comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illo se uelle audiri quod eis ñpot̃at iudex conced̾e.
qui iam scd̃m leges qͤ contͣ ros constitute. st̃ uidica¬
bat. nec ille epc̃ itauenerat aut aliqd̾ tale mãdatũ
a suis epĩs acceꝑit. Qnͣto gͦ melius ipse imꝑator
leges ferre. cum ei collatio urã fuerte recitata. de
tota ipsa causa pot̾it iudicare. qmͣuis iam olim
dicta fuerit t̾minata S ideo uos ꝯferre uolumus.
ñut causa it̾um finiatur. s ut eisqtri nestiunt iam
tescit ne diffidentia m̾ito rep̃hendatur: anforte
putatis ñ licere ficri tum ñ uos lateat qd dñs xp̃e
ñ solum iudiꝰ. s etiam deheresi stoicorũ ⁊epicureor
phuosophigentium ꝯtulerẽ. Anforte iste leges im¬
aurĩs tantamala patuur conuenite. Qnto enĩ
qͦs ad uos misimꝰ: talia rescribite. Si autẽ. ⁊ hoc non
uuttis: saltem c̃ urĩs aquib talia patimur nos au¬
dite. Ostendite nob̾ u̾itatem ꝓ qua uos pati dicitis ꝑ¬

Expanded text:
cum illo se uelle audiri, quod eis non poterat iudex concedere, cum illo se uelle audiri, quod eis non poterat iudex concedere, qui iam secundum leges, quae contra uos constitutae sunt, iudicabat; nec ille episcopus ita uenerat aut aliquod tale mandatum a suis episcopis acceperat. quanto ergo melius ipse imperatoleges ferre, cum ei conlatio uestra fuerit recitata, de tota ipsa causa poterit iudicare, quamuis iam olim dicta fuerit terminata! sed ideo uos conferre uolumus, non ut causa iterum finiatur, sed ut eis, qui nesciunt, iam tescit, ne diffidentia merito reprehendatur? an forte putatis non licere fieri, cum non uos lateat, quod dominusn solum Iudaei sed etiam de haeresi Stoicorum et Epicureorum philosophi gentium contulerunt? an forte istae leges ima uestris tanta mala patimur, conuenite. quanto eniquos ad uos misimus, talia rescribite. si autem et hoc non uultis, saltem cum uestris, a quibus talia patimur, nos audite. ostendite nobis ueritatem, pro qua uos pati dicitis p
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥ ictꝰ eoꝵ suis corporib ĩminentes feriendo repei¬
lunt: ne abeis ante feriantur: aliqui app̃hensos iu¬
dicib offer̾ nec nob̃ int̾cedentib eisparcunt dũ abess
pati mala ĩmania ptimescunt: Inquib omĩb illi
ñdepont̃ facta latronum ⁊ honorẽ sibi exigunt mar¬
tir̃: hoc ẽ gͦ desidram nr̃m: qd̾ tue grauitati phas
potest. ut cum epĩs nr̃is pacifice ꝯferatis. ut inqͥb
fuerit ĩuentus. ñ hoiẽs. s error ipse tollatur ut ho¬
mines ñpumantur: s corrigantur. ittuos modo cõ¬
ueniatis quia eoꝵ conuentionẽ antea contẽpsistis.
Quanto melius enim hoc int̃uos facctisait quod
egeritis ꝯscͥptum ⁊ subscͥptum imꝑatori mittatis:
qmͣ ut hoc apud t̾renas potestates fiat. qͦ ñpossunt
insi iam datis contͣuos legib in seriute: urĩ emm
college qͥ nauigauerant apud p̾fectos. dixert̃ se audi

Expanded text:
aliqui ictus eorum suis corporibus imminentes feriendo repelaliqui ictus eorum suis corporibus imminentes feriendo repellunt, ne ab eis ante feriantur; aliqui adprehensos iudicibus offerunt nec nobis intercedentibus eis parcunt, dum ab eis pati mala immania pertimescunt. in quibus omnibus illi non deponunt facta latronum et honorem sibi exigunt martyrum. Hoc est ergo desiderium nostrum, quod tuae grauitati per hpotest, ut cum episcopis nostris pacifice conferatis, ut, in quibus fuerit inuentus, non homines sed error ipse tollatur; ut homines non puniantur, sed corrigantur; ut uos modo conueniatis, quia eorum conuentionem antea contempsistis. quanto melius enim hoc inter uos facitis. ut, quod egeritis, conscriptum et subscriptum imperatori mittatis, quam ut hoc apud terrenas potestates fiat, quae non possunt nisi iam datis contra uos legibus inseruire! uestri enim collegae, qui nauigauerant, apud praefectos dixerunt se audir
Abbreviated transcription (Latin):
uos odert̃ ⁊ qͥ uos execrantur: ut nom̃ dnĩ honorifi¬
ũttatis ⁊ pulcritudinẽ pacis. ñ baptismo quẽiam
sic̃ regalem caracterẽ tamqmͣ desertores accepant.
s fidei que illis defuit ⁊ spc̃ sancti cautati: ⁊xpĩ cor¬
pori sociamus. Scͥptum ẽ enĩfide mundans corda
cori. Itemq scͥptum ẽ: caritas coopit multitudinẽ
pecratoꝵ. Si autẽ uł itma duritia uł pudore. ñ fe¬
rentes eorum ĩsultationẽ cum quib contͣ nos tã
mutta falsa iactabant⁊ tam multa mala excogi¬
tabant uł magis timore. nequalia nob ante faci¬
ebant talia nobcum iã patiantur unitati. xp̃i
consentire noluerint: sicut illesi retentist᷑. sic a
nob dimittunt᷑ ilesi hoc qnͣtum possumus
monem̃ etiã laicos nros ut eos illesos teneant: ⁊ nob̾
corripien dos ĩstruendosq ꝑducant. S aliqui nos
audiunt ⁊ si posst̃ fatiunt alii c̃ illis quẽ ad modũ
cũ latronib agunt. qͥa eos reuera tales patiuntur.

Expanded text:
vos oderunt, et qui vos detestantur; ut nomen Domini honorifiueritatis et pulchritudinem pacis non baptismo, quem iam sicut regalem characterem tamquam desertores acceperant, sed fidei, quae illis defuit, et spiritus sancti caritati et Christi corpori sociamus. scriptum est enim: Fide mundans corda eorum itemque scriptum est: Caritas cooperit multitudinem peccatorum. si autem uel nimia duritia uel pudore non ferentes eorum insultationem, cum quibus contra nos tam multa falsa iactabant et tam multa mala excogitabant, uel magis timore, ne, qualia nobis ante faciebant, talia nobiscum iam patiantur, unitati Christi consentire noluerunt, sicut inlaesi retenti sunt, sic a nobis dimittuntur inlaesi. hoc, quantum possumus, monemus etiam laicos nostros, ut eos inlaesos teneant et nobis corripiendos instruendosque perducant. sed aliqui nos audiunt et, si possunt, faciunt; alii cum illis quem ad modum cum latronibus agunt, quia eos re uera tales patiuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
ni tuo qd̾ ẽ xp̃c: ĩ semine in qͥt tuobenedicentur
om̃s gentes. Crigite oculos cordis. ⁊ consid̾ate to¬
tum orbem t̾raꝵ. qͣm ĩ semine abrahe benedicunt᷑
om̃s gentes. Tunc abuno credebatur qd ñdũ ui¬
debatur: uos iam uidetis ⁊ad huc ĩuidetis. pas¬
sio dñi: p̃cium orbis t̾rarum Ille totum orbem
redemit nos cum toto orbe adlucrum ur̃m ñ
ꝯcordatis s potius ĩ dampnim ut̃m ĩparte liti¬
gatis ut totum ꝑdatis. audite inpsalmo. quo p̃¬
cio redempti sumus. foderunt mañ meas ĩquit

Expanded text:
istus . In semine, inquit, tuo benedicentur omnes gentes . Erigite oculos cordis, et considerate totum orbem terrarum, quomodo in semine Abrahae benedicuntur omnes gentes. Tunc ab uno credebatur quod nondum videbatur; jam vos videtis, et adhuc invidetis. Passio Domini pretium est orbis terrarum; ille totum orbem redemit: et vos cum toto orbe ad lucrum vestrum non concordatis, sed potius in damnum vestrum in parte litigatis, ut totum perdatis. Audite in Psalmo, quo pretio redempti sumus: Foderunt, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
plorandam xp̃i miscłiam uoto se obligasse xpĩa¬
num fore. si illam saluam uid̾et factum ẽ. at ille
qd̃ uouerat dissimulabat exsoluere. S adhuc ma¬
nus dĩ excelsa. ⁊sam repentina cecitate suffundit᷑
statim q uenit in m̃tem unde illud eẽt. Exclamauit
confitens: atq it̾um uouit se recepto lummine imple¬
turũ ẽẽ qd̃ uoucrat. Recepit: impleuit. & ad huc ma¬
nͣ extelsa. Symbolum ñtenuerat aut fortasse teuẽ
recusarat: et sc ñpotuisse extusanerat. ds̃ inderit. Iã
tn post festa omina discessionis sue soluitur in para¬
lune sompno admonit᷑ꝰ confitetur. ꝑscpͥturam ob hoc
sibi dictum eẽ accidisse. qd̃ simbolũ ñ reddid̾it post il¬
lam confessionem redcduntur offitia m̃brorũ õtum:
nisi lingue sols. Se tam̃ didici symbolum. ideoq
memorit iam tenere. nchilominus meadem tẽp̃tatio¬
ne bat̾is fassus ẽ: sicq omnis ẽ ab eo deleta nugacitas.

Expanded text:
plorandam Christi misericordiam uoto se obligasse Christiaplorandam Christi misericordiam uoto se obligasse Christianum fore, si illam saluam uideret. factum est. at ille. quod uouerat, dissimulabat exoluere. sed adhuc manus excelsa. nam repentina caecitate suffunditur statimque uenit in mentem, unde illud esset. exclamauit confitens atque iterum uouit se recepto lumine impleturum esse, quod uouerat. recepit, impleuit. et adhuc manus excelsa. symbolum non tenuerat aut fortasse tenere recusauerat et se non potuisse excusauerat. deus uident. iam tamen post festa omnia receptionis suae in paraunc somnio admonitus confitens per scripturam ob hoc sibi dictum esse accidisse, quod symbolum non reddiderit. post illam confessionem redduntur officia membrorum omnium nisi linguae solius. se tamen didicisse symbolum ideoque memoria iam tenere nihilo minus in eadem temptatione litteris fassus est et omnis est ab eo deleta nugacitas,
Abbreviated transcription (Latin):
rat̃ paulus hic ẽ in columis. Apportat ne¬
gotiorũ suorũ scdas curas: p̃stabit dnĩs
ut etiã ipse ultime sint Multum uos
salrctat et narrat gaudia degaraimano
quod abilla sua causa miscłia dĩ lib̾atus. ñ solum
xp̃ianus s eniam fidelis sit ualde. bonus ꝑpascha ꝑ¬
xime baptiratus. incorde atq inore habens grãm
ꝙͣ ꝑcepit. Qñtum eum defid̾em. qnͣdo explicabo: S
nosti qnͣtum eum diligam. Architeat̃ etiã dioscorus
xpĩamis fideł ẽ: simul grãm consetutus audi cuã
quẽ admodum. Neq enim ceruitula illa uł lingͣ
isi aliqͦ ꝓdigio domaretitur. filia eiꝰ inquaunca
ac quiescebat egrotabat. et usq ad totam desꝑatio¬
nẽ salutis temporał eod ipso patre renuntiante ꝑue
trit. Dr̃ gͦ et constat cumm hoc ⁊ ante frĩs pauili re¬
ditum. comes ꝑegrinus uir latidabilis et bene xpi¬
anus quicum cis eodem temꝑe baptizatus ẽ indi¬
carit: dicitur gͦ ille senex tandem conũsus ad mm

Expanded text:
rater Paulus hic est incolumis; adportat negotiorum suorum secundas curas; praestabit dominus, ut etiam ipsa ultima sint. multum uos salutat et narrat gaudia de Gauiniano, quod ab illa sua causa misericordia dei liberatus non solum Christianus sed etiam fidelis sit ualde bonus per pascha proxime baptizatus in corde atque in ore habens gratiam, quam percepit. quantum eum desiderem, quando explicabo? sed nosti, ut eum diligam. archiater etiam Dioscorus Christianus fidelis est simul gratiam consecutus. audi etiam quem ad modum; neque enim ceruicula illa uel lingua nisi aliquo prodigio domarentur. filia eius, in qua unica adquiescebat, aegrotabat et usque ad totam desperationem salutis temporalis eodem ipso patre renuntiante peruenit. dicitur ergo — et constat, cum mihi hoc et ante fratris Pauli reditum comes Peregrinus, uir laudabilis et bene Christianus, qui cum eis eodem tempore baptizatus est, indicaret —, dicitur ergo ille senex tandem conuersus ad in
Abbreviated transcription (Latin):
amatur.:Nam utiq si amares: cum illa ẽẽ post
mortem desid̃ares:. qd̃ ꝓ fecto. ñeris: si qualis es. ta¬
lis eris. Ama gͣ cuiꝰ exigis laudem: ne qd̃ m̃daciter
exigis. iuste negem. Et alia manu: Dñs nobisp̾stet
de tuasalute gaudere: domine dilectissime et hono¬

Expanded text:
amatur? nam utique, si amares, cum illa esse post mortem desiderares, quo profecto non eris, si, qualis es, talis eris. ama ergo, cuius exigis laudem. ne, quod mendaciter exigis, iuste negem. Et alia manu: Dominus nobis praestet de tua salute gaudere, domine dilectissime et hono
Abbreviated transcription (Latin):
delicet coniugem mortuam. et putas si eam lauda¬
uero qd̾ meis affatib consolaberis: Disce. qd̾ dolea ᷤ:
sicum illa ñ eris: an magis tͥ dolendum ẽ quod
ame non dum laudatur: q̃m̃ michi qd̃ ate non

Expanded text:
delicet coniugem mortuam et putas, si eam laudadelicet coniugem mortuam et putas, si eam laudauero, quod meis affatibus consolaberis. disce. quod doleas. si cum illa non eris. an magis tibi dolendum est, quod a me nondum laudatur, quam mihi, quod a te non
Abbreviated transcription (Latin):
rit etiã defuncta qnͣtum te dilexit etiã dissimile̾
uiua: fatiam de illa qd̾ uifcum tu feceris qd et ego
uolo et illa: Si enim diues ille suꝑb atq imprus
sic̃ in euangelio dominꝰ ioqͥtur. qui induebatur
purpura et bisso & epulabatur cotidie splendi¬
de cum malon meritoꝵ penas apud inferos lu¬
eret neq de digito contempti ante ianuã suam
pauꝑis. aque stillam impetrare ualuisset. recorda¬
tus ẽ quinq fr̃s suos. et rogauit ad eos eundem
pauꝑẽ mitti. cuiꝰ reqͥem in sinu abrahe longe ꝓ¬
spiciebat. ne et ipsi uenirent mullum torm̃toꝵ
locum: qnͣto magis tua coniux te recordatur:
Qñto magis te casta. ñuult ad penas uenire mecho.¬
rum᷑ si fr̃s suos nec suꝑb ad penas uenire uolure
suꝑborum: Et cum fr̃ nollet fr̃ib in malis se c̃e con¬
unccum: qnͣtominꝰ uult in bonis constituta con
cũ in euangelio: xp̃i est uoxpia. crede. deo: Doles in¬

