comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atisunt. Ut aũ secure cre¬
damus. hõies nasci ex dõ. subdit
dit nasci ex hõie. Ex hac enim¬
susceptione infirmitatis. sana¬
tur nr̃a infirmitas. ut possimꝰ
descendit. quid mirum siqd
inferius erat. inid qd suꝑuis
ẽ ascendit :

Expanded text:
st. Ut autem secure credamus homines nasci ex Deo, subdit Deum nasci ex homine, ex hac susceptione infirmitatis sanatur nostra infirmitas, ut possimusdescendit. Quid mirum: si quod erat inferius, in id quod superius est ascendit?
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiorib ab legare negligentiam.
uitare arrogantiã. deuotionẽ sum̾e.
ca ñ p̃ferre ꝑpetius. s qr fragilitas
humana firmũ nequit in tanto
secłi lubrico ten̾e uestigia. ⁊̃ adu̾¬
sus errorem remedia tͥ medicus de¬
monstrat. iudex spem uenie nõ ne

Expanded text:
ioribus ablegare negligentiam, vitare arrogantiam, devotionem sumere,ca non praeferre perpetuis: sed quia fragilitas humana firmum nequit in tanto saeculi lubrico tenere vestigium, etiam adversus errorem remedia tibi bonus medicus demonstravit, spem veniae jude
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qui stat cũ xͦ
ñ gustat mortem.
or nec tenuem moe¬
tis et̾ne sensũ habe¬
bit qui xp̃i osortia
meruerit cui nec ĩ
morte int̾rũpetur
ordo iguendi.

Expanded text:
Qui stat cum Christo non gustat mortem, quia nec tenuem mortis aeternae sensum habebit, qui Christi consortia meruerit, cui nec in morte interrumpitur ordo vivendi.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cadit infaciem. qui de
ꝑpetiatis malis erubescit.ibi. ił.
cadit hõ. uͥcõfundit᷑ qui infa¬
ciem cadit. uidet quo cadat. qͣ
retro cadit. ñ uidet. bon gͦ ĩ fã¬
ciem cadunt: qui humiliant
bilia erigantur. mali retrocadt̃ qr ca

Expanded text:
Cadit in faciem, qui de perpetratis malis erubescit. Ibi enim cadit homo, ubi confunditur. Qui in faciem cadit, videt quo cadat; qui retro cadit, non videt. Boni ergo in faciem cadunt, quia humiliant bilia erigantur; mali retro cadunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
¶Priusquam
uesurem in carnẽ.
nemo potuit ad¬
orare patrem in
natio reuelat a
fuit. s ꝑmeã pre¬
sentiam incarne
fient u̾i adorato¬
res.

Expanded text:
Priusquam venirem in carne, nemo potuit adorare Patrem in natio revelata fuit, sed per meam praesentiam in carne fient veri adoratores.
Abbreviated transcription (Latin):
actuia cum conor deficit᷑. qr inetetna patta põ¬
nem ñ porriget esu
p̾senti gͦ scło aufere¬
tur actiua. Merito gͥ
otemplationi om̃ia
iustificationũ me¬
urtutũ pꝰponunt᷑.
ost hystori¬
amsoroꝵ que duaᷤᷤ
uitas significant.
inducit dñm oras¬
se. ⁊ discipłos ad or̃a¬
dum informasse. qr
⁊ or̃o qͣm docuit
tinet mist̾ium. ⁊
non nris uiribus
s p̃cibus ẽ optinen
deo salurator
ut discipłos ad orõ¬
nis studium indu¬
cat. ũn finita orõne
discipulus sciscitat᷑
ut doceat qualiter
debeant orare.

Expanded text:
Activa cum corpore defici; quia in aeterna patnon porriget esursenti ergo saeculo auferetur activa; merito ergo contemplationi, omnium justificationum mertutum postponuntur ost historiam sororum quae duas vitas significant inducit Dominum orasse, et discipulos ad orandum informasse, quia et oratio quam docuit tinet mysterium, et non nostris viribus, sed precibus est obtinene Salvator ut discipulos ad orationis studium inducat. Unde finita oratione, a discipulis sciscitatur, ut doceat qualiter debeant orare.
Abbreviated transcription (Latin):
cem uenturam .i. ad
uentũ udicis. Pri
magͦ uigilia custo¬
dia puericie ẽ. scd̾a:
iuuentutis. tertia:
senectutis. Siquis uͦ
in pueritia uigilare
insenio resipiscat.
qr puis uidex moraᷤᷤ
nr̃as pacienter ex
pectat. qui etiam
ad excuciendã m̃tis
desidiã. ext̾ĩoꝵ dap̃¬
noꝵ similitudinem
inducit. ut ꝑ ħ aĩuᷤ
ad sui custodiã sus¬

Expanded text:
cem venturam, id est adventum judicis. Prima ergo vigilia custodia pueritiae est, secunda juventutis, tertia senectutis. Si quis vero in pueritia vigilare in senectute resipiscat, quia pius judex moras nostras patienter exspectat. Qui etiam ad excutiendam mentis desidiam, exteriorum damnorum similitudinem inducit, ut per haec animus ad custodiam sui sus
Abbreviated transcription (Latin):
post exponit. hec ianua ẽ hu¬
milis. qui ꝑ hanc uult int᷑¬
re. oportet ut se humiliet.
ne si erectus ẽ. offendat in hu¬
milem ianuam.

Expanded text:
post exponit. Haec janua est humilis: qui per hanc vult intrare, oportet ut se humiliet, ne, si erectus est, offendat in humilem januam.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Omnibꝰ fidelibꝰ
qui iugo herodis alie¬
nigene grauati liba¬
tionem ciuitatis ⁊ po¬
płi expectabant pro¬
mittebat ꝑ aduentũ
xp̃i inprõximo redẽp̃¬
tionem a tẏrap̃nide
alieni.

Expanded text:
Omnibus fidelibus qui jugo Herodis alienigenae gravati, liberationem civitatis et populi exspectabant, promittebat per adventum Christi in proximo redemptionem a tyrannide alieni.
Abbreviated transcription (Latin):
antes. de uana lib̾tate car¬
nis.⁊ uera seruitute pecci.
⁊ u̾a lib̾tate ꝑse filiũ cõce¬
dens istis suꝑbis. qd̾ filii abͦ¬
he sunt ꝑ carnem. ⁊ tales
lib̾osostendit ñ ẽẽ filios abra¬
he. ꝑimitationẽ fidei ⁊ ius¬
ticie se ẽe filios bonucide di¬
aboli. querentes se occidere.

Expanded text:
antes de vana libertate carnis, et vera servitute peccati, et vera libertate per se filium, concedens istis, scilicet quod filii Abrahae sunt per carnem, tales liberos ostendit non esse filios Abrahae, per imitationem fidei et justitiae, sed esse filios homicidae diab
Abbreviated transcription (Latin):
enturio amicos mittit. ne
re uidetur. ⁊ officium offitio ꝓuo¬
casse. sig̾cat aũ qd nos qui degen¬
tibus credimus ad dm̃ ñ ip̃i uenire
possumꝰ. q̃m in carne uidere ñ pos¬
sumus. s ad residentẽ indext̃ra pa¬

Expanded text:
enturio amicos mittit, ne re videretur, et officium officio provocasse. Significat autem, quia nos qui de gentibus credimus ad Dominum, non ipsi venire possumus quem in carne videre non possumus, sed ad residentem in dextera Pa
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib diaboli osentirem. s nullomodo
cum illo ꝯsentio. s potuis illũ suꝑare
⁊ eicere a meisfidelib festino. cum
diabolus fortis ad nocendũ armatus
multis sp̃ualib nequitiis custodit in
sua seruitute atriũ suũ.i. mundũ qͥ
inmaligno positusẽ. in quo usq ad
aduentum filii dei. diabolus sine cͣc¬
dictione principabat᷑. ⁊ male pacato
utebat᷑ imꝑio in pectore fidelium.

Expanded text:
operibus diaboli consentirem, sed nullo modo cum illo consentio, sed potius illum superare et ejicere a meis fidelibus festino. Cum diabolus, fortis. Ad nocendum, armatus, multis spiritualibus nequitiis: custodit, in sua servitute, atrium suum, id est mundum, qui in maligno positus est, in quo usque ad adventum Filii Dei diabolus sine contradictione principabatur, et male pacato utebatur imperio in cordibus infidelium.
Abbreviated transcription (Latin):
dantur. Sicut digiti inter se discreti ft̃.
nec nocet inequalitas menbroꝵ licet
.N. brachiũ mauis sit digito. tn manꝰ
cũ digito unũ ẽ corpꝰ. hoc digito scͥpta
ẽ lex intabuł. hunc digitum magi¬

Expanded text:
dantur, sicut digiti inter se discreti sunt: nec nocet inaequalitas membrorum. Licet enim brachium majus sit digito, tamen brachium cum digito unum est corpus. Hoc digito scripta est lex in tabulis. Hunc digitum mag
Abbreviated transcription (Latin):
¶Exiit filuis de sinu patrisquo
creature ñ erat accessus. ut semina¬
ret sem̃ .s. uenit ĩmundũ ut estimo¬
nũ phib̾et u̾itati. uñ scłm alios e¬
uangelistas hanc ꝑabolam dicturuᷤ
de domo exisse. mure adisse. nauem
ꝯscendistẽ memorat᷑. id ip̃m situ cor
malatum cogitationũ transitu atͥ¬
tum ⁊ arefactum. ne sem̃ u̾bi pos¬
sit excipe. uł germinare. s a pessimiᷤᷤ
cogitationib oculcatur:⁊a denĩoi¬
b rapitur. qui ideo uoluctes celi di

Expanded text:
Exiit Filius Dei de sinu Patris, quo creaturae non erat accessus, ut seminaret semen suum, venit in mundum, ut testimonium perhiberet veritati. Unde secundum alios evangelistas hanc parabolam dicturus de domo exiisse, mare adiisse, navem conscendisse memoratur, id ipsum situ corpmalarum cogitationum transitu attritum et arefactum, ne semen verbi possit accipere vel germinare, sed a pessimis cogitationibus conculcatur, et a daemonibus rapitur
Abbreviated transcription (Latin):
positã dicit securi. Cum. N. silii
maloꝵ tollunt᷑. quid aliud᷑ rami ĩ¬
fructuose arboris abscindunt᷑. cũ
tota ꝓgenies cũ parente tollit᷑ arbor
radicitus absciditur. ne quid rema¬
neat. un it̾m aliquid g̾miinis oriatur.

Expanded text:
positam dicit securim. Cum enim filii malorum tolluntur, quid aliud quam rami infructuosae arboris abscinduntur? cum tota progenies cum parentibus tollitur, arbor radicitus abscinditur, ne quid remaneat unde iterum aliquid germinis oriatur.
Abbreviated transcription (Latin):
scelerum suoꝵ penas soluitt quibꝰ
tñ nec ip̃a mors obfuit ut inscdam
mortẽ miterent᷑. s imꝓba uita. su¬
niti sunt aũ ad correctionẽ uiuentiũ.
ut flagellato pestilente sapientior

Expanded text:
scelerum suorum poenas solvunt, quibus tamen non ipsa mors obfuit, ut in secundam mortem mitterentur, sed improba vita. Puniti sunt autem ad correctionem viventium, ut flagellato pestilente stultus sapientior
Abbreviated transcription (Latin):
li insinuans quid in eo factũ sit. ⁊
de futuro qualit̾ eũ expectare debe¬
ant ãmoniusset: uertit sermonem
ad turbas inquib pharisei erant uͭ
maths indicat. qui nec primũ fac¬
cte expectantes signũ de celo q̃rebat̃
tẽptantes. hos gͦ arguit qr si uellent
attende possent etiamex u̾bis ꝓpħa¬
rũ certũ utriuisq aduentus habere
inditiũ.
¶Ad lit̾tam manifestus ẽ sensuᷤ
qui ex elem̃toꝵ ĩmutationeaurarũ statũ
possunt p̾noscere. possent ⁊̃ tempus
utriusq aduentus scire. tũ ex dictis
ꝓpħaꝵ. tũ ex magnificentia operũ.

Expanded text:
 insinuans quid in eo factum sit, et de futuro, qualiter eum exspectare debeant, admonuisset, vertit sermonem ad turbas, in quibus Pharisaei erant, ut Matthaeus indicat: Quia nec primum advcte exspectantes, signum de coelo quaerebant tentantes. Hos ergo arguit, quia si vellent attendere, possent ex verbis prophetarum certum utriusque adventus habere indicium.Ad litteram manifestus est sensus: Qui ex elementorum immutatione aurarum statum possunt praenoscere, possent etiam tempus utriusque adventus scire, tum ex dictis prophetarum, tum ex magnificentia operum.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ otrarius ñis carnalib desidłiis in
presenti uita. A quo lib̾atur.qui p̾¬
ceptis eius humilit̾ subdit᷑. alioqͣn
actori .i. diabolo tradet qr ꝑmittet
ut diabolus aĩam eius ad penã Fhat.
⁊ ip̃e eractor qͥ penã erigit ꝓrcatu q̃m sug¬
gessit cam retrudet in gehenuam:

Expanded text:
contrarius nostris carnalibus desideriis in praesenti vita, a quo liberatur qui praeceptis ejus humiliter subditur: alioquin actori, id est diabolo, tradet; quia permittet ut diabolus animam ejus ad poenam trahat, et ipse exactor qui poenam exigit pro reatu quem suggessit, eam retrudet in gehennam.
Abbreviated transcription (Latin):
datur. dum p̾posito sibi pontifici iusi
cumulatũr. unde: ⁊ ioseph auctus int̾p̃¬
quentis magistri nil ualet nͥauginten¬
tum suꝑni iuuaminis ut audiatur ac¬
ceꝑit.

Expanded text:
t, praeposito sibi Pontifici visibcumulatur. Unde et bene Joseph auctus interprquentis magistri nihil valet nisi augmentum superni juvaminis ut audiatur acceperit.
Abbreviated transcription (Latin):
.p. Ac. Si enim minor crecleretur fi¬
lius. pater inhonoraretur. quod ut
inuide nollet geniusse equalem.
uł infirmus non posset.
uno honore cum eo honoranduᷤ.
credit me filium. ⁊ credit eũ pa¬
trem. ht̃ uitam et̾nam. qr hec ẽ

Expanded text:
at. Si enim minor crederetur Filius, Pater inhonoraretur, quod vel invidus nollet eum genuisse aequalem, vel infirmus non posset, uno honore cum eo honorandus, credit me Filium, et credit eum Patrem, habet vitam aeternam, quia haec
Abbreviated transcription (Latin):
Sexta die factusẽ hõ. sabb̃o
quieuit ds. Sextagͦ crucifix᷑. re¬
patiois implet archanũ. sabbato
expectat euentũ. sic nos in sexta¬
muindi etate debemus pati ꝑ dño
mulo. anima cũ dño post opera
pus recedentib. sole mulieres que
artuis amabant: offm̃ funeris in¬
spiciebant. ut cõgruo tp̃r munus

Expanded text:
Sexta die factus homo, sabbato quievit Deus. Sexta ergo crucifixus praeparationis implet arcanum. Sabbato exspectat eventum. Sic nos in sextamundi aetate debemus pati pro Dommulo, anima cum Domino post opera pus recedentibus, solae mulieres, quae arctius amabant, officium funeris inspiciebant, ut congruo tempore munus
Abbreviated transcription (Latin):
uł alimenta damp¬
nantur. cũ in his
successionis in illis
nature sint posita
subsidia. s inmo¬
d̾atus licitoꝵ usus
arguitur. qr enim
his se totos deden
tep̃nebant igne ł
aqua ꝑierunt.

Expanded text:
vel alimenta damnantur, cum in his successionis, in illis naturae posita sint subsidia, sed immoderatus licitorum usus arguitur. Quia enim his se totos dando, temnebant, igne vel aqua perierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
int̾tuptio nulla
saltẽ memoria
loris. huiꝰ diei
p̾sentiã bonũẽ
desidare. ñ t̃n
magnitudine
desiderii nobis
fingere sompriz¬
a. quasi ĩstet di¬
nini. quod ab
aliquib facien¬
dũ predicit.⁊di¬

Expanded text:
lla saltem memoria loris. Hujus diei praesentiam bonum est desiderare, non tamen magnitudine desiderii nobis fingere somnia, quasi instet mini, quod ab aliquibus faciendum praedicit.
Abbreviated transcription (Latin):
CPost meã ascensionẽ. qͣndo
uos in hoc exilio mundi ingemis¬
centes desidabitis me iuidere in
gła mea q̃ uoluntas laudanda ñ
tñ in hoc mundo implenda.¬

Expanded text:
Post meam ascensionem, quando vos in hoc exsilio mundi ingemiscentes desiderabitis me videre in gloria mea, quae voluntas laudanda, non tamen in hoc mundo implenda.
Abbreviated transcription (Latin):
in sua m̃te lat̾e ꝑmutat᷑. quin
iudicis fulgore penetretur.
¶oquens de gła aduentꝰ sui
intersecit ⁊̃ de pãssione.ut cum
morientẽ uiderent. quem regna¬
tutũ audierant. dolorem passio¬
nus spe ꝓmisse clartatis mitiga¬
rent.

Expanded text:
in sua mente latere permittatur, quin judicis fulgore penetretur.Loquens de gloria adventus, inserit etiam de passione, ut cum morientem viderent quem regnaturum audierant, dolorem passionis, spe promissae claritatis mitigarent.
Abbreviated transcription (Latin):
¶on salutari inforo. neo poz¬
mas sedes uetat eis. quib debent᷑
ex ordine offitii. s eis qui indebi¬
te amant. aĩum al. nongradum
redarguit᷑. nec uero caret culpa.
siis fori litibus int̾ẽe uelit. qui
desidat sedẽ incathedra moysi.

Expanded text:
Non salutari in foro, nec primas sedes vetat eis quibus debentur ex ordine officii, sed eis qui indebite amant. Animum enim, non gradum redarguit. Nec vero caret culpa, si is fori litibus interesse velit, qui desiderat sedere in cathedra Moysi.
Abbreviated transcription (Latin):
tii ꝓlixe or̃onis. qr ut religiosioreᷤ
appareant. ꝓlixiusorant. ut ab in¬
pecuniasaccipiant. quoꝵ orõfit in
ficere. ĩmo ꝓ ip̃is oronib magis
dap̃nabuntur.

Expanded text:
tu prolixae orationis, qui ut religiosiores appareant, prolixius orant, ubi ab inpecunias accipiant, quorum oratio fit in roficere, imo pro ipsis orationibus magis damnabuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
indeo. ut p̾sentis
uite sũptus. ⁊ si nõ
sciat. ne dũ occupa¬
in sacco clausa. sapia ẽ oc¬
culta. q̃ proximo ñ erogat᷑.¬

Expanded text:
esse, ut praesentis vitae sumptus, etsi non sciat, ne, dum occupain sacculo clausa, sapientia est occulta, quae pro Christo non erogatur
Abbreviated transcription (Latin):
aspiciatur. premit oscĩam. s
spẽm subleuat. ꝑcutit pectus.¬
penam de se exig̃it. ut deus par¬
cat. ꝯfitetur: ut ds ignoscat.¬
ignorat ds qd illeagnoscit.

Expanded text:
aspiciatur; premit conscientiam, spem sublevat; percutit pectus,nas de se exigit ut Deus parconfitetur ut Deus ignoscatgnoscit Deus quod ille agnoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
quib imaginem oditoris qͣm acce¬
pimus excolere debemꝰ. S minus
debet iũdeus auidecalog̾ legis ꝑ ser¬
uum datur. plusdebet xp̃ianus.
cui ꝑ filiũ grãuite cõmitit᷑. ĩoui¬

Expanded text:
quibus imaginem Conditoris quam accepimus excolere debemus. Sed minus debet Judaeus, cui Decalogus legis per servum datur; plus debet Christianus, cui per Filium gratia vitae committitur. I
Abbreviated transcription (Latin):
senium. cũ ⁊ sacerdotii ordo ꝑ ambiti¬
ones ⁊ contentiones pontificum ꝯfun¬
qr sacerdotum ẽ intrare inscũariũ. ⁊ in
telligere innouissima mist̾i̾oꝵ celestiũ.
nuamata imponit: nasciturũ ioħm ag
dens mutusfit : qr mutus ẽ qui spũalẽ
sensum in lutera non intelligit. ⁊ talis

Expanded text:
quando et sacerdotii ordo per ambitiones et contentiones pontificum conquia sacerdotum est intrare in sanctuarium Dei, et intelligere in novissima mysteriorum coelestium. miama imponit, nasciturum Joannem dens, mutus fit; quia mutus est, qui spiritualem sensum in littera non intelligit. Nec quasi
Abbreviated transcription (Latin):
¶lii dicunt ipsi
ño hec fuisse obiec¬
dño ⁊ discipłis po¬
tuerunt obici. ⁊ ciu¬
cũq obiectũ sit ad
ip̃m maxime respic̃.

Expanded text:
Alii dicunt ipsi Domino haec fuisse objecDomino, et discipulis potuerunt objici, et cuicunque objectum sit ad ipsum maxime respic
Abbreviated transcription (Latin):
uitreum. catinꝰ.
fictile de terra.
ꝑ hoc sig̾catur
fragilitas hũa¬
ni corporis in
quo exterus p̾¬
tend̾unt sc̃ita¬
tẽ.⁊ simulant
erant laudabãt
intꝰ neqͥssim¬
erant.
ambonus doc¬
corꝑis mundari debe¬
at. docet. ⁊ hic latiuᷤ¬
explicatur. qͣm supra
breuit̾ drcerat. S mũ¬
dãdo cordis oculo.
t̾otus .it. hic locus¬
ad hoc dirigitur. ut
nos ad simplicitatis¬
rena condempnet qͥ
scłm corpus legẽ in¬

Expanded text:
vitreum; catinus, fictile de terra. Per hoc figuratur fragilitas humani corporis, in quo exterius praetendunt sanctitatem et simulant erat lavabant, intus nequissimerest. Jam bonus docporis mundari debeat, docet. Et hic latiuexplicatur quod supra breviter dixerat de mudando cordis oculo. Totus enim hic locad hoc dirigitur, ut nos ad studium simplicitatisrena condemnet, qui secundum corpus in
Abbreviated transcription (Latin):
esurientes impleuit bonis. Qui et̾na toto
studio desid̾ant. satiabunt᷑ cũ ⁊p̃c appa¬
ruerit in gła.s qui tercenis gaudent.
in ultimo. tocius beatitudinis in anes¬
dinuttentur. In p̾senti ⁊̃ uidemꝰ h̃ui¬
les diuina gra impleri. suꝑbos: lumi¬

Expanded text:
Esurientes implevit bonis. Qui aeterna toto studio desiderant; saturabuntur, cum Christus apparuerit in gloria. Sed qui terrenis gaudent, in ultimo inanes totius beatitudinis dimittuntur. In praesenti etiam videmus humiles divina gratia impleri, superbos lumi
Abbreviated transcription (Latin):
nitis: quam fidei eius uestigia secu¬
tis. quib aduentus saluatoris ĩ scła
ẽ ꝓmuissus. qr ip̃a ꝓmissio heredita¬
tĩs nullo fine claudetur. nam ⁊us¬
q in finem scłi credentes ñdeerunt.
⁊ beatituduus erit gła ꝑennus.

Expanded text:
nitis, quam fidei vestigia secutis, quibus adventus Salvatoris in saecula est promissus, quia ipsa promissio haereditatis nullo fine claudetur. Nam et usque in finem saeculi credentes non deerunt, et beatitudinis erit gloria perennis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetuũ faciẽtiᷤ semꝑ ex hoc
mundo tͣnsire p̾cipunur. Uno
die ĩmolato agno ad uesꝑm
luna sit crucifixus. hac tamen
nocte qua agnus immolabat᷑.¬
⁊sue carnis sanguinisq disc
płis sius sacͣmenta celebranda
tradidit. ⁊ aiuideis tentus ⁊
ligatus ẽ ĩpius ĩ mołonissue. passionis

Expanded text:
Pascha facientes, semper ex hoc mundo transire praecipimur: uno die immolato agno ad vesperluna sit crucifixus, hac tamen nocte qua Agnus immolabatur, et carnis sanguinisque suis discipulis sacramenta celebranda tradidit, et a Judaeis tentus, ligatus, ipsius immolationis, id est passionis
Abbreviated transcription (Latin):
misterii prius ꝑ re¬
missionem peccatoꝵ
uulnerib medici¬
na tribiutur. pꝰea¬
Alimonia mense ce¬
lestis erpenditur.

Expanded text:
mysterii: prius per remissionem peccatorum vulneribus medina tribuitur, palimonia mensae coelestis expenditur.
Abbreviated transcription (Latin):
odit in .al.
qr preceptis humi¬
litatis terrena om̃ia
de suoꝵ cordibus
fundituseruit. ne
p̃p aliqd̾ fluxibile
deo seruiat. ut ĩ¬
cõcussam ineis ha¬
beat mansionem.
Hancinundatio¬
nẽ alibi porras in¬
feri appellat. ⁊ por¬
te inferi ñ preua¬
lebunt adueisus
eam. hec inundat̾o
tͥbus modis fit qr
tẽp̃tatur quisq ł
aꝓpria ꝯcupiscentia.

Expanded text:
odit in altum qui praeceptis humilitatis terrena omnia de suorum cordibus funditus eruit, ne propter aliquod fluxibile Deo serviat, ut inconcussam in eis habeat mansionem. Hanc inundationem alibi portas inferi appellat. Et portae inferi non praevalebunt adversus eam . Haec inundatio tribus modis fit, quia tentatur quisque a propria concupiscentia,
Abbreviated transcription (Latin):
nis inquietudine
pulsantur.⁊qͣntum
inclinant᷑. qͣntum
inuictissime petre
adherent. labefacta¬
ri nequeunt.

Expanded text:
nis inquietudine pulsantur. Et quantum inclinantur: quantum invictissimae petrae adhaerent, labefactari nequeunt.
Abbreviated transcription (French):
diues fastidiosus
exoeret. ne inter
preciosas epłasun¬
guentatosq con¬
iiuas. fetorem ul¬
cerum lanbentibu
canib sustineat.¬

Expanded text:
diues fastidiosus horreret nec inter pretiosas epulas unguentatosque conuiuas faetorem ulcerum lambentibus canibus sustin
Abbreviated transcription (Latin):
inferno tͣdidit. quia in sua felicitate tunidꝰ
sĩ fuit. qr ꝑcepta dona ad usum arrogantie
inflexit. qr iuscera pietatis ignorauit. qr pec¬
cata p̾cio redimere noluit.
sibilia in pauꝑibuᷤᷤ

Expanded text:
inferno tradidit, quia in sua felicitate timidus non fuit, quia accepta dona ad usum arrogantiae inflexit, quia viscera pietatis ignoravit, quia peccata sua redprehensibilia in pauperibu
Abbreviated transcription (Latin):
isi quisa seip̃o deficiat. ad eũ
qui suꝑ se ẽ ñ appropinqͣt. ⁊ nouita¬
tem ad quam uocatur. non apphen¬
det nisi mactet uetustatem in qua
natus fuit. ⁊ cũ cessat a uitiis exquirat

Expanded text:
Nisi quis a seipso deficiat, ad eum qui super se est non appropinquat: et novitatem ad quam vocatur, non apprehendit, nisi mactet vetustatem, in qua natus fuit; et cum cessat a vitiis exquirat
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si dispensator iniqui
mãmone domni uoce lau¬
datur. qd̾ de re iniqua iust¬
dispendium tñ laudat pru¬
dentiã eius. si qd̾ adu̾sus do¬
gis xp̃c quĩ nullum damp¬
nũ sustinere pot̾. ⁊ ꝓnus
ẽ ad clem̃tiã laudabit dis¬
cipłossi in sibi creditos mise
diuitie iquitatis. quia de
iniquitate collecte sunt. Si
gͦ unquitas bñ dispensata
uertitur iniusticiam. qͣnto
magis epłe diuini sermoniᷤ

Expanded text:
Si dispensator iniqui mammonae Domini voce laudatur quod de re iniqua sibi justdispendium, tamen laudat prudentiam ejus, non quod adversum Dogis Christus qui nullum damnum sustinere potest, et pronus est ad clementiam, laudabit discipulos, si in sibi creditos miserdivitiae iniquitatis, quia de iniquitate collectae sunt. Si ergo iniquitas bene dispensata vertitur in justitiam, quanto magis epulae divini se
Abbreviated transcription (Latin):
facit. uehementi
studio ꝓꝑat. ñ tor¬
penti senͣtescit af¬
fectu ẽ gͦ fidei. reli¬
giosa iuolentia. seg¬
nitia criminosa fa¬

Expanded text:
facit uehementi studio properat, non torpenti lentescit affectu. est ergo fidei religiosa uiolentia, segnitia criminosa
Abbreviated transcription (Latin):
dei respuit contra seip̃m facit. uł ad
seip̃os missũ dei corsilium stulti ⁊
ingrati respuerunt.
tione ioħ̾is moti sunt. uł ipsus xp̃i
predicationem despiciunt.
les. for̾. synagoga. uł ip̃a ierłm in qͣ
uira p̾ceptoꝵ dei condebant᷑. quiꝰ con¬
tribulib solebant exꝓbrare qd̾ nec
psalinis allecti ad saudes assurrexe¬
rint corde deuoto m̃broꝵ agilita¬
te. qd̾ notat saltus. nec threnis.i.
lamentationib ꝓpħarũ ꝓ excidiis
iam factis. uł faciendis ad peniten¬
tiam sunt conu̾si.

