comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trahant᷑: qui eos honorant si dep̃hensi fu¬
erint puniant᷑. Q uod si dementiss imũ
est dicere. non gͦ ex passione certa iusticia.
s ex iusticia passio głosa est. Ideoq dñs ne
quisquam in hac re nebulam obtendẽt
imꝑitis. &e in suoꝵ cdamnatione meritoꝵ
laudem quereret mr̃m: ñ generalit᷑ ait.
beati qui ꝑsecutionem patiunt᷑. sed addibit
magnam differentiam: qua uere a sacri¬
legio pietas secernat᷑. Ait enim. Beati qͥ ꝑ.
mulata iusticia conant᷑ ante tempus a
palea separari. ac frumenta cius falsis cri-¬
minationib insectant᷑: dum ipsi ab ea po¬
tius tanquam leuissima palea uarus ru¬
morum flatib separati sunt. S inquiũt.
Non hoc fecimus. Uideant gͦ ex hac que¬
stione se pͥmitꝰ liberari debere:& tẽ aud̃e
siquid molestiarum siue pęnarum a xp̃ia¬
nis imꝑatorib patiunt᷑: uel deponere
in querimoniam. aut sumere in głam.
De qua re id est ipsiꝰ seis matis questione:

Expanded text:
trahantur, qui eos honorant, si deprehensi futrahantur, qui eos honorant, si deprehensi fuerint, puniantur. Quod si dementissimum est dicere; non ergo ex passione certa justitia, sed ex justitia passio gloriosa est. Ideoque Dominus, ne quisquam in hac re nebulas offunderet imperitis, et in suorum damnatione meritorum laudem quaereret martyrum, non generaliter ait: beati qui persecutionem patiuntur\', sed addidit magnam differentiam, qua uere a sacrilegio pietas secernatur. ait enim: beati qui pemulata iustitia quasi conantur ante tempus a palea separare ac frumenta eius falsis criminationibus insectantur, ipsi ab ea potius tamquam leuissima palea uariis rumorum flatibus separati sunt. sed, inquiunt, \'non hoc fecimus\'. uideant ergo ex hac quaestione se primitus liberare debere et tunc audere, si quid molestiarum siue poenarum a christianis imperatoribus patiuntur, uel deponere in querimoniam uel assumere in gloriam. de qua re, id est ipsius schismatis quaestione,
Abbreviated transcription (Latin):
bit. in quos ex occulto imꝑio dei ꝑ manife¬
tur. multa seuerissime constituta sunt:
nec solum hereticis quoquo modo saltem
xp̃iano nomine dealbatis: S etiam ipsis pa¬
ganis. Nam utiq & ipsi fals a religione ft̃
impii. quoꝵ simulaera eũti atq confringi
iussa sunt recentib legib: inhiberi etiam
sacͥficia sub t̃rore capitali. Siquis gͦ eorum
damiratꝰ in talicrimine fuerit. martyr
estimandꝰ est. quia ꝓsuꝑsticione qͣm piã
religionem putabat. penas legib luit:
Nullus certe quoquomͦ xp̃ianus audet
hoc dicere. Non gͦ quisquis in aliqua reli¬
gionis questione fuerit abimꝑatore punitꝰ.
martyr efficit᷑. Neq enim uident qui talia
sentiunt in eum locum se ꝓgredi. ut ipsos
etiam demones martyrum głam sibi
uindieare posse contendant: quia istam
patiunt᷑ ꝑsecutionem ꝑ imꝑatores xp̃ia¬
nos.ut pene toto orbe trarum eoꝵs dempla
eũtant᷑. idola comminuant᷑: sacͥficia sub¬

Expanded text:
bit, in quos ex occulto imperio Dei, per manifebit, in quos ex occulto imperio Dei, per manifecerentur, severissime constituta sunt; nec solum haereticis quoquo modo saltem christiano nomine dealbatis, sed etiam ipsis Paganis. Nam utique et ipsi falsa religione sunt impii, quorum simulacra everti atque confringi jussa sunt recentibus legibus, inhiberi etiam sacrificia sub terrore capitali. Si quis ergo eorum damnatus in tali crimine fuerit, martyr habendus est, quia pro superstitione quam piam religionem putabat, poenas legibus luit? Nullus certe quoquo modo christianus audet hoc dicere. Non ergo quisquis in aliqua religionis quaestione fuerit ab Imperatore punitus, martyr efficitur. Neque enim vident qui talia sentiunt, in eum locum se progredi, ut ipsos etiam daemones martyrum sibi gloriam vindicare posse contendant, quia istam patiuntur persecutionem per imperatores christianos, ut pene toto orbe terrarum eorum templa evertantur, idola comminuantur, sacrificia sub
Abbreviated transcription (Latin):
atq rectissimum ordinem potestatum.
cum ipsi pͥuatis furiosoꝵs agminib. mul¬
to grauiora passim atq cotidie nulla re¬
gia. nulla eccłiastica lege cõmittant: nos
corpoꝵs ꝑsecutores uocant. se animarum
int̾fectores ñ uoeant: cum pͥuata licen¬
tia nec corporib parcant.S qͥa semꝑ ꝑ¬
mans uetudinem xp̃ianam multoseue¬
animꝰ excecatꝰ in scismate: & aduersum
nos loquunt᷑. & nob̃cum loquunt᷑: & cũ
eos obmutescere compellat ueritas. sile
ligione fas non ẽ. ut dicat imꝑator:uł̃ qͦs
miserit imꝑator: Cur uͦ ad imꝑatorem
ur̃i uenere legati: Cur eum fecerunt cay¬
se sue iudicem non secut᷑i quodille rudi¬
caret: S quorsum ista dicunt᷑: stunqd̾¬
nam etiam si obtineant. non ꝑtinebit ad
imꝑatorem aduers eos aliquid statuere.
qui praua in religione sectant᷑: &e ꝓpt̾ea
si interfecerit eos quos punierit. martyres er̃t:
Hoc enim mͦ. ista hereticis omnib uox pate¬

Expanded text:
atque rectissimum ordinem potestatum, atque rectissimum ordinem potestatum, cum ipsi privatis furiosorum agminibus multo graviora passim atque quotidie, nulla regia, nulla ecclesiastica lege committant; nos corporum persecutores vocant, se animarum interfectores non vocant, cum privata licentia nec corporibus parcant. Sed quia per mansuetudinem christianam multo seveanimus excaecatus in schismate, et adversum nos loquuntur, et nobiscum loquuntur, et cum eos obmutescere compellat veritas, silerligione fas non est ut dicat Imperator, vel quos miserit Imperator? Cur ergo ad imperatorem vestri venere legati? Cur eum fecerunt causae suae judicem, non secuturi quod ille judicaret? Sed quorsum ista dicuntur? numquidnam, etiam si obtineant non pertinere ad Imperatorem adversus eos aliquid statuere, qui prava in religione sectantur, propterea si interfecerit eos; quos punierit martyres erunt? Hoc enim modo ista haereticis omnibus vox pate
Abbreviated transcription (Latin):
iussionib iudicum uiui ignib concremant᷑.
Si autem siẽ dicit apłs. non ẽ potestas nisi a
deo. & minister dei ẽ. uindex in iram. ei qui
male agit. nec sine causa gladium portat.
uis non timere potestatem. bonum fac. & ha¬
bebis laudem ex illa: bonus. quicqͥd passus
fuerit laus illi ꝓuenit ex potestate facien¬
tis: malꝰ uero qui merito patit᷑ iniquitatis.
non deputet seuiciȩ potestatis. Et tamen
quid tale isti patiunt᷑. quale faciunt: nisi
quia hominum multitudo ñ in corde
cor habet s in ocłis: Nam si sanguis exit
de carne mortali:quis quis aspicit exhor¬
rescit.Si a pace xp̃i p̃cise animȩ atq sepa¬
rate. in heresis uel scismatis sacrilegio mo¬
riuntur. quia non uidet᷑. non plangitur :
immo uͦ mors tetrior. atq luctuosior. &
ut plane dixerim uerior. iure consuetudi¬
nis deridetur:tum auetores tantarum
mortium publice insultant. & nec mani
conferre dignant᷑:&e siquid temporalis
molestiȩ passi fuerint.ꝑcertissimum

