comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
e̾. Quia in hoc ip̃m excitaui te ut ostendã
inte uͥtutẽ uł fortitudinẽ meã: ut anñ¬
tiet᷑ nom̃ meũ in uniu̾sa t̾ra. h oc audi¬
ens fideł animꝰ qͥ de dño in bonitate sen¬
tit: ñ suspicat᷑ qd̾ eundẽ pharaonẽ malũ
ẽẽ uoluerit. uł malũ ẽẽ fec̾it ds̃. s ita in¬
telligit: in hoc ip̃m excitaui te ł si c̃ ali¬
bi legit᷑ posui te: ac si diceret. regẽ feci ł
ẽẽ uolui te. Longe aliud ẽ. fecisse hoĩem
malũ: ce alid̾. hoĩem qͥ malꝰ erat excitas¬
se ce subleuasse in regnũ. Q d̾ maluꝰ est
hõ a semet ip̃o fit. qd̾ autẽ cũ sit malus.
in regnũ ascendit᷑: dĩ ordinatione fit. ali¬
qͣndo ꝓpt̾ peccata ppłi. aliqͣndo ꝓpt̾ ꝓba¬
tionem. ut manifesti fiant electi. aliqͣndo
ꝓpt̾ declarandã e amplificandã głam.
& laudẽ nominis dĩ: ut ꝓsit audituris.
cognouisse ꝑ int̾itũ illoꝵ om̃tpotentiã

Expanded text:
est: Quia in hoc ipsum excitavi te, ut ostendam est: Quia in hoc ipsum excitavi te, ut ostendam in te virtutem vel fortitudinem meam, ut annuntietur nomen meum in universa terra. Hoc audiens fidelis animus, qui de domino in bonitate sentit, non suspicatur, quod eundem Pharaonem malum esse voluerit vel malum esse fecerit deus, sed ita intelligit: In hoc ipsum excitavi te, vel sicut alibi legitur: Posui te, ac si diceret: Regem feci vel esse volui te. Longe aliud est fecisse hominem malum, et aliud hominem, qui malus erat, excitasse et sublevasse in regnum. Quod malus est homo, a semetipso fit, quod autem, cum sit malus, in regnum ascendit, dei ordinatione fit, aliquando propter peccata populi, aliquando propter probationem, ut manifesti fiant electi, aliquando propter declarandam et amplificandam gloriam et laudem nominis dei, ut prosit audituris cognovisse per interitum illorum omnipotentiam
Abbreviated transcription (Latin):
moria. plenaq ce ꝑfecta rõnalitate mag¬
nifics insigniret uidebat u̾bum ds̃. qd̾
creatoris sui dilectionẽ qͣ ad illũ solum
deberet astringi. nullomͦ eẽc recepturus.
Melius gͦ ce magnificentiꝰ. uidebã ait
securus sui: angłi autẽ uider̃t in mag¬
no t̾rore positi. Sic enĩ ad beatũ iob di¬
cit ipse dñs. Cum sublatꝰ fuerit. time¬
bunt angłi: & t̾riti. purgabunt᷑ xx .iiii.
Cu a illum cũ p̾sciret casurũ. fecit ds̃
tã magnũ: ce depharaone cui dictũ est.
in hoc ip̃m excitaui te ut ostendã in te
fortitudinẽ meã: & qd̃ ꝑ hanc similitudi¬
nẽ. ꝓmptũ sit agnosc̾e contͣ diabolũ ius
ticiam dĩ irrephensibilẽ.
Ic a t aliqͥs. si iã tunc uidebat:
qͣre illũ tã magnifice formabatsłlua¬
re foramina eiꝰ tã diligent̾ p̃parabatesi
qͣm res ista mouet: idẽ illi qd̾ de phamõe
dictũ ẽ. de illo qͦ sathana respondendũ

Expanded text:
moria plenaque et perfecta rationalitate magmoria plenaque et perfecta rationalitate magnifice insigniretur, videbat verbum deus, quod creatoris sui dilectionem, qua ad illum solum deberet astringi, nullo modo esset recepturus. Melius ergo et magnificentius: Videbam, ait,securus sui, angeli autem viderunt in magno terrore positi. Sic enim ad beatum Iob dicit ipse dominus: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli et territi purgabuntur. 24. Cur illum, cum pręsciret casurum, fecit deus tam magnum, et de Pharaone, cui dictum est: In hoc ipsum excitavi te, ut ostendam in te fortitudinem meam, et quod per hanc similitudinem promptum sit agnotitiam dei irreprehensibilem Dicat aliquis: Si iam tunc videbat, quare illum tam magnifice formabat? Quare foramina eius tam diligenter preparabat? Si quem res ista movet, idem illi, quod de Pharaone dictum est, de illo quoque sathana respondendum
Abbreviated transcription (Latin):
dentib. uerũ etiã cum illo p̾liantib. At
tem. Hic solus ẽ. qui ñ solũmͦ tunc uidit
cadentẽ dũ cad̾et. s etiã uidebat cadentẽ.
añqͣm cad̾et. s & anteqͣm idẽ formaret᷑
aut fieret. fiebat nãq ꝑ tp̃m sic̃ e omĩa
ꝑ ip̃m facta sunt. nec pot̾at ds̃ u̾bum ig¬
norare qͥd de illo eẽt fut᷑m. p̃sertim cũ ip̃m
sit u̾bum: quod hoĩes qͦ facit ꝓpħas. id est
p̾scios futuroꝵ. Hoc planȩ sciendũ ce con¬
fitendũ. qͥa dũ fieret ille angłs. dum for¬
maret᷑ illȩ lapis magnꝰ. & p̃ꝑarent᷑ fora¬
mina eiꝰ. sic̃ in eum ꝑ ꝓpħam dicit᷑. aurũ
opꝰ decoris tu. & foramina tua in die qͣ
conditꝰ es. p̃parata st̃. cum in qͣm p̃ꝑarent᷑
foramina eiꝰ uidebat u̾bũ ds̃. qd̾ in eisdem
foraminib ligaturas auri ñ ẽẽt recepturꝰ.
lapis rebellis &durissimꝰ. Hoͦc ut mani¬
fectiꝰ dictũ sit. dũ ingenio. intellectu. me¬

Expanded text:
dentibus, verum etiam cum illo preliantibus. At dentibus, verum etiam cum illo preliantibus. At tem'. Hic solus est, qui non solummodo tunc vidit cadentem, dum caderet, sed etiam videbat cadentem antequam caderet, sed et antequam idem formaretur aut fieret. Fiebat namque per ipsum, sicut et omnia per ipsum facta sunt, nec poterat deus verbum ignorare, quid de illo esset futurum, presertim cum ipsum sit verbum, quod homines quoque facit prophetas, id est prescios futurorum. Hoc plane sciendum et confitendum, quia dum fieret ille angelus, dum formaretur ille lapis magnus et preparentur foramina eius, sicut in eum per prophetam dicitur: Aurum opus decoris tui et foramina tua in die, qua conditus es, preparata sunt, cum, inquam, preparentur foramina eius, videbat verbum deus, quod in eisdem foraminibus ligaturas auri non esset recepturus lapis rebellis et durissimus. Hoc ut manifestius dictum sit, dum ingenio, intellectu, me
Abbreviated transcription (Latin):
Cu a non dixerit uidi s uidebã inqͥt.
iculꝙ hec dicens: antiquitatẽ. suiᷤ
paucis. credulo auditori. suauit̾ in¬
sinuat u̾bis. Quã enĩ antiquꝰ ẽ qͥ illud
uidebat. Nimirũ. scdm̃ hoĩem qͥ uide¬
bat᷑. cũ hec diceret. paulo plus qͣm tͥgin¬
ta annoꝵ erat. Porro longe ante tͥgnita
annos. unmo ante om̃s annoᷤᷤ ce ante cre¬
ationem solis cuiꝰ circuitꝰ annũ efficit:
sathanas ille cecidit.Igit᷑ qͥ illud uidebat:
longe ante suȩ carnis annos erat. & ue¬
tũ ẽ. Nam inpͥncipio u̾bum erat: in pͥn¬
cipio u̾bum ip̃m ds̃ erat. S &e hoc atten¬
dendũ. quia nec ita dixit uidit sathanã:
s uidebam ait sathanan. de celo caden¬
tẽ rectȩ qͥdẽ dixifs &uerũ eẽt dixisse ui
uis p̃teriti. plus continet & maiorẽ sensũ
importat auri bene audienti. deniq.
uidi sathananͣ de celo cadentẽ. dicere poᷤ¬
set michael qͦ & qui uis angeloꝵ eius. qui¬

Expanded text:
Cur non dixerit: Vidi, sed: Videbam, inquit Cur non dixerit: Vidi, sed: Videbam, inquit Simulque hęc dicens antiquitatem sui paucis credulo auditori suaviter insinuat verbis. Quam enim antiquus est, qui illud videbat? Nimirum secundum hominem, qui videbatur, cum hęc diceret, paulo plus quam triginta annos erat. Porro longe ante triginta annos, immo ante omnes annos et ante creationem solis, cuius circuitus annum efficit, sathanas ille cęcidit. Igitur qui illud videbat, longe ante suę carnis annos erat. Et verum est, nam: In principio verbum, erat, in principio verbum ipsum deus erat. Sed et hoc attendendum, quia nec ita dixit: Vidi sathanam, sed: Videbam, ait, sathanam de cęlo cadentem. Recte quidem dixisset etvis praeteriti, plus continet, et majorem sensum importat auri bene audienti. 525 Denique vidi Satanam de coelo cadentem, dicere posset Michael quoque et quivis alius
Abbreviated transcription (Latin):
nubib. tanto cũ fragore id ẽ. tonitrui:
ut concuti machina celi &e t̾ra trem̾e ui¬
deat᷑. Tunc fulgur excussũ. breui lucet:
statĩq disparet. Itaq dum dicit. sicut
fulgur. mirandũ innuit motũ u̾ͥtutũ
celestiũ. magnũq p̃liũ angeloꝵ. micha¬
ele pͥncipe. contͣ illum: magnũ ꝙͦ suꝑ
hec omĩa. u̾bi oĩpotentis. quoꝵ ip̃e est.
tonitruũ. ad excuciendũ illum. ut de
celo cad̾et. cũ uana luce sua ꝓtinꝰ extin¬
ctus. &e miser: ẽoq ꝓiecto. serenitas paciꝰ.
omĩ cȩlo rediret. Notũ cur ita dixerit:
cur talit̾ illius sathanȩ m̃tionẽ fec̾it̾. ui¬
delicet ꝓpt̾ gaudiũ inconsultũ discipłoꝵ
septuaginta duoꝵ. quoᷤᷤ ip̃e miserat: qui¬
ꝙ reu̾si. dñe inquiunt. etiã demonia subi¬
ciunt᷑ nob̾. in nomine tuo.I cc̾co tale illis
obiecit. ut cauerent. exemplũ: ne a ipsi ꝑ
uanam głam seducti. exqi dertnit e abires̃
recrorsuan.

Expanded text:
nubibus tanto cum fragore, id est tonitru, nubibus tanto cum fragore, id est tonitru, ut concuti machina cęli et terra tremere videatur. Tunc fulgur excussum brevi lucet statimque disparet. Itaque dum dicit: Sicut fulgur, mirandum innuit motum virtutum cęlestium magnumque prelium angelorum Michaele principe contra illum, magnum quoque super hęc omnia verbi omnipotentis, quod ipse est, tonitruum ad excutiendum illum, ut de cęlo caderet cum vana luce sua protinus exstinctus et miser, eoque proiecto serenitas pacis omni cęlo rediret. Notum cur ita dixerit, cur taliter illius sathanę mentionem fecerit, videlicet propter gaudium inconsultum discipulorum septuaginta duorum, quos ipse miserat, quique reversi: Domine, inquiunt, etiam dęmonia subiciuntur nobis in nomine tuo. Idcirco tale illis obiecit, ut caverent exemplum, ne et ipsi per vanam gloriam seducti exciderent et abirent retrorsum.
Abbreviated transcription (Latin):
nĩi. qui t̾ram turbauert̃. iudelicet assir.
pharaonis. regisꝑ tyri. &e nabugodono¬
sor regis babilonis. dicit᷑ꝙ illi. Nunquid
iste est uir qui ꝯturbauit t̾ram: qui ꝯ¬
cussit regna: qui posuit orbẽ desertum.
&e urbes eius destruxit: Item. Tu enim
t̾ram disꝑdisti÷ tu ppłm occidisti: ce cet̾a
huiꝰmodi. Alioqͥn. si ñ scd̃m hoꝵ simili¬
tudinẽ de ip̃o ẽ. sentiendũ. qd̾ ita turba
u̾it angłos ꝑ semet ip̃m. sic̃ turbauit g̃s.
ꝑ taliũ suꝑbias hominũ. tyrannndẽ m
ppłos arripientiũ: ut quid & nominib
ce reb gestis denotat᷑ illoꝵ: Non gͦ du¬
bium. quin iam tunc. ꝓpt̾ illũ motȩ fu¬
erint uͥtutes celor: quȩ &e ultimo iudicio
contͣ eum mouendȩ sunt. M otus ille. qͣn¬
tus fuerit. ut tandẽ r ueret ille de celo ꝓ¬
iectus ip̃e qui ꝓiecit illum. ds̃ d̾i u̾bum.
breuit̃ innuit. dicens. Uidebam satha¬
nam.sic̃ fulgur decelo cadentẽ. Quomͦ
cadit fulgur. U tiq motis attꝑ collisis

Expanded text:
m turbaverunt, videlicet Assur Pharaonis regisque Tyri, et Nabuchodonosor regis Babylonis, diciturque illi: « Nunquid iste est vir qui conturbavit terram, qui concussit regna, qui posuit orbem desertum, et urbes ejus destruxit? » Item: « Tu enim terram dispersisti, tu populum occidisti , » et caetera hujusmodi. Alioquin si non secundum horum similitudinem deverit angelos per semetipsum, sicut turbavit gentes per talium superbias hominum tyrannidem in populos arripientium, ut quid et nominibus et rebus gestis denotatur illorum? Non ergo dubium, quin iam tunc propter illum mote fuerint virtutes cęlorum, quę et ultimo iudicio contra eum movendę sunt. Motus ille, quantus fuerit, ut tandem rueret ille de cęlo proiectus, ipse qui proiecit illum, deus dei verbum breviter innuit dicens: Videbam sathanam sicut fulgur de cęlo cadendem. Quomodo cadit fulgur? Utique motis atque collisis
Abbreviated transcription (Latin):
atoris suauitatẽ atq tͣnqͥllitatẽ male
ipenalit̾ sentit. Inde ẽ quod uno eodẽ¬
ꝙ tempore uł mom̃to: ⁊ lapides supͣdic¬
tos. qm̃ incorrupti sunt. illustrat: ⁊ ñ
urit: et adu̾sarios illoꝵ urit: ⁊ñ illu¬
strat: quia sunt corrupti:i a nat᷑a
bona degen̾ati. hoc licet satis ꝑsemet¬
ipsum intelligibibe sit oĩ sensato hoĩ:
iuuat adhuc. ꝑ notam siłitudinem
indagando melius intueri
dio lapidũ ignitoꝵ⁊ uͥ subaudiendũ
ẽ: quia tu illoꝵ ignem sufferre ñ po

