comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lenter stare gloriatur &d
tam̃ meadẽ uia. & seductus come¬
dit. & pastus inderiit: Qua inre.
qͥd subtili consideratione colligi¬
mus. quid ut ita dixeum formi¬
dando suspicam᷑: nͥ qd forsitan
apud semetipsum tacitus. cũ ꝓp̃¬
ceptis dñicis regem se contempfis¬
se głabatur. abinterna mox solidi¬
tate quassatus ẽ. & inde ei inoꝑe
culpa subripuit. unde gla incor¬
de surrexit: ut ꝓphȩ falsis uerby
deceptus disceret quia nequaqͣm
ꝓpriȩ fortitudinis fuerit. qđ regis
uerbis restitisset: Bene autẽ exeiꝰ
ore mortis sententiã accepit cuiꝰ
seductione ã uitȩ p̃cepto deuiauit:
ut inde pęnã ueraciter sumeret:
unde culpã negligenter admisiˢ¬
set. Quia gͥunumquẽq electum
suũ. quina gr̃a tunc magis eru¬
diendo custodit. cũ qͣsi ꝑcutiens
deserit: dicatur rectȩ. Apꝓpinqͣ¬
uit eorruptioni anima eiꝰ: & uita
illius. mortiferis: ut quo se suis ui¬
rib uicinũ morti ꝑ aduersa con¬
siderat: eo incunctis quȩ fortiter

Expanded text:
lenter stare gloriatur. Qutamen in eadem via et seductus comedit, et pastus interiit. Qua in re quid subtili consideratione colligimus, quid, ut ita dixerim, formidando suspicamur, nisi quod forsitan apud semetipsum tacitus pro praeceptis dominicis regem se contempsisse gloriabatur? Unde ab interna mox soliditatculpa subripuit, unde gloria in corde surrexit, ut prophetae falsi verbis deceptus disceret quia nequaquam propriae fortitudinis fuerit quod regis verbis restitisset. Bene autem ex ejus ore mortis sententiam accepit, cujus seductione a vitae praecepto deviavit, ut inde poenam veraciter sumeret, unde culpam negligenter admisisset. Quia igitur unumquemque electum suum divina gratia tunc magis erudiendo custodit, cum quasi percutiens deserit, dicatur recte: Appropinquabit corruptioni anima ejus, et vita illius mortiferis, ut quo se suis viribus vicinum morti per adversa considerat, eo in cunctis quae fortiter
Abbreviated transcription (Latin):
in distinctio¬
nem uolumi¬
num. locutionis meȩ pausatio¬
ne succedo.Ut cum legendi exordi¬
um sumit᷑ prius ipsa memoria
lectionis causa renouetur: ettan¬
to robustius surgat doctrinȩ edifi-¬
cium: qͣnto exconsideratȩ cau¬
sȩ origine. stuchiosius ponitur¬
.i. inmente fundamentũ. Beatus

Expanded text:
in distinctione voluminum locutionis meae pausatione succido, ut cum legendi exordium sumitur, prius ipsa memoriae lectionis causa renovetur, et tanto robustius surgat doctrinae aedificium, quanto ex considerata causae origine studiosius ponitur in mente fundamentum. Beatus
Abbreviated transcription (Latin):
ua despant: s tamen plerumq: ꝯ¬
tingit ut hi de quib maiorẽ fidei
fiduciã habuerunt. ipsi eiusdẽ fid̃i
hostes atrociores fiant: ut eos tẽui¬
deant cont᷑ sacra eloqͥa agere: exqͦ
se opatione crediderant. hec eadem
sacra eloquia. ad p̃dicationis grãm
restaurare. Quȩ tamen tempora. iã
nunc inchoasse ingemiscimꝰ: cum
multos intra eccłiam positos cerni¬
musqͥ aut nolunt oꝑari qđ intelli¬
gunt: aut hoc ipsũ qͦ sacrũ eloqͥũ
intelligere ac nosse contempnunt.
Auentate etenim auertentes auditũ:
ocłis: s hec cognoscere homines de¬
dignantur. Pene nullus querit sci¬
re: qd credidit. Multitudo gͦ bono¬
rum p̃cedentiũ. arcũ suũ destrui
doleat: quȩ. sacrum eloquium re¬
staurari semꝑ. ꝑstudiũ subsequen

Expanded text:
ita desperant, sed tamen plerumque cita desperant, sed tamen plerumque contingit ut hi de quibus majorem fidei fiduciam habuerant, ipsi ejusdem fidei hostes atrociores fiant, ut eos tunc videant contra sacra eloquia agere, ex quorum se operatione crediderant haec eadem sacra eloquia ad praedicationis gratiam restaurare. Quae tamen tempora jam nunc inchoasse ingemiscimus, cum multos intra Ecclesiam positos cernimus, qui aut nolunt operari quod intelligunt, aut hoc ipsum quoque sacrum eloquium intelligere ac nosse contemnunt. A veritate etenim avertentes auditum, oculis, sed haec cognoscere homines dedignantur. Pene nullus quaerit scire quod credidit. Multitudo ergo bonorum praecedentium arcum suum destrui doleat, quae sacrum eloquium restaurari semper per studium subsequen
Abbreviated transcription (Latin):
bile solũmꝰ scire s facẽ. Habet qͥrpe.
eloqͥum nouit᷑ s fcd̾m illud uiue¬
contempnit. Et doctus ẽẽ adbella
ia ñualet: qͥ spiritalẽ quẽ habet gla¬
dium minimȩ exercet.Nlã resistere
temptationib omnino ñ sufficit:
qͥhunc uerbi di tenere glacdũ. male
uiuendo postponit. Scã itaq eccłia.
quȩ subsequenti ꝑsecutione depri¬
init᷑ maloꝵ habundantiã. et bonoꝵ
mopiã pensans: beati iob uocib
dampna sua p̃nuntiet dicens. Dice¬
bamq Innidulo meo moriar: et sic̃
palma. multiplicabo dies. Radix
mea aꝑta ẽ secꝰ aqͣs: & ros morabit᷑
inmessione mea Gla mea semꝑ in¬
nouabit᷑ etarcꝰ m̃s inmanu mea in¬
staurabitur. Quȩ uidelicet cuncta¬
considerans: nequaqͣm spe cassa fal¬
lebat᷑ Nã ꝑfecti quiq. multos nunc
er conspiciunt auditores: s pensat̃
ꝓculdubio. qđ emergente pcussio¬
nis articulo. ex his pleriq hostes il
liuis fiunt: qͥ ẽẽ pacis tempore eius
ciues uidentur. Non autẽ de omĩb

Expanded text:
bile solummodo scire, sed facere. Habet quippe, eloquium novit, sed secundum illud vivere negligit. Et doctus esse ad bella jam non valet, qui spiritalem quem habet gladium minime exercet. Nam resistere tentationibus omnino non sufficit, qui hunc verbi Dei tenere gladium male vivendo postponit. Sancta itaque Ecclesia, quae subsequenti persecutione deprimitur, malorum abundantiam et bonorum inopiam pensans, beati Job vocibus damna sua praenuntiet, dicens: Dicebamque: In nidulo palma multiplicabo dies. Radix mea aperta est secus aquas, et ros morabitur in messione mea. Gloria mea semper innovabitur, et arcus meus in manu mea instaurabitur. Qui meconsiderans, nequaquam spe cassa fallebatur. Nam perfecti quique multos nunc ejus conspiciunt adjutores, sed pensant procul dubio quod emergente persecutionis articulo, ex his plerique hnt, qui esse pacis tempore ejus cives videntur. Non autem de omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
uolasse: firis genib orabat: dicens.
Dñe. ne statuas illis hoc peccatum.
Quid gͦ huic qui dii & parua &
magna narrauerat: nͥ iam suȩ cy¬
tharȩ atq organi cantus silebat:
Atq adluctum uersa fuerant: quia
eos quos p̃dicando ñ traxerat: a¬
mando flebat. Qđ iimirum co¬
tidie sc̃a ȩccłia agere ñ desistit:
quȩ p̃dicationis uerbũ. pene u̾q
contieuisse iam conspicit. Alii
nanq: loqui dissimulant: alii. rec¬
ca audire contempnunt. Sz elec¬
dorum mens. dũ tacere cantum
p̃dicationis conspicit: gemens
acta. cito adfletus redit. Dicat gͦ.
Uersa ẽ inluctum cythara mea:
organum meũ. inuocẽ flendum:
quia electus quisq qͦ sc̃ȩ p̃dieatio¬
nis uox siluit: dampna ȩccłiȩ gra¬
uius plangit. Huc usq beatus iõb
descripsit mala quȩ ꝑtulit: hoc u̾
ex loco incipit narrare subtilius bo¬
na. quȩ fȩcit. S doloris uerba hysto¬
rica atq allegorica expositione
transcurrimus: uirtutum uͦ oꝑa.

Expanded text:
e, fixis genibus orabat, dicens: Domine Jesu, ne statuas illic hoc peccatum . Quid ergo buic, qui diu et parva et magna narraverat, nisi jam suae citharae atque organi cantus silebat atque in luctum versa fuerant, quia eos quos praedicando non traxerat, amando flebat? Quod nimirum quotidie sancta Ecclesia agere non desistit, quae praedicationis verbum pene ubique conticuisse jam conspicit. Alii namque loqui dissimulant, alii recta audire contemnunt. Sed electorum mens dum tacere cantum praedicationis conspicit, gemens ac tacita ad fletus redit. Dicat ergo: Versa est in luctum cithara mea, et organum meum in vocem flentium, quia electus quisque quo sanctae praedicationis vox siluit, eo damna Ecclesiae gravius plangit. Hucusque beatus Job descripsit mala quae pertulit, hoc vero ex loco incipit narrare subtilius bona quae fecit. Sed doloris verba historica atque allegorica expositione transcurrimus, virtutum vero opera
Abbreviated transcription (Latin):
tharȩ. palios uͦ more organi magna
& sonora p̃dieabam: s nc̃ mluctũ
cythara. & organum uersũ ẽ: quia
dũme contempni conspicio: eos
qui p̃dcationis canticũ ñ auhuĩ.
deploro. Hȩc ꝑquosdam scã ȩccłia
infine factura ẽ: hȩc ꝑquosdã in
siuis iam exordiis fec̃. Martyr qͥp¬

Expanded text:
tharae, per alios vero more organi magna et sonora praedicabam. Sed nunc, in luctu cithara et organum versum est, quia, dum me contemni conspicio, eos qui praedicationis cantum non audiunt deploro. Haec per quosdam sancta Ecclesia in fine factura est: haec per quosdam in suis jam exordiis fecit. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
heretcoꝵ tenent spẽm: qui ut se¬
peiam diximus. d̾m dũ defendere
nituntur. offendunt. Sc̃s gͦ uir. ꝑ
uulnera et uerba. sic loquitur sua:.
tia transcendat: nonnunqͣm uͦ. sic
dep̃sentib disserat: ut de futuro con
ticescat. Cognita itaq discretionis
huiꝰ custodia. cũ immutatione uo¬
cis illi. nr̃a qͦ intelligentia alt̾net:
ut tanto uerius ey sensib congruat:
qͣnto se. & cum eius uocib immiitat.
Uerbis itaq p̃cedentib. sc̃s uir ꝑdiser¬
cas prudentiȩ arte sententias. iniqͥ
cuiussibet eulpas ꝓtulit: et qͣm sit
dampnanda eiꝰ actio. expressit. De
gnum infructuosum. Inrecordatio¬
ne enim conditoris ñ reducit᷑: quisq
usq ad finẽ uitȩ uitiis subiugatuꝵ.
Nam si hunc suꝑni respectus memo¬
na tangeret ꝓculdubio abiniqui¬
tate reuocaret : Eius quippe merita
exigunt: ut funditus abauctoris
recordatione deleatur. Sciendũ uͦ:
qd̃ recordari ds nequaqͣm ꝓpriȩ d̃r
Qui enĩ obliuisci ñ potest: quo pac̾to

Expanded text:
tenent, qui, ut saepe jam diximus, Deum dum defendere nituntur, offendunt. Sanctus ergo vir per vulnera et verba sic loquatur sua, utia transcendat; nonnunquam vero sic de praesentibus disserat, ut de futuris 534 reticescat. Cognita itaque discretionis hujus custodia, cum immutatione vocis illius nostra quoque intelligentia alternet, ut tanto verius ejus sensibus congruat, quanto se et cum ejus vocibus immutat. Verbis itaque praecedentibus setas prudentiae arctae sententias iniqui cujuslibet culpas pertulit, et quam sit damnanda ejus actio expressit de cgnum infructuosum. - In recordatione enim conditoris non reducitur, quisquis usque ad finem vitae vitiis subjugatur. Nam si hunc superni respectus memoria tangeret, procul dubio ab iniquitate revocaret. Ejus quippe merita exigunt, ut funditus ab auctoris recordatione deleatur. Sciendum vero est quod recordari Deus nequaquam proprie dicitur. Qui enim oblivisci non potest, quo pacto
Abbreviated transcription (Latin):
ria ꝑ nouum uo¬
lumen enodare
mysterium ꝙy¬
picȩ ex positio¬
nis aggredimur: oportet ut eiꝰdem
uiri. uł nomine uł passione signi¬
ficationẽ mysticã principaliter. ꝓfe¬
ramus: qͣtinus habitaculoꝵ more.
dũ suꝑscriptionem tituli. in ipso
postis fronte p̃figimus: quia curꝰ
ẽ domus agnoscitur: securiꝰ intret᷑.
Crebro autem dixisse me memini:
pe interpretatur dolens.Et qͥs alrꝰ
in hoc dolente figuratur. nͥis de
quo scriptum ẽ. uere languoreᷤᷤ nr̃os
ipse portauit. et dolores nros ipse
tulit: de quo rursum dicit᷑. liuore

Expanded text:
ria per novum volumen enodare mysterium typicae expositionis aggredimur, oportet ut ex ejusdem viri vel nomine, vel passione significationem mysticam principaliter proferamus, quatenus habitaculorum more, dum superscriptionem tituli in ipsa postis fronte praefigimus, quia cujus est domus agnoscitur, securius intretur. Crebro autem dixisse me memini qin interpretatur dolens. Et quis alius in hoc dolente figuratur, nisi is de quo scriptum est: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit ? De quo rurs
Abbreviated transcription (Latin):
fiduciã habuerunt. ipsi eiusdẽ fid̃i
hostes atrociores fiant: ut eos tẽui¬
deant cont᷑ sacra eloqͥa agere: exqͦ
se opatione crediderant. hec eadem
sacra eloquia. ad p̃dicationis grãm
restaurare. Quȩ tamen tempora. iã
nunc inchoasse ingemiscimꝰ: cum
multos intra eccłiam positos cerni¬
musqͥ aut nolunt oꝑari qđ intelli¬
gunt: aut hoc ipsũ qͦ sacrũ eloqͥũ
intelligere ac nosse contempnunt.
Auentate etenim auertentes auditũ:
ocłis: s hec cognoscere homines de¬
dignantur. Pene nullus querit sci¬
re: qd credidit. Multitudo gͦ bono¬
rum p̃cedentiũ. arcũ suũ destrui
doleat: quȩ. sacrum eloquium re¬
staurari semꝑ. ꝑstudiũ subsequen

Expanded text:
fiduciam habuerant, ipsi ejusdem fidei fiduciam habuerant, ipsi ejusdem fidei hostes atrociores fiant, ut eos tunc videant contra sacra eloquia agere, ex quorum se operatione crediderant haec eadem sacra eloquia ad praedicationis gratiam restaurare. Quae tamen tempora jam nunc inchoasse ingemiscimus, cum multos intra Ecclesiam positos cernimus, qui aut nolunt operari quod intelligunt, aut hoc ipsum quoque sacrum eloquium intelligere ac nosse contemnunt. A veritate etenim avertentes auditum, oculis, sed haec cognoscere homines dedignantur. Pene nullus quaerit scire quod credidit. Multitudo ergo bonorum praecedentium arcum suum destrui doleat, quae sacrum eloquium restaurari semper per studium subsequen
Abbreviated transcription (Latin):
bile solũmꝰ scire s facẽ. Habet qͥrpe.
eloqͥum nouit᷑ s fcd̾m illud uiue¬
contempnit. Et doctus ẽẽ adbella
ia ñualet: qͥ spiritalẽ quẽ habet gla¬
dium minimȩ exercet.Nlã resistere
temptationib omnino ñ sufficit:
qͥhunc uerbi di tenere glacdũ. male
uiuendo postponit. Scã itaq eccłia.
quȩ subsequenti ꝑsecutione depri¬
init᷑ maloꝵ habundantiã. et bonoꝵ
mopiã pensans: beati iob uocib
dampna sua p̃nuntiet dicens. Dice¬
bamq Innidulo meo moriar: et sic̃
nouabit᷑ etarcꝰ m̃s inmanu mea in¬
staurabitur. Quȩ uidelicet cuncta¬
considerans: nequaqͣm spe cassa fal¬
lebat᷑ Nã ꝑfecti quiq. multos nunc
er conspiciunt auditores: s pensat̃
ꝓculdubio. qđ emergente pcussio¬
nis articulo. ex his pleriq hostes il
liuis fiunt: qͥ ẽẽ pacis tempore eius
ciues uidentur. Non autẽ de omĩb
ua despant: s tamen plerumq: ꝯ¬
tingit ut hi de quib maiorẽ fidei

Expanded text:
bile solummodo scire, sed facere. Habet quippe, eloquium novit, sed secundum illud vivere negligit. Et doctus esse ad bella jam non valet, qui spiritalem quem habet gladium minime exercet. Nam resistere tentationibus omnino non sufficit, qui hunc verbi Dei tenere gladium male vivendo postponit. Sancta itaque Ecclesia, quae subsequenti persecutione deprimitur, malorum abundantiam et bonorum inopiam pensans, beati Job vocibus damna sua praenuntiet, dicens: Dicebamque: In nidulo novabitur, et arcus meus in manu mea instaurabitur. Qui meconsiderans, nequaquam spe cassa fallebatur. Nam perfecti quique multos nunc ejus conspiciunt adjutores, sed pensant procul dubio quod emergente persecutionis articulo, ex his plerique hnt, qui esse pacis tempore ejus cives videntur. Non autem de omnibus ita desperant, sed tamen plerumque contingit ut hi de quibus majorem fidei
Abbreviated transcription (Latin):
describunt᷑: ut
tamen iuxta nar¬
rationẽ hystori¬
cam. ꝓlata uideantur. S sepe. dict̃a
talia meadem hystorica narratione
ꝑmixta sunt: ꝑquȩ suꝑficies hysto¬
riȩ cuncta cassetur. Quȩ dũ nichil
hystoricum resonant: aliud meis
inquirere lectorẽ cogunt. his enm
dicts quȩ aꝑta credimꝰ. cũ int̾iecta
aliqua obscuriꝰ inuenimꝰ: qͣsi qui

Expanded text:
describuntur, ut tamen juxta narrationem historicam prolata videantur. Sed saepe dicta talia in eadem historica narratione permista sunt, per quae superficies historiae cuncta cassetur: quae dum nil historicum resonant, aliud in eis inquirere lectorem cogunt. His enim dictis quae aperta credimus, cum interjecta aliqua obscurius invenimus, quasi qui
Abbreviated transcription (Latin):
Ntellectus sacri eloquii. int̃textũ
& mysterium. tanta ẽ libratio¬
ne pensandus: ut utriusq par¬
tis lance moderata. hunc. neq
mmiȩ discussionis pondꝰ de¬
primat: neq rursus. torpor in¬
curiȩ uacuum relinquat. Mul
allegoriarum conceptione sũt
grauide: ut quisquis eas adso¬
lam tenere hystoriam niqtur
earum notieia ꝑsuã ineunam
priuetur. Nonnullȩ uͦ. ita eite¬
riorib preceptis inseruiunt:¬
heliu uerba ueniamꝰ: quȩ tanto gͣ¬
uiori circumspectione pensanda
sunt: qͣnto & ꝑiuuentugs auda¬
ciam. sp̃i feruentiore ꝓferuntur.

Expanded text:
ntellectus sacri eloquii inter textum et mysterium tanta est libratione pensandus, ut utriusque partis lance moderata, hunc neque nimiae discussionis pondus deprimat, neque rursus torpor incuria vacuum relinquat. Gregallegoriarum conceptione sunt gravidae, ut quisquis eas ad solam tenere historiam nititur, earum noticia per suam iniuriam privetur. Nonnullae vero ita exterioribus praeceptis inserviuntEliu verba supersunt, quae tanto graviori circumspectione pensanda sunt, quanto per juventutis audaciam spiritu ferventiore proferuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
edificationẽ ex do habemꝰ domũ ñ manufactam.
et̾nam in celis. Qi timet dñm nicħ trepidabit: &
ñ pauebit. q̃m ipse ẽ spes eiꝰ. Qͥ enim timet ee spẽ
ĩillo ht̃. qͦmͦ hostium minas ⁊ ꝑsecutiones horret:
Unde ⁊ petrꝰ apłs hortat᷑ dicens. Timorẽ autẽ eors
ne timuerttis: ⁊ ñ ꝯturbemini. Dñm autem xp̃m

Expanded text:
anufactam, aeternam in coelis . « Qui timet Dominum nihil trepidabit, et non pavebit; quoniam ipse est spes ejus. » Qui enim timet et spem in illo habet, quomodo hostium minas et persecutiones horret? Unde et Petrus apostolus hortatur, dicens: « Timorem autem eorum ne timueritis, et non conturbemini. Dominum autem
Abbreviated transcription (Latin):
plius laborat̾it ad q̃rendũ: tanto minꝰ inue¬
niet. Etiã si dix̾it sapiens se nosse: ñ pot̾it in¬
uenire. Qͦs enĩ aliũ ds̃ humiliat ⁊ alium ex¬
altat: sue potestatis atq iudicii ẽ. sic̃ seq̃ntia
ꝓbant. Multi tyranni sedert in throno: ⁊ in¬
suspicabilis portatiit diadema. Multi potrn¬
tes p̃ssi st̃ ualide: & głosi tͣditist̃ ĩ manꝰ alt̾oꝵ.
Hȩc ⁊ scdm hẏstoriã intelligi posst̃: qͥa sei s
ormationem deull ad culm̃ honoris ascendunt
qͥnulliꝰ antea apud hoĩes dignitatis fuerunt.
Qecont̾rio illi qͥ potentes fuer̃t: iudicio di p̃s¬
si. ad pauꝑtatẽ ce ad despectum ꝑueniunt. Si¬
milit̃ i scđm allegoriã. popłs pͥor qͥ de paren

Expanded text:
to minus inveniet: etiam si dixerit sapiens se nosse, non poterit invenire. Quod enim alium Deus humiliat et alium exaltat, suae potestatis atque judicii est, sicut sequentia probant: « Multi tyranni sederunt in throno, et insuspicabilis portavit diadema; multi potentes oppressi sunt valide, et gloriosi traditiecundum historiam intelligi possunt, quia saepe per ordinationem Dei illi ad culmen honoris ascendunt, qui nullius antea apud homines dignitatis fuerunt, et e contrario illi, qui potentes fuerunt, judicio Dei pressi ad paupertatem et ad despectum perveniunt. Similiter et secundum allegoriam, populus p
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ suꝑiꝰ uituꝑauit. Illi enĩ ueri inimici st̃ qͦrĩ
doctͥna plena ẽ rubigine erroris.⁊ nequidȩ.
Sermo enĩ illors ut cancer serpit: ⁊ ido ñ de¬
bet eis c̾di in et̾nũ. ĩ si se humiliantes fingant
ẽẽ fideles ⁊ catholicos. Qͥbꝰ in nulla parte de¬
bemꝰ ꝯsentire. nec potestatẽ ĩ nob̃ tͥbuere. qm
significat dext̾a:. ne forte nos aloco nr̃o. hoc
ẽ a statu rect̾e fidei amoueant. Inqͥrt̾ enim
cathedram nrãm. hoc ẽ doctͥnã sua maliciã
student sub ũtere. Quꝰ qͥcũq consent. ̃
no dolore ĩ gehenna ignis cruciabtt᷑. Qͥs me¬
debit᷑ incantatori a serpente ꝑcusso. ⁊ oibꝰ qͥ ap¬
ꝓpiant bestiis. ⁊ qͥ comitat᷑ cũ turo iniqͦ. & ob¬
uolutꝰ est ĩpeccatis eiꝰ: Incantator enĩ sp̃itals.
hereticꝰ ẽ: qi doct̾oris officiũ gerit. ⁊ aĩaꝵ medi¬
cum se ẽẽ credit. D hic dũ aserpente antiqͦ ꝑ¬

Expanded text:
et superius vituperavit. Illi enim veri inimici sunt, quorum et superius vituperavit. Illi enim veri inimici sunt, quorum doctrina plena est rubigine erroris et nequitiae. « Sermo enim illorum ut cancer serpit, » et ideo non debet eis credi in aeternum, etiam si se humiliantes fingant esse fideles et catholicos: quibus in nulla parte debemus consentire, nec potestatem in nobis tribuere, quam significat dextera, ne forte nos a loco nostro, hoc est, a statu rectae fidei amoveant. Inquirunt enim cathedram nostram, hoc est doctrinam sua malitia student subvertere. Quibus quicunque consentit, aeterno dolore in gehenna ignis cruciabitur. Isebitur incantatori a serpente percusso, et omnibus qui appropiant bestiis? Et sic qui comitatur cum viro iniquo, et obvolutus est in peccatis ejus. » Incantator enim spiritalis haereticus est, quia doctoris officium gerit, et animarum medicum se esse credit; sed hic dum a serpente antiquo p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcutiat. ut ⁊ ꝑcussoserudiat. ⁊ ñ ꝑcussis occasi¬
onem boni oꝑis p̾beat: qͥs qͥs ꝑcussum despicit
occasionẽ a se uirtutis repellit. Itanto se nequꝰ
contͣ auctorem erigit: qͣnto hunc nec piũmn
salute pͥa. nec iꝰtum ĩ alieno uulnere agnosett.
Ne̾das ĩimico tuoĩ et̾nũ. Sic̃ enĩ eram̃tũ enu¬
ginat neqͥcia illiꝰ. ⁊ si humiliatꝰ uadat cͤuus.
adice animũ tuũ ⁊ custodi te ab illo. Ñstatuas
illum penes te. nec sedeat ad dext̾am tuam:
ne conu̾sꝰ stet ĩ loco tuo: ne forte conu̾s ĩ locũ
tuũ inqͥrat cathedrã tuã: ⁊ĩ nouissimo agnos
cas u̾ba mea:⁊ in sermonib meis stimuleris.
Presens gͦ capitulũ licet iuxta hystoriã de fal¬
sis amicis. hoc ẽ dolosis inimicis possit intelli¬
gi. qͥ neq̃qͣmfirmist̾ ĩ fide ⁊ dilectione qͥbus
utiq ñ debet facile c̾di. s mag̃ a talibꝰ ꝯuenit
caueri. tam̃ altiori sensu denotat hereticos qͦ

Expanded text:
cutiat, ut et percussos erudiat, et non percussis occasionem boni operis praebeat, quisquis percussum despicit, occasionem a se virtutis repellit; et tanto se nequius contra auctorem erigit, quanto hunc nec pium in salute propria, nec justum in alieno vulnere agnoscit.edas inmico tuo m aeternum: sicut euim aeramentum aeruginat nequitia illius. et si humiliatus uadat curuus, adice animum tuum et custodi ab illo. non statuas illum penes te, nec sedeat ad dexteram M tuam, ne conuersus stet in loco tuo, ne forte conuersus in locum tuam inquirat catcas verba mea, et in sermonibus meis stimuleris. » Praesens ergo capitulum licet juxta historiam de falsis amicis, hoc est, dolosis inimicis possit intelligi, qui nequaquam firmi sunt in fide et dilectione, quibus utique non debet facile credi, sed magis a talibus convenit caveri; tamen altiori sensu denotat haereticos, quos
Abbreviated transcription (Latin):
ctrinam ñ affert. nolite reciꝑe eum ĩ domũ:
nec aue ei dix̾itis. Qi enim dic̃ illi aue: cõmu¬
nicat oꝑib illiꝰ malignis. Qualis aut̃ sit he¬
retica doct᷑na: ostendit sequens sententia.
Nam duplicia mala inuenies moĩb bonis:¬
qm̃ ⁊ altissimꝰ odio ht̃ peccõres:⁊ impiis reddet
uindictã. Duplex ẽ enĩ oĩs hereticoꝵ doctͥna.
id ẽ dubia ⁊ dolosa: qm illi in expositione bo¬
narum sententiars diuinȩ legis expendunt.
ido mala cũ aliqñ uera inuiti ꝓfert̃: aliqñ uͦ
falsa ueris sponte int̾miscent. Q ita corrũpunt
atq ꝯfundt̃ omĩa: ut nicħ apd eos pene sincerũ
sit. Unde ⁊ macła lepre illor uarium colorẽ ha¬
bens: dñi manu indiget eurari. Duplicia enim
mala semꝑ ẽẽ inuenies ĩ õĩbꝰ his: qr uir duplex
aĩo scđm iacobi sententiã inconstans ẽ ĩ oĩbus

Expanded text:
t, nolite recipere eum in domum, nec Ave ei dixeritis. Qui enim dicit illi Ave, communicat operibus illius malignis » Qualis autem sit haeretica doctrina ostendit sequens sententia: « Nam duplicia mala invenies in omnieccatores, et impiis reddet vindictam. » Duplex est enim omnis haereticorum doctrina, id est, dubia et dolosa, quia illi in expositione bonarum sententiarum divinae legis expendunt, et ideo mala cum aliquando vera inviti proferunt, aliquando vero falsa veris sponte intermiscent, et ita corrumpunt atque confundunt omnia, ut nihil apud eos pene sincerum sit. Unde et macula leprae illorum varium colorem habens Domini manu indiget curari. Duplicia enim mala semper esse invenies in omnibus iis, quia vir duplex animo secundum Jacobi sententiam inconstans est in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
canibneq mittatis margaritas ur̃as ante por¬
cos. ne forte conculcent eas yedib suis. ⁊ con¬
uersi dirumpant uos. Canes enĩ ꝓ exꝑugnato¬
rib u̾itatis: porcos ꝓ contemptoribꝰ positos ñ
ferri pot̃ ePhibe panes illidari. ne ĩ ipsispoten¬
tior te sit. Non enĩ panis u̾b di misteriis cęle¬
stibꝰ plenꝰ. talibꝰ tͥbuendꝰ ẽ: ne forte ĩ blasphe¬
iniam erumpant.⁊ blasphement bonũ nom̃
qͦd inuocatũ ẽ suꝑnos. Hinc paulꝰ ad timo¬
theum scͥpsit dicens. Alexander erariꝰ multa
quẽ ⁊ tu deuita. Ualde enim restitit u̾b nr̃is.¬

Expanded text:
mittatis margaritas vestras ante porcos, ne forte conculcent eas pedibus suis, et conversi disrumpant vos . » Canes enim pro expugnatoribus veritatis, porcos pro contemptoribus positos non ferri potest. « Prohibe panes illi dari, ne in ipsis potentior te sit. » Non enim panis verbi Dei mysteriis coelestibus plenus talibus tribuendus est, ne forte in blasphemiam erumpant, et blasphement bonum nomen, quod invocatum est super nos. Hinc Paulus ad Timotheum dicens: Alexander aerarius multa que devita: valde enim restitit nostris
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ĩ bonis ꝓximi inuidens cõtstat᷑: ⁊ ĩ adu̾sitate
illiꝰ erultans lȩtat᷑. Nec ꝓspitas qͥppe amicum
ĩdicat: nec adu̾sitas inimicũ celat. Qͥa ⁊ ille
sepe ꝓsꝑitatis nr̃e reuerentia tegit᷑: & iste ex
confidentia adusitatis aꝑit᷑. Uir gͥ iustꝰ ĩ fla¬
gellis positꝰ: dicat. Qi toilit ab amico suomi¬
sericordiã timorẽ dñi derelinqͥt: qͥa nimirum
qͥ ex adu̾sitate ꝓximum despic̃ aꝑte conuicit᷑¬

Expanded text:
quia in bonis proximi invidens contristatur, et in adversitate illius exsultans laetatur. Nec prosperitas quippe amicum indicat, nec adversitas inimicum celat. Quia et ille saepe prosperitatis nostrae reverentia tegitur, et iste ex confidentia adversitatis aperitur. Vir igitur justus in flagellis positus dicat: Qui tollit ab amico suo misericordiam, timorem Domini derelinquit: quia nimirum qui ex adversitate proximum despicit, aperte convincit
Abbreviated transcription (Latin):
fructꝰ ñ capiet ex eis. Iuxta t᷑pologiam uͭ sepe
suscepta cura regiminis cor ꝑ diu̾sa diu̾b̾at:⁊
impar qͥsq inuenit᷑ ad singła: dum confus a
m̃te diuidit᷑ ad multa. Unde hic consulte ꝑsa
pientiam dr. fili. ne ĩ multis sint actꝰ tui: qr ui
delicet neq̃qm plene ĩ uniꝰcuiꝰq oꝑis ratione col¬
ligit᷑ dum mens ꝑ diu̾sa partit᷑. Cumq foras ꝑ
insolentem eurã tͣbit᷑: a timoris intimi solidita¬
te uacuat᷑. fitq ĩ ext̾ioꝵs disputatione sollicita.
& sui solum ignara. Scit multa cogitare. se nes¬
ciens: nã cũ piꝰqmnecesse ẽ se ext̾iorib implicat.
qͣsi occupata ĩ itinere obliuiscit᷑ qͦ tendebat. ita
ut abstudio sue inqͥsitionis aliena. ne ip̃sa qͥdẽ
qͣ patit᷑ damna considet:i ꝑ qͣnta delinqͣt igno¬
ret. Si enĩ secutꝰ fu̾is ñ app̃hendes:⁊ ñ effugies
si p̃curreris: Qa ñ ẽ in potestate accipientis s¬
dantis. Nam si ꝑestum auaritie incitatꝰ exar

Expanded text:
xta tropologiam vero saepe suscepta cura regiminis cor per diversa diverberat; et impar quisque invenitur ad singula, dum confusa mente dividitur ad multa. Unde hic consulte per sapientiam dicitur: « Fili, ne in multis sint actus tui: » quia videlicet, nequaquam plene in uniuscujusque operis ratione colligitur, dum mens per diversa partitur. Cumque foras per insolentem curam trahitur, a timoris intimi soliditate vacuatur, fitque in exteriorum disputatione sollicita, et sui solummodo ignara. Scit multa cogitare, se nesciens; nam cum plus quam necesse est se exterioribus implicat, quasi occupata in itinere obliviscitur quo tendebat, ita ut a studio suae inquisitionis aliena, ne ipsa quidem quae patitur damna consideret, et per quanta delinquat ignoret. « Si enim secutus fueris, non apprehendes; et non effugies, si praecurreris. » Quia non est in potestate accipientis sed
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊ alienigenã ĩ seqñtibꝰ talem nominat:
qͥa oĩno alieni st a gñatione q̃rentiũ dñm. q̃¬
rentium faciẽ di iacob: ⁊ ꝑtinent ad illamgi¬
a q̃ oĩs sanguis iꝰtoꝵs reqͥret᷑. qͥ esfusꝰ : ab untio
mundi: a sanguine abel iti usq ad sangumẽ
racharie filii barachiȩ qͥ occisꝰ ẽ int̾ templum
⁊ altare. Innocentes enĩ int̾ficiunt: ⁊ ĩ templo
di hoc ẽ lege diuina. mortẽ moliunt᷑ ministo
xp̃i. Unde seqͥt᷑. Admitte ad te alienigenam
& subu̾tet te in tͣbore: & alienabit te a tuis ꝓͥi
assensorẽ suũ ĩ confusione erroris: ⁊ alienum
tuis multa. Bñfac iusto:⁊ inuenies recbi¬
nib saluatoris. Primũ enĩ hortat᷑ ut simpliei
animo facias elemosinã: ꝙ ita solũm miscdie¬
tione exhibeant᷑. Attendite inqͥt ne iꝰticiam
urãm taciatis coram hoĩb ut ui deamin ab
eis:. id est cauete hoc anmo tenere. ut cum iuste
uiuatis. siue aliqͥd boni oꝑis faciatis. ibi bonũ

Expanded text:
Unde et alienigenam in sequentibus talem nominat, quia omnino alieni sunt a generatione quaerentium Dominum, requirentium faciem Dei Jacob, et pertinent ad illam gea omnis sanguis justorum requiretur, qui effusus est ab initio mundi, a sanguine Abel justi, usque ad sanguinem Zachariae filii Barachiae, qui occisus est inter templum et altare . » Innocentes enim interficiunt: et in templo Dei, hoc est, lege divina mortem moliuntur ministris Christi. Unde sequitur: « Admitte ad te alienigenam, et subvertet te in turbine, et abalienabit te a tuis propassensorem suum in confusione erroris, et alienumtuis. Multa benefac justo, et invenies retrinibus Salvatoris. Primum enim hortatur ut simplici animo facias eleemosynam, quia ita solummodentione exhibentur. Attendite, inquit, ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis. Id est, cavete hoc animo tenere ut cum juste vivatis, sive aliquid boni operis faciatis, ibi bonum
Abbreviated transcription (Latin):
micꝰ. ⁊ ĩ corde suo ĩsidiat᷑:⁊ fubu̾tet de ĩ foueam.¬
nocłis suis lacͥmat᷑ inimicꝰ. ⁊ si inuen̾it tp̃s ñ
satiabit᷑ sanguine. Si incurrerint tͥ mala.
diet plantas tuas: caput suũ mouebit. ⁊ plau¬
debit manuĩ. ⁊multa sustirrans. cõmutabit
sichonẽ insinuat: qͥuiana loquunt̃ ad ꝓxi¬
mum suum: labia dolosa ĩ corde & corde lo¬
quunt᷑ mala. Qi insidiant᷑ ut rapiant pauꝑ¬
em: insidiant᷑ in occultis ut int̾ficiant inno¬
centẽ. Qͥ dũ aliqͤm deceꝑint. caput mouẽt:
plaudent manu. ⁊ exultantes diet̃. Cuge
euge absorbu imꝰ eũ. Letant᷑ cũ malefec̾int.
& exultant ĩ reb pessimis. S si recordati fu¬
issent qͥd de eis sapĩa ĩ ꝓu̾biis diceret: forsi¬
tan pęnitentiã egissent. De qͥb ita scͥptũ est.
Hõ apostata uir inutilis. gͥdit᷑ ore ꝑuerso:
annuit ocłis: terit pede: digito loquitur:

Expanded text:
micmicIn oculis suis lacrymatur inimicus; et si invenerit tempus, non satiabitur sanguine. Si incurrerint mala tibidiet plantas tuas. Caput suum movebit, et plaudebit manu; et multa susurrans commutabit ionem insinuat, qui vana loquuntur ad proximum suum. Labia dolosa in corde, et loquuntur mala, qui insidiantur ut rapiant pauperem, insidiantur in occultis ut interficiant innocentem. Qui dum aliquem deceperint, caput movent, plaudunt manu et exsultantes dicunt: Euge, euge, absorbuimus eum. Laetantur cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis . Sed si recordati fuissent quid de eis Sapientia in Proverbiis diceret, forsitan poenitentiam egissent. De quibus ita scriptum est: « Homo apostata, vir inutilis graditur ore perverso; annuit oculis, terit pede, digi
Abbreviated transcription (Latin):
infatuatũ. cũ ad condiendos eybos carnes q sic¬
candas ualere desierit. nulloiã usui aptum
linium agͥcult᷑e ꝓfut᷑um qͦd uiuacib licet
gleb̾ immixtũ. ñ fȩtare semina frugũ. s extin¬
guere nat᷑alit̾ solet: Sic oĩs qͥ pꝰ agnitionẽ u̾i¬
tatis retͦ redierit. neq ipse fructũ boni oꝑis
ferre. neq alios excolere ualet: s foras mittend.
hoc ẽ ab eccłiȩ unitate secernendꝰ: qͥ enĩ appro¬
pinquat bestiis. hoc ẽ malignis sp̃itib siuie he¬
reticis. ⁊ qͥ comitat᷑ cũ uiro iniqͦ a qͦ psalmista
se dep̃cat᷑ lib̾ari.⁊ malignitate eiꝰ implicat᷑.
uix inde eruit᷑. ⁊ido necesse ẽ oĩo a societate
talium declinari. Una hora tec̃ ꝑmanebit:
si aut̃ declinau̾is ñ supportabit. Hoc ẽ ad horã:
se ueracẽ & fidelem simulat: s declinando a
semita iꝰticie. si eũ obaudieris. maliciã eiꝰ suf¬
ferre ñ ualeb. Qͥa in labiis suis indulcat ini¬

Expanded text:
infatuatum cum ad condiendos cibos carnesque siccandas valere desierit, nullo jam usui aptum ilinium agriculturae profuturum quod vivacibus licet glebis immistum non fetare semina frugum, sed exstinguere naturaliter solet. Sic hominis, qui post agnitionem veritatis retro redierit, neque ipse fructum boni operis ferre, neque alios excolere valet, sed foras mittendus, hoc est, ab Ecclesiae est unitate secernendus, ut pinquat bestiis, hoc est, malignis spiritibus, sive haereticis, et qui comitatur cum viro iniquo, a quo Psalmista se deprecatur liberari et malignitate ejus implicatur, vix inde eruitur. Et ideo necesse est omnino a societate talium declinari. « Una hora tecum permanebit; si autem declinaveris, non supportabit. » Hoc est, ad horam se veracem et fidelem simulat: sed declinando a semita justitiae si eum obaudieris, malitiam ejus sufferre non valebis. « Quia in labiis suis indulcat ini
Abbreviated transcription (Latin):
sens su conũtens: sẽꝑ ad decipiendũ paratꝰ ẽ.
Unde ⁊ sepe ĩ ilł qͥ ꝑ bona oꝑa electi ẽẽ udebant᷑.
ingerit macłam erroris sui. Abscintula una
auget᷑ ignis: ⁊ abuo dolos o augct sanguis.
Homo ũ peceator sangiun insidiat᷑. Sicut
enĩ a parua scintilla ingens incendii excitat᷑ flãm.
ita ⁊ ab umꝰ heretici malicia. multors ꝑditionis
existit causa. Peccator sangum insidiat᷑: cũ hene¬
ticꝰ uite hõiũ mortẽ ingerere molit᷑. Sanguis
enĩ ꝓuita hõis hic intelligit᷑. S qͥd inde sapĩa fa¬
cere ꝑsuadeat. uideam. Attende te inquit a

Expanded text:
sui convertens, semper ad decipiendum paratus est. Unde et saepe in illis, qui per bona opera electi esse videbantur, ingerit maculam erroris sui. « Ab scintilla una augetur ignis, et ab uno doloso augetur sanguis: homo vero peccator sanguini insidiatur. » Sicut enim a parva scintilla ingens incendii excitatur flamma, ita et ab unius haeretici malitia multorum perditionis existit causa. Peccator sanguini insidiatur, cum haereticus vitae hominum mortem ingerere molitur. Sanguis enim pro vita hominis hic intelligitur. Sed quid inde sapientia facere persuadeat, videamus. « Attende t
Abbreviated transcription (Latin):
egeno: cuiꝰ retͥbutio ẽ magna: qͥa aut hic ui¬
cissitudinẽ recipiet karitatem frat̾nã. aut
ab ipso dño in fut᷑o remun̾abit᷑. arce suꝑna.
Beati enĩ qͥ esuriunt ⁊ sitiunt iꝰticiã. qm̃ ip
elemosinã ñ dantr: qm̃ ⁊ altissimꝰ odio ht̃
peccõres: ⁊ misertꝰ ẽ pęnitentibꝰ. Grauissimũ
crim̃ ẽ ⁊ impietati deputandũ. qͦd qͥs pꝰ pecc̃i
cõmissum ñ uult peniteri. nec peccã elemo¬
sinis redimere: s addit peccã peccĩs.⁊ mala
multiplicat ĩ sceleribꝰ plurimis:⁊ desꝑans
semetipsum. nullomͦ sͥ subueniet ꝑpeniten¬

Expanded text:
egeno, cujus retributio est magna, quia aut hic vicissitudinem recipiet charitatem fraternam, aut ab ipso Domino in futuro remunerabitur arce superna. « Beati enim qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam nam non danti: quoniam et Altissimus odio habet peccatores, et misertus est poenitentibus. » Gravissimum crimen est et impietati deputandum, quod quis post peccati commissum non vult poeniteri, nec peccata eleemosynis redimere; sed addit peccata peccatis, et mala multiplicat in sceleribus plurimis; et desperans de semetipso, nullo modo sibi subveniet pe
Abbreviated transcription (Latin):
bus ido posuit. ut ostendet qͦd sepe illi qͥ se pru¬
dentes estimant. ꝑ u̾sutiã hereticoꝵ capiunt᷑.
Dic̃ enĩplenꝰ uent̃ male digestũ ꝙbũ fetide eruc̃¬
tat: ita ⁊ hereticoꝵ corda. dolos qͦs int maliciose
construunt. foras frauroulent̾ ꝓduc̃t: q̃tinꝰ qͦscũq
posst ĩ caueã erroris sui. ⁊ ĩ laq̃um neqͥtie p̃cipitẽt.

Expanded text:
eret, quod saepe illi, qui se prudentes aestimant, per versutiam haereticorum capiantur. Sicut enim plenus venter male digestum cibum fetide eructat, ita et haereticorum corda dolos, quos intus malitiose construunt, foras fraudulenter producunt, quatenus quoscunque possunt in caveam erroris sui et in laqueum nequitiae praecipitent.
Abbreviated transcription (Latin):
um iliiꝰ. Semꝑ debet hõ eẽ suspectꝰ. ⁊ souicitꝰ de
statusalutis sue. & timore dĩ cõpͥmere tumorẽ
m̃tis. ne in ꝓsꝑis eletiet᷑ ⁊ spe miscdie dei angu¬
stiam animi sui subleuare. ne ĩ tͥbulatione de¬
ficiat: qm facile ẽ apd dm̃ humilem exalta¬
re. ⁊ suꝑbum humiliare. Infine enĩ hoĩs. tẽ
manifestabit᷑ qͣli m̃te qͥs hic uixerit.⁊ cuiꝰ
sit meriti: qr filiꝰ hõĩs uenturꝰ ẽ in gła patͥs

Expanded text:
icitus de statu salutis suae, et timore Dei comprimere tumorem mentis, ne in prosperis elevetur; et spe misericordiae Dei angustiam animi sui sublevare, ne in tribulatione deficiat: quoniam facile est apud Deum humilem exaltare et superbum humiliare. In fine enim hominis tunc manifestabitur quali mente quis hic vixerit, et cujus sit meriti: quia « Filius hominis venturus est in gloria Patris
Abbreviated transcription (Latin):
dinreqͥrt̃. subseqͥt᷑. Inqͥrentes autem dñm: ñ defici¬
ent õibono. Qͥa nullo bono deficiunt: qͥ sp̃itali
repꝑimꝰ. Nnꝰ ẽ qͥ q̃rit᷑: s ĩ qͦ oĩa continent᷑. Olucrũ
tmrabile: o compendiũ singlare. Cur nos ꝑch
uersa fatigemꝰ: Ad ipsum gͦ unanimit festinem
pꝰ quẽ cuncta bona ult᷑ ñ q̃rimꝰ s tenem̾. siẽ apł̃¬

Expanded text:
? Subsequitur, inquirentes autem Dominum non deficient omni bono, quia nullo bono deficiunt qui spiritalireperimus. Unus est qui quaeritur, sed in quo omnia continentur. O lucrum mirabile, o compendium singulare! Cur nos per diversa fatigemus? Ad ipsum ergo unanimiter festinemus, post quem cuncta bona ultra non quaerimus, sed tenemus, sicut Ap
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ finẽ uite: tc̃ iã laude dignꝰ ⁊ ab oĩbꝰ ẽ p̃dicandus:
qm̃ ĩ filus uir agnoscit᷑: hoc ẽ ex bonis act̾ibus
hõis. meritum illiꝰ ꝓbat᷑. Non omnẽ hoĩem indu¬
cas ĩ domũ tuã. multȩ enĩ insidiȩ sunt dolosi.
Licet hec sententia tͦpologice ãmoneat ne simꝰ
incauti ⁊ inꝓuidi erga ignotos ⁊ alienos. qͥa sepe
simulata species fallit innocentes: t̃n altiore
sensu societatẽ ꝓhibet hereticoꝵ: ne eis cũ aliqͥd
ĩ sermonibꝰ suis aut actib ueri ⁊ boni assimula¬
uerint cito assensum p̃beamꝰ᷑: s iuxta apłm qͥ

Expanded text:
ad finem vitae, tunc jam laude dignus et ab omnibus est praedicandus, ad finem vitae, tunc jam laude dignus et ab omnibus est praedicandus, quoniam in filiis vir agnoscitur, hoc est, ex bonis actibus hominis meritum illius probatur. « Non omnem hominem inducas in domum tuam, multae enin insidiae sunt dolosi. » Licet haec sententia tropologice admoneat ne simus incauti et improvidi erga ignotos et alienos, quia saepe simulata species fallit innocentes, tamen altiore sensu societatem prohibet haereticorum, ne eis cum aliquid in sermonibus suis aut actibus veri et boni assimulaverint, cito assensum praebeamus; sed juxta Apostolum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbulatione. q̃ subito ueniens totũ luxum
p̃t̾iti tp̃ris dissoluit: ut ẽ illud u̾bi gr̃a. cum
febͥs ualida uił pauꝑtas gͣndis arripu̾int hoĩem.
omne tp̃s qͦd in sanitate & deliciis antea cõsti¬
mebat in obliuionẽ tͣdit:⁊ sola miseria uł egͥ¬
tudo occupatum illum tenet: nec iã aliud cogi¬
tare ꝑmittit. Uł si aliqñ ei in cruciatu constitu¬
to qͥddam pͥstine felicitatis in memoriam uene¬
rit: neqͣqͣm illi refrigeriũ p̃stat. s penã accu¬
mulat. Ante mortẽ ñ latides hoĩem quẽquã:
qm̃ ĩ filiis suis agnoscit᷑ uir. Nimis absurdum
ẽ militẽ adhuc ĩ agone consistentẽ qͣsi iã uicto¬
rem laudare cum incertum sit utrum hostem
uincat. aut ab eo uincat᷑. s ꝑact̾o bello. iã con¬
digna palma conseqͥt᷑ tumphantẽ. Ita ⁊ incer¬
tum ẽ cũ uidimꝰ quemlibet b̃n agentẽ. ⁊ t̾de ui¬
uentem: utrum in eousq in finem ꝑseueret anñ.
Si autem ĩ rect̾a fide & bonis oꝑibꝰ ꝑscuerau̾it usq

Expanded text:
eniens totum luxum praeteriti temporis dissolvit, ut est illud verbi gratia, cum febris valida, vel paupertas grandis arripuerint hominem, omne tempus quod in sanitate et deliciis antea consumebat, in oblivionem tradit, et sola miseria vel aegritudo occupatum illum tenet, nec jam aliud cogitare permittit; vel si aliquando ei in cruciatu constituto quiddam pristinae felicitatis in memoriam venerit, nequaquam illi refrigerium praestat, sed poenam accumulat. « Ante mortem non laudes hominem quemquam, quoniam in filiis suis agnoscitur vir. » Nimis absurdum est militem adhuc in agone consistentem, quasi jam victorem laudare, cum incertum sit utrum hostem vincat, aut ab eo vincatur; sed peracto bello jam condigna palma consequitur triumphantem. Ita et incertum est cum viderimus quemlibet bene agentem et juste viventem, utrum in eo usque ad finem perseverat an non. Si autem in recta fide et bonis operibus perseveraverit usque
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i pauꝑes effusis largitatib nutͥunt istrio¬
nes. Qͥ uͦ ĩ indigenti peccõri panẽ suũ ñ qͥa
peccator s qͥa hõ ẽ tͥbuit: nimirũ ñ pecc̃orẽ
s iꝰtum nutrit: qr in illo ñ culpam s nat᷑am
diligit. Alit̾aut̃ si scđm allegoriam peccõrẽ
& impiũ. hic hereticos intelligis: tãdiu ñ ẽ illiᷤ
cõmunicandũ. qͣmdiumn errore ꝑseuerant.

Expanded text:
Christi pauperes, effusis largitatibus nutriunt histrioChristi pauperes, effusis largitatibus nutriunt histriones. Qui vero etiam indigenti peccatori panem suum, non quia peccator, sed quia homo est, tribuit, nimirum non peccatorem, sed justum nutrit, quia in illo non culpam, sed naturam diligit. Aliter autem si secundum allegoriam peccatorem et impium hic haereticos intelligis: tandiu non est illis communicandum, quandiu in errore persevera
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd cõmissum sp̃uerit: bn miscđiam iure
custodit: qr nat᷑a in elemosinars largitio¬
ne considanda ẽ. ñ ꝑsona. Unde dic̃. Da
aut̃ ⁊ immiscdib ds reddet uindictã. Re¬
seruans illis condignũ p̃mium indie ui¬
dicte. quem apłs appellauit diem ire. Dieᷤᷤ
emimire est peccõribꝰ quo punient᷑. Ideo
ipsis ẽ ira: qr sentiunt penã in die reuelatio¬
nis iusti iudicii dĩ. Reuelabit᷑ enĩ id ẽ agno¬
scet᷑ qͦd mͦ futurum negat᷑. Qͦd enim mͦ q̃si
occultum reseruat᷑: tẽ qͣsi manifestum ulcis¬
cetur. Da sono. ⁊ ñ receꝑis peccõrem: b̃nfac
humili. ⁊ ñ dełis impio. Huic simile ẽ qͦd ĩ
tobia legit᷑. Panem tuum ce uinum tuũ suꝑ
sepulturam iꝰti constitue: ⁊ noli ex eomandy¬
care neq bibe cum peccatorib. Panẽ enim
scium ⁊ uinũ p̃bet peccatorib: qͥ iniquis sub¬
sidia ꝓ eo qͦd iniqͥst̾ impendit. Unde ⁊ non¬
nulli huiꝰmundi diuites: cũ fame crucient᷑

Expanded text:
missum spreverit, bene misericordiam jure custodit, quia natura in eleemosynarum largitione consideranda est, non persona. Unde dicit: « autem et immisericordibus Deus reddet vindictam, reservans illis condignum praemium in die vindictae, quem Apostolus appellavit diem irae: « Dies enim irae est peccatoribus, quo punientur  sentiunt poenam in die revelationis justi judicii Dei. Revelabitur enim, id est, agnoscetur quod modo futurum negatur; quod enim modo quasi occultum reservatur, tunc quasi manifestum ulciscetur. « Da bono, et non receperis peccatorem; benefac humili, et non dederis impio. » Huic simile est quod in Tobia legitur: « Panem tuum et vinum tuum super sepulturam justi constitue, et noli ex eo manducare neque bibere cum peccatoribus . » Panem enim suum et vinum praebet peccatoribus, qui iniquis subsidia, pro eo quod iniqui sunt, impendit. Unde et nonnulli hujus mundi divites, cum fame crucientur
Abbreviated transcription (Latin):
libͥfiant. Qͥ cqͥd enĩ dix̾is. si ad eum referat᷑ qͥ in¬
pͥncipio erat apd dmd̾s u̾bum. unum uolum̃ ẽ.
& innum̾abiles libͥ. una lex. unum eugłm. Qͦd
a huc atq illuc ammũ addux̾is: &ẽ ĩ tno libꝰ mul¬
ti libri st̃. Unde dictum ẽ. Ex muttiloqͥo ñ effagi¬
&e oĩs u̾itas certo fine concludit᷑. Malicia atq m̃da¬
eium sine fine st̃: ⁊ qntopłꝰ reqͥrunt᷑. tanto maior
eoꝵ series nascit᷑. E st hõlaborans & festinans ⁊ do¬
lens ĩpios: & tantomag̃ ñ abundat. Est hõ marcidꝰ
egens recuꝑatione iplꝰ deficiens uͥtate:⁊ abundans
pauꝑtate. E ocłs dñĩ resperit ulũ ĩbono: ⁊ erexit

Expanded text:
libri fiant. Quidquid enim dixprincipio erat apud Deum, Deus verbum unum volumen est, et innumerabiles libri una lex, unum Evangelium a huc atque illuc animum adduxeris, etiam in uno libro multi libri sunt. Unde dictum est: In multiloquio non effugiet omnis veritas certo fine concluditur: malitia atque mendacium sine fine sunt, et quanto plus requiruntur, tanto major eorum series nascitur. « Est homo laborans et festinans et dolens impios, et tanto magis non abundat; est homo marcidus, egens recuperatione, plus deficiens virtute, et abundans paupertate: et oculus Domini respexit illum
Abbreviated transcription (Latin):
bndictio di ĩ et̾na bitudine illũ remunera¬
bit.: ⁊ repletum fruct̾u uͥtutum. ĩ suꝑna ar¬
ce collocabit. Ne dicas qͥd ẽ mͥ opꝰ. ⁊ q̃ ert̃
mͥ ex hoc bona. Nec dicas sufficiens sum. ⁊
quid ex hoc pessimabor: Arrogantium hec uox
ẽ: qͥ stulte confidunt ĩ potentia t̾rena. ⁊ ĩ diuitii
fiducia: qͥa instabilis ⁊ tͣnsitura eoꝵ ẽ suba. Un

Expanded text:
benedictio Dei in aeterna beatitudine illum remunerabenedictio Dei in aeterna beatitudine illum remunerabit, et repletum fructu virtutum in superna arce collocabit. « Ne dicas: Quid est mihi opus, et quae erunt mihi ex hoc bona? nec dicas: Sufficiens mihi sum, et quid ex hoc pessimabor? » Arrogantium haec vox est, quid stulte confidunt in potentia terrena, et in divitiis fiducia, quia instabilis et transitura eorum est substan
Abbreviated transcription (Latin):
tunt᷑ ĩ tram. ⁊ ꝑdt̃ diuitias suas. Homo aut̃¬
eccłiasticꝰ. qͥ ĩscͥptis cȩlestib omnẽ laborem
adusum boni oꝑis conu̾tere satagit: unde
cȩlestem uitam ĩ remunatione fut᷑a posside¬
bit. Hinc ⁊ consequent subiungit᷑. Stam
testam̃to tuo.⁊ ĩ illo colloq̃re:⁊ĩ oꝑe manda¬
toꝵ tuoꝵs uet̾asce. Ne manseris in oꝑibꝰ pec¬
catoꝵ: fide aut̃ ĩ deo. ⁊ mane in loco tuo.
facile ẽ enim ĩ ocłis deisubito honestari pau¬
perem. Benedict̾io d̃ ĩ m̃cede iꝰti festinat: ⁊ ĩ
honore ueloci ꝓcessꝰ illiꝰ fruct̾ificat. Stat in
testam̃to suo & ĩ illo colloquit᷑: qͥ in p̃cepto
diuinitꝰ sͥ cõm̃dato fidelit̾ manet: ⁊ ĩ illo as¬
sidue meditat᷑. In oꝑe mandatoꝵs di uet̾as¬
eit qͥ in bonis oꝑib usq ad finẽ ꝑseuerare
studet:i a peccĩs oĩb qnͣtum possibile est
cauet. Qͥ enĩ fide stat ⁊ iꝰ te uiuere certat:

Expanded text:
tuntur in terram, et perdunt divitias tuntur in terram, et perdunt divitias ecclesiasticus, qui in Scripturis coelestibus omnem laborem ad usum boni operis convertere satagit. Unde coelestem vitam in remuneratione futura possidebit: hinc et consequenter sequitur. « Sta in testamento tuo, et in illo colloquere, et in opere mandatorum tuorum veterasce. Ne manseris in operibus peccatorum, fide autem in Deo, et mane in loco tuo: facile est enim in oculis Dei subito honestari pauperem. Benedictio Dei in mercedem justi festinat, et in honore veloci processus illius fructificat. » Stat in testamento suo, et in illo colloquitur, qui in praecepto divinitus sibi commendato fideliter manet, et in illo assidue meditatur. In opere mandatorum Dei veterascit, qui in bonis operibus usque ad finem perseverare studet, et a peccatis omnibus quantum possibile est cavet; qui enim fide stat, et juste vivere certat,
Abbreviated transcription (Latin):
E nescit qͦd tp̃s p̾t̾eat. ⁊ relinqͤt omnia aliis.
Hissimilia saluator ĩ eugłica parabola de di¬
uite narrauit. cuiꝰ ager uberes fructꝰ ꝓtulit:
⁊diẽ reputans apud se. Destruam horreame
& faciam ea maiora: ⁊ dicã aĩe mee. Anima. co
la cogitanti. respondit dñs. Stulte hac nocte
aĩam tuam repetunt a te: q̃ autem parasti cuiꝰ
erunt: De qͦ ⁊eccłiastes loquit᷑ dicens. E lan¬
guor pessim quẽ uidi sub sole: diuitias custo¬
diri in malum possidentis eas:⁊ ꝑibt̃ diuitie
ille ĩ distentione pessima: hõq extrane uora¬
bit illas. Scđm simplicẽ sensũ diuitẽ auarũ
descͥbit: qͥ stultissima se parcitate cruciando.
aliis deuoranda conseruat. Cet̾m ut altius
cleuem᷑: de phylosophis mͥ uidet᷑ ⁊ hereticis
dicere. Qͥ cong̾gant diuitias dogiatũ in
malũ suũ: nec reꝑtores utilitatem possunt
aliꝗͣ conseqͥ. nec sectatorib suis fruct̾um re¬
unquere ꝑpetuũ: s ipsi ⁊ discipli eoꝵ reuer¬

Expanded text:
 et mors appropinquet, et relinquat omnia aliis. » His similia Salvator in Evangelica parabola de divite narravit, cujus ager uberes fructus protulit, et dixit reputans apud se: « Destruam horrea mea, et faciam ea majora, et dicam animae meae: Anima, comlia cogitanti respondit Dominus: « Stulte, hac nocte animam tuam repetent a te, quae autem parasti, cujus erunt? » De quo et Ecclesiastes loquitur, dicens: « Est languor pessimus quem vidi sub sole, divitias custodiri in malum possidentis eas, et peribunt divitiae illae in distentione pessima, homoque extraneus vorabit illas . » Secundum simplicem sensum divitem avarum describit, qui stultissima se parcitate cruciando aliis devorandas conservat divitiaselevemur, de philosophis mihi videtur, vel haereticis dicere, qui congregant divitias dogmatum in malum suum, et nec repertores utilitatem possunt aliquam consequi, nec sectatoribus suis fructum relinquere perpetuum. Sed et ipsi, et discipuli rever