comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dici assolet calcas me. quando sola planta calcatur. A tille amote &
timore ꝑturbatus. & plus ex pauescens xp̃m sibi negari. quã usq ad suo
pedes humiliari. dñc ait nontantũ pedes meos sed & manus &e caput.
Quando quidẽ sicminaris. lauanda tͥ mea membra non solũ ima non
subtraha. uerũ etia pͥma substerno: ne mͥ neges capiendã tecũ partẽ¬
cũ nulla tibi nego abluendã mei corporis parte. Dicit ei iħc. Qui lotus est.
non habet opus nisi pedes lauare. sed est mundus totus. Hic moueatur¬
quis fortassis & dicat. Immo simundus ẽ. totus. quid ei opus ẽ. uel pede
lauare: Pñs aut̃ nouerat qd̾ dicebat. etia si nr̃a infirmitas eius secreta n pene¬
trat. Uerumptam̃ quantũ nos erudire & exlege sua docere dignat᷑. ꝓcaptu
meo. ꝓ modulo meo. aliquid ecia ego dehuius questionis ꝓfunditate:
illo adiuuante respondeã: ac pͥmũ ipsã locutionẽ non sibi ẽẽ. contrari

Expanded text:
dici assolet, Calcas me, quando sola planta calcatur. At ille amore et dici assolet, Calcas me, quando sola planta calcatur. At ille amore et timore perturbatus, et plus expavescens Christum sibi negari, quam usque ad suos pedes humiliari: Domine, ait, non tantum pedes meos, sed et manus et caput. Quandoquidem sic minaris, lavanda tibi membra mea, non solum ima non subtraho, verum etiam prima substerno. Ne mihi neges capiendam tecum partem, nullam tibi nego abluendam mei corporis partem. 3. Dicit ei Jesus: Qui lotus est, non habet opus nisi pedes lavare, sed est mundus totus. Hic moveatur fortassis quis, et dicat: Imo si mundus est totus, quid ei opus est vel pedes lavare? Dominus autem noverat quod dicebat, etiamsi nostra infirmitas ejus secreta non penetrat. Verumtamen quantum nos erudire et ex lege sua docere dignatur, pro captu meo, pro modulo meo, aliquid etiam ego de hujus quaestionis profunditate, illo adjuvante, respondeam: ac primum ipsam locutionem non sibi esse contrariam
Abbreviated transcription (Latin):
etiã quilibet eoꝵ expauisset. expauit atq ait. Dñe. tu mͥ lauas pedes:
Quid est tu: Quid ẽ. mͥ: Cogitanda sunt potius quã dicenda. ne forte
qͦd exhis uerbis aliquatenꝰ dignũ concipit anima. non explicet lingua.
Sed respondit tħs & dixit ei. Qd̃ ego facio tu nescis mͦ. scies autẽ postea.
Nec tamen ille dominici facti altitudine exterritus. ꝑ mittit fieri qd̾ eur
fieret ignorabat. sedusq adsuos pedes humilẽ xp̃m adhuc non uult
uidere. non potest sustinere. Non lauabis mͥ inquit pedes inȩt̾nũ. Quid
ẽ inȩternũ: Numquã hoc ferã: nunquã patiar. nunqua sinã. Hoc
quippe inȩtnũ nonfit. qd̾ nunquã fit. T u saluator ȩgrũ reluctante de
ipsius salutis ꝑiculo exterrens. si non lauero te inquit. non habebis pat¬
tẽ mecu. Ita dictũ ẽ. si non lauero te cũ desolis pedib ageretur: quomͦ

Expanded text:
etiam quilibet eorum expavisset, expavit, atque ait, Domine, tu mihi lavas pedes? etiam quilibet eorum expavisset, expavit, atque ait, Domine, tu mihi lavas pedes? Quid est, tu? quid est, mihi? Cogitanda sunt potius quam dicenda; ne forte quod ex his verbis aliquatenus dignum concipit anima, non explicet lingua. 2. Sed respondit Jesus, et dixit ei: Quod ego facio, tu nescis modo, scies autem postea. Nec tamen ille dominici facti altitudine exterritus, permittit fieri quod cur fieret ignorabat; sed usque ad suos pedes humilem Christum adhuc non vult videre, non potest sustinere. Non lavabis mihi, inquit, pedes in aeternum. Quid est, in aeternum? Nunquam hoc feram, nunquam patiar, nunquam sinam: hoc quippe in aeternum non fit, quod nunquam fit. Tum Salvator aegrum reluctantem, de ipsius salutis periculo exterrens: Si non lavero te, inquit, non habebis partem mecum. Ita dictum est, Si non lavero te, cum de solis pedibus ageretur; quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
ei petrus. Pñe. tumͥ lauas pedes: Quis eni non expauesceret la¬
uari sibi pedes adĩ filio: Quã uis itaꝙ magnȩ fuisset audatiȩ
contradicere seruu dño. hominẽ do : tamen hoc petrꝰ facere maluit.
quã ꝑpeti ut sibi pedes lauarent᷑ adño & do. Nec putare debemꝰ hoc pe¬
trũ int̾ cȩceros formidasse atꝙ recusasse. cũ id alii ante ipsũ libent. uel
aequanimit̾ sibi fieri ꝑmisissent. F acilius quippe sic accipiunt᷑ ista uba
euangłii. quia cũ dictũ eẽt. cepit lauare pedes discipłoꝵ & extergere
linteo quo erat precinetꝰ. deinde subiunctũ ẽ. uenit gͦ adsymonẽ petrũ.
quasi aliquibꝰ ia lauisset. & post eos uenisset ad pͥmũ. Quis enĩ nesciat
pͥmũ apłoꝵ ec̃. beatissimũ petrũ: Sed non ita intellegendũ ẽ. qd post
aliquos adillũ uenerit. sed qd̃ ab illo cȩꝑit. Quando gͥ pedes discipłoꝵ
lauare cȩpit. uenit adeum a quocȩpit. idẽ. adpetrũ: & tunc petrus qd

Expanded text:
ei Petrus: Domine, tu mihi lavas pedes? Quis enim non expavesceret lavari sibi pedes a Dei Filio? Quamvis itaque magnae fuisset audaciae contradicere servum Domino, hominem Deo: tamen hoc Petrus facere maluit, quam perpeti ut sibi pedes lavarentur a Domino et Deo. Nec putare debemus hoc Petrum inter caeteros formidasse atque recusasse, cum id alii ante ipsum libenter vel aequanimiter sibi fieri permisissent. Facilius quippe sic accipiuntur ista verba Evangelii, quia cum dictum esset, Coepit lavare pedes discipulorum, et extergere linteo quo erat praecinctus; deinde subjunctum est, Venit ergo ad Simonem Petrum, quasi aliquibus jam lavisset, post eos venisset ad primum. Quis enim nesciat primum Apostolorum esse beatissimum Petrum? Sed non ita intelligendum est quod post aliquos ad illum venerit; sed quod ab illo coeperit. Quando ergo pedes discipulorum lavare coepit, venit ad eum a quo coepit, id est, ad Petrum: et tunc Petrus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
& inignem mittetur. Dicant gͦ detẽ si proficis inxp̃o : dicant homines. seducit
turbas. Deipso. de toto corpore xp̃i dicitur hoc. Cogita corpus xp̃i adhuc in
mundo: cogita corpus. xp̃i adhuc inarea. uide quem ad modum blaspheme
apalea. Simul quidem triturantur : s paleȩ conteruntur. frumenta
purgantur. Quod dictum ẽ. gͦ dedño: ualox ad consolationẽ nr̃am de quo¬
cunq hoc dictum fuerit xpĩano. Nemo tamen palam loquebatur de illo:
propter metum uidȩorum. Sell qui non loquebantur de illo propt̾ meti
uidaeorum. a utiq qui dicebant bonus ẽ: non qui dicebant. seducit tͦbas.
Qui dicebant seducit turbas: sonitus eorum apparebat tanquam aridorum
foliorum. Seducit turbas : clarius sonabant. Bonus. ẽ: pressuis susurra.¬
bant. M odo autem fr̃s : quamius nondum uenerit illa gła xpi. quae no
aeternos factura ẽ: inodo tamen ita crescit aeccła eus. ita eam dignatus ẽ.

Expanded text:
et in ignem mittetur . Dicant ergo de te, si proficis in Christo, dicant homines, Seducit et in ignem mittetur . Dicant ergo de te, si proficis in Christo, dicant homines, Seducit turbas. De ipso, de toto corpore Christi hoc dicitur. Cogita corpus Christi adhuc in mundo, cogita corpus Christi adhuc in area; vide quemadmodum blasphemetur a palea. Simul quidem triturantur; sed paleae conteruntur, frumenta purgantur. Quod dictum est ergo de Domino, valet ad consolationem, de quocumque hoc dictum fuerit christiano. 12. Nemo tamen palam loquebatur de illo, propter metum Judaeorum. Sed qui non loquebantur de illo propter metum Judaeorum? Utique qui dicQui dicebant: seducit turbas , sonitus eorum apparebat, tanquam aridorum foliorum. Seducit turbas, clarius sonabant; bonus est, pressius susurrabant. Modo autem, fratres, quamvis nondum venerit illa gloria Christi, quae nos aeternos factura est; modo tamen ita crescit Ecclesia ejus, ita eam dignatus est
Abbreviated transcription (Latin):
alii non: sed seducit turbas. Unde hoc.& auia uita nrã abscondita. ẽ.
cum xp̃o indõ. Idõ lic& dicere hominibus ꝑhiemem. Mortua ẽ. ista arbor. u̾bi
grã : arbor fici. arbor piri : & huiusmodi pomorum. Similis. ẽ. enim arid
& quamdui hienis ẽ: non apparꝵ. Estas probat: iudicium probat. Estas nr̃a:
reuedatio xp̃i ẽ. Os manifestus uenie. ds̃ nr̃: & non silebit. Ignis ante ipsum
pracibit. Iste ignis: inflaminabit inimicos eiꝰ. Aridas arbores: ignis comp̃hen
Tuncenim aridȩ apparebunt: quando illis dicetur. E suriui : & nondedistis
michi manducare. In alia uero parte. hocẽ. indextra : apparebit fecunditas
fructuũ : dignitasq foliorum. Utriditas: aeternitas erit. Illis gͦ tanquam
aridis : dicetur. Ite mignem aeternum. Ecce enim inquit: securis adradic
arborum posita ẽ. Oinnis gͦ arbor quae non facit fructum bonum: excidetꝰ

Expanded text:
est; alii, Non, sed seducit turbas. Unde hoc? Quia vita nostra abscondita est est; alii, Non, sed seducit turbas. Unde hoc? Quia vita nostra abscondita est cum Christo in Deo . Ideo licet dicere hominibus per hiemem, Mortua est ista arbor, verbi gratia, arbor fici, arbor piri, et hujusmodi pomorum, similis est aridae; et quamdiu hiems est, non apparet. Aestas probat, judicium probat. Aestas nostra, revelatio Christi est: Deus manifestus veniet, Deus noster et non silebit ; ignis ante eum praeibit: iste ignis inflammabit inimicos ejus ; aridas arbores ignis comprehendet. Tunc enim aridae apparebunt, quando eis dicetur, Esurivi, et non dedistis mihi manducare: in alia vero parte, hoc est in dextera, apparebit fecunditas fructuum, dignitasque foliorum; viriditas, aeternitas erit. Illis ergo tanquam aridis dicetur, Ite in ignem aeternum . Ecce enim, inquit, securis ad radicem arborum posita est. Omnis ergo arbor quae non facit fructum bonum, excidetur,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i menbra peregrinatura significabat. Iud aei gͦ quȩrebant eum indie festo:
itequam ascender&ꝵ. Priores enimfr̃s ascenderunt : & non tunc ascendit
ille. quando illiputabant & uolebant: ut etiam hoc impleretur quod ait.
Non adhunc: id ẽ. adquemuos uultis pͥmum. uel scd̃m diem. Ascendit autẽ
postea: ut euangliũ loquitur. mediato die festo : idẽ. cum illis iam illius diei
festi tot dies preterissent. quot remansissent. Ipsam enim festiuitatem: quan-¬
tum intelligendum ẽ. diebuspluribus celebrabant. Diaebant gͦ. Ubi ẽ. ille. &¬
Et murmur multum deeo erat inturba. Unde muriur. a De contentione
Quae fuit contentio.a. Quidam enim dicebant quia bonꝰ. ẽ : alii autem Non:
sed seducit turbas: Deorm̃b seruis eiꝰ intelligendum: hoc dr̃ modo. Qui-¬
cunq eiuim apparuerit in aliqua gra spũali: profecto alii dicunt bonꝰ.

Expanded text:
Christi membra peregrinatura significabat. 10. Judaei ergo quaerebant eum in die festo: Christi membra peregrinatura significabat. 10. Judaei ergo quaerebant eum in die festo: antequam ascenderet. Priores enim fratres ascenderunt, et non tunc ascendit ille, quando illi putabant et volebant: ut etiam hoc impleretur quod ait, Non ad hunc, id est, ad quem vos vultis, primum vel secundum diem. Ascendit autem postea, ut Evangelium loquitur, mediato die festo; id est, cum jam illius diei festi tot dies praeteriissent quod remansissent. Ipsam enim festivitatem, quantum intelligendum est, diebus pluribus celebrabant. 11. Dicebant ergo: Ubi est ille? Et murmur multum de eo erat in turba. Unde murmur? De contentione. Quae fuit contentio? Quidam enim dicebant, Quia bonus est; alii autem, Non, sed seducit turbas. De omnibus servis ejus intelligendum: hoc dicitur modo. Quicumque enim eminuerit in aliqua gratia spirituali, profecto alii dicunt, Bonus
Abbreviated transcription (Latin):
umbra lucem oscurabat. Ueniente luce : umbra remota ẽ. Xp̃s erat in occulto:
inscenophegia xp̃s erat. sed latens xp̃s. Modoiam cum manifestata sunt: ista:
agnoscimus nositeragere in heremo. Sienim agnoscamus: inheremo sumus.
Quid ẽ. inheremo.a Indeserto. Quare indeserto. Quia inisto mundo: ubi
titur inuia in aquosa. Sed sitiamur : ut saturemur. Beati enim qui esuri¬
unt & sitiunt iustitiam: quĩmipsi saturabuntur. Et sitis nr̃a: de petra
impletur inheremo. Petraenim erat xp̃s. & uirga ꝑcussaẽ: ut aqua manaroȩ.
Ut autem manaro. bis ꝑcussa ẽ: quia duost̃ lignacrucis. Omĩa gͦ haec quae
int: infigura manifestantur innobis. & nonuacat quod de dño dictum
ascendit addiem festum. non manifeste : sed tanquam in occulto. Eigura enim
erat ipsum in occulto: quia mipsodie festo xp̃s latebat. quia ipse dies festus.

