comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et uoluit optinere egiptum. s egip¬
tii iiriliter resistentes deiecer eum.
Et ecce legati romanoꝵ missi sunt
ad egiptios liberandos quib confedã¬
ti erant. Cumq applicuissent egressꝰ
est eis obuiam antiochus. et dum
starent in liccore dixit ei marcus
publius lenas. Senat᷑ ppłsq roma¬
nus p̃cipiunt tͥ reced̾e̾ ab amicis suᷤᷤ.
Cumq ille peteret inducias respon¬
dendi: marcus circa illum fecit cir¬
culum in sabulo cũ uirga et ait.
Senatus ppłsq romanus p̃cipiunt tͥ
ne egrediaris de hoc circulo donec
respondeas. Ad quem antiochus. Si
sic uisum est senatui et ppło roma¬
no recedendum ẽ. Et recessic ab egip¬
to. Similit̃ et quod sequitur de an¬
diocho tantũ intelligendũ ẽ. et erit
in concupiscenciis feminarũ. Nam
antixp̃s castus erit. ob simulationẽ
religionis. Quod uͦ sequitur dm̃ ma
ozim in loco suo uen̾abitur. utriq
congruit. Moazim enĩ presidium

Expanded text:
et voluit obtinere Aegyptum, sed Aegypet voluit obtinere Aegyptum, sed Aegyptii viriliter resistentes dejecerunt eum. et ecce legati Romanorum missi sunt ad Aegyptios liberandos, quibus foederati erant. Cumque applicuissent, egressus est eis obviam Antiochus, et dum starent in littore, dixit ei Marcus Publius Lenas: « Senatus populusque Romanus praecipiunt tibi recedere ab amicis suis. » Cumque ille peteret inducias respondendi, Marcus circa illum fecit circulum in sabulo cum virga, et ait: « Senatus populusque Romanus praecipiunt tibi, ne egrediaris de hoc circulo, donec respondeas. Ad quem Antiochus: « Si sic visum est senatui et populo Romano, recedendum est. « Et recessit ab Aegypto. » Similiter et quod sequitur de Antiocho tantum intelligendum est: « Et erit in concupiscentiis feminarum. » Nam Antichristus castus erit ob simulationem religionis. Quod vero sequitur: « Deum in Moazim in loco suo venerabitur, » utrique congruit. Moazim enim praesidium
Abbreviated transcription (Latin):
plere uaticinium ysaie scribentis
erit altare dñi in egipto. et titulus eiꝰ
in dernuinis eius. hoc demplum ꝑman¬
num. qui ciuitatẽ ipsam qͥ dicebatur
ome: et templum funditus eũtit.
Porro antiochꝰ magnus reliquit duoᷤ
ciso regnauit in syria. Hucusq de or¬
dine hystorie int̾ porfiriũ et nr̃os.
nulla contencio.ẽ. Que sequuntur
exponit porfiriꝰ. de antioclio tantum.
Exposuit enĩ damelẽ. ut infamaret
cum. nlos autẽ mixtĩ expomius de
antiocho et antixp̃o. Quedã tam̃ spi¬
ritualit̃ de antixp̃o ⁊ quedam de an¬
diocho. ne illud de autiocho. et come¬
dentes panẽ cum eo. ⁊ cet̾a usq illuc.
et uenient suꝑ eum trieres ⁊ roma¬
ni.Antiochꝰ enĩ epifanes dedte soro¬
rem suã uxorẽ epifane regi egipti in
dolum. qui suscepit ex ea duos filios.
Tunc antiochus ingressus. ẽ. egiptũ
tamquam uisurꝰ sororẽ et nepotes. s
int̃ epulas fecit occidi uirũ sororis.

Expanded text:
plere vaticinium Isaiae scribentis: plere vaticinium Isaiae scribentis: « Erit altare Domini in Aegypto, et titulus ejus in terminis ejus . » Hoc templum permannum, qui civitatem ipsam, quae dicebatur Oniae, et templum funditus evertit. Porro Antiochus Magnus reliquit duos ciso, regnavit in Syria. Hucusque de ordine historiae inter Porphyrium, et nostros nulla est contentio: quae sequuntur exponit Porphyrius de Antiocho tantum. Exposuit enim Danielem, ut infamaret eum. Nos autem mistim exposuimus de Antiocho et Antichristo, quaedam tamen specialiter de Antiocho, et quaedam de Antichristo, ut illud de Antiocho: « Et comedentes panem cum eo, et caetera, usque illuc, et venient super eum trieres, et Romani. » Antiochus enim Epiphanes dedit sororem suam uxorem Epiphanio regi Aegypti in dolum, qui suscepit ex ea duos filios. Tunc Antiochus ingressus est Aegyptum, tanquam visurus sororem et nepotes, sed inter epulas fecit occidi virum sororis,
Abbreviated transcription (Latin):
turres ligneas eis suꝑponens. in qui¬
b posuit armatos ad dimicandum.
Sub quo septuaginta clar uerunt.
hic pugnauit contra antiochum theo ᷤ
regem syrie. s postea fed̾ati sunt.
Nam antiochus duxit uxorẽ beronicẽ
uͦ filium suum fecit regem syrie. Euer¬
ge. tes uͦ qui successit phila delfo in
ultionem beronicis sororis uastauit sy¬
riam. s audito quod pͥncipes egipti
conspirauerant adũsus eum redirte.
in egiptum tͣhens secum de syria p̾¬
nũ. S antiochus occiso frẽ suo regnã¬
uit. ⁊ congressus cũ rege egipti phylo¬
pathore uictus.ẽ. ⁊ ꝑ desertũ fugiens
pene captus. Phylopathori uͦ succes¬
sit inegipto epiphanes. cum eͥet .iiiͦi.
annoꝵ. et cepit antiochus magnus
infestare eum. s pͥncipes egipti di¬
micabant ꝓ puero. Sub epiphane
onias sacerdos assumptis plurimis
iudeoꝵ fugit in egiptũ. et accepit
poleos. et in ea extruxit templũ simi¬
le templo iudeoꝵ. adsserens se adim¬

Expanded text:
turres ligneas eis superponens, in quiturres ligneas eis superponens, in quibus posuit armatos ad dimicandum, sub quo LXX interpretes claruerunt. Hic pugnavit contra Antiochum Theos regem Syriae, sed postea foederati sunt. Nam Antiochus duxit uxorem Berenicem, allinicum vero filium suum fecit regem Syriae. Evergetes vero, qui successit Philadelpho in ultionem Berenice sororis vastavit Syriam. Sed audito quod principes Aegypti conspiraverant adversus eum, rediit in Aegyptum, trahens secum de Syria praenum; sed Antiochus, occiso fratre suo, regnavit, et congressus cum rege Aegypti Philopatre victus est, per desertum fugiens, et pene captus. Philopatri vero successit in Aegypto Epiphanes cum esset quatuor annorum, et coepit Antiochus Magnus infestare eum. Sed principes Aegypti dimicabant pro puero. Sub Epiphane, Onias sacerdos, assumptis plurimis Judaeorum, fugit in Aegyptum, et accepit abatur, et in ea exstruxit templum simile templo Judaeorum, asserens se im
Abbreviated transcription (Latin):
ti et syrie tantum ꝓsequitur danel.
quia sub his afflictus.ẽ. ppłs dĩ uicis¬
sim. Porro post alexandrum regna¬
uit inegipto ꝓtholomeus lagi filius
a quo sequentes reges egipti ꝑtholo¬
mei dicti st̃. post: ptholomeus ph ila¬
post alexandrum regnauit seleuchꝰ.
pꝰ anthiocꝰ sother. a quo successores
antioch dicti sunt. pꝰ: antiochꝰ theos.
post: antiochus gallericꝰ. pꝰ antiochꝰ
magnus. pꝰ: antiochus epiphanes. pꝰ:¬
De his prosequit᷑ uir loquens ad dan¬
elem incipiens a rege egipti sic. Et
confortabitur rex austri. hic. ẽ. ꝑtho¬
meus lagi filius. adeo fortis. ut pir¬
rum regem epirotarũ expulsum res¬
titueret in regnũ. et deuicto demetͥo
filio antigonis seleuco regni suipar¬
dem quam antigonus abstulerat. res¬
tituit. cyprum phenicem. et regio¬
nes multas. et insulas multas s sub¬
iugauit. Cu fuccessit ptolomeus phi¬
ladelphus. qui pͥmus ab echioꝑia
adduxit quadringentos elefantes.

Expanded text:
ti et Syriae tantum prosequitur Daniel, ti et Syriae tantum prosequitur Daniel, quia sub his afflictus est populus Dei vicissim. Porro post Alexandrum regnavit in Aegypto Ptolemaeus, Lagi filius, a quo sequentes reges Aegypti Ptolemaei dicti sunt. Post Ptolemaeus Philapost Alexandrum regnavit Seleucus, post Antiochus Soler, a quo successores Antiochi dicti sunt, post Antiochus Theos, post, Antiochus Gallinicus, post Antiochus Magnus, post Antiochus Epiphanes. De his prosequitur vir loquens ad Danielem, incipiens a rege Aegypti sic: « Et confortabitur rex austri. » Hic est Ptolemaeus, Lagi filius, adeo fortis ut Pyrrhum regem Epirotarum expulsum restitueret in regnum, et, devicto Demetrio, filio Antigoni, Seleuco regni sui partem, quam Antigonus abstulerat restituit, Cyprum, Phaenicem, et regiones multas et insulas sibi subjugavit. Cui successit Ptolemaeus Philadelphus, qui primus ab Aethiopia adduxit quadringentos elephantes,
Abbreviated transcription (Latin):
ciabo tͥ. quia ecoe adhuc pꝰ dariũ et
tur quia succendit athenas. et bellũ
nauale egit apud salaminã. qͣn so¬
phocles. et euripides clari habeban¬
tur. et phenustodes in ꝑsam fugien ᷤ
hausto sanguine uituli ꝑiit. Tunc
uir qui loquebat᷑ danyeli. p̃termisit
om̃s reges usq ad alexandrũ magnũ
⁊ait. Surget uͦ rex fortis. et faciet
quod placuerit ei. et cũ stet̾it cont̾e¬
tur regnum eiꝰ. et diuidetur. inqͣ¬
tuor uentos celi. In egipto enĩ qͦ est
ad meridiem pͥmus regnauit ptolo¬
meus. lagi filius. In macedonia filipul
quiꝰ ario eus fr̃ alexandri quẽ ad ocei¬
dentem. syrie et babiloni et suꝑior¬
b locis que sunt ad orientẽ. Seleucꝰ¬
nycanor imꝑauit asye. et ponto &
cet̾is in eadem plaga prouinciis. an¬
tigonus ad septentrionem. et ħ scdm̃
orbis totius plagas dicimus. Qui autẽ
in udea est ad aquilonẽ syriam. ad
meridiem egiptum ht̃. De regno egip¬

Expanded text:
tiabo tibi, » quia ecce adhuc post Darium et tiabo tibi, » quia ecce adhuc post Darium et tur, quia succendit Athenas, et bellum navale egit apud Salaminam quando Sophocles, et Euripides clari habebantur, et Themistocles in Persiam fugiens hausto sanguine tauri periit. Tunc vir, qui loquebatur Danieli, praetermisit omnes reges, usque ad Alexandrum Magnum, et ait: « Surget vero rex fortis, et faciet quod placuerit ei, et cum steterit, conteretur regnum ejus, et dividetur in quatuor ventos coeli. » In Aegypto enim, quae est ad meridiem primus regnavit Ptolemaeus, Lagi filius. In Macedonia Philippus, qui et Aridaeus, frater Alexandri, quae est ad occidentem Syriae et Babyloniae, et superioribus locis qui sunt ad orientem, praenor imperavit Asiae, et Ponto, et caeteris in eadem plaga provinciis. Antigonus vero ad septentrionem. Et hoc secundum orbis totius plagas dicimus. Qui autem in Judaea est ad aquilonem Syriam, ad meridiem Aegyptum habet. De regno Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
bat etiã angłs grecoꝵ. ut ꝑse et cap¬
ciuitas hebreoꝵ. cũ eis transirent
in dñium grecoꝵ. Greg̃. aucẽ uult¬
eos fuisse angelos bonos. qui satage¬
bant ne tam cito liberarentur hebres
ut si quid adhuc erat in eis purgan¬
dũ. purgaretur. et decoqueretur ad
unguem. Pret̾ea addidit uir ille.
slunc reu̾tar ut p̾lier adũsus pͥncipẽ
ꝑsarum. ueruntam̃ pͥus annuncia¬
bo tͥ quod exp̃ssum ẽ in scͥptura ue¬
ritatis. de quib dam aliis quorũ geris
sollicitudinẽ. Porro a pͥmo anno darii
orabat daniel pro eo ut staret et robo¬
raretur regnum eiꝰ. et sollicitꝰ erat
de successorib regni ꝑsarũ. uolens
scire eos. de quoꝵ manifestacione.
equitur decima
uisio dateł. in qua pͥmũ indu
retur ipse darius. et statĩ fit metha¬
plasinus. qui freqͣns. ẽ. in ꝓpħis. et in¬
troducitur uir ille p̃dictus loqͦus ad
danielem sic. & nunc ueritatẽ annũ¬

Expanded text:
bat etiam angelus Graecorum, ut Persae et capbat etiam angelus Graecorum, ut Persae et captivitas Hebraeorum cum eis, transirent in dominium Graecorum. Gregorius auteos fuisse angelos bonos, qui satagebant ne tam cito liberarentur Judaei, ut, si quid adhuc erat purgandum in eis, purgaretur, et decoquerentur usque ad unguem. Praeterea addidit vir ille: « Nunc revertar, ut praelier adversus principem Persarum; verumtamen prius annuntiabo tibi, quod expressum est in Scriptura veritatis, » de quibusdam aliis, quorum geris sollicitudinem. Porro a primo anno Darii, orabat Daniel pro eo, ut staret et roboraretur regnum ejus, et sollicitus erat de successoribus regni Persarum, volens eos scire. De quorum manifestatione sequitur decima visio, in qua primum inducretur ipse Darius . » Et statim fit metaplasmus, qui frequens est in prophetis, et introducitur vir ille praedictus, loquens ad Danielem sic: « Et tunc veritatem annun
Abbreviated transcription (Latin):
suam. s uir ille accessit et erigens
eum ⁊ ꝯfortans ait. Noli meture da¬
tuel. quia ex die pͥmo mensis qͦ posu¬
isti cor tuum ut te afflig̾es coram dõ.
exaudita st̃ uerba tua. et egressa ÷
sentencia a do. de redicu populi et
eadem die uolui ad de uenire ut nĩ¬
ciarem. s pͥnceps regni ꝑsarũ resti¬
tit mͥ uiginti dieb ⁊uno. Cumq tẽ
egred̾er apparuit pͥnceps grecoꝵ ue¬
niens ut adu̾saretur principi ꝑsarũ
⁊ michi. et aliqͣntam feci morã. s nẽ
uenio ut certificem te de reditu ppłi
⁊ in his nemo est mͥ adiutor. nͥ mica¬
hel pͥnceps u̾r. hos duos pͥncipes gre¬
coꝵ et ꝑsarum dicit ieronimꝰ e̾e ange¬
los malos. qui appositi sunt regnis ilł
ad exercitiũ. Laborabat itaq angł ꝑ
sarum. ne hebrei liberarent᷑ a dño
ꝑsarum. tũ quia delectabat᷑ afflie¬
tionib eoꝵ. tũ ut ꝑse diutius affli¬
gentes eos grauiꝰ peccarent. Labora¬

