comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
linea &e pila nichil abs te dictum ẽ: quod
me scire audeam dicere.Rõ.Non ẽ mirandũ.
Non enĩ quicqͣm ẽ adhuc ita expositum. ut abᷤ
ggredienda uia ẽ. Uideamus tam̃ qđ pre¬
cedit omĩa: utrũ sanisimꝰ aũ. Hoc tu uideris
si uł in me uł inte aliquantum aspicere po.¬
tes. Ego querenti si quid sentio responde¬
bono amas ne aliquid p̾ter tui deiq scientiã:
aug̃. Possem respondere nichil me ampliꝰ amare.
ꝓ eo sensu qui mͥ nuncẽ: s tutius respondeo
nescire me. Nam sepe mͥ usu euenit ut cum
alia nulla re me crederem cõmoueri:ueni¬
ret tamen aliquid inmentẽ. quod me mul¬
to aliter atq presumpserã pungeret. Itẽ sepe
quãius in cogitationẽ res aliqua incidens ñ
me ꝓuellerit: re uera tamen eueniens ꝑtur-¬
bauit plusqͣm putabã. S modo uideor mi¬
chi trib tantum reb posse cõmoueri: metu
amissionis eorũ hominũ quos diligo: metu

Expanded text:
linea et pila, nihil abs te dictum est quod linea et pila, nihil abs te dictum est quod me scire audeam dicere. R. Non est mirandum: non enim quidquam est adhuc ita expositum, ut abs Aggredienda est via: videamus tamen, quod praecedit omnia, utrum sani simus. A. Hoc tu videris, si vel in te, vel in me aliquantum aspicere potes: ego quaerenti, si quid sentio, respondebo. R. Amasne aliquid praeter tui Deique scientiam? A. Possem respondere, nihil me amare amplius, pro eo sensu qui mihi nunc est; sed tutius respondeo nescire me. Nam saepe mihi usu venit ut cum alia nulla re me crederem commoveri, veniret tamen aliquid in mentem, quod me multo aliter atque praesumpseram pungeret. Item saepe, quamvis in cogitationem res aliqua incidens non me pervellerit, revera tamen veniens perturbavit plus quam putabam: sed modo videor mihi tribus tantum rebus posse commoveri: metu amissionis eorum quos diligo, metu
Abbreviated transcription (Latin):
ia caritas. Nunc accipe quantũ p̾sens tem¬
pus exposcit ex illa similitudine sensibilium:
etiã dedeo aliquid me docente. Intelligibilis
nempe ds̃ ẽ. intelligibilia etiã illa disciplinarỹ
spectamina: tamen plurimũ differunt. Nam
&e terra uisibilis & lux: s terra nisi luce illust᷑¬
ta uideri ñ potest. Ergo & illa quȩ indisci¬
plinis traduntur.quȩ quisquis intelligit.
uerissima ẽẽ nulla dubitatione concedit: cͤͦ¬
dendumest ea ñ posse intelligi. insi ab alio qͣsi
suo sole illustrent᷑. Ergo quomͦ in hoc sole tri¬
a quȩdã licet ammaduertere: quod ẽ. quod
fulget. qͦd illuminat: ita in illo secretissimo
deo quẽ uis intelligere.tria quędam sunt:
quod ẽ. qͦd intelligit. & quod cȩtera facit in¬
telligi. Hec duo id ẽ. te ipsum & dm̃. ut in-¬
telligas: docere te audeo. S responde quo.¬
mͦ hȩc acceꝑis: ut ꝓbabilia an ut uera.a Pla¬
ne ut probabilia: & in spem quod fatendỹ
c̃. maiorũ surrexi. Nam p̾ter illa duo de

Expanded text:
ia. 15. Nunc accipe, quantum praesens tempus exposcit, ex illa similitudine sensibilium etiam de Deo aliquid nunc me docente. Intelligibilis nempe Deus est, intelligibilia etiam illa disciplinarum spectamina; tamen plurimum differunt. Nam et terra visibilis, et lux; sed terra, nisi luce illustrata, videri non potest. Ergo et illa quae in disciplinis traduntur, quae quisquis intelligit, verissima esse nulla dubitatione concedit, credendum est ea non posse intelligi, nisi ab alio quasi suo sole illustrentur. Ergo quomodo in hoc sole tria quaedam licet animadvertere; quod est, quod fulget, quod illuminat: ita in illo secretissimo Deo quem vis intelligere, tria quaedam sunt; quod est, quod intelligitur, et quod caetera facit intelligi. Haec duo, id est, teipsum et Deum, ut intelligas, docere te audeo. Sed responde quomodo haec acceperis; ut probabilia, an ut vera? A. Plane ut probabilia; et in spem, quod fatendum est, majorem surrexi: nam praeter illa duo de
Abbreviated transcription (Latin):
appellaui. Quod si ita ẽ: minis insolenti uer¬
bo usus sum. Illud quoq temere dictum ẽ.
asumma essentia speciẽ corpori ꝑ animã tri¬
bui: qua ẽ. in quantũcumq ẽ. ꝑ animã er¬
go corpꝰ subsistit. et eo ipso ẽ quo aĩatur siue
umuersaliter ut mundus: siue particula¬
riter ut unum quodq animal intra mun¬
dũ. Hoc totum ꝓrsus temere dictumẽ. Hic
liber: sic incipit. Si alicubi ẽ disciplina. Explic̃.

Expanded text:
appellaui. quod si ita est, nimis insolenter uerappellaui. quod si ita est, nimis insolenter uerbo usus sum. illud quoque temere dictum est: a summa essentia speciem corporis per animam tribui, qua est, in quantumcumque est. per animam ergo corpus subsistit et universaliter, ut mundus, sive particulariter, ut unumquodque animal intra mundum . Hoc totum prorsus temere dictum est. Hic liber sic incipit: Si alicubi est disciplina. CAPUT VI.
Abbreviated transcription (Latin):
ingenti amore ocłm infixerit. nec ab aspici¬
endo uspiam declinauerit: manere in illa be'¬
atissima uisione ñ poterit. S dum in hoc cor¬
pore ẽ anima. etiã si plenissime uideat hoc ẽ in¬

Expanded text:
ingenti amore oculum infixerit, nec ab aspiciingenti amore oculum infixerit, nec ab aspiciendo uspiam declinaverit, manere in illa beatissima visione non poterit. Sed dum in hoc corpore est anima, etiamsi plenissime videat, hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
ut uisa faciat beatui: Spes. qua cu bene aspexe¬
rit se uisurũ eẽ p̃sumat. Caritas qua uidere ꝑ¬
fruiq desideret. Talem aspectum sequitur ip.¬
sa uisio di. qui ẽ finis aspectus. Non qd̃ iam
ñ sit: s qd̾ nichil amplius habeat quo se inten¬
dat. & hec uere ꝑfecta uirtus ratio ꝑueniens ad
finẽ suum: quã beata uita consequitur. Ipsa au¬
tẽ uisio intellectus. ẽ. ille qui in anima ẽ qui
conficitur ex intelligente. & eo quod intelligi¬
tur: ut inoculis uidere qđ dicitur. ex ipso sensu
constat atq sensibili: quorũ detracto quolibet.
dere. hoc ẽ dm̃ intelligere contigerit: uideamꝰ
utrum adhuc ei tria illa sint necessaria. Rõ fi¬
des quare sit necessaria: cum iã uideat: spes
nichilominꝰ quia iã tenet: caritati uͦ non so¬
lum nichil detrahetur: s ad detur etiã pluri¬
mũ. Nam & illam singularẽ ueramq pulch̾¬
tudinẽ cum uiderit: plus amabit. & nisi

