comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
S ut taceam de sp̃u sc̃o quẽ nec saltem
minorẽ filio dm̃ uultis. qui om̃ino dñ
ẽẽ. ñ uultis: sufficit ut uos de patre con¬
uincamus &e filio. Nunquid eñi qua
dicit apłs iestificor tibi corã do qui
facit. hec ⁊ similit̾ filiꝰ facit. quandoqui¬

Expanded text:
 taceam de Spiritu sancto, quem nec saltem minorem Filio Deum vultis, quia omnino Deum esse non vultis, sufficit ut vos de Patre convincamus et Filio. Numquid enim quia dixit Apostolus, Testificor tibi coram Deo quifacit, haec et Filius similiter facit? Quandoqui
Abbreviated transcription (Latin):
ium: qui solus hab&e unmortalitatẽ.
& luce̾ habitat in accessibilẽ. & quo¬
merit uerum. accedite ad eũ & illu¬
minainin: nisi qr hoc nemo potest.
side se quisq p̾sũpserit. s si ei ipse
donauerit. Iinmortalitatẽ autẽ ds
hab̾e dã solus: quia . ẽ. imin utabilis
solus. In om̃i eñi mutabili natura non¬
nuilla mors ẽ nsa mutatio: quia fac̃
alquro iriea ñ. eẽ. qd̾ erat. ꝑ romide
&ẽ ipsa anima humana. quȩ ꝓptea dr̃¬

Expanded text:
ium, qui solus habet immortalitatem, et lucem habitat inaccessibilem. Et quomodo erit verum, Accedite ad eum, et illuminamini ; nisi quia hoc nemo potest, si de se quisque praesumpserit, sed si ipse donaverit? Immortalitatem autem Deus habere dicitur solus, quia est immutabilis solus. In omni enim mutabili natura nonnulla mors est ipsa mutatio, quia facit aliquid in ea non esse quod erat. Proinde et ipsa anima humana, quae pr
Abbreviated transcription (Latin):
ordinantis: alterã iustoꝵ alterã iniquor.
ꝑagitur scłm. donec ultimo iudicio sepa¬
rentur: & altera coniuncta angłis bons.
in rege suo uitam consequantur ȩcernã:
altera comuncta angłis malis. in ignẽ
cũrege suo mittatur ȩt̃num. Dicit¬
amor pecuniȩ. Uerũ apłs intelligendus
.ẽ. isto nomine genus significasse ꝑ
speciem: id. ẽ. ꝑ amorẽ pecuniȩ un uierꝰ¬

Expanded text:
ordinantis, alteram justorum, alteram iniquorum. ordinantis, alteram justorum, alteram iniquorum. peragitur saeculum, donec ultimo iudicio separentur, et altera coniuncta angelis bonis in rege suo uitam consequatur aeternam, altera coniuncta angelis malis in ignem cum rege suo mittatur aeternum. de quamor pecuniae. Verum Apostolus intelligendus est isto nomine genus significasse per speciem, id est, per amorem pecuniae univer
Abbreviated transcription (Latin):
las quȩ ꝑpria hominum. ẽ. Neq eñi
int etiam homines amatores pecu¬
e. nisi eos̃putarent excellentiores
po ditiores. Cui morbo contraria ca
puata excellentia lȩcatur: merito gͦ
e non inflatur. Hi duo amatores quoꝵ
ditr sẽs ẽ alt̾ immundus. alt̃ socialis
ã priuatus. alter cõmuni utili consulen̾
at suꝑnam societatem. alter eciam rẽ
o̾ninem in potestatẽ ꝓpriam redigens
ꝓt̾ arogantẽ dñationẽ: alt̃ subditus.
it̃ enulus deo: alter tranquillus. alter
arbilentis: alt̃ pacificus alt̃ sediciosꝰ.
Et̃ ueritatẽ laudib errantiũ p̃ferens
at̃ quoqͦ m̃ laudis auidus: alt̃ amicalis.
f inuidus: alt̃ hoc uolens ꝓximo qd̾
lbi alt̃ subicere ꝓximũ sibi: alt̃ ꝓpt̃¬
n bous. alter in malis: & distinxert᷑¬
conditas in genere humano ciuitates duaᷤ.
sub admirabili &e meffabili ꝓuidentia
dĩ. cuncta quȩ creat administrantis &

Expanded text:
ens, quae propria hominum est. neque enim ens, quae propria hominum est. neque enim essent etiam homines amatores pecuniae, nisi eo se putarent excellentiores, quo ditiores. cui morbo contraria carest non priuata excellentia laetatur; merito ergo et non inflatur. hi duo amores, quorum alter sanctas, alter immundus, alter socialis, alter priuatus, alter communi utilitati consulens propter supernam societatem, alter etiam rem communem in potestatem propriam redigens propter arrogantem dominationem, alter subditus, alter aemulus deo, alter tranquillus, alter turbulentus, alter pacificus, alter seditiosus, alter ueritatem laudibus errantium praeferens, alter quoquo modo laudis auidus, alter amicalis, alter inuidus, alter hoc uolens proximo quod sibi, alter subicere proximum sibi, alter pin bonis, alter in malis; et distinxerconditas in genere humano civitates duas, sub admirabili et ineffabili providentia Dei, cuncta quae creata sunt administrantis et
Abbreviated transcription (Latin):
piditas Scriptura definiuit dicens.
ait. Radix om̃iũ malorũ. ẽ. auaritia
si auaritiam generalẽ intelligamus.
qua quisq appetit aliquid amplus.
quã oportet ꝓpt̃ excellentiã suã. & que¬
dam ꝓpriȩ rei amorẽ: cui sapient̃ noñi
latina lingua indidit cum appellaur
priuatũ: quod potiꝰ a decrim̃to quam
ab increm̃to dictũ elucet. Om̃is eñ ps.¬
comiuuit. Unde itaq uult emuuere
qui inde in angustias egestatẽq con¬
assu amore redigitur. Specialis.E.
as iguficans. uniuersalẽ auariciam
abat intelligi dicendo: radix om̃iũ
alni.ẽ. auaricia. Hac eñi ox diabolꝰ
auit.: qui utiq ñ amauit peccuniam.
sadum potestatẽ. ꝑ inde ꝑuersus su
n priuat scã societate turgidum
tn. eĩq coartat miseria iã ꝑ iniquita¬
insaciari cupientem. Hinc alio loco
a dexise. erunt homines se ipsos
mantes. continuo subiecit. amatores
pame ab illa generali auaricia cuiꝰ
ina caput. ẽ. adhanc specialẽ desceri¬

Expanded text:
iam Scriptura definivit, dicens: ait, Radix omnium malorum est avaritia ; si avaritiam generalem intelligamus, qua quisque appetit aliquid amplius quam oportet, propter excellentiam suam, et quemdam propriae rei amorem: cui sLatina lingua indidit, cum appellavit privatum, quod potius a detrimento quam ab incremento dictum elucet. Omnis enim privatio minuit. Unde itaque vult eminere superbia, inde in angustias egestatemque conum sui amore redigitur. Specialis est nus significans uniuersalem auaritiam uolebat intellegi dicendo: radix omnium malorum est auaritia. hac enim et diabolus cecidit, qui utique non amauit pecuniam, sed propriam potestatem. proinde peruersus sui amor priuat sancta societate turgidum spiritum eumque coartat miseria iam per iniquitatem satiari cupientem. hinc alio loco cum dixisset: erunt enim homines se ipsos amantes, continuo subiecit: amatores pecuniae, ab illa generali auaritia, cuius superbia caput est, ad hanc specialem descend
Abbreviated transcription (Latin):
Sic in psalmo homines iumentis associatos. ñ
ꝑ p̃sentẽ interiorem illuminationẽ. s per
multiplicationẽ miscdiȩ dĩ qua eius boni¬
tas usq ad infima ostenditur. saluos fieri
dicit cũ ipsis uimentis: qm̃ carnalium homi¬
num salus carnalis. ẽ. tanquã pecoꝵ. Filios
autẽ hominum seuingens ab eis quos ho¬
mines pecorib dixit: Longe subliiori mͦ
ipsuis ueritatis illustratione. & quadã ui¬
talis fontis inundatione beatos fieri p̃di¬

