comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
miuste punctis. ecce em̃ peto ꝙ ut fiat u̾e
est in ur̃a uolunctate. cur ergo pp̃ pcca inca
nõ fiet cũ sit ⁊ in urã potestate. Amator
⁊ miserator hoĩ. õ n potiusti reos tuo
⁊ usq ad mortẽ amare. ⁊ potĩs te rogã¬
ti amorẽ tui ⁊ muĩs tue negare. ueneret᷑
mea amet nos. sicut equũ ẽ cormeũ. Di¬
ligat uos sicut sibi expedit aĩa mea. sic̃¬

Expanded text:
m eum. Ecce enim peto quod ut fiat vere est in vestra voluntate. Cur ergo propter peccata mea non fiet, cum sit et in vestra potestate? Amator et miserator hominum, tu posuisti reos tuos et usque ad mortem amare, et poteris te roganti amorem tui et matris tuae negare? Mater mea; amet vos, sicut aequum est, cor meum; diligat vos, sicut sibi expedit, anima mea; s
Abbreviated transcription (Latin):
to digni estis amorẽ nr̃m. Date inꝙͣ
michi quo sum indignus. ut reddat᷑
nobis quo estis digni. si enĩ nõ uultis
dare qd̃ heãm ut desidero. saltem noli¬
te negare ut reddam uobis qd debeo
forsan psumendo loquar. s bonitas
ur̃a facit me andatem. loquar ergo ad¬
ne meluis ẽ cũ nos gratis donatis peten¬
ti quod ipẽ nõ meretur qmͣ cũ uobis
subtrahitur quod nob̃ inste debetur

Expanded text:
to digni estis, amorem vestrum. Date, inquam, mihi quo sum indignus, ut reddatur vobis quo estis digni. Si enim non vultis dare, ut habeam quod desidero, saltem nolite negare ut reddam vobis quod debeo. Forsitan praesumendo loquar, sed utique bonitas vestra facit me audacem. Loquar ergo amulto melius est cum vos gratis donatis petenti quod ipse non meretur, quam cum vobis subtrahitur quod vobis juste debetur?
Abbreviated transcription (Latin):
temptorib tuis. Anma mea expa¬
uesce. mens mea defice. cor meũ scĩ
essem reus tiuis. Num quid potui
facere. ut nõ esseni creatus tuus. Si
ego admisi. unde me dampnare po¬
tes Tinic dimisisti unde saluare
soles. Noli domine sic attendere ma¬
lũ meũ. ut obliuscaris bonũ meũ¬

Expanded text:
ego sum. Anima mea, expavesce; mens mea, defice; cor meum, scinessem reus tuus, nunquid potui facere ut non essem creatus tuus? Si ego admisi unde me damnare potes, tune amisisti unde salvare soles? Noli, Domine, noli sic attendere malum meum; ut obliviscaris bonum tu
Abbreviated transcription (Latin):
lum tuũ. p̾cipitare miser homũtulo¬
intenebro sum profindũ inmodera¬
te mesticie. qui sponte p̃cipitatus es in
baratum horrende nequitie. Obrucre
riusti libens nicenũ infernalis fecoris
uolutare ingurgite amaritudinis qͣ
delectatus es in uolutabro turpitudi¬
nis. Terror horribilis dolor terribilis
meror inconsolabilis. aggregate uos
suꝑ me. Irruite obrruite. ꝓturbate
obnolurte possidate. q̃ nstũ est mftũ ẽ
Impudenti audacia ꝯtempsi nos ⁊
dicate deuni. Presenciat formcator
inferualis tormenta que meruit
cãt ꝙ est passurus. Renoluere ⁊ reuo

Expanded text:
lum tuum. lum tuum. in tenebrosum, profundum immoderatae moestitiae, qui sponte praecipitatus es in barathrum horrendae nequitiae. Obruere, ruisti libens in coenum infernalis fetorisolutare in gurgite amaritudinis, qui delectatus es in volutabro turpitudinis. Terror horribilis, dolor terribilis, moeror inconsolabilis, aggregate vos super me, irruite, obruite, perturbate, obvolvite, possidete. Justum est, justum est. Impudenti audacia contempsi vos, et dicate Deum. Praesentiat fornicator inferni tormenta quae meruit, cat quod est passurus. Extende et pro
Abbreviated transcription (Latin):
sata. hen memoria ꝑdite iocunditatis
cur sic suꝑ aggrauas p̾ssuram possidẽ¬
tis infelicitatis. Qm̃ misera sors flagi¬
sunt in tormentũ. torquet enĩ me ma
la conscĩa. ⁊ cruciatus eius. In quib
timeo ine arsurum. torquet᷑ me bone
uirginitas iam nõ delicta mea. s ꝑdita
nica. ian nõ iocunda mei. s desꝑata
mea quo deueuisti. in qmͣ fetido. in ꝙͣ
aniaro ceno me dereliquisti: huic est¬
ter de sublimitate uirgitatis. mise¬
rabiliter es dimersa in baratrũ form¬
cacõnis. Tu illa olmi desponsata regi
celoꝵ ardenter fcã es scortũ tortoris
serrima ꝯmutacio. heude qmͣ subli¬
mi cetidisti. in qmͣ profundũ corru¬
sti. uc qmͣ benignũ ꝯtempsisti qmͣ
malignũ te ꝯm̃xisti. Quid fecisti o m̃e¬
tis anentia ameus spurcicia spurra
nequitia quid fecisti. In celo dereliquis¬
ti castum amorẽ tuũ. ⁊ in inferno setu¬
ta es odiosum corruptorẽ tuũ. ⁊ in ba¬
ratro parasti nõ thalamũ. s prostibu¬

Expanded text:
ae. Heu memoria perditae jucunditatis! Cur sic superaggravas pressuram possidentis infelicitatis? quam misera sors flagisunt in tormentum? la conscientia et cruciatus ejus, in quibus timeo me arsurum. Torquet me bonae virginitas jam non dilecta mea, sed perdita mea; non jucundata mea, sed desperata mea, quo devenisti? in quam foetido, in quam amaro coeno me dereliquisti? O ter de virginitatis sublimitate miserabiliter es demersa in barathrum fornicationis. Tu illa olim desponsata Regi coelorum, ardenter facta es scortum tortoris serrima commutatio! Heu! de quam sublimi cecidisti, in quam profundum corruisti! Vae! quam benignum contempsisti, quam maligno te junxisti! Quid fecisti, o mentis amentia, amens spurcitia, spurca nequitia, quid fecisti? In coelo dereliquisti castum amorem tuum, et in infernum secuta es odiosum corruptorem tuum, et in barathro parasti non thalamum, sed prostibu
Abbreviated transcription (Latin):
Ens qui fc̃s es filius femine
tu ꝑcendo tu interuemendo. uł os¬
tendite ad quos tucins fugiam mi¬
sericordiores. ⁊ monstrate in quib
tertius confidam potenciores. si emĩ
est ĩmio qr est tam magna mea im¬
quitas. ⁊ tam modicia fides mea. tã
tepida caritas mea. Tam fatua me¬
a orõ. tam imꝑfecta mea satisfactõ
ut nec merear delictoꝵ ueniã. nec
salutis grãm hoc ẽ. ħ ẽ ip̃m ꝙ suppli¬
co. ut in quo m̾ita mea. mͥ sufficere
frẽm hemus. quid grãꝵ quid landi
tibi retribuemus: Magne dñe tu
nr̃ maior fr̃. Magna domina tu nrã
melior mr̃. Docete cor meũ qua re¬
uerentia uos debeat cogitare. uro ꝯ
tinuo amore langueat cormeũ. li
quefiat aĩa mea. deficiat caro mea
utinam sic iuscera aĩe mee dulci fer¬
nore ure dilectionis exardescant. Ut
uiscera carnis mee exarestant. Do¬
Si ego nõ simi dignus qui fic debeã
tã nrõ amore bĩficari: certe nos nõ
estis indigni qui sic ño plus debe¬
atis amari. Ergo gͥ benignissimi

