comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
immnunem ꝓrsus custodiens a peccato.
Ut xp̃s sue regnationis corpus expect̾et. xxx.
onsic hodie filii hominum ñsic. s ani¬
mȩ curam negliguntꝰ. euram aut̃ carniᷤᷤ
ꝑficiunt in omni desidio. Meq enim peccare
metuunt. s puniri: nec uirtuti cordis datur
oꝑa. s ualitudim corporis: immo etiam uo¬
luptati. De scola ypocratiᷤᷤ ⁊ epic uri didicer̃
hec: neq enim sius xp̃s disciplis hoꝵ qͥpprã
tradit. s discite inquit a me qr mitis sum:
Tempꝰhoc animab ñ corporib est assigna¬
tum: dies salutis utiq non uoluptatis. Oĩa
tempꝰ hñt: animab nẽ oꝑam dare necesse
est:nam incarne qui seminat. solam exĩn
metet corruptionem. At nemo inquiunt
carnem suã odiohabuit. Uerum ẽ: s zelũ
habens absq scientia: dum ꝓdesse festinat:
inuenit᷑ obeẽ. Cum enĩ iudicium carnis ex
anima pendeat. nicħ carm potest utilius.
qm salus animȩ ꝓuideri: ut uidelicoe in tẽ¬

Expanded text:
immunem prorsus custodiens a peccato.immunem prorsus custodiens a peccato.tempus suae regenerationis corpus exspectet. 36. Non sic hodie filii hominum, non sic, sed animae curam negligunt, curam autem carnis perficiunt in omni desiderio. Neque peccare metuunt, sed puniri: nec virtuti cordis opera datur, sed valetudini corporis, imo etiam voluptati. De schola Hippocratis 299 et Epicuri didicerunt haec: neque enim suis Christus discipulis horum quidpiam tradidit; sed, Discite, inquit, a me quia mitis sum Tempus hoc animabus, non corporibus est assignatum: dies salutis utique, non voluptatis. Omnia tempus habent : animabus nunc operam dare necesse est. Nam in carne qui seminat, solam exinde metet corruptionem . At nemo, inquiunt, carnem suam odio habuit . Verum est: sed zelum habens absque scientia, dum prodesse festinat, invenitur obesse. Cum enim judicium carnis ex anima pendeat, carni nihil potest utilius quam salus animae provideri, ut videlicet in tem
Abbreviated transcription (Latin):
quod dicit in regnatione: aut que est hec no¬
ua regeneratio: Neq enimiam ignoramus.
qm̃ oportet hominem nasci denuo. non ex
rationem ualeat hec ꝓmissio ꝑtinere: forte
& alt̾a regnatione opꝰ eẽ uidet᷑: nec solum de¬
nuo. s t̃cio hominem nasci necesse est. Infelix
dhomo & miserabilis casꝰ m̃s. cumonuna
sufficit: cui duplex ẽ necessaria regeneratio.
Himirum ex corpore & anima constitutus.
ceridi totꝰ simuł: simul totꝰ resurgere oĩno¬
ñ possum. Anuidignum non est. ut ea q̃ uidr
potior pͥorq portio reparat᷑: An ipsam sane
animam ẽẽ nemo sane mentis ignorat e Pri¬
or gͦ reficiat᷑ que pͥor corruit: p̃sertim qͦd ab eiꝰ
culpa. alt̾ius pena ꝓdierit. ce ipsiꝰ corruptio.
corporeȩ qͦq fuit caus a corruptionis. Hine
est qͦd ammab pͥmum saluator aduenit:
tollere utiq peccata mundi. ñ molestias car¬
nis. Qͦo sane manifestiꝰ docuit in seipso: pe¬
nis omnib corpꝰ exponens: animam autem

Expanded text:
quod dicit, in regeneratione? aut quae est haec nova regeneratio? Neque enim jam ignoramus quoniam oportet hominem nasci denuo, non ex rationem valeat haec promissio pertinere, forte et altera regeneratione opus esse videtur: nec solum denuo, sed et tertio hominem nasci necesse est. Infelix ego, et miserabilis casus meus, cui non una sufficit, cui duplex est necessaria regeneratio. Nimirum ex corpore et anima constans, cecidi totus simul: simul totus omnino resurgere non possum. An vero dignum non est ut ea quae videtur potior, priorque portio reparetur? At ipsam sane animam esse nemo sanae mentis ignorat. Prior ergo reficiatur, quae prior corruit: praesertim quod ab ejus culpa alterius poena prodierit, et ipsius corruptio corporeae quoque fuerit causa corruptionis. Hinc est quod animabus primum Salvator advenit, tollere utique peccata mundi, non molestias carnis. Quod sane manifestius docuit in se ipso, poenis omnibus corpus exponens, animam autem
Abbreviated transcription (Latin):
ũbis. que de sessione hac. cordis affect̾ione cõ¬
cipio: Inmo qͥs mͥ tͥbuat sessionis huiꝰ im¬
perturbata frui requie: quam desið̃ o quã
cupio. quam requiro: Ecce enimut dixi nil
in me sedet: s cunct̾ain motu sunt: omnia
nutant᷑: fluctuant unit̃sa. Postremo uͥ con¬
Mec sola iam concupis centia pacem turbat.
impedit sessionem. uetat ẽẽ sedatum: s duplex
qͦq scđm corpꝰ. miserum hominem contͥcio uer¬
at. p̃sentis uidł sensu doloris.⁊ metu mortis fu
turȩ: nimirum cum ⁊ passibile sit ⁊ mortale
dupler nicħominꝰ animam agitare sollicitũ¬
do uidr: spei utiq ⁊ timoris. Int̾ hec nempe
fluct̾uat iugit. donec peccati corpꝰ inhabitat:
ascendens usq ad cȩlos. ⁊ it̾m usq ad abyssos
descendens: tabescens in malis.⁊ ad bona
luteum hoc egrediens domicilium. a
timore penitꝰ quidem libabitur: s necdum ab
expectatione. Extc̃ enim iam non erit timor

Expanded text:
verbis quae de sessione hac cordis affectione converbis quae de sessione hac cordis affectione concipio? imo quis tribuat mihi sessionis hujus imperturbata frui requie, quam desidero, quam cupio, quam requiro? Ecce enim, ut dixi, nil in me sedet, sed cuncta in motu sunt, omnia nutant, fluctuant universa. Postremo ubi conNec sola jam concupiscentia pacem turbat, impedit sessionem, vetat esse sedatum; sed duplex quoque secundum corpus miserum 300 hominem contritio vexat, praesentis videlicet sensus doloris, et mortis metus futurae. Nimirum cum et passibile sit et mortale, duplex nihilominus animam agitare sollicitudo videtur spei utique et timoris. Inter haec nempe fluctuat jugiter, donec peccati corpus inhabitat, ascendens usque ad coelos, et iterum usque ad abyssos descendens; tabescens in malis, et ad bonautem cum luteum hoc egrediens domicilium, a timore quidem penitus liberabitur, sed necdum ab exspectatione. Ex tunc enim jam non erit timor
Abbreviated transcription (Latin):
Ille ministrare uenit ñ ministrari. tu supͣ ma¬
gistrum.⁊ dñomaior. immo nec dis cipłs ꝓfe¬
Eto nec seruus. recumb̾e iam festinas. Paulu¬
lum dormies. pauluium dormitabis: paulu¬
lum conseres manꝰ: ille salit in montib. tͣns:¬
lit colles. Clama ad eum anima mea. trahe
me post te: inodore unguentors duors curre¬
mus. Auoquim qn eum remorando. depes¬
secutorem. Necdum ad brauium ꝑuenisti:
necdum app̃hendistimetam: grandis adhuc
restat uia. noli sistere gͣdum: noli in medio
bus tuis. Necdum tam̃ erit consuminata
pax: necdum ꝑfect̾a qͥes:deniq necdum ses¬
elix regeneratio. Quando enim renas car
ad sessionem miser homonatꝰ ad laborẽ:
Osi unquam sed o totꝰ. cuiꝰ mͦ nec minima
quidem portio sedet: in quo nicħ tranquil¬
lum. nicħ qͥetum. sedatum ncħ: nichil un¬
quam in eodem ꝑmanet statu. Sedebitis &
uos. O sessio. Qͥs mͥ tͥbuat. ut dignis expͥmã

Expanded text:
Ille ministrare venit, non ministrari : tu supra maIlle ministrare venit, non ministrari : tu supra magistrum, et Domino major, imo nec discipulus, profecto nec servus, recumbere jam festinas? Paululum dormies, paululum dormitabis, paululum conseres manus . Ille salit in montibus, transilit colles. Clama ad eum, anima mea: Trahe me post te, in odore unguentorum tuorum curremus . Alioquin quando eum remorando, tepessecutorem. Necdum ad bravium pervenisti, necdum apprehendisti metam. Grandis adhuc restat via: noli sistere gradum, noli in medio bus tuis. Necdum tamen erit consummata pax, necdum perfecta quies, denique necdum sesFelix regeneratio! Quando enim renascar ad sessionem, miser homo natus ad laborem? O si unquam sedero totus, cujus modo ne minima quidem portio sedet, in quo nihil tranquillum, nihil quietum, sedatum nihil, nihil unquam in eodem permanens statu! Sedebitis et vos. O sessio! Quis mihi tribuat ut dignis exprimam
Abbreviated transcription (Latin):
c .c.c.s. Requiesce in hac spe caro misera:
qui ꝓpt̾ animam uenit: ꝓ te qͦq uenturᷤ
est: qui reformauit illam. tuiutiq ñobli¬
uiscet᷑ in finem. Regen̾et᷑ int̾im anima ce
tanquam p̾scita & p̃destinata a dño. confor¬
mis fiat imagini filii eiꝰ. in mans uetudine
& humilitate cordis. ipsiꝰ enimmerito de
qͦq noueris aliqñ regenerandam:. ⁊ confor¬
Ut non resideamus in uia:. dx x xi.¬
n regeneratione inquit cum sedit filiꝰ hoĩs
insede maiestatis. sedebitis ⁊ uos: ⁊ c̃. Conseque¬
mini ait quem seqͥmini: ut cum ipse sederit:
uos parit̾ sedeatis. Qñ enim ille resedit ĩ mun¬
do: q̃n substitit. qñ reclinauit caput: Exul¬
tauit ad currendam uiam: bnfaciendo per¬
transiit: qͥppe nec nidum nec foueam neclo¬
cum habens in diũsorio: donec oꝑe tandem
qͦd stisceꝑat consummato. sedendi p̃ceptum
dextris meis. Insipiens tu.qui p̃sidere eligis
quam consede: querens initinere diuerticła.

Expanded text:
e . Requiesce in hac spe, caro misera: qui propter animam venit, pro te quoque venturus est; qui reformavit illam, tui quoque non obliviscetur in finem. Regeneretur interim anima; et, tanquam praescita et praedestinata a Domino, conformis fiat imagini Filii ejus in mansuetudine et humilitate cordis. Ipsius enim merito te quoque noveris aliquando regenerandam, et confore. XXXI.-- Ut non resideamus in via. 37. In regeneratione, inquit, cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, sedebitis et vos , etc. Consequemini, ait, quem sequimini: ut cum ipse sederit, et vos pariter sedeatis. Quando enim ille resedit in mundo, quando substitit, quando reclinavit caput? Exsultavit ad currendam viam , benefaciendo pertransiit ; quippe nec nidum, nec foveam, nec locum habens in diversorio: donec, opere tandem quod susceperat consummato, sedendi praeceptum meo: Sede a dextris meis . Insipiens tu qui praesidere eligis quam considere, quaerens in itinere diverticula.
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ om̃s iꝰti. in carne uiuentes ⁊ laborantes:
qr tabnacła laborantiumst̾ ⁊ militantium. Pa¬
tatem desur sũ fundam̃ta habentẽ. fides ⁊̃ eors
quȩ ẽ fundam̃tũ: ñ est in t̾renis s indño. Tectũ
uicina:. amplitudinem habentia. In illis st̃ aĩe
sẽẽ corporib exute: q̃ in iatitubine st̃ deposita
carns angustia. Atͥa hñt fundam̃tum. s non
adhuc expect̾antes augmentum: qͦdñ erit nisi
in resurrectione corpoꝵ suoꝵ. Post ipsam sa¬
ne resurrectionẽ cũ angłis erunt in domõq̃
ht̃ fundam̃tũ ⁊ tectum. fundamentum ẽ. sta¬
bilitas et̾ne beatitudinis. tectũ. consũmatio
& perfect̾io ipsius.

Expanded text:
laborantes; quia tabernacula laborantium sunt et militantium. Tairunt civitatem desursum fundamenta habentem. Fides etiam eorum, quae est fundamentum, non est in terrenis, sed in Domino. Tectum vicina, amplitudinem habentia. In illis sunt animae sanctae corporibus exutae, quae in latitudine sunt, deposita carnis angustia. Atria habent fundamentum, sed non adhuc exspectantes augmentum, quod non erit nisi in resurrectione corporum suorum. Post ipsam sane resurrectionem cum angelis erunt in domo quae habet fundamentum et tectum. Fundamentum est stabilitas aeternae beatitudinis, tectum consummatio et perfectio ipsius.
Abbreviated transcription (Latin):
uiunt qͦs ĩ scra pauꝑtate delinqͦ: & qͥd siuos
mͥ obeditis. qͥ faciem meã uidetis: cum ⁊ illi o.¬
bediant. qͥ me tm̃ audiunt. ⁊ ñ uident: Uidẽt
qͥppe angłi: audiunt hoĩes. audiunt scilicet¬
⁊ obediunt: ut qñq similes angłis fact̾imere¬
ant᷑ ipsi qͦq uide. Itaq auditꝰ ÷ m̾itum uiden¬
di: uisio pͥmium audiendi. Q pꝰ est audire. ui

Expanded text:
viunt, quos in sua paupertate derelinque? Et quid, si vos mihi obeditis qui faciem meam videtis, cum et illi obediant, qui me tantum audiunt, et non vident? Vident quippe angeli, audiunt homines. Audiunt scilicet et obediunt, ut quandoque similes angelis facti, mereantur ipsi quoque videre. Itaque auditus est meritum videndi, visio praemium audiendi. Et prius est audire, vi
Abbreviated transcription (Latin):
tͥꝑtita ẽ: q̃driꝑtita ẽ corꝑis. Corpꝰ siquidem
ꝯstat ex .iiiͬi. elem̃tis. Anima uͦ in tͥplici ui sub¬
sistit. Est enim rationat: concupiscibisis. iraᷤ¬
cibilis. Rationale cuiꝰ sanitas ẽ cognitioue¬
ritatis: corrumpit suꝑbia. Corrupta autem:
fallit᷑ duob mͦis. In cognitione sui. ⁊ cogni¬
tione di. Concupiscentiã corrumpit uana
gła: iraminuidia.Corruptio corporis đr

Expanded text:
tita est; quadripartita est corporis. Corpus siquidem constat ex quatuor elementis: anima vero in triplici vi subsistit. Est enim rationalis, concupiscibilis, irascibilis. Rationalis, cujus sanitas est cognitio veritatis, corrumpitur superbia. Corrupta autem fallitur duobus modis: in cognitione sui et cognitione Dei. Concupiscentiam corrumpit vana gloria, iram invidia
Abbreviated transcription (Latin):
scłi p̃ssi. nunqm ad celestia corsuspendunt. Qͥ
uͦ ñ cognoscunt᷑ ⁊ cognoset̾. pauꝑes st̃ uolun¬
tarii: qͥs nec tͥbulatio. nec angustia. nec alia
q̃c̃q ꝑicła. posst̃ separare a caritate dĩ. & hini¬
mirum multis m̾is ꝓbant᷑: adu̾sis durisq fa

