comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ra autem sunt multa. quȩ chẽt:
nisi inscĩ uiri aduersitatem di¬
cerentur. Insemec ipsis gͥ magna
sunt: sed quia iustum uirũ trãs¬
figere appetunt: eiusdẽ magni¬
tudinis pondus ꝑdunt: quia
& quamlibet forte frustra tam̃¬
iaculum mittitur: ut dura saxa
feriantur. Eonanq obtun sum.
longius dissilit: quo intortum
fortiter uenit. Igitur amicoꝵ
beati iob dicta. licet in quibdã
ualde sint fortia: cum tamen sc̃i
uui fortem uitã feriunt: cunctũ
sui acuiminis mucronem retun¬
dunt. Quia ergo et insemetip¬
sis magna sunt sed conda be¬
atum iob. nullomͦ assumi de¬
buerunt: et paulus hȩc exuir
tute pensans inauctoritate ꝓ¬
ferat: et iudex. quia incautȩ ꝓ¬
reprehendat. Sed quia eosdem¬
amicos beati iob.hereticorum
tenere spẽm suꝑius diximus:
nunc. eorum uerba quomͦ he¬
reticis congruant indagemus.
Quȩdam nanq ualde recte senti¬
unt: sed tamen inter hȩc. ad ꝑ¬
uersa dilabuntur. Habent qͥp

Expanded text:
ra vero sunt multa quae dicunt, ra vero sunt multa quae dicunt, nisi in sancti viri adversitatem dicerentur; in semetipsis ergo magna sunt, sed quia virum justum transfigere appetunt, ejusdem magnitudinis pondus perdunt; quia et quamlibet forte frustra jaculum mittitur ut dura saxa feriantur, eo enim obtusum longius resilit quo intortum fortiter venit. Igitur amicorum beati Job dicta, licet in quibusdam valde sint fortia, cum tamen sancti viri vitam fortem feriunt, cunctum sui acuminis mucronem retundunt. Quia ergo et in semetipsis magna sunt, sed contra beatum Job nullo modo assumi debueruntute pensans, in auctoritate proferat; et judex quia incaute prreprehendat. amicos beati Job haereticorum tenere speciem superius diximus, nunc eorum verba quomodo haereticis congruant indagemus. Quaedam namque valde recta sentiunt, sed tamen inter haec ad perversa dilabuntur. Habent 151
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Non estis locuti coram
me rectum: sicut seruus m̃s iob
illorũ sententiis tanta auctor
date utitur: si hȩ eoꝵ sententiş
anĩea reprehensione cassant̾
Eliphat quippe uerba suns
quȩ corinthiis intulit dicens
Sicut scrptum ẽ. Comp̃hen¬
dam sapientes: mastutia eoꝵs
Quomꝰ ergo. quasi praua respull¬
mus: quȩ paulus exauctorud
te astriut. Aut quomodo. a¬
testatione pauli. recta putabimus:
quȩ ꝑsemetipsum dñs ñ recta defi-¬
minit: Sed utraq hȩc. citius quã
non sint diuersa. cognoscimus: si
eiusdem dnicȩ sententiȩ subtilius
uerba pensamus: Qͥa nimirum¬
cum diceret. non estis locuti corã
me rectum: ilico aduunxit sicut
seruus m̃s iob. Liquet ergo.quia
quedam in eoꝵ dictis recta sunt:
sed melioris comparadone supe¬
rantur. Nam inter alia quȩ irra¬
donabiliter dicunt: multas ad
beatũ iob fortes sententias ꝓfer̃t̃:
sed comparatȩ dictis fortiorib:
ium forgtudinis amittunt. Mi¬

Expanded text:
dicediceme rectum, sicut servus meus Job illorum sententiis tanta auctoritate utitur, si hae eorum sententiae Dominica reprehensione cassantur? Eliphaz quippe verba sunt, quae Corinthiis intulit dicens, sicut scriptum est: Comprehendam sapientes in astutia eorum . Quomodo ergo quasi prava respuimus, quate astruit? Aut quomodo attestatione Pauli recta putabimus, quae per semetipsum Dominus non recta definivit? Sed utraque haec citius, quod non sint diversa cognoscimus, si ejusdem Dominicae sententiae subtilius verba pensamus, qui cum diceret: Non estis locuti coram me rectum, illico adjunxit: sicut servus meus Job. Liquet ergo quia quaedam eorum in dictis recta sunt, sed melioris comparatione superantur. Nam inter alia quae irrationabiliter dicunt, multas ad beatum Job fortes sententias proferunt. Sed comparatae dictis fortioribus, vim fortitudinis amittunt. Mi
Abbreviated transcription (Latin):
dignȩ ambuletis uocatione qͦ
uocat estis. Hinc ergo colligat
si quando aliquid recte sentit.
quanta humilitate debeat ma¬
gistro loqui discipulus: si ip¬
se magister gentium. inhis
quȩ cum auctoritate p̃dicat
tam summissȩ discipulos ro¬
gat. Hinc unusquisq colligat
eis aquib bene uiuendi exem¬
pla ꝑcipit. hoc qđd bene intelli¬
git. quã humiliter dicat: si pau¬
lus illis humili uoce se subdi
amicorum loquitur: quamuis
adconsolandum pietate ueni¬
at: humilitatem tamen locu¬
tionis deserens. regulam con¬
solationis ignorat. Qui. dum
loquendi custodiam negligit᷑.
usq ad afflicti contumelias ex¬
cechi: dicens: tygris perii eo
qł non haberet predam: rugitꝰ
leonis. & uox leenȩ & dentes ca¬
tuloꝵ leonum dssipati sunt.
mine. quasi uitio uarietatis notãe
coniugis: ꝑ dissipatos uͦ dentes
catuloꝵ leonum: destructam fi¬
liorum edacitatem signans. Un¬
de et bene amicoꝵ sensum. qui
intumida correptione se extulit
sententia diuina reprehendit

Expanded text:
mbuletis vocatione, qua vocati estis . Hinc ergo colligat, si quando aliquid recte sentit, quanta 150 humilitate debeat magistro loqui discipulus; si ipse magister gentium in his quae cum auctoritate praedicat, tam submisse discipulos rogat. Hinc unusquisque colligat, eis a quibus bene vivendi exempla percepit, hoc quod bene intelligit, quam humiliter dicat; si Paulus illis humili se voce subdidamicorum loquitur, quamvis ad consolandum pietate veniat, humilitatem tamen locutionis deserens, regulam consolationis ignorat. Qui dum loquendi custodiam negligit, usque ad afflicti contumelias excedit, dicens: Tigris periit eo quod non haberet praedam. Rugitus leonis, et vox leaenae, et dentes catulorum leonum dissipati sunt . ridis, quasi vitio varietatis notans, conjugis, per dissipatos vero dentes catulorum leonum destructam filiorum edacitatem signans. Unde et bene amicorum sensum, qui in tumida correptione se extulit, sententia divina reprehendit,
Abbreviated transcription (Latin):
fecta ꝓficiat: & quo semecipsũ
imꝑfectum respicit: inde. ad
humilitatis culmen ꝑfectior
detrimenta tolerant: inde. ma¬
iora lucra conuersis aliis repor¬
tant: quia dum eis uacare ut
appetunt non licet: rapere se¬
cum alios quib admiscent᷑
libet. Fit ergo mira dispensati¬
one pietatis. ut unde se destru¬
ctiores estimant: inde. locuple¬
tiores adcelestis patriȩ constru¬
ctionem surgant. Nonnunquã
deria minime ꝑueniunt: ut ip¬
sa interueniente tarditate. ad
eadem desideria. larato men¬
tis sinu. dilatentur: et quȩ ex¬
tenuari fortasse impleta pote¬
rant: magna dispositione a¬
gitur. ut repulsa crescant. Sic
quippe mortificari appetunt.
ut iam ꝑfecte. siliceat condito¬
ris sui faciem contemplentur.
S coꝵ desich̾um differtur. ut ꝓ¬
ficiat: & tarditatis suȩ sinu nu¬
tritur. ut crescat. Unde bene spon¬
sa insponsi su desiderio anhe¬
dentius queratur. Et differtur
querens sponsa ne inueniat.