Expanded text:
umbra lucem obscurabat: veniente luce, umbra remota est. Christus erat in occulto, umbra lucem obscurabat: veniente luce, umbra remota est. Christus erat in occulto, in Scenopegia Christus erat, sed latens Christus. Modo jam cum manifestata sunt ista, agnoscimus nos iter agere in eremo: si enim agnoscamus, in eremo sumus. Quid est in eremo? In deserto. Quare in deserto? Quia in isto mundo, ubi sititur in via inaquosa. Sed sitiamus, ut saturemur. Beati enim qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Et sitis nostra de petra impletur in eremo: Petra enim erat Christus, et virga percussa est, ut aqua manaret. Ut autem manaret, bis percussa est , quia duo ligna sunt crucis. Omnia ergo haec quae fiebant in figura, manifestantur in nobis. Et non vacat quod de Domino dictum est, Ascendit ad diem festum, non manifeste, sed tanquam in occulto. Figuratum enim erat ipsum in occulto, quia in ipso die festo Christus latebat; quia ipse dies festus,
Abbreviated transcription (Latin):
lutea oꝑa interrenis desiderũs agebamus : & meis multum laborabamus. Et enim
nobis xp̃s quasi lateras facientibus: clamauit. Uenite adme omnes qui laboratis.
& onerati estis. hinc educti ꝑ baptismum : tanquam ꝑmare rubrum. idõ rubrum.
quia xp̃i sanguine consecratum : mortius omibus inimicis nr̃is. qui nos uisectabantꝰ.
idẽ. deletis omibus peccatis nr̃is: transiecti suius. Modo gͦ antequam ad patriam
romissionis. id ẽ. aeternũ regnum: ueniamus: indeserto in tab̾naculis sumus.
Qui ista agnoscunt: intab̾naculis sunt. Futurum enim erat.: ut quidam hoc agnos¬
cerent. Ille enim ẽ. intabnaculis : qui se ẽẽ. inmundo intelligit peregrinum. Ille sẽ
intelligit peregrinantem: quise uidoe patriae suspirantem. Cum autẽ corpus xp̃i
in tab̾naculis: xp̃sẽ. uitabnaculis. s tunc non euidenter. s latenter. Adhuc er

Expanded text:
lutea opera in terrenis desideriis agebamus, et in eis multum laborabamus. Etenim lutea opera in terrenis desideriis agebamus, et in eis multum laborabamus. Etenim nobis Christus quasi lateres facientibus clamavit: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis . Hinc educti per Baptismum tanquam per mare Rubrum, ideo rubrum, quia Christi sanguine consecratum, mortuis omnibus inimicis nostris qui nos insectabantur, id est, deletis omnibus peccatis nostris, transjecti sumus. Modo ergo antequam ad patriam promissionis, id est, aeternum regnum veniamus, in deserto in tabernaculis sumus. Qui ista agnoscunt, in tabernaculis sunt: futurum enim erat ut quidam hoc agnoscerent. Ille enim est in tabernaculis, qui se esse in mundo intelligit peregrinum. Ille se intelligit peregrinantem, qui se videt patriae suspirantem. Cum autem corpus Chriistus est in tabernaculis. Sed tunc non evidenter, sed latenter. Adhuc enim
Abbreviated transcription (Latin):
tura soȩ legis. quȩ agerent siue in sacrificiis. siue insacerdotiis: siue indi
festis. & omino inquibus lib&ꝵ̧ rebus inquib dm̃ colebant. quaecunq dicta
& praecepta sunt : futurorum umbrae fuerunt. Quorum futurorum.
obuenit. Dixit & alibi. finis enim legis xp̃s. Item in alio loco. Nemo uos
uidicoꝵ incibo: aut impotu. aut in parte diei festi: aut inneomȩniae. aut
sabbatorum: quodẽ. umbra futurorum. Sigͦ illa omia umbrae fuerun
futurorum: & scenophegia umbra erat futurorum. hiegͦ dies festus.
quaeramus cuius futuri umbra erat. Exposui: quiderat scenophegia
Celebratio erat tabnaculorum: propterea quia populus de aegipto lib̾atꝰ.
uid sit : animadũtamꝰ : & noserimꝰ. Nosinquam: quia meubra xp̃i sumus. Sisi
illo autem dignante siunus: non nobis promerentibus. Attendamus ergo. Nõs
fratres educti sumus deegypto : ubi diabolo tanquani pharaoni seruiebamus. Ubi

Expanded text:
tura sanctae legis, quae agerent sive in sacrificiis, sive in sacerdotiis, sive in diebus tura sanctae legis, quae agerent sive in sacrificiis, sive in sacerdotiis, sive in diebus festis, et omnino in quibuslibet rebus, quibus Deum colebant, quaecunque illis dicta et praecepta sunt, umbrae fuerunt futurorum, est . Item alio loco: Nemo vos judicet in cibo, aut in potu, aut in parte diei festi, aut neomeniae, aut sabbatorum, quod est umbra futurorum . Si ergo omnia illa umbrae fuerunt futurorum; et Scenopegia umbra erat futurorum. Hic ergo dies festus, quaeramus cujus futuri umbra erat. Exposui quid erat Scenopegia: celebratio erat tabernaculorum, propterea quia populus de Aegypto liberatusit. Quid sit animadvertamus, et nos erimus; nos, inquam, qui membra Christi sumus, si sumus: illo autem dignante sumus, non nobis promerentibus. Attendamus ergo nos, fratres: educti sumus de Aegypto, ubi diabolo tanquam Pharaoni serviebamus: ubi
Abbreviated transcription (Latin):
autem ascenderunt fr̃s eiꝰ: tunc& ipse ascendit addiem festum. non manifef
s quasi in occulto. Idõ non addiem festum hunc: quia nontemporaliter glori
ari. sed aliquid docere salubriter: corrigere homines. dedie festo aeterno ad¬
monere : amorem abhoc scło auertere. & indin cupiebat conuertere. Quid ẽ.
autem qd̾ quasi later ascendit addiem festum: a Num uacat & hoc factui
dñi .o. Uidetur inidn fr̃s: &iam huic quod quasi latenter ascendit: aliquid
significare uoluisse. Nam consequentia docebunt: sic eum ascendisse medi¬
ato die festo. idẽ. mediatis illis diebus. ut etiam palam doceret. Sed quasi latent̃
dixit : ne seostender& hominibus. Num uacat quod latenter ascendit xp̃
addiem festum: quiaipse latebat i illo die festo. Adhuc etiam ego quod
dixi : inlatibulo ẽ.: manifestetur gͦ: tollatur uelum. appareat quod
erat secretum. Omĩa quȩ dicta funt antiquo populo ifrł imnultiplici scrip

Expanded text:
autem ascenderant fratres ejus, tunc et ipse ascendit ad diem festum, non manifeste, autem ascenderant fratres ejus, tunc et ipse ascendit ad diem festum, non manifeste, sed quasi in occulto. Ideo non ad diem festum hunc, quia non gloriam temporaliter quaerebat, sed aliquid docere salubriter, corrigere homines, de die festo aeterno admonere, amorem ab hoc saeculo avertere, et in Deum convertere. Quid est autem, quasi latenter ascendit ad diem festum? ni. Videtur mihi, fratres, etiam hinc, quod quasi latenter ascendit, aliquid significare voluisse: nam consequentia docebunt sic eum ascendisse mediato die festo, id est mediatis illis diebus, ut etiam palam doceret. Sed quasi latenter dixit, ne se ostenderet hominibus. Non vacat quod latenter ascendit Christus ad diem festum, quia ipse latebat in illo die festo. Adhuc etiam ego quod dixi, in latibulo est. Manifestetur ergo, tollatur velum, et appareat quod erat secretum. 9. Omnia quae dicta sunt antiquo populo Israel
Abbreviated transcription (Latin):
Quando ueni& tempus nr̃m.a Cum xp̃sinquit apparuerit ura. tunc o uos
um ipso apparebitis ingła. Quid deinde addidit. a non potest mundus odiss
uos. Quid e. hoc nͥ non potest mundus odisse amatores suos. falsos testes.
Bona enim dicitis quae mala sunt: & mala quȩ bona sunt. Mẽautem odit:
quuia ego testimonium ꝑ hibeo deillo. quia oꝑa eiꝰ mala sunt. Uos ascendite
diem festum hunc. Quide. hunc. Ubi głam humanam quęritis. Quidẽ.
hunc.a Ubi extendere uultis. carnalia gaudia: non aeterna cogitare. Ego
non ascendo addiemfestum hunc: quiameum tempus nondum impletum ẽ.
Indie festo hoc: głamuos humanam quęritis. meumuͦ tempus: idẽ. głac
meae. nondumuenit. Ipseerit dies festusnis: non istis dieb ꝑcurrens& tran¬
siens. sox ꝑmanens inacternum. Ipsa erit festiuitas. gaudium sine fine: ȩt̃nitas
sine labe. serenitas sine nube. Haeccum dixissꝵ : ipse mansit ingalilea. Ut

Expanded text:
Quando veniet tempusQuando veniet tempusum ipso in gloria . 8. Quid deinde addit? Non potest mundus odisse vos. Quid est hoc, nisi, Non potest mundus odisse amatores suos, falsos testes? Bona enim dicitis quae mala sunt, et mala quae bona sunt. Me autem odit, quia ego testimonium perhibeo de illo, quia opera ejus mala sunt. Vos ascendite ad diem festum hunc. Quid est hunc? Ubi gloriam humanam quaeritis. Quid est hunc? Ubi extendere vultis carnalia gaudia, non aeterna cogitare. Ego non ascendo ad diem festum hunc, quia meum tempus nondum impletum est. In die festo hoc gloriam vos humanam qumeae, nondum venit. Ipse erit dies festus meus non diebus istis percurrens et transiens, sed manens in aeternum. Ipsa erit festivitas, gaudium sine fine, aeternitas sine labe, serenitas sine nube. Haec cum dixisset, ipse mansit in Galilaea. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ in inalis tiuis. Isti sunt recti corde. Deniq ille nondum rectus corde: ciudis-¬
plicebat felicitas malorum. & labor bonorum: ait cor rectꝰ. Quam bonus
is isrł: rectis corde. Mei autem quando noneram rectꝰ corde: poene cominoti
sunt pedes. paulominus effusi sunt gressusmei. Quare. o Quia zelaui inpec-¬
catoribus: pacem peccatorum intuens. Uidi inquit malos felices: & displicuit
michids. hocenim uolebam ut non ꝑmitteret dĩ malos ẽẽ. felices. Intelligat
homo. Nunquam hoc ꝑmittit ds: s idõ malus felix putatur. quia quid sit
felicitas ignoratur. Dimus gͦ retticorde: tempus gloriae mãe nondumuenit.
hoc dignatus ẽ. dicere. Quando nobis insultant amatores huius scłi: dicam
eis. ⁊empus urm semꝑẽ. paratum: tempusurm nondumuenit. Nobis
enim dixꝰ. apłs. M ortui enimi estis: & uita uĩa abscondita ẽ. cum xp̃o indõ.

Expanded text:
te in malis tuis. Isti sunt recti corde. Denique ille nondum recto corde, cui diste in malis tuis. Isti sunt recti corde. Denique ille nondum recto corde, cui displicebat felicitas malorum et labor bonorum, ait correctus: Quam bonus Deus Israel rectis corde! Mei autem, quando non eram recto corde, pene commoti sunt pedes, paulo minus effusi sunt gressus mei. Quare? Quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatorum intuens . Vidi, inquit, malos felices, et displicuit mihi Deus; hoc enim volebam, ut non permitteret Deus malos esse felices. Intelligat homo: nunquam hoc permittit Deus; sed ideo malus felix putatur, quia quid sit felicitas ignoratur. Simus ergo recti corde: tempus gloriae nostrae nondum venit. hoc dignatus est dicere. Quando nobis insultant amatores hujus saeculi, dicamus eis, Tempus vestrum semper est paratum; tempus nostrum nondum venit. Nobis enim dixit Apostolus, Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in
Abbreviated transcription (Latin):
occultus. sicut orus adimmolandum ductus ẽ: & sicut agnus coram tondente
se non apperuit õssuum. Ueni&. & non silebit. Tacui ait. nunquid semꝑtacebo. a
Modoautem quid necessarium ẽ eis. qui habent iusticiam. a Quod in illo ipso psalmo
legitur: quoadusq iusticia conũtatur aduidicium. & qui habent eam.a Om̃s
recti corde. Quaeritis fortasse : qui suit recti corde. Illos inuenimus inscript᷑a
ista quam loquor. Nescio quo enum᷑. quando euenit homini aliquid
mali : dm̃currit accusare. qui deb& se. Quando aliquid boni agis: tẽ laudas.
quando mali aliquid pateris: dm̃ accusas. Hocẽ. gͦ cor tortum : & non rectum.
Abista distortione & prauitate si corrigaris: conũtetur in contrarium quod
faciehas. Ante enim qiuid faciebas. Laud abastẽ inbonis dĩ: accusabas dñ
inmalistuis. Conũso corde. & direto : laudabis din inbonis suis. accusabis

Expanded text:
occulius sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente occulius sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se non aperuit os suum . Veniet et non silebit. Tacui, inquit, numquid semper tacebo ? 7. Modo autem quid necessarium est eis qui habent justitiam? Quod in illo ipso psalmo legitur, Quoadusque justitia convertatur in judicium; et qui habent eam, omnes recti corde. Quaeritis fortasse qui sunt recti corde? Illos invenimus in Scripturest ista quam loquor. Nescio quo enim modo quando evenit homini aliquid mali, Deum currit accusare, qui deberet se. Quando boni aliquid agis, te laudas: quando mali aliquid pateris, Deum accusas. Hoc est ergo cor tortum, non rectum. Ab ista distortione et pravitate si corrigaris, convertetur in contrarium quod faciebas. Antea enim quid faciebas? Laudabas te in bonis Dei, accusabas Deum in malis tuis: converso corde et directo, laudabis Deum in bonis suis, accusabis
Abbreviated transcription (Latin):
tes. sectantes: & si liceat perimentes. Laborat quidem: s non repello dñs
plebem suam. & hereditatem suam non derelinqu&̧: quo adusq iustitia con-¬
uertatur adiudicium. Quo adusq iustitia quȩ modo. ẽ. inscĩs eus: conũta
innidicium. cum implebitur quodeis dictum ẽ. Sea ebitis suꝑ duo decim
sedes: uidicantesAuodecim tribusisrł. Habebat iustitiam apłs. s non¬
drun illudiudicium dequo dicit. Nescitis qum angelos iudicabimus. & Sit gͦ
modotempꝰ iustȩ uiuendi : posteaerit tempus. eosqui male iuxerunt iudicandi
oadusq inquit: iustitia conũtatur adiudicium. Hocerit tempus iudicii:
dequo dñs modo dixit. Tempus meum nondum uenit. Erit enim tempꝰ gloriȩ.
ut qui uenit in humilitate: ueniat in altitudine. quiuenit iudicandus: ue-¬
niat iudicaturus. quĩuenit occidi a mortuis: ueniat uidicare de uiius o

Expanded text:
tes, insectantes, et si liceat, perimentes. Laborat quidem; sed non repellet Dominus tes, insectantes, et si liceat, perimentes. Laborat quidem; sed non repellet Dominus plebem suam, et haereditatem suam non derelinquet, quoadusque justitia convertatur in judicium . Quoadusque justitia quae modo est in sanctis ejus, convertatur in judicium; cum implebitur quod eis dictum est, Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel . Habebat justitiam Apostolus, sed nondum illud judicium de quo dicit, Nescitis quoniam angelos judicabimus ? Sit ergo modo tempus juste vivendi, postea erit tempus eos qui male vixerint, judicandi. Quoadusque justitia, inquit, convertatur in judicium. Hoc erit tempus judicii, de quo Dominus modo dixit, Tempus meum nondum venit. Erit enim tempus gloriae, ut qui venit in humilitate, veniat in altitudine. Qui venit judicandus, veniet judicaturus: qui venit occidi a mortuis, veniet judicare de vivis et
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq & illis hocrespondit: quęrentibus altitudinẽ. Potestis bib̾e calicem quem
ego bibiturus sum. a eoce quauenitur: adcelsitudinem quam desideratis.
licem quippe: cominemorabat humilitatis & passionis. Ergo & hic. tẽpi
meum nondumuenit: tempus autem urm̃ id ẽ. mundi gła. semꝑ est paratũ.
Hocẽ. tempꝰ: dequo in propħa loquitur xp̃s. idẽ. corpus xp̃i. Cum accepero tẽpꝰ:
egottitiam iuidicabo. Modo enim ñ ẽ. tempus uidicandi: s uiquos tolerandi¬
ł erat gͦ modocorpꝰ xpi : & toleroꝵ iniquitatem male uiuentium. Habeat tamen
iustitiam mͦ: antequam habeat uidicium. Per iustitiam enim: ꝑuenioe adiui-¬
dicium: Tolerantibus quippe menbris iquitatem scłi hiuus: quid scriptura
cadicit inpsalmo. & non repello̧ dñs plebemsuam. Laborat quippe plebs eius
inter in dignos. inter iniquos : inter blasphemantes. murmurantes. detrahen¬

Expanded text:
Denique et illis hoc respondit, quaerentibus altitudinem: Potestis bibere calicem quem Denique et illis hoc respondit, quaerentibus altitudinem: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? Ecce qua venitur ad celsitudinem quam desideratis. Calicem quippe commemorabat humilitatis atque passionis. 6. Ergo et hic, Tempus meum nondum venit; tempus autem vestrum, id est, mundi gloria, semper est paratum. Hoc est tempus de quo in prophetia loquitur Christus, id est, corpus Christi: Cum accepero tempus, ego justitias judicabo . Modo enim non est tempus judicandi, sed iniquos tolerandi. Ferat igitur modo corpus Christi, et toleret iniquitatem male viventium. Habeat tamen justitiam modo, antequam habeat judicium: per justitiam enim perveniet ad judicium. Tolerantibus quippe membris iniquitatem saeculi hujus quid Scriptura sancta dicit in Psalmo? Non repellet Dominus plebem suam. Laborat quippe plebs ejus inter indignos, inter iniquos, inter blasphemantes, inter murmurantes, detrahen
Abbreviated transcription (Latin):
suse: quando opportuit uenit. Quid ẽ. tempus meum nondumuenit. a Intel-¬
ligite fr̃s: quoduimo illi loquebatur. qui quasi frẽmsuum monere uidebant᷑.
Dabant illi consilium consequendae głae. ueluti scłariter & terreno affectu mo¬
nentes: neeẽt. ignobilis & latitar&ꝵ. Quod gͦ ait dñs. tempus ineum nondum
uenit. illis respondit: qui ei consilium de gła dabant. Tempus głae meȩ:
nondum uenit. Uidete : quam profundum sit. Degła illi admonebant:
s ille uoluit altitudinem humilitate praecedere. & adipsam celsitudinen
ꝑhumilitatemiuam sternere. Nam& illi discipuli. utiq głam rerurebant.
qui uolebant sedere unus addexteram eiꝰ : alter adsinistram. Attendebant
quo: & non uidebant qua. Dñs eosut ordinate uenirent ad patriam : reuocaũ
uam. Excelsa ẽ. enunpatria : humilisuia. Patriaẽ. uita xp̃i: uia ẽ. mors
xpi. Patria ẽ. mansioxpi : uia ẽ. passio xp̃i. Quirecusat uiã. quid quȩrit patriã.⁊

Expanded text:
st, quando oportuit venit: quid est, Tempus meum nondum venit? Intelligite, fratres, quo animo illi loquebantur, qui quasi fratrem suum monere videbantur. Dabant ei consilium consequendae gloriae, veluti saeculariter et terreno affectu monentes, ne esset ignobilis et latitaret: quod ergo ait Dominus, Tempus meum nondum venit, illis respondit qui ei consilium de gloria dabant, Tempus gloriae meae nondum venit. Videte quam profundum sit: de gloria illi admonebant, sed ille voluit altitudinem humilitate praecedere, et ad ipsam celsitudinem per humilitatem viam sternere. Nam et illi discipuli utique gloriam requirebant, qui volebant sedere unus ad dexteram ejus, et alter ad sinistram: attendebant quo, et non videbant qua; Dominus eos, ut ordinate venirent ad patriam, revocavit ad viam. Excelsa est enim patria, humilis via. Patria est vita Christi, via est mors Christi: patria est mansio Christi, via est passio Christi. Qui recusat viam, quid quaerit patriam?
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s : gloriae ipsius consulunt. Facies mirabilia: ninotesce. id ẽ. appare omib
ut laudari possis ab om̃ibus. Loquebatur carocarni: s carosine dõ. carni
cumdõ. Loquebatur enum prudentia carnis: ũbo. quod caro factum ẽ: &
habitauit mnobis. Quid adhaec diĩs. & dicit ergo. eis iesus. Tempus meum non-¬

Expanded text:
fratres, gloriae ipsius consulunt: Facis mirabilia, innotesce; id est, appare omnibus, fratres, gloriae ipsius consulunt: Facis mirabilia, innotesce; id est, appare omnibus, ut laudari possis ab omnibus. Loquebatur caro carni: sed caro sine Deo, carni cum Deo. Loquebatur enim prudentia carnis Verbo quod caro factum est et habitavit in nobis . 5. Quid ad haec, Dominus? Dicit ergo eis Jesus: Tempus meum non
Abbreviated transcription (Latin):
entis ullam propaginem. Sicut eniminsepulebro ubi positumnẽ. corpus¬
dñi. nec ante nec postea mortiiuisiacuit: sicuterꝰ ma Riae nec ante nec
postea: quicquam mortale cepit. Diximus frs qui fuerint: audiamus
uddixerunt. Transi hiuic: oiua de inuidȩam. cut & discipuli tui uide¬
Ant oꝑa tua quae cu facis. Oꝑa dñi discipulos non latebant. s istos latebant.
Istienim frs ide. consangiunei. xp̃m consangiuneum hab̾e potuerunt. cre¬
dere autem incum: ipsa propui quitate fastidierunt. Dictumẽ. in euangłio.
Nonenim hoc nos auderemus opinari. Modo audistis Addunt & monent.
Nemo enimm occulto qui d facit
&e quęrit ipse in palam
ẽẽ. Si haec facis: manifesta
te ipsum mundo. Et conti-¬
nuo. aqꝙ cuim fri cuis: ereaebant incum. Quart incumñ credebant.
Quia humanam głam requirebant. Nam& quod eum eiudenter mouere

Expanded text:
entis ullam progeniem. Dientis ullam progeniem. DiDomini, nec antea nec postea mortuus jacuit; sic uterus Mariae nec antea nec postea quidquam mortale concepit. 4. Diximus fratres qui fuerint; audiamus quid dixerint. Transi hinc, et vade in Judaeam, ut et discipuli tui videant opera tua, quae tu facis. Opera Domini discipulos non latebant, sed istos latebant. Isti enim fratres, id est consanguinei, Christum consanguineum habere potuerunt, credere autem in eum ipsa propinquitate fastidierunt. Dictum est in Evangelio: non enim hoc nos audemus opinari, modo audistis. Addunt, et monent: Nemo enim in occulto quid facit, et quaerit ipse in palam esse: si haec facis, manifesta teipsum mundo. Et continuo: Neque enim fratres ejus credebant in eum. Quare in eum non credebant? Quia humanam gloriam requirebant. Nam et quod eum videntur monere
Abbreviated transcription (Latin):
die festo tabnacula adsimilitudinem tab̾naculorum inquib habitauerui
crun ex aegipto educti peregrinarentur in heremo. Iste erat dies festus: magna
solennitas. Celebrabrant hoc uidȩi: uelut reminiscentes beneficia dni. quĩ
occisuri erant dnm. hocgͦ die festo: quia plures erant festi dies. sicenim appella¬¬
batur apud uideos diesfestꝰ: ut non eẽt. dies unus. s plures: locuti sunt fr̃s e
Consanguinei uirginis mariae: fr̃s dñi dicebantur. Erat enim consuetudiuis
scripturarum: appellare frs quos lib& consanguineos. & cognitionis propiqͦs.
& extra usum nr̃m: non quos more nos loquimur. Nam quis dicat fratres.
auunculum & filium sororis. Scriptura tamen: &iam hiuus modi cog¬
nationes appellat fr̃s. Nam abraham & loth fr̃s sunt dicti: cum eẽt. abraham
patruus loth. Et laban & iacob fr̃s sunt diea: cum ẽet. laban auunculꝰ iaeob

Expanded text:
die festo tabernacula, ad similitudinem tabernaculorum in quibus habitaverant die festo tabernacula, ad similitudinem tabernaculorum in quibus habitaverant cum ex Aegypto educti peregrinarentur in eremo. Iste erat dies festus, magna solemnitas. Celebrabant hoc Judaei, velut reminiscentes beneficia Domini, qui occisuri erant Dominum. Hoc ergo die festo quia plures erant dies festi; sic enim appellabatur apud Judaeos dies festus, ut non esset dies unus, sed plures locuti sunt fratresConsanguinei virginis Mariae, fratres Domini dicebantur. Erat enim consuetudinis Scripturarum, appellare fratres quoslibet consanguineos et cognationis propinquos, et extra usum nostrum, non quo more nos loquimur. Nam quis dicat fratres avunculum et filium sororis? Scriptura tamen etiam hujusmodi cognationes fratres appellat. Nam Abraham et Lot fratres sunt dicti, cum esset Abraham patruus
Abbreviated transcription (Latin):
confirmaretur. Sicenim dictum ẽ: nolebat ambulare inuideam. quia quȩre bant
eum uidaei interficere. quasi non poss& xp̃s & ambulare inter uidȩos: o&
non occidi ãuidȩis. hanc enim potentiã : quando uoluit demonstrauit. Nam
cumeum iam pas furum tenere uellent: ait illis. Quem queritis. a respondert̃.
lħ̃m. Ꝙ ille. Ego sum. Nonse occultans: s manifestans. Adeam tamen ma-¬
nifestationem illi non substiterunt: sedredeuntes retro cecidert̃. Et tamen quia
a uenerat: surrexerunt. tenuerunt: adduxerunt adiudicẽ. & occiderunt.
Sedquid fecerunt.& Q uodait quȩdam scriptura. Terra tradita ẽ. inmanus impii.
Carodata e: in potestatem uidacis. Et hoc propterea: ut quasi sacculus conscinderetꝰ.
unde nr̃mpraecium manaret. Erat autem in proxinio dies festiis uidacorum.
scenophegia. Quidsit scenophegia: scripturas quinorierunt legerunt. faciebant

Expanded text:
confirmaretur. Sic enim dictum est, Nolebat ambulare in Judaeam, quia quaerebant confirmaretur. Sic enim dictum est, Nolebat ambulare in Judaeam, quia quaerebant eum Judaei occidere: quasi non posset Christus et ambulare inter Judaeos, et non occidi a Judaeis. Hanc enim potentiam, quando voluit, demonstravit: nam cum eum jam passurum tenere vellent, ait illis, Quem quaeritis? Responderunt: Jesum. Et ille: Ego sum; non se occultans, sed manifestans. Ad eam tamen manifestationem illi non substiterunt, sed redeuntes retro ceciderunt . Et tamen quia pati venerat, surrexerunt, tenuerunt, ad judicem adduxerunt, et occiderunt. Sed quid fecerunt? Quod ait quaedam Scriptura, Terra tradita est in manus impii : caro data est in potestatem Judaeis. Et hoc propterea, ut quasi sacculus conscinderetur, unde nostrum pretium manaret. 3. Erat autem in proximo dies festus Judaeorum Scenopegia. Quid sit Scenopegia, Scripturas qui legerunt, noverunt. Faciebant
Abbreviated transcription (Latin):
menbra eiꝰ: ipse. Quod autem ipse: non continuo menbra eiꝰ. Namsi ñ. ipsi
cent. menbraci : non diceroȩ. Saule quid ine ꝑsequeris. & nonenim saulus
ipsum sedmenbra eius idẽ. fideles eius: interra ꝑsequebatur. Noliit tamer
dicere. scõs ineos. seruos meos. postremo honorabilius. fr̾s meos. s me hoc ẽ.
inenbra mea. quibus ego sum caput. His praedictis: putonos in hoc eapitulo
quod iodo lectum ẽ : non eẽ. laboraturos. Sepe enim significatum ẽ. in
capite: quod futurum erat incorpore. P ost haec inquit. ambulabat iesus¬
ingalilea: nonenim uolebat inuideam ambulare. quia quȩrebant eum
iudaei interficere.
nrae p̾bebat exemplum.
Non enim ipse ꝑdiderat
pocestatem: s nrãm consolabatur
fragilitatem. futurũ eni erat
ut dixi: ut aliquis fidelis eius absconderee. se: ne aꝑsecutorib inueniretur.
t ne illi procrimine obiceretur latibulum: praeces sit incapite. quod imbro

Expanded text:
membra ejus, ipse: quod autem ipse, non continuo membra ejus. Nam si non ipse membra ejus, ipse: quod autem ipse, non continuo membra ejus. Nam si non ipse essent membra ejus, non diceret: Saule, quid me persequeris ? Non enim Saulus ipsum, sed membra ejus, id est fideles ejus, in terra persequebatur. Noluit tamen dicere, sanctos meos, servos meos; postremo honorabilius, fratres meos: sed, Me, hoc est membra mea, quibus ego sum caput. 2. His praedictis, puto nos in hoc capitulo quod modo lectum est, non esse laboraturos: saepe enim significatum est in capite, quod futurum erat in corpore. Pin Galilaeam. Non enim volebat in Judaeam ambulare, quia quaerebant eum Judaei interficere. nostrae praebebat exemplum, non ipse perdiderat potestatem, sed nostram consolabatur fragilitatem. Futurum enim erat, ut dixi, ut aliqui fideles ejus absconderent se, ne a persecutoribus invenirentur: et ne illis pro crimine objiceretur latibulum, praecessit in capite, quod i
Abbreviated transcription (Latin):
dñs nr̃ iesus xp̃s: scđm hominẽ se plurimum commendauit fidĩ nrae
Et enmi semꝑ hocagit dictis & factis suis: ut & ds̃ credatur & homo. ds̾
quinos fecit: homo quinos quaesuut. Ds̃ cum patre semper: homo
nobiscum extempore. Nonenim quȩxer&e quem fecerat: nisi fieroe
ipse quod fecerat. Uerum hoc mementote: & decordib ur̃is nolite dimit⁊¬
tere. sicẽẽ. xp̃m hominẽ factum: ut non destiterit ds̃ et̃. Manens dĩ: accepit.
hominẽ. qui fecit hominem. Quando gͦ latuit ut homo: non potentiam per-¬
didisse putandꝰ. ẽ: sed exemplum infirmitati prebius se. Ille enim quando
uoluit detentus ẽ: quando uoluit occisus ẽ. Sed qum futura erant menbra et
idẽ. fideleseiꝰ. quinon haberent illam potestatem quam habebat ipse ds̃ nr̃
quod latebat. quod se tanquam ne occideretur occultabat: hocindicabat
factura cẽ. menbra sua. in quibus utiq menbris suis ipse erat. Non enim xp̃s
incapite & non incorpore: s xp̃s totus incapite. & in corpore. Quod ergo

Expanded text:
s Christus secundum hominem se plurimum commendavit fidei nostrae. Etenim semper hoc agit dictis et factis suis, ut Deus credatur et homo: Deus qui nos fecit, homo qui nos quaesivit; Deus cum Patre semper, homo nobiscum ex tempore. Non enim quaereret quem fecerat, nisi fieret ipse quod fecerat. Verum hoc mementote, et de cordibus vestris nolite dimittere, sic esse Christum hominem factum, ut non destiterit Deus esse. Manens Deus accepit hominem, qui fecit hominem. Quando ergo latuit ut homo, non potentiam perdidisse putandus est, sed exemplum infirmitati praebuisse. Ille enim quando voluit detentus est, quando voluit occisus est. Sed quoniam futura erant membra ejus, id est fideles ejus, qui non haberent illam potestatem quam habebat ipse Deus noster; quod latebat, quod se tanquam ne occideretur occultabat, hoc indicabat factura esse membra sua, in quibus utique membris suis ipse erat. Non enim Christus in capite et non in corpore, sed Christus totus in capite et in corpore. Quod ergo
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Cũ autẽ uenerit paraclitꝰ: ille testi¬
moniũ ꝑhibebit deme. Tanꝙͣ dicer&.
O dio mehabuert᷑ & occidert uidentes.
bebit: ut eosfaciat inme credere ñ
uidentes. & uos in qͥt testimoniũ ꝑ¬
hibetis: q ab initio mecũ estis. Perhi
binitio mecũ estis: potestis p̾dicare qd̾
nostis. Qͦd ut mͦ ñ faciatis: illiꝰ sp̃sple

Expanded text:
tis: cum autem venerit Paracletus, ille testitis: cum autem venerit Paracletus, ille testimonium perhibebit de me: tanquam diceret, Odio me habuerunt, et occiderunt videntes; bebit, ut eos faciat in me credere non videntes. Et vos, inquit, testimonium perhibetis, quia ab initio mecum estis, perhibb initio mecum estis. Potestis praedicare, quod nostis: quod ut modo non faciatis, illius  Ms.,
Abbreviated transcription (Latin):
An qr paraclitꝰ quando uenit sp̃s ue
ritatis. eos qͥ uidert̃ & odert̃ testimo¬
nio manifestiore coniuncit: Im
ad huc oderant: ad fidẽ quȩ ꝑdilecti¬
onẽ oꝑatꝰ. sui manifestatione conuer¬
tit. Hoc ut ita intelligamꝰ: ita factũ
et̃. recolimꝰ. Uenit enĩ die pentecostes
sp̃s sc̃s incentũ iuginti homines con¬
illo adĩpleai cũ linguis om̃iũ gentiũ
loquerent᷑ plures exiis qͥ ad erant
tanto miraculo stupe facti quando qͥ¬
dẽ uidert̃ loquente petro tã magnũ
atq diuinũ testimoniũ ꝑhiberi de
xp̃o. ut ille qͥoccisus ab eis int̾ mortu.¬
os deputabat᷑. resurrexisse & uiuere
ꝓbaretꝰ: conpuncti corde conuersi
st̃ & tanti sanguinis tã impie atq
ĩmanit̾ fusi. indulgentiã ꝑceꝑun.
ip̃so redẽpti sanguine quẽ fudert̃.
X. p̃i enĩ sanguis. sic in remisionẽ per¬
catoꝵ om̃iũ fusus ẽ: ut ipsũ etiã pecca¬
tũ poss delere qͦ fusus ẽ. Hoc gͦ intu.¬
ens dñs: dicebat. Odiohabert̃ megra¬

Expanded text:
» An quia Paracletus quando venit, Spiritus veritatis, eos qui viderunt et oderunt, testimonio manifestiore convicit? Imo adhuc oderant, ad fidem quae per dilectionem operatur , sui manifestatione convertit. Hoc ut ita intelligamus, ita factum esse recolimus. Venit enim die Pentecostes Spiritus sanctus in centum viginti homines conillo adimpleti cum linguis omnium gentium loquerentur, plures ex his qui oderant, tanto miraculo stupefacti quandoquidem viderunt loquente Petro tam magnum atque divinum testimonium perhiberi de Christo, ut ille qui occisus ab eis inter mortuos deputabatur, resurrexisse et vivere probaretur, compuncti corde conversi sunt; et tanti sanguinis tam impie atque immaniter fusi indulgentiam perceperunt, ipso redempti sanguine quem fuderunt . Christi enim sanguis sic in remis ionem peccatorum omnium fusus est, ut ipsum etiam peccatum posset delere quo fusus est. Hoc ergo intuens Dominus dicebat, Odio habuerunt me gra
Abbreviated transcription (Latin):
passioni. tanqͣm iturꝰ & relicturꝰ eos prȩ¬
sentia corporali. cũ om̃ib autẽ suis usq
in consumationẽ scłi futurꝰ prȩsentia
spũali: exhortatꝰ est eos ad ꝑferendã
ꝑsecutiones ĩpioꝵ. qͦs mundi nomine
nuncupauit. Ex quo tam̃ mundo:
etiã ipsos discipłos elegisse sedixit.
tẽ uitiis fuisse qđ fuert̃. Deinde ꝑ¬
secutores & suos & ipsoꝵ uideos euiden-¬
t̃ exp̃ssit. ut om̃ino appareret etiã
ipsos mundi dãpnabilis appellatio.¬
ne conclusos: qͥ ꝑseqͥt᷑ scõs. Cunq de
illis diceret. qd ignorarent eii a quo
missus ÷ & tam̃ odissent & filiũ et
patrc̃. hoc ÷ & eũ qͥ missus ẽ. & eũ aqͦ
missus ẽ. de qͥb om̃ib in aliis sermo¬
nib iã disseruimꝰ. ad hoc ꝑuenit ubi
Deinde tanꝙͣ consequent̾ ad iunxit:
unde mͦ disputare suscepimꝰ. Cũ au¬
tẽ uenerit paraclitꝰ quẽ ego mutã
uobis apatre. sp̃s ueritatis qͥ apatre
ꝓcedit: ille testimoniũ ꝑ hibebit

Expanded text:
us eos praesentia corporali, cum omnibus autem suis usque in consummationem saeculi futurus praesentia spirituali, exhortatus est eos ad perferendas persecutiones impiorum, quos mundi nomine nuncupavit: ex quo tamen mundo etiam ipsos discipulos se elegisse dixit, s autem vitiis fuisse quod fuerunt. Deinde persecutores et suos et ipsorum Judaeos evidenter expressit, ut omnino appareret etiam ipsos mundi damnabilis appellatione conclusos, qui persequitur sanctos. Cumque de illis diceret quod ignorarent eum a quo missus est, et tamen odissent et Filium et Patrem, hoc est, et eum qui missus est, et eum a quo missus est, de quibus omnibus in aliis sermonibus jam disseruimus; ad hoc pervenit ubi Deinde tanquam consequenter adjunxit, unde modo disputare suscepimus: « Cum autem venerit Paracletus quem ego mittam vobis a Patre, Spiritum veritatis qui a Patre procedit, i
Abbreviated transcription (Latin):
bis apatre sp̃s ueritatis qui apatre
ꝓcedit: ipse testimoniũ ꝑhibebit demȩ.
& uos testimoniũ ꝑhibebitis. Ille qͥppe.
testimoniũ ꝑhibens & testes fortissimoᷤ
faciens: abstulit xp̃i amicis timorẽ.
& ininucoꝵ oditiꝰ conuertit in amorẽ.

Expanded text:
Patre, Spiritum veritatis qui a Patre ocedit, ille testimonium perhibebit de me; et vos testimonium perhibebitis. » Ille quippe testimonium perhibens et testes fortissimos faciens, abstulit Christi amicis timorem, et inimicorum odium convertit in amorem.
Abbreviated transcription (Latin):
tale spectaculũ intueri: act apłorũ
legat. Ibi beatũ petũ quẽ negantẽ do¬
luerat: stupeat p̾dicantẽ. Ibi linguã
illã uideat ad fiduciã adiffidentia &
ad lib̾tatẽ aseruitute translatã. tot
linguas inimicoꝵ conuertere ad xp̃i
confessionẽ. quarũ ñualendo unã
ferre: uersa fuerat innegationẽ qd
de ore p̾dicantis p̾ciosissimȩ ueritatis
pondera ꝓcedebant: ut ingentis mul¬
titudinis aduersarios int̾fectos xp̃i
uideos. faceret ꝓillo paratos mori: a
qͥb cũ illo formidabat occidi. hoc fe
ficia p̃uidebat: quando dicebat.

Expanded text:
tale spectaculum intueri, Actus Apostolorum tale spectaculum intueri, Actus Apostolorum legat : ibi beatum Petrum quem negantem doluerat, stupeat praedicantem; ibi linguam illam videat ad fiduciam a diffidentia, et ad libertatem a servitute translatam, tot linguas inimicorum convertere ad Christi confessionem, quarum non valendo unam ferre, versa fuerat in negationem. Quid de ore praedicantis pretiosissimae veritatis pondera procedebant, ut ingentis multitudinis adversarios interfectores Christi Judaeos faceret pro illo paratos mori, a quibus cum illo formidabat occidi. Hoc fecficia praevidebat, quando dicebat,
Abbreviated transcription (Latin):
in caritate: s ꝑfecta caritas foras mit¬
tit timorẽ. Deniq ante passionẽ dñi:
seruilis timor eiꝰ int̾rogatꝰ e. afemina
seruitutis. Post resurrectionẽ uͦ dñi.
liberalis eiꝰ amor ab ipso principe lib̾¬
tatis. Et idõ ibi turbabat᷑ hic tranqͥl¬
labat᷑. Ibi quẽ dilexerat negabat: hic
quẽ negauerat diligebat. S ad huc
etiã nc̃: amor ipse infirmꝰ fuerat & an¬
gustꝰ. donec eu roboraret & dilataret
sp̃s scs: qui postea quã illi ẽ. abundan¬
tia grȩ largioris infusus. sic ad ꝑbiben¬
dũ dexp̃o testimoniũ quondã eiꝰ fri¬
gidũ pectꝰ accendit. atq illa priꝰ tre¬
pida quȩ ueritatẽ suppresserant ora¬
reserauit: ut cũ om̃s in qͦs uenerat
sp̃s sc̃s lingius om̃iũ gentiũ loque¬
rent᷑. uideoꝵ circũs tantib turbis. so¬
lus ad testimoniũ dexp̃o ꝑhibendũ
p̃ceteris proptꝰ emicaret: eiꝰq inter¬
fectores de illiꝰ resurrectione confun¬
deret. S quc̃ delectat tã suauit̾ sapidũ

Expanded text:
fecta charitas foras mittit timorem . Denique ante passionem Domini, servilis timor ejus interrogatus est a femina servitutis; post resurrectionem vero Domini liberalis ejus amor ab ipso Principe libertatis : et ideo ibi turbabatur, hic tranquillabatur; ibi quem dilexerat negabat, hic quem negaverat diligebat. Sed adhuc etiam tunc amor ipse infirmus fuerat et angustus, donec eum roboraret et dilataret Spiritus sanctus. Qui posteaquam illi est abundantia gratiae largioris infusus, sic ad perhibendum de Christo testimonium quondam ejus frigidum pectus accendit, atque illa prius trepida quit, ut cum omnes in quos venerat Spiritus sanctus, linguis omnium gentium loquerentur, Judaeorum circumstantibus turbis, solus ad testimonium de Christo perhibendum praecaeteris promptius emicaret, ejusque interfectores de illius resurrectione confunderet. Si quem delectat tam suaviter sanctum