Expanded text:
eculi pressi, nunquam ad coelestia cor suspendunt. Qui vero non cognoscuntur et cognoscunt, pauperes sunt voluntarii; quos nec tribulatio, nec angustia, nec alia quaecunque pericula possunt separare a charitate Dei. Et hi nimirum multis modis probantur adversis, durisque fa
Abbreviated transcription (Latin):
luptas. St̃ aut̃ .iiiͬ. partes corporis: in qͥbus
singłis maxime uigent singła elem̃ta. Nam
ĩ ocłis est ignis: in lingua q̃ uocẽ format. a¬
er:ĩ manib qͣrum ꝓͥe tact᷑ est. t̾ra: ĩ membͥs
genitalib. aqua. Has .iiiͦiͬ. partes corrum¬
pit illa quadriꝑtita pestis. Ocłos scilicet
curiositas: linguam loqͣcitas: manꝰ crude¬
litas: genitalia uoluptas. Sic frunt hoĩes
corrupti ⁊ abhominabiles: corrupti ĩ aĩa.
abhominabiles in corꝑe᷑ corrupti corã do:
abhominabiles coram hominib. Non ẽ qͥ
num. nͥunum. Qͥdam enim st. qͥ dm̃nec intel¬
ligunt nec reqͥrt: ⁊ hi mortuist̾. Alii intelligt
quidem. s ñ requirunt: ⁊ hu impiist̾. Aui reqͥr̃.
ñ aut̃ intelligunt. ⁊ hi fatuist̾. Aluuͦ ⁊ intelli

Expanded text:
ptas. Sunt autem quatuor partes corporis, in quibus singulis maxime vigent singula elementa. Nam in oculis est ignis: in lingua, quae vocem format, aer: in manibus, quarum proprie tactus est, terra: in membris genitalibus, aqua. Has quatuor partes corrumpit illa quadripartita pestis: oculos scilicet curiositas, linguam loquacitas, manus crudelitas, genitalia voluptas. Sic fiunt homines corrupti et abominabiles, corrupti in anima, abominabiles in corpore; corrupti coram Deo, abominabiles coram hominibus. Non est qnum, nisi unum. Quidam enim sunt qui Deum nec intelligunt, nec requirunt; et hi mortui sunt. Alii intelligunt quidem, sed non requirunt; et hi impii sunt. Alii requirunt, non autem intelligunt: et h
Abbreviated transcription (Latin):
ors peccatoꝵ pessima. Mala ĩ amissione
mundi: ꝙ ñposst sine dolore separari abeo
quem diligc̃. Peior ĩ dissolutione carnis: a qua
euellunt᷑ eors anime a sp̃itib malignis. Pessima
ĩtorm̃tis inferni: qñ corpꝰ ⁊ aĩa ꝑpetuissimul ad
tate: fit securitas de eternitate.

Expanded text:
ors peccatorum pessima . Mala in amissione mundi, quia non possunt sine dolore separari ab eo quem diligunt. Pejor in dissolutione carnis, a qua evelluntur eorum animae a spiritibus malignis. Pessima in tormentis inferni, quando corpus et anima perpetuis simul addtate, fit securitas de aeternitate.
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscentie ⁊ desidia ꝑ totũ mundũ sparsa
sunt. ⁊uͥq trarum uelut qͦdam uisco tenẽt᷑:
Mon dico ait dominꝰ qͥn ⁊ talium saluem
aliquos: potens fum enĩ in mom̃to omnia
reuocare. s ñ conggabo conuenticła eorũ
de sanguinib .i. qui in sanguine ꝑseu̾ant.
donec multiplicatis infirmitatib deserart᷑
a peccĩs. anteqm̃ deserant eã ñ magna taliũ con¬
uenticula cong̾gabo. Si bn memini. in toto ca¬
none scͥpt᷑aꝵ unũ latͦnem inueines sic salua¬
tum. Noligͦ huic tãꝑi cłose expectͥationi ẽde
temetipsum. Iqͥdem sp̃s ñ mͦ uͥuult. s ⁊ qͣn
uult spirat: nec ei difficile ẽ de subito ꝑfectã
dare ꝯtͥcionem cordis qmuix multo tp̃re
alii consequunt᷑. s uñ scis qͦd t̃c tͥita subue¬
nire uelit qm tuintim sic repellis : Benignꝰ
le sit. Maledictꝰ qui peccat in spe.
reuerasti eum in b̃ndict̾ionib dulcedinꝰ.
Tripler nob̃ necessaria est bndict̾iõ. pue¬

Expanded text:
cupiscentiae et desideria per totum mundum sparsa sunt, et ubique terrarum velut quodam visco tenentur? Non dico, ait Dominus, quin et talium salvem aliquos; potens sum enim in momento omnia revocare: sed non congregabo conventicula eorum de sanguinibus , id est, qui in sanguine perseverant, donec multiplicatis infirmitatibus deserantur a peccatis, antequam deserant ea. Non magna talium conventicula congregabo. Si bene memini, in toto canone Scripturarum unum latronem invenies sic salvatum. Noli ergo huic tam periculosae exspectationi credere temetipsumult, spirat ; nec ei difficile est de subito perfectam dare contritionem cordis, quam vix multo tempore alii consequuntur: sed unde scis quod tunc tibi ita subvenire velit, quem tu interim sic repellis? Benignus le sit: Maledictus qui peccat in spe.Praevenisti eum in benedictionibus dulcedinis . Triplex nobis necessaria est benedictio, prae
Abbreviated transcription (Latin):
adiuuat gr̃a conũsationem: ꝑficit gła cõ¬
summationem. Nͥ tͥnam hanc bndictionẽ
dedit ds̃: ñ pot̾ dare t̾ra nr̃a fructum salutiᷤ.
Neq enim aut inchoare bonum donee a
miscđia p̃ueniam᷑. aut agẽ bonum donee
adiuuam̾ a gr̃a. aut consũmari in bonopo¬
sumꝰ: donec gła repleam Uerum in his tͥbꝰ
ꝑ nos cogitationes pacis: ⁊ne petentib qͥde
ĩmo ⁊ imꝑetentib. ñ inuocantib s ꝓuocan¬
tib. ñ int̾pellantib s ⁊̃ repellentib sp̃m¬
bonum. sp̃muite. adoptionis sp̃m largit᷑. Quid
illi anime dulce sapiat. cuimiscdia tanta ñ
sapit: Merito ꝓinde bndict̾io dulcedinis no¬

Expanded text:
onversationem, perficit gloria consummationem. Nisi trinam hanc benedictionem dederit Deus, non poterit dare terra nostra fructum salutis. Neque enim aut inchoare bonum, donec a misericordia praeveniamur; aut agere bonum, donec adjuvemur a gratia; aut consummari in bono possumus, donec gloria repleamur. Verum in his tribuper nos cogitationes pacis, et ne petentibus quidem, imo et impetentibus, non invocantibus, sed provocantibus; non interpellantibus, sed etiam repellentibus, spirbonum, spiritum vitae, adoptionis spiritum largiatur. Quid illi animae dulce sapiat, cui misericordia tanta non sapit? Merito proinde benedictio dulcedinis no
Abbreviated transcription (Latin):
Ds licet imꝰ sit. iunumsit. tam̃ ñ sui uan¬
tate s animi nr̃imutatione gustantib nob̾ diu̾so
uidet᷑ hr̃e sapores. Sapit enim tim̃ti iusticiã ⁊ po¬
hoc qͦd gustare: qr utrumq fit una ⁊ simpliciᷤ¬
sima m̃te. Itaq semel locutꝰ est ds: ꝙ unum ge¬
nuit ubum. Cet̾m nos ꝑunum ũbum. duohec
audiuimꝰ siue sapimꝰ: qr potestas di est. ⁊ tͥd̾m.
sapit nec amorẽ. Discat qͣntum uult: egosa¬
pientem ũ dixim. dum nec timebit nec dilig̃
dm̃n. Qmͦ enĩ dix̾im ĩ sapientia consũmatum:
quem uideo nec initiatum: Nam initium
uendicat spes. Cui gͦ nec iusticiã sapit deus ꝑ
in corde suo. ñ ẽ ds̃. Dm̃ enim ñ putat: quem
nec iustum nec pium reputat.

Expanded text:
 licet unus sit, et unum sit, tamen non sui vatate, sed animi nostri mutatione, gustantibus nobis diversos videtur habere sapores. Sapit enim timenti, justitiam et pohoc, quod gustare; quia utrumque fit una et simplicissima mente. Itaque semel locutus est Deus, quia unum genuit Verbum. Caeterum nos per unum Verbum duo haec audimus sive sapimus, quia potestas Dei est, et sapit, nec amorem. Discat quantum vult; ego sapientem non dixerim, dum nec timebit, nec diliget Deum. Quomodo enim dixerimus in sapientia consummatum, quem video nec initiatum? Nam initium dia sibi vindicat spes. Cui ergo nec justitiam sapit Deus per in corde suo: Non est Deus. Deum enim non putat, quem nec justum, nec pium reputat.
Abbreviated transcription (Latin):
anatum cor meũ ds .p.c.m. Uia regia fũs.
nec ad dert̾am declinat nec ad sinistram.
Porroinuenire ẽ hoĩem semel qͥdem paratum:
ñ qͥdem scdo. Si dix̾it ei ds eice ancillam ⁊ filũ
eiꝰ. dico aut̃ oꝑacarnis ñ cunct̾at᷑. Si dixerit.
immola mͥfiliũ tuum quẽ diligis ysaac. hoc
plane iam patient audire ñ pot᷑ ut fraternȩ
atur studii detͥm̃ta. Qͥħ ni abiciat facile ses
At u̾sp̃ali iocunditate eq̃nimit fraudari qͣn
aut obedientia cog̃. aut fr̃nȩ caritatis ratio
postulat᷑ hoc plane magnum ⁊ deo gͣcumd
ferre ẽ holocaustum. Mem̃to tam̃ ñ ysaac il
hoc sacͥficio. s arietem contumatiȩ iugulas.¬

Expanded text:
aratum cor meum . Via regia, fratres, nec ad dexteram declinat, nec ad sinistram. Porro invenire est hominem semel quidem paratum, non quidem secundo. Si dixerit ei Deus, Ejice ancillam et filium ejus , dico autem opera carnis, non cunctatur. Si dixerit, Immola mihi filium tuum quem diligis Isaac , hoc plane jam patienter audire non potest, ut fraternae re videatur studii detrimenta. Quidni abjiciat facile servAt vero spirituali jucunditate aequanimiter fraudari, quando aut obedientia cogit, aut fraternae charitatis ratio postulat, hoc plane magnum, et Deo gratum offerre est holocaustum. Memento tamen, non Isaac in hoc sacrificio, sed arietem contumaciae jugula
Abbreviated transcription (Latin):
naturalis: unitas carnalis: unitas uirtualis: uni¬
palis. Unitas nat᷑ał ẽ int̾ corpus ⁊ aĩam: unitas
carnał int̾ uirum ⁊ mulierẽ. De qͣ dictum est.
Crunt duo ĩ earne una. Unitas uirtualis est.q̃
hominem sͥipsi comungit: ut ñ ꝑdiu̾sa effluat.
s cũ ꝓpħa unam petat a dño. Unitas moralis ẽ.
q̃nos comungit ꝓrimo: uñ psalmista. Qͥ habr¬

Expanded text:
nipalis. Unitas carnalis est inter corpus et animam. Unitas carnalis inter virum et mulierem, de qua dictum est: Erunt duo in carne una . Unitas virtualis est, quae hominem sibi ipsi conjungit, ut non per diversa effluat, sed cum Propheta, unam petat a Domino . Unitas moralis est quae nos conjungit proximo. Unde Psalmista: Qui habi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͣm io. St q̃dam bona ⁊ iocunda: st̃ q̃dam
da sunt continentia. patientia. disciplina. Io¬
cunda ⁊ ñbona: uoluptas. curiositas. uanitas.
Nec bona nec iocda:. inuidia.tͥsticia. accidia.
Bona ⁊ ioc̾da. honestas. caritas. puritas. Ad hoc
bonum ⁊ ioc̾dum obtinendum: necessaria ẽ
unitas uirtualis.⁊ unitas morał. Primam dis¬
turbant pusillanimitas ⁊ leuitas: ꝓusillani¬
mitas fac̃ ꝓpositum relinq̃re. leuitas mutare
Altam obstinatio. suspicio. ⁊ sumulatio dis¬
turbant. Obstinatio ñ recipit ꝓrimum:
suspicio ñ ẽdit ꝓximo: simulatio ñ se iungit
ꝓximo.Spes et̾noꝵ expellit pusillanimitatẽ:
humił obedientia leuitatem. Obstinatio hu

Expanded text:
m. Sunt quaedam bona, et jucunda; sunt quaedam da sunt continentia, patientia, disciplina. Jucunda et non bona, voluptas, curiositas, et vanitas. Nec bona nec jucunda, invidia, tristitia, acedia. Bona et jucunda, honestas, charitas et puritas. Ad hoc bonum et jucundum obtinendum necessaria est unitas virtualis, et unitas moralis. Primam disturbant pusillanimitas et levitas. Pusillanimitas facit propositum relinquere, levitas mutare. Alteram obstinatio, suspicio et simulatio disturbant. Obstinatio non recipit proximum, suspicio non credit proximo, simulatio non se jungit proximo. Spes aeternorum expellit pusillanimitatem, humilis obedientia levitatem. Obstinatio hu
Abbreviated transcription (Latin):
intellect᷑. potat aq̃ sapientiȩ salutaris. Est enĩ
intellectꝰ rerum sp̃alium &e inuisibilium. uerꝰ
anime panis & confirmans cor nr̃m & ad om̃e
oyꝰ bonum roborans inomni exercitatione spi¬
ritali. Carnalis autem hõ qͥ ñ ꝑcipit ea quȩ st̃
sp̃s di. s stulticia illiuident᷑: gemat ⁊ lugeat di¬

Expanded text:
intellectus, et potat aqua sapientiae salutaris. Est enim intellectus, et potat aqua sapientiae salutaris. Est enim intellectus rerum spiritualium et invisibilium, verus animae panis, confirmans cor nostrum, et ad omne opus bonum roborans in omni exercitatione spirituali. Carnalis autem homo, qui non percipit ea quae sunt spiritus Dei, sed stultitia ei vident
Abbreviated transcription (Latin):
serpenti ñ defuit. qͥcallidior des cͥbit᷑ cęt̾is an¬
mantib. spietatem malignꝰ non habuit. qui
uidet᷑. mulierem non cont̾stando. s timorem
dñi dereliquit. uoci illiꝰ obediens qͣm diuinȩ.
Utinam mag̃ timor dñi p̃tialuisset in eo. sic̃ de
xp̃osignant᷑ legit᷑. quia replerut eum ñ picalls
sp̃s s timoris. In omnib emm & ꝑ omnia pietati
ꝓrimoꝵ dimor dñi p̃ferendꝰ est: ⁊ solꝰ ipse ẽ qui to¬
tum sͥ debeat hominem uendicare. In his gͦ tͥbus.
timore. pietate. scientia. mediator nr̃ reconcilia¬
uit homines deo. Nam inconsilio ⁊ fortitudine
de manu adũsarii lib̃auit. Consilio siquidem
pͥstino iure pͥuauit hostem: data potestate. ut
manꝰ iniceret innocenti. forditudine pre¬
ualuit ne uiolent̾ posset retinere redemptos:
dum uictor rediit ab inferis. ⁊ uita omnium
cumeo surrexit. Grinde cibat nos pane uite ⁊

Expanded text:
serpenti non defuit, qui callidior describitur caeteris anserpenti non defuit, qui callidior describitur caeteris animantibus; sed pietatem malignus non habuit, qui videtur, mulierem non contristando; sed timorem Domini dereliquit, voci illius magis obediens, quam divinae. Utinam magis timor Domini praevaluisset in eo! sicut de Christo signanter legitur: Quia replevit eum, non pietatis spiritus, sed timoris . In omnibus enim et per omnia pietati proximorum timor Domini praeferendus est, et solus ipse est qui totum sibi hominem debeat vindicare. In his igitur tribus, timore, pietate et scientia, mediator noster reconciliavit homines Deo; nam in consilio, et fortitudine de manu adversarii liberavit. Consilio siquidem pristino jure privavit hostem, data potestate, ut manus injiceret innocenti: fortitudine praevaluit, ne violenter posset retinere redemptos, dum victor ab inferis rediit, et vita omnium cum eo surrexit. 4. Exinde cibat nos pane vitae et
Abbreviated transcription (Latin):
ineffabili sacram̃to. sic & inips arecone iliatiõe
consiliousꝰ altissimo. mediam ñ deseruit ȩqͥta¬
tem. utͥsq tͥbuens qͦdoportebat: honorem deo.
homini miserationẽ. ħ enim optima int̾ offen¬
sum dñm ⁊ reum seruum forma cõpositionis:
ut nec honorandi dñi zeloseruus oppͥmatur
aust̾iore sententia: nec rursum dum huic ĩmo¬
deratius condescendit᷑. ille debito fraudet᷑ ho
sp̃s defuit. qͦ patͥ semꝑ reuerentiam ex hib̃et. sẽꝑ
tis qͦ miscdit̾ compateret᷑ hominib. Unde ⁊ necis¬
sarium habuit sp̃m qͦ scientiȩ: ꝑ quem timoris
parit̾ ⁊ pietatis distributio fieret in confusa. l
nota qͦd inpͥmo illo parentum nr̃oꝵ peccato.
tres qͥdem auet̾ores extiterint: s manifeste deti¬
erint tͥa tͥb. Dico enim euam diabolum ⁊ adã
Non habuit euia scientiam: que ut ait apłs se¬
duct̾a est inp̃uaricationem. Uerum hȩc qͥdem

Expanded text:
ineffabili sacramento; sic et in ipsa reconciliatione, ineffabili sacramento; sic et in ipsa reconciliatione, consilio usus altissimo, mediam non deseruit aequitatem, utrique tribuens quod oportebat, honorem Deo, homini miserationem. Haec enim optima inter offensum Dominum et reum servum forma compositionis, ut nec honorandi Domini zelo servus opprimatur austeriori sententia; nec rursum, dum huic immoderatius condescenditur, ille debito fraudetur hospiritus defuit, quo Patri semper reverentiam exhiberet, semper tis, quo misericorditer compateretur hominibus. Unde et necessarium habuit spiritum quoque scientiae, per quem timoris pariter et pietatis distributio fieret inconfusa. Et nota quod in primo illo parentum nostrorum peccato 978 tres quidem auctores exstiterunt; sed manifeste defuerunt tria tribus. Dico enim Evam, diabolum et Adam. Non habuit Eva scientiam, quae, ut ait Apostolus, seducta est in praevaricationem . Verum haec quidem
Abbreviated transcription (Latin):
s tuna eadq scib̾a. S qͥs cognouit sensum dñi:
aut qͥs consiliariꝰ eiꝰ fuit: Aitissimum ẽ mistium
nec uos oporget temere suꝑ huiꝰcemͦ p̃cipitare
sententiam. Uidet᷑ tamen nec patͥs nec sp̃s in¬
carnationem in pluralitate filiors effugisse cõ¬
fusionem: dum aliꝰ dei aliꝰ hominis filiꝰ diccret᷑
Uidet᷑ ⁊ id maxime congruũ. ut is syecialit̾ filiꝰ
fieret qͥ filiꝰ erat: ne qͥd ẽẽt ambiguitatis in noĩe.
Deniq ipsa ẽ uͥginis nr̃e głasingłaris.⁊ excellẽs
p̃rogatiua mariȩ qͦd filium unum eundemq
eum deo pat̾ meruit hab̾e communem. Quã
sane ꝑisse constat: si ñ filiꝰ incarnaret᷑. S nec no¬
bissimilis aliadari posset occasiosꝑandȩ here.¬
ditatis. factꝰ siqͥdem pͥmogenit᷑ in multis fr̃ib qͥ
uingenitꝰ erat: asscicet eossine dubioin hȩredita¬
tem. qͦs uocauit in adoptionem. Si enim fr̃s &e
in ꝑsona una ddi hominisq sub̃am copulauit

Expanded text:
ia. Sed quis cognovit sensum Domini? aut quis consiliarius ejus fuit? Altissimum est mysterium, nec nos oportet temere super hujuscemodi praecipitare sententiam. Videtur tamen nec Patris, nec Spriritus incarnationem in pluritate filiorum effugisse confusionem, dum alius Dei, alius filius hominis diceretur. Videtur et illud congruum, ut his specialiter filius fieret, qui fDenique ipsa est Virginis nostrae gloria singularis et excellens praerogativa Mariae, quod filium unum eumdemque cum Deo Patre meruit habere communem, quam sane periisse constat, si non filius incarnaretur. Sed nec nobis alia dari posset occasio similis speditatis. Factus siquidem primogenitus in multis fratribus, qui unigenitus erat, adscisset eos sine dubio in haereditatem, quos vocarit in adoptionem. Si enim fratres,in persona una Dei hominisque substantiam copulavit
Abbreviated transcription (Latin):
placet. cum nos uident occulte orantes aut ru¬
minandes psalmum aliquem:aut tale aliquid
facientes. Sic seminate & uos: sic fruetificate Rõi.
Seminate & uos. qr tam multi ante uos semi¬
nauerunt: fruet̾ificate quia uob semmauert.
Ogenꝰ adam. qmͣmulti seminauerunt in te. &
quam p̃ciosum semen.Iuam male ꝑibis.⁊ qm
merito:. si ꝑierit in te tantum semensimul ⁊ se¬
minantium labor. Cui ꝑditioni tradiłis ab agͥ¬
cola. siin te ꝑierunt hec imiuers a Semina¬
uit in t̾ra nr̃a tota tͥnitas. seminauerunt angłi
parit̾ ⁊ apłi. seminauerunt & mr̃es &e confesso

Expanded text:
placet, cum vos vident occulte orantes, aut ruminantes psalmum aliquem, aut tale aliquid facientes. Sic seminate et vos, sic fructificate, charissimi. Seminate et vos, quia tam multi ante vos seminaverunt; fructificate, quia vobis seminaverunt. O genus Adam, quam multi seminaverunt in te, et quam pretiosum semen! quam male peribis, et quam merito, si perierit in te tantum semen, simul et seminantium labor! Cui perditioni traderis ab agricola, si in te perierint haec universa? Seminavit in terra nostra tota Trinitas, seminaverunt angeli pariter et apostoli, seminaverunt martyres, et confesso
Abbreviated transcription (Latin):
atur qͥs: utiq qͥ nicħ debeat morti. Neq enim
decinere pot̾it mors innoxium: s forabit᷑ ut
mediꝰ. soluet̾q chaos magnum qͦd int̾ mortẽ uitã¬
q firmatum ẽ. Nimirum caritas fortis ut mors.
immo ⁊ fortior morte: si fortis illiꝰ intrau̾it atͥum
alligabit eum.⁊ diripiet utiq uasa eiꝰ. s ce ipso tͥn¬
situ suo ponet ꝓfundum maris uiam. ut transeãt
libati. Bonꝰ uisꝰ est sermorutpote fidelis ⁊ dignꝰ
omni acceptione. S uͥ ille podit innocens inue
s ex b̃nplacitosuo: Circuit u̾itas orbemtre: ce
nemo mundꝰ a sorde. nec infans cuiꝰ est uniꝰ diei

Expanded text:
atur quis, utique qui nihil debeat morti. Neque enim atur quis, utique qui nihil debeat morti. Neque enim detinere poterit mors innoxium, sed forabitur, medius, solveturque chaos magnum, quod inter mortem vitamque firmatum est. Nimirum charitas fortis ut mors, imo et fortior morte, si fortis illius intraverit atrium, alligabit eum, et diripiet utique vasa ejus, sed et ipso transitu suo ponet profundum maris viam, ut transeant liberati. 13. Bonus visus est sermo, utpote fidelis, et omni acceptiosed ex beneplacito suo? Circuit Veritas orbem terrae; et nemo mundus a sorde, nec infans, cujus est unius diei
Abbreviated transcription (Latin):
tris. ne sermo uiuus ⁊ efficax qualibet occasiõe
euacuaret᷑: parcite q̃so ait pax parcite uerbis
huiꝰmꝰs: ñ nostalis alt̾catio decet: uirtutum est
inhonesta contentio. Porro iudex mnelinans se:
digito scͥbebat in t̾ra. Erant autemuba scͥpture.
que pax ipsa legit in aurib omnium: ea siqͥdẽ
ꝓpiꝰ assidebat. Hec dic̃ ꝑii siadam ñ moriat᷑. ⁊ ħ¬
dicit. ꝑii nͥ miscđiam consequat᷑. fiãt mors bona.
& ht̃ utraq qͦd petit. Obstupuere om̃s in uerbo
sapĩe.⁊ forma compositionis parit̾ atq iudicii.
Siquidem manifestum frut. nullam eis queri¬
monie occasionem relinqͥ: siquidem fieriposset
lissima ⁊ amarissima: mors t̾ribilis ce ipsohor¬
renda auditu: bonafieri quanam potit ratione:
At ille. Mors inquit peccõꝵ pessima. s p̃ciosa
rit ianua uite. portagłe: Freciosa inquiunt. S
qm̃fiet istud: fieri ait potest. sier caritate mori¬

Expanded text:
tris, ne sermo vivus et efficax qualibet occasione tris, ne sermo vivus et efficax qualibet occasione evacuaretur: Parcite, quaeso, ait Pax, parcite verbis hujusmodi. Non nos talis altercatio decet: virtutum est inhonesta contentio. 12. Porro Judex inclinans se, digito scribebat in terra. Erant autem verba Scripturae, quae Pax ipsa legit in auribus omnium ea siquidem propius assidebat: Haec dicit, Perii, si Adam non moriatur; isi misericordiam consequatur. Fiat mors bona, et habet utraque quod petit. Obstupuere omnes in verbo sapientiae et forma compositionis pariter atque judicii: siquidem manifestum fuit nullam eis querimoniae occasionem relinqui; siquidem fieri possetlissima, et amarissima est, mors terribilis, et ipso horrenda auditu. Bona fieri quanam ratione poterit? At ille: Mors, inquit, peccatorum pessima, sed pretiosa rit janua vitae, porta gloriae? Pretiosa, inquiunt. Sed quomodo fiet istud? Fieri, ait, potest, si ex charitate mori
Abbreviated transcription (Latin):
es dñe: totꝰ moriat᷑ adam necesse ẽ cumoniib
qͥ i eo erant. qua die uetitum pomum inpa¬
ricatione gustauit. Ut qͥd gͦ ait miscdia utis
me genuisti pat̾ citꝰ ꝑituram: Seit enĩutdd̃¬
batinr. Qͥs enim nesciat qͦd si p̃dict̾am sͥ p̾ciarica
mittendas: qm̃ filio inquit datum ẽ omne iu¬
quid p̃uaricatori poti qm sorori iudicat ẽẽ par¬
cendum : At tu inquit miscdia neutͥ parcis: s
tanta indignatione seuis in p̃uaricatorem. ut
inuoluas parit & sororem. Qͥ dinale merui:
Siqͥd habes adũsumme: dicitomͥ. Sin aut̃ qͥd
me ꝑsequeris: Grandis controũsia fr̃s: ⁊ intͥca¬
tanimium disceptatio. Qͥs non illic diceret bo¬
num nob̃erat. sinatꝰ non fuisset homo iste: Bic
erat dilect̾issimi. omninosic erat: ñuidebat᷑ qͦmͦ
simul possent erga hominem miscdia ⁊ uieritaᷤᷤ
conseruari. Cumq adiceret u̾itas in ipsum qͦ
uendum omninone fieret irritum ũbum pa¬

Expanded text:
es, Domine. Totus moriatur Adam necesse est cum omnibus es, Domine. Totus moriatur Adam necesse est cum omnibus qui in eo erant, qua die vetitum pomum in praevaricatione gustavit. Utquid ergo, ait Misericordia, utquid me genuisti pater citius perituram? Scit enibatur: Quis enim nesciat quod si praedictam sibi praevaricatmittendas; quoniam Filio, inquit, datum est omne juquid praevaricatori potius quam sorori judicat esse parcendum? At tu, inquit Misericordia, neutri parcis, sed tanta indignatione saevis in praevaricatorem, ut involvas pariter et sororem. Quid mali merui? Si quid habes adversum me, dicito mihi: sin autem, quid me persequeris? Grandis controversia, fratres, et intricata nimium disceptatio. Quis non illic diceret: Bonum nobis erat si natus non fuisset homo iste? Sic erat, dilectissimi, omnino sic erat: non videbatur quomodo simul possent erga hominem Misericordia et Veritas conservari. Cumque adjiceret Veritas in ipsum quoque vendum omnino ne fieret irritum verbum Pa
Abbreviated transcription (Latin):
Debitor sum ⁊ sororib ur̃is. quas accinct̾as ui¬
Uocent᷑. ueniant:⁊ suꝑ hoc ũbo parit̾ conferam
festinant gͦ legati cȩlestes. ⁊ ut uide miseriã ho¬
rent aut rogarent que ad pacemst̾ qͣm angeli
pacis: Sane ex delibatione cõmuni ascendit ue¬
ritas ad constitutam diem. s ascendit usq ad
nubes: necdum plane lucida. s sub obscura ⁊ ob¬
nubilata adhuc ⁊elo indignationis: fact̾umꝙ
t.uiͦ. ad n. Mediꝰ autem pat̾ luminum residebat.
Qͥs putas illi colloquio meruit int̾esse:⁊ indi¬
cabit nob̃: Q̾s audiunt .⁊ enarrabit: forte in¬
enarrabilia sunt: tñ licet hominiloqͥ. St̃ima
tam̃ controu̾sie toti. hȩc fuisse uidet᷑. Ege
miseratione c̾atura rationał ait mis edia: qͣm
misera fact̾a est ⁊ mis erabilis ualde. Uenit tũs
miserendi eiꝰ: quia iam p̃tiit tp̃s. Econt᷑ uitass
portet inquit impleri sermonem quem lociti

Expanded text:
Debitor sum et sororibus vestris, quas accinctas viDebitor sum et sororibus vestris, quas accinctas vieniant, et super hoc verbo pariter conferamus. Festinant ergo legati coelestes, et ut viderunt miseriam horent aut rogarent quae ad pacem sunt, quam angeli pacis? Sane ex deliberatione communi ascendit veritas ad constitutam diem, sed ascendit usque ad nubes: necdum plane lucida, sed subobscura et obnubilata adhuc zelo indignationis. Factumque ubes . Medius autem Pater luminum residebat, ebatur. Quis putas illi colloquio meruit interesse, et indicabit nobis? quis audivit, et enarrabit? Forte inenarrabilia sunt, et non licet homini loqui. Summa tamen controversiae totius haec fuisse videtur. Eget miseratione creaturaa facta est, et miserabilis valde. Venit tempus miserendi ejus, quia jam praeteriit tempus. Econtra Veritas: Oportet, inquit, impleri sermonem quem locutus
Abbreviated transcription (Latin):
bant. pax ⁊ miscdia zeli huiꝰ exꝑtes. iudicabant
mag̃ ẽẽ parcendum.Sunt enim collactanee he
due sibrquemadmodum & pͥores. Unde ⁊ factũ
est ut ꝑscuerantib illis in ultione. ⁊ p̃uaricatorẽ
hinc inde cedentib. ⁊ p̃sentes molestias futi cu¬
mulantib cõminatione supplicii: ille secedent
incorpatͥs. redeuintes ad dñm qͥdedit illas. Solꝰ
si quidem ipse cogitabat cogitationes pacis: cum
afflict̾ionis plena omnia uident᷑. Siquidem ñ
cessabat pax. non ei miscdia dabat silentium:
s pio qͦdam susurrio pat̾na pulsantes uiscera lo¬
quebant᷑. Nunquidin et̾num ꝓiciet d̃s: aut ñ a.¬
simulare pat̾ miserationum. ut intim satisface¬
ret ⁊eloiusticie ⁊ uitatis: ñ tam̃ infructuos a fu¬
it supplicantiũ importunitas: s exaudita est
in tempore oportimo. forte enmint̃pellantibꝰ
tale dicat᷑ dedisse responsum. Usq qͦ p̃ces ur̃e:

Expanded text:
bant: pax et misericordia zeli hujus expertes judicabant bant: pax et misericordia zeli hujus expertes judicabant magis esse parcendum. Sunt etenim collactaneae hae duae sibi, quemadmodum et priores. Unde et factum est ut perseverantibus illis in ultione, et praevaricatorem hinc inde caedentibus, et praesentes 975 molestias futuri cumulantibus comminatione supplicii, illae secederent in cor Patris, redeuntes ad Dominum qui illas dedit. Solus siquidem ipse cogitabat cogitationes pacis, cum afflictionis plena omnia viderentur. Siquidem non cessabat pax, non ei misericordia dabat silentium, sed pio quodam susurrio paterna pulsantes viscera loquebantur: Nunquid in aeternum projiciet Deus? aut non asimulare Pater miserationum, ut interim satisfaceret zelo justitiae et veritatis; non tamen infructuosa fuit supplicantium importunitas, sed exaudita est in tempore opportuno. 10. Forte enim interpellantibus tale dicatur dedisse responsum: Usquequo preces vestrae?
Abbreviated transcription (Latin):
centiam ocłoꝵ ⁊ suꝑbiamuite. His abstracta
illecta: miscdiamomnem crudelis mat̾ abiec̃.
Sic ⁊ adam qͥ mulieri malȩ misertꝰ est ut cũ ea
mo quidem male detorquens qͦd audierat. mor¬
te morieris.⁊ dicens. ne forte moriam: demum
serpenti cdens penitꝰ ab neganti.⁊ dicentinequa-¬
quam moriemini. Priuat᷑ est ⁊ adam ueritate.
buerit me coram hominib .e.⁊e.e. Pacem qͦ¬
ꝓtinꝰ amisert̃: ꝙ ñ est paximpiis dic̃ dñs. Nne
enim contrariam legem inuenerant inm̃bris
suis: qͦs de nouopudere ceꝑat nuditatis: Timui
inquit eo qͥd nudꝰ eẽm. Non sic miser non sic
pauloante timebas: ñ querebas folia. licet cor¬
pore nudus sicut & modo. Ex hoc sane
ut ꝓpħe ipsiꝰ parabolam ꝓsequam᷑. qui sibi ob¬
uiasse eas ⁊ reconciliatas in oscło memorauit:
quedam grauis int̾ uirtutes uidet̾ orta con¬
tentio. diqͥdem ueritas ⁊ iusticia miserum afflige¬

Expanded text:
centiam oculorum, et superbiam vitae. His abstracta et centiam oculorum, et superbiam vitae. His abstracta et illecta misericordiam omnem crudelis mater abjecit. Sic et Adam, qui mulieri male misertus est ut cum ea mo quidem male detorquens quod audierat, Morte morieris ; et dicens, Ne forte moriamur: demum serpenti credens, penitus abneganti et dicenti, Nequaquam moriemini. Privatus est et Adam veritate, buerit me coram hominibus, erubescam tinus amiserunt, quia non est pax impiis, dicit Dominus . Nonne enim contrariam legem invenerant in membris suis, quos de novo pudere coeperat nuditatis? Timui ego, inquit, eo quod nudus essem . Non sic miser, non sic paulo ante timebas: non quaerebas folia, licet corpore nudus, sicut et modo. 9. Ex hoc sane ut Prophetae ipsius parabolam prosequamur, qui sibi obviasse eas, et reconciliatas in osculo memoravit gravis quaedam inter virtutes videtur orta contentio. Siquidem veritas et justitia miserum afflige
Abbreviated transcription (Latin):
sipientib similata. S qr spoliatum uirtutib
iiii. hominem diximͦ: quonãmͦ singłis sit spo¬
liatus. congruum ẽ ut dicamꝰ. ꝑdidit hõ iusti¬
ciamcum eua serpentis. adam mulieris uoci
obediuit poti quam diuinȩ. Erat tam̃ residuũ
aliquod quod app̃hendere possent. idq dñs suo
illoscrutinio innuebat. s abiecert̾ etiam illud
conuersi inu̾ba malicie. ad excus andas ex. ĩp.¬
tentiam daminare pecem̃. ꝑdidit ⁊ miscd̾iam ẽ
sic exarsit eua ĩ concupiscentia sua. ut nec sibi
nec uironec filiis parcet nascit̾is. simul om̃s t̾ri¬
bili maledicto ⁊ necessitati mortis adie ens: adã
ꝙͦ indignationi diuine mulierem ꝓ qͣ peccauie¬
rat obiecit. quasi pꝰ tͥgum eiꝰ uolens declinare sa¬
gittam. U idit enimmulier lignum qͦdẽẽt
sese futuros. fumcłs tͥplex difficile rumyit̃̾: cu¬
riositatis. uoluptatis ⁊ uanitatis. Hec sola mũ¬
dus habet: concupiscentiã carnis. concuyis¬

Expanded text:
sipientibus similata. 8. Sed quia spoliatum virtutibus sipientibus similata. 8. Sed quia spoliatum virtutibus quatuor hominem diximus, quonam modo singulis sit spoliatus, congruum est ut dicamus. Perdidit homo justitiam, cum Eva serpentis, Adam mulieris voci obedivit potius quam divinae. Erat tamen residuum aliquid, quod apprehendere possent, idque Dominus suo illo scrutinio innuebat; sed abjecerunt etiam illud, conversi in verba malitiae, ad excusandas excustentiam damnare peccatum. Perdidit et misericordiam, cum sic exarsit Eva in concupiscentia sua, ut nec sibi, nec vito, nec filiis parceret nascituris, simul omnes terribili maledicto et necessitati mortis addicens. Adam quoque indignationi divinae mulierem, pro qua peccaverat, objecit, quasi post tergum ejus volens declinare sagittam. Vidit enim mulier lignum quod essese futuros. Funiculus triplex difficile rumpitur, curiositatis, voluptatis, et vanitatis. Haec sola mundus habet, concupiscentiam carnis, concupis
Abbreviated transcription (Latin):
dum se ẽẽ conquerit᷑: Nec uͦ pot̾at reuestiri.
uł ablata sibi reciꝑe uestimenta: nͥ sua xp̃s a¬
mitteret.Siẽ enim uiuificari in anima nisi int̾¬
ueniente corporalimorte xͥ. non potuit: ita nec
reuestiri sine eiꝰ despoliatione. Qł uide si non ꝓ¬
pt̾ has.iiii. partes uestim̃ti qͦd amis erat primꝰ
& uetꝰ homo: in totidem qͦq diuis a sunt. scdi ⁊
noui hominis uestim̃ta. Anforte queris et
tunicam inconsutilem que ñ diuidit᷑. s sorte
ꝓuenit: Ego diuinam arbitͦr ẽẽ imaginem:q̃
nimirum ñ assuta s insita. atq ipsi impressa
nat᷑e. diuidi scindiq non potest. Ad imaginẽ
nempe & similitudinem di factꝰ est homo. in
imagine arbitͥi libtatem.uirtutes habens in
similitudine. E similitudo qͥdem ꝑiit: uer̃¬
tamen in imagine ꝑt̾nsit homo. Imagosiqͥs¬
in gehenna ipsauripotit non exuriardere s ñ
cauerit anima mutat᷑ miserabilit̾. iumentis in¬

Expanded text:
dum se esse conqueritur? Nec vero poterat revestiri, dum se esse conqueritur? Nec vero poterat revestiri, vel ablata sibi recipere vestimenta, nisi Christus amitteret sua. Sicut enim vivificari in anima nisi interveniente corporali morte Christi non potuit, ita nec revestiri sine ejus despoliatione. Et vide, si non propter has quatuor partes vestimenti, quod amiserat primus et vetus homo, in totidem quoque divisa sunt secundi et novi hominis vestimenta. An forte quaeris et tunicam inconsutilem, quae non dividitur, sed sorte provenit? Ego divinam arbitror esse imaginem, quae nimirum non assuta, sed insita atque ipsi impressa naturae, dividi scindique non potest. Ad imaginem nempe et similitudinem Dei factus est homo, in imagine arbitrii libertatem, virtutes habens in similitudine. Et similitudo quidem periit, verumtamen in imagine pertransit homo. Imago siquiin gehenna ipsa uri poterit, non exuri; ardere, sed non caverit anima, mutatur miserabiliter, jumentis in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ rationabili creat᷑e: ut ñ sic̃ iumentum aliquod
custodiret᷑. s tanquam paruulꝰ educaret᷑. Cui
sane magistio nemo potat aptior inueniri qm
ueritas ipsa: quȩ eum in agnitionem summe
tanquam scientibonum ⁊ minime facienti:
iusticiam qͦ qua regeret᷑ accepit. Adhuc autem
⁊ pacem qua foueret᷑ ⁊ delectaret᷑. addidit manꝰ
benignissima c̾atoris. Pacem utiq duplicem. ut
nec intꝰ pugne. nec foris timores .i. nec caro con¬
cupis ceret adũsꝰ sp̃m. nec eẽt ei creatura ulla for¬
midini. Nam ⁊ bestus omnib lib̾e imposuit
nomina:⁊ serpens ipse quod uiolentia non p̃¬
sumpsit. fraude magis eum aggressꝰ est. Qͥd
bat ueritas:. regebat iusticia. pax fouebat: S
heu homoiste ad multam ꝑniciem.⁊ insipienti¬
am sibi descendit de irłm in iericho.Siqͥdem
incidit in latrones:a qͥb & ante omnia legit᷑
despoliatꝰ. Anñ despoliatꝰ. qui dñoueniente nu¬

Expanded text:
et rationabili creaturae, ut non sicut jumentum aliquod et rationabili creaturae, ut non sicut jumentum aliquod custodiretur, sed tanquam parvulus educaretur. Cui sane magisterio nemo poterat aptior inveniri, quam veritas ipsa, quae eum in agnitionem summae tanquam scienti bonum, et minime facienti, justitiam quoque, qua regeretur, accepit. Adhuc autem et pacem, qua foveretur et delectaretur, addidit manus benignissima Creatoris: pacem utique duplicem, ut nec intus pugnae, nec foris timores, id est nec caro concupisceret adversus spiritum, nec esset ei creatura ulla formidini. Nam et bestiis omnibus libere imposuit nomina, et serpens ipse, quod violentia non praesumpsit, fraude magis eum aggressus est. Quid bat veritas, regebat justitia, pax fovebat? 7. Sed heu! homo iste, ad multam perniciem et insipientiam sibi, descendit de Jerusalem in Jericho: siquidem incidit in latrones, a quibus et ante omnia legitur despoliatus . Annon despoliatus, qui Domino veniente nu
Abbreviated transcription (Latin):
disde eo p̃dictum fuerat in ꝓpħis q̃d in t̾ris ui¬
dendus foret. ⁊ int̾ homines conu̾saturꝰ qͦnãmͦ
id factum sit. ⁊ impletis quȩ de eoꝑos omnium
ꝓpharum dicta fuerant. habitaũit gła in t̾ra
nr̃a. psalmi staindicat in his ũbis. Ac simanife¬
lectus mistio. ⁊ ipsi qͦ intellect̾m u̾ba deessent.
Dico tam̃ utcunq modicum id quodsentio si for¬
e uł occasionem dedisse uidear sapienti. Uidere
hominem pͥmum ab ipsosuȩ creationis exordio:
iuit ꝓpħa meminit uestim̃tosalutis indutum.
Est eniminhis .iiii. salutis integritas nec sine his
omnib potest constare salus. p̃sertim cum nec
possinit eẽ uirtutes. si ab iniicem separent᷑. Acce¬
perat gͥ homo miscdiam custodem scilicet atq
pedissequamꝰ: ut ipsa p̃ueniret ipsa & seq̃retur
eum. ipsa qͦ ꝓtigeret ⁊ conseruaret uͥq Uides qͣ¬
lemnutricium contulit paruulo suo ds: qualem
dedit pedissequam homini recens orto: S erat
illi necessariꝰ etiam eruditor. tanquam ingenuȩ

Expanded text:
dictum fuerat in prophetis , quod in terris videndus esset, et inter homines conversaturus; quonam modo id factum sit, et impletis quae de eo per os omnium prophetarum praedicta fuerant, habitaverit gloria in terra nostra, Psalmista indicat his verbis, ac si manifelectus mysterio, et ipsi quoque intellectui verba deessent. Dico tamen utcunque modicum id quod sentio, si forte vel occasionem dedisse videar sapienti. Videre primum hominem ab ipso suae creationis exordio, et, ut propheta meminit, vestimento salutis indutum . Est enim in his quatuor salutis integritas, nec sine his omnibus potest constare salus; praesertim cum nec possent esse virtutes, si ab invicem separentur. Acceperat ergo homo misericordiam, custodem scilicet atque pedisequam, ut ipsa praeveniret, ipsa et sequeretur eum, ipsa quoque protegeret et conservaret ubique. Vides qualem nutritium contulit parvulo suo Deus, qualem dedit pedisequam homini recens orto. Sed erat illi necessarius etiam eruditor, tanquam ingenuae