comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ii eiꝰ. et principes eĩ. et eumichi
eiꝰ: et suscepit eũ rex babilonis
anno octauo regni sui: et ꝓtulit
inde om̃s thesauros domus
dñi. et thesauros domus regie:
et concidit uniu̾sa uasa aurea
que fecerat salomon rex isrł
in templo dñi: uixta uerbũ dñĩ.
Et transtulit omnẽ ihrłm et uni¬
uersos pͥncipes. et om̃s fortes
exercitus decem milia in capti¬
uitatem. et omnẽ artificem.
et clusorem: nichilq relietum
ẽ exceptis pauꝑibus popłi t̾re
Transtulit qͦq ioachim in babilo¬
nem. et matrẽ regis. et uxores
regis. et eunuchos eius. et iu¬
dices t̾re duxit incaptiuitatẽ
uiros robustos. septẽ milia.
et artifices et clusores mille.
om̃s uiros fortes et bellatoies:
duxitq eos rex babilonis. cap¬
tiuos inbabilonẽ. Quod refert᷑¬
de nabuchodonosor ꝙ transtu¬
lerit omnẽ ihrłm et uniuersos
pͥncipes. et om̃s fortes exerci¬
tus decem milia in captiuita¬
tẽ: addidit scriptura dicens.

Expanded text:
vi ejus, et principes ejus, et eunuchi vi ejus, et principes ejus, et eunuchi ejus; et suscepit eum rex Babylonis anno octavo regni sui; et protulit inde omnes thesauros domus Domini, et thesauros domus regiae, et concidit universa vasa aurea, quae fecerat Salomon rex Israel in templo Domini, juxta verbum Domini, et transtulit omnem Jerusalem, et universos principes et omnes fortes exercitus, decem millia, in captivitatem, et omnem artificem et clusorem: nihilque relictum est, exceptis pauperibus populi terrae. Transtulit quoque Joiachin in Babylonem, et matrem regis, et uxores regis, et eunuchos ejus: et judices terrae duxit in captivitatem viros robustos, septem millia, et artifices, et clusores mille, omnes viros fortes et bellatores, duxitque eos rex Babylonis captivos in Babylonem. Et de Nabuchodonosor, quia transtulerit omnem Hierusalem, et universos principes, et omnes fortes exercitus decem millia in captivitatem, addidit Scriptura dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
tione. atq consensu antiquo bo¬
sti subditũ fore: et totũ uiciis de¬
ditũ quasi libere ab eo posside
lare contra nequã sp̃m medi¬
tentur. Hinc ẽ quod subditur. rursũ
rebellauit contra eum. Nec tamen
sufficit rebellare. si ñ ꝑseuera uertt
icertamine. Qui enĩ antiqui bo¬
stis potestate se exuere desicierat:
necesse ẽ ut fortit̾ contra eum di¬
micet: et adiutorium a summa
potentia assidius p̃cibus implo¬
ret: quatinus duuna gr̃a adui¬
tus. hostem fortissimũ suꝑare.
et uigum durissimũ euadere
aut̃ regnauit ioachim filius eiꝰ
ꝓ eo: et fecit malum coram dño
uxta omĩa que fecãt pater eiꝰ
Intempore illo ascenderunt ser¬
ui nabuchodonosor regi babilo¬
nis in ihrłm: et cireuindata est
urbs munitionibus. Uenitq na¬
buchodonosor rex babilonis ad
ciuitatẽ cum serus siuis: ut ob¬
pugnarẽt eam. Egressus qi ẽ
ioachim rex iuida ad regẽ ba¬
bilonis. ipse et mat̾ eius. et ser¬

Expanded text:
tione atque consensu antiquo hotione atque consensu antiquo hosti subditum fore, et totum vitiis deditum quasi libere ab eo possiderlare contra nequam Spiritum meditentur. Hinc est quod subditur: « rursus rebellavit contra eum. » Nec tamen sufficit rebellare, si non perseverarit in certamine. Qui enim antiqui hostis potestate se exuere desiderat, necesse est ut fortiter contra eum dimicet, et adjutorium a summa potentia assiduis precibus imploret, quatenus divina gratia adjutus, hostem fortissimum superare et jugum durissimum evadere autem regnavit Joachim, filius ejus, pro eo; et fecit malum coram Domino juxta omnia quae fecerat pater ejus. In tempore illo ascenderunt servi Nabuchodonosor, regis Babylonis, in Jerusalem, et circumdata est urbs munitionibus, venitque Nabuchodonosor, rex Babylonis, ad civitatem cum servis suis, ut oppugnarent eam. Egressusque est Joachim, rex Juda, ad regem Babylonis, ipse et mater ejus, et ser
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus ꝑsibi deditos uiros
ab uno quoq exigit sccłm ui
res suas. peccatĩ qu censum
soluere. sicq innequit̃ p̃latis eoti¬
die p̃parat ꝑditionem subiectis.
Indiebus eius ascendit nabucho¬
donosor rex babilonis. et factus
ẽ ei ioachim seruus tribꝰ annis:
Et rursum rebellauit contra eũ
et cȩtã. Cum semel quis cuilibet
se mancipauerit uitio: ñ uno.si
multis dnĩs obnoxius erit.
Unde ioachim quẽ pharao ante
censum sibi soluere coegit: nunc
nabuchodonosor rex babilonis
sibi tribus annis seruire cõpel¬
lit. S: quẽ nabuehodonosor aliũ
intelligimus. nisi eundẽ quem
pharaonẽ eẽ diximus: pͥncipem
uidelicet confusionis. et rectorẽ
tenebrarũ harum: Ergocum
antiquus hostis aliquem sibi
censum peccati soluere ꝑsuadet:
mox totum indnm̃ suũ redi¬
gere. et plenum seruitium expen¬
dere admonet. Quid ẽ gͦ aliud
tribus annus regi babilonis ser¬
uum eẽ: quã ꝑsuasione. delecta¬

Expanded text:
diabolus per sibi debitos viros diabolus per sibi debitos viros ab unoquoque exigit secundum vires suas peccati censum solvere, sicque in nequiter praelatis quotidie praeparatIn diebus ejus ascendit Nabuchodonosor, rex Babylonis, et factus est ei Joachim servus tribus annis; et rursum rebellavit contra eum, » etc. Cum semel quis cuilibet se manciparit vitio, non uni, sed multis dominis obnoxius erit. Unde Joachim, quem Pharao ante censum sibi solvere coegit, nunc Nabuchodonosor rex Babylonis sibi tribus annis servire compellit. Sed quem Nabuchodonosor alium intelligimus, nisi eumdem quem Pharaonem esse diximus, principem videlicet confusionis, et rectorem tenebrarum harum ? Ergo cum antiquus hostis aliquem sibi censum peccati solvere persuadet, mox totum in dominium suum redigere et plenum servitium expendere admonet. Quid est ergo aliud tribus annis regi Babylonis servum esse, quam persuasione, delecta
Abbreviated transcription (Latin):
ioachar filium iosie: et constitu¬
erunt eũ regem ꝓ patre suo. Ioa¬
char qui interp̃tatur retentus.
significat malos doctores: qͦs
popłs t̾re carnalis. uidelicet t̃re¬
na cupiditate dediti. scđm mo¬
res suos consentientes uitiis suis
ꝑsonas eligunt. quos pharao in
reblata unxit ⁊ inegiptũ duxit
cũ diabolꝰ ꝑmultitudinẽ adulatoꝵ
eneruans. decipit corda p̃lato¬
rũ. Reblatha enim: multitudo
interpretatur. Sieq in spĩtalis
egypti uinctos cathenis pecca¬
toꝵ tenebrosam mergit abyssũ.
Pro ioachar quoq nechao ioa¬
chim regem constituens. impo¬
suit multam terre centũ talen¬
tis argenti. et talento auri: eũ
malignus sp̃e pensum seruitii
sui inpopło ꝑditoꝵ expetit:
ut tam sensu quã eloquio eiꝰ
ꝑ omĩa parati sint obsequio.
Unde ioachim uxta p̃ceptum
pharaonis unumquẽq scđm
uires suas exegit. ut daret tã
argentum quã aurũ. quatinꝰ
hoc redderet pharaoni: quia

