comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iacob excedens annos .c. loguitur:
parui funt & pessimi dies mei. Ira
acitem dñi tͣnsitura illa ẽ quã thes¬
auritant sͥ qui nolunt agere peni¬
tentiam. Qtie postquam tͣnsierit.
neguaguam cellaria ultra clauden¬
tur. s implebitur quod scͥytum ẽ.
incħ occriltum quod ñ reuelabit᷑
ce absconditum quod non sciatur
Quodq sequitur ecce enm
dñs de sc̃o inducet iram suam
illud significat quod ascĩs dei ira
incipiat. uel omnis tiltio illius iu¬
sta sanct̾aq sit. ñ de mentis ꝑttir¬
batione ddescendens ut in hominib
solet: s stadio corrigendi. Terram
atitem habitatoꝵ illam reor de qua
modo enm qui in terra habitant:
sic qͥincarne funt. deo placere non
possunt. Terra autem in hoc loco a¬
Et reuelabit sanguinem suum.
si quempiam scandalitau̾it : & cũ
caim meretur auchre. Uox sangui¬
nis frĩs tui clamat ad me de terra.
que apuit os suum ce susciperet san¬
gumem fris tui. Omnis gͥ sanguiᷤᷤ
in die tudicii reqturetͣ. nec abscon¬

Expanded text:
Jacob excedens annos centum loquitur: Parvi sunt et pessimi dies mei . Ira autem Domini transitura illa est, quam thesaurizant sibi, qui nolunt agere poenitentiam; quae postquam transierit, nequaquam cellaria ultra claudentur, sed implebitur quod scriptum est: Nihil occultum quod non revelabitur, et absconditum quod non manifestetur . Quodque sequitur: Ecce enim Dominus de sancto inducet iram suam: illud significat, quod a sanctis Dei ira incipiat, vel omnis illius ultio justa sanctaque sit, non de mentis perturbatione descendens, ut in hominibus solet; sed studio corrigendi. Terram autem habitatorum illam reor, de qua modo enim qui in terra habitant, sic qui in carne sunt, Deo placere non possunt . Terra autem in hoc loco sEt revelabit sanguinem suum, si quempiam scandalizaverit, et cum Cain meretur audire: Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra, quae aperuit os suum, ut susciperet sanguinem fratris tui . Omnis igitur sanguis in die judicii requiretur, nec abscon
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes in oratione dñica: pat̃ nr qͥ es
in celis. Morientes ñ uiuant. gygan¬
desñ resurgant. Ppterea uisitasti &e
contrtusti eos: &e ꝑdidisti omnem
memoriam eorum: Lxx. Mortui e¬
nim uitam ñ uidebunt. neq medici
suscitabunt. Iccͥco induxisti & ꝑdi
rum. Syminachꝰ more fuo manife¬
stius. Mortui non uruificabunt: gy¬
gantes non suscitabunt. Apt̾ea uisi¬
tasti & contritusti &e disꝑdidisti om¬
nem memoriam eoꝵ Dicamꝰ pͥmum

Expanded text:
dicentes in Oratione Dominica: Pater noster qui es dicentes in Oratione Dominica: Pater noster qui es in coelis . . Morientes non vivant: gigantes non resurgant. Propterea visitasti et contrivisti eos, et perdidisti omnem memoriam eorum. LXX: Mortui enim vitam non videbunt: neque medici suscitabunt. Idcirco induxisti, et perum. Symmachus more suo manifestius: Mortui non vivificabunt: gigantes non suscitabunt. Propterea visitasti, et contrivisti eos, et disperdidisti omnem memoriam eorum. Dicam
Abbreviated transcription (Latin):
siofiant. Quod quidem & de sapĩa
legimus. q̃ iuxta hebraicum loquitur
in ꝓuerbris. Ds̃ possedit me initio
uiarum suarum. licet q̃dam erempla¬
ria male ꝓ possessione habeant crea¬
turam. Deniq sequit᷑. Ande omnes
colles generauit me. Quomodo enĩ cre¬
ature generatio pot̾it coaptari. quę
magis possessioni congruit: Scͥptũ
est ce indeutononnio. Nonne iste pat
tuus possedit de &e fecit & creauit te:
Et hoc considadum quod ñ drxcrit
dñs siue d̾̃s possedit de & fecit & crea¬
uit de. s pader. ut clem̃tia nominis
austeritatẽ potentie mitiga¬
ret. Quodq sequitur dñe absq te a¬
lium ñ nouimꝰ: ñ ercludit filium. sed
iungit patͥ. Neq enim dixit alium ñ
notinnus. s extra te alium ñ nouimꝰ.
Cum autẽ dicat filius ego in patre &
pater in me.extra patrem ñ nouimꝰ
filium. quia in patre cognosemnus
eum. Demq & uomen illiꝰ noĩamꝰ

Expanded text:
sio fiant. Quod quidem et de Sapientia sio fiant. Quod quidem et de Sapientia legimus, quae juxta Hebraicum loquitur in Proverbiis: Deus possedit me initium viarum suarum , licet quaedam exemplaria male pro pos sessione habeant creaturam. Denique sequitur: Ante omnes autem colles generavit me. Quomodo enim creaturae generatio poterit coaptari, quae magis pos sessioni congruit? Scriptum est in Deuteronomio: Nonne iste pater tuus possedit te, et fecit te, et creavit te ? Et hoc considerandum, quod non dixerit, Dominus, sive Deus, possedit te, et fecit te, et creavit te; sed pater, ut clementia nominis austeritatem potentiae mitigaret. Quodque sequitur: Domine, absque te alium non novimus, non excludit Filium, sed jungit Patri, neque enim dixit « Alium non novimus, » sed « Extra te alium non novimus. » Cum autem dicat Filius: Ego in Patre et Pater in me, extra Patrem non novimus Filium , quia in Patre cognoscimus eum. Denique et nomen illius nominamus
Abbreviated transcription (Latin):
pacem nob.ommia enim oꝑa nr̃a
pacem da nobis: omnia enimred¬
disti nob̃. Notandum quod post¬
quam nob oꝑa nr̃a reddiderit pa¬
cem datirus sit: & qͦmͦ exponat
causas. cur postulet pacem. Pro
cunctis enim oꝑib que oꝑati suont
suꝑ t̾ram. dicunt se sustinuisse torm̃¬
ta. & iustum ẽe. ut post supplicia atq
plecasunt. &e reddidisti umuersa q̃
pollicitus es: tͥbue nobis pacem que
etuꝑat omnem sensum. Dñe d̾s nr̃
possederunt nos dñi absq de: tm̃ in
te recordemur nominis tui. Lex:
Dñe d̾s ñr posside nos. dñe extra te
alium nescimus: nom̃ tutim inuoca¬
mus. Iccirco miscđiam quesumus &
pacem quȩ post cunct̾a tͥbuenda est:
qͥa nos absq te dñi possederunt. ido¬
la uidelicet uel demones idolis ass¬
dentes: nicħq aliud postulamts nͥ
ut dignisimꝰ. ut post errores plurimoᷤ
tui nominis recordem᷑. Iuxta .lxx. qͥ
dixert̃ dñe d̾s posfide nos: hoc p̃cant᷑
ut post pacem sib redditam dei posseᷤ¬

Expanded text:
enim opera nostra pacem da nobis: omnia enim reddidisti nobis. Notandum quod postquam nobis opera nostra reddiderit, pacem daturus sit, et quomodo exponat causas, cur postulet pacem. Pro cunctis enim operibus quae operati sunt super terram, dicunt se sustinuisse tormenta, et justum esse ut post supplicia atquepleta sunt, et reddidisti universa quae pollicitus es, tribue nobis pacem, quae exsuperat omnem sensum. Domine Deus noster, possederunt nos Domini absque te: tantum in te recordemur nominis tui. LXX: Dominus Deus noster, posside nos: Domine; extra te alium nescimus, nomen tuum invocamus. Idcirco misericordiam quaesumus et pacem, quae post cuncta tribuenda est, quia nos absque te domini possederunt, idola videlicet, vel daemones idolis assidentes: nihilque aliud postulamus, nisi ut digni simus post errores plurimos, qui tui nominis recordemur. Juxta LXX, qui dixerunt: Domine Deus, posside nos, hoc precantur, ut post pacem sibi redditam Dei posses
Abbreviated transcription (Latin):
glcristis. Hoc tuxta hebraicum. Ce¬
terum iuxta .lxx. consideratierunt
sc heretiq quod multi eẽnt. & hac
multitudine confidentes doct̾rinam
uet̾is testam̃ti auerterunt a eruitate
dei q̃ est eccłia: & destruxert domos
irłm ut edificarent conciliabula ma¬
lignantium. Dumq uetꝰ reprobant
instrumtum nec notium secut funt.
qa nouumuet̾is instrum̃ti testimoni¬
is roboratur. Ppt̾ea int̃ duos intiros¬

Expanded text:
glexistis. Hoc juxta Hebraicum. Caeglexistis. Hoc juxta Hebraicum. Caeterum juxta LXX consideraverunt se haeretici, quod multi essent, et hac multitudine confidentes, doctrinam veteris Testamenti averterunt a civitate Dei, quae est Ecclesia, et destruxerunt domos Jerusalem, ut aedificarent conciliabula malignantium; dumque vetus reprobant Instrumentum, nec novum secuti sunt, quia novum veteris Instrumenti testimoniis roboratur. Propterea inter duos
Abbreviated transcription (Latin):
rastis. Et destruristis domos ad mu¬
mendum murum. Et lacum feci¬
stisint̾ duos muros. & aqͣm piscinę
uetis: &e ñ suspexistis ad eum qui fe¬
cerat eam. & oꝑatorem eiꝰ delonge ñ
uidistis Lex Et auerterunt aqͣm
antique piscinę inciuitadem: & de¬
strurerunt domos trłm ad firman¬
dos muros cruitatil. Et fecistis uob̃
aquam tnt̃ duos muros. ant̃ piscinã
antiqm & ñ aspexistis cum quia pͥn¬
ccio fecit eam: & creatorem illius ñ
doto orbe multiplicate funt: qui cõ¬
gregastis aqͥs pis cmę uet̾is atq doc¬
trinȩ non fuꝑioris s inferioris. & do¬
mos irłm numerastis siue destrux¬
istis. ut muniretis murum urm̃:
ñ fodistis puteos qͥuitales habent &
et̾nas aqͥs. s lacus contritos qͥ aquiam
non p̃ualent continere: &e fecistis eos
int̃ duos muros notii & uetis instru¬
menti. & aquam piscine uet̾is negle¬
xistis. nec considastis datorem legiᷤ
dm̃: & oꝑatorem mundi penitus ne¬

Expanded text:
rastis, et destruxistis domos ad murastis, et destruxistis domos ad muniendum murum. Et lacum fecistis inter duos muros ad aquam piscinae eris: et non aspexistis ad eum, qui fecerat eam, et operatorem ejus de longe non vidistis. LXX: Et averterunt aquam antiquae piscinae in civitatem: et destruxerunt domos Jerusalem ad firmandos muros civitatis: et fecistis vobis aquam inter duos muros intra piscinam antiquam: et non aspexistis eum qui a principio fecit eam: et creatorem illius nontis, quae in toto orbe multiplicatae sunt; qui congregastis aquas piscinae vestrae atque doctrinae, non superioris, sed inferioris, et domos Jerusalem numerastis, sive destruxistis, ut muniretis murum vestrum, non fodistis puteos, qui vitales haberent et aeternas aquas, sed lacus contritos, qui aquam non valent continere. Et fecistis eos inter duos muros novi et veteris Instrumenti, et aquam piscinae veteris neglexistis, nec considerastis datorem legis Deum, et operatorem mundi penitus ne
Abbreviated transcription (Latin):
tunc intelliges scismata ciuitatis ad
que multiplicastrut deceptos tͥ po¬
pulos congregares. Isti el amite tuxta
interp̃tationem .lxx. ñ habent unã
pharetram s plures. & ascensores ft̃
hominum. in quortim equitantur
ammab. & plurima multitudo ẽ
ad pugnã se p̃parans contͣ eccłiam:
itaut om̃s ualles illius compleant᷑.¬
& equites obturent sensꝰ eorum. et
dumicatione sua eccliasticum uirũ
qͥ interp̃tatur iudas ꝓtiocent ad cer¬
tandum. quo ꝓferente destimonia
scͥpturarum. & crinct̾a redarguente
mendacia: uidebut heretic domoᷤᷤ
ciuitatis dd̾. & omnia priꝰ secreta co¬
gnoscent qͦmͦ in arce dd̾ qui interp̃¬
tatur manu fortis hoc ẽ xp̃i. omina
sint dogniata ueritatis. Obscura lo¬
casunt. non solum tuxta hystoriã:
plicuerint. debent ꝓferre sua: ut ex¬
planationi eorum siuera fuerit acqͥ¬
escamus. Et congregastis aqͣs pisci¬
ne inferioris. &e domos irłm nume

Expanded text:
tunc intelliges schismata civitatis David, tunc intelliges schismata civitatis David, quae multiplicasti, ut deceptos tibi populos congregares. Isti Elamitae juxta editionem LXX non habent unam pharetram, sed plures; et ascensores sunt hominum, in quorum equitant animabus; et plurima multitudo est ad pugnam se praeparans contra Ecclesiam: ita ut omnes valles illius compleantur; et equites obturent sensus eorum, et dimicatione sua Ecclesiasticum virum, qui interpretatur Judas, provocent ad certandum: quo proferente testimonia Scripturarum, et cuncta redarguente mendacia, videbunt haeretici domos civitatis David, et omnia prius secreta cognoscent, quomodo in arce David qui interpretatur, manu fortis, hoc est Christi, omnia sint dogmata veritatis. Obscura loca sunt, non solum juxta historiam, plicuerint, debent proferre sua, ut explanationi eorum, si vera fuerit, acquiescamus. Et congregastis aquas piscinae inferioris: et domus Jeru
Abbreviated transcription (Latin):
ascengus eoꝵ. siue elamite ut .lxx.
transtulerunt quos incontemptoreᷤᷤ
uertimꝰ sum pserunt pharetras: ut
sagretent ni obscuro rectos corde.
qui sunt incurru ce equites hominũ
ue paricaem syon &e eccłie firmamen¬
tum suo clipeo & imptignatione dem¬
dent. Orunt autem in quit elect̾e
ualles tue & humilia dogniata ouałt
syon plene qͣdrigarum quas dñs cũ
pharaone submerzit: quarum eqͥteᷤᷤ
& ascensores ponent sedes suas inpor¬
disduis. ut obsessos in te acq: conclu¬
sos. non patiantur exire. Tunc omps
qͥ in confessione fidei constituti sunt.
&e tamc uidebis ouallis syon in die
illa & inclarolumine ueritatis om¬
nem armaturam apłi. & domꝰ saltuᷤ
in qͦ gentium turba consistit: sicut¬
& inc. xxx. iͦ psalmo camt̃. Ecce au¬
dtiumꝰ cam in effrata: inuenimꝰ cã
incampis filue. Cum autem oꝑim̃¬
tum tude atq secrecum quod prius
ꝓpt̃ misterium celabat᷑ fuerit reue¬
latum. & uideris armaturam eccłie

Expanded text:
ascensus eorum, sive Elamitae, ut LXX ascensus eorum, sive Elamitae, ut LXX transtulerunt, quos in contemptores vertimus, sumpserunt pharetram, ut agitent in obscuro rectos corde, qui sunt in curru equites hominum, ut parietem Sion et Ecclesiae firmamenta suo clypeo et impugnatione denudent. Erunt autem, inquit, electae valles tuae, et humilia dogmata, o vallis Sion, plenae quadrigarum, quas Dominus cum Pharaone submersit, quarum equites et ascensores ponent sedes suas in portis tuis, ut obsessos in te atque conclusos non patiantur exire. Tunc Omnipqui in confessione fidei constituti sunt, et tunc videbis, o vallis Sion, in die illa, et in claro lumine veritatis, omnem armaturam Apostoli, et domus saltus, in quo gentium turba consistit. Sicut et in CXXXI psalmo canitur: Ecce audivimus eam in Ephrata: invenimus eam in campis silvae . Cum autem operimentum Judae atque secretum, quod prius propter mysterium celabatur, fuerit revelatum, et videris armaturam Ecclesiae;
Abbreviated transcription (Latin):
nite ascendamꝰ in montem dñi & in
donrum dei iacob: & nunciabit nob
uiam suiam. Porro quod.lxx. tͣnstule¬
runt errant aminmousq ad max¬
imum.errant suꝑ montes: hoc sen¬
dre debemꝰ in maiori scelcre ẽe eos qͥ
maiores sunt. & tam̃ a minimo usq
ad marimum errare cunctos. & erra¬
te fuꝑ montes moysen & iheremiã
Cumq inualle uersent᷑. mirumĩ
sumpsit pharetͣm currum homiuᷤᷤ
eqͥtis ce parietem nudauit clipeus.
Et erunt elecce ualles tuie plene qͣ¬
chrigarum: & equtdes ponent sedes
stias inporta. Et reuelabit᷑ oꝑimen¬
tum itide: & uideb̾ in die illa arma¬
mentartum domꝰ saltus. & scissitraᷤ
cuntatis datud idebitis qͥa multi¬
plicate sunt: Lic. Elamite autem
tulerunt pharetras. ascensores hoĩes
suꝑ equos. & congregatio pugnanti¬
um. Et erunt elect̾e ualles toe imple¬
Ibuntur qͣdrigis: & eqͥtes stipabunt
portas tuas. Et reuelabunt portas
iude ce aspicient die illo in domib

Expanded text:
nite, ascendamus in montem Domini, et in nite, ascendamus in montem Domini, et in domum Dei Jacob: et annuntiabit nobis viam suam . Porro quod LXX transtulerunt, errant a minimo usque ad maximum, errant super montes, hoc sentire debemus, in majori scelere esse eos, qui majores sunt, et tamen a minimo usque ad maximum errare cunctos, et errare super montes: Moysen, Jeremiam, Cumque in valle sumpsit pharetram, currum hominis equitis, et parietem nudavit clypeus. Et erunt electae valles tuae plenae quadrigarum, et equites ponent sedes suas in porta. Et revelabitur operimentum Judae: et videbis in die illa armamentarium domus saltus: et scissuras civitatis David videbitis, quia multiplicatae sunt. LXX: Elamitae autem tulerunt pharetras: ascensores: homines super equos: et congregatio pugnantium: et erunt electae valles tuae, implebuntur quadrigis, et equites stipabunt portas tuas: et revelabunt portas Judae: et aspicient die illo in domus e
Abbreviated transcription (Latin):
ct̃osq pͥncipes eiꝰ fugisse. & ligatos ẽẽ
uincłis peccatorum. ertimpit in lac̾¬
mas ce abieit consolantes: & fletu a¬
marissimo se flere testat᷑ ñ suꝑ filios
s suꝑ filiam popłltii que uirilitati
ꝑdidit dignitatem. Dies enim itidicii
& interfectionis & conculcationis nẽ¬
quaquam erit irłm que interp̾tat᷑
uisio pacis: & antiqui nominis iebꝰ
q̃ inderp̃tatur conculcatio: flecitum
scripturarum quas dñs legendaᷤ de¬
dit illis nascitur erroris occasio. qui
possunt dicere. Quare nosertare foci¬
sti auia tua: Et in alio loco dñs eis
dedit &e miscuit sp̃m erroris: ut ñ¬
intasionis monte si insyonualle con¬
sisterent. Hec autemipsa dies que a
dño exercititum inualle oritͣ infioĩs.
ut singłorum oꝑa demonstret. scru¬
tatur murum hereticorum quẽ ad¬
uersum eccłiam qͣsi firmissimumꝓ
pugnaculum construxerunt. et
eorum qͥ se suꝑ xp̃m ⁊ montem consi¬
stere głant᷑: de quo alibi legimꝰ. Ue¬

Expanded text:
cipes ejus fugisse, et ligatos esse vinculis peccatorum, erumpit in lacrymas, et abigit consolantes, et fletu amarissimo se flere testatur, non super filios, sed super filiam populi sui, quae virilitatis perdidit dignitatem. Dies enim judicii, et interfectionis, et conculcationis, nequaquam erit Jerusalem, quae interpretatur visio pacis: sed antiqui nominis Jebus, quae interpretatur conculcatio: fletuum Scripturarum, quas Dominus legendas dedit, illis nascitur erroris occasio, qui possunt dicere: Quare nos errare fecisti a via tua ? Et in alio loco: Dominus eis miscuit spiritum erroris : ut nisionis monte, sed in Sion valle consisterent. Haec autem ipsa dies, quae a Domino exercituum in valle oritur Visionis, ut singulorum opera demonstret, scrutatur murum haereticorum, quem adversum Ecclesiam quasi firmissimum propugnaculum construxerunt; et eorum, qui se super Christo monte consistere gloriantur. De quo alibi legimus: Ve
Abbreviated transcription (Latin):
tis inpuluere. qͥa ros tumintm ros
duus: & terram gygantum dethes
inrumam .lxx Restrgent mor¬
dur: ce resurgent de sepulchris ce
lȩtabunt᷑ qui sunt in terra. Ros
enim tutis sanitas eorum. terra aũ
impioꝵ cadet. Scĩs parturienti¬
bus & parientib sp̃m. &e habitato¬
ribus derre corruentib. qͥa saluteᷤ

Expanded text:
in pulvere, quia ros luminum ros tuus, et terram gigantium detrahes in ruinam. LXX: Resurgent mortui, et resurgent de sepulcris, et laetabuntur qui sunt in terra. Ros enim tuus sanitas eorum, terra autem impiorum cadet. Sanctis parturientibus et parientibus spiritum, et habitatoribus terrae corr
Abbreviated transcription (Latin):
bus qͦ quod nos ꝓpt̃ explanationem
sensus aꝑtiꝰ pofuimus. in hebraicoht̃
Higͦ de quib supͣdictum ẽ leuabt̃
uocem suam atq laudabunt cũ hin¬
merint de mari & indoctͥnis głifica¬

Expanded text:
uoque quod nos propter explanationem sensus apertius posuimus, in Hebraico habHi ergo, de quibus supra dictum est: Levabunt vocem suam atque laudabunt, cum hinnierint de mari, et in doctrinis g
Abbreviated transcription (Latin):
a in daniele scͥptum est. Elrut in ocẽ¬
sum mͥ pͥnceps regni ꝑsarum ce pͥncepꝰ
regni medorum. &e pͥnceps regni g̃coꝵ
runt gradam congregabit dñs in die
iudicii. quasi in inofasce partt̾ colli¬
gatos. & mitet in lacum itiferni: ut
in illis quoq impleat᷑ quod de impio
scͥptum ẽ: lacum aꝑuit & fodit eum
&e incidit in foueam quam fecit. Et
includent᷑ incarcere: iuxta illud qͦdͥ
atc dñs. Ite in ignem et̃num qͥ p̃para¬
tus ẽ cdiabolo & angłis eis. Qͦd autẽ
sequitur & post multos dies tusttabtm¬
tur uidẽt̃ applatide amicis meis qui
diabolo &e demonib dant penitentiã.
quod multa post tempora a domino
uisicent᷑. S consident quod ñ dixert
apte scͥytura diuina utisitabuntur a
ño uel uisitabunt᷑ ab angłis: s ab¬
solute uisitabuntur. Ex qua ambi¬
gititate uierbi. & remedium potest in¬
delligi & correptio: quod postquam
iusti p̃mia receꝑint illi tupenis ꝑpe¬
tuis tusicent᷑. Et tamen sciendum

Expanded text:
 in Daniele scriptum est: Exiit in occursum mihi princeps regni Persarum, et princeps regni Medorum, et princeps regni Graecorunt gradum, congregabit Dominus in die judicii, quasi in uno fasce pariter colligatos, et mittet in lacum inferni, ut in illis quoque impleatur quod de impiis scriptum est: Lacum aperuit, et effodit eum, et incidit in foveam quam fecit . Et includentur in carcere, juxta illud quod ait Dominus: Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et Angelis quit: Et post multos dies visitabuntur, videtur applaudere amicis meis, qui diabolo et daemonibus dant poenitentiam, quod multa post tempora a Domino visitentur; sed considerent quia non dixerit aperte Scriptura divina, visitabuntur a Domino, vel, Visitabuntur ab angelis, sed absolute, Visitabuntur. Ex qua ambiguitate verbi et remedium potest intelligi et correptio quod, postquam justi praemia receperunt, illi in poenis perpetuis visitentur. Et tamen sciendum
Abbreviated transcription (Latin):
spem̃s ad te ds: quia lux iudictaᷤ
tua suꝑ terram. Uolumts oe hebra¬
icum seqͥ & uulgatam editionem
ñpenitꝰ p̃terire. & hac rerum neces¬
sicate compellim̃ dtuerso ordine
cipium ẽ: turta hebraicum funs
suꝑioris licet possit etiam iuxta lioc
infine accipi suꝑioris testimonii:
ut sit sensus desidat anima mea
te de nocte &e postea incipiat mane
consurgit sp̃s ncus ad te ds. Iddeo
autem mane consurgit. quia lux
p̃cepta tua suꝑ terram. Seruans
enim mandata tua & illuminatꝰ
culos dormire nequeo: s omĩ tõr
te desidanᷤ meo ad te consurgo sp̃u
Et hoc obseruandum quod innio¬
ede adhuc positi ammo desidere¬
mus dm̃. Postquam autem sp̃s
am mente commouerit. mane ui¬
gilemtis ad eum. Atq ut manifesti
dicam. anime nox & desiddertum spui
autem mane tungitur &e inglie. Por¬
ro sp̃u in p̃cordus stus cuigiłat᷑ aq

Expanded text:
eus ad te, Deus: quia lux judicia tua super terram. Volumus et Hebraicum sequi, et Vulgatam editionem non penitus praeterire, et hac rerum necessitate compellimur diverso ordine,ncipium est: juxta Hebraicum, finis superioris; licet possit etiam juxta LXX in fine accipi superioris testimonii, ut sit sensus: Desiderat anima mea ad te nocte; et postea incipiat, mane consurgit spiritus meus ad te, Deus. Ideo autem mane consurgit, quia lux praecepta tua super terram. Servans enim mandata tua, et illuminatus culos , dormire nequeo, sed omni tempore te desiderans, meo ad te consurgo spiritu. Et hoc observandum, quod in nocte adhuc positi, animo desideremus Dominum. Postquam autem spirium mente commoverit, mane vigilemus ad eum, atque ut manifestius dicam, animae, nox et desiderium, spiritui autem mane jungitur et vigiliae. Porro spiritu in
Abbreviated transcription (Latin):
p̃parant esti ammantrum. Dunt
autem carpenta ferrata rotsꝑ medi¬
um in scrrarum modose uoluentib.
que stipulam conterunt. & comini¬
nitunt in palcas. Quomͦ gͥ plausts
serratis palee conterunt᷑. sic contitur
moab sub eo. siue sub podentia dei.
siue in semccipso. ut nicħ in eo inte¬
gri remaneat. Et sic̃ solet qͥ natat
dotum corpꝰ extende: ita ille de sua
podentia allidetur in terram. & ruẽs
sonitum faciet. Omnia quoq iuni¬
menta sublimium uiroꝵ illiꝰ siue
muroꝵ ut in hebraioo continet᷑ con¬
cident & humiliabuntur. ce detra

Expanded text:
praeparant esui animantium. Sunt praeparant esui animantium. Sunt autem carpenta ferrata, rotis per medium in serrarum modum se volventibus, quae stipulam conterunt, et comminuunt in paleas. Quomodo igitur plaustris ferratis paleae conteruntur, sic conteretur Moab sub eo, sive sub Dei potentia, sive in semetipso, ut nihil in eo integri remaneat. Et sicut solet qui natat totum corpus extendere: ita ille de sua potentia allidetur in terram, et ruens sonitum faciet. Omnia quoque munimenta sublimium virorum illius, sive murorum, ut in Hebraico continetur, concident et humiliabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
monte isto. Et tͥcurabit᷑ moabfubeo
siẽ teruntur palee in plaustro: et ex¬
tendet manus suas sub eo. sic̃ ercen¬
dit natans ad natandum. Et hu¬
miliabit głam etus cum allisione
manuum eius. & inumm̃ta subli¬
mium murorum tuoꝵ concident.
& humiliabunt᷑ & detrahentur ĩ
tram usq ad puluerem: Absorta
morte in ꝑpecuum popłs dei qui de
manumortis fuerat liberatus: di
expect̾auimꝰ cum hoc ẽ uerbis eius
credidimꝰ. qui sua ꝓmissa cõpleuit:
& saluabit nos. Epterea eiꝰ auxilio
de faticib mortis erepti exultabimꝰ
& lȩtabim᷑ in eo: & manus eiꝰ atq po¬
tentia requiescet in monte isto de qͦ
supra legimꝰ. cum regnauerit dñs
exercituum in monte syon ce irłm.¬
& in conspectu senũ suorum fuerit
glificatus. ¶Moab auitem quod int̃¬
pretat᷑ de patre: ita contcretur ut so¬
lent plaustro palee conteri. Hoc tux¬
taritum loquit᷑ palestine & multa¬
rumoriendis ꝓuinciarum. que ob
pratorum oc fem penitriam ꝓaleas

Expanded text:
 Moab sub eo sicut teruntur paleae in plaustro. Et extendet manus suas sub eo, sicut extendit natans ad natandum, et humiliabitur gloria ejus cum allisione manuum ejus. Et munimenta sublimium murorum tuorum concident, et humiliabuntur et detrahentur in terram usque ad pulverem. Absorpta morte in perpetuum, populus Dei qui de manu mortis fuerit liberatus, dicexspectavimus eum, hoc est, verbis ejus credidimus, quia sua promissa complebit, et salvabit nos. Propterea ejus auxilio de faucibus mortis erepti, exsultabimus et laetabimur in eo: et manus atque ejus potentia requiescet in monte isto. De quo supra legimus: Cum regnaverit Dominus exercituum in monte Sion, et i in conspectu senum suorum fuerit glorificatus . Moab autem, quod interpretatur de patre, ita conteretur, ut solent plaustro paleae conteri. Hoc juxta ritum loquitur Palaestinae et multarum Orientis provinciarum, quae ob pratorum et feni penuriam, paleas
Abbreviated transcription (Latin):
eres de spect̾acło: ut qͦd ipse uiderun
aplis nuncient. Isrł autem de qͦ dicꝰ¬
dum ẽ isrł non cognouit me. & popłs
m̃s non intellexit. clementissimũ cre¬
atdorem & auct̾orem suum ꝓuocauit
in amaritudinem: ut ntinquam eiꝰ
misercat᷑. Hec pie quidem dicuntur
S quomꝰ cum cetis congruant & con¬
summationis mundi temporib co¬
aptentur. difficilis interp̃tatio ẽ. Q
erit in dic illa ꝑetitiet dñs ab aluieo
fluminis usq ad torrentem egypti
lex t crit in die illa concludet dñs
a fossa fluminis usq ad rmocortiram.
Niunxisset in die illa ꝑ qͦd docem ca
q̃ dicturꝰ est suꝑiorib copulanda:
poteramꝰ quasi ꝓpͥum capł huius
sensum exponere. Nunc autem ad
supiora referenda sunt omnia: q̃m
suntas munita desolata erit. Et
speciosa qͦndam relinquet᷑ quasi
des er tum. & ib uitulus accubabit
ce consumet ꝓpagines uinẽȩ. & omnia
siccabunt᷑. qm̃ non ẽ popłs habens in¬
tellectum. & ꝓpt̃ stulticiam eiꝰ nullã

Expanded text:
d ipsae viderunt Apostolis nuntient. Israel autem de quo dictum est : Israel non cognovit me, et populus meus non intellexit, clementissimum Creatorem et factorem suum provocavit in amaritudinem, ut nequaquam ejus misereatur. Haec pie quidem dicuntur; sed quomodo cum caeteris congruant, et consummationis mundi temporibus coaptentur, difficilis interpretatio est. Et erit in die illa, percutiet Dominus ab alveo fluminis usque ad torrentem Aegypti. LXX: Et erit in die illa, concludet Dominus a fossa fluminis usque ad Rhinocoruram. Nisi junxisset, in die illa, per quod docemur, ea quae dicturus est superioribus copulanda, poteramus quasi proprium capituli hujus sensum exponere; nunc autem ad superiora referenda sunt omnia. Quoniam civitas munita desolata erit, et speciosa quondam relinquetur quasi desertum, et ibi vitulus accubabit, et consumet propagines vineae, et omnia siccabuntur, quoniam non est populus habens intellectum, et propter stultitiam ejus, nullam
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾nacłmn atq tentorium tͣnsfert᷑
de locomlocum. & locus tentorii pͥ¬
stini a uiatore deseritu. itaut nul¬
lum uestigium remaneat p̃teritȩ
mansiomis: sic tͣnsibit figura huiꝰ
mundi. Et erit terra deserta que gͣ̃¬
uata ẽ iiquitate fua. cintis pondꝰ
ce grauissimum onꝰ in zacharra scri¬
bitur. q̃ sedebat siꝑ talentum plum¬
hi. Et corruet inguit & non adici¬
et ut resurgat. non quo resurrectio
negetur hominum ce omnium qui
uersabant᷑ in terra: s nequaquam
crit ttrrena conuersatio ce pͥstine ui¬
te statꝰ. cum ad hoc humana resurgãt
corpora. & anime eisdem que prius
deyosuerant corporib uestiantur.
ut recipiant a deo siue bonastue ma¬
la q̃ egerunt suꝑ derram. Et erit in
die illa uisitabit dñs suꝑ militiam
celi in ercelso. &e suy reges terre qͥfunt
suꝑ terram. Et congregabuntoꝵ ĩ

Expanded text:
tabernaculum atque tentorium transfertur tabernaculum atque tentorium transfertur de loco ad locum, et locus tentorii pristini a viatore deseritur, ita ut nullum vestigium remaneat praeteritae mansionis: sic transibit figura hujus mundi, et erit terra deserta quae gravata est iniquitate sua, cujus pondus et gravissimum onus in Zacharia scribitur: Quae sedebat super talentum plumbi . Et corruet, inquit, et non adjiciet ut resurgat. Non quod resurrectio negetur hominum, et omnium qui versabantur in terra, sed nequaquam erit terrena conversatio, et pristinae vitae status, cum ad hoc humana resurgant corpora, ut animae eisdem, quae prius deposuerant, corporibus vestiantur, et recipiant a Deo sive bona, sive mala, quae egerunt super terram. Et erit in die illa, visitabit Dominus super militiam coeli in excelso, et super reges terrae qui sunt super terram. Et
Abbreviated transcription (Latin):
dñinullus cuadet. qͥa cataract̾e de ex¬
celsis. siue ut .lxx. manifestius tran¬
stulertnt fenestrȩ cęli aꝑtȩ funt. ut
despiceret dñs hominum uniuersa
peccata. que ꝑtiꝰ quia non puniebat.
uidebat᷑ peccatorib ignorare. Post¬
quam autẽ aꝑtis fenestris uidit cun
cta mortalium oꝑa. concussa sunt fun¬
damenta t̃re: iuxta illud quod ĩ alio
loco de cdez intuita scͥptum ẽ. Qui re¬
spicit terram. & facit eam tremere.
Tunc confringet᷑ ce conteretur & cõ¬
mouebitur atq agitabit᷑ terra in si¬
militudinem ebrii. non qͦ ipsa terra
redigatur in ptiluerem. & in nichili:
s quo untũs a t̾rena ꝑtranseant. et
fuecedat alia conuers atio. Et qͦm᷑
ebrtus nescit quid agat. s hebetan¬
tib ebrietate neruis. nec pes. nec mẽs
stat in suo officio : sic omniis terra .i.
omnes homines qͥ uersantur in t̾ra.
malorum magnitadine atq penaꝵ
ebrii erunt. e stupebunt ad cuncta
quȩ cernent. Et sic̃ untus nocts

Expanded text:
adet, quia cataractae de excelsis, sive ut LXX manifestius transtulerunt, fenestrae coeli apertae sunt, ut despiceret Dominus hominum universa peccata, quae prius, quia non puniebat, videbatur peccatoribus ignorare. Postquam autem apertis fenestris vidit cuncta opera mortalium, concussa sunt fundamenta terrae, juxta illud quod in alio loco de Dei intuitu scriptum est: Qui respicit terram, et faciet eam tremere ; tunc confringetur et conteretur, et commovebitur atque agitabitur terra in similitudinem ebrii: non quod ipsa terra redigatur in pulverem, et in nihili; sed quod universa terrena pertranseant, et succedat alia conversatio. Et quomodo ebrius nescit quid agat, sed hebescentibus ebrietate nervis, nec pes nec mens stat in suo officio: sic omnis terra, id est, omnes homines qui versantur in terra, malorum magnitudine atque poenarum ebrii erunt, et stupebunt ad cuncta quae cernent. Et sicut unius noctis
Abbreviated transcription (Latin):
ctuabat. ut neqͥꝗͣ circumferamͣ õi uen¬
to doct̾rine: s in te dñm saluatorẽ
dota mente credamus. P qͦ nosut
senfus manifestior fieret. tnstulimꝰ
uetꝰ error abnit. Et qͥa cogitatio ma
firmata ẽ. ꝓpt̾ea seruabis nob pacem
quam aplis pollicitus es dicens: pa¬
cem meam do uob̃. pacem meam te¬
linquo uob. Et non solum semel
s & scdo. ut secura fit retributio q̃
duplici sermone ꝓmitcitur: iurta
quod ae apłs loquebatur. Gaude¬
te. it̾m dico gaudete. Hoc autem ille
consequit᷑. de quo in leurtico dicitur
Homo homo filiorum ifrł. &e in nu¬
merorum libro uiruir. curus uxor
cubile maclarit: ut duplex homo
&e ctuplex uir ꝑacem duplicem conse¬
quatur. Meremͣ aucem inquiunt
pacem: quia in te totamende confi¬
dimus. Lost populz uerba a respons¬
onem dei ae rursum uocem poptili:
ꝓpha loquit᷑ ad credentes. Sꝑastis

Expanded text:
ctuabat, ut nequaquam circumferamur omni vento doctrinae, sed in te Dominum Salvatorem tota mente credamus. Pro quo nos ut sensus manifestior fieret, transtulimus, vetus error abiit. Et quia cogitatio nostra firmata est, propterea servabis nobis pacem, quam Apostolis pollicitus es, dicens: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis ; et non solum semel, sed secundo, ut secura sit retributio quae duplici sermone promittitur, juxta quod et Apostolus loquebatur: Gaudete, iterum dico gaudete . Hoc autem ille consequitur, de quo in Levitico dicitur: Homo, homo, filiorum Israel . Et in Numerorum libro: Vir, vir, cujus uxor cubile macularit : ut duplex homo et duplex vir, pacem duplicem consequantur. Meremur autem, inquiunt, pacem, quia in te tota mente confidimus. Post populi verba et responsionem Domini, et rursum vocem populi Propheta loquitur ad
Abbreviated transcription (Latin):
tusticiam in bonis oꝑib. & seruat
siue amplectit᷑ ueritatem in fideue¬
ritate : ut ꝑ bona oꝑa &e fidem ꝑuie¬
niat ad pacem q̃ omnem sensum er¬
uꝑat. & ipsam pacem mereatur
acciꝑe. quia credidit in dm̃. qͥ et̾nꝰ
bonors oꝑm retributor est. Unde
& in aliolocoscribit᷑. Desidasti sa

Expanded text:
iam in bonis operibus, et servat sive amplectitur veritatem in fidei veritate, ut per bona opera et fidem perveniat ad pacem, quae omnem sensum exsuperat, et ipsam pacem mereatur accipere; quia credidit in Deum qui aeternis bonorum operum retributor est . Unde et in alio loco scribitur: Des
Abbreviated transcription (Latin):
portis mortis fuerit lib̃atus. ce cum
psalmista dixcrit: qͥ exaltas me de por¬
tis mortis ut annunciem om̃s laudes
tuas inportis filie syon. Cumenĩde
portis mortis fuerimꝰ erepti.: tc̃ in por¬
tis filie syon omnes latides domini
cantare pot̃imus. Et qͣm portas mor¬
tis reor ẽẽ pec cata de quib ad pecrũ
đr.porde inferi non preualebunt ad¬
uersum te: sic portas iusticie omma
oꝑa uirtutum quas qͥ fũit ingressꝰ
ꝑgitur margaritum:. sic ꝑmultas
uias &e portas ꝑuenimus ad eum qͥse
ingrechimtr ad patrem. Post sermo¬
nem dez respondit popłs hebraice tẽs¬
Ser samych qͦd aqͥla ⁊ syminachꝰ simi¬

Expanded text:
portis mortis fuerit liberatus, et cum portis mortis fuerit liberatus, et cum Psalmista dixerit: « Qui exaltas me de portis mortis, ut annuntiem omnes laudationes tuas in portis filiae Sion . Cum enim de portis mortis fuerimus erepti, tunc in portis filiae Sion omnes laudationes Domini cantare poterimus. Et quomodo portas mortis reor esse peccata, de quibus ad Petrum dicitur: Portae inferni non praevalebunt adversum te : sic portas justitiae, omnia opera virtutum, quas qui fuerit ingressus, pergitur margaritum: sic per multas vias et portas pervenimus ad eum qui ingredimur ad Patrem. Post sermonem Dei, respondit populus Hebraice JESER SAMUCH , quod Aquila et Symmachus simi
Abbreviated transcription (Latin):
in scłis eternis Lxx Aꝑite portas
ingrectiat᷑ popłs custodiens iusticiã.
custodiens ueritatem. App̃hendens
uicritatem & custodiens pacem. pacẽ
pitcrium. Omne hoc canticum qͦd
inderra confessionis & laudis sc̃i
cantaturi sunt. mutat repente ꝑso¬
nas: & quasi ꝑ int̾rogationem &e res¬
ponsionem terit᷑. Birerae popłs dei
urbs fortitudinis nr̃e saluator pone¬
dur in ea murus. & antemurale. Re¬
spondit dñs immo p̃cipit non eis qͥ
hoc dixerant s angelis qui portis ui¬
bis dominice p̃sidebant: ut aꝑiant
portas & ingrediatur ꝑ eas gens iusta
custodiens ueritatem siue ite in he
nt̃a uertit᷑ fides. pturali numero ñ sin¬
gulari. Que funt porte q̃ aꝑiuntur
ab angłis ut ingrediat᷑ non poptilꝰ
iudeorum qͥ abiectus ẽ. s gens iusta
que ex fide fidelium nomen accepit:
Uttiq ille. de quib & sc̃s loquitur.
Aꝑite mͥ portas iusticie. & ingressꝰ in
eas confitebor dño. Has autem por
tas nullus poterit ingrech. insi qͥ de

