comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obiceret ꝓ illis dicens. Si dimittis illis peccatũ dimitte. si uero
non dinittis illis. deleme de ubro tuo ubi monstrat᷑ quantũ
nalet inntercessio soneto. Securtis enum moy ses de iustitia dei.
qua eum delere non poiset. imnparaut nsegleons eu frit q ualui
ste ꝓirene reat ergo moyses in constatione cdiapi der bis ⁊ ueur¬

Expanded text:
objiceret pro illis, dicens: Si dimittis illis hoc peccatum dimitte: si vero objiceret pro illis, dicens: Si dimittis illis hoc peccatum dimitte: si vero non dimittis illis, dele me de libro tuo , ubi monstratur quantum valet intercessio sanctorum. Securus enim Moses de justitia Dei, qua eum delere non posset, impetravit misericordiam Dei, his qui ste perirent. Stetit ergo Moyses in confractione
Abbreviated transcription (Latin):
in uerbis eius. Uituli dico comedentis fenum. ut ab eo comede¬
rentur: quia fenũ sunt. id est caro. Omĩs enim caro fenum. Et
inmemoria si non lib̾atio: Qui fecto. Quasi quomodo saluauit
eos: Ecce ipse est qui fecit magnalia in egipto. quȩ ꝓ magnttudi¬
ne sua recoli poteraut. et fecit in terra chan mirabilia. hȩc non
solent a mente excedere. et fecit in mari rubro tertibilia. id estmi¬
rabilia. quȩ ammiratio non est sine quadam formidine. Uelder¬
ribilia possunt dici. quia adu̾satios afflixerunt. et istis quid ci¬
mere deberent monstratierunt. hȩc aut̾ẽ uiuatius mentib he¬
rent. sed ipsi sunt obliti eorum. Et ꝓpter hȩc scelera dixit cõ¬
disꝑderet utiq. si non moyses electꝰ eius stetisset in confractione
in conspettu eius. id est incessanter orasset ꝓ eis. Stetisset dico
in confractione. id est in plaga qua erant feriendi. scilicet ut se

Expanded text:
in verbis ejus. Vituli dico, comedentis fenum ut ab eo comedein verbis ejus. Vituli dico, comedentis fenum ut ab eo comederentur, quia fenum sunt, id est caro. Omnis enim caro fenum . Etin memoria, si non liberatio? Qui fecit. Quasi dicat: Quomodo salvavit eos? ecce, ipse est qui fecit magnalia in Aegypto quae pro magnitudine sua recoli poterant. Et fecit in terra Cham mirabilia. Haec non solent a mente excidere. Et fecit in mari Rubro terribilia, id est mirabilia, quia admiratio non est sine quadam formidine. Aug., Cassiod. Vel terribilia possunt dici, quia adversarios afflixerunt, et istis quid timere deberent, monstraverunt. Haec autem vivacius mentibus haerent, sed ipsi sunt obliti eorum. 233 VERS. 22.-- « Et dixit disperderet? utique. Si non Moses electus ejus stetisset in confractione in conspectu ejus, Aug. id est incessanter orasset pro eis. Stetisset dico, in confractione, id est in plaga qua erant feriendi, scilicet ut se
Abbreviated transcription (Latin):
erat eoꝵ non dei. id est inducentis quinquaginta qui turibu¬
la tenuerunt. E hore namq et ducenti qͥtiquaginta cumeo uolen¬
tes habere sacerdotiũ aaron: acceꝑunt turibula. ut adolerent
incensum Idoq diuino igne consumpti sunt. Unde subdit
flamna cõbussit peccatores. qui incenso peccauerunt. Es otan
iniquos: et grauib sarcinis peccatoꝵ oneratos. Et preterea
ipse in uertice montis sina moraretur: ut acciꝑet legem. Ehoreb
int̃pretatur caluaria: ubi crucifixio dñi facta est: In choreb ergo
peceauerunt: ut iam tune ꝑfidi in eo nomine peccatent. ubi po¬
steri eoꝵ erant dñm̃ crucifixuri. id est in eo loco. qui seđ̾m nomi¬
nis sui int̃pretationem designat locum. ubi uidei eruaificuri
erant dñm. hoc in patientia leuiũ fecit. sicut omnia mala
erea nascuntur. et post adorauerunt sculptile. Uitulus enĩ mñ
sculptilis sed confiatilis fuit. Et mutauerunt głam suams
similitudine. Et est talis locutio. ut supra ubi ait. et crediderũt

Expanded text:
erat eorum non Dei, id est in ducentis quinquaginta qui thuribula tenuerunt. Core namque et ducenti quinquaginta cum eo, volentes habere sacerdotium Aaron, acceperunt thuribula, ut adolerent incensum, ideoque divino igne consumpti sunt. Unde subdit: Flamma combussit peccatores, qui incenso peccaverunt, igne periniquos, et gravibus sarcinis peccatorum oneratos. VERes, dum ipse in vertice montis Sina moraretur, ut acciperet legem . Coreb interpretatur calvaria, ubi crucifixio Domini facta est. In Coreb ergo peccaverunt, ut jam tunc perfidi, in eo nomine peccarant, ubi posteri eorum erant Dominum crucifixuri, id est in eo loco qui secundum nominis sui interpretationem designat locum, ubi Judaei erant crucifixuri Dominum. Cassiod. Hoc in patientia lenium fecit, sicut omnia mala ex ea nascuntur. Et post adoraverunt sculptile. Vitulus enim non sculptilis, sed conflatilis fuit. VERS. 20.-- similitudine; et est talis locutio ut supra, ubi ait: Et crediderunt
Abbreviated transcription (Latin):
sso pecest es beatus. Oius loquetur Iste qui misadlam peti
um plecur considaratione diuinoꝵ opum: et an unscans u pect qͥs
lo t uecro idest quis sufficiat loqui potentias añi. id est oꝑ a que
potcerer opatur. Et quis auditas faciet oms laulles elist opa que
est qui facrar ncabiliantur ab alus om̃ĩa inquib est lai lce aus
eid si eum debent dici ut predicentur audientibos. Iaqllatiatos¬

Expanded text:
 Iste qui misericordiam petit, impletur consideratione divinorum operum, et admirans ait: Et quis loquetur, id est quis sufficiat loqui, potentias Domini, id est opera, quae potenter operatur. Et quis auditas faciet omnes laudes ejus, id est, quis est qui faciat ut audiantur ab aliis omnia, in quibus est laudandus Deus? sic enim debent dici, ut praedicentur audientibus. Sed quid po
Abbreviated transcription (Latin):
patimur: S consolatut ꝓmitteus finiendam. neq inet̃irum com¬
pimus. hoc om̃ib conuenit: quib gratis bona p̃stat. neq scđm
iniquitates nr̃as retribuit nobis. sed post offensam absoluit et

Expanded text:
patimur; sed consolatur, promittens finiendam, neque in aeternum compatimur; sed consolatur, promittens finiendam, neque in aeternum compimus. Hoc omnibus convenit, quibus gratis bona praestat. Neque secundum iniquitates nostras retribuit nobis, sed post offensam absolvit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
catur lauguidus. et pdatur in quiq porticib quinq librorum
legis non sanetur. t sic querat medicum. et sanetur unitas
in piscina. ad descensum angłi mota. id est in xp̃i passione. qui cũ
decelo descendit. a popło passus est. Lex ergo data est.: ut suꝑb
humilietur. humilis consiteatur: et sic sanetur. Et heȩ sunt oc¬
cultȩ uie quas ostendit deus moysi: ꝑ quẽ legen dedit att ha¬
biuidaret delictum. Sequitur. Et filiis isrł ueris: notas fecit uo
mis. quia peccantes dui sustinet. et misericors: quia dat bonaec
uocat inuttis molis. Uocat enim beneficiis treaturȩ. uocat imꝑ¬
tiendo tempus uiuendi. uocat ꝑ lectorem. uocat ꝑ tractatorem.
uocat ꝑ intimam cogitationẽ. uocat ꝑ flagellum correctionis. uo¬
cat ꝑ miscđiam consolationis. Et hoc multum: quia etiam blas¬
phemis est misericors. et uere misericors. quia Non irascetur in

Expanded text:
catur languidus, et prodatur in quinque porticibus quinque librorum catur languidus, et prodatur in quinque porticibus quinque librorum legis, et non sanetur . Ut sic quaerat medicum, et sanetur unitas in piscina, ad descensum angeli mota, id est in Christi passione, qui cum de coelo descendit, a populo passus est. Lex ergo data est, ut superbus humilietur; humilis confiteatur 222 et sic sanetur. Et hae sunt occultae viae, quas ostendit Deus Mosi; per quem legem dedit, ut abundaret delictum. Et filiis Israel veris, notas fecit vomis, quia peccantes diu sustinet; et misericors, Aug. quia dat bona, et vocat multis modis. Vocat enim beneficiis creaturae, vocat impertiendo tempus vivendi, vocat per lectorem, vocat per tractatorem, vocat per intimam cogitationem, vocat per flagellum correctionis, vocat per misericordiam consolationis. Et hoc multum quia et blasphemis est misericors, et vere misericors, quia
Abbreviated transcription (Latin):
minis. Es am quo a homo est opuo dei est quod peccator: opus
hominis est. Sic quidat iusto ꝓ alia causa causa nisi quia opus
dei est: non dat iusto. Ideo dicitur. Qui recipit iustum in noeine
iusti: mercedem iusti accipiet. Hoc quoq miscdiam non impedit
N punuuntur mali puniendi sunt enum iniqui. non animo uiti¬
onis .s dilectionis: Ubi autẽ potentior occurrtt nec potes corp ist¬
gere. uelmonere. tolera securus. quoa non erat impunitus. Nost
miscdiam enim subdit de iudicio. dicens. Et dñs est faciens ui¬
dicium Nnde: michi uindict̃a et ego retribuam dicit añd. S
quib Sm̃ibi inuiriam facientib. ab his qui non sunt sui iu¬
ris. id est qui non ꝑtinent ad uira gubuationis ipsius quipa¬
ticur. in quos nequit disciplinam exeretre. Demde ostenilens
ꝑ moysen oĩs sanctos accipe: uno posito om̃s occurrunt. Samen
eum iceo specialiter ponit. quia ꝑeum data est ler. ut eonun¬

Expanded text:
minis. Nam quod homo est, opus Dei est; quod peccator est, opus minis. Nam quod homo est, opus Dei est; quod peccator est, opus hominis est. Sic qui dat justo pro alia causa, nisi quia opus Dei est, non dat justo. Ideo dicitur: Qui recipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet . Hoc quoque misericordiam non impedit, si puniuntur mali. Puniendi enim sunt iniqui, non animo ultionis, sed dilectionis. Ubi autem potentior occurrit, nec potes corrigere vel monere, tolera; securus quod non erit impunitus; post misericordiam enim subdit, de judicio dicens: Et Dominus est faciens judicium. Unde: Mihi vindictam et ego retribuam, dicit Dominus . Sed quibus? Omnibus injuriam patientibus ab his qui non sunt sui juris, id est qui non pertinent ad jura gubernationis ipsius qui patitur, in quos nequit disciplinam exercere. Deinde ostendens  Mosen omnes sanctos accipe: uno posito omnes occurrunt; tamen eum ideo specialiter ponit, quia per eum data est lex, ut convin
Abbreviated transcription (Latin):
in lapide scripsit deus signans uideoꝵ duritiam: S inelinatus
in carnem. scripsit interra. humanȩ mentis fructum pariturta.
Inclinatio enim ipsus incarnationis. humilitatẽ significat. ꝑ
quã in xp̃ianis miscđiȩ fructum erexit. hec autẽ miscđĩa in õs
est facienda:. Unde apłe. Oꝑemur bonum adom̃s. Et illud.
Om̃i petenti te tribue. Et si esurierit inimicus cuus ciba illum.
Legitur tamen alibi. ne traclas peccatori: et ne suscipias peceato¬
reni. Quȩ predictis aduersa uidentur. sed in hoc qui uidetur
auctor conflictu. duo sunt acceudenda. natura et uttium. Nla¬
turã uua. uiciũ ꝑseq̃re. Ergo ne tradas peccõri et nesuscipias pecc̃orẽ.
id ẽ ñ amore iniqͥtatis illuts. suscipias eum. E contrario: uiñi pe¬
tenti de tribue. et si esurierit inimieus tuus: ciba illum. scili¬
cet subuem naturȩ. non iuues peccitũ. da oꝑi dei: nou oꝑi ho¬

Expanded text:
in lapide scripsit Deus signans Judaeorum duritiam, sed inclinatus in lapide scripsit Deus signans Judaeorum duritiam, sed inclinatus in carnem scripsit in terra humanae mentis fructum paritura. Inclinatio enim ipsius incarnationis humilitatem significat, per quam in Christianis misericordiae fructum erexit. Haec autem misericordia in omnes est facienda. Unde Apostolus: Operemur bonum ad omnes, etc. Et illud: Omni petenti tribue ; et: Si esurierit inimicus tuus ciba illum . Legitur tamen alibi: Ne tradas peccatori, et ne suscipias peccatorem, quae praedictis adversa videntur. Sed in hoc quid videtur auctorum conflictu, duo sunt attendenda, natura et vitium. Naturam juva, vitium persequere. Ergo ne tradas peccatori, et ne suscipias peccatorem, id est non amore iniquitatis illius suscipias eum. Econtrario, omni petenti tribue; et: Si esurierit inimicus tuus, ciba illum, scilicet subveni naturae, non juves peccatum; da operi Dei, non operi ho
Abbreviated transcription (Latin):
uata erit uiuentus tua. et addit ut aquilȩ. Renouatur iu¬
uentus aquilȩ: sed non ad iminortalitatẽ. Similitudo enĩ da¬
ta est: qͣnta potest ẽẽ deremortali ad immnortalem. Nicitur aqͥla
dun senio grauatur rostri in modice crescentis unco non posse
os aꝑire. et cibum caꝑe. et inde languescit: sed quodam na¬
turali modo: collidit rostrum ad petram. et excirtit rostrionꝰ.
nr̃m. petra aufert et excutit uetustatẽ. id est xp̃e ut in eo reuo
aciens miscłias. Scd̾a pars ubi monet benedicere. ꝑ ea quȩ auti¬
quis facta sunt: et posteris fient. Quasi dicẽt. infuturo renoua
bimut. satiabimur. Quid aucẽ in uia est hic nobis: Ns ũquid
deserimur: Non. Quia dũs non relinquens nos in deserto.sei
ducens ad patriam est faciens miscdias: sed miscdib. de quib dr.¬
gunt. et in se peecantib dimittunt. Hunc miscđiȩ fructũ dtis
sctibens in terra cum accusaretur adultera exigebat. Ante enĩ

