comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uia patris sui asa. nec declinauit ab ea. faciens
quȩ placita erant coram dño. Uerumtam̃ excel¬
sa non abstulit. Adhuc popłs non direxerat cor
suũ. addñm dm̃ patrũ suoꝵ. Reliqua air̃ q¬
stoꝵ iosapbat prioꝵ & nouissimoꝵ scripta sunt
in libris hicu filii anani: quȩ digessit in libro
regum isrł. Post hȩc miit amicicias iosaphat rex
ruda: cum ochoria rege ifrł. Cuiꝰ oꝑa fuert̃ pes¬
sima. & particeps fuit ut facerent naues quȩ
irent in tharsis. feceruntq classem inasionga¬
ber. Propħauit autẽ eliezer filiꝰ dodau de mare¬
sa: ad iosaphat dicens. Quia habuisti fedus cũ
ochoria: ꝑcussit dñs oꝑa tua. contritȩq sunt
naues nec potuert̃ ire in tharsis. Dormiuit aut̃
iosapbat cum patrib suis: & sepultus c̃ cũ cis in
ciuitate dauid. Regnauitq ioram filiꝰ eiꝰ ꝓ eo.
qui habuit fr̃s filios iosaphat. aztariã. iaihel.
& zachariam. & atariã. & michahel. & saphatiã.

Expanded text:
via patris sui Asa nec declinavit ab ea faciens via patris sui Asa nec declinavit ab ea faciens quae placita erant coram Domino verumtamen excelsa non abstulit et adhuc populus non direxerat cor suum ad Dominum Deum patrum suorum reliqua autem gestorum Iosaphat priorum et novissimorum scripta sunt in verbis Hieu filii Anani quae digessit in libro regum Israhel post haec iniit amicitias Iosaphat rex Iuda cum Ochozia rege Israhel cuius opera fuerunt impiissima et particeps fuit ut facerent naves quae irent in Tharsis feceruntque classem in Asiongaber prophetavit autem Eliezer filius Dodoau de Maresa ad Iosaphat dicens quia habuisti foedus cum Ochozia percussit Dominus opera tua contritaeque sunt naves nec potuerunt ire in Tharsis dormivit autem Iosaphat cum patribus suis et sepultus est cum eis in civitate David regnavitque Ioram filius eius pro eo qui habuit fratres filios Iosaphat Azariam et Hiahihel et Zacchariam et Azariam et Michahel et Saphatiam
Abbreviated transcription (Latin):
henda spolia mortuoꝵ. Inuenert̃q inter cada¬
uera. uariam suppellectilem. uestes quoq & ua
sa preciosissima. & diripuert̃. ita ut omnia
portare ñ possent. nec ꝑ tres dies spolia auferre
ꝓ predȩ magnitudine. Die autẽ quarto: congre.¬
gati sunt in ualle benedictionis. Et enim q̃m ibi
benedixerunt dño: uocauerunt illũ uallis bene¬
dictionis usq in p̾sentem diem. Rcuersusq est
omnis uir iuda & habitatores hierłm. & iosaphat
dedisset eis dñs gaudium de mimicis suis. In¬
gressisunt cũ psalterus & cytharis & tubis in
domũ dñi. hextnt autẽ pauor dm̃ suꝑ uniuer¬
sa regna terrarũ. cũ audissent qđ pugnasset
dñs contra mimicos isrł: quieuitq regnũ iosa¬
phat. & p̃buit eis dñs pacem ꝑ circuitum. Reg¬
nauit gͥ iosaphat suꝑ iudam. & erat triginta
quinq annoꝵ cũ rgnare cepisset. uigiti aut̃
& quinq annis regnauit in hierłm. & nomen
matris eiꝰ atuba filia selachi. Et ambulauit in

Expanded text:
eneruntque inter cadavera variam supellectilem, vestes quoque, et vasa pretiosissima, et diripuerunt, ita ut omnia portare non possent, nec per tres dies spolia auferre prae praedae magnitudine. Die autem quarto congregati sunt in valle benedictionis; etenim quoniam ibi benedixerant Domino, vocaverunt locum illum Vallis Benedictionis usque in praesentem diem. Reversusque est omnis vir Juda, et habitatores Jerusalem, et Josaphat dedisset eis Dominus gaudium de inimicis suis. rusalem cum psalteriis et citharis, et tubis, in domum Domini. Irruit autem pavor Domini super universa regna terrarum, cum audissent quod pugnasset Dominus contra inimicos Israel. Quievitque regnum Josaphat, et praebuit ei Deus pacem per circuitum. Regnavit igitur Josaphat super Judam, et erat triginta quinque annorum cum regnare coepisset: Viginti autem et quinque annis regnavit in Hierusalem nomen matris eius Azuba filia Selachi et ambulavit in
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. legit rex omnia uerba uoluminis: & stanᷤ
in tribunali suo ꝑcussit fedus corã dño. ut am¬
bularet post eum & custodiret precepta & testi¬
monia. & iustificationes eiꝰ. in toto corde suo. &
in tota anima sua. faceretq quȩ scripta sunt
in uolumine illo qđ legerat. Adiurauit quoq
suꝑ hoc om̃s qui reꝑtifuerant in hierłm & ben¬
iamin: & fecerunt habitatores iuxta pactũ dñi
dĩ patrum suoꝵ. Abstulit gͦ iosias cunctas abho¬
minationes de uniuersis regionib filioꝵ isrł:
& fecit om̃s qui residui erant m isrł seruire do¬
mino dõ suo: cunctis dieb eiꝰ non recesserunt a
dño dõ patrũ suoꝵ. fecit autẽ iosias in hierłm
phase dño. qđ immolatum ẽ quartadecima die
mensis primi. & constituit sacerdotes in officiis

Expanded text:
mnia verba voluminis et stans in tribunali suo percussit foedus coram Domino ut ambularet post eum et custodiret praecepta et testimonia et iustificationes eius in toto corde suo et in tota anima sua faceretque quae scripta sunt in volumine illo quem legerat adiuravit quoque super hoc omnes qui repperti fuerant in Hierusalem et Beniamin et fecerunt habitatores Hierusalem iuxta pactum Domini Dei patrum suorum abstulit ergo Iosias cunctas abominationes de universis regionibus filiorum Israhel et fecit omnes qui residui erant in Israhel servire Domino Deo suo cunctis diebus eius non recesserunt a Domino Deo patrum suorum fecit autem Iosias in Hierusalem phase Domino quod immolatum est quartadecima die mensis primi et constituit sacerdotes in officiis
Abbreviated transcription (Latin):
nutriti fuerant. in comitatu illiꝰ. Dixitq adeo ᷤᷤ.
Quid uobis uidetur. uel respondere qͥd debeo
popło huic qui dixit mͥ. subleua iugũ qđ im
posuit nobis pater tuus: At illi respondert̃ ut
iuuenes. & nutriticũ eo in deliciis: atq dixert̃.
Sic loqueris popło qui dixit tͥ. pater tuus ag¬
grauauit iugũ nr̃m tu subleua. Et sic respon¬
debis eis. Minimꝰ digitus m̃s grossior est lum¬
bis patris mei. Pat̾ ms imposuit uobis iugum
graue: & ego maius pondus apponã. Pater m̃s
cicidit uos flagellis: ego uero uos cedã scorpio¬
nib. Uenit gͦ hicroboam & uniuersus popłs

Expanded text:
nutriti fuerant et erant in comitatu illius dixitque ad eos nutriti fuerant et erant in comitatu illius dixitque ad eos quid vobis videtur vel respondere quid debeo populo hposuit nobis pater tuus? At illi responderunt ut juvenes, et nutriti cum eo in deliciis, atque dixerunt: Sic loqueris populo, qui dixit tibi: Pater tuus aggravavit jugum nostrum, tu subleva: et sic respondebis ei: Minimus digitus meus grossior est lumbis patris mei. Pater meus imposuit vobis jugum grave, et ego majus pondus apponam: pater meus cecidit vos flagellis, ego vero caedam vos scorpionibus. Venit ergo Jeroboam, et universus
Abbreviated transcription (Latin):
b suis: & sepelierunt eũ in ciuitate dauid: reg¬
nauitq ꝓco roboam filiꝰ eiꝰ. Profectus ẽ autẽ ro¬
boam in sychem. Illuc enĩ cunctus isrł conue¬
nerat: ut constituerent eũ regẽ. Qd cũ audis¬
set hieroboam filiꝰ nabath qui erat in egẏpto:
fugerat qͥppe illuc ante salomonẽ: statim re.¬
uersus ẽ. Uocauert̃q eũ. & uenit cũ uniuerso
isrł. & locutist̃ ad roboam dicentes. Pater tiuiᷤ
durissimo iugo noᷤᷤ comp̃ssit. tu leuiora imꝑa
patre tuo: qui nobis grauem imposuit ser-¬
uitutẽ. & paululũ de onere subleua ut ser¬
uiamꝰ tibi. Qui ait. Post tres dies reuertimi¬
ni ad me. Cumq abisset popłs iniit consiliũ
cũ senib. qui steterant coram patre eiꝰ salonio¬
ne. dũ aduiueret dicens: qͥd datis confilio ut
respondeam popło: Qui dixert̃. Si placueriᷤ
popło huic. & lemeris eos uerbis clementibus:
seruient tͥ omni tempore. At ille reliqͥt consi¬
liũ senũ. & cũ iuuenib tractare cepit qui cũ eo

Expanded text:
 suis et sepelierunt eum in civitate David regnavitque pro eo Roboam filius eius profectus est autem Roboam in Sychem illuc enim cunctus Israhel convenerat ut constituerent eum regem quod cum audisset Hieroboam filius Nabath qui erat in Aegypto fugerat quippe illuc ante Salomonem statim reversus est vocaveruntque eum et venit cum universo Israhel et locuti sunt ad Roboam dicentes pater tuus durissimo iugo nos pressit tu leviora impera patre tuo qui nobis gravem inposuit servitutem et paululum de onere subleva ut serviamus tibi qui ait post tres dies revertimini ad me cumque abisset populus iniit consilium cum senibus qui steterant coram patre eius Salomone dum adviveret dicens quid datis consilii ut respondeam populo qui dixerunt ei si placueris populo huic et lenieris eos verbis clementibus servient tibi omni tempore at ille reliquit consilium senum et cum iuvenibus tractare coepit qui cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: At ille idcirco ait. Audite uerbum dñi.
Nidi dñm sedentẽ in solio suo: & omnẽ exercitũ
celi assistentẽ ei. a dextris & asinistris. Et dixit
dns. Quis decipiet achab regem isrł. ut ascendat
& corruat in ramoth galaad: Cũq diceret unus
hoc modo. & alter alio: ꝓcessit sp̃c & stetit coram
dño & ait Ego decipiam cũ. Cui dns. In quo in¬
quit decipies: At ille respondit. Egrediar: & ero
sp̃c mendax in ore omniũ ꝓpħarum eiꝰ. Dix̃q dñs.
Decipies. & preualebis. Egredere. & facita. Hunc

Expanded text:
sunt? At ille, Idcirco, ait, audite verbum Domini: sunt? At ille, Idcirco, ait, audite verbum Domini: Vidi Dominum sedentem in solio suo, et omnem exercitum coeli assistentem ei a dextris Dominus: Quis decipiet Achab regem Israel, ut ascendat et corruat in Ramoth Galaad? Cumque diceret unus hoc modo, alter alii, processit spiritus et stetit coram Domino et ait, Ego decipiam eum. Cui Dominus: In quo, inquit, decipies? At ille respondit: Egrediar et ero spiritus mendax in ore omnium prophetarum ejus. Dixitque Dominus: Decipies et praevalebis; egredere
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓsꝑaberis: & tradet eos dñs in manu regis. Nun¬
tius autẽ qui ierat ad uocandũ micheam: ait
illi. Ecce uerba omniũ ꝓpħarũ uno ore bona an
nuntiant regi. Queso gͦ te ut sermo tuus ab
eis ñ dissentiat: loquarisq ꝓsꝑa. Cui respon¬
dit micheas. Uiuit dñs: quia qđ cumq dixerit¬
michi dñs meus. hoc loquar. Uenit gͦ ad regem.
Cui rex ait. Michea ire debemus in ramoth ga¬
laad ad bellum anquiescere: Cui ille respondit.
Ascendite. cuncta enim ꝓsꝑa euement: &traden¬
tur hostes inmanus ur̃as. Dixitq rex. Iterũ atq
iterũ te adiuro. ut ñloquaris michi nisi quod
uerũ ẽ in nomine dñi. At ille ait. Uidi uniuer
sum isrł disꝑsum in montib sicut oues absq pa.¬
store. Et dixit dñs. Non habent isti dnos. Reuer¬
tatur unusquisq ad domũ suã in pace. Et ait
rex isrł. addiosaphat. Nonne dixi tibi. qđ non
ꝓpħaret iste mͥ quicquã boni: sed ea quȩ mala

Expanded text:
et prosperaberis, et tradet eos Dominus in manu regis. Nunet prosperaberis, et tradet eos Dominus in manu regis. Nuntius autem, qui ierat ad vocandum Michaeam, ait illi: En verba omnium prophetarum uno ore bona regi annuntiant: quaeso ergo te ut et sermo tuus ab eis non dissentiat, loquarisque prospera. Cui respondit Michaeas: Vivit Dominus, quia quodcumque dixerit Deus meus, hoc loquar. Venit ergo ad regem. Cui rex ait: Michaea, ire debemus in Ramoth Galaad ab bellandum, an quiescere? Cui ille respondit: Ascendite: cuncta enim prospere venient, et tradentur hostes in manus vestras. Dixitque rex: Iterum atque iterum te adjuro, ut non mihi loquaris, nisi quod verum est, in nominsum Israel dispersum in montibus, sicut oves absque pastore, et dixit Dominus: Non habent isti dominos: revertatur unusquisque in domum suam in pace. Et ait rex Israel ad Josaphat: Nonne dixi tibi, quod non prophetaret iste mihi quidquam boni, sed ea quae mala
Abbreviated transcription (Latin):
presentiarii sermonẽ dm̃a. Cengregauit gͥ rex
istł ipħarũ quadringentos uiros: ⁊ dixit ad cos
In ramoth galaad adbellandum ire debemus
an quiescere: At illi. Ascendite inqͥunt: & tra¬
det d̃s mimicos in manu regis. Dixq iosaphat.
Numqͥd non ẽ hic ꝓphetes dñi: ut ab illo etiam
requiramꝰ: Et ait rexisrł ad iosaphat. Est uir
ego odi eum: quia ñ ꝓpħat mͥ bonũ. sed malum
omni tempore. Est autẽ micheas filiꝰ iembla. Dix¬
q ei iosapbat. Ne loquaris rex hoc modo. Uocauit
g rex isrł unũ de eunuchis. & dixit ei. Uoca cito
micheam filiũ iembla. Porro rex isrł & iosaphat
rex nuda. uterq sedebat in solio suo: uestiti cul
tu regio. Sedebant autẽ in aream iuxta portam
samariȩ. Om̃sq ꝓpħe uaticinabantur corã eis.
Sedechias uero filius chanana. fecit sibi cornua
ferrea: & ait. hec dicit dñs. His uentilabis sẏriã.
donec conteres eã. Om̃sq ꝓpħe similiter ꝓpheta¬
bant: atq dicebant. Ascende in ramoth galaad.

