comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
redim̃tẽ. Qͦd si qͥsꝙͣ se ñdico potentiȩ
xp̃i. s. in nocentiȩ conparabit. ñ dicã
& alienũ seputando sanare. s suũ
saltẽ nullũ habere peccatũ: etiã sic
auidior ẽ. quã ratio salutis exposcit.
Multũ ẽ. ad illũ. ñ capit tantum.
Et bene. qđ & ista ꝓ uerbioꝵ sententia
cõmonet᷑. quȩ continuo sub iungit
& dicit. Quod si auidior es: noli con-¬
cupiscere cibos eiꝰ. Satiꝰ ẽ. enĩ ut ni¬
chil inde sumas: quã ut tͥplus quã
oportet assumas. Hȩc eñĩ inqͥd haben
uitã fallacẽ. hoc ẽ. hipochrisin. Dicen.¬
do enĩ se sine peccato eẽ: itͦũ ñ potest
exibere s fingere. Idõ dictũ ẽ. Heo
enĩ habent uitã fallacẽ. Unus est
solus qͥ & carnẽ hominis habere.:
& peccatũ potuit ñ habere. Merito
qd sequitꝰ nobis p̾cipitꝰ᷑ : & tali uerbo
atq ꝓuerbio humana infirmitas
conuenit᷑. eiq dicit᷑. Noli extendere
te cũsis pauꝑ: contra diuitẽ. Diues

Expanded text:
risto Quod si quisquam se, non dico potentiae Christi, sed innocentiae comparabit; non dicam et alienum se putando sanare, sed suum saltem nullum habere peccatum: etiam sic avidior est quam ratio salutis exposcit, multum est ad ilium, non capit tantum. Et bene quod ista Proverbiorum sententia commonetur, quae continuo subjungit atque dicit, Quod si avidior es, noli concupiscere cibos ejus; satius est enim ut nihil inde sumas, quam ut tibi plus quam oportet assumas. Haec enim, inquit, vitam habent fallacem, hoc est hypocrisim. Dicendo enim se sine peccato esse, justum non potest exhibere, sed fingere Ideo dictum est, Haec enim habent vitam fallacem. Unus est solus qui et carnem hominis habere, et peccatum potuit non habere. Merito quod sequitur, nobis praecipitur, ac tali verbo atque proverbio humana infirmitas convenitur, eique dicitur: Noli extendere te, cum sis pauper, contra divitem. Dives
Abbreviated transcription (Latin):
babuit ponendi animã suã & iterũ
sum̃di eã. nos autẽ nec quantũ uolu
mꝰ uuumꝰ & morim᷑ etiã si nolumus.
Ille moriens mox in se occidit mortẽ:
nos in eiꝰ morte liberam᷑ amorte. Illiꝰ ca¬
ut nos saluos faceret : nossine illo
nichil possumꝰ ficere. Ille se nobis p̃¬

Expanded text:
habuit ponendi animam suam, et iterum sumendi eam ; nos autem nec quantum volumus vivimus, et morimur etiamsi nolumus: ille moriens mox in se occidit mortem; nos in ejus morte liberamur a morte: illius caut nos salvos faceret; nos sine illo nihil possumus facere: ille se nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfrĩb moriant᷑ : tam̃ infrat̃norũ pec¬
catoꝵ remissionẽ nulliꝰ sanguis mar¬
tiris fundit᷑. qđ fecit ille ꝓ nobis. neq
in hoc quid imitaremꝰ. s. qͥd gracula¬
remꝰ contulit nobis. Quatinꝰ gͦ mar.¬
tires ꝓfr̃ib sanguinẽ suũ fuderunt.
hactenꝰ talia exibuert̃. qualia dñiea¬

Expanded text:
 in fraternorum peccatorum remissionem nullius sanguis martyris funditur, quod fecit ille pro nobis: neque in hoc quid imitaremur, sed quid gratularemur contulit nobis. Quatenus ergo martyres pro fratribus sanguinem suum fuderunt, hactenus talia exhibuerunt, qualia de
Abbreviated transcription (Latin):
tę mansiones st̃ indomo patris
tui. ubi tecũ habitabt̾ tui: Aut
si accipis eos ad te ipsũ. qͦmͦ iterũ
uenis qui ñ recedis: Ista lem̾i
si breuit explicare conem᷑. quan.¬
tũ uidetꝰ hodierno satis ȩẽ ser¬
moni: coartata utiq ñ clarebt̾.¬
& erit ipsa breuitas altera ob¬
scuritas. P roinde hoc debitũ dif.¬
ferimꝰ: qđ oportuniꝰ uobis patre¬
familias nr̃o largiente reddamus.
Ix UIII DEEADEC LECTIONE.

Expanded text:
tae mansiones sunt in domo Patris tae mansiones sunt in domo Patris tui, ubi tecum habitabunt tui! Aut si accipis eos ad teipsum, quomodo iterum venis qui non recedis? Ista, charissimi, si breviter explicare conemur, quantum videtur hodierno satis esse sermoni, coarctata utique non clarebunt, et erit ipsa brevitas altera obscuritas: proinde hoc debitum differamus, quod opportunius vobis Patrefamilias nostro largiente reddamus. I. In eamdem lectione
Abbreviated transcription (Latin):
nes multȩ sc̃. Nonne ista domus¬
est ubi edificationẽ habemꝰ ex dõ.
domũ ñ manu factã meternã in
cęlis: Nne ista ẽ. domꝰ dequa can.¬
tamꝰ dõ. beati qͥhabitant indomo
cua. in scła scłoꝵ laudabunt te:
Ergone uos ñ domũ cuiꝰq baptira¬
ti fr̃s. s domũ ipsiꝰ dĩ patris cui
om̃s fr̃s dicimꝰ. pat̾ nr̃ qui es incelis.
a regno separare cęloꝵ. ut eã sic di.¬
uidere audebitis. ut aliquȩ man.¬
siones eiꝰ sint in regno cȩloꝵ. aliquȩ
autẽ extra regnũ cȩloꝵ A bsit.
absit. ut qui uolunt habitare in
regno celoꝵ: in hac stulticia uelint
habitare uobiscũ. Absit inquã.
ut cũ omĩs domus regnantiũ fi¬
lioꝵ ñ sit alibi nisi in regno: ipsiꝰ
regiȩ domꝰ pars aliqua ñsit it
regno. & si abiero in qͥtͥ & p̃para.¬
uero uobis locũ: iterũ uenio &
accipiã uos ad meipsũ. ut ubi
tis: & uiã scitis. O dñẽ iħu. quo¬
mͦ uadis parare locũ. si iã mul¬

Expanded text:
nes multae sunt. Nonne ista est domunes multae sunt. Nonne ista est domus ubi aedificationem habemus ex Deo, domum non manufactam, aeternam in coelis ? Nonne ista est domus de qua cantamus Domino, Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te ? Ergone vos non domum cujusque baptizati fratris, sed domum ipsius Dei Patris, cui omnes fratres dicimus, Pater noster, qui es in coelis , a regno separare coelorum, aut eam sic dividere audebitis, ut aliquae mansiones ejus sint in regno coelorum, aliquae autem extra regnum coelorum? Absit, absit ut qui volunt habitare in regno coelorum, in hac stultitia velint habitare vobiscum: absit, inquam, ut cum omnis domus regnantium filiorum non sit alibi nisi in regno, ipsius regiae domus pars aliqua non sit in regno. 4. Et si abiero, inquit, et praeparavero vobis locum; iterum os ad meipsum, ut ubi tis, et viam scitis. O Domine Jesu, quomodo vadis parare locum, si jam mul
Abbreviated transcription (Latin):
in omĩb : ut qm̃ ds̃ caritas eꝰ. ꝑ ca
ritatẽ fiat ut qđ habent singuli:
cõmune sit omĩbꝰ. Sic enĩ quisq
etiã ipse habet: cũ amat in altero.
qđ ipse ñ habet. Non erit itaq aliqͣ
in uidia imparis claritatis : qm̃
regnabit in om̃ibꝰ unitas caritatiꝰ.
Pro uide respuendi st̃ a corde xp̃i
ano. qͥ putant ideo dictu multas
eẽ. mansiones: qͥa extͣ regniĩ cęloꝵ
erit aliqͥd. ubi beate maneant in¬
nocentes: qͥsine baptismo ex hac
uita emigrart᷑. qr sine illo in
regnũ cęloꝵ intrare ñ poceruN.
ħ ec fides ñ ẽ. fides. qm̃ ñ ẽ. uera
& catholica fides. Itane tandeꝰ
stulti homines & carnalibꝰ cogi¬
tationibꝰ excecati. cũ reꝓbandi es¬
retis. ñ uos putatisꝰ eẽ. reproban¬
dos. qui domũ dĩ patris inde se¬
paratis. Ñ enĩ ait dñs. in uniu̾so
mundo aut in uniuersa creatura.
aut in uita uel beatitudine sẽpit̃¬
na. mansiones multȩ sunit: sed
indomo inqͥtͥ patris mei mansio¬

Expanded text:
s Charitas est , per charitatem fiat ut quod habent singuli, commune sit omnibus. Sic enim quisque etiam ipse habet, cum amat in altero quod ipse non habet. Non erit itaque aliqua invidia imparis claritatis, quoniam regnabit in omnibus unitas charitatis. 3. Proinde respuendi sunt a corde christiano, qui putant ideo dictum multas esse mansiones, quia extra regnum coelorum erit aliquid ubi beate maneant innocentes, qui sine bvita emigrarunt, quia sine illo in regnum coelorum intrare non poterunt. Haec fides non est fides, quoniam non est vera et catholica fides. Itane tandem stulti homines, et carnalibus cogitationibus excaecati, cum reprobandi esraretis; non vos putatis esse reprobandos, qui domum Dei Patris inde separatis? Non enim ait Dominus, In mundo, aut, in universa creatura, aut, in vita vel beatitudine sempiterna mansiones multae sunt; sed, In domo, inquit, Patris mei mansio
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ mansuros. Quia & si aliꝰ est
sapientior aliꝰ alio sanctior: in
ubi mansionẽ ꝓ suo qͥsq acceptu¬
rus ẽ merito. Senariꝰ quidẽ ille
equalis eꝰ. om̃ibꝰ. quẽ pat̾ familias
ei qui oꝑati st̃ in uinea iubet dari
om̃ibꝰ. ñ uieo discernens qui minus
& qui ãpliꝰ laborarunt. Quo utiq
denario: uita significatꝰ et̾na. ubi
ãpliꝰ alio nemo uiuit. qm̃ uiuen
ra: sed multę mansiones diuersas
meritoꝵ in una uita ęt̾na signisi¬
cant dignitates. Alia enĩ gła solis.
alia gła lunȩ: alia gła stellarũ.
Stella enĩ abstella differt in gła.
Sic & resurrectio mortuoꝵ.⁊anquã

Expanded text:
esse mansuros, quia et si alius est esse mansuros, quia et si alius est justior, alius alio sanctior, in ubi mansionem pro suo quisque accepturus est merito. Denarius quidem ille aequalis est omnibus, quem paterfamilias eis qui operati sunt in vinea, jubet dari omnibus, non in eo discernens qui minus, et qui amplius laborarunt . Quo utique denario vita significatur aeterna, ubi amplius alius nemo vivit, quoniam ra, sed multae mansiones diversas meritorum in unitate aeterna significat dignitates. Alia enim gloria solis, alia gloria lunae, alia gloria stellarum: stella enim a stella differt in gloria; sic et resur
Abbreviated transcription (Latin):
& idõ turbarentur: consolatur eos.
etiã se dm̃i eẽ contestans. Creditis
in dĩn: inqͥt. & in me credite. Con¬
sequens e. enĩ: ut si indm̃ ereditis.
& in me credere debeatis. Qđ̾ non
dõ. Semecipsũ enĩ exinaniuit.
ñ tamĩ formã dĩ amittens. s formã
serui accipiens. M ortẽ metuitis
huic formȩ serui: Non tͦbetur cor
ur̃m. suscitabit illã forma di. Sed
quid est qđ sequit. in domo pa-¬
pris mei mansiones multȩ sunt.
nisi quia & sibi metuebant: Un¬
de audire debuerunt. ñ turbet᷑
cor ur̃m. Quis eĩ eoꝵ ñ metue.¬
ret. cũ petro dictũ eẽt fidentiori
atq prõptiori. ñ cantabit gallus
donec me ter neges. Tanꝙͣ ergo
essent ab illo perituri. merito tur¬
babantur. S ed cũ audiunt. it
domo patris mei multe mansio¬
nes sunt. si quominus dixissẽ uo¬
bis quia uado parare uobis lo.
eũ : aꝑturbatione recreantur.
certi ac fidentes etiã post pericu.¬
la tẽptationũ se apud dm̃ cũ xp̃o

Expanded text:
& ideo turbarētur, consolatur eos, & Deum se esse contestans, Creditis, inquit, in Deum? & in me credite. Consequens est enim, vt si in Deum creditis, & in me credere debeatis. Quod non Deo. Semetipsum enim exinanivit , non tamen formam Dei amittens, sed formam servi accipiens. Mortem metuitis huic formae servi? Non turbetur cor vestrum: Deus suscitabit illam formam Dei. Sed quid est quod sequitur: In domo Patris mei mansiones multae sunt? nisi quia et sibi metuebant: unde audire debuerunt: Non turbetur cor vestrum. Quis enim eorum non metueret, cum Petro dictum esset, fidentiori atque promptiori: Non cantabit gallus, donec ter me neges? Tanquam ergo essent ab illo perituri, merito turbabantur. Sed cum audiunt: In domo Patris mei mansiones multae sunt, Si quominus dixissem vobis quia vado paA perturbatione recreantur, certi ac fidentes, et jam post pericula tentationum se apud Deum cum Christo
Abbreviated transcription (Latin):
diccre : qui me sequitur non ambulabit itenebris. s habebit lumen. Aadi-¬
dit enim uitȩ : sicut ibi dictum ẽ. qm̃ apudte fonsuite. Uidete itaq fr̃s mei.
quomodo ũba dñi cum illius psalmi ueritate concordant. Et ibi lumen
positum ẽ. cum fonte uitȩ: & adño dictum ẽ. lumenuite. Inistis autem usib
corporalib : aludẽ. lumen. alud fons. Fontem fauces querunt: lum̃ oculi.
Quando sitimus: quȩximus fontem. Quando uitenebris siimꝰ : quȩrim lucẽ.

