comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedit: Difficile gͥ. immo impossibile tͥ ẽ. uł inicia eius
degustare: si fontẽ de qͦ oriri pot̃ nescieris. fedus ẽ enim
amor. nͦ amicieie noĩc dignus. qͦ turpe aliqͥd exigit᷑ ab ami¬
co. qd̾ necesse ẽ eũ face̾: qui necdũ uiciis aut sopitis aut de¬
p̃ssis. ad quelibet illicita uł illicit᷑. uł impellit̾. Unde illoꝵ
detestanda sententia ẽ qͥ contͣ fidem ⁊ honestatẽ ꝓ amico
estimant faciendũ. Nulla enĩ excu satio peccati ẽ: si amici
causa peccau̾is. Ethoplastꝰ adam salubriꝰ p̃sũptionis arguiss
uxorẽ: quã gerendo ei morẽ. uetitũ usurpasset. Multo & me¬
lius serui regis saul fidem dño seruauer̃t contͣ etꝰ imꝑiũ
manũ sanguinũ subtrahentes: quã doechidumeus. qͥ regie
crudelitatis minist̾. dñi sacdotes sacͥlegis manib uit̃fecit
Ionadab qͦ anncꝰ a mon laudabiliꝰ amici ꝓhibuiss incestũ.

Expanded text:
procedit? Difficile igitur, imo impossibile tibi est, vel initia ejus procedit? Difficile igitur, imo impossibile tibi est, vel initia ejus degustare, si fontem, de quo oriri potest, nescieris. Foedus est enim amor, nec amicitiae nomine dignus, quo turpe aliquid exigitur ab amico; quod necesse est eum facere, qui necdum vitiis aut sopitis aut depressis, ad quaelibet illicita vel illicitur, vel impellitur. Unde illorum detestanda sententia est, qui, contra fidem et honestatem, pro amico aestimant faciendum. Nulla enim excusatio peccati est, si amici causa peccaveris. Protoplastus Adam salubrius praesumptionis arguisset uxorem, quam, gerendo ei morem, vetitum usurpasset . Multo etiam melius servi regis Saul fidem domino servaverunt, contra ejus imperium manum sanguini subtrahentes, quam Doeg Idumaeus, qui regiae crudelitatis minister, Domini sacerdotes sacrilegis manibus interfecit . Jonadab quoque amicus Ammon laudabilius amici prohibuisset incestum,
Abbreviated transcription (Latin):
hoꝵ ẽẽ cedendũ: hac nr̃a collatione satis ꝑsuasũ ẽ. Unde
aliquã certã mͥ in amicicia metã ate opto ꝯstitui: maxime
ut incante fiat uiciosꝰ. GR. haut in grate hãc tuã ꝓ me
accipio sollicitudinẽ: nͥ tñ sitis audiendi p̃pediret: forte iã
ñc tͥ redd̾em talionẽ. S. qͥd potiꝰ adtuas inqͥsitiones respondere
aĩa suã ponat qͥs ꝓ amieis suis. Eece q̾usq tendi debet amor
int̃ amicos: ut scilicet uelint ꝓ inuicẽ mori. Satis ne uob̾
istudꝰ. Gꝵ. Cũ maior ẽẽ ñ possit amicicia: cur ñ satis sit. Gał.
Qd si pessimi quiq uł echnici in consensu facinoꝵ ⁊ fla¬
gitior sic se diligant: ut uelint ꝓinuicẽ mori: fosnad sũ¬
ri p̾: int̾ meliores ꝓfice̾: consũ mari aũ int̃ ꝑfectos.
Quãdiu eñ quẽqͣ ex studio malũ delectat. quandiu ho¬
ritate. temi̾tas mod̾atione. adulatio torreptione: quomͦ
ad amiciciã. uł aspirare cũ fas ẽ. cũ ortꝰ eiꝰ ex uͥtutis opinioni

Expanded text:
credendum, hac nostra collatione satis persuasum est; unde aliquam certam mihi in amicitia metam a te opto constitui, maxime ut incaute fiat vitiosus. GRATIANUS. Haud ingrate hanc tuam pro me accipio sollicitudinem: nisi tamen sitis audiendi praepediret, forte jam nunc tibi redderem talionem. Sed quid potius ad tuas inquisitiones respondere animam suam ponat quis pro amicis suis . Ecce quousque tendi debet amor inter amicos, ut scilicet velint pro invicem mori. Satisne vobis istud? GRATIANUS. Cum major esse non possit amicitia, cur non satis sit? GALTERUS. Quid si pessimi quique vel ethnici, in consensu facinorum et flagitiorum sic se diligant, ut velint pro invicem mori, eosne ad sumri potest, inter meliores proficere, consummari autem inter perfectos. Quandiu enim quemquam ex studio malum delectat, quandritate, temeritas moderatione, adulatio correptione, quomodo ad amicitiam vel aspirare eum fas est, cum ortus ejus ex virtutis opinione
Abbreviated transcription (Latin):
amoris nũquã modꝰ possit seruari legitimꝰ. qͥ ẽ ab ani¬
mo ad animũ. s bonestã eius uenã ex carnis concupis¬
centia fumus qͥdã em̃gens cħ nubilet ⁊ corrũpas. ⁊
neglecto sp̃u ad marnis desideria trahat. Eaꝓpt̃ p̾mor¬
dia amicicie spiritalis. pͥmũ intentionis babeant pu¬
ritatẽ: rationis magisteriũ: tẽꝑantie frenũ: ⁊ sic sua¬
uissimꝰ accedens affectus. ita ꝓfecto sentiet᷑ duleis: ut
eẽ nũꝗͣ desinat ordinatꝰ. Est ⁊ amicieia ꝙͣ. pessimoꝵ si¬
militudo moꝵ concilia  de qͥ dicete suꝑsedeo: cũ nͨ amiti

Expanded text:
amoris nunquam modus possit servari legitimus, qui est ab aniamoris nunquam modus possit servari legitimus, qui est ab animo ad animum; sed honestam ejus venam, ex carnis concupiscentia fumus quidam emergens, obnubilet et corrumpat; et neglecto spiritu, ad carnis desideria trahat. Eapropter primordia amicitiae spiritualis, primum intentionis habeant puritatem, rationis magisterium, temperantiae frenum; et sic suavissimus accedens affectus ita profecto sentietur dulcis, ut esse nunquam desinat ordinatus. Est et amicitia, quam pessimorum similitudo morum conciliat; de qua dicere supersedeo, cum nec amici
Abbreviated transcription (Latin):
nullã amiciciã que bonos dedeceat recipiendã. GꝘ
S nos fortasse in hac discretione quid deceat. uł non
deceat caligamus. A. Geram uob̃ morẽ: & que nob̾
occurrerint fugiende: breuit̃ annotabo. Est amicitiua
puerilis. ꝗͣ uagus ⁊ lasciuiens creat affectꝰ. diuaricais
pedes suos om̃i transeunti: sine ratione si ne pondite
sue m̃sura. sine alicuiꝰ cõmodi uł incõmodi conside¬
ratione. Hec ad tẽpus uehem̃t̃ afficit: stringit. blã¬
dius allicit. S affectus sine ratione motꝰ bestialis
ẽ: ad queq uuicita ꝓnus: immo int̃ licita ⁊ illicita
ducat. & honestas tẽꝑet. ⁊ regnat iusticia. Igit᷑ ħ
amicicia quã diximus puerilẽ eo qd in pueris ma¬
gis regnat affectus. ut infida ⁊ instabilis ⁊ inpu¬
ris mixta semꝑ amorib abhis qͦs spiritalis amici¬
cie dulcedo delectat oĩmodis caueat᷑. quã ñ tam
amiciciã ꝗͣ amicicie dicimus eẽ uenenũ: cũ in ea

