comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatẽ. quia u̾bum caro factum ẽ. & habita¬
uit in nob̃. sic appar& etiam eiꝰ ȩccła ñ in sola affri¬
ca siẽ isti impudentissima uanitate delirant. sed
toto orbe diffusa. Testimoniis enim diuinis lides
suas p̃fcrunt. quia in causa ceciliam quondam
eccłe carthaginensis ep̃i cui crimina obiecerunt
que nec potuerunt ꝓbare nec possunt. se ab ȩccła
catholica hoc ÷ ab unitade om̃ium gendium di¬
uiserunt. Quãuis & si uera ẽent que ab eis obie¬
cta sunt ceciliano. & nob̃ possent aliq̃n moust᷑¬
ri. ipsum iam mortuum anathematizaremus:
fingitur. s diuinis attestationib cõꝓbatur. ꝓpt̃
quemlib& hominũ relinquere ñ debemus. quia
bonum ẽ confide in dño. quam confidere in hoie.
Neq enim qd̾ sine iniuria innocencie illiꝰ dix̾im.
si peccauit cecilianus. ido hereditatem suam ꝑdi¬
dit xp̃c. Facile ẽ homini seu uera seu falsa de altc̃
homine crede. s scelerate impudendię ẽ propter

Expanded text:
ro factum est et habitauit in nobis. sic apparet etiam eius ecclesia non in sola Africa, sicut isti inpudentissima uanitate delirant, sed toto terrarum orbe diffusa. Testimoniis enim diuinis lites suas praeferunt, quia in causa Caeciliani, quondam ecclesiae Carthaginensis, episcopi, cui crimina obiecerunt, quae nec potuerunt probare nec possunt, se ab ecclesia catholica, hoc est ab unitate omnium gentium diuiserunt. quamuis et si uera essent, quae ab eis obiecta sunt Caeciliano, et nobis possent aliquando monstrari, ipsum ifingitur, sed divinis attestationibus comprobatur, propter quemlibet hominem relinquere non debemus; quia bonum est confidere in Domino, quam confidere in homine . Neque enim, quod sine injuria innocentiae illius dixerim, si peccavit Caecilianus, ideo haereditatem suam perdidit Christus. Facile est homini, seu vera, seu falsa de altero homine credere; sed sceleratae impudentiae est, propter
Abbreviated transcription (Latin):
rib dicat. sitiuit anima mea ad dm̃ uiuũ. qñ
ueniam & apparebo añ faciem di: ⁊huic tali ñ
solum temꝑalium pęnarũ. uł imꝑialiũ legum.
s nec gehennarũ timor ẽ necessariꝰ. Cuitam de¬
sidabile bonum ẽ acdherere dõ. ut ñ solum ab il¬
la felicitate alienari tanquã magnũ suppliciũ
phorrescat: uerũ etiã differri moleste ferat. S
suum temporaliũ flagelloꝵ u̾bc reuocantur.
Qͥs enim nos potest amplius amare quam xp̃c:
qͥ aĩam suam posuit ꝓouib suis : & tam̃ cum
petrum ⁊ alios apłos solo u̾bo uocasse. paulũ

Expanded text:
ribus dicat: Sitiuit anima mea ad deum uiuum; quando ribus dicat: Sitiuit anima mea ad deum uiuum; quando ueniam et apparebo ante faciem dei? et huic tali non solum temporalium poenarum uel imperialium legum sed nec gehennarum timor est necessarius, cui tam desiderabile bonum est adhaerere deo, ut non solum ab illa felicitate alienari tamquam magnum supplicium perhorrescat, uerum etiam differri moleste ferat. sed suum temporalium flagellorum uerbere reuocantur. Quis enim nos potest amplius amare quam Christus, qui animam suam posuit pro ouibus suis? et tamen cum Petrum et alios apostolos solo uerbo uocasset. Paulu
Abbreviated transcription (Latin):
uerum ẽ. s sicut meliores sunt qͦs dirigitamor.
ita plures sunt quos corrigit timor. Nam ut
de ipso auctore istis respondeatur. apud illum
etiã legunt. tu nisi malo coactus. recte facere
nescis. Porro autẽ scͥptura diuina & ꝓpt̃ illos
meliores dix̃. timor ñ ẽ in caritate. s ꝑfecta
caritas foras mittit timorẽ ⁊ ꝑpt̾ boꝰ inferioreᷤ
qui plures s̃. ait. u̾bis ñ em̃dabit᷑ seruus durus.
Si enim & intellex̾it: ñ obediet. Cũ dixit cum¬
u̾bis ñ em̃dari. ñ cum iussit deseri. s tacite ad¬
monuit ũ debeat em̃dari. Auoquin ñ dic̾et
Auo qͥppe loco dicit ñ solum seruum s etiã filiũ
indisciplinatũ . plagis ẽe cohercendum. & ma¬
gno fructu. Nam tu quide inqͥt ꝑcutis eum
uirga: animã uͭ eiꝰ lib̃abis amorte. & alibi dicit.
Qͥ parcit baculo suo: odit filium fuũ. Ua enim
qui recta fide. ueroq intellectu totis aĩȩ suȩ ui¬

Expanded text:
uerum est; sed sicut meliores sunt, quos dirigit amor, uerum est; sed sicut meliores sunt, quos dirigit amor, ita plures sunt, quos corrigit timor. nam ut de ipso auctore istis respondeatur, apud illum etiam legunt: Tu nisi malo coactus recte facere nescis. porro autem scriptura diuina et propter illos meliores dixit: Timor non est in caritate, sed perfecta caritas foras mittit timorem, et propter hos inferiores, qui pluressi enim et intellexerit, non obediet . Cum dixit, verbis eum non emendari, non eum jussit deseri, sed tacite admonuit unde debeat emendari: alloquin non diceret, alio quippe loco dicit non solum seruum sed etiam filium indisciplinatum plagis esse cohercendum et magno fructu: nam: Tu quidem, inquit, percutis eum uirga. animam uero eius liberabis a morte, et alibi dicit: Qui parcit baculo suo, odit filium suum. da enim. qui ri fide ueroque intellectu totis animae suae ui
Abbreviated transcription (Latin):
ad uos ꝑtineat qͥs uelit eẽ siue religiosus. siue sa¬
crilegus. quib dici ñ potest. ñ ad uos ꝑtineat in
regno ur̃o quis uelit pudicus ẽe. quis impudicꝰ.
Cur enim cũ datum sit diuinitus homini ubũ
arbitͥum adult̾ia lęgibus pumant᷑. & sac̾legiap¬
mittantur: An fidem ñ seruare leuiꝰ ẽ. animam
dõ: quam feminam uiro: Aut si ea que ñ con¬
temptu s ignorantia religionis cõmittuntuꝵ
mitius uindicanda. nũquid ido negligenda s̃:
Melius ẽẽ qͥdem quis dubitaũt ad dm̃ colendũ
doctrina homines duci. quã pęne timore uel
dolore compelli: Sz ñ quia isti meliores sunt.
idõ illi qui tales ñ sunt negligendi sunt. Mui¬
tis enim ꝓfuit qd exꝑimento ꝓbauimus & ꝓba¬
mus. pͥus timore ut dolore cogi ut postea possin
doceri: aut qd̾ iam ũbis didicerant ope sccłari.
ꝓponunt nob̃ quidã sententiam cuidã scłaris
auctoris. qui dix̃. Pudore & libtate ibos reti¬
nere. satius cẽ credo: quam metu. Hoc quidem

Expanded text:
ad uos pertineat. quis uelit esse siue religiosus sine sacrilegus\', quibus dici non potest: \'Non ad uos pertineat, in regno uestro quis uelit pudicus esse. quis inpudicus\'? cur enim, cum datum sit diuinitus homini liberum arbitrium, adulteria legibus puniantur et sacrilegia permittantur? an fidem non seruare leuius est animam deo quam feminam uiro? aut si ea, quae non contemptu sed ignorantia religionis committuntur, mitius uindicanda, numquid ideo neglegenda sunt? Melius esse quidem quis dubitauerit ad deum colendum doctrina homines duci quam poenae timore uel dolore compelli? sed non, quia isti meliores sunt, ideo illi. qui tales non sunt, neglegendi sunt. multis enim profuit, quod experimentis probauimus et probamus, prius timore uel dolore cogi, ut postea possint doceri aut, quod iam uerbis didicerant, opere sectari. proponunt nobis quidam sententiam cuiusdam saecularis auctoris, qui dixit: Pudore et liberalitate liberos retinere satius esse credo quam metu. hoc quidem
Abbreviated transcription (Latin):
reges. cum ea faciunt ad scruendum illi que
reges dño scruirent temporib apłorũ. s adhuc
meditarent᷑ in ania adũsus cum. ⁊ adu̾sus xp̃m
eiꝰ. ut propħarum p̃dicta om̃ia complerentuꝵ:
ñ utiq tunc possent impietates legib ꝓhibere.
s potiꝰ exereere. Sic enim ordo temporum uol¬
uebatur. ut iudei & occidẽnt p̃dicatores xp̃i.
pacientia martyrum uineciet. Postea uͦ quã
cepit impleri qd scͥptum ẽ. & adorabunt cum
om̃s reges terre. omnes gentes seruient ili: qͥs

Expanded text:
reges, cum ea faciunt ad seruiendum- mendam reges, cum ea faciunt ad seruiendum- mendam reges domino seruirent temporibus apostolorum, sed adhuc meditarentur inania aduersus eum et aduersus Christum eius, ut prophetarum praedicta omnia complerentur, non utique tunc possent impietates legibus prohibere. sed potius exercere. sic enim ordo temporum uoluebatur. ut et Iudaei occiderent praedicatores Christi patientia martyrum uinceret. postea uero quam coepit impleri. quod scriptum est: Et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes s
Abbreviated transcription (Latin):
& nunc reges intelligite erudimin qͥ iudicatis
t̾̃ram: seruite dño intimore. & exultate ei intre¬
more. Q mͦ gͦ reges dño scruiunt in timore. nͥ
ea que contra iussa dñi fiunt religiosa seueri¬
te ꝓhibendo atq plectendo: Aut enim seruit
quia homo ẽ. alt̃ quia etiã rexẽ. Quia homo
enim᷑ seruit uiuendo fideliter: quia uͦ etiã rex ẽ.
scruit leges iustas p̃cipientes & contraria ꝓhi¬
bentes conuenienti uigore sanctiendo. sicut
seruint erechias lucos & templa idolorum ꝙ
illa excelsa quȩ contra ddei p̃cepta fuerant con¬
structa destruendo. sicut seruiuit iosias talia⁊
ipse faciendo. sicut scruiuit rex niniuitarum
uniu̾sam ciuitatem ad placandum dñm copel¬
lendo. sic̃ seruiuit darius idolum frangendum
in potestatẽ damheli dando. & inimicos eiꝰ leo¬
nibz ingerendo. sicut scruiuit nabuchodonosor
de quo iam diximus. om̃s in rrgno suo positos
a blasphemando dõ lege terribili prohibendo
In hoc gͦ seruiunt domino reges in quantũ st̃

Expanded text:
erudimini, qui iudicatis terram; seruite domino in timore et exultate ei cum tremore. quo modo ergo reges domino seruiunt in timore nisi ea, quae contra iussa domini fiunt. religiosa seueritate prohibendo atque plectendo? aliter enim seruit, quia homo est, aliter, quia etiam rex est; quia homo est enim, seruit uiuendo fideliter, quia uero etiam rex est, seruit leges iusta praecipientes et contraria prohibentes conuenienti uigore sanciendo, sicut seruiuit Ezechias lucos et templa idolorum et illa excelsa, quae contra dei praecepta fuerant constructa, destruendo, sicut seruiuit Iosias talia et ipse faciendo, sicut seruiuit rex Nineuitarum uniuersam ciuitatem ad placandum dominum compellendo. sicut seruiuit Darius idolum frangendum in potestatem Daniheli dando et inimicos eius leonibus ingerendo, sicut seruiuit Nabuchodonosor, de quo iam diximus, omnes in regno suo positos a blasphemando deo lege terribili prohibendo. in hoc ergo seruiunt domino reges, in quantum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ipse sic credidisse asscritur. de cuiꝰ parte se eẽ głant᷑.
Non te aut̃e ista conturbent fili dilectissime. Here¬
ses enim & sclandala futura p̃dicta s̃. ut int̃ mi¬
micos erudiamur. ac sic & fides & dilectio nr̃a possic
c̃ẽ ꝓbatior. Fides utiq ne ab eis decipiamur. dile¬
ctio autẽ ut etiam ipsis corrigendis quantũ pos
sz etiam orantes ꝓ eis ut aꝑiat illis dñs sensum. ⁊
indelligant scͥpturas: quia in scis libris ubi manife
mirabili cecitate cũ ipsum xp̃m p̃ter scͥpturas nes¬
ciant. eius tam̃ eccłam ñ diuinarum litt̾arum auc¬
doritate cognoscunt. s humanarũ calummarum
uanitate confingunt. agnoscunt nob̃cum xp̃m.
in co quod legitur. foderunt manus meas & pedes¬
meos. & dinumerauer̃ omĩa ossa mea. ipsi uͦ considã

Expanded text:
ipse sic credidisse adseritur, de cuius parte se esse gloriantur. ipse sic credidisse adseritur, de cuius parte se esse gloriantur. Non te autem ista conturbent, fili dilectissime. haereses enim et scandala futura praedicta sunt, ut inter inimicos erudiamur ac sic et fides et dilectio nostra possit esse probatior, fides utique, ne ab eis decipiamur, dilectio autem, ut etiam ipsis corrigendis, quantum possed etiam orantes pro eis, ut aperiat illis dominus sensum et intellegant scripturas, quia in sanctis libris, ubi manifemirabili caecitate, cum ipsum Christum praeter scripturas nesciant, eius tamen ecclesiam non diuinarum litterarum auctoritate cognoscunt, sed humanarum calumniarum uanitate confingunt. Agnoscunt nobiscum Christum in eo, quod legitur: Foderunt- derunt manus meas et pedes, dinumerauerunt omnia ossa
Abbreviated transcription (Latin):
Iaudo ⁊ gratulor & ammiror fili dilectis¬
sime bonefaci quod inter curas belloꝵ & armoꝵ
uchem̃ter desideras ca nosse que di sunt Uere in
te apparet etiã de ipsa untute militari fidĩ ser¬
iuire. quã habes in xp̃o. Tt gͦ breuiter insinuẽ
dilectioni tuȩ. inter arrianoꝵ & donatistitarũ
quid int̾sit errorẽ. arriani patͥs & filii & sp̃c scĩ
diu̾sas substantias ẽẽ dicunt. donatiste audẽ ñ
hoc dicunt. s unã trinitatis sub̃am confitent᷑.
uͦ in eis hoc se dicunt omnino crede de patrȩ &
filio. & sp̃u scõ. qd̵ catholica credit eccła. Nec ip¬
sa cum illis u̾titur questio.s de sola cõmunioẽ
infeliciter litigant: & contra unitatẽ xͥ rebelles
imimicitias ꝑu̾sitate sui erroris exercent. Aliq̃n
autẽ sicut audiuimus ñ nulli ex ipsis uolentes
sͥ gothos conciliare. quando eos uident aliqͥd pos¬
se. dicunt hoc se credere qd & illi credunt.s maio¬
rum suoꝵ auctoritate uincunt᷑. quia nec donatus

Expanded text:
audo et gratulor et admiror, fili dilectissime Bonifati, quod inter curas bellorum et armorum uehementer desideras ea nosse, quae dei sunt. uere hinc te apparet etiam de ipsa uirtute militari fidei seruire, quam habes in Christo. ut ergo breuiter insinuem dilectioni tuae, inter Arrianorum et Donatistarum quid intersit errorem, Arriani patris et filii et spiritus sancti diuersas substantias esse dicunt, Donatistae autem non hoc dicunt, sed unam trinitatis substantiam confitentur. uero in eis hoc se dicunt omnino credere de patre et filio et spiritu sancto, quod catholica. credit ecclesia. nec ipsa cum illis uertitur quaestio, sed de sola communione infeliciter litigant et contra unitatem Christi rebelles inimicitias peruersitate sui erroris exerent. aliquando autem, sicut audiuimus. nonnulli ex ipsis uolentes sibi Gothos conciliare, quando eos uident aliquid posse, dicunt hoc se credere, quod et illi credunt. sed maiorum suorum auctoritate uincuntur, quia nec Donatus
Abbreviated transcription (Latin):
tales om̃s ante quã sit xp̃ianus finire cogitat. ꝑ¬
parum cogitat uł conditionẽ humanam. uł ȩta¬
tem iã suam. Sunt autẽ innumerabiles que ñs̃¬
s plane retenta iam fide. ad exercendam piã de¬
lectationẽ mentium fidelium studiosissime re¬
quirende. & qd̃ in cis cluxerit sine tẏpo arrogan¬
tiȩ cõmunicandum. qd̾ autẽ latuerit sine salu¬
tis dispendio tolerandum:. Epła sancti augu¬

Expanded text:
tales omnes ante, quam sit Christianus, finire cogitat, ptales omnes ante, quam sit Christianus, finire cogitat, perparum cogitat uel condicionem humanam uel aetatem iam suam. sunt enim innumerabiles, quae n plane retenta jam fide, ad exercendam piam delectationem mentium fidelium studiosissime requirendae, et quod in eis eluxerit, sine typho arrogantiae communicandum: quod autem latuerit, sine salutis dispendio tolerandum. EPISTOLA
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ dñi ẽ regnum. & ipse dñabitur gentium: Sic
cõmemorati s̃ niniuite: & conu̾sis̃ ad dominum:
Hanc salutem penitentiȩ gentiũ tando ante p̃figu¬
ratam in ionam dolebat isrł. sic̃ nunc dolet ũbra
nudatus. ⁊ estu sautiatus. Liceat sane cuilib& ꝗͣ¬
lib&. alit̃. dum tam̃ scđm rogłam fidĩ. cet̾a omnia
que de iona propħa misteriis oꝑta s̃ ualeat aꝑire.
Iilud plane qd in uentre eęti triduo fuit. fas ñ ẽ
alider intelligere: quã ab ipso cęlesti magistro ine¬
uangłio cõmemorauimꝰ reuclatum. Proposita e
posuimꝰ ut potuimus. S ille qui ꝓposuit iã sit
a morte in uitam. Ficri cium potest. qd̾ ante qͣm
xͥanis sacram̃tis imbuatur querat de resurrecti¬
one mortuoꝵ. Concedendum etiã fortassis qđ
de xp̃o quesunt. cur tando pꝰ uenerit. ut si que s̃
alie pauce ⁊ magne questiones. quib ect̾a inserui¬
unt. Si autẽ qualis ẽ illa in qua m̃sura mensi fu¬
critis metictur uob̃. uł qualis ista de iona ctiam

Expanded text:
mini est regnum et ipse dominabitur gentium? sic commemorati sunt Nineuitae et conuersi sunt ad dominum. hanc salutem paenitentiae gentium tanto ante praefiguratam in Iona dolebat Israhel, sicut nunc dolet umbra nudatus et aestu sauciatus. liceat sane cuilibet quamlibet aliter dum tamen secundum regulam fidei cetera omnia, quae de Iona propheta mysteriis operta sunt, aperire; illud plane, quod in uentre ceti triduo fuit, fas non est aliter intellegere, quam ab ipso caelesti magistro in euangelio commemorauimus reuelatum. Proxposuimus ut potuimus: sed ille qui proposuit, jam sit a morte ad vitam. Ferri enim potest, quod antequam christianis sacramentis imbuatur, quaerit de resurrectione mortuorum. Concedendum etiam fortassis quod de Christo quaesiuit, cur tanto post uenerit uel si quae sunt aliae paucae et magnae quaestiones, quibus cetera inseruiunt. si autem qualis est illa: In qua mensura mensi fueritis. metietur uobis, uel qualis ista de Iona, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
baptizas: ut abluas apeccĩs: Respondeo. Quia
ñ facio miuriã caracteri imꝑatoris: cũ errorem
corrigo desertoris. Qre inquit ap̃te uł peniten¬
tiam ñ ago: Immo nͥegeris: saluus ẽẽ ñ poteris.
Qmͦ enim gaudebis te cẽ correctũ. nͥdoleas fuisse
ꝑu̾sum: Qͥd gͦ inqͥt ap̃uos cũ ad uos t̃nsimus
accipimꝰ : Respondeo. Non quidẽ acciptas bap¬
tisinum. qͥ uob̃ extra cõpagem corꝑis xp̃i messe
potuit. ꝓdesse ñ potuit. s accipitis unitatẽ sp̃c¬

Expanded text:
baptizas, ut abluas a peccatis? respondeo: Quia baptizas, ut abluas a peccatis? respondeo: Quia non facio iniuriam characteri imperatoris. cum errorem corrigo desertoris. Quare, inquit, apud te uel paenitentiam non ago? Immo nisi egeris. saluus esse non poteris; quo modo enim gaudebis te esse correctum. nisi doleas fuisse peruersum? Quid ergo. inquit, apud uos, cum ad uos transimus, accipimus? respondeo: Non quidem accipitis baptismum. qui nobis extra compagem corporis Christi inesse potuit
Abbreviated transcription (Latin):
nemo pot̃ cẽ iustus. qͣndiu fu̾it abunitate huiꝰ
corꝑis seꝑatus. Quẽadmodũ enim m̃brum si p̃¬
cidatur ab hominis uiui corꝑe ñ pocest tenere
sp̃m inte. sic homo qͥp̃cididur de xͥ iusti corpore.
nullo mͦ potest sp̃m tenere iustitiȩ. ẽ si figuram
m̃bri tencat. ꝗͣ sũpsit in corꝑe. In huiꝰ gͣ compagẽ
corꝑis ueniant. ⁊ labores suos ñ dñandi cupidi¬
tate. s bene utendi pietate possideant. Nos aũ
uoluntatẽ nr̃am ut iã dictum ẽ. abhuiꝰ cupidi¬
tate sordib quolib& inimico iudicante pur¬
gamus. qn eos ipsos qͦꝵ labores dicunt᷑. ut no
beum ⁊ ilł ⁊ nr̃is in societate catholica utantur.
qͣntum ualemus inquirimꝰ. S hoc ÷ inqͥunt
qd nos mouet. Si iniusti sumꝰ: q̃re nos q̃ritis:
Quibꝰ respondemꝰ. Querimus uos inustos: ne ꝑ¬
maneatis miusti. Querimꝰ ꝑditos: ut de inuenti
gaudẽ possimus. dicentes. mortuus erat fr̃ ⁊ re¬
uixit ꝑierat & inuentus ẽ. Qre gͦ me inquit ñ

Expanded text:
nemo potest esse iustus, quam diu fuerit ab unitate huius corporis separatus. quem ad modum enim membrum, si praecidatur ab hominis uiui corpore. non potest tenere spiritum uitae, sic homo, qui praeciditur de Christi iusti corpore, nullo modo potest spiritum tenere iustitiae; etiamsi figuram membri teneat, quam sumpsit in corpore. in huius ergo compagem corporis ueniant et labores suos non dominandi cupiditate sed bene utendi pietate possideant. nos autem uoluntatem nostram, ut iam dictum est, ab huius cupiditatis sordibus quolibet inimico iudicante purgamus, quando eos ipsos, quorum labores dicuntur. ut nobiscum et illis et nostris in societate catholica utantur, quantum ualemus, inquirimus. Sed hoc est. inquiunt, quod nos mouet: si iniusti sumus, quare nos quaeritis? quibus respoudemus: Quaerimus uos iniustos, ne permaneatis iniusti: quaerimus perditos, ut de inuentis gaudere possimus dicentes: Mortuus erat frater et reuixit, perierat et inuentus est. Quare ergo me, inquit. non
Abbreviated transcription (Latin):
Et cum quereretur ubi eẽt:subita ꝑturbatione
cecati ipsi eum confiterentur. in itinere defecis¬
se. & cum interrogarent᷑ quomͦ potuerit apud
carthaginẽ subscribere. si in itinere iã defecerat.
uchementiꝰ ꝑturbati alio mendacio se obliga-¬
uerunt. respondentes cum a carchagine redeũ¬
tẽ fuisse defunctum. de quo mendacio exire õi¬
no minime potuerunt. Ecce quib creditis uł
de antiqua traditione. uel de cognitoris corrup¬
tione. qui mandatum suũ ubi nobis obiecerũ
crimen traditionis. non potuerunt conscbere sit
crimine falsitatis. Pinde quȩ maxime necessa¬
ria credidimus his utteris tanquam breuiario
collecta inseruimus: ne forde ad magna gestoꝵ
uolumina uel ꝑuenire facile possitis uel ca leg̾e
laboriosum putetis. Carthaginẽ uenimꝰ ⁊ nos

Expanded text:
et, cum quaereretur, ubi esset, subita perturbatione et, cum quaereretur, ubi esset, subita perturbatione caecati ipsi eum confiterentur in itinere defecisse. et cum interrogarentur, quo modo potuerit apud Carthaginem subscribere, si in itinere iam defecerat, uehementius perturbati alio mendacio se obligauerunt respondentes eum a Carthagine redeuntem fuisse defunctum; de quo mendacio exire omnino minime potuerunt. ecce quibus creditis uel de antiqua traditione uel de cognitoris corruptione, qui mandatum suum, ubi nobis obiecerunt crimen traditionis, non potuerunt conscribere sine crimine falsitatis. proinde, quae maxime necessaria credidimus, his litteris tamquam breuiario collecta inseruimus, ne forte ad magna gestorum uolumina uel peruenire non facile possitis uel ea legere laboriosum putetis., Carthaginem uenimus et nos
Abbreviated transcription (Latin):
nescio. ꝓuocauerim de ad epłam longiorem.
Peto ut paulo dutius te legam. Nam ñ queo
tantum dicere: quantũ uoluptas ẽ legere te:
Uor in auribus nr̃is fama crebres¬
ceret hoc uobis ur̃os ep̃os dicere
cognitorẽ p̃mio fuisse corruptũ.
ut contra eos sententia ꝓferretur.
uos autẽ istã facile credere. ac propt̾ea multos
ur̃m adhuc nolle acquiescere ueritati. placuit
nobis cogente dñi caritate ex concilio nr̃o hec
ad uos scͥpta dirigere quib pͥmitus admone¬
remini illos uobis uictos atq conuictos hec
mendacia iactare. qui etiã in suo mandato ꝙ
ꝓ ipsa collatione fecerunt. & suis nominibus
atq subscͥptionib firmauerunt. nos illic tra-¬
ditores & ꝑsecutores suos ẽẽ dicentes in falsita¬
de atq mendacio manifestissimo dececti atq
conuicti sunt: ita ut uolentes głari de multit.¬
dine coep̃orum suorũ. inter aliquorum absen-¬
tium nomina etiam mortui nom̃ insererent.

Expanded text:
nescio. prouocauerim te ad epistulam longiorem; nescio. prouocauerim te ad epistulam longiorem; peto, ut paulo diutius te legam. nam -non queo tantum dicere, quantum uolupe est legere te. um in auribus nostris fama crebresceret hoc uobis uestros episcopos dicere, cognitorem praemio fuisse corruptum, ut contra eos sententia proferretur, uos autem ista facile credere ac propterea multos uestrum adhuc nolle adquiescere ueritati, placuit nobis cogente domini caritate ex concilio nostro haec ad uos scripta dirigere, quibus primitus admoneremini illos uobis uictos atque conuictos haec mendacia iactare. qui etiam in suo mandato, quod pro ipsa conlatione fecerunt et suis nominibus atque subscriptionibus firmauerunt nos illic traditores et persecutores suos esse dicentes, in falsitate atque mendacio manifestissimo detecti atque conuicti sunt, ita ut uolentes gloriari de multitudine coepiscoporum suorum inter aliquorum absentium nomina etiam mortui nomen insererent
Abbreviated transcription (Latin):
michi gr̃as agis: si nichil de quod in buccam
uenerit celem. Et gaudeo: quia sic tibi placeo.
cui displicere ñ possum: At si in potestate fortu¬
ne ẽ ut hominẽ amet homo: uide quam beatus
sim qui de fortuitis tam multum gaudeo. & talra
bona fateor desidero michi ubcitum accrescere.
Fortunȩ autẽ bona uerissimi sapientes quos solos
beatos fas ẽ uocari: nec timeri uoluer̃ nec cupi
An cupiri tu uideris: & belle accidit. Nam uolo
me declinationis huiꝰ gnarum facias: cũ enim
iungo uerba similia. incercior fio. Nam ita est
cupio ut fugio. ut sapio. ut iacio. ut capio. sed
utrum fugiri an fugi. utrum sapiri ansapi. sit
modus finitus ignoro. Possem attendere iaci
& capi. ni uererer ne me caperet & pludibrio
iaceret quo uellet. qui iactum & captũ aliud
fugitum. cupitum. sapitum ẽẽ conuinceret:
Quȩ item tria utrum penultima longa & ĩfiexa
an grauia & breuia ꝓnuncianda sint. similit̃

Expanded text:
mihi gratias agis, si nihil te, quod in buccam mihi gratias agis, si nihil te, quod in buccam uenerit, celem, et gaudeo, quia sic tibi placeo. cui displicere non possum? at si in potestate fortunae est, ut hominem amet homo, uide quam beatus sim, qui de fortuitis tam multum gaudeo et talia bona, fateor, desidero mihi ubertim adcrescere. fortunae autem bona uerissimi sapientes, quos solos beatos fas est uocari, nec timeri uoluerunt nec cupi — an cupiri? tu uideris. et belle accidit. nam uolo me declinationis huius gnarum facias. cum enim adiungo uerba similia, incertior fio. nam ita est cupio ut fugio, ut sapio, ut iacio, ut capio; sed utrum fugiri an fugi, utrum sapiri an sapi sit modus infinitus, ignoro. possem adtendere iaci et capi, ni uererer, ne me caperet et pro ludibrio iaceret, quo uellet, qui iactum et captum aliud, aliud fugitum, cupitum, sapitum esse conuinceret. quae item tria utrum paenultima longa et inflexa, an graui breuique pronuntianda sint, similiter
Abbreviated transcription (Latin):
ic adu̾satur: Sensus. Resistendum eigo
sensibus totis animi uiribus. liquet. Qundi
sensibilia nimiũ delectant: Fiat ut ñ delec¬
tent. Unde fit: Consuetudine his carendi. ap¬
petendiq meliora. Quid si moritur animꝰ.
Eigo moritur ueritas: Aut non ẽ incelligentia
ueritas: Aut intelligentia non ẽ in animo ar
potest mori aliquid in quo aliquid immor¬
tale ẽ: Nichil autẽ horum fieri posse soulo¬
quia nr̃a iam continent: satisq ꝑsuasum ẽ
S nescio qua consuetudine malorũ territamͣ
atq titubamus. Postremo etiã simorit᷑ aũis
quod nullomͦ fieri posse uideo. non ẽẽ tam̃
beatam uitam in leticia sensibilium hoc ocio
satis exploratum ẽ. His rebus fortasse atq ta¬
libus nebridio meo si non beatus at certe qͣsi
beatus uideor. Uidear & michi quid ꝑdo:
Aut cur parcam bone opinioni: Hȩc mͥ dixi.
deinde oraui ut solebam: atq dormiui. hȩc
placuit scribere tibi. delectat enim me quoa

Expanded text:
uic aduersatur? sensus. resistendum ergo uic aduersatur? sensus. resistendum ergo sensibus totis animi uiribus liquet. quid si sensibilia nimium delectant? fiat, ut non delectent. unde fit? consuetudine his carendi appetendique meliora. quid si moritur animus? ergo moritur ueritas aut non est intellegentia ueritas aut intellegentia non est in animo aut potest mori aliquid, in quo aliquid inmortale est. nihil autem horum fieri posse Soliloquia nostra iam continent satisque persuasum est; sed nescio qua consuetudine malorum territamur atque titubamus. postremo etiam si moritur animus, quod nullo modo fieri posse uideo, non esse tamen beatam uitam in laetitia sensibilium hoc otio satis exploratum est. his rebus fortasse atque talibus Nebridio meo si non beatus, at certe quasi beatus uideor. uidear et mihi; quid inde perdo aut cur parcam bonae opinioni? haec mihi dixi; deinde oraui, ut solebam, atque dormiui. Haec placuit scribere tibi. delectat enim me, quod
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ specillis sicut in pupillis oculorũ & si
magna facies sese obponat. breuissima imago
ꝓ modo speculi format᷑. oͦ ⁊ imagines corpors
minui licet si sispecula minuant᷑. augere si ay¬
gtantur. Non licet. Hic ꝓfecto aliquid latet. s
nunc dormiendũ ẽ. Neq enim nebridio be¬
atus querendo uideor: s fortasse aliquid ĩue¬
niendo. Id autẽ aliquid quid ẽ: In illa rati¬
otinatio cui tanquã unice meȩ blandiri soleo.
& ea me nimis oblectari: unde constamus:
Ex animo & corpore. Quid horũ melius. Am
mus. Quid laudatur incorpore: Nichil a¬
liud tideo quam pulchritudinẽ Quid ẽ cor¬
poris pulchritudo: Congruentia partium
cum quadam coloris suauitate. Hȩc forma uͥ
uera melior. an ubi falsa: Quis dubitet ubi
ucra c̃. c̃ meliorem: Ubi ueta ergo ẽ: In aĩõ
scilicet. Animus gͥ magis amandus quã
corpus. S in qua parte animi ẽ ista ueri¬
tas: In mente atq intelligentia. Quidh¬

Expanded text:
autem specillis sicut in pupillis oculorum etsi autem specillis sicut in pupillis oculorum etsi magna facies sese opponat, breuissima imago pro modo speculi formatur. ergo et imagines corporum minui licet, si specula minuantur; augeri, si augeantur, non licet. hic profecto aliquid latet. sed nunc dormiendum est. neque enim Nebridio beatus quaerendo uideor, sed fortasse aliquid inueniendo. id autem aliquid quid est? an illa ratiocinatio, cui tamquam unicae meae blandiri soleo et ea me nimis oblectare? Unde constamus?. ex animo et corpore. quid horum melius? uidelicet animus. quid laudatur in corpore? nihil aliud uideo quam pulchritudinem. quid est corporis pulchritudo? congruentia partium cum quadam coloris suauitate. haec forma ubi uera melior, an ubi falsa? quis dubitet, ubi uera est, esse meliorem? ubi ergo uera est? in animo scilicet. animus igitur magis amandus quam corpus. sed in qua parte animi. est ista ueritas? in mente atque intellegentia. quid h
Abbreviated transcription (Latin):
sensibilib egestatẽ. Qd enim erumnosius ꝗͣ
minus atq minus semꝑ posse fieri: Quid
didus quam crescere quantũ uelis. ire quo
tum amare quod minui non potest: Quisqͥs
nanq intelligit istos numeros: nicħ sic amat
ut monadem. Nec mirum cũ peum fiat ut
ceteri amentur. S tam̃ cur tantus ẽ mundus:
Poterat enim cẽ uel maior uel biuior: Nescio.
Tale ẽ enim & cur hoc loco potius quam illo:
Nec in ea re debet cẽ questio. ubi quicquid
eẽt. questio eẽt. Unum illud mouebat multũ
quod infinite corpora secarentur. cui fortasse
responsum ẽ de ui contraria intelligibilis nume¬
ri. S expecta. Uideam qͥd sit hoc. nescio qͥd
quod suggenitur menti. corde sensibilis mundꝰ
nescio cuiꝰ intelligibilis imago eẽ dicit᷑. M irũ
ẽ autẽ quod in imaginib uidemus q̃ specula
referunt. Nam quamuis ingentia specula
sint ñ reddunt maiores imagines quã sunt
corpora etiam breuissima obiecta. In parus

Expanded text:
sensibilibus egestatem. quid enim aerumnosius quam sensibilibus egestatem. quid enim aerumnosius quam minus atque minus semper posse fieri? quid ditius quam crescere, quantum uelis, ire, quotum amare, quod minui non potest? quisquis namque intellegit istos numeros, nihil sic amat ut monadem; nec mirum, cum per eam fiat, ut ceteri amentur. sed tamen cur tantus est mundus? poterat enim esse uel maior uel breuior. nescio; tale est enim. et cur hoc loco potius quam illo? nec in ea re debet esse quaestio: ubi quicquid esset, quaestio esset. unum illud multum mouebat, quod infinite corpora secarentur, cui fortasse responsum est de ui contraria intellegibilis numeri. Sed expecta; uideamus, quid sit hoc nescio quid, quod suggeritur menti. certe sensibilis mundus nescio cuius intellegibilis imago esse dicitur. mirum est autem, quod in imaginibus uidemus, quas specula referunt; nam quamuis ingentia specula sint, non reddunt maiores imagines, quam sunt corpora etiam breuissima obiecta. in paruis
Abbreviated transcription (Latin):
uel qualicũq beatus sum. qui nescio cur tan¬
tus mundus sit. cum rationes figurarum ꝑ
quas ẽ nichil ꝓhibeant ẽẽ quanto quis uolu-¬
erit ampliorẽ: Aut uero quomodo diceretur
immo ñ cogeremur confiteri corpora in infi-¬
nitum secariꝰ. ut a certa uelut basi in quanti-
tatem certam certus corpꝰculorum numerus
surgeret: Quare cum corpus nullũ minimỹ¬
ẽẽ sinitur. quo pacto ẽẽ sinamus amplissimũ
quo amplius c̃ẽ non posset. nisi forte illud qd
aliquando alipio dixi occultissime habet ma-¬
gnam uim. ut qm̃ numerus ille intelligibił
infinite crescit. non tam̃ infinite minuitur.
nam ñ cum licet ultra monadem resoluere
contra sensibilis. nam quid ẽ aliud sensibilis
numerus. nisi corporeorũ uel corporũ qͣntitas¬
def minui quidem infinide. s infinide crescere
nequeat: Et ideo fortasse merito philosophi
in rebus intelligibilib diuitias ponunt: in

Expanded text:
vel qualiscumque beatus sum, qui nescio cur tanvel qualiscumque beatus sum, qui nescio cur tantus mundus sit, cum rationes figurarum per quas est, nihil prohibeant esse, quanto quis voluerit, ampliorem? Aut quomodo non mihi diceretur, imo non cogeremur confiteri corpora in infinitum secari, tatem certam certus corpusculorum numerus surgeret? quare cum corpus nullum esse minimum sinitur, quo pacto esse sinamus amplissimum, quo amplius esse non posset, nisi forte illud, $uo3 aliquando Alypio dixi occultissime, habet magnam uim, ut, quoniam numerus ille intellegibilis infinite crescit, non tamen infinite minuitur — nam non eum licet ultra monadem resoluere —, contra sensibilis- — nam quid est aliud sensibilis numerus nisi corporeorum uel corporum quantitas? — minui quidem infinite, sed infinite crescere nequeat. et ideo fortasse merito philosophi in rebus intellegibilibus diuitias ponunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
ulla miscria sit. quã ipsa stulticia. Unde ergo
illi uisum ẽ: An lectis illis libellis etiã sapientẽ
me ausus ẽ credere: Non usq: adeo demeraria ẽ
ieticia gesticns. p̃scitim hominis cuiꝰ quanti
ponderis considatio sit bene nouimꝰ. Iuud gͥ
est. Scͥpsit quod nob̃ putauic dulcissimũ fore.
quia & illi dulcc factum ẽ quicqͥd posuimꝰ in
illis licteris. Et scripsit gaudens: nec curauit
quid cõmittendum gaudenti calamo eẽt. ¶s d
si soluoquia legisset: Ictaretur multo exundan¬
tius. Nec tam̃ tepꝑiret plus aliquid quod me
appellaret quã bcatum. Cito ergo summum
uit. quod de me letior asscueret. Uide leticia
quid faciat. S ubi ẽ ista beata uita: Ubi
ubinam: O si ipsa cẽt. repelleret achomos epi¬
curi. O si ipsa cẽt. sciret nichil deorsum cẽ p̃der
mundum. O si ipsa cẽt. nosset extrema spere
tardius rotari quã mediũ: & alia similia q̃
similider nouimus. Nunc uero quomodo

Expanded text:
ulla miseria sit quam ipsa stultitia. unde ergo ulla miseria sit quam ipsa stultitia. unde ergo illi uisum est? an lectis illis libellis etiam sapientem me ausus est credere? non usque adeo temeraria est laetitia gestiens praesertim hominis, cuius quanti ponderis consideratio sit, bene nouimus. illud igitur est: scripsit, quod nobis putauit dulcissimum fore, quia et illi dulce factum est, quicquid posuimus in illis litteris, et scripsit gaudens nec curauit, quid committendum gaudenti calamo esset. quid? si Soliloquia legisset? laetaretur multo exundantius nec tamen reperiret plus aliquid, quod me appellaret, quam beatum. cito ergo summum- vit quod de me laetior asseveret. Vide laetitia quid faciat! 2. Sed ubi est ista beata vita? ubi? ubinam? O si ipsa esset, repelleret atomos Epicuri. O si ipsa esset, sciret nihil deorsum esse praeter mundum. O si ipsa esset, nosset extrema sphaerae tardius rotari quam medium, et alia similia quae similiter novimus. Nunc vero quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
ebridio augustinus xc.
UUtrum nescio quo ut ita dicam
blandiloquio tuo factum putẽ. an uere itase
habeat: incertum apud me ẽ. Nam repente
accidit. nec satis delib̾atum ẽ. quatinus de-¬
beat cõmitti fidci. Expectas quid istud sit.
quid censes prope ꝑsuasisti michi non qͥdem
beatum eẽ me. nam id solius sapientis p̃diũ
ẽ. s ccite quasi beatum ut dicimus hominẽ
quasi hominẽ in comꝑatione hominis illiꝰ
quẽ nouerat plato. aut quasi rotunda: ⁊ qͣsi
quadra ea quȩ uidemus. cum longe ab eis
absint que paucorũ anmus uidet. Legi enĩ
litteras tuas ad lucernam. iam cenatus. Oxima
erat cubitio: s ñ ita dormitio. Qppe oẽ diu me¬
cum inlecto situs cogitaui. atq has loquelas
habui. augustinus ipse cum augustino. N¬
ne uerum ẽ quod nebridio placet beatos nos
eẽ : ⁊ on utiq. Nam stultos adhuc ẽẽ nec ip̃e
audet negare. Quid si etiã stultis bcata uita cõ¬
tingit: Durum. Quasi uero parua uł alia

Expanded text:
EBRIDIO AUGUSTINUS. Utrum nescio quo, ut ita dicam, blandiloquio tuo factum putem, an uere ita se res habeat, incertum apud me est. nam repente accidit nec satis deliberatum est, quatenus debeat committi fidei. expectas, quid istuc sit. quid censes? prope persuasisti mihi non quidem beatum esse me, nam id solius sapientis praedium est, sed certe quasi beatum, ut dicimus hominem quasi hominem in comparatione hominis illius, quem Plato nouerat, aut quasi rotunda et quasi quadra ea, quae uidemus, cum longe ab eis absint, quae paucorum animus uidet. legi enim litteras tuas ad lucernam iam cenatus; proxime erat cubitio, sed non ita etiam dormitio; quippe diu mecum in lecto situs cogitaui atque has loquelas habui Augustinus ipse cum Augustino: Nonne uerum est, quod Nebridio placet, beatos nos esse? non utique; nam stultos adhuc esse nec ipse audet negare. quid, si etiam stultis beata uita contingit? durum! quasi uero parua uel alia
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor ꝓtulerunt. S quid pluribus litt̾is¬
oneremus: Si uultis nobis credere credite: &
teneamus pariter unitatem quam iubet ac di¬
ligit ds̃. Si autẽ nobis non uultis credẽ. gesta
ipsa legite. aut uob̾ ut legantur admitcite: c
an uera sint quȩ scͥpsimus ipsi uobis probate.
Si autem nichil horum facere uultis. & manife¬
stissima ueritate conuictam partis donati fai¬
sitatem adhuc sequi desideratis: mundi sumꝰ
a pena uĩa. quando uos sero postea penitebit.
Si uero id quod uobis prestitit ds̃ non contẽp¬
seritis. & post causam tam diligenter actam.
& tam diligenter manifestatam ꝑuersam cõ¬
suetudinem relinquentes. paci xp̃i & unitati
consenseritis. de ur̃a correptione gaudebimus:
& sacramenta xp̃i quȩ in sacrilego scismate
ad iudicium habetis. utllia & salubria uob̃
erunt. cum in catholica pace habueritis cap̃
xp̃m. ubi caritas cooperit multitudinẽ pec¬

Expanded text:
quatuor protulerunt. 13. Sed quid pluribus littquatuor protulerunt. 13. Sed quid pluribus littoneremus? si uultis nobis credere, credite et teneamus pariter unitatem, quam iubet et diligit deus. si autem nobis non uultis credere, gesta ipsa legite aut, uobis ut legantur, admittite et, an uera sint, quae scripsimus, ipsi uobis probate. si autem nihil horum facere uultis et manifestissima ueritate conuictam partis Donati falsitatem adhuc sequi desideratis, mundi sumus a poena uestra, quando uos sero postea paenitebit. si uero id, quod uobis praestitit deus, non contempseritis et post causam tam diligenter actam et tam diligenter manifestatam peruersam consuetudinem relinquentes paci Christi et unitati consenseritis, de uestra; correctione gaudebimus et sacramenta Christi, quae in sacrilegio schismatis ad iudicium habetis, utilia et salubria nobis erunt, cum in catholica pace habueritis caput Christum, ubi caritas cooperit multitudinem pec
Abbreviated transcription (Latin):
ordinem consulum euidentius comuncunt᷑.
post causam felicis ꝓconsularis iudicio ter-¬
minatam. in qua iussũs ẽ ut ad comitatum
ingentius mitteretur: nec paruo interuallo. s
longe postea memorati imperatoris iudicio
inter partes habito cecilianum fuisse purgatũ
on ergo uobis dicant. quia premio corrupimꝰ
iudicem. Quid enim aliud solent uicti diccre:
Aut si aliquid dedimus iudici ut contra illos ꝓ
nobis ꝓnunciaret. ipsis quid dedimus. ut
contra se ꝓ nobis tanta non solum dicerent.
uerum ctiam recitarent: An forte uolunt ut
eis apud uos gr̃as agamus. quia cum dicant
iudicem pͥmo anobis eẽ corruptum ipsi tñ
multa quȩ pro nobis contra se ipsos dixerunt
& recitauerunt. gratis nobis omnia p̃stiterunt:
Aut certe si propt̾ea dicunt quod nos uicerint
quia melius egerunt causam ceciliani quã
nos: hoc plane credite illis. Nos enim duas
lectiones pro illo sufficere putaueramꝰ: illi aut̃

Expanded text:
ordinem consulum euidentius conuincuntur ordinem consulum euidentius conuincuntur post causam Felicis proconsulari iudicio terminatam, in qua iussum est, ut ad comitatum Ingentius mitteretur, nec paruo interuallo sed longe postea memorati imperatoris iudicio inter partes habito Caecilianum fuisse purgatum. Non ergo uobis dicant, quia praemio corrupimus iudicem. quid enim aliud solent uicti homines dicere? aut si aliquid dedimus iudici, ut contra illos pro nobis pronuntiaret, ipsis quid dedimus, ut contra se pro nobis tanta non solum dicerent, uerum etiam recitarent? an forte uolunt, ut eis apud uos gratias agamus, quia, cum dicant iudicem praemio a nobis esse corruptum, ipsi tamen multa, quae pro nobis contra se ipsos dixerunt et recitauerunt, gratis nobis omnia praestiterunt? aut certe, si propterea dicunt, quod nos uicquia melius egerunt causam Caeciliani quam nos, hoc plane credite illis. Nos enim duas lectiones pro illo sufficere putaveramus: illi autem
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝓ nobis. nisi dĩ om̃ipotentis nutu factum eẽt
ut non solum uerba eorum gestis tenerentur. s
etiam manus subscribentium legerentur: Nã
& ordinem consulum & dierum qui gestis ex-¬
pressus c̃. siquis nunc diligenter adueitat. inue¬
niet primo cecilianũ ep̃ali iudicio fuisse purga¬
tum. deinde non multo post felicis aptungen¬
sis causa ab heliano ꝓconsulc examinata ẽ. ubi
eum consticit innocentem. In qua causa ad co¬
mitatum mitti iussus ingentius. & longe pꝰtea
ipse imperator causam inter pardes cognouit
atq finiuit. In qua cognitione cecilianum in¬
nocentem. illos autem calumniosissimos iudi¬
cauit. In quo ordine consulum & dierũ satis
ostenditur fallacit̃ eos & calummose dixisse.
quod imperator misso ad comitatũ ingentio
iudicium suum mutauit: & cecilianũ quẽ
prius purgauerat postia condemnauit.
solum autẽ nichil dehac re legere potuerunt.
& contra se ipsos tanta legerunt. sed etiam ꝑ

Expanded text:
se pro nobis, nisi dei omnipotentis nutu factum esset, se pro nobis, nisi dei omnipotentis nutu factum esset, ut non solum uerba eorum gestis tenerentur, sed etiam manus subscribentium legerentur? nam et ordinem consulum et dierum, qui gestis expressus est, si quis nunc diligenter aduertat, inueniet primo Caecilianum episcopali iudicio fuisse purgatum. deinde non multo post Felicis Aptungensis causa ab Aeliano proconsule examinata est, ubi eum constitit innocentem. in qua causa ad comitatum mitti iussus Ingentius et longe postea ipse imperator causam inter partes cognouit atque finiuit. in qua cognitione Caecilianum innocentem illos autem calumniosissimos iudicauit. in quo ordine consulum et dierum satis ostenditur fallaciter eos et calumniose dixisse, quod imperator misso ad comitatum Ingentio iudicium suum mutauit et Caecilianum, quem prius purgauerat, postea condemnauit. non solum autem nihil de hac re legere potuerunt et contra se ipsos tanta legerunt, sed etiam per
Abbreviated transcription (Latin):
teretur ingentius. nisi quia ceciliani causa pendeba
& conabãtur immittere suspicionem uanissimã.
quod postea quam ingentius ad comitatum dire¬
ctus c̃. tc̃ imꝑator cont cecilianũ ꝓtulerit iudicare.
⁊ illd̃ iudiciũ suũ qͦd nos recitaueramꝰ. uͥ int̾ parteᷤᷤ
cognou̾at. cecilianũq purgauerat. sentñtia po¬
steriore scinde S dicebat᷑ ei̾ut hoc poti leg̾ent ⁊ nicħ¬
sit ingentium quas contra seipsos pro
ceciliano recitaucrunt. hoc continent quod
helianus ꝓconsul in causa felicis audientiam
p̃buerit competentem: eundemq felicem a cri¬
minc traditionis innocentem fuisse constiterit.
S ingentium ad comitatum suũ propt̾ea iub̃e
transinitti. ut illis qui ibi erant. & diurnis diebꝰ
eum interpellare non desinebant apparere & in¬
timare posset. & frustra cos ceciliano inuidiam
compatare. & aduersus cum uiolenter insurg̾e
uoluisse. Quis eos crederet contra se ista recitas.¬

Expanded text:
teretur Ingentius, nisi quia Caeciliani adhuc causa pendebat, teretur Ingentius, nisi quia Caeciliani adhuc causa pendebat, et conabantur inmittere suspicionem uanissimam, quod, posteaquam Ingentius ad comitatum directus est, tunc imperator contra Caecilianum praetulerit iudicare et illud iudicium suum, quod nos recitaueramus, ubi inter partes cognouerat Caecilianumque purgauerat, sententia posteriore rescindere. sed dicebatur eis, ut hoc potius legerent, et nisit Ingentium, quas contra se ipsos pro Caeciliano recitauerunt, hoc continent, quod Aelianus pro consule in causa Felicis audientiam praebuerit competentem eundemque Felicem a crimine traditionis innocentem fuisse constiterit; sed Ingentium ad comitatum suum propterea iubere transmitti, ut illis, qui ibi erant et diurnis diebus eum interpellare non desinebant, apparere et intimare posset et frustra eos Caeciliano inuidiam comparare et aduersus eum uiolenter insurgere uoluisse. Quis eos crederet contra se ista recitas
Abbreviated transcription (Latin):
statur. & propt̾ea dicit de exilio relaxandos. &
furori suo dimittendos. quia iam ds̃ in illis ce¬
perat uindicari. ac sic etiam istis imperatoris
litteris confirmauerunt falsum se dixisse. qd
cecilianus ab imperatore damnatus sit. cum
potius imperator ipsos aceciliano uictos esse
monstrauerit. quando eos uchement̃ execratus
ideo iussit ut de exilio dimitterentur. ut deo
iudicc sicut &̃ ceperat punirentur. Postea felicu
aptungensis ordinatoris ceciliani in medium
causam miserunt. dicentes eundem fuisse tradi¬
torem a quo cecilianus fuerat ordinatus: & eiꝰdẽ
constantim imperatoris ꝓceciliano contra se ip¬
sos litteras ꝓtulerunt. ubi ad ꝓconsulem scͥpsit.
ut ad comitatum suum micteretur ingentius:
Iste autem ingentius confessus fuerat in cogniti¬
one heliani ꝓconsulis falsum se fecisse aduersꝰ
felicem ceciliam ordinatorẽ. Dicebant ergo isti
non sine causa uoluisse imperatorem ut ad se mit¬

Expanded text:
statur et propterea dicit de exilio relaxandos et statur et propterea dicit de exilio relaxandos et furori suo dimittendos, quia iam deus in illos coeperat uindicare, ac sic etiam istis imperatoris litteris confirmarunt falsum se dixisse, quod Caecilianus ab imperatore damnatus sit, cum potius imperator ipsos a Caeciliano uictos esse monstrauerit, quando eos uehementer execratus ideo iussit, ut de exilio dimitterentur, ut deo iudice, sicut etiam coeperant, punirentur. Postea Felicis Aptungensis, ordinatoris Caeciliani, in medium causam miserunt dicentes eundem Felicem fuisse traditorem, a quo Caecilianus fuerat ordinatus, et eiusdem Constantini imperatoris pro Caeciliano contra se ipsos litteras protulerunt, ubi ad proconsulem scripsit, ut ad comitatum suum mitteretur Ingentius. iste autem Ingentius confessus fuerat in cognitione Aeliani proconsulis falsum se fecisse aduersus Felicem, Caeciliani ordinatorem. dicebant ergo isti non sine causa uoluisse imperatorem, ut ad se mit
Abbreviated transcription (Latin):
citarentur. Quoscunq ergo accusare uoluerun:
nullis cercis documentis probare potuer̃. Quic¬
quid autem nos & ꝓeccłe causa. & pro ceciliam
causa diximus. & uerbis suis & lectiomibus a se ꝓ¬
latis etiam ipsi confirmauer̃. Nam ꝓtulerunt pͥ¬
mo codicem optati. unde quasi ꝓbarent eccilianũ
ab imperatore damnatũ. Qui codex cum contra
illos legeretur. & magis ostenderet cccilianum fu¬
isse purgatum: ab om̃ibus risi sunt. S qr ipse
risus ñ potuit ab exceptorib excipi: uerbis suis
apud acta risos se ẽẽ testati sunt. Ittrum ꝓtuler̃
& recitaucrunt libellum imperatori constantino
a suis maiorib datum. ubi questi sunt quod eos
in codem libello manifestauerunt se apud impe¬
ratorem a ceciliano fuisse superatos. falsumq eẽ
quod dixcrunt cum ab imperatore damnatum
Tercio ꝓtulcrunt litaeras eiusdem constantini ad
uicarium ucrinum datas ubi eos grauiter dece¬

Expanded text:
citarentur. quoscumque ergo accusare uoluerunt, citarentur. quoscumque ergo accusare uoluerunt, nullis certis documentis probare potuerunt; quicquid autem nos et pro ecclesiae causa et pro Caeciliani causa diximus, et uerbis suis et lectionibus a se prolatis etiam ipsi confirmauerunt. Nam protulerunt primo codicem Optati, unde quasi probarent Caecilianum ab imperatore damnatum. qui codex cum contra illos legeretur et magis ostenderet Caecilianum fuisse purgatum, ab omnibus risi sunt. sed quia ipse risus non potuit ab exceptoribus excipi, uerbis suis apud acta risos se esse testati sunt. iterum protulerunt et recitauerunt libellum imperatori Constantino a suis maioribus datum, ubi questi sunt, quod eos c eodem libello manifestarunt se apud imperatorem a Caeciliano fuisse superatos falsumque esse, quod dixerunt, eum ab imperatore damnatum. tertio protulerunt litteras eiusdem Constantini ad uicarium Verinum datas, ubi eos grauiter dete