comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ. ł filiũ intorẽ patre. ⁊ quia sunt ex infir
riuntur. ⁊ tta dãnant᷑. s possibile ẽ eos ad peni¬
tentiã uenire. ⁊ ita pecc̃a remitti. Quidã uͦ recog¬
noscunt ueritatẽ. ⁊ tñ exinuidia ⁊ pͣuitate aĩ
cont̾ conscientiã suã bonitati dei resistunt. ⁊ ido
bonũ odio ħnt. ⁊ detrahunt. ut uidei qui intelli¬
gentes propħas ⁊ signa cõpletionis uidentes:⁊ ni¬
dia xp̃o detͣhebant. ⁊ contra conscientiã suã bo¬
nitati dei resistebant. potius señquã saluari. ꝙͣ
diabolicũ peccatũ cadunt. ids̃ deserit eos sic̃ uid.
ita quod ñ possunt penitere ⁊ humiliare se. s obstina
cat. Solet autẽ ⁊ aliter exponi. Dr enĩ peccare in
remittitur ei. Similit̾ qui peccat infiliũ. ⁊ ñ peccat
mittet᷑ ei. Neq enĩ uenia nͥ penitenti promitat᷑.
In hac auetoritate extinguit᷑ heresis origenis. qͥ
asserit post iuditiũ uniũsale post multa scła. om̃s pec¬

Expanded text:
Filium, vel Filium minorem Patre. Et quia sunt ex infirmriuntur, et ita damnantur. Sed possibile est eos ad poenitentiam venire, et ita peccata remitti. Quidam vero recognoscunt veritatem, et tamen ex invidia et pravitate animi, contra conscientiam suam bonitati Dei resistunt, et ideo bonum odio habent, et detrahunt; ut Judaei, qui intelligentes prophetas, et signa completionis videntes, et nidia Christo detrahebant, et contra conscientiam suam bonitati Dei resistebant, potius se nunquam salvari, qdiabolicum peccatum cadunt, et Deus deserit eos sicut Judam; ita quod non possunt poenitere, nec humiliare se, sed per obscat. Solet antem et aliter exponi. Dicitur enim peccare in remittetur ei. Similiter qui peccat in Filium, et non peccat mittetur ei. Neque enim venia, nisi poenitenti promittitur. In hac auctoritate, haeresis Origenis exstinguitur, qui asserit post judicium universale, post multa saecula, omnes pec
Abbreviated transcription (Latin):
bũ ꝓpħasse. & quatuor uirgines filias philippi
s. qd̃ lex &e propħȩ quos scͥptos legimꝰ. quic qͥd ꝓpħi¬
uerunt. de domino uenturo uaticinati sunt.
runt: xp̃i tempꝰ ostenditur. ut quẽ illi dixert̃¬
appareat: subiungit. Ipse ẽ helias qui uentu¬
rus ẽ. Non quod eadẽ aĩa ut philosophi ⁊ he¬
retici suspicantur. & in helia & in ioħe fuerit.
suram habuert̃. S ⁊ uite austeritas rigor q
mentis helie ⁊ iob̾s. pares sunt. Iste in here¬
ma. Ille in heremo. Iste zona pellicea einge
Ille quia regẽ achab ⁊ ierabel impietatis arguit.
fugere compulsus ẽ. Iste quia herodis ⁊ hero¬
diadis illicitas arguit nuptias. truncat᷑ capite.¬
Sunt preterea. qui ioħm heliã uocari putãt.
quia quomͦ in sed̾o aduentu saluatoris iuxta
malachiã ꝓpħam precursurus ẽ helias. ⁊ uen¬
turũ iudicẽ nuntiaturus ẽ sic ioħs in pͥmo
aduentu fecerat. ⁊ ita uterq fit nuntius. I ste
Qui habet aures audiendi. audiat. Si enĩ plan

Expanded text:
asse, et quatuor virgines filias Philippi; sed quo lex et prophetae quos scriptos legimus, quidquid prophetaverunt de Domino vaticinati sunt. risti tempus ostenditur, ut quem illi dixerppareat, subjungit: Ipse est Helias qui venturus est, non quod eadem anima, ut philosophi et haeretici suspicantur, et in Helia et in Joanne fuerit suram. Sed et vitae austeritas, rigorque mentis Heliae et Joannis, pares sunt, ille in eremo, iste in eremo. Ille zona pellicea cingebIlle quia regem Achab et Jezabel impietatis arguit, fugere compulsus est. Iste quia Herodis et Herodiadis illicitas arguit nuptias, capiteerea Joannem Heliam vocari putant, quia quomodo in secundo adventu Salvatoris juxta Malachiam praecursurus est Helias, et venturum judicem nuntiaturus est, sicut Joannes in primo adventu fecerat, et ita uterque fit nuntius. Iste aQui habet aures audiendi, audiat. Si enim planus
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ habiles ad conũtendum. Rogate gͦ dñm. ut
suam. Non enĩ predicatores ueniunt ad pre¬
dicandũ. nͥ mittant᷑. ⁊ benedicit mittat. ho¬
mines enĩ quiescere uolentes. ad predicatio
ciendi. ut predicationẽ suã sequentib signis
possent confirmare: duodecĩ noĩa apłoꝵ
ponit in cathalogo suo ne pseudo apłi. se de
conficitur ext̾nario ⁊ quat̾nario. designat.
in ueteri testam̃to p̃figuratꝰ ẽ. ꝑ.xii. filios¬
inuentos in eli. locus ẽ in deserto. E.xii. la¬
.ł.xii. lapides. unde factũ ẽ altare. P .xii. lapides

Expanded text:
s habiles sunt ad convertendum. Rogate ergo Dominum, ut s habiles sunt ad convertendum. Rogate ergo Dominum, ut suam. Non enim praedicatores veniunt ad praedicandum, nisi mittantur. Et bene dicit, mittat, homines enim quiescere volentes, ad praedicatiociendi, ut praedicationem suam sequentibus signis possent confirmare. Duodecim nomina apostolorum ponit in catalogo suo, ne pseudoapostoli se de conficitur ex ternario et quaternario, designat in Veteri Testamento praefiguratus est: Per duoinventos in Helim, qui locus est in deserto. Per duodecim laim lapides ex quibus factum est altare, per duodecim lapides
Abbreviated transcription (Latin):
It circũibat. Notandũ quod equaliter in uilł¬
discretione ꝑsonarum predicauerit eugłm. ñ
attendens potentiã nobiliũ. s salutẽ credentiũ.
ipꝰ predicationẽ curabat omnẽ infirmitatem
do suaderet. Langorẽ uocat diuturnã infirmita¬
tem. ⁊ omne infirmitatẽ: leues morbos: hueusq
dr euglista miracula sc̃psisse. quę fuert̃ ante
sermonẽ in monte. a sanatione socrus petri.q̃
redit ad alia. que facta sunt post sermonẽ
uidens auttẽ turbas. Uult habe coadiutores
in p̃dicatione. ⁊ ideo quos elegerat mittit ad
predicandũ. & quare hoc : łremittit.qr mi¬
sertus ẽ hominũ. qui uexati erant ꝑuarios
errores. ⁊ erant iacentes .i. torpentes. ñ eniten¬
tes surgere. & eu haberent pastores: erãt qͣsi
ñ habentes pastorẽ. Messis dñr hoĩes. qui pos¬
sunt meti ap̃dicatorib. si ñ om̃s: salt̃ pars oe
massa ⁊ decollectione ꝑditoꝵ separari possunt.
ut grana exeussa apaleis. postea in horreis re

