comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amantem deserit: uł ã moriente deserit᷑.
Tali enim pauꝑt refugium factus ẽ dñs:
Aduitor inoportunitatib intribulatione.
Sic pauꝑes facit: qm̃ flagellat omnem
filium quem recipit. Namquid sit aduitor
inoportuntatib exposuit: cum addidit
intribulatione. Non enim conuertitur
anima ad dm̃: nisi dum abhoc scło aũ¬
titur. Nec oportunus abħ scło aũtitur
nisi nugatoriis cius & noxiis & ꝑniciosis
uoluptatib labores doloresq miscęntur.
t sꝑent inte. om̃s qui cognoscunt no¬
men tuum: cum destiterint sꝑare indi¬
uitis. & maliis huius scłi blandim̃tis.
Querente enim anima ubi figat spem.
cum ab hoc mundo cuellitur: oportune
excipit cognitionem nominis dĩ. Nam
nomen ip̃sum dĩ. usquequaq uulgatũ
ẽ s. cognitio nominis ẽ. cum ille cognos¬
citur cuius ẽ nomen. Hon enim nomen.
ꝓpter se nomen ẽ: s. ꝓpter id qd significat.
Dictum est autem: dominus nomenẽ illi.

Expanded text:
amantem deserit, vel a moriente deseritur; amantem deserit, vel a moriente deseritur; tali enim pauperi refugium factus est Dominus, Adjutor in opportunitatibus, in tribulatione. Sic pauperes facit, quoniam flagellat omnem filium quem recipit . Nam quid sit adjutor in opportunitatibus, exposuit cum addidit, in tribulatione: non enim convertitur anima ad Deum, nisi dum ab hoc saeculo avertitur; nec opportunius ab hoc saeculo avertitur, nisi nugatoriis ejus et noxiis et perniciosis voluptatibus labores doloresque misceantur.t sperent in te qui cognoscunt nomen tuum: cum destiterint sperare in divitiis et in aliis hujus saeculi blandimentis. Quaerentem quippe animam ubi figat spem, cum ab hoc mundo avellitur, opportune excipit cognitio nominis Dei: nam nomen ipsum Dei nunc usquequaque vulgatum est; sed cognitio nominis est, cum ille cognoscitur cujus est nomen: non enim nomen propter se nomen est, sed propter id quod significat. Dictum est autem, Dominus nomen est illi .
Abbreviated transcription (Latin):
Parauit. cum iudicatus ẽ sedem suam.
ꝑ illam enim pacientiam homo celum
acquisiuit: & ds̃ ĩ hoĩe cͥdentib ꝓfuit: &e hoc
est occultum filii iudicium. S quia oẽ
palam manifesteq uenturiis ẽ ad uiuos
&e mortuos iudicandos: parauit moccul¬
to iudicio sedem suam: &e item ipse palã
iudicabit orbem t̾rarum inequitate: id
est meritis digna distribuens:agnos ad
dexteram ponens: hedos. ad sinstram. In¬
dicabit popłos inuisticia. Hoc ẽ. qd suꝑiꝰ
dictum ẽ uidicabit orbem t̃rarum incqui¬
tate: N que madinodum iudicant homi¬
nes qui corda ñ uident: aquib plerũq
deceriores absoluuntur quam condemp¬
nantur: s inequitate &e cum iusticia
dominus iudicabit: testimonium phi¬
bente conscientia. & cogitationib accu¬
sintib seu defendentibus Et factus ẽ¬
dominus refugium pauꝑm. Qntum¬
libet ꝑsequatur inimicus ille qui conũ¬
sus ẽ retro: quid nocebit eis quorum re
nicħ amando. qd uł hic uiuentem aut

Expanded text:
sedem suam: per illam enim patientiam homo coelum acquisivit, et Deus in homine credentibus profuit; et hoc est occultum Filii judicium. Sed quia etiam palam manifesteque venturus est ad vivos et mortuos judicandos, paravit in occulto judicio sedem suam; et ipse item palam judicabit orbem terrarum in aequitate, id est, meritis digna distribuet, agnos ad dexteram ponens, haedos ad sinistram . Judicabit populos cum justitia. Hoc est quod superius dictum est, Judicabit orbem terrarum in aequitate: non quemadmodum judicant homines, qui corda non vident, a quibus plerumque deteriores absolvuntur quam condemnantur; sed in aequitate et cum justitia Dominus judicabit, testimonium perhibente conscientia, et cogitationibus accusantibus seu defendentibus . 10. Dominus refugium pauperi. Quantumlibet persequatur inimicus ille, qui conversus est retro, quid nocebit eis quorum refnihil amando quod vel hic viventem aut
Abbreviated transcription (Latin):
tua. sed sua malicia puniantur. Ista con¬
fessio ita dominum laudat. ut nichil pos¬
sint impiorum ualere blasphemiȩ: qui
uolentes excusare facinora sua. nolunt
suȩ culpȩ tribuere quod peccant: hoc est.
nolunt suȩ culpe tribuere culpam suam
Itaq aut fortunam aut fatum inueniunt
qd accusent.  aut diabolum. cui non con¬
sentire inpotestate nr̃a ẽẽ uoluit. qui nos
fecit: aut aliam naturam inducunt quȩ
non sit ex deo: fluctuantes miscri & erran¬
tes potius quam confitentes dõ. ut eis ig¬
noscat. Non enim oportet ignosci: nisi di¬
centi. peccaui. Qui gͦ uidet merita ani¬
marum sic ordinari a deo. ut dum sua
cuiq tribuuntur. pulchritudo uniuersi¬
tatis nulla ex parte uioletur ⁊ inom̃ibus
laudat dm̃: & ista est non peccatorum
s iustorum confessio. Honenim peccato¬
rum confessio est. dum dicit dominus.
confiteor tͥ pat̃ domine celi&e tr̃ȩ: quia ab¬
condisti hȩc asapientib & prudentibus:¬

Expanded text:
tua, sed sua malitia puniantur. Ista contua, sed sua malitia puniantur. Ista confessio ita Dominum laudat, ut nihil possint impiorum valere blasphemiae, qui volentes excusare facinora sua, nolunt suae culpae tribuere quod peccant, hoc est, nolunt suae culpae tribuere culpam suam. Itaque aut fortunam, aut fatum inveniunt quod accusent; aut diabolum, cui non consentire in potestate nostra esse voluit qui nos fecit; aut aliam naturam inducunt, quae non sit ex Deo, fluctuantes miseri et errantes, potius quam confitentes Deo, ut eis ignoscat. Non enim oportet ignosci, nisi dicenti: Peccavi. Qui ergo videt merita animarum sec ordinari a Deo, ut dum sua cuique tribuuntur, pulchritudo universitatis nulla ex parte violetur, in omnibus laudat Deum: et ista est non peccatorum, sed justorum confessio. Non enim peccatorum confessio est, dum dicit Dominus: Confiteor tibi, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus, et
Abbreviated transcription (Latin):
nuum suarum comp̃hensus ẽ peccator.¬
Conuertetur dolor eius incaput eius: &
iniquitas eius in uerticem eius descend&.
Non enim uoluit ipse peccatum euadere:
sed factus est sub peccato tanquam seruus.
dicente domino. Omĩs qui peccat: scruus
est. Erit ergo iniquitas eius suꝑ ipsũ.
cum ipse iniquitati suȩ subditur: quia
non potuit dicere domino. qd innocentes
ce recti dicunt: gła mea. & exaltans capyt
meum. Ita ergo ipse inferior erit. ut euis
iniquitas sit suꝑior. & in illum descendat:
quia grauat illum & onerat: or ad requi¬
em scõrum reuocari non sunt. Hoc fit cũ
in homine ꝑuerso seruit ratio. & libido
ciam eius. Hon ista confessio peccatorũ
est: ille enim hȩc dicit. qui suꝑius ue¬
rissime dicebat. si est iniquitas in ma¬
nibus meis: sed confessio iusticiȩ dĩ qua
ita loquimur. Uere domine ustus es: qñ
& iustos sic protegis. ut ꝑte ipsum eos il¬
lumines: & peccatores sic ordinas. ut nõ

Expanded text:
nuum suarum comprehensus enuum suarum comprehensus eConvertetur labor ejus in caput ejus, et iniquitas ejus in verticem ejus descendet. Non enim voluit ipse peccatum evadere; sed factus est sub peccato tanquam servus, dicente Domino: Omnis qui peccat, servus est . Erit ergo iniquitas ejus super ipsum, cum ipse iniquitati suae subditur: quia non potuit dicere Domino, quod innocentes et recti dicunt: Gloria mea et exaltans caput meum . Ita ergo ipse inferior erit, ut ejus iniquitas sit superior, et in illum descendat; quia gravat illum, et onerat, et ad requiem sanctorum revolare non sinit. Hoc fit, cum in hominetiam ejus. Non ista confessio peccatorum est: ille enim hoc dicit, qui superius verissime dicebat, Si est iniquitas in manibus meis; sed confessio justitiae Dei, qua ita loquimur: Vere, Domine, justus es, quando et justos sic protegis, ut per te ipsum eos illumines, et peccatores sic ordinas, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum. apostatare adeo. Parturunt gͦ
ininsticiam: qui concepit laborem Et
peperit iniquitatem. Iniquitas hoc ẽ qd̾
inusticia. Hoc gͦ peꝑit: quod parturiuit.
effodit illum Lacum aꝑire ẽ. in terrenis
rebus. id est tanquam ui t̾ra. fraudem pa¬
rare. Quo alius cadat. quem uult decipere
iniustus. Aꝑitur autem hic lacus: cum cõ¬
sentitur male suggestioni derrenarum cu¬
piditatum. E ffoditur uero: cum pꝰ con¬
sensionem. oꝑationi fraudis instatur. Sed¬
unde fieri potest. ut iniquitas prius ledat
hominem iustum inquem ꝓcedit: quam
cor iniustum unde ꝓcedit: Itaq frauda¬
tor pecuniȩ uerbi gr̃a. dum cupit alium
dampno lacerare: ipse auariciȩ uulnere sau¬
ciatur. Quis autem uł demens ñuideat.
quantum inter hos distet: cum ille pati¬
at᷑  dampnum pecunię. ille inno.¬
centi e: Incidet gͦ infoueam quam
fecit. Qd̃ in alio psalmo dr̃: cognoscetur
dominus udicia faciens: inoꝑibus ma¬

Expanded text:
peccatum, apostatare a Deo : parturivit ergo peccatum, apostatare a Deo : parturivit ergo injustitiam qui concepit laborem. Et peperit iniquitatem: iniquitas, hoc est quod injustitia; hoc ergo peperit quod parturivit. effodit illum. Lacum aperire, est in terrenis rebus, id est, tanquam in terra fraudem parare, quo alius cadat quem vult decipere injustus: aperitur autem hic lacus, cum consentitur malae suggestioni terrenarum cupiditatum; effoditur vero, cum post consensionem ounde fieri potest, ut iniquitas prius laedat hominem justum, 40 in quem procedit, quam cor injustum unde procedit? Itaque fraudator pecuniae verbi gratia dum cupit alium damno lacerare, ipse avaritiae vulnere sauciatur. Quis autem, vel demens, non videat quantum inter hos distet, cum ille patiatur damnum pecuniae, ille innocentiae? Incidit ergo in foveam, quam fecit. Quod in alio psalmo dicitur, Cognoscetur Dominus judicia faciens: in operibus ma
Abbreviated transcription (Latin):
ce inquit parturiuit iniusticiam. Quid
enim conceꝑat᷑. ut iniusticiam parturir& :
Concepit inquit laborem. Hinc enĩ ẽ il¬
lud. In labore manducabis pas segnnem
tuum. Hinc etiam illud: ułnde: adme
terit labor finiri: nisi hoc quisq diligat.
quod inuito ñ possit auferri. Nam cum
ca diliguntur quȩ possumus contrauolũ¬
tatem amittere: necesse ẽ. ut ꝓhis miserri¬
me laboremus: & ut hȩc adipiscamur. in
angustus terrenarum erumpnaꝵ. cum
sibi quisq illa raꝑe. & p̃ucnire alterũ.
aut extorquere alteri cupit. iniusticias
machinemtir. Recte gͦ & prorsus exordi¬
ne. parturtuit iniusticiam: qui concepit
laborem. Parit autem. Quid nisi quod par¬
turiuit: quamus non hoc parturierit.
quod concepit: Nonenim hoc nascitur.
quod concipitur: sed concipitur semen:
nascitur. qd formatur ex semine. Labor ẽ
igitur. semen iniquitatis.peccatum au¬
tem. conceptio laboris. ⁊d est illud primx̃

Expanded text:
ce, inquit, parturivit injustitiam. Quid ce, inquit, parturivit injustitiam. Quid enim conceperat, ut injustitiam parturiret? Concepit, inquit, laborem . Hinc est ergo illud, In labore manducabis panem tuum; hinc etiam illud, Venite ad meterit labor finiri, nisi hoc quisque diligat quod invito non possit auferri. Nam cum ea diliguntur quae possumus contra voluntatem amittere, necesse est ut pro his miserrime laboremus; et ut haec adipiscamur, in angustiis terrenarum aerumnarum, cum sibi quisque illa rapere et praevenire alterum, aut extorquere alteri cupit, injustitias machinemur. Recte ergo et prorsus ex ordine parturivit injustitiam, qui concepit laborem. Parit autem quid, nisi quod parturivit, quamvis non hoc parturierit quod concepit? non enim hoc nascitur quod concipitur; sed concipitur semen, nascitur quod formatur ex semine. Labor est igitur semen iniquitatis; peccatum autem conceptio laboris, id est illud primum
Abbreviated transcription (Latin):
ti: quorum tamen morte. filii catholicȩ
eccłẽ tanquam quibusdam spuris asom¬
no excitantur: ut ad intelligentiam dun
nifesti fiant inter uos. hoc ẽ inter homi¬
nes: cum manifesti sint dõ Anforte eas¬
dem sagittas. & uasa mortis disposuit ad
ꝑniciem infidelium: & ardentes uł ar¬
dentibus oꝑatus ẽ. ad exercitationem fi¬
delium: Non enim falsum ẽ qd̾ apls dic̃
aliis sumus o dor tute inuitam: alus
odor mortis in mortem. Et adhec quisido¬
neus: Nongͦ mirum. si idem apłi & uasa
mortis sunt eis aquibus ꝑsecutionem pas¬
si sunt: & igneȩ sagutȩ ad inflammanda
corda credentium. Post hanc autem dispen
ni supplicium fieri de peccato suo: & eius
iniquitatem. in pęnam conuerti. Nec pu¬
temus. illam tranquillitatẽ & ineffabile
lumen dĩ. de se proferre unde peccata pu¬
niantur: sed ipsa peccata sic ordinare. ut
quȩ fuerunt delectamenta homini peccan¬
ti. sint instrumenta domino pumenti Ee¬

Expanded text:
ti; quorum tamen morte filii catholicae ti; quorum tamen morte filii catholicae Ecclesiae, tanquam quibusdam spinis, a somno excitantur, ut ad intelligentiam divinifesti fiant inter vos ; hoc est inter homines, cum manifesti sint Deo. An forte easdem sagittas et vasa mortis disposuit ad perniciem infidelium, et ardentes vel ardentibus operatus est ad exercitationem fidelium? Non enim falsum est quod Apostolus dicit: Aliis sumus odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem. Et ad haec quis idoneus? Non ergo mirum si iidem apostoli et vasa mortis sunt eis in quibus persecutionem passi sunt, et igneae sagittae ad inflammanda corda credentium. Post hanc autem dispensni supplicium fieri de peccato suo, et ejus iniquitatem in poenam converti. Ne putemus illam tranquillitatem et ineffabile lumen Dei de se proferre unde peccata puniantquae fuerunt delectamenta homini peccanti, sint instrumenta Domino punienti. Ec
Abbreviated transcription (Latin):
altitudo neq profundum. neq creatura alia
poterit nos separare acaritate dĩ: que est
in xp̃o iħu domino nr̃o. Sic.ardentibus
sagittas suas oꝑatus ẽ. Nam ingrecis exẽ¬
plaribus ita inuenitur. ⁊ sagittas suas ar¬
dentibus oꝑatus ẽ: latina autem pleraq
ardentes habent. S siue ipse sagitte ar¬
deant. siue ardere faciant. qd utiq ñ pos¬
sunt nisi ce ipse ardeant:uiteger sensus ẽ.
S quia ñ sagittas tantum s etiam uasa
mortis. dixit dominum inarcu parasse.:
queri pot̃ quȩ sint uasa mortis: An forte
herecici:. Nam& ipsi exeodem arcu idẽ ex
eisdem scripturis. inanimas ñ caritate in¬
flammnandas. s uenenis ꝑm̃idas insilurã:
qd̃ non contingit nisi ꝓmeritis. Propt̃ea
diuinȩ ꝓuidentiȩ etiam ista dispositio tri¬
buenda ẽ: non quia ipsa peccatores facit:
s quia ipsa ordinat cum peccauerint. Ma¬
lo crum uoto ꝑ peccatum legentes. maleco¬
guntur intelligere. ut ipsa sit pęna pecca¬

Expanded text:
neque profundum, neque creatura alia poterit nos separare a charitate Dei, quae est in Christo Jesu Domino nostro . Sic ardentibus sagittas suas operatus est. Nam in Graecis exemplaribus ita invenitur: Sagittas suas ardentibus operatus est; Latina autem ardentes pleraque habent. Sed sive ipsae sagittae ardeant, sive ardere faciant, quod utique non possunt nisi et ipsae ardeant, integer sensus est. Sed quia non sagittas tantum, sed etiam vasa mortis dicit Dominum in arcu parasse, quaeri potest quae sint vasa mortis? An forte haeretici? Nam et ipsi ex eodem arcu, id est ex eisdem Scripturis in animas non charitate inflammandas, sed venenis perimendas insiliunt, quod non contingit nisi pro meritis. Propterea divinae providentiae etiam ista dispositio tribuenda est, non quia ipsa peccatores faciat  al. facit, sed quia ipsa ordinat cum peccaverint. Malo enim voto per peccatum legentes, male coguntur intelligere, ut ipsa sit poena pecca
Abbreviated transcription (Latin):
nominantur: non quod pollicitatio sci¬
entiȩ reprehendenda sit:sed qd gradum
saluberrimum & necessarium fidei. negli¬
gendum putant: ꝑ quem in aliqͥd certum
qd ẽẽ nisiȩternum non potest. oportet as¬
cendi. Hinc eos apparet nec ipsam scien¬
tiam habere. quam contempta fide pollicen¬
tur: quia tam utilem ac necessarium gͣdũ
cius ignorant. Exore gͦ infantium & lac¬
tentium ꝑfec̃ laudem dominus nr̃: man¬

Expanded text:
nominantur. Non quod scientiae pollicinominantur. Non quod scientiae pollicitatio reprehendenda sit; sed quod gradum saluberrimum et necessarium fidei negligendum putant, per quem in aliquid certum, quod esse nisi aeternum non potest, oportet ascendi. Hinc eos apparet nec ipsam scientiam habere, quam contempta fide pollicentur; quia tam utilem ac necessarium gradum ejus ignorant. Ex ore ergo infantium et lactentium perfecit laudem Dominus noster, man
Abbreviated transcription (Latin):
ficiuntur eccłe: quia si soli cẽnt non consu¬
lerentur generi humano. Consulitur aũt.
cum illi quoq nondum capaces cognitio¬
nis rerum sp̃ualium atq eternarum. nu¬
triuntur fide tempr̃alis hystoriȩ: que ꝓ
salute nr̃a. post patriarchas & ꝓpħas abex¬
cellentissima dĩiurtute atq sapientia. etiã
suscepti hominis sacramento amministra¬
ta ẽ. in qua salus ẽ omni credenti: uͭ eiꝰ auc¬
toritate commonitus. p̃ceptis inseruiat:
quib purgatus unusquisq & in karitate
cybo. comp̃hendere latitudinem. longi¬
tudinem. altitudinem. & ꝓfundum. sci¬
re etiam suꝑeminentem scientiam carita
tis. xp̃i. Exore inquit ĩfantiũrilactentium
ꝑfecisti laudem: ꝓpter inunicos tuos.
Inunicos huic dispensationi quȩ facta ẽ
liter accipere debemus om̃s qui uecant
credere incognita. & certam scientiã pol¬
licentur: sic̃ faciunt heretici unuersi⁊
illi qui insuꝑsticione gentiliũ philosophi

Expanded text:
erficiuntur Ecclesiae, quia si soli essent, non consuerficiuntur Ecclesiae, quia si soli essent, non consuleretur generi humano. Consulitur autem, cum illi quoque nondum capaces cognitionis rerum spiritualium atque aeternarum, nutriuntur fide temporalis historiae, quae pro salute nostra post Patriarchas et Prophetas ab excellentissima Dei Virtute atque Sapientia etiam suscepti hominis sacramento administrata est, in qua salus est omni credenti: ut auctoritate commotus praeceptis inserviat, quibus purgatus unusquisque et in charitate cibo, comprehendere latitudinem, longitudinem, altitudinem et profundum, scire etiam supereminentem scientiam charitatis Christi . 6. Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem, propter inimicos tuos. Inimicos huic dispensationi quae facta estliter accipere debemus omnes qui vetant credere incognita, et certam scientiam pollicentur; sicut faciunt haeretici universi, et illi qui in superstitione gentilium philosophi
Abbreviated transcription (Latin):
terra. Quero unde sit ammirabi¬
le nomen cius inuniuersa t̃ra: respon¬
detur:⁊ qm̃ eleuata estimagnificentia
tua suꝑ celos: ut iste sit sensus.Domine.
qui es dominus nr̃. quam te ammi¬
rantur om̃s qui incolunt tram: qm̃
tua magnificentia. de terrena humili¬
tate suꝑ celos eleuata ẽ. Hinc enim appa¬
ruit quis descenderes: cum aquibusdã
Non possum accipe alios infantes atq
lactentes. quam eos quib dicit apłs:
tanquam paruulis inxp̃o.lac uo¬
bis potum dedi. noncybum. Quos signi¬
ficabant illi. qui dominum p̃cedebant
laudantes: inquos ipse dominus hoc te¬
stimonio usus ẽ.cum dicentib uideis ut
cos corriꝑet. dixit. Non legistis. exore in¬
fantium & lactentium ꝑfecisti laudem:
Bene autẽ ñ ait fecisti: sed ꝑfecisti laudem
Sunt enun meccłus etiam hi qui iam nor
lacte potantur. s uescuntur cibo: quos idẽ
apłs significat. dicens. Sapientiam loqui¬
mur. inter ꝑfeccos. Sed non ex his solis ꝑ¬

Expanded text:
e sit admirabile nomen ejus in universa terra? Respondetur: Quoniam elevata est magnificentia tua super coelos; ut iste sit sensus: Domine, qui es Dominus noster, quam te admirantur omnes qui incolunt terram! quoniam tua magnificentia de terrena humilitate super coelos elevata est. Hinc enim apparuit quis descenderis, cum a quibusdam Non possum accipere alios infantes atque lactentes, quam eos quibus dicit Apostolus: Tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non cibum . Quos significabant illi qui Dominum praecedebant laudantes; in quos ipse Dominus hoc testimonio usus est, cum dicentibus Judaeis ut eos corriperet, respondit: Non legistis, Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem Bene autem non ait, Fecisti; sed, perfecisti laudem. Sunt enim in Ecclesiis etiam hi qui non jam lacte potantur, sed vescuntur cibo; quos idem Apostolus significat, dicens, Sapientiam loquimur inter perfectos : sed non ex his solis p
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑsingulos dies adundictam congre¬
gat ministros suos. Nunc enim patientia
dei ad pęnitentiam inuitat: ultimo uͦ
dempore. cum homines ꝓpter duriciã
suam & cor impenitens. thesauriz auerut¬
sibi iram indiȩ irȩ. & reuelationis iusti

Expanded text:
non per singulos dies ad vindictam congrenon per singulos dies ad vindictam congregat ministros suos: nunc enim patientia Dei ad poenitentiam invitat; ultimo vero tempore, cum sibi homines propter duritiam suam et cor impoenitens, thesaurizaverint iram in die i
Abbreviated transcription (Latin):
cat poplos: Ipse iustus: qui reddet unicuiq
scdm oꝑa sua. Ipsc fortis: qui etiam ꝑsecu¬
tores impios. cum sit potentissimus. pro
nr̃a salute tolerauit. Ipse longanumis:
qui etiam ipsos qui ꝑsecuti sunt. ñ statim
post resurrectionem ad supplicium rapuit.
s sustinuit. ut se aliquando ad salutem
ab impietate conuerterent: & adhuc su¬
stinet. seruans ultimo iudicio ultimam
penam: & nunc usq inuitans peccatores
ad penitentiam: Non iram adducens. ꝑ
singłos dies. Significantius fortasse dr̃.
iram adducens.quam irascens: & ita iN
exemplaribus grecis inuenimus: ut ñsit
in ipso ira qua punit. sed in animis eorum
ministrorum qui preceptis ueritatis ob¬
temꝑant: ꝑ quos iubet᷑ etiam inferiorib
ministris qui uocantur angłi iracundiȩ
ad punienda peccata: quos iam ñ ꝓpter
iusticiam qua non gaudent. s propter
maliciam pena humana delectat. Hon
gͦ ds̃ iram adducit ꝑsingulos dies: idest

Expanded text:
cat populos? Iste justus, qui reddet unicuique cat populos? Iste justus, qui reddet unicuique secundum opera sua . Ipse fortis, qui etiam persecutores impios, cum sit potentissimus, pro nostra salute toleravit. Ipse patiens, qui etiam ipsos qui persecuti sunt, non statim post resurrectionem ad supplicium rapuit, sed sustinuit: ut se aliquando ad salutem ab illa impietate converterent, et adhuc sustinet, servans ultimo judicio ultimam poenam, et nunc usque invitans peccatores ad poenitesingulos dies. Significantius fortasse dicitur, iram adducens, quam irascens et ita in exemplaribus graecis invenimus: ut non sit in ipso ira qua punit, sed in animis eorum ministrorum qui praeceptis veritatis obtemperant; per quos jubetur etiam inferioribus ministeriis qui vocantur angeli iracundiae, ad punienda peccata, quos jam non propter justitiam, qua non gaudent, sed propter malitiam poena humana delectat. Non ergo Deus iram adducit per singulos dies, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
unaginationes. de inftriorib hoc ẽ terre¬
nis carnalibusq rebus attracte sunt. Ita fit.
ut serutans corda & renes deus. & ꝑspici¬
ens incorde rectas cogitationes. in renib
nullas delectationes : instum auxilium
prebet reccis corde: ubi mundis cogitatio¬
nibus suꝑnę delectationes sociantur. Et
ideo inalio psalmo. cum dixisset. insuꝑ et
usq ad noctem increpauerunt me renes
mei: subiecit de auxilio dicens. ꝓuidebã
dominum inconspectu meo semꝑ. qͣm a
dextris ẽ michi ne commouear: ubi osten¬
dit. suggestiones tantum se a renib passr̃.
non etiam delectationes: quas si pateret᷑.
utiq commouerecur. Dix̃ autem.a dextͥs
est michi dominus necommouear: deinde
subiungit. ꝓpter hoc delectatum ẽ cor
meum: ut renes cum increpare potue¬
rint. non delectare. Nonitaq in renibus:
sed ibi facta est delectatio. ubi adu̾sus renũ
increpationem prouisus ẽ ds̃ adextris eẽ:

Expanded text:
imaginationes de inferioribus, hoc est terreimaginationes de inferioribus, hoc est terrenis carnalibusque rebus, attractae sunt. Ita fit, ut scrutans corda et renes Deus, et perspiciens in corde rectas cogitationes, in renibus nullas delectationes, justum auxilium praebeat rectis corde, ubi mundis cogitationibus supernae delectationes sociantur. Et ideo in alio psalmo cum dixisset, Insuper et usque ad noctem increpaverunt me renes mei, subjecit de auxilio, dicens: Providebam Dominum in conspectu meo semper, quoniam a dextris est mihi ne commovear . Ubi ostendit suggestiones tantum se a renibus passum, non etiam delectationes, quas si pateretur, utique commoveretur. Dixit autem, A dextris est mihi Dominus, ne commovear; deinde subjungit, Propter hoc delectatum est cor meum : ut renes eum increpare potuerint, non delectare. Non itaque in renibus, sed ibi facta est delectatio, ubi adversus renum increpationem provisus est Deus a dextris esse,
Abbreviated transcription (Latin):
nunc iustificati salui erimus abira ꝑ ipsũ:
lustum auxilium meum adomino.qui sal¬
uos facit rectos corde Dirigit ustum.
serutans corda & renes ds̃: iusto autem au¬
xilio saluos facit rectos corde. Nam sicut
serutatur corda &e renes.ita saluos fac̃ rect̾oᷤᷤ
corde & renib: quia cogitationes ⁊ male sunt
inprauo corde ⁊ &e bone inrecto corde Delec¬
tationes autem non bonȩ adrenes ꝑtinent.
non ad renes. sed ad ipsum cor. Propterea
non ita dici possunt recti renib sicut di¬
cuntur recti corde.⁊ cum iam ubi cogitatio
ibi & delectatio est: quod fieri non potest.
nisi cum diuina atq eterna cogitantur
Dedisti inquit leciciam incorde meo: cum
dixisset. signatum est suꝑ nos lum̃ nultus
domine. Nam fantasmata rerum tempora¬
lium. quȩ sibi anunus fingit cum spe ua¬
na mortaliq lactatur. quamuis manibus
imaginib afferant semꝑ delitam insanãq
leticiam ⁊ non tamen cordi hec delectatio
s: renibus tribucnda est: quia illȩ omnes

Expanded text:
nc justificati, salvi erimus ab ira per ipsum Justum auxilium meum a Domino, qui salvos facit rectos corde. Dirigit justum, scrutans corda et renes Deus: justo autem auxilio salvos facit rectos corde. Non sicut scrutatur corda et renes, ita salvos facit rectos corde et renibus: quia cogitationes et malae sunt in pravo corde, et bonae in recto corde; delectationes autem non bonae ad renes pertinent, vero non ad renes, sed ad ipsum cor. Propterea non ita dici possunt recti renibus, sicut dicuntur recti corde, cum jam ubi cogitatio, ibi et delectatio est: quod fieri non potest, nisi cum divina atque aeterna cogitantur. Dedisti, inquit, laetitiam in corde meo, cum dixisset, Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine . Nam phantasmata rerum temporalium, quae sibi animus fingit, cum spe vana mortalique jactatur, quamvis inanibus imaginationibus afferant saepe deliram insanamque laetitiam, non tamen cordi haec delectatio, sed renibus tribuenda est; quia illae omnes
Abbreviated transcription (Latin):
uisicatus ẽ in ipso homine dominico. nato
firmitatem carnis quam sapientia dĩ gesta¬
re dignata est. & passionis humilitatẽ. rec¬
te dr̃: miniusti cum paulominus abangłis.
Sed additur illa clarificatio: qua resurgens
ascendit incelum. Gła inquit & honore
coronasti cum: &e constitiusti eum super
oꝑa manuum tuarum. Nuandoquidem
angłos constitutum accipimus unigeni¬
tum filium: quem minutum paulominꝰ
abangłis. ꝑ humilitatem carnat generati¬
onis atq passionis audimus & credimus.
chil excipit. cum dicit om̃ia. & ne aliter
liceret intelligiꝰ. sic apłs credi iubet cum
dicit. excepto eo qui ei subiecit om̃ia: ce ħ
ipso huius psalmi testimonio utitur ad
hebreos: cum ita uult intelligi eẽ oĩa sub¬

Expanded text:
visitatus est in ipso homine Dominico, nato visitatus est in ipso homine Dominico, nato firmitatem carnis, quam Sapientia Dei gestare dignata est, et passionis humilitatem, recte subditur, Minuisti eum paulo minus ab Angelis. Sed additur illa clarificatio, qua resurgens ascendit in caelum. Gloria inquit et honore coronasti eum, et constituisti eum super opera manuum tuaAngelos constitutum accipimus unigenitum Filium, quem minutum paulo minus ab Angelis per humilitatem carnalis generationis atque passionis audimus et credimus.hil excipit, cum dicit omnia. Et ne aliter liceret intelligi, sic Apostolus credi jubet, cum dicit, excepto eo qui ei subjecit omnia ; et hoc ipso hujus psalmi testimonio utitur ad Hebraeos , cum ita vult omnia intelligi e
Abbreviated transcription (Latin):
tuarum potabis eos. Qm̃ apud te ẽ fons
uitȩ: & in lumine tuo udebimus lumes
Precende domine miscđiam tuam scien¬
tibus te. Memor ẽ igitur hominis ꝑmil¬
tiplicationem miscdiȩ sic̃ iumentorum:
quia multiplicata miscđia. etiam ad long
positos ꝑuenit. Usitat uero filium hoil
eui sub protectione alarum suarum posi¬
&r inlumine suo lumen p̃bet: & eumd¬
liciis potat. & in ebriat abubertate domꝰ
suȩ: ad obliuiscendas erumpnas & errores
preteritȩ conu̾sationis. Hunc filium ho¬
minis. id est hominem nouum: peniten¬
tia ueteris parturit cum dolore & gemitu
Iste quamins nouus tamen adhuc carnał
dr̃. cum lacte nutritur. Non potui uobis
loqui quasi sp̃ualibus. s quasi carnalib:
inquit apłs. Et ut ostenderoe iam regene¬
ratos: tanquam paruuilis ait in xp̃o. lac
uob̃ potum dedi. non escam. Iste cum rela-¬
bitur qd sepe accidit adueterem uitam:
cum exprobatione audit qd homo sit. Hon¬
ne homines estis inquit: & scđm homi¬

Expanded text:
is eos. Quoniam apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen. Praetende misericordiam tuam scientibus te . Memor est igitur hominis per multiplicationem misericordiae, sicut jumentorum; quia multiplicata misericordia etiam ad longe positos pervenit: visitat vero filium hominis, cui sub protectione alarum suarum posiet in lumine suo lumen praebet, et eum deliciis suis potat, et inebriat ubertate domus suae, ad obliviscendas aerumnas et errores praeteritae conversationis. Hunc filium hominis, id est hominem novum, poenitentia veteris parturit cum dolore et gemitu. Iste quamvis novus, tamen adhuc carnalis dicitur, cum lacte nutritur, Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus, inquit Apostolus; et ut ostenderet jam regeneratos, Tanquam parvulis, ait, in Christo, lac vobis potum dedi, non cibum. Iste cum relabitur, quod saepe accidit, ad veterem vitam, cum exprobratione audit quod homo sit: Nonne homines estis, inquit, et secundum homi
Abbreviated transcription (Latin):
hic iam sanus necorrumpatur. orat. Iuxta
illud.ibi dr̃.⁊ saluumme fac ꝓpter miscłiã
tuam: iuxta istud hic dicitur iudica me
domine scđm iusticiam meam. Ibi enim
ut amorbo euadat. remedium: hic autem
ne inmorbum recidat. intionem pecit.
luxta illud dr̃. saluum me fac domine se¬
cundum miscłiam tuam: iuxta hoc dr̃.
iustũ auriliũ meũ adomino. qui saluos fa¬
cit reccos corde. Et illa cnun & ista saluos
facit: sed illa ex egritudine ad salutem
transfert : hec in ipsa salute conseruat. Ita¬
q: ibi misericors auxilium ẽ. quia nullum
habet meritum peccator qui adhuc uisti¬
ficari desidãt. credens ineum qui iustificat
impium: hic autem ustum auxilium ẽ.
qd iam iusto tribuitur. Dicat gͦ ibi pecca¬
dor qui dixit infirmus sum. saluum me fac
domine ꝓpter miscdiam tuam: & dicathic
iustus. qui dixit si reddidi recribuentibus
michi mala. iustum auxilium meum a

Expanded text:
hic jam sanus ne corrumpatur, orat. Juxta hic jam sanus ne corrumpatur, orat. Juxta illud ibi dicitur, Salvum me fac propter misericordiam tuam: juxta istud hic dicitur, Judica me, Domine, secundum justitiam meam; ibi enim ut a morbo evadat, remedium, hic autem ne in morbum recidat, tuitionem petit. Juxta illud dicitur, Salvum me fac, Domine, secundum misericordiam tuam; juxta hoc dicitur, Justum auxilium meum a Domino, qui salvos facit rectos corde. Et illa enim et ista salvos facit; sed illa ex aegritudine ad salutem transfert, haec in ipsa salute conservat. Itaque ibi misericors auxilium est, quia nullum habet meritum peccator, qui adhuc justificari desiderat, credens in eum qui justificat impium ; hic autem justum auxilium est, quia jam justo tribuitur. Dicat ergo ibi peccator qui dixit, Infirmus sum, Salvum me fac, Domine, propter misericordiam tuam; et dicat hic justus, qui dixit, Si reddidi retribuentibus mihi mala, Justum auxilium meum a
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃as. qui scrutatur cor: uidet autem finc
curarum idest delectationes. qui ꝑscrutat᷑
renes: ut cum inuenerit non ad concup¬
centiam carnis. neq ad concupiscentiam
ocłorum. neq ad ambitionem scłi. quȩ om̃a
transeunt tanquam umbra. inclinari cun
nr̃as. sed adgaudia rerum ȩternarum ei¬
tolli. quȩ nulla comitatione uiolait᷑
dirigit iustum. serutans corda ce renes ds
Oꝑa enim nr̃a quş factis er dictis oꝑami
possunt ẽẽ nota hominib: sed quo animo
fiant. &. quo illa ꝑuenire cupiamus. solus
ille nouit. qui scrutatur corda & renes ds̃.
medicinȩ. Unum quosanatur infirmitas.
alterum quo sanitas custoditur. lurta illud
primum. dictum ẽ in suꝑiore psalmo: mi¬
serere mei domine. qm̃ infirmus sum. Iux¬
ta hoc alterum. in hoc psalmo dr̃. si est ini¬
quitas inmanibus meis. si reddidi retribu¬
entibus michi mala: decidam gͦ ab inuni¬
cis meis manis. Ibi enim infirmus ut libet᷑:

Expanded text:
nostras, qui scrutatur cor: videt autem fines nostras, qui scrutatur cor: videt autem fines curarum, id est delectationes, qui perscrutatur renes; ut cum invenerit, non ad concupiscentiam carnis, neque ad concupiscentiam oculorum, neque ad ambitionem saeculi, quae omnia transeunt tanquam umbra , inclinari curas nostras, sed ad gaudia rerum aeternarum sustolli, quae nulla commutatione violantur, dirigat justum, scrutans corda et renes Deus. Opera enim nostra, quae factis et dictis operamur, possunt esse nota hominibus; sed quo animo fiant, et quo per illa pervenire cupiamus, solus ille novit, qui scrutatur corda et renes Deusmedicinae; unum quo sanatur infirmitas, alterum quo sanitas custoditur. Juxta illud primum, dictum est in superiore psalmo, Miserere mei, Domine, quoniam infirmus sum: juxta hoc alterum, in hoc psalmo dicitur, Si est iniquitas in manibus meis, si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam ergo ab inimicis meis inanis; ibi enim infirmus ut liberetur,
Abbreviated transcription (Latin):
ne simulationis: nisi dum scrutatur corda
&e renes ds̃. uidens omnium cogitationes
que nomine cordis significate sunt. et de¬
lectationes quȩ nomine renum intelligui¬
tur: Recte quippe temporalium & t̃renaꝵ
rerum delectatio renibus tribuitur: quia
&e ipsa pars est inferior hominis: & ea rego
est. ubi carnalis gencralis uoluptas habitat
ꝑ quam in hanc erumpnosam & fallacis le¬
ticie uitam. ꝑ successionem prolis natura
humana transfundit᷑. Scrutãs gͦ cor nr̃m ds̃
&e ꝑspiciens ibi ẽẽ ubi c̃ thesaurus ñr̃. idẽ
in cęlis: scrutans etiam renes. & perspicis
non nos acquiescere carni ce sanguini. sed
delectari indomino: dirigit iustum inip¬
sa conscientia coram se ubi nullus homi¬
num udet: sed solus ille qui perspicit. qͥd
quisq cogitet. & quid quemq delectet. fii
enim cure. delectatio est: quia eo quisq cu¬
ris ce cogitationibus nititur. ⁊ ut ad suan
delectationem ꝑueniat. Uidet igiturcutĩ

Expanded text:
ne simulationis, nisi dum scrutatur corda ne simulationis, nisi dum scrutatur corda et renes Deus, videns omnium cogitationes, quae nomine cordis significatae sunt, et delectationes, quae nomine renum intelliguntur? Recte quippe temporalium et terrenarum rerum delectatio renibus tribuitur; quia et ipsa pars est inferior hominis, et ea regio est ubi carnalis generationis voluptas habitat, per quam in hanc aerumnosam et fallacis laetitiae vitam, per successionem prolis natura humana transfunditur. Scrutans ergo cor nostrum Deus, et perspiciens ibi esse ubi est thesaurus noster , id est in coelis; scrutans etiam renes, et perspiciens non nos acquiescere carni et sanguini , sed delectari in Domino, dirigit justum in ipsa conscientia coram se, ubi nullus hominum videt, sed solus ille qui perspicit quid quisque cogitet, et quid quemque delectet. Finis enim curae delectatio est; quia eo quisque curis et cogitationibus nititur, ut ad suam delectationem perveniat. Videt igitur curas
Abbreviated transcription (Latin):
Typsi. iustus iustior fiat: ce sordidus sor¬
descat adhuc. Uidetur enim consummata
nequicia hominum: qui crucifixerunt
filium dĩ Sed eorum maior ẽ. qui noluer̃
recte uiuere. & oderunt precepta uerita¬
tis: pro quibus crucifixus ẽ filius dei.
Consummetur ergo inquit nequicia pec¬
catorum ⁊ id est ꝑueniatur ad summam
nequiciam: ut possit iustum iã uenire
uidiciũ. Sed qm̃ non solum dictum est.
sordidus sordescat adhuc. sed etiam dic¬
tum est. iuistus uistior fiat: ad nectit & dic̃.
Et dirige iustum: serutans corda ce renes
ds̃. Quomodo ergo uistus dirigi potest.
nisi inocculto: quando etiam illa. que ini
inicio temporum xp̃ianorum. cum adhuc
ꝑsecutione scłarium hominum scĩ preme¬
rentur. miranda uidebantur hominibus.
nunc postquam intanto culmine nomen
cepit cẽ xp̃ianum. creuit hẏpocrisis. idẽ
malunt hominibus placere quam deo: Qͦ¬
modo gͦ dirigitur ustus intanta confusio¬

Expanded text:
lypsi: Justus justior fiat, et sordidus sorlypsi: Justus justior fiat, et sordidus sordescat adhuc . Videtur enim consummata nequitia hominum qui crucifixerunt Filium Dei; sed eorum major est qui nolunt recte vivere, et oderunt praecepta veritatis pro quibus crucifixus est Filius Dei. Consummetur ergo, inquit, nequitia peccatorum; id est, perveniatur ad summam nequitiam, ut possit justum jam venire judicium. Sed quoniam non solum dictum est, Sordidus sordescat adhuc, sed etiam dictum est, Justus justior fiat, annectit et dicit: Et diriges justum, scrutans corda et renes Deus. Quomodo ergo justus dirigi potest, nisi in occulto; quando etiam per illa quae initio temporum christianorum, cum adhuc persecutione saecularium hominum sancti premerentur, miranda videbantur hominibus, nunc postquam in tanto culmine nomen coepit esse christianum, crevit hypocrisis, id est malunt hominibus placere quam Deo? Quomodo ergo dirigitur justus in tanta confusio
Abbreviated transcription (Latin):
se uidicari postulat scđm innocentiã¬
suam. qui uere dicere potuerit: si reddi
di retribuentibus michi mala. Quod au¬
tem addidit suꝑ me. non adinnocentiam
tantum sed ad iusticiam quoq subaudi¬
ri potest: ut iste sit sensus. Iudica me
domine scđm iusticiam meam. & scđm
innocentiã meã suꝑ me quȩ usticia & in¬
nocentia suꝑ me ẽ: quo additamento de¬
monstrat. idipsum qđ anima iusta est &
innocens. non ꝑse habere. s ꝑ illustrantẽ
ialio psalmo. Ti illuminabis lucernam
meam domine. Et de iohe dicitur: quia
nonerat ille lumen: sed testimonium ꝑhi¬
bebat delumine. Lue erat lucerna ardens
&& lucens. Lumen gͦ illud. unde anime tan¬
quam lucerne accenduntur⁊ non alieno
sed ꝓprio splendore prefulget: qd est ipsa
quam si lucerna ardens & lucens. diceret.
udica me scđm flammam quȩ suꝑmeẽ:
idest nonque sum ego: sed qua fulgeoac
cia peccatorum. Consummetur inquit.
ꝑficiatur: scđm illud quod est in apoca¬

Expanded text:
e judicari postulat secundum innocentiam, qui vere dicere potuit: Si reddidi 36 retribuentibus mihi mala. Quod autem addit, Super me, non ad innocentiam tantum, sed ad justitiam quoque subaudiri potest, ut iste sit sensus: Judica me, Domine, secundum justitiam meam, et secundum innocentiam meam, quae justitia et innocentia super me est. Quo additamento demonstrat idipsum quod anima justa est et innocens, non per se habere, sed per illustrantem in alio Psalmo, Tu illuminabis lucernam meam, Domine ; et de Joanne dicitur, quia non erat ille lumen, sed testimonium perhibebat de lumine . Ille erat lucerna ardens et lucens . Lumen ergo illud unde animae tanquam lucernae accenduntur, non alieno, sed proprio splendore praefulget, quod est ipsa quam si lucerna ardens et lucens diceret: Judica me secundum flammam quae super me est, id est, non qua sum ego, sed qua fulgeo acctia peccatorum. Consummetur, inquit, perficiatur, secundum illud quod est in Apoca
Abbreviated transcription (Latin):
mĩa: quia sic miror quasi lapidei ibi sint.
ria uigine nasceretur. Preco erat nũtias
udieem futurum. legamꝰ illum. quantũ
angustia temporis patitur: ñ ꝓ affectu do¬
loris nr̃i : s. ut dixi. quantũ angustia dem

Expanded text:
t Christi misericordia, quia sic miror quasi lapidei ibi sint, et t Christi misericordia, quia sic miror quasi lapidei ibi sint, et ria virgine nasceretur: praeco erat nuntians judicem futurum. Legamus illum quantum angustia temporis patitur, non pro affectu doloris nostri, sed, ut dixi, quantum angustia tem
Abbreviated transcription (Latin):
clesie: Cuiꝰ figura erat illud unguentum:
fidelib dix̃. Et quid dix̃: Xp̃i bonus odor
sumꝰ in om̃i loco. In om̃i loco dixit paulus
xp̃i bonꝰ odor sumꝰ in om̃i loco quid dicit
Eccła. hunc bonum odorẽ significabat illud
osa uenundari ⁊ proficẽ pauꝑib. odorem
enim bonĩ xp̃i uendere uolebant: quid
respondic dñs: Ut quid molesti esti muli¬
eri: Bonũ opꝰ. oꝑata ẽ in me. Et quid am¬
pliꝰ dicam: quã do ipse dix̃. ubiẽq aut̃ hoc¬
Quare aurẽ calumpniatorib accõmodare uat
Aut mentitꝰ ẽ dñs: aut fefellit illũ. Eligan
quid dicant. Aut mentitam dicant ueritas
aut deceptam dicant ueritatẽ. Ubic̃q pn¬
dieabit᷑ hoc eũgłm. & quasi quereres abo
ubi enim pretieabit᷑.: in coto mundo inq̃
Psalmum audiamꝰ: uideamꝰ si hoc drx̃. Aud¬
amꝰ qd plangendo cantat᷑. Et uere dignans
luctu: quando cãtat᷑ surdis. Miror fr̃s fi hi¬
die psalmus iste legit᷑ un parce donati.

Expanded text:
clesiae? Cujus figura erat illud unguentum? fidelibus dixit. Et quid dixit? Christi bonus odor sumus in omni loco. In omni loco dixit Paulus Christi bonus odor sumus in omni loco, quis dicit? Ecclesia. Hunc bonum odorem significabat illud osa venumdari, et proficere pauperibus, odorem enim bonum Christi vendere volebat, quid respondit Dominus? Utquid molesti estis mulieri? Bonum opus operata est in me. Et quid amplius dicam, quando ipse dixit: Ubicumque autquare aurem calumniatoribus accommodare? Aut mentitus est Dominus, aut fefellit illum? Eligant quid dicant: aut mentitam dicant veritatem, aut deceptam dicant veritatem. Ubicumque praedicabitur hoc Evangelium. Et quasi quaereres ab eo: Ubi enim praedicabitur? In toto mundo, inquit. Psalmum audiamus, videamus si hoc dicit. Audiamus quod plangendo cantatur, et vere digna res planctu quando cantatur surdis. Miror, fratres, si hodie psalmus iste legitur et in parte Donati.
Abbreviated transcription (Latin):
ame. quia mitis sum & humilis corde.
Iugum enim meum lene ẽ: &e sarcina mea
leuis ẽ Et uiam pacis ñ cognouerunt.
hauc utiq quã dñs ut dixi commemorat
inuigolem & sarcina leui. Non ẽ timor
cium minatur. Qui deuorant plebem
meam. sic̃ cibum panis: idẽ cotidie. Cib
enim panis: cotidianus ẽ. Dcuorant aũt
popłm. qui sua commoda ex illo capiunt.
non referentes ministerium suum adgłam
dĩ: & ad eorum qͥb presunt salutẽ Dñm¬
qui ea desidãt que illi displicent. Iuic
trepidauerunt timore. uͥ ñ erat timor. ⁊d
est in dampno rerum temporaliũ. Dixe¬
runt enim Si relinquamus cum sic cre¬
dent in ecumom̃s: & uenient romani: et
tollent nob̃ & locum & gentẽ. Timuert̃
regnum t̃renum amittere. uͥ non erat ti¬
mor: & amiserunt regnum celoꝵ qd̾ time¬
ie debuerant. Et hoc de om̃ib tempora¬
lib cominodis intelligendum ẽ: quoꝵ
amissionem cũ timent homines ad et̃na

Expanded text:
. Jugum enim meum lene est, et sarcina mea levis est . Et viam pacis non cognoverunt: hanc utique quam Dominus, ut dixi, commemorat, in jugo leni et sarcina levi. Non est timor cium minatur. Qui devorant populum meum sicut cibum panis: id est quotidie; cibus enim panis quotidianus est. Devorant autem populum, qui sua commoda ex illo capiunt, non referentes ministerium suum ad gloriam Dei, et ad eorum quibus praesunt salutemqui ea desiderat quae illi displicent. Illic trepidaverunt timore, ubi non erat timor: id est, in damno rerum temporalium. Dixerunt enim: Si relinquamus eum sic, credent in eum omnes, et venient Romani, et tollent nobis et locum et gentem . Timuerunt regnum terrenum amittere, ubi non erat timor; et amiserunt regnum coelorum, quod timere debuerant: et hoc de omnibus temporalibus commodis intelligendum est, quorum amissionem cum timent homines, ad aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
ditorem. ⁊diligere scłm: & seruire crea¬
ture potius quam creadori Consilium
in opis confudistis. qm̃ dñs spes eius est:
id est contempsistis humilem aduentũ
filii dĩ. quia in co non uidistis pompã
scłi: ut hi quos uocabat. in dõ solo spem
nisi ipsc cuius humilitatem contempsistiᷤ:
Ipse enim inclaritate uenturus ẽ ad iudi¬
cium uuuorum & mortuorum. regnũq
iustorum: ut qm isto humili aduentu
facca ẽ cecitas ex parce isrł. ut plenitu¬
do gentium intraret. ⁊ in illo alio fiat qd
sequitur: & sic om̃is isrł saluus fiet. Pro
uideis eñi apłs etiã illud ysaiȩ testimoni¬
um accipit qͦ dictum ẽ. ueniet ex syon

Expanded text:
eculum, et servire creaturae potius quam Creatori . Consilium inopis confudistis, quoniam Dominus spes ejus est: id est, contempsistis humilem adventum Filii Dei, quia in eo non vidistis pompam saeculi: ut hi quos vocabat, in Deo solo spem nisi ipse cujus humilitatem contempsistis? Ipse enim in claritate venturus est ad judicium vivorum et mortuorum, regnumque justorum; ut quoniam isto humili adventu facta est caecitas ex parte Israel, ut plenitudo Gentium intraret , in illo alio fiat quod sequitur, et sic omnis Israel salvus fieret: pro Judaeis enim Apostolus etiam illud Isaiae testimonium ac
Abbreviated transcription (Latin):
ammum : & sic excecant. ut possit etian
dicere impruidens incorde suo: ñ ẽ deus
Sicut enim ñ ꝓbauerunt dm̃ hab̃e inul¬
ticiã: dedit illos ds̃ inreꝓbum sensum.¬
Usq ad unum. uł cum ipso uno pot̃ intel¬
ligi. ut nullus hominum intelligatur: uł
sicut dicimus. iste ager usq ad mare ẽ: et
nonutiq simul computamus & mare. Et
iste ẽ melior ĩtellectus: ut nemo intelliga¬
tur fecisse bonitatem usq ad xp̃m: quia
ñ potest quisꝗͣ hominum faccre bonitatẽ.
nisi ipse monstrauerit. Et illud uerumẽ:
eos appellauerit filios hominum ꝓpt̃ uniꝰ
dĩ cultum. incomparatione gentilium: de
quib arbitror suꝑius dictum : dixit im¬
prudens incorde suanonẽ ds̃: et cetera.
Prospicit autem dominus ut uideat ꝑ
animas scãs suas: qd significat id qd dic¬
tum est de celo. Nam ꝑsemet ipsum. incħ

Expanded text:
animam, et sic excaecant, ut possit etiam dicere insipiens in corde suo: Non est Deus: sicut enim non probaverunt Deum habere in notitia, dedit illos Deus in reprobum sensumue ad unum: vel cum ipso uno potest intelligi, ut nullus hominum intelligatur: vel sicut dicimus, Iste ager usque ad mare est; non utique simul computamus et mare. Et iste est melior intellectus ut nemo intelligatur fecisse bonitatem usque ad Christum; quia non potest quisquam hominum facere bonitatem, nisi ipse monstraverit: et illud verum est; eos appellaverit filios hominum, propter unius Dei cultum, in comparatione Gentilium de quibus arbitror superius dictum: Dixit imprudens in corde suo, Non est Deus, et caetera. Prospicit autem Dominus, ut videat per animas sanctas suas: quod significat id quod dictum est, de coelo; nam per seipsum n
Abbreviated transcription (Latin):
tiles facti s̃: id est. iudei tales facti sunt
quales & gentes. de quib supradictum ẽ
Nonẽ qui faciat bonum: non ẽ usq: ad
unum: similit̃ ut supra intelligendũ.
S epulchrum patens ẽ guttur coꝵ aut
uoracitas significatur inhiantis gulȩ:
aut in allegoria. qui occidunt ce quaside¬
rio quod petro dictum ẽ. macta & mandu¬
ca. ut in fidem suam & bonos mores
gentes conuerteret. Tinguis suis dolo¬
se agebant. Comes est uoracib adulatio:
ce omnib malis. Uenenum aspidum sub
labiis corum. Uenenum dolumdiẽ: as¬
pidum autem. quia nolunt audire p̃cep¬
ia legis: sic̃ aspides nolunt audire uerba
incantantis: qd in alio psalmo euidentiꝰ
dr̃. Quorum os. maledictione ot amaritu¬
dine plenum ẽ. Hocẽ uenenum aspidum.
Ueloces pedes eorum ad effundendũ san¬
guinem: consuetudine malefaciendi Con¬
tricio & infelicitas inuiis eorum. Om̃s
enim maloꝵ hominum uiȩ: plenȩ sunt
laborib & miseria. Idõ dominus clamat.

Expanded text:
udaei tales facti sunt, quales et Gentes, de quibus supra dictum est. Non est qui faciat bonum, non est usque ad unum: similiter ut supra intelligendum est. Sepulcrum patens est guttur eorum. Aut voracitas significatur inhiantis gulae; aut in allegoria, qui occidunt et quasi derio quod Petro dictum est, Macta et manduca ; ut in suam fidem et bonos mores Gentes converteret. Linguis suis dolose agebant: comes est voracibus adulatio et omnibus malis. Venenum aspidum sub labiis eorum: Venenum dolum dicit; aspidum autem, quia nolunt audire praecepta legis, sicut aspides nolunt audire verba incantantis , quod in alio psalmo evidentius dicitur. Quorum os maledictione et amaritudine plenum est: hoc est, venenum aspidum. Veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem: consuetudine malefaciendi. Contritio et infelicitas in viis eorum: omnes enim malorum hominum viae plenae sunt laboribus et miseria; ideo Dominus clamat: