comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
er accidenti aut inꝯsueto ꝯtemptibilis.
tores ñ ferunt. hui̾modi sumere culꝑa ñ ÷
nisi intuentib id scandalo ⁊: ꝓꝑt̾ qd̾ mi¬
nime comedas aut int̾ francos bityrũ.
aut int̃ alios quoslam alium. Unde
apłs. Sĩesca scandalirat fr̃em meum.
ñ manducabo carnem met̾num. ne
frẽm meũ scandalidem. Est quoq esca i¬
salubris edenti. atq ideo cauendã. unde
et casens uire gentium esui ꝯcessus: Añ¬
nullis fere qͣi pestis uitatur. huiꝰmodi
p̃cepto. medici et ñ magistri obseruan¬
tur. d si ꝯtͣhimus offensam dum oo¬
medentes ⁊i bibentes aut abstinentie ꝯ tͣ¬
imus. aut ap̃ in firmos scandalum gn̾amus
aut demum gastrimargie minium serui¬
entes nob̾ pestem ingeramus. quid: quod
intrat mos hominẽ ñ comquinare: Uti¬
q ñ ꝙ inos intrat hoĩcm inquinat. sed
iuxta sententiam dñi qd̾ ex corde ꝓcedit.
Dum enini supͣdictis modis offendimus.

Expanded text:
ex accidenti aut inconsueto contemptibilis: ex accidenti aut inconsueto contemptibilis: tores non ferunt; hujusmodi sumere culpa non est, nisi intuentibus id scandalo est propter quod minime comedas aut inter Francos butyrum aut inter alios quosdam allium. Unde Apostolus: Si esca scandalizat fratrem meum, non manducabo carnem in aeternum, ne fratrem meum scandalizem . Est quoque esca insalubris edenti atque ideo cavenda; unde et caseus jure gentium esui concessus, a nonnullis fere quasi pestis vitatur; hujusmodi praecepto medici et non magistri observantur. Sed si contrahimus offensam, dum comedentes aut bibentes aut abstinentiae conimus, aut apud infirmos scandalum generamus, aut demum gastrimargiae nimium servientes, nobis pestem ingeramus, quid est, quod intrat in os, hominem non coinquinare? utique non quod in os intrat hominem inquinat? sed juxta sententiam Domini, quod ex corde procedit . Dum enim supradictis modis offendimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Omnia michi licent. s ñ omĩa edificant.
qm̃ iuxta eiusdem loci exp̃onem. om̃ia
scdm legem nature licent. quia omnia
munda: de cibis agr̃elicent .i. nullo dñi
p̃cepto ꝓhibent᷑: s ñ omnia edificant
ducate. quia dñi ÷ t̾ra ⁊ plenitudo eius.
son enim pot̾ ẽẽ inmundũ qd̾ dñi est.
Item. Siquis uocat uos infidelium ad ce¬
nam. ⁊ uultis ire. om̃e qd̾ uob̾ apponitur
pitio. aquis. bestus int̾empta. macello
ueneuntia. aut mense appofita sumi pos¬
sunt. nocħominus ĩmo potius qͣm ido¬
lotita. Nam si ast̾utrum eẽt uitand̾. in¬
taretur utiq demoniis sacͥficatum. Ita¬
q nec ea que comedi nec q̃ possunt bibi
omĩo ulla dimita lex xp̃ana mandat.
nisi forte. si quid hiriꝰmodi suboriatur.
qͣr ꝙ licctum ÷ tanꝗͣ illicitum fugere s¬
ueniat. Sicut secta feria. cum ierunii di¬
eb carnes ed̾e minime iam licet. qͣmid
abstinentia eccłie ꝓhibet. Est quoq cib

Expanded text:
Omnia mihi licent sed non omnia aedificant ; Omnia mihi licent sed non omnia aedificant ; quoniam juxta ejusdem loci expositionem, omnia secundum legem naturae licent, quia omnia munda; de cibis agitur; licent, id est nullo Domini praecepto prohibentur, sed non omnia aedificant ducate, quia Domini est terra et plenitudo ejus . Non enim potest esse immundum quod Domini est. Item: Si quis vocat vos infidelium ad coenam et vultis ire, omne quod vobis apponitur pitio, aquis, bestiis interempta, macello vaeneuntia aut mensae apposita, sumi possunt nihilominus, imo potius quam idolothyta. Nam si alterutrum esset vitandum, vitaretur utique daemoniis sacrificatum. Itaque nec ea quae comedi, nec quae possunt bibi omnino ulla dimitti lex Christiana mandat, nisi forte si quid hujusmodi suboriatur quare quod licitum est tanquam illicitum fugere conveniat. Sicut sexta feria, cum Jejunii diebus, carnes edere minime jam licet, quoniam id abstinentia Ecclesiae prohibet. Est quoque cibus
Abbreviated transcription (Latin):
homini ñ manducare carnem. ⁊ ñ bibere
uinum. neq in quo fr̃ tiuis offendit. Uñ
paulo ante p̃misit. Noli ꝑꝑ escam destrue¬
ducari pot̾. mandrcari licet. nisi inde.
scandalirentur infirmi. ⁊ qui manducat
ꝯtͣ ꝯscientiã edat. Cibos enim alios mun¬
uit si manducau̾it dampnatꝰ ÷. quia ñ ĩ
Qd̾ aũ cibos etiam idolo imolatos sumere.
liceat. ita tam̃ ut inide fr̃es scandalezari nos
oporteat. paulus ad chorinthios sebens in¬
dicauit. Ait enim. De escis aũ que idolis
ĩmolantur: scimus quid. nisi qd̃ licet co¬
medi. qd̾ ñ ab idolo ꝯtaminata. tñ uidece
ne forte ħ licentia ur̃a offendicłm fiat in¬
firmis. Si enim quis eum uidĩt qui ht̃
scientiam in idolio recũbentem ñ ne ꝯsei¬
entia eius cum sit infirma edificabitur
ad manducand̾i idolocita. ⁊ ꝑibit infir¬
mus intua ĩcientia fr̃. ꝑꝑ quem xp̃e mor¬
tomagis quoslibet alibi cibos sumi licet.
nisi scandalun ꝓhibet. Idem ad eosdem.

Expanded text:
e vinum, neque in quo frater tuus offenditur . Unde paulo ante praemisit: Noli propter escam destrueducari potest, manducari licet; nisi inde scandalizentur infirmi; et qui manducat contra conscientiam 264 edat. Cibos enim alias munnit, si manducaverit, damnatus est, quia non est Quod autem cibos etiam idolo immolatos sumere liceat, ita tamen ut inde fratres scandalizari non oporteat, Paulus ad Corinthios scribens indicavit, ait enim: De escis autem quae idolis immolantur, scimus ; quid? nisi quod licet comedere, quia non ab idolo contaminata: tamen: Videte ne forte haec licentia uestra offendiculum fiat infirmis. si enim quis uiderit eum qui habet scientiam in idolio recumbentem, nonne conscientia eius, cum sit infirma, aedificabitur ad manducandum idolothyta? et peribit infirmus in tua scientia frateto magis quoslibet alibi cibos sumi licet, nisi scandalum prohibet? Idem ad eosdem:
Abbreviated transcription (Latin):
lare ⁊ tuunit parata sibi sede digno se mun¬
do. reuelabitur ille iniquus. Ciiꝰ teste apło
est aduentus sod̾m oꝑationem sathane.
quia diabolo instigante: totum faciet. ñ
cñ sine sensu ut frenetici. qui ut doctores
auuint culpam ñ hñt de malis. scd̃m qͣm
oꝑationem sathane: In omni uirtate. et
signis. ⁊ ꝓdignis mendatib. et in omni
seductione iniquitatis. his qui ꝑeunt.
mom̃i uͥtute humane potestatis. ⁊ diui¬
ciarum. Unde. Ommũ mimicoꝵ suoꝵ
iorib m̃dacib quia ñ uera ut uidetur. s
pmagicam artem fantastica. uł si uera.
seductione. qmminis. blanditus. ⁊ omnib
mod̾ ad iniquitatẽ seducet. dixit enim in
corde suo. ñ mouebor agn̾atione ingn̾atio¬
ner sine malo: qͣi dicetet: ñ nisi malas ꝑ
artes sublimari possum: suꝑ omnes. Secu¬

Expanded text:
lare; et tunc parata sibi sede, digno se munlare; et tunc parata sibi sede, digno se mundo revelabitur ille iniquus; cujus, teste Apostolo: Est adventus secundum operationem Satanae ; quia diabolo instigante totum faciet; non tamen sine sensu ut phrenetici, qui, ut Doctores aiunt, culpam non habent de malis. Secundum quam operationem Satanae, in omni virtute et signis, et prodigiis mendacibus, et in omni seductione iniquitatis, his qui pereunt, in omni virtute, humanae potestatis et divitiarum. Unde: Omnium inimicorum suorum noribus; mendacibus, quia non vera, ut videtur, sed per magicam artem phantastica, vel si vera, seductione, quoniam minis, blanditiis et omnibus modis ad iniquitatem seducet: Dixit enim in corde suo, non movebor a generatione in generationem sine malo. Quasi diceret: Nonnisi malas per artes sublimari possum super omnes. Secu
Abbreviated transcription (Latin):
aut qd̾ colitur. ita ut intemplo dei sedeat.
ostendens se tanꝙͣ sit d̾s. Nimir̃ aũqͣm dies
dñi adueniat. suo tp̃r ꝯpleta accessione ad¬
erit discessio qͣ impleta aderit ille iniquus
dr deus. ut di gentium uł sc̃i. aut qd̾ cołt
s. deus tͥnitas. ita ut ostendens se tanꝙͣ sit
plo a romanis destructo. qd̾ tunc nidei reedi¬
ficabunt.⁊ qui nidei. nisi illi qui cͥca illud
tempus ierosolimã de diu̾sis mundi par¬
tib sunt ꝯfluxuri: hoc ergo restat tant̃.
ut qui tenet nunc teneat donec de medro
fiat ⁊ tunc reuelabit᷑ ille iniqitus.i ut qͥ
tenet᷑ nunc fidem teneat. doneo refrigescat.
qd̾ erit eam demedio fieri.i. de medio mun¬
di tolli. ł qui detinet illum. i. potestas ro¬
me ad qͣm adhue omnes undiq qͣi ad ca¬
ta: detineat. donec utͣq tollatur de medio
e donec inquitas que mͦ ÷ mistica ⁊ occul¬
fiat de medio.⁊ qͣi aliquid de cõmunib. ut ñ
erubescat homo adult̾ari sicut nec ambu¬

Expanded text:
ita ut in templo Dei sedeat ostendens se tanquam sit Deus . Nimirum antequam dies Domini adveniat, suo tempore completa accessione, aderit discessio; qua impleta, aderit ille iniquus dicitur Deus, ut dii gentium vel sancti, aut quod colitur sicut Deus Trinitas; ita ut ostendens se tanquam sit plo a Romanis destructo, quod tunc Judaei reaedificabunt. Et qui Judaei, nisi illi qui circa illud tempus Jerosolymam de diversis mundi partibus sunt confluxuri? Hoc ergo restat tantum, ut qui tenet, nunc teneat, donec de medio fiat: et tunc revelabitur ille iniquus, id est qui tenet nunc fidem, teneat, donec refrigescat; quod erit eam de medio fieri, id est de medio mundi tolli. Vel, qui detinet illum, id est potestas Romae ad quam adhuc omnes undique quasi ad caompleta est, detineat, donec 268 utraque tollatur de medio, vel donec iniquitas, quae modo est mystica et occulid est, quasi aliquid de communibus, ut non erubescat homo adulterari, sicut nec ambu
Abbreviated transcription (Latin):
plenarie saluis erit. s tunc qñ cõpleta erit
uocatio gentum. Itaq post uocationem
plenariam nideoꝵ: nulla restat assũptio
gentium. Assumptio quippe gentium. dem
Qd̾ si nemo gcatium assumit᷑ pꝰ cõmunẽ
uocationẽ udeoꝵ. cum regnum antixp̃i
qndeoꝵ uocationem sit secuturũ: nemo
eoꝵ quos regnum antrcp̃i de gentib ꝯc¬
cupau̾it: salutem habebit. Qd̾̃ si scãm
sͥpturam ubi de huiꝰmodi reb agr̃. ꝯsu¬
linus: neminẽ om̃mo deceptum ab anti¬
xp̃o rediturum inueniemus xii. de
elias ⁊ enoch. helia ⁊ enoch.
alt̃ post diluuium alt̾ añ. inparadisũ

Expanded text:
ie salvus erit; sed tunc quando completa erit vocatio gentium? Itaque post vocationem plenariam Judaeorum nulla restat assumptio gentium; assumptio quippe gentium suum Quod si nemo gentium assumitur post communem vocationem Judaeorum, cum regnum Antichristi Judaeorum vocationem sit secuturum, nemo eorum quos regnum Antichristi, de gentibus occupaverit salutem habebit. Quod si sanctam Scripturam, ubi de hujusmodi rebus agitur, consulimus, neminem omnino deceptum ab Antichristo, rediturum inveniemus. CAPUT XII. De Elia et Enoch. Elias et Enoch, alter post diluvium, alter ante, in pa
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ tempoꝵ nullũ umꝙͣ : tempus in
tantũ in qͥnatum. ut antixp̃i uitam bene
ꝑ spect̾am. ñ arbicret᷑ fediorem. ttñ aufe̾nt᷑
uiditia dei afacie eius. Aut enim ñ atten¬
det aut ñ credet. Uarus in eod̾ psalmo mod̾
uaria illis nequissimi malitia dete¬
gitur. illos ꝯp̃hensura ⁊ sͥ illectura so¬
los qui ꝑeunt. saluandos mͦ lenib mͦ
aspis agg̃ssura ineutro tñ ꝓfitiet᷑. uirtꝰ
enim dini ꝯsili suos mauult ab illiꝰ¬

Expanded text:
omnium temporum, nullum unquam est tempus in tantum inquinatum, ut Antichristi vitam bene perspectam non arbitretur foediorem. Et tamen: Auferentur judicia Dei a facie; aut enim non attendet, aut non credet. Variis in eodem psalmo modis varia illius nequissimi malitia detegitur, illos comprehensura, et sibi illectura solos qui pereunt; salvandos modo lenibus, modo asperis aggressura. In neutro tamen proficiet, virtus enim divini consilii suos
Abbreviated transcription (Latin):
ocłi. singłoꝵ resurr̃o fiet. ñ tñ ideo necesse ÷
ut post̾i̾oꝵ atq pͥmoꝵs resurr̃o simul fiat.
Utͣq nmirũ mictu ocłi futura ÷: uerum
ait̾a in alt̾o. alt̾a fortasse in alt̾o. Pot̾ qͦq
fieri. ut pͥores ⁊ post̾ĩores pͥus aq posf̾ius. in
uno eodemq ictu ocłi resurgant. Unis atq
id̾ ocłi ictus priꝰ ht̃ ⁊ posfius. Asseuerant
tñ ñ nulli: nec absurde forsan pͥmis resus¬
citatis ⁊ sursum raptis: reliquos adhuc
uiuos simul cum resuscitatis inaera ra-¬
piendos ipsoq in raptu morituros ⁊ resur¬
recturos. qd fortasse apłs insinuabat dicẽs:
mortui qui inxp̃o sunt resurgent primi.
deinde nos qui uiuimus simul rapiemur
cum ilł. Quid ÷ enim dem̃ nos qui uiuimꝰ

Expanded text:
oculi singulorum resurrectio fiet: non tamen ideo necesse est oculi singulorum resurrectio fiet: non tamen ideo necesse est ut posteriorum atque primorum resurrectio simul fiat. Utraque nimirum in ictu oculi futura est: verum altera in altero, altera fortasse in altero. Potest quoque fieri ut priores et posteriores, prius atque posterius in uno eodemque ictu oculi resurgant. Unus atque idem oculi ictus prius habet et posterius. Asseverant tamen nonnulli, nec absurde forsan, primis resuscitatis et sursum raptis, reliquos adhuc vivos simul cum resuscitatis in aera rapiendos, ipsoque in raptu morituros et resurrecturos. Quod fortasse Apostolus insinuabat dicens: Mortui qui in Christo sunt resurgent primi; deinde nos qui vivimus simul rapiemur cum illis . Quid
Abbreviated transcription (Latin):
boni qͣm mali resurgent. s ñ omnes in
inmorcalitatis. ⁊ in passibilitatis głam
inmutabunt᷑. q̃ gͦ moraerit in resurgen¬
do  utiq parua. Ut enim mirabisior sit
resurr̃o. omnes resurgent in mom̃to. s qm
in mom̃to ÷ mora: qͣi corrigendo subdit in
pebra .i. in sũma cełitate. S ꝑ quid fiet
resurrõ adeo festiua: ꝑ tubam .i. uocem mag¬
nam ⁊ manifestam post qͣm: ñerit alia. ħ
tuba ÷ clamor ũn d̾r. Clamor. factus ⁊: ecce
sponsus uenit. Tube nomine aliqd̾ euidẽs
⁊ p̃clarum signum d̾r. qd̾ uor archangłi
dm̃ loquens. ait. Decelo auditum fecisti
iuditium. ⁊ alibi. Aduocabit celum desur¬
peccatores. Ad quid: discernere ppłm suum.
Quid illa discretione fiet: Erultabunt
scĩ ingła. Mali aũt quid: t̾ra tremuit
⁊ quieuit. simirum t̾ren pauebunt.
⁊ ab his que hic cara habuer̃t. quiescent.
S si om̃s mictu ocłi sunt resurrecturi: qͦmͦ
alii pͥus alii. resurgent post̾i̾us: Inictu

Expanded text:
resurgent; sed non omnes in immortalitatis et impassibilitatis gloriam immutabuntur. Quae ergo mora erit in resurgendo? utique parva; ut enim mirabilior sit resurrectio, omnes resurgent in momento, sed quoniam in momento est mora, quasi corrigendo subdit, inpebra, id est in summa celeritate. Sed per quid fiet resurrectio adeo festina? Per tubam; id est vocem magnam et manifestam, post quam non erit alia. Haec tuba est clamor; unde dicitur: Clamor factus est, Ecce sponsus venit . Tubae nomine aliquod evidens et praeclarum signum dicitur, quod vos archangeli Deum loquens ait: De coelo auditum fecisti Judicium ; et alibi: Advocabit coelum desurpeccatores. Ad quid? Discernere populum suum . Quid illa discretione fiet? Exsultabunt Sancti in gloria . Mali autem quid? Terra tremuit et quievit . Nimirum terreni pavebunt, et ab his quae hic chara habuerunt quiescent. Sed si omnes in ictu oculi sunt resurrecturi, quomodo alii prius, alii resurgent posterius? In ictu
Abbreviated transcription (Latin):
ca uestimenta facta sunt alba sicut nixait
quicꝗͣ tale intelligatur futurum in resur¬
rectione: uerum ideo. ut candore uestium
quoq int̾ scõs. alii aliis erunt in resurrõe
p̃stantiores. Uñ apłs. Alia claritas solis.
alia claritas lune. ⁊ alia claritas stellarũ.

Expanded text:
nica vestimenta facta sunt alba sicut nix, ut nica vestimenta facta sunt alba sicut nix, ut quidquam tale intelligatur futurum in resurrectione; verum ideo ut candore vestium quoque inter sanctos alii aliis erunt in resurrectione praestantiores. Unde Apostolus: Alia claritas solis, alia claritas lunae, et alia claritas stellar
Abbreviated transcription (Latin):
qui reformabit corpꝰ humilitatis nr̃e. ꝯfi¬
gͣatum corpori claritatis sue. Que gͦ ÷ sua
ut innotescat nr̃a: In tͣnssiguratione exem¬
plum future claritatis p̃monstrauit. dum
resplenduit facies eius sicut sol: uestim̃ta
aũ eius facta sunt alba situt nix. Ciarius
alba sicut nix: cum facies eiꝰ resplenduis¬
set sicut sol.Nam qͣnto sol splendore et
decore tͣnscendit niuem: tanto xp̃c sc̃is õi¬
sicut sol. Nemo tñ scõs inresurrõne arbitre
nudus extitit. nũꝙͣ uestiendus. si nũqͣm de¬
liquisset. Uñ apparet. qd̾ qui in paradiso ad¬
huc animał ueste minime indigebat
multo minus factus sp̃ualis. in dumento
indigeret incelo. Tanti namq decoris extrat
scruans obedientiam futͦus longe excellen¬
noris pꝰ ꝑactam: ut si indutꝰ fuisset. potiꝰ
ueste ꝯtexerit cernenda. ꝗͣ celau̾it tͦpia. ho¬
nestas gͦ ⁊ sufficientia resurrõnis. indum̃¬
ti haut eget aut occultatione aut defen¬
sione. Neq enim ideo intͣnsfig᷑atione dñi¬

Expanded text:
qui reformabit corpus humilitatis nostrae configuratum corpori claritatis suae . Quae ergo est sua ut innotescat nostra? In Transfiguratione exemplum futurae claritatis praemonstravit, dum resplenduit facies ejus sicut sol, vestimenta autem ejus facta sunt alba sicut nix . Clarius acta sunt alba sicut nix, cum facies ejus resplenduisset sicut sol. Nam quanto sol splendore et decore transcendit nivem, tanto Christus sicut sol. Nemo tamen sanctos in resurrectione arbitretnudus exstitit, nunquam vestiendus si nunquam deliquisset. Unde apparet quod qui in paradiso adhuc animalis veste minime indigebat, multo minus factus spiritualis indumento indigeret in coelo. Tanti namque decoris exstitit servans obedientiam, futurus longe excellentioris post peractam, ut si indutus fuisset, potius veste contexerit cernenda, quam celaverit turpia; honestas ergo et sufficientia resurrectionis indumenti haud eget, aut occultatione aut defensione. Neque enim ideo in Transfiguratione Domi
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is subseruiens necessitatib: nuslus
erit. Uñ ullud. Lux lucerne ñ lucebit tͥ
amplius reuera tñ ignis remanebit uerũ
ñ hoc in loco. neq ħ in officio. Ita ⁊ aqͣ alibi.
et obaliud. Constat aũ exceptione hac ha¬
bita: ignem atq aqͣm extremo ardore oĩo
iuxta scͥpturas dissoluendos. reliqͣ autem.
in meliorẽ esse mutanda formam dicente
lius sint. ĩn. uidi celum nouum ⁊ t̾ram
nouam: duo ut oĩo ñ sint. ut ignis ⁊ aqͣ qd̾
aqͣ sit abitura. ⁊ ibi auint ꝯtineri. p̃ ꝯfusi¬
one sonitus maris ⁊ fuctuũ. Mare enim
ꝯfludib abiturum: sonum effitiet ꝯfu¬
sum. de celo ũn aues celi. ñ dubium quin
diliuio pierint: ⁊ igne pituri sunt. Uñ
tantũ aiunt ignem maere ascensurũ. qͣntũ
ascendit diliuinum:. desuꝑiorib aũ ceł celoꝵ.
questio tñ apd̾ quosdam ÷. an igne ꝑituri s

Expanded text:
nostris subserviens necessitatibus, nullus nostris subserviens necessitatibus, nullus erit, unde et illud: Lux lucernae non lucebit tibi amplius . Revera tamen ignis remanebit, verum non hoc in loco, neque hoc in officio. Ita et aqua alibi, et ob aliud. Constat autem, exceptione hac habita, ignem atque aquam extremo ardore omnino, juxta Scripturas, 269 dissolvendos; reliqua autem in meliorem esse mutanda formam, dicentelius sint, unde: Vidi coelum novum et terram novam ; duo ut omnino non sint, ut ignis et aqua. Quod aqua sit abitura et ibi aiunt contineri: Prae confusione sonitus maris et fluctuum , mare enim cum fluctibus abiturum, sonum efficiet confusum de coelo. Unde aves coeli non dubium quin diluvio perierint, et igne periturae sint. Unde tantum aiunt ignem in aere ascensurum, quantum ascendit diluvium. De superioribus autem coeli coelorum, quaestio apud quosdam est an igne peritu
Abbreviated transcription (Latin):
Lo int̾fecto: ñ statim antixp̃i.
tur electis qui titubauer̃t. ñ aũ ceciderunt
nulla his futura ÷ qui saluabunt᷑. Item si
solis electis penitendi spatium ꝯceditur:
nulla ministͥs antxp̃i uenia sꝑetur. qui
tes uxores. ⁊ꝯuiuantes. Cumq dixerint pax
⁊ securitas: tunc repentinꝰ eis suꝑueniet
quens ait. Ignis ante ip̃m p̾cedet : ꝙit̾m.
Ignis in ꝯspectu eius exardescet. qui deuora¬
bit t̾ram cum g̃mine suo. montium qͣ
fundam̃ta comburet. Nimir̃ ⁊ añ ꝙͣ iudee
appareat. ꝙͣꝙͣ ñ nulli locum hc̃ ñ aliter
exponant. ignis iuditis ut putatur p̃ce¬
detr i pꝰqͣm apparuerit in ꝯspectu p̃sentia¬
ꝙ eius: idem ignis exardescet. quo uniu̾¬
sum mundi gͣmen uniu̾sa t̾re edifitia
cum animalib incin̾em ꝯu̾tentur. Tunc
fluenta aqͣrum que diu̾sis mundi par¬
tib siue hominũ usui siue telluris irri¬
gationi discurr̃t: quiescent. Unde illud.
Mare iam ñ ÷. Tunc quoq ignis iste ñr̃.

Expanded text:
lo interfecto non statim veniet tur electis qui titubaverunt, non autem ceciderunt nulla his futura est qui salvabuntur. Item si solis electis poenitendi spatium conceditur, nulla ministris Antichrites uxores et convivantes: Cumque dixerint pax et securitas, tunc repentinus eis superveniet quens, ait: Ignis ante ipsum praecedet? . Et iterum: Ignis in conspectu ejus exardescet , qui devorabit terram cum germine suo, montium quoque fundamenta comburet Nimirum et antequam Judex appareat. Quanquam nonnulli locum hunc aliter explicant. Ignis Judicii, ut putatur, praecedet; et postquam apparuerit in conspectu praesentiaque ejus, idem ignis exardescet, quo universum mundi germen et universa terrae aedificia cum animalibus in cinerem convertentur. Tunc fluenta aquarum, quae diversis mundi partibus, sive hominum usui, sive telluris irrigationi discurrunt, quiescent; unde illud: Mare jam non est . Tunc quoque ignis iste noster
Abbreviated transcription (Latin):
facile inuenies actum qui alit̾ accuset᷑:
modi actus facere aut mandare. nisi si
ea que importune comitant᷑: neqͣꝙͣ re¬
pellantur. fac rem. tolle comitem: nich̾

Expanded text:
facile invenies actum qui aliter accusetur modi actus facere aut mandare, nisi si ea quae importune comitantur nequaquam repellantur. Fac rem, tolle comitem, non pe
Abbreviated transcription (Latin):
qui natura sp̃c sunt: cum opus ẽ an¬
geli fiunt. Angeli namq: int̃pretan¬
tur nuntii. ⁊ puto omnes appellari
angelos. qm̃ nemo int̃ eos est quem
missos. inp̾conium xp̃i qui omnes mit¬
tit: ꝑꝑ eos qui ħeditatem capient salu¬
tis. Omnib enim p̃cellit. qui omnes
mittit. famulantes patͥ: dum filios
formant hereditati. xxxiiii. Quot
sint ordines et quib ad dicti. ooco roco

Expanded text:
qui natura spiritus sunt, cum opus est, anqui natura spiritus sunt, cum opus est, angeli fiunt. Angeli namque interpretantur nuntii; et puto omnes appellari angelos, quoniam nemo inter eos est quem missos in praeconium Christi qui omnes mittit, propter eos qui haereditatem capient salutis . Omnibus enim praecellit qui omnes mittit, famulantes Patri dum filios formant haereditati. CAPUT XXXIV. Quot sint ordines et quibus addicti. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
nem hanc sibi ñ ascribit. force qm̃ suo
ministerio ignis applicabatur alt̾ius:
expiatio tradebatur. uel minisfio sera¬
phin ñ solum ect̾ior ignis succenditur
uerum ⁊ int̾ior que est caritas: fortasse
in flammat᷑. De qua dicitur. Uniũsa de¬
licta oꝑit caritas. Unus ergo deseraphĩ.
igne labia ꝓpħe tangit. ꝑignem deus
caritatem accendit. caritas añt. peccata
exurit. ut ut ꝓpħa ñ iam polutus labi¬
is: idoneus fiat u̾bo p̾catonis. Uñ for¬
tasse minist̾io seraphim ꝑ caritatẽ cor¬
da mundant᷑. ministi̾o michaeł mili¬
tumq suoꝵ expiatio ꝑ fructus penitẽ¬
tie ꝓcurata: plenam restaurat ꝓpitia¬
tionem. S in erechiele. iam forsan che¬
rub igni accõmdatur: ut intali ne¬
gotio quasi scientia pleno: ipsam in
Unde clicatur angłs et sp̃c. acoococo¬
Nommunia autẽ omniũ nomina:
ex natura. angeli autẽ ex offitio. Unde
ꝓpħ̾a. Qui facit angłos suos sp̃c. slam

Expanded text:
nem hanc sibi non ascribit; forte quoniam suo nem hanc sibi non ascribit; forte quoniam suo ministerio ignis applicabatur, alterius expiatio tradebatur. Vel ministerio seraphim non solum exterior ignis succenditur, verum et 197 interior quae est charitas, fortasse inflammatur, de qua dicitur: Universa delicta operit charitas . Unus ergo de seraphim igne labia prophetae tangit; per ignem Deus charitatem accendit; charitas autem peccata exurit, ut propheta non jam pollutus labiis idoneus fiat verbo praedicationis. Unde fortasse ministerio seraphim, per charitatem corda mundantur; ministerio Michaelis militumque suorum, expiatio per fructus poenitentiae procurata, plenam restaurat propitiationem. Sed in Ezechiele jam forsan cherub igni accommodatur, ut in tali negotio quasi scientia pleno, ipsam intUnde dicatur angelus et spiritus. Communia autem omnium nomina us sunt ex natura, angeli autem ex officio. Unde Propheta: Qui facit angelos suos spiritus . Nam
Abbreviated transcription (Latin):
sit qui facit angłos suos sp̃c: subiũ¬
xit. ⁊ inmistros suos ignemurentẽ.
Ignis urens: int̾pretatio est seraphĩ.
Quare et seraphim ministrant d̾o.
xxxii. decherubim ⁊ seraphim.
N exechiele leguntur cherubim
eleuasse alas suas exaltata at̾ra.
alia quoq. un ꝯiertura sumitur.
qd̃ ⁊ ipsa cherubimi offiuis man¬
cipentur.S uenerabilis uiritra¬
ditio est ut aiunt dionisii. suꝑiores
sp̃c sola frui ꝯtemplatione. mino¬
res autẽ legatione assumpta qualita¬
te nõium: iuxta naturam officioꝵ.
S ap̃ ezechielem cherub extendit ma¬
num ad ignem: ap̃ ysayam. seraph
delet iniquitatem. cum nomen serap
conueniat igni: expiano aũt nichadi.
Solus nimirũ est dñs qui delet iniqui¬
tatem.⁊ ꝑ quem. nisi ꝑ eum qui ex uo¬
cabuli int̾pretatione dñi oꝑtinet uitẽ e
⁊ auferetur iniquitas tua. Qd sui offi¬
tii est. se nugne oꝑatum fatetur. aufe¬
rendam miquitatem dicit. s ablatio¬

Expanded text:
sit, qui facit angelos suos spiritus, subjunsit, qui facit angelos suos spiritus, subjunxit, et ministros suos ignem urentem . Ignis urens interpretatio est seraphim. Quare et seraphim ministrant Deo. CAPUT XXXII. De cherubim et seraphim. In Ezechiele leguntur cherubim elevasse alas suas exaltata a terra : alia quoque unde conjectura sumitur, quod et ipsa cherubim officiis mancipentur. Sed venerabilis viri traditio est, ut aiunt, Dionysii, superiores spiritus sola frui contemplatione; minores autem legatione, assumpta qualitate nominum juxta naturam officiorum. Sed apud Ezechielem cherub extendit manum ad ignem ; apud Isaiam seraph delet iniquitatem ; cum nomen seraph conveniat igni, expiatio autem Michaeli. Solus nimirum est Dominus qui delet iniquitatem; et per quem, nisi per eum qui ex vocabuli interpretatione Domini obtinet vicem? ut auferatur iniquitas tua . Quod sui officii est, se in igne operatum fatetur; auferendam iniquitatem dicit, sed ablatio
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu dei semꝑ. qͣmꝙͣ ñ nulli autu¬
mant alios circunure ministͣndo. alios
assistere contemplando. xxxi. De cheru¬
ed cherubim ⁊ seraphim. quos
duos ordines assistere aiunt: me¬
morat scͥptura ministrare. Unde adysa¬
yam unus de seraphim uolat. lapi¬
deq ignito dum os tangit: auitio pur¬
gat. ⁊ ad loquendum aptat. Scraphim
namq que ignis ardens int̃pretat᷑: in
igne oꝑari merito estimatur. Qͣmobrem
absurdum non est autumare: qͣmuis
forte p̾sumptio foret affirmare minist̾io
illoꝵ ⁊ rubum incombustum arsisse et
sodomam gomorramq igne atq sulphu¬
re funditꝰ ꝑisse. S qui cuutates succen¬
derunt. iidem duo seraphim pͥus loch
aꝑiculo eduxer̃t. Quos fuisse bonos
apparet. dum malos iuste ꝑdunt.
uistum autẽ aꝑditione pie educunt.
Uñ arbitror qd̃ penes quos est auctori¬
tas ulciscendi: est quoq abultione li¬
berandi. Propħa quoq pꝰquam p̾mi¬

Expanded text:
conspectu Dei semper . Quanquam nonnulli autuconspectu Dei semper . Quanquam nonnulli autumant alios circumire ministrando, alios assistere contemplando. CAPUT XXXI. De cherued cherubim et seraphim, quos duos ordines assistere aiunt, memorat Scriptura ministrare. Unde ad Isaiam unus de seraphim volat, lapideque ignito dum os tangit, a vitio purgat, et ad loquendum aptat . Seraphim namque, qui ignis ardens interpretatur, in igne operari merito aestimatur. Quamobrem absurdum non est autumare, quamvis forte praesumptio foret affirmare, ministerio illorum et rubum incombustum arsisse, et Sodomam Gomorrhamque igne atque sulphure funditus periisse. Sed qui civitates succendunt, iidem duo seraphim prius Loth a periculo eduxerunt . Quos fuisse bonos apparet, dum malos juste perdunt, justum autem a perditione pie educunt. Unde arbitror, quod penes quos est auctoritas ulciscendi, est quoque ab ultione liberandi. Propheta quoque postquam praemi
Abbreviated transcription (Latin):
bi obstitisse questus est. Qui dum ꝓ sibr
cominissis facit: ab eoꝵ seruitute ñdum
icrłm soluendum prtat. cuiꝰ peccata qͣre
sub nigo captiutatis detineatur: apud
uidicem accusat. s uincit pars danielis.
xrx. Omnos angeli ꝓ hominib d̾o seruũt.
icut autem tros p̾fatos suis cum
subditis. humanis reb agendis scͥp¬
ttira docente offitia suscepisse cognoui¬
mus: ita ⁊ reliquos inimo cõmuniter
om̃s. in hominũ negotiis deo deseruire
estimamius. Uñ eis loquens apłs. ait.
Nonne omnes sunt administratorii sp̃c
inminist̾ium missi ꝓpt̾ cos qui heredi¬
tatem capient salutis : Ad ministͣcorii
ex offitio. missi actualit̾: semꝑ assistũt
ei. qui ubiq est̃. Unde indaniele dicit᷑.
Milia milium ministrabant ei. ⁊ decies
miles centena milia assistẽbant ei. Nam
qui ministͣndo discurrũt: semꝑ ei cui
ministnt contemplando assistunt. uñ
raphael tobie missus ait. Ego sum an¬
gelus unus ex septem qui astamus in

Expanded text:
bi obstitisse questus est, qui dum pro sibi commissis facit, ab eorum servitute nondum Israelem solvendum putat, cujus peccata, quare sub jugo captivitatis detineatur, apud judicem accusat. Sed vincit pars Danielis. CAPUT XXX. Omnes angeli pro hominibus Deo serviunt. Sicut autem tres praefatos suis cum subditis humanis rebus agendis Scriptura docente, officia suscepisse cognovimus, ita et reliquos, imo communiter omnes, in hominum negotiis Deo deservire aestimamus. Unde de eis loquens Apostolus ait: Nonne omnes sunt administratorii spiritus in ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis . Administratorii ex officio, missi actualiter semper assistunt ei qui ubique est. Unde in Daniele dicitur: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . Nam qui ministrando discurrunt, semper ei cui ministrant, contemplando assistunt. Unde Raphael Tobiae missus ait: Ego sum angelus unus ex septem qui astamus in
Abbreviated transcription (Latin):
quoq federa pacis astringere estimat᷑.
ichael quoq legationem expiatio¬
num ac ꝑ hoc ꝓpitiationum cõmis¬
sam legimus. Unde matri eccłe apud qͣm
erpiationis ac ꝓpitiationis locus est: rite
pͥncipatur. Michaelis ergo offitium in¬
tuentes: ad mirando dicamus. quis ut d̾s.
qui maltis habitat. ⁊ humilia respicit.
Immunis a pecc̃o est. ⁊ peccatis expiare
ꝓpitius est. Expiator est. dum fit pecci
remissio. Propitius: dum ꝑ remissionẽ
datur reconciliatio .xxix. Michael am¬
mas ⁊ preces suoꝵ deo offert. ocor co¬
ichael ergo inus de pͥncipib pͥmis
ut indaniele legitur: pͥnceps mi¬
licie angłoꝵ sius cum copiis id agit. ut
homines idonei fiant temporali inuita:
post eam migre ad celestem. Ipsi enim
data est potestas suꝑ animas sc̃oꝵ ut
eas ꝑducat inparadisum exultatõnis
ante tͥbunal uditis. ñ qd̾ absq eoꝵ mi¬
nistio scõꝵ desid̾ia ignoraret: uerum qd̾
obsequi gaudent auctori ꝓdẽe homini.

Expanded text:
quoque foedera pacis astringere aestimaturichael quoque legationem expiationum, ac per hoc propitiationum commissam legimus. Unde matri Ecclesiae, apud quam expiationis ac propitiationis locus est, rite principatur. Michaelis ergo officium intuentes admirando dicamus: Quis ut Deus qui in altis habitat, et humilia respicit? Immunis a peccato est, et peccatis expiare propitius est. Expiator est, dum fit peccati remissio, propitius dum per remissionem datur reconciliatio. CAPUT XXIX. Michael animas et preces suorum offert Deo. Michael ergo unus de principibus primis, ut in Daniele legitur , princeps militiae angelorum, suis cum copiis id agit, ut homines idonei fiant temporali in vita, post eam migrare ad coelestem. Ipsi enim data est potestas super animas sanctorum, ut eas perducat in paradisum exsultationis. ante tribunal judicis; non quod absque eorum ministerio sanctorum desideria ignoraret; verum quod obsequi gaudent auctori, prodesse homini,
Abbreviated transcription (Latin):
sis sc̃ angeli astringuntur: ut indant¬
le uenerabilis quedam contentio int̾ cos
legatur. dum quisq stat ꝑ sua parte. ñ¬
dum cognita dei uoluntate. Sentiunt
tam̃ ñ nulli angelos gentib malos ma¬
lis pͥncipes constitui. qui int̾ gentes p̾lia
moueant. Uñ angelus bonus. loquens
cum daniele ait. Nunc reu̾̃tar ut p̾lier
aduersus pͥncipem ꝑsarum. Neq enim
int̾ bonos p̃lia fieri: conuenient̃ uidet᷑
dici. xxui. De officio raphaelis.

Expanded text:
sis sancti angeli 195 astringuntur, ut in Danisis sancti angeli 195 astringuntur, ut in Daniele venerabilis quaedam contentio inter eos legatur, dum quisque stat pro sua parte nondum cognita Dei voluntate. Sentiunt tamen nonnulli angelos gentibus malos malis principes constitui, qui inter gentes praelia moveant. Unde angelus bonus loquens cum Daniele, ait: nunc revertar ut praelier adversus principem Persarum . Neque enim inter bonos praelia fieri, convenienter videtur dici. CAPUT XXVI. De officio Raphaelis.
Abbreviated transcription (Latin):
reformato ꝑ gr̃am ad uultum dei int̾i¬
ori homine ac ꝑ hoc dii. ⁊ filii excelsi.
effecti sunt. Nec ab surdum est credi.
illos quos incustodia uidarc ppłi sibi
subditos michael optinuit secum mi¬
grasse. Tradidit namq iosephus ange¬
los templi p̾sides. ꝯclamasse. fugiamus
ex his sedib. Sicut michael ad custodi¬
am regni dei sibi famulantẽ ht̃ exerci¬
tum: ita singulos angelos singulis.
mundi regni p̾fectos. pͥmatum opti¬
nere credibile est. suꝑ cos omnes. qui
sub sua potestate singulis hñt ꝑsonis
ꝓ uidere. S cum int̾ uirum. ⁊ uirum.
siue gentem et gentem certatur: est mre
conflictum pͣuum adu̾sus bonum. San¬
gelus dum astat suo. ñne obstat adu̾sarioᷤ
S forte sue parti conat᷑ ꝓdẽe. ñ alt̾i noce.
Id namq offitii ht̃. ñ quidem. ut uicum
bonum offendat. uerum ut ei quem tu¬
tandum suscepit. prout oportet subue¬
niat. Tanta enim affectione sibi cõmis¬

Expanded text:
reformato per gratiam ad vultum Dei interireformato per gratiam ad vultum Dei interiori homine, ac per hoc dii et filii excelsi effecti sunt. Nec absurdum est credi illos, quos in custodia Judaici populi sibi subditos Michael obtinuit, secum migrasse. Tradidit namque Josephus angelos templi praesides conclamasse. Fugiamus ex his sedibus. Sicut Michael ad custodiam regni Dei sibi famulantem habet exercitum, ita singulos angelos singulis mundi regnis praefectos primatum obtinere credibile est super eos omnes, qui sub sua potestate singulis habent providere. Sed cum inter virum et virum sive gentem et gentem certatur, est inire conflictum pravum adversus bonum. Sed angelus Domini astat suo, nonne obstat adversario? Sed forte suae parti conatur prodesse, non alteri nocere: id namque officii habet, non quidem ut virum bonum offendat, verum ut ei quem tutandum suscepit, prout oportet subveniat: tanta enim affectione sibi commis
Abbreviated transcription (Latin):
angelis deputatas. Unde dñs ꝓhibẽs
scandalizare unum ex pusillis sius:
subiungit angłos eoꝵ semꝑ uid̾e faciem
dei quidum cõmissos sibi custodiunt:
ip̃os ⁊ amalis defendunt. ⁊ inbonis adui¬
uant. liberi camen arbitrii uire ꝑ oĩa
saluo. semitaq rectitudinis nusqͣm dere¬
licta. Neq enim alit̃ adẽe uoluit. nisi ut
decet. Sicut autem omnis anima: ita ⁊
omnia regna. custodiis angłoꝵ manci¬
pata creduntur. Unde moyses uxta ali¬
am tͣnslationem ait. Statuit t̾minos
gentium uixta numerũ angłoꝵ dei.
Qd̾ ita exponunt. Sicut unicuiq hõmi
custodem angelum deputatum legimus.
sic ⁊ angelos pͥncipes gentium credamꝰ
constitutos. Nam indanele legimus.
tu de non gente ad genten dei. de ꝑfidia
uideoꝵ ad conu̾sionem gentium: migͣs¬
se creditur. xeu. Qd̾ michael relictis ui¬
ec est dubitandum de ip̃o qm̃ qui
michael.i. quis ut deus mincupa¬
tur: merito ad illos ꝑtinet. qui ud̾s.

Expanded text:
angelis deputatas. Unde Dominus prohibens angelis deputatas. Unde Dominus prohibens scandalizare unum ex pusillis suis, subjungit angelos eorum semper videre faciem Dei : qui dum commissos sibi custodiunt, ipsos et a malis defendunt, et in bonis adjuvant; liberi tamen arbitrii jure per omnia salvo, semitaque rectitudinis nusquam derelicta. Neque enim aliter adesse voluit, nisi ut decet. Sicut autem omnis anima, ita et omnia regna custodiis angelorum mancipata creduntur. Unde Moyses juxta aliam translationem ait, statuit terminos gentium juxta numerum angelorum Dei . Quod ita exponunt: sicut unicuique homini custodem angelum deputatum legimus, sic Angelos principes gentium credamus constitutos. Nam in Daniele legimus, tu de non gente ad gentem Dei, de perfidia Judaeorum ad conversionem gentium migrasse creditur. CAPUT XXV. Quod Michael, relictis Judec est dubitandum de ipso, quoniam qui Michael, id est, Qui ut Deus nuncupatur, merito ad illos pertinet, qui ut Deus
Abbreviated transcription (Latin):
dei. qui sunt p̾positi suꝑ aerias potesta¬
tes: ne noceant nobis. Que sententia
ibi habetur. Braco iste quem formas¬
ti ad illudendum ei. Spũales ergo tor
⁊ homines: ambo indifferent̾ tam bo¬
nos affugunt quam malos.S qd̃
scĩ angeli malos homines dorqueant.
ñ nunꝙͣ scriptura dicit. ⁊ crebro for¬
te uariisq modis contingit. Non tam̃
cogit ratio. ut quotiens uel qͦquomͦ
ꝑ cutiatur homo. id opordeat fieri ex¬
trinsecus. aut abangelo aut ab hõie.
Dotest enim homo aut naturali mor¬
bo aut casu illato tabescere. alus quo¬
q modis absq ministri offitio deꝑire.
xxiiii. De flagello dei ⁊ angelis anima¬
ed qͦ quomodo flagellum dei ue¬
niat: aut corrigendum querit
cedere aũ impenitentẽ cruciare. aut
cum bonum urum inuen̾it: in bono
ꝓmouere. Uirum tamen bonum bo¬
no ab angelo credi: haut occurrit. nͥ
forte rõne hac. Certa res est dum aĩe
ꝑegͥnantur in corpore. singłas singłis

Expanded text:
Dei, qui sunt praepositi super aerias potestaDei, qui sunt praepositi super aerias potestates, ne noceant nobis. Quae sententia ibi habetur: Draco iste quem formasti ad illudendum ei . Spirituales ergo tortsicut et homines, ambo indifferenter, tam bonos affligunt quam malos. Sed quod sancti angeli malos homines torquant, nonnunquam Scriptura dicit, et crebro forte variisque modis contingit. Non tamen cogit ratio ut quoties, vel quoquo modo percutiatur homo, id oporteat fieri extrinsecus, aut ab angelo, aut ab homine. Potest enim homo aut naturali morbo, aut casu illato tabescere, aliis quoque modis absque ministri officio deperire. CAPUT XXIV. De flagello Dei et angelis animaed quoquomodo flagellum Dei veniat, aut corrigendum quaerit caedere, aut impoenitentem cruciare; aut cum bonum virum invenerit, in bono promovere. Virum tamen bonum bono ab angelo caedi haud occurrit, nisi forte ratione hac. Certa res est, dum animae peregrinantur in corpore, singulas singulis
Abbreviated transcription (Latin):
obstat. Nichil enim difficilius erat occi¬
dere qͣm torquere: nisi diuina uoluntas
restitisset. Cur enim amorte dñs ꝓhibe¬
ret. si mortem inferre aut ñ posset aut
nollet: Qui ergo mortem ꝑ menbra sua
plaga multis irrogatur. int̾ malos sic̃
contingit tͥbulari bonos. cur ñ etiam ꝯ¬
tingat int̾ire eos: Plagam aũt naufra¬
gi sicut ⁊ belli. pestium quoq quẽad¬
modũ ⁊ famis. atq similium. si ñ semꝑ
at freq̃nter. ꝑ malignos fieri sp̃c credi¬
bile est. He nimirũ sunt inmissiones
ꝑangelos malos. quas dñs mittit:
iram indignationis sue. Unde suꝑ il¬
lum locum. ⁊ uocauit famen sr̃ t̾rã.
cum sit ⁊ altera. hec quoq sententia in¬
uenitur. uocauit. qͣi ꝑsonam anima¬
tam. Forte quia ꝑ angłos immittit ma¬
los qui talib p̾positi sunt. Uocauit ergo
famen .i. angelum fami p̾positum. Sed
ne qͣntum uolunt noceant: crebro
audiunt. Nolite nocere t̾re ⁊ mari. Or

Expanded text:
obstat: nihil enim difficilius erat occiobstat: nihil enim difficilius erat occidere quam torquere, nisi divina voluntas restitisset. Cur enim a morte Dominus prohiberet, si mortem inferre, aut non posset aut nollet? Qui ergo mortem per membra sua plaga multis irrogatur inter malos, sicut contigit tribulari bonos, cur non etiam contingat interire eos, plagam autem naufragii sicut et belli, pestium quoque quemadmodum et famis atque similium, si non semper, at frequenter per malignos fieri spiritus credibile est. Hae nimirum sunt immissiones per angelos malos, quas 194 Dominus mittit iram indignationis suae. Unde super illum locum: Et vocavit famem super terram ; cum sit et altera, haec quoque sententia invenitur: Vocavit quasi personam animatam. Forte quia per angelos immittit malos qui talibus praepositi sunt. Vocavit ergo famem, id est angelum fami praepositum. Sed ne quantum volunt noceant, crebro audiunt: Nolite nocere terrae et mari .
Abbreviated transcription (Latin):
uade audit. missus in iob mox impe¬
tum facit. Deus uade dicit. qui licet ma¬
los maloꝵ conatus execratur: tamenbo¬
nos maloꝵ conatuum euentus ampler¬
bonos conũtit inexitus. Ideo namq sinit
fieri mala. quia de malis cogitat educ̃e
bona.xxiii. Demissione maloꝵ sp̃uum.
rinceps demonioꝵ satellites suos
mittit. Uñ ⁊ angeli dei nuncupan¬
tur. iuxta illud. ⁊ angelus dñi ꝑsequens
eos. Ille ad subu̾sionem cunctoꝵ: dñs ad
pbationem suoꝵ. Conueniunt inmissio¬
ne: differunt in causa missionis: ac sic ñ
plene conueniunt: qm̃ alit̾ atq aliter
mutunt. Mutit utq ut torq̃antur ma¬
li. paritq boni. ad idem tendunt. idemq
uolunt: s longe differunt. Alterũ con¬
sulit ratio. alt̾um impellit curbata ef¬
frenatio. Unde egressus sathan a facie
dñi memoratur. Qui dum iob suos sua¬
ꝙ tollit. ipsumq grauissime affugit:
qd̃ lecum quoq ñ irrogat dñi ꝓhibitio

Expanded text:
vade audit, missus in Job mox impevade audit, missus in Job mox impetum facit: Deus vade dicit, qui, licet malos malorum conatus exsecretur, tamen bonos malorum conatuum eventus amplexbonos convertit in exitus. Ideo namque sinit fieri mala, quia de malis cogitat educere bona. CAPUT XXIII. De missione malorum spirituum. Princeps daemoniorum satellites suos mittit, Unde et angeli Dei nuncupantur, juxta illud: Et angelus Domini persequens eos . Ille ad subversionem cunctorum, Dominus ad probationem suorum. Conveniunt in missione, differunt in causa missionis; ac sic non plene conveniunt, quoniam aliter atque aliter mittunt. Mittit uterque ut torqueantur mali pariterque boni. Ad idem tendunt, idemque volunt, sed longe differunt. Alterum consulit ratio, alterum impellit turbata effrenatio. Unde egressus Satan a facie Domini memoratur: qui dum Job suos suaque tollit, ipsumque gravissime affligit, quod lethum quoque non irrogat, Domini prohibitio
Abbreviated transcription (Latin):
illatum s ⁊ in homine inuentum lã¬
guorem curarent. Nec solum in malos
uerum etiam inbonos impetum faciũt
dampna rerum. lesiones corpoꝵ. mor¬
tem ipsam secum ferentes. Unde sathã.
concusso tͥamio filiis sc̃ĩs sanctiorem
iob. orbauit. Sc̃i utiq erant quos lon¬
ge meluis. quia multo securius. insinu
abrahe morcuos: quã in mundo uiuos
possidebat: hac ꝑ hoc pari numero sibi
natis denuo filiis. omnia duplo recepe
rat.xxii. Quales sint demones bonis et
ed in malos tanqͣm pecus in mał.¬
suum suo iure demones ut libet
utuntur. nisi cum miscratione eius re¬
trahuntur: qui ponit inthesauris ab¬
yssos. sciens ap̃se quid boni ap̃ nos sit
futurum ꝑ malos. Bonis autem sẽꝑ
nocere uolunt.⁊ nunꝙͣ possunt. nͥ cum
ad ꝓbationem scõꝵ id fieri sinit deus.
aut ut suas agnoscant uires. ⁊ deo gͣti
fiant. aut infirmitatem. ⁊ roborari
querant. Unde sathan deum iob cum
sius uallasse ꝯqueritur s cum a deo

Expanded text:
illatum, sed et in homine inventum lanillatum, sed et in homine inventum languorem curarent. Nec solum in malos, verum etiam in bonos impetum faciunt, damna rerum, laesiones corporum, mortem ipsam secum ferentes. Unde Satan, concusso triclinio, filiis sanctis sanctiorem Job orbavit . Sancti utique erant quos longe melius, quia multo securius in sinu Abrahae mortuos, quam in mundo vivos possidebat, ac per hoc pari numero sibi natis denuo filiis omnia duplo recuperat . CAPUT XXII. Quales sint daemones bonis et malis. Sed in malos tanquam pecus in suum, suo jure daemones ut libet utuntur, nisi cum miseratione ejus retrahuntur qui ponit in thesauris abyssos, sciens apud se quid boni apud nos sit futurum per malos; bonis autem semper nocere volunt et nunquam possunt, nisi cum ad probationem sanctorum id fieri sinit Deus, aut ut suas agnoscant vires, et Deo grati fiant, aut infirmitatem, ut roborari quaerant. Unde Satan Dominum Job cum suis vallasse conqueritur ; sed cum a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
quem a conatu arcet forma crucis emu¬
la tau: fronti imp̃ssa. Torquet ergo d̃s
homines malos angelos ꝑ malos. si¬
milit̾q ꝑ bonos. Ipsi enim infine mun¬
di messores. zizania de tͥcico colligentes:
auferent de regno eius omnia scandala
alligantes ea fasciculos ad comburendũ.
Sp̃c autẽ maligni cotidie animas ad in¬
feros trabunt. quas ⁊ acorꝑib inuitas
extͣhunt. Unde dñs. stulte. hac nocte ani¬
mam tuam repetent. Qui : Utiq exac¬
tores qui pecc̃m cõmittunt. ⁊ sine int̾¬
missione: ꝓ pec̃co penam exigunt. hi
animã nocte huiꝰ scłi repetunt: quo
ꝑducturi nisi ad infernum᷑. Nam si
anima lazari ab angelis portatur insi¬
num abrahe. ñne decet ut anima diui¬
tis ꝑdemones sepulta sit in inferno᷑
num: inique ad gehennam. Qui eas ⁊ ad
inferos trahunt. ⁊ acorꝑib repetunt:
udem easdem in corporib uexant. Unde
putantur curare. cum cessant alesiõe.
uere enim curarent. si non solum a se

Expanded text:
quam a conatu arcet forma, crucis aemuquam a conatu arcet forma, crucis aemula, Tau, fronti impressa. Torquet ergo Deus homines malos per angelos malos, similiterque per bonos. Ipsi enim in fine mundi messores zizania de tritico colligentes, 193 auferent de regno ejus omnia scandala, alligantes ea in fasciculos ad comburendum . Spiritus autem maligni quotidie animas ad inferos trahunt quas et a corporibus invitas extrahunt. Unde Dominus: Stulte, hac nocte animam tuam repetent ; qui utique exactores qui peccatum committunt, et sine intermissione pro peccato poenam exigunt, ii animam nocte hujus saeculi repetunt, quo perducturi nisi ad infernum? Nam si anima Lazari ab angelis portatur in sinum Abrahae, nonne decet ut anima divitis per daemones sepulta sit in inferno? num iniquae ad gehennam, qui eas et ad inferos trahunt, et a corporibus repetunt, iidem easdem in corporibus vexant, unde putantur curare cum cessant a laesione: vere enim curarent si non solum a se
Abbreviated transcription (Latin):
offendere est. Molestia ergo huiꝰmodi
ex iudice est pena. ex reo culpa.xxi.
rio utitur modo angłoꝵ: mͦ homi¬
nũ nec ulli dubium est idmodo fieri
animalia ꝑ irr̃onalia. mͦ in animata
ꝑelementa. Contingit quoq hõmem
cedi penes se. Si an huiꝰmodi quoq ꝑ
angłos faciat deus an etiam ꝑse: for¬
casse ñ satis notum est. Oꝑ atur deus
tam ꝑ bonos qͣm ꝑmalos ministros.
angłos ⁊ homines. ꝑ bonos angelos:
sodomã subũtit. P ext̃minatorẽ iniquũ
iniquoꝵ pͥmogenita uidex deus occidit:
sicut plerumq ap̃ nos uider ꝑ carnifices
bonus ꝑmalos. ñ nunꝗͣ. quoq ꝑ bonos.
agit inreos. bene agens etiam ꝑ male
agences. Ext̾minator iniqrius apparu¬
it. dum suos deus tͣnsiens lib̾auit. docẽs
ex sanguine agni figuram tau postib
inliuiri. Utiq sp̃c malignus erat. qui
cuiꝰq familie pͥmogenita. fidei caritatis¬
q designatiua: extinguere conabatur:

Expanded text:
offendere est. Molestia ergo hujusmodi offendere est. Molestia ergo hujusmodi ex judice est poena, ex reo culpa. CAPUrio utitur modo angelorum, modo hominum: nec ulli dubium est id modo fieri animalia per irrationalia, modo inanimata per elementa: contingit quoque hominem caedi penes se. Sed an hujusmodi quoque per angelos faciat Deus, an etiam per se, fortasse non satis notum est. Operatur Deus tam per bonos quam per malos ministros, angelos et homines. Per bonos angelos Sodomam subvertit, per exterminatorem iniquum, iniquorum primogenita judex Deus occidit. Sic plerumque apud nos judex per carnifices, bonus per malos, nonnunquam quoque per bonos agit in reos, bene agens etiam per male agentes. Exterminator iniquus apparuit, dum suos Deus transiens liberavit, docens ex sanguine agni, figuram Tau, postibus illiniri . Utique spiritus malignus erat, qui cujusque familiae primogenita fidei charitatisque designativa, exstinguere conabatur,