Expanded text:
is eorum, etc. Notandum quod aequaliter in villdiscretione personarum praedicaverit Evangelium, non attendens potentiam nobilium, sed salutem credentium, et post praedicationem curabat omnem infirmitatem do suaderet. Languorem vocat diuturnam infirmitatem, et omnem infirmitatem, leves morbos. Huc usque dicitur evangelista miracula scripsisse, quae fuerunt ante sermonem in monte, a sanatione socrus Petri, quredit ad alia, quae facta sunt post sermonem. Videns autem turbas, etc. Vult habere coadjutores in praedicatione, et ideo quos elegerat, mittit ad praedicandum; et quare hoc? Praemittit, quia misertus est hominum qui vexati erant per varios errores, et erant jacentes, id est torpentes, et non enitentes surgere, et cum haberent pastores erant quasi non habentes pastores. Messis dicuntur homines, qui possunt meti a praedicatoribus, si non omnes, saltem pars de massa et de collectione perditorum separari possunt, ut grana excussa a paleis, postea in horreis rep
Abbreviated transcription (Latin):
q. d ñ tm̃ uolo ut timore mortis ñ cessetis a con¬
fessione tra nominis mei. s etrã uolo ut ꝓpt̃ me
om̃s affectus parentũ ⁊ amicoꝵ rupatis. ut nec timoi
mortis nec amor carnał. uos separet ame. Hon enĩ
ueni mitt̾e pacẽ. s gladiũ. Totus mundꝰ ad fidẽ¬
infideles habuit ⁊ credentes. & ꝓpt̾ bellũ missũ ẽ
bonũ ut rũperet᷑ mala pax. quã ysaias subtẏpo
egypti ꝓpħico spũ cecinte dicens. Ecce dñs ascen¬

Expanded text:
 tantum volo, ut timore mortis non cessetis a confessione mei nominis, sed etiam volo, ut propter me omnes affectus parentum et amicorum rumpatis, ut nec timor mortis, nec amor carnalis vos separet a me. Non enim veni mittere pacem, sed gladium. Totus mundus ad fideinfideles habuit et credentes, et propterea bellum missum est bonum, ut rumperetur pax mala. Quod et Isaias sub typo Aegypti prophetice praecinuit dicens: Ecce Dominus ascen
Abbreviated transcription (Latin):
uenturũ dñm. humilicorde se eiꝰ potentiȩ subdi¬
talitatis tetigit. accipiendi sunt: & procidere¬
ẽ hominib. filia gͦ archisinagogi ẽ ipsa sinagoga¬
ga. quȩ sola legali institutione cõposita. qͣsiti¬
mea moysi nata erat. E hec uelut duodecimo
etatis anno .i. tẽpore pub̾tatis propinquante
moriebat᷑. qr nobiliter a ꝓpħis educata. pꝰquã
adintelligibiles annos ꝑuenerat. postquã sp̃ualẽ

Expanded text:
Dominum, humili corde se ejus potentiae subditalitatis tetigit, accipiendi sunt? Et prociderebatur . Filia ergo archisynagogi, ipsa est synagoga, quae sola legali institutione composita, quasi unica Moysi nata erat. Et haec velut duo decimo aetatis anno, hoc est, tempore pubertatis appropinquante, moriebatur, quia nobiliter a prophetis educata, postquam ad intelligibiles annos pervenerat, postquam spiritalem
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ cecus natus in eugłio. qr neq ipse peceauit
neq parentes es. s ut manifesteͣntur oꝑa dĩ in illo.
Sicut lazarus cuiꝰ infirmitas n fuit ad mortem. s
pro gloria dĩ. ut glorificaretur filius dei ꝑ eũ. Aut
ad ineoͥationẽ dãpnationis suę eternȩ. quodreꝓbor
ẽ ꝓpriũ. Sient antiochꝰ ⁊ herodes. qui uterq suo
tempore adu̾sus dm̃ repugnantes. qd̾ torm̃tor in
gehenna penas ꝑpetuo passuri eẽnt. ptesentium
affuctionum miseria cunctis ostendebant. Quib
congruit illd̃ propħe. & duplici cont̾eione contẽ

Expanded text:
sicut caecus natus in Evangelio , qui neque ipse peccavit, sicut caecus natus in Evangelio , qui neque ipse peccavit, neque parentes ejus, sed ut manifestarentur opera Dei in illo: sicut Lazarus, cujus infirmitas non fuit ad mortem, sed pro gloria Dei, ut glorificaretur Filius Dei per eam . Aut ad inchoationem damnationis aeternae, quod represt proprium: sicut Antiochus et Herodes , qui uterque suo tempore adversus Deum repugnantes, quot tormentorum in gehenna perpetuo passuri essent, praesentium afflictionum miseria cunctis ostendebant: quibus convenit illud Prophetae: Et duplici contritione contere
Abbreviated transcription (Latin):
mittunt᷑ ei pecc̃a. Cũ gͦ pecẽa eẽnt causa infir¬
mitatis: remouet causã. ut infirinitas remoued¬
Quinq siquidẽ sunt differentię causarũ. ꝑ quib
in bac uita molestuis corporalib affugimurdut
enĩ admerita augenda ꝓpt̾ patientiã. iusti cor¬
poris infirmitate grauantur. ut beati patres. iob
⁊ tobias.: uinnumeri mr̃es in utroq testamento.
Aut ad custodiam uirtutũ ꝑceptarũ. ne suꝑbiatẽ¬
ptante disꝑeant. sic̃ paulus apłs. cui nemagiitu¬
do reuelationũ extolleret. datꝰ ẽ stimulus carnis
sue qui eũ colaphitaret. Aut ad intelligenda ce
corrigenda pecea nr̃a. sic̃ maria soror aaron inhe¬
remo ob tiba temeritatis ⁊ suꝑbie ꝑeussa ẽ lepra.
siẽ paraliticꝰ de quo tractamꝰ. qͥ ñ nͥ pͥmo dimissis
peccatis potuit ab infirmitate eurari aut ad głã
dei saluantis. siue ꝑseipsũ. siue ꝑ famulos suos.

Expanded text:
mittuntur ei peccata. Cum ergo peccata causa essent infirmittuntur ei peccata. Cum ergo peccata causa essent infirmitatis, removet causam ut infirmitas remove si quidem sunt differentiae causarum, pro quibus in hac vita molestiis corporalibus affligimur. Aut enim ad merita augenda propter patientiam justi corporis infirmitate gravantur, ut beati patres, Job et Tobias, et innumeri martyres in utroque Testamento. Aut ad custodiam virtutum perceptarum, ne superbia tentanti dispereant. Sicut apostolus Paulus, cui, ne magnitudo revelationum extolleret, datus est ei stimulus carnis suae, qui eum colaphizet. Aut ad intelligenda et corrigenda peccata nostra. Sicut Maria soror Aaron in eremo, ob verba temeritatis et superbiae percussa est lepra. Sicut paralyticus de quo tractamus, quo non nisi primo dimissis peccatis potuit ab infirmitate curari. Aut ad gloriam Dei salvantis, sive per seipsum, sive per famulos suos,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa galilea ciuitas xp̃i. q in galilea erat nara¬
reth. sic̃ uniũsũ regnũ urtot ciuitatib consti¬
tutũ dr romana ciuitas. ⁊ simiłr cũ intot gentib
constituta sit ciuitas de qua scͥptũ ẽ. Gloriosa
dicta sunt de te. ciuitas dei.. Eũ gͥ populus di in¬
tot ciuitatib habitans. ⁊ una domꝰ dicta sit do
fecisse.. Cũ enĩ fecerit in capharnaum eiuitatẽ ga¬
lilec inqua transfretauerat de regione gerasenoꝵ.
ut ueniens ingalilea. diceret᷑ uenisse inciuitatem
suam in quoc̃q oppido eẽt galilee. presertĩ cũ ca¬
pharnaũ eẽt metropolis. uͥ offerebant ei paralit¬
cum iacentem inlecto: Widens aũt. Paraliticꝰ ufir¬
mitate grauatus nulliꝰ diseretionis erat .s. xp̃e uioen
fidem offerentiũ. peccata remisit. ⁊ sanauit. Quan¬
peccator uincula dissoluit. ut ostendet. eũ ꝓpt̃
culpas disolutionẽ membror meruisse. Mira
humilitas. filiũ uocat. quẽ sacerdotes ñ digna¬
bantur attingere. Aut recte ideo fideliũ quia di¬