Expanded text:
e portas, ingrediatur populus custodiens justitiam, et custodiens veritatem, apprehendens veritatem, et custodiens pacem: pacem, piternum. Omne hoc canticum quod in terra confessionis et laudis sancti cantaturi sunt, mutat repente personas, et quasi per interrogationem et responsionem texitur. Dixerat populus Dei: urbs fortitudinis nostrae Salvator, ponetur in ea murus et antemurale. Respondit Dominus, immo praecepit non eis qui hoc dixerant, sed Angelis qui portis urbis Dominicae praesidebant, ut aperiant portas, et ingrediatur per eas gens justa, custodiens veritatem, sia vertitur, fides, plurali numero, non singulari. Quae sunt portae, quae aperiuntur ab Angelis; ut ingrediatur non populus Judaeorum, qui abjectus est, sed gens justa, quae ex fide fidelium nomen accepit? Utique illae de quibus sanctus loquitur: Aperite mihi portas justitiae, ingressus in eas confitebtas nullus poterit ingredi, nisi qui de
Abbreviated transcription (Latin):
nem. Hec s inuicem aduersantur¬
ut non que uolamꝰ illa faciamꝰ. Qd̃¬
q sequitur in nocte. tuxta .lxx. seqͣn¬
ti capło ungit̃. turta hebraicũ pͥon
lue autem potest dicere anima mea.
desidatut de in nocte: qui cum psal¬
mistaloquit᷑ confident. Lauabo ꝑsin¬
guilas noctes lect̾um meum : lacrimiᷤ¬
meis stratum incum rigabo. Pot̃ nox
& tenebre ꝓ tͥbulatione ce angustus
accipi. UInde & in aliopsalmo suꝑ
iusti sectiritate: ꝓpha decantat. Pꝰ diẽ
sol nuret te. neq luna ꝑ noc̃tem : i.
nec in aduergis nec in ꝓsꝑis unqͣm
de tuo mouebis gradu. S &e sp̃u

Expanded text:
nim sibi invicem adversantur, ne quae volumus, illa faciamus. Quodque sequitur: In nocte, juxta LXX, sequenti capitulo jungitur, juxta Hebraicum priori. Ille autem potest dicere: Anima mea desideravit te in nocte, qui cum Psalmista loquitur confidenter: Lavabo per singulas noctes lectum meum, in lacrymis stratum meum rigabo . Potest nox et tenebrae, pro tribulatione et angustiis accipi. Unde et in alio psalmo super justi securitate Propheta decantat: Per diem sol non uret te, neque luna per noctem , id est, nec in prosperis, nec in adversis unquam de tuo moveberis g
Abbreviated transcription (Latin):
achan scrpentem uoct̾em. & stiple
uiathan serpentem dortuosum: &
occidet eccum qui inmari est. lix.
Indie illa inducet ds gladium sc̃m
& magnum &e fortem suꝑ draconem¬
⁊ & colubrum fugientẽ. suꝑ draconẽ
colubrum tortuosum: &e occidet dra¬
conem qͥ ẽ in mari. Tradunt hebrei
diabolum .i. criminatorẽ qͦd grecũ
nom̃ ẽ: hebraice appellari sathan.
hoc ẽ adt̃sarium. Unde & in ⁊acha¬
ria dr. Otabat sathan .i. adu̾sariꝰ

Expanded text:
an serpentem vectem, et super Leviathan serpentem tortuosum, et occidet cetum qui est in mari. LXX: In die illa inducet Deus gladium sanctum, et magnum, et fortem, super draconem colubrum fugientem, super draconem colubrum tortuosum, et occidet draconem qui est in mari. Tradunt Hebraei diabolum, id est, criminatorem, quod Graecum nomen est, Hebraice appellari SATAN , hoc est, adversarium. Unde et in Zacharia dicitur: Stabat Satan, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
des dicunt. Quomͦ cantabimꝰ can¬
ticum dñi in terra aliena: Ego pu¬
to hoc ẽẽ canticum de quo & in alio
loco scĩs p̃cipitute Cantate dño can¬
ticum nouum. Erit autem cantieũ
hoc quod sequitur. Urbs fortitadi¬
nus nr̃e syon salciator. Que est ista
urbs que in monte sẏon fita latere ñ
potest: De qua & in alioloco scͥptum
est. ftuminis impetꝰ lecificat ciuitatẽ
dei. Et rursum. Qlõsa diet̾a sunt
de de cruitas des. Huius urbis ille cõ¬
ditor ẽ de quo loquitur pater. iste edi¬
ficabit ciuitatem meam: immo urbs
murus bonors oꝑum. & ante mura¬
le rect̾e fider: ut huplici septa sit iui¬
mmendo. Non enim sufficit murũ
habe fidei: nntꝑsa fides bonis oꝑibus
confirmet᷑. Hic murꝰ. &e hoc antemy¬
rale. siue circummurale de uitusla¬
pib extruit᷑: qui iuxca ꝓpħam uol¬
uuntur faꝑ terram. eo quod nos
tiertimꝰ antemurale. symmachus fir¬
mam̃tum interp̃tatꝰ est: ut ipsi mu¬

Expanded text:
tes, dicunt: Quomodo cantabimus cantes, dicunt: Quomodo cantabimus canticum Domino in terra aliena ? Ego puto hoc esse canticum, de quo et in alio loco sanctis praecipitur: Cantate Domino canticum novum . Erit autem canticum hoc quod sequitur: Urbs fortitudinis nostrae Salvator . Quae est ista urbs? Quae in monte sita latere non potest. De qua et in alio loco scriptum est: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei ; et rursum: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei . Hujus urbis ille conditor est, de quo loquitur pater: iste aedificavit civitatem meam: immo urbs Murus bonorum operum, et antemurale rectae fidei, ut duplici septa sit munimento. Non enim sufficit murum habere fidei, nisi ipsa fides bonis operibus confirmetur. Hic murus et hoc antemurale sive circummurale, de vivis lapidibus exstruitur, qui juxta prophetam volvuntur super terram. Pro eo quod nos vertimus, antemurale, Symmachus firmamentum interpretatus est: ut ipsi mu
Abbreviated transcription (Latin):
consummatione mundi generaliter
terat uaticintum: tam̃ ne p̃sentia
omnino uideatur negligere. nomi¬
nat moab. qui fuit immicus israel
in tantum ut faceret eos fornicar
cum madianttis. & consecrariidolo
beelphegor qui int̃pretat᷑ priapus.
contra quem ce iherennas loquitur.
E gredietur chamos in captinitadem:
sacerdotes illiuis. & pͥncipes eiꝰ simul.
Et tõn. Confundetur moab in cha¬
mos fic̃ confcisa ẽ domꝰ isrł in bethel.
ce reliqͣ his similia: atq exuno ido¬
lo ce demone qui huic idolo p̃side¬
bat om̃s indicat contrarias fortitu¬
dines humiliandas ce deduicendaᷤᷤ
in tartarum. & instar pulueris cõ¬
terendas. Sin autem hoc itaerit.
salciator ponetur in ea murus. &
antemurale. Lex. Indie illa can¬
dabitur candicum istud suꝑ tram
iudeam. Eoce ciuitas fortis ce salu¬
tare nr̃m. ponet murum & circỹ¬
murale. Cum humiliatus fuerit
moab & detract̾us in t̃ram usq ad
puluerem. & om̃s immic substrati
intelleximus. ita ce regionem huiꝰ

Expanded text:
consummatione mundi generaliter texat vaticinium, tamen ne praesentia omnino videatur negligere, nominat Moab, qui fuit inimicus Israel, in tantum ut faceret eos fornicari cum Madianitis, et consecrari idolo Beelphegor, qui interpretatur Priapus, contra quem Jeremias loquitur: Egredietur Chamos in captivitatem, sacerdotes illius et principes ejus simul ; Et iterum: Confundetur Moab in Chamos, sicut confusa est domus Israel in Bethel , et reliqua his similia: atque ex uno idolo et daemone, qui huic idolo praesidebat, omnes indicat contrarias fortitudines humiliandas et deducendas in tartarum, et instar pulveris conterendas. Si autem hoc ita erit,Salvator ponetur in ea murus et antemurale. LXX: In die illa cantabunt canticum istud super terram Judaeam: Ecce civitas fortis, et salutare nostrum ponet murum et circummurale. Cum humiliatus fuerit Moab, et detractus ad terram usque ad pulverem, et omnes inimici substrati estem intelleximus, ita et regionem hujus
Abbreviated transcription (Latin):
pluuiam s de derra: ideoq cum gen¬
tib ꝑiture sunt. Ubi nos legimꝰ sem̃
negotiatoꝵ ĩ hebreo scͥpdum ẽ sem̃ syor.
quod subaudit᷑ nili: eo quod aquas
turbidas habeat quib egypti segetes
irrigantur. Erubesce sydon dix̃ ma¬
re.fortitudo autem maris aic. MoN
parcurtui neq peꝑi: neq enutrius
iuuenes. neq exaltaui uirgines.
Cum aucem audicum fuerit in
egypto. App̾hendet eos dolor suꝑ
tyro. Scłi hurus mare in quohabi¬
tant ammalia pusilla cum magniᷤ
&e diaco quem plasmauit ds ad illu¬
dendum e. uidens auenatorib xp̃i
qui de omni monte uenant᷑ & colle
captos qui pritis a demonib capti
fuerant. loquit᷑ ad contrariam forti¬
tudinem uenatorum que int̃pretat᷑
sydon: & dic ei. Erubesce sydon.ñ¬
enim parturtui nec peꝑi. nec captos
a te enttͥui nuenes. nec eletiatq uir¬
gines quarum stulticia in euangłio
condemnat᷑. Mea enm partut itio &
aplorum xp̃i parturttione deleta est¬

Expanded text:
pluviam, sed de terra: ideoque cum genpluviam, sed de terra: ideoque cum gentibus periturae sunt. Ubi nos legimus, semen negotiatorum, in Hebraeo scriptum est, semen sior, quod subauditur Nili, eo quod aquas turbidas habeat quibus Aegypti segetes irrigantur. Erubesce, Sidon, dixit mare; fortitudo autem maris ait, Non parturivi, neque peperi, neque enutrivi juvenes, neque exaltavi virgines. Cum autem auditum fuerit in Aegypto, apprehendet eos dolor super Tyro. Saeculi hujus mare, in quo habitant animalia parva cum magnis, et draco quem plasmavit Deus ad illudendum ei, videns a venatoribus Christi, qui de omni monte venantur et colle, captos, qui prius a daemonibus capti fuerant, loquitur ad contrariam fortitudinem venatorum, quae interpretatur Sidon, et dicit ei: Erubesce, Sidonenim parturivi nec peperi, nec captos a te nutrivi juvenes, nec educavi virgines, quarum stultitia in Evangelio condemnetur. Mala enim parturitio, et apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
atq leticie in luctum lacrimasq uer¬
tendam Mare enim hoc ultra ñpo¬
terit nauigari. s omnia congelascẽt.
&e colonie tyriors captiue ducentur ĩ
penos. Nulli enim alii similes funt
qui habitant in infula ista nͥ negotia¬
torib siue tͣns latorib qui circumfe¬
runtur omni uento doct̾ne. & de al¬
is ad alia uitia tͣnseunt. Habitamꝰ
autem in insula quamdiu demptatio¬
nib hirius scłi tundimur: & ex om̃i
parte nr̃a infula atq natucła maris
ferit᷑ fluctib. Huiꝰ autem infule ne¬
gotiatores de sydone sunt que int¬
pretatur uenatrix: & in qua habi¬
tant plurimi uenatores. De quib
scͥptum ẽ. Libabit te de laqueoue¬
nantium. Et in alioloco letat᷑ sc̃s
quod de eorum insidus liberatus
sit dicens. Anma nr̃a sic̃ passer e¬
repta est de laqueouenantium. Os
autem negotiatores gentium sege
tib comparant᷑ quȩ cito arescunt. siue
messib fluminis q̃ de cȩlo non hñt

Expanded text:
atque laetitiae in luctum lacrymasque veratque laetitiae in luctum lacrymasque vertendam. Mare enim hoc ultra non poterit navigari; sed omnia congelascent: et coloniae Tyriorum captivae ducentur in poenas. Nulli enim alii similes sunt qui habitant in insula ista, nisi negotiatoribus, sive translatoribus qui circumferuntur omni vento doctrinae, et de aliis ad alia vitia transeunt. Habitamus autem in insula, quamdiu tentationibus hujus saeculi tundimur: et ex omni parte nostra insula atque navicula maris feritur fluctibus. Hujus autem insulae negotiatores de Sidone sunt, quae interpretatur venatrix, et in qua habitant plurimi venatores. De quibus scriptum est; Liberabit te de laqueo venantium . Et in alio loco laetatur sanctus, quod de eorum insidiis liberatus sit dicens: Anima nostra sicut passer erepta est de laqueo venantium . Omnes autem negtibus comparantur, quae cito arescunt, vel messibus fluminis quae de coelo non habent
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationib sor appellari potest.
Ululate naues carthaginis. quia
pierant &e tiltra nonuenient. De
terra eychiorum duct̾a captiua ẽ. Cui
similes facti sunt habitatores insci¬
le. negotiatores phenicis transfre¬
tantes mare in aquis multis semen
negociatorum quasi messium illa¬
carum negociatores gentium. Pro
carthagine in hebraico scribitur
tharzis: quod om̃s similit tͣnstule¬
runt. Charsis autem inderp̃tatur con¬
templatio: siue exploratio gaudii. Cy¬
thii quoq quod hebraice dr cechim
interp̃tatur mare congelascens: &e ꝓ
phenice apud eos. sydon legitur. Ar¬
guuntur itaq hi quos malarum co¬
gitationum turba circundat & qͥ
uolentes iuxta apłm diuides fieri in¬
cidunt in temptatones &e laqueos
diaboli. & desidia multa & noxia. q̃
detrahunt homines in ꝓfundum ce
dr eis quod ululare debeant. scientiᷤᷤ
om̃s negotiationes mundi huius c̃ẽ
ꝑituras: & contemplationem gaudi

Expanded text:
cogitationibus, sor appellari potest. cogitationibus, sor appellari potest. Ululate naves Carthaginis, quia perierunt, et ultra non venient. De terra Citiorum, ducta captiva est. Cui similes facti sunt habitatores insulae, negotiatores Phoenicis, transfretantes mare in aquis multis, semen negotiatorum quasi messium illatarum, negotiatores gentium. Pro Carthagine in Hebraeo scribitur THARSIS quod omnes similiter transtulerunt. Tharsis autem interpretatur contemplatio sive exploratio gaudii. Citii quoque quod Hebraice dicitur CHETIM , interpretatur mare congelascens: et pro Phoenice apud eos Sidon legitur. Arguuntur itaque hi quos malarum cogitationum turba circumdat, et qui volentes juxta Apostolum divites fieri, incidunt in tentationes et laqueos diaboli, et desideria multa et noxia, quae detrahunt homines in profundum . Et dicitur eis quod ululare debeant, scientes omnes negotiationes mundi hujus esse perituras, et contemplationem gaudii