comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tas: ut inuicem onera nr̃a por¬
temus. Et in eo ipso quo nos ammo¬
net. ut inuicem onera nr̃a portemus.
quo fructu id faciamus ostendit. ad¬
uingens et dicens. et sic adimplebi¬
tis legem xp̃i Que ñ implebitur.
bus conari debemꝰ adimplere legem
xp̃i:ͣ adiuuante dño conabor ostende¬
re. Quid me demonstraturũ eẽ ꝓpo¬
sui: Mem̃tote ut exigatis: et cũ redͥ¬
didero non petatis. Hoc me demonsta¬
turũ eẽ ꝓposui. adiuuante dño inten¬
tionẽ meã. et ꝓme orationes ur̃as. que
sint onera que inuicem nos iubet ut
portemus. apłs: et quẽ ad modũ por¬
tanda sint. Hoc si fecerimus: illudub
fructũ posuit sua sponte consequa
ut impleamus legem xp̃i. Bicit al
tu coneris exponere quȩ sint ista one¬
ei uł quẽ admodũ inuicem sustinenda:
Es illic questio: que nos cogit onera
distinguere. & inipso quipe capitulo
lectionis: habes ibi positũ. Unus quisq
aũt: ꝓpriũ onus portabit. Iam gͥ oc¬
currit sensib ur̃is. Si unus quisq. ꝓ

Expanded text:
tas, ut invicem onera nostra portemus: et in eo ipso quo nos admonet, ut invicem onera nostra portemus, quo fructu id faciamus ostendit, adjungens et dicens, Et sic adimplebitis legem Christi: quae non implebitur,  nostris viribus conari debemus implere legem Christi, adjuvante Domino conabor ostendere. Quod me demonstraturum esse proposui, mementote ut exigatis: et cum reddidero, non petatis. Hoc me demonstraturum esse proposui, adjuvante Domino intentionem meam et pro me orationes vestras, quae sint onera quae invicem nos jubet ut portemus Apostolus, et quemadmodum portanda sint. Hoc si fecerimus, illud ubi fructum posuit, sua sponte consequetur, ut impleamus legem Christi. 2. Onetu coneris exponere quae sint ista onera, vel quemadmodum invicem sustinenda? Est illic quaestio, quae nos cogit onera distinguere. Et in ipso quippe capitulo lectionis habes ibi positum, Unusquisque autem proprium onus portabit. Jam ergo occurit sensibus vestris, Si unusquisque onus
Abbreviated transcription (Latin):
do sicut quidã suspicantur: et hi qui¬
maxime. qui mendaciis suis defenden
dis que denegare ñ posst̃: alicuiꝰ mag¬
n exempli patrociniũ requirunt. Dein¬
de etiã illud cogitandũ nullũ eẽ homi¬
nẽ qui ñ possit habere aliquid bont qd̃
tu nondũ habes. etiã silateat. in quo si¬
ne dubio possit te eẽ suꝑior. Quȩ cogita¬
tio ad continendam et edomandã suꝑbiã
ualetꝰ: ne arbitreris qm̃ tua quedã emunẽt¬
bona. et apparent. ideo alterũ nullũ ha¬
bere quȩ lateant: et fortasse maioris pon¬
deris bona. quibus te suꝑat nescientem.
Nlon eñi falli nos. aut adulatione potius
uti apłs ubet: cũ dicit. Nichil ꝑconten¬
tionem neq ꝑ mnanem głam: s. in humili¬
tate m̃tis alter alterũ existimantes suꝑi¬
orem sibi. N hoc ita debemꝰ existimare ut
ñ existimemꝰ. s nos existimare fingamꝰ:
tum inalio. quo nobis suꝑior sit: etiã¬
sibonũ nr̃m quo illo uidemur suꝑiores

Expanded text:
do, sicut quidam suspicantur, et hi do, sicut quidam suspicantur, et hi maxime qui suis mendaciis dedis quae negare non possunt, alicujus magni exempli patrocinium requirunt. Deinde etiam illud cogitandum, nullum esse hominem, qui non possit habere aliquod bonum, quod tu nondum habes, etsi lateat, in quo sine dubio possit te esse superior. Quae cogitatio ad contundendam et edomandam superbiam valet, ne arbitreris quoniam tua quaedam bona eminent et apparent, ideo alterum nulla habere quae lateant, et fortasse majoris ponderis bona, quibus te superat nescientem. Non enim falli nos, aut adulatione potius uti Apostolus jubet cum dicit: Nihil per contentionem neque per inanem gloriam, sed in humilitate mentis alter alterum existimantes superiorem sibi . Non hoc ita debemus existimare, ut non existimemus, sed nos existimare fingamus;osse in alio, quo nobis superior sit, etiamsi bonum nostrum, quo illo videmur superiores
Abbreviated transcription (Latin):
se tolerare ñ possunt. Et idõ in huice
modi affectionibus. suscipienda ẽ ali¬
quantulũ ipsa egritudo. de qua uis ꝑ
ce aliũ liberari: et sic suscipienda ut
ad auxiliũ ñ ad equalitatẽ miseriȩ ua¬
leat: quẽ admodũ se inclinat. qui ma¬
nũ iacenti porrigit. Non eñi sẽ ꝓicit.
ut ambo iaceant: s incuruat tam̃ ut ia¬
centem erigat. Neq Illa res officioꝵ. istũ
laborẽ ad portanda onera aliorũ. facit li¬
benter impendi: nisi cũ cogitamus qͣn¬
ta ꝓ nobis ꝑtulerit dñs. Hinc enĩ am¬
monens: ait apłs. Hoc sentite inuobis q
et in xp̃o iħu: qui cũ informa dĩ eẽt nõ
rapinã arbitratus ẽ. eẽ se ȩqualẽ deo:¬

Expanded text:
se tolerare non possunt. et ideo in huius se tolerare non possunt. et ideo in huius modi affectionibus suscipienda est aliquantulum ipsa aegritudo, de qua uis per te alium liberari, et sic suscad auxilium, non ad aequalitatem miseriae valeat, quemadmodum se inclinat, qui manum jacenti porrigit. Non enim se projicit, ut ambo jaceant, sed incurvat tamen, ut jacentem erigat. Neque ulla res officiosum istum laborem ad portanda onera aliorum facit libenter impendi, nisi cum cogitamus quanta pro nobis tulerit Dominus. Hinc enim admonens ait Apostolus: Hoc sentite in vobis quod et in Christo Jesu. Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est e
Abbreviated transcription (Latin):
te lenitate et tranquillitate supportet.
Hoc exemplũ ad id ꝑtinet. cũ diuersa
st̃ tempora portantiũ onera sua: quam¬
uis ipsa diuersa ñ sit infirmitas. In am¬
bob enĩ: ab inuicẽ ira portatur. Ad dͥ¬
uersũ aũt infirmitatis genus. aliud ex¬
emplũ uidendũ ẽ: ueluti siquis inse lo
quax s etiã ꝑtinax ñ sit: debet ille hu¬
uis loquacitatẽ. et iste illius ꝑtinaciã.
donec illud in illo. et istud in isto sanet᷑.
caritate portare. Par quippe infirmitas
induob. si uno accedat tempore. tolera¬
re se inuicem ñ ualet: cũ aduersus
se intenditur. Nam aduersus aliquẽ
t̃ciũ. et duo irati sibi conuenuint. et se
tolerant: quãquã nec tolerare se inui¬
cem dicendi sunt. s potius se inuicem
consolari. Sicut et tristes de re una. ma¬
gis se portant. et quasi incumbunt sibi.
quã si unus tristis eẽt. et alius gauderet.
Si aũt aduersus se cristes sint: ꝓrsus