Expanded text:
i ciuitas Christi, quia in Galilaea erat Nazareth, sicut uniuersum regnum in tot ciuitatibus constitutum dicitur Romana ciuitas, cumque in tot gentibus constituta sit ciuitas, de qua scriptum est: gloriosissima dicta sunt de te, ciuitas dei, et cum pritot civitates habitans, etiam una domus dicta sit domfecisse Dominum? Cum enim fecerit in Capharnaum civitate Galilaeae, in qua transfretaverat de regione Gerazenorum, et veniens in Galilaeam diceretur venisse in civitatem suam, in quocunque oppido esset Galilaeae, praesertim cum Capharnaum esset metropolis, ubi offerebant paralyticum mitate gravatus, nullius discretionis erat, sed Christus videns fidem offerentium, peccata remisit et cum sanavit. Quanpeccatorum vincula dissolvit, ut ostenderet eum propter culpas dissolutionem membrorum meruisse. Mira humilitas. Filium vocat, quem sacerdotes non dignabantur tangere; aut recte ideo filium, quia di
Abbreviated transcription (Latin):
timne tritu ⁊ sebratũ tepido ipingui mulso ꝑmiscers n hoe
uunꝰ contta sole calidu ⁊ in baneu gargarires. omne hu¬
more noriu ⁊ si crassior fuerit de capite purgat. minmi

Expanded text:
time tritum et cribratum tepido et pingui mulso permisceas, et hoc time tritum et cribratum tepido et pingui mulso permisceas, et hoc jejunus contra solem calidum, vel in balneo gargarizes, omnem humorem noxium, etiamsi crassior fue
Abbreviated transcription (Latin):
qui uii paciebat᷑. s demonẽ qui inferebat inerepat. q qui
peccantẽ em̃dare desiderat. urtiu utiq arguendo ⁊ odiendo
dcpellere. ⁊ homine debet amando reforiere. s & exut abeo.
cdamat. ⁊ disccipens exit. ꝙ sepe du conũti ad dñm uolu¬
mꝰ pꝰ pecca. a dibolo impugnam᷑ magis. ut ł odiũ iuitu¬
as ineutiat. ł expulsionis sue iniuriã uindicet. Exiturꝰ
ꝯisccrpit. ⁊ furenti clamore intuentes terruit. qr plerũq
du decorde expellitur. acriores temptationesi eutit quã
qͥus. dũ quietus possidebat. Q euratus ẽ. ꝓ exilla hora.
Quis nuluis pualet morb. ui om̃potentis interuenit manus
Te accessert dicipli. hic plane datur intelligi. quia qn n ex
ad faciẽ humilis:⁊ feruens in abscondito pectatorio. iuił quidem
passim contuentis. nullarũ ꝙ uitiũ apparens. s p̃ssuris atdiui
quis ꝑfectionis intus gerat ostendens. Notandũ e etiã. quia
gna sinapis ad purgationẽ capitis salubtime ꝑor. Na si op¬

Expanded text:
at, increpabat. Quia qui peccantem emendare desiderat, vitium utique arguendo et odiendo depellere, et hominem debet amando refovere. Et exiit ab eo, etc. clamat, et discerpens exit, quia saepe, cum converti ad Dominum volumus post peccata, a diabolo impugnamur magis, ut vel odium virtutis incutiat, vel expulsionis suae injuriam vindicet. Exiturus discerpit, et furenti clamore intuentes terruit, quia plerumque dum corde expellitur, acriores tentationes excitat, qui prius quietus possidebat. Et curatus est puer ex illa hora, quia nullus praevalet morbus, ubi Omnipotentis intervenit manus. Tunc accin facie humilis, et fervens in abscondito pectoris, vilis quidem passim intuentibus, nullarumque virium apparens, sed pressuris attritum, quid perfectionis intus gerat ostendens. Notandum est etiam quod granum sinapis ad purgationem capitis saluberrime prodest. Nam si op
Abbreviated transcription (Latin):
niuo eruente epulȩ defferrent᷑. Ioħis figarã te¬
net legis. herodes significat pop̾utu uidaien qͥ s
niti sociauit infidelitatẽ. quã quia uetat ioħs. tanꝙͥ.
lex diuisa teneret᷑. uoee dare ñ ꝑmittitui: ad ulti¬
inum mnatłi herodis .i. inexpletione naturalis
uoluptatis saltat filia .i. exultat uoluptas praua¬
ꝑfilia matri. qr ꝑ prauã uoluntatẽ satisfit infideli¬
etti auditores fiunt. Nos autẽ usq hodie cernimus.
fame illius qua xp̃c apopulo credebatur insinuat.
sir exaltacio dm̃ in cruce designat profectũ nr̃e fidi¬

Expanded text:
vivio, cruentae epulae deferrentur. Joannes figuram tevivio, cruentae epulae deferrentur. Joannes figuram tenet legis. Herodes significat populum Judaeorum, quniti sociavit infidelitatem, quam quia vetat Joannes tanquam lex, clausa tenetur, et vocem dare non permittitur. Ad ultimum in natalis Herodis, id est in expletione naturalis voluptatis, saltat filia, id est exsultat voluptas pravaper filiam matri, quia per pravam voluntatem satis fit infideliciti auditores fiunt. Nos autem usque hodie cernimus ifamae illius, qua Christus a populo credebatur, insinuat, sicut exaltatio Domini in cruce designat praefectum fid
Abbreviated transcription (Latin):
tum. facturus fuerat annon: Quod si inse repu¬
diturus fuit. contẽnere debuit in ꝓpħi. s gͥ cu
exret. dixit matri suȩ herodias timens ne hero¬
des resipiscetet aliquando. ł philippo fr̃i amieus
fieret. atq illicite nuptiȩ tepudio soluerentuus.
monet filiam. ut in ipso stati coniuuio capur
ioħis postulet. digno oꝑi saltatioĩs dignũ san¬
guinis premiũ. s Q contristat᷑ ẽ rex propt̾ iusui¬
multor sic narret instoricus. quomꝰ eo tepore ab oib
credebat᷑. Sic̃ ioseph abipsa quoq maiua appellat̃
pater iħu. ita mñc herodes d̾r contristatus. qi hoc
discubentes putabant. Dissimulator enĩ mentus
suȩ ⁊ artifex homicida. tristiciã p̃feretat in facie
cũ leticiã hret mmente. scelusq excusat iuramto.
ut sub occasione pietatis impius fieret. Qd̾ aut
subicit ⁊ propt̃ simul discumbentes. uult om̃s sce¬
leris ee consortes. ut inluxurioso impuroq con¬

