comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
indexteram aut sinistram: Iterum di¬
co: qđ breuit fixum omni animo te¬
neatis: Ne presumas adregnum de iu¬
sticia. tua: ne presumas adpeccandum
de miscaia di Respondebis: Quid gͦ
faciam: Psalmus iste docet nos: Qͦ
plect̾o. atq tract̾ato. arbitror adiuuã
tenere: debeamus: Unusquisq ꝓmo¬
dulo suo audiat: & sicut sibi con¬
scius fuerit: ita uł doleat corrigendꝰ.
uł gaudeat approbandus: Si se de¬
uiasse inuenerit: redeat ut inuia
ambulet: si se inuia inuenerit. am¬
bulet ut ꝑueniat: Nemo sit suꝑbꝰ
extra uiam: nemo piger inuia Hẽ
tinere qua xp̃iani sumus: testa.¬
tus ẽ. apłs paulus Unde ipsam lec¬
tionem legi uob̃ uoliuimus Hoc dix̃
apłs cum commendaret iusticiam
quȩ exfide ẽ. aduersus eos qui glori¬
antur de iusticia quȩ exoꝑib ẽ: hoc
ait: Quid ergo dicimus inuenisse
abraham patrem nr̃m scđm carnem:
audiamus: qui głatur. in dño glorietur.

Expanded text:
in dexteram aut sinistram. Iterum diin dexteram aut sinistram. Iterum dico quod breviter fixum omnes animo teneatis: Ne praesumas ad regnum de justitia tua, ne praesumas ad peccandum de misericordia Dei. Respondebis: Quid ergo faciam? Psalmus iste docet nos: quo perlecto atque tractato, arbitror adjuvanttenere debeamus. Unusquisque pro modulo suo audiat; et sicut sibi conscius fuerit, ita vel doleat corrigendus, vel gaudeat approbandus. Si se deviasse invenerit, redeat ut in via ambulet: si se in via invenerit, ambulet ut perveniat. Nemo sit superbus extra viam, nemo piger in via. 2. pertinere, qua christiani sumus, testatus est apostolus Paulus: unde ipsam lectionem vobis legi voluimus. Hoc dixit Apostolus, cum commendaret justitiam quae ex fide est, adversus eos qui gloriantur de justitia quae est ex operibus, hoc ait: Quid ergo dicemus invenisse Abraham patrem nostrum secundum carnem? audiamus: Qui gloriatur, in Domino glorietur .
Abbreviated transcription (Latin):
caliget: sibiq hoc tribuat & poteͭ¬
tatui uoluntatis suȩ: etiã si forte
impleuerit omnia quȩ uista uidẽ¬
tur coram ocłis hominũ. ita ut nil
inueniatur inuita eius qͦd possit
rep̃hendi abhominib: ipsam pre¬
sumptionem iactantiamq suꝑbã
dampnat ds̃ Quid gͥ fit: si se ho¬
mo iustificauerit. et de iusticia sua
psumpserit: cadit Si considerans
etcogitans infirmitatem suã. et p̃sumẽs
de miscd̃ia di neglexerit uitã suã mun¬
dare apeccatis suis. et se omĩ gurgite
flagitioꝵ demerserit: et ipse eadit:
Presumptio de iusticia: qͣsi dextera ẽ:
Cogitatio impunitatis peccatorum:
qͣsi sinistra ẽ Audiamus uocem di
dicentẽ nob̃: Ne deelines in dexteram
aut sinistram: He presumas ad regnũ
de iusticia tua: ne presumas ad peccan¬
dum de miscdia di: Abutroq te reuo¬
cat preceptum diuinum: & abilla al¬
titudine. & abista ꝓfunditate:. Illuc si
ascenderis. p̃cipitab̾is: hac si lapsus

Expanded text:
caliget, sibique hoc tribuat, et potencaliget, sibique hoc tribuat, et potentatui voluntatis suae: etiam si forte impleverit omnia quae justa videntur coram oculis hominum, ita ut nihil inveniatur in vita ejus, quod possit reprehendi ab hominibus, ipsam praesumptionem jactationemque superbiae damnat Deus. Quid igitur fit, si se homo justificaverit, et de justitia sua praesumpserit? Cadit. Si considerans et cogitans infirmitatem suam et praesumens de misericordia Dei, neglexerit vitam suam mundare a peccatis suis, et se omni gurgite flagitiorum demerserit; et ipse cadit. Praesumptio de justitia, quasi dextera est: cogitatio impunitatis peccatorum, quasi sinistra est. Audiamus vocem Dei dicentem nobis: Ne declines in dexteram aut sinide justitia tua, ne praesumas ad peccandum de misericordia Dei. Ab utroque te revocat praeceptum divinum; et ab illa altitudine, et ab ista profunditate. Illuc si ascenderis, praecipitaberis; hac si lapsus
Abbreviated transcription (Latin):
ne parata ẽ. ut nemo ꝑeat fidelium
iniquoꝵ: Id÷ ut nemo pereat eoꝵ qͥ
sibi dicunt. quicquid uis faciam. qͥbꝰ¬
libet facinorib & flagiciis inquiner.
quantumlibet peccem:liberat me ds̃
miscđia sua quia credidi in eum
Qui enim dicit neminẽ ꝑire talium.
cogitatione mala inelinatur inu
punitatẽ peccatorum: et ds̃ ille iu¬
stus cui cantatur miscđia & iudi¬
cium. ñ solum miscđia. sed et iudi¬
cium: inuenit hominem male de
se p̃sumentem. & adinteritum su¬
um miscđia dei abutentẽ: et neces¬
se ẽ ut dampnetur Talis itaq cogi¬
tatio precipitat hominem: Qua qͥsq
territus si se inaudatiam qͣndam p̃¬
sumptionis erexerit. et de uirib suis
iusticiaq p̃sumpserit. & ꝓposuerit
animo implere iusticiam. ut omĩa
que precipiuntur inlege. ita faci¬
at ut innullo offendat: atq in po¬
testate sua se habere utam suam
ut omnino nusquã labatur: nusꝗͣ
deficiat: nusquam titubet: nusꝗ

Expanded text:
ne parata est ut nemo pereat fidelium ne parata est ut nemo pereat fidelium iniquorum; id est, nemo pereat eorum qui sibi dicunt, Quidvis faciam, quibuslibet facinoribus et flagitiis inquiner, quantumlibet peccem, liberat me Deus misericordia sua, quia credidi in eum. Qui ergo dicit neminem perire talium, cogitatione mala inclinatur in impunitatem peccatorum; et Deus ille justus, cui cantatur misericordia et judicium , non sola misericordia, sed et judicium, invenit hominem male de se praesumentem, et ad interitum suum misericordia Dei abutentem, et necesse est ut damnet. Talis itaque cogitatio praecipitat hominem: qua quisque territus, si se in audaciam quamdam praesumptionis erexerit, et de suis viribus justitiaque praesumpserit, et proposuerit animo implere justitiam, et omnia quae praecipiuntur in Lege ita facere ut in nullo offendat, atque in potestate sua se habere vitam suam, ut omnino nusquam labatur, nusquam deficiat, nusquam titubet, nusquam
Abbreviated transcription (Latin):
salmus gr̃ae dĩ & iustifica¬
tionis nr̃e nullis preceden¬
tib meritis nr̃is. s preue¬
miente nos miscđia dñi
ximȩ ore apłico. sicut p̃cedens hunc
psalmum lectio omnib intimauit.
anr̃a tenuitate susceptus ẽ. eum ur̃a
caritate tractandus Unde primum
infirmitatem meam orationib ur̃is
commendo. sicut dicit apłs. ut detur
m sermo inaꝑtionem oris mei: sic lo¬
qui uob̾ quẽ admodũ et mͥ dicere ꝑicu¬
losum ñsit. & uobis audire salutare
sit. Anceps enim animus humanus.
& fluctuans int̾ confessionem infirmi¬
tatis & audatiã presumptionis. ple¬
rumq hinc atq inde contunditur:
& ita impellitur. ut ei inquamlibet
partem cãdere precipicium sit. Si enĩ
st infurmitati ꝓpne omĩ exparte dõ¬
nauerit. et inhanc cogitationem se in¬
clinauerit. ut dicat quia miscdia dei
om̃ib peccatorib inquibus libet pec¬
catis ꝑseuerantibus tantũ credentibꝰ
quia ds̃ liberat. ds̃ ignoscit. ita infi¬

