comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& honorem. & incorruptionem querentib
uitam ȩt̾nam. Itaq etiam longitudo qua
totum corpꝰ extendit᷑ ipsam tolerantiam
significat: unde longanimes dicunt᷑ qui
tolerant. Pfundum aut̃ quod t̾re infixũ
est: secretum sacram̃ti p̾figurat. Recorda¬
ris enim nisi fallor que u̾ba apłica mista
designatione crucis expediam: ubi ait
in caritate radicati atq fundati: ut possitis
comp̃hendere cum omnib scĩs. quȩ sit
longitudo. latitudo. sublimitas. & ꝓftin¬
dum. Ea uͦ que ñdum uidemꝰ & nonbum
tenemus. s fide & spe gerumꝰ: in alio brduo
figurata st̃. Hȩc enim quȩ nẽ agimꝰ tanqͣm
clauis p̃ceptoꝵ in dei timore confixi. sicut
scͥptum ẽ. confige clauis a timore tuo car.¬
nes meas. in necessarus deputant᷑:non in
eis quȩ ꝑse ipsa appetenda & concupiscen¬
da sunt. Unde illud optimum se dicit con¬
cupiscere: dissolui. & ẽẽ cum xp̃o. Manere
autem in carne.: necessarium inquit ꝓpt̃

Expanded text:
et honorem, et incorruptionem quaerentibus et honorem, et incorruptionem quaerentibus vitam aeternam . Itaque longitudo, qua totum corpus extenditur, ipsam tolerantiam significat, unde longanimes dicuntur qui tolerant. Profundum autem quod terrae infixum est, secretum sacramenti praefigurat. Recordaris enim, nisi fallor, quae verba Apostoli in ista designatione crucis expediam, ubi ait: In charitate radicati atque fundati, ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis quae sit longitudo, latitudo, altitudo et profundum. ea quae nondum uidemus et nondum tenemus, sed fide et spe gerimus, in alio biduo figurata sunt. haec enim, quae nunc agimus tamquam clauis praeceptorum in dei timore confixi, sicut scriptum est: Confige clauis a timore tuo carnes meas, in necessariis deputantur, non in eis, quae per se ipsa appetenda et concupiscenda sunt. unde illud optimum se dicit concupiscere, dissolui et esse cum Christo; manere autem in carne necessarium, inquit, propter
Abbreviated transcription (Latin):
mortificaueritis: uiuetis. Hinc etiam de¬
se ipso dicit. Mundus mͥ crucifixus est. &̾
ego mundo. Et alio loco. Scientes inquit.
quia uetꝰ homo ñr simul confixus ẽ cru¬
ci cum illo. ut euacuet᷑ corpus peccati: ut
ultra ñ seruiamus peccato. Quandiu gͦ
id agunt oꝑa nr̃a. ut euacuet᷑ corpus pec¬
cati: quandiu ext̾ior homo corrumpitur
ut int̾ior renouet᷑ de die in diem: tempꝰ ẽ
crucis. Hec sunt etiam bona oꝑa qͥdem.
tam̃ adhuc laboriosa: quor merces est
gitantes requiem fut᷑am. cum hilaritate
in laborib oꝑem᷑. Hanc hilaritatem signi¬
ficat crucis latitudo in transu̾so ligno:
ubi figunt᷑ manꝰ. ꝑmanꝰ enim oꝑa intelli.¬
gimus. ꝑ latitudinem hilaritatem oꝑan¬
tis. quia tͥsticia facit angustias: ꝑ altitudi¬
nem aut̃ cui caput adiungit᷑. expectatio¬
nem retͥbutionis de sublimi iusticia dei:
qui reddet unicuiq scđm oꝑa sua:his qui¬
dem qui scđm tolerantiam boni oꝑis głã

Expanded text:
mortificaueritis, uiuetis. hinc etiam dmortificaueritis, uiuetis. hinc etiam de ipso dicit: Mundus mihi crucifixus est et ego mundo, et alio loco: Scientes, inquit, quia uetus homo noster simul crucifixus est cruci cum illo, ut euacuetur corpus peccati, ut ultra non seruiamus peccato. quam diu ergo id agunt opera nostra, ut euacuetur corpus peccati, quam diu exterior homo corrumpitur, ut interior renouetur de die in diem, tempus est crucis. Haec sunt etiam bona opera quidem tamen adhuc laboriosa, quorum merces regitantes requiem futuram cum hilaritate in laboribus operemur. hanc hilaritatem significat crucis latiubi figuntur manus. Per manus enim opera intelligimus; per latitudinem, hilaritatem operantis, quia tristitia facit angustias; per altitudinem vero cui caput adjungitur, exspectationem retributionis de sublimi justitia Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua, iis quidem qui secundum tolerantiam boni operis gloriam,
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑaret in fine. iam etiam dies dñicus ro
est octauus. qui & pͥmꝰ. inciꝑet celebrari.
Ipsa etiam causa intelligit᷑. cur obser-¬
edere iubent᷑. quod manifestissime pas¬
sionem dñi p̃figurat: ñ eis ita p̃ceptum
ẽ. ut attendent occurrere sabbatum. &
cum m̃se nouoꝵ ad t̾eiam lunȩ ebdo¬
madam coneurrere:ut eundem quoq
diem dñs potiꝰ sua passione signaret:qͥ
etiam dñicum id est octauum qui & pͥ¬
mus ẽ. declaraturꝰ aduenerat. Attende
gͥ sacratissimum tͥduum: erucifixi. sepul¬
ti. suscitati. Horum trium qͦd significat
crux. in p̃senti agimꝰ uita: qͦd autem signi¬
ficat sepult᷑a. & resurrectio. fide ac spe ge¬
rimus. Nunc enm dr homini. dolle erci¬
cem tuam.& sequere me. Cruciat᷑ autem
caro.cum mortificant᷑ membra nostra
que sc̃ suꝑ t̾ram. fornicatio. immundicia.
luxuria. auarieia. & cęt̾a. huiꝰmodi: de qͥ¬
bus idem dicit. s enim scđm carnem uix¬
eritis. moriemini. Si aut̃ sp̃u facta carnis

Expanded text:
aret in fine, jam etiam dies Dominicus, id est, octavus, qui et primus inciperet celebrari. Ipsa etiam causa intelligitur, cur obserdere iubentur, Cum manifestissime passionem domini figurat — non eis ita praeceptum est, ut attenderent occurrere sabbatum et cum mense nonorum ad tertiam lunae hebdomadem concurrere; ut eundem quoque diem dominus sua passione signaret, qui etiam dominicum, id est octauum, qui et primus est, declaraturus aduenerat. Attende igitur sacratissimum triduum crucifixi, sepulti, suscitati. horum trium quod significat crux, in praesenti agimus uita; quod autem significat sepultura et resurrectio, fide ac spe gerimus.. nunc enim dicitur homini: tolle crucem tuam et sequere me. cruciatur autem caro, cum mortificautur membra nostra super terram, fornicatio, immunditia., luxuria, auaritia et cetera huibus dicit: Si enim secundum carnem uixeritis, moriemini; si autem spiritu facta carnis
Abbreviated transcription (Latin):
fieri ꝑ quorũdam fr̃m contentios am ob¬
stinationem uł suꝑsticiosam timihtatẽ.
qui in reb huiꝰmodi quȩ neq sc̃e scͥpture
auctoritate. neq uniũs alis eccłiȩ tͣditiõe.
neq uitȩ corrigende utilitate. ad certum
possunt t̾minum ꝑuenire̾.tantum quia
subest qualis cunq ratiocinatio cogitan¬
ti.aut quia in sua patͥa sic ipse consueuit.
aut qͥa ibi uidit. tibi ꝑegͥnationem suam
qͥ remotiorem a suis eo doctiorem factã¬

Expanded text:
fieri per quorundam fratrum contentiosam obfieri per quorundam fratrum contentiosam obstinationem uel superstitiosam timiditatem, qui in rebus huius modi, quae neque sanctae scripturae auctoritate neque uniuersalis ecclesiae traditione neque uitae corrigendae utilitate ad certum possunt terminum peruenire, tantum quia subest qualiscumque ratiocinatio cogitantis aut quia in sua patria sic ipse consueuit aut quia alibi uidit et peregrinatione sua quo remotiorem a suis eo doctiorem se fa
Abbreviated transcription (Latin):
ter habendum: & ꝓ eorum int̾ quos ui¬
uit᷑ societate seruandum ẽ. Credo te ali¬
quando ex me audisse: s tam̃ etiam ñe com¬
memoro. Mat̾ mediolanum me consecui
ta: inuenit eccłiam sabb̃o ñ ieiun antem.
Ceꝑat ꝑturbari: & fluctuare qͥdageret.
Tẽ ego talia ñ curabam: s ꝓpt̃ ipsam con¬
sului de hac re beatissimȩ memoriȩ eps
copum ambrosium. Respondit mͥ nieħ¬
se de hoc docere me posse: nisi qͦd ipse fa¬
ceret: qͥa si meliꝰ nosset: id potiꝰ obserua¬
ret.Cumq ego putassem. nulla reddita
ratione auctoritate sola sua nosuoluis¬
se admonere ne sabb̃o ieiunarem: secutꝰ
est:& ait mͥ. Cum romamuenio:ieiuno
sabbato. Cum hie sum: non ieino.Sic
etiam tũ cum forte ad eccłiam ueneris. eiꝰ
ciassem: libent̃ amplexa ẽ.Ego uͭ de hac
sententia etiam atq etiam cogitans: ita
semꝑ habui:tanquam eam cȩlesti oracło
acceꝑim. Sensi enim sepe dolens & ge-¬
mens. multas infirmoꝵs ꝑturbationes

Expanded text:
ter habendum et pro eorum. inter quos uiter habendum et pro eorum. inter quos uiuitur, societate seruandum est. Credo te aliquando audisse, tamen etiam nunc commemoro: mater mta invenit ecclesiam sabbato non ieiunantem; erat perturbari et fluctuari, quid ageret. tunc ego talia non curabam, sed propter ipsam consului de hac re beatissimae memoriae uirum Ambrosium. respondit nihil se docere me posse, nisi quod ipse faceret, quia, si melius nosset, id potius obseruaret, cumque ego putassem nulla reddita ratione auctoritate sola sua nos uoluisse admonere, ne sabbato ieiunaremus, subsecutus est et ait mihi: cCum Romam uenio, ieiuno sabbato; cum hic sum, non ieiuno: sic etiam tu, ad quam forte ecclesiam ueneris, eius  renuntiassem, libenter amplexa est. ego uero de hac sententia etiam atque etiam cogitans ita semper habui, tamquam eam caelesti oraculo acceperim. sensi enim saepe dolens et gemens multas infirmorum perturbationes
Abbreviated transcription (Latin):
tͣdita custodimꝰ. quȩ quidem toto t̾rarũ
orbe obseruant᷑: dat᷑ intelligi ab ipsis apo¬
stolis. uł plenariis conciliis quoꝵ est in
eccłia salub̃rima auctoritas comm̃data
atq statuta retineri:. sicuti qͦd domini
passio. & resurrectio. & ascensio in cęlũ.
aduentꝰ de cȩlo sp̃s sci anniũs aria sollem¬
nitate celebrat᷑: & siqͥd aliud tale occurre¬
rit. qͦd seruat᷑ abuniũsis quacunq se
diffundit eccłia. Alia uͦ que ꝑ loca t̾rarũ
regionesq uariant᷑. sicuti est quod alii
ieiunant sabb̃o. alii ñ: alii cotidie ñ com¬
municant corpori & sanguin domini.
alii certis dieb accipiunt. alib nullꝰ
genꝰ rerum lib̃as habet obseruationes:
nec disciplina ulla ẽ in his melior graui
prudentiq xp̃iano. nͥ ut eo mͦ agat. quo
agere uidit eccłiam ad quam forte deue
nerit. Qͦd enim neq contͣ fidem neq con¬
tra bonos mores ẽẽ conuincit᷑. indifferen¬

Expanded text:
tradita custodimus, quae quidem toto terrarum tradita custodimus, quae quidem toto terrarum orbe seruantur, datur intellegi uel ab ipsis apostolis uel plenariis conciliis, quorum est in ecclesia saluberrima auctoritas, commendata atque statuta retineri, sicuti quod domini passio et resurrectio et ascensio in caelum et aduentus de caelo spiritus sancti anniuersaria sollemnitate celebrantur et si quid aliud tale occurrit, quod seruatur ab uniuersa, quacumque se diffundit. ecclesia. Alia uero, quae per loca terrarum regionesque uariantur, sicuti est, quod alii ieiunant sabbato, alii non, alii cotidie communicant corpori et sanguini dominico, alii certis diebus accipiunt, alibi nullus genus rerum liberas habet obseruationes nec disprudentique christiano, quam ut eo modo agat quo agere viderit Ecclesiam ad quam fnerit. quod enim neque contra fidem neque contra bonos mores esse conuincitur, indifferen
Abbreviated transcription (Latin):
lanuarium
il ectissimo filio ia nuario. au¬
bustinus in domino salutem.
Ad ea quȩ me int̾rogasti:mal¬
lem pꝰ nosse. quid int̾rogatus
ipse responderis. Ita enim uł apꝓban¬
douel em̃dando responsiones tuas:mul¬
to breuiꝰ possem responde: & te facillime.
aut confirmare aut corrigere. Hoc qͥdẽ
ut dixi mallem: s tam̃ ut nc̃ respondem
malui longiorem facere sermonem.quã
dilatonẽ. Primoitaq tenere de uolo: qͦd
ẽ huius disputationis caput. dñm nr̃m
Unde sacram̃tis numero paucissimis. ob¬
seruatione facillimis. significatione pre¬
stantissimis. societatem noui popłi colli
gauit. sic̃ est baptis mus. trinitatis noĩe
consecratꝰ. communicatio corporis & san¬
guinis eiꝰ. Et siqͥd aliud scͥpturis canoni.¬
cis comm̃dat᷑: exceptis his. quȩ seruitutẽ
popł uet̾is ꝓ congruentia cordis illorũ
ce ꝓphetici temporis onerabant᷑: que  qͥnq¬
moysi libͥs legunt᷑. Illa aut̃ quȩ ñ scͥpta s

Expanded text:
ANUARII DILECTISSIMO FILIO IAXUARIO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Ad ea, quae me interrogasti, mallem prius nosse, quid interrogatus ipse responderes; ita enim uel adprobando uel emendando responsiones tuas multo breuius possem respondere et te facillime aut confut dixi, mallem. Sed tamen ut nunc responderem, malui longiorem facere sermonem, quam dilationem. Primo itaque tenere te volo, quod est hujus disputationis caput, Dominum nounde Sacramentis numero paucissimis, observatione facillimis, significatione praestantgavit, sicut est baptismus Trinitatis nomine consecratus, communicatio corporis et sanguinis ipsius, et si quid aliud in scripturis canonicis commendatur, exceptis his quae servitutem populi veteris pro congruentia cordis illorum et prophetici temporis onerabant, quae Moysi leguntur. illa autem, quae non scripta sed
Abbreviated transcription (Latin):
aliis lib̾s satis dictum est. Nicteus a ge¬
mellis dixit. Cȩcꝰ cȩcum si ducat: amborn
foueam cadunt. Cumgͦ hereticos constet
non posse iluminare quenquam. utpo¬
te eecos. baptisma eoꝵ ñ ualet. Nec nos di¬
cimus ualere ad sauitem. quamdiu bere¬
dici fc̃. sic̃ & illis homicidis qmdiu fratres
oderunt. Nam & ipsi in teneb̾s sunt : &
siquis eos sequit᷑ simul in foueam cadunt.
Nec ideo tamen baptismum uel non habẽt
uel non tradunt. ¶Natalis ab oea dixit.
Tam ego p̃sens. quam pompeius sabraten¬
sis. quam etiam dyogalepti magnensis. qͥ
mͥ mandauerunt.corpore quidem absen¬
tes. sp̃u p̃sentes censemꝰ quod & college nr̃i.
do eam dicit: quȩ ꝑtinet ad columbe socie¬
tatem. Nam in participatione sacramentoꝵ
ꝓculdubio communi cabant eis:neminem
iudicantes.nec aiure communionis aliqm
si diũsum sentiret amouentes. S qͦlibet
mͦ dixerit: non magnoꝑe u̾ba hec refellen¬

Expanded text:
aliis libris satis dictum est. Litteus a Gealiis libris satis dictum est. Litteus a Gemellis dixit: Caecus caecum si ducat, ambo in foueam cadunt. cum ergo haereticos constet non posse inluminare quemquam utpote caecos, baptisma eorum non ualet. Nec nos dicimus ualere ad - salutem quamdiu haeretici sunt, sicut et illis homicidis quamdiu fratres oderunt. nam et ipsi in tenebris sunt et si quis eos sequitur, simul in foueam cadunt; nec ideo tamen baptismum uel non habent uel non tradunt. Natalis ab Oea dixit: Tam ego praesens quam Pompeius Sabratensis quam etiam Dioga Leptimagnensis qui mihi mandauerunt corpore quidem absentes, spiritu praesentes, censemus quod et collegae nostri, do eam dicit quae pertinet ad columbae societatem. nam in participatione sacramentorum procul dubio communicabant eis neminem iudicantes nec a iure communionis aliquem si diuersum sentiret amouentes. sed quolibet modo dixerit, non magnopere uerba haec refellen
Abbreviated transcription (Latin):
tia bona. & fide non ficta. Oͦd aut̃ eius
habebant agnoscit᷑. & sine ulla contume¬
lia suscipit᷑. sicut in adult̃a ds agnoscit
dona sua: etiam cum illa sequit᷑ amatores
suos. Que formeatione correcta. cum ad
castitatem conũtit᷑: non dona illa culpan¬
tur. s ipsa emendat᷑. Siẽ se autem posset
defendere cypͥanus. si hoc ei ioħis testimo¬
nium obiceret᷑. qͣndo talib cominum ca¬
bat: ita se defendant contͣ quos dicit᷑. Nã
adistam questionem ut dixi omnino ñ
ꝑtinet. Ioħs enim dicit: alienȩ doct᷑nȩ ho¬
minib aue ñ ẽẽ dicendum. Paulus aut̃
apłs uehementius dicit: siqͥs fr̃ nominat᷑
int̃ uos aut auarꝰ. aut ebriosus & cȩt̾ã: cũ
eiꝰmodi nec quidem simul cibũ sumere.
Et tamen cũ collegis feneratorib. insidio¬
sis. fraudatorib. raptorib. non pͥuatam m̃¬
sam. s dei altare habebat commune cypͥ¬
anus. Quomͦ aut̃ hoc defendat᷑. iam in

Expanded text:
tia bona et fide non ficta. quod autem eius tia bona et fide non ficta. quod autem eius habebant agnoscitur et sine ulla contumelia suscipitur, sicut in adultera deus agnoscit dona sua etiam cum illa sequitur amatores suos, quia fornicatione correcta, cum ad castitatem conuertitur, non dona illa culpantur, sed ipsa emendatur. sicut se autem posset defendere Cyprianus, si hoc ei Iohannis testimonium obiceretur, quando talibus communicabat, ita se defendant contra quos dicitur. nam ad istam quaestionem ut dixi omnino non pertinet. Iohannes enim dicit alienae doctrinae hominibus haue non esse dicendum, Paulus autem apostolus uehementius dicit: si quis frater nominatur inter uos aut auarus aut ebriosus et cetera, cum eiusmodi ne quidem cibum simul sumere. et tamen cum collegis faeneratoribus insidiosis fraudatoribus raptoribus non priuatam mensam, sed dei altare habebat commune Cyprianus. quomodo autem hoc defendatur, iam in
Abbreviated transcription (Latin):
una columba: cum possint qͥ non sunt in
columba communit̃. baptisma tam̃ hab̃e
uenerit. & doctrinam xp̃i non habet: no¬
lide eum admitcere in domum ur̃ãm: &
aue illi ne dixeritis. Qui enim dixerit il¬
li aue: communicat fact̾is eiꝰ malis. Quo
modo admitti dales demere in domum di
possunt: qͥ in domum nr̃am pͥuatam ad¬
mitti ꝓbibent᷑:. Aut qͦmͦ cum eis sine
bus si aue tantum dixerimꝰ. factis eorum
malis cominunicamꝰ: De hoc testimonio
ioħ̃is non ẽ diutiꝰ disserendum: quando¬
quidem ad questionem baptismi qͣm mmͦ
tractamꝰ omninoñ ꝑtinet. Ait enim. Siqͥs
aduos uenerit: & doctͥnam xp̃i non habet.
Heretici aut̃ relinquentes doctͥnam erroriᷤ
sui. ad xp̃i doctrinam conũtunt᷑. ut incor¬
porent᷑ eccłie: & ad illam columbam inci¬
piant ꝑtinere. cuiꝰ sacramentum habebãt.
Et ideo qͦd eius non habebant eis dat᷑. id ẽ
par & caritas de corde puro. & conscien¬

Expanded text:
una columba, cum possint qui non sunt in una columba, cum possint qui non sunt in columba communiter baptisma tamen haberuenit et doctrinam Christi non habet, nolite eum admittere in domum uestram et haue illi ne dixeritis; qui enim dixerit illi haue communicat factis eius malis. quo.. modo admitti tales temere in domum dei possunt qui in domum nostram priuatam admitti prohibentur? aut quomodo cum eis sine bus si haue tantum dixerimus factis eorum malis communicamus ? De hoc testimonio Iohannis non est diutius disserendum, quandoquidem ad quaestionem baptismi quam modo tractamus omnino non pertinet. ait enim: si quis ad uos uenerit et doctrinam Christi non habet. haeretici autem relinquentes doctrinam erroris sui ad Christi doctrinam conuertuntur, ut incorporentur ecclesiae et ad illam columbam incipiant pertinere cuius sacramentum habebant. et ideo quod eius non habebant eis datur, id est pax et caritas de corde puro et conscien
Abbreviated transcription (Latin):
rum ȩccłiam dixit. ¶Decundianus a
tambeis dixit. Non debemus hereticos
nr̃a p̃sumptione deciꝑe: ut in eccłia dñt¬
nr̃i iħu xp̃i non baptirati. ac ꝑ hoc remiᷤᷤ¬
sionem peccatoꝵ ũ consecuti. cũ iudicii
dies uenerit nobis imputent: quod per
nos ñ sint baptirati. & indulgentiam di¬
uine gr̃e non conseeuti. Ppt̃ quod cũ sit
una eccłia. & unum baptisma: qͣndo ad
nos conũtunt᷑. simul cum eccłia & eccłȩ
baptismum conseqnͣt᷑. Immo translati ad
petram & columbe sociati. remissionem
accipiant peccatoꝵ: qͣm habere ñ pote¬
rant extͣ petram & extra columbam. siue aꝑ¬
te foris fiẽ heretiei. siue tanquam intꝰ sieut
ꝑditi eatholici: quos tamen baptis mum
sine remissione peccatoꝵ & hab̃e & dare
manifestum est: cum & ab ipsis tales ac¬
cipiunt. qͥ non in meliꝰ cominutati deũ
labiis honorant. cor aut̃ eoꝵ longe ẽ ab
eo: tañ sic est unum baptisma. quomͦ est