Expanded text:
ritum, facturus fuerat, an non? quod in se repuritum, facturus fuerat, an non? quod in se repudiaturus fuerit, contemnere debuit in propheta. Quae cum exisset, dixit matri suae, etc. Herodias timens, ne forte Herodes resipisceret aliquando, vel Philippo fratri suo amicus fieret, atque illicitae nuptiae repudiando solverentur, monet filiam, ut in ipso statim convivio caput Joannis postulet. Digno opere saltationis, dignum sanguinis praemium. Et constristatus est rex; propter jusjumultorum sic narret historicus, quomodo eo tempore ab hominibus credebatur, sicut Joseph ab ipsa quoque Maria appellatur pater Jesu, ita et nunc Herodes dicitur contristatus, quia hoc discumbentes putabant. Dissimulator enim mentis suae et artifex homicida tristitiam praeferebat in facie, dum laetitiam haberet in mente, scelusque excusat juramento, ut sub occasione pietatis impius fieret. Quod autem subjecit, et propter simul discumbentes, vult omnes sceleris sui consortes esse, ne in luxurioso impuroque con
Abbreviated transcription (Latin):
tẏberũ cesatis procurante pontio pilato iuded. ter¬
cha autẽ galile herode. pbilippo autẽ fre eiꝰ tetͣreha¬
iturie ⁊ tiachonitidis regionis. G iohs baptista qͥ
uenit inspũ ⁊ uirtute heliȩ. eadẽ auctoritate qua
ille regẽ achab corripuerat ⁊ iecabel. arguit hero¬
dem n⁊ herodiadem. quod illicitas nuptias fecisset.
iñ liceat fre uiuente germano illiꝰ uxorẽ ducere.
malens ꝑiclitari aptid regẽ. quã ꝓpt̾ adulationẽ
ẽẽ immemor preceptor dei. s & uolens eũ occidẽ.
iefert quod libent̾ eũ audiebat. herodes eni me¬
tuebat ioħm. sciens eũ uirũ iustũ. d sciendũ ẽ
quod aliud uolebat. aliud simulabat. Cũ enun
uellet cũ occidere: timuit populũ. frequenta¬
nolens ꝓpt̾ iuramentũ homicidiũ faceret. qr
ad hoc forte iurauit. ut future occasioni machi¬
nas prepararet. Alioquin. si ob hoc iusiurandũ
fecisse se dic̃. si patris. si mat̾s postulasset int̃¬

Expanded text:
imperii Caesaris, procurante Pontio Pilato Judaeam, tetrimperii Caesaris, procurante Pontio Pilato Judaeam, tetrarcha autem Galilonitidis regionis . Ergo Joannes Baptista, qui venit in spiritu et virtute Eliae, eadem auctoritate qua ille Achab corripuerat et Jezabel , arguit Herodem et Herodiadem, quod illicitas nuptias fecerint, et non liceat, fratre vivente germano, illius uxorem ducere, malens periclitari apud regem, quam propter adulationem esse immemor praeceptorum Dei. Et volens illum occidere cus enim refert, quod libenter eum audiebat. Herodes enim metuebat Joannem, sciens eum virum justum. Sed sciendum, quod aliud volebat, et aliud simulabat. Cum enim vellet occidere, metuit populum. Frequentanolens, propter juramentum homicidium fecerit, quia ad hoc forte juravit, ut futurae occasioni machinas praepararet. Alioquin si ob hoc jusjurandum fecisse se dicit, si patris, si matris postulasset inte
Abbreviated transcription (Latin):
a quibdam. quia ioħs resurrex̃ amortius. dquib da
uero. quia helias appatuit. ⁊c̃. Intelligendũ ẽ g̃ aut
post hanc hesitationẽ confirmasse eũ in animo suo qd
hesitante ad huc indicent. Si eni diceret. Nunqͥo nam
hic ẽ. aut nũꝗd fortasse hic est iohs baptista. Non op̃
eẽt ammnonere aliquid depnuntiatione. qua dubitars
atq hesitans intelligatur. Nẽ quia illa tĩba de sunt
utioq m̃ ꝓnuntiam potest. ut aut confirmatũ eũ ex
resurrectionis ioħis. eũ nieħ demorte dixisset. ido
reitatur. ⁊ nartat qualit᷑ obierit. Uetꝰ natrat
hẏstoria. plnlippu herodis maioris filiĩ sub quo dis
fugit in egipto frem ee huiꝰ herodis. sub quo passus
ẽ dñs. duxisse uxorẽ erodiadẽ filiã regis arethe p̾ea
uero socerum eĩ exortis quib dãcontra generũ si¬
multatib. tulisse filiã suã. ⁊ in dolorẽ martti pͥoris
inimici eiꝰ nuptus copulasse. Quis sit autẽ hic phi¬
lippus. euglista lucas plemiꝰ docet. Anno .xuͦ. imꝑi

Expanded text:
dam, quia Joannes resurrexerit a mortuis, a quibusdam vero quia Elias apparuit, etc. . Intelligendum est ergo aut post hanc haesitationem confirmasse eum in animo suo quod haesitantem adhuc judicent. Si enim diceret: Nunquidnam hic est, aut nunquid forte hic est Joannes Baptista, non opus esset admonere aliquid de pronuntiatione, qua dubitans atque haesitans intelligatur. Nunc quia illa verba desunt, utroque modo pronuntiari potest, ut aut confirmatum esse exresurrectionis Joannis cum nihil de morte dixisset, ideo revertitur, et narrat, qualiter obierit. Vetus narrat historia Philippum Herodis majoris filium, sub quo Dominus fugit in Aegyptum, fratrem ejus Herodis sub quo passus est Christus, duxisse uxorem Herodiadem, filiam regis Aretae. Postea vero, socerum ejus, exortis quibusdam contra generum simultatibus, tulisse filiam suam, et in dolorem mariti prioris, inimici ejus nuptiis copulasse. Quis sit autem hic Philippus, Evangelista Lucas plenius docet? Anno quintodecimo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ doctor gentiũ erat futurus: in pͥma sua con¬
u̾sione. peccantium gregẽ post se trahit ad salu¬
tem. Officiumq euangelitandi quod proficien¬
te merito iurtutũ erat expleturus. a pͥmis iã
fidei sue incipit rudimentis. ut iã ꝓficeret exẽ¬
plo. qui ꝑficere debebant ⁊ubo. & notandũ ẽ
ut illi commodaret sua temporalia. a quo ex¬
Duplici errore tenent pharisei. eũ magistro ueri¬
tatis desusceptiõe pecc̃oꝵ dethunt. arbitran¬
tes se ẽẽ iustos. qui a iusticia longe erant. ⁊ eos
criminantur inuistos. qui resipiscendo a pecca¬
tis. ñ parũ iusticie appropinquabant. Errabat
gͦ pharisei. qui nec aliena nee sua nouerãt
corda. ẜ ds qui nouit occulta cordis: eos quos
iam penitentes susceꝑat. amplius in fide con¬
fortat. ullos quos ad huc suꝑbos tolerat
impios. ad humilitatis ac pretatis gratiam
prouocat. Nam ihs audiens. ⁊ prauas cogi¬
tationes eor attendens: ait. Nonẽ opꝰ ualenti¬