Expanded text:
Dei respuit, contra semetipsum facit, vel a semetipsos missum Dei consilium stulti et ingrati vituperaDei respuit, contra semetipsum facit, vel a tione Joannis moti sunt, vel ipsius Christi praedicationem despiciunt. les. Forum, synagoga, vel ipsa Jerusalem, in qua jura praeceptorum Dei condebantur, quia contribulibus solebant exprobrare quod nec psalmis allecti ad laudes Dei assurrexerunt corde devoto, membrorum agilitate quod notat saltus nec threnis id est lamentationibus prophetarum pro excidiis jam factis vel faciendis ad poenitentiam sunt conversi.
Abbreviated transcription (Latin):
ui resurrectionẽ cor¬
poꝵ. non credunt.⁊ aĩas
butant int̾ire cũ corpore
turpiudinem fabule fin¬
gunt. que deliram̃iti argu¬
it eos qui resurrectionẽ as¬
serunt. potiut ã fi̾ ut ĩgen¬
te eoꝵ hoc aliq̃n acciderit:¬

Expanded text:
ui resurrectionem corporum non credunt, et animas putant interire cum corporibus, turpitudinem fabulae fingunt, quae deliramenti arguit eos qui resurrectionem asserunt. Potest autem fieri, ut in gente eorum hoc aliquando acciderit
Abbreviated transcription (Latin):
Cumom̃s boni ⁊ ma¬
li sinit resurrecturi.⁊ absq
nuptiis mansuri. dñs t̃n
ut ad głam resurrectionis
excitet᷑. de solis electis disse
corpora que possunt nube̾te
⁊ ducere qd̾ dicitur de His
te nubendi mancipantur.
⁊ nota cũ insidiatorib. ⁊cõ¬
culcatorib secreta mist̾ia lo¬
quatur non tn sc̃m dat ca¬
nib. s aderant multi ido

Expanded text:
Cum omnes boni et mali sint resurrecturi et absque nuptiis mansuri, Dominus tamen ut ad gloriam resurrectionis incitet, de solis electis dissercorpora quae possunt nubere et ducere. Quod dicitur de his te nubendi mancipabuntur. Et nota quod cum insidiatoribus et conculcatoribus secreta mysteria loquatur, non tamen sanctum dat canibus, sed aderant multi ido
Abbreviated transcription (Latin):
¶Hissi ad ca¬
piendum. re¬
dierunt inmu¬
nes acͥmine.
pleni admura
liter seducti
erant. qui di¬
misso malo ĩ¬
fidelitatis. tnͣ¬
sierant ad fi

Expanded text:
issi ad capiendum eum redierunt immunes a crimine, pleni admiratliter seducti erant qui dimisso malo infidelitatis transierant ad fi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ab.s̾ Plena lau¬
datioque gn̾s in
maiorib. mores. ĩ
equitate. offm̃. in
sacerdotio. factum
in mandatis. udi¬
tium in iustifica¬
tionib cõp̾hendit.

Expanded text:
ambo. Plena laudatio quae genus in majoribus, mores in aequitate, officium in sacerdotio, factum in mandatis, judicium in justificationibus comprehendit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊aptum fuit. ut
intempore officii
patͥs domini c̃ocep¬
tus ẽẽt iste qui pa¬
trem dñm p̾dicaret.
mpleuit or¬
dinem. dixit regẽ.
⁊ regionem inqua
fuit. sacerdotem.⁊
ret angłs adextriᷤᷤ
altaris. qr ei qui
memor domuni est
demonstrat᷑ mste¬
rium.

Expanded text:
aptum fuit, ut in tempore officii, patris Domini coeptus esset iste, qui Patrem Dominum praedicasset.mplevit ordinem, dixit regem, et regionem in qua fuit, sacerdotem etret Angelus a dextris altaris, quia ei qui memor Domini est demonstratur mysterium.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Domus petri cͥcũcisio
ẽ eius apłatui cõmissa. So¬
crusẽ synagoga.que quo¬
damm ẽ mater eccłie petro
cõmisse. hec febricitat. qr
inuidie estib laborat ꝑse¬
quens eccł̃iam. S stans su¬
pra eam sanat qr ubitimor
cdei incipit ẽẽ talis estuato¬

Expanded text:
Domus Petri, circumcisio est ejus apostolatui commissa. Socrus, est Synagoga quae quodammodo mater est Ecclesiae Petro commissae. Haec febricitat, quia invidiae aestibus laborabat, persequens Ecclesiam. Sed Jesus stans super eam sanat, quia ubi timor Dei incipit e
Abbreviated transcription (Latin):
aptum fuit. ut
in tempore officii
patͥs domini c̃ocep¬
tus ẽẽt iste qui pa¬
trem dñm p̾dicaret.
mpleuit or¬
dinem. dixit regẽ.
⁊ regionem inqua
fuit. sacerdotem.⁊
ret angłs acdextriᷤ
altaris. qr ei qui
memor domiu est
demonstrat᷑ niste¬
rium.
¶E

Expanded text:
aptum fuit, ut in tempore officii, patris Domini coeptus esset iste, qui Patrem Dominum praedicasset. mplevit ordinem, dixit regem, et regionem in qua fuit, sacerdotem etret Angelus a dextris altaris, quia ei qui memor Domini est demonstratur mysterium. De
Abbreviated transcription (Latin):
in signũ penitẽcie I luctus dupl¬
citer pot̾ intelligi. siue.ii. cuiͦui¬
tam dilexerant uuiste occisum
dolebant. siue cuiꝰ mortẽ se immpe¬
trasse memmnerãt. hunc in morte
amplius głificatũ tremebant. sed
q̃cũq cã pectus tunde coͣgit: uide¬
amus distantiã gentis. ⁊̃ gentis.
Gentiles moriente xp̃o dm̃ tũtes
ficant. iudei ꝑcutientes pectora¬
solũ silentes domũ redeunt.

Expanded text:
in signum poenitentiae et luctus dupliciter potest intelligi. Sive enim cujus vitam dilexerant, injuste occisum dolebant: sive cujus mortem se impetrasse meminerant, hunc in morte amplius glorificatum tremebant. Sed quaecunque causa pectus tundere coegerit, videamus distantiam gentis et gentis. Gentiles, moriente Domino Deum timentes, ficant: Judaei percutientes solum pectora, silentes domum redeunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Iinmonum̃to uͥ alius po¬
situs fuisset poneretur. alius resur¬
rexisse fing̾etur. Inpetra excisso ne
si ex multis lapidib efficatum es¬
set fossis tumuli fundam̃tis. fur¬
to ablatus diceretur.

Expanded text:
in monumento ubi alius positus fuisset, poneretur, alius resurrexisse fingeretur. In petra exciso, ne si ex multis lapidibus aedificatum esset, fossis tumuli fundamentis, furto ablatus diceretur.
Abbreviated transcription (Latin):
lat. Qui enim supra pectus dñi in cena recubu¬
it: celestis haustum sap̃ie. ceteris excellentius
de ip̃o dñici pectoris fonte potauit. Legerat
uerat fidem eoꝵ ⁊ ueritatem. in quib uidit de
ẽẽ aliqua gestarũ rerũ hystorie. ⁊ ea maxime q̃
cere. Hec gͦ qͣi obmissa abillis. scribit ioħs que
fecit iħc. antequam ioħs tradetur. s maxime
diuinitatẽ xp̃i.⁊ misteriũ trinitatis ꝯmenda
recurauit. t res siquid̃ alii euangłiste. dicta ⁊
facta dñi temporalia. que ad informandos mo¬
resuite p̾sartis maxime ualent. copiosuis ꝓ¬
secuti. cuca actiuam uitam sunt conu̾sati. In
qua laboratur.ut cor mundet᷑ ad iudendum
dm̃. Ioħs uͦ pauca domini facta dicit. Uerba uͦ
dm̃i: que trinitatis unitatẽ. ⁊ iute et̾ne felicita¬
tem insinuant: diligentiꝰ cõscribit. ⁊ sic in con

Expanded text:
lat. Qui enim supra pectus Domini in coena recubulat. Qui enim supra pectus Domini in coena recubuit, coelestis haustum sapientiae caeteris excellentius de ipso Dominici pectoris fonte potavit. Legerat pprobaverat fidem eorum et veritatem in quibus deesse vidit aliqua gestarum rerum historiae, et ea maxime quae cere. Haec ergo quasi dimissa ab illis, scribit Joannes quae fecit Jesus antequam Joannes traderetur, sed maxime divinitatem Christi et Trinitatis muidem alii evangelistae, dicta et facta Domini temporalia, quae ad informandos mores vitae praesentis maxime valent, copiosius consecuti, circa activam vitam sunt versati. In qua laboratur, ut cor mundetur ad videndum Deum. Joannes vero pauca Domini facta dicit, verba vero Domini quae Trinitatis unitatem, et vitae aeternae felicitatem insinuant, diligentius conscribit, et sic in con
Abbreviated transcription (Latin):
hoc completum dicit euangłium. Inter ip̃os ã
euangłioꝵ scriptores. ioħs eminet in diuino¬
rum nisferioꝵ ꝓfunditate. Qui a tempore do
q amminicło scribendi. usq ad ultima domi¬
tiani p̾dicauit tempora. S occiso domitiano.
cum ꝑmitẽte nerua de exilio redisset ephesũ:
cõpulsus ab ep̃is asie. de coeterna pͥatͥs diuinita¬
tẽ filii scripsit adu̾sus hereticos. qui eo absẽ
riam fuisse negabant: Uñ: merito infigura qͣ¬
tuor aĩaliũ aquile uolanti comꝑatur. que uo¬
lat altius ceteris auibus. ⁊ solis radios irreu̾¬
beratis luminib aspicit. Ceteri qͥppe euangłis¬
te. qui temꝑalem xp̃i natiuitatem.⁊ tẽꝑalia
eius facta que gessit in homine sufficienter
exponunt. ⁊ de diuinitate pauca dixerunt.
qͣi ãalia gressibilia. cum domino ambulant
in terra. Hic autem pauca de temporalib euiᷤᷤ
gestis edisserens. s diuinitatis potentiam sub¬
limius ꝯtemplans. cum domino ad celum uo¬

Expanded text:
hoc completum dicit Evangelium. Inter ipsos autem evangeliorum scriptores Joannes eminet in divinorum mysteriorum profunditate, qui a tempore Domque adminiculo scribendi usque ad ultima Domitiani praedicavit tempora. Sed occiso Domitiano, cum permittente Nerva de exsilio redisset Ephesum, compulsus ab episcopis Asiae de coaeterna Patri divinitate Christi scripsit adversus haereticos, qui eo absentriam fuisse negabant. Unde merito in figura quatuor animalium aquilae volanti comparatur, quae volat altius caeteris animalibus, et solis radios irreverberatis aspicit luminibus. Caeteri quippe evangelistae, qui temporalem Christi nativitatem et temporalia ejus facta, quae gessit in homine sufficienter exponunt, et de divinitate pauca dixerunt, quasi animalia gressibilia, cum Domino ambulant in terra. Hic autem pauca de temporalibus ejus gestis edisserens, sed divinitatis potentiam sublimius contemplans, cum Domino ad coelum vo
Abbreviated transcription (Latin):
otał hostia. ꝑ iutulum¬
gͦ: hoc euangeliũ figurat᷑.¬
inquoa sacerdotib ĩcho¬
atur.⁊ inuitulo consũma¬
di uita immolatur.

Expanded text:
 hostia. Per vitulumgo hoc Evangelium figurain quo a sacerdotibus incht in vitulo consummadi vita immolatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim otiose dicit audi quod
commune ẽ omnib & suppetit u¬
ntuersis ipso iure naturȩ. Non ẽ
ociosum inquit qd̃ dicitur audi:
etiam cum inuiti aut aliudagen¬
des. sonum tam̃ aut uocem audire
solemus. S quia non ẽ hoc solũ
audire quod suppetit audire of¬
ficio nature. s uiud qd̃ maius ẽ.
ut audias: non usu tantum cor¬
poris quam intellectu mentis. Ide¬
o diligentius considera istius lit¬
tere interp̃tationem setiemq uer¬
suum pꝰ moralem intelligentiam:
quid sequat᷑ cos quor in sempi¬
dernum furor peccandi ꝑseuerat.

Expanded text:
Non enim otiose dicit audi, quod Non enim otiose dicit audi, quod commune est omnibus, et suppetit universis ipso jure naturae. Non est otiosum, inquam, quod dicitur audi, etiam cum inviti aut aliud agentes, sonum tamen aut vocem audire solemus. Sed quia non est hoc solum audire, quod suppetit audire officio naturae, sed illud quod majus est, ut audias non usu tantum corporis, quam intellectu mentis: ideo diligentius considera istius litterae interpretationem, seriemque versuum, post moralem intelligentiam, quid sequatur eos, quorum in sempiternum furor peccandi perseverat.
Abbreviated transcription (Latin):
a lege: a solo patriȩ et abomnib
expulit fidĩ sacramentis. Unde
nubes opposita peccator contra
eos: ne tianseat oratio eoꝵ iure
plangitur. Qui nimtrum locus
ñ minus supͣ ꝑsonam xp̃i intel¬
ligitur. quam et suꝑ hieremiȩ
interpretat᷑: quia iheremias ex¬
celsus domini dicitur. Dominuᷤ
autem destruxit regnum diabo¬
li qđ sibi in excelso montis osten¬
derat & aduersarias potestates:
delens cyrographum earũ in
cruce. A qub qui menbia sunt
huiꝰ corporis ablatum ẽ oẽ adiutoriũ:
et statutum ẽ chaos magnũ inter
eos qui p̾sciti & p̾destinati sunt ad
uitam: atq int̾ eos qui p̃ordinati
sunt iusto et uero d̃i iudicio ad
supplicium. Unde exȩuangłio
abraham ad duuitem. inter nos
& uos chaos magnum inquit
firmatum ẽ: ut non possint in
huc. neq exhinc inde transmeare.
ꝓpt̾ea recte a quibꝰdam interp̃tib
huius utterȩ interp̃tatio. firma¬
mentum aut audi inter pirtatur.

Expanded text:
a lege, a solo patriae, et ab omnibus a lege, a solo patriae, et ab omnibus expulit fidei sacramentis. Unde nubes opposita peccatorum contra nos, ne transeat oratio eorum, jure plangitur. Qui nimirum locus, non minus supra personam Christi intelligitur, quam et super Jeremiae interpretatur: quia Jeremias excelsus Domini dicitur. Dominus autem destruxit regna diaboli, quae sibi in excelso montis ostenderat, et adversarias perdidit potestates, delens chirographum earum in cruce . A 1454 quibus, qui membra sunt hujus corporis, ablatum est omne adjutorium, et statutum est chaos magnum inter eos qui praesciti et praedestinati sunt ad vitam, atque inter eos qui praeordinati sunt, justo et vero Dei judicio, ad supplicium. Unde ex Evangelio Abraham ad divitem: Inter nos et vos chaos magnum, inquit, firmatum est ut non possint inde huc, neque ex hinc illuc transmeare . Propterea recte a quibusdam interpretibus hujus litterae interpretatio, firmamentum, aut audi interpretatur.
Abbreviated transcription (Latin):
in riunam & resurrectionẽ multoꝵ
in isrł: et in signum cui contradi¬
cetur. Unde quia abstulit dñs
omnes fortes & magnificos. meri¬
to ab eis sublatum plangit᷑ ad iu¬
torium: eo qđ ad iutorem dm indu¬
iato corde reliquerunt. Nam et
idẽ ꝓpħa longe iam supͣ. uoce dĩ
p̃misit dicons. Ecce ego constitui
te hodie suꝑ gentes & suꝑ regna:
ut euellas & destruas. et disꝑ¬
tes. Contra quȩ quatuor tristia
duo leta opposuit: quia ñ pote¬
rant edificari bona. nisi destructa
eeñt mala. nec plantari optima
nisi eradicarent᷑ pessima. Hic aũ
eiadicationem & indignationẽ
se plangit positum in medio po¬
puloꝵ. Qnĩ omnes qui a xp̃o in
passione oberiauerunt: eradicati
sunt de terra uiuentium indigna
faciem moysi: qd̃ usq hodie legit᷑.
Et ꝑcussit eos plaga disꝑsionis
in gentib: nec tamen sensisse eos
sp̃m uitȩ in eadem lege ꝑciꝑent:
nec peꝑcit qñ et gr̃am a demplo.

Expanded text:
in ruinam, et resurrectionem multorum in ruinam, et resurrectionem multorum in Israel, et in signum cui contradicetur . Unde, quia abstulit Dominus omnes fortes et magnificos, merito eis sublatum plangitur adjutorium, eo quod adjutorem Deum, indurato corde, reliquerunt. Nam et idem propheta longe jam supra vocem Dei praemisit, dicens: Ecce constitui te hodie super gentes et super regna, ut evellas, et destruas, et disstes . Contra quae quatuor tristia, duo laeta opposuit: quia non poterant aedificari bona, nisi destructa essent mala, nec plantari optima, nisi eradicarentur pessima. Hic autem eradicationem et indignationem se plangit positum in medio populorum: quia omnes, quia a Christo in passione oberraverunt, eradicati sunt de terra viventium, indignafaciem Moysi , quod usque hodie legitur. Et percussit eos plaga dispersionis in gentibus, nec tamen sensisse eos spiritum vitae in eadem lege perciperent. Nec pepercit, quando et gratia a templo,
Abbreviated transcription (Latin):
pertusti enim inquit in
furore et ꝑcussisti nos: oc¬
cidisti nec peꝑcisti. Opposustinu¬
bem tibi: ne transeat oratio. Eradi¬
cationes & indignationem po¬
susti me. in medio populorum.
Quib ꝓfecto uerbis liquet sensus
littere qd̃ ad iutorium iuste aufer¬
t᷑ ab eis. qui & multa de p̃teritiᷤ
aggregata ñ plangiit. insuꝑ
& noua ueterib addentes piũ
uidicem ad uacundiam ꝓuocãt.
& cotidie delinquendo inexora
git. abstulit inquit dominus de
medio mei omnes fortes meoᷤᷤ. uel
in me electos meos. Non enĩ tunc
abstulit. omnes iudeȩ fortes dñs.
qñ in babiloniam regionẽ iudeoꝵ
ciens grauib incuruata peccatis. m̃¬
tis suȩ erigere ceruicem. & quedã
ficłi colia ad lucem cognitionis at¬
touere: iocirco xp̃c quasi eradica¬
tio & indignatio positus ẽ in me¬
dio populors. Hinc ipse ait. Ego
ueni ut uidentes ñ uideant: & qͥ
uident ceci fiant. Q symeon eum
suscipiens. ecce positus ẽ hic inqͥt¬

Expanded text:
Operuisti enim, inquit, in Operuisti enim, inquit, in furore, et percussisti nos: occidisti, nec pepercisti. Opposuisti nubem tibi, ne transeat oratio. Eradicationem et indignationem posuisti me in medio populorum. Quibus profecto verbis, liquet sensus litterae, quod adjutorium juste auferetur ab eis, qui et multa de praeteritis aggregata non plangunt: insuper et nova veteribus addentes, pium judicem ad iracundiam provocant, et quotidie delinquendo, inexorabgit, Abstulit, inquit, Dominus de medio mei omnes fortes meos , vel,in me electos meos. Non enim tunc abstulit omnes Judaeae fortes Dominus, quando in Babyloniam regionem Judaeorciens gravibus incurvata peccatis, mentis suae erigere cervicem, et quaedam fidei colla ad lucem cogitationis attollere. Idcirco Christus quasi eradicatio et indignatio positus est in medio populorum. Hinc ipse ait: Ego veni, ut videntes non videant, et qui vident caeci fiant . Et Simeon eum suscipiens: Ecce positus est hic
Abbreviated transcription (Latin):
huic in ꝑiculo res ẽ: iuuem añ
in bono. Et nescio cum sederit¬
is singularit̾. si facile sibi inue¬
niat ȩqualem una cum unico
patris filio solitarius in loco
pascuȩ locatus: cum &e ip̃e sin¬
gularib donabitur p̃miis. & ditabi¬
tur donis. Hinc est quod quietus et
culis. leuemus inquit corda cum
manib ad dominũ in celum: ut
singularit̃ ea referamus quȩ cum
deo iuuentib solent felicius dari.
Interim tam̃ ꝓ p̃teritis curemus.
dm̃ cum laciimis & precib instan¬
tuus exorare & confiteri: quod nos
sumus qui iniq egimus. nos qui
ad iracundiam ꝓuocamus. Iccirco
quia p̾terita abundant nec p̾sen¬
tia cessant. dicamus cum ꝓpħa qd̃
du mȩxorabilis es. & quia nos non
audit ñ eius in exsuꝑabilis boni¬
tas s nr̃a malitia facit. Unde re¬
cte samech littera sequitur: quȩ
audi uel firmamentum sonare
uidetur. Et ut n̾r interp̾s ait
adiutorium interp̃tat᷑: qd̾ ipse
textus uersuum insinuat: Samech.

Expanded text:
huic in periculo res est: juveni autem huic in periculo res est: juveni autem in bono. Et nescio cum sederitis singulariter, si facile inveniat aequalem una cum unico patris Filio solitarius, in loco pascuae locatus, cum et ipse singularibus donabitur praemiis, et ditabitur donis. Hinc est quod quietus et culis, Levemus, inquit, corda cum manibus ad Dominum in coelum, ut singulariter ea referamus quae cum Deo viventibus solent felicius dari. Interim tamen pro praeteritis curemus Deum cum lacrymis et precibus instantius exorare, et confiteri quod nos sumus qui inique egimus, nos qui ad iracundiam provocamus. Idcirco quia praeterita abundant, nec praesentia cessant, dicamus cum propheta: Quia tu inexorabilis es. Et quia nos non audit, non ejus inexsuperabilis bonitas, sed nostra malitia facit. Unde recte Samech littera sequitur, quae audi vel firmamentum sonare videtur: et ut noster interpres ait, adjutorium interpretatur, quod ipse textus versuum insinuat. SAMECH.
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie nolunt apprehendere:
Unde p̃uenire congruit annos
iuuentutis correctione congrua:
ut dicamus singuli. ds̃ qui pascis
me a iuuentute mea. Q alibi.
Nichil michi decuit: in loco pas¬
cuȩ ibi me collocauit. Et hec sunt
sub hac littera illa uera pascua
sempiternȩ uitȩ ubi unicus pas¬
cit int̾ lilia. quia donec aspurt
dies & inclinentur umbrȩ. hoc
solum nob̃ uitȩ subsidium ẽ:
ut leuemus ad eum corda tum
manib ad celum. & dicamus.
Delicta iuuentutis meȩ. & igno¬
rantias meas ne memineris.
qm̃ grauiora sunt senectutis qm
iuuentutis uulnera. Nam unũ
eorp debilitatis ẽ remedium: a¬
luid uͦ robur salutis. Salutis
medicina uulneri queritur: giã
uͦ sanitati. Ideoq ait. Bonum ẽ
iuro cum portauerit iugum a
uiuentute sua. eo quod et si sem¬
b remedium ẽ desinere peccare.
stimulant eos peccata sua. exa¬
gitat conscientiam consuetudo
peccandi. &. longior usus erro¬
ris sepe instabilem facit. Unde

Expanded text:
justitiae nolunt apprehendere! justitiae nolunt apprehendere! Unde praevenire congruit annos juventutis correctione congrua, ut dicamus singuli: Deus pascit me a juventute mea . Et alibi: Nihil mihi deerit, in loco pascuae ibi me collocavit Et haec sunt sub hac littera. Illa vero pascua sempiternae vitae, ubi unicus Patris pascit inter lilia: quia donec aspiret dies, 1452 et inclinentur umbrae , hoc solum nobis vitae subsidium est, ut levemus ad eum corda, cum manibus, in coelum, et dicamus: Delicta juventutis meae, et ignorantiae meae, ne memineris . Quoniam graviora sunt senectutis, quam juventutis vulnera. Nam unum eorum debilitatis est remedium: aliud vero robur salutis. Salutis medicina vulneri quaeritur: gratia vero sanitati. Ideoque ait: Bonum est viro cum portaverit jugum in juventute sua, eo quod etsi senibus remedium est desinere peccare stimulant eos peccata sua, exagitat conscientiam consuetudo peccandi, et longior usus erroris saepe instabilem facit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
& reuertamur ad dominum.
ut scias ex confessione fateri qͥd
amiseris: et requirere in solidita¬
de spei quȩ ꝑdideris. Nisi scias te
inquit o pulchia et decora int̾
mulieres. & dicas fusca sum qͥa
peccaui. s decora quia diligor:¬
et ex fide abrahȩ renata genus
electum. sacerdotium sc̃m. Alio¬
quin abi post uestigia giegum:
& pasce hedos tuos iuxta tab̃na¬
cula cedar. Multum igit᷑ ꝓfecit
iur uidens pauꝑtatem suam
flagellis eruditus multũq con¬
ualiit postqmͣ uenit ad zaĩ. lit¬
teram audiens ducte: multũq
postquam intulit iugum gͣue
suꝑ se. et sedit solitarius. Int̾q
nimtrum alta silentia plene
cognouit quod hec sit salus nr̃a
ut scrutemur uias nr̃as & que¬
ramus: quia lubrice sunt et
tortuose uiȩ uiuenum in ado¬
lescentia sua. Quod si sero aliqͥs
dulerit suꝑ se uigum & sederit
saltem senex solitarius. quantũ
deflendus threnis quibꝰ defient᷑¬
peccatores qui uias uitȩ & tuas

Expanded text:
et revertamur ad Dominum, et revertamur ad Dominum, ut scias ex confessione fateri quid amiseris, et requirere in soliditatem fidei quae perdideris. Nisi scias te, inquit, o pulchra et decora inter mulieres, et dicas, Fusca sum, quia peccavi sed decora, quia diligor, ex fide Abrahae renata genus electum, sacerdotium sanctum , alioquin abi post vestigia gregum, et pasce haedos tuos, juxta tabernacula Cedar. Multum igitur profecit vir videns paupertatem suam, flagellis eruditus: multumque convaluit, postquam venit ad Zain litteram, audiens, duc te, multumque postquam intulit jugum grave super se, et sedit solitarius. Inter quae nimirum alta silentia plene cognovit, quod haec sit salus nostra, ut scrutemur vias nostras, et quaeramus: quia lubricae sunt et tortuosae viae juvenum in adolescentia sua. Quod si sero aliquis tulerit super se jugum, et sederit saltem senex solitarius: quantum deflendus threnis, quibus deflentpeccatores, qui vias vitae, et vias
Abbreviated transcription (Latin):
lege. Attende tibi inquit: ne fiat
uerbum absconditum in corde.
Tibi inquit attende: & non utiq
pecume tuȩ. ñ possessionib. non
iurib tius: s animo tuo ac menti
tuȩ. unde omnia consilia. &. facta.
cogitationesq manant. Ibi enun de
attende ubi potioiem de nosti: quod
apollim phytio gentiles assignant.
quasi ipse auctor fuerit nuuis sen¬
tentie qua dicitur nosce te ipsum.
cum de nr̃a ut credimus usurpata.
ad sua translata sit. Qm̃ longe an¬
derior moyses quam hi philosopbi
qui ista furterunt. Hinc qͦ salomo
oraculum sequitus diuinum: aid
in canticis. Nisi scias de decoram
int̃ mulieres: hoc ẽ dicere. nͥ cognoᷤᷤ¬
cas de mortalem ad imaginem dĩ
factam iationalem. et nisitua fa¬
tearis pͥor delicta. nisi iniquitates
tuas coram de habueris cognitas
ut iustificeris. nisi conuertaris
& pͥor accuses antequa claudat᷑
ianua. anteqm dies mortis ut
fur ueniat: & hoc ẽ dicere. Scru¬
temur uias nr̃as et queramus

Expanded text:
lege: Attende tibi, inquit, ne fiat lege: Attende tibi, inquit, ne fiat verbum absconditum in corde. Tibi, inquit, attende, et non utique pecuniae tuae, non possessionibus, non viribus tuis, sed animo tuo, ac menti tuae, unde omnia consilia et facta cogitationesque manant. Ibi enim te attende, ubi potiorem te nosti. Quod Apollini Phitio gentiles assignant, quasi ipse auctor fuerit hujus sententiae, qua dicitur, Nosce teipsum, cum de nostro, ut credimus usurpata ad sua translata sit: quoniam longe anterior Moyses, quam hi philosophi, qui ista finxerunt. Hinc quoque Salomon oraculum secutus divinum, ait in Canticis: Nisi scias te decoram inter mulieres . Hoc est dicere, nisi cognoscas te mortalem ad imaginem Dei factam rationabilem, et nisi tua fatearis prior delicta, nisi iniquitates tuas coram te habueris cognitas ut justificeris, nisi convertaris, e prior accuses antequam claudatur janua, antequam dies mortis ut fur veniat . Et hoc est dicere: Scrutemur vias nostras, et quaeramus,