comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mis sp̃s sc̃s declarat ⁊ ꝓbat dicens. Beatuᷤ¬
uir qui intelligit suꝑ egenũ ⁊ pauꝑem:
in die mala liberabit illũ ds. Quoꝵ p̃cep
toꝵ memor danihel. cũ rex nabuchodono¬
sor aduerso somnio derritus estuaret. aũ
tendis malis ac mitigandis. ac diuina ope
impetranda. remediũ dedit dicens. Prop¬
terea rex consiliũ meũ placeat tͥ: ⁊ peccata
tua elemosinis redime. ⁊ iniusticias
tuas miserationib pauꝑum: ⁊ erit ds̃ par¬
cens peccatis tuis. Cui rex ñ obtemꝑans.
adu̾sa quȩ uiderat ⁊ infesta ꝑpessus est:
quȩ euadere ⁊ uitare potuisset. si peccata
sua elemosinis redemisset. Raphael quoq
ac largiter fiat. hortatur dicens. Bona est
orationes nr̃as ac leiuma minus posse. nͥ
elemosinis adiuuent᷑: dep̃cationes solas
parũ ad impetrandũ ualere: nisi factoꝵ
⁊oꝑum accessione sadientur. Reuelat an¬
gelus ⁊ manifestat ⁊ firmat. elemosinis

Expanded text:
mis Spiritus sanctus declarat et probat dicens: Beatmis Spiritus sanctus declarat et probat dicens: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem, in die mala liberatorum memor Daniel, cum rex Nabuchodonosor adverso somnio territus aestuaret, pro avertendis malis ad divinam opem impetrandam remedium dedit dicens: Propterea, rex, consilium meum placeat tibi, et peccata tua eleemosynis redime et injustitias tuas miserationibus pauperum, et erit Deus parcens peccatis tuis . Cui rex non obtemperans, adversa quae viderat et infesta perpessus est: quae evadere et vitare potuisset, si peccata sua eleemosynis redemisseac largiter detur, hortatur dicens: Bona est orationes nostras ac ieiunia minus posse, nisi eleemosynis adiuuentur, deprecationes solas parum ad inpetrandum ualere, ni factorum et operum accessione satientur. reuelat angelus et manifestat et firmat eleemosynis
Abbreviated transcription (Latin):
placari: addidit dicens. Frange esurienti
panẽ tuũ: ⁊ egenos sine tecto induc in do¬
mum tuã: si uideris nudũ uesti:⁊ dome.¬
sticos seminis tui ñ despicies. Tunc erũpet
demporaneũ lum̃ duũ: ⁊ uestim̃ta tua ci¬
to orientur: ⁊ p̃ibit ante de iusticia: ⁊ cla¬
ritas dei circundabit te. Tunc exclamabiᷤ
⁊ ds exaudiet de: dũ adhuc loqueris. dicet
ecce assum. Remedia ꝓpiciante deo. ipsiꝰ
dei u̾bis data st̃: quid deberent facere pec¬
cantes magisteria diuina docuerunt. Ope¬
rationib iustis dño sadisfieri. miscdiȩ me¬
ritis peccata purgari: ⁊ apud salomonẽ
legimꝰ. Conclude elemosinã in corde pau¬
peris: ⁊ hec ꝓ de exorabit ab om̃i malo.
E iterũ. Qui obturat aurem ne audiat
imbecillũ: ⁊ ipse inuocabit dm̃. ⁊ ñ erit
ñ fuerit: Qut impetrabit de diuina pie¬
tate aliqͥd in p̃cibus: qui ad p̃cem pauꝑis
ñ fuerit humanus. Quod item in psal¬

Expanded text:
placari addidit dicens: frange esurienti placari addidit dicens: frange esurienti panem tuum et egenos sine tecto induc in domum tuam. si uideris nudum, uesti et domesticos seminis tui non despicies. tunc erumpet temporaneum lumen tuum et uestimenta tua cito orientur, et praeibit ante te iustitia et claritas Dei circumdabit te. tunc exclamabis, et Deus exaudiet te. dum adhuc loqueris, dicet: ecce adsum. Remedia propitiando Deo ipsius Dei uerbis data sunt, quid deberent facere peccantes magisteria diuina docuerunt, operationibus iustis Deo satisfieri, misericordiae meritis peccata purgari. et aput Salomonem legimus: conclude eleemosynam in corde pauperis, et haec pro te exorabit ab omni maloEt iterum: Qui obturat aures ne audiat imbecillum, et ipse invocabit Deum, et non erit non fuerit, aut impetrabit de divina pietate aliquid in precibus qui ad precem pauperis non fuerit humanus. Quod item in Psal
Abbreviated transcription (Latin):
mittat. Si aut̃ nemo ẽẽ sine peccato po¬
dest.⁊ qͥsq se inculpatũ dixerit. aut suꝑbꝰ
aut stultus ẽ: quã necessaria. qͣm beni¬
gna ẽ diuina clem̃tia ÷ quȩ cũ sciat non
deesse sanatis quedã pꝰtmodũ uulnera:
dedit curandis denuo sanandisq uulne¬
ribus remedia salutaria. Nunqͣm de
uit ⁊ tacuit: quo minus in scͥpturis scĩs
regni celestis instruitur: facere elemosinas
iubetur. Mandat ⁊ p̃cipit ysaie ds. Ex¬
clama inqͥt in fortitudine ⁊ noli parcere:
sicut tuba exalta uocem tuam ÷ annun¬
dia plebi meȩ peccata ipsoꝵ. ⁊ domui ia¬
cob facinora eoꝵ. E cũ peccata eis sua ex¬
probrari p̃cepisset. cũq eoꝵ facinora ple¬
no indignationis impetu ꝓtulisset. dixis¬
setq eos. nec si orationib ⁊ p̃cibus ⁊ ieiu¬
mis uterentur. satisfacere ꝓ delictis posse.
nec si in cilicio ⁊ cinere uoluerent᷑. iram
dñi posse linire: in nouissima cam̃ par.¬
te demonstrans solis elemosinis dm̃ posse

Expanded text:
est. si autem nemo esse sine peccato potest et quisque se inculpatum dixerit aut superbus aut stultus est, quam necessaria, quam benigna est diuina clementia, quae! cum sciat non deesse sanatis quaedam postmodum uulnera, dedit curandis denuo sanandisque uulneribus remedia salutaria. Numquam deuit et tacuit quominus in scripturis sanctis regni caelestis instruitur facere eleemosynas iuberetur. mandat et praecipit Esaiae Deus: exclama, inquit, in fortitudine et noli parcere. sicut tuba exalta uocem tuam, adnuntia plebi meae peccata ipsorum et domui Iacob facinora eorum. et cum peccata eis sua exprobrari praecepisset cumque eorum facinora pleno indignationis inpetu protulisset dixissetque eos nec si orationibus et precibus et ieiuniis uterentur, satisfacere pro delictis posse, nec si in cilicio et cinere uoluerentur, iram Dei posse lenire, in nouissima tamen parte demonstrans solis eleemosynis Deum posse
Abbreviated transcription (Latin):
scientiȩ uulnere esse ñ possumꝰ: medelis
spiritalib uulnera nr̃a curemꝰ. Nec qͥsqͣm
sic sibi de puro atq immacłato pect̾ore
blandiatur. ut innocentia sua fretus. me¬
dicinam ñ putet adhibendã esse uulneri.¬
bus: cũ scriptũ sit. Quis glabitur castũ
se habere cor: Aut qͥs glabitur mundũ

Expanded text:
scientiae uulnere esse non possumus medellis scientiae uulnere esse non possumus medellis spiritalibus uulnera nostra curemus. nec quisquam sic sibi de puro adque immaculato pectore blandiatur, ut innocentia sua fretus medicinam non putet adhibendam esse uulneribus, cum scriptum sit: quis gloriabitur castum se habere cor aut quis gloriabitur mun
Abbreviated transcription (Latin):
cũ denotarentur discipuli eius. qͦd ederent
nec pͥus manꝰ lauissent. respondit ⁊ dix̃:
qui fecit qͦd est intus. fecit ⁊ quod foris
est. uerũ date elemosinã. ⁊ ecce uob̃ mun¬
da omĩa : docens scilicet ⁊ ostendens. non
manꝰ lauandas ẽẽ sed pectus: ⁊ sordes in¬
trinsecus potius qͣm extrinsecus detra¬
hendas. Uerũ qui purgauerit qͦd est
intus. eũ quoq id quod foris ẽ repurgas¬
se: ⁊ emundata mende. cute quoq ⁊ cor¬
pore. mundũ ẽẽ cȩpisse. Porro aut̃ mo¬
nens ⁊ ostendens. unde mundi ⁊ purga¬
ti esse possimꝰ: addidit elemosinas esse fa¬
ciendas. Misericors monet miscđiam
fieri ⁊ ⁊ quia seruare querit qͦs magno
redemit p̃cio: post grãm baptisini sordi¬
datos. docet denuo posse purgari. Agno¬
scamus itaq fr̃s dilectissim diuinȩ indul¬
gentiȩ salubre munꝰ: emundandis pur¬
gandisq peccatis nr̃is. Qui sine aliq̃ con¬

Expanded text:
cum denotarentur discipuli eius quod ederent cum denotarentur discipuli eius quod ederent nec prius manus abluissent, respondit et dixit: qui fecit quod est intus fecit et quod foris est. uerum date eleemosynam, et ecce uobis munda omnia, docens scilicet et ostendens non manus lauandas esse sed pectus et sordes intrinsecus potius quam extrinsecus detrahendas, uerum qui purgauerit quod est intus eum quoque id quod foris est repurgasse et emundata mente cute quoque et corpore mundum esse coepisse. porro autem monens et ostendens unde mundi et purgati esse possimus, addidit eleemosynas esse faciendas. misericors monet misericordiam fieri, et quia seruare quaerit quos magno redemit post gratiam baptismi sordidatos docet denuo posse purgari. Agnoscamus itaque, fratres dilectissimi, diuinae indulgentiae salubre munus et emundandis purgandisque peccatis nostis, qui sine aliquo con
Abbreviated transcription (Latin):
angustũ innocendiȩ p̃scriptione conclusi:
nec haberet qͥd fragilitatis humane infir¬
mitas atq imbecillitas faceret. nisi iterũ
pietas diuina subueniens. iusticiȩ ⁊ mĩe
lutis aꝑiret: ut sordes postmodũ quascũq
condrahimꝰ. elemosins abluamꝰ. Loquit᷑
in scͥpturis sp̃s sc̃s ⁊ dicit. Elemosinis ⁊
fide: delict̾a purgantur. Non utiq illa
delict᷑a que fuerant ante contract᷑a: nam
illa xp̃i sanguine ⁊ sc̃ificatione purgant᷑.
Item denuo dicit. Sicut aqua extinguit¬
ignem: sic elemosina extinguit peccatũ.
Hic quoq ostenditur ⁊ ꝓbatur. qͥa sicut
lauacro aquȩ salutaris gehennȩ ignis
extinguit᷑: ita elemosinis atq oꝑationib
iustis. delict᷑oꝵ flãma sopitur. Ꝙ quia
semel in baptismo remissio peocatoꝵ da¬
tur: assidua ⁊ iugis oꝑatio. baptismm dũ¬
instar imitatur. ds rursus indulgentiam
largitur. Hoc ⁊ dñs in eugłio docet. Nã

Expanded text:
angustum innocentiae praescriptione conclusi. angustum innocentiae praescriptione conclusi. nec haberet quid fragilitatis humanae infirmitas adque inbecillitas faceret, nisi iterum pietas diuina subueniens iustitiae et miserlutis aperiret, ut sordes postmodum quascumque contrahimus eleemosynis abluamus. Loquitur in scripturis Spiritus sanctus et dicit: eleemosynis et fide delicta purgantur. non utique illa delicta quae fuerant ante contracta: nam illa Christi sanguine et sanctificatione purgantur. item denuo dicit: sicut aqua ignem extinguet, sic eleemosyna extinguet peccatum. hic quoque ostenditur et probatur quia sicut lauacro aquae salutaris gehennae ignis extinguitur, ita eleemosynis adque operationibus iustis delictorum flamma sopitur. et quia semel in baptismo remissa peccatorum datur, adsidua et iugis operatio baptismi instar imitata Dei rursus indulgentiam largiatur. hoc et Dominus in euangelio docet. nam
Abbreviated transcription (Latin):
quib in salutem nrãm
dei patͥs ⁊ xp̃i larga ⁊
Copiosa dementia. ⁊ oꝑata sit ⁊ semꝑ oꝑe.¬
tur: qͦd conseruandis ac uiuificandis no¬
bis pater filiũ misit. ut reparare nos pos¬
set: qͦdq filius missus. est.⁊ esse hominis
filius uoluit. ut nos dei filios faceret: hu¬
miliauit se. ut ppłm qui pͥus iacebat eri¬
geret: uulneratus ẽ. ut uulnera nr̃a cura¬
ret: seruiuit. ut ad libertatẽ seruientes
extraheret : mori sustinuit. ut immorta¬
litatẽ mortalib exhiberet. Multa hec st̃:¬
⁊ magna diuinȩ miscđiȩ munera. Sed
adhuc qualis ꝓuidentia illa. ⁊ quanta
clementia est. quod nobis salutari ratione
ꝓspicitur : ut homini qui redemptus est
reseruando. plenius consulatur: Nam
cũ dñs adueniens sanasset illa quȩ adam
portauerat uulnera. ⁊ uenena serpentis
antiqui curasset ⁊: legem dedit sano. ⁊ p̃ce-¬
pit ne ultra iam peccaret: nequid peccan¬
ti grauius eueniret. Coartati eramus ⁊ in

Expanded text:
 in salutem nostram Dei patris et Christi larga et copiosa clementia et operata sit et semper operetur, quod conseruandis ac uiuificandis nobis pater filium misit ut reparare nos posset quodque filius missus esse et hominis filius uocari uoluit ut nos Dei filios faceret: humiliauit se ut populum qui prius iacebat erigeret, uulneratus est ut uulnera nostra curaret, seruiuit ut ad libertatem seruientes extraheret. mori sustinuit ut immortalitatem mortalibus exhiberet. multa haec sunt et magna diuinae misericordiae munera. sed adhuc qualis prouidentia illa et quanta clementia est, quod nobis salutari ratione prospicitur, ut homini qui redemptus est reseruando plenius consulatur. nam cum Dominus adueniens sanasset illa quae Adam portauerat uulnera et uenena serpentis antiqua curasset, legem dedit sano et praecepit ne ultra iam peccaret, ne quid peccanti grauius eueniret. coartati eramus et in
Abbreviated transcription (Latin):
expect̾at: parentũ. fr̃m. filioꝵ frequens
nos ⁊ copiosa turba desiderat. iam de
sua incolumitate secura: adhuc de nr̃a
salute sollicita. Ad horũ conspectũ ⁊ cõ¬
plexum uenire: qͣnta ⁊ illis ⁊ nobis in
cõmune lecicia est: Qualis hic cȩlestiũ
regnoꝵ uoluptas. sine dimore morien¬
di:⁊ cũ ȩt̃nitate iniuendi. qͣm sũma ⁊
ꝑpetua felicitas: Illic apłoꝵ głosus cho¬
rus: illic ꝓpħarũ exultantiũ numerus:
illic martyrũ innumerabilis ppłs. ob cer¬
taminis ⁊ passionis uicdoriam coronatus.
Triumphantes illic uirgines: quȩ concu¬
piscentiã carnis ⁊ corporis. condinentiȩ rõ¬
bore subegerunt. Remunerati misericor
des: qui alim̃tis ⁊ largitionib pauꝑum
iusticiȩ oꝑa fecerunt: qui dm̃ca p̃cepta
seruantes. ad cȩlestes thesauros t̃rena pa¬
trimonia tͣastulert̃. Ad hos fr̃s dilectissi¬
mi. auida cupiditate ꝓperemꝰ ÷ ut cũ his

Expanded text:
expectat, parentum, fratrum, filiorum frequens expectat, parentum, fratrum, filiorum frequens nos et copiosa turba desiderat iam de sua incolumitate secura, adhuc de nostra salute sollicita. ad horum conspectum et conplexum uenire quanta et illis et nobis in commune laetitia est, qualis illic caelestium regnorum uoluptas sine di, et cum aeterni ate vivendi quam summa et perpetua felicitas! Illic Apostolorum gloriosus chorus, illic Prophetarum exultantium numerus, illic Martyrum innumerabilis populus ob certaminis et passionis victoriam coronatus, triumphantes illic; Virgines, quae concupiscentiam carnis et corporis continentiae robore subegerunt; remunerati misericdes qui alimentis et largitionibus pauperum iustitiae opera fecerunt, qui dominica praecepta seruantes ad caelestes thesauros terrena patrimonia transtulerunt. ad hos, fratres dilectissimi, auida cupiditate properemus, ut cum his
Abbreviated transcription (Latin):
citer peteres: Mundus ecce nutat ⁊ labi¬
tur. ⁊ ruinam sui ñ iam senectute rerum
sed fine testatur: ⁊ tu ñ deo grãs agis.
Non ł gratularis. qͦd exitu maturiore sub¬
tractus. ruinis.⁊ naufragiis. ⁊ plagis im¬
minentib exuaris: Considerandũ est
fr̃s dilectissimi. ⁊ identidem cogitandum.
renunciasse nos mundo: ⁊ tanquã hospiteᷤ
⁊ ꝑegrinos hic interim degere. Ample¬
ctamur diem qͥ assignat singulos domici¬
lio suo: qui nos istinc ereptos ⁊ laqueis
scłarib exsolutos.paradyso restituit ⁊ re.¬
gno. Quis ñ peregre consticutus : ꝓperet
in patriã regredi: Quis ñ ad suos naui¬
gare festinans. uentũ ꝓsperũ cupidius op¬
taret : ut uelociter caros liceret amplecti
Fatriam nram paradysũ computemus:
parentes patͥarchas habere iam cȩpimus.
Quid ñ ꝓꝑamus ⁊ currimꝰ ⁊ ut patͥam
nrãm uidere. ut parentes salutare possi¬
mus: Magnus illic nos caroꝵ numerus

Expanded text:
cius peteres? mundus ecce nutat et labicius peteres? mundus ecce nutat et labitur et ruinam sui non iam senectute rerum sed fine testatur: et tu non Deo gratias agis, non tibi gratularis quod exitu maturiore subtractus ruinis et naufragiis et plagis imminentibus exuaris ? Considerandum est, fratres dilectissimi, et identidem cogitandum renuntiasse nos mundo et tamquam hospites et peregrinos hic interim degere. amplectamur diem qui adsignat singulos domicilio suo, qui nos istinc ereptos et laqueis saecularibus exsolutos paradiso restituit et regno. quis non peregre constitutus properet in patriam regredi? quis non ad suos nauigare festinans uentum prosperum cupidius optet, ut uelociter caros liceat amplecti? patriam nos nostram paradisum conputamus, parentes patriarchas habere iam coepimus: quid non properamus et currimus, ut patriam nostram uidere, ut parentes salutare possimus? magnus illic nos carorum numerus
Abbreviated transcription (Latin):
diłmi. mente integra. fide firma. anima¬
deuota. ⁊ uircute robusta. parati ad omnẽ
uoluntatẽ dei simꝰ: pauore mortis exclu¬
quitur cogitemꝰ. Hoc nos ostendamꝰ esse
qͦd credimus. ut neq carorũ lugeamus
excessũ: ⁊ cũ accersionis ꝓpriȩ dies uene¬
rit. incunct᷑anter ⁊ libent̾ ad dñm ipso
uocante ueniamꝰ. Quod cũ semꝑ facien¬
dũ fuerit dei seruis: nc̃ fieri multo ma-¬
gis debet. corruente iam mundo.⁊ ma¬
lorum infestandiũ turbinib obsesso: ut
qui cernimꝰ cȩpisse iam grauia. ⁊ scimus
imminere grauiora: lucrũ maximum
cõputemꝰ. si istinc uelocius recedamus.
Si in habitaculo tuo parietes uetustate
nutarent. tecta desuꝑ tremerent. domus
iam fatigata iam lassa ȩdificiis senectute
labentibus. ruinã ꝓximam minaretur:
nonne om̃i celeritate migrares: Si na¬
uigante te. turbida ⁊ ꝓcellosa tempestas
fluctibus uiolentius excitatis. p̃nuntia¬
ret futura natfragia: nonne portũ uelo¬

Expanded text:
 Mente integra, fide firma, virtute mentis robusta, parati ad omnem voluntatem Dei simus: pavore mortalitatis excluquitur, cogitemus. Hoc nos ostendamus esse, quod credimus, ut nec charorum lugeamus excessum, et cum accersionis prrit incunctanter et libenter ad Dominum ipso uocante ueniamus. Quod cum semper faciendum fuerit Dei semis, nunc fieri multo magis debet corruente iam mundo et malorum infestantium turbinibus obsesso, ut qui cernimus coepisse iam grauia et scimus inminere grauiora lucrum maximum conputemus, si istinc uelociter recedamus. si in habitaculo tuo parietes uetustate nutarent, tecta desuper tremerent, domus iam fatigata, iam lassa aedificiis senectute labentibus ruinam proximam minaretur, nonne omni celeritate migrares? si nauigante te turbida et procellosa tempestas fluctibus uiolentius excitatis praenuntiaret futura naufragia, nonne portum uelo
Abbreviated transcription (Latin):
ctͦu der: de hoc contagio scł̃i meruisse tͣns¬
ferri. Sed ⁊ ꝑ salomonẽ docet sp̃s sc̃s.
eos qui deo placent maturius istinc exi¬
mi. ⁊ citius liberari: ne dũ in isto mũdo
diutius immorantur. mundi contactib
polluantur. Raptus ẽ inqͥt. ne malicia
immutaret sensũ illius ⁊ placita enim
cere eũ de media iniquitate. Sic ⁊ in
psalinis ad dm̃ ꝓperat spiritali fide dõ
suo anima deuota: sicut scriptũ ẽ. Quã
dilectissimȩ habitationes tuȩ ds̃ uirtutũ:
desiderat ⁊ ꝓꝑat anima mea ad atria dĩ
Eius est in mundo diu uelle remanere.
quẽ mundꝰ oblectat: quẽ scłm blandiens
atq decipiens. illecebris t̃renȩ uoluptatis
inuitat. Porro cũ mundus oderit xp̃ia¬
num. qͥd amas cũ qui de odit : ⁊ ñ magis
sequeris xp̃m qui de ⁊ redemit ⁊ diligit:
Ioh̃es in epła sua clamat ⁊ loquit᷑: ⁊ ne
carnalia desideria sectantes mundũ dili¬

Expanded text:
ctu Dei, de hoc contagio saeculi meruisse transctu Dei, de hoc contagio saeculi meruisse transferi. Sed et per Salomonem docet Spiritus sanctus eos qui Deo placeant maturius istinc eximi et citius liberari, ne, dum in isto mundo diutius immorantur, mundi contactibus polluantur. Raptus est, inquit, ne malitia mutaret intellectum illius . Placita enim it ebducere eum de media iniquitate. Sic et in Psalmis ad Dominum properat spiritali fide Dsuo anima deuota, sicut scriptum est: quam dilectissimae habitationes tuae, Deus uirtutum. desiderat et properat anima mea ad atria Dei. Eius est in mundo diu uelle remanere quem mundus oblectat, quem saeculum blandiens adque decipiens inlecebris terrenae uoluptatis inuitat. porro cum mundus oderit christianum, quid amas eum qui te odit et non magis sequeris Christum qui te et redemit et diligit? Iohannes in epistula sua clamat et loquitur et ne carnalia desideria sectantes mundum dili
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ad meliora festinet: Quis ñ mutari ⁊
est. unde ⁊ dñm expect̾amꝰ iħm xp̃m. qui
tͣnsformabit corpꝰ humilitatis nr̃ȩ. confor¬
matũ corpori claritatis sue: Tales nos
illo simus. ⁊ cũ illo in ȩt̃nis sedibus atq
in regnis cçlestib gaudeamꝰ. patrẽ ꝓ nob̃
p̃catur dicens. Pater qͦs mͥ dedisti. uolo ut
ubi ego sũ. ⁊ ipsi sint mecũ: ⁊ uideant cla¬
ritatem qͣm mͥ dedisti. pͥusꝗͣ mundꝰ fieret.
Uenturus ad xp̃i sedem. ⁊ ad regnorũ cȩ¬
lestiũ claritatẽ. lugere ñ debet nec plange¬
re: s potius scdm pollicitationẽ dñi. scđm
fidem̃ ueritatis. in ꝓfectione. hac sua
⁊ tͣnslatione gaudere. Sic deniq inue¬
nimus ⁊ enoch tͣnslatũ esse: qui deo pla-¬
cuit: sicut in genesi destatur ⁊ loquitur
scͥptura diuina. E placuit enoch deo:
⁊ ñ est inuentꝰ postmodũ: quia ds̃ illũ
tͣnstulit. Hoc fuit placuisse in conspe¬

Expanded text:
non ad meliora fesnon ad meliora fesest, unde et Dominum expectamus Iesum Christum qui transformabit corpus humilitatis nostrae conformatum corpori claritatis suae. tales nos illo simus et cum illo in aeternis sedibus adque in regnis caelestibus gaudeamus patrem pro nobis precatur dicens: pater, quos mihi dedisti uolo ut ubi ego sum et ipsi sint mecum et uideant claritatem quam mihi dedisti priusquam mundus fieret. uenturus ad lestium claritatem, lugere non debet nec plangere, sed potius, secundum pollicitationem Domini, secundum fidem veri, in profectione hac sua et translatione gaudere. XXIII. Sic denique invenimus et Enoch translatum esse, qui Deo placuit, sicut in Genesi testatur et loquitur Scriptura divina: Et placuit Enoch Deo, et non est inventus postmodum, quia Deus illum transtulit . Hoc fuit placuisse in conspe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ds eos qui dormiert̃ in iħu adducet
cũ eo. Eos contstari dicit in excessu suoꝵ:
qui spem ñ habent. Qui aut̃ spe iiuimꝰ
⁊ in dm̃ credimꝰ. ⁊ xp̃m passũ esse ꝓ nobis
⁊ resurrexisse confidimꝰ. in xp̃o manentes.
ꝑ ipsũ atq in ip̃so resurgentes ⁊ qͥd aut
ipsi recedere istinc de scło nolumꝰ. aut
nr̃os recedentes quasi ꝑditos plangimus
ac dolemꝰ: ipso. xp̃o dño ⁊ deo nr̃o monen¬
te ⁊ dicente. ego sũ resur recłio. qui credit
in me licet moriatur uiuet ⁊⁊ om̃is qui
uiuit ⁊ credit in me ñ moriecur in ȩter¬
num: Si in xp̃m credimꝰ: fidem u̾bis
⁊ ꝓmissis eius habeamꝰ: ⁊ ñ morituri in
mus. leta securitate ueniamꝰ. Quod inte¬
rim morim᷑. ad immortalitatẽ de hac¬
morte tͣnsgredim᷑ ⁊ nec potest uita et̃na
succedere: nisi hinc contigerit exire. Non
est exitus iste sed tͣnsitus: ⁊ tẽporali iti¬
nere decurso. ad ȩt̾na transgressus. Quis

Expanded text:
et Deus eos qui dormierunt in Iesu adducet et Deus eos qui dormierunt in Iesu adducet cum eo. eos contristari dicit in excessu suorum qui spem non habent. qui autem spe uiuimus et in Deum credimus et Christum passum esse pro nobis et resurrper ipsum atque in ipso resurgentes, quid aut ipsi recedere istinc de saeculo nolumus, aut nostros recedentes quasi perditos plangimus ac dolemus, ipso Christo Domino et Deo nostro monente et dicente: ego sum resurrectio. qui credit in me, licet moriatur, uiuet et omnis qui uiuit et credit in me non morietur in aeternum. si in Christo credimus, fidem uerbis et promissis eius habeamus: gnaturi sumus, laeta securitate veniamus. Quod interim morimur, ad immortalitatem morte transgredimur. Nec potest vita aeterna succedere, nisi hinc contigerit exire: non est exitus iste, sed transitus, et temporali itinere decurso ad aeterna transgressus. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
sed p̃mitti recedentes: p̃cedere ũ ꝓficiscente ᷤ⁊
nauigantes solent.desiderari eos debere
ñ plangi⁊ nec accipiendas ẽe hic atras ue¬
stes. q̃n illi ibi indum̃ta alba iãsũpserint:
occasionẽ dandam ñ ẽẽ gentilib. ut nos
merito ac iure rep̃hendant. qͦd qͦs uiue.¬
re apud dm̃ dicimꝰ. ut extinctos ⁊ ꝑditos
lugeamꝰ: ⁊ fidem qͣm sermone ⁊ uoce de¬
promimꝰ cordis ⁊ pectoris testimonio ñ¬
approbemꝰ. Spei nr̃e ⁊ fidei p̃uaricatores
sumꝰ : simulata. fict᷑a. fucata. uidentur eẽ
que dicimus. Nichil ꝓdest uerbis p̃fer¬
re uirtutem: ⁊ fact̾is destruere ueritatẽ.
Improbat deniq apłs paulus. ⁊ obiurgat¬
⁊ culpat: si qui contristent᷑ excessu suoꝵ.
Nolumꝰ inqͥd ignorare uos fr̃s de dormi¬
entibus: ne contristemini sicut ⁊ ceceri
qui ñ habent spem. Si eñi credimus
quia iħc mortuus ẽ ⁊ resurrex̃: auũo sic

Expanded text:
sed praemitti, recedentes praecedere, ut proficiscentes, ut sed praemitti, recedentes praecedere, ut proficiscentes, ut nauigantes solent, desiderari eos debere, non plangi nec accipiendas esse hic atras uestes, quando illi ibi indumenta alba iam sumpserint, occasionem dandam non esse gentilibus, ut nos merito ac iure reprehendant, quod quos uiuere aput Deum dicimus ut extinctos et perditos lugeamus et fidem quam sermone et uoce depromimus cordis et pectoris testimonio non probemus. spei nostrae et fidei praeuaricatores sumus, si simulata, si ficta, si fucata uidentur esse quae dicimus. nihil prodest uerbis praeferre uirtutem et factis destruere ueritatem. Inprobat denique apostolus Paulus et obiurgat et culpat, si qui contristentur excessu suorum. nolumus, inquit, ignorare uos, fratres, de dormientibus, ne contristemini sicut et ceteri qui non habent spem. si enim credimus quia Iesus mortuus est et resurrexit, sic
Abbreviated transcription (Latin):
Ad quẽ ille ñ sine quadã animi ⁊ uocis
indignatione infremuit ⁊ dixit. Paci
timetis. exire ñ uultis: qͥd faciã uob̾ e
Increpantis uox ⁊ monentis : qui de
ꝑsecutione sollicitus. de accersione secu-¬
rus. ñ consentit ad p̃sens desideriũ: sed
constilit in futurũ. Audiuit fr̃ nr̃ ⁊ col¬
lega moriturus: qͦd cȩteris diceret. Nam
qui moriturus audiuit: ad hoc audiuit.
ut diceret. Audiuit ñ sibi ille: sed nob̃.
Iam qͥd disceret iam recessurus: Didi¬
cit immo remanentibus ÷ ut dũ sacer¬
dotem qui cõmeatũ pecebat increpatũ eẽ
comꝑimꝰ: qͥd cunct̾is expediat nosceremꝰ.
Nobis quoq ipsis minimis ⁊ extremis.
quotiens reuelatũ est. quã frequent̃ atq
manifeste de dĩ dignatione p̃ceptũ est.
ut contestarer assidue. ut publice p̃dica¬
rem. fr̃s nr̃os ñ esse lugendos. accersione
dñica de scło lib̾atos. cũ sciamꝰ ñ amitti

Expanded text:
adque ille non sine quadam animi et uocis adque ille non sine quadam animi et uocis indignatione infremuit et dixit: pati timetis, exire non uultis, quid faciam uobis?> increpantis uox et monentis, qui de persecutione sollicitus, de arcessitione securus non consentit ad praesens desiderium sed consulit in futurum. audiuit frater noster et collega moriturus quod ceteris diceret. nam qui moriturus audiuit, ad hoc audiuit ut diceret: audiuit non sibi ille sed nobis. nam quid disceret iam recessurus? didicit immo remanentibus, ut dum sacerdotem qui commeatum petebat increpitum esse conperimus, quid cunctis expediat nosceremus. Nobis quoque ipsis minimis et extremis quotiens reuelatum est, quam frequenter adque manifeste de Dei dignatione praeceptum est, ut contestarer adsidue, ut publice praedicarem fratres nostros non esse lugendos arcessitione dominica de saeculo liberatos, cum sciamus non amitti
Abbreviated transcription (Latin):
tis: ⁊ uolumꝰ ab eo p̃miis celestib hono¬
rari. ad quẽ uenimus inuiti. Quid g
oramꝰ ⁊ petimus. ut adueniat regnum
celoꝵ: si captiuitas t̾rena delect̾at: Qo
p̃cibus frequent̃ iteratis. rogamꝰ ⁊ posci¬
mus ut acceleret dies regni ⁊ si maiora de¬
sideria ⁊ uoda potiora sunt seruire istic
diabolo. qͣm regnare cũ xp̃o: Deniq
ut manifestius diuine ꝓuidentiȩ indi¬
cia clarescerent. qͦd dñs p̃scius futuroꝵ.
suis consulat ad ueram salutem⁊ cũ qui¬
dam de collegis ⁊ consacerdotib nr̃is
infirmitate defessus. ⁊ de appropinqͣn¬
te morte sollicitus. cõmeatũ sibi p̃caretur:
asstitit dep̃canti ⁊ iam pene morienti iu.¬
uenis. honore ⁊ maiestate uen̾abilis.
statu celsus. ⁊ clarus aspectu: ⁊ quẽ assi¬
stentem sibi uix possi̾t humanꝰ aspectus
oculis carnalib intueri: nisi qͦd talem
uidere iam poterat de scł̃o recessurus.

Expanded text:
tis: et uolumus ab eo praemiis caelestibus honotis: et uolumus ab eo praemiis caelestibus honorari ad quem uenimus inuiti. quid ergo oramus et petimus ut adueniat regnum caelorum, si captiuitas terrena delectat? quid precibus frequenter iteratis rogamus et poscimus ut adceleret dies regni, si maiora desideria et uota potiora sunt seruire istic diabolo quam regnare cum Christo ? Denique ut manifestius diuinae prouidentiae indicia clareseerent quod Dominus praescius futurorum suis consulat ad ueram salutem, cum quidam de collegis et consacerdotibus nostris infirmitate defessus et de adpropinquante morte sollicitus commeatum sibi precaretur, adstitit deprecanti et iam paene morienti iuuenis honore et maiestate uenerabilis, statu celsus et clarus aspectu et quem adsistentem sibi uix possit humanus aspectus oculis carnalibus intueri, nisi quod talem uidere iam poterat de saeculo recessurus.
Abbreviated transcription (Latin):
aliud animo defuisse martyriũ. Qualẽ
de inuenit dñs cũ uocat: talem pariter
⁊ iudicat: qͣndo ipse destetur.⁊ dicat. Et
scient om̃s eccł̃iȩ : quia ego sũ scrutator
renis ⁊ cordis. Nec enĩ sanguinẽ nr̃m
nec ysaac. nec iacob occisi st̃: ⁊ tam̃ fidei
ac iusticiȩ meritis honorati. int̾ patͥarchaᷤᷤ
pͥmi esse meruert̃. Ad quoꝵ conunũ
congregatur: quisqͥs fidelis ⁊ iustus ⁊ lau¬
dabilis inuenitur. Meminisse debemus
uoluntatẽ nos ñ nrãm sed dei facere debe¬
re: scđm qͦd nos ds̃ cotidie iussit orare.
Quã p̃posterũ est. quãq ꝑuersũ. ut cũ
dei uoluntatem fieri postulemus ⁊ qͣndo
euocat nos ⁊ accersit de hoc mundo ds.
ñ statim uoluntatis eiꝰ imꝑio pareamꝰeᷤ
Obnitimur ⁊ reluct̾am᷑ ⁊ ⁊ ꝑuicacium
more seruoꝵ. ad conspectum dñi cũ tri¬
sticia ⁊ merore ꝑducim᷑. exeuntes istinc
necessitatis uinculo. ñ obsequio uolunta¬

Expanded text:
aliud animo defuisse martyrium. qualem aliud animo defuisse martyrium. qualem te inuenit Dominus cum uocat talem pariter et iudicat, quando ipse testetur et dicat: et scient omnes ecclesiae quia ego sum scrutator renis et cordis. nec enim sanguinem Deus nec Isaac nec Iacob occisi sunt, sed tamen fidei ac iustitiae meritis honorati inter patriarchas primi esse meruerunt : ad quorum conuiuium congregatur quisque fidelis et iustus et laudabilis inuenitur. Meminisse debemus uolxmtatem nos non nostram sed Dei facere. debere secundum quod nos Dominus cottidie iussit orare. quam praeposterum est quamque peruersum, ut cum Dei uoluntatem fieri postulemus, quando euocat nos et arcessit de hoc mundo Deus, non statim uoluntatis eius imperio pareamus! obnitimur et reluctamur et peruicacium more seruorum ad conspectum Domini cum tristitia et maerore perducimur exeuntes istinc necessitatis uinculo, non obsequio uolunta
Abbreviated transcription (Latin):
tristat : qͦd qui paratus ad confessionẽ fue¬
ram.⁊ ad dolerantiã passionis dodo me cor¬
de ⁊ plena uirtute deuoueram: martyrio
meo priuor. dũ morce p̃uemior. Primo
in loco ñ est in tua potestate. s in dĩ digna¬
dione martyriũ ÷ nec podes te dicere ꝑdi¬
disse. qͦd nescis an merearis acciꝑe. Tunc
deinde d̾s scrutator renis ⁊ cordis. ⁊ oc¬
cultoꝵ contẽplador ⁊cognitor:uidet de
⁊ laudat ⁊ comprobat. E qui ꝑspicit
apud de paratã fuisse uirtutẽ: reddet ꝓ
uirtute mercedem. Nunqͥd cam cũ deo
munꝰ offerret. iam ꝑemerat frc̃m: Et
tñ parricidiũ m̃te conceptũ ds̃ ꝓuidus
ande dampnauit. Ut illic cogitatio ma¬
la ⁊ ꝑniciosa conceptio. deo p̃uidente ꝓ¬
spect᷑a est: ita ⁊ in d̃i seruis apud qͦs con¬
fessio cogitatur. ⁊ martyriũ m̃de concipit᷑.
animꝰ ad bonũ deditus deo iudice corona¬
tur. Aliud est martyrio animũ deesse:

Expanded text:
tristat quod qui paratus ad confessionem fuetristat quod qui paratus ad confessionem fueram et ad tolerantiam passionis toto me corde et plena uirtute deuoueram martyrio meo priuor, dum morte praeueniorJ. primo in loco non est in tua potestate sed in Dei dignatione martyrium, nec potes te dicere perdidisse quod nescis an merearis accipere. tunc deinde Deus scrutator est renis et cordis et occultorum contemplator et cognitor, uidet et conlaudat te et conprobat et qui perspicit aput te paratam fuisse uirtutem reddit pro uirtute mercedem. numquid Cain cum Deo munus offerret iam peremerat fratrem? et tamen parricidium mente conceptum Deus prouidus ante damnauit. ut illic cogitatio mala et perniciosa conceptio Deo prouidente prospecta est, ita et in Dei seruis, aput quos confessio cogitatur et martyrium mente concipitur, animus ad bonum deditus Deo iudice coronatur. aliud est martyrio animum deesse,
Abbreviated transcription (Latin):
pestis ista ⁊ lues. que horribilis ⁊ feralis
uidetur. explorat iusticiã singuloꝵ. ⁊ m̃¬
tes humani generis examinat: an infir¬
mis seruiant sani ⁊ an ꝓpinqui cognatos
pie diligant ⁊ an misercantur seruorũ
languentiũ dñi ÷ an dep̃cantes egros ñ
deserant medici ÷ an feroces uiolentiam
suã compͥmant : an rapaces auaridiȩ fu¬
rentis insatiabilem semꝑ ardorem. uel
metu mortis extinguant ⁊ an ceruicem
flect᷑ant suꝑbi ⁊ an audaciã leniant imꝓ¬
bi ⁊ an ꝑeuntib caris. uel sic aliqͥd diui¬
herede morituri: Ut nichil aliud mor¬
talitas ista contulerit ⁊ hoc xp̃ianis ⁊ cłi
seruis plurimũ presticit. qͦd martyriũ
cȩpimꝰ libenter appetere: dũ mortẽ disci¬
mus ñ timere. Exercitia sunt nob̾ ista:
ñ funera. Dant animo fortitudinis glo¬
riam: condemptu mortis p̃parant ad co¬
ronam. S fortasse aliqͥs opponat: ⁊ di¬
cat. Hoc me gͦ in p̃senti mortalitate con¬

Expanded text:
pestis ista et lues quae horribilis et feralis pestis ista et lues quae horribilis et feralis uidetur explorat iustitiam singulorum et mentes humani generis examinat, an infirmis seruiant sani, an propinqui cognatos pie diligant, an misereantur seruorum languentium domini, an deprecantes aegros non deserant medici, an feroces uiolentiam suam conprimant, an rapaces auaritiae furentis insatiabilem semper ardorem uel metu mortis extinguant, an ceruicem flectant superbi, an audaciam leniant inprobi, an pereuntibus caris uel sic aliquid diuiherede morituri. ut nihil aliud mortalitas ista contulerit , hoc christianis et Dei seruis plurimum praestitit quod martyrium coepimus libenter adpetere, dum mortem discimus non timere. exercitia sunt nobis ista, non funera: dant animo fortitudinis gloriam, contemptu mortis praeparant ad coronam. Sed fortasse aliquis opponat et dicat: choc me ergo in praesenti mortalitate con
Abbreviated transcription (Latin):
rium iusti uocant᷑: ad suppliciũ rapiun¬
tur iniusti. Datur uelocius cutela fiden
sumus fr̃s diłmi ad beneficia diuina: nec
qͥd nobis conferatur agnoscimꝰ. Excedunt
ecce in pace tutȩ cũ gła sua uirgines: ue¬
mientis andixp̃i minas ⁊ corruptelas ⁊
lupanaria ñ tim̃tes. Pueri ꝑiculũ lubri¬
& etatis euadunt: ad continentiȩ atq in¬
nocentiȩ p̃miũ felicit̃ ueniunt. Torm̃ta
iam ñ timet delicata matͦna: mecũ ꝑsecu¬
donis. ⁊ manꝰ cruciatusq carnificis. mori¬
endi celeritate lucrata. Pauore mortalita¬
tis ⁊ tẽporis aocenduntur depidi ⁊ constͥn¬
guntur remissi: excitantur ignaui. De¬
sertores cõpelluntur ut redeant: gentiles
coguntur ut credant. Uetus fideliũ ppłs
ad quiedem uocatur ⁊ ad aciem recens⁊
copiosus exercitus robore fortiore colligit᷑:
pugnaturꝰ sine mecu mortis cũ p̃liũ uene¬
rit: qͥ ad militiam tẽpore mortalitatis

Expanded text:
rium iusti uocantur, ad supplicium rapiunrium iusti uocantur, ad supplicium rapiuntur iniusti: datur uelocius tutela fidentsumus, fratres dilectissimi, ad beneficia diuina nec quid nobis conferatur agnoscimus. excedunt ecce in pace tutae cum gloria sua uirgines uenientes antichristi minas et corruptelas et lupanaria non timentes. pueri periculum lubricae aetatis euadunt, ad continentiae adque innocentiae praemium feliciter ueniunt. tormenta iam non timet delicata matrona metum persecutionis et manus cruciatusque carnificis moriendi celeritate lucrata. pauore mortalitatis et temporis accenduntur trepidi, constringuntur remissi, excitantur ignaui, desertores conpelluntur ut redeant, gentiles coguntur ut credant, uetus fidelium populus ad quietem uocatur, ad aciem recens et copiosus exercitus robore fortiore colligitur pugnaturus sine metu mortis, cum proelium uenerit, qui ad militiam tempore mortalitatis
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd dũ nrãm fidem firmit̾ ꝓmimꝰ. ⁊ labo¬
re dolerato ad xp̃m ꝑ angustã xp̃i uiam
ꝑgimꝰ. p̃miũ uiȩ eius ⁊ fidei. ipso iudican¬
te capiamꝰ. Mori plane timeat: s qͥ ex
aqua ⁊ sp̃u ñ renatꝰ. gehennȩ ignib man¬
eipatur. Mori timeat: qui ñ xp̃i cruce
⁊passione censetur. Mori timeat: qui ad
scdam morcẽ de hac morde tͣnsibit. Mori
timeat: quẽ a scło recedentẽ. ꝑhennibus
penis ȩc̃na flãma torquebit. Mori time¬
at: cui hoc mora longiore confertur. ut
cruciatus eiꝰ ⁊ gemitus interim differan¬
tur Multi ex nris in hac mortalitate
moriunt᷑: hoc est multi ex nr̃is de scło
libantur. Mortalitas ista iudeis.⁊ genti¬
libus.⁊ xp̃i hostib pestis est: dei seruis
salutaris excessus ẽ. Hoc qͦd sine ullo
discrimine generis humani cũ imustis
moriunt᷑ ⁊ iusti: ñ est qͦd pucetis malis
⁊ bonis interitũ ẽẽ cõmunẽ. Ad refrige¬

Expanded text:
quod dum nostram fidem firmiter promimus et laboquod dum nostram fidem firmiter promimus et labore tolerato ad Christum per angustam Christi uiam pergimus, praemium uiae eius et fidei ipso iudicante capiamus. mori plane timeat, sed qui ex aqua et spiritu non renatus gehennae ignibus mancipatur. mori timeat qui non Christi cruce et passione censetur. mori timeat qui ad secundam mortem de hac morte transibit. mori timeat quem de saeculo recedentem perennibus poenis aeterna flamma torquebit. mori timeat cui hoc mora longiore confertur, ut cruciatus eius et gemitus interim differatur. Multi ex nostris in hac mortalitate moriuntur, hoc est multi ex nostris de saeculo liberantur. mortalitas ista Iudaeis et gentibus et Christi hostibus pestis est, Dei seruis salutaris excessus est. hoc quod sine ullo discrimine generis humani cum iniustis. moriuntur et iusti, non est quod putetis malis et bonis interitum esse communem. ad refrige
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ nesciunt: qͦd illi in aduersis querun¬
tur ⁊ murmurant ⁊ nos aduersa ñ auo¬
cant a uirtutis ⁊ fidei ueritate: s comp¬
bant in dolore. Hoc qͦd nunc corporis
tures solutus in fluxũ uent̃ euiscerat:
qͦd in fauciũ uulnera conceptꝰ medullitꝰ
ignis exestuat ÷ quod assiduo uomitu in¬
testina quatiuntur⁊ qͦd oculi ui sangui¬
nis inardescunt : quod quorundã uel
pedes. uł aliquȩ mẽbroꝵ partes conta¬
gio morbidȩ putredinis amputantur:
quod ꝑ iacturas ⁊ dãna corpoꝵ ꝓrũpende
languore. uel debilitat᷑ incessus. uł auditꝰ
obstruit᷑. uł cecatur aspectus: ad docum̃tũ
ꝓficit fidei. Contra dot impetꝰ uastitatis
⁊ mortis. inconcussis animi uirtutibus
congredi. qͣnta pectoris magnitudo est:
⁊ qͣnta sublimitas int̾ ruinas humani ge¬
neris stare rectũ ⁊ nec cũ eis quib spes in
dm̃ nulla ẽ: iacere ꝓstratũ: Gratulari
magis debes. ⁊ tẽporis munꝰ amplecti:

Expanded text:
Deum nesciunt, quod illi in aduersis querunDeum nesciunt, quod illi in aduersis queruntur et murmurant, nos aduersa non auocant a uirtutis et fidei ueritate, sed conprobant in dolore. Hoc quod nunc corporis uires solutus in fluxum uenter euiscerat, quod in faucium uulnera conceptus medullitus ignis exaestuat, quod adsiduo uomitu intestina quatiuntur, quod oculi ui sanguinis inardescunt, quod quorundam uel pedes uel aliquae membrorum partes contagio morbidae putredinis amputantur, quod per iacturas et damna corporum prorumpente languore uel debilitatur incessus uel auditus obstruitur uel caecatur aspectus, ad documentum proficit fidei. contra tot inpetus uastitatis et mortis inconcussis animi uirtutibus congredi quanta pectoris magnitudo est, quanta sublimitas in ruinis humani generis stare rectum nec cum eis quibus spes in Deum nulla est iacere prostratum et gratulari magis et temporis munus amplecti,
Abbreviated transcription (Latin):
E nauis quȩ forti compage solidata ẽ:
pulsatur fluctib nec foratur. Et q̃n area
fruges terit. uendos grana fortia ⁊ robusta
contempnunt: manes palcȩ flatu portan¬
de rapiunt᷑. Sic ⁊ apl̃s paulus. post nau¬
fragia. pꝰt flagella. pꝰt carnis ⁊ corporis
multa ⁊ grauia torm̃ta. ñ uexari s em̃da¬
ri se dixit adu̾sis: ut dũ grauiꝰ affligitur.
uerius ꝓbaretur. Datus est mͥ inqͥt stimu¬
lus carnis meȩ angłs sathanȩ: qui me
colafizet ut ñ extollar. Propt̾ qͦd der dñm
rogaui ut discederet a me: ⁊ dixit michil.
Sufficit tͥ grã mea: nã uirtus in infirmi¬
tate ꝑficitur. Quando gͦ infirmitas ⁊
imbecillitas. ⁊ uastitas aliqua grassat᷑.
tunc uirtus nr̃a ꝑficitur ÷ tunc fides si
demptata ꝑstiterit. coronatur: sicut scͥp¬
tum ẽ. Uasa figuli ꝓbat fornax: ⁊ ho¬
mines iustos demptatio tribuladionis.
Hoc deniq int̾ nos ⁊ çeteros inderest qͥ

Expanded text:
et nauis quae forti conpage solidata est et nauis quae forti conpage solidata est pulsatur fluctibus nec foratur, et quando area fruges terit, uentos grana fortia et robusta contemnunt inanes paleae flatu portante rapiuntur. Sic et apostolus Paulus post naufragia, post flagella, post carnis et corporis multa et grauia tormenta non uexari sed emendari se dicit aduersis, ut dum grauius adfligitur uerius probaretur. datus est mihi, inquit, stimulus carnis meae, angelus satanae qui me colafizet ut non extollar. propter quod ter Dominum rogaui ut discederet a me, et dixit mihi: sufficit tibi gratia mea. uirtus enim in infirmitate perficitur. quando ergo infirmitas et inbecillitas et uastitas aliqua grassatur, tunc uirtus nostra perficitur, tunc fides si temptata perstiterit coronatur, sicut scriptum est: uasa figuli probat fornax et homines iustos temptatio tribulationis. hoc denique inter nos et ceteros interest qui
Abbreviated transcription (Latin):
parricidiũ recusauit. Qui filiũ ñ potes
lege ⁊ sorte mortalitatis amittere: qͥd
faceres si filiũ iubereris occidere: Ad
omnia tolerantiã te paratũ facere timor
dei ⁊ fides debet. Sit licet rei familiariᷤ
amissio ⁊ sit de infestantib morbis assi¬
dua mẽbroꝵ ⁊ cruenta uexatio ⁊ sit de
uxore. de liberis. de excedentib caris fu¬
nebris ⁊ tristis auulsio ⁊ ñ sint tͥ offen¬
dicula ista s p̃lia. nec debilitent aut
frangant. xp̃iani fidem. sed potius osten¬
dant in colluct᷑atione uirtutẽ: cũ con-¬
tempnenda sit om̃is iniuria maloꝵ
p̃sendiũ. fiducia futuroꝵ bonoꝵ. Hisi
p̃cesserit pugna: ñ podest ẽẽ uictoria.
Cum fuerit in pugnȩ congressione ui-¬
ctoria: tunc datur uincentib ⁊ corona.
Gubernator in tempestate dinoscitur:
in acie miles ꝓbatur. Delicata iact᷑atio ẽ:
ꝓbatio ẽ ueritatis. Arbor quȩ alta radice
fundata ẽ: uentis inc̃obentib ñ mouetur.

Expanded text:
parricidium recusavit . Qui filium non potes parricidium recusavit . Qui filium non potes lege et sorte mortalitatis amittere, quid faceres si filium jubereris occidere? Ad omnia te paratum facere timor Dei et fides debet. sit licet rei familiaris amissio, sit de infestantibus morbis adsidua membrorum et cruenta uexatio, sit de uxore, de liberis, de excedentibus caris funebris et tristis auulsio: non sint tibi offendicula ista sed proelia, nec debilitent aut frangant christiani fidem, sed potius ostendant in conluctatione uirtutem, cum contemnenda sit omnis iniuria malorum praesentium fiducia futurorum bonorum. nisi praecesserit pugna, non potest esse uictoria, cum fuerit in pugnae congressione uictoria, tunc datur uincentibus et corona. gubernator in tempestate dinoscitur, in acie miles probatur. delicata iactatio est, probatio est ueritatis. arbor quae alta radice fundata est uentis incumbentibus non mouetur
Abbreviated transcription (Latin):
quere prandiũ tuũ. ⁊ abisti ⁊ condidisti
tuã. Ego enĩ sũ raphahel. unꝰ ex septem
angelis scĩs: qui assistimꝰ ⁊ conuersamur
ante claritatẽ dĩ. Hanc tolerantiã iusti
semꝑ habuert̃: hanc apł̃i disciplinã de
dñi lege tenuerunt. ñ musitare in adu̾sis.
s quecũq in scło accidunt. fortiter ⁊ paci¬
enter exciꝑe: cũ iudeoꝵ ppłs hinc semꝑ
offenderit. qͦd aduersus dm̃ frequentius
murmuraret: sicut destatur in numeris
dñs ds dicens. Desinat murmuratio eoꝵ
scriptũ sit: sacͥficiũ dño sp̃s contͥbulatꝰ. cor
contritũ ⁊ humiliatũ ds ñ despicit. In
⁊ famem iniciet tͥ: ut cognoscat᷑ in corde
tuo. si bene custodieris p̃cepta eiꝰ siue non.
Et iterũ. Temptat uos dñs ds ũr: ut¬
sciat si diligitis dñm dm̃ ur̃m ex toto cor¬
de ur̃o. ⁊ ex tota anima ur̃a. Sic in abra¬
ham dño placuit: qui ut placeret deo.
nec amitdere filiũ dimuit: nec gerere

Expanded text:
quere prandium tuum, et abisti et condidisti quere prandium tuum, et abisti et condidisti tuam. Ego enim sum Raphael unus ex septem Angelis sanctis qui assistimus et conversamur ante claritatem Dei . XI. Hanc tolerantiam justi semper habuerunt, hanc Apostoli disciplinam de Domini lege tenuerunt, non mussitare in adversis, sed quaecumque in saeculo accidunt fortiter et patienter accipere, cum Judaeorum populus hinc semper offenderit quod adversus Deum frequentius murmuraret, sicut testatur in Numeris Dominus Deus dicens: Desinat murmuratio eorum scriptum sit: sacrificium Deo spiritus contribulatus: cor contritum et humiliatum Deus non despicit. in et famem iniciet tibi, et cognoscetur in corde tuo si bene custodieris praecepta eius siue non, et iterum: temptat Dominus Deus usciat si diligitis Dominum Deum vestrum ex toto corde vestro et ex tota anima vestra . XII. Sic Abraham Deo placuit, qui, ut placeret Deo, nec amittere filium timuit, nec gerere
Abbreviated transcription (Latin):
mus: In his om̃ib quȩ contigerunt ei:
nichil peccauit iob labiis suis in conspe
bet dicens. Animaduertisti puerũ me¬
um iob: Non enĩ est illi similis qͥsqͣm
in t̃ris: homo sine querela. uerus dĩ cul¬
tor. & tobias post oꝑa magnifica. post
miseie suȩ multa ⁊ głosa p̃conia. cecita¬
tem luminũ passus: timens ⁊ benediceis
in adu̾sis dm̃. ꝑ ipsam corporis sui cla-¬
dem creuit ad laudem. Qũe ⁊ ipsum
uxor sua deprauare tẽptauit dicens.
Ubi sunt iusticiȩ tuȩ : Ecce quȩ pateris.
At ille circa timorẽ dei stabilis ⁊ firmus.
⁊ ad omnẽ tolerantiã passionis. fide reli¬
gionis armatꝰ: temptationi uxoris in¬
ualidȩ in dolore ñ cessit ⁊ sed magis dm̃
ipacientia maiore ꝓmeruit. Quẽ post¬
nmodũ raphael angłs collaudat ⁊ dicit.
Oꝑa dĩ reuelare ⁊ confiteri honorificũ ẽ.
& cũ tu sepelires mortuos simpliciter:
⁊ quia ñ es cunct᷑atus exurgere ⁊ reli¬

Expanded text:
mus? in his omnibus quae contigerunt ei mus? in his omnibus quae contigerunt ei nihil peccauit Iob labiis suis in conspecestimonium dicens: animaduertisti puerum meum Iob? non enim est similis illi quisquam in terris, homo sine querella, uerus Dei cultor. et Tobias post opera magnifica, post misericordiae suae multa et gloriosa praeconia caecitatem luminum passus timens et benedicens in aduersis Deum per ipsam corporis sui cladem creuit ad laudem, quem et ipsum uxor sua deprauare temptauit dicens: ubi sunt iustitiae tuae? ecce quae pateris. at ille circa timorem Dei stabilis et firmus et ad omnem tolerantiam passionis fide religionis armatus temptationi uxoris inualidae in dolore non cessit, sed magis Deum patientia maiore promeruit, quem postmodum Raphael angelus conlaudat et dicit: opera Dei reueEt cum sepelires tu mortuos simpliciter, et quia non es cunctatus exsurgere et derelin
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli impugnatione luct̾andũ. Docet
⁊ premonet scriptura diuina dicens: Fili
accedens ad seruitutẽ dñi sta ĩ sꝰticia ⁊ timore:
⁊ p̃para animã tuã ad tẽptationẽ. E ite¬
rum. In dolore sustine. ⁊ in humilitate
tua pacientiã habe: q̃m in igne ꝓbatur
rerũ damna. pꝰt pignorũ funera: uulne-¬
ribus quoq ⁊ uermib grauit̃ afflictꝰus.
ñ uict᷑us est s. ꝓbatus. Qui in ipsis con¬
flict᷑ationib ⁊ dolorib suis. pacientiam
religiose mentis ostendens: ait. Nudus
exiui de matͥs utero: nudus etiã ibo sub
t̾ram. Dñs dedit. dñs abstulit: sicut dño
uisũ est. ita ⁊ factũ est: sit nom̃ dñi bene¬
dictum. Et cũ eum uxor quoq sua com¬
pelleret. ut ui doloris impaciens aliquid
adu̾sus dm̃ querula ⁊ inuidiosa uoce lo¬
queretur: respondit ⁊ dixit. Tanquã una
ex ineptis mulierib locuta es. Si bona
excepimꝰ de manu dñi ÷ mala ñ tolerabi¬

Expanded text:
diaboli inpugnatione luctandum. docet diaboli inpugnatione luctandum. docet et praemonet scriptura diuina dicens: fili, accedens ad seruitutem Dei sta in iustitia et timore et praepara animam tuam ad temptationem, et iterum: in dolore sustine et in humilitate tua patientiam habe, quoniam in igne probatur rerum damna, post pignerum funera uulneribus quoque et uermibus grauiter adflictus non uictus est sed probatus, qui in ipsis conflictationibus et doloribus suis patientiam religiosae mentis ostendens ait: nudus exiui de matris utero, nudus etiam ibo sub terram. Dominus dedit et Dominus abstulit: sicut Domino uisum est, ita factum est. sit nomen Domini benedictum. et cum eum uxor quoque conpelleret, ut ui doloris inpatiens aliquid aduersus Deum querula et inuidiosa uoce loqueretur, respondit et dixit: tamquam una ex insipientibus mulieribus locuta es. si bona excepimus de manu Domini, mala non tolerabi