Expanded text:
fecta proficiat, et quo se ipse fecta proficiat, et quo se ipse imperfectum respicit, inde ad humilitatis culmen perfectior detrimenta tolerant, inde majora lucra, conversis aliis, reportant; quia dum eis vacare ut appetunt non licet, rapere secum alios, quibus admiscentur, libet. Fit ergo mira dispensatione pietatis ut unde se destructiores aestimant, inde locupletiores ad coelestis patriae constructionem surgant. 6. Desiderideria minime perveniunt, ut ipsa interveniente tarditate, ad eadem desideria laxato mentis sinu dilatentur; et quae extenuari fortasse impleta poterant, magna dispositione agitur, ut repulsa crescant. Sic quippe mortificari appetunt, ut jam perfecte, si liceat, conditoris sui faciem contemplentur. Sed eorum desiderium differtur, ut proficiat; et tarditatis suae sinu nutritur, ut crescat. Unde bene sponsa in sponsi sui desiderio anhedentius quaeratur; et differtur quaerens sponsa, ne inveniat,
Abbreviated transcription (Latin):
amundo teneantur: quia nisi
e quantulumcumq uiuerent:
hos. adusum suũ ꝓculdubio
non amaret Mare enim uiua
corpora insemecipso retinet:
nam mortua extra se ꝓtinus ex¬
siderant quippe mortificare
se funditus: atq: abomni uita
gloriȩ temporalis extinguere:
sed occultis sepe dei iuciis.
uel pre esse mregimine.uel oc¬
cupari miunctis honorib com¬
pelluntur: atq inter hȩc. mor¬
tificationem plenissimam in¬
desinenter expectant: s expec¬
tata mors non uenit: qͥa eoꝵ¬
usus. temporali gloriȩ etiã no¬
lens uiuit. Quam tamen ꝓch
uino timore tolerant: & int̾
quidem seruant desidium pie¬
tatis. foris autem. explent mi¬
nisterium ordinis: quatinus
nec aꝑfec̾tione ꝑintentionem
recedant: nec dispositioni con¬
ditoris ꝑsuꝑbiam contradi¬
cant Mira enim chuinitatis
pietate agitur: cum. is qui ꝑ¬
fecto corde ad contemplatio¬
nem tendit. humanis mini¬
steriis occupatur: ut et mul¬
tis infurmiorib. eius mens per¬

Expanded text:
a mundo teneantur: quia nisi a mundo teneantur: quia nisi ei quantulumcunque viverent, hos ad usum suum procul dubio non amaret. Mare enim viva corpora in semetipso retinet, nam mortua extra se protinus exsiderant quippe mortificare se funditus, atque ab omni vita gloriae temporalis exstinguere; sed occultis saepe Dei judiciis vel praeesse in regimine, vel occupari injunctis honoribus compelluntur, atque inter haec mortificationem plenissimam indesinenter exspectant. Sed exspectata mors non venit, quia eousus temporali gloriae etiam nolens vivit, quam tamen pro divino timore tolerant. Et intus quidem servant desiderium pietatis, foris autem explent ministerium ordinis; quatenus nec a perfectione per intentionem recedant, nec dispositioni conditoris per superbiam contradicant. Mira enim divinitatis pietate agitur, cum is qui perfecto corde ad contemplationem tendit, humanis ministeriis occupatur; ut et multis infirmioribus ejus mens per
Abbreviated transcription (Latin):
tui: alter alterum nequaquã ui¬
det. Ita.qui iam mundum non
amat sed tamen abillo uel non
uolens amatur: et si ipse uelut
mortuus. mundum non uidet:
hunc tamen mundus adhuc
ñ mortuus uidet. Si uͦ nec ipłe
mamore mundũ retinet. nec
rursum amundi amore retine¬
tur: uicissim sibi utriq extine¬
di sunt: quia dum alter alterũ
non appetit᷑ quasi mortuum
mortuus ñ atcendit. Quia igit̃¬
nec paulus mundi gloriam
querebat. nec amundi gloria
ipse querebatur: &se mundo:
mundũ sibi crucifixum eẽ glo¬
riabatur. Quod. quia multiap¬
petunt: sedtamen usq adcul¬
men extinctionis omnimodȩ
non assurgunt: rectȩ gementes
dicunt.Quare data ẽ. misero
lux. & uita his qui inamaritu¬
dine animȩ sunt: Uita qͥppe
amaricatis datur: cum huius
mundi gloria. tristib gementi¬
busq tribuitur. Inqua nimi¬
rum uita.pena se ualidissimi
timoris afficiunt: quia et si
ipsi mundũ non tenent: adhuc
tamen tales se esse mecuunt. qͥ

Expanded text:
tui, alter alterum nequaquam vitui, alter alterum nequaquam videt. Ita qui jam mundum non amat, sed tamen ab illo vel non volens amatur, etsi ipse velut mortuus mundum non videt, hunc tamen mundus adhuc non mortuus videt. Si vero nec ipse in amore mundum retinet, nec rursum a mundi amore retinetur, vicissim sibi utrique exstincti sunt; quia dum alter alterum non appetit, quasi mortuum mortuus non attendit. Quia igitur Paulus nec mundi gloriam quaerebat, nec a mundi gloria ipse quaerebatur, et se mundo, et mundum sibi crucifixum esse gloriatur. Quod quia multi appetunt, sed tamen usque ad culmen exstinctionis 141 omni modo non assurgunt, recte gementes dicunt: Quare data est misero lux, et vita his qui in amaritudine animae sunt? Vita quippe amaricatis datur, cum hujus mundi gloria tristibus gementibusque tribuitur. In qua nimirum vita poena se validissimi timoris afficiunt, ipsi mundum non tenent adhuc tamen tales se esse metuunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
appetunt: ita iam ascło nulla
obligatione teneantur. Et ple¬
run q contĩgit. ut iam homo
mundũ mente non teneat: s ta¬
men mundus hominem occu¬
pationib astringat. Et ipse qui¬
dem mundo iam mortuus est.
sed ipsi mundus adhuc mor¬
tuus non est.Quasi enim ui¬
uus adhuc mundus eum con¬
spicit: dum alio intentũ. insus
actionib rapere contendit. In¬
de bene paulus. cum & ipse se¬
culum ꝑfectȩ despiceret: & ta¬
lem se factum uideret. quem
iam hoc scłm concupiscere om¬
nino non posset ruptis huius
uitȩ uinculis liber. dicit. Michi
mundus crucifixus est: & ego
mundo. Mundus quippe e
ciicificus fuerat: quia huns
cordi suo iam mortuum non ama¬
bat. Sed & se ipsum mundo cru¬
cifixerat: quia talem se ez exhi¬
bere studuit: ut abeo quasi mor¬
tuus concupisci non posset. Si
enim uno inloco sint mortuus
& uiuens: & si mortuus uiuum
ñuidet: uiuus tamen. mortuũ
uidet. Si uero utriq sint mor¬

