comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
licum uidicu. Unde etiam ꝑ moy¬
sen dicit. Nonne hec congregata
sunt apud me & signata in chesau¬
ris meis: Indie ultionis reddam
illis. Cum uͦ ꝓ malis que fecimus
discipline flagello atterimur. &
hec ꝑpenitentiam deflemus: mni¬
quitatem nr̃am signat & curat:
quia nec inulca hic deserit᷑: nec in¬
iudicio punienda seruat. Sig¬
nat gͥ delicta: quia ea hic subti¬
liter attendit. ut feriat. Curat
gͦ: quia hec ꝑflagellum fundit᷑
relaxat. Unde iniquitatem quoq xi
illius ꝑsecutoris sui quẽ interra
ꝓstrauerat. signando curauit: cũ
de illo ad ananiam dixit. uas
electionis mͥ ẽ iste: ut portet no¬
men meum coram gentib & regib
⁊ filiis isrł. Ego enim ostendã
illi quanta oporceat eum ꝓ no¬
mine meo pati. Cum enĩ adhirc
liquerat incorde signatũ tene¬
bat. S ꝓculdubio delicta eius
signando curauerat: quẽ uas e¬
lectionis uocabat. Uel certe pee¬
cata nr̃a signant᷑ in sacculo. cũ ma¬

Expanded text:
licum judicii. Unde etiam per Moylicum judicii. Unde etiam per Moysen dicit: « Nonne haec congregata sunt apud me, et signata in thesauris meis? In diem ultionis reddam illis . » Cum vero pro malis quae fecimus, disciplinae flagello atterimur, et haec per poenitentiam deflemus, iniquitatem nostram et signat et curat; quia nec inuljudicio punienda reservat. Signat igitur delicta, quia ea hic subtiliter attendit ut feriat; curat vero, quia haec per flagellum funditus relaxat. Unde iniquitatem quoque illius persecutoris sui, quem in terra 401 prostraverat, signando curavit, cum de illo ad Ananiam dixit: Vas electionis mihi est iste, ut portet nomen meum coram gentibus, et regibus, et filiis Israeilli quanta oporteat eum pro nomine meo pati . Cum enim adhuc liquerat, in corde signatum tenebat; sed procul dubio delicta ejus signando, curaverat, quem vas electionis vocabat. Vel certe pcata nostra signantur in sacculo, cum ma
Abbreviated transcription (Latin):
ce peccatis meis. Gressus ds di¬
enim ingressib nisi unaqueq nr̃a
actio designat᷑: Omp̃s itaq d̃s &
gressus dinumerat: & pec̃tis parcit:
quia & subtilit̾ acta nĩa ꝯsiderat᷑:
et tñ hec penitentib misediter re¬
laxat. Qui & duriciam inpeccanti¬
b conspicit. s tam̃ hanc p̃uenien¬
te gr̃a. ad penitentiam emollit.
Culpas gͦ enumerat: cum nos ip¬
sos ad singła que fecimus deflen¬
da conuercit. Quas miscłiter re¬
laxat: quia ea dum nos punimus.
ipse nequaqm in extremo exami¬
ne iudicat: paulo attestante qͥ a¬
it. Si nosmetipsos diiudicaremꝰ
ñ utiq uiclicaremur. Unde ad¬
huc subditur. Signasti qua¬
si insacculo delicta mea. si curas¬
ti uuquitatẽ meam. Signant᷑
quasi in sacculo delicta nr̃a qͥa
hoc quod nos exterius agimus: nisi
penitentia int̾ueniente diluamus:
insecreto iudiciorum di sub quadã
occuitatione seruat᷑: ut quandoq e¬
tiam desigillo secreti exeat ad puib¬

Expanded text:
ce peccatis meis. - Gressus Deus dice peccatis meis. - Gressus Deus dienim in gressibus, nisi unaquaeque nostra actio designatur? Omnipotens itaque Deus et gressus dinumerat, et parcit peccatis, quia et subtiliter acta nostra considerat, et tamen haec poenitentibus misericorditer relaxat. Qui et duritiam in peccantibus conspicit, sed tamen hanc, praeveniente gratia, ad poenitentiam emollit. Culpas esos ad singula, quae fecimus, deflenda convertit: quas misericorditer relaxat, quia eas, dum nos punimus, ipse nequaquam in extremo examine judicat, Paulo attestante, qui ait: Si nosmetipsos judicaremus, non utique judicaremur : unde adhuc subditur: Signasti quasi in sacculo delicta mea, sed curasti iniquitatem meam. Signata sunt quasi in sacculo delicta nostra, quia hoc quod nos exterius agimus, nisi poenitentia interveniente diluamus, in secreto judiciorum Dei, sub quadam occultatione servatur, ut quandoque etiam de sigillo secreti exeat ad pub
Abbreviated transcription (Latin):
metipsa habet subse deflucre: s a
conlitore suo homo accepit. ut ce su¬
ꝑ se ꝯcemplatione rapiat᷑. de in se¬
ipso inincorruptione ceneat᷑. Cre¬
atura gͦ ne sub se defluat. s in incor¬
ruptione ꝑsistat: ad in cominutabi¬
litatis statum auctoris sui dexc̃a
leuatur. Pocest quoq dext̾e nomine
filius designari: quia om̃ia ꝑ ip̃m
facta sunt. Oꝑi gͥ manuum suaꝵ
porrexit om̃ps ds̃ dexteram suã:
quia ut abiectum atq in infimis
iacens ad summa erigeret genus
humanum: incarnatũ ad hoc u¬
nigenitum misit. Ex euius nobis
incarnatione datũ est. ut qͥ ex uo¬
luntate ꝓpͥa incorruptionẽ cecidi¬
mus: uocanti nos dõ quandoq ad
in corruptionis głam. respondere
ualeamnus. Qua inre largitatem
diuine miscłie pensare quis uale¬
at: quod ad tantam ꝑducet głam
hominem post culpam: Pensat ds
mala que facimus: & tñ ꝑ benigni¬
tatis sue gr̃am ea mised̾iter rela¬
gressus meos dinumerasti: s par¬

Expanded text:
metipsa habet sub se defluere, sed a metipsa habet sub se defluere, sed a conditore suo homo accepit, ut et super se contemplatione rapiatur, et in seipso incorruptione teneatur. Creatura ergo ne sub se defluat, sed in incorruptione persistat, ad incommutabilitatis statum auctoris sui dextera levatur. Potest quoque dexterae nomine Filius designari: Quia omnia per ipsum facta sunt . Operi igitur manuum suarum porrexit omnipotens Deus dexteram suam, quia ut abjectum atque in infimis jacens ad summa erigeret genus humanum, incarnatum ad hoc unigenitum misit. Ex cujus nobis incarnatione datum est ut qui ex voluntate propria in corruptionem cecidimus, vocanti nos Deo quandoque ad incorruptionis gloriam respondere valeamus. Qua in re largitatem divinae misericordiae pensare quis valeat, quod ad tantam perducit gloriam hominem post culpam? Pensat Deus mala quae facimus, et tamen per benignitatis suae gratiam ea misericorditer relagressus meos dinumerasti, sed par
Abbreviated transcription (Latin):
Respondere cuilibor dicimur: cũ eiꝰ
factis congrua aduicem oꝑa reddi¬
mus. In illa gͥ cõmutatione uocat
dominꝰ ce respondet homo: qr ante
incorrupti claritatẽ: incorrupt᷑
homo ostendit᷑ post corruptionẽ.
slunc & enim quousq subditi cor¬
ruptioni sumus: auctori nr̃o mi¬
nue respondemus. qr dum corrup¬
tio ab incorruptione longe ẽ: simi¬
litudo apta nr̃e responsionis ñ ẽ
De illa uͦ ĩmutatione scͥptum ẽ.
Cum apparuerit similes ei erimus.
gͦ uocanti dõ ueracit respondemus.
qndo ad summe. incorruptionis ius¬
sum incorruptibiles surgimus. Et
ñ ualet. s solius om̃ipotentis di do¬
no agitur. ut ad cantam incorruptio¬
nis głam ꝑmutet᷑: recte subiungit᷑.¬
Oꝑi manuum cuarum porriges dex x
teram. Ac si patent̾ dicat. Idcireo cre¬
atura corruptibilis ꝑsistere ad in¬
corruptionem potest: quia tue potes
tatis manu erigit᷑: & tui respectꝰ gr̃a
ut ꝑsistat cenetur. humana nanq
ereatura eo ip̃o quo creatura ẽ. inse¬