Expanded text:
eus, qui factus es filius feminaetu parcendo, tu interveniendo; aut ostendite ad quos tutius fugiam misericordiores, et monstrate in quibus certius confidam potentiores. Si enim est, imo quia est tam magna mea iniquitas, et tam modica fides mea, tam tepida charitas mea, tam fatua oratio mea, tam imperfecta satisfactio mea, ut non merear delictorum veniam, nec salutis gratiam; hoc est ipsum quod supplico: ut in quo merita mea mihi videtis fratrem habemus! Quid gratiarum, quid laudis tibi retribuemus! Magne Domine, tu noster major frater, magna domina, tu nostra melior mater, docete cor meum qua reverentia vos debeat cogitare. Bone tquefiant omnia ossa mea, deficiat caro mea. Utinam sic viscera animae meae dulci fervore vestrae dilectionis exardescant, ut viscera carnis meae exarescant! si ego non sum dignus qui sic debeam vestro amore beatificari, certe vos non estis indigni, qui sic, imo plus debeatis amari. Ergo, benignissimi,
Abbreviated transcription (Latin):
eccĩa possint honerari qui in sua domo
nõ msi ꝯtemptibiles esse potuerunt
Qui si forte eccliam in qua uatuitat¬
dinẽ miniã p̾latoꝵ seueritatẽ p̾ten¬
dũt. Aliquẽ defrĩb opponũt sibi quĩ
ant transire ectĩam. Qĩ hũiliter ro¬
ganta unitulo professionis absolu
miscentes blandis asꝑa. aniantur
emñ scandalim li male discesserut. et
nirant malia eccĩa sequiete mentis pos¬
bati suo fronte libera accusant frẽs qͦs¬
ꝓprio noĩe nolũt appellari. amant no¬
mina dignitatũ. si uocentur abbates
si pͥores. si pp̾ositi. arridet oculus hylares¬
optet. hiꝰ pauꝑib nõ promittit xp̃c
regnũ. s infernũ. sũt alii qui expan
Saturari uilib cibis arbitrantur mi¬
tiũ. Nulli oquales esse ex debito muc¬
tis seruire estimant. Aliqũ bonas eru¬
bescunt. uestes hr̃e. ⁊ insi ꝯdiret humi¬
litatem discretio: uti licitis. licitũ esse
dubitarent. Tales sequũtur xpm̃
panꝑem ttinere recto. quia panperes

Expanded text:
Ecclesia possint honorari, qui in sua domo nonnisi contemptibiles esse potuerunt. Qui si forte ecclesiam in qua paudinem, nimiam praelatorum severitatem praetendunt, aliqua de fratribus opponunt sibi, quae ant transire Ecclesiam, quasi humiliter rogant a vinculo professionis absolvi, miscentes blandis aspera: minantur enim scandalum, si male discesserint et jurant in alia Ecclesia se quietae mentis esbati suo fronte libera, accusant fratres quosproprio nomine nolunt appellari, amant nomina dignitatum. Si vocentur abbates, si praepositi, si priores, arridet oculus, hilaresodi pauperibus non promittit Christus regnum, sed infernum. Sunt tamen alii qui ex pausaturari vilibus cibis arbitrantur vitium, nulli se aequales esse, ex debito cunctis servire existimant, aliquantulum bonas erubescunt vestes habere, et nisi condiret humilitatem discretio, uti licitis licitum esse dubitarent. Tales sequuntur Christum pauperem itinere recto, quia pauperes
Abbreviated transcription (Latin):
alii qui nõ ẜmũt carni. s uolunt ut
sermat caro spm̃ qui nõ q̃runt medi
tatem snã. qr nõ in quietant aliquẽ
ꝯqueruntur infirmi .s. de infirmi¬
tate. demedicina de cibo de ordine. de
pondus infiruitatis portant iuiti

Expanded text:
alii qui non serviunt carni, sed volunt ut serviat caro spiritui, qui non quaerunt medictatem suam, quia non inquietant aliquem conqueruntur infirmi, scilicet de infirmitate, de medicina, de cibo, de ordine. De pondus infirmitatis inviti
Abbreviated transcription (Latin):
uideant oculis celum mente ꝯsid̾ant
qui licet offendant pedib. l toto cor¬
pore mitent nõ offendũt tñ lingna
nec mitant aĩo. Tacent noxia quod
instruit narrant hominẽ interiorẽ
molestiam corporis sen langnorem
patuuctur. quidam egre ferentes cõ¬

Expanded text:
siderant, qui licet pedibus offendant, licet toto corpore nutent, non offendunt tamen lingua, non nutant animo, tacent noxia, quod instruit narrant, hominem interiorem molestiam corporis sui, sive languorem patiuntur: sunt quidem aegre ferentes co
Abbreviated transcription (Latin):
mus diuitũ mensas. nouerũt ⁊ ali¬
qui nrãm. ꝓtñitas acquirit ibidem
te quadam famẽ suã ꝯsolantur. Mẽ¬
sa u̾o religiotus est ordinata sufficiẽs
tũ rulore. quia omĩa disponit humi¬
litas. Ieiunant milites utaliena ra
uolunt ieiunare ut andiant. ueite

Expanded text:
 divitum mensas, noverunt et aliqui vestrum. Protervitas acquirit ibidem te quadam, famem suam consolantur. sa vero religionis ordinata, sufficiens, cum rubore, quia omnia disponit humilitas. Jejunant etiam milites ut aliena bona rapnolunt jejunare ut audiant: Venite
Abbreviated transcription (Latin):
ocri sufficiens tolerabilis diniti infix¬
nus larga delicatis ꝯpatiens. fortiorib
moderata. penitentib misericors ꝓei¬
ñsis senera. honis optima. Hec sũt no
nem benefitia religionis. Quidam

Expanded text:
peri, mediocri sufficiens, tolerabilis diviti, infirmis larga, delicatis compatiens. fortioribus moderata, poenitentibus misericors, perversis severa, bonis optima. Haec autem sunt novem beneficia religionis. Im
Abbreviated transcription (Latin):
leuins ẽ pondus tumite qmͣ̃ lorite.
Tucius clanstrum qm castrum. tu¬
tior est abb̃̾is obedĩa qmͣ regis inssio
hec inter gladios mittit illa ꝑiculũ
uitat. laborant multi s nõ prodest
anfert diniti nisi suꝑflua. religio ꝙ
uocet anfert ꝙ ncce ẽst ministrat.¬
.xxiii. qd̾ laiga sit infirmis.
ex semo. alii u̾o ex menibroꝵ lesione
alii ex infirmitate ad tempꝰ. Alii cõ
tremebunda cesset ab oꝑe. licet offici¬
nin suũ pes ignoret. lic̾et totus corꝑe
nõ senescunt. hii sunt qui glorĩant᷑
tusarent sussamnã. si uelles ⁊ laudarẽt¬