Expanded text:
Joachaz, filium Josiae, et constituJoachaz, filium Josiae, et constituerunt eum regem pro patre suo. » Joachaz, qui interpretatur retentus, significat malos doctores, quos populus terrae carnales, videlicet terrenae cupiditati dediti, secundum mores suos consentientes vitiis suis, personas eligunt: quos Pharao in Rebla vinxit et in Aegyptum duxit, cum diabolus per multitudinem adulatorum enervans decipit corda praelatorum. Reblath enim multitudo interpretatur, sicque spiritualis Aegypti vinctos catenis peccatorum in tenebrosam mergit abyssum. Pro Joachas quoque Nechao Joakim regem constituens imposuit multam terrae centum talentis argenti et talento auri, cum malignus Spiritus pensum servitii sui in populo perditorum expetit, ut tam sensu quam eloquio ejus per omnia parati sint obsequio. Unde Joachim juxta praeceptum Pharaonis unumquemque secundum vires suas exigit ut daret tam argentum quam aurum, quatenus hoc redderet Pharaoni, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Icciso itaq iosia rege in mageddo.
culit popłs terre ioachat filiũ
iosie: et unxerunt eum. et con¬
stituerunt eum regem ꝓpatre
suo. Nuem phario nechao uinx in
reblatas duxit in egy ptum: et
imposuit multã terre centum
talentis argenti. et talenta auri:
regem q constituit heliachim:
nomen eius iohachĩ. Quid aũt intͣ¬
fectio iosiȩ significat qͥ apharaone
nechao imterẽptꝰ ẽ in mageddo nͥ
ꝑsecitionẽ antiqͥ hostis adu̾sꝰ scõs
p̃dicatores. qͦs ꝑ inuidiã neci t̾dere
molit᷑: iauferre de terra eccłe cona¬
tur quatinus facilius totam
plebem dissipare et inuadere
possit: Int̃pretat᷑ aũpharao dis¬
sipans: nechao ꝑ cussio. mageddo¬
de temptatione. Pmissus quippe
diabolus consurgere aduersus
scõs. hoc solum modo agit. hoc
totis uiribus certat. quatinus
temptando gregem domini
ꝑcutiens dissipet eosq pͥmũ
auferat. quorum solatio adiuti
contra hostem dimicare debu¬
erant. Culit populus terre

Expanded text:
Occiso itaque Josia rege in Magedo, Occiso itaque Josia rege in Magedo, tulit populus terrae Joachaz filium Josiae, et unxerunt eum; et constituerunt eum regem pro patre suo, quem Pharao Necho vinxit in Rebla, et duxit in Aegyptum, et imposuit multam terrae centum talentis argenti, et talento auri; regemque constituit Eliacim, nomen ejus Joacim. » Quid autem interfectio Josiae significat, qui a Pharaone Nechao interemptus est in Mageddo, nisi persecutionem antiqui hostis adversus sanctos praedicatores? quos per invidiam neci tradere molitur, et auferre de terra Ecclesiae conatur, quatenus facilius totam plebem dissipare et invadere possit: interpretatur Pharao dissipans, Necho percussio, Mageddo tentatio est. Permissus quippe diabolus consurgere adversus sanctos hoc solummodo agit, hoc totis viribus certat, quatenus tentando gregem Domini percutiens dissipet, eosque primum auferat, quorum solatio adjuti contra hostem dimicare debuerant. « Tulitque populus terrae
Abbreviated transcription (Latin):
uidicum qui iudicauerunt isrł.
et omĩum dierum regum isrł.
et regum uida. sicut inoctauo .x.
anno regis iosie in iherłm: qͥa abla¬
tis figuris. ueraciter indie uidicii
transibunt scĩ demote ad uitã:
de corruptione ad głam. Sicq
in conspectu cõditoris sui inceles¬
ti iherłm ineternum gaudebt̃:
quia uidebitur ds̃ deorum in
sion: et ciuitas illa non eget so¬
le. neq luna ut luceant in ea.
Nam claritas dĩ illuminabit
eam: et lucerna eius agnus ẽ.
Et ambulabunt gentes in lu¬
mine eius: et reges terrȩ afferẽt
głam suam et honorem in illã:
et porte eius non claudentur
ꝑ diem. Nox enim non erit illic:
et afferent głam et honorem gen¬
tium in illam: nec intrabit in ea
aliquid coinquinatum et faci¬
ens abominationem. et menda¬
tium: nisi qui scripti sunt in
libro uite agni et nomen ciui¬
tatis ex illa die: dominus ibi¬
dem. Benedictus dñs. qm̃ miri¬
ficauit miscłiam suam inciui¬

Expanded text:
Judicum, qui judicaverunt Israel, Judicum, qui judicaverunt Israel, et omnium dierum regum Israel, et regum Juda, sicut in octavo decimo anno regis Josiae in Jerusalem, quia, ablatis figuris, veraciter in die judicii transibunt sancti de morte ad vitam, de corruptione ad gloriam: sicque in conspectu conditoris sui in coelesti Jerusalem in aeternum gaudebunt, quia « videbitur Deus deorum in Sion . Et civitas illa non eget sole, neque luna, ut luceant in ea. Nam claritas Dei illuminabit eam, et lucerna ejus Agnus est, et ambulabunt gentes in lumine ejus, et reges terrae afferent gloriam suam et honorem in illam, et portae ejus non claudentur per diem. Nox enim non erit illic. Et afferent gloriam et honorem gentium in illam, nec intrabit in eam aliquid coinquinatum, et faciens abominationem et mendacium, nisi qui scripti sunt in libro vitae Agni . Et nomen civitatis ex illa die, Dominus ibidem . Benedictus Dominus quoniam mirificavit misericordiam suam in civi
Abbreviated transcription (Latin):
scłi: et sicut anni antiqui. et ac¬
cedam aduos in udicio. et ero tes¬
tis uelox maleficis. et adulteris
et ꝑ iuris. et qui calumniaban¬
tur mercedem mercennarii. et
humiliant uiduas et pupillos.
et oppͥmunt peregrinum: nec
cunuerunt me dicit dominus
exercituum. Celebrat ergo iosi¬
as nr̃ uerum phase in octauo
.x anno regni sui: quando in oc¬
taua et ate generali resurrecti¬
one ꝑpetrata scõs suos cum ꝑfec¬
tione bonorum operum ꝑdu¬
cit adeterne beatitudinis de-
narium accipiendum: eiectis
pͥus omib scandalis de regno
ait. Ecce enun dies ueniet suc¬
censa quasi caminus: et erunt
omnes suꝑbi. et om̃s facientes
impietatem stipula: et inflã¬
mabit dies ueniens dicit do¬
minus exercituum. que non
relinquet eis radicem et get¬
men: et orietur uob̃ tim̃tib
nomen meum sol iusticie
et sanitas inpennis eius. Et egre¬
et calcobitis impios cum fuerint
cinis sub planta pedum ur̃orum:
et recte dictum ẽ. quod non fac¬
cum fuerit phase tale adiebus

Expanded text:
sicut anni antiqui. Et accedam ad vos in judicio et ero testis velox maleficis et adulteris et perjuris, et qui calumniabantur mercedem mercenarii, et humiliant viduas et pupillos et opprimunt peregrinum, nec timuerunt me, dicit Dominus exercituum . Celebrat ergo Josias noster verum phase in octavo decimo anno regni sui, quando in octava aetate generali resurrectione perpetrata sanctos suos cum perfectione bonorum operum perducit ad aenarium accipiendum, ejectis prius omnibus scandalis de regno ait: « Ecce enim dies veniet succensa, quasi caminus, et erunt omnes superbi, et omnes facientes impietatem stipula, et inflammabit eos dies veniens, dicit Dominus exercituum. Quae non relinquet eis radicem et gemen et orietur vobis timentibus nomen meum sol iustitiae et sanitas in pinnis eius et egreet calcabitis impios, cum fuerint cinis sub planta pedum vestrorum . » Et recte dictum est quod non factum fuerit phase tale a diebus
Abbreviated transcription (Latin):
na sua ostenden dohostiũ faciũt
&eprodentes subito amittunt. qͥc¬
quid duitius studentes oꝑant᷑.
Hincper psalmistam dicitur.
Tradidit incaptiuitatem uir¬
tutem eorum: et pulchricudi¬
nem eorum in manus inimici.
Uirtus quippe et pulchritudo
arrogantium inimici manib
traditur: quia omne bonum
quod ꝑconcupiscentiam laud̃
ostenditur: occulte aduersari
iuri mancipatur. hostes nama
ad rapinam prouocant: qui su¬
as eorum noticie diuitias denu¬
te: in latronum insidiantium
iter ambulamus. Qui ergo in
tinere dep̾dari formidat: abs¬
condat necesse ẽ bona que portant
Omiseri qui affectantes laudes
hominum: insemet ipsis dis
sipant fructus laborum. Cũq
se ostendere alienis oculis appe¬
tunt: dampnant quod agunt.
Quos nimirum maligni sp̃s
dum ad iaccantiam prouocat:.
eorum sicut diximus oꝑa cap¬
tiuantes denudant. hinc est
enim quod ꝑ euangłium ue¬
ritas dicit Nesciat sinistra cua
quid faciat dextera tua. ut sit

Expanded text:
na sua, ostendendo, hostium faciunt, na sua, ostendendo, hostium faciunt, et prodentes subito amittunt, quidquid diutius studentes operantur. Hinc per Psalmistam dicitur: « Tradidit in captivitatem virtutem eorum, et pulchritudinem eorum in manus inimici . » Virtus quippe et pulchritudo arrogantium inimici manibus traditur, quia omne bonum, quod per concupiscentiam laudis ostenditur, occulte adversarii juri mancipatur. Hostes namque ad rapinam provocant, qui suas eorum notitiae divitias denugitur, in latronum insidiantium iter ambulamus. Qui ergo in itinere depraedari formidat, abscondat necesse est bona quae portat. O miseri! quia affectantes laudes hominum, in semesipant fructus laborum: cumque se ostendere alienis oculis appetunt, damnant quod agunt. Quos nimirum maligni spiritus, cum ad jactantiam provocant, eorum, sicut diximus, opera captivantes denudant. Hinc est enim, quod per Evangelium veritas dicit: Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua, ut sit
Abbreviated transcription (Latin):
um quin et templi supellectilẽ
ꝓpter qͦ ysaias dĩ sermone pro¬
fert sententiam. Audi uerbũ
domini exercituum. ueniet
tempus quando omĩa hec que
indomo cua sunt. et non tuo
s patrum tuorum labore que¬
sita. inbabilonem tranferent᷑:
et de semine tuo fiant eunuchi
inaula regia. Ex quo hebrei
uolunt danihelem. ananiam.
misaelem. atariam. qui fu¬
ere de regio semine factosẽẽ eu¬
nuchos. quos in ministĩo nabu¬
chodonoson fuisse non dubiũ ẽ.
Dixitq ezechias. Bonum uer¬
bum domini: quod locutus ẽ
In quo ab hebieis re prehendit᷑.
cur non sit imitatus bonita¬
tem moysi. qui locutus ad dñm
ẽ. aut dimitte eis hanc noxã:
aue si non facis: dele me de
libro tuo quem scrrpsisti. Un¬
de et apłs paulus anathema
mistice contra. hypocritas ꝓ¬
lata accipi potest: qui post qͣm
magnis uirtutibus excrescunt.
quia cauere malignoꝵ spirituũ
insidias negligunt. et celari in
eisdem uirtutibus nolunt. bo¬

Expanded text:
um quin et templi supellectilem, um quin et templi supellectilem, propter quae Isaias Dei sermone profert sententiam: « Audi verbum Domini exercituum: Veniet tempus, quando omnia haec, quae in domo tua sunt, et non tuo, sed patrum tuorum labore quaesita, in Babylonem transferantur, et de semine tuo fiant eunuchi in aula regia. » Ex quo Hebraei volunt Danielem, Ananiam, Misaelem, Azariam, qui fuere de regio semine, factosnuchos, quos in ministerio Nabuchodonosor fuisse non dubium est. « Dixitque Ezechias: Bonum verbum Domini quod locutus est. » In quo ab Hebraeis reprehenditur, cur non sit imitatus bonitatem Moysi, qui locutus ad Dominum est: « Aut dimitte eis hanc noxam, aut si non facis, dele me de libro tuo quem scripsisti . » Unde et Apostolus anathema mystice contra hypocritas prolata accipi pmagnis virtutibus excrescunt, quia cavere malignorum spirituum insidias negligunt, et celare in eisdem virtutibus nolunt bo
Abbreviated transcription (Latin):
cumq hoc fecerit. omnis uirtus
illius eneruatur. peritq poste¬
ritas: et amisso uirili robore. ĩn
muliebrem redigitur mollicu¬
dinem. Ingreditur ergo ysaias
ad regem: et quasi nescius sciscitat᷑.
Quio direrunt uiri isti. et unde
uenerunt: duo interrogat: quid
locuti sunt. et unde uenerunt.
Ille ad unum respondit: altero
p̾ter misso. Quod cum eoifacei.
et suꝑcilicio legendum est. De
tcerra longinqua uenerunt adme.
de babilone. Quod quanto terra
longior. sit unde uenerunt: tan¬
to his gloriosior. propter quem ue¬
nerint. & uenert̃ inquit ad me qui
debuerar dicere uener̃t ad glori-¬
ficandũ dm̃ pro signi magnitudĩe
de babilone: quȩ urbs intoto orbe
potentissima ẽ. Rursũq ssayas: Qd
inqͥt uidert̃ in domotua : E ille res¬
pondit exparte uerũ qđ omnia
uiderint in domo illius nec fu¬
erit res quam ñ ostenderiteis in
rebat᷑ offẽsã qd̾ ostñd̾it eiꝰ cũcta q̃ habe¬
ret inpotestate sua haut dubi

