comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gentium seꝑare possetis. Nos autem ido certi sumꝰ
neminẽ se a communone om̃ium gentium iꝰte
scꝑare potuisse. quia ñ quisq nr̃m in sua iustitia.
s in scͥpturis diuinis querit ęccłam: ⁊ ut ꝓmissaẽ
reddi conspicit. Ipsa ẽ enim de qua dr. sicut liliũ
in medio spinarum: ita proxima mea in medio
filiarũ. Que nec spine dici possunt nisi maligni¬
tate morũ. nec filic nisi cõmunione sacram̃torũ:
Ipsa ẽ enim que dicit. afinib terrx ad de clamaiii.
cum anxiaretur cor mcũ. que ⁊ in alio psalmo diẽ.
tedium denuit me apeccatorib relinquentibus
legem tuam. ⁊ uidi insensatos ⁊ tabescebã. Ipsa
ẽ que dicit sponso suo. Ubi pascis ubi cubas
in meridie: Ne forte fiam sicut oꝑta suꝑ gregẽ
sodalium tuoꝵ. Id ẽ quod alibi dr. Dexteram
tuã notam fac mͥ. & eruditos corde in sapientiam
In quib lucc fulgentib. ⁊ caritate feruentib quasi¬

Expanded text:
gentium separare possetis. Nos autem ideo certi sumus gentium separare possetis. Nos autem ideo certi sumus neminem se a communione omnium gentium iuste separare potuisse, quia non quisque nostrum in sua iustitia sed in scripturis diuinis quaerit ecclesiam et, ut promissa est, reddi conspicit. ipsa est enim de qua dicitur: Sicut lilium in medio spinarum ita proxima mea in medio filiarum, quae nec spinae dici possent nisi malignitate morum nec filiae nisi communione sacramentorum. ipsa est, quae dicit: A finibus terrae ad te clamaui, cum anxiaretur cor meum, quae in alio psalmo dicit: Taedium detinuit me a peccatoribus relinquentibus legem tuam et: Vidi insensatos et tabescebam. ipsa est, quae dicit sponso suo: Ubi pascis, ubi cubas in meridie; ne forte fiam sicut operta super greges sodalium tuorum, id est, quod alibi dicitur: Dexteram tuam notam fac mihi et eruditos corde in sapientia, in quibus luce fulgentibus et caritate feruentib
Abbreviated transcription (Latin):
mus. nec attenditis cos itsponsuros qđ̃ lib& uos
c̃ẽ dicatis. ñ tam̃ estis illi de quib dictum ẽ mł¬
ti filii descrte si tam exigui numero remansistis:
hic tu oppositurꝰ es exemplum iusti illiꝰm dilu¬
uo. qui cum domo sua solus libari dignus inuentꝰ
ẽ Uides gͦ adhuc qua longe sis aiusticia: Prorsus
donec ad seꝑtem irmancas. quib tu sis octauus iꝰ¬
tum de cẽ ñ dicimꝰ. si tam̃ non istam istitiam sic̃
dicebam p̃ripuit aliqͥs ante partem donati. ⁊ cum
suis septe iusta aliqua causa cõmotus se longe ali¬
bi scꝑauit. ⁊ amundi huiꝰ diluuio lib̃auit. Quod
cum ignorctis anfactum sit. atq ita uob̃ inaudi¬
tum sicut multis popłis xp̃ianoꝵ in longinquis
terris constitutoꝵ nom̃ donati mauditum ẽ: in¬
ccrti estis ubi sit eccła. Ibi enim erit ubi pͥmum
forsitan factum ẽ. qd̃ postea uos fecistis: si potu¬
it cẽ ulla iusta causa qua uos acõmunione oĩũ

Expanded text:
mus\', nec adtenditis eos responsuros: \'Quotlibet uos mus\', nec adtenditis eos responsuros: \'Quotlibet uos esse dicatis, non tamen estis illi, de quibus dictum est: Multi filii desertae. si tam exigui numero remansistis\'? Hic tu oppositurus es exemplum iusti illius in, diluuio, qui cum domo sua solus liberari dignus inuentus est. uides ergo, adhuc quam longe sis a iustitia? prorsus donec ad septem remaneas, quibus tu sis octauus, iustum te esse non dicimus, si tamen non istam iustitiam, sicut dicebam, praeripuit aliquis ante partem Donati et cum suis septem iusta aliqua causa commotus se longe alibi separauit et a mundi huius diluuio liberauit. quod cum ignoretis an factum sit atque ita uobis inauditum, sicut multis populis Christianorum in longinquis terris constitutorum nomen Donati inauditum est. incerti estis, ubi sit ecclesia. ibi enim erit, ubi primum forsitan factum est, quod postea uos fecistis, si potuit esse ulla iusta causa, qua uos a communione omnium
Abbreviated transcription (Latin):
modum pͥmus popłs isrł etiã bello delere uolu¬
erit duasillas tribus ⁊ dimidiã. que ultra iordanẽ
terras acccꝑant. qñ eas putauer̃ se abunitate sui
popłĩ seꝑasse. Pagani uͦ magis nos blasphemare
possunt de legib qͣs cõtͣ idoloꝵ cultores xp̃iam
imꝑatores tulerunt. ⁊ tam̃ ex cis multi correcti.
ce ad dm̃ uiuum uerumq conu̾si s̃. ⁊ cotidie con¬
u̾tuntur. S plane ⁊ iudĩ & pagani si tã paucos
putarent ẽẽ xp̃ianos quam pauci uos estis. qͥsolos
uos xp̃ianos eẽ ꝑhibetis. nec blasphemare nos di¬
gnarent᷑. s ⁊ nũquã ridere cessarent. N timetis
ne uob dicant uidi. ubi ẽ qd̃ paulus ur̃ eccłiam
ur̃am intelligit. ubi dictum ẽ. letare sterilis que
ñ paris. crumpe ⁊ clama que ñ parturis: qm̃ mł
ti filii deserte magis quam eiꝰ que h̃t̃ uirum. p̃¬
ponens multitudinẽ xp̃ianor multitudini iude
cturi estis ido magis iusti sumus. quia pauci su¬

Expanded text:
modum primus populus Israhel etiam bello delere uolumodum primus populus Israhel etiam bello delere uoluerit duas illas tribus et dimidiam, quae ultra Iordanen terras acceperant, quando eas putauerunt se ab unitate sui populi separasse. pagani uero magis nos blasphemare possunt de legibus, quas contra idolorum cultores Christiani imperatores tulerunt, et tamen ex eis multi correcti et ad deum uiuum uerumque conuersi sunt et cotidie conuertuntur. sed plane et Iudaei et pagani si tam paucos putarent esse Christianos, quam pauci uos estis, qui solos uos Christianos esse perhibetis, nec blasphemare nos dignarentur, sed numquam ridere cessarent. non timetis, ne uobis dicant Iudaei: Ubi est, quod Paulus uester ecclesiam uestram intellegit, ubidictumest:Laetare sterilis, quae non paris, erumpe et clama, quae non parturis, quoniam multi filii desertae, magis quam eius, quae habet uirum, praeponens multitudinem Christianorum multitudini Iudaecturi estis: Ideo magis iusti sumus, quia pauci su
Abbreviated transcription (Latin):
ñ posset. cum in affrica ipsa quot iam partes facte
sint ex parte donati si introgemini ñ dicatis. pre¬
serum quia tanto sͥ uidentur qui hoc faciunt iu¬
stiores. quanto fuint pauciores. ⁊ utiq tanto s̃
latentiores. Ic ꝑ hoc incerti estis. ne forte aliqui
pauci iusti ⁊ ido minime noti alicubi longe cont̃
affrice meridiem ante quã pars donati iusticiã
suã a ceteror hominum miquitate secerneret.
se pͥmitus causa equissima seꝑauer̃ in latere aqͥ¬
lonis. ⁊ipsa sit potius ȩccła dĩ. tanquã syon sꝑi¬
talis. que uos om̃s iusta seꝑatione p̃uenit. multo¬
q p̃sumptius ꝓse int̃pretetur qd scriptum ẽ mons
syon iatera aquilonis ciuisas regis magni. quã
ꝓse int̃p̃tatur pars donati. ubi pascis. ubi cubas
in meridie: Et tam̃ uereris ne cũ imꝑialib legib
ad unitatem cogimini nom̃ dĩ aideis ⁊ paganis
diutius blasphemetur. quasi nesciant iudei quẽ ad

