comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
teritum. Quia p̾ueniente diuina gr̃ã inope¬
ratione bona nrm lib̾um arbitrium sequit᷑.
nosmet ip̃i nos liberare dicimur. qui liberan¬
tinos dño consentimꝰ. Uñ paulus cum dicer
habundantius illis omĩb laborauine labo¬
res suos sibi tribuisse uideretur: illico adiunc¬
xit. Non autem ego: s grã dĩ mecum. Quia .N.
p̃uenientem di grãm etiam ip̃e ꝑlibersi arbi¬
trium fuerat subsecutus: apte subiunxit. mecũ.
Ut et diuino mun̾i ñeẽt. ingratus: ⁊ tam̃ am̾̃ito
libi arbitrii. ñ remaneret extraneus. De hoc au¬
temqui lib̾atori suo semet ip̃m cognoscendo
inderet. Lucem scilicet uĩtatis: quam corde mor¬
tuus uidẽ ñ posset. Uł certe quia dominus dixit.
ego sum lux mundi: uidebunt lucem etiam mor
humanitatis forma conspexerint. S uiuens
tunc lucem respicit: qui lib̾is oculis cordis in
fuerat. abhominabilis ei fit inuita sua panis:
⁊appropinquabit corruptioni anima euis. ⁊ ui

Expanded text:
Quia praeveniente divina gratia in operatione bona, nostrum liberum arbitrium sequitur, nosmetipsos liberare dicimur, qui liberanti nos Domino consentimus. Unde Paulus, cum diceret: Abundantius illis omnibus laboravi , ne labores suos sibi tribuisse videretur, illico adjunxit: Non autem ego, sed gratia Dei mecum. Quia enim praevenientem Dei gratiam in se per liberum arbitrium fuerat subsecutus, apte subjungit, Mecum: ut et divino muneri non esset ingratus, et tamen a merito liberi arbitrii non remaneret extraneus. De hoc autem qui liberatori suo semetipsum cognoscendo ed vivens lucem videret. Lucem scilicet veritatis quam corde mortuus videre non posset. Vel certe, quia Dominus dixit: Ego sum lux mundi , videbunt lucem etiam morthumanitatis forma conspexerint. Sed vivens tunc lucem respicit, qui liberis oculis quod abominabilis sit ei panis in vita sua, et appropinquavit corruptio
Abbreviated transcription (Latin):
tiuis in seculpas iudicent: quanto inillis altiꝰ
q̃d̃ amirent᷑. udent. S quid ista depeccãtib
dicimꝰ cum ipõs quoq operatores iusticie tan¬
ta ꝓuehi dispensatione uideamus: Aluis nam¬
q donum scientie accipit. ⁊ tam̃ ad uͥtutem
mire abstinentie non ꝑtingit. Alius magna ab

Expanded text:
tius in se culpas judicent, quanto in illis altius, tius in se culpas judicent, quanto in illis altius, quod admirentur vident. Sed quid ista de peccantibus dicimus, cum ipsos quoque operatores justitiae tanta pervehi dispensatione videamus? Alius namque donum scientiae accipit, et tamen ad virtutem mirae abstinentiae non pertingi
Abbreviated transcription (Latin):
cerunt. Templum quippe d̃ĩ filiis isrł ad
confus ionem ostendit᷑ quando uniuscuiꝰ¬
q iusti anima. quam inspirando d̾s inha¬
bitat quanta scĩtitate fulgeat. adconfusio
nem suam peccatorib de monstrat᷑. ur inil¬
labonum quod neglegunt uideant:⁊ insem:¬
ip̃is malum quod operant᷑ erubescant. Me¬
riuero ẽ. fabricam. pensare subtilit̾ iustorũ
uitam. S dum metim᷑ fabricam. necesse est
ut excunctis que facimꝰ erubescamus: quia bo¬
norum uitam quanto subtilius pensando dĩ
cutimus: tanto seueruis in nob̾ omnia iniq
gesta reꝓbamꝰ. Bene autem prophete dicit᷑.
ut ostendat templum. Quia enim iustorũ
rectitudinem. peccator consioerare dissimi¬
lat: saltem hanc exuoce p̃dicantis agnoscat
Templum quippe peccatorib oftend̾e ẽ: spon¬
te sua considerare nolentib. rectorum opera
narrare. Qui itaq sicut diximus : ꝑduci ad
sũma desiderant: semꝑ necesse e̾. ut melioꝵ
ꝓuectib intendant: quatinus tanto distric¬

Expanded text:
ero, templum Dei filiis Israel ad confusionem ostenditur, quando uniuscujusque justi anima, quam inspirando Deus inhabitat, quanta sanctitate fulgeat ad confusionem suam peccatoribus demonstratur; ut in illa bonum quod negligunt videant, et in seipsis malum quod operantur erubescant. Metiri vero fabricam est pensare subtiliter justorum vitam, sed dum metimur fabricam, necesse est ut ex cunctis quae fecimus erubescamus, quia bonorum vitam quanto subcutimus, tanto severius in nobis omnia inique gesta reprobamus. Bene autem prophetae dicitur ut ostendat templum, quia enim justorum rectitudinem peccator considerare dissimulat, saltem hanc ex voce praedicantis agnoscat. Templum quippe peccatoribus ostendere est, sponte sua considerare nolentibus, rectorum opera narrare. Qui itaque sicut diximus, perduci ad summa desiderant, semper necesse est ut meliorum profectibus intendant, quatenus tanto distric
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponit᷑. Uiua lectio ẽ. iuta bonorum. Uñ et
ñ inmĩto hi idem iusti insacro eloquio libri no¬
minant᷑: sicut scͥptum ẽ.: libri aꝑti sunt. Et aliꝰ
lib̾ aꝑtus ẽ. qui ẽ. uite: ⁊ iudicati sunt mortui.
exhis que sc̾pta erant in libris. Lib̾ namq ẽ uite:
ip̃a uisio aduenientis iudicis. In quo qua si scͥp¬
tum ẽ. om̃e mandatum. quia quisqͥs eum ui¬
derit. mox teste conscĩa quicquid ñ fecit intelli¬
git. Libri etiam aꝑti referunt᷑. quia iustoꝵ uita
tunc conspcit᷑ inquib mandata celestia opcre
in pressa cernunt᷑. Et iudicati sunt mortiu exhis
que scͥpta erant in lib̾s: quia in ostensa uita iusto¬
rum. qͣi in exponsione librorum legunt bonũ
quod agere ip̃i noluerunt. atq exeorum qui fe¬
cerunt comparatione dampnant᷑. Negͦ unus¬
quisq tunc uidens eos. quod ñ fecit defleat.: nũc
incis quod imitetur attendat: Quod quidẽ faiẽ