Expanded text:
nullam amicitiam quae bonos dedeceat recipiendam. GRATnullam amicitiam quae bonos dedeceat recipiendam. GRATIANUS. Sed nos fortasse in hac discretione quid deceat, vel non deceat, caligamus. AELREDUS. Geram vobis morem, et quae nobis occurrerint fugiendae, breviter adnotabo. Est amicitia puerilis, quam vagus et lasciviens creat affectus, divaricans pedes suos omni transeunti: sine ratione, sine pondere, sine mensura, sine alicujus commodi vel incommodi consideratione. Haec ad tempus vehementer afficit, et stringit, blandius allicit. Sed affectus sine ratione motus bestialis est, ad quaeque illicita pronus, imo inter licita et illicita ducat, et honestas temperet, et regat justitia. Igitur haec amicitia, quam diximus puerilem, eo quod in pueris magis regnet affectus, ut infida, et instabilis, et impuris mista semper amoribus, ab his quos spiritualis amicitiae dulcedo delcetat, omnimodis caveatur; quam non tam amicitiam, quam amicitiae dicimus esse venenum, cum in ea
Abbreviated transcription (Latin):
comitẽ iuaꝵ soilicitu dinẽ e medio touere ñ formidant.
Stutte chusi arahites amicitiã que erat ei cũ daudtan¬
ta fide seruauit. ut sollicitudinẽ securitati p̃ferret:
malletq amici participari dolorib ꝗͣ parricide gau¬
diis honoribꝰ Bbissolui. Ego eos ñtã homines ꝙͣ bestias
dixerim: qͥ sic dicunt eẽ uiuendũ. ut nulli ꝯsolatiomi
sint. nulli &̃ oneri uł dolori. qͥ nicħ delectationis ex
alt̾ius bono concipiant. nicħ amaritudinis sua alis
ꝑ u̾sitate inferant:. amare nullũ. amari a nullo eur̃¬
des. Ab sit enĩ ut eoꝵ q̃nꝙͣ amare concesserim. qͥ anuti¬
ciam questũ putant: tunc se solis labiis ꝓfitentes amn¬
cos cũ spes alicꝰ cõmodi tẽꝑalis arriserit. uł cũ amicum
Gał. Cũ gͥ certum sit multos amicieie si militudire
fali. expone queso cuiꝰmodi amicicias cauere: quas
appet̾e. colere. ⁊ ꝯseruare debeamus. A. Cũ dictũ sit
eam nͥ int̃ bonos ñ posse subsistere: facile tͥ ẽ ꝑuidere

Expanded text:
comitem illarum sollicitudinem e medio tollere non formidant. Stulte Chusai Arachites amicitiam, quae erat ei cum David , tanta fide servavit, ut sollicitudinem securitati praeferret; malletque amici participare doloribus, quam parricidae gaudiis honoribusque dissolvi? Ego eos non tam homines, quam bestias dixerim, qui sic dicunt esse vivendum, ut nulli consolationi sint, nulli etiam oneri vel dolori, qui nihil delectationis ex alterius bono concipiant, nihil amaritudinis sua aliis perversitate inferant, amare nullum, amari a nullo curantes. Absit enim, ut eorum quemquam amare concesserim, qui amicitiam quaestum putant! tunc se solis labiis profitentes amicos, cum spes alicujus commodi temporalis arriserit, vel cum amicum ALTERUS. Cum igitur certum sit multos amicitiae similitudine falli, expone, quaeso, cujusmodi amicitias cavere, quas appetere, colere et servare debeamus. AELREDUS. Cum dictum sit eam nisi inter bonos non posse subsistere, facile tibi est percipere
Abbreviated transcription (Latin):
Num adhuc puer eem in scolis. ⁊ locioꝵ meor me
grã plurimũ delectaret. inter mores ⁊ uicia qͥb
affectui. ⁊ deuouit amori. ita ut incħm dulciꝰ. nicħ iocũdiꝰ.
nicħ utilius. quã amari ⁊ amare uide̾tur. Itaq inter di¬
u̾sos amores ⁊ amieitias fluetuans. rapiebat᷑ animꝰ huc
atq illuc. ⁊ uere amicitie legẽ ignorans. eius sepe simili¬
tudine fallebatur. Tandem aliqñ mͥuenit in manuᷤ
liber illeꝙ̃ de amicicia tuuiꝰ scͥpsit: qui statim mͥ ⁊ sen¬
dentiaꝵ grauitate utiłꝰ. zeloquentie suauitate dulcis
Apparebat. Et litet nec ad illud amicicie genus me uid̾em
idoneũ: gratulabar tñ quandam me amicicie formulã
reppisse: ad quam amoꝵ meoꝵ ⁊ affectionũ ualerem
reuocare discursus. Cumuͦ placuit bono dño meo. cor¬
rigere deuium. elisum erigere. salubri ꝯtactu mun¬
dare lepsum: relicta spe scłi ingressus sũ monastiũ.
Et statim legendis sacris litt̾is oꝑam dedi: cũ pͥus nec

Expanded text:
um adhuc puer essem in scholis, et sociorum meorum me gratia plurimum delectaret, inter mores et vitia, quiaffectui et devovit amori; ita ut nihil mihi dulcius, nihil jucundius, nihil utilius quam amari et amare videretur. Itaque inter diversos amores et amicitias fluctuans, rapiebatur animus huc atque illuc: et verae amicitiae legem ignorans, ejus saepe similitudine fallebatur. Tandem venit mihi in manus liber, quem de amicitia Tullius scripsit, qui statim mihi et sententiarum gravitate utilis, et eloquentiae suavitate dulcis apparebat. Et licet nec ad illud amicitiae genus me viderem idoneum, gratulabar tamen quamdam me amicitiae formulam reperisse, ad quam amorum meorum et affectionum valerem revocare discursus. Cum vero placuit bono domino meo corrigere devium, elisum erigere, salubri contactu mundare leprosum; relicta spe saeculi, ingressus sum monasterium; et statim legendis sacris litteris operam dedi, cum prius nec
Abbreviated transcription (Latin):
siqͥd deliqueris: cui ñ erubescas reuelare inspiritalib
si qͥd ꝓfeceris: cui cordis tui oĩa secreta cõmittas: & cõmẽ¬
mo. ⁊ unũ efficere de duob. ut nulla iactantia time¬
auir: nulla formidet᷑ suspicio: nec correptꝰ alt̃ ab
alt̾o doleat: nec laudantẽ alter alt̾ũ adulationis
nocet uł arguat: Amicus ait sapiens medicam̃¬
tum uitȩ ẽ. Preclare qͥdem id. Non enim uali

Expanded text:
si quid deliqueris; cui non erubescas revelare, in spiritualibus si quid deliqueris; cui non erubescas revelare, in spiritualibus si quid profeceris; cui cordis tui omnia secreta committas, et commenus, et unum efficere de duobus, ut nulla jactantia timeatur, nulla formidetur suspicio, nec correptus alter ab altero doleat, nec laudantem alter alterum adulationis notet vel arguat? Amicus, ait Sapiens, medicamentum est vitae . Praeclare quidem id. Non enim vali
Abbreviated transcription (Latin):
lentiã repudiauit: Fc̃m insigne. exemplũ ittile :¬
ꝑicłin graue. Abiecta est gͦ illa ꝑꝑ suꝑbiã suã: et
ftm̃ est regis p̃ceptũ. uͥ de om̃i regno suo ꝯg̾garent᷑. puel¬
le speciose uirgmes. ⁊ adducent᷑ adciuitatẽ suã. tradent᷑
indomũ feminaꝵ. submanu egei eunuchi. qͥ tiat p̃pofitꝰ
⁊ custos mulier̃ regiarũ : ibi q acciꝑent mundũ intiliebrẽ
suppletis oñb excołent᷑. ⁊ ornarent᷑÷ et ꝑ .ui. menses oleo
et sic ꝯposite etornate detͥclinio feminaꝵ ad regis cubi¬
culũ transirent: ut q̃ erom̃ib ocłis regis placuiss mag̃.
illa ꝓuasti in solio regni sed̾et. Uide ꝙͣ multe electe st̃
unã elig̃ ad thalamũ. Prima electio multaꝵ fc̃ã est

Expanded text:
lius repudiavit? factum insigne, exemplum utile, periculum grave. Abjecta est ergo illa propter superbiam suam, et factum est regis praeceptum, ut de omni regno suo congregarentur puellae speciosae virgines, et adducerentur ad civitatem Susan, et traderentur in domum feminarum sub manu Egei eunuchi, qui erat praepositus et custos mulierum regiarum, ibique acciperent mundum muliebrem,  menses oleo et sic compositae et ornatae, de triclinio feminarum ad regis cubiculum transirent, ut quae ex omnibus magis placuisset, illa pro Vasthi in solio regni sederet . Vide quam multae electae sunt, unam eligit ad thalamum. Prima electio multarum facta es
Abbreviated transcription (Latin):
dimitti sͥ p̃catur. nec exaudit᷑. Et ip̃os it sui illi ñ custo¬
des s latͦnes diriꝑe conant᷑. ut uł nuditatẽ suã ñ ferens de
hoc mundo fugiat: uł int̾ eos infrigore malitiȩ coꝵ moria¬
tur. fingintes tñ ñ nunꝙͣ se misereri: uestẽ desimulati¬
one uͥtutũ. ⁊ dissimulatione uitioꝵ. manu ypocͥsis ut

Expanded text:
dimitti sibi precatur, nec auditur. Et ipsos enim sui illi, non custodimitti sibi precatur, nec auditur. Et ipsos enim sui illi, non custodes, sed latrones, diripere conantur; ut vel nuditatem suam non ferens, de hoc mundo fugiat, vel inter eos in frigore malitiae eorum moriatur. Fingentes tamen nonnunquam se misereri, vestem de simulatione Virtutum et dissimulatione Vitiorum, manu Hypoc
Abbreviated transcription (Latin):
d̾o oblata uł sacͣta insuos usus u̾tentes. facientes enĩ
sͥ de nõibꝰ. ⁊ offis religionis. noĩa auctoritates auaritie
ełonis ⁊ uanitatis tunicã illã caritatis inꝯsutilem
de suꝑ textã ꝑtotũ pͣpureũ ꝙ illd̾ fidei palliũ p̃tioso
sangume agui tinctũ. quibꝰ nuditatẽ sponse sponsꝰ
oꝑuerat. cet̾a ꝙ religionis ornamenta reluctanti ⁊ reclaman¬
ti eccłiȩ decraxert̃ : illã q denudantes nec se uestientes. ꝙͣ
custodire debuerant nudã uliq̃runt: et destratu quietis
cã extͣbantes. qͣntum inip̃is est deinundo fug̾e ꝯpuler̃t.
S illa clamans ⁊ plorans ce nudata turpitudĩẽ ⁊ discooꝑ¬
tis natibꝰ oĩa occulta ⁊ pudendenda fui risui õĩum deslens
exposita. orat filios ut̾i sui necmisent᷑ : obsecrat et iri¬
detͣ: et it᷑q manu totis turib pannicłos quosdã cano¬
nice uł monastice religionis qui uix manꝰ dirripientiũ
effug̾ant circa cor ⁊ uitales illas ꝑtes astͥngens bos saltẽ

Expanded text:
tentes. Facientes enim sibi de nominibus et officiis religionis nomina et auctoritates avaritiae, elationis et vanitatis, tunicam illam charitatis inconsutilem desuper textam per totum , purpureumque illud fidei pallium pretioso sanguine tinctum, quibus nuditatem sponsae Sponsus operuerat caeteraque religionis ornamenta, reluctanti et reclamanti. Ecclesiae detraxerunt: eamque denudantes, nec se vestientes, quam custodire debuerant, nudam reliquerunt, et de statu quietis eam exturbantes, quantum in ipsis est, de mundo fugere compulerunt. 6. Sed illa clamans, plorans, et nudata turpitudine, 1254 et discoopertis natibus, omnia occulta et pudenda sua risui omnium deflens exposita, orat filios uteri sui, nec miserentur; obsecrat, et irridetur. Et utraque manu totis viribus panniculos quosdam canonicae vel monasticae religionis, qui vix manus diripientium effugerunt, circa cor et vitales illas partes astringens, hos saltem
Abbreviated transcription (Latin):
amicicie alũnũ iure dixerim: cuiꝰ totũ studiũ ẽ amari
⁊ amare. ne forte amicicie nimiũ auidus. eiꝰq simi¬
litudine deceptus. falsam ꝓuera. fictũ ꝓsolida. ꝓspi¬
ritali carnalẽ recipiat. GRa. Ago grãs humanitati
tuȩ fr̃.: qd ñ uocato. s se impudentiꝰ ingerenti nũc
tandẽ ad spiritale conuiuiũ concedis a̾cessũ. Nã si me
serio ñ ludo alũpnũ amicicie appellandũ putasti. de¬
buerã in sermonis pͥncipio accersiri: nͨ auiditatẽ meã
causa mei aliqͥd mensis appone: ut si ñ saciari ut iste
qͥ nescio qͦt ferculis deuoratis. nc̃ me qͣsi ad reliqͥas suas
fastidiosus asciuit: sattẽ modicũ ualeã refocillari. A
Non uerearis fili: qm̃ tanta restant adhuc de amicitiaẽ
bono dicenda: quȩ siquisubet sapiens ꝓ seq̃ret᷑. nos nitb
dixisse putares. Uerũ qͦmͦ ad dĩ dilectionẽ ⁊ cognitionẽ¬

Expanded text:
amicitiae alumnum jure dixerim: cujus totum studium est amari amicitiae alumnum jure dixerim: cujus totum studium est amari et amare; ne forte amicitiae nimium avidus, ejusque similitudine deceptus, falsam pro vera, fictam pro solida, pro spiritali carnalem recipiat. GRATIANUS. Ago gratias humanitati tuae, frater, quod non vocato, sed se impudentius ingerenti, nunc tandem ad spiritale convivium concedis accessum. Nam si me serio, non ludo alumnum amicitiae appellandum putasti, debueram in sermonis principio accersiri, nec aviditatem meam peras, et causa mei aliquid mensis appone; ut, si non satiari ut iste qui nescio quot ferculis devoratis, nunc me quasi ad reliquias suas fastidiosus ascivit, saltem modicum valeam refocillari. AELREDUS. Non verearis, fili, quoniam tanta restant adhuc de amicitiae bono dicenda, quae si quilibet sapiens prosequeretur, nos nihil dixisse putares. Verum quomodo ad Dei dilectionem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcensu: egrotis ꝓmedicina: mortuis ꝓ uita: sanis ꝓgrã.
imbecillib ꝓuirtute: robustis ẽ ꝓp̃mio. Tantus enim
amicos honos. memoria. laus. desid̾iũq ꝓsequit᷑: ut
⁊ eoꝵ uita laudabilis: ⁊ mors p̃ciosa iudicet᷑. It qdhis
õib excellit qͥdã gradꝰ ẽ amiciti a uicinus ꝑfectioni que
in dei dilectione.⁊ cognitione consistit: ut homo ex a¬
mico hominis. dei efficiat᷑ amicꝰ: scd̾m illud saluatoriᷤ
ineugłio. lam ñ dicam uos seruos s amicos meos.G.
Ita fateor tua me mouit orõ: ita in amicicie desidium
totũ animi mei succendit appetitũ: ut nͨ uiu̾e me cre¬
didim. qͣmdiu huiꝰ tanti boni tã multipliti fructu cati¬
ero. S hoc qd̾ ultimũ posiusti qd̾ me totũ rapuit ⁊ pene
abripuit a t̾renis. pleniꝰ mͥ enodari desidõ qd̾ scilicet
amicicia optimus ad ꝑfectionẽ gradꝰ existit. E copor¬
tune satis hic nẽ nr̃ gratianus intrauit: quẽ ipsius

Expanded text:
censu, aegrotis pro medicina, mortuis pro vita, sanis pro gratia, imbecillibus pro virtute, robustis pro praemio. Tantus enim amicos honor, memoria, laus, desideriumque prosequitur, ut et eorum vita laudabilis, et mors pretiosa judicetur: et quod his omnibus excelsius, quidam gradus est amicitia vicinus perfectioni, quae in Dei dilectione et cognitione consistit; ut homo ex amico hominis Dei efficiatur amiens, secundum illud Salvatoris in Evangelio: Jam non dicam vos servos, sed amicos meos . GALTERUS. Ita, fateor, tua me movit oratio, ita in amicitiae desiderium totum animi mei succendit appetitum, ut nec vivere me crediderim, quandiu hujus tanti boni, tam multiplici fructu caruero. Sed hoc quod ultimum posuisti, quod me totum rapuit, et pene abripuit a terrenis, plenius mihi enodari desidero; quod scilicet amicitia optimus ad perfectionem gradus existit. Et opportune satis hic nunc noster Gratianus intravit, quem ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
diasem spes questꝰ accendit: spiritalẽ int bonos uite. moꝵ
studioꝵq similctudo conglutinat. Uerũ amicicie carnał
exordium ab affectione ꝓcedit: que instar meretͥcis di¬
uaricat pedes suos omni transeunti. sequens aures & o¬
cłos suos ꝑuaria fornicantes: ꝑ quoꝵ aditꝰ usq ad ipsam
m̃tem pulchroꝵ corꝑũ. uł rerũ uoluptuariũ infert᷑
ymago: quib adlibitũ frui putat ẽẽ beatũ: s socio si ne
frui minus estimat ẽe iocundũ. Tunc motu. nutu uerbis
obsequiis. animus ab animo captiuat᷑. & accendit᷑ unꝰ ab
alt̾o. ⁊ conflant᷑ in unũ: ut inito federe miserabili. qͥtqͥd
sceleris. qͥcqͥd sacͥlegii ẽ: alt̃ agat ⁊ patiat᷑ ꝓ alt̾o: nichq hac
amicicia duleiꝰ arbitrant᷑. nicħ iudicant iustius. idem

Expanded text:
dialem spes quaestus accendit; spiritalem inter bonos vitae, morum dialem spes quaestus accendit; spiritalem inter bonos vitae, morum studiorumque similitudo conglutinat. Verum amicitiae carnalis exordium ab affectione procedit, quae instar meretricis divaricat pedes suos omni transeunti, sequens aures et oculos suos per varia fornicantes; per quorum aditus usque ad ipsam mentem pulchrorum corporum, vel rerum voluptuosarum inferuntur imagines: quibus ad libitum frui, putat esse beatum; sed sine socio frui, minus aestimat esse jucundum. Tunc motu, nutu, verbis, obsequiis, animus ab animo captivatur, et accenditur unus ab altero, et conflantur in unum: ut inito foedere miserabili, quidquid sceleris, quidquid sacrilegii est, alter agat et patiatur pro altero; nihilque hac amicitia dulcius arbitrantur, nihil judi
Abbreviated transcription (Latin):
aũ amat hominẽ qͥ amat iniquitatẽ. qͥ enĩ diligit
iniquitatẽ. ñ amat s odit animã suã: qͥuͦ suam non
diligit animã. utiq alt̾ius amare ñ pot̾it. Uñ colligit᷑
eos amicicie solo noĩe głari : fauiq eiꝰ si militudine. ñ
u̾itate fulciri. Uerũ ptam̃ cũ in hac tali amiticia. ꝗͣ uł
libido ꝯmaculat. uł auaritia fedat uł incestat luxu¬
rra. tanta actalis exꝑiat᷑ dulcedo: libet conicere quã¬
tũ habeat suauitatis ila que quanto honestior ẽ: tanto
ẽ ⁊ securior: quanto castior. tanto iocundior: quarto
liberior: tanto ⁊ felicior. Patiamur tam̃ ut ꝓp̃t qͣn¬
dam que in affectib sentit᷑ similitudinẽ & ille ami¬
citie que uere ñ ft̃. amititie nũcupent᷑. dũ tñ ab illa
que spiritalis ẽ ⁊ iõ uera: ce̾tis indiciis distinguantur.
Dicat᷑ itaq amicicia alia carnalis. alia mundiał. alia
spiritalis. Et carnalen qͥdem creat uitioꝵ consensꝰ: mũ¬

Expanded text:
autem hominem, qui amat iniquitatem. Qui enim diligit iniquitatem non amat, sed odit animam suam ; qui vero suam non diligit animam, utique alterius amare non poterit. Unde colligitur eos amicitiae falso nomine gloriari, fallique ejus similitudine, non veritate fulciri. Verumtamen cum in hac tali amicitia, quam vel libido commaculat, vel avaritia foedat, vel incestat luxuria, tanta ac talis experiatur dulcedo: libet conjicere, quantum habeat suavitatis illa, quae quanto honestior est, tanto est securior; quanto castior, tanto jucundior; quanto liberior, tanto felicior. Patiamur tamen ut, propter quamdam, quae in affectibus sentitur, similitudinem, etiam illae amicitiae quae verae non sint, amicitiae nuncupentur, dum tamen ab illa quae spiritualis est, et ideo vera, certis judiciis distinguantur. Dicatur itaque amicitia alia carnalis, alia mundialis, alia spiritualis. Et carnalem quidem creat vitiorum consensus; mun
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ualit̾ ⁊ diuinȩ pascens: sp̃ualit intrans. spñalit̾
oꝑans: ina sp̃uali a celis ueniens: uia sp̃uali ad celos
rediens. Quod corpus cũ apud nos ẽ ⁊ in ceł c̃: apud
tegrum: nec alt̾m ⁊ alt̾m s numõ nu̾ierũ: nͥ fanta¬
stuũ s uerũ: nec solum in sacram̃to s in semetip̃o:
ipsum in se ipso sit sensibile: nob tñ in altari pre¬
sens uirta speciẽ suã existit insensibile. Uñ ip̃m sen¬
sibilit̾ dici potest eẽ ibi. ⁊ insensibilit᷑: corporaliter¬
⁊ in cor. Sensibilit̾ qͥd̾e ꝓptͥ uerã corporis sensibilita

Expanded text:
ne pascens, spiritualiter intrans, spiritualiter operans. Via spirituali a coelis adveniens, via spirituali ad coelum rediens. Quod corpus cum apud nos est, et in coelis est; apud tegrum; nec alterum et alterum, sed numero unum. Nec phantasticum, sed verum, nec solum in sacramento, sed in semetipso. ipsum in se ipso sit sensibile, nobis tamen in altari praesens juxta speciem suam existit insensibile. Unde ipsum et sensibiliter dici potest esse ibi, et insensibiliter. Sensibil
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ hrimanũ corruptũ atq infirmũ. Nec in ullo qͥs
effectu uirtutis diuine. eque ut in dominici corpous
⁊ sanguinis sacram̃to deficere uiđr ins rationis hu¬
mane. In aliis fortasse aliqͥd pot̾: hi uͦ qͥd: Nunqͥd ei
capabile ẽ qualit̾ sub̾a panis ⁊ uini in substar.aã cor
ta rato̾ni: s. ñ penitꝰ ignota fidei. Ratio ħ totũ ig¬
norat: s fides p̾sumit qͦd rato ñ capit. Ee rationiᷤ
lam scire potest. exꝑientiã. Quo aũ hic ratio infirmi¬
or: eo fides fortior. Quo rõ hic minꝰ uł nicħ oꝑatur:
roͣ succumbat: ut mitum fidi accrescat. Non inuideat

Expanded text:
vero humanum corruptum atque infirmum, nec in ullo quidem vero humanum corruptum atque infirmum, nec in ullo quidem effectu virtutis divinae, aeque ut in Dominici corporis et sanguinis sacramento, deficere videtur vis rationis humanae. In aliis fortasse aliquid potest, hic vero quid? Nunquid ei capabile est qualiter substantia panis et vini in substantiam corpta rationi, sed non penitus ignota fidei. Ratio hic totum ignorat, sed fides praesumit quod ratio non capit. Ex rationis lam scire potest experientiam. Quo autem hic ratio infirmior, eo fides fortior. Quo ratio hic minus vel nihil operatur, ur ratio hic succumbat, ut fidei meritum accrescat. Non invideat
Abbreviated transcription (Latin):
singła corpꝰ integrũ ⁊ uniu̾sũ. Ido eñ ⁊ sacram̃to ꝑ
partes dnuso ñ tam̃ corpꝰ in partes scindit᷑ ut : ipstĩ
diuisi ꝑ partes sumatꝰ.s: sub partib diuisis ⁊ in par¬
nb singłis. a singlis ꝑcipientib ipsum ꝑcipit̾ torũ
atq indiuisũ: nulla ⁊̃ inferat rõ quia si corpꝰ hoc to¬
tum ẽ aliuib. ñ c̃ torũ alihi: uł si ħ cor pore minor ẽ
locꝰ ñ capit corpꝰ qͥd ipso c̃ maiꝰ. Uera siqde ħ st̃ ñ solũ¬
in corporib aliis: s ⁊ cura corpꝰ hoc uirta modu existen¬
di qͥ comitat᷑ naturã: ñ aũ uirta cũ qͥ uirtutẽ sequitur
diuiuã. Quẽadmod̾ uerũ est siqua peꝑit modis om̃bꝰ
cum uire concubuit. uerũ circa pariendi uł concipi¬
endi mod̾ quẽ nouit natura: ñ ã uenĩ cirra mod̾ quẽ
natr insertũ. supͣ naturã penes se ht̃ auctor ⁊ instini¬
tor nature. Ut ã uirtꝰ di infinita ⁊ unm̃sa ualde tras¬
greditur omnẽ nature modu ita ⁊ sensum: p̾cipue

Expanded text:
singula corpus integrum et immensum. Ideo enim et sacramento per partes diviso, non tamen corpus in partes scinditur, ut et ipsum divisim, et per partes sumatur, 1106 sed sub partibus divisis, et in partibus singulis a singulis percipientibus ipsum percipitur totum atque indivisum. Nulla etiam inferat ratio, quia si corpus hoc totum est alicubi, non est totum alibi, vel si hoc corpore minor est non capit corpus hoc, quod ipso est majus. Vera siquidem sunt odum existendi, qui comitatur naturam, non autem circa eum qui virtutem sequitur divinam. Quemadmodum verum est, si qua peperit, cum viro concubuit, verum autem circa pariendi vel concipiendi modum, quem novit natura, non autem verum circa modum quem naturae non insertum supra naturam penes se habet auctor sa valde transgreditur communem naturae modum, ita et sensum, praecipue
Abbreviated transcription (Latin):
rietas decẽ p̾ceptoꝵ ⁊ decẽ plagaꝵ cautos faciat: ut hãniꝰ
subreptionẽ: scdm errorẽ. Terciũ int̾ficit scłi amoreñ
qͣrtum impietatẽ: qͥnũ allic̃ fornicationẽ: sextũ crude¬
litatẽ: septimũ rapacitatẽ: octauũ ꝑimit falsitatem.
slonũ adultii cogitationẽ: decimũ mundi cupiditat̃e

Expanded text:
contrarietas decem praeceptorum et decem plagarum cautos nos faciat, ut habeamus subreptionem, secundum errorem, tertium interficit saeculi amorem, quartum impietatem, quintum allidit fornicationem, sextum crudelitatem, septimum rapacitatem, octavum perimit falsitatem, nonum adulterii cogitationem, decimum mundi cupiditate
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥũ ẽ. In hoc uͦ amicicia speciali p̃rogatiua p̃lucet. qd̾
int̃ eos qui sibi amicicie glutino copulant᷑. oĩa iocunda
oĩa secura. oĩa dulcia. oĩa suauia setunt᷑. Ex caritatis gͥ
ꝑfectione plerosq diligimꝰ qͥ nob onerist̾ ⁊ doloꝵ: qͥb
licet honeste. ñ ficte. ñ simulate. s uere uoluntarieẜ
consulimꝰ: ad secreta tam en eos amicicie nr̃e ñ admit̃¬
timꝰ. Q cura in amicicia conuingunt᷑ honestas ⁊ suaus¬
cas: uitas ⁊ iocunditas: dulcedo ⁊ uoluntas: affectꝰ

Expanded text:
prium est. In hoc vero amicitia speciali praerogativa praelucet, quod inter eos, qui sibi amicitiae glutino copulantur, omnia jucunda, omnia secura, omnia dulcia, omnia suavia sequuntur. Ex charitatis igitur perfectione plerosque diligimus, qui nobis oneri sunt et dolori; quibus licet honeste, non ficte, non simulate, sed vere voluntarieque consulimus, ad secreta tamen eos amicitiae nostrae non admittimus. Quocirca in amicitia conjunguntur honestas et suavitas, veritas et jucunditas, dulcedo et voluntas, affectus
Abbreviated transcription (Latin):
Est igit᷑ oscłm corporale. oscłm sp̃ale. oscłm intellectua¬
le. Oscłm corporale imp̃ssione fit labioꝵ: oscłm spirita¬
leconiunctione animoꝵ: oscłm intellectuale ꝑdi sp̃m¬

Expanded text:
Est igitur osculum corporale, osculum spiritale, osculum intellectuaEst igitur osculum corporale, osculum spiritale, osculum intellectuale. Osculum corporale impressione fit labiorum; osculum spiritale conjunctione animorum; osculum intellectuale p
Abbreviated transcription (Latin):
naturalis astensuis. de xp̃o amorẽ inspirante qͥ amicum
diliginꝰ. ad xꝑm semetipsũ amicũ nob̃ p̃bentẽ quẽ diliga¬
mꝰ. ut suauitas suauitati. dulcedo dulcedini: affectꝰ suc¬
esiest eũ eo cor unum ⁊ anima una: ⁊ sic ꝑ amoris gra¬
duis adxꝑi conscendens amiciciã: unuscũ eo sp̃s efficit᷑
iosculo uno. Adqd̾ oscłm aĩa q̃dam scã suspirans: osclet᷑
mẽinquit oscło oris sui. Consideremꝰ istiꝰ oscłi carnalis ꝓ¬
pͥetatẽ. ut decarnalib ad sp̃alia: de humanis ad diuina
transeamus. Duob alim̃tis uita hominis sustenta¬
tͣ tibo ⁊ aere. Et si ne cibo qͥdem aliqͣndiu pot̃ subsistẽ.
at sine aere. ne una qͥdem hora. Itaq ut uiuamꝰ: ore
haurimꝰ aerẽ ⁊ remittimiis. Et ipsũ quidẽ qd̾ emittit᷑ uł¬
reipit᷑: sꝑo nom̃ optinuit. Quo eirea in oscło. duo sͥ sp̃e
obuiant: : miscent̾ sͥ ⁊ uncunt᷑. Ex qͥb quedã mentis
suauitas nascens: oscłantiũ mouet ⁊ ꝑstringit affectũ

Expanded text:
spirante, quo amicum diligimus, ad Christum, semetipsum amicum nobis praebentem, quem diligamus; ut suavitas suavitati, dulcedo dulcedini, affectus sucefficitur cum eo cor unum et anima una, et sic per amoris gradus ad Christi conscendens amicitiam, unus cum eo spiritus efficitur in osculo uno. Ad quod osculum anima quaedam sancta suspirans, Osculetur me, inquit, osculo oris sui . Consideremus istius osculi carnalis proprietatem, ut de carnalibus ad spiritalia, de humanis ad divina transeamus. Duobus alimentis vita hominis sustentatur, cibo et aere. Et sine cibo quidem aliquandiu potest subsistere, at sine aere ne una quidem hora. Itaque ut vivamus, ore haurimus aerem, et remittimus. Et ipsum quidem quod emittituinuit. Quocirca in osculo duo sibi spiritus obviant, et miscentur sibi, et uniuntur: ex quibus quaedam mentis suavitas nascens, osculantium monet et perstringit affectum.
Abbreviated transcription (Latin):
tiao̾i.⁊ mod̾ qͣndam existendi. Quod enĩ sic ẽ in
alrari qd̾ uere dici pot̾ in hac parte altaris ẽ. ⁊ ĩ
illa parte ñ ẽ. in ea enĩ ẽ in qua sacram̃tũ ipsiꝰ ẽ. ⁊
cumscͥptibilit̾ ex istit: atq in hoc c̾õẽ corpoꝵi natãm.
⁊ subsistn̾di mod̾ longe transcendit: nͭ solum corpo
⁊ subsistendi uinc̾ potentiã. Non gͦ hic quisquã q̃¬
sit altari ⁊ in illo. q̃ ipsiꝰ pars in qͥnam sit loco. q̃ pars
corporis sub qua sit sacram̃ti ꝑte. uł qͦmͦ partes sint
disposite. que sursũ que deorsũ. qͣ dextrorsũ. q̃ sini¬
strorsũ.: quȩ ante ⁊ que retro. ⁊ utrum maiorẽ locũ oc

Expanded text:
tiendi, et modum quemdam existendi. Quod enim sic est in altari, quod vere dici potest, quia in hac parte altaris est, et in illa parte non est. In ea enim est, in qua sacramentum est ipsius,cumscribiliter existit, atque in hanc communem corporum naturam, et subsistendi modum longe transcendit. Nec solum forsiet subsistendi vincit potentiam. Non ergo in modum suin altari, vel in illo quae ipsius pars, in quo non sit loco. Quae corporis pars, sub qua sit sacramenti parte, vel quomodo partes sint dispositae. Quae sursum, quae deorsum, quae dextrorsum, quae sinistrorsum, quae ante, et quae retro, et utrum m
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentes ⁊ sibi in quib libet uiciis consentientes si¬
mili sͥ federe copulantur: & p̃ cunctis mundi deliciis
gratũ ⁊ duice &̃ talis amicitie uincłm exꝑiunt᷑: ñ sit
tͥ molestũ int̃ tot amicicias uiam ꝙͣ spiritalẽ ad¬
differentiã aliaꝵ credimus nominandã. quȩ illis qͦ¬
dãmͦ inuoluitur. ⁊ obscurat᷑. ⁊ illam querentib &
desid̾antib occurr̃t̃. ⁊ obstrepunt. ab eaꝵ ut ita
dixerim cõmunione secernere: ut illaꝵ cõpara¬
tione clariorẽ eam nob̾ ac ꝓinde optabiliorem
faciens: ad eius nos acqͥsitionẽ uehem̃tius excites

Expanded text:
viventes, et sibi in quibuslibet vitiis consentientes siviventes, et sibi in quibuslibet vitiis consentientes simili sibi foedere copulantur, et prae cunctis mundi deliciis gratum, et dulce etiam talis amicitiae vinculum experiuntur! Non sit tibi molestum inter tot amicitias, illam quam spirits nominandam, quae illis quodammodo involvitur et obscuratur, et illam quaerentibus et desiderantibus occurrunt et obstrepunt, ab earum, ut ita dixerim, communione secernere; ut illarum comparatione clariorem eam nobis, ac proinde optabiliorem faciens, ad ejus nos acquisitionem vehementius excites
Abbreviated transcription (Latin):
cruciatib : Credo te multotiens ñ sine lacͥmis legis¬
se puellam illam antiochenã. pulcherrima ciu̾dam
militis fraude ereptã lupanarib: ipsũ postmodum
sociũ habuisse martyrii. quẽ custodem pudicitie
inuenerat in lupanari. Muita tͥ huiꝰ rei ꝑferrẽ
exempla. nͥ ⁊ ꝓlixitas phiberet. ⁊ silentiũ nob̃ ipsa
copia indixisset᷑. Anunciauit enĩ xꝑc iħc. ⁊ locutꝰ ẽ:¬
⁊multiplicati sunt suꝑ numerũ. Maiorẽ inqͥt hac
dilectionẽ nemo ht̃ ꝙͣ ut aĩa suã ponat qͥs ꝓ amicis suiᷤ.
.I. Ergone inter amiciciã ⁊ caritatẽ nicħ distare arbi¬
trabimur: A. Ininio plurimũ. Multo enĩ plures gre¬
mio caritatis ꝗͣ amicitie ãplerib ircipiendos diuina sanrͣ
aucboritas. Non eni amicos solum: s ⁊ mnimicos sinu
dilestionis extiꝑe: caritatis lege cõpellim. Ami cos
lege ⁊ securitate constrictis.I. Qm multi seł ariter

Expanded text:
cruciatibus! Credo te multoties, non sine lacrymis, legiscruciatibus! Credo te multoties, non sine lacrymis, legisse puellam illam Antiochenam, pulcherrima cujusdam militis fraude ereptam lupanaribus, ipsum postmodum socium habuisse martyrii, quem custodem pudicitiae invenerat in lupanari. Multa tibi hujus rei proferrem exempla, nisi et prolixitas prohiberet, et silentium nobis ipsa copia indixisset. Annuntiavit enim Christus Jesus, emultiplicati sunt super numerum. Majorem, inquit, hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis . Ivo. Ergone inter amicitiam et charitatem nihil distare arbitrabimur? AELREDUS. Imo plurimum; multo enim plures gremio charitatis, quam amicitiae amplexibus recipiendos, divina sanxit auctoritas. Non enim amicos solum, sed et inimicos sinu dilectionis excipere, charitatis lege compellimur. Amicos lege et securitate constrictis. Ivo. Quam multi saeculariter
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uirtutis cognitione didicit quã longe sit auirtute.
Quãuis de nullius uͥtutis acquisitione desꝑandũ sit
xp̃iano. cui cotidie ex eugłio uox diuina resultat.
pẽtite & accipietis. & cetera. Nec mirũ sunt̃ eth¬
nicos uere uͥtutis rari fuerunt sectatores: qͥuͥtutũ
iargitorẽ ⁊ dñm nesciebant. dequo sc̾ptũ ẽ. Dñs uͥtutũ
ipse ẽ rex głe. In cuius ꝓfecto fide ñ dicotria ut qͣtuor
s muie t̾ ꝑferam paria amicoꝵ: qͥ qd̾ iue depilade
⁊ horeste ꝓmagno miraculo dicunt uł fing̃t. parati
erant ꝓ inuicẽ mori. Nonne scđ̾m tuiuianã diffini¬
tionẽ uere amicicie uͥtute pouebant: de qͥb scͥptũ ẽ
muititudinis credentiũ erat cor unũ ⁊ aĩa una: nec
qͥsquã aliqͥd sũ ẽẽ dicebat. s erant itt oĩa cõmunia:
Quomꝰ ñ inter eos rerũ diuinaꝵ ⁊ humanaꝵ cũ cari¬
tate ⁊ beniuolentia fuit sũma consensio. quib cor erat

Expanded text:
qui virtutis cognitione didicit, quam longe sit a virtute. qui virtutis cognitione didicit, quam longe sit a virtute. Quamvis de nullius virtutis acquisitione desperandum sit Christiano, cui quotidie ex Evangelio vox divina resultat: Petite et accipietis, etc. Nec mirum si inter ethnicos verae virtutis rari fuerunt sectatores, qui virtutum largitorem Dominum nesciebant, de quo scriptum est: Dominus virtutum ipse est Rex gloriae . In cujus profecto fide, non dico tria vel quatuor, sed mille tibi proferam paria amicorum; qui quod illi de Pilade et Oreste pro magno miraculo dicunt vel fingunt, parati erant pro invicem mori. Nonne, secundum Tullianam diffinitionem, verae amicitiae virtute pollebant, de quibus scriptum est. Multitudinis credquisquam aliquid suum esse dicebat, sed erant illi omnia communia? Quomodo non inter eos rerum divinarum et humanarum, cum charitate et benevolentia fuit summa consensio, quibus cor erat
Abbreviated transcription (Latin):
suoloco uberiꝰ si d̾s uolu̾it disputabimꝰ. Hec uolo
int̾im credas nꝙͣ fuisse amitĩ. qui led̾e potuit eũ quẽ
in amicicra semel recepit: s nec eũ uere amicicie gu¬
stasse delitias. qͥuł lesus desii: dilig̾e quẽ semel a¬
mauit. Om̃i enĩ tẽpore diligit : qui amitꝰ ẽ. Et si
arguat᷑. & si lehat. ⁊ si tradat᷑ flãmis. ⁊ si cruei af¬
figat᷑ : om̃i tẽpore diligit qͥ amieꝰ ẽ.: & ut ait nr̃
rari fuerunt hi qd ueros amicos antiqͥtas cõmendauit.
Uix enim ut ait tulliꝰ tria uł quatuor amicoꝵ paria:¬
in tot retro scłis fama ꝯcelebrat. Qdsi nr̃is id est xp̃ianiᷤ
tẽporib tanta ẽ raritas amicoꝵ: frustra ut mͥ uidet᷑
inhuꝰ uirtutis inquisitione desudo. quã me adepturũ.
Un de uirtuose m̃tis ẽ sublimia semꝑ ⁊ ardua medita¬
ri. ut uł adipiscat᷑ optata uł uicidiꝰ intelligat &
cognoseat optanda. cũm ñ parum credendꝰ sit ꝓfecisse

Expanded text:
suo loco uberius, si Deus voluerit, disputabimus; hoc volo suo loco uberius, si Deus voluerit, disputabimus; hoc volo interim credas, nunquam fuisse amicum, qui laedere potuit eum, quem in amicitia semel recepit; sed nec eum verae amicitiae gustasse delicias, qui vel laesus desiit diligere, quem semel amavit. Omni enim tempore diligit, qui amicus cruci affigatur, omni tempore diligit qui amicus est. Unde rari fuerint hi, quos veros amicos antiquitas commendavit. « Vix enim, ut ait Tullius, tria vel quatuor amicoin tot retro saeculis fama concelebrat. Quod si nostris, id est Christianis temporibus, tanta est raritas amicorum, frustra, ut mihi videtur, in hujus virtutis inquisitione desudo, quam me adepturum, Unde virtuosae mentis est, sublimia semper et ardua meditari; ut vel adipiscatur optata, vel lucidius intelligat, et cognoscat optanda, cum non parum credendus sit profecisse,
Abbreviated transcription (Latin):
cogas docere qd nescio. Ab amore ut mͥ uidet᷑ amitus d̾r.
ab amito amiꝗtia. Est aũ amor qͥdã anime rationalis
fruendũ: ꝑ q̃. ⁊ fruit᷑ eo cũ qͣdam int̾iori suauitate.
amplectitur ⁊ conseruat adeptum. Cuĩ affectꝰ. motꝰ
inspecło nr̃o qd satis cognitum habes. ꝙͣ lucide potuimꝰ
ac diligent̃ exp̃ssimus. Porro amicus quasi amoris uł
ẽcustodem: ut oĩa eiꝰ secreta fideli silentio seruet.
⁊ gaudenti congaudeat: & dolenti condoleat. ⁊ oĩa
qͥ talis dilectionis ac dulcedinis federe ipsi animi
copulantur: ⁊efficiunt᷑ unũ de plurib. Unde ipsa
amiciciã ñ int̾ fortuita uł caduca: s int̃ ipsas uir
tutes q̃ et̃nȩ st̃ ã mundi huiꝰ philosophi collocar̃t.
Quib salomon inꝓu̾biis consentire uidet᷑: omni
inqͥens tẽre diligit qͥ amicꝰ ẽ: manifeste declarans
mos graues ortas inimicicias legimus: A De his

Expanded text:
cogas docere, quod nescio. Ab amore, ut mihi videtur, amicus dicitur, cogas docere, quod nescio. Ab amore, ut mihi videtur, amicus dicitur, ab amico amicitia. Est autem amor quidam animae rationalisfruendum; per quem et fruitur eo cum quadam interiori suavitate, amplectitur et conservat adeptum. Cujus affectus et motus in Speculo nostro, quod satis cognitum habes, quam lucide potuimus ac diligenter, expressimus. Porro amicus quasi amoris, veesse custodem, ut omnia ejus secreta fideli silentio servet; et gaudenti congaudeat, et dolenti condoleat, et omnia virtus est, qua talis dilectionis ac dulcedinis foedere ipsi animi copulantur, et efficiuntur unum de pluribus. Unde ipsam amicitiam non inter fortuita et caduca, sed inter ipsasternae sunt, etiam mundi hujus philosophi collocarunt, quibus Salomon in Proverbiis consentire videtur: Omni, inquiens, tempore diligit, qui amicus est , manifeste declarans mos graves ortas inimicitias legimus? AELREDUS. De his
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis uł beniuolentie noĩe qͥd ethnicꝰ iue significare
uolu̾it: ñ uideo.A forte noe caritatis. mentis affectũ:
beniuolentie uͦ oꝑum exp̃ssit effectũ. slã ipsa in reb
humanis atq diuinis. intib ittusq cara idẽ suauis
⁊ p̃ciosa debet ẽẽ consensio: beniuola &̃ ⁊ iocunda in
reb ext̾iorib oꝑin exhibitio .I. Fatẽor placet mͥsati ista
diffinitio: n ⁊ ethiicis ⁊ iudeis iniquis insuꝑ xꝑianis
ẽã ꝯuenire putarẽ. Qd̾ aũ uerã amititia uiter eos qͥsine
s̃q̃ntio elucescet utrũ diffinitio minꝰ aliqͥd habeat. uł
suꝑabundet in aliquo: ut uł reꝓbet᷑ a nob̃. uł qͣi suffici¬
ens. ⁊ extͣ nicħ recipi ens admnitat᷑. E x ipsa tñ diffini
tione quãius forte t̾ minus uideãt eẽ ꝑfecta: intellige̾
utcũq pot̾is qͥdsit amicieia .I. Nonsim tͥ oneri rogo te
siñ ista sufficiant: ñ ipsiꝰ uocabuli rationẽ mͥ enucleaus.

Expanded text:
charitatis vel benevolentiae nomine, quid ethnicus ille significare charitatis vel benevolentiae nomine, quid ethnicus ille significare voluerit, non vide expressit effectum. Nam ipsa in rebus humanis atque divinis, mentibus utriusque chara, id est suavis et pretiosa debet esse consensio: benevola etiam et jucunda, in rebus exterioribus, operum exhibitio. Ivo. Fateor, placet mihi satis ista definitio, nisi et ethnicis et Judaeis, iniquis insuper Christianis eam convenire putarem. Quod autem vera amicitia inter eos, qui sine sequentibus elucescet, utrum definitio minus aliquid habeat, vel superabundet in aliquo; ut vel reprobetur a nobis, vel quasi sufficiens, et extra nihil recipiens admittatur. Ex ipsa tamen defiquamvis forte tibi minus videatur esse perfecta, intelligere utcunque poteris, quid sit amicitia. Ivo. Non sim tibi oneri, rogo te, si non ista sufficiant, nisi ipsius vocabuli rationem mihi enucleave
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃mfiniseius ⁊ utilitas referat᷑. plenius edoceri. Constãt
fateor: ut quasi meip̃m nesciens. nec uires ppͥas metiens de
his ñ qͥdem te doceam. s tetũ porius confera. cũ tu ipse uã
utrisq aꝑiu̾s: lunĩ q illud splendidissimũ. in ipsa inqͥsi¬
tionis nr̃ȩ ianua accenderis qd̾ nos ñ sinat errare ꝑ deuua:
s certo tramite ad certũ sinẽ ꝓposite questionis ꝑdiuat.
Qd eñi sublimiꝰ de amicitia dicip̃. qͥd uerus. qͥd utiliꝰ qul
dum edieco: I. Rimũ qͥd sit amicieia arbitror disseren¬
dũ. neuide. S amur in inani pingere: si nesciamꝰ qͥd
It illud de I qͦ debeat dssputationis nr̃e series tenorq
cicia ẽ rerũ  humanaꝵ : diuina cũ beniuolentia
zcaritate consensio: I. Si cibi sufficit ista diffinitio:¬
humanis atq diuinis sententia eadem. ead̃eq uolũ¬
tas cum beniuolentia ⁊ caritate: ad amicicie ꝑfec̾tio¬
nẽ eosꝑuenissẽ fatebimur: I. Quidni: Uerũptamen

Expanded text:
finis ejus et utilitas referatur, plenius edoceri. Constat fateor, ut quasi me ipsum nesciens, nec vires proprias metiens, de his non quidem te doceam, sed tecum potius conferam; cum tu ipse viam utrisque aperueris, lumenque illud splendidissimum, in ipsa inquisitionis nostrae janua accenderis, quod nos non sinat errare per devia; sed certo tramite ad certum finem propositae quaestionis perducat. Quid enim sublimius de amicitia dici potest, quid verius, quid utilius, quam dum, edicito. Ivo. Primum quid sit amicitia, arbitror disserendum; ne videamur in inani pingere, si nesciamus quid sit illud, de quo debeat disputationis nostrae series, tenorqucitia est rerum humanarum et divinarum, cum benevolentia et charitate consensiohumanis atque divinis sententia eadem, eademque voluntas cum benevolentia et charitate, ad amicitiae perfectionem eos pervenisse fatebimur. Ivo. Quidni? Verumtamen
Abbreviated transcription (Latin):
dicã bt̃ montẽ. ht̃ campũ. ht̃ uallẽ. S inualle est debit᷑.
incãpo est fortis: inmonte ĩ suꝑabit. Sar ĩmonte: est
appetitꝰ carnis innecc̃itate. Seyr ĩ campo: est appetitꝰ car
Qr̃ gͦ inmonte insuꝑabit est: Qa sustentam̃tũ carniᷤᷤ
inhac ad huc mortalitare degentib necc̃ium ẽ. Quare
incampo fortis est : qr ⁊ robur carnis aliqñ ꝓfectib aĩe
utile est. Quare in ualle debił: ꝙ uoluptas carnis sẽꝑ
suꝑflua est. Inualle ꝓlbet᷑. In campo ꝯcedĩ. In monte¬
remun̾at᷑ Inualle seruit. Incampo pugnat. In monte
regnat. In ual le estlixcuria. Incampo tẽꝑantia. In
moni  parsimonia. In ualle adiuuante gr̃a facile
calcat᷑ : ĩ cam. po cum difficultate unicit᷑ : in mõte
ne suꝑari. ualeat ip̃e ei cotidianꝰ nr̃ defectus iures
iugit̾ sũ ministrat. Qui suꝑflua resecat: seyr

Expanded text:
dicam habet montem, habet campum, habet vallem; sed in valle est debilis, dicam habet montem, habet campum, habet vallem; sed in valle est debilis, in campo est fortis, in monte insuperabilis. Seir in monte est appetitus carnis in necessitate; Seir in campo est appetitus carnQuare ergo in monte insuperabilis est? quia sustentamentum carnis in hac adhuc mortalitate degentibus necessarium est. Quare in campo fortis? quia et robur carnis aliquando profectibus animae utile est. Quare in valle debilis, quia voluptas carnis semper superflua est. In valle prohibetur, in campo concediremuneratur; in valle servit, in campo pugnat, in monte regnat; in valle est luxuria, in campo temperantia, in monte parcimonia. In valle, adjuvante gratia, facile calcatur; in campo cum difficultate vincitur, in monte ne superari valeat, ipse ei quotidianus noster defectus vires jugiter subministrat. Qui superflua resecat, Seir
Abbreviated transcription (Latin):
cob duo erãt frẽs. Esau pͥornatꝰ. s apꝰnato iacob supplã¬
tatꝰ. Esau uenator ⁊ studuis ag̃stibꝰ deditꝰ fu̾at. Iacob
uir simpler domi habitabat. Quid aũ duo hii frẽs nisi
duos motꝰ qui ĩ homine ft̃ designãt: hoc ẽ ꝯcupiscertã
tia spẽ roborat᷑: ꝯcupiscentia carnis marcescit. Hoc est
esau apꝰnato iacobsupplantat᷑. Itẽ ꝯcupiscentia carniᷤ
carnis motꝰ turpis ⁊ indecorꝰ. Et bñ pylosꝰ. qr sic̃ pilus
incaine radicẽ fig̃. s excrescendo carnẽ excedit: ita carni
motꝰ de necc̃itate oritͣ. s excrescendo iuoluptatẽ usq¬
sine delore non pot̾: sic appetitꝰ carnis qnͣtum adsuꝑflunta¬
tẽ ꝑtinet qͣi extra sensum carnis sine detrimento p̃cidi¬
tur: s qͣntum ad necc̃itatẽ spectat. qͣi intra carnẽ. ñ sũ¬
decͥmento extirpat᷑. Etce diximꝰ ꝙͥ sit seyr: nc̃ ꝙͥ sit mons
seyr uideamꝰ. Ht̃ it scyriste montẽ. ht̃ ⁊ uallẽ: ⁊ ut plus

Expanded text:
a post nato Jacob supplantatus. Esau venator, et studiis agrestibus deditus fuerat. Jacob vir simplex domi habitabat. Quid autem hi duo fratres, nisi duos motus, qui in homine sunt, designant, hoc est concupiscentiam tia roboratur, concupiscentia carnis marcescit: hoc est Esau a post genito Jacob supplantatur. Item concupiscentia carnis carnis motus turpis et indecorus. Et bene pilosus, quia, sicut pilus in carne radicem figit, sed excrescendo carnem excedit, ita carnis motus de necessitate oritur, sed excrescendo in voluptatem usq evelli sine dolore non potest, sic appetitus carnis, quantum, ad super fluitatem pertinet quasi extra sensum carnis, sine detrimento praeciditur, sed quantum ad necessitatem spectat, quasi intra carnem sdetrimento exstirpatur. Ecce diximus quid sit Seir; nunc quid sit mons Seir videamus. Habet enim Seir iste montem, habet et vallem; et ut plus
Abbreviated transcription (Latin):
reddit. Sciend̾ tñ ꝙ seyr iste ibi iñ difficulate umcit᷑.
nͥ ꝑiculosissime dominat᷑ ÷ uͥ uero ꝓrsu ĩ suꝑabit ĩ. ibi¬
sñ ꝑicł̾o tołari pot̃. Siuero legat᷑ sanir. ꝙ ĩtp̾tat᷑ noct᷑m
auis uł fetor. ad eundẽ carnalẽ mot̃ ꝯgrue referri pot̃.
Qui uł iõ nocturnꝰ drͣ. qͥa occultꝰ ueñ dũ subspetiȩ
necc̃itatis irrep̃ uoluptatis illecebra: uł qr ꝑdelectati¬
ouẽ carnis drͣ nascit᷑ excecatiomentis. Nocturna gͦ auiꝰ
ẽ: occultꝰ⁊ imꝓuisꝰ motꝰ carnis. Qr̃ uͦ ꝯcupiscentia carmᷤ
fetor dicat᷑. hoc iã expositione ñ indigit. De humilitate¬

Expanded text:
reddit. Sciendum tamen quod Seir iste ibi sine difficultate vincitur, ubi periculosissime dominatur; ibi vero prorsus insuperabilis iculo tolerari potest. Si vero legatur Sanir, quod interpretatur nocturna avis, vel fetor, ad eumdem carnalem motum congrue referri potest. Qui vel ideo nocturnus dicitur, quia occultus venit, dum specie necessitatis irrepit voluptatis illecebra, vel quia per delectationem carnis nascitur excaecatio mentis. Nocturna ergo avis est occultus et improvisus motus carnis. Quare vero concupiscentia carnis fetor dicatur, hoc