comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
simus scłm spem uite et̾ne. I idelis sermo ẽ ⁊ de
hiis uolo te confirmare ut eurent bonis oꝑib peẽ
qui credunt d̾o. hec st̃ bona et utilia hominib Siul
ticum hoĩem post unam et sod̾am correptionẽ deuita.
sciens qi subu̾sus est. qui eiꝰmodi ẽ ⁊ delinquit ꝓprid
uidicio condemꝑnatus. Cum misero ad te arthemã
aut tythicum festina ad me uenire n copolim.
Ibi enim statui hiemare. ⁊ enam legisꝑitum ⁊ apol¬

Expanded text:
 Fidelis sermo est, et de his uolo te confirmare, ut curent bonis operibus praeesse qui credunt deo. haec sunt bona et utilia hominibus. stureticum hominem post unam et secundam correptionem deuita, sciens quia subuersus est qui eiusmodi est et \'delinquit proprio iudicio condeaut Tychicum, festinaad me venire Nicopolim; ibi enim statui hiemare. Zenam legisperitum, et Apol
Abbreviated transcription (Latin):
sobriũ iuistum. scm̃. continentem. amplectentem
eum qui scdm doctrinã ẽ fidelem sermonẽ. ut potens
sit exhortari in doctrina sana. et eos qui contradicẽ
arguere. Sunt enim multi inobedientes. uaniloqͥ
et seductores. maxime qui de circũcisione sunt qͦs
oportet redargui. qui unu̾sas domos subu̾tunt.
docentes q ñ oportet turpis lucri grã. Dixit quidã ex

Expanded text:
ntinentem amplectentem eum qui secundum doctrinam est fidelem sermonem ut potens sit et exhortari in doctrina sana et eos qui contradicunt arguere sunt enim multi et inoboedientes vaniloqui et seductores maxime qui de circumcisione sunt quos oportet redargui qui universas domos subvertunt docentes quae non oportet turpis l
Abbreviated transcription (Latin):
minus ut diteret eis. postꝙͣ ꝑcussit seon regem a¬
morteoꝵ quibitauit inescbon. ⁊ og regem basã
qui mansit in asseroth. ⁊ inedrai transiordanẽ
nit̾ra moab: cepitq moyses explanare legem et
dicere. Dominus deus nr̃ locutus ẽ ad nos inoreb.
dicens. sufficit uobis qd̾ in hoc monte mansistiꝰ

Expanded text:
percussit Seon regem Amorreorum qui habitavit in Esebon et Og regem Basan qui mansit in Aseroth et in Edrai trans Iordanem in terra Moab coepitque Moses explanare legem et dicere Dominus Deus noster locutus est ad nos in Horeb dicens sufficit vobis quod in hoc monte mansistis
Abbreviated transcription (Latin):
humiliora loca ccͣ m̃uliem a uixtalitus maris.
t̾ram chananeoꝵ ⁊ libani: usq ad flum̃ magnũ
enfraten. En inquit tradidi uob. ingdimim et
possidete eam. supra qnã uirauit dominus pr̃ibꝰ
ur̃is abrabam. ⁊ ysaac ⁊ iacob. ut daret illam eis.
et semini eoꝵ posteos. Pitiq nobis in illotp̃r
ñ possum solus suftmnere uos. qr dominus de nr̃
multiplicauit nos. ⁊ estis hodie sicut stelle celi
ta milia. ⁊ bñdicat uob̾ sicut locutus ẽ. Non ualeo
solus negotia nra sustinere. ⁊ pondꝰ. ⁊ nirgia. Date
ex uobis uiros sapientes ⁊ gnaros. quoꝵ contĩsa¬

Expanded text:
humiliora loca contra meridiem et iuxta litus maris terram Chananeorum et Libani usque ad flumen magnum Eufraten en inquit tradidi vobis ingredimini et possidete eam super qua iuravit Dominus patribus vestris Abraham et Isaac et Iacob ut daret illam eis et semini eorum post eos dixique vobis illo in tempore non possum solus sustinere vos quia Dominus Deus vester multiplilta millia, et benedicat vobis sicut locutus est non valeo solus negotia vestra sustinere et pondus ac jurgia. Date ex vobis viros sapientes et gnaros, et quorum conversa
Abbreviated transcription (Latin):
tu focisti amoue a me plagas maeas. ꝓdortitu¬
dine manus tue ego defeci in iicrepationib.
pp̃ iniquitatem corripiusti hominem Et tabes¬
cere fecisti sicut araneam animã eius. u̾ntũua
ne conturbatur omnis homo Exaudr orõnẽ
meam eomine ⁊ dep̃cationem meami. aurib ꝑ¬
cipe lacrimas meas. Hesileas qm̃ aduena e¬
go sum apud te. et ꝑegemus sicut om̃s prẽs mei

Expanded text:
e plagas tuas. A fortitudine manus tuae ego defeci in increpationibus, propter iniquitatem corripuisti hominem. Et tabescere fecisti, sicut araneam, animam ejus, verumtamen vane conturbatur omnis homo. Exaudi orationem meam Domine, et deprecationem meam, auribus percipe lacrymas meas. Ne sileas: quoniam advena eg
Abbreviated transcription (Latin):
dam aũ in contumeliam. Siquis gͦ emundau̾it
se ab istis. erit uas in honorem scĩficatum ⁊ uti¬
le dño. ad omne opus bonũ paratum. Iuuenilia
aũ desideria fuge. sectare uo iusticiam. fidem. ca¬
ritacem. pacem cum hiis qui inuocant dñm de
corde puro. Stultas aũ et sine clisciplina q̃stiones
deuita. scieris qr generant lites. Seruũ aũdrũ ñ

Expanded text:
si quis ergo mundauerit se ab istis, erit uas in honorem sanctificatum et utile domino, ad omne opus bonum paratum. iuuenalia autem desideria fuge: sectare uero iustitiam, fidem, caritatem, pacem cum his qui inuocant dominum de corde puro. stultas autem et sine disciplina quaestiones deuita, sciens q
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in xpõ iħu cum głia celesti. fideł sermo. Nam si cõ¬
mortui sumus et conuinemus. Si susti nebimus
et conregnabrmus. Si nogau̾imus. et ille negabit
nos. Si ñ credimus. uie fideł ꝑmanet. negare setpm̃
ũ potest. Hec conmoneo testificans coramt do. No

Expanded text:
isto lesu cum gloria caelesti fidelis sermo: nam si commortui sumus, et conuiuemus: si sustinebimus, et conregnabimus: si negabimus, et ille negabit nos: si non credimus, ille fidelis permanet, negare se ipsum non potest. haec commone testificans co
Abbreviated transcription (Latin):
steriꝰ atrianȩ phylosopbus.xciiii.
factionis. scripsit regnante constantio
in epła adromanos: et in euangłia. et in¬
psalmos cõmentarios. et multa alia quȩ
a suȩ partis hominb studiosissime legun
ucifer caralitanus .xcu. lo Etur¬
ep̃s cum pancratio & hylario romane
eccłȩ clericis ad constantiũ imꝑatorem
a lib̾io ep̃o ꝓfide legatus missus. cũ nollet
sub nomine athanasii nicenã dampna¬
re fidem: in palestinã relegatus mite
constantiȩ et p̾parati anmi ad martyri¬
uni. contra constantiũ imꝑatorẽ scͥpsit li¬
brum eiq legendum misit: ac ñ multo
post sub uliano pͥncipe reu̾sus caralis:

Expanded text:
sterius, Arianae philosophus factionis, scripsit, regnante Constantio, in Epistolam ad Romanos et in Evangelia et Psalmos commentarios, et multa alia, quae a suae partis hominibus studiosissime legunucifer, Caralitanus episcopus, cum Pancratio et Hilario Romanae Ecclesiae clericis, ad Constantium imperatorem a Liberio episcopo, pro fide legatus missus, cum nollet sub nomine Athanasii Nicaenam damnare fidem, in Palaestinam relegatus, mirae constantiae et praeparati animi ad martyrium, contra Constantium imperatorem scripsit librum, eique legendum misit, ac non multo post, sub Juliano principe, reversus Caralis
Abbreviated transcription (Latin):
ptatus afer ep̃c milleu¬
Canus. ex parte catbolica scͥpsit sub¬
lialentiniano & ualente pͥncipibus.
adu̾sum donatiane partis calũpniã
libros sex. in quib asserit crimen do¬
natianoꝵ in nos falso retorqueti. C .xi.