Expanded text:
proponitur. Viva lectio est vita bonorum. Unde et proponitur. Viva lectio est vita bonorum. Unde et non immerito iidem justi in sacro eloquio libri nominantur, sicut scriptum est: Libri sunt aperti, et alius liber apertus est, qui est vitae, et judicati sunt mortui ex his quae scripta erant in libris . Liber namque vitae est ipsa visio advenientis judicis. In quo quasi scriptum est omne mandatum, quia quisquis eum viderit, mox, teste conscientia, quidquid non fecit intelligit. Libri etiam aperti referuntur, quia justorum tunc vita conspicitur, in quibus mandata coelestia opere impressa cernuntur. Et judicati sunt mortui ex his quae scripta erant in libris, quia in ostensa vita justorum, quasi in expansione librorum legunt bonum quod agere ipsi noluerunt, atque ex eorum qui fecerunt comparatione damnantur. Ne ergo unusquisque tunc videns eos quod non fecit defleat, nunc in eis quod imitetur attendat. Quod quidem facere
Abbreviated transcription (Latin):
exempla conspicit: atii eoꝵ comparatione se
pensans iniquũ seẽẽ. dep̾hendit. Qui enĩ plenis¬
sime intelligere appetit. qualisẽ: tales nimirũ
debet conspice qualis non ẽ. ut exbonorum forma
metiat᷑ quanto ip̃e de serto bono deformisẽ. Ex
his quippe quib plenissime bona adsunt. ꝑpend̃
recte quesͥ. minus sunt: atq in illorum pulchri¬
tudine conspicit feditatem suam quam inse ip¬
so ce potest ꝑpeti ⁊ sentire ñ pocest. Lucem namq
debet conspicẽ qui uult detenebris iudicare:
ut milla uideat quid detenebs estimet. ꝑqͦs in¬
dere p̃pedit᷑. Peccatornamq sun cognita uita iꝰ¬
torum semet ip̃m conspicit: peccatorem se nul¬
latenus comp̾hendit. Uidere enim se ñ potest.
quia sulgorem lucis nestiens cum semet ipsũ
conspicit. quid aliud quam tenebras. ad tend̾:
Iustorum gͦ uitam debemus conspicere. uit sub¬
tilit̾ dep̾hendamus nrãm. Illorum uidelicet
species quasi quedam forma nob imitanda

Expanded text:
exempla conspicit, atque eorum comparatione se pensans, iniquum se esse deprehendit. Qui enim plenissime intelligere appetit qualis est, tales nimirum debet conspicere qualis non est ut ex bonorum forma metiatur, quanto ipse deserto bono deformis est. Ex his quippe quibus plenissime bona adsunt, perpendit recte, quae sibi minus sunt, atque in illorum pulchritudine conspicit foeditatem suam, quam in semetipso et potest perpeti, et sentire non potest. Lucem namque debet conspicere, qui vult de tenebris judicare, ut in illa videat quid de tenebris aestimet, per quas videre praepeditur. Peccator namque si incognita vita justorum semetipsum conspicit, peccatorem se nullatenus comprehendit. Videre enim se non potest, quia, fulgorem lucis nesciens, cum semetipsum conspicit, quid aliud quam tenebras attendit? Justorum ergo debemus vitam conspicere, ut subtiliter deprehendamus nostram. Illorum species quasi quaedam forma nobis imitanda
Abbreviated transcription (Latin):
do similia similib: aliquando contraria contra¬
riis curet. Nam sepe calida calidis: sepeautem
frigida calidis. calida frigiois sanare consueuit.
Ueniens ergo ad nos de suꝑ medicus nr̃. tantisq
nos inueniens languorib p̾ssos: qͥddã nob̾ simi¬
le. ⁊ quiddam contrarium apposuit. Adhomi¬
nes quippe homo uenit. s ad peccatores iustus.
Eoncordauit nob̾ ueritate nature. s discrepauit
a nob̾ uigore iusticie. Uiciosus enim homo cor¬
rigi. non poterat nisi ꝑd̃m. ud̾i autẽ debuit qui
corrigebat. ut prebendo imitationis formã. ante¬
acte malicie mutaret uitam. s udi abhomine
ñ poterat ds. Homo gͦ factus ẽ. ut uid̃i potuiss.¬
Iustus gͥ atq inuisibilis d̾s apparuit similis
nob̾ homo iusibilis: ut dum uidetur exsimili.
curaret exiusto. Et dum iũtate generis concordat
conditionr: uirtute artis obuaret egͥtudim. Q a
exuicio: non penam exnecessitate suscep̃.Nulla

Expanded text:
do similia similibus, aliquando contraria contrado similia similibus, aliquando contraria contrariis curet. Nam saepe calida calidis, frigida frigidis; saepe autem frigida calidis, calida frigidis sanare consuevit. Veniens ergo ad nos desuper medicus noster, tantisque nos inveniens languoribus pressos, quiddam nobis simile, et quiddam contrarium apposuit. Ad homines quippe homo venit, sed ad peccatores justus. Concordavit nobis veritate naturae, sed discrepavit a nobis veritate justitiae. Vitiosus enim homo corrigi non poterat, nisi per Deum; videri autem debuit qui corrigebat, ut praebendo imitationis formam, anteactae malitiae mutaret vitam. Sed videri ab homine non poterat; Deus homo factus est, ut Justus igitur atque invisibilis Deus apparuit similis nobis homo visibilis, ut dum videtur ex simili, curaret ex justo. Et dum veritate generis concordat conditione, virtute artis obviaret aegritudini. Quia ex vitio, non poenam ex necessitate suscepit, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
euis uocamus. Uñ iacob pꝰquam cum angło
luctatus est: ait. uidi dñm facie ad faciem.
Ac sidiceret. E ognoui dñm. quia me cognosc̃e
ip̃e dignatus ẽ. Quam cognitionẽ plenissi¬
me fieri paulus infine. testat᷑ dicens. Tunc¬
cognoscam sicut et cognitꝰ sum. Quia ergo pꝰ
laborum. certamna pꝰ temptationum fluctꝰ
sepe in excessu anima suspendit᷑. ut cognitio¬
nem diuiue p̾sentie contemplet᷑ quam p̃senti

Expanded text:
 vocamus. Beatus Jacob, postquam cum angelo  vocamus. Beatus Jacob, postquam cum angelo luctatus est, ait: Vidi Dominum facie ad faciem , ac si diceret: Cognovi Deum, quia me cognoscere ipse dignatus est. Quam cognitionem plenissime fieri Paulus in fine testatcognoscam sicut et cognitus sum . Quia ergo post laborum certamina, post tentationum fluctus, saepe in excessu anima suspenditur, ut cognitionem divinae praesentiae contempletur, quam tamen
Abbreviated transcription (Latin):
roris asꝑgitur ibi ñse sufficẽ. adid quod rap¬
taẽ. contemplat᷑: ⁊ ui̾tatem sentiendo udet.
qr quanta ẽ. ip̃a uĩtas nonuidet. Eui iũtati
gis appropinquat. Quia nisi illam ut cumq
conspiteret: nequaquam eam conspicẽ se non
posse sentiret. Ad nisus gͦ animi. dum in illa
intendit᷑: in mensitatis eiꝰ choruscante. curũ¬
stantia reu̾berat᷑. Ipsa quippe cuncta imples:
cuncta circtumstat. Et icirco mens nr̃a nequa¬
quam se ad cõp̃hendam incircum scͥptam cirtũ¬
stantiam dilatat: quia eam inopia sue curcũ¬
scriptionis angustat. Uñ et ad semet ipsam
citius labit᷑. ⁊ prospectis quasi quib dam ueri¬
tatis uestigiis. ad sua ima reuocat᷑. ħ ip̃a tam̃
ꝑ contemplationẽ facta. ñ solida ⁊ ꝑmanens ui¬
sio. s ut ita dixerim quasi quedam usionis imi
tatio dĩ facies dicitꝰ. Quia enim ꝑ faciem quẽli¬
bet agnoscimus: ñ in mĩto cognitionẽ di faciem¬

Expanded text:
roris aspergitur, ibi non se sufficere ad id quod raproris aspergitur, ibi non se sufficere ad id quod rapta est contemplatur, et veritatem sentiendo videt, quia quanta est ipsa veritas non videt. Summae et gis appropinquat, quia nisi illam utcunque concupisceret, nequaquam eam concupiscere non posse sentiret. Adnisus ergo animi dum in illam intenditur, immensitatis ejus coruscante circumstantia reverberatur. Ipsa quippe cuncta implens, cuncta circumstat, et idcirco mens nostra nequaquam se ad comprehendendam incircumscriptam substantiam dilatat, quia eam inopia suae circumscriptionis angustat. Unde et ad semetipsam citius labitur, et prospectis quasi quibusdam veritatis vestigiis ad sua ima revocatur. Haec ipsa tamen per contemplationem facta, non solida et permanens visio, sed ut ita ditatio, Dei facies dicitur. Quia enim per faciem quemlibet agnoscimus, non immerito cognitionem Dei faciem
Abbreviated transcription (Latin):
ficiat conscientia. sentientis: qñ ad hoc expͥmen
dum sufficit lingua dicentis: Quia ergo cordibnti
lux se uĩtatis insinuans. mͦ districtam iusticiã
p̃tendendo con tristat. mͦ int̾na gaudia aperi¬
endo ietificat: pꝰ temptationum amaritudineꝰ.
pꝰtribulationum luctus. apte subiingit᷑. uioe¬
inmitit᷑. ut omĩs uiciorum erugo. concremet᷑.
et tuncmundatis oculis cordis illa leticia patrie
celestis aꝑit᷑: lit pͥus purgemꝰ lugendo qd̃ feci¬
muset pꝰ modum manifestius contemplemur.
ꝑgaudia quod queramus prius amentis acie
exurente tristicia int̾posita caligo malorũ det̃¬
git᷑ : tuuc resplendente raptĩ. choruscatione ĩ¬
cutum scͥpti luminis. inlustrat᷑. Quodut cumq
conspec eto ingaudio cuiꝰdam securitatis ab¬
sorbetur: ⁊ quasi pꝰ defectum uite p̾sentis ultͣ
serapta aliquomͦ in quadam nouitate recrea¬
tur. Ibi mens in exm̃so fonte infusione suꝑm

Expanded text:
ffdum sufficit lilux se veritatis insinuans, modo districtam justitiam praetendendo contristat, modo interna gaudia aperiendo laetificat; post tentationum amaritudines, post tribulationum luctus, apte subjungitur: Videimmittitur, ut omnis vitiorum aerugo concremetur. Et tunc mundatis oculis cordis illa laetitia patriae coelestis aperitur, ut prius purgemus lugendo quod fecimus, et postmodum manifper gaudia quod quaeramus. Prius ab acie mentis exurente tristitia interposita malorum caligo detergitur, et tunc splendente raptim coruscatione incircumscripti luminis illustratur. Quo utcunque conspecto, in gaudio cujusdam securitatis absorbetur, et quasi post defectum vitae praesentis ultra se rapta, aliquo modo in quadam novitate recreatur. Ibi mens ex immenso fonte infusione superni
Abbreviated transcription (Latin):
de hoc temptato homine. ⁊ de p̃cante subuingi¬
dictum ẽ. quomͦ ds innotescendo affic̃: nunc
enim quisq conpungit᷑. cum int̾na intuens
malorum suorũ pauore terret᷑  Alit̾ u̾i compun¬
git᷑. cum gaudia et̾̃na conspiciens. spe quadam
insecuritate letat᷑. Illa conpunctio afficienteᷤᷤ
actristes. hec uͦ letas lacrimas mouet. Iubilũ¬
namq d̾r qñ in effabile gaudium m̾ite concipi¬
tur. quod nec abscondi potest. nec sermonib
aꝑiri. Et tam̃ quib dam motib ꝓdit᷑ quauis
nullis prop̾etatib expͥmatur. Uñ dauid ꝓpħa
intuens eiectorum animas tantum gaudium
mente conciꝑe. quantum sermone ñ ualent
aperire: ait. Beatꝰ popłs qui scit iubilationẽ.
Non enim ait quiloquit᷑. s qui scit. Quia sciri
quidem iubilatio intellectu pot: s dictu expri¬
mi ñp̃. Sentitur ꝑillam quippe. quod ultra sẽ¬
sum ẽ. Et cum uix ad hoc contem plandum suf¬

Expanded text:
de hoc tentato homine et deprecante subjungide hoc tentato homine et deprecante subjungidictum est , quomodo Deus innotescendo afficit, nuncenim quisque compungitur, cum, interna intuens, malorum suorum pavore terretur; aliter vero compungitur, cum, gaudia superna conspiciens, spe quadam et securitate roboratur. Illa compunctio afficientes et tristes, haec vero laetas lacrymas movet. Jubilundo ineffabile gaudium mente concipitur, quod nec abscondi possit, nec sermonibus aperiri, et tamen quibusdam motibus proditur, quamvis nullis proprietatibus exprimatur. Unde David Propheta intuens electorum animas tantum gaudium mente concipere, quantum sermone non valent aperire, ait: Beatus populus, qui scit jubilationem. Non enim ait: qui loquitur, sed, qui scit, quia sciri quidem jubilatio intellectu potest, sed dicto exprimi non potest. Sentitur per illam quippe quod ultra sensum est. Et cum vix ad hoc contemplandum suf
Abbreviated transcription (Latin):
ad olescentiam. ꝓnouitate uite pon̾e consueuit.
Nñ ueniente sponso. đr. Adolescentule dilexer̃
conũsatione decorant᷑. Senectutem quippe uet̾ĩs
hominis int̾ uicia tabescentem deflebat ille: qui
ait. Inuet̾aui int̾ om̃s inimicos meos. Econtra aliꝰ
gaud̾e inuirtutib admonens dicit. Letare iuueniꝰ
in adlescentia sua. Ac sidiceret. forti̾qͥq gaudeat
inrenouationesua: idẽ. leticiam suam ñ in ui¬
te uet̾is uoluptate. s inconu̾sationis noue uir
tute constituat. Quia uero ad hoc nouitatis ro¬
bur. non nrĩs uirib s redemptore int̾ueniente
nosquoq uite p̾stine torpore discusso. adsitim
oratioĩs accendimur. apte de hoc homine redem
numquam se nr̃a ĩir̃sibilitas ad postulanda ea que
et̃na sunt excitaret. S incarnationis eius p̃cessit
orão. ut torporis nr̃i eiugilatio subsequat᷑. Quia
tinr̾e inocculto gaudio lux uĩtatis erump̾: bñ

