comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
audiui post me uocẽ cõmotionis magne:
post uocẽ quoq alarũ atq rotarũ sub¬
ditur. & uocẽ cõmotionis magne. Qđ
si diligenter aspicitur: inueniri potest
quia non otiose repetitur. Due quippe
sunt cõmotiones. quib corda nr̃a com¬
mnouent᷑. Vna quippe cõmotio ex ti¬
more ẽ: altera ex caritate. Una fit
ex luctu penitentiũ. alia ex feruore
amantiũ. Post predicationisgͦ u̾bũ pͥma
cõmotio ẽ. cũ plangimus mala que
fecimꝰ. Post uocem uero alarũ & rota¬
rũ. sccła cõmotio ẽ: dũ magnis fletib
querimꝰ cȩlestia bona que audimus.
Ecce enĩ quia intra scãm eccłam de
multis patrib uirtutũ exempla cog̃
noscimus: quasi alarum sonitũ cotidie
audimus Et quia ubiq sacra eloquia
ꝑsonant: quasi rotarũ uocib excitam᷑.
Et quia ꝑ eadem sacra eloquia ad a¬
morẽ nr̃i conditoris accendiaur: mag¬
nis feruorib ignis ardentes ẽẽ nos longe
adhuc ab omĩpotentis dĩ facie plan¬

Expanded text:
nis magnae, » post vocem quoque alarum atque rotarum subditur, « et vocem commotionis magnae. » Quod si diligenter aspicitur, inveniri potest quia non otiose repetitur. Duae quippe sunt commotiones quibus corda nostra commoventur. Una quippe commotio ex timore est, altera ex charitate. Una fit ex luctu poenitentium, alia ex fervore amantium. Post praedicationis ergo verbum prima commotio est, cum plangimus mala quae fecimus; post vocem vero alarum et rotarum, secunda commotio est, dum magnis fletibus quaerimus coelestia bona quae audimus. Ecce enim quia intra sanctam Ecclesiam de multis Patribus virtutum exempla 1278 cognoscimus, quasi alarum sonitum quotidie audimus, quia ubique sacra eloquia personant, quasi rotarum vocibus excitamur. Et quia per eadem sacra eloquia ad amorem nostri conditoris accendimur, magni fervoris ignibus ardentes, esse nos longe adhuc ab omnipotentis Dei facie plan
Abbreviated transcription (Latin):
benedicit᷑: cũ uel ab electis hominib
uel a sc̃ĩs angłis auctori om̃iũ laus
eterna cantat᷑. In eo ergo qđ iusti de
conuertendis peccatorib cogitant. qͥa
eoꝵ uitia considerando. ad carnales
actus oculũ ducunt: quasi ad baby¬
loniã intendunt. Qui tamͣ post
statũ suȩ rectitudinis. qͥa in laude
dĩ bona scõꝵ considerare nunquã de¬
sinunt: quãuis ꝑ cogitationẽ alio
intendunt: quasi post se uocẽ glorie
dñi ab iherłm. id ẽ de loco suo audi¬
unt. Sed cur in istis immoram: qͥ hec
prophe uerba largiente dño ꝑ sensũ
alterũ. & subtilius intelligere. & aꝑ¬
tius dicere uale mus: Ait enĩ. Et
assumpsit me sp̃c. Predicatorẽ sp̃c as
sumit. cũ eiꝰ mentẽ in amorẽ dĩ om̃i¬
potentis eleuatã a t̾renis iam deside¬
riis alienã reddit: ut nichil ei agere
libeat. nisi ea quib lucra spiritalia
congreget: & ad regna cȩ lestia cotidi¬
ani sui oꝑis fructum portet. Unde
& nouis predicatorib iubetur. Oꝑa¬

Expanded text:
benedicitur, cum vel ab electis hominibus, vel a sanctis angelis auctori omnium laus aeterna cantatur. In eo ergo quod justi de convertendis peccatoribus cogitant, quia eorum vitia 1273 considerando ad carnales actus oculum ducunt, quasi ad Babyloniam intendunt. Qui tamen pro statu suae rectitudinis, quia in laudem Dei bona sanctorum considerare nunquam desinunt, quamvis per cogitationem alio intendant, quasi post se vocem gloriae Domini a Jerusalem, id est de loco suo audiunt. 25. Sed cur in istis immoramur, qui haec prophetae verba, largiente Domino, per sensum alterum et subtilius intelligere, et apertius dicere valemus? Ait enim: Et assumpsit me spiritus. Praedicatorem spiritus assumit, cum ejus mentem in amorem Dei omnipotentis elevatam a terrenis jam desideriis alienam reddit, ut nihil ei agere libeat, nisi ea quibus lucra spiritalia congreget, et ad regna coelestia quotidiani sui operis fructum portet. Unde et nobis praedicatoribus jubetur: Opera
Abbreviated transcription (Latin):
elemosinã: & ecce omia munda sunt
uobis. Cũq iam ẽẽ misericors in elemo¬
sinis cȩperit. uerba scẽ auctoritatis le¬
git: & quicqͥd in eis de miscdia dicit᷑.
uberius ꝑ exꝑimentũ intelligit. Ibi enĩ
scriptũ ẽ. Pater eram pauperũ: quod
fortasse antea legebat & preteribat:
sed cum in eiꝰ corde iam miscłia cȩpe¬
rit imitari naturã. qͥd ẽ. patrẽ esse
pauperũ. legit & cognoscit: qͥa intror¬
sus rediens insemet intelligit quod
foras audit. AAliud nanq ẽ elemosi¬
nã ex precepto facere: atq aliud ex
caritate. Ex p̃cepto enĩ facere bonũ.
inchoantiũ est. ex caritate autẽ

Expanded text:
eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Cumque jam esse misericors in eleemosynis coeperit, verba sanctae auctoritatis legit; et quidquid in eis de misericordia dicitur, ulterius per experimentum intelligit. Ibi enim scriptum est: Pater eram pauperum . Quod fortasse antea legebat, et praeteribat. Sed cum in ejus corde jam misericordia coeperit imitari naturam, quid sit patrem esse pauperum, legit et recognoscit, quia introrsus rediens, in semetipso intelligit quod foris audit. Aliud namque est eleemosynam ex praecepto facere, atque aliud ex charitate. Ex praecepto enim facere bonum, inchoantium est; ex charitate autem
Abbreviated transcription (Latin):
sunt aures eiꝰ. & solutũ ẽ uinculũ
lingue eiꝰ: & loquebat᷑ recte. Quid
ẽ enĩ qđ creator om̃iũ ds̃ cũ surdũ
& mutũ sanare uoluisset in aures
illius suos digitos misit: & exspuens
linguã eiꝰ tetigit: Quid ꝑ digitos re¬
demptoris. nisi dona scĩ sp̃c designant᷑:
Unde cũ in alio loco eiecisset demo¬
niũ: dixit. Si in digito dĩ eicio demo¬
nia: profecto ꝑuenit in uos regnũ dĩ.
Quade re ꝑ euangłistam altũ dixis¬
se describitur. Si ego in sp̃u dĩ eicio
demones. igit᷑ ꝑuenit in uos regnũ dĩ
Ex quo utroq loco colligit᷑: quia di¬
gitus spc̃ uocat᷑. Digitos ergo in au¬
riculas mittere ẽ: ꝑ dona scĩ sp̃e men¬
tem surdi ad obediendũ aꝑire. Qd
ẽ uero qđ ex spuens linguã eiꝰ tetigit:
Saliua nob̃ ẽ ex ore redemptoris: ac¬
Saliua quippe. ex capite defluit in
ore. Ea ergo sapientia que ipse est.
dũ lingua nr̃a tangit᷑: mox ad p̃dia¬
tionis uerba format᷑. Qui suspiciens

Expanded text:
culum linguae ejus, et loquebatur recte . Quid est enim quod creator omnium Deus cum surdum et mutum sanare voluisset, in aures illius suos digitos misit, et expuens linguam ejus tetigit? Quid per digitos Redemptoris, nisi dona sancti Spiritus designantur? Unde cum in alio loco ejecisset daemonium, dixit: Si in digito Dei ejicio daemonia, profecto pervenit in vos regnum Dei . Qua de re per evangelistam alium dixisse ddaemones, profecto pervenit in vos regnum Dei . Ex quo utroque loco colligitur quia digitus spiritus vocatur. Digitos igitur in auriculas mittere est per dona sancti Spiritus mentem surdi ad obediendum aperire. Quid est vero quod exspuens linguam ejus tetigit? Saliva nobis est ex ore Redemptoris acsaliva quippe ex capite defluit in ore. Fa ergo sapientia quae ipse est, dum lingua nostra tangitur, mox ad praedicationis verba formatur. Qui suspiciens
Abbreviated transcription (Latin):
e timeas eos neq metuas afacie eoꝵ:¬
÷ quia domus exasperans ẽ. Hoc iã
suꝑius dictũ est. Sed notandũ quã
aspera domus habetur: cũ asperitas
tam crebro replicat᷑. Increpandus ita¬
q peccator ẽ & nunquã timendus:
quia domꝰ exasperans ẽ. Timeri enĩ
homo debuerat: si ipse auctorẽ om̃iũ
ut homo timuisset. Nam qͥratio¬
nis sensũ ad timorẽ dĩ non habuit:
tanto in nullo timendus ẽ. quanto
assume in corde tuo & aurib tuis
audi: & uade ingredere ad trans¬
migrationẽ ad filios popłi tui.
Uigilant̃ intuendũ ẽ. qđ uoce
dñi ad propħam dicit᷑: ut prius ser¬
mones eiꝰ audiat. & post modũ lo¬
quatur. Audimus enĩ uerba dĩ si
facimus: & tunc ꝓximis recte loqͥm̃.
cũ prius ipsi fecerimꝰ. Quod bene
marcus euanglista confirmat: cũ
factũ dñi miraculũ narrat dicens.
Adducunt aut̃ surdũ & mutũ. s
dep̃cabant᷑ eũ. ut imponat illi mani

Expanded text:
e timeas eos, neque metuas a facie eorum, quia domus exasperans est. 19. Hoc jam superius dictum est. Sed notandum quam aspera domus habetur, cujus asperitas tam crebro replicatur. Increpandus itaque peccator est, et nunquam timendus, quia domus exasperans est. Timeri enim homo debuerat, si ipse auctorem omnium ut homo timuisset. Nam qui rationis sensum ad timorem Dei non habuit, tanto in nullo timendus est, quanto assume in corde tuo, et auribus tuis audi; et vade, ingredere ad transmigrationem filiorum populi tui. 20. Vigilanter intuendum est quod voce Domini ad Prophetam dicitur ut prius sermones ejus audiat, et postmodum loquatur. Audimus enim verba Dei, si facimus. Et tunc ea proximis recte loquimur, cum prius ipsi fecerimus. Quod bene Marcus evangelista confirmat, cum factum Domini miraculum narrat, dicens: Adducunt ci surdum et mutum, et deprecabantur eum ut
Abbreviated transcription (Latin):
pennas tendamus in ꝑximos: et nunquã
desinamꝰ cogitare & plangere nosmnet ipsos.
Penne tendant᷑ iuxta. & penne cooꝑiant
corpora: ut & de bonis actib prebeamus
exempla:& mala que egimus. abscon¬
dant a iudicio. timor & penitentia. In
transiatione aut̃ ueteri: de his alis dicit᷑.
Singulis duȩ coniunctȩ: & tegentes corpor
eoꝵ In quib uerbis intelligitur. quia &
ipse erant penne. quȩ iungebant᷑ alterꝰ
ad alterũ: & ipse.que eoꝵ corpora
cooꝑiebant. Quod ꝑ figurã bene accipit᷑:
quia ille nos uirtutes apud om̃ipotentẽ
dm̃i ꝓtegunt. quas ex caritate ꝓximis
imꝑtimur. atq coniungimꝰ: cũ quibꝰ dũ
concorditer uiuimus: mala que facimꝰ.
uelamus. Possunt ergo ꝑ has alas. duo
p̃cepta caritatis intelligi: amor uide¬
licet dĩ & ꝓximi. Amando enĩ dñi nr̃a¬
in nob̃ mala ꝑseqͥmur: id ẽ. corpꝰ uelamꝰ.
Diligendo aut̃ ꝓximũ. ei in quo ꝓdes¬

Expanded text:
pennas tendamus in proximos; et nunquam pennas tendamus in proximos; et nunquam desinamus cogitare et plangere nosmetipsos. Pennae tendantur juxta, pennae cooperiant corpora, ut et de bonis actibus praebeamus exempla, et mala quae egimus abscondant a judicio timor et poenitentia. In translatione autem veteri de his alis dicitur: Singulis duae conjunctae, et tegentes corpora eorum. In quibus verbis intelligitur quia et ipsae erant pennae quae jungebantur alterius ad alterum, et ipsae quae eorum corpora cooperiebant. Quod per figuram bene accipitur, quia illae nos virtutes apud omnipotentem Deum protegunt, quas ex charitate proximis impertimur atque conjungimus; cum quibus dum concorditer vivimus, mala quae fecimus velamus. Possunt ergo etiam per has alas duo praecepta charitatis intelligi, amor scilicet Dei, in nobis mala persequimur, id est corpus velamus. Diligendo autem proximum ei in quo poss
Abbreviated transcription (Latin):
qđ habetis. Quȩlibet enĩ penna uir¬
tutis. cũ ad ꝑximũ impertiendo ten¬
ditur. recta ñ erit : si humilitate caru¬
erit. Sequit᷑. Unũquodq duab
alis uelabat corpus suũ: & alterum
similit̃ uelabatur. Quia ꝑ corpus
actio: ꝑ alas uͦ uirtutes signentur:
supra iam diximꝰ. Et cũ dicat. sub
firmam̃to aut̃ penne eoꝵ. recte alteriꝰ
ad alterũ: quȩrendũ est. qualit̃ sub¬
ditur: unũ quodq duab alis uelabat
corpus suũ. Qua in re. hoc patenter
indicat᷑. qͥa & pennas aliud ad alterũ
tendebant: & tam̃ duab alis corpus
ꝓpriũ uelabantd quid ẽ. hoc. nisi qͥa
sic debemꝰ uirtutes quas accepimus
alis impendere. ut & ea in quib pec¬
cauimus non desinamus caute cogitare:
& reatũ nr̃m cotidie ꝑ timorẽ & peniten¬
tiam plangere: Duas enĩ alas superius
quib corpus uelat᷑: timorẽ & penitentiã
diximus. Sic gͦ in caritate crescamus. ut

Expanded text:
quod habetis. Quaelibet enim penna virquod habetis. Quaelibet enim penna virtutis cum ad proximum impertiendo tenditur, recta non erit, si humilitate caruerit. Sequitur: IBID.-- Unumquodque duabus alis velabat corpus suum, et alterum similiter velabatur. 22. Quia per corpus actio, per alas vero virtutes signentur, supra jam diximus . Et cum dicat: Sub firmamento autem pennae eorum recte alterius ad alterum, quaerendum est qualiter subditur: Unumquodque duabus alis velabat corpus suum. Qua in re hoc patenter indicatur, quia et pennas alius ad alterum tendebant, et tamen duabus alis corpus proprium velabant. Quid est hoc, nisi quia sic debemus virtutes quas accepimus, aliis impendere, ut ea in quibus peccavimus, non desinamus caute cogitare, et reatum nostrum quotidie per timorem et poenitentiam plangere? Duas enim alas superius, quibus corpus velatur, timorem et poenitentiam diximus. Sic ergo in charitate crescamus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
apud iherechielem penna: hoc apud
petrũ apł̃m accepta grã dicit᷑. Et
qđ ille ait. recte pennȩ alterius ad
alterũ : hoc eccłe pastor dicit. unus¬
quisq sicut accepit grãm. in alteru¬
trum illã amministrantes. Pennȩ
enĩ nr̃e. rectȩ iam non sunt: si ad uti¬
litatem nr̃ãm solũ modo reflectunt᷑.
Sed tunc rectȩ fiunt: cũ in utilitatẽ
ꝓximi dirigimus qđ habemus. Qͥa
eñĩ bona nr̃a. non a nobis sunt. sed ab
eo hȩc capimus. a qͦ factũ ẽ. ut essemus:
tanto ea nobis non debemus retinere pri¬
uata: quanto ea nobis conspicimus ab
auctore nr̃o. ad comunẽ utilitatẽ data.
Unde rectȩ petrus apłs. in exhortati¬
one huiꝰ rei. subdit. dicens. Sicut boni
dispensatores multiformis gr̃e dĩ. Atq
adhuc addit. Siquis loquit᷑: quasi
sermones dĩ. Si quis ministrat: tanꝗͣ
ex uirtute. quã amministrat ds̃. Ac si
aꝑte dicat. Humilit̃ impendite bonũ
ꝓximis: quia scitis. uob non a uob̃ c̾e

Expanded text:
c apud Petrum apostolum accepta gratia dicitur. Et quod ille ait: Rectae pennae alterius ad alterum, hoc Ecclesiae pastor dicit: Unusquisque sicut accepit gratiam, in alterutrum illam administrantes . Pennae enim nostrae rectae jam non sunt, si ad utilitatem nostram solummodo reflectuntur. Sed tunc rectae fiunt, cum in utilitatem proximi dirigimus quod habemus. Quia 1233 bona nostra non a nobis sunt, sed ab eo haec accepimus a quo factum est ut essemus, tanto ea nobis non debemus retinere privata, quanto ea nobis conspicimus ab auctore nostro ad communem utilitatem data. Unde recte Petrus apostolus in exhortatione hujus rei subdit, dicens: Sicut boni dispensatores multiformis gratiae Dei . Atque adhuc adjicit: Si quis loquitur, quasi sermones Dei; si quis ministrat, tanquam ex virtute quam administrat Deus . Ac si aperte dicat: Humiliter impendite bonum proximis, quia scitis vobis non a vobis esse
Abbreviated transcription (Latin):
scis qͥa pharisei auditoh̃ u̾bo scandali¬
rati sunt: ille respondens ait. Om̃is
plantatio quã non plantauit pat̾ meus
celestis: eradicabit᷑. Sinite illos: eeci sunt.
duces cecoꝵ. Ecce magistra ueritas. ne
in quorundã cordib scandalũ gigneret᷑ q
qđ non debuit tributũ dedit:&
rursũ cũ generari scandalũ in qͦrundam
cordib contra ueritatẽ uidit: in suo
eos scandalo remanere ꝑmisit. Ex qͦ
re nobis considerandũ est: qͥa in quantũ
sine peccato possum᷑. uitare ꝓximoꝵ scan
dalũ debemꝰ. Si aut̃ de ueritate scan¬
dalũ sumit utilius ꝑmit tit᷑ nasci scan¬
dalũ: quã ueritas relinquat᷑. Corporagͦ
animaliũ plena st̃ oculis: cũ se hinc inde
cautȩ circũspiciunt. Sed sciendũ nobis ẽ.
quia sepe dũ aliis rebus intendimꝰ.
fit ut alia negligamus & ubi negligimꝰ:
ibi ꝓculdubio oculũ ñ habemꝰ. Nam
phariseus ille. qͥ ascenderat in templũ

Expanded text:
Scis quia Pharisaei, audito hoc verbo, scandaliScis quia Pharisaei, audito hoc verbo, scandalizati sunt. At ille respondens ait: Omnis plantatio quam non plantcoelestis, eradicabitur: sinite illos, caeci sunt, et duces caecorum. Ecce magistra Veritas, ne in quorumdam cordibus scandalum gigneretur, quod non debuit tributum dedit. Et rursum, quia generari scandalum in quorumdam cordibus contra veritatem vidit, in suo eos scandalo remanere permisit. Ex qua re nobis considerandum est quia, quantum sine peccato possumus, vitare proximorum scandalum debemus. Si autem de veritate scandalum sumitur, utilius permittitur nasci scandalum quam veritas relinquatur. Corpora ergo animalium plena sunt oculis cum se hinc inde caute circumspiciunt. 6. Sed sciendum nobis est quia saepe, dum aliis rebus intendimus, fit ut alias negligamus; et ubi negligimus, ibi procul dubio oculum non habemus. Nam Pharisaeus ille qui ascenderat in templum
Abbreviated transcription (Latin):
lationem aut̃ septuaginta int̃pretum.
aquile. & theodotionis. & syminachi.
sollicite ꝑscrutantes. nichil ex his uerb̃
inuenimus: sed beati iheronimi scripta
relegentes. agnouimꝰ. qͥa hanc sententiã
in hebrea ueritate ita positã. non qͥdẽ
iuxta uerbũ. sed iuxta sensũ inuenerit.

Expanded text:
em Septuaginta Interpretum, Aquilae, et Theodotionis, et Symmachi sollicite perscrutantes, nihil ex his verbis invenimus: sed beati Hieronymi scripta relegentes agnovimus, quia hanc sententiam in Hebraica veritate ita posita non quidem juxta verbum, sed juxta sensum invenerit.
Abbreviated transcription (Latin):
neris. Hinc & enĩ petrus ait. Cui benefa¬
citis intendentes: quasi lucerne lucenti
in caliginoso loco. Hinc psalmista ait.
Lucerna pedib ineis uerbũ tuũ dñe: &
lum̃ semitis meis. Scimus tam̃. quia &
ipsa nobis nr̃a lucerna obscura ẽ: nisi hanc
nr̃is mentib ueritas illustret. Unde
iterũ psalmista ait. Qm̃ tu illuminas
lucernã meã dñe: ds̃ m̃s illumina tene¬
bras meas. Quid enĩ lucerna ardenf: ni-¬
si lumen ẽ: Sed lum̃ creatũ. nob̃ non
luoct: nisi illuminet᷑ alumine ñ creato.
creauit: sp̃c uite erat in rotis. Sequit᷑.¬

Expanded text:
neris. Hinc etenim Petrus ait: Cui benefaneris. Hinc etenim Petrus ait: Cui benefacitis intendentes, quasi lucernae lucenti in caliginoso loco . Hinc Psalmista dicit: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine, et lumen semitis meis . Scimus tamen quia et ipsa nobis nostra lucerna obscura est, nisi hanc nostris mentibus veritas illustret. Unde iterum Psalmista ait: Quoniam tu illuminas lucernam meam, Domine, Deus meus, illumina tenebras meas . Quid enim lucerna ardens, nisi lumen est? Sed lumen creatum nobis non lucet, nisi illuminetur a lumine non creato. iritus vitae erat in rotis. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit: ut nos ab animȩ morte libera¬
ret. Uel certe. quia duo sunt p̃cepta
caritatis: dilectio uidelicet dĩ .R. dilec¬
tio ꝓximi: ꝑ que utraq nos sacre serip¬
ture dicta uiuificant. Scdõ ergo di¬
citur. qđ spc̃ uite erat in rotis: quia di¬
lectionẽ dĩ & ꝓximi capimꝰ in eloquus
diuinis. Fer p̃cepta enĩ scripture sacre
reuiuiscimus: qui mortui in culpa iace¬
bamus. Unde om̃ipotenti dño per
psalmistam dicit᷑. In ȩternũ non obli¬
uiscar iustificationes tuas: qͥa in ipsis
uiuificasti me. Iustificationes enĩ p̃cepta
dñi dicunt᷑: in quib nos corrigendo iusti¬
ficat. De quib psalmista aꝑtius dicit.
in tuis iustificationib meditabor. nol
obliuiscar sermones tuos. In eis itaq
nos uiuificat: quia ꝑ hȩc nob̃ spirita¬
lem uitã demonstrat: eaq ꝑ afflatũ
spc̃ intȩ erat in rotis. Hȩc nob̃ scͥptura sac᷑:¬
in tenebris uitȩ p̃sentis. facta ẽ lum̃ iti¬

Expanded text:
voluit, ut nos a morte animae liberavoluit, ut nos a morte animae liberaret. Vel certe quia duo sunt praecepta charitatis, dilectio videlicet Dei, et dilectio proximi, per quae utraque nos sacrae Scripturae dicta vivificant. Secundo ergo dicitur quod spiritus vitae erat in rotis, quia dilectionem Dei et proximi capimus in eloquiis divinis. Per praecepta enim Scripturae sacrae reviviscimus, qui mortui in culpa jacebamus. Unde omnipotenti Domino per Psalmistam dicitur: In aeternum non obliviscar justificationes tuas, quia in ipsis vivificasti me . Justificationes enim praecepta Domini dicuntur, in quibus nos corrigendo justificat. De quibus Psalmista apertius dicit: In tuis justificationibus meditabor, non obliviscar sermones tuos . In eis itaque nos vivificat, quia per haec nobis spiritualem vitam demonstrat, eamque per afflatum Spiritus vitae erat in rotis. 17. Haec nobis Scriptura in tenebris vitae praesentis facta est lumen iti
Abbreviated transcription (Latin):
iniustas causas nullo modo suscipit:
nec uerba dare pro iniusticia consentit.
Quid ergo agimus kim̃i frẽs meiͤ
Sed hoc occurrit animo: qͥd agamus.
mala que fecimus & deseramꝰ: & accu-¬
semus. Scriptũ ẽ. Iustus. in principio
accusator ẽ. sui. Quilibet & enĩ pecca¬
tor conuersus in fletib. iam iustus ẽẽ

Expanded text:
iniustas causas nullo modo suscipit iniustas causas nullo modo suscipit nec verba dare pro iniustitia consentit. Quid ergo agimus, karissimi fratres mei? Sed ecce occurrit animo, quid agamus: Mala, quae fecimus, et deseramus et accusemus. Scriptum est enim: Iustus in principio accusator est sui. Quilibet etenim peccator conversus in fletibus iam iustus e
Abbreviated transcription (Latin):
peccata sua minime deplorant. si &¬
illi adhuc plangere non desistunt:
qͥ iam uirtutũ pennas. ꝑ exempla
ad ꝑximos tendunt. In quib uerbis.
necesse ẽ. ut nos qui paruuli adhiic
sumus. ꝑfectorum semꝑ & uirtutes.
& lacrimas. ante mentis nr̃e oculos
ponamus: Iinitem᷑ quȩ in illis aspici¬
mus: ut dũ ceperimꝰ ꝑ incrementa cre¬
scere: possimus ab illo districto examine
mala que fecimus uelare. In assiduis
enĩ fletib. in cotidiana nr̃a penitentia.
habemus sacerdotem in cęlis: qui int̃¬
pellat pro nobis. De quo etiam ꝑ io
hannẽ dicitur. Si quis peccauerit:
aduocatũ habemus apud patr̃e iħm
xp̃mi istum: &. ipse ẽ. propitiatio ꝓ
peccatis nr̃is. Ecce exultat animus ͤ ͣ¬
cũ aduocati nr̃i potentiã audimus:
sed exultationẽ nr̃am. iterũ remordet
timor: quia ipse qui nobis aduocatus
est. dicitur iustus. Nos enĩ: causas in¬
iustitie habemus. Iustus uero aduocat᷑.

Expanded text:
peccata sua minime deplorant, si apeccata sua minime deplorant, si adhuc et illi plangere non desinunt, qui jam virtutum pennas per exempla ad proximos tendunt. 24. In quibus verbis necesse est ut nos qui parvuli adhuc sumus perfectorum semper et virtutes et lacrymas ante mentis nostrae oculos ponamus. Imitemur quae in illis aspicimus, ut dum coeperimus per incrementa crescere, possimus ab illo districto examine mala quae fecimus velare. In assiduis enim fletibus, in quotidiana nostra poenitentia habemus sacerdotem in coelis, qui interpellat pro nobis. De quo etiam per Joannem dicitur: Si quis peccaverit, advocatum habemus apud Patremm iustum, et ipse est propitiatio pro peccatis nostris. Ecce exultat animus, cum advocati nostri potentiam audimus; sed exultationem nostram iterum remordet timor, quia ipse, qui nobis advocatus est, dicitur iustus. Nos enim causas iniustitiae habemus, / iustus vero advocatus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. unũquodq uelabat corpus suũ. sta¬
tim subdit᷑:: &. alterũ similit̃ uelabat᷑
si enĩ diceret. unũ & alterũ: loquen¬
di ratio staret. Postquã uero dictũ ẽ.
unũ quodq cur adicitur alterũ: cũ
in unoquoq om̃s comp̃henduntur :
Sed & si ꝑfectorum uitã & proficien¬
tiũ merita distinguimꝰ: & unũ qđq
& alterũ non irrationabilit̃ positum
uidemus. Qui enĩ &sua mala deflent &
uirtutũ pennas ad ꝓximos in exẽplũ
tendunt: ꝓculdubio ꝑfecti sunt. St̃
aut̃ pleriq paruuloꝵ. qui eoꝵ lacri¬
mas conspiciunt. & imitant᷑: & qͥ
nudi in suis prauitatib ẽẽ potuis¬
sent᷑ scõs uigilantioresq uiros consi¬
derant: moxq suis prauitatib irati.
accendunt᷑ ut plangant. Inflãmant᷑
ad penitentiã: atqͥꝰ uelare sc̃õs corpo¬
ra sua conspiciunt: ita ipsi quoq
lacrimarũ suarũ alis uelantur.
Se ipsos enĩ magnis increpationib
feriunt. cur qui uirtutes ñ habent.