Expanded text:
vata erit juventus tua? et addit, ut aquilae. Renovatur juvata erit juventus tua? et addit, ut aquilae. Renovatur juventus aquilae, sed non ad immortalitatem. Similitudo enim data est, quanta potest esse de re mortali ad immortalem. Dicitur aquila, dum senio gravatur, rostri immodice crescentis unco non posse os aperire, et cibum capere. Et inde languescit, sed quodam naturali modo collidit rostrum ad petram, et excutit rostri onusnostrum, petra aufert et excutit vetustatem, id est Christus, ut in eo renoaciens. Secunda pars, ubi monet benedicere per eas quae antiquis facta sunt, et posteris fiunt. Misericordias. Quabimus, satiabimur. Quid in via hic nobis est? nunquid deserimur? non, quia Dominus relinquens nos in deserto, sed ducens ad patriam et faciens misericordias. Sed misericordibus, de quibus dmicos, et in se peccantibus dimittunt. Hunc misericordiae fructum Dominus scribens in terra, cum accusaretur adultera, exigebat . Ante enim
Abbreviated transcription (Latin):
om̃o insirmitates tuas. nunc fouendo blandio. uunc secaulo
aspes Dimpoterti enimn medico iullus insanabilis langur oc¬
elprei maxiime auit in fine sanabit languores. quando hos
corrup tuanauet icorruptionem dunde subart Se areca nse
est qui realiuitt. precio sanguins uitam tuam deurãtu. ud est de
chrruptione. quȩ tanta est in corpore et aggrauat aniramo npae
amnpedrt at psum dm̃ cogitandum. atq a sublimi inteitaione de¬
tor quent. sed finietur cum induet incorruptionem. Sauabit
utiq quia ipse est. qͥ si uiceris etiam coronat te. ian incorruptũ
quod non est: nisi ab eius miscdia. Unide subdit. Eorouat di¬
co: inmiscłia et miserationib Qui etiam replet desideriur¬
tuum in bonis. Post coronam non restat liuta in qua iuueris s
satiaris his que hic desiderabas: ad quȩ suspirabas. Quando
erit hoc. Quando renouabitur uiuentus tua. quasi hoc ñ ẽ in
p̃senti. ubi nemo ixpletur. sed semꝑ indiget. sed quando reno¬

Expanded text:
omnes infirmitates tuas, nunc fovendo blandis, nunc secando asperis. Omnipotenti enim medico nullus insanabilis languor occurrit, maxime autem in fine sanabit languores, quando hoc corruptum induet incorruptionem. Unde subdit VERS. 4.-- « est qui redimit pretio sanguinis, vitam tuam de interitu, id est de corruptione, quae tanta est in corpore, et aggravat animam quam impedit, ad ipsum Deum cogitandum, atque a sublimi intentione detorquent animam, sed finietur cum induet incorruptionem. Sanabit utique, quia ipse est, qui si viceris, etiam coronat te jam incorruptum, quod non est nisi ab ejus misericordia, unde subdit: Coronat dico, in misericordia et miserationibtuum in bonis. Post coronam non restat lucta, in qua juveris; sed satiaris his, quae hic desiderabas, ad quae suspirabas. Quando erit hoc? quando renovabitur ut aquilae juventus tua. Quasi dicat: Hoc non est in praesenti, ubi nemo repletur, sed semper indiget. Sed quando reno
Abbreviated transcription (Latin):
libauerto. post dicet. s p̃mitat de confessione. Confiteantir
Quasi quia lib̾auit ab errore ergo miscdđiȩ eius. non merita nĩa. ñ
utreo non sapientia et mirabilia eius exhibita filiis hominum. id
est heedem miscdie quȩ datȩ sunt mirabili modo redemptionis Son¬
Quasi dicite in exptis uos qui iam estis hoc expti scilicet qui estis in
nia positi ad ciuitate direca: de fame et siti liberati. Sequitiur.

Expanded text:
liberaverit, post dicet, sed praemittit de confessione, VERliberaverit, post dicet, sed praemittit de confessione, VERat: Quia liberavit ab errore. Ergo misericordiae ejus non merita nostra, non vires, non sapientia. Et mirabilia ejus exhibita filiis hominum, Haym. id est eaedem misericordiae quae datae sunt mirabili modo redemptionis, conm. Aug. Quasi dicat: Dicite inexpertis, vos qui jam estis experti, qui estis in via positi, ad civitatem directi, de fame et siti liberati. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
idico eti ut ced habitaculi id est que ducit aadr gras est i pͥnamie
Sic er riuert et pret errorẽ tiat eis inopia quia ip̃i erant esunrien
esu ientes et sitttientes euriosos scli sig̃iat qui uitate quisis opimi¬
or ib erq rebant nec inueniebãt idđo aĩa eoꝵ defecit abono in tpori
ea mnoslot̾a q d̾ cũ dicit aĩa in ip̃is defecit. ñ ostendit lei crucelitis
sed monstratur quomodo deus se cõmendatid est cõmencabilem¬
se ostenl et pmittens hominem deficere quod innobis erpeduese¬
sicimus enun ie rogemus et subuenientem ameius. et ⁊ ceo post
ad eit quia anma eoꝵ defecit. ideo iam conuicta. elamauitunt
add stiũm euin tribularentur. eriore et fame. et de necessitatibi eoꝵ
ia est malis meuitabilib eripuit eos. Quid emm eis feit: Qcce
upint uiam ut ꝑ hanc uiam irent bene oꝑando incuittatẽ ha¬
bitationis. quiũs ciuitatis uiam: ante non iniienerant. ecce lib̾a¬
u aut eos aberiore. Ne fame autẽ et siti. quib estuabant qualiter

Expanded text:
dico, civitatis habitaculi, id est quae ducit ad civitatem supernam, Sic erraverunt. Et praeter errorem, erat eis inopia, quia ipsi erant VERS. esurientes et sitientes, curiosos saeculi significat, qui veritatem diversis opinionibus exquirebant, nec inveniebant: ideo anima eorum defecit a bono interiortavit. Nota quod cum dicit, anima in ipsis defecit, non ostenditur Dei crudelitas, sed monstratur quomodo se commendat Deus, id est commendabilem ostendit se, permittens hominem deficere, quod nobis expedit; deficimus enim ut rogemus, et ut subvenientem amemus. Et ideo post d est quia anima eorum defecit, ideo jam conjuncti, clamaverunt ad Dominum cum tribularentur errore et fame, et de necessitatibus eorum, id est malis inevitabilibus eripuit eos. Quid enim eis fecit? ecceChristum viam, ut per hanc viam irent bene operando, in civitatem habitationis cujus civitatis viam ante non invenerant. Ecce liberavit eos ab errore, de fame autem et siti, quibus gravabantur qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
ñ coturnicem. sed carnes et uenit eis. non quelibet caro s coturnix.
quȩ est et caro. et quia hic non de amaricatione iiquoꝵ. in qub
non est bene placitũ deo. sed deside electoꝵ qui sunt uerum semen
abrahȩ loquitur. ideo ipsi intelligendi sunt petisse ut ueniret un¬
de amaricantiũ murmura p̃merentur. Neinde sequitur quintũ
beneficium. Et pane cȩli. id est manna. saturauit eos. Sequit᷑. Oi
rupit petram et flucerunt aquȩ. hoc est sectum beneficiũ: abiert̃¬
in sicco fiumina his autẽ beneficiis om̃ib ds cõmendat in abrabã

Expanded text:
n coturnicem, sed carnes, et venit eis non quaelibet caro, sed coturnix , n coturnicem, sed carnes, et venit eis non quaelibet caro, sed coturnix , quae est caro. Et quia hic non de amaricatione iniquorum, in quibus non est beneplacitum Deo , sed de fide electorum, qui sunt verum semen Abrahae, loquitur, ideo ipsi intelligendi sunt petisse ut veniret unde amaricantium murmura premerentur . Deinde sequitur quintum beneficium. Et pane coeli, id est manna, saturavit eos. VERS. 40.-- « Disrupit petram, et fluxerunt aquae, abierunt in sicco flumina. His autem omnibus beneficiis Deus commendat in Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
siue hereticos. a catholicis spoliari his quȩ in uerbis uel scriptu¬
ris eorũ. tab̾naculo dei. id est eccłie congrua reꝑiuntur. Uemde
sequitur scđ̾m beneficium. et non erat infirmus corpore non am
mo in tribub eoꝵ Noc fuit magnum beneficiũ migraturis.
ercitus. Quare letata: Quia incubuit timor eorũ suꝑ eos. Au¬
dita enim tanta strage mortuoꝵ in mari rubro. cimebant isrł.
ne rediens reliquias eoꝵ consumeret. hic impletum est quod
suꝑius art. et firmauit eum suꝑ inimicos tius. Deinde sequitur
ceitium beneficium. Ex pandit mibem. Et hic est sexta partitio.¬
scđ̃m aug̾tanium. ubi supponit quȩ tẽporalia bona: miscdia dei eis de¬
dit. ilictis suꝑuis malis. quȩ inimicis eoꝵ iustitia dei intulit. hicem̃
iam incipit dicere beneficia dei. quȩ iter agentib in heremo facta ft̃.
solis. ignem ut luceret eis contra tenebras ꝑ noctem. Nemde seqͥtur

Expanded text:
sive haereticos a catholicis exspoliari his quae in verbis vel Scriptusive haereticos a catholicis exspoliari his quae in verbis vel Scripturis eorum tabernaculo Dei, id est Ecclesiae congrue reperiuntur. Et deinde sequitur secundum beneficium. Et non erat infirmus, Cassiod., Aug. corpore, non animo, in tribubus eorum, hoc fuit magnum beneficium migraturis. exercitus. Quare laetata? Quia incubuit timor eorum super eos. Audita enim tanta strage mortuorum in mari Rubro, timebat Israel, ne rediens reliquias eorum consumeret. Hic impletum est quod superius ait: Et firmavit eum super inimicos ejus. Deinde sequitur tertium beneficium. PAsecundum Augustinum, ubi supponit quae temporalia bona misericordia Dei eis dedit, dictis superius malis, quae inimicis eorum justitia Dei intulit. Hic enim jam incipit dicere beneficia Dei quae iter agentibus in eremo facta sunt. Esolis, et ignem ut luceret eis contra tenebras per noctem. Deinde sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
sursum halient cor. uel uibere uel approbare. quia in eis non fute
hoc. dolus qui non ex cupiditate fecert̃. s ut dm̃mandanti parerẽt.
et illi infirmi quoꝵ cupiditates examinabat deus: magis ꝑmissi st̃
hoc facere illis. scilicet egiptiis. qui talia iure passi sunt. qm uissi.
Sicut enĩ bonis fuit preceptũ: ita et cupidis ꝑmissio. scđm aliqͥd
et scd̾m aliuid p̃ceptio. precepit enĩ ut facerent. s ꝑmisit non pre¬
cepit ut ita facerent. Qualitas ergo facti. fuit in ꝑmissione: factũ
uero in p̃ceptione. I et tamen hoc ꝑmisit deus ficri sine aliquo
ꝓuectu. aniiȩ carnalis. ꝑͥ hoc enim quod de uicino caruale aliqͥd¬
carnales habuerunit: postea dei legem. et iustificationes facilius
receꝑunt. Et licet ꝑdolum egerint: ab iniquis tamen quod sibi
reddi debuit abstulerunt. Et sicut iniquitate egyptioꝵ. sic lio¬
rum infirmitate adhoc quod opus erat his factis figurari diui¬
nȩ usus est deus. Ibienim spũaliter figuratum est philoso phos

Expanded text:
sursum habent cor, vel jubere vel approbare; quia in eis non fuit hic dolus, qui non ex cupiditate fecerunt, sed ut Deo mandanti parerent. Et illi infirmi, quorum cupiditates examinabat Deus, magis permissi sunt hoc facere illis, scilicet Aegyptiis, qui talia jure passi sunt quam jussi. Sicut enim bonis fuit praeceptum ita et cupidis permissio, secundum aliquid, et secundum aliud praeceptio. Praecepit enim ut facerent, sed permisit non praecepit ut ita facerent. Qualitas ergo facti fuit in permissione, factum vero in perceptione. Nec tamen hoc permisit Deus fieri, sine aliquo profectu anicarnales habuerunt, postea Dei legem et justificationes facilius receperunt. Et licet per dolum egerint, ab iniquis tamen quod sibi reddidebuit abstulerunt, et sicut iniquitate Aegyptiorum, sic eorum infirmitate ad hoc quod opus erat his factis figurari, divine usus est Deus. Ibi enim spiritualiter figuratum est philosophos,
Abbreviated transcription (Latin):
sitatem. quib duob temꝑ antur ilecti. Unde. T ransiuimus ꝑ
ignem et aquam uos ergo filii dei ꝓmissionem habentes uite pre¬
sentis et future: si teptationes seculi nobis durȩ uidentur: ioseph
in carcerem. xp̃m in cruce: cogitate. Si uero ꝓsꝑitas ad est: non ꝓp¬
ter ipsam deo. sea ea ꝓpter dm̃ utimini. nec eum pitretis nessari¬
um suis ꝓpt̃ ea quȩ dat et malis et blasphematorib suis. Sed
primum querite regnum dei: et hȩc om̃ia adicientur uobis :
onfitemini domino: Titulus
suꝑioris psalmi ꝑtinere. alterum ẽẽ se¬
quentis psalmi. Hane enun regulam
amen: quod ste ꝓ maiori certitudine rei. Istis consentet augͥtius.
quia quod alii dicunt :ueetic non ꝑsuadent documentis. Et perta

