comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad europam stilũ uertẽ eꝰ¬
dum. enropa quippe age¬
noris regis libie filia fuit. quam
ioiis abaffrica raptã cretam ad¬
uerit. et ꝑtẽ terciam orbis eius noĩe
appellauit. Iste est autem agenor
libie filius. ex qua et libia .i. af
frica. fertur cognominata. Unde
apparet prius libiam accepisse uo¬
cabulum. post ea eucopam. Europa
in tertia parte orbis diuisa. mnci¬
pit a flumine tenai. descendens
ab occasu per seꝑtem t̾onalem octe¬
anũ usq ad fmes hispame. Cuius
pars orientalis et meridiana a
ponto ꝯsurgens. tota mari mag¬
no ꝯiuĩgitur. et in insula gaddis
finitur. Prima europe regio. sci¬
thia in ferior. que a meotidis palu¬
dibus incipiens. int̾ danubium et
octeanum septentrionalem.usq
ad germanam porrigit᷑. Que t̾ra
generalit̾ propter barbaras gẽtes
quibus inhabitatur barbarica di¬
citur. Huius ꝑs p̾ma alama est.
que ad meotides paludes ꝑtingit.
post hanc dacia. ñ et gothia. ¶ de¬
ide germania.ũ plurimam ꝑtẽ

Expanded text:
ad Europam stilum vertendum. Europa quippe Agenoris regis Libyae filia fuit, quam Iovis ab Africa raptam Cretam advexit, et partem tertiam orbis ex eius nomine appellavit. Iste est autem Agenor Libyae filius, ex qua et Libya, id est Africa, fertur cognominata; unde apparet prius Libyam accepisse vocabulum, postea Europam. Europa autem in tertiam partem orbis divisa incipit a flumine Tanai, descendens ad occasum per septentrionalem Oceanum usque in fines Hispaniae; cuius pars orientalis et meridiana a Ponto consurgens, tota mari Magno coniungitur, et in insulas Gades finitur. Prima Europae regio Scythia inferior, quae a Maeotidis paludibus incipiens inter Danubium et Oceanum septentrionalem usque ad Germaniam porrigitur; quae terra generaliter propter barbaras gentes, quibus inhabitatur, Barbarica dicitur. Huius pars prima Alania est, quae ad Maeotidis paludes pertingit; post hanc Dacia, ubi et Gothia; deinde Germania, ubi plurimam partem
Abbreviated transcription (Latin):
occeam. obuerse promũtorio quod
uocatur hesꝑacertꝰ. quas in coluer̃t
gorgones femine. alites ꝑnicitate
hirlute et alpero corpore. et ex hus
insule cognominate. Distant aũt
a cõtiuẽti terra. bidu nauigati¬
one. Hesperidum insule uotate
a ciuitate hesperide que fuit in
fine maurit ame. Sunt enĩ ultra
gorgodes site sub athlante um litꝰ
in in timi maris linꝰ. in quarum
ortis fingunt fabule draconem ꝑ¬
uigilem. aurea mala leruantem.
fertur emĩ ibi esse maris estuariũ
ade sinnosis laterib tortuosum.
ut ulentibul procul laplus angui
ĩmitet᷑. Grise et argire insule m
indico occeano site. Adeo fecunde co¬
pia metallorum. ut pleriq eas
la sortite sunt. Taprobana insula
indie subiatens ad eurum. ex qua
occeanus indicꝰ incipit. patenl in
diorum. Scindit᷑ anni int̾ fluo.
tota margaritis plena et gẽmis.
Pars eius bestiis et elefantis ple¬
na est. ꝑtem uͦ homines tenent.
In hac in sula dñt in uno anno duas

Expanded text:
Oceani obversae promontorio, quod Oceani obversae promontorio, quod vocatur Hesperu Ceras, quas incoluerunt Gorgones feminae aliti pernicitate, hirsuto et aspero corpore; et ex his insulae cognominatae. Distant autem a continenti terra bidui navigatione. Hesperidum insulae vocatae a civitate Hesperide, quae fuit in fines Mauretaniae. Sunt enim ultra Gorgadas sitae sub Athlanteum litus in intimos maris sinus; in quarum hortis fingunt fabulae draconem pervigilem aurea mala servantem. Fertur enim ibi e mari aestuarium adeo sinuosis lateribus tortuosum ut visentibus procul lapsus angueos imitetur. Chryse et Argyre insulae in Indico Oceano sitae, adeo fecundae copia metallorum ut plerique eas la sortitae sunt. Taprobane insula Indiae subiacens ad Eurum, ex qua Oceanus Indicus incipit, patens in diorum. Scinditur amni interfluo; tota margaritis repleta et gemmis: pars eius bestiis et elephantis repleta est, partem vero homines tenent. In hac insula dicunt in uno anno duas
Abbreviated transcription (Latin):
deserant. Sadis in sula in fine bi¬
tice pronĩtie sita. que dirimit euro¬
pani ab affrita. i qua berculis
ris fancib occeam estꝰ ĩmittit᷑. Est
autẽ a continenti t̾ra .cxx. passi¬
bus diuisa. quã tyen a rubro profec¬
ti mari occupantes. in lingua sua
eo quod circum septa sit mari. Nas¬
citur in ea arbor similis palme. no¬
iine tigmola. cuius gunum iifec¬
tum itrum cerauinum genimã
reddit . Fortunate insule uocabulo
suo significant omĩa fere bona.
quasi᷑ felicel et beate fructuum
ubertate. Sunt autẽ apte natu¬
ra. preciosarum poma siluarũ par¬
turunt. fortuitil uitibꝰ iuga colli¬
ũ uestiuntur. ad herbarum uicem
messis. et holus uulgo est. Unde
gentilium error. et scłarium car.¬
mina poetarum. propter soli fecũ.¬
ditatem ealdem paradisum esse¬
putauerunt. Site sunt autẽ in
occeano contra leuam mauritame
occiduo proxime. et int̾ se int̾iec¬
to mari discrete. Gorgodes insule

Expanded text:
deserant. Gades insula in fine Badeserant. Gades insula in fine Baeticae provinciae sita, quae dirimit Europam ab Africa, in qua Herculis ris faucibus oceani estus immittitur, et est a continenti terra CXX passibus divisa, quam Tyrii, a rubro mari profecti, occupantes, in lingua sua erunt, quia circumsepta sit mari Nascitur in ea arbor similis palme, nomine gigniola , cuius gummi infectum vitrum ceraunium gemmam reddit. Fortunatarum insulae vocabulo suo significant omnia ferre bona, quasi felices et beatae fructuum ubertate. Sua enim aptae natura pretiosarum poma silvarum parturiunt; fortuitis vitibus iuga collium vestiuntur; ad herbarum vicem messis et holus vulgo est. Unde gentilium error et saecularium carmina poetarum propter soli fecunditatem easdem esse Paradisum putaverunt. Sitae sunt autem in Oceano contra laevam Mauretaniae, occiduo proximae, et inter se interiecto mari discretae. Gorgades insulae
Abbreviated transcription (Latin):
pis et gleba uberi. Dicta autẽ ta¬
natos a morte serpenciũ. Quos dũ
ipã nesciat. a portata inde t̾ta. qͦ
genciũ uecta sit. angues illico ꝑi.¬
mit. Tile ultima insula occeam.
int̾ septẽt̾onalẽ et occidentalẽ pla¬
gam.ultra britannã. a sole nomẽ
hñs qr in ea estiuũ soltitiũ sol facit
et nullus ultra eam dies est. Unde
et pigrum et concretum eius ma¬
re est̃. Orcades insule. occeani iut᷑
britamnã posite. nuimero .xxx.iii.¬
quarũ .xx. deserte sunt .xiii. colũ¬
tur. Scotia eadẽ et biberma. pro¬
xima britamue insula. spatio ter.¬
rarum angustior. sed situ fecũdior.
Hec ab affrico in boream porrigit᷑
Cuius partes p̾ores iberiã. et can¬
tabricum oitranũ intendunt. uñ
et bibernia dicta. Scocia autẽ qd̾
a scotorũ gentibus colit᷑ appellata
ullic nulla anguis. auis raza. apis
nulla. adeo ut aduectos ñ pulue¬
res seu lapillos. si quis alibi sparse¬
rit int̾ alucaria. examina fauos

Expanded text:
pis et gleba uberi. Dicta autem Tapis et gleba uberi. Dicta autem Tanatos a morte serpentum, quos dum ipsa nesciat, asportata inde terra quoquo gentium vecta sit, angues ilico perimit. Thyle ultima insula Oceani inter septentrionalem et occidentalem plagam ultra Brittaniam, a sole nomen habens, quia in ea aestivum solstitium sol facit, et nullus ultra eam dies est. Unde et pigrum et concretum est eius mare. Orcades insulae Oceani intra Britanniam positae numero trigiquarum 20 desertae sunt, tredecim coluntur. Scotia, eadem et Ibernia, proxima Britanniae insula, spatio terrarum angustior, sed situ fecundior. Haec ab Africo in Boream porrigitur. Cujus partes priores Iberiam, et Cantabricum oceanum intendunt. Unde et Ibernia dicta. Scotia autem, quod ab Scotorum gentibus colitur, appellata. Illic nulla anguis, avis rara, apis nulla, adeo ut advectos inde pulveres seu lapillos si quis alibi sparserit inter alvearia, examina favos
Abbreviated transcription (Latin):
hispama betica. Nani asia locus
est prouĩcia asie pbrigia. troia
regio phrigie. ilium ciuitas troi
Item regiones ꝑtes sunt proiĩci¬
arum. quas nulgus cõuentus uo¬
cat. sicut in phrigia troia. sicut
in gallicia cantab̾a asturia. A
rectoribus autẽ tegio nũcupata
est. cuiꝰ ꝑtes: t̾ritoria sunt. Ter¬
ritoriũ autẽ uocatũ. quasi tauri¬
torium. tritũ bobus. et aratro.
Antiqui eni sulco dicto. et posses¬
sionũ et tertitoriorũ limites de
marime quas plurimi ueterũ soler¬
ti studio indagauerunt notande sũt
britannia octeani insula. int̾fuso
mari toto orbe diuisa. a uocabulo
sue gentis cognominata. hec adu̾sa
galliarũ parte ad prospectum hispa¬
me sita est. Circuitus eius quadra
et magna flumina in ea. fontes ca¬
lidi. metallorum larga et uaria
copia. Gagates lapis ibi plurimꝰ
et margatite. Tanatos insula octe¬
am freto gallico abritanma est. te
nui uario seꝑata. frumentariis tã¬

Expanded text:
Hispania Baetica. Nam Asia locus Hispania Baetica. Nam Asia locus est, provincia Asiae Phrygia, Troia regio Phrygiae, Ilium civitas Troiae. Item regiones partes sunt provinciarum, quas vulgus conventus vocat, sicut in Phrygia Troia; sicut in Gallicia Cantabria, Asturia. A rectoribus autem regio nuncupata est, cuius partes territoria sunt. Territorium autem vocatum quasi tauritorium, tritum bubus et aratro. Antiqui enim sulco ducto et possessionum et territoriorum limites desmaximae, quas plurimi veterum sollerti studio indagaverunt, notandae sunt. Brittania Oceani insula interfuso mari toto orbe divisa, a vocabulo suae gentis cognominata. Haec adversa Galliarum parte ad prospectum Hispaniae sita est; circuitus eius quadraget magna flumina in ea, fontes calidi, metallorum larga et varia copia: gagates lapis ibi plurimus et margaritae. Tanatos insula Oceani freto Gallico, a Brittania aestuario tenui separata, frumentariis cam
Abbreviated transcription (Latin):
dũ sane. ꝙ quedã prouĩtie p̾mũ
de noĩe auctoril appellate lunt.
pꝰ ea a prouĩcia gentis nomẽ est
factum. Nam ab italo italia et
rursus ab italia italus. et sic u¬
timur ipã noiã gentis quomodo
fuit ipm̃ nomen auctoris unde
diriuatum est nomẽ prorũtie. Ex
quo accidit ex uno homine noĩa.¬
ri et ciuitatẽ et regionẽ et gẽtẽ.
Prouĩcie autẽ ex causa nocabu¬
lum acceperunt. Principatus
nãq gentiũ qui ad reges alios
ꝑtinebant cũ ius suũ romani
uincendo redigerent. procul po¬
sitas regiones proiĩcias appella.¬
uerunt. Pat̾a autẽ uocata qd̾
cõmunis sit omnun qui in ea
loca et terre spacia in orbe terra¬
rum multas in se ꝯtinent pro¬
ĩcias sicut in corpore lotus est
pars una. multa in se ꝯtinens
membra. Sicut et domꝰ multa
in se habens cubicula. Sic ter¬
re et loca dicunt᷑ terrarũ spacia.
quoꝵ ꝑtes sunt prouĩcie. sicut ĩ
asia phrigia. in gallia recia. in

Expanded text:
dum sane quod quaedam provinciae primum dum sane quod quaedam provinciae primum de nomine auctoris appellatae sunt; postea a provincia gentis nomen est factum. Nam ab Italo Italia, et rursus ab Italia Italus; et sic utimur ipsa nomina gentis, quomodo fuit ipsud nomen auctoris, unde derivatum est nomen provinciae. Ex quo accidit ex uno nomine nominari et civitatem et regionem et gentem. Provinciae autem ex causa vocabulum acceperunt. Principatus namque gentium, qui ad reges alios pertinebat, eum in ius suum Romani vincendo redigerent, procul positas regiones provincias appellaverunt. Patria autem vocata quod communis sit omnium, qui in ea em et loca; nam loca et terrae spatia in orbe terrarum multas in se continent provincias, sicut in corpore locus est pars una, multa in se continens membra; sicut et domus, multa in se habens cubicula: sic terrae et loca dicuntur terrarum spatia, quorum partes sunt provinciae; sicut in Asia Phrygia, in Gallia Raetia, in
Abbreviated transcription (Latin):
dine est. Circa occiduũ autẽ mõ¬
tuosa est. a renosa in medio. ad o¬
rientalem uero plaga deserta. Cuiꝰ
situs ab occiduo athlãtis montis
ad orientem usq in egiptum fiuel
porrigitut. A meridie occeano a
septẽtrione mlo flumine claudit᷑.
plurnmas hñs gentes diu̾so uultu
et monstruosa. spetie horribiles.
ferarũ quoq et serpenciũ referta
est multitudine. Illic quippe riue¬
ceranta bestia. et camelus. pardꝰ.
basiliscus. dracones ingentes. ex¬
ibi repperuntur. Einnamoniũ
ibi colligit᷑. Due sunt autẽ ethi¬
opie. una circa catũ solis altera
arca octasum. in mauritama
Extra autẽ tres partes orbis qͣrta
pars trans octeanũ interior est ĩ
meridie. que solis ardore ignota
nobis est. in cuiꝰ finib antipodes
fabulose ihabitare produntur
Prima autẽ hisꝑame mauritania
est deunde mimidia. inde regio
kartagniensis pꝰ qꝙ getuliam ic¬
cipimus. post eani ethiopiam. m̃
loca exusta solis ardoribus. Sciẽ¬

Expanded text:
dine est. Circa occiduum autem mondine est. Circa occiduum autem montuosa est, arenosa in medio, ad orientalem vero plagam deserta: cuius situs ab occiduo Athlantis montis ad orientem usque in Aegypti fines porrigitur, a meridie Oceano, a septentrione Nilo flumine clauditur; plurimas habens gentes, diverso vultu et monstruosa specie horribiles. Ferarum quoque et serpentium referta est multitudine. Illic quippe rhinoceros bestia et camelopardus, basiliscus, dracones ingentes, exibi reperiuntur, cinnamomum illic colligitur. Duae sunt autem Aethiopiae, una circa ortum solis, altera circa occasum in Mauritania. Extra tres autem partes orbis quarta pars trans Oceanum interior in meridie, quae a solis ardore incognita nobis est, in cujus finibus Antipodas fabulose inhaProxima autem Hispaniae Mauretania est, deinde Numidia, inde regio Carthaginensis, post quae Gaetuliam accipimus, post eam Aethiopiam, inde loca exusta solis ardoribus. Scien
Abbreviated transcription (Latin):
lome cesaree ciuitas fuit. et no¬
igitur proiũcie sibi cõuĩcte ab
oriente mundiam hñt. a seꝑtẽ
t̾one mare magnũ. ab occasu flu¬
men maluã. a meridie montẽ
astrixĩ. qui discernit int̾ fecũdã
terram. et arenas ia centes usqe
affrice exurgit a montibus .ui.
habens ab oriente flumen maluã
a septenit̾one fretum gaditanũ.
ab occiduo occeanũ. atblanticum.
a meridie gaulalum gentes usq
ad occeanum besperium.ꝑetrãtes
Regio gignens. feras. simias. dra¬
cones et structiones. Olmi etiã
et elefantis plena fuit. quos sola
nũc india parturit. Garamãtis
regionis caput. garama oppidũ
fuit. Est autẽ m̾ter cirenen sem
et ethiopiam.u̾ fons est qui fri¬
get calore diei. et calet frigore
noctis. Et hiopia dicta a colore po¬
pulorun. quos solis in ciuitas toe¬
ret. Demq iũ sid̾i̾s prodit. hoĩnũ
color. Est enĩ ibi iugis estus. Nam
quicquid eiꝰ est sub meridiano tar¬

Expanded text:
lonia, Caesaria civitas fuit, et nolonia, Caesaria civitas fuit, et noigitur provinciae sibi conjunctae ab oriente Numidiam habent, a strione mare Magnum, ab occasu flumen Malvam, a meridie montem Astrixin, qui discernit inter fecundam terram et harenas iacentes usque Africae exsurgit a montibus septem, habens ab oriente flumen Malvam, a septentrione fretum Gaditanum, ab occiduo Oceanum Athlanticum, a meridie Gaulalum gentes usque ad Oceanum Hesperium pererrantes: regio gignens feras, simias, dracones et struthiones. Olim etiam et elephantis plena fuit, quos sola nunc India parturit. Garamantis regionis caput Garama oppidum fuit. Est autem inter Cyrenensem et Aethiopiam, ubi est fons qui friget calore diei et calet frigore noctis. Aethiopia dicta a colore populorum, quos solis vicinitas torret. Denique vim sideris prodit hominum color; est enim ibi iugis aestus; nam quidquid eius est, sub meridiano car
Abbreviated transcription (Latin):
queq frugifera sunt. ulteriora
autem bestiis et serpentibus ple¬
na. atq onagris magnis. in de¬
sertũ uagantibus. Setulia aũt
affrice parl mediterranea est.
Numidia ab incolis passim ua¬
gantibus sic nocata quod nul¬
lam certã haberent sedem. Nã
nũ limitem desmit. hñs ab ortu
sites minores. a septẽt̾one mare
quod intendit sardimam. et ab
octasu mauritaniam. sitifensẽ.
a meridie ethiopum gentes . re¬
gio campis prepuiquis. ubi aũt
siluestris est feras educat. u̾ iu¬
gis. ardua equos et onagros pro¬
creat. ex inno etiã marmore p̃di¬
catur quod nundicũ dicit᷑. ha¬
bet autẽ urbes precipuas. iponẽ
regiũ. et suscadã. Mauritama
uocata a colore populorũ. Greci
Sicut enĩ gallia a candore ppłi
ita mauritama anigrore nomẽ
sortita est. Cuiꝰ p̾ma promĩcia
mauritana sitifensis. que siti¬
si habuit opidum a quo et uoca¬
bulum traxisse regio ꝑhibetur.
Mauritama uero celariensis co¬

Expanded text:
quaeque frugifera sunt, ulteriora quaeque frugifera sunt, ulteriora autem bestiis et serpentibus plena, atque onagris magnis in deserto vagantibus. Gaetulia autem Africae pars mediterranea est. Numidia ab incolis passim vagantibus sic vocata, quod nullam certam haberent sedem. Nam num limitem definit, habens ab ortu Syrtes minores, a septentrione mare quod intendit Sardiniam, ab occasu Mauretaniam Sitifensem, a meridie Aethiopum gentes: regio campis praepinguis. Ubi autem silvestris est, feras educat; ubi iugis ardua, equos et onagros procreat; eximio etiam marmore praedicatur, quod Numidicum dicitur. Habet autem urbes praecipuas: Hipponem Regiumo vocata a colore populorum; Graeci Sicut enim Gallia a candore populi, ita Mauritania a nigro nomen sortita est. Cujus prima provincia Mauritania Sitifensis est, quae Sitifi habet oppidum, a quo et vocabulum traxisse regio perhibetur. Mauritania vero Caesariensis co
Abbreviated transcription (Latin):
trogodite. a septẽt̾one mare libi¬
cum. ameridie ethiopia. et bar¬
baroꝵ uarie nationes. et solitu¬
dines maccessibiles que etiam ba¬
si licos serpentes creant. Penta¬
polis grecia lingua a quĩqr urbibo
nũcupita. id est beronice. cent̾a.
nominate sunt. Est auteͣ penta
fimbus deputata. Eripolitanã
quoq proĩtiam greci lingua sua
signant. de numero t̾un magna¬
tis magna. hec habet ab oriente
sirtes maiores. trogoditas. a septẽ¬
t̾one mare adriatitũ. ab occasu
bizanciũ.ameridie getulos. et
garamantes. usqr ad occeanum
ethiopicũ ꝑtendentes. biz ancena
regio ex duobus nobilissimis opi¬
dis nomẽ sortita est. ex quibus
uel amplius mille. fecunda ole¬
is et glebis ita prepinguis. ut
iacta i̾bi semina in cremento pe¬
ne centesime frugis renastant᷑.
⁊ eugis n̾ kartago magna. Ipã
est et uera affrita. inter bizan¬
cium. et nuumidiam sita. a sep¬
tẽt̾onẽ siculo mari iuncta. et a
meridie usq ad regionem getu¬
lorum porrecta. cuius proxima

Expanded text:
Trogodytae, a septentrione mare Libycum, a meridie Aethiopia et barbarorum variae nationes et solitudines inaccessibiles, quae etiam basiliscos serpentes creant. Pentapolis Graeca lingua a quinque urbibus nuncupata: id est Berenice, Ceutria,nominatae sunt. Est autem Pentafinibus deputata. 6. Tripolitanam quoque provinciam Graeci lingua sua signant de numero trium magnatis magnae; haec habet ab Oriente Syrtes majores, et Troglodytas, a Septentrione 166 mare Adriaticum, ab Occasu Bizantium, a Meridie Getulos et Garamantes usque ad Oceanum Aethiopicum pertendentes. 7. Byzacena regio ex duobus nobilissimis oppidis nomen sortita est, ex quibus vel amplius milia, fecunda oleis, et glebis ita praepinguis ut iacta ibi semina incremento pene centesimae frugis renascantur. Zeugis, ubi Carthago magna. Ipsa est et vera Africa inter Byzacium et Numidiam sita, a septentrione mari Siculo iuncta, et a meridie usque ad Gaetulorum regionem porrecta; cuius proxima
Abbreviated transcription (Latin):
dicta. eo quod oculis noceat.
ht̃ ne indecora esset. et ut consolaret᷑
om̃s nocte oꝑantes. et ut quibuldam
aiañtib que lucem solis ferre non pos¬
sunt. ad sufficienciam temꝑaretur:
Noctis autem et diei alt̾nacio proptͤ
uitissicudinem dormiendi iugilandi¬
q effecta est. et ut oꝑis duirm laborẽ
noctis requies temꝑet. Nocteni fieri
aut qr longo itinere lassatur sol
et cũ ad ultimũ celi spacium ꝑuenit
elanguescit. ac tabe factus etflat
suos ignes. aut qr eadem in sub t̾as
cogitur. qua suꝑ terras ꝑtulit lum̃.
nium. matutinũ. diluculum. Crepus

Expanded text:
icta, eo quod oculis noceat. cem habet, ne indecora esset, et ut consolaretur omnes nocte operantes, et ut quibusdam animantibus, quae lucem solis ferre non possunt, ad sufficientiam temperaretur. Noctis autem et diei alternatio propter vicissitudinem dormiendi vigilandique effecta est, et ut operis diurni laborem noctis requies temperet. Noctem autem fieri, aut quia longo itinere lassatur sol, et cum ad ultimum caeli spatium pervenit, elanguescit ac tabefactus efflat suos ignes; aut quia eadem vi sub terras cogitur qua super terras pertulit lumen, nium, matutinum, diluculum. Ves
Abbreviated transcription (Latin):
uenerio formas ext̾nsecus intus tͣns.¬
mittit. eorũ q sociata stipis rapit
species eorun in propͥam qualitatẽ.
In ammantib bigenena dicuritur
que ex diu̾sis nascunt᷑. ut mulus ex
equa et almo. burdo ex equo et asma
ibride ex apris et portis. tytirꝰ ex oue
et hyrco. murmo ex capra et ariete

Expanded text:
Venerio formas extrinsecus intus transVenerio formas extrinsecus intus transmittit, eorumque satiata typis rapit species eorum in propriam qualitatem. In animantibus bigenera dicuntur quae ex diversis nascuntur, ut mulus ex equa et asino; burdo ex equo et asina; hybridae ex apris et porcis; tityrus ex ove et hirco; musmo ex capra et ariete
Abbreviated transcription (Latin):
humana diuersum anmal in cortu
coegit sicq adulterma cõmirtione
genus aliud repperit. sicut et iacob
contra naturam coloꝵ smulitudines
procurauit. Ilam tales fetus oues
illius concipiebant quales umbras
arietum deluꝑ ascendentium. in
aquarum speculo contemplabant᷑.
Demq et hoc ip̃m in equarũ gre¬
gib fieri fertur. ut generosos obici¬
ant equos iusib concipientium quo
eorum similes concipere et creare
possint. Ilam et columbarũ dilet¬
tores depictas ponunt pulcherrimas
columbas. husdem locis quib ille
uersantur. quo rapiente iisu simi¬
les generent. Inde est ꝙ quidam gra¬
ud̾as mulieres iubent nullos int̾u¬
ezi turpissimos anmaliũ uultus
ut cenocefalos et simias ne iusibus
octurrentes similes fetus pariant.
Hanc enĩ feminarum esse naturã.
ut quales ꝑsperũit siue mente con¬
ceperint in extremo uoluptatis. siue¬
estu. dum concipiunt. talem et sobo¬
lem procreent. Et em̃ animal ninsu

Expanded text:
humana diversum animal in coitu humana diversum animal in coitu coegit, sicque adulterina commixtione genus aliud repperit; sicut et Iacob contra naturam colorum similitudines procuravit. Nam tales foetus oves illius concipiebant, quales umbras arietum desuper ascendentium in aquarum speculo contemplabantur. Denique et hoc ipsud in equarum gregibus fieri fertur, ut generosos obiciant equos visibus concipientium, quo eorum similes concipere et creare possint. Nam et columbarum dilectores depictas ponunt pulcherrimas columbas isdem locis, quibus illae versantur, quo rapiente visu similes generent. Inde est quod quidam gravidas mulieres iubent nullos intueri turpissimos animalium vultus, ut cynocephalos et simios, ne visibus occurrentes similes foetus pariant. Hanc enim feminarum esse naturam ut quales perspexerint sive mente conceperint in extremo voluptatis aestu, dum concipiunt, talem et sobolem procreent. Etenim animal in usu
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Mirteus autem est pressus ĩ
nere orti. quos equifecos dicimu̾s.
or est. quem uulgo bruncum uo¬
cant. ueredos antiqui diterunt qd̾
ueherent redas id est ducerent uel
quod uias publicas curaant. ꝑ quas
et redal ire solitũ erat. Equoꝵ t̾a
sunt genera. unũ generosum. p̾lis
et honeribus aptum. Alterũ uulga¬
re atq gregarium ad uebendũ non.
ad equitandum aptum. Terciũ ex
ꝑmirtione diuerli gni̾s ortũ. quod
etiam dicit᷑ bigenerum. qr ex diu̾¬
sis nascitur ut mulus. Iulus ilũt
agreco tractum uocabulum habet
Grecum est enĩ hoc uel quod iugo
pistorum subactus tardas molendo
ducat in giro molas. Iudei asserunt
qd̾ maa nepos esau. equarũ greges
ab asinis in deserto fecerit ĩp̃e pͥmꝰ
ascendi. ut muloꝵ inde noua contͣ
naturam ammalia nascerent᷑. O.¬
nagros quoq ad hoc amissos esse ad
asmas et ipm̃ istuis modi reperisse
concubitum. ut uelocissimi ex hus
nascerent᷑ asin. Industria quippe

Expanded text:
s. Myrteus autem est pressus in s. Myrteus autem est pressus in nere orti, quos equiferos dicimus, or est, quem vulgo brunicum vocant. Veredos antiqui dixerunt, quod veherent redas, id est ducerent; vel quod vias publicas currant, per quas et redas ire solitum erat. Equorum tria sunt genera: unum generosum, proeliis et oneribus aptum; alterum vulgare atque gregarium ad vehendum, non ad equitandum aptum; tertium ex permixtione diversi generis ortum, quod etiam dicitur bigenerum quia ex diversis nascitur, ut mulus. Mulus autem a Graeco tractum vocabulum habet. Graece enim hoc vel quod iugo pistorum subactus tardas molendo ducat in gyro molas. Iudaei asserunt quod Ana abnepos Esau equarum greges ab asinis in deserto ipse fecerit primus ascendi, ut mulorum inde nova contra naturam animalia nascerentur. Onagros quoque ad hoc admissos esse ad asinas: et ipsum istiusmodi repperisse concubitum, ut velocissimi ex his asini nascerentur. Industria quippe
Abbreviated transcription (Latin):
mirteus cerumꝰ.giluus. glautus
scutulatus. canꝰ. candidus. albus.
gutatul. niger. Sequenti autem
ordine uariꝰ ex nigro badioq distit¬
tus. reliquus uarius color uel tine¬
reus deterimus. Badiũ autẽ antiq̃
uadium dicebant ꝙ int̾ cetera aĩa¬
lia fortius uadat. Ipẽ est et padix
quem fenicatum uotant. Et dictꝰ
padix a colore palme. quã siculi
paditam uocant. Glaucus uero
est ueluti pictos oculos habens et
quodam splendore ꝑfusos. Nam grau¬
cum ueteres album dicunt. Gilu¬
uus autẽ melinꝰ color est sub albi.¬
dus. Guttatus alb. ingris incerue¬
mentib punctis. Eandidꝰ autem
et albus inuicẽ sibi differunt. Nã
albus cũ quodam pallore est. Can¬
didus uero iuuens. et pura luce ꝑ¬
fusus. Canꝰ dictus. qr er candido
colore est et nigro. Scutulatus uo¬
catur propt̾ orbes quos habet can
riunꝰ est. quen uulgo garionem di¬
cunt. Aerancam idem uulgus uo¬
cat quod in modum aerei coloris¬

Expanded text:
myrteus, cervinus, gilvus, glaucus, myrteus, cervinus, gilvus, glaucus, scutulatus, canus, candidus, albus, guttatus, niger. Sequenti autem ordine, varius ex nigro badioque distinctus; reliquus varius color vel cinereus deterrimus. Badium autem antiqui vadium dicebant, quod inter cetera animalia fortius vadat. Ipse est et spadix, quem phoenicatum vocant: et dictus spadix a colore palmae, quam Siculi spadicam vocant. Glaucus vero est veluti pictos oculos habens et quodam splendore perfusos. Nam glaucum veteres dicebant album. Gilvus autem, mellinus color est subalbidus. Guttatus, albus nigris intervenientibus punctis. 51. Candidus autem. et albus invicem sibi differunt. Nam albus cum quodam pallore est, candidus vero, niveus, et pura luce perfusus. Canus dictus, quia ex candido colore et nigro est. Scutulatus vocatus propter orbes, quos habet candCervinus est, quem vulgo gauranem dicunt. Aeranem idem vulgus vocat, quod in modum aerei sit colori
Abbreviated transcription (Latin):
epirotis. ac siculis. in anius ultra
quĩ quagnita. Breuior autẽ hispa¬
nis et numidil. et gallicis. frequẽs
opimo est. In generosis equis ut a ĩt
ueteres quatuor spectant᷑ forma pł¬
critudo. meritũ atq color. foema ut
sit ualidum corpus et solidum.
Robori conueniens altitudo. latus
longum et substrictũ. maxiii et
rotundi clunes. pectus lat̾e patens.
corpus omne musculoꝵ densitate no¬
dosum. pes sictus. et cornu concauo
solidatus. Pulcritudo ut sit eri
guum caput. et sucum. pelle pr̃ope
ossib adherente. aures breues et ar¬
gute. oculi magni. nares patũle.e
ungularum soliditate fiea rotundi¬
tas. Meritũ ut sit amino audax.
pedibus alater.trementib m̃bris
quod est fortitudinib indiciũ qui q
ex lumina quiete facile concitetur.
uel excitata festinatione non diffi
le teneatur. Motus aũt equi in au¬
ribus intelligitur. u̾tus in m̃bris
crementib. Color hic p̃cipue spec¬
tandus. Radius. aurens. rosens.

Expanded text:
Epirotis ac Siculis in annis ultra Epirotis ac Siculis in annis ultra quinquaginta, brevior autem Hispanis ac Numidis et Gallicis frequens opinio est. In generosis equis, ut aiunt veteres, quattuor spectantur: forma, pulchritudo, meritum atque color. Forma, ut sit validum corpus et solidum, robori conveniens altitudo, latus longum, substrictus maxime et rotundi clunis, pectus late patens, corpus omne musculorum densitate nodosum, pes siccus et cornu concavo solidatus. Pulcguum caput et siccum, pelle prope ossibus adhaerente, aures breves et argutae, oculi magni, nares patulae, et ungularum soliditas, fixa rotunditas; meritum, ut sit animo audax, pedibus alacer, trementibus membris quod est fortitudinis indicium, quique ex summa quiete facile concitetur, et excitata festinatione non diffle teneatur. Motus autem equi in auribus intellegitur, virtus in membris trementibus. Color hic praecipue spectandus: badius, aureus, roseus,
Abbreviated transcription (Latin):
necessarius est. qr et laborem tole
rat et negligenciã prope modum
q forma et similes cursu copula bã¬
tur. Caballꝰ apede cauo dictus. prop¬
ter quod gradiens ungula impressa
terram concauet ꝙ reliqua amma¬
lia non hñt. Inde et sompes quod pe
Exultant enĩ i tampis. odorant᷑
bellum. extitant᷑ sono tube ad p̃liũ.
uoce actensi prouocant ad cursum
dolent cũ uicti fuerint. exultant cũ¬
cum uicerint. Quidam hostes in bel¬
lo sentiunt. adeo ut adu̾sarios mor¬
su petant. Aliqui etiam ꝓpͥos dnõs
recognoscunt. obliti mansuetudinis
si mutentur. Alii p̃ter dmñ dorso nł¬
lum recipiunt. int̾fectis uel morien¬
tib dnĩs multi lac̾mas fundunt.
Solũ enĩ equũ propt̾ hominẽ lacri¬
mari. et doloris affectum sentire.
unde in centauris equoꝵ et hominũ
natura ꝑmirta est. Solent etiã
er equorũ uel mestita a lacritate
euentum futurũ dimicaturi collige̾.
Etas lon geua equis ꝑlicil himnntis.

Expanded text:
necesnecesrat, et negligentiam propemodum abantur, paresque forma et similes cursu copulabantur. 42. Caballus a cavando dictus, propter quod gradiens ungula impressa terram concavet, quod reliqua animalia non habent; inde et sonipes quod pedexsultant enim in campis, odorantur bellum, excitantur sono tubae ad praelium, voce accensi ad cursumdolent cum victi fuerint; exultant cum vicerint. Quidam hostes in bello sentiunt, adeo ut adversarios morsu petant: aliqui etiam proprios dominos recognoscunt, obliti mansuetudinis si mutentur; aliqui praeter dominum dorso nullum recipiunt: interfectis vel morientibus dominis multi lacrimas fundunt. Solum enim equum propter hominem lacrimare et doloris affectum sentire. Unde et in Centauris equorum et hominum natura permixta est. Solent etiam ex equorum vel maestitia vel alacritate eventum futurum dimicaturi colligere. Aetas longaeva equis Persicis, Hunnicis,
Abbreviated transcription (Latin):
et nomen habet. Nam dromos gre
uas unodie ꝑgere potest. Quod
animal sicut bos et ouis et camelꝰ
riumnat. Ruminatio autẽ dicta
est. a niuna eminente gutturis ꝑte¬
ꝑ quã dimissus cibus a certis reuo¬
cat᷑ animalib. Asmꝰ et a sellus
a sedendo dutꝰ qͣi ad seddus. Sed
boc nomen quod magis equis cõue¬
mebat. ideo hoc ammal sumpsit.
qr priusꝙͣ equos caperent homines
huit p̾sidere ceperunt. Ammal
quippe tardum. et nulla ratione
renitens. statĩ ut uoluit homo sibi
sustinuit. Onager int̾ pretatur
asmus ferus. On quippe greci asi¬
num uotant. agriam ferũ. hos
affrita. habet magnos et indomi¬
tos et in deserto uagantes. Sin¬
guli autẽ feminaꝵ᷑ gregib p̃sũt.
Hascentib masculis zelant etie
testiculos eorũ morsib detruntat.
quod cauentes matres eos i sege¬
tis lotis occultant. A sinos archa¬
ditos dictos eo ꝙ ab arthadia pri¬
primum uecti sunt magni et alti.
Mlior aut̃ asmno asellus agro plus

Expanded text:
et nomen habet, Nam dromos  δρet nomen habet, Nam dromos  δρus una die peragere solet. Quod animal, sicut ovis, bos, et camelus, ruminat. Ruminatio autem dicta est a ruper quam dimissus cibus a certis revocatur animalibus. Asinus et asellus a sedendo dictus, quasi asedus: sed hoc nomen, quod magis equis conveniebat, ideo hoc animal sumpsit quia priusquam equos caperent homines, huic praesidere coeperunt. Animal quippe tardum et nulla ratione renitens, statim ut voluit sibi homo substravit. Onager interpretatur asinus ferus. Ὄνον quippe Graeci asinum vocant: ἄγριον ferum. Hos Africa habet magnos et indomitos et in deserto vagantes. Singuli autem feminarum gregibus praesunt. Nascentibus masculis zelant et testiculos eorum morsu detruncant, quod caventes matres eos in secretis locis occultant. Asinos Arcadicos dictos, eo quod ab Arcadia primum vecti sunt magni et alti. Minor autem asellus agro plus
Abbreviated transcription (Latin):
leo leena. draco dracena. uitulus et
uitula. a uiriditate uocati sunt. id ẽ
etate uitidi. sicut uirgo. uitilam gͦ
ꝑuam esse et nũdum emxam. nam
enixa iuenta est aut uacca. Bubali
uocati sunt ꝑ diriuationem quod sint
similes boum. adeo indoniti. ut
preferitate uigũ ceruitib non reci¬
piant. Hos affrica procreauit. Ur
agrestes boues sunt in germania.
hñtes cornua ni tantum protensa
ut regiis mensis inligni capacitate
ex eis gerule fiant. Dicti uri a po
ton. id est a montib. Camelis cã
nomen dedit. siue ꝙ qñ honerant᷑
ut breuiores et humiliores fiant
accubant qr grece cami humile.
et breue dñt. siue quod turuus ẽ
dorso. Camur enim uerbo greco
curuũ signifitat. hos licet et alie
regiones mnutant sedarabia pluri¬
imios. Differunt autẽ sibi. Nam
arabici bina tubera in dorso hñt.
reliquarũ regionum singula. Dro¬
meda genus cameloꝵ est minoris
quidẽ stature. sed uelocioris. Unde

Expanded text:
leo leaena, draco dracaena. Vitulus et leo leaena, draco dracaena. Vitulus et vitula a viriditate vocati sunt, id est aetate viridi, sicut virgo. Vitulam ergo parvam esse et nondum enixam: nam enixa iuvenca est aut vacca. Bubali vocati per derivationem, quod sint similes boum; adeo indomiti ut prae feritate iugum cervicibus non recipiant. Hos Africa procreat. Uri agrestes boves sunt in Germania, habentes cornua in tantum protensa ut regiis mensis insigni capacitate ex eis gerulae fiant. Dicti uri ἀπὸ τῶν ὀρέων, id est a montibus. Camelis causa nomen dedit, sive quod quando onerantur, ut breviores et humiles fiant, accubant, quia Graeci χαμαὶ humile et breve dicunt; sive quia curvus est dorso. Καμουρ enim verbo Graeco curvum significat. Hos licet et aliae regiones mittant, sed Arabia plurimos. Differunt autem sibi; nam Arabici bina tubera in dorso habent, reliquarum regionum singula. Dromeda genus camelorum est, minoris quidem staturae, sed velocioris, unde
Abbreviated transcription (Latin):
grecos siagro. id est ferus dicit᷑. om̃e
eñ quod ferum est et inmute. abu¬
siue agreste uocamꝰ.Iuuentꝰ dictꝰ
quod uiuare nicipiat pominũ usus.
mexecolenda terra uel qr apud gẽ¬
tiles ioui semꝑ oubi q iuuencul ĩmo¬
labatur. nũꝙͣ taurus. Nam nuucti¬
nus etiam etas considerabat᷑. Taur
grecum nomen est. sicut et bos.
Indicis tautis. color fuliis est. uolu¬
cris ꝑnicitas. pilis in contrariũ u̾sis
caput circũflectunt. Nlexiblitate q̃
uolunt tergi duricia omne celũ res¬
puunt. minuti feritate. bouẽ greci
boeti dicunt. Hunc latim trionem
uocant. eo quod terram teret. quasi
moderator ⁊usticus. Ciꝰ latitudo
quod est generositatis in boue signũ
Bouui in socio eximia pietas nam alt̾
alterum inq̾rit. cum quo ducere collo
aratra consueuit. et frequenti mugi¬
tu pium testat᷑ affectum. si forte de¬
fecerit. Uaca dicta qͣi boaca. Est em̃ ex
qualitate mobilium nominũ. sicut

Expanded text:
Graecos σύαγρος, id est ferus, dicitur. Omne Graecos σύαγρος, id est ferus, dicitur. Omne enim, quod ferum est et inmite, abusive agreste vocamus. Iuvencus dictus, quod iuvare incipiat hominum usus in colenda terra, vel quia apud gentiles Iovi semper ubique invencus inmolabatur, numquam taurus. Nam in victimis etiam aetas considerabatur. Taurus Graecum nomen est, sicut et bos. Indicis tauris color fulvus est, volucris pernicitas, pilis in contrarium versis; caput circumflectunt flexibilitate qua volunt; tergi duritia omne telum respuunt inmiti feritate. Bovem Graeci βοῦν dicunt. Hunc Latini trionem vocant, eo quod terram terat, quasi moderator rusticus. Cuius latitudo quod est generositatis in bove signum. Boum in sociis eximia pietas; nam alter alterum inquirit, cum quo ducere collo aratra consuevit, et frequenti mugitu pium testatur affectum si forte defecerit. Vacca dicta, quasi boacca. Est enim ex qualitate mobilium nominum, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
missis hirsuta barbis. qui non alibi
sunt quã circa phasidem. Ynuli
qr ad nutũ mat̾s abscundunt᷑
Damula uocata quod de manu
effugiat. tũdum animal et ibel¬
le. de quo marcialis. dente timet᷑
aper. defendunt cornua teruum.
Imbeles dame quid insi preda sumus.
lepus. lempes. qr uelocit᷑ currit. bñ
et grece pro cursu lagos dicit᷑. Uelox
est eñ anmal et satis tumdũ. Cum
culi genus est agrestiũ animaliũ dic¬
ti quali canculi. eo quod canũ inda¬
gine capiant᷑. uel excludant᷑ a pelũ¬
cis. Sul dicta. quod paltua lubigat¬
id est t̾ra subacta estas inquirat.
uerris quod grandes hẽat uires. Por¬
cus quasi sp̾urtus. ingurgitat em̃ se
ceno. luto ĩmergit. limo illut. Oa
spurticia.uel spurius nũcupant᷑.
Porcorũ pilos setas uocamus. et
setas a sue dictas. a quib et sutores
uocant᷑. quod ex setis suant pelles.
Aper aferitate uocatur ablata .f.
litera et subrogata .p. unde et apd̾

Expanded text:
missis hirta barbis, qui non alibi missis hirta barbis, qui non alibi sunt quam circa Phasidem. Hinnuli quia ad nutum matris absconduntur. Dammula vocata, quod de manu effugiat: timidum animal et inbelle; de quo Martialis13, 94: Dente timetur aper, defendunt cornua cervum; inbelles damae quid nisi praeda sumus? Lepus, levipes, quia velociter currit. Unde et Graece pro cursu λαγώς dicitur; velox est enim animal, et satis timidum. 24. Cuniculi, genus agrestium animalium, dicti, quasi caniculi, eo quod canum indagine capiantur, vel excludantur a speluncis. 25. Sus dicta, quod pascua id est terra subacta escas inquirat. Verres, quod grandes habeat vires. Porcus, quasi spurcus. Ingurgitat enim se caeno, luto inmergit, limo inlinit. Hspurcitiam vel spurios nuncupatos. Porcorum pilos setas vocamus, et setas a sue dictas: a quibus et sutores vocantur, quod ex setis suant, id est consuant, pelles. Aper a feritate vocatus, ablata F littera et subrogata P. Unde et apud
Abbreviated transcription (Latin):
bus et quãuis de longinco. iudent
tame omnes qui ueniunt. Eadem
autẽ et capeee et eedem ibites quasi
auices. eo quodas instar amũ ardua
et excel sa teneant. et in sublime m¬
habitent. ita ut de sublimi ux huã¬
ins obtutib pateant. unde et meri¬
diana pars ibites aues uocat que
nili fluentis inhabitent. Hec ita¬
q animalia ut diximꝰ in petris al¬
tissimis cõmorantur. et si qñ feraꝵ
uel hominũ adu̾sitatem p̃senserint
de altissimis saxorũ cacumimbus se¬
se precipitantes in suis se cornbus
ceratond est a cornib. Cerata em̃
grece cornua ditunt᷑. Hii serpen
nicie uenem eoꝵ pabulo reparant᷑.
dictannũ herbam ipi prodiderunt.
nam eo pasti acceptas excutiunt
fistulaꝵ erectis aurib acute audi
sa flumina transnatant. capita
cluib p̃cedentiũ luꝑponũt. libi¬
q inuitem luccedentes. nullũ labo¬
⁊ em ponderis senciunt. Tregelafi
a grecil nommati. qui dũ eadem
specie sint ut cerui uillosos tamẽ
hñt armos ut hirci. et menta pro¬

Expanded text:
t quamvis de longinquo, vident tamen omnes qui veniunt. Idem autem et capreae: idem ibices, quasi avices, eo quod ad instar avium ardua et excelsa teneant et in sublime inhabitent, ita ut de sublimitate vix humanis obtutibus pateant. Unde et meridiana pars ibices aves vocant, qui Nili fluentis inhabitant. Haec itaque animalia, ut diximus, in petris altissimis commorantur, et si quando ferarum vel hominum adversitatem persenserint, de altissimis saxorum cacuminibus sese praecipitantes in suis se cornibus ceraton, id est, a cornibus. Cerata enim Graece cornua dicuntur. Hi enim serpentnicie veneni, eorum pabulo reparantur. Dictamnum herbam ipsi prodiderunt. Nam eo pasti excutiunt fistularum. Erectis auribus acute audiusa flumina vel maria transnatant, capita clunibus praecedentium superponunt sibique invicem succedentes nullum laborem ponderis sentiunt. Tragelaphi a Graecis nominati, qui quum eadem specie sint ut cervi, villosos tamen habent armos ut hirci, et menta pro
Abbreviated transcription (Latin):
iores hyrci cimfii dicuntur. a fluuio
cimphe. in libia ubi grandes nascũ¬
tut. Eapros et capras a carpendis
nigultis quidam dixerũt. Ilii ꝙ car¬
pant asꝑa. non nulli a crepitu cru¬
rium.unde eas capreas uocitatas q̃
sunt agrestes capre. quas greti pro
eo quod acutissime iudeant. dorcas¬

Expanded text:
jores hirci Ciniphii dicuntur a fluvio jores hirci Ciniphii dicuntur a fluvio Ciniphe in Libya, ubi grandes nascuntur. 15. Capros, et capras a carpendis virgultis quidam dixerunt. 41 Alii, quod captent aspera. Nonnulli a crepitu crurum, unde eas crepas vocitatas, quae sunt caprae agrestes, quas Graeci, pro eo quod acutissime videant,
Abbreviated transcription (Latin):
uel quod uermen in capite hẽat.
quoꝵ excitati pruritu. inuicem se
concutiunt. et pugnãtes cũ magno
impetu ferint. Aries uel a potu
areos. id est a marte uocatus. unde
dicunt᷑. siue quod hoc petus a gen¬
aries quod azis auris imponeretͣ.
Unde est illud. mries mactat᷑ ad¬
aram. agnũ qm̃qmͣ et greci uo¬
tim autẽ ideo hoc nomen hrẽ pu¬
tant eo quod precet̾is animantibo
matrem agnoscat. a deo ut etiã.¬
si in magno grege errauerit. statĩ
balatu recog̾noscat uocem paren¬
tis. Edi ab edendo uocati. Parui
enim pinguissim sunt. et saporis
iocundi. Unde et edere. Inde et
edulium uocatur. Hirtus lasciuũ
animal et petulcũ. et feruens sem¬
ꝑ adcortũ cuiꝰ oculi ob libidinem
in transuerlum alpiciunt. Unde ⁊
nomen trahit. Nam horci sunt o¬
culorum anguli scdm̃ sueconium.
Cuiꝰ natura a deo calidissima est.
ut adamantẽ. lapidem quem nec
ignis nec ferri domare ualet ma¬
teria. solus huiꝰ cr uor dissoluit. Ma¬

Expanded text:
vel quod vermem in capite habeat, vel quod vermem in capite habeat, quorum excitati pruritu invicem se concutiunt, et pugnantes cum magno impetu feriunt. Aries vel ἀπὸ τοῦ ἂρεος, id est, a Marte vocatus, unde dicuntur; sive quod hoc pecus a genAries, quod aris imponeretur. Unde est illud: Aries mactataram. Agnum quamquam et Graeci votini autem ideo hoc nomen htant, eo quod prae caeteris animantibus matrem agnoscat; adeo ut etiamsi in magno grege erraverit, statim balatu recognoscat vocem parentis. 13. Hoedi ab edendo vocati, parvi enim pinguissimi sunt, et saporis jucundi; unde et edere, inde et edulium vocatur. 14. Hircus, lascivum animal, et petulcum, et fervens semper ad coitum, cujus oculi ob libidinem in transversum aspiciunt, unde et nomen traxit. Nam hirqui sunt oculorum anguli secundum Suetonium, cujus natura adeo calidissima est, ut adamantem lapidem, quem nec ignis, nec ferri domare valet materia, solus hujus cruor dissolvat. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
tione omĩum animalium pͥecora di¬
xerunt. Pecudes aut̃ tantum illa
ammalia que edunt᷑ quasi petudes
Generalit̾ omne animal petus a
pescendo uocatum.Iumenta nomĩa
inde trarerunt. quod nrm̃ laborem
uel onus suo adiutorio subuectando
uel arando pauent. Nam bos car¬
penta trahit. et durissimas terre
glebas nomere uertit. Equus et
asiuus portant honera et hominũ
in gradiendo laborem temperent
unde et iumenta appellant᷑ ab eo qd̾
iuuent homines. Sunt eñ magna¬
rum uirium ammalia. Eadem quo¬
q arementa. uel qd̃ sunt apta ar¬
mis. id est bello. uel quod hnis ni ar
ues intelugunt ub arando. quasi
anmo placidum. ab oblatione
dictum eo quod apud ueteres ini¬
cutio non tauzi sed oues in sacrifi¬
tio. mactarent᷑. Ex hus quasdam
bidentes uocant eo quod int̾ octo
dentes duos altiores habeant.¬
quas maxie gentiles in sacrifiti
uitib quod ceteris oib sit fortior.
uel quod sit uir id est masculus.

Expanded text:
tione omnium animalium pecora ditione omnium animalium pecora dixerunt; pecudes autem tantum illa animalia quae eduntur, quasi pecuedes. Generaliter autem omne animal pecus a pascendo vocatum. Iumenta nomina inde traxerunt, quod nostrum laborem vel onus suo adiutorio subvectando vel arando iuvent. Nam bos carpenta trahit, et durissimas terrae glebas vomere vertit; equus et asinus portant onera, et hominum in gradiendo laborem temperant. Unde et iumenta appellantur ab eo quod iuvent homines: sunt enim magnarum virium animalia. Item quoque armenta, vel quod sint apta armis, ntum intelligunt, ab arando, quasi me animal, animo placidum, ab oblatione dictum, eo quod apud veteres in initio non tauri, sed oves in sacrificio mactarentur. Ex his quasdam bidentes vocant eas, quae inter octo dentes duos altiores habequas maxime gentiles in sacrificium dictus, quod ceteris ovibus sit fortior; vel quod sit vir, id est masculus;
Abbreviated transcription (Latin):
nocabula indidit.
appellans uituiq
onem nature cui
seruiret. Gentes autẽ um cuiq aiã¬
lium et prop̾a lingua deder unt uoca¬
bula. Non autemi scdm̃ latinam atq
grecam. aut quarũlibet gencium
bar baraꝵ nomina illa imiposuit adã.
sed illa lingua que ante diluuum
om̃ium un̾a fuit. que et hebrea nũ¬
cupatur. latine autem animalia
siue ammnancia dicta. eo quod animẽ¬
tur uita et moneant᷑ spũ. Quadru
pedia uocata que quatuor pedib gra¬
diunt᷑. Que dim sint similia peco¬
ribus tamẽ sub cura humana non
sunt ut cerui. dame. onagri. et ce¬
tera. Sed neq bestie sunt ut leo¬
nes. neq iumenta. ut usus homi.¬
num iuuare possint. Pecus diciꝰ
omne ꝙ humana lingua et effigie
caret. Proprie autẽ pecorum nomẽ
hus ammantib accommodari solet
que sunt aut ad uescendum apta
ut boues. et sues. aut ni usu hoĩ¬
num cõmoda. ut equi et boues.
Differt autẽ int̾ pecora et pecudes
llam ueteres cõmunit̾ in significa¬

Expanded text:
vocabula indidit, appellans unicuiquonem naturae, cui serviret. Gentes autem unicuique animalium ex propria lingua dederunt vocabula. Non autem secundum linguam Latinam atque Graecam aut quarumlibet gentium barbararum nomina illa imposuit Adam; sed illa lingua, quae ante diluvium omnibus una fuit, quae et Hebraea nuncupata est. Latine autem animalia sive animantia dicta, quod animentur vita et moveantur spiritu. Jupedia vocata, quia quattuor pedibus gradiuntur: quae dum sint similia pecoribus, tamen sub cura humana non sunt; ut cervi, dammae, onagri, et cetera. Sed neque bestiae sunt, ut leones; neque iumenta, ut usus hominum iuvare possint. Pecus dicimus omne quod humana lingua et effigie caret. Proprie autem pecorum nomen his animalibus adcommodari solet quae sunt aut ad vescendum apta, ut oves et sues; aut in usu hominum commoda, ut equi et boves. Differt autem inter pecora et pecudes: nam veteres communiter in significa
Abbreviated transcription (Latin):
q sexus dextre sunt. Arnulle aũt
proprie uirorũ sunt.collate uictorie
causa militib ob armorũ uirtutẽ.
unde et quondam uulgo uiuilie dice.¬
bantur. Ab intelletu. autẽ curculi ar¬
nulla non discrepat.qr ipã quoq h ͦ
pectus feminarũ ornatur. uel pal¬
lium tenetur. a uiris in humeris.
seu cingulum in lumbis. Lunule sũt
ornamenta mulierũ in lune simili¬
tudinem. bullule auree dependẽtes
Specula sunt in quibus femine
uultus suos intuentur. Dictũ aũt
speculum. uel quod ex hoc splendor
reddat᷑ uel quod ibi femine intuẽtes
ꝯsiderent spem̃ sui uultus. et quic¬
quid ornamenti deesse uiderunt adi¬
ciunt. Periscelido sunt apud femi¬
uas crurũ ornamenta quibus gres¬
sus earum ornant᷑. Ol factoriola

Expanded text:
que dextre sunt. Armille autem que dextre sunt. Armille autem proprie virorum sunt, collate victoricausa militibus ab armorum virtute: unde et quondam vulgo viriolae dicebantur. Ab intellectu autem circuli armilla non discrepat, quia ipsa quoque hoc, pectus feminarum ornatur, vel pallium tenetur a viris in humeris, seu cingulum in lumbis. Lunulae sunt ornamenta mulierum, in lunae similitudinem bullulae aureae dependentes. Specula sunt in quibus feminae vultus suos intuuntur. Dictum autem speculum vel quod ex splendore reddatur, vel quod ibi feminae intuentes considerent speciem sui vultus et, quidquid ornamenti deesse viderint, adiciant. Periscelides sunt apud feminas crurum ornamenta quibus gressus earum ornantur. Olfactoriola