꝑfectissimi erunt. ut
nͨ augeat᷑ nec ampliꝰ. nec minuęt᷑. Alioꝵ
opinio. qͥ dñt angłos in qͥbꝰdã p̃dic̾toꝵ non¬
¶Alii autem dict̃. angłos in ꝓfecisse.¬
confirmatione. tanta deitatis dilectione
atq noticia fuisse p̃ditos. ut in his ul¬
terius ñ ꝓfecerint. nͨ ꝓfecturi sint łfe¬

Expanded text:
a memoratum mysterium, quia omnis creatura non ante secula, sed a seculis est. Attende, lector, quia videntur dissentire in hac sententia illustres doctores. Ideoque ut omnis repugjoris dignitatis sunt, et per quorum ministeriextitisse dicamus, usquequo impleta sunt et per Ecclesiam praedicta; et tunc ab omnibus angelis perfecte fuerunt cognita. Constat itaque omnes angelos in cognitione divinorum mysteriocessum temporis profecisse. Unde non incongruenter ipsi dicunt angelorum scientiam ac beatitudinem augeri usque ad futuram consummationem, quando in scientia ac beatitudine ita perfectissimi erunt, ut nec augeatur amplius nec minuatur. 7. Aliorum opinio qui dicunt angelos in qAlii autem dicunt angelos in confirmatione tanta deitatis dilectione atque notitia fuisse praeditos, ut in his ulterius non profecerint nec profecturi sint. Profe
Abbreviated transcription (Latin):
agnitio. magis congruere uidet᷑. Qmͦꝑ
¶Scdm hanc itaq traditionem: ordinẽ
atq modum creationis. formationisq
rerum inspiciamꝰ. sic̃ supramemoratũ
est. In pͥncipio cauit ds celum .s. angłri
naturam. s adhuc informem. ut qͥbdã
placet. ⁊ t̾ram .i. illam confusam mr̃¬

Expanded text:
cognitio magis congruere videtur. 3. Qcognitio magis congruere videtur. 3. QSecundum hanc itaque traditionem, ordinem atque modum creationis formationisque rerum inspiciamus. Sicut supra memoratum est, in principio creavit Deus coelum, inaturam, sed adhuc informem ut quibusdam placet, et terram, id est, illam confusam, m
Abbreviated transcription (Latin):
sufficiant. Nunc suꝑẽ bitãͥ agr de alia¬
stinctione. non nulla in ctioNe.¬
medium ꝓferre. Cum ds in sapientia
fua angłicos condidit sps: alia etiam
creauit: sic̃ ostendit supra memorata
scͥpt᷑a genesis. que dic̃ in pͥncipio deum
sam ⁊ informẽ qͦ a g̾cis dicta ẽ chaos.⁊ħ
& species ꝓpͥas atq distinctas. singłis reb̾
scđm genꝰ suum dedit: qͦ ñsimul. ut qͥb d̃a
scõꝵ patrum placuit: s ꝑ int̾ualla tem¬
poꝵ. ac sex uolumina dierum. ut aliis
simul fc̃a inmͦ. ⁊ formał aliis ꝑ intualla tp̃m.
Qui dam nanq scoꝵ patrum. qui
u̾ba di atq archana excellent̾ serutati ft̃.
suꝑ hoc quasi adũsa scͥpsisse uident᷑. a liioͥ¬
dem tradiderunt omnia simł in mat̾ia
& forma fuisse creata. ꝙ aus. sensisse ui&¬
tur: Alii uͦ hoc magis ꝓbauerunt atq
asseruerunt. ut pͥmum mat̾i̾a rudis
atq informis .iiiͦi. elem̃toꝵ cõmixtioni
matia. rerum corporalium genera siñ
formata scdm species ꝓpͥas. Quam senten

Expanded text:
sufficiant. Nunc superest de alianctione, nonnulla in medium proferre. Cum Deus in sapientia sua angelicos condidit spiritus, alia etiam creavit, sicut ostendit supradicta Scriptura, Gen. 1, quae dicit in principio Deum sam et informem, quae a Graecis dicta est chaos,  species proprias atque distinctas singulis rebus secundum genus suum dedit; quae non simul, ut quibusdam sanctorum Patrum placuit, sed per intervalla temporum ac sex volumina dierum, ut aliis simul facta in materia et forma, aliis per intervalla temporum. Quidam namque sanctorum Patrum qui verba Dei atque arcana excellenter scrutati sunt, super hoc quasi adversa scripsisse videntur. Alii quidem tradiderunt omnia simul in materia et forma fuisse creata, quod Aug. sensisse videtur. Alii vero hoc magis probaverunt ac asseruerunt, ut prima materia rudis atque informis, quatuor elementorum commixtionem materia rerum corporalium genera sint formata secundum species proprias. Quam sentent
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣtum pꝰea. his adiectis. ilłd uͦ ꝙ alii sci¬
.s. ꝙ angłi tisq ad iudicium inscientia¬
& in aliis ꝓficiant. Qued am auctoritateᷤᷤ
uident᷑ obuiare ꝓbabiliori sententię.¬
¶ Quib tam̃ uident᷑ obuiare
quarundam auetoritatum uba.Ait enim
u̾bo dei omnia sciunt. anteqͣm fiant. s.
nͨ om̃s. nͨ omnia ꝑfecte angłos scire dixit:
& io: eos inscĩa ꝓficere non remouit. Gre
uidet᷑ dicere . ꝙ omnia sciunt Itẽ detini
accipiendum ẽ. hoc de his. qͦ cognitio

Expanded text:
his adjectis. Illud vero quod alii supquod angeli usque ad judicium in scientia et aliis proficiant. 8. Quaedam auctoritates videntur obviare probabiliori sententiae. Quibus tamen videntur obviare quorumdam auctoritatum verba. Ait enim Verbo Dei omnia sciunt antequam fiant; sed nec omnes, nec omnia perfecte angelos scire dixit, et ideo eos in scientia proficere non removit. GregUbi videtur dicere quod omnia sciant angeli, accipien
Abbreviated transcription (Latin):
ut singłi hominum dum in hac tutast
singłos habeant angłos bonosł malos.
ad sui custodiam ł excicium destinatos
Cet̾m. siue ita sit. siue non: ñ est dubi¬
tandum. unumquemq hr̃e angłm cͥ
deputatum. siue płib simł destinat᷑ sit
siue uni singłarit̃. Nec est mirandum
unum angłm płib hominib ad custi¬
diam deputari:cumunihomins. płiũ
custodia deputet᷑. ita ut eoꝵ quisq fuim