Expanded text:
monem Domini congregavitque rex Israhel prophetarum quadringentos viros et dixit ad eos in Ramoth Galaad ad bellandum ire debemus an quiescere at illi ascende inquiunt et tradet Deus in manu regis dixitque Iosaphat numquid non est hic prophetes Domini ut ab illo etiam requiramus et ait rex Israhel ad Iosaphat est vir ego odi eum quia non prophetat mihi bonum sed malum omni tempore est autem Micheas filius Iembla dixitque Iosaphat ne loquaris rex hoc modo vocavit ergo rex Israhel unum de eunuchis et dixit ei voca cito Micheam filium Iembla porro rex Israhel et Iosaphat rex Iuda uterque sedebtu regio: Sedebant autem in area juxta portam Samariae, omnesque prophetae vaticinabantur coram eis. Sedecias vero filius Chanaana fecit sibi cornua ferrea, et ait: Haec dicit Dominus: His ventilabis Syriam, donec conteras eam. Omnesque prophetae similiter prophetabant, atque dicebant: Ascende in Ramoth Galaad,
Abbreviated transcription (Latin):
in urbib iuda. Uiriquoq bellatores & robusti
erant in hierłm: quoꝵ iste numerꝰ ꝑ domos atq
familias singłoꝵ. In rucda princeps exercitꝰ ȩdnas
dux & cũ eo robustissum uiri trecenta milia.
P ost hunc iohannan pͥnceps: & cũ coducenta
rechri consectat᷑ꝰ dño: & cum coducenta milia
uiroꝵ fortiũ. Hunc sequebat᷑ robustus ad p̃lia
eliada: & cũ eo tenentiũ arcũ & dypeũ ducen¬
tamilia. Post istũ etiã iorabath: & cũ eocentũ
octoguita milia expeditoꝵ militũ. Hii onmneᷤ
crant᷑ ad manũ regis: exceptis aliis quos posuerat
in urbib mmuratis & in uniuerso iuda. fu̾it gͥ
iosaphat diues & indit᷑ multũ: & affinitate
conunctus ẽ achab. Descenditq post annos ali
quantos ad eũ insamariã. ad ciuꝰ aduentum
mactauit achab arictes & boues plurimos: et
popło qui uenerat cũ co. ꝑ suasit ꝙ ut ascende¬
ret in ramoth gala adͥ. Dixitq achabrex ifrł̃ ad

Expanded text:
in urbibus Iuda viri quoque bellatores et robustiin urbibus Iuda viri quoque bellatores et robustios atque familias singulorum in Iuda principes exercitus Ednas dux et cum eo robustissimorum trecenta milia post hunc Iohanan princeps et cum eo ducenta Zechri consecratus Domino et cum eo ducenta milia virorum fortium hunc sequebatur robustus ad proelia Heliada et cum eo tenentium arcum et clypeum ducenta milia post istum etiam Iozabath et cum eo centum octoginta milia expeditorum militum hii omnes erant ad manum regis exceptis aliis quos posuerat in urbibus muratis et in universo Iuda fuit ergo Iosaphat dives et inclitus multum et adfinitate coniunctus est Ahab descenditque post annos ad d eum in Samariam. Ad cujus adventum mactavit Ahab arietes et boves plurimos, et populo qui venerat cum eo: persuasitque illi, ut ascenderet in Ramoth Galaad. Dixitque Ahab rex Israel ad
Abbreviated transcription (Latin):
iuda abstulit. Tercio autẽ anno regni sui. mi¬
sit de principib suis banail & obdian. & ⁊acha¬
riã. & nathanacl. & micheã. ut docerent in ci¬
uitatib iuda: & cũ eis leuitas. semciã. & natha¬
niã. & ⁊ abadiã: nathanael quoq & semiramoth.
& ionathan: adoniãq & tobiã. & tobadoniã. le¬
uitas: & cũ eis helisama & ioram sacerdotes. Do¬
cebantq popłm inuda. habentes librũ legis
dm̃: & circuibant cunctas urbes iuda: atq eru¬
diebant popłm. Itaq factus ẽ pauor dñi suꝑ om¬
nia regna terrarũ quȩ erant ꝑ grrũ iuda: nec
audebant bellare contra iosaphat. Sed &e phili¬
stei iosaphat munera deferebant: & uectigal
argenti. arabes quoq adducebant pecora. ari¬
ctum septẽ milia septingentos: & hyrcos totide
Creuit gͥ iosaphat & magificatꝰ ẽ usq in fubli¬
me. atq edificauit in iuda domos ad instar
turriũ urbes muratas. & multa oꝑa patrauit

Expanded text:
Iuda abstulit tertio autem anno regni sui miIuda abstulit tertio autem anno regni sui misit de principibus suis Benail et Obdiam et Zacchariam et Nathanahel et Micheam ut docerent in civitatibus Iuda et cum eis Levitas Semeiam et Nathaniam et Zabadiam Asahel quoque et Semiramoth et Ionathan Adoniam et Tobiam et Tobadoniam Levitas et cum eis Elisama et Ioram sacerdotes docebantque in Iuda habentes librum legis Domini et circuibant cunctas urbes Iuda atque erudiebant populum itaque factus est pavor Domini super omnia regna terrarum quae erant per gyrum Iuda nec audebant bellare contra Iosaphat sed et Philisthei Iosaphat munera deferebant et vectigal argenti Arabes quoque adducebant pecora arietum septem milia septingentos et hircos totidem crevit ergo Iosaphat et magnificatus est usque in sublime atque aedificavit in Iuda domos ad instar turrium urbesque muratas et multa opera patravit
Abbreviated transcription (Latin):
arte confisus est. Dormiuitq cũ patrib suis. &
mortinis ẽ anno quadra gesimo regni sui. Et se¬
pelicrunt cũ in sepulchro suo: qđ foderat sibi
ineiuutate darud. ẜosuert̃q eũ suꝑ lectũ suũ
plenũ aromatib & unguentis. meretricis. quȩ
cũ ambitione nimia. Regnauit autt̃ iosaphat
filius eiꝰ peo: & inualuit contra isrł. Constitu¬
itq militũ numeros in cunctis urbib iuda.
quȩ erant uallate muris. psid̾iaq disposuit
in terra iuda. & in ciuitatib efraim. qͦs ceꝑat
asa pater eiꝰ. Et fuit dñs cũ iosaphat. qui am¬
bulauit in uiis dauid patris sui primis. & ñ
sꝑauit in baalim sed in dõ patris sui. & ꝑrexit
in p̾ceptis illiꝰ & ñ iuxta peccata isrł. Confirma¬
uitq dñs regnũ in mani eiꝰ: & dedit omĩs iu¬
da munera iosaphat. Facteq st̃ eiinfinitȩ di¬
uitiȩ: & multa gła. Cũq sumpsisset coreiꝰ au¬
datiam ꝓpt̾ uias dñi.: etiã excelsa & lucos de