Expanded text:
ssionibus judicum vivi ignibus concremantur. Si autem, sicut dicit Apostolus, Non est potestas nisi a Deo, et minister Dei est, vindex in iram ei qui male agit, nec sine causa gladium portat. Vis non timere potestatem? Bonum fac, et habebis laudem ex illa : bonus quidquid passus fuerit, laus illi provenit ex potestate facientis; malus vero qui merito patitur iniquitatis, non deputet saevitiae potestatis. 14. Et tamen quid tale isti patiuntur, quale faciunt, nisi quia hominum multitudo non in corde cor habet, sed in oculis? Nam si sanguis exit de carne mortali, quisquis aspicit exhorrescit. Si a pace Christi praecisae animae atque separatae in haeresis vel schismatis sacrilegio moriuntur, quia non videtur, non plangitur: imo vero mors tetrior atque luctuosior, et, ut plane dixerim, verior, jure consuetudinis deridetur: cum auctores tantarum mortium publice insultant, et nec vericonferre dignantur: et si quid temporalis molestiae passi fuerint per certissimum
Abbreviated transcription (Latin):
missis penas luit.continuo martyr est:õs
carceres martyrib pleni sunt:omnes eathe¬
ne iudiciariȩ martyres trahunt᷑. in omnib
metallis martyres erumnosi sunt: in omnes
insulas martyres deportant᷑: in omnib pęna¬
nibus locis iudidico gladio martyres feriun¬
tur: ad om̃s bestias martyres subrigunt᷑: aut

Expanded text:
missis poenas luit, continuo martyr est, omnes missis poenas luit, continuo martyr est, omnes carceres martyribus pleni sunt, omnes catenae judiciariae martyres trahunt, in omnibus metallis martyres aerumnosi sunt, in omnes insulas martyres deportantur, in omnibus poenalibus locis juridico gladio martyres feriuntur, ad omnes bestias martyres surriguntur, aut
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. & adhuc in sc̃ȩ ȩccłiȩ p̃ cisͥonem. Sa¬
crilego furore ferebant᷑. te eum hoc tanqͣm
unmanit᷑ iusisse hispano osio suggerente
criminat᷑. suspicionib uidelicet suns. Sicut
semꝑ damnando inauditos:quasi uͦ non
humanius & ꝓbabiliꝰ alius credidit: osio tan¬
quam ep̃o suggerente potius factum: ut in le¬
niorem coherticionem quamuis immanissimi
sceleris. id ẽ sacrilegi scismatis sententiã flec¬
teret imꝑator. Quid enim ñ isti iuste patiunt᷑:
cum ex altissimo dei p̃sidentis. & ad eauendũ
ignem ȩt̃num flagellis talib admonentis ui-¬
dicio patiunt᷑. & merito criminum & oroine
potestatum: Priꝰ enim ꝓbent se non ẽe here¬
ticos uł scis maticos: tum demum de indig¬
nis penis suis lib̃am emittant uocem: tum
demum sese audeant cũ mali aliquid pati¬
untur ueritatis martyres dicere.Alioqͥn.
si quisquis ab imꝑatore uł a iudicib ab eo

Expanded text:
erunt, et adhuc in sanctae Ecclesiae praecisione saerunt, et adhuc in sanctae Ecclesiae praecisione sacrilego furore ferebantur: et hoc eum tanquam immaniter jussisse, Hispano Osio suggerente criminatur: suspicionibus videlicet suis, sicut semper, damnando inauditos. Quasi vero non humanius ac probabilius alius crediderit, Osio tanquam episcopo suggerente potius factum ut in leniorem coercitionem, quamvis immanissimi sceleris, id est, sacrilegi schismatis, sententiam flecteret Imperator. Quid enim isti non juste patiuntur, cum ex altissimo Dei praesidentis et ad cavendum ignem aeternum flagellis talibus admonentis judicio patiuntur, et merito criminum, et ordine potestatum? Prius enim probent se non esse haereticos vel schismaticos, tum demum de indignis poenis suis lividam emittant vocem, tum demum sese audeant cum mali aliquid patiuntur, veritatis martyres dicere. Alioquin si quisquis ab Imperatore vel a judicibus ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
iudicib si ñ potius credidissem: etiam si illi
qͥ uicti fc̃ innocentes ẽẽnt. ego innocens ẽẽ
non possem.Magno enim delicto implica¬
remur:si cum corda humana ñ cernere
mus. nec disciplinam eccłiasticam tene¬
remus. cum eis nollemꝰ iudicantib credẽ.
ult̾ quos non potuit causa transire: &
ꝑ quos potuit ad nos fama ꝑcurrere. Ab istis
innocentib impia de direptione discindis.
& innocentem te dicis: quodutiq si ẽẽs. cũ
uideres in scͥpturis scĩs. messem dñi tui an-¬
te ultimam segregationem & uentilationem
a ziraniis & palea non posse separari:elige¬
res potiꝰ fortis ẽẽ in tolerandis malis: quam
impiꝰ in descrendis bonis. Cur enim ȩccłia¬
rum ꝑ orbem longe remotarum non puta¬
mus ẽẽ istas & quam iustissimas uoces: qͣs
stantinus ad campum id ẽ ad supplicium dy¬
ei russit. qͥ uicti apud eccłiasticos iudices
nec apud ipsum quȩ dicebant ꝓbare potu¬

Expanded text:
iudicibus si non potius credidissem, etiamsi illi iudicibus si non potius credidissem, etiamsi illi qui uicti sunt innocentes essent, ego innocens esse non possem. magno enim delicto implicaremur, si, cum corda humana mus, necdisciplinam ecclesiasticam teneremus, cum eis nollemus judicantibus credere, ultra quos non potuit causa transire, et per quos potuit ad nos fama percurrere. Ab istis innocentibus impia te direptione discindis, et innocentem te dicis: quod utique si esses, cum videres in Scripturis sanctis messem Domini tui ante ultimam segregationem et ventilationem a zizaniis et palea non posse separari , eligeres potius fortis esse in tolerandis malis, quam impius in deserendis bonis. Cur enim Ecclesiarum per orbem longe remotarum non putamus esse istas, et quam justissimas voces, quas stantinus ad campum, id est, ad supplicium duci jussit, qui victi apud ecclesiasticos judices, nec apud ipsum quae dicebant probare potu
Abbreviated transcription (Latin):
ueat: quia si uos innocentes oppressi ẽẽtis:
nos saltem fr̃s qui nichil uobis nocuimus
amaretis. Cum uͦ nos qui bñ nobis ẽõseĩ
sumus. causam ur̃am uicinis ur̃is recto
eccłiȩ iure commissam fuisse dicamꝰ. qui
coram deo sciunt quemadinodum iudica¬
uerint: lacerare tamen maledictis. & acer¬
bis odũs insectari.&. quasi ꝓpt̃ uos xp̃s
apud nos hȩreditatem ꝑdiderit suam. et¬
am rebaptirare conamini: quid boni de
illa ur̃a causa sentire pot̃imus: Qui enim
longe remotissimos fr̃s temerariis suspi¬
cionib damnare minime dubitatis: quã
iuste a uicmnis ur̃is damnat fueritis osten¬
ditis. Cur enim non eredam recte damna¬
ri potuisse a uicino iudice atiditum. qui
me tam longe absentem frẽm damnare ñ
dubitat inauditum ⁊ hoc mͥ obiciens in axi¬
mum erimen. qm̃ qui p̃sens ẽẽ ñ potui.
eis ad quos causa ꝑducta ẽ iudicib potius
quam uictis litigatorib credichi: Quibus

Expanded text:
ueat, quia, si uos innocentes oppressi essetis, ueat, quia, si uos innocentes oppressi essetis, nos saltem fratres, qui uobis nihil nocuimus, amaretis; cum uero nos, qui bene nobis conscii sumus causam uestram uicinis uestris recto ecclesiae iure commissam fuisse, qui coram deo sciunt quemadmodum iudicauerint, lacerare tamen maledictis et acerbis odiis insectari et, quasi propter uos Christus aput nos hereditatem suam perdiderit, etiam rebaptizare conamini, quid boni de illa uestra causa sentire poterimus? qui enim longe remotissimos fratres temerariis suspicionibus damnare minime dubitatis, quam iuste a uicinis uestris damnati fueritis ostenditis. cur enim non credam recte damnari potuisse a uicino iudice auditum, qui me fratrem tam longe absentem damnare non dubitat inauditum, hoc mihi obiciens maximum crimen, quoniam qui praesens esse non potui eis ad quos causa perducta est iudicibus potius quam uictis litigatoribus credidi? quibus
Abbreviated transcription (Latin):
hec omnia scĩficatione nominis sui. In ipso
qͥppe psalmo passionis suȩ: non solũ qnti.
s etiam qͣntum emerit declaratum est.
Ibi enim paulo post dr. Reminiscent᷑ &
conũtentur ad dñm. uniũsi fines terrȩ:¬
& adorabunt in conspeetu eius uniuerse
ipse dñabit᷑ gentium. De causa itaq ur̃a
tunc fortasse cogerer iudicare: Si uel ui¬
cina eẽm.uel ita remota ut int̃ nos couõ
non habitarent alii xp̃iani: codem nomine
signati. eadem unitate pacati. Multȩ int̾ia¬
cent patriȩ gentium. simul mecum emptȩ
illius sanguine: in cuius conspectu mecũ
bis: ipse de uicinitate causam ur̃am exa-¬
minare potuerint. Quod si non ẽ factum:
uos neglȩxistis.Neq enim a cȩt̃is neglecti:
uonusq ad nos etiam ueniretis. Si autẽ
auquid iudicatum est: date ueniam.N
audeo uob̃ suꝑatis demere credere: & iudi¬
ces ur̃os eadem temeritate damnare. de¬
cedit mͥ aliud quod me plurimum mo¬

Expanded text:
haec omnia sanctificatione nominis sui. in ipso haec omnia sanctificatione nominis sui. in ipso quippe psalmo passionis non solum quanti, sed etiam quantum emerit declaratum est. ibi enim paulo post dicitur: reminiscentur et conuertentur ad dominum uniuersi fines terrae et adorabunt in conspectu eius uniuersae ipse dominabitur gentium. de causa itaque uestra tunc fortasse cogerer iudicare, si uel uicina essem uel ita remota, ut inter nos et uos non habitarent alii christiani eodem nomine signati, eadem unitate pacati. multae interiacent patriae gentium simul mecum emptae illius sanguine, in cuius conspectu mecum bis; ipsae de uicinitate causam uestram examinare potuerunt. quod si non factum est, uos neglexistis; neque enim neglecti a ceteris non usque ad nos etiam ueniretis. si autem aliquid iudicatum est, date ueniam; non audeo uobis superatis temere credere et iudices uestros eadem temeritate damnare. accedit mihi aliud quod me plurimum mo
Abbreviated transcription (Latin):
enim aliqͣ illarum partium in nomine
xp̃i nobilissimna eccłia ex ipsis septem. &
si placet potissimum phyladelphia: que de
mysticonomine ꝑlinguam grecam frat̃¬
nã intimat caritatem. Audiamꝰ gͥ uocem
gͦ dicat istis. quid in me arguitis fr̃s. quid
aceus atis. quanto int̾uallo seđm t̾renum
locum ab affricaremota sim: partim nos¬
se. partim audire potestis. quidibi tunc
siue traditores. siue traditoꝵ uł accusatoreᷤ
uel damnatores.siue innocentum uel ca¬
lummatores uel opp̃ssores egerint. ꝓrsus
ignoro. S ille dñs nr̃ qui emit totũ mun¬
dum p̃cio sanguinis sui. cuius scã cõmer¬
cia ꝓpħa tanto ante cecinit dicens. foder̃
manus meas & pedes meos. dinumeraue¬
runt omnia ossamea. ipsi uͦ consideraue¬
runt & inspexerunt me. diuiserunt ue
stimenta mea. & suꝑ uestem meam mise¬
runt sortem: int̃ uos &e nos ñ spacia con¬
stituit uacua & nuda xp̃ianis: & impleuit

Expanded text:
enim aliqua illarum partium in nomine enim aliqua illarum partium in nomine Christi nobilissima ecclesia ex illis septem et, si placet, potissimum Philadelphia, quae mystico nomine per linguam Graecam fraternam intimat caritatem. audiamus igitur etum. si ergo dicat istis: \'quid in me arguitis, fratres, quid accusatis? quanto interuallo secundum terrenum locum ab Africa remota sim, partim nosse partim audire potuistis. quid ibi tunc siue traditores siue traditorum uel accusatores uel damnatores siue innocentium uel calumniatores uel oppressores egerint, prorsus ignoro. sed ille dominus noster, qui emit totum orbem pretio sanguinis sui, cuius sancta commercia propheta tanto ante cecinit dicens: foderunt manus meas et pedes, dinumerauerunt omnia ossa mea. ipsi uero considerauerunt et conspexerunt me, diuiserunt sibi uestimenta mea et super uestimentum meum miserunt sortem, inter uos et nos non spatia constituit uacua et nuda christianis; impleuit
Abbreviated transcription (Latin):
Ueruutamen quod scͥptum est in euangłio.
ds peccatores non audit. s siquis dm̃ co¬
lit & uoluntatem eius fecerit. ipsum exau¬
dit. non a dño dictum est: s ab illo qͥ ocłos
corporis iam quidem restitutos habebat:
s ei ocłi cordis nondum patebant. Unde
ipsum dñm adhuc ꝓpħam putabat. Nam
eum postea cognitum dei filium adora¬
uit. Ipse autem dñs cum in uno templo
num confitentem peceata sua magis ui¬
stificatum dicit. quam pharis eum iac¬
tantem merita sua: cui similes istisunt.
Quanquam enim iustificat᷑ destiterit ẽe
peccator: tam̃ ut iustificaret᷑ peccator ora¬
bat. & peccata confitebat᷑. & exauditus
iustificatꝰ est. ut desineret ẽẽ peccator.
Nonitaꝙ des ineret ẽẽ peccator: nisi priꝰ
exaudiretur peccator. Quamobrem non
quidem omnem peccatorem exaudiri: s
tamennon omnem peccatorem ñ exaudi¬
ut quid exponis iustificationes meas. &
assumis testamentam meum ꝑ os tuu̾e