Expanded text:
rum ecclesiam dixit. Secnndianus a rum ecclesiam dixit. Secnndianus a Tambcis dixit: Non debemus haereticos nostra praesumptione decipere, ut in ecclesia dtri Iesu Christi non baptizati ac per hoc remissionem peccatorum non consecuti, cum iudicii dies uenerit, nobis imputent quod per nos non sint baptizati et indulgentiam diuinae gratiae non consecuti. propter quod, cum sit una ecclesia et unum baptisma, quando ad nos conuertuntur, simul cum ecclesia et ecclesiae baptismum consequantur. Immo translati ad petram et columbae sociati accipiant remissionem peccatorum quam habere non poterant extra petram et extra columbam, siue aperte foris sicut haeretici siue tamquam intus sicut perditi catholici. quos tamen baptismum sine remissione peccatorum et habere et dare manifestum est, cum et ab ipsis tales accipiunt, qui non in melius commutati deum labiis honorant, cor autem eorum longe est ab eo, tamen sic est unum baptisma quomodo est
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt heretiei.qͥa foris nicħ accepe¬
runt: s ut eis ẽẽ utile incipiat qͦd accepe¬
runt. Hoc enim foris nullomͦ potest.
¶Uic̃tor ab octaua dix̃. Qͦd & ipsi scitis.
non olim sum ep̃s constitutꝰ: & ideo ex¬
pect̾abam p̃cessoꝵ consilium. Hoc itaq
existimo: ut quicunq ex herese uene¬
rint. sine dubio baptirent᷑. Qͦd gͦ illis
qͦs expectabat responsum ẽ: huic quoq
responsum accipiat᷑. IClarus a mascła
dixit. Manifesta est sententia domini
sis solis potestatem a patre sibi datam
ꝑmittentis. Quib nos successimꝰ. eadem
potestate eccłiam dñi gub̃nantes: & cre¬
dentium fidem baptizantes. Et ideo here¬
tici qͥ nec potestatem foris nec in eccłia xp̃i
habent: neminem baptizare baptismo eiꝰ
possunt. Nunquid & impii homicide a¬
postolis successerunt: Cur gͦ baptirant:
Anquia ñ sunt foris: S a pet᷑ foris sc̃.
cui claues dñs dedit: & ubi se edificatu¬

Expanded text:
ueniunt haeretici, quia foris nihil accepeueniunt haeretici, quia foris nihil acceperunt, sed ut eis esse utile incipiat quod acceperunt. hoc enim foris nullo modo potest. Uictor ab Octauo dixit: Quod et ipsi scitis, non olim sum episcopus constitutus, et ideo expectabam praecessorum consilium. hoc itaque existimo ut quicumque er haerese nenerint sine dubio baptizentur. Quod ergo illis quos expectabat responsum est, huic quoque responsum accipiatur. Clarus n Mascula dixit: Manifesta est sententia domini sis solis potestatem a patre sibi datam permittentis, quibus nos successimus eadem potestate ecclesiam domini gubernantes et credentium fidem baptizantes. et ideo haeretici qui nec potestatem foris nec ecclesiam Christi habent neminem baptizare baptismo eius possunt. Numquid et impii homicidae apostolis successerunt? cur ergo baptizant? an quia non sunt foris? sed a petra foris sunt cui claues dominus dedit et ubi se aedificatu
Abbreviated transcription (Latin):
Nam simulano etiam in catholica po¬
test ẽẽ. in his utiq qͥ scło uerbis ce non
factis renunciant: nec tamen ẽ catholi¬
ca simulatio. Siẽ gͦ est in catholica qͦd
nonẽ catholicum: sic potest aliquro er
chil hab̾e constat. Et ideo ad nos ueni¬
unt: ut possint acciꝑe quod non habe¬
bant. Respondemus. Non sunt gͦ here¬
tici ipsi qͥ hereses condiderunt. qui ab
eccłia recesserunt: & utiq habebant qͦd
ib acceꝑunt. Qͦd si absurdum ẽ dice¬
re. ut illiñ sint heredei. ꝑ qͦs cȩt̾̃i fiunt
heretici: potest fieri ut hereticꝰ habeat:
quomale utendo disꝑeat. ¶Honoratꝰ
a tucca dixit. Cum xp̃s ueritas sit. ma
gis ueritatem qm consuetudinem seqͥ
debemꝰ: ut heregcos qui ideo ad nos ue
niunt. quia foris nichil acciꝑe potuer̃t:
eccłiȩ baptis mo scĩficemus. Et iste atte¬
stator est consuetudinis. ubi nos pluri¬
mum adiuuat: quicquid aliud contra
nos dicere uideat᷑. Non aut̃ ideo ad nos

Expanded text:
Nam simulatio etiam in Catholica esNam simulatio etiam in Catholica esse potest, in his utique qui saeculo verbis et non factis renuntiant, nec tamen est catholica simulatio. Sicut ergo est in Catholica quod non est catholicum, sic potest extra Cathohil habere constat; et ideo ad nos veniunt, ut possint accipere quod non habebant. 79 Respondemus: Non sunt ergo haeretici ipsi qui haereses condiderunt, quia ab ecclesia recesserunt et utique habebant quod ibi acceperunt. quod si absurdum est dicere, ut illi non sint haeretici per quos ceteri fiunt haeretici, potest fieri ut haereticus habeat quo male utendo dispereat. Honoratus a Tgis ueritatem quam consuetudinem sequi debemus, ut haereticos qui ideo ad nos ueniunt, quia foris nihil accipere potuerunt, ecclesiae baptismo sanctificemus. Et iste adtestator est consuetudinis, ubi nos plurimum adiuuat, quidquid aliud contra nos dicere uideatur. non autem ideo ad nos
Abbreviated transcription (Latin):
clesiam:si ad eccłiam confugere uolu¬
erint. gr̃am baptis mi ubi leite datur
consequant᷑. Respondet᷑. Immo lcite
incipiant habere ad salutem. quod il¬
licite habebant ad ꝑniciem: quia sub
eodem baptismo iustificat᷑ cum se qͥsq
ad dm̃ ueraci corde conu̾̃terit̾. sub quo
iudicabat᷑. quando id accipiens scło u̾b
lutare non eẽ: nisi in eccłia catholica.
Qͥ cquid absq catholica fu̾it: simula¬
tio est.Hoc quidem uerum ẽ:quod bap¬
tisma salutare ñ nis meccłia cathol¬
ca est. Potest enim ipsum ẽẽ &e extͣ catho
xp̃i. non ẽ utiq salutaris in his qui ꝑe¬
unt. non suouidio. s illoꝵs. Simulatio
est aut̃ quicquid extͣ catholicam fu̾it:
s in qͣntum non est catholicum. Potest
autem aliquid eatholicum ẽẽ ext̾ catho¬
licam. sic̃ potuit nom᷑ xp̃i eẽ extͣ congre¬
gationem xp̃i:in qͦ nomine pellebat de¬
monia ille qui cum discipłis ñ seq̃bat᷑.

Expanded text:
clesiam, si ad Ecclesiam confugere voluclesiam, si ad Ecclesiam confugere voluerint, gratiam Baptismi, ubi licite datur, consequantur. 75. Respondetur: Imo licite incipiant habere ad salutem, quod illicite habebant ad perniciem: quia sub eodem Baptismo justificatur, cum se quisque ad Deum veraci corde converterit, sub quo judicabatur, quando id accipiens saeculo slutare non esse nisi in Ecclesia catholica. Quidquid absque Catholica fuerit, simulatio est. 77. Hoc quidem verum est, quod Baptisma salutare nonnisi in Ecclesia catholica est. Potest enim ipsum esse et extra CathoChristi non est utique salutaris in iis qui pereunt , non suo vitio, sed illorum. Simulatio est autem quidquid extra Catholicam fuerit, sed in quantum non est catholicum. Potest autem aliquid catholicum esse extra Catholicam, sicut potuit nomen Christi esse extra congregationem Christi, in quo nomine pellebat daemonia ille qui cum discipulis non sequebatur .
Abbreviated transcription (Latin):
de aliqui exierint. in his qui exeunt ñ¬
fiant duo: sidem unum maneat. Qͦd
gͦ in redeuntib agnoscit᷑:. hoc & in eis
qui a recedentib acceꝑunt: quod ill
cum recederent ñ amiserunt. ¶Item
aliꝰ iuciꝰ ab ausafa dicit. Scd̃m motum
animi mei && sp̃s scĩ:cum sit unus deus
ẽẽ & baptisma. Et ideo dicout fiquid a¬
pud heretcos motum aut factum fu̾it.
rescĩdi deb̾e: & cos qͥ erinde ueniunt. in
eccłia baptizandos ẽẽ.Rescĩdatur gͦ qͦd
baptizant qui audiunt ũba dei & ñ faci¬
unt: cum ab iniquitate adiusticiam: hoc
est ab arena ad petram migrare cȩꝑint.
Qͦd si non fit. qͥa & in ipsis quod xp̃i erat
eoꝵ iniquitatib non uiolabat᷑: hoc etiã
de hereticis intelligat᷑. Nam nec eadem
spes illis est quamdiu in arena sunt. qͤ
illis qͥ supra pecramsunt: tam̃ idem bap¬
tisma est in utͥsq: quamuis sicut spes
una. ita unum baptisma dictum sit.:
cundum scͥpturarum scãrum p̃cepta.

Expanded text:
de aliqui exierint, in his qui exeuntde aliqui exierint, in his qui exeuntfiant duo, sed idem unum maneat. quod ergo in redeuntibus agnoscitur, hoc et in eis qui a recedentibus acceperunt, quod illi cum recederent non amiserunt. Item alius Lucius ab Ausafa dixit: Secundum motum animi mei et spiritus sancti, eum sit unus deus esse et baptisma. et ideo dico ut si quid apud haereticos motum aut factum fuerit, rescindi debere, et eos qui exinde ueniunt in ecclesia baptizandos esse. Rescindatur ergo, quod baptizant qui audiunt uerba dei et non faciunt, cum ab iniquitate ad iustitiam, hoc est ab harena ad petram migrare coeperint. quod si non fit, quia et ieorum iniquitatibus non violabatur; hoc etiam de haereticis intelligatur: nam nec eadem spes illis est quamdiu in arena sunt, quae illis qui super petram sunt; tamen idem Baptisma est in utrisque, quamvis sicut spes una, ita unum Baptisma dictum sit. Ccundum sanctarum Scripturarum praecepta b
Abbreviated transcription (Latin):
maticus qui quod habuit amisit. Iã osten¬
demus eos hab̾e. qͥa non amittunt eum
recedunt. Non enim recipiunt cum re¬
deunt. Quappt̃ si ꝓpt̾ea uidebant᷑ dare
ñ posse. quia putabant᷑ non habere: in¬
telligant᷑ iam dare posse. quia intelli¬
gunt᷑ & habere. ¶Fudentianꝰ a euiculi
dixit. Nouitas ep̃atus effecit fr̃s dilec¬
tissimi. ut sustinerem quod maiores
iudicarent. Nam hereses nichil hab̾e.
nec posse. manifestum ẽ. Atq ita siqui
ex eis uenerint: baptizari equissime sta¬
tutum ẽ. Siẽ gͦ suꝑiorib re sponsum ẽ.
quos hic sustinebat qͥd iudicarent:. sic &
huic ipsi responsum eẽ intelligatur.¬
¶ Petrꝰ ab yppone ⁊arito dixit. Cum bap¬
tisma unum sit in catholica ȩccłia: ma-
nifestum est ñ posse extra ȩccłiam bap¬
tizari. Et ideo in heresi tinctos. siue in
scismate: uenientes ad ȩccłiam.censeo
baptizari oportere. Sic est unum bap¬
tisma in eccłia catholica: ut cum exin.¬

Expanded text:
maticus qui quod habuit amisit. lam ostenmaticus qui quod habuit amisit. lam ostendimus eos habere, quia non amittunt cum recedunt; non enim recipiunt cum redeunt. quapropter si propterea uidebantur dare non posse, quia putabantur non habere, intellegantur iam dare posse, quia intelleguntur et habere. Pudentianus a Cuiculi dixit: Nouitas episcopatus effecit, fratres dilectissimi, ut sustinerem quid maiores iudicarent. nam haereses nihil habere nec posse manifestum est. adque ita si qui ex eis uenerint baptixari aequissime statutum est. Sicut ergo superioribus responsum est, quos hic sustinebat quid iudicarent, sic et huic ipsi responsum esse intellegatur. Petrus ab Hippone Zarito dixit: Cum baptisma unum nifestum est non posse extra Ecclesiam baptizari: et ideo in haeresi tinctos, sive in schismate, venientes ad Ecclesiam, censeo baptizari oportere. 71. Sic est unum Baptisma in Ecclesia catholica, ut cum exin
Abbreviated transcription (Latin):
& heretico. Immosi potest continenti
& auaro. sobrio & ebrioso.pio & homi
cide:cur ñ etiam xp̃iano & heretico:
Quib quidem ñ seruit. s ministrat᷑ il
lis. uel ab illis: ad salutem bene utenti¬
bus. & ad iudicium male utentibus.
unum est: s eccłiȩ. Ubi eccłia non ẽ: bap¬
tisma illic ẽẽ non potest. Huic respon¬
demus. Quare gͦ potest ubi petͣ non ẽ.
sarena est. eum ecclĩa inpetra non in
& eccłia una. & baptisma unum. Quo.¬
modo illic baptizare aliqus potest᷑ ub
in petͣ est. nec ds̃ & xp̃s. quia non ẽ ibi
capse dixit. Et ego semꝑ hoc sensi. ut he¬
retici qͥ nicħ foris consecuti sunt. qnͣdo
ad eccłiam conu̾tunt᷑ baptirent᷑. Add hoc
respondet᷑. Nicħ quidem foris consecuti
sunt: s ad salutem. non ad sacram̃tum.
Salus enim ꝓpͥa est bonis: sacramentũ
uͦ cominune & bonis & malis. ¶Uerulꝰ
arusicade dixit. Homo hereticus dare
ñ potest quodũ habet: multomagis scis¬