Expanded text:
atoris suavitatem atque tranquillitatem male atoris suavitatem atque tranquillitatem male et pęnaliter sentit. Inde est quod uno eodemque tempore vel momento et lapides supradictos, quoniam incorrupti sunt, illustrat et non urit, et adversarios illorum urit et non illustrat, quia sunt corrupti et a natura bona degenerati. Hoc licet satis per semetipsum intelligibile sit omni sensato homini, iuvat adhuc per notam similitudinem indagando melius intueri.dio lapidum ignitorum. Ubi subaudiendum est: Quia tu illorum ignem sufferre non po
Abbreviated transcription (Latin):
usurpabat. ad ornatũ ⁊ obsequiũ sui:
lapides ignitos appellauit. q̃ ne ħ di¬
cendo mirabilem euentũ p̃dicaũ: ue¬
liit si qͥs latro uel p̃do palliũ uł tunicã
rapiat. uinduat. statimq in loricam
siue thoracem ignitam ꝯu̾tat᷑ illi: Uere
gͥ tu t̾ribilis es ds̃i et nemo resistet t̾.
nam ubiresistẽ tͥ quis audet: ex tc̃ ira
tua: q̃ ñ potest portari. Illetam magnꝰ.
tam robustus. dũ a facie tua fluxit. sic̃
fluit cera a facie ignis: t̾ribilit̾ in semet¬
ipso exꝑtus est. iomnib ꝓ exꝑim̃to suf¬
ficit. qd̾ nemo tͥ resistere possit. Uerũ¬
tam̃ cum legimꝰ uel audimꝰ. extunci¬
ra tua seu quodlibet aliudeiusmͦi: ñ
intelligimꝰ. nec intelligere debemꝰ. de
d eo impassibili. quod in eum cadat mo¬
tꝰ animi: qͥ sigc̃at᷑ uocabulo ire uelfu¬
roris. Ipẽ namꝙ suauis. semꝑ in tͣnqͥl¬
litate omnia disponit: sed creat᷑a cor¬
rupta. suoꝙ uicio turbata. ipsam cre¬

Expanded text:
usurpabat ad ornatum et obsequium sui, usurpabat ad ornatum et obsequium sui, lapides ignitos appellavit. Nonne hęc dicendo mirabilem eventum predicavit, velut si quis latro vel predo pallium vel tunicam rapiat et induat. statimque in loricam sive thoracem ignitam convertatur illi? Vere igitur tu terribilis es, deus, et nemo resistet tibi. Nam ubi resistere tibi quis audet, ex tunc ira tua, quę non potest portari. Ille tam magnus, tam robustus, dum a facie tua fluxit, sicut fluit cera a facie ignis, terribiliter in semetipso expertus est, et omnibus pro experimento sufficit, quod nemo tibi resistere possit. Verumtamen cum legimus vel audimus: Ex tunc ira tua, seu quidlibet aliud eiusmodi, non intelligimus nec intelligere debemus de deo impassibili, quod in eum cadat motus animi, qui significatur vocabulo irę vel furoris. Ipse namque suavis semper in tranquillitate omnia disponit, sed creatura corrupta suoque vitio turbata ipsam cre
Abbreviated transcription (Latin):
liquet: qͣm ueracit̾ psalmista
dicat. Tu t̾ribilis es. ⁊ qͥs resistet tͥ: Ex
tẽ ira tua. Qd̃ idem ẽ: ac si dicat. Non
ex quo quisꝙ peccat: s ex quo tͥ resi¬
stit peccõr. quod ille pͥmꝰ fecit: ira cua
uim suã exercet: cui resistẽ nemo po¬
test.l qͥs recte ꝯsidans. tantã t̾ribilis dei
ñ ꝑtimescat irã : Illequi sͥ uidebat᷑
fortissimꝰ ÷ sic int̾ angłos. quoꝵ uolebat
flãmas. inualidꝰ ẽ inuentꝰ. Quis hoc in
laudem u̾bi dei ñ admiretur: Considẽ¬
tͣ diligentiꝰ litta ꝓpħica: quomͦ in eũ de¬
clamat. p remiserat dicens. Omnis lapiˢ
p̃ciosus. oꝑm̃tũ tuũ: sardius topariꝰ.
iaspis. chrisolitꝰ.omx. berillꝰ. saphirꝰ.
iunxit. Repletasunt int̾iora tua iniqͥ¬
tate. & peccasti: et eiecite de monte.
dei: et ꝑdidi te. o cherub ꝓtegens. de
medio lapidum ignitoꝵ. Nouẽ p̃cio¬
sos lapides. ꝑ quosnorẽ angłoꝵ intelli¬
gimꝰ ordines: quos uelut oꝑim̃tũ sibi

Expanded text:
liquet, quam veraciter psalmista dicat: Tu terribilis es et quis resistet tibi, ex tunc ira tua. Quod idem est ac si dicat: Non ex quo quisque peccat, sed ex quo tibi resistit peccator, quod ille primus fecit, ira tua vim suam exercet, cui resistere nemo potest. Et quis recte considerans tantam terribilis dei non pertimescat iram? Die, qui sibi videbatur fortissimus, sic inter angelos, quorum volebat flammas invalidus est inventus. Quis hoc in laudem verbi dei non admiretur? Consideretur diligentius littera prophetica, quomodo in eum declamat. Premiserat dicens: Omnis lapis pretiosus operimentum tuum, sardius, topazius, iaspis, chrysolitus, onyx, berillus, saphyrus, unxit: « Repleta sunt interiora tua iniquitate, et peccasti, et ejeci te de monte Dei, et perdidi te, o cherub protegens, de medio lapidum ignitorum . » Novem pretiosos lapides, per quos novem angelorum intelligimus ordines, quos velut operimentum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlos auetoritate scͥpturarũ. pͥmũ e sũmũ.
qd̃ in pͥncipio creauit ds̃. qd̃ ẽ. inuisibił pa¬
tria beatoꝵ sp̃uum. infimũ uͦ. aerem istũ.
qͥ celum dici consueuit. uñ & dñr uolucreᷤᷤ
celi. mediũ aut̃. firmam̃tũ. qd̃ die scd̾o ds̃
fecit: celũq appellauit. hoc celũ medium.
ñdũ erat factũ qͣndodiabolus cecidit:
lucens illis ex dei uisione: & hoc infimũ
celũ. sciłc. aer. nicħ habebat saltẽ corporeȩ
lucis. s tenebix inqͥt scͥptura. erant suꝑfa
ciẽ abyssi. Isti duo celi. mediũ & infimũ.
cõꝑatione illiꝰ t̾cii t̾ra sunt: qͥa t̾renis ꝯ¬
cupiscunt᷑ ocłis. illud autẽ qd̾ t̾rcins ñ cõ

Expanded text:
cęlos auctoritate scripturarum. Primum et summum, cęlos auctoritate scripturarum. Primum et summum, quod in principio creavit deus, quod est invisibilis patria beatorum spirituum; infimum vero aerem istum, qui cęlum dici consuevit, unde et dicuntur volucres cęli; medium autem firmamentum, quod die secundo deus fecit cęlumque appellanondum erat factum, quando diabolus cecidit, , semper lucens illis ex Dei visione. Et hoc infimum coelum, scilicet aer, nihil habebat saltem corporeae lucis, sed « tenebrae, » inquit Scriptura, « erant super faciem abyssi . » Isti duo coeli, medium et infimum, comparatione illius tertii, terra sunt, quia terrenis conspiciuntur oculis. Illud a
Abbreviated transcription (Latin):
lo cecidit. qͥa qd sͥ datũ erat celũ rapinã
arbitratꝰ ẽ. &e ꝑ humilitatẽ ñ custodiuit.
Nbi aũ cecidit: Putas ui t̾ram: Utiqꝑ
in t̾ram: ueruntam̃ ñ talẽ ut nc̃ uidemꝰ
eã. Tunc enĩ t̾ra inanis erat ce ulacua:
ce tenebre erant suꝑ faciẽ abyssi. immo
&e ipsa t̾ra tegebat᷑ aquis. nec a ceteris
distincta erat elem̃tis. Chaos erat
magnũ:. qd̾ illic t̾re noĩe significat᷑. idẽ.
ñ tm̃ unũ elem̃tum qd̃ prius aridam
ce dem̃ t̾ram ds̃ appellauit. s tota qͣda¬
or elem̃toꝵ moles confusa. O gͦ miserũ:
ñ tam̃ miserabilẽ. Quanta enĩ ex bea¬
titudine in qͣntã miseriã cecidit: Qn¬
tis ex diuitiis: in qͣntã pauꝑtatẽ incid̾
Nichil hic nisi abysũ inuenit: &e dene¬
bras suꝑ faciẽ abyssi. N on erant hic
mundi ñdũ erant: Sol &e luna. stelle
deinceps facta st̃. ñ dum erant. s tm̃
ut iã dictũ e̾. chacs: ce suꝑ faciẽ abyssi.
caligo tenebrarũ. Sciendũ qͥppe tres eẽ

Expanded text:
o cecidit, quia quod datum sibi erat coelum, rapinam arbitratus est, et per humilitatem non custodivit. Ubi autem cecidit? putas in terram? utique in terram, verumtamen non talem ut nunc videmus eam. « Tunc enim terra inanis erat et vacua, et tenebrae erant super faciem abyssi, » imo et « ipsa terra tegebatur aquis , » nec a caeteris distincta erat elementis: chaos erat magnum, quod illic terrae nomine signatur, id est, non tantum unum elementum, quod prius aridam, et deinde terram Deus appellavit, sed tota quatuor elementorum moles confusa. O ergo miserum, non tamen miserabilem! Quanta enim ex beatitudine, in quantam miseriam cecidit? Quantis ex divitiis, in quantam paupertatem incidit? Nihil hic nisi abyssum invenit et tenebras super faciem abyssi. Non erant hic mundi nondum erant? Sol et luna, stelle deinceps facta sunt, nondum erant, sed tantum ut iam dictum est chaos et super faciem abyssi caligo tenebrarum. Sciendum quippe tres esse
Abbreviated transcription (Latin):
erit intelligendꝰ. lapis t̾rȩ angularis᷑: idẽ pͥn¬
ceps huiꝰ mundi. Nam de isto. sine dubio.
suꝑius id̾e iob. assumpta parabola dix̃
Lapidẽ ꝙͦ caliginis &e umbrȩ mortis. dius¬
dit torrens a ppło ꝑegrinante.: eos quos
oblitus ẽ. pes egentis hominis & inuios.
Haut dubiũ quin eo loco. lapis. sacha¬
nas. ille debeat intelligi. lapis caliginis: iit¬
pote nichil habens de illuminatione sep¬
tem ocłoꝵ: quoᷤᷤ in alio lapide ⁊acharias
ꝓpħa uidit: lapis inqͣm caliginis &e ũbre:
ñ qualiscũq s umbrȩ mortis. I stum
lapidem diuidit torrrens iudicii diuini.
a ppło ꝑegrinante ut uidełc ñ obscuret.
ñ sua caligine inuoluat eos qͥ in hoc mũ¬
do ꝑegrinos se ẽẽ cognoscunt: qui manen¬
runt. diuidit ab eodẽ ppło. cũ eiusmodi
lapide. etiã eos quos oblitꝰ ẽ. pes egentis

Expanded text:
erit intelligendus lapis terrę angularis, id est prinerit intelligendus lapis terrę angularis, id est princeps huius mundi. Nam de isto sine dubio superius idem Iob assumpta parabola dixit: Lapidem quoque caliginis et umbrę mortis dividit torrens a populo peregrinante eos, quos oblitus est pes egentis hominis, et invios. Haud dubium quin eo loco lapis sathanas ille debeat intelligi. Lapis caliginis, utpote nihil habens de illuminatione septem oculorum, quos in alio lapide Zacharias propheta vidit, lapis, inquam, caliginis et umbrę, non qualiscumque, sed umbrę mortis, istum lapidem dividit torrens iudicii divini a populo peregrinante, ut videlicet non obscuret, non sua caligine involvat eos, qui in hoc mundo peregrinos se esse cognoscunt, qui manenirunt. Dividit ab eodem populo cum eiusmodi lapide et
Abbreviated transcription (Latin):
ce dñs ab beatũ iob loquens pulchrȩ in¬
nuit. O remisso nãꝙ. uͭ eras qͣndo pone¬
bam fundam̃ta t̾re andica mͥ si habes in¬
telligentiã. quis posuit m̃suras eius. si noᷤ¬
ti. uł quis tetendit suꝑ eam lineã. suꝑ qͦ
bases illius solidare sunt: ita subiunxit
Aut quis demifit lapidẽ angularẽ eius:
cum me laudarent simul astra mani¬
ana. & iubilarent om̃s filii dei: Et qͥdẽ.
sifuturoꝵ ꝓphetiã in u̾bis istis atcendi¬
mꝰ sp̃ualis t̾re. id ẽ. sc̃e eccłie positionem.
dim̃sionẽ. atq solidatonẽ utilit̾ intelli¬
gimꝰ: cuius lapis angularis ẽ.xp̃s. sicut
docet beatus papa gregoriꝰ. Ueruntam̃.
si p̃teritoꝵ nariationẽ attendere placet:
qͥa reucra d̾s t̾re huius qͣm calcamꝰ fun¬
dam̃ta posuit qͦd mirabile ẽ suꝑ nichili:
&e bases eius. idc̃ firmitatẽ eius. solo p̃cepto
suo solidauit. lapis alius scilicet sathanaᷤ.

Expanded text:
et dominus ad beatum Iob loquens pulchre inet dominus ad beatum Iob loquens pulchre innuit. Premisso namque: Ubi eras, quando ponebam fundamenta terrę? Indica mihi, si habes intelligentiam, quis posuit mensuras eius, si nosti? Vel quis tetendit super eam lineam? Super quo bases illius solidatę sunt?, ita subiunxit: Aut quis demisit lapidem angularem eius, cum me laudarent simul astra matutina et iubilarent omnes filii dei? Et quidem si futurorum prophetiam in verbis istis attendimus, spiritualis terrę, id est sanctę ecclesię positionem, dimensionem atque solidationem utiliter intelligimus, cuius lapis angularis est Christus, sicut docet beatus papa Gregorius. Verumtamen si preteritorum narrationem attendere placet, quia revera deus terre huius quam calcamus fundamenta posuit, quod mirabile est, super nihil et bases eius, id est firmitatem eius, solo precepto suo solidavit. Lapis alius scilicet sathanas
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ dei. belli eiusdẽ uͥtus ẽ. Nã qr uer¬
bũ ipsum. sathatiã illũ. et tunc in celo
tanꝗͣ deus elisit: ⁊ nc̃ caro factũ emn hoc
mundo. fortem eundem tanqͣ fortice
alligauit: inde archatigłs iste c̃ angłis
suis pugnando.⁊ tc̃ illũ de celo ꝓice potuit.
uͥ dicebat. ds̃ ego sũ. ⁊ sedi uł sedebo in
cathedra dei. & nunc eundẽ de templis
us delubris idoloꝵ uͥ a nobis gentib cole¬
batur ꝓtrahere p̃ualuit᷑. pugnando ꝯtͣ
illum. ñ solum cum angłis suis. uerum
etiam cum hominib scĩs. maximȩq
piis martyrib xp̃i. quib mori uicisse
De eo quod diccum ẽ. ꝓix fuit.
ad beatũ iob: quis demisit lapidẽ angu¬
larem t̾re: cum me laudarent simul astͣ
mamtina. & iubilarent om̃s filii dei.
t a ꝙ ꝓiecto illo. laudauer̃t ce iubilaue¬
runt angłi scĩ: participes cũ michaele.
& cooꝑate res uictorie u̾bi dei: sic̃ ip̃e ds̃

Expanded text:
autem dei belli eiusdem virtus est. Nam quia verautem dei belli eiusdem virtus est. Nam quia verbum ipsum sathanam illum et tunc in cęlo tamquam deus elisit, et nunc caro factum in hoc mundo fortem eundem tamquam fortior alligavit, inde larchangelus iste cum angelis suis pugnando et tunc illum de cęlo proicere potuit, ubi dicebat: Deus ego sum, et: Sedi vel sedebo in cathedra dei, et nunc eundem de templis vel delubris idolorum, ubi a nobis gentibus colebatur, protrahere prevaluit pugnando contra illum non solum cum angelis suis, verum etiam cum hominibus sanctis maximeque piis martyribus Christi, quibus mori vicisseDe eo quod dictum est ad beatum Iob: Quis demisit lapidem angularem terrę, cum me laudarent simul astra matutina et iubilarent omnes filii dei Itaque prodecto illo laudaverunt et iubilaverunt angeli sancti participes cum Michaele et cooperatores victorię verbi dei, sicut ipse deus
Abbreviated transcription (Latin):
filiis ppłi tui: et ueniet tempꝰ qͣ le ñ fuit
abeo quogentes eẽ ceꝑunt.usꝙ ad tẽpꝰ il¬
m̃agnꝰ ꝓfecto ꝯstat. qr pͥnceps est oĩm usꝗ
ad finẽ scłi. qui u̾bũ dei credt̾ ⁊̃ ꝯfitent᷑.
⁊ hoc honore uł pͥncipatu donatꝰ est.
ex qͦ contͣdiabolũ dicentẽ ds̃ egosum.
restitit: ut dice̾t. qͥs sic̃ ds: et uincendo
illũ. ꝓbauit qr nullꝰ ẽ alius sic̃ ds̃. huic
ut iam diccũ ẽ. nomine qͦq donatꝰ est.
ut michael uocaret᷑. Michaelnãꝙ:
int̾p̃tat᷑ qͥs sic̃ ds̃. Iste ⁊ tunc in celouic¬
tor effulsit: et nc̃ in eccłia q̃ ad celum
tendit. uñ ⁊ ip̃a celũ dr̃. qr celestem uitã
ducit. eundẽ antiquũ hostẽ uinc̃: sic̃ my¬
stica apocalipsis ꝯtinet scͥpt᷑a. Et factũ
ẽ inqͥt p̃liũ magnũ in celo: michael ⁊
angłi eiꝰ p̃liabant᷑ cũ dracone.Idraco
pugnabat ⁊ angłi eiꝰ: ⁊ cet̾. Magnꝰ igit᷑
princeps iste ẽ. pͥnces bellidiumi: u̾bũ

Expanded text:
filiis populi tui, et veniet tempus quale non fuit ex eo quod gentes esse coeperunt, usque ad tempus ilonstat, quia princeps est omnium usque ad finem seculi, qui verbum dei credunt et confitentur. Et hoc honore vel principatu donatus est, ex quo contra diabolum dicentem: Deus ego sum, restitit, ut diceret: Quis sicut deus?, et vincendo illum probavit, quia nullus est alius sicut deus. Hinc ut iam dictum est nomine quoque est donatus, ut Michael vocaretur. Michael namque interpretatur 'Quis sicut deus'? Iste et tunc in cęlo victor effulsit et nunc in ecclesia, quę ad cęlum tendit. Unde et ipsa cęlum dicitur, quia cęlestem vitam ducit eundemque antiquum hostem vincit sicut mystica apocalypsis continet scriptura: Et factum est, inquit, pręlium magnum in cęlo. Michael et angeli eius pugnabant cum dracone, et draco pugnabat et angeli eius et cetera. Magnus igitur princeps iste est princeps belli divini, verbum
Abbreviated transcription (Latin):
Nec astuce ꝯponit᷑. ꝙ ñi itene̾ etatis pͥmordiis
imꝑaiii. S quid trar. acta recolo cũ animũ
meũ future calami catis pulset immanitas.
Uideo troie fumantis excidia. ⁊ statu eã manẽ¬
te subu̾sam. Uideo hectoris pͣlia acba graui¬
grnis. Qui ideco creuit opinonib ut soboli mee
dũ occũbet. tumphi crescat ad p̃ciũ. faptatũ
quadrigis adhuc bellaturi corpꝰ agnosco. et
achilliᷤᷤ meis minui ꝯmodis. qͦd expondẽ decres¬
cit extincti. Uideo q ire ꝓficit ꝓ̃ire ꝯpendio. S
qͥd id laudibꝰ pascor orbenda. si eliqua silentio
regam. Ne ante doloris tempꝰ narratione ꝯfitiar:
habeat ꝯ solationẽ de taciturnitate et̃nitas nr̃a.¬

Expanded text:
nec astute componitur quod non in tenerae aetatis primordiis nec astute componitur quod non in tenerae aetatis primordiis imperaui. sed quid transacta recolo, cum animum meum futurae calamitatis pulset immanitas ? uideo Troiae fumantis excidia et statu eam manente subuersam: uideo Hectoris prcelia acerba Graiugenis, qui idcirco creuit opinionibus, ub suboli meae, dum occumbit, triumphi crescat ad pretium: raptatum quadrigis adhuc bellaturi corpus agnosco, et Achillis mei minui commodis quod ex pondere decrescit extincti: uideo quod irae proficit perire conpendio. sed quid his laudibus pascor orbanda? reliqua silentio tegam, ne ante doloris tempus narratione conficiar. habeat consolationem de taciturnitate aeternitas n
Abbreviated transcription (Latin):
nati corpꝰ armatũ. dũ illud qͦd a nob̾ sumẽ
Oebuit quereremꝰ a gurgite. in m̃bris ꝓlis
nr̃e ꝗͣ de ea tenuit locus ẽiuilni̾s. Curñlaxi¬
orib digitis limpha se miscuit. ut ex toto ex¬
clusisset ictus. suꝑis unda sublimior: Quid
ĩ iubet chironis elegisse magistĩũ. qͥr etatis
lubricũ doctrina solidaret: Credo diu̾sis
insticutionũ callibꝰ ut bellũ filio plac̾et in¬
uenimꝰ apud monitorẽ fortissimũ actũ ẽ. ut
uires que seq̃bant᷑ ꝯsilia ñ hre̾nt. Quis miscẽ¬
Dũ feminar᷑ latebris uirũ. saporẽ uellet hauri¬
re certaminis: ⁊iñ ꝓuideat pignori uñ facit ꝑi¬
re qͦd ꝓiudet: Iam duratas spicłis manus adca¬
lat̾os frangebamꝰ.:⁊ illos humeros qͦs spoliati
leonis t̾ga calefecerant. auro distincta uł mu¬
rice palla claudebat. Non facił transitus fuit.
iuuenẽ nrm puellã. pꝰgustũ laudes imitari.

Expanded text:
nati corpus armatum, dum illud, quod a nobis sumere nati corpus armatum, dum illud, quod a nobis sumere debuit, quaereremus a gurgite? in membris prolis nostrae, quem dea tenuit, locus est uulneris. cur non laxioribus digitis lympha se miscuit, ut ex toto exclusisset ictus superis unda sublimior? quid etiam iuuit Chironis elegisse magisterium, qui aetatis lubricum doctrina solidaret credo diuersis institutionum callibus, ut bellum filio placeret, inuenimus: apud monitorem fortissimum actum est, ut uires, quae sequebantur, consilia non haberent. quis miscendum feminarum latebris uirum saporem uellet haurire certaminis et inde. prouideat pignori, unde facit perire quod prouidet? iam duratas spiculis manus ad calathos frangebamus et illos humeros, quos spoliati leonis terga calefecerant, auro distincta uel murice palla claudebat. non facilis transitus fuit, iuuenem nostrum puellam post gustum laudis imitari,
Abbreviated transcription (Latin):
murnumina fumꝰ. Que ẽ ista ꝯdicio. qñ de pene¬
tralibꝰ uscerũ nrõꝵ qͦd leto seruiat exhibemꝰ:
celicolũ potentiã. aut lic̾e̾t posti̾tati ꝯferre ꝙ
possidet. aut caris decidentibꝰ plam̃tatiõis
tmino daretur occumbe. Inferiores hominib
sumꝰ quibꝰ similes paremꝰ. In hoc det̾ius par¬
t᷑arũ ludibrio subiacentes. ꝙ nescimꝰ exitia
pignoribꝰ obligare. Suꝑoꝵ maximeaut ꝓsa¬
piẽntiȩ nr̃am subtus fortuitis. aut nos ꝓbene¬
ficii ꝯsolatioẽ sũmite. Liceat ꝓ caro si ñ uinci¬
mus int̾i̾tũ. uel subire. Stat añ ocłos meos
orbitas. Idcͥco detior:. qr illã ꝓet̾nitatis mee
sublimitate p̃sciui. Olugendã numinũ feli¬
citatẽ. cũ illud qͦd de adu̾sis ignorari ñ licet.
ñ donat᷑ ad u̾cere. Recordor p̃terit sollicitudi¬
nẽ tẽꝑis: ⁊curas meas qͥbꝰ ne qͥcꝙͣ inuigilaui.
reminiscor. Quid ꝓfuit stigie paludis auxilio

Expanded text:
mur, numina sumus? quae est ista condicio, quando de penemur, numina sumus? quae est ista condicio, quando de penetralibus uiscerum nostrorum quod leto seruiat exhibemus ? caelicolum potontiam aut liceret posteritati conferre quod possidet aut caris decidentibus pro lamentationis termino daretur occumbere. inferiores hominibus sumus quibus similes paremus, in hoc deterius Parcarum ludibrio subiacentes, quia nescimus exitia pignoribus obligatae. superorum maxime, aut prosapiem nostram subdue fortuitis aut nos pro beneficii conlatione summitte. liceat pro caro, si non uincimus, interitum, uel subire. stat ante oculos meos orbitas, idcirco deterior, quia illam pro aeternitatis meae sublimitate praesciui. o lugendam numinum felicitatem, cum illud quod de aduersis ignorari non licet non donatur auertere ! : recordor. praeteriti sollicitudinem temporis et curas meas, quibus nequiquam inuigilaui, reminiscor. quid profuit Stygiae paludi auxilio
Abbreviated transcription (Latin):
oms celebritate uoluisti. S ego ñ abnuo obe¬
Dire diligenti. ut si facondie deẽmĩtũ. grã sub
ueniat obsequendi. Uarie sunt donoꝵ celesti¬
um licet abuno actore ꝑgrediant᷑ spẽs. Aliũ
ꝯm̃dat ꝑfectio. alcn insimat qͦd sine tardita
te aliqua uult parere.dñe mee cinegie epita¬
fiũ uix una hora habens tractandi spaciũ.
inelimata uelocitate ꝯposui. Uide necessita¬
tẽ. ut illã tantoꝵ mĩtoꝵ feminã. uerboꝵ sal¬
tib explicarẽ. Pareat sterilicati mee ueneta
bilis aĩa suscipiens ꝓ soemate dictioĩs studium
fraus mat̾na ꝯsilio. Inuenert̃ achillẽ nrm̃
facta ⁊ abalia. natura surreptũ. Nec ꝓfuit qͦd
sexum quẽ ei origo dełat. astutia ꝯmutauit.
feminã diuturnitate ñ didicit. ⁊uiri forcis
animũ mollis ꝯsuetudo seruauit. Quis credat
transmictit ad sobolem. N ec ꝑeam ꝙ. filiũ cas¬
sib furet᷑ occurrit. Ut nunꝙͣ doloribꝰ subducta¬

Expanded text:
onis celeritate voluisti. Sed ego non abnuo obeonis celeritate voluisti. Sed ego non abnuo obedire diligenti, ut si facundiae deest meritum, gratia veniat obsequendi. Variae sunt donorum coelestium, licet ab uno auctore progrediantur, species. Alium commendat perfectio, alterum insinuat quod sine tarditate aliqua uult parere. domnae meae Cynegiae epitaphium uix una hora habens tractandi spatium inelimata uelocitate conposui. uide necessitatem, ut illam tantorum meritorum feminam uerborum saltibus explicarem. parca.t sterilitati meae uenebilis anima accipiens pro schemate dictionis studium fraus materna consilio. inuenerunt Achillem nostrum fata et ab alia natura subreptum, nec profuit quod sexum, quem ei origo dederat, astutia conmutauit feminam diuturnitate non didicit et uiri fortis animum mollis consuetudo seruauit. quis credat transmittit ad subolem nec per eam quod filium casibus furetur occurrit. ut numquam doloribus subduca
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfabulatioĩs ur̃e fruges elicui. Uosde corporis
mei sanitate sollicitos ille reddidit: qui aiẽ
mee curã ꝑ sp̃ales medicos. ad statũ indulte
ualitudinis redire compellit. Que sit in me
tione ꝑquiritis. Quoꝵ status animȩ partem
negligens. toto mundi istiꝰ grauatur imꝑio.
agite me calem oraciõe fieri: qualẽ asseritis blã¬
dim̃tis. qr fuci nescia ꝓposit ur̃i claritudo.
qͣm bonũ eẽ p̃dicat. ante tempꝰ in nocentie: ad¬
nuntiat mox futur̃. fr̃ib meis ⁊ ꝯseruis quos
direxistis. quantũ exhib̾e solatu potui. uoto
potiꝰ quã reidoneus ñ negaui. Suꝑẽ: ut ac¬
cipientes obsequia mea cũ umũso cui p̃estis
ꝯcilio. ꝑ ddi omĩpotentis miãm cõiurat. deo
ꝓparuitate mea p̾cib insistatis. Ut cui deẽ
pactioẽs suas fidutia bonoꝵ ꝑ suffragia ur̃a
uanus sepe ingenii mei matiẽ cognouiᷤ¬
iẽi ꝑicelitari.tñ ieuinia oris olim ꝓbatͣ uissi¬

Expanded text:
confabulationis uestrae fruges elicui. uos de corporis confabulationis uestrae fruges elicui. uos de corporis mei sanitate sollicitos ille reddidit, qui animae meae curam per spiritales medicos ad statum indultae ualitudinis redire conpellit. quae sit in me  inuestigatione perquiritis, quorum status animae partem neglegens toto mundi istius grauatur imperio. agite oratione me talem fieri, qualem adseritis blandimentis, quia fuci nescia propositi uestri claritudo quem bonum esse praedicat ante tempus innocentiae adnuntiat mox futurum. fratribus meis et conseruis, quos direxistis, quantum exhibere solacii potui uoto potius quam re idoneus non negaui. superest ut accipientes obsequia mea cum uniuerso cui praeestis concilio per dei omnipotentis misericordiam coniurati deo pro paruitate mea precibus iper actiones suas fiducia, bonorum per suffragia vestra Quamvis saepe ingenii mei maciem cognovisses, periclitari tamen jejunia oris olim probati jussi
Abbreviated transcription (Latin):
hec beatitudini tueꝙ̃i strictĩ ꝓlingue mee cõ¬
ndatione dedicaui. Si p̃cib tuis ute successuᷤᷤ
adriserit. gesto tuoꝵ plena me relatione ꝯ secra¬
bo Ut que unuiersis nota funt. mansuris inpos¬
terũ litt̾is. qͣtinꝰ gaudeat etas secutura seruẽtus.
Sup̃mitũ Leontio abb̃ i ennodius.
dũ qͥpena digñsũ: iustoꝵ p̃mia ꝯsecutus exulto
frustra delinquentes ꝑicłi mat̃ desꝑatio. ad ex¬
trema p̾cipitat. In errore maximo ꝯstituti. meo
ad spem solidã repentur exemplo. Nescio de quo
ope mͥ dequa innocentia epłarũ ur̃ar̃ fructus
iecesserit.:⁊ ad un a pͣecci ubtate locupletẽ celestiᷤᷤ
boni melle satiarit. Nisi quia ille qͥ uulna nr̃a
suscepit. ⁊⁊ ꝑtiob̾doluit. mutata mĩtoꝵ ꝯdicioẽ
quos flagett dignos uid̾it. castigat munibus.
Et uersa uice noxioꝵ animas dũ sed̾is replet.
pudore meliorat. Suꝑm gͦ secreti dignatione

Expanded text:
haec beatitudini tuae quasi strictim pro linguae meae comhaec beatitudini tuae quasi strictim pro linguae meae commendatione dedicaui. si precibus tuis uitae successus adriserit, gestorum tuorum plena me relatione consecrabo, ut quae uniuersis nota sunt mansuris in posterum litteris, quatenus gaudeat aetas secutura, seruentur.I. LEONTIO ABBATI ENNODIVS. dum qui poena dignus sum iustorum praemia consecutus exulto. frustra delinquentes periculi mater desperatio ad extrema praecipitat. in errore maximo constituti meo ad spem solidam reparentur exemplo. nescio de quo opere mihi, de qua innocentia epistolarum uestrarum fructus accesserit et animam peccati ubertate locupletem caelestis boni melle satiarit, nisi quia ille qui uulnera nostra suscepit et pro nobis doluit mutata meritorum condicione quos flagellis dignos uiderit castigat muneribus et uersa uice noxiorum animas dum secundis replet, pudore meliorat. superni ergo secreti dignatione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯm̃dat. tͥ rigida cura culpabiles districtio dedit
iffectum. Manet te singłaris sapĩa que licet ge¬
neralit᷑ optanda ẽ tñ existit in magistro necessa¬
ria.frustra monitoris ꝑsonã suscipit. qͥ inpacti
ñ pualet estimare pondꝰ officii. Uilissimis ꝯꝑandꝰ
tibi apicem resiudicii ñ fauoris. dignꝰ pontifice
amore᷑. quẽ censura ꝯeililit. deuenustat insticu¬
tonis geniũ: d ꝑsolam grãm uult place̾. Cuhis
eruditus . ⁊ formatꝰ celi bñficiis. plus agendo
tłm institues quã loquendo. Illa monita dis¬
cupłoꝵ conscĩam crud̾erant. que pͣbent᷑ exemplo.
ħ ine pudore inuitat ad innocentiã. qͥ illam fu̾it
is sectatus. C̃e int̾ secreta penetraliũ qͣi cestẽ
metuunt qͥ peccare disponunt. Nascentib
culpis metus ⁊ reu̾e̾ntia tua negat affectum.
Q ui int᷑ exordia occurrit uitus: ⁊ occasionem
lapsus adimit.⁊ ꝯcupiscentie purgat actorem

Expanded text:
commendat: tibi rigida circa culpabiles districtio dedit commendat: tibi rigida circa culpabiles districtio dedit affectum. manet te singularis sapientia, quae licet generaliter optanda est, tamen existit in magistro necessaria. frustra monitoris personam suscipit qui inpacti non praeualet aestimare pondus officii: uilissimis conparatibi apicem res iudicii, non fauoris: dignus pontifice amor est quem censura conciliat: deuenustat institutoris genium qui per solam gratiam uult placere. tu his eruditus et formatus caeli beneficiis plus agendo plebem instituis quam loquendo. illa monita discipulorum occasionem eruderant, quae praebentur exemplo: sine pudore inuitat ad innocentiam qui illam non fuerit ipse sectatus. te inter secreta penetralium quasi testem metuunt qui peccare disponunt: nascentibus culpis metus et reuerentia tua negat effectum. qui inter exordia occurit uitiis, et occasionem lapsus adimit et concupiscentiae purgat auctorem.
Abbreviated transcription (Latin):
herentem titulis. castĩsis sudor excoluit. ⁊ ad
eccłe gub̾nacła pars adu̾sa solidauit.Sicut ds̃
loquitur ꝑppħam. qͥ in modico fideł.⁊ inmagno
fidelis ẽ. Time sacrarũ uidex ⁊ ꝯsilii comitẽ me¬
ruit ⁊ laboris. Bene uena̾ndis initiandꝰ altarib
⁊ inlaica iu̾sione qͦd sacrũ eẽt elegisti. Cu pudicitie
inilla etate custos inuentuses: Inqua. slex obse¬
quitur desideriis. Satis enĩ ẽ pueritie ambitũ.
quẽ licentia fulcit horreri. xp̃c milites suos qͦs
inꝑsonã ducis accollat.int̾ acies querit hosti¬
les ad scitus eccłe pontificẽ actib implesti. añ
tempa dignitatis. l fuit aduena benignicas.
que nature innixa radicibꝰ. decano flore g̾m̃
ostendit. Cemꝑale ẽ omẽ ꝙ fingit᷑. ꝑꝓetuũ qd̾ cũ
ctatẽ matureseit. Nont̾ sac̾dotiũ rem doni credimꝰ
euenisse s p̃mii. alicis uulgi aura grã lenocinãte

Expanded text:
haerentem titulis castrensis sudor excoluit et ad haerentem titulis castrensis sudor excoluit et ad ecclesiae gubernacula pars aduersa solidauit, sicut deus loquitur per prophetam: qui in modico fidelis, et in magno fidelis est. te sacrarum iudex et consilii comitem meruit et laboris. bene uenerandis initiandus altaribus et in laica conuersatione quod sacrum esset elegisti. tu pudicitiae in illa aetate custos inuentus es, in qua et lex obsequitur desideriis. satis enim est pueritiae ambitum, quem licentia fulcit, horreri. Christus milites suos, quos in personam ducis adtollat, inter acies quaerit hostiles. adscitus ecclesiae pontificem actibus inplesti ante tempora dignitatis. non fuit aduena benignitas, quae naturae innixa radicibus de cano flore germen ostendit. temporale est omne quod fingitur, perpetuum quod cum aetate maturescit. non tibi sacerdotium rem doni credimus euenisse sed praemii. alios uulgi aura gratia lenocinante
Abbreviated transcription (Latin):
Updit religiose uotũ ꝯscĩe. menslaudibꝰ de¬
uota pontificũ. assertio ingenui. Est deo
obsequentib mancipare qͦd loquimͣ. Inquoꝵ
p̃coniis forte angustꝰ sermo uulget impitiã.
nanifestat tñ si abstineat᷑ infantiã. Quis m̃dicã
narrationẽ estimet ꝙͣ uota locupletant: Sepe
infacondie dotibꝰ pauꝑ inuenit᷑ uena p̃dicantis
⁊ ediu̾so thesaurꝰ cordis inradiat. inegestate
uerboꝵ. Qui tuce di iud̃icat. ñ desid̾at picta
colloquia. s que infucatus ꝯm̃dat nitor ingenii
Quia inhis ⁊̃ sine amore blandit᷑ eloquentia.
In illis splendorẽ suũ u̾itas nuda m̃dat. Sine
fałis ẽ omẽ qͦd dictat affectio. Ad unguẽ fabri¬
cant᷑ illa que uolumꝰ. ñtam spẽm recti hr̃e qͣm
similitudinẽ. ad te uena̾bił mͥ antistes. maxi¬
me sermo ẽ. cui immitoꝵ destimonio uirtus ee¬
pit uocabulõ. In quo actus eloquit᷑. qui nomen
apellat. Puida parentũ tuoꝵ diligentia pͥus
te elegi uoluit quã ꝓbari. Te olim scłarib in¬

Expanded text:
dit religiosae votum conscientiae mens laudibus devota pontificum. adsertio ingenii est, deo obsequentibus mancipare quod loquimur; in quorum praeconiis forte angustus sermo vulget inperitiam, manifestat tamen, si abstineatur, infantiam. quis mendicam narrationem aestimet, quam vota locupletant? saepe in facundiae dotibus pauper invenitur vena praedicantis, et e diverso thesaurus cordis inradiat in egestate verborum. qui vice dei iudicat, non desiderat picta colloquia sed quae infucatus commendat nitor ingenii, quia in his etiam sine amore blanditur eloquentia, in illis splendorem suum veritas nuda commendat sine faleris est omne quod dictat affectio. ad unguem fabricantur illa, quae uolumus non tam speciem recti habere quam similitudinem. ad te, uenerabilis mi antistes Maxime, sermo est, cui in meritorum testimonio uirtus coepit a uocabulo, in quo actus eloquitur qui nomen appellat prouida parentum tuorum diligentia prius te eligi uoluit quam probari. te olim saecularibus in
Abbreviated transcription (Latin):
sicatibꝰ frequent᷑ adhibet᷑. dũ ad eloq̃ntie pal¬
mã feriato ore eosqͥcitubant inuitatis. Exem¬
plis hortat᷑ ex ꝑegͥno potens. ex incipiente ꝑ¬
fectus. Utraq partenio germane mee filio
pars ꝯuenit. cui ad uenabiles disciplinas ro¬
mã petenti ꝓfe̾ratis calcaribꝰ sufficit uos uid̾e.
Si abhumanitate ñ discrepat. sublimitatẽ
tuã gerens añ ocłos rebꝰ aduirtutẽ potiꝰ ꝙͣ mo¬
nitis excitatur. Magistra laboris e̾: laudis
ambitio. Orecipue qñ in illo exub̾at. quẽ si¬
mił retineas fuisse fortune. S si uob̾ cordi
sũcirca memoratũ patrẽ reddite. ut amor
mutuus de uicaria impensiõe gratuletur.
Ut qͥeqͥd in magnitudine tuadudũ laboris
exhibii: mͥ ꝑ altiñ reformet᷑. Dnẽ ut supͣ sa¬
lucatiois obsequia dependens satis eẽ ad ꝯm̃¬
dationẽ credidi. siqͥdeẽt portitor ñ lat̾et. p̾cũ
plixitate utitur. de impetͣtiõe diffidens. Ar¬

Expanded text:
sitatibus frequenter adhibetur, dum ad eloquentiae palsitatibus frequenter adhibetur, dum ad eloquentiae palmam feriato ore eos qui titubant inuitatis. exemplis hortatur ex peregrino potens, ex incipiente perfectus. utraque Partenio germanae meae filio pars conuenit, cui ad uenerabiles disciplinas Romam petenti pro ferratis calcaribus sufficit uos uidere. si ab humanitate non discrepat, sublimitatem tuam gerens ante oculos rebus ad uirtutem potius quam monitis excitatur. magistra laboris est laudis ambitio, praecipue quando in illo exuberat, quem similis retineas fuisse fortunae. sed nobis cordi sum, circa memoratum patrem reddite, ut amor mutuus de uicaria inpensione gratuletur, ut quicquid in magnitudine tua dudum laboris exhibui mihi per alterum reformetur. domine, ut supra salutationis obsequia dependens satis esse ad commendationem credidi, si qui esset portitor non lateret. precum prolixitate utitur de inpetratione diffidens: ar
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃am fidutia aĩante directus ẽ. ꝙͣ sollicitu¬
do lib̾alis romã ooegit expete̾. Scã sunt stu
uia litta̾rĩ in quib añ increm̾ta ꝑitie uitia
dediscunt᷑. hoc itinẽ cana ad annos pueri¬
les solent uenire ꝯsilia. dũ qͦd etas refugit
norunt instituta p̾stare. fouete gͦ cus ueni¬
endi causas patefacta ꝯsangͥnitate didicistis
habetis obsidem in qͦ dilucide mĩtoꝵ ap̃uos
meoꝵ qualicas innotescat. dnẽ ut supͣ salu¬
tatiois reuentiã obsequioꝵ deuotiõe restitu¬
ens: p̃cor ut ꝑlatorẽ p̾sentiũ famulus ur̃ fe¬
licis orte ꝑegrini apud uos nom̃ excipiat.qr
qͦd attributũ fuit p̃cibꝰ meis. ur̃m supͣ dotes
suas ornat officiũ. En nodius luminoso.
idero apdͥ qͦs płimis asserendꝰ ẽ: quẽ insti¬
tut lib̾alis cura sollicitat. Uospatronoᷤᷤ
merũit cã cõis. Non ignari ꝑegͥnos suscipi¬
tis. nedrudiendos aĩatis. Exꝑtis manꝰ neces¬

Expanded text:
mus, ceu si quis credat se ortum solis, cursum flumus, ceu si quis credat se ortum solis, cursum fluminis oratione promereri. non est beneficium, ubi dia litterarum, in quibus ante incrementa peritiae uitia dediscuntur. hoc itinere cana ad annos pueriles solent uenire consilia, dum quod aetas refugit norunt instituta praestare. fouete ergo cuius ueniendi causas patefacta consanguinitate didicistis. habetis obsidem, in quo dilucide meritorum apud uos meorum qualitas innotescat. domine, ut supra salutationis reuerentiam obsequiorum deuotione restituens precor, ut perlator praesentium famulus uester felici sorte peregrini apud uos nomen excipiat, quia quod adtributum fuerit precibus meis uestrum supra dotes suas ornat officium. XI. ENNODIVS LVMINOSO. Videro apud quos plurimis adserendus est quem instituti liberalis cura sollicitat: uos patronos meruit causa communis. non ignari peregrinos suscipitis nec erudiendos animatis: expertis manus neces
Abbreviated transcription (Latin):
oitis. aliqͥd accepturꝰ occurro. direxi ꝑsonã
in qua meritoꝵ meoꝵ status estimet᷑. Alio ᷤᷤ
foesitan ꝯm̃datio uuet indebita parentibꝰ.
minꝰ ẽ qͥcqͥd suꝑare ñ possumꝰ. Dñe mi ser¬
uitia salutationis rep̾sentans: portitorẽ pau¬
cis eiꝰq negotiũ elocutꝰ. Restat ut agnoscã
qͥd mereatur ꝑsona. causa ꝓximitas.
m sedm Simacho pp̃ ennodius.
aplicã corone ur̃e cura modet᷑. i celestis
imꝑii apicem regitis. blanditur ꝓfectibꝰ pa¬
rentũ qͣd meis ꝓͥmissũ tenet᷑ officuis. Spem
sine labe obtinet apud ꝯstantẽ uirũ fidelit¬
obsecutus. Grandis ẽpompa p̾stantis: quo¬
tiens q unus mu̾it płimis repensatur. Su¬
ꝑoꝵ instituta sectantur. ꝑ qͦs gen̾atio recipͣ.
qͦd ꝑsona ꝯdidit. Sio israhelitici delicta
p̃cessoris integritas. ⁊ fides hoĩs aut eripuit
de errore ppłm. aut iuuit in gr̾a. Pardemꝰ gͥ

Expanded text:
ditis, aliquid accepturus occurro. direxi personam, ditis, aliquid accepturus occurro. direxi personam, in qua meritorum meorum status aestimetur. alios forsitan commendatio iuuet indebita: parentibus minus est quicquid superare non possumus. domine mi, seruitia salutationis repraesentans, portitorem paucis eiusque negotium elocutus, restat ut agnoscam quid mereatur persona causa proximitas. X. SVMMACHO PAPAE ENNODIVSecundet desideria honesta diuinitas: tolicam coronae uestrae cura moderatur et caelestis imperii apicem regitis, blanditur profectibus parentum quod meis promissum tenetur officiis. spem torum obsidem tradidit honestati qui ad liberaobsecutus. grandis est pompa praestantis, quotiens quod unus meruit plurimis repensatur. superorum instituta sectantur per quos generatio recipit quod persona condiderit. sic Israelitici delicta praecessoris integritas, et fides hominis aut eripuit de errore populum aut iuuit in gratia. Partenius