Expanded text:
ptatus Afer, episcopus Milevitanus, ex parte catholica, scripsit Valentiniano et Valente principibus, adversum Donatianae partis calumniam libros sex, in quibus asserit crimen Donatianorum in nos falso retorqueri.
Abbreviated transcription (Latin):
sentaneũ. Quo oꝑe. grauissimi sensus.
et castigate eloquentiȩ. agnouimꝰ uirũ
Omelias etiã drͣ declamasse. quas et
haberi a fidelib uiris cognoui. s ego
non legi. Moritur leone et marciano¬
prb̃r natione gallus. in diuinis scp¬
turis erercitatus linguã habens usu
loquendi et maiore lectione politam
cõmentatꝰ est inpsalmis. Cuiꝰ oꝑis legi ali¬
te. ꝓmittens simul si dñs uitã et uires
daret. se in toto psalterio eodẽ studio la
alexandrinus. arte medicus. ex phy¬
losopho monachus. uir dicendi ꝑitus
scͥpsit adu̾sus nestorem prius eleganter
et fortiter: modo autẽ dum in illo miniꝰ¬
inuenitur. et sillogismis magis quã scͥp-¬
turis ẽ auctor. timothianũ dogma foue¬
re cepit. Deniq ambiguus etiam suis.
fuspendit animã a consensui calcido¬
nensis decreti. nec ad quiescendũ putat.
filiũ dĩ duab post incarnationẽ consta

Expanded text:
sentaneum. Quo opere gravissimi sensus sentaneum. Quo opere gravissimi sensus et castigatae eloquentiae agnovimus virum. Homilias etiam dicitur declamasse, quas et haberi a fidelibus viris cognovi, sed ego non legi. Moritur Leone et Majorianopse natione Gallus, in divinis Scripturis exercitatus, linguam habens usu loquendi et majore lectione politam, commentatus est in Psalmos. Cujus operis legit alite, promittens simul, si Dominus vitam et vires daret, se in toto Psalterio eodem studio labtione Alexandrinus, arte medicus, ex philosopho monachus, vir dicendi peritus, scripsit adversus Nestorium prius eleganter et fortiter, modo autem dum in illum invehitur nimius, et syllogismis magis quam Scripturis agit, Timotheanum dogma fovere coepit. Denique ambiguus etiam sui, suspendit animum a consensu Chalcedonensis decreti, nec acquiescendum putat Filium Dei duabus post incarnationem consta
Abbreviated transcription (Latin):
castellani mauritaniȩ oppidi cp̃c.
scripsit adu̾sus ȩcclȩ iniinicos iudeos et
arrianos. et alios hereticos. Composuit
etiam sacram̃toꝵ egregiũ uolumen. Itrix.
sensib subtillissima quidã exercitatio¬
ne imbutus. lingua quoq scolasticus
hortatu quoq sci uenerii ep̃i exccipsit
de scĩs scripturis lectiones totiꝰ anm fe¬
stiuis dieb aptas: responsoria etiã. psal¬
morũ capitula. tempori et lectionibus
congruentia: Quod opus tam necessa¬
tiũ a lectorib in ȩccła ꝓbatur. ut expe¬
titum et sollicitudinẽ tollat ce moram.
plebiq ingerat scientiã. celebritati de
corem. S et ad ꝑsonam scĩ custasii ep̃i.
successoris supradicti hominis dĩ. cõpo¬
suit sacram̃torũ egregiũ non paruum
uolumen. ꝑ menbra quide oportum¬
tate officiorũ et tempoꝵ. ꝓ lectione tex¬
tu psalmorũq serie. et cantione discre¬
tum. ẜ supplicandi dõ et contestandi
beneficiorũ eius soliditatis sue con¬

Expanded text:
Castellani Mauritaniae oppidi episcopus, scripsit adversus Ecclesiae inimicos Judaeos et Arianos et alios haereticos. Composuit etiam Sacramentorum egregium volumen. CAPUT LXXIX. sensibus subtilissima quadam exercitatione limatus, lingua quoque scholasticus, hortatu S. Venerii episcopi, excerpsit de sanctis Scripturis lectiones totius anni festivis diebus aptas; responsoria etiam Psalmorum capitula temporibus et lectionibus congruentia. Quod opus tam necessarium a lectoribus in Ecclesia probatur, ut expetitum et sollicitudinem tollat et moram, plebique ingerat scientiam, celebritatique decorem. Sed et ad personam sancti Eustachii episcopi, successoris supradicti hominis Dei, composuit Sacramentorum egregium et non parvum volumen, per membra quidem pro opportunitate officiorum et temporum, pro lectionum textu, psalmorumque serie et cantatione, discretum, sed supplicandi Deo et contestandi beneficiorum ejus, soliditate sui con
Abbreviated transcription (Latin):
ertorib. in quo dicit suo pene tempore
melcidiũ quendã patrem familias oblib̾a¬
litatem. et gadariũ rusticũ obfortitudinẽ.
maiestatis. quartus. adu̾sus genealogiam.
quintus de simbolo. sextus de agn pas¬
chalis uictima: Dedit & ad lapsam uirgi¬
nem libellũ. pene in om̃ib labentib em̃¬
dationis incentiuũ . xxiii.
limpius natione hispanꝰ ep̃c. scripsit¬
librum fidei adu̾sum eos. qui natu¬
tam et non arbitriũ inculpã uocant.
ostendens ñ creatione. s in obedientia
insertum naturȩ malum. xxiiii
Pachiariꝰ uir xp̃ianȩ philosophiȩ qͥ
nudus et expeditus uacare dõ dis¬
ponens. etiam ꝑ egrinationẽ ꝓpt̃ conser¬
uandã integritatẽ elegit. edidisse dicit᷑
grata opuscula. s ego ex illis unũ tantũ
de fide libellum legi. in quo satis facit
pontifici urbis. adu̾sus querulos et in¬
famatores ꝑegͥnationis suȩ. et indicat
se non timore hominũ s dĩ causa ꝑ eg̾

Expanded text:
erroribus: in quo dicit suo pene tempore Melodium quemdam patrea familias ob liberalitatem, et Gadarium rusticum ob fortitudinem majestatis; quartus adversus genethlologiam, quintus de Symbolo, sextus de Agni paschalis victima. Edidit et ad Lapsam Virginem libellum, pene omnibus labentibus emendationis incentivum CAPUT XXIII. OLYMPIUS, natione Hispanus, epilibrum fidei adversus eos qui naturam et non arbitrium in culpam vocant, ostendens non creatione, sed inobedientia insertum naturae malum. CAPUT XXIV. BACHIARIUS vir Christianae philosophiae, nudus et expeditus vacare Deo disponens, etiam peregrinationem propter conservandam vitae integritatem elegit. Edidisse dicitur grata opuscula; sed ego ex illis unum tantum de Fide libellum legi, in quo satisfacit pontifici urbis, adversus querulos et infamatores peregrinationis suae, et indicat se non timore hominum. sed Dei. pe
Abbreviated transcription (Latin):
mu iustini iunioris imꝑii annũ breuẽ
ꝑconsuleᷤ auribꝰ bellicarũ ecclasticarũ¬
q rerũ nobilissimã ꝓmulgauit hysto¬
riam. laude & notatione illustrẽ ac me¬
moria dignã: Hic ꝑdefensione triũ capi¬
tulorũ. a itstimano augusto exilio in e¬
gipto transportat᷑. Unde rursus constã¬
tinopolim euocatus. dũ iustimano im¬
ꝑators et euthitio constantinopolitane
urbis ep̃o obtrectatorib eorũdẽ triũ
capituloꝵ resisteret. rursus in mona¬
sterio eiusdẽ ciuitatis custodiendus
mittit᷑ atq in eadẽ dãpnatione ut dlic̃t
pmanens moritur. xxui.

Expanded text:
oris imperii annum breuem per consules annuos bellicarum ecclesiasticarumque rerum nobilissimam promulgauit historiam, laude et notatione illustrem ac memoria dignam. Hic pro defensione trium capitulorum a Iustiniano Augusto exilio in Aegypto transportatur. Vnde rursus Constantinopolin euocatus, dum lustiniano imperatori et Euthicio Constantinopolitanae urbis episcopo obtrectatoribus eorumdem trium capitulorum resisteret, rursus in monasterio eiusdem ciuitatis custodiendus mittitur, atque in eadem damnatione, ut dicunt, permanens moritur. I
Abbreviated transcription (Latin):
riũ literaꝵ doctissimꝰ edidit quinq
libellos heroico metro compositos: Quoꝵ
pͥmꝰ ẽ de origine mundi. Scds. de origĩna¬
li peccato. Terciꝰ: de sententia dĩ. Quartꝰ:
de diluuio mundi. Quintꝰ: de transitu
maris rubri Scͥpsit & ad fuscinã sororẽ
de laude uirginitatis librũ unũ. pul¬
cherrimo compositũ carmine. et elegan¬
t epigr̃amate coaptatũ. xxiiii.¬
racontiꝰ composuit heroicis u̾sibus
erameton cteationis mundi: & lu¬
culente quide scͥpsit. xxu.¬

Expanded text:
rium litterarum doctissimus, edidit quinque libellos heroico metro compositos: quorum primus est de Origine mundi, secundus de Originali Peccato, tertius de Sententia Dei, quartus de Diluvio mundi, quintus de Transitu maris Rubri. Scripsit et ad Fuscinam sororem de Laude virginitatis librum unum, pulcherrimo compositum carmine et eleganti epigrammate coaptatum. Dracontius composuit heroicis uersibus Hexameron creationis mundi, et luculente quidem compositequ
Abbreviated transcription (Latin):
diumn. et aminus capacib ꝓ malis rifu¬
tandũ. Hic in senectute sua apelagia¬
nis deceptus. & agnoscens loquacitatis
culpã. silentiũ usq ad mortẽ tenuit. ut
peccatũ quod loqͣndo contrarerat. tacẽ¬
do penitens emendaret: xx.

Expanded text:
dum, et a minus capacibus pro malis refudum, et a minus capacibus pro malis refutandum. Hic in senectute sua a Pelagianis deceptus, et agnoscens loquacitatis culpam, silentium usque ad mortem tenuit, ut peccatum quod loquendo contraxerat, tacendo poenitens emendaret.
Abbreviated transcription (Latin):
a quitanicȩ ꝓuinciȩ. uir genere &
liceris nobilis. c&̃ pauꝑtatĩ atq humi¬
litatis amore conspicuus. carus etiã scõꝵ
uirorũ. martini turonensis epͣi. et pau¬
lini nolensis. scͥpsit non contẽpnenda o¬
puscula. Nam epłas ad amorẽ dĩ. et con¬
temptũ mundi hortatorias scͥpsit sorori
suȩ multas. quȩ et noctȩ sunt. Scͥpsit et
ad paulinũ predictũ duas. & ad alios aliaᷤᷤ
S quia maliquib etiã familiaris necessi¬
tas inserta est non digerunt᷑. Composuit
et cronica: Scͥpsit & ad multorũ ꝓfectum.
uitam beati martini monachi & ep̃i. sig¬
nis et ꝓdigiis et uirtutib illustris uiri. &
collationẽ postumiam. & galli. se mediato¬
te et iudice de conu̾satione monachoꝵ
orientaliũ. & ipsius martim habitã in
dialogi speciem duab mcisionib cõpre¬
hendit. inquaꝵ pͥore refert suo tempore
apud alexandriã synodo ep̃oꝵ decretũ.
origenẽ et cautiꝰ a sapientibꝰ ꝓbonis legen¬

Expanded text:
Aquitanicae provinciae, vir genere et litteris nobilis, et paupertatis atque humilitatis amore conspicuus, clarus etiam sanctorum virorum Martini Turonensis episcopi, et Paulini Nolensis notitia, scripsit non contemnenda opuscula. Nam epistolas, ad amorem Dei et contemptum mundi hortatorias, scripsit sorori suae multas, quae notae sunt. Scripsit ad Paulinum praedictum duas, et ad alios alias. Sed quia in aliquibus etiam familiaris necessitas inserta est, non digeruntur. Composuit et Chronica. Scripsit et ad multorum profectum vitam B. Martini monachi et episcopi, signis et prodigiis ac virtutibus illustris viri: et collationem Postumiani et Galli, se mediante et judice, de conversatione monachorum Orientalium et ipsius Martini habitam, in Dialogi speciem, tribus incisionibus comprehendit. In quarum priore refert, suo tempore apud Alexandriam in synodo episcoporum decretum Origenem cautius a sapientibus pro bonis legen
Abbreviated transcription (Latin):
discipuli eius & grunniane familiȩ
stercora putant se diuina audire
misteria: nosq qͥ ista contẽpnimus.
qͣsi ꝓ brutis habent animantib. et
corporis constituti. ñ possumꝰ sentire
celestia: Hec dicit dñs exercituũ deus¬

Expanded text:
discipuli ejus, et Grunnianae familiae stercora, putant se divina audire mysteria. Nosque qui ista contemnimus, quasi pro brutis habent animantibus, et corporis constituti non possimus sentire coelestia.
Abbreviated transcription (Latin):
merius natione mauruis.xCUI.
ingallia prb̃r ordinatus. int̾rogantibꝰ¬
et rogantib uliano ep̃o. et uero prb̃ro. dia¬
logorũ more respondens arte dialectica. &
sermone ingenio apto composuit. de na
Quorum pͥmus continet quid sit anma.
uel qualiter ad imaginẽ dĩ credat᷑ facta
Scd̾s utrũ anma corporea. an incorꝑorea
debeat credi: Tercius. unde sit animã
pͥmo homini facta. Quartꝰ utrũ anima
quȩ nascituro corpor inftindenda ẽ no¬
ua fiat sine peccato: an ex substantia a¬
nimȩ pͥmi hominis uelut ꝓpago ex ta¬
litas. et quod eã ex singulari uoluntate
obtineat. Sertus tinde sit uixta apłi di¬
ctum adu̾sitas carnis et sp̃c. Septimus.
de differentia uicioꝵ. mortiĩ. resurrec¬
tionũ carnis et animȩ. Octautis. de his
quȩ sub fine mundi futura p̃dicata
sunt. ⁊ ab solutiones questionũ quȩ de
resurrectione ꝓponi solent. Memini
legisse me olim eiꝰ dictatũ ad quendam
nomine pͥncipiũ. de contẽptu mundi.