Expanded text:
non posset,\' cum, in Africa ipsa quot iam partes factae non posset,\' cum, in Africa ipsa quot iam partes factae sint ex parte Donati, si interrogemini, non dicatis, praesertim quia tanto sibi uidentur, qui hoc faciunt, iustiores, quanto fuerint pauciores, et utique tanto sunt latentiores. ac per hoc incerti estis, ne forte aliqui pauci iusti et ideo minime noti alicubi longe contra Africae meridiem, antequam pars Donati iustitiam suam a ceterorum hominum iniquitate secerneret, se primitus causa aequissima separauerint in latere aquilonis et ipsa sit potius ecclesia dei tamquam Sion spiritalis, quae uos omnes iusta separatione praeuenit, multoque praesumptius pro se interpretetur, quod scriptum est: Mons Sion, latera aquilonis, ciuitas regis magni, quam pro se interpretatur pars Donati: Ubi pascis, ubi cubas in meridie? Et tanpen uereris, ne, cum imperialibus legibus ad unitatem cogimini, nomen dei a Iudaeis et paganis diutius blasphemetur, quasi nesciant Iudaei, quem ad
Abbreviated transcription (Latin):
bitur. ñdico adũsus orbem t̾rarum. s adu̾sus ip¬
sam partem donati. un pars rogati breuissimum
frustum de frusto maiori p̃cisum ẽ : Quis autẽ
ñ impudentissime nitatur aliqͥd in auegoria po¬
situm pro se int̃pretari. nisi habeat ⁊ manifesta
fortius uob̃ dicimus. si possunt qđ fieri ñ potest
aliquã habere causam iustam qua cõmunionẽ
suam separent a cõmunione orbis trarum. eamq
tium cõmunione seꝑaucrint. un scitis in xp̃iana
socictate tam longe lateq diffusa. ne forte anteꝗͣ
uos seꝑarctis iam se aliqui iusta causa seꝑauerant
in longinqͥssimis terris. un ad uos eoꝵ iusticiȩ fa¬
ma ñ potuit ꝑuenire: Quomͦ in uob potest esse
eccia potius quã in illis. qui se pͥores forte scꝑauer̃:
ta fit ut cum hoc nescitis. mecrti uobmet ipsis si¬
tis. Quod necesse ẽ contingat om̃ib qui pio sua
enim potestis dicere si hoc contigisset nos latere

Expanded text:
bitur, non dico aduersus orbem terrarum sed aduersus ipbitur, non dico aduersus orbem terrarum sed aduersus ipsam partem Donati, unde pars Rogati breuissimum frustum de frusto maiore praecisum est? quis autem non inpudentissime nitatur aliquid in allegoria positum pro se interpretari, nisi habeat et manifestafortius uobis dicimus: si possunt, quod fieri non potest, aliqui habere causam iustam, qua communionem suam separent a communione orbis terrarum eamqutium communione separauerint. unde scitis, in Christiana societate tam longe lateque diffusa ne forte, antequam uos separaretis, iam se aliqui iusta causa separauerant in longinquissimis terris, unde ad uos eorum iustitiae fama non potuerit peruenire? quo modo in uobis potest esse ecclesia potius quam in illis, qui se priores forte separauerunt? ita fit, ut, cum hoc nescitis, incerti uobismet ipsis sitis, quod necesse est contingat omnibus. qui pro suaenim potestis dicere: c si hoc contigisset, nos latere
Abbreviated transcription (Latin):
commuinonẽ omnium gentium. quia eadem ue¬
nitate consequent̃ accepimus ⁊ p̃dicari in nomine¬
eius penitentiam ⁊ remissionẽ peccatoꝵ ꝑomnes
gentes incipientib ab ierłm. ⁊ in concusse tenere de¬
bemus. qͥsquis uob̾ annuntiauit pret̃ quod acce¬
pistis anathema sit. Si audem uniu̾sos donatis
lum prose testimonium de diuinis uibris ꝓfert̃.
quo id doccant. quanto minus rogo te rogatistã
audire debemus. qui nec illud ꝓse intp̃tari cona¬
buntur. quod scͥptum ẽ. ubi pasci ubi cubas ĩ me¬
ridie: Si enim hoc loco scͥpturarum meridies af¬
frica intelligenda ẽ in parte donati quȩ sub cȩli
feruentiore plaga ẽ. omnes uos maximianiste suꝑa¬
bunt. quoꝵ scisma inbizantio ⁊ in tripoli exar¬
sit. S confligant cum eis arzuges. ⁊ hoc magis
ad se ꝑtinere contendant. Mauritama tam̃ cesa¬
rienss occidentali quã meridiane parti uicimor.
qñ nec affricam se uult dici. quomͦ de mcridie gła¬

Expanded text:
communionem omnium gentium; quia eadem vecommunionem omnium gentium; quia eadem veritate consequenteius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Hierusalem et inconcusse tenere debemus: Quis quis uobis adnuntiauerit, praeterquam quod accepistis, anathema sit. Si autem uniuersos Donatistlum pro se testimonium de diuinis libris proferunt, quo id doceant, quanto minus, rogo te, Rogatistas audire debemus, qui nec illud pro se interpretari conabuntur, quod scriptum est: Ubi pascis, ubi cubas in meridie? si enim hoc loco scripturarum meridies Africa intellegenda est in parte Donati, quod sub caeli feruentiore plaga est, omnes uos Maximianistae superabunt, quorum schisma in Byzantio et in Tripoli exarsit. sed confligant cum eis Arzuges et hoc magis ad se pertinere contendant. Mauretania tamen Caesariensis occidentali quam meridianae parti uicinior, quando nec Africam se uult dici, quo modo de meridie gloria
Abbreviated transcription (Latin):
ceptor omnium diumoꝵ. atq om niũ sacram̃¬
cum uenerit filius hominis. Da ueniam. non
credimus. Licet enĩ ⁊ hoc audeas forsitan dicere.
ut in uob̾ possit inueniri fides quã se in terra ñ
inuenturũ dixit dñs. ñ uos in terra. s in cc̨lo eẽ
deputandos. nos tam̃ apłs ita cautos reddidit. ut
etiã angłm de cȩlo nob̃ aliud euanglizantẽ pret̃¬
quã quod accepimus anathema ẽẽ deb̃e preceperit.
Quomͦ autem fidimus ex diuinis littis accepiss e
nos xp̃m manifestum. si ñ inde acepimus ⁊ eccłam
manifestam: Quaslibet quisq ansas ⁊ uncos ad¬
u̾sus simplicitatẽ uitatis intexat. quasiib nebula
caluide faisitatis offundat. sic̃ anathema erit. qui
annunciauit xp̃m neq passum ẽẽ. neq tercia die
resurrexisse. qm inueritate euglica accepimus. o¬
portebat xp̃m pati ⁊ resurgere a mortuis tercia die.
sic erit anathema qͥsquis annunciauĩt eccłam p̃t̃

Expanded text:
aeceptorum omnium diuinorum atque omnium sacramaeceptorum omnium diuinorum atque omnium sacramcum uenerit filius hominis. da ueniam, non credimus. licet enim et hoc audeas forsitan dicere, ut in uobis possit inueniri fides, quam se in terra non inuenturum dominus dixit, non uos in terra sed in caelo esse deputandos, nos tamen apostolus ita cautos reddidit, ut etiam angelum de caelo nobis aliud euangelizantem, praeterquam quod accepimus, anathema esse debere praeceperit. quo modo autem fidimus ex diuinis litteris accepisse nos Christum manifestum, si non inde accepimus et ecclesiam manifestam? quaslibet quisque ansas et uncos aduersus simplicitatem ueritatis intexat, quaslibet nebulas eallidae falsitatis offundat, sicut anannuntiaverit Christum neque passum esse, neque tertia die resurrexisse; quoniam in veritate evangelica accepimus, Oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertia die : sic erit anathema quisquis annuntiaverit Ecclesiam praeter
Abbreviated transcription (Latin):
quod discipłis respondit de scłi fine querentib. Et
p̃dicabitur hoc eugłm in unuiso orbe in destimoni¬
um omnib gentib. & tunc ueniet finis. Nunc &
qͥs quis hoc audierit cartennas uenerit. uł in uici¬
niam cartennensium. mundari adelictis suis õi¬
no ñ poterit. Ita ne si carueris ita uoce ridere te me¬
tins. ⁊ cũ ea non cares flere te ñ uis: Acutum aũt
aliquid inderis dicere. cum catholice nomen ñ ex
totius orbis commumone int̃pretaris. s ex obser
ta catholica. quod totum ueracit̃ teneat. euiꝰ ueri¬
tatis nonnulle particule etiã in diu̾sis inueniunt᷑
heresib huiꝰ nominis testimonio nitimur ad de¬
monstrandam ȩccłam in omnib gentib. ⁊ non ꝓ¬
missis dĩ. ⁊tam multis. tamqr manifestis oracut
ipsius uitatis: S nempe hoc ẽ totum quod nob̃
ꝑsuadere conaris solos remansisse rogatistas qui
catholici recte appellandi sint. ex obseruatione p̃¬

Expanded text:
quod discipulis respondit de saeculi fine quaerentibus: Et quod discipulis respondit de saeculi fine quaerentibus: Et praedicabitur hoc euangelium in uniuerso orbe in testimonium omnibus gentibus et tunc ueniet finis. i nunc quisquis hoc audierit, Cartennas uenerit uel in uiciniam Cartennensium, mundari a delictis suis omnino non poterit. itane si carueris ista uoce, rideri te metuis et, cum ea non cares, flere te non uis? Acutum autem aliquid uideris dicere, cum catholicae nomen non ex totius orbis communione interpretaris sed ei obseruta catholica, quod totum ueraciter teneat, cuius ueritatis nonnullae particulae etiam in diuersis inueniuntur haeresibus. huius nominis testimonio nitimur ad demonstrandam ecclesiam in omnibus gentibus et non promissis dei et tam multis tamque manifestis oraculis ipsius ueritatis. sed nempe hoc est totum. quod nobis persuadere conaris, solos remansisse Rogatistas. qui catholici recte appellandi sint ex obseruatione pr
Abbreviated transcription (Latin):
tipus morticine pellicule. quonon se p̃cipitet
p̃sumptio carnis ⁊ sanguinis: hoccine ẽ bonum
opus tuum. propt̃ quod non timeas potestatem:
Tantum scandalum ponis adu̾sus filium matris
s adhuc materno lacte nutriendum. ⁊ hylarui li¬
bros m̾ opponis. uti neges ȩccłam crescentem in õi¬
bus gentib usq in finem scli. quã ds contra in¬
credulitatem ur̃am cũ iuratione ꝓmisit: & cum
eẽtis infelicissimi si tunc qͣndo ꝓmitcebatur resi¬
steretis. nunc etiam cũ redditur contradicitis. S
historicus doctus magnum aliquid inucnisti. qđ
contra di testimonia ꝓferendum putares. Dicis ñt
qͣntum ad totius mundi ꝑtinet partes. modica
pars ẽ. in compensatione totius mundi. in qͣ fides
xp̃iana nominatur. nec uis attendere. aut te nosse
dissimulas in quã multas iam barbaras nationes.
tam paruo tempore uenerit eugłm. ut nec inimici
xp̃i dubitare iam possint breui tempore futurum

Expanded text:
typhus morticinae pelliculae? quo non se praecipitet typhus morticinae pelliculae? quo non se praecipitet praesumptio carnis et sanguinis? Hoccine est bonum opus tuum, propter quod non timeas potestatem? Tantum scandalum ponis adversus filium matris sed adhuc materno lacte nutriendum : et Hilarii libros mihi opponis, uti neges Ecclesiam crescentem in omnibus gentibus usque in finem saeculi, quam deus contra incredulitatem uestram cum iuratione promisit! et cum essetis infelicissimi, si tunc, quando promittebatur, resisteretis, nunc etiam, cum redditur, contradicitis. Sed historicus doctus magnum aliquid inuenisti, quod contra dei testimonia proferendum putares. dicis enim: \'Quantum ad totius mundi pertinet partes, modica pars est in compensatione totius mundi, in qua fides Christiana nominatur\', nec uis adtendere aut te nosse dissimulas, in quam multas iam barbaras nationes tam paruo tempore uenerit euangelium, ut nec inimici Christi dubitare iam possint breui tempore futurum,
Abbreviated transcription (Latin):
surgere a mortuis tercia die. ⁊ p̃dicari in nomine eiꝰ
penitentiã ⁊ remissionem peccõrum ꝑ omnes gs̃.
incipientib ab ierłm. Legis etiam actus apłoꝵ
mo illos centum uiginti sp̃c sc̃s impleuit. atq ĩn
inuideam ⁊ samariam ⁊ inom̃s gs̃ exicrint sicut
eis dixerat ascensurus in cęlum. eritis mͥ destes in
ierłm. ⁊ in tota iudea ⁊ samaria. & usq ad fines
terre. quia in omnem t̾ram exiuit sonus eorum.
& in fines orbis terrȩ u̾ba eoꝵ: & tu contradicis di¬
uinis testimomis tanta firmitate roboratis. tan¬
ta luce manifestis: & ad istam ꝓscriptionẽ xp̃i he¬
reditatem ꝑducere conaris. ut cum in eiꝰ nomine
sicut dixit p̃dicaretur penitentia in omnibꝰ genti¬
bus. quisqͥs hac fu̾it p̃dicatione cõmotus inq̃lib
parte orbis terrarum. isi quesierit ⁊ inuenerit la¬
tentem in mauritania cesariensi cartennensẽ uin¬
cendum. aut aliquẽ exeius nouem aut decẽ con¬
sortibus. dimitti ei peccatañ possint: Qͥdñ audeat

Expanded text:
die et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Hierusalem. legis etiam actus apostolorum, lem, ubi primo illos centum uiginti spiritus sanctus impleuit, atque inde in Iudaeam et Samariam et in omnes gentes exierit, sicut eis dixerat ascensurus in caelum: Eritis mihi testes in Hierusalem et in tota Iudaea et Samaria et usque in fines terrae, quia in omnem terram exiuit set in fines orbis terrae verba eorum . Et tu contradicis divinis testimoniis tanta firmitate roboratis, tanta luce manifestatis, et ad istam proscriptionem Christi haereditatem perducere conaris, ut cum in ejus nomine, sicut dixit, praedicetur poenitentia in omnibus gentibus, quisquis hac fuerit praedicatione commotus, in qualibet parte orbis terrarum, nisi quaesierit et invenerit latentem in Mauritania Caesariensi Cartennensem Vincentium, aut aliquem ex ejus novem aut decem consortibus, dimitti ei peccata non possint. Quid non audeat
Abbreviated transcription (Latin):
et fingi possuit. ñ pͥmo in anima quȩ õib inest
etiam nos cum indignando aut letando ceterisq
hui cemodi animi motib multos in nr̃o corpore
uultus coloresq formamꝰ. pͥus nr̃a cogitatio qd̃
facere possimꝰ. tales imagines concipit. Consequit̃¬
autẽ ista mir iᷤ modis illis et commtendis cogi¬
tationi tuȩ: cum in anima sine ulla corporali
figura falsitatũ numeri acditant᷑ occulti.E sͦ
intelligas uelim cũ tam multos animi mot ẽt
sentias exꝑtes õium de quib nc̃ queris imaginũ
qͦlibet alio motu aĩã sortiri corpꝰ qm sensibiliũ eog¬
tatione formarũ. quas eã pͥusqm corpore sensib.¬
q utat̾ nullomꝰ arbitror pati posse. Quã obrem ꝑ
nr̃a familiaritate et ꝓ ipsius diuini uiris fide
cum istis infernis umbris copules amiciciã. neue
illam quȩ copulata ẽ cuncteris diuellere. Nullo
mͦ enim resistit᷑ corꝑis sensib quȩ nob sacratissi¬

Expanded text:
et fingi possunt, non primo in anima quae omnibus ineset fingi possunt, non primo in anima quae omnibus inesetiam nos cum indignando aut lhuiusce modi animi motibus multos in nostro corpore uultus coloresque formamus, prius nostra cogitatio, quod facere possimus, tales imagines concipit. consequuntur ista miris illis modis et committendis cogitationi tuae, cum in anima sine ulla corporalium figura falsitatum numeri actitantur occulti. ex quo intellegas uelim, cum tam multos animi motus esse sentias expertes omnium, de quibus nunc quaeris, imaginum, quolibet alio motu animam sortiri corpus quam sensibilium cogitatione formarum, quas eam, priusquam corpore sensibusque utatur, nullo modo arbitror pati posse. quam ob rem pro nostra familiaritate et pro ipsius diuini iuris fide cum istis infernis umbris copules amicitiam neue illam, quae copulata est, cunctere diuellere. nullo modo enim resistitur corporis sensibus, quae nobis sacratissi
Abbreviated transcription (Latin):
constituta que udelicet aspectib nota ẽ. dem̃do
et addendo quedã ad qmlibet oĩonũꝗ̃uisã imaginẽ
ꝑducat᷑. Hac euenit. ut ꝑ consuetudinẽ uoluen¬
tib sese in talib animis figure huiꝰce modi ue¬
lut sua sponte cogitationib irruant. Licet igiͣt
aĩȩ imaginanti ex his quȩ illi sensꝰ inuex̃. dem̃do
ut dictum ẽ. et addendo: ea gignere quȩ nullo
sensu attingit tota. partes u̾ eoꝵ quȩ ĩ aliis atq
aliis reb attig̾at. Ita nos pueri apud medit̾ra¬
neos nati atq nutriti uł in paruo calice aqua
uisa iam imaginari maria pot̾amꝰ. cũ sapor fra¬
gorum et cornoꝵ anteqͣm in italiagustaremus
nullo mͦ ueniret. in m̃tem. Hinc ẽ qd̾ aprima
etate ceti cumde luce coloribꝰq int̾rogant᷑: quid
respondeant ñ inueniunt. N eni coloratas ullaᷤ
patiunt᷑ imagines: qui senserint nullas. Ne
mirere quo pacto eaquȩ in terũ nat᷑a figurant

Expanded text:
constituta, quae uidelicet aspectibus nota est, demendo constituta, quae uidelicet aspectibus nota est, demendo et addendo quaedam ad quamlibet ojnnino numquam uisam imaginem perducatur. hoc euenit, ut per consuetudinem uoluentibus sese in talibus animis figurae huiusce modi uelut sua sponte cogitationibus inruant. licet igitur animae imaginanti ex his, quae illi sensus inuexit, demendo, ut dictum est, et addendo ea gignere, quae nullo sensu adtingit tota; partes uero eorum in aliis atque aliis rebus adtigerat. ita nos pueri apud mediterraneos nati atque nutriti uel in paruo calice aqua uisa iam imaginari maria poteramus, cum sapor fragorum et cornorum, antequam in Italia gustaremus, nullo modo ueniret in mentem. hinc est, quod a prima aetate caeci, cum de luce coloribusque interrogantur, quid respondpatiuntur imagines, qui senserunt nullas. 7. Nec mirere quo pacto ea quae in rerum natura figurantur
Abbreviated transcription (Latin):
imagines quis dubitau̾it istis sensibilibus
multo eẽ falsiores: Nam illaquȩ putamꝰ et
credimꝰ. siue fingimꝰ: ⁊ exoĩparte oĩo falsa st̃. ⁊ certe
longe ut cernis ueriora s̃ que uidemꝰ atq sentimꝰ
Iam in illo t̾cio gn̾e qdlibet spaciũ corporale aĩo
figurauo. qͣmqͣm id rationib disciplinarũ mi¬
nime fallentib cogitatio peꝑisse uideat᷑. ipsis
rursum rationib arguentib falsũ eẽ conunco.
Quo fit ut nullo pacto aiã c̾dã ñdũ corꝑe sentien¬
tem. ñdũ ꝑ sensꝰ uanissimos mortali et fugaci sub¬
stantia u̾b̃atam: in tantã falsitatis ignominiã
iacuisse. Uñ gͥ euenit. ut quȩ ñ uidemꝰ cogitemꝰ:
Qiuid putas nͥ ẽẽ ium qͣndã minuendi et augencdi
aĩȩ insitam. quã quocũq uenerit. neceẽ ẽ aufe¬
rat secum: Quȩ uis in num̃is p̃cipue aĩadũti
pot̾. Hac fit. ut u̾bigr̃a corui qͣsi ob ocłos imago

Expanded text:
imagines quis dubitauerit istis sensibilibus imagines quis dubitauerit istis sensibilibus multo esse falsiores ? nam illa quae putamus et credimus siue fingimus, et ex omni parte omnino falsa sunt et certe longe, ut cernis, ueriora esse, quae uidemus atque sentimus. iam in illo tertio genere quodlibet spatium corporale animo figurauero, quamquam id rationibus disciplinarum minime fallentibus cogitatio peperisse uideatur, ipsis rursum rationibus arguentibus falsum esse conuinco. quo fit, ut nullo pacto animam credam nondum corpore sentientem, nondum per sensus uanissimos mortali et fugaci substantia uerberatam in tanta falsitatis ignominia iacuisse. Unde igitur euenit, ut, quae non uidemus, cogitemus ? quid putas, nisi esse uim quandam minuendi et augendi animae insitam, quam, quocumque uenerit, necesse est adferat secum? quae uis in numeris praecipue animaduerti potest. hac fit, ut uerbi gratia corui quasi ob oculos imago
Abbreviated transcription (Latin):
mundos. qualis hic unus ẽ. et pita quadrata
t̾ram figura contineri: et similia. Hȩc om̃ia ut
se cogitationis tẽpestas habuerit. fingimꝰ et
putam̃. Nam de reb qd̃ ad t̾cium genꝰ attinet. ima¬
ginum: numeris maxime atq dim̃sionib agit᷑.
Qd̃ partim ẽ in uerũ natura uelut cũ totiꝰ mundi
figura inuenit᷑ et hanc inuentionẽ in animo co¬
gitantis sequit᷑ imago. partim indisciplinis
tanqͣm in figuris geometͥcis et richinicis ⁊ mu-¬
sicis. et infinita uarietate numt̾ioꝵ. Quȩ qͣmiuis
uera sic̃ ego autumo comp̃hendant᷑: gignunt
tñ falsas imaginationes. quib ipsa ratio uix
resistit. tam et si nec ipsam disserendi disciplinã
carere hoc malo facile ẽ. cũ in diuisionib et con¬
clusionib qͦsdam quasi calculos imaginamur.
liquis iure adhuc queri posset. nͥ manifestum
ẽẽt aĩam minꝰ ẽẽ obnoxiam falsitatib ñdum
passam sensibiliũ sensuũq uanitatẽ. At istas

Expanded text:
mundos, qualis hic unus est, et: puta quadrata mundos, qualis hic unus est, et: puta quadrata figura terram contineri. et similia. haec enim omnia, ut se cogitationis tempestas habuerit, fingimus et putamus. nam de rebus, quod ad tertium genus adtinet imaginum, numeris maxime atque dimensionibus agitur, quod partim est in rerum natura, cum totius mundi figura inuenitur et hanc inuentionem in animo cogitantis imago sequitur, partim in disciplinis tamquam in figuris geometricis et rhythmicis musicis et infinita uarietate numerorum. quae quamuis uera, sic ut ego autumo, comprehendantur, gignunt tamen falsas imaginationes, quibus ipsa ratio uix resistit, tametsi nec ipsam disciplinam disserendi carere hoc malo facile est, cum in diuisionibus et conclusionibus quosdam quasi calculos imaginamur. liquis iure adhuc quaeri posset, nisi manifestum esset animam minus esse obnoxiam falsitatibus nondum passam sensibilium sensuumque uanitatem. at istas
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd aliudmanentiũ uł mortuaꝵ retũ qͣs tam̃uidi
atq sensi in se animꝰ format. Alt̾ign̾i subiciant᷑
illa que putamꝰ itase habuisse. uł ita se hab̾e. ue¬
lut cum disserendi gra quedã ipsi fingimꝰ. neqͣqͣm
impedientia ueritatẽ. uł qualia figuram. cũ legit᷑
hystoria. et cũ fabulosa uł audimꝰ. uł cõponimus.
uł suspicam᷑. Ego enĩ mͥ ut libet. atq ut occͣrit ani¬
mo. eneş faciem fingo. ego medee cum suis anguib
alitib iunctis iungo. egocremetis ⁊ alicui parme¬
nonis. In hoc gn̾e st̃ etiã illa quȩ siue sapientes
aliqͥdueri talib inuoluentes figuris. siue stulti
uariarũ suꝑsticionũ conditores ꝓuero attulert:
ut ẽ tartareus flageton. et qͥnq antragentis de¬
nebaꝵ. et stylus septentͥonalis continens cȩlũ:⁊
alia poetaꝵ atq hereticoꝵ mille portenta. Dicim᷑
tam̃ int̾ disputandũ. puta ẽẽ tres suꝑ inuicem

Expanded text:
quid aliud manentium uel mortuarum rerum, quas tamen uidi quid aliud manentium uel mortuarum rerum, quas tamen uidi atque sensi, in se animus format., alteri generi subiciantur illa, quae putamus ita se habuisse uel ita se habere, uel cum disserendi gratia quaedam ipsi fingimus nequaquam impedientia ueritatem uel qualia figuramus, cum legitur historia et cum fabulosa uel audimus uel componimus uel suspicamur. ego enim mihi, ut libet atque ut occurrit animo, Aeneae faciem fingo, ego Medeae cum suis anguibus alitibus iunctis iugo, ego Chremetis et alicuius Parmenonis. in hoc genere sunt etiam illa, quae siue sapientes aliquid ueri talibus inuoluentes figuris siue stulti, uariarum superstitionum conditores, pro uero adtulerunt, ut est tartareus Phlegethon et quinque antra gentis tenebrarum et stilus septentrionalis continens caelum et alia poetarum atque haereticorum mille portenta. dicimus etiam inter disputandum: puta esse tres super inuicem
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑. et aut uerior erit sol quẽ uident illi. quã
ille quẽ sani atq uigilandes. aut erunt ueris fal¬
sa meliora. Quȩ si absurda s̃ sicuti s̃: nicħẽ aliud
illa imaginatio minebridi qm plaga inflicta ꝑ
sensꝰ quib ñ ut tu scͥbis commemoratioquedã fit
ut talia forment᷑ in aĩa. s ipsa huiꝰ falsitatis ula¬
tio siue ut exp̃ssiꝰ dicat᷑ imp̃ssio. Qd̃ sane te mouet:
qui fiat ut eas facies formasq cogitemꝰ qͣs nũqͣm
uidimꝰ: acute mouet. Itaq faciã qd ultͣ solitum
modũ hanc epłam porrigat. s ñ apudte. cui nulla
ẽ paginagratior. qͣm que loquaciorem apportat tͥ.
Om̃s has imagines qͣs fantasias ẽ multis uocas: in
triagn̾a cõmodissime ac uerissime distribui uideo.
Quoꝵ ẽ unũ sensis reb imp̃ssum. alt̾m putatis. ter¬
cium ratis. Primigñis exẽpla s̃: cũ mͥ tuã faciẽ. uł
carthaginẽ. uł familiarẽ qͦndã nr̃m uerecundũ et. si

Expanded text:
bantur, et aut uerior erit sol, quem uident illi, quam bantur, et aut uerior erit sol, quem uident illi, quam ille, quem sani atque uigilantes, aut erunt ueris falsa meliora. quae si absurda sunt, sicuti sunt, nihil est aliud illa imaginatio, mi Nebridi, quam plaga inflicta per sensus, quibus non, ut tu scribis, commemoratio quaedam fit, ut talia formentur in anima, sed ipsa huius falsitatis inlatio siue, ut expressius dicatur, inpressio. quod sane te mouet, qui fiat, ut eas facies formasque cogitemus, quas numquam uidimus, acute mouet. itaque faciam, quod ultra solitum modum hanc epistulam porrigat, sed non apud te, cui nulla est pagina gratior, quam quOmnes has imagines, quas phantasias cum multis uocas, in tria genera commodissime ac uerissime distribui uideo, quorum est unum sensis rebus inpressum, alterum putatis, tertium ratis. primi generis exempla sunt, cum mihi tuam faciem uel Carthaginem uel familiarem quondam nostrum Uerecundum et si
Abbreviated transcription (Latin):
mente uidimꝰ: a quib quia defluximꝰ. et alit̃ alia
uidere cepim̃. ea nos reminiscendo reuisere. idẽ
ꝑmemoriã. Qmobrem suit alia omittã. ipsa ȩt̾ni¬
tas semꝑ manet. nec aliqua imaginaria figm̃ta
conqͥrit: quib in m̃tem qͣsi uehiculis ueniat:
nec tam̃ uenire poss. nͥ eiꝰ meminissemꝰ: pot̃ esse
quarũdã rerum sine ulla imaginatioẽ memoria.
Iam uͦ qđ tͥ uidet᷑ anima etiã ñ usa sensib corpis.
corporalia posse imaginari: falsum eẽ conuincit᷑.
isto mͦ. Si anima pͥusqm corꝑe utat᷑ ad corpora
sentienda eadem corpora imaginari pot̾. et meliꝰ
qd̃ nemo sanꝰ ambigit affecta erat anteqͣm his
fallacib sensib implicaret᷑: meliꝰ afficiunt᷑ animȩ
dormientiũ qmͣ uigilantiũ. meliꝰ freneticoꝵ qͣm
tali peste calentiũ. His enĩ afficiunt᷑ imaginib
quib ante istos sensꝰ uanissimos nuntios afficis¬

Expanded text:
vidimus mente; a quibus quia defluximus, et aliter alia vidimus mente; a quibus quia defluximus, et aliter alia uidere coepimus, ea nos reminiscendo reuisere, id est per memoriam. quam ob rem si, ut alia omittam, ipsa aeternitas semper manet nec aliqua imaginaria figmenta conquirit, quibus in mentem quasi uehiculis ueniat, nec tamen uenire posset, nisi eius meminissemus, potest esse quarundam rerum sine ulla imaginatione memoria. Iam uero quod tibi uidetur anima etiam non usa sensibus corporis corporalia posse imaginari, falsum esse conuincitur isto modo. si anima, priusquam corpore utatur ad corpora sentienda, eadem corpora imaginari potest et melius, quod nemo sanus ambigit, affecta erat, antequam his fallacibus sensibus implicaretur, melius afficiuntur animae dormientium quam uigilantium, melius phreneticorum quam tali peste carentium; his enim afficiuntur imaginibus, quibus ante istos sensus uanissimos nuntios afficie
Abbreviated transcription (Latin):
bis. Namcũ recordor patrẽ meũ. id itiq recordor qd̃
me deseruit. et nc̃ ñ ẽ. Cumaũ carthaginẽ: id qd̾
ẽ. et qđ ipse deserui. In utroq tam̃ hoꝵ generum:
p̃teritum tempꝰ memoria tenec. Nam et illum
hominẽ et istam urbẽ ex eo qđ uidi: ñex eo qd udco
memini. Hic tu fortassis queris quorsum ista: p̃¬
sertim cum aĩadũtas utrulibet horũ ñ posse. in
memoriã uenire. nͥ uiso illo imaginario. At mͥ
satis ẽ sic int̾im ostendisse posse dici earũ etiã re¬
rum quȩ ñdum int̾eunt memoriã: uerũ qͥd me
adiuuec. facito uitent᷑ accipias. Enulli calũpni
quo asserit᷑ ñ nob̾ ea quȩ discimꝰ ueluti noua in¬
seri. s in memoriã recordatiõe reuocari. dicentes
memoriã pt̾itarũ eẽ rerum. hec autẽ que intelli¬
gendo discimꝰ platone ipso auctore man̾e semꝑ
dunt illã uisionẽ eẽ p̃t̾itam. qua hȩc aliqͣndo

Expanded text:
bis. nam cum recordor patrem meum, id utique recordor, quod bis. nam cum recordor patrem meum, id utique recordor, quod me deseruit et nunc non est; cum autem Carthaginem, id quod est et quod ipse deserui. in utroque tamen horum generum praeteritum tempus memoria tenet. nam et illum hominem et istam urbem ex eo, quod uidi, non ex eo, quod uideo, memini. Hic tu fortasse quaeris: Quorsum ista? praesertim cum animaduertas utrumlibet horum non posse in memoriam uenire nisi uiso illo imaginario. at mihi satis est sic interim ostendisse posse dici earum etiam rerum, quae nondum interierunt, memoriam. uerum quid me adiuuet, facito intentius accipias. nonnulliquo asseritur, non nobis ea quae discimus, veluti nova inseri, sed in memoriam recordatione revocari; dicentes memoriam praeteritarum rerum esse, haec autem quae intelligendo discimus, Platone ipso auctore, manere semdunt illam visionem esse praeteritam, qua haec aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
cunꝰ: Pot̃ enĩ quẽadmodũ animꝰ intellectualis
ad intelligibilia sua uidenda a sensu admonet᷑
potiꝰ qͣm aliqͥd accipit: ita et fantasticꝰ animus
ad unagines suas conteplandas a sensu admoneri
potiꝰ qm̃ aliqͥd assume. Nam forte inde ꝯtingit.
ut ea quȩ sensꝰ ñ uidet ille tam̃ aspicẽ possit: qd̾
signum ẽ in se et ase hab̾e om̃s imagines. De hac
re qͦ. qͥd sentias respondebis. Epła aug̃ ad nebri
Proemio suꝑsidam et cito incipiã. qd̾ me
iãiamq uis dice: p̃sertim ñcito desiturus.
iemora tͥ uidet᷑ nulla eẽ posse sine imaginibꝰ uł
imaginariis uisis. quȩ fantasiarũ nõie appellare
uoliusti: ego aliud existimo. Primũ gͦ uidendũẽ.
ñ nos semꝑ rerum p̃t̾e̾untiũ meminisse. s plerũq
manentiũ. Quare cum sͥ memoria p̃teriti tẽporis
uendicet denacitatẽ: constat eã tñ partim eoꝵ ẽẽ
quȩ nos deserunt: parcim eoꝵ quȩ deserunt᷑. a no¬

Expanded text:
cimus? Potest enim, quemadmodum animus intellectualis cimus? Potest enim, quemadmodum animus intellectualis ad intelligibilia sua videnda a sensu admonetur potius quam aliquid accipit, ita et phantasticus animus ad imagines suas contemplandas, a sensu admoneri potius quam aliquid assumere. Nam forte inde contingit, ut ea quae sensus non videt, ille tamen aspicere possit: quod signum est, in se et a se habere omnes imagines. De hac re quoque quid sentias, respondebis. EPISTOLA VII. Prooemio supersidam et cito incipiam, quod me iam iamque uis dicere, praesertim non cito desiturus. memoria tibi uidetur nulla esse posse sine imaginibus uel imaginariis uisis, quae phantasiarum nomine appellare uoluisti; ego aliud existimo. primum ergo uidendum est non nos semper rerum praetereuntium meminisse, sed plerumque manentium. quare cum sibi memoria praeteriti temporis uindicet tenacitatem, constat eam tamen partim eorum esse, quae nos deserunt, partim eorum, quae deseruntur a no
Abbreviated transcription (Latin):
His autẽ litt̾is respondebis: cunde fantasia et me¬
moria subtiliꝰ aliquid disputau̾is. Michi enim ita
uidet᷑ qđ qͣmuis ñ om̃is phantasia cũ memoria
sit: omnis tñ memoria sine phantasia ẽẽ non
possit. S dicis. Quid cum recordam᷑ nos intellexiss
aut cogitasse aliqͥd: Contra hȩc ego respondes es¬
et dico ꝓpt̾ea hoc euenisse. quia cum intelleximus
uł cogitauimꝰ corꝑeum ac tẽꝑale aliqͥd: genuimꝰ
qd̾ ad fantasiam ꝑtinet. Nam aut u̾ba intel¬
lectui cogitationibq nr̃is adiunximꝰ que uerba
sine temꝑe ñ sunt. et ad sensum uł fantasiã ꝑti¬
nẽt: aut tale aliqͥd nr̃ intellectus cogitatioue pas¬
sa ẽ. qd̾ in animo fantasticã memoriã fac̾e potu¬
issent. Hec gͦ inconsidate ac ꝑturbate ut soleo
dixi: tu explerabis. et falso reiecto u̾itatem in lit¬
teris conferes. Audi aliud. Curqueso de ñ ase po¬
tius qͣm a sensu fantasiã hab̾e om̃s imagines di¬