Expanded text:
sitate, quibus duobus tentantur electi. Unde: Transivimus per sitate, quibus duobus tentantur electi. Unde: Transivimus per ignem et aquam . Aug. Vos ergo filii Dei, promissionem habentes vitae praesentis et futurae, si tentationes saeculi vobis durae videntur, Joseph in carcere, Christum in cruce cogitate. Si prosperitas adest, non propter ipsam Deo, sed ea propter Deum utimini, nec eum putetis necessarium suis, propter ea quae dat etiam malis blasphematoribus suis. Sed primum quaerite regnum Dei, et haec omnia aonfitemini Domino. Titulus:superioris psalmi pertinere; alterum esse sequentis psalmi. Hanc enim regulam amen: quod fit pro majori certitudine rei. Istis consentit Augustinus, quia quod alii dicunt certis non persuadent documentis, et praesertim,
Abbreviated transcription (Latin):
gentĩ. hoc est septimũ bqnficum in quo est cõpletio ꝓmissionum
et labores popłoꝵ. ia est fructus regionum possederunt. hec de¬
dit. non ut ꝓpter ista eum colanti sea ut ea ad bonum ȩc̃num re
he iustificationes tius et cetera. Quasi dice̾t. Non hec temporalia
dedit. ut hec sint habenda ꝓsummo bono. s ad illua retulit ubi
in eis luxii defluant. uil ꝑuersa securitate torpescant. S ut eis
uacent. unde bonum et̃num possit acquiri. scilicet ut custodi
et ab soluta preceptio. ut dilige dm̃ et ꝓximum. quȩ custodienda
sunt. Sequitur. Et legem eius requitant. Lex est de his quȩ ñ
corporaliter sea spũaliter nunc implenda sunt: et ideo querenda
est lex: quia est umbra futuroꝵ. Hoꝵ autẽ exẽplo quibꝰ lata sunt tẽ¬
poralia ut ꝑ ea dm̃ querant: monetur uerum semen abrahȩ. qua¬
liter utidebeat temporaliũ ꝓsꝑitate: sicut ipsius ioseph. xp̃iq in¬
formatur rremplo. quã patieuter ferre debet tẽporalem aduer¬

Expanded text:
 Hoc est primum beneficium, in quo est completio permissionum. Et labores populorum, id est fructus regionum possederunt. Aug. Haec dedit, non ut propter ista eum colerent, sed ut ea ad bonum aeternum refhae, justificationes ejus, etc. Aug. Quasi dicat: Non haec temporalia dedit, ut haec sint habenda pro summo bono, sed ad illud retulit, ubiin eis luxu defluant, vel perversa securitate torpescant; sed ut eis vacent unde bonum aeternum possit acquiri; scilicet ut custodiaet absoluta praeceptio, ut dilige Deum et proximum quae custodienda sunt. Et legem ejus requirant. Lex est de his quae non corporaliter, sed spiritualiter nunc implenda sunt. Et ideo quaerenda est lex, quia est umbra futurorum, horum autem exemplo quibus data sunt temporalia ut per ea Deum quaerant; monetur verum semen Abrahae qualiter uti debeat temporalium prosperitate, sicut ipsius Joseph Christique informatur exemplo: quam patienter debet fer
Abbreviated transcription (Latin):
bbil orasrt. nͥo quo et supio. Snte agit ue illo poplorcasni naquo s
uopbruot. ꝓcedens ueio. ae eodem scđm electos. Aliquos mniminilo
popso ueroe ẽe filies abiahe. innuit paulus dicello cion oniii aniilo
ilis bene placce uen est aeo Et qiua hos omcndat ymistoi pasmies
quauemani contersi precantur. et exempla eoꝵ coniton oa plcua en
quos etiam peoantes auies apparut miscdia de diinilextiam. Ne¬

Expanded text:
 de quo et superior, sed iste agit de illo secundum iniquos, ibi erant; praecedens vero, de eodem secundum electos. Aliquos enim in ipso populo veros esse filios Abrahae, innuit Paulus dicens: Sed non in omnibus illis beneplacitum est Deo. . Et quia hos commendat praemissus psalmus, qui veniam conversi precantur, et exempla eorum, commemorantur, in quos etiam peccantes, dives apparuit misericordia Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
bonm re te uls me consesuo percatoꝵ portest accipa qeua. ⁊egultur qrm̃a¬
Euam peceduiuis eum patrib nt̃is et cetera. S et de confestione
laudis potest accipi. quia et quod bontis est deus. in lalide enus
est. et iii laude confessio hec tta diusimus scaicet confesionẽ epec¬
fadi et candlis: licet nonsit pia confessio pecratoꝵ. sine leluide e eec¬

Expanded text:
potest accipi, quia sequitur etiam peccavimus cum patribus nostris, etc. Sed et de confessione laudis potest accipi, quia et quod bonus est Deus in laude ejus est, et in laude est confessio. Haec ita divisimus, scilicet confessione peccati et laudis
Abbreviated transcription (Latin):
tet. Eu asit eigo imꝑitiam et concupisctntiã. S morttur dealio. ul iee gͥ
sup̃ fame ianguebant. item fastidio ꝑiclitantur. Eeergo ꝓiutrẽ
de satietate securos. quia et fastidio moriuntur. et hoe est d mie
escam et ceceni. Quasi dicẽt. Suscepit eos ide uia uiqun. desi tamen
usq adportas mortis. idest usq ad defectum auime. Restat. ergo
ut si deleccet ce uerbum dei. nec hoc tibi tribuas. neq hinc aliqua
infleris arrogantia. et aiuidus cibi: in eos qui fastidio pielitant¬
non su ꝑbe insilias intelligens hoc non ate tibi ẽẽ. utium quoq
tiuũ et languorem tuũ sentiens. clama. et fac quod sequitur.¬
suum. cuius fastidio lauguor erat. et sanauit eos. et eripuit eos.
non de errore uel fame. non de ilifficultate uincendi peccata.s de
int̾itionib eoꝵ id est de corruptelamentis: quȩ fastidit quoa dul¬

Expanded text:
tet. Evasit ergo imperitiam et concupiscentiam; sed moritur taedio. Qui ergo tet. Evasit ergo imperitiam et concupiscentiam; sed moritur taedio. Qui ergo superius fame languebant, item fastidio periclitantur. Ne ergo putes de satietate securos, quia et fastidio moriuntur. Et hoc est, omnem escam, etc., Quasi dicat: Suscepit eos de via iniquitatis, tamen usque ad portas mortis, id est ad defectum animae. Aug. Restat ergo ut, si delectet te verbum Dei, nec hoc tinfleris arrogantia, et avidus cibi, in eos qui fastidio periclitantur superbe insilias. Inteltuum, et langorem tuum sentiens, clama, fac quod sequiturAug. cujus fastidio languor erat, et sanavit eos, et eripuit eos, non de errore vel fame, non de difficultate vincendi peccata, sed de interitionibus eorum, id est de corruptela mentis quae fastidit quod dul
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditatẽ. et uectes ferreos. id est diabolicas suggestiones confre¬
ꝯtc. Porte euĩ ecee sunt. hominũ consuetudines uiciose. quȩ clau¬
sos non sinunt exire. Uectes sunt sp̃c immuncui. qui portas obie¬
rant. Ereas autẽ portas et ferreos uectes: ꝓ fortitudine ponit. sed
uirtus dei hec frangit. Sequitur. Et Suscepit eos in altum
boni oꝑis. de uia iniquitatis eoꝵ. ideo dicit suscepit. quia lon¬
ge ante erat suꝑbis: Unde erant ad deiectionẽ interitus humi¬
liati. Unde subdit. Proter iniustitias enim suas. quasi ddiceret.
suꝑbiendo sibi retribuebant non deo: suam iustitiam constituen¬
tes. humiliati sunt. id est deiect ad int̾itum et accipitur in malo.
tertia temptatio: quȩ est tedium. Postqtia enuim uenie ale ue¬
rantia aqueritate. de etrore a uiam. de fame sapiendre ad uerbũ
sidei. et postquã idisticultates maloꝵ uictt aut sñ ppierelo nidele
restut adhuc tedium: ut aliquando nec legere. nec orare tũ delec¬