Expanded text:
 doctor gentium futurus erat in prima sua conversione, peccantium gregem post se trahit ad salutem, officiumque evangelizandi, quod proficiente merito virtutum expleturus erat, a primis jam fidei suae incipit rudimentis ut jam proficeret exemplo, qui proficere debebat et verbo. Et notandum est, ut illi commodaret sua temporalia, a quo exDuplici errore tenentur Pharisaei: Cum magistro veritatis de susceptione peccatorum detrahant, arbitrantes se esse justos, qui a justitia longe erant, et eos criminantur injustos, qui resipiscendo a peccatis non parum justitiae appropinquabant. Errabant ergo Pharisaei, qui nec aliena nec sua noverant corda, sed Deus qui novit occulta cordis, eos quos jam poenitentes susceperat, amplius in fide confortat, et illos quos adhuc superbos tolerat et impios, ad humilitatis ac pietatis gratiam provocat. Nam Jesus audiens et pravas eorum cogitationes attendens ait: Non est opus valenti
Abbreviated transcription (Latin):
bestiarũ tanquã amisso homine erit petus. ñnatura. s¬
pecus ẽẽ nontimes: uł mori sicut pecus tune. Sextũ
ira ⁊ iracundia. O si possemus uidere aias homicidarũ.
plus plangeremus quã putrescentia cor pora ulcerator.
Qui furatur. ũbi gr̃a acquirit uestẽ. s. celesti iudicio ꝑdit fi
Quid autẽ uult falsus testis nͥ nocere mordendo. ⁊
consumere mentiendo: ⁊ideo nos ammonet apłs
ne nos falsis cͥminib appetamꝰ. Sinquit morde¬
tis inuicẽ ⁊ comeditis: iudete ne ab inuicẽ consum¬
tenebre. hicħeni sic dolet in corde patientis: quomͦ suirxor
ciꝑe hoc autĩ nescio utrũ unquã inuenire̾ potuerit. qui
patienter ferret. Oquã densas tenebras patiunt᷑: quita¬

Expanded text:
bestiarum, tanquam amisso homine erit pecus; non quaspecus esse non times, saltem mori sicut pecus time. IX. Sextum ribus. si possemus uidere animas homicidarum, plus plangeremus quam putrescentiVerbi gratia, qui furatur acquirit vestem, sed coelesti judicQuid autem vult falsus testis, nisi nocere mordendo, et consumere mentiendo? Et ideo nos admonet Apostolus, ne nos falsis criminibus appetamus: Si, inquit, mordetis et comeditis invicem, videte ne ab invicem consutenebrae. nihil enim sic dolet in corde pacipere; hoc autem nescio utrum unquam inveniri potuerit, qui tolerabiliter ferret. O quam densas tenebras patiuntur qui ta
Abbreviated transcription (Latin):
Sic fuit de moyse. qͥ uidit rubũ ñ ardentẽ ardere. qd aliud signifi¬
ticũ. sic̃ ses ioħis in hoclibro fecit. Nã ñ realit̃ ista uidit s diuino
suffiamine intimante. ꝯuenienientia signa passionũ designati
ua intellectu suo ꝯfigurauit. Nc̃ que sit mat̾ia illꝰ uideamꝰ. Mat̾ia
illius sc̃ .ui. signa tribulationũ designatiua. Intentio in uitare
nos adpatientiã. ut ꝑ patientiã ueniamꝰ ad contẽplationẽ. per
contemplationẽ ad reuelationẽ. inde ad beatitudine. Inquo:
habeamꝰ finalẽ causã hus oꝑis. Quia indiuinitate ñ qͣr de phi¬
losopha s deuita: uideamꝰ eui uitȩ supponat᷑. Uita alia t̾eo¬
rica .i. contemplatiua. alia practica .i. actiua. s constat ad contẽ.
Notandũ uero. quandã partẽ huł libͥ ꝓ ꝓhemio accipi. scł usꝙ¬

Expanded text:
Sicut fuit de Moyse qui vidit rubum non ardentem ardere , quod aliud signifiticum, sicut sanctus Joannes in hoc libro fecit. Nam non realiter ista vidit, sed divino sufflamine intimante, convenientia signa passionum designativa in intellectu suo configuravit. Nunc quae sit materia illius videamus. Materia illius sunt septem signa tribulationum designativa. Intentio, invitare nos ad patientiam, ut per patientiam veniamus ad contemplationem, per contemplationem ad revelationem, inde ad beatitudinem. In quo habeamus finalem causam hujus operis. Quia in divinitate non quaeritur de philosophia, sed de vita, videamus cui vitae supponatur. Vita alia theorica, id est contemplativa; alia practica, id est activa, sed constat ad contemplNotandum vero quamdam partem hujus libri pro prooemio accipi, sc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ̃ ⁊ ans pat̾ preuidens tribulationes qͥs passura erat
cã ȩcesia pꝰquã ab apłis fuit fundata disposint cũ
filio ⁊ sp̃u sco. eas tribulationes earũq p̃mia reuela¬
re. Iacula enĩ que preuident᷑. minus ledunt. Itaq¬
tatis. iqui grã dei interp̃tat᷑. qr bona om̃ia quȩ agebat diuine
gre asebebat. ⁊ qͥ om̃a torm̃tor immaniamentis ȩquanimita

Expanded text:
et Dominus Pater praevidens tribulationes quas passura erat sancta Ecclesia, postquam ab apostolis fuit fundata, disposuit cum Filio et Spiritu sancto eas tribulationes earumque praemia revelare. Jacula enim quae praevidentur minus laedunt. Itaqtatis, et qui gratia, Dei interpretatur: quia bona omnia quae agebat divinae gratiae ascribebat, et qui omnia tormentorum immania mentis aequanimit
Abbreviated transcription (Latin):
Ueni a uide. & exiuit alius equus
rufus. & qui sedebat suꝑ illum.
datum estͤ ut sumeret ei pacem de
terra. & ut inuicem se interficiant.
& datus ẽ illi gladius magnus.¬

Expanded text:
ur: « Et exivit alius equus rufus, et qui sedebat super illum datum est illi ut sumeret pacem de terra, et ut invicem se interficiant, et datus est illi gladius magnus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fed̾atione conueniunt. Ed repugnanti potest ẽẽ igne
aqua: Que tñ in rerũ natura ita dei contemꝑauit ꝓuidentia.
ut ñsolum adiniuce commune societatis uinculũ ñ dis¬
sipent: uetũ ⁊̃ nascentibꝰ cunctis ut subsistere possint.
uitale nutͥmentum subministrent. Om̃is enĩ natura se
diligit: uniro quoda ił pliũ dissimilur ⁊munũ redactor
concordia unam in om̃ib armoniam facit. Uide si pulctu
deeẽ uideris: iam aliquid habes unde artificẽ mireris: q̃ eium
psalmista intueret᷑. uebementer ammirabat᷑ dicens. Quam mag
tuarũ ex̃cebor. Quc siquis inuestigare suffierret: mirabilẽ ineis
disapĩs luce inuemret. E hec ego utina tampossem subtilit
ꝑspitere: tam competenter enarrare: quã possĩ ardent᷑ dili¬
gere. Delectat eni me quã ualde dulce ⁊ iocundum ẽ. de his
reb frequent̾ agere: iisimł ⁊ ratione erudit᷑ sensus. ⁊ sua¬

