comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
laudauit munꝰ pauꝑcule qd̃ in garophila¬
tio posuerat. qͥa totẽ qd̃ habebat. dede¬
rat. In templo dum moraret᷑ ierłm do¬
cebat iudeos. licet eũ emulãtes. Supra
pinnacłm templi stacuit ũm diabolus
temptans eum ⁊ dicens. Si filius dei es.
mitte te deorsum. De templo p̃cipitatꝰ fuit
beatus iacob pͥmꝰ sub grã pontifex in ie¬
rłm. In templo nunciatũ fuit ab angło¬
zacharie natale filii sui ioħis baptiste.
Int̾ templum ⁊ altare. tacharias filius
barachie martyr occubuit. Supͣ quod in
uet̾ testam̃to sacͥficare salebant turtures
et columbas. Quod a sarracenis postea
mutatũ fuit in orologium. ⁊ ad huc ui¬
deri potest. ꝑspeciosam portam templi
tͣnsiens petrus cũ ioħe respondit peten
pore uĩu certis terminis mouere sobe¬
bat angłs dñi. Qͥ cũq aut̃ infirmus post
motionem aque pͥor intrabat. a quacũꝙ¬
detinebatur infirmitate sanꝰ statim fiebat.
ꝓbaton g̾ce pecualis dr. eo quod insacrifi¬

Expanded text:
laudavit munus pauperculae, quod in gazophilacio posuit, quia totum quod habebat dederat. In templo dum moraretur Jerusalem, docebat Judaeos, licet eum aemulantes. Supra pinnaculum templi statuit Jesum diabolus tentans eum, et dicens: Si Filius Dei es, mitte te deorsum . De templo praecipitatus fuit beatus Jacobus, primus sub gratia pontifex in Jerusalem. In templo nuntiatum fuit Zaa natione filii sui Joannis Baptistae. Inter templum et altare Zacharias filius Barachiae martyr occubuit. Super templum in Veteri Testamento sacrificare solebant turtures, et columbas, quod a Sarracenis postea mutatum est in horologium et adhuc videri potest. Per Speciosam portam templi transiens Petrus cum Joanne respondit petentm tempore Jesu certis terminis movere solebat angelus Domini, quicunque autem infirmus post motionem aquae pnque infirmitate detentus, sanus fiebat. Probaton Graece peculiaris dicitur, eo quod in sacrifi
Abbreviated transcription (Latin):
in quo infans latitau̾at. rome delatum
fuit ab helena regina. ⁊ honeste recon¬
ditum in eccłia beate marie maioris.
Miliario a bethleem: refulsit stella pas¬
torib nato dño: eis apparente angło et
dicente. Gia in excelsis docit̾. In bethleẽ¬
noua stella duce uenerunt tres reges.
ab oriente uen̾ari natũ rũm .i ut regẽ
angłoꝵ ad orare. p̃sentantes ei mystica

Expanded text:
in quo puer Jesus latitaverat, Romam delatum fuit ab Helena regina, et honeste reconditum in Ecclesia Sanctae Mariae Majoris.Milliario a Bethlehem refulsit stella pastoribus nato Domino, eisque apparente angelo, et dicente: Gloria in excelsis Deo, et in tenova stella duce venerunt tres reges ab Oriente venerari natum Jesum; et regem angelorum adorantes praesentarunt ei mystica
Abbreviated transcription (Latin):
rio a thabor contͣ orientem. mons herman.
In descensu montis thabor obui auit abra¬
i he redeunti a cẽde amalech. dominꝰ mel¬
chisedech. qͥ ⁊ sem filiꝰ noe. sac̾dos ⁊ rexsa¬
lem. p̃sentans ei panemriuinũ. qd̃ figͣa

Expanded text:
rio a Thabor, contra orientem, mons Hermon. In descensu Thabor montis obviavit Abrahae redeunti a caede Amalech dominus Melchisedech, ex semine Noe, sacerdos, et rex Salem praesentans ei panem et vinum, per quod
Abbreviated transcription (Latin):
In quo fons iacob. qͥ ⁊ puteus. supͣ quem
euangelizat᷑. fessum itin̾e sedisse ir̃m
⁊ sermonem habuisse cũ samaritana.
uͥ nc̃ ⁊ eccłia construit᷑. Iuxtasychen. t̾e¬
berintꝰ illa. sub qua iacob abscondit ydo.¬
la. In bethel. miliario a sichen. luza ci¬
uitas. in qͣ ꝑ multũ temporis spaciũ
habitauit abraham. uͥ ⁊ iacob dormi¬
uere sc̃s ẽ. ⁊ porta celi. Erigensꝙ lapi¬
dem intitulum. oleumꝙ fundens de
suꝑ: appellauit ꝙ nom̃ loci illiꝰ bethel qͥ¬
¶ pͥmitꝰ luza uocabatur. In bethel angħ
p̃cepto uoluit abraham immolare
dño filiũ suũ ysaac. Est aut̃ bethes col¬
lat̾alis mons garirm. respiciens mon¬
cem gebal. ad orientem iuxta dan. su¬
ab irłm. uia q̃ ducit diospolim. mons᷑
sylo. ⁊ ciuitas q̃ ⁊ rama. ubi archa tes¬
tam̃ti. ⁊ tabernacłm dñi ab aduentu
filioꝵ isrł remansert̃. usq ad temꝑa
a ioppe. Sexto xͫ ͦ. ł ramata. Ierłm scĩssima

Expanded text:
in quo fons Jacob, qui et puteus, supra quem in quo fons Jacob, qui et puteus, supra quem evangelizatur fessum itinere Jesum sedisse, et sermonem habuisse cum Samaritana, ubi nunc Ecclesia construitur. Juxta Sichem terebinthus illa, sub qua Jacob abscondit idola. In Bethel milliario a Sichem Luza civitas, in qua per multum temporis spatium habitavit Abraham, ubi et Jacob dormivere sanctus est, et porta coeli . Erigens lapidem in titulum, et fundens oleum desuper, appellavit nomen loci illius Bethel, quod prius Luza vocabatur. In Bethel, angeli praecepto voluit Abraham immolare Domino filium suum Isaac. Est autem Bethel collateralis mons Garinim, respiciens montem Gebal ad orientem, et Stadam suJerusalem, via quae ducit Diospolim mons Syla et civitas, quae et Arama, ubi arca testamenti et tabernaculum Domini ab adventu filiorum Israel manserunt usque ad tempora a Joppe, sexto a Ramatha, Jerusalem sanctissima
Abbreviated transcription (Latin):
maria. q̃ ⁊ sebasten.⁊ augusta. ab augusto
decollatꝰ tͣns iordanem iuxta lacũ aspal¬
tidis in castello macheronta. a discipłñ
suis iñ tnslatꝰ sebasten. ibiꝙ sepultꝰ int̾
heliseum.⁊ abdiam. Assumptũ ex iñ pꝰea
matũ fuisse ꝑhibet᷑. datis uento ein̾ib ħ absꝙ
capite quod alexandrie ante tͣnslatũ fue¬
rat. Postea constantinopolim: ad ulqmũ
in galliani. in pago pictau ensi.⁊ absꝙ
indice. qͦ uenientem ad baptismũ uim.
indicau̾at dicens. Ecce agnꝰ dei .e.q.t.¬
uen̾atione tenet᷑. in eccłia morianensi.
Eamaria nom̃ urbis ⁊ patͥe. ¶ Quarto
miliario a sebasten. neapolis. q̃ ⁊ sichẽ¬
a sichen patre hemor nominata: int̾
dan.⁊ bethelposita. a sichen uocata ẽ
t̾ra illa siche. ex sichen. hemor. qͥ dinã
filiam iacob rapuit. finib illis deam
ioseph ex egipto. In sichen. iuxta fontem.
fabricauit iheroboam uitulos aureos¬
posuit in dan. aliũ in bechel. Sichen ur¬
bem illam deleuerunt filii iacob: hemor