Expanded text:
ut singuli hominum dum in hac vita sunt, singulos habeant angelos bonos vel malos ad sui custodiam vel exercitium destinatos. Caeterum sive ita sit, sive non, non est dubitandum unumquemque habere angelum sibi deputatum, sive pluribus simul destinatus sit, sive uni singulariter. Nec est mirandum unum angelum pluribus hominibus ad custodiam deputari, cum uni homini plurium custodia deputetur, ita ut eorum quisque suum
Abbreviated transcription (Latin):
boni deputati sunt ad custodiam hõrum
ita ut qͥsq electoꝵ habeat angłm: ad sui
ꝓfectum atq custodiã. spẽalit̃ delega
scandalo ꝓhibens. ait. Angli eors. semꝑ
uident faciem patͥs. Angłos diẽ eoꝵ eẽ:
qͥbꝰ ad custodiam deputati sunt. super

Expanded text:
nt ad custodiam hominum, ita ut quisque electorum habeat angelum ad sui profectum atque custodiam specialiter delegatscandalo prohibens ait: Angeli eorum semper vident faciem Patris. Angelos dicit eorum esse, quibus ad custodiam deputati sunt. Super
Abbreviated transcription (Latin):
munia. Quom̃ det̾minent p̃missã auct̾o¬
Qui autẽ om̃s anglos inttti asserunt:
pmissas auctoritates cdanielis. s. ⁊ dyonisii
tta det̾minant. dicunt᷑ suꝑiora agmina
desassistere.⁊ ab intimis nunqͣm recede:
ñ qͥn aliq̃n mittant᷑: s qi iarissime ad ex¬
Ariora ꝓdeu̾t. neq tc̃ ab intimis recedt:
sdi psentie ⁊ contemplationi semꝑ assi¬
stunt:ꝙ. etiam faciunt.: qͥ frequent mit¬
tuntur. Qͦs alii dicant mrcti.⁊ qͦs dicant
ñ intiti. c̃ det̾minatione auctoritatũ. q̃ uidñr adu̾
cherubin. ⁊ thronos. ita creatori assistere:
ꝙ ad ext̾iora ñ exeunt. Inferiores aut̃ tres:
ad extiora mitti. Tres uͦ medios. int̾ utrosq
consistere: ñ modo dignitate uel loco. s ⁊̃
officio: qr p̃ceptum diuinum. a suꝑiorib
recipiunt: ⁊ deferunt ad inferiores. Id eoq
cum suppmi mediis. ⁊ medisimis: atq hi
hominib p̃ceptum dei nuncient: m̃ito
om̃s angłos nominari dict: ⁊obio forte

Expanded text:
minent praedictas auctoQui autem omnes angelos mitti asserunt, praedictas auctoritates, Danielis scilicet et Dionysii, ita determinant. Dicuntur superiora agmina Deo assistere, et ab intimis nunquam recedere; non quin aliquando mittantur, sed quia rarissime ad exteriora prodeunt; neque tunc ab intimis recedunt, sed Dei praesentiae et contemplationi semper assistunt, quod etiam faciunt qui frequenter mittuntur. 6. Quos alii dicant mitti, et quos dicant non mitti, cum determinatione auctoritatum quae videntur et thronos, ita creatori assistere, quod ad exteriora non exeunt; inferiores autem tres ad exteriora mitti; tres vero medios inter utrosque consistere, non modo dignitate vel loco, sed etiam officio, quia praeceptum divinum a superioribus accipiunt, et deferunt ad inferiores. Ideoque cum supremi mediis, et medii imis, atque hi hominibus praeceptum Dei nuntiant, merito omnes angeli nomin
Abbreviated transcription (Latin):
unchael. Raphael. de suꝑiori ordine fuisse.
Michael int̾ptat᷑. qͥs ut ds. Gabriel. fortitu¬
dodi. Raphael medicina dei: nec ft̃ ista
gulum hoꝵ. uniꝰ ꝓpͥe ac singlarit̃ sp̃s esse
nom̃. Alii uͦ. ñ umiꝰ singlarit̃. ⁊ det̾minate:

Expanded text:
hael de superiori ordine fuisse. Michael interpretatur quis ut Deus? Gabriel, fortitudo Dei; Raphael medicina Dei; nec sunt istagulum horum unius proprie ac singulariter spiritus esse nomen. Alii vero, non unius singulariter et determinate,
Abbreviated transcription (Latin):
Moc etiam inuestigandum est: Ebritu¬
utrum om̃s illi celestes sp̃s ad ext̾ioranunci¬
anda mittant᷑. Quidam putant aliquos
in illa multitudine ẽẽ qͥ foras ꝓosticio¬
suo exeunt: Alios qͥintꝰ semꝑ eristunt. sic̃
scͥptum ẽ in damele. Milia miliuin im¬
nistrabant es.⁊ decies centena milia asli¬
stebant ei. Itẽ dyonisiꝰm erarchia. que¬
Suꝑiora illa agnitna. ab intimis nũqͣn
recedunt: q̃m ea que p̃minent. uscum
ext̾ioris officii nunqͣm hñt. his auct̾orta

Expanded text:
Hoc etiam investigandum est utrum omnes illi coelestes spiritus ad exteriora nuntianda mittantur. Quidam putant aliquos in illa multitudine esse qui foras pro officio exeunt, alios qui intus semper assistunt; sicut tur, ut in Daniele: « Millia millium ministrabant ei, et decies centena millia assistebant ei . » Item Dionysius in Hieriora illa agmina ab intimis nunquam recedunt, quoniam ea quae permanent, usum exterioris officii nunquam habent. Hierarchia
Abbreviated transcription (Latin):
a si illi qui ceciderunt ꝑstitissent: mo¬
uentur lectores. qmͦ scͥptura dicat. de¬
cimum ordinem compleri ex hominib.
ordine angłoꝵrs:quoꝵ alii assumuntur
ritate: alii in ordine inferioꝵs. qui .s.
formandum decimum ordinẽ:tanquam
nouem sint angłoꝵ. ⁊ decimus hominũ:
s homines ꝓ qualitate m̃itors statuendos
in ordinib angłoꝵ. Qͦd gͦ legit᷑ decimus
ordo. complendꝰ de hominib: er tali sensci
dictum fore. accipi pͭ qr de hominibus re¬
staurabit᷑. ꝙ in angłis lapsum ẽ. de qͥb
tot corruerunt. uñ posset fieri decimus

Expanded text:
m si illi qui ceciderunt perstitissent, moventur lectores quomodo Scriptura dicat decimum ordinem compleri ex hominibus.ordine angelorum; quorum alii assumuntur ritate; alii in ordine inferiorum, qui sci hominibus formandum decimum ordinem, tanquam novem sint angelorum et decimus hominum, sed homines pro qualitate meritorum statuendos in ordinibus angelorum. Quod ergo legitur decimus ordo complendus de hominibus, ex tali sensu dictum fore accipi potest, quia de hominibus restaurabitur quod in angelis lapsum est, de quibus tot corruerunt, ut possit fieri decimus
Abbreviated transcription (Latin):
odinib: qͥ⁊ in nature tenuitate. ⁊ infor¬
mȩ ꝑspicacitate differentes gradꝰ habe¬
bant: sic̃ ⁊ illi qͥ ꝑstiterunt. Alii enim ut
p̃diximꝰ supiores: alii inferiores ꝯditi st̃.
Suꝑiores. qͥnatura magis subtiles.⁊ sapi¬
entia ampliꝰ ꝑspicaces. inferiores: qͥ nat᷑a
minus subtiles.⁊ intelligentia minꝰ ꝑspiea¬
ces fact̾i sunt. Has autem inuisibiles dif¬
ferentias inuisibilium soł ille pondare
mensura. omni rei modum p̾figens:⁊
numerꝰ. omni rei speciem p̃bensi⁊ pondꝰ.
omnem rem adstabilitatem trahens.i.
¶Pretea considari oportet: Sint equales.¬
utrum om̃s angłi eiꝰdem ordinis equales
qͥftut de collegio suꝑiorum. ipsiscẽ digni¬
or excit. qͥ aliis excellentiores creati fu¬
erant. Ex qͦ ꝑcipit᷑. ꝙ si ꝑstitisset. in ordine
suꝑior fuisset: ⁊ aliis eiꝰdem ordinis di¬
gnior ettitiss et. Sic̃ enim uꝰ ẽ ordo apo

Expanded text:
ordinibus, qui et in naturae tenuitate, et in forordinibus, qui et in naturae tenuitate, et in formae perspicacitate, differentes gradus habebant, sicut illi qui perstiterunt. Alii enim, ut praediximus, superiores, alii inferiores conditi sunt. Superiores, qui natura magis subtiles, et sapientia magis perspicaces; inferiores, qui natura minus subtiles, et intelligentia minus perspicaces facti sunt. Has autem invisibiles differentias invisibilium solus ille ponderare mensura omni rei modum praefigens, et numerus omni rei speciem praebens, et pondus omnem rem ad stabilitatem trahens, Praeterea considerari oportet utrum omnes angeli ejusdem ordinis aequales fuit de collegio superiorum, ipsis etiam dignior extitit, qui aliis excellentiores creati fuerant. Ex quo percipitur quod si perstitisset, in ordine superiori fuisset, et aliis ejusdem ordinis dignior extitisset. Sicut enim unus est ordo apos
Abbreviated transcription (Latin):
aliis excellenti possident: ita forte ⁊ angłi
qͥb dam muñib magis pollent.⁊ aliis
istiordines. a creationis ne rta distineti fuerit¬
utio ita distincti fu̾int. Ꝙ ita fuerint di¬
stinc̾ti a pͥmordio sue ꝯditionis. uidetur
tistimomo auctoritatis insinuari: que
tradit de singłis ordinib aliqͦs cecidisse.
de ordine nanq suꝑiori. lucifer ille fuit:
ordinuim suoꝵ pͥuati funt. S ñ uidet᷑ ⁊
illo posse stare. Nenim tc̃ caritate arde¬
bant: nͨ sap̃ĩa pollebant: neq in eis d se¬
debat. Si enim hec habuissent. non ceci
isti ordines:q non habebant hi ordines: ꝗ¬
cadentib aliis apposita fc̃ eiꝰq dã cadentibꝰ alii
qͥceciderunt collata fuissent apposita fuer̃.¬
eadem dona. si ꝑstitissent. Ideoq scͥptura
dicit. de singłis ordinib aliqͦs cecidisse. ñ
q fuissent in ordinib. ⁊ p̾ea corruerint. s
q si ꝑsticissent. eoꝵ aliqͥ in singłis fuissẽt

Expanded text:
aliis excellentus possident; ita forte et angeli aliis excellentus possident; ita forte et angeli quibusdam muneribus magis pollent, et aliis isti ordines a creationis initio ita fuerint distincti. Quod ita fuerint distincti a primordio suae conditionis, videtur testimonio auctoritatis insinuari, quae tradit de singulis ordinibus aliquos cecidisse. De ordine namque superiori Lucifer ille fuit, ordinum suorum privati sunt. Sed non videtur illud posse stare. Non enim tunc charitate ardebant, nec sapientia pollebant, neque in eis Deus sedebat; si enim hoc habuissent, non cecidisti ordines, quia nondum habebant dcadentibus, aliis apposita sunt; eisque qui ceciderunt collata fuissent eadem dona, si perstitissent. Ideoque Scriptura dicit de singulis ordinibus aliquos cecidisse, non quia fuissent in ordinibus et postea corruerint, sed quia si perstitissent, eorum aliqui in singulis fuissent
Abbreviated transcription (Latin):
altis excellentꝰ. ut iam dictũẽ. ipsa ae¬
ceperunt: a qͥb ⁊ nomiñat᷑. Uñ gregoriꝰ.
In illa summa ciuitate. qͥsq oroo. are
censet᷑ nomine: quam pleniꝰ accepit in
ordo abillo dono nominat᷑. qͦd plenius
possidet. tẽ cherubin in scientia p̃mm¬
net omnib: qr a scĩa nominat᷑. Sed qͥ
magis diligit. plus cognoscit: tm̃ enis
ut tradit auictoritas. cognoscit srplana
phin. ñ solum caritate: s etiam ctͥoritatis
in scientia p̃minet. Ideoq auetoritasil¬
la. sic uidet᷑ intelligenda: ut compasa
.s. inferiores. Ille enim ordo ñ plenius
seraphin acesꝑit scientiam in muneit
s pleniꝰ aliis ordinib. qͥ sunt inferiori¬
ores. Nec nominat᷑ quisq ordo abõi
re quam pleniꝰ aliis accepit: s abaliã
paratio referri. non ad ipsos minatio¬
ordines. s ad alta dona: nec ad omnl
aliadona. s ad quedam. Sieut enim ho¬
mines. eum płra habeant dona. quedam

Expanded text:
aliis excellentius, ut jam dictum est, ipsa acaliis excellentius, ut jam dictum est, ipsa acceperunt, a quibus et nominantur; unde Gregorius: In illa summa civitate quisque ordo ejus rei censetur nomine, quam plenius accepit inordo ab illo dono nominatur quod plenius possidet, tunc cherubin in scientia praeeminent omnibus, quia a scientia nominatur. Sed qui magis diligit, plus cognoscit. Tantum enim, ut tradit auctoritas, cognoscit ibi phin non solum in charitate, sed etiam in scientia praeeminent. Ideoque auctoritas illa sic videtur intelligenda, ut comparatdam, scilicet inferiores. Ille enim ordo non plenius seraphin accepit scientiam in munere, sed plenius aliis ordinibus qui sunt inferiores. Nec nominatur quisque ordo ab omni re quam plenius aliis accepit, sed ab aliqua paratio referri non ad ipsos ordines, sed ad alia dona; nec ad omnia alia dona, sed ad quaedam. Sicut enim homines, cum plura habeant dona, quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
cellent data sunt in participa F dnt sañ¬
tione. In illa enim celestipatrr. S erce¬
data sint excellent̾: nicħ tam̃ possidet᷑
singłartẽ. Omna enim i omnib fc̃:
non qͥdem eqͣlit̾: qr alii aliis sublimiꝰ
possident: q̃ tñ om̃s habent. Cumq
omnia dona gr̃ar suꝑiores ordines.
p̃cipuis sortiti ft̃ uocabla. anferiorib
cetã reliquentes ordinib. ad cognomi¬
nationem:ut seraphin.qui ordo excel¬
lentissimus estimat᷑. tam dilectionẽ
qm cognitionem diuinitatis. ⁊ cet̾a
ritate. nom̃ accepit ille suꝑior ordo. Mi¬
ius enim donum ẽ caritas: qm scientia
Item maiꝰ ẽ scire quam iudicare: scien¬
tia nanq informat iudicium. Ideoq seds
ordo: a scdo dono.i. cognitione ũitatis
appellatꝰ est .s. cherubin. Ita ⁊ de aliig m¬
telligendum est. Assignat᷑ gͦ excellentia
ordinum. scdm excellentiam donoꝵ:
commnunia. Om̃s enim ardent caritati
&e scĩa plem st̃. Sic ⁊ de aliis S suꝑiores

Expanded text:
cellenter data sunt in participaone. In illa enim coelesti patria udata sint excellenter, nihil possidetur singulariter. Omnia enim in omnibus sunt non quidem aequaliter quia alipossident, quae tamen omnes habent. Cumque omnia dona gratiarum superiores ordines spraecipuis sortiti sunt vocabula, inferioribus caetera relinquentes ordinibus ad cognominationem; ut seraphin, qui ordo excellentissimus aestimatur, tam dilectionem quam cognitionem divinitatis, et caetera charitate nomen accepit ille superior ordo. Majus enim donum est ipsa charitas, quam scientia. Item, majus est scire quam judicare; scientia namque informat judicium. Ideoque secundus ordo a secundo dono, id est, cognitione veritatis, appellatus est, scilicet cherubin: ita et de aliis intelligendum est. Assignatur ergo excellentia ordinum secundum excellentiam donorumcommunia. Omnes enim ardent charitate, et scientia pleni sunt: sic et de aliis. Sed superiores
Abbreviated transcription (Latin):
geli.¶ Hic considandum ẽ. quidtio uniꝰ¬
appellet᷑ ordo: deinde. utrum ab cuiꝰq¬
ipsa creatione fuit distinct̾io illoꝵ ordi¬
num. Ordo anglors dr multitudo cele¬
stium sp̃uum:qͥ int se in aliquo munere
gr̃e similant᷑. sic̃ ⁊ innat᷑alium datorũ particibẽ
conueniunt:. Ut u̾bi gra. seraphin dm̃r:
qͥ p̾ aluis ardent caritate. seraphin enm.
int̾ptat᷑ ardens. ł succendens cherubin:
qui p̃ aliis in scientia eminent. Cheru¬
bin enimint᷑ytat᷑ plemtudo scientie. ħronꝰ.
dr sedes. Hroni autem uocant᷑. ut beatus
ut meis sedeat ds.⁊ ꝑ eoᷤ iudicia decernat.
Dñationes uocant᷑: qͥ pͥncipatꝰ. ⁊ potesta¬
tes tñscendunt. Principat᷑ dñr. qui sibi
subiect̾is. qͦ sunt agenda disponunt: eisq
ad explenda diunia mistĩa pͥncipantur.
Potestates nominant᷑ hi.qͥ hoc cetĩs poten
tius in suo ordine acceperunt. ut uir¬
tutes adũse eis subiecte. eorum refrenen
tur potestate.ne homines temptare tm̃n¬