Expanded text:
suam. Sed vir ille accessit, et erigens suam. Sed vir ille accessit, et erigens eum, et confortans ait: « Noli metuere, Daniel, quia ex die primo mensis, quo posuisti cor tuum, ut te affligeres coram Deo, exaudita sunt verba tua, et egressa est sententia a Deo de reditu populi, et eadem die volui ad te venire, ut nuntiarem tibi: sed princeps regni Persarum restitit mihi viginti diebus, et uno. Cumque tunc egrederer, apparuit princeps Graecorum, veniens, ut adversaretur principi Persarum, et mihi, et aliquantulam feci moram. Sed nunc venio, ut certificem te de reditu populi, et in his nemo est mihi adjutor, nisi Michael princeps vester. » Hos duos principes Graecorum et Persarum, dicit Hieronymus, esse angelos malos, qui appositi sunt regnis illis ad exercitium. Laborabat itaque angelus Persarum, ne Hebraei liberarentur a dominio Persarum, tum quia delectabatur afflictionibus eorum, tum ut Persae diutius affligentes eos, gravius peccarent. Labora
Abbreviated transcription (Latin):
tis sue. Pauci uͦ qui ascende̾ dispone¬
bant in iudeam pigri erant et moro¬
si. etiam usq ad t̾eĩum annũ cỹri.
Quod attendens damel uehenitius
affligebatur dolore qͣm prius. et ora¬
bat dñm ut qui prius ded̾at regib
animũ liberandi: daret et ppło animũ
redeundi. Factum ẽ gͦ t̾cio anno reg¬
m̃sis. lugebat damel tͥum ebdomada¬
rum dieb. panem desid̾abilem non
comedit carnes et uinũ ñ gustauit
nec usus ẽ. unguento pro balneis mo¬
re ꝑsarum. Die autẽ uicesimo .iiii.
dũ ee̾t iuxta fluuiũ qͥ. ẽ. Tygris. uidit
et ecce uir uestitꝰ lineis accinctus zo¬
na aurea. cuiꝰ facies qͣsi fulgur. ocu¬
li ut lampades. torax corporis quasi
crẏsolitꝰ. que deorsum erant. brachia.
scił. femora. et tybie et pedes. qusi es
candens. et sermo eiꝰ quas uox mul¬
titudinis loqͦntis. Porro uiri qͥ erant
cum eo territi fugerunt. ec solus
uidit uisionẽ. et corruit in faciem

Expanded text:
tis suae. Pauci vero, qui ascendere disponetis suae. Pauci vero, qui ascendere disponebant in Judaeam, pigri erant et morosi, etiam usque ad tertium annum Cyri. Quod attendens Daniel, vehementius affligebatur dolore quam prius, et orabat Dominum, ut qui prius dederat regibus animum liberandi, daret et populo animum redeundi. Factum est ergo tertio anno regmensis, lugebat Daniel trium hebdomadarum diebus, panem desiderabilem non comedit, carnes, et vinum non gustavit, nec usus est unguento pro balneis, more Persarum. Die autem vigesima quarta, dum esset juxta fluvium qui est Tigris, vidit. Et ecce vir vestitus lineis, accinctus zona aurea, cujus facies quasi fulgor, oculi ut lampades, torax corporis quasi chrysolithus, quae deorsum erant brachia, scilicet, femora, tibiae, et pedes quasi aes candens, et sermo ejus quasi vox multitudinis loquentis. Porro viri, qui erant cum eo territi fugerunt, et solus vidit visionem, et corruit in faciem
Abbreviated transcription (Latin):
uisio danieł. quam cũ seqͦnti
quidã dicunt eẽ unam. s ieronimꝰ
scd̃m hebraicã ueritatẽ tradidit de᷑
duas. et utraq seripta erat in da¬
niele hebraice. Porto utramq uidit
damel. unam quidẽ indit. s alt̾am
audiuit. anno t̃cio regni cyri regis
ꝑsarum. et in cadẽ die eiꝰdem amnii.
in hunc modũ. Primo anno darii. da¬
niel indelligens unminẽ. septuage¬
simũ annũ captiuitatis liberande
orauit dñm. ut dariꝰ. ⁊ cỹrꝰ libera¬
rent ppłm suũ. Et data est sentencia
a deo. de licentia reuridi danda. et
hanc egressam a dño supra nuncia¬
uit gabriel daneli. et ex tunc dariꝰ
disponebat de libeitate ⁊ licencia
danda. hebreis s p̃uentus morte ñ
impleuit. Cyrus autẽ pͥmo anno reg¬
ni sui dedic eis eandẽ libertatẽ quã
habebant indigene. et licentiã rede¬
undi. Ipsi uͦ quia fere om̃s nati erãt
i chaldea. ⁊ possessiones ibi habebãt
eligebant remanero in t̾ra natiuica¬

Expanded text:
io Danielis, quam cum sequenti quidam dicunt esse unam . Sed Hieronymus, secundum Hebraicam veritatem, tradit esse duas, et utraque scripta est in Daniele Hebraice. Porro utramque vidit Daniel: unam quidem vidit, sed alteram audivit, anno tertio regni Cyri regis Persarum, et in eadem die ejusdem anni in hunc modum: « Primo anno Darii, Daniel intelligens imminere septuagesimum annum captivitatis liberandae, oravit Dominum, ut Darius et Cyrus liberarent populum suum. Et data est sententia a Deo de licentia redeundi danda; et hanc egressam a Domino, supra nuntiavit Danieli Gabriel. Et ex tunc Darius disponebat de libertate et licentia danda Hebraeis, sed praeventus morte non implevit. Cyrus autem primo anno regni sui dedit eis eamdem libertatem, quam habebant indigenae, et licentiam redeundi. Ipsi vero quia fere omnes nati erant in Chaldaea, et possessiones ibi habebant, eligebant remanere in terra nativita
Abbreviated transcription (Latin):
sunt data eis ut interfic̾ent dany¬
elem. Erat autẽ ab acue propła
inudea qui ferebat pulmentũ mes¬
sorib. N̾ ait angłs ad eum fer pͣn¬
dium in babylolonem danyeli. qui
ẽ in lacum leonum. Qui.te. Babilonẽ
non uidi. ⁊ lacum nescio. Et tulit eũ
angłs capillo capitis sui. et posuit
eum suꝑ lacum. Et clamauit abacuc.
danyel serue di. tolle prandiũ quod misit
tͥõs. Et grãs agens daniel comedit.
porro abaeue restituit angłs in loco
suo. Uenit gͦ rex die septima. ut luge¬
ret danyelem. et uidens eum sedentẽ

