comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et epulabatur cotidie splendide.
nisi iudaicum popłm signat:
qui cultum uite exterius habinit.
quia acceptę legis deliciis ad n¬
torem usus ẽ. non ad utilicatem:
Quem uͦ. lazarus. ulcerib plenus.
nisi gencilem populum figura¬
lider exprimit: qui. dum con¬
uersus ad dm̃. peccata sua con¬
fideri ñ erubuit. huic. uulnus in
cute fint: In cutis quippe uul¬
nere. uirus a uiscerib trabicur:
& foras erumpit Quid ẽ. gͦ pec¬
catoꝵs confessio. nisi quȩdam
uulnerum ruptio: quia pecca¬
ti uirus salubriter aperitur in
confessione. quod pestifere late¬
bat in mente: Uulnera etenĩ
cutis : in suꝑficiem trahunt
humorẽ putredinis. Et confi¬
tendo peccata: quid aliud ag̃i¬
mus: insi malum qđ in nobis
latebat. aperimus: Sed latarꝰ
uulneratus. cupiebat saturari
de micis quȩ cadebant de m̃sa
diuitis. & nemo illi dabat: qͥa
gentilem quemq ad cogniti¬
onem legis admittere suꝑbus
ille populus despiciebat. Qui.¬
dum doctrinam legis. ñ ad car¬

Expanded text:
tidie splendide, nisi Judaicum populum significat, qui cultum vitae exterius habuit, qui acceptae legis deliciis ad nitorem usus est, non ad utilitatem? Quem vero Lazarus ulceribus plenus nisi gentilem populum figuraliter exprimit? Qui dum conversus ad Deum peccata sua confiteri non erubuit, huic vulnus in cute fuit. In cutis quippe vulnere virus a visceribus trahitur, et foras erumpit. Quid est ergo peccatorum confessio, nisi quaedam vulnerum ruptio? Quia peccati virus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere latebat in mente. Vulnera etenim cutis in superficiem trahunt humorem putredinis. Et confitendo peccata quid aliud agimus, nisi malum quod in nobis latebat aperimus? Sed Lazarus vulneratus cupiebat saturari de micis quae cadebant de mensa divitis, et nemo illi dabat, quia gentilem quemque ad cognitionem legis admittere superbus ille populus despiciebat. Qudum doctrinam legis non ad char
Abbreviated transcription (Latin):
moneret. quatinus quisquis ei
qui in celo est festinat assistere:
humiliari in derra. & compati.
etiam abiectis & despicabilibus
fr̃ib ñ recuset: Loqui caritati
ur̃e sub breuitate decreueram:
s quia ñ ẽ. in homine uia eius:
decurrens sermo detineri ñ po¬
cest: quem disponit ipse. de qͦ
loquimur: qui uiuit & regnat

Expanded text:
moneret, quatenus quisquis ei moneret, quatenus quisquis ei qui in coelo est festinat assistere, humiliari in terra et compati etiam abjectis et despicabilibus fratribus non recuset? Loqui charitati vestrae sub brevitate decreveram; sed quia non est in homine via ejus , decurrens sermo retineri non potest, quem disponit ipse de quo loquimur, qui vivit et regnat
Abbreviated transcription (Latin):
bus dͦ spiritalib certum ẽ quia
quanto plus ꝑ compassionem
attrahimur: tanco altis uerius
ꝓpinquamus: Ecce autem re¬
demptori generis humani ad
edificationem nrãm minimȩ
sufficit. quod in extremo iuidi¬
cio dicturum se esse ꝑhibuit:
te iudicium. hoc in se ostende¬
ret qđ dixisset: ut uidelicet
demonstraret. quia quisquis
nunc bona opera indigentibꝰ
exhibet. ei hȩc specialiter im¬
pendit. cuius hec amore exhi¬
buerit: & tanto plus quisꝙ
maiorem mercedem recipit.
quanto non eum despicit. qui
amplius despiciendus uidet᷑.
Quid enim in humana carne
sublimius carne xp̃i: quȩ est
suꝑ angłos exaltata: Et quid
in humana carne abiectius car¬
ne leprosi: quȩ. tumescentib
uulnerib scinditur. exhalan¬
tibus fȩcorib impletur: Sed
ecce in specie leprosi apparuit:¬
& is qui est reuerendus super
omĩa: uideri despectus infra
omnia dedignatus ñ ẽ. Cur hoc
nisi ut nos sensu tardiores am¬

Expanded text:
bus vero spiritalibus certum est quia bus vero spiritalibus certum est quia quanto plus per compassionem attrahimur, tanto altis verius appropinquamus. Ecce autem Redemptori generis humani ad aedificationem nostram minime sufficit quod in extremo judicio dicturum se esse perhibuitte judicium hoc in se ostenderet quod dixisset; ut videlicet demonstraret quia quisquis nunc bona opera indigentibus exhibet, ei haec specialiter impendit cujus haec amore exhibuerit. Et tanto plus quisque majorem mercedem recipit, quanto nec eum despicit qui amplius despiciendus videtur. Quid enim in humana carne sublimius carne Christi, quae est super angelos exaltata? Et quid in humana carne abjectius carne leprosi, quae tumescentibus vulneribus scinditur, et exhalantibus fetoribus impletur? Sed ecce in specie leprosi apparuit; et is qui est reverendus super omnia, videri despectus infra omnia dedignatus non est. Cur hoc, nisi ut sensu nos tardiores ad
Abbreviated transcription (Latin):
colo cius exiliens. & in ea specie
uparens qua recognosci ab ho¬
minib solet redemptor huma
glum. martyrio aspiciente redi¬
t eiq ascendens dixit: Marty¬
n: tume ñ erubiusti suꝑ t̾ram:
igo te ñ erubescam suꝑ celos:
lui sc̃s uir: mox ut ẽ monasteri¬
um ingressus: ei pater mona¬
sterii dixit frader martyri:ubi
ĩquem portabas: Cui ille respon¬
dit: dicens Ego si scissem quis
esset: pedes illius tenuissem.
Tune isdem martyrius narrabat:
quia cũ eum portasset: poncꝰ
eius minime sensisset: Nec mi¬
tum. Quomꝰ enim pondus sen¬
tre poterat: qui. portantẽ por¬
tabate Qua in re pensandum
nobis ẽ. quantum fraterna com¬
passio ualcat: quantũ nos om̃i¬
pocenti deo. miscđiȩ uiscera con-¬
iungant Inde enim ei qui est
suꝑ om̃ia ꝓpinquamus: unde
nos ꝑ compassionem ꝓximi eti¬
am sub nosinecipsos deponimꝰ.
In rebus corporalib. nemo alta
tangit: nisi qui tenditur. In re¬

Expanded text:
collo ejus exsiliens, et in ea specie collo ejus exsiliens, et in ea specie apparens qua recognosci ab hominibus solet Redemptor human Jesus, ad coelum Martyrio aspiciente rediit, eique ascendens dixit: Martyri, tu me non erubuisti super terram, ego te non erubescam super coelos. Qui sanctus vir mox ut est monasterium ingressus, ei pater monasterii dixit: Frater Martyri, ubi est quem portabas? Cui ille respondit, dicens: Ego si scivissem quis esset, pedes illius tenuissem. Tunc idem Martyrius narrabat quia cum eum portasset, pondus ejus minime sensisset. Nec mirum quomodo enim pondus sentire poterat, qui portantem portabat? Qua in re pensandum nobis quantum fraterna compassio valeat, quantum nos omnipotenti Deo misericordiae viscera conjungant. Inde enim ei qui est super omnia propinquamus, unde nos per compassionem proximi etiam sub nosmetipsos deponimus. In rebus corporalibus nemo alta tangit, nisi qui tenditur; in re
Abbreviated transcription (Latin):
it enim. qđ in ea quidã mar¬
tyrius nomine. uitȩ ualde
uenerabilis monachus fuit:
qui ex suo monasterio. uisitati¬
onis gr̃a. ad aliud monasteriũ
tendebat: cui spiritalis pater
preerat Pergens itaq. lepsum
quendam. quem densis uulne¬
ribus elephantinus morbo per
membra fedauerat. inuenit in
uia: uolentem ad suum hospici¬
um redire: & pre lassitudine
non ualentẽ: Ipso uͦ itinere se
habere ꝑhibebat hospitium.:qͦ.
isdem martẏrius monachus ire
festinabat Uir autẽ dĩ eiusdem
leprosi lassicudini misertus.
pallium quo uestiebat᷑. in t̾ram
ꝓtinus ꝓiecit & expandit: ac dẽ¬
suꝑ leꝓsum posiit : eumq suo
pallio undiq constrictum suꝑ
humero ᷤᷤ leuauit: secumq reuier¬
tens detulit: Cumq iam mona¬
sterii forib ꝓpinquaret: sp̃italis
utr eiusdem monasterii. magni
muas monasterii citius aperite:
mia fr̃ martẏrius uenit dñm
potans Statim uͦ martyrius ut¬
e monasterii aditum ꝑuenitꝰ
s qui leꝓsus esse putabatur. de

Expanded text:
it enim quod in ea quidam, Martyrius nomine, vitae valde venerabilis monachus fuit, qui ex suo monasterio visitationis gratia ad aliud monasterium tendebat, cui spiritualis pater praeerat. Pergens itaque, leprosum quemdam, quem densis vulneribus elephantinus morbus per membra foedaverat, invenit in via, volentem ad suum hospitium redire, sed prae lassitudine non valentem. In ipso vero itinere se habere perhibebat hospitium quo idem Martyrius monachus ire festinabat. Vir autem Dei ejusdem leprosi lassitudinem misertus, pallium quo vestiebatur in terram protinus projecit et expandit, ac desuper leprosum posuit, eumque suo pallio undique constrictum 1651 super humerum levavit, secumque revertens detulit. Cumque jam monasterii foribus propiaret, spiritualis pater ejusdem monasterii magnis januas monasterii citius aperite, quia frater Martyrius venit Dominum portans. Statim vero ut Martyrius ad monasterii aditum pervenit, is qui leprosus esse putabatur, de
Abbreviated transcription (Latin):
edificat. & hẏstoria moralitatẽ:
nos. quia auctore deo iam fide¬
lib loquimur: ñ ab re credimꝰ.
si ipsum loquendi ordinem post¬
ponamus: quatinus qui fidẽ
iam firmã tenetis: prius de alle.¬
goria aliquid breuiter audire
debeatis: & qd̾ uob̃ de morali¬
tate hystoriȩ ualde ẽ. necessari¬
um: hoc in expositionis nr̃e
ordine seruetur extremũ: quia
ea plerunq solent melius reco¬
li: quȩ contingit postmodũ
audiri. Sensus gͦ allegoricos
sub breuitate transcurrimus:
ut ad moralitatis latitudinem
citius uenire ualeamus Ho¬
mo quidã erat diues. qui indu¬
ebatur purpura & bysso: et
epulabatur cotidie splendidẽ:

Expanded text:
edificat, et historia moralitatem, nos qui auctore Deo jam fidelibus loquimur, non abs re credimus si ipsum loquendi ordinem postponamus, quatenus qui fidem jam firmam tenetis prius de allegoria aliquid breviter audire debeatis; et quod vobis de moralitate historiae valde est necessarium, hoc in expositionis nostrae ordine servetur extremum, quia ea plerumque solent melius recoli quae contingit postmodum audiri. 2. Sensus ergo allegoricos sub brevitate transcurrimus, ut ad moralitatis latitudinem citius venire valeamus. Homo quidam erat dives, qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide.
Abbreviated transcription (Latin):
N UERBIS sacrielo
da ẽ. ueritas hystorie: ce
postmodum requirenda
spiritalis intelligentia alle¬
gorie. Tune namq alle¬
gorie fructus suaiiter carpit᷑:
cum prius ꝑ hystoriam uerita¬
tis radice solidatur: Sed quia

Expanded text:
n verbis sacri eloda est veritas historiae, et postmodum requirenda spiritalis intelligentia allegoriae. Tunc namque allegoriae fructus suaviter carpitur, cum prius per historiam in veritatis radice
Abbreviated transcription (Latin):
ga post tempora reuersus: ad¬
mirans ualde. suȩ indicauit
uxori: qd diebus certis. ebdoma¬
dibus singulis: eius uincula
soluebantur Quos uidelicet
dies. eius uxor atq horas discu¬
diens : tunc eum recognouit
absolutum: cũ ꝓ eo sacrificium
meminerat oblatum. Hinc gͦ
one colligite: oblata a nobis
sacra hostia. quantum in nobis
ualeat soluere ligaturam cordiᷤ.
si oblata ab altero potuit in al¬
tero soluere uincula corporis:

Expanded text:
ga post tempora reversus, adga post tempora reversus, admirans valde suae indicavit uxori quod diebus certis, hebdomadibus singulis, ejus vincula solvebantur. Quos videlicet dies ejus uxor atque horas discutiens, tunc eum recognovit absolutum, cum pro eo sacrificium meminerat oblatum. Hinc ergone colligite, oblata a nobis hostia sacra quantum in nobis solvere valeat ligaturam cordis, si oblata ab altero potuit in altero solvere vincula corporis
Abbreviated transcription (Latin):
mus. legationem nram : flendo:
tribuendo: sacras hostias offe¬
urendo: Singulariter namq ad
absolutionem nrãm oblata cum
lacrimis. ꝙ benignitate mentis.
sacri altaris hostia suffragatur:
quia is qui in se surgens amor¬
tuis iam ñ moritur: adhuc per
hanc. in suo mysterio ꝓ nob̾ itẽ¬
rum patitur Nam quoties ei ho¬
stiam suȩ passionis offerimꝰ: coti¬
es nob̾ ad absolutionem nr̃ãm.
passionem illius reparamꝰ Mul
tigit nosse: hoc quod uolo ad
memoriam ur̃am narrando re¬
uocare. Non longe a nris fertur
temporib factum: quod quidã
ab hostibus captus. longe trans¬
ductus ẽ Cumq diu deneret᷑
in uinculis: eum uxor sua. cũ
ex eadem captiuitate ñ reciꝑet:
extinctum putauit Pro quoiã
uelut mortuo: hostias. ebdoma¬
dibus singulis curabat offerre:
Cuius. toties uincula soluebant᷑
in captiuitate: quoties ab eius
comuge oblate fuissent hostiȩꝓ
animȩ eiuᷤ absolutione: Nam lon¬

Expanded text:
mus, legationem nostram, flendo, mus, legationem nostram, flendo, tribuendo, sacras hostias offerendo! Singulariter namque ad absolutionem nostram oblata cum lacrimis et benignitate mentis sacri altaris hostia suffragatur, quia is, qui in se resurgens a mortuis iam non moritur, adhuc per hanc in suo mysterio pro nobis iterum patitur. Nam quotiens ei hostiam suae passionis offerimus, totiens nobis ad absolutionem / nostram passionem illius reparamus. Multigit nosse hoc, quod volo ad memoriam vestram narrando revocare. Non longe a nostris fertur temporibus factum, quod quidam ab hostibus captus longe transductus est. Cumque diu teneretur in vinculis, eum uxor sua, cum ex eadem captivitate non reciperet, extinctum putavit. Pro quo iam velut mortuo hostias ebdomadibus siCujus toties vincula solvebantur in captivitate, quoties ab ejus conjuge oblatae fuissent hostiae pro animae ejus absolutione. Nam lon
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ. qui iudicaturus uenit. exte¬
riora simul et interiora iudicat:
facta pariter. & cogitationes pen¬
sat Cum duplo gͦ exercitu contͣ
simplum uenit: qui nos. uix in
solo oꝑe preparatos. simul de o¬
pere &e cogitatione discutit: Qd
gͦ agendum ẽ. fr̃s. nisi ut dum
nos cũ simplo exercitu. contra
duplum illius sufficere ñ posse
conspicimus: dum adhuc longe
ẽ. legationem muctam᷑: rogemus
ea quȩ pacis sunt: Longȩ enim
esse dicitur: qui adhuc presens
ꝑ iudicium ñ uidet᷑ Mictamꝰ
gͦ legationem. lacrimas nr̃as:
mictamus miscđiȩ oꝑa Macte¬
mus in ara eius. hostias placati¬
onis: agnoscamus. nos cum eo
in udicio ñ posse contendere:
Pensemus uirtutem eiꝰ fortitudi¬
nis: rogemus ea quȩ pacis sunt:
Hec ẽ. nr̃a legatio: quȩ regem ue¬
nientem placat Pensate fr̃s qͣm
benignum sit: qđ is qui suo ad¬
uentu ualet opprimere. tardat ue-¬
nire Mictamus ad hunc ut dixi¬

Expanded text:
autem, qui iudicaturus venit, exteautem, qui iudicaturus venit, exteriora simul et interiora iudicat, facta pariter et cogitationes pensat. Cum duplo ergo exercitu contra simplum venit, qui nos, vix in solo opere praeparatos, simul de opere et cogitatione discutit. Quid ergo agendum est, fratres, nisi ut, dum nos cum simplo exercitu contra duplum illius sufficere non posse conspicimus, dum adhuc longe est, legationem mittamus: Rogemus ea, quae pacis sunt! Longe enim esse dicitur, qui adhuc / praesens per iudicium non videtur. Mittamus ad hunc legationem – lacrimas nostras! Mittamus misericordie opera, mactemus in ara eius hostias placationis! Cognoscamus nos cum eo in iudicio non posse contendere, pensemus virtutem eius fortitudinis, rogemus ea, quae pacis sunt! Haec est nostra legatio, quae regem venientem placat. Pensate, fratres, quam benignum sit, quod is, qui suo adventu valet opprimere, tardat venire. Mittamus ad hunc, ut dixi
Abbreviated transcription (Latin):
decem milibus occurrere ei. qui
cum uginti milib uenit ad se:
Ahoquin adhuc eo longe agente:
legationem mittens: rogat ea q̃
pacis sunt Rex. contra regem ex
equo uenit ad pręlium: ectam̃
si se ꝑpendit ñ posse sufficere:
legationem mictit: de ea q̃ pacis
sunt. postulat Quib gͦ nos la¬
crimis sperare ueniam debemꝰ.
qui in illo tremendo examine.
cum rege nr̃o. ex equo ad iudici¬
um ñ uenimus : quos nimirum
conditio infirmitatis. & causa
inferiores exhibet: Sed fortasse
iam mali operis culpas abscidimꝰ:
iam praua queq exterius dedi-¬
nainus Numquid ad reddendã
rationem cogitationis nr̃e suffici
minimȩ sufficit iste: qui cũ decẽ
milibus uenit: Decem milia
quippe. ad uiginti milia: simplũ
ad duplum sunt: Nos autem. si
multum ꝓficimus: uix exterio¬
ra nr̃a opera in rectitudine ser-¬
uamus Nã & si iam luxuria
carnis abscisa ẽ: tamen adhuc a
corde funditus abscisa ñ ẽ. Ille

Expanded text:
decem milibus occurrere ei, qui decem milibus occurrere ei, qui cum viginti millibus venit ad se. Alioquin adhuc illo longe agente, legationem mittens, rogat ea quae pacis sunt. Rex contra regem, ex aequo venit ad praelium, et tamen si se perpendit non posse sufficere, legationem mittit, et ea quae pacis sunt postulat. Quibus ergo nos lacrymis sperare veniam debemus, qui in illo tremendo examine, cum rege nostro ex aequo ad judicium non veniamus, quod nimirum conditio, infirmitas et causae inferiores exhibet, sed fortasseiam mali operis culpas abscidimus, iam prava / quaeque exterius declinamus. Numquid ad reddendam rationem cogitationis nostrę sufficimminime sufficit ille, qui cum decem milibus venit. Decem milia quippe ad viginti milia simplum ad duplum sunt. Nos autem, si multum proficimus, vix exteriora nostra opera in rectitudine servamus. Nam etsi iam luxuria carnis abscisa est, tamen adhuc a corde funditus abscisa non est. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
Quia enim in hac uita amabat
sumptus celsicudinis: denden¬
do ad ȩdernam patriam. habere
noluit sumptus humilicatis:
Considerandũ uͦ est. qͦd dicitur:
om̃s qui uiderint. incipiant illu¬
dere ei: quia iuxta pauli uocẽ.
spectaculum facti sumꝰ mundo.
angłis. & hominib: Et in omne
qd̃ agimus. considerare occulcoᷤ
nros aduersarios debemus: qui
semꝑ nr̃is operibus insistunt:
semꝑ ex nr̃o defectu gratulant᷑.¬
Quos ꝓpħa intuens: ait. Ds̃ meus
in de confido. ñ erubescam: neꝙ
irrideant me mimici mei. Inbo¬
nis enim operibus indenti. nisi con¬
tra malignos sp̃c sollicitȩ uigilemꝰ:
ipsos irrisores patimur: quos ad
malum ꝑsuasores habemꝰ. Sed
quia de construendo ȩdificio cõ¬
paratio data ẽ: nunc. ex minori
ad maius similitudo subdicur:
ut ex rebus minimis. maiora
pensentur: Nam sequit᷑ Aut qͥs
rex. iturus committere bellum.
aduersus alium regem: nonne
sedens prius cogitat. si possit cũ

Expanded text:
Quia enim in hac vita amabat Quia enim in hac vita amabat sumptus celsitudinis, tendendo ad aeternam patriam habere noluit sumptus humilitatis. Considerandum vero est quod dicitur: Omnes qui viderint incipiant illudere ei, quia, juxta Pauli vocem, Spectaculum facti sumus mundo, angelis et hominibus . Et in omne quod agimus considerare occultos nostros adversarios debemus, qui semper nostris operibus insistunt, semper ex nQuos Propheta intuens ait: Deus meus, in te confido, non erubescam, neque irrideant me inimici mei . In bonis enim operibus intenti, nisi contra malignos spiritus sollicite vigilemus, ipsos irrisores patimur quos ad malum persuasores habemus. Sed quia de construendo aedificio comparatio data est, nunc ex minori ad majus similitudo subditur, ut ex rebus minimis majora pensentur. Nam sequitur: Aut qui rex iturus committere bellum adversum aliusedens prius computat, si possit cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficere. omnes qui uiderint inci¬
piant illudere ei dicentes. quia
hic homo cepit ȩdificare. & non
potuit consummare: Om̃e qd̃
agimus: preuenire ꝑ studium
considerationis debemus Ecce
enim uixta ueritatis uocem. qͥ
turrem ȩdificat: prius edificii
sumptus parat Si igitur hu¬
militatis turrem construere cu¬
pimus: prius nos preparare ad
aduersa huius scłi debemͦ Hoc
enim inter derrenum & cȩleste
edificium distat: qd̾ terrenum
edificium. expensas colligendo
construitur: cȩleste uͦ edificium.
expensas disꝑgendo ꝯsũmat᷑. Ad
illud sũptꝰ facimꝰ. si ñ habita colli¬
gamus: ad istud sumptus facimꝰ.
si & habita relinquamꝰ. Istos sũptꝰ.
diues ille habere ñ potuit: qui
multas possessiones possidens.
magistrum requisiuit. dicens:
Alagister bone: quid faciens. uitã
ȩternam possidebo: Qui cum
precepta relinquendi omĩa au-¬
disset: tristis abscessit Et inde
ẽ. angustatus in mente: unde fo¬
ris fuit latior in possessione:

Expanded text:
 omnes qui viderint, incipiant ei illudere dicentes: Quia hic homo coepit aedificare, et non potuit consummare? Omne quod agimus praevenire per studium considerationis debemus. Ecce enim, juxta Veritatis vocem, qui turrim aedificat prius aedificii sumptus parat. Si igitur humilitatis turrim construere cupimus, 1630 prius nos praeparare contra adversa hujus saeculi debemus. Hoc etenim inter terrenum et coeleste aedificium distat, quod terrenum aedificium expensas colligendo construitur, coeleste vero aedificium expensas dispergendo. Ad illud sumptus facimus, si non habita colligamus, ad istud sumptus facimus, si et habita relinquamus. Istos sumptus dives ille habere non potuit, qui, multas possessiones possidens, magistrum requisivit, dicens: Magister bone, quid faciens vitam aeternam possidebo ? Qui cum praeceptum relinquendi omnia audisset, tristis abscessit, et inde est angustatus in mente, unde foris fuit latior in possessione.
Abbreviated transcription (Latin):
crucem quidem uidentur ferre:
s dñm ñ sequunt᷑ Unde. recte
heceadem ueritas dicit: Qui non
baiulat crucem suam. & uenit
post me: ñ potest m̃s esse disci¬
pulus Baiulare etenim crucẽ &
post dñm ire ẽ: uel carnis absti-¬
nentiam. uel compassionẽ ꝓximo.
ꝓ studio ȩternȩ intentionis exhi-¬
bere: Nam quisquis hȩc ꝓ tempo¬
rali intentione exhibet: crucem
quidem baiulat: s ire post dñm
recusat Quia uͦ sublimmia p̃cepta
data sunt: ꝓtinus comparatio
edificandȩ sublimitatis adiungi¬
tur. cum dicitur suniˢ enĩ ex uob̃
uolens turrem edificare. ñ pͥus

Expanded text:
crucem quidem videntur ferre, crucem quidem videntur ferre, sed Dominum non sequuntur. Unde recte haec eadem Veritas dicit: Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus esse discipulus. Bajulare etenim crucem et post Dominum ire, est vel carnis abstinentiam, vel compassionem proximo pro studio aeternae intentionis exhibere. Nam quisquis haec pro temporali intentione exhibet, crucem quidem bajulat, sed ire post Dominum recusat. 6. Quia vero sublimia praecepta data sunt, protinus comparatio aedificandae sublimitatis adjungitur, cum dicitur: Quis enim ex vobis volens turrim aedificare
Abbreviated transcription (Latin):
site. ꝑgunt & gemunt: Dant ab
intimis mugitus: ettamen de
itinere ñ deflectunt gressus. Sic
nimirum predicatores dei. sic fi¬
deles quiq esse intra scãm eccle¬
siam debent: ut & compatiant᷑
ꝓriis ꝑ caritatem: ettamen de
uia dei ñ exorbitent. ꝑ compassi¬
onem: Hocipsum uͦ animȩ odi¬
um. qualiter exhiberi debeat:
ueritas subdendo manifestat. di-¬
cens Qui ñ baiulat crucẽ suam.
& uenit post me: nͣ potest m̃s
esse discipulus: Crux quippe.ã
cruciatu dicitur: Et duob modis
crucem domini bauilamus: cum.
aut ꝑ abstinentiam carnem affici¬
mus: aut ꝑ compassionem ꝓxi-¬
mi. necessitatẽ illuis. nr̃am puta¬
mus Qui enim dolorem exhiboe
in aliena necessicate: crucẽ portat
in mente: Sciendum uͦ est. quod
sunt nonnulli. qui carnis absti-
exhibent: Et sunt pleriq qui cõ¬
passionem ꝓximo. non sp̃ualicer
sed carnaliter impendunt: ut ei
ñ ad uirtutem. s quasi miseran¬
do ad culpas faueant: Hi itaq.

Expanded text:
sitae pergunt et gemunt: dant ab sitae pergunt et gemunt: dant ab intimis mugitus, et tamen ab itinere non deflectunt gressus. Sic nimirum praedicatores Dei, sic fideles quique esse intra sanctam Ecclesiam debent, ut compatiantur proximis per charitatem, et tamen de via Dei non exorbitent per compassionem. 5. Hoc ipsum vero animae odium qualiter exhiberi debeat, Veritas subdendo manifestat, dicens: Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus esse discipulus. Crux quippe a cruciatu dicitur. Et duobus modis crucem Domini bajulamus, cum aut per abstinentiam carnem afficimus, aut per compassionem proximi necessitatem illius nostram putamus. Qui enim dolorem exhibet in aliena necessitate, crucem portat in mente. Sciendum vero est quod sunt nonnulli qui carnis abstinei gloria exhibent. Et sunt plerique qui compassionem proximo non spiritaliter, sed carnaliter impendunt, ut ei non ad virtutem, sed quasi miserendo ad culpas faveant. Hi itaque
Abbreviated transcription (Latin):
clauserunt domi Et scriptũ ẽ.
Ibant autẽ in directum uaccȩ ꝑ
uiam quȩ ducit bechsamis:
Uno itinere gradiebantur: ꝑgen¬
tes. ꝙ mugientes : & ñ declina¬
bant. neq ad dexteram neq ad
sinistram. Quid gͥ uacce̾. insi
fideles quosq in eccłia designatis.
Iui. dum sacri eloquii precepta
considerant: quasi suꝑimposi¬
tam dñi archam portant De
quib. hoc ẽ etiam notandum.
qd̾ fuisse fete memorant᷑: quia st̃
pleriq. qui in uia dĩ intrinsecus
positi. foris carnalibus affectib
ligantur: sed ñ declinant a recto
itinere: qui archam dei portant
in mende Ecce etenim: uaccȩ
bechsamis ꝑgunt: Bechsamis
quippe: dicitur domus solis:
Et ꝓpħa ait: Uobis autem. qui
timetis dm̃: orietur sol iusticie:
Si igitur ad ȩterni solis habitati¬
onem tendimus : dignum ꝓfe¬
cto ẽ. ut de dei itinere. ꝓ carna¬
libus affectibus ñ declinemus.
Tota enim uirtute pensandum ẽ:
quod uacce dei plaustro suppo¬

Expanded text:
clauserunt domi. Et scriptum est: clauserunt domi. Et scriptum est: Ibant autem in directum vaccae per viam quae ducit Bethsames, et uno itinere gradiebantur, pergentes et mugientes, et non declinabant neque ad dexteram, neque ad sinistram . Quid ergo vaccae nisi fideles quosque in Ecclesia designant, qui dum sacri eloquii praecepta considerant, quasi superimpositam Domini arcam portant? De quibus hoc etiam est notandum, quod fuisse fetae memorantur, quia sunt plerique qui in via Dei intrinsecus positi, foris carnalibus affectibus ligantur; sed non declinant a recto itinere, qui Arcam Dei portant in mente. Ecce enim vaccae Bethsames pergunt. Bethsames quippe dicitur domus solis; et Propheta ait: Vobis autem qui timetis Dominum orietur sol justitiae . Si ergo ad aeterni solis habitationem tendimus, dignum profecto est ut de Dei itinere pro carnalibus affectibus non declinemus. Tota enim virtute pensandum est quod vaccae Dei plaustro suppo
Abbreviated transcription (Latin):
te suscitaret Ab hac gͦ discreti¬
one odii nr̃i: trahamus formã
ad odium ꝓximi. Amct᷑ quilib&
in hoc mundo aduersarius: sed
in uia dei contrarius ñ ametur.
etiam ꝓpinquus Quisquiᷤs enim
iam eterna concupiscit: ĩ ea ꝗͣ
aggreditur causa dei. extra pa¬
trem. extra matrem. extra uxorẽ.
extra filios. extra cognatos. extͣ
semetipsum fieri debet: ut eo ue¬
nus cognoscat dm̃: quo. in eiuᷤ
causa. neminem recognoscit:
Al ultum namq ẽ. qd̾ carnales affe¬
ctus intentionem mentis diuer¬
berant: eiusq aciem obscurant:
Quos tam̃. nequaqͣm noxios pati¬
mur: si eos premendo teneamꝰ.
Amandi gͦ sunt ꝓximi: impen¬
denda caritas omnib. & ꝓpinqͥs
& extraneis: nec tamen ꝓ cãdem
caritate. a dei amore flectendũ.
Scimus autẽ quia cum de terra
israelitarum rediret: plaustio
suꝑimposita ẽ : & uaccȩ plaustͦ
subiunctȩ sunt. quȩ fecȩ fuisse
memorantur: quarum filios

Expanded text:
te suscitaret. Ab hac ergo discretite suscitaret. Ab hac ergo discretione odii nostri trahamus formam ad odium proximi. Ametur quilibet in hoc mundo etiam adversarius, sed in via Dei contrarius non ametur etiam propinquus. Quisquis enim jam aeterna concupiscit, in ea quam aggreditur, causa Dei, extra patrem, extra matrem, extra uxorem, extra filios, extra cognatos, extra semetipsum fieri debet, ut eo verius cognoscat Deum, quo in ejus causa neminem recognoscit. Multum namque est quod carnales affectus intentionem mentis diverberant, ejusque aciem obscurant; quos tamen nequaquam noxios patimur, si eos premendo teneamus. Amandi ergo sunt proximi, impendenda est charitas omnibus et propinquis et extraneis, nec tamen pro eadem charitate a Dei amore flectendum. 4. Scimus autem quia cum de terra Israelitarum rediret, plaustro superimposita est, et vaccae plaustro subjunctae sunt, quae fetae fuisse memorantur, quarum filios
Abbreviated transcription (Latin):
mũ: qui sic eum odit. sic̃ semet¬
ipsum: Tunc etenim bene animã
nr̃am odimus: cũ eius carnalib
desideriis ñ adquiescimus: cũ eiꝰ
appetitus frangimus: cũ eius uo¬
luptatib reluctamur: Quȩ ergo
contempta ad melius ducitur:
quasi ꝑ odium amat᷑. Sicsic ni¬
mirum exhibere ꝓiximis nr̃is odii
discretionem debemus: ut in eis.
& diligamꝰ qd sunt: & habeamꝰ
odio. qd̾ in dei nob̃ itinere obsi¬
stunt Certe. dum paulus ihero¬
solimã ꝑgeret: ꝓpħa agabus to¬
nam illius app̃hendit: suisq pe¬
dib alligauit. dicens Uirũ cuiꝰ
hec tona ẽ: sic alligabunt in ihe¬
rusalem: Sed is qui animã suam
ꝑfecte oderat: quid dicebat: Ego.
non solum alligari. sed & mori
in iherłm paratus sum ꝓ nomine
dñi nr̃i iħu xp̃i: nec facio aĩam
meã preciosiorem qͣm me Ecce.
quomͦ animã suam amando ode¬
rat: immno odiens amabat: quã
cupiebat ꝓ iħu morti tradere.
ut hanc. ad uitam de peccatiinor¬

Expanded text:
mum, qui sic eum odit sicut semetmum, qui sic eum odit sicut semetipsum. Tnostram odimus, cum ejus carnalibus desideriis non acquiescimus, cum ejus appetitum frangimus, cum ejus voluptatibus reluctamur. Quae ergo contempta ad melius ducitur, quasi per odium amatur. Sic sic nimirum exhibere proximis nostris odii discretionem debemus, ut in eis et diligamus quod sunt, et habeamus odio quod in Dei nobis itinere obsistunt. 3. Certe cum Paulus Jerosolymam pergeret, propheta Agabus zonam illius apprehendit, suisque pedibus alligavit, dicens: Virum cujus haec zona est sic alligabunt in Jerusalem . Sed is qui animam suam perfecte oderat quid dicebat? Ego non solum alligari, sed et mori in Jerusalem paratus sum pro nomine Domini Jesu Christi , nec facio animam meam pretiosiorem quam me . Ecce quomodo animam suam amando oderat, imo odiens amabat, quam cupiebat pro Jesu morti tradere, ut hanc ad vitam de peccati mor
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ꝑcunctari libet᷑ quomͦ paren¬
tes & carnaliter ꝓpinquos preci¬
pimur odisse: qui iubemur et
immicos diligere: Et certe. de
uxore: ueritas dicit: Quod ds̃
runxit: homo ñ separet Et
discipulus uxorem diligendam
predicat: cum magister dicat
Qui uxorem ñ odit: ñ pocest m̃s
esse discipulus: Nunquid aliud
iudex nuntiat: aliud preco cla¬
mat: Aut simul. & odisse possu¬
mus: & diligere: Sed si uim pre¬
cepti ꝑpendimus: utrunq agere
ꝑ discretionem ualemus: ut eos
qui nob carnis cognatione con¬
iuncti sunt. & quo ꝓximos noui¬
sarios in uia dei patimur. odien¬
do & fugiendo nesciamꝰ. Quasi
enim ꝑ odium diligitur: qui car-¬
naliter sapiens dum praua nob̃
ingerit. ñ auditur Ut autẽ dñs
demonstraret hoc erga ꝓximos
odium. ñ de in affectione ꝓcedere.
s de caritate: addidic ꝓtinus. di¬
cens Adhuc autẽ & animã suã.
Odisse itaq p̃cipimur ꝓximos:
odisse & animã nr̃am Constat
gͦ. quia amando debet odisse ꝓxi¬

Expanded text:
ercunctari libet quomodo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere, et certe de uxore Veritas dixit: Quod Deus junxit, homo non separet , etdiscipulus uxorem diligendam praedicat, cum Magister dicat: Qui uxorem non odit, non potest meus esse discipulus. . Nunquid aliud judex nuntiat, et aliud praeco clamat? An simul odisse possumus et diligere? Sed si vim praecepti peper discretionem valemus, ut eos qui nobis carnis cognatione conjuncti sunt, et quos proximos nosarios in via Dei patimur, odiendo et fugiendo nesciamus. Quasi enim per odium diligitur, qui carnaliter sapiens dum prava nobis ingerit, non auditur. Ut autem Dominus demonstraret hoc erga proximos odium non de inaffectione procedere, sed de charitate, addidit protinus dicens, adhuc autem animam suam. Odisse itaque praecipimur proximos, odisse et animam nostram. Constat ergo quia amando debet odisse proxi
Abbreviated transcription (Latin):
quanta sunt.
tuntur in cęlis: uilescunt animo.
omĩa quȩ habent᷑ in t̾ris. Cerrena
namq substantia. suꝑnȩ felicita¬
ti comparata: pondus ẽ. ñ subsi¬
dium: Cemporalis uita. eternȩ
uitȩ comparata: morᷤ ẽ potus
dicenda. qͣm uita Ipse enim co-¬
tidianus defectus corruptionis:
quid ẽ aliud. ꝙͣ quȩdam ꝓlixitas
mortis: Quȩ aucẽ lingua dicere.
uel quis intellectus capere suffic̃
illa suꝑnȩ ciuitatis quanta sinc
gaudia: angłorum choris inter¬
esse: cum beatissimis spiritibus.
głe conditoris assistere: p̃sentẽ
dei uultum cernere:⁊ incurcum¬
scriptum lumen uidere: nullo
mortis metu affici: incorruptio¬
nis ꝑpetuȩ miinere letari: Sed
ad hȩc audita in ardescit animus:
iamq illic cupit assistere: ubi
se sperat sine fine gaudere: Sed
ad magna premia ꝑueniri ñ po¬
test: nisi ꝑ magnos labores:
Unde. ꝙ paulus egregius predi¬
cador dicit Non coronabitur:
nisi qui legitimȩ certauerit:¬

Expanded text:
quanta sunt tuntur in coelis vilescunt animo omnia quae habentur in terris. Terrena namque substantia supernae felicitati comparata pondus est, non subsidium. Temporalis vita aeternae vitae comparata mors est potius dicenda quam vita. Ipse enim quotidianus defectus corruptionis quid est aliud quam quaedam prolixitas mortis? Quae autem lingua dicere, vel quis intellectus capere sufficit illa supernae civitatis quanta sint gaudia, angelorum choris interesse, 1627 cum beatissimis spiritibus gloriae conditoris assistere, praesentem Dei vultum cernere, incircumscriptum lumen videre, nullo mortis metu affici, incorruptionis perpetuae munere laetari? Sed ad haec audita inardescit animus, jamque illic cupit assistere, ubi se sperat sine fine gaudere. Sed ad magna praemia perveniri non potest, nisi per magnos labores. Unde et Paulus egregius praedicator dicit: Non coronabitur nisi qui legitime certaverit
Abbreviated transcription (Latin):
dictatum lo¬
qui consue¬
ui.:⁊ sed quia lassescente stomaco.
ea quȩ dictaueram. legere ipse nͣ
possum: quosdam ur̃m minus li-¬
benter audientes intueor. Unde
nunc a memetipso exigere con¬
tra morem uolo: ut inter sacra
missarum sollempnia. lectionẽ
sc̃i euuangłii. ñ dictando s col¬
loquendo edisseram Sicq exci¬
piatur ut loquim᷑: quia collocu¬
tionis uox. corda torpentia. plꝰ
qͣm sermo lectionis excitat: et
quasi quadam manu sollicitudi¬
nis. ut euigilent pulsat: Etqui¬
dem ad hoc opus me sufficere
posse non uideo: sedtam̃ uires
quas imperitia denegat: caritaᷤᷤ
ministrat Scio namq qui dix̃.
Aperi os tuum: et ego adimplebo
illud Bonum gͦ opus nobis
in uoluntate sit: nam ex diui¬
no adiutorio erit in ꝑfectione:
Dat loquendi ausum. etiam resur¬
rectionis dominicȩ tanta sol¬
lempnitas: quia indignum ual¬
de ẽ. ut eo dĩe laudes debitas

Expanded text:
dictatum loqui consuevi; sed quia, lassescente stomacho, ea quae dictavero legere ipse non possum, quosdam vestrum minus libenter audientes intueor. Unde nunc a memetipso exigere contra morem volo ut inter sacra missarum solemnia lectionem sancti Evangelii non dictando, sed colloquendo edisseram. Sicque excipiatur ut loquimur, quia collocutionis vox corda torpentia plus quam sermo lectionis excitat, et quasi quadam manu sollicitudinis ut evigilent pulsat. Et quidem ad hoc opus me sufficere posse non video; sed tamen vires quas imperitia denegat charitas ministrat. Scio namque qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Bonum ergo opus nobis in voluntate sit, nam ex divino adjutorio erit in perfectione. Dat loquendi ausum ipsa etiam resurrectionis Dominicae tanta solemnitas, quia et indignum valde est ut eo die laudes d
Abbreviated transcription (Latin):
hoc in facto ⁊ quem. nisi redẽpco¬
rem nr̃m. samson ille significat:
Quid gara ciuitas: nisi infernum
designat: Quid ꝑ phylisteos ñ
iudeorum ꝑfidia demonstratur:
Qui. cam mortuum dñm uiderent
eiusq corpus in sepulchro iampo¬
situm: custodes ilico deputaue¬
runt: & eum. qui auctor uice da¬
ruerat. in infernĩ claustris rettu¬
tum. quasi famson in gata.: se de¬
prehendisse letati sunt: Samson
etiam portas tulit: quia uidelica
redemptor nr̃. ante lucem resut¬
gens. ñ solum liber de inferno
exiit: sed ipsa etiam infernidal¬
stra destruxit Portas tulitꝰ et
montis uerticem subiit: quia ie¬
surgendo. claustra inferni abstu¬
lit: & ascendendo. cȩlorũ regna
penectauit Hanc gͦ resurrectio¬
prius demonstrabat᷑ ex signo. &
post. pacuit ex facto: toca mence
diligamus: ꝓ eius amore moria¬
mur Ecce. in resurrectione aucto¬
ris nr̃i: ministros eius angelos
conciues nr̃os agnouimus Ad

Expanded text:
hoc in facto, quem nisi Redemptohoc in facto, quem nisi Redemptorem nostrum Samson ille significat? Quid Gaza civitas nisi infernum designat? Quid per Philisthaeos nisi Judaeorum perfidia demonstratur? Qui cum mortuum Dominum viderent, ejusque corpus in sepulcro jam positum, custodes illico deputaverunt, et eum qui auctor vitae claruerat, in inferni claustris retentum, quasi Samsonem in Gaza se deprehendisse laetati sunt. Samson etiam portas tulit, quia videlicet Redemptor noster ante lucem resurgens, non solum liber de inferno exiit, sed et ipsa etiam inferni claustra destruxit. Portas tulit, et montis verticem subiit, quia resurgendo claustra inferni abstulit, et ascendendo coelorum regna penetravit. Hanc ergo resurrectioprius demonstrabatur ex signo, et post patuit ex facto, tota mente diligamus, pro ejus amore moriamur. Ecce in resurrectione auctoris nostri ministros ejus angelos concives nostros agnovimus. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
it. de sepulchro surgere: qͣm de
cruce descenderez. Plus fuit. mor¬
tem resurgendo destruere: qͣm
uitam descendendo seruare:
Sed cum iudȩi hunc. ad insulta¬
tiones suas. de cruce descendere
minime cernerent: cũ morientẽ
uiderent: eum se uicisse credide¬
runt: nomen illius. se quasi ex¬
tixisse gauisi sunt: Sed ecce.
de morte. nomen eius ꝑ mundr̃
creuit: ex qua hoc infidelis tͣba
extinxisse se credidit Et que
gaudebat occisum: dolet mor¬
tuum: quia hunc. ad suã glam
cognoscit ꝑuenisse. ꝑ penam.
Quod bene in libro iudicum sam¬
son illius facta significant: qͥ
cum garam ciuitatem phylisti¬
norum fuisset ingressus: phy¬
listei ingressum eius ꝓtinꝰ cogno¬
scentes. ciuitatem repente obsidi¬
onibus circundederunt: custodes
deputauerunt: & samson fortissi¬
mum se ĩam comprehendisse ga¬
uisi sunt: Sed quid samson fecit:
agnouimus: Aledĩa nocte. portaᷤ
ciuitatis abstulit: & montis uer¬

Expanded text:
it de sepulcro surgere quam de it de sepulcro surgere quam de cruce descendere. Plus fuit mortem resurgendo destruere quam vitam descendendo servare. Sed cum Judaei hunc ad insultationes suas de cruce descendere minime cernerent, cum morientem viderent, eum se vicisse crediderunt, nomen illius se quasi exstinxisse gavisi sunt. Sed ecce de morte nomen ejus per mundum crevit, ex qua hoc infidelis turba exstinxisse se credidit; et quem gaudebat occisum, dolet mortuum, quia hunc ad suam gloriam cognoscit pervenisse per poenam. Quod bene in libro Judicum Samson illius facta significant , qui cum Gazam civitatem Philisthinorum fuisset ingressus, Philisthaei, ingressum ejus protinus cognoscentes, civitatem repente obsidionibus circumdederunt, custodes deputaverunt, et Samson fortissimum se jam comprehendisse gavisi sunt. Sed quid Samson fecit agnovimus. Media nocte portas civitatis abstulit, et montis ver
Abbreviated transcription (Latin):
surrexit. Nam scriptum ẽ Alulta
corpora scõrum qui dormierant:
surrexerunt: Ablata gͦ sunt om̃ia
argumnenta ꝑfidĩe: Ne qͥs enim
dicat᷑: sperare de se ñ debet ho¬
mo. quod in carne sua exhibuit
homo d̃s: ecce cum dõ homines
resurrexisse cognoscimꝰ: & quo ᷤᷤ
puros fuisse homines ñ dubita¬
mus Si igitur membra nr̃i re-
in nob̃. qͦd gestum constat in
capite Si multũ nos abĩcimus :
ultima. quod de m̃bris eius su¬
perioribus audĩuimus Ecce uͦ
ad memoriam redit: qđ crucifĩ¬
xo dei filio. iudȩi insultantes di¬
cebant Si rex ĩsrł ẽ: descendat
de criice: & credimus eĩ. Qui si
tunc de cruce descenderet: ni¬
mirum insultantib cedens. uir¬
tutem nobis patientiȩ ñ demon¬
straret Sed expectauit paululĩ
tolerauit ꝓbra irrisiones susti¬
nuit: seruauit patientiam: di¬
stulit ammirationẽ Et qui de
cruce descendere noluit: de sepul¬
chro resurrexit: Plus igitur fu¬

Expanded text:
surrexit. Nam scriptum est: multa surrexit. Nam scriptum est: multa corpora sanctorum, qui dormierant surrexerunt; ablata sunt ergo omnia argumenta perfidiae. Ne quis enim dicat sperare de se non debet homo, quod in carne sua exibuit homo Deus, ecce cum Deo homines resurrexisse cognobimus, et quos puros homines non dubitamus. Si igitur membra redemptorin nobis quod gestum cocapite. Si multum nos abjicimus, ultima quod de membris ejus superioribus audivimus. 7. Ecce vero ad memoriam redit quod crucifixo Dei Filio Judaei insultantes dicebant: Si rex Israel est, descendat de cruce, et credimus ei . Qui si de cruce tunc descenderet, nimirum insultantibus cedens, virtutem nobis patientiae non demonstraret. Sed exspectavit paululum, toleravit opprobria, irrisiones sustinuit, servavit patientiam, distulit admirationem; et qui de cruce descendere noluit, 1529 de sepulcro surrexit. Plus igitur fu
Abbreviated transcription (Latin):
tate. de lectionis euuangłice expo¬
sicione transcurrimus: s libet.
ut de hac eadem sollempnitate.
aliquid subtilius loquam᷑. Duȩ
etenim uitȩ erant: quarũ unam
nouimus: alteram nesciebamus.
Una quippe mortalis ẽ. Alĩa ĩmor¬
talis Una corruptionis: alia in¬
corruptionis Una mortis: alia
alteram: Unam ꝑtulit morien¬
do: ostendit alterã. resurgendo:
Srigitur nob̾ mortalem uitam scĩ¬
entibus. resurrectionem ꝓmicte¬
rec carnis. ettamen hanc uisibili¬
der ñ exhiberet: quis eius ꝓmis¬
sionibus crederet: Factus ĩtaq
homo apparuit in carne⁊ mori
dignatus ẽ ex uoluntate: resur¬
rexit ex potestate: & ostendit exẽ¬
plo. quod nob̃ ꝓmisit in p̃mio:
Sed fortasse: aliquis dicat Iure ille
surrerit: qui cum ds̃ esset teneri
morte ñ potuit Ad instruendã
g ignorantiam urãm: ad roboran¬
dam infirmitatem nr̃am: suȩ re¬
surrectionis exemplum nob̃ suffĩ¬
cere noluit: Solus illo in temp̾r
mortuus ẽ: ectam̃ solus minimȩ

Expanded text:
tate, de lectionis evangelicae expositione transcurrimus, sed libet ut de hac eadem solemnitate aliquid subtilius loquamur. 6. Duae etenim vitae erant, quarum unam novimus, alteram nesciebamus. Una quippe mortalis est, altera immortalis, una corruptionis, altera incorruptionis; una mortis, alteralteram. Unam pertulit moriendo, et ostendit alteram resurgendo. Si ergo nobis mortalem vitam scientibus resurrectionem promitteret carnis, et tamen hanc visibiliter non exhiberet, quis ejus promissionibus crederet? Factus itaque homo apparuit in carne, mori dignatus est ex voluntate, resurrexit ex potestate, et ostendit exemplo quod nobis promisit in praemio. Sed fortasse aliquis dicat: Jure ille surrexit qui, cum Deus esset, teneri a morte non potuit. Ad instruendam ergo ignorantiam nostram, ad roborandam infirmitatem nostram, suae resurrectionis exemplum nobis sufficere nomortuus est et tamen solus minime
Abbreviated transcription (Latin):
& seipsum negare ꝑmisit: Quod
mimnirum magne actũ et̃ pietatis¬
dĩspensatione cognoscimꝰ: ut is
qui futurus erat pastor eccliȩ. in
sua culpa disceret: qualiter aliis
misereri debuisset Prius ĩtaq
eum ostendit sibi: & tunc p̃po¬
suit cęteris: ut ex sua infirmite co¬
gnosceret: qͣm misericorditer ali¬
ena infirma toleraret: Bene aut̃
de redemptore nr̃o dicitur. prece¬
dit uos in galileam: ibi eum ui¬
debitis. sic̃ dixit uob̾ Galilẽa nũp
transinigratio facta interpretat
Iam quippe redemptor nr̃. a passi¬
one ad resurrectionem: A morte
ad uitam: a pena ad głam: a cor¬
ruptione ad incorruptionẽ tran¬
sinigrauerat Et prius post re¬
surrectionem. in galilea a disch¬
pulis uidetur: quia resurrecdio¬
nis eius głam. post leti uidebm᷑
si mͦ a uiciis. ad uirtutũ celsitudi

Expanded text:
et seipsum negare permisit. Quod et seipsum negare permisit. Quod nimirum magnae actum pietatisdispensatione cognoscimus, ut is qui futurus erat pastor Ecclesiae, in sua culpa disceret qualiter aliis misereri debuisset. Prius itaque eum ostendit sibi, et tunc praeposuit caeteris, ut ex sua infirmitate cognosceret quam misericorditer aliena infirma toleraret. Bene autem de Redemptore nostro dicitur: Praecedet vos in Galilaeam, ibi eum videbitis, sicut dixit transmigratio facta interpretatur. Jam quippe Redemptor noster a passione ad resurrectionem, a morte ad vitam, a poena ad gloriam, a corruptione ad incorruptionem 1528 transmigraverat. Et prius post resurrectionem in Galilaea a discipulis videtur, quia resurrectionis ejus gloriam post laeti videbimus, si modo a vitiis ad vi
Abbreviated transcription (Latin):
quid angłs subiungat audiamus.
Iħm queritis. natarenum Iħc laciꝰ¬
no eloquio: salutaris. idest salua¬
tor int̾pretatur: At uͦ mult̾i tunc
iħc. dici pocerant: ñ tam̃ substan¬
tialiter: s nuncupaduȩ: Ideo et
locus subiungitur: ut de quo iłix
dictum sit. manifestecur: Natare¬
num. Et causam ꝓtinus subdit.
Crucifixum Atq addit Resurrex:
ñ ẽ hic Hon ẽ. hic dicitur. ꝑ pre¬
sentiam carnis: qui tam̃ nusqͣm
deerat. ꝑ presentiam maiestatis:
Sed ĩte. dicite discipulis eiꝰ& petro:
quĩa p̃cedit uos in galileam: Que¬
rendum nob̃ c̃cur nominat̾is di¬
scipulis. petrus designat᷑ ex noĩe.
Sed si hunc angłs nominatim ũ ex¬
primeret: qui magistrum negaue¬
rat. uenire inter discipłos ñ audet:
Nocat᷑ gͦ ex nõmine: ne desperet
ex negatione: Quain re conside¬
randum nob̃̾ ẽ: cur omp̃s ds̃. eũ
quem cuncte eccliȩ preferre dispo¬
suerat: ancillȩ uocem ꝑtimescere.

Expanded text:
quid angelus subjungat audiamus. quid angelus subjungat audiamus. Jesum quaeritis Nazarenum. Jesus Latino eloquio salutaris, id est Salvator interpretatur. At vero multi tunc Jesus dici poterant, non tamen substantialiter sed nuncupative; ideo et locus subjungitur, ut de quo Jesu dictum sit manifestetur, Nazarenum. Et causam protinus subdit, crucifixum; atque addidit: Surrexit non est hic. Non est hic dicitur per praesentiam carnis, qui tamen nusquam deerat per praesentiam majestatis. Sed ite, dicite discipulis ejus et Petro quia praecedet vos in Galilaeam. Quaerendum nobis est cur nominatis discipulis Petrus designatur ex nomine. Sed si hunc angelus nominatim non exprimeret, qui magistrum negaverat, venire inter discipulos non auderet. Vocatur ergo ex nomine, ne desperaret ex negatione. Qua in re considerandum nobis est, cur omnipotens Deus eum quem cunctae Ecclesiae praeferre disposuerat, ancillae vocem pertimescere,
Abbreviated transcription (Latin):
uenerat. in dextera sedebat: Qiii
stola candida cooꝑtus apparius.
quia festiuitatis nr̃e gaudia ms¬
tiauit Candor etenim uestis:
splendorem denuntiat nr̃e sollẽ¬
pnitatis Nr̃e dĩcamus. an suȩ:
Sed ut fateamur uerius: & suȩ di¬
camus. & nr̃e: Illa quippe redẽ¬
ptoris nr̃i resurrectio. & nr̃a fe¬
stiuitas fuit: quia nos ad im¬
mortalitatem reduxit: & ange¬
lorum festiuitas extitit: quia
nos reuocando ad cȩlest̾ia. eorũ
numerũ impleuit In sua gͦ ac
nr̃a festiuitate. angłs in albis
uestibus apparuit: quia dũ nos ꝑre-
surrectionem dñicam. ad suꝑna
reducimur: cęlestis patrie dam¬
pna reparantur: Sed quid ueni¬
entes feminas affatur. audiamꝰ.
Nolite expauescere Ac si aꝑtȩ di¬
cat: Paueant illi. qui ñ amant
aduentum suꝑnorum ciuium:
ꝑtimescant. qui carnalib deside

Expanded text:
erat, in dextra sedebat; qui stola candida coopertus apparuit, quia festivitatis nostrae gaudia nuntiavit; candor etenim vestis splendorem nostrae denuntiat solemnitatis. Nostrae dicamus, an suae? Sed ut fateamur verius, et suae dicamus, et nostrae. Illa quippe Redemptoris nostri resurrectio, et nostra festivitas fuit, quia nos ad immortalitatem reduxit, et angelorum festivitas exstitit, quia nos revocando ad coelestia eorum numerum implevit. In sua ergo ac ra festivitate angelus in albis vestibus apparuit, quia dum nos per resurrectionem Dominicam ad superna reducimur, coelestis patriae damna reparantur. 3. Sed quid advenientes feminas affatur audiamus: 1527 Nolite expavescere. Ac si aperte dicat: Paveant illi qui non amant adventum supernorum civium; pertimescant qui, carnalibus desi
Abbreviated transcription (Latin):
rentis signatur intelligentia:
Maria enim. auctorem om̃ium quẽ
carne uiderat. mortuum quere¬
bat in monumento: & quia hc̃
minimȩ inuenit: furacum cre
didit Adhuc gͦ erant. tenebrȩ.
cum uenit ad monumentum:
Cucurrit citiuis: discipulis nun¬
tiauit Sed illi. pre cȩteris cucui¬
rerunt. qui pre cęteris amauer̃.
uidelicet petrus & ioħs. Curre¬
bant autẽ duo simul: s iołis p̃

Expanded text:
rentis signatur intelligentia. rentis signatur intelligentia. Maria etenim auctorem omnium, quem carne viderat mortuum, quaerebat in monumento; et quia hunc minime invendidit. Adhuc ergo erant tenebrae, cum venit ad monumentum. Cucurrit citius, discipulis nuntiavit; sed illi prae caeteris cucurrerunt qui prae caeteris amaverunt, videlicet Petrus et Joannes. Currebant autem diu simul, sed