Expanded text:
te lenitate et tranquillitate supportet. te lenitate et tranquillitate supportet. hoc exemplum ad id pertinet, cum diuersa sunt onera portantium onera sua, quamuis ipsa non sit infirmitas; in ambobus enim ab inuicem ira portatur. ad diuersum autem infirmitatis genus aliud exemplum uidendum est; ueluti si quis in se loquax, sed iam pertinax non sit, debet ille huius loquacitatem et iste illius pertinaciam, donec illud in illo et hoc in isto sanetur, caritate portare. par quippe infirmitas in duobus si uno accidat tempore, tolerare se inuicem non ualent, cum aduersum se intenditur. nam aduersus aliquem tertium et duo irati sibi conueniunt et se tolerant, quamquam nec tolerare se inuicem dicendi sunt, sed potius se inuicem consolari. sicut et tristes de re una magis se portant et quasi incumbunt sibi, quam si unus tristis esset et alius gauderet; si autem aduersum se tristes sint, prorsus
Abbreviated transcription (Latin):
stant incornib suꝑ inuicẽ portent: ita
ut posterior suꝑ anteriorẽ ceruice ꝓiecta
caput collocet. Et quia necesse ẽ unũ eẽ.
qui ceteros p̃cedens. ñ ante se habeat cui
caput inclinet: uicib dicuntur id age¬
re. ut lassatus sui capitis onere ille qui
p̃cedit. post om̃s redeat: et ei succedat.
cuiꝰ ferebat caput. cũ ipse p̃iret. Ita in¬
uicem onera sua portantes fretũ transe¬
unt: donec ueniant ad t̾rȩ stabilitatẽ.
Istam ceruoꝵ naturã. fortasse intende¬
rat salomon: cũ ait. Ceruus amicicie.
dũ oneris amici portatio. Nec tam̃ in¬
uicem portaremus onera nr̃a. si unum
tempus cẽt infirmitatis amborũ qui
onera sua sustinent. aut unũ infirmi¬
tatis genus: s diuersa tempora et di¬
uersa genera infirmitatis faciunt. ut
inuicem ouera nr̃a portare ualeamus.
Uerbi gra. Iram fr̃is tunc portabis. cũ tu
aduersus cum non irasceris: ut rursũ eo
tempore. quo te ira p̃occupauerit. ille

Expanded text:
stant in cornibus, superinuicem portent, ita stant in cornibus, superinuicem portent, ita ut posterior super anteriorem ceruice proiecta caput collocet, et quia necesse est unum esse, qui ceteros praecedens non ante se habeat cui caput inclinet, uicibus dicuntur id agere, ut lassatus sui capitis onere ille qui praecedit post omnes redeat et ei succedat cuius ferebat caput, cum ipse praeiret: ita inuicem onera sua portantes fretum transeunt, donec ueniant ad terrae stabilitatem. istam ceruorum naturam fortasse intenderit Salomon, cum ait: ceruus amicitiae emadmodum oneris amici portatio. Nec tamen inuicem portaremus onera nostra, si unum tempus esset infirmitatis amborum, qui onera sua sustinent, aut unum infirmitatis genus; sed diuersa tempora et diuersa genera infirmitatis faciunt, ut onera nostra inuicem portare ualeamus. uerbi gratia, iram fratris tunc portabis, cum tu aduersus eum non irasceris, ut rursum eo tempore, quo te ira praeoccupauerit,, ille
Abbreviated transcription (Latin):
uia lex ueteris testam̃ti custo¬
dita timorẽ babebat: ñ potuit
aꝑtus significari noui te¬
stamenti donũ ẽẽ caritatẽ. quã hoc loco.
ubi apłs ait: inuicem onera ur̃a por¬
tate. et sic adimplebitis legẽ. xp̃i. Hãc
eni legem
xp̃i dicere intelli¬
gicur. E quia ipse dñs p̾cepit.
ut nos inuicem diligamus: tantũ in
ea sententia p̃cepti pondus constitu¬
ens ut diceret: in hoc cognoscetur qm̃
discipli mei estis si uos iniucẽ diliga¬
tis. Huiꝰ aũt dilectionis officiũ ẽ: inuicẽ
onera nr̃a portare. S hoc officium non
ẽ sempit̾nũ: in quo nulla erunt onera¬
nr̃a. que inuicem portare ubeamur.
Nc̃ uͦ cũ in hac uita. id ẽ in hac uia sumꝰ¬
inuicem onera nr̃a portemus: ut ad eã
uitã quȩ caret om̃i onere ꝑuenire pos¬
simus. Sicut eñĩ de cerius ñnulli taliũ cog¬
nitionum studiosi scripserunt: cũ fretũ
ad insulã transcunt pascuarũ gr̃a. sic se
ordinant. ut onera capitũ suoꝵ quȩ ge¬

Expanded text:
uia ueteris testamenti custodia timorem habebat, non potuit apertius significari noui testamenti donum esse caritatem quam hoc loco, ubi apostolus dicit: inuicem onera uestra portate, et sic adimplebitis legem Christi. hanc enim legem Christi dicere intellegitur, qua ipse dominus praecipit, ut nos inuicem diligamus, tantum in ea sententia praecepti pondus constituens, ut diceret: in hoc cognoscitur, quoniam discipuli mei estis, si uos inuicem diligatis. huius autem dilectionis officium est: inuicem onera uestra portate. sed hoc officium non est sempiternum; I nostra, quae inuicem portare iubeamur. nunc uero, cum in hac I uita, id est in hac uia sumus, onera nostra portemus, ut ad eam uitam, quae caret omni onere, perueniamus. sicut enim de ceruis nonnulli talium cognitionum studiosi scripserunt, cum fretum ad insulas transeunt pascuorum gratia, sic se ordinant, ut onera capitum suorum, quae ge
Abbreviated transcription (Latin):
lectura ẽ. S hoc loco rogo uos. obsecro
ꝑ. xp̃m. ut teneatis. dicatis: inore sem¬
ꝑ habeatis. Nonpotuit eñi ꝓnobis bre¬
uior et cercior ac liquidior ferri sen¬
tentia. Quid gͦ dixit. cũ hoc dicere¬
muf Sic ñ p̃uidicant isti ceciliano.
quomͦ nec illi primiano:. Et ille defen¬
sor illorũ: nec causa causȩ. nec ꝑsona

Expanded text:
lectura est. Sed hoc loco rogo vos, et obseclectura est. Sed hoc loco rogo vos, et obsecro per Christum, ut teneatis, dicatis, in ore semper habeatis. Non potuit enim pro nobis brevior, et certior, et liquidior ferri sententia. Quid ergo dixit, cum hoc objiceremus: Sic non praejudicant isti Caeciliano, quomodo nec illi Primiano. Et ille defensor illorum: Nec causa causae pra
Abbreviated transcription (Latin):
uocant in aream. Et si trahendo. et si
cogends: mundacoria instrumnta st̃.
leges istȩ mundanȩ. Reuoca etiã cũ t̾ra
trahe triticũ: ne ꝓpt̃ t̾ram ꝑeat tricicũ.
Dampnatus ẽ inquiunt cecilianus: dam¬
pnatus ẽ. semel absens: ter absolutus ẽ.
presens. Respondimus eis: et homines
indociles quantũ potiumus de suis bre
uiter factis ammoniumus. et diximus.
ꝓferentiũ: Plures ꝓlatȩ st̃ amaxinuia¬
nistarũ concilio. contra ab sentẽ primi¬
anũ. Diximus absens ab illis dampnat᷑
ẽ cecilianuis: absens abistis dampnatus ẽ
primianis. Quomͦ isti ñ p̃iudicant ab¬
senti primiano: sic et illi p̃uidicare non
potuert̃ absenti ceciliano. Quid eospu
tatis in hac angustia respondisse: Qd
eñi dicerent: Qua euaderent. inclu¬
si retib ueritatis: Ut hȩc recia uiolen¬
ter rumꝑent. quid dixert̃: Breuiter
et absolute ꝓ nobis. Et quidẽ multa et
pene om̃ia ꝓnobis. sicut gesta indica¬