Expanded text:
appetunt, ita jam a saeculo nulla appetunt, ita jam a saeculo nulla obligatione teneantur. Et plerumque contingit ut jam homo mundum mente non teneat, sed tamen mundus hominem occupationibus astringat: et ipse quidem mundo jam mortuus est, sed ipsi mundus adhuc mortuus non est. Quasi enim adhuc vivus mundus eum conspicit, dum alio intentum in suis actibus rapere contendit. Unde bene Paulus, cum et ipse saeculum perfecte despiceret, et talem se factum videret, quem jam hoc saeculum concupiscere omnino non posset, ruptis hujus vitae vinculis liber dicit: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Mundus quippe ei crucifixus fuerat, quia hunc cordi suo jam mortuum non amabat. Sed et se ipsum mundo crucifixerat, quia talem se ei exhibere studuit, ut ab eo quasi mortuus concupisci non posset. Si enim uno in loco sint mortuus et vivens; etsi mortuus vivum non videt, vivus tamen mortuum videt; si vero utrique sint mor
Abbreviated transcription (Latin):
Etuita his. qui inamaritudine
uel punire flendo non desmun.
quȩ deliquerunt: uel graui se
merore afficiunt: quia longe
huc afacie conditoris proiecti:
adhuc mȩternȩ patriȩ gaudi.¬
is non sunt. Dequoꝵ corde. be
ne ꝑsalomonem dicitur. Cor.
qđ nouit amaritudinẽ animȩ
suȩ: ingaudio illius non mis¬
cebitur extraneus. In amaritu¬
dine nanq sunt et corda reꝑ¬
borum: quia ipsis etiã prauiᷤ
desideriis suis affliguntur.
S eandem a maritudinem ne¬
sciunt: quia pensare qđ tole¬
rant. sponte sua excecati. ñ pos¬
sunt. At contra. eorbonoꝵ a
maritudinem suam nouit: qi
erum nam exilii inqua ꝓiec¬
tum laceratur. intelligit: et quã
sint tranquilla. quȩ ꝑdidit q̃
confusa. in quib cecidit sentit
S hoc amaricatum cor ad gau¬
dium suũ quandoq reducit᷑:
atq mneius gaudio extraneus
non miscetur: quia is qui nunc
abhoc merore cordis foras se ꝑ
desideria eicit: seclusus tunc
ri mundo funditus concupi¬
scunt: ut sicut in scło ipsi nicħ

Expanded text:
Et vita his qui in amaritudine ecti, quia punire flendo non desinunt quae deliquerunt, vel gravi se moerore afficiunt, quia longe huc a facie Conditoris projecti, adhuc in aeternae patriae gaudiis non sunt. De quorum corde bene per Salomonem dicitur: « Cor quod novit amaritudinem animae suae, in gaudio illius non miscebitur extraneus . In amaritudine namque sunt et corda reproborum, quia ipsis etiam pravis suis desideriis affliguntur; sed eamdem amaritudinem nesciunt, quia pensare quod tolerant, sponte sua excaecati non possunt. At contra cor bonorum amaritudinem suam novit, quia aerumnam exsilii, in qua projectum laceratur, intelligit; et quam sint tranquilla quae perdidit, quam confusa in quibus cecidit, sentit. Sed hoc amaricatum cor ad gaudium suum quandoque reducitur, atque in ejus gaudio extraneus non miscetur; quia is qui nunc ab hoc moerore cordis foras se per desideria ejicit, seclusus tunc ri mundo funditus concupiscunt; ut sicut in saeculo ipsi nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ro.Comedere nanq: est:animã.
suꝑnȩ lucis contemplationi¬
bus pasci. Suspirat gͦ ante qͣ
comedat: quia prius gemitu
tribulationis afficitur: & post¬
modum contemplationis re¬
fectione satiatur. Nisi enim su¬
spiret. non comedit: quia qui
se in hoc exilio. ꝑdesiderioꝵ ce¬
lestium lamenta non humili¬
at: internȩ patriȩ gaudia non
degustat. Aueritatis enim pa¬
bulo ieiuni sunt: qui inhac pe¬
regrinationis inopia letantur.
Suspirat autem. qui comedit:
quia quos amor ueritatis af¬
ficit: etiam refectio contempla¬
tionis pascit. Suspirans ꝓph̃a
comedebat: cũ diceret. fuerũt
mͥ lacrimȩ meȩ: panes.Luctu
enim suo anima pascitur: cũ
adsuꝑna gaudia. flendo sub¬
leuatur. Etintus quidem. do¬
loris sui gemitũ tolerat: sedeo
refectionis pabulum ꝑcipit:
quo.uis amoris ꝑlacrimas ema¬
nat. Unde. & eandem lacrimaꝵ¬

Expanded text:
Comedere namque est animae, supernae lucis contemplationibus pasci. Suspirat ergo antequam comedat, quia prius gemitibus tribulationis afficitur, et postmodum contemplationis refectione satiatur. Nisi enim suspiret, non comedit; quia qui se in hoc exsilio per desideriorum coelestium lamenta non humiliat, aeternae patriae gaudia non degustat. A veritatis enim pabulo jejuni sunt, qui in hac peregrinationis inopia laetantur. Suspirat autem qui comedit, quia quos amor veritatis afficit, etiam refectio contemplationis pascit. Suspirans Propheta comedebat, cum diceret: Fuerunt mihi lacrymae meae panes . Luctu enim suo anima pascitur, cum ad superna gaudia flendo sublevatur, et intus quidem doloris sui gemitus tolerat; sed eo refectionis pabulum percipit, quo vis amoris per lacrymas emanat. Unde et eamdem lacryma
Abbreviated transcription (Latin):
diabolum fuerat certaturus: qͣs:
ante harenȩ spectaculum. sacrȩ
scrptor hẏstoriȩ. inathleta hoc
spiritualiter unrtutes enumerans.
mentis menbra describit: dicens:
erat uir ille simplex. & rectus. &
timens dm̃. & recedens amalo:
ut dum menbroꝵ posito mag¬
na cognoscitur: exhac ipsa iã¬
forti positione subsequens etiam
uictoria p̃noscatur. Sequitur. Na