Expanded text:
Levius est pondus tunicae quam loricae. Tutius est claustrum quam castrum. Tutior abbatis obedientia, quam regis jussio. Haec inter gladios mittit, illa periculum vitat. Laborant multi, sed non prodest aufert diviti nisi superflua. Religio quod nocet aufert, quod necesse est ministratXII. Quod larga sit infirmis ex senio, alii vero ex membrorum laesione, alii ex infirmitate ad tempus recedentetremebunda cesset ab opere, licet officium suum pes ignoret, licet totus corpore non senescunt. Hi sunt qui gloriantur cusarent Susannam, si laudare
Abbreviated transcription (Latin):
mis qd̾̃ trahitur suꝑbiam carnis q̃
qͣi eradipe procedit domat. s dicetali¬
quis. uita xp̃i est opprobria pati. nich
possidere astugere. coꝓus mori pro ꝓri¬
mo. S cui ẽ sic onus leue. audi aut cu
Cupio inquit paulus dissolui. ⁊c̃.¬
Mira res. Hoc abhorrent cotidie secu¬
lares.⁊ loc cotidie patuctur. Timẽt
obprobria patipro xpõ. pro mũdo a̾
patinitur obprobria sempiterna
tempor ali lucio cotidie morm̃tur
Nonne leue ẽ mori pͦroximo ⁊ eẽ cñ¬

Expanded text:
nus quod trahitur, superbiam carnis quae quasi ex adipe procedit domat. Sicenim Christi est opprobria pati, nihil possidere, affligere corpus, mori pro proximo. Sed cui est hoc onus leve? Audiant cui: Cupio, inquit Paulus, dissolvi Mira res. Haec abhorrent quotidie saeculares, et haec quotidie patiuntur. Timent opprobria pati pro Christo, pro mundo autem patiuntur opprobria sempiterna. temporali lucro quotidie moriuntur. Nonne est leve mori pro proximo, et
Abbreviated transcription (Latin):
Multũ ibi p̾gaudio ploratũ ẽ. Igitur
ex oblacionib fideliũ ꝑ franciam colle¬
tis. toto autuipnali. ⁊ hyemali tp̃r
ecclia sce marie landimetisis ex mag¬
na ꝑte constructa est .xu. de hus que fe¬

Expanded text:
Multum ibi prae gaudio ploratum est. Igitur ex oblationibus fidelium per Franciam collectis toto autumnali et hiemali tempore ecclesia Sanctae Mariae Laudunensis ex magna parte constructa est. Seque
Abbreviated transcription (Latin):
Pruua itaq duo fugienda sunt. se¬
cunda u̾o̾ amplectenda. In hiis duabꝰ
affectionib ꝯsistit cordis munditia.
undissima turba coluibe. Duo gͥ
otuli columbaꝵ uich aluid sũt qͣm scr̃

Expanded text:
Primaque duo semper fugienda sunt, secunda vero amplectenda: in his enim duabus affectionibus consistit cordis munditia. midissima turba columbae. Duo igitur oculi columbarum nihil aliud sunt quam s
Abbreviated transcription (Latin):
natus de muliere: tepletur multis mi¬
seriis. ⁊ corporis. ⁊ aĩe. Idtirco aũ otulg
ad celũ erectos hẽmuis. ut ꝯtempta ter¬
ra celũ desiderennus. ⁊ ut d̾m p̾ omnb
diligamus. qui nos in tam eleganti
egit nature grãs. ꝙ hõ natus ess. E¬
rant aliqũ fratres simul madintorio
tolloqñtes. Cumq quidã ad socios

Expanded text:
re, repletur multis miseriis , et corporis et animae. Idcirco oculos ad coelum erectos habemus, ut contempta terra coelum desideremus, et ut Deum prae omnibus diligamus, qui nos in tam eleganti egit naturae gratias, quod homo natus esset. Erant aliquando fratres simul in auditorio colloquentes: cumque quidam
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt detractores ⁊ inuidi. qui omn̾e
frĩs honorẽ suã inhonerationẽ. depu¬
tant sue demptũ existimantes glorie
quicquid cesserit aliene cũ pociut econ¬
onĩs ꝓphetent. O infelicissimos oĩm
mortaliũ qui de sola proximoꝵ ꝓspe¬
qmͣ. Et ut esopo. bel amano credas:
uidebis qui sibi alteꝵ oculũ uelut exu
Dum proximꝰ eius priuetur utroq

Expanded text:
dicent detractores et invidi: qui omnem dicent detractores et invidi: qui omnem fratris honorem, suam inhonorationem reputant, suae demptum existimantes gloriae, quidquid cesserit alienae: cum potius a conomnes prophetent . O infelicissimos omnium mortalium, qui de sola proximorum prospeoculus nequam, et ut Esopo vel Aniano credas, videbis qui sibi alterum oculum velit erui, dum proximus ejus privetur utroque.
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ debet fugiendam nobis esse iactã¬
niam ⁊ omẽm elacõem ⁊ laudis amo¬
rem. Nami ꝙ amimꝰ nr̃ ĩuisibilis est
magno arginento nobis ẽ. omĩa ret̾
ta fca uł dĩsta a nobis muisibi lit. qñtũ
in nobis est nabscondito facienda eẽ¬
uł dicenda. ut pr̃ nr̃ qui uidet in abscõ¬
dito: reddat nobis. Alio qͥn reu̾a grã¬
dis̃ abusio est ⁊ fere magitis adeqnͣ¬
da uestigiis auctorẽ absconditũ. ⁊ in¬
iusibilem insus recte factis uel dic¬
tis ꝑ iactancie. uiciũ adhumanos o¬
culõs foris expom. Pari. huc uitio
efficacissimũ. ⁊ celerrimũ remediũ
ẽ.Si mens nr̃a freqñcius uisitet ma¬
illocaliter totũ corpus uegetat. seq
singulis illius ꝑtib totam donat.
nuillami a sentiendi nuũe. relniqñs
exꝑtem. Nonne nurabilis quedam
tatem: Sic eñ apłs pulcherimo de¬
monstraut exemplo. om̃e corpus
getari cum dixit. Si patitur unũ mẽ¬
brũ. cũ paciuntur omĩa ⁊ c̃. Quid hic

Expanded text:
nobis debet, fugiendum esse jactantiam, et omnem elationem, et laudis amorem. Nam quod animus noster invisibilis est, magno argumento nobis est, omnia recte facta vel dicta nobis invisibiliter, quantum in nobis est, et in abscondito esse facienda vel dicenda: ut Pater noster qui videt in abscondito, reddat nobis. Alioquin grandis revera abusio est, et fere magicis adaequanda vestigiis, auctorem absconditum et invisibilem in suis recte factis vel dictis per jactantiae vitium ad humanos oculos foras expompari. Huic vitio efficacissimum et celerrimum remedium est, si mens nostra frequentius visitet maillocaliter totum corpus vegetet, seque singulis illius partibus totam donet, nullam a sentiendi munere relinquens expertem; nonne mirabilis quaedam tatem? Sic enim Apostolus pulcherrimo demonstravit exemplo, omne corpus iritu debere vegetari, cum dixit: Si patitur membrum, compatiuntur omnia , etc. Quid hic
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ arbitraria nͣlis generalis ẽ om̃u arbitra¬
ria propria singuloꝵ. Naturał attendit᷑
In naturali quatuor attendenda sũt. qd
aĩa rõnalis ẽ. qd̾ ĩmortalis qd̾ inuisibił
ꝙ illocalis. pͥma ꝯsid̾atio hominẽ pro hi¬
bet a luxia. scd̃a ab auaricia. t̾cia a iac¬
tancia. quarta ab inuidia. ⁊ a qualibr
frĩs iniuria. Inter omĩa monstra huiꝰ
niũdi. nicħ mͥ uidetur ẽẽ monstruosius
qmͣ ꝙ in quibdam humanis corporib
brutos uidemus animos. ⁊ affectus pre¬
cellere bestiales. Aristotiles. ⁊ salustius
lynũes gule ⁊ libidini deditos nõ inter
honũes. s interalĩa cẽsent nũaudos
Qͥd bic dicunt homiẽs xp̃iani noĩe. ⁊
uita iumentini. qui in suo stercore cõ¬
putrescunt. Rationis autẽ triplex est¬
officiũ. Discerũe reprobare elig̾e. Disc̃¬
nere inter contraria reprobare peiora eli¬
gere meliora. Primũ officiũ naturalit
hñt demones. scdõ ⁊ t̾tio pͥuant᷑ nõ natu¬

Expanded text:
 arbitraria. Naturalis generalis est omnium: arbitraria propria singulorum. Naturalis attenditur In naturali quatuor attendenda sunt; quod anima rationalis est, quod immortalis, quod invisibilis, quod illocalis. Prima consideratio hominem prohibet a luxuria, secunda ab avaritia, tertia a jactantia, quarta ab invidia, et a qualibet fratris injuria. Inter omnia monstra hujus mundi nihil mihi videtur esse monstruosius, quam quod in quibusdam humanis corporibus brutos videmus animos, et affectus praecellere bestiales. Aristoteles enim et Salustius homines gulae et libidini deditos, non inter homines, sed inter animalia censent numerandos. Quid hic dicunt homines Christiani nomine, et vita jumentini, qui in suo stercore computrescunt? Rationis autem triplex officium est, discernere, reprobare, eligere. Discernere inter contraria, reprobare pejora, eligere meliora. Primum officium naturaliter habent daemones, secundo et tertio privantur, non natu
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ut disertissime. ut quidã cũ
calanittas sit querula ⁊ felicitaĩ suꝑ
ba sit. insi mutuo miseri essemꝰ ołi
alius alii esset fastidio. Stultissimͦ
aut̃ ẽ tinꝰ mortis ncc̃itas timorẽ iudi¬
cu nõ intert cũ scriptum lit. E tatutũ

Expanded text:
Nam, ut diserte ait quidam, cum Nam, ut diserte ait quidam, cum calamitas sit querela, et felicitas sit superbia, nisi mutuo miseri essemus, olim alius alii esset fastidio. Stultissimus autem est, cui mortis necessitas timorem judicii non infert, cum scriptum sit: Statutum
Abbreviated transcription (Latin):
ficaretur. quidã satis proniptulꝰ ad
tro edificationis. bnfonis uisio: Et
isle statim inquit. Certe multũ. qr cũ
nich̾ meruissem. Quare med̾s. mag̾̃
bufonẽ uideo. ħ bñficiũ dei gratintum
ad mentẽ refero. ⁊ ei grãs ago. quia mͥ
nich m̾ito tam execrabilem formã nõ
tribuit. s spẽm pulcherrinã ⁊ figu¬
ram regiam mͥ dedit. Demide ⁊ ħ mich
confert᷑ bufonis uisio quod ꝯnociens
eum uideo forma tam horridũ natura
tam senũ. gressu tam pigrũ ueneno
tam noxiiͣ. hoĩ tam immicũ. ualde for¬
nudo ne assimulatus illi morib. inpͦ¬
tore ⁊ uentre repens. aliqñ ꝙ aũtat a
termit᷑. S illis terribilib ingehenua
uiuentib qui nĩqmͣ mori̾nt᷑. hoc
sapientissime frĩs responso ꝯfusus
obuirgator obticuit. Sola gͥ huma¬
ne forme dignitas ut cet̾a in hominẽ
diuina bñficia taceantur. magna no
bis est diuine dilectionis occasio. Pe¬
nalitas antẽ uite q̃ om̃ib ꝯminus
ẽ magnã cam̃ ꝯtinet caritatis suꝑne

Expanded text:
 satis promptus ad rt aedificationis visio bufonis? Et ille statim inquit: Certe multum: quia cum nihil meruissem, quare me Deus magis bufonem video, hoc beneficium Dei gratuitum ad mentem refero, et ei gratias ago, quod mihi nihil merito tam exsecrabilem formam non tribuit, sed speciem pulcherrimam, et figuram regiam mihi dedit. Deinde hoc mihi confert bufonis visio, quod quoties video eum forma tam horridum, natura tam saevum, gressu tam pigrum, veneno tam noxium, homini tam inimicum; valde formido, ne assimilatus illi in moribus, pectore et ventre repens, aliquando, quod avteruntur, sed his terribilibus in gehennaviventibus, qui nunquam moriuntur. Hoc sapientissimo fratris responso confusus objurgator obticuit. Sola igitur humanae formae dignitas, ut caetera in hominem divina beneficia taceantur, magna est in nobis divinae dilectionis occasio: poenalitas autem vitae, quae omnibus communis est, magnam
Abbreviated transcription (Latin):
tem attenditur. Itaq pulcritudo huiꝰ
ꝯsistit in duob. uidel in uolendo quod
deũ uelle sciuius. ⁊ in uolendo quod ip¬
sum uolle nõ dubitamꝰ. Nam utait
quidã sc̃s. uoluitas dei regula ẽ. ad
qmͣ utiq uoluntatẽ nr̃am corrigere
ac dirigere debenus. Deniq pultri¬

Expanded text:
tem attenditur. Itaque pulchritudo hujus consistit in duobus: videlicet in volendo quod Deum velle scimus; et in nolendo quod ipsum nolle non dubitamus. Nam, ut ait quidam sanctus, voluntas Dei regula est, ad quam utique voluntatem nostram corrigere ac regere debeamus. Denique pulchri
Abbreviated transcription (Latin):
foris est nr̃ homo corrumpatur. tñ is
qui nitus ẽ renouatur de die in diem.
tas rume. Deprinia ẽ illud. formauit
deus hominẽ de limno t̃re. De scdã illud¬
pronaq cũ spectent alia cetera terras
os hõi sublime dedit celũq uidere. Ins¬
sit ⁊ erectas ad sydera tollere uultus.
Det̾cia: homo ad laborem nascitur
ta nccẽ mori. Que lacus explicat. sa¬
tyricus ꝑ sins dicens. Discite ⁊ omi¬
seri. cansas cognoscite rer̃. Quid fui¬
mus quid nam nicturi gignimͣ ordo
titũ parit fructũ. uslitatem sm deside¬
riũ celestis regni caritatẽ proximi. ti¬
morem idicii. Primũ de uilitate
matĩe procedit. Scd̾m de dignitate
forme. Terciũ depenalitate uite.
Q uartũ. de ncc̃rtate ruine. lõ si qͣmidẽ

Expanded text:
foris est noster homo corrumpatur, tamen is qui intus est renovatur de die in diem . tas ruinae. De prima est illud: Formavit Deus hominem de limo terrae . De spronaque cum spectent animalia cetera terram, os homini sublime dedit, caelumque videre iussit, et erectos ad sydera tollere vultus. De tertia: Homo ad laborem nascitur ita, necesse mori? Quae latius explicat satyricus Persius dicens: Discite, o miseri, et causas cognoscite rerum. Quid sumus, et quidnam victuri gignimur, ordo ertitum parit fructum: vilitatem sui, et desiderium coelestis regni, charitatem proximi, timorem judicii. Primum de vilitate materiae procedit, secundum de dignitate formae, tertium de poenalitate vitae, quartum de n
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. ⁊ cuncta q̃ illi contigerant enar¬
rauit. et cñ p̾dcã dixiss ad iuxit. Cũ
me inquit occidissem. demones me ce¬
punt. Et tũ me u̾sus romã duce̾t sc̃s
pro mẽ ꝯͣ me duitius adinitẽ disceptas¬
sent ilło cogente uenimꝰ ad quoddam pͣ¬
tum. uͥ bã maria cũ ĩ mun̾is sc̃is ad collo¬
quiũ residebat. B̾s gͦ iacob ante eam ꝓ
me ꝯͣ demones ꝯqueritur. ⁊ tũ illa demo¬
ues intrepass. issit ut remu̾em. sicq scẽ¬
iatob me suscepit. ⁊ sic confestim mere¬
stituit. quod cũ andissent astantes eñ
in domũ cũ gaudio detulerũt. ⁊ statim
sanato sole cicatrites loco uuluerũ remã¬
serunt. Post triduũ ꝑgens ip̃e cũ asmo
⁊ mendico redemitib sotiis obinauit. ⁊
uix tandẽ recogiritus. stupentib quod
gestum fu̾at enarrauit. Et post om̃ẽs
ad prĩam ꝑfecta ꝑegrinatione rediens
hoc quod socii prius narranerãt: re ip̃a

Expanded text:
cepit et cuncta que illi contigerant enarcepit et cuncta que illi contigerant enarrauit. Et cum predicta dixisset, adiunxit: «Cum me», inquit, «occidissem, demones me ceperunt; et cum me uersus Romam ducerent, sanctus ra me diutius ad inuicem disceptassent, illo cogente uenimus ad quoddam pratum ubi beata Maria cum uniuersis sanctis ad colloquium residebat. Beatus ergo Iacobus ante eam pro me contra demones conqueritur. Et cum illa demones increpasset iussit ut reuJacobus me suscepit et hic confestim restituit. » Quod cum audissent astantes, eum in domo cum gaudio detulerunt. Et statim sanato, solae cicatrices loco vulnerum remanserunt. Post triduum peragens ipse cum asino et mendico redeuntibus sociis obviavit, et vix tandem cognitus stupentibus, quod gestum fuerat enarravit. Et post omnes ad patriam perfecta peregrinatione redientes, hoc quod socii ejus prius narraverant re ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
nussa penitere. hiis dcĩs demon eua¬
nuit.dmic auxiatus nuenis domũ
redire ⁊ pccã sua confiteri. ⁊ sic iter re¬
inciꝑe disposunt. s statim demon ut pͣ
ciapparens cogitacõem talem redar¬
guit. dicens qd̾ pccm̃ istud milło mo¬
do deleri poss nisi sibi genitalia mẽ¬
bra secaret. ⁊ multo b̾eatiorem. ⁊ mrͣ¬
tyrem fore. si se auderet occidere. Qͥ¬
b dictis inuenis simplex nocte sociis
suis dormentib cultellum extraxit¬
⁊ sibi genitalia amputans. eodem
tultelło se ꝑuentrẽ tranfixit. Cunigͦ
sangins effiueret. ⁊ ille moriens pal¬
pitaret. exꝑiecti socii accenso igne mo¬
nentẽ inuẽnert̃. Et tumentes crimẽ
honuicidii mane fugientes ip̃m cum
egeno relinquerunt. Post paululũ
cũ cuis fonea pararetur. ecte defiuict¬
pp̃ fliyxum lang̾nis extra eccłiam politꝰ
reuixit. ⁊ inferẽtio resedit. Et statum ar¬
tumistantes diffugnunt. ⁊ ad clamorẽ
coꝵ om̃s alii ꝯuenerũt. Et sic ille loqͥ

Expanded text:
ssa poenitere. » His dictis daemon evanuit. Tunc anxiatus juvenis domum redire et peccata sua confiteri, et sic iter reincipere disposuit. Sed statim daemon ut prius ei apparens, cogitationem talem redarguit dicens, quia peccatum istud nullo modo delere posset nisi sibi genitalia membra secaret, et multo beatiorem et martyrem fore si se auderet occidere. Quibus dictis, juvenis simplex nocte sociis suis dormientibus cultellum extraxit, et sibi genitalia amputans eodem cultello per ventrem transfixit. Cum ergo sanguis efflueret, et ille moriens palpitaret, experrecti socii accenso igne morientem invenerunt. Et timentes crimen homicidii mane fugientes ipsum cum egeno relinquunt. Post paululum cum eius fouea pararetur, ecce, defunctter fluxum sanguinis extra ecclesiam positus reuixit et in feretro resedit. Et statim circumstantes diffugiunt et ad clamorem eorum omnes alii conueniunt. Et sic ille loqui
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ lugdĩ inuenis quidam
pelsiparius pr̃e defimcto mrẽm suã
ꝓprio labore sustentans. Singnlis an¬
nis scm̃ iacobum adire solebat. Cun
eigo diu cafte uixiss tandẽ quadam
nocte cũ quadã muliere forncatus ẽ
mane autẽ fcõ quia prins ad scm ia

Expanded text:
 Lugdunum iuuenis quidam pelliparius patre defuncto matrem suam proprio labore sustentans, singulis annis Sanctum Iacobum adire solebat. Cum ergo diu caste uixisset, tandem quadam nocte cum quadam muliere fornicatus est. Mane autem facto
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. Qui sibi quendã mendicũ ĩ
uia reppientes grã societatis ⁊ amo¬
re aplĩ setũ tulernut ei nccͣiͣa largi¬
Nosti qui su: cui neganti. Ego
sũ inquit iacob apłs quẽ singulis
annis uisitare consuenistis Scias
quia multũ gaudebam de te. quia
ualde magnũ bonũ sperabam inte.
s nuꝑ anteqmͣ de domo exires cum
muliere formcatus. Nec confessus
nec penitẽs huc uenue ausus es. Et
tũ pccõ tuo ꝑegre profectus es. qiͣ per¬

Expanded text:
i sibi quemdam mendicum in via reperientes, gratia societatis et amore apostoli, secum tulerunt ei necessaria largi« Nosti quis sum? » Cui neganti: « Ego sum, inquit, Jacobus apostolus, quem singulis annis visitare consuevisti. Scias quia multum gaudebam de te, quia valde magnum bonum sperabam in te. Sed nuper antequam de domo tua exires, cum muliere fornicatus es, nec confessus, nec poenitens huc venire ausus es, et cum peccato tuo peregre profectus es, quasi per
Abbreviated transcription (Latin):
clericus de nendoꝑa. cũ ftuderet
in scolis apud lugduũ. uidit min
sionẽ noctis qmͣdam uallem sub ꝗͦ¬
dam monte suꝑ qmͣ ciuitas quedã
pulcherima sita erat. ¶mus aspectꝰ
miniũ delectabat intuentes. ita ut
quis quis oam uid̾et. de aspectu illiuis
saciari nõ poss.⁊ modis om̃ib labo¬
raret. quomõ ad illam ꝓuenire ua¬
leret. Interea uidit fluiiũ quenidã
sub pede montis. ĩmo circa pedem
turrentẽ. Quẽ dũ circunet querẽs
arcẽ quõ illum transmearet. uidit
suꝑ ripam fluminis .xii. paupes¬
uie.xiii. Inter quos enat quidã ueste
can didissima indutus. multũ aliis dis¬
siulis qui adiunabat ilłos in tumcar
suaꝵ ab lucõne. Qui postqͣm adiuue¬
rat unũ. ⁊bat adinuare aliũ. Tmmic
clĩtus qui hec uidebat. accessit accessit¬
ad illum qui ceteros adinuabat ⁊ dix
it. Que gens estisnos: Qii ait.
Isti pauꝑes homines sũt pm̃am agẽ¬
tes ⁊ se apeccatis suis lauantes. Et
pulchra qmͣ uides paidysus ẽ. ubi

Expanded text:
clericus de Vendopera, cum studeret in scholis apud Lugdunum, vidit in visione noctis quamdam vallem sub quodam monte, super quem civitas quaedam pulcherrima sita erat: cujus aspectus nimium delectabat intuentes, ita ut quisquis eam videret, de conspectu illius satiari non posset et modis omnibus laboraret, quomodo ad illam pervenire valeret. Interea vidit fluvium quemdam sub pede montis, imo circa pedem, currentem. Quem dum circuiret, quaerens artem, quomodo illum transmearet, vidit super ripam fluminis 12 paupeuas. Inter quos erat quidam veste candidissima indutus, multum aliis dissimilis, qui adjuvabat illos in tunicarum suarum ablutione: qui postquam adjuverat unum, ibat adjuvare alterum. Tunc clericus qui haec videbat accessit ad illum, qui caeteros juvabat, et dixit ei: « Quae gens estis vos? » Qui ait: « Isti pauperes homines sunt poenitentiam agentes, et se a peccatis suis lavantes: et pulchra, quam vides, paradisus est, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
tetur comodum. I modo ⁊ alios corri¬
ge exemplo. quos corrupisti u̾bo. obi¬
it ille. ⁊ nich se uanũ uidisse tam recẽ¬
tib plagis qm morte proxua demõ
pulsatus foras conciliũ exiss ut strictẽ
consilio responsũ comeret suiĩ. remoto
aĩo a tumultib ait ad sonios. Credite
suꝑ q sufficẽt cantib tempꝰ. Regem
⁊ proccres li loe andicrint nlui se habera
opmaturos ait. Credite mͥ prius faciemꝰ
dei seruitiũ. ⁊ post agitabimus hom̃i li¬
tigiũ. hora gͥ tantata ⁊ nulla tergiũ¬
sacõne ercõgitata milso comentato
splendore ueri. confestim aulã intra¬
re prerit. Sius eũ retinere temptan¬
tib ꝑsuaderi nõ pot̾it quin potiuis illi̾¬
u̾itis me hic uisibiliter hic uidere bõs
archiep̃os. Dmistanũ cantuariensem
⁊ osl aldũ ebor acensem. qui hodie me¬
sius p̾cib tuentos falsilo quoꝵ acumẽ
hebetabunt. Itaq data bñdictione
monacho nunme facũdie niro. set nor

Expanded text:
etur commodum. I modo, et alios tuo corrietur commodum. I modo, et alios tuo corrige exemplo; quos corrupisti verbo. Abiit ille, et nil se vanum vidisse, tam recentibus plagis, quam morte proxima demonpulsatus, foras concilium exiisset, ut subtiliori consilio responsum comeret suum, remoto animo a tumultibus, ait ad socios: Credite superque sufficeret cantibus tempus: « Regem et proceres, si hoc audierint, risui se haberi opinaturos, ait. Credite mihi; prius faciemus Dei servitium, et post agitabimus hominum litigium. » Hora igitur cantata, et nulla tergiversatione excogitata, nullo commentato splendore veri, confestim aulam perrexit. Suis eum retinere tentantibus persuaderi non potuit, quin potius tiveritis visibiliter me hic videre beatos archiepiscopos Dunstanum Cantuariensem et Oswaldum Eboracensem, qui hodie, suis me precibus tuentes, falsiloquorum acumen hebetabunt. » Ita data benedictione monacho, minimae facundiae viro, sed Nor
Abbreviated transcription (Latin):
tus nõ multo post fcs est prior . cuii.¬
e fuldensi ⁊ uristano ep̃o urigor
in cenobio fuldensi exicialis lues
grassata prius abb̃em corripuit mox
poris. ut est natura omniũ pedetemptĩ
metu dempto omitttere. p̾sertur cele¬
rarius qui ꝑalam clamitabat nõ posse
ꝑ aliquod allenamentũ. pro tot elacio¬
nb fimerũ. nich̃ ultra spei esse. si aliqd̃
distulisset. tandẽ ela queatis moraꝵ nex¬
ib in dormitoriũ ꝑgebat. Et ecce uidit
lo auno: co quo decesserant ordine sed̾e
Treniens ⁊ esftug̾e gestiens ui retractus
est. ⁊ more monastico flagessatus an¬
dunt u̾ba abbatis in hanc siñam
Stultũ est de alt̾ins morte emoluñ¬
to inhyare cũ sors cunisq sub codem
pendeat fato. Impnĩ esse cũ monach
omnẽ uitam suã. in eccłie ꝯsump¬
sit obsequio. ut careat saltẽ uimis
auni post mortẽ stipendio. Scito igi¬
tur te citissime obiturũ. s quicquid ꝓ
te fiet ad alioꝵ quib ab stulisti reuer¬

Expanded text:
narravit episcopo Cabilonensi, cui familiaris erat, visionem in coenobio Fuldensi exitialis lues grassata, prius abbatem corripuit, mox poris, ut est natura omnium, pedetentim metu dempto omittere, praesertim cellerarius qui passim clamitabat, non posse er aliquod allevamentum, pro tot elationibus funerum: nil ultra spei esse, si quod eos qui tunicas suas in flumine laibus in dormitorium pergebat; et ecce videt lo anno, eo quo decesserant ordine sedere. Tremens et effugere gestiens, vi retroactus, increpitus, more monastico flagellatus, audivit verba abbatis in hanc sententiam: « Stultum est, de alterius morte emolumento inhiare; cum sors cujusque sub eodem pendeat fato. Impium etiam est, cum monachus omnem vitam suam in Ecclesiae consumpserit obsequio, ut careat saltem unius anni post mortem stipendio. Scito ergo te citissime obiturum: sed quidquid pro te fiet, ad aliorum quibus abstulisti refer
Abbreviated transcription (Latin):
gionensiũ ꝯmitatu ꝯtra imꝑatorẽ
rebellat. Guillermꝰ Eo tempore erãt
due anitule instrata qua roma itur
uno intugurio cõmorantes uno mi¬
buto maleficio. q̃ hospitẽ si qñ solus
suꝑuenebat. i equũ aut asinũ ant
suem mittabant de quib iam sup̃¬

Expanded text:
gionensium comitatu, contra imperatorem rebellat. 1051. GUILLELMUS. Eo tempore erant duae aniculae in strata qua Romam itur, uno in tugurio morantes, uno imbutae maleficio: quae hospitem, si quando solus supervenerat, in equum, aut asinum, aut suem mutabant,
Abbreviated transcription (Latin):
nolentib n petentib subtrã hanius
quia in utroq lmoris suspicio esse põt
si qñ aut̃ in aliquo forte negocio lalorã¬
tib opem ferre cupimus. tanta hoc hiũ

Expanded text:
nolentibus, neque petentibus subtrahamus, quia in utroque livoris suspicio esse potest. Si quando autem in aliquo forte negotio laborantibus opem ferre cupimus, tanta hoc hu
Abbreviated transcription (Latin):
mus expet̾e negligentes uõ ⁊ maxime
eos quoꝵ oꝑa uel studia rep̾hensione dig¬
ua apparent tali uos cautela declinare o
⁊ ut fugiamus quod fatiũt. ⁊ tñ uidicare
nõ p̾sumamꝰ quod sũt. Cogitennus in
ensmodi nob̾ n dari exemplũ. n ꝑ mit¬
a sine infirmitas extusat. quod si ano¬
bis fieret excusatõẽm nõ hr̃et cũ medus
sernande diligencia sit. ut ĩ mlło uni¬
qmͣ negotio quantũ in nob̃ ẽ fr̃na dilc̃¬
cio ꝑturbetur. Studeamus niniriam¬

Expanded text:
mus. Negligentes vero et maxime eos quorum opera vel studia reprehensione digna apparent, tali nos cautela declinare oportet, ut et fugiamus quod faciunt, et tamen judicare non praesumamus quod sunt. Cogitemus in ejusmodi, nobis neque dari exemplum neque permita aut infirmitas excusat, quod si a nobis fieret, excusationem non haberet. servandae diligentia sit, ut in nullo, inquam, negotio quantum in nobis est, fraterna dilectio perturbetur. Studeamus eis i
Abbreviated transcription (Latin):
ant meditacõnib scĩs in lilentio auimũ
ante tibum sumptũ magis hylares nos
esse ꝯuenit. ne ip̃a nrã abstinentia gra¬
uis ⁊ molesta uideatur. post ũo mag̾is me¬
destos ⁊ tacitos. Ne ꝑ gule intiũ crapula
nos inflammasse putet᷑. qnͣtũ u̾o decoris
dieb festis quies uacatõns tiñ ornaniẽ¬
ti confert dieb cet̾is studiũ loni oꝑis. It

Expanded text:
 meditationibus sanctis in silentio animum Ante sumptum cibum magis hilares nos esse convenit, ne ipsa nostra abstinentia gravis et molesta videatur; post vero magis modestos et tacitos, ne per gulae vitium crapula nos inflammasse putetur. Ante sdiebus festis quies vacationis, tantum ornamenti confert diebus caeteris labor operis; it
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ quid agat. s ⁊̃ in quo loco quid
agere debeat ꝯsideret uccẽ ẽ. Aluis ẽ
modus se hñdi in eo loco quo deus
adoratur. alius m eo ubi corpus re¬
ficitur. Alius in eo qui locutioni de¬
putatus ẽ. Alius in eo ubi silenciũ
alius in publico. Et qmnis ĩ nulło
gentuis tñ ⁊ magis sollicite ibi con¬
sernanda ẽ. ubi uł neglecta płibus
generat scandalũ uł custodita bone

Expanded text:
autem quid agat, sed etiam in quo loco quid agere debeat, consideret necesse est. Alius est modus habendi in eo loco ubi Deus adoratur, alius in eo ubi corpus reficitur. Alius in eo qui locutioni deputatus est, alius in eo ubi silentium alius in publico. Et, quamvis in nulgentius tamen et magis sollicite ibi conservanda est, ubi vel neglecta pluribus generat scandalum, vel custodita bonae
Abbreviated transcription (Latin):
strare. ⁊ si eos p̃cedere contigerit cũ ala¬
critate ⁊ denotione qiͣ ex ncc̃ĩtate subi¬
ti obedire. Ĩnfenorib semꝑ bñficium
⁊ auxiliũ impendere. mĩqmͣ in ꝓpera¬
re sine ꝯtumelia corriꝑe. sine suꝑbia
gubnare sine crudelitate castigare cum
pietate fonere ueneracõem nõ exigere
ocietatem atq equalitatem amare ma¬
iorib ꝑtimorẽ subdi. equalib ꝑ carita¬
tem obsequi. iinorib ꝑ humulitatẽ
coequari. p̾cipientib parati obedientib
modesti. maledicentib taccti landanti¬

Expanded text:
si ut ipsi nos praecedant contigerit, cum alacritate et devotione quasi ex necessitate subjecti obedire. Inferioribus semper beneficium et auxilium impendere, nunquam improperare, sine contumelia corripere, sine superbia gubernare, sine crudelitate castigare, cum pietate fovere. Venerationem non exigere, societatem atque aequalitatem amare, majoribus per timorem subdi, aequalibus per charitatem obsequi, minoribus per humilitatem coaequari, praecipientibus parati, obedientibus modesti, maledicentibus taciti, laudanti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑare sibi oportet ꝑtim rõne. ꝑtim
doctrina. ꝑtim exemplo. ꝑtimme¬
ditacione scãꝵ scripturaꝵ ꝑtim assi¬
dna inspectione oꝑm. ac moꝵ suoꝵ
irõne quidẽ ha modo. Deb siquidẽ

Expanded text:
are sibi oportet, partim ratione, partim doctrina, partim exemplo, partim meditatione sanctarum Scripturarum, partim assidua inspectione operum ac morum suorum. Ratione quidem hoc mod
Abbreviated transcription (Latin):
qui inmauẽ audaciam in primeua in¬
uentute conatus fuerat. Nam pẽnas
manib suis ⁊ pedib nescio qua arte
ĩuexuit ut dedali more uolaret fabu¬
lam pro nõ amplexiis. Collecto q e
sĩmo turris aurã spatio stadii unius
⁊ plus uolauit. s uenti ⁊ turbinis uio¬
lentia simul ⁊ temerarii fc̃ ꝯscia tre¬
mulus cecidit. ꝑpetuo. post hec debilis
trura effractus. Ip̃e u̾o ferebat finsse
tãm ruine sue qd̾ tandam in postiori
ꝑte oblitus fu̾at aptare. sygibertus.
ost henricũ regnauit philippus
pore marianus cronographꝰ claret
Oma scotia igallias ueniens: colo
pud magunciam redusus .xxxui. de¬

Expanded text:
qui immanem audaciam in prima juventute conatus fuerat. Nam pennas manibus suis et pedibus nescio qua arte innexuit, ut Dedali more volaret; et fabulam pro vero amplexus, collectaque a summo turris aura spatio stadii unius et plus volavit. Sed venti et turbinis violentia, simul et temerarii facti conscientia tremulus cecidit, perpetuo post hoc debilis, crura effractus; ipse vero ferebat fuisse causam ruinae suae, quod caudam in posteriori parte oblitus fuerat aptare. 1061. SIGEBERTUS. Post Henricum filius ejus Philippus 5. 1. Marianus crhonographus claret; qui a Scottia in Gallias veniens, Colonpud Moguntiam reclusus est.
Abbreviated transcription (Latin):
pore recliisus qui ⁊̃ loc incendiũ
scpe p̾dix̾at. pp̃ repositũ redusionis
crire nolens se comburi passus est.¬
Actor hoc fit refert petrus dami¬
amis. In quadam urbe thentom¬
ca crat quidam seriis dei iuxta
monasteriũ in cellula. Cui reue
ciuitas incendio ꝑiret. promulgata
ẽ nsio Nolueruũt ꝯñti. Ille p̾ciosa
queq monasterii iussit anferri.
ut salua essent. Sandẽ . a .uii. urbis
regionib subito ignis exoritur ꝑ¬
uenitq usq ad cellam niri dei. Eñ¬
q togaretur exire noluit. s omĩa
iudicio dei cõmistens ꝯbustus ẽ cũ

Expanded text:
pore reclusus, qui etiam hoc incendium saepe praedixerat, propter propositum reclusionis exire nolens, se comburi passus. Hoc sic refert Petrus Damianus: In quadam urbe Teutonica erat quidam servus Dei juxta monasterium in cellula: cui revelcivitas incendio periret. Promulgata est visio. Noluerunt converti. Ille aquaeque monasterii jussit auferre, ut salva essent. Tandem a septem urbis regionibus subito ignis exoritur, pervenitque usque ad cellam viri Dei; cumque rogaretur exire, noluit; sed omnia judicio Dei committens, combustus est cum
Abbreviated transcription (Latin):
thelonis ducis. ex cł̾ico stĩ lamb̾ti
exosus erat imꝑatori henrico pro
odio frĩs su godefridi regis post le¬
gationẽ constantiopolinã apud
callmenlis monachꝰ ⁊ postea ab

Expanded text:
thelonis ducis ex clerico sancti exosus erat imperatori Henrico, pro odio fratris sui Godefridi gationem Constantinopolitanam apud Casinenses monachus, et postea abb
Abbreviated transcription (Latin):
uniꝰ. p̾sidet. In pago brachareñ. set
nixta tornatum multitudines co¬
lubroꝵ altrinsetus ꝯgregate prodigi¬
oso p̾lio inter se ꝯturrunt ⁊ multis
utriusq occisis ucta pars fugiens
lo cirtũstrepebat donec circũiecto ab
hom̃ĩb igne om̃es cremate sunt.
biit. helynandus Non multo post
cometes longos ⁊ flameos crines ꝑ
mare ducẽs apparuit. de qua quidã
monachꝰ malinesberie elmerus
noĩe. uenisti inquit uenisti multi
mr̃ib lugende. Dudum ẽ qd̾ teni¬
di. s mĩc multo terribiliorẽ te in¬
tueor prĩe. hniꝰ excidiũ minantẽ:
Is erat lrĩs bñ ibutꝰ euo maturꝰ¬

Expanded text:
ula. 1059. In pago Bracharensi juxta Tornacum multitudines colubrorum altrinsecus congregatae, prodigioso praelio inter se concurrerunt; et multis utrinque occisis, victa pars fugiens lo circumstrepebat, donec circumjecto ab hominibus igne omnes concrematae sunt.tionis haustu. Non multo post cometes longos et flammeos crines per inane ducens apparuit; de quo quidam monachus Malmesberiae, Elmerus nomine: « Venisti, inquit, venisti multis matribus lugende, dudum est, quod te vidi; sed nunc multo terribiliorem te intueor patriae hujus excidium minantem. » Is erat litteris bene imbutus, aevo matur
Abbreviated transcription (Latin):
Ex quib pauta breuit᷑ edifitationis
exterpsimus. Apud issoldimũ duo cõ¬
tracti sanati sũt. quoꝵ calcanei natio̾
adherebant. hos pro dei amore multo

Expanded text:
Ex quibus pauca breviter causa aedificationis excerpsimus. Apud Issoldunum duo contracti sanati sunt; quorum calcanei natibus adhaerebant. Hos pro Dei amore multo
Abbreviated transcription (Latin):
mastitabat arenã. Scd̾s sulphureo
astans latm exalantẽ teterrimũ et¬
fetidissimũ gestiebat hiurire uapirẽ
Tertius fornaci incubans uehement᷑
actense nucantes sciutilłas hoantib
extidere spantib lctabatur. Quartꝰ
supra pinaculũ templi residens le¬
⁊ si quo minus in fluere uideret᷑. fla¬
belło sibi uenter sciciebat. ac si totũ
sꝑaret. acrem deglictire. Quͥtus seor¬
sum positus. ridebat om̃s ip̃e quoq de
ridendus ⁊ maxnue ꝓprias enĩ tarnes
suscitatus a singulis unã omĩb esse
repperio ualidissimã utiq famẽ. Tc̃
macilentissimas coꝵ facies ꝯtempla
aĩa rõnalis cetĩs om̃ib occupari põt
repleri oĩo nõ põt. Capatem dei qui¬
quid deo minus ẽ nõ implebit. Inde¬

Expanded text:
masticabat arenam. Secundus sulphureo astans lacui, exhalantem teterrinum fetidissimumque gestiebat haurire vaporem. Porro tertius fornaci incubans vehementer accensae, micantes scintillas hiantibus excipere faucibus laetabatur. Quartus supra pinnaculum templi residens, leore: et si quo minus influere videretur, flabello sibi ventum ipse ciebat, ac si totum speraret 297 aerem deglutire. Quintus seorsum positus ridebat caeteros, ipse quoque ridendus, et maxime. Proprias enim carnes sciscitatus a singulis, unam omnibus esse reperio, validissimam utique famem. Tunc vero macilentissimas eorum facies contemplatanima rationalis, caeteris omnibus occupari potest, repleri omnino non potest. Capacem Dei, quidquid Deo minus est, non implebit.
Abbreviated transcription (Latin):
partem nes aliqũ poterit hic cirtunit᷑
ꝑagrari. uis ꝑuenire. incipe transili¬
nos reliquimꝰ omĩa. ⁊ .s.
.s.t. Qnͣtos mũdi sapĩa maledicta
ꝑire quid possis. Amnicos consule. hec
ca inimica salutis. suffotatrix nite
tes quid opus ẽ delib̾acione uocat
magni ꝯsilii augelus ⁊ quid alieua
uł sapiencior. Seduc me dũe ⁊ se¬
putei gehenne eripior ⁊ inducias pe
tur. s eo utiq libentiũs ⁊ festmantiͦ

Expanded text:
partem, nec aliquando poterit hic circuitus peragrari. Vis praevenire? incipe transilinos reliquimus oms enim mundi sapientia maledicta ire quid possis, amicos consule, ne pca, inimica salutis, suffocatrix vitae, tes, quid opus est deliberatione? Vocat magni consilii Angelus; quid aliena ve sapientior illo? Seduc me, Domine, et seputei gehennae eripior; et inducias pettur; sed eo utique libentius et festinantius
Abbreviated transcription (Latin):
uniq moran faceret apud senas
qͣi mense sexto ante obitũ siui
toto corpore giauius qmͣ solebat attritꝰ
ꝓpniquare uidetur. ad exitum festina¬
secũ ad cellam de cortona ꝑduxit. ubi
dũ stetiss ꝑ modicũ acrius mualescente
morbo deduci se rogauit assisiũ. Quo pꝰ¬
qmͣ ꝑuenit tam attrociter ꝑ singula mẽ¬
bra torqueri cepit. ut interrogatusan
potius martyriũ a carifice lustineret¬
qmͣ qm triduanã hiꝰ passionẽ. ⁊ si pro
uolmtate diuina sibi placitam ⁊ accer¬
tam: gramorẽ tñ quouis martyro

Expanded text:
ue moram faceret apud Senas, quasi mense sexto ante obitum suum, toto corpore gravius quam solebat attritus, propinquare videbatur ad exitum. Festinasecum ad Cellam de Cortona perduxit. Ubi dum stetisset per modicum, acrius invalescente morbo, deduci se rogavit Assisium. Quo p et tam atrociter per singula membra torqueri, ut interrogatus an potius martyrium a carnifice sustineret, triduanam huiusmodi passionem, etsi pro voluntate divina sibi placitam et acceptam, graviorem tamen quovis martyrio