Expanded text:
cumque hoc non fecerit, omnis virtus cumque hoc non fecerit, omnis virtus illius enervatur; peritque posteritas, et amisso virili robore, in muliebrem redigitur mollitudinem . Ingreditur ergo Isaias ad regem, et quasi nescius sciscitatur. Quid dixerunt viri isti, et unde venerunt? Duo interrogat, quid locuti sint, et unde venerint? Ille ad unum respondit, altero praetermisso: quod cum ἐμφάσει, et supercilio legendum est: De terra longinqua venerunt ad me, de Babylone: quod quanto terra longior sit unde venerunt, tanto iste gloriosior propter quem venerint. Et venerunt, inquit, ad me; qui debuerat dicere, venerunt ad glorificandum Deum pro signi magnitudine, de Babylone, quae urbs in toto orbe potentissima est. Rursumque Isaias, Quid, inquit, viderunt in domo tua? Et ille respondit ex parte verum, quod omnia viderint in domo illius, nec fuerit res quam non ostenderit eis in verebatur offensam, quod ostenderit eis cuncta quae haberet in potes
Abbreviated transcription (Latin):
patres tui usq ad diẽ hãc ĩbabilonẽ
Non relinquetur quicquam
dicit dominus : et de filiis cu¬
is qui egredientur erte. quos
genueris tollent: et erunt eu¬
nuci in palatio regis babilonis
Et dixit erechias ad ysaiam:
bonum uerbum domini:quod
bcutus ẽ. Et ait fiat tantum
pax et ueritas in diebus meis:
Tradunt hebrei ideo egrotasse
eechiam. quoniam post mnau
assyrii regis interitum non ce
cinerit laudes domino quas
tecunt domino moyses phara¬
one sub merso: Et deb bora int̾¬
fecto sisara: et anna.. genito
samuhele. Unde cõmonitum
eẽ. fragilitatis sue. rursumq cor
poris sanitatem. et signi magni¬
tudinem offerri aliam occasio
nem superbie. quam ut pruders
idi cultor. uitare debuerat. nec
monstrare alienigenis diuitias
suas. quas dõ tribuente possede¬
rat. Ex quo iuta leges quoq tro¬
pologiȩ discimus. non mutendas
margaritas ante portos: nec dan¬
dum sc̃m canibus. Qui enim fide¬
lisẽ spii: abscondit negotia: et qui¬

Expanded text:
patres tui usque ad diem hanc, in Babylonem: non relinquetur quidquam, dixit Dominus. Et de filiis tuis qui egredientur ex te, quos genueris, tollent: et erunt eunuchi in palatio regis Babylonis. Et dixit Ezechias ad Isaiam: Bonum verbum Domini quod locutus est. Et ait: Fiat tantum pax et veritas in diebus meis. Tradunt Hebraei ideo aegrotasse Ezechiam, quoniam post inaudAssyrii regis intcinerit laudes Domino, quas cecinit Moyses, Pharaone submerso , et Debora, interfecto Sisara , et Anna, genito Samuele ; unde commonitum esse fragilitatis suae. Rursumque post corporis sanitatem, et signi magnitudinem, offerri aliam occnem superbiae, quam, ut prudens et Dei cultor, vitare debuerat; nec monstrare alienigenis divitias suas, quas, Deo tribuente, possederat. Ex quo juxta Leges quoque tropologiae discimus, non mittendas margaritas ante porcos, nec dandum sanctum canibus . Qui enim fidelis est spiritus, abscondit negotia; et qui
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris.: qui salus et fortitu¬
do dñi merito dicitur: quia
ipse ẽ. dequo scriptura dicit.
Dominus fortis et potens domi¬
nus potens in p̃lio. Et alibi. Ip¬
se enim saluum faciet popłm
suum: apeccatis eorum. Ipse qͥ¬
dem zelo dĩ mundat terram
quia ꝑ ꝓpħam dixit. Telus
domus tue: comedit me. De
quoꝰ iohes ait. Cuius uentilabru
in manu sua: et purgabit
aream suam. Dequo et mala¬
chias dicit. Ecce uenit: dicit
dominus exercituum. Quis
poterit cogitare diem ailuen¬
tus eius: et quis ftabit ad ui¬
dendum eum: Ipse enim
quasi ignis conflans. et quasi
herba fullonum: sedebit con¬
flans et emundans argentũ:
et purgabit filios leui. et

Expanded text:
Salvatoris qui salus et fortituSalvatoris qui salus et fortitudo Domini merito dicitur, quia ipse est de quo Scriptura dicit: Dominus fortis, Dominus potens in praelio . Et alibi: Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum . Ipse quidem zelo Dqui per prophetam dixit: Zelus domus tuae comedit me . De Joannes ait: « Cujus ventilabrum in manu sua, et purgabit aream suam . » De quo et Malachias dicit: « Ecce venit, dicit Dominus exercituum, quis poterit cogitare diem adventus ejus, et quis stabit ad videndum eum? Ipse enim quasi ignis conflans, et quasi herba fullonum. Et sedebit conflans et emundans argentum, et pur
Abbreviated transcription (Latin):
simulcum altari qd ydolis fabri¬
cauerant dissipandierant Mistice aũ
significat omnes qui diaboli
seruitio mancipati uitam sacri¬
legam temporaliter finierant
et᷑ nis cruciatibus consumendos:
deo illis retribuente scđm ꝓp̾a
merita operum illorum. xxu
domino dõ ur̃o: scđm quod scrip¬
tum ẽ in libro fedis huius
Et rłq. Quod autem predictus
rex eiectis idolis de terra. nec ñ
phitonibus. et ariolis. et omĩb
in munditiis. atq abhominati¬
onib ablatis. in octauo decimo
anno regni sui domino phase
celebrimum fecisse legitur:
moraliter docet nos. ut purge¬
mus primum terram cord̃ nr̃i
abomĩb uitiis. et mundemꝰ ac¬
tus nrõs ab omĩ inquinam̃to
peccatorum. et ab oꝑib mortuis.
ut seruire possimus dõ uiuen¬
ti. Sicq gratum domino cele¬
bremus pascha: non utiq in
fermendo malicie et nequitie:
s ĩ azimis sinceritatis et ueri¬
tatis. Scdm allegoriam autẽ
iosias iste typum tenet dnĩ

Expanded text:
simul cum altare, quod idolis fabrisimul cum altare, quod idolis fabricaverant, dissipandi erant. Mystice autem significat omnes, qui diaboli servitio mancipati vitam sacrilegam temporaliter finierant, aeternis cruciatibus consumendos, Deo illis retribuente secundum propria merita operum illorum. « ReDomino Deo vestro, secundum quod scriptum est in libro foederis hujus, » etc. Quod autem praedictus rex ejectis idolis de terra, necnon pythonibus et ariolis et omnibus immunditiis atque abominationibus ablatis, in octavo decimo anno regni sui Domino phase celeberrimum fecisse legitur, moraliter docet nos, ut purgemus primum terram cordis nostri ab omnibus vitiis et mundemus actus nostros ab omni inquinamento peccatorum, et ab operibus mortuis, ut servire possimus Deo viventi. Sicque gratum Domino celebramus pascha « non utique fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis . » Secundum allegoriam autem Josias iste typum tenet Domini
Abbreviated transcription (Latin):
mus erronea fecerat. quasi sapien¬
t̃ ac recte facta relinqueret. Meminpt
supͣ et huius loci scr ptura: dicens:
T̃unc edificauit salomon fanum
chamos ydolo moab in monte qͥ
ẽ contra iherłm: et mo loch ydolo
filiorum ãmon. Nec uideri con¬
trarium debet. quod ibi mons
in quo facta sunt hec ydola. contͣ
iherłm. hic in iherłm eẽ positus
asseritur: quia nimirum intan¬
ta erat urbis uicinia positus. ire
ad ipsam ꝑtinere. et ipsam qͦ
sordibus que in eo congregaban¬
tur attaminare uideretur: Et¬
conuersus iosias. uidit ibi sepul¬
chra que erant in monte: misit¬
q et tulit ossa de sepulchris.
et cõbussit ea suꝑ altare. et pol¬
luit illud Eur autem iosias¬
ossa mortuorum concremare
iussit suꝑ altare: nisi ut ostende¬
ret quod ꝑfana fuerunt᷑ sacri¬
ficia. et non pecudum hostias
demoni offerebant. s etiam se¬
met ipsos iꝑ errorem idolatrie
in potestatem demonum tradi¬
derunt: qui iusto dĩ iudicio

Expanded text:
mus, erronea fecerat, quasi sapienmus, erronea fecerat, quasi sapienter ac recte facta relinqueret. Meminit supra et hujus loci Scriptura, dicens: Tunc aedificavit Salomon fanum Chamos idolo Moab, in monte qui est contra Jerusalem, et Moloch idolo filiorum Ammon . Nec videri contrarium debet quod ibi mons, in quo facta sunt haec idola contra Jerusalem, hic in Jerusalem esse positus asseritur; quia nimirum in tanta erat urbis vicinia positus, ut ad ipsam pertinere, et ipsam quoque sordibus, quae in eo congregabantur, attaminare videretur. conversus Iosias vidit ibi sepulchra quae erant in monte misitque et tulit ossa de sepulchris et conbusit ea super altare et polluit illud iuxta ossa mortuorum concremare jussit super altare, nisi ut ostenderet quod profana fuerunt eorum sacrificia? Et non solum pecudum hostias daemoniis offerebant, sed etiam semetipsos per errorem idololatriae in potestatem daemonum tradiderunt, qui justo Dei judicio
Abbreviated transcription (Latin):
tura loca in collib posita fron
amenitate allecti contra intͣdic¬
tum relicto altari quod erat in
templo hostias offerebant. Unde
sepius in hoc libro de regibus
qui minus ꝑfecte iusti fuere
dicitur: ueruntam̃ excelsa non
abstulit. Montem autem offen¬
sionis montem ydoli dicit. quia
nimirum consuetudinis. ẽ. scri¬
curarum offensionem idola nun¬
cupare quia uel mllis offenditurds
rel offensionem ⁊ rumã sinis afferunt
cultorib. sicut in hac ipsa sententia
subsequent̃ intimat᷑ dũdicitur. Cu
edificauerat salomonrex isrł astanto
ydolo sidonioꝵ .⁊ chamos offensioni
moab:⁊ melchom abhominationifi¬
lioꝵ ãmom ubi hoc quoq nisi fal¬
lor. palam ostenditur. quod
utinam non ostenderetur. q̃r
uidelicet salomon de admisso
nituit. Nam si fructus peniten¬
tie dignos faceret: satageret an¬
te omĩa. ut pdola que edificaue¬
rat. de ciuitate sc̃a collerentur: et
non inscandalum stultorum
quȩ ipse cum fuisset sapientissi¬

Expanded text:
tura, loca collibus posita frondtura, loca collibus posita frondno, locorum amoenitate allecti, contra interdictum relicto altari quod erat in templo, hostias offerebant. Unde saepius in hoc libro de regibus qui minus perfecte justi fuere, dicitur: Verumtamen excelsa non abstulit. Montem autem Offensionis, montem idoli dicit, quia nimirum consuetudinis est Scripturarum, offensionem idola nuncupare, quia vel in illis offenditur Deus, vel offensionem et ruinam suis afferunt cultoribus, sicut in hac ipsa sententia subsequenti intimatur, dum dicitur: Quae aedificaverat Salomon rex in Israel Astaroth idolo Sidoniorum et Chamos offensioni Moab, et Melchon abominationi filiorum Ammon. Ubi hoc quoque, ni fallor, palam ostenditur, quod utinam non ostenderetur: quia videlicet Salomon de admissaenituit. Nam si fructus poenitentiae dignos faceret, satageret ante omnia, ut idola quae aedificaverat, de civitate sancta tollerentur; et non in scandalum stultorum, quae ipse, cum fuisset sapientissi
Abbreviated transcription (Latin):
coq et nomine fulgers. hac ope
dignus erat. Nam si sermonis achi¬
ui uina ꝑ accentum mutetur lit¬
cera: sol ẽ Audientes greci abhis¬
rahelitis quos diuinas habere
literas fama prodebat predica¬
ri. quod helias curru igneo. et
equis sit igneis ad cȩlestia crans¬
latus: uel certe hoc ipsũ inter
alia depictum inpariete uiden¬
tes. crediderunt uicino decepti
nomine solis hic transitum ꝑcȩ
lum eẽ designatum: et miracũ¬
lum diuinitus factum. conmu¬
tarunt ĩ argumentum erroris
humana stulticia cõmentatui.
Quos imitati ipsi uidȩi: satager̃
ne ĩ aliquo gentilium stultissi¬
Quod paulopost de eodem rege dñ:
Excelsa quoq que erant in iherłm
ad dexteram partem montis of¬
sensionis que edificauerat salomo
rex isrł. et astaroch ydolo sidonio¬
rum. et chamos offensioni moab.
et melchoin abhominationi filio¬
rum ammon: polluit rex et con
triuit statuas. luce clarius est.
Q uod excelsa nominare solet scrii¬

