comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicit hic Siꝑmanserint infide. et dilectione .s.
filii mulieris. ptilli turturis. bona oꝑa.
llumquid pot̃ inferri. gͦ deliderat honum opꝰ
Soło. Epc̃atus ẽ intentio stiꝑsuam et alioꝵ i¬
tam. et sic nom̃ ẽ oꝑis. quod desiderat bontis qͥ
int̾missa s ñ derelicta rachele decora facie eum
iacobintrat esdliam. ocłis lipꝑam. ꝑfiliorum
fecunditatem. De monte ꝯcemplationis c̃ mo¬
ẏse descendit ad campos actionis. Non enimsic
debet quisqͣm ẽẽ ociosus. ut in eodem ocioñ cog¬
tet utilitatem ꝓximi. ñ sic actuosus ut ꝯtem¬
plationem di ñ requirat. Episcopatꝰ ce nom̃
ẽ dignitatis. quam deside rat om̃is ambicio¬
ma habuit uxorem. et ea dimissa renatꝰ ẽ inxͦ
quod monogamus non ẽ nec debec ordinari. liccẽ
in ordinatis seruari debet. quodinp̃dicto non
ẽ qntum adm̾icum nͨ ⁊ pecẽm si ordinetur. Au¬
gustinus uͦdicit qtiod monogamꝰ non ẽ qnͣtum

Expanded text:
dicit hic: Si permanserit in fide et dilectione, scilicet dicit hic: Si permanserit in fide et dilectione, scilicet filii mulieris, pulli turturis, bona operanunquid potest inferri, ergo desiderat bonum opus? Solutio. Episcopatus est intentio super suam, et aliorum vitam, et sic nomen est operis, quod desiderat bonus, qui intermissa, sed non relicta, Rachele decora facie, cum Jacob intrat ad Liam oculis lippam, propter filiorum fecunditatem, de monte contemplationis cum Moyse descendit ad campos actionis, Non enim sic debet quisquam esse otiosus, ut in eodem otio non cogitet utilitatem proximi, nec sic actuosus, ut contemplationem Dei non requirat. Episcopatus etiam nomen est dignitatis, quam desiderat ambitiomum habuit uxorem; et ea dimissa renatus est in quod monogamus non est, nec debet ordinari, licet in ordinandis servari debet; quod in praedicto non est quantum ad meritum, nec est peccatum si ordinetur. Augustinus vero dicit, quod monogamus non est quantum
Abbreviated transcription (Latin):
Quid÷ quod alibi ait apłabeatior aũt erit suie
uidua suie uirgo si sic ꝑmanserit. Soło. Non po¬
nit eausam salutis in filiorum gn̾atione. s po¬
tius infide et dilectione. Unde subrungit. si
ꝑmanserit infide et dilectione. et ẽ senfus. et
si mulier fũit causa pecci tñ saluabitur. ñ solũ
ꝯtinens uł uirgo. s ẽ nupta. et si numqͣm afi¬
si tñꝑmanserit infide et dilectione. uł ad au¬
m̃tum salutis ualebit ei. si filii sui ꝑdoc̃trirã
ce industriam fuamꝑmanserint infide et dilet¬
tione. uł mistice potiꝰ intelligitur. Mulier typꝰ
ẽ carnis. que alibi sig̃cat᷑ ꝑturturem. Adam:
figura rõis. que ꝑ passerem fig᷑atur filistiut
bona oꝑa. ꝑ que pulli turtuis intelliguntur.
qui uinido catholice fidei tm̃ uiuunt. extͣnon¬
iugent. immꝰ culcant᷑. quia bona oꝑa non ꝑ¬
sunt paganis. uideis ħeticis. scĩmaticis. Unde

Expanded text:
quid est quod alibi ait Apostolus: Beatior autem erit, sive quid est quod alibi ait Apostolus: Beatior autem erit, sive vidua, sive virgo, si sic permanserit? Solutio. Non ponit causam salutis in filiorum generatione; sed potius in fide et dilectione, unde subjungit: Si permanserit in fide et dilectione. Et est sensus, et si mulier fuerit causa peccati, tamen salvabitur non solum continens, vel virgo, sed etiam nupta, etsi nunquam a fisi tamen permanserint in fide et dilectione. Vel augmentum salutis valebit ei, si filii ejus per doctrinam, et industriam ipsius permanserint in fide et dilectione, Vel mystice potius intelligitur. Mulier typus est carnis, quae alibi signatur per turturem. Adam est figura rationis, quae per passerem figuratur. Filii sunt bona opera, quae per pullos turturis intelliguntur, qui in nido Catholicae fidei tantvigent, imo conculcantur, quia bona opera non prosunt paganis, Judaeis, haereticis, schismaticis. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
det̾minatam sequit᷑ simplex negatio. Soło Doc¬
tores noui testam̃ti qñq dicunt aliquid ñ fuisse:
quod seͥptura uet̾is instrum̃ti ñ dicit fuisse.
Unde quiascͥptura geneseos loquit᷑ de seductio¬
ne mulieris. nicħ dicit de aliqua seductione ui¬
ri. Icõ apłs dicit. adam ñ ẽ seductus s mulier.
Iuxta eundem modum loquendi alibi idem apłs
quod melchisedech ñ habuit pͥnciptum neq fi¬
nem. non patremñꝑlem assĩt. cum tñ inĩutate
pͥncipium et finem. et prẽm ce forsitamꝑlem ha¬
buit.s quia scͥptura sic inducit eum. ut nͨ de eiꝰ
genealogia. natiuitate. inorte aliquid dicit. iõ¬
apb asserit om̃ia p̃dicta ñ habuisse. et ambꝵ
dicit quia iur cum pͥma muliere bndicit᷑. et ñ
nem uiri cum prima muliere. s ñ legimꝰ uͥ ds
bndicat uirum cumscd̃a.
n̾atio filiorum saluat. quid faciet ꝯtinens uel
uirgo: Numquid ñ saluabit᷑ qui ñ ħt filios:

Expanded text:
determinatam sequitur simplex negatio? Solutio. Docdeterminatam sequitur simplex negatio? Solutio. Doctores Novi Testamenti quandoque dicunt aliquod non fuisse, quod Scriptura Veteris Testamenti non dicit fuisse. Unde quia scriptura Geneseos loquens de seductione mulieris, nihil dicit de aliqua seductione viri, ideo Apostolus dicit: Adam non est seductus, sed mulier. Juxta eumdem modum loquendi, alibi idem Apostolus, quod Melchisedech non habuit principium, neque finem, non patrem, non prolem asserit, cum tamen in veritate principium, et finem, et patrem, et forsitan prolem habuerit, sed quia scriptura sic inducit eum, ut nec de ejus genealogia, nec nativitate, nec morte aliquid dixerit, i asserit omnia praedicta non habuisse, Et Ambrosius dicit quod vir cum prima muliere benedicitur, et nem viri cum prima muliere, sed non legimus, ubi Deus benedicat virum cum secunda. atio filiorum salvet, quid faciet continens vel virgo? nunquid non salvabitur, quia non habet filios?
Abbreviated transcription (Latin):
peccau̾̃it. anadam an eua. Soło. Dicunt doc¬
tores quia nilier. quia ñ solum peccauit s
ã uirum peccare fecit. cui sołoni sic obr¬
¶ Adamñ ẽ seauctus quia ñ credidit u̾m ẽẽ qd̃
hostis ꝑsuasit. Mulieruͦ÷ seducta. credens ue¬
rum ee quod serpens dicebat. & sic ꝯstans ẽ
quod ille scient: et illa ꝑignorantiam pecca¬
uit. s grauius ẽ scient̃ peccare: qmꝑignorantiam.
Uñ ꝯsequens ẽ quod plus peccau̾it uir qmmuli¬
ei. Soło. Ignorantia illa ñ habuit excusationem.
quia exculpa ꝑcessit. dubitando enim respondit
dicens. ne forte moriamur. Uir aũt cogitaitit
quid creoidit ꝯmissum ẽe ueniale quoderat mor¬
tale. gͦ et ip̃e aliquomͦ ⁊ deceptꝰ. Soło. Nonẽ leduc¬
tus prior. et in eoinquomulier. ut dic auctoritas.
ħ S nuinquidnon ÷ seductus si pͥorñ ẽ seductus
uł inco inquomulier.: Si quis ñ ÷ uuln̾at᷑ inca¬
pite. gͦ ñ ẽ uuln̾atus: Numquid adnegationẽ