Expanded text:
arte confisus est dormivitque cum patribus suis et mortuus est anno quadragesimo primo regni sui et sepelierunt eum in sepulchro suo quod foderat sibi in civitate David posueruntque eum super lectulum suum plenum aromatibus et unguentis meretriciis quae t super eum ambitione nimia regnavit autem Iosaphat filius eius pro eo et invaluit contra Israhel constituitque militum numeros in cunctis urbibus Iudae quae erant vallatae muris praesidiaque disposuit in terra Iuda et in civitatibus Ephraim quas ceperat Asa pater eius et fuit Dominus cum Iosaphat quia ambulavit in viis David patris sui primis et non speravit in Baalim sed in Deo patris sui et perrexit in praeceptis illius et non iuxta peccata Israhel confirmavitque Dominus regnum in manu eius et dedit omnis Iuda munera Iosaphat factaeque sunt ei infinitae divitiae et multa gloria cumque sumpsisset cor eius audaciam propter vias Domini etiam excelsa et lucos de
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ cum audiset baasa desiuit ȩdificare rama:
& iitermisit opus suũ. Porro asa rex assumpsit
uniuersũ iudam. & tulerunt lapides de rama
&e ligna. quȩ edificationi preparauerat baasa:
edificauitq ex eis gabaa & maspha. In tempore
illo ucnit anam ꝓpħa ad asa regem iuda: & dix̃
ei. Qma habrusti fiduciã in rege syriç & n indño
dõ tuo: idcirco euasit syriȩ regis exercitꝰ de ma¬
mitua. Nonne echyopes & lybies multo plureᷤᷤ
erant quadrigis & equitib & multitudine ni¬
mia: quos cũ dño credidisses tradidit in ma¬
nu tua: Dcłienĩ dñi contemplant᷑ uniuersa
terra: & p̃bent fortitudinẽ his qui corde ꝑfecto
credunt in eũ Stulte gͥ egisti: & ꝓpter hoc etiã¬
psenti tẽpore aduersum te bella consurgent.
Iratusq asa aduersũ uidentẽ: iussit eũ mitai
nineruum. Ualde quippe suꝑ hoc fuit dñs in¬
dignatus: & interfecit in tempore illo pluri¬

Expanded text:
quod cum audisset Baasa desivit aedificare Rama quod cum audisset Baasa desivit aedificare Rama et intermisit opus suum porro Asa rex adsumpsit universum Iudam et tulerunt lapiet ligna, quae aedificationi praeparaverat Baasa, aedificavitque ex eis Gabaa et Maspha. In tempore illo venit Anani propheta ad Asam regem Iuda et dixit ei quia habuisti fiduciam in rege Syriae et non in Domino Deo tuo idcirco evasit Syriae regis exercitus de manu tua nonne Aethiopes et Lybies multo plures erant quadrigis et equitibus et multitudine nimia quos cum Domino credidisses tradidit in manu tua oculi enim eius contemplantur universam terram et praebent focredunt in eum. Stulte igitur egisti, et propter hoc ex praesenti tempore contra te bella consurgent. Iratusque Asa adversus Videntem, jussit eum mitti in nervum: Valde quippe super hoc fuerat indignatus:
Abbreviated transcription (Latin):
tamen cor asa erat ꝑfectũ cunctis dieb ciꝰ. in ea
quȩ uouerat pater suus & ipse intulit in domũ
dñi. argentũ & aurũ. uasoꝵq diuersam suppel¬
lectilem. Bellum uͦ non fuit. usq ad tricesimũ
annũ regni asa. Anno autẽ tricesimo sextoreg¬
nieiꝰ. ascendit baasa rex isrł in iudã: & muro
circũdabat rama. ut nullus tute possit egredi
& ingredi de regno asa. Protulit autẽ asa argen¬
tũ & aurũ de thesauris domꝰ dñi. & de thesau¬
ris regiis: misitq ad benadab regẽ syriȩ qui
habitabat in damasco dicens. fedus inter me
& te ẽ. Pater quoq meus & pater tuus: habue¬
re concordiam. Quã obrem misi tͥ argentũ &
aurũ. ut rupto federe qđ habes cũ baasa rege
isrł: facias eum a me recedere. Quo comꝑtobe¬
nadab. misit principes exercituũ suoꝵ ad ur¬
bes isrb.: qui ꝑcasserunt haion & dan. & abel¬
maim. & uniuersas urbes muratas nepthalim.

Expanded text:
tamen cor Asa erat perfectum cunctis diebus eius ea tamen cor Asa erat perfectum cunctis diebus eius ea quae voverat pater suus et ipse intulit in domum Domini argentum et aurum vasorumque diversam supellectilem bellum vero non fuit usque ad tricesimum quintum annum regni Asa anno autem tricesimo sexto regni eius ascendit Baasa rex Israhel in Iudam et muro circumdabat Rama ut nullus tute posset egredi et ingredi de regno Asa protulit ergo Asa argentum et aurum de thesauris domus Domini et de thesauris regis misitque ad Benadad regem Syriae qui habitabat in Damasco dicens foedus inter me et te est pater quoque meus et pater tuus habuere concordiam quam ob rem misi tibi argentum et aurum ut rupto foedere quod habes cum Baasa rege Israhel facias eum a me recedere quo conperto Benadad misit principes exercituum suorum ad urbes Israhel qui percusserunt Ahion et Dan et Abelmaim et universas urbes muratas Nepthalim
Abbreviated transcription (Latin):
uidentes qđ dñs ds̃ illiꝰ eẽt cum eo. Cũq ue¬
nissent iherłm mense tercio. anno qͥntodeci¬
mo regni asa: immolauert̃ dño indie illa de
manubiis & p̃da quã adduxerant. boues sep¬
tingentos. & arietes septem milia. Et intrauit
ex more ad corroborandũ fedus. ut quererent
dñm dm̃ patrũ suoꝵ. in toto corde & in tota a
nima sua.Siquis autẽ inquit ñ quesierit dñm
a dm̃ isrł. moriat᷑ aminimo usq ad maxi¬
mũ. a uiro usq ad mulierẽ. Iurauert̃ dño uo¬
ce magna iniubilo. & in clangore tubȩ. & in so.¬
nitu bucinarũ. om̃s qui erantꝰ in iuda cũ execra¬
tione. In om̃i enĩ corde suo iurauert̃: & in tota
uoluntate quesiert̃ cũ & inuenert̃. Prestititq
cis dñs reqͥem ꝑ circuitũ. Sed & maacham. ma¬
trẽ asa regis. ex augusto depofuit imꝑio. eo qd̃
fecisset in luco simulachrũ priapi. Qđ omne
cont̾iuit. & in frusta cõminuens. cõbussit in tor¬
rente cedron. Excelsa autẽ derelicta st̃ misrł. At¬

Expanded text:
identes quod Dominus Deus illius esset cum eo cumque venissent Hierusalem mense tertio anno quintodecimo regni Asa immolaverunt Domino in die illa de manubiis et praeda quam adduxerant boves septingentos et arietes septem milia et intravit ex more ad corroborandum foedus ut quaererent Dominum Deum patrum suorum in toto corde ierit Dominum Deum Israhel moriatur a minimo usque ad maximum a viro usque ad mulierem iuraveruntque Domino voce magna in iubilo et in clangore tubae et in sonitu bucinarum omnes qui erant in Iuda cum execratione in omni enim corde suo iuraverunt et in tota voluntate eis Dominus requiem per circuitum. Sed et Maacha matrem Asa regis ex augusto deposuit imperio, eo quod fecisset in luco simulacrum Priapi: quod omne contrivit, et in frusta comminuens combussit in torrente Cedron excelsa autem derelicta sunt in Israhel at
Abbreviated transcription (Latin):
uero. & absq sacerdote doctore. & absq lege.
Cũq reuersi fuerint in angustia sua ad dñm
dm̃ isrł. & quesierint eũ. repꝑient eum̃. In
tempore illo ñ erit pax egrediendi & ingredien¬
di: sed t̾rores undiq in cunctis habitatorib
t̾rarũ. Pugnabit autẽ gens contragentẽ. & ci

Expanded text:
vero, et absque sacerdote doctore, et absque lege. vero, et absque sacerdote doctore, et absque lege. Cumque reversi fuerint in angustia sua ad Dominum Deum Israel, et quaesierint eum, reperient eum. In tempore illo non erit pax egredienti, et ingredienti, sed terrores undique in cunctis habitatoribus terrarum: pugnabit enim gens cont
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs ds noster tu es: ñ preualeat contra te ho¬
mo. Exterruit itaq dñs ȩthyopes coram asa
& iuda: fugert̃q ethyopes. & ꝑsecutus est cos
asa & popłs qui erat cũ eo usq gerar. & ruert̃¬
ethyopes usq ad internitionẽ. quia dño ceden¬
te contriti sunt & exercitu illius p̃liante. Tu¬
lerunt gͥ spolia multa: & ꝑcusserunt om̃s ci¬
uitates ꝑ circuitũ gerare. Grandis quippe cun¬
ctos terror muaserat. Et diripuert̃ urbes et
multã predam asportauert̃. Sed & caulas o¬
uium destruentes tulerunt pecoꝵ infinitã
multitudinẽ & cameloꝵ: reuersiq sunt in¬
hierłm. Atarias autẽ filius odid. facto in se spi¬
ritu dĩ egressus ẽ in occursum asa: & dixit ei.
Audite me asa & om̃is iuda: & beniamin. Dñs
uobiscũ: qͥa fuistis cũ eo. Si quesieritis eũ: in¬
uenietis. Si aut̃ dereliqueritis eũ: derelinqͤt
uos. Transibt̃ autẽ multi dies in isrł. absq dõ¬

Expanded text:
Domine, Deus noster tu es, non praevaleat contra te hoDomine, Deus noster tu es, non praevaleat contra te homo. Exterruit itaque Dominus Aethiopes coram Asa et Juda: fugeruntque Aethiopes. Et persecutus est eos Asa, et populus qui cum eo erat, usque Gerara, et ruerAethiopes usque ad internicionem quia Domino caedente contriti sunt et exercitu illius proeliante tulerunt ergo spolia multa et percusserunt omnes civitates per circuitum Gerare grandis quippe cunctos terror invaserat et diripuerunt urbes et multam praedam asportaverunt sed et caulas ovium destruentes tulerunt pecorum infinitam multitudinem et camelorum reversique sunt Hierusalem Azarias autem filius Oded facto in se spiritu Dei egressus est in occursum Asa et dixit ei audite me Asa et omnis Iuda et Beniamin Dominus vobiscum quia fuistis cum eo si quaesieritis eum invenietis si autem dereliqueritis derelinquet vos transibunt aute
Abbreviated transcription (Latin):
& nulla temporib eiꝰ bella surrexert pacẽ dño
largiente. Dixit aut̃ iudȩ. Edificemus ciuita¬
tes istas & uallemꝰ muris. & roboremꝰ turrib &
portis & seris. donec abellis quieta sunt om̃ia.
eoqđ quesierimꝰ dnm dm̃ patrũ nr̃oꝵ. & dederit
nobis pacem ꝑ girum. Edificauer̃t gͥ & nul¬
lum in exstruendo impedimentũ fuit. Ha¬
buit autẽ asa in exercitusuo portantiũ scuta
& bastas. de iuda trecenta milia: de beniamm
uero scutarioꝵ & sagitarioꝵ ducenta septua¬
gnita milia. Om̃s isti uiri fortissimi. Egressuᷤ
est autem contra eos zara ȩthyops cũ exercitu
suo decies centena miliũ. & currib trecentis.
& uenit usq maresa. P orro asa ꝑrexit obuiam.
& instruxit aciem ad bellum in ualle sephata.
quȩ ẽ iuxta maresa: & inuocauit dñm dm̃ &
ait. Dñe ñ est apud te ulla distantia. utrũ in
fiduciã: uenimꝰ contra hanc multitudinem.

Expanded text:
et nulla temporibus eius bella surrexerant pacem Domino et nulla temporibus eius bella surrexerant pacem Domino largiente dixit autem Iudae aedificemus civitates istas et vallemus muris et roboremus turribus et portis et seris donec a bellis quieta sunt omnia eo quod quaesierimus Dominum Deum patrum nostrorum et dederit nobis pacem per gyrum aedificaverunt lum in exstruendo impedimentum fuit. Habuit autem Asa in exercitu suo portantium scuta et hastas de Juda trecenta millia, de Benjamin vero scutariorum et sagittariorum ducenta octoginta millia, omnes isti viri fortissimi. Egressus est autem contra eos Zara Aethiops cum exercitu suo, decies centena millia, et curribus trecentis: et venit usque Maresa. Porro Asa perrexit obviam ei, et instruxit aciem ad bellum in valle Sephata, quae est juxta Maresa, et invocavit Dominum Deum, et ait: Domine, non est apud te ulla distantia, utrum in fiduciam, venimus contra hanc multitudinem.
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑassent in dño dõ patrũ suoꝵ ꝑ secut᷑ ẽ aut̃ abia
fugientẽ iheroboã. & cepit ciuitates eiꝰ. bethel
& filias ciꝰ. & hicsana cum filiab suis. ephron
quoq & filias eiꝰ. Nec ualuit ultra resistere hie¬
roboam in dieb abia: quẽ ꝑcussit dñs & mortu¬
us ẽ. Igit᷑ abia confortato imꝑiosuo accepit uxo¬
res quatuordecĩ. ꝓcreauitq uiginti & duos fi¬
lios. & sexdecim filias. Rliqua aut̃ sermonum
patrib fuis: & sepeliert̃ eũ in ciuitate dauid.
Regnauitq asa filiꝰ eiꝰ peo: in cuiꝰ dieb qͥeuit
terra annis decẽ. fẽcit asa qđ bonũ & placitũ
erat in conspectu dĩ sui. & subuertit altaria ꝑe¬
grini cultus & excelsa: & confregit statuas lu¬
cosq succidit: ac p̃cepit iudȩ ut quereret do¬
minũ dm̃ patrũ suoꝵ. & faceret legẽ & unitier¬
sa mandata. Et abstulit e cunctis urbib iuda
aras & fana: & regnauit in pace. Edificauit
quoq urbesmunitas in iuda. qͥa quietus erat:

Expanded text:
uorum. Persecutus est autem Abia fugientem Jeroboam, et cepit civitates ejus, Beth-El, et filias ejus, et Jesana cum filiabus suis, Ephron quoque et filias ejus: Nec valuit ultra resistere Jeroboam in diebus Abia: quem percussit Dominus, et mortuus est. Igitur Abia, confortato imperio suo, accepit uxores quatuordecim: procreavitque viginti duos filios, et sedecim filias. Reliqua autem sermonum patribus suis, et sepelierunt eum in civitate David; regnavitque Asa filius ejus pro eo. In cujus diebus quievit terra annis decem. Fecit autem Asa quod bonum et placitum erat in conspectu Dei sui, et subvertit altaria peregrini cultus et excelsa; et confregit statuas lucosque succidit, ac praecepit Judae ut quaereret Dominum Deum patrum suorum, et faceret legem, et universa mandata; et abstulit e cunctis urbibus Juda aras et fana et regnavit in pace aedificavit quoque urbes munitas in Iuda quia quietus erat
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ iuda. & confirmauer̃t roboam filium
salomonis ꝑ tres annos. Ambulauerunt enĩ
in uiis dauid & salomonis: annis tantũ trib.
Duxit autẽ roboam uxorem maalath. filiam
hierimuth. filii dauid. Abiail quoq filiam
heliab filii esai: quȩ peꝑit ei filios. iheus. & so¬
moriã. & zoom. Post hanc quoq accepit maa¬
cham filiã absalom: quȩ peꝑit ei abia. et thai.
& zita. & salomith. Amauit autẽ roboam ma¬
acha filiam absalom: suꝑ om̃s uxores suas et
concubinas. Nam uxores decem & octo duxerat:
concubinas autẽ sexaginta: & genuit iuginti¬
& octo filios: & sexaginta filias. Constituit ucro
in capite abiam filium maacha. ducc̃ suꝑ om̃s¬
fr̃s suos. Ipsum enĩ regẽ facere cogitabat. quia
sapientior fuit & potentior suꝑ om̃s filios enis.
& in cunctis finib iuda & beniamin. & in uni¬
uersis ciuitatib muratis. Prebuitq eis escas plu

Expanded text:
num Juda, et confirmaverunt Roboam filium Salomonis per tres annos: ambulaverunt enim in viis David et Salomonis, annis tantum tribus. Duxit autem Roboam uxorem Maalath, filiam Jerimuth, filii David: Abiail quoque filiam Eliab filii Isai: quae peperit ei filios, Jeus, et Somoriam, et Zoom. Post hanc quoque accepit Maacha filiam Absalom, quae peperit ei Abia, et Ethai, et Ziza, et Salomith. Amavit autem Roboam Maacha filiam Absalom, super omnes uxores suas, et concubinas: Nam uxores decem et octo duxerat, concubinas autem sexaginta: et genuit viginti octo filios, et sexaginta filias. Constituit vero in capite Abiam filium Maacha, ducem super fratres suos: ipsum enim regem facere cogitabat, quia sapientior fuit, et potentior super omnes filios ejus; Et in cunctis finibus Juda, et Benjamin, et in univers
Abbreviated transcription (Latin):
apud nos candelabrũ aureũ & lucerna eiꝰ: ut
accendat᷑ semꝑ ad uespã. Nos qͥppe custodimꝰ
precepta dm̃ dĩnr̃i quẽ uos reliquistis. Ergo
in exercitu nr̃o dux ds̃ est: & sacerdotes eiꝰ qui
clangunt tubis & resonant contra uos. filii ifrł
nolite pugnare contra dñm dm̃ patrũ ur̃oꝵ:
qͥa ñ uobis expedit. Hȩc illo loquente: hicroboã
retro moliebat᷑ insidias. Cũq ex aduerso hosti¬
tm staret: ignorantẽ iudam suo ambiebat
exercitu. Respiciensq iudas. iudit instare bel¬
lum ex aduerso & post tergũ: & clamauit ad
dñm. ac sacerdotes tubis canere cepert̃. om̃sq
uiri iuda uociferatisunt. Et ecce illis clamanti¬
b ꝑterruit ds̃ hicroboam. & omnẽ isrł quista¬
bat ex aduerso abia & iuda. fugert̃q filii isrł

Expanded text:
apud nos candelabrum aureum et lucerna eius, ut apud nos candelabrum aureum et lucerna eius, ut accendatur ad vesperum. Nos quippe custodimus praecepta dominiin exercitu nostro dux Deus est, et sacerdotes ejus, qui clangunt tubis, et resonant contra vos: Filii Israel, nolite pugnare contra Dominum Deum patrum vestrorum, quia non vobis expedit. Haec illo loquente, Jeroboam retro moliebatur insidias. Cumque ex adverso hostium staret, ignorantem Judam suo ambiebat exercitu. Respiciensque Judas vidit instare bellum et ex adverso et post tergum, et clamavit ad Dominum: ac sacerdotes tubis canere coeperunt. Omnesque viri Juda vociferati sunt: et ecce illis clamantibus, perterruit Deus Jeroboam, et omnem Israel, qui stabat ex adverso Abia et Juda. Fugeruntque filii Is
Abbreviated transcription (Latin):
scruus salomonis filii dd̃: & rebellauit contra
dñm suũ. Congregatiq sunt ad cũ uiri ua¬
nissimi & filii belial: & preualuert contra ro¬
boam filiũ salomonis. Porro roboam erat ru¬
dis & corde pauido: nec potuerat resistere eis.
Nunc gͦ uos dicitis qđ resistere possitis regno
diũ qđ possidet ꝑfilios dd̃. habetisq grande
popłi multitudinẽ. atq uitulos aureos quos
fecit uobis hieroboã in deos. & eiccistis sacerdo¬
tes dm̃ filios aaron atq leuitas.: & fecistis uob̃
sacerdotes sicut om̃s popłi terrarũ. Quicũq ue¬
nerit & miciauerit manũ suã in tauro. in bubꝰ.
& in arietib septẽ: fit sacerdos eoꝵ qui ñ sunt
dii. Noster autẽ dñs ds̃ ẽ: quẽ ñ relinquimꝰ. Sa¬
cerdotesq ministrant dño de filiis aaron: &
leuitȩ sunt in ordine suo. holocausta quoq of
ferunt dño ꝑsingłos dies. mane & uesꝑe. & thi¬
miama iuxta legis precepta confectũ. & ꝓpo¬
nuntur panes in mensa mundissima. Estq

Expanded text:
rebellavit contra Dominum suum. Congregatique sunt ad eum viri vanissimi, et filii Belial: et praevaluerunt contra Roboam filium Salomonis: Porro Roboam erat rudis, et corde pavido, nec potuit resistere eis. Nunc ergo vos dicitis, quod resistere possitis regno quod possidet per filios David habetisque grandem populi multitudinem atque vitulos aureos quos fecit vobis Hieroboam in deos et eiecistis sacerdotes Domini filios Aaron atque Levitas et fecistis vobis sacerdotes sicut omnes populi terrarum quicumque venerit et initiaverit manum suam in tauro in bubus et in arietibus septem fit sacerdos eorum qui non sunt dii noster autem Dominus Deus est quem non relinquimus sacerdotesque ministrant Domino de filiis Aaron et Levitae suntferunt Domino per singulos dies mane et vespere et thimiama iuxta legis praecepta confectum, et proponuntur panes in mensa mundissima, estque
Abbreviated transcription (Latin):
exposita. Pugnaueruntq aduersum se roboã
& hieroboam: cunctis dieb. Et dormiuit ro¬
boam cũ patrib suis: sepultusq ẽ in ciuitate
dauid. & regnauit abia filius eiꝰ ꝑ eo. Anno
octauodecimo hieroboã regnauit abia suꝑ iu¬
dam. Trib annis regnauit in hierłm: nom̃q
matris eiꝰ michaia filia urihel de gabaa. Et e¬
rat bellum inter abia & hicroboam. Cũq inis¬
set abia certamen. & haberet bellicosissimos
uiros. & electoꝵ quadraginta milia: hicrobo¬
am instruxit e contra aciem octoginta milia
uiroꝵ. qui & ipsi clecti erant ad bella fortissimi.
Stetit gͥ abia suꝑ montẽ semeron qui erat in
efraim: &ait. Audi hieroboam: & omnis isrł.

