comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
undecimꝰ. Qui ꝓpterea ideo ipse eẽ credit̃: ꝗa pat̃ eĩ apud utrũq euan¬
gelis tã saladiel inuenitur. Quã uis sieri potierit: ut alius suerit eodẽ
nomine. habens eiusdẽ nominis patrẽ cuĩ &ille habuit. Nam& inde
sursũ uersus diuersi s̃. Nuui quippe hab& torobabel auũ apudlucã
ꝗest neri: Aliũ apud matheũ ꝗestieconias ađq inde superius
nusquã est c̃sonantia quousq ueniat᷑ ad dđ apud matheum ꝑ¬
salomonẽ. apud lucã ꝑnathan. Difficilliniũ aut̃ uidet̃ ñ fuis se
aliquẽ ꝓpinꝗorẽ ꝗducer& uxorẽ fr̃is sui quã eũ ꝗex đđ eet̃ c̃¬
sanguineus. tã longinco gradu ñ aliqua in fra ꝓpinꝗtate c̃iunctus.
cũ sit apudlucã poene qua dragesimꝰ aioseph. apud matheũ autẽ
ferme uicesimꝰ septimꝰ. Nut si ꝓpinqui aduxores defunctoꝵ du¬
cendas. & iã illi querebant᷑ ꝗex feminarũ sanguine ꝓpinquabant

Expanded text:
undecimus. qui propterea ideo ipse esse creditur, quia pater eius apud utrumque euanundecimus. qui propterea ideo ipse esse creditur, quia pater eius apud utrumque euangelistam Salathiel inuenitur; quamuis fieri potuerit, ut alius fuerit eodem nomine habens eiusdem nominis patrem, cuius et ille habuit. nam et inde sursum uersus diuersi sunt; alium quippe habet Zorobabel auum apud Lucam, qui est Neri, alium apud Matthaeum, qui est lechonias. atque inde superius nusquam est cSalomonem, apud Lucam per Nathan. Difficillimum autem videtur non fuisse aliquem propinquiorem qui duceret uxorem fratris sui, quam eum qui ex sanguineus tam longinquo gradu, non aliqua infra propinquitate conjunctus; cum sit apud Lucam pene quadragesimus a Joseph, apud Matthaeum autem ferme vicesimus septimus. Aut si propinqui ad uxores defunctorum ducendas etiam illi quaerebantur, qui ex feminarum sanguine propinquabant,
Abbreviated transcription (Latin):
pellatus est. Quȩ cũta sint: abundantiuis iduob: modis soliui potest euan¬
gelica quȩstio : utunꝰ eoꝵ quos diuersos cõmemorant matheus &lucas
ita suerit ꝓpinquus alteri adducendã eĩ uxorẽ. utalios &iã sursum
uersus parentes adq maiores iste alios ille habere pocuerit. Nã si
matheũ mathanest auus iosepb secundũ lucã uero ũmathan sedmachat
Qđ siꝗs quã putat tantũeẽ similitudinẽ nominis. ut ab scriptorib inuna
lutera erratũ sit. utfier& tam parua & poene nulla diuersitas. ꝗd de
istoꝵ patrib dicturus est: Nam scđm lucã mat̾at silius siuit leui se¬
cundũ matheũ aut̃ mat̾᷑an exeleatar genitinuenit: ađquita inde sur¬
sum uersus diuersis patres & aui. & deinde maiores usq: ad rorobabel
ꝗ fere est uicesimꝰ sursũ uersus aioseph apudlucã : apud matheũ uero

Expanded text:
pellatus est., Quae cum ita sint, abundantius duobus modis solui potest euanpellatus est., Quae cum ita sint, abundantius duobus modis solui potest euangelica quaestio, ut unus eorum, quos diuersos commemorant Matthaeus et Lucas, ita fuerit propinquus alteri ad ducendam eius uxorem, ut alios etiam sursum uersus parentes atque maiores iste, alios ille habere potuerit. nam si  secundum Matthaeum Mathan est auus Ioseph, secundum Lucam uero non Mathan, sed Mathath. quodsi quisquam putat esse tantum similitudinem nominis, ut ab scriptoribus in una littera erratum sit, ut fieret tam parua et paene nulla diuersitas, quid de istorum patribus dicturus est? nam secundum Lucam Mathath filius fuit Leui, secundum Matthaeum autem Mathan ex Eleazar genitus inuenitur; atque ita inde sursum uersus diuersi sunt patres et aui et deinde maiores usque ad Zorobabel, qui fere est uicesimus sursum uersus a Ioseph apud Lucam, apud Matthaeum uero
Abbreviated transcription (Latin):
intellegi ñqđ̃ nom̃ eĩ puer c̃ sequent̃ accipiat. sed qdđ ille ñine posteritate
mortuus. ee uidebit᷑. & ideo ꝑman&. eĩ nom̃. hac est memoria. Nei enĩ
&iam supse siliũ genuiss& nom̃ siũ ei suerat inpositurus: ut nom̃ eĩ n
deleret᷑ exissł. Sed exhoc utique ñ deleret : ꝗa ñ sine liberis exhac uita
emi grar&. Et hoc iubet᷑ eix eĩ uxore fr̃ ei implere. qđ ille n potuit. Nam
& si sr̃ ñ fuisset & ꝓpinquus ducebat uxorẽ eĩ. ꝗsine liberis mortuus eẽt.
& suscitandũ sem̃ frĩ suo. sicut fecit boor ducendo ruth utsem excitar&
ꝓpinquosuo cui fuerait illa uxor. nec deillo pe pererat. Ettam̃ ꝗ deilla
natus ẽ ex nomine ꝗdẽ de functi c̃stitutus est. ꝗa silius eĩ esidictus Atq
ita factũ est: ut nom̃ defuncti ñ deleret᷑ exisrł. nec tam̃ es nomine ap¬

Expanded text:
equenter accipiat, sed quod ille non sine posteritate equenter accipiat, sed quod ille non sine posteritate mortuus esse uidebitur; et ideo permanet eius nomen, hoc est memoria. neque enim, etiam si ipse filium genuisset, nomen suum ei fuerat inpositurus, ut nomen eius non deleretur ex Israhel, sed ex hoc utique non deleretur, quia non sine liberis ex hac uita emigraret. et hoc iubetur ex eius uxore frater eius inplere, quod ille non potuit. nam etsi frater non fuisset, et propinquus ducebat uxorem eius. qui sine filiis mortuus esset, ad suscitandum semen fratri suo; sicut fecit Booz ducendo Ruth, ut semen excitaret propinquo suo, cuius fnerat illa uxor nec de illo pepererat. et tamen qui de illa natus est ex nomine quidem defuncti constitutus est, quia filius eius est dictus — atque ita factum est, ut nomen defuncti non deleretur ex Israhel — nec tamen eius nomine ap
Abbreviated transcription (Latin):
Videt̃ hoc p̃cepisse lex defrĩs uxore ducenda ñ ob aliud. nisi ut sem̃¬
suscitet frĩ ꝗsine liberis desunctus est. Qđ aut̃ ait c̃stituet᷑ exde¬
udetur dietir̃ utille ꝗnascit̾ hoc nomine appellet̃. quo appellabat᷑
defunctus. cui quodã modo ꝓpagatur. Vnde nob̵ uisũ ẽ magis se¬
cundũ ad optionis morẽ soluere in euangło questionẽ deduob
patrib ioseph. quoꝵ unũ cõmemorat matheus. eũ scilie& ꝗ genuit
ioseph. alterũ lucas eũ cui filius erat ioseph. qm̃ nullus eoꝵ ioseph
nom̃ accepit. Nisi forte hoc dictũ est c̃stituet᷑ ex defuneti nomine.
ñ ut eĩ nonĩ accipiat : sedut exeĩ nomine id est tãquã filius nẽuis
cuiꝰ semine est genit᷑. sedillus desuncti cui sem̃ iuscitatũ est. heres
sticuatur. Qđ enĩ ad dicũ ẽ & nondelebit᷑ nom̃ ei exisł potest ita¬

