comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nitas tempors. amma carni. At camen inbene
ordinata actione: sepe aut etiam semꝑ ordo
oppositus intienitur. Nam et circa ꝑximi
euram.et plus urgemur. et pluries occupa¬
mur: et infirmiorib fr̃ib diligentiori sedu¬
licate assistimus: et paci terre magisquam
cȩligłe. iure humanitatis et ipsa necessitate
intendimus: et tẽporalium inquietudine cu¬
rarum. uix aliquid sentire de et̃nis ꝑmittim᷑:
et languorib nr̃i corporis. pꝰposita anime cura
pene continue inseruimus: et ipsis deniq in¬
firmiorib menbris nrĩs abundantiorem ho¬
norem iuxta sententiam apłi circumdamus:
ꝑhoc quodam modo facientes u̾bum dñi de qͦ
habes. Erunt nouissum pͥmi: et pͥmi nouissi¬
mi. Orantem deniq hominem deo loqui quis
dubicet : Qtiotiens tamen inde caritate iu¬
bente abducimur et auellimur:ꝓꝑter eos
qui nr̃a indigent oꝑa. uel loquela. Quotiens
piȩ cedit negociorum tumultib.pia quies:

Expanded text:
nitas tempori, anima carni. Attamen in bene nitas tempori, anima carni. Attamen in bene ordinata actione saepe, aut etiam semper, ordo oppositus invenitur. Nam et circa proximi curam et plus urgemur, et pluries occupamur; et infirmioribus fratribus diligentiori sedulitate assistimus; et paci terrae magis quam coeli gloriae jure humanitatis et ipsa necessitate intendimus; et temporalium inquietudine curarum vix aliquid sentire de aeternis permittimur; et languoribus nostri corporis, postposita animae cura, pene continue inservimus; et ipsis denique infirmioribus membris nostris abundantiorem honorem, juxta sententiam Apostoli, circumdamus : per hoc quodam modo facientes verbum Domini, de quo habes: Erunt novissimi primi, et primi novissimi . Orantem denique hominem cum Deo loqui quis dubitet? Quoties tamen inde charitate jubente abducimur et avellimur, propter eos qui nostra indigent opera vel loquela? quoties pie cedit negotiorum tumultibus pia quies?
Abbreviated transcription (Latin):
actualis. que et si nondum dulei illo amore
suauiter reficit: amore tamen amoris ipsiꝰ
tiehementer accendit. Nolite ait diligere
uerbo.neq lingua: s oꝑe et ueritate. Uides
quomodo caute medius incedit inter uiciosũ
atq affectuostim amorem: ab utroq pariter
hanc distinguens acttialem et salutiferam
caritatem: Nec lingue mentientis inhac di¬
lectione recipit fictum: nec rursum afficien¬
tis exigit fapientiȩ gustum. Opere inquit
diligamtis et ueritate: quod uidelicet inoue¬
amtr ad bene oꝑandum magis quodam ui¬
uidȩ ueritatis impulsu: quã sapide illius ca¬
ritatis affectu. Ordinauit in me caritate.
Qtiam ptitas harum: Utramq: s ordine
opposito. Nam actualis inferiora p̃fert:
affectualis suꝑiora. Et enim in bene affecta
mente non dubium u̾bi causa quin dilectioni
hominis. dei dilectio p̃ponatur: et in hominibꝰ
psis ꝑ fectiores infirmiorib: celum terre. eter¬

Expanded text:
actualis, quae etsi nondum dulci illo amore actualis, quae etsi nondum dulci illo amore suaviter reficit, amore tamen amoris ipsius vehementer accendit. Non diligamus, ait, verbo, neque lingua, sed opere et veritate . 5. Vides quomodo caute medius incedit inter vitiosum atque affectuosum amorem, ab utroque pariter hanc distinguens actualem et salutiferam charitatem? Nec linguae mentientis in hac dilectione recipit fictum, nec rursum afficientis exigit sapientiae gustum. Opere, inquit, diligamus et veritate: quod videlicet moveamur ad bene operandum magis quodam vividae veritatis impulsu, quam sapidae illius charitatis affectu. Ordinavit in me charitatem. Quam putas harum? Utramque, sed ordine opposito. Nam actualis inferiora praefert, affectualis superiora. Etenim in bene affecta mente non dubium, verbi causa, quin dilectioni hominis Dei dilectio praeponatur, et in hominibus ipsis perfectiores infirmioribus, coelum terrae, aeter
Abbreviated transcription (Latin):
uobis homines. et uos facite illis: Neq
hoc dico ut sine affectione simus: et corde
arido solas moueamus manus adoꝑa. Le¬
gi inter alia quȩ describit apłs magna et
grauia hominum mala. hoc quoq ad nume¬
ratum: sine affectione scilicet ẽẽ. S est af¬
fectio. quam caro ginint: et est quam ratio
regit: et est quam condit sapientia. Prima
est: quam apłs legi dei dicit non eẽ subiec¬
tam: nec ẽẽ posse. Secunda: quam ꝑhibet e
regione consentientem legi dei qm̃ bona est.
Nec dubium distare a se. contentiosam et
consentaneam. Longe uero tercia abutra¬
q distat: quȩ et gustat et sapit qm̃ suauis
est dñs: pͥmam eliminans: secundã remu¬
nerans. Nam pͥma quidem dulcis. s tur¬
pis: scda sicca. s fortis: ultima pinguis et
suautis est. Igitur ꝑscdam oꝑa fiunt: et
impsa caritas sedet: non illa affectualis.
que sale sapientie condita pinguescens.
magnam menti importat multitudinem

Expanded text:
vobis homines, et vos facite aliis . 4. Neque vobis homines, et vos facite aliis . 4. Neque hoc dico, ut sine affectione simus, et corde arido solas moveamus manus ad opera. Legi inter alia, quae scribit Apostolus magna et gravia hominum mala, hoc quoque annumeratum, sine affectione scilicet esse . Sed est affectio quam caro gignit; et est quam ratio regit, et est quam condit sapientia. Prima est, quam Apostolus legi Dei dicit non esse subjectam, nec esse posse ; secunda, quam perhibet e regione consentientem legi Dei, quoniam bona est ; nec dubium distare inter se contentiosam et consentaneam. Longe vero tertia ab utraque distat, quae et gustat, et sapit quoniam suavis est Dominus , primam eliminans, secundam remunerans. Nam prima quidem dulcis, sed turpis; secunda sicca, sed fortis; ultima pinguis, et suavis est. Igitur per secundam opera fiunt, et in ipsa charitas sedet, non illa affectualis, quae sale sapientiae condita pinguescens magnam menti importat multitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
contienire inde uel maxime apparere ui¬
detur: quod cum dirisset dñs diligite in¬
micos tirõs: mox de oꝑib infert: bene faci¬
te his quioderunt uos. Item scͥptura. Si esci¬
ricrit inmnicus tuus: ciba illum. Si sitit: po¬
tum da illi. Et hic de actu habes: non de
affectu. S atidi item dnm: ȩtiam de sui
dilectione mandantem. Si diligitis me
inquit: sermones meos seruate. Atq hic
quoq adoꝑa mittimur: ꝑ in iunctam
obseruantiam mandatorũ. Super uacue
autem de oꝑe monuiss. si in affectione ĩã
fuisset dilectio. Sic te gͦ necesse est. et illud
accipere. quod iuberis diligere ꝓximum
ttium sicut te ipsum: et si nonita aꝑte ex¬
p̃ssum sit. an non deniq satis tibi ẽẽ iudi¬
ces adimplendum istud de ꝓxum dilecdi¬
one mandatum: si id ꝑfecte obserties in qͦ
omni homini recte de lege nature p̃seribi¬
tur. quod tibi non uisfieri alii ne feceris:
et item illud. quecumq uultis ut faciant