Expanded text:
Respondere cuilibet dicimur cum ejus factis congrua ad vicem opera reddimus. In illa igitur commutatione vocat Dominus, et respondet homo, quia ante incorrupti claritatem, incorruptus homo ostenditur post corruptionem. Nunc etenim quousque subditi corruptioni sumus, auctori nostro minime respondemus, quia dum corruptio ab incorruptione longe est, similitudo apta nostrae responsioni non est. De illa vero immutatione scriptum est: Cum apparuerit, similes ei erimus, ergo vocanti Deo veraciter respondebimus, quando ad summae incorruptionis jussum incorruptibiles surgemus.  Vnon valet, sed solius 400 omnipotentis Dei dono agitur ut ad tantam incorruptionis gloriam permutetur, recte subjungitOperi manuum tuarum porriges dexteram tuam . Ac si patenter dicat: Idcirco creatura corruptibilis persistere ad incorruptiotatis manu erigitur, et tui respectus gratia, ut persistat, tenetur. Humana namque creatura, eo ipso quod creatura est, in se
Abbreviated transcription (Latin):
more facit: qͣsi potum iniusticie
narrabo tͥ. Habent hoc om̃s ar¬
rogantes ꝓpͥum: ut cum rectum
quid uł parum senserint. in usũ¬
hoc elationis inflectant. atq un¬
de ꝑuitellectũ sibimetipsis alti¬
ores funt inde ꝑcumorem info¬
ueam elationis cadant. Deq doc¬
tis doctiores existimant. reu̾entiam
Sa meliorib exigunt: oe docere sa nc¬
tiores qͣsi ex auctoritate ꝯtendunt.
Unde nunc d̾r. Ostendamtͥ audi
me. Et quia cũ minore auctorita¬
ce docet is qui audita qmͣ is qui
ea que uiderit loquit᷑: ut fortiorẽ
sibunet auctoritate elipha⁊ ar¬
roget. dicit. quod uidi uarrabo tͥ.
Quia uͦ ñ nunqͣm heretici de dãp¬
natis suis patͥb ꝯfunduntur. et
cũ eoꝵ sententias qͣsi eũ auctori¬
tate ad medium ꝓferunt: ex quo¬
rum stulticia uire reꝓbant᷑. rec¬
te ipsa hereticoꝵ Audatia subin¬

Expanded text:
more facit, quasi potum injustitiae more facit, quasi potum injustitiae narrabo trogantes proprium, ut cum rectum quid vel parvum senserint, in usuhoc elationis inflectant; atque unde per intellectum sibimetipsis altiores fiant, inde per tumorem in foveam elationis cadant, seque doctis doctiores existiment, reverentiam sibi a melioribus exigant, et docere sanctiores quasi ex auctoritate contendant. Unde nunc dicitur: Ostendam tibi, audi me. Et quia cum minore auctoritate docet is qui audita quam is qui ea quae viderit loquitur, ut fortiorem sibimet auctoritatem Eliphaz arroget, dicit: Quod vidi narrabo tibi. Quia vero nonnunquam haeretici de damnatis suis patribus confunduntur, et tamen eorum sententias quasi cum auctoritate ad medium proferunt, ex quorum stultitia jure reprobantur, recte ipsa haereticorum audacia subin
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ posse negaueratꝰ. hunc ab ho¬
minabilem &e inutilem appellat.
abhominabilem scilicet ꝑꝓter im¬
munditiam macłe. inutilem uͦ ꝓꝓ¬
ter iniusticiam inꝑfecte tute. Qͥ
tũ ab hominabilis cemutilis in¬
celligi &e aliter potest. Aliquan
do enun homo ꝑuersus quedam
recte agere uidet᷑. s ꝑ ea que ini¬
qua sunt. etiam ea que recta sunt
destruuntur. Ꝙ quia multum dõ
displicent mala: neq illa placert
q̃ uident᷑ bona. Qui gͦ inmalis
suis dõ abhominabilis ẽ. in bonis
oꝑa dõ execrabilem exhibet. nec
illud de eo qd̾ recte uidetur agere¬
placet. Bene autẽ de: qͥ bibit qͣ¬
si aquas iniquitatem. Hoc nan¬
q quod comedit᷑. cum mora gluti¬
tur: quia mandit᷑ ut glutiatur.
Quod aut̃ bibit᷑. cm̃ ad glutien¬
dum moram ñ habet: qnͣtum nł¬
lam & ad mandenddum necessita¬
cem habet. Culpa gͥ quia abstul¬
co homine sine ulla retractatio¬
ne ꝑpetrat᷑: quasi aqua iniqͥtas
bibitur. Qui enĩ illicita sine ti¬

Expanded text:
se esse negaverat, hunc abominabilem et inutilem appellat: abominabilem scilicet propter immunditiam maculae, inutilem vero propter injustitiam imperfectae vitae. Qui tamen abominabilis et inutilis intelligi et alido enim homo perversus quaedam recte agere videtur, sed per ea quae iniqua sunt, etiam ea ejus quae recta sunt destruuntur. Et quia multum Deo displicent mala, neque illa placent quae videntur bona. Qui ergo in malis suis Deo abominabilis est, in bonis opera Deo exsecrabilem exhibet, nec illud de eo quod rectum videtur placet. Bene autem dicitur: Qui bibit quasi aquas iniquitatem. Hoc namque quod comeditur cum mora glutitur, quia manditur ut glutiatur. Quod autem bibitur, tanto ad glutiendum moram non habet, quanto nullam et ad mandendum necessitatem habet. Culpa ergo, quia a stulto homine sine ulla retractatione perpetratur, quasi aqua iniquitas bibitur. Quia enim illicita sine ti
Abbreviated transcription (Latin):
te eleuat cor tuum: & qͣsi magna co¬
gitans attonitos habes ocłos: Se¬
pe iustorum mens ita ad altiora
ꝯtemplanda suspendit᷑. ut ext̾uis
eorum facies obstupusse uideat᷑.
S quia hanc ꝯtemplationis im
mocculto agere heretici ignorant:
hoc aiustis &e recta sapientib fieri
magis ꝑ hypoc sin qmͣ ꝑ u̾itatem

Expanded text:
te elevat cor tuum, et quasi magna cote elevat cor tuum, et quasi magna cogitans, attonitos habes oculos? - Saepe justorum mens ita ad altiora contemplanda suspenditur, ut exterius eorum facies obstupuisse videatur. Sed quia hanc contemplationis vim in occulto agere haeretici ignorant, hoc a justis et recta sapientibus fieri magis per hypocrisim, quam per veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
quasi de antiquitate possint᷑ anti¬
quos patres se habere cestant᷑: at¬
q ipsos doctores eccłie sue ꝑfessi¬
orus magistros dicunt. Cumq
p̃sentes p̃dicatores despiciunt.
de antiquoꝵ patrũ magisterio.
falsa p̃sumptione głant᷑: ut ea
que ipsi dicunt. etiam antiqͦs
patres tenuisse fateant᷑: quati¬
nus hoc quod ex rectitudine as¬
truere ñ ualent qͣsi ex illorum
auctoritate ꝯfirment. Quia uͦ
septum ẽ quem diligit dns
castigat. flagellat autẽ õem
filium quẽ recipit: sepe sc̃a ec¬
elesia multis inhac uita adu̾¬
sicatib laborat: & repboꝵ uita
tanto sine flagello climittit᷑.
qͣnto ad nulla p̃mia seruatur.
S afflictionem sc̃e eccłie uiden¬
ces heretiei eam despieuint. &
cot illam flagellis atteri ex
praue ꝓfessionis m̾ito suspi
ꝓhibent. Ac si patent̃ dicat. Si
ꝓfessionem fider corrig̾es: iam
dudum ꝯsolationem flagel¬
li habere potuisses. Sequit᷑. Qxid¬

Expanded text:
quasi de antiquitate possent, antiquasi de antiquitate possent, antiquos Patres se habere testantur, atque ipsos doctores Ecclesiae suae professionis magistros dicunt. Cumque praesentes praedicatores despiciunt, de antiquorum Patrum magisterio falsa praesumptione gloriantur, ut ea quae ipsi dicunt etiam antiquos Patres tenuisse fateantunus hoc quod rectitudine astruere non valent quasi ex illorum auctoritate confirment. Quia vero scriptum est: Quem diligit Dominus castigat, flagellat autem omnem filium quem recipit . Saepe sancta Ecclesia multis in hac vita adversitatibus laborat, et reproborum vita tanto sine flagello dimittitur, quanto ad nulla praemia servatur. Sed afflictiones sanctae Ecclesiae videntes haeretici, eam despiciunt, et tot illam flagellis atteri ex pravae professionis merito suspicprohibent. - Ac si ei patenter dicat: Si professione fidei corrigeris, jam dudum consolationem flagellis habere potuisses. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
Dunquid tu pͥmus homo natus
es &e ante colles format᷑: Nunqͥo
ꝯsilium dĩ audisti. & inferior ce e¬
rit eius sapientia: Ac si u̾bis aꝑti¬
orib dicat. Qui de ẽt̾no loqueris:
pensa quia temporalis es. Qui de
eius sapientia disputas: pensa qr
eius ꝯsilium ignoras. S qr ad hoc
heretici uerba dnice defensionis
assumunt. ut docti ẽe uideant᷑. &
dum diuinam głam defend̾e uid̃e¬
tur. suam scientiam hominib in¬
notescunt: ipsa hoc eliphaz subiun¬
cta uerba cestant᷑: qui loqui quidẽ
de sapientia łi cepit: s statun ad
suam elationem cecidit ddicens.
intelligis qͦd nesci amus: Que ui¬
delicet clicta patent̃̾ ostendunt᷑. ex
qua mentis elatione ꝓdeat: qͥeqͥd
Et senes &e antiqui sunt in nob̾.
multo uecustiores qmͣ patres tui.
Qͥa om̃s heretiei a sc̃a uniũsali
eccłia sunt egressi: cestat᷑ ioħ̃s qͥ a¬
it. Ex nobis exierunt: s ñ erant
ex nobis.S ut ea que asserunt cõ¬
mendare stultis mentib hominũ

Expanded text:
primus homo tu natus es, et ante colles formatus? Nunquid consilium Dei audisti, et inferior te erit ejus sapientia? - Ac si verbis apertioribus dicat: Qui de aeterno loqueris, pensa quia temejus sapientia disputas, pensa quia ejus consilium ignoras. Sed quia ad hoc haeretici verba dominicae defensionis assumunt, ut docti esse videantur, et dum divinam gloriam defendere videntur, suam scientiam hominibus innotescant, ipsa hoc Eliphaz subjuncta verba testantur, qui loqui quidem de sapientia Dei coepit, sed statim ad suam elationem cecidit, dicens: intelligis quod nesciamus? 405 Quae videlicet dicta patenter ostendunt ex qua mentis elatione prodeat quidquid Et senes et antiqui sunt in nobis multo vetustiores quam patres tui. - Quia omnes haeretici a sancta universali Ecclesia sunt egressi testatur Joannes, qui ait: « Ex nobis prodierunt, sed non erant ex nobis . » Sed ut ea quae asserunt commendare stultis mentibus hominum
Abbreviated transcription (Latin):
s momordit infernum. Dicit gͦ.
ero mors tua omors: idẽ melec¬
tis meis te funclitus ꝑimo. Pro
morsus tuus inferne: quia sub¬
latis eis ce exparte. transfigo.
Seiens gͥ beatus iob hunc adi¬
uentum ad inferos redemptoris
nr̃i:. pecat quod futurum ꝓuidetꝰ
⁊ dicat. Et constituas mͥ t̾empus
inquo recorderis mei. Sequitur.¬

Expanded text:
sed momordit infernum. Dicit ergo: sed momordit infernum. Dicit ergo: Ero mors tua, a mors; id est, in electis meis te funditus perimo. Ero morsus tuus, inferne, quia, sublatis eis, te ex parte transfigo. Sciens igitur beatus Job hunc adventum ad inferos Redemptoris nostri, petat quod futurum praevidit, et dicat: Et constituas mihi tempus in quo recorderis mei. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
ut eos qui sub lege erant redim̃et.
hanc itaq redemptionem uir do¬
mini p̃sciens: in qua erant multi
etiam ex gentilitate lib̾andi. sicut
ipse ait. licet hec celes incorde tuo.
tñ scio quia uniu̾sorum memiñis:
apud om̃ipotentem dm tempus
sibi constitui. sue recordationis pe¬
tit. Hinc ẽ enim qͦd in eu̾ngło do¬
minus dicit. Et ego si exaltatus
fuero at̾ra. om̃ia traham ad me ip¬
sum. om̃ia uidelicet electa. Nlon
enum abinferno rediens dñs ele¬
ctos simul ce reꝑbos traxit: s il¬
la ex inde om̃ia sustulit que sibi
inhesisse presciuit. Unde etiam ꝑ
osee ꝓpħam dicit. Ero mors tua
omors: ero morsus tuus inferne.
Quod enim occidimus. agimus
ut penitus ñ sit: ex eo oe enĩ qd̾
mordemus partẽ abstraunus par¬
temq relinquimus. Quia gͦ me
lectis suis funditꝰ d̃ñs occidit
mort̾ẽ: mors mortis extitit: quia
uͦ ex inferno partem abstulit. par¬
tem reliquit: ñ occidit funditꝰ

Expanded text:
ut eos qui sub lege erant redimeret . ut eos qui sub lege erant redimeret . Hanc itaque redemptionem vir Domini praesciens, in qua erant multi etiam ex gentilitate liberandi, sicut ipse ait: Licet haec celes in cordo tuo, tamen scio quia universorum memineris , apud omnipotentem Deum tempus sibi constitui suae recordationis petit. Hinc est enim quod in Evangelio Dominus dicit: Et ego si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum , omnia videlicet electa. Non enim ab inferno rediens Dominus electos simul et reprobos traxit, sed illa exinde omnia sustulit quae sibi inhaesisse praescivit. Unde etiam per Osee prophetam dicit: Ero mors tua, o mors, ero morsus tuus, inferne . Quod enim occidimus, agimus ut penitus non sit. Ex eo enim quod mordemus, partem abstrahimus, partemque relinquimus. Quia ergo in electis suis funditus Dominus occidit mortem, mors mortis exstitit. Quia vero ex inferno partem abstulit, partemque reliquit, non occidit funditus,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ipotentis cłi in hoc cotidie
ium sue districtionis ꝑagit: qd̾
iuiuentes indigne dignis suppli¬
ciis demergit. Qui furor nunce¬
quidem transit: s infine ꝑtͣnsit.
quia mͦ agit᷑. s inmundi termi¬
no ꝯ summat᷑. Qui tam̃ iste fu¬
ror qͣntum ad electorum ani¬
mas. in redempcoris nr̃i aduen¬
tu ꝑtransut: quia cas ab infer¬
ni claustris ad paradysi gau¬
dia mediator cłi &e hominũ dũ
ipse illuc pie descenderet reduxit
Int̾ hec uͦ scienclum ẽ quod furo¬
ris nomen cliuinitati ñ congru¬
it: quia naturam cłi simplicem
ꝑturbatio nulla ꝯfundit. Unde
ei dicitur. Tu autem d̃ñator uir¬
tutis cum tranquillitate iu¬
clicas: & cum magna reueren¬
tia disponis nos. S quia uis¬
torum anime ꝑ mecliatoris
aduentum erant quandoq ab
inferni locis qm̃us ñ penali
p̃uidet. & petendo subiungit. Et
constituas mͥ tempus inquo recor¬
deris mei: Ac uͥ uenit plenitudo
cemporis. misit ds̃ filium suũ fac¬
tum ex muliere̾. factum sub lege.

Expanded text:
omnipotentis Dei in hoc quotidie vim suae districtionis peragit, quod viventes indigne dignis suppliciis demergit. Qui furor nunc equidem transit, sed in fine pertransit, quia modo agitur, sed in mundi termino consummatur. Qui tamen iste furor, quantum ad electorum animas, in Redemptoris nostri adventu pertransiit, quia eas ab inferni claustris ad paradisi gaudia mediator Dei et hominum, dum ipse illuc pie descenderet, reduxit. Inter haec vero sciendum est quod furoris nomen Divinitati non congruit, quia naturam Dei simplicem perturbatio nulla confundit. Unde ei dicitur: Tu autem dominator virtutis cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis nos . Sed quia justorum animae per Mediatoris ainferni locis quamvis non poenalib praevidet, et petendo subjungit: Et constituas mihi tempus in quo recorderis mei . At ubi venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege,
Abbreviated transcription (Latin):
quod agit. & t̾retur &e festinat. &
ex conscientia trepidat. & ex deside¬
sic de hoste suspectus ẽ. ut eundem
quoq quem ducit exercitum me¬
tuat ne labefactet᷑. ne ꝑ destinati¬
onem militum: iaculis pateat
inmicorum. Iniquus gͦ angustia
uallat᷑. sicut rex qui p̃paratur ad p̃¬
lium: quia uidelicet falsa agens. fal¬
sa loquens. formidat ne suos amit¬
cat milites. ⁊ dẽ argum̃ta falsitatis:
&u̾itatis iaculis pateat: si ei fortas¬
se defuerit quod ex fallacia opponat.
S qmius animus trepidet: qmiuis
conscientia accuiset: cupiditate tñ
sua iniquus uincit᷑: & supp̃sso pauo¬
re audatiam de iniquitatib sumit.
Et sepe etiam ultione m̃ti ꝓposita.
se contra dm̃ erigit. quelibae ab
eo adu̾sa ꝑpeti deliberat: dum mͦ
hic clum ualec om̃e quod placet
agat. Unde & subditur. Te¬

Expanded text:
quod agit, et terretur, et festinat, et quod agit, et terretur, et festinat, et ex conscientia trepidat, et ex desidesic de hoste suspectus est, ut eidem quoque quem ducit exercitui metuat, ne labefactetur, ne per destitutionem militum jaculis pateat inimicorum. Iniquus ergo angustia vallatur, sicut rex qui praeparatur ad praelium, quia videlicet falsa agens, falsa loquens, formidat ne suos amittat milites, id est, argumenta falsitatis, et veritatis jaculis pateat, si ei fortasse defuerit quod ex fallacia opponat. Sed quamvis animus trepidet, quamvis conscientia accuset, cupiditate tamen sua iniquus vincitur, et suppresso pavore audaciam de iniquitatibus sumit. Et saepe etiam ultione menti proposita, se contra Deum erigit, quaelibet ab eo adversa perpeti deliberat, dummodo hic, dum valet, omne quod placet agat. Unde et subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
Inom̃ib que iniquus agit. tribu¬
latione & angustia uallat᷑: qr ce
cor eius anxietate ce suspectione
ꝯfunditur. Alius occulte appetu
aliena diriꝑe. quia laborat in co¬
gitati onib ne dep̃hendi ualeat¬
occultat᷑. Alius relicta u̾itate m̃¬
tiri deliberat: ut audientium ani¬
mum fallat. S. quantus labor ẽ
sollicite custodire. ne ipsa eius fai¬
latia dep̃bendi queat: Sonit qͥppe
ritatem responderi possit: & cum
magno cogitatu ꝑtractat: qͦmͦ ꝑ
argum̃ta falsitatis. docum̃ta ue¬
ritatis exsuꝑet. Hinc inde se cir¬
cuntegit᷑. & contͣ hoc uͥ dep̃hendi
potuerit. u̾itatis similem respon¬
sionem querit: qui si uellet uerũ
clicere. utiq sine lalore potiuiss.
Plana quippe u̾itatis uia: & gra¬
ue est iter mendatii. Unde ce ꝑ ꝓ
bulatio. & angustia uallabit e¬
um qr apud semecipsum in la¬
bore tumoris deficitꝰ: qui securica¬
tis sociam uiam u̾itatis relin¬
quit: qui bene regi p̃parato ad p̃¬
lium comparat᷑. quia ineo ip̃o malo

Expanded text:
In omne quod iniquus agit tribulatione et angustia vallatur, quia cor ejus anxietate et suspicione confunditur. Alius occulte appetit vi aliena diripere, qui laborat in cogitationibus, ne 410 deprehendi valeat. Alius, relicta veritate, mentiri deliberat, ut audientium animum fallat. Sed quantus labor est sollicite custodire ne ipsa ejus fallacia deprehendi queat? Ponit quippe s responderi possit, et cum magno cogitatu pertractat quomodo per argumenta falsitatis documenta veritatis exsuperet. Hinc inde se circumtegit, et contra hoc, ubi deprehendi potuerit, veritati similem responsionem quaerit, qui si vellet verum dicere, utique sine labore potuisset. Plana quippe veritatis via, et grave est iter mendacii. Unde et per bulatio, et angustia vallabit eum, quia apud semetipsum in labore timoris deficit, qui securitatis sociam viam veritatis relinquit. Qui bene regi praeparato ad praelium comparatur, quia in eo ipso malo
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum cogit᷑ trepidare. Unde scͥptũ
ẽ. cum enum sit timda nequitia. dat
testimonium ꝯdempuationi:. qui a
eum illicita quis ꝑpetrat. pauet
quod fecit: & aꝑtus dampnationis
destis ẽ ipse timor iniquitatis: qr &
cumet᷑ quod agit᷑. & tñ malum nõ
uineit quod cunet᷑. De quo adhuc