Expanded text:
Psalmus gratiae Dei et justificationis nostrae nullis praecedentibus meritis nostris, sed praeveniente nos misericordia xime ore apostolico, sicut praecedens hunc psalmum lectio omnibus intimavit, a nostra tenuitate susceptus est cum Vestra Charitate tractandus. Unde primum infirmitatem meam orationibus vestris commendo, sicut dicit Apostolus, ut detur mihi sermo in apertione oris mei , sic loqui vobis, quemadmodum et mihi dicere periculosum non sit, et vobis audire salutare sit. Anceps enim animus humanus, et fluctuans inter confessionem infirmitatis et audaciam praesumptionis, plerumque hinc atque inde contunditur, et ita impellitur ut ei in quamlibet partem cadere praecipitium sit. Si enim se infirmitati propriae omni ex parte donaverit, et in hanc cogitationem se inclinaverit, ut dicat, quia misericordia Dei omnibus peccatoribus, in quibuslibet peccatis perseverantibus, tantum credentibus quia Deus liberat, Deus ignoscit, ita in fi
Abbreviated transcription (Latin):
tionem oꝑatur Quomꝰ engto iustifi¬
catur homo ꝑfidẽ sine oꝑib: Respõ¬
det ipse apłs: Propterea hoc dixi tibi
ohomo ne qͣsi deoꝑib tuis p̃sumere
uidereris: et merito oꝑum tuoꝵ acce¬
pisse fidei grãm: Noli gͦ presumere
de oꝑib ante fidẽ: Noueris quia pec¬
catorem te fides inuenit: & si te fides
data fecit iustum: impium inuenit
quẽ faceret iustum: Credenti in qͥt
ineum qͥ iustificat impium: deputa¬
tur fides eius adiusticiam: Si iustifi¬
catur impius: eximpio iustus fit
Si eximpio iustus fit quȩ sunt opera
impiorum: Iactet etiam impus oꝑa
sua dicat: Do pauꝑib : nicħ alicui
aufero: ñ uxorem alienã concupisco:
non quẽquã occido: nulli fraudẽ facio.
depositum apud me nullo teste re¬
presento: hec omnia dicat Quero u¬
trum pius sit: animpus Et quomͦ
sum impius inquit ista faciens: Qmͦ
illi de quib dictum ẽ. et seruierunt

Expanded text:
tionem operatur. Quomodo ergo justifitionem operatur. Quomodo ergo justificabitur homo per fidem sine operibus? Respondet ipse Apostolus: Propterea hoc tibi dixi, o homo, ne quasi de operibus tuis praesumere videreris, et merito operum tuorum te accepisse fidei gratiam. Noli ergo praesumere de operibus ante fidem. Noveris quia peccatorem te fides invenit, etsi te fides data fecit justum, impium invenit quem faceret justum. Credenti, inquit, in eum qui justificat impium, deputatur fides ejus ad justitiam . Si justificatur impius, ex impio fit justus: si ex impio justus fit, quae sunt opera impiorum? Jactet etiam impius opera sua, et dicat: Do pauperibus, nihil alicui aufero, non uxorem alienam concupisco, non quemquam occido, nulli fraudem facio, depositum apud me nullo teste repraesento; haec omnia dicat: quaero utrum pius sit, an impius. Et quomodo sum impius, inquit, ista faciens? Quomodo illi, de quibus dictum est: Et servierunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdilectionem oꝑatur: Non ergo ia¬
cobum apłm paulo. s ipsũ paulũ ipsi
paulo opponamus: et dicamus ei
At nos quodammͦ ꝑmittis impune pec¬
ri ꝑfidem sine oꝑib: & adhuc dicis fi¬
des que ꝑdilectionem oꝑatur: Quomͦ
hac qͣsi securus fio. si oꝑatus non fu¬
ero: hac autem ñ spem nec ipsam fi¬
dem uideor habere bonam. nͥ oꝑatus
fuero ꝑdilectionem: Ne ipsũ audio
apłe Certe fidem in hic sine oꝑibus
us commendare: Opus autem fidez di¬
lectio ẽ: quia dilectio uacare ñ potest:
n et mali nicħ oꝑetur. et quicquid po¬
test boni oꝑetur: Quid enim facit
dilectio: Declina amalo: et fac bonũ:
Hanc ergo fidem hic sine oꝑibus com¬
mendas: & alio loco dicis: & si fidẽ
habeam ita ut montes transferam:
caritatem autem ñhabeã: nichil mͥ
ꝓdest: Ergo si nichil ꝓdest fideᷤ sine
caritate: caritas autem ubi fuerit. ne¬
cesse ẽ. ut et oꝑetur: fides ipsa ꝑdilec¬

Expanded text:
per dilectionem operatur ? Non ergo Japer dilectionem operatur ? Non ergo Jacobum apostolum Paulo, sed ipsum Paulum ipsi Paulo opponamus, et dicamus ei: Hac nos quodammodo permittis impune pecr fidem sine operibus: et hac dicis, Fides quae per dilectionem operatur. Quomodo hac quasi securus fio, si operatus non fuero: hac autem nec spem, nec ipsam fidem videor habere bonam, nisi operatus fuero per dilectionem? Teipsum audio, Apostole. Certe fidem mihi hic sine operibus vis commendare: opus autem fidei dilectio est; quae dilectio vacare non potest, nisi et mali nihil operetur, et quidquid potest boni operetur. Quid enim facit dilectio? Declina a malo, et fac bonum . Hanc ergo fidem sine operibus commendas; et alio loco dicis: Etsi fidem habeam, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . Ergo si nihil prodest fides sine charitate, charitas autem ubi fuerit necesse est ut operetur, fides ipsa per dilec
Abbreviated transcription (Latin):
puro et conscientia bona et fide ñ
ficta: Prospe. conscientiã posuit:
le enim sꝑat: qui bonam conscier¬
tiam gerit Quem uero pungit
mala conscientia. retrahit se aspe
et non sibi sperat nͥ dampnationẽ
Ut ergo sꝑet regnum: habeat bonã
conscientiam: & ut habeat bonam
conscientiam: credat et opetur: qͥa¬
qͦd credit fides est: qͦd speratur ca¬
ritas est: Io ergo loco afide cepli
apłs: fides. spes. caritas: Alio loco. abip¬
sa caritate cȩpit: Caritas decorde pu¬
ro & conscientia bona. & fide ñfict᷑a.
Modo nos amedio cȩpimus: abipsa con¬
scientia & spe: Qui uult inquit ha¬
bere bonam spem: habeat bonã con¬
scientiam: Ut autem habeat bonam
conscientiam: credat & oꝑetur: Ame¬
dio imus: adinicium & finem Cre¬
dat & oꝑetur:. Qđ credit fidei ẽ: qđ
oꝑatur caritatis ẽ: Quomͦ ergo dicit
apłs iustificari hominem sine oꝑib
exfide: cum alio loco dicat. fides que

