comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pparint beragnitas ⁊ hum.untas
saluatoris nr̃i dei. Gratias deo ꝑ
quẽ sic abundat consolatio nr̃a
in hac peregrinatione: in hoc cxilio. in hac mise¬
ria. Super his nãq icpius uos admonere cu¬
ramus: Ut nunꝙͣ mente excidat peregrines los
esse longe factos a patria: pulsos hereditate.
Qiusquis crum desolanonem non nouit: nec
consolationem agnoscere potest. Qiisquis
consolanonem ignorat esse necessariã. Iupest
ut non habeat et grãm. Inde est qd̾ hoĩes seculi
negotus et flagitus implicati. dũ miscriam
non sentiunt: non attendunt muscricordiã
cularis. attendite quenam sit consolatio spirita¬
lis. Dos qui non ignoratis exiliũ: audite quia
de celo uenit auxilium. Apparuit enĩ benignitas
et humaiitas saluatoris nr̃i dei. Priusq̃ appare¬
rit hum aritas latebat benignitas. Siquidem
et prius erat. nam uuscricordia dm̃i ab eterno:
sed unde tanta cognosci poterat: Promitebat᷑
scd non sentiebatur: unde et a multis ñ credebat᷑

Expanded text:
Apparuit benignitas et humanitas Salvatoris nostri Dei. Gratias Deo, per quem sic abundat consolatio nostra in hac peregrinatione, in hoc exsilio, 796 in hac miseria. Super his namque saepius vos admonere curamus, ut nunquam mente excidat, peregrinos nos esse, longe factos a patria, pulsos haereditate. Quisquis enim desolationem non novit, nec consolationem agnoscere potest. Quisquis consolationem ignorat esse necessariam, superest ut non habeat Dei gratiam. Inde est quod homines saeculi, negotiis et flagitiis implicati, dum miseriam non sentiunt, non attendunt misericordiam.cularis, attendite quaenam sit consolatio spiritualis. Vos qui non ignoratis exsilium, audite quia de coelo venit auxilium. Apparuit enim benignitas et humanitas Salvatoris nostri Dei. Priusquam appareret humanitas, latebat benignitas; siquidem et prius erat: nam et misericordia Domini ab aeterno est. Sed unde tanta agnosci poterat? Promittebatur, sed non sentiebatur; unde et a multis non credebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ritio eins u cuangdio inuenitur: et hec nachilor̃
hodie celebratur. Imutatus crum ad nuptias dñs
uino deficiente compassus corũ uerecundie aquam
mutait in binũ Hoc ctiam sicut ait eu angelista:
signorũ cius fuit mitium. Itaq in p̾ma appari¬
tione homo berus uinotuit: ubi inter bbera matͥs
uifans apparuit. In scciuida uero uerũ esse dei filiũ:
patris indicat testimoniũ In tercia uero uerus esse
deus monsiratur: ad cuiis imperiũ natura mutat.
Cot testimonus hodie confirmat fids nr̃a: tot indi¬
cus roborat spes nr̃a: tot incentuns inflãmat caritas

Expanded text:
in Evangelio invenitur: et haec nihilominus hodie celebratur. Invitatus enim ad nuptias Dominus, vino deficiente, compassus eorum verecundiae, aquam mutavit in vinum. Hoc etiam, sicut ait evangelista, signorum ejus fuit initium . Itaque in prima apparitione homo verus innotuit, ubi inter ubera matris infans apparuit; in secunda vero, verum esse Dei Filium Patris indicat testimonium; in tertia vero, verus esse Deus demonstratur, ad cujus imperium natura mutatur. Tot testimoniis hodie confirmatur fides nostra, tot indiciis roboratur spes nostra, tot incentivis inflammatur charitas
Abbreviated transcription (Latin):
deo. unus sp̃us crit cũ co. Et in hac quidem
unionc media humilitas exhibetur. et humi¬
litas magna numis: in ca uero quam expe¬
ctamus. Ad quã suspiramus. perfecta nobiᷤ
si tamcn nobis reposita glorificatio est. Qd
si meiinimus in prima coniunctione. qua
ex anuma et carne compactus est homo. cari¬
tatem cõmendari. merito eminet humilitas
i secunda: quia sola est uirtus humilitatis
lese reparatio caritatis. Porro quod unitur
rationalis anme crcatura terreno corpori
omnio non est humilitati ascriberesiqͥdẽ
non ex deliberatione propria carm miscet᷑.
sẽd creando ĩmittitur. ĩmittendo creatur.
Non sic sane sũmus ille spũs: qui cũ esset
magis bonus ipso beneplaciti sui arbitrio.
accessit ad corpus incomquinatum. Merito
denq caritatem et humilitatẽ scquitur glo¬
rificatio: quia sine caritate nichil prodesse
potest: et nemo nisi qͥ schumiliat exaltabit.

Expanded text:
Deo, unus spiritus erit cum eo. Et in hac quidem Deo, unus spiritus erit cum eo. Et in hac quidem unione, media humilitas exhibetur, et humilitas magna nimis: in ea vero quam exspectamus, ad quam suspiramus, perfecta nobis si tamen nobis reposita glorificatio est. Quod si meminimus in prima conjunctione, qua ex anima et carne compactus est homo, charitatem commendari; merito humilitas eminet in secunda, quia sola virtus humilitatis est laesae reparatio charitatis. Porro quod unitur rationalis animae creatura terreno corpori, omnino non est humilitati adscribere: siquidem non ex deliberatione propria carni miscetur, sed creando immittitur, immittendo creatur. Nou sic sane summus ille Spiritus, qui cum esset magis bonus, ipso beneplaciti sui arbitrio accessit ad corpus incoinquinatum. Merito denique charitatem et humilitatem sequitur glorificatio, quia sine charitate nihil prodesse potest; et nemo, nisi qui se humiliat, exaltabitur
Abbreviated transcription (Latin):
templũ hoc: sed non penitus dissoluatur.
Separctur ab anima caro: scd uerbũ sanc
et carnis scruet incorruptionẽ. et anime
plenã conferat libertatem: ut sola inter
mortuos libere agat. educens uinctos de
domo carceris sedentes in tenebris ⁊ ũbra
mortis. Ponat anima sancta carnẽ un¬
maculatam. resumendam tercia die: ut
moriens mortez perunat. et uita hominum
cum resurgente resurgat. Ita factũ est dile¬
ctissum: et ita factũ esse gaudcamus. Morte
illa mors mortua est: et regenerati sumus
in spem bite per resurrectionẽ iesu xp̃i ex
mortuis. Iam quid futurũ sit in unione
tercia quis loqueturr: Nec oculus uidit. nec
auris audunt. nec in cor hoĩs ascendit. q̃
prepãuit dens diligentib se. Consummatio
crit illa cum tradiderit xp̃s regnũ deo pr̃i:
ct erunt duo non iam in carne una. sẽd in
spiritu uno. Etenim si adherens carni uer¬
bum factũ est caro: multomagis qͥ adhescĩt