Expanded text:
rit etiam defuncta, quantum dilexit etiam dissimilem rit etiam defuncta, quantum dilexit etiam dissimilem uiua. faciam de illa, quod uis, cum 15 tu feceris. quod et ego uolo et illa. Si enim diues ille superbus atque impius. sicut in euangelio dominus loquitur, qui induebatur purpura et bysso et epulabatur cotidie splendide, cum malorum meritorum poenas apud inferos lueret neque de digito contempti ante ianuam suam pauperis aquae stillam impetrare ualuisset. recordatus est quinque fratres suos et rogauit ad eos eundem pauperem mitti, cuius requiem in sinu Abrahae longe prospiciebat, ne et ipsi uenirent in illum tormentorum locum, quanto magis tua coniux te recordatur! quanto magis te casta non uult ad poenas uenire moechorum, si fratres suos nec superbus ad poenas uenire uoluit superborum! et cum frater nollet fratribus in malis se esse coniunctum, quanto minus uult in bonis constituta conicum in euangelio: Christi est uox pia; crede deo. doles ui
Abbreviated transcription (Latin):
ta incorp ore tuo. Postremo quia de die in diem
differendo peccas. cum extremum dic̃ tuum nesci¬
as: nunc ꝓbabo qnͣtum abore nr̃o laudes cipͥane.
desideres. Cexte. si ad huc inscola rethoris. ũba dis¬
cipulis uenderem: prĩ ab eis mercedem sumerẽ.
uend̾e tibi uolo laudem pudicissime uxoris tue:
pͥmꝰ michi mercedem da. pudiciciã tuã:. Ba inqmͣ
et accipe: humanum dicoꝓpt̾ infirmitatẽ tuam.
puto qd̃ non sit a te ligna cipͥana: cui laubib an.¬
te ponas amorem concubinaꝵ tuaꝵ. Qd̃ utiq fa¬
ciens. ꝓmanere in illo amore. qmͣ ad istas laudes
ꝑuenire malueris: Quid michi uis extorquere
ƿoscendo. cum ꝓte uideas eẽ qd̃ posco: Quid p̃ca¬
ris subiectus. qd potes iubere correctus: mtitͥamꝰ
munera. sp̃ui comugis tue. lu imitationẽ: ego lau.¬
dem. Qm quã sicut supra dixi laudem ab hom̃ib
iam illa ñ querat. imitationẽ uͦ tuã tantum que¬

Expanded text:
ta in corpore tuo. postremo quonam de die in diem ta in corpore tuo. postremo quonam de die in diem differendo peccas, cum extremum diem tuum nescias? Nunc probabo, quantum ab ore nostro laudes Cyprianae desideres. certe. si adhuc in schola rhetoris uerba discipulis uenderem, prius ab eis mercedem sumerem. uendere tibi uolo laudem pudicissimae uxoris tuae: prius mihi mercedem da pudicitiam tuam: da. inquam, et accipe. humanum dico propter infirmitatem tuam: puto, quod non sit a te digna Cypriana, cuius laudibus anteponas amorem concubinarum tuarum, quod utique facies, si permanere in illo amore quam. ad istas laudes peruenire malueris. quid mihi uis extorquere poscendo, cum pro te uideas esse, quod posco? quid precaris subiectus. quod potes iubere correctus? mittamus munera spiritui coniugis tuae. tu imitationem. ego laudem. quamquam, sicut supra dixi, laudem ab hominibus iam illa non quaerat, imitationem uero tuam tantum quae
Abbreviated transcription (Latin):
defluentem. et laudes hefuncte caste conuigis. a
nob̾ uelut admitigandã mestitiam suã iure ami¬
cicie flagitantem ep̃i patient̃ audmĩ. Cum cẽs
non dicam cathetummus. sco merrore nobiscũ
pnitiosissimo constititt᷑. iuuenis iuniorib nob̾:
ab hoc te uicio tempantissima uoluntate correx¬
etas. qͦ ñ post iongum tẽpus sordidiꝰ reuolutus
demde mextremo uite picłõ baptiratus. ñ dicam
em̃dars. Uis de bone uxoris morte ꝑnos consola¬
ri:Nos dehac tua ueriore morte quis consolatur
an quia ñ possumꝰ obliuisti tanta gͣ nos merita
tua᷑. ideo cruciandi ad huc sumꝰ morib tuisI deo
contẽpnendi et ꝓnichilohabendi. qnͣdo genuinꝰ
adte. de tes S fatemur nos ñ cẽ aliquid: adde corri¬
gendum ac sanandum: D̾s attendatur. xpc̃ cogi¬
tetur. apłs audiatur dicens Tollens gͣ m̃bra xp̃i:
fatiam m̃bra meretricis: Si qualiscumq epi ami¬
ci tui u̾ba sꝑnis incorde tuo: corpus dñi tui cogi¬

Expanded text:
diffluentem et laudes defunctae castae coniugis a diffluentem et laudes defunctae castae coniugis a nobis uelut ad mitigandam maestitiam suam iure amicitiae flagitantem episcopi patienter audimus? cum esses non dicam catechumenus sed in errore nobiscum perniciosissimo constitutus iuuenis iunioribus nobis, ab hoc te uitio temperantissima uoluntate correxeras, quo non post longum tempus sordidius reuolutus deinde in extremo uitae periculo baptizatus non dicam emendaris. uis de bonae uxoris morte per nos consolari; nos de hac tua ueriore morte quis consolatur? an, quia non possumus obliuisci tanta erga nos merita tua, ideo cruciandi adhuc sumus moribus tuis, ideo contemnendi ct pro nihilo habendi, quando gemimus ad te de te? sed fatemur nos non esse aliquid ad te corrigendum ac sanandum; deus adtendatur, Christus cogitetur. apostolus audiatur dicens: Tollens ergo membra Christi faciam membra meretricis? si qualiscumque episcopi amici tui uerba spernis in corde tuo, corpus domini tui cogi
Abbreviated transcription (Latin):
nã qͥdem ac licitam post illam conuigem quere¬
res: hic tu dicturꝰ es. Quid metum aspe agis. qͥd
dure obuirgas: ⁊ sonne int̾ hec u̾ba eccẽ senui¬
mꝰ. dum uita ducit̾ prĩ fimenda qmͣ corrigenda:
Nis ut ignoscam exiciliabili securitati tue: Qnͣto
sacĩ tuignoscis. si ñ amabili certe miserabili sollici¬
tudini mee: Inmico quidẽ animo tullius in ue
gub̃nantis intentio: et tam̃ ait: Cupio patres con¬
scͥti me ẽẽ clemt̃tem: cupio intantis rei publice ꝑi¬
culis ñ dissolutum uideri. Qnͣto iustius ego dicoc̃ipẽ
nou̾is qmͣ tibi amicũ animum gerã anet̾ne cun¬
tatis seruitio constitutꝰ. minister u̾i. sacram̃tiq
diumi cuꝑio fr̃ corneli me ẽẽ cdem̃temꝰ. cupio in
tantis tuis meisq ꝑiculis ñ dissolutum iuderi:
Plebs mulierum excubat laterib tuis. crescte in
dies pelicum numet᷑. eiꝰdem autẽ numeri dnm̃.
immo uͦ seruum insaciabili ꝑ tot scorta libidine

Expanded text:
nam quidem ac licitam post illam coniugem quaerenam quidem ac licitam post illam coniugem quaereres? Hic tu dicturus es: \'Quid mecum aspere agis? quid dure obiurgas?\' nonne inter haec uerba ecce senuimus. dum uita ducitur prius finienda quam corrigenda? uis. ut ignoscam exitiabili securitati tuae; quanto satius tu ignoscis si non amabili certe miserabili sollicitudini meae! inimico quidem animo Tullius inueheubernantis intentio et tamen ait: \'Cupio, patres conscripti, me esse clementem, cupio in tantis rei publicae periculis non dissolutum uideri.\' quanto iustius ego dico, cum ipse noueris, quam tibi amicum animum geram, in aeternae ciuitatis seruitio constitutus minister uerbi sacramentique diuini: Cupio, frater Corneli, me esse clementem, cupio in tantis tuis meisque periculis non dissolutum uideri! Plebs mulierum excubat lateribus tuis; crescit in dies pellicum numerus; eiusdem autem numeri dominum, immo uero seruum insatiabili per tot scorta libidine
Abbreviated transcription (Latin):
omino dilectissimo & honorabili frĩ
cornelio: augustinꝰ. Scͥꝓsisti tn ut ad te
aliqͣm ꝓlixam consolatoriam epłam
darem. qd̾ grauit᷑ optime uxoris morte moueris:
sicut scm̃ paulinũ. ad machariũ fecisse meministi
Et illa quidẽ anima insocietate recepta fideliũ atq
castaꝵ laudes nec curat nec querit humanas: Sed
qa ꝓpt̾ eos fiunt ista qui uiuunt. ꝓrĩ ẽ ut tu qui
consolarieĩ laude desideras. ita uiuas. ut illic
ubi ipsa ẽ esse merearis: Neq enm dubito qd̃
eamñcredas ibi ẽẽ. ubi ille sunt que uł ad ult̾us
lectulum coniugalem polluerunt. nec. nullo cõ¬
iugio deligate formcatione fluxerunt. Quare de
illius laudearo longe dissimili qͣsi fugare uelle
mesticiam: adulatio ẽ non consolatio: Nam si eam
diligeres sicut te ipsa dulexit. seruasses ei qđ tibi
ipsa seruait. Et cum illa si pͥor obisses. nullo mo¬
do credenda sit cuiqm fuisse nuptura: ñ ne si ue¬
re obitum eiꝰ laudib eiꝰ consolandus doleres. ne u¬

Expanded text:
DOMINO DILECTISSIMO ET HONORABILI FRATRI CORNELIO AUGUSTINUS. Scripsisti mihi, ut ad te aliquam prolixam consolatoriam epistulam darem, quod grauiter optimae uxoris morte mouereris, sicut sanctum Paulinum ad Macarium fecisse meministi. et illa quidem anima in societatem recepta fidelium atque castarum laudes nec curat nec quaerit humanas, sed quia propter eos fiunt ista, qui uiuunt. prius est, ut tu, qui consolari eius laude desideras, ita uiuas, ut illic. ubi ipsa est, esse merearis. neque enim dubito, quod eam non credas ibi esse, ubi illae sunt, quae uel adulteriis lectulum coniugalem polluerunt uel nullo coniugio deligatae fornicatione fluxerunt. quare de illius laude uiro longe dissimili quasi fugare uelle maestitiam adulatio est non consolatio. nam si eam diligeres, sient te ipsa dilexit, seruasses ei, quod tibi ipsa seruauit; et cum illa, si prior obisses, nullo modo credenda sit cuiquam fuisse nuptura, nonne, si uere obitum eius laudibus eius consolandus doleres, ne u
Abbreviated transcription (Latin):
de memoratis possessiunculis ille contraxerat.im.¬
ꝑiale benesitium postulare: totum maluit confi¬
teri qd̾ eas paulus de argento ꝓpͥo cum eẽt fisco ob¬
noxius de hastario emerat: ut eas eccła si fieri potest.
nonocculta ep̃ĩ iniquitate. s manifesta xp̃iam im¬
patoris lib̾alitate possideati ad si fieri non potest.
melĩmopie laborem serui cłi tolerant: qmͣ ut ne¬
cessarioꝵ facultatem. cum conscientia fraudis ob¬
tineant: sid hoc tuũ suffragium petimus imꝑtire
digneris: qͥa id qd̾ pͥmo impetratum ẽ noluit alli¬
garẽ. ne it̾um supplicandi sibi. int̾cluderet faculta¬
tem. Non enĩ erat ad desid erata responsum: Nunc
uͦcũ sis eadẽ benignitate qͣ soles s amplior pote¬
state: ñ desꝑamus ad iuuante ctño meritis tuis
hoc facile posse concedi. cumetiã si tuo nomine
eadem loca pet̾es. & memorate eccłe ipse donares.
quis rep̾h enderet: aut quis ñ maxime p̾dicaret

Expanded text:
de memoratis possessiunculis ille contraxerat, impde memoratis possessiunculis ille contraxerat, imperiale beneficium postulare, totum maluit confiteri, quod eas Paulus de argento proprio, cum esset fisco obnoxius, de hastario emerat, ut eas ecclesia, si fieri potest, non occulta episcopi iniquitate sed manifesta Christiani imperatoris liberalitate possideat. quod si fieri non potest, melius inopiae laborem serui dei tolerant, quam ut necessariorum facultatem cum conscientia fraudis obtineant. A.d hoc tuum suffragium petimus impertire digneris, quia id, quod primo impetratum est, noluit allegare, ne iterum supplicandi sibi intercluderet facultatem; non enim erat ad desiderata responsum. nunc uero cum sis eadem benignitate, qua soles, sed amplior potestate, non desperamus adiuuante domino meritis tuis hoc facile posse concedi, cum, etiam si tuo nomine eadem loca peteres et memoratae ecclesiae ipse donares, quis reprehenderet aut quis non maxime praedicaret
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ante ñpotint. Cum enĩposset sine ulla forsitan
questione. quod p̃cessor eiꝰ qmͣuis sub alieno nomi¬
ne cõparauerat. et sub eccle nomine possid̾e iam
ceꝑat consequent̾ etiã ipse retinere: nolumĩ qm̃
fisci debitor fuit. hunc scrupulum hab̾e inconsci¬
entia: Neq enimfraus ista quia fisco fiebat ⁊ deo¬
ñfiebat:. Et ille quidem paulus postqm epc̃ factus
est. tenuntiaturꝰ suis oĩb reb ꝓpt̾ mnisum cumu¬
lũ fiscalium debitoꝵ exaucta quadam cautione
inq̃ ei certum pondus debebatur argenti. hosexi¬
guos agellos unde uictum sustentaret. tamqm̃ eccłe
cõꝑauit. subnomine tunc potentissime domꝰ: ut
etiã exipsis morem suum sequens. cũ fisco ñ solue¬
ret nullas exactoꝵ molestias pat̾etur. Iste autem qͥ
eidẽ eccłe illo desuncto ẽ ordinatus. timuit hos agroͤ
suscipe: et cum posset ꝓsous fiscalib debitis que

Expanded text:
quod ante non potuit. cum enim posset sine ulla forsitan quod ante non potuit. cum enim posset sine ulla forsitan quaestione, quod praecessor eius quamuis sub alieno nomine comparauerat et sub ecclesiae nomine possidere iam coeperat, consequenter etiam ipse retinere, nolumus ergo, quoniam fisci debitor fuit, hunc scrupulum habere in conscientia. neque enim fraus ista quia fisco fiebat ideo non fiebat. et ille quidem Paulus, postquam episcopus factus est, renuntiaturus suis omnibus rebus propter inmensum cumulum fiscalium debitorum exacta quadam cautione, in qua ei certum pondus debebatur argenti, hos exiguos agellos, unde uictum sustentaret, tamquam ecclesiae comparauit sub nomine tunc potentissimae domus, ut etiam ei ipsis morem suum sequens, cum fisco non solueret, nullas exactorum molestias pateretur. iste autem, qui eidem ecclesiae illo defuncto est ordinatus, timuit hos agros suscipere et, cum possit pro solis fiscalibus debitis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
norabilit̾ amplectendo. filio olimpio: au¬
gustinus: Quicquid sis sodm scłi huius
cursum: nos tam̃ kmõ et sincerissimo conseruo
nr̃o olimpio xpĩano. fidissime scribimꝰ: hoc enĩ
tͥ ẽẽ scimꝰ omni gła glõsius: et omni sublimitate
sublimius: fama quippe ad nos ꝑtulit: honorem
te ad eptum ẽẽ celsiorem: Que utrum uera eẽ non dũ
apud nos fuerat confirmatimt cũ hec scribendi ꝑ¬
uenit occasio. S qm̃ nounsi te adomino didicisse
ñ alta sapere sed humilib consentire quolibet cul¬
mine ꝓuctt᷑ eẽs. ñ alit̃ qm̃ soles litt̾as nr̃as te acceptu.
te. ad et̾na lucta te prudent̾ usurum mimime clu¬
bitamꝰ: ut qnͣto plus potes in hac t̾rena republica.
santo plus impendas celest illi que te in xp̃o pepit
ciuitati. qd̾ tibi uberius rependatur inregione ui¬
uentium. et inucra pace securoꝵ ac sine fiuc gaudioꝵ.
Sc̃ĩ frĩs et coepiscopi mei bonefatii petitionem. tue.
rur sus caritati comm̃do: ne forte munc fieri possit

Expanded text:
NORABILITER AMPLECTENDO FILIO OLVMPIO AUGUSTINUS. Quicquid sis secundum saeculi huius cursum, nos tamen carissimo et sincerissimo conseruo nostro Olympio Christiano fidissime scribimus. hoc enim tibi esse scimus omni gloria gloriosius et omni sublimitate sublimius. fama quippe ad nos pertulit honorem te adeptum esse celsiorem, quae utrum uera esset, nondum apud nos fuerat confirmatum, cum haec scribendi prouenit occasio. sed quoniam nouimus te a domino didicisse non alta sapere sed humilibus consentire, quolibet culmine prouectus esses, non aliter, quam soles, litteras nostras te accepturute ad aeterna lucra te prudenter usurum minime dubitamus, ut, quanto plus potes in hac terrena re publica, tanto plus inpendas caelesti illi, quae te in Christo peperit. ciuitati, quod tibi uberius rependatur in regione uiuentium et in uera pace securorum ac sine fine gaudiorum. Sancti fratris et coepiscopi mei Bonifatii petitionem tuae rursus caritati commendo, ne forte nunc fieri possit,
Abbreviated transcription (Latin):
alos. aliqͥd audere p̃sume. nͥ ate data potestate. Id̾oꝙ int̃
ista incerta ñ apparet qͥd iubeas: nec possunt firmum
aliqͥd retinere. nlictt̾as tuas habuerint. qs om̃ib ꝓferãt
et ñ nͥtuis litt̾is ꝓbatis obtemperẽt. quando eis auqͥd dan¬
dum ẽ. S qͥd opus ẽ tam diutecũ disputare ⁊onerare uerb̾
occupationes tuas: ut forte cũ irasceris u̾bis meis uelis se¬
uire in homines miseros: illis imputabit᷑ ad m̾itũ bonũ.
qr ꝓ salute tua ꝓpt̃ qm tͥ canta loqͦr de patiunt᷑ iratũ. tͥ
autẽ nolo aliqͥd grauiꝰ dice̾. ne putesme ñ tim̃do s male
optando tale aliqͥd loqͥ. lime dm̃: si ñ uis decipi. Ipsum
testẽ inuoco suꝑ ammã meã: plus me tͥ tim̾e. cũ hec dico.
qͣm illis ꝓ qͥb apud te int̾cedere uideor. Si credis dogr̾aᷤ
si autẽ ñ credis consolat᷑ me qd̾ dñs aic. dicite pax hitic

Expanded text:
illos aliquid audere praesumere nisi a te data potestate. ideoque inter illos aliquid audere praesumere nisi a te data potestate. ideoque inter ista incerta non apparet, quid iubeas, nec possunt firmum aliquid retinere, nisi litteras tuas habuerint, quas omnibus proferant et non nisi tuis litteris prolatis obtemperent, quando eis aliquid dandum est. Sed quid opus est tam diu tecum disputare et onerare uerbis occupationes tuas, ut forte, cum irasceris uerbis meis, uelis saeuire in homines miseros? illis inputabitur ad meritum bonum, quia pro salute tua, propter quam tibi tanta loquor, te patiuntur iratum; tibi autem nolo aliquid grauius dicere, ne putes me non timendo sed male optando tale aliquid loqui. time deum, si non uis decipi; ipsum testem inuoco super animam meam plus me tibi timere, cum haec dico, quam illis, pro quibus apud te intercedere uideor. si credis, deo gratias; si autem non credis, consolatur me, quod dominus ait: Dicite: \'Pax huic
Abbreviated transcription (Latin):
marime qr etiã nc̃ alt̾i actori audisti datũ. i saluã eẽ ip¬
sam pecum ã. et ñtͥ displicuit qr deđunt. S cũ ego
cdexissem. qd si et iste int̾u̾tisset. ab ipsis it̾m exigenor̃
erat: rursus tͥ cepit displice̾ qr. ded̾unt. Et cũ mn sepedi¬
xisses. nunqͣm te iunxisse uices tuas uł ualerio uł
agiesi: subito cũ de inno ageret᷑ qr debuer̃t ostend̾e
si accessere ceꝑat. et diceret᷑ tͥ qd̾ absenserat. credo exri¬
dit tͥ qui mͥtociens dix̾as et dixistiq habuert a ginc¬
si ostendẽ. et ipsiꝰ ag̾e arbitͥo. Ibi ego cũ dixissẽ. certe iu¬
cestuas istis ñ soles inung̾e: respondisti.s litt̾as mea
habebat agmesis. quasi semꝑ illi qͥb aliqͥd inuingis
litt̾as tuas recitent rusticanis hõib ut credant qr tu uiꝰ¬
sisti. S quia eos indent tͥ sic iniungi: ñutiꝙ credunt teme

Expanded text:
maxime quia etiam nunc alteri actori audisti datum et saluam esse ipmaxime quia etiam nunc alteri actori audisti datum et saluam esse ipsam pecuniam et non tibi displicuit. quia dederunt. sed cum ego dixissem: \'Quid, si et iste interuertisset, ab ipsis iterum exigendum erat. rursus tibi coepit displicere, quia dederunt, et, cum mihi saepe dixisses numquam te iniunxisse uices tuas uel Valerio uel Aginesi, subito, cum de uino ageretur, quia debuerunt ostendere, si acescere coeperat, et diceretur tibi, quod absens erat, credo, excidit tibi, quid mihi totiens dixeras, et dixisti, quia habuerunt Aginesi ostendere et ex ipsius agere arbitrio. ibi ego cum dixissem: \'Certe uices tuas istis non soles iniungere\'. respondisti: \'Sed litteras meas habebat Aginesis\', quasi semper illi, quibus aliquid iniungis, litteras tuas recitent rusticanis hominibus, ut credant, quia tu iussisti. sed quia eos uident tibi sic iniungi, non utique credunt temere
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ ignoscat. Quid enĩ aliud t̾ dicã: nͥ qd̾ iꝑse nouit q cu¬
pio: S scio qr nͥ te correxeris: ille iustus ẽ. sum autẽ tibi
parris: et m parcis. Neꝙ emĩtã miser sũ et auienꝰa ins¬
cerib xp̃i: ut ñ grauissimo tiulnere feriat᷑ cor meũ.
ꝗͣndo sic agunt. qͦs in eiꝰ eugłiogenin. Iterũ dicturꝰ es.
Doncis iussi ut darent polticano. Responoet᷑ ̃. S uis
sissisti. ur seruirent ponticano. nec possent distingue¬
re. qͦusq seruirent: et qͦ usꝙ ñ serurent. maxnne cum
ea petent. que se deb̾c sciebant. Tuas autẽ litt̾as hab̾e
debuer̃t qͣs ꝓferrent eractori. si te nolente exigebat: et
relegerent ei ñ se debere dare. nͥ cũ tuas litt̾as accepissẽc.
Namsi ũbo aliqͣndo uissisti ne ex actori aliqͥd darent:
multũ ẽ ut meminerint. multũ ẽ ut tu ipse meminiis
anuere uisseris. an ipsis iuisseris. an alus. anomib

Expanded text:
tibi ignoscat. quid enim aliud tibi dicam, nisi, quod ipse nouit, quia cutibi ignoscat. quid enim aliud tibi dicam, nisi, quod ipse nouit, quia cupio? sed scio, quia, nisi te correxeris, ille iustus est. cum autem tibi parcis, et mihi parcis; neque enim tam miser sum et alienus a uisceribus Christi, ut non grauissimo uulnere feriatur cor meum. quando sic agunt, quos in eius euangelio genui. Iterum dicturus es: Non eis iussi, ut darent Ponticano. respondetur tibi: Sed iussisti, ut seruirent Ponticano; nec possent distinguere. quousque seruirent et quousque non ser- uirent. maxime cum ea peteret, quae se debere sciebant. tuas autem litteras habere debuerunt, quas proferrent actori, si te nolente exigebat, et relegerent ei non se debere dare, nisi cum tuas litteras accepissent. nam si uerbo aliquando iussisti, ne actori aliquid darent, multum est, ut meminerint, multum est, ut tu ipse memineris, an uere iusseris an ipsis iusseris an aliis an omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
dito p̃posito et iubenti seruientes. nec ille se accepisse
negare potuerit. sigͦ ego iniquus sum. qr mͥ uidet᷑
ninistũut bis exigant᷑ qui uix et semel reddere suffi¬
cunt: fac qd̃ uis. Si autẽ tuiudes qr iniustũ ẽ. fac
qd̃ decet. fac qd̾ d̾s iubet. et ego iogo. Nam pro illis ma¬
gis. nouit ille quẽ timeo. s prote ipso te ipsũ rogo:
ut qͦmͦ scͥptum ẽ. miserxaris anime tuȩ placens deo.
Et mͦ quidẽ ñ rogandꝰ. s obitrgandꝰ es. slã eo hoc scͥp¬
tũẽ. Ego quẽ amo redarguo et castigo. Ego tam̃si pro
me rogandꝰ eẽs: forte ñ te rogaiẽ. Qaũ ꝓte rogandꝰ es:¬
rogo te ⁊ratũut pairas rͥ. ut placearis tͥ. ur tͥ placet᷑
illequẽ rogas. Misi adte die sabb̃i cũ adhuc p̃nderes:
ut ñ proficiscereris nͥ me indisses. Renuntiastiita teeẽ
facturũ. Surreristi die dm̃co. et ut anidim uenistim
eccłamet orasti. et ꝓfectꝰ es: et me uroere noluisti. Ds̃

Expanded text:
dito praeposito et jubenti servientes, nec ille se accepisse dito praeposito et jubenti servientes, nec ille se accepisse negare potuerit: si ergo ego iniquus sum, quia mihi videtur injustum ut bis exigantur, qui vix semel reddere sufficiunt; fac quod vis. Si autem tu vides quia injustum est; fac quod decet, fac quod Deus jubet, et ego rogo. 2. Non pro illis magis novit ille quem timeo, sed pro teipso teipsum rogo, ut, quomodo scriptum est, Miserearis animae tuae placens Deo . Et modo quidem non rogandus, sed objurgandus es: nam et hoc scriptum est, Ego quem amo, redarguo, et castigo . Ego tamen si pro me rogandus esses, forte non te rogarem: quia vero progo te iratum. ut parcas tibi, ut placeris tibi, ut tibi placetur ille, quem rogas. misi ad te die sabbati, cum adhuc pranderes. ut non proficiscereris. nisi me uidisses. renuntiasti ita te esse facturum. surrexisti die dominico et, ut audiui, uenisti in ecclesiam et orasti et profectus es et me uidere noluisti. deus
Abbreviated transcription (Latin):
mofilio romulo: augustinꝰ in dño sccn.
sauitẽ. Ueritas et dulcis ẽ. et amara.
Quando dulcis ẽ parcit. et qnoo amara
curat. Siñrecusas bib̾e qd̾ in hac epła offero: ꝓbabis
qd̾̃ dixi. Utinã ficut mͥ ñ obẽ. sic nec tͥ obeẽt: quicqͥd cor¬
qͣm miseris et pauꝑib facis: quantũ obẽ ipsis quib
cam facis. Illi ad tempꝰ laborant: tu autẽ uide qͥd t̾ theᷤ¬
aurrres in die te et reuelationis iustiuidicuidr.qui
reddet uincuiq scd̾m oꝑa sua. sinꝰ mĩam dep̃cor ut ħ¬
te corrigat qͦm̃ ipse nouit potiꝰ qm reseruet in illum
diem qͣndo iam nullus erit correctionis locus: ut qͥt
dedit trinorẽ suũ. ꝓpt̃ quẽ de te ñ desꝑo. aꝑiat cͥ sensum
et uideas que facis et exhorreas et emĩdes. Paruaenĩ
mita cupiditas ea consid̾are ꝑmiserit. riges lacrinus
terram. ut ds misereat᷑ tui. Aut si ego iniquus sum
qui hoc tecum ago: ne miseri et egem homines beᷤ
reddant qd̃ debent. cũ coloniactori suo dedint. sub¬

Expanded text:
MO FILIO ROMULO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Veritas et dulcis est et amara. quando dulcis est, par et, quando amara, curat. si non recusas bibere, quod in hac epistula offero, probabis, quod dixi. utinam, sicut mihi non obest, sic nec tibi obesset, quicquid conniquitas, quam miseris et pauperibus facis, quantum obest ipsis, quibus eam facis! illi enim ad tempus laborant, tu autem uide. quid tibi thesaurizes in die irae et reuelationis iusti iudicii dei, qui reddet unicuique secundum ote corrigat, quo modo ipse nouit, potius, quam reseruet in illum diem, quando iam nullus erit correctionis locus, ut, qui tibi dedit timorem suum, propter quem de te non despero, aperiat tibi sensum et uideas, quae facis, et eihorreas et emendes. parua enim mita cuterram, ut Deus misereatur tui. Aut si ego iniquus sum, qui hoc tecum ago ne miseri et egeni homines bis reddant quod debent, cum coloni actori suo dederint, sub
Abbreviated transcription (Latin):
impbanda cõꝑeris: de humano nubilo irrorata sci¬
as: et ea uere nr̃a cẽ deputes. Hortarer autẽ te adque¬
rendum: nisi uidere mͥ uiderer hiantia quedã ora
cordis tui. hortarer etiam ut qd̃ u̾um cognoĩus uiri¬
lit̃ teneas: nisi p̃te ferres euidentissimum robur
anum et consilu tui. Lotum enĩ se mͥ breui tẽpore
et egregic cordatus alienus sis.

Expanded text:
inprobanda compereris, de humano nubilo inrorata sciinprobanda compereris, de humano nubilo inrorata scias et ea uere nostra esse deputes. hortarer autem - te ad quaerendum, nisi uidere mihi uiderer hiantia quaedam ora cordis tui; hortarer etiam, ut, quod uerum cognoueris, uiriliter teneas, nisi prae te ferres euidentissimum robur animi et consilii tui. totum enim se mihi breui tempore et egregie cordatus alienus sis.
Abbreviated transcription (Latin):
neq tłiquillius audientem quẽqm facile inuem¬
ti. uellem itaq ticum multum loqui. Non enim
multũ cẽt qnͣtumc̃q eẽt: si tecũ loquerer. S quia
difficile ẽ: quid opus ẽ causas querere : ꝓrsus diffi¬
cile ẽ. Erit fortasse aliqnͣdo difficillunum. Ita deus
uclit. Nunc certe aliud ẽ. Dedi gͦ negotium fr̃i ꝑ
quẽ litc̃as misi. ut omnia nr̃a legenda p̃beat pru¬
dentissime caritatitue. son enĩ aliquid meũ
inconculcabit inuito. Noui enĩquid benignitatiᷤ
mnnos animo geras. Que tam̃ lecta si ꝑbauetis et
uera ꝑuideris: nr̃a eẽ ñ putes nnisi quod data sunt.
Loq te conu̾tas licet: in de tͥ qͦq ẽ. ut ea ꝓbares datũ.
slemo enĩ qd̾ legit. incodice ipso cernit u̾um cẽ. aut
in eo quiscͥpserio: s in se potius si eiꝰm̃ti qddam non
uulgarit̾ candidum. s a fece corporis remotissi¬
mum lum̃ u̾itatis imp̃ssũ ẽ. Qd̃ si aliqua falsa atq

Expanded text:
neque tranquillius audientem quemquam facile inuenneque tranquillius audientem quemquam facile inuenerim. uellem itaque tecum multum loqui; non enim multum esset, quantumcumque esset, si tecum loquerer. sed quia difficile est, quid opus est causas quaerere? prorsus difficile est. erit fortasse aliquando facillimum ita deus uelit —, nunc certe aliud est. dedi ergo negotium fratri, per quem litteras misi, ut omnia nostra legenda praebeat prudentissimae caritati tuae. non enim aliquid meum inculcabit inuito; noui enim quid benignitatis in nos animo geras. quae tamen lecta si probaueris et uera peruideris, nostra esse non putes, nisi quod data sunt, eoque te conuertas licet, unde tibi quoque est, ut ea probares, datum. nemo enim, quod legit, in codice ipso cernit uerum esse ant in eo, qui scripserit, sed in se potius, si eius menti quoddam non uulgariter candidum et a faece corporis remotissimum lumen ueritatis inpressum est. quod si aliqua falsa atque
Abbreviated transcription (Latin):
unam fidem et deuotionem ueram que sola cach¬
olica ẽ: ꝓuenire desidero et p̃cor. In quam rem si ꝙͣ
forte aliam nr̃am oꝑam necessariam existimas:
ne tͥ dubites uendicare. et cõmum dño fretꝰ et uire
caritatis. Illud sanc admonuerim religiosissimam
prudentiam tuam: ut timorẽ dĩ ñ irrationabilẽ
uł inscras infirmiori uasituo. uł nutrias dutina
lectione grauiq colloquio. Nemo enim fere sollicttꝰ
destatu anime sue. atq obhoc sine ꝑtinatia inqui¬
rende uoluntatis dñi intentus ẽ. quibono demon¬
stratore usus. ñ clioscat quid int̾ scisma qd̾libet at¬
q unam catholicam int̾sit. Cꝑla augustin ad
aro augustinus. Ut abste ab gaium.¬
scessimus dici ñ potest qnͣta suauitate
nos ꝑfuderit recordatio tui: ac sepe ꝑfũ¬
dat. Recolimꝰ enim ardorẽ inquisitionis
tue. cum eẽt mirabilis: ñ fuisse p turbatam molestia
disputandi. Nam neq flagrantius ꝑ cunctantem

Expanded text:
unam fidem et deuotionem ueram, quae sola cathunam fidem et deuotionem ueram, quae sola catholica est, prouenire desidero et precor. in quam rem si quam forte aliam nostram operam necessariam existimas, ne tibi dubites uindicare et communi domino fretus et iure caritatis. illud sane admonuerim religiosissimam prudentiam tuam, ut timorem dei non inrationabilem uel inseras infirmiori uasi tuo uel nutrias diuina + lectione grauique conloquio. nemo enim fere sollicitus de statu animae suae atque ob hoc sine pertinacia inquirendae uoluntatis domini intentus est, qui bono demonstratore usus non dinoscat, quid inter schisma quodlibet atque unam catholicam intersit. XXI. DAIO AUGUSTINUS. Ut abs te abscessimus, dici non potest, quanta suauitate nos perfuderit recordatio tui ac saepe perfundat. recolimus enim ardore inquisitionis tuae, cum esset mirabilis, non fuisse perturbatam modestiam disputandi. nam neque flagrantius percontantem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ fructus tuus etiam si ille ñ irasit. Quaꝓpt̾ t̾ de
hac re gratulandum ẽ: illi autẽ. ñ si ꝑpt̾ea diligit᷑.
s si tałis ẽ qualem eẽ existimat a quo ꝓpt̾ea diligit᷑.
Qualesitaq nos sumus. qnͣtũq indm̃ ꝓ moueri¬
m᷑: ipse uiderit cuius ũsolum de hominis bono
s de homine ipso n potest errare iuditium. libi
adiñcedem beatitubinis qd ad hanc rem attinet
satis ẽ: qd̾ nos tales credens quales ẽẽ oportet ser¬
uos di. toto cordis sini amplecteris. Gratias uͦ tibi
uberes agimꝰ quod nos collaridas. tanquam tales
simus. mirabilit̾ hortaris ut tales ẽẽ cupiamus:
uberiores etiam siñ solum te comm̃des orationib
nris. s etiam ꝓnob̾ orare ñ p̃t̾mittas. Gratior enim ẽ
dõ ꝓfrẽ dep̃catio ubi sacrifitium: caritatis offertar
Paruulum tuũ plurimum saluto: et scłm p̃cepta
dnĩ salutaria opto grandescere. Domui quoq tue

Expanded text:
est fructus tuus, etiam si ille non ita sit. quapropter tibi de est fructus tuus, etiam si ille non ita sit. quapropter tibi de hac re gratulandum est; illi autem non, si propterea diligitur, sed si talis est, qualem esse existimat, a quo propterea diligitur. quales itaque nos simus quantumque in deum promouerimus, ipse uiderit, cuius non solum de hominis bono, sed de homine ipso non potest errare iudicium. tibi ad mercedem beatitudinis, quod ad hanc rem adtinet, satis est, quod nos tales credens, quales esse oportet seruos dei, toto sinu cordis amplecteris. gratias uero tibi uberes agimus, quod nos cum laudas, tamquam tales simus, mirabiliter hortaris, ut tales esse cupiamus; uberiores etiam, si non solum te commendes orationibus nostris, sed etiam pro nobis orare non praetermittas. gratior enim deo est pro fratre deprecatio, ubi sacrificium caritatis offertur. Paruulum tuum plurimum saluto et secundum praecepta domini salutaria opto grandescere. domui quoque tuae
Abbreviated transcription (Latin):
tis tue consid̾aui. atq digessi. qd et xp̃ianũ animũ
tuuim sine ullo fuco iniqui temporis et in nos ami¬
cissimum pre se gerunt. Gratulor tͥ et grãs ago
dõ et dño nrõ defide ⁊ spe et caritate tria. tͥq apud
eum qd̃ de nob̃ tam bene existimas: ut fideles dei
seruos ẽẽ credas. idq ipsum in nob̾ corde purissimo
diligas. quãquam hinc etiã gratulandum bem¬
uolentie tue potius quã gratie agende sint. libi
enim ꝓ dest ipsam diligere bonitatem. qmͣ ꝓ fecto
diligit qui eum diligit quem bonum credit. sirie il¬
le se ita. sitie aliter quam creditur habeat: unus
tantum inhac re cauenduserror ẽ: nequisqmͣ ñ de
homiue s deipso hominis bono alit̃ sentiat quã
ũitas postulat. luuero fir̃ dilectissime quinillomͦ
erras credendo uł sciendo magnum bonum eẽ li¬
bent̃ dõ casteq seruire: cum quẽ libet hoĩum ꝓptẽa
diligis quod huius bom participem credis. tetũ

Expanded text:
tis tuae consideraui atque digessi, quod et christianum animum tis tuae consideraui atque digessi, quod et christianum animum tuum sine ullo fuco iniqui temporis et in nos amicissimum prae se gerunt. Gratulor tibi et gratias ago deo et domino nostro de spe et fide et caritate tua tibique apud eum, quod de nobis tam bene existimas, ut fideles dei seruos esse credas idque ipsum in nobis corde purissimo diligas. quamquam hinc etiam gratulandum beniuolentiae tuae potius quam gratiae agendae sint. tibi enim prodest ipsam diligere bonitatem, quam profecto diligit, qui eum diligit, quem-credit bonum, siue ille se ita siue aliter, quam creditur, habeat. unus tantum in hac re cauendus error est, ne quisquam non de homine, sed de ipso hominis bono aliter sentiat, quam ueritas postulat. tu uero, frater dilectissime, qui nullo modo erras credendo uel sciendo magnum bonum esse libenter deo casteque seruire, quemlibet hominum propterea diligas, quod huius boni participem credis, tecum
Abbreviated transcription (Latin):
ro puilcritudins forma uintas sit: uides ꝑfecto
in ista distributione naturarum qͥd sũme sit. qͥd
infime et tam̃sit. qͥd medie maiꝰq infimo et mi¬
nus sũmo sit. Sũmũ illud: ẽ ipsa beatitas. Infi¬
mum: nec beatum potest eẽ nec imiserum. Qd̃ uero
medium uiuit: inclinatione adinsimum misere:
conu̾sione ad suminum beate uuit. Qui xp̃o
credit ñ diligit infimũ ñsupbit inmedio. atq
ita sumo inhetere fit idoneus: et hoc ẽ totum qd̃
agere uibenur: monemu accenduntrr.
lantissime magis pars reddita ẽ qd u¬
num nr̃m p̃sentem uides: euiꝰ exore cũ
me quoq actipis. poteram ñ rescribe nisi ipso ui¬
bente fecissem. quo ꝓfecis¬
cente suꝑuacaneũ
uidebatur eẽ qd feci. Qua ait̃ ꝓpt̾ fertilius tetũ
fortasse colloquor. qmͣ si coram adcem:cum et eplam
meam legis. et eum atidis inctũ pectore me habita¬
re optune nosti. Cum magno gaudio litt̾as stĩca¬

Expanded text:
ro pulchritudinis forma unitatis sit, uides profecto ro pulchritudinis forma unitatis sit, uides profecto in ista distributione naturarum, quid summe sit, quid infime et tamen sit, quid medie, magis infimo et minus summo, sit. summum illud est ipsa beatitas; infimum nec beatum potest esse nec miserum; quod uero medium, uiuit inclinatione ad infimum misere, conuersione ad summum beate uiuit. qui Christo credit, non diligit infimum, non superbit in medio atque ita summo inhaerere fit idoneus. et hoc est totum, quod agere iubemur, monemur, accendimur. latissime magis pars reddita est, quod unum nostrum praesentem uides, cuius ex ore cum me quoque accipis, poteram non rescribere, nisi ipso iubente fecissem, quo proficiscente superuacaneum uidebatur esse, quod feci. quapropter fertilius tecum fortasse conloquor, quam si coram adessem, cum et epistulam meam legis et eum audis, in cuius pectore me habitare optime nosti. cum magno gaudio litteras sanctita
Abbreviated transcription (Latin):
Nam de securitate. nescio utrũ quicqmͣ
in ħoc mundo sꝑandum sit. Scpͥsi: nec recepi ul¬
la rescͥpta oisi ad u̾sum manicheos libros qs
paratos et emĩdatos mitt̾e potiti: nec quicqmͣ ex
illis tuditu motusq urĩ. notum mͥ faccũ ẽ sluẽ
eos repet̾e iamme: uos autẽ restitucre conuerit.
Petoita q ne differatis eos remittẽ cum rescͥptis
qiub nosse cupio quid de illis geritis: uł ad huc
adillum errorem expugnandum. qͥd armature
uob̾ opuis cẽ arbitremini. Sane qm̃ te noui accipe
hoc quiddã grande et breue. Est natura ꝑlocos et
tempora mutabilis ut corpus: et ẽ natura ꝑ locoᷤᷤ
nullomodo s tantũ ꝑtempora etiã ipsa muta¬
bilis ut amia: et ẽ natura. que ꝑ locos nec ꝑtem¬
pora mutari potest. hoc d̾s ẽ. Qd hic insimiam qͦ¬
qͦmodo mutabile: creaturadr̃. Quod iminutabi¬
le. creator. Cum autẽ omne qd̾ eẽ dicimus. inquͣ¬
tũ manet dicamus et inqnͣtum unum ẽ oĩs por¬

Expanded text:
nam de securitate nescio utrum quicquam nam de securitate nescio utrum quicquam in hoc mundo sperandum sit. scripsi nec recepi ulla rescripta. misi aduersum Manichaeos libros, quos paratos et emendatos mittere potui, nec quicquam ex illis iudicii motusque uestri notum mihi factum est. nunc eos repetere iam me, uos autem restituere conuenit. peto itaque, ne differatis eos remittere cum rescriptis, quibus nosse cupio, quid de illis geritis uel adhuc ad illum errorem expugnandum quid armaturae uobis opus esse arbitremini. Sane quoniam te noui, accipe hoc quiddam grande et breue. est natura per locos et tempora mutabilis, ut • corpus, et est natura per locos nullo modo, sed tantum per tempora etiam ipsa mutabilis, ut anima, et est natura, quae nec per locos nec per tempora mutari potest, hoc deus est. quod hic insinuaui quoquo modo mutabile, creatura dioitur; quod inmutabile, creator. cum autem omne, quod esse dicimus, in quantum manet dicamus et in quantum unum est, omnis por