comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
domine cęli & terrȩ qͦd abscondi¬
si hec asapientib & prudentib & re¬
uelasti ea paruulis: Que sentencia
secreti conscia iudicii. semꝑ effectũ
sue uirtutis iterare ñdesistit. Nam
cegeneralit indeiect̾ione uideoꝵ gen¬
tium uͦ erectione. & insingulis quibꝰq
uixta alternã mentiũ qualitatem
specialit ñcessat ex hiberi: Deniq
ut ꝑxima parum ꝑattingam. legis¬
peritum uolens seipsum iustificare
dnm temptaturus adiit. s confus
abscessit: At maria pedib eius hu¬
militer aclinis. optimã partẽ phi¬
losophie cȩlestis elegit. Itẽ paruuli
xp̃i. qͥ ñ de sua iusticia. sed deredẽp¬
toris sui gr̃ã p̃sumere didicerãt qͥb
oronum modis eandẽ grãm aduo¬
care debeant. inquirunt. Audiũtq
confestim. & quib ũbis orare. & qͣ
instantia ꝑseuerare. & ꝓquib ma¬
xiie reb supplicare oporteat: fide.
scilicet spe. & caritate. Quodq ꝑfec¬
te petentes. earumdẽ largitorẽ a
patre sp̃m bonum ꝑcipiant. Cont᷑

Expanded text:
ne coeli et terrae, quod abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Quae sententia secreti conscia judicii semper effectum suae virtutis iterare non desistit. Nam et generaliter in dejectione Judaeorum, gentium vero electione, et in singulis quibusque juxta alternam mentium qualitatem specialiter non cessat exhiberi. Denique ut proxima parumper attingam, legisperitus volens seipsum justificare, Dominum tentaturus adiit, sed confusus abscessit; at Maria pedibus ejus humiliter acclinis, optimam partem philosophiae coelestis elegit. Item parvuli Christi, qui non de sua justitia, sed de Redemptoris sui gratia praesumere didicerant, quibus orationum modis eamdem gratiam advocare debeant inquirunt, audiuntque confestim et quibus verbis orare, et qua instantia perseverare, et pro quibus maxime rebus supplicare oporteat, fide scilicet, spe et charitate, quodque perfecte petentes earumdem largitorem a Patre Spiritum bonum percipiant. Contra
Abbreviated transcription (Latin):
ut cessauit. dixit unus exdiscipłis eiꝰ
adeum. Dñe doce nos orare. sic̃ & io
hannes docuit discipulos suos. Post
hẏstoriã soroꝵ que duas eccłias ui¬
tas significauerunt. Honfrustra do¬
minũs & ipse orasse &e discipulos
orare docuisse describit᷑ qͥa & oratio
qͣm docuit. utriusq inse uitȩ continet
misterium. E ipsarũ ꝑfectio uitarũ.
nris ñuirib ẽ obtinenda. s precibꝰ.
Et quia crebro lucas saluatorẽ descͥp¬
serat orantem. Qd orando egerit. qͥ
utiq non ꝓse. sed ꝓnobis supplicabat.
insinuat. Cum finita oratione disq¬
pulos refert qͣlit̃ orare debeant sisci
Et ait adillos. cum oratis. di s tari.¬
cite. Pat̃ scĩficetur nom̃ tuũ. Adue

Expanded text:
t cessavit, dixit unus ex discipulis ejus ad eum: Domine, doce nos orare, sicut et Joannes docuit discipulos suos. Post historiam sororum quae duas Ecclesiae vitas signaverunt, non frustra Dominus et ipse orasse, et discipulos orare docuisse describitur. Quia et oratio quam docuit utriusque in se vitae continet mysterium, et ipsarum perfectio vitarum nostris non viribus est obtinenda, sed precibus. Et quia crebro Lucas Salvatorem descripserat orantem, quid orando egerit, qui utique non pro se, sed pro nobis supplicabat, insinuat, cum, finita oratione, discipulos refert qualiter orare debeant sciscitari. Et ait illis: Cum oratis dicite: Pater, sanctificetur nomen tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
timus omni debenti nob. & ne noᷤ
inducas intemptationẽ. Apud e
uuangłistã matheũ. septẽ peticio¬
nes continere dnica uidet᷑ oratio:
Quarum intrib ȩterna poscuntur.
Reliqͥs autẽ quatuor temporalia.
que tam̃ ꝓpt̃ ȩterna consequenda. s̃
necessaria. Nam qͦd dicimus. scĩfi¬
cetur nom̃ tuũ. Adueniat regnum
tuũ. fiat uoluntas tua sic̃ incelo⁊
fine retinenda sunt. & hic uichoant᷑.
qͣntumq ꝓficimus. augent᷑ in nob̃.
ꝑfecta uͦ qͦd inalia uita sꝑandũ est
semꝑ possidebuntur. Qd uͦ dicimꝰ
die. & dimitte nob̃ debita nr̃a. sic̃
&nos dimittimus debitorib nr̃is.
&e ne nos inducas intemptationem.
sed libera nos amalo: Quis ñ uide¬
at adp̃sentis uitȩ indigentiã ꝑti¬
nere: Inilla itaq uita eterna ubi nõ
semꝑ sꝑamus futuros: & nominis
dĩ scĩficatio: & regnũ eius. et uolun¬

Expanded text:
nos inducas in tentationem. Juxta evangelistam Matthaeum, septem petitiones continere dominica videtur oratio. Quarum in tribus aeterna poscuntur, in reliquis quatuor temporalia, quae tamen propter aeterna, consequenda sunt necessaria. Nam quod dicimus: Sanctificetur nomen tuum, adveniat regnum tuum, Fiat voluntas tua sicut in coelfine retinenda sunt: et hic inchoata, quantumcumque proficimus, augentur in nobis; perfecta vero, quod in alia vita sperandum est, semper possidebuntur. Quod vero dicimus, debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, Et ne nos inferas in tentationem, Sed libera nos a malo , quis non videat ad praesentis vitae indigentiam pertinere? In illa itaque vita aeterna ubi nos semper speramus futuros, et nominis Dei sanctificatio, et regnum ejus, et volun
Abbreviated transcription (Latin):
ciorum tumultib: optata iam inxp̃o
mentis quiete ꝑfruitur. Et respondẽs
dixit illi dominus. Martha marta
sollicita es. & turbaris ꝗͥ plurima
Porro unũ ẽ necessarium. Et beatꝰ
dauid solum hoc necessariũ homi¬
ni eẽ definiens. dõ iugit̃ inherere de¬
siderat. dicẽs. Al autẽ adherere dõ bonũs¬

Expanded text:
tiorum tumultibus, optata jam in Christo tiorum tumultibus, optata jam in Christo mentis quiete perfruitur. Et respondens dixit illi Dominus: Martha, Martha sollicita es et turbaris circa plurima. Porro unum est necessarium. Et beatus David solum hoc necessarium homini esse definiens, Deo jugiter inhaerere desiderat, dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonu
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. audiebat u̾bum illius. Marcha
autẽ satagebat cura frequens mini¬
sterium. Hec utriq uite congruere
nemo qui dubitet: & contemplatiuȩ
quidem uniformis ꝑfectio: exutam
m̃tem acunctis habere terrenis eãq
qͣntum humana inbecillitas sinit.
quens sit mysterium. gentiũ magi¬
ster edocet. Qui creberrimis epłarũ
dictis suos ꝓxp̃o t̾ra mariq labores.
sua pericula commemorat. Inquib
etiam uisiones. &e reuelationes dñi
commnendans. ñminus se inspecu¬
latiua uita ceiuirtute q̃d ꝑpaucisẽ
imitabiłẽ consummatum fuisse
significat. Unde dicit. Siue enim
m̃te excedimus. dõ. siue sobrii sum
cure. quod soror mea reliqͥt me solã
ministrare: Dic gͦ illi. ut me adiuuet
Exillorum enim ꝑsona loquitur. qui
adhuc diuine contemplationis ig¬
nari: solum quod ddicere fraterne di¬
lectionis opus dõ placitum ducunt
pedes dñi sedisse. describit᷑. Quia ui¬
ta actuia laborioso desudat incerta¬
mine. Contemplatiua uͦ paccatis ui¬

Expanded text:
ni, audiebat verbum illius. Martha autem satagebat circa frequens ministerium. Haec utrique vitae congruere, nemo qui dubitet. Et contemp1ativae quidem uniformis perfectio est, exutam mentem in cunctis habere terrenis, eamque quantum humana imbecillitas sinit, quens sit ministerium, gentium Magister edocet , qui celeberrimis Epistolarum dictis suos pro Christo terra marique labores, sua pericula commemorat. In quibus etiam visiones et revelationes Domini commendans, non minus se in speculativa virtute, quod perpaucis est imitabile, consummatum fuisse significat. Unde dicit: Sive enim mentem excedimus Deo, sive sobrii sumcurae quod soror mea reliquit me solam ministrare? Dic ergo illi ut me adjuvet . Ex illorum persona Martha loquitur, qui adhuc divinae contemplationis ignari, solum quod didicere fraternae dilectionis opus Deo placitum ducunt:pedes Domini sedisse describitur, quia vita activa laborioso desudat in certamine, contemplativa vero, pacatis vi
Abbreviated transcription (Latin):
intrauit inqͦddã castellum. & mu¬
lier quedã martha nomine. excepit
illum indomũ suã. & huic erat so¬
ror nomine maria. Hec lectio suꝑio¬
ri pulcherrima ratione contexitur:
Quia uidelicet illa dilectionẽ dĩ &
ꝓximi uerbis & parabolis. hȩc aut̃
ipsis reb & ueritate designat:. Oue
quippe iste dño dilecte sorores.
duas uitas spiritales. qͥb inp̃senti
scã exercetur ȩccłta. demonstrant
Martha quidẽ actualẽ. qua ꝓximo
incaritate sociamur. Maria uͦ con¬
templatiuã. qͣ ĩ dĩ amore suspi¬
ramus: Actuia eni uita ẽ. panem
esurienti tribuere: uerba sapien¬
tiȩ nescientẽ doc̾e. errantẽ corrigere.
adhumilitatis uiã suꝑbientẽ ꝓximỹ
reuocare. Infirmantis curam gerere.
quȩ insingulis quibq expediant. di¬
spensare. Et commissis nob̃ qualiter
subsistere ualeant. preͦuide. Contem¬
platiua uͦ uita ẽ caritatẽ quidẽ p̾ro¬

Expanded text:
ddam castellum, et mulier quaedam, Martha nomine, excepit illum in domum suam. Et huic erat soror nomine Maria. Haec lectio superiori pulcherrima ratione connectitur. Quia videlicet illa dilectionem Dei et proximi, verbis et parabolis, haec autem ipsis rebus et veritate designat. Duae quippe istae domino dilectae sorores duas vitas spiritasancta exercetur Ecclesia, demonstrant. Martha quidem actualem, qua proximo in charitate sociamur, Maria vero contemplativam, qua in Dei amore suspiramus. Activa enim vita est panem esurienti tribuere, verbo sapientiae nescientem docere, errantem corrigere, ad humilitatis viam superbientem proximum revocare, infirmantis curam gerere, quae singulis quibusque expediant, dispensare, et commissis nobis, qualiter subsistere valeant, praevidere. Contemplativa vero vita est, charitatem quidem
Abbreviated transcription (Latin):
deriori actione quiescere. soli desidio
conditoris inherere. Ut nicħ iam ag̾e
libeat s calcatis curis omib. adiudẽ¬
dam faciem sui creatoris animus in¬
arlescat. ita ut iam nouerit carnis
corruptibilis pondus cum merore
portare dotisq desiderus appetere.
ulis hẏmnidicis angłoꝵ choris int̃¬
eẽ. admisceri cȩlestib cuub deȩterna
inconspectu dĩ incorruptione gau-¬

Expanded text:
iescere, soli desiderio conditoris inhaerere, ut nihil jam agere libeat, sed calcatis curis omnibus ad videndam faciem sui creatoris animus inardescat, ita ut jam noverit carnis corruptibilis pondus cum moerore portare, totisque desideriis appetere, illis hymnidicis angelorum choris interesse, admisceri coelestibus civibus, de aeterna in conspectu Dei incorruptione gau
Abbreviated transcription (Latin):
debãtur eicere demones. & uidas apłs
cum animo ꝓditoris multa signa int̃
ceteros apostolos fecisse narratur:
Gaudete autem. quod nomina ur̃a
scripta sunt incelis. Si sathanas in
misit. non oportet uos deilloꝵ humili¬
atione. sed deur̃a sublimatione gau¬
dere quatenus unde illi ruere subleuat
uos humiles ascendatis. Non autem
pueriliter sapiendum. qͣsi ds̃ adre¬
medium obliuionis bonos incęlis
malos scribat intderris. Dicente ihe¬
remia. Uniuersi qui derelinquunt
de confundantur recedentes inter¬
ra scribantur. S salubrit intelligñ¬
dum. qͦd siue cȩlestia. seu derrestria
quis opera gesserit ꝓpt̃ ħ qͣsi litis
ad notatus. apud dĩ memoriã sit
eternaliter adfixus. INipsa hora
exultauit spiritu sco. & dixit. Con¬
fiteor tibi pat̾ dñe celi oe terre. Con¬
fesslo ñ semꝑ penitentiã. sed et gra

Expanded text:
debantur ejicere daemones, et Judas apostolus debantur ejicere daemones, et Judas apostolus cum animo proditoris multa signa inter caeteros apostolos fecisse narratur. Gaudete autem quod nomina vestra scripta sunt in coelis. Si Satanas inmisit, non oportet vos de illorum humiliatione, sed de vestra sublimatione gaudere, quatenus unde illi ruere sublevati, vos humiles ascendatis. Non autem pueriliter sapiendum, quasi Deus ad remedium oblivionis bonos in coelis, malos scribat in terris, dicente Jeremia: Universi qui derelinquunt te, confundantur; recedentes, in terra scribantur . Sed salubriter intelligendum, quod sive coelestia, seu terrestria, quis opera gesserit, per haec quasi litteris adnotatus, apud Dei memoriam sit aeternaliter affixus. In ipsa hora exsultavit Spiritu sancto, et dixit: Confiteor tibi, Pater domine coeli et terrae. Confessio non sempe
Abbreviated transcription (Latin):
nichil aduersi patitur. & iohannes
ut hẏstoria tͣdit hausto ueneno ñledit᷑
Hoc sane int̾ serpentes. qui dente. &
scorpiones qui cauda nocent. distare
arbitror. qͦd serpentes: aꝑte seuientes.
scorpiones. clanculo insidiantes uł
homines. uel demones. significent.
Serpentes: qͥ inchoandis uirtutibus
uenena prauȩ ꝑsuasionis obicunt.
Scorpiones qui consummatas uirtu¬
des adfinẽ uiciare contendunt.
erum tamen in hoc nolite gaudẽ.
quia sp̃s uobis subiciuntur Desub¬
iectione spirituum cum caro sint.
gaudere ꝓhibentur. quia sp̃s eicere
sicut & uirtutes alias facere intdũ
noneiuis ẽ meriti qui operatur sed
inuocatio nominis xp̃i hoc agit.
adcondempnationem eoꝵ qui in¬
uocant uel obutilitatẽ eoꝵ qui u¬
dent & audiunt conceditur ut licet
homines despiciant signa facientes.
tam̃ dm̃ honorent. ad cuius inuoca¬
tionẽ fiant tanta miracula Nam
& mactib apostoloꝵ filii sceue iu¬

Expanded text:
nil adversi patitur ; et Joannes, nil adversi patitur ; et Joannes, ut historia tradit, hausto veneno, non laeditur. Hoc sane inter serpentes qui dente, et scorpiones qui cauda nocent distare arbitror, quod serpentes aperte saevientes, scorpiones clanculo insidiantes, vel homines, vel daemones, significent; serpentes qui inchoandis virtutibus venena pravae persuasionis objiciunt, scorpiones qui consummatas virtutes ad finem vitiare contendunt. Verumtamen in hoc nolite gaudere, quia spiritus vobis subjiciuntur. De subjectione spirituum, cum caro sint, gaudere prohibentur, quia spiritus ejicere, sicut et virtutes alias facere, interdum non est ejus meriti qui operatur, sed invocatio nominis Christi hoc agit ad condemnationem eorum qui invocant, vel ob utilitatem eorum qui vident et audiunt, conceditur, ut, licet homines despiciant signa facientes, tamen Deum honorent, ad cujus invocationem fiant tanta miracula. Nam et in Actibus apostolorum filii Scevae vi
Abbreviated transcription (Latin):
ne tuo. Bene quidẽ confessi sunt de¬
ferentes honorem nomini xp̃i. sed
qͥa infirma adhuc fide gaudebant
inuirtutib. Uide quid audiunt
Et ait illis. uidebã sathanan sicut
fulgur decelo cadentẽ. Nonmͦ ui¬
deo. sed prius uidebã qͣndo corruit.
Quod autẽ ait. sicut fulgur. uel p̃¬
cipitẽ de suꝑms adima lapsum
significat uel qͥa deiectus adhuc
tͣnsfigurat se in angłm lucis. Qͥa
gͦ discipłos de signoꝵ operatione tui¬
dit elatos. exemplo eos terret.atq
adhumilitatẽ eius reuocat. qui pͥmꝰ
suꝑbiendo cecidit: ut qͥhunc adsu¬
ꝑbiam cęlo recordarentur eiectum
multomagis se det̾ra editos si suꝑ¬
bierint humiliandos agnoscant
Ecce dedi uobis potestatẽ. calcandi
suꝑ serpentes. & scorpiones. & suꝑ
omnẽ iurtutem inimici. & nichil
inmundoꝵ spirituum de obsessis
corporib eiciendi. qͣmiuis & adlit¬
deram rectissimȩ possit accipi.
Deniq et pauluis aiuꝑa inuasus.

Expanded text:
ne tuo. Bene quidem confessi sunt, dene tuo. Bene quidem confessi sunt, deferentes honorem nomini Christi, sed quia infirma adhuc fide gaudebant in virtutibus, vide quid audiunt. Et ait illis: Videbam Satanam, sicut fulgur de coelo cadentem. Non modo video, sed prius videbam, quando corruit. Quod autem ait: Sicut fulgur, vel praecipitem de supernis ad ima lapsum significat, vel quia dejectus, adhuc transfigurat se in angelum lucis. Quia ergo discipulos de signorum operatione vidit elatos, exemplo eos terret, atque ad humanitatem revocat ejus qui primus superbiendo cecidit, ut qui hunc ob superbiam de coelo recordarentur ejectum, multo magis se de terra editos, si superbierint humiliandos agnoscant. Ecce, dedi vobis potestatem calcandi supra serpentes et scorpiones, et supra omnem virtutem inimici, et nihil immundorum spirituum de obsessis corporibus ejiciendi. Quamvis et ad litteram rectissime possit accipi. Siquidem et Paulus a vipera invasus,
Abbreviated transcription (Latin):
uitatib uel ꝑsonis. quȩ dnm̃ incar¬
ne uidentes spernebant. & ñ omĩb
qͥhodieq euuangelii uerba despici¬
unt conuenire consequenter ad¬
uinxit. dicens. Qyi uos audit me
audit. & qui uos spernit: me sꝑnit.¬
spnendo euugłiũ p̃dicatorẽ ñ uiles qͣs¬
q ꝑsonas s dnm̃ saluatorẽ. immo
ipsum patre sꝑnere se uel audire
disceret. Nam sequitur¬
Qyi autem me sꝑnit: sꝑnit eum qͥ
mẽ misit. Quia ꝓculdubio indisci¬
pulo magister auditur. & infilio pa¬
ter honoratui: potest &e ita intelligi.
Qͥ uos sꝑnit me sꝑnit. qͥ ñ fac̃ mise¬
ricordiã uni de frĩb meis minimis.
nec mͥ fac̃. qͥa & ipse ꝓhis formã ser¬
u & pauꝑis habitum suscepi: Qui
autẽ me spernit. nolens credere deum.
& filium dĩ conculcans. sꝑnit eum
qͥ me misit. qͥa ego & pat̃ unũ sumꝰ
Reuersi sunt autẽ septuaginta duo
cum gaudio. dicentes. Dñe etiã de¬
monia subiciuntur nobis. innomi¬

Expanded text:
vitatibus, vel personis, quae Dominum in carvitatibus, vel personis, quae Dominum in carne videntes spernebant, et non omnibus qui hodieque Evangelii verba despiciunt, convenire, consequenter adjunxit, dicens: Qui vos audit, me audit; et qui vos spernit, me sspernendo Evangelii praedicatore, non viles quasque personas, sed Dominum Salvatorem, imo ipsum Patrem spernere se vel audire disceret. Nam sequiturQui autem me spernit, spernit eum qui me misit. Quia procul dubio in discipulo magister auditur, et in filio pater honoratur. Potest et ita intelligi: Qui vos spernit, me spernit. Qui non facit misericordiam uni de fratribus meis minimis, nec mihi facit , quia et ipse pro his formam servi et pauperis habitum suscepi. Qui autem me spernit nolens credere Deum et Filium Dei conculcans, spernit eum qui me misit, quia ego et Pater unum sumus . Reversi sunt autem septuaginta duo cum gaudio, dicentes: Domine, etiam daemonia subjiciuntur nobis in nomi
Abbreviated transcription (Latin):
re sedentes peniterent. Incilicio qͦd
depilis caprarũ contexit᷑. asperã
peccati pungentis memoriã. qua
indie iudicii sinistra parsẽ induen¬
da significat: Incinere aut̃ mortis
considerationẽ ꝑ qͣm tota humani
generis massa inpuluerem ẽ redigen¬
da. demonstrat. Porro insessione.hu
miliationẽ propriȩ conscientie de¬
signat. De qua psalmista. Surgite
postqͣm sederitis. qͦd ẽ dicere. Humi¬
liamini subpotenti manu dĩ. ut uos
exaltet intempore iusitacionis.
Et tu capharnaum usq incelum ex¬
altata. usq adinfernũ demergeris.
Duplex inhac sententia sensꝰ ẽ. uel
ideo adinfernum demergeris. quia
contra p̃dicationẽ meã suꝑbissimȩ
restitisti. uel ideo quia exaltata es usq
adcelum meo hospicio. ex meis signis
& uirtutib tantũ habens pͥuilegiũ.
maioris plecteris supplicus. qd his qͦ
credere noluisti. Et ne qͥs putaret.
hanc increpationẽ ulis tantũm ci¬

Expanded text:
re sedentes poeniterent: in cilicio, quod re sedentes poeniterent: in cilicio, quod de pilis caprarum contexitur, asperam peccati pungentis memoriam, qua in die judicii sinistra pars est induenda, significat; in cinere autem mortis considerationem, per quam tota humani generis massa in pulverem est redigenda, demonstramiliationem propriae conscientiae designat, de qua Psalmista: Surgite postquam sederitis . Quod est dicere: Humiliamini sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in tempore visitationis . Et tu, Capharnaum, usque in coelum exaltata, usque ad infernum demergeris. Duplex in hac sententia sensus est, vel ideo ad infernum demergeris, quia contra praedicationem meam superbissime restitisti; vel ideo, quia exaltata es usque ad coelum meo hospitio, ex meis signis atque virtutibus tantum habens privilegium, majoribus plecteris suppliciis, quia his quoque credere noluisti. Et ne quis putaret hanc increpationem illis tantummodo ci
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ uis dissipabant. post descͥpte
legis contemptũ. filiũ qͦ dĩ concul¬
care grãmq ingrati spernere non
timuerunt. Oyia si intyro & sy¬
done facte fuissent uirtutes que
inuobis factȩ sunt. olum incilicio
cecinere sedentes. peniterent. Im¬
pletum uidemus hodie dictum
saluatoris. quia scilicet cororain
& beths aida p̃sente dño credere
noluerunt. Tyrus aut̃ ac sydon
& quondã dauid ac salomon a¬
mici fuere & post euuangłitanti
b xp̃i credidere discipulis Tamaq
fidẽ deuotione susceꝑunt. ut pau¬
lum apostolum tyro abeuntem.
cuncti ciies cũ uxorib ce filuis usq
foras ciuitatẽ ꝓsequerent᷑. Pulcħ¬
rimoq spectaculo tanta hominũ
multitudo paucissimos hospites.
usq ualefactura deduceret. S qͣre
ñ olim his qui credere noluerunt.
Uerũ uideis qͥ credere noluerunt
sit euuangłizatũ: ipsius ẽ scire cꝰ
uniuerse uiȩ miscd̃ia & ueritas.
Sane qͦd dñs ait. Incilicio & cine¬

Expanded text:
modo jus dissipabant, post descriptae modo jus dissipabant, post descriptae legis contemptum, Filium quoque Dei conculcare, gratiamque ingratis spernere non timuerunt. Quia si in Tyro et Sidone factae fuissent virtutes, quae in vobis factae sunt, olim in cilicio et cinere sedentes poeniterent. Impletum videmus hodie dictum Salvatoris, quia scilicet Corozaim et Bethsaida praesente Domino credere noluerunt. Tyrus autem ac Sidon, et quondam David ac Salomoni amicae fuere, et post evangelizantibus Christi credidere discipulis. Tantaque fidem devotione susceperunt, ut Paulum apostolum Tyro abeuntem cuncti cives cum uxoribus et filiis usque foras civitatem prosequerentur, pulcherrimoque spectaculo tanta hominum multitudo paucissimos hospites, usque valefactura deduceret. Sed quare non olim his qui credere potuerunt, verum Judaeis, qui credere noluerunt, sit evangelizatum, ipsius est scire, cujus universae viae, misericordia et veritas . Sane quod Dominus ait: In cilicio et cine
Abbreviated transcription (Latin):
narrantur ablui. D ieo autẽ uob̃.
quia sodomis indie illa remissiꝰ
qͣm illi ciuitati: Sodomite quidẽ
int tot carnis animeq flagicia.
quib insacial iliter ardebãnt. In¬
hospitales qͦ iezechiel adtestante
fuerint. sed nulli apud eos tales ho¬
spites. quales apud uideos ꝓpħȩ.
quales apostoli reperti sunt. Et
loth qͥdẽ aspectu & auditu iustus
erat. Non aliquid tam̃ docuisse.
nulla ibi fecisse signa ꝑhibetur:
Atq ideo cui multum datum est.
multum queret᷑ ab eo. potentesq
potenter tormenta patientur:
Ue tibi cororaim. ue tibi bethsaida.
Cororaim. bethsaida. & capharna¬
um. tyberias qͦ qͣm iohannes no¬
minat. ciuitates sunt galileȩ. sitȩ
inlittore laci genesareth. qͥ iordane
eluente efficitur. & abeuuangelistis
etiã mare galilee. uel mare tyberia¬
dis appellatur: Plangit gͦ dñs ci¬
uitates. que post tanta miracła atq
uirtutes non penituerint. Peiores¬
Q gentilib. qui naturale solũ¬

Expanded text:
narrantur abluti. Dico autem vobis narrantur abluti. Dico autem vobis quia Sodomis in die illa remissius erit quam illi civitati. Sodomitae quidem inter tot carnis animaeque flagitia, quibus insatiabiliter ardebant, inhospitales quoque, Ezechiele attestante, fuerunt, sed nulli apud eos tales hospites, quales apud Judaeos prophetae, quales apostoli reperti sunt. Et Lot quidem aspectu et auditu justus erat, non aliquid tamen docuisse, nulla ibi fecisse signa perhibetur. Atque ideo, cui multum datum est, multum quaeretur ab eo , potentesque potenter tormenta patientur . Vae tibi, Corozaim, vae tibi, Bethsaida. Corozaim, Bethsaida, et Capharnaum, Tiberias quoque, quam Joannes nominat, civitates sunt Galilaeae, sitae in littore laci Genesareth, qui Jordane fluente efficitur, et ab evangelistis etiam mare Galilaeae, vel mare Tiberiadis appellatur. Plangit ergo Dominus civitates quae post tanta miracula atque virtutes non poenituerint. Pejoresque gentilibus, qui naturale solum
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ꝓillis in anit suscepissent. aut ut
ostenderent usq ado se abipsis nicħ
t̾renũ quertre. ut etiã puluerẽ det̾ra
eoꝵ ñ sͥ paterentur adherere.Aliter.
pedes discipuloꝵ. ipsũ opꝰ incessũq
p̃dicationis significant. Pulius uͦ
qͦ asꝑguntur terrenȩ leuitas ẽ cogi¬
tacionis. Aqua ip̃si etiã summi doc¬
dores inmunes eẽ nequeunt. cum ꝓ
auditorib solliciti salubrib curis in¬
cessanter intendunt. E qͣsi ꝑitinera
mundi mo iux calcaneo terre
puluere legunt. Qui gͦ receꝑint uer¬
bum. ipsi afflictionis curasq doc¬
torum qͣs ꝓse tollerabant. in argu¬
mentũ sͥ uertunt humilitatis. Qui
uͦ spreuerint doctrinã docentium.
sͥ labores & pericula dediumq sol¬
licitudinũ adtestimoniũ dampna¬
tionis inflectunt. Et ipse ẽ puluis.
qui in euuangelii contemptores ex¬
tergi. et aquã ꝑbonos auditores e¬
uuangłistarum iubentur pedes
ablui. immo ꝑipsum saluatorem

Expanded text:
quem pro illis inaniter suscepissent, aut ut quem pro illis inaniter suscepissent, aut ut ostenderent usque adeo se ab ipsis nihil terrenum quaerere, ut etiam pulverem de terra eorum non sibi paterentur adhaerere. Aliter: Pedes discipulorum ipsum opus incessumque praedicationis significant. Pulvis vero, quo asperguntur, terrenae levitas est cogitationis, a qua ipsi etiam summi doctores immunes esse nequeunt, cum pro auditoribus sollicitis salubribus curis incessanter intendunt, et quasi per itinera mundi uno vix calcaneo terrae pulverem legunt. Qui ergo receperint verbum, ipsi afflictiones curasque doctorum, quas pro se tolerabant, in argumentum sibi vertunt humilitatis. Qui vero spreverint doctrinam, docentium sibi labores et pericula taediumque sollicitudinum ad testimonium damnationis inflectunt. Et ipse est pulvis, qui in Evangelii contemptores extergi, et a quo per bonos auditores evangelistarum jubentur pedes ablui, imo per ipsum Salvatorem
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalia seminauimꝰ magnũ ẽ. si
ur̃a carnalia metamus: & notandũ.
quod subdit᷑. Dignus ẽ enim opera
rius mercede sua. Quia iã de merce¬
de sunt oꝑis ipsa alimenta susten¬
tationis. Ut hic merces delabore p̃¬
dicationis inchoetur. quȩ illic deue¬
ritaus uisione ꝑficitur. Qua inre
considerandũ ẽ qͦd uni nr̃o oꝑi duȩ
mercedes debentur. Una inuia. alt̾a
inpatria. Una quȩ nos inlabore su¬
stentat alia quȩ nos inresurrectione
remunerat. Etinquamcumq ciita¬
tem intrau̾itis. & susceperint uos. mã-¬
ducate. quȩ apponuntur uob̃. & cȩt̾a.
Descripto diu̾sȩ̃ domus hospicio. qͥd
etiã inciuitatib agẽ debeant. docet
Piis uidelicet inomnib communcare.
abimpiorũ uͦ ꝑomnia societate secerni.
i quameumq ciuitatem intrau̾itis.
& ñ receꝑint uos. exeuntes inplateas
eius dicite: etiã puluerem qui adhesit
nob̃ deciuitate ur̃a extergimus inuos.
Aut adcontestationem laboris terrent.

Expanded text:
spiritalia seminavimus, magnum est si spiritalia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus? Et notandum qrius mercede sua. Quia jam de mercede sunt operis ipsa alimenta sustentationis, ut hic merces de labore praedicationis inchoetur, quae illic de veritatis visione perficitur. Qua in considerandum est quod uni nostro operi duae mercedes debentur, una in via, altera in patria: una quae nos in labore sustentat, alia quae nos in resurrectione remunerat. Et in quamcunque civitatem intraveritis, et susceperint vos, manducate quae apponuntur vobis, etc. Descripto diversae domus hospitio, quid etiam in civitatibus agere debeant, docet, piis, videlicet, in omnibus communicare, ab impiorum vero per omnia societate secerni. In quamcunque civitatem intraveritis, non receperint vos, exeuntes in plateas ejus, dicite: Etiam pulverem, qui adhaesit nobis de civitate vestra, extergimus in vos. Aut ad contestationem laboris terreni,
Abbreviated transcription (Latin):
ueritis pͥmum dicite. pax huic domui.
& subi fuerit filius pacis. requiescet
suꝑ illã par ur̃a. sin autẽ. aduos reuer¬
tetur. Pax quȩ abore p̃dicatoris offer¬
tur aut requiescit indomo. si inea fu¬
erit filius pacis. aut adeundem p̃di¬
catorem reu̾titur. Quia aut erit qͥsq
p̃destinatus aduitã. & cȩleste u̾bum
sequitur qͦd audit. aut si nullus audi¬
re uoluerit. ipse p̃dicator sine fructu
ñert. Quia adeum pax reu̾titur. qͣm
ei adomino ꝓlabore sui oꝑis merces
reconpensatur:. Ecce autem qͥ perã
& sacculum portari ꝓhibuit. sũptꝰ
et alimenta exeadẽ predicatione con¬
cedit. Nam sequitur. Neadẽ autem
domo manete. edentes & bibentes. q̃
apud illos sunt: Si par nr̃a recipit᷑
dignum ẽ ut in eadẽ domo manea¬
mus. edentes &bibentes quȩ apud
illos sunt: ut abeis t̾rena stipendia se¬
quamur. qͥb: p̃mia pat̾ȩ cęlestis offeri¬
mus: Unde etiã paulus hec ipsa pro
minimo suscipiens. dicit. Si nos uobis

Expanded text:
ite: Pax huic domui. Et si ibi fuerit filius pacis, requiescet super illam pax vestra; sin autem, ad vos revertetur. Pax quae ab ore praedicatoris offertur, aut requiescit in domo, si in ea fuerit filius pacis, aut ad eumdem praedicatorem revertitur, quia aut erit quisque praedestinatus ad vitam, et coeleste verbum sequitur quod audit, aut si nullus audire voluerit, ipse praedicator sine fructu non erit, quia ad eum pax revertitur, quoniam ei a Domino pro labore sui operis recompensatur. Ecce autem qui peram et sacculum portari prohibuit, sumptus et alimenta ex eadem praedicatione concedit, nam sequitur: In eadem autem domo manete, edentes et bibentes quae apud illos sunt. Si pax nostra recipitur, dignum est ut in eadem domo maneamus, edentes et bibentes quae apud illos sunt, ut ab eis terrena stipendia consequamur, quibus praemia patriae coelestis offerimus. Unde etiam Paulus haec ipsa pro minimo suscipiens, dicit: Si nos vobis
Abbreviated transcription (Latin):
ille dirit. Qui fecit miscłiã in illum.
Iuxta litterã manifesta ẽ dñi sentñ¬
cia. Nuilum nob̃ amplius quam
qui misereatur eẽ ꝓximũ. Si iero¬
solimitȩ cui ñ sacerdos. ñleuita. ex¬
eadem gente. immo ineadẽ urbe na¬
ti &e nutriti. sedexternȩ gentis. ac so¬
la quia magis misertus factus est
ꝓximus: sacratiore aut̃ intellectu.
qm̃ nemo magis ꝓximus qͣm qui
uulnera nr̃a curauit. Diligamꝰ eũ

Expanded text:
e dixit: Qui fecit misericordiam in illum. Juxta litteram manifesta est Domini sententia, nullum nobis amplius quam qui miseretur esse proximum, sicut Hierosolymitae civi, non sacerdos, non Levita exeadem gente, imo in eadem urbe nati et nutriti, sed externae gentis accola, quia magis misertus est, factus est proximus. Sacratiore autem intellectu, quoniam nemo magis est proximus quam qui vulnera nostra curavit, diligamus cum
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotium & minist̾ium ueteris
testamenti ẽ Gbi ꝑlegis decreta.
mundi languentis uulnera mon¬
strari tantum: nautẽ curari pote¬
rant. quia impossibile erat. Ut apls
ait. Sanguine uituloꝵ & agnorum.
& hyrcorum. ausferri peccata.
Samaritanus autem quidã it̃ faci¬
ens. uenit secus eum. & uidens eum.
miscd̃ia motus ẽ. Samaritanus qui
int̃pretatur custos: dñm significat.
Cui rectissimȩ ꝓpħa ne hos latrones
possit incurrere supplicat. Custodi
me inquiens alaqueo quẽ statuert
mͥ: & abscandalis operantib iniqui¬
tatem. Qui ꝓpt̃ nos homines. & ꝓpt̃
nram salutem descendens decelo. u¬
de presentis uter arripuit. ⁊ uenit secꝰ
eum. qui uulnerib tabescebat inflic¬
tis: idẽ insimilitudinẽ hominũ factꝰ
cehabitu inuentus ut homo. Cõ pas¬
sionis nr̃e susceptione finitimis. &
misericordiȩ factus ẽ conlatione ui¬
cinus Et adꝓpians. alligauit u¬

Expanded text:
cerdotium et ministerium Veteris cerdotium et ministerium Veteris Testamenti est, ubi per legis decreta mundi languentis vulnera monstrari tantum, non autem curari poterant, quia impossibile erat ut Apostolus ait sanguine vitulorum et agnorum, et hircorum auferri peccata . Samaritanus autem quidam iter transiens, venit secus eum, et videns eum misericordia motus est. Samaritanus, qui interpretatur custos, Dominum significat, cui rectissime propheta, ne hos latrones possit incurrere, supplicat. Custodi me, inquiens, a laqueo, quem statuerunt mihi, et a scandalis operantium iniquitatem . Qui propter nos homines, et propter nostram salutem descendens de coelo, vitae praesentis iter arripuit, et venit secus eum qui vulneribus tabescebat inflictis, id est, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus, ut homo , compassionis nostrae susceptione finitimus, et misericordiae factus est consolatione vicinus. Et ap
Abbreviated transcription (Latin):
osus filius ꝑpenitentiã rediẽs ornat᷑.
& qua ꝓtoplausti amissa. cognoue¬
runt eẽ se nudos. Tunicasq pellice¬
as nature mortalis indutt sunt.
Et plagis impositis abierunt se¬
miiuo relicto: Plagę peccata .s̃.
quib nature humane integritatẽ
iuolando seminandum quoddam
ut ita dicã augende mortis fessis
indidere uiscerib. Abierunt aut̃
ñ ab insidiis aliquatenus cessando.
s earumdẽ insidiarum fraudes oc¬
cultando. Semiuum reliquert̃.
qͥa beatitudinẽ uitȩ immortalis ex¬
uere. s ñ sensũ rationis abolere ua¬
luerunt. Exqua enĩ parte sapere
et cognoscere dm potest. uiuus ẽ ho¬
mo: Ex qua uͦ peccatis contabescit.
& miseria defec̃. mortuus idẽ letife¬
roq ẽ uulnere fedatus. ccidit au¬
tem. ut sacerdos qͥdã descenderet ea¬
dem uia. & uiso illo preteruit. Si¬
milit celeuita cum eẽt secus locũ.
ae uideret eum ꝑtransũt. Sac̃dos
&leuita qͥ uiso sautio tͣnsierunt. sa¬

Expanded text:
osus filius per poenitentiam annulis ornatur, osus filius per poenitentiam annulis ornatur, et qua protoplasti amissa cognoverunt esse se nudos, tunicasque pelliceas naturae mortalis induti sunt. Et plagis impositis abierunt semivivo relicto. Plagae peccata sunt, quibus naturae humanae integritatem violando, seminarium quoddam, ut ita dicam, augendae mortis fessis indidere visceribus. Abierunt autem, non ab insidiis aliquatenus cessando, sed earumdem insidiarum fraudes occultando. Semivivum reliquerunt, quia beatitudinem vitae immortalis exuere, sed non sensum rationis abolere valuerunt. Ex qua enim parte sapere et cognoscere Deum potest, vivus est homo; ex qua vero peccatis contabescit et miseria deficit, mortuus idem lethiferoque est vulnere foedatus. Accidit autem ut sacerdos qSimiliter et Levita, cum esset secus locum, et videret eum, transiit. Sacerdos et Levita, qui, viso saucio, transierunt sa
Abbreviated transcription (Latin):
ita ꝓximum quem sicut nos dilige
ut moralia mutue fraternitatis in¬
stituta. sub allegorie regulis extenu¬
are & auferre conemur: Sys piciens
autẽ iħs dirit. homo quidã descen¬
debat abierusalẽ inihericho. Homo
iste adã intelligitur: ingenere huma¬
no. Hierusalẽ ciuitas pacis illa cȩle¬
stis. Acuius beatitudine lapsꝰ. iN
hanc mortalẽ miseramq uitã de¬
uenit: Quã bene ihericho que luna
int̃pretatur. significat: uariis ude¬
licet defectuũ laborib erroribusq
semꝑ incertam. Et incidit in latro¬
nes:. Latrones: diabolũ & angłos eiꝰ
intellige. Inquos quia descendebat¬
incidit. Nam nͥ prius intus intumes¬
ceret: foris temptatus tã facile non
cęderet: Uera ẽ enĩ satis sententia q̃
dic̃ Ante ruinã enĩ exaltatur cor
Qyi etiã despoliauerunt eum. Gła
iudelicet immortalitatis. & innocen¬
die ueste pͥuauerunt: Hec ẽ enĩ pͥma¬
stola. qͣuirta aliã parabolã lururi¬

Expanded text:
ita proximum, quem sicut nos diligerita proximum, quem sicut nos diligeri debemus, ut moralia mutuae fraternitatis instituta sub allegoriae regulis extenuare et auferre conemur. Suspiciens autem Jesus dixit: Homo quidam descendebat ab Hierusalem in Jericho. Homo iste Adam intelligitur in genere humano: Hierusalem civitas pacis illa coelestis, a cujus beatitudine lapsus in hanc mortalem miseramque vitam devenit. Quam bene Jericho, quae luna interpretatur, significat, variis, videlicet, defectuum laboribus erroribusque semper incertam. Et incidit in latrones. Latrones diabolum et angelos ejus intellige, in quos, quia descendebatincidit. Nam nisi prius intus intumesceret, foris tentatus tam facile non caderet. Vera est enim satis sententia, quae dicit: Ante ruinam enim exaltatur cor . Qui etiam despoliaverunt eum. Gloria videlicet immortalitatis et innocentiae veste privarunt. Haec estola qua, juxta aliam parabolam, luxuri
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝓximum uulnerato. qui fecit mi¬
sericordiam inillum. adiecit. Uade
&etu fac similiter. Idẽ tali miscđie
studio ꝓximum tuum necesse habẽ¬
tem: diligere & sustentare mem̃to.
Aꝑtissimẽ declarans solã eẽ dilectio¬
nem. & ipsam ñ uerbotenus ostenta
inanis gloriȩ dementia. legis peritus
obiiulgi fauorem captandũ qͦ sapiẽ¬
ter respondisse iactaretur. primum
se legis fatetur ignorare mandatum
yere urta saluatoris sententiam.
sapiens & prudens inlege. S qͥa
nhumiliari cum paruulis. xp̃i. sed
seipsum iustificare desiderat: bea¬
tos oculos columbarũ in nocentiȩ
lacte lotarum quib xͥ archana ui¬
dere posset accipere recusans: Cui
ꝓfecto dominus ita responsũ tem¬
perauit suum. ut et omnem qui
misericordiam faceret cuilibet: ꝓxi¬
mum doceret. Et tam̃ hȩc eadẽ pa¬
rabola specialit ipsum dĩ filiũ. qui
nobis ꝑhumanitatẽ ꝓximus fieri
dignatus ẽ. designaret. Neq enim

Expanded text:
se proximum vulnerato qui fecit mise proximum vulnerato qui fecit misericordiam in illum, adjecit: Vade et tu fac similiter; id est, tali misericordiae studio proximum tuum necesse habentem diligere et sustentare memento, apertissime declarans solam esse dilectionem et ipsam non verbotenus ostentatinanis gloriae dementia, legisperitus, ob vulgi favorem captandum, quo sapienter respondisse jactaretur, primum se Legis fatetur ignorare mandatum: vere, juxta Salvatoris sententiam sapiens et prudens in lege, sed quia non humiliari cum parvulis Christi, sed seipsum justificare desiderat, beatos oculos columbarum, innocentiae lacte lotarum, quibus Christi arcana videre posset, accipere recusat. Cui profecto Dominus ita responsum temperavit suum, ut et omnem qui misericordiam faceret, cuilibet proximum doceret; et tamen haec eadem parabola specialiter ipsum Dei Filium, qui nobis per humanitatem proximus fieri dignatus est, designaret. Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
legis peritus surrexit. temptans u¬
lum. & dicens. Magister qͥd facien¬
do uitam ȩt̃nam possidebo: Legis¬
peritus qui deiuta ȩt̃na dominum
temptans interrogat: Occasionem
ut reor temptandi deipsis dñi ser¬
monib sumpsit ubi ait. Gaudete
autẽ qͦd nomina ur̃a scripta sunt ince¬
lis. S ipsa sua temptacione declarat
quã uera sit illa dñi confessio. qua
pat loquitur. Quod abscondistihȩc
asapientib & prudentib. & reuela¬
sti ea pariuilis.At ille dixit adeum.
Inlege quid scriptum ẽ qͦm legis: Ii¬
le respondens dĩr. Diliges dnm̃ dm̃
tuum extoto corde tuo. & tota ani
ma tua. & exomnib uirib tuis:
ex omni mente dua: & ꝓximum du¬
um sicut de ipsum: Dum legis pe¬
rito respondit. ꝑfec̾tum nob̃ salua¬
tor iter uitȩ cȩlestis ostendit cui pͥ¬
moᷤ dilectione dĩ & ꝓximi legis scp¬
ta ꝓponenti dicit. Necte respondisti.
hoc fac & uiues. Deinde pꝰinductã
parabolam respondenti. illum fuis¬

Expanded text:
legisperitus surrexit, tentans legisperitus surrexit, tentans eum, et dicens: Magister quid faciendo vitam aeternam possidebo? Legisperitus, qui de vita aeterna Dominum tentans interrogat, occasionem, ut reor, tentandi de ipsis Domini sermonibus sumpsit, ubi ait: Gaudete autem, quod nomina vestra scripta sunt in coelis. Sed ipsa sua tentatione declarat quam vera sit illa Domini confessio, qua Patri loquitur: Quod abscondisti haec a sapientibus, et prudentibus, et revelasti ea parvulis. At ille dixit ad eum: In lege quid scriptum est? Quomodo legis? Ille respondens, dixit: Diliges Dominum Deum tuum ex totma tua et ex omnibus viribus tuis, et ex omni mente tua, et proximum tuum sicut teipsum. Dum legisperito respondet, perfectum nobis Salvator iter vitae coelestis ostendit, cui primo de dilectione Dei, proximi, Legis scripta proponenti dicit: Recte respondisti; hoc fac et vives. Deinde post inductam parabolam respondenti illum fuis
Abbreviated transcription (Latin):
Beati ocłi. qͥ uident quẽ uidetis: Non
euis possunt cognoscere sacram̃ta:
dequib dicitur. Et reuelasti ea par¬
uulis Beati oculi paruuloꝵ quibꝰ &
se etpatrẽ filius reuelare dignatur
Dico enĩ uobis. qͦd multi ꝓpħȩ et reges
uoluerunt uidere quȩ uos uidetis. &
ñuiderunt. & audire quȩ auditis: &
non audierunt: Abraham exultauit
ut uideret diẽm ap̃i. & uidit & ga¬
iuisus ẽ Isaias qͦ aemicha. et multi
alii ꝓpħȩ uiderunt głam domini.
qui et ꝓpterea uidentes sunt appel¬
lati: Sed hi omnes alonge aspicien¬
tes & salutantes. ꝑspeculum: menig¬
mate uiderunt: Apostoli autem ĩ¬
p̃sentiarum habentes dñm conues¬
centesq ei. & queq uoluissent inter¬
rogando discentes: nequaqͣm ꝑan
glos. aut uarias uisionũ species
opus habebant docere:. Quos uero
pellat: Ipsi sunt enim reges magni.
quia temptationum suarũ motibꝰ
ñ consentiendo succumbere s regen¬
do peẽ nouerunt. Et ecce quidam¬

Expanded text:
Beati oculi qui vident quae vos videtis. Non ejus possunt cognoscere sacramenta, de quibus dicitur: Et revelasti ea parvulis , beati oculi parvulorum, quibus et se et Patrem Filius revelare dignatur. Dico autem vobis, quod multi prophetae et reges voluenon viderunt: et audire quae auditis, et non audierunt . Abraham exsultavit ut videret diem Christi, et vidit et gavisus est. Isaias quoque et Micha, et multi alii prophetae viderunt gloriam Domini. Qui et propterea videntes sunt appellati; sed hi omnes a longe aspicientes, et salutantes, per speculum in aenigmate viderunt . Apostoli autem impraesentiarum habentes Deum, convescentesque ei, et quaecunque voluissent interrogando discentes, nequaquam per angelos aut varias visionum species opus habebant doceri. Quos autem pellat. Ipsi sunt enim reges magni, quia tentationum suarum motibus non consentiendo succumbere, sed regendo praeesse noverunt. Vos ergo aud
Abbreviated transcription (Latin):
bus autem p̃ceptum dñi ñ habeo. cõ¬
silium autem do. Itemq & dñs or¬
dinauit his qui euuangłium an¬
nunciant. de euuangłio uiuere: sed
husi sumus hac potestate. ne quẽ uim
grauaremus. Cui rediens quod pro¬
miserat dechitor reddet. qͥa ueniens
inuidicio dñs. dicꝰ. Quia suꝑ pauca
fiusti fidelis: suꝑ multa te constitu¬
am. intra ingaudium dñi tui.

Expanded text:
bus autem praeceptum Domini non habeo, conbus autem praeceptum Domini non habeo, consilium autem do . Itemque: Et Dominus ordinavit his qui Evangelium annuntiant de Evangelio vivere . Sed non usi sumus hac potestate, ne quem vestrum gravaremus . Cui rediens quod promiserat, debitor reddet, quia veniens in judicio Dominus dicit: Quia super pauca fuisti fidelis, super multa te constituam. Intra i
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ corpori xp̃i adunatus ȩccłiam
intrabit Et altera die ꝓtulit duoˢ
denarios. et dedit stabulario.⁊ ait.
Curam illius age. Altera dies est
pꝰ dñi resurrectionem. Nam &
ante qͥdẽ ꝑ euuangłiam sui grãm
illuminauerat his. qui uitenebris
&umbra mortis sedebant. s potior
resurrectione celebrata ꝑpetue lu¬
cis splendor effulsit. duo denari
sunt. duo testam̃ta. inquib et̃ni
regis nom̃ & imago continetur.
finis enim legis xp̃c qui altera die
ꝓlati dantur stabulario: quia dc̃
aꝑuit illis sensũ. ut intelligerent
scripturas Altera die stabularius
denarios quoꝵ p̃cio uulneratũ cu¬
raret. accepit: qͥa sp̃s sc̃s adueniẽs.
docuit apłos omnẽ ueritatẽ: quo
gentib erudiendis instare. atq eu
uangłium predicare sufficerent.
Et quodcumq suꝑ erogau̾is. ego cũ
rediero reddam tibi Suꝑ erogat
stabularius qͦd induob denarus ñ
accepit. Cum dicit apl̃s. Deuirgini¬

Expanded text:
nisi corpori Christi adunatus, Ecclesiam nisi corpori Christi adunatus, Ecclesiam intrabit. Et altera die protulit duos denarios, et dedit stabulario, et ait: Curam illius habe. Altera dies est post Domini resurrectionem. Nam et ante quidem per Evangelii sui gratiam illuminaverat, his qui in tenebris et in umbra mortis sedebant , sed potior, resurrectione celebrata, perpetuae lucis splendor effulsit. Duo denarii sunt duo Testamenta, in quibus aeterni Regis nomen et imago continetur. Finis enim legis Christus . Qui altera die prolati dantur stabulario: quia tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas . Altera die stabularius denarios, quorum pretio vulneratum curaret accepit, quia Spiritus sanctus adveniens docuit apostolos omnem veritatem , quo gentibus erudiendis instare atque Evangelium praedicare sufficerent. Et quodcunque supererogaveris, ego cum rediero, reddam tibi. Supererogat stabularius, quod in duobus denariis non accepit, cum dicit Apostolus: De virgini
Abbreviated transcription (Latin):
ueniȩ penitentib. terrorẽ pene pec¬
cantib incutiens Ailigat enĩ uul¬
nera. dũ precipit. penitentiã agite
Infundit oleum. dũ abdit ad pro¬
pinquabit enĩ regnũ cȩloꝵ. Infun¬
dit ceuinum: dum dic̃. Omnis ar¬
bor quȩ non facit fructum bonũ
exculetur & inignẽ mittetur.
Et unponens illũ inium̃tũ suũ dux̃
ustabulum. &e curam eius egit. Iu¬
mentum enĩ eius ẽ caro. inqua ad
nos uenire dignatus ẽ inquo sau¬
cium imposuit qͥa peccata nostra
portauit incorpore suo suꝑ lignũ
Etiuxta aliam parabolam. inuen¬
tamque errauerat ouẽ. humeris
suis impositã. reportauit ad gregẽ.
Itaq imponi iumento ẽ. in ip̃sam
incarnationẽ. xp̃i credere eiusq
mysterus iniciari simul. & abho¬
stis incursione tutari Stabulum
autẽ ẽ ęccłia p̃sens. ubi reficiunt᷑
uiatores. deꝑegrinatione hac in
et̃nam patriã redeuntes: & bene
iumento impositum dux̃ insta¬
bulum. quia nemo nͥ baptiratus:

Expanded text:
promittens, terrorem poenae peccanti incutiens. Alligat ergo vulnera, dum praecipit: « Poenitentiam agite . » Infundit oleum, dum addit: « Appropinquabit regnum coelorum » Infundit et vinum, dum dicit: « Omnis arbor quae non facit fructum bonum excidetur, et in ignem mittetur Et imponens illum in jumentum suum, duxit in stabulum, et curam ejus egit. Jumentum ejus est caro, in qua ad nos venire dignatus est. In quo saucium imposuit, quia peccata nostra ipse portavit in corpore suo super lignum ; et juxta aliam parabolam, inventam, quae erraverat ovem, humeris suis impositam, reportavit ad gregem . Itaque imponi jumento est, in ipsam Incarnationem Christi credere, ejusque mysteriis initiari, simul et ab hostis incursione tutari. Stabulum autem est Ecclesia praesens, ubi reficiuntur viatores, de peregrinatione hac in aeternam patriam redeuntes. Et bene jumento impositum duxit in stabulum, quia nemo, nisi baptizatus,
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut solem hunc constat tͥduanũ
suȩ lucis ambitũ mundo ꝑseptua
ginta duas horas ad flare solitum:
cim horȩ sunt dier:siqͥs ambulau̾it
indie. non offendit. E inpsalmis pre¬
cipitur. Bene nuntiate de die indiẽ
salutare eius: hoc ẽ lum̃ delumine
dm̃n uerũ de dõ uero S et multis sc̃e
scͥpturȩ locis ꝑtres dies mysterium
tͥnitatis ostendit᷑. Precipuȩ qͥa dñs
t̾cia die resurrexit amortuis: s & in
ueteri testamento populus admõ¬
tem sinay ꝑueniens. die tercia legẽ
accepit. Idẽ fluuium iordanẽ qui
baptismi gr̃a commendata ẽ t̾cia
qͣm adierat die transiuit.
t misit illos binos ante faciẽ suã.
inomnẽ ciuitatem & locum quo
erat ipse uenturus: Quia duo sunt
p̃cepta caritatis. dĩ uidelicet amor
& ꝓximi. Et minus quã int̾ duos
haberi caritas non potest Nemo
enĩ ꝓpriȩ adsemetipsum habere
caritatem dicitur. s dilectione se
inalterũ tendit: ut esse caritas pos¬

Expanded text:
sicut solem hunc constet triduanum sicut solem hunc constet triduanum suae lucis ambitum mundo per septginta duas horas afflare solitum. cim horae sunt diei? si quis ambulaverit in die, non offendit . Et in Psalmis praecipitur bene: Nuntiate diem de die salutare ejus , hoc est, lumen de lumine, Deum verum de Deo vero. Sed et multis sanctae STrinitatis ostenditur, praecipue quia Dominus tertia die resurrexit a mortuis. Sed et in Veteri Testamento populus ad montem Sinai perveniens die tertia legem accepit. Idem fluvium Jordanem, quo baptismi gratia commendata est, tertia quam adierat die, transivit. Et misit illos binos ante faciem suam in omnem civitatem, et locum quo erat ipse venturus. Quia duo sunt praecepta charitatis, Dei, videlicet, amor et proximi, et minus quam inter duos haberi charitas non potest nemo enim proprie ad seipsum habere charitatem dicitur, sed dilectione se in alterum tendit, ut esse charitas pos