comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dext̾am meã. & in uoluntate tua deduxisti
me. Ut subiciam aute faciem eius sẽꝑ genteᷤ
innoĩe iħu ome genu flectatur. & dorsa re
gum uertam: quia deniones infugam con-¬
uertam. Et aꝑiã coram eo ianuas huma¬
noꝵ cordium ÷ et porte mentium ei ñ clau¬
dentur: sed patebunt ut gaudentes eum sus¬
cipiant. Q autẽ seqͣr. ego ante te ibo. & gło¬
sos t̾re humiliabo: scd̾m illud qđ suꝑius ait.
debet intelligi. Quis suscitauit ab oriente
confringam. Es quia rubigine ñ confumit᷑
ualde durabile ẽ. Et quid ꝑportas ereas nisi
diu obserati humanaꝵ mentiũ aditus ex pri¬
munt᷑: Quid ꝑ uectes ferreos. insi dura obsti¬
natio male uoluntatis figurat᷑: que ianuam
cordis xp̃o non sinit aꝑiri: Conteram gͦ uirtu¬
tute fp̃s mei portas mentiũ eri similes indiu¬
turna duritia et uectes int̾nȩ obstinationis ut
ferrum duros ut & durissima corda ad uen¬
tui gr̃ȩ gr̃e pateant. Et dabo tͥ thesauros
absconditos. et archana secretoꝵ ÷ ut intesint

Expanded text:
uxisti me . » Ut subjiciam ante faciem ejus gentes, ut « in nomine Jesu omne genu flectatur . » Et dorsa regum earum vertam, quia daemones in fugam convertam. Et aperiam coram eo januas humanorum cordium, et portae mentium ei non claudentur, sed patebunt, ut gaudentes eum suscipiant. Quod autem sequitur: Ego ante te ibo, et gloriosos terrae humiliabo, secundum quod superius ait, intelligi debet: « Quis suscitavit ab oriente confringam. » Aes quia rubigine non consumitur, valde durabile est. Et quid per portas aereas nisi diu obserati humanarum mentium aditus exprimuntur? Quid per vectes ferreos nisi dura obstinatio malae voluntatis figuratur, quae januam cordis Christo non sinit aperiri? Conteram ergo virtute Spiritus mei portas mentium aeri similes in diuturna duritia, et vectes internae obstinationis ut ferrum duros, ut et durissima corda adventui gratiae tuae pateant. Et dabo tibi thesauros absconditos, et arcana secretorum, ut « in te sint
Abbreviated transcription (Latin):
de captiuitate erat laxaturus. Sec̾s. Et
uocauite nomine tuo⁊ assimilauite & eogno¬
usti me. N ominatim uocaui de pͥusqͣm eẽs.
ut ysaac & losiam olim ante uocauerun.
Assimilaui te mappellatione filio meo. it
et tu xp̃c idest unctus uocareris. atq cyrꝰ
idẽ heres: eo qđ auuncł tui darii heredita¬
sime pura mente cognousses seures qõ ser̃s¬

Expanded text:
de captivitate erat relaxaturus. Sequitur: « Et vocavi te nomine tuo assimilavi te, et non cognovisti me. » Nominatim vocavi te, priusquam esses, ut Isaac et Josiam olim ante vocaveram. Assimilavi te in appellatione Filio meo, ut et tu Christus, id est unctus vocareris, atque Cyrus, id est haeres, eo quod avunculi tui Darii haereditasi me pura mente cognovisses, scires quod se
Abbreviated transcription (Latin):
nu tua. Portas ereas conteram⁊ et uectes fer¬
reos confringam. Et hoc ita factum ẽ. Qui
enim muri pͥus in expugnabiles obsidente
tiro ñ st̃ subu̾si: Tet̾a inhunc modũ facile poᷤᷤ¬
sunt intelligi. Subdit em̃. & dabotͥ thes¬

Expanded text:
nu tua, portas aereas conteram et vectes fernu tua, portas aereas conteram et vectes ferreos confringam. Et hoc ita factum est. Qui enim muri prius inexpugnabiles obsidente Cyro non sunt subversi? Caetera in hunc modum facile possunt intelligi. Subdit enim: VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
et głosos t̾rȩ humiliabo. & cȩt̾a. R eges inpo¬
pło iudeoꝵ ungebant᷑ oleo sco. et idcirco uo¬
cabant᷑ xp̃i. idẽ uncti. Sed apud gentiles
non fiebant hȩc unctio. Cur gͦ cyrus appel¬
latur. xp̃c cum ñ sit oleo benedictionis unctꝰ.
Quia imꝑialis dignitas reputatim ei. ꝓun¬
ctione. Quod aittẽ ait hȩc dicit dñs xꝑo meo
eyro: tale ẽ. ac si dice̾t. Hȩc dico ego dñs regi
meo eyro. Uel cirum dicit pat̾. ẽẽ suũ regem
app̃hendi dext̾am. idẽ. uirtutem dedi ut nul¬
lus fortitudini eius ualeret resistere: ut
subitiam ei gentes. idẽ. babilonios. et medios
et egiptios. cȩtãsq gentes: & dorsa regum
eaꝵ infaciem eius uertam ut fugiant. Quȩ
eium gens illi resistere potuit: Quis regũ
ñ ei terga dedit: Et aꝑiam coram eo ianu¬
as÷ & porte ũ claudentur. Ouiȩ enim etui¬
tas illi ñ patuit: Ego inquit ante te ibo id
ẽ t̾rorem meũ eis inmittam. ad quos uen¬
turus eris. et głiosos t̾re humiliabo subma¬

Expanded text:
et gloriosos terrae humiliabo, » et caetera. Reges in populo Israel ungebantur oleo sancto, et idcirco vocabantur christi, id est uncti, sed apud gentiles non fiebat haec unctio. Cur ergo Cyrus appellatur christus, cum non sit oleo benedictionis unctus? Quia imperialis dignitas reputatur ei pro unctione. Quod autem ait: Haec dicit Dominus christo meo Cyro, tale est, ac si diceret: Haec dico ego Dominus christo meo Cyro. Vel Cyrum dicit Pater suum regem esse.apprehendi dexteram, id est virtutem dedi, ut nullus fortitudini ejus valeret resistere. Ut subjiciam ei gentes, id est Babylonios, et Medos, et Aegyptios caeterasque gentes, et dorsa regum earum in faciem ejus vertam, ut fugiant. Quae enim gens illi resistere potuit? Quis regum non ei terga dedit? « Et aperiam coram eo januas, et portae non claudentur. » Quae enim civitas illi non patuit? Ego, inquit, ante te ibo, id est terrorem meum eis immittam, ad quos venturus eris: et gloriosos terrae humiliabo sub ma
Abbreviated transcription (Latin):
scientiȩ. & ex antiquis patͥb stelle exemploꝵ
atq uirtatum nob̃ lucent. Quos dñs exten¬
uendo eos expandit. Extensis uͦ celis stabilitͣ
t̾ra: quia expositis sacris uoluminib confir¬
mat᷑ mens nr̃a ut iam ñ simus paruuli fluc¬
destatur ⁊ ñ excludit asua oꝑatione filium. sed
idola. Quscũq enim pat̾ fecit: hec & filitis
similit̾ facit. In seꝑabilis quippe ẽ oꝑatio tri¬
nitatis. Seo R. Irrita faciens signa diuino
rum ⁊ et ariolõs infurorẽ uertens. Diumi
signu quȩdã obseruabant aquib causas
diuinationis fumebant ÷ sed hȩc dñs irrita fe¬
cit. ut nichil ueri ꝑ ea noscẽtur. Ariolos etiã
qui iuxta demonũ aras uaticinabant᷑ infu¬
rorem uertit᷑ nt nichil infi furere. & bachari
sp̃u demoniaco possent. Seor. Conuertens
sapientes retrorsum÷ et scientiam eoꝵ stultã¬
is faciens. Sapientes scłi conu̾tit retrorsum
Idẽ. ininsipientiam ÷ & uanã scientiam eoꝵ
stultam fecit. Scͥptum ẽ eñi. Edam sapientiã

