comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse. miror ce dicere sensu ꝑciꝑe ñ cor
mandata dei incedunt. iusibites st̾.
Simiłr diabolus amicis sius uisibilis
apparz. MIstud qͥdem uellem scire
quo magistĩo. qua ne arte illos uile
entiam tm̃ uellem. Petrus. Quomͦ
qd̾ errorem tuũ arigeat. uis addiscẽ:
Hoyses. Bñ me dogrãs correxisti:
in uerbis trus sensum didici. P Iã
satis dc̃m ẽ ad inceptũ redeamꝰ. Quia
dĩ adu̾sarios mahomethꝰ predari cap¬
tiuare. int̾fice uissit. donec credere. uł
censũ ꝑsolũe uolussent: ñ ẽ hoc exclĩ¬
aliqͦm credẽ. s ip̃e hoc cupiditate p̃ce¬
pit pecunie. ut mimicos suos destrue¬
ret. hoc aũ ut nostiñ debae fl̾ immo
si quis aliquẽ ꝯu̾tere uelit. ñ ꝑuio¬
lentiam. s dilignt &e dulcit̾ hoc face
debet: sic̃ ip̃e mahomethꝰ in suo cestat᷑
alcorano sub ꝑsona dni ita ad ip̃m di¬
centis. Si uellet dñs dds tuus: totiꝰ scłigẽ¬
tes credent. Cur gͦut credant cogis:

Expanded text:
fuisse, miror te dicere sensu non corporalifuisse, miror te dicere sensu non corporalimandata Dei incedunt, visibiles fiunt. Similiter diabolus amicis suis visibilis apparet. MOYSES. Istud quidem vellem scire, quo magisterio, quave arte illos viderentiam tantum vellem. PETRUS. Quomodo quod errorem tuum augeat vis addiscere? MOYSES. Bene me Deo gratias correxisti, in verbis tuis sensum didici. PETRUS. Jam satis dictum est, ad inceptum redeamus. Quia Dei adversarios Mahomethus praedari, captivare et interficere jussit, donec vel credere, vel censum persolvere voluissent, non est hoc exaliquem credere, sed ipse hoc cupiditate praecepit pecuniae, et ut inimicos suos destrueret. Hoc autem ut nosti non debet fieri, imo si quis aliquem convertere velit, non per violentiam, sed diligenter et dulciter hoc facere debet, sicut ipse Mahometh iano, sub persona Domini ita idipsum dicentis: Si vellet Dominus Deus tuus, totius saeculi gentes crederent. Cur ergo ut credant cogis?
Abbreviated transcription (Latin):
qͦdaminꝰ imitato ĩ consubtilib tegu
lacrũ saturni ꝯstruxit in pariete te
in angulo domꝰ. E nẽ faties appareret:
dorsum erat tm̃ externus positũ. Alt̾m
martis. s. ydolum q sculptũ undiq
erat. subtꝰ t̾ram & lapidem suꝑ positũ
misit. hominib uͦ qui ad adorandum
ibi conueniunt. lapides istos oscłar i p̃¬
cepit. & humiliatis tonsisq capitib in¬
t̃ crura lapides retͦ iaccare. qui humili¬
antes dorsa denudant qđ ẽ signũ le¬
gis pͥstine. Dic gͦ moyses qua intenti¬
one ista p̃cipit. nͥ ea qͣm dico: M oy¬
ses. Dixi cibi intentionem me nescĩre.
iaciendis scio: qr ad effugandum demo¬
nes ista facẽ dicũt. In libris illoꝵ scͥp¬
tum iudiq honiar qͥdam ex decẽ so¬
cus mahometi more solito lapides de¬
oscłans. sic exorsus ẽ. uob̃ inquit lapi¬
dib dico. qđ nec adiuuare nec nocẽ
b iaciendis. demones effugare. ñ cõ¬
Qm̃ qͦsdam audiui dicẽtes demoiã¬
se uidisse. & ea audisse. ac collocutos

Expanded text:
more mutato inconsutilibus tegumlacrum Saturni construxit in pariete, in angulo domus, ne facies appareret, dorsum vero tantum exterius est positum. Alterum Martis scilicet idolum quia sculptum undique, erat subtus terram et lapidem suprapositum misit, hominibus vero qui ad adorandum ibi conveniunt, lapides istos osculari praecepit, et humiliatis tonsisque capitibus inter crura lapides retro jactare, qui humiliantes se dorsa denudant, quod est signum legis pristinae. Dic ergo, Moyses, qua intentione ista praecepit, nisi ea qua dico? MOYSES. Dixi tibi intentionem me nescire, qapidibus jaciendis scio, quia ad effugandum daemones ista se dicunt facere. In libris illorum scriptum vidi quia Bomar quidam ex decem sociis Mahomethi more solito lapides deosculans sic exorsus est. Vobis, inquit, lapidibus dico, quod nec adjuvare nec nocerebus jaciendis daemones effugare, non conm quosdam audivi dicentes daemonia vidisse et ea audisse, ac collocutos
Abbreviated transcription (Latin):
uło utiq fecit: qr consilio doctoꝵ suor̃ me
ci uoluit suã. ñ ꝓbitate sui. neq aduito¬
rio di. Iudei enim scłm legem ter incdie
t̾minum int̾ ut᷑mq posuit. Qł añꝙͣ orẽt
illos manus & brachia ce cetera corpis m̃¬
bra abluere laudas: ñ ad orationem ꝑti¬
net. Ad orõtionem quid ꝑtinet munda¬
ri intrinsecus. ñ extͥnsecꝰ. Mundicia iaũ
deablutione m̃broꝵ ꝑtinebat cultorily¬
t̾re stelle uenen̾is qui uolentes eam orare
ad modũ femine seaptabant. ora. ce ocłõs¬
effectꝰ ẽ: ido hoc p̃cepit. Tꝑe or̃onis publi¬
ca eos uoce p̃conari fateris. qđ ñ contie¬
uit oĩoni: nisi q aliud nouum neqͥuit
impon̾e signũ. Ieunare ꝑ mensem inte¬
grum eos ut ais quo restringant uitia
carnis p̃cepit. qđ est mitium penitentie.

Expanded text:
ideo utique fecit, quia consilio doctorum suorum ideo utique fecit, quia consilio doctorum suorum ci voluit suam, non probitate sui, neque adjutorio Dei. Judaei enim secundum legem ter in die terminum inter utramque posuit. Quod antequam orent illos manus et brachia et caetera corporis membra abluere laudas, non ad orationem pertinet. Ad orationem quidem pertinet mundari, intrinsecus non extrinsecus. Munditia autem de ablutione membrorum pertinebat cultoribus stellae Veneris, qui volentes eam orare, ad modum feminae se aptabant. Quia veroeffectus est, ideo haec praecepit. Tempore orationis publica voce eos praeconari fateris, quod non convenit orationi, nisi quia aliud novum nequit imponere signum. Jejunare per mensem integrum eos, ut ais, quod restringant vitia carnis praecepit, quod est initium poenitentiae.
Abbreviated transcription (Latin):
nue sͥ acciłent. sic̃ de helia ce helyseo
legimus qͦs ab uumicis suis semꝑ exipu¬
it adñi angłs. Quẽ etiam si tał ẽẽt ut di¬
cis. semꝑ uictora sequeret᷑ ut moysen.
iosue. &e damã. qͦs diumo iussu p̃lia cõ¬
nuitentes. semꝑ uictoria comitabat᷑.
Siuͦi etiam ꝓpħa uerus ut ais eẽt. p̃lia
cõmissuiꝰ utrũ sibi mala euenirent.
sciret. Quomͦ cͦ mea lege dimissa. illius
debere: Moyses. Hec ꝓ certo ratio
nut̾tum fore semꝑ int̃ sarracenos di¬
xisti: ñ iccͥco ouenit ut illoꝵ assequar le¬
gem. Moyses qm̃ credebam eã bonã
eẽ. uło teeam rectꝑe debere. dixi. Petrꝰ
Dixisti etiam legis illoꝵ radicem in incon¬
uulse rõnis fundamento constiruccã.
Unde in alterne disputationis campũ.
uerba u̾b. mandata mandatis. discurra¬
mꝰ: si eam bñ fundatam inuenire pot̾imꝰ
Moyses. Placet. P etrus. Qđ qͥnqͥ¬
es mahometum in die orandũ p̾ciꝑe dicis.

Expanded text:
nime sibi acciderent, sicut de Elia et Eliseo nime sibi acciderent, sicut de Elia et Eliseo legimus , quos ab inimicis suis semper eripuit Deus, quem etiam si talis esset ut dicit, semper victoria sequeretur, ut Moysen, Josue et David, quos divino jussu praelia committentes, semper victoria comitabatur . Si vero etiam propheta verus, ut ais, esset, praelia commissurus utrum sibi male eveniret sciret. Quomodo ergo mea lege dimissa illius insequi debere? MOYSES. Haec pro certo ratio, nutritum fore semper inter Sarracenos dixisti, non idcirco convenit ut illorum assequar legem. MOYSES. Quoniam credebam eam bonam esse, ideo te eam debere recipere dixi. PETRUS. Dixisti etiam legis illorum radicem in inconvulsae rationis fundamento constructam, unde in alternae disputationis campum, verba verbis, mandata mandatis, discurramus, si eam bene fundatam invenire poterimus. MOYSES. Placet. PETRUS. Quod quinquies Mahumetum in die orandum praecipere dicis,
Abbreviated transcription (Latin):
tas uite. in mahometho iuolentia fu
furto. & rapacitate gaudens.⁊ ignel¬
bidrnts intantũ feruens ut ⁊ alienũ
thorum fedare adultĩo tanꝙͣ dño p̃cipi¬
ente ñ erubescẽt: sic̃ de zanabfilia ias. uxore
⁊eĩ legit᷑. Dñs inqͥt tͥ ⁊ ed uxore tuam
dimittere p̃cipit. qͣm dimissam ipse tͥ
continuo copulanit. Cuiꝰ endentius
ꝓpħia qͣ nulla sit aisse uxoris eiꝰ trͣpitu¬
do patefecit. q̃n in adult̾ĩo dep̃hensam.
eam multoꝵ testimonio ñ dep̃hensã eo
qł nollet eam dimitere falsi gab̾elt
nuntio ꝯfirmauit. Decuiꝰ ucit potẽ¬
tia libidinis scilicoe laudasse dm legi¬
t eo qd̾ in eo qͣdragies suꝑ humanũ
modũ habundaret. & gratulans sͥ eo
qł suauis odor ⁊ speciositas mulierum
dante do plurimũ eñ oblectaret. De
miracłis iã dictũ esti De bellis aũ gͦ
bello. faciesq collisa. multa etiã cedes
ce fuga suorum uĩtatem testant᷑. Que
si angłs dñi ut dicis eũ custodiret: mi¬

Expanded text:
tas vitae in Mahometho violentia erafurto et rapacitate gaudens, et igne libidinis in tantum fervens, ut et alienum thorum foedare adulterio tanquam Domino praecipiente non erubesceret, sicut de Zanab filia las uxore Zet legitur. Dominus, inquit, tibi Zet uxorem dimittere tuam praecipit. Quam dimissam ipse sibi continuo copulavit. Cujus evidentius prophetiam quam nulla sit Iassae uxoris ejus turpitudo patefecit, quando in adulterio deprehensam, eam multorum testimonio non deprehensam, eo quod nollet eam dimittere, falso Gabrielis nuntio confirmavit. De cujus vitii potentia, libidinis scilicet laudasse Deum legitur, eo quod in eo quadragies supra humanum modum abundaret, congratulans sibi, eo quod suavis odor et speciositas mulierum dante Deo plurimum eum oblectaret. De miraculis jam dictum est. De bellis autem qbello, faciesque collisa, multa etiam caedes et fuga suorum, veritatem testantur; quae si angelus Domini ut dicis eum custodiret, mi
Abbreviated transcription (Latin):
nigro erat lapide. merculicius diceba
tur: nom̃ uͦ alt̾ius chamos. Alt̾m ꝙ ex
nigro erat lapide. in honore satͣm. ai
t̾m ꝙ ex albo in honore martis erat e¬
dificatũ. Bis in anno cultores eoꝵ ad
ip̃a descendebant adoranda. ad martẽ
quid q̃n sol in pͥmũ gͣdũ arietis ĩtͣt.
qr aries honor est martis. In cruiꝰ dis
ni est. Qd̃ thurificabant nudi tonsis¬
q capitib que usq in hodiernũ diem

Expanded text:
nigro erat lapide Mercurius, nomen nigro erat lapide Mercurius, nomen vero alterius Chamos. Alterum quod ex nigro lapide est, in honore Saturni, alterum quod ex albo in honore Martis aedificatum est. Bis in anno cultores eorum ad ipsa ascendebant adoranda, ad Martem quidem quando sol in primum gradum arietis intrat, quia aries honor est Martis. In cujus discni. Quod thurificabant nudi tonsisque capitibus, usque in hodiernum diem
Abbreviated transcription (Latin):
carnib obtimis q cybis feui. & mulieri¬
b utis hec ñ debilitant s potiꝰ corroborãt
carnẽ. Qđ semł in anno o̾icis ad domũ
di qͦ ẽ in mecha ire ꝑꝑ recognitionẽ &e ibi
orare. qͣm dicunt fuisse ade oe abrahe. ñ¬
ex auctoritate ħnt. s quasi comm̃tum
aliꝙ fingunt. Añꝙͣ enim legem p̃dicas¬
sec: domus hec ydolis plena erat. S si
o tu moyses scires qͣł eẽt domꝰ illa. & qđ se¬
cretũ ibi inẽet. & cͣ illue mahometħꝰ ire.
⁊ que in lege ĩuentunt᷑ uissit facere:
ualde mirareris inde. MIstudrogo
mͥ qđ dicis ĩsinues. Licoe enĩ haec legem
tͥ p̃dicem. quare iter illd̃ & cetera q̃ lex
p̃cip̃ ibi facẽ iussĩt nescio. Petrus.
Breuiter tͥ qͥdem uolebã notificare.
loth. s mͦ rogatꝰ mostbo aꝑte. Quo fili¬
i loch. amon. & Moab hanc domũ ho¬
norabant. & duo ydola ab eisd̃ ibi co¬
lebant᷑. alterũ ex albo. alterũ ex nigͦ
lapide patͣcum. Nom̃ qͥdem illiꝰ qd ex

Expanded text:
eribus uti? Haec non debilitant, sed potius corroborant carnem. Quod semel in anno dicis eos ad domum Dei, quae est in Mecha, ire propter recognitionem, et ibi orare quam dicunt fuisse Adae et Abrahae, nex auctoritate habent, sed quasi commentum aliquod fingunt. Antequam enim legem praedicasset, domus haec idolis plena erat. Sed si tu, o Moyses, scires qualis esset domus illa, et quod secretum ibi inesset, et cur illuc Mahomethus iret, et quae in lege inveniuntur jussit facere, valde mirareris inde. MOYSES. Istud rogo mihi quod dicis insinues. Licet enim hanc legem tibi praedicem, quare iter illud et caetera quae lex praecipit ibi facere jussit, nescio. PETRUS. Breviter quidem volebam tibi notificare, sed modo rogatus monstrabo aperte. Duo filii Lot Amon et Moab, hanc domum honorabant, et duo idola ab eisdem ibi colebantur, alterum ex albo, alterum ex nigro lapide paratum. Nomen quidem illius quod ex
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritate ꝓbat᷑. Qui cuir miracłm
ñ facẽt ostende uolens ioc̃tem acͥ
se dñm introducit. dicens. Dĩ dñs
ad me. Ido te facere miracła ñ ꝑmit¬
to. qr ne tͥ sic̃ aliis ꝓphis in miracłis ci¬
dicatur timeo. Suo gͦ testimonio nu¬
lum fecisse signũ monstͣtur. Quib