Expanded text:
vocant in aream, etsi trahendo, etsi vocant in aream, etsi trahendo, etsi cogendo. Mundatoria instrumenta sunt leges istae mundanae. Revoca, etiam cum terra trahe triticum, ne propter terram pereat triticum. Damnatus est, inquiunt, Caecilianus. Danatus est semel absens, ter absolutus est praesens. Respondimus eis; et homines indociles, quantum potuimus, breviter de suis factis admonuimus, et diximus: proferentium? Plures prolatae sunt a Maximianistarum concilio contra absentem Primianum. Diximus: Absens ab illis damnatus est Caeciliamus, absens ab istis damnatus est Primianus. Quomodo isti non praejudicant absenti Primiano, sic et illi praejudicare non potuerunt absenti Caeciliano. tatis in hac angustia respondisse? Quid enim dicerent? Qua evaderent inclusi retibus veritatis? Ut haec retia violenter rumperent, quid dixerunt breviter et absolute pro nobis? Et quidem multa, et pene omnia pro nobis, sicut Gesta indica
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ ista: gestis inserta. ꝓbata st̃. Eneruare
quidẽ uires ueritatis conati sunt: et in¬
aniũ nebulis ꝑsecutionũ. eusserenita¬
tem nebulare. quantũ potuerunt enisi
st̃. Affuit dñs uicit serenitas eius. nebu¬
las eorũ. Et uidete. quomͦ nescientes ab¬
soluerunt eccłam orbis t̾rarũ: cuiꝰ com¬
munione gaudemus. Qualescũq in ea
simus: non ipsos nos s ipsam tuemur.
defendinus. obtuiemus: areã dnĩcam
defendendo. P area dñĩca clamo. Tu
quis in ea sim: nolo cures. Uentilabrũ
expecto. Nolo inquã hoc cures. Aut si
curare uis: noli cũ lide curare: ut pos¬
sis frẽm curare. Cura paleã si potes: s
triticũ noli relinquere. si paleã eurare
ñ potes. Excutiuntur aliquando de
area dñica et paleȩ. int̃̾dum et gra¬
na: s ñ longe. St̃ aũt oꝑarii boni. cir¬
cueunt areã: et ea que foris excussast̃.
quib dã mundatoriis trabunt. et re¬

Expanded text:
sunt ista, Gestis inserta, probata sunt. Enervare sunt ista, Gestis inserta, probata sunt. Enervare quidem vires veritatis conati sunt, et inanium nebulis prosecutionum ejus serenitatem nebulare, quantum potuerunt, enisi sunt. Adfuit Dominus, vicit serenitas ejus nebulas eorum. Et videte quomodo nescientes absolverunt Ecclesiam orbis terrarum, cujus communione gaudemus, qualescumque in ea simus. Non ipsos nos, sed ipsam tuemur, defendimus, obtinemus, aream dominicam defendendo, pro area dominica clamo. Tu quis in ea sim, nolo cures: ventilabrum exspecto . Nolo, inquam, hoc cures: aut si curare vis, noli cum lite curare, ut possis fratrem sanare. Cura paleam, si potes: sed triticum noli relinquere, si paleam curare non potes. Excutiuntur aliquando de area dominica et paleae; interdum et grana, sed non longe. Sunt autem operarii boni, circumeunt aream, et ea quae foris excussa sunt, quibusdam mundatoriis trahunt et re
Abbreviated transcription (Latin):
aream dnicam quamdui palea tritura¬
tur non relinqueres: recia dinca quam¬
diu bonos et malos pisces adlitus tra-¬
hunt. ñ dirumꝑes. Et quomͦ inqͥt fer¬
rem. quẽ noui malũ: Nonne melius
ipsũ ferres. quã te foras efferres: Ecce
quomꝰ ferres. Si attenderes apłm diceu¬
tem unus quisq ꝓpriũ onus portabit:
liberaret te ista sententia. Non eñi cũ
illo communicares auariciã: s cõmu¬
nicares cũ illo. xp̃i mensã. Et quid ti¬
bi obeẽt᷑. sicum illo communicares xp̃i
m̃sã: Apłs dicit. Qui eñi manducat
et bibit indigne: udiciũ sibi mandu¬
cat et bibit. Sibi: ñ tibi. Sane siuidex es.
si uidicandi potestatem accepisti. et ȩccła¬
stica regła si apud te accusatur. si ueris
dociuñtis testibꝰq coniuncitur: coherce.
corripe. excommunica. degrada.:Sic
uigilet tolerantia: ut ñ dormiat disci¬
Dampnatus. aquibis: Primo absens:
deinde atraditorib in nocens. Allegata

Expanded text:
aream dominicam, quamdiu palea trituraaream dominicam, quamdiu palea trituratur, non relinqueres; retia dominica quamdiu bonos et malos pisces ad littus trahunt, non disrumperes. Et quomodo, inquis, ferrem quem novi malum? Nonne melius ipsum ferres, quam te foras efferres? Ecce quomodo ferres: si attenderes Apostolum dicentem, Unusquisque proprium onus portabit; liberaret te ista sententia. Non enim cum illo communicares avaritiam, sed communicares cum illo Christi mensam. Et quid tibi obesset, si cum illo communicares Christolus dicit: Qui enim manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit . Sibi, non tibi. Sane si judex es, si judicandi potestatem accepisti, ecclesiastica regula, si apud te accusatur, si veris documentis testibusque convincitur, coerce, corripe, excommunica, degrada. Sic vigilet tolerantia, ut non dormiat disciDamnatus? A quibus? Primo absens, deinde a Traditoribus innocens. Allegata
Abbreviated transcription (Latin):
tes: Nichil portanti et ñ habenti. dam
de aliquid: et comitẽ adiuuabis. adu¬
et te releuabis. Apłica sententia: satis
ñ portamus sarcinas nͣras: ideo uobis n
communicamus. Maiores isti portans
sarcinas diuisionis: maiores portant sarci¬
nas p̃cisionis: sarcinas scismatis. sareinas
beresis. sarcinas dissensionis. sarcinas
animositatis: sarcinas falsoꝵ testimoni¬
orũ: sarcinas calumpniosarũ criminati¬
onum. Istas sarcinas. conati sumꝰ et cona¬
mur. deponere. de humeris fr̃m nr̃orũ.
Iili amant illas tenentes ad se: minores
ẽẽ nolunt. quia ipsis sarcinis tumuert̃.
slam et qui ponit sarcinã. quã gestabat
collo: quasi minor fit: s pondus posu¬
nico peccatis alienis. Quasi hoc tibi di¬
cam: ueni. commnunica peccatis alienis.
Non hoc dico. Noui quiddicat apłs.
S illud dico. Propt̃ peccata aliena si ue¬
ra eent. et ñ tua magis eent. gregem
di mixtũ ouibus et hedis ñ desereres:

Expanded text:
tes? Nihil portanti et non habenti da tes? Nihil portanti et non habenti da inde aliquid, et comitem adjuvabis, et te relevabis. Apostolica sententia satis, non portamus sarcinas vestras, ideo vobis non communicamus. Majores isti portant sarcinas divisionis, majores portant sarcinas praecisionis, sarcinas schismatis, sarcinas haeresis, sarcinas dissensionis, sarcinas animositatis, sarcinas falsorum testimoniorum, sarcinas calumniosarum criminationum. Istas sarcinas conati sumus, et conamur deponere de humeris fratrum nostrorum. Illi amant illas tenentes ad se, minores esse nolunt, quia ipsis sarcinis tumuerunt. Nam et qui ponit sarcinam, quam gestabat collo, quasi minor fit; sed pondus posunico peccatis alienis. Quasi hoc tibi dicam: Veni, communica peccatis alienis. Non hoc dico, novi quid dicat Apostolus: sed illud dico. Propter peccata aliena, si vera essent, et non tua magis essent, gregem Dei mixtum ovibus et haedis non desereres;
Abbreviated transcription (Latin):
diuitie sint mauis onus tuũ. Nam non
habes omis pauꝑtatẽ: s habes onus diui¬
tias. Si bene intendas: omis ẽ. Ille alte¬
rum onus habet: tu alterũ. Porta cum
illo. et portet tecũ: ut inuicẽ onera ur̃a
portetis. Quod ẽ onus pauꝑtatis: Non
habere. Quod ẽ onus diuitiarũ: Pus
quã opus ẽ habere. & ille oueratus ẽ.
et tu oneratus es. Porta cũ illo. ñ habert.
portet tecũ. plus hab̾e: ut fiant ȩquales
sarcine ur̃e. Si eñĩ dederis indigenti: mi¬
nus illi ñ habenti. onus ipsus. quod erat.
non hab̾e. Si ei dederis: incipit habere.
Minucũ ẽ illi onus quod uocatur. ñ hab̃e.
minuit et ipse onus tuũ quod uocatur.
plus habere. Duo ambulabatis uiã dei
inꝑegrinatione huiꝰ scli. Tu portabas
sumptus magnos. suꝑfluos: ille aũt sup¬
tus ñ habebat. Adhesit tibi. comes curs
cẽ desiderans: noli negligere. noli sꝑnet:
noli relinquere. Nonuides. quantũ por¬

Expanded text:
divitiae sint majus onus tuum. Nam non divitiae sint majus onus tuum. Nam non habes onus paupertatem, sed habes onus divitias. Si bene intendas, onus est. Ille alterum onus habet, tu alterum. Porta cum illo, et portet tecum, ut invicem onera vestra portetis. Quod est onus paupertatis? Non habere. Quod est divitiarum onus? Plus quam opus est habere. Et ille oneratus est, et tu oneratus es. Porta cum illo non habere, portet tecum plus habere; ut fiant aequales sarcinae vestrae. Si enim dederis indigenti, minuis illi non habenti onus ipsius, quod erat non habere: si ei dederis, incipit habere; minutum est illi onus, quod vocatur non habere: minuit et ipse onus tuum, quod vocatur plus habere. Duo ambulatis viam Dei in peregrinatione hujus saeculi: tu portabas sumptus magnos superfluos; ille autem sumptus non habebat: adhaesit tibi, comes tuus esse desiderans; noli negligere, noli spernere, noli relinquere. Non vides quantum por
Abbreviated transcription (Latin):
gando et corripiendo corrigere. Ac¬
cessurus ẽ tecũ ad altare: noli time¬
re. Unus quisq ꝓpriũ onus portabit.
Mem̃to apłi: ut securuis accedas. Unꝰ¬
quisq ꝓpriũ onus portabit. Tantũ mͦ
illo communicare uolueris: auaricie
onus ñ minuitur: s duo grauabuntur.
Portet gͦ sarcinã suã. et tu tuã: qm̃ quã¬
do ex humeris dñs tuus talẽ sarcinam
excussit. alteram imposuit. Excussit
cupiditatis: imposuit caritatis. Ergo
scđm cupiditatiss malas. unus quisq¬
suã sarcinã portat: malus malã: bonus
tum: inuicem onera ur̃a portate. Ha¬
bes eñi sarcinã xp̃i: unde portescum
altero onus ꝓpriũ. Pauꝑ est: diues es.
Onus aluis. pauꝑtas ẽ: tu tale onus nõ
habes Uide neforte cũ te int̃pellaue¬
rit pauꝑtas. dicas. Unus quisq ꝓprium
onus portabit. Hic alterum p̃ceptũ audi.
Inuicem onera ur̃a portate. Pauꝑtas non
ẽ onus meũ: s ẽ onus frĩs mei. Uide. ne

Expanded text:
gando et corripiendo corrigere, acgando et corripiendo corrigere, accessurus est tecum ad altare: noli timere; Unusquisque proprium onus portabit. Memento Apostoli, ut securus accedas: Unusquisque proprium onus portabit. Tantummodoillo communicare volueris avaritiam, onus non minuetur, sed duo gravabuntur. Portet ergo sarcinam suam, et tu tuam: quoniam quando ex humeris Dominus tuus talem sarcinam excussit, alteram imposuit; excussit cupiditatis, imposuit charitatis. Ergo secundum cupiditates malas unusquisque sarcinam suam portat, malus malam, bonus tum, Invïcem onera vestra portate. Habes enim sarcinam Christi; unde portes cum altero onus proprium. Pauper est, dives es: onus illius paupertas est; tu tale onus non habes. Vide ne forte cum te interpellaverit pauper, tu dicas, Unusquïsque onus proprium portabit. Hic alterum praeceptum audi: Invïcem onera vestra portate. Paupertas non est onus meum, sed est onus fratris mei. Vide ne
Abbreviated transcription (Latin):
sint moꝑib bonis: facile tribuant:
cõmunicent: thesaurizent sibi funda¬
m̃tũ bonũ infuturũ: ut apphendant
uerã uitã. Audisti. agnouisti: didici¬
sti: teniusti: fęcisti. fac quod facis: no¬
li pigrescere: noli cessare. Qui ꝑseuera¬
uerit usq infinẽ: hic saliuus erit.
Benefecisti homini. ungratus ẽ homo:
ñ te peniteat bene fecisse: ne fundas
penitendo quod implesti miserando.¬
Dic incorde tuo. Hon uidet iste inquẽ fȩ¬
cr uidet ille. ꝓpt̾ quẽ sȩct. Quia iste si
uideret. si ingratus non eẽt: sibi potus
quã mͥ ꝓdẽẽt. Addm̃ me teneam. quem
iĩ latet quod facio: non solũ quod facio:
s etiã quo corde facio. Illĩ sꝑem retri¬
butorem: qui facti mei ñ querit testẽ.
Talis es: et forte inpopło dĩ stat iuxta
te auarus: raptor. inhians reb alie¬
nis. Quẽ nosti talẽ. et fidelis ẽ. uł poti¬
us fidelis uocat᷑: ñ eũ potes de eccła
pellere: ñ habes aliquẽ aditũ casti¬

Expanded text:
le tribuant, communicent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam . Audisti, agnovisti, didicisti, tenuisti, fecisti. Fac quod facis, noli pigrescere, noli cessare. Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Bene fecisti homini, ingratus est homo: non te poeniteat bene fecisse, ne fundas poenitendo quod implesti miserandodic in corde tuo, Non videt iste in quem feci, videt ille propter quem feci; quia iste si videret, si ingratus non esset, sibi potius quam mihi prodesset. Ad Deum me teneam, quem non latet quod facio; non solum quod facio, sed etiam quod corde facio: illum sperem retributorem, qui facti mei non quaerit testem. Talis es, et forte in populo Dei stat juxta te avarus raptor, inhians rebus alienis. Quem nosti talem, et fidelis est, vel potius fidelis vocatur, non eum potes de ecclesia pellere, non habes aliquem aditum casti
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Rationẽ lenit̃ reddamꝰ: non de
iuctoria suꝑbe exultemus. Seruũ em̃
añilitigare ñ oportet. apł dicit: sed
mitẽ ẽẽ ad om̃s. docibilem. pacientẽ.
in modestia corripientẽ diuersa sentien¬
tes: neforte det illis ds penitentiã. et itsi
piscant dediaboli laqueis. aquo captiui
tenentur. scdm ipslus uoluntatẽ. Paci¬
enter ferte. Ergo si saui estis. pacient fer¬
te inquantũ sani estis. Nam quis ꝑfecte
sanus: Cum rex iustus sederit inthrono:
quis głabitur. mundũ se habere cor:
Aut quis głabitur. mundũ se eẽ apecca¬
to: Cigo quamdui tales sumꝰ boc no¬
bis debemus ut inuicem onera nr̃a porte¬
mus. Conuersi ad dñm. Item eiusdẽ de

Expanded text:
mus; rationem leniter reddamus, non de mus; rationem leniter reddamus, non de victoria superbe exsultemus. Servum enim Domini litigare non oportet, Apostolus dicit, sed mitem esse ad omnes, docibilem, patientem, in modestia corripientem diversa sentientes: ne forte det iqueis, a quo captivi tenentur secundum ipsius voluntatem . Patienter ergo ferte, si sani estis, patienter ferte, in quantum sani estis. Nam quis perfecte sanus? Cum Rex justus sederit in throno, quis gloriabitur mundum se habere cor, aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato ? Ergo quamdiu tales sumus, hoc nobis debemus, ut invicem onera nostra portemus. Conversi ad Dominum, etc. SE
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ infirmitati: et ñ erubescunt mul¬
ctissimȩ ueritati. Utiq hoc timent.
ne dicatur eis. Quare gͦ nos decepistis:
Quare nos seduxistis: Quare tantama¬
la et falsa dixistis: Respondere de¬
berent si dm̃ tunerent. Humaniũ ful
eitart: diabolicũ ẽ. ꝑ animositatẽ in erro¬
te manere. Meluis quidẽ erat si nunquã
erraremiis: s uł quod scđm ẽ faciamus:
ut errorẽ aliquando em̃demus. Decepi¬
mus: quia decepti eramus. Falsa p̃dica¬
iumus: quia p̃dicantib falsa credidimꝰ.
Dicant suis. Simul errauimus: simul
ab errore recedamus. Duces uobis fiumꝰ
ad foueam. et sequiti estis cũ duceremꝰ
ad foueam: et non sequimini. cũ duci¬
mus ad eccłam: Possent ista dicere. In¬
dignantib dicerent. iratis dicerent. ali¬
quando et illi ponerent in dignationẽ.
et tumore: oculi quos curamus. Nõ dico
ut curare cessemus: s ut ñ insultationi¬
bus admaiores amaritudines ꝓuoce¬

Expanded text:
nae infirmitati, et non erubescunt invnae infirmitati, et non erubescunt invictissimae veritati. Utique hoc timent, ne dicatur eis: Quare ergo nos decepistis? quare nos seduxistis? quare tanta mala et falsa dixistis? Respondere deberent, si Deum timerent: Humanum fuit errare, diabolicum est per animositatem in errore manere. Melius quidem erat si nunquam erraremus: sed vel quod secundum est faciamus, ut errorem aliquando emendemus. Decepimus, quia decepti eramus: falsa praedicavimus, qui praedicantibus falsa credidimus. Dicant suis: Simul erravimus, simul ab errore recedamus. Duces vobis fuimus ad foveam, et secuti estis cum duceremus ad foveam; et nunc sequimini cum ducimus ad Ecclesiam. Possent ista dicere: indignantibus dicerent, iratis dicerent, aliquando et illi ponerent indignationem, et tumore oculi quos curamus. Non dico ut curare cessemus; sed ut non insultationibus ad majores amaritudines provoce
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ. Non eñĩ scuut quid dixit.s cay¬
phȩ similis cũ eẽt pontifex ꝓpħauit:
nec cansa cause p̃uidicat. nec ꝑsona ꝑ¬
sone. Si nec causa cause. nec ꝑsona ꝑ¬
sone p̃iudicat: ergo unus quisq suã
sarcinã portat. Cat nc̃ et obiciat tibi
cecilianũ: ñ tibi cuicũq homini. s
orbi ipsi t̾rarũ obiciat cecilianũ Qͦd
cũ facit: innocentẽ obicit innocen¬
tibus. ꝓrsus gesta indicabunt liqui¬
dissime. Purgatiis ẽ cecilianus. s fac
eum ñ purgatũ: fac criminosũ inuen¬
tum. Audi uocẽ tuã ab orbe t̾rarũ:
nec causa cause. nec ꝑsona ꝑsone pre¬
uidicat. Anima heretica. insanabi¬
lis. animosa. cũ tu inte sententiam
dicas : udicẽ quid accusas: Si illũ
ego corrupi ut uidicaret ꝓme. te
ro cogitent. uł detumescente animosi¬
tate cogitent. Ad se redeant: se intro¬
gent. se discutiant. fibi respondeant
ꝓueritate: ñ timeant eos quib fali¬
tatẽ dutissime uendidert̃. Ipsos en
timent offendere. Crubescunt huma¬

Expanded text:
quid dixit; sed Caiphae similis, cum esset pontifex prophetavit : Nec causa causae praejudicat, nec persona personae. Si nec causa causae, nec persona personae praejudicat, ergo unusquisque sarcinam suam portat. Eat nunc et objiciat tibi Caecilianum: non tibi cuicumque homini, sed ipsi orbi terrarum objiciat Caecilianum. Quod cum facit, innocentem objicit innocentibus. Prorsus Gesta indicabunt liquidissime. Purgatus est Caecilianus. Sed fac eum non purgatum, fac criminosum inventum; audi vocem tuam ab orbe terrarum: Nec causa causae, nec persona personae praejudicat. Anima haeretica, insanabilis, animosa, cum tu in te sententiam dicas, judicem quid accusas? Si illum ego corrupi, ut judicaret pro me; te ro cogitent, vel detumescente animositate cogitent; ad se redeant, se interrogent, se discutiant, sibi respondeant, pro veritate non timeant eos quibus falsitatem diutissime vendiderunt. Ipsos enim timent offendere; erubescunt huma
Abbreviated transcription (Latin):
sos longiore int̾uallo separati estis. quã
ab ipsa uia. cuiꝰ desertores estis. Uos hinc.
uos aũt illinc: huc uenite. Alteri ad
alteros transire nolite: s hinc atq il¬
linc ad nos ueniendo. inuicem uos in¬
uenite. Sabelliani: agnoscite quem
pret̃mittitis: Arriani. ȩquate. quẽ sub¬
ditis: et inuia uera nobiscũ ambulatis.
Est eñi. quod inuicem ex uobis. alteri
ex alteris ammoneri utriq debeatis.
lem asserat patri. Audi arriaue. Us¬
q ad eo filus equalis ẽ patri: ut sa¬
bellianus eundẽ dicat ẽẽ et patrẽ.
Tu adde quẽ tollis: tu adimple quẽ
minuis. et nobiscũ ambo consistitis:
quia nec tu tollis. nec tu minuis. eũ
qui et alter ẽ apatre. et conuincat
sabellianũ. et equalis patri. Et con¬
iuncat arrianũ. Utrisq eñi clanat.
Ego et pat̾ unũ sumꝰ. Quod ait unũ.
audiant arriani: Quod ait sumus.
audiant sabelliani: Q nec illi equalẽ.
nec illi alterũ negando. sint uani.

Expanded text:
sos longiore intervallo separati estis, quam sos longiore intervallo separati estis, quam ab ipsa via cujus desertores estis. Vos hinc, vos autem illinc, huc venite: alteri ad alteros transire nolite, sed hinc atque illinc ad nos veniendo, invicem vos invenite. Sabelliani, agnoscite quem praetermittitis; Ariani, aequate quem subditis, et in via vera nobiscum ambulabitis. Est enim quod invicem ex vobis alteri ex alteris admoneri utrique debeatis. lem asserat Patri. Audi, ariane: usque adeo Filius aequalis est Patri, ut sabellianus eumdem esse dicat et Patrem. Tu adde quem tollis, tu adimple quem minuis, et nobiscum ambo consistitis: quia nec tu tollis, nec tu minuis eum qui et alter est a Patre, ut convincas sabellianum, et aequalis Patri, ut convincas arianum. Utrisque enim clamat, Ego et Pater unum sumus . Quod ait, unum, audiant Ariani; quod ait, sumus, audiant Sabelliani: et nec illi aequalem, nec illi alterum negando sint vani.
Abbreviated transcription (Latin):
so ñ loquor: nisi ame ipso ñ sum qui
loquor: Ei quippe tribuit quicquid
facit: de quo ẽ ipse qui facit. Pat̃ enĩ
ds̃: ñ ẽ de aliquo. Filius aũt ds̃. patri
de dõ: et lum̃. s ñ delumine. Iste uͦ ds̃
de dõ: lum̃ de lumine. Nam inhisdu¬
abus sentenciis. una qua dictum ẽ.
ñ ame ipso loquor. alia qua dictum
ẽ. pat̾ aũt inine manens. ipse facit
oꝑa: singłas tenentes. diuersi nobis
aduersantur heretici. qui ñ ex una
parte.s incontraria conantes. auia
ueritatis ex orbitant. Arriani quip¬
pe dicunt. Ecce mne qualis ẽ patri fi¬
lius: ñ a seipso loquitur. Dicunt sa¬
belliani contra: id ẽ patri passiani.
fcce qui pat̃ ẽ: ipse ẽ et filius. Qiud
ẽ eñi pat̃ inme manens ipse facit. ni¬
si inme maneo ego qui facio: Contra¬
ria dicitis: s ñ eo modo sicut ẽ falsũ
contrariũ uͦ. s sicut st̃ int̾ se duo falsa
contraria. Errando indiuersa istis: in
medio ẽ uia quã reliquistis. Int̾ uos ip¬

Expanded text:
non loquor, nisi a me ipso non sum qui loquor? Ei quippe tribuit quod facit, de quo est ipse qui facit. Pater enim Deus non est de aliquo, Filius autem Deus est de Deo; et lumen, sed non de lumine: iste vero Deus de Deo, lumen de lumine. 2. Nam in his duabus sententiis, una qua dictum est, Non a meipso loquor: alia qua dictum est, Pater autem in me manens, ipse facit opera: singulas tenentes, diversi nobis adversantur haeretici, qui non ex una parte, sed in contraria conantes, a via veritatis exorbitant. Ariani quippe dicunt: Ecce inaequalis est Patri Filius, a seipso non loquitur. Dicunt Sabelliani contra, id est Patripassiani: Ecce qui Pater est ipse et Filius; quid im est, Pater in me manens, ipse facit opera, nisi, in me maneo ego qui facio? Contraria dicitis: sed non eo modo sicut est falsum contrarium vero, sed sicut sunt inter se duo falsa contraria. Errando in diversa istis, in medio est via quam reliquistis. Inter vos ip
Abbreviated transcription (Latin):
cut pat̾ suscitat mortuos et uiiificat:
sic et filius quos uult uiuificat. Itẽ.
si qm̃ dixit. pat̾ inme manens ipse
facit oꝑa ꝓpt̾ea putatur ñ alius eẽ
pat̃. alius ipse. audiatur quod dixit.
Quecũq pat̃ facit. hec et filius simi¬
liter facit.: et intelligatur non unꝰ.
s duo unũ. Uerũ quia sic ẽ equalis
alt̃ alteri. ut tam̃ alt̃ ex altero.Ideo
non loquitur a seipso. quia ñ ẽ ase¬
ipso. Ideo pat̾ in illo manens facit
oꝑa ipse: quia ꝑquẽ et in quo facit.
non ẽ nisi ab ip̃so. Deniq adiungit.
et dicit. Non creditis quia ego in
patre. et pat̾ inme ẽ: Alioquinꝙꝓp¬
ter oꝑa ipsa credite. Ante solus phi¬
lippuis arguebatur: nc̃ aũt ñ eũ ibi
solũ fuisse qui eẽt arguendus. osten¬

Expanded text:
ificat, sic et Filius quos vult vivificat. Item si quoniam dixit, Pater in me manens, ipse facit opera, propterea putatur non alius esse Pater, alius ipse; audiatur quod dixit, Quaecumque Pater facit, haec et Filius similiter facit ; et intelligatur non bis unus, sed duo unum. Verum quia sic aequalis alter alteri, ut tamen alter ex altero, ideo non loquitur a semetipso, quia non est a seipso: et ideo Pater in illo manens facit opera ipse, quia per quem et cum quo facit, non est nisi ab ipso. Denique adjungit, et dicit: Non creditis quia ego in Patre, et Pater in me est? Alioquin propter opera ipsa credite. Antea solus Philippus arguebatur, nunc autem non ibi eum solum fuisse qui esset arguendus osten
Abbreviated transcription (Latin):
do uobis: pacẽ relinquo uob̾.
De pace dicturi: prius quȩ
pacis sint cõmoda uideamꝰ. Est pax
serenitas m̃tis tranquillitas animi:
simplicitas cordis: amoris uinculũ:
consortiũ caritatis. Hec ẽ que simul¬
tates tollit. bella compescit: compͥ¬
mit iras: suꝑbos calcat. humiles amat:
discordes sedat. inimicos concordat:

Expanded text:
do vobis, pacem relinquo vobis . De pace dicturi, prius quae pacis sint commoda videamus. Est pax serenitas mentis, tranquillitas animi, simplicitas cordis, amoris vinculum, consortium charitatis. Haec est quae simultates tollit, bella compescit, comprimit iras, superbos calcat, humiles amat, discordes sedat, inimicos concordat
Abbreviated transcription (Latin):
udite aurib accipite intibus
dilectissimi: loquentib qui¬
dem nobis. s ipso diͦcente. qui
ñ recedit anobis. Dñs dicit: quod mͦ
cũ legeretur audistis. Uerba que lo
quor uobis: ame ipso ñ loquor. Pater
aũt inme manens: facit oꝑa ipse. Er¬

Expanded text:
udite auribus, accipite mentibus, dilectissimi, loquentibus quidem nobis, sed ipso docente qui non recedit a nobis. Dominus dicit, quod modo cum legeretur audistis, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor: Pater au
Abbreviated transcription (Latin):
assumpte creature. posse et separabi¬
liter demonstrari. et inseꝑarabilit oꝑa¬
non dico. quomͦ libet intelligatur. ñ
audeo. Serueius maiora capientib.
infiriis infirmi quod possumꝰ Non
istadico ili triuitati uelud ȩquanda:
quasi ad analogiam idẽ ad rationẽ
quandã comparationis dirigenda:
ñ hoc dico. S quiddico: Ecce inte in¬
ueni tria separabilit demonstrata. in¬
separaibilit oꝑata: et eorũ triũ unum¬
quodq nom̃ atribus factũ: quod tam̃
ñ adtria. s ad trium horũ unũ aliquid
ꝑtineret. Crede iam ibi. quod ñ potes
uidere. Si hic audisti. et uidisti. et te¬
niusti. Inte enĩ quod ẽ. potes nosse.
Ineo qui te fecit quod ẽ. quicquid ẽ.
quando potes nosse: Et si poteris. non¬
dum potes. Et tam̃ cũ poteris. nunqͥd
sic poteris nosse dm̃ tu. quomͦ se nouit
ds: Sufficiat gͦ caritati ur̃ȩ: Quod
potuimus diximꝰ Exigentibus pro¬
missa reddidimus. Cetera que adden¬