Expanded text:
ipsum cogitur trepidare. Unde scriptum ipsum cogitur trepidare. Unde scriptum est: Cum enim sit timida nequitia, dat testimonium condemnationi , quia cum illicita quisquis perpetrat, pavet quod facit; et apertus damnationis testis est ipse timor iniquitatis, quia et timetur quod agitur, et tamen malum non vincitur quod timetur. De quo et adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
feriri se undiq insidiis credit. sa¬
lute desꝑata semꝑ ad nequitiam
excrescit. Aliquando uͦ iste ꝑuersus
etiam suꝑna uidicia attendit. ⁊ su¬
ꝑ se hec euenire metuit. S cum stipẽ¬
dium uite p̃sentis querit hec eadem
iudicia. que mẽtuere ceꝑat. auari.¬
cie deuictus insania ꝯtempnit. Et
quidem mori se posse inpecẽo existi¬
mat: s cñ apec̃co ñ cessat. Unde et
rendum panem: nouit quod parat᷑
sic inmanu eius cenebrarum dies.
Paius &e enum stipendium uite pre¬
sentis: cenebrarũ uͦ dies tempus
ultionis accipit᷑. In actu itaq suo¬
ꝑpendit p̃sentem s amalo ñ au̾tit᷑.
ut etiam ipsa qͦq ab eiꝰ int̾itu ua¬
leat auerti. Accusante aut̃ se con¬
scientia feriri metuit: s tñ semꝑ au¬
get quo feriatur. Concempnit enĩ¬
reditum suum: desperat. ueniã su¬
ꝑbit in culpar: s cñ cestem sue neqͥ¬
tie intus intus habet cimorem
Et qmuis praua uideat᷑ foris au¬
dacter agere. de his tñ apud semor¬

Expanded text:
feriri se undique insidiis credit, salute desperata, semper ad nequitiam excrescit. Aliquando vero iste perversus etiam superna judicia attendit, et super se haec venire metuit. Sed cum stipendium vitae praesentis quaerit, haec eadem judicia quae metuere coeperat avaritiae devictus insania contemnit. Et quidem mori se posse in peccato existimat, sed tamen a peccato non cessat. Unde et rendum panem, novit quod paratus sit in manu ejus tenebrarum dies. - Panis etenim stipendium vitae praesentis, tenebrarum vero dies tempus ultionis accipitur. In hac vita quperpendit praesentem; sed a malo non avertitur, ut etiam ipsa quoque ab ejus interitu valeat averti. Accusante se autem conscientia feriri metuit, sed tamen semper auget quo feriatur. Contemnit reditum suum, desperat veniam, superbit in culpa; sed tamen testem suae nequitiae intus habet timorem. Et quamvis prava videatur foris audacter agere, de his tamen apud semet
Abbreviated transcription (Latin):
nus occidit᷑. fames corpus atc̾ce.
atq ut eus necessitas repellatur:
cibi requirunt᷑. S sepe & cibi gͣuant.
qui ad repellendum debilitatis gͣ¬
uamen quesiti fuerant. Graius ita¬
q ẽ sarcina corruptionis: que nisi
ita grauis ẽẽt: paulus nequa qͣm
diceret. Uanitati creatura subiec¬
ta ẽ ñ uolens: s ꝓpter. eum qͥ sub¬
iecit in spe: quia & ipsa creatura

Expanded text:
nus occidit. Fames corpus atterit, nus occidit. Fames corpus atterit, atque, ut ejus necessitas repellatur, cibi requiruntur; sed saepe et cibi gravant, qui ad repellendum debilitatis gravamen quaesiti fuerant. Gravis itaque est sarcina corruptionis, quae nisi ita gravis esset, Paulus nequaquam diceret: Vanitati creatura subjecta est, non volens, sed propter eum qui subjecit eam in spe, quia et ip
Abbreviated transcription (Latin):
emplo ñ nunqͣm afortib infir¬
nutatis uerba suscipienda sunt.
ut ꝑ eoꝵ p̃dicam̃ta fortia: infir¬
morum corda gratius roborent᷑.
Unde beatus iob cum quasi du¬
bitantis uerba ꝓtulit dicens:
putas ne mortuus homo rursum
uuat: ilico sententiam sue certi¬
tudinis adunxit. qui ait .uiii.
tatio mea. Qͥ gͥ immutationẽ su¬
am tanto desiderio expectat: qm
sit de resurreetione certus insi¬
nuat: & cursum uite p̃sentis qͣn¬
cum despiciat innotescit:. qͥhũc
militiam appellat. ẜ militiam
quippe semꝑ ad finem tenditur.
&e cotidie ꝯclusionis t̾minus ex¬
pectat᷑. Cursum itaq uite huiꝰ
despicit: & statum soliditatis re¬
quirit: qui ꝑ hoc qd̾ mutabilit̾
militat: ad immutationẽ suã
ꝑuenire festuiat. Iustis quippe
in hac uita. ipsa sarcina sue cor¬
ruptionis onerosa est: qd̾ cum iu¬
gilie defatigant: somnus querit᷑.
ut uigłiarum labor atq anxie¬
cas temꝑet᷑. Si ñ nunqͣm etiã som¬

Expanded text:
exemplo nonnunquam a fortibus infirexemplo nonnunquam a fortibus infirmitatis vert praedicamenta fortia infirmorum corda gratius roborentur. Unde beatus Job, cum quasi dubitantis verba protulit, dicens: Putasne mortuus homo rursum vivet? illico sententiam suae certitudinis adjunxit, qua ait: tatio mea. - Qui itaque immutationem suam tanto desiderio exspectat, quam sit de resurrectione certus, insinuat; et cursum vitae praesentis quantum despiciat innotescit, qui hunc militiam appellat. Per militiam quippe semper ad finem tenditur, et quotidie conclusionis terminus exspectatur. Cursum itaque vitae hujus despicit, et statum soliditatis requirit, qui per hoc quod mutabiliter militat, ad immutationem suam pervenire festinat. Justo quippe in hac vita ipsa sarcina suae corruptionis onerosa est. Quod vigiliae defatigant, somnus quaeritur, ut vigiliarum labor atque anxtas temperetur. Sed nonnunquam etiam som
Abbreviated transcription (Latin):
sum uiuat: Solent iusti uiri in
eo quod ipsi certum ac solidum
sentiunt. quasi ex dubretate ali¬
quid ꝓferre: ut infirmoꝵ in se u̾¬
ba transferant: s rursum ꝑfor¬
tem sententiam infirmanti duibi¬
etati om̃imꝰ contradicunt. quati¬
nus ꝑhoc qd dubie ꝓferre cer¬
nuntur. infirmis aliquatenus
ꝯdescendant. & ꝑ hoc qd̾ certã sen¬
centiam ꝑferunt. infirmorum
mentes dubias ad soliditatem
trahant. Qd̃ nimirum cdum faci¬
unt: exemplum nr̃i capitis sequũ¬
tur. Passioni quippe dns ꝓpin¬
quans. infirmantium inse uoc̃ẽ
sumpsit dicens. pat̾ mi si possibi¬
le ẽ transeat a me calix iste: eoꝵ¬
q cumorem ut abstraheret. sus¬
cepit: & rursus ꝑ obeclientiam
ium fortituduus ostendens ait.
ueruntam̃ ñ sicut ego uolo s si¬
cut tu: ut cũ hoc imminet quod
fieri nolumus. sic ꝑ infirmitatẽ
pecamus ut ñ fiat: quatinꝰ ꝑ for¬
citudinem parati simus. ut uo¬
luntas conditoris nr̃i. etiã contͣ¬
nr̃am uoluntatem fiat. Hoc gͥ ex