Expanded text:
dicere, Qui me sequitur, non ambulabit in tenebris, sed habebit lumen; addidicere, Qui me sequitur, non ambulabit in tenebris, sed habebit lumen; addidit enim, vitae; sicut ibi dictum est, Quoniam apud te fons vitae: Videte itaque fratres mei, quomodo verba Domini cum illius psalmi veritate concordant: et ibi lumen positum est cum fonte vitae, et a Domino dictum est lumen vitae. In istis autem usibus corporalibus aliud est lumen, aliud fons: fontem fauces quaerunt, lumen oculi: quando sitimus quaerimus fontem; quando in tenebris sumus, quaerimus lume
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩm fontem uitȩ. Bibe & uiuȩ. apud te inquid fons uitȩ: ido subumbra-¬
culo alarum tuarum sperant filii hominum. inebriari isto fonte quexentes.
d delumine dicebamus. Sequęregͦ. Nam propħa cum dixissoꝵ. apudte fõns
untȩ : secutus adiunxit. Inlumine tuo: udebimus lumen. Dm̃ dedõ. lumen
delumine. Perhoc lumen factum ẽ. solis lumen. Et lum̃ quod fecit solem: sub
quo fecit & nos: factum e. subsole propternos. tactume̾. inquam propt̾ nos
subsole: lumen quod fecit lumen. Noli contemnere nubem. Carnis nube tegit᷑
nonut obscuretur: s ut temꝑetur. loquens gͦ ꝑnubem carnis: lumen in defi-¬
ciens. lumen sapientiȩ. lumen scientiȩ : ait hominibus. Ego sum lumen mundi.
Quime sequitur : non ambulabit intenbris. s habebit lumen uitȩ. Quomodo
te abstulit aboculis carnis: & reuocauit adoculos cordis. Non enim sufficit

Expanded text:
Dominum fontem vitae. Bibe et vive. Apud te, inquit, fons vitae: ideo sub umbraDominum fontem vitae. Bibe et vive. Apud te, inquit, fons vitae: ideo sub umbraculo alarum tuarum sperant filii hominum, inebriari isto fonte quaerentes. Sed de lumine dicebamus. Sequere ergo: nam Propheta cum dixisset, Apud te fons vitae, secutus adjunxit, In lumine tuo videbimus lumen ; Deum de Deo, lumen de lumine. Per hoc lumen factum est solis lumen: et lumen quod fecit solem, sub quo fecit et nos, factum est sub sole propter nos. Factum est, inquam, propter nos sub sole lumen quod fecit solem. Noli contemnere nubem carnis: nube tegitur, non ut obscuretur, sed ut temperetur. 5. Loquens ergo per nubem carnis lumen indeficiens, lumen sapientiae, ait hominibus, Ego sum lux mundi: qui sequitur me, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae. Quomodo te abstulit ab oculis carnis, et revocavit ad oculos cordis? Non enim sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
tuarum sperabiit. Si gͦ sperabunt. inquid sperabunt. nͥ quod pecoranon habeb̾t.o
In ebriabiuitur abub̾tate domus tuȩ : & torrente uoluptatis tuȩ potabis eos.
uiale uinum ẽ. unde in ebriari laudabile ẽ. Quale uinum ẽ: quod nor
turbat sed dirigit mentem. Quale uinum ẽ. quod facit ꝑpetuo sanum : non
in ebriando facit insanum. In ebriabuntur. Unde. a Abubertate domus
tuȩ. & torrente uoluptatis tuȩ potabis eos. Unde. a Qm̃ apud te ẽ. fons uitȩ.
Ipsefons uite: ambulabat interra. Ipse dicebat. Quisitit: ueniat adme. Ecce
fons. Sednos delumine loqui cȩperaius : & propositam exeuangelio quȩstio¬
nem delumine tractabamus. Lecta ẽ. enimnobis: dicente dño. Ego sum lux
mundi. Inde quȩstio : nequis carnaliter sapiens. solem istum intelligendũ
utaret. Uenimus inde ad psalmum. Quo considerato: inuenimꝰ interim

Expanded text:
tuarum sperabunt. Si ergo sperabunt, quid sperabunt, nisi quod pecora non habebunt? tuarum sperabunt. Si ergo sperabunt, quid sperabunt, nisi quod pecora non habebunt? Inebriabuntur ab ubertate domus tuae; et torrente voluptatis tuae potabis eos. Quale vinum est, unde inebriari laudabile est? quale vinum est, quod non turbat, sed dirigit mentem? quale vinum est, quod facit perpetuo sanum, non inebriando facit insanum? Inebriabuntur. Unde? Ab ubertate domus tuae; et torrente voluptatis tuae potabis eos. Unde? Quoniam apud te fons vitae. Ipse fons vitae ambulabat in terra, ipse dicebat, Qui sitit, veniat ad me . Ecce fons. Sed nos de lumine loqui coeperamus, et propositam ex Evangelio quaestionem de lumine tractabamus. Lectum est enim nobis dicente Domino, Ego sum lux mundi. Inde quaestio, ne quis carnaliter sapiens solem istum intelligendum putaret: venimus inde ad Psalmum, quo considerato, invenimus interim
Abbreviated transcription (Latin):
creator. quod iumentis non prȩstat.  Nulla ne discretio ẽ. inter animal
factum adimaginem dĩ. & animal subditum imagini dĩ. Est pl
Praeter salutem istam. cominunem nobis : cum animantib mutis.
ẽ. quod nobis praestat ds̃ : illis autem non pręstat. Quid ẽ. hoc. a¬
Sequere in eodem psalmo. Filii autem hominũ subtegmine alarum
tuarum sꝑabunt. Habentes in odo salutem cominunẽ cũ pecoribus
sius filii hominũ : subtegmine alarum tuarũ sꝑabunt. Aliam habent
salutem inre : aliam inspe. Salus ista quȩ inp̾sentiẽ: hominibus peco¬
ribusq communis ẽ. S est alia : quam sperant homines. & accipiunt
iusperant : nonaccipiunt qui desꝑant. Filii enim homuniũ: sub tegin
inquit alarum tuarum sperabunt. Qui autem ꝑseuerant᷑ sꝑant: a tẽ
proteguntur. ne de spe adiabolo deiciantur. Subtegmine a larua¬

Expanded text:
creator, quod jumentis non praestat? Nullane discretio est inter animal creator, quod jumentis non praestat? Nullane discretio est inter animal factum ad imaginem Dei, et animal subditum imagini Dei? Est plane: praeter salutem istam communem nobis cum animantibus mutis, est quod nobis praestet Deus, illis autem non praestat. Quid est hoc? Sequere in eodem psalmo: Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Habentes modo salutem communem cum pecoribus suis, Filii hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Aliam habent salutem in re, aliam in spe. Salus ista quae in praesenti est, hominibus pecoribusque communis est: sed est alia quam sperant homines; et accipiunt qui sperant, non accipiunt qui desperant. Filii enim hominum sub tegmine, inquit, alarum tuarum sperabunt. Qui autem perseveranter sperant, a te proteguntur, ne de spe a diabolo dejiciantur: sub tegmine alaru
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. Qm̃ enun dĩ es: & habes multiplicem miscdĩam. ꝑuenit eadem mul¬¬
tiplicitas miscdĩȩ tuȩ: non solum ad homines quos ereasti ad unaginẽ
tuam. set etiam ad peccora quȩ hominibus sub didisti. A quõ enim salꝰ
ominis: abillo salus & pecoris. Non erubescas hoc sentire dedũo dõ tuo
unmo praesumas & fidas: m caueas ne aliter sentias. Qui saluum facit te:
ipse saluum equũ tuum. ipse ouem tuam. Adminuna omĩno ueniamus.
Ipse gallinam tuam. Dni ẽ. salus: & ista dĩ saluat. Mlouet. Interrogas. a¬
nuror quiddubitas. Dedignabitur saluare. qui dignatus. ẽ. creare.
Oñiẽ. salus. Angelorum. hominum : pecorum. dñi ẽ. salus. Sicut nemo
ẽ. ãscipso: ita neino ẽ. saluus a se ipso. Proinde uerissime psalius atq op-¬
time. Honiuies & iunenta saluos facies dñe. Quare.& Sicut multiplica¬
ta ẽ. mniscdĩa tua ds̃. Ques enim ds̃. tu creasti. tu saluas: tu dedisti. ẽẽ.
saluantur. nonne habent homines aliquid aliud quodeis dĩ praestoe