Expanded text:
adolescentiam pro novitate vitae ponere consuevit. adolescentiam pro novitate vitae ponere consuevit. Unde venienti sponso dicitur: « Adolescentulae dilexerunt conversatione decorantur. Senectutem quippe veteris hominis inter vitia tabescentem deflebat ille qui ait: Inveteravi inter omnes inimicos meos . E contra alius gaudere in virtutibus admonens, dicit: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Ac si diceret: Fortis quisque gaudeat in renovatione sua; id est, laetitiam suam non in vitae veteris voluptate, sed in conversattae constituat. Quia vero ad hoc novitatis robur non nostris viribus, sed Redemptore interveniente nos quoque vitae pristinae torpore discusso ad studium orationis accendimur: aperte de hoc homine redempnunquam se nostra insensibilitas ad postulanda ea quae aeterna sunt excitaret. Sed incarnationis ejus praecessit oratio, ut torporis nostri evigilatio subsequatur. Vetnti nostrae in occulto gaudio lux veritatis erumpit; bene
Abbreviated transcription (Latin):
mur inuenimus. Et quia poculorum uifũ
carnem secuti sumus. de ip̃a carne quam pre
ceptis ci p̃posuimꝰ. fiagellam᷑. In ipsa quippeco¬
tidie genitũ inip̃a cruciatum imp̃a interitũ
de essgint̾im censura supplicii. nisiuñ fuerat cau¬
sa peccati. Ut eius carnis a maritudine homo
erudiret᷑ aduitam. cuius oblectatione suꝑbie
ꝑuenit admortem. Quiagͦ innumeris humañti
genꝰ carnalis uite supplicuis p̃mebat᷑. S redemp¬
tore nr̃o ueniente. ⁊ uicia corruptionis nostre q
torm̃ta deleta sunt: dicat᷑ de hoc redempto homi¬
ne. Consumpmatae. caro supplicus. reũtatur
ad dies ad lescencie sue. Ac sidiceret. Mortalita¬
tis sue pena. inquadam uetustatis sue senectu¬
te deiectuis e.Reũtat᷑ ad dies ad̾lescentie. idẽ. prio¬
ris uite integͥtate renouet᷑: ut ñ eomaneat. quo
lapsusẽ. s ad hoc redemptꝰ redeat. ad quod ꝑcipi¬
endum conditꝰ fuit. Scͥptura enum sacra sepe

Expanded text:
mur, invenimus. Et quia per oculorum visum mur, invenimus. Et quia per oculorum visum cceptis Dei praeposuimus flagellamur. In ipsa quippe quotidie gemitum, in ipsa cruciatum, in ipsa interitum de esset interim censura supplicii, nisi unde fuerat causa peccati, ut ejus carnis amaritudine homo erudiretur ad vitam, cujus oblectatione superbiae pervenit ad mortem. Quia igitur innumeris humanum genus carnalis vitae suppliciis premebatur, sed Redemptore nostro veniente, et vitia corruptionis nostrae et tormenta deleta sunt; dicatur de hoc redempto homine: « Consumpta est caro a suppliciis, revertatur ad dies adolescentiae suae. » Ac si diceret: Mortalitatis suae poena in quantam vetustatis suae senectutem dejectus est, revertatur ad dies adolescentiae suae, id est, priori integritate renovetur, ut non eo maneat quo lapsus est, sed ad hoc redemptus redeat, ad quod percipiendum conditus fuit. Scriptura enim sacra saepe
Abbreviated transcription (Latin):
firmitatis nr̃e suscipiens solus iustus aparuit
ꝓpeccatorib int̾cedens. et b̾ene ꝓ redempto hoĩe
iste loquens angłs dicit: inueni in quo ei ꝓpi¬
sier. Ac siaꝑte mediator di. atq hominũ dicat.
Quia nullus hominum fuit. qui coram do in
t̾cessor iustus ꝓ hominib apparer. memet ip¬
sum ad ꝓpiciand̃ hominib. hominem feci: Et
dumme hominem exhibui: inqͦ iusto hoĩe ho¬
minib ꝓpiciarer inueni. Et quia infirmitatẽ
suscipiens dũs. dũ penam nrãm moriendo to¬
lerauit. corruptionem nrãm resurgendo muta¬
uit: bñ iste angłs mortalitatis nr̃e flagella sub¬
a suppliciis reuertat᷑ ad dies. addolescentie sue.
In illo quippe pͥmo homine a dño recedente re¬
pulsia paradisi gauduis in hãc mortalis uite
erumpna cecidimꝰ: ⁊ quam grauem culpã serpẽ¬
tis suasione cõmisimꝰ. pene nr̃e ultione senti¬
mus. Huc enĩlapsi nicħ extͣ dm̃ nͥ quo affugere¬

Expanded text:
firmitatis nostrae suscipiens solus justus apparuit firmitatis nostrae suscipiens solus justus apparuit pro peccatoribus intercedens. Et bene pro redempto homine iste loquens Angelus dicit: « Inveni in quo ei propitier. » Ac si aperte mediator Dei et hominum dicat: Quia nullus hotercessor justus pro omnibus apparet, memetipsum ad propitiandum hominibus hominem feci, et dum me hominem exhibui, in quo justo homine hominibus propitiarer inveni. Et quia infirmitatem suscipiens Dominus, dum poenam nostram moriendo toleravit, corruptionem nostram resurgendo mutavit; bene iste Angelus mortalitatis nostrae flagella suba suppliciis, revertatur ad dies adolescentiae suae. In illo quippe primo homine a Deo recedente repulsi a paradisi gaudiis, in hanc mortalis vitae aerumnam cecidimus, et quam gravem culpam serpentis suasione commisimus , poena nostrae ultionis sentimus. Huc enim lapsi, nihil extra Deum, nisi quo affligere
Abbreviated transcription (Latin):
nĩtis cognoscit in firmum. Quis quis sup
se extollit᷑: ip̃õ elationis sue pond̾e grauat᷑. Et eo
se minfi mis mergit: quo insuꝑbie incium pro¬
ruens. ab eo qui uere. excelsus ẽ. elongauit. atq iñ
magis ima appetit: uñ seconiunctum sũmis
estimauit. Sicut ꝑꝓpħetam extollenti se aninr
dicitur. Quo pulchrior es descende.: ⁊ dormicum
incucucisis. Omĩs enĩqui feditatẽ infirmita¬
tis sue consid̾are negligit. s ꝑelationis fastum
iuitutis sue głiam aitendit: uñ pulcriore. inde
descendit. Quia extollendo se desuis meritis iñ
inima int̾itꝰ corruit: uñ gloriosum se ẽẽ. iu¬
dicauit. Qui descendens. cum incircuncisis
dormit: quia inet̾uam mortem cum cet̾is pec¬
catorib defecit. Quia gͦ homo iste humilit̃ cor¬
ruptioni. se ꝓpinquũ eẽ cognonit bene de eo dicit᷑.
aculpa. Quia uͦ nullus erat cuiꝰ mĩtis nob̾ dñs
propatiari debuiss unigenitus patris formã ĩ¬