Expanded text:
Qui cur miraculum non faceret ostendere volens, loquentem ad se Dominum introducit dicens: Dixit Dominus ad me: Ideo te facere miracula non permitto, quia, ne tibi sicut aliis prophetis in miraculis contradicatur timeo. Suo ergo testimonio nullum fecisse virtutis signum monstratur; quibus
Abbreviated transcription (Latin):
te cõparabił est: Hoyses. Quare
nulla ꝓbibabilitate demonsttum ꝓ¬
pħam dixeris: quem ratis miraclis de¬
notatũ freqͥnt̾ audieris. Nne ꝓpham
eum brutum animal bos uidele dore¬
g̾e nuncupauit. Nne ꝑutͣmq mani¬
cam ing̃ssa luna desinu de redintegͣ¬
ta ꝓgrediens ꝓpħam eũ mir ificũ desi¬
gnauit: Nonqͥd ad hoc ĩnotescendũ.
illius manu de mulsa omĩ ppłõ affluẽ¬
tem mamuilla oius haustũ p̃buit lac¬
tis: Mirum etiam fuit. qđ cum si¬
cum arborem ut ad se uenre⁊ uocaun
uenit qͥdem arbor ad eũ &e ip̃e defrrictu
eiꝰ comedit. &e brachiũ ouis qł inuene¬
natũ sibi erat in scultella appositũ ẽ
iudicio fide digna ꝓbant᷑. maxime ẽ
ip̃e mahoneth in alcorano suo nricħ
tale retulit: s potiꝰ qͥcqͥa in alcorano de
eo scͥptũ ñ fuãt oĩno uerũ credi ꝓhibu¬
erit. De om̃ib inqͥt ꝓpħis multa m̃titi

Expanded text:
te comparabilis est? MOYSES. Quare nulla probabilitate demonstratum prophetam dixeris, quem satis miraculis denotatum frequenter audieris? Nonne prophetam eum brutum animal bos videlicet Doregele nuncupavit? Nonne per utramque manicam ingressa luna de sinu redintegrata progrediens, prophetam eum mirificum designavit? Nunquid ad hoc innotescendum illius manu demulsa omni populo affluentem mamilla ovis haustum lactis praebuit? Mirum etiam fuit, quod cum ficum arborem ut ad se veniret vocavit, venit quidem arbor ad eum, et ipse de fructu ejus comedit, et brachium ovis quod invenenatum sibi erat in scutella appositum cumjudicio fide digna probantur, maxime cum ipse Mahometh in Alcorano suo nihil tale retulit, sed potius quidquid in Alcorano de eo scriptum non fuerat, omnino verum credi prohibuerit. De omnibus, inquit, multi multa mentiti
Abbreviated transcription (Latin):
in breui ita dñe sue animũ obtinuit:
ut iure conuigii. reb omnib &e rerũ
parit̾ dñatu potiret᷑. Cuũ opibus de pau¬
ꝑrimo litissimꝰ effect᷑.m cantam ꝓritp̃
m̃tis suꝑbiam: ꝙ regnũ arabũsibi spe¬
randum polliceret᷑ nͥ suos timeret con¬
tͥbules. qr eũ ꝓ rege ñ ten̾ent c̃ sibi &
eqͣles fuissent ce maiores. Niam tñ ex¬
cogitans. qua rex effict potuiss : uoluit
se ꝓpħam ꝯfingere. ea uideł fretꝰ facecia
eloq̾ntie. qͣm apud aiu̾sas natõnes dũ

Expanded text:
i ita dominae suae animum obtinuit, ut jure conjugii rebus omnibus et rerum pariter dominatrice potiretur. Cujus opibus de pauperrimo ditissimus effectus, in tantam prorupit mentis superbiam, quod regnum Arabum sibi sperandum polliceretur, nisi suos timeret contribules, quia eum pro rege non tenerent, cum sibi et aequales fuissent et majores. Viam tamen excogitans qua rex effici potuisset, voluit se prophetam confingere, ea videlicet fretus facetia eloquentiae, quam apud diversas nationes
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. neq dicta illiꝰ uera fore. Licet multa
que de eo cdicẽ possimꝰ p̃termittamꝰ.
unũ tm̃ qł nos e uos credimꝰ intro¬
dimꝰ mortuum & crucificũ ip̃e dene¬
gati Ait enĩ tp̃e. Xꝑm ñ occiderũt
neq crucifixerunt: s uisũ ẽ illis.
Non solum aũ in hoc mendacem eũ
inuenies: s om̃s libros ceꝓpħarum
dicta relege. & in cunctis que deip̃is di¬
xit: mentitum repperies. Quomodo
g̃ illum mendacẽ me crede hortaris:
cum in om̃is fallacem inueneris:
Dei õipotentis dep̃cor pietatem ut me
ab illius errore uberet: ce qͣm cepi le¬
gem implere ꝑficiat am̃.
Titulus sextus de trinitate.
Moyses.

Expanded text:
esse, neque dicta illius vora fore. Licet multa esse, neque dicta illius vora fore. Licet multa quae de eo dicere possumus praetermittamus, unum tamen quod nos et vos credimus intropse denegat. Ait enim ipse: Christum non occiderunt neque crucifixerunt, sed visum est illis. Non solum autem in hoc mendacem eum invenies, sed omnes libros et prophetarum dicta relege, et in cunctis quae de ipsis dixit, mentitum reperies. Quomodo ergo illum mendacem me credere hortaris, cum in omnibus fallacem inveneris? Dei omnipotentis deprecor pietatem, ut me ab illius errore liberet et quam coepi legem implere perficiat. Amen. TITULUS VI. De Trinitate. MOYSES.
Abbreviated transcription (Latin):
lũ. Dixti qͥppe qđ post sepłcurã corꝑ
angłi eum nescientib cunctis delatꝰ
ẽẽnt ad celum. Uñ qr statim ñ eũ sex¬
lier unt. iccͥco fetere in cepit. ut stutĩse¬
peliret᷑. Hac gͥ causa gentẽ in errore
pristmno parũꝑ detinuit. Duo frẽs
scͥptoris mahomechi filii. noĩe harar
tit̾ corꝑa marerantes. pene ad mortẽ
deuenert̃. Iat̃ uͦ eoꝵ sepe filios ãmo¬
nebat ne ꝑ tam longam mac̃ationemꝰ
ã. fatigarent corꝑa. Ip̃e autem ui dlñs illos
stultos eẽ &e ad mortis oftiũ p nimio la¬
boreiam deuenisse. de mahometo uti
erat rem patefecit. Cognita aũ neqͥti¬
a illius aprẽ. ceperunt comedere ce bi
bere unum: ce sic̃ in sua lege fortiter an¬
tea ꝑstabart. ita deniq legem qͣmius
ñ ex toto dimittere ceꝑunt. S &e quedã
pars gentis istos in consuetudme ĩ¬
secuti sunti Om̃ib gͦ modis o moyses
possumꝰ agnoscẽ eum neq uerũ ꝓphã

Expanded text:
lum. Dixit quippe quod post sepulturam corporis, lum. Dixit quippe quod post sepulturam corporis, angeli eum nescientibus cunctis delaturi essent ad coelum, unde, quia statim non eum sepelierunt, idcirco foetere incepit, ut statim sepeliretur. Hac ergo causa gentem in errore pristino parumper detinuit. Duo fratres scriptores Mahomethi, nomine Hazan, titer corpora macerantes, pene ad mortem devenerunt. Pater vero eorum saepe filios admonebat, ne per tam longam macerationem sua fatigarent corpora. Ipse autem videns illos stultos esse, et ad mortis ostium prae nimio labore jam devenisse, de Mahometho uti erat rem patefecit. Cognita autem nequitia illius a patre, coeperunt comedere, et vinum bibere, et sicut in sua lege fortiter antea perstabant, ita denique legem quamvis non ex toto dimittere coeperunt. Sed quaedam pars gentis istos in consuetudine insecuti sunt. Omnibus ergo modis, o Moyses, possumus agnoscere eum neque verum prophetam
Abbreviated transcription (Latin):
methi tẽꝑis sñ lege. sine scͥpt᷑a. & totiꝰ
boni inscii. p̃ter militiam & aratrum.
appetentes luxuriam deditiq guile.
fatile scđ̃m uoluntatẽ eoꝵd p̃dicari
poteranti Si enim ałr facẽte ñ ad le¬
gem suã eos impelleret. Moyse
absq di ad iutorio tał tamq magni
Si cum dĩ ad iutorio cuncta ꝑegiss
ñ multotiens deuictꝰ fuiss. nec ut su¬
pra diximus dentes illius in bello
crepuissent. qui ut ceteri reges uuno¬
batiu. & uincebat aliq̃n. S post m¬
tem ipsius: om̃s ab ipsius lege dis¬
cedere uoluerunti. Ip̃e enim dixeras
tercia die corpus suum defẽndũ ẽ
ad celum̃. Ut uͦ illum mendacẽ cog¬
nouerunti& cadauer fecere ruder
inhumato corꝑe.maxima pars disces
exdecem mahomethi sociis post mor¬
tẽ ip̃us regnũ adeptus est. Qni bla¬
de p̾dicauit. &e callioe ãmonuit ad crei¬
dum gs̃: & dixit illos ñ bñ intelugẽ
mahometi sermonẽ. Mahometus
dentib hominib subleuaret᷑ ad ce¬

Expanded text:
methi, sine lege, sine scriptura, totius boni inscii, praeter militiam et aratrum, appetentes luxuriam, deditique gulae, facile secundum voluntatem eorumdem praedicari poterant. Si enim aliter faceret, non ad legem suam eos impelleret. MOYSES. Absque Dei adjutorio talis namque magna Si cum Dei adjutorio cuncta peregisset, non multoties devictus fuisset, nec ut supra diximus, dentes illius in bello crepuissent, qui ut caeteri reges vincebatur, et vincebat aliquando. Sed post mortem ipsius omnes ab ejus lege discedere voluerunt. Ipse enim dixerat tertio die corpus suum deferendum esse ad coelum. Ut vero illum mendacem cognoverunt, et cadaver foetere viderunt, inhumato corpore maxima pars discessam ex decem Mahomethi consociis, post mortem ipsius regnum adeptus est. Qui blande praedicavit, et callide admonuit ad credendum gentes, et dixit illos non bene intelligere Mahomethi sermonem. Mahomethus, identibus hominibus sublevaretur ad coe
Abbreviated transcription (Latin):
iło querenda miracła ñ sunt. qm̃ neq
nouitatem aliqͣm legis induxerunt. neꝙ
mandata dubiũ ñ est. sic̃ sacͥficiorum
comedentlarũ carniũ circumcisio¬
nis & aliorũ rituũ. Cur gͥ eis absq
miracłoꝵ luce. fides exhibita est a
moĩo a nemine dubitat᷑. uidele moy

Expanded text:
ideo quaerenda miracula non sunt, quomodo neque ideo quaerenda miracula non sunt, quomodo neque novitatem aliquam legis induxerunt, nequemandata dubium non est, sicut sacrificiorum, comedendarum carnium, circumcisionis, et aliorum rituum. Cur ergo eis absque miraculorum luce fides exhibita a postmonio a nemine dubitatur, Moy
Abbreviated transcription (Latin):
tum. de sp̃u sc̃õ conceptũ. ac de uir¬
gine natũ. ñ crucifixũ tñ neq mortu¬
um credentes. Fuit etiam eo tꝑe ĩregi¬
one antiochie archidiaconꝰ qͥdam a¬
micꝰ maometh. & iacobita. uñ ad ꝯcili¬
aho ũ uocatꝰ est cedamnatꝰ. Cuiꝰ damna¬
xus osilio mahometh qđ cogitabat
ꝙ tñ ꝑ se adimplere ñ poterat: ad es¬
fectum ꝑduxit. fuerunt qͦ duo uidei ex
illis arabie quos diximꝰ ħetitis. abdias.
& chabalahabar dicti. & hu qͥdem ma¬
hometose adhibuerunt. &e ad complen¬
dam stulticiã eius auxiliũ prebuert̃.
& hu cͣs legẽ mahometi quisq secũ he¬
sim suã comtemꝑauerunt. & talia ei
bia uera ẽe credidunt. quiuͦ sponte credẽ
noluerunt.uitñ & gladũ timore c̃dide¬
rt. Q eius qͥdem nec aliam ꝓpħiam. nec
miracła ulla scimꝰ. sic̃ de moyse iosue.sa¬
iuele helya. &e helyseo audiuiꝰ. qͦs
la miracła legimꝰ. ut iheremiam. ab¬
dyam. amos. osee ce alios. P In illis

Expanded text:
tum de Spiritu sancto conceptum, ac de virgine natum, non crucifixum tamen neque mortuum credentes. Fuit etiam eo tempore, in regione Antiochiae, archidiaconus quidam amicus Mahometh, et hic Jacobita, unde ad concilium vocatus est, et damnatus. Cujus damnatur nixus est consilio Mahometh, quod cogitabat et per se tamen adimplere non poterat, ad efectum perduxit. Fuerunt quoque duo Judaei ex illius Arabiae quos diximus haereticis, Abdias et Cahbalahabar dicti, et hi quidem Mahometho se adhibuerunt, et ad complendam stultitiam ejus auxilium praebuerunt. Et hi tres legem Mahomethi quisque secundum haeresim suam contemperaverunt, et talia eum bia vera esse crediderunt, qui vero sponte credere noluerunt vi tamen et gladii timore crediderunt. Et ejus quidem nec aliam prophetiam nec miracula ulla scimus sicut de Moyse, Josue, Samuele, Helia et Elyseo audivimus, quos la miracula legimus, ut Hieremiam, Abdiam, Amos, Osee, et alios. PETRUS. In illis
Abbreviated transcription (Latin):
fide non ficta sunt contenti: sed eti¬
am cor purum et conscientiam.
bonam domino exhibere conten¬
dunt. Cor purum ut nichil aliud
quam so quod diligendum est.
diligatur. Conscientiam bonã.
per quam recte uiuendo. certa.
spe quod diligunt odoratur. qd̃
et fide non ficta denetur. Bona
siquidem inuisibilla que fide nõ
ficta tenemus: ꝑspembone consci¬
entie odoramus: et percaritatem
decorde puro gustamus. His tri¬
b fide scilicet. speet caritate. hõ
subnixus. eisq in concusse retines:
non indiget scripturis nisi ad ali¬
os instruendos. ita ut multi per ħ
tria sine codicib. in solitudine.
uxerunt. Uide sicut ait beatus
augustinus: iam in illis impletũ
esse uidetur quod diccum est: si¬
ue prophetie euacuabuntur: siue
linguecessabunt. siue scientia.
destruetur. quib tamen quasi
machinis tantafidei. et spei. et
caritatis meis surrexit instruetio.¬
ut perfectum aliquid tenentes.
ea que sunt exparte non querãt.
Derfectum sane: quantum in hac

Expanded text:
fide non ficta sunt contenti; sed etiam cor purum et conscientiam bonam Domino exhibere contendunt: cor purum, ut nihil aliud, quam id quod diligendum est, diligatur; conscientiam bonam, per quam recte vivendo certa spe quod diligunt odoratur, quod et fide non ficta tenetur. Bona siquidem invisibilia, quae fide non ficta tenemus, per spem bonae conscientiae odoramur, et per charitatem de corde puro gustamus . His tribus, fide scilicet, spe et charitate, homo subnixus, easque inconcusse retinens non indiget Scripturis, nisi ad alios instruendos; ita ut multi per haec tria sine codicibus in solitudine vixerint. Unde, sicut beatus ait Augustinus, jam in illis impletum esse quod dictum est: siue prophetiae, euacuabuntur, sine linguae, cessabunt, siue scientia, euacuabitur, quibus tamen quasi machinis tanta fidei et spei et caritatis in eis surrexit instruut perfectum aliquid tenentes, ea quae sunt ex parte non quaerant. Perfectum sane, quantum in hac
Abbreviated transcription (Latin):
tio quare hor̃onabilis innegatanitat᷑ ⁊ ue¬
tita. & semꝑ illicitis delectet᷑. Om̃inorarũ
ẽ ce difficile fieri bonũ facile ce ꝓmumẽ ẽẽ
malum. &e hac sñ magistro sine exemplo
docfna statim a pubescentisꝰ annis tmibui¬
mur ce docemͦ. Uide inp̃is qui sc̃imoniam ꝑsit̃e¬
tur q̃ peligiomanum claudat. porrectis muñisꝰ.
q̃ solitudo aures oblerat. oblatis fauoris: Q̃gu
la ꝯmunibꝰ ẽ ꝯtenta saporibꝰ. Qͥs ñse habeat
uilem. siuideat humilem: Qlñ putet obꝓbͥ¬
um si se sentit inglortum: Qs enum̃et uo¬
luptatũ potiꝰ monstra qm spẽs. ꝑ se q̃ ꝯcupis¬
centie carnis uictam animã trahunt. clam
palamq de ꝯclaui ad forum. delupanari ad
cheatrum. In pͥmis abrasa uecundia pudore¬
q ꝯuulso: ñ abscondit᷑ scelus. nͥ mutit r̃o. nͥdis¬
tretio reluctat᷑. carnis affectibꝰ captiuus sp̃e¬
ꝯsententaneam exhibre clientelã Hoc ip̃m

Expanded text:
tio, quare homo rationabilis in negata nitatur et vetio, quare homo rationabilis in negata nitatur et vetita, et semper illicitis delectetur. Omnino rarum est et difficile fieri bonum, facile et pronum est esse malum; et hac sine magistro, sine exemplo doctrina statim a pubescentibus annis imbuimur et docemur. Vide in ipsis qui sanctimoniam profitentur, quae religio manum claudat porrectis muneribus, quae solitudo aures obserat oblatis favoribus, quae gula communibus est contenta saporibus. Quis non se habeat vilem, si videat humilem? Quis non putet opprobrium, si se sentit inglorium? Quis enumeret voluptatum potius monstra quam species, quae per concupiscentias carnis invitam animam trahunt clam palamque de conclavi ad forum, de lupanari ad theatrum? In primis abrasa verecundia pudoreque convulso non absconditur scelus, nec nutat ratio, nec discretio reluctatur carnis affectibus; captivus spiritus consentaneam exhibet clientelam. Hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
re. & qͥd añ tempora scłaria eẽt indagare. si
origines illa et̾nitatis infinitas se haberet. si
illa om̃ipocentia apud se solitaria ẽẽt. ce uri¬
nist̾iales ei deẽent sp̃c. &r maneret apud se ulo¬
calit̾ sempit̾na diuinitas. c inqͦẽẽt sap̃ie re
careret illa inanis antiquitas. Ab his om̃ibꝰ
repulsus: adsclarta uisibilta ꝯpulsus sũ re¬
dire. ce utinam me ip̃m cognoscam cesciam.
Q̃ si anime mee q̃ corpis mei obtinet pͥncipa¬
tum. nͥ originem scio. nͥ metior qnͣtitatẽ. nͨ qͣ¬
lis sit intueri sufficio. si oignota ẽ mͥr̃o qͣre
ip̃a delectet᷑ incorꝑe. ꝑsecutore suo. si nescio
quis hanc legem m̃bris ĩsculpserit. ut tã uio¬
leuta dñatione sp̃m oppͥmat. &e meliordig¬
niorq nat᷑a det̾iori succũbat᷑ patient̃ mefer¬
re oportet sioꝑatorem unuu̾sitatis ñ intelligo.
qͥmminimis oꝑationum suaꝵ particłis me
amꝑfiteor eecitatẽ. In solubilis udet᷑ ħ ques¬

Expanded text:
re, et quid ante tempora saecularia esset indagare, si re, et quid ante tempora saecularia esset indagare, si origines illa aeternitatis infinitas se haberet, si illa omnipotentia apud se solitaria esset, et ministeriales ei deessent spiritus, et maneret apud se illocaliter sempiterna Divinitas, et in quo esset sapientiae careret illa inanis antiquitas. Ab his omnibus repulsus, ad saecularia visibilia compulsus sum redire. Et utinam me ipsum cognoscam et sciam! Quod si animae meae, quae corporis mei obtinet principatum, nec originem scio, nec metior quantitatem, nec qualis sit intueri sufficio, si ignota est mihi ratio quare ipsa delectetur in corpore persecutore suo; si nescio quis hanc legem membris insculpserit, ut tam violenta dominatione spiritum opprimat, et melior digniorque natura deteriori succumbat, patienter me ferre oportet si operatorem universitatis non intelligo, qui in minimis operationum suarum particulis meam profiteor caecitatem. Insolubilis videtur haec quaes
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ⁊sortem. ce aꝑtis celis suꝑ doctorẽ ce do¬
minumnõm ad suꝑioranr̃m incͦdũx̃ aspe¬
pr̃e. &e deplenitudine gr̃e ce ĩutrtis q̃ inp¬
lo ẽ instillata ẽ nob aliqͣ portio. et cũ phi¬
uppo auduuimꝰ. qui uidet me uidet ce pa¬
trem. Nec tñ in hac uisione plena pot̃ ẽt
fułi sufficientia. donec insplendoribꝰ scõr
indie uͥtutis sue agnoscat᷑ r̃õ gignentis
auris audiuit. nͨ in corhominis ad liquidum bue¬
usq ascendit. In his om̃ilꝰ q̃ dicta sunt om̃ino
sensum nr̃m excedit sublimitas. &e stilum repel¬
lit moles minii pond̾is. ce ascensionis arclue dif¬
ficultas. S p̃cepti ur̃i pat excellentissime me co¬
egit necessitas. ut temptabem si forte importum¬
tate studisaliqͥ posssem de scĩtarii suꝑlectue uel.¬
ticare. ce reducto in partem uelamine artosu¬
bcili q aditu ꝓpiciatoruim intueri Presumpsit
meditatio aspic̃e. alonge ce annos et̾nosinqͥre¬

