comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Set licet qͣi ip̃a ad hoc tendunt s licernos
apli non dico de sl tm̃ auc angelꝰ malus
.ł. bonus ueniens decelo ut credibilior sit eus¬
geliret nobis .i. annumciet uobis aliquid-
uerum usu honestũ fine comodũ anathe
qui bonlis potest ingelligi ꝙ hoc contingat
iniquã s adeo certus ẽ. deueritate cuangelii
sui qd̃ si ⁊̃ ec im angelus aliud nũciaret᷑ ñ
crederet s a nathematizaret. Atcende ⁊ qd̃
iudicaret qui cupiebat uenite ad quosdã quib
sccibebat sic̃ athesalon icenses ut suppletet
que illoꝵ fidei de erant. S qui supplet ꝙ tmꝰ
erat addit ñ ꝙ merat tollit. Qui autẽ p̃cer¬
greditur fidei regłam ñ acced̃ ad iuã s rece¬

Expanded text:
si dicat: Ipsi ad hoc tendunt. Sed licet nos apostoli, non dico de illis tamen, aut angelus malus, vel bonus, veniens de coelo, ut credibilior sit, evangelizet vobis, id est annuntiet vobis aliquid quod is, fide verum, usu honestum, fide commodum, anathequi bonus potest intelligi, quod hoc contigerit unquam, sed adeo certus est de veritate Evangelii sui, quod etiam angelus si aliud nuntiaret, non crederet sed anathematizaret. Attende etiam aejudicaret, qui cupiebat venire ad quosdam, quibus ipse scribebat: sicut ad Thessalonicenses, ut suppleret quae illorum fidei deerant. Sed qui supplet, quod minus erat addit; non quod inerat, tollit. Qui autem praetergreditur fidei regulam, non accedit in via, sed rece
Abbreviated transcription (Latin):
gelio xp̃i exalcando ⁊ hoc apͥmo die ꝯusionis uec¬
tre uł nunc ⁊ ĩo amͦ mag̃ standũ ẽ. Confidens.
stra. confido dico non ĩ uob̾ s indeo qr d̾e qui o¬
perans cepit ĩ uobis opus bonũ coopeins ꝑ¬
ficiet. Sooꝑando .i. in uobis d̾s perficiet quoͣ

Expanded text:
ando, et hoc a primo die conversionis vestrae usque nunc. Et ideo amodo magis standum est, confidens. e ne frustra. Confido dico, non in vobis, sed in Deo, quia Deus operans coepit in vobis opus bonum, cooperans perficiet. Cooperando enim, id
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte digne illos recipientẽ a suis labori¬
b qͦdãmͦ respirantes requieucrunt qr
scoꝵ netessitatibus utensilia ministrauit
⁊ ita scõꝵ affectus erga illũ ppensius
co ꝯsolante quieuit ⁊ refrigeratus est.
to magis inͥ seriure debes ato multã
hĩis fiduciam ũ dico potestatem inx¬

Expanded text:
te digne illos recipientem a suis laboribus quodammodo respirantes requieverunt, quia sanctorum necessitatibus utensilia ministravit, et ita sanctorum affectus erga illum propensius eo consolante quievit, et refrigeratus est. to magis mihi servire debes. Ego multam habens fiduciam, non dico potestatem, in
Abbreviated transcription (Latin):
ũt .i. efficatia st̃ ad impietatẽ .i. contra cultũ
⁊ ita ad impretatem trahendo exquib ẽ hymeneue
⁊ philetue hoꝵ ꝑdidit nomitia ut abhis spaliter
caueat quos ⁊ phanos ⁊ impios designas ⁊ ex¬
tamtes aueritatł um subdit qui exciderunt. ꝯm̃¬
tate in qua olim fun̾t ĩoq ad hus eis creditur uñ
ĩ mag̃ noxii st̃ s ab ea deciderũt dicemtes resurie¬
ctionẽ corpoꝵ iã frãm eẽ ut ñ sꝑetꝰ alia ꝙ dicebant

Expanded text:
 est efficacia sunt, ad impietatem, id est contra cultum et ita ad impietatem trahendo. Ex quibus est Hymenaeus et Philetus. Horum prodit nomina ut ab his specialiter caveat; quos et profanos et impios designat, et errantes a veritate. Unde subdit: Qui exciderunt a veritate, in qua olim fuerunt; ideo adhuc eis creditur: unde etiam magis noxii sunt; sed ab ea exciderunt, dicentes resurrectionem
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s i secte q̃ auqͣm religionẽ ꝓtuttũt ꝯcedunt
resurrectõnẽ m̃tiũ infide alit̾ enim ñ inderent᷑ ar¬
diendi uolentes ergo c̾di sibi ẽs ⁊̃ qͥ instituerũt a-¬
licuius false religionis sectam negare istã resur¬
rectõnẽ mentiũ ñ potuerũt om̃s de illa ꝯsenserũt
s corpoꝵ resurrectõnẽ multi negquetũt sic̃ isti

Expanded text:
Omnes sectae quae religionem promittunt, concedunt resurrectionem mentium in fide. Aliter enim non viderentur audiendi. Volentes ergo credi sibi omnes etiam qui instituerunt alicujus falsae religionis sectam, negare istam resurrectionem mentium non potuerunt, omnes de illa consenserunt. Sed corporum resurrectionem multi neg
Abbreviated transcription (Latin):
medici possũt ⁊ portentis maiorib q̃ ꝯtra natimm
fuĩt ⁊ uariis uirtutib q̃ ñ fuĩt p̾ter naturã. uł de
uirtutib aĩ dicit .s. ꝙ casti st̾ ⁊ humiles illi qui ꝓ̃
aliis gña linguaꝵ aliis alia dona dabat ꝑ hec affu
q tanta signa neq tã liuersa ꝑdigia ꝑꝙ ostend̾¬

Expanded text:
medici possunt; et portentis majoribus quae contra naturam fiunt; et variis virtutibus, quae non fiunt praeter naturam. Vel de virtutibus animi dicitaliis genera linguarum, aliis alia dona dabat. Per haec afflueque tanta signa, neque tam diversa prodigia. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
tatem pene refeitir ut qui libidinis igie ꝑierit ig¬
emus gchennam d degleximus saicim ꝙ minus
quam preuaricari tantam. i indeficiensem salutẽ
ue cũ ⁊c̃. ostendit nͥ in excu¬
sabiles cẽ illos qui ꝯtempiĩt

Expanded text:
tatem poenae refertur, ut qui libidinis igne perierit, igemus gehennam, si neglexerimus, saltem quod minus est quam praevaricari, tantam, id est indeficientem, salutem Quae cum, etc. Ostendit hic inexcusabiles esse illos qui contemnunt
Abbreviated transcription (Latin):
lex ꝑmiracula ⁊ minis ꝑmissis ꝯfirmata ẽ ĩqua tñ
facere ