comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
natur: uerãq matrẽ ȩccłiã
denatorũ suorũ spũali extincti¬
one plorantẽ. spe uitȩ redonan¬
de negat consolari debere: Et
pulchre euangłista dñm priꝰ
misccłia motũ esse suꝑ matrẽ
tur: ut in uno nobis exẽplũ
imitande pietatis ostenderet:
in altero fidem mirandȩ pie¬
tatis astrueret: Et accessit.
& tetigit loculũ: hi autem
qui portabant. steterunt:
Loculus in quo mortuus effert᷑.
male secura desperati peccato¬
ris conscientia ẽ: Qui uero sepe¬
liendũ portant: uel immunda
desideria quȩ hominẽ rapiunt
in interitũ. uel lenocinia blan¬
dientium sunt uenenata fatteto¬
rĩt: Quȩ peccata nimirũ dum
alibi dicitur: Dinutte mor¬
tuos sepelire mortuos suos:
Mortui quippe martuos sepeli¬
unt. cũ peccatores quiq sui
similes alios nociuo fauore
demulcent. congestaq pessuȩ
adulationis mole. ne qua ali¬
quando spe resurgendi poti¬
antur obprimunt: Dño ergo
loculdꝰ tangente funeris ba¬

Expanded text:
natur, veramque matrem Ecclesiam, natur, veramque matrem Ecclesiam, renatorum suorum spiritali exstinctione plorantem, spe vitae redonandae negat consolari debere. Et pulchre evangelista, Dominum prius misericordia motum esse super matrem, tur, ut in uno nobis exemplum imitandae pietatis ostenderet; in altero, fidem mirandae potestatis astrueret. Et accessit, et tetigit loculum. Hi autem qui portabant steterunt. Loculus, in quo mortuus effertur, male secura desperati peccatoris conscientia est. Qui vero sepeliendum portant, vel immunda desideria, quae hominem rapiunt in interitum, vel lenocinia blandientium sunt venenata sociorum, quae peccata nimirum dum alibi dicitur: Dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Mortuos quippe mortui sepeliunt, cum similes alios nocivo favore demulcent, congesta pessimae adulationis mole, ne qua aliquando spe resurgendi potiantur opprimunt. Domino ergo loculum tangente, funeris ba
Abbreviated transcription (Latin):
uel detractionibꝰ. aurẽ libent̃
aperit: hanc animȩ suȩ portã
mortis efficit cęterosq qui
non seruat sensus: mortis sibi
ipse reserat aditus Obsecro dñe
iħu. cunctas meę ciuitatis
portas iusticie facias: ut ingres¬
sus in eas confitear nomini tuo.⁊
tuȩq maiestati cũ ministris
cȩlestibꝰ. eam crebrius innuenͣti.
non fetor lȩtifici cacdaueris oc¬
currat: sed occupet salus muros
illiꝰ. & portas eius laucdatio:
Et hȩc iudua erat: & turba
ciuitatis multa cũ illa uiduã¬
esse eccłiam: omĩs aiuma quȩ
sponsi dñi se morte redẽptã
meminit: agnoscit Hiuino au¬
tẽ nutu multũ dñm turba
multa uiduã comitabatur.
ut uiso tanto miraculo multi
testes: multi fierent dĩ lauda-
flere: Desiste inquit quasi mor¬
tuum flere: quẽ mox uiuum
resurgere uidebis Ubi mystice
nouati dogma confunditur:
qui de sua munditia superbe
gloriatus. humilem penitentũ
mundationẽ exterminare co-¬

Expanded text:
vel detractionibus, aurem libenter vel detractionibus, aurem libenter aperit, hanc animae suae portam mortis efficit, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi ipse reddit aditus. Obsecro, Domine Jesu, cuncta meae civitatis portas justitiae facias, ut ingressus in eas confitear nomini tuo , tuaeque majestati, cum ministris coelestibus eam crebrius invisenti, non fetor elati cadaveris occurrat, sed occupet salus muros illius, et portas ejus laudatio. Et haec vidua erat, et turba civitatis multa cum illa. Viduaesse Ecclesiam, omnis anima, quae sponsi Dominique sui se morte redemptam meminit, agnoscit. Divino autem nutu, multa Dominum turba, multa vidua comitabatur, ut viso tanto miraculo, multi testes, multi Dei fierent laudatoflere. Desiste, inquit, quasi mortuum flere quem mox vivum resurgere videbis. Ubi mystice Novati dogma confunditur, qui de sua munditia superbe gloriatus, humilem poenitentium mundationem evacuare co
Abbreviated transcription (Latin):
significat hominẽ lȩtali cri¬
minũ funere soporatũ: eandẽ¬
q in suꝑ animȩ mortẽ ñ cordis
adhuc cubili tegentẽ. sed ad
tem: Qui bene uncus filius
matris suȩ fuisse perhibetur:
quia licet e multis collecta
ꝑsonis una sit ꝑfecta & im¬
maculata uirgo mater ȩccłia:
singuli quiq tamen ficdelium
uni uersalis se ȩccłię filios rectis¬
sime fatentur: Nã & electus qui¬
libet quando ad ficdẽ unbuit᷑
filius ẽ: quando alios inbuit¬
h mader ẽ: An non materno erga
paruulos angebatur affectu qui
ait. filioli mei quos iterũ partu¬
rio. donec formetur xp̃x in uob:
Portã ciuitatis qua defunctus
efferebatur: puto aliquem de
sensibꝰ esse corporeis: Qui enum
seminat inter fr̃s discordias.
qui iniquitatẽ in excelsum
loquitur: per oris portã extra¬
hitur mortuus Qui uiclerit
mulierẽ ad concupiscendam
eã: per oculorũ porrã suȩ mor-¬
tis indicia prefert Qui fabulis
otiosis obscenis ue carminabꝰ.

Expanded text:
ethali criminum funere soporatum, eamdemque insuper animae mortem, non cordis adhuc cubili tegentem, sed ad tem. Qui bene filius unicus matris suae fuisse perhibent, quia licet e multis collecta personis, una sit perfecta et immaculata virgo, mater Ecclesia, singuli quique tamen fidelium universalis se Ecclesiae filios rectissime fatentur. Nam et electus quilibet, quando ad fidem imbuitur, filius est. Quando alios imbuit, mater. An non materno erga parvulos agebat affectu, qui ait: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis? Portam civitatis qua defunctus efferebatur, puto aliquem de sensibus esse corporeis. Qui enim seminat inter fratres discordias, qui iniquitatem in excelsum loquitur, per oris portam extrahitur mortuus. Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam , per oculorum portam suae mortis indicia profert. Qui fabulis otiosis, obscenisve carminibus,
Abbreviated transcription (Latin):
tuit promissio dñi per tot
ȩtatum interualla differri
nec ille sp̃s ueritatis quem
muncdus non accipit impiorũ.
ita septiformen illã donorum
suorũ continuit largitatem.¬
ut tot ȩccłiȩ generationes
sua inspiratione fraudaret.
donec prodigiosus turpium
mencdatiorũ signifer nasce¬
trina contulerit: ut futura
prȩdicerent. Hic ne falsitates
eius ipse rerũ processus argu¬
eret : sacrilegarũ imprudentrã
fabularũ in preteritas retor¬
sit ȩtates & quasi nichil nos
de sempiternitate creatoris.
nichil de ordine creaturȩ¬
& prophetia diuinitus in spi
rata docuisset : in contumeliã
cdĩ & omĩum bene conditarũ
iniuriã naturarũ cõpugnan¬
dia menclatiorũ monstra con-¬
texuit: Quibꝰ tandẽ suas insi¬
nuaturus insanias. nisi mul¬
tũ insipientibꝰ &e nimium
aluminȩ ueritatis auersis.
qui siue ꝑ ignorantiȩ cęcitatẽ.
siue per turpitudinis appetitũ.

Expanded text:
tuit promissio Domini per tot aetatum intervalla differri, nec ille Spiritus veritatis, quem mundus non accepit impiorum, ita septiformem illam donorum suorum continuit largitatem,ut tot Ecclesiae generationes sua inspiratione fraudaret, donec prodigiosus turpium mendaciorum signifer nascetrina contulerit, ut futura praedicerent, hic ne falsitates ejus ipse rerum processus argueret, sacrilegarum impudentiam fabularum in praeteritas retorsit aetates. Et quasi nihil nos de sempiternitate Creatoris, nihil de ordine creaturncta et divinitus inspirata prophetia docuisset, in contumeliam Dei et in omnium bene conditarum injuriam naturarum, compugnantia mendaciorum monstra contexuit. Quibus tandem suas insinuaturus erat insanias, nisi multum insipientibus et nimium a lumine veritatis aversis, qui sive per ignorantiae caecitatem, sive per turpitudinis appetitu
Abbreviated transcription (Latin):
re. aut sicut oportet orare.
dicente apło. Quid enim
oremus. sicut oportet ne scimꝰ:
sed ipse sp̃s postulat pro nob̃.
gemitibꝰ in enarrabilibus:
& nemo potest dicere clñm
iħm: nisi in sp̃u sco Quo
uacuari nimis perniciosũ ẽ.
nimisq mortiferũ. quia
nũquã ueniam meretur.
qui ab intercessore deserit᷑:
Om̃s ergo dilectissimi qui
in dñm iħm crediderant.
infusũ sibi habebant sp̃m
rant potestatẽ: cũ post re¬
surrectionẽ suã dñs ursuf¬
Flauit & dixit. Accipite
sp̃m scm. quorũ remiseri¬
tis peccata remittuntur.
& quorũ det inueritis deten¬
fectioni quȩ erat liscipulis
conferencda. maior gratia &e
habunclantior inspiratio
seruabatur: per quã & quȩ
nondũ acceperant sumeren.
& excellentius possint habere
que sũpserant propter qđd
dñs dicebat. adhuc multa
habeo uobis dicere: sed non
potestis illa portare modo:
titatis: ille docebit uos omñe

Expanded text:
re, aut sicut oportet, orare, re, aut sicut oportet, orare, dicente Apostolo: Quid enim oremus sicut oportet, nescimus; sed ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus ; et: Nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in Spiritu sancto : quo vacuari nimis exitiabile est nimisque mortiferum, quia numquam veniam meretur, qui ab intercessore deseritur. Omnes igitur, dilectissimi, qui in Dominum Jesum crediderant, infusum sibi habebant Spirirant potestatem, quando post resurrectionem suam Dominus insufflavit, et dixit: Accipite Spiritum sanctum: quorum remiseritis peccata, remittentur eis; et quorum retinueritis, retinfectioni, quae erat discipulis conferenda, major gratia et abundantior inspiratio servabatur, per quam et quae nondum acceperant sumerent, et excellentius possent habere quae sumpserant. Propter quod Dominus dicebat: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo. ritatis
Abbreviated transcription (Latin):
menta. nulla sunt cęlebrata
mysteria. ut eadẽ semꝑ fue¬
rit uirtus charismatũ: quãus
ñ eadẽ fuerit mensura do
non carebant: nec potentia
huius uirtutis aberat. ab
operibꝰ saluatoris: Et cum
discipłis daret infirmitatũ
curationẽ: & eiciendorum
dȩmonũ potestatẽ. eiꝰ utiq
sp̃s largiebatur effectus:
In quo ipsũ immundis spiri¬
tibus imperantẽ. iudeorum
negabat impictas: & diuina
benaficia diabolo cdeputa¬
bat: Undetaliter blasphe¬
mantes. merito illam dñi
excłpere sententiã. qua ait
Omne peccatũ & blasphemia
remattetur hominibꝰ sp̃s
autẽ blasphemia ñ remittet᷑
hominibꝰ & quicũq dixerit
uerbũ contra filiũ homius.
remittetur eiz Qui audem
clixerit contra sp̃m scm̃: non
remittetur ei neq in hoc scło:
neq in futuro Unde mani¬
festũ est peccatorũ remissio¬
nem sine scĩ sp̃s aduocatio¬
ne non fieri. nec quã sine
illo sicut expedit ingemusce¬

Expanded text:
menta, nulla sunt celebrata menta, nulla sunt celebrata mysteria: ut eadem semper fuerit virtus charismatum, quamvis non eadem fuerit mensura donnon carebant, nec potentia hujus virtutis aberat ab operibus Salvatoris. Et cum discipulis daret infirmitatum curationem, et ejiciendorum daemonum potestatem, ejus utique Spiritus largiebatur effectus, in quo ipsum immundis spiritibus imperantem Judaeorum negabat 303 impietas, et divina beneficia diabolo deputabat . Unde taliter blasphemantes merito illam Domini excepere sententiam, qua ait: Omne peccatum et blasphemia remittetur hominibus; Spiritus autem blasphemia non remittetur hominibus. Et quicumque dis, remittetur ei; qui autem dixerit contra Spiritum sanctum, non remittetur ei neque in hoc saeculo, neque in futuro . Unde manifestum est peccatorum remissionem sine Spiritus sancti advocatione non fieri, nec quemquam sine illo, sicut expedit, ingemisce
Abbreviated transcription (Latin):
trahit: & per infirmitatem
nr̃am cęlestis doctrina nos
adiuudt. ut quia in dĩtate
patris. & filii. & sp̃s sc̃ĩ. nec
singularitas est. nec diuer¬
sitas cogitando. Uera unitas.
& uera trinitas. possit quidẽ
Fundata igitur dilectissimi
hac fide in cordibꝰ uestris.
qua salubriter crelimus
quod tota simul trinitas una
uirtus est: una maiestas:
una substantia. indiscreta
operatio. in separabilis di¬
lectione. indifferens potes¬
tate. simul implens omĩa.
si mul continens uniuersa:
Quod enĩ est pater. hoc est
uera deitas. in nullosese aut
minor aut maior ẽ Que
sic in tribus est confitencla
personis: ut solitudinẽ non
recipiat trinitasꝰ Hac in quã
non ambigamus quod cũ
in die pentecostes discipłos
sed adiectio largitatis Qm̃
& patriarchȩ & propħȩ et
sacerdotes om̃sq sc̃i qui
prioribꝰ fuere temporibus.¬
et eiusclem sunt sp̃s scĩficatio¬
ne uegetati: & sine hac gr̃a
nulla umquã instituta sacra¬

Expanded text:
trahit, et per infirmitatem trahit, et per infirmitatem nostram coelestis doctrina nos adjuvat: ut quia in Deitate Patris, et Filii, et Spiritus sancti nec singularitas est, nec diversitas cogitanda, vera unitas et vera Trinitas possit quidem Fundata igitur, dilectissimi, hac fide in cordibus nostris, qua salubriter credimus quod simul tota Trinitas una virtus est, una majestas, una substantia, indiscreta opere, inseparabilis dilectione, indifferens potestate, simul implens omnia, simul continens universa: quod enim Pater est, hoc est  sanctus; et vera Deitas in nullo esse aut major aut minor potest, quae sic in tribus est confitenda personis, ut et solitudinem non recipiat Trinitas, et unitatem non ambigamus quod cum in die Pentecostes discipulossed adjectio largitatis: quoniam et patriarchae, et prophetae, et sacerdotes, omnesque sancti qui prioribus fuere temporibus, ejusdem sunt Spiritus sanctificatione vegetati; et sine hac gratia nulla umquam instituta sacra
Abbreviated transcription (Latin):
filio pater. nuinquã pater &e
silius fuerint sine spũ scõi
&̾ omĩbus essentiȩ gradibus
exclusis: nulla ibi persona
sit anterior nulla posterior
Huius enĩ beatȩ trinitatis
incõmutabilis cleitas. una ẽ.
insubstantia: in diuisa in opere:
consors in uoluntate: par in¬
om̃i potentia: ęqualis in gła
De qua cũ scã scriptura sic
loquitur. uc aut in factis
aut in uerbis aliquid assign&e:
quod singulis iudeatur con¬
uenire personis: non ꝑturbat᷑
fides catholica. sed docetur:
ut per proprietatẽ aue uocis
aut op̾eris insinuetur nobis
ueritas trinitatis & non diui¬
dat intellectus: quod distim¬
guit auditus Ob hoc enum
quȩclã siue sub patris. siue
sub filii. siue sub scĩ sp̃s ap¬
pellatione promuntur: ut con¬
fessio fideliũ ñ erret in trini
tate: Quȩ cũ sit iseparabilis.
numquã intelligerecur tri¬
nitas esse: si semꝑ insepara.¬
biliter diceretur: Bene ergo
ipsa difficultas loquendi.
cor nr̃m ad intelligentiam

Expanded text:
sine Patre, numquam Pater et Filius fuerint sine Spiritu sancto; et omnibus existentiae gradibus exclusis, nulla ibi persona sit anterior, nulla posterior. Hujus enim beatae Trinitatis incommutabilis Deitas una est in substantia, indivisa in opere, concors in voluntate, par in potentia, aequalis in gloria. De qua cum sancta Scriptura sic loquitur, ut aut in factis aut in verbis aliquid assignet quod singulis videatur convenire personis, non perturbatur fides catholica, sed docetur: ut per proprietatem aut vocis aut operis insinuetur nobis veritas Trinitatis, et non dividat intellectus quod distinguit auditus. Ob hoc enim quaedam sive sub Patris, sive sub Filii, sive sub Spiritus sancti appellatione 302 promuntur, ut confessio fidelium in Trinitate non erret; quae cum sit inseparabilis, numquam intelligeretur esse Trinitas, si semper inseparabiliter diceretur. Bene ergo ipsa difficultas loquendi cor nostrum ad intelligentiam
Abbreviated transcription (Latin):
transitorio accipiamꝰ auditu.
Ireter alias cnĩ ueritatis lo-¬
quutiones. quibus maniche¬
orum confutatur impietas:
hac apertissime sapientit
totũ sacrilege falsitatis dog¬
ut magnũ quemdam atq
sublimen sequi uiderentur
auctorem. in magistro suo
mani scm apparuisse spm cre-¬
diderunt: promissũq a dño
paraclytũ ñ prius uenisse
quam hie infelicium decepͣ
orirecur: In quo ita sp̃s der
manserit. ut non aliud fuerit
manis ipse quã sp̃s. qui per
ministeriũ corporeȩ uocis et
linguę discipłos suos induce¬
falsũ quãq sit uanũ: ipsa
euangłicȩ prȩdicationis de¬
clarat auctoritas Manis igit᷑
mirster falsitatis diabolicȩ :
&̾ conditor suꝑstitionis obsce¬
ne: eo tẽpore clampnandus
innotuit: quo post resurree¬
tionẽ dñi du centesimꝰ et
sexagesimus annus impletꝰ
est. probo imperatore & pau¬
lino consulibꝰ. cũ octaua
iam in xp̃ianos ꝑsecutio cle¬
seiuret: &e innumera mar¬

Expanded text:
transitorio accipiamus auditu. transitorio accipiamus auditu. Praeter alias enim veritatis locutiones quibus Manichaeorum confutatur impietas, hac apertissime sententia totum sacrilegae falsitatis dogut magnum quemdam atque sublimem sequi viderentur auctorem, in magistro suo Mane sanctum apparuisse Spiritum crediderunt, promissumque a Domino Paracletum non prius venisse quam hic infelicium 305 deceptor oriretur: in quo ita Spiritus Dei manserit, ut non aliud fuerit Manes ipse quam spiritus qui per ministerium corporeae vocis et linguae discipulos suos in omfalsum quamque sit vanum, ipsa evangelicae praedicationis declarat auctoritas. Manes ergo minister falsitatis diabolicae, et conditor superstitionis obscenae, eo tempore damnandus innotuit, quo post resurrectionem Domini ducentesimus et sexagesimus annus impletus est, Probo imperatore Paulinoque consulibus, cum octava jam in Christianos persecutio desaeviret, et 306 innumera mar
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis ille uos docebit omnẽ
ueritatẽ: Nlum quid se dñs
inferioris intelligentiȩ uole¬
bat intelligi. aut minus ali
& rachil pater dicere. nichil
sp̃s possit docere sine uerboᷤ
Icdõq sit dictũ de meo acci¬
piet : qm̃ quod accepit sp̃s
patre clante : dat᷑ filius: Nlon
itaq alia erat insinuanda
ueritas. nec alia p̃dicanda
doctrina : sed oportebat ca¬
pacitatẽ eorũ qui docebantur
augeri. & multiplicari constan¬
tiam caritatis illius. quȩ omnẽ
formidinẽ foris mitteret. et
furorem persequentiũ non
timeret: Quod utiq apłi in
uelle & efficatius posse cę¬
perunt:proficientes a p̃cep¬
torũ scientia ad tolerantiam
passionũ. ut sub nulla iam
tẽpestate trepidantes fluctꝰ
scłi & elationes mundi fide
super grediente calcarent:
& morte contẽpta omĩbus
gentibus euangeliũ uerita¬
tis inferrent: Quod uero ad-¬
didit dñs dicens. quȩcũq
audierit loquetur. & futura
annuntiabit uobis: Non segu
intellectu dilectissimi rec

Expanded text:
ritatis, ille vos diriget in omnem veritatem? Numquid sese Dominus inferioris scientiae volebat intelligi, aut minus aliqritas, et nihil Pater dicere, nihil Spiritus possit docere sine Verbo, ideoque dictum sit: De meo accipiet : quoniam quod accipit Spiritus, Patre dante, dat Filius. Non itaque alia insinuanda erat veritas, nec alia praedicanda doctrina; sed oportebat capacitatem eorum qui docebantur augeri, et multiplicari constantiam illius charitatis quae omnem formidinem foras mitteret, et furorem persequentium non timeret. Quod utique apostolvelle et efficacius posse coeperunt, proficientes a praeceptorum scientia ad tolerantiam passionum: ut sub nulla jam tempestate trepidantes, fluctus saeculi et elationes mundi fide supergrediente calcarent, et morte contempta, omnibus gentibus Evangelium veritatis inferrent. CAP. VI. Quod vero addidit Dominus, dicens: Quaecumque audierit loquetur, et futura annuntiabit vobis , non segni intellectu, dilectissimi, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̃pararet abiit: cũ ꝓfecto
nos ipsos p̃pararet. Quod ñ
faciet: si reliquerit: Agnosco
dñe ut possũ. nimirũ illud
sigraificas: quia ut parent᷑
iste mansiones uiuere de¬
bet iustus ex fide: Qui enĩ
a dño peregrinat᷑: opus
habet ex fide uiuere: quia
per hanc ad speciẽ contem

Expanded text:
ut praepararet abiit, cum profecto nos ipsos praepararet, quod non faciet si reliquerit? Agnosco, Domine, ut possum: nimirum illud significas, quia ut parentur istae mansiones, vivere debet justus ex fide . Qui enim a Domino peregrinatur, opus habet ex fide vivere; quia per hanc ad speciem contem
Abbreviated transcription (Latin):
& prȩparat : nec alias sed quas
p̃parauit. has p̃parat: Qui fa¬
cit quȩ futura sunt: quas
p̃parauit p̃destinando: prȩ¬
parat operando: Quid puta
bunus esse domũ dĩ. nisi tẽ
plũ dĩ: Qđ autẽ sit int̾roget᷑
apłs: & responcdeat: Templũ
dei scm̃ ẽ: qđ estis uos hoc ẽ¬
etiã regnũ dĩ: qđ filiꝰ traditu¬
rus ẽ. patri: Unde dicit idem

Expanded text:
et praeparat; nec alias, sed quas et praeparat; nec alias, sed quas praeparavit, has praeparat, qui fecit quae futura sunt: quas praeparavit praedestinando, praeparat operando. Jam ergo sunplum Dei? Quid autem sit, interrogetur Apostolus, et respondeat: Templum Dei sanctum est, quod estis vos . Hoc etiam regnum Dei quod Filius traditurus est Patri, unde dicit idem
Abbreviated transcription (Latin):
& tamen quia ita sunt. ut
parandȩ sint : non eas uadit
parare sicut sunt: Sed si abi¬
erit & parauerit sicut futurȩ
sunt: iterũ ueniens accipietꝰ
uos ad se ipsũ: ut ubi est
ipse sint etiam ipsi: Quomodo
ergo mansiones in domo patris
non aliȩ sed ipsȩ: & sine dubio
iam sunt. sicut parandȩ ñ sunt.
Quomodo putamꝰ nisi quomͦ
etiã propħa prȩdicat dm̃. qui
facit quȩ futura sunt: ñ etũ
ra sunt: Ergo & facit ea: &
facturus est ea: ã neq facta
facta sunt si ipse non fecit.
neq factura sunt: si ipse non
fecerit: Fecit ergo ea p̃desti¬
nando: facturus ẽ. operando:
Sicut discipłos quando ele¬
gerit satis indicat euangłiũ.
Tunc utiq quando eos uocauit.¬
& tamen ait apłs: E legit
nos ante mundi constitutionẽ.
p̃destinando utiq: ñ uocando:
Quos autẽ p̃destinauit: illos
& uocauit: Elegit p̃clesti¬
nando ante mundi consti¬
tutionẽ: elegit uocando
ante mundi consũmationẽ:
Sic & mansiones p̃parauit.

Expanded text:
 tamen quia ita sunt ut parandae sint, non eas vadit parare sicut sunt: sed si abierit et paraverit sicut futurae sunt, iterum veniens accipiet suos ad seipsum, ut ubi est ipse, sint etiergo mansiones in domo Patris non aliae, sed ipsae, et sine dubio jam sunt sicut parandae non sunt? Quomodo putamus, nisi quomodo etiam propheta praedicat Deum, quia fecit quae futura sunt? Non enim ra sunt . Ergo et fecit ea, et facturus est ea. Nam neque facta sunt, si ipse non fecit: neque futura sunt, si ipse non fecerit. Fecit ergo ea praedestinando, facturus est operando. Sicut discipulos quando elegerit, satis indicat Evangelium; tunc utique quando eos vocavit : et tamen ait Apostolus, Elegit nos ante mundi constitutionem : praedestinando utique, non vocando. Quos autem praedestinavit, illos et vocavit : elegit praedestinando ante mundi constitutionem, elegit vocando ante mundi consummationem. Sic et mansiones praeparavit
Abbreviated transcription (Latin):
accipiã uos ad me ipsũ: ut
scitis: Quomodo uadit. et
parat locũ: si iam multȩ man-¬
siones sunt : Si quominus di¬
xisset uado parare. at si ad¬
huc parandus e̾ẽt. cur non
merito dixisset uaclo parare:
An istȩ mansiones et sunt
& parandȩ sunt : Si quominꝰ
essent. dixisset uado oꝑan:

Expanded text:
 vos ad me ipsum, ut sitis. Quomodo vadit, et parat locum, si jam multae mansiones sunt? Si quo minus, dixisset, Vado parare. Aut si adhuc parandus est, cur non merito dixisset, Vado parare? An istae mansiones et sunt, et parandae sunt? Si quo minus enim essent, dixisset, Vado pa
Abbreviated transcription (Latin):
acceperunt id est intellȩxerunt
atq tenuerunt: Iunc enĩ uerbũ
accipitur: quanclo mente per¬
cipitur: & cognouerunt in qͥt
uere quia a te exii: e creclide¬
runt quia tu me misisti: Et
hic subaudiendũ est uerez
derunt uere: quod cognoue-¬
runt uere: Icd̾enĩ ẽ. a te exii:
quod est tu me misisti Ego¬
pro eis non pro mundo rogo:
sed pro his quos declisti michi
Munclũ uult modo intelligi
qui uiuunt sccłm concupiscen¬
tiam mundiꝰ &e non sunt ir
ea sorte gr̃ȩ: ut ab illo eli¬
gantur ex mundo: Non itaq
pro mundo sed pro his quos
ei pater dedit. rogare se dicit:
Ser hoc enĩ quod eos illi pater
iam dedit factũ ẽ. ut non
pro quo non rogat: Deirde
subiungit: Quia tui sunt:
Neq enĩ quia pater eos filio
dedit. Amisit ipse quos dedit:
cũ adhuc filius sequatur ac
dicat : & mea omĩa tua sunt:
& tua mea sunt: Ubi satis
apparet : quo modo ungeniti
filii sunt omĩa. quȩ sunt
patris Per hoc utiq quod etiã

Expanded text:
acceperunt: id est, intellexerunt acceperunt: id est, intellexerunt atque tenuerunt. Tunc enim verbum accipitur, quando mente percipitur. Et cognoverunt, inquit, vere quia a te exivi, et crediderunt quia tu me misisti. Et hic subaudiendum est, vere:derunt vere, quod cognoverunt vere: id enim est a te exivi, quod est, tu me misisti. pro eis rogo, non pro mundo rogo, sed pro eis quos dedisti mihi. Mundum vult modo intelligi, qui vivunt secundum concupiscentiam mundi, et non sunt in ea sorte gratiae, ut ab illo eligantur ex mundo. Non itaque pro mundo, sed pro his quos ei Pater dedit rogare se dicit. Per hoc enim quod eos illi Pater jam dedit, factum est ut non pro quo non rogat. Deinde subjungit: Quia tui sunt. Neque enim quia Pater eos Filio dedit, amisit ipse, quos dedit, cum adhuc Filius sequatur, et dicat: Et mea omnia tua sunt, et tua mea. Ubi satis apparet quomodo unigeniti Filii sint omnia quae sunt Patris; per hoc utique, quod etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Absic uerũ tamen habuit
aliquid aliquando dĩ filius:
quod nonclũ habuit iclẽ
ipse homo filius. quia nondũ
erat homo factus ex matre:
Quanclo tamen habebat uni¬
uersa cũ potre: qua propter
quod clixit tui erant: non se
inde separauit cls̃ filiuis. sine
quo nichil umquã pater ha¬
buit : sed solet ei tribuere
habet ut sit ab illo habet
illo pater fuit: Quod itaq
ait Et michi eos dedisti: ho¬
minẽ se accepisse hanc potesta¬
tem ut eos haberet ostendit:
qm̃ qui semper om̃ps fuit:
non semꝑ homo fuit: Quã obrẽ
cũ patri potius tribuisse uide¬
atur. ut ab eo illos acceperit:
qm̃ ex ipso ẽ Quicquid ẽ de
quo ẽ: etiam ipse sibi eos dedit :
xp̃o: Sequitur: Ac dicit Et
sermonẽ tuũ seruauerunt: Nc̃
cognouerunt quia omĩa quȩ
dechsti michi ablte sunt: id
est rognouerunt quia abs te
sum : Simul enĩ pater dedit
omĩa: cũ genuit qui haberet
omĩa: quia uerbil inquit quȩ
dedisti michi dedi eis: & ipsi

Expanded text:
Absit; veruntamen habuit Absit; veruntamen habuit aliquando aliquid Deus Filius, quod nondum habuit idem ipse homo Filius, quia nondum erat homo factus ex matre, quando tamen habebat universa cum Patre; quapropter dixit Tui erant. Non se inde separavit Deus Filius, sine quo nihil unquam Pater habuit; sed solet ei tribuere habet ut sit, ab illo habet illo Pater fuit. Quod itaque ait: Et mihi eos dedisti, hominem se accepisse hanc potestatem, ut eos haberet, ostendit, quoniam qui super omnes fuit non semper homo fuit. Quamobrem cum Patri potius tribuisse videatur ut ab eo illos acceperit, quoniam ex ipso est quidquid est, de quo est, etiam ipse sibi eos dedit,  Sequitur ac dicit: Et sermonem tuum servaverunt. Nunc cognoverunt quia omnia quae dedisti mihi abs te sunt, id est, cognoverunt quia abs te sum. Simul enim Pater dedit omnia, cum genuit, qui haberet omnia. Quia verba, inquit, quae dedisti mihi, dedi eis, et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ret hora cũ iam᷑  in prouerbiis
inquit loquar uobis. sed
palã de patre meo adnun¬
tiabo uobis : An uero adnun¬
tiatio manifesta putabitur
in prouerbiis: Cur ergo dictũ
ẽ. palam adnuntiabo: nusi
quia in prouerbiis non est
palam: Quod autem non in
prouerbiis occultatur sed
uerbis manifestatur : procul.
lubio palam Uuo modo ergo
manifestauit quod nondum
palam dixit: Proinde sic in-¬
telligendũ ẽ. pro tẽpore futuro
preteritũ positũ: quẽ admodũ
illud. omĩa quȩ audiui a
patre meo nota uobis feci
Quod nonlũ fecerat. sed lo.¬
quebatur quasi fecisset. qđ
immnutabiliter esse p̃fixum
sciebat ut faceret Quid est
autẽ quos dedisti michi de
mundo: Sictũ est enĩ le illis
quod non essent de mundo:
sed hoc eis regeneratio presti-¬
tit. non generatio: Quid est
etiam quod sequitur. tui
erant & michi eos declisti:
An aliquando erant patris.
aliquanclo non erant uiuge-¬
niti filii eiꝰ ᷑ Q̃ habuit aliquan¬
do pater aliquid sine filio:

Expanded text:
ret hora cum jam non in proverbiis, inquit, loquar vobis, sed palam de Patre meo annuntiabo vobis ? An vero annuntiatio manifesta putabitur in proverbiis? Cur ergo dictum est, Palam annuntiabo vobis, nisi quia in proverbiis non est palam? quod autem non in proverbiis occultatur, sed verbis manifestatur, procul dubio palam dicitur. Quomodo ergo manifestavit quod nondum palam dixit? Proinde sic intelligendum est, pro tempore futuro praeteritum positum, quemadmodum illud, Omnia quae audivi a Paquod nondum fecerat, sed loquebatur quasi fecisset quod immobiliter esse praefixum sciebat ut faceret. Quid est autem Quos dedisti mihi de mundo? Dictum est enim de illis quod non essent de mundo. Sed hoc regeneratio praestitit, non generatio. Quid est etiam, quod sequitur: Tui erant, et mihi eos dedisti? An aliquando erant Patris, quando non erant unigeniti Filii ejus? et habuit aliquando Pater aliquid sine Filio?
Abbreviated transcription (Latin):
finẽ tẽporis quo ab huiꝰ mir di
solo qui xp̃o inheserint pęni¬
tus recessuri sunt: Sciendũ
est autẽ hanc eãdem non esse
lectionẽ qua matheus & mar¬
cus binos de nauiculis pisca¬
tores. primo petrũ & andream.
cleinde filios zebedei. a dño
narrat esse uocatos: Non enĩ
eos lucas nunc a dño uocatos.
sed tamen petro fuisse p̃dictũ
quod homines e̾e̾t. capturus
insinuat: Quod ñ ita clictũ
est: quasi iã pisces nũquam
esset capturus: Nam & post
resurrectionẽ dñĩ. legimus
eos esse piscatos Unde
datur intelligi. eos ad cap¬
turam pisciũ ex more remeas¬
se. ut postea fier&e qđ matheus
& marcus narrant. quando
eos binos uocauit: Tunc enĩ non
subductis ad terrã nauibus.
tanquã cura redeuntdi sed ita
eũ secuti sunt tanquã uocantẽ
ac uibentẽ ut sequerent᷑: cui¬

Expanded text:
finem temporis, quo ab hujusmodi finem temporis, quo ab hujusmodi saeculo, qui Christo inhaeserint, penitus recessuri sunt. Sciendum est autem hanc eamdem non esse lectionem, qua Matthaeus et Marcus binos de naviculis piscatores, primo Petrum et Andream, deinde filios Zebedaei a Domino narrant esse vocatos; non enim eos Lucas nunc a Domino vocatos, sed tantum Petro fuisse praedictum quod homines esset capturus, insinuat. Quod non ita dictum est, quasi jam pisces nunquam esset capturus. Nam et post resurrectionem Domini legimus eos esse piscatos. Unde datur intelligi eos ad capturam piscium ex more remeasse, ut postea fieret quod Matthaeus et Marcus narrant, quando eos binos vocavit. Tunc enim non subductis ad terram navibus tanquam cura redeundi, sed ita eum secuti sunt, tanquam vocantem ac jubentem ut sequerentu
Abbreviated transcription (Latin):
sed eos subductis nauibus ad
litus perduxit: significant
in bonis & spũalibus uiris
non c̾e̾ oportere hanc uolun-¬
tatẽ. ut peccatis turbarũ cõmo
ti. quasi securius tranquillius¬
q uiuant: ac munus eccłiasti¬
cũ deserant: Q ait ad symonẽ
iħc: Noli timere Confortat do¬
minus timorẽ carnaliũ. animos¬
q fragiliũ consolando erigit.
ne quis uel de suȩ conscientiȩ
culpa tremens uł de aliorũ
in nocentia stupens. scĩtatis iter
formidet agͥgredi: Quod autẽ
sequitur Ex hoc iã homines
eris capiens: ad ipsũ petrũ spe¬
cialiter pertinet: Exponit ei
dñs quid hȩc captura pisciũ
significet. Quod uidelicet ip¬
sẽ sicut nunc per retia pisces
sic aliquando per uerba sit cap¬
turos homines. totius q facti
huius ordo quid in ecclesia
cuiꝰ ipse typũ tenet. cotidie
geratur ostendat. Quod uero
subiungitur E sub ductis a
terra nauibus relictis omĩbꝰ
secuti sun eũ: Iotest significare

Expanded text:
sed eos subductis navibus ad sed eos subductis navibus ad littus perduxit, significat in bonis et spiritalibus viris non esse oportere hanc voluntatem. ut peccatis turbarum commoti, quod quasi securius tranquilliusque vivant, munus ecclesiasticum deserant. Et ait ad Simonem Jesus: Noli timere. Confortat Dominus timorem carnalium, animosque fragilium consolando erigit, ne quis vel de suae conscientia culpae tremens, vel de aliorum innocentia stupens, sanctitatis iter formidet aggredi. Quod autem sequitur: Ex hoc jam homines eris capiens. Ad ipsum Petrum specialiter pertinet. Exponit enim ei Dominus quid haec captura piscium significet, quod videlicet ipse sicut nunc per retia pisces, sic aliquando per verba sit capturus homines: totusque facti hujus ordo quid in Ecclesia, cujus ipse typum tenet, quotidie geratur ostendat. Quod vero subjungitur, Et subductis ad terram navibus, relictis omnibus, secuti sunt eum. Potest si
Abbreviated transcription (Latin):
diebꝰ erunt tempora periculosa.
& erunt homines se ipsos aman¬
tes & cȩtera: Nã mergi nauis
est. homines in scłm ex quo
elati per fidẽ fuerant. morũ
prauitate relabi. qualit & ipse
petrus adhuc in infirmitate
positus hoc loco demonstrat:
Unde & sequitur: Quod cum
uideret sẏmon petrus: ꝓcidit
ad genua iħu dicens Exi a
me. quia homo peccator sũ dñe:
Quia carnales quiq in ȩccłia
regimen spualiũ in quibus
maxime. xp̃i persona eminet :
a se quocdam modo repellunt:
Non enĩ hoc uoce linguę dicuns
bonis minstri dei. ut eos a se
repellant: sed uoce morum
& actuũ suorũ suadent a se
recedi. ne per bonos regant᷑.
& eo uehementius quo dete¬
runt eis honorẽ: Et tamen
factis suis a se recedere am-¬
monent: ut honorificentiam
eorũ significauerit petrus ca-¬
dens ad pecles dñĩ: mores au¬
dem in eo quod ait. exi a me
dñe quia homo peccator sũ:
Quod tamen quia ñ fecit
dñs non enĩ recessit ab eis

Expanded text:
diebus erunt tempora periculosa, diebus erunt tempora periculosa, et erunt homines seipsos amantes, etc. . Nam mergi naves est, homines in saeculum, ex quo elati per fidem fuerant, morum pravitate relabi. Quales et ipse Petrus adhuc in infirmitate positus, hoc loco demonstrat. Unde sequitur: Quod cum videret Simon Petrus, procidit ad genua Jesu, dicens: Exi a me, quia homo peccatoQuia carnales quique in Ecclesia regimen spiritalium, in quibus maxime Christi persona eminet, a se quodammodo repellunt. Non enim hoc voce linguae dicunt bonis ministris Dei, ut eos a se repellant, sed voce morum et actuum suorum suadent a se recedi, ne per bonos regantur, et eo vehementius quo deferunt eis honorem, et tamen factis suis a se recedere admonent, ut honorificentiam eorum significaverit Petrus cadens ad pedes Domini, mores autem in eo quod ait: Exi a me, Domine, quia peccator homo sum. Quod tamen quia non fecit Dominus, non enim recessit ab eis,
Abbreviated transcription (Latin):
electis Quia nouit dñs qͥ sunt
eius: & apud ipsũ certus est
suorũ numerus electorũ Dũ¬
q tot in iuclȩa credituros ñ
inuenit. quot ad ficlẽ uitã¬
q p̃destinatos nouit ȩternã:
quasi alia nauis receptacula
piscibus querens suis. corda qͦq
gertiũ fidei gr̃a repleuit. Et
bene rupto reti socia nauis ad¬
uocatur : qm̃ ante iudas ꝓclitor.
ante ħymon magus. pisces nequis¬
simi capti sunt : ante annanias
& saphyra fidei rectȩ sub dolo
tẽptabant ingredi. ante ut ioħes
testatur m ulti discipłorũ eiꝰ
abierunt retro: et iam non cũ
illo ambu labant: Ac deinde
barnabas & paulus al gentiũ
sunt apostolatũ segregati &
uenerunt & impleuerunt am¬
bas nauiculas: ita ut merge¬
rentur: Harũ impletio nauiũ:
usq in finẽ scłi crescit Sed
quod impletȩ merguntur. hoc
ẽ. in subuersione premuntur:
Non erĩ subuersa. sed tamen
sunt periclitate: Apostolus Ex¬
ponit diccens in nouissimis

Expanded text:
electis, quia novit Dominus qui sunt electis, quia novit Dominus qui sunt ejus, et apud ipsum certus est suorum numerus electorum. Cumque tot in Judaea credituros non invenit, quot ad fidem vitamque praedestinatos novit aeternam, quasi aliae navis receptacula piscibus quaerens suis, corda quoque gentium fidei gratia replet. Et bene rupto rete socia navis advocatur, quoniam ante Judas proditor, ante Simon Magus, pisces nequissimi, capti sunt, ante Ananias et Sapphira fidei rete subdole tentabant ingredi, ante, ut Joannes testatur, multi discipulorum ejus abierunt retro, et jam non cum illo ambulabant . Ac deinde Barnabas et Paulus ad gentium sunt apostolatum segregati . Et venerunt et impleverunt ambas naviculas, ita ut mergerentur. Harum impletio navium, usque in finem saeculi crescit. Sed quod impletae merguntur, hoc est in submersione premuntur non enim submersae, sed tamen sunt periclitatae, Apostolus exponit, dicens: In novissimis
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi dñs ȩdificauerit domũ.
in uanũ laborant. qui ȩdifi¬
cant eã. Hisi dñs cor illustra¬
uerit auditorũ: cloctor in nocte
laborat: Ni si in uerbo suꝑuȩ
gr̃ẽ laxata fuerint instru¬
menta disputationũ : frustra
nocis suȩ prȩdicator iaculũ
mittit: Quia fides popłorum
non sapientia uerbi cõpositi:
sed diuinę uocationis mu¬
nere ꝓuenit: Et cũ hoc fe.¬
cissent : concluserunt pisciũ
multitudinẽ copiosã Rũpe¬
batur autẽ rete eorum. pre
multituline pisciũ: Rete rũ¬
pebatur. quia nunc ad con¬
fessionẽ fidei. etiã cũ electis
reprobi tanti intrant. qui
ipsam quoq ȩccłiam heresibꝰ
scindant: Rũpitur autẽ rete
sed non labitur piscis: quia
suos dñs etiã inter ꝑsequenti¬
um scandala seruat Q an¬
nuerunt sociis qui erant in
alia naui ut uenirent. et
acliuuarent eos: Alia nauis
ut prȩdiximus est eccłia de
gentibꝰ. quȩ & ipla ñ sufficien¬
de alia naiuicula piscibꝰ implet᷑