Expanded text:
ut visa faciat beatum; spes qua cum bene aspexeut visa faciat beatum; spes qua cum bene aspexerit, se visurum esse praesumat; charitas, qua videre perfruique desideret. Jam aspectum sequitur ipsa visio Dei, qui est finis aspectus; non quod jam non sit, sed quod nihil amplius habeat quo se intendat: et haec est vere perfecta virtus, ratio perveniens ad finem suum, quam beata vita consequitur. Ipsa autem visio, intellectus est ille qui in anima est, qui conficitur ex intelligente et eo quod intelligitur: ut in oculis videre quod dicitur, ex ipso sensu constat atque sensibili, quorum detracto quolibet, dere, hoc est Deum intelligere contigerit, videamus utrum adhuc ei tria illa sint necessaria. Fides quare sit necessaria, cum jam videat? Spes nihilominus, quia jam tenet. Charitati vero non solum nihil detrahetur, sed addetur etiam plurimum. Nam et illam singularem veramque pulchritudinem cum viderit, plus amabit; et nisi
Abbreviated transcription (Latin):
credoRõ. Quid et si credat ita se habere omĩa. &
se speret posse sanari ipsam tamen quȩ pmit.¬
titur lucem ñ amet. non desideret. suisq tene¬
bris que iam consuetudine iocunde sunt sear.¬
bitretur debere interim eẽ contentam. ñne me¬
dicũ illum nichilominꝰ respuit: au Prorsusi¬
ta ẽ. Nõ. Ergo tercia caritas necessaria ẽ. ax Nich
omnino tam necessarium. Rõ Sine istis tribus
gͥ antma nulla sanatur: ut possit dm̃ suũ ui¬
dere id est intelligere. Cum gͦ sanos habuerit o¬
culos qͥd restat: as Ut aspiciat. Rõ Aspectus aĩȩ:
ratio ẽ. S quia ñ sequitur ut omĩs qui aspicit.
uideat: aspectus rectus atq ꝑfectus. id ẽ quẽ ui¬
sio sequitur. uirtus uocat᷑. Est eñ uirtus: uł rec¬
ta uł ꝑfecta ratio. S et ipse aspectus. quamuis
iã sanos oculos conuertere in lucẽ non potest.
nisi tria illa ꝑmaneant. fides qua credatur ita
se rem habere ad qͣm conuertendus aspectusẽ:

Expanded text:
credo. R. Quid, si et credat ita se habere omnia, et credo. R. Quid, si et credat ita se habere omnia, et se speret posse sanari, ipsam tamen quae promittitur lucem non amet, non desideret, suisque tenebris, quae jam consuetudine jucundae sunt, se arbitretur debere interim esse contentam; nonne medicum illum nihilominus respuit? A. Prorsus ita est. R. Ergo tertia charitas necessaria est. A. Nihil omnino tam necessarium. R. Sine tribus istis igitur anima nulla sanatur, ut possit Deum suum videre, id est intelligere. 13. Cum ergo sanos habuerit oculos, quid restat? A. Ut aspiciat. R. Aspectus animae, ratio est: sed quia non sequitur ut omnis qui aspicit videat, aspectus rectus atque perfectus, id est quem visio sequitur, virtus vocatur; est enim virtus vel recta vel perfecta ratio. Sed et ipse aspectus quamvis jam sanos oculos convertere in lucem non potest, nisi tria illa permaneant: fides, qua credat ita se rem habere, ad quam convertendus aspectus est,
Abbreviated transcription (Latin):
mentib: ut mocłis est aspectus. Non enĩ hoc ẽ
habere ocłos. quod aspicere: aut iterũ hoc ẽ aspi¬
cere quod uidere. Ergo animȩ trib quibdã re¬
b opus ẽ. ut oculos habeat. quib iambene uti
possit ut aspiciat: ut uideat. Oculi sunt anime
mens ab om̃i labe corꝑis pura: id est acupidita¬
tib rerũ mortaliũ iam remota atq purgata.
Quod ei nichil aliud prestat: quã fides pͥmo.
quod enĩ adhuc ei demonstrari non potest ui¬
ciis inquinate. ato egrotanti: quia uidere ne¬
quit iisi sana: siñ credat aliter sen ẽẽ uisurã.
ñ dat oꝑam suc sanitati. S quid. si credat qui¬
dem ita se rem habere ut dicitur. atq ita se siui¬
dere potuerit ee uisuram. sanari tam̃ se posse
desperet: nonne se ꝓrsus abicit atq contẽnit.
nec p̃ceptis medici obtemꝑat: au. Omĩo ita. ẽ.
presertim quia ea p̃cepta necẽẽ ut morb du¬
ra sentiat Nõ Ergo fidei spes adicienda ẽ auIta

Expanded text:
mentibus, ut in oculis est aspectus. Non enim hoc est mentibus, ut in oculis est aspectus. Non enim hoc est habere oculos quod aspicere; aut item hoc est aspicere quod videre. Ergo animae tribus quibusdam rebus opus est ut oculos habeat quibus jam bene uti possit, ut aspiciat, ut videat. Oculi sani mens est ab omni labe corporis pura, id est, a cupiditatibus rerum mortalium jam remota atque purgata: quod ei nihil aliud praestat quam fides primo. Quod enim adhuc ei demonstrari non potest vitiis inquinatae atque aegrotanti, quia videre nequit nisi sana, si non credat aliter se non esse visuram, non dat operam suae sanitati. Sed quid, si credat quidem ita se rem habere ut dicitur, atque ita se, si videre potuerit, esse visuram, sanari se tamen posse desperet; nonne se prorsus abjicit atque contemnit, nec praeceptis medici obtemperat? A. Omnino ita est, praesertim quia ea praecepta necesse est ut morbus dura sentiat. R. Ergo fidei spes adjicienda est. A. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
p̃illius amore: iamuix mͥ ueniunt inmentẽ.
rõesto. plus te ac multo plusqͣm de istis. deo cog¬
nito gauisurũ ⁊ rerũ tamen non intellectus dis.¬
similitudine: nisi forte alio uisu terrã. alio se.¬
renũ cȩlum intueris: cum tam̃ multo plus illiꝰ.
quã ħtuꝰ aspectus te ꝑmulceat. Oculi autẽ si
tam terre qͣm cęli pulchritudine atq splendo¬
re leteris au. Mouet me fateor hec similitudo.
adducorq ut assentiar: quantũ in suo gene.¬
re acelo terrã. tantũ ab intelligibili di maiesta¬
te. spectamina illa displinarum. uera & certa
tecum loquitur ita se demonstratura demonst᷑
turã am̃ tue menti: ut oculis sol demonstrat᷑.
Nam mentis. quasi sui sunt oculi: sensus amme . Di¬
sciplinarũ autẽ queq certissima. talia sunt. qͣli¬
a illa quȩ sole illustrantur. ut uideri possint:
ueluti terra ẽ. atq terrena omĩa. Deus autem
ẽ ipse. qui illustrat. Ego autem ratio ita sũ in