Expanded text:
His autem litteris respondebis, cum de phantasia et meHis autem litteris respondebis, cum de phantasia et memoria subtilius aliquid disputaris. Mihi enim ita videtur, quod quamvis non omnis phantasia cum memoria sit, omnis tamen memoria sine phantasia esse non possit. Sed dicis: Quid, cum recordamur nos intellexissaut cogitasse aliquid? contra haec ego respondeo et dico propterea hoc euenisse, quia, cum intelleximus uel cogitauimus corporeum ac temporale aliquid, genuimus, quod ad phantasiam\' pertinet; nam aut uerba intellectui cogitationibusque nostris adiunximus, quae uerba sine tempore non sunt et ad sensum uel phantasiam pertinent, aut tale aliquid noster intellectus cogitatioue passa est, quod in animo phantastico memoriam facere potuisset. haec ego inconsiderate ac perturbate, ut soleo, dixi; tu explorabis et falso reiecto uteris conferes. 2. Audi aliud: cur, quaeso te, non a se potius quam a sensu phantasiam habere omnes imagines di
Abbreviated transcription (Latin):
nebridĩ. Itane ẽ mi augustine: Fõtitudinẽ
ac tolerantiã negociis ciuiũ p̃stas: Necdum
reddit᷑ tͥ ula exoptata cessatio: Queso qui te tantũ
bonũ hõies int̾pellant: Credo qui nesciunt qͥd
ames. qͥd concupiscas. Nullus ne tͥ ẽ amicoꝵ qͥ ess
amores referas tuos. nec romanianꝰ. nec lucinianꝰ:
Me certe audiant. Egoclamabo. ego testabor te d̾m
amare. illi seruire. atq inherere cuꝑe. Uellem egote
in rus meũ uocare: atq ibi acquiescere. N enĩ ti¬
mebo me seductorẽ tuidici a ciub tuis qͦs nimiũ
amas: et a quib nimium amaris. Epla nebridii
Epłas tuas ꝑplacet ita seruare ut ocłos
meos. Sunt enĩ magne ñ qͣntitate s reb.
et magnarũ ierũ magnas continent ꝓbationes.
Ille mͥ xp̃m. illȩ platonẽ. ille plotinũ sonabt.
Erunt gͥ mͥ et ad audiendũ ꝓpt̾ eloquentiam¬
dulces. et ad legendum ꝓpt̾ breuitatẽ faciles. et
ad intelligendũ ꝓpt̾ sapientiã salubres. Curabis

Expanded text:
NEBRIDIUS. Itane est, mi Augustine? fortitudinem ac tolerantiam negotiis ciuium praestas necdum tibi redditur illa exoptata cessatio? quaeso, qui te tantum bonum homines interpellant? credo, qui nesciunt, quid ames, quid concupiscas. nullusne tibi est amicorum, qui eis amores referat tuos? nec Romanianus nec Lucinianus? me certe audiant. ego clamabo, ego testabor te deum amare, illi seruire atque inhaerere cupere. uellem ego te in rus meum uocare ibique adquiescere. non enim timebo me seductorem tui dici a ciuibus tuis, quos nimium amas et a quibus nimium amaris. VI. AUGUSTINO as tuas perplacet ita seruare ut oculos meos. sunt enim magnae non quantitate sed rebus et magnarum rerum magnas continent probationes. illae mihi Christum, illae Platonem, illae Plotinum sonabunt. erunt igitur mihi et ad audiendum pdulces, et ad legendum propter brevitatem faciles, et ad intelligendum propter sapientiam salubres. Curabis
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ mͥ aduos uͥcumq in affrica fueritis uenire qͣnto¬
cus concedet᷑. cum hoc qđ nc̃ decentus sum prete

Expanded text:
d mihi ad uos, ubicumque in Africa fueritis, uenire quantocius concedetur, cum hoc, quo nunc detentus sum, praete
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ queso ueniam. quem nec t̾batꝰ undis equus caru¬
it. nec gurges altꝰ absorbuit: quem as eruit. & aqͣ
Eris enim ut dep̾cor ab ira m alicnus: qͣtiens pecituᷤ
ate afensus non fuerit augustmus: Augustino

Expanded text:
igitur, quaeso, veniam; quoniam nec turbatus undis equus corruigitur, quaeso, veniam; quoniam nec turbatus undis equus corruit, nec gurges altus absorbuit, quem Deus eruit et aqua eris enim, ut deprecor, ab ira Domini alienus, quoties petitor a te offensus non fuerit Augustinus. EPISTO
Abbreviated transcription (Latin):
eqͥ renibꝰ setigera theca uestitꝰ. intensus gerit᷑ arcus.
Pulcra cuncta consperi: nichil meliꝰ bomifacio comite
uidi. Sed postquã ad palmas ut cõperi tua sublimi¬
tas uenit: ad illum breuem qͥdem. s plenum sepe ꝑicłis
maris tͣnsitum. qđ uix aliq̃ndo naue tͣnsitur. p̃ceꝑas
matutino tempe tnsmeare: ne noctis obscurttas mali
aliqͥd ꝓcuraro. Gudila ȩximietatis tuc fidelissimus
seruus. equo ipsius maris dum natat in brachio. in¬
t̾dicti lictoris oras: nec statim licuit rtũti ꝓfecto:
Maris enim tumor merescens reu̾suro tͣnsitum denega¬
uit. hoc illos tuos uigillantissimos sensus latere ñ potu¬
it. Iram ratio ꝓuocaiit. C ulpa iuenem suasit ad penã:
Sed selix culpa: que currit ad uitam. eemoratus gudi¬
la consugit ail patronum tuum sem̃ stephanum pͥmũ
martirem confugit. Ipse mͥ &e imꝑauit: ut ꝓ eodem
apud religionem tuam postulator accedam. habeat

Expanded text:
equi renibus setigera theca vestitus, intensus geritur arcus: equi renibus setigera theca vestitus, intensus geritur arcus: pulchra cuncta conspexi, nihil melius Bonifacio comite vidi. Sed postquam ad Palmas, ut comperi, tua Sublimitas venit, ad illum brevem quidem, sed plenum periculis maris transitum, quod vix aliquando nave transitur, praeceperas matutino tempore transmeare, ne noctis obscuritas mali aliquid procuraret. Gudila Eximietatis tuae fidelissimus servus, equo vectus, ipsius maris dum natat in brachio, interdicti littoris tetigit oras, nec statim licuit reverti profecto: maris enim tumor increscens reversuro transitum denegavit. Hoc illos tuos vigilantissimos sensus latere non potuit: iram ratio provocavit, culpa juvenem suasit ad fugam; sed felix fuga est quae currit ad vitam. Memoratus Gudila ad patronum tuum sanctum Stephanum primum martyrem confugit. Ipse mihi et imperavit, ut pro eodem apud religionem tuam postulator accedam. Habeat
Abbreviated transcription (Latin):
rum morte dignissimum. qũc ut dixi m̃s de eccłe foribꝰ
furor abstraxit: uite tuis uissionibꝰ donamꝰ illesum. fig¬
nosco culpas. tndigne mee lacͥme. iungant᷑ tus fietibus
iustis: qͥ possit hec nota nigro scͥpta ticione deleri. Eccłe
m̃ introitus non neget᷑. Iuic spero ueniam: ubi admi¬
si culpam. Oblatio ũ domus mee. ut tua sc̾itas iussit
ad celestis regis mensam eius manibꝰ offeratun:
semꝑq magnifico filio bonifacio: augu¬
stinus ep̃c. Dum q̃dam loco positus. tue exi¬
mietatis tͣnsitus intuerer: placuit meis aspectibꝰ tue
sublimitatis mitis ille act̾ribilis gressꝰ. Sed postqͣm
illud leuigatum sacro crismate capud portam cũ pau¬
cis ciuitatis exiuit: subito uomunt eqͥtes domus: ciui¬
tas fundit cxercitum: strepunt arma. concrepant tu¬
be: contis crispate uenti stuphe dependent: ferree tumi¬
ce uirorum fortium menbra constringunt: sessoris &

