comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stituas mͥ tempus: inquo recordens
mei. At ubi uenit plenitudo tem¬
poris: misit ds filium suũ. factũ
exmuliere. factũ sublege: ut eos qͥ
sublege erant recdimeret. Hanc itaq
redemptionem. uir dñi prȩsciens.
inqua erant multi etiã exgentili¬
tate liberanch. sicut ipse ait licet
hec celes incorde tuo. tam̃ scio
qͥa unuersoꝵ memineris: apud
omnipotentem dm̃. tempus sibi
constitui suȩ recordationis pecto
Hinc ẽ enim: qđ in euangłio dñs di¬
cit. Et ego si exaltatus fuero atra:
omĩa traham adme ipsum: omĩa
uidelicet electa. Non enĩ ab inferno
rediens dñs electos simul et repro¬
bos traxit: s ula exinde omnia su¬
stulit: quȩ. sibi inhesisse presquit.
Unde etiã. ꝑosee ꝓpħam dic̃. Ero
mors tua.omors: ero morsus turs.
inferne Qđ enim occidimꝰ: agimꝰ
ut penitus ñ sit: exẽo et enim qd
mordemus: partẽ abstiahimus:.
partẽq relinqͥmꝰ. Quia gͦ melectis

Expanded text:
stituas mihi tempus in quo recorderis stituas mihi tempus in quo recorderis mei . At ubi venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret . Hanc itaque redemptionem vir Domini praesciens, in qua erant multi etiam ex gentilitate liberandi, sicut ipse ait: Licet haec celes in cordo tuo, tamen scio quia universorum memineris , apud omnipotentem Deum tempus sibi constitui suae recordationis petit. Hinc est enim quod in Evangelio Dominus dicit: Et ego si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum , omnia videlicet electa. Non enim ab inferno rediens Dominus electos simul et reprobos traxit, sed illa exinde omnia sustulit quae sibi inhaesisse praescivit. Unde etiam per Osee prophetam dicit: Ero mors tua, o mors, ero morsus tuus, inferne . Quod enim occidimus, agimus ut penitus non sit. Ex eo enim quod mordemus, partem abstrahimus, partemque relinquimus. Quia ergo in electis
Abbreviated transcription (Latin):
pliciis abscondatur. Unde. subiun¬
git. E t abscondas me: donec ꝑ¬
transeat furor tuus. Furor etenĩ
omnipotentis.inhoc cotidie um
suȩ districtionis pagit: qđ uiuen¬
tes indigne dignis suppliciis de¬
mergit. Qui furor. nc̃ equidem
transit̾ s infine ꝑtransit: quia mͦ
agitur: s inmundi dermino con¬
summat᷑. Qui tam̃ iste furor. qͣn¬
tum adelectoꝵ animas. inredem¬
ptoris nr̃i aduentu ꝑtransiit: qͥa
eas abinfermi claustris. adpara¬
disi gaucha mediator di & homi¬
num. dum iꝑse illuc piȩ descende¬
ret. redurit. Inter hȩc uͦ sciendũ
ẽ: qđ furoris nomen. duinitati
ñ congruit: qͥa naturã di simpli¬
cem ꝑturbatio nulla confundit.
Unde. ei dr̃. su autẽ dñator iuitu¬
tũ. cum tranquillitate iudicas:
et cum magna reuerentia cdispo¬
nis nos.S qͥa iustoꝵ animȩ. ꝑme¬
diatoris aduentũ erant quandoq
abinferni locis qmuis ñpenalib.
xiidet: & petendo subiungit Et con¬

Expanded text:
pliciis abscondatur. Unde subjunpliciis abscondatur. Unde subjungit: Ut abscondas me, donec transeat furor tuus . Furor etenim omnipotentis Dei in hoc quotidie vim suae districtionis peragit, quod viventes indigne dignis suppliciis demergit. Qui furor nunc equidem transit, sed in fine pertransit, quia modo agitur, sed in mundi termino consummatur. Qui tamen iste furor, quantum ad electorum animas, in Redemptoris nostri adventu pertransiit, quia eas ab inferni claustris ad paradisi gaudia mediator Dei et hominum, dum ipse illuc pie descenderet, reduxit. Inter haec vero sciendum est quod furoris nomen Divinitati non congruit, quia naturam Dei simplicem perturbatio nulla confundit. Unde ei dicitur: Tu autem dominator virtutis cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis nos . Sed quia justorum animae per Mediatoris adventum erant quandoque ab infob praevidet, et petendo subjungit: Et con
Abbreviated transcription (Latin):
omnis homo. qͣmuis mundȩ
ꝓbatęq uitȩ fuerit. adinferni clau¬
stra descendit: dubium non ẽ qm̃
homo qui ꝑse cecidit ꝑse adpara¬
dẏsi requiem redire ñpotuit: nͥue
nisset ille. qui suȩ incarnationis
mysteno eiusdẽ nobis paradysi
iter aꝑiret. Unde & post culpã ho¬
minis. ad paradysi aditum. rum¬
phea flammea posita ẽẽ memora¬
remouerz potuisset. Nec tamen
ita iustoꝵ animas adinfernum
dicimus descendisse. ut in locis pe¬
nalib tenerentur:s esse supiora
inferni loca: esse alia inferiora cre¬
denda sunt: ut et insuꝑiorib iusti
requiescerent: et ininferiorib. in
iusti cruciarentur. Unde. & psal¬
mista ꝓpter p̃uenientem se di gram
cheit. Eripiusti animã meã exin¬
ferno inferiori. Beatus gͥiob. an¬
te mediatoris aduentũ. ad infer¬
num se descendere sciens: condito¬
ris sui illic ꝓtectionem postulat.
ut alocis penalib alienus existat:
ubi dum adrequiem ducitur: asup

Expanded text:
omnis homo, quamvis mundae omnis homo, quamvis mundae probataeque vitae fuerit, ad inferni claustra descenderit, dubium non est, quoniam homo, qui per se cecidit, per se ad paradisi requiem redire non potuit, nisi veniret ille qui suae incarnationis mysterio ejusdem nobis paradisi iter aperiret. Unde et post culpam primi hominis ad paradisi aditum romphaea flammea posita esse memoraremoveri potuisset Nec tamen ita justorum animas ad infernum dicimus descendisse, ut in locis poenalibus tenerentur. Sed esse superiora inferni loca, esse alia inferiora credenda sunt, ut et in superioribus justi requiescerent, et in inferioribus 398 injusti cruciarentur. Unde et Psalmista propter praevenientem se Dei gratiam dicit: Eripuisti animam meam ex inferno inferiori . Beatus igitur Job ante Mediatoris adventum ad infernum se descendere sciens, conditoris sui illic protectionem postulat, ut a locis poenalibus alienus existat, ubi, dum ad requiem ducitur, a sup
Abbreviated transcription (Latin):
scitur sõni autem uocabulum ñ
timetur. Unde & paulus discipu¬
los admonens:dicit.Nolumꝰ au¬
tem uos ignorare fr̃s de dormi¬
entib: ut non contristemini. sic̃
et ceteri qui spem ñhabent. Si enĩ
credimus qđ iħs mortuus ẽ & re¬
surrexit: ita ds et eos qͥ dormierins
p̃dicator egregius mortẽ dñi. mor
mortẽ sed somnũ nominat: nisi
quia infirma corda audientium
respiciens.medicamentũ p̃dica¬
donis suȩ mira arte componit:
et illũ quẽ iã resurrexisse noue¬
rant. eis mortuum insinuare ñ
dubitat: eos uͦ qui nec dũ resur¬
rexerant. ut spem resurrectionis
insinuet. ñ mortuos sed dormien¬
des uocat: Non enĩ uerebatur di¬
cere mortuũ. quẽ auditores resur¬
iexisse iã cognouerant: et uereba¬
tur dicere mortuos. qͦs resurgere
uix credebant. Beatus gͥ iob. qͥa
carne mortuos. aduitã rursus eus¬
gilare ñ dubitat: eos dormiendes
potius qͣm mortuos. appellat. Se¬
aduentũ mediatoris di & hominis.

Expanded text:
scitur, somni autem vocabulum non scitur, somni autem vocabulum non timetur. Unde et Paulus discipulos admonens, dicit: Nolumus autem ignorare vos, fratres, de dormientibus, ut non contristemini sicut et caeteri qui spem non habent.mortuus est et resurrexit, ita et Deus eos qui dormierunt praedicator egregius mortem Domini mormortem, sed somnum nominat, nisi quia, infirma corda audientium respiciens, medicamentum praedicationis suae mira arte componit, et illum quem jam resurrexisse noverant, eis mortuum insinuare non dubitat; eos vero qui necdum resurrexerant, ut spem resurrectionis insinuet, non mortuos, sed dormientes vocat? Non enim verebatur dicere mortuum quem auditores jam resurrexisse cognoverant, et verebatur dicere mortuos quos resurgere vix credebant. Beatus igitur Job, quia carne mortuos ad vitam rursus evigilare non dubitat, eos dormientes potius quam mortuos appellat. Seadventum mediatoris Dei et hominis
Abbreviated transcription (Latin):
tentia indicat: quȩ discretio inpre¬
inissa lateat. Nam subdit᷑. Do¬
nec atceratur cȩlum. ñ eingilabit.
nec resurget de somno suo.liquet
enĩ quia ñ resurget: sed donec at¬
teratur cȩlũ: quia nͥ mundi huiꝰ
finis aduenerit᷑. humanũ genus
asomno mortis. aduitã ñ euigi¬
labit. Non gͦ quia omnimꝰ non
resurgat: sed quia ante contritio¬
nem cęli humanũ genus minime
resurgat. insinuat. Notandũ qͦ ẽ.
cur. postq̃m supius hominẽ mor¬
tuũ dixit infenus ñ mortuũ sed
dormientem nominat: eumq
de somno suo minimȩ consur¬
gere. donec cȩlũ atteratur nariai
ñ qd patenter dat᷑ intelligi.qͥa
incomparatione ligni reuirentis.
extinctum. Ubi autem de mor¬
te cainis loquitur:non hanc mor¬
tem. s somnũ maliuit uocatẽ:
spem ꝓculdubio resurrectionis in¬
sinuans: quia sicut citius homo
asomno euigilat: ita concitȩ ad
conditoris nutũ.amorte corpis
surgat. Uehementer enĩ abinfir¬
mis mentib nom̃ mortis ꝑtime¬

Expanded text:
tentia indicat quae discretio in praemissa lateat. Nam subditur: Donec atteratur coelum, non evigilabit nec consurget de somno suo. - Liquet enim quia non resurget, sed donec atteratur coelum, quia nisi hujus finis advenerit, humanum genus a somno mortis ad vitam non evigilabit. Non ergo quia omnimodo non resurgat, sed, quia ante contritionem coeli, humanum genus minime resurgat, insinuat. Notandum quoque est cur postquam superius hominem mortuum dixit, inferius non mortuum, sed dormientem nominat, eumque de somno suo minime consurgere, donec coelum atteratur narrat, nisi quod patenter datur intelligi quia in comparatione ligni revirentis hexstinctum. Ubi autem de morte carnis loquitur, non hanc mortem, sed somnum maluit vocare, spem procul dubio resurrectionis insinuans, quia sicut citius homo a somno evigilat, ita concite ad conditoris nutum a morte corporis resurgat. Vehementer enim ab infirmis mentibus nomen mortis pertime
Abbreviated transcription (Latin):
dum debilitatis grauamen quesi¬
ti fuerant Orauis itaq ẽ. saircina
cormptionis: quȩ nisi ita grauis
esset paulus nequaqͣm dhceret. Ua¬
nitati creatura subiecta ẽ. ñ uolens:
s ꝓpt̃ eum qui subiecit insꝑe: qͥa
et ipsa creatura liberabit᷑ aseruitu

Expanded text:
dum debilitatis gravamen quaesidum debilitatis gravamen quaesiti fuerant. Gravis itaque est sarcina corruptionis, quae nisi ita gravis esset, Paulus nequaquam diceret: Vanitati creatura subjecta est, non volens, sed propter eum qui subjecit eam in spe, quia et ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ba ꝓtulit. cdicens: putas ne mortuus
homo rursum uiuat: ilico senten¬
tiã suȩ cerdtudinis adiunrit qͥart¬
Cunctis dieb quib nunc milito:
expecto. donec ueniat immutatio
mea. Qui gͥimmutationẽ suã tan¬
do desidio expectat: qͣm sit de re¬
surrectione certus. insinuat: et cur¬
sum uitȩ p̃sentis qͣntum despici¬
at. innotescit: qui hunc. militiam
appellat. ꝑmilitiam quippe. sẽꝑ
adsinem denditur: & cotidie con¬
clusionis terminus expectatur.
Cursũ itaq uitȩ huius despicit:
&e statum soliditatis requirit: qui
phoc qđ mitabiliter militatͥ acl
immutationẽ suã ꝑuenire festinat.
Iustis quippe inhac uita ipsa sas¬
cina suȩ corruptionis onerosa ẽ¬
qđ cum ugiliȩ defatigant᷑ somnꝰ
queritur: ut iuigiliarum labor atcy
anrietas tempetur. S nonnunq̃
etiã somnus occidit: fames corp̃
atterit: atq ut eius necessitas re¬
pellatur. cibi requiruntur. S sepe
& cibi grauant: qui adrepellen¬

Expanded text:
ba protulit, dicens: Putasne mortuus ba protulit, dicens: Putasne mortuus homo rursum vivet? illico sententiam suae certitudinis adjunxit, quaCunctis diebus quibus milito, exspecto donec veniat immutatio mea. - Qui itaque immutationem suam tanto desiderio exspectat, quam sit de resurrectione certus, insinuat; et cursum vitae praesentis quantum despiciat, innotescit qui hunc miseriam appellat. Per malitiam quippe semper ad finem tenditur, et quotidie conclusionis terminus exspectatur. Cursum itaque vitae hujus despicit, et statum soliditatis requirit, qui per hoc quod mutabiliter militat, ad immutationem suam pervenire festinat. Justo quippe in hac vita ipsa sarcina suae corruptionis onerosa est. Quod vigiliae defatigant, somnus quaeritur, ut vigiliarum labor atque anxietas temperetur. Sed nonnunquam etiam somnus occidit. Fames corpus atterit, atque, ut ejus necessitas repellatur, cibi requiruntur; sed saepe et cibi gravant, qui ad repellen
Abbreviated transcription (Latin):
uat: Solent iusti uiri. meo qđ ipsi
certũ ac solidũ sentiunt. qͣsi exdu¬
bietate aliquid ꝓferre: ut infumoꝵ
inse uerba transferãt: s ruisum ꝑ
fortem sententiã. infirmanti dubie¬
tati omnimͦ contradicunt: quatinꝰ
ꝑhoc qd dubiȩ ꝓferre cernuntur.
infirmis aliquatenus condescendãt
et ꝑhoc qd certã sententiã ꝓferunt:
infirmoꝵ mentes dubias adsolid¬
tatem trahant. Qđ nimirũ dũ faci¬
unt: exemplum nr̃i capitis sequun¬
tur. Passioni quippe dñs ꝓpinqͥns.
infirmantiũ inse uocem sumpsit.
heens.ͥ pat̾ mi si possibile c̃ tianse¬
ai ame calix iste: eoꝵq timorẽ ut
abstraheret. suscepit: &rursus. per
obedientiã. ium fortitudinis osten¬
dens.ait: ueruntamen ñ sicut ego
uolo. s sic̃ tu: ut cum hoc immi¬
net qd fieri nolumus: sic ꝑ infirmi¬
tatem petamus ut non fiat: qua¬
tinus ꝑfortitudinem parati simꝰ.
ut uoluntas conditoris nr̃i. etiam
rum corda gratius roborentur. In¬
de. beatus iob. cũ qͣsi dubitantis uer¬