Expanded text:
prae illius amore jam vix mihi veniunt in mentem. prae illius amore jam vix mihi veniunt in mentem. R. Esto plus te ac multo plus quam de istis Deo cognito gavisurum, rerum tamen non intellectus dissimilitudine; nisi forte alio visu terram, alio serenum coelum intueris, cum tamen multo plus illius quam hujus aspectus te permulceat. Oculi autem si tam terrae quam coeli pulchritudine atque splendore laeteris. A. Movet me, fateor, haec similitudo, adducorque ut assentiar quantum in suo genere a coelo terram, tantum ab intelligibili Dei majestate spectamina illa disciplinarum vera et certa tecum loquitur, ita se demonstraturam Deum tuae menti, ut oculis sol demonstratur. Nam mentis quasi sui sunt oculi sensus animae; disciplinarum autem quaeque certissima talia sunt, qualia illa quae sole illustrantur, ut videri possint, veluti terra est atque terrena omnia: Deus autem est ipse qui illustrat. Ego autem ratio ita sum in
Abbreviated transcription (Latin):
s: quid scires sic quomͦ dm̃ scire desideras. Sic
enĩ nosti lineam ut nosti speram: cũ se ñ sic habe¬
at linea ut se habet spera. Quam obrẽ responde
utrũ tibi satis sit sic dm̃n nosse. ut pilam illam
geometrica nosti: hoc est ita de deo nicħ. ut
dicere. ita me uelle dm̃ scire. ut hec scio. Nonso¬
lum eñ resipsa: s ipsa etiam scientia mn uidet᷑
ẽẽ dissimilis. Drimo quia nec linea &e pila tan¬
tum inter se differunt: ut tam̃ earum cogni¬
tione una disciplina ñ contineat. Nullus au¬
tẽ grometer dm̃ se docere ꝓfessus. ẽ. Deinde
si dei & istarũ rerũ scientia par ẽẽt: tantum
gauderem quod ista noui. quantũ me deo cog.¬
nito gauisurũ ẽẽ presumo. Nunc autem ꝑ-¬
multum hec mn illius comꝑatione contemno:
ut non nunqͣm uideatur michi. si illũ intel¬
lexero. & mͦ illo quo uideri potest uidero. hȩc
omĩa de mea noticia ẽẽ ꝑitura. Si quidem nẽ

Expanded text:
sed quid scires sic, quomodo Deum scire desideras. Sic sed quid scires sic, quomodo Deum scire desideras. Sic enim nosti lineam ut nosti sphaeram, cum se non sic habeat linea ut se habet sphaera. Quamobrem responde utrum tibi satis sit sic Deum nosse, ut pilam illam geometricam nosti; hoc est, ita de Deo nihil, ut dicere ita me velle Deum scire, ut haec scio. Non solum enim res, sed ipsa etiam scientia mihi videtur esse dissimilis. Primo, quia nec linea et pila tantum inter se differunt, ut tamen eorum cognitionem una disciplina non contineat: nullus autem geometres Deum se docere professus est. Deinde, si Dei et istarum rerum scientia par esset, tantum gauderem quod ista novi, quantum me Deo cognito gavisurum esse praesumo. Nunc autem permultum haec in illius comparatione contemno, ut nonnunquam videatur mihi si illum intellexero, et modo illo quo videri potest videro, haec omnia de mea notitia esse peritura: siquidem nunc
Abbreviated transcription (Latin):
uuis: si quicqͣm tale post hec. Rõ Ergo lineã in
duas uineas ꝑlongum scindi manifestũ tibi ẽ.
nullo m posse :a Manifestum.Rõ. Quid trans.¬
uersim: ad Quid nisi infinite secari posse: Rõ
Quid speram. ex una qualibet parte a medio
ne duos quide pares cutulos habere posse pari¬
ter lucet: ad Pariter omĩno. Rõ. Quid linea & spe¬
ra unum ne aliquid t uidentur eẽ an quicqͣm
int̾ se differunt:i Quis ñ uideat differre plu¬
ut fateris plurimũ inter se differunt: gͦ ẽ differentiũ
rerũ scientia in differens. aũ. Quis eni negauit :
RTu paulo ante. Nam cum te interrogassem qͦ¬
modo uelis dm̃ nosse ut possis dicere satis est:
respondistite ideo nequire hoc explicare. quia
nichil haberes ꝑceptum similiter atq dm̃n cupiᷤᷤ
pcipere. Nichil enĩ tescire deo simile dixisti. Qͥd¬
gͦ nunc linea uł spera similes sunt:ad. Quis hoc
dixerit: Rõ S ego quesiuerã ñ quid tale scires:

Expanded text:
vius, si quidquam tale posthac. 10. R. Ergo lineam in vius, si quidquam tale posthac. 10. R. Ergo lineam in duas lineas per longum scindi, manifestum tibi est nullo modo posse? A. Manifestum. R. Quid, transversim? A. Quid, nisi infinite secari posse? R. Quid, sphaeram ex una qualibet parte a medio, ne duos quidem pares circulos habere posse pariter lucet? A. Pariter omnino. R. Quid linea et sphaera? unumne aliquid tibi videntur esse, an quidquam inter se differunt? A. Quis non videat differre pluen inter se, ut fateris, plurimum differunt, est ergo differentium rerum scientia indifferens? A. Quis enim negavit? R. Tu paulo ante. Nam cum te rogassem quomodo velis Deum nosse, ut possis dicere, Satis est; respondisti te ideo nequire hoc explicare, quia nihil haberes perceptum, similiter atque Deum cupis percipere, nihil enim te scire Deo simile. Quid ergo nunc? linea vel sphaera similes sunt? A. Quis hoc dixerit? R. Sed ego quaesiveram, non quid tale scires,
Abbreviated transcription (Latin):
rint ubi eos dimisi. etiam uelut in salo positꝰ
cepi cogitatione ista uoluere: diu michiue¬
stigia titubauert. Quare citius mͥ uidetur
interra posse nauigari qͣm geometrica sensi¬
b ꝑcipi: qͣmuis pͥmo discentes aliqͣntulũ adiu¬
uari uideantur. Rõ frgo istarum rerũ discipli¬
nam siqua tͥ est. non dubitas uocare scientiam:
auNon. Si stoici sinant quiscientiam tͥbuunt
nulli nisi sapienti. Perceptionem sane istoꝵ me
habere non nego: quam etiam stulticiȩ conce¬
dunt. S nec istos quicqͣm ꝑtimesco: ꝓrsus hȩc
que interrogasti. scientia teneo. Perge modo:
uideam quorsũ ista queris. Rõ. Ne ꝓpera: ociosi
sumꝰ. Intentus tantũ accipe: ne qͥd temere conce¬
das. Gaudentẽ te studeo reddere. de reb qͥb nul¬
lũcasum ꝑtimescas: & quasi paruũ sit nego
cium precipitare iubes : ã. Ita ds̃ faxit ut di¬
cis. Itaq arbitrio tuo rogato. et obiurgato gra¬

Expanded text:
rint, ubi eos dimisi, et jam velut in solo positus rint, ubi eos dimisi, et jam velut in solo positus coepi cogitatione ista volvere, diu mihi vestigia titubarunt. Quare citius mihi videtur in terra posse navigari, quam geometricam sensibus percipi, quamvis primo discentes aliquantum adjuvare videantur. R. Ergo istarum rerum disciplinam, si qua tibi est, non dubitas vocari scientiam? A. Non, si Stoici sinant, qui scientiam tribuunt nulli, nisi sapienti. Perceptionem sane istorum me habere non nego, quam etiam stultitiae concedunt: sed nec istos quidquam pertimesco. Prorsus haec quae interrogasti scientia teneo: perge modo; videam quorsum ista quaeris. R. Ne propera, otiosi sumus. Intentus tantum accipe, ne quid temere concedas. Gaudentem te studeo reddere de rebus quibus nullum casum pertimescas, et quasi parvum negotium sit, praecipitare jubes? A. Ita Deus faxit, ut dicis. Itaque arbitrio tuo rogato, et objurgato gra
Abbreviated transcription (Latin):
ñ que intellectu comp̃hendi: s quȩ undec̃q
collecta memoriȩ mandaui. & quib accom¬
modaui quantã potui fidem. Scire autem
aliud ẽ. RõDic queso. Scis ne saltem ingeome¬
trica disciplina quid sit linea: au Istud plane
scio. Rõ Nec in ista ꝓfessione uerearis achademi¬
cos: u Non omĩo. Illi enĩ sapientẽ errare no¬
luerunt: ego autẽ sapiens ñ sum. Itaq adhuc
ñ uereor earũ rerũ quas noui. scientiã ꝓfiteri.
Quod si ut cupio ꝑuenero ad sapientiã:. faciam
qđ illa monuerit. Rõ. Nichil renuo: s ut querere
ceperam. ita ut lineã nosti. nostietiam pilam ꝗͣ
spãui nominant: a Noui. Rõ Aeque utrũq
nosti: an aliud alio magis. aut minꝰ: au Eque
prorsus: nam mutroq nichil fallor. Rõ Quid.
hec sensib ne ꝑcepisti an intellectu: au Immo
sensus in hoc negocio: quasi nauem sum exꝑtꝰ.
Nlam cũ ipsi me ad locũ quo tendebam ꝑuexe¬

Expanded text:
non quae intellectu comprehendi, sed quae undecumque non quae intellectu comprehendi, sed quae undecumque collecta memoriae mandavi, et quibus accommodavi quantam potui fidem: scire autem aliud est. R. Dic, quaeso, scisne saltem in geometrica disciplina quid sit linea? A. Istud plane scio. R. Nec in ista professione vereris Academicos? A. Non omnino. Illi enim sapientem errare noluerunt; ego autem sapiens non sum. Itaque adhuc non vereor earum rerum quas novi, scientiam profiteri. Quod si, ut cupio, pervenero ad sapientiam, faciam quod illa monuerit. R. Nihil renuo: sed, ut quaerere coeperam, ita ut lineam nosti, nosti etiam pilam quam sphaeram nominant? A. Novi. R. Aeque utrumque nosti, an aliud alio magis aut minus? A. Aeque prorsus. Nam in utroque nihil fallor. R. Quid haec, sensibusne percepisti, an intellectu? A. Imo sensus in hoc negotio quasi navim sum expertus. Nam cum ipsi me ad locum quo tendebam pervexe
Abbreviated transcription (Latin):
io tn nõ amicum qͥ tuũ &e uehementer fami¬
uarem audes tibi dicere ẽẽ ignotũ: ax Quidni
audeam: Iuam eni legẽ amiciciȩ iustissimã ẽẽ
arbitror. qua p̃scribitur: ut sicut non minuᷤ.
ita nec plus quisq amicũ. qͣm seipsum diligat.
Itaꝙ cum memet ipsum ignorẽ. qua potest a
me affici contumelia. quẽ michi ẽe dixero ig¬
notũ: cum p̃sertim ut credo ne ipse quidem
se nouerite rõ Si gͦ ista que scire uis ex eo suñ
genere. que intellectus assequitur: cũ dicerem
impudenter te uelle dm̃ scire cum alypium
nescias. ñ debiusti cena tuam michi & lunã
ea que deddo dixerunt plato & plotinꝰ uera
sunt. satis net ẽ. ita dm̃scire ut illi sciebati:
ason continuo si ea quȩ dixerunt uera sunt:
etiam scisse eos ea necesse ẽ. Nam multi copiose
dicunt que nesciunt: ut ego ipse omĩa que ora
ui dixi me scire cuꝑe: qt non cuꝑem si iã scirẽ
Num gͥ eominꝰ illa dicere potui: Dixienim

Expanded text:
modo. R. Amicum igitur tuum et vehementer famimodo. R. Amicum igitur tuum et vehementer familiarem, audes tibi dicere esse ignotum? A. Quidni audeam? Illam enim legem amicitiae justissimam esse arbitror, qua praescribitur ut sicut non minus, ita nec plus quisque amicum quam seipsum diligat. Itaque cum memetipsum ignorem, qua potest a me affici contumelia, quem mihi esse dixero ignotum, cum praesertim, ut credo, ne ipse quidem se noverit? R. Si ergo ista quae scire vis, ex eo sunt genere quae intellectus assequitur, cum dicerem impudenter te velle Deum scire, cum Alypium nescias, non debuisti mihi coenam tuam et lunam ea quae de Deo dixerunt Plato et Plotinus vera sunt, satisne tibi est ita Deum scire, ut illi sciebant? A. Non continuo, si ea quae dixerunt, vera sunt, etiam scisse illos ea necesse est. Nam multi copiose dicunt quae nesciunt, ut ego ipse omnia quae oravi, me dixi scire cupere, quod non cuperem si jam scirem: num igitur eo minus illa dicere potui? Dixi enim
Abbreviated transcription (Latin):
cenaturꝰ ignoro. Quo autẽ signo luna futu¬
ra sit: ñ impudenter me scire ꝓfiteor. Ro Er¬
ꝗd uł ita dm nosse satis est ut nosti quo cras
signo luna cursura sit:  Nonẽ satis. Nam hoc
sensib approbo. Ignoro autem utrũ uel ds. uł
aliqua nature occulta causa. subito lunȩ or¬
dinẽ cursumq cõmutet. Quod si acciderit:
totũ illud qđ p̃sumpserã falsum erit. Roce cre¬
dis hoc fieri posse:A Non credo.S ego quid sci¬
am quero: non qͥ credã. Om̃e autẽ quod scimꝰ
recte fortasse etiam credere diciur: at ñ om̃e
quod credimꝰ etiam scire. Rõ Respuis gͥ in hac
causa om̃e testimonũ sensuũ: au Prorsus re¬
spuo aõ& uid illũ familiarẽ tuũ quẽ te adhuc
ignorare dixisti: sensi uis noscere. an intellecto:
a: Sensu quide quod ineo noui. si tam sensu ali¬
quid noscitur: & uile ẽ & satis ẽ. Iulam uͭ partẽ
qua m amicus ẽ. idẽ ipsum aninũ intellectu
assequi cupio. Rõ Potest enĩ aliter nosci: ax Nul

Expanded text:
oenaturus ignoro; quo autem signo luna futura sit, non impudenter me scire profiteor. R. Ergo vel ita Deum nosse tibi satis est, ut nosti quo cras signo luna cursura sit? A. Non est satis: nam hoc sensibus approbo. Ignoro autem utrum vel Deus vel aliqua naturae occulta causa subito lunae ordinem cursumque commutet: quod si acciderit, totum illud quod praesumpseram, falsum erit. R. Et credis hoc fieri posse? A. Non credo. Sed ego quid sciam quaero, non quid credam. Omne autem quod scimus, recte fortasse etiam credere dicimur; at non omne quod credimus, etiam scire. R. Respuis igitur in hac causa omne testimonium sensuum? A. Prorsus respuo. R. Quid? illum familiarem tuum quem te adhuc ignorare dixisti, sensu vis nosse, an intellectu? A. Sensu quidem quod in eo novi, si tamen sensu aliquid noscitur, et vile est, et satis est: illam vero partem qua mihi amicus est, id est ipsum animum, intellectu assequi cupio. R. Potestne aliter nosci? A. Nullo
Abbreviated transcription (Latin):
qs inuenit. neq ꝓpicium neq aduersum. s nẽ
sine deo. heccine inqͣm ur̃a etiam sententia est:
hane ee areerunt. Dicite m queso. nunquia ñ
nob iudetur ee honuni qͥs ꝓpiciꝰ cui fauet: esse
contesi sunt. Non gͥ inqͣm fauet ds querenti se
homini. Responderunt fauere. Habet g inqͦm

