comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tib. cur suum in sui imuriam ab alia
susceptum eccłia. fugitiuum non requi¬
reret: nequaquam inquit. Ubi eumq
enim est: si bonꝰ est meus est. Fraudu¬
lenter tibi et non fideliter consulo: si id¬
ipsum ame ipse non exigo. Namcum
unus nr̃ non solum religione ꝓfessus.
s et carne ꝓpinquus. clumaci me in¬
uito et susceptus sit. et detineatur: do¬
leo quidem.s sileo. orans et ꝓillis ut
uelint ablatum reddere. et pillo ut ue¬
lit sponte redire: sin uero. seruans ei uum¬
dictam qui facturus est iudicium. in¬
iuriam pacientib et arguere ht̃ ineqͥ¬
tate ꝓmansuetis terre. Erẽm hugonem
de lausanna ore tuo et nr̃o spũ comonemꝰ.
non omi sp̃ui credere. et ne cito moueat᷑
certa ꝓ ineertis deserere. sciens diabolũ
soli semꝑ ꝑ seuerantiȩ insidiari. quam
solam uirtuttm nouit coronari. tuciusq
ẽe in ea uocatione qua uocatus est simpli¬
citer ꝑseuerare. quam sub sp̃e quasi me¬

Expanded text:
tibus, cur suum in sui injuriam ab alia tibus, cur suum in sui injuriam ab alia susceptum Ecclesia fugitivum non requireret: « Nequaquam, » inquit, « Ubicunque enim est, si bonus est, meus est. » 3. Fraudulenter tibi et non fideliter consulo, si idipsum a meipso non exigo. Nam, cum unus noster non solum religione professus, sed et carne propinquus, Cluniaci me invito et susceptus sit, et detineatur; doleo quidem, sed sileo, orans et pro illis ut velint ablatum reddere, et pro illo ut velit sponte redire: sin vero, servans ei vindictam qui facturus est judicium injuriam patientibus, et arguere habet in aequitate pro mansuetis terrae. Fratrem Hugonem de Lausanna ore tuo, et nostro spiritu commonemus non omni spiritui credere, et ne cito moveatur certa pro incertis deserere, sciens diabolum soli semper perseverantiae insidiari, quam solam virtutum novit coronari: tutiusque esse in ea vocatione qua vocatus est, simpliciter perseverare, quam sub specie quasi me
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbis tribulatio parit e contrario pusilla¬
mmitatem:. pusillammitas ꝑturbationẽ
ꝑturbatio desꝑationem: et illa int̾iit.
Ne gͦ hec te tam horrenda quod deus aũ¬
tat. demergat tempestas aque. ne huius
tam tremende abyssi absorbeat ꝓfundũ.
ne ue urgeat suꝑ te tam in explebilis
puteus os suum: sollicite studeat hu¬
milis prudentia tua non uinci amalo.
s uincere in bono malum. Uinces aut̃ẽ.
spem tuam indeo fortiter figendo: et
rei finem longanimiter expectando.
Et siquidem ille resipuerit. siue ob ti
morem tui. siue obsuum laborem: bene.
Sin autem. bonum est tibi humiliari
sub potenti manu dei. et nequaquam
uelle resistere suꝑne dispositioni. quia
si ex deo est non poterit dissolui. Conan¬
dum est potius tibi tuȩ licet iuste in¬
dignationis stimulos illa reprimere
sententia: quã quidã sanctorũ insimili
fert᷑ causa ꝓtulisse. Siquidem instigan¬
tib eum quibdam frĩb atq increpan¬

Expanded text:
probis tribulatio parit e contrario pusillaprobis tribulatio parit e contrario pusillanimitatem, pusillanimitas perturbationem, perturbatio desperationem, et illa interimit. 2. Ne ergo haec te tam horrenda quod Deus avertat demergat tempestas aquae, ne hujus tam tremendae abyssi absorbeat profundum, neve urgeat super te tam inexplebilis puteus os suum: sollicite studeat humilis prudentia tua non vinci a malo, sed vincere in bono malum. Vinces autem, spem tuam in Deo fortiter figendo, et rei finem longanimiter exspectando. Et si quidem ille resipuerit, sive ob tui timorem, sive ob suum laborem; bene: sin autem, bonum est tibi humiliari sub potenti manu Dei, et nequaquam velle resistere supernae dispositioni; quia 46 si ex Deo est, non poterit dissolvi. Conandum est potius tibi, tuae licet justae indignationis stimulos illa reprimere sententia, quam quidam sanctorum in simili fertur causa protulisse. Siquidem instigantibus eum quibusdam fratribus atque increpan
Abbreviated transcription (Latin):
discessione me consuluisset: absit ut con¬
sentirem. Si post discessionem ad nos di¬
uertisset: ab sit ut susciꝑem. Deniq quod
solum potui: ad abbatem qui eum suscep̃.
nostras mox sicut seis ꝓeo litteras misi. Et
nunc suꝑhoc quid tibi ultra possum facere
pater : Iam uero quantum ad te ꝑtinet
optime mecum nouit scĩtas tua. ꝑfectos
et sic loquente. Uasa figuli ꝓbat fornax:
et homines iustos tẽptatio. Et iuxca est
dñs his qui tribulato sunt corde. Et per
multas tribulationes oportet nos introire
in regnum cȩlorum. Et om̃s qui pie uo¬
lunt uiuere inxp̃o: ꝑsecutionẽ patiunt᷑.
Nec idcirco tñ immerito his quos in anxi¬
etate positos uidemus amicis nrĩs cõpati¬
mur: quib utiq dum exitũ ignoramꝰ. de¬
fectum metuimus. Qm̃ quidem sicut scĩs
et electis tribulatio oꝑatur pacientiam.
patientia ꝓbationem ꝓbatio spem. spes
autẽ non confundit:. sic damnandis et re¬

Expanded text:
discessione me consuluisset, absit ut condiscessione me consuluisset, absit ut consentirem: si post discessionem ad nos divertisset, absit ut susciperem. Denique, quod solum potui, ad abbatem qui eum suscepit, nostras mox, sicut scis, pro eo litteras misi. Et nunc super hoc quid tibi ultra possum facere, pater? Jam vero quantum ad te pertinet, optime mecum novit Sanctitas tua, perfectos et sic loquente: Vasa figuli probat fornax, et homines justos tentatio . Juxta est Dominus his qui tribulato srtet nos introire in regnum coelorum ; et, Omnes qui pie volunt vivere in Christo, persecutionem patiuntur . Nec idcirco tamen immerito his quos in anxietate positos videmus, amicis nostris compatimur; quibus utique dum exitum ignoramus, defectum metuimus: quoniam quidem sicut sanctis et electis tribulatio operatur patientiam, patientia probationem probatio spem, spes autem non confundit ; sic damnandis et re
Abbreviated transcription (Latin):
leamus. sine quo numquã si fieri posset ẽẽ
uellemus: hoc equanimit̃ fateor non portamꝰ.
Quid enim: Possumus ne obliuisci antiqui
amoris. et beneficiorũ que domui nr̃e tam lar¬
giter contulisti: Itinam ipse ꝓcuius amore
fecisti: met̃num non obliuiscatur deus.
Nam nos quantũ in nobis est minime prsus
in grati memoriam habundantie suaui¬
tatis tue mente retinemus: et si liceret
oꝑe monstraremꝰ. O quã libenti animo.
et corpori tuo pariter et amme ꝓuidisse¬
mus: sidatum fuisset. ut simul fuissemus.
Quod quia non est. restat ut quem p̃sentẽ
habere non possumus. ꝓ absente semꝑ oremꝰ.
uanto tibi affectu condoleam. seit
Ille qui nrõs om̃ium dolores in stio¬
corpore tulit. Quam libenter tibi
si scirem consulerem. si possem succurrerẽ.
tam efficatiter ipse michi qui omĩa scit et
omiã potest. in cunctis meis necessicatib
consulat et succurrat. Si frat drogo de sua

Expanded text:
leamus, sine quo nunquam, si fieri posset, esse leamus, sine quo nunquam, si fieri posset, esse vellemus, aequanimiter, fateor, non portamus. Quid enim? possumusne oblivisci antiqui amoris, et beneficiorum quae domui nostrae tam largiter contulisti? Utinam ipse pro cujus amore fecisti, in aeternum non obliviscatur Deus! Nam nos, quantum in nobis est, minime prorsus ingrati, memoriam abundantiae suavitatis tuae mente retinemus, et, si liceret, opere monstraremus. O quam libenti animo et corpori tuo pariter et animae providissemus, si datum fuisset, ut simul fuissemus! Quod quia non est, restat ut quem praesentem habere non possumus, pro absente semper oremuuanto affectu tibi condoleam, scit ille qui nostros omnium dolores in corpore suo tulit. Quam libenter tibi, si scirem, consulerem; si possem, succurrerem: tam efficaciter ipse mihi qui omnia scit, et omnia potest, in cunctis meis necessitatibus consulat et succurrat. Si frater Drogo de sua
Abbreviated transcription (Latin):
ut modo placuerit: tali coniectura dei quoq
ẽẽ consilium securius confidentes. sꝑamus
nos ur̃ȩ utriusq deuocioni iuxta quod defini¬
tum erat satis eẽ facturos. Arbitramur enĩ
acceptum eẽ deo. si quantum in nobis est nemi¬
in oneri ẽẽ studuerimus: ne nontam fructum
quã datum in hoc eius negotio requirere qđ
absit uideamur. Et p̃cipue ur̃is nos maiori¬
b atq instantiorib occupationib. sub huius
rei occasione inportunus ingerere. et mole¬
stos cum necesse non est uobis exhibere: et
hoc gratum non ẽẽ deo. et nrĩs scimꝰ moribus
non congruere. Ad hugonem comitẽ cam¬
aniȩ militẽ templi factum .xxxi.
pauꝑ ex diuite: in hoc ꝓfecto tibi ut iu¬
stum est congratulamur. et inte dm̃
glorificamus. scientes. quia hec est mutatio
dextere excelsi. Ceterũ quod tua iocunda
p̃sentia nobis ita nescio quo dei est subtracta
iudicio. ut ne interdum quidem uidere te ua¬

Expanded text:
ut modo placuerit: tali conjectura Dei quoque ut modo placuerit: tali conjectura Dei quoque esse consilium securius confidentes, speramus nos vestrae utriusque devotioni juxta quod diffinitum erat, satis esse facturos. Arbitramur enim acceptum esse Deo, si quantum in nobis est, nemini oneri esse studuerimus: ne non tam fructum, quam datum in hoc ejus negotio requirere quod absit videamur; et praecipue vestris nos majoribus atque instantioribus occupationibus sub hujus rei occasione importunius ingerere, et molestos, cum necesse non est, vobis exhibere; et hoc gratum non esse Deo, et nostris scimus moribus non congruere. 45 EPISTOLA XXXI. AD HUGONEM COMITEM CAMPANIAE, MILITEM TEMPLI FACTUM. Hugonipauper ex divite, in hoc profecto tibi, ut justum est, gratulamur, et in te Deum glorificamus, scientes quia haec est mutatio dexterae Excelsi. Caeterum quod tua jucunda praesentia nobis ita nescio quo Dei est subtracta judicio, ut ne interdum quidem videre te va
Abbreviated transcription (Latin):
unt deo.sal. et orationes. Fidelem curam urãm
inhis quȩ dei sunt et si iamolim et audieramͦ
et uideramus: s nunc innob̃ipsis exꝑiendo
ꝑsensimus. Ceterum cum in his quȩ nuꝑ a
nobis missi fr̃s ur̃o quidem consilio suggesse¬
runt ep̃o. et urãm beniuolentiam. et ipsius
ep̃i ꝓmptum teneamus assensum: quia tam̃
dei quoq beneplacitum momĩb. his maxime
quȩ ad eum ꝑtinent. ante omĩa et suꝑ omĩa
necesse est nos et inquirere et eustodire: iccir¬
co ad comꝑbandum certius quid ipse potius
de hac re uelit. rem sicut inter ep̃m monachos¬
q conuenerat. urã utiq industria mediante
et ordinante qualiter fieri deberet. et hortante
ut celeriter. et iuuante ut honorabiliter fieret:
non quidem omittendam. s usq post messionẽ.
ctanda. necessario intermittendã eẽ putaui¬
mꝰ. Iam uͦ tunc si et ep̃i uoluntas in eodem per¬
sticerit: et uobis nichilominus id ipsum eque

Expanded text:
unt Deo, salutem et orationem. Fidelem curam vestram unt Deo, salutem et orationem. Fidelem curam vestram in his quae Dei sunt, etsi jam olim et audieramus et videramus; sed nunc in nobis ipsi experiendo persensimus. Caeterum cum in his quae nuper a nobis missi fratres, vestro quidem consilio, suggesserunt episcopo, et vestram benevolentiam, et ipsius episcopi promptum teneamus assensum: quia tamen Dei quoque beneplacitum in omnibus, et his maxime quae ad eum pertinent, ante omnia et super omnia necesse est nos et inquirere, et custodire; idcirco ad comprobandum certius quid ipse de hac re potius velit, rem sicut inter episcopum monachosque convenerat, vestra utique industria mediante et ordinante qualiter fieri deberet, et hortante ut celeriter, et juvante ut honorabiliter fieret; non quidem omittendam, sed usque post messionem, ctanda, necessario intermittendam esse putavimus. Jam vero tunc, si et episcopi voluntas in eodem perstiterit, et vobis nihilominus idipsum aeque
Abbreviated transcription (Latin):
sus ur̃os dirigi insemitam mandatorum
ipsius. Benedictus itaq deus qui non amo¬
uit orationẽ nram et misodĩam suã anob̾:
credimus octilis. de ur̃a sospitate et ꝓsꝑitate
ac pace ꝑtios eccłe reddita. Congratulam᷑
uobis. s damus głam deo: scientes quod
estis et quod potestis. ipsius non ur̃m ẽẽ.
Quod et uos semꝑ sentire in uob̾ amicabilit̃
ammonemus: ne nichil et ẽẽ et posse incipi¬
atis. si quid aliter sapitis: et urĩs quod absit
meritis uel uirib quippiam horum ascribi¬
tis. Alioquin uerendum ne conuertatur par
urã in ꝑturbationem. et ꝓsꝑitas in adu̾sita¬
tem: sic minirum illo iuste itidicante. qui
ut humilib grãm dare. ita et suꝑbis resiste¬
re consueuit: qui et non solũ cum sc̃o sc̃s. s et
cum ꝑu̾so ꝑuersus inpsalmo legitur nec tan¬
tum faciens pacem: s et creans malum ꝑ
gratia metensis eccłie primicerio: fr̃s
quĩ inclaraualle qualicumq obsequio serui¬

Expanded text:
sus vestros dirigi in semitam mandatorum sus vestros dirigi in semitam mandatorum ipsius. Benedictus itaque Deus, qui non amovit orationem nostram, et misericordiam suam a vobis; credimus oculis de vestra sospitate et prosperitate ac pace per vos Ecclesiae reddita. Congratulamur vobis; sed damus gloriam Deo: scientes quod estis et quod potestis, ipsius, non vestrum esse. Quod et vos semper sentire in vobis amicabiliter admonemus: ne nihil et esse, et posse incipiatis, si quid aliter sapitis, et vestris quod absit meritis vel viribus quidpiam horum adscribitis. Alioquin verendum, ne convertatur pax vestra in perturbationem, et prosperitas in adversitatem; sic nimirum illo juste judicante, qui ut humilibus gratiam dare, ita et superbis resistere consuevit: qui et non solum cum sancto sanctus, sed et cum perverso perversus, in Psalmo legitur ; nec tantum faciens pacem, sed et creans malum, per gratia Metensis Ecclesiae primicerio, fratres qui in Clara-Valle qualicunque obsequio servi
Abbreviated transcription (Latin):
lio: nec tamen om̃ium. aut quorũ cũq
s tantum bonorũ. Bonos in consilio.
bonos inobsequio.bonos habeas con¬
tub̾nales: qui uite et honestatis tuȩ et
custodes sint et testes. In hoc em̃ te bo¬
num ꝓbabis: si testimonium abonis ba¬
bueris. Sint piecati ur̃e cõmendati pau¬
ꝑes fr̃s nr̃i qui circa uos sunt. alpenses. illi
de bono monte: et illi de alta cumba. In
his exꝑiemur. quanta uobis de nob̾ cura sit.¬
tephano mettensis eccłe dei gr̃a strenuo
ministro: eius inxp̃o humiles fr̃s de
claraualle. sał. et orationes. Ex quo dudũsi re¬
colitis nr̃e uos frat̃nitati dignanter sociastis.
nrĩs uos orationib humiliter commendas.¬
cis. semꝑ solliciti fuimus ut debuimus. a¬
liquid scire de ẽẽ ur̃o: et euentus urõs crebro
sciscitari studuimus aquib potuimus. de¬
siderantes iugiter et oantes uos ꝓsꝑari
in dei oꝑe ad quod assumptꝰ fueratis. et gres¬

Expanded text:
lio, nec tamen omnium aut quorumcunque, lio, nec tamen omnium aut quorumcunque, sed tantum bonorum. Bonos in consilio, bonos in obsequio, bonos habeas contubernales, qui vitae et honestatis tuae et custodes sint, et testes. In hoc enim te bonum probabis, si testimonium a bonis habueris. Sint pietati vestrae commendati pauperes fratres nostri, qui circa vos sunt; Alpenses, illi de Bono-Monte, et illi de Altacumba. In his experiemur quanta vobis de nobis cura sit.TEPHANO Metensis Ecclesiae Dei gratia strenuo ministro; ejus in Christo humiles fratres de Clara-Valle, salutem et orationem. Ex quo dudum, si recolitis, nostrae vos fraternitati dignanter sociastis, nostris vos orationibus 44 humiliter commendastis; semper solliciti fuimus, ut debuimus, aliquid scire de esse vestro; et eventus vestros crebro sciscitari studuimus a quibus potuimus, desiderantes jugiter et orantes vos prosperari in Dei opere ad quod assumptus fueratis et gres
Abbreviated transcription (Latin):
ire debuerant. bona uel subsequantur:
Quod titiq et libentius accipimus si con¬
tingat. Nescio enim quo pacto plus place¬
bit subita hec mutatio dextere excelsi. quã
si uite pͥoris merita suffragarentur. Dice¬
doctor gentium factus est. Sic matheus.
de theloneo uocatus. sic ambrositis de
palatio assumptus est: iste ad ep̃atum.
ille ad apłatum. Sic alios quam plures
nouimus de uita et habitu scłari uti¬
liter excitisse ꝓmotos. Deniq non ne
multociens ubi suꝑauierunt delicta :
uidetur suꝑhabundare et gr̃aͤ Et tu
exemplis: p̃cinge sicut uir lumbos
tuos: bonas facito deinceps uias tuas.
et studia tua: quatinus nouissima
tua. antiqua sopiant: et delicta iuuen¬
tutis tue deleat uesꝑtina correctio.
Paulum imitari eurato: inhonorifican¬
do ministerium tuum. Honorificabis
autem grauitate morũ: maturitate
consiliorum: actuum honestate. hec
sunt que officium ep̃ale maxime nobi¬
litant et ornant. Omĩa fac cum consi¬

Expanded text:
ire debuerant bona, vel subsequantur ? ire debuerant bona, vel subsequantur ? Quod utique et libentius accipimus, si contingat. Nescio enim quo pacto plus placebit subita HÆC MUTATIO DEXTERÆ EXCELSI, quam si vitæ prioris merita suffragarentur. Dicedoctor gentium factus est, sic Matthæus de telonio vocatus, sic Ambrosius de palatio assumptus est, iste ad apiscopatum, ille de apostolatum. Sic alios quamplures novimus de vita et habitu sæculari utiliter exstitisse promotos. Denique, nonne multoties, ubi superbundaverunt delicta, videtur superbundare et gratia ? Et exemplis, PRÆCINGE SICUT VIR LUMBOS TUOS, bonas facito deinceps vias tuas et studia tua, quatenus novisima tua antiqua sopiant, et delicta iuventutis tuæ deleat vespertina correctio. Paulum imitari curato in honorificando ministerium tuum. Honorifautem gravitate morum, maturitate consiliorum, actuum honestate. Haec sunt quae officium episcopale maxime nobilitant et ornant. Omnia fac cum consi
Abbreviated transcription (Latin):
tas non p̃cessit. sequatur saltẽ. Tunc uere
fatebimur te p̃uentum in benedictionib
dulcedinis: tibi de bonis meliora sperantes
Exultabimus et letabimur quod fidelis
seruus et prudens constitutus sit suiꝑ fa¬
miliam dñi: futurus ex hoc filius felix
et potens suꝑ omĩa bona patris constita¬
endus. Alioquin si altiorem quã meliorẽ
ẽẽ delectat: non p̃mium. s p̃cipitium ex¬
pectamus. Optamus et oramus ne hoc
contingat: paratisi opus est obuias ma¬
nus apponere. et ꝓ nr̃o exiguo posse. iu¬
uare ad id potius quod decet et expedit.¬
Reset audaciam caritas: ut fidu¬
cialius loquar tibi. Cathedra rm̃e
expetit meritorum :quȩ inte aut nulla.
aut non quantum satis est p̃cessisse dole¬
mus. Siquidem et facta tua et studia
tua p̃cerita: innullo ꝓrsus uisa sunt ep̃ali
conuenire officio. Quid tamen: Non po¬
test deus de lapide hoc suscitare filium a¬
brahe : Non pocest facere ds̃ ut que pre¬

Expanded text:
tas non praecessit, sequatur saltem. Tunc vere tas non praecessit, sequatur saltem. Tunc vere fatebimur te praeventum in benedictionibus dulcedinis, tibi de bonis meliora sperantes. Exsultabimus et laetabimur, quod fidelis servus et prudens constitutus sit super familiam Domini: futurus ex hoc filius felix et potens, super omnia bona Patris constituendus. Alioquin si altiorem quam meliorem esse delectat, non praemium, sed praecipitium exspectamus. Optamus et oramus ne hoc contingat: parati, si opus est, obvias manus apponere, et pro nostro exiguo posse, juvare ad id potius quod decet et expedit.RÆBET audaciam caritas, ut fiducialus loquar tibi. Cathedra, cariexpetit meritorum, quæ in te aut nulla, aut non quantum satis est, præcecisse dolemus. Siquidem et facta tua, et studia tua præterita in nullo prorsus visa sunt espiscopali convenire officio. Quid tamen ? Non potest Deus de lapide hoc suscitare filium Abrahæ ? Non potest facere Deus, ut quem prae
Abbreviated transcription (Latin):
remissa: int̃missa tñ plerumq plusꝓficit
sigor iusticiȩ semꝑ feruidus: s nũqua pre¬
ceps. Sicut non omne quod libet licet: sic
non omne quod licet. statim ȩtiã expedit.
hec melius me ipse nosti: ideoq suꝑsedeo
Orari ꝓme instanter postulo: quia in¬
misistis ad fortia: opus est forti¬
tudine. Speculator domui isrł factus
estis: opus est prudentia. Sapientib
et insipientib debitor estis: opus ẽ iust
est: ne qui aliis p̃dicat. ipse quod absit
tuam ẽẽ adeo: quam tanto cleri popłi¬
q consensti fuisse celebratam accepimus.
Gratulamur grẽ eius nedicam meritis tuis.
qm̃ ne tibi plusquam oportet blandiamur.
miscdiam hoc fecit tibi. Si secus tu quod
absit sapis: erit exaltatio inrumam. Si
autem cognoscis grãm: uide ne inuacutm
acceꝑis.Bonas fac de cet̾ro uias tuas et
studia tua. et ministerium scm. si uite scĩ¬

Expanded text:
remissa, intermissa tamen plerumque plus proficit. remissa, intermissa tamen plerumque plus proficit. Vigor justitiae semper fervidus, sed nunquam praeceps. Sicut non omne quod libet, licet; sic non omne quod licet, statim etiam expedit. Haec melius me ipse nosti, ideoque supersedeo. Orari pro me instanter postulo, quia inM. Manum vestram misistis ad fortia, opus est fortitudine. Speculator domui Israel factus estis; opus est prudentia. Sapientibus et insipientibus debitor estis, opus est justpus est: ne qui aliis praedicat, ipse quod absitam esse a Deo, quam tanto cleri populique consensu fuisse celebratam accepimus. Gratulamur gratiae ejus, ne dicam meritis tuis, quoniam ne tibi plusquam oportet, blandiamur: cundum suam misericordiam hoc fecit tibi. Si secus tu quod absit sapis, erit exaltatio in ruinam. Si 43 autem cognoscis gratiam, vide ne in vacuum acceperis. Bonas fac de caetero vias tuas, et studia tua, et ministerium sanctum: si vitae sancti
Abbreviated transcription (Latin):
cũ habitantib cedar corporalis cohabitatio
Inde et arguit quos dam non ueros isrłitas:
quod committi inter gentes didicerint opera
eorum. et factum sit illis inscandalum. Dico
ergo. Sufficiebat tibi apud eluniacenses custo¬
dire innocentiam. sicut scriptum est: cum ui¬
ro innocente innocens eris. Porro apud rotho
docet apłs: seruum dei inquiens non oportet
litigare. s magis patientem ẽẽ ad om̃s. Nec so¬
lum patientem qui nolit uinci amalo: s et pa¬
cificum qui tuncat in bono malum. Alterum
tit malos portes: alt̾m ut et quos sustines sa¬
nes. Inpatientia tua possides animam tuã:
s sis etiam pacificus. ut et cominissas tibi pos¬
sideas. Quȩ tanta gła. quam dicere posse.
cum his qui oderunt pacem eram paci¬
ficus: Esto gͦ paciens. quia es cum malis:
esto pacificus. quia pre es malis. Habeat
caritas zelum: s adhibeat ꝓtempore mo¬
dum seueritas. Censura nonquã quidem

Expanded text:
cum habitantibus Cedar corporalis cohabitatio. cum habitantibus Cedar corporalis cohabitatio. Unde et arguit quosdam non veros Israelitas, quod commisti inter gentes didicerint opera eorum, et factum sit illis in scandalum . 2. Dico ergo: sufficiebat tibi apud Cluniacenses custodire innocentiam, sicut scriptum est, Cum viro innocente innocens eris . Porro apud Rotomadocet Apostolus: Servum Dei, inquiens, non oportet litigare, sed magis patientem esse ad omnes ; nec solum patientem, qui nolit vinci a malo, sed et pacificum, qui vincat in bono malum: alterum, ut malos portes; alterum, ut et quos sustines, sanes. In patientia tua possides animam tuam : sed sis etiam pacificus, ut et commissas tibi possideas. Quae tanta gloria quam dicere posse: Cum his qui oderunt pacem, eram pacificus? Esto ergo patiens, quia es cum malis: esto pacificus, quia praees malis. Habeat charitas zelum, sed adhibeat pro tempore modum severitas. Censura quidem nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
i diei malicia inualescit: non p̃ualeat.
Si curbat: non ꝑturbet. Mirabiles ela¬
tiones maris: s mirabilior in altis dñs. Benig¬
ne si non dissimtilas egit tecum usq ad huc suꝑ¬
na miseratio: pater illustris. Prouida namq
dispensatione non prius p̃fectus es malis. quã
sociatus bonis: quorum consortio et exemplo
bonus fieres: et sic pꝰmodum etiam int̾ ma¬
los uiuere bonus posses. Et quidem inter
bonos bonum eẽ.salutẽ ht̃: inter malos uero
et laudem. Illud tante facilitatis est: quan¬
te et securitatis. hoc tante uirtutis: quante
et difficultatis: Quale nempe est istud. tan¬
gere picem et non inquinari exea. in igne
sine lesione u̾sari. et intenebris absq caligi¬
ne : Palpabant quondam tenebras egiptii:
cum tamen de popło dei seriptura dicat. Ubi¬
cumq isrł erat: lux erat. Erat dauid uerus
isrłita. et ideo caute se dicebat habitare non
incedar. s eum habitantib cedar. tamquam
qui semꝑ habitaret inlumine: licet ipsi fuerit

Expanded text:
i diei malitia invalescit, non praevaleat; si turbat, non perturbet. Mirabiles elationes maris, sed mirabilior in altis Dominus. Benigne, si non dissimulas, egit tecum usque adhuc superna miseratio, pater illustris. Provida namque dispensatione, non prius praefectus es malis, quam sociatus bonis, quorum 42 consortio et exemplo bonus fieres, et sic postmodum etiam inter malos vivere bonus posses. Et quidem inter bonos bonum esse, salutem habet; inter malos vero, et laudem. Illud tantae facilitatis est, quantae et securitatis: hoc tantae virtutis, quantae et difficultatis. Quale nempe est istud, tangere picem, et non inqui ari ex ea; in igne sine laesione versari, et in tenebris absque caligine? Palpabant quondam tenebras Aegyptii, cum tamen de populo Dei Scriptura dicat: Ubicunque Israel erat, lux erat . Erat David verus Israelita, et ideo caute dicebat se habitare non in Cedar, sed cum habitantibus Cedar , tanquam qui semper habitaret in lumine, licet ipsi fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
oramus. de uultu tuo pater sanctissi¬
me iudicium ꝓdeat: de quo ꝓfecto con¬
fidimus quod custodias innocentiã.
et uideas equitatẽ. Alioquin. reduci
causam in regis presentia atq poten¬
tia. non plane est aliud. quã tradi heci
hominẽ in animã inmicorũ eius.

Expanded text:
oramus de vultu tuo, Pater sanctissioramus de vultu tuo, Pater sanctissime, judicium prodeat, de quo profecto confidimus, quod custodias innocentiam, et videas aequitatem. Alioquin reduci causam, in regis praesentia atque potentia, non plane est aliud quam tradi, heu! hominem in animam inimicorum ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
conuersantes. et ꝑ omĩa honorificantes
ministerium sciũ. Hinc grauib contu¬
melus et iniurus ep̃i parisiensis in no¬
centia pulsata est. s non quassata: quia
dñs supposuit manũ suam. cum ur̃am
opposuit. Hinc et nunc dñi huits seno¬
nensis constantiam concutere et labe¬
factare conatur: ut metropolitano qd
absit eiecto. facile ꝓ ut uoluerit gras¬
setur in suffraganeos. Postremo quis
ambigit non aliud eum quam oppug¬
nare religionem. quã nimirũ aꝑte sui
regni destructionem. suȩ coronȩ ꝓnun¬
tiat inimicam: Et alter herodes xp̃m
non iam incunabulis habet suspectũ:
s in eccliis inuidet exaltatum. Nec ali¬
ud sane credimus eum habere adu̾sus
archiepiscopũ. nisi quod spiritũ in ipso
sicut inceteris laborat extinguere.
Deniq si fallere de his que attestamur
falli ue putamur. ur̃e citius inueniet
examinationis discussio: si tamen quod
et uehementer optamus. et suppliciter

Expanded text:
conversantes, et per omnia honorificantes conversantes, et per omnia honorificantes ministerium suum. Hinc gravibus contumeliis et injuriis episcopi Parisiensis innocentia pulsata est, sed non quassata; quia Dominus supposuit manum suam, cum vestram opposuit. Hinc et nunc domini hujus Senonensis constantiam concutere et labefactare conatur: ut metropolitano quod absit! dejecto, facile prout voluerit, grassetur in suffraganeos. Postremo quis ambigit non aliud eum quam oppugnare religionem, quam nimirum aperte sui regni destructionem, suae coronae pronuntiat inimicam? Et alter Herodes Christum non jam in cunabulis habet suspectum, sed in ecclesiis invidet exaltatum. Nec aliud sane credimus eum habere adversus archiepiscopum, nisi quod spiritum in ipso, sicut in caeteris, laborat exstinguere. Denique si fallere de his quae attestamur, fallive putamur; vestrae citius inveniet examinationis discussio: si tamen quod et vehementer optamus, et suppliciter
Abbreviated transcription (Latin):
timmo pontifici honorio.
serui et si digni iudicamur
filii. stephanus eisterciensis
hugo pontiniacensis. ber¬
nardus de claraualle. quod reuerentis¬
simo dño: quod benignissimo patri.
Degentes in monasteriis.adquie nos
nr̃a peccata compulerunt. non cessa¬
mus orare ꝓ uobis. et ꝓ commissa uob̃
dei eccłia: congaudentes et sponsȩ
dñi suꝑ tam fido custode. et sponsi
amico. suꝑ labore tam fruictuoso. Fi¬
denter ꝓinde atq fideliter ur̃e pat̃¬
intati suggerimꝰ: quȩ in regno nr̃o
eidem mat̾rinr̃e dolentes cernimus
aduersari. Quantum quidẽ nos sen¬
timus qui uicini sumus. rexludouieus
non tam epõs. quam in epĩs iusticie ꝑse¬
quitur ⁊elum. pietatis cultum: habitũ¬
q ipsum religionis. Quod ur̃e quoq
prudentia scĩtatis. uel ex eo facile adu̾¬
tere potest. quod qui ante in habitu ac¬
tuq seculari honorati sunt sublimes.
iudicati fideles. habiti familiares: mͦ
inimici facti sunt digne suo sacerdotio

Expanded text:
mmo pontifici HONORIO, servi, et si digni judicamur filii, STEPHANUS Cisterciensis, HUGO Pontiniacensis, BERNARDUS de Clara-Valle, quod reverendissimo domino, quod benignissimo patri. Degentes in monasteriis, ad quae nos nostra peccata compulerunt, non cessamus orare pro vobis, et pro commissa vobis Dei Ecclesia: congaudentes et sponsae Domini super tam fido custode, et sponsi amico super labore tam fructuoso. Fidenter proinde atque fideliter vestrae Paternitati suggerimus, quae in regno nostro eidem matri nostrae dolentes cernimus adversari. Quantum quidem nos sentimus qui vicini sumus, rex Ludovicus non tam episcopos, quam in episcopis justitiae persequitur zelum, pietatis cultum, habitumque ipsum religionis. Quod vestrae quoque prudentia Sanctitatis vel ex eo facile advertere potest, quod qui ante in habitu actuque saeculari honorati sunt sublimes, judicati fideles, habiti familiares; modo inimici facti sunt, digne suo sacerdotio
Abbreviated transcription (Latin):
portebat quidem si ita ur̃e
uistm fuisset auctoritati.
ut in ur̃i p̃sentia causa dñi
senonensis discuteretur. ne
infensus uidelicet regi. in regis p̃sen¬
tia et potentia. suis ꝓ se aduersariis
responsurus. traditus homo uideret᷑
in ammam inimicorum eius. S qm̃
ut tenendum irrefragabiliter qͥcquid
p̃cipitis: sic sꝑandum indubitanter
bonum de om̃i re quam decernitis: id
solum a ur̃a pater pietate deposcit om̃i¬
um qui apud nos eẽ uidentur religioso¬
rũ humilitasut si se ad uultum forte
potentis ut assolet senserit p̃grauari.
confugere liceat ad uiscera patris. qđđ
utiq hactenus oppresso nemini ne¬
gatum audiuimus. Alioqumn uideat
ioseph uir iustus. quiã sibi nunc etiã
faciendum sit depuero et matre eius.
quod uerum est manifestius ꝓferamus
rex in archiep̃o exeo aꝑte nouam ꝑsequi
religionem dinoscitur. quod eum inanti¬
qua seculari conuersatione et habitu. sic̃
penitus securum infestatione dimisit

Expanded text:
portebat quidem, si ita vestrae visum fuisset auctoritati, ut in vestri praesentia causa domini Senonensis discuteretur; ne infensus videlicet regi, in regis praesentia et potentia suis pro se adversariis, responsurus, traditus homo videretur in animam inimicorum ejus. Sed quoniam, ut tenendum irrefragabiliter quidquid praecipitis, sic sperandum indubitanter bonum de omni re quam decernitis: id solum a vestra, Pater, pietate deposcit omnium, qui apud nos esse videntur, religiosorum humilitas, ut si se ad vultum forte potentis ut assolet senserit praegravari, confugere sibi liceat ad viscera Patris, quod utique hactenus oppresso nemini negatum audivimus. Alioquin videat Joseph vir justus, quid sibi etiam nunc faciendum sit de puero et matre ejus, quod verum est, manifestius 58 proferamus, rex in archiepiscopo ex eo aperte novam persequi religionem dignoscitur, quod eum in antiqua saeculari conversatione et habitu, sicutpenitus securum infestatione dimisit
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur: Per ipsum uos obsecro: ꝓipso
supplico uob̃. Habet si quidem et tinde
illum reuereamini: et unde illi misere¬
amini. State ꝓipso nunc in defensione
archiepiscopi: cuiquandoq et uos asti¬
re habetis in examminatione ur̃i. Na

Expanded text:
dicitur. Per ipsum vos obsecro, pro ipso dicitur. Per ipsum vos obsecro, pro ipso supplico vobis. Habet siquidem et unde illum revereamini, et unde illi misereamini. State pro ipso nunc in defensione archiepiscopi, cui quandoque et vos adstare habetis in examinatione vestri. Va
Abbreviated transcription (Latin):
Iiro illustri haimerico sẽẽ
romane sedis cancellario.Ber¬
nardus abbas dictus de cla¬
ra ualle. salutem. et siqui
ualet peccatoris oratio. Quousq durat
illa sententia. om̃s qui pie uolunt uitie¬
re in xp̃o ꝑsecutionem patiuntur: Quo¬
usq relinquitur uirga peccatorũ suꝑ
sortem iustorum: Ouis det. ut stare in¬
cipiant iusti aduersus eos qui se angu¬
stiauerunt: Quis iam ferat tantam
inter celum terramq discordiam. ut ex¬
ultantib angelis suꝑemendatione ma¬
lorum.filii adam fremant et tabescant:
Quasi non sit passus ihe pacificans in
sanguine suo que interra sunt et quȩ in
cȩlo: aut in ipso deus non fuerit. mundũ
reconcilians sibi. Laudabatur quondã
arelnep̃c indesideriis anime suȩ. et in
seculari inta et habitu benedicebatur.
At nunc sub panins infantiȩ ihuque¬
ritur symonia:. et inter nascentes uir¬
tutes. emortuorũ uel cadauera uicioꝵ
scrutatur curiosa malicia. Uidetis et
nunc stare iħm in signum eui contra¬

Expanded text:
AIMERICO, sanctae Romanae Sedis cancellario, BERNARDUS abbas dictus de Clara-Valle, salutem, et si quid valet peccatoris oratio. Quousque durat illa sententia: Omnes qui pie volunt vivere in Christo, persecutionem patiuntur? Quousque relinquitur virga peccatorum super sortem justorum? Quis det ut stare incipiant justi adversus eos qui se angustiaverunt? Quis jam ferat tantam inter coelum terramque discordiam, ut exsultantibus Angelis super emendatione malorum, filii Adam fremant et tabescant? Quasi non sit passus Jesus pacificans in sanguine suo quae in terra sunt, et quae in coelo; aut in ipso Deus non fuerit mundum reconcilians sibi. Laudabatur quondam archiepiscopus in desideriis animae suae, et in saeculari vita et habitu benedicebatur. At nunc sub pannis infantiae Jesu quaeritur simonia, et inter nascentes virtutes emortuorum vel cadavera vitiorum scrutatur curiosa malitia. Videtis et nunc stare Jesum in signum cui contra
Abbreviated transcription (Latin):
de eo. dicentur et in eum: siẽ quiquerat
et iudicet. Nolo dicere omĩa quȩ audicii.
Nec enim om̃ib credendum est. s nec om̃i¬
b decredendum. Unam pono meambre¬
uiter comecturam: certi ne aliquia habe¬
at. uos iudicabitis. Qtir datos sibi iudi¬
ces declinatut: Si ꝑsonas catisatur: non
erant suspecti. Si loci importuntatem:
erat hoc interra sua et incognatione sua:
ubi et expensis paucis. et itinere ñ longo.
facile et absq labore totum negocium po¬
terat explicari. Restat ꝑinde mebil aliud
suspicandum. quã fuigisse hominem sub¬
dolum accusantium multitudinem: qui¬
cum extra patriam minime p̃ iopia seqͥ
possent. Grãs agimts dño luxotiensi: qͥ
zelo domus dñi tactus. nec marscipio
peꝑcit nec corpori. Bonus frater: euistu¬
dium est semen deftincti fr̃is suscitare
Grãs et uos agite illi: quia ur̃o quoq nomi¬
ni ħerus cura non parum conferre ui¬
detur: qua fit ut conuincatur malio

Expanded text:
de eo: dicentur et in eum, si est qui quaerat de eo: dicentur et in eum, si est qui quaerat et judicet. Nolo dicere omnia quae audivi. Nec enim omnibus credendum est, sed nec omnibus decredendum. Unam pono breviter meam conjecturam: certine aliquid habeat, vos judicabitis. Cur datos sibi judices declinavit? Si personas causatur, non erant suspecti. Si loci importunitatem; erat hoc in terra sua, et in cognatione sua, ubi et expensis paucis, et itinere non longo, facile et absque labore totum negotium poterat explicari. Restat proinde nihil aliud suspicandum, quam fugisse hominem subdolum accusantium multitudinem, qui extra patriam eum minime prae inopia sequi possent. Gratias agimus domino Lexoviensi, qui zelo domus Domini tactus, nec marsupio pepercit, nec corpori. Bonus 247 frater, cui studium est semen defuncti fratris suscitare. Gratias et vos agite illi, quia vestro quoque nomini haec ejus cura non parum conferre videtur: qua fit ut convincatur mali
Abbreviated transcription (Latin):
prumpere possit. Non gͦ uos moueat
hominis facies miseranda. uił habitus.
uultus supplex. demissa suꝑcilia. u̾borũ
humilitas. s nec ipse quidẽ lacrimulȩ
currentes ut aiunt ad nutum eitis. do¬
c̾te mentiri. Hec om̃ia in facie sunt: et
scitis qui dixerit. Nolite scđm faciem iudi¬
care. Inhis atq similib forma pietatis ex¬
istit: s non semꝑ et uirtus. Uestimenta
ouium sunt hec. frequenter sicut designa¬
uit dñs usurpata alupis instragem maxi¬
mam ouium.dtim non se abscondunt.
qm̃ illi absconditi ueniunt. Inde est qͦã
aliqui etiam ex nr̃is ꝓ eo scͥpserunt. talib
crrcumuenti mendatiis: parum adu̾iten¬
tes quod asapiente sapienter ac ueraciter di¬
citur. Est qui se humiliat nequit̃. et int̾io¬
ra eius plena sunt dolo. Uos gͦ non adten¬
datis aduerba eius. neq ad corporis gestꝰ:
oꝑa interrogate. A fructib eius cogno¬
scetis eum. Multa et grauia dieuntur

Expanded text:
prorumpere possit. 2. Non ergo vos moveat prorumpere possit. 2. Non ergo vos moveat hominis facies miseranda, vilis habitus, vultus supplex, demissa supercilia, verborum humilitas: sed nec ipsae quidem lacrymulae, currentes, ut aiunt, ad nutum ejus, doctae mentiri. Haec omnia in facie sunt: et scitis qui dixerit, Nolite secundum faciem judicare . In his atque similibus forma pietatis existit, sed non semper et virtus. Vestimenta ovium sunt haec, frequenter, sicut designavit Dominus, usurpata a lupis in stragem maximam ovium, dum non se abscondunt, quoniam illi abscondite veniunt . Inde est quod aliqui etiam ex nostris pro eo scripserunt, talibus circumventi mendaciis, parum advertentes quod a Sapiente sapienter ac veraciter dicitur: Est qui se humiliat nequiter, et interiora ejus plena sunt dolo . Vos ergo non attendatis ad verba ejus, neque ad corporis gestus: opera interrogate. A fructibus ejus cognoscetis eum. Multa et gravia dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
multorum ꝓenis utiaduos am¬
bitu ue uerborum. are ipsa inci¬
pio. Homo fallax uenit aduos: c̃do ut fallat s
absit ut uos. hoc enim non nisi in iciltor
discrimen. idq maximũ: posset accidere.
Semꝑ quidem sicuc fallere malt̃i. ita falli
amalo. est plerun q et malum. S int̃¬
est quis. et in quo fallitur. Quanto uestra
potestas et dignitas maiortanto ea que
uobis forte subreptio fit. non modo ꝑieti¬
losior s et turpior est: p̃sertim ineccłiasti¬
cis causis. Si t̾bi grã sagiensis hec uulpecu¬
la fraudulenta. concinnans dolos. tiobis
sicut callide cogitat illudere poterit. et ad
uineam dñi sabaoch quam breui dempore
parte non modica demolita est ur̃a aticto¬
ritate redire: quanta putatis malignitate
de cȩtero seuituram: heu quod reliquum
est detiorabit. Nempe qui tienit titilpecu¬
la. redibit lcena. et inquosq tam eleri qͣm
poptili non iam calliditate utetur: s
crudelitate. Sigilandum itaq adu̾sus
astutiam: ne adtantam seuiciam denuo

Expanded text:
multorum, prooemiis uti ad vos, ambituve verborum: a re ipsa incipio. Homo fallax venit ad vos, credo ut fallat; sed absit ut vos. Hoc enim non nisi in multorum discrimen, idque maximum posset accidere. Semper quidem, sicut fallere malum, ita falli a malo est plerumque et malum. Sed interest quis et in quo fallatur. Quanto vestra potestas et dignitas major, tanto ea quae vobis forte subreptio fit, non modo periculosior, sed et turpior est, praesertim in ecclesiasticis causis. Si verbi gratia, Sagiensis haec vulpecula fraudulenta, concinnans dolos vobis, sicut callide cogitat illudere, poterit et ad vineam Domini sabaoth, quam brevi tempore parte non modica demolita est, vestra auctoritate redire; quanta putatis malignitate de caetero saevituram? Heu! quod reliquum est, devorabit. Nempe qui venit vulpecula, redibit leaena: et in quosque, tam cleri, quam populi, non jam calliditate utetur, sed crudelitate. Vigilandum itaque adversus astutiam, ne ad tantam saevitiam denuo
Abbreviated transcription (Latin):
cendo:quam frequenter nudus hume¬
ros. uirgasq in manib gestans. et qͥsi
ad ur̃am iussionem uapulare paratus.
peto ueniam: gram tremebundus ex¬
pecto. Hec qualiter uob̃ pater accepta
sint. ur̃o siuos non grauat citius scire
flagitamus rescripto: ut si satis. iam
securi de indulgentia consolemur: si
quominus. magis ut dignũ est humi¬
liemur:et amplius aliquid a nob si
possimus erigamus: quodignius satis¬

Expanded text:
cendo! quam frequenter nudus humecendo! quam frequenter nudus humeros, virgasque in manibus gestans, et quasi ad vestram jussionem vapulare paratus, peto veniam, gratiam tremebundus exspecto! Haec qualiter vobis, Pater, accepta sint, vestro, si vos non gravat, citius scire flagitamus rescripto; ut, si satis, jam securi de indulgentia consolemur; si quo minus, magis ut dignum est humiliemur, et ampliusaliquid a nobis si possumus, exigamus, quo dignius satis
Abbreviated transcription (Latin):
tius rogantem. pulsantem. supplican¬
tem. non pͥuis deus scit consensimus
recipere: quam remittere ad uos tẽp¬
tauimus. Non autem eo ac quiescen¬
te:cius nos importunitati uix tandẽ
acquieuimus. hominẽ gͦ religiosum.
ꝑegrinum. solum. si culpa est quod sus¬
cepimus. et ita suscepimus: non erit
uobis indignum semel tantum com¬
missam culpam. talemq culpam di¬
mittere: cui etiam fas non est ne usq
quidẽ septuagies septies peccantibus
in uos ueniam negare. It tamen no¬
ueritis quam non leuiter seu negligen¬
ter:. inimo quam non impune feramꝰ.
quod unquam reuerentiam urãm quo¬
quo modo offendimus: sepe dm̃ testor.
quod corpore non possum.mente ad
tios supplici transeo: sepe genib flexis
humiliter satisfaciens uobis astare
me uideo. Utinam ipse qui id mͥ fortas¬
se inspirat. tiobis quoq sp̃c sentire fa¬
ciat. quam flebilis. quam miserabilis.
tanquam p̃sens ad genua usq ur̃a des¬

Expanded text:
tius rogantem, pulsantem, supplicantius rogantem, pulsantem, supplicantem non prius, Deus scit, consensimus recipere, quam remittere ad vos tentavimus. Non autem eo acquiescente, ejus nos importunitati vix tandem acquievimus. Hominem ergo religiosum, peregrinum, solum, si culpa est quod suscepimus et ita suscepimus, non erit vobis in dignum semel tantum commissam culpam, talemque culpam dimittere; cui etiam fas non est ne usque quidem septuagies septies peccantibus in vos veniam negare . 4. Ut tamen noveritis quam non leviter seu negligenter, imo quam non impune feramus quod unquam Reverentiam vestram quoquo modo offendimus, saepe Deum testor, quod corpore non possum, mente ad vos supplici transeo, saepe genibus flexis humiliter satisfaciens, vobis adstare me video. Utinam ipse qui id mihi fortasse inspirat, vobis quoque Spiritus sentire faciat quam flebilis, quam miserabilis, tanquam praesens, ad genua usque vestra des
Abbreviated transcription (Latin):
satis fecit. S de nob̃ pater quiderit: Que
inquam de nob̃ digna uobis satisfactio
placebit : quib utiq ꝓ grandi iniuria
imponitis.quod auobis recedens a nob
receptus sit: Quid dicã : Siduero non
recepimus.quod utinam sine peccato di¬
cere possem:mentior plane.Si dixero
recepimus quidem sed iuste: excusare
me uelle uideor.S tutius responde¬
bo: peccauimus. Ueruncamen quan¬
tum : Non addefensionem dico. Aquo
enim ille non reciꝑetur:Quis inquã
scm̃ illum aut pulsantẽ repelleret:
aut susceptum expelleret: Quis uero
scit si de ur̃a abundantia nrãm deo
uoluerit supplere inopiam: ut scilicet
unum de multis qui forte apud uos
religiosi tunc erant. ad nos dirigeret:
nobis quidemad solatium. s nichilo¬
minus uob̃ ad głam: filius quippe
sapiens: gła est patrisDeniq non
eum p̃uenimus sollicitando. noncir¬
cũuenimus attrahendo. quo uos de¬
sereret. uel ad nos ueniret:quin po¬

Expanded text:
satisfecit; sed de nobis, pater, quid erit? quae, satisfecit; sed de nobis, pater, quid erit? quae, inquam, de nobis digna vobis satisfactio placebit, quibus utique pro grandi injuria imponitis quod, a vobis recedens, a nobis receptus sit? Quid dicam? si dixero: Non recepimus quod utinam sine peccato dicere possem, mentior plane; si dixero, Recepimus quidem, sed juste, excusare me velle videor. Sed tutius respondebo, Peccavimus. Verumtamen quantum? Non ad defensionem dico: a quo enim ille non reciperetur? quis, inquam, sanctum illum aut pulsantem repelleret, aut susceptum expelleret? Quis vero scit si de vestra abundantia nostram Deus voluerit supplere inopiam, ut scilicet unum de multis, qui forte apud vos religiosi tunc erant, ad nos dirigeret, nobis quidem ad solatium, sed nihilominus vobis ad gloriam? Filius quippe sapiens gloria est patris . Denique non eum praevenimus sollicitando, non circumvenimus attrahendo, quo vos desereret, vel ad nos veniret; quin po
Abbreviated transcription (Latin):
quod pnissum est beati misericordes
qm̃ ipsi miscdiam consequẽtur. Alioqͥn.
num filius m̃s erat iste: Quis uero ira¬
sci filio potest: Nisi forte tunc tantum
filius fuit dum mecum fuit: et non etiã
cum me deseruit. S numquid quia cor¬
pore ad tempus recessit: etiam animo
recedere potuit:Aut forte uel ipsa mors
cum michi poterit auferre: ita ne localis
corporalis ue necessitas. ammorũ sese
amantiũ lib̃tatẽ angustat: Certus sũ
quia nec locorum distantia. nec corporũ
uel mors uł absentia disiungere poterit
quos unus sp̃s uegetat. una caritas ligat
Deniq si iustorum anime in manudei
sunt: ꝓfecto et qui iam in ipso de posita
carne quiescunt. et qui ipsi adhuc incar¬
ne non scđm carnẽ militamꝰ: simul ꝓ¬
culdubio sumus. Meus igitur erat
uiuus:m̃s erit defunctus: meũ in patria
recognoscam.Siquis est qui de manu dei
possit eruere: et ame illum separare uale¬
bit. Itaq ꝓ filio quidem ur̃a uob̃ affectio

Expanded text:
quod promissum est: Beati misericordes, quod promissum est: Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur . Alioquin num filius meus erat iste? quis vero irasci filio potest? Nisi forte tunc tantum filius fuit, dum mecum fuit, et non etiam cum me deseruit. Sed nunquid quia corpore ad tempus recessit, etiam animo recedere potuit? aut forte vel ipsa mors eum mihi poterit auferre? Itane localis corporalisve necessitas animorum sese amantium libertatem angustat? Certus sum quia nec locorum distantia, nec corporum vel mors vel absentia disjungere poterit quos unus spiritus vegetat, una charitas ligat. Denique, si justorum animae in manu Dei sunt , profecto et qui jam in ipso, deposita carne, quiescunt, et qui ipsi adhuc in carne non secundum carnem militamus, simul procul dubio sumus. Meus ergo erat vivus, meus erit defunctus, meum in patria recognoscam. Si quis est qui de manu Dei possit eruere, et a me illum separare valebit. 3. Itaque pro filio quidem vestra vobis affectio
Abbreviated transcription (Latin):
in religioso animo ur̃o miscłia et ueritas
obuiauerunt sibi: et quia nimirum mise¬
ricordia suꝑabundauit iudicio:. iustitia
et parosculate sunt. Nam quantum mͥ
uideor coniciendo uidere. quid anmi tc̃
habuieritis. cum adulciscendam illam
que uob̃ uidebatur facta inuria. iustitie
zelo accensa ueritas sese accingeret:illa
que exemplo ioseph prudenter antea dis¬
simulabatur. miscia. ultra iam latere
non ferens. ne inhoc quidem dissimiliter
ab ioseph. ex abdito celate pietatis erupit:
seq ueritati ad iungens. rep̃ssit motum:
temꝑauit zelum: pacem cum iustitia
fecit. Tunc de purissimo placidi pectoris
fonte. talium credo lympidissimi cogita¬
tionum riuuli ebullierunt.Quid opus
est indignari : Misereri potius oportet:
et non obliuisci quod scriptum est. Mise¬
ricordiã uolo et non sacrificium: et imple¬
re quod iussum est. solliciti seruare umi¬
tatem sp̃s inuinculo pacis: et expectare

Expanded text:
in religioso animo vestro misericordia et veritas in religioso animo vestro misericordia et veritas obviaverunt sibi; et quia nimirum misericordia superabundavit judicio, justitia et pax osculatae sunt. Nam quantum mihi videor conjiciendo videre, quid animi tunc habueritis, cum ad ulciscendam illam, quae vobis videbatur facta, injuriam, justitiae zelo accensa veritas se accingeret, illa quae exemplo Joseph prudenter antea dissimulabatur misericordia, ultra jam latere non ferens, ne in hoc quidem dissimiliter ab Joseph , ex abdito celatae pietatis erupit, seque veritati adjungens repressit motum, temperavit zelum, pacem cum justitia fecit. 2. Tunc de purissimo placidi pectoris fonte talium 66 credo limpidissimi cogitationum rivuli ebullierunt: Quid opus est indignari? misereri potius oportet, et non oblivisci quod scriptum est: Misericordiam volo, et non sacrificium ; et implere quod jussum est: Solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis ; et exspectare