Expanded text:
 --Solent justi viri in eo quod ipsi certum ac solidum sentiunt quasi ex dubietate aliquid proferre, ut infirmorum in se verba transferant. Sed rursum per fortem sententiam infirmanti dubietate omnimodo contradicunt, quatenus per hoc quod dubie proferre cernuntur infirmis aliquatenus condescendant, et per hoc quod certam sententiam proferunt, 399 infirmorum mentes dubias ad soliditatem trahant. Quod nimirum dum faciunt exemplum nostri capitis sequuntur. Passioni quippe Dominus propinquans infirmantium in se vocem sumpsit, dicens: Pater mi, si possibile est, transeat a me calix iste , eorumque timorem, ut abstraheret, suscepit; et rursus per obedientiam vim fortitudinis ostendens ait: Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu ut cum hoc imminet quod fieri nolumus, sic per infirmitatem petamus ut non fiat, quatenus per fortitudinem parati simus ut voluntas conditoris nostri etiam contra voluntatem nostram fiat. Hoc igitur
Abbreviated transcription (Latin):
Mare mens homenis. & qͣsi fluctꝰ
maris sunt cogitationes mentis:
que aliquando ꝑ iramtumescunt:
ꝑ gr̃am cranquille fuint: ꝑ odiũ
cum a maritudine defluunt. Scũ
homo morit᷑. aque maris recedunt:
quia iuxta psalmiste uocem. mil¬
la die peribunt om̃s cogitatiões
eoꝵ. Et rursum de moriente scͥp¬
tum ẽ. Amor quoq ce odium simł
ꝑibunt. Arescit gͦ fluuius uacuo¬
factus: quia subclueta anima
uacuum remanet corpus. Quasi
enuim alueus fluminis uacrius ẽ.
corpus exanime. Qua inre uigi¬
lanter intuendum ẽ : quod uita
p̃sens. uidelicet quousq anima
morat᷑ incorpore. mari comparat᷑
& fluiuio. Aqua enim maris a¬
mara est: fluminis duleis. Et qr
hic uiuentes mͦ quibdam ama¬
ritudinib afficim᷑ mͦ aut̃ clul¬
cedine tranquilli ac mites in¬
uenimur. p̃sentis uite decursus. cõ¬
paratione expͥmitur maris & flu
muus. S in his cdurum ualde uide¬
tur ẽẽ. quod subditur: sic homo cũ
dormierit ñ resurget. Cur itaq

Expanded text:
Mare mens hominis, et quasi fluctus maris sunt cogitationes mentis, quae aliquando per iram tumescunt, per gratiam tranquillae fiunt, per odium cum amaritudine defluunt. Sed cum homo moritur, aquae maris recedunt, quia, juxta Psamistae vocem: In illa die peribunt omnes cogitationes eorum . Et rursum de moriente scriptum est: Amor quoque et odium simul peribunt . Arescit ergo fluvius vacuefactus, quia, subducta anima, vacuum remanet corpus. Quasi enim alveus fluminis vacuus est corpus exanime. Qua in re vigilanter intuendum est quia vita praesens, videlicet quousque anima moratur in corpore, mari comparatur et fluvio. Aqua enim maris amara est, fluminis dulcis. Et quia hic viventes modo quibusdam amaritudinibus afficimur, modo autem dulcedine tranquilli ac mites invenimur, praesentis vitae decursus comparatione exprimitur maris et flum. --Sed in his durum valde videtur esse quod subditur: Sic homo, cum dormierit, non resurget. Cur itaque
Abbreviated transcription (Latin):
cium. nec ipsi ẽẽ mundi ad ꝑfec¬
tum possunt. qͥ munditie p̃clica¬
cores fiunt᷑. io ħe attestante qui a¬
it. Si dixerimus qr peccatum ñ
halxmus: ipsi nos seducimus. Si
gͥ int̾ sc̃os illius nemo ĩmutabilis:
ce celi inconspectu illius non sunt
mundi: quis apud se de iusticie
oꝑe p̃sumat. Un de & subditur.¬

Expanded text:
cium nec ipsi esse mundi ad perfeccium nec ipsi esse mundi ad perfectum possunt qui munditiae praedicatores fiunt, Joanne attestante, qui ait: Si dixerimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus . Si igitur inter sanctos illius nemo immutabilis est, et coeli in conspectu ejus non sunt mundi, quis apud se de justitiae opere praesumat? Unde et subditur
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s insemetipsis ꝓpͥam mutabili¬
catem habent. s dum immucabili
u̾itati studiose semꝑ inherere desi¬
derant: inherendo agunt. ue imu¬
cabiles fiant. Cumq ad hanc coto
affectu se cenent: quandoq accipi¬
unt. ut suꝑsemetipsos ducti uin¬
eant hoc quod insemetiplis nuita¬
biles ex titerant. Quid enim mu¬
cabilitas nisi mors quedam ẽ: Q
dum rem qmͣliboe. in aliud immii¬
cat: quasi occidit quod fuerat: ut
incipiat. ẽẽ quod ñerat. Et de aue¬
tore om̃ium seͥpcum ẽ. qͥsolus
habet immutabilitatem. qr uideli¬
cet insemctipso solus immutabi¬
lis ẽ. de quo ꝑ iacobum cłr. Apud
quem ñ est transmut atio:. nec ui¬
cissitudinis obumbratio. Ipsa enĩ
rautabilitas umbra ẽ: que quasi
obseuraret lucem᷑. si hanc ꝑ aliqͣs
uicissitudines ꝑmutaret. S quia
indõ mutabilitas ñ uenit: nulla e¬
uis lumen umbra uicissitudinis
int̾cidit. Bene aũt dr: eeli ñ sunt
mundi in conspeeẽtu eius: qr ꝑ se
metip̃os ante districtũ di iudi¬

Expanded text:
omnes in semetipsis propriam mutabilitatem habent; sed dum immutabili veritati studiose semper inhaerere desiderant, inhaerendo agunt, ut immutabiles fiant. Cumque ad hanc toto affectu se tenent, quandoque accipiunt ut super semetipsos ducti vincant hoc quod in semetipsis mutabiles exstiterunt. Quid enim mutabilitas nisi mors quaedam est? Quae dum rem quamlibet in aliam immutat, quasi occidit quod fuerat, ut incipiat esse quod non erat. Et de auctore omnium scriptum est: Qui solus habet immutabilitatem , quia videlicet in semetipso solus immutabilis est. De quo per Jacobum dicitur: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Ipsa enim mutabilitas umbra est, quae quasi obscuraret lucem, si hanc per aliquas vicissitudines permutaret. Sed quia in Deo mutabilitas non venit, nulla ejus lumen umbra vicissitudinis intercidit. Bene autem dicitur: Coeli non sunt mundi in conspectu ejus, quia per semetipsos ante districtum Dei judi
Abbreviated transcription (Latin):
humilit̾ dixit. S solent. herecici
erroꝵ suoꝵ dictis uera aliqua ꝑ¬
miscere: & amici beati iob qnus
inrep̃hensione eius om̃imͦ fallan¬
tur: possunt tñ quedam &e uera di¬
cere. que ex illius assiduitate di¬
dicerunt. Quoꝵ dicta si om̃ia re¬
futanda ẽẽnt.: elipha ⁊ sententiã
paulus apłs minime ꝓtuliss dic̃s.
App̃hendet sapientes in astutia eo¬
rum. Quia gͥ & ea que recta dicunt
contra beatum iob recte ũ dicunt. nos
in eorum dictis ⁊ calcemus uitium
indiscretionis: & discutiamus uires
rectitudiis Sequit᷑. Quid ẽ ho¬
mo. ut unmacłatus sit: Eo enĩ ipso
quo dicit᷑ homo: t̾renus expͥmitur
⁊ infirius. Homo enim ab humo
appellatus ẽ. Et qͣmͦ ualet ẽe sine
macula: qui sponte sua ad infirmi¬
tatem concidit factus de t̾ra: ubi
& additur. Et ut iustus appareat
natus de muliere: Primam quippe
qui de illa natus ẽ. q̃ iniusticie pro¬
pinatͥx extitit. Sequit᷑. Eece in¬

Expanded text:
eretici errorum suorum dictis vera aliqua permiscere, et amici beati Job quamvis in reprehensione ejus omnimodo fallantur, possunt tamen et quaedam vera dicere, quae ex illius assiduitate didicerunt. Quorum dicta si omnia refutanda essent, Eliphaz sententiam Paulus apostolus minime protulisset, dicens: Apprehendit sapientes in astutia eorum . Quia igitur et ea quae recta dicunt contra beatum Job recte non dicunt, nos in eorum dictis et calcemus vitium indiscretionis, et discutiamus vires rectitudinis. Sequitur: mo ut immaculatus sit? - Eo enim ipso quod dicitur homo, terrenus exprimitur, et infirmus. Homo enim ab humo appellatus est Et quomodo valet esset sine macula, qui sponte sua ad infirmitatem concidit factus de terra. Ubi et additur. Et justus appareat, natus de muliere? - Primam quippe qui de illa natus est, quae injustitiae propinatrix exstitit? Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
qui un hoc mundo ñ uenit ex pecc̃o.
Et quia om̃s inculpam ligamur:
ipsa amissione iusticie morimur:
concessa prius inparadiso. ueste
innocentie nudamur: int̾itu etiã
carnis subsequente ꝯsumimur.
Homo itaq peccator morit᷑ incł¬
pã. nudatur a iusticia: ꝯsumit᷑
in pena. Hanc nuditate peccato¬
ris fili cegere dignatus ẽ pat̾.
qui eo redeunte dixit. Cito ꝓfer¬
ce stolam pͥmam. Prima quippe
mo bene conditus accepit: ma
le aserpente ꝑsuasus ꝑclidit.
Cont᷑ hauc rursum nuditatẽ dr.
Beatus qui uigilat: & custodit.
uestimenta sira ne nudus am¬
bulet. uestim̃ta quippe custodi¬
mus. cũ precepta innocentie ser¬
uamus inmente ut cum nos ui¬
dicii culpa nudat: ad amissam
redeuntes innocentiam pentten¬
tia oꝑiat. Bene aut̃ di. ubi que
so ẽ: quia peccator homo illic stare
noluit. ubi conditus fuit. hic uͦ
ubi cecidit. dui ẽe ꝑhibet᷑. Patͥam
uolens ꝑlidit: aꝑegrinatione uͦ

Expanded text:
qui in hunc mundum non venit ex peccato. qui in hunc mundum non venit ex peccato. Et quia omnes in culpa ligamur, ipsa amissione justitiae morimur. Concessa prius in paradiso veste innocentiae nudamur, interitu etiam carnis subsequente consumimur. Homo itaque peccator moritur in culpa, nudatur a justitia, consumitur in poena. Hanc nuditatem peccatoris filii tegere dignatus est pater, qui eo redeunte dixit: « Cito proferte stolam primam . » Prima quippe mo bene cle a serpente persuasus perdidit. Contra hanc rursum nuditatem dicitur: Beatus qui vigilat, et custodit vestimenta sua, ne nudus ambulet . Vestimenta quippe custodimus cum praecepta innocentiae servamus in mente, ut cum nos judici culpa nudat, ad amissam redeuntes innocentiam poenitentia operiat. Bene autem dicitur: so, est? quia peccator homo illic stare noluit, ubi conditus fuit; hic vero, ubi cecidit, diu esse prohibetur. Patriam volens perdidit, a peregrinatione vero
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. Huius rami pullulant: qr¬
ex resurrectione illius multipli¬
cati longe lateq fideles creu̾nt.
Huius radix int̾ra quasi senuit:
quia eius p̃dicatio uideoꝵ ꝑfidie.
despecta fuit. Et inpuluere trun¬
cus emortuus ẽ: quia incorde
ꝑsequentium. quod ꝑfidie sue
uento leuabatur contemptibilis
&e despectus ẽ habitus: qui car¬
ne potuit occidi. S ad odorem a¬
que germinauit: qr ꝑuirtutẽ dĩ
extincta caro illius ad uitam re¬
diit: iuxta qͦd scͥptum ẽ. Quem
ds suscitauit a mortius. Quia
eium ds crinitas est: extinctam
carnem unigeniti filii. sc̃a tri
comam qͣsi cum pͥmura planta¬
cum ẽ: quia illa apłoꝵ debilitas
que inmorce illius ce expauit᷑. &
negauit. & negando aruit: ꝑ re¬
surrectionis eius głam rursus
ad fidem uiruit. Incuius ligni cõ¬
paratione: quid om̃is homo nisi
uero cum mortuus fu̾it & nudatꝰ.
atq ꝯsumptus. ubi queso ẽ. Nul¬
lus homo sine peccato ẽ: nisi ille

Expanded text:
venit. Hujus rami pullulant, quvenit. Hujus rami pullulant, quia, resurrectione illius multiplicati, longe lateque fideles creverunt. Hujus radix in terra quasi senuit, quia ejus praedicatio Judaeorum perfidiae despecta fuit. Et in pulvere truncus emortuus est, quia in corde persequentium, quod perfidiae suae vento levabatur, contemptibilis et despectus est habitus, quia carne potuit occidi. Sed ad odorem aquae germinavit, quia per virtutem Dei exstincta caro illius ad vitam rediit, juxta quod scriptum est: Quem Deus suscitavit a mortuis . Quia enim Deus Trinitas est, exstinctam carnem unigeniti Filii sancta Tricomam quasi cum primum plantatum est, quia illa apostolorum debilitas, quae in morte illius expavit, et negavit, et negando aruit, per resurrectionis ejus gloriam rursus ad fidem viruit. In cujus ligni comparatione quid omnis homo, nisi uatque consumptus, ubi quaeso est? qulus homo sine peccato est, nisi ille
Abbreviated transcription (Latin):
conditoris. Potest etiam radix iusti
ipsa natura humanitatis intelligi.
ex qua subsistit. Que uidelicce radix
senescit interra: cum natura car¬
nis deficit inpuluerem redacta. Cu¬
ius inpuluere truncus emorit᷑:
qr extinctum corpus asua specie
dissipat᷑. S ad odorem aque ger¬
nunat: quia ꝑ aduentum scĩ sp̃s
resurget. Et faciet comam. quasi
cum pͥmum plantatum ẽ: qui a
ad illam speciem redit ad qmͣ ꝑcipi¬
endam creatus fuerat᷑. si in parady¬
so positus peccare noluiss. Qͦd for¬
norum om̃ium capite ualet intel¬
ligi uyeta hoc quod p̃diximus. qr
de semet ip̃o ait. Si inuiridi ligno
hoc faciunt: in arido quid fiet:
Se enu lignum uiride. &e nos lig¬
num aridum dixit᷑ꝰ. qr ipse inse
ium diuinitatis habuit. nos uͦ qͥ
puri homines sumus. lignũ ari¬
dum appellamur. Habet gͦ lig¬
num spem si p̃cisum fuĩt. qr rur¬
sum uirescit: qm̃ &e si occidi ꝑpas¬
sionem potuit: ꝑ resurrectionis
głam rursus ad uite iuriditatẽ

Expanded text:
ovatur. --Potest etiam radix justi ipsa natura humanitatis intelligi, ex qua subsistit. Quae videlicet radix senescit in terra cum natura carnis deficit in pulverem redacta. Cujus in pulvere truncus emoritur, quia exstinctum corpus a sua specie dissipatur. Sed ad odorem aquae germinat, quia per adventum sancti Spiritus resurgit: Et faciet comam quasi cad illam speciem redit, ad quam percipiendam creatus fuerat, si in paradiso positus peccare noluisset. Quod foret intelligi; juxta hoc namque quod praediximus, quia de semetipso ait: Si in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet ? Se esse lignum viride, et nos lignum aridum dixit, quia ipse in se vim divinitatis habuit; nos vero, qui puri homines sumus, lignum aridum appellamur. Habet ergo lignum spem, si praecisum fuerit, quia rursum virescit, quoniam et si occidi per passionem potuit, per resurrectionis gloriam rursus ad vitae viriditatem
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Hoc loco recede dr: ium flagel¬
li amoue. Quis enim ualet dõ re¬
cedente quiescere. cum solus ip̃e sit
requies: & aquo quisq qnͣto longe
fuerit. fit tanto &e inquietus: Ita¬
q sic recede ab eo łr: ut intelligas
feriendo. Apte autẽ subiungitur.
donec optata ueniat. sicut mercen¬
nari dies eius. Mercennarius qͣn¬
to longe ẽ afine oꝑis. tanto & a
recributione mercedis. Ita uir qͥs¬
q sc̃s in hac uita positus. dum lon
ge se ab exitu uite p̃sentis eons¬
picit. longe se ẽe ab ẽt̾us gaudiis
gemit. Quid ẽ gͦ dicere recede pau¬
lulum ab eo ut quiescat. nisi iam
flagella uite p̃sentis subtrahe: &
bona eterne quietis ostende.Un¬
de etiam de ipsa quiete addit᷑. do¬
nec optata ueniat sicut mercen¬
nariz dies eius. Tunc nanq opta¬
ta sicut mercennarii dies uenit:
quando et̾nam requiem ꝓ recon¬
pensatione sui laboris acceꝑit
Qnͣtum uͦ ad p̃sentis uite speciẽ
spectat: adhuc beatus iob huma¬
num genus multis miserus re¬

Expanded text:
Hoc loco recede dicitur vim flagelli amove. Quis enim valet Deo recedente quiescere, cum solus ipse sit requies, et a quo quisque quanto longe fuerit, fit tanto et inquietus? Itaque sic recede ab eo, dicitur, ut intelligas feriendo. Apte enim subjungitur: Donec optata veniat, sicut mercenarii dies ejus. Mercenarius quanto longe est a fine operis, tanto et retributione mercedis. Ita vir quisque sanctus in hac vita positus, dum longe se esse ab exitu vitae praesentis conspicit, longe se esse ab aeternis gaudiis gemit. Quid est ergo dicere: Recede paululum ab eo, ut quiescat, nisi: jam flagella vitae praesentis subtrahe, et bona aeternae quietis ostende? Unde etiam de ipsa quiete additur: Donec 394 optata veniat, sicut mercenarii dies ejus. Tunc namque homini optata sicut mercenarii dies venit, quando aeternam requiem pro recompensatione sui laboris acceperit. Quantum vero ad praesentis vitae speciem spectat, adhuc beatus Job humanum genus multis miseriis re
Abbreviated transcription (Latin):
Quib solis data ẽ terra: & nõ
transiuit alienus ꝑ eos. Solis
sius patrib datam terram exis¬
timant: quia solos erroꝵ suorum
magistros rexisse ueracit̾ eccłiam
putant. Quis uͦ alienus nisi apos¬
tata angłs uocat᷑. Unde ce per
psalinistam de cunctis simul
aliem insurrexerunt in me. & fortes
quesierunt animam meam. Here¬
tici gͥ quia doctorum suoꝵ corda a¬
postate angło existimant ñ fuisse
subiecta: transisse ꝑ eos alienum
denegant. Cui uidelicet. Alieno ꝑu
numquemq transire ẽ. iniquas
lignis sp̃ib contra stant̾e animã
dicitur. Et dixerunt anime tue.
Incuruare ut transeamꝰ. S ely¬
phar chemanites qr quedam nar¬
raturus audiri uult: qnͣues mul¬
ca que dicenda sunt sciat᷑. s qr be¬
ato tob dieenda ñ erant nesciat.
audiamus sententias quas contͣ
beatiun iob ꝑtulit. Nec debemus
cui. s solum pensare quid dixit.

Expanded text:
Quibus solis data est terra, et non transivit alienus per eos. Solis suis patribus datam terram existimant, quia solos errorum suorum magistros rexisse veraciter Ecclesiam putant. Quis vero alienus nisi apostata angelus vocatur? Unde et per Psalmistam de cunctis simul alieni insurrexerunt in me, et fortes quaesierunt animam meam . Haeretici igitur, quia doctorum suorum corda apostatae angelo existimant non fuisse subjecta, transisse per eos alienum denegant. Cui videlicet alieno per unumquemque transire est iniquas lignis spiritibus contra stantem animam dicitur: Et dixerunt animae tuae: Incurvare 408 ut transeamus . Sed Eliphaz Themanites quia quaedam narraturus audiri vult, quamvis multa quae dicenda sunt sciat, sed quia beato Job dicenda non erant nesciat, audiamus sententias quas contra beatum Job protulit. Nec enim debemus cui, sed solum pensare quid dixit.
Abbreviated transcription (Latin):
que intus om̃ipotentis dĩ clarita¬
tem uident. nullo mͦ credendum ẽ
quia sit foris aliquid qd̾ ignorent.
S carnales quiq qr amorẽ preci¬
puum filiis impendunt. hoc eos
beatus iob nescire post modũ asse¬
rit quod hic uehement̃ amau̾nt:
ut siue nobiles sint siue ignobiles.
filii nesciant: quorum eos semꝑ
cura fatigabat. Quod tñ si intelli¬
gi sp̃aliter debet: ñ incongrue fili¬
orum nomine oꝑa designant᷑. sicut
de muliere paulus dixit: qr salua
erit ꝑ filiorum generationeur. Ne¬
q enim mulier que ꝯtinentie stu¬
dens nequaqm filios generat.sal¬
ua ñ erit᷑. s ꝑ generationẽ filioꝵ
saluari dẽ quia ꝑ effectum bono¬
rum oꝑum ꝑpetue saluti sociatur.
Nobiles gͦ sunt filii. recta oꝑa. ig¬
nobiles. aut̃ facta ꝑũsa. Et sepe
homo agere queliboe bona inten¬
tione nitit᷑: s cñ ꝑ multis q̃ subri¬
punt. eius acta apud om̃ipoten
approbent᷑ eius oꝑa au reꝓbent᷑
ignorat. Et hie g homo indolore

Expanded text:
quae intus omnipotentis Dei claritatem vident nullo modo credendum est quia foris sit aliquid quod ignorent. Sed carnales quique, quia amorem praecipuum filiis impendunt, hoc eos beatus Job nescire postmodum asserit quod hic vehementer amaverunt, ut sive nobiles, sive ignobiles sint filii nesciant, quorum eos semper cura fatigabat. Quod tamen si intelligi spiritaliter debet, non incongrue filiorum nomine opera designantur; sicut de muliere Paulus dicit: Quia salva erit per filiorum generationem . Neque enim mulier quae, continentiae studens, nequaquam filios generat salva non erit, sed per generationem filiorum salvari dicitur, quia per effectum bonorum operum perpetuae saluti sociatur. Nobiles ergo sunt filii recta opera, ignobiles autem facta perversa. Et saepe homo agere quaelibet bona intentione nititur; sed tamen pro multis, quae subrepunt, ejus acta apud omnipotentapprobentur ejus opera an reprobentur ignorat. Et hic ergo homo in dolore