Expanded text:
templum, sed non penitus dissolvatur. templum, sed non penitus dissolvatur. Separetur ab anima caro, sed Verbum sane et carnis servet incorruptionem, et animae plenam conferat libertatem: ut sola inter mortuos libere agat, educens vinctos de domo carceris, sedentes in tenebris et umbra mortis. Ponat anima sancta carnem immaculatam, sed resumendam tertia die: ut moriens mortem perimat, et vita hominum cum resurgente resurgat. Ita factum est, dilectissimi, et ita factum esse gaudemus. Morte illa mors mortua est, et regenerati sumus in spem vitae per resurrectionem Jesu Christi ex mortuis. 6. Jam quid futurum sit in unione tertia, quis loquetur? Nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Consummatio erit illa, cum tradiderit Christus regnum Deo et Patri: et erunt duo non jam in carne una, sed in spiritu uno. Etenim si adhaerens carni Verbum, factum est caro; multo magis qui adhaeserit
Abbreviated transcription (Latin):
et reparatur. Huius itaq uinculũ unio¬
nis: nulla omninosoluere poterit creatu¬
ra. Siquidẽ nec princeps mundi huius
habet in co quicquã: nec ipse iohannes
soluere dignus est corrigiam calciamenti.
Quid tamen: Soluatur certe aliq̃tenus
necesse est. Alioquin: quod dissolutum est
non resolidatur. Panis integer. thesaurꝰ
absconditus. sapientia occulta: q̃ utilitas
m his omnib: Ocrito flebat iohannes ñ
mueniri qui aperiret librũ: et solueret signa¬
cula cius. Dum enm clausus starct: ne¬
mo ex nobis diumã illam attingere sapi¬
entiam preualeret. Aperi tu librũ agne dei.
mansuctudo uera. fodiendas expone uidco
latet thesaurus salutis. et copiosa redemp¬
tio. Frange deniq csurientib pancm tuũ.
Solus enum frangere potes: qui solus ut
confracta solides. stare potes et in ipsa con¬
fractione. Solus potestatem habes ponendi
animam: cũ uolucris resumendam. Tua
igitur miseratione soluaturr aliquatenus

Expanded text:
et reparatur. 5. Hujus itaque vinculum unioet reparatur. 5. Hujus itaque vinculum unionis nulla omnino solvere poterit creatura: siquidem nec princeps hujus mundi habet in eo quidquam, nec ipse Joannes solvere dignus est corrigiam calceamenti. Quid tamen? Solvatur certe aliquatenus necesse est: alioquin quod dissolutum est, non resolidatur. Panis integer, thesaurus absconditus, sapientia occulta, quae utilitas in his omnibus? Merito flebat Joannes non inveniri qui aperiret librum, et solveret signacula ejus : dum enim clausus staret, nemo ex nobis divinam illam attingere sapientiam praevaleret. Aperi tu librum, Agne Dei, vera mansuetudo. Fodiendas expone Judaeo ocedat thesaurus salutis, et copiosa redemptio. Frange denique esurientibus panem tuum. Solus enim frangere potes, qui solus, ut confracta solides, stare potes: et in ipsa confractione solus potestatem habes ponendi animam, cum volueris, resumendam. Tua igitur miseratione solvatur aliquatenus hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Habes in his triplex genus potentic.
Quod non crat crcatũ: qͦd perierat repa¬
ratum: quod super oĩa erat. paulominus
ab angelis minoratum. Hec sunt euan¬
glica illa sata farme que pariter fermen¬
tantux. ut sit panis angelorũ quẽ mandu¬
cet homo: panis confirmans cor homuis.
Felix mulier. benedicta in mulicribus: in
cuius castis uisceribz superueniente igne
sp̃us sct̃i. coctus est panis iste. Fclix inquã
mulier que in hec tria sata ĩmisit fidci
suc fermentum. Si quidem fide concepit: fide
peperit: et ut ait clizabeth. beata que credidͭ.
qm̃ pecfecta sunt in ea que dicta sunt ci a
dño. Acc mceris quod cius fide mediante
unitũ dixcrim berbũ carm: qñquidẽ ⁊ sar¬
nem ipsam de eius carne suscepit. Sanc
ne hoc quidem presenti expositiomi obuiarc
potesi: quod de celestis regni dicitur simili-¬
tudine. Neq enim indignũ bidetur si celo¬
rum regnũ fidei marie comparatur: qua

Expanded text:
tem. Habes in his triplex genus potentiae: tem. Habes in his triplex genus potentiae: quod non erat, creatum; quod perierat, reparatum; quod super omnia erat, paulo minus ab angelis minoratum. Haec sunt evangelica illa sata farinae, quae pariter fermentantur , ut sit panis angelorum quem manducet homo, panis cor hominis confirmans. Felix mulier, benedicta in mulieribus, in cujus castis visceribus, superveniente igne sancti Spiritus, coctus est panis iste . Felix, inquam, mulier quae in haec tria sata immisit fidei suae fermentum. Siquidem fide concepit, fide peperit. et, ut ait Elisabeth, beata quae credidit, quoniam perfecta sunt in ea quae dicta sunt ei a Domino . Nec mireris quod fide ejus mediante unitum dixerim Verbum carni, quandoquidem et carnem ipsam de ejus carne suscepit. Sane ne hoc quidem praesenti expositioni obviare potest, quod de coelestis regni dicitur similitudine. Neque enim indignum videtur, si coelorum regnum fidei Mariae comparatur, qua
Abbreviated transcription (Latin):
nisi qui fecit. Itaq propter miscriã mo¬
pũ et gemitũ pauperũ: numc exurgam
dicit dñs. Ponam in salutari: fiducia
liter agam in co. Siquidẽ nichil proficiet
municus in co: et filius iniquitatis non
apponct nocere ci. Nonam inquit egofacio
cõmixturam: ubi expeessius et robustius
pono sigillũ. cum qui non ad imaginẽ
nicam factuis. scd est ipsa imnago. splendor
gle. et figura substantie. non factus sed
genitus ante secula. Et ne forte tuncas
tus mea: scd talis testa quã nec ipse mal¬
leus unuierse terre nocere ullomodo possit.
Sanc cum prima ex duob facta sit. scd̃a
iam comunctio fit ex trib: ut discas ex hoc
ipso ad sacramentũ accedere trinitatis.
Uerbũ quod crat in principio apud deum
et deus erat: anima que de nichilo ercata ẽ.
et ante non crat. caro de massa corruptioĩs
sine corruptione aliqua. diumno segregata
artificio. qualis nulla iam caro crat. uin¬
culo indissolubili in personc cocunt unita¬

Expanded text:
nisi qui fecit. Itaque propter miseriam inonisi qui fecit. Itaque propter miseriam inopum et gemitum pauperum nunc exsurgam, dicit Dominus: ponam in salutari, fiducigam in eo . Nihil siquidem proficiet inimicus in eo, et filius iniquitatis non apponet nocere ei . Novam, inquit, ego facio commisturam, ubi et expressius, et robustius pono sigillum, eum qui non ad imaginem meam factus est, sed est ipsa imago, splendor gloriae, et figura substantiae, non factus, sed genitus ante saecula. Et ne forte timeas tus mea ; sed talis testa, cui nec ipse malleus universae terrae nocere ullo modo possit. Sane cum prima ex duobus facta sit, secunda jam cunjunctio fit ex tribus, ut discas ex hoc ipso ad sacramentum accedere Trinitatis. Verbum, quod erat in principio apud Deum, et Deus erat; anima, quae de nihilo creata est, et ante non erat, caro de massa corruptionis sine corruptione aliqua divino segregata artificio; qualis nulla jam caro erat; vinculo indissolubili in personae coeunt unita
Abbreviated transcription (Latin):
co. Ueracem quoq et iustũ fecit eũ. sicut
et ipse ueritas et iusticia est: nec unitas
ipsa posset disiungi. dum sigilli huras in¬
tegritas permanerit. Uerũ supernemt fal¬
sarus: qui indoctis sigillũ promittens me¬
liuis. ue. ue frcgit. quod erat in manu duu¬
nitatis impressum. Eritis inquit sicut dii
scientes bonũ et malũ. O maliuoles mali¬
gnc ad quid cis huius similitudoscientie:
Sint certe sicut di. recti. iusti. ueraces: sint
sicut deus. in quem peccatũ non cadit.
Noc quippe sigillo stante. stabit unitas illa.
Iam cxpcrimur miscri quid nobis ꝑsuascrit
uersutia diabolice fraudis. Fracto nanq
sigillo sequitur amarũ discidiũ. triste diuor¬
tum. Ubi est quod dixisti ncꝙͣ: ncquaꝙ̃
moricinmi: E cec crum morimur omnes:
et non est homo qͥ uinat. et non uideat mor¬
tcm. Sed quid erit dñc deus. nunquã ne
reparabitur opus tuũ: et qui ceciderit nõ
adicict ut resurgat: Non est qui reficiat

Expanded text:
eo . Veracem quoque et justum fecit eum, sicut eo . Veracem quoque et justum fecit eum, sicut et ipse veritas et justitia est: nec unitas ipsa posset disjungi, dum sigilli hujus integritas permaneret. Verum supervenit falsarius, qui indoctis sigillum promittens melius, vae, vae! fregit quod erat manu divinitatis impressum. Eritis, inquit, sicut dii, scientes bonum et malum . O malevole! o maligne! ad quid eis hujus similitudo scientiae? Sint certe sicut dii, recti, justi; veraces sint, sicut Deus, in quem peccatum non cadit. Hoc quippe sigillo stante, stabit unitas illa. Jam experimur miseri, quid nobis persuaserit versutia diobolicae fraudis. Fracto namque sigillo, sequitur amarum discidium, triste divortium. Ubi est quod dixisti, nequam, Nequaquam moriemini? Ecce enim morimur omnes, et non est homo qui vivat, et non videat mortem. 4. Sed quid erit, Domine Deus? nunquamne reparabitur opus tuum, et qui ceciderit non adjiciet ut resurgat? Non est qui reficiat,
Abbreviated transcription (Latin):
esset inscrsibilis caro manimata : Ab
anima enum pulchritudo. ab aĩa incocinẽ¬
tũ: ab aĩa claritatis bisus ⁊ sonus uocis.
Derq sensus omius ab aĩa est. Caritatẽ
michi conuunctio ista cõmendat: caritatẽ
in hac ipsa conditiomis propͥc pagina lego.
Caritatẽ in ipso statm principio ñ solũ
predicat. sed ingerit michi manus beni¬
grissima creatoris. Et quidẽ magna hec
conunctio dilectissum: sẽdsi stabilis per¬
mansisset. Nunc autem licet diuino fũit
mimita sigillo. ad unagiẽ quippe et si¬
nulitudinẽ suam creauit hominẽ deus:
heu diruptũ est sigillũ. et unitas dissipata.
Acredens pessumnus ille latro recens adhuc
sigillũ fregit: et sic mutata simmilitudine
diuma. cõparatus est misex homo uunicut᷑
iasipientib et similis factus est illis. Re¬
ctũ quipp fecit deus hominc̃: atq hec simili¬
tudo cius de quo scriptũ est. quia rectus
dñs deus noster. et non est iniquitas in

Expanded text:
esset insensibilis caro inanimata? Ab esset insensibilis caro inanimata? Ab anima enim pulchritudo, ab anima incrementum, ab anima claritas visus et sonus vocis: denique sensus omnis ab anima est. Charitatem mihi conjunctio ista commendat, charitatem in hac ipsa conditionis propriae pagina lego: charitatem in ipso statim principio non solum praedicat, sed ingerit mihi manus benignissima Creatoris. 3. Et quidem magna haec conjunctio, dilectissimi, sed si stabilis permansisset. Nunc autem licet divino 780 fuerit munita sigillo ad imaginem quippe et similitudinem suam creavit Deus hominem, heu! diruptum est sigillum, et unitas dissipata. Accedens pessimus ille latro recens adhuc sigillum fregit: et sic mutata similitudine divina, comparatus est miser homo jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Rectum quippe fecit Deus hominem: atque haec similitudo ejus, de quo scriptum est: Quia rectus Dominus Deus noster, et non est iniquitas in
Abbreviated transcription (Latin):
homo dignitatera tuam: agnosce gloriã
conditionis humanc. Est tibi cũ mundo
corpus. sic enm decet cum qͥ constitutus
est super unucrsã huius creature corpores
molem aliqua ei simlari ex parte: sed
esi tibi criam sublumus aliquid. nec õm̃o
cõparandus es ceicris creaturis. Compacta
et confederata sunt in te caro et anima: illa
plasmata. hec inspirata. Scd cuius int̾csi
hec cõmixtio: Cui hac unione prestatur:
Etenun iuxta sapientiam filiorũ huiˢ
scculi. ubi sociantur sũmis inferiora:
preualent qui potestatem habent. et hu¬
miliorib utuntur pro libitu suo. Concul¬
cat fortior minus fortem. ridet sapicns in¬
doctum: simplicẽ fallit astutus: pottns de¬
spicit imbecillem. Non sic in opere tuo dcꝰ.
non sic in tua cõnuxtione: non ad hoc
sociasti sp̃m limo. subluncia humili. di¬
gnam et excellentẽ creaturam. abiccte et
uuitili masse. Quis non bideat fr̃es ꝙ̃tũ
corpori prestci anima: Nunquid ñ trunc̃

Expanded text:
homo, dignitatem tuam, agnosce gloriam homo, dignitatem tuam, agnosce gloriam conditionis humanae. Est enim tibi cum mundo corpus: sic enim decet eum qui constitutus est super universam hujus creaturae corporeae molem, aliqua ei similari ex parte. Sed est tibi etiam sublimius aliquid, nec omnino comparandus es caeteris creaturis. Compacta et confederata sunt in te caro et anima; illa plasmata, haec inspirata. 2. Sed cujus interest haec commistio? cui hac unione praestatur? Etenim juxta sapientiam filiorum hujus saeculi, ubi sociantur summis inferiora, praevalent qui potestatem habent, et humilioribus utuntur pro libito suo. Conculcat fortior minus fortem, ridet sapiens indoctum, simplicem fallit astutus, potens despicit imbecillem. Non sic in opere tuo, Deus, non sic in tua commistione; non ad hoc sociasti spiritum limo, sublimem humili, dignam et excellentem creaturam abjectae et inutili massae. Quis non videat, fratres, quantum corpori praestet anima? Nunquid non truncus
Abbreviated transcription (Latin):
propheta dicens. Magnificauit dñs faccre
nobiscũ. Deniq qͣm magnifice nobiscum
agat. specialiter tria quedã eius opera cla¬
mant: prime nr̃e creationis. prescutis re¬
demptionis. future glorificatioras. Quã
magnificata sunt in singulis optra tua
dñc. Tuũ est uirtutem operũ tuorũ annũ¬
ciare populo tuo: nos ipsa saltera opera
non silcius. Triplicem frẽs cõmixtionẽ
ui his trib considerare est. celestis plane
operis et duunc uirtutis. Nam in pͥmo qͥde
conditionis nr̃e. de luo terre plasmauit
hominẽ deus. et inspirauit in faciem cuis
sp̃m uite. Qualis artifex. qualis unitor
rerũ: ad cuius nutũ sic conglutinantire
sibi limus terre et spiritus uite. Lius qͥdẽ
iam ante crcatus erat: qñ in principio
creauit deus celũ et terram. At sane spiritꝰ
non cõmunem sc̃d propniã habet conditi¬
oncm: nec in massa creatur. sed singłari
quadam excellentia inspicatur. Agnosct o

Expanded text:
propheta, dicens: Magnificavit Dominus facere propheta, dicens: Magnificavit Dominus facere nobiscum . Denique quam magnifice nobiscum agat, specialiter tria quaedam ejus opera clamant; primae nostrae creationis, praesentis redemptionis, futurae glorificationis. Quam magnificata sunt in singulis opera tua, Domine! Tuum est virtutem operum tuorum annuntiare populo tuo, nos ipsa saltem opera non silemus. Triplicem, fratres, commistionem in his tribus considerare est coelestis plane operis, et divinae virtutis. Nam in primo opere conditionis nostrae de limo terrae plasmavit hominem Deus, et inspiravit in faciem ejus spiritum vitae. Qualis artifex, qualis unitor rerum, ad cujus nutum sic conglutinantur sibi limus terrae et spiritus vitae! Limus quidem jam ante creatus erat, quando in principio creavit Deus coelum et terram: at spiritus sane non communen, sed propriam habet conditionem; nec in massa creatur, sed singulari quadam excellentia inspiratur. Agnosce, o
Abbreviated transcription (Latin):
carne uiuentib nobis in semctipso christꝰ
exhibet quintũ qui est fons uite post hoc sclz
repromiitens: ad quẽ sitiebat ꝓpħa cũ dicẽt.
Sitint aĩa nica ad deũ fontẽ uiuũ. Et for¬
tassis propter hos quatuor fontes. quatuor
in locis uulncratus est xp̃s: adhuc uiens
ra cruce. Propter quintũ: cũ iam tradi¬
disset sp̃m transforatus est in latere. uine¬
bat adhuc q̃ñ foderunt ci manus et pedes: ut
nobis adhuc bientib quatuor fontes ex
scipso proferret. Quintũ protalit uuluus
cũ iam expirasset: ut in se nichilominus
quintũ fontẽ nobis post obitũ apcriret.
Scd ecce dũ loquimur de misterus natiu
so sacco. pecumiã que latebat: in preci
nostre redemptionis effudit.
Agna opera drũ ait ꝓph̾a dauid.
Magna quidẽ oĩa opera cius
frẽs. siquidẽ magnus et ipse:
scd ad nos maxime spectant. que in cis ma¬
xuna esse uidentur. Hinc est quod psallit idẽ

Expanded text:
carne viventibus nobis in semetipso Christus carne viventibus nobis in semetipso Christus exhibet: quintum, qui est fons vitae, post hoc saeculum repromittens, ad quem sitiebat Propheta cum diceret: Sitivit anima mea ad Deum fontem vivum . Et fortassis etiam propter hos quatuor fontes, quatuor in locis vulneratus est Christus adhuc vivens in cruce: propter quintum, cum jam tradidisset spiritum, transforatus est in latere. Vivebat adhuc, quando foderunt ei manus et pedes, ut nobis adhuc viventibus quatuor fontes ex se ipso proferret: quintum pertulit vulnus cum jam exspirasset, ut in se nihilominus quintum nobis fontem post obitum aperiret. Sed ecce dum loquimur de mysteriis Nativso sacco pecuniam quae latebat, in pretium nostrae redemptionis effudit.Magna opera Domini, ait propheta David . Magna quidem omnia opera ejus, fratres, siquidem magnus et ipse: sed ad nos maxime spectant, quae in eis maxima esse videntur. Hinc est quod psallit idem
Abbreviated transcription (Latin):
ricordie: et pari uoto debent ad hunc fontẽ
noc. damel. et iob properare. Te cetero iob
ipse magis inter medios laqueos ãbulat.
ita ut magnũ uideatur si a malo dedinat.
Danicli uero currendũ est ad fontẽ gratie:
cui ninirũ penitentie opera et labores ab¬
simentie. deuotionis gr̃a necesse est impui¬
guare. Oportet cĩ ut nos maxue. in hila¬
ritate ommna faciamus: qm̃ hilarc̃ datorc̃
diligit deus. Nam et terra nr̃a nequaꝙͣ
fertilis est hunismodi seminis. bonc scilicz
conuersationis: idcoq facile exarescet insi
crebris irrigationib adunctur. Unde ⁊ in
orationc dñica hurismodi gr̃am sub qͦti¬
diam painis nomme postulamus. Mcrito
sane ne forte cadat super nos terribilis illa
maledictio ꝓphetice impresationis: fiant
sicut fenũ tectorũ. qͦd priusꝙ̃ cucllatur
exaruit. Fons uero emuilationnis noc cõue¬
nit specialius: qr maxime prelatos decet hic
zclus. Quatuor itaq fontes istos adhuc ĩ

Expanded text:
ricordiae, et pari voto debent ad hunc fontem ricordiae, et pari voto debent ad hunc fontem Noe, Daniel et Job properare. De caetero quiipse magis inter medios laqueos ambulat, ita ut magnum videatur, si a malo declinat. Danieli vero currendum est ad fontem gratiae, cui nimirum poenitentiae opera et labores abstinentiae devotionis gratia necesse est impinguare. Oportet enim ut nos maxime in hilaritate omnia faciamus; quoniam hilarem datorem diligit Deus . Nam et terra nostra nequaquam fertilis est hujusmodi seminis, bonae scilicet conversationis: ideoque facile exarescet, nisi crebris irrigationibus adjuvetur. Unde et in oratione Dominica hujusmodi gratiam sub quotidiani panis nomine postulamus. Merito sane, ne forte cadat super nos terribilis illa maledictio propheticae imprecationis: Fiant sicut fenum tectorum, quod, priusquam evellatur, exaruit . Fons vero aemulationis Noe convenit 779 specialiter, quia maxime praelatos decet hic zelus. 8. Quatuor itaque fontes istos adhuc in
Abbreviated transcription (Latin):
ex dulcedine deuotionis diligens iusticiã:
ex feruore cmulationis odio habet iniqui¬
tatem. Et uide ne forte de fontibz istis pre¬
dixerit ysaias. Haurictis aquas in gau¬
dio de fontib saluatoris. Nam ut promis¬
sioncm hanc uite presentis esse noueris ñ
future: illud attende quod sequit: dicctis
in illa dic confitemum dño et inuocate no¬
men cius. Inuocatio quippe p̃ñtis tẽporis
est: sicut scriptũ est. Inuoca me in dic tri¬
bulationis. Porro ex his quatuor fontib.
res quidẽ proprie conuenire uidentur trib
ecdesie ordinib. singuli singulis: nã pͥmꝰ
quidẽ omnib est cõmius. In multis crã
offendimus oc̃s: et necessariũ habemus fõ¬
tem misericordie. ad dilucudas offensionũ
sordes. Omnes inꝙͣ peccauinus et egemus
gla dei. Et prelati. et continentes. ⁊ conni¬
gati. si dixcrimus qr pctm non habemus:
nosipos scducimus. Quia ergo nemo mũ¬
dus a sorde. necessarius est oĩb fons mise¬

Expanded text:
ex dulcedine devotionis diligens justitiam, ex dulcedine devotionis diligens justitiam, ex fervore aemulationis odio habet iniquitatem. Et vide ne forte de fontibus istis praedixerit Isaias: Haurietis aquas in gaudio de fontibus Salvatoris. Nam ut promissionem hanc vitae praesentis esse noveris, non futurae, illud attende quod sequitur: Dicetis in illa die: Confitemini Domino, et invocate nomen ejus . Invocatio quippe praesentis temporis est, sicut scriptum est: Invoca me in die tribulationis . 7. Porro ex his quatuor fontibus, tres quidem proprie convenire videntur tribus Ecclesiae ordinibus, singuli singulis. Nam primus quidem communis est omnibus. In multis enim offendimus omnes: et necessarium habemus misericordiae fontem ad diluendas offensionum sordes. Omnes, inquam, peccavimus, et egemus gloria Dei : et praelati, et continentes, et conjugati, si dixerimus quia peccatum non hebemus, nos ipsos seducimus . Quia ergo nemo mundus a sorde, necessarius est omnibus fons mise
Abbreviated transcription (Latin):
dendũ non speramus: quomͦ regnũ celor
sperabunus: Si terrena inquit dixi uobis
et non creditis: quomͦ si dixero uobiᷤ celestia
credetis: Nunc antẽ de exhibitione presen¬
tiũ firma sit expectatio futurorũ: paradi¬
sũ habemus multo nchorẽ et longe delecta¬
biliorem. quã prum parcntes habuerint:
et paradisus noster xp̃s dñs est. In qͦ tres
quidẽ iam fontes inuciumus: quartum
queramus. Habrmnus de fonte miscricordie
ad diluendas culpas: aquas remissionis.
h abemus de fonte sapientic ad potandam
sitim nosirã: aquas discrctionis. habenĩ
de fonte gr̃c ad irrigandas bonorũ oprũ¬
ad decoquendos cibos aquas feruentes. aq̃s
cinulationis. Hc nimirũ condiunt et deco¬
quunt affectiones nostras: et ebullumt
de fonte caritatis. Unde ait prophcta. Con¬
caluit cor nicũ intra me: et in meditatiõe
mca exardescet igns. Alibi quoq. Sclus
inquit domus tuc comedit me. Siquidẽ

Expanded text:
dendum non speramus, quomodo regnum coelorum dendum non speramus, quomodo regnum coelorum sperabimus? Si terrena, inquit, dixi vobis et non creditis; quomodo, si dixero vobis coelestia, credetis . Nunc autem, ut de exhibitione praesentium firma sit exspectatio futurorum; paradisum habemus multo meliorem et longe delectabiliorem, quam primi parentes habuerunt, et paradisus noster Christus Dominus est. In quo tres quidem fontes jam invenimus: quartum quaeramus. Habemus de fonte misericordiae ad diluendas culpas, aquas remissionis; habemus de fonte sapientiae ad potandam sitim nostram, aquas discretionis; habemus de fonte gratiae ad irrigandas plantas bonorum operumad decoquendos cibos aquas ferventes, aquas aemulationis. Hae nimirum condiunt et decoquunt affectiones nostras, et ebulliunt de fonte charitatis. Unde ait Propheta: Concaluit cor meum intra me; et in meditatione mea exardescet ignis ; alibi quoque: Zelus, inquit, domus tuae comedit me . Siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
sideret que sit uoluntas dei: demde pacifica.
non abundans in suo seusu. sed alicno
magis acquiescens consilio uel iudicio.
Tercias aquarũ usus est irrigatio. quam
profecto maxime necessariã habent nouelle
plantationes: alioquin aut minus profi¬
cient. aut ex toto peribunt siccitate. Querat
ergo deuotionis aquas. quisquis seminaint
bonorũ operũ semina: ut irrigatus fonte
gr̃e. bone conuersationis ortus nõ arescat.
sed in perpetua uiriditate proficiat. Orat
enim prohunuismodi ꝓpheta: et holocanstũ
tuũ pingue fiat. Sic et in laudib a aron
legis. qñ sacrificiũ cius qͣtidianus ignis
absumpsit. In quib omnib nchil aliud
intelligendũ uidetur: rasi ut bona opera
fernore deuotionis. et dulcedine spiritalis
gr̃e condiantur. Putas inueniri potit
quartus fons. ut paradisũ recuperemus
quatuor fontiũ irrigatione amenissimũ:
Nam si terrenũ paradisũ denuo nobis red¬

Expanded text:
sideret quae sit voluntas Dei; deinde pacifica, sideret quae sit voluntas Dei; deinde pacifica, non abundans in suo sensu, sed alieno magis acquiescens consilio vel judicio. 6. Tertius aquarum usus est irrigatio, quam profecto maxime necessariam habent novellae plantationes: alioquin aut minus proficient, aut ex toto peribunt prae siccitate. Quaerat ergo devotionis aquas, quisquis seminaverit bonorum operum semina: ut irrigatus fonte gratiae, bonae conversationis hortus non arescat, sed in perpetua viriditate proficiat. Orat enim pro hujusmodi Propheta: Et holocaustum tuum, inquiens, pingue fiat . Sic et in laudibus Aaron legis, quoniam sacrificium ejus quotidianus ignis assumpsit. In quibus omnibus nihil aliud intelligendum videtur, nisi ut bona opera fervore devotionis et dulcedine spiritualis gratiae condiantur. Putas inveniri poterit quartus fons, ut paradisum recuperemus quatuor fontium irrigatione amoenissimum? Nam si terrenum paradisum denus nobis red
Abbreviated transcription (Latin):
quam teste apło saluos nos fecit. Req cr̃
his tantũ profuit. ques tunc p̃sens ĩuenit
sed fons est qui nunquã poterit exhauxiri.
Sons nobis est xp̃s dñs. unde lauemur sicͤ
scriptum est. Qui dilexit nos et lauit nos
a peccatis nostris. Ucruntamen non iste
solus aquarũ est usus. nec tantũ sordes
abluuint: sed et siti extingunt. Beatus
uero ait sapiens qui in sapientia mora¬
bitur et in iusticia meditabitur. Et post
panca. Aqua inquit sapientic salutaris
potabit illum. Benc sapientie salutaris
qm sapientia carnis mors est: et sapic̃tia
mundi etiam ipsa minuca est deo. Sola
que ex deo est sapientia salutaris: q̃ scd̾m
rade pacifica est. Nam sapientia carmis
uoluptnosa est non pudica: sapientia mũ
di tumaltuosa non pacifica Sapientia
uero que ex deo est. primũ quidẽ pudica est.
non querens que sua sunt. scd q̃ iesu xp̃i:
ut non suã quisq faciat uoluntatẽ. sc̃d con¬

Expanded text:
quam, teste Apostolo, salvos nos fecit . Neque enim quam, teste Apostolo, salvos nos fecit . Neque enim his tantum profuit, quos tunc praesens invenit; sed fons est qui nunquam poterit exhauriri. Fons nobis est Christus Dominus unde lavemur, sicut scriptum est: Qui dilexit nos, et lavit nos a peccatis nostris . Verumtamen non iste solus aquarum est usus; nec tantum sordes abluunt, sed et sitim exstinguunt. Beatus vero, ait Sapiens, qui in sapientia morabitur, et qui in justitia meditabitur ; et post pauca: Aqua, inquit, sapientiae salutaris potabit illum . Bene sapientiae salutaris, quoniam sapientia carnis mors est, et sapientia mundi etiam ipsa inimica est Deo. Sola quae ex Deo est sapientia salutaris est, quae dica, deinde pacifica est . Nam sapientia carnis voluptuosa est, non pudica: sapientia mundi 778 tumultuosa est, non pacifica. Sapientia vero quae ex Deo est, primum pudica est, non quaerens quae sua sunt, sed quae Jesu Christi, ut non suam quisque faciat voluntatem, sed con
Abbreviated transcription (Latin):
basa cius. Iam uero codem ordinc mortẽ qͦq¬
prius superat in scipso. cum resurgit pͥmitie
dormentiũ et primogenitus mortuorum:
postinodũ debellaturus cam pariter in oĩb
nobis. qñ uidelz suscitabit mortalia corꝑa
nostra. et destructur nouissima mimica
mors. Propterea cium resurgens decorem
idutus est: non sicut antea nascens pã¬
nis inuolutus est. Propterea qui prius
sun miscricordic affluebat. non iudicans
quemꝙͣ. resurgens precinxit sc. et iusticie
cingulo uidetur quodãmodo efflucutem
sinũ miscricordic collegisse: qm ex tunc
preparatur ad indiciũ. quod in nr̃a resurre¬
ctione futarũ elt. Nam et propterea ꝑuulꝰ
antea uenit. ut misericordiã prerogaret: et
futurũ in finc iudiciũ p̃currens miscri¬
cordia temperaret. Licet cram paruuilus ad
nos uencrit: non parũ attulit. non parum
contulit nobis. Si queris quid attulit:
primo ommũ attulit miscricordiã. scd̃m

Expanded text:
vasa ejus. Jam vero eodem ordine mortem qvasa ejus. Jam vero eodem ordine mortem quoque superat prius in se ipso, cum resurgit primitiae dormientium, et primogenitus mortuorum: postmodum debellaturus cam pariter in omnibus nobis, quando videlicet suscitabit mortalia corpora nostra, et destructur novissima inimica mors. Propterea enim resurgens decorem indutus est, non sicut antea nascens pannis involutus est. Propterea qui prius sinu misericordiae affluebat non judicans quemquam, resurgens praecinxit se, et justitiae cingulo videtur quodammodo effluentem sinum misericordiae collegisse: quoniam extunc preparatur ad judicium, quod in nostra resurrectione futurum est. Nam et propterea parvulus antea venit, ut misericordiam praerogaret; et futurum in fine judicium praecurrens, misericordia temperaret. 5. Licet enim parvulus ad nos venerit, non parum tamen attulit, non parum contulit nobis. Si quaeris quid attulit: primo omnium attulit misericordiam, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
terribilis: sed non tibi. Parmulus factus
est. tenera mẽbra uirgo mater pannis alli¬
gat: et adhuc timore trepidas : Uel in hoc
scies quia non uenit perdere te scd saluare:
cripere non ligare. Iam aduersus hostes
tuos dimicat: iam superborũ et sublumũ
colla tanqͣ dei uirtus et sapientia calcat.
Quo sunt tibi hostes. peccatũ et mors. idest
mors corporis et amme: utrũq debellaturus
aduenit. et ab utroq saluabit te. noli tunc̃.
Et iam quidẽ peccatũ in propria ꝑsona uicit:
qñ naturam humanã sinc ulla contagio¬
ne suscepit. Grandis cnm peccato facta c̃
uiolentia. Et renera expugnatum esse co¬
gnoscitur: qñ natura quã se totã infe¬
cisse et occupasse gloriabatur. ab co penitus
municos tuos et cõprchendit eos: nec conũ¬
titur donec deficiant. Contra peccatũ dimi¬
cans in conuersatione sua uerbis pariter
et exemplis oppugnat: sc̃d in passione sua
alligat illud: alligat fortẽ plane ⁊ diripit

Expanded text:
terribilis, sed non tibi. Parvulus factus terribilis, sed non tibi. Parvulus factus est, tenera membra Virgo mater pannis alligat; et adhuc timore trepidas? Vel in hoc scies quia non venit perdere te, sed salvare; eripere, et non ligare. Jam adversus hostes tuos dimicat, jam superborum et sublimium colla tanquam Dei virtus et sapientia calcat. 4. Duo sint tibi hostes, peccatum et mors, id est mors corporis et animae. Utrumque debellaturus advenit, et ab utroque salvabit te: noli timere. Et jam quidem peccatum in propria persona vicit, quando humanam naturam sine ulla contagione suscepit. Grandis enim peccato facta est violentia, et revera expugnatum esse cognoscitur, quando natura, quam se totam infecisse et occupasse gloriabatur, ab eo penitus inimicos tuos, et comprehendit eos; nec convertitur donec deficiant. Contra peccatum dimicans in conversatione sua, verbis pariter et exemplis oppugnat; sed in passione sua alligat illud, alligat plane fortem, et diripit
Abbreviated transcription (Latin):
ad fincm fortiter et disponat oĩa suainter.
Restrictus est dñe iudicio siis tuus: soluc
cingulũ tuũ et ueni miscrationib affluc̃s.
supereffluens caritate. Quid tu tunes o
homo: quid trepidas a facie dni qr uenit:
Bcnnit non iudicare sc̃d saluare terram.
Olim tibi persuasũ est ab infidli quodã
seruo: ut furtun tolleres et imponcres re¬
giũ diadema capiti tuo. Deprchensus in
furto qͥd ni tineres: qͥd in fugeres a facie
eius: Forte cnuim iam gladiũ uibrabat ig¬
nitum. Nunc in exilio positus. in sudore bul¬
tus tui uesceris panc tuo: et ecce uox audita
est in terra. quia dñator aduenit. Quo ibiᷤ
a sp̃u cius: et quo a facie cius fugies: Noli
fugere. noli tumcre. non uenit cũ armis:
non punicndũ. scd saluandũ requirit.
Et ne forte dicas ctiam nunc uocem tuaz
audun et abscondi me: ccce infans est et
sine uoce. Nai uagientis uox miscrenda¬
magis est quã tremenda. Aut si cui forte

Expanded text:
ad finem fortiter, disponens omnia suaviter. ad finem fortiter, disponens omnia suaviter. Restrictus est, Domine, judicio sinus tuus; solve cingulum tuum, et veni miserationibus affluens, et supereffluens charitate. 3. Quid tu times, o homo? quid trepidas a facie Domini, quia venit? Venit non judicare, sel salvare terram. Olim tibi persuasum est ab infideli quodam servo, ut furtim tolleres et imponeres regium diadema capiti tuo. Deprehensus in furto, quidni timeres? quidni fugeres a facie ejus? Forte enim jam gladium vibrabat ignitum. Nunc in exsilio positus, in sudore vultus tui vesceris pane tuo: et ecce vox audita est in terra, quia Dominator advenit. Quo ibis a spiritu ejus? et quo a facie ejus fugies? Noli fugere, noli timere. Non venit cum armis; non puniendum, sed salvandum requirit. Et ne forte dicas etiam nunc: Vocem tuam audivi, et abscondi me ; ecce infans est, et sine voce. Nam vagientis vox magis miseranda est, quam tremenda: aut si cui forte
Abbreviated transcription (Latin):
scd benignitas miscricordic nunc maxunc
appariit in humanitate. Innotuerat uiderͤ
potestas in signis atq portentis: unde ⁊ in
Phylosophis quoq abundantib in sensu
notũ est dei manifestũ cłt in illis. Uerun¬
tancn et uidei potestate ipsa premebantur:
et phylosophi scrutatores maiestatis oppri¬
mebantur a gloria. Potestas subicctionẽ.
maiestas exigit admirationẽ: ncutra uni¬
tationem. Apparcat dñc bonitas cri possit
homo qui ad imaginẽ tuã treatus ẽ con¬
formari: nam maiestatem. potestatẽ. sapien¬
tiam. nec unitari possumus. nec expedit e¬
mulari. Quousq angustata ẽ miscricor¬
dia tua in sola angelorũ parte. reliqua
occupat iudiciũ cũ toto pariter humano
genere: Dñc in celo miscricordia tua et
ueritas tua usq ad nibes: terrã uniũsã
condẽnans. et acrias potestates. Dilatet
miscricordia terminos suos. extendat fu¬
nes. expandat sinus. attingat a fine usq

Expanded text:
sed benignitas misericordiae nunc maxime sed benignitas misericordiae nunc maxime apparuit in humanitate. Innotuerat Judaeis potestas in signis atque portentis, unde et in Philosophis quoque abundantibus in sensu notum est Dei, manifestum est in illis . Verumtamen et Judaei potestate ipsa premebantur, et philosophi scrutatores majestatis opprimebantur a gloria. Potestas subjectionem, majestas exigit admirationem, neutra imitationem. Appareat, Domine, bonitas, cui possit homo, qui ad imaginem tuam creatus est, conformari: nam majestatem potestatem, sapientiam nec imitari possumus, nec expedit aemulari. Quousque angusta est misericordia tua in sola angelorum parte, reliquam occupat judicium cum toto pariter humano genere? Domine, in coelo misericordia tua, et veritas tua usque ad nubes , 777 terram universam condemnans, et aereas potestates. Dilatet misericordia terminos suos, extendat funes, expandat sinus, attingat a fine usque
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. que cepit iesus facere et docere. Obsccͤ
proiide et plurimũ rogo frc̃s. non patia¬
nuim sine causa tam preciosũ exemplar
uobis ehibitũ esse: scd conformanun illi
et renouamini sp̃u mentis uestre. Studete
humilitati que fundamentũ est custosq
uirtutũ: sectanmi illam que sola potest
saluare aĩas uestras. Quid cnm magis
indignũ. quid detestandũ amplius. qͥd
gramus puniendũ: ꝙͣ ut uidens deuin
celi parnulũ factũ. ultra apponat homo
magnificare se super terram: Intolerabi¬
lis impudentie est. ut ubi sẽse exinaniuit
maiestas. uermiculus infletur ⁊ intume¬
scat. Hoc igitur est propter qđ exinamuit
se formã scrm accipicns qͥ in forma dei
patri cqualis crat: sed exmanunt maiestate
et potentia. non bonitate et rascricordia.
Quid crum ait apls: Apparuit inqͥt beni¬
gnitas et humanitas saluatoris nostri dei.
Apparucrat ante potentia in rerũ crcations:
apparebat sapientia in carũ gubrrnatione:

Expanded text:
dicit: Coepit Jesus facere, et docere . Obsecro dicit: Coepit Jesus facere, et docere . Obsecro proinde et plurimum rogo, fratres, non patiamini sine causa tam pretiosum exemplar vobis exhibitum esse, sed conformamini illi, et renovamini spiritu mentis vestrae. Studete humilitati, quae fundamentum est custosque virtutum: sectamini illam, quae sola potest salvare animas vestras. Quid enim magis indignum, quid detestandum amplius, quid gravius puniendum, quam ut, videns Deum coeli parvulum factum, ultra apponat homo magnificare se super terram? Intolerabilis impudentiae est ut, ubi sese exinanivit maiestas, vermiculus infletur et intumescat. 2. Hoc igitur est propter quod exinanivit se formam servi accipiens, qui in forma Dei Patri aequalis erat; sed exinanivit majestate et potentia, non bonitate et misericordia. Quid enim ait Apostolus? Apparuit, inquit, benignitas et humanitas Salvatoris nostri Dei Apparuerat ante potentia in rerum creatione, apparebat sapientia in earum gubernatione;
Abbreviated transcription (Latin):
diademate quo coron asti cum. Rdinquẽs
matrem adheret uxori suc. ut sint duo in
carnc bna: et ciuitate pulsus atq exalta
tus a terra omnia trahit adse: quippe qͥ
Nn natiuitate diũ de fontib saluators.
randis quidẽ est dilcctis xiiii.¬
sum hodierna dm̃ce natiuita¬
tis solennitas: sed dies breius
cogit bremare sermonem. Nec mirũ si faci¬
mus nos breue uerbũ: quando et deus pater
uerbũ fecit abbremiatũ. Uultis nosse quã
longũ quã brene fecit: Cclũ inquit hoc uer¬
bũ et terram ego impleo: nunc caro fctm
i angusto locatũ prescpio est. Aseculo
ait propheta. et in seculũ tu es deus: et ecce
factus est infans dici bnius. Ad quid hoc
frc̃s. aut que necessitas fuit. ut sic exma¬
niret. sic humiliaret. sic abbreuiaret se dñs
maiestatis: nisi ut et uos sumilif facians:
Dam cdamat exemplo quod postindũ p̃di¬
caturus est uerbo. discite a me quia mitis sũ
et humilis corde: ut uerax inueniatur qui

Expanded text:
diademate quo coronasti eum. Relinquens diademate quo coronasti eum. Relinquens matrem adhaeret uxori suae, ut sint duo in carne una; et civitate pulsus, atque exaltatus  alias levatus a terra, omnia trahit ad se, quippe qui I. De fontibus Salvatoris. 1. Grandis quidem est, dilectissimi, hodierna Dominicae Nativitatis solemnitas; sed dies brevis cogit breviare sermonem. Nec mirum, si facimus nos breve verbum, quando et Deus Pater Verbum fecit abbreviatum. Vultis nosse quam longum, quam breve fecit? Coelum, inquit hoc Verbum, et terram ego impleo . Nunc caro factum, in angusto locatum praesepio est. A saeculo, ait Propheta, et in saeculum tu es Deus : et ecce factus est infans diei unius. Ad quid hoc, fratres, aut quae necessitas fuit ut sic exinaniret, sic humiliaret, sic abbreviaret se Dominus majestatis, nisi ut vos similiter faciatis? Jam clamat exemplo, quod postmodum praedicaturus est verbo. Discite a me quia mitis sum et humilis corde : ut verax inveniatur qui
Abbreviated transcription (Latin):
doncc formetur xp̃s in uobis. Si cnĩ nasci
bidebatur in eis cũ formabatur xp̃s in eis:
quomͦ non ctiam ab eosimiliter nasci eũ
dicere quis presumat. qui in ipsis qͣdãm̃
parturiebat: Et tu quidẽ impia synagoga
hunc nobis filiũ pepcristi officio quodã m̃ris:
scd non matris affectu. Excussisti cum de
sinu tus. extra ciaitatem eiciens et cleuãs
super terram: tanꝙͣ dicens eedesic gentiũ.
pariter et ecclesic prumtinorũ que est in
celis. Rec michi nec uobis sit. scd dundat᷑:
Sundatur inqͣm: non inter utrasq sed
menib nec in terra. ferro undiq coarta¬
sti. ne forte uel hac uel illac excederet. ut bidclz
a te separatus. ad ncutrã perucniret illar.
Sena nimiũ mater ita aborturũ facere uo¬
luisti: dũ non esset qͥ excipere posset excussũ.
Age crgo quid profeccris: ĩmo quã nichil
profeccris intucre. Undiq crm egrediĩt:
filic syon ut bideant regem salomonẽ in

Expanded text:
donec formetur Christus in vobis . Si enim nasci donec formetur Christus in vobis . Si enim nasci videbatur in eis, cum formabatur Christus in eis; quomodo non etiam ab eo similiter nasci eum dicere quis praesumat, qui in ipsis quodammodo parturiebat? 776 Et tu quidem, impia Synagoga, hunc nobis filium peperisti, officio quidem matris, sed non matris affectu. Excussisti eum de sinu tuo, extra civitatem ejiciens, et elevans super terram, tanquam dicens Ecclesiae gentium, pariter et Ecclesiae primitivorum quae est in coelis: Nec mihi, nec vobis sit, sed dividatur. Dividatur, inquam, non inter utraque, sed moenibus, nec in terra, ferro undique coarctasti, ne forte vel hac vel illac excederet: ut videlicet a te separatus, ad neutram perveniret illarum. Saeva nimirum mater ita abortivum facere voluisti, dum non esset qui excipere posset excussum. Age ergo, quid profeceris, imo quam nihil profeceris intuere. Undique enim egrediuntur filiae Sion, ut videant regem Salomonem in
Abbreviated transcription (Latin):
da nobis hodic. necesse habemus addere cõ¬
sequenter duitte nobis debita nostra.
Alioquin si dixcrimus quia pct̃m non ha¬
benius nos ipsos seducunus: et ueritas in
nobis non est. Bunirũ ueritas ipse est qͥ
non simpliciter in bethleem: sed in bethleẽ
uide nascitur iesus xp̃s filius dei. Prcoceu¬
pemus igitur faciem dñi in confessione.
ut sct̃ificati pariter et parati inuemant̃
et nos bethlec̃ iude: atq ita nascentem
dũm uidere incrcamur in nobis. Ceterũ
si qua amima eo usq profecerit qͦd quidẽ
multũ est ad nos. ut sit fecunda uirgo. sit
stella maris. sit plena gr̃a. et suꝑuenaen¬
tem habens in se sp̃m sct̃m: puto quod non
modo in ca sed ex ca quoq non dedignabit
nasci. Acmo sane id sibi arrogare p̃sumat.
nisi quos ipse spiritali designatione tanꝙͣ
digito demonstrauerit dicens. Ecce matre
mea et frẽs mei. Enĩucro audi bnũ ex
istis. Filioli nici ait. quos itcrũ parturio.

Expanded text:
de nobis hodie; necesse habemus addere conde nobis hodie; necesse habemus addere consequenter: Dimitte nobis debita nostra . Alioquin si dixerimus quoniam peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est . Nimirum Veritas ipse est, qui non simpliciter in Bethlehem, sed in Bethlehem Judae nascitur, Jesus Christus, Filius Dei. 11. Praeoccupemus igitur faciem Domini in confessione, ut sanctificati pariter et parati inveniamur et nos Bethlehem Judae, atque ita nascentem Dominum videre mereamur in nobis. Caeterum si qua anima eo usque profecerit quod quidem est multum ad nos ut sit fecunda virgo, sit stella maris, sit plena gratia, et supervenientem habens in se Spiritum sanctum; puto quod non modo in ea, sed ex ea quoque non dedignabitur nasci. Nemo sane id sibi arrogare praesumat, nisi quos ipse speciali designatione tanquam digito monstraverit, dicens: Ecce mater mea, et fratres mei . Enim vero audi unum ex istis: Filioli mei, ait, quos iterum parturio,