Expanded text:
at corpus suum, statim subditur: Et alterum similiter velabatur. Si enim diceret unum et alterum, loquendi ratio staret. Postquam vero dictum est Unumquodque, cur adjicitur alterum, cum in unoquoque omnes comprehenduntur? Sed si et perfectorum vitam, et proficientium merita distinguimus, et unumquodque et alterum non irrationabiliter positum videmus. Qui enim et sua deflent, et virtutum pennas ad proximos in exemplum tendunt, procul dubio perfecti sunt. Sunt autem plerique parvulorum qui eorum lacrymas conspiciunt et imitantur. Et qui nudi in suis pravitatibus esse potuissent, sanctos vigilantioresque viros considerant; moxque suis pravitatibus irati, accenduntur ut plangant, et inflammantur ad poenitentiam. Atque ut velare sanctos corpora sua conspiciunt, ita ipsi quoque lacrymarum suarum alis velantur. Seipsos enim magnis increpationibus feriunt; cur qui virtutes non habent
Abbreviated transcription (Latin):
boni oꝑis ponat: ambulant pariter
& rotȩ ⁊qͥa tantũ in sacro eloquio ꝓ¬
fectum inuenis: quantũ apua tu
ipse ꝓfeceris. Si uͦ pennatũ animal
sese in contemplatione extenderit:
rote ꝓtinus a terra subleuant᷑: qͥa
terrena non eẽ inteligis. quȩ prius in sato
eloquio iuxta terrenũ morẽ dicta creqi¬
disti: fitq ut scripture sacre uerba esse
celestia sentias: si accensus ꝑ contepla¬
tionis grãm. temet ipsũ ad celestia susper¬
das & mira atq ineffabilis sacri eloquis
uirtus agnoscit᷑: cũ suꝑno amore legen¬
tis animus penetrat᷑. Quia ergo animal
A&d alta se subleuat: rota uolat. Sequit

Expanded text:
boni operis ponat, ambulant pariter boni operis ponat, ambulant pariter et rotae, quia tantum in sacro eloquio provectum invenis, quantum apud illud ipse profeceris. Si vero pennatum animal sese in contemplatione tetenderit, rotae protinus a terra sublevantur, quia terrena non esse intelligis, quae prius in sacro eloquio juxta terrenum morem dicta credidisti. Fitque ut Scripturae sacrae verba esse coelestia sentias, si accensus per contemplationis gratiam temetipsum ad coelestia suspendas. Et mira atque ineffabilis sacri eloquii virtus agnoscitur, cum superno amore legentis animus penetratur. Quia ergo animal ad alta se sublevat, rota volat. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uiri scĩ in scriptura sacra intellig̃t.
quonam modo moralit uiuant. Ele¬
uant᷑ uero a terra animalia: cũ scĩ
uiri se in contemplatione suspendunt.
Et quia unusquisq scorum. quanto
ipse in seriptura sacra ꝓfecerit : tanto
hec eadem scriptura sacra ꝓficit apud
malia. ambulabant parit̃ & rote. &
legente crescunt. Nam tanto illa
quisq altius intelligit: qͥuanto in eis
altius intendit. Unde nec eleuant᷑
rotȩ. si non eleuant᷑ animalia: quia
nisi legentiũ mentes ad alta ꝓfecerint:
diuina dicta. uelut in imis ñ intellec¬
ta iacent. Cũ enĩ legenti euilibet ser¬
mo scripture sacre. si tepidus uidetur
sensus diuini eloquii. eiꝰ mentẽ ñ exxi¬
tat. & in cogitatione sua nullo intel¬
lectus lumine emicat: rota otiosa &
in terra ẽ: qͥa animal ñ eleuat᷑ a terra.
It uͦ. si animal ambulet. id ẽ bene
uiuendi ordines querat. & ꝑ gressũ
cordis inueniat quẽadmodũ gressũ

Expanded text:
cum sancti viri in Scriptura sacra intelligunt cum sancti viri in Scriptura sacra intelligunt quemadmodum moraliter vivant. Elevantur vero a terra animalia, cum sancti viri se in contemplatione suspendunt. Et quia unusquisque sanctorum quanto ipse in Scriptura sacra profecerit, tanto haec eadem Scriptura sacra proficit apud malia, ambulabant pariter et rotae;legente crescunt; nam tanto illa quisque altius intelligit, quanto in eis altius intendit. Unde nec elevantur rotae, si non elevantur animalia, quia nisi legentium mentes ad alta profecerint, divina dicta, velut in imis, non intellecta jacent. Cum enim legenti cuilibet sermo Scripturae sacrae si tepidus videtur sensus divini eloquii ejus mentem non excitat, et in cogitatione sua nullo intellectus lumine emicat, rota et otiosa et in terra est, quia animal non elevatur a terra. At vero si animal ambulet, id est bene vivendi ordinem quaerat, et per gressum cordis inveniat quemadmodum gressum
Abbreviated transcription (Latin):
itu. sed clicit᷑: dorsa eoꝵ plena oculis.
Quȩ uidelicet sententia: ab ȩdificati¬
onis intellectu ñ discrepat. Ea enim
que sunt in facie sepe &̃ peccatores ho¬
mines custodire solent. Iusti aũ uiri.
qͥa se & in eis custodiunt. quȩ in
promptu. & in facie ñ uident᷑: in dor¬
sis oculos habere referunt᷑. Qui gͦ.
& ea quȩ in occuttis sunt discutiunt.
atq & ab ipsis se custodiunt quȩ
latent: ꝓfecto oculos in dorsis habent.
Quod tam̃ intelligi & alit̃ potest:
Quia ea quȩ st̃ ante faciem nram
uidemus: dorsa aut̃ nr̃a alius in
nob̃ uidet: & nos uidere ñ possumus.
Quia aut̃ scĩ uiri sollerter se aspici¬
unt. in quib ab aliis iudicari posst̃::¬
& sic distctȩ se uident. sic̃ sepe ab aliis
districtȩ uident᷑: quia in se nec ea que
se latere poterant ignorant: lumen
in dorso portant. Sequit᷑. Cumq¬
parit & rotȩ iuxta ea. & cũ eleua¬
rentur animalia de terra: eleuabant᷑
simul & rote. Ambulant animalia:

Expanded text:
u, sed dicitur: Dorsa eorum plena oculis. 1226 Quae videlicet sententia ab aedificationis intellectu non discrepat. Ea enim quae sunt in facie saepe etiam peccatores homines custodire solent. Justi autem viri, quia se et in eis custodiunt quae in promptu et in facie non videntur, in dorsis oculos habere referuntur. Qui ergo et ea quae in occultis sunt discutiunt, atque ab ipsis se custodiant quae latent, profecto oculos in dorsis habent. Quod tamen intelligi et aliter potest, quia ea quae sunt ante faciem nostram videmus, dorsa autem nnobis videt, et nos videre non possumus. Quia namque sancti viri solerter se aspiciunt, in quibus ab aliis judicari possunt, et districte se vident, sicut saepe ab aliis districte videntur, qui in se nec ea quae se latere poterant, ignorant, lumina in dorso portant. Et pariter et rotae juxta ea; et cum elevarentur animalia de terra, elevabantur simul et rotae. 8. Ambulant animalia
Abbreviated transcription (Latin):
lentis manib euello: uicissim nob̃ pen¬
nas nr̃as tendimus: ut nos affectu & ope
uicaria. ex bono qđ accepimꝰ. tangamus.
Vnde bene primus pastor ammonet.
dicens. Om̃ium finis appropinquauit.
Estote itaq prudentes: & uigilate in
orationib. Ante om̃ia. mutuã in uobis¬
met ipsis caritatẽ continuã habentes:

Expanded text:
lentis manibus evello, vicissim nobis penlentis manibus evello, vicissim nobis pennas nostras tendimus, ut nos affectu et ope vicaria ex bono quod accepimus tangamus. Unde bene primus pastor admonet, dicens: Omnium finis appropinquavit. Estote itaque prudentes, et vigilate in orationibus; ante omnia mutuam in vobismetipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ignorantis ꝓximi tenebras. uerbo sue
p̃dicationis illustret: qui temporali po¬
dendo declinet. Qui gr̃ãm curationis
accepit. intercessione sua salutẽ infir¬
mantiũ pie & humilit̃ impendat. Qui
ã terrenis actib liber. soli dõ uacare
meruit. pro delinquentib ꝓximis exoret.
Fit aut̃ sepe. ut qui terrena substantia
nimis occupat᷑: orationi ñ quantũ de¬
bet inuigilet. & fit plerũq ut is. qui
ad exorandũ dñm cunctis mundi one¬
rib exutus uacat: substentationẽ ui¬
uendi non habeat. Sed dũ diues por¬
rigit alimentũ. atq uestimentũ pauꝑi:
pendit: penne animaliũ rectȩ alterius
ad alterũ tendunt᷑. Nam dũ ille mͥ
uerbũ predicationis exhibet. & lumine
ueritatis. ex corde meo. ignoranciȩ tenebras
expellit: dũq illi ego qͥa fortasse ã mun¬
di huiꝰ potente opprimit᷑. solaciũ mee
defensionis imꝑtior atq hunc de uio¬

Expanded text:
est, ignorantis proximi tenebras verbo suae est, ignorantis proximi tenebras verbo suae praedicationis illustret: qui temporali podendo, declinet; qui gratiam curationis accepit, intercessione sua saluti infirmantium pie et humiliter impendat; qui, a terrenis actibus liber, soli Deo vacare meruit, pro delinquentibus proximis exoret. Fit autem saepe ut qui terrena substantia nimis occupatur orationi non quantum debet invigilet. Et fit plerumque ut is qui ad exorandum Dominum cunctis mundi oneribus exutus vacat sustentationem vivendi non habeat. Sed dum dives porrigit alimentum atque vestimentum pauperipendit, pennae animalium rectae alterius ad alterum tenduntur. Nam dum ille mihi verbum praedicationis exhibet, et lumine veritatis ex corde meo ignorantiae tenebras expellit, dumque illi ego, quia fortasse a mundi hujus potente opprimitur, solatium meae defensionis impertior, atque hunc de vio
Abbreviated transcription (Latin):
ne. quando uenerit ꝑtimescant. Simili¬
tudo gͦ suꝑ capita animaliũ firmam̃ti.
quasi aspectus cristalli horribilis. Et qͥd
ipse pauor eiꝰ quẽ in suis cogitationib
tenent. eoꝵ mentes protegit: rectȩ subiun¬
git᷑᷑: extenti suꝑ capita eoꝵ desuꝑ. Firma¬
mentũ hoc qđ in similitudine cristalli
suꝑ capita animaliũ apparet. & horribile
& extentũ est: qͥa bonoꝵ mentes unde
terret᷑ inde protegit. Si eñĩ pauendus
in eoꝵ cordib non esset: protector. & mo¬
do apeccatis. & post asuppliciis ñ fuisset.
Quia aut̃ semꝑ considerant qͥ pauor
ex iudicio ĩmineat: uirtutũ pennas
in rectitudine conseruant. Unde &
aut̃: pennȩ eoꝵ. recte alterius ad alterũ.
Tunc penne uirtutũ. sub firmam̃to recte
sunt: quando bonũ qđ habet alter.
hoc alteri impendit: ut qͥ terrenã sub¬
stantiã accepit. indigentis ꝓximi ino¬
piam subleuet: Qui doctrinȩ gr̃ã plenꝰ¬

Expanded text:
ne quando venerit pertimescant. Similine quando venerit pertimescant. Similitudo ergo super capita animalium firmamenti quasi aspectus crystalli horribilis. Et quia ipse pavor ejus, quem in suis cogitationibus tenent, eorum mentes protegit, recte subjungitur: Extenti super capita eorum desuper. Firmamentum hoc quod in similitudinem crystalli super capita eorum animalium apparet, et horribile et extentum est, quia bonorum mentes unde terret, inde protegit. Si enim pavendus in eorum cordibus non esset, protector et modo a peccatis et post a suppliciis non fuisset. Quia autem semper considerant qui pavor ex judicio immineat, virtutum pennas in rectitudine conservant. Unde et autem pennae eorum rectae alterius ad alterum. 21. Tunc pennae virtutum sub firmamento rectae sunt, quando bonum quod alter habet, hoc alteri impendit, ut qui terrenam substantiam accepit, indigentis proximi inopiam suble
Abbreviated transcription (Latin):
cristallũ uersa ẽ. quando corruptionis
ei infirmitas. ꝑ resurrectionẽ suã. ad incor¬
ruptionis ẽ firmitatẽ mutata. Ded no¬
tandũ: qđ hoc cristallũ horribile id est
pauendũ dicit᷑. Quis aut̃ nesciat. cuis
pulchritudinis sit cristallũ : Et mirũ:
quomͦ in hoc cristallo conueniat pul¬
chritudo cũ pauore. Sed om̃ib uera sci¬
entib constat: qͥa redemptor humani
generis cũ iudex apparuerit: & speciosus
iustis: & terribilis erit in iustis. Que eñi
mansuetũ aspicient electi: hunc eundẽ
pauendũ atq terribilem conspicient
reprobi. Sed hunc ideo tunc electi ter¬
ribilem ñ uidebunt: quia modo t̃roẽ
illius considerare ñ cessant. Studiose
enĩ considerant. quã terribilis ad iu¬
diciũ ueniat: culpas ante actas deflent:
ĩminentes declinant: pauorẽ illius cotidie
ante oculos mentis ponunt: & quando
tremendus appareat. sine cessatione sus¬
pecti sunt: atq cotidie timendo agunt.

Expanded text:
crystallum versa est, quando corruptionis crystallum versa est, quando corruptionis ejus infirmitas per resurrectionem suam ad incorruptionis est firmitatem mutata. 20. Sed notandum quod hoc crystallum horribile, id est pavendum, dicitur. Quis autem nesciat cujus pulchritudinis sit crystallum? Et mirum quomodo in hoc crystallo conveniat pulchritudo cum pavore. Sed omnibus vera scientibus constat quia Redemptor humani generis cum judex apparuerit, et speciosus justis, et terribilis erit injustis. Quem enim mansuetum aspiciunt electi, hunc eumdem pavendum atque terribilem conspiciunt reprobi. Sed hunc ideo tunc electi terribilem non videbunt, quia modo terrorem illius considerare non cessant. Studiose enim considerant quam terribilis ad judicium veniat, culpas anteactas deflent, imminentes declinant; pavorem illius quotidie ante oculos mentis ponunt, et quam tremendus 1232 appareat sine cessatione suspecti sunt, atque quotidie timendo agunt
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium. atq in cęlis subleuata. & suꝑ
anglos ducta: firmamentũ facta est.
quȩ terra fuit. Sed firmamentũ quod
aspicitur: cuiꝰ habeat similitudinem.
sub infertur: cũ dicit᷑. Quasi aspectus
cristalli horribilis. Cristallũ ut dic¬
tum ẽ. ex aqua congelascit: & robustũ
fit. Scimus uͦ: quanta sit aque mobi
litas. Corpus aut̃ redemptoris nr̃i.
quia usq ad mortẽ passioni subia¬
cuit: aquȩ simile iuxta aliqͥd fuit:
quia nascendo. crescendo. lassescendo.
esuriendo. sitiendo. moriendo. usq ad
passionẽ suã ꝑ momenta tempoꝵ mo¬
bilit̃ decucrit. Cuiꝰ cursũ ꝓpħa intu¬
ens:ait. Exultauit ut gigas: ad cur¬
rendã uiam. Sed quia ꝑ resurrectio¬
nis suȩ głam. ex ipsa sua corruptione.
in in corruptionis uirtute conualuit:
quasi cristalli more ex aqua duruit:
ut in illo & hec eadem natura esset:
& ipsa iam quȩ fuerat. corruptionis
mutabilitas non esset. Aqua ergo in

Expanded text:
omnium, atque in coelis sublevata, et super omnium, atque in coelis sublevata, et super angelos ducta, firmamentum facta est, quae terra fuit. Sed firmamentum quaspicitur, cujus habebat similitudinem, subinfertur, cum dicitur: Quasi aspectus crystalli horribilis . Crystallum sicut dictum est ex aqua congelascit et robustum fit. Scimus ergo quanta sit aquae mobilitas. Corpus autem Redemptoris nostri, quia usque ad mortem passionibus subjacuit, aquae simile juxta aliquid fuit, quia nascendo, crescendo, lassescendo, esuriendo, sitiendo, moriendo, usque ad passionem suam per momenta temporum mobiliter decucurrit. Cujus cursum Propheta intuens, ait: Exsultavit ut gigas ad currendam viam . Sed quia per resurrectionis suae gloriam ex ipsa sua corruptione in incorruptionis virtutem convaluit, quasi crystalli more ex aqua duruit, ut in illo et haec eadem natura esset, et in ipsa quae jam fuerat corruptionis mutabilitas non esset. Aqua ergo in
Abbreviated transcription (Latin):
terribiles atq pauendi sunt. Quarũ
nunc gaudia. qͥa sensũ nr̃arum men¬
tiũ excedunt: suꝑ capita animaliũ
e̾ẽ memorant᷑. Quis enĩ in carne corru¬
ptibili positus comprehendere ualeat.
que sit illa angłoꝵ ieffabilis & sine
fine letitia. Que beatitudo. sine defe¬
ctu uultũ uidere creatoris. atq in eius
dilectione. sine ĩmutatione ꝑsistere :
Potest aut̃ firmam̃ti nomine. ipse ꝑ
figurã noster redemptor intelligiue¬
rus ds̃ suꝑ omiia. & factus int̃ om̃ia
homo ꝑfectus: in quo natura nr̃a apud
patrẽ confirmata ẽ. De quo etiam ꝑ
psalmistã ꝓphetando dicit᷑. Fiat manꝰ
tua suꝑ uirũ dextere tue: & suꝑ filiũ
hominis. quẽ confirmasti tibi. Huma¬
na & enĩ natura. priusquã a creatore
susciꝑetur om̃iũ. terra erat: nã firma¬
mentũ non erat. Peccatori quippe ho¬
mini dictũ. ẽ: terra es. & in terram ibis.
At postquã assũpta est ab auctore

Expanded text:
terribiles atque pavendae sunt. Quarum terribiles atque pavendae sunt. Quarum nunc gaudia, quia sensum nostrarum mentium excedunt, super capita animalium esse memorantur. Quis enim in carne corruptibili positus comprehendere valeat quae sit illa angelorum ineffabilis et sine fine laetitia? quae beatitudo, sine defectu vultum videre creatoris, atque in ejus delectatione sine immutatione persistere? 19. Potest autem firmamenti nomine ipse per figuram noster Redemptor intelligi, verus Deus super omnia, et factus inter omnia homo perfectus, in quo nostra natura apud Patrem confirmata est. De quo etiam per Psalmistam prophetando dicitur: Fiat manus tua super virum dexterae tuae, et super filium hominis quem confirmasti tibi . Humana etenim natura priusquam a creatore omnium susciperetur, terra erat; nam firmamentum non erat. Peccatori quippe homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . At postquam assumpta est ab auctore
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc largiente dño duob modis expo¬
nłmus: ut lectoris iudicio. qͥd eligendũ
censeat reluiquamꝰ. Possunt enĩ firma¬
menti nomine: celestes potestates intelli¬
gI. Quod firmam̃tũ. recte quasi aspe
ctus cristalli dicit᷑: quia uidelicet cris¬
tallũ. forte qͥdem nunis ẽ: sed ex aqua
solidatur. Et natura anglica. quando
creata liberũ arbitriũ accepit. utrum¬
uellet in humilitate ꝑsistere. & in om̃i¬
potentis dĩ conspectu ꝑmanere. an ad
suꝑbiã laberet᷑.&. a beatitudine cade
ret: ꝑ similitudinẽ aqua fuit. Sed qͥa
cadentib aliis. scĩ angłi in sua beatitu¬
dine ꝑstiterunt᷑: atq hoc acceperunt in
munere. ut iam cadere om̃ino ñ possint:
in eis natura sua qͥa iam duci mutabilit̃
non potest: quasi in magnitudine cris¬
talli durata ẽ. Quod cristallũ. horri¬
bile & extensum suꝑ capita animaliũ
dicit᷑: quia illȩ potestates anglice. quȩ
om̃ipotentis dĩ conspectui assistunt:
nob adhuc in hac corruptione positis.

Expanded text:
ec largiente Domino duobus modis exponimus, ut lectoris judicio, quid eligendum censeat relinquamus. Possunt enim firmamenti nomine coelestes potestates intelligi. Quod firmamentum recte, quasi aspectus dicitur crystalli: quia videlicet crystallum forte quidem nimis est, sed ex aqua solidatum. Et natura angelica quando creata est liberum arbitrium accepit, ut uvellet in humilitate persistere, et in omnipotentis Dei aspectu permanere, an ad superbiam laberetur, et a beatitret, per similitudinem aqua fuit. Sed quia cadentibus aliis, sancti angeli in sua beatitudine perstiterunt, atque hoc acceperunt in munere, 1231 ut jam cadere omnino non possint, in eis natura sua, quia jam duci mutabiliter non potest, quasi in magnitudinem crystalli durata est. Quod crystallum horribile et extensum super capita animalium dicitur, quia illae potestates angelicae, quae omnipotentis Dei conspectui assistunt, nobis adhuc in hac corruptione positis,
Abbreviated transcription (Latin):
propħa. ita ut coram popło loquebar
exceptȩ sunt: multis curis irruentib
i obliuione reliquerã. Sed post an¬
nos octo. petentib fr̃ib. notarioꝵ scedu¬
las requirere studui: easq fauente
dño transcurrens: quantũ ab angu¬
stuis tribulationũ licuit. emendaui.
Tua itaq dilectio. has sibi ad legendũ
mitti poposcerat: sed ualde in congru¬
um credidi. ut aquã despicabilẽ hau¬
riret. q̃uã constat de beatoꝵ patrum
ambrosii atq augustini torrentib pro¬
funda atq ꝑspicua fluenta assidue
bibere. Sed rursũ dũ cogito. qđ sepe
int̃ cotidianas delitias. etiã uiliores
cibi suauit̃ sapiunt: transmisi minima.
legenti potiora: ut dũ cib grossior ue¬
lut profastidio sumit᷑: ad subtiliores
epulas auidius redeatur.

Expanded text:
m, ita ut coram populo loquebar, exceptae sunt, multis curis irruentibus in abolitione reliqueram. Sed post annos octo, petentibus fratribus, notariorum schedas requirere studui, easque, favente Domino transcurrens, inquantum 1174 ab angustiis tribulationum licuit emendavi. Tua itaque dilectio has sibi ad legendum mitti poposcerat, sed valde incongruum credidi ut aquam despicabilem hauriret quem constat de beatorum Patrum Ambrosii atque Augustini torrentibus profunda ac perspicua fluenta assidue bibere. Sed rursum dum cogito quod saepe inter quotidianas delicias etiam viliores cibi suaviter sapiunt, transmisi minima legenti potiora, ut dum cibus grossior velut pro fastidio sumitur, ad subtiliores epulas avidius redeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
hac potestate altius: qͥd hac altitudine
sublimiꝰ dici potest᷑: in qua creatus qͥsq
efficit᷑ filius creatoris: Habet horribi¬
lem aspectũ: cũ de reprobis loquit᷑ dicens.
lbunt insuppliciũ ȩternũ. Habet staturã:
cũ ueritas discipulos ammonet. dicens.
Uendite quȩ possidetis. & date elemosinã:

Expanded text:
hac potestate altius, quid hac altitudine hac potestate altius, quid hac altitudine sublimius dici potest, in qua creatus quisque efficitur filius creatoris? Habet horribilem aspectum cum de reprobis loquitur, dicens: Ibunt hi in supplicium aeternum . Habet staturam cum Veritas discipulos admonet, dicens: Ven
Abbreviated transcription (Latin):
bili aspectu rotarũ. bene ꝑ sophoniam
dicit᷑: cũ suꝑuenire duris mentib dies
iudicii denuntiat᷑. luxta ẽ dies dñi ma¬
gnus. iuxta. & uelox nimis. Vox diei
dñi amara. tribulabit᷑ ibi fortis. Dies
ire dies illaͥ dies tribulationis & angustie:
dies calamitatis &. miseriȩ: dies tenebraꝵ
& caliginis: dies nebulȩ & turbinis:
dies tube & clangoris. Sed qͥa exterio¬
ris dicta rotȩ posuimꝰ: restat nunc ut
interioris quoq staturã. altitudinẽ. &
horribilem aspectum ꝓferre debeamus.
Habet quippe rota interior staturã suã:
cũ ꝑ scm̃ euangłium. ad terrena deside¬
ria incuruare nos ꝓhibet: redẽptoris nr̃i
uocib dicens. Attendite ut ñ grauent᷑
corda ur̃a in crapula & ebrietate: aut
in curis huiꝰ uite. Habet altitudinem:
cũ de eodem redẽptore ꝓmittit. dicens.
Quot quot aut̃ crediderunt in eũ: de¬
dit eis potestatẽ filios dĩ fieri. Quid enĩ

Expanded text:
bili aspectu rotarum bene per Sophoniam bili aspectu rotarum bene per Sophoniam dicitur, cum supervenire duris mentibus dies judicii denuntiatur: Juxta est dies Domini magnus, juxta et velox nimis. Vox diei Domini amora, tribulabitur ibi fortis. Dies irae dies illa, dies tribulationis et angustiae, dies calamiginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris . 19. Sed quia exterioris rotae dicta posuimus, restat nunc ut interioris quoque staturam, altitudinem, et horribilem aspectum proferre debeamus. Habet quippe rota interior staturam suam cum per sanctum Evangelium ad terrena desideria incurvare nos prohibet, Redemptoris nostri vocibus dicens: Attendite ut non graventur corda vestra in crapula et ebrietate, aut in curis hujus vitae . Habet altitudinem cum de eodem Redemptore promittit, dicens: Quotquot autem crediderunt in eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
Terrã tenebrosam. & oꝑtã mortis ca¬
ligine: terrã miseriȩ .s tenebrarum:÷
ubi umbra mortis. & nullus ordo:
s& sempit̃nus horm inhabitans.
suã in prauitate ñ dissipant. Hab&
altitudinẽ: cũ statim subdit. Et
erit mensis ex mense. & sabbatũ ex
sabbato: & ueniet om̃is caro ut
adoret corã facie mea. dicit dñs.
Quid ẽ mensis: nisi ꝑfectio dierũ :
Et qͥd ẽ. sabbatũ. nisi requies: in qͣ
fieri opus seruile ñ liceat: Mensis
gͦ ex mense ẽ: qͥa qui hic ꝑfecte ui¬
uunt: illic ad ꝑfectionẽ gse ꝑdu¬
cunt᷑. Sabbatũ uͦ ex sabbato est:
qͥa qui hic cessant aꝑuerso oꝑer illic
quiescunt in celesti retributione.
Habet etiam horribilẽ aspectum: cũ
ꝓtinus adiungit. Et egredientur.
&. uidebunt cadauera uiroꝵ. qͥ p̃uarica¬
ti sunt in me Uermis eoꝵ ñ morientur:
& ignis eoꝵ ñ extinguet᷑. Quid enĩ hor¬
ribilius dici. qͥd cogitari potest: quam
dãpnationis uulnera susciꝑe & dolores
uulnerũ nunquã finire: De hoc horri¬

Expanded text:
tis caligine, terram miseriae et tenebrarum, ubi umbra mortis, et nullus ordo, sed sempiternus horror inhabitans .suam in pravitate non dissipant. Habet altitudinem cum statim subdit: Et erit mensis ex mense, et Sabbatum ex Sabbato, et veniet omnis caro ut adoret coram facie mea, dicit Dominus . Quid est mensis nisi perfectio dierum? Et quid est Sabbatum nisi requies in qua fieri opus servile non liceat? Mensis ergo ex mense est, quia qui hic perfecte vivunt, illuc ad perfectionem gloriae perducuntur. Sabbatum vero ex Sabbato est, quia qui hic cessant a perverso opere, illic quiescunt in coelesti retributione. Habet etiam horribilem aspectum cum protinus adjungit: Et egredientur et videbunt cadavera virorum, qui praevaricati sunt in me. Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Quid enim horribilius dici, quid cogitari potest, quam damnationis vulnera suscipere, et dolores vulnerum nunquam finire! De hoc horri
Abbreviated transcription (Latin):
euangłistas designant: quomodo ergo
prius animalia. & post modũ rota
una aspicit᷑: dũ ante. testamentũ uetꝰ
cuti sint: Sed intelligere in his possu¬
mus: qđ illi prius aꝓpħa uisi sunt. qͥ
merito transcendunt. Nam quanto
scm̃ euangłium. testam̃tũ uetus pre¬
cellit: tanto & p̃dicatores eiꝰ. in descrip¬
tione ꝓpħica p̃ferri debuerunt. Quã¬
uis sit adhuc aliud. qđ in hac descri¬
ptione considerari debeat: Quia pro¬
phetiȩ sp̃s. sic intra semet ipsũ anterio¬
ra & posteriora simul colligit᷑ ut hec
simul. ꝓpħȩ lingua proferre ñ possit:
sed ampla quę uid̃t. disꝑtitis sermo¬
nib emanat: Et nũc. ultima post
prima: nunc uͦ prima post ultima
loquit᷑. Unde iherechiel ꝓph̃a. sub
sigura sc̃ȩ uni uersalis ecclȩ & euan¬
głistarũ głam. ꝑ quatuor animaliũ
similitudinẽ uids̃t. & tam̃ repente illa
subiungit. que anteriorib tẽporibr gesta

Expanded text:
evangelistas designant, quomodo evangelistas designant, quomodo prius animalia, et postmodum rota una aspicitur, cum ante Testamentum Vetuscuti sint? Sed intelligere in his possumus quod illi prius a propheta visi sunt qui merito transcendunt. Nam quanto sanctum Evangelium Testamentum Vetus praecellit, tanto et praedicatores ejus in descriptione prophetica praeferri debuerunt. 11. Quamvis sit adhuc aliud quod in hac descriptione considerari debeat, quia prophetiae spiritus sic intra semetipsum anteriora et posteriora simul colligit, ut haec simul prophetae lingua proferre non possit. Sed ampla quae videt de dispertitis sermonibus emanat, et nunc ultima post prima, nunc vero prima post ultima loquitur. Unde Ezechiel propheta sub figura sanctae universalis Ecclesiae, et evangelistarum gloriam per quatuor animalium similitudinem videt, et tamen repente illa subjungit, quae anterioribus temporibus gesta