Expanded text:
et foederationem conveniunt. Quid repugnantius potest esse igne et et foederationem conveniunt. Quid repugnantius potest esse igne et aqua? Quae tamen in rerum natura ita Dei contemperavit providentia, ut non solum adinvicem commune societatis vinculum non dissipent, verum etiam nascentibus cunctis, ut subsistere possint, vitale nutrimentum subministrent. Omnis enim natura se diligit, et miro quodammodo plurium dissimilium et in unum redactorum concordia unam in omnibus harmoniam facit. Vide si pulchrideesse videris, jam aliquid habes unde artificem mireris. 17. Quae cum Psalmista intueretur, vehementer admirabatur dicens: Quam magtuarum exercebor . Quae si quis investigare sufficeret, mirabilem in eis Dei sapientiae lucem inveniret. Et haec ego utinam possem tam subtiliter perspicere, tam competenter enarrare, quam possum ardenter diligere! Delectat enim me, quia valde dulce et jucundum est, de his rebus frequenter agere, ubi simul et ratione erudit
Abbreviated transcription (Latin):
ciosa interpretatur: ⁊ de deo atq mundo in quodã philo
chrũ pulcherrimꝰ ipse mundũ mente gerens. similiq
imagine formans. Si eni quis artisice cogitet ⁊ materiã.
⁊ ex ipsa creatã retũ dissimiliũ copiã: atq reb ordinẽ di¬
uinitꝰ insitũ ⁊ grãm: posst̃ qͥd̃ ꝑ es sitũ. ordinẽ ⁊ ornatũ
dĩ cognosci inuisibilia: potest eĩ conspiei ut ẽq potentia.
mos nomen accepit. Mundus autẽ ẽ uniũsitas om̃s.
que ꝯstat ex .iiiiͬ. elementis: globata i speciẽ absoluti
orb̾. Quod si uniu̾̃sitatis ei ħꝰ machinamintuearis:
inuenies quã mirabili ratiõe ⁊ sap̃ia eopositio rerũ
om̃iu ꝑfectasit: quam apta quam congrua. quam decora
quã cunctis partib suis absoluta in qua ñ solum concor¬
diam seruant similia. s. etiam que ereante potentia ad eẽ
ꝓdierunt. dietante sap̃ia in unam quodammͦ amicitiam

Expanded text:
ciosa interpretatur, et de Deo atque mundo in quodam philosciosa interpretatur, et de Deo atque mundo in quodam philoschrum pulcherrimus ipse Mundum mente gerens, similique imagine formans. Si enim quis artificem cogitet, et materiam, et ex ipsa creaturarum dissimilium copiam, atque in rebus ordinem divinitus insitum, et gratiam, possunt quidem per ejus situm, ordinem et ornatum, Dei cognosci invisibilia; potest ejus conspici utcunque potentia, μος nomen accepit. Mundus autem est universitas omnis, quae constat ex quatuor elementis, globata in speciem absoluti orbis. Quod si universitatis hujus machinam intuearis, invenies quod mirabili ratione et sapientia compositio rerum omnium perfecta sit; quod apta, quod congrua, quod decora, quod cunctis partibus suis absoluta: in qua non solum concordiam servant similia, sed etiam quae creante potentia ad esse prodierunt, dictante sapientia in unam quodammodo amicitiam
Abbreviated transcription (Latin):
lectus acelestiũ claritate. Hulla gͥẽ in ed macula in qͣ
nec maligni preualet suggestio: mundi sordent mine.
i ꝓmissio: carnis iacet titillatio: mentis suffocatur ela¬
tio. hec gͥ st̃ dilectionis oña: quib felix p̃mitur aĩa. hoc
mens mea p̃matur oñe. ħ anima moriatur depressa pon¬
dere. Oña gͥ generalia ꝯstat ẽẽ quadrifaria. Alia nãq st̃
dĩ. alia aĩ: alia mundi. alia mundi inferm. Istor qͦ sin¬
gula suꝑĩ in alus sub diuisimus: ñc cet̾a uideam INinue
in presenti potest quadrifarie accipi. hẏstorialit̾: illa
metropolis inclita regni assirii. Allegorice. in designa¬
tione mrundi: mi stice in tẏpo eecłie: moralit̾ in ꝑsona
aiẽ. De enuitate uero suꝑs hystorialt̃ aliqua licet pau¬
ca diximꝰ. Restat gͦ ut ad alia exponenda transȩamus. ac
primũ de interpretatione nominis udeamꝰ: Niniue spe¬

Expanded text:
lectus a coelestium claritate. Nulla est igitur in ea macula, in qua lectus a coelestium claritate. Nulla est igitur in ea macula, in qua nec maligni praevalet suggestio, mundi sordent minae vel promissio, carnis jacet sigillatio, mentis suffocatur elatio. Haec igitur sunt dilectionis onera, quibus felix premitur anima. Hoc mens mea prematur onere, hoc anima moriatur depressa pondere. Onera igitur generalia constat esse quadrifaria. Alia namque sunt Dei, alia animi, alia mundi, alia inferni. Istorum quoque singula superius in aliis subdivisimus. Nunc caetera videamus. 15. Ninive in praesenti potest quadrifarie accipi. Historialiter, est illa metropolis inclyta Assyrii regni; allegorice, in designatione mundi; mystice, in typo Ecclesiae; moraliter, in persona animae. De civitate vero superius historialiter aliqua, licet pauca, diximus. Restat ergo ut ad alia exponenda transeamus. Ac primum de interpretatione nominis videamus. 16. Ninive spe
Abbreviated transcription (Latin):
dinata. Pulchra mundo: suauis ꝑrimo: decora celo. Uł
pulchra actii: suauis affectu. decora intellectu. Uł pulẽ
honestate fame: suains utilitate ooctͥne: decora uite
sublimis necessitate. Ws pulebra exemplo. suauis ũbo. de¬
cora consilio. Sł pulebra oꝑib: suauis morib: decora ñttis
excessib. Uł pulchra ꝑtimo: suauis angło: decora sponso.
Merito gͦ terribilis hostib d̾r: in qua nec mundi abitis nec
ꝓtimi lesio nec sui presuptio. nec angłi offensio. uee diui¬
ne uoluntatis ad uersio. ł ⁊̃ admodicũ inuenit᷑. Itẽ de eodẽ
ꝑ eundẽ in codẽ. Tota pulchra es amiea mea. ⁊ macula
uon ẽ inte. Were quidẽ tota pulebra. que nec hoste uin¬
citur. nec mundo corrumpit᷑: nec prorimo seducit᷑. nec
carne cliditur. nec mente erigitur. Cota quidẽ pulchͣ.
qͣ. nec actus corrumpit: nec affectus inficit: nec intel¬
lectus ĩmpedit. Actus imquitate: affect᷑ uanitate: in tel¬

Expanded text:
dinata . Pulchra mundo, suavis proximo, decora coelo. Vel dinata . Pulchra mundo, suavis proximo, decora coelo. Vel pulchra actu, suavis ahonestate famae, suavis utilitate doctrinae, decora vitae sublimis necessitate. Pulchra exemplo, suavis verbo, decora consilio. Pulchra operibus, suavis moribus, decora mentis excessibus. Pulchra proximo, suavis angelo, decora sponso. Merito ergo terribilis hostibus dicitur, in qua nec mundi ambitio, nec proximi laesio, nec sui praesumptio, nec angeli offensio, nec divinae voluntatis aversio vel etiam ad modicum invenitur. Item de eodem per eumdem in eumdem: Tota pulchra es, amica mea, et macula non est in te . Vere quidem pulchra, quae nec hoste vincitur, nec mundo corrumpitur, nec proximo seducitur, nec carne eliditur, nec mente erigitur. Tota quidem pulchra, quam nec actus corrumpit, nec affectus inficit, nec intellectus impedit: actus iniquitate, affectus vanitate, intel
Abbreviated transcription (Latin):
euglio euidenter docuit: uͥ de religione disserens. de
elemosina. oõne. ieiumo faciendo discipulos mo¬
nuit. Ieiunuui referens ad camis mortificationẽ:
elemosinã ad ꝓximi compassionẽ: orationẽ ñ ad
lingue strepitũ .s. animi deuotionẽ. Uł pͥmũ. ẽ abs
tiuentia mali: scd̃m. fraglantia boni: tertiũ purifi¬
cati leticia aĩ. Dilectionis uͦ tͥa sunt onera. Si quidẽ
adeo. Proximus namq a nob̾ pietatem:. angłs puri¬
humanitatis obsequiã angłs sincertiatis desidia. ds. studia
omi iurtute fraglantia. omniũ suauitate manantia. Prorimꝰ
mii exigit exigit intellectũ. Exhibenda ẽ gͥ ꝑximo actionuis
pietas: angło mor sincctitas: deo om̃is conatus .iĩ. ⁊ ꝑfecta
caritas. Sponsus em̃ sponsã suam sic ornatam: ita qͥd̃
ordinatam: in canticis multa laude ꝓsequit᷑ dicens. Pult
es amica mea. suauis ⁊ decora. terribił ut castror actes or¬

Expanded text:
Evangelio evidenter docuit, ubi de religione disserens, de Evangelio evidenter docuit, ubi de religione disserens, de eleemosyna, oratione, jejunio faciendo discipulos monuit: jejunium referens ad carnis mortificationem; eleemosynam, ad proximi compassionem; orationem, non ad linguae strepitum, sed ad animi tinentia mali, secundum fragrantia boni, tertium purificati laetitia animi. Dilectionis vero tria sunt onera. Siquidem aa Deo. Proximus namque a nobis pietatem, angelus purihumanitatis obsequia; angelus, sinceritatis desideria; Deus, studia omni virtute flagrantia, omni suavitate manantia. Proximus eus purissimum exigit intellectum. Exhibenda est igitur proximo actionis pietas, angelo morum sinceritas, Deo omnis conatus animi, et perfecta charitas. 14. Spiritus enim sponsam suam sic ornatam, ita quidem ordinatam in Canticis multa laude prosequitur dicens: Pulchra es, amica mea, suavis et decora, terribilis ut castrorum acies or
Abbreviated transcription (Latin):
mor incõmoda caritate se uulnerant. Dispensatio uͦ tͥa
subse continet onera. Primũ. occupationẽ exterioꝵ scd̾m.
sollicitudinẽ moꝵ: tertiũ. tołantiã in commodor. Primo.
subditoꝵ militat necessitati. Sedo: mor ꝓuidet castitati.
T̃ertio. ꝓut ꝯͣuenit occumt ł supplicat aduersitati. Uł¬
primũ. negotiũ mundi: scdm cͥcuspectiosin: tereuũ sol¬
licitudo ꝓximi. Necessarius ẽ in pͥmo: honestus in scdo:
utilis in tercio. Necessarius. ne immod̾ate suꝑflua appe
Necessaruis gͥ uita: honestus fama. utił doctrinã.
Religio qͦ in tͥb constat. In carnis .s. mortificatione:
in animi deuociõe: in ꝑrimi cõpassione. Hine ꝑtacobũ
apłm. Religio inquit munda & immaculata hec ẽ.
Uisitare pupillos ⁊ uiduas int̾ͥbulatiõt eoꝵ: ⁊ imma¬
culatũ se custodite abhoc scło. Uisitationẽ referens ad¬
ꝑrimi compassionẽ: immaculatã eustodiã ad carius
mortificatificationẽ ⁊iãĩ deuotionẽ. Qd̾ ⁊̃ saluator in

Expanded text:
morum charitate se vulnerant. Dispensatio tria sub se continet onera: Primum occupationem exteriorum, secundum sollicitudinem motum, tertium. intolerantiam incommodorum. Primo subditorum militat necessitati, secundo morum providet castitati, tertio prout expedit supplicat adversitati. Primum negotium mundi; secundum circumspectio sui; tertium sollicitudo proximi. Necessarius est in primo, honestus in secundo, utilis in tertio. Necessarius, ne immoderate superflua appetNecessarius igitur vita, honestus fama, utilis doctrina. Religio quoque in tribus constat, in carnis scilicet mortificatiin animi devotione, in proximi compassione. Hinc per Jacobum apostolum: Religio, inquit, munda et immaculata haec est: Visitare pupillos et viduas in tribulatione eorum, et immaculatum se custodimmaculatam custodiam, ad carnis mortificationem et animi devotionem. Quod etiam Salvator in
Abbreviated transcription (Latin):
ad leticiã contemplationis. Prima seriui. seda m̃cẽnariũ
tertia filium. quarta sp̃ale facit coniugiũ. Seq̃r.¬
h el ehesei. hel ehesens interpretat᷑ aduocatus. In
eause ꝓsecutiõe: opus ẽ aduocatiõe. Est etiã in reꝯ

Expanded text:
ad laetitiam contemplationis. Prima, servum; secunda, mercenarium; ad laetitiam contemplationis. Prima, servum; secunda, mercenarium; tertia, filium; quarta, spiritale facit conjugium. 45. Helcheseus interpretatur advocatus. In causae
Abbreviated transcription (Latin):
excecatio. lam̃tationes: peccatoꝵ confessio. carm:
ueritatis contemplatio. He. salutis desꝑatio. lam̃¬
tationes. oelictor compunctio: earmm. ꝑfecta dilee¬
tio. De t̾cio uͦ libro multa possent diei subtilia: s nos
ꝓliritatis uitandę gra festinare cogimur ad alia.
Primus g liber historiẽ. seds moras. tei anagogie̾.
Primꝰ e bibloteca negonoꝵ: seds canon ł regula mor
alia in corpoꝵ sanitate: alia in mor concordia: alia in
contẽplatiois leticia. Prima ꝓpellit mundi miserias:
seda carnis angustias. tertia ãi molestias: quarta.
contemplationis exeludit tenebras. Ptima ẽ consola¬
tio carnis: scd̃a aĩal: tercia spualis: quarta in tellec¬
tiialis. Prima pacificat actũ: seda tnquillat sensum:
tereia sedat animũ: quarta inllustrat intellectũ.
Prima inuitat ad misericordie oꝑa: sed̾a ad religiõis
etercitia: t̾cia ad formam ꝑfecte dilectionis. qͣrta