Expanded text:
cupiditatem; et vectes ferreos, id est diabolicas suggestiones confregit. Portae enim aereae sunt hominum consuetudines vitiosae, quae clausos non sinunt exire. Vectes sunt spiritus immundi, qui portas obserant. Aereas autem portas et ferreos vectes, pro fortitudine ponit, sed virtus Dei haec frangit. VERS. 17.-- « Suscepit eos boni operis de via iniquitatis eorum. Ideo dicit suscepit, Cassiod. quia longe ante erat a superbis, unde: Erant ad dejectionem interitus humiliati, unde subdit: Propter injustitias enim suas, quasi dicat: BenAug. id est quia superbiendo sibi retribuebant, non Deo, suam injustitiam constituentes. Humiliati sunt, id est dejecti ad interitum; et accipitur in malo.tertia tentatio, quae est taedium. Postquam enim venit de ignorantia ad veritatem, de errore ad viam, de fame sapientiae ad verbum fidei, et postquam difficultates vicit, ut sine querela vivat, restat adhuc taedium, ut aliquando nec legere, nec orare eum delec
Abbreviated transcription (Latin):
hebauo ic et noiindum quia et mbac et in reliquis tẽptatio nit
hu: ordo seruatur. Pruic est ceptationis erposidoipoet ã aionb
libationis. cettio erauditio clamoris. quarto: peraniitaone
confesio iil est laudatio. Quasi redemit. congi eguauditi oire
necse eitd: quin er iauerunt non habentes iuam ueritatio posi
asco eristentes in solitudine. id est sine deo et i ĩ aquoso. a est pci¬

Expanded text:
tentationibus hic ordo servatur, prius est tentationis expositio, post clamor liberationis; tertio, exauditio clamoris; quarto, pro exauditione confessio, id est laudatio, quasi redemit, congregavit, quod necesse erat, quia, erraverunt, non habentes viam veritatis. Ipsi dico existentes, in solitudine, id est sine Deo, et in inaquoso, Aug., C
Abbreviated transcription (Latin):
breis Unde subdit. Et eduxit eos. Sexta pars est hic scdm
cassiodoꝵ dicto suꝑius. quȩ mala intulit inimicis ifrłitarum. ui¬
stitia dei quȩ his bona tẽporalia miscdia dei dedit. supponit ut
his adiuti legem dei querant. Et edurit eos in argento et auro.¬
T ãponit᷑ in hie ꝓ cũ more scripturȩ. et hoc est primũ benefici¬
um. Et uota quia hoc pͥmum quoq addit laudib dei. quod
hebreos ditatos auro et argento edurit ex egipto. quia tales erãt

Expanded text:
Et eduxit. Cassiod., Aug. Sexta pars, est hic secundum Cassiodorum. Dicto superius quae mala intulit inimicis Israelitarum justitia Dei, quae his bona temporalia misericordia Dei dedit supponit, ut his adjuti, legem Dei quaerant. Et eduxit eos in argento et auroponitur in pro cum, more Scripturae. Et hoc est, primum beneficium. Et nota quia hic quoque addit laudibus Dei, quod Hebraeos ditatos auro et argento eduxit de Aegypto, quia tales erant
Abbreviated transcription (Latin):
cognouit. id est approbauit placuit ei uel cognouit. id est p̃sei¬
uit occasum suum. id est passionem quȩ bene occasui solis com¬
paratur. Sol enim sic occidit ut oriatur. Ita qui dormit. id est
xp̃e non adiciet ut resurgat: Occidit quia uoluit. Nemo tollit
animã eiꝰ. Cum aũt occidit tenebre facte sunt in apłis: quia defec̃
dentẽ Posuisti tenebras et facta est nox in apłis. scilicet ut in
petro qui negauit. Ad litt̾am etiam: posuisti tenebras. sexta ho¬
ra qua crucisirus est dñs. tenebras. et facta est nox. id est obscu¬
ritas. quia tenebrȩ illȩ densȩ fuerunt ut nox. Uelita octum
bente uero sole posuisti tenebras. iil est cecitatemin uiaeis eot̃.¬
cta est nox in eis il est obscura meitus obstmatio.etr. Me he nosi
ce ꝑtransibunt om̃o bestie silus. non ita agreꝵi un ua htie boestie si¬
ue ut suprasg upra enim accipiuntur beste siaue il est genuiles

Expanded text:
cognovit, id est approbavit, placuit ei. Vel cognovit, id est praescicognovit, id est approbavit, placuit ei. Vel cognovit, id est praescivit, occasum suum, Aug. id est passionem, quae bene occasui solis comparatur. Sol enim sic occidit ut oriatur, ita qui dormit, id est Christus, non adjiciet ut resurgat? Occidit quia voluit, nemo tollit animam ejus. Cum autem occidit, tenebrae factae sunt in apostolis, quia defecit dente posuisti tenebras, et facta est nox in apostolis, scilicet ut in Petro, qui negavit. Ad litteram etiam, posuisti tenebras, sexta hora qua crucifixus est Dominus . Et facta est nox, id est obscuritas, quia tenebrae illae densae fuerunt ut nox. Alcuin., Aug. Vel ita, occumbente vero sole, posuisti tenebras, id est caecitatem in Judaeis. Et facta est nox in eis, id est obscura mentis obstinatio. Et in ipsa nocte pertransibunt omnes bestiae silvae. Non ita accipiuntur hic bestiae silvae, ut supra. Supra enim accipiuntur bestiae silvae
Abbreviated transcription (Latin):
alta tenere factꝰ ẽ xp̃c refugiũ. hȩc petra: multiplicẽ habet usũ. In
lepori. id est illis qui aliquo amore adherent t̾renis et sunt
spũalib est firmamentũ. hec est enĩ petra: de qua suꝑ dictũ ẽ
uolucres cȩli dant uoces. Eetit lunani. ad litt̾am. Post terrena¬
transit ad celestia. quȩ tamen terrȩ faciunt. id est seruiunt. it
quia historie littera manifesta est: allegoricum sensum ꝓsequam̃.
Sciendum ergo quia post tot genera xp̃ianorum que ꝑ genea
animalium significauit. et post predictam oedinationem p̃latoꝵ
et subditoꝵ ascendens subiiuxit de xp̃o et ȩccłia. quomodo sci¬
licet hic est ceporalis eccłia et crescit et decrescit. et qͥd facit ortꝰ e oc¬
deus. et ipse fecit lunã id ẽ eccłiam in tẽpora quia tẽporaliter tran¬
sit. non semꝑ sic erit. Nec mirum. si transit nam et sol. i est xp̃c

Expanded text:
alta tenere, factus est Christus refugium. Haec petra multiplicem habet usum. In alta tenere, factus est Christus refugium. Haec petra multiplicem habet usum. In lepori, id est illis qui aliquo amore adhaerent terrenis, et sunt spiritualibus est firmamentum. Haec est enim petra, de de qua ut supradictum est, volucres coeli dant voces. VEtransit ad coelestia, quae tamen terrae faciunt, id est serviunt. Et quia historiae littera manifesta est, allegoricum sensum prosequamur. Sciendum ergo est, quia post tot genera Christianorum, quae per genera animalium significavit, et post praedictam ordinationem praelatorum et subditorum, ascendens subjunxit de Christo et Ecclesia, quomodo scilicet hic est temporaliter Ecclesia, et crescit et decrescit, et quid facit ortus et ocDeus. Et ipse fecit lunam, id est Ecclesiam, in tempora, quia temporaliter transit, nec semper sic erit. Nec mirum si transit; nam et sol id est Christus,
Abbreviated transcription (Latin):
taroar et passeres in dificant quia domus id eit genus id est ger¬
tIo berodu. id est uaulus qui futt de tribu beniaiin. queidi
est lupus rapar. dux est eoꝵ passerum. et cedtoꝵ. quia ipse conui
dice̾t. domus herodu aut est passerum. ec montes excelsi. iaest alti¬
mia precepta scr pturarũ sunt firmamentũ cerus. s erui sunt mo¬
nispũales transcendentes incutsu oinia spinosa secudi. hũ suntal¬
ti mondes. scilicet qui eminent in sccipturis altiora p̃cepta. cogitat
tiũ sublimia. tenent eminentia: iustificantur in sũins: uelnor¬
sptĩalib. Quid a ittẽ ẽ de humilib bestus: ẽece. pͥetra. id est xp̃e eft
refugiũ erinatiis ułerttiis et leporibꝰ alia litã id ẽ timidis et oꝑtis minas
et cotidianis pecr̃is heritiꝰ enĩ spinosũ aĩal est et sigeat peccores. Lepis
aĩal timidũ ẽ. et sig̾rat timidõ. eporib gͦ et heritiis qui ñ possĩt

Expanded text:
tantur, et passeres nidificant; quia domus id est genus, id est genertantur, et passeres nidificant; quia domus id est genus, id est generatio herodii, id est Paulus, qui fuit de tribu Benjamin, qui dictus est lupus rapax, dux est eorum passerum et cedrorum, quia ipse conversus,  dicat: Domus herodii dux est passerum, et montes excelsi, id est altiora praecepta Scripturarum sunt firmamentum cervis. Cervi sunt magni spirituales transcendentes in cursu omnia spinosa saeculi. Hi sunt alti montes, quae scilicet eminent in Scripturis altiora praecepta; cogitant enim sublimia, tenent eminentia, justificantur in summis. Vel monAug. Quid autem est de humilibus bestiis petra, id est Christus, est refugium herinaciis. Vel, hericiis et leporibus, alia littera, id est timidis, et opertis minutis et quotidianis peccatis. Hericius enim spinosum animal est, et significat peccatores. Lepus animal timidum, et significat timidos. Leporibus ergo et hericiis qui non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
Quia sinlnes sl onuud id est petra xp̃c dux est eoꝵ passerum: Uelsi¬
eut duinius. sulica est auis quȩ in aquis habitat. Nuinintdũ
Quasi dieẽ . D ii sunt dean qͥui sunt passeres asi quiba sc esdn¬
brtteuam urãm. h erodis domus. herodius rapacissima ar secuite
omuin uolatiliũ maior: qui et aquilan uincit ꝑ quẽ intell
gro ntur rcepaces. sed nec tales dũs deserit. Et est. Quasipasse¬
ras ⁊ idificeie picelris et dux eoꝵ passerum est domus herodii.
ul est⁊ pe qui est domus rapacissimoꝵ quia nec cales seserte  Ue
alitei ꝑ he odium. qui est aius rapae potest intelligi trib ber¬
iamin. de qua futt paulus. de quo dicitur. Seniamin lupues
rapar iaue eomedet predam uesꝑe diuidet spolia. quia pau¬
lus in adolescentia ꝑsecutus est eccłia. et in. uesꝑe sue. tatis hai¬
lia diabolo rapuit. predicando. Et est. E onmirũ si cedris san¬

Expanded text:
quia fulicae domus, id est petra Christus, dux est eorum passerum. Casquia fulicae domus, id est petra Christus, dux est eorum passerum. Casut diximus, fulica est avis, quae in aquis habitat. Hi sunt quiquasi dicat: Qui sunt cedri? Qui sunt passeres? Illi qui baptizanlitteram nostram, herodii domus. Herodius rapacissima avis est, omnium volatilium major, qui et aquilam vincit, Alcuin. per quem intelliguntur rapaces, sed nec tales Dominus deserit. Et est, quasi passeres nidificant in cedris. Et dux eorum, passerum, est domus herodii, id est Christus, qui est domus rapacissimorum, 226 quia nec tales deserit. Vel aliter: per herodium, qui est avis rapax potest intelligi tribus Benjamin, de qua fuit Paulus, de quo dicitur: Benjamin lupus rapax, mane comedet praedam, vespere dividet spolia , quia Paulus in adolescentia persecutus est Ecclesiam, et in vespere suae aetatis spolia diabolo rapuit, praedicando. Et est: Non mirum si cedri plan
Abbreviated transcription (Latin):
amencedri sunt suꝑiores eis. quia fulice domus n ipse cedri due
ent eoꝵ passerum. uel eoꝵ id est cedroꝵ. quia et hoc p̃misit. quodta¬
men latine dici non potest. quia cedri femmini generis st̃. hoc atẽ
ad lutam millo modo potest dici. Nomꝰ eniidẽ nidꝰ fulice que ẽ
auis mariua uel stangnensis. quomodo dux est passerum: Ses
ꝑ hoc. uiute spũalia ẽẽ querenda. Sciendum eigo quia dom̃
fulici est pecra que in aqua est quȩ tunsa fluccib frangit ios
s non frangitur. fortis est hȩc domus. s non est in excelsis. Sic
nt nr̃a petra. id est xp̃c tanta passus audeis. integer mansit qͣ
Nichil est forcius. nichil est humilius. slisi sunt iudei in illum:
sicti sunt. illeinteger mansit. Ecce domus fulice. Incearis ergo
id est in diuitib seculi minitti spũales nidificant᷑. ꝓpter uesen
et si forte cedri mouentur uolabunt passeres. s non pibunt

Expanded text:
tamen cedri sunt superiores eis, quia fulicae domus non ipsa cedri, dux tamen cedri sunt superiores eis, quia fulicae domus non ipsa cedri, dux est eorum, passerum, vel eorum cedrorum, quia et hoc praemisit: quod tamen Latine dici non potest, quia cedri feminini generis sunt: hoc autem ad litteram, nullo modo potest dici. Domus enim, id est nidus fulicae, quae est avis marina, vel stagnensis, quomodo dux est passerum? Sed per hoc innuit spiritualia esse quaerenda. Sciendum ergo quia domus fulicae est petra, quae in aqua est, quae tunsa fluctibus frangit eos, sed non frangitur; fortis est haec domus, sed non est in excelsis. Sic et nostra petra, id est Christus, tanta passus a Judaeis integer mansit, quo nihil est fortius, nihil humilius. Illisi sunt Judaei in illum; fracti sunt, ille integer mansit. Ecce domus fulicae. In cedris ergo, id est in divitibus saeculi muniti spirituales nidificant, propter praesm ejus. Et si forte cedri moventur, volabunt passeres, sed non peribunt,
Abbreviated transcription (Latin):
S cur plantatis a se relinquit candorem seculi.: Quia illie id est
icedris. id est in potentib seculi pasieres nidificabunt. hec st̃
minuta uolatilia ꝑ quȩ intelliguntur quidam spũales sciliaet
paupes in seculo. qui etiam minima sua reliquerunt: ut nu¬
di sequerentur iħm. ut apłi qui non solum dimiserunt qͥtqͥ a
habebant. s etiam quiequid habere cupiebant. et cum nichil
habeaint om̃ia possident. Prorsus cotum mundũ dimisit petrus:
et totum mundũ accepit. Etenim cedrilibani scilicet nobiles
e excelsi huius seculi: qui cum tunore audurnt. beatus qui in¬
celligit suꝑ egenũ et pauꝑem. attendunt res suas. ullas suꝑ¬
sluas copias. et prebent illas seruis dei. et ita colligunt passete:
ut incedtis libani nidificent. Sequitur. Herodii uelfulice.¬
alia licceta domus. et cet̾a. Quasi passeres m̃dificant in cedris.
et si inceatis libami. id est in diuitib seculi passeres ndificent noi

Expanded text:
Sed cur plantatis a se relinquit candorem saeculi? quia illic, id est Sed cur plantatis a se relinquit candorem saeculi? quia illic, id est in cedris, id est in potentibus saeculi, passeres nidificabunt. Haec sunt minuta volatilia, per quae intelliguntur quidam spirituales, scilicet pauperes in saeculo, qui etiam minima sua reliquerunt, ut nudi sequerentur Jesum, ut apostoli, qui non solum dimiserunt quidquid habebant, sed etiam quidquid habere cupiebant; et cum nihil habeant, omnia possident Prorsus totum mundum dimisit Petrus, et totum mundum accepit. Etenim cedri Libani, scilicet nobiles et excelsi hujus saeculi, qui cum timore audiunt: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem . Attendunt res suas, villas superfluas, copias, et praebent illas servis Dei. Et ita colligunt passeres, ut in cedris Libani nidificent. VERS. 19.-- « Herodii domu. Passeres aedificant in cedris, et si in cedris Libani, id est divitibus saeculi passeres nidificent, non
Abbreviated transcription (Latin):
quo teteri accipiunt: ut exhilaretur facies in oleo. Sequitui. Et¬
panis. Post quam dicit quid efficiat uinum et oleum. subdit.
quid efficiat panis. cuius effectum supra non ostenderat. Q uasi oi¬
ceuo ulucitur uinũ ut letisicet cor. et oleum ut exhilaret faciẽ
et panis edittctur: ut confiriet cor hominis. S emporalis pniꝰ
stomacum confirmat. uentrem replet s hic est spũalis panis. qui
consirmat eor. quia panis cordis est. hic est panis qui de celo descẽ¬
dit. Iem est ergo panis et uinũ ꝓͥ anis iste iustitia est. uinũ illus
quasi de istis eductis de terra. scilicet pane et uino. et oleo. Satura¬
bantur ligna campi. id est plebes humiles prius. et cedri libani. i c
est porentes in secuilo. etiam postea quia pus electi sunt conteptibiles.
et ignobiles: quã sapientes et nobiles. Laibanus enim. interprat
candidatio. n on tamen aliȩ cedri.s quas plantauit dñs in fide.

Expanded text:
quo caeteri accipiunt. Ut exhilaretur facies in oleo, et panis edquo caeteri accipiunt. Ut exhilaretur facies in oleo, et panis educitur. Postquam dixit quid efficiat vinum et oleum, subdit quid efficiat panis, cujus effectus supra non ostenderat. Quasi dicat: Educitur vinum, ut laetificet cor, et oleum ut exhilaret faciem. Et panis educitur, ut confirmet cor hominis, Temporalis panis stomachum confirmat, ventrem replet; sed hic est spiritualis panis, qui confirmat cor, quia panis cordis est. Hic est panis qui de coelo descendit . Idem est ergo panis et vinum. Panis iste justitia est, vinum illud  dicat: De istis eductis de terra, scilicet pane et vino, et oleo, saturabuntur ligna, id est plebes humiles prius; et cedri Libani, id est potentes in saeculo etiam postea, quia prius electi sunt contemptibiles et ignobiles, quam sapientes et nobiles. Libanus enim interpretatur candidatio, non tamen aliae cedri, sed quas plantavit Dominus in fide.
Abbreviated transcription (Latin):
id est de subditis uinum. non quod conturbat hominem. s quod
lecificat cor hominis. hoc uinũ sic inebriat: ut sobrios reddat. hec
ebrietas uidetur. in alienatione mentis a terra: ad cȩlum. N on est
ergo hoc uinum actuale quo male quidam inebriantur. sed spũa¬
le nt̾iorem hominem reficiens. spũali letitia: idest xp̃c. ¶t ex¬
tet. quod supra distinximus. scilicet ut educat etiam terra oleũ
eltu deus es ꝓducens fenum. ut elucas etiam oleum. Ad quid
edueat oleum: t homo exhilaret idest lecificet faciem suam
id est mentem inoleo id ẽ ĩ quadam gr̃a spiritus sc̃i. qua gratio¬
ael homines ad conciliandum sc̃m amorem. oleũ idicitur. hec
gĩa excellentius fuit in xp̃o. Unde ab om̃ib laulatur etiam ab
eis quise uissa eius sequi non posse dicunt. Amatur ab om̃ib
pdicatur ab om̃ib: quia excellenter uuctus est: Unde et dicit᷑

Expanded text:
id est de subditis, vinum, non quod conturbat hominem, sed quod id est de subditis, vinum, non quod conturbat hominem, sed quod laetificet cor hominis. Hoc vinum sic inebriat, ut sobrios reddat. Haec ebrietas videtur in alienatione mentis a terra ad coelum. Non est ergo hoc vinum actuale, quo male quidam inebriantur; sed spirituale, interiorem hominem reficiens spirituali laetitia, id est Christmet. » Ut exhilaret. Postquam dixit de pane et vino, quod educit terra de Vel tu, Deus, es producens fenum, ut educas etiam oleum. Ad quid educas oleum? Ut homo, exhilaret, id est laetificet faciem suam, id est mentem, in oleo, id est in quadam gratia Spiritus sancti, qua gratioad homines ad conciliandum sanctum amorem; oleum dicitur haec gratia, excellentius fuit in Christo, unde ab omnibus laudatur, etiam ab eis qui se jussa ejus sequi non posse dicunt. Amatur ab omnibus, praedicatur ab omnibus, quia excellenter unctus est. Unde et dicitur