Expanded text:
sunt data eis, ut devorarent Danisunt data eis, ut devorarent Danielem. Erat autem Habacuc propheta in Judaea, qui ferebat pulmentum messoribus. Et ait angelus ad eum: Fer prandium in Babylonem Danieli, qui est in lacu leonum. Qui respondit: Babylonem non vidi, et locum nescio. Et tulit eum angelus capillo capitis sui, et posuit eum super lacum, et clamavit Habacuc: Daniel serve Dei, tolle prandium, quod misit tibi Deus. Et gratias agens Daniel comedit. Porro angelus restituit Habacuc in loco suo. Venit ergo rex die septimo, ut lugeret Danielem, et
Abbreviated transcription (Latin):
fouea. et adorabant eũ babilonii. Sa¬
cerdotes eius habebant ydraulia .i.
uasa plena aqua facta de coriis uitu¬
ioꝵ. et ꝑcutiebant ea uirgis coraulinis
ut facerent sonitum t̾ridilem qͣsi to¬
nitruum. ad quẽ excitatus draco qn̾q
emittebat fumũ. qͣnq ignem. q̃nq
uisibilit̃ apparebat. Et dixit rex danye¬
li. Non potes dic̃e. quia iste ñ sit d̃s
uiuens. & ait danyel. Da michi potes¬
tatem ⁊ int̾ficiam eum absq ferro
et fuste. Et dedit ei. Tulit gͦ danyel
picem. et adipem. et puos. et coxit
pariter. et fecit massas. deditq in os
draconis. et suffo catus crepuit. Et in¬
dignati babilonii: dixer̃. Iudeus fac¬
tus est rex. Et dixer̃ ad regem. Trade
nob̾ damelem. alioqum int̃ficiemus
te ⁊ domum tuã. & comprilsus. tra¬
didit eis damelem. Qui miser̃ eum
in lacum leonum. et erat ibi sex die¬
b. In lacu erant leones septen. et da¬
bantur eis cotidie duio corpora danna¬
torum. et due oues. et tunc non

Expanded text:
fovea, et adorabant eum Babylonii. Safovea, et adorabant eum Babylonii. Sacerdotes ejus habebant hydraulia, id est vasa facta de coriis vitulorum, et percutiebant ea virgis coraulmis, ut facerent sonitum terribilem, quasi tonitruum, ad quem excitatus draco, quandoque emittebat fumum, quandoque ignem, quandoque visibiliter apparebat. Et dixit rex Danieli: « Non potes dicere quia iste non sit Deus vivens. Et ait Daniel: Da mihi potestatem, et interficiam eum, absque ferro et fuste. Et dedit ei. Tulit ergo Daniel picem et adipem, et pilos, et coxit pariter, fecitque massas, et dedit in os draconis, et suffocatus crepuit. Et indignati Babylonii dixerunt: Judaeus factus est rex. Et dixerunt ad regem: Trade nobis Danielem, alioquin interficiemus te et domum tuam, et compulsus tradidit eis. Qui miserunt eum in lacum leonum, et erat ibi septem diebus. In lacu erant leones septem, et dabantur eis quotidie duo corpora damnatorum, et duae oves, et tunc non
Abbreviated transcription (Latin):
de hostium. ⁊ signa anulo tuo. et
nisi inuenias mane omnia comesta
a bel moriamur. Et posuit rex cybos
ante bel: et danyel cribrauit ciñem
ꝑ docum pauiientũ coram rege. et
clausum ẽ. ostium ⁊⁊ signatum anu¬
lo regis. Sacerdotes autem ingressi
sunt nocte iuxta consuetudinem suã
cũ uxorib et lib̾is. et consumpsert̃
ominia fecerant etũ sͥ cunculos sub
t̾ra. et absconditũ introitum sub m̃¬
sa. Diluculo rex uenit in templum
ce danyel cũ eo. et inuenert̃ signa
salua. Cumq aꝑuissent ostium. in¬
tuitꝰ rex mensam uacuam: exclama¬
uit. magnus es bel. Et tenuit dany¬
el regem ne ingrederetur. ⁊ ait. Ad
nĩadũte uestigia pedum suꝑ pauim̃¬
tum. Et tratus rex apprehendit saẽ¬
dodes. et ostiola ostenderunt ei ꝑ que¬
ingrediebant᷑. et occidit eos rex. et
dedit bel inmanus danyeł. qui subũ¬
tit eum. et templum. Erat autem¬
draco in eodem loco magnus latens in

Expanded text:
de ostium, et signa annulo tuo, et de ostium, et signa annulo tuo, et nisi inveneris mane omnia comesta a Bel, moriamur. Et posuit rex cibos ante Bel. Et Daniel cribravit cinerem per totum pavimentum coram rege, et clausum est ostium, et signatum annulo regis. Sacerdotes autem ingressi sunt illa nocte, juxta consuetudinem suam, cum uxoribus, et liberis, et consumpserunt omnia. » Fecerant autem sibi cuniculos sub terra, et absconditum introitum sub mensa. Diluculo venit rex ad templum, et Daniel cum eo, et invenerunt signa salva. Cumque aperuissent ostium, intuitus rex mensam vacuam, exclamavit: « Magnus est Bel, et tenuit Daniel regem ne ingrederetur, et ait: « Animadverte vestigia pedum super pavimentum. Et iratus rex apprehendit sacerdotes, et ostenderunt ei grediebantur. Et occidit eos rex, et dedit Bel in manum Danielis, qui subvertit eum et templum. » Erat autem in eodem loco draco magnus latens in
Abbreviated transcription (Latin):
in iudeam. et irrisit eum hebreus.
dicens. In lict̾a expressum. ẽ. quod
erechiel translatus est in sp̃u. uñ
ue in corpore siue extͣ corpus nescio
õs scit. Et addidit. hebreus nil in
hac fabula propheticum narrari
s opus tantum ex industria factũ.
bea apud chaldeos eadẽ mensura
que ⁊ ephi. apud hebreos mensura
illud ꝑ singulos dies. et dicebat da¬
nieli. Quare ñ adoras bal: Qui .Re.
Non colo facturam s creatorẽ omni¬
um dm̃ uiuentem. Et ait rex. Non¬
ne uidetur tͥ bel d̾s uiuens qui tã¬
ta cotidie comedit ÷ bibit: Qui. re.
Intus luteus est. et foris eneus. et¬
numqͣ comedit. Et uocauit rex sa¬
cerdot̾es. ⁊ aic. slisi dixeritis mͥ qͥs co¬
medit impensas has: moriemini.
si autẽ ostenditis mich qm bel come¬
autẽ sacerdotes exceptis uxorib &
paruuł sexaguita. & uenit rex cũ
danyele in templũ. et dixerunt sa¬
cerdotes. Nos egrediemur foras.⁊
tu rex pone mensam et escas. et clau¬

Expanded text:
in Judaeam. Et irrisit eum Hebraeus in Judaeam. Et irrisit eum Hebraeus dicens: In littera expressum est, quod Ezechiel translatus est in spiritu. Uve in corpore, sive extra corpus, nescio, Deus scit . « Et addidit Hebraeus nil in hac fabula propheticum narrari, sed opus tantum ex industria factum Cba apud Chaldaeos eadem mensura, quae et ephi apud Hebraeos, mensuraillud per singulos dies, et dicebat Danieli: Quare non adoras Bel? Qui respondit: Non colo facturam, sed creatorem omnium Deum viventem. Et ait rex: Nonne videtur tibi Bel Deus vivens, qui tanta quotidie comedit et bibit? Qui respondit: Intus luteus est, et foris aeneus, nunquam comedit. » Et vocavit rex sacerdotes, et ait: « Nisi dixeritis mihi quis comedit impensas has, moriemini. Si autem ostenderetis mihi, quomodo Bel comeautem sacervenit rex cum Daniele in templum. Et dixerunt sacerdotes: Nos egrediemur foras, et tu rex, pone vinum, et escas, et clau
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. et int̃fecert̃ eos .i. regi tradi¬
derunt int̃ficiendos. Et factus est
damel magnus in populo a die illa
⁊ deinceps. Et rex astiages appositus
est ad patres suos. et suscepit eyrꝰ
regnum eius .i. regnum ꝑsarũ. Forte
hic det̾ininat᷑ tempꝰ. quo liberata ÷
susanna. qũ scilicet eyrus factus est
rex ꝑsarum. et darius rex medoꝵ.
uł forte det̾minat tempus seqͣntis
hystorie. que hic incipit. et adhuc
stabat regnũ babilonis. et erat in
sequicur. Erat autẽ daniel conuiua
regis ⁊ honorat᷑. suꝑ om̃s amicos eiꝰ.
cuius nomen quia tacet hẏstoria
quod legitur in fabula beł ⁊ draco¬
nis. Quam fabulã appellat hebreuᷤᷤ
eo qͦd falsum legitur in ea et impos¬
sibile de tranzlatione abacue. ⁊re¬
fert ieronimꝰ. qͦd cũ dixisset ei he¬
breus suus dalem tͣns lationẽ cor¬
poralem nusꝗͣ factam ee̾. Respon¬
dit quidã seiolus qui erat cũ eis.
erechielem translatũ de chaldea

Expanded text:
tiam, et interfecerunt eos, id est regi traditiam, et interfecerunt eos, id est regi tradiderunt interficiendos. « Et factus est Daniel magnus in populo in die illa, et deinceps. Et rex Astyages appositus est ad patres suos, et suscepit Cyrus regnum ejus, » id est regnum Persarum. Forte hic determinatur tempus, quo liberata est Susanna, quando scilicet Cyrus factus est rex Persarum, et Darius rex Medorum. Vel potius determinet tempus sequentis historiae, quae hic inchoat, et adhuc stabat regnum Babylonis, et erat in sequitur: « Erat autem Daniel conviva regis, et honoratus super omnes amicos ejus Cujus nomen, quia tacet historia,quod legitur in fabula Belis, et draconis, quam fabulam appellat Hebraeus, eo quod falsum legitur in eo, et impossibile de translatione Habacuc. Et refert Hieronymus, quod cum dixisset ei Hebraeus talem translationem corporalem nusquam factam esse, respondit quidam sciolus, qui erat cum eis, Ezechielem translatum de Chaldaea
Abbreviated transcription (Latin):
palea. unde faciunt mulieres decoc¬
tionem. forte ad nitorẽ faciei. Tc
currentes senes ad eam dixer. com¬
miscere nob̾cũ. alioquin feremus
contra te testimonrũ adult̾ii. Et ele¬
git susanna incidere inmanus eoꝵ
potius ꝙͣ peccare in dm̃. et exclama¬
uit. & accurrentes famuli erubuer̃
cum audissent senes loqui. Altera
die statuta est susanna in medio po¬
puli ⁊ ponendes senes manus suas
riar. Cumq traheretur. suscitauit
d̃s sp̃m pueri eui nom̃ damel. Nõ
est credendũ his qui dicunt dani
qui prius qͣs latens quiescebat in eo.¬
& ait danel ad ppłm. Reũtimini ad
iudicium. quia falsa locuti sunt ad¬
uersus eam. Cumq reũtissent seꝑ aũ¬
oos daniel senes abinuicem. et aduo¬
cans unum dixit. Sub qua arbore
indisti eos colloquentes: Qui ait. Sub
cẏno. quã latini diẽt ylicẽ. uł lentiᷤ¬
cum. et aduocatꝰ alt̾ dixit. sub pͥno.
& acclamauit in eos ppłs. ꝓpt̃ dissonã

Expanded text:
palea, unde faciunt mulieres decocpalea, unde faciunt mulieres decoctionem forte ad nitorem faciei. Tunc currentes senes ad eam dixermiscere nobiscum, alioquin feremus contra te testimonium adulterii. » Et elegit Susanna incidere in manus eorum, potius quam peccare in Deum. Et exclamavit: et accurrentes famuli, erubuerunt, cum audissent senes loqui. Altera die statuta est Susanna in medio populi, et ponentes senes manus suas rior. Cumque traheretur suscitavit Deus spiritum pueri, cui nomen Daniel. » Non est credendum his qui dicunt Daniequi prius, quasi latens, quiescebat. Et ait Daniel ad populum: « Revertimini ad judicium, quia falsum locuti sunt adversus eam. » Cumque revertissent, separavit Daniel senes ab invicem, et advocans unum dixit: « Sub qua arbore vidisti eos colloquentes, qui ait: Sub schino, » quam Latini dicunt ilicem, vel lentiscum. Et advocatus alter dixit: « Sub prino. » Et acclamavit
Abbreviated transcription (Latin):
non quas alludens nomini. scindee
si dic̃etur ita sub ylice. et adderetur
ilico. angłs dm̃ scindet te. Eadem al¬
lusio potest fieri ũb ad nom̃ dempo¬
ris. ut si dic̃etur. factũ ÷ hoc scd̾a fe¬
ria. et respondetur feriat de ds.
hanc hystoriam uocat origenes fabu¬
lam. in .xͦ. stromatũ .i. instructionũ.
force scd̾am editionẽ quã suꝰ obelo⁊
asterico ꝯposuit. stromata uocauie
quia ꝑ eam plenius nos instruxit
apparet autem hoc factum ee̾ adhuc
recenti captiuitate. quia damel ad¬
huc iuuenis erat. Porro susanna u
ixror ioachim pulchra erat nimis. &
exarserunt in eam duo seniores iudi¬
quitas egressa ÷ in babilone a ĩudici¬
b semiorib. Tradunt hebrei quia mu¬
erunt tempꝰ quo susannam possent ĩ¬
uenire solam. Et latuert̃ post meri¬
diem in pomerio elchie. et ingressa ÷
susanna uolens lauari.i. ungi ꝓ con¬
suetudine t̾re. et misit puellas ut af¬
ta. Est autẽ ꝓprie mignia ordeũ cũ

Expanded text:
um, quasi alludens nomini, scindet um, quasi alludens nomini, scindet si diceretur ita, sub ilice, et adderetur: Illico angelus Domini scindet te. Eadem allusio potest fieri verbi ad nomen temporis, ut si diceretur: Factum est hoc feria secunda, et responderetur: Feriat te Deus. Hanc eamdem historiam vocat Origenes fabulam in decimo Stromatum, id est Instructionum, forte secundum editionem, quam sub obelo et asterisco composuit, stromata vocavit, quia per eam plenius nos instruxit. Apparet autem hoc factum esse adhuc recenti captivitate, quia Daniel adhuc juvenis erat. Porro Susanna, uxor Joachim, pulchra erat nimis . Et exarserunt in eam duo seniores judiquitas egressa est in Babylone a senioribus judicibus. » Tradunt Hebraei quia mummune tempus, quo Susannam possent invenire solam, » et latuerunt post meridiem in pomario Helciae. Et ingressa est Susanna volens lavari, id est ungi pro consuetudine terrae, et misit puellas ad afEst autem proprie smegma hordeum cum
Abbreviated transcription (Latin):
.Xxxui. Si dieb mille ducentis. no¬
antix̃pi dabuntur lapsis qͣdraginta
dies ad penicenciam. et est sensus.
Beatus erit qui post dies ꝑsecutiõis
ꝑueniet ad dies suꝑ additos peniten¬
tie. Tu autem damel interĩ uades
ad p̃funtum dempus utte tue et re¬
quiesces. et infine mũd stabis in
sorte tua .i. resurges in ordine tus.
equitur
hystoria de susanna. quã he¬
breus non habet in libro da¬
nielis. et uocat eam fabulam. nõ
quod inficietur remi gestam: s quia
in ea falsum legitur de sacerdotib
lapidatis. quos ieremias adustos teᷤᷤ¬
tatur. & quia nos fabulamur eam
sc̾ptam ẽe̾ a daniele. cum a quodã
greco scripta fuerit. quod probant
ex eo quod quedã allusio ũboꝵ facta
sit ibi nominib abboꝵ. uidelicet apo¬
lusiones ũboꝵ ad arborum nomina
non inueniunt᷑ in hebreo. In tͣnsiati¬
one quidẽ nr̃a una ex eis allusionib
qualiscumq legitur. ut cũ dixisset
saẽdos sub cẏno. Respond̾ damel ũib¬

Expanded text:
. » Si diebus mille ducenti noortem Antichristi dabuntur lapsis quadraginta quinque dies ad poenitentiam. Et est sensus: Beatus erit, qui post dies persecutionis perveniet ad dies superadditos poenitentiae. Tu autem, Daniel, interim vades ad praefinitum tempus vitae tuae, et requiesces et in fine dierum stabis in sorte tuequitur historia Susannae, quam Hebraeus non habet in libro Danielis. Et vocat eam fabulam, non quod inficietur rem gestam, sed quod in ea falsum legitur de sacerdotibus lapidatis, quos Jeremias adustos testatur. Et quia fabulamur eam scriptam a Daniele, cum a quodam Graeco scripta fuerit: quod probatur ex eo quod quaedam allusio verborum facta sit ibi nominibus arborum, videlicet apoallusiones verborum, et arborum nomina, non inveniuntur in Hebraeo. In translatione quidem nostra una ex eis allusionibus qualiscunque legitur, ut cum dixisset sacerdos sub schino, respondit Daniel verb
Abbreviated transcription (Latin):
mum annũ eyri colligrtur om̃e
tempus captiuitatis anni septuage¬
simi. aauͦ. anno ioachĩ. filii iosie.
Porro scd̃m alios. ab anno decimo¬
quardo. losie.usq ad pͥmũ annum
cyri colliguntur anni captiuitatis
septuaginta. desolationis uͦ dempli
sub dario rege complentur ann.
ieronimi suꝑ erechielem. uͥ agit de
dormicione suꝑ latus dextrum di¬
cens. qͦd pͥmo anno cyri fluxerant auni
desolationis templi triginta. Porro
prior opinio de anno septuagesimo
magis trita.ẽ. ⁊ plurium aucto¬
ritatib sanccita. Sola ⁊acharie
auctoritas nos mouet. Iste iam seꝑ¬
tuagesimus annus. ẽ. que forte de¬
t̃minari potest ut iam accipiat᷑
de p̃terito.Q.d. septuagesimus¬
annus iste.. notꝰ scisicet ⁊ famosꝰ
iam diu. ẽ. forte dictus. ẽ. in zacha¬
ria septuagesimus annꝰ daptiuita¬
tis. s quinte etatis. que scdm̃ he¬
breos inchoauit anno tͥcesimo an¬
te cyri monarchiam.

Expanded text:
vigesimum Cyri colligitur omne vigesimum Cyri colligitur omne tempus captivitatis anni septuaginta, a tertio anno Joachim filii Josiae. Porro secundum alios ab anno tredecimo Josiae, usque ad primum annum Cyri colliguntur anni captivitatis septuaginta, desolationis vero templi sub Dario rege complentur anni Hieronymi super Ezechielem, ubi agitur de dormitione super latus dextrum dicens, quod primo anno Cyri, fluxerant anni desolationis templi triginta. Porro prior opinio de anno septuagesimo magis certa est, et plurium auctoritatibus sancita. Sola Zachariae auctoritas nos movet. Iste jam septuagesimus est annus, quod forte determinari potest, ut jam accipiatur de praeteritoannus iste, notus scilicet et famosus jamdiu est. Forte dictus est in Zacharia septuagesimus annus, non captivitatis, sed quintae aetatis, quae, secundum Hebraeos, inchoavit anno trigesimo ante Cyri monarchiam.
Abbreviated transcription (Latin):
ioms. ⁊ suꝑ gendem illam iniquitatẽ
eorũ dicit añs. et ponam t̾ram in
solitudines sempie̾nas. Ex hac autẽ
auctoritate fabulantur udei ut su¬
pra diximꝰ exultasse balthasar et cõ¬
uiuiũ fecisse. hic autẽ loquitur ie¬
remias de.lxx. annis non captiui¬
tatis s iniquitatis nabuchodonosor
ex quo cepit oppͥmere finitimas na¬
tiones. huic opinioni atestatur af¬
fricanꝰ agens de neemia. et .xͦx. an¬
no regis artaxesfis dicens. Cõ tem
p̃dictis. scd̃m annum darii filii yta ᷤᷤ¬
pis dicens fuisse septuagesimum
scd̃m auctoritatẽ ⁊ acharie qͥ scđo
anno darii scribens audiuit uirũ
stantẽ int̾ myrteta dicentẽ. Dñe
exercituũ usq qͦ tu ñ miserebis ie¬
rus alem. et urbiũ iuda quib ira¬
tus es: iste iam̾ septuagesimꝰ amnꝰ.
et post pauca. Cũ ieiunaretis ꝑ ho ᷤ
septuaginta annos. nũquid ieiu¬
nium ierunastis mͥ: huic quoq
consonat clemens in pͥmo stromate
cens. scdm nonnullos usq in uicesi

Expanded text:
ntem istam iniquitatem eorum, dicit Dominus, et ponam terram in solitudines sempiternas . » Et hac autem auctoritate fabulantur Judaei, ut supra diximus, exsultasse Baltassar, et convivium fecisse. Hic autem loquitur Jeremias de septuaginta annis, non captivitatis, sed iniquitatis Nabuchodonosor, ex quo coepit opprimere finitimas nationes. Huic opinioni attestatur Africanus agens de Nehemia, et vicesimo anno regis Artaxerxis dicens: Eo tempopraedictis, secundum annum Darii filii Hystaspis dicens fuisse septuaginta, secundum auctoritatem Zachariae, qui secundo anno Darii scribens audivit virum, stantem inter myrteta, dicentem: « Domine exercituum, usquequo non misereberis Jerusalem, et urbium Judae, quibus iratus es . » Iste jam septuagesimus est annus. Et post pauca: « Cum jejunaretis per hos septuaginta annos, nunquid jejunium jejunastis mihi . » Huic quoque consonat Clemens in primo Stromate,cens: Secundum nonnullos, usque ad annum
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ subcerta spe reu̾tendi ad ipsum.
uitum ẽẽt ad eum. in huiꝰ regni an¬
tio primo suscicauit dñs sp̃m eius.
ut impleretur ũbum ieremie. et
dedit liberaatẽ omuib iudeis qui
erant in uniuso regno suo. et licen¬
tiam redeundi in iudeã. et edifican¬
di domũ dñi. Excitatus autẽ fuit
et uerb̾ ysaie qui ante .cc.℥.x. an