Expanded text:
maria, quae et Sebasten, et Augusta, ab Augusto decollatus, trans Jordanem infra lacum Asphaltitem in castello Macheronta, et a discipulis suis translatus fuit Sebasten, ibique sepultus inter Eliseum et Abdiam, et assumptum exinde postea matum fuisse perhibetur, datis vento cineribus; sed absque capite, quod Alexandriae antea translatum fuerat, postea Constantinopolim, ad ultimum in Galliam, in pago Pictaviensi, et absque indice qui venientem ad baptismum Jesum indicaverat, dicens: Ecce Agnus Dedetinetur in ecclesia Morianensi. Samaria est nomen urbis et patriae. Quarto milliario a Sebasten est Neapolis, quae et Sichen, Sichem ante Veteomor nominata, inter Dam et Bethel posita; a Sichem vocata est terra illa Sichen, ex Sichem fuit Emor, qui Dinam filiam Jacob, finibus illis deambJoseph ex Aegypto; in Sichem jufabricavit Jeroboam duos vitposuit in Dan, alium in Bethel. Sichem urbem illam deleverunt filii Jacob; Emor
Abbreviated transcription (Latin):
amtendit rebletha .i. antio chiam. la¬
bensꝙ secꝰ muros eiꝰ decimo miliario
ab antiochia in portu solim. portu ui¬
delicet scĩ symeonis. medit̾raneo mari
se cõmendat. In antiochia sedit beatus
¶ decoratꝰ infula. Nd radicem libani montis¬
ciuitas paneas sita ẽ .i. belinas. que ⁊ ce¬

Expanded text:
am tendit repletam, id est Antiochiam, laam tendit repletam, id est Antiochiam, labensque circa muros ejus, decimo milliario ab Antiochia in portu Solymi, portu videlicet S. Simeonis, Mediterraneo mari se commendat. In Antiochia sedit B. s decoratus insula. Ad radicem Libani civitas Paneas sita est, id est Bilmas, quae et C
Abbreviated transcription (Latin):
et theman metͦpolis in ydumea. Ex the¬
man eliphar themanites. In qua ⁊ naamã
oppidum: aqua sophar nazamathites. hi
tres consolatores iob inydumee finib.¬
¶ Scd̾o mmliario a iordane. fluuiꝰ iaboch. qͦ
tͣnsuado iacob cũ a mesopotamia rediret.
luctatꝰ ẽ cũ angło. qui dde iacob nom̃ eimu
¶ tauit in isił. In ydumea mons seyr. sub¬
¶ quo damascꝰ. Scd̾o miliario a cdamasco. lo¬
cus in quo saulo xp̃c apparuit dicens. Sau¬
le satle qͥd me ꝑsequeris: In quon sau¬
lum claritas de celo ñ modica circũful¬
sit. In damasco baptizauit saulũ anan
damasc demissus fuit paulus in sporta.
tatur candidatio. De quo in canticis. Ue-¬
Ndradicem liban oriunt᷑ pharphar. et
abana. fluiii camasci. Montes lybani.
⁊ planiciem archados teansfluit abbana.
mari magno se copulans. finib illis in qͥ¬
b beatꝰ eustachius ab uxore sua pͥuatus.
et a filiis desolatus recessit. farphar ꝑsyri¬

Expanded text:
et Thema metropolis Idumaeae; ex hac Theet Thema metropolis Idumaeae; ex hac Thema Eliphaz Themanites; in qua et Naamon oppidum: in quo Sophar Naamatites: hi tres consolatores Job. In Idumaeae finibussecundo milliario a Jordane est fluvius Laboch, quo transvadato a Jacob cum a Mesopotamia veniret, luctatus est cum angelo, qui de Jacob nomen ejus mutavit in Israel. In Idumaea est mons Seyr sub Damasco. Secundo milliario a Damasco locus est, in quo Sauli Christus apparuit dicens: Saule, Saule, quid me persequeris? In quo et Saulum charitas de coelo non modica circumfulsit. In Damasco baptizavit Ananias SaulDamasci missus fuit Paulus in sportam,tatur candidatio, de quo in Canticis: VeAd radicem Libani oriuntur Pharphar et Abana, fluvii Damasci. Montes Libani et planitiem Arcados transfluit Abana magno mari se copulans, finibus illis in quibus Eustachius sanctus, uxore sua privatus et filiis, desolatus recessit. Pharphar per Syri
Abbreviated transcription (Latin):
ad expulsionem gentilium ab urbe: s
postea turbatus afrancis. nec ũ auenecia¬
nis. Sup̃ uͦ residuũ illiꝰ lapidis. in honore
saluatoris. ecclesiola quedam fundataẽ.¬
¶ Octauo miliario atyro. contra orientem
supͣ mare. sarphen qd̾ est sarepta sydoni¬
oꝵ. in quo qͦndam habitauit helyas ꝓpħa.
in quo et resuscitauit filium uidue. ionã¬
uideł. q̃ ⁊ eum hospitata fuerat: ⁊ kari¬
s catiue fou̾at ⁊ pau̾at. Sexto miliario ab
serphen. Sydon cuutas egregia: ex quadĩ
do que cartaginem construxit in affrica¬
¶ Sextox . miliario asydone: beritus opu¬
lentissima cuitas. In berito quedam sal
c̃rediderunt baptirati. Qui cũꝙ enim
ex stilla ycone ꝑuncti. a quacũꝙ gͣua¬
rentur infirmitate. sani reddebantur.
esau. qui et seyr. et edom. Seyr pilosus.
sdom rubeus uel rufus. Ab edom tota
t̾ra illa uocatur ydumea. De qua inpsalꝰ¬
mo. In ydumeam extendam calciam̃¬
tinctis uestib de bosra: Est autẽ pars

Expanded text:
ad expulsionem gentium ab urbe, sed ad expulsionem gentium ab urbe, sed postea defraudatus est a Francis, nec non a Venetis. Supra vero residuum illius lapidis in honorem Salvatoris ecclesia quaedam fundata est. Octavo milliario a Tyro contra orientem supra mare Sarphen est, quae et Sarrepta Sidoniorum, in qua quondam habitavit Elias propheta, in qua resuscitavit filium viduae quae eum hospitata fuerat, et charitate foverat et paverat. Sexto milliario a Sarphen est Sidon civitas egregia, ex qua fuit Dido, quae Carthaginem construxit in Africa. Sexto decimo milliario a Sidone est Berithus opulentissima civitas. In Berito est quaedamcrediderunt baptizati; quicunque etiam, ex illa icona perunctia quacunque gravabantur infirmitate, sani reddebantur. Esau, qui et Seir et Edom, Seir pilosus, Edom rufus, vel rubeus; ab Edon tota illa terra vocatur Idumaea, de qua in psalmo: In Idumaeam extendam calceametinctis vestibus de Bosra? Est autem de Ed
Abbreviated transcription (Latin):
exꝑs moratꝰ fuit. In quo ⁊ dñs moysi le¬
gem dedit. ꝓpͥo digito suo scͥptam in ta¬
¶bulis lapideis. In arabia p̃cessit filios is¬
rael columna ignis ꝑ noctem. nubes uͦ¬
S uallauit eos dieb singulis. In arabia
bia mons abarim in quo dñs moysem
sepeliuit. eiꝰ tñ nusꝗͣ. apparente tumu¬
¶ lo. In arabia mons regalis quẽ bald ui¬
nꝰ pͥmus rex francoꝵ in rerłm. ad t̾ram
illam xp̃icolis subiugandam. ⁊ ad tuen¬
dum regnum dauid: in castrũ firmũ
reddidit. Arabia iungitur idumee in con¬
dumel. s finib bostron. Y dumea t̾ra damasq. ydu¬
mascꝰ. Y dumeam. ⁊ pheniceam diuidit¬
s libanus. Phenicea. in qua sur.i. tyrus.
ꝑambulantem maritimam. ut syrias¬
serunt reciꝑe noluit. Que. ⁊ diuina tes¬
tante pagina tot muẽs do reddidit. quoꝵ¬
¶ eiꝰ solius scientia numerũ colligit. Tyrꝰ¬
S originem tumulatũ celat. Ante tyrũ lapiꝰ
ille marmoreꝰ. haut modicꝰ suꝑ quẽ sedit
ĩc: manens illesus a temptre xp̃i. usꝙ

Expanded text:
cibi moratus fuit, in quo etiam Dominus Moysi legem dedit, proprio digito suo scriptam in tabulis lapideis. In Arabia praecessit filios Israel columna ignis per noctem, nubesque vallavit eos diebus singulis. In Arabia bia est Abarim, in quo Dominus Moysen sepelivit, ejus nunquam apparente tumulo. In Arabia est mons Regalis, quem et Balduinus, primus rex Francorum in Jerusalem ad terram illam Christicolis subjugandam et ad tuendum regnum David in castrum firmum reddidit. Arabia jungitur Idumaeae in confinibus Botoron. Idumaea est terra Damasci. Idumascus. Idumaeam et Phoeniciam dividit Libanus, Phoenicia, in qua Sor, id est Tyrus ae Christum perambulantem maritimam, ut Syrii asserunt, recipere noluit, quae et divina testante pagina tot martyres Deo reddidit, quorum solius Dei scientia numerum colligit. Tyrus Origenem tumulatum celat, unde apud Tyrum est lapis ille marmoreus modicus, super quem sedit Jesus manens illaesus; a tempore Christi usque
Abbreviated transcription (Latin):
oms. Cui loc̃ subiacet ille. in quo xp̃c pꝰ
resurrectionem suã discipłis suis appa¬
ruit. comedens cum eis piscis partem assi
liam petro. ⁊ andree. piscantib apparu¬
it. ubi ⁊ petro supra mare ire uolenti¬
ad eum. ⁊ mergenti. ait iũc. M odice fi¬
dei qͣre dubitasti: Ubi ⁊ alia uice. disci¬
płis suis in naui ꝑiclitare sꝑantib. ma¬
¶re quietum reddidit. In sinistro capite
maris. in concauo montil. genesarech

Expanded text:
onis, cui locus subjacet ille in quo Christus post onis, cui locus subjacet ille in quo Christus post resurrectionem suam suis discipulis apparuit, comedens cum eis partem piscis assi liam Petro et Andreae piscantibus apparuit, ubi et Petro supra mare ad eum ire volenti et mergenti ait Jesus: Modicae fidei, quare dubitasti? ubi et alia vice discipulis suis in mari periclitari timentibus mare quietum reddidit. In sinistra parte maris montis, in concavo Genesareth
Abbreviated transcription (Latin):
paneas. lacum illiꝰ reddit ex se. postea¬
mare galilee sumens uciũ int̾ bethsa¬
ida ⁊ capharnaum. N bechsaida petrꝰ
⁊ añdreas. iohes ⁊ iacob alphei. Quarto
miliario a bethsaida: corozaim. in qͣ mitͥe¬
tur antixp̃c seductor orbis. De corozaim et
excellentissima ciuitas illa. de qua in
in dextͦ capite maris sita ẽ. ciuitas centu¬
rionis. filiũ cuiꝰ in ea sanauit m̃c. De qͦ⁊
ait. Non inueni tantam fidem imsrł.
In capharnaũ multa signa fecit ĩc. do¬
cens in synagoga. Capharnaum filiapul
bano descendunt .i. de candore uirtutũ:
Cab ea et in ea lucidiores reddunt᷑. Scd̾o
miliario a capharnaũ descensus montis
illuis ẽ. in quo dñs sermocinauit ad t᷑¬
bas. ⁊ instruxit apłos suos docens eos.
In quo ⁊ leꝓsum curauit. Miliario ab
descensu illo. locus in quo pauit.u. milia
hominũ ex.u. panib ⁊ duob piscib. Uñ
locus ille m̃sa uocatur. quasi locꝰ refecti¬

Expanded text:
Paneas lacum illiPaneas lacum illimare Galilaeae sumens initium inter Bethsaidam et Capharnaum. A Bethsaida Petrus et Andreas, Joannes et Jacobus Alphaei. Quarto milliario a Bethsaida est Corozaim, in qua nutrietur Antichristus seductor orbis. De Corozaim et illa opulentissima civitas, de qua in in dextera parte maris sita est, civitas centurionis, cujus filium in ea sanavit Jesus, de quo dicitur: Non inveni tantam fidem in Israel . In Capharnaum multa alia signa fecit Jesus docens in Synagoga . Capharnaum filia pulbano descendunt, id est de candore virtutum, ab ea et in ea lucidiores sunt. Secundo milliario a Capharnaum descensus montis illius est in quo Jesus sermocinavit ad turbas, et instruxit populum suum docens eos, in quo et leprosum curavit. Milliario a descensu illo est locus, in quo pavit quinque millia hominum de quinque panibus et duobus piscibus, unde locus ille mensa vocatur, quasi locus restituti
Abbreviated transcription (Latin):
labitur. Gortus appellatur. Aulon qd̾ e
breum uocabulũ ẽ. appellatur etiam ual¬
lis illa q̃ gͣndis atꝙ campestͥs ex utͣꝙ par¬
te uallatur montib continuis a libano
usq ad desertum pharam. Diuidit aut̃¬
iorqanis galileam. ⁊ idumeã it̾ram bo¬
stron.q̃ ⁊ ydumee scd̾a metropolis iorda¬
nis descensꝰ intpr̃. Dan fere ab ortusuo
subt̾raneũ ducit gurgitemsuũ usq¬
satis patent̾ suũ foras remitiit alueũ.
Planicies illa medan uocat᷑. eo qd̃ dan
in eamedius sit. Sarracene qͥdem so¬
foꝵ. Medan uͦ uocatur. eo qd intͣnte
estate. in num̾abilis ibi ppłs secũ omnia
deferens uenalia conuenit. Ingensq
parthoꝵ ⁊ arabũ militia ad tuendũ
ppłm. ⁊ ad pascenddos g̾ges suos an pas¬
nicie p̃dicta. danse reddens. influuiũ.
suetam. ꝑ agrat. In qua pyramis beati
lemnis habetur. Dan contra galileam
gentium se obliqnͣs. sub urbecedar sec̃
medicabilia balnea spinet planatͣnsi¬
ens. Ior copulatur.Ior. haut longe a

Expanded text:
labitur, Corcus appellatur Aulon, quod est Hebraeum nomen. Appellatur etiam Vallis, illa quamgrandis atque campestris; ex utraque parte vallatur montibus continuis a Libano usque ad desertum Faram, dividit Jordanis Galilaeam et Idumaeam et terram Botoron, quae et Idumaeae secunda metropolis. Jordanis descensus interpretatur. Dan vero ab ortu suo subterraneum ducit gurgitem suum usqsatis patenter suum ostendit alveum. Planitie illa Meldam vocatur, eo quia in ea melius est. Sarracene quidem sorum. Meldam vocatur eo quia, intrante aestate, innumerabilis populus secum deferens omnia venalia convenit, ingensque Parthorum et Arabum militia ad tuendum populum, et ad pascendum gregem suum in pasnitie praedicta. Dan se reddens in fluvium Suetan pergit, in qua pyramis beati gentilibus solemnis habetur. Dan, contra Galilaeam gentium se obliqmedicabilia balnea, Spineti plana transfluens Jor copulatur. Jor haud longe a
Abbreviated transcription (Latin):
usꝙ nunc ostenditur. In exitu segor. uxor
lothsalis ineffigiem mutata fuit. cuiꝰ ad huc
parent uestigia. Supͣ ripam maris p̃dicii.
multum aluminis. multũꝙ katͣmi ab in-¬
colis reꝑitur. ⁊ legitur. ⁊ ex mari bitum̃
tis necessarium. Segor autẽ mͦ a cõpatͥots
ca in monte moabitarum. in quẽ balach
filiꝰ beor. diuinum ad dux̃ balaam. ad ma-¬
ledicendum filios isrł. qͥ ꝓpt̾ uehemens
s p̃ruptũ excisus uocat᷑. Lacꝰ aspaltidis iu¬
Sdeam diuidit ⁊ arabiam. Arabia tpre fili¬
oꝵ isrł solitudo erat. desertum hemꝰ. t̾ra
iuia et in a quosa. In ea qͥdem dñs detinu¬
cta. In arabia. Eliam. castrafilioꝵ isrł. locꝰ

Expanded text:
que nunc ostenditur. In exitu Segor uxor Lot in statuae effigiem mutata fuit, cujus adhuc apparent vestigia. Supra ripam praedicti maris multum aluminis, multumque Katranii ab incolis reperitur et colligitur, et ex mari bitume atur necessarium. Segor autem a compatriotis est in monte Moabitarum, ad quam Dahac filius Ebor divino nutu adduxit Balaam ad maledicendum filiis Israel, qui pro vehementi praeruptu Excisus vocatur. Lacus Asphaltites dividit Judaeam et Arabiam. Arabia tempore filiorum Israel solitudo erat, et desertum, terra invia et inaquosa. In ea quidem detinu In Arabia Elmon fuerunt castra filiorum Israel
Abbreviated transcription (Latin):
olim philistinoꝵ. ⁊ habitacłm gigantũ. In tͥ¬
buiuda: cuuitas sac̾dotalis. ⁊ fugitiuoꝵ he¬
bron sita fuit in agro illo. in quo sũmꝰ dispo¬
spelunca duplici consepulti fuere. Sũmꝰ
Est autẽ hebron uixta uallem lacͥmarũ
sita. Uallis lacͥmarũ dicta. eo qd̃ centum
annis in ea luxit adam filium suum abel.
In qͣ ⁊ postea monitꝰ ab angło. cognouit e¬
¶ Scd̾o miliario ab hebron sepult᷑a loch ne¬
e potis abrahe. In hebron habetur ager qͥdã
cuiꝰ gleba rubea ẽ. que ⁊ ab incolis effoditur
⁊ comeditur. ⁊ ꝑ egiptum uenalis asportatur.
Iuxta hebron: mons mambre. ad radicem
ham. sub qua qͥdem tres angłos uidit. et
unum adorauit. hospicioꝙ susceptos ꝓut
dignius potuit. fouit: ⁊ pauit. Uñ pͥma cre¬
dendi uia diotus ẽ. Ylex p̃dicta ex cunc: us¬
q ad tempꝰ theodosii imꝑatoris. testante ie-
rommosuũ eẽ dilatauit: et ex illa hec fuis¬
se ꝑhibetur. q̃ in p̃senti ab illic p̃sentib uide¬

Expanded text:
antum in tribu Juda, civitas sacerdotalis, et fugitivorum. Hebron sita est in illo agro in quo summus Dispospelunca duplici in ea consepulti fuerunt, Est autem Hebron juxta vallem Lacrymarum sita. Vallis Lacrymarum ex eo dicta quod centum annis in ea luxerit Adam filium suum Abel. In qua, monitus postea ab angelo, cognovit Secundo milliario ab Hebron sepultura est Lot, nepotis Abrahcujus gleba rubea, quae ab incolis effoditur et comeditur, et Aegyptum venalis asportatur, us aperitur. Juxta Hebron mons Mambre, ad radicem ham, sub qua quidem tres angelos vidit, et unum adoravit, hospitioque susceptos, prout dignius potuit, fovit et pavit. Unde prima via credendi dictus est ilex praedicta. Ex tunc usque ad tempus Theodosii imronymo, suum esse dilatavit, et ex illa haec fuisse perhibetur quae in praesenti ab illic praesentibus vide
Abbreviated transcription (Latin):
sareth: Moagdalum oppidum. a quo et mas¬
¶ maria maglalene. Hec aut̃ regio gali¬
lea gentiũ. in tribu tam̃ ⁊ abulon ⁊ nep¬
talim. In suꝑiorib huiꝰ galilee .xxͥ. fuert̃¬
ciuitates ille. qͣs rex salomon yram regi
tyriamico suo. dono dedit. Scd̾o miliario
a magdalo. cinerech ciuitas. q̃ et tyberi¬
asa tyberio cesare cognominata. quã in
iuuentute sua iĩc frequentare solebat.¬
¶ Quarto miliario a tyberiade. bettiliaq
uitas. ex qua iudith q̃ ꝓ gente sua saluan¬
da satis astute ꝑemit holofernem in ob¬
¶sidione urbis. Quarto miliario a tyb̃ia¬
de contra m̾idiem. dothaim. in quo frẽs

Expanded text:
sareth, Magdalum oppidum, a quo et Maria Magdalena; haec autem regio, Galilaea gentium in tribu Zabulon et Nephtalim . In superioribus hujus Galilaeae partcivitates quas rex Salomon Hiram regi Tyri, amico suo, dono dedit. Secundo milliario a Magdalo Chyneret civitas, quae et Tiberiadis, a Tiberio Caesare cognominata; quam in juventute sua Jesus frequentare solebat. Quarto milliario a Tiberiade Bethulia civitas, ex qua Judith, quae pro gente sua salvanda satis astute peremit Holofernem in obsidione urbis. Quarto item milliario a Tiberiade contra meridiem est Dothaim, in quo Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
a nazarech. sephoris cuitas. uia q̃ ducit
accaron. Ex sephori. anna mat̾ manie¬
A qua philippꝰ ⁊ nathanael. Inqua et pu¬
er uãc cum maria matre eiꝰ discũbens
Innazareth labitur fons exiguus ille.
nũ Miliario anararech contͣ m̾idiem. locus
cipitare uoluert̃ parentes eiꝰ. eiꝰ emulan¬
tes prudentiam.s ab eis in mom̃to dis¬
¶ paruit. Quarto miliario a nararech
contra orientem. mons thabor. in quo
tͣnsfigͣauit se uic apłis suis p̾sentib
petro. iohanne. ⁊ iacobo. coram moyse

Expanded text:
a Nazareth, Sephoris civitas est, via quae ducit Acho. Ex Sephori Anna, mater Mariaa qua Philippus et Nathanael, in qua puer Jesus cum matre sua discumbens In Nazareth labitur fons ille exiguus,  Milliare a Nazareth, contra meridiem, est locus aecipitare voluerunt parentes ejus, aemulantes prudentiam ipsius, et ab eis in momento disparuit. Quarto milliario a Nazareth contra orientem est mons Thabor, in quo transfiguravit se Jesus, apostolis suis videntibus Petro, et Joanne et Jacobo, coram Moyse
Abbreviated transcription (Latin):
raraym. ex qͣ iezabel impiissima regina
fuit. que abstulit uineam naboth. Que¬
etiam ꝓ importunitate sua. de sũmo pa¬
laciisui p̃cipitata ẽ uint̾iit. Cuiꝰ adhuc
piramis suꝑstes uidetur. Iuxta iezrahel.
campꝰ magedo. in qͦ rex iorias arege sama¬
rie subactus occubuit. dem̃ tͣnslatus in
syon ⁊ sepultus. Miliario a ietrahel. mon¬
tes gelboe. in quib dimicantes saul et
ionat᷑as subacti siluerunt. Uñ dđ. Mon
ciuitas galilee metͦpolis. q̃ ⁊ bechsan .i. do¬
¶runt cap̃saulis. Qnto miliario a iezrael.
Genuinũ. oppidũ illud: a quo incipit sa

Expanded text:
r; ex qua Jezabel impiissima regina fuit, quae abstulit vineam Naboth, et pro importunitate sua de summo palatii sui praecipitata interiit, cujus adhuc pyramis superstes videtur. Juxta Jezabel est campus Magedo, in quo Josias rex, a rege Samariae subactus succubuit, deinde translatus in Sion, et sepultus. Milliario a Jezrael montes Gelboe sunt, in quibus dimicantes Saul et Jonathas subacti siluerunt, unde David: civitas, Galilaeae metropolis, quae et Bethsan, idrunt caput Saul. Quinto milliario a Jezrael est oppidum illud a quo incipit Sa
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓmptu hãt. q̃ aliis cognoscenda ipse
ꝓponat. S ad hec enarranda feruentiore
opꝰ ẽ spũ: ut consũmem efficatit̾. quod
incipiotam hylarit̾. Appellata gͥ in au¬
xilium ut mos ẽ. diuinitate: tale au¬
cupabor exordium.

Expanded text:
in promptu habeat quae aliis cognoscenda ipse in promptu habeat quae aliis cognoscenda ipse proponat: sed ad haec enarranda ferventiore opus est spiritu, ut consummem efficaciter quod incipio tam hilariter. Appellata igitur in auxilium, ut mos est, Divinitate, tale aucupabor exordium.
Abbreviated transcription (Latin):
uitas. stilo extulit: uet̾m. uel hostilitate
amissas. uel informit̾ editas. cõptiꝰ reno¬
uauit. huiꝰ quoꝙ translationis seriem
ita expoliuit: ut eam p̾sentib monstͣose
digito fut᷑oꝵq udeatur subiecisse o¬
culo. felix lingua. q̃ tot scĩs seruierit̾. fe¬
lix pectus. quod tot uocales melodias
emiserit: p̃sertim cũ in eius ꝯu̾satioẽ
certaret honestas doctͥnȩ. Uerũtam̃.
qr de quibdam ep̃is. parum laudanda.
hucusꝙ contexui: aliquos alt̾ius modi
disparisq uitȩ.s cũ temporaneos intͦ¬
ducam ep̃os:⁊ ne ita uideatur õbtorpu¬
isse nr̃m scłm: quod ñ aliquẽ ꝓducat
sc̃m. S hanc sponsionẽ. seq̃nti libro. pꝰ
enarrata gesta henrici regis. cui pla
ba ⁊ sensa meis u̾bis allegans. ꝓinde.
sic̃ se occasio ingesserit. de situ ⁊ diuitiis
constantino poleos. ⁊ antiochiȩ:⁊ ierłm.
exscͥptis maioꝵ deflorata subtexam:
ut qui illa ignorat ⁊ hec forte inuen̾it.⁊

Expanded text:
 stylo extulit; veterum vel hostilitate amissas, vel informiter editas, comptius renovavit. Hujus quoque translationis seriem ita expolivit, ut eam praesentibus monstrasse digito, futurorumque videatur subjecisse oculo. Felix lingua quae tot sanctis servierit, felix pectus quod tot vocales melodias emiserit, praesertim cum in ejus conversatione certaret honestas doctrinae! Veruntamen quia de quibusdam episcopis parum laudanda huc usque contexui, aliquos alterius modi disparisque vitae, sed contemporaneos, introducam episcopos; ne ita videatur nostrum obtorpuisse seculum, quod non aliquem producat sanctum. Sed hanc sponsionem sequenti libro, post enarrata gesta Henrici regis, cui placvisa et sensa meis verbis allegans. Proinde, sicut se occasio ingesserit, de situ et divitiis Constantinopoleos, Antiochiae, Ierusalem, ex scriptis majorum deflorata subtexam; ut qui ea ignorat, et haec forte invenerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ indebitum calũniandi: s qͣi ius
legitimum uindicandi.
Sic occasio tp̃rm wilłmi. tͣnͣslatio¬
nem augustini. p̃cellentissimi angloꝵ
apłi. cũ sociis suis exponi animaret:.
nͥ ꝑitissimi Gocelini. qͥ monachꝰ de

Expanded text:
n indebitum calumniandi, sed quasi jus legitimum vindicandi. § 342. Hic occasio temporum Willelmi translationem Augustini praecellentissimi Anglorum apostoli cum sociis suis exponi animaret, nisi peritissimi Goscelini prae
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmi fuissent in francos audaciȩ in¬
centiuum: pͥmi defectionis dedere
auspicium. Itaq balduinꝰ tuto edessã
so susceptufri ñ post multũ tempus.
illo a ꝑfidis ciuib dilaniato. legra¬
mum urbis ducatum ad eptus: toto
tempore quo franci apud antiochi¬
am ⁊ ierosolimam laborauerunt.
ñ iminunis belloꝵ fuit afrequenti¬
b assultib hostes contristans suos.

Expanded text:
primi fuissent in Francos audaciae inprimi fuissent in Francos audaciae incentivum, primi defectionis dedere auspicium. Itaque Baldewinus, tuto Edessam vore susceptus, et non post multum tempus, illo a perfidis civibus dilaniato, legitimum urbis ducatum adeptus, toto tempore quo Franci apud Antiochiam et Jerosolymam laboraverunt non immunis bellorum fuit, frequentibus assultibus hostes contristans suos.
Abbreviated transcription (Latin):
ab eufrate .xx. miliariis: ab antio¬
thasiam dicunt. Ita baldumꝰ ex acto
a legatis fidelitatis sacram̃to: cum
occoginta solum milib eufratem tͣns¬
meauit. Spectaculo mirando. seu dr̃e
uelis fortitudinis. seu temeritatis: ut
int̾ circũ fusas barbaroꝵ nationes.
quas alt̾ haberet. ł ꝓ gente uel ꝓinere¬
dulitate suspectas.⁊ cum tantillo ex¬
ercitu ñ hesitaret ꝓcedere. Et ab ar¬
meniis quidem ⁊ siris. grato excipi¬
ebatur gaudio: ⁊ in dulgenti foue¬
batur hospicio: cum crucib et can¬
delabris. ꝑ tramites occurrentib.
Turci autem. posterius agm̃ tempta¬
re agressi. sollercia baldumi omni¬
b frustrati sunt insidiis: samosate¬
nis exemplum fugȩ facientib. Samo¬
sata ẽ ciuitas ultra eufraten: de qͣ
fuit paulus samosatenꝰ ⁊ cuiꝰ heresi
confutatam. in historia eusebii leget.
qui uolet. Hanc ⁊̃ si bene occurrit
memoriȩ. dicit iosephus antonium
obsedisse: qͣndo ad eum herodesue¬
nit. Huius gͥ urbis incolȩ turci. qui

Expanded text:
ab Euphrate viginti milliariis, ab Antiotasiam dicunt. Ita Baldewinus, exacto a legatis fidelitatis sacramento, cum octoginta solum militibus Euphratem transfretavit; spectaculo mirando, seu dicere velis fortitudinis, seu temeritatis, ut inter circumfusas barbarorum nationes, quas alter haberet vel pro gente vel pro incredulitate suspectas, cum tantillo exercitu non haesitaret procedere. Et ab Armeniis quidem et Syris grato excipiebatur gaudio, et indulgenti fovebatur hospitio, cum crucibus et candelabris per tramites occurrentibus. Turci autem, posterius agmen tentare aggressi, solertia Baldewini omnibus frustrati sunt insidiis; Samosathenis exemplum fugae facientibus. Samosatha est civitas ultra Euphraten, 578 de qua fuit Paulus Samosathenus, cujus haeresim confutatam in historia Eusebii leget qui volet: hanc etiam, si bene occurrit memoriae, dicit Josephus obsedisse Antonium quando ad eum Herodes venit. Hujus igitur urbis incolae Turci, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuiincie readituũ inueniet. Hoc gͦ mͦ fac¬
tum ẽ. ut qd̃ ꝓ impossibili dix̃ poeta. aut
ararim parthus bibet aut germania ty¬
grim. ꝓpt̾ industriã głosissimi.k. ⁊ itum
uel reoitum missoꝵ eiꝰ ad ꝑfeccionem ł re¬
u̾sionem legator aaron: oe parthia in ger¬
maniam. siue de germania in parchiam.
uiuenib yueris ⁊ senib. ñ solum possibile
s ⁊ facillimũ uideret᷑ omnino. Utrulibet
ararim uelint acciꝑe gͣmmatiqi. eũ uioe¬
licet qͥ renũ uel illũ qui rodanũ p̃cipi¬
tat. Quia hoc loco confuderunt ignari.
Ad nuiꝰ rei testimoniũ. totã ciebo germa¬
niã. que temporib głosissumm patrisur̃
ludoxici. de singulis hobis regaliũ posses¬
sionũ singłos denarios reddere compul¬
sa ẽ. qui darent᷑ ad redemptionẽ xp̃ia¬
noꝵ t̾ram ꝓmissionis incolentiũ. hoc ꝓ
ur̃i ludowici ab eo misãbilit̾ implorangũ

Expanded text:
provinciae reddituum inveniet. Hoc ergo modo facprovinciae reddituum inveniet. Hoc ergo modo factum est, ut quod pro impossibili dixit poeta: Aut Ararim Parthus bibet, aut Germania Tigrim, propter industriam vigorosissimi Karoli, exitum vel reditum missorum eius et profectionem vel reversionem legatorum Aaron de Parthia in Germaniam sive de Germania in Parthiam iuvenibus, pueris et senioribus non solum possibile sed et facillimum videretur omnino; utrumlibet Ararim velint accipere grammatici, eum videlicet qui Rhenum, vel illum qui Rodanum praecipitat, quia hoc locorum confuderunt ignari. Ad huius rei testimonium totam ciebo Germaniam, quę temporibus gloriosissimi patris vestri Hludowici de singulis hobis regalium possessionum singulos denarios reddere compulsa est, qui darentur ad redemptionem christianorum terram promissionis incolentium, hoc pro ique vestri Hludowici ab eo miserabiliter imploran
Abbreviated transcription (Latin):
rime aduolantes. a germanicis canib
ꝑsicum leonem comp̃hensum. iꝑboree
ne ꝑemerunt. Quo uiso nominis sui
fortissimꝰ heres aaron. ex reb minimis
fortiorem .k. dep̃hendens. his u̾bis in eiꝰ
fauorem ꝓrupit. Nunc cognosco quã
sint u̾a que audiui de fr̃e meo .k. quia
scilicet assiduitate uenandi ⁊ infatiga¬
bili studio corpꝰ ⁊ aiimã exercendi cun¬
cta que sub celo sunt. consuetudinem
possum rependere qui ita me curauit
honorare: Si t̾ram ꝓmissam abrahe et
exhibitam iosue dedero illi ꝓpt̾ longin¬
quitatem locoꝵ ñ potest eam defensare
a barbaris. uł siurta magnamniitatẽ suã
defendẽ ceꝑit. timeo nefinitume regni
francoꝵ ꝑiuncie discedant ab eius imꝑio.
E tñ hoc mͦ libalitat eius gͣtificare temp¬
tabo. Dabo quidem illam in eius potesta¬
tem. ⁊ ego aduocatꝰ eius ero suꝑ eam. ipse
uͦ qͣndocũq uoluerit. uł sibi oporcunissi¬
⁊ fidelissimum me ꝓcuratorem eiꝰdem

Expanded text:
rime advolantes a Germanicis canibus rime advolantes a Germanicis canibus Persicum leonem comprehensum Yperboreę ne peremerunt. Quo viso nominis sui fortissimus heres Aaron ex rebus minimis fortiorem Karolum deprehendens, his verbis in eius favorem prorupit: 'Nunc cognosco, quam sint vera, quę audivi de fratre meo Karolo, quia scilicet assiduitate venandi et infatigabili studio corpus et animam exercendi cuncta, quę sub cęlo sunt, consuetudinem  condignum rependere, qui ita me curavit honorare? Si terram promissam Abrahę et exhibitam Iosuę dedero illi, propter longinquitatem locorum non potest eam defensare a barbaris; vel si iuxta magnanimitatem suam defendere cęperit, timeo, ne finitimę regno Francorum provintię discedant ab eius imperio. Sed tamen hoc modo liberalitati eius gratificari temptabo: dabo quidem illam in eius potestatem et ego advocatus eius ero super eam; ipse vero quandocumque voluerit vel sibi oportunissiet fidelissimum me procuratorem ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
somca albacana. u̾ miculata. uł saphi¬
rina. que in illis partib rara ⁊ multũ
cara comꝑit. Canes quoq agilitate ⁊ fero¬
cia singulares. quales ipse pͥus ad capiendoᷤ
uel ꝓpellendos leones ⁊ tigrides postula¬
uit. Qui cet̾is munib qi negligent᷑ inspe¬
ctis. reqͥsiuit amissis quas feras ⁊ bestias
canes illi debellare solerent. Cũq respon¬
sum acciꝑent. qͥa cuncta quib immissi fu¬
issent absq moia discerꝑent. hoc inquit
rei ꝓbabit euentꝰ. Et ecce crastina die fac¬
tus ẽ maximꝰ pastoꝵ clamor a facie leo¬
nis fugientiũ. Quod cũ in aula regis fuis¬
set auditum. dix̃ ad legatos. Q socii franci
ascendite in equos uros ⁊ exite post me.
Qui statim quasi nichil unqͣ. laboris
aut lassitudinis passi. alacrit̃ regem
sunt ꝓsecut. Cũ autẽ ad conspectũ leo¬
nis licet eminus uentum fuisset. dix̃
satraparũ satrapa. Instigate canes ur̃os
in leonem. Qui uissa complentes ⁊ acer¬

Expanded text:
sonica alba, cana, verniculata, vel sapphirina, quae in illis partibus rara et multum cara comperit. Canes quoque agilitate et ferocia singulares, quales ipse prius ad capiendos vel propellendos leones et tigrides postulavit. Qui caeteris muneribus quasi negligenter inspectis, requisivit a missis, quas feras et bestias canes illi debellare solerent. Cumque responsum acciperet, quia cuncti quibus immissi fuissent, absque mora discerperent. Hoc, inquit, rei probabit eventus. Et ecce crastina die factus est maximus pastorum clamor a facie leonis fugientium. Quod cum in aula regis fuisset auditum, dixit ad legatos: O socii Franci ascendite in equos vestros et exite post me. Qui statim quasi nihil unquam laboris aut lassitudinis passi, alacriter sunt regem prosecuti. Cum autem ad conspectum leonis, eminus licet, ventum fuisset, dixit satraparum satrapa: 'Instigate canes vestros in leonem'. Qui iussa complentes et acer
Abbreviated transcription (Latin):
moliri. splendidas occasiones aucu¬
pari: quib uirtus enitescere posset.
Deniq ñ contentꝰ ꝯmuni omnium lau¬
deͬ tͥum dierum abantiochia spacio
a reliquis discedens: tarsum urbem
cilicie nobilem uoluntate ciuium re¬
cepit. Tharsum. pauli qͦndam apłi alũ¬
nam: in cuiꝰ honore. ibi eccłia ep̾ãtus
cernit᷑. Uoluntariȩ tharsenses. eiꝰ secli¬
entelȩ subdidere: quod eẽnt xp̃iam:
degi. Certatim itaq cilices. in ius eius
tͣnsiere. maxime pꝰ turbexel flexũ.
quod est oppidum. natura munitum:
cuius nutum. infertora spectarent
castella. Quo ut dixi dedito: cet̾a eiꝰ
iudicium secuta. Nec solum cilicia:
sed et armenia ⁊ mesopotamia. fa¬
miliaritatem uiri appetiere. Erant
emm he t̾re. pene turcoꝵ dnĩo lib̾ȩ.
sedm equitationib infestate. Quare.
dux edesse urbis. qui ⁊ ciuium odio.
⁊ hostium gladio p̃meretur: litt̾as
necessitatis suȩ int̾pretes. balduino
misit. Ueniret gͦ qͣntotus : adoptionis

Expanded text:
ipse moliri, splendidas occasiones aucuipse moliri, splendidas occasiones aucupari, quibus virtus enitescere posset. Denique, non contentus communi omnium laude, trium dierum ab Antiochia spatio a reliquis discedens, Tarsum, Ciliciae urbem nobilem, voluntate civium suscepit; Tarsum, Pauli quondam apostoli alumnam, in cujus honore ibi ecclesia episcopatus cernitur. Voluntarie Tarsenses se ejus clientelae subdidere, quod essent Christirotegi. Certatim itaque Cilices in ejus jus transiere; maxime post Turbexel deditum, quod est oppidum natura munitum cujus nutum inferiora spectarent castella: quo, ut dixi, dedito, caetera ejus judicium secuta. Nec solum Cilicia, sed et Armenia et Mesopotamia familiaritatem ejus appetivere: erat enim hae terrae pene Turcorum dominio liberae, sed inequitationibus infestatae. Quare dux Edessae urbis, qui et civium odio et hostium gladio premeretur, literas necessitatis suae interpretes Baldewino misit: veniret ergo quantocius, adoptionis
Abbreviated transcription (Latin):
te resolutꝰ.: ⁊ sub golgatana rupe tumu¬
latus est. Rex inuicti in mortem sic̃
in ferrum animi: qui lacrimas as¬
tantum sepe benignus cohercuerit:
int̾ro gatusq de successore: neminẽ
insigne ferre sustinuerit ꝓfessus ura¬
cam eẽ arrogantiam. si ipse corona¬
retur ad głam: in ea urbe qͣ ds coro¬
natus fuerat ad contumeliam. Obiit
cto tancredus ⁊ alii ꝓceres. balduiũ
feẽm eius. futurum regem ꝓnunciãt:
qui tunc in mesopotamia morabat᷑.
Nam eustachius senior. qui cum go¬
defrido ierosolimam uenerat: iam¬
dudum hereditarium solum repeti¬
erat. Balduim actus. breui et inte¬
gra ueritate apponentur: fidei soli¬
ditate accõmodata dictis fulcherii
carnotensis:: qui capellanꝰ eiusdem.
aliqͣnta de ipso scͥpsit: stilo ñ agresti
it. ut accuratius scriberent. Baldumꝰ¬
igitur it̃ sc̃m cum cet̾is adorsus: mul¬
tos milites habuit indolis sue compliceᷤ.
Quib fretus. nouos ipse sibi ex̾citus

Expanded text:
te resolutus , et sub Golgothana rupe tumute resolutus , et sub Golgothana rupe tumulatus est. Rex invicti sicut in ferrum sic in mortem animi, qui lachrymas astantium saepe benignus coercuerit; interrogatusque de successore, neminem insigne ferre sustinuerit, professus unicam esse arrogantiam si coronaretur ipse ad gloriam in ea urbe qua Deus coronatus fuerat ad contumeliam. Obiit cto, Tancredus et aliis proceres Baldewinum, fratrem ejus, futurum regem pronunciant, qui tum in Mesopotamia morabatur; nam Eustachius senior, qui cum Godefrido Ierosolymam venerat, jamdudum haereditarium solum repetierat. Baldewini actus integra et brevi veritate apponentur, fidei soliditate accommodata dictis Fulcherii Carnotensis; qui, capellanus ipsius, aliquanta de ipso scripsit, stylo non quidem it ut accuratius scriberent. Baldewiigitur, iter sanctum cum caeteris adorsus, multos milites habuit indolis suae complices; quibus fretus, novos sibi exercitus
Abbreviated transcription (Latin):
bulo feram tͣnsfodisse. Illam sauciam
⁊ dolore acrius seuientem. in pͥncipem
irruisse: ad eo ut ferro quod extabat
ꝓꝑasset gladio beluam eiuscerare:
illud uirtutis specim̃ potuisse dente
ferino int̾ire. his successib clarus.
in regem ie rosolimȩ leuatur: ꝓpt̾ea
nec tam̃ suꝑb. Paruũ admodum. et
finib angustum fuit regnum: quod.
p̃t̾ paucas in circuttu uillas. nullas
pene urbes haberet.Nam ⁊ infestare¬
gis ualitudo. quã statim post babilo
nicum bellum incurrerat. ferias bel¬
us dedit. ut nichil acquireret᷑: et di¬
una sollertia barbaricas auiditates to-¬
to illo anno ꝓbe compescuit. ut nicħ
amitteret᷑. fãma est: regem ocii desue¬
tudine: febrim antiquã nactũ fuisse.
Sed ego conicio dm placitam sibians¬
mam.⁊ tot laborib emeritam. in me¬
lius regnum tranfferre mature uolu¬
illius: aut ne fictio deciꝑet animam
illius. Igitur. rota demporis referente
annuum regni spacium: placida mor¬

Expanded text:
bulo feram transfodisse: illam sauciam, bulo feram transfodisse: illam sauciam, et dolore acrius saevientem, in principem irruisse, adeo ut ferro quod extabat si properasset gladio belluam eviscerare, illud virtutis specimen potuisset dente ferino interire. His successibus clarus, in regem Ierosolymae levatur; propterea nec tamen superbus. Parvum admodum et finibus angustum fuit regnum, quod, praeter paucas in circuitu villas, nullas pene urbes haberet: nam et infesta regis valetudo, quam statim post bellum Babylonicum incurrerat, ferias bellis dedit, ut nihil acquireretur; et divina solertia barbaricas aviditates toto illo anno probe compescuit, ut nihil amitteretur. Fama est regem otii desuetudine febrim antiquam nactam fuisse: sed ego conjicio Deum placitam sibi animam, et tot laboribus emeritam, in melius regnum transferre voluisse matuejus, aut fictio deciperet intellectum illius. Igitur, rota temporis referente annuum regni spatium, placida mor
Abbreviated transcription (Latin):
centi emicaret uiuenta. Quare diuinsᷤ
beneficiis in se ꝯfluentib responsurus
ierosolimam iuit. ł pͥmus. uel cum
primis: magnas in bellum trahens ca¬
teruas. Et quãuis durum et exercitatũ
militem haberet: nullus tam̃ eo uel
pͥor incongressu: uel ꝓmptior in effectu
habebatur. Deniq notum ẽ: quod turcũ
in antiochena obsidione. singularẽ pug¬
nam poscentem. medium a lateribus
gladio lotharingo desecuerit. Et iam
palpitabat arus medietas hominis:
cum alt̾am cormpes uolueri cursu as¬
portauit: ad eo firme. nebulo insedat.
Alt̾m. eque congressum. librata in ca¬
put spata. a u̾tice ad inguina diffidit:
nec adhuc ictus horrendus stet̾it᷑: sed
sellam ⁊ spinam equi penitus discide¬
rit.Audiui ueracem ħominem refe¬
rentem. uidisse se quod subiciam. In ip¬
sa obsidione. militem ducis. pabulari
ꝓgressum.⁊ a leone inuasum: obiec¬
tu clipei mortem aliqͣndu ꝓpulsasse.
Indoluisse godefridum uiso: ⁊ uena¬

Expanded text:
ceuti emicaret juventa. Quare, divinis ceuti emicaret juventa. Quare, divinis beneficiis in se confluentibus responsurus, Ierosolymam ivit vel primus vel cum primis, magnas in bellum trahens catervas; et quamvis durum et exercitatum militem haberet, nullus tamen eo vel prior in congressu, vel promptior in effectu, habebatur. Denique notum est, quod Turcum, in Antiochena obsidione pugnam singularem poscentem, medium a lateribus gladio Lotharingo dissecuerit; et jam palpitabat arvis medietas hominis, cum alteram cornipes volucri cursu asportavit, adeo firme nebulo insederat; alterum, aeque congressum, librata in caput spatha a vertice ad inguina diffiderit; nec adhuc ictus horrendus steterit, sed sellam et spinam equi penitus disciderit. Audivi veracem hominem referentem vidisse se 575 quod subjiciam: In ipsa obsidione militem ducis pabulari progressum, et a leone invasum, objectu clypei mortem aliquandiu distulisse; indoluisse Godefridum viso, et vena
Abbreviated transcription (Latin):
irrupturis aꝑiens. Ita potissimũ sudas.
⁊ p̃feruidis uenis suspiriosus. cellara
rium subt̾raneum quod forte se discur¬
renti obtulerat: ingressus est. Ibi cum
nimio uini haustu. intemꝑantiam si¬
tis placasset: febrim quartanam miit.
Dicunt alii. uenenato falerno infectũ:
quod soleant romam ⁊ llius t̾re homi¬
nes. totis infundere toxica tonnis. Alii
ei partem illam menium sorte obtigis¬
se: ubi tiberis influens. mane seuas
exalat nebulas. Quarum ꝑnicie om̃s
milites eius p̃ter .x. interisse: ipsum
amissis crinib ⁊ unguib. dubiȩ con¬
ualuisse. Uerumtam̃ quodlibet hoꝵ
fuerit: constat eum nunqͣm continuȩ
s lente febris incõmodo uacasse⁊ do¬
nec audita fama uiȩ ierosolimitanȩ.
illuc se iturum uouit. si ds ꝓpitus ei
sanitatem largiretur. Quo uoto emis¬
so ita ducis iuires refloruisse: ut nodo¬
sos integer artus. ⁊ spacioso erectꝰ pec¬
tore. quasi squalentib annis exutus. re¬

Expanded text:
irrupturis aperiens. Ita potissimum sudans, irrupturis aperiens. Ita potissimum sudans, et praefervidis venis suspiriosus, cellarum 574 subterraneum, quod forte se discursanti obtulerat, ingressus est: ibi, cum nimio vini haustu intemperantiam sitis placasset, febrim quartanam iniit. Dicunt alii venenato Falerno invectum; quod soleant Romani, et illius terrae homines, totis infundere toxica tonnis. Alii, ei partem illam moenium sorte obtigisse ubi Tiberis influens mane saevas exhalat nebulas, quarum pernicie omnes milites ejus praeter decem interiisse; ipsum, amissis crinibus et unguibus, dubie convaluisse. Verumtamen, quodlibet horum fuerit, constat eum nunquam continuae sed lentae febris incommodo vacasse; donec, audita fama viae Ierosolymitanae illuc se iturum vovit si Deus propitius ei salutem largiretur: quo voto emisso, ita ducis vires refloruisse, ut nodosos integer artus, et spatioso erectus pectore, quasi squalentibus annis exutus, re
Abbreviated transcription (Latin):
uitrici. successit ducatui. Uxor huiꝰ
godefridi fuit mathildis marci̾sa.
quam suꝑior liber p̃dicat: que mor¬
tuo marito ducatum impigeȩ contͣ
imꝑatorem retentauit: maximȩ intͣ
italiam: nam lotharingiam ⁊ infe¬
riores t̾ras imꝑator obtinuit. Ida gͦ
ut dicere ceꝑam: magnis speb ad co¬
mitatum lotharingoꝵ petendum.
filium godefridum erexit. Namq
seniori filio eustachio hereditas pa¬
t̾na obtigerat: minor babduinus.
pueriles adhuc annos terebat. Gode¬
fridus habilem ad arma etatem nactꝰ:
imꝑatorihenrico de quo ꝓximꝰ lib̾ loqͥ¬
tur. militiam suam consecrauit. Ingñ¬
tib gͦ sudorib eius in se tͣnsferens ami¬
ciciam: eg̾gia libertate cesaris. totam
ꝓstipendio accepit lotharingiam. Uñ
factum est: ut orta int̾ papam ⁊ henri¬
cum simultate. cum eo ad oppugnan¬
dam romam ꝓfectus. eam partem
muri que uigiliis suis obseruabatur.
pͥmus ꝑrumꝑet:. magnam fenestram

Expanded text:
victrici successit ducatui. Uxor hujus victrici successit ducatui. Uxor hujus Godefridi fuit Matildis Marcisa, quam superior liber praedicat: quae, mortuo marito, ducatum impigre contra imperatorem retentavit, maxime intra Italiam; nam Lotharingiam et inferiores terras imperator obtinuit. Ida vero, ut dicere coeperam, magnis spebus ad comitatum Lotharingorum petendum filium Godefridum erexit: namque seniori filio Eustachio haereditas paterna obtigerat; minor, Baldewinus, pueriles adhuc annos terebat. Godefridus, habilem ad arma aetatem nactus, imperatori Henrico de quo proximus liber loquitur militiam suam consecravit. Ingentibus ergo sudoribus ejus in se transferens amicitiam, egregia liberalitate Caesaris totam pro stipendio accepit Lotharingiam. Unde factum est, ut, orta inter papam et Henricum simultate, cum eo ad oppugnandam Romam profectus, eam partem muri quae vigiliis suis observabatur primus prorumperet, magnam fenestram
Abbreviated transcription (Latin):
Quaꝑꝑ. quia tam ordinati exercitꝰ
to insigniam.⁊ nec quicqͣm u̾itati. se¬
cundum relatoꝵ meoꝵ credulitatẽ.
subtraham. Nullus uͦ cui amplior
ꝓuenit gestoꝵ notitia. me ꝓ imurioso ar¬
guat: quia tͣns occeanum britannicũ
abditos. uix tenui murmure. rerum
asianarum fama illustrat:
occupat: qui eustachii comitis belo¬
niensis. de quo. tp̃r regis eduardi dixi.
filius: matrono excellentior genere:
ad karoli magni spectabat lineam.
Siquidem mat̾ ida nomine. godefri¬
di antiqui lotharingoꝵ ducis filia.
hũit frẽm. a genitoris nomine go¬
defridum dictum: cognom̃to bo¬
cardum. Illud fuit tempꝰ. qñ rob̃¬
tus friso. de quo suꝑuis locutus sũ.
mortuo florentio frisiȩ duce. urorem
eius gertrudem duxit: pͥuignum
theodericum in successionẽ ducatus
ꝓuehens. Nontulit hoc bocarnusi
s frisonem expellens. regionem suis
addixit. Ultus se ille insidiis. qui ñ
renda immisso. Ita pͥuignus. beneficio

Expanded text:
Quapropter, quia tam ordinati exercitusQuapropter, quia tam ordinati exercitusto insigniam; nec quicquam veritati secundum relatorum meorum credulitatem subtraham. Nullus vero, cui amplior ovenit gestorum notitia, me pro incurioso arguat; quia trans oceanum Britannicum abditos vix tenui murmure rerum Asianarum fama illustrat. occupat, qui Eustachii comitis Bononiensis, de quo tempore regis Edwardi dixi, filius, materno excellentior genere, ad Karoli magni spectabat lineam. Siquidem mater, Ida nomine, Godefridi antiqui Lotharingorum ducis filia, habuit fratrem, 573 a genitoris nomine Godefridum dictum, cognomento Bocardum. Illud fuit tempus quando Robertus Friso de quo superius locutus sum, mortuo Florentio Frisiae duce, uxorem ejus Gertrudem duxit; privignum Theodoricum in successionem ducatus provehens. Non tulit hoc Bocardus, sed, Frisonem expellens, regionem suis voluntatibus addixit: ultus se ille insidiis, qui non renda immisso. Ita privignus beneficio