comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nibus subuenire : hoc suta est dis istis bonis
magis notus ẽ. dȩmon ꝑ corpus uicinum. qua
homo ꝑ animum bonum: Omultum dolenda
nicessitas: anpotius inridenda. uel detestanda
uanitas : nesit uana diuinitas: Si enim animo
abpbstaculo corporis libero animum nostrum
uidere di possunt: non ad hoc indigent: dȩno¬
nibus nuncus: Si autem animoꝵ indicia cor¬
poralia qualia sunt locutio. uultus. motus.
corpus suum & henii di sentiunt & indecolli¬
gunt. quid &iam demones nuncient: possunt
& mendacus demonum decipi. Porro sideoꝵ
diuinitas ademonib: non potest falli : eade¬
a diuinitate quod agimus non potest ignoranr:
Vellem autem mihi istidicerent: utrũ dus
demones nunciauerint de criminib: deoꝵ
poetica platoni displicere figmenta. & sibi
ea placere celauerint. Anutrũq occulta¬
uerint. deosq esse maluerint totius rei
huius ignaros. anutrumq: indicauerunt
& religiosam ergadeos platonis prudentiã

Expanded text:
nibus subuenire? Hoc si ita est, dis istis bonis nibus subuenire? Hoc si ita est, dis istis bonis magis notus est daemon per corpus uicinum quam homo per animum bonum.s o multum dolenda necessitas, an potius inridenda uel detestanda uanitas, ne sit uana diuinitas! Si enim animo ab obstaculo corporis libero animum nostrum uidere di possunt, non ad hoc indigent daemonibus nuntiis; si autem animorum indicia corporalia. qualia sunt locutio uultus motus, per corpus suum aetherii di sentiunt et inde colligunt quid etiam daemones nuntient, possunt et mendaciis daemonum decipi. Porro si deorum diuinitas a daemonibus non potest falli, eadem diuinitate quod agimus non potest ignorari. Vellem autem mihi isti dicerent, utrum dis daemones nuntiauerint de criminibus deorum poetica Platoni displicere figmenta et sibi ea placere celauerint, an utrumque occultauerint deosque esse maluerint totius rei huius ignaros, an utrumque indicauerint, et religiosam erga deos Platonis prudentiam
Abbreviated transcription (Latin):
crimina fingere prohibenti: et miscetur
demnoni sefalsis deoꝵ criminib: oblectanti
Nonmis cetur hominimagorum scelera
iustis legib punienti : & miscetur dimoni
magicas artes docenti &implenti. Non
mis cetur homini imitationẽ demonis fu¬
gienti: & mis cetur dęmoni dȩceptionem
hominis aucupanti: Sednimirum tante¬
huius absurditas & indignitatis .ẽ. mag¬
na neces sitas. qͥuod scilicet deos a& herios
humana curantes quid terrestres homines
agerent utique lateret: nisi demones aeri
nuntiarent: Qm̃ & her longe a terra est al¬
teque sus pensus : aeruero & heri terreque
contiguus: Omirabilem sapientiam
Quid aliud dedis. istisentiunt quosoms optimos
uolunt. nisi eos & humana curare necultu
uideantur indigni & propter elonentor um
diftantiam humana nescire utcredantur dȩ¬
mones neces sarii. & ob hoc &iam ipsiputentur
colendi ꝑ quos di possunt & quidin rebus hu¬
manis agatur ad discere. &ubi o portet homi¬

Expanded text:
crimina fingere prohibenti, et miscetur crimina fingere prohibenti, et miscetur daemoni se falsis deorum criminibus oblectanti; non miscetur homini magorum scelera iustis legibus punienti, et miscetur daemoni magicas artes docenti et inplenti; non miscetur homini imitationem daemonis fugienti, et miscetur daemoni deceptionem hominis aucupanti. huius absurditatis et indignitatis est magna necessitas, quod scilicet deos aetherios humana curantes quid terrestres homines agerent utique lateret, nisi daemones aerii nuntiarent; quoniam aether longe a terra est alteque suspensus, aer uero aetheri terraeque contiguus.s o mirabilem sapientiam! Quid aliud de dis isti sentiunt, quos omnes optimos uolunt, nisi eos et humana curare, ne cultu uideantur indigni, et propter elementorum distantiam humana nescire, ut credantur daemones necessarii et ob hoc etiam ipsi putentur colendi, per quos di possint et quid in rebus humanis agatur addiscere et ubi oportet homi
Abbreviated transcription (Latin):
sibi auderent diuinos hanores &x petere
qui pęnitendo desiderarent ad gratiã uoue
ꝑtinere : Ibienim est decestanda suꝑbia:
causa & artissima cogit dęmones medios int
deos & homines agere: ut ab hom inib affe¬
rant desidenata : & adis referant impetrata:
Quenamtandem ista causa est & quanta
neces sitas : quia nullus inquiunt ds̃ miscet᷑
homini: predara igitur scĩtas di q̃uȩ non
miscetur homini supplicanti. & miscetur de¬
moni arroganti: non miscetur hominipeni¬
tenti: & misactur denoni decipienti non mis¬
cetur homini confugienti addiuinitatẽ:
& miscetur demoni fingenti diuinitatem:
Nonmis cetur homini petenti indulgentiã:
aemis cetur demoni suadenti nequitiam. Ñ
mis cetur homini ꝑphilo sophicos libros po¬
etas debene instituta ciuitate pellenti ꝰ
etinis cetur dȩ noni a principib & pontificib
ciuitatis ꝑ scȩnicos ludos. poctarum ludibria
requirenti: non miscetur homini deorum

Expanded text:
sibi auderent diuinos honores expetere, sibi auderent diuinos honores expetere, qui paenitendo desiderarent ad gratiam ueniae peruenire. Ibi enim est detestanda superbia, causa et artissima cogit daemones medios inter deos et homines agere, ut ab hominibus adferant desiderata, et a dis referant inpetrata. Quaenam tandem ista causa est et quanta necessitas? Quia nullus, inquiunt, Deus miscetur homini. Praeclara igitur sanctitas Dei, qui non miscetur homini supplicanti, et miscetur daemoni adroganti; non miscetur homini paenitenti, et miscetur daemoni decipienti; non miscetur homini confugienti ad diuinitatem, et miscetur daemoni fingenti diuinitatem; non miscetur homini petenti indulgentiam, et miscetur daemoni suadenti nequitiam; non miscetur homini per philosophicos libros poetas de bene instituta ciuitate pellenti, et miscetur daemoni a principibus et pontificibus ciuitatis per scaenicos ludos poetarum ludibria requirenti; non miscetur homini deorum
Abbreviated transcription (Latin):
defendit : se q aliter non uult innocentem
uideri nisi ea negando. quae non possunt ab
innocentem committi. Atomnia miracula
mugorum quos recte sentitesse dãpnandos:
doctrinis fiunt etoperib demonum. quos ui¬
derit upͣcenseat honorandos: Cosnecessarios
asserens proferendis ad deos p̃cib nr̃is. quoꝵ
debemus opera deuitare: siaddm̃ uerũ p̃cesnrãs
uolum ꝑuenire: Deinde quero: quales p̃ces
hominum dis bonis ꝑdonones alligariputas :
Magicas anlicitas : simagicas. nolunt tales
silicitas. nolunt ꝑtales: Siautẽ peccator peni¬
tens p̃ces fundit: maxime siuliquid magicã
ammisit. Ita netandem illis intecedentibus
accipit ueniam. quibus inpellentib aut fauen¬
tibus sececidis se plangit inculpam: an&
ipsidenones. ut pos sint penitentib mereri
indulgentiam priores agunt quod eos decoe¬
perint pęnitentiam: hoc nemoum quam
dedenonib dix̃: quia si itaess& nequa quã

Expanded text:
defendit seque aliter non uult innocentem defendit seque aliter non uult innocentem uideri nisi ea negando, quae non possunt ab innocente committi. At omnia miracula magorum, quos recte sentit esse damnandos, doctrinis fiunt et operibus daemonum, quos uiderit quur censeat honorandos, eos necessarios adserens perferendis ad deos precibus nostris, quorum debemus opera deuitare, si ad Deum uerum preces nostras uolumus peruenire. Deinde quaero, quales preces hominum dis bonis per daemones adlegari putat, magicas an licitas? Si magicas, nolunt tales; si licitas, nolunt per tales. Si autem peccator paenitens preces fundit, maxime si aliquid magicum admisit, itane tandem illis intercedentibus accipit ueniam, quibus inpellentibus aut fauentibus se cecidisse plangit in culpam? an et ipsi daemones, ut possint paenitentibus mereri indulgentiam, priores agunt, quod eos deceperint, paenitentiam? Hoc nemo umquam de daemonibus dixit, quia, si ita esset, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
tibus accusatus .e: qua sutiquesibi obiectas
sidiuinas et picis eẽ. nouerat & diuinorum
potes tatum operib congruas. non solũ ca
confiteri debuit: sed etiam ꝓfiteri: leges cul¬
pans potius quibus hȩc prohiberentur: &dãp¬
nanda putarentur. quȩ haberi miranda opor¬
ter& : Itaenim uel sententiã suam ꝑsuader&
cumq talia p̃dicantem atque laudantẽ mor¬
temultarent.  digna animeillius
demones donarependerent. ꝓquoꝵ
diuinis operib: predicandis. humanã uitam
quanouerant sefieri saluos & gloriosis simos in& ni
non eam negtindo temporales poenas euadere.
delagerunt : sed potius confitent᷑o. ꝓfitendo. p̃di¬
cando & phac omnia fideliter fortiterque toleran¬
do. & cumipsa sccuritate moriendo loges quib:
prohibebatur erubescre compuler̃ mutariq
fecerunt: Huius auten philo sophi platonici
copiosissina & dissertissima extatoratio.
qua crimen artium magicarum a sealienũ. eẽ

Expanded text:
tibus accusatus est? Quas utique sibi obiectas tibus accusatus est? Quas utique sibi obiectas si diuinas et pias esse nouerat et diuinarum potestatum operibus congruas, non solum eas confiteri debuit, sed etiam profiteri, leges culpans potius, quibus haec prohiberentur et damnanda putarentur, quae haberi miranda et ueneranda oporteret. Ita enim uel sententiam suam persuadereumque talia praedicantem adque laudantem morte multarent, digna animae illius daemones dona rependerent, pro quorum diuinis operibus praedicandis humanam uitam qua nouerant se fieri saluos et gloriosissimos inaeternum, non eam negando temporales poenas euadere delegerunt, sed potius confitendo profitendo praedicando et pro hac omnia fideliter fortiterque tolerando et cum pia securitate moriendo leges, quibus prohibebatur, erubescere conpulerunt mutarique fecerunt. Huius autem philosophi Platonici copiosissima et disertissima extat oratio, qua crimen artium magicarum a se alienum esse
Abbreviated transcription (Latin):
turpia. uerum &iam diuinitati ex istim &
quos dam nimis inffelicos. & nimis impios
&iam gloriarilib& nonneipsam publicam
lucem testem citabo. curoim tam grauiter
ista plectuntur seueritate legum. siopiras
numinum colendorum anforteistas leges
xpĩ ani instituerunt. quibus artes magice
puniuntur: scđm quan alium sensum nisi
quohec maleficia generi humano ꝑnftio¬
saeẽ non dubium est. Ait poeta clarissim
Testor cara deos & tegermana. tuumq dulce
capud: magicas inuitam auingier artes
Illud etiam quodalio loco dehis artib dicit.
atque satas alio uiditraducere messes: eoqđ
hac pestifera scelerataque doctrina fruct̃
alieniinalias terras trans ferri perhibentur
nonne induo decim tabulis id est romanor
antiquis simis legibus cicero commemorat
eẽ conscriptum. ei qui hoc fecerit supplicium
constitutum: Postremo a puleius ipse. num¬
quid apud xpianos iudices demagicis ar¬

Expanded text:
turpia, uerum etiam diuinitati existimet turpia, uerum etiam diuinitati existimet quosdam nimis infelices et nimis inpios etiam gloriari libet, nonne ipsam publicam lucem testem citabo? Quur enim tam grauiter ista plectuntur seueritate legum, si opera sunt numinum colendorum? An forte istas leges Christiani instituerunt, quibus artes magicae puniuntur? Secundum quem alium sensum, nisi quod haec maleficia generi humano perniciosa esse non dubium est, ait poeta clarissimus: Testor, cara, deos et te, germana, tuumque Dulce caput, magicas inuitam accingier artes? Illud etiam, quod alio loco de his artibus dicit: Adque satas alio uidi traducere messes, eo quod hac pestifera scelerataque doctrina fructus alieni in alias terras transferri perhibentur, nonne in duodecim tabulis, id est Romanorum antiquissimis legibus, Cicero commemorat esse conscriptum et ei, qui hoc fecerit, supplicium constitutum? Postremo Apuleius ipse numquid aput Christianos iudices de magicis ar
Abbreviated transcription (Latin):
perhibent. ifti adeos ꝑferant p̃ces hominum
Indignum enimputauer̃. quiista credider̃.
misceri homines dus. & deos hominibus:
dignum autẽ misceri donones & dis & ho¬
minibus. hinc pẽtita qui alligent. indeconcessi
qui apportent : Vtuidelicet homo castus. & ab
artiũ magicarũ scelerib alienꝰ: eos patronos
adhibeit ꝑ quos illum dii ex audiant: qui hec
amant queillenonamando fitdignior: quem
ficilius & libenter exaudire debeant: Amant
quippeilli scenicas turpitudines. quas namat
pudicitia : amant in maleficus magoꝵ mille
nocendi artes. quasnonamant innocentia.
Ergo etpudicitia &innocentia. siquͥt abdus
impetrare uoluerit: non poterit suis meritis
nisi suis int̃uenientib inimicis : Nonẽ qđ ista
poetica figm̃ta & theatrica. ludibria iustifi¬
careconetur: habemꝰ contra ista magis trueoꝵ
& tante apud eos auctoritatis platonem si
pudor humanis itade malemer&.

Expanded text:
perhibent, isti ad deos perferant preces hominum perhibent, isti ad deos perferant preces hominum Indignum enim putaverunt qui ista crediderunt, misceri homines diis et deos hominibus: dignum autem misceri daemones et diis et hominibus, hinc petita qui allegent, inde concessa qui apportent: ut videlicet homo castus, et ab artium magicarum sceleribus alienus, eos patronos adhibeat, per quos illum dii exaudiant, qui haec amant, quae ille non amando fit dignior quem facilius et libentius exaudire debeant. Amant quippe illi scenicas turpitudines, quas non amat pudicitia: amant in maleficiis magorum mille nocendi artes , quas non amat innocentia. Ergo et pudicitia et innocentia, si quid ab diis impetrare voluerit, non poterit suis meritis, nisi suis intervenientibus inimicis. Non est quod iste poetica figmenta et theatrica ludibria iustificare conetur. Habemus contra ista magistrum eorum et tantae aput eos auctoritatis Platonem, si pudor humanus ita de se male meretur,
Abbreviated transcription (Latin):
precipit neccuiquam donoꝵ acceptione faueamꝰ
Cum deones honorib: mulceantur: nob uera
religio p̃cipit uttalib: nullomodo moucamur:
Cum demones quorundam hominum osores. quo¬
rundam amatores sint. non prudenti tranquil¬
loq iudicio sedanimo ut appellat ipse passiuo:
nobis uerareligio precipit utnros &iã diliga¬
mus in imicos: Posttremo omnem motũ cordis
& salum m̃tis. om̃sq: turbelus & tẽpestates.
Snimi. quibus demones estucire atque fluctua¬
re asserit: nos uerareligio deponiiub&:
Quagitur causaest nisi stultitia error que
mis erabilis. utei tefacics uenerando humilem.
cui mirabiliter tecupias uiuendo dissimilem. &
religionecolas quemimitari nolis. cum religionis
summasit imitari quecolis. frustra igitur
eis apulcius & quicumque cĩsentiunt huꝰ cdetu¬
lit honorem. siccos inare medios inter &he¬
rium cȩlum terramque constituens. ut qm̃ nul¬
lus ds̃ miscetur homini. qm̃ platone dixisse

Expanded text:
praecipit, ne cuiquam donorum acceptione faueamus. praecipit, ne cuiquam donorum acceptione faueamus. Cum daemones honoribus mulceantur, nobis uera religio praecipit, ut talibus nullo modo moueamur. Cum daemones quorundam hominum osores, quorundam amatores sint, non prudenti tranquilloque iudicio, sed animo ut appellat ipse passiuo, nobis uera religio praecipit, ut nostros etiam diligamus inimicos. Postet salum mentis, omnesque turbellas et tempestates animi, quibus daemones aestuare atque fluctuare asserit, nos vera religio deponere jubet. Quae igitur causa est, nisi stultitia errorque miserabilis, ut ei te facias venerando humilem, cui te cupias vivendo dissimilem; et religione colas, quem imitari nolis, cum religionis summa sit imitari quem colieis Apuleius, et quicumque ita sentiunt, hunc detulit honorem, sic eos in aere medios inter aetherium caelum terramque constituens, ut, quoniam nullus deus miscetur homini, quod Platonem dixisse
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt istas ꝑturbatimes non ꝑpeti: quia non
solum &̾ni. uerum &iã beatisunt Casdem
quippe animas rationales &iam ipsos habere
perhibent: sed ab omnilabe aceste puris¬
simas: Quamobrem si propterea dii non ꝑ¬
turbantur quod animalia sunt beata ñmisera
& ꝓpterea pecora non ꝑturbant᷑ quod ani¬
malia sunt. quȩ nec becita possunt esse noc misera:
restat utdomones sicut homines ideo ꝑturbant̃
quod animalia sunt. nonbeata sedmiscra : Qua
igitur insipientia uel potius amentia: ꝑaliquã
religionem demonibus subdimur. cum ꝑueram
religionem ab ea uitiositate inqua illissumꝰ simi¬
les liberemur : cum enim demones quod &iste
apulcius quamuis eis plurimum parcat. & diuinis
honorib dignos censeat. tamen cogitur confiteri¬
utira instigentur: Nobis uera religio p̃tigit
neira instigemur: sed ei potius iresistamus
Cum donones donis inuitent̃: nob̶ uera religio

Expanded text:
dicunt istas pel\'turbationes non perpeti, quia non dicunt istas pel\'turbationes non perpeti, quia non solum aeterni, uerum etiam beati sunt. Easdem quippe animas rationales etiam ipsos habere perhibent, sed ab omni labe ac peste purissimas. Quam ob rem si propterea di non perturbantur, quod animalia sunt beata, non misera, et propterea pecora non perturbantur, quod animalia sunt, quae nec beata possunt esse nec misera: restat ut daemones sicut homines ideo perturbentur, quod animalia sunt non beata, sed misera. XVII. Qua igitur insipientia uel potius amentia per aliquam religionem daemonibus subdimur, cum per ueram religionem ab ea uitiositate, in qua illis sumus similes, liberemur? Cum enim daemones, quod et iste Apuleius, quamuis eis plurimum parcat et diuinis honoribus dignos censeat, tamen cogitur confiteri, ira instigentur, nobis uera religio praecipit, ne ira instigemur, sed ei potius resistamus. Cum daemones donis inuitentur, nobis uera religio
Abbreviated transcription (Latin):
illos accipisse nos sonus: quantominus nunchonoro
diuino aeria dignasunt animalia. adhoc ratiaa¬
am finire non possint: Qua propter ut omittã¬
cetera. & hoc solum ꝑtractem qu od nob̾cum deme¬
mones dixit habere commune idest animipas¬
siones. si om̃a iiiiͦ. elementa suis animalib ple¬
na sunt unmortalib ignis aer: mottolib aqua
& terra: quȩro cur animi demonum passionũ
turbdis & tonpestatib agitentur: Perturbitio
uocare animo pas siua. quia uerbum deuerba pha¬
tos pas sio dicer& motus animi. contra rationẽ:
Curergo sunt ista in animis demonum quȩ in pe¬
coribus non sunt : qm̃ siquid inpecore. similcap¬
par& non .e. ꝑturbatio: quia non. est contra
rationem quapecora care: In hominib autẽ
utsint iste ꝑturbationes: facit hocstultitia
uelmiscria. Nondum enim sum in illa ꝑfectione
sapientiȩ beati: quę nobis ab hac mortalitate
liberatis infinȩ promitatur: Deos uero ideo

Expanded text:
illos accepisse nossemus. Quanto minus nunc honore illos accepisse nossemus. Quanto minus nunc honore divino aeria digna sunt animalia, ad hoc rationaam finire non possint? CAcaetera, et hoc solum pertractem, quod nobiscum daemones dixit habere commune, id est animi passiones, si omnia quatuor elementa suis animalibus plena sunt, immortalibus ignis et aer, mortalibus aqua et terra; quaero cur animi daemonum passionum turbellis et tempestatibus agitentur? Perturbatio oluit vocare animo passiva; quia verbum, de verbo πάθος, passio diceretur motus anQuur ergo sunt ista in animis daemonum, quae in pecoribus non sunt? Quoniam si quid in pecore simile apparet, non est perturbatio, quia non est contra rationem, qua pecora carent. In hominibus autem ut sint istae perturbationes, facit hoc stultitia uel miseria; nondum enim sumus in illa perfectione sapientiae beati, quae nobis ab hac mortalitate liberatis in fine promittitur. Deos uero ideo
Abbreviated transcription (Latin):
non solum cis cam hominib: uerum etiam cũdiis
pacoribusq communeest qđ mente rationalia:
cumdus & hominib: quod tempor e & na
cumdis solis: quod animo passiua cum homi¬
nibus solis: quod corpore aeria. Ipsisunt soli:
Proinde quod generesint animalia non est
magnum: quia hoc sunt & pecora: Quod
mente rationalia: non est supranos: qr sum̃¬
beata : indior est enim temporalis felicitas. qua
misera eternitas: Quod animo passiua quomo¬
do supranos est quando etnos hoc sum: netta
esset nisimiseri essemus: Quod corpora aeria
quanti estimandum est cum omni corporipre¬
feratur animȩqualis cumquenatura: &ideo
religionis cultus quidebetur ex animo nequa¬
quam debeatur cira qua&. annumcrar&¬
cer& abere cumdis ȩterna atque communia:
profecto aliquid dicer& exoptandum magnique
pendendum : Ner sic eos tamen propterhȩc tamqua
dm̃ colere deberemus: sed potius ipsum a quo hec

Expanded text:
non solum eis cum hominibus, uerum etiam cum dis non solum eis cum hominibus, uerum etiam cum dis pecoribusque commune est; quod mente rationalia, cum dis et hominibus; quod tempore aeterna, cum dis solis; quod animo passiua, cum hominibus solis; quod corpore aeria, ipsi sunt soli. Proinde quod genere sunt animalia, non est magnum, quia hoc sunt et pecora; quod mente rationalia, non est supra nos, qubeata? Melior est enim temporalis felicitas quam misera aeternitas. Quod animo passiua, quo modo supra nos est, quando et nos hoc sumus, nec ita esset, nisi miseri essemus? Quod corpore aeria, quanti aestimandum est, cum omni corpori praeferatur animae qualiscumque natura, et ideo religionis cultus, qui debetur ex animo, nequaquam debeatur ei rei, quae inferceret habere cum diis aeterna atque communia, profecto aliquid diceret exoptandum magnique pendendum: nec sic eos tamen propter haec tanquam Deum colere deberemus, sed potius ipsum, a quo haec
Abbreviated transcription (Latin):
dixit eos eis dem quibus hominos animiꝑturba¬
tionibus agitari. inritari. iniurus. obsequis
donisq placari gaudere honorib diuersis si¬
croꝵ ritibus obletari. Etineis siquid neglec¬
tum fuerit comouer: Interceteri &iam dicit
ad eos ꝑtinere diuinationes augurum aruspi¬
cum. uatum atque somnioꝵ: abhis quoq esse
mira cula magorum: Breuiter autem cos defi¬
mens: ait demones esse genere animalia. ani¬
mo passiua. mente rationalia corporeacria
tempore &erna horumuero quinq triapriora
illis esse quen ob̾: quartum ꝓprium. quintueos
cumdis habere commune: Sed uideo trium supe¬
riorum quȩ nob cum habent: duo &iam cudus
habere : Animalia quippcessedicit. & d eos :
qułsua cuique clenenta distribuens interrestri¬
bus animalib nos posuit cum ceteris que int̃ ra
uiuunt et sertiunt: In aquatilib pisces. & alia
natatilia. inaerus demoes in & horis deos:
Acperhoc quod demones genere sunt animalia :

Expanded text:
dixit eos eisdem quibus homines animi perturbadixit eos eisdem quibus homines animi perturbationibus agitari, inritari iniuriis, obsequiis donisque placari, gaudere honoribus, diuersis sacrorum ritibus oblectari et in eis si quid neglectum fuerit commoueri. Inter cetera etiam dicit ad eos pertinere diuinationes augurum, aruspicum, uatum adque somniorum; ab his quoque esse miracula magorum. Breuiter autem eos definiens ait daemones esse genere animalia, animo passiua, mente rationalia, corpore aeria, tempore aeterna; horum uero quinque tria priora illis esse quae nobis, quartum proprium, quintum eos cum dis habere commune. Sed uideo trium superiorum, quae nobiscum habent, duo etiam cum dis habere. Animalia quippe esse dicit et deos, suaque cuique elementa distribuens in terrestribus animalibus nos posuit cum ceteris quae in terra uiuunt et sentiunt, in aquatilibus pisces et alia natatilia, in aeriis daemones, in aetheriis deos. Ac per hoc quod daemones genere sunt animalia,
Abbreviated transcription (Latin):
uis magis aeriis interres tribus nob̵ nonideo
meliores sint quia est aer quam terra supe¬
rior Sedideo as homines p̃ferendisint: qm̃
spei piorum hominum nequaquam illorum
disperatio conparanda est : Nam & illa ratio
platonis quae. elam̃ta iiii. proportione con¬
texit atqueor dinant. Ita duob extremis
igni mobilissimo & terrȩ immobili media duo
acro. & aquam interscrens. ut quanto est aer
aquis & aere ignis. tanto & aque superiores
sint terris: Satis nos ammonet anim alium
merita. non pro dem̃toꝵ gradib ȩstimare:
& ipse quippe apuleius cum ceteris terrestre
animal hominem dicit: Quitam̃ longep̃po¬
nitur animalib aquatilibus : cumipsas aquas
terris p̃ponat plato: utintellogant Ñ cunde
ordinem tenendumcum agitur demeritis animaru
qui uidetur esse ordo ingradib corporum: sed fi¬
criposse utinferius corpus anima melior in ha¬
demonum cumidem platonicus loquerctur:

Expanded text:
uis magis aerii sint, terrestribus nobis non ideo uis magis aerii sint, terrestribus nobis non ideo meliores sint, quia est aer quam terra superior; sed ideo eis homines praeferendi sint, quoniam spei piorum hominum nequaquam illorum desperatio conparanda est. Nam et illa ratio Platonis, qua elementa quattuor proportione contexit adque ordinat, ita duobus extremis, igni mobilissimo et terrae inmobili, media duo, aerem et aquam, interserens, ut, quanto est aer aquis et aere ignis, tanto et aquae superiores sint terris, satis nos admonet animalium merita non pro elementorum gradibus aestimare. Et ipse quippe Apuleius cum ceteris terrestre animal hominem dicit, qui tamen longe praeponitur animalibus aquatilibus, cum ipsas aquas terris praeponat Plato: ut intellegant, non eundem ordinem tenendum, cum agitur de meritis animarum, qui uidetur esse ordo in gradibus corporum; sed fieri posse, ut inferius corpus anima melior inhadaemonum cum idem Platonicus loqueretur,
Abbreviated transcription (Latin):
supplicioꝵ eternitas torqueat: sed quam pu¬
ritas precedat animoꝵ: Iamuero delocialti¬
tudine quod demones inaere. Nos aute habi¬
tamus interra. Ita ꝑ moueri : uthinceos nobis¬
es se priponendos ex istimemus: omninori¬
diculum est : Hocenim pacto nobis & omnia
uolatilia preponemus: Atenim uolatilia
cum uolendo fatigantur. ued reficiendum
alimentis corpus habent: terram reppe¬
tunt. uelad requiem uel ad pastum quod de¬
mones in quiuint non faciunt: Num quid
ergo placet eis: ut uolatilia nob̶ dęmones
autem &iam uolatilib antecellant: quod
sidementissimum est opinari. nihilest quod
dehabitatione superioris elementi dignos
es se dȩmones ex istimemꝰ quibus nos religio¬
nis affoctu subdere debeamꝰ: Sicutenim fieri
potuit ut aeriae uolucres : terres tribus nob
non solum non preferantur uerum &iã subi¬
ciantur ꝓpterrationalis animȩ que in nob
est dignitatẽ: ita fieri potuit utdemones quã¬

Expanded text:
suppliciorum aeternitas torqueat, sed quam pusuppliciorum aeternitas torqueat, sed quam puritas praecedat animorum. Iam uero de loci altitudine, quod daemones in aere, nos autem habitamus in terra, ita permoueri, ut hinc eos nobisesse praeponendos existimemus, omnino ridiculum est. Hoc enim pacto nobis et omnia uolatilia praeponimus. At enim uolatilia cum uolando fatigantur uel reficiendum alimentis corpus habent, terram repetunt uel ad requiem uel ad pastum, quod daemones, inquiunt, non faciunt. Numquid ergo placet eis, ut uolatilia nobis, daemones autem etiam uolatilibus antecellant? Quod si dementissimum est opinari, nihil est quod de habitatione superioris elementi dignos esse daemones existimemus, quibus nos religionis adfectu subdere debeamus. Sicut enim fieri potuit, ut aeriae uolucres terrestribus nobis non solum non praeferantur, uerum etiam subiciantur propter rationalis animae, quae in nobis est, dignitatem: ita fieri potuit, ut daemones, quam
Abbreviated transcription (Latin):
rimo. & ualentia uirium &annosissima fir¬
mitate corporum uincunt Quis hominũ
uidendo equabitur aquilis. & uulturibus.
quis odorando canibus: quis uedocitate lepo¬
ribus. ceruis omnib: auibus: Quis multum.
ualendo leonib: elefantis: quis diuuiuendo
serpentibus. qui &iam deposita tunica senc¬
tutem deponere atque iniuuentã redire
perhibentur : sed sicut his omnib: ratioci¬
nando & intellegendo meliores sumꝰ: Ita &iã
demonibus bene atque honeste uiuendo me¬
liores . eẽ debemus: Obhocenim & proui¬
dentia diuina eis quibus constatesse poti¬
ores data sunt. quedam potiora corpoꝵ mu¬
nera: ut illud quo eis preponimus &iamisto
modo nob̵ commendaretur: multo maiore
cura ex colendum esse quam corpus ipsamq
ex cellentiam corporalem quam demones ha¬
bere nos semus: prebonitate uitȩ quaillis
ante ponimur contempnere discerem habitu¬
ri. & nos inmortalitatẽ corpoꝵ. non. quam

Expanded text:
rimo et ualentia uirium et annosissima firrimo et ualentia uirium et annosissima firmitate corporum uincunt. Quis hominum uidendo aequabitur aquilis et uulturibus? quis odorando canibus? quis uelocitate leporibus, carnis, omnibus auibus? quis multum ualendo leonibus et elephantis? quis diu uiuendo serpentibus, qui etiam deposita tunica senectutem deponere adque in iuuentam redire perhibentur? Sed sicut his omnibus ratiocinando et intellegendo meliores sumus, ita etiam daemonibus bene adque honeste uiuendo meliores esse debemus. Ob hoc enim et prouidentia diuina eis, quibus nos constat esse potiores, data sunt quaedam potiora corporum munera, ut illud, quo eis praeponimur, etiam isto modo nobis commendaretur multo maiore cura excolendum esse quam corpus, ipsamque excellentiam corporalem, quam daemones habere nossemus, prae bonitate uitae, qua illis anteponimur, contemnere disceremus, habituri et nos inmortalitatem corporum, non quam
Abbreviated transcription (Latin):
mendatur titulum libri dedemone socratis
reloger&: nequa quam illum homine sanum
fuis se sentir&: Quid autem &iam ipse apu¬
leius quod in demonib: laud ar& inuenit. pre¬
ter subtilitaton et firmitatẽ corporum. & ha¬
bitationis altiorem locum: Nam dȩmoribus
eorum cum deomnibus generaliter loquer&:
non solum nihil bonidixit. sed etiam pluri¬
mum mali: Denique lecto illo libro: prorsus
nemo miratur eos &iam scȩnicam turpitu¬
dinem in rebus diuinis habere uoluis se:
Et cum deos seputari uelint: deoꝵ criminib
oblatari potuis se: & quicquid in coꝵ sacris
obscȩna sollempntate seuturpicrudelitate
uel ridetur uedhorr&: eorum affectib: cuenire :
Quam obrem absit utista considerans. animꝰ
uera citer religiosus &uero do subditus ldeo
arbitretur demones scipso essẽ meliores: qđ
habeant corporameliora Alioquin multas
sibi et bestias prelaturus est: que nos & acri¬
mona sensuum. & motu facillimo atqueteler¬

Expanded text:
mendatur, titulum libri, De daemone Socratis mendatur, titulum libri, De daemone Socratis legeret, nequaquam illum hominem sanum fuisse sentiret. Quid autem etiam ipse Apuleius, quod in daemonibus laudaret, invenit, praeter subtilitatem et firmitatem corporum, et habitationis altiorem locum? nam de moribus eorum, cum de omnibus generaliter loqueretur, non solum nihil boni dixit, sed etiam plurimum mali. Denique lecto illo libro prorsus nemo miratur eos etiam scenicam turpitudinem in rebus divinis habere voluisse, et, cum deos se putari velint, deorum criminibus oblectari potuisse, et quidquid in eorum sacris obscena solemnitate seu turpi crudelitate vel ridetur, vel horretur, eorum affectibus convenire. Quam ob rem absit ut ista considerans animus ueraciter religiosus et uero Deo subditus ideo arbitretur daemones se ipso esse meliores, quod habeant corpora meliora. Alioquin multas sibi et bestias praelaturus est, quae nos et acrimonia sensuum et motu facillimo adque celer
Abbreviated transcription (Latin):
his moribundis membris positum ꝓsplendo¬
re hones tatis inpura demonum iussa con¬
tempnere. eorumque inmunditiam detestari:
Namsi platohȩc honestissime arguit. & pro¬
hibuit: profecto dęmones turpissime popos¬
cerunt. atqueuis serunt Autergo fallitur
apuleius. & non ex isto genere numinum
habuit amicum socrates: aut contra ria int̃
sesentit plato. modo demones honorando:
modo eorum delitias aciuitate bene morata
remouendo: autnonest socrati amicitia de¬
monis gratulanda. doqua usque adeo. &ip¬
se apuleius erubuit: utdedo sacratis p̃notar&
librum quem scđm suam disputationem qua
deos ademonib tam diligenter copioseque
discernit. non appellare dedo. sed dedemone
socrates debuit: Maluit autem hoc ipsa dis¬
putatione : quam intitulo libri ponere:
Itaenim ꝑ sanam doctrinam quȩ humanis
rebus in luxitom̃s. uel pene omnes dȩmonũ
nomen exorrent: ut quis quis antedis puta
tionem apulei qũ dȩmonum dignitas cõ¬

Expanded text:
his moribundis membris positum, pro splendohis moribundis membris positum, pro splendore honestatis inpura daemonum iussa contemnere eorumque inmunditiam detestari? Nam si Plato haec honestissime arguit et prohibuit, profecto daemones turpissime poposcerunt adque iusserunt. Aut ergo fallitur Apuleius et non ex isto genere numinum habuit amicum Socrates aut contraria inter se sentit Plato modo daemones honorando, modo eorum delicias a ciuitate bene morata remouendo, aut non est Socrati amicitia daemonis gratulanda, de qua usque adeo et ipse Apuleius erubuit, ut de deo Socratis praenotaret librum, quem secundum suam disputationem, qua deos a daemonibus tam diligenter copioseque discernit, non appellare de deo, sed de daemone Socratis debuit. Maluit autem hoc in ipsa disputatione quam in titulo libri ponere. Ita enim per sanam doctrinam, quae humanis rebus inluxit, omnes uel paene omnes daemonum nomen exhorrent, ut, quitionem Apuleii, qua daemonum dignitas com
Abbreviated transcription (Latin):
celsi sunt priuas se ludoꝵ scęnicoꝵ uoluptate:
sed demones. Haec sita sunt quęlic& apud
alios quoque repperiantur: apulcus tam̃
platonicus. maud arensis. dehac re solaunũ
scripsit librum: cuius esse titulum uoluit dedõ
socrates : ubi disserit. & exponit ex quogene¬
renuminum socrates habeat adiunctum. &
amicitia quadam conciliatum: a quo ꝑhib&
solitus ammoneri: utde sister& ab agendo
quando id quod agere uolebat non prospe¬
re fuerat euenturum: Dicit enuim aꝑtissime
& copio sissime adserit : non illum diñ fuisse
sed demonem: Diligenti disputatione ꝑ trac¬
tans. istam platoni s dedõꝵ sublimitate &
hominum humilitate: & dęmonũ meditate
sententiam : H aec ergo suta sunt. quꝰ modo
ausus est plato &iam sinondiis quos abõni
humana contagione semouit: certe ipsis
dimonib poetas urbepellendo auferre tea¬
tricas uoluptates. nisi quia hoc facto ã mo¬
nuit animum humanũ. quamuis adhuc in

Expanded text:
excelsi sunt, priuasse ludorum scaenicorum uoluptate, excelsi sunt, priuasse ludorum scaenicorum uoluptate, sed daemones. Haec si ita sunt quae licet aput alios quoque reperiantur, Apuleius tamen Platonicus Madaurensis de hac re sola unum scripsit librum, cuius esse titulum uoluit \'de deo Socratis\', ubi disserit et exponit, ex quo genere numinum Socrates habebat adiunctum et amicitia quadam conciliatum, a quo perhibetur solitus admoneri, ut desisteret ab agendo, quando id quod agere uolebat, non prospere fuerat euenturum; dicit enim apertissime et copiosissime adserit non illum deum fuisse, sed daemonem, diligenti disputatione pertractans istam Platonis de deorum sublimitate et hominum humilitate et daemonum medietate sententiam — haec ergo si ita sunt, quonam modo ausus est Plato, etiamsi non dis, quos ab omni humana contagione semouit, certe ipsis daemonibus poetas urbe pellendo auferre theatricas uoluptates, nisi quia hoc pacto admonuit animum humanum, quamuis adhuc in
Abbreviated transcription (Latin):
audiamus: Omnium inquiunt animalium¬
in quibus. e anima rationalis: triꝑtita diuisio ẽ
indeos. homines demones: Duex celsis simum
locum tenent : homines in fimum Demones
medium: N amdeoꝵ sedes incęlo est: hominũ
interra : In aere demonum: Sicuteis diuersa
dignitas est locoꝵ: ita &iam naturarum:
Proinde dusunt hominib denonib q poti¬
ores : homines uero infradeos &domones
constituti sunt. utelementoꝵ or dine sit diffe¬
rentia meritoꝵ: Dęmones igitur medii quem
admodum dus quib inferius habitabant post¬
Habent enim cumdus communem inmortalita¬
tem corporum: animorum autem cu hominib
passiones : Qua propter non est mirum inqͥ¬
unt : sictiam ludorum obsanitatib & poetarũ
figmentis delexctantur. quandoquidem huma¬
nis capiuntur affectibus a quibus dulonge
absunt . & modis omnib: alieni sunt : Ex quo
colligitur platonem poetica detestando & p¬
hibendo figmenta: non deos quiom̃s boni ex