Expanded text:
iam enim Deus es, et habes multiplicem misericordiam; pervenit eadem multiplicitas misericordiae tuae, non solum ad homines quos creasti ad imaginem tuam, sed etiam ad pecora quae hominibus subdidisti. A quo enim salus hominis, ab illo salus et pecoris. Non crubescas hoc sentire de Domino Deo tuo: imo praesumas et fidas, et caveas ne aliter sentias. Qui salvum facit te, ipse salvum facit equum tuum, ipse ovem tuam; ad minima omnino veniamus, ipse gallinam tuam: Domini est salus , et ista Deus salvat. Movet te, interrogas; miror quid dubitas. Dedignabitur salvare, qui dignatus est creare? Domini est salus Angelorum, hominum, pecorum; Domini est salus. Sicut nemo est a seipso, ita nemo salvus est a seipso. Proinde verissime Psalmus atque optime ait, Homines et jumenta salvos facies, Domine. Quare? Sicut multiplicata est misericordia tua, Deus. Tu enim es Deus, tu creasti, tu salvas: tu dedisti esse, tsalvantur; nonne homines habent aliquid aliud quod eis Deus praestet
Abbreviated transcription (Latin):
inquibus potest: conuineit etiam disputando. Improbemus itaq
oriente: occidere inoccidente. cuus cursui nox succedit: cuius radũ nube
obumbrantur. quicerta de loco in locum motione cominigrat. Honẽ. hoc
ipsum facta sunt: & sine ipso factum ẽ. nichil. Est gͦ lux: quȩ facit hanc
lucem. hanc ameinus: hanc intelligere cupiamus. ipsam siciamꝰ: ut ad
ipsam duce ipsa aliquando ueniamus: & in illa uita uiuamꝰ. ut nunquam
omino moriamur. Ista eium lux ẽ : dequa propħa olim praemissa. ita i
psalmo cecinit. Homines & uunenta saluos facies dñe : sicut mnultiplicata ẽ.

Expanded text:
in quibus potest convincit etiam disputando. Improbemus itaque in quibus potest convincit etiam disputando. Improbemus itaque oriente, occidere in occidente; cujus cursui nox succedit, cujus radii nube obumbrantur, qui certa de loco in locum motione commigrat: non est hoc ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . 3. Est ergo lux quae fecit hanc lucem: hanc amemus, hanc intelligere cupiamus, ipsam sitiamus; ut ad ipsam duce ipsa aliquando veniamus, et in illa ita vivamus, ut nunquam omnino moriamur. Ista enim lux est, de qua prophetia olim praemissa ita in Psalmo cecinit: Homines et jumenta salvos facies, Domine; sicut multiplicata est
Abbreviated transcription (Latin):
uos aiopo auniuialus. et in TeNT accerralys.
CUAI SC̃AL EUANGOLIUM IEOERETUR: nondubito quod¬
om̃s homines etiam intelligere conati suinus. & quisq
nr̃m deretam mnagna quȩ lecta ẽ: prosuo motlulo cȩꝓit
quodpotuit. & posito pane u̾bi : nemo ẽ. qui se quęratur nichil gustas se.
Sed iterum non dubito : quia difficile quisquam ẽ. qui totum intelle-¬
ita satis intelligat: toleret ministerium nr̃m. quousq si possimus:
illo qui adiuuante tractando faciamus. ut uel om̃s uel multi intelligant.
quodse pauci intellex isse letantur. Quod ait dñs. ego sum lux mundi.
clarum puto eẽ. eis quihabent oculos: unde huius lucis participes fiant.
u autem quon babent oculos nisi insola carne: mirantur quod dictu
peragit diem. a non enim defuerunt heretici : qui ista senserunt. Ma-¬
uchei solem istum oculis carnis uisibilem: expositum & publicum ñ
& diabolicam doctrinam ẽẽ. cognoscit. Nec solum cognoscit credendo.

Expanded text:
uod modo audivimus et intenti accepimus, cum sanctum Evangelium legeretur, non dubito quod omnes etiam intelligere conati sumus: et quisque nostrum de re tam magna quae lecta est, pro suo modulo cepit quod potuit; et posito pane verbi, nemo est qui se queratur nihil gustasse. Sed iterum non dubito, quia difficile quisquam est qui totum intellevangelio recitata satis intelligat; toleret ministerium nostrum, quousque, si possimus, illo adjuvante tractando faciamus ut vel omnes vel multi intelligant, quod se pauci intellexisse laetantur. 2. Quod ait Dominus, Ego sum lux mundi, clarum puto esse eis qui habent oculos, unde hujus lucis participes fiant: qui autem non habent oculos nisi in sola carne, mirantur quod dictumperagit diem? Non enim defuerunt haeretici qui ista senserunt. Manichaei solem istum oculis carnis visibilem expositum et publicum non et diabolicam doctrinam esse cognoscit: nec solum agnoscit credendo, sed
Abbreviated transcription (Latin):
causam meam degente non sc̃ã. illorum scilic&: qui dicunt uidemus.
& eorum peccatum manet. Non autem illud iudicium iam intulit mu
noniudico quenquã: qumprius ait uenit non ut uidico̧ mundum:
sedut saluetuR MnS xeR IR SUM.

Expanded text:
causam meam de gente non sancta : illorum scilicet qui dicunt, Videmus, causam meam de gente non sancta : illorum scilicet qui dicunt, Videmus, et eorum peccatum manet. Non autem illud judicium jam intulit munnon judico quemquam : quoniam prius venit, non ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ips
Abbreviated transcription (Latin):
siuos caecos aduerteretis: siuos caecos diceretis. & admedicum curreretis.
sigꝰ ita caeci essetis. non haberetis peccatum: quia ego ueni auferre peccatum.
unc uero dicitis quia uidemus: peccatum urm man&e. Quare.
Quia uidendo uidemus. medicum non quaeritis: incaecitate ur̃a rema-¬
netis. Hoc ẽ gͦ. quod paulo aute nonintellexoramus quod ait. Ego ueni.
ut qui nonuident uideant. Quid ẽ. ut qui non uident uideant. a Quis¬
se non uidere confitentur : & medicum quaerunt ut uideant. Et qui
uident: caeci fiant. Quidẽ. quiuident caeci fiant. a Quise pritant
uidere & medicum non quęrunt: insua caecitate ꝑmaneat S. Ergo
istam discretionem: uocauit uidicium. cum ait. Iniudicium ueni
in hunc mundũ: quo discernit causam credentium & confitentium
a suꝑbis se uidere putantibus: & idõgrauius excaecatis. Tanquam
dixerit ei peccator confitens: & medicum quacrens. Iudicame ds̃. & discerne

Expanded text:
si vos caecos adverteretis, si vos caecos diceretis, et ad medicum curreretis; si vos caecos adverteretis, si vos caecos diceretis, et ad medicum curreretis; si ergo ita caeci essetis, non haberetis peccatum: quia veni ego auferre peccatum. Nunc vero dicitis, Quia videmus: peccatum vestrum manet. Quare? Quia dicendo, Videmus, medicum non quaeritis, in caecitate vestra remanetis. Hoc est ergo quod paulo ante non intellexeramus quod ait, Ego veni, ut qui non vident, videant: quid eEt qui vident, caeci fiant: quid est, qui vident, caeci fiant? Qui se patant videre, et medicum non quaerunt, in sua caecitate permaneant. Ergo istam discretionem vocavit judicium, cum ait, In judicium veni in hunc mundum, quo discernit causam credentium et confitentium a superbis, se videre putantibus, et ideo gravius excaecatis; tanquam dixerit ei peccator confitens et medicum quaerens, Judica me, Deus, et discerne
Abbreviated transcription (Latin):
filium hominis tantum qd̾ ante crediderat: sediam filium dĩ qui car-¬
nem susceꝑat. a it. Credo dñẽ. Parum ẽ. credo. Uis uidere qualẽ credat.
Procidens adorauit eum. Dixit euesus. Modo dies ille ẽ: inter lucem & te¬
nebras discernens. Inuidicium ego in hunc mundumueni: ut qui not
uident uideant. & qui uident caeci fiant. Quid ẽ. hoc dñe. & magnã
qua estionem fessis intulisti. S erige uires nr̃as: ut possimꝰ intelligere
quod dixisti. Uenisti: ut quinonuident uideant. Recte quia lumen es.
recte quiadies es: recte quia detenebris lib̾as. Hocomnis anima accipit:
omnis intelligit. Quid ẽ. quod sequitur. & qui uident caeci fiant.
Ergone quiauenisti. caeci fiunt quiuidebant. a Audiquid sequitur.
& fortas sis intelligis. Commoti sunt gͦ uerbis istis quidam expharisacis
ox dixerunt ei. Nunquid& nos caeci sumus. a Audi iam quidẽ. quod

Expanded text:
filium hominis tantum, quod ante crediderat, sed jam Filium Dei qui carfilium hominis tantum, quod ante crediderat, sed jam Filium Dei qui carnem susceperat, ait: Credo, Domine. Parum est, Credo; vis videre qualem credat? Procidens adoravit eum. 16. Et dixit ei Jesus. Modo dies ille est, inter lucem et tenebras discernens. In judicium ego in hunc mundum veni, ut qui non vident, videant; et qui vident, caeci fiant. Quid est hoc, Domine? Magnam quaestionem fessis intulisti: sed erige vires nostras, ut possimus intelligere quod dixisti. Venisti ut qui non vident, videant: recte, quia lumen es; recte, quia dies es; recte, quia de tenebris liberas: hoc omnis anima accipit, omnis intelligit. Quid est hoc quod sequitur, Et qui vident, caeci fiant? Ergone quia venisti, caeci fient qui videbant? Audi quid sequitur, et fortassis intelliges. 17. Commoti sunt ergo verbis istis quidam ex Pharisaeis, et dixerunt ei: Numquid et nos caeci sumus? Audi jam quid est quod
Abbreviated transcription (Latin):
& dixerunt ei. Inpeccatis natus es totus. Totus quis ẽ. a Cũ oculis
clausis. Sed qui aperuit oculos: saluat & totum. Ipse dabit ad ex
tremum resurrectionem. qui infaciem dedit illuminationẽ. In
peccatis totus natus. es. & tu doces nos.a Et eiecer eum foras. Ipsi
illum magistrum fecer: ipsi ut discerend: totiers interrogauerut¬
& ingrati docentem proiecerunt. SSed quod dixiiam dudum frs: illi
pellunt. excipit dñs. Magis enim quia expulsus ẽ: xpianus factus ẽ.¬
Audiuit iesus: quia eiecerunt eum foras. Et cum inuenissoꝵ eum: dixit
ei. Tucredis infilium dĩ. a modo lauit faciem cordis. Respondit ille
&e dixit: quasi ad huc inunctus. Quis ẽ. dñe. ut credam incum.
Et dixit ei iesus. Et uidisti eum : & qui loquitur tecum ipse ẽ. Missus
ẽ. ille. iste lauans. faciem insyloe: quod interpraetatur missus.
Deniq iam facie lota cordis. & mundata conscientia : agnoscens cum nor

Expanded text:
et dixerunt ei: In peccatis natus es totus. Totus quid est? Cum oculis et dixerunt ei: In peccatis natus es totus. Totus quid est? Cum oculis clausis. Sed qui aperuorde resurrectionem, qui in facie dedit illuminationem. In peccatis totus natus es, et tu doces nos? Et ejecerunt eum foras. Ipsi illum magistrum fecerant, ipsi ut discerent; toties interrogaverunt, et ingrati docentem projecerunt. Sed ut dixi jamdudum, fratres, illi pellunt, Dominus suscipit: magis enim, quia expulsus est, Christianus factus eesus quia ejecerunt eum foras, et cum invenisset eum dixit ei: Tu credis in Filium Dei? Modo lavat faciem cordis. Respondit ille, et ait, quasi adhuc inunctus, Quis est, Domine, ut credam in eum? Et dixit ei Jesus: Et vidisti eum, et qui loquitur tecum, ipse est. Missus est ille, iste lavans faciem in Siloe, quod interpretatur Missus. Denique jam facie lota cordis et mundata conscientia, agnoscens eum non
Abbreviated transcription (Latin):
serium. o dorsum ponitis contra dim̃m. & Sed nec seruum sequimini.
N amꝑillum addiim dĩccremini. Respondit ille homo: & dyxit eis. In
hoc mirabile ẽ. quia uos nescitis unde sit: & aperuit oculos meos.
cimus autem: quia dsꝰ peccatores non exaudit. Sed siquis dĩ cultor¬
& uoluntatẽ eius facit: hunc exaudit. Ad huc inunctus loquitur.
Nam cȩ peccatores exaudit deus. Sienim peccatores deus non exaudiret.
frustra ille publicanus oculos interram demittens: & pectus suum¬
ꝑcutiens. diceret. Onẽ propicius michi esto peccatori. Et ista confessio
meruit iustificationẽ : quo modo iste caecus illuminationem. A scło
nonẽ. auditum: quia aperuit quis oculos caeci nati. Nisi eẽt. hic ã
dõ: non poterat facere quicquam. Lib̾e. constanter: ueraciter. Haec
nun quae facta sunt a dño. a quo fierent nͥ adño. & Aut quando a
discipulis talia fierent. nisi in eis diĩs habitaret. a Responderunt.