Expanded text:
puro, et conscientia bona, et fide non puro, et conscientia bona, et fide non ficta . Pro spe bonam conscientiam posuit. Ille enim sperat, qui bonam conscientiam gerit. Quem vero pungit mala conscientia, retrahit se a spe, et non sibi sperat nisi damnationem. Ut ergo speret regnum, habeat bonam conscientiam; et ut habeat bonam conscientiam, credat, et operetur. Quod credit fidei est, quod operatur charitatis est. Illo ergo loco a fide coepit Apostolus, Fides, Spes, Charitas: alio loco ab ipsa charitate coepit, Charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta. Modo nos a medio coepimus, ab ipsa conscientia et spe. Qui vult, inquam, habere bonam spem, habeat bonam conscientiam; ut autem habeat bonam conscientiam, credat, et operetur. A medio imus ad initium et finem: credat, et operetur. Quod credit, fidei est: quod operatur, charitatis est. 6. Quomodo ergo dicit Apostolus justificari hominem, sine operibus ex fide ; cum alio loco dicat: Fides quae
Abbreviated transcription (Latin):
chil ametis: Amate. s quid ametis ui¬
dete: Amor di. amor ꝓximi: caritas di¬
citur. Amor mundi. amor huius scłi:
cupiditas dicitur: Cupiditas refrene¬
tur: caritas excitetur: Ipsa enim cari¬
tas bene oꝑantis: dat spem bonȩ con¬
scientiȩ: Spem enim gerit bona con¬
scientia: Quomodo mala conscien¬
tia intotã desꝑatione ẽ: sic bona c̃¬
scientia intõta spe &erunt triaħ
de quib dixit apłs: fides. spes. cari¬
tas. Et alio loco ipsa tria: s ꝓspe bo¬
nam conscientiam posuit: finis eñ
p̃cepti ẽ. dixit Quid ẽ. finis p̃cepti:
Quo ꝑficiuntur p̃cepta: ñ quo con¬
sumunt᷑ Aliter enim dicimus fum¬
tus ẽ. cibus: alit̃ dicimus finita est
tunica quȩ texebatur Finitur. ut
Non ergo hic finem precepti dixit ã
quasi ꝑeant precepta: s quo ꝑficuas¬
tur. & consũmentur. ñ consumant᷑:
Finis ergo ꝓpter tria illa: finis ergo
inquit precepti ẽ caritas: de corde

Expanded text:
ihil ametis. Amate, sed quid ametis viihil ametis. Amate, sed quid ametis videte. Amor Dei, amor proximi, charitas dicitur: amor mundi, amor hujus saeculi, cupiditas dicitur. Cupiditas refrenetur, charitas excitetur. Ipsa enim charitas bene operantis dat ei spem bonae conscientiae. Spem enim gerit bona conscientia: quomodo mala conscientia tota in desperatione est, sic bona conscientia tota in spe. Et erunt tria haec, de quibus dicit Apostolus, Fides, Spes, Charitas . Et alio loco ipsa tria, sed pro spe bonam conscientiam posuit: Finis enim praecepti est, dixit. Quid est finis praecepti? Quo perficiuntur praecepta, non quo consumuntur. Aliter enim dicimus, Finitus est cibus; aliter dicimus, Finita est tunica quae texebatur: finitur cibuNon ergo hic finem praecepti dixit, quo quasi pereant praecepta; sed quo perficiantur, et consummentur, non consumantur. Finis ergo propter tria illa: Finis, inquit, praecepti est charitas de corde
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum: Dilectio ꝓximi: malum non
oꝑatur: Plenitudo gͦ legis: caritas:
Nunquid caritas ꝑmittit aliqͥd mali
te facere ei que diligis: s forte tan¬
tummꝰ mali nicħ facis: ñ etiam ali¬
quid boni. Ergone caritas ꝑmittit
te non prestare quicquid potes es
quem diligis: Nonne illa ẽ caritas:
quȩ orat etiam proinimicis: Ergo
deserit amicum: qui bene optat
inimico: Itaq si fides sine dilectione
sit: sine oꝑe erit: Ne autem multa
cogites de oꝑe fidei: adde illi spem et
dilectionem: & noli cogitare quid oꝑ¬
eris: Ipsa dilectio uacare non potest
Quid enim dequocumq homine etiã
male oꝑatur. nͥ amor. Da mͥ uacantẽ
amorem: et nichil oꝑantem: Flagicia
adulteria. facinora. homicidia. lux¬
urias om̃s. nonne amor oꝑatur. Pur¬
ga ergo amorem tuum: aquã flu¬
entem incloacam: conuerte adhortũ
Quales impetus habebat admundum:
tales habeat ad artificem mundi: Non
uobis dicitur: nicħ ametis: Absit Pigͥ
mortui detestandi. miseri eritis: si m¬

Expanded text:
ipsum: dilectio proximi malum non operatur: Plenitudo autem legis, charitas . Numquid charitas permittit aliquid mali te facere ei quem diligis? Sed forte tantummodo mali nihil facis, non etiam aliquid boni. Ergone charitas permittit te non praestare quidquid potes ei quem diligis? Nonne illa est charitas quae orat etiam pro inimicis? Ergo deserit amicum, qui bene optat inimico? Itaque si fides sine dilectione sit, sine opere erit. Ne autem multa cogites de opere fidei, adde illi spem et dilectionem, et noli cogitare quid opereris. Ipsa dilectio vacare non potest. Quid enim de quoquam homine etiam male operatur, nisi amor? Da mihi vacantem amorem et nihil operantem. Flagitia, adulteria, facinora, homicidia, luxurias omnes, nonne amor operatur? Purga ergo amorem tuum: aquam fluentem in cloacam, converte ad hortum: quales impetus habebat ad mundum, tales habeat ad artificem mundi. Num vobis dicitur: Nihil ametis? Absit. Pigri, mortui, detestandi, miseri eritis, si n
Abbreviated transcription (Latin):
ageret. Non dictum ẽ ñ potuit intell¬
gere. Nos ergo oportet ut uelitis intelli¬
gere: ut bene agatis: Intellectus enĩ uob̃
non deerit manifestus: Quis ẽ manife¬
stus intellectus: Nemo iactet bona oꝑa
sua ante fidem: nemo sit piger inbo¬
nis oꝑib accepta fide: Dat ergo deus
indulgentiã omnib impiis: eis quoᷤ iu¬
stificat ex fide:¬

Expanded text:
ageret . Non dictum est, Non potuit intellageret . Non dictum est, Non potuit intelligere. Vos ergo oportet ut velitis intelligere, ut bene agatis. Intellectus enim vobis non deerit manifestus. Quis est manifestus intellectus? Nemo jactet bona opera sua ante fidem, nemo sit piger in bonis operibus accepta fide. Dat Deus ergo indulgentiam omnibus impiis, et eos justificat ex fide
Abbreviated transcription (Latin):
alienus agr̃a: iacta merita tua: Ille au¬
tem uidet qͥd fit inte : & nouit quid
cui debeat: Ei uͦ qui non oꝑatur qͥd:
Ecce pone aliquem impium peceatorẽ
non oꝑatur: Quid autem credit: Cre-¬
dit autem ineum qͥ iustificat impiũ:
Exeo enim quia ñoꝑatur bene: impiꝰ
est: Et si bona uideatur facere: qͥa tam̃
sine fide facit: nec bona uocanda sunt.
Credenti autem ineum qui iustificat
impium. deputatur fides eius adiusti¬
ciam: sicut et dauid dicit. beatitu¬
dinem hominis cui ds̃ accepto fert
subsecuntur: Intendite ergo uos: Alio¬
quin.male intelligendo ꝓicitis uos in
illam uoraginẽ impiine peccandi: &
ego liber sum: sicut ipse apł̃s ab om̃ib
male intelligentib liber fuit: Libent
enim male intellexerunt: ne bona oꝑa
sequerentur:. Nolite ẽẽ denumero taliũ
fr̃s: Dicitur in quodam psalmo de qͦdã
homine tali: id÷ detali genere qͣsi de
uno: Noluit inquit intelligere: ut bene

