comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fundus est In his autẽ omnib uoluntas
dnĩ sine aliqua dubitatione completur.
Quid autẽ fecerit dñs subsequent̃ enarrat.
Educens nubes ab extremo terre: fulgura
in pluuiam fecit qui ꝓducit uentos de
thesauris suis. Hoc si ad litterã intendas.
secieta nature anĩ testat᷑ administratiõe
compleri: s. qm̃ de hebreo popło dictt
inferius. conuienit hoc quoq hominib
applicare. E duxte nubes ab extremo ter¬
re quando ꝓpha sab humili ꝓposito add
p̃dicationis fecit fastigia ꝑuenire. Qui
merito nubib comparant. qũ ymbre
sui eloquii futuri iudicii nos calore de¬
fendunt. duni animab nr̃is ꝓfutura
deꝓniunt. Nubes enĩ sicut freq̃nter di¬
ctum est ꝓpħas accipi debere scͥpt᷑a testat᷑ dicẽs
mandabo nubib meis ne pluant suꝑ
eam pluuiã. Sequit᷑. fulgora in pluiuiã
fecit. Predicationes itaq ꝓpharum fulgora
sunt. cũ ꝑcutiunt mnimicos. pluuiȩ: cum

Expanded text:
fundus est. In his autem omnibus voluntas fundus est. In his autem omnibus voluntas Domini sine aliqua dubitatione completur. Quid autem fecerit Dominus, subsequenter enarrat.educens nubes ab extremo terrae, fulgura in pluviam fecit, qui producit ventos de thesauris suis, » hoc si ad litteram intendas, secreta naturae Domini testatur administratione compleri. Sed quoniam de Hebraeo populo dicit inferius: convenit hoc quoque hominibus applicare: « Eduxit nubes ab extremo terrae. » Quando prophetas ab humili proposito, ad praedicationis fecit fastigia pervenire, qui merito nubibus comparantur, quoniam imbre sui eloquii a futuri judicii nos calore defendunt, dum animabus nostris de futuro depromunt. Nubes enim, sicut frequenter dictum est, prophetas accipi debere Scriptura testatur, dicens: « Mandabo nubibus meis, ne pluant super eam pluviam. » Sequitur: « Fulgura in pluviam fecit. » Praedicationes itaque prophetarum fulgura sunt cum percutiunt inimicos: pluviae, cum
Abbreviated transcription (Latin):
a quo cuncta creata sunt. Omnia que¬
cũq uoluit dñs fectt in celo ⁊ in cerra in
mari ⁊ in abyssis. Post illam quam suꝑiꝰ
dixit. in altum se tendit uera nimis ⁊ ex¬
celsa predicatio. Quod sehema dr̃ epipho¬
uia id est post narratas res accrescens ad
maiora sententia. Nam quãuis suit mne¬
narrabilia oꝑa dnĩ. totusq mundus re¬
ferre non preualear qd oꝑat᷑ in mundo:
hic cam̃ uniuersa stupenda breuitate con¬
clusa sunt. omnia din fecisse quȩ uoluit
in cȩlo ⁊ in terra. in mari ⁊ in ab ssis. ut.
creata quȩ uides eius uoluntate facta ẽẽ
coguosceres. ⁊ illa quȩ humanis neque¬
unt conspectib apparere. ipsius potentia
contineri posse sentires. Celum positum ẽ
pro cunctis celestib terra ꝓ omnib: que in
humo gignunt᷑. Mare com memoratũ.
dicamus ꝓ istis sinib quos cõmeantium
discursus inuisitat. Ab ssus uero occea¬
num designat. qui nobis ignotus ⁊ ut qͥ¬
dam referunt alti tudine magna pro¬

Expanded text:
. Omnia quaecunque voluit, Dominus fecit in coelo, et in terra, in mari, et in abyssis. Post illa quae superius dixit, in altum se tetendit vera nimis et excelsa praedicatio. Quod schema dicitur epiphonema, id est post narratas res crescens ad majora sententia. Nam quamvis sint inenarrabilia opera Domini totusque mundus referre non praevaleat quod operatur in mundo, hic tamen universa stupenda brevitate conclusa sunt: omnia Deum fecisse quae voluit in coelo, et in terra, in mari, et in abyssis; ut et creata quae vides, ejus voluntate facta esse cognosceres; et illa quae humanis nequeunt conspectibus apparere, ipsius potentia contineri posse sentires. Coelum positum est pro cunctis coelestibus, terra pro omnibus quae in terra gignuntur, mare commemoratum dicamus pro istis sinibus quos commeantium discursus invisitat, abyssus vero Oceanum designat, qui et nobis ignotus, et ut quidam referunt altitudine magna pro
Abbreviated transcription (Latin):
rit. Onẽ nomen tuum in ȩternũ. dñe me¬
mor iale tuum in scłm scłi Post beneficia
dm̃ laus digna consequit᷑. dicit enĩ. dñe no¬
men tuũ in ȩternũ. quasi optemus illi qd̃
non est. aut ꝑ nr̃a uota ꝓficiat. S usus iste
mortalium est optare deo. quod aliter eue¬
tatione uenturum est. S ista calia cũ di¬
cimꝰ: nr̃m uelle declaramꝰ. Precaturgͦ ut
in humano genere semꝑ nomen eiꝰ debe¬
at ꝑman ere. quatinus ab aduentu xp̃i ꝑ
henniter dici debeant utiq xp̃iam. Se¬
quit᷑. dnẽ memoriale tuum in scłm scłi.
M emoriale dnĩ est quicqͥd in scripturis scĩs¬

Expanded text:
ine, nomen tuum in aeternum: Domine, memoriale tuum in saeculum saeculi. Post beneficia Domini laus digna consequitur. Dicit enim: Domine, nomen tuum in aeternum; quasi optemus illi quod non est, aut per nostra vota proficiat. Sed usus iste mortalium est, optare Deo quod aliter evetatione venturum est. Sed ista talia cum dicimus, nostrum velle declaramus. Precatur ergo ut in humano genere semper nomen ejus debeat permanere; quatenus ab adventu Christi perenniter dici debeant utique Christiani. Sequitur, Domine, memoriale tuum in saeculum saeculi. Memoriale Domini est quidquid in Scripturis s
Abbreviated transcription (Latin):
ra mente colerauit Isrł autẽ interpretatur
uir uidens dm̃. quod ad illã ꝑtinet signi¬
ficationẽ. quã dñs possidet in beatis. Ele¬
git itaq iacob. dum ȩccłȩ popłm diuersa¬
rum gentium congregatione subunauit.
ossidet isrł. quando illa beatorũ resurrec¬
tione ipse in omnib: ꝓbatur habitare. Qͥa¬

Expanded text:
oleravit. Israel autem interpretatur vir videns Deum, quod ad illam pertinet significationem quam Dominus possidet in beatis. Elegit itaque Jacob, dum Ecclesiae populum diversarum gentium congregatione subadunavit. Possidet Israel, quando in illa beatorum resurrectione, ipse in omnibus probatur habitare.
Abbreviated transcription (Latin):
non aliqua uisione carnali s in illa al¬
utudine scientie positusubi magnũ con¬
tẽplatus ẽ dñm. Uidebat enĩ uir scĩs¬
simꝰ maies tatem illam mirabilem
cunctis potestatib ⁊ celorum uirtutib
imꝑantẽ. ⁊ necesse fuit ut diceret qr ego

Expanded text:
lla altitudine scientiae positus, ibi magnum contemplatus est Dominum. Videbat enim vir sanctissimus Majestatem illam mirabilem cunctis potestatibus, et coelorum virtutibus imperantem; et necesse fuit ut diceret: Quia
Abbreviated transcription (Latin):
pendi uolumus frĩb similia faciamus.
Oinne delictum. omne flagitiũ. omne ces¬
sat sine dubitatione peccatum. calesq p̃¬
sens regula reddit. quales nos celestis ma¬
gister esse p̃cepit. Istud mandatũ ⁊ bonos
angłos fortassis amplectitur. qui dum
nobis qualia ip̃si possident ꝓuenire cu¬
piunt. consortes nos ȩterne illiuis societa¬
tis acquirunt. Memento preterea quod
caritatis dñieȩ hic tercius psalmus est.
ut ex ipso numero uirtus possit sc̃ẽ tri¬
nitatis agnosci. DIYISI0.
rima parte inuitat ꝓph̃a ad bene¬
dicendum dm. ubi plurali nume¬
rõ prediecã plebem cognoscit᷑ ãmonere:
deinde conuersus popłm singlariter
beuedicit. quia scã unitas decus est ac
uirtus eccłȩ.¬

Expanded text:
pendi volumus, fratribus similia faciamus; pendi volumus, fratribus similia faciamus; omne delictum, omne flagitium, omne cessat sine dubitatione peccatum; talesque praesens regula reddit, quales nos coelestis magister esse praecepit. Istud mandatum et bonos angelos fortasse amplectitur, qui dum nobis qualia ipsi possident provenire cupiunt, consortes nos aeternae illius societatis acquirunt. Memento praeterea quod charitatis dominicae hic tertius psalmus est, ut ex ipso numero virtus possit sanctae Trinitatis agnosci. Divisio psalmi. Prima parte invitat propheta ad benedicendum Deum: ubi plurali numero praedictam plebem cognoscitur admonere. Deinde conversus populum singulariter benedicit: quia sancta unitas decus est ac virtus Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
relinquit. Ubi enim intret scelus: cum
deo totus occupatus est animus: Diabo¬
lus enim uacantia desiderat. nudata ꝑ¬
quirit. s ubi dm̃ presentem repꝑit. sub
magna confusione discedit. Ita si dm co¬
to corde diligimus. eiusq nos potestati
affectiosa deuotione contradicimꝰ. neclo-¬
cum culpis dare possumus .⁊ inuus sẽp
reccissimis ambulamus. Uascula ipsa cũ
iliquo liquore plena sunt: suꝑuenienti¬
am augnienta non capiunt: ita nos si di¬
una caritas totos repleat: non erit quo ẽ¬
men introeat. Sequitur. ⁊ ꝓximũ cuum
sieut te ipsum. Proximũ diligimus sicut
nos ipsos. cũ nulli malum facimus. s om¬
nes simili ut nos affectione cractẽmus.
ullius enum acquiescit ingenium. aut
ꝑicula sibi calamitatis optare. aut do¬
losis insiduis uelle concludi. s ita sibi
omnes ꝓspici concupiscunt. ut nullis ad¬
uersitatib appetant᷑. Hȩc si in alios com¬
pari uoluntate seruemus. sique nobis ĩ¬

Expanded text:
relinquit. Ubi enim intret scelus, cum relinquit. Ubi enim intret scelus, cum Deo totus occupatus est animus? Diabolus enim vacantia desiderat, nudata perquirit; sed ubi Deum praesentem reperit, sub magna confusione discedit. Ita si Deum toto corde diligimus, ejusque nos potestati affectuosa devotione contradimus, nec locum culpis dare possumus, et in viis semper rectissimis ambulamus. Vascula ipsa cum aliquo liquore plena sunt, supervenientium augmenta non capiunt: ita nos si divina charitas totos repleat, non erit quo crimen introeat. Sequitur, et proximum tuum sicut teipsum. Proximum diligimus sicut nosipsos, cum nulli malum facimus, sed omnes simili ut nosmetipsos affectione tractamus. Nullius enim acquiescit ingenium, aut pericula sibi calamitatis optare, aut dolosis insidiis velle concludi; sed ita sibi omnes prospici cupiunt, ut nullis adversitatibus appetantur. Haec si in alios compari voluntate servemus, si quae nobis im
Abbreviated transcription (Latin):
dib ꝓpħa conscenderit. Illi enim beate fra¬
ternitati quam in uno dixerat congrgan¬
dam. nunc quod suꝑ est salubriter ꝑsua¬
det. ut felir adunatio in laudes dñ fa¬
grantissimo caritatis itudio concitetur.
quatinus fideles uiros ꝑfecta oꝑatio con¬
sequatur. ⁊ hic imitentur suauitatem q̃
in illa patria in scũs creditur mentib esse
mansura. Oignum est enim ut benedicto
illi ꝑsoluatur: ad quẽ sũmo studio con¬
stat ascensum. Nunc de ipsius mandati
uirtute tractandum est. ut intellecta sen¬
tentia utilitatem nobis possit aꝑire dis¬
cussa. Preceptum est enim. diliges adm̃n
dm̃ tuum ex toto corde tuo. ⁊ ex tota am¬
ma tua. ⁊ extota uirtute tua. ⁊ ꝑximum
tuum sicut te ipsum. In his enim duob
randa complexio in uno capite dicere. qd
in seͥpturis seĩs possis omnib inuenir.
Nam qui din ex toto corde. ex cota anina ex
cota uirtute diligit. locum uicus ñ de

Expanded text:
dibus propheta conscenderit. Illi enim beatae fradibus propheta conscenderit. Illi enim beatae fraternitati, quam in unum dixerat congregandam, nunc quod superest salubriter persuadet, ut felix adunatio in laudes Domini flagrantissimo charitatis studio concitetur, quatenus fideles viros perfecta operatio consequatur; et hic imitentur suavitatem, quae in illa patria in sanctis creditur mentibus esse mansura. Dignum est enim ut benedictio illi persolvatur, ad quem summo studio constat ascensum. Nunc de ipsius mandati virtute tractandum est, ut intellecta sententia utilitatem nobis possit aperire discussa. Praeceptum est enim, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua, et proximum tuum sicut teipsum. In his enim duobuse . Admiranda complexio in uno capite dicere, quod in Scripturis sanctis possis omnibus invenire! Nam qui Deum ex toto corde, ex tota anima, ex tota virtute diligit, locum vitiis non
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ ꝑfectissimam caritatem. Nam quid
iocundius potest ͤqͣuam hic imitari qđ
in illa beata patria sũmo munere cons¬
tat attribui: ferantur hic qui ibi nimis
amandi sunt: hoc monasterus. hoc ecclus
hoc ciuitatib. hoc uillis. hoc heremitis
esse predicandũ: Nullus enim ab ista fra¬
ternitate diuiditur. qui affectum scẽ re¬
ligionis habere monstrat᷑. S: nec hoc in¬
discussum relinquendum est. quod hic
pͥmo caritas ponitur frm. ⁊ postea seqt᷑
diuina dilectio. dum in mandatis pri¬
mum locum ceneat. diliges dñm dni
tuum ex toto corde tuo. ⁊ ex coca anima
tua. ⁊ post sequit᷑. ⁊ ꝓximum tuum sic̃
te ipsum. Habet hoc consuetudo docen¬
tium. ut ꝓ explicanda humilitate cau¬
sarum. aptissime conuertatur ordo di¬
ctorum. Dignum enim fuit qm̃ inhis
psalmis semꝑ ascensus est. ut ad sũmũ
post cuncta poneret᷑. quod reb omnib
prestantius esse declaratur.
uestigia sũma uirtutum transinissis gra¬

Expanded text:
Domini perfectissimam charitatem. Nam quid Domini perfectissimam charitatem. Nam quid jucundius esse potest quam hic imitari quod in illa beata patria summo munere constat attribui? Ferantur hic qui ibi nimis amandi sunt. Hoc monasteriis, hoc Ecclesiis, hoc civitatibus, hoc villis, hoc eremis esse praedicatum. Nullus enim ab ista fraternitate dividitur, qui affectum sanctae religionis habere monstratur. Sed nec illud indiscussum relinquendum est, quod hic primo charitas ponitur fratrum, et post sequitur divina dilectio, dum in mandato primum locum teneat: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua ; et post sequitur, et proximum tuum sicut teipsum . Habet hoc consuetudo docentium, ut pro explicanda utilitate causarum aptissime convertatur ordo dictorum. Dignum enim fuit quoniam in his psalmis semper ascensus est ut ad summum post cuncta poneretur, quod rebus omnibus praestantius esse declaratur. vestigia summa virtutum transmissis gra
Abbreviated transcription (Latin):
hec cerrena portat imaginẽ Ipsa est enĩ
quȩ continet uitam sine fine quȩ gau¬
dium sine intermissione Et quod ome
genus felicitatis excedit.: a suo beneficio
regitur ⁊ possidetur auccore Dicendo enĩ
illie. ubi concordia significata est. ostendi¬
cur quia discordib benedictio nulla pres¬
tatur. Uides congregatio illa quib:
similitudinib ⁊ quanta admiratione
laudata sit. ut nullus dubitet ingens eẽ
donum. quando ab ipso laudat᷑. qui da¬
curus est premium. Considandum est
etiam quẽadinodum uno sensu. una cõ¬
plerione psalmus iste cucurrerit. Quod
schema dicitur hẏrmos. quando series
orationis cenorem suum usq ad ultimũ
seruat. ubi nec ꝑsona alia. nec causa mu¬
tatur. Quam exiam ⁊ in centesimo ser¬
to decimo psalmo ꝓpter in diuisibilem
declaratum quid fraternus p̃state
possit affectus. Diligamus frem tamquã
nos. amemus dnm supra nos. ut ista di¬
lectio ꝓrimorum. ad illam nos ꝑducat

Expanded text:
haec terrena portat imaginem. Ipsa est enim haec terrena portat imaginem. Ipsa est enim quae vitam continet sine fine, quae gaudium sine intermissione; et quod omne genus felicitatis excedit, a suo beneficio regitur et possidetur auctore. Dicendo enim illic, ubi concordia significata est ostenditur, quia discordibus benedictio nulla praestatur. Vides congregatio illa quibus similitudinibus, et quanta admiratione laudata sit; ut nullus dubitet ingens esse donum, quando ab ipso laudatur qui daturus est praemium. Considerandum est etiam quemadmodum uno sensu, una complexione psalmus iste cucurrerit  mss., concurrerit. Quod schema dicitur hyrmos, quando series orationis tenorem suum usque ad ultimum servat: ubi nec persona alia, nec causa mutatur, quam jam et in centesimo decimo sexto psalmo propter indivisibilem declaratum quid fraternus praestare possit affectus. Diligamus fratrem tanquam nos; amemus Dominum supra nos, ut ista dilectio proximorum ad illam nos perducat
Abbreviated transcription (Latin):
ficat anatbema. Ros gͦ montis istius
nucriens peccatores. qui sub anathematis
erecratione iacuerunt. Descendit in mõ¬
tem syon. quando ad conuersionis reme¬
dium dnõ largiente ꝑuenerint. Sy on
enim significat eccłam catholicam. quȩ
recipit gentes. quȩ erant sub anathematiᷤ ꝑi¬
culo constitutę. Queras forsitan quare
dixerit qui descendit. dum magis di¬
cere potuisset ascendit. qm̃ ad meliora
translatus est. s usus iste communis est
dicere de liis qui ad cogiitionẽ aliquam
mine illo suꝑbie ꝑueniunt ad planam
lucidaniq racionem. Hoc ẽ enĩ ros
hermon ad montem sion descendere. gen¬
ces de impieratis sede adbeatitudinis a¬
mena transire. Hoc est quod ⁊uersus pͥ¬
mus edixerat. Ecce quã bonum ⁊ quam
sistit. Mandauit benedictionẽ. hoc est
misit dñm saluatorem. qui credentiũ
uita est ⁊ beatitudo ꝑpetua. Uerum
hoc montis nomen sepe diximus cele¬
stem illam iherłm significare cuius ⁊

Expanded text:
ficat anathema. Ros ergo montis istius ficat anathema. Ros ergo montis istius nutriens peccatores, qui sub anathematis exsecratione jacuerunt, descendit in montem Sion, quando ad conversionis remedium Domino largiente pervenerint. Sion enim significat Ecclesiam catholicam, quae recipit gentes, quae erant sub anathematis periculo constitutae. Quaeras forsitan quare dixerit, qui descendit, dum magis dicere potuisset, ascendit: quoniam ad meliora translatus est. Sed usus iste communis est dicere de his qui ad cognitionem aliquam mine illo superbiae perveniunt ad planam lucidamque rationem. Hoc est enim rorem de Hermon ad montem Sion descendere, gentes de impietatis sede ad beatitudinis amoena transire. Hoc est quod et versus primus edixerat: Ecce quam bonum et quamsistit, mandavit benedictionem, hoc est, misit Dominum Salvatorem, qui credentium vita est et beatitudo perpetua. Verum hoc montis nomen saepe diximus coelestem illam Jerusalem significare, cujus et
Abbreviated transcription (Latin):
dit sp̃s scs quando baptizatos usq in
finẽ scłi misedĩȩ suȩ dignatione scĩfi¬
illam designata est. quȩ diuidi non poturt
tempore passionis. De hac gͥ ueste patres
nr̃i spiritaliter. ⁊ copios ł dixerunt. Nam
uosephus in libro tercio antiquitatum
atulo octauo. magnarum rerum ex inde
sacramenta patefecit. ꝓbans quatuor colo¬
res earum idest byssum. purpurã. iacine¬
tũ ⁊ coccum. elementa mundi racionabi¬
uter indicasse. Hieronimus etiã ad fabi
laudis comparationẽ. quȩ iterum sicut
solet significatione nominum ingentia
nobis archana patefeͬcit. Ros est tenuis ac
lcius pluiuia non ꝑ guttas ueniens s per
quasdam minutissimas partes duriciã
trenȩ ariditatis infundens. Per hunc cũ¬
cta germinantia coalescunt: ⁊ in uarios
fetus temꝑationis inunere ꝑducuntur
hermon hebreum nomen est montis ult̃
iordanen fluuiũ constituti. cuius inter¬
p̾tatio sicut apatrib tradicum est. signi¬

Expanded text:
dit Spiritus sanctus, quando baptizatos usque in dit Spiritus sanctus, quando baptizatos usque in finem saeculi misericordiae suae dignatione sanctifiillam designata est, quae dividi non potuit tempore passionis. De hac igitur veste Patres nostri spiritualiter et copiosa dixerunt. Nam Josephus in libro tertio Antiquitatum titulo octavo, magnarum rerum exinde sacramenta patefecit: probans quatuor colores earum, id est, byssum, purpuram, hyacinthum et coccum, elementa mundi rationabiliter indicasse. Hieronymus etiam ad Fabion. Venit ad aliam laudis comparationem, quae iterum sicut solet significatione nominum ingentia nobis arcana patefacit. Ros est tenuis ac levis pluvia, non per guttas veniens, sed per quasdam minutissimas partes duritiam terrenae ariditatis infundens. Per hunc cuncta germinantia coalescunt, et in varios fetus temperationis munere perducuntur. Hermon Hebraeum nomen est montis ultra Jordanem fluvium constituti, cujus interpretatio sicut a Patribus traditum est signi
Abbreviated transcription (Latin):
tatum dum mansit qui est caput corpo¬
ris eccłȩ. crucifirum. ceirio die suscitatum.
quod ascendit in celos :⁊ sedet ad aerterã
tiȩ sue uirtute descendit. quando nationi
diuersarũ linguis subuarietate locutist̃.
Sarbam siquidem bene dicimus apłos. qm̃
hec robustissime uirilitatis indicium ẽ.
⁊ fixa sub suo capite ꝑseuerat. Multis enĩ
passionib diuino munere suꝑatis apłi.
uiros se constantissimos ꝑ dei gr̃am ꝓba¬
uerunt. seruantes etiam rogulas quas a
dnõ acceꝑunt subsuose mansisse capite nõ¬
strauerunt.S ne hanc barbam cuiusc̃q
hominis forcassis aduerteres: addidit a¬
aron. qui xp̃i speciem p̃ferens. iam ipsũ
in sacerdotio suo sub quadam imagina¬
tione gestabat. Fr̾equenter enim nomina
de ipso translatuia dicimus. sic̃ salomon
dauid samson. ita ⁊ hic aaron adiecit: qđ
descendit in orã uestimenti eius Ora ues¬
timenti dni saluatoris. significat᷑ ȩccła
quia usq ad extremitates eius descen¬

Expanded text:
minum mansit , qui est caput corporis Ecclesiae, crucifixum, tertio die suscitatum, quod ascendit in coelos, et sedet ad dexteram tiae suae virtute descendit , quando nationum diversarum linguis sub varietate locuti sunt. Barbam siquidem bene dicimus apostolos, quoniam haec robustissimae virilitatis indicium est, et fixa sub suo capite perseverat. Multis enim passionibus divino munere superatis, apostoli viros se constantissimos per Dei gratiam probaverunt: servantes etiam regulas quas a Domino acceperunt, sub suo se mansisse capite monstraverunt. Sed ne hanc barbam cujuscunque hominis fortassis adverteres, addidit, Aaron, qui Christi speciem praeferens, jam ipsum in sacerdotio suo sub quadam imaginatione gestabat. Frequenter enim nomina de ipso translatitia dicimus, sicut Salomon, David, Samson: ita et hic Aaron. Adjecit, quod descendit in oram vestimenti ejus. Ora vestimenti Domini Salvatoris significatur Ecclesia, quia usque ad extremitates ejus descen
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tantũ a nobiꝰ erigit pia uerba s facta
Adilidit in scã. ut eam manꝰ semiunet ip̃ian¬
Nd am si illam heretiei faciunt aitt pogaur
ipsam sola elemosinã xpc̃ accipit. quam
cius nomini fidelis xp̃ianus obtulertt̃
n q̃ cam̃ actu ne quis sibi aliqd arioger
dnm̃ dicit esse benedicendũ. quando ip¬
se donat ⁊ animũ misedem⁊ substantũ
largiorẽ. Sic caritatẽ dnĩ ⁊ laudib sacs
⁊ pia docet oꝑatione complendã. His per¬
actis respice quã digna retributio subseq̃
dirit caritatis studio in dnĩ laulib et
bonis oꝑib: ꝑmanendũ. uenit ad parten

Expanded text:
non tantum a nobis exigit pia verba, sed facta. non tantum a nobis exigit pia verba, sed facta. Addidit, in sancta, ut eam manus seminet Christiani. Nam si illam haeretici faciant aut pagani, ipsam solam eleemosynam Christus accipit, quam ejus nomini fidelis Christianus obtulerit. In quo tamen actu, ne quis sibi aliquid arroget, Dominum dicit esse benedicendum, quando ipse donat et animum misericordem et substantiam largiorem. Sic charitatem Domini et laudibus sacris, et pia docet operatione complendam. His peractis, respice quam digna retributio subsequadixit charitatis studio in Domini laudibus et bonis operibus permanendum, venit ad partem
Abbreviated transcription (Latin):
enim loca sub unitatis grã habere cons¬
tat eccłam. his quoq dictis. aliud genus
sirmitatis adiecit. Seinrĩ hoc est non
quẽ gentilitas colit. s quẽ uera catholi¬
ca religio confitet᷑. Addidit in noctib ex¬
tollite manus ur̃as in scã. ⁊ benedicite
dnm̃. In noctib mundi istius significat
ceterrimũ cẽpus qd semꝑ creberrimis cr¬
bulationib obscurat᷑. In hoc gͥ scło le¬
uande sunt manus uͥ bona opatio dnĩ
meret᷑ auxiliũ. Sic morses quã diuma¬
nus tendebat. a malech audacia supba
premebat᷑. p̃sigurans crucẽ beatissume
passionis. Nlam qđ digitos extendebat
decalogum fortasse significat: qui cum
brachia remisisset. inunici supbia de¬
sꝑata surgebat. E c ideo bonis opib le¬
uande nobis sunt manus aed dñ at as¬
uersarius diabolus suꝑne maiestete ani¬
catur. S intende quid significet e ali¬
te. uil est uberiꝰ elemosinã facite Onsen

Expanded text:
enim loca sub unitatis gratia habere consenim loca sub unitatis gratia habere constat Ecclesiam. His quoque dictis aliud genus firmitatis adjecit, Dei nostri; hoc est, non quem gentilitas colit, sed quem vera catholica religio confitetur. Addidit, In noctibus extollite manus vestras in sancta, et benedicite Dominum. In noctibus, mundi istius significat teterrimum tempus, quod semper creberrimis tribulationibus obscuratur. In hoc ergo saeculo levandae sunt manus ubi bona operatio Domini meretur auxilium. Sic Moyses quandiu manus tendebat, Amalech audacia superba premebatur : praesagans crucem beatissimae passionis. Nam quod digitos extendebat, Decalogum fortasse significabat. Qui cum brachia remisisset, inimici superbia desperata surgebat. Et ideo bonis operibus levandae nobis sunt manus ad Dominum, ut adversarius diabolus superna majestate vincatur. Sed intende quid significet, extollite, id est uberius eleemosynam facite; Dominus enim
Abbreviated transcription (Latin):
paulus honorabilem gentib fecit. Sie
cium eius epła prefatur. paulus seruus
xp̃i. Et iteriĩ: si hominib placere uellem
xpi seruus non essem. De moy se quoq
in alio loco. misit moy sen seruum suũ.
Quappter istud iam de ꝑfectis ꝓpͥe dicitur.
qui ⁊ amici sine aubio nuncupantur.¬
Scquitur. qui statis in domo adnĩ. in atriis
domus dei nr̃i. Seruum quidem prius
direrat ad honorem:s: ne incerta corda mor¬
talium hoc iad alios craberent. qͥ indeuo¬
ci esse noscunt᷑ dum om̃s deo creatori ꝯditiõe
subiecti sunt: addidit. qui statis in domo
dĩ matriis: id est quorum animus in do¬
mino religioniꝰ firmo uestigio ꝑseuerat.
Stare enĩ de illis dr. qui abono ꝓposito fa¬
cilitatis cͥmine non labuntur Sieut die¬
cum est de diabolo qui archangls fuit.
⁊ in ueritate non stecte. Nominata qͥdẽ
domꝰ concludit ⁊ atria qm̃ atriũ ingres¬
sus mansionis. Significat enĩ eos siue qͥ

Expanded text:
Paulus honorabilem gentibus fecit; sic Paulus honorabilem gentibus fecit; sic enim Epistola ejus praefatur: Paulus servus Christi ; et iterum: Si hominibus placere vellem, Christi servus non essem . De Moyse quoque in alio psalmo: Misit Moysen servum suum . Quapropter istud jam de perfectis proprie dicitur, qui et amici sine dubio nuncupantur.Sequitur, qui statis in domo Domini, in atriis domus Dei nostri. Servum quidem prius dixerat ad honorem; sed ne incerta corda mortalium hoc et ad alios traherent, qui indevoti esse noscuntur, dum omnes Domino creaturae conditione subjecti sunt, addidit, qui statis in domo Domini, id est quorum animus in Domino religionis firmo vestigio perseverat. 457 Stare enim de illis dicitur, qui a bono proposito facilitatis crimine non labuntur, sicut dictum est de diabolo qui archangelus fuit, et in veritate non stetit . Nominata quidem domus, concludit et atria; quoniam atrium ingressus es
Abbreviated transcription (Latin):
domus dei nrĩ. In noctib excollite manꝰ
urãs in scã: ⁊ benedicite dnm̃ Ideo duos
uersus sinul posuimus. qm̃ sibi inuicẽ
mutua conexione iungiuitur. ut nobis
impletus sensus euidentius appareret.
Drimum queramus cur. i hic ⁊ in supiore
psalio ecce posuerit. scilicet ut reb certis
atq ꝑfectis non solum sermo s etiam ar
solus laudari debuit: qͥ tanta concessit.
Orimum enim fuit quod ꝓficienter ascen¬
derat. deinde quod suꝑ hunc ascensum
alium non habebat. Tunc enim maioi stu¬
dio predieandus est dñs quando fe̾cit sua
largitate securos. Siue ut aliis placet tem¬
pus istud significat mundiale quando
hic exerceudus est animus. ut ibi ȩter¬
nis ac ꝑpetuis laudib occup tt̃. Benedi¬
cite dum. significat laudate. quia nos
illum benedicendo laudamus ille autẽ
nos benedicendo scĩficet. Audisti seruũ.
⁊ ne aliquid putares abiectum. addidit
diuĩ. ut de potentia sũmi pͥncipis digni¬
tas cresceret seruientis. Hoc se nomine

Expanded text:
Vers. 2. In noctibus extollite manus vestras in sancta, et benedicite Dominum. Ideo duo versus simul posuimus, quoniam sibi invicem mutua connexione junguntur, ut nobis impletus sensus evidentius appareret. Primum quaeramus cur et hic et in superiori psalmo, Ecce posuerit; scilicet ut rebus certis atque perfectis non ssolus laudari debuit, qui tanta concessit. Primum enim fuit, quod proficienter ascenderat: deinde quod super hunc ascensum, alium non habebat. Tunc enim majori studio praedicandus est Dominus, quando facit sua largitate securos. Sive ut aliis placet tempus istud significat mundiale, quando hic exercendus est animus, ut ibi aeternis ac perpetuis laudibus occupetur. Benedicite Dominum, significat laudate: quia nos illum benedicendo laudamus; ille autem nos benedicendo sanctificat. Audisti servum; et ne aliquid putares abjectum, addidit Domini; ut de potentia summi principis dignitas cresceret servientis. Hoc se nomine
Abbreviated transcription (Latin):
cit ut corrigat. ibi miscdiam bonis tri¬
buit ut coronet. Confitemini deo deorũ
corda gentiliũ simulachrorũ suorũ irri¬
sione quassauit. nunc autẽ quantꝰ quałq
sit omip̃s dñs. predicatione uerissimȩ
maiestatis ostendit. ut non solũ deus cre¬
datur quał̃ aut angls dr. aut uirtutum
homo sepe memorat᷑. s ds ille deorũ est.
cui nullus similis inuenit᷑. Deus quippe
ꝓpt̃ honoris excellentiã potest ⁊ creatura
dici. Lectũ est euĩ in occogesimo pͥmo psal¬
mo. ego diri dii estis. ⁊ filui excelsi om̃s.
Et in exodo. dm̃ te posui pharaoni. Ds̃ aũ
deorũ non pocest nͥ sola scã trinitas nũ¬
cupari. Confitemini dnõ dñorũ. qm̃ in

Expanded text:
cit ut corrigat; ibi misericordiam bonis tribuit ut coronet. Vers. 2. Confitemini Deo deorum,corda gentilium, simulacrorum suorum irrisione quassavit, nunc autem quantus qualisque sit omnipotens Dominus praedicatione verissimae majestatis ostendit, ut non solum Deus credatur qualis aut angelus dicitur, aut virtutum homo saepe memoratur; sed Deus ille deorum est, cui nullus similis invenitur. Deus quippe propter honoris excellentiam potest et creatura dici; lectum est enim in octogesimo primo psalmo: Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes . Et in Exodo: Deum te posui Pharaoni . Deus autem deorum non potest, nisi sola sancta Trinitas nuncupari. Vers. 3. Confitemini Domino domin
Abbreviated transcription (Latin):
solitudines ꝑuagant᷑. qui quauis corpore
uideantur esse discreti. fidei tamen concor¬
dia non ꝓbantur esse diuisi. Quod si ad
luterã incelligas. bon ĩ est & ista societas q̃
frm̃ cetib congregat᷑. sicut in actib apło¬
rum legimus: distribuebat᷑ unicuiq ꝓ¬
ut opus erat. Nec enim dicebat᷑ aliquid

Expanded text:
solitudines pervagantur; qui quamvis corpore solitudines pervagantur; qui quamvis corpore videantur esse discreti, fidei tamen concordia non probantur esse divisi. Quod si ad litteram intelligas, bona est et ista societas, quae fratrum coetibus congregatur, sicut in Actibus apostolorum legimus: Et distribuebatur unicuique prout opu
Abbreviated transcription (Latin):
cce quambonum.
⁊ quam iocundum. habitare fr̃s in
unum. Ecre ostendentis est potius quã
loquentis. quod solet magna mentis in¬
tentione ꝓtenta manu fieri quã sermo¬
nib erplicari. Bonun respicit ad cari¬
catein. qm̃ ꝑfecti uiri cõmunib se hortan¬
tur eremplis. ⁊ alter alterius uirtutes
mitando. mutuȩ dilectionis se incendio
comprehendunt. frequenter enim bonũ
facimus: ⁊ aduersitate animi dissidemꝰ:
Est enim ꝑfccta uirtus. ut ipsum bonum
debeat tͥ placere quod feceris: habitare
idest in bono ꝓposito ꝑmanere. Ipsa est
enim habitatio quam dñs querit. non cec.¬
ca parierum que consociant corpora. s qͣ
animas religiosa societate coniungit.¬
ali enim dicto ꝓhibet curũ celliones qui
diuersa monasteria uoluntate mutabi¬
li ꝑuagant᷑. Dicendo autẽ fr̃s in unum
significat cos qui fidei focietate sub uno
patre sunt constituti. quib est sicut in
actib aplorum legitur. cor unum ⁊ anima
una.S ⁊ illi in unũhabitant. qui heremi

Expanded text:
cce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum! Ecce, ostendentis est potius quam loquentis; quod solet magna mentis intentione protenta manu fieri, quam sermonibus explicari. Bonum respicit ad charitatem, quoniam perfecti viri communibus se hortantur exemplis, et alter alterius virtutes imitando, mutuae dilectionis se incendio comprehendunt. Frequenter enim bonum facimus, et adversitate animi dissidemus. Est enim perfecta virtus, ut ipsum bonum debeat tibi placere quod feceris. Habitare, id est in bono proposito permanere. Ipsa est enim habitatio quam Dominus quaerit, non tecta parietum quae consociant corpora, sed quae animas religiosa societate conjungit. Tali enim dicto prohibet circumcelliones, qui diversa monasteria voluntate 455 mutabili pervagantur. Dicendo autem, fratres in unum, significat eos qui fidei societate sub uno patre sunt constituti, quibus est sicut in Actibus apostolorum legitur cor unum et anima una . Sed et illi in uno habitant, qui eremi
Abbreviated transcription (Latin):
dr ad miscdiam dnĩ refert̃. sine qua sub¬
sistere nullatenus preualemꝰ. Merito gͦ
sepius ipsa repetitur. quȩ omĩa in nobs
indulgentissimis muncrib oꝑat᷑. Nam
si causã tanti secreti diseutias clementia
corde discedere. quatinꝰ ⁊ ipse nos digne¬
t᷑ iuigi tuitione seruare. Hoc imitati
poete assona carminũ floscula condide¬
runt. suꝑnarũ uirtutũ sonos ad munda¬
na studia transferentes. S qm̃ unuiersi
psalmi multifarias uidentur continere
uirtutes. iste ꝑfectã unitatẽ non imꝓbe ui¬
dicabitur declarare scõrum. qui manda¬
ta dnĩ salutariter ałpicantes. in miscdia
eius iugiter ꝑseuerant. Unde auimo re¬
colainus has similitudines uersuũ. ⁊ in

Expanded text:
 ad misericordiam Domini refertur, sine qua subsistere nullatenus praevalemus. Merito ergo saepius ipsa repetitur, quae omnia in nobis indulgentissimis muneribus operatur. Nam si causam tanti secreti discutias, clementia corde discedere; quatenus et ipsa nos dignetur jugi tuitione servare. Hoc imitati poetae assona carminum floscula condiderunt, supernarum virtutum sonos ad mundana studia transferentes. Sed quoniam universi psalmi multifarias videntur continere virtutes, iste perfectam vitam non improbe judicabitur declarare justorum, qui mandata Domini salutariter auspicantes, in misericordia ejus jugiter perseverant. Unde animo recolamus has similitudines versuum, et in
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ non credit. iam iudicatus est. Nides
quid ꝓfecerit gradatio illa quã diximus.
ut enumeratis magnalib dnĩ usq ad eiꝰ
uenerit scm̃ tremendumq uidiciũ Nunc
alterius partis dicta requiramus. Simu¬

Expanded text:
autem non credit, jam judicatus est . Vides autem non credit, jam judicatus est . Vides quid profecerit gradatio illa quam diximus; ut enumeratis magnalibus Domini, usque ad ejus venerit sanctum tremendumque judicium. Nunc alterius partis dicta requiramus.
Abbreviated transcription (Latin):
deuotione seruatur. sicut scͥptum est:ce¬
lum ⁊ terra transibunt: uerba autẽ mea
non preteribunt. Scłm uero scłi. sicut se¬
pe dictum est. diem significat sempit̾nũ
causa narratur. quia uidicabit popłm
suum. hebreum scilicet. cui p̾stitit magna
miracula cui ꝓpħas suos ne peccaret at¬
tribuit. Ad quem. ipsum quoq filium
misit. ut eiꝰ tandem aliquando scelerata du¬
ritia solueret᷑ s quia detestabili obstina¬
tione duratus est. iudicabit eum utiq ꝙ
noluit esse ipsius quẽ de cunctis nationib
elegerat possidendum. Cui dicit. audipo¬
pls ieus. ⁊ loquar. Et alibi. popłs meus qͥd
feci tͥ: Istos gͦ uidicabit. De fidelib autem.
audi quid sequit᷑. ⁊ in seruis suis consola¬
bitur. utiq dum illis p̃mia ꝓmissa restru¬
Et qui hic ꝓpter nomen eus. laboriosa con
Beati qui lugent. qm̃ ipsi consolabunt᷑ Sic
enĩ ⁊ alibi de ipsis dr. Qui credit in me non
uidicabit᷑. s transit de morte ad uitã qui

Expanded text:
ptum est: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non praeteribunt . Saeculum vero saeculi sicut saepe dictum est diem significat sempiternumcausa narratur: Quia judicabit populum suum, Hebraeum scilicet, cui praestitit magna miracula, cui prophetas suos, ne peccaret, attribuit; ad quem ipsum quoque Filium misit, ut ejus tandem aliquando scelerata duritia solveretur. Sed quia detestabili obstinatione duratus est, judicabit eum utique; quia noluit esse ipsius, quem de cunctis nationibus elegerat possidendum. Cui dicit: Audi, populus meus, et loquar ; et alibi: Popule meus, quid feci tibi ? Istos ergo judicabit. De fidelibus autem audi quid sequitur: Et in servis suis consolabitur; utique dum illis praemia promissa restituet, qui hic propter nomen ejus laboriosa contBeati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Sic enim et alibi de ipsis dicitur: Qui credit in me non judicabitur, sed transiet de morte ad vitam; qui
Abbreviated transcription (Latin):
tur que aduentũ dĩ saluatoris ad se
credulitate trahens. sy nagoge munera
ꝓmissa ꝑctpit. ⁊ pͥorem popłm religiosa
festinatione suꝑauit. S post illã patri¬
arche misticã luctã quam iacob cũ angło
constanter exercuit. ipse qͦ. isrł appellari¬

Expanded text:
tur, quae adventum Domini Salvatoris ad se tur, quae adventum Domini Salvatoris ad se credulitate trahens, Synagogae munera promissa percepit, et priorem populum religiosa festinatione superavit. Sed post illam patriarchae mysticam luctam quam Jacob cum angelo constanter exercuit
Abbreviated transcription (Latin):
ipse sit bonitatis aduertit᷑. a quo talia e¬
manasse noscunt. Addidit quoq suauis.
ut non solum benignũ s ⁊ dulcẽ esse sen¬
tires. Sic enĩ ⁊ alibi dicit. gustate i uii¬
dete qm̃ suauis est dñs. E sallite uͦ dũ
ponit᷑. ad bonas corporis oꝑationes refer¬
tur ut in hac mundi conuersatione do¬
minum uideam᷑ de nr̃ã ꝓbitate laudare
Qm̃ iacob elegit sibi dñs: isrł in possessio¬
nem sibi. Et hic uersus adbuc ad illã
partẽ ꝑtinet.cur dñs debeat predicari.
Nonnullos aitẽ crtillare cognoscit᷑. quare
non fit hic abraham positus. cui pͥmum
hec possessio a dnõ ꝓmissa declarat᷑: s a¬
bhȩ uocabulum non ob hoc uidebatur
significare. qđ de isto nomine potuisset
aduerti. Iacob siquidem supplantatorẽ
inter pretari sepe iam dictum est. quibe¬
nedictionẽ frat̾nam gloriosa nimis cu¬
piditate preripuit: qd̃ ad deuocatam
uniuersitatẽ gentium competent̃ apta¬

Expanded text:
ipse sit bonitatis advertitur, a quo talia ipse sit bonitatis advertitur, a quo talia manasse noscuntur. Addidit quoque, suavis, ut non solum benignum, sed et dulcem esse sentires. Sic enim et alibi dicit: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus . Psallite vero dum ponitur, ad bonas corporis operationes refertur; ut in hac mundi conversatione Dominum videamur de nostra probitate laudarem Jacob elegit sibi Dominus, Israel in possessionem sibi. Et hic versus adhuc ad illam partem pertinet, cur Dominus debeat praedicari. Nonnullos autem titillare cognoscitur, quare non sit hic Abraham positus, cui primum haec possessio a Domino promissa declaratur? Sed Abrahae vocabulum non hoc videbatur significare, quod de isto nomine potuisset adverti. Jacob siquidem supplantatorem interpretari saepe jam dictum est, qui benedictionem fraternam gloriosa nimis cupiditate praeripuit. Quod ad evocatam numerositatem gentium competenter apta
Abbreviated transcription (Latin):
tempnitis. Tercio dicit qui statis in domo
dnĩ. hoc est qui ꝑseueranti ⁊ intitubabi¬
li uoluntate in ipsius scã credulitate con¬
sistitis. Contra illos scilicet dictum qui
patientes defectum: de collato subito ho¬
nore ceciderunt. Sequit᷑. in atriis domus
dei nrĩ dtriũ dr̃ amplissime domus
pͥmus ingressus ubi sibi habitantes ꝓpt̃
expellendum frigus focos facere nosceban¬
tur. ⁊ abatri fumt nebulo siffi: e globis ap¬
pellata atria quasi atra dic antiquitas.
Et quia nullus sermo uacat. qui non aliqđ
misterium continere uideat᷑: iillos etiã
dicit dnm̃ debere laudare. qͥ in pͥmũ
membrũ domus dñice uidentur ingres
psallite nomini eius qm̃ suauis ẽ. Con¬
sidera quod laudate tercio posuit. ut ꝑ¬
laudis similẽ qualitatẽ. scẽ trinitatis in¬
diuisibilem unitatẽ nobis ostenderet.
tam multiplex causa narrat᷑. Nam cum
sinit omnia ualde bona quȩ fecit cuius

Expanded text:
temnitis. Tertio dicit; Qui statis in domo temnitis. Tertio dicit; Qui statis in domo Domini, hoc est, qui perseveranti et intitubabili voluntate in ipsius sancta credulitate consistitis. Contra illos scilicet dictum, qui patientes defectum de collato subito honore ceciderunt. Sequitur, In atriis domus Dei nostri. Atrium dicitur amplissimae domus primus ingressus, ubi sibi habitantes propter expellendum frigus focos facere noscebantur; et ab atri fumi nebulosissimis globis appellata atria, quasi atra, tradit antiquitas. Et quia nullus sermo vacat, qui non aliquod mysterium continere videatur; et illos etiam dicit Dominum debere laudare, qui in primum membrum domus dominicae videntur ingresspsallite nomini ejus, quoniam suavis est. Considera quod laudate tertio posuit, ut laudis similem qualitatem, sanctae Trinitatis indivisibilem unitatem nobis ostenderet. tam multiplex causa narratur. Nam cum sint omnia valde bona quae fecit, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
esse preparatũ. Quappter sinceris men¬
esse soluendas q fecit que uoluit in celo
.⁊ interra. magnalia ipsius diuersa cõ
est destruere falsitatẽ. idolorũ cultores
sub inrisione redarguit. Tercio diu̾sos
ordines admonet. ut dnm laudare ñ
desinant. Sic genꝰ demonstrantiũt
in utraq parte mirabili erecutione cõples̃.¬
serui dnĩn. Qui statis in domo dñi: in
atriis domus dei nrĩ. Post preteritos sic̃¬
iãdictum est psalmos. quib ad omnium
uirtutum culmen diuina miseratione ꝓpłu
conscendit. in domo dni stantes alloqͥt᷑.
ut post collata ingentia laudare benefi
cia non desinant cȩli terrȩq creatorem.
Et respice precepta ista in his duob uer¬
sib qua distinctione creuerunt. Primo
dixit laudate nomen dnĩ ⁊ ne quib li¬
bet hoc putares iniunctũ: addidit. lau¬
date serui dnm̃. idest qui serui ipsius
estis. ꝓna uoluntate deuoti:i dnm̃ uos
habere sentitis. quẽ nulla suꝑsticione cõ¬

Expanded text:
ur praeparatum. Quapropter sinceris menur praeparatum. Quapropter sinceris menesse solvendas, quia fecit quae voluit in coelo et in terra, magnalia ipsius diversa commest destruere falsitatem, idolorum cultores sub irrisione redarguit. Tertio, diversos ordines admonet, ut Dominum laudare non desinant. Sic genus demonstrativum in ultraque parte mirabili exsecutione compleVers. 2. Qui statis in domo Domini, in atriis domus Dei nostri. Post praeteritos sicut dictum est psalmos, quibus ad omnium virtutum culmen divina miseratione propheta conscendit, in domo Domini stantes alloquitur, ut post collata tam ingentia beneficia laudare non desinant coeli terraeque Creatorem. Et respice praecepta ista in his duobus versibus qua distinctione creverunt. Primo dixit: Laudate nomen Domini. Et ne quibuslibet hoc putares injunctum, addidit, laudate servi Dominum, id est, qui servi ipsius estis prona voluntate devoti, et Dominum vos habere sentitis, quem nulla superstitione con
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis ⁊ humilitati ostendit᷑. Tercio de¬
cimo sc̃ẽ incarnationis ꝓmissio. ⁊ dic¬
torũ ueritas approbat᷑. Quarto decimo
frib spiritalis adunatio p̃dicat᷑. supra
quos benedictio dnĩ et ȩterna uita ꝓue¬
nire monstrat᷑. Quinto decimo in lau¬
dib dnĩ ꝑfecta illa caritas ercitatur. supͣ
quã nichil potest nec maius dici. nec gło¬
sius inueniri. sicut apłs testat᷑. D̾s cari¬
tas est. Quaꝓpter canti miraculi iugiter
considemus archanũ. ut talia semꝑ in¬
spicientes mortiferos scłi uitemꝰ errores
Continet si quidem hic numerus ⁊ illud
preterea sacramentũ. ut cũ qͥnq sensus
corpons ꝑ quos fragilis humanitas con¬
trahit omne peccatũ. trinitatis fuerint
uirtute suꝑati: ad quintũ decimũ gra¬
dalium psalmorũ nos culmen educat.
ta. donẽtur uictorib in p̃mia sẽpiterna.
pulcherrimã constructionẽ. quȩ
usq ad illã ꝑuenit sũmitatẽ. quȩ in et̃¬
num securos efficit & felices: congrue enĩ¬

Expanded text:
humilitatis ostenditur. Tertio decimo, sanctae incarnationis promissio et dictorum veritas approbatur. Quarto decimo, fratribus spiritualis adunatio praedicatur, supra quos benedictio Domini, et aeterna vita provenire monstratur. Quinto decimo, in laudibus Domini perfecta illa charitas excitatur, supra quam nihil potest nec majus dici, nec gloriosius inveniri, sicut apostolus testatur: Deus charitas est . Quapropter tanti miraculi jugiter consideremus arcanum; ut talia semper inspicientes, mortiferos saeculi vitemus errores. Continet siquidem hic numerus et illud praeterea sacramentum; ut cum quinque sensus corporei, per quos fragilis humanitas contrahit omne peccatum, Trinitatis fuerint virtute superati, ad quintum decimum gradalium psalmorum nos culmen educat; ta; donentur victoribus praemia sempiterna. pulcherrimam constructionem, quae usque ad illam pervenit summitatem quae in aeternum securos efficit et felices, congrue ni
Abbreviated transcription (Latin):
lidissimis comparat᷑ confidentia fide¬
lissimi rp̃iani. In septimo dr̃. quam co¬
piosos fructus metant in lacͥmis semi¬
nantes. Oetauo nichil ꝑmanere dr: qd
uoluntate ꝓp̾a unusqͥsq fuerit oꝑatus.
s illa cantum esse firmissima. que aue¬
core dnõ construunt᷑. Nono. timore dnĩ
ꝓnuntiat᷑ homo beatus fieri :⁊ uniuersa
illi ꝓfutura concedi. Decimus infundit
patientiã deuotis. quã ꝑ eccle uerba cõ¬

Expanded text:
lidissimis comparatur confidentia fidelidissimis comparatur confidentia fidelissimi Christiani. Septimo dicitur quam copiosos fructus metant in lacrymis seminantes. Octavo nil permanere dicitur, quod voluntate propria unusquisque fuerit operatus, sed illa tantum esse firmissima, quae auctore Domino construuntur. Nono timore Domini pronuntiatur homo beatus fieri, et universa illi profutura concedi. Decimo infundit patientiam devotis, quam per Ecclesiae verba com
Abbreviated transcription (Latin):
uerat. Prius enĩ omnia płaliter dirti.
nunc aitẽ psalmũ sub singlaritate con¬
elusit ut qͥ ante fideles tr̃s in unitate
collegerat mͦ illi popło iam diligenti do¬
minũ. benedictionis inunera prestare¬
tur. Quappt̾ si uolumꝰ esse benedicti a¬
mor nos scẽ tritutatis ⁊ unitas beate cõ¬
plectat᷑ eccłȩ. Et intende quã cõpetenter
hunc psalmũ ꝑfectuiꝰ finis amplerus est
ut qͥusq ad iherlm celestẽ conscedit be¬
nedietionẽ suꝑnã loco remunatiois accepit¬
ibet referre quẽ admodũ Conclusio.¬
usq ad suꝑnam iherlin gradus isti ꝑue¬
neruit. Primo siquidem gradu scłi de
signat horrorẽ. postqu ẽ adiurtutũ om¬
nũ studia festinat᷑. Scdõ uirtus diuine
defensionis exponit᷑. eui nichil obinare
uarto inter qualiliet angustias docet cõ¬
stanter de dnõ presumendũ. donec mi¬
seratus exatidiat. Quinto monet ut li¬
bati ꝑicłis non nobis aliqͥd s omia dnĩ
uirtutib applicemus. Sexto montib so¬

Expanded text:
erat. Prius enim omnia pluraliter dixit, nunc autem psalmum sub singularitate conclusit; ut qui ante fideles fratres in unitate collegerat, modo illi populo jam diligenti Dominum benedictionis munera praestarentur. Quapropter si volumus esse benedicti, amor nos sanctae Trinitatis, et unitas beatae complectatur Ecclesiae. Et intende quam competenter hunc psalmum perfectus finis amplexus est; ut qui usque ad Jerusalem coelestem conscendit, benedictionem supernam loco remunerationis accepibet referre quemadmodum usque ad supernam Jerusalem gradus isti pervenerint. Primo siquidem gradu, saeculi dsignat horrorem, postquam ad virtutum omnium studia festinatur. Secundo virtus divina defensionis exponitur, cui nihil obviare Quarto inter quaslibet angustias docet constanter de Domino praesumendum, donec miseratus exaudiat. Quinto monet ut, liberati periculis, non nobis aliquid, sed omnia Domini virtutibus applicemus. Sexto montibus so
Abbreviated transcription (Latin):
canentẽ. qm̃ altitudo graduũ psalmo¬
rũ nobis intelligendorũ prestat ascen¬
sum. Subit quippe meruto: qui ad do¬
mini ꝓximatur aspectũ. S tamen hȩc
ominia bumilitas prestat. quȩ dei fa¬
mulos decenter exaltat Nideamus qͥd
sit positũ in hoc numero p̃miali quia
ipse est denarius quẽ laborantib inui¬
nea sua. diues dñs pia largitate conce¬
dit. Docet enĩ ꝓpħa coleranter nos scli
molestias sustinere. quando eccłȩ crebs

Expanded text:
canentem, quoniam altitudo graduum psalmocanentem, quoniam altitudo graduum psalmorum nobis intelligendorum praestat ascensum. Subiit quippe merito, qui ad Domini proximatur aspectum. Sed tamen haec omnia humilitas praestat, quae Dei famulos decenter exaltat. Videamus quid sit positum in hoc numero praemiali, quia ipse est denarius quem laborantibus in vinea sua dives Dominus pia largitate concedit . Docet enim propheta toleranter nos saeculi molestias sustinere, quando Ecclesiae creb