Expanded text:
convenire inde vel maxime apparere viconvenire inde vel maxime apparere videtur, quod cum dixisset Dominus: Diligite inimicos vestros, mox de operibus infert: Benefacite his qui oderunt vos . Item Scriptura: Si esuriet inimicus tuus, ciba illum; si sitit, potum datu . Et hic de actu habes, non de affectu. Sed audi item Dominum etiam de sui dilectione mandantem: Si diligitis me, inquit, sermones meos servate . Atque hic quoque ad opera mittimur per injunctam observantiam mandatorum. Supervacue autem 1439 de opere monuisset, si in affectione jam fuisset dilectio. Sic te ergo necesse est et illud accipere, quod juberis diligere proximum tuum sicut te ipsum , etsi non ita aperte expressum sit. An non denique satis tibi esse judices ad implendum istud de proximi dilectione mandatum, si id perfecte observes, in quo omni homini recte de lege naturae praescribitur: Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris? Et item illud: Quaecunque vultis ut faciant
Abbreviated transcription (Latin):
si placet tibi magis de affectuali datum
fuisse mandatum: noninde contendo: dũ¬
modo acquiescas et tri michi. quod minime
in uita ista abaliquo hominum possit uel
potuerit adimpleri. Quis enim sibi arro¬
gare id audeat. quod se paulus ipse fatet᷑
non comprehendisse : Nec latuit p̃cepto¬
rem.p̃cepti pondus. hominum excedere
uires:s iudicauit utile. ex hoc ipso suȩ illos
insufficientie ammoneri: et ut scirent sa¬
ne adquem iusticiȩ finem intiꝓtirib opor¬
teret. Ergo mandando impossibilia. non
p̃uaricatores hommes fecit. s humiles: ut
omne os obstruatur et subditus fiat om̃is
mundus deo: quia exoꝑib legis non iusti¬
ficabitur omĩs caro coram illo. Nccipien¬
tes quippe mandatũ et sentientes de fec¬
tum. clamabimus incelum et miserebit᷑
nr̃ideus: et sciemꝰ in illa die quia non ex
rim. si quidem consenserimus affectualẽ.
lege fuisse mandatam. S actuali id potiꝰ

Expanded text:
si placet tibi magis de affectuali datum si placet tibi magis de affectuali datum fuisse mandatum, non inde contendo, dummodo acquiescas et tu mihi, quod minime in vita ista ab aliquo hominum possit, vel potuerit adimpleri. Quis enim sibi arrogare id audeat, quod se Paulus ipse fatetur non comprehendisse? Nec latuit praeceptorem, praecepti pondus hominum excedere vires; sed judicavit utile ex hoc ipso suae illos insufficientiae admoneri, et ut scirent sane, ad quem justitiae finem niti pro viribus oporteret. Ergo mandando impossibilia, non praevaricatores homines fecit, sed humiles, ut omne os obstruatur, et subditus fiat omnis mundus Deo; quia ex operibus legis non justificabitur omnis caro coram illo . Accipientes quippe mandatum, et sentientes delictum, clamabimus in coelum, et miserebitur nostri Deus: et sciemus in illa die, quia non exrim, siquidem consenserimus affectualem legem fuisse mandatam. Sed actuali id potius
Abbreviated transcription (Latin):
os forsitan expectatis tra¬
ctari sequientia: explicitũ
putantes uersiculum.qui
nouissime tractabatur.
Uerum ego aliud molior.
habeo enim quod adhuc
uobis apponam. de fragmentis hesterni con¬
uiuii: que michi collegeram ne ꝑirent.Per¬
ibunt autem: si nulli apposuero. Nam si¬
ea toluero habere solus:ipseꝑibo. Nolo pro¬
inde uram illis quam bene noui fraudare in¬
gltiuiem: p̃sertim cum sint de ferculo cari¬
tatis: eo dulcia quo subtilia: eo sapida quo
minuta. Auioquin: contra caritatem est ual¬
de nimis. de ipsa caritate fraudare. Itaq
hic sum. Ordinauit in me caritatem. Est
caritas inactu: est in affectu. Et de illaqui¬
dem quȩ oꝑis est. puto eẽ datam legem ho¬
minib. mandatumq formatum. Nam in
affectu quis ita habeat ut mandatur. Quiꝰ¬
inicium quidem ꝓfectumq uitam quoq
presentem experiri diuina uosse grã non
negamus: s plane constimmationẽ defendi¬
mus future felicitati. Quomodo gͦ itiben¬
da fuit: que implenda nullo mͦ erat : Aut

Expanded text:
os forsitan exspectatis tractari sequentia, explicitum putantes versiculum, qui novissime tractabatur. Verum ego aliud molior: habeo enim quod adhuc vobis apponam de fragmentis hesterni convivii, quae mihi collegeram ne perirent. Peribunt autem, si nulli apposuero: nam si voluero ea habere solus, ipse peribo. Nolo proinde vestram illis, quam bene novi, fraudare ingluviem: praesertim cum sint de ferculo charitatis, eo dulcia quo subtilia; eo sapida quo minuta. Alioquin contra charitatem est valde nimis de ipsa charitate fraudare. Itaque hic sum: Ordinavit in me charitatem . 2. Est charitas in actu, est et in affectu. Et de illa quidem quae operis est, puto datam esse legem hominibus, mandatumque formatum: nam in affectu quis ita habeat, ut mandatur? initium quidem, profectumque vitam quoque praesentem experiri divina posse gratia non negamus; sed plane consummationem defendimus futurae felicitati. Quomodo ergo jubenda fuit, quae implenda nullo modo erat? Aut
Abbreviated transcription (Latin):
magno suscipienda sunt desiderio audiatis.
Et enim si corporis cib cum absq appetitu
et satiatus illum sumis. non modo non ꝑdest
s et nocet plurimum: multomagis panis ani¬
mȩ cum fastidio sc̃iptus. non scientiȩ nutri¬
mentum.s magis tormentum conscientie im¬
portabit. Quod a nobis auertat sponsus ecełiȩ¬

Expanded text:
magno suscipienda sunt desiderio, audiatis. magno suscipienda sunt desiderio, audiatis. Etenim si corporis cibus, cum absque appetitu et satiatus illum sumis, non modo non prodest, sed et nocet plurimum; multo magis panis animae cum fastidio sumptus, non scientiae nutrimentum, sed magis tormentum conscientiae importabit. Quod a nobis avertat sponsus Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
compos. rationis exꝑtia morib et affectib
imitatur. Conuincitur gͦ ire post greges ho¬
mo: et nunc quidem deprauatione naturȩ.
postmodum autẽ et extremicate pene. Ecce
sic maledicetur homo: qui ignorantiã dei ha¬
bere inuentus fuerit᷑. Dei dicam. ansui : Itru¬
q sine dubio: utraq ignorantta damꝑnabilis
est. utralibet sufficit ad ꝑditionem. Uis scire
quia ita est: S de dei minime dubitas: si tam̃
constat tibi. non aliam uitam cẽ ȩternam. quã
anima etiam anime ignorantiam condemp¬
nantem. Quidenĩ dicit: Nonuciq si dm̃is
siignoras te inquit: et cetera. Patet ergo quia
ignorans ignorabitur: siue se. sitie dm̃ iguora¬
re contingat. De qua utraq ignorantia: erit
nobis si tamen deus manum apponat.utilis
ad modum disputatio. Non modo tamen. ne
fatigati et non premissa ex more oratione. aut
ego minus diligenter rem necessariam ꝓse¬
quar: aut uos minus attentȩ. quȩ non nisi

Expanded text:
compos rationis expertia moribus et affectibus compos rationis expertia moribus et affectibus imitatur. Convincitur ergo ire post greges homo, et nunc quidem depravatione naturae, postmodum autem et extremitate poenae. 9. Ecce sic maledicetur homo qui ignorantiam Dei habere inventus fuerit. Dei dicam, an sui? Utrumque sine dubio: utraque ignorantia damnabilis est, utralibet sufficit ad perditionem. Vis scire quia ita est? Sed de Dei minime dubitas, si tamen constat tibi non aliam vitam esse aeternam, quam anima etiam animae ignorantiam condemnantem. Quid enim dicit? Non utique si Deum, sed: Si ignoras te, inquit, etc. Patet ergo quia ignorans ignorabitur , sive se, sive Deum ignorare contingat. De qua utraque ignorantia erit nobis, si tamen Deus manum apponit, utilis admodum disputatio. Non modo tamen; ne fatigati, et non praemissa ex more oratione, aut ego minus diligenter rem necessariam prosequar, aut vos minus attente, quae nonnisi
Abbreviated transcription (Latin):
ignorare acdiecerit. Egreditur itaq homo:
et solitarius abit post greges sodalium suorũ.
cum solus ininferno inferiori retruditur.
An non tibi posteriorem uidetur tenere locũ:
qui ligatis manib et pedib picitur in te¬
nebras exteriores : Et erunt ꝓfecto nouissi¬
ma hominis illius. peiora priorib: quando
qui prius bestiis equabatur. ntinc et post¬
ponitur. Puto quod et inpresenti uita sibe¬
ne aduertas: posteriorem ire pecorib homi¬
nem iudicabis. An non siquidem tibi uidet᷑
ipsis bestiis quodammͦ bestialior ẽẽ. homo
ratione uigens: et ratione non uiuens: Nam
pecus quidem si se ratione non regat. excusa¬
tionem habet anatura:aqua hoc ei penitus
munus negatum est: non habet homo:cui
abipsa speciali prerogatiua do¬
natum est. Merito ꝓinde eo ipso censetur
homo egredi. et post ire gregalib animanti¬
bus: quod solum hoc animal conuersatione
degeneri iura nature transgrediens. rationis

Expanded text:
ignorare adjecerit. Egreditur itaque homo, ignorare adjecerit. Egreditur itaque homo, et solitarius abit post greges sodalium suorum, cum solus in inferno inferiori retruditur. Annon tibi posteriorem videtur tenere locum, qui ligatis manibus et pedibus projicitur in tenebras exteriores? Et erunt profecto novissima hominis illius pejora prioribus, quando qui prius bestiis aequabatur, nunc et postponitur. 8. Puto quod et in praesenti vita, si bene advertas, posteriorem ire pecoribus hominem judicabis. An non siquidem tibi videtur ipsis bestiis quodam modo bestialior esse homo ratione vigens, et ratione non vivens? Nam pecus quidem si se ratione non regat, excusationem habet a natura, a qua hoc ei penitus munus negatum est; non habet homo, cui ab ipsa speciali praerogativa donatum est. Merito proinde eo ipso censetur homo egredi, et post ire gregalibus animantibus, quod solum hoc animal conversatione degeneri jura naturae transgrediens, rationis
Abbreviated transcription (Latin):
bati: et ad tremendum illud iudicitim sta¬
re. et igni ꝑpetuo tradi babent: non auit̃ẽ
et pecudes. Nec dubium. fore deterius
his qui sic erunt: quam his quȩ omino non
erunt. Melius fuierat ei inquit: si natus ñ
fuisset homo ille. Non utiq si natus non
fuiss omnino: s sinatus non fuisset homo:
s uerbi gr̃a aut pecus aut alia quȩ piam
creatura: que qm̃ iudicium non haberet.
ad iudicium non ueniret: ac ꝑhoc nec ad
supplicium. Sciat gͦ anima rationalis.
que se obpriorem ignorantiam erubeseit
pecudes habere sodales. in ꝑfruendis utiq
bonis terre. non etiam similiter socias
habituram. in ꝑferendis tormentis gehen¬
nȩ: et tum demum ȩtiam ab ipsis gregib
suorũ sodalitm iumentorũ. cum dedecore
exturbandam: nec iam uel cum ipsis iturã.
s plane post: quando illis nichil mali senti¬
entib. ipsa malis omĩb exponecur. f quib
non liberabitur inȩternum: si quidem sccđo

Expanded text:
reprobati, et ad tremendum illud judicium stareprobati, et ad tremendum illud judicium stare, et igni perpetuo tradi habent, non autem et pecudes. Nec dubium fore deterius his qui sic erunt, quam his qui omnino non erunt. Melius ei fuerat, inquit, si natus non fuisset homo ille . Non utique si natus non fuisset omnino, sed si natus non fuisset homo; sed, verbi gratia, aut pecus, aut alia quaepiam creatura: quae quoniam judicium non haberet, ad judicium non veniret, ac per hoc nec ad supplicium. Sciat ergo anima rationalis, quae se ob priorem ignorantiam 1398 erubescit, pecudes habere sodales in perfruendis utique bonis terrae; non etiam similiter socias habituram in perferendis tormentis gehennae; et tum demum etiam ab ipsis gregibus suorum sodalium jumentorum cum dedecore exturbandum; nec jam vel cum ipsis ituram, sed plane post, quando illis nihil mali sentientibus, ipsa malis omnibus exponetur: a quibus non liberabitur in aeternum, siquidem secundo
Abbreviated transcription (Latin):
inita est. Uides quam sit fugienda nobis
hȩc ignorantia: de qua. tot milia malorum.
uniuerso nr̃o generi prouenerunt : Ait eñĩ
propterea hominem iumentis insipientib
comparatum: quia non intellexit. Cauen¬
da ꝓinde omnimodis ignorantia: ne forte
si adhuc sine intellectu. et post uexationẽ
muenti fuerimus: multo plura et grauio¬
ra priorib mala inueniant nos: dicat᷑q
de nobis. Otrauimus babylonem: et non
est sanata. Merito quidem: quod nec uer¬
atio dederit intellectum auditui. Et
uide. ne forte etiam bic sponsus. cum di¬
lectam abignorantia tanto increpationis
tonitruo de terreret. propterea minime
dixerit. egredere cum gregib aut egredere
ad greges: s egredere ait post
greges sodalium tuorum. It quid hoc ͤ
Sane ut scdam ꝑ inde ignorantiam. priore
magis pauendam. pudendamq ostende¬
ret: quod illa hominem bestus parem fe¬
cisset. ista et posteriorem. Nam homines
quidem. merito ignorantiȩ ignorati.i. reꝓ