Expanded text:
alienus a gratia, jacta merita tua. Ille aualienus a gratia, jacta merita tua. Ille autem videt quid sit in te, et novit quid cui debeat. Ei vero qui non operatur, quid? Ecce pone aliquem impium peccatorem, non operatur. Quid autem? Credit autem in eum qui justificat impium. Ex eo enim quia non operatur bene, impius est: etsi bona videatur facere, tamen, quia sine fide, nec bona vocanda sunt. Credenti auteimpium, deputatur fides ad iustitiam. sicut et Dauid dicit beatitudinem hominis, cui deus accepto fert consequuntur. 8. Intendite ergo vos: alioquin male intelligendo projicitis vos in illam voraginem impune peccandi: et ego liber sum, sicut ipse Apostolus ab omnibus male intelligentibus liber fuit. Libenter enim male intellexerunt, ne bona opera sequerentur. Nolite esse de numero talium, fratres. Dicitur in quodam psalmo, de quodam homine tali, id est de tali genere, quasi de uno: Noluit, inquit, intelligere ut bene
Abbreviated transcription (Latin):
grãm: s scđm debitum: Quid est hoc.
gratis datur: Quid est gratis datur:
Gratis constat: Nicħ boni fecisti: et dat᷑
t remissio peccatorum: Attenduntur
oꝑa tua: & inueniunt᷑ omĩa mala:
Si qͦd debetur istis oꝑib d̾s redderet:
utiq dampnaret: Stipendium pec¬
cati: mors Malis oꝑib qͥd debetur. nͥ
dampnatio: Bonis qͥd debetur: Mer¬
ces regni cȩlorum: Tu autem inmalis
opibus inuentus es: si reddatur tͥ qđ
debetur. puniendus es Quid ergo fit:
Non tͥ ds̃ reddit debitam penam: s donat
indebitam grãm: Debebat undictam:
dat indulgentiam: Incipis ergo infide.
ꝑ indulgentiam: Iam fides illa adsũpta
spe & dilectione: incipit bene oꝑaris:
nec tunc glorieris: & extollas te: Mem̃¬
to aquo inuia positus sis: memento
quia & sanis pedib & uelocib errabas.
Memento quia & si languebas. & inuia
semiuiuus iacebas: leuatus es inium̃¬
tum. & ꝑductus adstabulũ: Ci autem
inquit qui oꝑatur. merces ñ imputat᷑

Expanded text:
am, sed secundum debitum . Quid est hoc, gratis datur. Quid est, gratis datur? Gratis constat. Nihil boni fecisti, et datur tibi remissio peccatorum. Attenduntur opera tua, et inveniuntur omnia mala. Si quod debetur illis operibus, Deus redderet, utique damnaret: Stipendium enim peccati mors . Malis operibus quid debetur, nisi damnatio? Bonis quid debetur? Regnum coelorum. Tu autem in malis operibus inventus es: si reddatur tibi quod debetur, puniendus es. Quid ergo fit? Non tibi Deus reddit debitam poenam, sed donat indebitam gratiam. Debebat vindictam, dat indulgentiam. Incipis ergo esse in fide per indulgentiam; jam fides illa assumpta spe et dilectione incipit bene operari: sed nec tunc glorieris, et extollas te: memento a quo in via positus sis; memento quia et sanis pedibus et velocibus errabas; memento quia etsi languebas, et in via semivivus jacebas, levatus es in jumentum, et perductus in stabulum . Ei autem, inquit, qui operatu
Abbreviated transcription (Latin):
tim auia noli recedere: & si tardius
ꝑuenturus es. noli remanere: noli re¬
tro conuerti: noli deuiare: Quid ergo:
Qui sunt beati: Non inquib non in¬
uenerit ds̃ peccatum. Nam inom̃ib
hominib inuenit: Om̃s enim pecca¬
uerunt: etegent gla di Si gͦ inom̃ĩb
peccata inueniuntur: remanet ut
non sint beati. nͥ quoꝵ remissa sunt
peccata: hoc gͦ apls sic commenda¬
uit: Credidit autem abraham deo.
et deputatũ ẽ. ei adiusticiam: Ei aut̃
qui oꝑatur. id÷ de oꝑib presumit &¬

Expanded text:
tem a via noli recedere; etsi tardius, tem a via noli recedere; etsi tardius, perventurus es: noli remanere, noli retro converti, noli deviare. 7. Quid ergo? Qui sunt beati? Non in quibus non invenerit Deus peccatum: nam in omnibus invenit. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei . Si ergo in omnibus peccata inveniuntur, remanet ut non sint beati, nisi quorum remissa sunt peccata. Hoc ergo Apostolus sic commendavit: Credidit Abraham Deo, et reputatum est ei ad justitiam. Et ei qui operatur id e
Abbreviated transcription (Latin):
nis oꝑib ꝑasti t̾renã qͣndã felicitatẽ impiꝰ es. Ñ
ẽ ista mͥceᷤ fid̾i. Cara res ẽ fides: uili illã preciõ¬
addixisti Impius gͦ es: & nulla sunt
ista oꝑa tua Moueas licet inbonis
oꝑib lacertos. & uidearis nauim op¬
time gubernare: insaxa festinas. Qd
si quod sꝑandum ẽ speras. id: uitã
sed putas te aduitam ȩternam pos¬
se ꝑuenire. ꝑmiliciam celi. ꝑsolem
plunam. ꝑpotestates aeris & maris¬
& terrȩ & sẏderum: Impus es S crede
ineum qui iustificat impium: ut pos¬
sint et bona oꝑa tua esse oꝑa bona Nã
nec bona illa appellauerim: quamdiu
de radice bona ñꝓcedunt: Quid ẽ. hoc:
Aut uitã temporalem abeterno dõ sꝑas:
aut uitã eternam ademonib sꝑas In
quamlibet partem: impuis es Corri¬
ge fidem: dirige fidem: dirige uiam:
Et si habes bonos pedes: ambula iam:
securus curre: Uiam tenes: quanto me¬
lius cucurreris: tanto faciluis ꝑueni¬
es: S forte claudicas aliquantũ: sal¬

Expanded text:
terrenam quamdam felicitatem, impius es. Non est ista merces fidei. Cara res est fides, vili illam addixisti. Impius ergo es, et nulla sunt ista opera tua. Moveas licet in bonis operibus lacertos, et videaris navim optime gubernare, in saxa festinas. Quid si quod sperandum est speras, id est vitam sed putas te ad vitam aeternam posse pervenire per militiam coeli, per solem et lunam, per potestates aeris, et marist terrae, et siderum? Impius es. Crede in eum qui justificat impium, ut possint et bona opera tua esse opera bona. Nam nec bona illa appellaverim, quamdiu non de radice bona procedunt. Quid est hoc? Aut vitam temporalem ab aeterno Deo speras, aut vitam aeternam a daemonibus speras: in qualibet parte impius es. Corrige fidem, dirige fidem, dirige viam: et si habes bonos pedes, ambula jam securus, curre, viam tenes: quanto melius cucurreris, tanto facilius pervenies. Sed forte claudicas aliquantum. Sal
Abbreviated transcription (Latin):
cum uiuis. omnia pereunt: et inspe
tua deficis Hanc uanitatem commen¬
dat ysaias dicens: Omĩs caro fenum:
&e omĩs gła eius ut flos fȩm Aruit fȩ¬
num. et flos eius decidit: uerbum au¬
tem dñi manet in eternum: Ego au