Expanded text:
uidetur hoc puidetur hoc psuscitet fratris qui sine liberis defunctus est. Quod autem ait, « Constituetur ex deuidetur dictum, ut ille qui nascitur hoc nomine appelletur, quo appellabatur defunctus, cui quodam modo propagatur. unde nobis uisum est magis secundum adoptionis morem soluere in euangelio quaestionem de duobus patribus Ioseph, quorum unum commemorat Matthaeus, eum scilicet qui genuit Ioseph, alterum Lucas eum cuius filius erat Ioseph, quoniam nullius eorum Ioseph nomen accepit. nisi forte hoc dictum est "constituetur ex defuncti nomine", non ut eius nomen accipiat, sed ut ex eius nomine, id est tamquam filius non eius, cuius semine est genitus, sed illius defuncti, cui semen suscitatum est, heres constituatur. quod enim additum est: et non delebitur nomen eius ex I
Abbreviated transcription (Latin):
sensũ redigere nob̵ c̃cedit᷑: falceaut̃ metere hoc estom̃s scripturas in
aliuĩ sensũ uertere penit᷑ int̃ dicit᷑. Sunt ergo quȩdã loca in cestamitis
diuinis quȩistorialit fidemunbuunt quȩdã uero quȩnioralit̃ adicum
riã ueneranda misteria ostendunt Ncideo ubiq diligenti lectori
sũma discretione opus est. utita in pdicta segete dñ ꝑ cautelã pascũ sibi
salubrẽ sumat: uetam̃ ꝑtemeritatẽ inuditiũ le sȩmessis incidat

Expanded text:
sensum redigere, nobis conceditur; falce autem metere, hoc est omnes Scripturas in sensum redigere, nobis conceditur; falce autem metere, hoc est omnes Scripturas in malum sensum vertere, penitus interdicitur. Sunt ergo quaedam loca in Testamentis divinis, quae historialiter fidem imbuunt; quaedam verriam veneranda mysteria ostendunt: at ideo ubique diligenti lectori summa discretione opus est, ut in praedicta segete Domini, per cautelam pastum sibi salubrem quaerat, ne tamen per temeritatem in judicium laesae messis incidat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximitui cõmeile uuas quantũ placuerit: foras aut̃ nesteras tecum
sines hocloco uł scripturis sacras ubigã spĩtilis repperit. uleccłimn
catholicã quã in parabola euangelii expressã umeȩ nomne leginꝰ
accipere possumꝰ. Proxim aut̃ nr̃ cuĩ ipsa uinea est redemptor est hu¬
manigeneris. Quis quis hanc uineã ingredit. uuas ei eõ medere hoc
est in carnationẽ xpĩeredere & sacram̃tis eĩ in ea participare lica
Coris aut hoc est extra eccłam hano grim nullo modo esferre licebit qa
inana domo carnes agii edi uibent. Suntraueris segetẽ amicitu
mrange spicas & manu c̃teres: falceaut̃ ñ metes. Quidenĩ ẽ segetẽ amici
intrare nisi legẽ xp̃ĩ querus amicus nr̃ ẽpie meditari : Vbi frangere
spicas &x manu c̃terere hoc est litterã legis inoportunis locis ad piritilẽ

Expanded text:
ximi tui, comede uvas quantum tibi placuerit; foras autem ne efferas tecum. ximi tui, comede uvas quantum tibi placuerit; foras autem ne efferas tecum. » Vineam hoc loco vel Scripturas sacras, ubi gratia spiritalis reperitur, vel Ecclesiam catholicam, quam in parabola Evangelii expressam vineae nomine legimus, accipere possumus. Proximus autem noster cujus ipsa vinea est, Redemptor humani generis est. Quisquis hanc vineam ingreditur, uvas ei comedere, hoc est incarnationem Christi credere, et sacramentis ejus in ea participare licet. Foras autem, hoc est extra Ecclesiam, hanc gratiam nullo modo efferri licebit, quia in una domo carnes agni edi jubentur. « Si intraveris segetem amici tui, franges spicas et manu conteres, falce autem non metes. » Quid est enim segetem amici intrare, nisi legem Christi, qui verus amicus noster est, pie meditari? Ubi frangere spicas et manu conterere, hoc est litteram legis in opportunis locis ad spiritalem
Abbreviated transcription (Latin):
Fr aut̃ nr̃ unus quisq eacholicus est cui setuudũ ipĩtilẽ seniũ frugẽ
uerbigra Iu pendere debemꝰ quatiĩ nobiscũ ciboutat᷑ caelesti. Alieñ¬
aut̃ in fidelis ꝗ lib& est ađq scelestus. Cui adusurã pecuniã damiꝰ quan¬
do ꝓ expenso p̃dicationis uerbo poenitentiã peccatoꝵ & insuꝑfide cũ ope¬
ribus bonis ab eo ex postulamꝰ. Duob modis inscripturis sacris pecunia
ꝓbat᷑ intellegi. Unaẽ illa metallica que adusurã dari omnino ꝓhibet:
dit adusurã. quando illã indigentl: adinformandos nos pia largitate
ẽcessit. Altera uero est quã adusurã dari euangelio dicente suadem
id est p̃dicationes scĩs simas & instituta diuina. Nit enĩ. Sciebas mne ho¬
minẽ durũ &x austeru. Nonne oportuerat te cõmittere peruniãmeã
nũmulariis. & ego ueniens exegis sem utique qđ meũ est cũuiuris
Siceni istud equi uocum uerbũ ꝓlocoꝵ qualitate suscipit. Ingessus uncĩ¬

Expanded text:
us est, cui secundum spiritalem sensum, frugem verbi, gratis impendere debemus, quatenus nobiscum utatur cibo coelesti. Alienus infidelis quilibet est atque scelestus, cui ad usuram pecuniam damus, quando pro expenso praedicationis verbo, poenitentiam peccatorum, et insuper fidem cum operibus bonis ab eo postulamus. Duobus modis in Scripturis sacris pecunia probatur intelligi. Una est ista metallica, quae ad usuram dari omnino prohibetur, dedit ad usuram, quando illam indigentibus ad informandos nos pia largitate concessit. Altera vero est quam ad usuram dari, Evangelio dicente, suademur, id est, praedicationes sanctissimas et instituta divina. Ait enim: Sciebas me hominem durum et austerum: nonne oportuerat te committere pecuniam meam nummulariis, et ego veniens exegissem utique quod meum est cum usuris ? Sic enim istud verbum aequivocum pro locorum qualitate susci
Abbreviated transcription (Latin):
quae excelsa s̃ maiorẽ habent intellegentiã: quae humili ora:
Siquis tren: simplicem sequat᷑ istoriã. Quidã caelũ & t̾rĩ
quasi animantia ad audiendũ ꝓuocari putant: uixtaillud

Expanded text:
quae excelsa sunt, majorem habent intelligentiam; quae humiliora, tquae excelsa sunt, majorem habent intelligentiam; quae humiliora, tSi quis terrenus, simplicem sequatur historiam. Quidam coelum et terram, quasi animantia ad audiendum provocare putant, juxta illud
Abbreviated transcription (Latin):
salem sue suꝑ uidã &ierus alem & quo tempore uiderit. ticulo
demonstratũ est. nunc caelũ & trã ad audiendũ ꝓuocat. Incelos
quia ꝑ moysen testes uocauerat dñs caelũ & trãdans popło
isrł legẽ suĩ xdixerat. Adtende caelũ & loquar audiat
tra uerbaoris mei. postpuaricationẽ popłi eosdem rursũ
intestimoniũ uocat. utruncta elem̃ta cognoseantiuste dm̃
inultione mandatoꝵ suoꝵ adira cundiã concitanĩ. Procaelo
ebraicum SAMAIM caelos sonat plurari numero maxi¬
me cum audite di xerit idestsemum. qđ plurari effer t̃ numero
ñ singulari. Sed qdã uolunt pluralit̃ ꝗdẽ dici caelos. sedfingu¬
larit᷑ intellegi uxta illud qđ singulas ciuitates thebas & itpͥius
uocamꝰ. Est que ebraici caracteris. IdI CMA. ucomĩa quem
sillabam siniunt᷑ im masculina sint & pluralia utheribim & se¬
raphim. & que inoht seminina pluralia utsaba hot. Ethoc no¬
tandũ qđ caelo dicat ꝑ esaiam audi: t̃rȩ aurib ꝑcipe. Eaenĩ

Expanded text:
pore viderit, titulo demonstratum est. Nunc coelum et terram ad audiendum provocat: in coelo quia per Moysen testes vocaverat Dominus coelum et terram, dans populo Israel legem suam et dixerat: « Attende, coelum, et loquar, audiat tin testimonium vocat, ut cuncta elementa cognoscant juste Deum in ultione mandatorum suorum ad iracundiam concitatum. « CoHebraicum coelos sonat plurali numero, maxime cum audire, dixerit, id est, quod plurali effertur numero, non singulari. Sed quidam volunt pluraliter quidem dici coelos, sed singulariter intelligi, juxta illud quod singulas civitates Thebas et Athenas vocamus. Estque Hebraici characteris idioma, ut omnia quae in syllaba im finiuntur, in masculina sint et pluralia, ut cherubim et seraphim. Et quae in oth, feminina pluralia, ut sabaoth. Et notandum quod coelis dicitur per Isaiam, « Audite, terrae, auribus percipe. » Ea enim
Abbreviated transcription (Latin):
ruer ad nõ: ab inimicis suis defendi: sedintotã mundi latitu¬
dinem ab hostib disꝑei. ita om̃s iniqui ꝗ perpęnitentiã addum̃
nolunt reuerti: certũ est qđ apotestate malignoꝵ spł̃um ñ me¬
rent᷑ eripi : sed indiuersas poenas parit̃ cumillis demerg
Vnde scriptũ est. Ecce inimicitui dnẽ peribt̃: & disꝑgent̾ om̃s
ꝗoperant᷑ iniꝗ tatẽ. Sitq cadauertuũ inescã cunctis uola ti¬
libus caeli: &e bestiis t̾rȩ. & ñ sit ꝗabigat. In cadauere futura
poena postmortẽ insinuatur. Tunc enĩ bestiȩ t̾rȩ & uolatilia
caeli quȩñ alia quã erias potestates intellegimꝰ diuersis poe¬

Expanded text:
 cordis sui non meruerunt a Domino ab inimicis suis defendi, sed in totam mundi latitu cordis sui non meruerunt a Domino ab inimicis suis defendi, sed in totam mundi latitudinem ab hostibus dispergi, ita omnes inimici qui per poenitentiam ad Dominum nolunt reverti, certum est quod a potestate malignorum spirituum non merentur eripi, sed in diversas poenas pariter cum illis demergi. Unde scriptum est: « Ecce inimici tui, Domine, peribunt, et dispergentur omnes qui operantur iniquitatem » . « Sitque cadaver tuum in escas volatilibus coeli et bestiis terrae, et non sit qui abigat, » In cadavere futura poena post mortem insinuatur. Tunc enim bestiae terrae et volatilia coeli, quae non alia quam aeris potestates intelligimus, diversis poe
Abbreviated transcription (Latin):
catorib legis dĩ. cũ nullã a scĩs doctorib merent᷑ inuenire clem̃tiã
sed durissimã sentient disciplinã : qm̃ipsi ñeor carneum nec mollẽ
ammarũ : sed corlapideum & ferreã m̃tẽ habere uoluer. Vndelex
uetus duro uideoꝵ populo in lapide conscriptadabat᷑: utexconlato
nunere manifestaretur quales suerint eius acceptures. Decdiis
imbrem t̾rȩtuȩ puluerem: & decaelo descendat suꝑtecinis donec
conteraris. Ergo sicut puluis & cinis ñ s̃ sructifera: ita doctrina
quȩ tibi inpendit᷑ ñ excitabit inte germina uirtutũ: seda et̾nũ
incorrecto: p̃nuntiauit interitum. Perpuluerẽ enĩ possuniꝰ
designatã sentire bonoꝵ operũ stereͥlitatẽ. & ꝑcinerẽ ignis
aet̾ni c̃bustionẽ. ꝗapa leę peccatoꝵ c̃ burunt᷑ igne inextin¬
guibili infernoꝵ. Tradec tedñs corruentẽ ante hostes tuos

Expanded text:
catoribus legis Dei, cum nullam a sanctis doctoribus merentur invenire clementiam, catoribus legis Dei, cum nullam a sanctis doctoribus merentur invenire clementiam, sed durissimam sentient disciplinam, quoniam ipsi non cor carneum nec mollem animum, sed cor lapideum et ferream mentem habere voluerunt. Unde lex vetus duro Judaeorum populo in lapide conscripta dabatur, ut ex collato munere manifestaretur quales fuerint ejus acceptores. « Det Dominus imbrem terrae tuae pulverem: et de coelo descendat super te cinis, donec conteraris. » Ergo sicut pulvis et cinis non sunt frugifera, ita doctrina quae tibi impenditur non excitabit in te germina virtutum, sed aeternum incorrecto praenuntiabit interitum. Per pulverem enim possumus designatam sentire bonorum operum sterilitatem, et per cinerem ignis aeterni combustionem, quia paleae peccatorum comburuntur igne inexstinguibili infernorum. « Tradet te Dominus « corruentem ante hostes tuos.
Abbreviated transcription (Latin):
Qd aut̃ subiungit᷑ & psequat᷑ tedonec percis nestita sentiendũ
quasi ds̃ aliquẽ ꝑ sequendo interire sucrat qne mine tẽptat. ips
autẽ intẽptator maloꝵ est. ꝗom̃s homines uult saluos fieri. &
ud agnitionẽ uerititis uenire. sed eius facere aliquando ꝑmatere
intellegendũ ẽ. qa nilil inreb sit nsi iubente autꝑmutente dõ. ñ et
est aliquid intra si ne causa. Quis porro tam impre desipiat ut
rit ubi uoluerit in bonũ ĩ posse c̃uertere. : Seilcum facit ꝑ mise¬
ricordiã facit. Cum aut̃ ñ sacit. ꝓiuditũ ñ facit. Quia ciuĩ uult
calcas erit ferrea. Elemta ꝗbus unuuersi fructus nutriunt com¬
parat durisimis metallis. ꝗa percata hominũ saciunt utrerum
ordo ꝑniutet: & quȩ id solatiũ c̃ditas̃ humano generi ad correp¬
tiono eoxuertantur. Vndeseriptu est. Pugnat ꝓeo orbis trarum
contra in sensatos. Iuxta allegoriã aut̃ caclũ erit aeneum p̃uari¬

Expanded text:
Quod autem subjungitur, « et sequetur te donec pereas, » non est ita sentiendum Quod autem subjungitur, « et sequetur te donec pereas, » non est ita sentiendum quasi Deus aliquem persequendo interire faciat, qui neminem tentat ipse autem intentator malorum esttere intelligendum est, quia nihil in rebus fit nisi jubente aut permittente Domino, nec est aliquid in terra sine causa. Quis porro tam impie desipiat ut quas voluerit, in bonum non posse convertere? Sed cum facit, per misericordiam facit; cum autem non facit, per judicium non facit. Quia cujus vult calcas, erit ferrea. » Elementa quibus universi fructus nutriuntur, comparat durissimis metallis, quia peccata hominum faciunt ut rerum ordo permutetur, et quae ad solatium condita sunt humano generi, ad correptionem eorum vertantur. Unde scriptum est: « Pugnat pro eo orbis terrarum contra insensatos » . Juxta allegoriam autem coelum erit aeneum praevari
Abbreviated transcription (Latin):
quã impii merito suȩ ꝑuersitatis paciunt. qadigni ñ sunt adꝑcipi¬
endã gram diuinã. Vnde scriptũ est dicente dno. Mandabo nu¬
bib meis nepluant suꝑ eos imbrem. Uerũ merito suȩ ꝑuersi tatis
pestilentiã hoc ẽ. ꝑturbationẽ uitioꝵ & malignoꝵ spũum toleront
tẽ pestate. quo adusq det̾ra aeccłt in nouissimo ꝑ angłax muniste¬
ria euellent. & in serni carcerib puniendi trudent᷑. Hacten enĩ
sagena dñi trahit bonos pisces & malos: domec ꝓueniat adlitus.
Et tune colligent᷑ boni inuasa. mali aut̃ mitent̃ foras. Per cuti stte
dñs egesta ite febri & frigore & ardore & ȩstu. xaerȩ carrupto
a crubigine & psequat᷑ donec pereis. Percutiet dñs peccatores fe¬
bre. quando eos iusto uiditio deserit. srigus in sidelitatis x ardorẽ
carnaliũ desi derioꝵpati. Aerem corruptũ dabit: cũ uitã pollu¬
tam ducere rȩpbos ꝑmittit. Ex aere enĩ bene uita carnalis
exprimit̃. qa ex aeris spiramine humanũ corpus uiuificatur.

Expanded text:
to suae perversitatis patiuntur, quia digni non sunt ad percipiendum gratiam divinam. Unde scriptum est dicente Domino: « Mandabo nubibus meis ne pluant super eos imbrem » . Verum merito suae perversitatis pestilentiam hoc est perturbationem virtutum et malignorum spirituum tolerant tempestatem, quoadusque de terra Ecclesiae in novissimo per angelorum ministeria evellentur, et inferni carceribus puniendi tradentur. Hactenus enim sagena Domini trahit bonos pisces et malos, donec perveniat ad littus, et tunc colligentur boni in vasa, mali autem mittentur foras. « Percutiet te Dominus egestate, febri ac rubigine: et persequetur donec pereas. » Percutiet Dominus peccatores febre, quando eos justo judicio deserit frigus infidelitatis et ardorem carnalium desideriorum pati. Aerem corruptum dabit, cum vitam pollutam ducere reprobos permittit. Ex aere enim bene vita carnalis exprimitur, quia ex aeris spiramine humanum corpus vivificatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nient suꝑte om̃ maledictiones istȩ. & idphendentte. Maledict᷑
eris incuitate. & malediet᷑ inagro & eaẽ. Sicuthis custodierint
mandatadĩ ꝓmisit benedictiones. & beatitudine ꝓpetiã. sic econ¬
trario peasdem speties. quos ante in benedictionib enumerauit:
tio ipsius ẽdempnat peccatores. Mittet dns̃ suꝑte fanem & esuriem
& increpationẽ in om̃ã opera tua quae fucies ilones ẽteratte & ꝑdat

Expanded text:
ledictiones istae, et apprehendent te. Maledictus eris in civitate, et maledictus in agro, » etc. Sicut his qui custodierint mandata Dei promisit benedictiones et beatitudinem perpetuam, sic e contrario per easdem species quas ante in benedictionibus enumeravit, tio ipsius condemnat peccatores. « Mittet Dominus super te famem et esuriem et increpationem in omnia opera tua quae facies, donec conterat te et
Abbreviated transcription (Latin):
status p̃sentis eccłae: ubuntab naculis in colatus nr̃i subumihra¬
Tunc enĩ legenda lex est inloco queme legit dñs. ꝗa tunc p̃cipue
doctrinȩ insistendũ est i neccła xp̃ĩ. Ipse quoq locus est quem
elegit dñs uthabitet nomen eius ibi. Quando autem ꝑuenimus
int̾rã possessionis nrae : iam non in tabernaculis sedinciuitate suꝑa
regis hocẽ ierus alẽ caelesti seꝑ & inaet̃nũ manebimꝰ gaudentes. adq

Expanded text:
status praesentis Ecclesiae, ubi in tabernaculis incolatus nostri, sub umbrastatus praesentis Ecclesiae, ubi in tabernaculis incolatus nostri, sub umbraTunc enim legenda lex est in loco quem elegit Dominus, quia tunc praecipue doctrinae insistendum est in Ecclesia Christi. Ipse quoque locus est quem elegit Dominus, ut habitet nomen ejus ibi. Quando autem pervenerimus in terram possessionis nostrae, jam non in tabernaculis, sed in civitate superni regis, hoc est, Jerusalem coelesti, semper et in aeternum manebimus gaudentes, atq
Abbreviated transcription (Latin):
dignitas. sed caelestis militia eĩ illis c̃fertur. Postseptẽ inꝗͣd annos
annoremissionis insollempnitate tab naculoꝵ leges uerba legis
hui corã omni isrł. Quid ꝑseptẽ annos. nisi p̃sens uita quȩ
septenario dierũ numero currit designatur. & Siue ꝑseptem
annos tempus ueteris legis ꝓpt̃ sabbatũ ex primit̃. Post septem
ergo annos in anno remissionis lex inconuentu populi legi p̃ci¬
pitur ꝗa post completũ uetiris obseruantiaȩ modũ iam successit
spĩtalis ritus noui testam̃ti. Postquã enĩ uenit plenitudo teporis.
misitds̃ filiũ suũ factũ ex muliere faciũ sublege. uteos ꝗ sublege
remussionis. nisi annus gr̃a. que saluator ipse insinaguga legeus
ex esaie ꝓphetia annũ dnĩ acceptũ. & diem retributionis. eẽ ma¬
nifestauit insinuat᷑. & Sie & sollẽpnitas tab naculoꝵ ñ aliaẽ. qua

Expanded text:
dignitas, sed coelestis militiae jus illis confertur. « Post septem, inquit, annos, dignitas, sed coelestis militiae jus illis confertur. « Post septem, inquit, annos, anno remissionis in solemnitate tabernaculorum, leges verba legis hujus coram omni Israel. » Quid per septem annos, nisi praesens vita, quae per septenarium dierum numerum currit, designatur? sive per septem annos tempus veteris legis propter sabbatum exprimitur. Post ergo septem annos, in anno remissionis, lex in conventu populi legi praecipitur, quia post completum veteris observantiae modum jam successit spiritalis ritus Novi Testamenti. « Postquam enim venit plenitudo temporis, misit Deus Firemissionis nisi annus gratiae, quem Salvator ipse, legens in synagoga ex Isaiae prophetia, annum Domini acceptum et diem retributionis esse manifestavit, insinuatur? Sic et solemnitas tabernaculorum non alia esse quam
Abbreviated transcription (Latin):
illuc ꝑuenient. Ait eni ipsaueritas. Nemouenit ad patrẽ milꝑme
Etitẽ. Nemoascendit incaelũ. nisi ꝗdecaelo descendit silius hominis
Qđ aut̃ dr̃ ipse erit tecũ & ñ dimittet neq derelinquerte. mani feste
designat unitate patris & filii. H inc quoq ipseidus in eugło ait.
quoq nuniquã deserit filium: ꝗa nũquã separatꝰ est a filio. cũ quo
& tradidit eam sacerdotib siliis leui ꝗportabant archã suederis
dni & cunctis seniorib isrł. pcepiti. eis dicens. Postseptẽ annos
annoremissionis insollempnitate tab naculoꝵ c̃uenientib cunc¬
tis exisrł ut appareant inc̃spectudiũ dĩtiu in loco que elegerit dns
leges uerba legis huius corã om n isrł. audientibieis & inunũ
omni populo ẽgregato & c&̃. Moyses sacerdotib legẽ dedit ut
ostender & xp̃i sacerdotib legis diuinȩ sanctionẽ inaxime ipsis
cõmendatã eẽ ad insinuandã popło: ꝗa in gradii suo ñ terrestris

Expanded text:
nit ad Patrem, nisi per me » . « Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis,  autem dicitur: « Ipse erit tecum, et non dimittet te, neque derelinquet te, » manifeste designat unitatem Patris et Filii. Hinc quoque ipse Dominus in Evangelio ait: quoque nunquam deserit Filium, quia nunquam separatus est a Filio, cum quo et tradidit eam sacerdotibus filiis Levi qui portabant arcam foederis Domini et cunctis senioribus Israhelis praecepitque eis dicens post septem annos anno remissionis in sollemnitate tabernaculorum convenientibus cunctis ex Israhel ut appareant in conspectu Domini Dei tui in loco quem elegerit Dominus leges verba legis huius coram omni Israhel audientibus eis et in unum omni populo congregato ostenderet Christi sacerdotibus legis divinae sanctionem maxime ipsis commendatam esse ad insinuandum populo quia in gradu suo non terrestris
Abbreviated transcription (Latin):
complent quȩ uilege scriptas̃ ut ꝑuenant ad salutẽ. Om̃s aut̃
circa archam incaedunt. ꝗa ab eccłe sinu ñdecedunt. Sed no¬
biliores eẽ illos noiumꝰ: ꝗboni ipsius desiderio ȩt̃ne benedictio¬
nis amore qđ bonũ estagunt : quã illos ꝗ promali mecubonũ sec¬
tantur. Solus ergo iħs potest ex omnib popłis huuis modi nĩtes
animosq c̃discere. & alios ꝗdem statuere in montẽ garitim ad
benedicendũ. alios uere statuere inmon Item ebal ad male¬
dictionẽ. Nonut maledictionem  accipiant: sed utme
tuentes ꝑscriptas maledictiones & poenas peccatoribus ẽsti¬
tutas incurrere caueant. ac semec ipsos timoris subplicio corri¬
M gant. Etꝓnuntiabunt in quit leuitȩ. dicentq ad om̃s uiros isrł
excelsa uoce. Qud est qđ leuitis p̃cipit ut aduiros i srł loqua
tur excelsa uoce. nisi ꝗa ostendere uult sacerdotib xp̃i. qđ ñ

Expanded text:
complent quae in lege scripta sunt, ut perveniant ad salutem. Omnes autem complent quae in lege scripta sunt, ut perveniant ad salutem. Omnes autem circa arcam incedunt, qui ab Ecclesiae sinu non recedunt. Sed nobiliores esse illos novimus qui, boni ipsius desiderio, aeternae benedictionis amore, quod bonum est agunt, quam illos qui pro malis bonum sectantur. Solus ergo Jesus potest ex omnibus populis hujusmodi mentes animosque congregare, et alios quidem statuere in montem Garizim ad benedicendum; alios vero in montem Ebal stadictionem: non ut maledictiones accipiant, sed ut, praescriptas maledictiones et poenas peccatoribus constitutas incurrere caveant, ac semetipsos timoris supplicio corrigant, « Et pronuntiabunt, inquit, Levitae, dicentque ad omnes viros Israel, excelsa voce. » Quid est quod Levitioce, nisi quia ostendere vult sacerdotibus Christi quod non
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsi trib que nobiliores s̃ idest: simeon. leui iudas. i sachar.
ioseph: &beniamun. Filii uero sex ignobiliores steter̃ eregione
inmonte: ebal: utmaledicerent. Interquos & ruben ꝗmaculaue¬
rat thorũ parentis. & tabulon ultimus fil iłliȩ & anͦ illarũ filii
Ethȩc ꝗdem ueteris istoriȩ referunt gestit. S ed inspiciendũ quid
innarratione mistice intellegentiȩ reseratur. Quis ergo isti
ꝗuicaedunt iuxta montẽ garitim. &x ꝗs qinc eilunt uixta montẽ
ebal.: Illi itaq ꝗ ii hoc loco uixta montẽ garitim incaedunt electi
adbene dicendũ. eos figuralit̃ indicant ꝗñ m&u ponȩ sedcȩlestis ꝓ¬
missionis amore suecensi ueniunt ad salutẽ. Illiuero dimidii ꝗuixta
montẽ ebalincaedunt in quo maledictionss ꝓlatȩ s̃. illos indicant
ꝗñ amore beneilietionũ uł ꝓmissionũ. seil futuroꝵ supplicioꝵ̧ timori

Expanded text:
et ipsae tribus, quae nobiliores sunt, id est, Simeon, Levi, Judas, Isachar, et ipsae tribus, quae nobiliores sunt, id est, Simeon, Levi, Judas, Isachar, Joseph, Benjamin. Filii vero ignobiliores sex, steterunt e regione in monte Ebal, ut maledicerent: inter quos et Ruben, qui maculaverat thorum parentis, et Zabulon ultimus filiae Liae, et ancillarum filii. Et haec quidem veteris historiae referunt gesta. Sed inspiciendum quid in narratione mysticae intelligentiae referatur. Qui sunt ergo isti qui incedunt juxta montem Garizim, et quiGebal? Illi itaque, qui in hoc loco juxta montem Garizim incedunt electi ad benedicendum, eos figuraliter indicant, qui non metu poenae, sed coelestis promissionis amore succensi, veniunt ad salutem. Illi vero dimidii, qui juxta montem Ebal incedunt, in quo maledictiones prolatae sunt, illos indicant, qui non amore benedictionum vel promissionum, sed futurorum suppliciorum timore
Abbreviated transcription (Latin):
concordia caritatis : in his qqͦ deutero nomiũ idẽ secundã. euan¬
gelũ legẽ. hiesus dñs nr̃ resꝑͥ cripsit. Audiam̃ itaq eum dicentẽ.
Sictũ estantiꝗs. ñ moechaberis. Ego aut̃ dico uob̃. Siꝗs uiderit
mulierẽ ad c̃cupiscendã eã : iam moechatus est eã in corde suo.
Hanc igit᷑̃ ihĩ legẽ notã incordib credentiũ: hanc scripsit in coꝵ
die illo dic̃s. Histabunt adbene dicendũ dñõ suꝑniantẽ garrum
iordane trans misso. Si meon: leui : uidas. isachar. ioseph. & ben¬
iamin. Eteregione isti stabt̃. ad maledicendũ inmonte ebal.
Ruben: gad. & aser. t⁊ abulon. dan. & neptalim. Etꝓnuntiabt̃¬
leuitȩ dicentq ad om̃s uiros isrł excelsa uoce & c&̃. Hoc ergo ita
factũ est temporibus iosue. Steteruntq sicut p̃ceperat moẏses in
de utero nomio sextrib in monte garizim utbenedicerent popłm

Expanded text:
concordia charitatis. In his quoque Deuteronomium, id est, secundam Evanconcordia charitatis. In his quoque Deuteronomium, id est, secundam Evangelii legem, Jesuhaberis: Ego autem dico vobis: Si quis viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam 484 in corde suo . Hanc igitur Jesus notat legem in cordibus credentium, hanc scribit in eorum die illo, dicens: Hi stabunt ad benedicendum populo super montem Garizim, Jordane transmisso: Simeon, Levi, Judas, Issachar, Joseph, et Benjamin. Et e regione isti stabunt ad maledicendum in monte Hebal: Ruben, Gad, et Aser, Zabulon, Dan, et Nephthali. Levitae ad omnes viros Israel excelsa voce, etc. » Hoc ergo ita factum est temporibus Josue. Steteruntque sicut praeceperat Moyses in Deuteronomio, sex tribus in monte Garizim, ut benedicerent populum,
Abbreviated transcription (Latin):
ebal. & leuigabis calce. & elisicabis ibi altare dnõdõ tuo delapidibus
quos ferrũ ñtetigit. & des axis in formib & impolitis. & offeres suꝑe
holo caustũ dnõdõ tuo : & imnio labis hostias pacisicas. comedesq ibi
& epulaberis corã dño dotuo: & scribes suꝑ lapides om̃a uerba
legis hunis plane & lucile. & cõe. N ł ocquomodo faccũ suerit
in libro hiesu naue plenius enarratur. Superatis igiur hostibus
eidificauit hiesus altaredõ excelso ex lapidibus integris inꝗb
ñ erat iniectũ ferrũ sicut p̃ceperat moyses. &imn molauit sacri¬
sicium. & scripsit in lapidib deutero nomium legis moysi. Vide¬
Ios estis lapides uiui. edificati domͦ spĩtalͥs. His non est iniectũ fer¬
rum: ꝗa incorrupti & in maculati carne & spũ sunt: & iacula ma¬
ligni ignita ñ receper̃. Hi unũ altare faciunt unitate sidei uł

Expanded text:
Ebal, et levigabis calce, et aedificabis ibi altare Domino Deo tuo de lapidibus Ebal, et levigabis calce, et aedificabis ibi altare Domino Deo tuo de lapidibus quos ferrum non tetigit, et de saxis informibus et impolitis; et offeres super eo holocaustum Domino Deo tuo, et immoo tuo; et scribes super lapides omnia verba legis hujus, plane et lucide, etc. » Hoc quomodo factum fuerit, in libro Jesu Nave plenius enarratur. Superatis igitur hostibus, aedificavit Jesus altare Deo excelso ex lapidibus integris, in quibus non erat injectum ferrum sicut praeceperat Moyses, et immolavit sacrificium, et scripsit in lapidibus Deuteronomium legis Moysi. Videostolus: « Vos estis lapides vivi aedificati, domus spiritalis » . His non est injectum ferrum, quia incorrupti et immaculati carne et spiritu ligni ignita non receperunt. Hi unum altare faciunt, unitate fidei vel
Abbreviated transcription (Latin):
imperui. Nonconedi exeis inluctu meo: nec separaui ea inqua¬
lib& inmunditia: nec expendi ex eis quicquã inre. funebri.
̃ Quidẽ qđ int̃illa quȩ iubet dicere hominẽ ꝗudandis decimis &
quȩcũq dare uł impendere iussus est om̃a mandata cõpleuit.
xiam hoccũ laude & cõm̃datione suadicere iubetur. ũdedi exeis
mortuo : Anphoc phibae parentalia quȩ ob seruare gentes solent
Precepit aũt moy ses & seniores isrł popło dicentes. Custodite
omne mandatũ qđ p̃cepiuobis hodie. Cumq transieritis iorda¬
nem int̾rã quãdñs ds̃ tuus dabit tibi. eriges ingentes lapides & calce
leuigabis eos. ut possis in eis scribere omã uerba legis huius iordine
trans misso. utintro eas int̾rã quã dñs ds̃ tuus dabit tibi tr̾ã lacte.
& melle manantẽ: sicut uirauit patrisus tuis. Quando ergo tran¬
sieris iordanẽ : erige lapides quos ego hodie p̃cipio uobis inmonte

Expanded text:
imperii tui. Nec comedi ex eis in luctu meo, nec separavi ea in quaimperii tui. Nec comedi ex eis in luctu meo, nec separavi ea in qualibet immunditia, nec expendi ex eis quidquam in re funebri. » Quid est quod inter illa ququaecumque dare uel inpendere iussus est omnia mandata compleuit, etiam hoc cum laude et commendatione sua dicere iubetur: non dedi ex eis mortuo? an per hoc prohibet parentalia, quae obseruare gentes solentPraecepit autem Moyses et seniores Israel populo, dicentes: Custodite omne mandatum quod praecepi vobis. Cumque transieritis Jordanem in terram, quam Dominus Deus tuus dabit tibi, eriges ingentes lapides, et calce levigabis eos, ut possis in eis scribere omnia verba legis hujus Jordane transmisso, ut introeas in terram, quam Dominus Deus tuus dabit tibi, terram lacte et melle manantem sicut juravit patribus tuis. Quando ergo transieris Jordanem, erige lapides quos ego hodie praecipio tibi in monte
Abbreviated transcription (Latin):
nrãm & laborẽ a łq angustiã: misitunigenitũ filiũ suũ ꝗmanꝰ
dĩ & braciũ dicit᷑ uteri per& nos de potestate tenebrarũ: & trans¬
ferr& in locum pacis. quatinus filui lucis efsiceremur. Tra¬
diditi. nob t̾rã lacte & melle manantẽ. eccłam uidelicet p̃sen¬
tẽ ubi & lacest innocentis & facilis doctrinȩ unde nutriant̃
sensu pariuli: & mel suauis ałq multiplicis scientiȩ unde sa¬
tiantur intellectu ꝑ fecti. Quiergo huius ce modi donadõ of
gunt in hocmnundo aduenas eẽ & peregrinos. dapibus uirtutũ & sci¬
entiȩ spĩtalis feliciter reficietr a łq implebit. Quando com¬
pleueris decimã cunctarũ frugũtuarũ annodecimarũ tertioda¬
bis leuite & aduenȩ & pupillo acuiduȩ utcomedant intra portas
tuas & saturent̃. loqueris que in c̃spectudnĩ dĩtus d culi qđ scĩ¬
sicatũ est dedomomea: & dedi illud leuitȩ & aduenȩ &pupillo &
uduȩ sicut iussisti mihi. Nonp̃teriui mandata tua: nec sũ oblitꝰ

Expanded text:
enitum Filium suum, qui manus Dei et brachium dicitur, ut eriperet nos de potestate tenebrarum, et transferret in locum pacis, quatenus filii lucis efficeremur; tradiditque nobis terram lacte et melle manantem, Ecclesiam videlicet praesentem, ubi et lac est innocentis et facilis doctrinae, unde nutriantur sensu parvuli, et mel suave atque multiplicis scientiae unde satientur intellectu perfecti. Qui ergo hujuscemodi dona Deo off se rite intelligunt in hoc mundo advenas esse et peregrinos, dapibus virtutum et scientiae spiritalis feliciter reficietur atque implebitur. « Quando compleveris decimam cunctarum frugum tuarum, anno decimarum tertio, dabis Levitae et advenae, et pupillo ac viduae, ut comedant infra portas tuas, et saturentur. Loquerisque in conspectu Domini Dei tui: Attuli quod sanctificatum est de domo mea, et dedi illud Levitae et advenae et pupillo ac viduae, sicut jussisti mihi. Non praeterivi mandata tua, nec sum oblitus
Abbreviated transcription (Latin):
tedns̃ dis̃ tuus excelsiorem cunctis gentib quȩ uersant̃ int̾ra. ue¬
nientq suꝑte unuersȩ benedictiones istȩ & adp̃hendente sitam̃
p̃cepta eĩ audieris. Sicut inobedientib p̃dixit maledictiones
& poenas suturas: sic &x obedientib deinceps ꝓmittit benedicti¬
ones cepnia. Beneibet᷑ tu in ciuitate. & benedictus inagro
luxtuistoriã facilis ẽ incellert. ubi uideis pobedientia int sorisqꝗ pͥiun

Expanded text:
 versantur in terra: venientque super te universae benedictiones istae, et apprehendent te, si tamen praecepta ejus audieris. » Sicut in obedientibus praedixit maledictiones et poenas futuras, sic et obedientibus deinceps promittit benedictiones et praemia. « Benedictus tu in civitate, et benedictus in agro. Juxta historiam facilis est intellect
Abbreviated transcription (Latin):
sultiaa sequi. Cũ ergour aut mulier adiliengenis uoliptates in
tantũ ineũbit ut necꝗdem ꝑ desidiũ abeis caput. sedimimo ualde
eis cohereat & cũeis coeat. itaut cõmixtione cũ cis duturnã & ꝑse¬
uerantiã habeat: reus ẽ mortis. Malediet̃ qdormit cũsorore nia.
silia patri sui siue matrissuȩ. Sororẽ suã sp̃ĩtalit̃ maculat. qͥalterus¬

Expanded text:
stultitiam sequi. Cum ergo vir aut mulier ad alienigenas voluptates in stultitiam sequi. Cum ergo vir aut mulier ad alienigenas voluptates in tantum incumbit, ut nec quidem per desidiam ab eis capiatur, sed imo valde eis cohaereat et cum eis coeat, ita ut commixtionem cum eis diuturnam et perseverantem habeat, reus est mortis. « Maledictus qui dormit cum sorore sua, filia patris sui sive matris suae. » Sororem suam spiritaliter maculat, q
Abbreviated transcription (Latin):
& misdia & suꝑisr ł dĩ. Maledictus ꝗ ꝑuertit iudiciũ adunȩ
pupilliceuiduȩ. Iniustum uiditiũ nemuni secundũ istoriã face¬
re lica. Sed nec secundũ allegoriã aduen ã spĩtalem pupillũ
a lq uiduã inuste opprimere decet. Pupillũ utiq: dequo in psal
mo scriptũ esi. tibi dnẽ derelictus est pauꝑ pupillo tueris adutor
liduam aut̃ dequa idem ꝓpheta exꝑiona dñ ait uiduã eĩ benedi¬
cens benedicã. Maledictus ꝗdormit cũ uxore pacrissiu: & reue¬
lat operimtũ lectuli ẽ. Manifestũ est enĩ qđ om̃is incȩstus ab ho¬
matio est apud dm̃. Sed tam̃ ac sententi legs lator scđm aliggoriã
ille male gesslt iste neꝗter imnitando diffam& necignominiã spar¬
gat suꝑ nom̃ patris siter& in facto. unde illoᷤ rep̃hensus est merito.
Maledictus ꝗd ormit cũ omni ium̃to iuxta istoriã maxima stul¬
titia est. cumbrutis animalib: moechari : seligno minia ẽ gentiliũ

Expanded text:
ertit judicium advenae, pupilli et viduae. » Injustum judicium nemini secundum historiam facere licet, sed nec secundum allegoriam advenam spiritalem, pupillum atque viduam, injuste opprimere decet: pupillum utique, de quo in psalmo est scriptum: « Tibi, Domine, derelictus est pauper: orphano tu eris adjutorex persona Domini ait: « Viduam ejus benedicens benedicam » . « Maledictus qui dormit cum uxore patris sui, et revelat operimentum ejus. » Manifestum est enim quod omnis incestus abominatio est apud Deum. Sed tamen hac sententia legislator, secundum allegoriam, m ille male gessit, iste nequiter imitando diffamet; nec ignominiam spargat super nomen patris, si iteret in facto unde ille reprehensus est merito. « Maledictus qui dormit cum omni jumento. » Juxta historiam maxima stultitia est cum brutis animalibus moechari; imo ignominia est gentilium
Abbreviated transcription (Latin):
blice argue eũ nehabeas suꝑ illo percatũ. Maledie t̃ ꝗ accipit munti
utꝓ cutiat animã sangiuinis in nocentis. Quic unq reminiscit
uide factũ ꝗ ꝓpt̃ pecuniã ꝓdidit magistrũ. quã ꝑnitiosũ sit inteille¬
gere potest auaritiȩ malu. Maledictus qñ ꝑman& insermonib
legis huius nec eos opere ꝑficit. Haec sententia eograuior cae¬
slatus omã simul c̃p̃hendit. Quis ẽ enĩ ꝗin unuersis sermonib le¬
os sine trans gressione ꝑmanere possit cũpaulus dicat. Quicũq ee
Necbuĩ maledictionis damnũ ullus euadere poaut: &iã nec ipse

Expanded text:
rgue eum, ne habeas super illo peccatum . Maledictus qui accipit munera ut percutiat animam sanguinis innocentis. Quicunque reminiscitur Judae factum, qui propter pecuniam prodidit magistrum, quam perniciosum sit intelligere potest avaritiae malum. « Maledictus qui non permanet in sermonibus legis hujus, nec eos opere perficit. Haec sententia gravior eo caesunt, omnia simul comprehendit. Quis est enim qui in universis sermonibus legis sine transgressione permanere possit, cum Paulus dicat? Quicunque exNec hujus maledictionis damnum ullus evadere potuit: etiam nec ipse
Abbreviated transcription (Latin):
capitulo ñsolũ ido latria quȩ insimulacris sit c̃tradicit᷑. sed
omis error hereticoꝵ. Ipsis̃ artisices uanitatis ađq suꝑsticiosoꝵ
dognatũ. Quicarmina & incantationes agunt: abdicat. Qui¬
cũqenĩ errorẽ ꝓueritate inoculto seu inmanifesto seutur: ꝓfecto
Maledictus qñ honorat patrẽ suũ. & matrẽ & reł. Conuenit
ergo unieuiq patrẽ siũ trenũ & matrẽ uenerari. sedimnultomagis
uiuuersoꝵ patrẽ dm̃ & matrẽ aeccłim omniueneratione acre¬
ligiositate & ab unuersis der& colia łꝙ honorari. Vbi & magisse
ꝗtrans sert t̾minos ꝓximi sui. Hoctestimo iuo uetat auaritiã. he¬
resiunq decestatur. Irans sert ergo t̃ninos ꝓximisui. qñ content᷑ est
ortodoxorũ side ad̃qi doctrina. sediuꝑstitiones acsectas suꝑ bi¬
endo nouit̃ intr. oducit. Quienĩ haec agit: ꝓ culdubio act̾na
maledictione reus erit. Vnde seꝗtur. Maleilictus ꝗficit erra¬
re cͥaecũ initiuere. Caerum initinere errare facit ꝗ simplicẽ

Expanded text:
sed omnis error haereticorum ipsi sunt artifices vanitatis atque superstitiosorum dogmatum qui carmina et incantationes agunt abdicatur. Quicunque enim errorem pro veritate in occulto seu in manifesto sequitur, profecto Maledictus qui non honorat patrem suum, » et reliqua. Convenit ergo unicuique patrem suum terrenum et matrem venerari. Sed multo magis universorum Patrem Deum et matrem Ecclesiam omni veneratione ac religiositate ab universis decet coli atque honorari: ubi et magistrorum qui transfert terminos proximi sui. » Hoc testimonio vetat avaritiam, haeresimque detestatur. Transfert ergo terminos proximi sui, qui non contentus erit orthodoxorum fide atque doctrina, sed superstitiones ac sectas superbiendo noviter introducit. Qui enim haec agit, procul dubio aeterna maledictione reus erit. Unde sequitur: « Maledictus qui facit errare caecum in via. » Caecum in itinere facit errare qui simplicem
Abbreviated transcription (Latin):
tur aecłae. Filiitui & filiȩuȩ. tradent̃ alteri populo uidentib
oculis tus & deficientib: a conspecti eoꝵ totadie. utñsit sorti¬
tudo inmanutua. In filioꝵ & filiarũ nomine discipulos designat:
quos sue iudȩi. siue herenci nutrierant. Iradent̃ alteri popło
cum populomancipant᷑ xpĩano. utibidiscant ueritatẽ quã antea
ꝑ magistros priores nullomodo discere potuer: Hoc quippe ui¬
dentes uid ȩi adq hereaci deficient oculis. ꝗa intentionẽ suã
quã indogmatis sui cõmendatione exercent nequaquã ad aͦffec¬
tum ꝑducere ualent. Pructus t̾rȩiie & om̃s labores tuos. exi¬
medat populus quẽ ignoras & c&̃. Quicquid prior populus in
structionẽ spĩtalem c latũ est. Ipseq sruet᷑ abundantia dum
illi deficient aegestate. Et implet illud qđ ꝑesaiam ꝓpħam¬

Expanded text:
ntur alteri populo videntibus oculis tuis et deficientibus a conspectu eorum tota die: et non sit fortitudo in manu tua. » In filiorum et filiarum nomine discipulos designat, quos sive Judaei sive haeretici nutrierant. Tradentur alteri populo, cum populo mancipantur Christiano, ut ibi discant veritatem quam antea per magistros priores nullo modo discere potuerunt. Hoc quippe videntes Judaei atque haeretici, deficient oculis, quia intentionem suam, quam in dogmatis sui commendatione exercent, nequaquam ad effectum perducere valent. « Fructus terrae tuae et omnes labores tuos comedat populus quem ignoras, » etc. Quidquid prior populus in structionem spiritalem collatum est. Ipseque fruetur abundantia, dum illi deficient vanitate; et implebitur illud quod per Isaiam p
Abbreviated transcription (Latin):
Perhaer uerba ꝗbus instruebant᷑ israbelitȩ. quomiodo int̾ra possessio¬
nis suȩ primitias dnõ offerent incartallo ꝓgrãrũ actione eo qđ ereptis
deegr̃pco: insticium & nos. utin trantes ꝑspĩtalẽ iordanẽ hocest ꝑbaptis¬
niũ & sidẽ scaẽ trinitatis int̾rã ecđa. ponanꝰ incartallo c̃uersationis
urẽ primitias bonoꝵ operũ. & deferamiꝰdõ in altare sidei catholicȩ: qua¬
gressorẽ faciens priuaret possessione paradisi. Vnde & incola
factus est in egỹpto istius mundi. Vbi peregrinatus ẽ. inpaucissimo
numero : ꝗamultis idolatriã sequentibus pauci ꝑmanser̃ fideles.
Sed postquã ꝑlegis condicionẽ plures excreues. ꝗscientiam &ere¬
dulitatẽ unius dĩ ꝑcepere: ad fliger̃ eos egyptii spĩtales. maligni

Expanded text:
Per haec verba quibus instruebantur Israelitae quomodo in terra possessionis suae primitias Domino offerrent in cartallo per gratiarum actionem, eo quod erepti sunt de Aegypto, instituimur et nos ut intrantes per spiritualem Jordanem, hoc est, per baptismum et fidem sanctae Trinitatis in terram Ecclesiae ponamus in cartalnostrae primitias bonorum omnium, et deferamus Deo in altare fidei catholicae: quagressorem faciens, privaret possessione paradisi. Unde incola factus est in Aegypto istius mundi, ubi peregrinatus est in paucissimo numero, quia multis idololatriam sequentibus pauci permanserunt fideles. Sed postquam per legis conditionem plures excreverunt, qui scientiam et credulitatem unius Dei percepere, afflixerunt eos Aegyptii spiritales, maligni
Abbreviated transcription (Latin):
d nõ dõtuo. Nominmerito uidet ad opus miscricordiȩ ꝑtinere.¬
utiũ ntret pigne rator indomũ nesiat ꝑcurbatio debitori. Sed exhoc
&iam ipsum debitorẽ ad monet pignus foras ꝓferre creditixi.
Qđ uero ubet egenti pignꝰ eodẽ die restitui utineo dormiat ꝗa ñ
habet ubidormiat: merico mouet utreꝗratur. curnpotius cre¬
ditori p̃ceperit ut ñ auferat pignꝰ. qđ eudem die oporter restitui.
Qđ si adẽpellendũ debitorẽ fieri uoluerit. quomodo seurgeat adred¬
dendũ cũ sciat pignꝰ eodẽ die sereͣpturũ c Anforte hoc sieri uoluit
ꝓpt̾ memoriã neoblunscat᷑ reddere: & tunc ñreililat suere ñ
bet ingratus. si pign receperit in quodormut. Simul& creditor cũ
Nonnegabis mercede indigentis &x pauperis srĩs au siue aduenȩ

Expanded text:
Domino Deo tuo noDomino Deo tuo nout non intret pignerator in domum, ne fiat perturbatio debitori; sed ex hoc iam ipsum debitorem admonet pignus foras proferre creditori. quod uero iubet egenti pignus eodem die restitui, ut in eo dormiat qui non habet ubi dormiat, merito mouet. ut requiratur cur non potius creditori praeceperit, ut non auferat pignus, quod . eodem die oportet ut restituat. quod si ad conpellendum debitorem fieri uoluerit, quomodo se urgeat ad reddendum, cum sciat pignus eodem die se recepturum? an forte hoc fieri uoluerit propter memoriam, ne obliuiscaturbet ingratus si pignus recepit in quo dormiat; simul et creditor, cum « Non negabis mercedem indigentis, et pauperis fratris tui, sive advena,