Expanded text:
inita est. Vides quam sit fugienda nobis inita est. Vides quam sit fugienda nobis haec ignorantia, de qua tot millia malorum universo nostro generi provenerunt? Ait enim propterea hominem jumentis insipientibus comparatum, quia non intellexit. Cavenda proinde omnimodis ignorantia, ne forte, si adhuc sine intellectu, et post vexationem, inventi fuerimus, multo plura et graviora prioribus mala inveniant nos, dicaturque de nobis: Curavimus Babylonem, et non est sanata . Merito quidem, quod nec vexatio dederit intellectum auditui. 7. Et vide ne forte etiam hinc sponsus, cum dilectam ab ignorantia tanto increpationis tonitruo deterreret, propterea minime dixerit: Egredere cum gregibus; aut: Egredere ad greges; sed: Egredere, ait, post greges sodalium tuorum. Utquid hoc? Sane ut secundam proinde ignorantiam priore magis pavendam pudendamque ostenderet, quod illa hominem bestiis parem fecisset, ista et posteriorem. Nam homines quidem merito ignorantiae ignorati, id est
Abbreviated transcription (Latin):
dei fideles inueniantur. qui ista sunt dei
mirabilia prelocuti. Cognosce pecus:quẽ
non cognouisti homo. Adora in stabulo. qtĩe
fugiebas in paradiso:honora p̃sepium.
cuius contempsisti imꝑium: comede fent̃
quem panem et panem anglicum fastidi¬
sti. S quęnam causa inquis tantȩ de iec¬
tionis: Profecto quod homo cum inhono¬
re eẽt. non intellexit. Quid non intellexit:
Nondicit: nos dicamus. Positus in hono¬
re.non incellexit quodlimus eẽt:honoris
fastigio delectatus: et continuo inse exptꝰ
est quod tanto post tempore. homo de filiis
captiuitatis et prudenter ad uertit. et uera¬
citer protulit. dicens. Qui se putat aliquid
ẽẽ cum nichil sit: ipse se seducit. Ue misero:
quod non fuit qui iam tunc diceret ei. Ouid
suꝑbis terra et cinis: hinc egregia creatu¬
ra gregi ad mixta est: hinc bestiali simili¬
tudine. dei similitudo mutata est: binc so¬
cietas cum iumentis. ꝓconsortio angelorũ

Expanded text:
Dei fideles inveniantur, qui ista sunt Dei Dei fideles inveniantur, qui ista sunt Dei mirabilia praelocuti. Cognosce, pecus, quem non cognovisti homo; adora in stabulo quem fugiebas in paradiso; honora praesepium cujus contempsisti imperium; comede fenum, quem panem, et panem angelicum fastidisti. 6. Sed quaenam causa, inquis, tantae dejectionis? Profecto quod homo cum in honore esset, non intellexit. Quid non intellexit? Non dicit: Nos dicamus. Positus in honore non intellexit quod limus esset, honoris fastigio delectatus; et continuo in se expertus est, quod tanto post tempore homo de filiis captivitatis et prudenter advertit, et veraciter protulit, dicens: Qui se putat aliquid esse, cum nihil sit, ipse se seducit . Vae misero, quod non fuit qui jam tunc diceret ei: Quid superbis, terra et cinis? Hinc egregia creatura gregi admista est, hinc bestiali similitudine Dei similitudo mutata est, hinc societas cum jumentis pro consortio angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃m tuum uidere corruptionem. Haud
dubium quin de corpore dicat: qtiod in
septilchro iacebat eramme. Hoc enĩ scm̃
et angłs qui nuntiauit uirgini locutus
est. dicens: et quod nascetur ex te sc̃m. uo¬
cabitur filius dei. Quogͥ pacto sem̃ fe¬
num poterat uidere corruptionem: qđ
de incorrupti uteri ꝑpecuo uirore tier¬
nantib pasciuis ortum. etiam auidos
angelorum in se figere possit obtutus.
insaciabiliter oblectandos: Perdat sane
fenum uiriditatem: si Mauia uirginita¬
tem amiserit. Ergo cib hominis. inuta¬
uit se mpabtilum pecoris. homine muta¬
to inpecus. Heu tristis et lacrimosa mu¬
tatio: ut homo paradisi accola. terre dñs.
celi ciuis. domesticus dñi sabaoth. frat̃
beatorum sp̃uum. et celestium coheres
uirtutum. repentina se conuersione in
sicut scriptũ ẽ: Inchamo et freno maxillas
eorum constringe: qui non approximant
adte. Agnosce camen obos possessore tuũ
et o cu asine p̃sepe domini tui: ut ꝓpħe

Expanded text:
Sanctum tuum videre corruptionem . Haud Sanctum tuum videre corruptionem . Haud dubium quin de corpore dicat, quod in sepulcro jacebat exanime. Hoc enim sanctum et angelus qui nuntiavit Virgini, locutus est dicens: Et quod nascetur ex te Sanctum, vocabitur Filius Dei . Quo ergo pacto sanctum fenum poterat videre corruptionem, quod de incorrupti uteri perpetuo virore vernantibus pascuis ortum, etiam avidos angelorum in se figere possit obtutus, insatiabiliter oblectandos? Perdat sane fenum viriditatem, si Maria virginitatem amiserit. Ergo cibus hominis mutavit se in pabulum pecoris, homine mutato in pecus. Heu tristis et lacrymosa mutatio! ut homo paradisi accola, terrae dominus, coeli civis, domesticus Domini sabaoth, frater beatorum spirituum, et coelestium cohaeres virtutum, repentina se conversione invsicut scriptum est: In camo et freno maxillas eorum constringe, qui non approximant ad te . Agnosce tamen, o bos, possessorem tuum; et tu, asine, praesepe domini tui; ut prophetae
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s inhomine inet̾nũ:qͥa caro est.Carnis no¬
mine. hocloco uiciũ designaru ntellige. ñ na¬
turã. Nec enĩ sp̃m natura expungit. s uiciũ:
ꝓpt uiciũ gͦ. om̃ĩs carofenũ: et om̃is gła ciꝰ. tanqͣ¬
flos feni. Ex siccatũ est inquit fenum et ce¬
cidit flos: s non ille flos. qui de uirga et
radice iesse ascendit: eo quod requieuit
uerbum factum est: pro co quod sequitur
in ꝓpb̃a. Uerbum autem dñi. manet inet̃¬
num. Si enim fenum uerbũ. et uerbum
inet̃num manet: fenum quoq necesse est
maneat inȩt̃ium .Alioquin. quomodo
uitam prebet et̾nam :si ipsum minime ma¬
nec mȩternum: Ait autem.Siquis man¬
ducauerit ex hoc pane.iuuet mȩt̾num.
Et quem panem dicat: aꝑit cum subitin¬
git. Et panis quem ego dabo caro mea
est: promundi uita. Quomodo ergo et̾nũ
non est. quo et̃naliter uiuitur: S recole
nunc mectm uocem filir ad patrem lo¬
ꝗtientis in ꝑsalmo. Non dabis inquit

Expanded text:
meus in homine in aeternum, quia caro est . Carnis nomeus in homine in aeternum, quia caro est . Carnis nomine hoc loco vitium designari intellige, non naturam: nec enim spiritum natura expungit, sed vitium. Propter vitium ergo omnis caro fenum, et omnis gloria ejus tanqflos feni. Exsiccatum est, inquit, fenum et cecidit flos : sed non ille flos qui de virga et radice Jesse descendit, eo quod super eum Verbum factum est, pro eo quod sequitur in propheta: Verbum autem Domini manet in aeternum . Si enim fenum Verbum, et Verbum manet in aeternum; fenum quoque necesse est maneat in aeternum. Alioquin quomodo vitam praebet aeternam si ipsum minime maneret in aeternum? Ait enim: Si quis manducaverit ex hoc pane vivet in aeternum . Et quem panem dicat, aperit cum subjungit: Et panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita . Quomodo ergo aeternum non est, quo aeternaliter vivitur? 5. Sed recole nunc mecum vocem Filii ad Patrem loquentis in psalmo: Non dabis, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
honore eẽt. inquit. In quo honore queris:
Habitabat in paradisoͬ: et in loco uolup¬
tatis conuersatio eius: nicbil molestiȩ
nichil indigentie sentiebat: odoriferis st¬
patus malis: fulcitus florib: gła et hono¬
re coronatus: et constitutus suꝑ oꝑa ma¬
ntum plasmatoris. Magis autẽ ob in¬
signe diuine similitudinis precellebat.:
et erat illi sors ac societas cum plebe ange¬
lorum: et cum om̃i militia cȩlestis exercitꝰ
S mutauit istam głam dei: in similitu¬
dinem uituli comedentis fentm. Inde ẽ.
quod panis angelorum factus est fenum
positum in presepio: appositum nobis tan¬
quam iumentis. Uerbum quippe carofa¬
ctum est: et iurta ꝓpħam omĩs caro fenum.
At fenum istud minime de siccatum est.
nec ex eo cecidit flos: quia requieuit suꝑ
ipsum sp̃c dñi. Propter hoc namq aliqͦn¬
do finis uenit uniuerse carnis: quia spẽ
recesserat uicȩ deniq ait. Non ꝑmanebit sp̃s

Expanded text:
honore esset, inquit. In quo honore, quaeris? honore esset, inquit. In quo honore, quaeris? Habitabat in paradiso, et in loco voluptatis conversatio ejus. Nihil molestiae, nihil indigentiae sentiebat, odoriferis stipatus malis, fulcitus floribus, gloria et honore coronatus, et constitutus super opera manuum Plasmatoris; magis autem ob insigne divinae similitudinis praecellebat; et erat illi sors et societas cum plebe angelorum, et cum omni militia coelestis exercitus. 4. Sed mutavit istam gloriam Dei in similitudinem vituli comedentis fenum. Inde est quod panis angelorum factus est fenum positum in praesepio, appositum nobis tanquam jumentis. Verbum quippe caro factum est , et juxta prophetam: Omnis caro fenum. At fenum istud minime desiccatum est, nec ex eo cecidit flos, quia requievit super ipsum Spiritus Domini. Propter hoc namque aliquando finis venit universae carnis, quia spiritus recesserat vitae. Denique ait: Non permanebit spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
figura. suam semꝑ famelicam curiosicatem
aliquatenus consoletur. Exitus aquarum
deducant oculi mei. suꝑ huiusmodi animã.
quȩ cum nutriretur meroceis. demum am¬
plexatur stercora. Pascit enim iuxta beatiui¬
ri sententiam.sterilem quȩ nonhabebat
filios: et uiduȩ non benefacit. Et uide quia
non simpliciter egredere.s egredere inquit.
et abi post greges sodalium tuorum: et pasce
hedos tuos. Inquo. ut michi uidetur: magne
cuiusdam rei nos admonet. Quid istuds
heu quod egregia creatura iam olim facta
de grege.et nunc inpeius miserabiliter ꝓ¬
ruens: non saltem incergreges remanere
ꝑmittitur: s post abire iubetur. Ouomodo
inquis: Quomodo legis. Bomo cum in ho¬
nore eẽt. non intellȩxit: comparatus
est iumentis insipientib. et similis fac¬
tus est illis. Ecce quomodo de grege fa¬
cta est. egregia creatura. Puto dicerent
iumenta:. si loqui fas eẽt. Ecce adam fa¬
ctus est quasi unus ex nobis. Cum in

Expanded text:
figura, suam semper famelicam curiositatem figura, suam semper famelicam curiositatem aliquatenus consoletur. Exitus aquarum deducant oculi mei super hujusmodi animam, quae cum nutriretur in croceis, demum amplexatur stercora . Pavit enim, juxta beati viri sententiam, sterilem quae non habebat filios, et viduae non benefecit . Et vide, quia non simpliciter, egredere; sed, egredere, inquit, et abi post greges sodalium tuorum, et pasce haedos tuos. In quo, ut mihi videtur, magnae cujusdam rei nos admonet. Quid istud? Heu quod egregia creatura olim, jam facta de grege, et nunc in pejus miserabiliter proruens non saltem inter greges remanere permittitur, sed post abire jubetur. Quomodo inquis? Quomodo legis: Homo cum in honore esset, non intellexit; comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Ecce quomodo de grege facta est egregia creatura. Puto, dicerent jumenta, si loqui fas esset: Ecce Adam factus est quasi unus ex nobis . Cum in
Abbreviated transcription (Latin):
re consuerunt. Neq enim suam eis:s dñi
p̃dicant uoluntatem. at hedi. quisunt cor¬
poris sensus. cęlestia non requirunt: s iuxta
tab̃nacula pastorum. iom̃ib uidelicet
bonis sensilis huiꝰ mundi. que est regio corpo¬
rum.sumunt: unde sua desideria non cam
satient quam irritent. Gurpis mutatio
studiorum: ut cui ante studii fuerat. ꝑegri¬
nantem et exulem animam suam.sacris me¬
ditationib tanquam celestib pascere bo¬
nis: dei placitum et misteria uoluntatis eiꝰ
inquirere. penetrare deuotione celos. et m̃te
suꝑnas circuire mansiones: salutare pa¬
tres.atq apostolos. et choros ꝓpħ̃arum. mar¬
tirumq ad mirari triumphos. ac stupere
pulcherrimos ordines angłorũ: nunc om̃ib
his omissis. turpi se mancipet corporis serui¬
tuti:ad obediendum carni: ad satisfaciendũ
uentri et gulȩ: ad mendicandum inuniuer¬
sa terra. unde exea quȩ preterit mundi huiꝰ