Expanded text:
cum vivis, omnia pereunt, et in spe cum vivis, omnia pereunt, et in spe tua deficis. Hanc vanitatem commemorat Isaias dicens: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni: aruit fenum, et flos ejus decidit; verbum aute
Abbreviated transcription (Latin):
inuoce sua posuit caput ipsiꝰ psalmi:
Ds̃ ds̃ m̃s ut quid me dereliquisti: &
tam̃ uocem corꝑis inse transfiguraut
Non enim unicum suũ pat̃ aliqͣndo
dereliquit R edemisti me dñe ds̃
ueritatis: faciens qđ promisisti: nol
et moritur ante quam moriaturꝰ qͥ
ideo mentiebat᷑ ut uiueret: Mentr̃¬
enim uis ne moriaris: et mentieris
et morieris: E cum uitas unã mor¬
tem. quam differre poteris. auferre
ñ poteris: incidis induas: ut pruis
do uanitatem: Qui a dulcis ẽ tibi
transiens dies: quia dulcia sunt tͥ tͣnsuo¬
lantia tempora. unde nichil tenes: &
insuꝑ tu teneris: Odisti obseruantes
uanitatem suꝑ uacue Ego autem qͥ
ñ obseruo uanitatem: in dño speraui:
Speras inpecunia: obseruas uanitatem:
Speras in honore et sublimitate aliqua
potestatis humanȩ: obseruas uanitatẽ
Speras in aliquo amico potente: obser¬
uas uanitatem: In his omnib cũ sꝑas.
aut tu exspiras. et hic ea dimittis: aut

Expanded text:
in voce sua posuit caput ipsius psalmi, in voce sua posuit caput ipsius psalmi, Deus, Deus meus, utquid me dereliquisti ? Et tamen vocem corporis in se transfiguravit; non enim Unicum suum Pater aliquando dereliquit. Redemisti me, Domine, Deus veritatis: faciens quod promisisti, non et moritur antequam moriatur, qui ideo mentiebatur ut viveret. Mentiri vis, ne moriaris: et mentiris, et moreris; et cum vitas unam mortem quam differre poteris, auferre non poteris, incidis in duas, ut prius do vanitatem? Quia dulcis est tibi transiens dies, quia dulcia sunt tibi transvolantia tempora, unde nihil tenes, et insuper tu teneris. Odisti observantes vanitatem supervacue. Ego autem, qui non observo vanitatem, in Domino speravi. Speras in pecunia, observas vanitatem: speras in honore et sublimitate aliqua potestatis humanae, observas vanitatem: speras in aliquo amico potente, observas vanitatem. In his omnibus cum speras, aut tu exspiras, et ea hic dimittis; aut
Abbreviated transcription (Latin):
ait. eiecerunt extra uineam et occi¬
derunt: Ergo erutus ẽ et illez Caput
ñrm sursum ẽ: liberum ẽ Hereamꝰ
illi ꝑdilectionem. ut melius postea
conglutinemur ei ꝑimmortalitatẽ.
et dicamus om̃s: educes me de mus
cipula ista quam occultauerunt
Nmanus tuas commendo sp̃m me¬
um Certe cum uerba eius in euan¬
głio. de isto psalmo cognoscimus: ip¬
sum hic locutum fuisse ñ dubitemus
habes hoc ineugłio: Dixit: Inmanus tu¬
as commendo sp̃m meum. & ineli¬
nato capite reddidit sp̃m: Non sine
causa uoluit uerba huius psalmi sua
ẽẽ: nͥ ut te ammoneret se locutũ eẽ
inhoc psalmo: Ipsum hic quere: cogi¬
ta quomͦ in illo psalmo se queri uo¬
luit. ꝓsusceptione matutina: fodert̃
manuis meas et pedes meos di¬
numerauerunt omnia ossa mea: ipsi
uͦ considerauerunt & conspexerunt me
diuiserunt sibi uestimenta mea &
suꝑ uestẽ meam miserunt sortem:
Ut te ammoneret inse hoc ẽẽ completũ

Expanded text:
ait, Ejecerunt extra vineam, et occiait, Ejecerunt extra vineam, et occiderunt . Ergo erutus est et ille. Caput nostrum sursum est, liberum est. Haereamus illi per dilectionem, ut melius postea conglutinemur ei per immortalitatem; et dicamus omnes: Educes me de muscipula ista, quam occultaverunt In manus tuas commendo spiritum meum. Certe cum verba ejus in Evangelio de isto psalmo cognoscimus, ipsum hic locutum fuisse non dubitemus. Habes hoc in Evangelio, dixit, In manus tuas commendo spiritum meum : et inclinato capite tradidit spiritum . Non sine causa voluit verba hujus psalmi sua esse, nisi ut te admoneret se locutum esse in hoc psalmo. Ipsum hic quaere; cogita quomodo in illo psalmo se quaeri voluit pro susceptione matutina: Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea; ipsi vero consideraverunt et conspexerunt me, diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem : ut te admoneret in se hoc esse completum,
Abbreviated transcription (Latin):
populi: Quantȩ uastationes aplebib:
quanta mala ingesta sunt ȩccłiȩ ama¬
lis xp̃ianis: abillis qui capti in illo re¬
ciaculo tam multiplicati sunt. ut pre¬
merent naues inpiscatione illa dñi
ante passionem: Non ergo desunt p̃s¬
surȩ temptationis Nemo sibi dicat:
hoc dicit: pacem sibi ꝓmittit: Qui
sibi pacem ꝓmittit: securus inuadit᷑
Totum ergo corpus. xp̃i dicat educes
me de muscipula ista quã occulta¬
uerunt mͥ: quia eductum ẽ. et caput
nr̃m de muscipula quam absconde¬
runt illi. quib mͦ dicebatur in euan¬
głio. quia dicturi erant. hic ẽ heres:
uenite occidamus eum. et nr̃a erit
hereditas: et insententiã dixerunt
interrogati: Quid faciet ule paterfa¬
milias colonis malis: Malos male ꝑ¬
det: et uineam suã locabit aliis agͥ¬
colis Quid et ullud: Non legistis. la¬
pidem quem reꝓbauerunt ȩdifican¬
tes. hic factus ẽ incaput anguli:
Qđ est enĩ reꝓbauerunt ȩdificantes: hoc

Expanded text:
populi. Quantae vastationes a plebibus? populi. Quantae vastationes a plebibus? Quanta mala ingesta sunt Ecclesiae a malis christianis, ab eis qui capti in illo retiaculo, tam multiplicati sunt, ut premerent naves in piscatione illa Domini ante passionem? Non ergo desunt pressurae tentationis. Nemo sibi dicat: hoc dicit, pacem sibi promittit: qui sibi pacem promittit, securus invaditur. Totum ergo corpus Christi dicat: Educes me de muscipula ista, quam occultaverunt mihi: quia eductum est et caput nostrum de muscipula, quam absconderunt illi, quibus modo dicebatur in Evangelio, quia dicturi erant: Hic est haeres, venite occidamus eum, et nostra erit haereditas. Et in se sententiam dixerunt interrogati: Quid faciet ille paterfamilias colonis malis? Malos male perdet, et vineam suam locabit aliis agricolis. Quid, et illud non legistis: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli? Quod est enim, reprobaverunt aedificantes; hoc
Abbreviated transcription (Latin):
quando offendas ad lapidem pedem
cebram temptant: At ubi clausam
ianuam inuenit cupiditatis. in eo qui
temptabatur ꝓnobis: conuertit se ad
temptandam ianuam timoris: et pre¬
parauit illi passionem: Deniq hoc dix̃
euuangelista Et consummata tem¬
ptatione: diabolus recessit ab eo ad tempꝰ
Quid ẽ. ad tempus: Tanquam reditu¬
rus & temptaturus ianuam timoris:
quia clausam inuenit ianuam cu¬
piditatis: Totum ergo corpus. xp̃i
temptatur usq infinem fr̃s mei
Quando iussum ẽ nescio quid contra
xp̃ianos mali. simul impingebatur.¬
in hoc corpus totum impingebatur.
unde dictum erat inpsalmo: tanqͣm
cumulus harenę maris. impulsus
sum ut caderem: et dñs suscepit me:
At ubi finita sunt ula quȩ totum cor¬
pus inpingebãt ut caderet: cȩpit tem¬
ptatio ẽẽ ꝑpartes: Temptatur corpꝰ
xp̃i Una eccłia non patitur ꝑsecutio¬
nem: alia patitur: Non patitur furorẽ
imperatoris: s patitur furorem mali

Expanded text:
quando offendas ad lapidem pedem quando offendas ad lapidem pedem itatem tentat. At ubi clausam januam invenit cupiditatis in eo qui tentabatur pro nobis, convertit se ad tentandam januam timoris, et praeparavit illi passionem. Denique hoc dicit Evangelista: Et consummata tentatione, diabolus recessit ab eo ad tempus . Quid est, ad tempus? Tanquam rediturus et tentaturus januam timoris, quia clausam invenit januam cupiditatis. Totum ergo corpus Christi tentatur usque in finem. Fratres mei, quando jussum est nescio quid contra Christianos mali, simul impingebatur hoc corpus, totum impingebatur: unde dictum erat in psalmo: Tanquam cumulus arenae impulsus sum ut caderem, et Dominus suscepit me . At ubi finita sunt illa quae totum corpus impingebant ut caderet, coepit tentatio esse per partes. Tentatur corpus Christi, una Ecclesia non patitur persecutionem, alia patitur. Non patitur furorem imperatoris, sed patitur furorem mali
Abbreviated transcription (Latin):
M Iec sola illa passio ẽ: qua passus
diabolus tendit usq infinem: & ue il¬
li qui in illam muscipulam cadit:
Cadit autem omnis qui non sperat in
deum: qui non dicit. inte dñe spe¬
raui non confundar inȩternum÷ & in
tua iusticia erue me et exime me
Extenta ẽ. & parata muscipula inimi¬
ci Posuit inmuscipula errorem &
terrorem: errorem quo illiciat: terro¬
rem quo frangat & rapiat Iu claude
lanuam cupiditatis contra errorem:
tu claude ianuam timoris contra t̃¬
rorem: et educeris de muscipula:
huiusmodi exemplum pugnȩ: ip̃se
tͥ imperator tuus qui ꝓpt̃ te etiam
temptari dignatus ẽ. in se demonst᷑¬
uit Et primo temptatus ẽ ilece¬
bris: quia temptata ẽ. in illo ianua
cupiditatis. quando eum tempta¬
uit diabolus dicens. dic lapidib istis
ut panes fiant: & adora me et dabo
t regna ista: Mitte te deorsum: Nam
scriptum ẽ. quia angłis suis manda¬
uit dete. ut inmanib tollant te: ne

Expanded text:
mihi. Nec sola illa passio est, qua passusmihi. Nec sola illa passio est, qua passusdiabolus tetendit usque in finem. Et vae illi, qui in illam muscipulam cadit: cadit autem omnis qui non sperat in Deum; qui non dicit: In te, Domine, speravi, non confundar in aeternum: et in tua justitia erue me, et exime me. Extenta est et parata muscipula inimici. Posuit in muscipula errorem et terrorem: errorem quo illiciat, terrorem quo frangat, et rapiat. Tu claude januam cupiditatis contra errorem; tu claude januam timoris contra terrorem, et educeris de muscipula. Hujusmodi pugnae exemplum ipse tibi Imperator tuus, qui propter te etiam tentari dignatus est, in se demonstravit. Et primo tentatus est illecebris; quia tentata est in illo janua cupiditatis, quando cum tentavit diabolus dicens: Dic lapidibus istis ut panes fiant. Adora me, et dabo tibi regna ista. Mitte te deorsum, quia scriptum est: Quia Angelis suis mandavit de te, et in manibus tollent te, ne
Abbreviated transcription (Latin):
respuit: alterum amplexus ẽ E go
inquit demoniũ non habeo: Non dixit
non sum samaritanus: sic intelligi uo¬
lens nrm se eẽ custodem: Miseratus gͦ
accessit: curauit: adstabulum ꝑduxit:
impleuit. circa eum miscđiam Ille iã
potest ambulare: potest et fugere. Qͦ
fugiet nͥ ad deum: ubi fecit sibi domũ
tuum ut tu głificeris: ñ quia ego di¬
gnus sum dux mͥ eris ne aberrem ate:
et enutries me. ut ualidus sim admã¬
ducandum escam qua pascis angłos.
Hic enim nos lacte nutriuit. qui nob̃
celestem cibum ꝓmisit: et usus ẽ. ma¬
terna miscđia: Sic̃ enim mater lac¬
tans. eandem escam cui sumende y¬
doneus infans non ẽ ꝑcarnem traic̃.
et lac infundit: hoc enim accip̃ par¬
uulus qͦd accepturus erat admensã:
sed qđ ꝑcarnem traicitur congruit
paruulo: sic dñs sapientiã suã ut
lac nob̾ faceret: carne indutus uenit
am passio significatur: Educes me
de muscipula ista: quã occultauert̃

Expanded text:
respuit, alterum amplexus est: Ego, respuit, alterum amplexus est: Ego, inquit, daemonium non habeo: non dixit, Non sum Samaritanus: sic intelligi volens nostrum se esse custodem. Miseratus ergo accessit, curavit, ad stabulum perduxit, implevit circa eum misericordiam: ille jam potest ambulare, potest et fugere. Quo fugeret nisi ad Deum, ubi fecit sibi domum tuum, ut tu glorificeris, non quia ego dignus sum; dux mihi eris, ne aberrem a te; et enutries me, ut validus sim ad manducandum escam, qua pascis Angelos. Hic enim lacte nos nutrivit, qui nobis coelestem cibum promisit; et usus est materna misericordia. Sicut enim mater lactans eamdem escam, cui sumendae idoneus infans non est, per carnem trajicit, et lac infundit hoc enim accipit parvulus quod accepturus erat ad mensam, sed quod per carnem trajicitur, congruit parvulo; sic Dominus sapientiam suam ut lac nobis faceret, carne indutus venit cultaverunt mihi. Jam passio significatur, Educes me de muscipula ista, quam occultaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
iero: ibi te inueniam: Et si irasceris.
ultorem te inuenio: si placatus es. ad¬
iutorem: Nichil mͥ ergo restat nͥ adte
fugere: non ate Nam ut euadas ho¬
m nem dñm. quicunq seruus es:
fugis inea loca ubi non ẽ dñs tuus
Ut euadas dm: fuge addm̃: Nam ñ
ẽ. quo fugias dm̃: presto sunt om̃a
et nuda omipotentis ocłis: Tu ergo
inquit mͥ esto domus refugii: Nam
si saluus ñ fuero: quomͦ fugio: Sa¬
na me: & fugio adte Nam si me ñ
sanes: ambulare non possum: fugere
quomodo potero: Quo iret. quo fuge¬
ret. cum ambulare non posset semiui¬
uiis inuia. sauciatus uulneribꝰ la¬
tronum: quem transiens sacerdos
preteri It. transiens leuita precens
transiens samaritanus miseratusẽ
humanum : Samarites enim: custos in¬
terpretatur: Et quis ẽ. qui nos custodit:
si ille deserit: Merito cũ iudei conurt᷑¬
antes dicerent nonne uerũ dicimus qͥa
samaritanus es. et demoniũ habes: unũ

Expanded text:
iero, ibi te invenio. Et si irasceris, iero, ibi te invenio. Et si irasceris, ultorem te invenio; si placatus es, adjutorem. Nihil mihi ergo restat, nisi ad te fugere, non a te. Ut evadas hominem dominum quicumque servus es, fugis in ea loca ubi non est dominus tuus: ut evadas Deum, fuge ad Dominum. Nam non est quo fugias Deum. Praesto sunt omnia et nuda Omnipotentis oculis. Tu ergo mihi, inquit, esto domus refugii. Nam si salvus non fuero, quomodo fugio? Sana me, et fugio ad te. Nam si me non sanas, ambulare non possum, fugere quomodo potero? Quo iret, quo fugeret, si ambulare non posset, semivivus in via, sauciatus vulneribus latronum? Quem transiens sacerdos praeteriit, transiens Levita praeteriit, transiens Samaritanus miseratus eshumanum. Samarites enim custos interpretatur. Et quis nos custodit, si ille deserit? Merito, cum Judaei conviciantes dicerent, Nonne verum dicimus, quia Samaritanus es, et daemonium habes ? unum
Abbreviated transcription (Latin):
indomum refugii ut saluum me fa¬
cias: Domꝰ refugii tu mͥ esto. ds̃ pro¬
tector. domus refugii: Aliquando .N.
ꝑiclitor: et uolo fugere: Quo fugio:
Adquẽ locum tutus fugio: ad quem
montem: Adquam speluncam: Ad
que tect᷑a munita: Quam arcem te¬
neam: Quib muris ambiar: Quo¬
cunq iero: sequor me: Quicquid em̃
uis potes fugere homo: preter consei¬
entiam: Intra indomum tuã: requie¬
sce ĩ lecto tuo: intra in interiora In¬
teruis habere nichil potes quo fugias
aconscientia tua: si rodunt te pecca¬
ta tuaz Quia uͦ dixit accelera ut
eximas me. & intua iusticia erue me
ut dimittas peccata mea. et ȩdifices
inme iusticiam tuam: tu mͥ eris
domus refugii. adte confugio: Nam
ate quo fugiam: Irascitur tibi ds̃
Quo fugis: Audi quid dicat inalio
psalmo: timens iram đi: Quo iboa
sp̃ũ tuo: & quo afacie tua fugiam:
Si ascendero incęlum tu ibi es: si descẽ¬
dero adinfernum ades: Quocunq

Expanded text:
in domum refugii, ut salvum me fain domum refugii, ut salvum me facias. Domus refugii tu mihi esto, Deus protector, domus refugii. Aliquando enim periclitor, et volo fugere: quo fugio? ad quem locum tutus fugio? ad quem montem? ad quam speluncam? ad quae tecta munita? Quam arcem teneam? quibus muris ambiar? Quocumque iero, sequor me. Quidquid enim vis potes fugere, homo, praeter conscientiam tuam. Intra in domum tuam, requiesce in lecto tuo, intra in interiora: interius habere nihil potes, quo fugias a conscientia tua, si rodunt te peccata tua. Quia vero dixit: Accelera ut eximas me, et in tua justitia erue me, ut dimittas peccata mea, et aedifices in me justitiam tuam: tu mihi eris domus refugii, ad te confugio. Nam a te quo fugiam? Irascitur tibi Deus, quo fugies? Audi quid dicat in alio psalmo, timens iram Dei: Quo ibo a spiritu tuo, et quo a facie tua fugiam? Si ascendero in coelum, tu ibi es: si descendero in infernum, ades . Quocumque
Abbreviated transcription (Latin):
mana fantasmata Heritas ẽ d̃s Ue¬
ritas nec quadͣta ẽ. nec rotunda. nec
longa Ubiq presens ẽ: si cordis ocłs ad
eam pateat: Inclinat tam̃ ad nos aurẽ
nos: Quȩ maior miscđia. quam ut
unicum suum daret nobis: ñ uiuere
nobiscum. s mori ꝓnobis: Inclina ad
me aurem tuam: Accelera ut eximaᷤ
me Exauditur enim in hoc cũ dicit.
accelera: Adhoc enim positum est
uerbum: ut hoc totum qđ anobis ui
detur quandiu uoluitur scłm. intel¬
ligas punctum eẽ: Non ẽ. diui: quod
habet extremum: Abadam usq ad
hodiernum diem ꝑactum ẽ & mul¬
to utiq plus ꝑactum ẽ: quã restat
ꝑagendum: Si adhuc uiueret adã.
et hodie moreretur: quid ei prodesset
tãndiui esse. tamdiu uixisse: Ergo ce¬
leritas hec quare: Quia transuolant
tempora: et qͦd tͥ tardum ẽ in ocłis
di breue ẽ: Ia hanc celeritatẽ iste intel¬
lexerat inextasi. accelera ut eximas
me E sto mͥ ind̾m ꝓtec̾torem: &

Expanded text:
mana phantasmata. Veritas est Deus. Vemana phantasmata. Veritas est Deus. Veritas nec quadra est, nec rotunda, nec longa. Ubique praesens est, si cordis oculus ad eam pateat. Inclinat tamen aurem suam anos. Quae major misericordia, quam ut Unicum suum daret nobis, non vivere nobiscum, sed mori pro nobis? Inclina ad me aurem tuam. 8. Accelera ut eximas me: exauditur enim in hoc, cum dicit, Accelera. Ad hoc enim positum est verbum, ut hoc totum quod nobis diu videtur quamdiu volvitur saeculum, intelligas punctum esse. Non est diu quod habet extremum. Ab Adam usque ad hodiernam diem peractum est, et multo utique plus peractum est quam restat peragendum. Si adhuc viveret Adam, et hodie moreretur; quid ei prodesset tamdiu esse, tamdiu vixisse? Ergo celeritas haec quare? Quia transvolant tempora: et quod tibi tardum est, in oculis Dei breve est. Jam hanc celeritatem iste intellexerat in ecstasi. Accelera ut eximas me. Esto mihi in Deum protectorem et
Abbreviated transcription (Latin):
Quia gratis datur Quare gratis datur:
Quia merita tua ñ precesserunt: s bo¬
na dei te preuenerunt: Iui ergo gła:
qui nos liberat: Om̃s enim peccaue¬
runt: et egent gła dĩ Inte ergo dñe
sꝑaui: non inme: Non confundar in
eternum: quia qui in eo sperat. non
confunditurz Intua iusticia erue
me. et exime me: Quia non inuenisti
inme iusticiam meam. erue me in
tua: hoc ẽ illud me eruat. qͦd me ui¬
stificat: qͦd eximpio pium facit: qͦad
exiniquo iustum: qͦd exceco uden¬
tem: qͦd excadente surgentem: qͦd ex
flente gaudentem: hoc me liberat
nos misit: Illum adnos misit: qui in¬
clinato capite digito scribebat inter¬
ra: qͣndo ei adultera mulier offereba¬
tur punienda: Ille autem inclinaue¬
rat se adterram: id÷ ds̃ adhominem:
cui dictũ ẽ. terra es et interram ibis:
Non enim quasi corporalib locis ad nõ¬
ds inclinat aurem suã: aut menbris
istis corporeis determinatis. finitus
ẽ Omnino nichil hoꝵ cogitent hu¬