Expanded text:
uerumtamen quod scriptum est in euangelio: uerumtamen quod scriptum est in euangelio: deus peccatorem non audit; sed si qui dominum coluerit et uoluntatem eius fecerit, ipsum exaudiet, non a domino dictum est, sed ab illo qui oculos corporis iam quidem restitutos habebat, sed ei oculi cordis nondum patebant, unde ipsum dominum adhuc prophetam putabat. nam eum postea cognitum dei filium suppliciter adorauit. ipse autem dominus, cum in uno templo torem confitentem peccata sua magis iustificatum dicit quam Pharisaeum iactantem merita sua, cui similes isti sunt. quamquam enim iustificatus destiterit esse peccator, tamen ut iustificaretur peccator orabat et peccata confitebatur et exauditus iustificatus est, ut desineret esse peccator. non itaque desineret esse peccator, nisi prius exaudiretur peccator. quamobrem non quidem omnem peccatorem exaudiri, sed tamen non omnem peccatorem non exaudiut quid exponis iustificationes meas et assumis testamentum meum per os tuum?
Abbreviated transcription (Latin):
omnia membra: ac sie orationib ꝓ inuicẽ
membrors omnium adhuc in t̾ra laboran¬
tium ascendit ad caput. quod p̃cessit in
cclumãn quo ẽ ꝓpiciatio ꝓ peccatis nñis.
Namsi eẽt mediator paulus. ẽẽnt utiq ce
nec sic ipsius pauli constaret ratio. qua dix¬
pacis. nec ꝓpt̃ malos bonos deseramus. sed
ꝓpt̾ bonos malos sufferamus: ne cum de¬
fendere uolumus. quod temeraria p̃sump¬
tione relinquimꝰ incognitos. cogamur ma¬
iori scelere damnare mauditos:cum cer
tum etiam sit quia peccatores ds audit scdm
quod inuenit᷑ in scͥpturis. Balaam ꝓpħa ñ
de popło is rael s aliengena. conductus ab
amicout popło dei malediceret:conuersꝰ a
domino ad benedicendum est.Cuius u̾ba
omnia bene imp̃cantis audimus & legimꝰ:
& cum aliud habet inuoto. u̾ba tamen pre¬
cantis & bona sunt: & ꝓ popło exaudiunt᷑
a domino. Unde non mirum ẽ.si uerbabo¬
na quȩ ꝓpopło dicunt᷑ in p̃cib. &esi a ma¬

Expanded text:
omommembrorum omnium adhuc in terra laborantium, ascendat ad caput quod praecessit in coelum, in quo est propitiatio pro peccatis nostris. Nam si esset mediator Paulus, essent utique etnec ipsi Paulo constaret ratio qua dixpacis: nec propter malos bonos deseramus, sed propter bonos malos sufferamus; ne cum defendere volumus, quod temeraria praesumptione reliquimus incognitos, cogamur majori scelere damnare inauditos. 17. Cum etiam certum sit quia peccatores Deus audit: quod quidem invenitur in Scripturis. Balaam propheta non de populo Israel, sed alienigena, conductus ab inimico ut populo Dei malediceret, conversus a Domino ad benedicendum est : cujus verba omnia bene imprecantis audimus, et legimus; et cum aliud haberet in voto, verba tamen precantis et bona sunt, et pro populo exaudiuntur a Domino. Unde non mirum est, verba bona quae pro populo dicuntur in precibus, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
peccetis. & siquis peccauerit. mediatorem
ine habetis apud patrem.ego exoro ꝓpecca¬
tis ur̃is. sicut parmenianus quodam loco
intueret᷑: Et tamen isti lacus detriti fumo
oꝑib suis de uno mediatore securisint. Ho¬
mines enim omnes xp̃iani inuicem se com¬
mendant orationib suis ꝓ quo autemnul¬
lus interpellat. s ipse ꝓ omnib. hic unus
uerusq mediator est: euius typus qm̃ p̾fi¬
gurabatur in sacerdote uet̾is testamenti.
nullus illie inuenit᷑ orasse ꝓsacerdote. Pax¬
lus aut̃ apłs quanqquam sub capite p̾cipu¬
um membrum.s tam̃ quia membrũ erat
corporis xp̃i. & nouerat ñ ꝑ fig᷑am in int̾io
imaginariam.s et̾nam ꝓ nobis intrasse
maximum & uerissimum sacerdotem: ta-¬
men se orationib fidelium & ipse comm̃¬
dat: nec mediatorem se facit int̾ popłm¬
licita sunt membra. & si patit᷑ unum m̃¬
brum compatiunt᷑ omnia membra. & s
glatur unum membrum congaudent

Expanded text:
peccetis, et si quis peccaupeccetis, et si quis peccaume habetis ad Patrem, et ego exoro pro peccatis vestris sicut Parmenianus quodam loco intueretur? et tamen isti lacus detriti fumosmnibus orationibus suis de uno mediatore securi sint. Homines enim omnes christiani inuicem se commendant orationibus suis. pro quo autem nullus interpellat, sed ipse pro omnibus, hic unus uerusque mediator est, cuius typus quoniam praefigurabatur in sacerdote ueteris testamenti, nullus et illic inuenitur orasse pro sacerdote. Paulus autem apostolus, quamquam sub capite praecipuum membrum, sed tamen quia membrum est corporis Christi et nouerat non per figuram in interiorimaginariam sed aeternam pro nobis intrasse maximum et uerissimum sacerdotem, ecclesiae se orationibus etiam ipse commendat nec mediatorem se facit inter popuicem sollicita sunt membra et, si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra et, si glorificatur unum membrum, congaudent
Abbreviated transcription (Latin):
alio uł exaudiat uł repellat. An ꝓpt̾ea
dicunt hoc. ut intelligat᷑ ep̃s malus non
exaudiri cum pro popło rogat: Quod si¬
ita ẽẽt: non ideo tamen popłs si bonus at¬
q fidelis est sollicttꝰ esse deb̾et. Securos
peccauerit: aduocatum habemꝰ apud pa¬
trem iħm xp̃m iustum: & ipse ẽ ꝓpitiatio
ꝓ peccatis nr̃is. Hoc quam ueraci & pia
humilitate dictum sit audiant: si habeN
aures unde audiant. Ioħ̃s enim dix̃. Hec
scribo uobis: ut non peecetis. Si itaq seq̃¬
retur & diceret. & siquis peccauerit aduo¬
catum habetis apud patrem iħm xp̃m iu¬
stim. & ipse est ꝓpitiatio ꝓ peccatis ur̃is:
se ipsum a peccantib quasi segregasse uide¬
retur: ut iam non ei opus eẽt ꝓpiciatione q̃
fit ꝑ mediatorem sedentem ad dexteram¬
dei patͥs & int̃pellantem ꝓ nob̃. Quod utiq
non solum suꝑbe. s etiam falso diceret. Si
uͦ etiam ita diceret. hec scͥpsi uobis ut non

Expanded text:
alio uel exaudiat uel repellat. an propterea alio uel exaudiat uel repellat. an propterea dicunt haec, ut intellegatur episcopus malus non exaudiri, cum pro popita esset, non ideo tamen populus, si bonus atque fidelis est, sollicitus esse debet. Securos peccaverit advocatum habemus apud Paristum justum; et ipse est propitiatio pro peccatis nostris . Hoc quam veraci et pia humilitate dictum sit audiant, si habent aures unde audiant. Joannes enim dixit, Haec scribo vobis, ut non peccetis. Si itaque sequeretur, et diceret, Et si quis peccaverit, advocatum habetis ad patrem legum Christum iustum, et ipse est propitiatio pro peccatis uestris\', se ipsum a peccantibus quasi segregasse uideretur, ut iam non ei opus esset propitiatio quae fit per mediatorem sedentem ad dexteram patris et interpellantem pro nobis. quod utique non solum superbe, sed etiam falso diceretur. si uero etiam ita diceret: \'haec scripsi uobis, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
pora querebant᷑. solus ille pontifex nostꝰ¬
p̃figurabat᷑:. non isti suꝑbi & impii. qui for¬
nicantem animam non zelant sponso.s
ei audent ostentare se ꝓsponso. In euan¬
gelio inquit scͥptum ẽ. Ds̃ peccatores ñ
audit.: sed siquis dm̃ eolit & uoluntatem
eius facit. hune audit. Et hec absoluta est
responsio. Si enim duosimul orent. unꝰ
peccator. & unꝰ qui dm̃ colit. & uolunta¬
tem eiꝰ facit: nimirum illum audit. ce. illũ
non audit. Quid sibi gͦ uult hoc testimo
nium. uel quomodo ꝓse arbitrant᷑ esse
ꝓferendum. cum his uerbis maxime se¬
curi fiant int̾ malos boni. nec ulla cau¬
sa singłaris separationis existat. ut nefa¬
rio scismate homines etiam abonis ꝑ talem
dis cordiam separent᷑: quandoquidem
possunt & mali int̾ bonos non exaudiri
ꝓpt̾ infidelitatem suam. & boni int̾ malos
exaudiri ꝓpt̃ fidem suam: Deus enim qͥ
cordis inspector ẽ. non errat. ut alium ꝓ

Expanded text:
pora quaerebantur, solus ille praepora quaerebantur, solus ille praefigurabatur, non isti superbi et impii, qui fornicante anima non zelant sponso, sed eis se audent ostentare pro sponso. In euangelio, inquit, scriptum est: deus peccatores non audiet; sed si quis dominum coluerit et uoluntatem eius fecerit, illum audiet. et hresponsio est. Si enim duo simul orent, unus peccator, et alter qui Deum colit et voluntatem ejus facit, nimirum illum audit, et illum non audit? Quid ergo sibi vult hoc testnium uel quomodo pro se arbitrantur esse proferendum, cum his uerbis maxime securi fiant inter malos boni nec ulla causa corporalis separationis existat, ut nefario schismate homines etiam a bonis per spiritalem discordiam separentur, quandoquidem possunt et mali inter bonos non exaudiri propter infidelitatem suam et boni inter malos exaudiri propter fidem suam? deus enim qui cordis inspector est non errat, ut alium pro
Abbreviated transcription (Latin):
modo beati & imm aculati & incorrupti
simus: quia iam scdm fidem filii deisumꝰ.
Nondum enim re s spe salui facti sumꝰ.
Spes autem quȩ uidetur. non est spes. Qͦs¬
enim uidet quis quid sꝑat: Si autem qͦd
nonuidemus sꝑamꝰ: ꝑpatientiam expec¬
tamus. Quamdiu autem expectamus
ꝑ patientiam corporis nr̃i redemptionẽ.
non audemꝰ dicere carere nos omni uitio:
ne ipsa suꝑbia sit immanissimum uit
ralia uitia uitabant᷑. illum p̾figurari. qͥ
cum eẽt ds factus est ꝓpt̾ nos homo. solꝰ
uerꝰ agnus immacłatus & sacerdos sine
nẽ ille sacerdos post resurrectionem suã¬
intrauit in secreta cȩlorum. ut ad dexte¬
rampatͥs int̾pellar et pro nob̃: populꝰ
autem cuiꝰ ille sacerdos est. adhuc foris
gemit. Nam cum ep̃o intus est popłs. &
orat cum illo. & quasi subs cribens ad eiꝰ
uerba respondet amen:usq: adeo tunc
quando sine ulla macła. & sine ullo uitio.
quia non pot̾ant ẽẽ animi sac̃dotum. cor¬

Expanded text:
modo beati et immaculati et incorrupti modo beati et immaculati et incorrupti simus qui iam secundum fidem filii dei sumusnondum enim re, sed spe salui facti sumus. spes autem quae uidetur non est spes. qenim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus. Quamdiu autem exspectamus per patientiam corporis nostri redemptionem , non audeamus dicere carere nos omni vitio, ne ipsa superbia sit immanissimum vitiralia vitia vitabantur, illum praefigurari qui cum esset Deus, factus est propter nos homo, solus uere agnus immaculatus et sacerdos sine nunc ille sacerdos post resurrectionem intrauit in secreta caelorum, ut ad dexteram patris interpellet pro nobis, populus autem cuius ille sacerdos est adhuc foris gemit. nam cum episcopo intus est populus et orat cum illo et quasi suscribens ad eius uerba respondet \'amen\'. usque adeo tunc, quando sine ulla macula et sine ullo uitio, quia non poterant animi, sacerdotum cor
Abbreviated transcription (Latin):
uitio carentem fuisse respondeant. sur
gͦ accedebat dona offerre deo: & ab eo cȩ¬
teri comunctis manib accipiebant. qͦd
maculosus & uitiosus obtulerat : At¬
tendant in eęc̃is collegis sius utrũ nul¬
la sit macła ebriositas: S priꝰ legant qͥb̾¬
sceleratis ebriosos adiunxerit apłs. utrum
auaricia nulla sit macła. quam idem apo
stolus sic detestat᷑. ut idoloꝵ comparet
seruituti. Qui aut̃ rectissime sapiunt. intel¬
ligunt quemlibet hominum quamuis iã
ꝓ consortio societatis humanȩ. non absur¬
de dici posse iustissime uiuere: non tam᷑
posse eẽ sine aliquo uitio quamdiu caro
a qui natꝰ est ex deo non peccat: & si dixeri
mus quia peccatum non habemꝰ. nosmet
ipsos seducimꝰ. & ueritas in nobis non est.
Quamuis enim in quantum ex deo nati
sumꝰ non peccemus: inest tam̃ adhuc etrã
quod ex adam natisumꝰ. quia nondum
absorta est mors inuictoria. quod etiam in
corporali resurrectione ꝓmittit᷑: ut omĩ

Expanded text:
vitio carentem fuisse respondeant. Cur vitio carentem fuisse respondeant. Cur ergo accedebat dona offerre Deo, et ab eo caeteri conjunctis manibus accipiebant, quod maculosus et vitiosus obtulerat? Attendant in caeteris collegis suis, utrum nulla sit macula ebriositas. Sed prius legant qsceleratis ebriosos adjunxerit Apostolus. Utrum avaritia nulla sit macula, quam idem apostolus sic detestatur, ut idolorum comparet seruituti.\' Qui autem rectissime sapiunt, intellegunt quemlibet hominum, quamuis iam pro consortio societatis humanae non absurde dici possit iustissime uiuere, non posse tamen esse sine aliquo uitio, quamdiu caro  qui natus est exmus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus et ueritas in nobis non est. quamuis enim, in quantum ex deo nati sumus, non peccemus, inest tamen adhuc etiam quod ex Adam sumus, quia nondum est absorta mors in uictoriam, quod etiam in corporum resurrectione promittitur, ut omni
Abbreviated transcription (Latin):
quam scelerata suꝑbia dicant. neminem
ẽẽ int̾ collegas suos.uł se ipsos non ẽẽ cum
aliqua macula & uitio non membrorum.
s quod peiꝰ est mors. Quodubi agere cum
eis cȩꝑimus: respondebunt int̾ẽe qualis
sit macła & quale uitium: quasi script᷑a
discreuerit quȩ ait. homo qui habuerit
macłam aut uitium. ñ accedat dona of¬
ferre deo. Nullam ne macłam habuit.¬
ceuitium: non dico optatꝰ. s ipse parme¬
nianus. aut ipse donat᷑: S tanto isti
amore hominum cecist̃. & corde impu¬
dico adult̾os m̃tis sue uni legitimo ui¬
ro coequare non dubitant at quod
de solo dño nr̃o iħu xp̃o dicipotuit.
etiam in donato ꝑfectum fuisse conten¬
dant. Quis dabit ocłis meis fontem
lacͥmarum: Quis congruus huic sce¬
leri gemitꝰ. concusso pect̃ore expͥmeturs
S intm attendant utrum saltim optatꝰ
habuerit aliquam macłam: aut aliqͦd¬
uicium. Nonusq adeo cȩcisunt: ut istiꝰ
uitam omnino immacłatam. o ideo

Expanded text:
quam scelerata superbia dicatur neminem quam scelerata superbia dicatur neminem esse inter collegas suos uel se ipsum non esse cum aliqua macula et uitio non membrorum, sed quod peius est morum. quod ubi agere cum eis coeperimus, respondent interesse qualis sit macula et quale uitium, quasi scriptura discreuerit quae ait: homo qui habuerit maculam et uitium non accedat offerre dona deo. nullamne maculam et uitium habuit non dico Optatus, sed ipse Parmenianus aut ipse Donatus? sed tanto isti amore hominum caeci sunt et corde impudico adulteros mentis suae uni legitimo uiro coaequare non dubitant, ut quod de solo domino Iesu Christo dici potuit etiam in Donato perfectum fuisse contendant. quis dabit oculis meis fontem lacrimarum? quis congruus huic sceleri gemitus Sed interim attendant, utrum saltem Optatus habuerit aliquam maculam aut vitium? Non usque adeo caeci sunt, ut istius vitam omnino immaculatam et omni
Abbreviated transcription (Latin):
potissimum dei heredes & coheredes xpisti.¬
toto orbe diffusos. nefarioseis mate diuisert̃:
cum possent utiq si bom eẽnt. & uere malos
inquit scͥptum est. Sacerdotes autem qui ac¬
cedunt ad dñm dm̃ sanctificent᷑. ne forte de¬
altare accedunt: non adducant in se delie¬
tum ne moriant᷑. Et illud in leuitico. Homo
qui habuerit macłam & uicium: non ac¬
cedat dona offerre deo. Bene quidem de
uet̾ibus libris testimonia ista ponuntur.
Dieant gͦ michi: cui sc̃o scdm salutem sp̃u¬
alem obfuerit. uel insacerdotib. uel int̾
popłm constituto. malus aut maculatꝰ
sacerdos. Ubi erat moyses & aaron: ibi mͦ¬
muratores sacͥlegi: quos ds a facie sua semꝑ¬
ꝑdere minabatur. Ubi erat cayphas &e cȩ¬
teri tales:ibi zacharias. ibi symeon. & cȩt̾i
bomi. Ubi saul.ibi dauid. Ulbi iheremias.
ubi ysaias. ubi damel. ubi ezechiel: ibi
s acerdotes &e populi mali:S sarcinam
suam unusquisq portabit. Omitto dicere:

Expanded text:
potissimum, dei heredes et Christi coheredes tpotissimum, dei heredes et Christi coheredes toto orbe diffusos nefario schismate diuiserunt, cum possent utique, si boni essent et uere malos inquit, scriptum est: sacerdotes autem qui accedunt ad dominum deum sanctificentur, ne forte dealtare sancti, non adducant in se delictum, ne moriantur, et illud in Leuitico: homo qui habuerit maculam et uitium non accedat offerre dona deo. bene quod de ueteribus libris testimonia ista proponunt. dicant ergo mihi, cui sancto secundum salutem spiritalem obfuerit uel in sacerdotibus uel inter populum constituto malus aut maculatus sacerdos. ubi erat Moyses et Aaron, ibi murmuratores sacrilegi, quos deus semper a facie sua perdere minabatur; ubi erat Caiphas et ceteri tales, ibi Zacharias, ibi Simeon et ceteri boni; ubi Saul, ibi Dauid; ubi Hieremias, ubi Esaias, ubi Danihel, ubi Ezechiel, ibi sacerdotes mali et populi mali; sed sarcinam suam unusquisque portabat. Omitto dicere
Abbreviated transcription (Latin):
& nrͣ in cȩlo mediator ẽ. quo suam eccłiam
gub̃nante bonis mali non oberunt. quiul
ignorant᷑ uel ꝓpace tolerant᷑. donec ipse
ueniat.ac separet p̃missis messorib a mes¬
sezizania. & uentilabro paleas a frum̃tis ⁊
quanquam isti quod sepe dicendum est.
falsa crimina obiecerunt. quȩ etiam si ue¬
ra ẽẽnt bonoꝵs caritati ꝓunitate in unitate
omnia doleranti ncħ nocerent: si ea forte q̃
cognita iudicib eccłiasticis ꝑsuaderi ñ pos¬
sent. Sacrificia gͦ impioꝵ eis ipsis obert̃:
qͥ offerunt impie. Nam unum atq idem
sacͥficium ꝓpt̾ nom̃ dñi quodibi inuocat᷑.
ad accipiendum accesserit. Qui enĩ man¬
ducat & bibit indigne: iudicium sibiman¬
ducat ce bibit. N ait aliis. s sibi. Qui gͦ dig¬
ne manducat &e bibit: grãm sibi manducat
& bibit. Iui gͦ uideant utrum digne man¬
ducent. qui int̾ multos parentes & filios &e
maritos. & uxores. int̃ tam multos quod est