Expanded text:
meritis cognoscit infirmum. Quisquis enim supra meritis cognoscit infirmum. Quisquis enim supra se extollitur ipso elationis suae pondere gravatur, et eo sese in infimis mergit, quo in superuens, ab eo qui vere excelsus est elongavit; atque inde magis ima appetit, unde se conjunctum summis aestimavit; sicut per prophetam extollenti se animae dicitur: Quo pulchrior es descende, incircumcisis . » Omnis enim qui foeditatem infirmitatis suae considerare negligit, sed per elationis fastum virtutis suae gloriam attendit; unde pulchrior est, inde descendit; quia extollendo se de suis meritis, inde in animae interitum corruit, unde gloriosum se esse judicavit. Qui descendens, cum incircumcisis dormit, quia in aeternam mortem cum caeteris peccatoribus deficit. Quia ergo homo iste humiliter corruptioni se propinquum esse cognovit, bene de eo dicitur:ad culpam. Quia vero nullus erat, cujus meritis nobis Dominus propitiari debuisset, Unigenitus Patris formam in
Abbreviated transcription (Latin):
Miserebit᷑ eiꝰ ⁊ dicet. lib̾a eum: ut non descen¬
Inueni: inquo ei propicier. Mediator di ⁊homi¬
mam hominis sumpsit. Qu a mĩa redempto
incorruptionem. Sicut iam supra diximus di¬
cere eiꝰ ẽ. lib̾a hominem: naturam hominis
ad sumendo. lib̾am demonstrare. Ex ea quippe
carne quam sumpsit: et iam hanc ostendit
liberam quam redemit. Que redempta uideli¬
mur. s mediatoris tanti aquitati liberamur.
Sic̃ ip̃e ait. Siuos filius liberauerit. uereli¬
enim dictum fuerat. ad ꝓpinquabit corrupti¬
om anima euus: pꝰmodum d̾r. ñ descendat in
corruptionem. Acsidiceret. Quia sognoscendo
infumitatem suam. esse se corruptioni ꝑximũ
nonignorat: i circo ad corritptionis int̾itũ nõ
descendat. Adcorruptionem .i. iuste descen¬
deret: si suis uirib longe se acorruptione else
iidicaret. S quia corruptioni. ad ꝓpinquaũ
humilit̾. debet ab ea nusericordit̾ libari. ut eo
contra inpugnantia uicia fortis sit. quo se suis

Expanded text:
miserebitur ejus, et dicet: Libera eum, ut non descenInveni in quo ei propimam hoin corruptionem . Sicut jam supra diximus, dicere ejus est, libera eum hominem, naturam hominis assumendo liberam demonstrare. Ex ea quippe carne, quam sumpsit, etiam hanc ostendit liberam, quam redemit. Quae redempta videlimur, sed mediatoris tanti aequitate liberamur, sicut ipse ait: Si vos Filius liberaverit, vere lienim dictum fuerat: Appropinquabit corruptioni anima ejus; postmodum dicitur: Non descendat in corruptionem. Ac si diceret: Quia cognoscendo infirmitatem suam, esse se corruptioni proximum non ignorat, idcirco ad corruptionis interitum non descendat. Ad corruptionem enim juste descenderet, si suis viribus longe se a corruptione esse judicaret. Sed quia corruptioni appropinquavit humiliter, debet ab ea misericorditer libcontra impugnantia vitia fortis sit, quo se suis
Abbreviated transcription (Latin):
humores auiscerib intimis foras ꝓrumpunt.
Illis ergo peccantib pauꝑum clamor audit᷑. q̃uia
dum iud̃i contra dñm suꝑbiunt. ad dm uota gen¬
lium ꝑuenerunt. Uñ⁊ mox hec ip̃a inm̾sa ac pro

Expanded text:
humores a visceribus intimis foras prorumpunt. humores a visceribus intimis foras prorumpunt. Illis ergo peccantibus, pauperum clamor auditur, quia dum Judaei contra Deum superbiunt, ad Deum vota gentilium pervenerunt. Unde et mox haec ipsa immensa
Abbreviated transcription (Latin):
pastoris in murmuret. cur tenet magistri locã.
qui non exercet officium. Quamuis fortasse me¬
lius ꝑtumorem potentiũ suꝑbia uideorum: et
ꝑclamorem pauꝑum. desid̾ia gentium figurã¬
tur. Sicut attestante ũtate. ꝑ epulantem splen¬
dide diuitem iudaicꝰ populus designat᷑. copiã
scilicet legis. nonad necessitatem salutis. s ad põ¬
pam elationis ad sumens atq inp̃ceptorum uer¬
bis. nonsemet ip̃m ordinate reficiens. s iactant̾
ostendens: ⁊ ꝑuulneratum lazarum. quunter¬
p̃tat᷑ adiutuis. forma popsi gentilis expͥmitur.
quem diuinum adiutorium tantomagis erig̃.
quantominꝰ de suax uirium facuitate confidit
Qui pauꝑ ⁊ plenus ulcerib esse describit᷑: quia
gentilitas corde humilis. peccatorum suorum
aꝑit confessiones. Nam sicut inuulñe abint̾nis
trahit᷑ uirus incute. itain confessione peccati.
dum inpublicum secreta pandunt᷑. quasi mali

Expanded text:
pastoris immurmuret, cur tenet magistri locum, pastoris immurmuret, cur tenet magistri locum, qui non exercet officium, quamvis fortasse melius per tumorem potentium superbia Judaeorum, et per clamorem pauperum desideria gentium figuratur, sicut, attestante Veritate, per epulantem splendide divitem Judaicus populus designatur; copiam scilicet legis non ad necessitatem salutis, sed ad pompam elationis assumens, atque in praeceptorum verbis non semetipsum ordinate reficiens, sed jactanter ostendens; et per vulneratum Lazarum, qui interpretatur adjutus, forma populi gentilis exprimitur, quem divinum adjutorium tanto magis erigit, quanto minus de suarum virium facultate confidit. Qui pauper et plenus vulneribus esse describitur, quia gentilitas corde humilis peccatorum suorum aperuit confessiones. Nam sicut in vulnere ab internis trahitur virus in cute, ita in confessione peccati, dum in publicum secreta panduntur, quasi mali
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentie humilitas aperit: suꝑbia absẽ
dit. Nam secretum quoddam pietatis ẽ. et
tanto minꝰ adillud animꝰ ꝑuenit: quantoma¬
gis intumescit. Quia eo ip̃o foras repellit᷑ quo
minum. hi qui ip̃is suꝑbientib oppͥmuntur.
Uł certe idcuro dicit᷑. quod ad dominum fece¬
runt clamorem pauꝑum ꝑuenire: quia istiᷤ
ip̃i fecisse referlint᷑: eo udelicet locutionis gen̾e
quo pugnare castra dicinus. quia pugnatur ex
illis. uł certe quia cuncta que suꝑuis dicta st̃.
referri etiam ad rectores eccłiasticos possunt. qͥ
relicto p̾dicationis studio suboctasione regimi¬
nis. terrenis negotiis inualuunt᷑. apte subiun¬
git᷑. Ut ꝑuenire facerent ad eum clamorem ege¬
ni.⁊ audiret uocem pauꝑum. Quia nimirum
dum ip̃i curis secularib occupati. p̾dicationis
officiun deserunt. gregem subditum inque-¬
relarum prorumꝑe clamore conpellunt: ut
quasi iure unus quisq subiectus. de uita ficti

Expanded text:
intelligentiae huintelligentiae hudit. Nam secretum quoddam est pietatis; et tanto minus ad illud animus pervenit, quanto magis intumescit, quoniam eo ipso foras repellitur, quanto minum hi qui ipsis superbientibus opprimuntur. Vel certe, idcirco dicitur quod ad Deum fecerunt clamorem pauperum pervenire, quia istis ipsi fecisse referuntur, eo videlicet locutionis genere quo pugnare castra dicimus, quia pugnatur ex illis. Vel certe, quia cuncta quae superius dicta sunt, referri etiam ad rectores ecclesiasticos possunt, qui relicto praedicationis studio, sub occasione regiminis terrenis negotiis involvuntur, apte subjungitur: Ut pervenire facerent ad eum clamorem egeni, et audiret vocem pauperum. Quia nimirum, dum ipsi curis saecularibus occupati praedicationis officium deserunt, gregem subditum in querelarum prorumpere clamore compellunt, ut quasi jure unusquisque subjectus de vita ficti
Abbreviated transcription (Latin):
uias eius intellige noluerunt. Uie enimiste uisi¬
one despecte sunt: s intellectu reuerende. alid̾¬
ẽ. quippe in eis quod cernit᷑. altud quod expecta¬
tur. Quid enim inhac uita aliud quam derecti¬
onem. sputa. ludibria. mortemq intuentium
oculis ostendit: d ꝑhec infima transit᷑ ad sũ¬
ma: ꝑhec dedecora que p̃cedunt. et̾na nob̾
et gloriosa pollicent᷑. Hiderunt ergo suꝑbi iuaꝰ
dni. s intelligẽ noluerunt: quia dum abiecta
que inse ille ostendunt. despiciunt: ꝑdiderut̃
isti sublimia que ꝓmittunt. Uias itaq di intelli¬
gere ẽ. ⁊ humilit̾ tolerare transitoria. ⁊ ꝑseueran¬
ter expectare mansura: aut exemplo domini
co et̃na quer atͦ gła prop̃is temporalibus
comparata: non quod hic quisq tolerat: s in
id quod expectat intendat. Ad hec ergo suꝑ¬
bi clausos oculos tenuerunt: quia dum in
gła p̾sentis uite suꝑbiunt᷑. humilitatis domi¬
nice celsitudinem non uiderunt. Lum̃ enim

Expanded text:
intelligere noluerunt. Viae enim istae visione despectae sunt, sed intellectu reverendae. Aliud quippe est in eis quod cernitur, aliud quod exspectatur. Quid enim in hac vita aliud quam dejectionem, sputa, ludibria, mortemque intuentium oculis ostendit? Sed per haec infima transitur ad summa, per haec dedecora quae praecedunt aeterna nobis et gloriosa pollicentur. Viderunt ergo superbi vias Dei, sed intelligere noluerunt, quia dum abjecta quae in se illae ostendunt despiciunt, perdiderunt isti sublimia quae promittunt. Vias itaque Dei intelligere est et humiliter tolerare transitoria, et perseveranter exspectare mansura, ut exemplo Domini coaeterna quaeratur gloria opprobriis temporalibus comparata, et non quod hic quisque tolerat, sed in id quod exspectat intendat. Ad haec ergo superbi clausos oculos tenuerunt, quia dum in gloria praesentis vitae superbiunt, humilitatis Dominicae celsitudinem non viderunt. Lumen enim
Abbreviated transcription (Latin):
gunt etiam inaliis detestant᷑. horum peccatum
scilicet non exinfirmitate uł ignorantia: s ex solo
studio ꝑ petratur. Quia uidelicet si uellent imple¬
re bona. nec tam̃ possent: ea quȩ inse negligunt.
saltem inaliis amarent. Si enim ea ip̃i uł solo uoto
appeterent: facta abaliis non odissent.S quia bona
eadem audiendo cognoscunt. uiuendo depiciunt
animadũtendo ꝑsequunt᷑: recte dr. quia exĩdus¬
tria recesserunt abeo. uñ et apte subiungit᷑. ⁊ om̃s¬

Expanded text:
gunt etiam in aliis detestantur. Horum peccatum gunt etiam in aliis detestantur. Horum peccatum scilstudio perpetratur, quia videlicet si vellent implere bona, nec tamen possent, ea quae in se negligunt saltem in aliis amarent. Si enim ea ipsi vel solo voto appeterent, facta ab aliis non odissent; sed quia bona eadem audiendo cognoscunt, vivendo despiciunt, animadvertendo persequuntur, recte dicitur: Qui ex industria recesserunt ab eo. Unde et apte subjungitur: CAP
Abbreviated transcription (Latin):
radicem fidi lacrinus rigando solidauit. Exindus¬
tria uero peccauerant: hidequib ipẽ ꝑse magist̾
dicebat. Si non uenissem.⁊ locutus eis fuissem. pec¬
catum non haberent. Nunc autem excusationem
nou habent de peccato suo. Et paulo pꝰ. Et uiderunt :
zõderunt.⁊ me⁊ patremmeum. Aliud ẽ. emĩbona
non fac̾e: aliud bonorum odisse doctorem.: Sicut
aliud ẽ. p̾cipitatione: aliud ẽ. deliberatione pecca¬
re. Sepe cnim peccatum p̃cipitatione cõmittitur:
quod tam̃ consilio ⁊ deliberatione dampnatur.
Ex infirmitate enuim pleruniq solet accide: ama¬
re bonum. s implere non posse. Exstudio uero
peccare ẽ: bonum nec amare nec face. Sicut ergo
non numquam grauis ẽ. peccatum dilig̃e quã
ꝑpetrare: ttanequuis ẽ. odisse iusticiam. quamñ
fecisse. Sunt gͦ non nulli ineccł̃ia qui non solũ bo¬
na non faciũt s eẽ ꝑsequunt᷑. ⁊ que tp̃i face negle¬

Expanded text:
radicem fidei lacrymis rigando solidavit. Ex indusradicem fidei lacrymis rigando solidavit. Ex industria vero peccaverant hi de quibus Magister dicebat: Si non venissem, et locutus fuissem eis, peccatum non haberent. Nunc autem excusationem non habent de peccato suo . Et paulo post: Et viderunt, et oderunt et me et Patrem meum. Aliud est enim bona non facere, aliud bonorum odisse doctorem; sicut aliud est praecipitatione, aliud deliberatione peccare. Saepe enim peccatum praecipitatione committitur, quod tamen consilio et deliberatione damnatur. Ex infirmitate enim plerumque solet accidere, amare bonum, sed implere non posse; ex studio non peccare, est bonum nec facere nec amare. Sicut ergo nonnunquam gravius est peccatum diligere quam perpetrare, ita nequius est odisse justitiam quam non fecisse. Sunt ergo nonnulli in Ecclesia qui non solum bona non faciunt, sed etiam persequuntur; et quae ipsi facere negli
Abbreviated transcription (Latin):
uĩtatem fidi sciendo contempuit. Atq eo grauior
ultio sequit᷑: quoꝑempla rectorum. etiam bene
iuuendi ed̾sciẽtia comitat᷑.. Quot enim eis mͦ recti
ac fideles fratres ostendunt᷑: tot inuenturo iudi¬
cio testib inpugnant᷑. Sciunt ergo. quod sequi
quod peccatum trib modis admittit᷑. Nam aut
ignorantia. aut infirmitate: aut studio ꝑ petra¬
tur. Et grauius quidem in firmitate. quam ig¬
norantia: s multo grauius studio. quam in fir¬
mitate peccatur. Ignorantia paulus peccauerat
cum dicebat. Qui pͥus fui blasphemus. ⁊ ꝑsecutor
norans feci in in credulitate. Petrus uͦ infirmita¬
te peccauit. qñ om̃e in eum robur fidĩ quod dño
ꝑhibuit. una uox puelle concissit: ⁊cłi quẽ cor¬
de tenuit. uoce de negauit. S quia infirmitatis
culpa. uł ignorantie eo facilius tergit᷑. quo non
studio ꝑ petrat᷑: paulus que ignorauit. sciendo
correxit: ⁊ petrus motam et quasi arrescentẽ iam

Expanded text:
veritatem fidei sciendo contemnit; atque eo gravior veritatem fidei sciendo contemnit; atque eo gravior ultio sequitur, quo per exempla rectorum etiam bene vivendi eos scientia comitatur. Quot enim eis modo recti ac fideles fratres ostenduntur, tot in venturo judicio testibus impugnantur. Sciunt ergo quod sequi quod peccatum tribus modis admittitur. Nam aut ignorantia, aut infirmitate, aut studio perpetratur, et gravius quidem infirmitate quam ignorantia, sed multo gravius studio quam infirmitate peccatur. Ignorantia Paulus peccaverat, cum dicebat: « Qui prius fui blasphemus et persecutornorans feci in incredulitate . Petrus vero infirmitate peccavit, quando omne in eum robur fidei quod Domino perhibuit, una vox puellae concussit, et Deum quem corde tenuit, voce denegavit . Sed quia infirmitatis culpa vel ignorantiae eo facilius tergitur, quo non studio perpetratur, Paulus quae ignoravit sciendo correxit, et Petrus motam, et quasi arescentem jam
Abbreviated transcription (Latin):
male operationis usum. etiam in ip̃a fid̃i sublimi¬
tate corrumpi. Cum enim nequissimi sp̃s unius¬
cuiusq animam in praius oꝑib inuoluunt.
s integritatem fid̃i uiciare non possunt: quasi
ad huc inferiora menbra polluunt. s adũticẽ nõ
ꝑtingunt. Quisquis autem in fide corrumpit᷑
iam usq ad u̾ticem constuprat᷑. Malignus enim
sp̃s quasi abinferiorib menbris usq adsũma ꝑ¬
tingit: quando actiuam uitã polluens castam
celsitudinem fid̾i diffidentie morbo corruperit.
Quia igit᷑ cuncta hec humanis oculis absconsa
sunt. s diuinis obtutib patent: ⁊ multi in hac
domo fidi sine fide moriuntur: dicat᷑ recte. Qua¬
sumpios ꝑcussit eos. in locouidentium. Pios enĩ
se ineccłia hominib ostendunt: s quia diuina ni¬
dicia latere non possunt: quasu mpii feriuntur.
Quib hoc magis ad supplicii cumulum crescit.
quod unus quisq eorum in eccłia fidelib ad mixtꝰ:

Expanded text:
malae operationis usum etiam in ipsa fidei sublimimalae operationis usum etiam in ipsa fidei sublimitate corrumpi. Cum enim nequissimi spiritus uniuscujusque animam in pravis operibus involvunt, sed integritatem fidei vitiare non possunt, quasi adhuc inferiora membra polluunt, sed ad verticem non pertingunt. Quisquis autem in fide corrumpitur, jam usque ad verticem constupratur. Malignus enim spiritus quasi ab inferioribus membris usque ad summa pertingit, quando activam vitam polluens, castam celsitudinem fidei diffidentiae morbo corrumpit. Quia igitur cuncta haec humanis oculis absconsa sunt, sed divinis obtutibus patent, et multi in hac domo fidei sine fide moriuntur, dicatur recte: Quasi impios percussit eos in loco videntium. Pios enim se in Ecclesia hominibus ostendunt; sed quia divina judicia latere non possunt quasi impii feriuntur. Quibus hoc magis 803 ad supplicii cumulum crescit, quod unusquisque eorum in Ecclesia fidelibus admistus
Abbreviated transcription (Latin):
credunt. qui inulte se peccare suspicant᷑. quo
pacto. uel esse uł dici fideles possunt: fide quip¬
pe ꝑdidisse ẽ̾. in correctis malis oꝑib digna
supplicia reddi posse non credẽ. Quia ergo dig¬
na fidi oꝑa seruare contempnunt. etiam sidẽ
ꝑdunt. quam tenere uidebant᷑. Suꝑ quos be
ne ꝑprophetam. sub iherusalem specie mimi¬
corum destruentium uerba memorant᷑ aqͥb
scilicet dic it᷑. Exinanite exananite: quousq
ad sundamtum in ea. Paulus quippeait. fun-
ficio boni oꝑis soliditatem quoq exhauriũt
religionis. Sic̃ enim suꝑ fundam̃tum fabrica¬
ta.sic suꝑ fidem opera construunt᷑. Usq ad fũ¬
dam̃tum ergo exinanis se ẽ: eũsobene uiuendi
opere etiam robur fidi dissipasse. Hinc etiam
ad iudeam. ꝑ ihereniam dicit᷑. filii quoꝙ mẽ¬
pheos et thamnis: constuprauerunt te usq aduer¬
ticem. usq ad u̾ticem quippe constuprariẽ: post

Expanded text:
credunt, qui inulte se peccare suspicantur, quod credunt, qui inulte se peccare suspicantur, quod pacto vel esse vel dici fideles possunt? Fidem quippe perdidisse, est incorrectis malis operibus digna supplicia reddi posse non credere. Quia ergo digna fidei opera servare contemnunt, etiam fidem perdunt, quam tenere videbantur. Super quos bene per Prophetam sub Jerusalem specie inimicorum destruentium verba memorantur, a quibus scilicet dicitur: Exinanite, exinanite usque ad fundamentum in ea . Paulus quippe ait: Fundficio boni operis, soliditatem quoque exhauriunt religionis. Sicut enim supra fundamentum fabrica, sic super fidem opera construuntur. Usque ad fundamentum ergo exinanisse est everso bene vivendi opere etiam robur fidei dissipasse. Hinc etiam ad Judaeam per Jeremiam dicitur: Filii quoque Mempheos et Taphneos constupraverunt te usque ad verticem . Usque ad verticem quippe constuprari est post
Abbreviated transcription (Latin):
aliofcernunt. Quidam uero idcuco xͥanitatis
uocatione singnant᷑ quia xͥ nomine sublimit̾
exaitato pene om̃s iam uidi ficleles aspiciunt
⁊pro eo quod hoc uocari alios cernunt. ip̃inon
uidi ficleles erubescunt: S esse neglegunt. qd̾
dicigłiantur. Remenim iuitutis intimead
decorem sumunt uisionis ext̾ne:: quiante
suꝑnum uidicem nudi conscientie in fidelita¬
te consistunt: aute humanos oculos ꝓfessione
sc̃a u̾botenus palliant᷑. Non nulli autem fidẽ¬
medullitus tenent: s uiuere fidelit̾ nullate¬
nus curant. In sequunt᷑ enim morib. quod
credulitate uenerant᷑. Quib diuino iudicio
sepe contingit ut ꝑ hoc quod nequit̾ inuunt:
⁊ illud ꝑdant qd̃ salubrit̾ credunt. Incessanter
namq se prauis actionib polluunt ⁊ suꝑ hoc
uindictam iustuudicii retribui posse diffidut.
Et sepe cum bene iuiuere neglegunt. etiamꝑ
sequente nullo usq ad ꝑfidiam dilatabuntur.
Nam qui inminere districtum iudicium ñ

Expanded text:
ero idcirco Christianitatis vocatione signantur, quia Christi nomine sublimiter exaltato, pene omnes jam videri fideles aspiciunt; et pro eo quod hoc vocari alios cernunt, ipsi non videri fideles erubescunt, sed esse negligunt quod dici gloriantur. Rem enim virtutis intimae ad decorem sumunt visionis externae; et qui ante supernum judicem nudi conscientiae infidelitate consistunt, ante humanos oculos professione sancta verbo tenus palliantur. 27. medullitus tenent, sed vivere fideliter nullatenus curant. Insequuntur enim moribus quod credulitate venerantur. Quibus divino judicio saepe contingit ut per hoc quod nequiter vivunt, et illud perdant quod salubriter credunt. Incessanter namque se pravis actionibus polluunt, et super hoc vindictam justi judicii retribui posse diffidunt; et saepe cum bene vivere negligunt, etiam persequente nullo usque ad perfidiam dilabuntur. Nam qui imminere districtum judicium non
Abbreviated transcription (Latin):
semitis fixit: ut uidelicet in eam quam quere¬
re nolumus inpingamus. et quam transeun¬
tes iudere negligimus. tangamus offendentes.
Dicatur itaq et om̃s uias enis intellige noluert̃.
Uia quippe ẽ. incarnate sapientie: omĩs actio.
quam temporalit̾ gessit. Uie euis sunt iuuen¬
di ordines. quos ad se uenientib strauit. Tot ita¬
q ad se uenientib uuas p̾buit: quot bene ui¬
uendi exempla monstrauit. humilitatis eius
propheta uias aspexerat: cum suspirabat di¬
cens. In mandatis tuis me exercebo:⁊ conside¬
rabo iuas tuas. Hinc rursum de uno quoq
iusto dicit᷑. qui curat ut ꝑdominica exempla
gradiat᷑. Adũo gressus hominis dirigit᷑. ⁊ uiam

Expanded text:
semitis fixit, ut videlicet in eam, quam quaeresemitis fixit, ut videlicet in eam, quam quaerere nolumus, impingamus; et quam transeuntes videre negligimus, tangamus offendentes. Dicatur itaque: Et omnes vias ejus intelligere noluerunt. Via quippe est incarnatae sapientiae omnis actio quam temporaliter gessit. Viae ejus sunt vivendi ordines, quos ad se venientibus stravit. Tot itaque ad se venientibus vias praebuit, quot bene vivendi exempla monstravit. Humilitatis ejus vias Propheta aspexerat, cum suspirabat, dicens: In mandatis tuis me exercebo, et considerabo vias tuas . Hinc rursum de unoquoque justo dicitur qui curat ut per dominica exempla gradiatur: A Domino gressus hominis diriguntur, et viam
Abbreviated transcription (Latin):
pulabit pauciꝰ. & simiꝰ sciess uolũtatẽ domini sui et
non faciens iuxta eam: uapulabit multis ĩpu¬
nitate peccandi existimant. remedium nesciẽdi.
Qui nimirum sola suꝑbie caligine tenebrascut.
atq id eo non discernunt. quia aliud ẽ. nescisse.
aliud scire noluisse. Nescire enum ignorantia ẽ:
scire noluisse suꝑbia. Et tantomagis excusatiõe
non possunt habere: quia nesciant quantomag̃
cis etiam nolentib opponit᷑. quod cognoscant. Uñ
ꝑsalomonem dicit᷑. Numquid nonsapientia
clamitat.⁊ prudentia dat uocem suam: In
summs excelsisq u̾ticib suꝑ uiam. in medi
is semitis stans. Transire fortasse ꝑuiam uitetẽ¬
poralis cum eiuis ignorantia poteramus. si ħ eadẽ
sapientia insemite angulis constitiss In uesti¬
ganda fuerat. si occulta esse uoluiss. S pꝰquã
incarnationis sue nust̾ia publice ostendit. post¬
quam humilitatis exempla suꝑbientib p̾buit
semet ip̃am nob̃ quasi transeuntib in mediis

Expanded text:
aucis; et servus sciens voluntatem domini sui, et non faciens juxta eam, plagis vapulabit multis ; impunitatem peccandi existimant remedium nesciendi. 804 Qui nimirum sola superbiae caligine tenebrescunt, atque ideo non discernunt quia aliud est nescisse, aliud scire noluisse. Nescire enim ignorantia est; scire noluisse, superbia. Et tanto magis excusationem non possunt habere quia nesciant, quanto magis eis etiam nolentibus opponitur quod cognoscant. Unde per Salomonem dicitur: Nunquid non sapientia clamitat, et prudentia dat vocem suam, in summis excelsisque verticibus super viam in mediis stans semitis ? Transire fortasse per viam vitae temporalis cum ejus ignorantia poteramus, si haec eadem sapientia in semitae angulis constitisset. ganda fuerat, si occultari voluisset. Sed postquam incarnationis suae mysteria publice ostendit, postquam humilitatis exempla superbientibus praebuit, semetipsam nobis quasi transeuntibus in mediis
Abbreviated transcription (Latin):
se conũtit adspetiem. ⁊ quid uidea propͥe mereat᷑.
suꝑ se uidea regnare noluit:⁊ icireo exigentibus
mĩtis hẏpotritam accepit. Sicut ip̃a quoq. ueri¬
tas in euuangłio dicit. Ego ueni in nomine patͥs
mei: ⁊ non susce pistis me. Si alius uen̾it innomi

Expanded text:
se convertit ad speciem, et quid Judaea proprie mereatur, se convertit ad speciem, et quid Judaea proprie mereatur, super Judaea regnare noluit, et idcirco ex gentibus meritis hypocritam accepit, sicut quoque Veritas in Evangelio dicit: « Ego veni in nomine Patris mei, et non accepistis
Abbreviated transcription (Latin):
homines. Acsi aꝑte admoneamur intende. quia
hociudicium quod suꝑ unam gentem describit᷑
etiam suꝑ om̃s homines in insibili examinatiõe
celebt᷑. ut ali repellat᷑. aliꝰ eligat᷑ occulte: s nullus inĩte.
hoc ergo quod inmaximis fieri cernimus. etiam
in nob̾ singulis caute timeamus. Sic enim inten¬
dunt᷑ diuina iudicia suꝑ unam animam: sic̃ suꝑ
unam urbem. Sit suꝑ unam urbem: sicut suꝑ
unam gentem. Sic suꝑ unam gentem: sic suꝑuni¬
uersam geñis humani multitudinem. Quia ⁊ sic
intendit dominus singulis. acsiuacet acunctis:
Et sic simul intendit omĩb. ac si uacet asingulis.
Qui enim omĩa ad ministrando implet. regit im¬
plendo. Rec uniu̾sis de ẽ. unum cum disponit
unum.inec uni de ẽ. cum disponit uniũ sũ. Eunc¬
ta scilicet ÷ nature sue potentia quietꝰ oꝑat᷑. Quid
ergo mirum. quia non angustat᷑ intentus. quioꝑ¬
atur quietꝰ. Nicat᷑ itaq quia hoc subtile iudicium

Expanded text:
homines. - Ac si aperte admoneantur attendere, quia hoc judicium quod super unam gentem describitur, etiam super omnes homines invisibili examinatione celebratur, ut alius repellatur, alius eligatur occulte, sed nullus injuste. Hoc ergo quod in maximis fieri cernimus, etiam in nobis singulis caute timeamus. Sic enim intenduntur divina judicia super unam animam, sicut super unam urbem; sic super unam urbem, sicut super unam gentem; sic super unam gentem, sicut super universam generis humani multitudinem; quia et sic intendit Dominus singulis, ac si vacet a cunctis; et sic simul intendit omnibus, ac si vacet a singulis. Qui enim omnia administrando implet, regit implendo; nec universis deest, cum disponit unum; nec uni deest, cum disponit universos, cuncta scilicet naturae suae potentia quietus operatur. Quid ergo mirum quia non angustatur intentus, qui operatur quietus? Dicatur itaque quia hoc subtile judicium