Expanded text:
peccaverit, an Adam, an Eva? Solutio. Dicunt doctores, quod mulier non solum peccavit; sed etiam virum peccare fecit. Cui solutioni sic objicitur: Adam est seductus, quia non credidit verum esse, quod hostis persuasit; mulier vero est seducta credens verum esse, quod serpens dicebat; et sic consequens est quod ille scienter, et illa per ignorantiam peccavit; sed gravius est scienter peccare, quam per ignorantiam. Unde consequens est quod plus peccaverit vir quam mulier. Solutio. Ignorantia illa non habuit excusationem, quia ex culpa processit, dubitando enim respondit dicens. Ne forte moriamur . Vir autem cogitavit onne credidit commissum esse veniale, quod erat mortale? Ergo et ipse aliquo modo est deceptus. Solutio. Non est seductus prior, et in eo, in quo mulier, ut dicit auctoritas. Sed nunquid non est seductus, si prior non est seductus, et in eo in quo mulier? Si enim quis non est vulneratus in capite, ergo non est vulneratus? Nunquid ad negationem
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Appartut angłs. et ẽ ħ cħms auctoritatẽ
quod angłi ꝓficiunt in scĩa. ꝑ eaque fiunt
ineccłia. quod iam suꝑtus suꝑ locum ut multifor¬
mis sap̃ia innotescat princi. et c̃. diligentius
ꝑsccuti sumus. et expositor i dem testatur in hoc
rium sit legali doctrine que disc̾nit quosdam
cibos dicens. alios mundos alios immundos.
agno requiratuii utrumq mundum innatura.
quia om̃is creatua di bona ẽ. Insig̃catione tñ
agnus mundus ẽ. porꝰ immundus.

Expanded text:
 Apparuit angelis. Hic habemus auctoritatem, quod angeli proficiunt in scientia per ea, quae fiunt in Ecclesia, quod jam superius super locum; ut multiformis sapientia innotescat, etc., diligenter prosecuti sumus, et expositor idem testatur in hocrium legali doctrinae, quae discernit quosdam cibos, dicens alios mundos, alios immundos? agno requiratur, utrumque mundum in natura, quia omnis creatura bona est; in significatione tamen agnus mundus est, porcus immundus.
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ legititi. Puunum querite regnum di. et ħ
om̃ia adicientur uob̾. Habundantia sꝑitaliũ
uͥ scͥptum ÷. Quicumq h uł illa reliquerit ꝑ
rum affluentiam tm̃ excedit: qnͣtum centena¬
rius unitatem suꝑat.

Expanded text:
m quaerite regnum Dei et haec omnia adjicientur vobis . Abundantia spiritualium ubi scriptum est: Quicunque haec, vel illa reliquerit prrum affluentiam tantum excedit, quantum centenarius unitatem superat.
Abbreviated transcription (Latin):
Manfestum incarne. et c̃. Queritur de qua
manifestatione hic agatti. Soło. Deilla que
fc̃a÷ p̃dicatione. urtutib signis. in carne as¬
sumpta ostensi.
tum natum. Scło. Cum sermo fit dexp̃o. dili¬
gent̃ intuendum ẽ quid dicat᷑. et scđm quid.

Expanded text:
m est in carne, etc. Quaeritur de qua manifestatione hic agatur. Solutio. De illa, quae facta est praedicatione, virtutibus, et signis in carne assumpta ostensis.tum natum. Solutio. Cum sermo fit de Christo, diligenter intuendum est quod dicatur, et secundum quid;
Abbreviated transcription (Latin):
te scient᷑ qm ꝑignorantiam.slon g̃ paulus pu¬
mus euat inter pec̃cores magnitudine iniqui¬
delictorum suorum ꝯstoerans: om̃ib pec̃corib
iudicauit se peiorem: licet in ocłis cł̃i alit̃ fu̾it.

Expanded text:
re scienter quam per ignorantiam: non ergo Paulus prre scienter quam per ignorantiam: non ergo Paulus primus erat inter peccatores magnitudine iniquidelictorum suorum considerans omnibus peccatoribus judicavit se pejorem, licet in oculis Dei aliter fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
cere. et c̃. Qã de paunulis quisunt nati expa¬
rentib baptizatis: anꝑtineant ad pec̃eores.
ꝓꝑ quos saluandos uenit tħx inmundum.
hii aũt pecẽm actuale ñ ħnt. et originale
quomͦ ꝯtrahere possunt aparentib. qd̾ ip̃i
non ħcit qitia ÷ eis dimissum: Soło. Scien¬
dum ẽ quod originale pecc̃m sic dimitat᷑
inbaptismo: ñut om̃ino nonsit s ut culpa
ñ sit. Manet uͦ coruuptionis uicium. cẽ in
baptiratis. qui gn̾ant. ñ ex eo quod sunt re¬
nati. s ex uetustate corrciptionis. ꝑ ꝗͣ tͣnsit
culpa originalis in pabuulis. Unde et ip̃i m¬
digent remedio. Unde et ip̃e medicꝰ ait. Par¬
uulos sinte uenire ad me.
in et saul pͥores paulo fuerunt:. quomꝰ gͦ pau¬
lus int̃ pecc̃ores primus: Soło. Primus erat
pecultis ñ drdine temporis. s magnitudine
iniquitatis. cui sołoni sie obr.¬
CNonne paulus peccauit ꝑignorantiam.
et multi alii scient᷑. S maiꝰ pecẽm ẽ pocea¬

Expanded text:
cere, etc. Quaeritur de parvulis, qui sunt nati ex pacere, etc. Quaeritur de parvulis, qui sunt nati ex parentibus baptizatis, an pertineant ad peccatores, propter quos salvandos venit Jesus in mundum. Hi enim peccatum actuale non habent, et originale quomodo contrahere possunt a parentibus, quod ipsi non habent; quia est eis dimissum. Solutio. Sciendum est quod originale peccatum sic dimittitur in baptismo, non ut omnino non sit, sed ut culpa non sit. Manet vero corruptionis vitium etiam in baptizatis, qui generant, non ex eo quo sunt renati, sed ex vetustate corruptionis, per quam transit culpa originalis in parvulos: unde et ipsi indigent remedio. Unde et ipse medicus ait: Parvulos sinite venire ad me .in et Saul priores Paulo fuerunt? quomodo ergo Paulus inter peccatores primus? Solutio. Primus erat Paulus non ordine temporis, sed magnitudine iniquitatis. Cui solutioni sic objicitur: Nonne Paulus peccavit per ignorantiam, et multi alii scienter? sed majus peccatum est pecca
Abbreviated transcription (Latin):
pmate caritatis assignat᷑. et ita ñ ꝯuienit ħ
diffinitio inꝑfecte caritati. pͥus enim dat᷑
dilectio que cor mundat. et ex qua bona oꝑa
fiunt. ex quib nascit᷑ bona ꝯscientia tamdẽ
corde mundato. et bona ꝯscĩa comꝑata: ꝑficit᷑
cabitas. & ꝯsum matur. que ẽ finis p̃cepti. hec
ille legitime utitur lege: qui eam sp̃ualit̃
intelligens ꝑ eam cognoscit morbum et que¬
rit medicum. & qui scit eam ad tempꝰ datã.
uistus legitime utitur lege. cum intelligit
quare sit data et eiꝰ timore fugit ad gr̃am
xpi. ut fiat uistus. Iustus aũt legitime tt¬
ti et alii qui sub lege erant tenebant᷑ legem ẽ¬
todire: qtiomͦ gͦ lexnon ẽ uisto posita. Solo.
Lex non impontur iustout ei d̃netur. et eum
timore coheireat. et iustus non sub lege est.¬
s potiꝰ cum ip̃a tamqͣm legis amicue.
istud quia potest causam notare. uł ꝯsecutio
bono zelo agat ccͤ d̃m. ex affectu quem ht:
meretur ab illa ignorantia lib̾ari.

Expanded text:
e charitatis assignatur, et ita non convenit haec definitio imperfectae charitati. Primum datur dilectio, quae cor mundat, et ex qua bona opera fiunt, et ex quibus nascitur bona conscientia, tandem corde mundato, et bona conscientia comparata perficitur charitas et consummatur, quae est finis praecepti. Haec ille utitur legitime lege, qui eam spiritualiter intelligens per eam cognoscit morbum, et quaerit medicum, et qui scit eam ad tempus datam,dum quod injustus legitime utitur lege, cum intelligit quare data sit, et ejus timore fugit ad gratiam Christi, ut fiat justus. Justus autem legitime utjusti, qui sub lege erant, tenebantur legem custodire, quomodo ergo lex non est justo posita? Solutio. Lex non imponitur justo, ut ei dominetur, et eum timore coerceat, et justus non est sub lege, sed potius cum ipsa, tanquam legis amicus. istud, quia potest causam notare vel consecutizelo bono agat contra Deum, ex affectu, quem habet, meretur ab illa ignorantia liberari.
Abbreviated transcription (Latin):
apłs thimotheo qui fuit filius cuiusdã
mulieris fidelis patoe gentili ꝑ creatuis. &e cũ
non ẽt circuicistis. et ip̃e eẽt geutilis. hiuc
dabant bonum testimonium frẽs qui erant
lystris et ycomio. Hunc tioluit paulus ꝓfi¬
cisci secum. et iõ eum circumcidit ꝑꝑusdeos
qui erant in locis illis. Erat itaq eruditus
instruat. quales pƀ̃ros uł diaconos ordinet.
quales uiduas honoret. et quomͦ ineccłia se
ħat. uł quomͦꝰ eamregat. Et ẽ uitentio apłi
in hac epła instruere thimocheum de cp̃a¬
lis dignitatis officio. Modus talis: pͥmo
salutat eum. deinde monet ut pseudoresis¬
tat. pꝰcainstruit de ep̃ali officio. docens qͣ¬
les debeat ordinare p̾bros & diaconos. de¬
inde quales uiduas reciꝑe debeat. pꝰ ea de mͦ
corueptionis instruit eum. Infine aũ mo
quent̃ dicatur inscͥptura sacm saluator. qͥ
solus ꝑsalute nr̃a mortuus ẽ. ñ pat᷑ ñ sp̃c sc̃s:¬

Expanded text:
s Timotheo, qui fuit filius cujusdam mulieris fidelis patre gentili procreatus: et cum non esset circumcisus, et ipse esset gentilis, et de eo darent bonum testimonium fratres, qui erant in Listris et Iconio, hunc voluit Paulus proficisci secum: et ideo eum circumcidi propter Judaeos qui in locis illis erant. Eratque eruditus instruat, quales presbyteros vel diaconos ordinet; quales viduas honoret, et quomodo in Ecclesia se habeat, vel quomodo eam regat. Et est intentio Apostoli in hac Epistola instruere Timotheum de episcopalis dignitatis officio. Modus talis: primo salutat eum; deinde monet ut pseudo resistat; postea instruit de episcopali officio, docens quales debeat ordinare presbyteros et diaconos. Deinde quales viduas recipere debeat; postea de modo correptionis instruit eum; in fine autem quenter dicatur in Scriptura Salvator, qui solus pro salute nostra mortuus est, non Pater, non S
Abbreviated transcription (Latin):
lium ÷ s hab̾e fidemuł caritatem gr̃a cdłi ẽ. un¬
de pot̾ queri quomͦ hoc debeat intelligillon¬
ne quod naturale ẽ nob innr̃a facultate ẽ. s
cum ħre fidem uł caritatẽ sine gr̃a ñ possu¬
mus. quomͦ ħre posse fidem naturaẽ fideliũ.
Soło. Posse hic fidem .i. potentia habendina¬
turalis ẽ. s huius potentie usum habcre so
ne manducat. quiñ uult oꝑaui: Multie¬
saria pet̾ẽ. ñ tñ male agunt. qui oꝑa ext̾iora pro
sꝑitalib pꝰponunt. cum habeant unde uiuant.
quia maria optimam partem elegit̃ Illi aũt
qui curiositati dediti nolunt oꝑari. rep̃hen¬
duntur. ñ qui minora bona: ꝓmaiorib deser̃t¬

Expanded text:
lium est: habere fidem, vel charitatem, gratia Dei. Unde potest quaeri quomodo hoc debeat intelligi. Nonne quod naturale est, nobis in nostra facultate est? sed cum habere fidem, vel charitatem sine gratia non possumus, quomodo posse habere fidem, natura est fidelium? Solutio. Posse habere fidem, id est potentia habendi, naturalis est; sed hujus potentiae usum habere, sone manducet qui non vult operari? Multi esaria petere; non tamen male agunt, qui opera exteriora pro spiritualibus postponunt cum habeant unde vivant, quia Maria optimam partem elegit . Illi vero, qui curiositati dediti operari nolunt, reprehenduntur; non qui minora bona pro majoribus deser
Abbreviated transcription (Latin):
exunt: Uł om̃s uult saluos fieri .i. facit
scõs uelle. ut om̃s salui fiant. uł sic uat
om̃s saluos fieri.i nullus eit salius nip̃euelit.
Simili mͦ intelligitur illud. qui illuminat
omẽm hominem .u nullus illuminat᷑ nͥ ab ip̃o.
& om̃s in xp̃o uiuficant᷑. uixta eundem modum
oportet intelligi. sie de ambiguo diuieuse sentẽ¬

Expanded text:
est facit sanctos velle, ut omnes salvi fiant. Vel sic: Vult omnes salvos fieri, id est nullus fit salvus, nisi ipse velit. Simili modo intelligitur illud: Qui illuminat omnem hominem , id est nullus illuminatur, nisi ab ipso, et omnes in Christo vivificantur, juxta eumdem modum oportet intelligi. Sic de ambiguo diversae sente
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ ħ et il la sacͣmenta. Item sciendum ẽ qd̃
illa que tempore legis fuerunt p̃cepta nũc
tempore gr̃e non sunt p̃cepta. s tm̃ u̾itatis
testimonia. Uñ tunc peccm erat. ñ obserua¬
re cẽ unum. Nunc aũt ñ ÷ pecẽm ea ñ custo¬
dire: tmmo qui custodit offendit.

Expanded text:
inter haec et illa sacramenta. Item sciendum est quod illa, quae tempore legis fuerunt praecepta, nunc tempore gratiae non sunt praecepta; sed tantum veritatis testimonia, unde tunc peccatum erat non observare etiam unum. Nunc autem non est peccatum ea non custodire; imo qui custodit, offendit.
Abbreviated transcription (Latin):
bunt᷑ illi boni. qͦs uiuos inueniet dns. Soło.
Siccut ties pueros ignis incamino fornaciᷤᷤ
ñ lesit: lit ille ignis p̾cedens aduentum uidi¬
eis bonos non ledet.¬
mine impiorum nunc pacuint᷑ apud inferos.
anmat̾iales. antm̃ ꝯscientie tortiones. Sołs. Ere¬
ditur quod penas mat̾iales. ut ignem et fuigꝰ pa¬
tiant᷑. Uñ d̃r. Transibunt ab aqus nuuium ad
torquentui. cumres sp̃ales acorꝑeis ꝯtingine¬
queu̾nt. Soło. Fiẽri potest ut ꝑillapuniantur
aquib ñ ꝯtingunt᷑. Uelut quis horrorem mag¬
num exaliquo uiso uł ymaginato ꝯtͣbit. et si
Item. Resumptis corporib cum deinceps un¬
mortalia futum sint. quom᷑ iillis punient᷑
cum illa dissolui nequeant. Soło Erunt quid̃
corpora malorum inmortalia. ẜ pafsibilia ⁊ ta
les inquib mali patiant᷑. sinetñ lesione nat᷑a¬
lis qnͣtitatis. uł eẽntie ip̃orumcorporum.

Expanded text:
r illi, quos vivos inveniet Dominus. Solutio. r illi, quos vivos inveniet Dominus. Solutio. Sicut tres pueros in camino fornacis, ignis non laesit; sic ille ignis praecedens adventum judicis bonos non laedet.imae impiorum nunc patiuntur apud inferos, an materiales, an tantum conscientiae tortiones? Solutio. Creditur, quod poenas materiales, ut ignem et frigus patiantur. Unde dicitur: Transibunt de aquis niviutorquentur, cum res spirituales a corporeis contingi nequeant. Solutio. Fieri potest ut per ea puniantur, a quibus non continguntur, velut quis horrorem magnum ex aliquo viso vel imaginato contrahit, etsi . QUAESTIO V. Item resumptis corporibus, cum illa deinceps immortalia futura sint, quomodo in illis punientur, cum dissolvi nequeant? Solutio. Erunt quidem corpora malorum immortalia, sed passibilia, id est talia in quibus mali patiantur, sine tamen laesione naturalis quantitatis, vel essentiae ipsorum corporum.
Abbreviated transcription (Latin):
censib. Orta enim apud eos gͣuiori tͥbulatiõe.¬
itẽ monet eos ad patientiam. ostentens ius¬
tum diuidicium. ut boni głam ꝯsequantur.
nde putabat᷑ dies dñi instare. Nunc aliam
sebit epłam in qua sig̃cat licet obscure: slec
enim aꝑte pot. de abolitione regni romani ce
de antixꝑi apparentia & dampnatione. ce deq̃¬
rundam fr̃minquietudine. Scͥbit &e ñ instare
diem dni. sicut occasione pͥoris epłe uidebatur.¬
Est itaq intentio apłi in hac epła bonos et quie¬
tos ad patientiam monere. et inquietos corni
deuide gras agit de bons eorum pꝰeamonet as
patientiam et ꝯstantiam. Inde asserit quod
agens de abolitione romani regni. et de mt̃¬
fectione añxꝑi. cuca finemuͦ. ut cariosos acꝙ
ociosos corripiant obsecrat.
tus uenturus sit ad iudicium. Soło Inflãma
ignis d̃r uenturꝰ quia t̾ribilis impiis appa¬
rebit. ut eos exurat et cruciet. Ignis quidem
aduentum eiꝰ p̃cedet. quo elem̃ta soluent᷑ ut re

Expanded text:
nsibus. Orta enim apud eos graviori tribulatione monet eos ad patientiam, ostendens justum Dei judicium, ut boni gloriam consequantur, unde putabatur dies Domini instare; nunc alteram scribit epistolam, in qua significat, licet obscure nec enim aperte potest, de abolitione regni Romani, de Antichristi apparentia, et damnatione, et de quorumdam fratrum inquietudine. Scribit etiam non instare diem Domini sicut occasione prioris EpistEst itaque intentio Apostoli in hac epistola, bonos et quietos ad patientiam movere, et inquietos corrigdeinde gratias agit de bonis eorum; postea monet ad patientiam, et ad constantiam; inde asserit, quodagens de abolitione Romani regni et de interfectione Antichristi. Circa finem vero, ut curiosos atque otiosos corripiant, obsecrat.tus venturus sit ad judicium? Solutio. In flamma ignis dicitur venturus, quia terribilis impiis apparebit, ut eos exurat atque cruciet. Ignis quidem ejus adventum praecedet, quo elementa solventur, ut re
Abbreviated transcription (Latin):
liones et pugnas uerborum. et ẽ. Cõ erat an
altquis eẽt seruus cum om̃s ex eisdem patͥb
sint orti et om̃s xp̃e redemit. Item pugne u̾bo¬
rum uidebantur. quia dns dicit. Si filius
lib̾au̾it. u̾e libi estis intelligendum ẽ de sp̃a¬
li libtate. non de carnali. Paulus aũc loquit᷑
de libertate et seriuituce carnali. qm̃nontos¬
om̃is pecci ẽ suꝑbia. Hic aũt: quod auaricia uł
cupiditas. S t auaricia hiͦ. spes ponit᷑ ꝑgn̾e.¬
Quomͦ utrumq uerumẽ. Sienim suꝑbia
inicium ẽ oiñis pecc̃i. gͦ cupiditatis. et sicupi¬
dita s ẽ uadix omĩum malorum. gͦ suꝑbie
et sic idem÷ causa et effectus eusdem. Solo
Cum di. quod radix omium malorum ⁊ cupi¬
ditas. uł om̃is pec̃ci inicium suꝑbia. si singͥla
gũm intelligant᷑ falsum ẽ. Si acĩt gn̾a sin¬

Expanded text:
iones, et pugnas verborum , etc. Quaestio erat, an aliquis esset servus, cum omnes ex eisdem patribus sint orti, et omnes Christus redemerit. Item pugna verborum liberaverit, quia Dominus dicit: Si Filius liberaverit, vere liberi estis, intelligendum est de spiritali libertate, non de carnali. Paulus autem loquitur de libertate et servitute carnali quam noomnis peccati est superbia . Hic autem, quod avaritia vel cupiditas. Si enim avaritia hquomodo utrumque verum est? si enim superbia initium est omnibus peccati, ergo cupiditatis; et si cupiditas radix est omnium malorum, ergo super biae; et sic idem causa est et effectus ejusdem. Solutio. Cum dicitur quod radix omnium malorum est cupiditas, vel omnis peccati initium superbia, si genera singula intelliguntur, falsum e
Abbreviated transcription (Latin):
de hac uoce anmatialis futura sit. Soło. Dicũt
quidam quia mat̾ialis erit ministĩo anglo¬
rum formata. sicut illa mat̾ialis fuit. que au
tiam ei dabit as. ut ꝑillam mortui resurgãt.
Ali dieunt qd̃ aliquod eusdens lignumerit
de inc̃to Ambigua soło. Onña enim futura
dum mortuti fuerunt. et deinde illos quit̃
uii imienti fũint. cum ĩpe alibi dicat qd̃
resuriectio erit inictu ocłi et inmom̃to uͥnͦ¬

Expanded text:
eritur, an materialis erit. Solutio. Dicunt quidam quod materialis erit ministerio angelorum formata, sicut illa materialis fuit, quae auciam ei dabit Deus, ut per illam mortui resurgant. Alii dicunt, quod aliquod evidens signum erit. De incerto ambigua solutio. Omnia enim futura dum mortui fuerunt, et deinde illi, qui tunc vivi inventi fuerint, cum ipse alibi dicat; quod resurrectio erit in ictu oculi et in momento
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cticta pꝰ mortem qui ita iuxerunt añ morte
ut oligri fint. ut ħutilia sint eis pꝰmortem hi
enim quisine fide ꝑ dilectionem oꝑcarte ab
hac uita exierunt ñ ꝑsunt. quia hic iuuentes
nau̾it statim inmortalitat᷑e: ut oĩomortem
numqm exꝑtrent᷑. Soło Si hoc fieret c̃apra qͥ¬
dam daretur quedam felicttas. ẜ fidei minue¬
lestiam fugiendam. et sic quodam mͦ delicate
iamiuuit dicat mortuum. fideles mortuos
ñ mortuos. s dormientes appellet. Soło. Ideo
dicit xꝑm mortuum et resurrexisse. ut dum
dormientes: quia nemo tam facile pot̾ exettari
a somno qmfacile eos om̃s excitabit ds̃ asom

Expanded text:
praedicta post mortem, qui ita vixerunt ante mortem ut digni sint, ut haec utilia sint eis post mortem: his enim, qui sine fide per dilectionem operantem ab hac vita exierunt, non prosunt; quia hic viventes naverit statim immortalitatem, ut omnino mortem nunquam experirentur. Solutio. Si hoc fieret, carni quidem daretur quaedam felicitas, sed fidei minuelestiam fugiendam, et sic quodammodo delicate um, qui jam vivit, dicat mortuum, cur fideles mortuos non mortuos, sed dormientes appellat? Solutio. Ideo dicit Christum mortuum, et surrexisse, ut, dumdormientes; quia nemo tam facile potest excitari a sommo, quam facile eos omnes excitabit Deus a som
Abbreviated transcription (Latin):
ritati quodsi ꝯcedatur: nullus: ħns karita¬
ꝯscĩam bonam sine caritate. Nonne cordis
mundicia &e bona consc̾ia ꝑcẽdit ex caritate:
Quomͦ gͦ caritas ꝑoedit de puro corde. et c̃ Soł.¬

Expanded text:
ritatis ritatis conscientiam bonam sine charitate? nonne cordis munditia, et bona conscientia procedit ex charitate? quomodo ergo charitas procedit de corde puro? So
Abbreviated transcription (Latin):
tionem sꝑamus ad głam refurrectionis futͦe¬
citi p̃t̃ solitam apłs in hac salutatione ponas
ces epłas scͥpsit communit̃ ad eccłias. Hanc ã
bationem future uite. ꝑ grãm u hic intelligit
hic ꝑfabulas intelligat apłs. Numquid legis
uerba et duuna eloquia sicuocat in hoc loco et
alibi dicens. ꝓphanas et aniles fabulas deuita:
Sołõ. fabulas hic dicit doctrinam illorum qͥ
legem cum gr̃a p̃dicant eẽ necessariam. Uel
fabulas hic dicit cͤditiones quas uidei non
texuunt genealogias infiratas parientes in¬
fructuosas questiones. De quib t̾ditionib a
scͥpturis sacͥs alienis dominus dicit in eunge¬
lio. Quare irritum fecistis mandatum dei
ꝑꝑ traditiones ur̃a¬
Fm̃is p̃cepti ẽ Rarttas de corde puro et ꝯscĩa
bona et fide ñficta. Hic diffinit apłs karita¬
temr ut dicit apłe. Unde queri pocest quesit
diffinitio hic data. anhoc finis p̃cepti. an hoc
de corde puro. et conscĩa bona et fide ñficta. Itẽ¬

Expanded text:
tionem speramus ad gloriam resurrectionis futaeter solitum, Apostolus in hac salutatione tria ptes Epistolas scripsit communiter ad Ecclesias. Hanc autem bationem futurae vitae; per gratiam vero intelligit hic per fabulas intelligat Apostolus? nunquid legis verba, et divina eloquia sic vocat in hoc loco? et alibi dicit: Profanas et aniles fabulas devita . Solutio. Fabulas hic dicit doctrinam illorum, qui legem cum gratia praedicant esse necessariam. Vel fabulas hic dicit traditiones, quas Judaei non texunt genealogias infinitas parientes infructuosas quaestiones. De quibus traditionibus a sacris Scripturis alienis, Dominus dicit in Evangelio: Quare irritum fecistis mandatum Dei propter traditiones m praecepti est charitas, de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta. Hic definit Apostolus charitatem, ut dicit expositor. Unde potest quaeri quae sit definitio hic data, an hoc finis praecepti? an hoc de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta?
Abbreviated transcription (Latin):
¶Dies uidicii. et c̃. Cum nemosciat andie annoc
omia manifesta erunt. sciet enimuntisquis¬
ni quali leues xꝑocccurrent inaera. Maliuͦ
quasi ponderosi non obiuam in aera xp̃o: s c̃re
tur. de quorum saluce constat: aliisunt minꝰ
ꝑfecti. de quorum salute ñ dum ꝯstat. hii
uenient ad iudicium ut uidicent᷑. ut minꝰ
nͦut uidicent᷑ qr iamiudicati sunt. qr de eoꝵ
dampnatione iam c̾tum ẽ: quare gͦuenient᷑
slumqud ut uidicent: Absit. Quare gͦ ut
audiant cum diabolo. Ite maledicti inignẽ
et̾num. et c̃. De mͦ tudicii iam dictum ẽ. inpri¬
ma epła ad corinthios s. quomͦ sc̃i iudicaturi¬

Expanded text:
iet , etc. Cum nemo sciat, an die, an noctomnia manifestata erunt. Sciet enim unusquisni quasi leves Christo occurrent in aera; mali vero quasi ponderosi non obviam in aera Christo, sed t non ut judicentur, de quorum salute constat. Alii sunt minus perfecti, de quorum salute nondum constat; hi venient ad judicium, ut judicentur. Sic ut judicentur; quia jam judicati sunt, quia de eorum damnatione jam certum est. Quare ergo venient? nunquid ut judicent? absit! Quare ergo? ut audiant cum diabolo. Ite, maledicti in ignem aeternum , etc. De modo judicii jam dictum est in prima epistola ad Corinthios; quomodo sc
Abbreviated transcription (Latin):
aturarum principium.
iustus s nonne adamfuit uistus: Credit᷑ em̃ qd̾
pꝰ lapsum ꝑpenitentiam et fidem sit uistificatꝰ:
dan quia scͥptura de pecẽo adam ee ñ de uistici¬
a facit m̃tionem. & de iusticia abel. &t ñ depecẽo.

Expanded text:
eaturarum principium.justus, sed nonne Adam fuit justus? Creditur enim quod post lapsum per poenitentiam, et fidem sit justificatus:dam; quia Scriptura de peccato Adam, et non de justitia facit mentionem, et de justitia Abel, et non de peccato.
Abbreviated transcription (Latin):
ralis instructio: dicit itaq paulus et fil¬
uanus et timotheꝰ. & c̃. Nota quod mos e¬
rat apłi eos insalutatione s ad iungere:
qui secum apud illos erant uł futuri fue
turalit : ds. multi participatione. ad qͦꝵ
s exsecłs est. Alii enim non ex eo quod sut
ꝓppecc̃a sua ira di .i. pena suꝑ eos p̃uen̾̃it.i.
ante mortem. Num quid pena et̾na alleui¬
atur ꝑpenam temporalem: Si enim ñ al¬
leuiatur. uitet᷑ ds inmisericors. qui hic
punit et ibi. Item si alleiuat᷑ et̾na ꝑ tempo¬
ralem: uidetur quod talis pena ñ ꝑcedat

Expanded text:
ralis instructio. Dicit itaque Paulus et Sylralis instructio. Dicit itaque Paulus et Sylvanus, etc. Timotheus, etc. Nota quod mos erat Apostoli eos in salutatione sibi adjungere, qui secum apud illos vel fuerant, vel futuri eturaliter Deus; multi participatione: ad quorsi ex se non aliunde Deus est. Alii enim non ex eo quod suntpeccata sua ira Dei, et poena super eos pervenerit, id est ante mortem. Nunquid poena aeterna allevatur per poenam temporalem? si enim non allevatur, videtur Deus immisericors, qui hic punit, et ibi. Item, si allevatur aeterna per temporalem, videtur quod talis poena non procedat
Abbreviated transcription (Latin):
tiones. ñ ꝑ pseudo p̃dicatores moueri potue¬
runt a fidei u̾itate. hos collaudat apłs. qr
tante fidei inbiberant sp̃m. ut spe cẽ fictu¬
rorum. a cuub sius non credentib ꝑicl̃a de¬
uoto animo ꝓnomine xꝑisustinerent. Erãt
tñ aliqui int̾ eos ociosi et curiosi. aliqui cẽ
de resurrectione minus sentientes. & iõ ni¬
mis de amicorum morte tñe dolentes. aliqͥ
ẽe eorum erant fornicatores: hos gͦ cogriig̃
re adũsis uł pleudo apłis. et ut alios corri
gere. & bonos ad ꝑseuerantiam aliorũq
correptionem cohortari. Modus talis: mo¬
re suo salutem p̃mittit. qua p̃missãdebo¬
nis eorum gr̃as agit. ꝯmemorans non so
et malorum sustinentiam. et ut ad ꝑscue¬
randum ꝓuocet: desus quoq laborib et
eungłii u̾itate et prudenti int̾ cos ꝯũsatio¬
ne et qnͣto affectu desideret eos iudere. in¬
t̾serit. Deniq prauos. ut a luxuria et ocio ce
curiositate ꝯtineant: obsecrat. et mortuos
resurrecturos ꝯfirmat. Cuxa finemẽ mo¬

Expanded text:
tiones, nec per pseudopraedicatores potuerunt moveri a fidei veritate. Hos collaudat Apostolus, quia tantae fidei imbiberant spiritum, ut spe etiam futurorum a civibus suis non credentibus pericula devoto animo pro nomine Christamen inter eos aliqui otiosi et curiosi; aliqui etiam de resurrectione minus sentientes, et ideo nimis temere de morte amicorum dolentes; aliqui etiam eorum erant fornicatores. Hos ergo in hac re adversis pseudoapostolis, et ut alios cgere, et bonos ad perseverantiam, aliorumque correctionem cohortari. Modus talis, more suo salutem praemittit: qua praemissa de bonis eorum gratias agit, commemorans non fidet malorum sustinentiam ut ad perseverandum provocet; de suis quoque laboribus, et Evangelii veritate, et prudenti inter eos conversatione, et quanto affectu desideret eos videre interserit. Deinde pravos, ut a luxuria, et otio, et curiositate contineant, obsecrat, et mortuos resurrecturos confirmat. Circa finem est mo
Abbreviated transcription (Latin):
faciem ur̃am. et ẽ Dicit expositor in quo
mala eis fierent. S queuit᷑ quomͦ exp̃sen¬
tia doctoris fierent mala discipłis. cum
potiꝰ bona qmͣ mala ex ea fieri uidet᷑. Unsde
ip̃e de siderabat uidere eos. ꝑꝑ utilitatẽ
oi eẽt uictoria sistarent ĩ mobilis. absente ma¬
gistro. tñ apłs humane timuit ne cad̾ent.¬

Expanded text:
erio, etc. Dicit expositor in quo mala eis fierent; sed quaeritur quomodo ex praesentia Doctoris fierent mala discipulis: cum potius bona quam mala ex ea fieri videantur: unde ipse desiderabat videre eos propter utilitatem or victoria, si starent immobiles, absente magistro: tamen Apostolus humane timuit ne cade
Abbreviated transcription (Latin):
qñ sp̃m suum spĩunr̃o infundit. ip̃m lanans
& iustificans. In car ne ueniet inudicio. Pectil¬
te etiã uenit unictuq inmorte bonis: uł ut eos
purget uł iamiam celi aꝑiat malis uit eos
Ut non ꝯtͥstemini sicut qui i puniat
spemnon ħnt. etc̃. Querit᷑ anotͥstari et flere
ꝓ morte amicorum sit pecẽm. cum apł̃s dicat
utñ ꝯtͥstemini. &c̃. Soło. Necesse ẽ ut cũmors
occupat dlilectũ u ꝯtͥstet dilectiõis affectũ t̃r s
culpasi ꝯt̾stamꝰ necessitate a mittẽdi. si ꝯ solam᷑ spe
recipiẽdi. Uñ apss ñ dicit simpłr utñ dcristemi¬
no s: aitut non ꝯtristemini sicut et cet̾i qui

Expanded text:
um suum spiritui nostro infudit, ipsum sanans et justificans. In carne veniet in judicio. Occulte etiam venit unicuique in morte, vel ut eos purget, vel ut januam regni aperiat: malis, ut eosUt non contristemini sicut caeteri, qui spem non habent. . Quaeritur an contristari et flere pro morte amicorum sit peccatum, cum Apostolus dicat: Ut non contristemini? Solutio. Necesse est ut cum mors occupat dilectum, ut contristet dilectionis affectum; non ergo culpa, si contristemur necessitate amittendi; si consolamur spe recipiendi: unde Apostolus non dicit simpliciter, ut non contriste
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ymago que inagnitione di uenouatur. eq̃
inuiro et infemina inuenitur. que alia est
ab illa de qua suꝑus dictumẽ. Uio: una¬
p̃cepit dicens. debitorib ur̃is dimutite: s
quio: quod anob dimitti possit: Quod ẽ
debitum quod ariob̾ possit exigi. ab illo qui
nob̾ inuiriam intulit᷑. Soło. hoc ÷ dimitere
inuiriam illatam ꝑ nob̾ nullo mͦ satiffacti¬
onem ꝑꝑtiuriam posttilare: quedam ali
N Dicit expositor quod qui ab illicitis abstinet
net ab illicitis. non solum laudem s ẽ mer¬
cedem ħt: Soło. Qui abstinet ab illicitis:

Expanded text:
 imago, quae in cognitione Dei renovatur, aeque in viro et in femina invenitur: quae alia est ab illa, de qua superius dictum est: s, dicens: Debitoribus vestris dimittite , sed quid est quod a nobis dimitti possit? quod est debitum, quod a nobis possit exigi ab illo, qui nobis injuriam intulit? Solutio. Hoc est dimittere injuriam illatam, pro nobis nullo modo satisfactionem propter injuriam postulare: quaedam Dicit expositor quod qui ab illicitis abstinet net ab illicitis, non solum laudem, sed etiam mercedem habet? Solutio. Qui abstinet ab illicitis
Abbreviated transcription (Latin):
Uł qõ melius ÷ ĩo dictus ÷ diabolus pꝑati¬
palit chii occulte innerone: ñ quia mami¬
intelligo festa ẽẽt illa ꝑsecitio: l quia illa
utrabra et figura et ymago quedam illiꝰ q̃fi
et ꝑ antixꝑm. que inulto gͣuior exit om̃ib
que p̃oesserurt. Regnabit aũt tͥb annis &
dimidio. et sedens in papilione inmonte o
ułꝰ ip̃m dnm̃. uł alium angłm. ut dicunt

Expanded text:
Vel, quod melius est, ideo dictus est diabolus oVel, quod melius est, ideo dictus est diabolus operari occulte in Nerone, non quia manifesta esset illa persecutio, sed quia illa est umbra, et figura, et imago quaedam iet per Antichristum quae multo gravior erit omnibus, quae praecesserunt. Regnabit enim tribus annis, et dimidio; et sedens in papilione in monte Out ipsum Dominum vel alium angelum, ut dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
legitur quod añxꝑx nascet᷑ in baby lone extri¬
bii dan. iuxta quod iacobait. ftat dan colu¬
ber inuia. ccrastes insemita: qui cumpͥmĩ
se manifestabit ueniet iherosolimam et cui¬
cumcidet se dicens. Egosum xꝑx iudeis pro
tͥnitas. S queritur quomͦ potit se extollere
gͦ extolletur stꝑ om̃e quod colitur ds. Soło
Ut michi uidetur in hoc intelligit᷑ ħ extol¬
lentia. quia ille iniquus. homo pec̃ci filiꝰ
ꝑditionis. uen̾ationem et culturam soli
dõtrinitati debitam faciet sibi exiherioe
CLegitur quia sicut in xp̃ohabitauit plentudo
diunitatis: ita inañ eꝑo plenitudo malicie et oi
miquitastis. et ut ita dicam plenitudo diabolita
diabolus sic possidebit ut om̃i uirtute neqͥcie
sue & om̃i iniquitate inpleat. ut ꝑrsus deditꝰ
illi ce deuotꝰ nil uelit mlpossit inisi quod di¬
abolus uult et potest.
ce oꝑaturiam diabolus. qui in antixꝑo aꝑte
seiiet. Uñ queritur quomͦ occulte oꝑetur
nero fraudulenta quorumdam fuggestiõe

Expanded text:
 nascetur in Babylone de tribu Dan. Juxta quod Jacob ait: Fiat Dan coluber in via, et cerastes in semita . Qui cum primum se manifestabit veniet Hierosolymam, et circumcidet, se dicens: Ego sum Christus Judaeis proTrinitas. Sed quaeritur quomodo poterit se extollere ergo extollitur super omne quod colitur Deus? Solutio. Ut mihi videtur in hoc intelligitur haec extollentia, quod ille iniquus, homo peccati, filius perditionis, venerationem et culturam soli Deo Trinitati debitam, faciet sibi exhiberi et Legitur quod sicut in Christo habitavit plenitudo divinitatis, ita in Antichristo plenitudo malitiae, et omnis iniquitatis, et, ut ita dicam, plenitudo diabolitatdiabolus sic possidebit, ut omni virtute nequitiae suae, et omni iniquitate impleat, ut prorsus deditus illi et devotus nihil velit, nihil possit nisi quod diabolus vult et potest. te operatur jam diabolus, qui in Antichristo aperte saeviet. Unde quaeritur quomodo occulte operetur Nero fraudulenta quorumdam suggestione.
Abbreviated transcription (Latin):
c̃. Qũr quidicocet decretum. quid cyrogphũ.
Soło. Decietum nominat uł ip̃am legem mo¬
ysi utł ip̃m p̃ceptum dĩ. quod pͥmo homini de¬
dit inparadiso. dicens. de lignoscie boni et
mali ne comedas. Cyrogͣphum utusq dec̃ti
iuolati memoriam. Om̃ium aũt eulparum
ey rogͣpha deleta sunt. fusosangiuine sine cul
est umbra. aliud: corpꝰ. aliud spc. que tͥa: ali¬
is nominib dñi. figurares. ueritas. ut sd̃
lit umbra et figura. Idem corpꝰ & res. idem
spẽ et u̾itas. Legales cerimonie. umbra etfi¬
gura futurrum dicebant᷑ sacramenta gr̃e:
corpꝰ siuieres illarum umbraeꝭ uł figͦarum

Expanded text:
ur quid vocet decretum, quid chirographum. Solutio. Decretum nominat vel ipsam legem Moysi, vel Dei praeceptum, quod primo homini dedit in paradiso, dicens: De ligno scientiae boni et mali ne comedas ; chirographum utriusque decreti violati memoriam: omnium autem culparum chirographa deleta sunt fuso sanguine sine culest umbra, aliud corpus, aliud spiritus: quae tria aliis nominibus dicuntur figura, res, veritas, ut idem sit umbra et figura; idem corpus et res; idem spiritus et veritas. Legales caeremoniae umbra, et figura futurorum dicebantur. Sacramenta gratiae corpus, sive res illarum umbrarum vel figurarum
Abbreviated transcription (Latin):
xpi inpłib locis ⁊ cor simul ñ corꝑalit. s sp̃u¬
alit̃ hoc dicens ñ nego u̾itatem et eẽntiam
eorpis dñciẽe simul inplurib altaribꝰ s ꝓ ħ
munem cum spũ creato. s increato. Utrumq
mirum et uerũ. quod sp̃e inc̾atus alicubi: cor¬
poralit᷑ et corpꝰ xꝑi sacramentale inpłib locis

Expanded text:
locis, simul non corporaliter sed spiritualiter. Hoc dicens non nego veritatem, et essentiam corporis Dominici esse simul in pluribus altaribus, sed per hoc potius communem cum spiritu, non creato, sed increato. Utrumque mirum, et verum; quod spiritus creatus alicubi est corporaliter, et corpus Christi sacramentale in pluribus locis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpletiuie. solide. et ueracit᷑. respiciens ad lega¬
les figuras. que fuebunt umbra futurorum.
s potiꝰ modum existendi: sicut enim corpꝰ sicħt
se naturalit̾ in uno loco quod simul ñ pot̾ ẽe
inalio. sic plenitudo diuinitatis ħt ẽẽ in b̾oie
assumpto. quomͦ innulla alia: c̾aturai. In

Expanded text:
pletive, solide et veraciter, respiciens ad legales figuras, quae fuerunt umbra futurorum, sed potius modum existendi. Sicut enim corpus sic habet esse naturaliter in uno loco, quod simul non potest esse in alio: sic plenitudo divinitatis habet esse in homine assumpto: quo modo in nulla alia est creatura. In
Abbreviated transcription (Latin):
iñ falł. et c̃. Nonne cogintio rerum nat᷑alium
qmͣ t᷑diderunt philosophi utilis fuit ad dĩ in¬
tusibilia cognoscenda: Puisibiles erĩ rerum
iusibilium formas. quaꝵ doctrina decetur
in mathematica: uerit᷑ ad inuisibiles rerum
uisibilium causas. quas docet phisica. ꝑ qͦs
uenitͦ ad ꝯgnoscendas iusibiles sub̾as. et
de hoc quod naturas perum inquire bant s de
hoc quodpotentiam di eũsit infinita subcau¬
sis naturalib coartare conabant᷑ dicentes dm
nil posse facere ꝯtͣ naturam. Uñ dm creaturam
fi. uirginem parere. mortitum reuitiere dice¬
bant ẽẽ inpossibile. Hunc gͦ exrorem iure rep̃¬
poralit̃. Cum una et simplex plenitudo diuini¬
tatis sit. querit᷑ quomͦ dicat om̃is plenitudo
diuinitatis. cum om̃is soleat collige multitu¬
dinem. Soł̃o. Omĩs plenitudo diuinitatis dic̃:
ut notet. quia om̃imꝰ inhabitandubi ÷ õe ꝑͣlit̾.¬
uł alit: om̃is plenitudo dicit ut insimiet. qr
bonitatis. in quo destruitur erroreorum quidi¬

Expanded text:
iam , etc. Nonne cognitio rerum naturalium, quam tradiderunt philosophi, utilis fuit ad Dei invisibilia cognoscenda? Per visibiles enim rerum visibilium formas, quarum doctrina docetur in mathematica, venitur ad invisibiles rerum visibilium causas, quas docet physica: per quas venitur ad cognoscendas invisibiles substantiasde hoc, quod naturas rerum inquirebant; sed de hoc, quod potentiam Dei cum sit infinita, sub causis naturalibus coarctare conabantur, dicentes Deum nihil facere contra naturam. Unde Deum creaturam fieri, virginem parere, mortuum revivere, dicebant esse impossibile. Hunc ergo errorem eorum jure repris. Cum una et simplex plenitudo divinitatis sit, quomodo dicat omnis plenitudo divinitatis, cum omnis soleat colligere multitudinem? Solutio. Omnis plenitudo divinitatis dicitur, ut I otetur: quod omni modo inhabitandi  aliter: Omnis plenitudo dicitur ut insinuetur quod entiae et bonitatis. In quo destruitur error eorum qui di
Abbreviated transcription (Latin):
tium: s qui ñdum erat scđm humanitatem.
quomͦ potuit ẽe caput eorum: Uł ip̃i qͦmͦ po¬
tuerunt habere. quod ñ dum caput erat: Soł.
saluati quot quot saluati sunt.¬
¶ siota quodxꝑx ciustem nature ẽẽ cum patre p̃dicat᷑.
uͥfilius dilectionis ẽẽ ostenditur. iͥ uͦ unago. non
solum eusdem sube identitas s cẽ ꝑsonalis ꝓpͥetas ĩ¬
sinuatur. Uuͦ pͥmogenitꝰ om̃is creature ẽẽ dr abi
patͥ coet̾riis afferatur. Uͥ uͦ quod ꝑ ip̃m om̃ĩa dita¬

Expanded text:
ic: sed qui nondum secundum humanitatem erat, quomodo potuit esse caput eorum? Vel si, quomodo potuerunt habere, quod nondum caput erat? Solutsalvati quotquot salvati sunt. Nota quod Christus ejusdem naturae esse cum Patre praedicatur, ubi filius dilectionis esse ostenditur. Ubi vero imago, non solum ejusdem substantiae identitas, sed etiam personalis proprietas insinuatur. Ubi primogenitus omnis creaturae esse dicitur, ibi Patri coaeternus asser
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰeauͦ pseudo apłis suꝑuenientib et carnales ob¬
seruantias p̃dicantib indubuim ilł uen̾at qͥb¬
bris eiat. quasi medius uidicat. que pars potuis
sit tenenda. scͥbens eis abepheso. Intentio itaq ẽ
qmͣ adiscipłis eiꝰ acceꝑant. & non in aliquo pret̃
xꝑispemponendam ẽẽ docere. Modus tͤctandi
talis ẽ. mnore solito sabutationem p̃mittit. deuide
gr̃as agit debonis eorum fidem et ddilectioneme¬
dant. tandem om̃s stintil et seꝑatun scdm̃ sexus
et etates &e ꝯditiones moralit̾ instituit. Infine
monet archipum sollicitum ẽẽ intrastĩi sici

Expanded text:
eudoapostolis supervenientibus, et carnales observantias praedicantibus, in dubium illis venerat quibris erat, quasi medius judicat, quae pars potius sit tenenda, scribens eis ab Epheso. Intentio itaque Apquam a discipulis ejus acceperunt, et non in aliquo praeter Christum spem ponendam esse docet. Modus tractandi talis est: more solito salutem praemittit; deinde gratias agit de bonis eorum, fidem et dilectionem edant. Tandem omnes simul, et separatim, scilicet sexus, et aetates, et conditiones moraliter instituit. In fine monet Archippum sollicitum esse ministerii sui
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Nlumquid exp̃ceptis ꝯstringor dare pal¬
lium meum pauꝑi quem indigere itsdeo.
& sciam hoc do placere: Nlam li dimitto. iui¬
deor ꝯtempn̾e quod scio illum uelle fi. Solo
Sic debet intelligi. om̃ia facite in nomine
agimus meremur. quia quedam sunt indiffe¬
rentia. ut sedere. stare. spm ducere. manum
claudere. ocłos aꝑire. et huiꝰ modi. Quedam
uͦ talia sunt. que sic ħnt m̾itum si fiãt. ut ñ
sit pecc̃m si nonfiant. Ut pallium dare pau¬
peri. & om̃ia uendere et dare pauꝑib. qd̃ ꝑ¬
fectorum÷ qui nudi xꝑm secuntur.¬

Expanded text:
ri. Nunquid ex praeceptis constringor dare pallium meum pauperi, quem indigere video, et sciam hoc Deo placere. Nam si dimitto, videor contemnere: quod scio illum velle fieri. Solutio. Sic debet intelligi: Omnia facite in nomine agimus meremur; quia quaedam sunt indifferentia, ut sedere, stare, spiritum ducere, manum claudere, oculos aperire, et hujusmodi. Quaedam vero talia sunt, quae sic habent meritum, si fiant; et non sint peccatum, si non fiant, ut pallium dare pauperi, et omnia vendere, et dare pauperibus: quod perfectorum est, qui nudi Christu
Abbreviated transcription (Latin):
dolate: quiañ ⁊ dispapmalicia: licut enum
dolat᷑ colit truncum᷑sic auatꝰ nummum. et
licut dolat᷑a nitit᷑ do auferre honorem sitũ.
sic auarus res quas ds ꝯmunit̾ ꝓ om̃ib cre¬
auit sibi soli isurpat.¬
adam pͥmus homo. qui peccandẽ se totampos¬
homo habitus tuciorum nuncupat᷑. ut hic¬
homtnẽ. Nam nocius homo qñq dr̃ xpx. aicͦ

Expanded text:
ae, quia non est dispar malitia. Sicut enim idololatra colit truncum, sic avarus nummum. Et sicut idololatra nititur auferre Deo honorem suum, sic avarus res quas Deus communiter pro omnibus creavit, sibi usurpatAdam primus homo, qui peccando se, et totam poshomo habitus vitiorum nuncupatur, ut hichomin
Abbreviated transcription (Latin):
¶ S scꝑuis quod homo int̾ior uocatur mens
dictum ẽ. hic aũt dr quod mens uit̾ior ãr
nouus homo. quod uidetur ẽẽ certum. cum a¬
liud sit nouus homo. aliud int̾ior. ut iam os¬
tersum÷. Soło. Dicit expositor. quod nouũ
hominem uocat rõnalem mentem. nͨͥ ÷ tͣri¬
um adid quod. suꝑuis dictum ÷. quod
mens interior homo łi. Idem enim ꝑꝑ diũ¬

Expanded text:
. Sed superius, quod homo interior vocatur, mens, dictum est; hic autem dicitur quod mens interior dicitur novus homo: quod videtur esse contrarium, cum aliud sit novus homo, aliud interior, ut jam ostensum est. Solutio. Dicit expositor quod novum hominem vocat rationalem mentem, nec est contrarium ad id quod superius dictum est, quod mens interior homo dicitur: idem enim