comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iane deuotionis preconio p̃ferendũ.
Ecce uerbum ꝓfertur inmedium:i dotꝰ
tacet ac sub silentii sui censura repͥmi¬
tur senatus apłorũ. Tanta siquidem
magistri p̃sidentis uidebatur aucto¬
ritas: ut sub districta se compesceret
beata discipłorum contio disciplina.
Hesitant: ambigunt: atq int̾ se inuice
ocłorum nutib quodam mͦ interro¬
gantes aspiciunt: uerumptamen
lingua ꝓferre quod gestiunt. uel do¬
minum consulentes inquirere nonp̃¬
sumunt. Tacet petrus: tacet clauicł¬
rius celi. Tacet deniq lingua: que
clauis facta celorum. cȩlum simul
& terrã ligat et soluit. Lacetis inqͣ¬
cui inferi porte non p̃ualent: qͥ ligan¬
di animas atq soluendi optinet pͥn¬
cipatum. Silet andreas. qui ipsi fr̃ĩ
ad fontem uite p̃uius fuit. Non loqͥ¬
tur thomas: qui uiam se nescire ꝓfes¬
sus. eundem esse uiam. ueritatem &
uitam. ipso referente cognouit. Non
p̃sumit os aperire philippus: qͥ dum

Expanded text:
Christianae devotionis praeconio praeferendum! Christianae devotionis praeconio praeferendum! Ecce verbum profertur in medium, et totus tacet, ac sub silentii censura reprimitur senatus apostolorum; tanta siquidem magistri praesidentis videbatur auctoritas, ut sub districta se compesceret beata discipulorum concio disciplina. Haesitant, ambigunt, atque inter se invicem oculorum nutibus quodammodo interrogantes aspiciunt; verumtamen lingua proferre quod gestiunt, vel Dominum consulente inquirere non praesumunt. Tacet Petrus, tacet coeli clavicularius. Tacet denique lingua, quae clavis facta coelorum, coelum simul et terram ligat et solvit. Tacet is, inq inferri non praevalent, qui ligandi animas atque solvendi obtinet principatum . Silet Andreas, qui ipsi fratri ad fontem vitae praevius fuit . Non loquitur Thomas, qui viam se nescire professus, eumdem esse viam, veritatem et vitam, ipso referente, cognovit . Non praesumit os aperire Philippus, qui dum
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis plus dilexit. eo ei pondus frat¬
ne dilectionis exhibuit: ut nimirum
plus amaret qui plus amabatur: et qͥ
pͥmus erat in redemptoris amore. p̃cipu¬
us infraterna fieret caritate. Quantũ
aũ apud dñm impetrandi locum. qͣm
precipuȩ familiaritatis ioħs optinue¬
rit pͥuilegium. hinc manifestius colli¬
gere possumꝰ ꝙ idem beatus ioħs euan¬
głista testatur quia in ipso uitalis ce¬
tatus ẽ & dixit. Amen am̃ dico uobis:
quia unus exuobis tradet me. Deinde
sequitur. Aspiciebant gͦ ad iniucem
disciplĩ: hesitantes de quo diceret. moxq
subiunxit. Erat gͦ recumbens unus ex
discipłis iħu insinu iħu: quẽ dilige¬
bat uĩc. Innuit gͦ huic sẏmon petrus:
& dic̃ ei: Qs ẽ de quo dicit: Atq ut
historie stilo non denear: iohanni mox
interroganti dñs respondit. Ille ẽ. cui
ego intinctum panem porrexero. Omira¬
bilem atq incomparabilem uirũ:⁊ om̃i

Expanded text:
cunctis mortalibus dilexit et hoc ei pondus fratcunctis mortalibus dilexit et hoc ei pondus fraternae dilectionis exhibuit, ut nimirum plus amaret qui plus amabatur, et qui primus erat in Redemptoris amore praecipuus in fraterna fieret charitate. Quantum autem apud Dominum impetrandi locum, quam praecipuae familiaritatis Joannes obtinuerit privilegium, hinc manifestius colligere possumus; quod idem beatus evangelista testatur, quia in ipso vitalis coetatus est, et dixit: «Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me.» Deinde sequitur: «Aspiciebantergo ad invicem discipuli haesitantes, de quo diceret.» Moxque subjungit: «Erat ergo recumbens unus ex discipulis ejus in sinu Jesu, quem diligebat Jesus. Innuit ergo huic Simon Petrus, et dicit ei: Quis est de quo dicit?» Atque ut historiae stylo non tenear, Joanni mox interroganti Dominus respondit: «Ille est, cui ego intinctum panem porrexero .» O mirabilem atque incomparabilem virum, et omni
Abbreviated transcription (Latin):
rimas caritatis uapores effundere.
caritatis uidetur ardorib estuare.
Modo enĩ patres nominatĩ ad caritatẽ
ꝓuocat. modo non filios s filiolos qͣsi
tenere diligens appellat. Modo ꝓͥis
etatum uocabulis infantes. mͦ uiue¬
nes: mͦ singłatim commonet adoles¬
centes. Alodo etiam mulierib epłas
destinat: easq ad cautelam fidĩ &
studium sincere dilectionis inuitat.
Hic itaq inenarrabilis caritatis ar¬
dore succensus huc illucq se u̾tens.
undiq circuiens. ubiq discurrens.
omnia ad salutem hominũ genera
concitat: omĩa etatum incrementa
ꝑlustrat: omnes humane conditioĩs
ordines ocło curiose sollicitudinis
inuestigat: & tam quã argus uniu̾¬
salis eccłie factus totius humani ge¬
neris summã ulnis paterne dilectiõ¬
nis amplectitur: atq ad redemptoriᷤ
sui consortium trahere. unde quẽq
singillatim ammonendo conatur: Amor
quippe domini quo eum mortalib p̃¬

Expanded text:
rimas, charitatis vapores effundere, rimas, charitatis vapores effundere, charitatis videtur ardoribus aestuare. Modo enim patres nominatim ad charitatem provocat, modo non filios, sed filiolos, quasi tenere diligens appellat. Modo propriis aetatum vocabulis infantes. modo juvenes, modo sigillatim admonet adolescentes. Modo etiam mulieribus epistolas destinat, easque ad cautelam fidei et studium sincerae dilectionis invitat. Sic itaque inenarrabili charitatis ardore succensus, huc illucque se vertens, undique circumiens, ubique discurrens omnia ad salutem hominum genera concitat, omnia aetatum incrementa perlustrat, omnes humanae conditionis ordines oculo curiosae sollicitudinis investigat, et tanquam Argus universalis Ecclesiae factus, totius humani generis summam, ulnis paternae dilectionis, amplectitur atque ad Redemptoris sui consortium trahere unumquemque sigillatim admonendo conatur. Amor quippe Domini, quo eum prae
Abbreviated transcription (Latin):
inpetro: ipse loquutus ẽ in iohanne.
onenĩ inquit uos estis qͥ loquimini.
sed sp̃c patris ur̃i qui loquit᷑ in uo¬
bis. Merito nempe et beatus ioħs
p̃cedentes om̃s ac subsequentes di¬
uinorum scͥptores uoluminum
gła singłaris precedit eloquii: quẽ
non luxuria polluit. non libido cor¬
rupit: s uirginalis integritas ꝑpe¬
due incorruptionis titulo decora¬
uit. Qui nimirũ nuptialis copłẽ
tbalamum deserens. omnem illece¬
bre carnalis ardorem. non celesti ñ
deliciarum transtulit uoluptatẽ.
artissimeq se in sui redemptoris
ac dilectoris amore coniunxit. ꝓpter
quem scł coniuigalis thori federa ab¬
dicauit. Uñ diuinitus illi concessum
ẽ. ut tanta cor eius etiam gra circa
fr̃s caritatis grã repleretur: ut sacro¬
scm̃ pectoris eius templum uelut cami¬
nus quidam diuni uideret᷑ incendii.
Quod ꝓfecto inquib dam scͥpturis eius
pat ent̃ agnoscitur. in quib utiq ꝑ
omnem fere paginam quasr ꝑ qͣs dã

Expanded text:
ocutus est in Joanne. «Non enim, inquit, vos estis, qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri, qui loquitur in vobis . » Merito nempe beatus Joannes et praecedentes omnes ac subsequentes divinorum scriptores voluminum, gloria singularis praecedit eloquii, quem non luxuria polluit, non libido corrupit, sed virginalis integritas perpetuae incorruptionis titulo decoravit. Qui nimirum nuptialis copulae thalamum deserens, omnem illecebrae carnalis ardorem in coelestium deliciarum transtulit voluptatem, arctissimeque se in sui Redemptoris ac dilectoris amore conjunxit, propter quem scilicet conjugalis tori foedera abdicavit. Unde divinitus illi concessum est ut tanta cor ejus etiam circa fratres charitatis gratia repleretur, ut sacrosanctum pectoris ejus templum velut caminus quidam divini videretur incendii. Quod profecto in quibuslibet Scripturis ejus patenter agnoscitur, in quibus utique per omnem fere paginam, quasi per quasdam
Abbreviated transcription (Latin):
cum factum ẽ: mortuus pendebai
iste cum factum ẽ. Cognata duo
sunt somnus & mors : latris & ltꝰ.
Compunctus ẽ dñs: in loco peccatoꝵ
Sed de illo latere factaẽ ȩua. qui
nos peccando mortificaret. De isto
autem latere factaẽ ȩccłia. quȩ nos
pariendo uiuificaret.

Expanded text:
cum factum est: mortuus pendebat cum factum est: mortuus pendebat iste, cum factum est. Cognata duo sunt somnus et mors, latus et latus, compunctus est Dominus in loco peccatorum. Sed de illo latere facta est Eva, quae nos peccando mortificaret; de isto autem latere facta est Ecclesia, quae nos pariendo vivificaret.
Abbreviated transcription (Latin):
quia uetus homo nr̃ simul cruci¬
fixus ẽ cum illo. ut euacuetur cor¬
pus peccati: & ultra ñ seruiamus
peccato. Agnosce ibi uocem tuam:
ut cantet tibi gła mea. & ñ compũ gar.
Modo enim cum istas corporis morta¬
les sarcinas baiulamus: ñ de est un¬
de compungamͣ̃. Nam si cor non
com pungit᷑: quare pectus tunditur:
Cum ergo uenerit etiam nr̃i corpo¬
ris dedicatio. quȩ p̃cessit in domini
exemplo: tunc non compungemur.
Compunctionẽ enĩ quam habemꝰ
de peccato. significauit lancea ꝑ¬
cussoris. Demiq qm̃ scriptum est.
amuliere inicium factum ẽ peccati.
& per illam om̃s moriuntur: reco¬
lite de quo menbro factaẽ : & iudete
ubi dominus lancea compunctus ẽ.
Recolite in quam: recolite primam
conditionem nrãm. Non enĩ frustra
ut dixi. uetus homo nr̃ simul cru¬
cisixus ẽ. ut euacuetur corpus pecca¬
ti: ut ultra ñseruiamus peccato.
Nempe ęua a qua factum ẽ initium
peccati: sumptaẽ ut formaretur de
latere uiri. Sormiens iacebat ille

Expanded text:
quia vetus homo noster simul crucifixus est cum illo, ut evacuetur corpus peccati, ut ultra non serviamus peccato . Agnosce ibi vocem tuam: Ut cantet tibi gloria mea, et non compungar. Modo enim cum istas corporis mortalis sarcinas bajulamus, non deest unde compungamur. Nam si cor non compungitur, quare pectus tunditur? Cum ergo venerit etiam nostri corporis dedicatio, quae praecessit in Domini exemplo, tunc non compungemur. Compunctionem enim, quam habemus de peccato, significavit lancea percussoris. Denique quoniam scriptum est, A muliere initium factum est peccati, et per illam omnes moriuntur : recolite de quo membro facta est, et videte ubi Dominus lancea compunctus est. Recolite, inquam, recolite primam conditionem nostram: non enim frustra, ut dixi, Vetus homo noster simul crucifixus est, ut evacuetur corpus peccati, ut ultra non serviamus peccato. Nempe Eva, a qua facta est initium peccati, sumpta est, ut formaretur, de latere viri. Dormiens jacebat ille,
Abbreviated transcription (Latin):
coram hominib ubi finiurt: Utͥ
udeamini abeis. Ut ideo faciant
ut iudeant᷑ ab hominib: hune
fructum boni oꝑis querant. hũc
ferant: nichil aliud expectent: m¬
chil supioris & celestis commodi
concupiscant. Sed si idõ solum faciat. ut
laudetur: hic ꝓhibuit ds̃. Cauete facere.
Quom: Ut uideamini abeis. Cauete bũe
habere fructum: i dest uisionẽ hominũ.
mo accendit lucernã & ponit eam
sub modio. sed suꝑ candelabrum: ut
luceat om̃ibus qui in domo sunt.
Et sic luceant oꝑa urã coram homi¬
nibus: ut indeant inquit bona fa¬
cta ur̃a. Et non ibi remansit: sed
głificent. subiunxit. patrem ur̃m
qui incelis est. Aliud est. in bono
quisisti. Sic ergo faciamus. ut ñ
uideamur ab hominib: hocẽ sic
faciamus. ut usionem hominum
ꝓ mertede non quitamus. Sed sic
nos tales non faceret. nichil essemꝰ.

Expanded text:
coram hominibus: ubi finivit? Ut coram hominibus: ubi finivit? Ut videamini ab eis. Ut ideo faciant, ut videantur ab hominibus; hunc fructum boni operis quaerant, hunc ferant: nihil aliud exspectent, nihil superioris et coelestis commodi concupiscant. Sed si ideo solum faciat, ut laudetur: hoc prohibuit Dominus. Cavete facere. Quomodo? Ut videamini ab eis. Cavete hunc habere fructum, vismo accendit lucernam, et ponit eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt. Et, Sic luceant opera vestra coram hominibus, ut videant, inquit, bona facta vestra. Et non ibi remansit: sed, glorificent, subjunxit, Patrem vestrum, qui in coelis est . Aliud est in bono quisisti. Sic ergo faciamus, ut non videamur ab hominibus, hoc est, sic faciamus, ut visionem hominum pro mercede non quaeramus: sed sic nos tales non faceret, nihil essemus.
Abbreviated transcription (Latin):
am urãm coram hominib ut ui¬
deamini ab eis: alioquin mercedẽ
non habebitis apud patrem uestrũ
qui incelis ẽ. debet questio ista dis¬
soliu. ut nouerimus quẽ admodũ
dño obtemꝑemus. ne obtemperare
illi ñ possi mus. cum eum contra
iubere audimus. Hac dicit: luceãt
opera ur̃a coram hominib. ut uide¬
ant bona facta ur̃a. hac dicit. Ca-¬
uete facere iustiuam urãm coram ho¬
minib: ut uideamini ab eis. Uultis
nõse. quam sit ista questio dissol¬
uenda.: Et nisi dissoluatur:mo¬
leste erit si remaneat in soluta. Qui¬
dam homines faciunt bene. & timẽt
uideri: & om̃i studio quantũ posst̃
cooꝑiunt bona oꝑa sua. Captant:
quando neminem uideant. Tunc
aliquid porrigunt: timentes ne of¬
fendant in illud preceptum. ubi di¬
ctum ẽ.. cauete facere iustitiã urãm
coram hominib ut udeamini ab
eis. Non aut̃ ds̃ iussit bona opera
abscondi: s in bonis oꝑib laudem
humanam ñ cogitare. Deniq cũ
dixit. cauete facere iustitiam ur̃am

Expanded text:
 ut videamini ab eis; alioquin mercedem non habebitis apud Patrem vestrum qui in coelis est : debet quaestio ista dissolvi, ut noverimus quemadmodum Domino obtemperemus, nec obtemperare illi non possimus, cum eum contra jubere audimus. Hac dicit, Luceant opera vestra coram hominibus, ut videant bona facta vestra: hac dicit, Cavete facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini ab eis. Vultis nosse quam sit ista quaestio dissolvenda, et nisi dissolvatur, moleste erit, si remaneat insoluta? Quidam homines faciunt bene, et timent videri; et omni studio, quantum possunt, cooperiunt bona opera sua. Captant quando neminem videant: tunc aliquid porrigunt, timentes ne offendant in illud praeceptum ubi dictum est, Cavete facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini ab eis. Non autem Dominus jussit bona opera abscondi, sed in bonis operibus laudem humanam non cogitare. Denique cum dixit, Cavete facere justitiam vestram
Abbreviated transcription (Latin):
erubescent. Si recedat lum̃: recedis
a confessione. Accedite ad cum: et
illuminamini. Ergo ille lumen:
nos sine illo tenebre. Si recisseris a
lumine: in tuis tenebris remane¬
bis. Si ergo accesseris: ñ de tuo lu¬
cebis. fuistis aut̃ aliquando tenebre.

Expanded text:
erubescent . Si recedat lumen, redis erubescent . Si recedat lumen, redis ad confusionem. Accedite ad eum, et illuminamini. Ergo ille lumen, nos sine illo tenebrae. Si recesseris a lumine, in tuis tenebris remanebis: si ergo accesseris, non de tuo lucebis, Fuistis enim aliquando tenebrae,
Abbreviated transcription (Latin):
rat gͦ caritas ur̃a. edificar ad buc istã
domum: sicut predictum & ꝓmissũ ẽ¬
Cantate dño canticũ nouum: cantate do¬
mino om̃is terra. Quod ibi dixit can¬
ticum nouũi: hoc dixit dñs mandatũ
noiũi. Quid enĩ habet eanticũ no¬
uum: nisi amorem nouũ: Cantare:
amantis ẽ. Uox huuis cantoris: feruor
Sm̃ amemus: quonichil meluis in¬
in amico: aut quiaẽ in illo. aut ut
sit in illo: hec ẽ uera dilectio. ꝓpt̃
dium animȩ: amor nequitiȩ. Ergo
contra odiũ nequitie:amor anime.
Qui diligitis dm̃: odio habe ͤ malũ.
Bonus ẽ ds̃. Malum ẽ quod amas: et
te ipsum malum amas. Quomͦ amas
dm̃: cum adhuc amas quod odit ds̃:
les dilexerit: si attendamus erubescimꝰ.
one preteritorum: gaudemus spe fu¬
turorum. Quare enim iam erubes amꝰ
quod sumus: & non potiuis confida¬
mus. quia spe salui facti sumus:
Deniq audiuimus: accedite ad eũ
& illuminamini. & uultus ur̃i ñ

Expanded text:
ret ergo Charitas vestra, aedificari adhuc istam ret ergo Charitas vestra, aedificari adhuc istam domum toto, sicut praedictum est eCantate Domino canticum novum; cantate Domino, omnis terra . Quod ibi dixit, canticum novum; hoc Dominus dixit, mandatum novum. Quid enim habet canticum novum, nisi amorem novum? Cantare amantis est. Vox hujus cantoris, fervor Deum enim amamus, quo nihil melius inin amico, aut quia est in illo, aut ut sit in illo. Haec est vera dilectio: propter dium animae, amor nequitiae. Ergo contra odium nequitiae, amor animae. Qui diligitis Dominum, odio habete malum . Bonus est Deus, malum est quod amas, et te ipsum malum amas: quomodo amas Deum, cum adhuc amas quod odit Deus?les dilexerit, si attendamus, erubescimusone praeteritorum, gaudemus spe futurorum. Quare enim jam erubescamus quod fuimus, et non potius confidamus quia spe salvi facti sumus? Denique audivimus, Accedite ad eum, et illuminamini, et vultus vestri non
Abbreviated transcription (Latin):
elebritas huuis congrega¬
tionis: dedicatio ẽ domus
orationis. Somus gͦ nr̃aꝵ
orationum. ista ẽ domus dĩ. Nos
ficium immo ȩdificatio ht̃ laborem:
dedicatio exultationẽ. Quod hic fi¬
ebat. quando ista surgebãt: hoc fit
modo. cum congregamur credentes
inxp̃m. Credendo enim: quasi de
siluis & montib ligna & lapides
p̃ciduntur. Cum uero cathetizantur.
baptizantur. informantur. tanquã
int̾ manus fabrorum. & opificum
dolant᷑. collimantur. complanant᷑.
Ueruntam̃ domus dĩ ñ fiunt: nisi
quando caritate compaginantur.
Ligna ista & lapides. si ñ sibi cer¬
to ordine. cohererent: si ñ se paci¬
fice in necterent: siñ se in uicem
coherendo sibi quodam mͦ ama¬
rent: nemo huc intraret. Dein¬
de quando uides in aliqua fabri¬
ca lapides & ligna. bene sibi cohe¬
rere. securus intras: riunam nontimes.
bitare: tanquam edificando dicebat.
cebatis. Ut gͦ eruamini de ur̃ȩ riunȩ
uetustate: uos inuicẽ amate. Conside¬

Expanded text:
elebritas hujus congregationis, dedicatio est domus orationis. Domus ergo nostrarum orationum ista est, domus Dei nos ficium, imo aedificatio habet laborem, dedicatio exsultationem. Quod hic fiebat, quando ista surgebant, hoc fit modo cum congregantur credentes in Christum. Credendo enim quasi de silvis et montibus ligna et lapides praeciduntur: cum vero catechizantur, baptizantur, formantur, tanquam inter manus fabrorum et opificum dolantur, collineantur, complanantur. Verumtamen domum Domini non faciunt, nisi quando charitate compaginantur. Ligna ista et lapides si non sibi certo ordine cohaererent, si non se pacifice innecterent, si non se invicem cohaerendo sibi, quodam modo amarent; nemo huc intraret. Denique quando vides in aliqua fabrica lapides et ligna bene sibi cohaerere, securus intras, ruinam non times.bitare, tanquam aedificando dicebat: cebatis. Ergo ut eruamini de vestrae ruinae vetustate, vos invicem amate. Conside
Abbreviated transcription (Latin):
tius. iam non moritur: mors illi ultͣ
non dominabitur. Quod enĩ mortu¬
us ẽ peccato. mortuus est semel: quod
aut̃ uurit uiuit dõ. Ita & nos inqͥt
existimemus nos mortuos esse peccato:
Ergo in illo cantamus: in illo dedi¬
cati sumus. Quo enĩ caput p̃cessit:
& m̃bra secutura speramꝰ. Spe enĩ
salui facti sumus. Spes aut̃ quȩ
pacientiã expectamus: ꝑpacientiam
eilificam᷑. Forte aut ẽ illie & uox nr̃a.
si bene attendamus. si diligent̃ intue¬
amur. si oculũ acutũ geramus: non
quemadmodum solent corporum
ceci amatores. Si gͦ sp̃italẽ oculum
intendamus : in istis uocib dñi nr̃i

Expanded text:
tuis jam non moritur, mors illi ultra tuis jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur: quod enim mortuus est, peccato mortuus est semel; quod autem vivit, vivit Deo. Ita et nos, inquit, existimemus nos mortuos esse peccato, Ergo in illo cantamus, in illo dedicati sumus. Quo enim caput praecessit, et membra secutura speramus. Spe enim salvi facti sumus: spes autem quae patientiam exspectamus , per patientiam aedificamur. Forte autem est illic et vox nostra, si bene attendamus, si diligenter intueamur, si oculum acutum geramus; non quemadmodum solent corporum caeci amatores: si ergo spiritualem oculum intendamus, in ipsis vocibus Domini
Abbreviated transcription (Latin):
Conscidit saccum lancea ꝑsecutoR:
& effudit precium istud redemptor.
Cantat xp̃c redemptor: gemit ui¬
das uenditor: erubescit uid̃s emp¬
tor. Ecce uridas uendidit: iudeus
emit. M alũ negotium egerunt:
ambo dampnificati sunt: se ipsos
uoluistis. Quanto meliis redempti
essetis. Iile uendit. iste emit. Infelix
commercium. Nec ille habet p̃cium.
nec iste habet xp̃m. huic dico. Ubi ẽ
quod accepisti: Illi dico. Ubi ẽ qd
emisti: Hunc dico. Hbi uendidisti:
te decepisti. Exulta xp̃iane: incõmer¬
cium inimicorrim tuorum tu uicisti.
Quod ille uendidit. & ille emit: tu
cat caput ꝓcorpore occisum: di cat
ꝓcorpore dedicatum. Audiamus.
Conscidisti saccum meum. & accuxxi¬
sti me letitia: idest conscidisti mor¬
talitatem meã. & accinxisti in mor¬
talitate. & incorruptione. Ut cantet
tibi gła mea. & non compungar.
Quid est non compungar: Iam contͣ
me non ferat lanceã ꝑsecutor: ut com¬
pungar. Xꝑc enim resurgens amor¬

Expanded text:
Conscidit saccum lancea persecutor, Conscidit saccum lancea persecutor, et fudit pretium nostrum Redemptor. Cantet Christus redemptor, gemat Judas venditor, erubescat Judaeus emptor. Ecce Judas vendidit, Judaeus emit, malum negotium egerunt, ambo damnificati sunt, se ipsos es esse voluistis: quanto melius redempti essetis? Ille vendidit, iste emit: infelix commercium; nec iste habet pretium, nec iste habet Christum. Huic dico: Ubi est quod accepisti? Illi dico: Ubi est quod emisti? Huic dico: Ubi vendidisti, te decepisti. Exsulta, christiane, in commercio inimicorum tuorum tu vicisti. Quod iste vendidit et ille emit, tu cat caput pro corpore occisum, pro corpore dedicatum; dicat, audiamus: Conscidisti saccum meum, et accinxisti me laetitia, id est, conscidisti mortalitatem meam, et accinxisti me immortalitate et incorruptione. Ut cantet tibi gloria mea, et non compungar. Quid est, non compungar? Jam contra me non ferat lanceam persecutor, ut compungar: Christus enim resurgens a mor
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectione. ascensione. p̃dicat¬
one. aliqui compungebantur.
neuis ergo p̃dicatione. & apłorum
constantia. & diffamatione. aliqͥ
compungebant᷑. & conuertebant.
aliqui obdurabant᷑. & confunde¬
bantur. Nulli tam̃ iocun dantio
cantur. implentur. Quomͦ nulli io¬
cundantur.: Non solum non iocũ¬
dantur. sed etiam confundantur: et
implentur uox exultationis. Exalta
ta dicamus : ad illa quȩ cantauimꝰ.
aliquando ueniamtis. Quomͦ dicit
xp̃e conscidisti saccum meum. & pre¬
cixisti me letitia:: Sacers eius erat:
similitudo earnis peccati. Non tibi
uilescat: quod ait saccum meũ. Ibi
rrat inclusum preruim tuum. Con
conscisus ẽ saccus. Quomͦ gͦ patri
dicitur. conscidisti saccum meumͤ¬
Iuia ꝓprio filio suo non pepercit:
s ꝓ nobis om̃ib tradidit illũ. fecit
enim ꝑuideos nescientes. unde redi¬
merentur scientes: & confunderent᷑
negentes. Nescunt enĩ quid boni no¬
bis oꝑati sunt malo suo. Suspensus
ẽ saccus: & quasi letatus ẽ impus.

Expanded text:
ascensione, praedicatione aliqui compungebantur. In ejus ergo praedicatione et per Apostolorum constantiam diffamatione aliqui compungebantur et convertebantur, aliqui obdurabantur et confundebantur; nulli tamen jucundabantur. cantur, implentur, quomodo illi jucundantur? Non solum non jucundantur, sed etiam confunduntur; et impletur vox exsultantis, Exaltabta dicamus, ad illa quae cantavimus aliquando veniamus. Quomodo dicit Christus, Conscidisti saccum meum, et accinxisti me laetitia? Saccus ejus erat similitudo carnis peccati. Non tibi vilescat, quod ait, saccum meum: ibi erat inclusum pretium tuum. Consconscissus est saccus. Quomodo ergo Deo Patri dicitur, Conscidisti saccum meumQuia proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Fecit enim per Judaeos nescientes, unde redimerentur scientes, et confunderentur negantes. Nesciunt enim quid boni nobis operati sunt malo suo. Suspensus est saccus, et quasi laetatus est impius.
Abbreviated transcription (Latin):
Uando bona opera etiam
quȩ ꝓpt̾ dm̃ fiunt ho¬
minib oftenduntur:
cum ea faciunt boni et re¬
ligiosi. Inon laudes humanȩ ex¬
petuntur: sed imitanda ꝓ ponunt.
Duplex est enim mĩa. que fit in bo¬
nooꝑe: Corporalis & sꝑũalis. F¬
surientib. sitientib. nudis. pcregii¬
nis: corporali miscdia subuenit᷑.
Fadem tam̃ ista cum ostenduntur. et
adimitationem cȩteros prouocant
etiam sꝑ̃c mentesq pascuntur. Aliꝰ
pascitur oꝑe bono: alius exempo
bono. Ambo enim esuruint. Illi
uult acciꝑe unde alat᷑: iste uul
uidere qͦd imitetur. Monet nos
de hac ueritate: etiam sci eugłi

