comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ertullianus pb̃r. nunc demũ pͥmꝰ
post uictorem & appollinũ latinoꝵ
ponitur. ꝓuinciȩ a fricȩ ciuitatis carta¬
ginensis. patre centurione consulari:
Hic acris et uebementis ingenii sub se¬
uero pͥncipe. & antonino caracalla. ma¬
ximȩ floruit. multaq scripsit uolumi¬
na: quȩ quia nota sunt pluribus pret̾¬
mittimꝰ. Uidi ego quendã paulũ concor
die oppido italiȩ senem. qui beati cypͥ¬
ani iam grandis ȩtatis notariũ cũ ipse
ad modũ eẽt ad olescens rome uidisse se¬
diceret. referre sibi solitum. numꝗͣ cypͥa¬
num absq tertulliani lectione unã p̾teriᷤ
se diem. ac sibi crebro dic̾e. Da mͥ magi¬
strum: tertullianũ uidelicet significais.
Hic usq ad mediam etatẽ pb̃r fuit
ȩccłe africȩ. Inuidia postea & contume¬
liis clericorũ romane eccłiȩ. ad monta¬
ni dogma delapsus: inmul tis libris no¬
ue ꝓpb̃iȩ meminit: Specialit̾ autẽ ad¬
u̾sum eccłiam teruit uolumina: de pu¬

Expanded text:
r, nunc demum primus post Victorem et Appollonium Latinorum ponitur, provinciae Africae, civitatis Carthaginiensis, patre Centurione Proconsulari. Hic acris et vehementis ingenii, sub Severo principe et Antonino Caracalla maxime floruit, multaque scripsit volumina, quae quia nota sunt pluribus, praetermittimus. Vidi ego quemdam Paulum Concord oppidum Italiae est, senem, qui se beati Cypriani, jam grandis aetatis, notarium, cum ipse admodum esset adolescens, Romae vidisse diceret, 891 referreque sibi solitum numquam Cyprianum absque Tesse diem, ac quod sibi crebro diceret: Da magistrum, Tertullianum videlicet significans. Hic usque ad mediam aetatem presbyter in Ecclesia fuit, invidia postea ac contumeliis clericorum Romanae Ecclesiae, ad Montani dogma lapsus, in multis libris novae prophetiae meminit. Specialiter autem adversum Ecclesiam texuit volumina, de pe
Abbreviated transcription (Latin):
aiudriae clarus habitus ẽ Qui int̾ multa¬
ingenii sui. et preclara monimͣta. etiam
de consonantia moysi & iħu. elegans opꝰ
composuit: & euanglicos canones excogi¬
tauit. quos postea secutus est eusebius
cesariensis: Hunc salso accusat porfirius.

Expanded text:
andriae clarus habitus est: qui inter multangenii sui et praeclara monumenta etiam de consonantia Moysi et Jesu elegans opus composuit, et evangelicos canones excogitavit, quos postea secutus est Eusebius Caesariensis. Hunc falso accusat Porphyrius
Abbreviated transcription (Latin):
Similiter docet ipsa epła et diuinis con¬
firmat testimoniis. dñm iħ̾m xp̃m. sic̃¬
et pat̾nȩ diuinitatis filiũ. ita uerũ hu¬
manȩ naturȩ ẽẽ hominẽ credendũ: id:
er carne uirgins. carnẽ traxisse. et non de
celo corpus exhibuisse. sicut euthices asse¬
rebat. Moritur leone et marciano ĩꝑantibꝰ

Expanded text:
Similiter docet in ipsa epistola, et divinis conSimiliter docet in ipsa epistola, et divinis confirmat testimoniis, Dominum nosivinitatis verum Filium, ita verum humanae naturae esse hominem credendum, id est, ex carne Virginis Mariae carnem traxisse, et non de coelo corpus sibi exhibuisse, sicut Eutyches asserebat. Moritur Leone et Majoriano i
Abbreviated transcription (Latin):
nulinus composuit tractatꝰ de initio
quadragesimȩ ȩquib ego duos legi.
de die dominico paschȩ. de obȩdientia.
de penitentia. de neophitis. lxix.
ylarius a relacensis ep̃e. uit fuit in
scis scripturis doctus. pauꝑtatis a¬
mator. et erga inopũ ꝓuisionẽ non solũ
ctiam rusticationẽ contra iuires sias. nõ
genere clarus. et longe aliter educatus
exercuit: sed nec inspͣualib neglexit:
Namet indocendo grãm habuit. et
absq ꝑsonarũ acceptione om̃ib castiga¬
tum opusp̾dicationis ingessit. Ingeno
uero in mortali. aliqua et parua edidit.
quȩ crudite animȩ. & fidelis linguȩ. indi¬
cio sunt. inquib p̃cipuȩ et ad multorum
utilitatem necessario oꝑe uitã scĩ honora¬
ti decessoris sui composuit. Morit᷑ ualenti
eo urbis rome ep̃c. scripsit ad flauia
num constantinopolitanȩ ecclȩ ep̃m.
tone ep̃atus nouam mȩccłam moliebat᷑.
ut si confiteretur errorẽ & polliceretur
teret et incepto. cum sua heresi dãpnaret᷑.

Expanded text:
ULINUS composuit tractatus de Initio Quadragesimae, de quibus ego duos legi: de Die Dominico Paschae, de obedientia, de poenitentia, de neophytis. CAPUT LXIX. HILARIUS, Arelatensis episcopus, vir in sanctis Scripturis doctus, paupertatis amator, et erga inopum provisionem non solum etiam rusticationem contra vires suas homo genere clarus, et longe aliter educatus, exercuit; sed nec in spiritalibus neglexit. Nam et in docendo gratiam habuit, et absque personarum acceptione omnibus castigatum opus praedicationis ingessit. Ingenio vero immortali aliqua et parva edidit, quae eruditae animae et fidelis linguae indicio sunt: in quibus praecipue, et ad multorum utilitatem, necessario opere Vitam sancti Honorati praedecessoris sui composuit. Moritur ValentiAPUT LXX. Leo, urbis Romae episcopus, scripsit ad Flavianum, Constantinopolitanae Ecclesiae epitione episcopatus nova in Ecclesiam moliebatur ut si confiteretur errorem, et polliceretupersisteret in incepto, cum sua haeresi damnaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad magnas utilitates humani gene¬
tis noscunt᷑ inuenti. Quaꝓpt᷑ otologit̃
uob̃ unũ quod solis claritas indicet.
p̾parasse cognoscor. alterũ uͦ aquatile
quod die noctuq horarũ iugiter indi-¬
cat quantitatẽ. quia frequent᷑ ñ nullis
diebus solis claritas ab ẽẽ cognoscit᷑. Mi¬
roq modo interris aqua ꝑagit: quod
solis flammineus ugor de suꝑ modu¬
latus excurrit. Ita quȩ natura diuisa
sunt ars humana fecit ire concorditer.
inquib fides rerũ tanta uieritate con¬
sistit. ut quod abutͥsq geritur ꝑ iiter¬
nuntios estimes consticutũ. Hȩc ergo ꝓ¬
curata sunt. ut milices xp̃i certissimiᷤ
signis ammoniti. ad opus exercendum
diuinũ quasi tubis clangentibꝰ euocent᷑:¬

Expanded text:
qui ad magnas utilitates humani genequi ad magnas utilitates humani generis noscuntur inuenti. Quapropter horologium uobis unum, quod solis claritas indicet, praeparasse cognoscor; alterum uero aquatile, quod die noctuque horarum iugiter indicat quantitatem, quia frequenter nonnullis diebus solis claritas abesse cognoscitur, miroque modo in terris aqua peragit, quod solis flammeus uigor desuper modulatus excurrit. Ita quae natura diuisa sunt, ars hominum fecit ire concorditer; in quibus fides rerum tanta ueritate consistit, ut quod ab utrisque geritur per internuntios aestimes constitutum. Haec ergo procurata sunt, ut milites Christi certissimis signis ammoniti ad opus exercendum diuinum quasi tubis clangentibus euocentu
Abbreviated transcription (Latin):
noratum ẽ habeatur ex maxima par¬
te notissimũ. Hisetiã aodidimꝰ in codi¬
cibus cooꝑiendis doctos artifices. ut licte¬
rarũ sacrarũ pulchritudinẽ facias desuꝑ
decora uestiret. exemplũ illud dñicȩ fi-¬
gurationis ex aliqua parte forsitan imitã¬
tes. qui eos quos ad cȩnã estimat inuitã¬
dos. ingła cȩlestis conuuii stolis nuptia¬
libus oꝑuit quib multiplices species fac¬
turarũ in uno codicȩ depictas ni fallor de¬
center exp̃ssimus: ut qualẽ maluerit
studiosus degum̃ti formã ipse sibi possit
eligere: Parauimꝰ etiã nocturnis iugiliis
mechanicas lucernas conseruatrices illu¬
minantiũ flammaꝵ. ipsas sibi nutrienteᷤ
incendiũ. quȩ humano ministĩo cessante.
plire custodiant uberrimi luminis abũ¬
dantissimã claritatẽ. ubi olei pinguedo
non deficit. quamius flammis ardenti¬
bus iugiter torreat᷑: S nec horaꝵ modu¬
los passi sumus. uos ullatenus ignorare:

Expanded text:
noratum est habeatur ex maxima parnoratum est habeatur ex maxima parte notissimum. His etiam addidimus in codicibus cooperiendis doctos artifices, ut litterarum sacrarum pulchritudinem facies desuper decora uestiret, exemplum illud Dominicae figurationis ex aliqua parte forsitan imitantes, qui eos quos ad cenam aestimat inuitandos in gloria caelestis conuiuii stolis nuptialibus operuit. Quibus multiplices species facturarum in uno codice depictas, ni fallor, decenter expressimus, ut qualem maluerit studiosus tegumenti formam ipse sibi possit elegere. Parauimus etiam nocturnis uigiliis mechanicas lucernas conseruatrices illuminantium flammarum, ipsas sibi nutrientes incendium, quae humano ministerio cessante prolixe custodiant uberrimi luminis abundantissimam claritatem; ubi olei pinguedo non deficit, quamuis flammis ardentibus iugiter torreatur. Sed nec horarum modulos passi sumus uos ullatenus ignorare,
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdẽ depͥmis. meduis. atq ultinus silla¬
bis. Euisdẽ de .b. litera tripharia in nomi¬
ne posita. et euticem de aspiratione. Sed
et focam de differentia gem̾s. Quos ego
quanta potui studiosa curiositate colle¬
gi. Et ne quempiã memoratoꝵ codicum
obscuritas delicta turbaret: qm̃ antiqͦꝵ
declinationũ ꝑmixtione ꝓmaxima par¬
ce confusi sunt: magno studio laboris in¬
cubui. ut in libro sequestrato atq cõposi¬
to qui inscͥbit᷑ de ortographia. ad tios de¬
florate regulȩ ꝑuenirent. et dubietate
sublata. lib̾ior animꝰ uiã emendationis
incederet: Diomedẽ quoq et theoctistũ
aliqua de tali arte scripsisse comꝑimus:
qui si inuenti fuerint uos quoq: eornm
deflorata colligite. Forte et alios innenire
possitis ꝑ quos noticia ur̃a potiꝰ instruat᷑.
Isti tamen qͥ memorat sunt si assiduo stu¬
dio relegantur: omnẽ uob̾ caliginẽ igno¬
rationis abscidurt: ut qđ hactenus ig¬

Expanded text:
eiusdem de primis mediis atque ultimis syllaeiusdem de primis mediis atque ultimis syllabis, eiusdem de B littera trifariam in nomine posita, et Eutychen de aspiratione, sed et Focam de differentia generis; quos ego quantos potui studiosa curiositate collegi. Et ne quempiam memoratorum codicum obscuritas derelicta turbaret, quoniam antiquarum declinationum permixtione pro maxima parte confusi sunt, magno studio laboris incubui, ut in libro sequestrato atque composito, qui inscribitur de Orthographia, ad uos defloratae regulae peruenirent, et dubietate sublata liberior animus uiam emendationis incederet. Diomedem quoque et Theoctistum aliqua de tali arte scripsisse comperimus; qui si inuenti fuerint, uos quoque eorum deflorata colligite. Forte et alios inuenire possitis, per quos notitia uestra potius instruatur. Isti tamen qui memorati sunt, si assiduo studio relegantur, omnem uobis caliginem ignorationis abscidunt, ut quod hactenus ig
Abbreviated transcription (Latin):
Uerba cȩlestia multiplicat homo. & qͥdã
significatione comꝓbabili si fas ẽ dicere
tͥbus digitis scͥbitur. quod uirtꝰ scẽ tri¬
nitatis effatur. O spectacłm bene consi¬
derantib głosum: Arundine currente
u̾ba cȩlestia describunt᷑. ut uñ diabolꝰ
caput dñi in passionẽ fecit ꝑcuti inde
eius calliditas possit extingui. Accedit etiã
laudibus eorum. quod factum dñi aliquo
modo uident᷑ imnitari: qui legẽ suam licet
figuraliter sit dictum. omĩpotentis digi¬
ti oꝑatione conscripsit. Multa sunt qͥdẽ
quȩ de tam insigni arce referant᷑. s suffi¬
cit eos dici librarios. qui libere dño iusti¬
ciȩq deseruiunt. Sed ne tanto bono muta¬
ts litteris scriptores u̾ba uiciosa ꝑmisceant᷑.
aut ineruditus em̃dator nesciat errata cor¬
rigere. ortographos antiquos legant: idẽ
ueliũ. longum. curciũ. ualerianũ. papiria¬
num. ad amantiũ. martyriũ. de .u. et .b.

Expanded text:
Verba caelestia multiplicat homo, et quadam Verba caelestia multiplicat homo, et quadam significatione contropabili, si fas est dicere, tribus digitis scribitur quod uirtus sanctae Trinitatis effatur. O spectaculum bene considerantibus gloriosum! Arundine currente uerba caelestia describuntur, ut, unde diabolus caput Domini in passione fecit percuti, inde eius calliditas possit extingui. Accidit etiam laudibus eorum, quod factum Domini aliquo modo uidentur emitari, qui legem suam, licet figuraliter sit dictum, omnipotentis digiti operatione conscripsit. Multa sunt quidem quae de tam insigni arte referantur, sed sufficit eos dici librarios, qui librae Domini iustitiaeque deseruiunt. Sed ne tanto bono mutatis litteris scriptores uerba uitiosa permisceant aut ineruditus emendator nesciat errata corrigere, orthographos antiquos legant, id est, Velium Longum, Curtium Valerianum, Papirianum, Adamantium Martyrium de V et B,
Abbreviated transcription (Latin):
Igo tamen fateor uotũ meũ quod int̾
uos quecunq possunt corpor eo la¬
bore compleri. antiquarioꝵ mͥ studia si
tamen ueraciter scͥbant. non in merito
forsitan plus placere: quod et mentem
suam relegendo scͥpturas diuinas salu¬
tarit̾ instruant. & dñi precepta scͥben¬
do longe lateq disseminent. Felix in¬
tentio. laudatida sedulitas. manu hoibꝰ
predicare. digitis linguas aꝑtre. salutẽ
mortalib tacitũ dare. et contra diabol
sub reptiones illicitas. calamo atram̃toq
pugnare: Tot eñi uulnera sathanas ac¬
cipit. quot antiquariꝰ dm̃ t̾iba descͥbit.
Uno itaq loco situs oꝑis sui dissemina¬
tione ꝑdiu̾sas ꝓuincias uadit. in lociᷤ
scĩs legitur. laborẽ ipsius audiunt po¬
puli. unde se apraua uoluntate conuer¬
tant et dño pura mente deseruiant.
Oꝑatur absens deoꝑe suo. Nequeo dicere.
iucissitudinẽ illum de tot bonis nͣ posse
ꝑciꝑe. si tamen non cupiditatis ambi.¬
tu. sed recto studio talia noscat᷑ efficere.