Expanded text:
excaecatio; lamentationes, peccatorum confeexcaecatio; lamentationes, peccatorum confeio. Vae, salutis desperatio; lamentationes, delictorum compunctio; carmen, perfecta dilectio. 43. De tertio vero libro multa possent dici subtilia; sed nos, prolixitatis vitandae gratia, festinare cogimur ad alia. Primus igitur liber historicus; secundus moralis; tertius anagogicus. Primus est bibliotheca negotiorum; secundus, canon vel regula morum; alia in corporum sanitate, alia in morum concordia, alia in contemplationis laetitia. Prima propellit mundi miserias; secunda, carnis angustias; tertia, animi molestias; quarta contemplationis excludit tenebras. Prima consolatio est carnalis, secunda animalis, tertia spiritalis, quarta intellectualis. Prima pacificat actum, secunda tranquillat sensum, tertia sedat animum, quarta illustrat intellectum. Prima invitat ad misericordiae opera, secunda ad religionum exercitia, tertia ad formam perfectae dilectionis, quarta
Abbreviated transcription (Latin):
uenit: ꝓuidentia quia disponit. Primꝰ gͥ liber ẽ munda
ne conditionis: scd̾s humane rationis: terti. diuine
predestinationis: ꝑ quoꝵ sengła noscuntur dĩ inuisibi¬
lia: ⁊ mundi desolatio. ⁊ eiusdẽ ꝑ ip̃m reparatio: istatꝰ
eccłiȩ. ⁊ redemptio aĩe. ⁊ felicitas patȩ. P rimilibri
anni sunt quasi quaterniones: folia. menses. pagine
litura fulget: dũ mutat uultũ. oratio patitur defec¬
tum. Liber iste scͥptus ẽ intꝰ nforis. Foris. aꝑtis nego¬
tns: intus. occultis causis. In eo qͦ scͥptȩ sunt lam̃¬
tationes: carm̃. iuc. Ue ethicoꝵ. lamentatioes
nocentia. De scd̾o qͦ libro possumꝰ dicere similia:
huiꝰ namq quasi quat̃niones st̃ animi dispositi¬
ones: folia dispensationes: paginȩ affectiones:
orõnes. cordis intentiones: littere color dĩ ⁊ ꝑximi
foris factis. foris opando: intus diligendo. & ineo
sunt septe lamentationes. carmen ⁊ue. Se mentis

Expanded text:
venit, providentia quia disponit. De quibus multavenit, providentia quia disponit. De quibus multas, humanae rationis; tertius, divinae praedestinationis: per quorum singula noscuntur Dei invisibilia, et mundi desolatio, et ejusdem per Christum reparatio, et status Ecclesiae, et redemptio animae, et felicitas patriae. Primi libri singuli anni sunt quasi quaterniones; folia, menses; paginae, litura fulget; dum mutat vultum, oratio patitur defectum. Liber iste scriptus est intus et foris. Foris, apertis negotiis; intus, occultis causis. In eo quoque scriptae sunt lamentationes, carmen, et vae. Vae ethnicorum, lamentationes secundo quoque libro possumus dicere similia. Hujus namque quasi quaterniones sunt animi dispositiones; folia, dispensationes; paginae, affectiones; orationes, cordis intentiones; litterae color, Dei et proximi tus, desideriis; foris, factis: foris operando, intus diligendo. Et in eo sunt scriptae lamentationes, carmen, et vae. Vae, mentis
Abbreviated transcription (Latin):
nus ẽ amor qui sp̃s sẽs ẽ. S quia suꝑius ereatorẽ
omniũ summe ⁊ uere unũ ẽẽ asseruimꝰ: hec tria in dõ
unũ ẽe oportet ut confiteamur. Quia tam̃ ille quige¬
nitus ẽ ñ potest ille ẽẽ a quo genitus ẽ. neq itẽ illo
quia agignente ⁊ genito ꝓcedit. ille eẽ potest qͥ ẽ
gignens ł genitus: in expugnabili ratione u̾itatis
in deo ⁊ ꝑsonatũ trinitatẽ. ⁊ subę unitatẽ cogimͣ
asserere. Tres gͦ unũ sunt. qr in trib ꝑsonis una ẽ¬
sub̾a.s tres unꝰũ ñ sunt. Quia sic̃ distinctio ꝑso¬
narum. ditatis unitatẽ ñ diuidit: ita ⁊unitas
dĩtatis. ꝑ sonarũ distinctionẽ ñ ꝯfundit. Trib gͦ
indĩtate una communis ẽ requies⁊ equalis etͣni¬
tas: ⁊ ęterna equalitas. Quia ñ pot̾ eẽ singłis dissi¬
mile: quod omnib facit deitas una commune. hoc
iam dictũ sufficiat ex cognitiõe diuina: ꝗͣ ex hu
qr aspicit: sapientia qͥa intelligit: p̃scientia quia pre¬

Expanded text:
 40. Sed quia superius creatorem omnium summe et vere unum esse asseruimus, haec tria in Deo unum esse oportet ut confiteamur. Quia iterum ille qui genitus est non potest ille esse a quo genitus est, neque item ille qui a gignente et genito procedit ille esse potest qui est gignens, vel genitus, inexpugnabili ratione veritatis in Deo et personarum Trinitatem et substantiae unitatem cogimur asserere. Tres ergo unum sunt, quia in tribus personis una eistinctio personarum Deitatis unitatem non dividit, ita et unitas Deitatis personarum distinctionem non confundit. Tribus ergo in Deitate una communis est et aequalis aeternitas, et aeterna aequalitas. Quia non potest esse singulis dissimile, quod omnibus facit Deitas una commune. Hoc jam dictum sufficiat ex cognitione divina, quae ex huaspicit, sapientia est quia intelligit, praescientia quia prae
Abbreviated transcription (Latin):
facere seruis siuis.i. ut palã faciat
humilib suis. ñ iudeis suꝑb̾ ł phi¬
losophis. ea scł que oportet fieri.
ut tribulatioes in eccłia ⁊ remune¬
rationes. cito. & nequis diceret qͥs
poterit eã diu pati. diẽ eito. seł et
labores transibt̃. ⁊ p̃mia dabuntur.
& qõ diẽ neceẽ ẽẽ hocfieri animat eoᷤ
qͣsi in euitabile ostendens. Et signi¬
ficauit. ordo talis ẽ. D̾s ostenditxͦ¬
benedic̃ significauit.: qr ꝑ quasoa
figuras ⁊ qͣsi sigilla ei demonstũ.
Uult aũt ds scͥpturas suas elausas
eẽ. ne inimicis sit locꝰ accedendri
ut sui exerceant.⁊ ab eis inuentũ¬

Expanded text:
facere servis suis, id est ut palam faciat humilibus suis, non Judaeis superbis, vel philosophis: ea scilicet quae oportet fieri, ut tribulationes in Ecclesia et remunerationes. Cito et ne quis diceret quis poterit tandiu pati? dicit cito scilicet, labores transibunt, et praemia dabuntur: et quod dicit necesse esse hoc fieri, animat eos quasi inevitabile ostendens et significavit. Ordo talis est, Deus ostenditbene dicit significavit, quia per quasdam figuras et quasi sigilla ei demonstravit. Vult autem Deus Scripturas suas clausas esse, ne inimicis sit locus accedendi, et ut sui exerceantur, et ab eis inventu
Abbreviated transcription (Latin):
insua potestate ꝑsecutoꝵ mutaere sententiã. Itaq licet
uoluntatẽ suã mutau̾t. tam̃ uolũtatis suȩ pͥmũ eritũ¬
ñ mutauit. Magnitudine enĩ auartue. pondꝰ impie¬
tatis exclusit. Ier. Nil profuit penitentiã egisse. pꝰꝙͣ
scelus ñ potuit corngere. s. qñ sic peccat fr̃ infrẽm.
ut em̃dare ualcat qd̃ peceauit: pot̾ ei dimita sin
autẽ ꝑmanent oꝑa. frustra uoce assumitur peniten
ꝓpͥi homicidi scelus. addidit ad priꝰ scelus. Peccar

Expanded text:
sua potestate persecutorum sententiam mutare. Itaque licet sua potestate persecutorum sententiam mutare. Itaque licet voluntatem suam mutaverit, tamnon mutavit. Magnitudine enim avaritiae pondus impietatis exclusit. HIERONYMUS. Nil profuit poenitentiam egisse, per quam scelus non potuit corrigere, sed quando sic peccat frater in fratrem, ut emendare valeat, quod peccatum potest ei dimitti: sin autem permanent opera, frustra voce assuproprii homicidii scelus addiderit ad prius scelus. Peccavi