Expanded text:
diabolum fuerat certaturus, quasi diabolum fuerat certaturus, quasi ante arenae spectaculum, sacrae scriptor historiae in athleta hoc spiritales virtutes enumerans, mentis membra describit, dicens: Erat vir ille simplex, et rectus, ac timens Deum, et recedens a malo, ut, dum membrorum positio magna cognoscitur, ex hac ipsa jaforti positione subsequens etiam victoria praenoscatur. Sequitur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quia non nulli sic bona quedã
faciunt ut tamen aquibdam ma¬
lis minimȩ suspendantur: bene.
postquã timens dm̃ dr̃: recedens
quoq amalo ꝑhibetur. Scrptũ
quippe ẽ Declina amalo: & fac
bonum. Heq enim bona dõ accep¬
ta sunt: quȩ ante eius ocłos. ma¬
lorum admixtione maculantur.
Hinc nan ꝙ psalomonem dr. Qui
mimo offenderit: multa bona ꝑdet
Hinc. iacob apłs adtestatur: dicens.
Quicunq totã legem seruauerit. of¬
fendat autem inuno: factus est
omnium reus. Hinc. paulus ait
datur quã mundus inbonis ex ti¬
tit: sollerter indicatur. quia alienꝰ
solet: ut cum palestrȩ certamen in¬
sinuant prius luctantium m̃bra
describant: quam latũ ualidũq
sit pectus: quã sanũ: quã pleni tu¬
meant lacerti: quam subterpositus
uenter: nec mole grauet. nec extenu¬
atione debilitet: ut cum preꝰ aptos
certamini artus ostenderint: tunc
demum. magnȩ fortitudinis ictus
narrent. Quia gͦathleta ñr cont̃

Expanded text:
Sed quia noSed quia nofaciunt, ut tamen a quibusdam malis minime suspendantur, bene postquam timens Deum dicitur, recedens quoque a malo perhibetur. Scriptum quippe est: Declina a malo, et fac bonum . Neque enim bona Deo accepta sunt, 19 quae ante ejus oculos malorum admistione maculantur. Hinc namque per Salomonem dicitur: Qui in uno offenderit, multa bona perdet . Hinc Jacobus attestatur dicens: Quicunque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus . Hinc Paulus ait:datur quam mundus in bonis exstitit, solerter indicatur quam alienus solet, ut cum palaestrae certamen insinuant, prius luctantium membra describant quam latum validumque sit pectus, quam sanum, quam pleni tumeant lacerti, quam subterpositus venter nec mole gravet, nec extenuatione debilitet; ut cum prius aptos certamini artus ostenderint, tunc demum magnae fortitudinis ictus narrent. Quia ergo athleta noster contra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsimplicitatem possunt. Hinc
ẽ qđ paulus discipłos ãmonet:
dicens. Uolo uos sapientes esse m
bono: simplices autem. inmalo.
Hinc ruisum dic̃. Noh te pueri ef¬
fici sensib: sed malicia paruuli
estote. Hinc ꝑsemetipsã ueritas
discipulis precipit: dicens. Esto¬
te prudentes. sicut serpentes: &
simplices sicut columbȩ. Utraq
enĩ necessaria. in ammonitione
coniunxit: ut et simplicitatem
columbȩ astutia serpentis instru¬
eret: et rursum. serpentis astuci¬
am. columbȩ simplicitas tempe¬
modo: s etiã inigne patefecit. ꝑ
columbam quippe simplicitas.:
pignem uͦ ⁊ elus indicatur. Inco¬
lumba gͦ et igne ostenditur: qͥa
qui illo plemi sunt: sic mansuetu¬
dmi simplicitatis inseruiunt: ut
contra culpas delinquentium.
etiam zelo rectitudinis accendan¬
tur Sequitur. Timens dm: & re
cedens amalo. Dm̃ timere ẽ: nul¬
la quȩ facienda sunt bona prete¬
rire. Unde ꝑsalomonem dicitur.
Qui deum timet: nichil negligit

Expanded text:
per simplicitatem possunt. Hinc per simplicitatem possunt. Hinc est quod Paulus discipulos admonet dicens: Volo vos sapientes esse in bono, simplices autem in malo . Hinc rursum dicit: Nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli estote . Hinc per semetipsam Veritas discipulis praecipit, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Utraque enim necessario in admonitione conjunxit; ut et simplicitatem columbae astutia serpentis instrueret, et rursum serpentis astutiam columbae simplicitas tempemodo, sed etiam in igne patefecit . Per columbam quippe simplicitas, per ignem vero zelus indicatur. In columba igitur, et in igne ostenditur : quia quicunque illo pleni sunt, sic mansuetudini simplicitatis inserviunt, ut contra culpas delinquentium etiam zelo rectitudinis accendantur. Scedens a malo. - Deum timere est, nulla quae facienda sunt bona praeterire. Unde per Salomonem dicitur: « Qui Deum timet, nihil negligit . »
Abbreviated transcription (Latin):
etcerneret. Et tamen. et aspectu &
auditu iustus erat: quia iniqͦꝵ
uita. non delectando iusti aures
atq ocłos. sed feriendo. tangebat.¬
hinc paulus discipłis dic̃. Inme¬
dio nationis prauȩ & ꝑuersȩ. int̃
quos lucetis. sic̃ luminaria inmun¬
do. Hinc pergami ȩccłiȩ dicitur.
Scio ub habitas.: ubi sedes est sa¬
thanȩ: & tenes nomen meũ: & ñ
negasti fidem meam. Hinc sc̃a ȩx¬
cłia sponsi uoce laudatur: cũ ei
mamoris cantico dicit᷑. Sicut li¬
lium int̃spinas: sic amica mea.
inter filias. Bene ergo beatus iob
memorata terra gentili int̃iniqͦs
uixisse describitur: ut iuxta spon¬
si p̃conium. int̃̾ spmnas liliũ cre¬
uisse monstretur. Ubi rectȩ mox
nulli nanq: ita sunt simplices.
ut rectum quid sit ignorent: s
eo uerȩ simplicitatis innocentiã
deserunt: quo aduirtutẽ rectitu¬
dinis ñ assurgunt: quia dũ cau¬
ti esse ꝑrectitudinem nesciunt:
nequaquã innocentes ꝑsistere

Expanded text:
et cerneret. Et tamen aspectu et et cerneret. Et tamen aspectu et auditu justus dicitur, quia iniquorum vita non delectando justi aures atque ocHinc Paulus discipulis dicit: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in mundo . Hinc angelo Pergami ecclesiae dicitur: Scio ubi habitas, ubi sedes est Satanae; et tenes nomen meum, et non negasti fidem meam . Hinc sancta Ecclesia sponsi voce laudatur, cum ei in amoris Cantico dicitur: Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias . Bene ergo beatus Job, memorata terra gentili, inter iniquos vixisse describitur; ut, juxta sponsi praeconium, inter spinas lilium crevisse monstretur. Unde recte mox nulli namque ita sunt simplices, ut rectum quid sit ignorent. Sed eo verae simplicitatis innocentiam deserunt, quo ad virtutem rectitudinis non assurgunt. Qui dum cauti esse per rectitudinem nesciunt, nequaquam innocentes persistere
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s uir. ubi habita¬
uerit dr̃: ut eius
meritum uirtutis
exprimatur. Hus namq qͥs nesci¬
at. qd sit terra gentiliũ: Gentili¬
tas autem. eo obligata uitiis ex¬
stitit: quo cognitionem sui con¬
ditoris ignorauit. Dicatur itaq
ubi habitauerit: ut hoc eius lau¬
dib ꝓficiat: qđ bonus. inter malos
fuit. Neq enim ualde laudabile
ẽbonum ẽẽ cum bonis: s bonũ
esse cum malis. Sicut enim gra¬
uioris culpȩ ẽ inter bonos bonũ
ñ esse:ita immensi ẽ preconii.bo¬
num etiam inter malos ex titisse.
Hinc ẽ qđ idem beatus iõb sibimet
atcestatur: dicens. Frater fui dra¬
conum: & socius stru tionum.
Hinc petrus magnis loth laudib
ex tulit: quia bonũ inter reꝓbos
muenit. dicens. &iustum loth op¬
pressum anefandoꝵ miuria: con¬
uersatione eripuit. Aspectu enim
& auditu iustus erat: habitans
apudeos: qui de die indiem ani
mam iustiiniquis oꝑib cruciabãt.
Qui nimirũ cruciari ñ posset: nis
praua ꝓpinquoꝵ oꝑa et audiret