Expanded text:
to qui et nomine fulget. Hac ope to qui et nomine fulget. Hac ope dignus erat: nam si sermonis Achivi Una per accentum mutetur littera, sol est. Audientes Graeci ab Israelitis, quos divinas habere litteras fama prodebat, praedicari, quod Elias curru igneo et equis sit igneis ad coelestia translatus, vel certe hoc ipsum inter alia depictum in pariete videntes, crediderunt, vicinia decepti nominis, solis hic transitum per coelos esse designatum, et miraculum divinitus factum commutaverunt in argumentum erroris, humana stultitia commentatum; quos imitati ipsi Judaei, sategerunt ne in aliquo gentilium stultissiQuod paulo post de eodem rege dexcelsa quoque quae erant in Hierusalem ad dexteram partem montis Offensionis quae aedificaverat Salomon rex Israhel Astharoth idolo Sidoniorum et Chamos offensioni Moab et Melchom abominationi filiorum Ammon ptrivit statuas; luce clarius est, quod excelsa nominare solet Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
equos quos dederant reges uida
soli introitum templi domini. et
paulopost. currus autem soliscom¬
bussit igni: ostendit omni genti
deos eo tempore fuisse mãcipatos
ita ut inuenerationẽ solis que
more gentilium dm̃ eẽ crede¬
bant simulachro eius quem
fecerant. currus equosq subdi¬
derunt. Et hoc in atriis tẽpli
domini. Sic eni solent gen¬
tiles pingere uel facere simula¬
crum solis. ut puerum in ber¬
bem incurru ponentes equos eqͥ¬
dem quasi cursu celum peten¬
tes subiungant. Cui propterea
pueti aptant imaginem: quia
sol uelud cotidie nouo ortu na¬
tus. nullum ꝑ scła senium in¬
cidit. Ut autem eidem currus
et equos tribuant. De miraculo
sumptum helie propħe. qui
curru igneo et equis igneis ẽ
raptus ad celum ioħes constanti¬
nopolitanus ep̃s estimat. Quia
enum grece helios dicitur sol.
sicut et sedulius cum de helie
ascensi caneret ostendit dicers.
Quam bene fulminei p̃lucers
semita celi. conuenit helie. Meri¬

Expanded text:
equos, quos dederant reges Judae equos, quos dederant reges Judae soli in introitu templi Domini; et paulo post: Currus autem solis combussit igni; ostendit omni generi daeos omni tempore fuisse mancipatos, ita ut in venerationem solis, quem more gentilium Deum esse credebant, simulacro ejus quod fecerant, currus equosque subdiderint, et hoc in atriis templi Domini. Sic enim solent gentiles pingere vel facere simulacrum solis, ut puerum juvenem in curru ponentes, equos eidem quasi cursu coelum petentes subjungant. Cui propterea pueri aptant imaginem, quia sol, velut quotidie novo ortu natus, nullum per saecula senium incidit. Ut autem eidem currus et equos tribuant, de miraculo sumptum esse Eliae prophetae, qui curru igneo et equis igneis est raptus ad coelum, Joannes Constantinopolitanus episcopus aestimat. Quod enim Graece Helios dicitur sol sicut etiam Sedulius, cum de Eliae ascensu caneret, ostendit, dicens: Quam bene fulminei praelucens semita coeli, Convenit Eliae, meri
Abbreviated transcription (Latin):
ta introitum porte fictilis. paulo
post dixit. Et non uocabitur lo¬
cus iste amplius chophet. et ual¬
lis filii ennon: s uallis occisionis.
Et dissipabo consilium uide et
iherłm in loco isto: et subuerta
eos gladio. Isaias quoq manifes¬
tissime thophet infernum ap¬
pellat qui cum ꝑpetuum dia¬
boli interitum sub nomine assur
describeret dicens: a uoce enim
domini pauebit assur uirga
ꝑcussus. et erit transitus uirga
fundatus. quam requiescere fa
cens. Preparata ẽ enim ab heri cho¬
phet: a rege preparata profunda
et dilatata. Pulchre ait et dilatata:
quia chophet dicitur latitudo.
Nutrimenta inquit eius ignis. et
ligna multa flatus domĩni: sicut
correns fulguris succendens eam.
Contaminauit autem iosias thophet
uel ossa mortuorum. hiec. sicut in
consequentib de aliis pdolorum locis
fecisse legitur: uel alia quelibet
immunda dispergens: quatinus
abhominationi potius quam delec
tationi aptus omĩb qui aspicerent

Expanded text:
ta introitum portae fictilis, paulo ta introitum portae fictilis, paulo post dixit: Et non vocabitur iste locus amplius Topheth, et vallis filii Ennon, sed vallis occisionis; et dissiHierusalem in loco isto, et subvertam eos gladio. » Isaias quoque manifestissime Thophet infernum appellat. Qui cum perpetuum diaboli interitum, sub nomine Assur, describeret, dicens : « A voce enim Domini pavebit Assur virga percussus, et erit transitus virgae fundatus, quam requiescere faccens: « Praeparata est enim ab heri Thophet, a rege praeparata, profunda, et dilatata. » Pulchre ait « et dilatata, » quia Thophet dicitur latitudo. « Nutrimenta, inquit, ejus ignis et ligna multa, status Domini sicut torrens sulphuris, succendens eam. » Contaminavit autem Josias Thophet, vel ossa mortuorum ibi sicut in sequentibus de aliis idolorum locis fecisse legitur, vel alia quaelibet immunda dispergens, quatenus abominationi potius quam deletationi aptus omnibus qui aspicerent
Abbreviated transcription (Latin):
dem conualle iuxta piscinam ful¬
lonis: cuiꝰ meminit scriptura. uix¬
ta agrum acheldemac. qui usq
hodie monstratur ad australem
plagam montis syon. Solebat au¬
tem in thaphel quia locus erat
amenissimus unde hodieq
hortorum prebet delitias posi¬
ta ara sacrificare demonib: ne¬
fandoq igne suos consecrare
lihͣros. siue holocastum offerre
sicut in libro uerborum dierii
de achaz rege scriptum. ẽ. Iy
se ẽ qui adoleuit incensum in
ualde benenñ: et lustrauit fil¬
ossuos in igne. Benenñ siqui
dem filium enñ significat. Uall
autem enñ dicitur. hebraice
gehenñ: cuiꝰ nomine in nouo
cestamento pena infernorum
gehenna cõnominatur. Quia
nimirum in conualle en non qui
idolis seruierunt. in ea propħis at¬
cestantib perierunt: ita peccatores
exhis que peccauerunt eterna
dampnatione puniuntur. Beniq
hieremias cum referret p̃cepisse
sibi dominum ac dixisse egredere
ad uallem filii ennon. que est uix¬

Expanded text:
dem convalle juxta piscinam Fuldem convalle juxta piscinam Fullonis; cujus meminit Scriptura; et juxta agrum Haceldama, qui usque hodie monstratur ad Australem plagam montis Sion. Solebant autem in Tapheth quia locus erat amoenissimus, unde hodie quoque hortorum praebet delicias posita ara sacrificare daemonibus, nefandoque igne suos consecrare liberos, sive holocaustum offerre, sicut in libro Verborum dierum de Achaz rege scriptum est: « Ipse est qui adolevit incensum in valle Benennon, et lustravit filios in igne . » Benendem filium Ennon significat, vallis autem Ennon dicitur Hebraice Gehennon. Cujus nomine in Novo Testamento poena inferorum gehenna cognominatur, quia nimirum sicut in convalle Ennon, qui idolis servierunt, in ea prophetis attestantibus perierunt; ita peccatores ex his quae peccaverunt, aeterna damnatione puniuntur. Denique Jeremias cum referret praecepisse sibi Dominum ac dixisse: Egredere ad vallem filii Ennon, quae ex jux
Abbreviated transcription (Latin):
merantur adoldam ꝓpħeti u
in libro paralipomenon decla¬
ratur. ubi scriptum est de p̾fa¬
to rege. ezechia. Edificauit qͦq
agens industrie omnem murũ
qui fuerat dissipatus: extruxit
turres. et forisecus alterum mu¬
rum. Meminit huius loci. et
sophonias dicens. Uox clamoris
a porta piscium. et ululatus a
scda: ꝓ quo uetus editio quasi
ꝓpͥum nomen loci transtulit
in masena. Uasena quippe in
habitasse in sccła: in secundi mu¬
ri parte intellige e. Qd̃ dicitur
deiosia rege contaminauit
qͦ thofet. qd̾ ẽ inconualle filii en¬
non ut nemo consecraret
filium suum aut filiam ꝑ ignem
moloch. frequens ẽ in scripturis ho¬
rum mentio locorum: maxime in
libro regum. et hieremia propħa.
Est autem uallis ennon siue filii
ennon uixta murum iherłm com̃
orientem: inqua nemus pulcherri¬
mum aqua siloe fontis irrigatur.
Caphet audem siue chophet utrũ¬
q enim scribitur. erat locus in ea¬