Expanded text:
servum, et dorsum ponitis contra Dominum? Sed nec servum sequimini; servum, et dorsum ponitis contra Dominum? Sed nec servum sequimini; nam per illum ad Dominum duceremini. 13. Respondit ille homo, et dixit eis: In hoc mirabile est, quia vos nescitis unde sit, et aperuit oculos meos. Scimus autem quia peccatores est, et voluntatem ejus facit, hunc exaudit. Adhuc inunctus loquitur; nam et peccatores exaudit Deus. Si enim peccatores Deus non exaudiret, frustra ille Publicanus oculos inpercutiens diceret, Domine, propitius esto mihi peccatori. Et ista confessio meruit justificationem, quomodo iste caecus illuminationem. A saeculo non est auditum quia aperuit quis oculos caeci nati. Nisi esset hic a Deo, non poterat facere quidquam. Libere, constanter, veraciter. Haec enim quae facta sunt a Domino, a quo fierent nisi a Deo? Aut quando a discipulis talia fierent, nisi in eis Dominus habitaret? 14. Responderunt,
Abbreviated transcription (Latin):
eum confiteretur xp̃m. extra synagogam fieret. Iam nonerat malum:
fieri extra sy nagogam. Illi expellebant: sechep̃s excipiebat. Propter ea
arentes eius dixerunt quia actatem habet: ipsum interrogate. Uocaue¬
nua hic homo peccacor ẽ. Dixit gͦ ille. Si peccator e. nescio. Unum Scio:
et ex eaeco uidens. nonferens caecos: dixit eis. Dixi uobis iam: & audistis.
uid iterum uultis audire. a Nunquid& uos uultis discipulieius fier¬
eius sis. Tale maledictum super nos: & suꝑfilios nrõs. Maledictum
e enm sicor discutias: nonsi uba perpendas. Nos autem moysi dis¬
cipulisumꝰ. Nos scimꝰ: quia mox si locutus e. ds̃. Istum autem nescimꝰ:
unde sit. Utinam Sciretis. quiamoy si locutus. ẽ. ds̃: Sciretis quia
permoy sen predicatus. ẽ. ds̃. Habetis enum dñm dicentem. Si erederets
moysi: crederetis & michi. De me enimille scripsit. Itane sequimini

Expanded text:
eum confiteretur Christum, extra synagogam fieret. Jam non erat malum eum confiteretur Christum, extra synagogam fieret. Jam non erat malum fieri extra synagogam. Illi expellebant, sed Christus excipiebat. Propterea parentes ejus dixerunt, Quia aetatem habet, ipsum interrogate. quia hic homo peccator est. Dixit ergo ille: Si peccator est, nescio; unum scio, et ex caeco videns, non ferens caecos, respondit eis: Dixi vobis jam, et audistis: quid iterum vultis audire? Nunquid et vos vultis discipuli ejus fierejus sis. Tale maledictum super nos et super filios nostros. Maledictum enim est, si cor discutias, non si verba perpendas. Nos autem Moysi discipuli sumus: nos scimus quia Moysi locutus est Deus, istum autem nescimus unde sit. Utinam sciretis quia Moysi locutus est Deus; sciretis quia per Moysen praedicatus est Deus. Habetis enim Dominum dicentem, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit . Itane sequimini
Abbreviated transcription (Latin):
inunctus in corde : nondum di filium confitetur. nec mentitur tam.
Ipseenim dñs: deseipso ait. None. propħa sine honore: nisi inpatria
sua. Non crediderunt gͦ uidaei deillo quia caecus fiuss et & uidis s&̧.
donec uocarent parentes eiꝰ qui uiderat. Idẽ. qui caecus fuerat & uidei
Et interrogauerunt eos dicentes. hice. filius ur quemuos dicitis quia
caecus natus est. o Quomodo gͦ nunc uid&ȩ a Respondert̾ eis parentes
cius : & dixerunt. Scimus quia hicẽ. filius nr̃: & quia caecus natus ẽ.
gate. A etatem habet: ipse dese loquatur. filius quidem ur ẽ. Sed
nuiste cogeremur loqui proinfante: quia ipse prose loqui non poss&
Olim loquitur : modo uidet. Caecum anatiuitate noiumus: loquentẽ
olim scimus. uidentem modo uidemus: ipsum interrogate. ut instru-¬
amini. Quid nobis calumniamini. haecdixerunt parentes eiꝰ:
quia timebant uidaeos. Iam enim conspirauerant uidaei: ut siquis

Expanded text:
inunctus in corde, nondum Dei Filium confitetur, nec mentitur. Tamen inunctus in corde, nondum Dei Filium confitetur, nec mentitur. Tamen ipse Dominus de seipso ait: « Non est propheta sine honore, nisi in patria sua . » « Non crediderunt ergo Judaei dedonec vocarent parentes ejus qui viderat: » id est, qui caecus fuerat, et viderat. « Et interrogaverunt eos, dicentes: Hic est filius onderunt eis parentes ejus, et dixerunt: Scimus quia hic est filius noster, et quia caecus natus est: gate, aetatem habet, ipse de se loquatur. » Filius quidem noster est, sed juste cogeremur loqui pro infante, quia ipse pro se loqui non posset: olim loquitur, modo videt; caecum a nativitate novimus, loquentem olim scimus, videntem modo videmus: ipsum interrogate, ut instruamini; quid nobis calumniamini? Haec dixerunt parentes ejus, quia timebant Judaeos. Jam enim conspiraverant Judaei, ut si quis
Abbreviated transcription (Latin):
qui sabbatum non custodit. Ipse potius custodiebat: qui sine peccato erat.
Sabbatum enĩ spualit̾ hoce : non habere peccatum. Deniq fr̃s hoc admo-¬
iet : dñs: quando commendat sabbatum. Opus omne seruile: noN
facietis. Haec sunt uerba dĩ sabbatum commendantis: omne opus seruile
non facietis. Iam suꝑiores lectiones interrogate : quod sit opus seruile.
& diim audite. Omnis qui facit peccatum : seruus e. peccati. Sedisti
uidentes ut dixi : nec muncti. sabbatum carnaliter obseruabant.
spualiter uiolabant. Alii dicebant. Quomodo potest homo peccator
haec signa facere. & Ecce sunt inuncti. Et Scisma erat ineis. Dies ille di-
de eo qui aꝑuit oculos tuos.o a uidde illo sentis.  auid existimas. a¬
Quid uidicas... Querebant quem ad modum homini calumniarentur.
ut desy nagoga pelleretur: sed axp̃o inueniretur. Sed ille constanter
quod sentiebat ex praessit. Ait enim: quia propħa ẽ. Adhuc quidem

Expanded text:
qui sabbatum non custodit. Ipse potius custqui sabbatum non custodit. Ipse potius custSabbatum enim spiritale hoc est, non habere peccatum. Denique, fratres, hoc admonet Deus quando commendat sabbatum: Omne opus servile non facietis . Haec sunt verba Dei sabbatum commendantis: Omne opus servile non facietis. Jam superiores lectiones interrogate, quid  Ms., quod sit opus servile, et Dominum audite: Omnis, qui facit peccatum, servus est peccati . Sed isti nec videntes, ut dixi, nec inuncti, sabbatum carnaliter observabant, spiritaliter violabant. Alii dicebant: Quomodo potest homo peccator haec signa facere? Ecce sunt inuncti. Et schisma erat in eis. Dies ille divide eo qui aperuit oculos tuos? Quid de illo sentis? Quid existimas? Quid judicas? Quaerebant quemadmodum homini calumniarentur, ut de synagoga pelleretur, sed a Christo inveniretur. Sed ille constanter quod sentiebat, expressit. Ait e
Abbreviated transcription (Latin):
siloe: & laua. Et abii. & aui : & uidi. Ecce annuntiator factus ẽ. grae:
ecco euangelizat. confitetur uidens. Caecus ille confitebatur : & cor im¬¬
norum frigebatur. quia non habebant in corde : quodiam ille habebat
infacie. Dixerunt ei. Ubiẽ. ille qui aperuit tͥ oculos. Ait. Nescio. Inhis
uerbis: animus ipsius adhuc inuncto similis erat nondum uidenti. Sic
ponantus fratres: tanquam illam inunctionẽ manimo habucrit. Predicat.¬
& nescit quempredicat. Ad ducunt eum ad pharisaeos: qui caecꝰ fue
Erat autem sabbatum: quando lutum fecit iesus & aperuit oculos eius.
Iterum gͦ interrogabant eum pharisaei : quomodo uidis soȩ. Ille autem
dixit eis. lutum mͥ posuit suꝑoculos: & laui& uideo. Dicebant ergo ex
pharisaeis quidam. Non om̃s sed quidam. lam enim inunguebantur
quidam. Quid gͦ dicebant. nec uidentes. nec inuncti.a Nonẽ. hic adõ