Expanded text:
Quia gratis datur. Quare gratis datur? Quia merita tua non praecesserunt, sed beneficia Dei te praevenerunt. Illi ergo gloria qui nos liberat. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei. In te ergo, Domine, speravi, non in me: non confundar in aeternum, quia in eo spero qui non confundit. In tua justitia erue me, et exime me: quia non invenisti in me justitiam meam, erue me in tua; hoc est, illud me eruat quod me justificat, quod ex impio pium facit, quod ex iniquo justum, quod ex caeco videntem, quod ex cadente surgentem, quod ex flente gaudentem. Hoc me liberat,nos misit. Illum ad nos misit qui inclinato capite digito scribebat in terra , quando ei adultera mulier offerebatur punienda. Ille autem inclinaverat se ad terram, id est, Deus ad hominem, cui dictum est, Terra es, et in terram ibis . Non enim quasi corporalibus locis Deus ad nos inclinat aurem suam, aut membris istis corporeis determinatis finitus est. Omnino nihil horum cogitent hu
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enim dicit apłs paulus Credenti
ineum qui iustificat impium Quis
ẽ qui iustificat impium: Qui eximpio
facit iustum: Deputatur fides eius
adiusticiam: ludei uͦ quia suis uirib
se putabant implere posse iusticiam:
offenderunt in lapidem offensionis &
petram scandali: et grãm xp̃i ñ agno¬
uerunt: Acceꝑunt enim legem qua fi¬
erent rei: non qua liberarentur areatu:
Deniq quid de illis apłs dicit: Testimo¬
nium eis ꝑhibeo. quia zelum dĩ hñt.¬

Expanded text:
Sic enim dicit apostolus Paulus: Credenti Sic enim dicit apostolus Paulus: Credenti in eum qui justificat impium quid est, qui justificat impium? qui ex impio facit justum deputatur fides ejus ad justitiam . Judaei vero quia suis viribus se putabant implere posse justitiam, offenderunt in lapidem offensionis et petram scandali, et gratiam Christi non agnoverunt. Acceperunt enim Legem qua fierent rei, non qua liberarentur a reatu. Denique quid de illis Apostolus dicit? Testimonium enim perhibeo illis quod zelum Dei h
Abbreviated transcription (Latin):
eos exaduerso iniquitates eorum: Et
fit traducentib exaduerso iniquita¬
tib. omnis grex malus adsinistram.
tanquam hedis abouib separatis. &
audient ite inignem eternũ. qui pi¬
ratus ẽ diabolo et angłis eius. Quatt̃
quare: Esuriui enim: et non dedistis
mͥ manducare: Contempnebant tõ
quando esurienti xp̃o non dabant
cybum: quando sitienti non dabat̃
potum: quando nudum ñ uestie¬
bant: peregrinum ñsus cipiebant.
egrotantem ñ uisitabant: Tunc con¬
tempnebant: Cum ceꝑit illis ista eni¬
merare confundentur: et hec confusio
ineternum erit: Hanc timens iste qͥ
pauet. uł cuuis addeum ẽ mentis er¬
cessus: hoc rogat: Inte al.i¬
dñe sꝑaui. ñconfundar in
eternum: et intua iusticia libera me
et exime me: Nam si adtendas iusti¬
ciam meam: dampnas me: Intua
iusticia erue me Est enim iusticia
di. quȩ et nr̃a fit. cum donatur nobis:
deo autem iusticia di dicitur: ne ho¬
mo se putet a se ipso habere iusticiam:

Expanded text:
eos ex adverso iniquitates eorum . Et eos ex adverso iniquitates eorum . Et fiet traducentibus ex adverso iniquitatibus omnis grex malus ad sinistram, tanquam hoedis ab ovibus separatis; et audient, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Quaerunt quare? Esurivi enim, et non dedistis mihi manducare . Contemnebant tunc quando esurienti Christo non dabant cibum, quando sitienti non dabant potum, quando nudum non vestiebant, peregrinum non suscipiebant, aegrotantem non visitabant, tunc contemnebant: cum coeperint illis ista enumerari, confundentur, et haec confusio in aeternum erit. Hanc timens iste qui pavet, vel cujus ad Deum est mentis excessus, hoc rogat, In te, Domine, speravi, non confundar in aeternum. 6. Et in tua justitia erue me, et exime me: nam si attendas ad justitiam meam, damnas me. In tua justitia erue me. Est enim justitia Dei, quae et nostra fit, cum donatur nobis. Ideo autem Dei justitia dicitur, ne homo se putet a seipso habere justitiam.
Abbreviated transcription (Latin):
mine.si sine te nichil: totum inte: Et¬
enim quicquid ille oꝑatur ꝑnos: noᷤ
uidemur oꝑari: Potest uie multum.
et totum sine nobis: nos niehil sine
fiue pauore. siue excessu mentis: coN¬
gruunt quȩ dicuntur: Dicamus inxp̃i
corpore: dicamus om̃s quasi unus :
quia om̃s unitas: dicamus: Inte do¬
mine speraui: non confundar inȩter¬
num: Illam inquit confusionem ꝑhor¬
resco: quȩ ẽ. inȩternum: Nam est quȩ¬
dam confusio temporalis. utilis: ꝑtur¬
batio animi respicientis peccata sua:
respectione ꝑhorrentis:horrore erube¬
scentis: erubescentia corrigentis: Unde
dicit apłs: Quam enim głam habui¬
stis inhis. inquib nunc erubescitis: Gͦ
crubescere illos dicit iam fideles. ñ dep̃¬
sentib donis: sed depreteritis peccatis
Hanc confusionem ñ formidet xp̃ianꝰ.
unmo si hanc ñ habuerit. edernam
habebit: Que ẽ. eterna confusio: Qnͣ¬
do fiet ulud qđ dictum ẽ: Et tradiicẽt

Expanded text:
mine, si sine te nihil, totum in te. Etmine, si sine te nihil, totum in te. Etenim quidquid ille operatur per nos, nos videmur operari. Potest ille multum et totum sine nobis, nos nihil sine sive pavore, sive excessu mentis, congruunt quae dicuntur. Dicamus in Christi corpore, dicamus omnes quasi unus, quia omnes unitas, dicamus: In te, Domine, speravi, non confundar in aeternum. Illam, inquit, confusionem perhorresco, quae est in aeternum. Nam est quaedam confusio temporalis utilis, perturbatio animi respicientis peccata sua, respectione horrentis, horrore erubescentis, erubescentia corrigentis; unde dicit et Apostolus: Quam enim gloriam habuistis tunc in his, in quibus nunc erubescitis ? Ergo erubescere illos dicit jam fideles, non de praesentibus donis, sed de praeteritis peccatis. Hanc confusionem non formidet christianus: imo si hanc non habuerit, aeternam habebit. Quae est aeterna confusio? Quando fiet illud quod dictum est, Et traducent