Expanded text:
et haeretico. Immo si potest continenti et haeretico. Immo si potest continenti et auaro, sobrio cidae, cur non etiam christiano et haeretico? Quibus quidem non servit; sed ministratur et illis, vel ab illis, ad salutem bene utentibus, et ad judicium male utentibus. unum est, sed Ecclesiae: ubi Ecclesia non est, Baptisma illic esse non potest. 61. Huic respondemus: Quare ergo potest ubi petra non est, sed arena est; cum Ecclesia in petra, non in , Ecclesia una, et Baptisma unum » . Quomodo illic baptizari aliquis potest, ubiin petra est; nec Deus et Christus, quia non est ibi Capse dixit: Et ego semper hoc sensi, ut haeretici, qui nihil foris consecuti sunt, quando ad ecclesiam conuertuntur, bapti\\entur. Ad hoc respondetur: Nihil quidem foris consecuti sunt, sed ad salutem, non ad sacramentum. salus enim propria est bonis, sacramenta uero communia bonis et malis. Uerulus a Rusiccade dixit: Homo haereticus dare non potest quod non habet; multo magis schis
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc lateret. quam credimus iam eẽ
manifestatam. ¶Alius saturninꝰ ab abi¬
tinis dixit. Si potest antixp̃s dare ali¬
cui grãm xp̃i: possunt & heretici bapti¬
zare. qui appellati sunt antixp̃i. Quid
si aliꝰ chceret: Si potest homicida dare
alicu grãm xp̃i: possunt & qͥ fr̃s oderuñ
baptizare. qui appellati sunt homicidȩ.
Nempe qͣsi uerum dicere uideret᷑: & tñ
possunt. Sic gͦ& heretici. ¶ Quintus ab
aggiua dixit. Ille potest dare aliquid:
qui aliquid habet. Heretci aut̃ quit
possunt dare: qͦs constat nichil habere:
Huie respondet᷑. Si gͦ potest dare ali¬
quid qͥ auquid habet: manifestum ẽ
posse dare hereticos baptismum:qͥa
cum abeccłia recedunt. habent lauacͥ
sacramentum. qͦd ibi acceꝑant.Nam
redeuntes ñ recipiunt: qͥa ñ amiserant
cum recesserunt. ¶Alius iulianus
a marcellina dixit. Si potest homodu¬
obus dñis seruire. deo & mamonȩ:po¬
test & baptisma duob seruire. xp̃iano

Expanded text:
adhuc lateret quam credimus iam esse adhuc lateret quam credimus iam esse manifestatam. Alius Saturninus ab Abitinis dixit: Si potest antichristus dare alicui gratiam Christi, possunt et haeretici baptizare qui appellati sunt antichristi. Quid si alius diceret: \'si potest homicida dare alicui gratiam Christi, possunt et qui fratres oderunt baptizare qui appellati sunt homicidae\'? nempe quasi uerum dicere uideretur, et tamen possunt; sic ergo et haeretici. Quintus ab Agguia dixit: Ille potest dare aliquid qui aliquid habet. haeretici autem quid possunt dare, quos constat nihil habere? Huic respondetur: Si ergo potest dare aliquid qui aliquid habet, manifestum est posse dare haereticos baptismum, quia cum ab ecclesia recedunt habent lauacri sacramentum -quod ibi acceperant. nam redeuntes non recipiunt, quia non amiserant cum recesserunt. Alius Iulianus a Marcclliana dixit: Si potest homo duobus dominis seruire, deo et mamonae, potest et baptisma duobus seruire, christiano
Abbreviated transcription (Latin):
nione quasi contagione bonos ꝑire con¬
tendunt: ñ inueniunt qͦmͦ dicant. auit pͥ¬
ores. xp̃ianos unde isti ꝓpagant᷑ non fuis¬
se tͣditores. qͥa isto concilio conuincunt᷑:
aut ad se non ꝑtinere facinora pͥoꝵ:qͥa
nob maiores nr̃os obiciunt. Ntem alius
luciꝰ a membressa dixit. Scͥptum ẽ: ds
peccatorem ñ audit. Qui peccator est.
qͦmͦ audiri in baptismo potest: Respon¬
demus. Quomͦ audit᷑ auarꝰ ce raptor. &
fenerator. & homicida: An isti non sunt
peccatores: Qͦs tam̃ cypͥanꝰ in catholica
obiurgat & tolerat. ¶Item alius felix a
buliacenis dix̃. In hereticis sine eccłȩ bap¬
tismo admitcendis. nemo consuetudi¬
nem rationi & ueritati p̃ponat: qͥa con¬
suetudinem ratio & ueritas semꝑ exclu.¬
dit. Huic respondet᷑. ueritatem ñ osten¬
dis: de consuetudine confit̾is. Recte gͥ
consuetudinem teneremꝰ. plenario conei¬
lio posteriore firmatam: etiam si ueritas

Expanded text:
nione quasi contagione bonos perire connione quasi contagione bonos perire contendunt, non inueniunt, quomodo dicant aut priores christianos unde isti propagantur non fuisse traditores, quia isto conoilio conuincuntur, aut ad se non pertinere facinora priorum, quia nobis maiores nostros obiciunt. Item alius Lucius a Membressa dixit: Scriptum est: deus peccatorem non audit. qui peccator est quomodo audiri in baptismo pbtest? Respondemus: Quomodo auditur auarus et raptor et faenerator et homicida? an isti non sunt peccatores? quos tamen Cyprianus in catholica obiurgat et tolerat. Item aliBuslacenis dixit: In haereticis sine ecclesiae baptismo admittendis nemo consuetudinem rationi et ueritati praeponat, quia consuetudinem ratio et ueritas semper excludit. Huic respondetur: Ueritatem non ostendis, de consue- \'tudine confiteris. recte igitur consuetudinem teneremus plenario concilio posteriore firmatam, etiamsi ueritas
Abbreviated transcription (Latin):
manifestant᷑. ubi ait. S dicit aliquis:
Qd gͦ fiet de his qͥ inp̃t̾itum in eccłiam
sine baptismo admissi sunt: Talem fuisse
eccłiȩ consuetudinem: ipsi qͥ hoc conciliũ
fecerunssepe commemorant. Si gͦ nichil
aliuid quicunq hoc facit. qͣm spons e xp̃i
iudas existit. sic̃ ista sententia ꝓnunciata
est: iudas aut̃ sicut docet euangłm tradi¬
tor fuit: traditorib gͦ cominuni cauerunt
om̃s qui tẽ etiam ista dicebant. & anteqͣm
ista dicerent. tͣditores factierant om̃s. ꝑ il¬
lam consuetudinem. quam tc̃ eccłia reti¬
nebat. Om̃s gͦ id est & nos ce ipsi quia ex
illa unitate ꝓpagati sumꝰ: traditores sumus.
S nos duol modis defendim᷑. quia & htic
concilio ubi hoc ꝓnunciatũ ẽ ñ consentimꝰ.
saluo iure unitatis sic̃ cypͥantis ipse p̃dixit:¬
& bonis malos in unitate catholica. donee
in fine a tͥtico palea separet᷑. nichil obesse
arbitram᷑. Isti aut̃ quia &e. hoc concilium
tanqͣm ꝓse ꝓferunt. & maloꝵ commu.¬

Expanded text:
anifestantur ubi ait: sed dicit aliquis: quid ergo fiet de his qui in praeteritum in ecclesiam sine baptismo admissi sunt? talem fuisse ecclesiae consuetudinem ipsi qui hoc concilium faciunt saepe commemorant. si ergo nihil aliud quicumque hoc facit quam sponsae Christi ludas existit, sicut ista sententia pronuntiata est, ludas autem sicut docet euangelium traditor fuit, traditoribus ergo communicauerunt omnes, qui tunc etiam ista dicebant, et antequam ista dicerent traditores facti erant omnes per illam consuetudinem quam tunc ecclesia retinebat. omnes ergo, id est et nos et ipsi, quia ex illa unitate propagati sumus, traditores sumus. sed nos duobus modis defendimur, quia et huic concilio ubi hoc pronuntiatum est non consentimus saluo iure unitatis, sicut Cyprianus ipse praedixit, et bonis malos in unitate catholica, donec in fine a tritico palea separetur, nihil obesse arbitramur. isti autem, quia et hoc concilium tamquam pro se proferunt et malorum commu
Abbreviated transcription (Latin):
ideo censeo baptitandos ẽẽ hereticos.
ut accipiant remissam peccatoꝵ: & sic
illis communicet᷑. Communicauit gͦ &
cypͥanꝰ. & isti om̃s peccatis alienis: quia
cum talib in communione manseruñ:
quando neminem qͥ diũsum sensit a
iure communionis amouerunt. Ubi ẽ
gͦ eccłia: Deinde tit de hereticis taceã.
cum u̾ba huiꝰ sententiȩ etiam de aliis
peceatorib dici possint. quales in ec.¬
clesia secum cypͥanus uidebat. geme.¬
bat. arguebat. ferebat lubi est eccłia
quȩ scd̃m hec u̾ba iam tc̃ ꝑisse existimaba¬
tur contagione peccators: Si autẽ sic̃
se habet firmissima ueritas. eccłia per¬
mansit & ꝑmanet: ñnisi in consensio¬
ne intelligenda est communio pecca¬
torum. quam uetat apłs. Baptuent᷑
autem tt̾um heretiq ut accipiant re¬
missam peccatoꝵ:si baptirant᷑ iterum

Expanded text:
ideo censeo baptizandos esse haereticos, ideo censeo baptizandos esse haereticos, ut accipiant remissam peccatorum et sic illis communicetur. Communicauit ergo et Cyprianus et isti omnes peccatis alienis, quia cum talibus in communione manserunt, quando neminem qui diuersum sensit a iure communionis amouerunt. ubi est ergo ecclesia? deinde ut de haereticis taceam, cum uerba huius sententiae etiam de aliis peccatoribus dici possint, quales in ecclesia secum Cyprianus uidebat gemebat arguebat ferebat, ubi est ecclesia quae secundum haec uerba iam tunc perisse existimatur contagione peccatorum? si autem, sicut se habet firmissima ueritas, ecclesia permansit et permanet, non nisi in consensione intellegenda est communio peccatorum quam uetat apostolus. baptizentur autem iterum haeretici ut accipiant remissionem peccatorum, si baptizantur iterum
Abbreviated transcription (Latin):
nem sicut non baptirant᷑ admissi: inqͥ¬
nata est tota eccłia ꝑ illam consuetud.¬
nem quȩ totiens hic commemorat᷑. Et
sic̃ isti nos appellant tͣditores ꝓpt᷑ maio¬
res nr̃os.in quib nichil tale quando ob.¬
iecerunt ꝓbare potuerunt:si hoc fit qͥsq
quod est ille cui commun cauerit: om̃s
tunc heretiei facti ft̃. Qͦd s quisquis diẽ
insanit: falsum ẽ & qͦd iste ait: qui here¬
ticum ad cõmunionem sine baptis mo
admiccit. nec hereticos purgat: & xp̃ia¬
nos inquinat. Aut sihoc est uerum: ñ
sine baptismo admittebant᷑: s habebãt
xp̃i baptismum quamuis apud here¬
tcos datum & acceptum: qui scd̃m illã
consuetudinem de qua isti confitentur
sic admittebant᷑. Ac ꝑ hoc recte etiam
nẽ sic admittunt᷑. ¶Aurelius ab utica
dixit. Cum dicat apl̃s ñ communiean¬
dum peccatis alienis: qͥd aliud qͣm pec¬
catis alienis communicat. qui hereticis
sine eccłiȩ baptismo communicat: Et

Expanded text:
nem si non baptizantur admissi, inquinem si non baptizantur admissi, inquinata est tota ecclesia per illam consuetudinem quae totiens hic commemoratur. et sicut isti nos appellant traditores propter maiores nostros, in quibus nihil tale quando obiecerunt probare potuerunt, si hoc fit quisque quod est ille cui communicauerit, omnes tunc haeretici facti sunt. quod si quisquis dicit insanit, falsum est quod iste ait: qui haereticum ad communionem sine baptismo admittit, nec haereticos purgat et christianos inquinat. aut si hoc uerum est, non sine baptismo admittebantur, sed habebant Christi baptismum quamuis aput haereticos datum et acceptum, qui secundum illam consuetudinem de qua isti confitentur sic admittebantur; ac per hoc recte etiam nunc sic admittuntur. Aurelius ab Utica dixit: Cum dicat apostolus non communicandum peccatis alienis, quid aliud quam peccatis alicnis communicat qui haereticis sine ecclesiae baptismo communicat? et
Abbreviated transcription (Latin):
cominuinonem admittit.: utrunq contͣ
rationem facit. Nec hereticos purgat: &
xp̃ianos inquinat. Huic respondemus.
eccłiȩ baptisinum ẽẽ. & apud hereticos.
quamuis ipsi non sint in eccłia: sic̃ aqͣm
paradysi in t̾ra egypti. quamuis ipsa ñ
sit in paradyso. Nonitaq hereticos sine
baptismo ad communionem admitqmꝰ:
d quia correcti a sua ꝑũsitate uemunt.
ñ eoꝵ peccata. s xp̃i sacram̃ta suscipimꝰ.
De remissione aut̃ peccatorum: qͦd suꝑiꝰ.
hoc & hic dicimꝰ. Illud sane quod inulti¬
moposint dicenstitrunꝙ cont̾ rationẽ
facit. nec hereticos mundat. & xp̃ianos
inquinat: respuit pͥmitꝰ ac maxime ipse
cypͥanus. cum sibi consentientib eollegis
suis. Neq enim inquinari se credidit:
quando talib ꝓpt̃ uincłm pacis cõmu¬
nicandum ẽẽ decreuit dicens. Neminẽ
iudicantes: aut a iure cõmunionis ali.¬
quem si diu̾sum senserit amouentes.
Aut si inqͥnant heretci ad commnunio¬

Expanded text:
communicationem admittit utrumque contra communicationem admittit utrumque contra rationem facit: nec haereticos purgat et christianos inquinat. Huic respondemus ecclesiae baptismum esse et aput haereticos, quamuis ipsi non sint in ecclesia, sicut aquam paradisi in terra Aegypti, quamuis ipsa non sit in paradiso. non itaque haereticos sine baptismo ad communionem admittimus et, quia correcti a sua peruersitate ueniunt, non eorum peccata, sed Christi sacramenta suscipimus, de remissione autem peccatorum quod superius hoc et hic dicimus. illud sane quod in ultimo posuit dicens: utrumque contra rationem facit: nec haereticos mundat et christianos inquinat, respuit primitus ac maxime ipse Cyprianus cum sibi consentientibus collegis suis. neque enim inquinari se credidit, quando talibus propter uinculum pacis communicandum esse decreuit dicens: neminem iudicantes aut a iure communionis aliquem si diuersum senserit amouentes. aut si inquinant haeretici ad communio
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia nouerat cypͥanꝰ scło uerbis solis ce
ñ factis renunciantes: totidem uerbis pos¬
sumus hanc sententiam etiam nos ueris¬
sime dicere. Si fallacit̾ conuersis in bap¬
tismo suo peceata donant᷑. sine catisa ad
ueram conũsionem postea ꝑducunt᷑.
Nam cum in die iudicii peccata sint q̃
puniant᷑: ucħ est quod timere possint
qͥ scło ũbis solis & non factis renuneiart̃
de iudicio xp̃i: si sunt remissionem pecea¬
torum consecuti. S ista ratioematio tali
conerione ꝑficit᷑: tit adiungamꝰ dicentes.
Debent aut̃ xp̃i timere iudicium: & ue¬
raci eorde aliqͣndo comĩt. Quod cum
fecerint. non eos utiq necesse est iterum
baptizari. Potuerunt gͥ acciꝑe baptisiũ:
ce remissionem ñ acciꝑe peccatoꝵs: aut
remissis peccatis continuorursꝰ onerari.
Dic gͦ ce heretici. ¶Uictor agor dixit. Cũ
peccata ñ nisi in eccłiȩ baptismoremit.¬
tant᷑ qui hereticum sine baptis mo ad

Expanded text:
ecclesia nouerat Cyprianus saeculo uerbis solis et ecclesia nouerat Cyprianus saeculo uerbis solis et non factis renuntiantes: totidem uerbis possumus hanc sententiam etiam nos uerissime dicere: \'si fallaciter conuersis in baptismo suo peccata donantur, sine causa ad ueram conuersionem postea perducuntur. nam cum in die iudicii peccata sint quae puniuntur, nihil est quod timere poss non factis renuntiarunt de iudicio Christi, si sunt remissionem peccatorum consecuti.\' sed ista ratiocinatio tali conexione perficitur, ut adiungamus dicentes: \'debent autem timere Christi iudicium et ueraci corde aliquando conuerti; quod cum fecerint, non eos utique necesse est iterum baptizari.\' potuerunt igitur accipere baptismum et remissionem non accipere peccatorum aut remissis peccatis continuo rursus onerari. sic ergo et haeretici. Uictor a Gor dixit: Cum peccata non nisi in ecclesiae baptismo remittantur, qui haereticum sine baptismo ad
Abbreviated transcription (Latin):
sic adnos non ꝑtinent. quemadmodũ
nec ad nos nec ad ipsos ipsi p̃uaricatores.
Ac ꝑ hoc qm̃ ex maiorum nr̃oꝵ iniqui¬
tate nullum est crimen nr̃m: ex propͥo
scismate certum est crimen illorum.¬
baptismo suo peccata donant᷑: sine cau¬
sa ad eccłiam ueniunt. Nam cum in die
iudiciĩ peccata sint quȩ puniunt᷑. nicħ
est qͦd timere possint heretiei de iudicio
xp̃i. si sunt remissionem peccatorum cõ¬
secuti. Et hec pot̾at etiam nr̃a eẽ senten¬
tia. Uiderit autem auctor eius qͦ animo
dicta sit: ũbis tamen ita modificata est.
ut non me pigeat eo animo consentire
atq subscribere: quo & ego sentio baptis¬
inum quidem xp̃i posse hereticos hab̾e:
s remissionem peccatorum non habere.N
aut̃ ait si heretici baptirant. aut baptizant᷑:
ssi hercticis inquit in baptis mo suo pecca¬
ta donant᷑. sine causa ad eccłiam uenuñ.
Nanq si ꝓhereticis ponamꝰ illos. quos in

Expanded text:
sic ad nos non pertinet quemadmodum sic ad nos non pertinet quemadmodum nec ad nos nec ad ipsos illi praeuaricatores. ac per hoc quoniam ex maiorum nostrorum iniquitate nullum est crimen nostrum, ex proprio schismate certum est crimen illorum.baptismo suo peccata donantur, sine causa ad ecclesiam ueniunt. nam cum in die iudicii peccata sint quae puniuntur, nihil est quod timere possint haeretici de iudicio Christi, si sunt remissionem peccatorum consecuti. Et haec poterat etiam nostra esse sententia; uiderit autem auctor eius quo animo dicta sit. uerbis tamen ita modificata \' est, ut non me pigeat eo animo consentire adque suscribere, quo et ego sentio baptismum quidem Christi haereticos posse habere, sed remissionem peccatorum non habere. non autem ait: \'si haeretici baptizant aut baptizantur,\' sed: si haereticis, inquit, in baptismo suo peccata donantur, sine causa ad ecclesiam ueniunt. namque pro haereticis ponamus illos, quos in
Abbreviated transcription (Latin):
negare non possunt: &e ibi aget᷑ nostra
adu̾sus crimen tͣditionis. quod conum¬
cere non potuerunt. S sic agamus qͣ¬
ricationem: hoc nos istis respondebimꝰ.
qui nobis obiciunt maioꝵ nr̃oꝵ tradi-
nem unde se isti diuis erunt nos mor¬
tui sumusꝯita ꝑmaioꝵ p̃uaricationem.
qui &e nãi & ipsoꝵ parentes fuerunt: &
nos & ipsi mortui sumꝰ. S quia uiuere
se dicunt: credunt qͦd ad eos non ꝑtineat
ilia p̾̃uaricatio: gͦ nee ad nos illa tͣdito.
illa qͥdem p̃uaricatio scđm ipsos certa
est. scdmnos autem nec ant̾ior p̾uarica¬
tiouera est: quia & hereticos dicimus
posse hab̾e baptismum xp̃i: nec postior
traditio: quia in ea causa sunt ipsi suꝑati.
Son habent gͦ isti ẽ a nob̾ nefario scele¬
re scismatis separent᷑: quia nr̃i maiores
si t̾litores non fuerunt. sic̃ nos dicimus:
non est quod ad nos omnino ꝑtineat.
Si aut̃ traditores fuerunt. sic̃ ipsi dicũt:

Expanded text:
negare non possunt, et ibi agetur nostra negare non possunt, et ibi agetur nostra aduersus crimen traditionis quod conuincere non potuerunt. sed sic agamus quarorum praeuaricationem, hoc nos istis respondebimus qui nobis obiciunt maiorum nostrorum tnem, unde se isti diuiserunt, nos mortui sumus, ita per maiorum praeuaricationem, qui et nostri et ipsorum parentes fuerunt, et nos et ipsi mortui sumus. sed quia uiuere se dicunt, credunt, quod ad eos non pertineat illa praeuaricatio; ergo nec ad nos illa traditio. et illa quidem praeuaricatio secundum ipsos certa est; secundum nos autem nec anterior praeuaricatio uera est, quia et haereticos dicimus posse habere baptismum Christi, nec posterior traditio, quia in ea causa sunt ipsi superati. non habent ergo isti cur a nobis nefario scelere schismatis separentur, quia nostri maiores si traditores non fuerunt, sicut nos dicimus, non est quod ad nos omnino pertineat; si autem traditores fuerunt, sicut ipsi dicunt,