Expanded text:
s vir ubi habitaverit dicitur, ut ejus meritum virtutis exprimatur. Hus namque quis nesciat quod sit terra gentilium? Gentilitas autem eo obligata vitiis exstitit, quo cognitionem sui conditoris ignoravit. Dicatur itaque ubi habitaverit, ut hoc ejus laudibus proficiat, quod bonus inter malos fuit. Neque enim valde laudabile est bonum esse cum bonis, sed bonum esse cum malis. Sicut enim gravioris culpae est, inter bonos bonum non esse; ita immensi est praeconii, bonum etiam inter malos exstitisse. Hinc est quod isdem beatus Job sibimet attestatur, dicens: Frater fui draconum, et socius struthionum . Hinc Petrus magnis Loth laudibus extulit, quod bonum inter reprobos invenit, dicens: Et justum Loth oppressum a nefandorum injusta conversatione eripuit. Aspectu enim et auditu justus erat, habitans apud eomam justi iniquis operibus cruciabant . Qui nimirum cruciari non posset, nisi prava propinquorum opera et audiret
Abbreviated transcription (Latin):
uenimus. Mouit nanq prius dã¬
na substantiȩ: quȩ et extra na¬
turam ꝓfecto essent & extra cor¬
pus: Subtraxit filios: qui iã qui¬
dem. extra naturam non essent.
setamen adhuc aliquatenus
extra ꝓprium corpus: adextremẽ.
ꝑcussit & corpus. S quia uulne¬
rib carnis. admentis uulnus pue
nire ñ ualuit: etiã coniunctȩ mu¬
uens linguam quesiuit Quia enĩ
aꝑto certamine suꝑari se doluit.
de ore coniugis. iaculum quasi
deinsidiis intorsit: quȩ ꝓfecto
diceret. Adhuc tu ꝑmanes it
simplicitate tua: Benedic dõ et
morere. Ecce temptando omĩa ab¬
stulitꝰ ecce. temptando mulierem
reliquit: & scõ uiro callidȩ cunc¬
ta diripuit: sed ualde callidius.
adiutricem suã mulierem reserua¬
uit:quȩ dicat. Adhuc tuꝑmnanes
insimplicitate tua: Uerba sua:e¬
ua repetit Nam quid . ẽ dicere. sim¬
plicitatem desere: nisi obedientiã.
uetitum comedendo. contem ne:
Et quid.ẽ dicere benedic dõ & mo¬

Expanded text:
venimus. Movit namque prius damvenimus. Movit namque prius damna substantiae, quae et extra naturam profecto essent, et extra corpus. Subtraxit filios, quod jam quidem extra naturam non esset, sed tamen adhuc aliquatenus extra proprium corpus. Ad extremum percussit et corpus. Sed quia vulnerinire non valuit, etiam conjunctae mulieris 79 linguam quaesivit. Quia enim aperto certamine superari se doluit, de ore conjugis jaculum quasi de insidiis intorsit, quae profecto diceret: Adhuc permanes in simplicitate tua? Benedic Deo, et morere. Ecce tentando omnia abstulit, ecce tentando mulierem reliquit, et sancto viro callide cuncta diripuit; sed valde callidius adjutricem suam mulierem reservavit, quae dicat: Adhuc permanes in simplicitate tua? Verba sua Eva repetit. Nam quid est dicere: Simplicitatem desere, nisi: Obedientiam, vetitum comedendo, contemne? Et quid est dicere: Benedic Deo, et mo
Abbreviated transcription (Latin):
sed ꝑeos etiã qui nobis adherent.
statum satagit nr̃ȩ mentis incli¬
nare. Cum enim eor nr̃m sua ꝑ
rum. plinguas adherentium repit.¬
Hinc enim scriptum ẽ. Afiliis tuis
caue: & adomesticis tuis atten¬
de. Hinc ꝑppħam dicitur. Unus¬
quisq se aꝑximo suo custodiat.
& inomni fr̃e suo non habeat fidu¬
ciam. Hinc rursum scriptum est.
Inimici hominis: domestici eius.
Cauidus nan q aduersanus cũ
abonors cordib repelli se conspi¬
cit eos qui abillis ualde diligun
tur exquirit: & ꝑeorum uerba
blandiens loquitur. qui plus ce¬
teris amantur: ut dum uis amo-¬
ris cor ꝑforat: facile ꝑsuasioniser
gladius ad intimȩ rectitudinis
munimina inumpat. Post dã na
igitur rerũ. post fuera pignorũ.
post uulnera scissurasq menbioꝵ.
antiquus hostis linguam mouit
mone corrumꝑe. Uerba enĩ. post
uulnera intulit: ut nmirum. eum
uis doloris ingrauesceret. facile ꝑ¬
qua calliditate seuiat. in¬

Expanded text:
sed per eos etiam qui nobis adhaerent, sed per eos etiam qui nobis adhaerent, statum satagit nostrae mentis inclinare. Cum enim cor nostrum lubrum per linguas adhHinc enim scriptum est: A filiis tuis cave, et a domesticis tuis attende . Hinc per prophetam dicitur: Unusquisque se a proximo suo custodiat, et in omni fratre suo non habeat fiduciam . Hinc rursum scriptum est: Inimici hominis domestici ejus . Callidus namque adversarius, cum a bonorum cordibus repelli se conspictur exquirit, et per eorum verba blandiens loquitur qui plus caeteris amantur; ut dum vis amoris cor perforat, facile persuasionis ejus gladius ad intimae rectitudinis munimina irrumpat. Post damna igitur rerum, post funera pignorum, post vulnera scissurasque membrorum, antiquus hostis linguam movit mone corrumpere. Verba enim post vulnera intulit, ut nimirum cum vis doloris ingravesceret, facile pqua calliditate saeviat in
Abbreviated transcription (Latin):
scalam mariti. Sz nil hac arte pre¬
ualuit: quia sc̃s uir: subiectã sibi
mulierem. & ñp̃positam. attendit:¬
& recta loqui docuit: quã serpẽs
ut ꝑuersa loqueret᷑. instigauit Di¬
gnum quippe erat. ut fluxã men¬
tem. uirilis censura restringeret:
cum ꝓfecto & de ipso primo lap¬
su humani generis nosset: quod
docere mulier rec̃ta nesciret. Uñ.
mirum aliquando cum docuit:
asapientiȩ eternitate separauit.
Antiquus itaq hostis adam insterqͥ¬
linio ꝑdidit: qui. adam inpara¬
diso suꝑauit: atq adiutricem su¬
am mulierem dum aduerba ma¬
lȩ ꝑsuasionis accendit᷑ ad doctri¬
nam suȩ eruditionis misit: & que
excitata fuerat ut ꝑderet: erudita
ẽ. neꝑiret. Sic sic anrĩs uiris fortibus.
hostis ꝑcutit᷑: ut sua ei etiã tela rapi¬
antur. Unde enim se exaggerare
estimat dolorẽ uulneris: inde eis
contra semetipsum suggerit arma
untutis. Exuerbis autem male ꝑ
aduersarius. ñ solum ꝑsemetipsũ:

Expanded text:
scalam mariti. Sed nihil hac arte praescalam mariti. Sed nihil hac arte praevaluit, quia sanctus vir subjectam sibi mulierem, et non praepositam attendit; et recta loquens docuit, quam serpens, ut perversa loqueretur, instigavit. Dignum quippe erat ut fluxam mentem virilis censura restringeret, cum profecto et de ipso primo lapsu humani generis nosset quod docere mulier recta nesciret. Unde mirum aliquando cum docuit, a sapientiae aeternitate separavit. Antiquus itaque hostis ab Adam in sterquilinio perdidit, qui Adam in paradiso superavit; atque adjutricem suam mulierem dum ad verba malae persuasionis accendit, ad doctrinam sanctae eruditionis misit; et quae excitata fuerat ut perderet, erudita est ne periret. Sic sic a nostris viris fortibus hostis percutitur, ut sua ei etiam tela rapiantur. Unde enim se exaggerare aestimat dolorem vulneris, inde eis contra semvirtutum. Ex verbis autem male coadversarius non solum per semetipsum,
Abbreviated transcription (Latin):
as intulit dam narerum: orbauit
patrem. morte filioꝵ: ꝑcussit inco¬
lumẽ. putredine uulnerũ. S qͥa
putrescent em foris. sanum adhuc
intenus stare conspexit: &¬
quem exterius nudũ reddidit.
hunc interius dtiorem fier ꝑex¬
hibitam laudem conditoris inui¬
dit: callidȩ cogitans pensat. qd̃
contra seathleta dĩ unde premi¬
dur in de subleuatur: uictusq ad
insidias repetit: & quia scit qͦmͦ
adam decipi soleat: ad euam re¬
curnit. Beatum enĩ iob. inter tot
rerum dam na: inter tot ꝑcus¬
sionum uulnera: quasi inquadã
uirtutum arce stare inuictum ui¬
dit. In alto quippe mentẽ fixerat.
&e ic eireo hane hostiles insiclie ir¬
rumꝑe non ualebant. Quȩritur
gͦ ab aduersario: in hanc arcẽ mu¬
nitissimam quib gradib ascenda¬
tur. Uicina ẽ. autem uiro mulier:
atq subiuncta. Cor igitur mulie¬
ris tenuit: & quasi scalam.qua
adcor uiri ascendere potuisset. in¬
uenit. Occupauit animũ coniugiᷤ.

Expanded text:
as intulit damna rerum, orbavit as intulit damna rerum, orbavit patrem morte filiorum, percussit incolumem putredine vulnerum. Sed quia putrescentem foras, sanum adhuc interius stare conspexit; et quem exterius nudum reddidit, hunc interius ditiorem fieri per exhibitam laudem conditoris invidit; callide cogitans pensat quod contra se athleta Dei unde premitur, inde sublevatur, victusque ad insidias repetit; et quia scit quomodo Adam decipi soleat, ad Evam recurrit. 78 Beatum enim Job inter tot rerum damna, inter tot percussionum vulnera, quasi in quadam virtutum arce stare invictum vidit. In alto quippe mentem fixerat; et idcirco hanc hostiles insidiae irrumpere non valebant. Quaeritur ergo ab adversario in hanc arcem munitissimam quibus gradibus ascendatur. Vicina est autem viro mulier atque subjuncta. Cor igitur mulieris tenuit, et quasi scalam, qua ad cor viri ascendere potuisset invenit. Occupavit animum conjugis,
Abbreviated transcription (Latin):
num sternitur: Quid est quod
ioħs. i uoce laudatur: & tamen
ꝓtemulent uerbis insaltationis
premium moritur: Quid ẽ. quod
omnipotens ds̃. sic uehementer
in hoc scło despicit qͦs sic subli¬
militer ante scła elegit: nis hoc
quod pietati fideliũ patet. qm̃ ic
curo sic eos premit minfimis. qͥa
uidet quomͦ remuneret in sũmis
& foras usq ad despecta deicit. qd
intus usq ad in comp̃hensibilia
ꝑducit: Hinc ergo unusquisq
colligat. quid illic sint passur ꝙͥ
repbatꝰ si hic sic cruciat. qͦs amas
aut quomꝰ fenentur. qui inudios
arguendi sunt. si sic eoꝵ iuta pl¬
mitur qui ipso iudice teste lau¬
illi exor sua. Adhuc tu pmans
insimplicitate tua: Benedic dõ: &¬
inorere. Antiquus hostis.humanũ
genus. duob modis temptare con¬
sueuit: ut uidelicet corda stantiũ.
aut tribulationib frangat: aut
ꝑsuasionib molliat. Inutrisq gͦ:
contra beatum iob. se uehement̃
exercuit. Nam prius. patrifamili¬

Expanded text:
nnJoannes Dei voce laudatur, et tamen pro temulentis verbis in saltationis praemium moritur? Quid est quod omnipotens Deus sic vehementer in hoc saeculo despicit, quos sublimiter ante saecula elegit; nisi hoc quod pietati fidelium patet; quoniam idcirco sic eos premit in imis, quia videt quomodo remuneret in summis; et foras usque ad despecta dejicit, quia intus usque ad incomprehensibilia perducit? Hinc ergo unusquisque colligat quid illic sint passuri quos reprobat, si hic taliter cruciat quos amat. Aut quomodo feriuntur qui in judicio arguendi sunt, si sic vita eorum premitur, qui ipso judice teste lauilli uxor sua. Adhuc tu permanes in simplicitate tua. Benedic Deo, morere. - Antiquus hostis humanum genus duobus modis tentare consuevit. Ut videlicet corda stantium aut tribulationibus frangat, aut persuasionibus molliat. In utrisque ergo contra beatum Job se vehementer exercuit. Nam prius patrifamili
Abbreviated transcription (Latin):
pendo. qđ ille ꝓphetiȩ sp̃u. intra
matris uterũ impletus: atq ut
ita dixerim. prius quã nasceretur.
renatus: ille amicus sponsi: ile.
quo internatos mulierum nemo
maior surrexit: ille. sic ꝓpħa ut
plus etiam quam ꝓpħa diceret᷑
abiniquis incarcerem mititur:
& ꝓpuelle saltatu. capite trunca¬
tur: & uir tante seuentatis. pri
su curpium. moritur. Nunquid nã
credimus aliquid fuisse. qđ inerꝰ
uita. illa sic despecta mors ter¬
geret: Sed quando ille uel incibo
peccauit: qui locustas solummͦ
& mel siluestre edit: Quid deo. uel
de qualitate suitegminis deliqͥt:
qui cameloꝵ pilis corpus oꝑuit:
Quid de conuersatione sua offen¬
dere potuit: qui de heremo non
recessit: Qui illum loquacitatis
reatus polluit: qui disiunctus lon¬
ge abhominib fuit: Quando illũ
uel silentii culpa detigit: qui ad se
uenientes tam uehementer increpa¬
uit. dicens: geminina uiperarum.
& tamen plagis. usq adsterquili¬