Expanded text:
et noster in caelo mediator est, quo suam ecclesiam et noster in caelo mediator est, quo suam ecclesiam gubernante bonis mali non oberunt qui uel ignorantur uel pro pace tolerantur, donec ipse ueniat ac separet praemissis messoribus a messe zizania et uentilabro paleas a frumentis. quamquam isti, quod saepe dicendum est, falsa crimina obiecerint, quae si etiam uera essent bonorum caritati pro unitate in unitate omnia toleranti nihil nocerent, si ea forte etiam cognita iudicibus ecclesiasticis persuadere non possent. sacrificia ergo impiorum eis ipsis oberunt qui offerunt impie. nam unum atque idem sacrificium propter nomen dei, quod ibi inuocatur ad accipiendum accesserit; qui enim manducat et bibit indigne,. iudicium sibi manducat et bibit. non ait \'aliis, sed sibi. qui ergo digne manducat et bibit, gratiam sibi manducat et bibit. illi ergo uideant utrum digne manducent, qui inter tam multos parentes et filios, maritos et uxores, inter tam multos, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
gis bonis sicut fuit zacharias. uł popula¬
ribus siẽ fuit nathanael in quo dolus non
erat: quantomagis nichil obest in unitate
bonis: eum iam ille sacerdos in et̃num scd̃m
ordinem melehis edech. &. pontifex nr̃ sedẽs
ad dext̾am patͥs int̃pellat ꝓ nobis: qui tra¬
ditcis est ꝓpt̃ delicta nr̃a. & resurrexit ꝓpt̃
iustificationem nr̃am : Nec illud bonis ob¬
est sed offerentib malis quod uerissime di¬
ctum est. Dona iniquoꝵ non probat altis¬
simus. Non enim dixit. dona eoꝵ qui pro
pace iniquos tolerant. non ꝓbat altissimꝰ :
eum tam̃ nec isti ea quȩ obiecertnt ꝓbare
potuerunt co tempore quoscisma fecer̃t.
Alioquin illis exclusis. istos hereditas xp̃i
toto orbe diffusa in communione catholi¬
ca retineret. Sacͥficia inquit impiorum ex¬
ecratio ẽ domino: & enim iniq offerunt il¬
la.Iam supra responsum est quod non est
iniquus xp̃s. qui ꝓ nobis se ipsum obtulit.

Expanded text:
gis bonis, sicut fuit Zacharias, uel populagis bonis, sicut fuit Zacharias, uel popularibus bonis, sicut fuit Nathanahel in quo dolus non erat, quabonis, cum jam ille sacerdos secundum ordinem Melchisedech, et pontifex noster sedens ad dexteram Patris interpellat pro nobis qui traditus est propter delicta nostra et resurrexit propter justificationem nostram? Nec illud bonis obest, sed offerentibctum est: dona iniquorum non probat altissimus. non enim dixit: \'dona eorum qui pro pace iniquos tolerant non probat altissimus\', cum tamen nec isti ea quae obiecerunt probare potuerint eo tempore quo schisma fecerunt. alioquin illis exclusis istos hereditas Christi toto orbe diffusa in communione catholica detineret. Sacrificia, inquit, impiorum execratio est domino; etenim inique o fferunt illa. iam supra responsum est quia non est iniquus Christus, qui pro nobis se ipsum obtulit
Abbreviated transcription (Latin):
rem tenebrarum harum id est peccatoꝵ
ipsum & angłos eits apłs paulꝰ appellat.¬
& illius ministri similes eisunt. quia tͥns
figurant se in ministros iusticiȩ. sicut ille
in angłm lucis: & inhabitantes rectori pes
tio. cum ista messis fuerit uentilata: quod
donec fiat omnia tolerat dilectio frumen¬
torum: ne dum grana paleam p̃ꝓpere fugi¬
unt. a cons ortib granis. inpie separentur.
bis obiciunt. quia de malis sacrificatorib
crificat michi uitulum. quasi qui canem
occidat: & qui ponit similaginem quas:
sanguinem poreinum: & qui offert thus
Hec omnia multo congruentiꝰ de illis di¬
cuntur. qui cont᷑ eccłiam dei toto sic̃ ꝓmissa
est orbe diffusam. altare sui scismatis erex¬
erunt: quod eos sac̾legium om̃s inuoluit. &
quilibet ubilibet offert sacrificium tali
corde uel factis.ut hec audire mereat᷑ ꝑniciem
sibi infert. non illis bonis. qui seđm ꝓpħam
non obfuerunt mali sacerdotes. uł colle¬

Expanded text:
res tenebrarum harum id est peccatorum res tenebrarum harum id est peccatorum ipsum et angelos eius apostolus Paulus appellat, et illius mifigurant se in ministros justitiae, sicut ille in angelum lucis , et inhabitantes rectori pesstio, cum ista messis fuerit ventilata: quod donec fiat, omnia tolerat dilectio frumentorum, ne dum grana paleam praepropere fugiunt, a consortibus granis impie separentur. bis objiciunt, quia de malis sacrificatoribuscrificat mihi uitulum quasi qui canem occidat, et qui ponit similaginem quasi sanguinem porcinum, et qui o offert thus haec omnia multo congruentius de illis dicuntur, qui contra ecclesiam dei toto sicut promissa est orbe diffusam altare sui schismatis erexerunt; quod eos sacrilegium omnes inuoluit, et quilibet ubilibet offert sacrificium tali corde uel factis, ut haec audire mereatur, perniciem sibi infert, non illis bonis qui secundum prophetam non obfuerunt mali sacerdotes uel colle
Abbreviated transcription (Latin):
dicitis. contaminant᷑ ctiam illi qui facta
mala impbant: & illi qui ea ꝓpace tolerãt
unitatis. Tales & uos estis omnes qui & il¬
li college ur̃o. & illi plebi communicastis:
cum illum tota affrica gildonis satellitẽ
manifesto gemitu declamaret. Quem ꝓp¬
terea sepe nomino quia ita manifestus
apparuit: ut ubicunq fuerit nominatꝰ.
nullus eum se ignorare respondeat. Nã
ipsi respiciant & recordent᷑. quam multos
unt̃ se similes habeant.quorum malicia
par est.s impar noticia: & aliquandoue¬
niant ad ueram sendentiam u̾boꝵ istoꝵs.
& ipsum rectorem ciuitatis illius irłm.
toris dignitati congruunt habitantes.
non ad equalitatem.s ꝓ modo suo:quia
dinem. in quam transformamur de gła
in głam.tanquam a dñi sp̃u. munere il¬
lius. qui nos facit conformes imagini fi¬
li sui. Est & alt̾ius mali populi diabolꝰ
pͥnceps & rector eiꝰ ciuitatis. quȩ mistice
babilonia dicit᷑. quem pͥncipem & recto¬

Expanded text:
dicitis, contaminantur et illi qui facta dicitis, contaminantur et illi qui facta mala improbant, etiam illa quae pro pace tolerant unitatis, tales estis et uos omnes, qui et illi collegae uestro et illi plebi communicastis, cum illum tota Africa Gildonis satellitem manifesto gemitu declararet\'. quem propterea saepe nomino, quia ita manifestus apparuit, ut ubicumque fuerit nominatus nullus se ignorare respondeat. Nam ipsi respiciant et recordentur quam multos inter se similes habeant, quorum par malitia est, sed impar notitia, et aliquando ueniant ad ueram sententiam istorum uerboret ipsum rectorem ciuitatis illius Hierustoris dignitati congruunt habitantes non ad aequalitatem, sed pro modo suo, quia dinem, in quam transformamur de gloria in gloriam tamquam a domini spiritu munere illius, qui nos facit conformes imaginis filii sui. est et alterius mali populi diabolus princeps et rector eius ciuitatis, quae mystice Babylonia dicitur, quoniam principes et recto
Abbreviated transcription (Latin):
Contradicit᷑ enim huc errori ore ueritatiͦ
oicentis. Quȩ dicunt facite: que autem fa¬
ciunt. facere nolite. Dicunt enim: & ñ faci¬
unt. Habentes itaq plebes tales ep̃os qui
bona dicunt ex cathedra moysi. ce ea que
dicunt non faciunt ex pestilentia sua: Si il¬
le faciunt eabona quȩ dicunt. & non faci¬
unt ea mala que facitnt. sic̃ p̃cepit dñs:
nonne satis indicant non eẽ ita intelli.¬
gendum pͥncipem populi & rectorem ciui¬
tatis. quomodo isti intelligunt: Possunt
enim ẽẽ popli boni. ubi fuerunt ep̃i mali:
sicut potuit ẽẽ popłs malus. ubi fuit moyseᷤᷤ
pͥnceps. & rector bonus. Errantes enim in
uerbis sc̃arum seͥpturarum. & sicut dicit
apłs non intelligentes neq quȩ loquunt᷑.
neq de quib affirmant. ipsi potiꝰ secđm ꝑ
uersitatem intellectus fui. magnas pati¬
untur angustias. cum eis dr. gͦ qualis
fuit optatꝰ. talis fuit & plebs thamugaden¬
sis: & sic communione sacramentoꝵ siẽt

Expanded text:
rrori Veritatis ore dicentis, Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, nolite facere: dicunt enim, et non faciunt . Habentes itaque plebes tales episcopos, qui bona dicunt ex cathedra Moysi, et ea quae dicunt non faciunt ex pestilentia sua, si illi faciant ea bona quae dicunt, et non faciant ea mala quae faciunt, sicut praecipit Dominus; nonne satis indicant non ita intelligendum esse principem populi et rectorem civitatis quomodo isti intelligunt? Possunt enim esse populi boni ubi fuerint esicut potuit esse populus malus ubi fuit Moyses princeps et rector bonus? errantes enim in uerbis sanctarum scripturarum et, sicut dicit apostolus, non intellegentes neque quae loquuntur neque de quibus affirmant, ipsi potius secundum peruersitatem intellectus sui magnas patiuntur angustias, cum eis dicitur: \'ergo qualis fuit Optatus, talis fuit et plebs Thamugadensis; et si communione sacramentorum, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
carnalem uocent hommem de coniuge
filios ꝓcreantem. sp̃ualem appellet adul¬
terum: Absit inquit ut hoc sentiam. Qͦ¬
mͦ gͦ adulter latens cum apud eos p̃positꝰ
ẽet sp̃uales potuit filios ꝓcreare:si carna¬
les hoc facere non possunt: An forte tẽ
tirator in anifestꝰ est bonus. cum uͦ baptra¬
tor latet malus. tunc dominus baptirat.
aut angłs: unus quisq sp̃italit nascitur
talit̾ qualis fuerit a quo baptirat᷑: optent¬
gͥ qui desiderant baptismum. ut homines
ꝑ quos baptirant᷑. non sint manifesti bo¬
ni sed latentes mali: ut sic deo uł angło
baptirante sanctiores renasci mereant᷑.
Hanc absurditat̃ẽ sic se cogitant euitare
re fateant᷑ de quo solo dictum ẽ. hic ẽ qui
misit pat̃. & ego mitto uos. hoc eum dixis¬
set insufflauit & dixit eis. accipite sp̃m¬
sẽm. si cui dimiseritis peccata dimiitent᷑
& si eui retinueritis retinebunt᷑. contͣ nos
ẽẽt ut cogeremur fateri ab hominibus

Expanded text:
carnalem uocet hominem de coniuge carnalem uocet hominem de coniuge filios procreantem, spiritalem appellet adulterum? \'absit\', inquit, ut hoc sentiam\'. quomodo ergo adulter latens, cum aput eos praepositus esset, spiritales potuit filios propagare, si carnales hoc facere non possunt? an forte tunctizator manifestus est bonus, cum uero baptizator latet malus, tunc deus baptizat aut angelus et unusquisque spiritaliter talis nascitur qualis fuerit a quo baptizatur, optent qui desiderant baptismum, ut homines per quos baptizantur non sint manifesti boni sed latentes mali, ut sic deo uel angelo baptizante sanctius renasci mereantur. hanc absurditatem si cogitant euitare,re fateantur de quo solo dictum est: hic est qumisit me pater, et ego mitto uos. haec cum dixisset, insufflauit et ait illis: accipite spsanctum; si cui dimiseritis peccata, dimittentur; et si cui retinueritis, retinebuntur : contra nos esset, ut cogeremur fateri ab hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
stiis. Illoꝵ autem intellectꝰ si a nob̃ non con¬
firmet᷑ ipsos solos: si uͦ a nobis confirmet᷑.
utrosq nr̃m implicat. Quid opus ẽ iam
plura discutere:nis i forte illud mouebit.
quia cum ꝓbare parmenianꝰ uellet. ho¬
mines carnales non posse sp̃uales filios ꝓ¬
creare. addidit ex euangłio testimoniũ
quod natum ẽ de carne caro est. & quod
natum est de sp̃u sp̃s est: quasi nos dicam᷑.
ꝑ se ipsum quemlibet hominem sp̃uales
ministrum: sic̃ supradiximus. Ideoq apo¬
stolus cum talib filiis loqueret᷑. si dixis¬
set ego uos genui. nec addidisset in xp̃o
iħu ꝑ euangelium: nullomͦ se quis quam
fidelium de illo natum religiose fateret᷑.
Euangłm autem fur quoq uidas sine detͥ¬
mento fidelium p̃dicauit. fictos gͥ eoꝵs id
est occultos malos. sic̃ ipsi quoq concedt̃.
um gigni sp̃uales filios astruunt. S qͥs
ferat tantam dementiam: ut cum forte

Expanded text:
stiis. illorum autem intellectus, si a nobis non constiis. illorum autem intellectus, si a nobis non confirmetur, ipsos solos, si uero a nobis confirmetur, utrosque nostrum implicat. Quid opus est iam plura discutere? nisi forte illud mouebit, quod, cum probare Parmenianus uellet carnales homines non posse spiritales filios procreare, addidit ex euangelio testimonium: quod natum est de carne caro est et quod natum est de spiritu spiritus est. quasi nos dicamus per se ipsum quemlibet hominem spiritaleministrum, sicut supra didicimus. ideoque apostolus cum filiis talibus loqueretur, si dixisset: ego uos genui nec addidisset: in Christo Iesu per euangelium, nullo modo se quisquam fidelium de illo natum religiose fateretur. euangelium autem fur quoque ludas sine detrimento credentium praedicauit, et fictos eorum id est occultos malos, sicut ipsi quoque concedunt, um gigni spiritales filios asserunt. nam quis ferat tantam dementiam, ut, cum forte