Expanded text:
go tamen fateor uotum meum, quod inter uos quaecumque possunt corporeo labore compleri, antiquariorum mihi studia, si tamen ueraciter scribant, non immerito forsitan plus placere, quod et mentem suam relegendo Scripturas diuinas salutariter instruunt et Domini praecepta scribendo longe lateque disseminant. Felix intentio, laudanda sedulitas, manu hominibus praedicare, digitis linguas aperire, salutem mortalibus tacitum dare, et contra diaboli subreptiones illicitas calamo atramentoque pugnare. Tot enim uulnera Satanas accipit, quot antiquarius Domini uerba describit. Vno itaque loco situs, operis sui disseminatione per diuersas prouincias uadit; in locis sanctis legitur labor ipsius; audiunt populi unde se a praua uoluntate conuertant, et Domino pura mente deseruiaint; operatur absens de opere suo. Nequeo dicere uicissitudinem illum de tot bonis non posse percipere, si tamen non cupiditatis ambitu sed recto studio talia noscatur efficere.
Abbreviated transcription (Latin):
tandam naturã. pͣmonuit de pȩna . uii.
ichomius monachus. uir tam indo¬
gr̃ȩ. et fundator egipti cenobioꝵ scripsit
regulã utroq generi monachoꝵ aptam.
quam angło dictante ꝑcȩꝑat. & scͥpsit
ad collegas p̃positure suȩ ȩpłas. inquibꝰ
alpbabetũ misticis tectum sacram̃tis uel
humanȩ consuetudinis excedentẽ intel¬
ligentiam clausit. solis credo eorũ gr̃e uel
meritis manifestum. id ẽ ad abbatẽ sirũ
unã. ad abbatẽ corneliũ unã. ad omnes
monastĩoꝵ p̃positos ut inunũ antiquiriᷤ
monasterioꝵ qđ lingua egyptiaca uocat᷑
baoyai. congregati. pasche diem uelut eter¬
na lege concelebraent epłam unã: Similit̃¬
& ad diem remissionis quȩ mense augusto
agitur. ut munũ p̃positi congregarentur.

Expanded text:
ti dari naturam, praemonuit de poena. CAPUT VII. PACHOMIUS monachus, vir tam in dolicae gratiae et fundator Aegypti coenobiorum, scripsit Regulam utrique generi monachorum aptam, quam angelo dictante perceperat. Scripsit et ad collegas praepositurae suae epistolas, in quibus alphabetum mysticis tectum sacramentis, velut humanae consuetudinis excedens intelligentiam, clausit, solis, credo, eorum gratiae vel meritis manifestatum; unam ad abbatem Syrum, unam ad abbatem Cornelium: interim ad omnium monasteriorum praepositos, ut in unum antiquins monasterium, quod lingua Aegyptiaca Baum vocatur, congregati Paschae diem velut aeterna lege celebrent, epistolam unam. Similiter et ad diem Remissionis, quae mense Augusto agitur, ut in unum praepositi congregarentur
Abbreviated transcription (Latin):
dis. ti Et dixͣ dñs ad me uocifera¬
re. uel lege omnia uerba hec in
ciuitatib iuda. & foris hierłmdicets.
Audite uerba p acti huius & facite
illa Clem̃tissimꝰ dñs frequent᷑ uen¬
tura p̃dicit ut tandẽ durus creden¬
do animus molliat᷑. Predicit
au tem tam murbe hierłm quã fo¬
ris in agro ut quorũ cõmune pecca¬
tũ ẽ: eadem penitudo sit: Quia con¬
testans contestatꝰ sum patres uros in

Expanded text:
disti!\' Et dixit dominus ad me : uociferadisti!\' Et dixit dominus ad me : uociferare - uel lege — omnia uerba haec in ciuitatibus Iuda et foris Hierusalem dicens : audite uerba pacti huius e t facite illa! Clementissimus deus frequenter uentura praedicit, ut tandem durus ad credendum animus molliatur. praedicit autem tam in urbe Hierusalem quam foris in agro, ut, quorum commune discrimen est, eadem paenitudo sit. Quia contestans contestatus sum patres uestros in
Abbreviated transcription (Latin):
aliquẽ penȩ locum. ferri mat̾ia pͣ¬
paratũ Ut suscitẽ iuram̃tũ qd̾ iura¬
ui patrib uris daturũ me eis trã flu¬
entẽ lacte & melle: sicut ẽ dies hec: Pa¬
tres uident᷑ accipere quando accipi¬
unt filii. & abrahe ꝓmissio impletur
in posteris: Terrã autẽ lacte & melle
manantẽ yfir u aiuñ debemus acci¬
ꝑe. ꝓ rerum omiũ habundantia: ut
eͣ illud. Mella fluunt illis fera de ru¬
gib asper amomũ: Et iterum. Et pas¬
sim riuiscurrentia uina repressit.
Aut certe tropologice. t̾ram lacte et
melle manantẽ. Xpieccłiã sentiamꝰ
in qua paruuli atq lactantes educa¬
mur ꝑ fidem ut possimus solidũ cape
cibum Et̃ respondi & dixi: Am̃ dñe:
gens populũ suũ occupat uocẽ dm̃i
& cupit uera eẽ & in ꝑpetuũ ꝑ mane¬
re que data sunt: Unde ait Uere
anẽ implesti quod pollicitus es Siue
fiat. dnẽ. hoc ẽ semꝑ maneat qđ de¬

Expanded text:
aliquem poenae locum ferri materia praliquem poenae locum ferri materia praeparatum. Ut suscitem iuramentum, quod iuraui patribus uestris, daturum me eis terram fluentem lacte et melle, sicut est dies haec. Patres uidentur accipere, Quando accipiunt filii, et Abrahae repromissio conpletur in posteris. terram autem lacte et melle manantem hyperbolice debemus accipere pro rerum omnium abundantia, ut est illud: mella fluant illis, ferat et rubus asper amomum, et iterum: et passim riuis currentia uina repressit; aut certe tropologice terram lacte et melle manantem Christi ecclesiam sentiamus, in qua paruuli atque lactantes educamur per fidem, ut possimus solidum cibum capere. Et respondi et dixi: omen, domine, gens populum suum occupat uocem domini et cupit uera esse et in perpetuum permanere, quae data sunt. unde ait: \'uere, domine. implesti, quod pollicitus es, siue fiat, domine, hoc est: semper maneat, quod de
Abbreviated transcription (Latin):
uobis. & eritis mͥ in populũ et ego ero
uob̾ in deum: Non ꝓpter generis pͥ¬
uilegiũ. ñ ꝓpter circũcisionis inuiriã
& ociuͣ sabbati. s ꝓpter obedientiã et
deusefficitur populo huic & israhel
populus eius Et hic quidẽ quasi ad
seruos loquit᷑ ut placeant deo: in
euanglio uero dñsad discipulos uos
inquit amici mei estis si feceritis
que ego pͣcipio uob̃: Iam nͣ dico uos
seruos. quia seruus nescit quid fa¬
ciat dñseius: uos autẽ dixi amicos
quia omnia quecũq audiui apre
meo nota feci nob̾ Quic̃q amici fue¬
rint. de amicis tnͣseunt in filios:
Quotquot enim receꝑunt eum dedit
eis potestatem filios dei fieri: Unde
dia mandatorũ ẽ. & hic similitudo di
Quod ꝙ ait in die qͣ eduxi c̃os de tͣra
egypti de fornace ferrea: dat nob̾ in¬
telligentiã quod caminus & fornax
ferrea atq suctensa tribulacionis et
penȩ significet magnitudinẽ. ñ

Expanded text:
vobis, et eritis mihi in populum et ego ero vobis, et eritis mihi in populum et ego ero vobis in Deum. » Nam propter generis privilegia, non propter circumcisionis injuriam et otium sabbati, sed propter obedientiam et Deus efficitur populi Ipopulus eius. et hic quidem quasi ad seruos loquitur, ut placeant deo; in euangelio uero dominus ad discipulos: uos, inquit, amici mei estis, si feceritis, quae ego praecipio uobis. iam non dico uos seruos, quia seruus nescit, quid faciatquia omnia quaecunque audivi a Patre meo nota feci vobis . » Cumque amici fuerint, de amicis transeunt in filios. « Quotquot enim receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . » Unde tia mandatorum est, hic similitudo dei. quodque ait: in die, qua eduxi eos de terra Aegypti, de fornace ferrea, dat nobis intellegentiam, quod caminus et fornax ferrea atque succensa tribulationis et oenae significet magnitudinem, non
Abbreviated transcription (Latin):
dissiparent. & poplm̃tuũ int̾ficerent
Uerbum quod factumẽ adiheremiam
adnõdicens: Audite uerba pactisiue
testam̃ti huius. & loquimini ad uiros
iuda & habitatores iherłm: & dices ad
eos. Hec dicit dñs deus isrł: Non qͥdẽ
positum ẽ in titulo sub quo tẽporeuł
sub quo rege. & quoto anno eius hec
ꝓphecia facta sit: s intelligimꝰ uel pͥo¬
ri ꝓphecie & tempori hec eẽ iungenda
uel certe pꝰ aliquod temporis interual¬
lum prioris ꝓpheciȩ. huncdnĩ ad pro¬
pħam factum eẽ sermonẽ Notandũ ẽ
autem quod uerbumberith aquila
& simmachus semꝑfactum .lxx. et
theodotio testam̃tũ int̾p̃tati sunt:
Sprie autẽ nunc ad hierusalẽ x ad
uiros trib ude sermo dirigitur. Ma¬
ledictus uir qui ñ audierit uerba
pacti huius. quod pͣcepi patrib urĩs
in die qua eduxi eos de terra egypti
de fornace ferrea dicens. audite uo¬
cẽ meam & facite omnia que p̃cipio

Expanded text:
dissiparent et populum tuum interficerent\'. dissiparent et populum tuum interficerent\'. Uerbum, quod factum est ad Hieremiam a domino dicens: audite uerba pacti - siue testamenti-huius et loquimini ad uiros Iuda et habitatores Hierusalem et dices ad eos: haec dicit dominus deus Israhel. Non quidem est positum in titulo, sub quo tempore uel sub quo rege et quoto anno eius haec prophetia facta sit; sed intellegimus uel priori prophetiae et tempori haec esse iungenda uel certe post aliquod temporis interuallum prioris prophetiae hunc domini ad prophetam factum esse sermonem. notandum est autem. quod uerbum \'berith\' Aquila et Symmachus semper \'pactum\', LXX et Theodotio \'testamentum\' interpretati sint. proprie autem nunc ad Hierusalem et ad uiros tribus Indae sermo dirigitur. Maledictus uir, qui non audierit uerba pacti huius, quod praecepi patribus uestris in die, qua eduxi eos de de fornace ferrea, dicens: Audite vocem meam, et facite omnia quae praecipio
Abbreviated transcription (Latin):
te & suꝑ ꝓuincias que nomͣ tuũ ñ in¬
uocauerunt. quia comederunt ia cob¬
illũ & decuseius uel pascua dissipaue¬
runt. siue ad solitudinẽ redigerunt:
Hunc locum & in psalmo legimꝰ Dne
ne in furore tuo arguas me:neq mira
tua corripias me: Et ẽsensus Merem᷑
quidem omnia que sustinemꝰ. & multo
meremur maiora quã patim᷑. uerun¬
tam̃ hoc obsecro ut quasi pat̾ corripi¬
as ñ quasi aduersarius. ut me em̃des
quasi filiũ. & ñ punias quasi mnimi¬
cũ Castigas enim omnẽ filiũ quẽ re¬
cipis. & ꝑ omnẽ dolorem ac flagellum
em̃das hierusalem: Hostes autẽ qͥ ñ no¬
uerunt de. & ꝓuinciȩ siue regiones q̃
nͣ inuocauerunt nom̃ tuũ neqͣquãde
bent tuũ sentire iudiciũ: s indigna¬
tionẽ: Tradidistienim nos ut em̃da¬
remur: illi autẽ adgͣuauerunt iugũ
uulos afflixerunt: Comederunt nos
& penitus deuorauerunt. & in tantã
solitudinem redegerunt hierłm ut
et publicarum & pͥuatarũ ȩdiũ om̃ia

Expanded text:
quae nomen tuum non inuocauerunt, quia deuorauerunt Iacobet decus eius - uel pascua - dissipauerunt siue ad solitudinem redegerunt. Hunc locum in Psalmo legimus: domine, ne in furore tuo arguas me neque in ira tua corripias me! et est sensus: \'meremur quidem omnia, quae sustinemus, et multo meremur maiora quam patimur, uerumtamen hoc obsecro, ut quasi pater me corripias, non quasi aduersarius, ut me emendes quasi filium et non punias quasi inimicum: castigas enim omnem filium, quem recipis, et per omnem dolorem ac flagellum emendas Hierusalem. hostes autem. qui non nouerunt te. et prouinciae siue regiones, quae non inuocauerunt nomen tuum, nequaquam tuum debent sentire iudicium, sed indignationem. tradidisti enim nos, ut emendaremur. illi autem aggrauauerunt iugum uulos adflixerunt, comederunt nos et penitus deuorarunt et -in tantam solitudinem redegerunt Hierusalem, ut et publicarum et priuatarum aedium omnia
Abbreviated transcription (Latin):
rib intͣfectis redigat in solitudinem.
&ꝵ faciat ꝓhominib dracones habita¬
re. & cuncta uenenata animantia si¬
ue struciones quod & ipsũ animal
solitudinis familiare ẽ. in desertis
nascitur ac nutͥtur: aut certe sirenas
monstra quedã & demonũ fantas¬
mata possumus intelligere: Hec om¬
nia que & pͣteritus & p̃sens sermo de¬
scribit. ad ꝑsecutionis tempora refera
tunt᷑. & omnis habitatio eccłie redigi¬
tur in solitudinẽ Et ut ista uniu̾sa
eueniant culpa pastorũ ẽ qui stulte
egerunt & dnm̃ ñ quesierunt. nec
intellexerunt eum. & idcirco grex
hominis uia eius. nec uiriẽ ut ambu¬
let et dirigat gressus suos: Erubes cai
noui p̃dicatores qui aiunt unũqu̾eq
suo arbitrio regi. cum hic ꝓpħadic̃
nis dirigentur. & uiã uolet nimis:
Siue hic sensus ẽ: Quod ababiloniis
sustinemus ñ ẽ eorum formidinis. s
nri meriti & indignationis tuȩ: Cor¬
ripe mednẽ ueruntam̃ in iudicio
& ñ infurore tuo. neforte ad nichilũ

Expanded text:
ribus interfectis redigat in solitudinem et faciat pro hominibus dracones habitare et cuncta uenenata animantia siue struthiones\', quod et ipsum animal solitudinis familiare est et in desertis nascitur ac nutritur; aut certe sirenas, monstra quaedam et daemonum phantasmata, possumus intellegere. haec omnia, quae et praeteritus et praesens sermo descripsit, ad persecutionis ecclesiae referaertuntur, et omnis habitatio Ecclesiae redigitur in solitudinem. Et ut ista universa veniant, culpa pastorum est, qui stulte egerunt, et Dominum non quaesierunt, nec intellexerunt eum, et idcirco grex hominis uia eius, nec uiri est, ut ambulet et dirigat gressus suos. Erubescant noui praedicatores. qui aiunt unumquemque suo arbitrio regi, cum et hic prophenis dirigentur et uiam eius uolet nimis is. siue hic sensus est: <quod a Babyloniis sustinemus. non est eorum formidinis, sed nostri meriti et indignationis tuae\'. Corripe me, domine: uerumtamen in indicio et non in furore tuo, ne forte ad nihilum
Abbreviated transcription (Latin):
heophilus sextus antiochenȩ ecele
usq hodie extat. fẽruntur eius. & ad autoli¬
cum tria uolumina. & contra heresim her mo¬
genis liber unus: & alii bues elegantesq tra¬
ctatus. ad ȩdificationẽ eccłȩ ꝑtinentes. Legi
nis cõmentarios. qui mͥ cum suꝑioꝵ uolu

Expanded text:
heophilus sextus Antiochensis Eccleusque hodie exstat. Feruntur ejus et ad Autolycum tria volumina, et contra haeresim Hermogenis liber unus: et alii breves elegantesque tractatus ad aedificationem Ecclesiae pertinentes. Legi nis Commentarios, qui mihi cum superioru
Abbreviated transcription (Latin):
erapion undecimo cõmodi imꝑatoris¬
ab omni mundo in saniã repbari. misi uo¬
bis appollinariᷤ beatissimi qui fuit iniera¬
poli asiȩ ep̃c litteras. Ad dõninũ quoq qͥ
ꝑsecutionis tempore ad iudȩos declinaue¬
rat uolumen composuit. & aliũ de ȩuan¬
gelio quod sub nomine petri fertur librũ.
ad rhosensem ciliciȩ ȩccłam. quȩ inheresim
eius ex lectione deu̾terat. Leguntur & spar¬
et uite congruentes: xlii.

Expanded text:
Serapion, undecimo Commodi imperab omni mundo insaniam reprobari, misi vobis Apollinaris beatissimi, qui fuit in Hierapoli Asiae episcopus, litteras. Ad Domninum quoque, qui persecutionis tempore ad Judaeos declinaverat, volumen composuit; et alium de Evangelio, quod sub nomine Petri fertur, librum ad Rhosensem Ciliciae Ecclesiam, quae in haeresim ejus lectione diverterat. Leguntur et sparet vitae congruentes.
Abbreviated transcription (Latin):
liqui. ubi sunt greci codices congregati
ut si latina non potuerint latiora com¬
menta ꝓcurari. de istis subinde tnͣsferat᷑.
quod plenissimã pot̾it p̾stare notieiam.
quatinus inom̃ib.lxx. et uno libris ca¬
nonicis. sicut ascõ patre augustino nos¬
citur comp̃hensũ: antiquoꝵ expositio¬
nes dño largiente. uelut spͣualia poma
paradysi sumenda ur̃ĩs epulis offerant᷑.
Quod si in his quȩ dicta sunt aliqua for¬
tasse loca dubia sunt relicta. nec expla¬
natione plenissima satisfacere potue¬
rint. nequaqͣm uobis modernos ex po¬
sitores interdico: Caute tam̃ querendos
eẽ catholicos. qmͣ accessu temporum
mults nouider grͣa diuinitatis infun

Expanded text:
liqui, ubi sunt Graeci codices congregati; liqui, ubi sunt Graeci codices congregati; ut si Latina non potuerint latiora commenta procurari, de istis subinde transferatur quod plenissimam poterit praestare notitiam, quatenus in omnibus LXX uno libris canonicis, sicut a sancto patre Augustino noscitur comprehensum, antiquorum expositiones Domino largiente, uelut spiritalia poma Paradisi, sumenda uestris epulis offerantur. Quod si in his quae dicta sunt aliqua fortasse loca dubia sunt relicta, nec explanatione plenissima satisfacere potuerunt, nequaquam uobis modernos expositores interdico; caute tamen quaerendos esse catholicos, quoniam accessu temporum multis nouiter gratia diuinitatis infun
Abbreviated transcription (Latin):
multa pars scienuȩ iͥbuit᷑. cũ ꝓuene¬
rit ignorantib nosse quod querant.
Quas tamen continuo de diũsis partibꝰ
ubi direrimus in quirendas. susceptͣoᷤ
nos ẽẽ dñi miseratione confidimꝰ. Et id¬
circo studiose sustinere debemꝰ. qđ nob̃
tiansinutendũ eẽ cognouimꝰ: eoq fiat
ut si cuicũq urͣm antequã ueniant.
aliquid eorum fortassis occurrerit stu¬
deat diligenti cura transcrib̾e. et p̾dic¬
tis ex positorib aggregare. quatinus
uiuante dño et labore ur̃o monasterii
bibliotheca ꝓficiat. quib tanta noscũ¬
tur eẽ p̾parata. Quod si forsitan senectꝰ
nr̃a priusquã hȩc compleant᷑. iussione
dñi cum remissione peccatorũ. sic̃ uos
orare dep̾cor uotiuo fine transierit. aduoꝰ
ut credere dignum ẽ quandoq res sꝑa¬
ta ꝑueniet. Commemoratas tam̃ epłas
a ioh̃e chrisostomo expositas attico ser¬
mone. in supͣscͥpto octauo armario dere¬

Expanded text:
multa pars scientiae tribuitur, cum prouenemulta pars scientiae tribuitur, cum prouenerit ignorantibus nosse quod quaerant. Quas tamen continuo de diuersis partibus, ubi direximus inquirendas, suscepturos nos esse Domini miseratione confidimus, et ideo studiose sustinere debemus, quod nobis transmittendum esse cognouimus; eoque fiat ut si cuicumque uestrum antequam ueniant aliquid eorum fortassis occurrerit, studeat diligenti cura transscribere et praedictis expositoribus aggregare, quatenus iuuante Domino et labore uestro monasterii bibliotheca proficiat, quibus tanta noscuntur esse praeparata. Quod si forsitan senectus nostra, priusquam haec compleantur, iussione Domini cum remissione peccatorum, sicut uos orare deprecor, uotiuo fine transiuerit, ad uos, ut credere dignum est, quandoque res sperata perueniet. Commemoratas tamen epistulas a Iohanne Chrysostomo expositas Attico sermone in suprascripto octauo armario dere
Abbreviated transcription (Latin):
tantum salutatione unum librũ se pro¬
fudisse cõmemorat: Et ut eius u̾bis u¬
tar. oꝑis ipsuis magnitudine aclabore
det̾ritus: in alia faciliora deflexus est:
Qui etiam scͥbens adsimplicianũ ep̃m me¬
diolanensem. sublimes & exquisitas de ea¬
dem epła tractauit aliquas questiones: qͣs
nos p̾dicto codici iudicauimꝰ inserenda ᷤ:
ne dum expositio diu̾sa querit᷑ legentis
inten  tio noxiȩ differat᷑. Ad galathas
audẽ idem sc̃s angustinus latiꝰex plana¬
uit: De qua et sc̃s iberonimus tribꝰ libris
ex positionẽ tetendit. Idem pat̾ iberoni¬
mus aliis trib libris ȩpłam ad ephesioᷤ
diligenter aꝑuit. Adtitum quoq ex po¬
sitionem uno uolumine comp̃hendit.
Ad philemonẽ etiam uno libro. patȩfecit.
Residuas uero epłas scĩ pauli. idẽ ad co¬
tinthios duas. ad thessalonicenses duaˢ.
ad colosenses unam. ad timotheũ duaˢ
sc̃s iberonimꝰ dicit᷑ ex planasse. Unde

Expanded text:
tantum salutatione unum librum se protantum salutatione unum librum se profudisse commemorat, et, ut eius uerbis utar, 'operis ipsius magnitudine ac labore deterritus in alia faciliora deflexus' est. Qui etiam scribens ad Simplicianum, episcopum Mediolanensem, sublimes et exquisitas de eadem epistula tractauit aliquas quaestiones; quas nos praedicto codici iudicauimus inserendas ne, dum expositio diuisa quaeritur, legentis intentio noxie differatur. Ad Galatas autem idem sanctus Augustinus latius explanauit, de qua et sanctus Hieronymus tribus libris expositionem tetendit. Idem pater Hieronymus aliis tribus libris epistulam ad Ephesios diligenter aperuit. Ad Titum quoque expositionem uno uolumine comprehendit. Ad Philemonem etiam uno libro patefecit. Residuas uero epistulas sancti Pauli – id est, ad Corinthios duas, ad Thessalonicenses duas, ad Colosenses unam, ad Timotheum duas – sanctus Hieronymus dicitur explanasse; unde
Abbreviated transcription (Latin):
cordis ꝓprii complesse uideatur. qͥ uob̃
inter alios codices diuma gra suffragan¬
te de affricana parte mittendus est.Sic
totus ordo epłaꝵ canonicaꝵ tam scĩ pau
pletus ẽ. Dicitur enĩ et beatũ ambrosiĩ
sub notatũ codicem epłaꝵ omniũ sancti
pauli reliquisse. suauissima expositione
completum. Quẽ tamen adbuc in ue¬
nire non potui. s diligenti cura ꝑ qͥro.
Dicte sunt igitur annotationes epłaꝵ:
a ñ nullis breuiter comprehense. Nẽ
ꝑ ordinem dicamꝰ sicut et in ꝓpb̃is fac¬
tum ẽ qui eas latus exponere malue¬
runt: ut illud datũ inchoantibꝰ. hoc re¬
seruatum uideatur eẽ ꝑfectis. sc̃i paul
pͥma omniũ i ãmirabilior destinata co¬
gnoscit᷑ ad romanos. quam origenes ui¬
ginti libris greco sermone declarauit.
quos tamen supradictꝰ tufinus in decẽ
libris redigens. adhuc copiose transtulit
in latinũ. Sẽs uero augustinus ipsam
epłam inchoauerat exponendã: in cuiuᷤ

Expanded text:
cordis proprii complesse uideatur. Qui uobis cordis proprii complesse uideatur. Qui uobis inter alios codices diuina gratia suffragante de Africana parte mittendus est. Sic totus ordo epistularum canonicarum tam sancti Paulpletus est. Dicitur enim et beatum Ambrosium subnotatum codicem epistularum omnium sancti Pauli reliquisse suauissima expositione completum; quem tamen adhuc inuenire non potui, sed diligenti cura perquiro. Dictae sunt igitur annotationes epistularum a nonnullis breuiter comprehensae. Nunc per ordinem dicamus, sicut et in Prophetis factum est, qui eas latius exponere maluerunt; ut illud datum inchoantibus, hoc reseruatum uideatur esse perfectis. Sancti Pauli prima omnium et ammirabilior destinata cognoscitur ad Romanos, quam Origenes uiginti libris Graeco sermone declarauit; quos tamen supradictus Rufinus in decem libris redigens adhuc copiose transtulit in Latinum. Sanctus uero Augustinus ipsam epistulam inchoauerat exponendam; in cuius
Abbreviated transcription (Latin):
garet. subito nob̃ coder didimi greco
stilo conscriptus. in expositionẽ .uii. ca¬
nonicorũ epłarũ dño largiente concessus
est: qui ab epiphanio iuro disertissimo
diuinitate uuante translatus ẽ. In epi¬
stola uero pͥma beati ioħis. sc̃s augusti-¬
nus .x. sermonib multa et mirabiliter
de caritate disseruit. Terciũ uͦ codicem
repꝑi epłarũ sc̃i pauli qui a nonnullis
scĩ iheronimi annotationes breuissimaᷤ
dicitur continere. quem uob̃ parit᷑. xp̃o
largiente dereliqui: Post hȩc uero tria
paria quȩ diximus cõmencoꝵ. petrus
abbas tripolitane ꝓuinciȩ. scĩ pauli epłaᷤ
exemplis opusculoꝵ b eati augustini
sub notasse narratur: ut ꝑ os alienum
sui cordis cleclararet archanũ. Quȩ ita
locis singulis competent᷑ aptauit: ut
hoc magis studio beati augustin
credas eẽ ꝑfectum. Mirum ẽ enim sic al¬
terum exaltero dilucidasse. ut nulla u̾¬
borum suoꝵ adiectione ꝑmixta. desidiũ

Expanded text:
garet, subito nobis codex Didymi Graeco garet, subito nobis codex Didymi Graeco stilo conscriptus in expositionem septem canonicarum epistularum Domino largiente concessus est; qui ab Epiphanio, uiro disertissimo, Diuinitate iuuante translatus est. In epistula uero prima beati Iohannis sanctus Augustinus decem sermonibus multa et mirabiliter de caritate disseruit. Tertium uero codicem repperi epistularum sancti Pauli, qui a nonnullis beati Hieronymi annotationes breuissimas dicitur continere; quem uobis pariter Christo largiente dereliqui. Post haec uero tria paria quae diximus commentorum, Petrus abbas Tripolitanae prouinciae sancti Pauli epistulas exemplis opusculorum beati Augustini subnotasse narratur, ut per os alienum sui cordis declararet arcanum; quae ita locis singulis competenter aptauit, ut hoc magis studio beati Augustini credas esse perfectum. Mirum est enim sic alterum ex altero dilucidasse, ut nulla uerborum suorum adiectione permixta desiderium
Abbreviated transcription (Latin):
ȩpłas scĩpauli non ignobili annotatione
tractauit. Hic diligenter excursus. scdm
uob̾ ac securũ genus cõmentoꝵ dño lar¬
giente prestabit: Ad hebreos uero ȩpłam
quam sc̃s ioh̃s constantinopolitanꝰ ep̃c.¬
.xxxiiii. omeliis atcico sermone tractauit.
mutianũ uirũ disertissimũ transferte
fecimtis in latinũ. ne ȩpłaꝵ ordo con¬
tinuis in decoto t̾mino subito rũꝑet᷑.
In epłis autem canonicis clemens a¬
lȩxandrinus prb̃r. qui & stromatheuᷤ
attico sermone declarauit. Ubi multa qͥ¬
dem subtiliter. sed aliqua in caute locutꝰ
est. Quȩ nos ita transferri fecimꝰ in lati¬
num. ut exclusis quibdã offendicłis.
purificata doctrina eiꝰ securior. potuisset
bauriri. Sc̃s quoq augustinus ȩpłam
lacobi apłi solita diligentiȩ suȩ curiosita¬
te tractauit: quam uob̃ in menbranatio
codicȩ scͥptam reliqui. S cum de reliqͥs
canonicis epłis magna nos cogitatio fati¬

Expanded text:
epistulas sancti Pauli non ignobili annotatione epistulas sancti Pauli non ignobili annotatione tractauit. Hic diligenter excursus secundum uobis ac securum genus commentorum Domino largiente praestabit. Ad Hebreos uero epistulam quam sanctus Iohannes Constantinopolitanus ep omeliis Attico sermone tractauit, Mutianum uirum disertissimum transferre fecimus in Latinum, ne epistularum ordo continuus indecoro termino subito rumperetur . In epistulis autem canonicis Clemens Alexandrinus presbyter, qui et Stromatheus Attico sermone declarauit; ubi multa quidem suptiliter, sed aliqua incaute locutus est. Quae nos ita transferri fecimus in Latinum, ut exclusis quibusdam offendiculis purificata doctrina eius securior potuisset auriri. Sanctus quoque Augustinus epistulam Iacobi apostoli solita diligentiae suae curiositate tractauit; quam uobis in membranacio codice scriptam reliqui. Sed cum de reliquis canonicis epistulis magna nos cogitatio fati
Abbreviated transcription (Latin):
tauus codex canonicas epła
continet apłorum. S in epłis
tredecim scĩpauli annotationes con¬
scriptas. in ipso initio meȩ lectionis in¬
uem. quȩ in cunctoꝵ manibꝰ ita cele¬
bres habebantur. ut eas ascõ gelasio
papa urbis romȩ doctissimi uiristu¬
dio dicerent fuisse conscͥptas: Quod
solent facere. qui res iuciosas cupi¬
unt głosi nominis auctoritate de¬
fendere: S nobis ex p̾cedentibus
lectionib diligenti retractatione pa¬
tuerunt subtillissimas quide eẽ
ac breuissimas dictiones. s pelagia¬
ni erroris uenena illic ẽẽ seminata.
E ut ꝓcul auobis fieret error hereticͦ.
pͥmam epłam ad romanos qua potuz
curiositate purgaui. Reliquas incar¬
thatio codice conscͥptas: uobis em̃dan¬
das reliqui. Quod facilȩ subiacebit. qͣn¬
do precedenti exemplo. aridatior red¬
ditur sequentis imitatio. S int̾ has
solucitudines gratuter estuatus. qͦndam
anonimũ codicem sub notatum diuina
repꝑi ꝓusione collatum. qui tredecim

Expanded text:
tauus codex canonicas epistulas continet Apostolorum. Sed in epistulis tredecim sancti Pauli annotationes conscriptas in ipso initio meae lectionis inueni, quae in cunctorum manibus ita celebres habebantur, ut eas a sancto Gelasio, papa urbis Romae, doctissimi uiri studio dicerent fuisse conscriptas: quod solent facere qui res uitiosas cupiunt gloriosi nominis auctoritate defendere. Sed nobis ex praecedentibus lectionibus diligenti retractatione patuerunt suptilissimas quidem esse ac breuissimas dictiones, sed Pelagiani erroris uenena illic esse seminata; et ut procul a uobis fieret error hereticus, primam epistulam ad Romanos qua potui curiositate purgaui, reliquas in chartacio codice conscriptas uobis emendandas reliqui. Quod facile subiacebit, quando praecedenti exemplo audacior redditur sequentis imitatio. Sed inter has sollicitudines grauiter aestuatus, quendam anonymum codicem subnotatum diuina repperi prouisione collatum, qui tredecim
Abbreviated transcription (Latin):
celeberrimꝰ fuit. Legi enis in cantico can¬
ticorum cõmentarios. et multa alia cõ¬
posiusse fertur. quȩ innr̃as manus mi¬
onatus a qͦdonatiani: ꝑ affricam sub
constantino constantioꝙ pͥncipibꝰ puistu¬
lauerunt. asserens a nr̃i scͥptaras in ꝑse¬
quutione ethuicis traditas. totã penȩ
affricam et maximȩ numidiã sua ꝑ¬
luasione decepit. Extant eꝰ multa ad
suam heresim ꝑtinentia opuscula. & de¬
sp̃uscõ liber. artiano dogiati congruens:

Expanded text:
imus fuit. Leguntur in Canticum canticorum commentarii ejus, et multa alia composuisse feruntur, quae in nostras manus mionatus, a quo Donatiani, per Aphricam sub Constantino et Constantio principibus, asserens a nostris Scripturas in persecutione ethnicis traditas, totam pene Africam, et maxime Numidiam sua persuasione decepit. Exstant ejus multa ad suam haeresim pertinentia, de Spiritu sancto liber Ariano dogmati congruens
Abbreviated transcription (Latin):
ora congregare uoluerimus. nobiscum
bene agitur
dunt pulchro sermone aureoq ore un¬
uersa loquitur: Si em̃ aliqua secus uiã
cecidisse potuissent. tamen ab eo inscͥ¬
turis messis magna erorta est: ui

Expanded text:
ora congregare valuerimus, nobiscum bene agitur.dunt, pulchro sermone aureoque ore universa loquitur. Si enim aliqua secus viam cecidisse potuissent, tamen ab eo in Scripturis messis magna exorta est.
Abbreviated transcription (Latin):
nauigans galliciã uenit. Ibiq conu̾siᷤ
ab atriana impietate ad fidem catholi¬
cam sueuoꝵ popłis. regulã fidĩ & scẽ re¬
ligionis constituit. eccłas informauit.
monastĩa condidit copiosaq p̃cepta
piȩ insticutionis composuit. Cuiꝰ qdem
ego ipse legi librũ de differentiis . iiii. uir¬
tutũ. Et aliud uolum̃ eius epłaꝵ inqulb¬
uitȩ hortatur emendationẽ. & conu̾satio¬
nẽ fidĩ. orationis instantiã. helemosinaꝵ
distributionẽ & suꝑ omnia culturã uir-¬
tutũ omniũ pietatẽ floruit regnantȩ
teudi miro rege sueuoꝵ. tẽporib illis qͥb
iustinianus in re publica. et atanagildꝰ
in hispauiis imꝑiũ tenuere. xxiii.