Expanded text:
uando bona opera, etiam quae propter Deum fiunt, hominibus ostenduntur, cum ea faciunt boni et religiosi, non laudes humanae expetuntur, sed imitanda proponuntur. Duplex est enim misericordia, quae fit in bono opere, corporalis et spiritualis. Esurientibus, sitientibus, nudis, peregrinis corporali misericordia subvenitur: eadem tamen ipsa cum ostenduntur, et ad imitationem caeteros provocant, etiam spiritus mentesque pascuntur. Alius pascitur opere bono, alius exemplo bono: ambo enim esuriunt. Ille vult accipere unde alatur, ille vult videre quod imitetur. Monet nos de hac veritate etiam sancti Evangelii
Abbreviated transcription (Latin):
e relaxare animum. festuutatem ad¬
miscere delectat. Lacheus in sichomo¬
ro. nouum uidelicet noui temporis
pomum: ut in hoc quoq compleret᷑
illud. Arbor fici ꝓduxit grossos su¬
os. Ad hoc enim xꝑ̃c ad uenit: ut ex
lignis non poma. sed homines nasce¬
rentur. Legimus alibi. Cum esses
subarbore fici uidi te. Ergo natha¬
nael subarbore. hoc ẽ supra radicẽ:
quia ustus. Radix enim scã. Sub
arbore tam̃ nathanael: quia sub
lege. Iacheus supra arborem: qͥa
supra legem. Ille dñi occultus de¬
fensor:. hic publicus p̃dicator. Ille
adhuc xp̃m ex lege querebat: iste
iam supra legim relinquebat sua.
& dominum sequebatur.
gaudia geminantur. qͥa recen¬
ti adhuc natiuitate dñica. beati io¬
hannis occurrit sollempnitas glo:
Hodie discipłs. quẽ diligebat ihe di¬
lectoris sui amplexib stringit᷑. si¬
cietate ꝑfruit᷑. et ꝙ uiderat. qͦd au¬
dierat. ꝙ manib attrectauerat d
uerbo uite. tanto iam liquidiꝰ. qͣn¬

Expanded text:
e relaxare animum, festiuitatem ade relaxare animum, festiuitatem admiscere delectat. Zacchaeus in sycomoro, nouum uidelicet noui temporis pomum, ut in hoc quoque conpleretur illud: arbor fici produxit grossos suos; ad hoc enim Christus aduenit, ut ex lignis non poma, sed homines nascerentur. legimus alibi: cum esses sub arbore fici, uidi te. ergo Nathanahel sub arbore, hoc est supra radicem, quia iustus — radix enim sancta — sub arbore tamen Nathanahel, quia sub lege, Zacchaeus supra arborem, quia supra legem; ille domini occultus defensor, hic publicus praedicator; ille adhuc Christum ex lege quaerebat. iste iam supra legem relinquebat sua et dominum sequebatur.gaudia geminantur, quia recenti adhuc nativitate Dominica, B. Joannis occurrit solemnitas gloriosa. Hodie discipulus, quem diligebat Jesus, dilectoris sui amplexibus stringitur, societate perfruitur, et quod viderat, quod audierat, quod manibus attrectaverat de verbo vit
Abbreviated transcription (Latin):
statura pusillus erat. Uide ne forte
ma litia pusillus: aut adhuc pusil¬
lus fide. Nondũ enim promiserat cũ
ascenderet: ñdum uiderat. xꝑm̃. Me¬
sicut ipse ait. Uidi sꝑ̃m descendẽtẽ
sicut columbam. & manentem suꝑ
eum que autem turba. nisi unꝑie
confusio multitudinis: quȩ uerti¬
cem nequiuerit uidere sapientiȩ :
Ergo ⁊acheus. quandi inturba est
non uidet xp̃m: supra turbam ascen:
dit & uidit. Hoc est. plebeiam tran¬
gressus inscitiã: meruit quem desi¬
derabat aspicere. Pulchre aũt ad¬
didit. quia illa parte erat transitu¬
rus dominus: uel ubi sichomorus.
uel ubi crediturus: ut ministerium ser¬
uaret. & grãm seminaret. Sic enim ue¬
nerat. ut suꝑ uideos transiret ad gen¬
tes. Uidit itaq zacheum sursum. Iam
enim sublimitate fidĩ. int̾ fructus no¬
uorum operum. uelut fecunde alti¬
tudine arboris eminebat. Et qm̃
de typo admoralia defleximus: int̾
tot credentium uoluntates. dnĩca di¬

Expanded text:
statura pusillus erat? uide ne forte statura pusillus erat? uide ne forte malitia pusillus aut adhuc pusillus fide; nondum enim promiserat, cum ascenderet, nondum uiderat Christum, mesicut ipse ait: uidi spiritum descendentem sicut columbam et manentem super eum. quae autem turba nisi inperitae confusio multitudinis, quae uerticem nequiuit uidere sapientiae? ergo Zacchaeus, quamdiu in turba est, non uidet Christum; supra turbam ascendit et uidit, hoc est: plebeiam transgressus inscientiam meruit quem desiderabat aspicere. pulchre autem addidit: quia illa parte erat transiturus 19, 4 dominus, uel ubi sycomorus uel ubi crediturus, ut et mysterium seruaret et gratiam seminaret; sic enim uenerat, ut per Iudaeos transiret ad gentes. uidit itaque Zacchaeum sursum; iam enim sublimitate fidei inter fructus nouorum operum uelut fecundae altitudine arboris eminebat. et quoniam de typo ad moralia defleximus, inter tot credentium uoluntates dominica di
Abbreviated transcription (Latin):
enim offendere diuites. quia uolu¬
mus si fieri potest. sanare om̃s: ne
in cameli comparatione prestricti.
inzacheo cicius quam oportuit. de¬
relich. iustȩ habeant. cõmotionis of¬
fensam. Discant non infacultatib
crim̃ herere: sed in his qui uti nesci¬
ant facultatib. Nam diuitiȩ. ut
iuimpedimenta. in imꝓbis.: ita in
bonis sunt adiumenta tuitutis. Di¬
ues certe ⁊acheus electus axp̃o. sed
dimidium bonorum suorũ pauꝑib
largiendo. reddendoetiã in quadruplũ
quȩ fraude sustulerat: alterum enim ñ
sat ẽ. nec habet gram liberalitatis si
iniuria ꝑserierat. quia non spolia sed
dona querunt᷑: uberiorẽ mercedem. quã
contulerat accepit. Et bene princeps
inducitur publicanorũ. Quis enĩ dese
des peret: qͦndo & iste ꝑuenit. cui censꝰ
ex fraude: Et ipse inquit diues: ut
scias non om̃s diites auaros. Quid
sibi uult quod nullius alterus statu¬
ram scriptura. nisi huiꝰ expressit: qͥa

Expanded text:
enim offendere diuites, qui uoluenim offendere diuites, qui uolumus, si fieri potest, sanare omnes. ne in camelli comparatione praestricti, in Zacchaeo citius quam oportuit derelicti iustae habeant commotionis offensam. discant non in facultatibus crimen haerere, sed in his qui uti nesciant facultatibus; nam diuitiae ut inpedimenta in inprobis ita in bonis sunt adiumenta uirtutis. diues certe Zacchaeus electus a Christo, sed dimidium bonorum suorum pauperibus largiendo, reddendo etiam in quadruplum quae fraude sustulerat — alterum enim non sat est, nec habet gratiam liberalitas, si iniuria perseuerat, quia non spolia, sed dona quaeruntur — uberiorem mercedem quam conferebat accepit. Et bene princeps inducitur publicanorum. quis enim de se desperet, quando et iste peruenit, cui census ex fraude? et ipse inquit diues, ut scias non omnes diuites auaros. quid sibi uult quod nullius alterius staturam scriptura nisi huius expressit: quia
Abbreviated transcription (Latin):
claritate nobilitat. Alterum sana¬
turus interrogat᷑: apud alterum
se ñ inuitatus inuitat. Sciebat
enim uberem hospitii sui elli
mercedem. Sed tam̃ & si nondũ uocẽ
inuitantis audiuerat. affectum au-¬
dierat. Uerum ne cecum illum tan¬
quam fastidiosi pauperum cito re¬
liquisse uideamur. & transisse ad
diuitem: ex pectemus eum: quia expe¬
ctauit & dominus. Interrogemꝰ cũ:
quia int̃rogauit E xꝑ̃e. Nos inter¬
rogemus quia nescimꝰ : ille quia no¬
uerat. Nos interrogemus. ut sciamꝰ
unde iste curatus sit. ille interrogaũ.
ut in unum plures disceremus. unde
dñm uidere mereamur. Interroga¬
uit enun:ut crederemus. nisi confiten¬
im non posse sanari: & confestim
uidit inguit: & sequebatur illum ma¬
gnificans dm̃. & ꝑ ambulabat iers¬
cho. Aliter enim ñ uideret. nisi se¬
queretur xꝑ̃m: nisi dñm p̃dicaret:
nisi xꝑ̃m preteriret. Cum diuitib
quoq in gr̃ãm reuertam. Nolumꝰ

Expanded text:
claritate nobilitat: alterum sanaclaritate nobilitat: alterum sanaturus interrogat, aput alterum se non inuitatus inuitat; sciebat enim uberem hospitis sui esse mercedem, sed tamen etsi nondum uocem inuitantis audierat, audierat affectum. uerum ne caecum illum tamquam fastidiosi pauperum cito reliquisse uideamur et transisse ad diuitem, exspectemus eum, quia exspectauit et dominus, interrogemus eum, quia interrogauit et Christus. nos interrogemus, quia nescimus, ille, quia nouerat; nos interrogemus, ut sciamus unde iste curatus sit, ille interrogauit, ut in uno plures disceremus unde dominum uidere mereamur; interrogauit enim, ut crederemus nisi confitentem non posse sanari. et confestim inquit uidit et sequebatur illum magnificans dominum. et perambulabat in Hiericho. aliter enim non uideret, nisi sequeretur Christum, nisi dominum praedicaret, nisi saeculum praeteriret. cum diuitibus quoque in gratiam reuertamur; nolumus
Abbreviated transcription (Latin):
statura pusillus. hoc est nͥ¬
la nobilitatis ingenitȩ di¬
gnitate sublimis: exiguus mertus.
sicut populus nationũ: audito dñ
saluatoris aduentu. quem sui ñ rre¬
ꝑant. uidere cupiebat. Sed nemo fi¬
cile iħm uidet. Nemo potest ihm
uidere: constitutus interra: & quia
non ꝓphas. non regnum habebai:
tanquam forma gr̃ẽ naturalis ascen¬
dit insiccomoruĩ. Uanitatem sciliat
iudeorum uestigio suo proterius: er¬
rata quoq corrigens suꝑioris ȩtans.
Et idõ iħm interioris domus recepit
hospitio. Et bene ascendit in arbo¬
rem. ut arbor bona bonos fructussa¬
ceret: at naturali precisus oleastro.
& contra naturam in sertus in bo¬
nam oluiam. fructum posset legs
affetre. Radix enim sc̃a. & si rami
inutiles: quotum it fructuosã głam
plebs gentiũ fide resurrectionis. qͥl
quadam corporis eleuatione tran¬
scendit. Et ecce uit nomineNacbi.
Tacheus in siccomoro: cȩcus in ua.
altaũ Qnorum: dominus miseraturis
expectat: alterum mansionis sus

Expanded text:
statura pusillus, hoc est nulla nobilitatis ingenitae dignitate sublimis, exiguus meritis, sicut populus nationum audito domini salutaris aduentu quem sui non receperant uidere cupiebat. sed nemo facile Iesum uidet, nemo potest uidere Iesum constitutus in terra. et quia non prophetas, non regnum habebat tamquam formae gratiam naturalis, ascendit in sycomorum, uanitatem scilicet Iudaeorum uestigio suo proterens, errata quoque corrigens superioris aetatis, et ideo legum interioris domus recepit hospitio. et bene ascendit in arborem, ut arbor bona bonos fructus faceret ac naturali excisus oleastro et contra naturam insertus in bonam oliuam fructum posset legis adferre; radix enim sancta, etsi rami inutiles, quorum infructuosam gloriam plebs gentium fide resurrectionis quasi quadam corporis eleuatione transcendit. Et ecce uir nomine Zacchaeus. Zacchaeus in sycomoro. caecus in uia. quorum alterum dominus miseraturus exspectat, alterum mansionis suae
Abbreviated transcription (Latin):
uos enim lux mundi. Et unuierse
ubiq diffus ȩ ȩccłie dicitur. Non
potest ciuitas abscondi. supra mõ¬
tem constituta. Erit inquit inno¬
uissimis temporib manifestus mõs
domus domini: paratus in cacumi¬
ne montium. Ipse ẽ mons qui ex
paruo lapide creuit: & totum or¬
bem crescendo impleuit. In illo ȩdi¬
ficatur ȩccłia: quȩ abscondi ñ potest.
ucluceat om̃ib qui indomo sunt.
Bene occurrit lectio. quando candela¬
bra dedicantur: ut sit qui operatur.
lucerna posita incandelabrao. Lucer¬
na est enim homo: qui bene oꝑatur.
Quod est autem candelabrum:. Mi
ri. ꝓsit quod uident. Nonsint
oculis uidentes: & cordib cȩci

Expanded text:
 mundi. Et universae ubique diffusae Ecclesiae dicitur, Non potest civitas abscondi supra montem constituta . Erit, inquit, in novissimis temporibus manifestus mons domus Domini, paratus in cacumine montium . Ipse est mons, qui ex parvo lapide crevit, et totum orbem crescendo implevit . In illo aedificatur Ecclesia, quae abscondi non potest. ut luceat omnibus qui in domo sunt . Bene occurrit lectio, quando candelabra dedicantur, ut sit qui operatur lucerna posita in candelabro. Lucerna est enim homo qui bene operatur. Quod est autem candelabrum? Mihidi: prosit quod vident; non sint oculis videntes, et cordibus caeci
Abbreviated transcription (Latin):
& lacrimis stratum suũ rigauit.
pt̃ hanc enim fuerunt ei lacrimȩ suȩ
panes die ac nocte: dũ dic̾it᷑ ei ꝑ
singlõs dies ubi ẽ ds̃ tuus. Ipse qui¬
ppe ait Unam pecii a domino. hãc
requiram. ut in habitem in domo dnĩ
ꝑ om̃s dies uitȩ meȩ: ut contempler