Expanded text:
sunt, ex quibus in Patribus stellae exemplorum atque virtutum nobis elucent. Quos Dominus extenm exponendo expandit. Extensis vero coelis stabilitur terra; quia expositis sacris voluminibus confirmatur mens nostra, « ut jam non simus parvuli fluctestatur, non excludit a sua operatione Filium, sed idola. « Quaecunque enim Pater fecerit, haec et Filius similiter facit . » Inseparabilis quippe est operatio Trinitatis. rum, et hariolos in furorem vertens. » Divini signa quaedam observabant, a quibus causas divinationis sumebant. Sed haec Dominus irrita fecit, ut nihil veri per ea nosceretur. Hariolos etiam, qui juxta daemonum aras vaticinabantur, in furorem vertit, ut nihil nisi furere et bacchari spiritu daemoniaco possent. Sequitur: « Convertens sapientes retrorsum, et scientiam eorum stultam faciens. » Sapientes saeculi convertit retrorsum, id est in insipientiam: et vanam scientiam eorum stultam fecit. Scriptum est enim: « Perdam sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
Hec enĩ dic̃ eccłia que inomĩb lingius et
gentib ẽ. Quȩ & inde suũ ẽẽ dicit imꝑiũ
quia in toto orbe dominat᷑. De illis uͦ qui
uenient et confundent᷑ om̃s qui repugnãt
et confundent᷑ de malis siuis penitentiã
agendo ⁊ uł post modũ. ut ante tͥbunal
eius stent. et et̾ne confusionis obpbrium

Expanded text:
ec enim dicit Ecclesia, quae in omnibus linguis et gentibus est. Quae et inde suum dicit imperium, quia in toto orbe dominatur. De illis vero, qui venient, et confundentur omnes qui repugnant et confundentur de malis suis poenitentiam agendo, vel postmodum ut ante tribunal ejus stent, et aeternae conf
Abbreviated transcription (Latin):
etiam p̃positi ȩccłiaꝵ consiliant᷑ simul: insi¬
nodis et consiliis sepe conuenientes. Conu̾sis
qͦq gentib subiungit dñs. Quiꝰ auditũ
fecit hoc abinitio: Et sibi ipsi respondet.
Extunc p̃dixi illud. Predixit enim extũc
idẽ abinitio conu̾sionẽ genitum ÷ p̃nunti

Expanded text:
etiam praepositi ecclesiarum consiliantur simul in syetiam praepositi ecclesiarum consiliantur simul in synodis et conciliis saepe convenientes. Conversis vero gentibus subjungit Dominus: Quis auditum fecit ab initio? Et sibi ipsi respondet: Ex tunc praedixi illud? Praedixit enim ex tunc, id est ab initio conversionem gentium praenuntia
Abbreviated transcription (Latin):
eñĩ tam rectum quã qđ in exugłio p̃ce̾pit
aut loquit᷑. Hac enĩ iusticia fideles iustificai¬
tur qui inlege ñ pot̾ant iuficari. Qui sicut
ibi ait. uenite adme om̃s quilaboratis et
onerati estis ÷ ita et hic quoq subicit dicens.
qui saluati estis ex gentib. Cong̾gamini
caulas sc̃ẽ eccłie ÷ & immneritobone actionis
uenite: & accedite simul om̃s adme. qui spe
saluati estis exgentib. Spe eñĩ facti sumus
sillui. & cur ad me festmãter debeatis accẽ¬
dere: Seqͣr᷑. Nesciert̃ qui leuant signum
sculpture suȩ : & rogant dm̃ ñ saluantem
Qui enim sibi seulpunt idolum et adorail.
nesciuint quid faciunt: quia obscuratumẽ
amini simul. S cĩ enim p̃dicatores postqͣm
annuntiauerant uenientes consiliati ft̃ simult̃
qͣndo iuideis asserentib oport̾e gentiles qui
ad fidem ueniebant circum cidi. paulus cũ
barnaba iherosolimam ascendit. audire
quid de hac re sentirent pͥores apłi. Nunc

Expanded text:
enim rectum quam quod in Evangelio praecepit, enim rectum quam quod in Evangelio praecepit, aut loquitur? Hac enim justitia fideles justificantur, qui in lege non poterant justificari. Qui sicut ibi ait: « Venite ad me omnes, qui laboratis et onerati estis , » ita et hic quoque subjicit, dicenqui salvati estis ex gentibus. » Congregamini in caulas Ecclesiae, et in merito bonae actionis venite, et accedite simul omnes, qui spe salvati estis ex gentibus. « Spe enim salvi facti sumus . » Et cur ad me festinanter debeatis accedere, sequitur: « Nescierunt, qui levant signum sculpturae suae, et rogant Deum non salvantem. » Qui enim sibi sculpunt idolum, et adorant, nesciunt quid faciunt, quia obscuratum est amini simul. » Sancti enim praedicatores postquam annuntiaverunt venientes consiliati sunt simul, quando Judaei asserentes, oportere gentiles, qui ad fidem veniebant, circumcidi, Paulus cum Barnaba Jerosolymam ascendit audire , quid de hac resentirent priores apostoli. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
palam locitus sum mundo: ego semꝑ do¬
cui insinagoga et intemplo quo om̃s iudei
conueniunt: & mocculto locutus sum nichil
Nam qui cõmunẽ salutem annuntiabat
cunctis ad se gen̾alit̾ confluentib : quomͦ in
abscondito loquebatur. At contra heresis
iocculto loquit᷑. in loco terrȩ tenebroso: qͥ
dicit in ꝓu̾biis. Aque furtiuȩ dultiores st̃.
& panis absconditus suauior. Uel ñ inabscõ¬
so locitus ẽ se solum ẽẽ dm̃. qͣndo inmonte
syna de excelso eius u̾tice clamauit. Non er̃t
tibi dii alieni absq me: nec facies tibi idolũ
Sed melius hoc deapłica p̃dicatione accipi¬
turꝰ. Dñs uͦ subdit. Non dixi semini iacob
frustra. querite me. Ne sidicat. Non incassũ
eos aduentum meũ expectare feci qm ad eos ut
ꝓmiseram ueni. Et de doctͥna sua subiun-¬
git. Ego dñs loquens iusticiã: annuntians
recta. Nc si dicat. Omẽ qđ exore meo ꝓcedit
iistum et rectum ẽ. Et reuera sic ẽ. Quid

Expanded text:
mundo, ego semper docui in synagoga et in templo, quo omnes Judaei conveniunt, et in occulto locutus sum nihil . » Nam qui communem salutem annuntiabat cunctis ad se generaliter confluentibus, quomodo in abscondito loquebatur? At contra haeresis in occulto loquitur, in loco terrae tenebroso, quia dicitur in Proverbiis. « Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . » Vel non in absconso locutus est se solum esse Deum, qui in monte Sina de excelso ejus vertice clamavit: « Non erunt tibi dii alieni absque me, nec facies tibi idolum . » Sed melius de apostolica praedicatione accipitur. Dominus vero subdit: « Non dixi semini Jacob: Frustra quaerite me. » Ac si dicat: Non incassum eos adventum meum exspectare feci, quoniam ad eos, ut promiseram, veni. Et de doctrina sua subjungit: « Ego Dominus loquens justitiam, annuntians recta. » Ac si dicat: Omne quod ex ore meo procedit, justum et rectum est. Et revera sic est. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
deserentes. ut intuã partem tͣnseuntes. & tui
erunt. Et post te ambulabunt uestigia
tua sequentes. Qui enĩ dicit in xp̃o sema¬
nere debet sic̃ ille ambulauit et ipse ambula¬
re. Uincti manicis ꝑgent. quia sic uiã iusticie
seq̃ntur ut manus eorum uincłis p̃cepto¬
rum tuoꝵ ab oꝑe malo restringant᷑. Et te
suppliciter ad orabunt: teq dep̃cabunt᷑ di¬
centes quia tantũ inte ẽ ds et ñ ẽ absq te ds¬

Expanded text:
deserentes, et in tuam partem transeuntes, et tui deserentes, et in tuam partem transeuntes, et tui erunt et post te ambulabunt vestigia tua sequentes. « Qui enim dicit in Christo se manere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare . Vincti manicis pergent, quia sic viam justitiae sequentur, ut manus eorum vinculis praeceptorum tuorum ab opere malo restringantur. Et te suppliciter adorabunt, teque deprecabuntur dicentes, quia tantum in te est Deus, et non est absque te D
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s ad cognoscendam ueritatem. & resipis¬
cant a diaboli laqueis. a quo captiui tenẽ¬
tur ad ipsius uoluntatem: Laborabat au¬
tẽ egiptus. et ethiopia negotiabat᷑: quia ce¬
ei gentiles labori t̾reno incumbebant et ne¬
gociis scłarib implicabant᷑. Sed labor egip¬
ti et negotiatio ethiopie tnsibit ad te oqui
captiuitatẽ ñ inprecio diniitts: ut genti¬
les qui intenebris infidelitatis ꝓtemꝑali
uita laborabant. intua fide laborent ꝓsem¬
pit̾na: et qui carnalia sectabant᷑ negotia.
sp̃ales fiant negotiatores. int̾nas diuitias
ac quirentes. Hinc enini simile ẽ regnũ
celoꝵ homini negotiatori querenti bonas
margaritas: qui inuenta una bona marga
rita. abiit et uendidit omĩa quȩ habuit.
et ennt eam. Captiui quoq uiri fublimeᷤ
idẽ. uł heretici uł potentes scłi. aut quili¬
bet ꝑuersi contumaces nc̃ fidelit̾ ad te tͣnsi¬
bunt ÷ maceriam peccatique interte et il¬
los erat tͣnsilientes. uł antiqui hostis castra

Expanded text:
s ad cognoscendam veritatem, et resipiscant a diaboli laqueis, a quo captivi tenentur ad ipsius voluntatem? Laborabat autem Aegyptus, et Aethiopia negotiabatur, quia caeci gentiles labori terreno incumbebant, et negotiis saecularibus implicabantur. Sed labor Aegypti, et negotiatio Aethiopiae transibit ad te, qui captivitatem non in pretio dimittis, ut gentiles, qui in tenebris infidelitatis pro temporali vita laborabant, in tua fide laborent pro sempiterna; et qui carnalia sectabantur negotia, spiritales fiant negotiatores internas divitias acquirentes. Hinc enim: « Simile est regnum coelorum homini negotiatori quaerenti bonas margaritas, qui inventa una pretiosa margndidit omnia quae habuit, et emit illam . Captivi quoque viri sublimes, id est haeretici vel potentes saeculi, aut quilibet versi contumaces, nunc fideliter ad te transibunt, maceriam peccati, quae inter te et illos erat, transilientes, vel antiqui hostis castra
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Non lib̾abunt animã suã demanu flã¬
me. Non sunt prune quib calefiant & focꝰ
ut sedeant ad eum. Facti sunt in morte ari¬
di & mnanes uelut stipula & combussit eos
iguis gehennalis. Nec iam poterunt lib̾a¬
re animas suas demanu flãme illius.: sedibi
sine fine detinebunt᷑ & ardebunt. Neq em̃
prune sũt millo igne quib isti calefiant
delectabilit᷑ quẽ ad modum inhis omĩb
ignibꝰ neq ignis ille ẽ focus. ut sedeant
ad eum qui ibi fũt. sed totam gehennã
ignis ille complet. om̃sq reꝓbos intra
se continens cruciat: neq prunas habet
quia lignis ñ pascit᷑. sed in extinguibilit̾
ardet. Uł in hac uita non sũt eis prune
quib calefiant. et focus ut sedeant adeu̾:
idẽ nullam habent caloris scientiã. nec
illuminantẽ sensum qui eorum tenebas
discu .iui. t̾e possit. et frigus erroris ex¬
consumpta sunt. Nam ut apłs loquitur.
uniꝰ cuiꝰq opus manifestum erit. Dies

Expanded text:
nis: non liberabunt animam suam de manu flamnis: non liberabunt animam suam de manu flammae: non sunt prunae, quibus calefiant, et focus, ut sedeant ad eum. » Facti sunt in morte aridi et inanes velut stipula, et combussit eos ignis gehennalis nec jam poterunt liberare animas suas de manu flammae illius, sed ibi sine fine detinebuntur et ardebunt. Neque enim prunae sunt in illo igne, quibus isti calefiant delectabiliter, quemadmodum in his omnibus ignibus, neque ignis ille est focus, et sedeant ad eum, qui ibi sunt, sed totam gehennam ignis ille complet, omnesque reprobos intra se continens cruciat, neque prunas habet, quia lignis non pascitur, sed inexstinguibiliter ardet. Vel in hac vita non sunt eis prunae, quibus calefiant, et focus, ut sedeant ad eum, id est nullam habent caloris scientiam, nec illuminantem sensum, qui eorum tenebras excutere possit, et frigus erroris exconsumpta sunt. Nam, ut Apostolus loquitur: « Uniuscujusque opus manifestum erit. Dies
Abbreviated transcription (Latin):
nͦ ꝑaugures cȩli quicontemplabant᷑ sydã.
et supputabant menses uexeis annuntia¬
rent uent᷑a. nisi homines suꝑstitiosi desig¬
nant᷑. quiex elem̃tis tempoꝵ explorare fu¬
tura conant᷑: Qualib ait dñs. Cum uidi¬
tis nubem orientem ab occasu ÷ statim
dicitis ninb uenit. et itafiet. Et cum aus¬
trum flantem: dicitis quia estus erit et fit.
Hypocrite faciem cȩli & t̾rȩ nostis ꝓbare.
&ͦ paulus. Dies obseruatis. et m̃ses & tem¬
ꝑa. et annos : timeo ne forte sine causa labo¬
rauerim inuobis. Quiagͦ fupͣdicta babi¬
lonis filia. idẽ mens suꝑsticiosi et ꝑuersi
pͥncipis. magis intalib quam indõ sꝑauit:
recte iam circa obitum ei ꝑ increpationẽ
dicitur. Stent et saluent te augures celi.
qui contemplabant᷑ sidera. et fupputabant
m̃ses ut exeis annuntiarent uent᷑a tibi. D
qui ꝓseipsis stare ñ ualent: quomͦ stabunt
palio: Aut quomͦ saluabunt alium: qui sal
facti sunt quasi stipula÷ et combussit eos ig¬

Expanded text:
 augures coeli, qui contemplabantur sidera, et supputabant menses, ut ex his annuntiarent ventura, nisi homines superstitiosi designantur, qui ex elementis temporum explorare futura conantur? Qualibus ait Dominus: « Cum videritis nubem orientem ab occasu, statim dicitis: Nimbus venit, et ita fit. Et cum austrum flantem, dicitis: quia aestus erit, et fit. Hypocritae, faciem coeli et terrae nostis probare . » Et Paulus. « Dies observatis, et menses, et tempora, et annos: timeo, ne forte sine causa laboraverim in vobis . » Quia ergo supradicta Babylonis filia, id est mens superstitiosi et perversi principis magis in talibus quam in Deo speravit, recte jam circa obitum ei per increpationem dicitur: « Stent et salvent te augures coeli qui contemplabantur sidera, et supputabant menses, ut ex eis annuntiarent ventura tibi. » Sed qui pro se ipsis stare non valent, quomodo stabunt pro aliis? Aut quomodo salvabunt alium, qui salvfacti sunt quasi stipula, et combussit eos ig
Abbreviated transcription (Latin):
fabricatores erroꝵ. Isrł saluatus ẽ indño. sa¬
lute et̾na. Egiptus autẽ ut & supra dictum
ẽ. int̾pretatur tenebre: et ethiopia caligo.
et ethiopiam nisi gentes expͥmunt᷑. tene¬
bris obscuratum habentes intellectum. ali¬
enati a iua dĩ ꝑ ignorantiã quȩ ẽ in illis ꝓpt̾

Expanded text:
alvatus est in Domino salute aeterna. » Aegyptus, ut supra dictum est, interpretatur tenebrae, Aethiopia caligo, et Aethiopiam nisi gentes exprimuntur tenebris obscuratum habentes intellectum, alienati a via Dei per ignorantiam, quae est in i
Abbreviated transcription (Latin):
Nam militia ẽ uita hominis suꝑ t̾ram Cus
militie dñs mandauit ÷ quia uite scoꝵ p̃¬
cepta sic agendi dedit. Qui et de xp̃o suo
gam. Suscitaui idẽ nasci feci eum adiusti¬
ciam facienda : sic̃ & alibi dr. quia suscitabo
dd germen uistum et faciet iudicium & iusti¬

Expanded text:
ominis super terram . » Cui militiae Dominus mandavit, quia vitae sanctorum praecepta sic agendi dedit. Qui de Christo suo, gam. » Suscitavi, id est nasci feci eum ad justitiam faciendam, sicut et alibi dicitur: « Quia suscitabo David germen justum, et faciet judicium et justi
Abbreviated transcription (Latin):
diriget incelum. Et in noĩe ifrł assimilabitia.
ut sit rectissimus qͦd int̾p̃tat᷑ur isrł. Assim¬
demptor eius dñs exercituũ. Ego pͥmus et
ego nouissimus. et absq me ñ ẽ ds. Hȩc u̾ba¬

Expanded text:
dirigit in coelum. Et in nomine Israel assimilabitur, dirigit in coelum. Et in nomine Israel assimilabitur, ut sit rectissimus, quod interpretatur Israel. Assimdemptor eius Dominus exercituum ego primus et ego novissimus et absque me non est deu
Abbreviated transcription (Latin):
arescẽ uł abscise radicitus uix possint & ꝓiec¬
te. Unde quia electorũ utam ꝑ constantiam
suȩ uiriditatis expͥmunt: recte defiliis recłie
dr̃. quia germinabunt int̾ herbas quasi sali¬
ces iuxta p̃ter fluentes aquas. Sc̃ẽ enim eccłie
filii int̾herbas sicut salices germinant: dũ
int̾ arescentem uitã carnalium hominũ. et
ditate ꝑdurant. Qui bene iuxta p̃ter flu¬
entes aquas gernimare ꝑhibent᷑: quia unꝰ¬
quisq eoꝵ ubertatem ad fructum ꝑcipit. ex
mino. & innoĩe ifrł assimilabitur. Iste cdicet
dm̃i ego sum idẽ conficebitur sexp̃ianũ: et
ille factus iacob idẽ supplantator uitioꝵ uo
cabit nom̃ dñi in adiutorium sibi in isto no¬
mine. idẽ in eo qđ ꝑ meritũ actionis suȩ no¬
minat᷑ iacob idẽ supplantor & luctator. Et
hic serib& manu sua dño quia meritum suũ
in libro diuinȩ memorie ꝓpͥa actione assigians

Expanded text:
arescere vel abscissae radicitus vix possint et projecarescere vel abscissae radicitus vix possint et projectae. Unde quia electorum vitam per constantiam suae viriditatis exprimunt, recte de filiis Ecclesiae dicitur, quia germinabunt inter herbas quasi salices juxta praeterfluentes aquas. Sanctae enim Ecclesiae filii inter herbas sicut salices germinant, dum inter arescentem vitam carnalium hominum et e mentis perdurant. Qui bene juxta praeterfluentes aquas germinare perhibentur, quia unusquisque eorum ubertatem ad fructum percipit ex dmino, et in nomine Israel assimilabitur. » Iste dicet: Domini ego sum, id est confitebitur se Christianum, et ille factus Jacob, id est supplantator vitiorum, vocabit nomen Domini in adjutorium sibi; in isto nomine, id est in eo quod per meritum actionis suae nominatur Jacob, id est supplantator et luctator. Et hic scribet manu sua Domino, quia meritum suum in libro divinae memoriae propria actione assignans,
Abbreviated transcription (Latin):
inconseͥptione litt̾aꝵ sed insono uocis consis¬
tit. Et qđ nẽ dñs ait. & rectissime quẽ eleg
tale ẽ. ac sicdicẽt & isrł quem elegi. Sedint̃¬
pres maluit pon̾e rectissimũ: ut ostenderet qͥa
de spũ ali isrłẽ nẽ sermo Cur autem isrł is¬
enim aquas suꝑ sicientẽ: et fluenta suꝑari¬
dam. Effundam aquas sapientiȩ uł sp̃alis
Ande noli timere eos: quia doctrinã tuam
libent̾ suscipient. Señ. Effundam sp̃mme¬
um suꝑ sem̃ tuũ & benedictionẽ meã suꝑstir
nueris: & benelictionẽ grẽ meȩ suꝑ stirpẽ
eorude sp̃alium filioꝵ tuoꝵ. Nam filii ȩcełiȩ
renascentes exaqua et spũ accipiunt donũ sc̃ĩ
sp̃s et suꝑnam benedictionẽ. Secͣꝵ. Et gerim¬
nabunt int̾ herbas quasi salices iuxta p̃ten¬
fluentes aquas. Infructuose quide sũt arbores
salicum ⁊ sed tm̃ tam̃ uiriditatis habent. ut

Expanded text:
in conscriptione litterarum sed in sono vocis consisin conscriptione litterarum sed in sono vocis consistit. Et quod nunc Dominus ait: Et rectissime quem elegi, tale est ac si diceret: Et Israel, quem legi. Sed et interpres maluit ponere rectissimum, ut ostenderet quia de spiritali Israel nunc sermo est. Cur autem Israel is- « Effundam enim aquas super sitientem, et fluenta super aridam. Effundam aquas sapientiae vel spiritamentem gentilium. Unde noli timere eos, quia doctrinam tuam libenter suscipiunt. Sequitur: « Effundam spiritum meum super semen tuum, et benedictionem meam super stirpnueris, et benedictionem gratiae meae super stirpem eorumdem spiritalium filiorum tuorum. Nam filii Ecclesiae renascentes ex aqua et spiritu accipiunt donum Spiritu sancti, et supernam benedictionem. VERS. 4.-- « Et germinabunt inter herbas quasi salices juxta praeterfluentes aquas. » Infructuosae quidem sunt arbores salicum, sed tantum tamen viriditatis habent, ut
Abbreviated transcription (Latin):
do manifestare debuert̃. p̃uaricati fc̃ in me:
quia hoc ut oportebat ñ egerunt. sed stia po¬
tius qm mea que siert̃. E& id̃o ꝯtaminaui
et scõs pͥncipes: quia ꝓpter maloꝵ sac̾dotũ
culpam infamati fc̃ et boni p̃positi. Et de¬
di ad int̾nitionẽ iacob quia multitudinẽ
Unde ad ipsos sp̃ales conseq̃nter sermo utit᷑:
qui eos inter iniquos degentes consolet᷑. Uel
certe duritiam indeoꝵ increpans hactemis.
alloqui blande iam inchoat pͥmitiuã eccłiã
quẽ elegi. Hȩc dic̃ dñs faciens & formanste:
abutero auxiliator tuus. Noli timere ser¬
ue ms iacob & rectissime quẽ elegi. Dñs
fecit hunc iacob: quia creauit eum moꝑib
bonis. et formauit eum in hac iuste uiuen¬
di forma. ut nob̃̾ dicẽt imitatores meiesto¬
te frs. & obseruate eos qui ita ambulant
conflictus. Unde & p̃cepit ei ne timeret eos
hebraice lingue rectissimus int̾pretatur.
Quod autẽ uir uidens dm̃ diei solet: non

Expanded text:
do manifestare debuerunt, praevaricati sunt in me, do manifestare debuerunt, praevaricati sunt in me, quia hoc, ut oportebat, non egerunt, sed tua potius quam mea quaesierunt. Et ideo contaminavi sanctos principes, quia propter malorum sacerdotum culpam infamati sunt et boni praepositi. Et dedi ad internecionem Jacob, quia multitudinem Unde ad ipsos spiritales consequenter sermo vertitur, qui eos inter iniquos degentes consoletur. Vel certe duritiam Judaeorum increpans hactenus alloqui blande jam inchoat primitivam Ecclesiam, te, ab utero auxiliator tuus: Noli timere, serve meus Jacob, et rectissime, quem elegi. » Dominus fecit hunc Jacob, quia creavit eum in operibus bonis, et formavit eum in hac juste vivendi forma, ut nobis diceret: « Imitatores mei estote, fratres, et observate eos, qui ita ambulant, lio spiritalis conflictus. Unde et praecepit ei, ne timeret eos,Hebraicae linguae rectissimus interpretatur. Quod autem vir videns Deum dici solet, non
Abbreviated transcription (Latin):
habes narra illud inconfessione ut iustificari
possis. Debet enim uniꝰ cuiꝰq mens causas su¬
as apud dm̃. et causas dñi contra se sollicita in¬
quifitione discit̾e. Debet caute pensare. ułq̃
ab eo bona ꝑcepit. uł quȩ mala bonis illius ꝑu̾¬
sȩ uiuendo respondit. Accedẽ debet ad secre¬
tarium iudicis: & intra sinũ cordis considare
quã districte qͣndoq feriat. qui diu patient̾
expectat: atq flendo punire dum licet qͥcqͥd
se male egisse coguouerit. Nam ut se sine
peccato ẽẽ non estimet. culpa gen̾ationis sue
ei admemoriam reuocatur. ut qui se miniqͥ¬
tatib conceptum meminerit. se peccatorẽ ẽẽ
ñ dubitet. Pat̃ inquit tuus pͥmus. idẽ. qui se¬
cundũ carnem te genuit. inipso coitu dum te
gigneret peccauit. Nam scd̾s pat̾ ille ẽ. qui
scde natiuitatis ẽ auctor. S ed et int̾p̃tes tui
idẽ sac̾dotes. et cȩt̾i qui u̾ba mea tͥ int̾pretan¬

Expanded text:
habes, narra illud in confessione, ut justificari habes, narra illud in confessione, ut justificari possis. Debet enim uniuscujusque mens et causas suas apud Deum, et causas Domini contra se sollicita inquisitione discutere; debet caute pensare, vel quae ab eo bona percepit, vel quae mala bonis illius perverse vivendo responderit. Accedere debet ad secretarium Judicis, et intra sinum cordis considerare, quam districte quandoque feriat, qui diu patienter exspectat, atque flendo punire, dum licet, quidquid se male egisse cognoverit Nam ut se sine peccato esse non aestimet, culpa generationis suae ei ad memoriam revocatur, ut se iniquitatibus conceptum meminerit se peccatorem esse non dubitet. Pater, inquit, tuus primus, id est qui secundum carnem te genuit, in ipso coitu, dum te gigneret, peccavit. Nam secundus pater ille est, qui secundae nativitatis est auctor. Sed et interpretes tui, id est sacerdotes et caeteri, qui tibi verba mea interpretan
Abbreviated transcription (Latin):
& non ꝑeccet. Interp̃tes autem uocant᷑ hoclo¬
sic̃ eis dictum ẽ diuinitus. p̃uaricati estis con¬
tra me inmedio filioꝵ ifrł. adaquas contͣdi¬
ctiones. Sosdem etiam dicit pͥncipesscõs: s
tam̃ obculpam p̾uarieationis contaminauit
eos. ut nec ipsam t̾ram reꝓmissionis intrarent
Seꝗͣr. Dedi adint̾nitionem iacob: & isrł inblas¬
phemiam. Int̾nitio uł int̾nitium uocari solet
bellum in quo om̃s ꝑeunt. &. iacob tẽ datus
ẽ ad int̾nitionẽ. licet ñ in p̃lio: quia om̃s p̃t̾
duos qui egressi fuerant deegipto. mortui ft̃
in solitudine. In b lasphemiã quoq datus est.
ut incredulitatem eius acusaret. Rursus uni¬
cuiq nr̃m moranti in peccatis dicũ dñs. quia
deleo iniquitates tuas : tu tantum reduc me
inmemoriã. & iudicem᷑ simul. ut me corde con¬
spicias. & sollicita inquisitione sub mea p̃sen¬
tia tuos actus discernas: et siquid iniquitatis

Expanded text:
et non peccet . » Interpretes autem vocantur in hoc loet non peccet . » Interpretes autem vocantur in hoc losicut eis dictum est divinitus: « Praevaricati estis contra me in medio filiorum Israel ad aquas contradictionis . » Eosdem etiam dicit principes sanctos, sed tamen ob culpam praevaricationis contaminavit eos, ut nec ipsam terram promissionis intrarent. Sequitur: « Dedi in internecionem Jacob, et Israel in blasphemiam. » Internecio vel internecium vocari solet bellum in quo omnes pereunt. Et Jacob tunc datus est ad internecionem, licet non in praelio, quia omnes praeter duos qui egressi fuerant de Aegypto, mortui sunt in solitudine. In blasphemiam quoque datus est, ut incredulitatem ejus accusarent. Rursus unicuique nostrum moranti in peccatis suis dicit Dominus, quia deleo iniquitates tuas, tu tantum reduc me in memoriam, ut judicemur simul, ut me corde concipias, et sollicita inquisitione sub mea praesentia tuos actus discernas; et si quid iniquitatis
Abbreviated transcription (Latin):
Reducine ĩ memoriã: ut uidicem᷑ simul. Nar¬
ra siquid hs̃. ut iusti ficeris. Iiquitates in¬
moriam quã nimis oblitus es. et incorde tuo
udicem᷑ simul. ut tu ipse iudices. quis erga
alium iustius egerit. ego erga te. antuerga
me: et siquid habes in iusticiȩ narra. idest
conftc̾e illud ut iustificeris. Nam ut te iustũ
eẽ non estimes: culpam eoꝵ in notesco tͥ quos
inter quos iustos credis ẽẽ maximos.SeqR¬
cipes scõs. Quod enim dr̃ quia pat̾ tius pͥmꝰ
peccauit. sensert̃ ante nos alii debeato abrahã.
quia cum ei ds dixisset ego dñs qui eduxi te
de ur caldeoꝵ ut darem tibi t̾ram istam et pos¬
sides eam. quasi incredulus respondit. Dñe
dd unde scire possum qđ possessurus sim eã:
Qui et si tẽ non peccauit: scimꝰ qͥa p̃sentem
uitã sine peccato transire ñ potuit. Non est
enim homo iustus int̾ra÷ qui facrat bonũ

Expanded text:
Reduc me in memoriam, et judicemur simul: narReduc me in memoriam, et judicemur simul: narra si quid habes, ut justificeris. » Iniquitates, inmoriam, quem nimis obiitus es, et in corde tuo judicemur simul, ut tu ipse judices, quis erga alium justius egerit, ego erga te an tu erga me; et si quid habes injustitiae, narra, id est confitere illud, ut justificeris. Nam ut te justum esse non aestimes, culpam eorum innotesco tibi, quos inter justos crederes esse maximos. Seqcipes sanctos. » Quod enim dicitur, quia pater tuus primus peccavit, senserunt ante nos alii de beato Abraham, quia cum ei Deus dixisset: « Ego sum, qui eduxi te de Ur Chaldaeorum, ut darem tibi terram istam, et possideres eam , » quasi incredulus respondit: « Domine Deus, unde scire possum quod possessurus sim eam? » Qui, etsi tunc non peccavit, scimus quia praesentem vitam sine peccato transire non potuit. « Non est enim homo justus in terra, qui faciat bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ contemplationis gaudia ꝑuenire festinat
seq ipsum examore ex quo accendit᷑ inflea¬
b mactat: holocausta dño met. dullata dl¬
dit. Huiꝰ modi autem uictimaꝵ & holocaus¬
torum adipe dominꝰ in ebriatur ⁊ quia piis
humilium lacͥmis delectatus obluuscit᷑ oĩa
quȩ pͥus male egerant. Qui enĩ mebriat᷑:
obliuiom tradit ea quȩ memorit̾ incorde
anus talib hostiis dm̃ ñ placat. ut peccata
eius obliuiom tradat: adipe inqͥt uictimaꝵ tua¬
rum ñ in ebriasti me. Seqr Ueruntam̃ ser¬
ire me fecisti inpeccatis tuis: p̃busti mi¬
chi laborem in iniquitatib tuis. Seriure
quodamͦ facit dm̃ inpeccatis suis et laborẽ
ei p̃bet mimquitatib suis: qui ꝑ diuinã pa¬
tientiam indiut᷑nis prauitatib suis ex pec¬
tat᷑ ut qͣndoq resipiscat. Unde miscdit̾ ei pa¬
deleo iniquitates tuas ꝓpter me. ⁊ peccatoꝵ tuoꝵ
ñrecordabor. Et qua conditione deleat iniqui¬
tates eius. et peccatoꝵ obliuiscat᷑ ad iungit.¬

Expanded text:
ernae contemplationis gaudia pervenire festinat, seque ipsum ex amore, quo accenditur, in fletibus mactat, holocausta Domino medullata dedit. Hujusmodi autem victimarum et holocaustorum adipe Dominus inebriatur, quia piis humilium lacrymis delectatus obliviscitur omnium, quae prius male egerant. Qui enim inebriatur, oblivioni tradit ea quae memoriter in corde anus talibus hostiis Deum non placat, ut peccata ejus oblivioni tradat, adipe, inquit, victimarum tuarum non inebriasti me. Sequitur: « Verumtamen servire me fecisti in peccatis tuis; praebuisti mihi laborem in iniquitatibus tuis. » Servire quodammodo facit Deum in peccatis suis, et laborem ei praebet in iniquitatibus suis, qui per divinam patientiam in diuturnis pravitatibus suis exspectatur, ut quandoque resipiscat. Unde misericorditer ei padeleo iniquitates tuas propter me, et peccatorum tuorum non recordabor. » Et qua conditione deleat iniquitates ejus, et peccatorum obliviscatur, adjungit
Abbreviated transcription (Latin):
um meaꝵ mandate michi. Ac sidicat. Noz
necesse ẽut que de xp̃o et eccłia facturus sũ
uos michi qualit ea faciam p̃cipiatis. Unde
potentiam actionis sue demonstrans sub
& omĩ miliciȩ eoꝵ mandaui. Ita ẽ. Ipse fe¬
cit t̾ram et hominẽ atq cęlos tetendit: &
omĩ militiȩ eoꝵ mandauit idẽ angłis ut
ministĩa & officia sua implerent. et stelł
ut suos cursus ꝑag̾ent & locis ac temꝑi¬
b sius appar̾ent. Potest uͦ ꝑt̾ram eccłia.
et ꝑ hominẽ mediator dĩ et hominũ homo
xp̃s iħc intelligi. Quid autẽ ꝑcelos nisi m̃¬
tes electoꝵ designantur. acunctis t̾renis
contagiis intimo amore suspense: Qͦs ui¬
delicet celos manus dũi extendit: quia lu¬
ce iusionis intime laxatur m̃tis fintis. tan¬
tumq expandit᷑ indõ ut suꝑior existat mun.¬
do. Cumq indĩ lumine rapit᷑ etiam suꝑse¬
in int̾iorib ampliat᷑. Et dum sub se conspi¬
cit. ex altata comp̃hendit quã breue sit. qd̾

Expanded text:
mihi. » Ac si dicat: Non necesse est ut quae de Christo et Ecclesia facturus sum, vos mihi, qualiter ea faciam, praecipiatis. Unde potentiam suae actionis demonstrans subjet omni militiae eorum mandavi. » Ita est, ipse fecit terram et hominem, atque coelos tetendit, et omni militiae eorum mandavit, id est angelis ut ministeria et officia sua implerent, et stellis, ut suos cursus peragerent, et locis ac temporibus suis apparerent. Potest vero per terram Ecclesia, et per hominem mediator Dei et hominum homo Christus Jesus intelligi. Quid autem per coelos nisi mentes electorum designantur a cunctis terrenis contagiis intimo amore suspensae? Quos videlicet coelos manus Domini extendit, quia luce visionis intimae laxatur mentis sinus, tantumque expanditur in Deo, ut superior existat mundo, cumque in Dei lumine rapitur, etiam supein interioribus ampliatur; et dum se sub se conspicit, exaltata comprehendit, quam breve sit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
et de t̾ra longinqua uirũ uoluntatis meȩ.
Eum quippe nuncupat auem: qui corpus
carneum qđ assumpserat. ascendendo ad
librauit. Et eundem appellat uirũ uolunta¬
tis suȩ de quo & alibi testat᷑. Hic est filius m̃s

Expanded text:
et de terra longinqua virum voluntatis meae. » Eum quippe nuncupat avem, qui corpus carneum, quod assumpserat, ascendendo ad aethera libravit. Et eumdem appellat virum voluntatis suae, de quo et alibi testatur: « Hic est Fili
Abbreviated transcription (Latin):
Dũs sic̃ fortis egredietur ⁊ sic̃ itir p̃liator sus¬
citabit zelum. Qui enĩ pͥuseg̾stus ẽ sic̃ infir¬
mus: sedo sicut fortis egredietur. qͣndo uide¬
bunt filiũ hominis uenientẽ in nubib cũ
uirtute magna et gła. Et sic uir p̃liator
suscitabit zelum ulciscendi se desius hosti¬
b. qͣndo sic̃ et liber sapientiȩ dic̃. accipiet
armaturã ⁊ eli illius et pugnabit cũ illo or¬
bis t̾rarũ contra insensatos. Solet enim p̃li¬
ator qͣndo puguat̾us ẽ. contra suos hostes.
delum et iram inanimo suo suscitare: ne ꝑ
mansnetudinis sp̃m parcat adu̾sariis. Dñs
cum tali animo ueniet ut inmicis suis noz
parcat. Seqͣr. Uociferabit᷑ & clamabit: et suꝑ
imicos suos confortabit Taeui. semꝑsilui¬

Expanded text:
us ut fortis egredietur, et sicut vir praeliator suscitabit zelum. » Qui enim prius egressus est sicut infirmus, secundo sicut fortis egredietur, quando videbunt Filium hominis venientem in nubibus cum virtute magna et gloria. Et sicut vir praeliator suscitabit zelum ulciscendi se de hostibus suis, quando, sicut et liber Sapientiae dicit: « Accipiet armaturam zelus illius, et pugnabit cum illo orbis terrarum contra insensatos . » Solet enim praeliator, quando pugnaturus est contra suos hostes, zelum et iram in animo suo suscitare, ne per mansuetudinis spiritum parcat adversariis. Dominus cum tali animo veniet ut inimicis suis non parcat. Sequitur: « Vociferabitur, et clamabit, et super inimicos suos confortabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnto doloris plena eẽ conspicẽt quȩ quȩsiuit
Unde et bene dr̃. formans lucem & creans
tenebras: quia cum ꝑflagella ext̾ius tene¬
bre creantur. intus ꝑeruditionẽ lux men¬
tis accenditur. Faciens pacem et creans ma¬
la: quia tc̃ nob̾ pax eum dõ reddit᷑. cum hȩc
quȩ bene st̃ condita. sed ñ bene concupita.
inea quȩ nob̃ mala sunt flagella u̾tuntur.
ꝑculꝑam qͥppe deo discordes extitimus. Di¬
gnum g ẽ. ut ad pacem illius ꝑflagella rede¬
amus ⁊ ut eum una quȩq res bene condita
nob̾ indolore u̾titur. correcta mens adaucto¬
ris pacem humilit̾ reformet᷑. Hȩc itaq fla¬
gella dñs mala nominat ⁊ quia salutis et
tranquillitatis bonum ꝑturbando feriunt
ei facturus hue usq p̃misit: nẽ de eius nati¬

Expanded text:
quanto doloris plena esse conspiceret, quae quaesivit. quanto doloris plena esse conspiceret, quae quaesivit. Unde et bene dicitur: Formans lucem et creans tenebras, quia cum per flagella exterius tenebrae creantur, intus per eruditionem lux mentis accenditur. Faciens pacem, et creans mala, quia tunc nobis pax cum Deo redditur, cum haec, quae bene condita sed non bene concupita, in ea quae nobis mala sunt, flagella vertuntur. Per culpam quippe Deo discordes exstitimus. Dignum ergo est, ut ad pacem illius per flagella redeamus, ut dum unaquaeque res bene condita nobis in dolorem vertitur, correcta mens ad auctoris pacem humiliter reformetur. Haec itaque flagella Dominus mala nominat, quia salutis et tranquillitatis bonum perturbando feriunt. ei facturus hucusque praemisit, nunc de ejus nati
Abbreviated transcription (Latin):
iungit. Formans lucem et creans tenebras:
faciens pacem. et ereans mala. Ego dñs fa¬
ciens omĩa hȩc. Qucem uere scientiȩ año m
i nobis format: & tenebras affuctionis ext̾us
creat. E acem mentis intͥnsecus facit: et ma¬
la adu̾sitatis forinsecus creat. Dequib maliᷤ
enim mala quȩ nulla sua nat᷑a subsistunt. a
año creant᷑ ⁊ sedereare se mala dñs indicat cũ
res bene conditas nob̃male agentib ĩflagel¬
lum format: ut ea ipsa et ꝑdolorem qͦ feruit
delinqͤntib mala sint. et ꝑnat᷑am qͣ ex istunt
bona. Unde & uenenũ mors quidẽ ẽ homi¬
ni sed utta serpenti. f more eñĩ p̃sentium
ab auctoris nr̃i dilectione recessimus: et ꝑ¬
u̾sa mens dum dilectioni creat᷑e se subdidit.
acreatoris societate disiunxit. Ex his gͦ ab au¬
ctore ferienda erat. quȩ errans auctori p̃po¬
suerat: ut unde homo culpã ñ tumuit suꝑbꝰ¬
a ctmnitt̾e: inde penam corrigendus inueniroe
oe tanto eitius resipiscet ad illa quȩ ꝑdidit.

Expanded text:
nebras, faciens pacem et creans malum: ego Dominus faciens omnia haec. » Lucem verae scientiae Dominus in nobis format, et tenebras afflictionis exterius creat. Pacem mentis intrinsecus facit et mala adversitatis forinsecus creat. De quibus malienim mala, quae nulla sua natura subsistunt, a Domino creantur, sed creare mala Dominus se indicat, cum res bene conditas nobis male agentibus in flagellum format, ut ea ipsa et per dolorem, quo feriunt, delinquentibus mala sint, et per naturam, qua existunt, bona. Unde et venenum mors quidem est homini, sed vita serpenti. Amore enim praesentium ab auctoris nostri dilectione recessimus, et perversa mens, dum dilectioni creaturae se subdidit, a Creatoris societate se disjunxit. Ex his a Creatore ferienda erat, quae errans Creatori praeposuerat, ut unde homo culpam non timuit superbus admittere, inde poenam corrigendus inveniret, et tanto citius resipisceret ad illa quae perdidit,
Abbreviated transcription (Latin):
um itieũ stabit. et omĩs uoluntas mea fiet:
satis ostendit se de eo consilio dicẽ. qrio dispo¬
suit ut ꝓpinqͣnte mundi termino. diabolus
ꝑ passionem saluatoris humanũ genus amit¬
teret. Hoc enim annuntiauit ab exordio: di¬
cens serpenti quia iminicicias ponã int̾te &
mulierẽ et semen tuũ. et semen illiꝰ. Et uo¬
luntas eius salus mundi est: qui om̃s homi¬
nes uult saluos fieri. et ad agnitionẽ uerita¬
tis uenire. Et hanc uoluntatẽ suã abinitio
denuntiauit abrahȩ: ꝓmittens ei. quia ben
dum erant facta: idest uoluntas eius insalua¬
tione mundi nec dum erat impleta dimmi ꝑ ꝓpħa¬

Expanded text:
um meum stabit, et omnis voluntas mea fiet, um meum stabit, et omnis voluntas mea fiet, satis ostendit se de eo consilio dicere, quo disposuit, ut propinquante mundi termino diabolus per passionem Salvatoris humanum genus amitteret. Hoc enim annuntiavit ab exordio dicens serpenti, quia « inimicitias ponam inter te et mulierem et semen tuum, et semen illius . » Et voluntas ejus salus mundi est, « qui omnes homines vult salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire . » Et hanc voluntatem suam ab initio denuntiavit Abrahae promittens ei, quia « indum erant facta, id est voluntas ejus in salvatione mundi necdum erat impleta, dum p
Abbreviated transcription (Latin):
ult᷑ ds̃. sic̃ nec ultra mundus. nec ẽ quisqͣm simm¬
lis mei. Adhoc autẽ qđ dixerat quia ego sum¬
ds. bene subiecit. Anniuitians ab exordio no¬
uissimũ. & abinitio quȩ nec dum facta ft̃ dicẽs.
Consilium meũ stabit: & omĩs uoluntas mea
fiet. Anmuintiauit enim d̾s ab exordio nouiᷤ¬
tas eiꝰ fiet: qm̃ eius uoluntati nec illa obsist̃
quȩ contra uoluntatẽ illiꝰ fieri uident᷑: quia
adhoc ñmunquã ꝑmitait fieri. & qđ ñ p̾cepit.
ut ꝑ hoc cercius impleatur. qđ iubet.  posta¬
te eñi angło ꝑuersa uoluntas ẽ: sed tam̃ ado
imrabiliter ordinatur. ut ipse quoq eius insi¬
die utilitati bonoꝵ seruiant. quos purgant
dum temptant. Sic gͦ consilium eius stat: ut
nde magis uoluntatẽ suam impleat. unde
uoluntatis eius consilio quis contra ire ntitͣ.
Seddum ab exordio nouissimũ & ab inttio quȩ
nec dum factast̃ annuntiat dicens. quia consili¬

Expanded text:
ultra Deus, sicut nec ultra mundus, nec est quisquam simiultra Deus, sicut nec ultra mundus, nec est quisquam similis mei. Ad hoc autem, quod dixerat, quia noexordio novissimum, et ab initio quae nondum facta sunt, dicens: Consilium meum stabit, et omnis voluntas mea fiet. » Annuntiavit enim Deus ab exordio novistas ejus fiet, quoniam ejus voluntati nec illa obsistent, quae contra voluntatem illius fieri videntur, quia ad hoc nonnunquam permittit fieri, et quod non praecepitoc certius impleatur, quod jubet. Apostatae enim angelo perversa voluntas est, sed tamen a Deo mirabiliter ordinatur, ut ipsae quoque ejus insidiae utilitati bonorum serviant, quos purgant, dum tentant. Sic ergo consilium ejus stat, ut inde magis voluntatem suam impleat, unde voluntatis ejus consilio quis contraire nititur. Sed dum ab exordio novissimum, et ab initio quae necdum facta sunt, annuntiat dicens: Quia consili
Abbreviated transcription (Latin):
tautauer̾t głam incorruptibilis dĩinsi¬
militudinẽ smagnis corruptibilis hoĩs
et uolucrum. et quadrupedum. et serpẽ¬
tium. oł pter qđ tradidit illos ds indesi¬
dĩa cordis eoꝵ inimmunditiã: ut contu¬
meliis afficent corꝑa sua insemetipsis. Cũ¬
gͦ diuine bonitati placet respiẽe tales. cong¬
ruȩ dicit eis. R edite p̃uaricatores ad cor. Pre¬
uaricatores eñi ft̃: qui cum cognouissent dm̃¬
ñ sic̃ dm̃ głificauert̃. Iueo enim qđ eum eo¬
gnouer̃t. quodammͦ legem acceꝑunt ut ei
głam darent: sedhanc p̃uaricati st̃ incultu
ydolorum. Uel nat᷑alẽ legem preuarieati st̃ mi¬
quȩ agendo. Quos postqͣm auanitate qua
se foras sparserant inidolatͥa redire ad cor suũ
p̃cepit: recordamini inquit pͥoris scłi. quia tẽ
nec nominatũ un qͣm fuerat ydolum. Si
enim dii ydolum eẽnt. utiq mundũ fecissent
Sed in pͥori scło non fuert̃. idoq dii ẽẽ ñ poffc̃.
Ego enim qui mundũ creatii sum ds. et ñẽ

Expanded text:
utauerunt gloriam incorruptibilis dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et uolucrum et quadrupedum et serpentium. propter quod tradidit illos deus in desideria cordis eorum in inmunditia, ut contumeliis adficiant corpora sua in semet ipsis, quergo divinae bonitati placet resipiscere tales, congrue dicit eis: Redite praevaricatores ad cor. Praevaricatores enim sunt qui, cum cognovissent Dn sicut Deum glorificaverunt. In eo enim quod Deum cognoverunt, quodammodo legem acceperunt, ut ei gloriam darent, sed hanc praevaricati sunt in cultura idolerum. Vel naturalem legem praevaricati sunt inique agendo. Quos postquam a vanitate, qua se foras sparserant in idololatria, redire ad cor suum praecepit: Recordamini, inquit, prioris saeculi, quia tunc nec nominatum fuerat idolum. Si enim idola dii essent, utique mundum fecissent. Sed in priori saeculo non fuerunt, ideoque dii esse non possunt. Ego enim, qui mundum creavi, sum Deus, et non est
Abbreviated transcription (Latin):
ut sciant hi qui abortu solis et qui ab occides¬
te qm̃ absq me ñ est ds̃. Accmxi te potentia
ut ppłm meũ dimitc̾es : quatinus ex eoꝵ laxatio¬
ne multi aboriente ⁊ ab oceidente cognosc̾ent.
quia solus ego sum ds̃. qui sic eos qͣndo uolui
lib̾aui. S ed iam uideamꝰ atrum et aliter hec
intelligi queant. Notum enim cunctis ẽ. qͥs

Expanded text:
Ut sciant hi, qui ab ortu solis, et qui ab occidente, quoniam absque me non est Deus. » Accinxi te potentia, ut populum meum dimitteres, quatenus ex eorum relaxatione multi ab oriente et ab occidente cognoscerent, quia solus ego sum Deus, qui sic eos, quando volui, liberavi. Sed jam videamus utrum et aliter haec intelligi queant. Notum enim cunctis est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
nes decordib nr̃is exsiccauit. SeoͣR. Q uidi¬
co cyro pastor mis es: et omẽm uoluntatẽ
meã complebis. Cyrus rex ꝑsarum pastor
dĩ fuit quia gregem ppłi isrł custodiuit: di¬
iuinamq uoluntatem in relaxationẽ captiui¬
tatis eius compleuit. Interp̃tatur autẽ heres
& significat eum cui pat̾ dixit᷑. Postula ame
et dabo tibigentes hereditatem tuã⁊ & posses¬
sionem tuã t᷑minos t̾rȩ. Cyro gͥ ait dñs pastor
m̃s es: quia saluator nr̃ ẽ bonus pastor. qui po¬
suit animã suã ꝓouib suis. ut a patre man¬
datum acceꝑat. Et ipse ueracit̾ omẽm pa¬
tris uoluntatem in omĩb compleuit. Seqͣr.
Qui dico iherłm edificab̃is: & templo fun¬
daberis. Et hic restaurationẽ & templi sig
locatur. Templum enĩ dĩ sem̃ẽ qd estis uos.¬

Expanded text:
nes de cordibus nostris exsiccavit. Sequines de cordibus nostris exsiccavit. Sequico Cyro: Pastor meus es, et omnem voluntatem meam complebis. » Cyrus rex Persarum pastor Dei fuit, quia gregem populi Israel custodivit, divinamque voluntatem in relaxationem captivitatis ejus complevit. Interpretatur autem haeres, et significat eum, cui Pater dixit: « Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . » Cyro ergo ait Dominus: Pastor meus es, quia Salvator noster est bonus pastor, qui posuit animam suam pro ovibus suis, ut a Patre mandatum acceperat, et ipse veraciter omnem Patris voluntatem in omnibus complevit. Sequitur: « Qui dico Jerusalem: Aedificaberis; et templo: Fundaberis. » Et hic restaurationem et templi et locatur. « Templum enim Domini sanctum est, quo