Expanded text:
rum morte dignissimum, quem, ut dixi, meus de ecclesiae foribus rum morte dignissimum, quem, ut dixi, meus de ecclesiae foribus furor abstraxit, vitae tuis jussionibus donamus illaesum. Agnosco culpas: indignae meae lacrymae jungantur tuis fletibus justis, quo possit haec nota nigro scripta titione deleri. Ecclesiae mihi introitus non negetur: illic spero veniam, ubi admisi culpam. Oblatio vero domus meae, ut tua Sanctitas jussit, ad coelestis regis mensam ejus manibus offeretur. semperque magnifico filio BONIFACIO, AUGUSTINUS episcopus. Dum quodam in loco positus tuae Eximietatis transitus intuerer, placuit meis aspectibus tuae Sublimitatis mitis ille ac terribilis gressus. Sed postquam illud levigatum sacro chrismate caput portam cum paucis civitatis exivit, subito vomunt equites domus, civitas fundit exercitum, strepunt arma, concrepant tubae, contis crispatae ventis stupae dependent, ferreae tunicae virorum fortium membra constringunt, sessoris et
Abbreviated transcription (Latin):
de eccła rapusti. Tuus si de tuo amico forte p̾sumẽt fugiti¬
uus: posset ꝓculdudio int̾ccosoris cansa ueniam ꝓmẽri.
Gͦ si amicꝰ intendit᷑: cur do offenditur: Sed si de potestate
p̃sumit᷑: nabugodonosorem regem intende. qui causa
sue suꝑbie in bouem ẽ ex homine cõmutatꝰ. Non ut
confundam te hec sebo: s ut filium meum carissimũ mo¬
neo. Eccłẽ gͥ illesum reuoca: quem ut irreligiosissi¬
mus rapuisti. Oblatio uͭ domus tue a dericis ne susci¬
piatur indixi: cominunionem q int̾dico: donec pacto
ꝓ ausib uel errore. a me desinito tͥmet penitentie tempore
condonato. ꝓ hoc facto corde contͥto &e humiliato. dig¬
Suscepi autem tremens scitatis tue u̾ba:¬
u̾berib plena. Scio qđ uenie p̾ꝑatur: qͥ ab
denegari: qđ uoluntas facit aut casus. Ipse enĩ dene¬
gat s curã: qͥ suam medico ñ publicat causam. Hominẽ
gͦ pussime pat̾ eliminib eccłe raptum: tins scĩs aspectib
iussio mea furorq subduxit. Nueno ñ sunt ista facta

Expanded text:
t fugitivus, posset procul dubio intercessoris causa veniam promereri: ergo, si amicus intenditur, cur Deus offenditur? Sed si de potestate praesumitur, Nabuchodonosor regem intende, qui causa superbiae in bovem est ex homine commutatus . Non ut confundam te haec scribo, sed ut filium meum charissimum moneo . Ecclesiae igitur illaesum revoca, quem ut irreligiosissimus rapuisti. Oblatio vero domus tuae a clericis ne suscipiatur, indixi; communionemque tibi interdico, donec peracta pro ausibus vel errore a me definita tibimet poenitentia, et tempore condonato, pro hoc facto corde contrito et humiliato digsuscepi autem tremens Sanctitatis tuerberibus plena. Scio quod veniae praeparatur, qui abdenegari, quod voluntas facit aut casus: ipse enim sibi denegat curam, qui suam medico non publicat causam. Hominem ergo, piissime pater, e liminibus ecclesiae raptum, tuis sanctis aspectibus jussio mea furorque subduxit. Alieno non sunt ista facta
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ qͦs nr̃e uictorie ut credimꝰ faciet. xp̃c addictos: S
si erga me meosq: om̃s aliud uolui̾t ordinare diuini¬
unt furor: s ds̃ inspicit causas. Igit̃ ora ut dixi : &. uin¬
cet una trinitas nobis augi bonifacio. e xxui.
iectissimo &e spectabili uiro bomsacio: augꝰ¬
tinus ep̃c. Miror qͦmͦ subito fidi murũ ari

Expanded text:
tibus, quos nostrae victoriae, ut credimus, faciet Christus addictos. Sed tibus, quos nostrae victoriae, ut credimus, faciet Christus addictos. Sed si erga me meosque omnes aliud voluerit ordinare Divinivit furor, sed Deus inspicit causas. Igitur ora, ut dixi, et vincet una Trinitas nobis. EPISTOLA VI. ilectissimo et spectabili viro filio BONIFACIO, AUGUSTINUS episcopus. Miror
Abbreviated transcription (Latin):
Igo quos amo. arguo & castigo: non oc¬
cidi desidero: nec carcẽ pleno squalore
retrudi. Sola sufficit ammonitio. Po
gͦ ipse qͥ fecit: sui arbit̾ uoti. fãs enim non ẽ. ut reus
cp̃i suggestionibꝰ occidatur: qͥ uenie si penituĩt reser¬
uatur. Nam si in barbarorum erroribꝰ uelimꝰ ut conde¬
cet exercere uindictam: paucos reppiemus nec ipsos
animosos ad pugnam fore. Augustinꝰ bomfacio.
omino sublimi semꝑq magnifico fi. cxxiiii¬
Nio bonifacio: augustinus ep̃c. Affrice littus¬
ut audio: miles attigit tnsmarinus. Sed huˢ
contra uicttia signa suꝑbas erigens hastas. Pacem in¬
ter uos fitri uellem: si scirem plentꝰ qđ ignoro. N dest
qͥdem affrici: olim ꝑatum in italia bellum. Sedta¬
men ñ inuideo fili kmñe romanie. s dico qđ sentio:
Non dabit diuinitate iuuante. catholicꝰ h̾etico cͥga: Tui
cordis intentio dirigat᷑ ad dm̃: non militem timebis.
nõ scõ patͥ augustino ep̃o: .CXXU.
ta sollicita. Et que adu̾sus me tyrannus

Expanded text:
go, quos diligo, arguo et castigo, non occidi desidero, nec carcere pleno squalore retrudi. Sola sufficit admonitio. Potergo ipse, qui fecit, sui arbiter voti: fas enim non est ut reus episcopi suggestionibus occidatur, qui veniae, si poenituerit, reservatur. Nam si in Barbarorum erroribus velimus, ut condecet, exercere vindictam, paucos reperiemus, nec ipsos animosos ad pugnam fore. EPISTOLA IV. Domino sublimi semperque magnifico filio BONIFACIO, AUGUSTINUS episcopusut audio, miles attigit transmarinus; sed hujucontra victricia signa superbas erigens hastas. Pacem inter vos fieri vellem, si scirem plenius quod ignoro. Adest quidem Africae olim paratum in Italia bellum, sed tamen non invideo, fili charissime, Romaniae. Sed dico quod sentio. Non dabit, Divinitate juvante, catholicus haeretico terga. Tui cordis intentio dirigatur ad Deum, non militem timebis, no sancto patri AUGUSTINO episcopo, ta sollicita, et quae adversus me tyrannus