Expanded text:
in lacrymis stratum suum rigavit . in lacrymis stratum suum rigavit . Propter hanc enim fuerunt ei lacrymae suae panis die ac nocte, dum diceretur ei per singulos dies, Ubi est Deus tuus ? Ipse quippe ait: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini per omnes dies vitae meae, u
Abbreviated transcription (Latin):
adfidem: dum quicquid non bo¬
num atq ꝑuersum ẽ amputatur
& ceditur: dum fiunt aptȩ. pacifice.
piȩq iuncturȩ. quante temptatio¬
nes timentur: quantȩ tribulatione̾
sustinentur: Cum uero ad uenerit
dies dedicationis domus ȩt̃nȩ. cũ dicet᷑
nobis. uenite benedicti patris mei ꝑci¬
pite regnum quod uob̃ paratum ẽ
abinitio mundi: quȩ illa exultatio.
quȩ securitas erit : Cantabit caritas:
nec compungetur infirmitas. Cum
ostendet seipsum nob̾. qui nos dilex̃
& tradidit semet ipsum pro nob̾: cũ
apparuerit hominib quod ẽ factus
in mnatre: apparebit eiᷤᷤ ds̃ factor. qd
erat in patre. Cum ingredietur ꝑfe¬
ctam & ornatam. unitate stabilitam.
immortalitate uestitam. eternus ip¬
se habitator domum suam: implebit
omia: fulgebit in omĩb. ut sit ds
petuut adnõ quidam: & ipse qui¬
dam si uolumus nos sumus. huiꝰ
desiderio laborauit ingemitu suo. hĩc
lauit ꝑsingłas noctes lectum suum:

Expanded text:
ad fidem, dum quidquid in eis non boad fidem, dum quidquid in eis non bonum atque perversum est, amputatur et caeditur, dum fiunt aptae, pacificae piaeque juncturae; quantae tentationes timentur, quantae tribulationes sustinentur? Cum vero advenerit dies dedicationis denedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi ; quae illa exsultatio, quae securitas erit? Cantabit claritas, nec compungetur infirmitas. Cum ostendet se ipsum nobis qui nos dilexit, et tradidit se ipsum pro nobis; et qui apparuit hominibus quod est factus in matre, apparebit eis Deus factor quod erat in Patre: cum ingredietur perfectam et ornatam, unitate stabilitam, immortalitate vestitam aeternus ipse habitator domum suam; implebit omnia, fulgebit in omnibus, ut sit Deus petivit a Domino quidam; et ipse quidam, si volumus, nos sumus. Hujus desiderio laboravit in gemitu suo, hinc lavit per singulas noctes lectum suum, et
Abbreviated transcription (Latin):
gamus. hoc enim nunc uisitantib
nobis zillud infine scłi domino
ueniente dedicabitur. quando cor¬
ruptibile hoc nr̃m induet incorrup¬
tionẽ. & mortale hoc nr̃m induet
immortalitatẽ : quia corpus humili¬
tats nr̃e. confirmat corpori glȩ suȩ.
U idete enim quid dicat in psalmo de¬
dicationis. Conuertisti luctum meũ
ingaudium michi: conscidisti sac¬
cum meum. & accinxisti me letitia:
ut cantet tibi gła mea. & non cõpũ¬
gar. Cum enum ȩdificamur. gemit
ei humilitas nr̃a: cum aũt dedica¬
bimur. eantabit ei gła nr̃a. Qui a
inedificatione labor ẽ. in dedicatio¬
ne letitia. Dum cedunt᷑ de montib
lapides. & ligna de siluis : dum for¬
mantur. dolantur. coaptantur. la¬
bor ẽ. cura ẽ. Cum aũt ꝑfectie¬
difitii dedicatio cȩlebratur: gaudi¬
um & securitas laborib curisq
succedunt. Sic etiam edificatio spi¬
ritualis:. cuius habitator ds̃ non
ad tempus sed inet̃nũ erit. Dum
ex infideli uita. homines segregãt᷑

Expanded text:
gamus. Hoc enim nunc visitantibus nobis, illud in fine saeculi Domino veniente dedicabitur, quando corruptibile hoc nostrum inducet incorruptionem, et mortale hoc nostrum induet immortalitatem : quia corpus humilitatis nostrae conformabit corpori gloriae suae . Videte enim quid dicat in Psalmo dedicationis: Convertisti luctum meum in gaudium mihi; conscidisti saccum meum et accinxisti me laetitia: ut cantet tibi gloria mea, et non compungar . Cum enim aedificamur, gemit ei humilitas nostra; cum autem dedicabimur, cantabit ei gloria nostra: quia in aedificatione labor est, in dedicatione laetitia. Dum caeduntur de montibus lapides, et ligna de silvis, dum formantur, dolantur, coaptantur; labor et cura est: cum autem perfecti aedificii dedicatio celebratur, gaudium et securitas laboribus curisque succedunt. Sic etiam aedificatio spiritualis, cujus habitator Deus, non ad tempus, sed in aeternum erit; dum ex infideli vita homines segregantur
Abbreviated transcription (Latin):
na futura sunt. Et nunc quãus
nondũ ꝑspetiem sicut erit facie
ad faciem. tamen ꝑfidem habitat
in nob̃ ds̃: & ei sic habitanti habi¬
taculum per bona opera efficimur:
quo ista basilica fabricata ẽ. Non
enim tales fabricas ibi oꝑabim᷑
Nullus ibi locus tͣuiturus edificatur
quo nullus habitator moriturus
ingreditur. Nunc tam̃ sit bonum
temporale opus ur̃m: ut ȩterna
sit merces urã. Nunc inquam
fidei & spei. domũ spiritali dile¬
ctione construite in omĩ oꝑe bono
quod tunc non erit: quia indig̃¬
tia nulla erit. Fundamenta ergom
paium̃tum sine offensione profte¬
nite. Salutarem in corde ur̃o dochi¬
nam. orationib & sermonibus
tanquam firmis parietib communite:
Iuunis uos testimoniis. tanquam lu¬
minaribus illustrate. Infirmos sic̃
colũpnȩ sufferte: in opes sicut tecta

Expanded text:
na futura sunt. Et nunc quamvis na futura sunt. Et nunc quamvis nondum per speciem, sicut erit facie ad faciem , tamen per fidem habitat in nobis Deus: et ei sic habitanti habitaculum per bona opera efficimur; quo ista basilica fabricata est: non enim tales fabricas ibi operabimur. Nullus ibi locus ruiturus aedificatur, quo nullus habitator moriturus ingreditur. Nunc tamen sit bonum temporale opus vestrum, ut aeterna sit merces vestra. Nunc, inquam, fidei et spei domum spirituali dilectione construite in omni opere bono, quod tunc non erit; quia indigentia nulla erit. Fundamenta ergo ipavimentum sine offensione prosternite; salutarem in vestro corde doctrinam orationibus et sermonibus tanquam firmis parietibus communite, divinis eos testimoniis tanquam luminaribus illustrate, infirmos sicut columnae sufferte, inopes sicut tecta
Abbreviated transcription (Latin):
positus c̃ : ut sursum uersus edificam᷑.
Sicut enim terrenis molibus constru¬
endis. quarum grauia corpora nõ
utiq nisi ad una deuergunt. in imo
ponitur fundamentum: sic nobis
e contrario sursum ẽ positus lapis
ille. fundam̃tũ tale. ut sursum nos
rapiat etiam pondere caritatis. A la¬
criter gͦ. cum timore & tremore. ur̃m
ipsorum salutem oꝑamini. Ds̃ enĩ ẽ
qui oꝑatur in uob̾: uolentib oꝑari¬
ꝑ bonam uoluntatem. Omĩa facite si¬
ne murmuratione: & tanquam la¬
pides uiui coȩdificamini in tẽplũ
dĩ: & tanquam ligna imputribilia.
de uob̾ ipsis facite domum dĩ. Con¬
quadramini. dolamini. in laborib
in necessitatib. in uigiliis. in negotiis.
ad om̃e opus bonũ paramini: ut
in et̃na uita uelut compage in so¬
cietate angłorum requiescere mere
poralia atq mortalia. Habitatiñ
autem habemus ex deo. domum
non manufactam. eternam in celis.
ubi & ipsa nr̃a corpora conuersio¬
ne resurrectionis celestia & sempit̃¬