Expanded text:
tamen sub certa spe revertendi ad ipsum. tamen sub certa spe revertendi ad ipsum. lutum esset ad eum, in hujus regni anno primo suscitavit Dominus spiritum ejus, ut impleretur verbum Jeremiae . Et dedit libertatem omnibus Judaeis, qui erant in universo regno suo, et licentiam redeundi in Judaeam, et aedificandi domum Domini. Excitatus autem fuit ex verbis Isaiae, qui ante ducen
Abbreviated transcription (Latin):
non obedierat ori eiꝰ. et post idipsũ
indicauit ei. Factum.ẽ. autẽ ut as¬
tiages traderet exercitũ illi secreta¬
rio ad hostes expugnandos. Ipse uͦ
resedit in ꝓuincia media. p̃orro ille
non immẽmor maleficii regis ꝑsua¬
sit exercitui ut spartacũ regem ꝑsi¬
dis sͥ elig̾ent. et cognominauit eum
cyrum quod int̾pretatur heres. Qo
dic̾et. Licet reluctetur astiages hic :
heres. Qd̾ facto timens astiages darũ
consobrinũ adoptauit sͥ infiliũ. Et
collecto exercitu congressus ẽ. adũs
cyrum. et fugert ꝑse. uxores autẽ
eoꝵ et matres egresse ad eos. et detec¬
tis postĩorib suis aiebant. Nuttis ne u¬
troire in ut̃os matrum et renasei
hoc pudore excitati ꝑse acriter redie¬
runt in hostes et uictus est astiages
Cyrus autẽ magis exibuit se illi ne¬
potem qͣm uictorẽ. Nam regnũ hyr¬
canoꝵ concessit e. Dario uͦ tamquã
fratͥ matͥs sue tradidit regnũ medoꝵ

Expanded text:
non obedierat ori ejus, et post id ipsum non obedierat ori ejus, et post id ipsum indicavit ei. Factum est autem ut Astyages traderet exercitum illi secretario, ad hostes expugnandos, ipse vero recedit in Media. Porro ille non immemor maleficii regis psit exercitui, ut Spartacum regem Persidis sibi eligerent, et cognominavit eum Cyrum, quod interpretatur haeres. Quasi dicat: Licet reluctetur Astyages, hic est haeres. Quo facto, timens Astyages Darium consobrinum adoptavit sibi in filium, et collecto exercitu congressus est adversus Cyrum, et fugerunt Persae. Uxores autem eorum, et matres egressae ad eos, et detectis posterioribus suis aiebant: « Vultisne introire in uteros matrum, et renasci. » Hoc pudore excitati Persae, acriter redierunt in hostes, et victus est Astyages. Cyrus autem magis exhibuit se illi nepotem quam victorem: nam regnum Hircanorum concessit ei. Dario vero, tanquam fratri matris suae, tradidit regnum Medorum,
Abbreviated transcription (Latin):
et auib defendentẽ. Cũq tulisset
eum ad uxorẽ allusit ei tamqͣ diu
note uocãuitq puerũ spartacum
.i. catulum. Spartos enĩ ꝑsice. canẽ
sonat. Qui cum e̾et grandiusculus
a pueris ludentib factus ẽ. rex eoꝵ
⁊ contumaces ⁊ inobedientes s graui¬
der affugebat. Quͦd grauit̾ ferentes
patͤs eoꝵ ũbum detulert̃ ad regem
de filio pastoris. Quẽ cũi aduocasset
rex et argueret eũ. qđ ꝓueros plagas¬
set ille intrepidus se ut regem fecis¬
se respondit. Et admiratꝰ rex et qͦdã
signa gen̾is sui in eo deprehendens
ascito pastore secretiꝰ ueritatẽ rei ag¬
nouit. Uerũtñ tiror eiꝰ de nepote
mitigatus. ẽ. estimans qͦs ũbum con¬
iectoꝵ de regno impletum ẽet in
regno pueroꝵ. et eidem eui pͥus cõ¬
miserat occidendum cõmisit alendũ.
non indicans tñ e̾e̾ nͥ ꝑastoris filium.
filiũ quidẽ illius secretarii sui clan¬
culo dedit patͥ ad comedendũ. qͥa

Expanded text:
et avibus defendentem. Cumque tulisset et avibus defendentem. Cumque tulisset eum ad uxorem allusit ei tanquam diu notae, vocavitque puerum Sparticum, id est catulum. Spartos enim Persica canem sonat. Qui cum esset grandiusculus, a pueris ludentibus factus est rex eorum, et contumaces et inobedientes sibi graviter affligebat. Quod graviter ferentes patres eorum, verbum detulerunt ad regem de filio pastoris. Quem cum advocasset rex, et argueret eum quod pueros plagasset, ille intrepidus se ut regem fecisse respondit. Et admiratus rex, et quaedam signa generis sui in eo esse deprehendens, ascito pastore secretius veritatem rei agnovit. Verumtamen timor ejus de nepote mitigatus est, aestimans quod verbum conjectorum de regno impletum esset in regno puerorum, et eidem cui prius commiserat occidendum, commisit alendum, non indicans tamen esse nisi pastoris filium. Filium quidem illius secretarii sui clanculo dedit patri ad comedendum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
lonie. Quando uͦ uelut ignis ardebit
narchyam tenuit orientis. Cuiꝰ
sedem posiit apud ꝑsas. licet regnũ
medoꝵ maiꝰ e̾e̾t. et honorabilius eo
iste fuit nepos darii ex sortre. nepos
uͦ astiagis ex filia. Porro astiages
uncam habuit filiam. et uidit sõ¬
nium qͦd de genitalib filiȩ oriebat᷑
uitis que totam occubat asyam¬
accepit accepte a coniectorib se
et ipsum deiceret a regno. Qd̾ timenꝰ
dedit filiam suam uxorem militi ple¬
beio ne filiꝰ ex ea nasceretur nobił
et potens. Yret̾ea filiam p̃gnantem
asciuit et natum ex ea filiũ cuidam
pͥncipi archanoꝵ tradidit occidendũ.
Qui credens regnum tͣnsiturũ ad fi
liam. filiũ ipsius ueritꝰ est occide. et
uni de pastorib regis tradidit paruu¬
lum exponendũi in nemore. Qui cũ
exposuisset eũ.et id indicasset uxor
mulier ut paruulũ deferret ei alen
redisset pastor ad ꝓuerum inuenit
canẽ ei prebentem ub̾a. et ã feris

Expanded text:
loniae; quando vero velut ignis ardebit,loniae; quando vero velut ignis ardebit,narchiam tenuit Orientis, cujus sedem posuit apud Persas; licet regnum Medorum majus esset et honorabilius, eo Iste fuit nepos Darii ex sorore, nepos vero Astyagis ex filia. Porro Astyages unicam habuit filiam, et vidit somnium, quod de genitalibus filiae oriebatur vitis, quae totam occupabat Asiam, et accepit a conjectoribus se et ipsum dejiceret a regno. Quod timens dedit filiam suam uxorem militi plebeio, ne filius ex ea nasceretur nobilis et potens. Praeterea filiam praegnantem ascivit, et natum ex ea filium, cuidam participi arcanorum tradidit occidendum. Qui credens regnum transiturum ad filiam suam, filium ejus veritus est occidere, et uni de pastoribus regis tradidit parvulum exponendum in nemore. Qui cum exposuisset eum, et id indicasset uxori,icavit ei mulier, ut parvulum deferret ei alendret. Cumque redisset pastor ad puerum, invenit Canem praebentem ei ubera, et a feris
Abbreviated transcription (Latin):
bo. Si tardau̾o ꝑ dies ferte cibum
messorib. Et cum fuisset in babilo¬
lem. subito suꝑuenit messorib. In¬
tellexit autemꝰ quod celerit᷑ e̾e̾t ppłs
a babylonia reuersurꝰ. Unde patet
longe post liberatam susannam hoc¬
e̾e factum. Signum autẽ reditus de¬
ri ee̾nt lum̃ in ruinis templi. ulti¬
mamq desolationẽ p̃dixit quod gẽs
occidentał hanc e̾ẽt actura. Tunc
inquit uelamen sc̃isc̃oꝵ scindetur ⁊
duarũ columpnarũ epistilia aufe¬
agnoscet. Ipsa uͦ in heremo adducen¬
tur. et eos mnultimo qui ꝑsecutio¬
nem sustinent a serpente illumi¬
nabit dũs sicut a pͥncipio. Et mor¬
tuus est abacuc et sepultus in agͦ
proprio solus.
orto de daniele qͣntum suꝑuixe¬
rit post reditum ppħꝰ in iudeam
nescimus. Defunctus autẽ sepultus :
in spelunca regali solus cũ gła. hic :
damel qui dedit signa in montib su¬
ꝑ babiloniã dicens. Q uando pars mon¬
tium fumigabit: ueniet finis baby¬

Expanded text:
bo. Si tardavero per dies, ferte cibum bo. Si tardavero per dies, ferte cibum messoribus. Et cum fuisset in Babylone subito supervenit messoribus. Intellexit autem, quod celeriter esset populus a Babylone reversurus. Unde patet longe post liberatam Susannam esse factum. Signum autem reditus deri essent lumen in ruinis templi, ultimamque templi desolationem praedixit, quod gens occidentalis hanc esset actura. Tunc inquit: « Velamen Sancti sanctorum scindetur, et duarum columnarum epistylia aufeagnoscet. Ipsa vero in eremo adducentur, et eos in ultimo, qui persecutionem sustinent a serpente, illuminabit Dominus sicut a principio. Et mortuus est Habacuc, et sepultus in agro proprio solus. » Porro de Daniele quantum supervixerit post reditum populi in Judaeam nescimus. « Defunctus autem, et sepultus est in spelunca regali solus cum gloria. Hic est Daniel, qui dedit signum in montibus super Babyloniam dicens: Quando pars montium arborea fumigabit, veniet finis Baby
Abbreviated transcription (Latin):
on. hic preuidit captiuitatem
chaldeis: fugit in sostracenã. et erat¬
ib in cola in terra isrł. Descendentib
uͦ reliquiis iude inegiptũ. qͣsi ꝑegri¬
nabatur in t̾ram suam et scripsit. In
pͥncipio oꝑis su causatur adu̾sus dm̃.
cur impus uastasset popłm d̃i. et
sẽuarium eiꝰ. cur ipse clamaret et
non exaudiret᷑. S in consolationem
aꝑuit ei dñs calamitates circunstan¬
tium nationum. fut᷑as ꝑ nabuchodoñ.
longe maiores. et tandem ipsum na¬
buchodonosor ꝑiturũ. Et ideo a mur¬
mure ꝯu̾sus est ad p̃ces. et ostendit
illi dñs aduentum xp̃i dicens. Si mo¬
ram fecerit expecta eum quia ueni¬
ens ueniet : non tardabit. ꝙ imp̃ca¬
tus ẽ. abacuc nabuchod̾. int̾ pluri¬
ma dicens. uespotum dat amico suo
mittens fel ⁊ in ebrians ut aspiciat
nuditatem aꝰ. quod fecit nabuchod̾.
sezechie. Uitimo scripsie canticum.
dñe audiui. ⁊ cet̾a. hic dum ferret
pͥndium messorib dixit domestieis
suis. Ibo ad t̾ram longinꝗͣ cito red¬

Expanded text:
praevidit captivitatem Chaldaeis fugit in Sostratenam, et erat incola in terra Israel. Descendentibus vero reliquiis Judae in Aegyptum, quasi peregrinabatur in terra sua; et scripsit. Et in principio operis causatur adversus Deum, cur impius vastasset populum Dei, et sanctuarium ejus cum ipse clamaret, et non exaudiretur . Sed in consolationem aperuit ei Dominus calamitates circumstantium nationum futuras per Nabuchodonosor, longe majores, et tandem ipsum Nabuchodonosor periturum, et ita a murmure conversus est ad preces. Et ostendit illi Dominus adventum Christi dicens: « Si moram fecerit, exspecta eum, quia veniens veniet, et non tardabit . » Et imprecatus est Habacuc Nabuchodonosor inter plurima dicens: « Vae qui potum dat amico suo mittens fel, et inebriat eum, ut aspiciat nuditatem ejus; » quod fecit Nabuchodonosor Sedeciae. Ultimo scripsit canticum: « Domine, audivi, » etc. Hic dum ferret pulmentum messoribus, dixit domesticis suis: Ibo ad terram longinquam, cito redi
Abbreviated transcription (Latin):
ic est annus septuagesi¬
mus relaxande captiuitatis qͦm
predixit ierennias. Nami et ieromimꝰ
pͥmum annum eyri dicit fuisse sep¬
timum .uii. decadis. Itaq t̾eius annꝰ
eyri fuit septuagesimus. cui conso¬
nat iosephus dicens. Primo anno im¬
.i. mminebat. Dẽ eodẽ legitur in ꝑa¬
lẏpomenon. Si quis euaserat gladi¬
um ductus in babylonẽ seruiuit re¬
gi et filiis eius donec imꝑaret rex ꝑ¬
sarum. et compleretur ierenne.
in epła quã direxerat ad tͣnsiigra¬
ad locũ istum. Alibi tam̃ uidetur
uelle ierenrias. qͦd ante eĩisionem
babẏlonis compleci e̾e̾nt uͥ aie. Serui¬
ent om̃s gentes iste regi babilonis

Expanded text:
em annus septuagesimus relaxandae captivitatis, quam praedixit Jeremias . Nam, et Hieronymus primum annum dicit Cyri fuisse septimum septimae decadis. Itaque tertius annus Cyri, fuit septuagesimus, cui consonat Josephus, dicens: Primo anno imimminebat. De eodem legitur in Paralipomenon : Si quis evaserat gladium, ductus in Babylonem, servivit regi et filiis ejus, donec imperaret rex Persarum, et compleretur sermo Jerin epistola quam direxit ad transmigraad locum istum . » Alibi tamen videtur velle Jeremias, quod ante eversionem Babylonis completi essent, ubi ait: « Servient gentes istae regi Babylonis
Abbreviated transcription (Latin):
ut ascendent in hierłm. postea uͦ ui¬
ri benianim et leuice. Propt̾ea ut
dicit iosephus a nida cognominati st̃
cause. Suꝑ turrim babei legit᷑ quod
adodam qui cognominatꝰ ẽ. iudas. dic¬
tist̃ iude. alib qͦd a uida filio iacob.
alibi qͦd a iuda machabeo. Porro ascen
paucos inuener̃ qui assentirent eis.
et ꝓpt̾ea tam in exhortatione ꝙͣ. in ap¬
paratu tres annos compleuerunt. Igi¬
tur in t̃cio anno eyri egressi sunt sub
rorobabel duce. ⁊ iħti magno sacerdo¬
te adhortantib eos ⁊ acharia propħa
et aggeo iuuene. s nondũ ꝓpħa. Erãt
autẽ circit qͥnquaginta milia. fuert̃

Expanded text:
ut ascenderent in Jerusalem, postea vero viut ascenderent in Jerusalem, postea vero viri Benjamin et Levitae. Propterea, ut dicit Josephus, a Juda cognominati sunt causae; super turrim Babel legitur, quod a Dedam, qui cognominatus est Judas, dicti sunt Judaei; alibi quod a Juda filio Jacob; alibi quod a Juda Machabaeo. Porro ascenspaucos invenerunt, qui assentirent eis, et propterea tam in exhortationem quam in apparatu, tres annos compleverunt. Igitur in tertio anno Cyri regressi sunt sub Zorobabel duce, et Jesu magno sacerdote, adhortantibus eos Zacharia propheta, et Aggaeo juvene, sed nondum propheta. Erant autem circiter quinquaginta millia. Fu