Expanded text:
erpendo, quod ille prophetiae spiritu intra erpendo, quod ille prophetiae spiritu intra matris uterum impletus, atque, ut ita dixerim, priusquam nasceretur, renatus: ille amicus sponsi, ille, quo inter natos mulierum major nemo surrexit; ille sic propheta, ut plus etiam quam propheta , ab iniquis in carcerem mittitur, et pro puellae saltatu, capite truncatur, et vir tantae severitatis pro risu turpium moritur. Nunquidnam credimus aliquid fuisse, quod in ejus vita illa sic despecta mors tergeret? Sed quando ille vel in cibo peccavit, qui locustas solummodo et mel silvestre comedit? Quid Deo vel de qualitate sui tegminis deliquit, qui camelorum pilis corpus operuit? Quid de conversatione sua offendere potuit, qui de eremo non recessit? Quid illum loquacitatis reatus polluit, qui disjunctus longe ab hominibus fuit? Quando illum vel silentii culpa attigit, qui ad se venientes tam vehementer increpavit, dicens: Genimina viperarum,  tamen plagis usque ad sterquili
Abbreviated transcription (Latin):
tus iob. ut considerationem fra¬
gilitatis suȩ. etiã excircumstanti¬
bus traheret. & ante ocłos suos.
iim suȩ despectionis augeret.
ñ quolibet interra. quȩ pene uͥq
munda re peritur:s insterqui¬
linio sedisse describitur. Inster¬
quilinio ponebat eorpus: ut
exterra sumpta. quȩ esset carnis
substandia bene ꝓficiens ꝑpen¬
deret animus. Insterquilinio po
nebat corpus: ut etiam ex loci
fetore caperet. qđ festinȩ corpus
adfetorem rediret. Sed ecce.cũ
beatus iob. tot rerum dam na
sustinet: dot funerib pignorũ
ꝑcussus dolet: tot uulnera tole¬
rat: dum decurentem samem
testa radit: dum ꝑputredinem
defluens insterquilinio sedet:
intuer libet: quid ẽ qđ̃ omnipo¬
tens s. quos tam sibi caros inȩt̃¬
num conspicit᷑ tam uehementer.
quasi despiciens affligit. fcce au¬
tem. dum beati iob uulnera cru¬
ciatusq considero:. repente mentis
ocłos adiohannem reduco: & ñ
sine grauissima admiratione ꝑ¬

Expanded text:
autem Job, ut considerationem fraautem Job, ut considerationem fragilitatis suae etiam ex circumstantibus traheret, et ante oculos suos vim suae despectionis augeret, non quolibet in terra, quae pene ubique munda reperitur, sed in sterquilinio sedisse describitur. In sterquilinio ponebat corpus, ut ex terra sumpta quae esset carnis substantia, bene proficiens perpenderet animus. In sterquilinnebat corpus, ut etiam ex loci fetore caperet, quod festine corpus ad fetorem rediret. Sed ecce cum beatus Job tot rerum damna sustinet, tot funeribus pignorum percussus dolet, tot vulnera tolerat; dum decurrentem saniem testa radit, dum per putredinem defluit, in sterquilinio residet; intueri libet quid est quod omnipotens Deus quos tam sibi charos in aeternum conspicit, tam vehequasi despiciens affligit. Ecce autem dum beati Job vulnera cruciatusque considero, repente mentis oculos ad Joannem reduco, et non sine gravissima admiratione p
Abbreviated transcription (Latin):
linio. Ynde. testa:. nisi exluto confi¬
citur: Quid uͦ sames est corporis:
phibetur: ac si aꝑtȩ diceretur: luto.
tergebat lutum. Pensabat qͥppe
uir sc̃s unde sumptum fuerat. qđ
gestabat: & fragmento uasis fic¬
bat. Quo facto. patenter ostendit̃:
corpus suũ quomͦ sanum sibi sub¬
didit: quod. & sic ꝑcussum despici¬
ens curauit: Quã ille molliciem
sanȩ suȩ carni concessit: qui non
uestem. non digitos.sed testam.¬
etiam uulnerib admouit: Testa
ipsum & infragmento conside¬
rans.etiam de extersione uulne¬
ris sumeret curammentis.Quia
uero sepe ꝑea quȩ cirea corpus
sunt animus inflatur: & ꝑhoc
qđd̃ erga nos agitur. fragilitas nr̃i
corpis ab oculis cordis amouet̃
sicut nonnulli seculares.cum tem¬
dum locis altiorib president:
dum multoꝵ obsequia sib sup¬
petere aduotum uidentͥ fragil¬
tatem suã intueri negligunt: &
uas qđ gestant fictile. quã sit
uelociter conterendũ. obliuiscen¬
tes. omnimodo ñattendunt: bea

Expanded text:
ius: Unde testa nisi ex luto conficitur? Quid vero est sanies corporis, e perhibetur. Ac si aperte diceretur: Luto tergebat lutum. Pensabat quippe vir sanctus unde sumptum fuerat quod gestabat; et fragmento vasis ficbat. Quo facto patenter ostenditur corpus suum quomodo sibi sanum subdidit, quod et percussum sic despiciens curavit; quam ille mollitiem sane suae carni concessit, qui non vestem, non digitos, sed testam vulneribus admovit. Testa ipsum, et in fragmento considerans etiam de extersione vulneris curam sumeret mentis. Quia vero saepe per ea quae circa corpus sunt, animus inflammatur, et per hoc quod erga nos agitur, fragilitas nostri corporis ab oculis cordis amovetur; sicut nonnulli saeculares cum temignitatibus, dum locis altioribus praesident, dum multorum obsequia sibi suppetere ad votum vident, fragilitatem suam intueri negligunt, et vas quod gestant fictile, quam sit velociter conterendum obliviscentes omnimodo non attendunt. Beatus
Abbreviated transcription (Latin):
tione dñs menbroꝵ sathanȩ ma¬
nib trachdit quid aliud quam
eiusdem sathanȩ manũ inse seui¬
re ꝑmisit: ut unde ipse exterius
occumberet. inde nos exterius
interiusq liberaret:Si gͥsatha
nȩ manus. eius potestas accipi¬
tur: eius manũ iurta carnem ꝑ¬
tulit: cuius potestatem corpis.
usq adsputa.colaphos.flagel¬
la. crucem. lanceainq tolerauit.
Unde & pilato. eius uidelicet cor¬
pori. adpassionem ueniens: dicit.
Non haberes inme potestatem: nͥ
dibi data essec desuꝑ. S tamen
hanc potestatem. quã contra se
ei extrinsecus dederat: suis serui¬
re lucris intrinsecus compelle¬
bat. Pilatus enĩ. ut sathan. qui
eiusdem pilati caput ex titerat:
subpotestate illius. suꝑ quem
potestatem acceꝑat. tenebatur.:
quia et supior ipse disposuerat
hoc qđ inferius accidens aꝑsecu¬
tore tolerabat: ut cum exmala
mente infidelium surgeret: uti¬
litati tamen electoꝵ omnium.
ipsa quoq crudelitas deserui¬
ret. Pie igitur disponebat intus.