Expanded text:
positus est, ut sursum versus aedificemur. Sicut enim terrenis molibus construendis, quarum gravia corpora non utique nisi ad ima devergunt, in imo ponitur fundamentum: sic nobis e contrario sursum est positus lapis ille fundamentalis, ut sursum nos rapiat etiam pondere charitatis. Alacriter ergo cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Deus enim est qui operatur in vobis  bona voluntate. Omnia facite sine murmuratione . Et tanquam lapides vivi coaedificamini in templum Dei : et tanquam ligna imputribilia de vobis ipsis facite domum Dei. Conquadramini, dolamini, in laboribus, in necessitatibus, in vigiliis, in negotiis, ad omne opus bonum paramini: ut in aeterna vita velut compage societatis Angelorum requiescere mereaporalia atque mortalia. Habitationem autem habemus ex Deo, domum non manufactam, aeternam in coelis : ubi et ipsa nostra corpora conversione resurrectionis coelestia et sempiter
Abbreviated transcription (Latin):
luminamini. Attendite psalmum
dedicationis: quomͦ cantauimus
ex riuna edifitium. Conscidisti sac¬
cum meũ. hoc ꝑtinet ad riunam.
Quid ergo ad edificium. Et accin¬
xistime letitia. Uox dedicationis:
ametis & loquentem. Quis ẽ qui
dicere poterit: dñe eriusti ab in¬
feris animam meam: Cuiꝰ anima
abinferis eruta ẽ. nisi de qua dictĩ
est alio loco. ñ derelinques anim
meam minferno: Pponitur de¬
dicatio: utͣ cantatur liberatio. Iu¬
bilatur canticum dedicationis do¬
suscepisti me: & non iocundisti
nimicos meos suꝑ me. Attendite
iudõs inimicos. qui se pitabant
occidisse xp̃m: uicisse quasi inimi¬
cum: ꝑdidisse. quasi hominem ce¬
teris similẽ atq mortalem. Re¬
surrexit tercia die: & hec ẽ uox eiꝰ.
Exaltabo te dñe. qm̃ suscepistime.
attendite apłm dicentem. ꝓpter
quod & deus illum exaltauit: &
dedit illi nom̃ quod ẽ suꝑ om̃e
nom̃. Non iocundasti inrmicos

Expanded text:
icationis. Attendite in Psalmo dedicationis, quem modo cantavimus, ex ruina aedificium. Conscidisti saccum meum: hoc pertinet ad ruinam. Quid ergo ad aedificium? Et accinxisti me laetitia. Vox dedicationis, ametis alloquentem. Quis est qui dicere potuit, Domine, eruisti ab inferis animam meam ? Cujus anima jam ab inferis eruta est, nisi de qua dictum est alio loco, Non derelinques animam meam in inferno ? Proponitur dedicatio, et cantatur liberatio: jubilatur canticum dedicationis dosuscepisti me, et non jucundasti inimicos meos super me . Attendite Judaeos inimicos, qui se putabant occidisse Christum, vicisse quasi inimicum, perdidisse quasi hominem caeteris similem atque mortalem. Resurrexit tertia die, et haec est vox ejus, Exaltabo te, Domine, quoniam suscepisti me. Attendite Apostolum dicentem, Propter quod eum Deus exaltavit, et dedit illi nomen quod est super omne nomen
Abbreviated transcription (Latin):
regit: & angłaris. quia ipse con¬
ungit. Ipse ẽ petra: suꝑ quan
iur sapiens edificans domum
suam. contra om̃s huius scłi
temptationes tutissimus ꝑseue¬
rat. Nec pluuia irruente illabit:
nec flumine inundante subuer¬
titur: nec uentis flantib comino¬
uetur. Ipse ẽ & pax nr̃a: qui fe¬
cit utraq unum. In ipso enim ne¬
q cirtumcisio quicquam ualet.
neq p̃putium: sed noua creatura
Hi enim duo tanquam parietes ex
diuerso uenientes. longe ab inuiẽ
fuerant: doneo ad allum tanquã
ad angulũ ducti etsam illũ sibi¬
met copulati sunt. Itaq sicut hoc
corporaliter congregandis: ita
illud edificium quod nos ipsi su¬
mus dõ spiritalĩt habitaturo
construitur: templũ enim scm̃¬

Expanded text:
regit; et angularis, quia ipse conregit; et angularis, quia ipse conjungit. Ipsa est petra, super quam vir sapiens aedificans domum suam, contra omnes hujus saeculi tentationes tutissimus perseverat: nec pluvia irruente labitur, nec flumine inundante subvertitur, nec ventis flantibus commovetur . Ipse est et pax nostra, qui fecit utraque unum : in ipso enim neque circumcisio quidquam valet, neque praeputium, sed nova creatura . Hi enim duo tanquam parietes ex diverso venientes, longe ab invicem fuerant, donec ad illum, tanquam ad angulum ducti, etiam in illo sibimet copulati sunt. CAPUT II. 2. corporaliter congregandis; ita illud aedificium, quod nos ipsi sumus, Deo spiritualiter habitaturo construitur. Templum enim
Abbreviated transcription (Latin):
corde. Unde & ista ȩdifitia que cõ¬
gregandis religiosis cetib ex̾triuĩt᷑.
cum oculo earnis inspexerit. laudat
interius. quod cernit exterius: &
uisibili accipit lumine. ad quod
gaudeat in uisibili ueritate. Neq
enim occupata est fides inspicere
quam pulcra sunt menbra huitis ha-¬
bitationis: sed de quanta interioris ho¬
minis pulchritudine procedant hec
oꝑa dilectionis. Retribuet gͦ dñs
fidelibus suis. tam pie. tam hilarit.
tam deuote. ista operantib: it eos
quoq ipsos in sue fabricȩ constructi¬
one componat. quo currunt lapi¬
des uiui.fide formati. spe solidati.
caritate compach: ubi sapiens ille
architectus apl̃s scilicet fundam̃tũ
posuit xꝑ̃m iħum. summũ ipsum
lapidem angularẽ: sicut & petrus
de ꝓpħica scriptura com memorat
ab hominib quidem repbatũ. adõ
autem electum & honorificaim.
Huic adherendo pacamur: huie n¬
cumbendo firmam᷑. Simul eni
ẽ & fundam̃tum. quia ipse nos

Expanded text:
corde. Unde et ista aedificia, quae concorde. Unde et ista aedificia, quae congregandis religiosis coetibus exstruuntur, cum oculo carnis inspexerit, laudat interius quod cernit exterius, et visibili accipit lumine ad quod gaudeat invisibili veritate. Neque enim occupata est fides inspicere, quam pulchra sint membra hujus habitationis; sed de quanta interioris hominis pulchritudine procedant haec opera dilectionis. Retribuet ergo Dominus fidelibus suis tam pie, tam hilariter, tam devote ista operantibus, ut eos quoque ipsos in suae fabricae constructione componat, quo currunt lapides vivi, fide formati, spe solidati, charitate compacti. Ubi sapiens ille architectus Apostolus fundamentum posuit Christum Jesum , summum ipsum lapidem angularem, sicut et Petrus de prophetica Scriptura commemorat, ab hominibus quidem reprobatum, a Deo autem electum et honorificatum . Huic adhaerendo, pacamur; huic incumbendo, firmamur. Simul enim est et fundamentalis, quia ipse nos