Expanded text:
tatis consortem, et apertis coelis super doctorem et Dotatis consortem, et apertis coelis super doctorem et Dominum nostrum ad sude plenitudine gratiae et veritatis quae in ipso est, instillata est nobis aliqua portio . Et cum Philippo audivimus: Qui videt me, videt et Patrem . Nec tamen in hac visione plena potest esse sufficientia, donec in splendoribus sanctorum in die virtutis suae agnoscatur ratio gignentis auris audivit, nec in cor hominis ad liquidum hucusque ascendit . In his omnibus quae dicta sunt omnino sensum nostrum materiae excedit sublimitas, et stylum repellit moles nimii ponderis, et ascensionis arduae difficultas; sed praecepti vestri, Pater excellentissime, me coegit necessitas, ut tentarem, si forte importunitate studii aliqua possem de sanctuarii supellectile vellicare, et reducto in partem velamine arcto subtilique aditu propitiatorium intueri. Praesumpsit meditatio aspicere a longe, et annos aeternos inquire
Abbreviated transcription (Latin):
inte alonge ꝓspicimꝰ inmuitis ꝑopinconũ e
Siecturaꝵ pelagꝰ circũducti. in multis u̾ita¬
ti bentes. inmultis magnitudine reꝵ opp̃ssi
iuminis infundit. inuitans ce ꝓuocans. ñ em̃
Alioͦ mͦ senturt᷑ nͨ appetendi nͦ inqͥrendi spes eĩt
abiqͥ. uł facultas. S qi exparte sentit᷑ ad mira¬
tioniẽ. odor ille ce sapor. nullam ħus eũ car¬
nalibꝰ dulcedinibꝰ similitudinẽ. ce ꝑ om̃ia su¬
auitate diffẽns. eoq desid̾at᷑ copcosiꝰ qͦ cet̾a de¬
lectam̃ta excedit. Desid̾ium añ inquiren¬
tes pͦifreat. & pͦficatio exclusis enormitatioꝰ
ad formam di ꝓuebit ascendentes. atq ita
dignitatem. Ad hanc reꝵ ado ꝑfundaꝵ inda¬
ginem nͥ incarnati u̾bi magist̾ium accessi¬
iset. humana defecissent ingenia. & nescio
si cẽ aliqͥ auderent ad hec cemptanda cona¬
t̃ assurge. s associata carni diuinitas assũp¬
tamnaturam ex parte sue uoluit ẽẽ clari¬

Expanded text:
mente a longe prospicimus; in multis per opinionum et mente a longe prospicimus; in multis per opinionum et conjecturarum pelagus circumducti, in multis veritati haerentes, in multis magnitudine rerum oppressi,luminis infundit invitans et provocans. Nisi enim aliquo modo sentiretur, nec appetendi, nec inquirendi spes esset aliqua vel facultas. Sed quia ex parte sentitur, admirationi est odor ille et sapor, nullam habens cum carnalibus dulcedinibus similitudinem, et per omnia suavitate differens; eoque desideratur copiosius, quo caetera delectamenta excedit. Desiderium autem inquirentes purificat, et purificatio, exclusis enormitatibus, ad formam Dei provehit ascendentes, atque ita dignitatem. Ad hanc rerum adeo profundarum indaginem, nisi incarnati Verbi magisterium accessisset, humana defecissent ingenia: et nescio si et aliqui auderent ad haec tentanda conatus assurgere; sed associata carni divinitas assumptam naturam ex parte suae voluit esse clari
Abbreviated transcription (Latin):
senti. ce ꝑhec ds querit᷑ nͨ tñ quesitꝰ ilico in¬
uenitus. Gustamꝰ. delibamꝰ. odoram᷑: ⁊ ꝓpe ẽ.
cumq accesseris longiꝰ abit. Et qͦmͦ fulgur
nubes disrumpit. ce repentura chorus eati
oñtam illuminat qmͣ hebetat ocłm. italali¬
qñ nescio qͦ motu tan g̃is. et tangi te sentis.
eum cñ qͥ tetangit ñ intueris. Dicunt᷑ tͥ q̃¬
dam u̾ba archana intͥnsecꝰ. q̃ esfari ñ sufficis.
ut dubitare ñpossis. qr uixta ce ẽ. inmori¬
t᷑ te qͥte sollicitat. nͥ tñsicuti ẽ letͥ uidendũ ꝯ¬
cedat. Rachel ad odorem ñad esumlie man¬
dragoras ⁊cupiscit. cusponso fide ñ ꝯplexu
ritatis. caro &e sp̃c. et renouata nat᷑a soborẽ
iimacłatam parcuriat. Rachelqͥppe ui¬
qͦo u̾bum caio fc̃mẽ faciliꝰ uideo. ce hoc sen¬
sui meo qi esu in corporo pͥncipium aũ illud
iux remotissimo odoratu qͣi ꝑtͣnsiens sentio. Ii¬
la quid̾ incellectualia ꝑ uisibiles c̃aturas qͣ¬
cumfas ẽ anime uidere uł p̃uidẽ. diuina.

Expanded text:
 per haec Deus quaeritur, nec tamen quaesitus illico invenitur. Gustamus, delibamus, odoramus, et prope est; cumque accesseris, longius abit. Et quomodo fulgur nubes disrumpit, et repentina coruscatio non tam illuminat quam hebetat oculum, ita aliquando nescio quomodo tu tangeris, et tangi te sentis; eum tamen qui te tangit non intueris. Dicuntur tibi quaedam verba arcana intrinsecus quae efferri non sufficis, ut dubitare non possis, quia juxta te est, imo intra te qui te sollicitat, nec tamen sicuti est se tibi videndum concedat. Rachel ad odorem, non ad esum, Liae mandragoras concupiscit; tu sponso fide, non complritatis caro et spiritus, et renovata natura sobolem immaculatam parturiat. Rachel quippe viquod Verbum caro factum est , facilius video, si hoc sensui meo quasi esu incorporo; principium autem illud vix remotissimo odoratu quasi pertransiens sentio. Illa quidem intellectualia per visibiles creaturas, quantum fas est animae videre vel praevidere, divina
Abbreviated transcription (Latin):
angłorum t̃tent᷑ pastores p̃sentia. sane &
pure fidei hoĩes delectant᷑ in eo qd̾ audiunł
it suꝑis archana reserare celestia. c̃ẽ ho¬
minib paxreddita nuntiat᷑. ce boneuo¬
liuitatis noiu muñis largitate ꝯsec̃t᷑
affetꝰ. Oportuit bonum domimĩ c̃tificare et le¬
tificare in aduentu suo bonas expectantium

Expanded text:
angelorum terrentur pastores praesentia; sanae et purae fidei homines delectantur in eo quod audiunt it superius arcana reserare coelestia; etiam hominibus pax reddita nuntiatur, et bonae voluntatis novi muneris largitate consecratur affectus. Oportuit bonum Dominum certificare et laetificare in adventu suo bonas exspectantium
Abbreviated transcription (Latin):
& dilectus. ip̃o dõ clictante nr̃is sensib un¬
pͥmuntur. ut ꝯmunio nominũ nos associ¬
et collegio muñum. & tante dulcedinis
nomina nr̃m emolliant animũ. accendãt¬
q deuotionis affectum. ꝑ om̃ia sͥ pat̃ infi¬
lio ꝯplacuit. nͨ ulla ineo serpentis sunt re¬
sacͥficium qd̾ incruce optulit sic mbnpla¬
cito dl constat acceptabile et ꝑpetua uirtu¬
ce ꝯlistit. ut ñ muiꝰ hodie inconspectu patͥs
oblatio sit efficax qmͣ ea die qua de saucio
lat̾e sanguis et aqua exiuit. et semꝑreser¬
uate incorꝑe plage salutis humane exi¬
gant p̃cium. ce obedientie donatiuum re¬
quirant. Dilecto filionos pat̾ ĩcipit obe

Expanded text:
et dilectus, ipso Deo dictante nostris sensibus imet dilectus, ipso Deo dictante nostris sensibus imprimuntur; ut communio nominum nos associet collegio munerum, et tantae dulcedinis nomina nostrum emolliant animum accendantque devotionis affectum. Per omnia sibi Pater in Filio complacuit, nec ulla in eo serpentis sunt resacrificium quod in cruce obtulit, sic in beneplacito Dei constat acceptabile, et perpetua virtute consistit, ut non minus hodie in conspectu Patris oblatio illa sit efficax, quam ea die qua de saucio latere sanguis et aqua exivit , et semper reservatae in corpore plagis salutis humanae exigant pretium, et obedientiae donativum req
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sc̃s quinos replet ce inbuit. Apatre po¬
ẽ ab inuicem seꝑari. s u̾bum ce caro sic st̃
una eẽntia ut ꝑfectam et integram sinc̃a
ꝯiunctio faciat unitatem. Nec iniuria
ẽ s gr̃a di. siqd̾ minꝰ uidet᷑ digniori unga¬
tux. cum inf̾i̾or natura ꝯtumeliam ꝓbrũ¬
q pec̃ci ñ ꝯtrabat. nͨ ẽ minoratio maiesta¬
tis ꝓuectio pauꝑtatis. nͨ altitudinẽ dĩ
inaliqͦ humilitas dispensatoria dehone¬
stat. Noc testimonium auditũ ẽ qi filiꝰ di
dum ce iusu et intellectu incarnatiu̾b:
noticiam assequatui. Dilectus apatre unmne¬
ritos nos dilexit. ult uisitationis sue nob̃
bñficium laigitꝰ ẽ. ultͦ sanauit. ultͦ cura¬
uit. ult lib̾tate donauit. Etiam ingracos
ꝓsequit᷑ hic amor. & reuocat. neq tunc o¬
dit eum corripit et slagellat. Usq admer¬
tem xp̃m duxit dilectio. ce resurgens amor¬
tius caros ħt quib tante caritatis affe¬
ctum ostendit. Duo grata uocabula filiꝰ

Expanded text:
sanctus qui nos replet et imbuit. A Patre poest ab invicem separari; sed Verbum et caro sic sunt una essentia, ut perfectam et integram sincera conjunctio faciat unitatem. Nec injuria est, sed gratia Dei, si quod minus videtur digniori jungatur, cum inferior natura contumeliam probrumque peccati non contrahat, nec est minoratio majestatis, profectio paupertatis; nec altitudinem Dei in aliquo humilitas dispensatoria dehonestat. Hoc testimonium auditum est, quia Filius Dei dum et visu et intellectu incarnati Verbi notitiam assequatur. Dilectus a Patre immeritos nos dilexit, ultro visitationis suae nobis beneficium largitus est, ultro sanavit, ultro curavit, ultro libertate donavit. Etiam ingratos prosequitur hic amor et revocat; neque tunc odit, cum corripit et flagellat, usque ad mortem Christum duxit dilectio, et resurgens a mortuis charos habet, quibus tantae charitatis affectum ostendit. Duo grata vocabula, filius
Abbreviated transcription (Latin):
illuminat. ne falsum quid credere p̃¬
sumamiꝰ. Quod si tr qđ credimꝰ ip̃e etiam
crederes. & baptizari te facẽs. eandem sp̃c
scĩ illustrationem hab̃es: ut que uera ft̃
cognoscẽs. &e que falsa respueres. Quc̃
ricordiam imploro. ut sp̃e sui plenitu¬
dine te illustret. & finẽ meliorem quã
principium tib prestet. Amet¬

Expanded text:
illuminat, ne falsi aliquid credere praesumamus. Quod si tu quod credimus, ipse etiam crederes, et baptizari te faceres, eamdem Spiritus sancti illuminationem haberes, ut et quae vera sunt agnosceres, et quae falsa respueres. Nunc ricordiam imploro, ut Spiritus sui plenitudine te illustret, et finem meliorem quam principium tibi praestet. Ame
Abbreviated transcription (Latin):
assistunt q miserationib &e uitionibꝰ diui¬
nis. s sepiꝰ agni quẽ qͦcumq ierit ꝑsecunt᷑.
manluetudine qm ira uł furore utuntur.
hii nuꝑ cruore lacteo loti: pͥmitias baptis¬
mi martirio ꝯserarunt. tradentes post̾is
formam nͥ necessitatis arcicłis excluserit
moram. ñ minꝰ ad lauachrum anime san¬
guinem efficatem. qmͣ sc̃ificatas u̾bis soi¬
lempnib aquas. maxume cũ nͨ sanguis
hoc elem̃to careat. s aqͣxum motu ꝑ cocũ
et sanguini suꝑfert᷑. qͥ subiectos ꝯͥ fouet
ce abluit. qͦ bapti zante idem occsio qd̃
m̃sio oꝑat᷑. qͣ extinctam pec̃ci uitam uir¬
tutemq emortuam utꝰq rei ꝯtinet sa¬
cram̃tum. Ip̃e enim ẽ qui uł hoc uł alipo
mͦ quicumq ẽ ille modꝰ baptizat. &e ad¬

Expanded text:
assistuntque miserationibus et ultionibus diviassistuntque miserationibus et ultionibus divinis, sed saepius Agni, quem, quocunque ierit, prosequuntur , mansuetudine, quam ira vel furore utuntur. Hi nuper cruore lacteo loti primitias baptismi martyrio consecrarunt, tradentes posteris formam, ubi necessitatis articulus excluserit moram, non minus ad lavacrum animae sanguinem efficacem, quam sanctificatas verbis solemnibus aquas, maxime cum nec sanguis hoc elemento careat, sed aquarum motu per totum et sanguini superfertur, qui subjectos sibi fovet et abluit; quo baptizante, idem occisio quod mersio operatur, qua exstinctam peccati vitam virtutemque emortuam utriusque rei continet sacramentum. Ipse enim est qui vel hoc vel alio modo, quicunque est ille modus, baptizat, e
Abbreviated transcription (Latin):
to ad solidioris uite tͣnslata ẽ głam. Et
q̃ er pectari pot̾at annoꝵ elapsu rõnis
discretio. repente nullis iam etate illa temꝑdꝰ
subiecta om̃is ꝯsummationis repꝑit finem.
ce casuum accidentium mutabilitates ei ra¬
lit. Euigilauerunt sensus qͦs soporinfan¬
cie oppͥmebat. displosis ꝙ palpebris intuiti
lucem. in mom̃to assecuti sunt q̃ pacificis ⁊ m̃¬
do corde debet᷑ bitudinẽ. & ascendentes ꝑom̃e¬
um iurcittũ gradꝰ. sine doctͥne humane ex̃¬
cicio cumulatam inuenere m̃suram. itaut
inordine sc̃orum ꝑchomĩes pͥmumhant lo¬
cum &e secrecoꝵ ꝯsocii diuinoꝵ ꝓpinqͥtate fa¬
miliarissima clem̃tiam di ꝑur̃is exorent
laborib. qͦs usq hodie funestus herodes ꝑseq̃¬
tur. quoꝵ sanguine ce morte diabolus deles¬
tatur. Hiiitaq acunabulis celiun tͣnslati
facti sunt suꝑni capitolii senatores ce iudi¬
ces ñ nullis uentam obtinentes imm̃tis.

Expanded text:
to, ad solidioris vitae translata est gloriam. Et to, ad solidioris vitae translata est gloriam. Et quae exspectari poterat annorum elapsu rationis discretio, repente nullis jam aetate illa temporibus subjecta, omnis consummationis reperit finem, et casuum accidentium mutabilitates evasit. Evigilaverunt sensus quos sopor infantiae opprimebat, displosisque palpebris intuiti lucem, in momento assecuti sunt, quae pacificis et mundo corde debetur, beatitudinem; et ascendentes per omnium virtutum gradus sine doctrinae humanae exercitio cumulatam invenire mensuram, ita ut in ordine sanctorum protomartyres primum habeant locum, et secretorum conscii divinorum, propinquitate familiarissima clementiam Dei pro nostris exorent laboribus; quos usque hodie funestus Herodes persequitur, quorum sanguine et morte diabolus delectatur. Hi itaque a cunabulis in coelum translati, facti sunt superni capitolii senatores et judices, nonnullis veniam obtinentes immeritis;
Abbreviated transcription (Latin):
nima expedita adeptarõnis &e intellectus
plenitudine in occursum x festinat. aquo
milicie sue querens stipendium ad lucis
& pacis et̃ne p̃mittit᷑ gaulia ⁊ epipha¬
nie sollemꝑnia incelestib celebrat. n inste¬
lle alicuiꝰ lumine s inip̃a claritate diui¬
ne p̃sentie głat᷑. actaẽ natiuitatis solẽp¬
nitas. sursum iubilantib angłis. deor¬
sum exore infantium ce lactentiũ laus
ẽ ꝑfecta. resonantib usq ad celos uictori¬
e tubis. ce ũsus ẽ paruuloꝵ uagitꝰ ingau¬
dium. ce luctꝰ iniubilum. sequente ñstel¬
lam s agnũ. ex̃citu innocentiũ &e baui¬
lante głosissim cͥumphi sollemꝑne ue¬
xillum. Nec potuit mundꝰ infic̾e nuꝑ a
gonem ing̃ssum. infantilem ex̃citum. &
pedes qͥñdum lutum calcau̾ant urgens
citatꝰq tͣnsitꝰ ñ ẽ passus uillis sordib inqͥ¬
nari. s inip̃o uite initio tota illa in no¬
cuaphalans sine ullo integͥtatis decͥm̃¬

Expanded text:
nima expedita, adepta rationis et intellectus nima expedita, adepta rationis et intellectus plenitudinem in occursum Christi festinat, a quo militiae suae quaerens stipendium, ad lucis et pacis aeternae praemittitur gaudia; et Epiphaniae solemnia in coelestibus celebrat, nec in stellae alicujus lumine, sed in ipsa claritate divinae praesentiae gloriatur. Acta est nativitatis solemnitas sursum jubilantibus angelis, deorsum ex ore infantium et lactantium laus est perfecta, resonantibus usque ad coelos victoriae tubis; et versus est parvulorum vagitus in gaudium, et luctus in jubilum, sequente non stellam, sed Agnum exercitu innocentium, et bajulante gloriosissimi triumphi solemne vexillum. Nec potuit mundus inficere nuper agonem ingressum infantilem exercitum; et pedes qui nondum lutum calcaverant, urgens citatusque transitus non est passus ullis sordibus inquinari; sed in ipso vitae initio tota illa innocua phalanx, sine ullo integritatis detrimen
Abbreviated transcription (Latin):
tisse. qr molestissimũ ẽ pͥncipitenebrat
cum ex cogitatis iaqueis cemꝑtatos qͦil¬
oce nou̾it euasisse. &r acͥori inflammatꝰ
rabie inneces innocentiũ debachatͦ
Sic sc̃orum ꝑsecutionib cyramꝰ cru¬
delis illudit᷑. qͥ dumputat ꝑd̾e quos
xcidit. melioris uite statum eis ꝑcurat. et qd̾
ille inꝑditionem molit᷑. hii utunt᷑ ꝓb̃nficio
quib luchra uite ꝑpetue ꝑ hec mom̃tanea
dampna cełi cõpendio adquirunt᷑. Ecce par¬
uilusti quos hostis natute. pietatis inmi¬
cus bestialis seuicie. in auidite crudelitatis
monstrum. herodes occidit. subito fiunt max
ub̾ib decruncantur. cestimonium qͦdñ dũ
p̃tant sermone. ꝑhibent passione. &e suffic̃
causa testimorio. licce ñdum eloquio disti¬
guatur. Ilico sp̃c infantilis uascłi receptacłm
desens iam ñ tenelli corꝑis etatisq nouicie
ꝙ̃r cenetur. s abillis infantilibꝰ coagłis a¬

Expanded text:
rtisse, quia molestissimum est principi tenebrarum rtisse, quia molestissimum est principi tenebrarum cum excogitatis laqueis tentatos quoslibet noverit evasisse; et acriori inflammatus rabie in neces Innocentium debacchatur. Sic sanctorum persecutionibus tyrannus crudelis illuditur, qui dum putat perdere quos occidit, melioris vitae statum eis procurat; et quod ille in perditionem molitur, hi utuntur pro beneficio, quibus lucra vitae perpetuae per haec momentanea damna celeri compendio acquiruntur. Ecce parvuli isti, quos hostis naturae, pietatis inimicus, bestialis saevitiae, inauditae crudelitatis monstrum Herodes occidit, subito fiunt martuberibus detruncantur, testimonium quod nondum poterant sermone, pernibent passione; et sufficit causa testimonio, licet nondum eloquio distinguatur. Illico spiritus infantilis vasculi receptaculum deserens, jam non tenelli corporis aetatisque novitiae tempore tenetur; sed ab illis infantilibus coagulis a
Abbreviated transcription (Latin):
re oburans corruptele. suo ꝓbat effectu.
c insibilium rõne mun̾um inmorcalitatis
solide constat euidens argum̃tum. Adorato
Domino magi hilares alio tͣmite insuam
adiusticiam. ore õe ꝯfessi sint ad salutẽ. de¬
inde tuas eligant artiores. & seclistrictiõis
mandatis obligent. qm̃ꝑuias latas deicen¬
lusq p̃cipites it᷑ adinferos ꝑ artas uͦ ce difti¬
ciles redit᷑ ad suꝑos. ꝓpt̃ u̾ba labioꝵ di re¬
ligiosus quisq uias cluras ing̃dit᷑. &e irigula¬
coruoluptatum stante exdiũso hostem se¬
curꝰ agg̃ dit᷑. Arca uia ẽ castitas. trames ftͥ¬
ctus humilitas. Ieuinio affligi. et carñẽ in
seruitutem redig̃e. scopulose sunt semite
s ad patͥam luꝑiorem ñ ñ ꝑmeatꝰ difficiles
armati inilites reũtuntur. Nonẽtutꝰ ad
herodem reg̃ssus. nͨ expedit cumhis qͥ oder̃t
dm̃ fed̾a uing̃e. si de religione cũ malig¬
nantib mire ꝯsilia quoꝵ familiaritas in
querit᷑. cum magos alias comꝑit diũ¬

Expanded text:
corruptelae suo probat effectu, et visibilium ratione munerum immortalitatis solidae constat evidens argumentum. Adorato Domino, Magi hilares alio tramite in suam ad justitiam, ore etiam confessi sunt ad salutem , deinde vias eligant arctiores, et se districtioribus mandatis obligent, quoniam per vias latas descensusque praecipites itur ad inferos, per arctas vero et difficiles reditur ad superos. Propter verba labiorum Dei religiosus quisque vias duras ingreditur , et jugulator voluptatum stantem ex diverso hostem securus aggreditur. Arcta via est castitas, trames strictus humilitas; jejunio affligi, et carnem in servitutem redigere, scopulosae sunt semitae, sed ad patriam superiorem non nisi per meatus difficiles armati milites revertuntur. Non est tutus ad Herodem regressus, nec expedit cum his qui oderunt Deum foedera jungere: nec de religione cum malignantibus inire consilia, quorum familiaritas infconqueritur, cum Magos alias comperit dive
Abbreviated transcription (Latin):
iniuncta. Te ip̃m ñ ita añ boc tempꝰ locutũ
aucliuimus. ut ꝑsonalit tͥ assignet᷑ locuti¬
o qmͣ ꝓferres. Hanc uocem apat̾nitate tua
delatam nemo ẽ qui ambigat. ñ ẽ qͥ sͥ hoc
u̾ibum audeat ar rogare. ñ ẽ incelestib ag¬
minib qͥ dñm iħm suum audeat filiũ no¬
minare. Certe sͥ soli nota ẽ tͥnitas. ce solus
pat̾ scit filium. patremꝙ nouit filiꝰ nͨ aqͦ¬

Expanded text:
injuncta. Te ipsum non ita ante hoc tempus locutum audivimus, ut personaliter tibi assignetur locutio quam proferres. Hanc vocem a Paternitate tua delatam nemo est qui ambigat; non est qui sibi hoc verbum audeat arrogare; non est in coelestibus agminibus qui Dominum Jesum suum audeat filium nominare. Certe tibi soli nota est Trinitas; et solus Pater scit Filium, Patremque novit Filius,