comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdi non obseruauert mandata. &egressi s̃ ai p̃ceptis esꝰ dicat᷑ ꝑ esaiã : Audite uerbũ dnĩ principesso domor
Adtendite legẽ dĩ. popłr gomorrȩ & ad p̃sbiteros cupienter sub figura sus annȩ eccłe corrũ pere castitatẽ dicat
danihel hoc ẽ iudiciũ dĩ. Sem̃ chanaan & ñ iuda &ut sciatis quoties cũq sodoma & gomurra & egyptus nomi¬
nunt᷑ Ñ dehis diciꝑ uincuir quas oculis cernim̧ sed de aliir spiritalib. quib sermo ꝓph&icus comminatur
&dđ. nonerat desacer dotib nec licebat ei comeder panes ꝓpositionis. sed quia ꝑ singula crescebatoperoc
& ꝑscutͥo saul uistutũ illius ꝓfectus erat: ppt̃ ec. in fuga sũa dumnesct subito antistes efficatur &aicipt panç ꝓpo¬
sitionis & non uiolat mandatũdñ : hoctotũ diximus qui a moabutsodomaerit &filuiammaꝵ utgo morra : Damascus
quoq: qui interpr&atur sanguinebibens aut sanguis sacci ent derelita adni misen cordia quasi a ceruussalis: Quia

Expanded text:
 Isaiam: Audite verbum Domini, principes Sodomorum, et attendite in legem Domini, populus Gomorrhae . Et ad presbyteros cupientes sub figura Susannae Ecclesiae corrumpere castitatem, dicat Daniel: Hoc est judicium Dei: semen Chanaan, et non Juda . Et ut sciatis quotiescumque Sodoma et Gomorrha et Aegyptus nominantur, non de his dici provinciis, quas oculis cernimus, sed de aliis spiritualibus, quibus sermo propheticus comminatur: ur? Denique et David non erat de sacerdotibus, nec licebat ei comedere panes propositionis , sed quia per singula crescebat opera, et persecutio Saul virtutum illius profectus erat, propterea in fuga sua dum nescit, subito antistes efficitur, et accipit panes propositionis, et non violat mandatum Dei. Hoc totum diximus, quia Moab ut Sodoma erit, et filii Ammon, ut Gomorrha. Damascus quoque quae interpretatur, sanguinem bibens, aut sanguis sacci, 708 erit derelicta a Dei misericordia, quasi acervus salis. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
guinẽ animarũ ura rum requira demanuomniũ bestiarum &demanu hominis & demanu ffratris reqͥran
animã hominis Quieffudert sanguinem hominis psangiino euis effund&ur anguis ipsur & in re¬
surrectione credere ridiculumẽ & inuta haçstare non potest. Quantdenĩ effuderant sanguinem & san¬
guir eorũ effusur nonest : Walu occider̃ hominẽ ueneno uel surpendio &tam̃ cum homomortuus si
non ẽ sanguis effusus: quomodo ergo dñs effusurus ẽ sanguinẽ eorum intalionẽ cumille quioccidit san¬
funde&ur abeo &um id quodsibiuidebatur habere uitale cog&ur ammittere Iuxta huius cemodi

Expanded text:
guinem animarum vestrarum requiram de manu omnium bestiarum, et de manu hominis, et de manu fratris requiram guinem animarum vestrarum requiram de manu omnium bestiarum, et de manu hominis, et de manu fratris requiram animam hominis, qui effuderit sanguinem hominis: pro sanguine ejus effundetur sanguis illius , et in resurrectione credere ridiculum est, et in vita haec stare non potest. Quanti enim effuderunt sanguinem, et sanguis eorum effusus non est? et alii occiderunt hominem veneno, vel suspendio, et tamen cum homo mortuus sit, non est sanguis effusus? Quomodo ergo Dominus est effusurus sanguinem eorum in talionem, cum ille 695 qui occidit, sanfundetur ab eo, id est, quod sibi vide
Abbreviated transcription (Latin):
homines in tota iudex & ꝓpt̃ mignitudinẽ pressurȩ ambulauer̃ ut eci. quida gerent ignorantes & hoc
passis quia dño idest di filo peccauer̃ Nam quia fuderant & sanguinẽ ꝓph&earũ & sanguinẽ xp̃i. fusus
ẽ sanguis corum sic̃ humus in totu regione & corporox eorũ manser in sepulta sic̃ stercora suꝑ faciẽ
terro. Duites quoq corun quia rgentũ & aurũ iniquitate nimia congregarant . opibi suis dede ire
diũ Nonpotuer̃ liberari Ignisenĩ Zelidĩ succensus aduer sũ eos deuorauit omnȩ ꝓunciã. Nec grinde
Aconsũmatio lius facta eimfestinatione & non solum illius sedeunctis terrae iudiee habitatoribus. Ii consã¬
mus & corpora eorum sic̃ stercora bogũ uid& ab surdũ ut in resurrectione mortuorũ &csũmatione muno
atq iudicio dicamus effundi sanguinẽ & corpora iacere qua si stercora. Igitor ilud quod ad noe dicit᷑ &x san¬

Expanded text:
ti sunt omnes 694 homines in tota Judaea, et propter magnitudinem pressurae ambulaverunt ut caeci, quid agerent ignorantes. Et haec passi sunt, quia Domino, id est, Dei Filio peccaverunt. Nam quia fuderunt sanguinem prophetarum et sanguinem Christi, fusus est sanguis eorum sicut humus in tota regione, et corpora eorum remanserunt insepulta, sicut stercora super faciem terrae. Divites quoque eorum qui argentum et aurum iniquitate nimia congregaverunt, opibus suis de die irae Domini non potuerunt liberari: ignis enim zeli Domini succensus adversus eos, devoravit omnem provinciam. Nec grande m, et consummatio illius facta est cum festinatione, et non solum illius, sed cunctis terrae Judaeae habitatoribus. In consummus, et corpora eorum sicut stercora boum, videtur absurdum, ut in resurrectione mortuorum, et in consummatione mundi atque judicio, dicamus effundi sanguinem et corpora jacere quasi stercora. Igitur illud quod ad Noe dicitur: Et san
Abbreviated transcription (Latin):
dies tenebrarũ &caliginis. dies nebulȩ & turbinis. Dies tubȩ &clamoris suꝑ cuitates munitas
& suꝑ angulos excelios. Lxx. Vox dieidñ amara &dura posita ẽ fortis. Diesirȩ dier illa
dies tribulationis & neces statis dies niseriue & ꝑdicionis dies tenebrarũ &eturbinis. dies nc¬
bulȩ &caliginis. dies tube & clamoris suꝑ ciuitates munitas & suꝑ angulos excelsos. Iux ta superio re
uel debabylonica captiuitate accipe uel de extrema quã passis aromanis suꝑ quã & dñs fleuit hie¬
sualẽ dicens. hierł n hierłm qua eoccidis proph&as & lapidas eos quiadte missi s̃ &c& : Vera enĩ expecita¬
uindictuẽ ⁊ Asanguine abeliusti . usq ad ianguinẽ Zacharie quẽ occider̃ int̃ templũ & altare & ad extre¬
nũ dedĩ filio dicentes sanguis eius suꝑ nos & suꝑ filios nr̃os : Exꝑtis̃ diem amarã quia ad a maritudinẽ¬
iri in finẽ : Sȩpe quippe & ante irã d rustenuer̃ sedira illa non fuerat consũmationis & finis. Quidne

Expanded text:
caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris super civitates munitas, et super angulos excelsos. LXX: Vox diei Domini amara et dura posita est, fortis: dies irae, dies illa, dies tribulationis et necessitatis, dies miseriae et perditionis, dies tenebrarum et turbinis, dies nebulae et caliginis, dies tubae et clamoris super civitates munitas, et super angulos excelsos. Juxta superiora, vel de Babylonica captivitate accipe, vel de extrema quam passi sunt a Romanis, super qua et Dominus flevit Jerusalem, dicens: Jernguine Abel justi usque ad sanguinem Zachariae, quem occiderunt inter templum et altare : et ad extremum de Dei Filio, dicentes: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros, experti sunt diem amarum: quia ad amaritudineira in finem. Saepe quippe et ante iram Domini sustinuerunt; sed ira illa non fuerat consummationis et finis . Quid ne
Abbreviated transcription (Latin):
ingrehunit suplimnoi. potest lop secundĩ hebrucũ qutrao naluam limen & hochi storice.
sentiendume. Vindi abo siper eos quiuexta regnorum prinum librũ noncalcant limen
tum sedimqutate & scelere & omni mendatio ut ad errorem religionis lniq uca so quoicut
insubiectos & ad prox imos mendacium iungeretur: Sed quia semel &tropolorces quoone¬
reecepinus Clintibitdũ inaduentu & passione saluatoris Idest indie hostie s fes sea fone
ponei fices aicerdoer poptili iudaici & suꝑ domũ regiã Vsque adillud enon tẽ mpus pseue¬

Expanded text:
ingrediuntur super limen, potest intelligi secundum Hebraicum, qui transiliunt limen: et hoc historice sentiendum est, vindicabo super eos, qui juxta Regnorum primum librum non calcant limen tu, sed iniquitate et scelere et omni mendacio, ut ad errorem religionis iniquitas quoque in subjectos et in proximos mendacium jungeretur. Sed quia semel et tropologice exponere coepimus: Visitabit Dominus in adventu et passione Salvatoris, id est, in die hostiae Filii sui super Pontifices et Sacerdotes populi Judaici, et super domum regiam. Usque ad illud enim tempus perseve
Abbreviated transcription (Latin):
pon& me : ut cũ abΑΓΩΝΝΕΕTΑ ihũ qui primus in agone superauit prȩmiũ
suerit cantib positũ Ego uincam in carmine eius : & manus meȩ conponant cytha¬
sã & psalteriũ & omne organorũ genus scriba q: panͣgeri cuintrium phanti & quin
principo locutursũ usquequo damabo & ñ ex audies uoci ferabo adte uimpatiens & ñ sal¬
uabis. & de iustitaeius iudiciõque causatus sumꝰ postecc laudabo ȩquitatem eius & cantores
c&eros meo carmine superabo:¬

Expanded text:
ponet me: ut cum ab ἀγωνοθέτῃ Jesu, qui primus in agone superavit, praemium ponet me: ut cum ab ἀγωνοθέτῃ Jesu, qui primus in agone superavit, praemium fuerit cantantibus positum: ego vincam in carmine ejus, et manus meae componant citharam, et psalterium, et omne organorum genus, scribamque panegyricum triumphanti. Et qui in principio locutus sum: Usquequo clamabo, et non exaudies? vociferabor ad te vim patiens, et non salvabis? et de justitia ejus judicioque causatus sum: postea laudabo aequitatem ejus, et cantores caeteros meo carmine superabo
Abbreviated transcription (Latin):
perire inegypto opus oliue : & campieorũ non dabant ȩscas. & deficiebant : eo quod non
haberen cibos pecor eorũ & non erant boues in p̃sepib Populus aũ isrł exulta¬
bat indnõ. & gruidebat indõ salutare suo: sic in c̃summatione mundi. quando multi¬
plicata iniquitate. refrixerit caritar. ficus non attulerit fructus. & uineȩ: non hu¬
bernt uuar & mentitũ fuerit opus oliuȩ & campi non germinargntcibos &c&erte
quȩ sequnt᷑ : T unc quicũq iustur & electione dĩ. dignur fuerit inuentus. loquitur ex¬
ultans: ego aũ indño exultabo gaudebo indõ salutarꝓ meo: Dñs ds̃ fostitudo mea: & qua¬
si positus adõ suꝑ consum mationem sȩculi. ut postea ad superiora conscend&tadõ
educatur ad summum dicit: & pon& pedes meos Ad consũmatione & suꝑ excelsa in¬

Expanded text:
periri in Aegypto opus olivae, et campi eorum non dabant escas  Al. fructum: et deficiebant, eo quod non periri in Aegypto opus olivae, et campi eorum non dabant escas  Al. fructum: et deficiebant, eo quod non haberent cibos pecora eorum, et non erant boves in praesepibus. Populus autem Israel exsultabat in Domino, et gaudebat in Deo salutari suo: sic in consummatione mundi, quando, multiplicata iniquitate, refrixerit charitas , et ficus non attulerit fructus, et vineae non habuerint uvas, et mentitum fuerit opus olivae, et campi non germina verint cibos, et caetera quae sequuntur: tunc quicumque 670 justus et electione Dei dignus fuerit inventus, loquetur exsultans. Ego autem in Domino exsultabo, gaudebo in Deo salutari meo, Dominus fortitudo mea. Et quasi positus a Deo super consummationem saeculi, ut postea ad superiora conscendat, et a Deo educatur ad summum, dicet: Et ponet pedes meos in consummationem, super excelsa im
Abbreviated transcription (Latin):
ceruorum : & quia ipse ẽ ceruus. mihi quoq donauit ut ceruus eẽm sublimir cornib.
findenr ungulas, cibcis ruminans. & adodorem meũ serpentes fugans: dequo dicit᷑
suos & ad celestia peduc& me : ut int̃ angelos canam gloriã dñi & suꝑ terrã
pacẽ hominibur bonȩ uoluntatis ad nuntiem. Canã aũ uictoriã eius : & triumphũ
& tropieũ crucis: hoc iuxta hebraicum. & unã editionẽ : Ad tempus iudaicȩ euer
sionir &adad uortũ dñĩ. cunctu referamus. Si aũ uoluerimus de consũ matione
mundi acciperes sic exponendum ẽ : quomodo inex odo quando ꝑcussa ẽ aegyptus.
& oꝑcussit dr̃ uineas earũ & ficus eorũ. & occidit primitiua hominũ &iumentorum in
grandino : & egyptias fruges bruchus Id custa quȩ consumsii : ficus inegypto. non attu¬
lit fructũ : nec erant genimina inuineis eorum : mentiebantur: sic ubitamen poterat rep¬

Expanded text:
cervorum . Et quia ipse est cervus, mihi quoque donavit, ut cervus essem, sublimis cornibus, cervorum . Et quia ipse est cervus, mihi quoque donavit, ut cervus essem, sublimis cornibus, findens ungulas, cibos ruminans, et ad odorem meum serpentes fugans: de quo dicitusuos, et ad coelestia perducet me, ut inter angelos canam gloriam Domini, et super terram pacem hominibus bonae voluntatis annuntiem. Canam autem victoriam ejus et triumphum et tropaeum crucis. Hoc juxta Hebraicum et quintam editionem, ad tsionis, et ad adventum Domini cuncta referamus. Si autem voluerimus de consummatione 669 mundi accipere, sic exponendum est: quomodo in Exodo quando percussa est Aegyptus, et percussit Deus vineas eorum, et ficus eorum, et occidit primitiva hominum, et jumentorum in grandine, et Aegyptias fruges, bruchus, locustaque consumpsit: ficus in Aegypto non attulit fructum, nec erant genimina in vineis eorum, mentiebatur sicubi tamen poterat re
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ fostudo mec pon& pedes meos in consũ mationẽ & suꝑ excelsa inpon&me inuineã
orũ agris non ad ferentib cibos ÷ Abscisis quoq deouile pe coribꝰ: & armento de p̃sepibus :
posiquũ audierꝰ ad nõ relinqustur uob̵ domururã desesta populo &iã captiuitatẽ tradito
& intoto orbe dis ꝑso: proph&a depopulo iudeorũ qui int̃ pretatur amplexatio eo quol a ma¬
uerit dnm. & adhȩserit ei. illiq se iunxerit : ex ꝑsona a postolorũ & populi credentes in xp̃o
loquit᷑. Ego uero indño gaudebo : & exultabo in dño ihũ meo Proquo lxx transtuler̃
lũ suũ. Ds̃dñs fostitudo mea Nullũ enĩ aliam nisi inxp̃o habeo uistutẽ. & cunctas le-¬
gis iustitias. quis quilias computabo : & pon & pedes meos quasi ceruo ut calcẽ suꝑ
aspidem & basiliscum : & quasi puer paruulus mittã manũ inforamen. & extroc¬
hã serpentẽ ludamq decolubro. Similis enimẽ fratrue lir meus capre aut hinu lo

Expanded text:
 statuit pedes meos in consummationem; super excelsa inponet me, ut uincam orum agris non afferentibus cibos, abscissis quoque de ovili pecoribus, et armentis de praesepibus, postquam audierunt a Domino: Relinquetur vobis domus vestra deserta , populo etiam captivitati tradito, et in toto orbe disperso, propheta de populo Judaeorum, qui interpretatur amplexatio eo quod amaverit Dominum, et adhaeserit ei, illique se junxerit ex persona apostolorum et populi credentis in Christo loquitur: Ego vero in Domino gaudebo, et exsultabo in Deo Jesu meo. Pro quo LXX transtulerunlum suum . Deus Dominus fortitudo mea: nullam enim aliam, nisi in Christo habebo virtutem et cunctas legis justitias, quisquilias computabo. Et ponet pedes meos quasi cervorum, ut calcem super aspidem et basiliscum, et quasi puer parvulus mittam manum in foramen, et extraham serpentem, ludamque de colubro: Similis enim est fratruelis meus capreae, aut hinnulo
Abbreviated transcription (Latin):
uitate uenientes uicerint aduersarios suos: & habitabunt in taber naculis eorũ. quod
autẽ legitur inlxx. A facie filiorũ iuda obelo p̃notauimus. Nec in hebraico. Nec apud ullum
festur interp̃tẽm & contextũ capituli sensumq conturbat: Ñ quod difficile fuerit. quomo docũq
& hoc posito sententi ã texere : sed semel decseuimus ueritatẽ int̾p̃tationis & lec toris magis erudiq
qui iulgi iudiciũ sequi : Audiui obprobriũ moab &blasphemiar filiorum amiman quȩ ex ꝓbra¬

Expanded text:
vitate venientes, vincent adversarios suos, et habitabunt 702 in tabernaculis eorum. Quod vitate venientes, vincent adversarios suos, et habitabunt 702 in tabernaculis eorum. Quod autem legitur in LXX, A facie filiorum Juda, obelo praenotavimus, nec in Hebraeo enim, nec apud ullum fertur interpretum, et contextum capituli sensumque conturbat: non quod difficile fuerit quomodocumque et hoc posito sententiam texere; sed semel decrevimus veritatem interpretationis, et lectoris magis eruditi, quam vulgi judicium sequi. Audivi opprobrium Moab, et blasphemias filiorum Ammon, quae exprobra
Abbreviated transcription (Latin):
Fit itaq ad eos sermodĩ. uel in consũ matione. & fine mundi. uel cotidie ꝑeclesi asticos uiros
& qui pos sunt cũ a postolo dicere. An experimentũ quęritis eius qui inme loquitur x pr̃. Vt
eiciantur decr&a & ꝑdantur de pristinis habitationib suis & illa regio quȩ prius gregẽ ꝑditũ
cõntinebat. incipiat eẽ ouilȩ peccorũ xp̃i. & iudas id est uera confessio. habit& infuniculis ma¬
ris. Cumq iam coeperit eẽ mundus aduesperã & demultis uocatis paucielecti. qui nunc reli¬
qui uocantur dedomo iuda pauerint eos qui primũ inmari & incr&a. & inmendacio pas¬
cebantur : Declinabunt in domib. ascalonis. Idẽ ubi prius ignis diaboli & interfectorum
manabat cruor. Ascalonenim interp̃tatur ignis homicida & hoc fi& quia uastabit
dñs populum suum & hi qui ante facile capiebantur sophis matib. her&icorũ qua si decapti¬

Expanded text:
Fit itaque ad eos sermo Dei, vel in consummatione et fine mundi, vel quotidie per ecclesiasticos viros, Fit itaque ad eos sermo Dei, vel in consummatione et fine mundi, vel quotidie per ecclesiasticos viros, et qui possunt cum apostolo dicere: An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christus ? ut ejiciantur de Creta, et perdantur de pristinis habitationibus suis, et illa regio quae prius gregem perditum continebat, incipiat esse ovile pecorum Christi; et Judas, id est, vera confessio, habitet in funiculis maris. Cumque jam coeperit esse mundus ad vesperam, et de multis vocatis pauci electi, et qui nunc reliqui vocantur de domo Juda, paverint eos qui primum in mari, et in Creta, et in mendacio pascebantur: declinabunt in domibus Ascalonis, id est ubi prius ignis diaboli et interfectorum manabat cruor: Ascalon enim interpretatur ignis homicida. Et hoc fiet quia visitabit Dominus populum suum, et hi qui ante facile capiebantur sophismatibus haereticorum, quasi de capti
Abbreviated transcription (Latin):
aduenã : & prochor& hĩ. quod dicitur ꝑditorũ Nomen craetȩ insulȩ putauer. Denique & aquila
tenentes semitã : quȩ ramus sicubi alibi inscripturis scis Nomencr&ȩ legerimus : & nifallor
illud in pramptu est: Cretenser semꝑ mendacer. male bestiȩ uentris pigri testimoniũ hoc uerũ
est : Qui fluctuant & circũ feruntur omniuento doctrinȩ indeceptione hominũ inuersutia
erroris. Isti cumdebuerint in terra confersionis. hoc ẽ in terra habitare iudeae: uoluer̃ magis
aduenȩ esse crecensium quidiuersis maris fluctib hinc inde tunduntur & sonant aere chori¬
banthio & sunt iuxta a postolũ quasi cymbalũ tinniens : & quia aduenȩ s̃. cretensiũ . Ideo
sermo dĩ. hoc ẽ comminatio fit adillos : & dicuntur. terra chanaan. semꝑ influctu semꝑ in mo¬
tu. & terra allo philorũ : Alieni enim adõ infuniculo maris & incr&ȩ regione uersantur

Expanded text:
enam: et pro CHORETHIM, quod dicitur, perditorum, nomen Cretae insulae putaverunt. Denique et Aquila, enam: et pro CHORETHIM, quod dicitur, perditorum, nomen Cretae insulae putaverunt. Denique et Aquila, tenentes semitam, quaerimus an alibi in Scripturis sanctis nomen Cretae legerimus. Et, ni fallor, illud in promptu est: Cretenses semper mendaces: malae bestiae, ventres pigri: testimonium hoc verum est . Qui fluctuant et circumferuntur omni vento doctrinae in deceptione hominum, in versutia erroris: isti cum debuerint in terra confessionis, hoc est, in terra habitare Judaeae, voluerunt magis advenae esse Cretensium, qui diversis maris fluctibus hinc inde tunduntur, et sonant aere Corybantio, et sunt, juxta Apostolum, quasi cymbalum tinniens . Et quia advenae sunt Cretensium, ideo sermo Dei, hoc est, comminatio fit ad illos: et dicuntur terra Chanaan semper in fluctu, semper in motu, et terra Allophylorum: alieni enim a Deo, in funiculo maris et in Cretae regione versantur.
Abbreviated transcription (Latin):
be nuntutsione inouila siit pistorũ: S post quã dñ ustaueri populuam suĩ a feceriteos¬
regredi sub rorobibel &ieu & edificauerint templũ & exstruxerint hierłm : tuita inculta ens
& sic uepribus usticisq operieris ut pastores dereliquiis iudeorũ in ascalone post meridiem r¬
quiescant : & in urbe quondam nobili greges suos faciant accubare : & hoc fi& quia dnĩ uisitabit
plebem suã &a uestit captiuitatẽ eius: quod factũ nec nesit ds̃ uiderit: siubi uidexit. Neq
enim nunc propositũ nobis ẽ. historie texere ueritatẽ : sed ea intimare nrir̃ quȩ accepimus ab
ebreis. Iuxta spiritalẽ aũ sensum & trans lationem Lxx. Difficilis intellegentia ẽ : maxime
quia & int̃pretatione discordant. Vbi enĩ nos transtulimus gens ꝑditorũ : Illi dixer̃ aduenȩ
cre tensium: & quia ebraice scriptum ẽ. gõi chor&him̃: progõĩ hoc est gente leger̃ gar: Id est¬

Expanded text:
bes munitissimae in ovilia sint pastorum. Et postquam Dominus visitaverit populum suum, et fecerit eosregredi sub Zorobabel et Jesu, et aedificaverint templum, et exstruxerint Jerusalem, tu ita inculta eris, et sic vepribus urticisque operieris, ut pastores de reliquiis Judaeorum in Ascalone post meridiem requiescant, et in urbe quondam nobili greges suos faciant accubare, et hoc fiet, quia Dominus visitabit plebem suam, et avertet captivitatem ejus, quod factum nec ne sit, Deus viderit. Neque enim nunc nobis propositum est historiae texere veritatem; sed ea intimare nostris, quae accepimus ab Hebraeis. Juxta spiritualem autem sensum et translationem LXX difficilis intelligentia est, maxime quia et in interpretatione discordant. Ubi enim nos transtulimus, gens perditorum, illi dixerunt, advenae Cretensium: et quod Hebraice scriptum est GOI CHORETHIM  , pro GOI,
Abbreviated transcription (Latin):
ris carnis & eu: flore quip̃terit Omnis enĩ caro foenum &ominis gloria eius quasi flor feni
A ront soonam &slos decidit uerbũ aũdñ mana in aet̃num. Porsumus hioccapitulo uti ptem

Expanded text:
nis carnis, et ejus flore qui praeterit: Omnis enim caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni. nis carnis, et ejus flore qui praeterit: Omnis enim caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni. Aruit fenum, et flos decidit: verbum autem Domini manet in aeternum. Possumus hoc capitulo uti pro t
Abbreviated transcription (Latin):
nitate. & pulchritudine huius secđi Carnisq uoluptatib. ddectaris. quȩ transiit quasi flor qui in
una marcescit die. Propt̃ ea aũ dico uob̾. conuenite sociamini. necũ iudicii tempus uenerit & om̃s
gloria urã transicratT unc uelitis agere penitentiã quando locus nonerit penitentiae sed poe¬
narũ. Quaerat aliquis quomodo hoc ipsum suꝑ uno quoq migrante deseculo possit intellegi:¬
Diciturergo & ad singulos : otiquis eculi negotus occupatus ꝑdiuersa discurris : Reuertere in
scõrum eedesiam &iungete corũ uitȩ & co&ui quos uides placere dõ & desoluta membra an¬
mȩ tuȩ nec sibi coherentia in unã sapientiae coge conpaginẽ & illius hȩre conplexui : &au¬
dimystice. Confosta mim manus dissolutȩ & genua debilia solidamini. Nec glorieris inbo¬

Expanded text:
nitate et pulchritudine hujus saeculi, carnis quoque voluptatibus delectaris, quae transit quasi flos qui in nitate et pulchritudine hujus saeculi, carnis quoque voluptatibus delectaris, quae transit quasi flos qui in una marcescit die. Propterea autem dico vobis, convenite, sociamini, ne cum judicii tempus venerit, et omnis gloria vestra transierit: tunc velitis agere poenitentiam, quando locus non erit poenitentiae, sed poenarum. Quaerat aliquis, quomodo hoc ipsum super unoquoque migrante de saeculo possit intelligiDicitur 697 ergo ad singulos: O tu, qui saeculi negotiis occupatus, per diversa discurris, revertere in sanctorum Ecclesiam, et junge te eorum vitae et coetui quos vides placere Deo, et dissoluta membra animae tuae nec sibi cohaerentia in unam sapientiae coge compagem, et illius haere complexui, et audi mystice: Confortamini, manus dissolutae: genua debilia, solidamini : nec glorieris in bo
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis uinculo copulati. Gens non amabilis quae amore dĩ indigna es. siue gens inerudita
dequa dicitur Indeutero nomio: Populus stultus & non sapiens. & in hieremia. sine causa ꝑcursi
filios uros disciplinã non recepistis. ante quã fiat quod ꝓph&atũ Ante quã preceptũ sequatur effec¬
tus. quod ita facile uemi& quasi puluis ꝑtransiens antequã suꝑ uos furordnĩ conpleatur. Simulq
cernedĩ clementiã. Sufficerat prudentib. malorũ uenientiũ imp&um descripsisse uerum
quia nonuult inferre supplicia sed tantũ terrere passuros ipse pͣenitentiã prouocat nefaciat qđ mi¬
natus ẽ Ceneralit̃ aũ tota multitudo credentiũ &eorũ quidĩ populos nuncupat᷑ in ecclesiã congre
non uis dĩ recipere disciplinam Nec habere scientiã manditorum eius sed diuitis & corporis sa¬

Expanded text:
charitatis vinculo copulati: gens non amabilis, quae amore Dei indigna es: sive gens inerudita, charitatis vinculo copulati: gens non amabilis, quae amore Dei indigna es: sive gens inerudita, de qua dicitur in Deuteronomio: Populus stultus, et non sapiens . Et in Jeremia: Sine causa percussi filios vestros, disciplinam non recepistis , antequam fiat quod prophetatum est, antequam praeceptum sequatur effectus quod ita facile veniet quasi pulvis pertransiens, antequam super vos furor Domini compleatur. Simulque cerne Dei clementiam: suffecerat prudentibus malorum venientium impetum descripsisse; verum quia non vult inferre supplicia, sed tantum terrere passuros, ipse ad poenitentiam provocat, ne faciat quod minatus est. Generaliter autem tota multitudo credentium, et eorum qui Dei populus nuncupatur, in Ecclesianon vis Dei recipere disciplinam, nec habere scientiam mandatorum ejus; sed divitiis et corporis sa
Abbreviated transcription (Latin):
habiantibus terran his quise penitentibus terre deder: & non fuer̃ aduenȩ & peregrini sicut
iustus quilo quitur: Aduena sũ ego interra & peregrinus sicut om̃s patrer mei Mrorsum alibi
Nolens diutius intaber naculo carnis habitare lacrimabili uoce testatur dicens heu mihi quia pere¬
grinatio mea prolongata ẽ. & enim quisumus in tabernaculo corporis huius in gemescimus conqͥ¬
rentes miser e gohomo quis me liberabit de corpore mortis huius Conuenite congregamini
gens uon a mabilis prius quam pariat iussio quasi puluerem transeuntẽ diem LxX. Congrogs
nim& colligimim gens inerudita Ante quã sitais sic flos ꝑtransiens diei antequã ueniat supuos
utatis expositionem quã supra diximus. ꝓopulus ad penitentiã prouocatur: & dieiturei. Con¬
uenite & congrega mini. siue ut inlxx. scriptumẽ. Coͣligamini. ideststote uob iuxta apstłm.

Expanded text:
habitantibus terram, his qui se penitus terrae dederunt, et non fuerunt advenae et peregrini, sicut habitantibus terram, his qui se penitus terrae dederunt, et non fuerunt advenae et peregrini, sicut justus qui loquitur: Advena sum ego in terra, et peregrinus sicut omnes patres mei . Et rursum alibi nolens diutius in tabernaculo carnis habitare, lacrymabili voce testatur, dicens: Heu mihi, quia peregrinatio mea prolongata est . Etenim qui sumus in tabernaculo corporis hujus, ingemiscimus conquerentes: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? 696 Convenite, congregamini, gens non amabilis: priusqmini et colligamini, gens inerudita: antequam sitis sicut flos pertransiens diem: antequam veniat ira Dovitatis expositionem, quam supra diximus populus ad poenitentiam provocatur, et dicitur ei: Convenite, et congregamini, sive, ut in LXX scriptum est, colligamini, id est, estote vobis juxta Apostolum
Abbreviated transcription (Latin):
sps meus in hominibus istis quia caro sunt. Et a postolus deutroque. caro & sanguis regnũ di possi¬
uel generał uel specialis Omnis sanguis quieffusus ẽ clamabit ad dnm̃ & apparebitin me¬
dio &opera sanguinis atq torrena quasi puluis iacebunt &stercora. &argentũ &aurum
diutir dedie ire non poterunt liberare: Audiente eo qui moritur stulte Ac nocte tolletur
animatua ate quȩ aũ prȩparasti cuius erunt : Non congregemus aurũ & argentũ quaenor¬
possunt diuites liberare amoste Redemptio autem uiri animae propriȩ diuitiae. Sed quod
eo tempore liberare non possint. Quodiuitias neces sitate dimittunt. Omnis en ĩ terta aum uer¬
a que terrena sunt : ⁊elo dnĩ deciorabuntur: Et quodait ̃ elo intellegi adiuc amantẽ dm̃ Nisi
enĩ amarex humanã animã numquã Zelaretur eam & insimilitudinẽ mariti peccatũ ulciscere¬
tur uxoris: quisi ñ am& nec adulterio eius irascitur : Et hoc faci& dñs cũfestiatione &cunctis

Expanded text:
s meus in hominibus istis, quia caro sunt . Et Apostolus, de utroque: Caro et sanguis regnum Dei possivel generalis, vel specialis, omnis sanguis qui effusus est, clamabit ad Dominum, et apparebit in medio, et opera sanguinis atque terrena sicut pulvis jacebunt et stercora, et argentum et aurum divites de die irae non poterunt liberare, audiente eo, qui moritur: Stulte, hac nocte tolletur anima tua a te; quae autem parasti, cujus erunt ? Non quod negemus aurum et argentum divites liberare de morte: Redemptio enim viri animae, propriae divitiae ; sed quod eo tempore liberare non possint, quando divitias necessitate dimittunt. Omnis enim terra et universa quae terrena sunt, zelo Domini devorabuntur. Et quod ait, zelo, intellige adhuc amantem Dominum. Nisi enim amaret humanam animam, numquam zelaretur eam: et in similitudinem mariti, peccatum ulcisceretur uxoris, qui, si non amaret, nec de adulterio ejus irasceretur. Et hoc faciet Dominus cum festinatione cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
ut sit moab quasi sodoma. & filii aminan quasi gomorra. Legamus huiusce modiuisiones inesai & hie¬
remuc & eadẽ quȩ nc̃ hic legimus repperiemus. Siccitas spinarũ &aceruis ał & desestũ usq in aec̃nũ
ꝑquo nescio qđ sibi uolente lxex. Damascũ euulsã & derelictã int̃ pr&atis : Nisi fallor uerbi ambigui¬
tar decepti : Siccitasꝰ quid hebraice dr̃ mama sac excepta prima littera m̃em simutet᷑ &dela ħ acipiat
easdẽ lnteras yeliquas hab& quas & damascur & potest legi ꝓ superiori uerbo damar&h: quȩrit᷑ aũ quo¬
nodo ise arber hocẽ moab & filia nimđ redicte sin insodomã & gomorrã & quan ppiarũ anditas¬

Expanded text:
ut sit Moab quasi Sodoma, et filii Ammon quasi Gomorrha. Legamus hujuscemodi visiones in Isaia et Jeremia, et eadem quae nunc hic legimus, reperiemus. Siccitas spinarum et acervi salis, et desertum usque in aeternum, pro quo nescio quid sibi volentes LXX Damascum evulsam et derelictam interpretati sunt, nisi fallor, verbi ambiguitate decepti: siccitas enim quod Hebraice dicitur MAMASAC  , excepta prima littera MEM si mutetur, et DALETH accipiatur, easdem litteras reliquas habet, quas et Damascus, et potest legi pro superiori verbo DAMASEC. Quaeritur autem quomodo istae urbes, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
&estcorum consostium non habebunt. Sed & accaron quȩ appellãtur sterilitas. uel eradicatio qui
nulũ fructum habuit & ꝑuersitate doctrinȩ suȩ eradicaunt plurimos : Ipsa quoq eradielbitur
has aũ om̃s uarietates intellege in animarũ uitus atq peccatis & quodunius caiusq opus quale
sit ignis ꝓbabit: Lac quihuabitatis funiculũ maris gens ꝑditorũ. Uerbũ dñ suꝑuos eduier orseo

Expanded text:
et sanctorum consortium non habebunt. Sed Accaron, quae interpretatur sterilitas, vel eradicatio: quia et sanctorum consortium non habebunt. Sed Accaron, quae interpretatur sterilitas, vel eradicatio: quia nullos fructus habuit et perversitate doctrinae suae eradicavit plurimos, ipsa quoque eradicabitur. Has autem omnes varietates intellige in animarum vitiis atque peccatis, et quia uniuscujusque opus quale sit, in
Abbreviated transcription (Latin):
& qui oninr qunquȩrit imnueni& id quod inuenerit: alis respondeant nbese& ade on doce or
po roħ ut indieirae dnĩ protegimimi uel inc sumnatione mundi uel mexitu unius cuusque dese¬
calo Qd aoenim & ascalon & at̃ otos & accaron diuersa supplicia sustinebunt. Sanu int̃ pyetat
positudo eius : Omnes ergo quisibi ad plaudent in fostitudine corporis. sx mnis pierre a se eutu
men sosentar saeoden quedoperutue pondere deprimour: & qua arste ades fundepdinan¬
pane d&multas scandali ⁊ auit amnimas im plecumẽ inea: Virũ sanguinum. udo losioris adro nui¬
Situr dnss e diripiccur ut gec a sedin solitudinem redacti. gehennȩ ignibi usq ad pud uoraeionis¬
reluce uastabitur: Ar sit enim libidine & generationis in cendio debaccatue qus donnes
adulerantes quasi clibanur corda eorum & sagittis ardentib uulneratir̃ non intenebris. non in
occulto iudicio sed in meridie. hoc est quando plenam recipient claritatẽ ꝓroicient᷑ intenebras

Expanded text:
 inveniet , id quod invenerint, aliis respondeant, hoc est, alios doceant:  praecipio vobis, ut in die irae Domini protegamini, vel in consummatione mundi, vel in exitu uniuscujusque de saeculo, Gaza enim et Ascalon, et Azotus, et Accaron diversa supplicia sustinebunt: Gaza enim fortitudo ejus. Omnes ergo qui sibi applaudunt in fortitudine corporis, et potentia saeculari, et mensuram sentiet, et eodem quo operatus est pondere deprimetur. Et quia arsit ad effundendum sanguinem, et multas scandalizavit animas, et impletum est in ea: Virum sanguinum et dolosum abominainus , non diripietur ut Gaza, sed in solitudinem redacta, gehennae ignibus usque ad pulverem crenis generationis, clara luce vastabitur: arsit enim libidine, et generationis incendio debacchata esadulterantes, quasi clibanus, corda eorum, et sagittis ardentibus vulnerati sunt. Non in tenebris, non in occulto judicio; sed in meridie, hoc est, quando sancti plenam recipient claritatem, projicientur in tenebras,
Abbreviated transcription (Latin):
do ab scondamini indie furoris dnĩ. quiaga ⁊ a destructa erit & ascalon indesestũ A Atuonme¬
ridie eiecient & lccaron eradicabitur. LXX. Quȩrite dnm̃ omnes humiles terre iudicui oper¬
nimi & iustiriã. Nuȩrite &respondoce ee ut protegamini indie irȩ̃ dñ quiagata direpta
erit. &iscalon inde sestum & Monuis in meridie proiei&ur & accaron eradicabitur humile
terre appellatur qui non hamilitate at q uistute sonat sed peccatir humiliatus ẽ nec potest cũ xpõ di¬

Expanded text:
furoris Domini. Quia Gaza destructa erit, et Ascalon in desertum. Azotum in meridie ejicient, et Accaron eradicabitur. LXX: Quaerite Dominum, omnes humiles terrae: judicium operamini, et justitiam quaerite, et respondete ea, ut protegamini in die irae Domini, quia Gaza direpta erit, et Ascalon in desertum: et Azotus in meridie projicietur, et Accaron eradicabitur. Humilis terrae appellatur, qui non humilitate, quae virtutem sonat, sed peccatis humiliatus est, nec potest cum Christo di
Abbreviated transcription (Latin):
rat. A quilo dururuentus Nomine aũ dext̃ uocattir : Propt̃ea aũ extendit inferens supplicia dẽ
& recesserit aboriente de quo idemꝓph&a ait. Ecce uir ori ens nomen eius & ad occidentẽ
respexerit statim ꝑ git ad a quilonẽ quinonẽ dext̃ sed nomine dext̃uocat᷑ : quod quidẽ & corpo¬
ralit̃ intellogit᷑. Vt quicumq inoriente stecerit & uerterit se occidentẽ aspiciens addexterã habout
aqͥlonẽ quẽdextrũ uocant Quiflatuillius refrixer̃ quitantũ nomine dexter ẽ. c&erũ rȩ iope
tis coarguq peccatores. Id circo eẽ uoni uocat᷑: hunc ego eẽ reor principẽ assyriorũ quihabi¬
tat ad a quilonẽ & me tropolim hab& niniuen & dicit inesaice fortitudinẽ faciã & sapientia in¬
tellectus auserã terminos gentiũ & iirer earũ depascar : Porro quod seqͥtur deminiue & uasti

Expanded text:
rat: Aquilo durus ventus: nomine autem dexter vocatur . Propterea autem extendit inferentem supplicia Deus et recesserit ab Oriente, de quo idem propheta ait: Ecce vir, Oriens nomen ejus , et ad Occidentem respexerit, statim pergit ad Aquilonem, qui non est dexter, sed nomine dexter vocatur. Quod quidem et corporaliter intelligitur, 712 ut quicumque in Oriente steterit, et verterit se ad Occidentem respiciens, ad dexteram habeat Aquilonem, quem dextrum vocant qui flatu illius refrixerunt, qui tantum nomine dexter est, caeterum re et tis coarguit peccatores, idcirco εὐθύνων vocatur. Hunc ego esse reor principem Assyriorum, qui habitat ad Aquilonem, et metropolim habet Niniven, et dicit in Isaia: Fortitudine faciam, et sapientia intellectus auferam terminos gentium,
Abbreviated transcription (Latin):
des tubȩ & clamoris suꝑ cuntates munitas quas sibi multitudine peccatorũ cũ caim edificaueraNT
&suꝑ angulo sexelios opera ꝓuersa &arectauia dñi declinantia. Vnde &a s aliatore arguuntur yt¬
Rpriai phariser quod adorent in angulis platearũ : Uia enim recta &etendens ad paradist̃ UĨ
& angusta ẽ quaeducit aduitã. Viaaũ fracta habens angulos &tortuosa lata & spatiosa ẽ qua edict
ad mostẽ simulq inter uerba seueritatis duĩ cerne clementiam : Quod propt̃ ea amara suhes & diesir

Expanded text:
dies tubae et clangoris super civitates munitas, quas sibi in multitudine peccatorum cum Cain aedificaverant. dies tubae et clangoris super civitates munitas, quas sibi in multitudine peccatorum cum Cain aedificaverant. super angulos excelsos, opera perversa et a recta via Domini declinantia . Unde et a Salvatore arguuntur ὑποκρίται Pharisaei, quod adorent in angulis platearum . Via enim recta et tendens ad paradisum arcta, et angusta est quae ducit ad vitam. Via autem fracta habens angulos et tortuosa, lata, et spatiosa est, quae ducit ad mortem . Simulque inter verba severitatis Domini cerne clementiam, quod pro
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ cineres scũ arii & suꝑ altare destructũ & suꝑciuitates quondã munitas & suꝑexcelsos angulos tẽpli
ut supra referamus ad c̃sũmationẽ mundi siue ad unius cuiusq exitũ uitȩ : manifestaerit int̃pretatio qđ uox
dieidñi Amara sit & necessitate plena & ira & tribulet᷑ ibi fortes Cũ &iã quiscĩ sun saluentur quidem
sed tam̃ sicquasi ꝑ ignẽ. Die sillu dies tribulationis & angustiae &calamitatis & miseriae. Inqua dicent
Iae nob̵ quia miseri facti sum dies tenebrarũ. Omnis enĩ quimale operat᷑ odit lum̃ & ñuenit ad lucẽ
& neces se ẽ quilum̃ oderit eũ tenebre c̃sequant᷑. Dieserit nebule : & turbinis : Veni& enĩ suꝑ
eũ tempestas chĩ. & clangor tubȩ quã a postolus significat dicens: In nouissimatuba : erit autẽ

Expanded text:
super cineres Sanctuarii, et super altare destructum, et super civitates quondam munitas, et super excelsos angulos templi, super cineres Sanctuarii, et super altare destructum, et super civitates quondam munitas, et super excelsos angulos templi, iem Domini, ut supra, referamus ad consummationem mundi, sive ad uniuscujusque exitum vitae, manifesta 693 erit interpretatio, quod vox diei Domini amara sit, et necessitate plena et ira, et tribuletur ibi fortis: cum etiam qui sancti sunt, salventur quidem, sed tamen sic quasi per ignem. Dies illa dies tribulationis, et angustiae et calamitatis, et miseriae, in qua dicent: Vae nobis, quia miseri facti sumus. Dies tenebrarum: Omnis enim qui male operatur, odit lumen, et non venit ad lucem ; et necesse est ut qui lumen oderit, eum tenebrae consequantur. Dies erit nebulae et turbinis; veniet enim super eum tempestas Domini, et clangor tubae, quam Apostolus significat, dicens: In novissima tuba . Erit enim
Abbreviated transcription (Latin):
sis &diruta hierł uenire populũ lugubrẽ confluere decrepitas mulierculas & senes pannis annis que
obitos in corporibus & in habitu suo irã dñi demonstrantes Congregat᷑ turba miserorũ & patibulo d ni co¬
riscante acradiante anastasicius. Deoliu& quoq monte crucis fulgente uxillo plangere ruinas tem¬
olisui populũ miserũ &tam̃ noneẽ miserabilẽ : Adhucfletus ingens & luuda brachia & sparsicrines &
miles mercedẽ postulat: ut illis flere plus liceat : Et dubitai aliqͥs cũ haec uideat dedie tribulationis &
angustiȩ dediȩ calamitatis & miseriȩ : dedie tenebrarũ & caliginis dedie nebulȩ & tarbinis. dedie tubȩ
&lamoris Habent enĩ & inluctu tubas & iuxta ꝓphetiã uox solemnitatis uersa ẽ in planctũ : ululanT

Expanded text:
nis et diruta Jerusalem, venire populum lugubrem, confluere decrepitas mulierculas, et senes pannis annisque nis et diruta Jerusalem, venire populum lugubrem, confluere decrepitas mulierculas, et senes pannis annisque obsitos, in corporibus et in habitu suo iram Domini demonstrantes. Congregatur turba miserorum, et patibulo Domini coruscante, ac radiante ἀναστάσει ejus, de Oliveti monte quoque crucis fulgente vexillo, plangere ruinas templi sui populum miserum, et tamen non esse miserabilem: adhuc fletus in genis et livida brachia, et sparsi crines, et miles mercedem postulat, ut illis flere plus liceat; et dubitat aliquis, cum haec videat, de die tribulationis et angustiae, de die calamitatis et miseriae, de die tenebrarum et caliginis, de die nebulae et turbinis, de die tubae et clangoris? Habent enim et in luctu tubas, et, juxta prophetiam, vox solemnitatis versa est in planctum. Ululant
Abbreviated transcription (Latin):
cesse ẽ nunc doscribere quantas in utraq captiuitate sustinuer̃ calamitates & quo modo qͥ lucẽ dñĩ res¬
puer̃ intenebris & caligine uersati sint. & qui noluer̃ solemniũ audire dierũ tubas audier̃ clamorẽ bel¬
quã auriũ : Nob̵ presestim uinunc inista sum puincia lic& uidere lic& ꝓbare quae scripta s̃. Vixrui¬
urũ parua uestigia in magnis quondã urbib cernimus: silo ubi tabnaculũ &arca testamenti.
dñ fui : Vix altaris fundam̃ta monstrantur. Cabaa illa ciuitas saulis usq ad fundam̃tũ diruta : Ram
ab& horo & reliquȩ urbes nobiles a solomone constructȩ parui uiculi demonstrant᷑: Legamꝰ iosepũ
temdiẽ ꝑ fidi coloni. post int̃ fectionẽ seruorũ &adextremũ filiidĩ excepto planetu ꝓhibent᷑ In¬
gredi hierłm & ut ruinas eis suae flere liceat ciuitatis p̃tio redimunt : Vt qui quondã emerant san¬
guinẽ xp̃ilemant lacrimas suas : & nefletus quidem eis gratuitus sic: Uideas indiẽ quo captuẽ aroma¬

Expanded text:
traque captivitate sustinuerint calamitates, et quomodo qui lucem Domini respuerunt, in tenebris et in caligine versati sint, et qui noluerunt solemnium dierum audire tubas, audierint clamorem judicium: nobis praesertim qui nunc in ista sumus provincia licet videre, licet probare quae scripta sunt. Vix ruinarum parva vestigia in magnis quondam urbibus cernimus. Silo, ubi tabernaculum et arca Testamenti Domini fuit, vix altaris fundamenta monstrantur. Gabaa illa civitas Saulis usque ad fundamenta diruta est . Rama et Bethoron et reliquae urbes nobiles a Salomone constructae, parvi viculi demonstrantur. Legamus Josephum tem diem, perfidi coloni post interfectionem servorum, et ad extremum Filii Dei, excepto planctu, prohibentur ingredi Jerusalem, et ut ruinam suae eis flere liceat civitatis, pretio redimunt, ut qui quondam emerant sanguinem Christi, emant lacrymas suas: et ne fletus quidem eis gratuitus sit. Videas in die quo capta est a Roma
Abbreviated transcription (Latin):
znorant
& disꝑ d& om nia dogmata idest deos eorum
& diuersarum
ad dominum
& unusquis que inlo¬
cosuo ador& eum
thopes interfecti gladio in eo erios. & extendit manommeam suꝑ aquilonẽ & ꝑd& assur & pon& spe¬
ciosam in solitudinẽ & in inuium & quasi desestũ & accubabunt in medio eius greges om̃s bestiae
gentium &ono crotalus &eritius in liminibus eius morabunt᷑ . Vox cantantis infenestra coruus in suꝑ-¬

Expanded text:
norant: et disperdet omnia dogmata, id est, deos eorum, et diversarum ad Dominum, et unusquisque in loco suo adoret eum thiopes interfecti gladio meo eritis et extendet manum suam super aquilonem et perdet Assur et ponet speciosam in solitudinem et in invium et quasi desertum et accubabunt in medio eius greges omnes bestiae gentium et onocrotalus et ericius in liminibus eius morabuntur vox cantantis in fenestra corvus in su
Abbreviated transcription (Latin):
cile saluent suta elcetidi ÷ Tunc inlucerna ser monis suatq rationis omã uitia scrutabit᷑ dñ in hierb̃n
ꝓmeriri sedine teptores dequib dr̃ &xin abacue. Vid&e c̃temptores &aspicite. & inalioloco. Quare
ds faciat sedquod m alie indeat᷑ ei poena eẽ quipatit᷑. Alioquin & scalpellus medici malus erit quia
reseca uubnerac a patridas amputa carnes & pat̃ malus cedens filiũ ut auitus corrigat & nagist
malus corripiens discipulũ aterudi at: Om̃s enĩ disciplina adp̃senr ñ uid& eẽ gaudii secdtristitiae
Post ec aũ sruetum pacĩlẽ his quiꝑec̃ eruditi s̃ redda: & erit fostitudo eorũ indireptione &domus cor

Expanded text:
cile salventur etiam electi Dei : tunc in lucerna sermonis sui atque rationis omnia vitia scrutabitur Dominus in Jerpromereri, sed in contemptores, de quibus dicitur in Abacuc: Videte contemptores, et aspicite ; et in alio loco: QuareDeus faciat, sed quod mala videatur poena esse ei qui patitur. Alioquin et scalpellus medici malus erit, quia resecat vulnera, et putridas amputat carnes. Et pater malus, caedens filium, ut a vitiis corrigat, et magister malus, corripiens discipulum ut erudiat: Omnis enim disciplina ad praesens non videtur gaudii esse, sed tristitiae: postea autem fructum pacificum his qui per eam eruditi sunt, reddet . Et erit fortitudo eorum in direptionem, et domus eo
Abbreviated transcription (Latin):
tant decunctis nationib quae euersurȩ r̃ nineuen: & quia nintue speciosa interp̃tat᷑. In p̃senti
loco speciosã refer̃ ad babilonẽ : & omne quod sequit᷑ onocrotalus &ericur in liminib eius mo¬
rabunt & c&era babiloni potiur conuenire cuius & inesaiac eadẽ solitudo p̃dicit᷑ : E contrario¬

Expanded text:
tant de cunctis nationibus, quae eversurae sunt Niniven. Et quia Ninive, speciosa interpretatur, in praesenti tant de cunctis nationibus, quae eversurae sunt Niniven. Et quia Ninive, speciosa interpretatur, in praesenti loco speciosam referunt ad Babylonem. Et omne quod sequitur: Onocrotalus et hericius in liminibus ejus morabuntur, et caetera, Babyloni potius convenire, cujus et in
Abbreviated transcription (Latin):
de sertũ & pascentur. in medio eius greges & om̃s bestiae terre : & ca meleontes &ericui in p̃sepib
eius cubabunt. & bestie clamabunt in foueis eius & corui in postis cius quiacȩdrus altitudo eius. haeo
ẽ ciuitas maledicta quaehabitat in spe. quaedicit incorde suo Ego sum & nonẽ post me amplius.
Quomodo facta ẽ in solitudinẽ pascua bestia rum: omnis qui transit ꝑ eam sibilabit & mouebit manis
suas Indaei hoc omne capitulũ &duo superiora contra phulistim & moab & filios am̃imon, ad aduen¬
tumxp̃i referunt quẽ putant in c̃sũmatione mundi esse uenturum qui extruat hierłm
& populũ suũ liber & demanugentiũ quatenent᷑ & hoc sonare quod dictumẽ & ad orabt̃
eũ uiri deloco suo om̃s in sulȩ gentiũ Nonsolũ aũ superiores gentes sed & hiopes quoq
om̃s bestiesterre: siue ut in hebreo scriptum ẽ om̃s bestias gentiũ :til ÷ ex quo significari pu¬

Expanded text:
dio ejus greges, et omnes bestiae terrae: et chamaeleontes et hericii in praesepibus ejus cubabunt, et bestiae clamabunt in foveis suis Al. ejus, et corvi in portis ejus: quia cedrus altitudo ejus: haec est civitas malis dedita, quae habitat in spe, quae dicit in corde suo: Ego sum, et non est post me amplius; quomodo facta est in solitudinem pascua bestiarum? omnis qui transit per eam, sibilabit, et movebit manus suas. Judaei totum hoc capitulum et duo superiora contra Philisthiim, et Moab, et filios Ammon ad adventum Christi referunt, quem putant in consummatione mundi esse venturum, qui exstruat Jerusalem, et populum suum liberet de manu gentium, qua tenentur: et hoc sonare quod dicitur: Et adorabunt eum viri de loco suo, omnes insulae gentium. Non solum autem superiores gentes, sed Aethiopes quoque omnes bestias terrae, sive ut in Hebraeo scriptum est, omnes bestias gentium: ex quo significari pu
Abbreviated transcription (Latin):
nis hierłm : Nec non & hoc anim aduestendũ quia h ađdim̃. in anifeste in hebres non postã
tur bonipisces qui amalis fuerint separaci. & lugebunt c&eris introeuntib qui foris reman¬
serim : uel ceste infine mundi. & in consũmatione lugebunt: A posta pisciũ prima. qui suũ
scelera deplorarent. ꝑhas eni duas postas baptis mi & penitente in hirb I dest inecclena¬

Expanded text:
nis Jerusalem. Nec non et hoc animadvertendum quia ADAGIM   manifeste in Hebraeo, non portam nis Jerusalem. Nec non et hoc animadvertendum quia ADAGIM   manifeste in Hebraeo, non portam tur boni pisces qui a malis fuerint separati, et lugebunt, caeteris introeuntibus, qui foris remanserint. Vel certe in fine mundi et in consummatione lugebunt a porta piscium prima, qui suum scelera deplorarent. Per has enim duas portas baptismi et poenitentiae in Jerusalem, id e