Expanded text:
e. Hic considerandum est quid appelletur ordo; deinde utrum ab ipsa creatione fuerit distinctio illorum ordinum. Ordo autem dicitur multitudo coelestium spirituum, qui inter se in aliquo munere gratiae similantur, sicut et in naturalium datorum munere conveniunt. Ut, verbi gratia, seraphin dicuntur qui prae aliis ardent charitate; seraphin enim interpretatur ardens vel succendens; cherubin, qui prae aliis in scientia eminent; cherubin enim interpretatur plenitudo scientiae: thronus dicitur sedes; throni autem vocantur qui  Deus sedeat, et per eos judicia sua decernat. Dominationes vocantur, qui principatus et potestates transcendunt. Principatus dicuntur, qui sibi subjectis, quae sunt agenda, disponunt, eisque ad explenda divina mysteria principantur. Potcius in suo ordine acceperunt, ut virtutes adverse eis subiecte eotur potestate ne homines tentare
Abbreviated transcription (Latin):
bus apparuisse asserit: ꝑpleram questionẽ
ꝓponit. quam nec absoluit: querens u¬
trum in illis corporalib apparitionib
creatura aliqua crearet᷑. ad illud optis
t̃m. in qͣ ds hominib appareret: an an¬
geli qͥ ante erant ita mitterent᷑. ut ma¬
nentes in suis sp̃ialib corporib assume¬
rent ei corpulenta inferioꝵ elem̃torũ
mat̾ia aliqm speciem corporalem. qm
coaptatam qͣsi aliqm uestem mutaren
aptas act̾ionib suis ꝑuirtutem sibi a
deo datam. Ait enm ita: in .iii.li. de tͥ.¬
antiqͥs formis ⁊ uisis. utrum ad hoc opꝰ
tm̃ creatura formata sit: in qͣ d̾s sic̃ tc̃
oportuit se indicauit. humanis osten¬
deret᷑ aspectib: an angłi qui iam erañ
ita mittebant᷑. ut ex ꝑsona di loqueren¬
tur. assumentes corporalem speciem
de creatura corporea. in usum ministe
rii sui:aut ipsum corpꝰ suum. cui non
subdunt᷑. s subditum regunt. mutan¬
tes atq u̾tentes in species qͣs uellent ac¬
commodatas atq aptas. actionib suis

Expanded text:
bus apparuisse asserit, perplexam quaestionem proponit, quam nec absolvit, quaerens utrum in illis corporalibus apparitionibus creatura aliqua crearetur ad illud opus tantum, in qua Deus hominibus appareret: an angeli qui ante erant ita mitterentur, ut manentes in suis spiritualibus corporibus assumerent ex corpulenta inferiorum elementorum materia aliquam speciem corporalem, quam coaptatam quasi aliquam vestem mutarentaptas actionibus suis per virtutem sibi a Deo datam. Ait enim ita Aug., in lib. 3 de Ts formis et visis utrum ad hoc opus tantum creatura formata sit, in qua Deus, sicut tunc oportuisse judicavit, humanis ostenderetur aspectibus; an angeli qui jam erant ita mittebantur, ut ex persona Dei loquerentur, assumentes corporalem speciem de creatura corporea in usum minisrii sui aut ipsum corpus suum, cui non subduntur, sed subditum regunt, mutantes atque vertentes in species, quas vellent, accomodatas atque aptas accionibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
intentionis mee. utrum angłi. manen¬
te sp̃iali sui corporis qͣlitate. ꝑ hanc oc¬
cultius oꝑantes. assumant ex inferiori¬
bus elementis corpulentiorib qͦd sibi
coaptatum. quasi aliqͣm uestem mu¬
tent ⁊ u̾tant in qͣslibet species cor¬
porales. ⁊ ipsas cieras sic̃ aqͣ uera in
uerum uinum conusa est a domino.
an: ipsa ꝓpͥa corpora ⁊ sua tͣnsformeñ
in id ꝙ uolunt. accommodatum. adid

Expanded text:
intentionis meae utrum angeli, manente spirituali sui corporis qualitate, per hanc occultius operantes, assumant ex inferioribus elementis corpulentioribus corpus quod sibi coaptatum quasi aliquam vestem mutent et vertant in quaslibet species corporales et ipsas veras, sicut aqua vera in vinum verum conversa est a Domino; an ipsa propria corpora et sua trasforment in id quod volunt accommodatum ad id
Abbreviated transcription (Latin):
mittebant᷑. seruatis suis ꝓpͥis sp̃ialib cor¬
porib suꝑuestirent᷑ aliqͣ corpulentioꝵ
specie. in qͣ possent uideri:. an ipsum
corpꝰ mutarent ⁊ transformarent in
quamẽq uellent speciem. in qͣ posseñ

Expanded text:
 servatis suis propriis spiritualibus corporibus supervestirentur aliqua corpulentiori specie, in qua possent videri; an ipsum corpus mutarent et transformarent in quamcumque vellent speciem in qua possent
Abbreviated transcription (Latin):
gerunt officium. Uñ dict illum angłm
qui missus ẽ ad ysaiam ut mundaret ⁊ ĩcenderet
labia ꝓpħe. fuisse de ordine inferioꝵ. s io
dictus fore de seraphin. q ueniebat in¬
cendere. ⁊ consuimere delicta ysaie Q qͦ¬

Expanded text:
gerunt officium. Unde dicunt illum angelum qui missus est ad Isaiam, ut mundaret et incenderet labia prophetae, fuisse de ordine inferiorum. Sed ideo dictus est forte de seraphin, quia veniebat incendere et consumere delicta Isaiae.
Abbreviated transcription (Latin):
tñ putat᷑. ꝙ homines reparent᷑ uxta nu¬
merum angłoꝵ. qͥ ceciderunt. ut illa ce¬
lestis ciuitas. nec suoꝵ eiuium numero
pͥuet᷑. nec maiori copia regnet. Qdͥ aus.
hominib plꝰ saluari qͣm corruit de angli
te fraudabit᷑ aut ubiore etiam copia for¬
tasse regnabit. Neq enim nũm. aut scõꝵ
hominum.aut immundoꝵ demonũ
nouimꝰ: in qͦ locum succedentes filii
catholice matͥs. que sterilis apparebat
in t̾ris. in ea pa ce de qua illi cecidert.
sine ullo temporis timno ꝑmanebunt.
S illorum ciuium numerꝰ. siue qui est.
siue qui fuit si ue qͥ futurꝰ ẽ in contempla¬
tione ẽ eiꝰ artificis. qͥuoeat ea que nonst̾.
tanqͣm ea que st̃. Ecce aꝑte dicit. ñ minꝰ¬

Expanded text:
n putatur quod homines reparentur juxta numerum angelorum qui ceciderunt, ut illa coelestis civitas nec suorum civium numero privetur, nec majori copia regnet. Quod Auguhominibus plus salvari quam corruit de angelis, te fraudabitur, aut uberiore etiam copia fortasse regnabit. Neque etiam numerum aut sanctorum hominum, aut immundorum daemonum novimus; in quorum locum succedentes filii catholicae matris, quae sterilis apparebat in terris, in ea pace de qua illi ceciderunt, sine ullo temporis termino permanebunt. Sed illorum civium numerus, sive qui est, sive qui fuit, sive qui futurus est, in contemplatione ejus artificis est, qui vocat ea quae non sunt tanquam ea quae s
Abbreviated transcription (Latin):
de qͦ fit reparatio ruine anglice:. tam̃ ñ
minꝰ saluaret᷑ homo: ⁊ si angls ñ cecidisset.
Q hõies assumunt᷑ iuxta ñm stantium. ñ
na illa ciuitas. ex angłis ⁊ hominib ꝯstat:
ad quem credimꝰ. tm̃ humani generis
ascende: qntos illic conti git angłosre¬
mansisse. sic̃ scͥptum ẽ: Statuit t̾minos¬

Expanded text:
o ruinae angelicae; tamen non minus salvaretur homo si angelus non cecidisset. 8. Quod homines assumuntur juxta numerum stantium, nonna illa civitas ex angelis et hominibus constat; ad quam credimus tantos humani generis ascendere, quantos illic contigit angelos remansisse; sicut scriptum est in
Abbreviated transcription (Latin):
thronos: cherubin. ⁊ seraphin. Et inue¬
niuntur in istis ordinib ta t̾na eẽ: ⁊ in
singłis tres ordines: ut tͥnitatis simili¬
tudo in eis insinuet̾ impssa. uñ dẏonisiꝰ
tres ordines angłoꝵ ẽẽ tradit. tnos in
singlis ponẽs. sunt enim tres suꝑiores:
tres inferiores: tͦs medii. Suꝑiores. Quid ap¬
dñationes. pͥncipatꝰ. potestates. In ordo &e

Expanded text:
thronos, cherubin, et seraphin. Et invethronos, cherubin, et seraphin. Et inveniuntur in istis ordinibus tria terna esse, et in singulis tres ordines, ut Trinitatis similitudo in eis insinuetur impressa; unde tres ordines angelorum esse tradit, ternos in singulis ponens. Sunt enim tres superiores, tres inferiores, tres medii. Superiores: serapinationes, princip
Abbreviated transcription (Latin):
effectum dicant᷑ ingressa: ñ a deo ꝑspicu¬
nes ꝑinergiam oꝑationem. non credimꝰ
sione uniri. Illabi aut̃ menti illi soli pos¬
sibile est. qͥ creauit: qͥ nat᷑a subsistens in¬
lint ereati implet᷑. Implet uͦ sathanas
coralicuiꝰ. ñ qͥdem ingrediens in eum. ⁊
in sensum eiꝰ. neq uttiens aditum cordis:
siqͥdem potestas hec solius di est: s cal¬
lida ⁊ fraudtilenta deceptione aĩam
in affectum malicie trahens. ꝑ cogitatioes
⁊ incentiua uitioꝵ. qͥb plenꝰ ẽ. Impleuit gͦ
sathanas cor aname: non intrando.s ma¬
licie sue uires inserendo. Idem: sp̃s immun¬
dus. flamma uͥtutum. de cordib fideliũ
tionis infunoit. Reda. His auctoritatib
ostendit᷑. ꝙ demones ñ subalit intrant
corda hominum: s ꝓpt̾ malicie effectũ
de qͥb dam pelli dicunt᷑: cum nocere
ñ sinunt᷑. ¶Post p̃dicta suꝑ est eognos ¶ Ddͦ ix¬
cere. de ordinib angłoꝵ De ordinum
pͥncipatus. potestates: uͥtutes: dñationes:

Expanded text:
effectum dicantur ingressa, non adeo perspicunem non credimus sione uniri. Illabi autem menti, illi soli possibile est qui creavit, qui natura subsistens insunt creata impletur. Implet vero Satanas cor alicujus, non quidem ingrediens in eum et in sensum ejus, neque introiens aditum cordis siquidem potestas hoc solius Dei est, sed callida et fraudulenta deceptione animam in effectum malitiae trahens per cogitationes et incentiva vitiorum quibus plenus est. Implevit ergo Satanas cor Ananiae, non intrando, sed malitiae suae virus inserendo. Idem spiritus immundus flamma virtutum de cordibus fidelium ires inserendo. His auctoritatibus ostenditur quod daemones non substantialiter intrant corda hominum, sed per malitiae effectum, de quibus pelli dicuntur, cum nocere non sinuntur. Post praedicta superest cognoscere de ordinibus angelorum, principatus, potestates, virtutes, dominationes,
Abbreviated transcription (Latin):
considatione dignum uidet᷑. utrum demo¬
subalit intrent corpora. eorsq aĩab illa¬
bant᷑: an ĩo intrare dicant᷑. qr malicie sue
effectum ibi excent. di ꝑmissione: oppͥm̃¬
doatq uexando eas: ł in peccatum ꝓ uo¬
luntate sua trahendo. Qt Q demones
in homines intͦeant. atq subalit ñ illa

Expanded text:
consideratione dignum videtur, utrum daemo intrent corpora, eorumque animabus illabantur? An ideo intrare dicantur, quia malitiae suae effectum ibi exercent Dei permissione, opprimendo atque vexando eas, vel in peccatum pro voluntate sua trahendo. Quod in homines introeant, atque ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
illis uerum ẽ. qͥ extͣ formam ec¬
clesie baptizare p̃sumunt. Cypͥa¬
nus tñ ibi a u̾itate deuiasse uidet᷑.
qͥait. de heretico. Quomͦ sc̃ifica¬
re a quam potest: cum ipse im
decigerit immundꝰ. immunda ert̃:
ex ignorantia eum dixisse. aũs in
nuit: dicens. Martyrem głosum
cypͥanum qͥ apd hetico ł scifmaticoᷤᷤ
datũ baptis nrum uolebat cognos cere.
dum eos nimis detestaret᷑ : tanta
eiꝰ mita usq ad tͥumphum mar¬
tyrii secuta sunt: ut & caritatis
qua ecellebat ltce. obumbratio
illa fugaret᷑: & siqͥd purgandum
erat. passionis falce tolleret᷑. nec
nos qͥ baptismi u̾itatem ⁊ hereticoꝵ
iniqͥtatem agnoscimꝰ. iõ cypͥanome¬
liores sumꝰ: sic̃ nec petͦ: qr gentes

Expanded text:
 extra formam Ecclesiae baptizare praesumunt. Cyprianus tamen ibi a veritate deviasse videtur, qui ait de haeretico: Quomodo sanctificare aquam potest cum ipse immtetigerit immundus, immunda erunt; ex ignorantia eum dita dicens: Martyrem gloriosissimum Cyprianum, qui apud haereticos vel schismaticos datam Christi baptismum nolebat cognoscere, dejus merita usque ad triumphum martyrii secuta sunt, ut et charitatis qua excellebat luce obumbratio illa fugaretur, et si quid pugnandum erat, passionis falce tolleretur. Nec nos qui Baptismi veritatem et haereticorum iniquitatem agnoscimus, ideo Cypriano meliores sumus, sic
Abbreviated transcription (Latin):
let. sic̃ dictum est. Etatem ħt. ꝓ se lo¬
quat᷑. Si uͦ querit᷑ ex qͦ senfu ꝑ par¬
uulo dicat᷑ credo ł fidem peto: dici¬
mus de sacram̃to fidi id ẽẽ intelligen¬
dum. quod respondet᷑ petere cum de
tur : ut sit sensꝰ.cum dr fidem peto.
ẽ. hic paruul p̾sto ẽ sacramentum fi
detur crede paruulus. qͥ fidi ñdũ
habet affectum: respondet᷑ fidem habe.
ꝓpt̾ fidei sacramentum: & conũtere se ad

Expanded text:
let, sicut dictum est. Aetatem habet, pro se loquatur. Si vero quaeritur ex quo sensu pro parvulo dicatur: Credo, vel: Fidem peto, dicimus de sacramento fidei id esse intelligendum, quod respondetur petere cum deftur; ut sit sensus cum dicitur: Fidem peto, id est: Hic parvulus praesto est sacramentum fiddetur credere parvulus, qui fidei nondum effectum habet, respondetur fidem habere propter fidei sacramentum, et conve
Abbreviated transcription (Latin):
fons ⁊ origo totꝰ gr̃e. cuiꝰ fig̾a p̃cessit. qͣndo
manna ds pluit patͥb in deserto: qͥ coti¬
diano celi pascebant᷑ alim̃to: unde. pa
corruptione alienum qͥcunq religio¬
se gustau̾it: corruptionem ñ uidebit.
Illud datum fuit antiqͥs post tͣnsitum
maris rubri: uͥ submersis egyptiis liba¬
ñ nͥ renatis p̾stari debet. Panis corporał¬
ille popłm antiquum. ad t̾ram ꝓmis¬
sionis ꝑ desertum edirut: hec esca ce¬
lestis. fideles huiꝰ scłi desertum tͥnseun¬
tes in celũ subuehit. Uñ rect̾e uiaticum
appellat᷑: qr in ura reficiens nos.usq
in patͥam deducit. Sic̃ gͦ in mari ru¬
significatio dñici corporis: hec duosa¬
cramenta st̃ demonstrata. uͥ de latere

Expanded text:
e. Cujus figura praecessit, quando manna pluit Deus patribus in deserto, qui quotidiano coeli pascebantur alimento. Unde: Pancorruptione alienum. Quicumque religiose gustaverit, corruptionem non videbit. Illud datum fuit antiquis post transitum maris Rubri, ubi submersis Aegyptiis liberanon nisi renatis praestari debet. Panis ille corporalis populum antiquum ad terram promissionis per desertum eduxit. Haec esca coelestis fideles hujus seculi per desertum transeuntes in coelum subvehit. Unde recte viaticum appellatur, quia in via nos reficiens, usque in patriam deducit. Sicut ergo in mari Rusignificatio dominici corporis. Haec duo sacramenta demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
p̾stite. Nec mireris rem aliquando
p̃cede sacramentum: cum aliq̃n cẽ
longe pꝰ sequat᷑: ut in illis qͥ fict̾e ac¬
cedunt: qͥb cum pꝰ penitũint. inci¬
piet baptismꝰ ꝓdẽẽ: in qͥb fuit bap¬
tis mus sacramentum huiꝰ sc̃ificatio¬
nis: ꝙͣ penitendo hñt. S si nunqm
peniterent. nec a figm̃to recedent:
cuiꝰ rei sacramentum eẽt baptismꝰabilł
susceptꝰ: pot̾ dicirei q̃ibi fieret:
si ñ illorum enormitas impediret.
habu̾int utendi libo arbitͥo. possunt
uelle & currere.De adultis enum
qͥ digne acciptunt sacramentum.
non ambigit᷑. qͥn grãm oꝑantem ⁊
cooꝑantem ꝑceꝑint: q̃ inuacuum
fugare.De paruulis uͦ qͥ nondum
ratione utunt᷑. questio ẽ an in bap¬
tismo receꝑint grãm: qͣ ad maiorẽ
uenientes ȩtatem. possint uelle ⁊
oꝑaribonum. Uidet᷑ quod non re

Expanded text:
st. Nec mireris rem aliquando praecedere sacramentum, cum aliquando etiam longe post sequatur, ut in illis qui ficte accedunt, quibus, cum postea poenituerint, incipiet Baptismus prodesse; in quibus fuit Baptismus sacramentum hujus sanctificationis quam poenitendo habent. Sed si nunquam poeniterent, nec a figmento recederent, cujus rei sacramentum esse Baptismus ab illis susceptus? Potest dici: Rei quae ibi fieret, si non eorum enormitas impediret. habuerint utendi libero arbitrio, possint bene velle et operari. De adultis enim qui digne recipiunt sacramentum non ambigitur quin gratiam operantem et cooperantem perceperint; quae in vacuum fugare. De parvulis vero qui nondum ratione utuntur, quaestio est an in Baptismo receperint gratiam, qua ad majorem venientes aetatem possint velle et operari bonum. Videtur quod non r
Abbreviated transcription (Latin):
cogat necessitas.
Dec debet it̾ari: sic̃
nec baptismꝰ. ł ordo. Nulli sacramento
facienda est iniurta. Qͦd fieri putat᷑.
qñ ñ itandum itat᷑. S utrtim aliqua
ł nulla it̾ari possint: questio est. Nã
de baptismo ⁊ ordine ꝙ ñ debeant it̃a¬
sacramentum est: & qͣdam parmeniam.

Expanded text:
t necessitas. Nec debet iterari, sicut nec Baptismus, vel Ordo. Nulli enim sacramento facienda est injuria; quod fieri putatur, quando non iterandum iteratur. Sed utrum aliqua vel nulla iterari possint, quaestio est. Nam de Baptismo et Ordine quod non debeant iterasacramentum est,
Abbreviated transcription (Latin):
Post sacramentum baptis de sacuito¬
mi ⁊ confirmationis. seqͥt᷑ns
eucharistiȩ sacramentum. Per bap¬
tismum mundam᷑: ꝑ eucharistiam
in bono consummam᷑. Baptismus.
estꝰ uitioꝵ extinguit: euchar istia
spalit̾ reficit. Uñ ⁊ excellent̃ dr

Expanded text:
Post sacramentum Baptismi et Confirmationis sequitur Eucharistiae sacramentum. Per Baptismum mundamur, per Eucharistiam in bono consummamur. Baptismus aestus vitiorum extinguit, Eucharistia spiritualiter reficit. Unde excellenter
Abbreviated transcription (Latin):
ilłd celebrandi est habenda.
non te moueat. qd quidam ñ ea fide
paruulos ad baptismum ferunt.
ut ꝑ sp̃m ad uitam regenerent᷑ et̾nam.
s eosputant hoc remedio tempora¬
enum ꝓpt̾ea illi ñ regenerant᷑: qr nec
ab illis hac intentione offeruntur.
seruanda.i. pascha & pentecosten.
ut in sabƀo pasche & pentecostes.
omni tempore debent baptizar.
de res ponsione patuor
orro cuncti ad baptismum uenien¬
tesfidem fuam ꝓftti debent:⁊ exponẽ¬

Expanded text:
illud celebrandi est habenda. illud celebrandi est habenda. te moveat, quod quidam non ea fide parvulos ad Baptismum ferunt, ut per Spiritum ad vitam regenerentur aeternam; sed eos putant hoc remedio temporaenim propterea illi non regenerantur, quia nec ab illis hac intentione offeruntur. servanda, id est, Pascha et Pentecosten, ut in sabbato Paschae vel Pentecostes Bomni tempore debent baptizari. 7. De responsione patrinorum. Porro cuncti ad Baptismum venientes, fidem suam profiteri debent et expone
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsola ignorantia romane locutio¬
nis. infringendo linguam. baptirãs
dixisset: non possumꝰ consentire ut
denuo baptizent᷑.
baptizati fuiss e doceant᷑. agendum
ẽ ut renas cant᷑. ne ꝑeant. In quibus
ꝙ ñ ostendit᷑ gestum: rationon sinit
ut uideat᷑ it̾atum. Conferendumei
tudet᷑. qͦd collatum ẽẽ neseit᷑: qͥa ñ
temeritas int̾uenit p̃sumptionis: nͥ
est diligentia pietatis. De illo quiꝓ¬
Solet etiam ludo immergituR
cominemoratione tͥnitatis tamen
immergit᷑: utrum baptizatꝰ sit. Hoc
tum ludiere ⁊ mimice ⁊ iocularit
ageret᷑: utrum approbandus ẽet
baptismꝰ qͥsic daret᷑: diuinum in¬
dicium. ꝑ alicuiꝰ reuelationis mi¬
raculum. oratione implorandũ
eẽ censerem. Uidet᷑ tam̃ sapientibꝰ
ñ fuisse baptisma: ut eum aliqus
in balneum ł in flumen merguntur
in nomine tͥnitatis. non ẽ tñ baptiomꝰ
qr non intentione baptizand illð ge¬
ritur. Nam in hoc ⁊ aliis sacram̃tis
sic̃ forma ẽ seruanda: ita ⁊ intentio

Expanded text:
sola ignorantia Romanae locutionis, infringendo linguam baptizans dixisset, non possumus consentire ut denuo baptizentur.baptizati fuisse doceantur, agendum est ut renascantur ne pereant. In quibus non ostenditur gestum, ratio non sinit ut videatur iteratum. Conferendum ergo eis videtur quod collatum esse nescitur; quia non temeritas intervenit praesumptionis, ubi est diligentia pietatis. 5. De illo qui pro ludo immergitur.commemoratione tamen Trinitatis immergitur, utrum baptizatus sit. Hoc tum ludicre et mimice et joculariter ageretur, utrum approbandus esset Baptismus qui sic daretur, divinum judicium per alicujus revelationis miraculum oratione implorandum esse censerem. Videtur tamen sapientibus non fuisse baptisma, ut cum aliqui in balneum vel in flumen merguntur in nomine Trinitatis, non est tamen baptismus, quia non intentione baptizandi illud geritur. Nam in hoc et in aliis sacramentis sicut forma est servanda, ita et intentio
Abbreviated transcription (Latin):
S qͥs dixit eos accepis se fidem ce
qua bene oꝑari possi nt. cum fu̾it
adulti: ñ gͦ sufficit eis. in hoe statit
gra in baptismo data: nec ꝑ illam
possunt mͦ boni ẽẽ: nsi alia addat᷑.
Que siñ addat᷑: non ẽ ex eoꝵ culpa:
qr iustificati sunt a pecc̃õ. Quidam
putant grãm oꝑantem &e cooꝑantem
nerint etatem. ex munere sorti¬
ex culpa eorum ẽ. ñ ex defectu gr̃e.
quod mali fint: qͥ ex ͤ munere
ualentes habe usum bonum.ꝑli

Expanded text:
fidem et qua bene operari possunt cum fuerint adulti; non ergo sufficit eis in hoc statu gratia in Baptismo data, nec per illam possunt modo boni esse, nisi alia addatur; quae si non additur, non est ex eorum culpa, quia justificati sunt a peccato. Quidam putant gratiam operantem et cooperantem nerint aetatem, ex munere sortiex culpa eorum est, non ex defectu gratiae quod mali fiunt, qui ex Dei munere valentes habere usum bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
cet baptismꝰ plꝰ ad remissionem uale¬
at. Q uidr innuere rabanꝰ: dicens
in unctione baptismi sp̃m sc̃m descen¬
dere.ad habitationem deo consecran¬
dam: in hac uͦ: eiꝰdem septiformem
grãm.cum omni plenitudine sc̃ita¬
tis&e uirtutis uenire in hominem.
Hoc sacramentum. tm̃n. a ieiunis ⁊ ie¬

Expanded text:
cet Baptismus, plus ad remissionem valeat. Quod videtur innuere Rabanus dicens, in unctione Baptismi Spiritum sanctum descendere ad habitationem Deo consecrandam. In hac vero, ejusdem septiformem gratiam, cum omni plenitudine sanctitatis et virtutis venire in hominem. Hoc sacramentum tantum a jejunis