Expanded text:
MERIUS, natione Maurus, in Gallia presbyter ordinatus, interrogantibus Juliano episcopo et Vero presbytero, dialecticorum more respondens arte dialectica, et sermone ingenioque apto, composuit de NatuQuorum primus continet quid sit anima, vel qualiter ad imaginem Dei credatur facta; secundus, utrum anima corporea an incorporea debeat credi; tertius, unde sit anima primi hominis facta; quartus, utrum anima, quae nascituro corpori infundenda est, nova fiat et sine peccato, an ex substantia animae primi hominis velut propago de ralitas, et quod eam ex una et sincera voluntate obtineat; sextus, unde sit juxta Apostoli dictum adversitas carnis et spiritus; septimus, de differentia vitarum, mortium, resurrectionum carnis et animae; octavus, de his quae sub fine mundi futura praedicta sunt, absolutiones quaestionum quae de resurrectione proponi solent. Memini legisse me olim ejus dictatum ad quemdam nomine Principium, de Contemptu mundi,
Abbreviated transcription (Latin):
origene correctus scͥꝑsit uaria opuscula.
& maxime epłaᷤᷤ inquibus origeni gr̃as
agit. Sed & origenis ad eũ littere sunt. Ex¬
tat dialogus origenis. & berilli. in quo
& hereseos coarguitur: Claruit autẽ sub
alexandro mamies filio. & maximino
& gotdiano. qui ei in imꝑiũ successert̃.¬

Expanded text:
Origene correctus. Scripsit varia opuscula, et maxime epistolas, in quibus Origeni gratias agit, sed et Origenis ad eum litterae sunt. Exstat dialogus Origenis et Berylli, in quo haereseos coarguitur. Claruit autem sub Alexandro, Mammeae filio, et Maximino et Gordiano, qui ei in imperium successer
Abbreviated transcription (Latin):
& ẽrida composuit. occasionẽ dedit:
Scͥpsit non nullos inscͥpturis coĩenta
sĩ: inzachariam. de psalmis. in ysaiã in
de resurrectione. contra marcionẽ. de pascha.
onĩ saluatoris. in qua p̃sente origene se lo¬
qui in ȩccła significat. In huiꝰ emulationẽ
ambrosiꝰ quẽ de marcionis heresi aduerã
fidẽ correctũ diximus. cohortatus ẽ orige¬
nem inscͥpturas cõmentarios scͥbere p̃bens
e septem & eo amplius notarios. corumq
expensas. et librarioꝵ parem numerum.
quodq: his maius ẽ incredibili stucdio co¬
tidie. ab eo opis erigens. Vnde & inqua

Expanded text:
 901 composuit, occasionem dedit. Scripsit nonnullos in Scripturas commentarsim, et in Zachariam: de Psalmis, et in Isaiam, de de Resurrectione, contra Marcionem, de Pascha, Domini Salvatoris, in qua, praesente Origene, se loqui in Ecclesia significat. In hujus aemulationem Ambrosius, quem de Marcionis haeresi ad veram fidem correctum diximus, cohortatus est Origenem, in Scripturas commentarios scribere, praebens ei septem et eo amplius notarios, eorumque expensas, et librariorum parem numerum, quodque his majus est, incredibili studio quotidie ab eo opus exigens. Unde in qua
Abbreviated transcription (Latin):
re et constantio. & obamicitiã pamphyli
martyris ab eo cognom̃tũ sortit᷑ ẽ. lxxxii.
Ieticius eduoꝵ id est angustidunen¬
sis ep̃c sub constantino celeberrimȩ
famȩ habitus ẽ. in gallia. Leguntur euis
commentarii in cantico canticoꝵ. & aliud
grande uolumen adu̾sũ nouacianũm nec
pret̃ hec quicꝗͣ oꝑum eius repꝑi. lxxxiii.

Expanded text:
re et Constantio, et ob amicitiam Pamphyli martyris ab eo cognomentum sortitus est. Rhetitius Heduorum, id est, Augustodunensis episcopus, sub Constantino celeberrimae famae habitus est in Gallia. Leguntur ejus commentaria in Canticum canticorum, et aliud grande volumen adversus Novatianum: nec praet
Abbreviated transcription (Latin):
gilaui suꝑ eos. ut euellerem & demoli¬
rer. & dissiparem. & disꝑderem. & affli¬
gerem: sic uigilabo suꝑ eos ut edificẽ
& plantem ait dñs: In dieb illis ñ di¬
cent ultͣ patres comederunt uuam
acerbam. & dentes filioꝵ obstupuert̃
s unusquisq iniqͥtate sua morietur:
Omnis homo qͥ comederit uuã acerbã
obstupescent dentes eius Domũ & do¬
mũ id ẽ domũ isrł & domũ iuda in .lxx.
& seminabo isrł& uidã Quodq intu¬
lit semine hominũ & semine ium̃toꝵs
ad rationales & simplices referre
debemus: Et sicut in pͥncipio ihere¬
miȩ dictum ẽ ad eum. ecce constitui
te hodie suꝑ gentes & suꝑ regna ut

Expanded text:
gilaui super eos, ut euellerem et demoligilaui super eos, ut euellerem et demolirer et dissiparem et disperderem et affligerem, sic uigilabo super eos, ut aedificem m et plantem, ait dominus. in diebus illis non dicent ultra: patres comederunt uuam acerbam et dentes filiorum obstupuerunt, sed unusquisque in iniquitate sua morietur; omnis homo, qui comederit uuam acerbam, obstupescent dentes eius. \'Domum\' e \'domum\', id est domum Israhel et domum Iuda, in LXX  seminabo Israhel et ludam. quodque intulit: semine hominum et semine iumentorum, ad rationales et simplices referre debemus. et sicut in principio Hieremiae dictum est ad eum: ecce constitui te hodie super gentes et su
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptura flumina de uentre eius fluent
aque uiue. Et omnẽ animã esurientẽ
saciat. atq sicientẽ: de qͣsiti & esuriȩ.
idem in euanglĩo contestatur. Deatiqͥ
esuriunt & siciunt iustitiã: qm̃ ipsi sa¬
turabunt᷑. Hotandũq qd̾ ebrietas in hoc
loco. in bonã partẽ ponatur. de qua
& in cantico dicitur. Comedite amici
bibite & mebriamini carissimi Qua
ebrietate & ioseph inebriatꝰ ẽ cũ fr̃ibus
suis in meridie: In ebriati autẽ atq sa¬
turati hii qui lassi fuerant. atq esurie¬
rant: agunt gr̃as respondentes: Exꝑge¬
factꝰ sum & uidi dñm scilicet suscitantẽ
atq dicentẽ: Surge qui dormis & ele¬
uare a mortuis: & illuminabit te xpc̃.
Et sõnus inquit ms̃ dulcis fuit mͥ: ut
imitarer dñi mei uerba dicentis: Ego
dormiui & soporatꝰ sũ: & surrexi qm̃ do¬
minꝰ suscepit me:
cce dies ueniunt dicit dñs. & semi¬
nabo domum isrł & domũ iuda semine
hominũ. & semine iumͣtoꝵ: Et sicut ui¬

Expanded text:
ina de uentre eius fluent aquae uiuae et omnem animam esurientem satiat atque sitientem, de qua siti et esurie idem in euangelio contestatur: beati, qui esuriunt et sitiunt iustitiam, quoniam ipsi saturabuntur. notandumque, quod \'ebrietas\' in hoc loco in bonam partem ponatur, de qua et in Cantico dicitur: comedite, amici. bibite et inebriamini, carissimi! qua ebrietate et Ioseph inebriatus est cum fratribus suis in meridie. inebriati autem atque saturati hi, qui lassi fuerant atque esurierant, agunt gratias respondentes: \'expergefactus sum et uidi dominum\', scilicet suscitantem atque dicentem: surge, qui dormis, et eleuare a mortuis, et inluminabit te Christus. cet somnus.\' inquit, \'meus dulcis fuit mihi. ut imitarer domini mei uerba dicentis: ego dormiui et soporatus sum; et exsurrexi, quia dominus suscepit me\', Ecce dies ueniunt, dicit dominus, et seminabo domum Israhel et domum Iuda semine hominum et semine iumentorum. et sicut ui
Abbreviated transcription (Latin):
stultũ ẽ irrationalem & insensibilẽ
montẽ errore iudaico iuftũ & scm̃
credere: Ipse ẽ de quo & in consequen¬
tib scͥbitur Et in omni ciuitate eius
subaudit᷑ saluatoris cũ agͥcola: Et ĩ
dubiũ qͥndm̃ significet: de quo & in e¬
uangłio scͥptum ẽ Ego sum uitis uos
palmites: pater meus agricola. Unde
& apłs loquit᷑. Dei agricultura dĩ edi¬
ficatio estis Qd̃q sequit᷑. & eleuabit᷑ in
grege: hoc ostendit quod in singlis gre¬
gib iustus & scs agricola ipse dñs eleue¬
tur. & inseruis suis atq credentibꝰ ad ex¬
celsa conscendat: Quia inebriauiani¬
mã lassam. siue quia inebria uiom¬
nẽ animã sicientẽ: & omnẽ animãesu¬
rientẽ saturaui siue repleui: Ideo exꝑge¬
factus sũ & udi: & somnꝰ mͣs dulcis fu¬
it mͥ Mutatio ꝑsonarũ obscurã facit
intelligentiã ꝓpħarũ:. Dixerat dñs:

Expanded text:
stultum est inrationalem et insensibilem stultum est inrationalem et insensibilem montem errore Iudaico \'iustum et sanctum\' credere. ipse est, de quo et in consequentibus scribitur: et in omni ciuitate eius — subauditur saluatoris — cum agricola; non dubium, quin deum significet, de quo et in euangelio scriptum est: ego sum uitis. uos palmites et pater meus agricola; unde et apostolus loquitur: dei agricultura, dei aedificatio estis. quodque sequitur: et eleuabitur in grege, hoc ostendit, quod in singulis gregibus iustus et sanctus et agricola ipse dominus eleuetur et in seruis suis atque credentibus ad excelsa conscendat. Quia inebriaui animam lassam — siue quia inebriaui omnem animam sitientem — et omnem animam esurientem saturaui — siue replent —, ideo expergefactus sum et uidi et somnus meus dulcis fuit mihi. Mutatio personarum obscuram facit inte
Abbreviated transcription (Latin):
quando reduxero tnͣsmigͣtionẽ eius.
Benedictus dñs suꝑ iustũ montẽ scmaꝰ¬
& qui habitant in terra udea. & in oi
ciuitate eius cum agricola. & agcolaet
eleuabitur in grege: Iuxta hebͣicum
manifestum ẽ. qd in reditu isrł & intͣrã
suam captiuitate conuersa habitent¬
in urbe uda & dicatur ei ꝑ singula.
Benedicat tͥ dñs qui ẽ uere pulchri¬
tudo iustitiȩ. & mons scs̃: in quo qͥ ha¬
bitauerit nullas timebit insidias:
Et habitabit absq iniqͥtate uidas inci¬
uitatibꝰ suis: eruntq agricole & pecoꝵ
multitudo. Quod ex parte uidetur sub
⁊orobabel & ezra eẽ completũ Plen¬
tudo autẽ uaticinii ad xpi tempora¬
referatur. uel in pͥmo aduentu quan-¬
liter: iuxta iudeos & nr̃os iudaizantes
carnaliter:. Porro iuxta .lxx. hic sensus ẽ
Adhuc sermo iste dicetur in tͣra iuda &
in ciuitatib eius quando conuerte¬
ro captiuitatẽ eius Quid dicetur:
Benedictus dñs suꝑ montẽ iustum

Expanded text:
quando reduxero transmigrationem eius: quando reduxero transmigrationem eius: benedictus dominus super iustum montem sa qui habitant in terra Judaea, et in omni civitate ejus, cum agricola, et elevabitur in grege. Juxta Hebraicum manifestum est, quod in reditu Israel, et in terram suam captivitate conversa, habitent urbes Juda, et dicatur eis per singula: Benedicat tibi Dominus, qui est vere pulchritudo justitiae, et mons sanctus, in quo qui habitaverit, nullas timebit insidias. Et habitabit absque iniquitate Judas in civitatibus suis: eruntque agricolae, et pecorum multitudo, quod ex parte videtur sub Zorobabel et Ezra esse completum. Plenitudo autem vaticinii ad Christreferatur: uel in primo aduentu, quanliter, iuxta Iudaeos et nostros iudaizantes carnaliter. porro iuxta LXX hic sensus est: \'adhuc sermo iste dicetur in terra Iuda et in ciuitatibus eius, quando conuertero captiuitatem eius\', quid dicetur? benedictus dominus super iustum
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑfectꝰ uir in uentre. in eo solitis m̃si¬
b continebitur:. Unde & sĩmachus& a¬
quila iuxta nr̃am edicionẽ intͣp̃tati
sunt: Qͥa sͥ autẽ in hoc loco uo luerit
edicio uulgata ñ possum dicere & sen¬
sũ aliquẽ repꝑire. nisi uerb deihuma¬
no sensu argumͣtari eẽt sacrilegum.
Theodocio autẽ & ipse uulgate edicio¬
in consentiess. intͣpͣtatꝰ ẽ. crẽabit dñs
salutẽ nouã in salute. cireũibit homo
singulare ponens ꝓ plurari Simulq
& hoc notandũ quod natiuitas salua¬
toris atq conceptus dei creatio nuncu¬
petur: Hec dicit dñs exercituũ deus irł
Adhuc dicent uerbum istud in tͣra iuda
& in urbib eius: cum conuertero cap
tiuitatẽ eorum: Benedicat tͥ dñs pul¬
chritudo iustitiȩ mons sc̃s Et habita¬
bunt in eo uidas & omnes ciuitates
eius. simul agricole & minantes gre¬
tutũ deus isrł. Adhucdicent sermo¬
nẽ istum in tͣra iuda & in urbibꝰ eius

Expanded text:
sed perfectus uir in uentre femineo solitis mensised perfectus uir in uentre femineo solitis mensibus contine- bitur.\' unde et Symmachus et Aquila iuxta nostram editionem interpretati sunt. quid sibi autem in loco hoc uoluerit editio uulgata, possem dicere et sensum aliquem repperire, nisi de uerbis dei humano sensu argumentari esset sacrilegum. Theodotio autem et ipse uulgatae editioni consentiens interpretatus est: creauit dominus salutem nouam, in salute circumibit homo singularem ponens pro plurali; simulque et hoc notandum, quod natiuitas saluatoris atque conceptus dei creatio\' nuncupetur. Haec dicit dominus exercituum deus Israhel: adhuc dicent uerbum istud in terra Iuda et in urbibus eius, cum c ben edicat tibi dominus, pulchritudo iustitiae, mons sanctus! et habitabunt in eo Indas et omnes ciuitates eius simul, agricolae et minantes gretutum deus Israliel: adhuc dicent sermonem istum in terra Iuda et in urbibus eius,
Abbreviated transcription (Latin):
gaudii magnitudine. & tota ad deum
m̃te conuerti. & ponere siue dirigere
cor suũ in uiã ꝑ quã ꝓpheciaẽ. inde enĩ
illam ẽẽ redituram: Qd̃q ꝓ hoc dixere
.lxx. dacor tuũ in humeros illud signi¬
ficat qd̃ cogitationes debeat oꝑib iun¬
gere. siue humeros cõtẽplari portan¬
cium:. s acaptiuitate reducentiũ. Qd¬
isaias plenius exequitur in camelis &
currib ac basternis eos asserens reducen¬
dos: Reuertere inquit uirgo israhel re¬
uertere ad ciuitates tuas quas captiua
deseruisti: Usqueqͦ negligentia dissol¬
ueris & ꝓfundo errore uagaberis: Res¬
pice quid dicturꝰ sum & unde tͥ tanta
beatitudo speranda sit.diligent᷑ atten¬
de: dudi quod nũquã ante cognoue¬
Absq uiri semine absq ullo coitu
absq conceptu femina cucũdabit ui¬
rum gremio uteri sui: qͥ uixta increm̃¬
ta quidem etatis ꝑ uagitꝰ & infantiã
ꝓficere uidebitur sapientia & etate.

Expanded text:
gaudii magnitudine et tota ad deum gaudii magnitudine et tota ad deum mente conuerti et ponere siue dirigere cor suum in uiam, per quam profecta est; inde enim illam esse redituram. quodque pro hoc dixere LXX: da cor tuum in humeros, illud significat, quod cogitationes debeat operibus iungere sine humeros contemplari portantium se, de captiuitate reducentium; qIsaias plenius exsequitur in camelis et curribus ac basternis eos asserens reducendos. \'reuertere. \' inquit, \'uirgo Israhel, reuertere ad ciuitates tuas, quas captiuas deseruisti! usquequo neglegentia dissolueris et profundo errore uagaberis? respice, quid dicturus sum et, unde tibi tanta beatitudo speranda sit, diligens attende; audi. quod numquam ante cognoueabsque uiri semine. absque ullo coitu atque conceptu femina circumdabit uirum gremio uteri sui, qui iuxta incrementa quidem aetatis per uagitus et infantiam proficere uidebitur sapientia et aetate,
Abbreviated transcription (Latin):
usqueqͦ dimergeris in ꝓfundũ Utrãq
autẽ eclitionem ex toto posui. caput
obscurissimũ et eccłiȩ continens sacͣm̃ta:¬
Ut a .lxx. siue quis alius hunc ꝓpħã int̃¬
aut ignoratũ aut omissũ ostenderem
Uerbum hebͣicum. Sionim. uel inspecła¬
tores uel in speculas uertit᷑. ut aqͥla et
sĩmachus intͣp̃tati sunt: Unde miror qͥd
sibi uoluerit uulgata edicio ut ꝓsionm
retq lectoris intelligentiã. qͦ putaret pꝰ
ephraim ad syon & ad tͥbum iuda repen¬
te dei factum ẽẽ sermonẽ. cum ꝑpetua
oratio sit ad ephraun: cui & supͣ locutꝰ eͣ
audiens audiui ephraim. & filius ho¬
norabił mͥ ephraim. siue puer delicatꝰ
cu & nunc loquif. Statue tͥ speculas
siue speculatores qui tͥ p̃nuncient ad¬
uenire tantã rerum omniũ felicitatẽ
Quodꝙ sequit᷑ amaritudines que hebi¬
ce dicunt᷑. thẽmrurim. ꝓ quib sĩmachꝰ¬
quod flere debeat uel antiqͣ peccata uł

Expanded text:
usquequo demergeris in profundum? utramque usquequo demergeris in profundum? utramque autem editionem ex toto posui caput obscurissimum et ecclesiae continens sacramenta a LXX — sine quis alius hunc prophetam inteoratum aut omissum ostenderem. uerbum Hebraicum \'sionim\' uel in \'speculatores\' uel in \'speculas\' uertitur, ut Aquila et Symmachus interpretati sunt. unde miror, quid sibi uoluerit uulgata editio, ut pro \'retque lectoris intellegentiam, quo putaret post Ephraim ad Sion et ad tribum Iuda repente dei factum esse sermonem, cum perpetua oratio sit ad Ephraim, cui et supra locutus est: audiens audiui Ephraim et: filius honorabilis mihi Ephraim siue puer delicatus, cui et nunc loquitur: \'statue tibi speculas siue speculatores, qui tibi praenuntient aduenire tantam rerum omnium felicitatem.\' quodque sequitur \'amaritudines\', quae Hebraice dicuntur \'themruum\'. pro quibquod flere debeat uel antiqua peccata uel
Abbreviated transcription (Latin):
imo cordis affectu ꝓpt̃ quã causam
& conturbata sunt uiscera mea. sr̃ eo
ponã te: & qͣsi seboim Conu̾sũ ẽ in me
cor meũ. contͣbata sunt uisceramea:
Non faciã furorẽ irȩ meȩ. & ñ disꝑdã
ephraim: miserans miserebor eiusait
dñs: fuerunt qͥdẽ sermonesmei in eo
& omĩa mandata mea auido suscepit
animo & in suocorde seruauit: s tnͣ
miserans miserebor eius: ut ostende¬
ret omnẽ hominũ iustitiã indigere
mĩa dei Statue tͥ speculas. pone tibi
amaritudines: dirige cortuũ in uiã
directam in qͣ ambulasti Reu̾te̾ uir¬
go isrł: reu̾tere ad ciuitates tuas istas.
Usqueqͦ deliciis dissolueris filia uaga:
tores. fac penã dacortuũ in humeros
tuos: uia in qͣ ambulasti Reuertere
uirgo isrł: reu̾t̾e inciuitates tuas lu¬
gens. Usquequo conu̾teris filiar De¬
ibunt homines Ubi nos diximus. usqͣqͦ
deliciis dissolueris simmachus posuit

Expanded text:
imo cordis affectu; propter quam causam imo cordis affectu; propter quam causam et conturbata sunt uiscera mea super eo.ponam te et quasi Seboim? conuersum est in me cor meum. conturbata sunt uiscera mea. non faciam furorem irae meae et non disperdam Ephraim. miserans miserebor eius, ait dominus. fuerunt quidem sermones mei in eo et omnia mandata mea auido suscepit animo et in suo corde seruauit; sed tamen miserans miserebor eius.\' ut ostenderet omnem hominum iustitiam indigere misericordia dei. Statue tibi speculas, pone tibi amaritudines, dirige cor tuum in uiam directam, in qua ambulasti; reuertere, uirgo Israhel, reuertere ad ciuitates tuas istas! usquequo deliciis dissolueris, filia uaga? tores, fac poenam, da cor tuum in humeros tuos: uiam, in qua ambulasti. reuertere, uirgo Israkel, reuertere in ciuitates tuas lugens! usquequo conuerteris, filia demibunt homines. Lbi nos diximus: usquequo delicns dissolueris?, Symmachus posuit:
Abbreviated transcription (Latin):
sum tali sustentat oraculo: filius di¬
lectꝰ mͥephraim: quẽ in tantũ dilexi
ab inicio ut frĩ p̃ferrem manasse filiꝰ
honorabił qui contͣ nature ordinem.
honorem pͥmogeniti dnĩ dignatione
suscepit Puer delicatꝰ de quo scribit᷑.
Ephraim intendentes & mittentes arꝰ
conu̾si sunt in die belli. contͣ quẽ & ad
quẽ totꝰ osee ꝓpħe liber ẽ: cui benedi¬
cit iacob Delicias autẽ in hoc loco iux¬
ta illud accipiamꝰ qd̵ in psalmodict̃
Delectare in dno. & dabit tͥ peticiones
cordis tui: ꝓ quo ingreco & in hebrai
cohabetur deliciis affluȩ: Unde et
paradisus in eden. deliciarũ ꝑadisus
appellatur: Quia inquit fuerunt u̾¬
bamea in eo: recordatione memorero
eius adhuc: Ne putaretur gͣtuita be-¬
nedictio. et ex indulgentia pocius lar¬
gitoris quã merito eius in quẽ confe¬
rebatur eẽ collata: ideo ait: Recorda¬
bor eius: quia uerba mea fuerunt in
eo: Non in ore eius. ñ in labiis. s in

Expanded text:
sum, tali sustentat oraculo: Filius disum, tali sustentat oraculo: Filius dilectus mihi Ephraim, quem in tantum dilexi ab initio, ut fratri praeferrem Manasse.\' filius honorabilis, qui contra naturae ordinem honorem primogeniti domini dignatione suscepit; puer delicatus, de quo scribit: filii Ephraim intendentes et mittentes arcum conuersi sunt in die belli, contra quem et ad quem totus Osee prophetae liber est, cui benedicit Iacob. delicias\' autem in hoc loco iuxta illud accipiamus, quod in psalmo dicitur: delectare in domino, et dabit tibi petitiones cordis tui, pro quo in Graeco et inco habetur, deliciis afflue. Unde et paradisus in Eden, deliciarum paradisus appellatur. Quia, inquit, fuerunt verba mea in eo, recordatione memor ero ejus adhuc. Ne putaretur gratuita benedictio et ex indulgentia potius largitoris quam i merito eius, in quem conferebatur, esse conlata, ideo ait: recordabor eius, quia uerba mea fuerunt in eo, non in ore eius, non in labiis, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
tũ uenerit. ut &ẽ aliis ignorantibus
deum oftenderit: uixta illud qd̃ & da¬
uid penitens loquit᷑: Docebo iniquos
uias tuas & impii ad te conu̾tent᷑ Qñ
sustinui inquit obꝓbͥũ adolescentiȩ
mee Petatis ignorantiã peccasse se di¬
cit: ut facilius ueniam conseqͣtur. iux¬
ta illud quod & dauid canit: Delicta iu¬
uentutis meȩ & ignorantiȩ meȩ ne me¬
mineris: Unde & inconsequentib ds̃
paruulũ eũ uocat & deliciis affluentẽ.
Hoc autẽ dicit ꝓpt̾ diuiciarũ magni¬
tudinẽ & tͣre fertilitatẽ qua ephraim
rabił siue dilectus mͥ ephraim: sit pu¬
er delicatus. quia ex quo locutꝰ sũ de eo
Idcirco contͣbata sunt uiscera mea suꝑ
eo. miserans miserebor eius ait dñs
Penitentiam agente ephraim & dict¬
te in pͥncipio erudisti me & eruditꝰ sũ
qͣsi iuuenc i mndomitꝰ. & in fine qm̃ sus¬
tinui obprobriũ adolescentiȩ meȩ:
respondet dñs. & plena ad se m̃te ꝯuer¬

Expanded text:
tum uenerit, ut etiam aliis ignorantibus tum uenerit, ut etiam aliis ignorantibus deum ostenderit iuxta illud, quod et Dauid paenitens loquitur: docebo iniquos uias tuas et impii ad te conuertentur. quoniam sustinui. inquit, opprobrium adulescentiae meae. per aetatis ignorantiam peccasse se dicit, ut facilius ueniam consequatur iuxta illud. quod et Dauid canit: delicta iuuentutis meae et ignorantias meas meminereum vocat et deliciis affluentem. Hoc autem dicit propter divitiarum magnitudinem et terrae fertilitatem, qua Ephraim orabilis sive dilectus mihi Ephraim: si puer delicatus, quia ex quo locutus sum de eoidcirco conturbata sunt viscera mea super eo: miserans miserebor ejus, ait Dominus. Poenitentiam agente Ephraim, et dicente: In principio erudisti me, et eruditus sum quasi juvencus indomitus; et in fine: Quoniam sustinuisti opprobrium adolescentiae meae; respondit Dominus, et plena ad se mente conver
Abbreviated transcription (Latin):
Conuerte inquit me & conuertar:
frgo & ipsum quod agimus peniten¬
ciam: nisidei nitam auxilio: imple¬
re nͣ possumꝰ: Postquã emĩ conu̾teris
me & conu̾sus fuero tunc cognoscam
quia tu dñs deus meus es: & neqͣquã
errores mei atq peccata: Et pꝰquam
conu̾tistime: egi penitentiã Uide qͣn¬
tum sit auxiliũ dei & quã fragilis hu¬
mana conditio. ut hoc ipsũ qd agimꝰ
penitentiã. nͥ dñs ante nos conuerte
uel tui notitiã. siue cognoui te: ꝑcus¬
si femur meũ qd̾ dolentis & plangen¬
tis. & suꝑ errore pͥstino plorantis indi¬
ciũ ẽ. ut femur manu ꝑcuciat. & stul¬
tũ se ante fuisse fateatur Confususin
Quod enim tempus ñ ẽ confusionis
nr̃ȩ. si recordemͣ antiqua peccata et
om̃iũ que male egimꝰ. capiamꝰ memo¬
riam: Quodq dixere .lxx. & ostendi te
significat qd̃ pꝰquã ingemuit. & sua
delicta cognouit. tunc in tantũ ꝓfec¬