Expanded text:
merantur, ad Holdam prophetam, merantur, ad Holdam prophetam, » in libro Paralipomenon declaratur, ubi scriptum est de praefato rege Ezechia: « Aedificavit quoque, agens industrie, omnem murum, qui fuerat dissipatus, et exstruxit turres, desuper et forinsecus alterum murum . » Meminit hujus loci et Sophonias, dicens: « Vox clamoris a porta piscium, et ululatus a secunda . » Pro quo vetus editio quasi proprium nomen loco transtulit in Maseva. Maseva quippe inthabitasse « in secunda, » in secundi muri parte intellige. Quod dicitur de Josia rege: « Contaminavit quoque Tophet, quod est in convalle filii Ennon, ut nemo consecraret filium suum aut filiam per ignem Moloch , » frequens est in Scripturis horum mentio locorum, maxime in libro Regum et Jeremia propheta. Est autem vallis Ennon, sive filii Ennon juxta murum Jerusalem contra Orientem, in qua nemus pulcherrimum Siloe fontibus irrigatur. Tapheth autem, sive Topheth utrumque enim scribitur erat locus in ea
Abbreviated transcription (Latin):
postquam coangustatus ẽ. ora¬
uit dominum dm̃. sũr iegit
penitentiam ualde coram dõ
patrũ suorum: dep̾catusq
est eum et obsecrauit intente.
et exaudiuit orationem eiꝰ.
num suum: et cognouit ma¬
nasses quod dominus. ipse eẽt
sa scelera nullus debet de dĩ
miscdia desperare: s magis ꝑpe
nitentiam congruam spem
habere uenie:. si eãrite ꝑfecerit
ost hunt regnauit xxiiii¬
filius eius ammon: idolatra
post quem. iosias filius eius
rex iustissimus regnauit: Qui
omnem spurcitiam idolorum
quam patres sui fabricauerũt
emundauit. et se indĩ cultu
strenue exercuit. Et merito:
quia longe ante hoc de illo
predic̃tum est ꝑ propħam. Inter¬
pretatur autem iosias. cuiꝰ est sa¬
crificium deo . uel salus domini.
uel fortitudo dñi. Quod autem
sequitur de eodem rege quod
audito libro legis domini. quẽ
helchias sacerdos inuenit indomo
domini scidisset uestim̃ta sua. et
misset helchiam sacerdotem et
ceteros qui subsequenter ad nu

Expanded text:
postquam coangustatus est, orapostquam coangustatus est, oravit Dominum Deum suum, et egit poenitentiam valde coram Domino Deo patrum suorum. Deprecatusque est eum, et obsecravit intente, et exaudivit orationem ejus, in regnum suum, et cognovit Manasses quod Dominus ipse esset issa scelera nullus debet de Dei misericordia desperare, sed magis per poenitentiam congruam spem habere veniae, si eam rite perfecerit. Post hunc regnavit filius ejus Ammon idololatra. Post quem Josias filius ejus rex justissimus regnavit, qui omnem spurcitiam idolorum quam patres sui fabricaverunt, emundavit, et se in Dei cultu strenue exercuit. Et merito, quia longe ante hoc de illo praedictum est per prophetam. Interpretatur autem Josias cujus est sacrificium Domino, vel salus Domini vel Domini fortitudo. Quod autem sequitur de eodem rege, quod audito libro legis Domini, quem Helchias sacerdos invenit in domo Domini, scidisset vestimenta sua, et misisset Helchiam sacerdotem et caeteros qui subse
Abbreviated transcription (Latin):
nium conscientie nr̃e. filia quip¬
ne generata. głam intus habet:
quia hoc quod agit. ĩ ostentati¬
one iactantiam non habet. Głam
suam paulus testimonium cons¬
cientie memorat: quia fauorem
oris alieni non appetit: uite sue
gaudia extra semet ipsum po¬
nere ignorat. Occultanda sunt
ergo que agimus: ne hec in
huius uite itinere in caute por¬
tantes. latrocinantium spũum xxiui
et regnauit manasses filius eiꝰ
ses cum regnare cepisset: et qͥn¬
quaginta quinq annis reg-¬
mortem quoq etechiȩ nar¬
rat scriptura manassen filiũ
eius regnasse in iherłm. Qui
cum ad ydola colenda. et abho¬
minationes faciendas se con¬
uerteret: relinquens dm̃ pa-¬
trum suorum. & bona exem¬
pla que ingenitore suo eze¬
chia conspexerat. Locutus ẽ
dominus ad eum et ad popłm
eius. et attendere noluerunt.
Idcirco suꝑ induxit eis princi¬
pes exercitus regis assiriorum:
ceperuntq manassen. et uinc¬
tum cathenis atq cõpedib
duxerunt in babilonem. Qui

Expanded text:
nium conscientiae nostrae. » Filia quipedicatione generata: gloriam intus habet, quia hoc quod agit, in ostentatione jactantiam non habet. Gloriam suam Apostolus testimonium conscientiae commemorat, quia favorem alieni oris non appetit, vitae suae gaudia extra semetipsum ponere ignorat. Occultanda sunt ergo quae agimus, ne haec in hujus vitae itinere incaute portantes, latrocinantium spirituum incet regnavit Manasses filius ejusses cum regnare coepisset, et quinquaginta quinque annis regmortem ergo Ezechiae, narrat Scriptura Manassem filium ejus regnasse in Hierusalem; qui cum ad idola colenda, et abominationes faciendas se converteret, relinquens Deum patrum suorum et bona exempla, quae in genitore suo Ezechia conspexerat. Locutusque est Dominus ad eum et ad populum ejus, et attendere noluerunt. Idcirco superinduxit eis principes exercitus regis Assyriorum, ceperuntque Manassen, et vinctum catenis atque compedibus, duxerunt in Babylonem. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ante intuentis ocłos trucidat.
quia sepe sic bona oꝑa int̾ficit.
ut hec se amittere ipse qui capti¬
uus ẽ animus dolens cernat.
Nam gemit plerũq animus: et
tam̃ carnis sue delectationibus
uictus. bona que genuit. amans
ꝑdilit. Ea que patitur cdãpna
considerat: netam̃ uirtutis bra¬
chium contra regem babilonis
leuat. S: dũ uidens nequitie ꝑ¬
petratione ꝑcutitur: ad hoc qͣn¬
doq peccati usu ꝑ ducitur: ut
ipso quoq rationis lumine pͥ¬
uetur.Unde babilonis rex ex¬
tinctis prius filiis. sedechie
ocłos eruit: quia malignus sp̃c
subductis prius bonis oꝑibus.
post et intelligentie lumen
tollit. Qd recte sedechias in
reblatha patitur. Reblatha
quippe: multa hec int̃pretat᷑.
Ei enim quandoq et lum̃ rati¬
onis clauditur: qui prauo usu
ense quinto. septima clie m̃