Expanded text:
Solent justi viri in eo quod ipsi certum ac solidum sentiunt quasi ex dubietate aliquid proferre, ut infirmorum in se verba transferant. Sed rursum per fortem sententiam infirmanti dubietate omnimodo contradicunt, quatenus per hoc quod dubie proferre cernuntur infirmis aliquatenus condescendant, et per hoc quod certam sententiam proferunt, 399 infirmorum mentes dubias ad soliditatem trahant. Quod nimirum dum faciunt exemplum nostri capitis sequuntur. Passioni quippe Dominus propinquans infirmantium in se vocem sumpsit, dicens: Pater mi, si possibile est, transeat a me calix iste , eorumque timorem, ut abstraheret, suscepit; et rursus per obedientiam vim fortitudinis ostendens ait: Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu ut cum hoc imminet quod fieri nolumus, sic per infirmitatem petamus ut non fiat, quatenus per fortitudinem parati simus ut voluntas conditoris nostri etiam corum corda gratius roborentur. Unde beatus Job, cum quasi dubitantis ver
Abbreviated transcription (Latin):
expassione iusti.fideles quiq ad
amorẽ celestis patriȩ multipli¬
cantur: & uiriditatem uite spi¬
ritualis accipiunt: dum hunc ꝓ
do fortiter egisse gratulant᷑. Sequit᷑

Expanded text:
ex passione justi, fideles quique ad amorem coelestis patriae multiplicantur: et viriditatem vitae spiritualis accipiunt, dum hunc pro Deo fortiter egisse gratulantur. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
gnando curauerat: quẽ. uas ȩlectio¬
nis uocabat. Uel certe peccata nr̃a
signantur insacculo: cum mala q̃
facimꝰ. sollicito semꝑ corde pensamꝰ.
Quid nanq ẽ. cor hominis: nͥ saccu¬
lus dei: ubi. dum studiose conspi¬
cimus ꝑquanta deliquimus: pec¬
cata nr̃a. qͣsi indi sacculo signata
portamus. An ñ peccatũ suũ da¬
uid signatum denebat insacculo. qͥ
dicebat: iniquitatẽ meã ego agno¬
sco. & delictũ meũ corã me est semꝑ:
& quia culpas qͣs nos intuendo et pe¬
nitendo cognoscimus. pius nobis
conditor relaxat: rect̾e post signata
insacculo delict̾a. subiungid. s cu¬
rasti iniquitatẽ meã. Ac si aꝑtȩ ch¬
cat. Quȩ mͦ signas. ut pęnitendo ui

Expanded text:
gnando, curaverat, quem vas electiognando, curaverat, quem vas electionis vocabat. Vel certe peccata nostra signantur in sacculo, cum mala quae fecimus, sollicito semper corde pensamus. Quid namque est cor hominis, nisi sacculus Dei? ubi dum studiose conspicimus per quanta delinquimus, peccata nostra quasi in Dei sacculo signata portamus. An non peccatum suum David signatum tenebat in sacculo, qui dicebat: Iniquitatem meam ego cognosco, et peccatum meum contra me est semper? Et quia culpas, quas nos intuendo, et poenitendo cognoscimus, pius nobis Conditor relaxat, recte post signata in sacculo delicta, subjungit: Sed curasti iniquitatem meam. Ac si aperte dicat: Quae modo signas, ut poenite
Abbreviated transcription (Latin):
sigillo secreti. exeat adpublicũ iu¬
dicii. Unde etiam: ꝑ moysen dcit.
Nonne hȩc congregata sunt apuo
me. et signata inthesauris meis:
Incdie ultionis reddam illis. Cum
uͦ ꝓmalis quȩ fecimꝰ. disciplinȩ fla¬
gello atcerimur. & hec ꝑpeniten¬
tiam deflemus: miquitatẽ nr̃ãm
signat. &curat: qͥa nec mnulta hic
deserit: nec iniudicio punienda ser¬
uat. Signat gͥ delicta: quia ea hic
subtiliter atcenchit. ut feriat. Curat
gͦ: quia hȩc. ꝑflagellũ funchtus re¬
laxat. Unde. iniquitatem qͦ illius ꝑ¬
secutoris sui. quẽ interra ꝓstrauerat.
signando curauit: cũ de illo adana¬
niam dirit. uas electionis michi
ẽiste: ut portet nomen meũ corã
gentib & regib. & filiis israhel.
Ego enĩ ostendã illi: qͣnta oporteat
eum ꝓnomine meo pati.Cũ enim
adhuc ꝓtransactis excessib uentui
ras passiones minatur: ꝓfecto hoc
qđ deliquerat. incorde signatũ te¬
nebat.S ꝓculdubio delicta eius si¬

Expanded text:
sacculo secreti exeat ad publicum jusacculo secreti exeat ad publicum judicii. Unde etiam per Moysen dicitur: Nonne haec congregata sunt apud me, et signata in thesauris meis? In die ultionis reddam illis . Cum vero pro malis quae fecimus disciplinae flagello atterimur, et haec per poenitentiam deflemus, iniquitatem nostram signat et curat, quia nec inulta hic deserit, nec in judicio punienda reservat. Signat igitur delicta, quia ea hic subtiliter attendit ut feriat; curat vero, quia haec per flagellum funditus relaxat. Unde iniquitatem quoque illius persecutoris sui, quem in terra 401 prostraverat, signando curavit, cum de illo ad Ananiam dixit: Vas electionis mihi est iste, ut portet nomen meum coram gentibus, et regibus, et filiis Israel. Eeum pro nomine meo pati . Cum enim adhuc pro transactis excessibus venturas minatur passiones, profecto hoc quod deliquerat, in corde signatum tenebat; sed procul dubio delicta ejus si
Abbreviated transcription (Latin):
quȩq nĩa opa ꝓpt̃ retributionem
signat. Quid enim ingressib nͥ una¬
queq nr̃a actio designatur: Omp̃s
itaq ds. et gressus dinumerat: et
peccatis parcit: quia et subtiliter
acta nr̃a considerat: ettamen hȩc.
pęnitentib miscđiter relaxat. Qui.
et duriciã inpeccantib conspicit:
sedtam̃ hanc p̃ueniente gr̃a. ad pȩ¬
nitentiã emollit Culpas gͦ enume¬
rat: cũ nos ipsos adsingula quȩ
fecimus deflenda conuertit. Quas
misciter relaxat: quia ea dũ nos
punimus. ipse nequaqͣm in extre¬
mo examine iudicat: paulo atte¬
stante. qui ait. Si nosmetipsos di¬
iuchcaremus: ñ utiq iudicaremur.
Unde. adhuc subdit᷑. Signasti qͣs
insacculo delicta mea: sed curasti
mniquitatem meã. Signant̃ quasi
insacculo. delict̾a nr̃a: qͥa hoc qđ
nos exterius agimus: nͥ penitentia
interueniente diluamus: insecreto
ichcioꝵ di. sub quadã occultatio¬
ne seruatur: ut quandoq etiã de

Expanded text:
quaeque nostra opera propter retributionem quaeque nostra opera propter retributionem signat. Quid enim in gressibus, nisi unaquaeque nostra actio designatur? Omnipotens itaque Deus, et gressus dinumerat et peccatis parcit, quia et subtiliter acta nostra considerat, et tamen haec poenitentibus misericorditer relaxat. Qui et duritiam in peccantibus conspicit, sed tamen hanc, praeveniente gratia, ad poenitentiam emollit. Culpas ergo enumerat, cum nos ipsos ad singula, quae fecimus, deflenda convertit: quas misericorditer relaxat, quia eas, dum nos punimus, ipse nequaquam in extremo examine judicat, Paulo attestante, qui ait: Si nosmetipsos judicaremus, non utique judicaremur : unde adhuc subditur: Signasti quasi in sacculo delicta mea, sed curasti iniquitatem meam. Signata sunt quasi in sacculo delicta nostra, quia hoc quod nos exterius agimus, nisi poenitentia interveniente diluamus, in secreto judiciorum Dei sub quadam occultatione servatur, ut quandoque etiam de
Abbreviated transcription (Latin):
a conhtore suo homo accepit. ut &
suꝑ se contemplatione rapiatur: &
inse ipso. mincorruptione teneatur.
Creatura gͦ ne subse defluat. s inin¬
corruptione ꝑsistat: ad incominuta¬
bilitatis statum. auctoris sui dextẽ¬
ra leuatur. P otest qͦ dexterȩ nomi¬
ne. filius designari: quia omnia ꝑ
ipsum facta sunt. Oꝑi gͥmanuũ sua¬
rum porrexit omp̃s ds̃ dexteriã suã:
quia ut abiectum atq ininfimis ia¬
cens adsumma erigeret genus hu¬
manũ: incarnatũ adhoc unigenitũ
misit. Ex cuius nob̾ incarnatione
datum ẽ: ut qui ex uoluntate ꝓpria
incorruptionem cecidimꝰ: uocanti
nos deo. quandoq ad incorruptio¬
nis głam. respondere ualeamus.
sare qͥs ualeat: qđ adtantã ꝑducet
głam hominem. post culpã. Pensat
d̃s mala quȩ facimus: ettamen ꝑ
benignitatis suȩ grãm. ea miseri¬
corhter relaxat. Unde. & subditur.¬
Tu quidem gressus meos dinume¬
rasti: s parce peccatis meis. Gres

Expanded text:
a conditore suo homo accepit, ut et a conditore suo homo accepit, ut et super se contemplatione rapiatur, et in seipso incorruptione teneatur. Creatura ergo ne sub se defluat, sed in incorruptione persistat, ad incommutabilitatis statum auctoris sui dextera levatur. Potest quoque dexterae nomine Filius designari: Quia omnia per ipsum facta sunt . Operi igitur manuum suarum porrexit omnipotens Deus dexteram suam, quia ut abjectum atque in infimis jacens ad summa erigeret genus humanum, incarnatum ad hoc unigenitum misit. Ex cujus nobis incarnatione datum est ut qui ex voluntate propria in corruptionem cecidimus, vocanti nos Deo quandoque ad incorruptionis gloriam respondere valeamus. sare quis valeat, quod ad tantam perducit gloriam hominem post culpam? Pensat Deus mala quae facimus, et tamen per benignitatis suae gratiam ea misericorditer relaxat. Unde et subditurTu quidem gressus meos dinumerasti, sed parce peccatis meis . Greg
Abbreviated transcription (Latin):
euilibet dicimur: cum eius factis ꝯ¬
grua aduicẽ oꝑa reddimus. In illa
g cominutatione uocat dñs. & re¬
spondet homo: quia ante incor¬
ruptã claritatem. incorrupt̾ homo
ostenditur post corruptionem. Nẽ
etenim. quousq subditi corruptio¬
ni sumus: auc̃tori nr̃o minimȩ re¬
spondemꝰ: qͥa dũ corruptio ab in¬
corruptione longe ẽ simibtudo ay¬
ta nĩȩ responsionis non ẽ. De illa
uͦ immutatione: scriptũ ẽ Cum
apparuerit similes ei erimus: qͣm
uidebimus eũ sicuti ẽ. Iunc gͦ uo¬
canti deo ueraciter respondemus:
qͣndo adsummȩ incorruptionis us¬
sum. incorruptibiles surgimus. &
ipsa ñualec: s solius omnipoten¬
tis di dono agitur. ut adtantam
incormptionis głam ꝑmutetur:
xrectȩ subiungitur. O ꝑimanuum¬
tenter cicat. Iacirco creatiua cor¬
ruptibilis ꝑsistere adincorruptio¬
nem potest: quia tuȩ potestatis
manu engitur: & tui respectus
gr̃a ut psistat tenetur. Humana
insemetipsa habet subse defluere: s

Expanded text:
cuilibet dicimur cum ejus factis congrua ad vicem opera reddimus. In illa igitur commutatione vocat Dominus, et respondet homo, quia ante incorrupti claritatem, incorruptus homo ostenditur post corruptionem. Nunc etenim quousque subditi corruptioni sumus, auctori nostro minime respondemus, quia dum corruptio ab incorruptione longe est, similitudo apta nostrae responsioni non est. De illa vero immutatione scriptum est: Cum apparuerit, simicuti est . Tunc ergo vocanti Deo veraciter respondebimus, quando ad summae incorruptionis jussum incorruptibiles surgemus.  ipsa non valet, sed solius 400 omnipotentis Dei dono agitur ut ad tantam incorruptionis gloriam permutetur, recte subjungitur: CAPUtenter dicat: Idcirco creatura tua corruptibilis persistere ad incorruptionem potest, quia tuae potestatis manu erigitur, et tui respectus gratia, ut persistat, tenetur. Humana in semetipsa habet sub se defluere, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dicator qui raptus usq adterciũ
celum fuerat᷑ paradysi archana pe¬
nedrauerat: esse post reuelationem
tranquillus atq intemptatus uo
lebal: s quia om̃ps ds terminos
constituit homini. qͥ preteriri ñ po¬
terant: & eleuauit hunc. ad cogno¬
scenda sublumnia. & redurit iterũ
adinfirma toleranda: ut modi sui
mensuras aspiciens. dum securta¬
tem comprehendere conaretur. &
non posset: ne ꝑelationem extra
se iret: ꝑhumilitatem cogeretur
intra suos terminos semꝑ redire.

Expanded text:
aedicator, qui raptus ad tertium aedicator, qui raptus ad tertium coelum fuerat, paradisi arcana penetraverat, esse post revelationem tranquillus atque intentatus non valebat . Sed quia omnipotens Deus terminos constituit homini, qui praeteriri non poterunt, et elevavit hunc ad cognoscenda sublimia, et reduxit iterum ad infirma toleranda, ut modi sui mensuram aspiciens, dum securitatem comprehendere conaretur, et non posset, ne per elationem extra se iret, per humilitatem cogeretur intra suos semper terminos redire.
Abbreviated transcription (Latin):
quo tempore mori ipse merebat᷑.
ꝑlargitatem uͦ miscdiȩ illo eum
tempore admortẽ distulit: quod.
ante scła ipse p̃sciuit. Nec ꝓpha
gͥ fallar. quia dempus mortis in¬
notuit. quo uir ille mori mere¬
batur: nec dnica statuta conuul¬
sa sunt: quia ut exlargitate dei
anni uitȩ crescerent᷑. hoc qͦ ante
scła p̃fixum fuit: atq spacium
uitȩ. qđ inopinate foris ẽ. additũ:
sine augmento p̾scientiȩ. fuit in¬
tus statutum. Bene gͦ dicitur: con¬
sutiusti derminos eus. qui p̃terr
ñpoterunt. Qđ tamen. intelligi etiã
iurta sp̃m ualec: quia nonnunqͣm
inuirtutib ꝓficere conamur: etquȩ¬
dam dona ꝑcipimus:aquib dam
uͦ repulsi. mimis iacemus. Nemo
enĩ ẽ qui tantum uirtutes appre¬
hendat. qͣntum desiderat: qͥa om¬
nipotens ds interiora discernens.
ipsis sp̃alib ꝓfectib modũ ponit:
ut exhoc homo qđ apprehendere
conatur. & ñualet: mnillis se ñ eleuet.
quȩ ualet Unde ille qͦ egregius p̃¬

Expanded text:
quo tempore mori ipse merebatur; per largitatem vero misericordiae illo eum tempore ad mortem distulit, quod ante saecula ipse praescivit. Nec propheta igitur fallax, quia tempus mortis innotuit, quo vir ille mori merebatur: nec Dominica statuta convulsa sunt, quia, ut ex largitate Dei anni vitae crescerent, hoc quoque ante saecula praefixum fuit; atque spatium vitae quod inopinate foris est additum, sine augmento praescientiae fuit intus statutum. Bene ergo dicitur: « Constituisti terminos ejus, qui praeteriri nit. --Quod tamen intelligi etiam juxta spiritum valet, quia nonnunquam in virtutibus proficere conamur, et quaedam dona percipimus, a quibusdam vero repulsi in imis jacemus. Nemo enim est qui tantum virtutis apprehendat quantum desiderat, quia omnipotens Deus, interiora discernens, ipsis spiritalibus provectibus modum ponit, ut ex hoc homo quod apprehendere conatur, et non valet, in illis se non elevet quae valet. Unde ille quoque egregius pr
Abbreviated transcription (Latin):
habet spem. Si p̃scisum fuent: riusũ¬
iurescit: & rami eius pullulant. Si
senuerit interra radir eius. & ĩ pul
uere mortuus fuerit truncus illius:
adodorẽ aquȩ germinabit: et fa¬
ciet comam. qͣsi cum primũ plan¬
II. tatum est. Homo uͦ cũ mortuus

Expanded text:
Quis enim valet Deo recedente quiescere, cum solus ipse sit requies, et a quo quisque quanto longe fuerit, fit tanto et inquietus? Itaque sic recede ab eo, dicitur, ut intelligas feriendo. Apte enim subjungitur: Donec optata veniat, sicut mercenarii dies ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
tam quã sit fu¬
gitiua cogitare.
qͣnto studiosius
nouerunt celestis
patriȩ bona ȩcerna ꝑpendere. Er
his erm quȩ manentia intus a¬
spiciunt: foris fugã rerũ labenti¬
um subtilius attendunt. Unde
beatus iob cũ de lapsu humans¬
temporis sententiã ꝓtulisset dicens:
homo natus demuliere. breui ui¬
uens tempore: & rursum: & fugit
uelut umbra. & nunqͣm in eodẽ sta¬
tu ꝑmanet: adhuc de breuitate ui
minis sunt: numerus mensium
eus apud te est. Hoc etenĩ apud
nos. uelut non esse considerat: qđ.¬
tanta uelocitate transcurnt. Quia¬
uͦ apud omnipotentẽ dm. etiã la¬
bentia stant: apud eum esse nu
in dieb breuitas temporis: inmen¬
sib uͦ. qͣsi multiplicata dierũ spacia
designantur. Nobis gͦ dies breues
sunt: s quia uita nr̃a post cendi᷑:
apud dm. numerus nr̃oꝵ mensi¬
um esse memoratur. Unde ꝑsalo¬
monẽ dicitur. Longitudo dierim
indextera eius. Sequit᷑. Consticih¬

Expanded text:
fugitiva cogitare, quanto studiosius noverint coelestis patriae bona aeterna perpendere. Ex his enim quae manentia intus aspiciunt, foris fugam rerum labentium subtilius attendunt. Unde beatus Job, cum de lapsu humantemporis sententiam protulisset, dicens: Homo natus de muliere, brevi vivens tempore. Et rursum: Et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu permaneminis sunt, numerus mensium ejus apud te est. - Hoc etenim apud nos velut non esse considerat, quanta velocitate transcurrit. Quia vero omnipotenti Deo etiam labentia instant, apud eum esse numin diebus brevitas temporis, in mensibus vero quasi multiplicata dierum spatia designantur. Nobis ergo breves dies sunt. Sed quia vita nostra post tenditur, apud Deum numerus nostrorum mensium esse memoratur. Unde et per Salomonem dicitur: Longitudo dierum in dextera ejus. Sequitur: CAPUT I
Abbreviated transcription (Latin):
tatis possident. S si inexteriori di¬
gnitate desint terrenȩ & domesti¬
cȩ diuitiȩ: qͣntum adiudiqiũ suũ.
ossa quidem habent: s medullas
mossib ñhabent. Quia gͦsic iste
amator huius scłi. exteriori pote¬
state fulcitur: ut etiam interioris
terrenȩ domus abundantia sa¬
ginetur: dicitur: & medullis ossa
illie urrigant᷑ uel certe ossa sunt hup
diuits. prauȩ & durȩ consuetu¬
dmes: medullȩ uͦ mossib sunt.
ipsa desideria male uiuendi: quȩ.
neq exprauitatis satisfactione
satiantur. Que medulle. qͣsi ossa¬
irrigant: cum praua desideria &¬
ꝑuersas consuetudines suas. in
uoluptatum delectatione conser¬
uant. & sunt nonnulli. qui in hoc
mundo chuitas non habent.s
habere concupiscunt: elati esse
appetunt: quamuis in hoc mundo.
q cupiunt obtinere ñpossunt.¬
& cum nullis reb uel honorib ful
qsint: ꝑmala tam̃ desideria. iN
conspectu interni iudicis. reos con¬

Expanded text:
tatum possident. 495 Sed si in exteriori ditatum possident. 495 Sed si in exteriori dignitate desint terrenae et domesticae divitiae, quantum ad judicium suum ossa quidem habent, sed medullas in ossibus non habent. Quia ergo sic iste amator hujus saeculi exteriori potestate fulcitur, ut etiam interiori terrenae domus abundantia saginetur, dicitur: Et medullis ossa illius irrigantur. Vel certe ossa sunt hujus divitis pravae et durae consuetudines, medullae vero in ossibus sunt ipsa desideria male vivendi, quae neque ex pravitatis satisfactione satiantur. Quae medullae qirrigant, cum ipsa prava desideria perversas consuetudines suas in voluptatum delectatione conservant. Et sunt nonnulli qui in hoc mundo divitias non habent, sed habere concupiscunt, elati esse appetunt, quamvis in hoc mundo quod cupiunt, obtinere non possint. Et cum nullis rebus vel honoribus fulti sint, per mala tamen desideria in conspectu interni judicis, reos con
Abbreviated transcription (Latin):
crediderant: quẽ aletis reb tempo¬
raliter destructum uidebant S
sc̃s uir. tanto eos alta consideratio¬
ne hiudicat: qͣnto inter dampna
que ꝑtulerat. infracta rectitudine
stabat. Quid enim ei foris rerum
dampna nocuerant: qui illum ñ
amiserat. quem interius amabat:
mient. & uermes oꝑient eos:si quis
forsitan acciꝑe ꝑallegoriã uelit:
explere breuiter possumus:si de
miquo hoc duite ea quȩ iã dic
ta sunt. replicemus. Dicitur nãq :
uiscera eius plena sunt adipe. Si¬
cut enim exhabundanti cibo. ad¬
eps: ita exhabundantia rerum.
suꝑbia nascitur: quȩ inpinguat
mentem diuitis: dum eleuatur
animus suꝑbientis. Suꝑbia qͥppe
cordis: qͣsi quedã pinguedo ẽ cras¬
situdinis. Unde. quia pleriq ex ha¬
bundantia. peccata ppetrant: ꝑ pro¬
ph̃am dr. Prodiit qͣsi exadipe. iniqͥ¬
tas eorũ. Sequitur. E⁊ medullis.
ossa illius irrigantur. A matores
huius scłi. qͣsi ossa habent: qͣndo
inhoc mundo fortitudinem digni¬

Expanded text:
crediderant quem, ablatis rebus, temporaliter destructum videbant. Sed sanctus vir tanto eos alta consideratione dijudicat, quanto inter damna quae pertulerat infracta rectitudine stabat. Quid enim ei foris rerum damna nocuerant, qui illum non amiserat quem interius amabat? mient, et vermes operient eos, si quis forsitan accipere per allegoriam velit, explere breviter possumus, si de iniquo hoc divite ea quae sunt jam dicta replicemus. Dicitur namque: Viscera ejus plena sunt adipe. Sicut enim ex abundanti cibo adeps, ita ex abundantia rerum superbia nascitur, quae impinguat mentem divitis, dum elevatur animus superbientis. Superbia quippe cordis quasi quaedam pinguedo est crassitudinis. Unde quia plerique ex abundantia peccata perpetrant, per Prophetam dicitur: Prodiit quasi ex adipe iniquitas eorum . Sequitur: Et medullis ossa illius irrigantur. Amatores hujus saeculi quasi ossa habent, quando in hoc mundo fortitudinem digni
Abbreviated transcription (Latin):
sed qͣsi patriam attendunt: luctũ
cordis electorum confiderare nesci¬
unt. Iulos gͦ ut dolorem suũ consi¬
derent. exquirit: quos in hoc mun
do contingit animũ ñ fixisse. hĩc
psalomonem dr. Api os tuũ mu¬
to: & causas omnium filioꝵ qui
ptranseunt. Mut enim dicunt̃
qui predicatoꝵ uerbis contradi¬
cendo minimȩ resistunt. Qui ea¬
am ꝑtranseuntes sunt: quia in¬
tenzionem mentis. inamore u¬
te p̃sentis figere dedignant᷑. Igĩ
quia malus addiem ꝑditionis
seruatur. & addiem furoris ducit᷑:
hoc ñ nͥ qui ẽ. uiator. intelligit:
qm qui cor inp̃sentib fixit: quȩ
miquum sequantur supplicia. ñ
dep̃hendit. De quo. adhuc subdit᷑¬

Expanded text:
sed quasi ad patriam tendunt, luctum sed quasi ad patriam tendunt, luctum cordis electorum considerare nesciunt. Illos ergo ut dolorem suum considerent edo contigit 497 animum non fixisse. Hinc per Salomonem dicitur: Aperi os tuum muto, et causis omnium filiorum qui pertranseunt . Muti enim dicuntur qui praedicatorum verbis contradicendo minime resistunt. Qui etiam pertranseuntes sunt, quia intentionem mentis in amore vitae praesentis figere dedignantur. Igitur quia malus ad diem perditionis servatur, et ad diem furoris ducitur, hoc non nisi qui est viator intelligit, quoniam qui cor in praesentibus fixit, quae iniquum sequuntur supplicia non deprehendit. De quo adhuc subdit
Abbreviated transcription (Latin):
et ea quȩ ipse desiderat. cũ habun¬
dare aliis uiderit. miratur. Unde
iqui głam describens: dicebat: ui¬
di impium suꝑ exaltatum: et ele¬
uatum. suꝑ cedros libani sed qͥa
iure despexit: dicens: Transiui. &
ecce non erat. Esset quippe aliqͥd
in eius estimatione impius: si ip¬
se abhoc scło ꝑintentionem mi¬
nimȩ transisset S is qui ñ trans¬
eunti magnũ aliquid eẽ transeunti
animo. quã nicħ esset. apparuit:
quia dum ȩterna retributio cogita¬
tur: presens gła quã sit nulla. co¬
gnoscitur. hinc moyses. cũ suꝑnȩ
contemplationis głam quereret:
dixit. Transiens: uidebo uisionem.
Nisi enim gressum cordis ascłi amo¬
re remouisset: nequaqͣm intellige
suꝑna potuisset. hinc iheremias
luctum cordis sui considerari de¬
poscens: ait. Ouos om̃s qui dians¬
itis ꝑuiam: attendite. & uidete siẽ.
dolor. sicut dolor m̃s. Qui enun p̃¬
sentem uitã. ñ quasi uiã transeunt:

Expanded text:
et ea quae ipse desiderat, cum abunet ea quae ipse desiderat, cum abundare aliis viderit, miratur. Unde iqui gloriam describens, dicebat: Vidi impium superexaltatum et elevatum sicut cedros Libani . Sed quia jure despexit, dicens: Transivi, et ecce non erat . Esset quippe aliquid in ejus aestimatione impius, si ipse ab hoc saeculo per intentionem minime transisset. Sed is cui non transeunti magnum aliquid esset, transeunti animo quam nihil esset apparuit, quia dum aeterna retributio cogitatur, praesens gloria quam sit nulla cognoscitur. Hinc Moyses, cum supernae contemplationis gloriam quaereret, dixit, Transiens videbo visionem . Nisi enim gressum cordis a saeculi amore removisset, nequaquam intelligere superna potuisset. Hinc Jeremias luctum cordis sui considerari deposcens, ait: O vos omnes qui transitis per viam, attendite et videte, si est dolor sicut dolor meus . Qui enim paesentem vitam non quasi viam transeunt,
Abbreviated transcription (Latin):
diu chuina patientia tolerat: quoᷤ
iam adsupplicia prescitos condẽ¬
pnat: ꝑmittit florere: qͦs adhuc
cemit deteriora ꝑpetrare. Qa enĩ
uidet adqͣm dampnationis fo¬
ueam tendant: hoc eis ꝓnichilo
ẽẽ existimat. qđ hic ꝑuersis relin¬
quendo. multiplicant. S quisqͥs
p̃sentis uite glam diligitꝰ magnã
esse felicitatẽ deputat. hic scđm
uotum florere: quamuis cogat᷑
postmodũ supplicia ȩcerna tolera¬
re. Solus gͦ ille conspicit nich̃ eẽ
qđ miquus floret: qui iã gressum
cordis ab amore p̃sentis scłi amo¬
uet. Vnde recte cũ de subsequenti
dampnatione impii diceretur:
p̃mittitur: interrogate quẽlibet
deuiatorib: et hec eadem illũ intel¬
ligere cognoscetis. Uiator quippe
patriã attendit: qui in dilectione
pretereuntis scłi cor figere despic̃:
qui ñ remanere intranseuntib. s
a deterna ꝑuenire concupiscit. Qi
enĩ in hac uita uiator eẽ ñ appetit: ħ
uitȩ ꝓspera minime contempnit:

Expanded text:
diu divina patientia tolerat, quos diu divina patientia tolerat, quos jam ad supplicia praescita condemnat, permittit florere, quos adhuc cernit pejora perpetrare. Quia enim videt ad quam damnationis foveam tendant, hoc eis pro nihil esse existimat, quod hic perversi relinquenda multiplicant. Sed quisquis praesentis vitae gloriam diligit, magnam esse felicitatem deputat hic secundum votum florere, quamvis cogatur postmodum supplicia aeterna tolerare. Solus ergo ille conspicit nil esse quod iniquus floret, qui jam gressum cordis ab amore praesentis saeculi amovit. Unde recte cum de subsequenti damnatione impii diceretur, praemittitur: Interrogate quemlibet de viatoribus, et haec eadem illum intelligere cognoscetis. Viapatriam, attendit. Qui in dilectione praetereuntis saeculi cor figere despicit, qui non remanere in transeuntibus, sed ad aeterna pervenire concupiscit. Qui enim in hac vita viator esse non appetit, hujus vitae prospera minime contemnit,
Abbreviated transcription (Latin):
ret quia hoc qđ in eis latebat. in¬
uenisset. Unde. ipsas qͦ eoꝵ iniqͣs
sententias adiungit: dicens. Dici¬
ts enim. Ubi ẽ domus principis:
& ubi tabernacula impioꝵ: Infir
mi quiq. qui inhoc mundo flore¬
re appetunt: et sicut magna mala.
sic flagella ꝑtimescunt: ineis quos¬
flagellatos aspiciunt: culpas. expe¬
na meguntur. Quos enim ꝑcussoᷤ
cernunt: deo displicuisse suspican¬
tur. Unde amici beati iob. quem
ꝑcussum uiderunt. impium fuiˢ¬
se crediderunt: ui delicet estiman¬
tes. quia si impius ñ fuisset: eius
tabernacula ꝑmanerent. Sed ista
ñ cogitat: nͥ qui adhuc ininfirmita¬
tis tedio laborat: qui inpresentis se¬
culi delectatione gressũ cogitatio¬
nis figit: qui. transire ad eternam
patriam ꝑfectis desideriis nescit.
Unde. bene subiungitur. Interroga
te quelibet de uiatorib: et hec eadẽ il¬
lũ intelligere cognoscetis: qͥa inhem
ꝑditionis seruatur malus: & ad
diem furoris ducit̃. Sepe etenim

Expanded text:
ret quia hoc quod in eis latebat 496 inret quia hoc quod in eis latebat 496 invenisset. Unde ipsas quoque eorum iniquas sententias adjungit, dicens: Dicitis enim: Ubi est domus principis, et ubi tabernaculmi quique, qui in hoc mundo florere appetunt, et sicut magna mala, sic flagella pertimescunt, in eis quosflagellatos aspiciunt, culpas ex poena metiuntur. Quos enim percussos cernunt, Deo displicuisse suspicantur. Unde amici beati Job, quem percussum viderunt, impium fuisse crediderunt, videlicet aestimantes quia si impius non fuisset, ejus tabernacula permanerent. Sed ista non cogitat nisi qui adhuc infirmitatis taedio laborat, qui in praesentis saeculi delectatione gressum cogitationis figit, qui transire ad aeternam patriam perfectis desideriis nescit. Unde bene subjungitur: CAadem illum intelligere cognoscetis, quia in diem perditionis servatur malus, et ad diem furoris ducetur. - Saepe etenim
Abbreviated transcription (Latin):
illum. ne habita amittat: carna¬
les cogitationes premunt. Beatus¬
autem iob. qui nec habitis rebus
elatus fuerat. nec amissas cũ anxie¬
tate requirebat: quia nullis exte¬
rioris dampni cogitationib mor¬
debatur: eum uermes cordis ñ
opuerant. Et quia interrena cura
mentẽ ñ deiecerat: nequaqͣm inpul¬
uere dormiebat. Sequitur. Certe
noui cogitationes ur̃as: et senten¬
tias contra me iniquas. Cum scͥp¬
tum sit. quis scit hominũ quȩ st̃
hominis. nͥ sp̃s hominis qui in ipso
ẽ. qua ratione nunc drcerte noui
cogitationes uĩas: Sed tunc sp̃s
hominis ignoratur ab altero: cũ
uerbis uel oꝑib ñ demonstratur.
Nam cum scriptum sit ex fructib
cognoscetis eos: ꝑhoc qđ foris agi¬
tur. quicquid intus latet apitur.
manifesta sunt prudentib. Pinde
beatus iob.cum amicoꝵ colloquen¬
tium cogitationes nosse se diceret:
adiunxit. & sententias contra me
iniquas: ut ex patenti re ostende¬

Expanded text:
illum, ne habita amittat, carnaillum, ne habita amittat, carnales cogitationes premunt. autem Job, qui nec habitis rebus elatus fuerat, nec amissas cum anxietate requirebat, quia nullis exterioris damni cogitationibus mordebatur, eum vermes cordis non operuerant. Et quia in terrena cura mentem suam non dejecerat, nequaquam in pulvere dormiebat. Sequitur: Certe novi cogitationes vestras, et sententias contra me iniquas. Cum scriptum sit: Quis scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in ipso est ? qua ratione nunc dicitur: Certe novi cogitationes vestras. Sed tunc spiritus hominis ignoratur ab altero cum verbis vel operibus non demonstratur. Nam cum scriptum sit: Ex fructibus eorum cognoscetis eos , per hoc quod foris agitur quidquid intus latet aperiturmanifesta sunt prudentibus . Proinde beatus Job, cum amicorum colloquentium cogitationes nosse se diceret, adjunxit: Et sententias contra me iniquas, ut ex patenti re ostende
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑ alius. suꝑbo corde manius
affligitur: Bene autem de utͥsq
subiungitur: & tamen simul in
puluere dormient: & uermes oꝑi¬
ent eos. Inpuluere enim dormi¬
re ẽ interrenis desideriis ocłos
mentis claudere. Unde. unicuiq
peccanti. & inculpa sua dormien¬
t: dr. Surge. qui dormis: & exsur¬
ge amortuis: & illuminabit te
xp̃s. Uermes uͦ. qui de carne na¬
scuntur:eos simul oꝑiunt: quia
siue chuitis siue pauꝑis suꝑbien¬
tis animũ. cure carnales p̃munt.
Inreb enim t̾renis. pauꝑ et dues
repb. quãus ñpari ꝓspitate ful¬
ciantur: pari tam̃ anxietate tur¬
bantur: quia qđ ille iã cũ metu ha¬
bet. iste. cũ anxietate appetit: et qͥa
habere ñualet: dolet. Bicatur ergo:
simul inpuluere dormient. et uer¬
mes oꝑient eos: quia et si non si¬
mul reb temporalib subleuant᷑
simul tam̃ incura rerum tempora¬
lium. mentis torpore sopiuntur:
simulq eos uermes oꝑient: quia
uel istũ ut concupita habeat. uel

Expanded text:
anius affligitur. Bene autem de utrisque subjungitur: Et tamen simul in pulvere dormient, et vermes operient eos. In pulvere enim dormire est in terrenis desideriis oculos mentis claudere. Unde unicuique peccanti et in culpa sua dormienti dicitur: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Vermes vero qui de carne nascuntur eos simul operiunt, quia sive divitis, sive pauperis superbientis animum curae carnales premunt. In rebus etenim terrenis pauper et dives reprobus, quamvis non pari prosperitate fulciantur, pari tamen anxietate turbantur, quia quod ille jam cum metu habet, iste cum anxietate appetit; et quia habere non valet, dolet. Dicatur ergo: Simul in pulvere dormient, et vermes operient eos, quia etsi non simul rebus temporalibus sublevantur, simul tamen in cura rerum temporalium mentis torpore sopiuntur. Simulque eos vermes operiunt, quia vel istum ut concupita habeat, vel
Abbreviated transcription (Latin):
Multi enim nc̃ uias antirp̃i diudi¬
cantes corripiunt: s hoc qͣsi meius
absentia faciunt: dũ illũ arguun.
quẽ adhuc specialit̃ ñ intuentur.
corã eo uiã eius arguit: cuy uires.
&e conspicit & contempnit. Uel cer¬
te uiam eius arguere ẽ: ꝓsꝑitatẽ
cursus eius. ȩterno supplicio int̃¬
ueniente turbare.Qđ̾. quia solus
dñs ꝓpria uirtute facturus ẽ. de
quo scriptum ẽ: quẽ dñs iħs int̾¬
ficiet sp̃u oris suit & destruet illu¬
stratione aduentus sui: rectȩ dr
quis arguet corã eo uiam eiusꝰ
Vnde & sequitur. & quȩ fecit:quis
reddet ei: Quis nimirũ. nͥ dñs: qͥ
solus illi ꝑdito homini. quȩ fec̃
reddet. dum potestatem eius tã
ualidã. ꝑaduentum suũ ȩterna
dampnatione contriuerit: S
elatus iste princeps maloꝵ inhac
uita quãdiu ẽ. positus. quid agat:
audiamus. Sequitur. Ipse ad¬

Expanded text:
Multi enim nunc vias Antichristi dijudiMulti enim nunc vias Antichristi dijudicantes corripiunt, sed hoc quasi in ejus absentia faciunt, dum illum arguunt quem adhuc specialiter non intuentur. coram eo viam ejus arguit, cujus vires et conspicit et contemnit. Vel certe viam ejus arguere est prosperitatem cursus ejus aeterno supplicio interveniente turbare. Quod quia solus Dominus propria virtute facturus est, de quo scriptum est. Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui , recte dicitur: Quis arguet coram eo viam ejus? Unde et sequitur: Et quae fecit, quis reddet illi? Quis nimirum, nisi Dominus? Qui solus illi perdito homini quae fecit reddet, dum potestatem ejus tam validam per adventum suum aeterna damnatione contriverit. Sed elatus iste princeps malorum, in hac vita quandiu est positus, quid agat, audiamus. Sequitur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
scet: S tam̃ eius uiã. ñ solũ hely¬
as et enoch. qui meius expbratio¬
ne admediũ reducent᷑: sed etiam
om̃s electi arguent. dum contem¬
pnent: dum uirtute mentis. eius
maliciȩ resistent. S quia hoc. ex
diuina gr̃ã. et ñ suis uirib faquns:
recte nunc dr. Quis arguet coram
eo uiam eius: Quis et enim. nͥ d̃s̃:
cuius ad utorio. electi ut resist̾ẽ
ualeant. fulciuntur: Aliqͣndo
enĩ inscriptura sacra. cũ interro¬
gando. quis ponitur: omp̃s desi¬
gnatur. Unde scriptum ẽ Qs su¬
scitabit eum: De quo. ꝑpaulum
dr̃. Quem suscitauit amortuis. d̃s.
In eo gͦ qd scĩ uiri. eius iniquitati
contradieunt᷑ ñ ipsi sunt qͥ uiã
eius arguunt: s ille ẽ excuiꝰ gr̃a
confortantur. & quia p̃sentia eius.
qua inhomine uenturus ẽ. multo
atrocior inꝑsecutione erit. qͣm nẽ.
cum minime cernitur:quia speci¬
aliter adhuc illo uase suo ꝓprio ñ
gestatur: bene dictum ẽ. corã eo.

Expanded text:
scit? Sed tamen ejus viam non solum Eliscit? Sed tamen ejus viam non solum Elias et Enoch, qui in ejus exprobrationem ad medium deducuntur, sed etiam omnes electi arguunt, dum contemnunt, dum virtute mentis ejus malitiae resistunt. Sed quia hoc ex divina gratia, et non suis viribus faciunt, recte nunc dicitur: Quis arguet coram eo viam ejus? Quis etenim, nisi Deus, cujus adjutorio electi, ut resistere valeant, fulciuntur? Aliquando enim in Scriptura sacra cum interrogando Quis ponitur, Omnipotens designatur. Unde scriptum est: Quis suscitabit eum ? De quo per PaulumDeus suscitavit a mortuis . In eo ergo quod sancti viri ejus iniquitati contradicunt, non ipsi sunt qui viam ejus arguunt, sed ille est ex cujus gratia confortantur. Et quia praesentia ejus, qua in homine venturus est, multo atrocior in persecutione erit quam nunc, cum minime cernitur, quia specialiter adhuc illo vase suo proprio non gestatur, bene dictum est: Coram eo.
Abbreviated transcription (Latin):
malus indignationem conditoris
sui quã mneternũ passurus ẽ. &
inhac qͦ uita positus exꝑitur:
dum ꝓsꝑitatem qͣm amat. amit¬
tit: & aduersitatem qͣm formidat.
inuenit. Et quamuis increpari
cum facta sua ꝑuersũ quemq
deiciunt: iustoꝵr increpatio con¬
ualescat. Qua autem ratione nẽ
dicitur. quis arguet corã eo uiã
eius: dum etiam iustis tacentib.
hoc quoq notũ sit. quia totiens
hic iniqui uia arguitur. quotiens
rum caput. uerba conuertit. Ui¬
dit enim. qđ infine mundi sathan
hominẽ ingrediens. quem sacra
scriptura antixp̃m appellat̃. tan¬
ta elatione extollitur: tanta uir¬
tute principatur: cantis signis
et ꝓdigiis inscĩtatis ostensione se¬
eleuat. ut argui abhomine. eius
Ufact̾a ñualeant: quia cũ potesta¬
te terroris. adiungentur etiam ei¬
signa ostensȩ scĩtatis: & ait. Quis
arguet coram eo uiã eius: Qͥs ui¬
delicet hominũ. illũ increpare au¬
deat: cuius uisum ferre ꝑtime¬

Expanded text:
malus indignationem conditoris sui, quam in aeternum passurus est, et in hac quoque vita positus experitur, dum prosperitatem quam amat amittit, et adversitatem quam formidat invenit. Et quamvis increpari cum facta sua perversum quemque dejiciunt, justorum increpatio convalescat. Qua autem ratione nunc dicitur: Quis arguet coram eo viam ejus? dum etiam, justis tacentibus, hoc quoque notum sit, quia toties hic iniqui via arguitur, quoties erum caput verba convertit. Vidit enim quod in fine mundi Satan hominem ingrediens, quem sacra Scriptura Antichristum appellat, tanta elatione extollitur, tanta virtute principatur, tantis signis et prodigiis in sanctitatis ostensione elevatur, ut argui ab homine ejus facta non valeant quia cum potestate terroris adjungit etiam signa ostensae sanctitatis, et ait: Quis arguet coram eo viam ejus? Quis videlicet hominem illum increpare audeat, cujus visum ferre pertime