Expanded text:
alio psalmo homines jumentis associatos, non alio psalmo homines jumentis associatos, non per praesentem interiorem illuminationem, sed per multiplicationem misericordiae Dei qua ejus bonitas usque ad infima intenditur, salvos fieri dicit cum ipsis jumentis; quoniam carnalium hominum salus carnalis est, tanquam pecorum. Filios autem hominum sejungens ab eis quos homines pecudibus junxit, longe sublimiori modo, ipsius veritatis illustratione, et quadam vitalis fontis inundatione, beatos fieri praedi
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ sub capite meo. Non eñi me deserit & in
tẽporalib necessariis: s tam̃ ipsa sinistra sub
capite erit. Non capite p̃ponet᷑: s erit sub
capite. Et dextera illius amplectetur me :
pollicens uitam ȩternam. Ita eñi sinistra sub
capite. dextera suꝑ caput. impletur quod
pite. Quid infuturo: Dextera eiꝰ com¬
plectetir me. Tempori necessarr queritis.::¬
querite primum regnũ di. id. ẽ. dexteram:
&e hȩc om̃ia apponentur uob̾. Habetis &e
hic inquit diuitias &e głam: &e infuturo scł̃o
uitã ȩt̃nam. Et̃ sinstra continebo infirmita¬
tẽ urãm: & dextera coronabo ꝑfectionem
ur̃am. Anforte apłi relinquentes om̃ia sua
aut pauꝑib: quod habebant distribuentes
sine diuitiis in hoc scło remanserunt: Et
ubi. ẽ. illa ꝓmissio sinistrȩ: accipient in
hoc scło. septies tantum: Multiplicationẽ
ꝓmisit. & reuera quid desit homini dei:
Si quis forte infidelis. ẽ. unã domũ aut
paucas habce : fidelis hominis totus mundus

Expanded text:
s sub capite meo. Non me deserit et in temporalibus necessariis, sed tamen ipsa sinistra sub capite erit, non capiti praeponetur, sed erit sub capite. Et dextera ejus amplectitur me, pollicens vitam aeternam. Ita enim sinistra sub capite, dextera super caput, impletur quod pite.» Quid in futuro? «Dextera ejus complectetur me.» Tempori necessaria quaeritis? «Quaerite primum regnum Dei,» id est, dexteram; «et haec omnia apponentur vobis» . Habebitis hic, inquit, et divitias et gloriam, et in futuro saeculo vitam aeternam: et sinistra continebo infirmitatem vestram, et dextera coronabo perfectionem vestram. An forte Apostoli relinquentes omnia sua, aut pauperibus quod habebant distribuentes, sine divitiis in hoc saeculo remanserunt? Et ubi est illa promissio sinistrae: «Accipiet in hoc saeculo septies tantum»? Multiplicationem promisit. Et revera, quid desit homini Dei? Si quis forte infidelis est, unam domum aut paucas habet: «Fidelis hominis totus mundus
Abbreviated transcription (Latin):
Inde enĩ suꝑbit diues: quia sꝑat inincer¬
to diuitiarum. Nã si incerta diuitiarũ
prudent̃ attenderae: nunquã suꝑbir&.
s semꝑ timeret. Quanto eẽt ditior.
tanto fieret sollitior & scđm hanc
uitam: ñ solum scđm illã. Multi eñ
in istis scłi ꝑturbationib securiores pau¬
peres fuer̃. Multi autẽ ꝓpt̾ suas di¬
uitias quesiti & correpti sunt. Muba
se habuisse planxerunt: qd̾ semꝑ ha¬
be minime potuerunt. Precipe gͦ di¬
monis. Sunt qui se humiliant: cũ sint
diuites. Q scdmistas diuitias tempora¬
les fieri potest. Sit humilis: plus gui¬

Expanded text:
Inde enim superbit dives, quia sperat in incerto divitiarum. Nam si incerta divitiarum prudenter attenderet, nunquam superbiret, sed semper timeret: quanto esset ditior, tanto fieret sollicitior, et secundum hanc vitam, non solum secundum illam. Multi enim in istis saeculi perturbationibus securiores pauperes fuerunt. Multi autem propter suas divitias quaesiti et correpti sunt. Multi se habuisse planxerunt, quod semper habere minime potuerunt. Multos poemonis, Sunt qui se humiliant, cum sint divites. Et secundum istas divitias temporales fieri potest. Sit humilis: plus g
Abbreviated transcription (Latin):
diues primordia tua: uide utrũ huc
aliquid attuleris. Iam uenisti . & tan¬
ta inuenisti. Dic rogo te quid attulisti:
Nichil inquit intulimus in hunc mun¬
dũ. S forte quia nichil attulisti. &
hic multa inuenisti: aliquid hinc tecũ
ablaturus es: Et hoc fortasse amore
diuitiarũ trepidas confiteri. Audi &
hoc apłs dicit: qui te ñ palpat. Nichil
intulimus in hunc mundũ: utiq qͣnͣ¬
do nati sumus. S nec auferre aliqͥd
possumus: utiq quando de mundo
eximus. Nichil attulisti: nichil hinc
auferes. Quid te inflas contra pau¬
perẽ Eoce diues nichil attulisti in
hunc mundũ: s nec auferre hinc ali¬
quio potes. Quod dixi de natis:
hoc dixo de mortius. Certe aliqͣn¬
do aliqua asu uetera sepulchra fran¬
gunt᷑: ossa diuitis agnoscantur. Ergo

Expanded text:
dives primordia tua, vide utrum huc aliquid attuleris. Jam venisti, et tanta invenisti . Dic, rogo te, quid attulisti? Nihil intulimus in hunc mundum . Sed forte quia nihil attulisti, et hic multa invenisti, aliquid hinc tecum ablaturus es? Et hoc fortasse amore divitiarum trepidas confiteri. Audi, et hoc Apostolus dicat, qui te non palpat: Nihil intulimus in hunc mundum : utique quando nati sumus, sed nec auferre aliquid possumus, utique quando de corpore eximus. Nihil attulisti, nihil hinc auferes: quid te inflas contra pau Ecce, dives, nihil attulisti in hunc mundum: sed nec auferre hinc aliquid potes. Quod dixi de natis, hoc dico de mortuis. Certe quando aliquo casu vetera sepulcra franguntur, ossa divitis agn
Abbreviated transcription (Latin):
saꝑe. nec sꝑare in incerto diuitiarũ sua¬
rum. bona oꝑari. tribuere. thesauria
re fundam̃tum ponere bonum infu¬
turum. Pauꝑib autẽ quid dictũ. ẽ.:
Iui uolunt diuites ficri: incidunt in
tẽptationem. Non dixit qui diuite
sunt: s qui uolunt diuites fieri. llan
si iam diuites ẽẽnt: alterũ canticũ au¬
dirent. Diues audit ut erogae: pauꝑ

Expanded text:
erare in incerto divitiarum», bona operari, tribuere, thesaurizare sibi fundamentum bonum in futurum. Pauperibus autem quid dictum est? «Qui volunt divites fieri, incidunt in tentationem.» Non dixit, qui divites sunt; sed, «Qui volunt divites fieri.» Nam si jam divites essent, alterum canticum aud
Abbreviated transcription (Latin):
undȩ uacandũ. ẽ. ueritati. Si autem im¬
mitur: suscipienda. ẽ: ꝓpt̃ caritatis neces.¬
utt̃: s nec sic om̃imodo ueritatis delecta¬
io deserenda. ẽ: ne subtrahat᷑ ipsa suauitas.
s opprunat ista necessitas. Et manifeste¬

Expanded text:
candum est ueritati; si autem inponitur, suscipienda est propter caritatis necessitatem: sed nec sic omni modo ueritatis delectatio deserenda est, ne subtrahatur illa suauitas et obprimat ista necessitas. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Nanifesta ea dicit: de quib
cdarum.ẽ. quo animo fiant. Hȩc p̃cedt̃
adudiciũ: id. ẽ. quia si fuerit ista subse¬
cutũ udicium: ñ.ẽ. temerariũ. Subse¬
quunt᷑ autẽ illa quȩ occulta sunt: qr¬
nec occulta ipsa latebunt in tẽpore suo.
Sic& de bonis factis intelligendũ.ẽ. Nã
ita subiungit. Similit̃ & facta bona ma¬
nifesta sunt: & quecũq alit̃ se habent
abscondi ñ possunt. De manifestis gͦ
uidicemus.: de occultis uͦ do iudiciũ relu¬
quamus: quia & ipsa abscondi ñ possurĩ
siue bona siue mala. cum tẽpꝰ aduene¬
rit quo manifestentur. Quicunq sunt¬

Expanded text:
um, manifesta ea dicit, de quibus clarum est quo animo fiant; haec praecedunt ad judicium, id est, quia si fuerit ista subsecutum, judicium non est temerarium. Subsequuntur autem illa quae occulta sunt, quae nec ipsa latebunt tempore suo. Sic et de bonis factis intelligendum est, nam ita subjungit: Similiter et bona facta manifesta sunt; et quaecunque aliter se habent, abscondi non possunt. De manifestis ergo judicemus. De occultis vero, judicium Deo relinquamus, quia et ipsa abscondi non possunt, sive bona, sive mala, cum tempus advenerit quo manifestentur. 27. LAN
Abbreviated transcription (Latin):
ut cęceri timorẽ habeant. Si aliquan¬
do illud. aliquando illud fecerimus. con¬
cordiam scripturarũ tenebimus: ⁊ infi¬
ciendo atq obtẽꝑando ñ errabimus. S
dicit mͥ aliquis. Quando facio illud.
quando illud. nec tunc corripiã uit̃ me
&e ipsum solum. quando debeo corã oĩb
corriꝑe. aut tunc corripiam corã om̃ib
debeamus. s utinã p̾igri facere ñ simis.
Intendite & iudece. Si peccauerit inqut
solum. Quare.: Quia inte peccautt.
Quid. ẽ. inte peccauit: Iu scis qi peccal.
Iuia eñi secretum fuit. quando inte pł
oscordom om̃ib arguere: ñ es corrector s
dir. Attende quẽ ato modũ uistus io.¬
sn tanto flagitio quod de uxore fuerat
lipcatus. tanta benignitate peꝑcit. an¬
aqũ sciret unde illa conceꝑat: quia
gaudã senserat. ⁊ se ad illam ñ acces¬
sst nouerat. Restabat gͥ adulterii
qr solus sciebat: quid de illo ait eugbme
go ipsa corripienda sunt corã om̃ibus:
qu peccantur corã om̃ib. Ipsa corripi

Expanded text:
ut et caeteri timorem habeant. Si aliquando illud, aliquando illud fecerimus; concordiam Scripturarum tenebimus, et in faciendo atque obtemperando non errabimus. Sed dicit mihi aliquis: Quando facio illud, quando illud: ne tunc corripiam inter me et ipsum solum, quando debeo coram omnibus corripere; aut tunc corripiam coram omnibus, debeamus: sed utinam facere pigri non simus. Intendite, et videte: Si peccaverit, inquit, solum. Quare? quia peccavit in te. Quid est: In te peccavit? Tu scis, quia peccavit. Quia enim secretum fuit, quando in te pevis coram omnibus arguere, non es correptor, sed proditor. Attende, quemadmodum vir justus Joseph tanto flagitio, quod de uxore fuerat suspicatus, tanta benignitate pepercit, antequam sciret unde illa conceperat, quam gravidam senserat, et se ad illam non accessisse noverat. Restabat itaque certa ipse solus sciebat, quid de illo ait evangelium? go ipsa corripienda sunt coram omnibus, quae peccantur coram omnibus; ipsa corripi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ t̃. mediatrix. S. int̾ diuinitatẽ solam¬
& humantatem solam: mediatrix ẽ hu¬
mana diuinitas. & diuina humanitas xp̃i.¬
tiaesg̃. ẽ. quod ñ uides credere: ueritas qđ
credidisti uidere. Cognoscetis ueritatem.¬

Expanded text:
non est mediatrix. Sed inter solam divinitatem enon est mediatrix. Sed inter solam divinitatem et humanitatem solam, mediatrix est humana divinitas, et divina humanitas ChriFides ergo est quod non vides credere; veritas, quod credidisti videre. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
ua uirginitas. uł continentia pꝰ ex ꝑta
conubra. solutis auinculo coniugali.
ił cx consensu uouentib & carnalia de¬
bta sibi inuicẽ relaxantib sidelib castisq
inugib. quod alterũ sine altera. uel
ibtrã sine altero uouere fasñ. ẽ. Hȩc
gͥ esiqua alia sint quȩ rectissume uo.¬
uentur. cum homines uo uerint nulla
rione rũpenda sunt. quȩ sine ulla coꝵ¬
atione uouerunt: quia ce hoc dñm
scepsse intelligendũ. ẽ. ubi legitr. uo¬
de quib dã quȩ continentiã uouent.
ipea nub̾e uolunt. quod eis antequam
uouissentꝰ utiq licebat: habentes inquit
dãpnationẽ. qm̃ primã fidem irritã fecer̃.¬

Expanded text:
tua uirginitas uel continentia post experta tua uirginitas uel continentia post experta conubia solutis a uinculo coniugali uel ex consensu uouentibus et carnalia debita sibi inuicem relaxantibus fidelibus castisque coniugibus, quod alterum sine altera uel alteram sine altero uouere fas non est. haec ergo et si qua alia sunt, quae rectissime uouentur, cum homines uouerint, nulla condicione rumpenda sunt, quae sine ulla condicione uouerunt, quia et hoc dominum praecepisse intellde quibusdam, quae continentiam uouent et postea nubere uolunt, quod eis, antequam uouissent, utique licebat, habentes, inquit, damnationem, quoniam primam fidem inritam fecer
Abbreviated transcription (Latin):
nerat retro respexit. Uidua quȩ iam
iam sic ꝑmanere tiotierat uoluit mib̾e.
hoc noluit quod licuit ei quȩ ipsit.
s illi non licuit. quia de loco suo recro
respexit. Nurgo. ẽ. castimornalis iam
apuitasꝰ turpis. ẽ. Iuio si eñi sit cor¬
di integra. &e mente corrupta.
sud ẽ quoo dixi. Qupd si nullus
iigric corpus: s si forte ebriosa sit.
ꝗbisit. litigiosa sit. linguosa sit.
ntur. Elegit aliquid melius: spreuit
qios ei licebat. S preuit: & illicita
tana cõmitrit: Noc dico. Nubere li¬
es intequã uoueat. suꝑbire nunqͣm
lu&. O tu uirgo dĩ. nubere noluisti qd̾
lie: extollis te quod ñ licae: Melior
urgosuꝑba: quã maritata humilis:
I nelior maritata humilis: quã uirgo
suꝑba. Quȩ autẽ respex̾it adnuptias.
ñ q uoluit nubere. dãpnatur: s quia iã
inecessãt. & sit uxor loch respiciend o
urũ uouerit. ñ licebit: Sitam̃ id uoue¬
it quod nouendam fuit. sicuti. ẽ. ꝑpe¬

Expanded text:
rvenerat retro respexit. Vidua quae rvenerat retro respexit. Vidua quae jam sic permanere voverat, voluit nubere, hoc voluit quod licuit ei quae nupsit; sed illi non licuit, quia de loco suo retro respexit. Virgo est castimonialis, jam  si enim sit corpore integra, et mente corrupta? Quid est quod dixi? Quid si nullus tetigerit corpus, sed si forte ebriosa sit, superba sit, litigiosa sit, linguosa sit? retur: elegit aliquid melius, superavit quod ei licebat; superbit, et illicita tanta committit. Hoc dico: Nubere licet antequam voveat; superbire nunquam licet. O tu virgo Dei, nubere noluisti, quod licet; extollis te, quod non licet. Melior virgo humilis, quam maritata humilis; sed melior maritata humilis, quam virgo superba. Quae autem respexit ad nuptias, non quia voluit nubere damnatur; sed quia jam antecesserat, et fit uxor Lot respiciendo si tamen id uouerit quod uouendum fuit, sicuti est perpe
Abbreviated transcription (Latin):
mali uoluit. Mlali plane. Quare:
Inia iam nouerat dño dõ suo. Quio
eium dixit de talib paulus apł̃s cũ
dicat. uidias ad olescentulas nubere
si ueluit. S tam̃ ait quodam loco.
Beatior autem erit: si sic ꝑmanserit.
scđm meũ consilium. Ostendit beatio¬
rẽ sic sic ꝑmanserit: ñ tam̃ dãpnantã
si nubere uoluerit. uod autem ait
de quib dam quȩ uouerunt & non
reddiderunt: Habentes inquit dãp¬
nationem: quia primã fidẽ irritam
fecerunt. Quid. ẽ. primã fidẽ uritã
De die uidicii cũ dñs minaretur: quio
ait: Mementote uxoris loth. Om̃ib
dixit. Quid enim fecit uxor loth:
Liberata. ẽ. a sodomis: & inua posi.¬
ta retrorsum respexit. Ubi resperit.
ibi remansit. Facta. ẽ. autem stacua
salis. ut illuis contemplatione condi.¬
antur homines : cor habeant. non
sint fatui. ñ retro respicrant: ne ma¬
lum exẽplum dantes. tpsi remaneant.
net.Maritata intilier̾ uoluit fac̾e
adulterium: de loco suo quoꝑue¬

Expanded text:
mali voluit? Mali plane. Quare? mali voluit? Mali plane. Quare? Quia jam voverat Domino Deo suo. Quid enim dixit de talibus apostolus Paulus? Cum dicat viduas adolescentulas nubere si velint , sed tamen ait quodam loco: Beatior autem erit, si sic permanserit secundum meum consilium . Ostendit beatiorem, si sic permanserit; non tamen damnandam, si nubere voluerit. Quid autem ait de quibusdam quae voverunt, et non reddiderunt? Habentes, inquit, damnationem, quia primam fidem irritam fDe die judicii cum Dominus minaretur, quid ait? Mementote uxoris Lot . Omnibus dixit. Quid enim fecit uxor Lot? Liberata est a Sodomis, et in via posita retrorsum respexit: ubi respexit, ibi remansit. Facta est autem statua salis , ut illius contemplatione condiantur homines; cor habeant, non sint fatui, non retro respiciant, ne malum exemplum dantes, ipsi remaneant, net. Maritata mulier voluit facere adulterium; de loco suo quo pe
Abbreviated transcription (Latin):
dãpuatur ñ susceptio a bono inferi¬
ore: s ruina a bono suꝑiore. Postre¬
mo dãpnantur tales: non quia con¬
uigalem fidem posteriꝰ inuenerunt:
s quia continentiȩ primam fidẽ irri¬
tam fecerunt. Itiod ut breuit̃ insi¬
nuaret apłs : noluit eas dicere hab̾e
dãpnationem. quia pꝰ amplioris scĩtatis
ꝓpositum nubunt. ñ quia ñ dãpnant᷑.
s ne in eis ipse nuptiȩ dãpnari pu¬
tarentur: s cum dixissae nubere
uolunt. continuo addidit habentes
dãpnationẽ. & dixit quare. qm̃ fidẽ
priorẽ irritam fecerunt: ut uolunta¬
tem quȩ aꝓposito cecidit appareat
ẽẽ. dãpnatam. siue subsequantur
nuptiȩ: sitie desint. U ouete &e¬
uere uoluerit uoueat: illud atten¬
dat. ut quod uouerit reddat. Unus¬
quisq de eo quod uouet dõ. si respiẽ
retrorsitm: malum. ẽ. Nescio quȩ si.¬
monialis nubere uoluit. Quio uo¬
luit. Iuod &e uirgo quȩliba. Quio
uoluit. Quod oe mat̾ ipsus. aliqͥs

Expanded text:
damnatur non susceptio a bono inferidamnatur non susceptio a bono inferiore, sed ruina ex bono superiore; postremo damnantur tales, non quia coniugalem fidem posterius inierunt, sed quia continentiae primam fidem inritam fecerunt. quod ut breuiter insinuaret apostolus. noluit eas dicere habere damnationem, quae post amplioris sanctitatis propositum nubunt — non quia non damnantur. sed ne in eis ipsae nuptiae damnari putarentur — sed, cum dixisset: nubere uolunt, continuo addidit: habentes damnationem, et dixit quare: quoniam priorem fidem inritam fecerunt, ut uoluntatem, quae a proposito cecidit, appareat esse damnatam, siue subsequantur nuptiae siue desint. Proinde vovere voluerit voveat: illud attendat, ut quod voverit reddat. Unusquisque Deo quod vovet, si respicit retrorsum, malum est. Nescio quae castimonialis nubere voluit: quid voluit? Quod et virgo quaelibet. Quid voluit? Quod et mater ipsius. Aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
quib dr̃ in ymno beatoꝵ trium uirdꝵ.
benedicite sc̃i & humiles corde dr̃or:
Multo. ẽ. autẽ meluis & sine contro¬
uersia uerius ut etiam manib fiat: nec
de dignetur quod fecit xp̃s. facere xp̃i¬
anus. Cum enim ad pedes frĩs inclinat᷑
corpus: etiam incorde ipso uel excitatur.
uel si tam inerat confirmatur ipsius
humilitatis affectus. & dolescentiorẽ:¬
autem uidtias deuita. Cum enim lu¬
xuriatȩ scierint. in xp̃o nibere uo¬
lunt: habentes dãpnationem quod
primam fidem irritam fecerunt. In¬
conuigali quippe uinculo. si pudici tia
con seruatur : dãpnatio ñ timetur. S
xcellentia.¬
uirtus muneris amplioris expecitur:
quȩ expetita & electa et uoto deuo¬
to oblata. lam non solum capessere
nuptias. s etiãs si ñ nubatur. nabere
nelle dãpnabile. ẽ. Nam ut hoc de.¬
& si non nubendo. tantum uolendo:
ñ quia ipsȩ nuptiȩ ueluit malum
dãpnande uidicantur: s dãpnat᷑ ꝑpo¬
siti fraus: dãpnatur fracta uoti fides:

Expanded text:
 trium virorum, Benedicite, sancti et humiles corde, Domino . Multo autem est melius, et sine controversia verius, ut etiam manibus fiat; nec dedignetur quod fecit Christus, facere chrianus. Cum enim ad pedes fratris inclinatur corpus, etiam in corde ipso vel excitatur, vel si jam inerat, confirmatur ipsius humilitatis affectus. 5. Sed exceptoautem viduas devita; cum enim luxuriatae fuerint in Christo, nubere volunt: habentes damnationem quod primam fidem irritam fecerunt; conjugali vinculo si pudicitia conservatur, damnatio non timetur. Sed excellentia muneris amplioris expetitur. Qua expetita et electa et voti debito oblata, jam non solum capessere nuptias, sed etiam, si non nubatur, nubere velle damnabile est. Nam ut hoc deetsi non nubendo, tantum uolendo: non quia ipsae nuptiae uel talium damnandae indicantur, sed damnatur propositi fraus, damnatur fracta uoti fides,
Abbreviated transcription (Latin):
uant. Si eñi sic uendunt: magnã rẽ uili
uendunt. Accipiant sustentationẽ ne¬
cessitatis a populo: mercedẽ dispensatio¬
nis adño. Non eni. ẽ. idoncus ppłs redđe
mercedẽ illis. qui sibi incaritate ȩuan

Expanded text:
vant. Si enim sic vendunt, magnam rem vili vant. Si enim sic vendunt, magnam rem vili vendunt. Accipiant sustentationem necessitatis a populo, mercedem dispensationis a Domino. Non enim est idoneus populus reddere mercedem illis, qui sibi in charitate
Abbreviated transcription (Latin):
loculos &e a fidelib oblata conseruans: &
suorum necessitatib & aliis indigentib
tribuebat. Iunc primũ ȩccłasticȩ pecu¬
niȩ forma. ẽ. instituta: ubi intelligeremꝰ
quod p̃cipit ñ cogitandũ. eẽ. de crastino.¬
ñ adhoc fuisse p̃ceptum ut nichil p̃ecu¬
niȩ seruetur ascũ: si ne d̾o ꝓpt̃ istaseruia¬
tur: & ꝓpt̾ in opie timorẽ iusticia dese¬
ait. Si quis fidelis habens uiduas. suffici¬
ent̃ tribuat eis. ut ñ grauet᷑ eccłia: quo
ueris uidiuis sufficere possit. Qui bene
sumus: & adhuc inuinea laboramus. Fi¬
nito die. finito oꝑe: mertes restituetuꝵ.
S quis oꝑarus ꝑdurat ad accipiendã merꝰ¬
cedẽ : nisi qui pascitur dum laborat:
Non eñi oꝑario tuo mercedẽ solam daturꝰ
es: ñ etiam afferes illiunde uires reparae
in labore. Pascis utiq cui mercedẽ datu¬
acciꝑe. ẽ. caritatis p̃bere: ñ tanquãuena¬
le sit ȩuangłium. ut illud sit p̃ciũ eius.
quod sumunt qui annuntiant unde ui¬

Expanded text:
oblata conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat. Tunc primum ecclesiastice peccunie forma est instituta, ut intelligeremus, quod precepit non esse cogitandum de crastino non ad hoc fuisse preceptum, ut nichil peccunie servetur a sanctis, sed ne deo propter ista serviatur et propter inopie timorem iusticia dese: si quis fidelis habet uiduas, sufficienter tribuat illis, ut non grauetur ecclesia, quo ueris uiduis sufficere psumus, et adhuc in vinea laboramus: finito die, finito opere, merces restituetur. Sed quis operarius perdurat ad accipiendam mercedem, nisi qui pascitur cum laborat? Non enim et tu operario tuo mercedem solam daturus es: non etiam afferes illi unde vires reparet in labore? Pascis utique cui mercedem datuaccipere, charitatis est praebere: non tanquam venale sit Evangelium, ut illud sit pretium ejus, quod sumunt qui annuntiant unde vi
Abbreviated transcription (Latin):
uatior. Quia auo p̾cipua p̃cepta.
io ẽ: dilectiõnem di. & dilectionẽ ꝓrims
laet magister ds̃. in quib tria inuenit
lono quȩ diligat. dm̃. se ipsum. & ꝓxi.¬
cun: atq ille inse diligendo ñ eriat. qui¬
ãn auiligit: consequens. ẽ. ut etiam poximo
Qduigendum dm̃ consulat. quẽ iubet᷑
iut se ipsum diligere: sic uxori. sic filiis.
ic domesticis. sic cęceris quib potuent ho¬
nmb& ad hoc sibi a ꝓximo si forte inli¬
ge onsuli uelit. Ac ꝑ hoc erit pacatusi
heordo. ẽ. Primũ ut nulli noceat: de¬
nde ut ꝓsit eciam cui potuerit. Primitꝰ
sͥ n .ẽ. ei suorum cura. Ad eos quippe
onsulendi: uł naturȩ ordine. ut ipsiuis
stetatis humanȩ. Unde apłs dicit.
siuos instruit p̃ceptor bonus. ut a filiis pus
mpendat᷑ cura parentib tanquã lignum
lid ubi erant fixa menbra morientis.
dã cathedra fuerit magistri docentis.
Cahac doctrina sana didicerat paulus apls

Expanded text:
ua precepta, hoc est dilectionem dei et dilectionem proximi, docet magister deus, in quibus tria invenit homo que diligat, deum, seipsum et proximum, atque ille in se diligendo non errat qui diligit deum, consequens est ut etiam proximo ad diligendum deum consulat, quem iubetur sicut seipsum diligere; sic uxori, sic filiis, sic domesticis, sic ceteris quibus potuerit hominibus et ad hoc sibi a proximo si fortem indiget consuli velit ac per hoc erit pacatus ohic ordo est: primum ut nulli noceat, deinde ut etiam prosit cui potuerit; primitus ergo inest ei suorum cura, ad eos quippe consulendi, vel nature ordine, vel ipsius societatis humsuos instruxit praeceptor bonus, ut a filiis piis impendatur cura parentibus: tanquam lignum illud ubi erant fixa membra morientis, etiam cathedra fuerit magistri docentis. Ex hac sana doctrina didicerat Paulus apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
nubere. filios ꝓcreare: matres familias. ẽe.
etiam eis quȩ continentiȩ bouum capi¬
unt. tanquã ad obsequelã legis imponit
Deniq cur hoc aixerit panoit: cum ad¬
uingit ⁊ dicit. Nullã occasionem dare
aduersario: maledicq gr̃a. Lam eñi quȩ¬
dam conuersȩ sunt retro p̾ sathanan.¬
id. ẽ. ab ex cellenti illo uirginalis uł ui¬
dualis castitatis ꝓposito. inposteriora re-¬
spiciendo cadere & interire. Si quisfide

Expanded text:
nubere, filios procreare. matres familias esse, nubere, filios procreare. matres familias esse, etiam eis, quae continentiae bonum capiunt, tamquam ad obsequellam legis inponit. denique cur hoc dixerit, pandit, cum adiungit et dicit: nullam occasionem dare aduersario maledicti gratia; iam enim quaedam conuersae sunt retro post satananid est ab excellenti illo uirginalis uel uidualis castitatis proposito in posteriora respiciendo cadere et interire. proinde
Abbreviated transcription (Latin):
mouos fallat fr̃s. si ñ uiltis falli. & uul¬
tis amare fr̃s: scitote omnem ꝓfessionẽ
in ȩccłia habere fictos. Nondixi omnẽ
hominẽ. ẽẽ. fictum: s omnẽ ꝓfessionem
habere fictas ꝑsonas. Sunt xp̃iani mali:
s sunt ⁊ boni. Quasi plures malos uides. qr
paleȩ sunt: necte ad grana ꝑuenire per¬
mittunt. Sunt ibi &e grana: accede. tẽp¬
ta. excute: adhibe oris iudicium. Inue¬
nis sc̃imoniales indisciplinatas: nunqͥd
ido sc̃imonium rep̃hendendum. ẽ:
Multe ñ stant in domib suis: circũ eunt
domos alienas. curiose agentes. loquen¬
tes quȩ ñ oportae: suꝑbȩ. luiguate. ebrio¬
sȩ. S si uirgines sunt. quid ꝓdest integea
caro. mente corrupta: Melius. ẽ. humi¬
le conuigiũ: quã suꝑba iurginitas. Si eñi
nub̾ae. ñ hab̾et nom̃ unde excolleretus:
&e haberet frenum quo regerecur: S
nunquio ꝑpt̃ uirgines malas. dãpiaturi
istas laudabiles etiam illas inpbandas
laudare cogemur. Undia unus assiumet:

Expanded text:
mo vos fallat, fratres: si non vultis falli, et vultis amare fratres, scitote omnem professionem in Ecclesia habere fictos. Non dixi omnem hominem esse fictum, sed omnem professionem habere fictas personas: sunt christiani mali, sed sunt et boni. Quasi plures malos vides, quia palea sunt, et te ad grana pervenire non permittunt: sunt ibi et grana, accede, tenta, excute adhibe oris judicium. Invenis sanctimoniales indisciplinatas; numquid ideo sanctimonium reprehendendum est? Multae non stant in domibus suis, circumeunt domos alienas, curiose agentes, loquentes quae non oportet, superbae, linguatae , ebriosae: etsi virgines sunt, quid prodest integra caro, mente corrupta? Melius est humile conjugium, quam superba virginitas. Si enim nuberet, non haberet nomen unde extolleretur, et haberet frenum quo regeretur. Sed numquid propter virgines malas, damnaturi istas laudabiles, etiam illas improbandas laudare cogemur? Undique unus assumetur,
Abbreviated transcription (Latin):
quod sup cõmemoraui. quȩ autem uere
uidua inquit & desolata. sꝑauit in dm̃ ae
psstit inorationib nocte ac nocte ac
die. Et dñs cum ad sẽꝑ orandũ & ñ de¬
suendum nos hortaretur. uiduã cõme¬
noraut: quȩ lice iniquũ & impiũ ac¬
dĩ& hominum contẽptorẽ. ad audiendã
causam assidue int̾pellando conuertit.
Cũ gͦ p̃ceteris uiduȩ debeant uacare orati¬
onib satis hinc intelligi potest. quod oĩb
ad suscipiendum orandistudium. de uidu¬
is ꝓpositum᷑ exhortationis exẽplum. Iuid
autem in hocoꝑis geaere inuiduis electũ
.ẽ. nisi destitutio & desolatio: Iua ꝓpt̃
si se om̃is anima intelligat in hoc scło desti¬
tutam atq desolatam. quandu ꝑegrinat᷑
a dño: ꝓfecto quandiu uiduitatẽ suam

Expanded text:
memoraui: Quae autem uere uidua est, inquit, et desolata, sperauit in domino et persistit in orationibus nocte ac die. et dominus cum semper orandum et non deficiendum nos hortaretur, uiduam commemorauit, quae licet iniquum et impium Dei et hominum contemptorem, ad audiendam causam suam assidue interpellando convertit. Quam ergo prae caeteris viduae debent vacare orationibus, satis hinc intelligi potest, quod omnibus ad suscipiendum orandi studium de viduis propositum est exhortationis exemplum. 30. Quid autem in hoc operis genere in viduis electum est, nisi destitutio et desolatio? Quapropter si se omnis anima intelligat in hoc saeculo destitutam atque desolatam, quamdiu peregrinatur a Domino, profecto quamdam viduitatem suam
Abbreviated transcription (Latin):
quippe illud animas in lege positũ. ẽ: eo
quod᷑ rumin&. Non autẽ hoc eiꝰ uiciũ s na¬
tura. ẽ. Sunt autẽ homines qui ꝑhoc ani
mal significanturꝰ. immundi ꝓprio uitio
ñ natura: qui cũ libent̃ audiant uerba
sapientiȩ: postea de his om̃ino ñ cogitant.
Quod eñi utile audieris uelut ab intestino
memoriȩ tanquã adhos cogitationis recor¬
dandi dulcedine reuocare: quid . ẽ. alud.
quã sp̃italit᷑ quodãm ruminare: Quod
qui ñ faciunt: illorũ animaliũ genere figu¬
rantur. Unde & ipsa a talib carnib abfti¬
nentia. tale uitiũ nos cauere p̃monuit.
Cũ eñi thesaurus desidabilis sit ipsa sapien¬
tia: de hac mundicia ruminandi. & uti¬
mundicia ñ ruminandi. alio loco ita scrip¬
tũ.ẽ. Thes aurus desiderabilis requiescit
inore sapientis: uir autẽ stultus gluttit
ulua. S. priori p̾pło multa talia ñ tan¬
tum audienda: uerũ etiã obseruanda p̃¬

Expanded text:
quippe illud animal in lege positum est, eo quippe illud animal in lege positum est, eo quod non ruminet; non autem hoc ejus vitium, sed natura est. Sunt autem hominmal significantur, inmundi proprio uitio, non natura; qui cum libenter audiant uerba sapientiae, postea de his omnino non cogitant. quod enim utile audieris, uelut ab intestino memoriae tamquam ad os cogitationis recordandi dulcedine reuocare quid est aliud quam spiritaliter quodam modo ruminare? quod qui non faciunt, illorum animalium genere figurantur; unde et ipsa a talibus carnibus abstinentia tale uitium nos cauere praemonuit. cum enim thesaurus desiderabilis sit ipsa sapientia, de hac munditia ruminandi et inmunditia non ruminandi alio loco scriptum est: thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis, uir autem stultus gluttituent. sed priori populo multa talia non tantum audienda uerum etiam obseruanda pr
Abbreviated transcription (Latin):
confessionẽ. de filio ꝓprio dicere uoli¬
it: quia filtꝰ quidẽ sicut pat̾ uuiicat
om̃ia. s sub pontio pilato informa
inu filiũ. oiumus passũ fuisse ñ pa¬
t. Deinde subiungitur. Ut serues
mandatũ sine macula in rep̃hensibile.

Expanded text:
confessionem; de Filio proprie dicere voluit: quia Filius quidem sicut Pater vivificat omnia; sed sub Pontio Pilato in forma servi Filium novimus passum fuisse, non Patrem. Deinde subjungitur, Ut serves mandatum sine macula, irreprehensibile,
Abbreviated transcription (Latin):
illa erat docente te magistro intimo insa¬
lapectaris. Deniq enã uirũ suũ iam memi¬
ma uita temporali eiꝰ lucrata. ẽ. tibi. na
ineo iam fideli plaueit. quo d innonduĩ fas
tolerauerat. Erat etã serua scruorim tioꝵ.
Quisquis eorũ nouerat eam. nultũ incala¬
dabat &e honorabat et diligebat te. q
sentiebat p̾sentiam tuã in corde eius. sꝙ̃
conuersationis fructib testib. Fuerat eñ
uniꝰ uxor: mutuam uicẽ parentib readide¬
rat: domũ suã pie tractauerat.: inopibus
testimoniũ habebat. Nutrierat filios toce.
parturiens: quoties a te deuiare cernebat.
sinis loqui seruis tuis. qui aute dormitionẽ
esꝰ inte etiam consociat uiuebamus ꝑcep¬
ta grã baptismi tui. ita curã gessit quas
om̃s genuissce: ita seruuut quasi ab om̃ib

Expanded text:
illa erat docente te magistro intimo in schola pectoris. Denique etiam uirum suum iam in extrema uita temporali eius lucrata est tibi nec in eo iam fideli planxit, quod in nondum fideli tolerauerat. erat etiam serua seruorum tuorum. quisquis eorum nouerat eam, multum in ea laudabat et honorabat et diligebat te, quia sentiebat praesentiam tuam in corde eius sanctae conuersationis fructibus testibus. fuerat enim unius uiri uxor, mutuam uicem parentibus reddiderat, domum suam pie tractauerat, in operibus bonis testimonium habebat. nutrierat filios totiens eos parturiens, quotiens abs te deuiare cernebat. ere tuo sinis loqui seruis tuis, qui ante dormitionem eius in te iam consociati uiuebamus percepta gratia baptismi tui, ita curam gessit, quasi omnes genuisset, ita seruiuit, quasi ab omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
ne in utroq hominib similis. longe ẽt
ado.: aut inutroq deo similis. longe ẽt
ab hominib: atq mediator ñ ẽẽt. Fallax ita¬
q ĩnediator ille: quo ꝑ secreta iudicia tua.
mereret᷑ illudi. unũ cũ hominib haben̾s
id.ẽ. peccatum: alud uidi iult hab̾e eũdo.¬
ut quia carnis mortalitate ñ tegit᷑. ꝓ ĩmor¬
tali se ostentet. S q stipendiũ pecati
mors. hoc habae cominune cum hominib
tem mediator quẽ secreta tua miscłia de¬
monstrasti humilib & misisti. ut eiꝰ exẽplo
etiam ipsam discerent humilitatẽ.: media¬

Expanded text:
ne in utroque hominibus similis longe esseta ne in utroque hominibus similis longe esseta deo aut in utroque deo similis longe esset ab hominibus atque ita mediator non esset. fallax itaque ille mediator, quo per secreta iudicia tua superbia meretur indui, unum cum hominibus habet, id est peccatum, aliud uideri uult habereut quia carnis mortalitate non tegitur, pro immortali se ostentet. Sed quia stipendium peccati mors est, hoc habet commune cum hominibus, tem mediator quem secreta tua misericordia demonstrasti humilibus, et misisti ut ejus exemplo etiam ipsam discerent humilitatem, media
Abbreviated transcription (Latin):
suedit ⁊ amant̃ : ora instant̃ e patienter:
on sicut uidua xp̃i. Qũauis eñi adom̃ia
menbra eius. hoc. ẽ. ad om̃s qui in eum
clunit. ⁊ eiꝰ corꝑi sociantur sicut docu¬
t orare ꝑtineat. specialit̾ tam̃ diligent᷑
aura orationum in scriptura eius. udus
muenitur iniuncta. Nam duȩ fuerunt
umȩ honorabilit̃ nominatȩ: una cori.¬
ugata quȩ scm̃ samuhelẽ peꝑit: alia ui
ifuctione cordis: quia filios ñ habebat.
Tunc ipsũ samuhelẽ impetrauit: & accep¬
ũ dõ reddidit. qr cũ posceret uouit. S
ratio eiꝰ quomͦ adorationem dñicã ꝑti¬
ẽ lib̃a nos a malo. Non parũt malũ ui¬
letur. & nuptam. ẽẽ .&. fructu carere
iuptiarũ: cũ sola ex cuset nuptias. ꝓcrean¬
doũ causa filiorũ. De ila uero uidua
ima uide quod scriptũ . quia ñ discede¬
lit de tẽplo. ieuiniis & obsecrationib¬

Expanded text:
fideliter et amanter, ora instanter atque patienter, ora sicut uidua Christi. quamuis enim ad omnia membra eius, hoc est ad omnes, qui in eum credunt et eius corpori sociantur, sicut docuit, orare pertineat, specialiter tamen diligentior cura orationum in scriptura eius uiduis inuenitur iniuncta. nam duae fuerunt Annae honorabiliter nominatae, una coniugata, quae sanctum Samuhelem peperit, alia uidafflictione cordis, quia filios non habebat; tunc ipsum Samuhelem impetrauit et acceptum deo reddidit, quia, cum posceret, uouit. sed oratio eius quo modo ad orationem illam est, Libera nos a malo, non parvum malum videbatur, et nuptam esse, et fructu carere nuptiarum, cum sola excuset nuptias procreandorum causa filiorum. De illa vero Anna vidua vide quid scriptum sit: Quia non discedebat de te
Abbreviated transcription (Latin):
nubere .&. dicentes quod malũ ẽẽnt nup¬
tiȩ .&. quod diabolus eas fecisset: cũ idẽ
dñs dicat in euangłio. int̾rogatus utrũ
licae homini dimiitere uxorẽ suã exqũ¬
lib& causa. ñ licere excepta causaformea¬
tionis. In qua responsione si meministis
hoc ait. Quod as̃ conuupeit: hons
ileparet. Et qui bene eruditi sunt fide
asolica nouerunt quod diꝰ fecerit nupti¬
is de sicut coniunctio a dõ. ita diu diuor¬
um adiabolo sit. S ꝓpt̾ea in causa forni¬
cuaius licce uxorẽ dimittere: quia ipsa
ã uror prior noluit. quȩ fidẽ coniuga¬
ẽmarito ñ senuauit. Nec ille quȩ uirgi¬
ntetem deo uouent. quãquã ampliorem
gadum honoris &e scitatis in ȩccłia tene¬
ut. sine nuptĩis sunt. Nam & ipse ꝑtinesꝰ
ad nuptias cum tota eccłia: inquib nuptiĩs
ttis. uenit adnuptias. ut conuigalis casti.¬
as fumaretur: ut ostendetur sacram̃tum
nupiañ. quia et illarũ nuptiarũ sponsus

Expanded text:
nubere , et dicentes quod malum essent nupnubere , et dicentes quod malum essent nuptiae, et quod diabolus eas fecisset: cum idem Dominus dicat in Evangelio, interrogatus utrum liceat homini dimittere uxorem suam ex qualibet causa, non licere excepta causa fornicationis. In qua responsione, si meministis, hoc ait: Quod Deus conjunxit, homo non separet . Et qui bene eruditi sunt in fide catholica, noverunt quod Deus fecerit nuptias, et sicut conjunctio a Deo, ita divortium a diabolo sit. Sed propterea in causa fornicationis licet uxorem dimittere, quia ipsa esse uxor prior noluit, quae fidem conjugalem marito non servavit. Nec illae quae virginitatem Deo vovent, quanquam ampliorem gradum honoris et sanctitatis in Ecclesia teneant, sine nuptiis sunt: nam et ipsae pertinent ad nuptias cum tota Ecclesia, in quibus nuptiis tatus venit ad nuptias, ut conjugalis castitas firmaretur, et ostenderetur sacramentum nuptiarum: quia et illarum nuptiarum sponsus
Abbreviated transcription (Latin):
etiam illud p̃ceptum quod. ẽ. ñ mecha¬
b̾is. ita uiolatis. ꝙt hoc maxime in con¬
iugio decestemini quod filii ꝓcreantur.
ac sic auditores ur̃os dum cauent ne fe¬
minȩ quib miscentur concipiant. eiam
uxorum ałteros faciatis. Quomͦ gͦ ñ
tunto
do id
conaris auferre de
nuptus
unide sunt nuptȩ:
Quo ablato. mariti erunt turpit̃ ani¬
tores: meretrices uxores: thalami fornces.
soceri lenones. Ac ꝑhoc. etiã illud p̃cep¬
tum quod. ẽ. ñ occides: ex eiusdẽ em¬
ris ꝑuersitate ñ seruas. Dutm eñi tines.
ne dĩtui menbrum ligetur incarnẽ. ñ
das esurienti panem: hic formidans
homicidiũ falsum : illic ꝑpetrans uerum.
Itaq si incurras in eum famelicum qui mo¬
ri ñ possit. iusi cibum porrigendo subue¬
nias. iam tu homicida teneberis. at̃ lege
inuitatus uenit ad nuptias: etiam hoc¬
excepta mẏstica significatione. confir¬
mare uoluit quod ipse fecit. Futuri eũ
erant de quib dixit apłs. ꝓhibentes

Expanded text:
etiam consequens praeceptum, quod est: non moechaberis, ita uiolatis, ut hoc maxime in coniugio detestemini, quod filii procreantur, ac sic auditores uestros, dum cauent, ne feminae, quibus miscentur, concipiant, etiam uxorum adulteros faciatis. ducunt tanto do id conaris auferre de nuptiis, unde sunt nuptiae ? quo ablato mariti erunt turpiter amatores, meretrices uxores, thalami fornices, soceri lenones. ac per hoc etiam illud praeceptum, quod est: non occides, ex'eiusdem erroris peruersitate non seruas. dum enim times, ne dei tui membrum ligetur in carne, non das esurienti panem, hic formidans homicidium falsum, illic perpetras uerum. itaque si incurras in eum famelicum, qui mori possit, nisi cibum porrigendo subuenias? iam tu homicida teneberis aut lege invitatus venit ad nuptias, etiam excepta mystica significatione, confirmare voluit quod ipse fecit nuptias. Futuri enim erant, de quibus dixit Apostolus, prohibentes
Abbreviated transcription (Latin):
dimiserunt. Doles quia hoc dimiser̃
uide quo se inseruerunt. Audi. Afi.
de eriauerunt: & inseruerunt se do¬
lorib multis. S qui uolunt diuites
fieri. Aliud. ẽ. eẽ. diuitẽ: aliud uallt

Expanded text:
dimiserunt. Doles quia hoc dimiserunt: vide quo se inseruerunt. Audi: A fide pererraverunt, et inseruerunt se doloribus multis. Sed qui? Qui volunt divites fieri. Aliud est, esse divitem; aliud, velle
Abbreviated transcription (Latin):
ani ñ herecici s catholici edomandi corꝑis
causa ꝓpt̾ animã in orationib ampliꝰ humi¬
liandam ñ quod illa. eẽ. immunda cre¬
dant: ñ solum a carnuib uerũ a quib dã
etiam terrȩ fruttib abstinent. uł scir ꝑ
sicut pauci: uł certis dieb atq tẽporib
sicut ꝑ quadragesimã fere om̃s: quanto
magis quisq ut minus seu uoluerit. seu
potuerit. Uos autem ipsam creaturã ne¬
gatis bonam & immundã dicitis. quod
carnes diabolus oꝑetir feculentiore ma¬
teria mali: ac ꝑ hoc eas tanquã immuri¬
diora & truculentiora dĩ ur̃i uincula ex¬

Expanded text:
non haeretici, sed catholici edomandi corporis causa propter animam in orationibus amplius humiliandam, non quod illa esse inmunda credant, non solum a carnibus, uerum a quibusdam etiam terrae fructibus abstinent, uel semper, sicut pauci, uel certis diebus atque temporibus, sicut per quadragesimam fere omnes, quanto magis quisque uel minus seu uoluerit seu potuerit. uos autem ipsam creaturam negatis bonam et inmundam dicitis, quod carnes diabolus operetur faeculentiore materia mali, ac per hoc eas tamquam inmundiora et truculentiora dei uestri uincula ex
Abbreviated transcription (Latin):
ando tantum innotescit anglis quodꝰ¬
absconditũ. ẽ: uerũ etiam hic eis apparet᷑
mirum. ẽ. si ñ om̃ia quȩ dr̃ d̾s tanquam
ad p̃sens tempꝰ cognoscere: ido dr̃ quia cog¬
noscifa cit. siue ab angłis siue ab homainibꝰ.
Modus quippe iste locutionis cũ ꝑ effici¬
entẽ id quod efficitur significat᷑. crebro in¬

Expanded text:
o tantum innotescit angelis quoabsconditum est, verum etiam hic eis apparet mirum est, si non omnia, quae dicitur deus tamquam ad praesens tempus cognoscere, ideo dicitur, quia cognosci facit, siue ab angelis siue ab hominibus. modus quippe iste locutionis, cum per efficientem id quod efficitur significatur. creber
Abbreviated transcription (Latin):
nori bonũ ampliꝰ p̃ꝑonendo : & ꝓhiben¬
tes nubere: concubitũ ꝓpagationis qui
solus ꝑprie nuptialis. ẽ. uehementius
accusando: multum int̾.eẽ. int̾ absti¬
nentes a cibis ꝓpt̾ sacratã significati¬
onẽ. uł ꝓpt̾ corporis castigationem: &¬

Expanded text:
nori bonum amplius praeponendo, et prohibennori bonum amplius praeponendo, et prohibentes nubere concubitum propagationis, qui solus proprie nuptialis est, uehementius accusando; multum interesse inter abstinentes a cibis propter sacramenti significationem uel propter corporis castigationem
Abbreviated transcription (Latin):
chil abiciendum quod cum gĩarũ actio¬
ne ꝑcipit᷑. Sc̃ificatur enĩ ꝑ uerbũ dei &
orationẽ. Hȩc sunt quȩ negatis: hoc ani.¬
mo. hac uoluntate. hac opinione abes¬
cis huiusmodi tẽꝑantes: quod ñ significa¬
tione. s natura malȩ &e immunde sint.
Qua inre creatorẽ earum sine dubio blas¬
phemantis: hoc. ẽ. quod ꝑtinae ad doc¬
trinam demonioꝵ. Nolite gͦ muari.
queadmodũ hortatur apłica doctrina.
qui dat nuptũ benefacit. & qui ñdat nuptũ
meliꝰ facit: ut bonum. eẽ. nuptias dic̃e¬
tis. s meliorẽ uirgiitatẽ. sicut facit
nubere. Ille enim ꝓhiboe qui hoc malũ
.ẽẽ. dicit: ñ qui huic bono aliuid melius
ante ponit. Deniq uos eũ p̃cipue con¬
cubitũ detestamini. qui solus honestus
& coniuigalis. ẽ.⁊ quẽ matrimoniales
quoq tabulȩ p̃geserunt. liberoꝵ ꝓcre¬
andorũ causa. unde uere ñ tam con¬
cumb̾e quã nub̾e phibetis. Concũbit᷑
eñi etiam causa libidinum. Nubit᷑ aũt

Expanded text:
biciendum, quod cum gratiarum actione percipitur; sanctificatur enim per uerbum dei et orationem. haec sunt, quae negatis; hoc animo. hac uoluntate, hac opinione ab escis huiusmodi temperatis, quod non significatione, sed natura malae et inmundae sint. qua in re creatorem earum sine dubio blasphematis; hoc est, quod pertinet ad doctrinam daemoniorum. nolite ergo mirari quemadmodum hortatur apostolica doctrina — qui dat nuptum, bene facit, et qui non dat nuptum, melius facit — ut bonum esse nuptias diceretis, sed meliorem uirginitatem, sicut facit nubere. ille enim prohibet, qui hoc malum esse dicit, non qui huic bono aliud melius anteponit. denique uos eum praecipue concubitum detestamini, qui solus honestus et coniugalis est et quem matrimoniales quoque tabulae prae se gerunt, liberorum procreandorum causa: unde uere non tam concumbere quam nubere prohibetis. concumbitur enim etiam causa libidinum, nubitur autem