Expanded text:
nauigans Galliciam uenit, ibique conuersis nauigans Galliciam uenit, ibique conuersis ab arriana impietate ad fidem catholicam Sueuorum populis regulam fidei et sanctae religionis constituit, ecclesias informauit, monasteria condidit, copiosaque praecepta piae institutionis composuit. Cuius quidem ego ipse legi librum de differentiis quattuor uirtutum, et aliud uolumen epistolarum in quibus hortatur uitae emendationem et conuersationem fidei, orationis instantiam, eledistributionem, et super omnia cultum virtutum omnium et pietatem. Floruit, regnante Theodemiro rege Suevorum, temporibus illis quibus Justinianus in republica et Athanagildus in Hispaniis imperium tenuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
erͣi.xii. libros ꝑdefensione truĩ capi¬
tulorũ scͥpsit. Quorũ stilo elicuit. p̃fata
tria capitula in ꝓscͥptionẽ apłicȩ fidĩ et
calcidonensis sinodi inpugnationem
fuisse. dampnatã. Idest epłam ibȩ & erseni
Claruit post consulatũ basilii anno de¬
cimo regnante. iustiniano imꝑatore.xx¬
priũ dicunt: Tercia responsio ẽ de bap¬
usmo. xp̃i. quod iterare non licet. Qrͣta
responsio est. de distinctione baptismi io¬
hannis. & xp̃i. Quinta responsio ẽ quia
filius sicut pater inuifibilis sit. floruit
in bispaniis. temporib teudi pͥncipis go
ep̃s. et fr̃ p̃dicti iustiniant edidit libel¬
lum expositionis in canticis canticorũ.¬
C totum ualde breuiter atq aꝑte ꝑ allego¬
riaꝵ sensũ discutiens: Huiꝰ quoq fratre
nebridius. & elpidius. quedã scͥpsisse fe-¬
runtur: Equib quia in cognitĩ sumus
magis reticendũ fatemur. xxii.¬
artinus dumiensis monasterii
scĩssimꝰ pontifex ex orientis partibꝰ

Expanded text:
ecim libros pro defensione trium capitulorum scripsit, quorum stilo elicuit, praefata tria capitula in proscriptione apostolicae fidei et Chalcedonensis sinodi impugnatione fuisse damnata, id est, epistolam Hibae Edesseni Claruit post consulatum Basilii anno decimo, regnante Iustiniano imperatore. Iprium dicunt; tertia responsio est de baptismo Christi, quod iterare non licet; quarta responsio est de distinctione baptismi lohannis et Christi; quinta responsio est, quia Filius sicut Pater inuisibilis sit. Floruit in Hispaniis temporibus Theudi principis Gothorum. opus et frater praedicti Iustiniani, edidit libellum expositionis in Canticis Canticorum, totum ualde breuiter atque aperte per allegoriarum sensum discutiens. Huius quoque fratres Nebridius et Elpidius quaedam scripsisse feruntur, quibus quia incogniti sumus magis reticenda fatemur. Martinus Dumiensis monasterii sanctissimus pontifex, ex Orientis partibus
Abbreviated transcription (Latin):
in mesopotamia clarus habitus
est: qui pͥmũ ualentini sectator. deinde
confurator: nouã ipse beresim condidit¬
Atdens cius a sẏris predicatur ingenium:
& indisputatione uehemens. Scͥpsit infi¬
nita adu̾sum om̃s pene bereticos qui ȩtate
eius pullulauerant: inquib clegissimus
ille et fortissimus lib̃ ẽ quem marco anto¬
nino factum tradidit. & multa alia sub
ꝑsecutione uolumina. quȩ sectatores eiꝰ
de syria lingua u̾terunt in grecã.: Si aut̃
tanta uiset fulgor ẽ. inint̾p̃tatione. qͣntã

Expanded text:
in Mesopotamia clarus habitus est, qui primum Valentini sectator, deinde confutator, novam haeresim condiditArdens ejus a Syris praedicatur ingenium, et in disputatione vehemens. Scripsit infinita adversum omnes pene haereticos, qui aetate ejus pullulaverant. In quibus clarissimus ille et fortissimus libenino de Fato edidit, et multa alia sub persecutione volumina, quae sectatores ejus de Syriaca lingua verterunt in Graecam. Si autem tanta vis et
Abbreviated transcription (Latin):
ad eiꝰdem ciuitatis eccl̃am. p̃clarũ adu̾sũ
marcionẽ edidit librũ: temporibq mar¬
ci antonini ueri. & lucii aurelii cõmodi
ignobilis int̾ eos qui de eccłastico
doginate scͥpserunt. sub imꝑatore marco
antonino uero. confecit librũ ad quoscdã
fr̃s. qui de ȩccła ad eneratitarũ heresim

Expanded text:
em civitatis ecclesiam, praeclarum adversum Marcionem edidit librum, qui temporibus Marci Antonini Veri et Lucii Aurelii Commodi gnobilis inter eos qui de ecclesiastico dogmate scripserunt, sub imperatore Marco Antonino Vero confecit librum ad quosdam fratres, qui de Ecclesia ad Encratitarum haeres
Abbreviated transcription (Latin):
cautꝰ et lingua disertus. scͥpsit & adu̾¬
sum appollinaristas. et ammonoeasde
incarnatione dñi libros quindecim.
ad quindecĩ milia u̾suũ conuenientes.
inquib ratione purissima. c& testimo¬
niis scͥpturaꝵ ostendit dñm iħ̾m. sicut
plenitudinẽ diuinitatis. ita plenitu¬
dinẽ humanitatis habuisse. Docet
et enim duab tantũ substantiis con¬
stare. idẽ anima et corpore. sensũq et
spͣm non alterã substantiã. s officia
ẽe animȩ ingenita. quib inspirat. qͥbꝰ
rationabilis ẽ quib sensibile facit cor¬
pus. Quartũ decimũ autẽ huius oꝑis
librũ ꝓpͥe de increata et sola incorpo¬
rea dñaq omniũ scẽ trinitatis nat᷑a.
et de creaturaꝵ ratione disserens. pio
sensu cũ auctoritate sc̃aꝵ scͥpturarum
explicuit: Quinto decimo uͦ uolumi¬
ne totũ oꝑis sui corpꝰ. citatis etiã patry
traditionib confirmauit et cominu

Expanded text:
cautus, et lingua disertus scripsit Adversum Apollinaristas et Eunomianos de Incarnatione Domini libros quindecim, ad quindecim millia versuum continentes. In quibus ratione purissima et testimoniis Scripturarum ostendit Dominum Jesum sicut plenitudinem deitatis, ita plenitudinem humanitatis habuisse. Docet et hominem duabus tantum substantiis constare, id est, anima et corpore; sensumque et spiritum non alteram substantiam, sed officia esse animae ingenita, quibus spirat, quibus rationalis est, quibus sensibile facit corpus. Quartum decimum autem hujus operis librum proprie de increata et sola incorporea, dominaque omnium sanctae Trinitatis natura, et de creaturarum ratione disserens, pro sensu cum auctoritate sanctarum Scripturarum explicuit. Quinto decimo vero volumine totum operis sui corpus, citatis etiam Patrum traditionibus, confirmavit et commu
Abbreviated transcription (Latin):
edidisse a euterosin:quẽ secuti sunt hy¬
reneus. & appollinaris. & cet̾i.qui post re¬
sur ractionẽ aiunt in carne cum scis dñm
regnaturũ. Tertullianꝰ quoq in libro de
spe fideliũ. & uictorinus pitabionensis.
& lactantius. hac opinione ducunt᷑. xix

Expanded text:
edidisse δευτέρωσιν, quem secuti sunt Irenaeus, et Apollinarius, et caeteri qui post resurrectionem aiunt in carne cum sanctis Dominum regnaturum. Tertullianus quoque in libro de Spe fidelium, et Victorinus Petabionensis, et Lactantius hac opinione ducuntur.