Expanded text:
re consueverunt: neque enim suam eis, sed Domini re consueverunt: neque enim suam eis, sed Domini praedicant voluntatem. At haedi, qui sunt corporis sensus, coelestia non requirunt; sed juxta tabernacula pastorum, in omnibus videlicet bonis sensibilibus hujus mundi, quae est regio corporum, sumunt, unde sua desideria non tam satient quam irritent. 3. Turpis mutatio studiorum! ut cui ante studii fuerat, peregrinantem et exsulem animam suam sacris meditationibus, tanquam coelestibus pascere bonis, Dei beneplacitum et mysteria voluntatis ejus inquirere, penetrare devotione coelos, et mente supernas circuire mansiones, salutare patres atque apostolos et choros prophetarum, martyrumque admirari triumphos, ac stupere pulcherrimos ordines angelorum: nunc omnibus his omissis, turpi se mancipet corporis servituti ad obediendum carni, ad satisfaciendum ventri et gulae, ad mendicandum in universa terra, unde ex ea quae praeterit mundi hujus
Abbreviated transcription (Latin):
Indignam te noueris illa tua familiari et sua¬
ui rerum contemplatione cȩlestium. intelli¬
gibilium. diuinarum. Quamobrem egredere
de sanctuario meo.corde tuo ubi secretos
sacrosq ueritatis ac sapientiȩ sensus dulcit̃
haurire solebas: et magis tanquam una de
secularib. pascendis et oblectandis tuȩ car¬
nis sensib intricare. Hedos quippe. qui pec¬
catum significant. et in iudicio collocandi st̃
asinist̾s dic̃ tiagos ac peculantes corporis sensus:
ꝑ qͦs peccatũ tanquã mors ꝑfenestras intra¬
uit ad animã. Qui et bene congruit qđ seqͥtur
inscͥptura: u̾ta tab̃nacła pastorũ. Non em̃ supͣ.
sic̃ agni: s iuxta tab̃nacła pastorũ. hedi pascun¬
t̃: Pastores siqͥdẽ. qͥueri pastores st̃. licet tab̃nacłã
habeant de t̾raet int̾ra. corpora uidelicet sua.his
dieb qͥb nũc militant: non tamen de terra.
s de celestib paᷤcuis. greges dominicos pasce¬

Expanded text:
Indignam te noveris illa tua familiari et suaIndignam te noveris illa tua familiari et suavi rerum contemplatione coelestium, intelligibilium, divinarum. Quamobrem egredere de sanctuario meo, corde tuo, ubi secretos sacrosque veritatis ac sapientiae sensus 1396 dulciter haurire solebas; et magis tanquam una de saecularibus, pascendis et oblectandis tuae carnis sensibus intricare. Haedos quippe qui peccatum significant, et in judicio collocandi sunt a sinistris dicit vagos et petulantes corporis sensus, per quos peccatum, tanquam mors per fenestras, intravit ad animam. Cui et bene congruit quod sequitur in Scriptura: Juxta tabernacula pastorum. Non enim supra, sicut agni, sed juxta tabernacula pastorum haedi pascuntur. Pastores siquidem, qui veri pastores sunt, licet tabernacula habeant de terra et in terra, corpora videlicet sua, in diebus quibus nunc militant; non tamen de terra, sed de coelestibus pascuis greges Dominicos pasce
Abbreviated transcription (Latin):
pletur uisu: nec auris auditu. Audi em̃ĩ homi¬
nem exꝑtum quȩ loquimur. Bonus es inqͥt
dñe sperantib inte. animȩ querentite. Ab hoc
bono siquis atiertere scãm illam animam cona¬
retur: puto haud secus accepisset: quam si se
de paradiso. et abipso introitu głe conspiceret
deturbari. Audi adhuc et alium similem
huic. Tibi dixit cor meum ait. ex quisiuit te
facies mea: faciem tuam dnẽ requiram. Unde
et dicebat. Michi autem adherere deobonum
est. Et item loquens ad animam suam:dicit.
Conuertere anima mea inrequiem tuam:qͥa
diis benefecit tibi. Dico ergo uobis. nichilẽ.
quod intantum formidet quisquis hoc bene¬
ficium semel accepit. quam ne gr̃a derelictus.
necesse habeat denuo egredi adcarnis conso¬
lationes: immo desolationes: rursumq car¬
nalium sensuum sustinere tumultus. Ter¬
ribilis ꝓinde et nimis formidolosa commina¬
tio: egredere. et pasce hedos tuos. Quod est.

Expanded text:
pletur visu, nec auris auditu . Audi enim homipletur visu, nec auris auditu . Audi enim hominem expertum quae loquimur: Bonus es, inquit, Domine, sperantibus in te, animae quaerenti te . Ab hoc bono si quis avertere sanctam illam animam conaretur, puto haud secus accepisset, quam si se de paradiso, et ab ipso introitu gloriae conspiceret deturbari. Audi adhuc et alium similem huic: Tibi dixit cor meum, ait, exquisivit te facies mea; faciem tuam, Domine, requiram . Unde et dicebat: Mihi autem adhaerere Deo bonum est ; et item loquens ad animam suam dicit: Convertere, anima mea, in requiem tuam, quia Dominus beneficit tibi . Dico ergo vobis: Nihil est quod in tantum formidet, quisquis hoc beneficium semel accepit, quam ne gratia derelictus, necesse habeat denuo egredi ad carnis consolationes, imo desolationes; rursumque carnalium sensuum sustinere tumultus. 2. Terribilis proinde et nimis formidolosa comminatio: Egredere, et pasce haedos tuos. Quod est:
Abbreviated transcription (Latin):
quam ut egredi minaretur. Quod et tu
aduertere potes: si bene attendas. unde
quo egredi iubeatur. Unde enim. quo pu¬
tas. iisi de sp̃u ad carnem: de bonis animi.
ad secularia desideria: de interna requie
mentis. ad mundi strepitum. et inquietudi¬
nem curarum exteriorum: In quib om̃ib
non est nisi labor et dolor: atq afflictio sp̃e.
Que enim anima semel adnõ didicit et acce¬
pit intrare ad se ipsam. et inintimis suis. dei
presentiam suspirare. et querere faciem eius
semꝑ: sp̃c est enim ds̃. et qui requirunt eum.
oportet eos inspũ ambulare et non incarne.
ut scđm carnem uiuant: talis inquam anima
nescio anuel ipsam gehennam ad tempus expe¬
riri horribilius penaluisue ducat. quã post
spũalis studii huius gustatam semel suauita¬
tem. exire denuo adillecebras uel potius ad mo¬
lestias carnis: senstiumq in explebilem repetere
curiositatem: dicente eccłiaste. Oculus non im¬

Expanded text:
quam ut egredi minaretur. Quod et tu quam ut egredi minaretur. Quod et tu advertere potes, si bene attendas unde quo egredi jubeatur. Unde enim, quo putas, nisi de spiritu ad carnem, de bonis animi ad saecularia desideria, de interna requie mentis ad mundi strepitum, et inquietudinem curarum exteriorum? In quibus omnibus non est nisi labor et dolor, atque afflictio spiritus. Quae enim anima semel a Domino didicit et accepit intrare ad se ipsam, et in intimis suis Dei praesentiam suspirare, et quaerere faciem ejus semper: spiritus est enim Deus; et qui quaerunt eum, oportet eos in spiritu ambulare, et non in carne, ut secundum carnem vivant: talis, inquam, anima nescio an vel ipsam gehennam ad tempus experiri horribilius poenaliusve ducat, quam post spiritualis studii hujus gustatam semel suavitatem exire denuo ad illecebras, vel potius ad molestias carnis, sensuumque inexplebilem repetere curiositatem, dicente Ecclesiaste: Oculus non im
Abbreviated transcription (Latin):
et non ad insipientiam illi: s ut sane ex eo
ꝓbabilioris et maioris humilitatis daretur
occasio: ꝑquam dignior potiorum. atq eoꝵ
ipsorum quȩ petebat capacior efficeretur.
Uerumtamen quia adhuc in ianuis sumus
presentis capituli: disctissionis eius initi¬
um. principio si placet sermonis alterius
ordiamur: presertim ne u̾iba sponsi. tiel re¬
censeantur cum tedio. uel audiantur: qđ
Signoras: egredere. Dura et
aspera merepatio: quod dicit
egredere. Hoc quippe uer¬
bum serui audire solent
a ualde irascentib et in¬
dign̾atib dominis: tel an¬
cille a dominab suis. cum graui¬
ter illas offenderint. Exi hinc. exi ame. egre¬
dere a conspectu meo.et adomo ista. Hoc gͦ
uerbo asꝑo atq amaro satis. nimiumq in¬
crepatorio utitur modo sponsus contra di¬
lectam: sub conditione tamen. si se ipsam ig¬
norauerit. Nil quippe ualidius efficatius¬
ue. ad terrendum pocuit ineam intendere:

Expanded text:
et non ad insipientiam illi; sed ut sane ex eo et non ad insipientiam illi; sed ut sane ex eo probabilioris et majoris humilitatis daretur occasio, per quam dignior potiorum, atque eorum ipsorum quae petebat, capacior efficeretur. Verumtamen quia adhuc in januis sumus praesentis capituli, discussionis ejus initium principio, si placet, sermonis alterius ordiamur, praesertim ne verba sponsi vel recenseantur cum taedio, vel audiantur. Quod ignoras, egredere . Dura et aspera increpatio, quod dicit, egredere. Hoc quippe verbum servi audire solent a valde irascentibus et indignantibus dominis, vel ancillae a dominabus suis, cum graviter illas offenderint: Exi hinc, exi a me, egredere a conspectu meo et a domo ista. Hoc ergo verbo aspero et amaro satis, nimiumque increpatorio utitur modo sponsus contra dilectam, sub conditione tamen, si se ipsam ignoraverit. Nil quippe validius efficaciusve ad terrendum potuit in eam intendere,
Abbreviated transcription (Latin):
liat ait: exaltabitur. Significat ꝓfecto. non
omnem exaltandam eẽ humilicatẽ: s eam
tantum que de uoluntate uenit: non ex
tristitia nec ex necessitate. Nec enim ꝑcon¬
trarium om̃is qui exaltatur humiliandus
erit: s tantum qui se exaltat humiliabitur
nimirum ob uoluntariam uanitatẽ. Ita
ergo non qui humiliatur:.s qui sponte se
humiliat. exaltabitur: utiq obmeritum
uoluntatis. Essto enim quod humili¬
tatis materia ꝑalrum ministratur:
uerbi gratia ꝓbra. dampna. supplicia:
non tamen iccirco recte abalio quam a
semet ipso humiliatus ille dicetur. qui
illa omĩa tacita et lȩta conscientia. cau¬
sa dei subeunda decreuerit. Sed quo pro¬
gredimur : Patienter ut sentio sustinetis
excessum. inuerbo de humilitate et patien¬
tia: s reuertamur ad locum de quo digres¬
si sumus. Id namq ineidit nobis exoccasio¬
ne responsi. quo grandia presumentem
sponsam. reprimendam censuit sponsus:

Expanded text:
liat, ait, exaltabitur . Significat profecto, non liat, ait, exaltabitur . Significat profecto, non omnem exaltandam esse humilitatem, sed eam tantum, quae de voluntate venit, non ex tristitia, nec ex necessitate. Nec enim per contrarium omnis qui exaltatur, humiliandus erit; sed tantum qui se exaltat, humiliabitur, nimirum ob voluntariam vanitatem. Ita ergo non qui humiliatur, sed qui sponte se humiliat, exaltabitur; 1395 utique ob meritum voluntatis. Esto enim quod humilitatis materia per alium ministratur, verbi gratia, probra, damna, supplicia; non tamen idcirco recte ab alio, quam a semetipso humiliatus ille dicetur, qui illa omnia tacita et laeta conscientia, causa Dei subeunda decreverit. 5. Sed quo progredimur? Patienter, ut sentio, sustinetis excessum in verbo de humilitate et patientia; sed revertamur ad locum, de quo digressi sumus. Id namque incidit nobis ex occasione responsi, quo grandia praesumentem sponsam reprimendam censuit sponsus,
Abbreviated transcription (Latin):
nostrum ꝑingue fiat. Et enim sola gram̃
quam prefert. meretur:leta et absoluta hu¬
militas. Que enim coacta fuerit uel excorta:
qualis utiq est inuiro patiente. illo qui pos¬
sidet animam suiam: hec inquam humilitas
et si uitam obtinet ꝓpter pacientiam. ꝓpt
tristitiam camen. gram non habebit. Non
enim congruit ei qui ciusmodi est. illud
scripture: glorietur humilis in exaltatione
stia. qm̃ non sponte humiliatur. neq liben¬
ter. Uis autem uidere humilem recte glori¬
antem: et uere dignum gła: Libenter inqͥt
gloriabor ininfirmitatib meis: tit in habi¬
tet in me uirtus xp̃i. Non dicit pacienter
se ferre infirmitates suas:s et gloriariet
libenter gloriari inillis: ꝓbans etiam sibi
bonum cẽ quod humiliatur: nec scifficere
omnino ut possideat animã suam. tanquã
pacienter humiliatus: nisi et gr̃am accipi¬
at. tanquam sponte humiliatus. Generalẽ
uero hinc auti regulam. Omĩs qui se humi¬

Expanded text:
nostrum pingue fiat. Etenim sola gratiam, nostrum pingue fiat. Etenim sola gratiam, quam praefert, meretur laeta et absoluta humilitas. Quae enim coacta fuerit vel extorta, qualis utique est in viro patiente illo qui possidet animam suam; haec, inquam, humilitas, etsi vitam obtinet propter patientiam, propter tristiam tamen gratiam non habebit. Non enim congruit ei, qui ejusmodi est, illud Scripturae: Glorietur humilis in exaltatione sua ; quoniam non sponte humiliatur, neque libenter. 4. Vis autem videre humilem recte gloriantem, et vere dignum gloria? Libenter, inquit, gloriabor in infirmitatibus meis, ut inhabitet in me virtus Christi . Non dicit patienter se ferre infirmitates suas; sed et gloriari, et libenter gloriari in illis, probans etiam sibi bonum esse, quod humiliatur; nec sufficere omnino, ut possideat animam suam tanquam patienter humiliatus, nisi et gratiam accipiat tanquam sponte humiliatus. Generalem vero hinc audi regulam: Omnis qui se humi
Abbreviated transcription (Latin):
norii: tltimi. iusti. Quam quã et innocentia
portio iustitie est: s consũmatio eius. apud
humilem. Qui autem dicere potest. bonum
michi quia humiliasti me: is uere humilis
est. Non potest hoc dicere. qui inuitus tole¬
rat: minus. qui murmurat. Neutri horum
ꝓmittimts grãm. quod humiliatur: et si sane
longe hi duo a se differant: et alter quidem
in patientia sua possideat ammam suam:
alter in suo murmure pereat. S enim et si
unus iram: neuter tamen grãm ꝓmeretur.
qm̃ non humiliatis. s humilib ds dat grãm
Est autem humilis. qui humiliationem
conuertit in humilitatem. et ipse est qui dic̃
deo: bonum michi quod humiliasti me. Ne¬
mini prorsus quod patienter fert. bonum est.
s plane molestum. Seimus autem. qm̃ hilarẽ
datorem diligit deus. Unde et cum ieitinamꝰ.
iubemur caput nr̃m ungere oleo. et faciem
lauare. ut nr̃m scilicet opus bonum. spirita¬
li quodam gaudio condiatur: et holocaustũ

Expanded text:
noxii, ultimi justi. Quanquam et innocentia noxii, ultimi justi. Quanquam et innocentia portio justitiae est, sed consummatio ejus apud humilem; qui autem dicere potest: Bonum mihi quia humiliasti me, is vere humilis est. Non potest hoc dicere qui invitus tolerat; minus, qui murmurat. Neutri horum promittimus gratiam, quod humiliatur: etsi sane longe hi duo a se differant, et alter quidem in patientia sua possideat animam suam, alter in suo murmure pereat. Sed enim etsi unus iram, neuter tamen gratiam promeretur; quoniam non humiliatis, sed humilibus Deus dat gratiam. Est autem humilis, qui humiliationem convertit in humilitatem, et ipse est qui dicit Deo: Bonum mihi quod humiliasti me. Nemini prorsus, quod patienter fert, bonum est, sed plane molestum. Scimus autem quod hilarem datorem diligit Deus . Unde et cum jejunamus, jubemur caput nostrum ungere oleo, et faciem lavare , ut nostrum scilicet opus bonum spirituali quodam gaudio condiatur, et holocaustum
Abbreviated transcription (Latin):
censendum putauit. Inde et secura consei¬
entia loquebatur. Si reddidi retribuentib
michi mala: decidam merito abinimicis meis
inanis. Uetuit gͦ prohiberi maledicum con¬
uiciantem: questum estimans maledicta.
Et addit. Dñs misit illum ad maledicendũ
dautid. Prorsus scđm cor dei: qui de corde dei
ferebat sententiam. Seuiebat lingua male¬
dica: et ille intendebat quid in occulto age¬
ret deus. Uox maledicentis in auribus: et a¬
nimus inclinabat se ad benedictionẽ. Num¬
quid more blasphemi deus: Absit.S eo cisus
est.ad humiliandum dauid. Nec latuit ꝓpħã:
quippe cui incerta et occulta sapientie sue
manifestauerat deus: et ideo dicit. Bonum
michi quod humiliasti me: ut discam iustifi¬
cationes tuas. Uides. quia humilitas iusti¬
ficat nos: Humilitas dixi: et non humiliatio
Quanti humiliantur: qui humiles non sunt
Alii cum rancore humiliantur: alii pacient̃:
alii et libenter. Primi. rei sunt:sequentes. in¬

Expanded text:
censendum putavit! Unde et secura conscicensendum putavit! Unde et secura conscientia loquebatur: Si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam merito ab inimicis meis inanis . Vetuit ergo prohiberi maledicum conviciantem, quaestum aestimans maledicta. Et addit: Dominus misit illum ad maledicendum David . Prorsus secundum cor Dei, qui de corde Dei ferebat sententiam. Saeviebat lingua maledica, et ille intendebat quid in occulto ageret Deus. Vox maledicentis in auribus, et animus inclinabat se ad benedictionem. Nunquid in ore blasphemi Deus? Absit! Sed eo usus est ad humiliandum David. Nec latuit Prophetam; quippe cui incerta et occulta sapientiae suae manifestaverat Deus , et ideo dicit: Bonum mihi quod humiliasti me, ut discam justificationes tuas . 3. Vides quia humilitas justificat nos? Humilitas dixi; et non: Humiliatio. Quanti humiliantur, qui humiles non sunt? Alii cum rancore humiliantur, alii patienter, alii et libenter. Primi rei sunt, sequentes in
Abbreviated transcription (Latin):
cum te humiliari uideris. habeto id signum
inbonum:om̃ino argumentum gr̃e ꝓpinqͥn¬
tis. Nam sicut ante ruinam exalcatur cor.
ita ante exaltationem humiliatur. Sanȩ utrũꝙ
legis: deum scilicet et suꝑbis resistere. et hu¬
milib dare grãm. Nonne deniq seruum suũ
iob. cum post insignem triumphum tantam
et tam ꝓbatam ipsius patienciam. larga remu¬
nerandam benedictione censeret. prius in mul¬
tis et districtis ꝑcunctationib humiliare
curauit: et sic parare uiam benedictioni: At
parum est. cum ꝑse ipsum humiliat nos deus
situnc libenter accipimus: nisi quando et ꝑ
alium hoc facit. sapiamus similiter. Quã obr̃ẽ
accipe huius rei mirabile documentum: de sc̃o
dauid. Aliquando maledictum est illi: et a ser¬
uo. At ille. nec cumtilatam iniuriam sensit:
quia presensit grãm. Quid michi ait et uob̃̾.
filii sartue: Ouere hominem scđm cor dei: qͥ
se ulciscenti pocius quam exprobranti sue¬

Expanded text:
cum te humiliari videris, habeto id signum cum te humiliari videris, habeto id signum in bonum omnino argumentum gratiae propinquantis. Nam sicut ante ruinam exaltatur cor , ita ante exaltationem humiliatur, Sane utrumque legis, Deum scilicet et superbis resistere, et humilibus dare gratiam Nonne denique servum suum Job, cum post insignem 1394 triumphum, tantam et tam probatam ipsius patientiam larga remunerandam benedictione censeret, prius in multis et districtis percunctationibus humiliare curavit, et sic parare viam benedictioni . 2. At parum est cum per se ipsum humiliat nos Deus, si tunc libenter accipimus, nisi quando et per alium hoc facit, sapiamus similiter. Quamobrem accipite hujus rei mirabile documentum de sancto David. Aliquando maledictum est illi et a servo; at ille nec cumulatam injuriam sensit, quia praesensit gratiam. Quid mihi, ait, et vobis, filii Sarviae? O vere hominem secundum cor Dei, qui se ulciscenti, potius quam exprobranti suc