Expanded text:
assumptae creaturae, posse et separabiassumptae creaturae, posse et separabiliter demonstrari, et inseparabiliter operantas, non dico quomodolibet intelligatur, non audeo. Servemus majora sapientibus, infirmis infirmi quid possumus? Non ista dico illi Trinitati velut aequanda, quasi ad analogiam, id est ad rationem quamdam comparationis dirigenda. Non hoc dico, sed quid dico? Ecce in te inveni tria inseparabiliter demonstrata, inseparabiliter operata, et eorum trium unumquodque nomen a tribus factum, quod tamen non ad tria, sed ad trium horum unum aliquid pertineret. Crede jam ibi quod non potes videre, si hic audisti et vidisti et tenuisti. In te enim quod est, potes nosse: in eo qui te fecit quod est, quidquid est, quando potes nosse? Et si poteris, nondum potes. Et tamen cum poteris, numquid sic poteris nosse Deum tu, quomodo se novit Deus? Sufficiat ergo Charitati vestrae: quod potuimus, diximus; exigentibus promissa reddidimus: caetera quae adden
Abbreviated transcription (Latin):
nemo
calumpniosusme infir mum¬
mum
urgere conetur. Quid
gͦ inhis
tribus que inm̃te nr̃a
anima ostendistĩquid.
bus ꝑtinet ad patrẽ. idest q¬
i dest qua¬
si ad similitudinem patris. Qͥi
horũ ad filii. quid horũ ad sp̃s sc̃i:
Non possum dicere: non possum ex¬
plicare. aliquid cogitantib relinqua¬
mus. aliquid et silentio largiamur.
Redi ad te: ab om̃i strepitu tollece.
Intra te uide. si habes illic aliquod
secretariũ dulce conscientie due.
ubi ñ ꝑstrepas. ubi ñlitiges. aut li¬
tes pares. ubi ñ dissensiones et ꝑui¬
caciam mediteris: esto mansuetus
ad audiendũ uerbũ ut intelligas.
Forte dicturus es auditui meo da¬
bis gaudiũ et leticiam: et exulta¬
bunt ossã. s humiliata ñ elata.
Sufficit gͦ quia ostendimus tria
quȩdã separabilit̃ demonstrari
inse parabilit oꝑari. Si boc inte inue¬
nisti: si hoc in homine: si hoc inquadã
ꝑsona uit̾ra ambulante. corpus fragi¬
ie quod aggrauat animã portante.

Expanded text:
nemo calumniosus me infirmum urgere conetur: Quid ergo in his tribus quae in mente nostra anima esse ostendisti, quid tribus pertinet ad Patrem, id est, quasi ad similitudinem Patris, quid horum ad Filii, quid horum ad Spiritus sancti? Non possum dicere. non possum explicare. Aliquid cogitantibus relinquamus, aliquid et silentio largiamur. Redi ad te, et ab omni strepitu tolle te. Intra te vide, si habes illic aliquod secretarium dulce conscientiae tuae, ubi non perstrepas, ubi non litiges, aut lites pares, ubi non dissensiones et pervicaciam mediteris. Esto mansuetus ad audiendum verbum, ut intelligas. Forte dicturus es, Auditui meo dabis exsultationem et laetitiam, et exsultabunt ossa, sed humiliata , non elata.Sufficit ergo quia ostendimus tria quaedam separabiliter demonstrari, inseparabiliter operari. Si hoc in te invenisti, si hoc in homine, si hoc in quadam persona in terra ambulante, corpus fragile, quod aggravat animam, portante;
Abbreviated transcription (Latin):
Tria fecert̃ nom̃ memorie: s hoc ñ
ꝑtinet nisi ad solam memoriã T̃ria
fecerunt nom̃ intellectus: s ñ ꝑtinet
nisi ad solum intellectum. Tria fece¬
runt nom̃ uoluntatis: s ñ ꝑtinet n¬
si ad solam uoluntatẽ. Ita trinitasfe¬
cit carnẽ xp̃i: s non ꝑtinet nisi ad
solum xp̃m. Trinitas fecit de celo
columbã: s ñ ꝑtinet nisi ad solum
sp̃m sc̃m. Trinitas fecit de celo uocẽ
s ñ ꝑtinet uox nisi ad solũ patrẽ.

Expanded text:
Tria fecerunt nomen memoriae: sed hoc non Tria fecerunt nomen memoriae: sed hoc non pertinet nisi ad solam memoriam. Tria fecerunt nomen intellectus: sed non pertinet nisi ad solum intellectum. Tria fecerunt nomen voluntatis: sed non pertinet nisi ad solam voluntatem. Ita Trinitas fecit carnem Christi: sed non pertinet nisi ad solum Christum. Trinitas fecit de coelo columbam: sed non pertinet nisi ad solum Spiritum sanctum. Trinitas fecit de coelo vocem: sed non pertinet vox nisi ad solum Patrem.
Abbreviated transcription (Latin):
tium ingeniũ. et facerẽ graue tardio¬
ribus tediũ. Nc̃ aũt uideo uos et atten¬
tione audiendi. et celeritate intelli¬
gendi. ñ solũ ꝑcepisse dictũ: s p̃uolas
securus comm̃do quod intellexistis.
Non inculco incognitum: s repetens
comm̃do ꝑceptũ. Ecce de tribus illis
una res nominata ẽ: unius rei nom̃
dictum ẽ. Memoria nom̃ ẽ unius
exillis tribus: et tam̃ nomłn unuis
ex illis tribus. tria ipsa oꝑata st̃. Nõ
potuit dici sola memoria: nisi oꝑan¬
te uoluntate intellectu et memo¬
ria. Non potest dici solus intellectꝰ.
nisi oꝑante memoria et intellectu
et uoluntate. Non potest dici sola
uoluntas: nisi oꝑante memoria et
intellectu et uoluntate. Explicata
st̃ ut arbitror que ꝓmissa st̃: quod
separatim ꝓnuntiaui. inseparabilit̃
cognoui. Unũ horũ oͥmium tria fe¬
cerunt: s tam̃ hoc unũ quod tria fe¬
cerunt. ñ adtria ꝑtinent. s ad unũ.