Expanded text:
audiamus. audiamus. in quibus est anima racionalis, tripartita divisio est in deos, homines, demones. Dii exellentissimum locum tenent, homines infimum, demones medium. Nam deorum sedes in celo est, hominum in terra, in aere daemonum. Sicut eis diuersa dignitas est locorum. ita etiam naturarum. Proinde di sunt hominibus daemonibusque potiores; homines uero infra deos et daemones constituti sunt, ut elementorum ordine, sic differentia meritorum. Daemones igitur medii, quem ad modum dis, quibus inferius habitant, posteferendi sunt. Habent enim cum dis communem inmortalitatem corporum, animorum autem cum hominibus passiones. Quapropter non est mirum, inquiunt, si etiam ludorum obscenitatibus et poetarum figmentis delectantur, quando quidem humanis capiuntur adfectibus, a quibus di longe absunt et modis omnibus alieni sunt. Ex quo colligitur, Platonem poetica detestando et prohibendo figmenta non deos, qui omnes boni et
Abbreviated transcription (Latin):
sed sua sententię robor xonstantissimę reci¬
nens. omnes po&arum sacrilagas nugas quib
illi inmunditiȩ soti& ateoblectantur. apopulo
bene instituto remouere nondubitat: Hunc
autem platonẽ quodim in scđo libro cõmeno¬
raui. Inter semi deos labeo ponit: qui labeo
numina mala uictimis cruentis atque huiꝰmodi
supplicationib: placari ex ꝓstimat : Bona uero
ludis sedtalib quasi adlȩcitiã ꝑtinentib reb.
Quid est ergo quod semi deus plato ñ semideis
soddeis & hocbonis . Illu oblac tamenta quia
iudicat turpia tam constanter aud& auferre :
quia sanedii refellunt sententiam labeonis:
nam seinlatino non lasciuos tantum atquelu¬
dibundos. sed etiam seuos terribilesq monstrar̃:
Exponant ergo nob̵ ista platonici. quiom̃s
deos scđm auctoris sui sententiam bonos & ho¬
nestos uirtutib sapientium sotiosesse arbi¬
trantur:. aliterq deullo deoꝵ sentiri nefas
habent: Ex ponim inquiunt: Atente igitur

Expanded text:
sed suae sententiae robur constantissime retised suae sententiae robur constantissime retinens, omnes poetarum sacrilegas nugas, quibus illi immunditiae societate oblectantur, a populo bene instituto removere non dubitat. Hunc autem Platonem, quod jam in secundo libro commemoravi , inter semideos Labeo ponit. Qui Labeo numina mala victimis cruentis atque hujusmodi supplicationibus placari existimat, bona vero ludis, et talibus quasi ad laetitiam pertinentibus rebus. Quid est ergo quod semideus Plato non semideis, sed deis, et hoc bonis, illa oblectamenta, quia judicat turpia, tam constanter audet auferre? Qui sane dii refellunt sententiam Labeonis: nam se in Latinio non lascivos tantum atque ludibundos, sed etiam saevos terribilesque monstrarunt. Exponant ergo nobis ista Platonici, qui omnes deos secundum auctoris sui sententiam bonos et honestos et virtutibus sapientium esse socios arbitrantur, aliterque de ullo deorum sentiri nefas habent. Exponimus, inquiunt. Attente igitur
Abbreviated transcription (Latin):
nos autẽ ut adiuuent inuocandos Mali
enim nulli sunt dii Bonis porro: debitus
ut dicunt honor sacroꝵ est deferendus
Qui sunt ergoilli quiludos soȩnicos amant
eosq diuinis reb adiungi. & suis honor¬
bus flagitant ex hiberi : quorum uis neos
indicit nullos. sed ista affecrus nimirum
indicat malos: Quidenim deludis scęnicis
plato senserit notum est: cum po&as ipsos
quodtam indigna deoꝵ maiestate atque
bonitate carmina conposuerint. cens& ci¬
uitate pellendos Quisunt igitur isti du
quidescenicis ludis cum ipso platone conten¬
dunt: Ille quippe non patitur deos falsis
criminib infamari. Isti eisdem criminibus
suos honor es cę̧lebrare iubent. Denque
isti cum eos dem ludos instaurari p̃ciperent.
poscentes turpia: &iam maligna gesseruNT:
Titolatinio auferentes filium &immitentes
morbum. quodeoꝵ abnuis set imperium:
Cumq morbum retra hentes. cũĩus sa cõples:¬
Istecuitem illos. nec tammalos timendos putit

Expanded text:
nos autem, ut adjuvent, invocandos. Mali nos autem, ut adjuvent, invocandos. Mali enim nulli sunt dii: bonis porro debitus, ut dicunt, honor sacrorum est deferendus. Qui sunt ergo illi qui ludos scenicos amant, eosque divinis rebus adjungi et suis honoribus flagitant exhiberi? quorum vis non eos indicat nullos, sed iste affectus nimirum indicat malos. Quid enim de ludis scenicis Plato senserit, notum est; cum poetas ipsos, quod tam indigna deorum majestate atque bonitate carmina composuerint, censet civitate pellendos. Qui sunt igitur isti dii, qui de scenicis ludis cum ipso Platone contendunt? Ille quippe non patitur deos falsis criminibus infamari: isti eisdem criminibus suos honores celebrari jubent. Denique isti cum eosdem ludos instaurari praeciperent, poscentes turpia, etiam maligna gesserunt, Tito Latinio auferentes filium, et immittentes morbum, quod eorum abnuisset imperium, eumque morbum retrahentes, cum jussa complessiste autem illos nec tam malos timendos putat,
Abbreviated transcription (Latin):
pellarentur: reentiores tam̃ philosophi
nobilis simiquib plato sectandis placuit.
noluerint sedici peripateticos autacademi¬
cos. sed platonicos: ex quibus sunt ualdenobi¬
litati greci. plotinus iam blicus. porphirius
Inutraque autẽ lingua id est & greta & la¬
tina apuleius a fer. ex titit platonicus nobilis:
Sed hi om̃s & ceterieius modi. & ipse plato:
dus plurimis esse sacra faciendũ putauer̃¬
Quanquam ergo a nobis & in aliis multis reb
magnis que dissentiant: In hoctamq. qđ
modo posui. qui ancqueparua resest. & in de
nunc questio est Prium abeis quero quibus
diis istum cultum exhibendum arbitreitur.
utrum bonis anmalis an& bonis & malis
Sed dehochabemus sententiam platonis
dicentis omnes deos bonos esse. neces se
omnino ullum deoꝵ malum : Consequens. ẽ
dediis quid aliud det& credere illa ꝓfacto
uacuatur opinio quanonnulli putant deos
malos sacris placando sesse neledant. bo¬

Expanded text:
pellarentur, recentiores tamen philosophi pellarentur, recentiores tamen philosophi nobilissimi, quibus Plato sectandus placuit, noluerint se dici Peripateticos aut Academicos, sed Platonicos. Ex quibus sunt ualde nobilitati Graeci Plotinus, Iamblichus, Porphyrius; in utraque autem lingua, id est et Graeca et Latina, Apuleius Afer extitit Platonicus nobilis. Sed hi omnes et ceteri eius modi et ipse Plato dis plurimis esse sacra facienda putauerQuanquam ergo a nobis et in aliis multis rebus magnisque dissentiant, in hoc tamen quod modo posui, quia neque parva res est, et inde nunc quaestio est, primum ab eis quaero, quibus diis istum cultum exhibendum arbitrentur, utrum bonis, an malis, an et bonis et malis. Sed habemus sententiam Platonis, dicentis omnes deos bonos esse, nec esse omnino ullum deorum malum . Consequens est de diis quid aliud decet credere? illa profecto vacuatur opinio, qua nonnulli putant deos malos sacris placandos esse, ne laedant; bo
Abbreviated transcription (Latin):
cum quib agam quod inista questione. quam
modo suscipimus igitur denaturalithelogia
utrum ꝓpter felicitatem qua post morte futu¬
raest. unido anplurib sicra facere oporteat
satis ut ex qͥstimo ex posui: Ideo quippe hos
potissimum elegi: qm̃ deunodõ qui fecit caelum
& terram. quantom dius senser tanto c&eris
gloriosiores & in lustrior es habent᷑: Intantu
aliis prelatiiudicio postter oꝵ: utcũ aristotele
platonis discipulus uir excellentis ingenu
&eloquib platoni quide in par sed multos
facile superans. cum sectam peri pateticam
condidis set. quoddeambulans disputare con¬
sueuerat. plurimosq discipulos predara fama
excellens. uiuo adhuc preceptore. Insuam he¬
resim congregass&: Postmortem uero plato¬
nis: cusippus sorors eius filius. ex enocrates
dilectus cius discipulus. in scolam ei. quȩ a ca¬
demia uocabatur eidem successis sent iatque
ab hoc & ipsi &eoꝵ succes sores acadoniciap¬

Expanded text:
cum quibus agam, quod in ista quaestione, quam cum quibus agam, quod in ista quaestione, quam modo suscepimus, agitur de naturali theologia, utrum propter felicitatem, quae post mortem futura est, uni Deo an pluribus sacra facere oporteat, satis, ut existimo, exposui. Ideo quippe hos potissimum elegi, quoniam de uno Deo qui fecit caelum et terram, quanto melius senserunt, tanto ceteris gloriosiores et inlustriores habentur, in tantum aliis praelati iudicio posterorum, ut, cum Aristoteles, Platonis discipulus, uir excellentis ingenii et eloquio Platoni quidem inpar, sed multos facile superans, cum sectam Peripateticam condidisset, quod deambulans disputare consueuerat, plurimosque discipulos praeclara fama excellens uiuo adhuc praeceptore in suam haeresim congregasset, post mortem uero Platonis Speusippus, sororis eius filius, et Xenocrates, dilectus eius discipulus, in scholam eius, quae Academia uocabatur, eidem successissent adque ob hoc et ipsi et eorum successores Academici ap
Abbreviated transcription (Latin):
Quod cum ad scm morsen ita uerbadi ꝑ angłum
ꝑ fereitur. ut querenti quod sit nomen eius qui
cum ꝑgere p̃cipiebat adpopulum hebreum.
xogrpto liberandum : pes pondeat Ego sũ
quisum. Etdices filus isrł. Qui est misit me
aduos. tam quã in eius conparationẽ quiuere
est quia in commutabili sest ea que mutabilia
facta sunt non sint. Vchenenter Hocplato
tenuit: & diligentissi me comi diuit. & nes¬
cio utrum hocuspiam repperiatur in libris eoꝵ¬
quiante platonem fuerant. nisi ubidictum. ẽ
Egosum quisum Etdicesas. quiest misit me
aduos: Sedunde qͣue ista illedixerit: siue
precedentib eum ueterum libris. siue potius
quomodo dt̃ apłs quia quod notum ẽ dĩma¬
nifestumẽ. in illis dseum illis manifes tauit.
Inuisibilia enim eiꝰ a confatutione mundi
ꝑ ei quȩfacta sunt intellecta conspiciunt
sempiterna quoq uirtus eidiunitas: Nune ñ
in merito meplatonicos philoso phos logisse

Expanded text:
quod, cum ad sanctum Moysen ita uerba Dei per angelum quod, cum ad sanctum Moysen ita uerba Dei per angelum perferantur, ut quaerenti quod sit nomen eius, qui eum pergere praecipiebat ad populum Hebraeum ex Aegypto liberandum, respondeatur: Ego sum qui sum, et dices filiis Israel: Qui est, misit me ad uos, tamquam in eius conparatione, qui uere est quia incommutabilis est, ea quae mutabilia facta sunt non sint, uehementer hoc Plato tenuit et diligentissime commendauit. Et nescio utrum hoc uspiam reperiatur in libris eoqui ante Platonem fuerunt, nisi ubi dictum est: Ego sum qui sum. Et dices eis: Qui est misit me ad vos. Sed undecunque ista ille diceret, sive praecedentibus eum veterum libris, sive potius, quomodo dicit Apostolus: Quia quod notum est Dei, manifestum est in illis. Deus enim illis manifestavit: invisibilia enper ea, quae facta sunt, intellecta conspiciuntur, sempiterna quoque uirtus eius et diuinitas: nunc non inmerito me Platonicos philosophos elegisse
Abbreviated transcription (Latin):
quendo quid continerent. quantũ capereposset
ad discer&: Hocutex istimetur. illa suadere ui¬
dentur indicia: quod liber geneseos sic incipit
In principio focitds̃ cȩlum & terram: terra
autem erat inuisibilis & in composita. & ten ebre
erant suꝑ habissum et sps di ferebatur suꝑ¬
aquas: Intimaeo autem plato quem librum
demundi constitutione conscripsit : dm̃dicit
inillo opere terram primo igneq iunxisse
M inifestum est autem. quodignitribuat celi
similitudinem qua dictum est. In principio fecit
ds̃ cęlum & terram. deindeduo media. quibus
interpositis. sibi met har ex trona copularent᷑
aquamdicit. &aeron: undeputatur. sic intel
suꝑ aquam: Parum quippe adtendens. quomore
soleat illa scriptura appellare spindĩ qm̃ & aer
commemorata uideri potest: Dande quod pla¬
todicit amatoredĩ esse philosophum: niħ
fic illis sacris litteris flagrat & maxim eillud
quod etme plurimum adducet. ut pene ad sor¬

Expanded text:
quendo quid continerent, quantum capere posset, quendo quid continerent, quantum capere posset, addisceret. Hoc ut existimetur, illa suadere uidentur indicia, quod liber geneseos sic incipit: In principio fecit Deus caelum et terram. Terra autem erat inuisibilis et inconposita, et tenebrae erant suquit : In Timaeo autem Plato, quem liberum de mundi constitutione conscripsit, Deum dicit in illo opere terram primo ignemque junxisse. Manifestum est autem quod igni tribuat coelsimilitudinem, qua dictum est: In principio fecit Deus coelum et terram . Deinde illa duo media, quibus interpositis sibimet haec extrema copularentur, aquam dicit et aerem. Unde putatur sic intellerebatur super aquam ; parum quippe attendens quo more soleat illa Scriptura appellare Spiritum Dei, quoncommemorata videri potest. Deinde quod Plato dicit amatorem Dei esse phisic illis sacris litteris flagrat; et maxime illud quod et me plurimum adducit, ut paene adsen