Expanded text:
\'conuerte,\' inquit. \'me, et conuertar\' — \'conuerte,\' inquit. \'me, et conuertar\' — ergo et ipsum, quod agimus paenitentiam, nisi dei nitamur auxilio, implere non possumus —; \'postquam enim conuerteris me et ad te conuersus fuero, tunc cognoscam, quia tu dominus deus meus es et nequaquam errores mei atque peccata. et postquam conuertisti me. egi paenitentiam\'. uide, quantum sit auxilium dei et quam fragilis humana condicio, ut hoc ipsum, quod agimus paenitentiam, nisi dominus nos ante conuertersam paenitentiam uel tui notitiam siue cognoui te, percussi femur meum.\' quod dolentis et plangentis et super errore pristino plorantis indicium est, ut femur manu percutiat et stultum se ante fuisse fateatur. confusus suquod enim tempus non est confusionis nostrae. si recordemur antiqua peccata et omnium, quae male egimus, capiamus memoriam? quodque dixere LXX: et ostendi te, significat, quod, postquam ingemuit et sua delicta cognouit, tunc in tantum profec
Abbreviated transcription (Latin):
me & conu̾tar: quia tu dñs deus meus.
Dostquã enim conu̾tistime. siue captꝰ
sum. egi penitenciam: & pꝰꝗͣ cognoui
siue ostendistim. ꝑcussi femur meum
siue ingemui Confusus sum & erubui
siue exdie confusionis. & ostendite: qmͣ
sustinui obꝓbrium adolescentiȩ meȩ:
loqͥtur deus qͥd ephraim dicentẽ audie¬
rit & lam̃tantem Nulli autẽ dubium
qͥn decem tͥb significet. quib pͥmꝰ ĩꝑauit
hieroboam filius nabath: qui & uitu¬
los aureos fecit indan & bethel ut hoc
populus errore seductus deuͣ israhel
colere & adorare desisteret: Castigasti
me inquit. & castigatus sum inquit:
Omniscorreptio ꝓficit in salutẽ. que
ad psens uidet᷑ eẽ tͥsticie & postea fruc¬
tus affert pacificos: Quodq ait. qͣsi iu¬
uenculus indomitꝰ. siue uitulus & ñ
didici: hoc significat quod multo la¬
boreatq uerberib eruditꝰ sit. ut ad pe¬
nitenciã conuerteret᷑. & ñ ꝓfecerit:

Expanded text:
me, et convertar; quia tu Dominus Deus meus. me, et convertar; quia tu Dominus Deus meus. postquam enim con- uertisti me-siue captus sum —; egi paenitentiam et, postquam cognoui — siue ostendisti mihi —, percussi femur meum — sine ingemui — ; confusus sum et erubui — siue ex die con fusionis et ostendi te —, quoniam sustinui opprobrium adulescentiae meae. Loquitur deus, quid Ephraim dicentem audierit et lamentantem. nulli autem dubium. quin decem tribus significet, quibus primus Hieroboam, filius Nabat, qui et uitulos aureos fecit in Dan et Bethel, ut hoc populus errore seductus deum Israhel colere et adorare desisteret. castigasti me, inquit, et castigatus sum. omnis correptio proficit in salutem, quae ad praesens uidetur esse tristitiae et postea fructus affert pacificos. quodque ait: quasi iuuencus indomitus siue uitulus et non didici, hoc significat, quod multo labore atque uerberibus eruditus sit, ut ad paenitentiam uerteretur, et non profecerit.
Abbreviated transcription (Latin):
tu: & oculitui a lacͥmis hic ẽ sensus Elo¬
rare desiste: pͥora enim oꝑa tua respex̃
dñs Et reuertentur filuitui de t̾ramni¬
mici Nec presenti dolore tenearis: ẽ
enim spes in nouissimis tuis ait dñs: Et
reuertent᷑ filii ad t̃minos suos quos ha¬
buerunt patreseorũ abraham ysaãc. et
iabob Meluis autẽ de paruuł intelligi¬
mꝰ. quod mercedem habeant effusi ꝓxp̃o
ant regna celorum. & reuersi sint inse¬
dem pͥstinã. quando ꝓ corpore humilita¬
tis. corpus receꝑint glo̾sum Ista ẽ spes
nouissima. quando iusti fulgebunt qͣ¬
si sol: & infantes quondã paruuli atq
lactantes. absq etatũ increm̃to. & in iu¬
riis ac labore corpore resurgent in uirũ
ꝑfectum. in m̃suram plenitudinis xꝑi.
udiens audiui ephraii tñsmignͣtẽ
siue lam̃tantẽ Castigasti me & erudi¬
tus sumsicut iuuenculus in domitus.
siue sicuit uitulus: & ñ didici Conu̾te

Expanded text:
tu, et oculi tui a lacrymis. Et est sensus: Plotu, et oculi tui a lacrymis. Et est sensus: Plorare desiste, priora enim opera tua respexit Dominus: Et revertentur filii tui de terra inimici, ne praesenti dolore tenearis. Est enim spes novissimis tuis, ait Dominus. Et revertentur filii tui ad terminos suos, quos habuerunt patres eorum Abraham, Isaac, et Jacob. Melius autem de parvulis intelligimus, quod mercedem habeant effusi sanguiant regna coelorum: et reversuri sint in sedem pristinam, quando pro corpore humilitatis, corpus receperint gloriosum. Ista est spes novissima, quando justi fulgebunt sicut sol , et infantes quondam parvuli, atque lactentes, absque aetatum incremento, et injuriis ac labore corporeo resurgent in virum perfectum, in mensuram plenitudinis Christi . Audiens audivi Ephraim transmigrantem sive lamentantem; castigasti me, et eruditus sum sicut juvencus indomitus sive 1066 sicut vitulus, et non didici; converte
Abbreviated transcription (Latin):
adriano quando & urbs subuersa ẽ hie¬
rusalem ĩnumerabił popłs diu̾se etatiᷤ
& utͥusq sexus in mercato terebinti ue¬
nundat᷑ sit: & idcirco execͣbile ẽẽ uide¬
is mercatum celeberrimũ uisere: Di¬
cant illi quod uolunt. nos recte testi¬
moniũ sũpsisse dicimus euanglistã
matħm ꝓloco in quo rachel condita:
& uicinarum incircuitu uillarũ filios
qͣsi suos fleuerit: Hec dicit añs. Quies¬
cat uox tua aploratu: & ocłi tui a lacͥ¬
mis. quia ẽ merces oꝑi tuo ait dñs.
Et reu̾tent᷑ de t̃ra inimici siue inimi¬
coꝵ & erit spes nouissimis tuis ait dñs
& reuertent᷑ filii ad t̾minos suos. Hoc
iuxta litteram necdum factũ ẽ. Neq
enim decẽ tͥb que inciuitatib medoꝵ
exulabant atq: ꝑsarum reu̾sas in t̾rã
iudeã legimꝰ: Iuxta spm̃ & in passione
anĩ completum ẽ: & huc usq cõpletur
quando de toto orbe saluat᷑ isrł: & ra-¬
chelidicitur. Quiescat uox tua aplora¬

Expanded text:
Hadriano, quando et urbs subuersa est HieHadriano, quando et urbs subuersa est Hierusalem, innumerabilis populus diuersae aetatis et utriusque sexus in mercato Terebinthi uenundatus sit; et idcirco exsecrabile esse Iudaeis mercatum celeberrimum uisere. dicant illi, quod uolunt, nos recte testimonium sumsisse dicemus euangelistam Mattheum pro loco, in quo Rachel condita est et uicinarum in circuitu uillarum filios quasi suos fleuerit. Haec dicit dominus: quiescat uox tua a ploratu et oculi tui a lacrimis, quia est merces operi tuo, ait dominus, et reuertentur de terra inimici — siue inimicorum — et erit spes nouissimis tuis. ait dominus, et reuertentur filii ad terminos nos suos. Hoc iuxta litteram necdum factum est — neque enim decem tribus, quae in ciuitatibus Medorum exsulant atque Persarum. reuersas in terram Iudaeam legDomini completum est, et hucusque completur: quando de toto orbe salvatur Israel, et Rachel dicitur: Quiescat vox tua a plora