Expanded text:
cium ingenium, et facerem grave tardiocium ingenium, et facerem grave tardioribus taedium. Nunc autem video vos et attentione audiendi, et celeritate intelligendi, non solum percepisse dictum, sed praevolasssecurus commendo quod intellexistis; non inculco incognitum, sed repetens commendo perceptum. Ecce de tribus illis una res nominata est, unius rei nomen dictum est: Memoria nomen est unius ex illis tribus, et tamen nomen unius ex illis tribus tria ipsa operata sunt. Non potuit dici sola memoria, nisi operante voluntate, intellectu et memoria. Non potest dici solus intellectus, nisi operante memoria, voluntate et intellectu: nec potest dici sola voluntas, nisi operante memoria et intellectu et voluntate. Explicata sunt, ut arbitror, quae promissa sunt: quod separatim pronuntiavi, inseparabiliter cogitavi. Unum horum omnium tria fecerunt: sed tamen hoc unum quod tria fecerunt, non ad tria pertinet, sed ad unum.
Abbreviated transcription (Latin):
men. id ẽ memoriã. Audiui. Qua¬
tuor has sillabas. innomine memo¬
riȩ audiui. Quatuor sillabe . nom̃
est. Uox ẽ: sonuit ad aurem meã ꝓ¬
cessit: iñti aliquid insinuauit. Qd̾
sonuit. transiit. Unde in suuatum.
et quod insinuatũ ẽ. manet. S hoc
quęro. Quando dixisti hocnomen
memorie. uides certe. quia hoc no¬
men ñ ꝑtinet nisi ad memoriam.
Cetera eñi duo: habent nomina
sua. Namq aliud uocatur intellectꝰ
aliud uoluntas. ñ memoria. Illud
unũ uocatur memoria. s ut hoc di¬
ceres. ut quatuor istas sillabas oꝑare¬
ris. unde oꝑatus es: Hoc nom̃ quod
ꝑtinet ad solam memoriã. oꝑata ẽ
inte et memoria. ut teneres quod
dicebas: et intellectus. uit scires qd̾
tenebas et uoluntas. ut ꝓferres quod
sciebas. Grãs dño dõ nr̃o: adiuuat
nos. et inuobis et innobis. Uere dico
caritati ur̃e: hoc discutiendũ et insi¬
nuandũ tẽpidissime aggressus eram.
Metuebam enĩ neforte letificarẽ capa¬

Expanded text:
men, id est, Memoria. Audivi: quamen, id est, Memoria. Audivi: quatuor has syllabas in nomine memoriae audivi. Quatuor syllabarum nomen est, vox est, sonuit, ad aurem meam processit, menti aliquid insinuavit. Quod sonuit transiit, unde insinuatum et quod insinuatum est manet. Sed hoc quaero, quando dixisti hoc nomen Memoria, vides certe quia hoc nomen non pertinet nisi ad memoriam. Caetera enim duo habent nomina sua. Namque aliud vocatur intellectus, aliud voluntas, non memoria: illud autem unum vocatur memoria. Sed ut hoc diceres, ut quatuor istas syllabas operareris, unde operatus es? Hoc nomen quod pertinet ad solam memoriam, operata est in te et memoria, ut teneres quod dicebas; et intellectus, ut scires quod tenebas; et voluntas, ut proferres quod sciebas. Gratias Domino Deo nostro. Adjuvit nos, et in vobis et in nobis. Vere dico Charitati vestrae, hoc discutiendum et insinuandum trepidissime aggressus eram. Metuebam enim ne forte laetificarem capa
Abbreviated transcription (Latin):
quero. habes memoriã qua teneas
quod dicitur. Habes intellectũ. qͦ
intelligas quod tenetur. Dehis du¬
obus requiro abste. Uolens tenuisti:
et intellexisti: Uolens plane: plane¬
inquit᷑. Habes gͦ uoluntatẽ. Hȩc st̃
tria quȩ me dicturũ eẽ. ꝓmiseram:
aurib et iñtib ur̃is. Tria hȩc quȩ st̃
inte. quȩ potes numerare. et ñ potes
animaduerte separatim ꝓnunciari:
intelligo eũ ad eẽ. Ex his eñi uocibus
ur̃is quẽ ad modũ intellexeritis aduer¬
to: p̃sumo eũ adiuturũ ut om̃ia u¬
telligatis. Tria ꝓmisi separabilit̃ de¬
monstrari: inseparabilit̾ oꝑari. Ec¬
ce nesciebã quid eẽt in animo tuo:
demonstrasti mͥ dicendo memoriã:
hoc uerbũ. sonus iste. uox ista ꝓces¬
sit ad auresmeas. ab animo tuo. Hoc
eñi quod ẽ memoria tacite cogita¬
bas. et ñ dicebas. Erat inte. et ñdum
uenerat ad me. Ut aũt quod erat in
te ꝓferretur adme: dixisti ipsũ no¬

Expanded text:
quaero: Habes memoriam, qua teneas quaero: Habes memoriam, qua teneas quod dicitur; habes intellectum, quo intelligas quod tenetur; de his duobus requiro abs te, volens tenuisti et intellexisti? Volens plane, inquis. Habes ergo voluntatem. Haec sunt tria, quae me dicturum esse promiseram auribus et mentibus vestris. Tria haec sunt in te, quae potes numerare, et non potes animadverte separatim pronuntiari, intelligo eum adesse. Ex his enim vocibus vestris, quemadmodum intellexeritis, adverto; praesumo eum adjuturum, ut omnia intelligatis. Tria promisi separabiliter demonstrari, inseparabiliter operari. Ecce nesciebam quid esset in animo tuo, demonstrasti mihi dicendo, Memoria. Hoc verbum, sonus iste, vox ista processit ad aures meas ab animo tuo. Hoc enim quod est memoria, tacite cogitabas, et non dicebas. Erat in te, et nondum venerat ad me. Ut autem quod erat in te proferretur ad me, dixisti ipsum no
Abbreviated transcription (Latin):
dicturus sum longe distat. Nemo
mͥ calumpnietur: neforte gͦ et ego
aures queram. et ilse dentes paret.
hoc ine ꝓmisi ex hibititrũ: aliqua
tria demonstrãta separatim. oꝑati
inseparabilit. Quãsint ista similia
uł dissimilia trinitati om̃ĩpotenti
ñ nc̃ ago: s in ipsa creatura una et
mutabili inuenimus aliqua tria
que possint separabilit̃ demonstra¬
ri. et inseparabilit oꝑari. Ocarna¬
lis cogitatio: et conscientia ꝑtinax
atq infidelis. Quid de illa maiesti¬
te ineffabili in ea re dubitas. quã
oblitus es: hoc ipsum quod dico. di¬
.xi. Duas istas sillabas ñ teneres: nisi
ꝑmemoriã. Unde eñi scires duas ẽẽ:
moriã. E Quero aliud. Habes in¬
cellectum: habeo inquis.
Si eñi ñ haberes memoriã:
ñ tene res quod dixi. Si non
haberes intellectũ: ñ agnos¬
ceres qd̃¬
eres qd̾ tenusti. Habes eth oc.
Intellectũ tuũ ad id quod intus
tenes reuocas. et uides: et iudendo
formaris. ut sciens dicaris. Tercium

Expanded text:
dicturus sum longe distat, nemo dicturus sum longe distat, nemo mihi calumnietur. Ne forte ergo et ego aures quaeram, et ille dentes paret, hoc me promisi exhibiturum, aliqua tria demonstrata separatim, operata inseparabiliter. Quam sint ista similia vel dissimilia Trinitati omnipotenti, non nunc ago: sed in ipsa creatura ima et mutabili invenimus aliqua tria, quae possint separabiliter demonstrari, et inseparabiliter operari. O carnalis cogitatio, et conscientia pertinax atque infidelis! Quid de illa Majestate ineffabili in ea re dubitas, quam oblitus es. Hoc ipsum quod dico, Dixi; duas istas syllabas non teneres, nisi per memoriam. Unde enim scires duas esse, moriam. Quaero aliud: Habes intellectum? Habeo, inquis. Si enim non haberes memoriam, non teneres quod dixi: si non haberes intellectum, non agnosceres quod tenuisti. Habes et hoc. Intellectum tuum ad id quod intus tenes, revocas, et vides, et videndo formaris, ut sciens dicaris. Tertium