Expanded text:
Siloe, et lava. Et abii, et lavi, et vidi. » Ecce annuntiator factus est gratiae; Siloe, et lava. Et abii, et lavi, et vidi. » Ecce annuntiator factus est gratiae; ecce evangelizat, confitetur videns. Caecus ille confitebatur, et cor impiorum frangebatur; quia non habebant in corde, quod jam ille habebat in facie. Dixerunt ei: Ubi est ille qui tibi aperuit oculos? Ait: Nescio. In his verbis animus ipsius adhuc inuncto similis erat, nondum videnti. Sic ponamus, fratres, tanquam illam inunctionem in animo habuerit. Praedicat, et nescit quem praedicat. 9. « Adducunt euerat autem sabbatum quando lutum fecit Iesus et aperuit oculos eius iterum ergo interrogabant eum Pharisaei quomodo vidisset ille autem dixit eis lutum posuit mihi super oculos et lavi et video dicebant ergo ex Phaquidam. Quid ergo dicebant, nec videntes, nec inuncti? Non est hic homo a Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
batur: facebatur. necei subueniebatur. Et conatꝰ ẽ. benefacere. Ait enim
abrahae. Pater abraham: nitte lazarum adfr̃s meos: ut dicat illis
quid hic agitur. ne & ipsi ueniant in hunc locum tormentoꝵ. Oinfelix.
quando uiuebas: tunc erat tempus oꝑandi. Modo iam innoete es: inqi
nemo possit oꝑari. Haec cum dixissoe : expuit interram. & fecit lutum ex
sputo: & li niuit lutum super oculos eiꝰ. & dixit ei. Uade. & laua in
uiderant eum prus quia mendicꝰ erat: dicebant. Nonne hic ẽ. qui
sedebat & mendicabat. a Alii dicebant quia hic ẽ : alii autem nequa
quam: sedsimilis. ẽ. eius. Aꝑti oculi : uultum mutauerant. Ille dice-¬
bat: quia ego sum. Uox grata: ne damnaretur ingrata. Dicebant
gꝰ ei. Quomodo aꝑti sunt oculi tui. & Respondit. Ille homo qui dr̃ iħ̃s.
lutum fecit & liniuit oculos meos: & dixit michi. Uade adnatatoriam

Expanded text:
batur, fatebatur, nec ei subveniebatur; et conatus est benefacere. Ait enim batur, fatebatur, nec ei subveniebatur; et conatus est benefacere. Ait enim Abrahae: Pater Abraham, mitte Lazarum ad fratres meos, ut dicat illis quid hic agatur, ne et ipsi veniant in hunc locum tormentorum . O infelix! quando vivebas, tunc erat tempus operandi; modo jam in nocte es, in qua nemo possit operari. 7. « Haec cum dixisset, exspuit in terram, et fecit lutum ex sputo, et linivit lutum super oculos ejus, et dixit ei: Vade, et lava in videbant eum prius quia mendicus erat, dicebant: Nonne hic est qui sedebquam, sed similis est ejus. » Aperti oculi vultum mutabant. « Ille vero dicebat: quia ego sum. » Vox grata, ne damnaretur ingrata. « Dicebant ergo ei: Quomodo aperti sunt oculi tui? Respondit: Ille homo qui dicitur Jesus, lutum fecit, et unxit oculos meos, et dixit mihi, Vade ad natatoriam
Abbreviated transcription (Latin):
Nonsit innobis sollicitudo: qui uuumꝰ. Si ficri pos set: dehacluce ctiam
posteros qui futuri sunt: securissimos faceremꝰ. Ecce uiquit ego uobis cum
sum.: uisꝙ in consummationem scłi. Dies iste quiin circũitu solis impletur.
paucas horas habet. Dies praesentiae xp̃i : usq inconsummationem scłi ex¬
tenditur. Uost resurreccionem uero uiuorum & mortuorum : cum positis
addexteram dixerit. uenite benedicti patris mei ꝑcipite regnum : positis
autem adsinistram dixerit. ite inignem acternum. quiparatus ẽ. diabolo
& angelis eiꝰ: ibierit nox: ubi nemo potest oꝑari. sedreciꝑe quod oꝑatꝰ. ẽ.
Aliu ẽ. tempus oꝑationis: aliud receptionis. Reddoꝵ enĩ unicuq dñs.
quae in uoluat impios. Sed & modo omnis infidelis quando moritur:
illa nocte suscipitur. Nonẽ: ut illic aliquid oꝑet᷑. In illa nocte diues
ardebat: & stillam aquae decligito pauꝑis reqiuirebat. Dolebat. ange-¬

Expanded text:
Non sit in nobis sollicitudo qui vivimus: si fieri posset, de hac etiam Non sit in nobis sollicitudo qui vivimus: si fieri posset, de hac etiam voce posteros qui futuri sunt, securissimos faceremus. Ecce, inquit, ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi . Dies iste qui circuitu solis hujus impletur, paucas horas habet, dies praesentiae Christi usque in consummationem saeculi extenditur. Post resurrectionem vero vivorum et mortuorum, cum positis ad dexteram dixerit, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum, positis autem ad sinistram dixerit, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus : ibi erit nox ubi nemo potest operari, sed recipere quod operatus est. Aliud est tempus operationis, aliud receptionis: reddet enim Dominus unicuiquae involvat impios. Sed et modo omnis infidelis, quando moritur, illa nocte suscipitur: non est ut illic aliquid operetur. In illa nocte dives ardebat, et stillam aquae de digito pauperis requirebat: dolebat, ange
Abbreviated transcription (Latin):
transcuntium tangerentꝰ.  iis autem cum hic eẽt.: nemineav¬
transiens umbra sua saluum fecit. Sedipse discipulis dixerat: maiora horum
facittis. Dyxerat quidem dñs maiora horum facietis: sed nonse extollat caro
& sanguis. Audiat dicentem. Sine me nichil potestis facere. & iuo igitur.
Quiddicemus ddenocte ista . a Quandoerit. quando nemo poterit operari. a¬
Nox ista impiorũ erit. Nox ista corumerit: quibus infine dicetur. Ite inigne
aeternum: quiparatꝰ ẽ. diabolo & angelis eiꝰ. Sed nox dictae: non inflama.
nonignis. Audi : quia & nox e. dequodan seruodicit. ligate illi manꝰ & pedes:
ox proiate eumintenebras exteriores. Operetur gͦ homo dumuiuit: ue illa
nocte praeueniatur. ubinemo possit oꝑari. Modo ẽ: ut oꝑetur fides ꝑdi-
letionem. Et simodo operamur: hic ẽ. hicẽ. xp̃s. Audi promitentem.
& nearbitreris absentem. lpse dixit. Ccoe ego uobiscum sum. Quam du

Expanded text:
transeuntium tangerentur ? Dominus autem cum hic esset, nemintranseuntium tangerentur ? Dominus autem cum hic esset, nemintransiens umbra sua salvum fecit: sed ipse discipulis dixerat, Majora horum facietis . Dixerat quidem Dominus, Majora horum facietis: sed non se extollat caro et sanguis; audiat dicentem, Sine me nihil potestis facere . 6. Quid igitur? quid dicemus de nocte ista? Quando erit, quando nemo poterit operari? Nox ista impiorum erit: nox ista eorum erit quibus in fine dicetur, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Sed nox dicta est, non flamma, non ignis. Audi quia et nox est. De quodam servo dicit, Ligate illi manus et pedes, et projicite eum in tenebras exteriores . Operetur ergo homo dum vivit, ne illa nocte praeveniatur, ubi nemo possit operari. Modo est ut operetur fides per dilectionem: et si modo operamur, hic est dies, hic est Christus. Audi promittentem, et ne arbitreris absentem. Ipse dixit, Ecce ego vobiscum sum. Quamdiu?
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s mei : patienter accipite inquirentem me. Uobiscum quaero. uobis.¬
cum inueniã: a quo quaero. Constat ex praessum acdefinitum ẽ.:
diem cominemoras se dñm hoc loco seipsum ide. lumen mundi. Quam¬
liuinquit sum inmundo: lux sum mundi. Ergo ipse operator quam
lui ẽ. in hoc mundo. a Putamꝰ eumfr̃s fuisse hic tunc. & modo non
hic ẽẽ a Si ergo hoc putamꝰ : iamgͦ post ascensum dñi facca ẽ. nox
ista metuenda. ubi nemopossit operari. Si post ascensum dñi factae.
noxista. unde apostoli tanta operati sunt. a Nunquid istanox erat.
quando sp̃s sc̃s ueniens: & omnes quuinuno locoerant adimplens
dedit eis loqui omnium gentium linguis. a Nunquid nox erat.
quando claudus ille aduerbum petri saluus effectus ẽ. immo aduer-¬
bum dñi habitantis inpetro. a N unqui d erat nox. quando transe-¬
untibus discipulis: aegri cum lectulis ponebantur. ut ulumbra

Expanded text:
fratres mei, patienter accipite inquirentem me: vobiscum quaero, vobisfratres mei, patienter accipite inquirentem me: vobiscum quaero, vobiscum inveniam a quo quaero. Constat, expressum ac definitum est, diem commemorasse Dominum hoc loco seipsum, id est lumen mundi: Quamdiu, inquit, sum in hoc mundo, lux sum mundi. Ergo ipse operatur. Quamdiu est autem in hoc mundo? Putamus eum, fratres, fuisse hic tunc, et modo non hic esse? Si ergo hoc putamus, jam ergo post ascensum Domini facta est nox ista metuenda, ubi nemo possit operari: si post ascensum Domini facta est nox ista, unde Apostoli tanta operati sunt? Numquid ista nox erat, quando Spiritus sanctus veniens, et omnes qui in uno loco erant adimplens, dedit eis loqui omnium gentium linguis ? Numquid nox erat quando claudus ille ad verbum Petri salvus effectus est, imo ad verbum Domini habitantis in Petro ? Numquid nox erat quando transeuntibus discipulis aegri cum lectulis ponebantur, ut vel umbra
Abbreviated transcription (Latin):
nox: inquanemo potest oꝑari. Nectudñe. a Itane tantum ualebit nox
illa. ut nectu possis in illa operari. cuius opꝰ e. nox.  Puto enim dñeiħu.
immononputo. sed credo atq confirmo. te ibi fuisse: quando dixit d̃s̃.
iat lux : & facta ẽ. lux. Sienim uerbo fecit: perte fecit. Et ideo dictume
Omnia per ipsum facta sunt: & sine ipso factum ẽ. nichil. Diuisit ds̃ inter
lucem & tenebras. Lucem uocauit diem: & tenebras uocauit noctem.
Quae ẽ. illa nox. quae cumuenerit. nemopotest operari. a Audiquis sit
dies: & tunc intelliges quae sit nox. Unde sumus audituri. quisna
sit dies iste. a Ipse dicat. Quam diu in hoc mundo sum: lux sum mundi.
Ecce ipse ẽ. dies. Ibi lauet oculos caecus indie: ut uideat diem. Quam¬
dui inquit inmundo sum : lux sum mundi. Ergo nescio quae nox erit.
quando ibi xp̃s nonerit: ideo nemo potest operari. Restat inquirere

Expanded text:
nox quando nemo potest operari. Nec tu, Domine? Itane tantum valebit nox nox quando nemo potest operari. Nec tu, Domine? Itane tantum valebit nox illa, ut nec tu possis in ea operari, cujus opus nox est? Puto enim, Domine Jesu, imo non puto, sed credo atque confirmo te ibi fuisse, quando dixit Deus, Fiat lux; et facta est lux . Si enim Verbo fecit, per te fecit: et ideo dictum est, Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Divisit Deus inter lucem et tenebras; lucem vocavit diem, et tenebras vocavit noctem . 5. Quae est illa nox, quae cum venerit, nemo poterit operari? Audi quid sit dies, et tunc intelliges quae sit nox. Unde sumus audituri quisnam sit dies iste? Ipse dicat: Quamdiu in hoc mundo sum, lux sum mundi. Ecce ipse est dies. Lavet oculos caecus in die, ut videat diem. Quamdiu, inquit, in mundo sum, lux sum mundi. Ergo nescio quae nox erit, quando ibi Christus non erit; ideo nemo poterit operari. Restat inquirere,
Abbreviated transcription (Latin):
neq ad parenteseiꝰ : nisi adrem dequa interrogatus ẽ. ut caecus nasceret᷑. a
habebant enim peccatum parentes eius: sed non ipso peccato factum ẽ:
it caecus nasceretꝰ. Sigͦ nonpeccato factum ẽ. parentum ut caecus nascere
quare caecus natus ẽ. a audi magistrum docentem. Quaerit credentẽ:
ut faciat intelligentem. Ipse causam dicit: quare ille caecus sit natus. Neq
hic peccauit inquit neq parentes eus: sedut manifestentur opera dĩ mnillo.
Deinde quidsequitur. Meoportet operari: opera eiꝰ qui misit me. Eece . ẽ.
lle missus : in quo faciem lauit caecus. Et uidete : quid dixerit. Meopor
operari operacius qui miit me : donec dies e. Mementote quomodo uni-¬
uersam głam illidat dequo ẽ: quia habet filium qui deillo sit: ipse non
habet dequo sit. Sed quare dixisti dñe. donec dies ẽ. a Audiquare. Ueniet

Expanded text:
neque parentes ejus: nisi ad rem de qua interrogatus est, ut caecus nasceretur? neque parentes ejus: nisi ad rem de qua interrogatus est, ut caecus nasceretur? Habebant enim peccatum parentes ejus, sed non ipso peccato factum est ut caecus nasceretur. Si ergo non peccato factum est parentum ut caecus nasceretur, quare caecus natus est? Audi magistrum docentem: quaerit credentem, ut faciat intelligentem. Ipse causam dicit quare ille caecus sit natus: Neque hic peccavit, inquit, neque parentes ejus: sed ut manifestentur opera Dei in illo. 4. Deinde quid sequitur? Me oportet operari opera ejus qui misit me. Ecce est ille missus in quo faciem lavit caecus. Et videte quid dixerit, Me oportet operari opera ejus qui misit me, donec dies est. Memento te quomodo universam gloriam illi dat de quo est: quia ille habet filium qui de illo sit, ipse non habet de quo sit. Sed quare dixisti, Domine, donec dies est? Audi quare. Venit