Expanded text:
it. Pugnaverunt adversum se Roboam et Jeroboam cunctis diebus, et dormivit Roboam cum patribus suis, sepultum est in civitate David, et regnavit Abia filius ejus pro eooctavodecimo regis Hieroboam regnavit Abia super Iudam tribus annis regnavit in Hierusalem nomenque matris eius Michaia filia Urihel de Gabaa et erat bellum inter Abia et Hieroboam cumque inisset Abia certamen et haberet bellicosissimos viros et electorum quadringenta milia Hieroboam instruxit e contra aciem octingenta milia virorum qui et ipsi electi erant et ad bella fortissimi stetit igitur Abia super montem Someron qui erat in Ephraim et ait audi Hieroboam et omnis Israhel
Abbreviated transcription (Latin):
Argentũ enĩ in dieb illis.: ꝑnichilo reputaba¬
tur. Siquide naues regis ibant in tharsis cũ
seruis hẏram semel in annis trib: & defere¬
bant inde aurũ & argentũ & ebur & simiaᷤᷤ
& pauos. Magnificatus ẽ gͥ salomon suꝑ om̃s
reges terre: pre diuitiis & gła. Om̃sq reges

Expanded text:
Argentum enim in diebus illis pro nihilo reputabaArgentum enim in diebus illis pro nihilo reputabatur. Siquidem naves regis ibant in Tharsis cum servis Huram, semel in annis tribus: et deferebant inde aurum et argentum, et ebur, et simias, et pavos. Magnificatus est igitur Salomon super omnes reges terrae diviti
Abbreviated transcription (Latin):
ta sex talenta auri: excepta ea summa. quã
legati diuersarũ gentium & negociatores
afferre consueuerant. Om̃sq reges arabiȩ. &
satrapȩ terrarũ qui comportabant aurum
& argentũ salomoni. Fecit gͥ rex salomon du¬
centas hastas aureas. de summa sexcentoꝵ au¬
reoꝵ. qui in hastis singłis expendebant᷑. Trecen¬
ta quoq scuta aurea trecentoꝵ aureoꝵ: quib
tegebantur scuta singula. Posuitq ea rex in
armamentario: qđ erat consitũ nemore. fecit
quoq rexsoliũ eburneũ grande. & uestiuit
illud auro mundissimo. Sex quoq gradus
quib ascendebatur ad soliũ. & scabellũ aure¬
um. & brachiola duo altrinsecus: & duos leo¬
nesstantes iuxta brachiola. S & alios duodecĩ
leunculos stantes suꝑ sex gradus ex utraq par-¬
te. Non fuit tale solium: in uniuersis regnis.
Omnia quoq uasa conuiuii regis erant aurea:
& uasa domus saltus lybani ex auro purissimo.

Expanded text:
ta sex talenta auri: excepta ea summa, quam ta sex talenta auri: excepta ea summa, quam legati diversarum gentium, et negotiatores afferre consueverant, omnesque reges Arabiae, et satrapae terrarum, qui comportabant aurum et argentum Salomoni. Fecit igitur rex Salomon ducentas hastas aureas de summa sexcentorum aureorum, qui in hastis singulis expendebantur: Trecenta quoque scuta aurea trecentorum aureorum, quibus legebantur scuta singula: Posuitque ea rex in armamentario, quod erat consitum nemore. Fecit quoque rex solium eburneum grande, et vestivit illud auro mundissimo. Sexque gradus, quibus ascendebatur ad solium, et scabellum aureum, et brachiola duo altrinsecus, et duos leones stantes juxta brachiola; sed et alios duodecim leunculos stantes super sex gradus ex utraque parte: Non fuit tale solium in universis regnis. Omnia quoque vasa convivii regis erant aurea, et vasa domus saltus Libani ex auro purissimo.
Abbreviated transcription (Latin):
ram te in omni tempore. & audiunt sapienti¬
am tuã. Sit dñs ds tuus benedictꝰ. qui uoluit
te ordinare suꝑ thronũ suũ regẽ dñi dĩ tui.
Quia diligit ds̃ isrł & uult saluare eũ in ȩt̃nũ
idcirco posuit te suꝑ eũ regẽ ut facias iudicia
atq iusticiam. Dedit autem regi centũ uigin¬
ti talenta auri: & aromata multa nimis. et
geminas preciosissimas. Non fuerunt aroma¬
ta talia ut hȩc: quȩ dedit regina saba regi sa¬
lomoni. Sed & serui hyram cum seruis salomo¬
nis attulert̃ aurũ de ophyr. & ligna thyna. &
gemmas preciosissimas. de quib fecit rex de
recgia. cythara: quoq & psalteria cantorib. Nũꝙͦ
itisa sunt in terra iuda ligna talia. Rex autẽ
salomon dedit reginȩ saba cuncta quȩ uoluit
& quȩ postulauit: multo plura quã attulerat
ad eum. Quȩ reuersa abiit in terrã suã cũ ser¬
uis suis. Erat autẽ pondus auri qđ afferebat᷑
salomoni ꝑ annos singłos. sexcenta sexagin¬

Expanded text:
t sapientiam tuam. Sit Dominus Deus tuus benedictus, qui voluit te ordinare super thronum suum, regem Domini Dei tui. Quia diligit Deus Israel, et vult servare eum in aeternum, idcirco posuit te super eum regem, ut facias judicia atque justitiam. Dedit autem regi centum viginti talenta auri, et aromata multa nimis, et gemmas pretiosissimas: Non fuerunt aromata talia ut haec quae dedit regina Saba regi Salomoni. Sed et servi Huram cum servis Salomonis attulerunt aurum de Ophir, et ligna thyina, et gemmas pretiosissimas: de quibus fecit rex, de regia, citharas quoque, et psalteria cantoribus: Numquam visa sunt in terra Juda ligna talia. Rex autem Salomon dedit reginae Saba cuncta quae voluit, et quae postulavit, multo plura quam attulerat ad eum: Quae reversa, abiit in terram suam cum servis suis. Erat autem pondus auri, quod afferebatur Salomoni per annos singulos, sexcenta sexagin
Abbreviated transcription (Latin):
reuersi sunt: nec ꝑrexerunt contra hieroboã.
habitauit autẽ roboam in hierłm: & edificauit
ciuitates muratas in iuda. Exstruxitq bech¬
leem. & hetham. & thecuȩ. bethsur quoq et
soccho. & odollam. nenͥ non geth & maresa. &
tiph. sed & huram. & lachis. & azecha. saraa
quoq & haialon. & hebron. quȩ erant iniu¬
da & beniamin. ciuitates :nunitissimas. Cũq
clausisset eas muris. posuit in cis principes: ci¬
boꝵq horrea. hoc ẽ olei & uini. Sed & singłis
urbib fecit armamentaria scutoꝵ & hastarũ.
firmauitq eas summa diligentia: & imꝑauit
suꝑ iudam & beniamin. Sacerdotes autem&
leuitȩ qui erant in uniuerso isrł uenert̃ ad
eũ de cunctis sedib suis. relinquentes subur¬
bana & possessiones suas: & transeuntes ad iu¬
dam & hierłm eoqd abiecisset cos hicroboam
& posteri eiꝰ ne sacerdotio dñi fungerent᷑. Qui
constituit sibi sacerdotes excelsoꝵ. & demonioꝵ.
uituloꝵq quos fecerat. Sed & de cunctis tͥbub

Expanded text:
ersi sunt nec perrexerunt contra Hieroboam habitavit autem Roboam in Hierusalem et aedificavit civitates muratas in Iuda extruxitque Bethleem et Aetham et Thecue Bethsur quoque et Soccho et Odollam necnon Geth et Maresa et Ziph sed et Aduram et Lachis et Azecha Saraa quoque et Ahilon et Hebron quae erant in Iuda et Beniamin civitates munitissimas cumque clausisset eas muris posuit in eis principes ciborumque horrea hoc est olei et vini sed et in singulis urbibus fecit armamentaria scutorum et hastarum firmavitque eas multa diligentia et imperavit super Iudam et Beniamin sacerdotes autem et Levitae qui erant in universo Israhel venerunt ad eum de cunctis sedibus suis relinquentes suburbana et possessiones suas et transeuntes ad Iudam et Hierusalem eo quod abiecisset eos Hieroboam et posteri eius ne sacerdotio Domini fungerentur qui constituit sibi sacerdotes excelsorum et daemonum vitulorumque quos fecerat sed et de cunctis tribubus
Abbreviated transcription (Latin):
lia. arietũ centũ iuginti milia: & dedicauit
domũ dei rex & uniuersus popłs. Sacerdotes
autẽ stabant in officiis suis: & leuitȩ in organiᷤᷤ
carminũ dñi. que fecit daiuid rex ad laudan
dauid canentes ꝑ manus suas. Porro sacerdo¬
tes canebant tubis ante eos: cunctꝰq isrł sta¬
bat. Sc̃ificauit quoq salomon mediũ atrii:
ante templũ dñi. Obtulerat enĩ ibi holocausta
& adipes pacificoꝵ. qͥa altare eneum qđ fecerat
non poterat sustinere holocausta & sacrificia
& acdipes. fecit gͥ salomon sollempnitatẽ in tẽ¬
pore illo septem dieb. & om̃is isrł cũ eo. ecclła
magna ualde: ab introitu emath. usq ad tor¬
rentem egypti. fecitq die octauo collectã. eoqd̃
dedicasset altare septem dieb: & sollempnita¬
tẽ celebrasset dieb septẽ. In die gͥ uicesimo t̾cio
m̃sis septumi. dimisit popłm ad tabernacula
sua lȩtantes atq gaudentes. suꝑ bono qd fece¬
rat ds dauid. & salomoni & isrłi popło suo. Cõ

Expanded text:
lia arietum centum viginti milia et dedicavit domum Dei rex et universus populus sacerdotes autem stabant in officiis suis et Levitae in organis carminum Domini quae fecit David rex ad laudandius hymnos David canentes per manus suas porro sacerdotes canebant tubis ante eos cunctusque Israhel stabat sanctificavit quoque Salomon medium atrii ante templum Domini obtulerat enim ibi holocausta et adipes pacificorum quia altare aeneum quod fecerat non poterat sustinere holocausta et sacrificia et adipes fecit ergo Salomon sollemnitatem in tempore illo septem diebus et omnis Israhel cum eo ecclesia magna valde ab introitu Emath usque ad torrentem Aegypti fecitque die octavo collectam eo quod dedicasset altare septem diebus et sollemnitatem celebrasset diebus septem igitur in die vicesimo tertio mensis septimi dimisit populos ad tabernacula sua laetantes atque gaudentes super bono quod fecerat Dominus David et Salomoni et Isr
Abbreviated transcription (Latin):
abiit salomon in hiesion gaber. & in ahialath.
ad oram maris rubri quȩ ẽ in terra ȩdom.
Misit gͦ ei hẏram ꝑ manus seruoꝵ suoꝵ na¬
ues. & nautas gnaros maris: & abierunt cũ
seruis salomonis in ophyr. Tuleruntq inde
saba cum audisset famã salomonis. uenit ut
temptaret eũ in eniginatib in hierłm. cum
magnis opib. & camelis qui portabant aroma¬
ta. & auri plurimũ. geminasq p̃ciosas. Cũq
uenisset ad salomonem. locuta est ei quȩcũq
erant incorde suo: & exposuit ei salomon om¬
nia quȩ ꝓposuerat. nec quicquã fuit qđ ei ñ
ꝑspicuum facerit. Quȩ postquã tudit sapien¬
tiam scilicet salomonis. & domũ quã ȩdifica
uerat. necñ & cibaria m̃sȩ ciꝰ. & habitacula
pincernas quoq & uestes coꝵ. & uictimas qͣs
immolabat in domo dni: non erat pre stapo¬
re ultra in ea sp̃c. Dixitq ad regem. Uerus
sermo quẽ audierã in terra mea: de uirtutib

Expanded text:
abiit Salomon in Asiongaber, et in Ailath abiit Salomon in Asiongaber, et in Ailath ad oram maris Rubri, quae est in terra Edom. Misit autem ei Huram per manus servorum suorum naves, et nautas gnaros maris, et abierunt cum servis Salomonis in Ophir, tuleruntque inde  Regina quoque Saba, cum audisset famam Salomonis, venit, ut tentaret eum in aenigmatibus, in Jerusalem, cum magnis opibus, et camelis qui portabant aromata, et auri plurimum, gemmasque pretiosas. Cumque venisset ad Salomonem, locuta est ei quaecumque erant in corde suo. Et exposuit ei Salomon omnia quae proposuerat: nec quidquam fuit, quod ei non perspicuum fecerit. Quod postquam vidit, sapientiam verat, nec non et cibaria mensae ejus, et habitacula pincernas quoque et vestes eorum, et victimas quas immolabat in domo Domini: non erat prae stupore ultra in ea spiritus. Dixitque ad regem: Verus sermo, quem audieram in terra mea de virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
ingressa ẽ meam archa dñi. Tunc obtulit sa¬
lomon holocausta dño. suꝑ altare dm̃i qł ex¬
struxerat ante porticũ: ut ꝑsingłos dies offer¬
retur in eo iuxta p̃ceptũ moysi. in sabbatis &
in halendis. & in festis dieb ter ꝑannũ. Id est
in sollempnitate azimoꝵ. & in sollempnitate
ebdomadarũ. & in sollempnitate tabernacu¬
loꝵ: & constituit iuxta dispositionẽ dauid patͥs
sui officia sacerdotũ in ministerus suis. & leui¬
tas in ordine suo. ut laudarent & ministrareñ
coram sacerdotib. iuxta ritũ uniꝰcuiꝰq dici. &
ianitores in diuisionib suis ꝑ portã & portam.
Sic enĩ preceꝑat dauid homo dĩ. Nec preter¬
gressisunt de mandatis regis tam sacerdo¬
tes quã leuitȩ ex omnib quȩ preceꝑat. & in
custodus thesauroꝵ om̃s impensas preparataᷤᷤ
habuit salomon. ex eo dic quo fundauit do¬
mũ dñi. usq in diem quo ꝑfecit eã. Tunc

Expanded text:
ingressa est eam arca Domini tunc obtulit Saingressa est eam arca Domini tunc obtulit Salomon holocausta Domino super altare Domini quod extruxerat ante porticum ut per singulos dies offerretur in eo iuxta praeceptum Mosi in sabbatis et in kalendis et in festis diebus ter per annum id est in sollemnitate azymorum et in sollemnitate ebdomadarum et in sollemnitate tabernaculorum et constituit iuxta dispositionem David patris sui officia sacerdotum in ministeriis suis et Levitas in ordine suo ut laudcoram sacerdotibus, juxta ritum uniuscujusque diei: Et janitores in divisionibus suis per portam et portam: sic enim praeceperat David homo Dei. Nec praetergressi sunt de mandatis regis, tam sacerdotes quam Levitae, ex omnibus quae praeceperat, et in custodiis thesaurorum. Omnes impensas praeparatas habuit Salomon, ex eo die quo fundavit domum Domini, usque in diem quo perfecit eam. Tunc