Expanded text:
tione Dominus membrorum Satanae manibus tradidit, quid aliud quam ejusdem Satanae manum in se saevire permisit, ut unde ipse exterius occumberet, inde nos exterius interiusque liberaret? Potestae manus, ejus potestas accipitur, ejus manum juxta carnem pertulit, cujus potestatem corporis usque ad sputa, colaphos, flagella, crucem lanceamque toleravit. Unde et Pilato, ejus videlicet corpori, ad passionem veniens dicit: Non haberes in me potestatem, nisi tibi data esset desuper . Sed tamen hanc potestatem, quam contra se ei extrinsecus dederat, suis servire lucris intrinsecus 86 compellebat. Pilatus enim vel Satan, qui ejusdem Pilati caput exstiterat, sub potestate illius, super quem potestatem acceperat, tenebatur; quia et superior ipse disphoc quod inferius accedens a persecutore tolerabat: ut cum ex mala mente infidelium surgeret, utilitati tamen electorum omnium ipsa quoque crudelitas deserviret. Pie igitur disponebat intus
Abbreviated transcription (Latin):
siuis.Scĩ uiri. cum ꝑsecutionem
foris intusq patiuntur: ñ solũ
indei iniurias minimȩ excedunt:
sed neq contra ipsos aduersari¬
os.contumeliosa uerba iaculan¬
tur. Quod. dur bonoꝵ. rectȩ petrꝰ
ammonet:cicens. Nemo ur̃m
patia tur. quasi homicida aut
fur: aut maledicus. Quasi male¬
dicus enĩ patitur: qui passioni
suȩ dempore. insui saltem iniu¬
riam ꝑsecutoris effrenatur. S
quia redemptoris corpus scã ni¬
mirum ȩccłia.ita pondus dolo¬
rum portat ut humilitatis mo¬
dum. puerba non dranseat: rec¬
tȩ de hoc dolente dicitur. In¬

Expanded text:
Sancti viri, cum persecutionem foris intusque patiuntur, non solum in Dei injuriis minime excedunt, sed neque contra ipsos adversarios contumeliosa verba jaculantur. Quod, dux bonorum, recte Petrus admonet, dicens: Nemo vestrum patiatur quasi homicida, aut fur, aut maledicus . Maledicus enim patitur, qui passionis suae tempore in sui salutem injuria persecutoris effrenatur. Sed quia Redemptoris corpus, sancta nimirum Ecclesia, ita pondus dolorum portat, ut humilitatis modum per verba non transeat, recte de hoc dolente dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
re uerba negligimus: adnoxia ꝑueni¬
mus: ut prius loqui aliena libeat &
postmodum detractionib. eoꝵ ui
contumelias erumpat. Hinc semi
nantur stimuli: oriuntur rirȩ: ac¬
cenduntur faces odioꝵ: par tota
extinguitur cordium. Unde. bene
flurum eloquii relaxare. Quo con¬
tra. et inbona parte asserit: dicens.
quia qui linguam non refrenat:
coneordiam dissipat. Unde. et edi¬
uerso: scriptum ẽ. Qui imponit
stulto silentium: uas mitigatła
autẽ multiloquio quisq: seruiens.
rectitudinẽ iusticiȩ denere ñpossit:¬
testatur ꝓpha. qui ait. Uir linguo¬
sus: ñ dirigetur suꝑ terrã. Hinc salo¬
mon iterum dicit. Inmultiloquio:
peccatum ñ deerit. Hinc ysaias art.
Cultus iusticiȩ. silentium: uiuelicet
inclicans. quia mentis iusticia de¬
solatur: qͣndo abimmoderata lo¬
cutione non parcitur. Hinc iacob
dicit. Si quis putat se religiosum
esse non refrenans linguã suã.sed
sediicens corsuum: huius uana

Expanded text:
re verba negligimus, ad noxia pervenire verba negligimus, ad noxia pervenimus; ut prius loqui aliena libeat, postmodum detractionibus eorum vita contumelias erumpat. nantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax tota exstinguitur cordium. » Unde bene fluxum eloquii relaxare. Quo contra et in bonam partem asserit, dicens: urgiorum; quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat . Quod autem multiloquio quisque serviens, rectitudinem justitiae tenere ntestatur propheta, qui ait: Vir linguosus non dirigetur super terram ; hinc Salomon iterum dicit: In multiloquio peccatum non deerit ; hinc Isaias ait: Cultus justitiae silentium . Videlicet indicans, quia mentis justitia desolatur, quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus dicit: Si quis putat se religiosum esse non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana
Abbreviated transcription (Latin):
Duo sunt genera loquacium. impor¬
tuina ualde: et noria generi huma¬
no: unum. qđ curat etiã ꝓuersa lau¬
dare: aliud. qđ studet semꝑ etiam
recta corriꝑe. Illud deorsum cum
fluio ducitur: hoc uͦ. cont᷑ flu¬
enta ueritatis. obserare & alueum
conatur. Illud metus premit: hoc.
elatio erigit. Illud. grãm ex fauori¬
bus captat: hoc. iram ut excertami¬
ne ostendatur. exagitat. Illud. in
promptu subiacet: hoc. semꝑ e
diuerso tumet. Ex hinus quali¬
tate ergo beatus iob. amicos suos
fuisse redarguit: cum dicit. Ad
inerepandum tantũ: eloquia con¬
cinnatis. Sed unde usq adiniu¬
stȩ increpationis audat̾iã pueni¬
tur: ꝓtius innotuit. cum sub¬
iunxit. Et inuentum: uerba ꝓfer¬
tis. Inuentum enim uerba ꝓferre ẽ
ociosa dicere. Nam sepe. dum ab
ociosis uerbis nequaquã lingua
compescitur: ad temeritatem qͦ
stultę increpationis effrenatur.
Quibusdã enĩ rumȩ suȩ gradib:
desidiosa mens. infoueam lapsus
impellitur. Nam dum ociosa cauẽ¬

Expanded text:
Duo sunt genera locutionum importuna valde et noxia generi humano, unum quod curat etiam perversa laudare, aliud quod studet semper etiam recta corripere. Illud deorsum cum fluvio ducitur, hoc vero contra fluenta veritatis obserare et alveum conatur. Illud metus premit, hoc elatio erigit. Illud gratiam ex favoribus captat, hoc ira ut ex certamine ostendatur exagitat. Illud in promptu subjacet, hoc semper e diverso tumet. Ex hujus ergo qualitate beatus Job amicos suos fuisse redarguit, cum dicit: Ad increpandum tantum eloquia concinnatis. Sed unde usque ad injustae increpationis audaciam pervenitur, protinus innotuit, cum subjunxit: Et in ventum verba profertis. In ventum enim verba proferre est otiosa dicere. Nam saepe dum ab otiosis verbis nequaquam lingua compescitur, ad temeritatem quoque stultae increpationis effrenatur. Quibusdam enim ruinae suae gradibus desidiosa mens in foveam lapsus impellitur. Nam dum otiosa ve
Abbreviated transcription (Latin):
ximorum mentes erubescat. Bene
gͦ dicitur. Quare detraristis sermo¬
nib ueritatis: cum euobis nullus
sit. qui possit arguere: Ac si aꝑtȩ
diceretur. Qua temeritate audita
reprehenditis: qui ꝓcussionis meȩ
causas ignorantes. adhuc rep̃hen¬
sibilia ꝓfertis: Sequitur. A dinere¬

Expanded text:
ximorum mentes erubescat. Bene ergo dicitur: Quare detraxistis sermonibus veritatis, cum e vobis nullus sit qui possit arguere? Ac si aperte diceretur: Qua temeritate audita reprehenditis, qui, percussionis meae causas ignorantes, adhuc reprehensibilia profertis. Sequitur: