comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
noluit. cos tamen ecclastica stipe nutrire precepit
iegit᷑ etiã pener eisaẽ anglorũ eccłas qđ gregorius ꝑsor
craiani qđ ipse quonda pul cherrimis edificus ue¬
nustarat peedens iudicii eius qui uiduã cansolatin
Efuerat Re cordatus atq miratsit. Qd scilicet sicut
a priorib tradieia se habet. Quodã p̃re traano
in nocens. te regnante pempte. Obsecro. ut quia eũ
lio hunc se uindicaturũ ꝑ om̃a res poderet Auduadix
Situ in p̃lio mortuus fueris quis mihi prestauit. Tra
cias. ettuꝓ hoc mercdẽ tuã recipias. quã alterihi ic
trans mitas. Iunc traianus ratione parit̃ pietateoq
cõ mot̾ equo descendit. noc ante dis cessit quã iudi¬
ciũ uidue ꝑsemecipsũ imminens ꝓfligaret. huius
ergu mansuetudinẽ iudicis asser̃ gregoriũ recor¬
datũ. ad scĩ petri apłi basilicã ꝑuenisse ibiqrtãdiu
superrore. tãclem̃ tissimi principis defleuisse

Expanded text:
noluit, eos tamen ecclesiastica stipe nutriri praecepit. noluit, eos tamen ecclesiastica stipe nutriri praecepit. 44. Legitur etiam penes easdem Anglorum Ecclesias, quod Gregorius per forum Trajani, quod ipse quondam pulcherrimis aedificiis venustarat, procedens, judicii ejus quo viduam consolatus fuerat recordatus atque miratus sit: quod scilicet sicut a prioribus traditur, ita se habet. Quodam 60 tempore, Trajano innocens, te regnante, peremptus est; obsecro ut, quia eum lio, hunc se vindicaturum per omnia responderet, vidua dixit: Si tu in praelio mortuus fueris, quis mihi praestabit? Tracias, et tu pro hoc mercedem tuam recipias, quam alteri hanc transmittas? Tunc Trajanus ratione pariter pietateque commotus, equo descendit, nec ante discessit quam judicium viduae per semet imminens profligaret. Hujus ergo mansuetudinem judicis asserunt Gregorium recordatum ad sancti Petri apostoli basilicam pervenisse; ibique tandiu super errore tam clementissimi principis deflevisse,
Abbreviated transcription (Latin):
apontifice cõmunione priuat᷑ qđ ille molestissi me
ferens et aue coritatẽ tanti pontificis euacure ñ p̃ualens.
magorũ suffragia requisiuit. qui magnis munerib: ꝓsuasi
posse sius carminib: agere: ut in misso de mone. tandiucaballus
pontificis uexaret᷑ quo usq: cũ sessore suo periclitaret᷑ fidu¬
cialit̃ ꝓmiser̃. Hanc in cestus iudex pollicitatione letat: magos
iuxtauiã qua ponti fex ad stationẽ ꝓfecturus erat in aedito stare
ꝑmisit : ut uidere transeuntes: ñ uideria transcuntib: patuissent
fecer : ut nũ quã a sessore : Siue stratorib: teneripse puta¬
a presente rabie liberauit : Quã malificos exlatonte
culmine iubens deponere ꝑpetua cecitate multauit.
Quos reatũ suũ suggestionẽ incestiiudicis confitentes.
x pꝰ multum̃ tpris ad sacribaptis matis gr̃am uenientes¬
luminib: quice: ne magiã relegerent redaere

Expanded text:
t a Romano pontifice communione privatus. Quod ille molestissime t a Romano pontifice communione privatus. Quod ille molestissime ferens, et auctoritatem tanti pontificis evacuare non praevalens, magorum suffragia requisivit. Qui, magnis muneribus persuasi, posse se suis carminibus agere ut, immisso daemone, tandiu caballus pontificis vexaretur quousque cum sessore suo periclitaretur, fiducialiter promiserunt. Hac incestus judex pollicitatione laetatus, magos juxta viam qua pontifex ad stationem profecturus erat in edito stare permisit, ut videre transeuntes, non videri a transeuntibus possent. fecerunt, ut nunquam a sessore sive a stratoribus teneri posse putaa praesenti rabie liberavit, quam maleficos ex latente culmine jubens deponere, perpetua caecitate multavit. Quos reatum suum suggestione incesti judicis confitentes, ac post multum temporis ad sacri baptismatis gratiam venientesluminibus quidem, ne magica relegerent, reddere
Abbreviated transcription (Latin):
lapcitati Quod id circo narraui ut cagrosatus
quid inalexandrino populo loquenooneoquid
imundi finib agitis orando uit enĩora¬
tionos sunt in eolo eo ubi ñ estis. Quorũmpe
missarũ sallemnia celebrabat. Quib: expletis ab cisdẽ
legatis prandea corã cunctis recipiens suꝑ altarẽ cõpo¬
suit seq cũ omnib: inorationẽ dodit. ut ds om̃ps utrũ qd
aliminib: apłorũ demore trans missũ est preliquus
martyrũ uenerari deberet. quantotius indicaret
De inde aborationo resurgens incredulos legatos ꝓpius
stare precep̃. cultellũ petiit. more sc̃irsimipapeleonis
pranoeũ pupugit decuius pipnetionib: singuis ꝓtinus
emanait Quomiraculo tã legati confusi qua om̃s
qui aderant treme factiius sugregori cũterrȩ
prostrati sunt nec antea aborationib cessa uerunt: quã
cuncta prandeor foramina diuinit clauderentur xLui
uidã preteroa diuitũ romanorũ relicta c̃iugefuerat

Expanded text:
aptizati. Quod idcirco narravi, ut cognoscatis, quid in Alexandrino populo loquendo, et quid in mundi finibus agitis orando. Vestrae enim orationes sunt in eo loco ubi non estis; quorum missarum solemnia celebrabat. Quibus expletis, ab eisdem legatis brandeum coram cunctis recipiens, super altare composuit, seque cum omnibus in orationem dedit, ut Deus omnipotens utrum quod a liminibus apostolorum de more transmissum est pro reliquiis martyrum venerari deberet quantocius indicaret. Deinde ab oratione surgens, incredulos legatos propius astare praecepit. Cultellum petiit, more sanctissimi papae Leonis, brandeum pupugit, de cujus punctionibus sanguis protinus emanavit. Quo miraculo tam legati confusi, quam omnes qui aderant tremefacti, jussu Gregorii cum eo terrae prostrati sunt, nec ante ab oratione cessaverunt, quam cuncta brandeorum foramina divinitus clauderentur. 43. Quidam praeterea divitum Romanorum, relicta conjuge, fuera
Abbreviated transcription (Latin):
mora restitue. Hec om̃a sollicite relege: omnẽq: illã
familiarẽ tuã noglegontiã postpone. Scripta mea. adrusti¬
cosq: direxi. ꝑ om̃s massas. fac relegi utsciant quid sibiẽtra
uiolentias. ex auctoritate nr̃a defendere debeant eisq
uel authentica. uel exẽplaria coꝵdent᷑. Uide ut om̃a absq:
inminutione custodias. quia de hisq tibi ꝓsoruanda iustitia
scribo ego absoluor ec tusi neglegis obligaris. Terribilẽ
iudicẽ uenientẽ c̃sidera etdoaduentu illius. nunctua ẽside¬
ratio ẽcre mescat. Netunc sine causa iãtimeat cũ corã
illo celũ et t̃ratremuerit. Audistiquid uolo uide quidagas
actenus degregoriane liberalitatis innocentia maretu¬
lisse sufficiat. ceterũ ꝗa famis tp̃re. ut uide licet haberet

Expanded text:
mora restitue. Haec omnia sollicite relege, omnemque illam mora restitue. Haec omnia sollicite relege, omnemque illam familiarem tuam negligentiam postpone. Scripta mea ad rusticos quae direxi, per omnes massas fac relegi, ut sciant quid contra violentias suas ex auctoritate nostra defendere debeant, eisque vel authentica vel exemplaria eorum dentur. Vide ut omnia absque imminutione custodias, quia de his quae tibi pro servanda justitia scribo, ego absolvor, et tu si negligis, obligaris. Terribilem Judicem venientem considera, et de adventu illius nunc tua consideratio contremiscat, ne tunc sine causa jam timeat, cum coram illo coelum et terra tremuerint. Audisti quid volo, vide quid agas. » 59. Hactenus de Gregorianae liberalitatis innocentia me retulisse sufficiat. Caeterum, quia, famis tempore, ut videlicet haberet
Abbreviated transcription (Latin):
uidet ei aliquid largire. He ancilladi que cũ theodosio
fuit extrane nomino uidet mihi ut ei c̃tinentiã fa¬
cus siutilẽ c̃spicis aut certo donatione quã fecit reddas
a mõnotulerat receptis soł omni p̾posita tarditate res¬
citue: Amulas. orachinas requisita siptilit̃ ueritate
reflitue quas portitorẽ p̃sentiũ retrans misi. Saturninũ
si uacat. et occupat apudtenõ ad uos dirige. felix
cilia habuit. ul uenundauit. ul apposuit. sed scho lastici
dixer̃. quia de fraudib: indiscussus eẽ ñ potest. Dũ tamen
adnos decãpania re ũ teret facta tẽpestate mortuus est
Cuiuste uolumus uxorẽ et filios. requirere. et quicqued
uel appofuerat uel iendiderat apposita absolue deuen¬
ditis p̃tiũ restitue. et insuꝑ eis aliquid alim̃tũ p̃be quia
Cognosce ergo que tultas et uxori filusq: eisine aliqua

Expanded text:
videtur, aliquid largire. « De ancilla Dei quae cum Theodosio videtur, aliquid largire. « De ancilla Dei quae cum Theodosio fuit, Extranea nomine, videtur mihi ut ei continentiam facias, si utile conspicis, aut certe donationem quam fecit reddas. idis, a monasterio tulerat, receptis solidis, omni postposita tarditate, restitue. Amulas onychinas, requisita subtiliter veritate, restitue, quas per portitorem praesentium retransmisi. « Saturninum, si vacat et occupatus apud te non est, ad nos dirige. Felix, cilia habuit vel venundedit vel apposuit. Sed scholastici dixerunt quia de fraudibus indiscussus esse non potest; dum tamen ad nos de Campania reverteretur, facta tempestate, mortuus est. Cujus te volumus uxorem et filios requirere, et quidquid vel apposuerat vel vendiderat, apposita absolve, de venditis pretium restitue; et insuper eis aliquod alimentum praebe, quiaCognosce ergo quae ablata sunt, 77 et uxori filiisque ejus sine aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
beant remunerari Dear gento rusticiani causã subtiliter
reꝗre. Et quicquid tibi iustũ uidẽt exequere. Alexan¬
drũ uirũ magnificũ ad mone ut causa suã cũ sc̃a eccła
decidere debeat. Qd si facere forte neglexerit eandõ causa
cũtimore dĩ honestate seruata ut potes exequere. Inqua
ro etiã largirite aliquid uolumꝰ et sipotest fieri qđ aliis dan¬
dũ ẽ ipsi relaxet᷑. dũ modo causã quã nob̵cũ habꝑ exeat
Ponationẽ ancillȩ dĩquȩ lapsaẽ. et in mõno monesteo data omni
p̾posita tarditate restitue. Quatenus ipse locus ut superius dixi
ren ei stipendia habcat ꝗ eiꝰ sollicitudines labores portat
Seo et quic quit ab aliis eius substantia tenet recollige et mo¬
nasterio p̃phatotrade. Pensiones xenodochii deuia noua
quantas mihi indicasti quia apudte habes nobdirige. Ac¬
tionario autẽ que in eodẽ patrimonio deputasti ꝓuttibi

Expanded text:
beant remunerari. De argento Rusticiani causam subtiliter beant remunerari. De argento Rusticiani causam subtiliter require, et quod tibi justum videtur exsequere. Alexandrum virum magnificum admone, ut causam suam cum sancta Ecclesia decidere debeat. Quod si facere forte neglexerit, eamdem causam cum timore Dei, honestate servata, ut potes, exsequere. In qua re etiam largiri te volumus aliquid; et si potest fieri, quod aliis dandum est, ipsi relaxetur, dummodo causam quam nobiscum habet perexeat. Donationem ancillae Dei, quae lapsa est, et in monastepostposita tarditate, restitue, quatenus ipse locus, ut superius dixi, rerum ejus stipendia habeat qui ejus sollicitudinis labores portat. Sed et quidquid ab aliis ex ejus substantia tenetur recollige, et monasterio praefato trade. « Pensiones xenodochiis de via nova, quantas mihi indicasti, quia  Al. quas apud te habes, nobis dirige. Actionario autem, quem in eodem patrimonio deputasti, prout tibi
Abbreviated transcription (Latin):
uiolent̃ ñ exigant᷑ et futura caute caueant᷑ ꝗuero pͥeandem¬
phibitionẽ que ante trienniũ factaẽ ẽtinent̃. cũ suis c̃iugib
uixer̃ laudandi atq: remunerandis. et ut inbono suo ꝑ maneant
administoriũ altaris accedere nisi cuius casticas ante sus¬
tiã a te uolus fieri cuius c̃tinentiȩ sũ mã ipse estima qualis esse
debeat ut renuntiata nob̵ intuis pͥsitra tonib: impicteri
Nep̃senti uero inđiã afilioñroseruodĩ dia cono ꝑcepi fantinũ
oofensorẽ iohes ꝗdã monachus moriens in .xi. unc horedẽ
dimisit. Cui hor ꝗdẽ qđ dimisũ ẽ trade. sed ꝑ ẽtestare eu
ut facere ulterius ñ p̃sumat. Seoꝓlauore suo statue quid acci¬
piat. ut ei uacuus labor suus eẽ ñ debeat. et hoc meminerit
utꝗe ccłȩ stipendus sub sistit. ad lucra ꝓpria ñ anbelet Siqui
uero sine peccato. sine appetituẽ cupis centie peos ꝗcausas

Expanded text:
violenter non exigantur, et futura caute caveantur. Qui veviolenter non exigantur, et futura caute caveantur. Qui vebitionem, quae ante triennium facta est, continenter cum suis uxoribus vixerunt, laudandi atque remunerandi sunt, et ut in bono suo permaneant ad ministerium altaris 76 accedere, nisi cujus castitas ante sustiam a te volumus fieri. Cujus continentiae summam ipse aestima qualis esse debeat, ut renuntiata nobis, in tuis rationibus possindictione, jam a filio nostro servo Dei Diacono percepi. Fantinum fensorem Joannes Monachus quidam moriens in sex uncias haeredem dimisit, cui hoc quidem quod dimissum est trade, sed contestare eum ut hoc facere ulterius non praesumat. Sed pro labore suo statue quid accipiat, ut ei vacuus labor suus esse non debeat; et hoc meminerit, ut qui Ecclesiae stipendiis subsistit, ad lucra propria non anhelet. Si quid vero sine peccato, sine appetitu concupiscentiae, per eos qui causas
Abbreviated transcription (Latin):
tione eoꝵ fillicitudinẽ ger̃ Siuero parentes halient reseoꝵ legitimis
parentib aent᷑. ita aut̃ ut eoꝵ stipendiũ ꝗ inpenitentiã datisuerint
sufficient̃ debeat ꝓcurari. Siqui uero exfamilia eccłastica sacer¬
dotes iđ leuitȩ uł monachi uł derici uł ꝗlibet alii lapsi fuorint
dari eos inpenitentia uolumꝰ sed res eoꝵ ecastico iuri ñ subtrahi
efuerint onerosi sint. Si ꝗ parenter in p̾sessione halient ipsis roseoꝵ
tradendes ut in ipsis iuri eccłe c̃seruent. Ante trienniũ subdia
cones omnut ecdȩ siait siliciȩ ꝓhibiti fuerint. ut more romane
ecđȩ suis uxorib: nullate nꝰ miscerent qđ mihidurũ atq: in¬
deterius cadat. linde uidẽt᷑ mihi ut a p̃sentidie ep̃is omnib: di¬
cat᷑ Vt nullũ facere subdiaconũ p̃sumant nisi ꝗse uictunt caste
ꝓmiserit. Quatenũs et p̃terita que ꝑp̃positũ m̃tir appecita ñs

Expanded text:
tione eorum sollicitudinem gerunt. Si vero parentes habent, res eorum legitimis tione eorum sollicitudinem gerunt. Si vero parentes habent, res eorum legitimis parentibus dentur, ita tamen ut eorum stipendium, qui in poenitentiam dati fuerint, sufficienter debeat procurari. Si qui vero ex familia ecclesiastica sacerdotes, vel levitae, vel monachi, vel clerici, vel quilibet alii lapsi fuerint, dari eos in poenitentiam volumus, sed res eorum ecclesiastico juri non subtrahi. fuerint, onerosi sint. Si qui parentes in possessione habent, ipsis res eorum tradendae sunt, ut in ipsis juri Ecclesiae conserventur. Ante tcones omnium Ecclesiarum Ciliciae prohibiti fuerant, ut more Romanae Ecclesiae, suis uxoribus nullatenus miscerentur. Quod mihi durum atque indeterius cadat. Unde videtur mihi ut a praesenti die episcopis omnibus dicatur ut nullum facere subdiaconum praesumant, nisi qui se victurum caste promiserit, quatenus et praeterita, quae proposito mentis appetita non sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cit sibi reuelatũ fuisseate cugregorio romanopontifice
mansionẽ siin p̃paranda sporare debuisset. At ille forat
nas diuitias. suȩ pauꝑtati die noctiiq suspir indo bonferret
Alia nocte quiescens ausruit sibi dñm in sõnis dicentẽ. Quañ¬
do diuitẽ. ñ pͥsessio diuitian faciat. sed cupido cus audes
pauꝑtatẽ tuã gregprii diuitiis cõparare. Qui magis illãs
captã quã habes cotidie palpando. nulliq ẽferendo dili¬
gere cõpbaris quã illo ꝗtantas diuitias ñ amando sedcon¬
teminendo cunctisq: liberalit̃ largiendo dis ꝑgit Ita solita¬
rius increpat. dõ gr̃as retulit. et ꝗ meritũ suũ decreuisse
putauerat. si gregorio c̃ferrẽt orare. uehem̃tius cep̃. ut
cũ eo mansionẽ quandoq ꝑcipere mereret. Sedistius iãse¬
cundi libri finis adueniat. ut que se quuturas̃. auxiliante
dño tertius prose quatur.

Expanded text:
cit sibi revelatum fuisse ut cum Gregorio Romano pontifice cit sibi revelatum fuisse ut cum Gregorio Romano pontifice mansionem sibi praeparandam sperare debuisset. At ille fortitnas divitias suae paupertati die noctuque suspirando conferret, alia nocte quiescens, audivit sibi Dominum in somnis dicentem: « Quando divitem non possessio divitiarum faciat, sed cupido, cur audes paupertatem tuam Gregorii divitiis comparare, qui magis illam gattam quam habes, quotidie palpando, nullique conferendo, diligere comprobaris, quam ille qui tantas divitias non amando, sed contemnendo, cunctisque liberaliter largiendo, dispergit? » Ita Solitarius increpatus Deo gratias retulit; et qui meritum suum decrevisse putaverat, si Gregorio conferretur, orare vehementius coepit ut cum eo mansionem quandoque percipere mereretur. Sed istius jam secundi libri finis adveniat, ut quae secutura sunt, auxiliante Domino, tertius prosequatur.
Abbreviated transcription (Latin):
subdiacono int̃ cetera .l. auri libris noua frum̃ta aber¬
traneis
cõparai et insicilia. in locis in ꝗb: ñ pereant repono ut m̃se
sebruario illuc naues quantas pͥsumꝰ dirigamꝰut eadẽ ad
nos frum̃ta deferant᷑. Sedetsi nostrans mettere cessamus
ipsenaues ꝓuide. et ad nos. auxiliante dño februariam̃ se¬
nunc m̃se februario uel octubrio iux c̃suetudinẽ trans¬
mitti prestolamur. Ita ergo tua experientia faciat utt
sine alicuius uexatione coloni eccłastici frum̃ta c̃gre
te dõ desilicia frum̃ta c̃gregent᷑. fames ueham̃t̃ um pineat
Iuius liberalitatis multĩtudinẽ quidã heremitanum
uir magne uirtutis gnihil in mundo pͥscain p̃t̃ unã
catita. Quãblandiens cebro quasi eohabi tatricẽ insuis
gremiis resouebat. cognos cens arasse fert̃ ad dñm ut sibi
ostendere dignaret quã future nemunerationis minsio¬
nẽ sperare dobuisset ꝗ ꝓillius amore scłm desarens inil
ex ei diuitiis pͥsideret Cũq nocte quadã dormiret. cognas¬

Expanded text:
uaginta vero auri libris nova frumenta ab extraneis compara, et in Sicilia in locis in quibus non pereant repone, ut mense Februario illuc naves quantas possumus dirigamus, et eadem ad nos frumenta deferantur. Sed etsi nos transmittere cessamus, ipse naves provide, et ad nos, auxiliante Domino, Februario nunc mense Septembrio vel Octobrio juxta consuetudinem transmitti praestolamur. Ita ergo tua experientia faciat, ut sine alicujus vexatione coloni ecclesiastici frumenta congrte Deo, de Sicilia frumenta congregentur, 78 fames vehementer immineatujus liberalitatis multitudinem quidam eremitarum, vir magnae virtutis, qui nihil in mundo possidebat praeter unam gattam, quam, blandiens crebro, quasi cohabitatricem in suis gremiis refovebat, cognoscens, orasse fertur ad Dominum ut sibi ostendere dignaretur quam futurae remunerationis mansionem sperare debuisset, qui pro illius amore saeculum deserens, nil ex ejus divitiis possideret. Cumque nocte quadam dormiret, cognos
Abbreviated transcription (Latin):
Quib: gregorius studiis cõmissa sibi re gebat ecclesiam
Quantis a uetoritatib: ẽtrasymaniacã et neo phytoꝵ hereses dimicarit¬
I Quod ꝓbisdem fieris ynodum iusserit¬
Qupo ẽtraeas aẽtotis uirib: ñ ꝓpugnantes cũ symone mnago
portionem habituros predixerit
Qua sapient etiã pastillaticupusu pallei uel c̃secratione pon eu
darisiue accipi prohibuerit

Expanded text:
Quibus Gregorius studiis commissam sibi regebat Ecclesiam.--2. Quantis auctoritatibus contra si moniacam et Neophytorum haereses dimicarit.--3. Pro eisdem fieri synodum jussit.--4. Contra easdem totis viribus non pugnantes, cum Simone mago portionem habituros praedixit.--5. Quam sapienter etiam pastellaticum pro usu Pallii, vel consecratione pontificis, dari sive a
Abbreviated transcription (Latin):
erudiendos romȩ dimiserit¬
offensus duos ramanos
cantores ab adrano papa perceperit¬
XI. Ubi gregorius pulsis laycis familiares sibiclericos elegit¬
cII Vbitalẽ eccłam romanã exhibuit. Qualis prima sub apłis fuit¬
II Quanta et qualia tunc romanȩ studia reflorebant

Expanded text:
rudiendos Romae dimisitoffensus, duos Romanos cantores ab Adriano rursus percepit.--11. Gregorius, pulsis laicis, familiares sibi clericos elegit.--12. Talem Ecclesiam Romanam exhibuit, qualis primo sub apostolis fuit.--13. Quanta et qualia tunc Romae studia reflorebant
Abbreviated transcription (Latin):
¶odẽqp̃re. Cermanus eiusdẽ monachi m̃tis in saniapas¬
ꝑcriptas solitarias. et cenosa monunnta disourroret
cuius insanie sr̃ nimiũ c̃dolens. cotidie scm gregoruõ
ꝓfusis lacrimis p̃cabat᷑ ut sibi frem sopito reduere
dignaret᷑ staq cũ nocte quada pͥhuius modi flet
qo sceret beat gregorius apparuit dicens. dens
sacrimas tuas. Suscepiorationẽ tuã et eccegerimanũ
tpre frib indicauit. Forte tunc idẽ prbicapa nus ds
locoꝗ cdanstrũ ñ longe at̃ racina uocał: a suis peprida
etimine accusit i neodẽ mono tenebat̃. Et ceporib
multis labentib: a suis accusatorib: iã c̃tepł acunc¬
tis quoq fuerat in obliuionẽ deduet Quũ nulli ꝓpin¬
quĩ taullũ in urbe cognitũ habore potius set gdeeo
pontifici fugges sisset et mona chiꝗd ẽ peosiragorent
sed ꝑ ficiendi aditũñ haberent. Pantife diuinitus re¬
cor dat enis dici diluculo hunc abergastudo iusste oter¬

Expanded text:
empore germanus ejusdem monachi mentis insaniam pasrvagus per cryptas solitarias, et coenosa monumenta discurreret. Cujus insaniae frater nimium condolens, quotidie sanctum Gregorium profusis lacrymis precabatur, ut sibi fratrem sospitem reddere dignaretur. Itaque 182 cum nocte quadam post hujusmodi fletus quiesceret, beatus Gregorius apparuit ei dicens: « Videns lacrymas tuas, suscepi orationem tuam; et ecce germanum tempore fratribus indicavit. Forte tunc idem presbyter Campanus de loco qui Claustrum non longe a Terracina vocatur, a suis pro quodam crimine accusatus, in eodem monasterio tenebatur; et temporibus multis labentibus a suis accusatoribus, jam contemptus, a cunctis quoque suis fuerat in oblivionem deductus, cum nullum propinquum, nullum in Urbe cognitum habere potuisset, qui de eo pontifici suggessisset; et monachi quidem pro eo satagerent, sed proficiendi aditum non haberent, pontifex divinitus recordatus ejusdem, diluculo hunc ab ergastulo jussit e
Abbreviated transcription (Latin):
occupatianib uiuo et addiosquosigo me puemusse
peniteat solaq mihi inc̃salatione st mortis ex¬
pertatio linde peto ugmie orare deberts. quetto¬
nus dehoc carnis carcore citius educar netantis
laborib diutius torquear It a naffasio attho cheno¬
Rgo utꝓomer cordis infirmitate enixius oretis
Quatenus om̃ps dsimentẽ meã amalis omnib pura
int cessione tueat. et citius me dȩtotꝓcellis huiustẽpes¬
tatis eripiatiatq: in et neꝗetis litorepducat LXUIII.
antis p̃cibi gregorius. tande aliquando diuinit᷑ exauditus

Expanded text:
occupationibus vivo, ut ad dies quos ago pervenisse me poeniteat, solaque mihi in consolatione sit mortis exspectatio. Unde peto ut pro me orare debeatis, quatenus de hoc carnis carcere citius educat, ne tantis laboribus diutius torquear. » Item Anastasio Antiochenopro mei cordis infirmitate enixius oretis, quatenus omnipotens Deus mentem meam a malis omnibus pro vestra intercessione tueatur, et citius me de tot procellis hujus tempestatis eripiat, atque in aeternae quietis littore perducat. » 68. Tantis precibus Gregorius tandem aliquando divinitus exauditus,
Abbreviated transcription (Latin):
gorius nosait illũ non denigrauimus. sed nigrũ
fuisse monstrauimus. De inde infortuniũ meũ di¬
uersis consalationib: exortatus abscessit et fac ẽ qui¬
dẽ secũ detulit Sedtanto lumine loeũ in quodor mie¬
bã reuera fulgentẽ dimisit. Ut ex ꝑgefactus pueros
ante me dormientes crebrius inclamarẽ Nec an¬
te quanquã sub graui sopore quoquo modo responde¬
rent surgere potuis sent Quã relicte lucis copia pau¬
latĩse subtrahens penit̾ effluxisset at dohis ds̃ uide¬
rit egatamen diuine speifiducia roboratus. Quia
gaudericus op̃s ueli ternus & postulat. adclemen¬
tẽ romane sedis antistiẽ. suffragante dñostilũ
conuerta. Quatinus qui continuis infortuniis
tenuatus amicis meis. a quib: ut cũ qysustentor
meritũ ropendere noqueo saltẽ uerba que
ualeo minime denegasse cognosear FINTT LIB¬

Expanded text:
gorius: Nos, ait, illum non denigravimus, sed nigrum gorius: Nos, ait, illum non denigravimus, sed nigrum fuisse monstravimus. 188 Deinde infortunium meum diversis consolationibus exhortatus, abcessit. Et facem quidem secum detulit, sed tanto lumine locum in quo dormiebam revera fulgentem dimisit, ut expergefactus, pueros ante me dormientes crebrius inclamarem; nec ante quidquam sub gravi sopore quoquo modo responderent, aut surgere potuissent, quam relictae lucis copia paulatim se subtrahens, penitus effluxisset. At de his Deus viderit: ego tamen divinae spei fiducia roboratus, quia Gaudericus, episcopus Veliternus, expostulat, ad clementem Romanae sedis antistitem, suffragante Domino, stilum convertam: quatenus qui continuis infortuniis tenuatus, amicis meis, a quibus utcumque sustentor, meritum rependere nequeo, saltem verba quae valeo minime denegasse cognoscar
Abbreviated transcription (Latin):
ptinus iugulari Quũ postpaululũ desperanti mihe
beat gregorius comitante secũ dextrorsũ re¬
uerende me moriȩ papanicolao sinistrorsũ
uero sicut mnihi uudebat petro suo diacono multo
lumine clarificat apparuit dicens modicefiu¬
dei quare dubitasti. cui dũ ego prioripriuore
ꝑculsus respondere ñ p̃so: beniuolus mihipater
nicolaus latentẽ aduorsairiũ postcortina que
tunc mei lectulũ circũ dabat digito manifestans.
Quid inquit hic inuidus. lucerne ipsius flãmar
quantũ inse fuit extinexit. Mox gregorius ma¬
nũ diaconi quamagnã facẽ tenere udebatur
arripiens : eiusq flãmis osfaciẽ que peculantis
exurens ad instar ethiopis denigrauit. Qua exustio¬
ne abore patulantis paruissima scintilla der¬
condens cadentẽ tonicã dicto citius conflagra¬
uit. Sicq: nigerrimus totus apparuit. cũq: diaco¬
nus diceret satis aduersariũ donigratũ beatus gre¬

Expanded text:
protinus jugulari. Cum post paululum desperanti mihi protinus jugulari. Cum post paululum desperanti mihi beatus Gregorius, comitante secum dextrorsum reverendae memoriae papa 187 Nicolao, sinistrorsum vero, sicut mihi videbatur, Petro suo diacono, multo lumine clarificatus apparuit, dicens: Modicae fidei, quare dubitasti? Cui dum ego priori pavore perculsus respondere non possem, benevolus mihi pater Nicolaus latentem adversarium post cortinam, quae tunc meum lectulum circumdabat, digito manifestans: quia, inquit, hic invidus lucernae ipsius flammas quantum in se fuit exstinxit. Mox Gregorius manum diaconi, qua magnam facem tenere videbatur, arripiens, ejusque flammis os faciemque petulantis exurens, ad instar Aethiopis denigravit. Qua exustione ab ore petulantis parvissima scintilla descendens, candentem tunicam dicto citius conflagravit; sicque nigerrimus totus apparuit. Cumque diaconus diceret satis adversarium denigratum, beatus Gre
Abbreviated transcription (Latin):
librũ cooperante dño claudere gestiebã Nocte
cebat In somnis discribens ꝗdã subeffigie cuius da
ueteris insidiatoris palã uidendũ seprebuit. et
candidissi matonica simulq: tenuissima: curus
nimirũ raritate : nigredo sub terioris tonice
tralucebat: sacerdotalit̃ insignitꝰ: moxꝓpius
astitit. inflatis bissicis risum continere non
potuit: cui dum curulim preparari cogitarẽ.
hunc supra modũ eachinnatẽ cons piciens com¬
pellare uidebar : Quã obrẽ nocturno silentio
tã petulant̃ uir ofsicugraiuoris pestreperet
Atillo quia inquit tuscribis demortuis. quos
uiuentes aliquando nũquã uidisti. Quũq ego
tanto me ueracius scribere: Quantũ in cognitũ
facio non autẽ in cognitũ lectione si ne ullo liboris
quod uoluisti fecisti. Ast ego que facere potuero
non cessabo. hȩc dicens lucerne flãmas cuius lu¬
consticutũ ita pt̃ruit: ut putarẽ me gladies habeo

Expanded text:
librum, cooperante Domino, claudere gestiebam, nocte librum, cooperante Domino, claudere gestiebam, nocte cebat, in somnis describens, quidam sub effigie cujusdam veteris insidiatoris palam videndum se praebuit, et candidissima tunica simulque tenuissima, cujus nimirum raritate nigredo subterioris tunicae translucebat, sacerdotaliter insignitus mox propius adstitit, et inflatis buccis risum continere non potuit. Cui dum curulem praeparare cogitarem, hunc supra modum cachinnantem conspiciens, compellare videbar quamobrem nocturno silentio tam petulanter vir officii gravioris perstreperet. At ille, quia, inquit, tu scribis de mortuis quos viventes aliquando nunquam vidisti. Cumque ego tanto me veracius scribere, quanto incognitum facie, non autem incognitum lectione, sine ullo livoris vicut video, quod voluisti fecisti; at ego quae facere potuero non cessabo. Haec dicens, lucernae flammas cujus luconstitutum ita perterruit, ut putarem me gladiis ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
narrare nualeo hic huius operis ad mini¬
culante dño terminũ facio Et reliqua eius¬
dẽ patris miracula post me doctiorib memo¬
randa relinquo Cuous nimirũ uenerabile me¬
ritũ quousq mundihuius orbita uoluit̃ : ut
cũ palilo uiro dissertissimo fatear seꝑ accipiet
i norem̃tũ. Quia ipsius. sine dubio grãe ascri¬
bit uel anglorũ eocła noua sẽꝑ sobole fecun
patriã desideranter inquirunt
Scce studiose pontificũ iussionis tue uirtuto
acoactus: dũ queda gestorũ beatigregorii
predecessoristui: saxonũ uidelicet mentis
apłi deflorare desi deriũ uirũ desorips rheho¬
ricũ scriptorignarus. Seo deprecor ut ra
curiositate quame dudu hec decorpero
nisseras. ad omniũ. sicut cepisti facias puene¬
nire notitiã utineo qđ sacro sc̃o ur̃o iudicio
pola cuisse megaudeo Nulli penit diuidicandus
addicar Qum potius ⁊ udicaturus inueniar.
Si quidẽ nuprime quando hunc quartum

Expanded text:
narrare non valeo, hic hujus operis, admininarrare non valeo, hic hujus operis, adminiculante Domino, terminum facio, et reliqua ejusdem Patris miracula post me doctioribus memoranda relinquo. Cujus nimirum venerabile meritum quousque mundi hujus orbita volvitur; ut cum Paulo viro disertissimo fatear, semper accipiet incrementum: quia ipsius sine dubio gratiae adscribitur vel quod Anglorum Ecclesia nova semper sobole fecundpatriam desideranter inquirunt. 100. Ecce, studiose pontificum, jussionis tuae virtute coactus, dum quaedam gestorum beati Gregorii praedecessoris tui, Saxonum videlicet gentis apostoli, deflorare desidero, virum descripsi rhetoricum scriptor ignarus. Sed deprecor ut ea curiositate qua me dudum haec decerpere jusseras, ad omnium, sicut coepisti, facias pervenire notitiam: ut in eo quod sacro sancto vestro judicio placuisse me gaudeo, nulli penitus dijudicandus addicar, quin potius judicaturus inveniar. Siquidem nuperrime quando hunc quartum
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ib indicauit, et inuisibilib: uerberib: subfebris spe¬
cis laniat᷑. nil aliud dicere poterat. Domne reficio
Domne reficio. Cũq: int̃rogaret᷑. cur hoctã frequent̃
repeteret dic ebatse subẽtinuo uerbere gemere.
Sicq uiͦ. die. sub hac miserabiliuoce de functus estidi¬
ꝗd ẽ plurimis dotum̃tis ꝓbatũ ẽ. In eodẽ uenerabili
mõno sornicationis ẽtagione pollutos dius ubsistere
omnino non posse¬
uoscilicet hactenus libra omnisq: m̃sura quã idem
alterius adeundẽ numerũ nũquã ꝑtingunt. Qđ cũ p̃¬
fatꝰ⁊ accharias ep̃s. ꝓcerto uelletad discereꝓcelebran
recepit. Qui utiq: sollicite prius dinumeran¬
tes suꝑfluos aliquot inuenissentsib: ꝓculdubio
Cane quã frequaent̃ beat gregorius ptã illic quã in ipło
ba silocis nec ñ in patriarchio . Nunc exhortans
innaxios. Ntine u ero det̃rens obnoxios. in ipsa
sue cognitionis esfigie apparescat Quia nune

Expanded text:
fratribus indicavit, et invisibilibus verberibus sub febris spefratribus indicavit, et invisibilibus verberibus sub febris specie laniatus, nihil aliud dicere poterat, nisi: Domine, reficio; Domine, reficio. Cumque interrogaretur cur hoc tam frequenter repeteret, dicebat se sub continuo verbere gemere; sicque sexto die sub hac miserabili voce defunctus est. Siquidem plurimis documentis probatum est in eodem venerabili monasterio fornicationis contagione pollutos diu subsistere omnino non posseQuo scilicet hactenus libra omnisque mensura quam idealterius, ad eumdem numerum nunquam pertingit. Quod cum praefatus Zacharias episcopus pro certo vellet addiscere, pro celebranda recepit. Qui utique sollicite prius dinumerantes, si superfluos aliquot invenissent, sibi proculdubio uam frequenter beatus Gregorius tam illic quam in apostolorum basilicis, necnon in patriarchio nunc exhortans innoxios, nunc vero deterrens obnoxios, in ipsa suae cognitionis effigie apparescat, quia nunc
Abbreviated transcription (Latin):
iã socurior aquerelis lasciuiȩ mulieris inea dẽ do¬
mo dormiret. Uidet duos quos dã t̃ribiles eubicula¬
rios se ligatis manib: aduenerabile monastoriũ ro¬
ducentes. Quos int̃rogans. cuius p̃cepto. sibi talia sa
die c̃tra sarracenos ꝑrex̃ et uos quomodo dicitis qđ
ipseligare me iusserit ꝗ eũ p̾tean uidistis. at illi
dixor. Siiohes papahinc abiit Sẽs gregorius hic re¬
mansit. Qui mõmi claustra solito more pellustransati
a suũ fontẽ repperit dissipatũ. et nos ex eus tegmi¬
minib: tuo meretricule furnũ. ao necessariũ uidims
cooꝑtũ. Qõ prb. ut audiuit erubescens intremuit
eorũq uiolentia se in corte monu teneri ẽspiciens
quendã subdiaconũ ab intimis egrodientẽ atq: cu¬
prbri uerberate. Quarũ dolorib reuera prbiã febri¬
citans: excitatꝰ ad monasteriũ caballo in positus. Dextra
leuaq abuliis sustentat᷑ recurrit. Reat sui sententia.

Expanded text:
jam securior a querelis lascivae mulieris in eadem dojam securior a querelis lascivae mulieris in eadem domo dormiret, vidit duos quosdam terribiles cubicularios se ligatis manibus ad venerabile monasterium reducentes. Quos interrogans, cujus praecepto sibi talia facedie contra Sarracenos perrexit, et vos quomodo dicitis quod ipse me ligari jusserit, qui eum postea non vidistis? At illi dixerunt: Si Joannes papa hinc abiit, sanctus Gregorius hic remansit, qui monasterii sui claustra solito more perlustrans, a te suum fontem reperit dissipatum, et nos ex ejus tegmis tuae meretriculae furnum ac necessarium vidimus coopertum. Quod presbyter ut audivit, erubescens intremuit, eorumque violentia se in corte monasterii teneri conspiciens, quemdam subdiaconum ab intimis egredientem atque cupresbyteri verberate. Quarum doloribus revera presbyter jam febricitans excitatus, ad monasterium caballo impositus, dextra laevaque ab aliis sustentatus recucurrit, reatus sui sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
uis se ꝓcuius reparatione dũ comes monachis argentũ
uoluis set tribuere Sergius magister militũ restiuit ꝓmit¬
tens illud sopeo ẽtinuo melius refecturũ. mox comes
humilit̃ amonu claustro secedens. ad domũ pecrifili
quondã laroli. cũ omnib: suis c̃cessit. Neq: ulterius sineode
mõno hos pitiũ sibidari c̃sensit. Indulfus uero indo¬
moeius aẽ sergii magistrimilitũ derelict disperiit
diripuit uł subdux̃. et in regione
UII.uiarũ. loco ꝗdicit᷑ uipera collocauit cuicũ cor¬
rupta scĩ monialis quia latrinã: et furnũ c̃tiguũ
ñ habebat : Crebro uideret eẽ molesta. In sosix prł
peocatũ peccatu conectens: ut meretricale place¬
ro potuis set: beatũ gregoriũ ñ recusauit ofsendore
euius mirabilis immo saluberrimi fontis ligna. te¬
lasq diripiens. Secessũ et furnũ ꝓstitute fomine
ñ erubuit fabricare. Quib ꝑactis cũ sequenti nocte

Expanded text:
visse. Pro cujus reparatione dum comes monachis argentum visse. Pro cujus reparatione dum comes monachis argentum voluisset tribuere, Sergius, magister militum, restitit, promittens illud se pro eo continuo melius refecturum. Mox comes humiliter a monasterii claustro secedens, ad domum Petri filii quondam Caroli cum omnibus suis concessit; neque ulterius in eodem monasterio hospitium sibi dari concessit. Indulfus vero in domo ejusdem Sergii, magistri militum, derelictus disperiit,diripuit vel subduxit, et in regione septem viarum loco qui dicitur Vipera, collocavit. Cui cum corrupta sanctimonialis, quia latrinam et furnum contiguum non habebat, crebro videretur esse molesta, infelix presbyter peccatum peccato connectens, ut meretriculae placere potuisset, beatum Gregorium non recusavit offendere. Cujus mirabilis, immo saluberrimi fontis ligna tegulasque diripiens, secessum et furnum prostitutae feminae non erubuit fabricare. Quibus peractis, cum sequenti nocte
Abbreviated transcription (Latin):
c̃gruũ medelã refunda. Quẽ quis ẽẽt clericus requirens.
ipnu se ẽẽ phibuit ꝗ expictura que eil ectulop̃minebat
arripuit et exp̾icture similitudinẽ sc̃m andreã apłm
sibiapparuis se cognouit . Itaq ad indulfũ iacentẽ
ꝑ rex. eũ semiuiuũ iã repperit. Quẽ magnis heuilatib
clamare incipiens Iam comitẽ. Quã cunctos ꝗsub
eisdẽ domib dormiebant miso rabili uociferatione
uenire coegit: et infaciẽ iacentis aquã sub fundens
ꝑ inuocationẽ sc̃i andree apłii Tandẽ aliquando loqui
fecit. atq cuncta quę sibi reuelata fuerant: cũ eo pa¬
rit comiti re uelauit. Quidie facto monachos euocauit
luitẽtra sẽmandreã cõmiserit Quere labundus ingui¬
rere cepit. At illi deletũ dormitoriũ cocorunianib
ostender. Cũq dõ deuot comes eos uellet supplicio sub¬
iugare confessis. Se illud edificiũ indulfiiussionib dele¬

Expanded text:
congruam medelam diffundam. » Quem quis esset clericus requirens, congruam medelam diffundam. » Quem quis esset clericus requirens, ipsum se esse perhibuit, qui ex pictura quae ejus lectulo praeminebat arripuit, et ex picturae similitudine sanctum Andream apostolum sibi apparuisse cognovit. Itaque ad Indulfum jacentem perrexit, et eum semivivum jam reperit. Quem magnis ejulatibus clamare incipiens, tam comitem quam cunctos qui sub eisdem domibus dormiebant miserabili vociferatione venire coegit, et in faciem jacentis aquam suffundens, per invocationem sancti Andreae apostoli tandem aliquando loqui fecit; atque cuncta quae sibi revelata fuerant cum eo pariter Comiti revelavit. Qui, die facto, monachos evocavit, quid contra sanctum Andream commiserit querelabundus inquirere coepit. At illi deletum dormitorium cocorum manibus ostenderunt. Cumque Deo devotus comes eos vellet supplicio subjugare, confessi sunt se illud aedificium Indulfi jussionibus dele
Abbreviated transcription (Latin):
inaneo mone ꝑ uicacit oporaris in suꝑ soenia
me retriculaf in claustro monachico tam quam
intheitro ẽducis. crede mibi. hoc annoperi¬
bis Tunc ille magnis eep̃uirib: penitentia si¬
plicare. et dececero plenã correptionẽ pii¬
tere continuo gregorius ius sit eu dimitto
re ꝗ adtrã decidens: gacorriginoluit Eode
annouer fiusse gregoru sentent̃ morten¬
iusde comitis homo sub alio tpre inaulrus
luocat̾ẽ. Cuidũ eoeus ꝓcõparindis lignis dena¬
rios pecereti nullo modo potuit impetrare
Sodnesrio iure ꝓceplicentiã utregias. et se¬
nestras ec uicini dormitorii tabulas agrer¬
sus diriperetr earũqignib: sibi prandiuꝰ ppa¬
sincenders p cepisfee a quodã fene difeussus s¬
dacũberet. Eodẽ mom̃to subeadẽ specio: cuidaco
clerico foris dormuenti. idẽ sonor apparuit dicens.
Surge eodic comiti: ut ab hoc meo mono in quo diues
puoceti saluus recedat. Ecce ego samiliarieius mihi
ob noxio que uidelicet ꝑ cussũ. ante secessũ demisi.

Expanded text:
io pervicaciter operaris, insuper scenicas meretriculas in claustro monachico tanquam in theatro conducis. Crede mihi, hoc anno peribis. » Tunc ille magnis coepit viribus poenitentiam supplicare, et de caetero plenam correctionem promittere. Continuo Gregorius jussit eum dimitti; qui ad terram decidens, quia corrigi noluit, eodem anno veram fuisse Gregorii sententiam morienjusdem comitis homo sub alio tempore Indulfus vocatus est. Cui dum cocus pro comparandis lignis denarios peteret, nullo modo potuit impetrare; sed nefario jure percepit licentiam, ut attegias, et fenestras, et vicini dormitorii tabulas aggressus diriperet, earumque ignibus sibi prandium praepaincendi praecepisset, a quodam sene discussus esdecumberet. Eodem momento sub eadem specie cuidam clerico foris dormienti idem senex apparuit, dicens: « Surge, et dic comiti ut ab hoc meo monasterio, in quoprovocet, salvus recedat. Ecce ego familiari ejus mihi obnoxio, quem videlicet percussum anto secessum dimisi,
Abbreviated transcription (Latin):
his ꝗdudũ morti uolens ñ poterat: int uba suȩ c̃ses¬
sionis efflauit. Quẽ id circo dĩ omps diuerueiart
uoluit: mori autẽ doneo reatũ suũ c̃fiteret᷑ ñ ꝑseꝑ
misit : ut exẽplo sui cruciat ostenderet: Quit c̃ sup¬
tores rengregorii desemecipsis utiq: sperare ae
tp̃re Eius dẽ patrimõno. Athanasius pfuitꝰ uirꝗde
castitate c̃spicuus. et sui ministerii cautissimꝰ ee¬
quutor. Quicũ seuiontis in opiȩ tẽpagnosceret
Nemonachis necessitas fortassis incuberet : l pau
creuerat : refectiunẽ subduxit. Qd̃ impune sese¬
cisse ꝑpendens : etiã xii paupen prandiũ: totidẽ &
denarios: ꝗdie depositionis heatigregorii: ꝓcõme¬

Expanded text:
is qui dudum mori volens non poterat, inter verba suae confesis qui dudum mori volens non poterat, inter verba suae confessionis efflavit. Quem idcirco Deus omnipotens diu cruciari voluit, mori autem, donec reatum suum confiteretur, non posse permisit, ut exemplo sui cruciatus ostenderet, quid consumptores rerum Gregorii de semetipsis utique sperare dempore, ejusdem Patris monasterio Athanasius praefuit, vir quidem charitate conspicuus et sui monasterii cautissimus executor. Qui cum saevientis inopiae tempus agnosceret, ne monachis necessitas fortassis incumberet, quadracreverat, refectionem subduxit. Quod impune se fecisse perpendens, etiam duodecim pauperum prandium totidemque denarios
Abbreviated transcription (Latin):
si c̃ ductor in lectulũ decidit: In quoꝑ multũ tpr̃is ẽti¬
nuolanguore corrept statotemarcuit ut omne
corpeius particulatĩ uideret dissolui. Quũq defluen¬
tib carnib c̃sumi p̃sit: moriaut̃ ñ pͥset. Uxorq: fetore
uulnerũ uiriq cruciat iã sustenere ñ poterat Intellex
tanti languoris in cõmoda sine diuine ultionis
sententia hunc nullatenus incurriss. Que
flendo curauit ingrere. ut qm̃am oriente p̃posito
frustra uocari ñ poterat. Quid cuipso cõmiserat mo¬
nachis reuelaret Si forte dñs eius. ẽfessionẽ recipiens
eũ atantis cruciatib: liberaret. Atille cognoscens malũ
puisse. ac susceptis p̃tis extra¬
neistradi¬
disse. seqi certũ existere ꝗaꝓhor
flagitio mori ñ p̃set quo usq: hoc corã omnib: re¬
uelaret. Qd uidelicet uerũ fuisse rei exitꝰ euidenter
ostendit: Nã mox. ut tantũ facinus cunctis in notuit

Expanded text:
si, conductor, in lectulum decicit; in quo per multum temporis contisi, conductor, in lectulum decicit; in quo per multum temporis continuo languore correptus, ita totus emarcuit, ut omne corpus ejus particulatim videretur dissolvi. Cumque defluentibus carnibus consumi posset, mori autem non posset, uxor, quae foetorem vulnerum virique cruciatus jam sustinere non poterat, intellexit tanti languoris incommoda sine divinae ultionis sententia hunc nullatenus incurrisse. Quem flendo curavit inquirere, ut quoniam a moriente praeposito frustra vocari non poterat, quid cum ipso commiserat monachis revelaret, si forte Dominus ejus confessionem recipiens, eum a tantis cruciatibus liberaret. At ille, cognoscens malum puisse, ac receptis pretiis extraneis tradidisse, seque certum existere quia pro hoc flagitio mori non posset quousque hoc coram omnibus revelaret. Quod videlicet verum fuisse rei exitus evidenter ostendit. Nam mox ut tantum facinus cunctis innotuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ñtimerot: Atille uehem̃t ingemuit. et c̃ũsus ad parietẽ
capite clamabat dicens. Oandrea andrea hoc anno
pereas. ꝗ me prauo c̃silio ad periculũ cõpulisti.
euestigio ⁊ accharias medicus. ꝗanno p̃cerito
ao suos uidelicet sarracenos
apostatando reũsuse ad fuit.
morituru. Quẽ languidus
cib sp̃mꝑ missũ retineo c̃tinuo moriturus. tan¬
tu psallite ut rouideã angelos quos uideba et innuens
uobostendã. Quib: orantib: toł cep̃tremere pal osceres
Si r su desiderant̃ aspicere. cũ subito sp̃s aduenta re cons¬
piciens reulutis tribilit oculis: monachis innuit. et
abscessit. Eosqtanto t̃rore ꝑculsos dimint : ut multir
noctib: soliiaceretimuerint¬
Fodẽ die sic̃p̾tea dep̾hensũ ẽ. Sodẽq momto quan¬
I do prb moriens. andree periculũ fuerat impeat.
dẽ andreas fundi harbiliani positi scilicet uia ostien¬

Expanded text:
non timeret. At ille 179 vehementer ingemuit, et converso ad parietem non timeret. At ille 179 vehementer ingemuit, et converso ad parietem capite, clamabat, dicens: « O Andrea, Andrea, hoc anno pereas, qui me pravo consilio ad periculum compulisti. » E vestigio Zacharias medicus, qui anno praeterito ad suos, videlicet Sarracenos, apostatando reversus est, adfuit, moriturum. Quem languidus cibus spiritum permissum retineo, continuo moriturus; tantum psallite, ut revideam angelos quos videbam, et innuens vobis ostendam. » Quibus orantibus, totus coepit tremere, pallescere, sursum desideranter aspicere: cum subito spiritus adventare conspiciens, revolutis terribiliter oculis, monachis innuit, et abscessit; eosque tanto terrore perculsos dimisit, ut multis noctibus soli jacere timuerintEodem die sicut postea deprehensum est, eodemque momento, quando presbyter moriens Andreae periculum fuerat imprecatus, idem Andreas, fundi Barbiliani, positi scilicet via Ostien
Abbreviated transcription (Latin):
uadẽ dedi ne cõmota calũniã cuilibet reuelarẽ illis
magis imminentib: et soꝓeo depcaturos dñm ꝑmit¬
tentib: ut causa frib: reuelaret : De functoꝵ quorun¬
dã domos et uiuentiũ merita ꝓfereb at dicens. Iste
dignus ille in dignus ẽ. Rursus int̃rogat᷑ demona¬
chos ꝗpridẽ secũre manserant cũsus ẽdicens: om̃a
in ꝗb: mihi detraxistis frraudiui quãqua rerponaere neꝗ¬
ueri et in pedim̃tũ mihi ñ modicũ generastis quia
tã a uob. quã adiabulo sub uno tp̃re accusat Nesciebã
cui calũ niȩ primit̃ responderẽ. Sedsiquando quẽ libet
migrantẽ uideritis cõpatimini sorti comuni. et nolite
de eoiudicare ꝗ adtã districti uidicis eũ criminato¬
re suo udiciũ uadit His expletis cunctos iube tabsce
Qui solus remanere pauescens : alterũ secũ rennuit
hor tat᷑ ut causa ꝓqua c̃flixerat : saltẽ sibi pandere

Expanded text:
vadem dedi, ne commotam calumniam cuilibet revelarem. Illis vadem dedi, ne commotam calumniam cuilibet revelarem. Illis magis imminentibus, et se pro eo deprecaturos Dominum promittentibus, ut causam fratribus revelaret, defunctorum quorumdam domos, et viventium merita proferebat, dicens: Iste dignus, ille indignus est. Rursus interrogatus, ad monachos, qui pridem secum remanserant, conversus est, dicens: Omnia in quibus mihi detraxistis, fratres, audivi, quamquam respondere nequiverim, et impedimentum mihi non modicum generastis, quia tam a vobis quam a diabolo sub uno tempore accusatus, nesciebam cui primitus calumniae responderem. Sed si quando quemlibet migrantem videritis, compatimini sorti communi, et nolite de eo judicare, qui ad tam districti judicis cum criminatore suo judicium vadit. » His expletis, cunctos jubet abscedQui solus remanere pavescens, alterum secum retinuit, hortatus ut causam pro qua conflixerat saltem sibi pandere
Abbreviated transcription (Latin):
eũq nominatĩ. lamare cepor̃. mox ille oculos subridendo c̃cu¬
Quna abi psohuius diei principio usq: nunc: Coraxp̃op̃si den¬
t multis milib angeloꝵ cũ diabulo adiudiciũ sica et adiuuan¬
tib: mosc̃is andrea etgregorio cuncos eĩ abiectionib beneres¬
pondi Sciatis autẽ ꝗa moñii. Sextoriũ Modiũ librã con¬
sue cudinõ helemosynartm
eduminũ : omneq: msura curiosissime xp̃oquerenti
usq ad scabellu pedũ ei portaui. Seddeuna obiectione
fateos conuicterubui. dequa nimiũ sic uidistis labo
laborando uecaui et me adhuc liberaro ñ putin
Cũq fr̃s deca reꝗrerent. ait n audeo dicere: quia quando
uos me clamastis et a sc̃o gregorio redire iussus sũ: ut
uob etiã dem̃suris. ec c̃suetudinib: moñi ponerẽra¬
tionẽ diabolus ques
tẽ putans qđ me pat̃ adpe¬
nitentiã remisisset¬
Qua ꝓpt̃beatũ gregoriu

Expanded text:
cumque nominatim clamare coeperunt. Mox ille oculos, subridendo, concucumque nominatim clamare coeperunt. Mox ille oculos, subridendo, concuQui ab ipso hujus diei principio usque nunc coram ti multis millibus angelorum cum diabolo ad judicium steti, et, adjuvantibus me sanctis Andrea et Gregorio, cunctis ejus objectionibus bene respondi. Sciatis autem quia monasterii sextarium, modium, libram, consuetudinem eleemosynarum et luminum, omnemque mensuram curiosissime Christo quaerenti usque ad scabellum pedum ejus portavi. Sed de una objectione, fateor, convictus metui de qua nimium, sicut vidistis, laborando vexatus sum, et me adhuc liberare non potui. Cumque fratres de ea requirerent, ait: Non audeo dicere, quia quando vos me clamastis, et a sancto Gregorio redire jussus sum, ut vobis etiam de mensuris et consuetudinibus monasterii ponerem rationem, diabolus questus est, putans, quod me Pater ad poenitentiam remisisseQuapropter beatum Gregorium