Expanded text:
ue inuenit, neque propitium neque aduersum, sed non est ue inuenit, neque propitium neque aduersum, sed non est sine deo. — Haecine, inquam, uestra £ etiam sententia est ? — Hanc esse dixerunt. — Dicite mihi, quaeso, inquam, non uobis uidetur esse homini deus propitius, cui fauet ? —Esse confessi sunt. — Non ergo, inquam, fauet deus quaerenti sese homini? — Responderunt fauere. — Habet igitur,
Abbreviated transcription (Latin):
piciũ dm̃ habet beatus ẽ. Beatus gͦ erit ille qui
querit. Omĩs autem querens: nondũ habet
unde credebamꝰ achademicoꝵ tenebras ẽẽ dis¬
cussas. Quare iam de nob licentius triumpba¬
bit. mꝙ illa diicia quȩ contra ualitudine mc̃a
temere accepi. has deme pęnas exigere quasi
prudens medicus aminonebit. Hic cum etiã
mater arrisisset. ego inquit trigecius ñconce¬
do continuo dm aduersari cui non sit ꝓpicius:
s. ẽe aliquid medium puto. Cui ego istum tam̃
hoĩem inqua medium cui nec ꝓpicius ds est
nec entestus. dm̃ quo qͥ modo habere concedis. Hic
rumille cunctaret᷑ aliud ẽ inquit mater dm̃ha¬
uer aluuo n ce sine deo. Quid gͦ inqͣm melius
oeutruhabere am: an non ẽe sine deo: Quantũ
inquit possum intelligere ista ẽ sententia mea.
garbene uuit habet am̃ s ꝓpiciũ. qui maleha
der ams atuersum. Qui adhuc querit. ñdũ.¬

Expanded text:
ropitium deum habet, beatus est. beatus ergo erit ille, qui ropitium deum habet, beatus est. beatus ergo erit ille, qui quaerit; omnis autem quaerens nondum habet unde credebamus Academicorum tenebras esse discussas. quare iam de nobis Licentius triumphabit mihique illa dulcia, quae contra ualitudinem meam temere accepi, has de me poenas exigere quasi prudens medicus admonebit. Hic, cum etiam mater adrisisset: Ego, inquit Trygetius, non concedo continuo deum aduersari, cui non sit propitius, sed esse aliquid medium puto. — Cui ego: Istum tamen hominem, inquam, medium, cui nec propitius deus est nec infestus, deum quoquo modo habere concedis ? — Hic. cum ille cunctaretur: Aliud est, inquit mater, deum habere, aliud non esse sine deo. — Quid ergo, inquam, melius est, utrum habere deum an non esse sine deo? — Quantum possum, inquit, intellegere, ista est sententia mea: qui bene uiuit, habet deum, sed propitium, qui male, m adhuc quaerit nondumq
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ deum quesierit. Optime inqͣm. tam̃ qui
Ad huc querit. nondũ addin ꝑuenit etiam
sibene uiuit. Hon igitur quisqͥs bene uiuit.
dm̃ habet. Mͥ inquit uidetur din nemo nõ
habere. S eum quibene uiuit. hab̾e ꝓpiciũ.
Qui male infestum. Male gͥ inquit hesterno
die concessimꝰ eum beatum eẽ qui dñi habet. si
quide om̃is homo dm̃habet: nec tam̃ omnis
homobeatus ẽ. Addde gͦ inquit ꝓpicium. Sal.¬
tum inqͣm hoc inter nos satis constat eũ bea¬
tumee. qui habet ꝓpicium de um. Uellẽ in.¬
quit nauiguis consentire.s illũ uereor qui ad¬
hue querit. presertĩ ne concludas beatũ eẽ acha¬
demicũ. qui hesterno sermone. uulgari qͥ¬
dem &e male latino s aptissimo sane ut in
uidetur uerbo caducarius nominatus ẽ. Non
enĩ possum dicere. homini dm̃ querenti aduersũ
dm̃ee: quod si dici nefas ẽ ꝓpicius erit & qui ꝓ¬

Expanded text:
nisi deum quaesierit. — Optime, inquam; tamen qui nisi deum quaesierit. — Optime, inquam; tamen qui adhuc quaerit, nondum ad deum peruenit et iam bene uiuit. non igitur quisquis bene uiuit, deum habet. — Mihi, inquit, uidetur deum nemo non habere, sed eum qui bene uiuunt, habent propitium, qui male, infestum. — Male igitur, inquam, hesterno die concessimus eum beatum esse, qui deum. habet, si quidem omnis homo habet deum nec tamen omnis homo beatus est. — Adde ergo, inquit, propitium. Saltem, inquam, hoc inter nos satis constat, cum beatum esse, qui habet propitium deum ? — Uellem, inquit Nauigius, consentire, sed illum uereor, qui adhuc quaerit, praesertim ne concludas beatum esse Academicum, qui hesterno sermone uulgari quidem et male Latino, sed aptissimo sane, ut mihi uidetur, uerbo caducarius nominatus est. non enim possum dicere homini deum quaerenti aduersum deum esse. quod si dici nefas est, propitius erit, et qui p
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur. Concesit cum cȩteris. Ergo una est
hc inqͣm dicta sententia. S illud a uob pau¬
bulum quero uelit ne ds ut homo dm̃ que.¬
rat. Dederunt. Item quero. Nunquid nã
possumꝰ dicerẽ ullum qui dm querit male
unuiere: Nullomͦ dixerunt. Etiam hoc ter¬
ciũ respondete. Sp̃c immundꝰ potest̾ ne de¬
um querere: Negabant dubitante aliqͣn¬
tum naluigio. qui pꝰ ea cȩteroꝵ uocib cessit.
igitur in qͣm querit. id facit qđ ds uult
&e bene uiuit. & sp̃m immundũ ñhabet. &
aute querit dm̃: nondũ habet dm̃. Nongͥ
quisqͥs aut bene uiuit. aut quod uult as fac̃
aut spm immundũ non habet: continuo dm̃
habere dicendus ẽ. Hic cum se cȩteri conces¬
sionib suis deceptos riderent. postulauit ma¬
ter cũ diu stupida fuisset. ut ei hoc ipsum qdđ
conclusionis necessitate intorte dixera: expli¬
cando relararẽ atq soluerẽ. Quod cum fac.¬
tu eet s nemo inquit potest ꝑuenire ad dm̃.

Expanded text:
uidetur. — Concessit cum ceteris. —Ergouna est uidetur. — Concessit cum ceteris. —Ergouna est hic, inquam, dicta sententia. Sed illud a uobis paululum quaero, uelitne deus, ut homo deum quaerat. — Dederunt. — Item quaero: numquidnam possumus dicere illum, qui deum quaerit. male uiuere? — Nullo modo, dixerunt. - Etiam hoc tertium respondete: spiritus inmundus potestne deum quaerere? — Negabant aliquantum dubitante Nauigio, qui postea ceterorum uocibus cessit. — Si igitur, inqet bene uiuit et spiritum inmundum non habet, qui autem quaerit deum, nondum habet deum, non igitur quisquis aut bene uiuit aut quod uult deus facit aut spiritum inmundum non habet, continuo deum habere dicendus est. — Hic cum se ceteri concessionibus suis deceptos riderent, postulauit mater, cum diu stupida fuisset, ut ei hoc ipsum, quod conclusionis necessitate intorte dixeram, explicando relaxarem atque soluerem. quod cum factum esset: Sed nemo, inquit, potest peruenire ad deum,
Abbreviated transcription (Latin):
nũ imponere uł exorcrare dicuntur. hoc est
ꝑdiuina eum adiurando expellere. Alit̃ au¬
tem dicitur sp̃c ĩmundus. omĩs omĩo anima
ĩmunda: quod ichilẽ aliud qͣm uiciis ce erro¬
rib inquinata. Itaq abs te quero tupuer.
qui fortasse aliquanto sereniore ac purgati¬
ore sp̃u istam sententiam ꝓtulisti. qui tͥ uide.¬
atur immundũ sp̃m ñ habere:. ulene qui de.¬
monem ñ habet. quo uesani homines fieri so¬
irot an ille qui anuna suam ia auicus om̃ib
srrcatisq e nundauit. Ismichi uidetur inqͥt
porrimmundũ non habere qui caste uiuit.
Si rastum inqͣm que uocas. eumine qui nicħ
ccibitu sese abstinens. ceteris peccatis ñ desut
in quinariꝰ Iile ẽ inquit uere castus qui dm̃
attendit& add ipsum solũ se tenet. Quȩ u̾ba
puerisic dicta erant cũ scribi m placuisset hȩc
putinsa i gͥ inqͣm necesse ẽ bene uiuat & qͥ
bene uint necessario talis ẽ: nisi quid tͥ aliud

Expanded text:
num inponere uel exorcizare dicuntur, hoc est num inponere uel exorcizare dicuntur, hoc est per diuina eum adiurando expellere; aliter autem dicitur spiritus inmundus omnis omnino anima inmunda, quod nihil est aliud quam uitiis et erroribus inquinata. itaque ex te quaero, tu puer, qui fortasse aliquanto sereniore ac purgatiore spiritu istam sententiam protulisti, qui tibi uideatur inmundum spiritum non habere, illene, qui daemonem non habet, quo uesani homines fieri solent, an ille, qui animam suam iam a uitiis omnibus peccatisque mundauit? — Is mihi uidetur, inquit, spiritum inmundum non habere, qui caste uiuit. — Sed castum, inquam, quem uocas? eumne, qui nihil cubitu sese abstinens ceteris peccatis non desinit inquinari? ille est uere castus, qui deum adtendit et ad ipsum solum se tenet. — Quae uerba pueri sicut dicta erant cum conscribi mihi placuisset: Is ergo, inquam, necesse est bene uiuat et qui bene uiuit, necessario talis est, nisi quid tibi aliud
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃i habere. De quare si bene memini. tres
sententie dicte sunt. Nam parti placuit
dm̃ habere illum qui ca faceret que ds uel¬
let. quidam autẽ dixerunt qđ isdm habe¬
ret. qui bene uiueret. Reliquis uͦ in eis ds ẽẽ
uisus ẽ inquib immundus qui appellat᷑
sp̃c non ẽ.S fortasse om̃s diuersis uerbis unũ
idemq sensistis. Nam si duo pͥma considere¬
mus. & omĩs quĩ bene uirit ea facit qͥ uult
łs. & om̃is qui ea facit que uult ds. bene ui¬
uit. Nec quicqͣm ẽ aliud bene uiuere. quã
ea facere que deo placeant.nisi quid uobis
aliud uidetur. Assentiebantur. Tercium uͦ
illud paulo diligentiꝰ considerandum ẽ: ꝓp¬
ter ea quod ritu castissimorũ sacrorũ. sp̃c im
mundus quantũ intelligo duob modis
appellari solet. uel ille qui extrinsecus aĩam
inuadit sensusq conturbat. & quendã hõi¬
b infert furorem. cui excludendo qͥ p̃sunt ma¬

Expanded text:
deum habere. de qua re, si bene memini, tres deum habere. de qua re, si bene memini, tres sententiae dictae sunt. nam partim placuit deum habere illum, qui ea faceret quae deus uellet; quidam autem dixerunt quod is deum haberet, qui bene uiueret; reliquis uero in eis deus esse uisus est, in quibus inmundus qui appellatur spiritus non est. Sed fortasse omnes diuersis uerbis unum idemque sensistis. nam, si duo prima consideremus, et omnis, qui bene uiuit, ea facit, quae uult deus, et omnis, qui ea facit, quae uult deus, bene uiuit nec quicquam est aliud bene. uiuere quam ea facere, quae deo placeant, nisi quid uobis aliud uidetur. — Adsentiebantur. — Tertium uero illud paulo diligentius considerandum est propterea, quod ritu castissimorum sacrorum spiritus inmundus, quantum intellego, duobus modis appellari solet, uel ille, qui extrinsecus animam inuadit sensusque conturbat et quendam hominibus infert furorem, cui excludendo qui praesunt, ma
Abbreviated transcription (Latin):
sine discesuimus.¬
ost tridie autem cũ item post prandiũ.
s. aliqͣnto quam prid̾e serius. idemq con¬
sedissemus. tarde inqͣm uenistis ad conuuirũ.
qđ uobis non crud ttate accidisse arbitror.
s paucitatis ferculoꝵ securitate. ñ tã matu¬
ritate aggrediendũ uisum ẽ. quod cito uo
pesuros putastis. Non multũ enĩ reliqͥa¬
rum credendum erat remansisse. ubi die
ipso atq sollemintate exiguũ reꝑtum
erat. Fortasse recte.S quid uob p̃ꝑatum
sit: ego quoq uobiscum nescio. Alius ẽ enĩ
qui omĩb:cum om̃s tũ marime tales epx¬
las p̃bere non cessat.s nos ab edendo uł ab
imbecillitate uł saturitate. uł negocio ple¬
runq cessamꝰ. Quẽ manentẽ in hominib.
beatos eos facere inter nos heri nisi fallor
pie constanterq conuenerat. Nam cum
ratio demonstrasset eũ beatum ẽẽ quidm̃
haberet: nec huic quisqͣm ur̃m sententie
restitisset: quesitum ẽ qui nã uob uderet᷑

Expanded text:
fine discessimus.fine discessimus.ostridie autem, cum item post prandium sed aliquanto quam pridie serius idem ibidemque consedissemus: Tarde, inquam, uenistis ad conuiuium; quod uobis non cruditate accidisse arbitror, sed paucitatis ferculorum securitate, quod non tam mature adgrediendum uisum est, quod cito uos peresuros putastis. non multum enim reliquiarum credendum erat remansisse, ubi die ipso atque sollemnitate exiguum repertum erat. fortasse recte. sed quid uobis praeparatum sit, ego quoque uobiscum nescio. alius est enim, qui omnibus cum omnes tum maxime tales epulas praebere non cessat, sed nos ab edendo uel inbecillitate uel saturitate uel negotio plerumque cessamus; quem manentem in hominibus beatos eos facere inter nos heri, nisi fallor, pie constanterque conuenerat. nam cum ratio demonstrasset eum beatum esse, qui deum haberet, nec huic quisquam uestrum sententiae restitisset, quaesitum est, quid uobis uideretur
Abbreviated transcription (Latin):
nullũ uerbum pret̾ litteras funderet: ita ado¬
lescentem int̾ uerecundiã atq constantiã exagi¬
tatũ tenebam. S cum his uerb̃ eũ iocant̃ qua¬
si ad uescencia particuła suam ꝓuocamꝰ. anĩad¬
uerti cȩteros rei totius ignaros: & scire cupientes
quid int̃ nos solos tam iocunde ageret᷑. sine rify
nos uitueri. Qui mͥ prorsus similes uisis̃. quod
plerũq solet. his qui cũ epulantur int̾ auidissi¬
mos rapacissimos conuiuas. arapiendo uł gra¬
uitate sese abstinent. ł pudore terrentur. Et qr
ego inuitaueram & magni cuiꝰdam hominis ꝑ¬
qualitas m̃se nr̃e & discrepantia. Arrisi matri.
Atq illa liberrime qd minꝰ habebant quasi de fu
ter cũ exposuissem apteq ita ut nemo illoꝵ igna.¬
rus abscederet. isti homines inqͣm caducari sunt:
quo nomine uulgo apud nos uocantur:. quos comi-¬
cialis morb subuertit. & simul surrexit ut ab¬
iret. Atq hic om̃s leti ac ridentes interposito

Expanded text:
lum uerbum praeter litteras funderet. ita adulum uerbum praeter litteras funderet. ita adulescentem inter uerecundiam atque constantiam exagitatum tenebam. Sed cum his uerbis eum iocantes quasi ad uescendam particulam suam prouocamus, animaduerti ceteros rei totius ignaros et scire cupientes, quid inter nos solos tam iucunde ageretur, sine risu nos intueri. qui mihi prorsus similes uisi sunt — quod plerumque solet- his, qui cum epulantur inter auidissimos rapacissimosque conuiuas, a rapiendo uel grauitate sese abstinent uel pudore terrentur. et quia ego inuitaueram et magni cuiusdam hominis pqualitas mensae nostrae et discrepantia. adrisi matri. atque illa liberrime, quod minus habebant, quasi de suoter cum exposuissem aperteque ita, ut nemo illorum ignarus abscederet: Isti homines, inquit, caducarii sunt — quo nomine uulgo apud nos uocantur, quos comitialis morbus subuertit — et simul surrexit, ut abiret. atque hic omnes laeti ac ridentes interposito
Abbreviated transcription (Latin):
beatus ñ sit. sapientem. Nam his trib quasimel¬
le. farre. atq nucleis illud qđ metuis gustare. con¬
fectum ẽ. Inle ne inquit. huic tam parue pueroꝵ
illecebre cederet. achademicoꝵ tanta ubertate
deserta: qua inundante. hoc nescio quid breue aut
obruetur aut ꝑtrahetur: Quasiuͦ inqͣm longũ a¬
liquid nos queramꝰ. presertim aduerstis alypium.
Na ñ mediocriter parua ista ẽẽ fortia & utilia: sa¬
tis sibi ipse de suo corꝑe arggum̃tatur. Tu autẽ qui
elegisti de absentis auctoritate pendere. quid hoꝵ
ñ ꝓbas. utrum beatum ñ ẽẽ qui qđ uult ñ habet.
an illos negas uelle habere inuentam ueritatem ꝗͦͣ
uchementer inquirunt᷑. an uidetur tͥ quisq sapi¬
ens ñbeatus: Prorsus beatus ẽ inquit. qui qđ uulc
ñ habet. quasi stomachanter arridens. Quod
cum iuberem ut scriberetur: non dixi inquit ex¬
clamans. Quod cum iuberem ut scriberetur.¬

Expanded text:
beatus non sit, esse sapientem; nam his tribus quasi melbeatus non sit, esse sapientem; nam his tribus quasi melle farre atque nuculeis illud quod metuis gustare confectum est. — Illene huic tam prauae puerorum inlecebrae cederet Academicorum tanta ubertate deserta, qua inundante hoc nescio quid breue aut obruetur aut pertrahetur ? — Quasi uero, inquam, longum aliquid nos quaeramus praesertim aduersus Alypium; nam non mediocriter parua ista esse fortia et utilia satis sibi ipse de tuo corpore argumentatur. tu autem, qui elegisti de absentis auctoritate pendere, quid horum non probas ? utrum beatum non esse, qui quod uult non habet ? an illos negas uelle habere inuentam ueritatem, quam uehementer inquirunt? an uidetur tibi quisquam sapiens non beatus? — Prorsus beatus est, inquit, qui quod uult non habet, quasi stomachanter arridens. quod cum iuberem ut scriberetur: Non dixi, inquit exclamans. quod item cum annuerem scrib
Abbreviated transcription (Latin):
qđ posusti. ut ait ille de melle ymetio. acrit̾ dul¬
ce ẽ nchilꝙ inflatius. Quare totũ etiã palato
auq̾ntum remorso. tam̃ ut possum libentissime
in medullas traicio. Non enĩ uideo quomͦ redar¬
Qui possit ista conclusio. ꝓrsus nullo mͦ potest in.¬
quit trigecius. Quare gaudeo iamdiu cũ illis
me inimicicias suscepisse. slam nescio qua un¬
pellente natura uł ut ueriꝰ̃ dicam deo. etiam ne¬
sciens quomꝰ refellendi ẽẽnt. tam̃ aniis aduer.¬
sabar. Hic licentius. ego inquit illos nondũ dese¬
ro. frgo ait trigecius dissentis a nobis. Nunquid¬
namilie inquit uos ab alypio dissentitis: Cuie¬
go non dubito inqͣm quinsi adesset alypius. huc
ratiunculȩ cederet. Non eñ tam absurde sentire
poterat. ut aut beatus illi uideretur qui tantũ bo¬
nũ animi qđ ardentissime habere uellet ñ habe¬
ret: aut illos nolle inuenire u̾itatem: aut eũ qui

Expanded text:
quod posuisti, ut ait ille de melle Hymetio, acriter dulquod posuisti, ut ait ille de melle Hymetio, acriter dulce est nihilque inflat uiscera. quare totum etiam palato aliquantum remorso tamen, ut possum, libentissime in medullas traicio. non enim uideo, quomodo redargui possit ista conclusio. — Prorsus nullo modo potest, inquit Trygetius; quare gaudeo iam diu cum illis me inimicitias suscepisse. nam qua nescio inpellente natura uel, ut uerius dicam, deo etiam nesciens, quomodo refellendi essent, tamen eis nimis aduersabar. Hic Licentius: Ego, inquit, illos nondum desero. — Ergo, ait Trygetius, dissentis a nobis? — Numquidnam, ille inquit, uos ab Alypio dissentitis? — Cgo: Non dubito, inquam, quin, si adesset Alypius, huic ratiunculae cederet. non enim tam absurde sentire poterat, ut aut beatus illi uideretur, qui tantum bonum animi, quod ardentissime habere uellet, non haberet, aut illos nolle inuenire ueritatem aut cum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tuerunt uerbis. nichil se iocundiꝰ audituros ẽe
monstrantes. Tum ego itarem posui. Si manife¬
stum c̃ inq̃m beatum ñ eẽ qui quod uult ñ ha¬
bet. qđ paulo ante ratio demonstrauit. nemo
auitẽ querit qđ inuenire ñ uult & querunt il¬
li semꝑ ueritatẽ: uolunt gͦ inuenire. Uolunt gͥ
habete imientionẽ ueritatis. At ñ inueniunt. Seqͥ
Sapiens igitur achademicꝰ ñ est. Hic repente il¬
li quasi totum sapientes. exclamauerunt. Sli
centius attentiꝰ & cautiꝰ aduertens. tenuit assen¬
sione atc subiecit. Rapiu quide uobiscũ siqͥde
exclamaui illa conclusione cõmotus. s nacħh hinc
ad inutã in uiscera s partem meã seruabo alꝰ¬
pio. Ham aut simul eam mecũ lambet: aut
amonebit cur ñ oporteat attingere. Dulcia in¬
qͣm magis metuere nauigius deberet. splene ui¬
cioso. Hic ille arridens: plane inquit talia sanabt
sam nescio quomͦ contortum hoc & aculeatum

Expanded text:
tuerunt uerbis, nihil se iucundius audituros esse tuerunt uerbis, nihil se iucundius audituros esse monstrantes. Tum ego ita rem posui: Si manifestum est, inquam, beatum non esse, qui quod uult non habet — quod paulo ante ratio demonstrauit — nemo autem quaerit, quod inuenire non uult, et quaerunt illi semper ueritatem — uolunt ergo inuenire, uolunt igitur habere inuentionem ueritatis — at non inueniunt, sequisapiens igitur Academicus non est. - Hic repente illi quasi totum rapientes exclamauerunt. sed Licentius adtentius et cautius aduertens timuit adsensionem atque subiecit: Rapui quidem uobiscum, si quidem exclamaui illa conclusione commotus. sed nihil hinc admittam in uiscera et partem meam seruabo Alypio; nam aut simul eam mecum lambet aut admonebit, cur non oporteat adtingere. — Dulcia, inquam, magis metuere Nauigius deberet splene uitioso. — Hic ille arridens: Plane me, inquit, talia sanabunt. nam nescio quo modo contortum hoc et aculeatum,
Abbreviated transcription (Latin):
magis qm pudore impeditꝰ silere. Trigecio
re magna sane. & ultra q̃m nec queri quicqͣm
oportet. nec inueniri potest. simͦ eam ut cepi
ter irruant. ita enĩ male quodamͦ digerunt.
Unde ualitudini mentiũ ñ minꝰ qͣm abilla ipsa
fame metuendum ẽ: melius nos hȩc questioeras
esurientes si uidetur accipiet. Iilud m̃ libenter
ligurriatis uolo. quod subito michi ministratori
uro in mentẽ suggestum ẽ inferendũ. & est n
fallor qualia solent ultima apponi: quasi sco.¬
lastico melle confectũ atq conditũ. Quo audi¬
to sese om̃s quasi inelatũ ferculũ tetenderunt:
coegeruntq ut dicere ꝓperarẽ quid nã id esset.
Qu̾id inqͣm putatis. nisi cum achademicis to¬
tum quod susceꝑamꝰ confectum ẽe negocium.
Quo accepto nomine. tres illi quib resnota erat
sese erexerunt alacrius. & uelut porrectis in fi
manib. inferentem ministrũ aduuuert quib̾ po¬

Expanded text:
magis quam pudore inpeditus silere. Trygetio magis quam pudore inpeditus silere. Trygetio re magna sane et ultra quam nec quaeri quicquam oportet nec inueniri potest. si modo eam, ut coepimter inruant — ita enim male quodam modo digerunt; unde ualetudini mentium non minus quam ab illa ipsa fame metuendum est — melius nos haec quaestio cras esurientes, si uidetur, accipiet. illud modo libenter ligurriatis uolo, quod subito mihi ministratori uestro in mentem suggestum est inferendum, et est, ni fallor — qualia solent ultima adponi — quasi scholastico melle confectum atque conditum. — Quo. audito sese omnes quasi in elatum ferculum tetenderunt coagitaueruntque, ut dicere properarem, quidnam id esset. — Quid, inquam, putatis nisi cum Academicis totum, quod susceperamus, confectum esse negotium? — Quo accepto nomine tres illi, quibus res nota erat, sese erexerunt alacrius et uelut porrectis, ut fit, manibus inferentem ministrum adiuuerunt quibus po
Abbreviated transcription (Latin):
fortuma eripi potest. hoc inquit trigecius ĩa
audum consensimꝰ. Ds inqͣm uobis eternus
& semꝑ manens uidetur: hoc idem inquat
licentius ita certũ est. ut interrogatione non
egeret. Ceteriq om̃s pia deuotione conciru¬
erunt. Din igitur inqua qui habet. beat᷑
ẽ. Quod cum gaudentes libentissime acci¬
perent. nichil gͦ inquã nobis iam querendõ
arbitror ẽẽ. nisiquis hominũ habeat deum.
Dcatiis ꝓfecto is erit. De quo quero quid uob
uideatur. Hic licentius. dm̃ habet qui bene
nius concessit. P uer autem ille minimꝰ oĩum:
is babet am ait: qui sp̃m immundũ nͥhabet.
Mater uͭ omia. s hec maxime approbauit.
Nauigius tacebat. Quem cum interrogassẽ
quid sentiret: illud ultimũ sibi placere res¬
pondit. Nec rusticum ꝑcontari uisũ est ne¬
qligendum. quȩ nam ẽet de re tanta eius
sententia: qͥ michi udebatur ñ deliberatiõe

Expanded text:
fortuna eripi potest. — Hoc, inquit Trygetius, iam fortuna eripi potest. — Hoc, inquit Trygetius, iam dudum consensimus. - Deus, inquam, uobis aeternus esse semper manens uidetur? — Hoc quidem, inquit Licentius, ita certum est. ut interrogatione non egeat, ceterique omnes pia deuotione concinuerunt. — Deum igitur, inquam, qui habet, beatus est. Quod cum gaudentes libentissime acciperent: Nihil ergo. inquam, nobis iam quaerendum arbitror esse nisi. quis hominum habeat deum; beatus enim profecto is erit.-de quo quaero, quid uobis uideatur. - Hic Licentius: Deum habet, qui benenus concessit. puer autem ille minimus omnium: Is habet deum, ait, qui spiritum inmundum non habet. — Mater uero omnia, sed hoc maxime adprobauit. Nauigius tacebat. quem cum interrogassem quid sentiret, illud ultimum sibi placere respondit. nec Rusticum percontari uisum est neglegendum, quaenam esset de re tanta eius sententia; qui mihi uidebatur non deliberatione
Abbreviated transcription (Latin):
timet inqͣm uiddetur ne tͥ beatus ẽe . Nonur¬
detur inquit. frgo quod amat quisq siami¬
ttere potest. potestne non timere: Non potẽt
inquit. Amitti autẽ possunt illa fortiuta
Nong hoc qui amat & possidet. potest cillo
modo ee beatus. Nichil repugnauit. hoc loco
aute mater. etiam si securus sit inquit ea se
omia ñ ee amissurum. tam talib saciari nori
poterit. Ergo & eomiser: quo semꝑ indigens.
Cui ego: quid sunqͣm his omĩb abundans reb.
atq curumfluens cupiendi sibi modũ statuat.
ensq contentus decenter iocundeꝙ ꝑfruatur n¬
ne t uidetur beatus: Non gͦ inquit illis reb.
s animi sui moderatione beatus est. Optime
inqua nec huic in terrogationi aliud. nec abs
te debuit responderi. Ergo nullo mͦ dubitamꝰ
siquis beatus ẽẽ statuit. id eum sibi comꝑare
debere. quod semꝑ manet: nec ulla seuiente

Expanded text:
timet. inquam, uideturne tibi beatus esse? — Non uitimet. inquam, uideturne tibi beatus esse? — Non uidetur, inquit. — Ergo quod amat quisque si amittere potest. potestne non timere? — Non potest, inquit. — Amitti autem possunt illa fortuita. non igitur hoc qui amat et possidet, potest ullo modo beatus esse. — Nihil repugnauit. hoc loco autem mater: Etiamsi securus sit, inquit, ea se omnia non esse amissurum, tamen talibus satiari non poterit. ergo et eo miser, quo semper est indiguus. — Cui ego: Quid, si, inquam. his omnibus abundans rebus atque circumfluens cupiendi modum sibi statuat eisque contentus decenter iucundeque perfruatur, nonne tibi uidetur beatus? — Non ergo, inquit, illis rebus, sed animi sui moderatione beatus est. — Optime. inquam, nec huic interrogationi aliud nec abs te aliud debuit responderi. ergo nullo modo dubitamus, si quis beatus esse statuit, id eum sibi conparare debere, quod semper manet nec ulla saeuiente