Expanded text:
ante intuentis oculos trucidat, ante intuentis oculos trucidat, quia saepe sic bona opera interficit, ut haec se amittere ipse qui captus est animus dolens cernat. Nam gemit plerumque animus, et tamen carnis suae delectationibus victus, bona quae genuit amans perdit, ea quae patitur damna considerat, non tamen virtutis brachium contra regem Babylonis levat. Sed dum videns nequitiae perpetratione percutitur, ad hoc quandoque peccati usu perducitur, ut ipso quoque rationis lumine privetur. Unde Babylonis rex exstinctis prius filiis Sedeciae oculos eruit, quia malignus spiritus subductis prius bonis operibus, post et intelligentiae lumen tollit, quod recte Sedecias in Reblatha patitur. Reblatha quippe mulcta haec interpretatur: etenim quandoque et lumen rationis clauditur, qui pravo et ino « mense quinto, septima die m
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortem. Comp̃henditq eũ
inplanitie iherico: et om̃s bella¬
tores quierant cum eo disꝑsist̃.
et reliquerunt eũ. Recte ergo
cum uirtutes hominẽ deserunt.
que eum defendere debuerant
in planitie iherico capitur. hoc
ẽ in defectione carnalis sensus.¬
I herico enim int̾̃pretatur luna:
et significat defectum carnis.
Unde ille homo qui de ihrłm
cdescendebat ĩ iherico: in latro¬
nes in cidisse discribitur. Ayp̃¬
hensum gͦ regem adduxerunt
ad regem babilonis in reblatha.
qui locutus ẽ cum eo iudicium:
hoc ẽ iustum in eo exercuit ui¬
dicium. Filios aũt̃ sedechiȩ oc¬
cidit corã eo et ocłos eius effo¬
dit: iunxitq eum eathenis. et
adduxit ĩ babilonẽ. Occidit
rex babilonis:⁊ filios sedechie
ĩ reblathã coram eo: ocłos qͦq
illius eruit. Dũ saera scriptura
sedechie captiuitatẽ narrat:
ordinem captiuitatis int̾ne
denuntiat. Rex quippe babilo¬
nis ẽ antiquiis hostis. possessor inti¬
mȩ confusionis: qui prius filios

Expanded text:
enditque eum in planitie Jericho, et omnes bellatores qui erant cum eo, dispersi sunt, et reliquerunt eum. » Recte ergo cum virtutes hominem deserunt, quae eum defendere debuerant, in planitie Jericho capitur, hoc est, in defectione carnalis sensus. Jericho enim interpretatur luna, et significat defectum carnis. Unde ille homo, qui de Jerusalem descendebat in Jericho, in latrones incidisse describitur . « Apprehensum ergo regemad regem Babylonis in Reblatha, qui locutus est cum eo judicium, » hoc est justum cum eo exercuit judicium. « Filios autem Sedeciae occidit coram eo, et oculos ejus effodit, vinxitque eum catenis, et adduxit in Babylonem. » Occidit rex Babylonis filios Sedeciae in Reblatha coram eo, et oculos quoque illius eruit. Dum sacra Scriptura Sedeciae captivitatem narrat, ordinem captivitatis internae denuntiat. Rex quippe Babylonis est antiquus hostis possessor intimae confusionis: qui prius filios
Abbreviated transcription (Latin):
autem ysaias propħa adrr¬
gem etechiam: et dixit ei.
Quid dixerunt uiri isti: et
unde uenerunt adte: Et
dixit ezechiias. De t̾ra longinqua
uenerunt adme debabilone: et
dixit: Quid uidert̃ in domo tua:
Et dixit eterhias. Oĩa q̃ indomo
mea st̃ uidert̃. ñ fuit u̾bũ siue res

Expanded text:
autem Isaias Propheta ad rautem Isaias Propheta ad regem Ezechiam, et dixit ei: Quid dixerunt viri isti: et unde venerunt ad te? Et dixit Ezechias: De terra longinqua venerunt ad me, de Babylone. Et dixit: Quid viderunt in domo tua? Et dixit Ezechias: Omnia quae in domo mea sunt viderunt: non fuit verbum, sive
Abbreviated transcription (Latin):
dis eius dicit penitentia mi¬
tigatam: inferens. et humili¬
atus ẽ postea. eoquod exaltatũ
eẽt cor eius. tam ipse quam ha¬
bitatores iherłm: et ideirco non
uenit ira suꝑ eos dñi. indieb
erechie. Letatus estꝰ in aditentu
legatorum beradach. quem
patrẽ fuisse nabuchodonosor.
hebrei autumant: et inobla
transtulit aromatum suorum
et chesauros auri et argenti.¬
& ocloramentoꝵ et unguen¬
di optini. quod in ebraico scri¬
bitur elei boni: et om̃s chesau¬
ros uasorum gaze. siue ut
ibi legitur uasorum suorũ.
Gara autem: lingua ꝑsarum
diuitiȩ nuncupantur.
Hec ẽ hebreus sermo: s barba¬
rus. Nõ fuit inquit uerbũ
quod uxta hebraicam consu¬
etudinem prore frequenter
accipitur. quod non ostende
ret indomo sua. et in om̃i
potestate sua: unde dĩ ira uis¬
tissima quoniam non solum
theauros suos atq palatii. s
et cempli ostenderit. quod
certe fuit pocestatis eius de
cuius ualuis auri laminas
ante iam tulerat. In trouit

Expanded text:
dis ejus dicit poenitentia midis ejus dicit poenitentia mitigatam, inferens: « Et humiliatus est postea, eo quod exaltatum fuisset cor ejus, tam ipse, quam habitatores Jerusalem; et idcirco non venit ira Domini super eos in diebus Ezechiae . » Laetatus est ergo in adventu legatorum Merodach, quem patrem fuisse Nabuchodonosor Hebraei autumant, et in oblatranstulit, « aromatum suorum, et thesauros argenti et auri et odoramentorum et unguenti optimi quod in Hebraico scribitur, olei boni , et omnes thesauros vasorum Gazae, » sive ut ibi legitur « vasorum suorum. Gaza autem lingua Persarum divitiae nuncupantur: nec est Hebraeus sermo, sed Barbarus. Non fuit, inquit, verbum quod juxta Hebraicam consuetudinem pro re frequenter accipitur, quod non ostenderit eis in domo sua et in omni potestate sua. Unde Dei ira justissima, quoniam non solum thesauros suos atque palatii, sed et Templi ostenderit: quod certe fuit potestatis ejus, de cujus valvis auri laminas ante jam tulerat. Introivit