Expanded text:
ificaverit domum, in vanum laborant qui aedificant eam . Nisi Dominus cor illustraverit auditorum, doctor in nocte laborat; nisi in verbo gratiae supernae laxata fuerint instrumenta disputationum, frustra vocis suae praedicator jaculum mittit, quia fides populorum, non sapientia verbi compositi, sed divinae vocationis munere provenit. Et cum hoc fecisset, concluserunt piscium multitudinem copiosam. Rumpebatur autem rete eorum. Prae multitudine piscium rete rumpebatur, quia nunc ad confessionem fidei etiam cum electis reprobi tanti intrant, qui ipsam quoque Ecclesiam haeresibus scindant. Rumpitur autem rete, sed non labitur piscis, quia suos Dominus etiam inter persequentium scandala servat. Et annuerunt sociis qui erant in alia navi, ut venirent et adjuvarent eos. Alia navis ut praediximus est Ecclesia de gentibus, quae et ipsa non sufficiente una navicula piscibus impletur
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ uides festucã in ocło
frĩs tui. trabem autẽ quȩ
in oculo tuo ẽ. non c̃sideras.
Q hoc al suꝑlora respicit: ubi
cecũ cͥȩco cduci. id est peccantẽ
ã peccatore castigare ñ posse
p̃monuit: Multi enĩ suꝑbia
ritia. uel. alt quolibet cri¬
inine peretinti. leuia hec
aut nulla iucdicantes. acer¬
rime corripiunt eos. quos
subita uiderint ira turba¬
dos. oculũ mentis a solito
puritatis statu quasi festu¬
ca irruente mutasse. atq
im memores dñici p̃cepti
quo ait. nolite condẽp̾nare
atq ñ condẽpnabiminit
Magis amant uituperare
& dãpnare. quã emendare:.¬

Expanded text:
autem vides festucam in oculo autem vides festucam in oculo fratris tui, trabem autem quae in oculo tuo est, non consideras? Et hoc ad superiora respicit, ubi caecum a caeco duci, id est, peccantem a peccatore castigari non posse praemonuit. Multi enim superbia, ritia, vel alio quolibet crimine praeventi, levia haec aut nulla judicantes, acerrime corripiunt eos, quos subita viderint ira turbatos, oculum mentis a solito puritatis statu quasi festuca irruente mutasse, atque immemores dominici praecepti, quo ait: Nolite condemnare, et non condemnabimini , magis amant vituperare et damnare, quam emendare
Abbreviated transcription (Latin):
quit: scđm opera eorũ: Dice¬
bat autẽ illis & similitudi¬
nẽ: Nũ quid podest cȩcus
cȩcum ducere. ñne ambo
in foueã cadunt: Sensus
huicȩ sentendiȩ pendet ex
superiorib ubi dan cla elemo¬
sina & iniuria limittencda
precipitur si te inquit ira
contra iuolentũ & contra
rit. nũquid tua mente ui¬
ciata. uitiũ eiꝰ curare pote¬
ris. aut ille solus qui iniuriã
fecit. & non tu etiã qui ferre
nesciebas reus deputaberis.
Aut si mitẽ te tranquilliq
pectoris eiꝰ improbitas inuene¬
ret : & ille ad pęnitentiam
mouebitur. & tu patientie
prȩmio donaberis. Quia cę¬
cũ uidente oculo hoc est
corle sereno: cducere curabas
acl lumen: Non est discipłs
suꝑ magistrũ: Perfectus autẽ
om̃is erit: si sit sicut magist᷑
eius Si magister qui utiq
quasi cls potuit non suas
ultũ ire iniurias. sed ipsos
maluit insecutores patiendo
reddere mitiores : eandem
necesse ẽ. discipłi qui puri
homines sunt. regulã per¬
fectionis sequantur: Quid

Expanded text:
icebat autem illis et similitudinem. Nunquid potest caecus caecum ducere, nonne ambo in foveam cadent? Sensus hujuscemodi sententiae pendet ex superioribus, ubi de danda eleemosyna, et injuria dimittenda praecipitur. Si te, inquit, ira contra violentum, et contra rit, nunquid tua mente vitiata, vitium ejus curare poteris? Aut ille solus qui injuriam fecit, et non tu etiam, qui ferre nesciebas reus deputaberis? At si mitem te tranquillique pectoris ejus improbitas invenerit, et ille ad poenitentiam movebitur, et tu patientiae praemio donaberis, quia caecum vidente oculo, hoc est, corde sereno ducere curabas ad lumen. Non est discipulus super magistrum, perfectus autem omnis erit, si sit sicut magister ejus. Si magister qui utique quasi Deus potuit, non suas ultum ire injurias, sed ipsos maluit insecutores patiendo reddere mitiores, eamdem necesse est, discipuli qui puri homines sunt regulam perfectionis sequantur. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
& coagitatã. & suꝑ effluentẽ
dabunt in sinũ ur̃m Huic
simile ẽ. quod alibi dicit.
ut & ipli recipiant uos in ȩter¬
na tabernacula: Non enim
pauperes ipli: sed ap̃c merce¬
dem his qui ȩlemosinã fecere
redditurus est: Quã tamen
in sinũ dare dicuntur: quia
ꝓmerendȩ illiꝰ occasionem
decdere. cũ uel egentes mise¬
re. uel improbe seuentes
fortiori sunt & tolerati pa-¬
tientia. & beneficia susten¬
tadi. & adl ipsã aliquodiens
fidem dulci gr̃a prouocati:
Eadẽ quippe mensura qua
mensi fueritis : remᷤͤtietur
uobis: E apls ad ȩlemosinã
corinthios hortans. int̾ alia

Expanded text:
em dabunt in sinum vestrum. Huic simile est, quod alibi dicit, ut et ipsi recipiant vos in aeterna tabernacula . Non enim pauperes ipsi, sed Christus mercedem his, qui eleemosynam fecere redditurus est, quam tamen in sinum dare dicuntur, quia promerendae illius occasionem dedere, cum vel egentes misere, vel improbe saevientes, fortiorum sunt et tolerati patientia, et beneficentia sustentati, et ad ipsam aliquoties fidem dulci gratia provocat. Eadem quippe mensura, qua mensi fueritis, remetietur vobis. Et Apostolus ad eleemosynam Co
Abbreviated transcription (Latin):
possimus & ipsi cũ ꝓpħa canta¬
re. potasti nos iuino cõpunctio¬
nis: Sic q fit : ut nobis quoq
bene ꝓficientibꝰ. & nunc ex
parte̾ prout capere sufficimꝰ:
& in futuro ꝑfecte iħc mani¬
festet głam suam: in qua
uiuit & regnat cũ patre.
in unitate sp̃s scĩ deus: per

Expanded text:
possimus et ipsi cum Propheta cantapossimus et ipsi cum Propheta cantare: Potasti nos vino compunctionis . Sicque fit ut nobis quoque bene proficientibus, et nunc ex parte prout capere sufficimus, et in futuro perfecte Jesus manifestet gloriam suam, in qua vivit et regnat cum patre in unitate Spiritus sancti Deus, per
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ grãm propinare sufficerent:
gamus: harũ gaudiis cȩlestibus
indefessa bonorũ operũ iitentione
iungamur: Has quia per fidẽ uocati
intrauimus: mundo dilectionis
habitu cele brare curemus: nr̃asq
actionis simul & cogitationis ma-¬
culas. ante diem extremi discrimi¬
nis ipsi sollicitius examinando dͥ¬
luamus : ne forte tunc ingrediens
rex. qui has filio suo nuptias fecit:
si uicderit nos nuptialẽ caritatis
uestẽ non habere: eiciat nos. & li¬
gatis a bene agendi facultate pe-¬
dibus nr̃is ac manibus: exteriores
mittat in tenebras: Mundemꝰ fide
fortia cordiũ nrõrum uascula:
dũ purificationẽ preceptorũ cȩlestiũ
impleamus : hȩc aqua scientie sa-¬
lutaris. sacrȩ lectioni crebrius
attenclendo: Rogemus clm̃. ut ipsã
quã nobis scientiȩ grãm contulit.
ne forte inflet caritatis suȩ fer¬
uore calefaciat. & ad superna
quȩrencla sola ac sapieͥda conuertat
quatinus spũaliter in ebriati⁊

Expanded text:
vitae gratiam propinare sufficerent. vitae gratiam propinare sufficerent. gamus, harum gaudiis coelestibus indefessa bonorum operum intentione jungamur. Has quia per fidem vocati intravimus mundo dilectionis habitu, celebrare curemus, nostraeque actionis simul et cogitationis maculas ante diem extremi discriminis ipsi sollicite examinando diluamus; ne forte tunc ingrediens rex, qui suo filio nuptias fecit, si viderit nos nuptialem charitatis vestem non habere, ejiciat nos, et ligatis a bene agendi facultate pedibus nostris ac manibus exteriores mittat in tenebras. Mundemus fide fortia cordium nostrorum vascula secundum purificationem praeceptorum coelestium, impleamus haec aqua scientiae salutaris, sacrae lectioni crebrius attendendo. Rogemus Dominum ut ipsam quam nobis scientiae gratiam contulit ne forte inflet charitatis suae fervore calefaciat, et ad superna quaerenda sola ac sapientia convertat, quatenus spiritualiter inebriati,
Abbreviated transcription (Latin):
tium signorũ iħc in chana galileȩ:
& manifestauit głam suã: Mani-¬
festauit hoc signo quia ipse e̾e̾t
rex głȩ: &e idõ sponsus ȩccłiȩ: qui
ut homo cõmunis ueniret ad
nuptias: sed quasi dñs cęli et
terrȩ elementa prout uoluisset
conuerteret. Pulchra autẽ rerũ
conuenientia quiͫ intio signorũ
quȩ mortalis adhuc mortalibus
erat ostensurus: aquã conuertit
in uinũ: ipse initiũ signorũ quȩ
un mortalis iam ꝑ resurrectionem
effectus: immortalis uitȩ studia
sola sectantibꝰ. ostenderet: carna¬
lem prius & quasi insipiclã mentẽ
eorũ sapore scientiȩ cȩlestis imbuit:
Ilam & primo consistens in terra.
sui sp̃s munere aperuit illis sen-¬
sum: ut irtelligerent scripturas:
& postmodũ misso eodẽ de cȩlis:
maiorẽ suꝑni amoris. simul ce sa¬
pientiȩ spiritualis flagrantiam
eorũ cordibus infudit. ⁊ data in suꝑ
om̃ium cognitione linguarũ quibꝰ
uniuerso orbi eã quã ꝑceperunt

Expanded text:
tium signorum Jesus in Cana Galilaeae, tium signorum Jesus in Cana Galilaeae, et manifestavit gloriam suam. Manifestavit hoc signo quia ipse esset rex gloriae, et ideo sponsus Ecclesiae, qui ut homo communis veniret ad nuptias, sed quasi Dominus coeli et terrae elementa prout voluisset, converteret. Pulchra autem rerum convenientia, qui initio signorum quae mortalis adhuc mortalibus erat ostensurus, aquam convertit in vinum: ipse initio signorum quae immortalis jam per resurrectionem effectus, immortalis vitae studia sola sectantibus ostenderet, car nalem prius et quasi insipidam mentem eorum sapore scientiae coelestis imbuit. Nam et primo consistens in terra, sui Spiritus munere aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas: et postmodum misso eodem de coelis majorem superni amoris simul et sapientiae spiritualis flagrantiam eorum cordibus infudit, data insuper omnium cognitione linguarum, quibus universo orbi eam, quam perceperant,
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis:: siue exemplis: siue etiã
scriptis uiam uitȩ mortalibus
panderent: & dicit eis Ite. hauri¬
te nunc: & ferte architriclino
Et tulerunt: Architriclinus aliquis
legis peritus illius tẽporis ẽ for¬
tasse richodemus. uel gamalieel
uel discipłs tunc eiꝰ saulus: nunc
autẽ magister totiꝰ eccłiȩ paulus
apłs: & dũ talibus uerbũ euange¬
lii creditur: quod in littera legis
& propħie latebat occultũ: uinum
utiq architriclino de aqua factũ
propinatur: Unde conuenienter
perhibetur. quod architriclinus
uocato sponso dixerit: omĩs homo
primũ bonũ uinũ ponit. & cum
inebriati fuerint. tunc id quod
deterius ẽ. tu seruasti uinũ bonũ
usq adhuc: quia doctorũ est cog.¬
noscere distantiã legis & euangłii
ueritatis & umbre: cunctisq ue-¬
teribus institutis: cunctis regni
terreni promissis: nouã euangłicȩ
fidei grãm: & perpetua celestis pa-¬
triȩ dona preferre: Hoc fecit ini-¬

Expanded text:
verbis, sive exemplis, sive etiam verbis, sive exemplis, sive etiam Scripturis viam vitae mortalibus panderent. Et dicit eis: Ite, et haurite nunc, et ferte architriclino. Et tulerunt. Architriclinus aliquis legis peritus illius temporis est, fortasse Nicodemus vel Gamaliel, vel discipulus tunc ejus Saulus, nunc autem magister totius Ecclesiae Paulus apostolus. Et dum talibus verbum Evangelii creditur quod in littera legis et prophetiae latebat occultum, vinum utique architriclino de aqua factum propinatur. Unde convenienter perhibetur quod architriclinus vocato sponso dixerit: Omnis homo primum bonum vinum ponit, et cum inebriati fuerint, tunc id quod deterius est. Tu autem servasti bonum vinum usque adhuc. Quia doctorum est cognoscere distantiam legis et Evangelii, veritatis et umbrae, cunctisque veteribus institutis, cunctis regni terreni promissis, novam evangelicae fidei gratiam, et perpetua coelestis patriae dona proferre. Hoc fecit ini