comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hilistum tulerunt
archam der: et asportaire¬
runt eam a lapide adiutori.
in arotum. Tulerunt autem
philistum archam dei. & in¬
Utulerunt eã in templũ dagon
& statuerunt eã iuxta dagon
Cumq surrȩxissent diluculo
aroti altera die: ecce clagon ia
cebat pronus in terram aite
archam dñi. Et tulerunt da¬
gon: & restituerunt eũ in loc
suo. Rursumq mane die allo
consurgentes. inuenert̃ dagon
iacentem suꝑ faciem suam mn
terra corã archa dñi: caput
autẽ dagon & duȩ palmȩ mal¬
nuum eius. abscisȩ erant sup
limen.Porro dagon truncus so¬
lus remanserat. in loco suo. Prop¬
ter hanc causam ñ calcant sacer¬
dotes dagon. & omnes qui ingre
diuntur templũ eiꝰ. suꝑ limen
dagon maroto: usq in hodier¬
num diem.
ggrauata est manus dñi
suꝑ arotos: & demolitus
est eos: et ꝑcussit in secretiori
parte natium.azotũ et fines
eius. Uidentes autẽ uiri azoti
huiuscẽmodi plagã: dixerunt.
Non maneat archa dei israel
apud nos: qm̃ dura est manus

Expanded text:
him autem tulerunt arcam Dei, et asportaverunt eam a lapide Adjutorii in Azotum. Tuleruntque Philisthim arcam Dei, et intulerunt eam in templum Dagon, et statuerunt eam juxta Dagon. Cumque surrexissent diluculo Azotii altera die, ecce Dagcebat pronus in terram ante arcam Domini et tulerunt Dagon et restituerunt eum in loco suo rursumque mane die alio consurgentes invenerunt Dagon iacentem super faciem suam in terram coram arca Domini caput autem Dagon et duae palmae manuum eius abscisae erant super limen porro Dagon truncus solus remanserat in loco suo propter hanc causam non calcant sacerdotes Dagon et omnes qui ingrlum eius super limen Dagon in Azoto usque in hodiernum diem adgravata autem est manus Domini super Azotios et demolitus est eos et percussit in secretiori parte natium Azotum et fines eius videntes autem viri azotii huiuscemodi plagam dixerunt non maneat arca Dei Israhel apud nos quoniam dura est manus
Abbreviated transcription (Latin):
listim. sacerdotes et di¬
uinõs. dicentes. Qͥ a faciemus
de archa der: Indicate nob̾. quo
titis archam di isrł: nolite di¬
mitcere eã uacuam: sed quod
tunc curabimini: & scietis qua¬
re ũ recedat manus eiꝰ a uobis.
Qui dxerunt. Qͥd est qđ pro
delicto reddere debeamus ei:
Responderuntq illi. Iuxta nu¬
quinq anos aureos facietis. et
quinq: mures aureos: quia pla¬
ga una fuit omnib uobis & sa¬
trapis urĩs. Facietisq similitudi¬
nem anorũ ur̃oꝵ. & similitudi¬
nem muriũ qui demoliti sunt
terram: & dabitis dõ isrł głam:
si forte releuet manũ suam a
uobis. et a diis ur̃is. & a terra ur̃a.
Quare aggrauatis corda ur̃a:
sicut aggrauauit egyptus et
pharao cor suũ: Nonne postiͣ
percussus est. tunc dimisit eos
& facte plaustrũ nouũ unũ:¬
et duas uaccas fetas. quibus ñ est
impositũ iugũ iungite in plau¬
stro: & recludite uitulos earum

Expanded text:
listhim sacerdotes et divinos, dicentes: Quid faciemus de arca Domini? indicate nobis quomtitis arcam Dei Israel, nolite dimittere eam vacuam, sed quod tunc curabimini, et scietis quare non recedat manus ejus a vobis. Qui dixerunt: Quid est quod pro delicto reddere debeamus ei? Responderuntque illi: Juxta nuquinque anos aureos facietis, et quinque mures aureos: quia plaga una fuit omnibus vobis, et satrapis vestris. Facietisque similitudinem anorum vestrorum, et similitudinem murium, qui demoliti sunt terram. Et dabitis Deo Israel gloriam, si forte relevet manum suam a vobis, et a diis vestris, et a terra vestra. Quare gravatis corda vestra, sicut aggravavit Aegyptus, et Pharao cor suum? Nonne postquam percussus est, tunc dimisit eos et facite plaustrum novum et unum, duas vaccas fetas, quibus non est impositum jugum, jungite in plaustro, et recludite vitulos earum
Abbreviated transcription (Latin):
ualde manus di. Uiri quoq
qui mortui ñ fuerant. percuti¬
ebantur in secretiori parte na¬
dum: & ascendebat ululatus
uniuscuiusq ciuitatis usq in¬

Expanded text:
valde manus Dei. Viri quoque, qui mortui non fuerant, percutiebantur in secretiori parte natium, et ascendebat ululatus uniuscujusque civitatis h.
Abbreviated transcription (Latin):
Egressusq est abner filius ner:
sisunt: & occurrerunt eis iuxta
piscinam gabaon. Et cum in
unũ conuenissent. e regione se¬
derunt: hi ex una parte pisci¬
ne. et illi ex altera. Dixitq abner
ad ioab. Surgant puerr: & lu¬
dant coram nobis. Et respon¬
dit ioab. Surgant. Surrexert̃
gͦ et transierunt numero duo¬
decim de beniamin. ex parte¬
isbosech filii saul: & duodecĩ
de pueris dauid. Apprehen¬
soq unusquisq capite com¬
paris sui. defixit gladium in
latus contrarir: & ceciderunt
simul. Uocatumq est nomen
loci illius: ager robustorũ in
gabaon. Et ortum est bellum
durum satis in die illa: fuga¬
tusq est abner & uiri israel a
ꝑueris dauid.

Expanded text:
Egressusque est Abner filius Ner, Egressusque est Abner filius Ner, si sunt et occurrerunt eis juxta piscinam Gabaon. Et cum in unum convenissent, e regione sederunt: hi ex una parte piscinae, et illi ex altera. Dixitque Abner ad Joab: Surgant pueri, et ludant coram nobis. Et respondit Joab: Surgant. Surrexerunt ergo, et transierunt numero duodecim de Benjamin, ex parteIsboseth filii Saul, et duodecim de pueris David. Apprehensoque unusquisque capite comparis sui, defixit gladium in latus contrari, et ceciderunt simul: vocatumque est nomen loci illius: Ager robustorum, in Gabaon. Et ortum est bellum durum satis in die illa: fatigatusque est Abner, et viri Israel a pueris David.
Abbreviated transcription (Latin):
uiri iabesgalaad sepelis¬
sent saul. Misit gͦ dauid nun¬
tios ad uiros iabesgalaad: di¬
xitq ad eos. Benedicti uos do¬
mino. qui fecistis miscđiam
hanc cum dño ur̃o saul: & se¬
pelistis eum. Et nunc retribu¬
et quidem uobis dñs miseri¬
cordiam & ueritatẽ: sed & ego
reddam grãm. eo qͦd feceritis
uerbum istud Confortentur
manus ur̃e: & estote filii forti¬
tudinis. Licet enim mortuus
sit dñs ur̃ saul: tam̃ me uneit
domus iuda regẽ sibi. Abner
autem filius ner pͥnceps exer¬
citus saul. tulit isbosech filiũ
saul. & circumduxit eum per
castra: regemq constituit super
galaad. & suꝑ gessuri. & super
ierrahel. & suꝑ effraim. & super
beniamin. & suꝑ isrł uniuersũ.
uadraginta annorũ
erat isbosech filius saul cũ
regnare cepisset suꝑ isrł: & duobꝰ
annis regnauit. Sola autẽ do¬
mus iuda: sequebatur dauid.
Et fuit numerus dierũ quos
commoratus ẽ dauid imꝑans
in hebron. suꝑ domum iuda:
septẽ annorũ. & sex mensium.

Expanded text:
galaad sepelissent Saul misit ergo David nuntios ad viros Iabesgalaad dixitque ad eos benedicti vos Domino qui fecistis misericordiam hanc cum domino vestro Saul et sepelistis eum et nunc retribuet quidem vobis Dominus misericordiam et veritatem sed et ego reddam gratiam eo quod feceritis verbum istud confortentur manus vestrae et estote filii fortitudinis licet enim mortuus sit dominus vester Saul tamen me unxit domus Iuda regem sibi Abner autem filius Ner princeps exercitus Saul tulit Hisboseth filium Saul et circumduxit eum per Castra regemque constituit super Galaad et super Gesuri et super Iezrahel et super Ephraim et super Beniamin et super Israhel universum quadraginta annorum erat Isboseth filius Saul, cum regnare coepisset super Israel, et duobus annis regnavit: sola autem domus Juda, sequebatur David. Et fuit numerus dierum, quos commoratus est David imperans in Hebron super domum Juda septem annorum, et sex mensium.
Abbreviated transcription (Latin):
actum est. petrum dum
ꝑtransiret uniuersos. de¬
uenire ad scõs. qui habitaban
lydde. Inuenit autẽ ibi homi¬
nem quendã nomine eneam.
ab annis octo iacentẽ in gra¬
bato. qui erat paraliticus: et
ait illi petrus. Enea: sanet de

Expanded text:
autem, ut Petrus dum pertransiret universos, deveniret ad sanctos, qui habitabant Lyddae. Invenit autem ibi hominem quemdam, nomine Aeneam, ab annis octo jacentem in grabato, qui erat paralyticus. Et ait illi Petrus: Aenea, sanat te
Abbreviated transcription (Latin):
et sarone: qui conuersi sunt
ad dnm. In ioppe autẽ fuit
quedã discipula nomine ta¬
bita: quȩ interp̃tata dicitur
dorcas.Hec erat plena oꝑib
bonis: et elemosinis quas fa¬
ciebat. Factum ẽ autẽ in dieb
illis: ut infirmata moreret᷑.
Quam cũ lauissent: posue¬
runt eam in cenaculo.iiii.¬
um ꝓpe eẽt lẏdda. ab
ioppe: discipłi audien¬
tel quia petrus eẽt in ea: mi¬
serunt duos uiros ad eũ. ro¬
gantes. Ne pigriteris uenire
usq: ad nos. Exurgens autẽ
petrus: uenit cũ illis. Et cũ

Expanded text:
et Saronae qui conversi sunt ad Dominum in Ioppe autem fuit quaedam discipula nomine Tabitas quae interpretata dicitur Dorcas haec erat plena operibus bonis et elemosynis quas faciebat factum est autem in diebus illis ut infirmata moreretur quam cum lavissent posuerunt eam in cenaculo cum autem prope esset Lydda ab Ioppe discipuli audientes quia Petrus esset in ea miserunt duos viros ad eum rogantes ne pigriteris venire usque ad nos exsurgens autem Petrus venit
Abbreviated transcription (Latin):
eius conuge oblatȩ fuissent
hostie. ꝓ anime eius absolu¬
tione. Nam longa post tem¬
pora reuersus: ammirans
ualde sue indicauit uxori.
qd diebus certis. ebdomadi¬
bus singulis. eius uincula sol¬
uebantur. Quos uidelicet di¬
es. eius uxor atq horas dis¬
cutiens: tunc eum recogno¬
uit absolutum. cum ꝓ eo
sacrificium meminerat
oblatum. Hinc ergo fr̃es kiĩii.
hinc certa consideratione col¬
ligite: oblata a nobis sacra

Expanded text:
eius coniuge oblatę fuissent hostię pro animę eius absolutione. Nam longa post tempora reversus, admirans valde suae indicavit uxori, quod diebus certis ebdomadibus singulis eius vincula solvebantur. Quos videlicet dies eius uxor atque horas discutiens, tunc eum recognovit absolutum, cum pro eo sacrificium meminerat oblatum. Hinc ergo, fratres karissimi, hinc certa consideratione colligite, oblata / a nobis sacra
Abbreviated transcription (Latin):
discipli. Et ꝑsecuti sunt eos
de ciuitate in ciuitatẽ: expel
ueniat suꝑ uos omnis sangͥs
iustus. qui effusus ẽ suꝑ ter¬
ram:a sanguine abel iusti.
usq: ad sanguinẽ ⁊acharie fi

Expanded text:
i pati, et persecuti sunt eos de civitate in civitatem: ut veniat super vos omnis sanguis justus qui effusus est super terram, a sanguine Abel justi usque ad san
Abbreviated transcription (Latin):
oc qđ antea dixeramus.¬
uos implete mensurã
mini ꝑtinere. eo qđd occidendꝰ
eẽt ab eis. potest et ad discipu¬
los eiꝰ referri: de quib nunc
dicit. Ecce ego mitto ad uos
ꝓpħas et sapientes & scͥbas: &
ex illis occidetis et crucifigeti
& flagellabitis in synagogis
urĩs. et ꝑsequemini de ciui¬
tate in ciuitatem: ut comple¬
atis mensurã patrũ urorum.
Simulq obserua iuxta apłm
scribentem ad chorinthios.

Expanded text:
ramus, Implete mensuram mini pertinere, eo quod occidendus esset ab eis, potest et ad discipulos ejus referri, de quibus nunc dicit: Ecce ego mitto ad vos prophetas, et sapientes, et scribas, et ex illis occidetis, et crucifigetis, et flagellabitis in synagogis vestris, et persequemini de civitate in civitatem, ut impleatis mensuram patrum vestrorum. Simulque observa juxta Apostolum scribentem ad Corinthios ,
Abbreviated transcription (Latin):
la est ambiguitas: quin is sit.
quẽ cain frater eius occidertt.
Iustus autẽ ñ solum ex dñi nẽ
sententia sz& ergenesis testimo¬
nio compbatur: ubi accepta
eius a deo narrantur munera.
Querimus quis sit iste zacha¬
rias filius barachiȩ: qͥa mul¬
tos legimus zacharias. Et ne li¬
bera nob̃ tribuatur erroris fi¬

Expanded text:
la est ambiguitas quin sit justus, quem Cain frater ejus occidit; justus autem non solum ex Domini nunc sententia, sed ex Geneseos testimonio comprobatur, ubi accepta ejus a Domino narrantur munera. Quaerimus quis sit iste Zacharias filius Barachiae, quia multos legimus Zacharias. Et ne libera nobis tribuatur erroris fa
Abbreviated transcription (Latin):
cor tuum. & scientia animȩ
tue placuerit.
onsilium custodiet de. &
prudentia seruabit te:
ut eruaris auia mala. et ab
homine qui ꝑuersa loquitur:
qui relinquunt iter rectũ. et
ambulant ꝑ uias tenebrosas:
qui letantur cũ male fecerint.
& exultant in reb pessimis:
quorum uie ꝑuerse . &. infames
gressus eorum: ut eruaris a
muliere aliena & ab extranea.
que mollit sermones suos: et
reliquit ducem pubertatis suȩ:¬
& pacti dei sin oblita est. Incli¬

Expanded text:
tuum et scientia animae tuae placuerit, consilium custodiet te et prudentia seruabit te, ut eruaris de uia mala et ab homine qui peruersa loquitur, qui relinquunt iter rectum et ambulant per uias tenebrosas, qui laetantur, cum malefecerint, et exultant in rebus pessimis, quorum uiae peruersae et infames gressus eorum: ut eruaris a muliere aliena et ab extranea, quae mollit sermones suos et reliquit ducem pubertatis suae et pacti dei sui oblita est.
Abbreviated transcription (Latin):
hystoria. phylippum he¬
rodis maioris filium. sub quo
dñs fugit inegiptum fr̃ẽm hu¬
ius herodis sub quo passus est
dominus. duxisse uxorem he¬
rodiadem filiam regis areche:
postea uero socerum eius exor¬
suam: et in dolorem mariti
prioris. mimici eius nuptus
copulasse. Quis sit autem hic

Expanded text:
historia Philippum Herodis majoris filium, sub quo Dominus fugit in Aegyptum, fratrem ejus Herodis sub quo passus est Christus, duxisse uxorem Herodiadem, filiam regis Aretae. Postea vero, socerum ejus, exorlisse filiam suam, et in dolorem mariti prioris, inimici ejus nuptiis copulasse. Quis sit autem hic
Abbreviated transcription (Latin):
e quis estimet .uiii.¬
uelle declamare: nos non de¬
clamare. sed uolumus clama
atur auctoris: honestate con¬
uiuii natura ipsa quȩ nos
ꝓducit honoretur. Lecitia mñ
familia ur̃a innocentie dripu¬
luxus absistat: fugetur effulio.
Saltatricum pestis. lenocinla
cantorum. uoluptatum fom̃¬
ta. uentris onera. naufragiũ
m̃tis. cum herodiadis conul¬
uio abscidantur: ut presens¬
gaudium ur̃m. ad letitiam ue¬
niat sempiternam. Fr̃es: ho¬
die sermonem tulimus in he
telligit. quanta sit gloria mar¬
tyris: quando miseriam ꝑse¬
cutoris audierit. Uerũtamen
de morte sua natus est: et de
Inatali suo herodes mortuus ẽ.¬

Expanded text:
e quis existimet velle de ta libus, nos non declamare volumus, sed clamaratur auctoris; honestate convivii natura ipsa, quae vos produxit, honoretur; laetitia mensae familia vestra innocentiae tripuluxus absistat, fugetur effusio; saltatricum pestis, lenocinia cantorum, voluptatum fomenta, ventris onera, naufragia mentium cum Herodiadis conviviis abscindantur; ut praesengaudium vestrum ad laetitiam perveniat sempiternam. Hodie, fratres, sermonem tulimus, non itelligit quanta sit felicitas martyris, quando miseriam persecutoris audierit: scire tamen de morte sua natus est, et de natali suo mortuus e
Abbreviated transcription (Latin):
guinem:
mis apponitur in natali:
in ortu exhibetur occas..
scłoꝵ. Intrat bestia non pu¬
ella: querit amputare non
saltare. Discurrit fera non
femina: asꝑgit iubas ꝑ cer¬
rie crescit augmentis: fit gn¬
dis crudelitate non corpore.
Et singularis fera. usq dum
capiat predam fremit ore:
dentibus frendit: ferrũ ñ
suscipit sed ꝓducit. Premo

Expanded text:
guinem, finis apponitur natali; in ortu exhibetur occasus,intrat bestia, non puella; quaerit amputare, non saltare; discurrit fera, non femina; spargit jubas per ceriae crescit augmentis; fit grandis crudelitate, non corpore; et singularis fera usque dum capiat praedam, fremit ore, dentibus frendit; ferrum non suscipit, sed producit. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
diam stabat. Lupus etenĩ suꝑ
oues uenit: cũ quilibet iniustus
& saptor. fideles quosq atq
humiles oppͥmit. S is qui pa
stor ẽẽ uidebatur & ñ erat. re¬
linquit oues & fugit: quia dũ
sibi ab eo periculũ mẽtuit: re¬
sistere eius iniusticiȩ ñ p̃sumit.
Fugit autem ñ mutando locũ:
s subtrahendo solatiũ. Fugit:
quia iniusticiã uidit. & tacuit

Expanded text:
diam stabat. Lupus etenim super diam stabat. Lupus etenim super oves venit cum quilibet injustus et raptor, 1486 fideles quosque atque humiles opprimit. Sed is qui pastor esse videbatur, et non erat, relinquit oves, et fugit, quia dum sibi ab eo periculum metuit, resistere ejus injustitiae non praesumit. Fugit autem, nec mutando locum, sed subtrahendo solatium. Fugit, quia injustitiam vidit, et tacuit
Abbreviated transcription (Latin):
quam oues diligunt: merito
nom̃ pastoris ꝑdunt. De quib
ꝓtinus subditur. Mercennariꝰ
autẽ & qui ñ est pastor. cuius
.uenientem. & dimittic o¬
rim ues & fugit. Non pastor.s
mercennarius uocatur: qui ñ
ꝓ amore intimo. oues dnĩcas
s ad temporales mercedes pascl
Mercennarius quippe ẽ. qui lo¬
cum quidem pastoris tenet:s
lucra animarũ ñ querit. Terre¬
nis commodis inhiat: honore
p̃lationis gaudet. Temporalib
lucris pascitur: impensa sibi ab
hominib reuerentia letat᷑.
stȩ sunt mercedes mercennarii:
ut ꝓ eo ipso qđ in regimine la
borat. hic quod querit iueni¬
at: & ab hereditate gregis. in po¬
sterũ alienus xxistat. Utrum uͦ
pastor an mercennarius sit. co¬
gnosci ueraciter ñ potest: si oc¬
casio necessitatis deest. Tranqͥl¬
litatis enĩ tempore: plerunq
ad gregis custodiã sicut uerus
pastor. sic etiã mercennariꝰ stãt.
S lupus ueniens indicat: quo
quisq animo suꝑ gregis custo¬

Expanded text:
quam oves diligunt, merito quam oves diligunt, merito nomen pastoris perdunt. De quibus protinus subditur: Mercenarius autem, et qui non est pastor, cujus venientem, et dimittit oves, et fugit. « Non pastor, sed mercenarius vocatur, qui non pro amore intimo oves Dominicas, sed ad temporales mercedes pascit. Mercenarius quippe est qui locum quidem pastoris tenet, sed lucra animarum non quaerit: terrenis commodis inhiat, honore praelationis gaudet, temporalibus lucris pascitur, impensa sibi ab hominibus reverentia laetatur. Istae sunt etenim mercedes mercenarii, ut pro eo ipso quod in regimine lborat, hic quod quaerit inveniat, et ab haereditate gregis in posterum alienus existat. Utrum vero pastor sit, an mercenarius, cognosci veraciter non potest, si occasio necessitatis deest. Tranquillitatis enim tempore, plerumque ad gregis custodiam sicut verus pastor, sic etiam mercenarius stat; sed lupus veniens indicat quo quisque animo super gregis custo
Abbreviated transcription (Latin):
accidenti dono. s essentialiter
bonus est: dicit. Ego sum pa¬
stor bonus. Atq eiusdem bo¬
nitatis formã. quam nos imi¬
temur adiungit: dicens. Bo¬
nus pastor:animã suam po¬
nit ꝓ ouib suis. Fecit quod
monuit: ostendit quod iussit.
Bonus pastor ꝓ ouibus suis
animã suam posuit: ut in sa¬
cramento nr̃o.corpus suũ et
sanguinẽ uerteret: & oues
quas redemerat. carnis suȩ a¬
limento satiaret.
stensa nobis ẽ de contẽp̃¬
tu mortis uia quã sequa¬
mur: apposita forma. cui im¬
primamur. Primũ nobis est
exteriora nr̃a misericorditer o¬
uib eiꝰ impendere: postremũ
uͦ. si necesse sit etiam mortem
nram ꝓ eisdem ouib mini¬
strare A primo autẽ hoc mi¬
nimo: ꝑuenitur ad postremũ
maius. S cũ incomparabilit̃
longe sit melior anima qua ui¬
uimus. a terrena substantia
quã exterius possidemꝰ: qui ñ
dat ꝓ ouib substantiã suam.
quando prohis daturus est
animam suam:
unt nonnulli qui dum
plus terrenã substantiam

Expanded text:
nti dono, sed essentialiter bonus est, dicit: Ego sum pastor bonus. Atque ejusdem bonitatis formam quam nos imitemur, adjungit, dicens: Bonus pastor animam suam ponit pro ovibus suis. Fecit quod monuit, ostendit quod jussit. Bonus pastor pro ovibus suis animam suam posuit, ut in sacramento nostro corpus suum et sanguinem verteret, et oves quas redemerat, carnis suae alimento satiaret. Ostensa nobis est de contemptu mortis via quam sequamur, apposita est forma cui imprimamur. Primum nobis est exteriora nostra misericorditer ovibus ejus impendere; postremum vero, si necesse sit, etiam mortem nostram pro eisdem ovibus ministrare. A primo autem hoc minimo pervenitur ad postremum majus. Sed cum incomparabiliter longe sit melior anima qua vivimus terrena substantia quam exterius possidemus, qui non dat pro ovibus substantiam suam, quando pro his daturus est animam suam? Et sunt nonnulli qui dum plus 1485 terrenam substantiam
Abbreviated transcription (Latin):
serpentes tollent. Et si mortife¬
rum quid biberint: non eisno¬
cebit. Suꝑ egros manus impo¬
nent: & bene habebunt. Nun¬
quidnam fr̃s mei quia ista sig¬
na ñ facitis. minime creditis:
S hec. necessaria in exordio eccłe
fuerunt. Ut enim ad fidem cres¬
ceret. miraculis fuerat nutrien
da: quia & nos cum arbusta
plantamus: tandiu eis aquam
fundimꝰ. quousq ea interra
conualuisse uideamꝰ. At si semel
radicem fixerint: ab irrigando
cessamus.

Expanded text:
entes tollent; et si mortiferum quid biberint, non eis nocebit; super aegros manus 1571 imponent, et bene habebunt. Nunquidnam, fratres mei, quia ista signa non facitis, minime creditis? Sed haec necessaria in exordio Ecclesiae fuerunt. Ut enim fides cresceret, mida, quia et nos cum arbusta plantamus, tandiu eis aquam fundimus, quousque ea in terra convaluisse videmus; at si semel radicem fixerint, irrigatio cessabit.
Abbreviated transcription (Latin):
um cuncta sacra
eloquia dominicis plena
sint preceptis ⁊ quid est. quod
de dilectione quasi de singula¬
rimandato dominus dicit.
hoc est preceptum meum ut
diligatis inuicem: nisi quia
omne mandatum de sola cdi¬
lectione est. et omniaunum
preccptum sunt : Quia quicqͥd
precipitur: insola caritate so¬
lidatur. Ut enim multi arbo¬
ris. rami exuna raclice pro¬
deunt: sic multe uirtutes. ex
una caritate generantur.
Nec habet aliquid uiriditatis
ramus bom operis:si non ma

Expanded text:
um cuncta sacra eloquia dominicis plena sint praeceptis, quid est quod de dilectione, quasi de singulari mandato, Dominus dicit: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, nisi quia omne mandatum de sola dilectione est, et omnia unum praeceptum sunt, quia quidquid praecipitur, in sola charitate solidatur? Ut enim multi arboris rami ex una radice prodeunt, sic multae virtutes ex una charitate generantur. Nec habet aliquid viriditatis ramus boni operis, si non ma
Abbreviated transcription (Latin):
Anifestum est igitur.
illum seruum qui ño
manẽt indomo meternum
illum ꝑtinentem adtimorẽ
quem foras caritas mittit.
esse intelligendum. ubi dictu
est. iã non dico uõ ẜuo ᷤ. hic au¬
temubi dicitur. non est scruus
maior dommo suo. si me
persecuti sunt. et uos ꝑsequen¬
tur : illum significari seruum
pertinentem ad timorem cas¬
seculi. hic enim seruus. est au¬
diturus. Euge serue bone:in¬
tra ingaudium domim tui.
uobis. ꝓpter nomen meum: qr
nesciunt eum quimisit me.
Que omma facient. nisi que
dixit quiaodio habebunt. sci¬
licet et ꝑsequent:sermonemq
contemnent: Quomam siser¬
monem nonseru:arent cor.
nec tamen odissent eos neq
ꝑsequerẽt᷑ ⁊ uel etiam si odissẽt
nec tamen ꝑseq̃rentur: non
oĩa hec facerent. Hec autem
omnia facient inquit uobis.
ꝓpter nomenmeum. quid ẽ
aliud dicere. quam me ĩuob̃
ocho habebunt. me innobis
psequentur. et sermonẽ ur̃m
quia meus est. ideo non serua¬
bunt: hoc enim omnia facient᷑

Expanded text:
anifestum est igitur illum servum qui non manet in domo in aeternum , illum pertinentem ad timorem quem foras charitas mittit , esse intelligendum, ubi dictum est, Jam non dico vos servos: hic autem ubi dicitur, Non est servus major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur, illum significari servum pertinentem ad timorem cassaeculi . Hic enim servus est auditurus, Euge, serve bone, intra in gaudium Domini tui . 2. vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui misit me. Quae omnia facient, nisi quae dixit, odio habebunt scilicet, et persequentur, sermonemque contemnent? Quoniam si sermonem non servarent eorum, nec tamen odissent eos, neque persequerentur; vel etiamsi odissent, nec tamen persequerentur: non omnia facerent. Haec autem omnia facient vobis propter nomen meum, quid est aliud dicere, quam, me in vobis odio habebunt, me in vobis persequentur, et sermonem vestrum, quia meus est, ideo non servabunt? Haec enim omnia facient
Abbreviated transcription (Latin):
uobis: non est seruus maior
domino suo. Si me ꝑsecutist̃.
et uos ꝑsequentur. Si sermo¬
nem meum seruauerunt: it
uestrum seruabunt. Dicendo
domino suo: nonne euident
ostendit. quemadmodum i¬
telligere debeamus quod su¬
perius dicerat.iam non dico
uos scruos: Ecte enimseruos

Expanded text:
or domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestrum servabunt. Dicendo domino suo, nonne evidenter ostendit quemadmodum intelligere debeamus quod superius dixerat, Jam non dico vos servos
Abbreviated transcription (Latin):
brum se supra uerticem ex tol¬
lit: Recusas et incorpore siñ
ius odium mundi sustinere cũ
capite:¬
ide mundo inquit dñs
essetis: mundus quod
suum erat diligeret. Uniu̾sȩ
tumq: etiam ipsam mundino¬
mine appellat. sicut illud est.
leus erat in xp̃o: mundum re¬
oncilians sibi. Totus ergomũ
ius. eccłia: et totus mundus o¬
sit eccł̃iam. Mundus igitur
idit mundum: iimicus recõ¬
aliatum. dampnatus salua¬
tum. in:quinatus mundatũ.
it. Quia uero de mundo non
estis. sed ego eleginos
demundo: propterea odit uos
mundus. Ergo et ipsiinde erãt:
uinde ut non essent. elecci sunt
inde. non meritis suis quorũ
nulla bona precesserant opera:
non natura. que tota fuerat
llberum arbitrium in ipsa
radicc uiciata: sed gratuita
hoc est uera gratia. Qui cñ
de mundo mundum clegit:
fecit quod cligeret. non inue¬

Expanded text:
brum supra verticem extolbrum supra verticem extollit? Recusas esse in corpore, si non vis odium mundi sustinere cum capitei de mundo, inquit, essetis, mundus quod suum erat diligeret. Universae rumque etiam ipsam mundi nomine appellat, sicut illud est: Deus erat in Christo mundum reconcilians sibdus Ecclesia est, et totus mundus odit Ecclesiam. Mundus igitur odit mundum, inimicus reconciliatum, damnatus salvatum, inquinatus mundatum: cit, Quia vero de mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo, propterea odit vos mundus. Ergo et ipsi inde erant, unde ut non essent, electi sunt inde, non meritis suis, quorum nulla bona praecesserant opera; non natura, quae tota fuerat per liberum arbitrium in ipsa radice vitiata: sed gratuita, hoc est vera gratia. Qui enim de mundo mundum elegit, fecit quod eligeret, non inve
Abbreviated transcription (Latin):
et mando uobis: ut dili¬
precep̃to. intelligere debemus
hunc esse fructum nr̃ur ile qͦ
ut eatis et fructum afferatis:
et fructus uester mancat. Et
quod adiunxit. ut quodcũq
peticritis patrem in nomine
nico det uobis: tunc utiq da¬
bit nobis si diligamus inui¬
cem: cum et hoc ipsum ipse
dederit nobis. quod nos ele¬
git non habcndes fructum.¬
quia non eum nos elegeramꝰ
et posuit nos ut fructu affe¬
ramus. hoc est inuicem diliga¬
mus. Quem fructum sine ilo
afferre non possumus: sicut
possunt. Caritas ergo est fruc¬
tus noster: quam diffinit apls
decorde puro. et conscientabo¬
na. et fide non ficta. Hac cdili¬
gimus inuicem: hac cliligim
deum. Neq enim uera dilecti¬
one diligeremus inuicemin¬
si diligentes deum. Diligit cm̃
unus quisq pximum suum
tanquam  scipsum: sidi¬
igit deum. siamsi deum nõ
prophite. hic est fructus nost.
bis: hec mando inquit uobis
ut diligatis inuicem adiect
scitote quia me priorem uobis
ocsio habuit. Cur ergomem¬

Expanded text:
ec mando vobis, ut diliper hoc intelligere debemus hunc esse fructum nostrum de ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat. Et quod adjunxit: Ut quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis; tunc utique dabit nobis, si diligamus invicem, cum et hoc ipsum ipse dederit nobis, qui nos elegit non habenquia non eum nos elegeramus; et posuit nos ut fructum afferamus, hoc est, invicem diligamus: quem fructum sine illo habere non possumus, sicut possunt. Charitas ergo est fructus noster, quam definit Apostolus, de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta . Hac diligimus invicem, hac diligimus Deum. Neque enim vera dilectione diligeremus invicem, nisi diligentes Deum Diligit enim unusquisque proximum tanquam seipsum, si diligit Deum: nam si non e : hic est fructus noster. ans, Haec mando, inquit, vobis, ut diligatis invicem. Unde scitote quia me priorem vobis odio habuit. Cur ergo se mem
Abbreviated transcription (Latin):
sium est exparte ca hommũ
qua ci sdem ipsis ꝯsceleratis
fauet: Ergo hec omma facient
uobis ꝓpter nomen meum. uel
ta dictum est ꝓpter quod uos
patimini: uel ita ꝓpter quod
s ipsi faciunt: quia hoc innob̃
lum ꝑsequntur oderũt: ⁊ aclidit
lina nesciunt eum qui me
usit: hoc sccłm eam scientiã
liccum intelligendum est. de
qua et alibi scriptum est: Sci¬
rautem te: sensus est consu¬
uatus. Hac quippe scientia qͥ
si cumeis colliguntur axp̃o:
Si non uenisem et locutus eis
fuissem: peccatum non habe¬
rent. Iudeos ostendit expressi¬
us. De his cnim dicit. si non¬
uenissera et locutus eis fu¬
issem peccatũ ñ haberent. de
quibus dicebat. si me ꝑscuti
sunt. et uos ꝑsequentur ⁊ si
sermonem meum seruauer̃t.
et ur̃m seruabunt: sed hec
omnia facient uobis ꝓpter no

Expanded text:
suum est, ex ea parte hominum suum est, ex ea parte hominum qua eisdem ipsis consceleratis favet. Ergo, Haec omnia facient vobita dictum est, propter quod vos patimini; vel ita, propter quod et ipsi faciunt, quia hoc in vobis dum persequuntur, oderunt; et addidit: Quia nesciunt eum qui me misit. Hoc secundum eam scientiam dictum intelligendum est, de qua et alibi scriptum est: Scire autem te, sensus est consummatus . Hac quippe scientia, qui si cum eis colliguntur a Christo. Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent. Judaeos ostendit expressius; de his venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent, de quibus dicebat, Si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestrum servabunt: sed haec omnia f
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter nomen xp̃i facient. idest
tatem suam: hec questio sta
soluitur. si eo modo intelliga¬
mus dictum. hec omnia faciẽt
uobis ꝓpter nomen meum. ut
totum referatur adiustos.tan¬
quam dictum sit. hec omnia
patiemini ab eis ꝓpter nomen
meum: ut hoc sit facient uo¬
bis. quod est patiemini abes
faciunt ꝑsecutionem
malis. sicut impn reges
et nidices. cum essent ꝑsecuto¬
res piorum. utiq ut homicida
et adulteros. et quoscumq mna¬
leficos quos contra leges pub¬
licas fecisse cognoscerent pum¬
ebant: quomodoitelligen¬
dum est quod ait dominis.
si de mundo finssetis. mundus
quod suum crat cliligeret: neq
cnim quos punit diligit mun¬
aus. aquo uidemus suprachicta
scelerum genera plerumq pu¬
niri: nisi quia mũdus ẽ meis.
aquibus talia scelera pumunt᷑
mundus et meis a quibus talia
scelera diliguntur. Mundus i¬
taq ille qui indelligitur in ma¬
lis atq: impus. et ochit quod su¬
um est. erca parte homiũ qua
seleratis nocet: et diligit quodd

Expanded text:
pter nomen Christi faciunt, id est, itatem suam? Haec quaestio ita solvitur, si eo modo intelligamus dictum, Haec omnia facient vobis propter nomen meum, ut totum referatur ad justos; tanquam dictum sit, Haec omnia patiemini ab eis propter nomen meum: ut hoc sit, facient vobis, quod est, patiemini ab faciunt persecutionem malis; sicut impii reges et judices, cum essent persecutores piorum, utique et homicidas, et adulteros, et quoscumque maleficos, quos contra leges publicas fecisse cognoscerent, puniebant; quomodo intelligendum est quod ait Dominus, Si de mundo essetis, mundus quod suum erat diligeret . Neque enim quos punit diligit mundus, a quo videmus supra dicta scelerum genera plerumque puniri: nisi quia mundus est in eis a quibus talia scelera puniuntur, et mundus est in eis a quibus talia scelera diliguntur. Mundus itaque ille qui intelligitur in malis atque impiis, et odit quod suum est, ex ea parte hominum qua sceleratis nocet; et diligit quod
Abbreviated transcription (Latin):
est Aon crũ sola pacientia
sed benignitas dei ad penitẽ¬
tiam iudeos adduxit: quia
benigna caritas ctiã quos
tolerat amat. et amat tam
ardenter. Patieus caritas
dissimulat. expectat. sustinet
delinquentem: scd benigna
trahit. adducit. conuerti fa¬
cit ab crrore uic suc. Dniq
cooperit multitudinẽ peccato¬
rum. O indei lapides estis:
sed lapidem percutitis mol¬
liorem : de quo resonat tin¬
nitus pictatis. et ebullit o¬
lcum caritatis. Quomodo
potabis dũc desiderantes te
torrente uoluptatis tue: qͥ
sic perfũdis crucifigentes te
oleo miscricordic tue: Patet
igitur: quia passio hec potẽ¬
tissima est ad erhaurienda
omniũ gencra peccatorũ.

Expanded text:
est. Non enim sola patientia, sed et benignitas Dei ad poenitentiam Judaeos adduxit; quia benigna charitas etiam quos tolerat amat, et amat tam ardenter. Patiens charitas dissimulat, exspectat, sustinet delinquentem: sed benigna trahit, adducit, converti facit ab errore viae suae, denique cooperit multitudinem peccatorum. O Judaei, lapides estis, sed lapidem percutitis molliorem, de quo resonat tinnitus pietatis, et ebullit oleum charitatis! Quomodo potabis, Domine, desiderantes te torrente voluptatis tuae, qui sic perfundis crucifigentes te oleo misericordiae tuae? 10. Patet igitur quia haec passio potentissima est ad exhaurienda omnium genera peccatorum.
Abbreviated transcription (Latin):
t preteream cetera.iii.
uerso orbi mirabilẽ faciunt:
unũ illud qđ ad om̃s eius
sufficit laudes. quis ualeat
estimare quante sit głe: qd
cum inter homines ageret.
speciali quadam diumitatiꝰ
grã. et paradisus illi pene¬
trabilis. & cȩlũ ꝑuiũ fuit:
Quid gͦ fr̃s hoc doctore ꝑfe¬
ctius: qui in cęlo didicit. qđ¬
teste ueracius: cun eleuato suꝑ
celos. oculis uidere et appro¬
bare concessum ẽ. qđ postmo¬
ilum ꝓmitteret credituris:
pauli stupenda merita: per
hec incedentes miracula.apo¬
stolatum suũ dno ac dõ nr̃o ef¬
fusione deuoti sanguinis con¬
om̃s beati apłi parem grãm
apud dm̃ scĩtatis obtineant:
nescio tam̃ quo pacto. petruᷤˢ
et paulus uidentur p̃ceteris
peculiari quadã in saluatore
fidei uirtute p̃cellere. Q d̃
quidem. ex ipsius dni iudi¬
cio. possumꝰ apꝓbare. Nam
petro sicut bono dispensato¬
ri. clauem regni cȩlestis dedit:
paulo tanquã idoneo doc¬
tori. magisteriũ eccłiastice
institutionis iniunxit: scilicet

Expanded text:
ream caetera verso orbi mirabilem faciunt, unum illud, quod ad omnes ejus sufficit laudes, quis valeat aestimare quantae sit gloriae, quod cum inter homines ageret, speciali quadam Divinitatis gratia, et paradisus illi penetrabilis, et coelum pervium fuit? Quid ergo, fratres, hoc doctore perfectius, qui in coelo didicit quteste veracius, cui elevato super coelos oculis videre et approbare concessum est quod postmodum promitteret credituris? Pauli stupenda merita; per haec incedentes miracula apostolatum suum Domino ac Deo nostro effusione devoti sanguinis conomnes beati Apostoli parem gratiam apud Dominum sanctitatis obtineant, nescio quo tamen pacto Petrus et Paulus videntur prae caeteris peculiari quadam in Salvatore fidei virtute praecellere. Quod quidem ex ipsius Domini judicio possumus approbare. Nam Petro, sicut bono dispensatori, clavem regni coelestis dedit; Paulo, tanquam idoneo doctori, magisterium ecclesiasticae institutionis injunxit: scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
listeus. & ueniret et apꝓpin¬
quaret contra dauid: festina¬
uit dauid. et cucurrit ad pu
misit manũ suam in peram.
fronte esus: & cecidit in faciẽ

Expanded text:
listhaeus, et veniret, et appropinquaret contra David, festinavit David, et cucurrit  Al. misit manum suam in peram: fronte ejus, et cecidit in faciem
Abbreviated transcription (Latin):
dest. ꝓpterea quia ita est.sci¬
uit se ac potiit in utero uir¬
ginis. sine sui corruptione
miscere. atq unire: ut cinꝰ
esset xp̃c ds̃ et homo: una
ꝑsona. unaꝙ subsistentia.
Ob quod dei gemtrix clecta
et p̃clecta. iure ab angelo sa
lutat᷑: et p̃dicatur gr̃a ple¬
na. Uere plena. ꝑ quam
sa est omnis creatura: et ideo
satis eam deuotissime pͥmũ
angłs uenerat᷑ et salutat.
Mirat᷑ itaq et ipse: qualis
aut qͣnta sit. quã salutat.
Non enim simplex fateor
uel consueta fuit ista salu¬
tatio: sed omni ammirati¬
one digna. Siquidem uene¬
rationis fuit delatio: obla¬
tio muneris ÷ famulatꝰ obse¬
quii: quia et si in scĩs patͥb
et ꝓpħis gr̃a fuisse creditur:
non tam̃ eatenus plena:
In maniam uͦ. totius gr̃e que
in xp̃o est plenitudo uenit:
qͣnqͣm aliter. Et ideo inqͥt
benedicta tu int̾ mulieres:
idest plus benedicta qͣm õs
mulieres. Ic ꝑ hoc quicquid
maledictionis infusũ est ꝑ

Expanded text:
est. Propterea quia ita est, scivit se et potuit in utero virginis sine sui corruptione misceri atque uniri, ut unus esset Christus Deus et homo, una persona, unaque substantia. Ob quod Dei genitrix electa et praeelecta jure ab angelo gratia salutatur et praedicatur plena. Vere plena, per quam sa est omnis creatura. Et ideo satis eam devotissime primum angelus veneratur et salutat. Miratur itaque et ipse qualis aut quanta sit quam salutat. Non enim simplex, fateor, vel consueta fuit illa salutatio, sed omni admiratione digna. Si quidem venerationis fuit delatio, oblatio muneris, famulatus obsequii: quia et si in sanctis Patribus et prophetis gratia fuisse creditur, non tamen eatenus plena. In Mariam vero totius gratiae quae in Christo est, plenitudo venit, quanquam aliter. Et ideo, inquit, benedicta tu inter mulieres, id est, plus benedicta quam omnes mulieres. Ac per hoc quidquid maledictionis infusum est
Abbreviated transcription (Latin):
tiam quidem carnem afficirunt. sed
fructum abstinentie interius non re¬
quirunt: Crucem ergo domini in
angariam symon portat: quia cum
ad opus bonum ex bona uoluntate
non ducitur ÷ rem iusti sine fructu
peccator oꝑatur: Unde et isdem sy¬
mon crucem portat.s non moritur:
qͥa abstinentes et arrogantes ꝑ ab¬
stinentiam quidem corpus afficiunt:
s ꝑdesiderium głe. mundo uinunt:
Compassionẽ uero animi. plerumq
latenter obsidet pietas falsa: ut hage
nonnunꝙͣ usq ad condescendendum
uiciis ꝑtrahat: dum ad culpas qͥsꝙ
non debeat compassionem exercere¬
sed zelum: Compassio quippe hx
mini. et rectitudo uiciis debetur:
ut in uno eodemq homine. et clili¬
gamus bonum quod factus est.et
ꝑsequamur mala que fecit: ne dũ
culpas incaute remittimus : non
iam ꝑcaritatem compati. s ꝑ negh¬
gentiam condescendisse uideam. ñ¬

Expanded text:
tiam quidem carnem afficiunt, sed tiam quidem carnem afficiunt, sed fructum abstinentiae interius non requirunt. Crucem ergo Domini in angaria Simon portat, quia cum ad opus bonum ex bona voluntate non ducitur, rem justi sine fructu peccator operatur. Unde idem Simon crucem portat, sed non moritur, quia abstinentes et arrogantes per abstinentiam quidem corpus afficiunt, sed per desiderium gloriae mundo vivunt. Compassionem vero animi plerumque latenter obsidet pietas falsa, ut hanc nonnunquam usque ad condescendendum vitiis pertrahat, cum ad culpas quisque non debeat compassionem exercersed zelum. Compasmini, et rectitudo vitiis debetur, ut in uno eodemque homine et diligamus bonum quod factum est et persequamur mala que fecit, ne, dum culpas incaute remittimus, non iam per caritatem compati, sed per negligentiam condescendisse videamur». No
Abbreviated transcription (Latin):
uror: ꝑfectus quippe predicator. ut
exemplum daret abstinentie. crucẽ
portabet in corpore: et quia in se tͣ¬
hebat damna infirmitatis aliene.
crucem portabat in corde: S quia
ipsis uirtutibus queciam uicia iuxta
sunt: dicendum nobis est. qd incium
abstinentiam carnis. et quod obside¬
at compassionem mentis: E uicino
namq abstinentiam carnis ñ nunꝙͣ
uana gloria obsidet: quia dum te¬
nuitas in corpore. dum pallor ĩ uul-¬
tu respicitur. uirtus patefacta lau¬
datur ⁊ et tanto se celerius foras
fundit. quanto ad humanos oculos
ꝑostensum pallorem exit:.
lerumq fit. ut quod causa dei
agi creditur: ꝓsolis humanis
fauoribus agatur: Quod bene symol
ille significat: qui inuentus ĩ itinere.
crucem dominicam in angariã por¬
tabat. Illena namq onera in anga¬
riam portantur: quando ꝑuanitatiᷤ
studium. aliquid geritur: Qui ergo
ꝑ symonem designantur. nisi absti¬
nentes et arrogantes ⁊ qui ꝑ abstinẽ¬

Expanded text:
uror? Perfectus quippe praedicator, ut uror? Perfectus quippe praedicator, ut exemplum daret abstinentiae, crucem portabat in corpore. Et quia in se trahebat damna infirmitatis alienae, crucem portabat in corde. 3. Sed quia ipsis virtutibus quaedam vitia juxta sunt, dicendum nobis est quod vitium abstinentiam carnis et quod obsideat compassionem mentis. E vicino namque abstinentiam carnis nonnunquam vana gloria obsidet, quia dum tenuitas in corpore, dum pallor in vultu respicitur, virtus patefacta laudatur; et tanto se celerius foras fundit, quanto ad humanos oculos per ostensum pallorem exit. Et plerumque fit ut hoc quod causa Dei agi creditur pro solis humanis favoribus agatur. Quod bene Simon ille significat, qui, inventus in itinere , crucem dominicam in angaria 1589 portat. Aliena quippe onera in angaria portantur, quando per vanitatis studium aliquid geritur. Qui ergo per Simonem designantur, nisi abstinentes et arrogantes? Qui per abstinen
Abbreviated transcription (Latin):
abneget semet¬
ipsum: quia ni¬
si quis a semet¬
ipso deficiat.
i eum qui suꝑ ipsum est non aꝓp¬
inquat ⁊ nec ualet apprehendere
nod ultra ipsum est. si nescierit
inctare quod est. Sic olerũ plante
ansponuntur ut ꝓficiant: atq
tita dixerim. eradicantur ut cres¬
et. Sic rerum semma in terre a¬
ntione deficiunt: et in reparatio¬
t sui generis uberius assurgunt.
nde enim uidentur ꝑdidisse quod
tait: inde incipiunt hoc apparere
qubus crescat. Nam cum dictum
t qui uult post me uenire abneget
cum aut ꝑ abstinentiã afficit᷑
corpus ⁊ aut ꝑcompassionẽ ꝓximi
affligitur animus: Pensemus. qua¬
liter utroq modo paulus crucem
suam tulerat: qui clicebat: Cassigo
corpus meum. et in seruitutem re-¬
digo: ne forte aliis predicans. ipse
reprobus efficiar: Ecce in afflictione
corporis. audiuimus crucem carnis:
audiamus nunc in compassione pro¬
ximi crucem mentis: Ait namꝙ:
Quis infirmatur. et ego non infir-¬
mor: Quis scandalizatur. et ego non

Expanded text:
abneget semetipsum. Quia nisi quis a semetipso deficiat, ad eum qui super ipsum est non appropinquat; nec valet apprehendere quod ultra ipsum est, si nescierit mactare quod est. Sic olerum plantae transponuntur ut proficiant, atque, ut ita dixerim, eradicantur ut crescant. Sic rerum semina in terrae admistione deficiunt, ut in reparatione sui generis uberius assurgant. Unde enim videntur perdidisse quod erant, inde accipiunt hoc apparere utes sunt in quibus crescat. Nam cum dictum est: Qui vult post me venire, abneget cum aut per abstinentiam afficitur corpus, aut per compassionem proximi affligitur animus. Pensemus qualiter utroque modo Paulus crucem suam tulerat, qui dicebat: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiar . Ecce in afflictione corporis audivimus crucem carnis, audiamus nunc in compassione proximi crucem mentis. Ait enim: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non
Abbreviated transcription (Latin):
lũ. Quid enĩ ꝓderit hominide
uniuerso labore suo. & afflictio¬
ne sp̃s: qua subsole cruciatꝰ ẽ:
Cuncti dies eius. laboribus et
erumnis pleni sunt: nec ꝑ no¬
cdem mente requiescit. Et hoc
nonne uanitas est: Nonne me¬
lius est comedere & bibere: &
ostendere animȩ sue bona de
laboribus suis: Et hoc de
manu dei est.

Expanded text:
 Quid enim proderit nomini de universo labore suo et afflictione spiritus, qua sub sole cruciatus est? Cuncti dies ejus doloribus et aerumnis pleni sunt, nec per noctem mente requiescit: et hoc nonne vanitas est? Nonne melius est comedere et bibere, et ostendere animae sua bona de laboribus suis? et hoc de manu Dei est.
Abbreviated transcription (Latin):
Pursum detestatus sum
Imnẽ industriam meã.
qua sub sole studiosissime la¬
boraui: habiturus heredem
post me. quẽ ignoro utrũ sapi¬
ens anstultus futurus sit: et
dominabitur in laborib meis.
quib desudaui & sollicitꝰ fui.
Et est quicquã tam uanum:¬
Unde cessaui: renuntiauitq cor
meũ. ultra laborare sub sole. Nã
cũ alius laboret in sapientia &

Expanded text:
ursum detestatus sum omnem industriam meam quae sub sole studiosissime laboravi habiturus heredem post me quem ignoro utrum sapiens an stultus futurus sit et dominabitur in laboribus meis quibus desudavi et sollicitus fui et est quicquam tam vanumunde cessavi renuntiavitque cor meum ultra laborare sub sole nam cum alius lab
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ letari & facere bene in uita sua.
Omnis enuim homo qͥ cõmedit¬
& bibit. et uidec bonũ de labo¬
qđ omnia oꝑa que fecit ds̃. ꝑ¬
seuerent in ꝑpetuum. Non pos¬
sumus eis quicquam addere.
nec auferre. que fecit dds̃ ut ti¬
meatur. Quod factum ẽ ipsũ
ꝑmanet: que futura sunt iam
fuerunt: & ds instaurat quod

Expanded text:
nisi lętari, facere bene in uita sua. Omnis enim homo, qui comedit et bibit et uidet bonum de laboquod omnia opera quae fecit Deus, perseverant in perpetuum . » Non possumus his quidquam addere nec auferre quae fecit Deus, ut timeatur: quod factum est, ipsum permanet; quae futura sunt, jam fuerunt; et Deus instaurat, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tiam reciolet. Hunc iudei.¬
philonis esse affirmant Q
proinde sapientia nomina¬
tur: quia in eo xp̃i aduenꝰ.
qui ẽ sapientia patris & pas¬
sio euidenter exprimitur.

Expanded text:
tiam rePhilonis esse adfirmant, qui proinde Sapientiae nominatur, quia in eo Christi adventus, qui est sapientia Patris, et passio eius evidenter exprimitur.
Abbreviated transcription (Latin):
patientiam habe: qm̃ in igne
ꝓbatur aurũ & argentũ: ho¬
mines uͦ acceptabiles. in cami¬
no humiliationis.Orede deo. &
recuꝑabit te: et dirige uiam
tuam. et spera in illũ. Serua
timorem illiꝰ: & in illo ueteras¬
ce. Metuentes dm̃. sustinẽte mi¬
sericordiã eius: & nõ deflectatis
ab illo. ne cadatis. Qͥ timetis
dñm. credite illi: & ñ euacua¬
bitur merces ur̃a. Qui timetis

Expanded text:
igne probatur aurum et argentum; homines vero receptibiles in camino humiliationis. Crede Deo, et recuperabit te; et dirige viam tuam, et spera in illum. Serva timorem illius, et in illo veterasce. Metuentes Dominum, sustinete misericordiam ejus; et non deflectatis ab illo, ne cadatis. Qui timetis Dominum, credite illi, et non evacuab
Abbreviated transcription (Latin):
sta in iusticia & timore: & pre¬
para animã tuã ad temptati¬
onẽ. Deprime cortuũ & susti¬
ne: inclina aurẽ tuam. & ex¬
cipe uerba intellectus: & ne fe¬
stines in tempus obductionis.
Sustine sustentationes di: con¬
iungere dõ & sustine: ut cres¬
cat in nouissimo uita tua.
mne qđ tibi applicitum
fuerit accipe: & in dolore

Expanded text:
timore, et praepara animam tuam ad temptationem. deprime cor tuum et sustine: declina aurem tuam et excipe uerba intellectus, et ne festines in tempus obductionis. sustine sustentationem domini: coniungere domino et sustine, ut crescat in nouissimo uita tua. omne quod tibi adplicitum fuerit accipe et in dolore
Abbreviated transcription (Latin):
Respictte filui. nationes homi¬
nũ: & scitote quia nullus spera¬
uit in dño. & confusus ẽ: per¬
mansit in mandatis eiꝰ. & dere¬
lictus est. Et quis inuocauit e¬
um. & despexit illũ: Qm̃ pus
Net misericors est ds̃: & remittet
in tempore tribulationis pec¬
cata. omnibus exquirentib se
in ueritate.

Expanded text:
Respicite, filii, nationes hominum, et scitote quia nullus speravit in Domino et confusus est; permansit in mandatis ejus, et derelictus est. Et quis invocavit illum, et despexit eum: quoniam pius et misericors est Deus, et remittet in tempore tribulationis peccata omnibus exquirentibus se in veritate.
Abbreviated transcription (Latin):
nitus insusum. corporeus ille
et mortaliũ ministratus ma¬
nib. igiis excludere. De hoc
ualidissimo xp̃i miltte. illud
credendũ est dicꝰtum: qđ ante
multa annors milia p̃nunti¬
atum ẽ. ꝑ ꝓpħam dicentem.
Et si transeas ꝑ ignem: flam¬
ma te ñ comburet. Ecce enĩ
beatus laurentius transunt ꝑ
ignẽ: quo ñ adustus inhorru¬
ic. s illuminatus effulsit.
Tiansiuit ꝑ ignẽ mom̃tane¬
um atq terrenũ: s flammas
gehenne ꝑpetuo exurentes

Expanded text:
nitus infusum corporeus ille nitus infusum corporeus ille et mortalium ministratus manibus ignis excludere. De hoc validissimo Christi milite illud credendum est dictum, quod ante multa annorum millia praenuntiatum est per prophetam dicentem: Et si transeas per ignem, flamma te non comburet . Ecce enim beatus Laurentius transivit per ignem, quo non adustus inhorruit, sed illuminatus effulsit, transiit per ignem momentaneum atque terrenum, sed flammam gehennae perpetuo exurentis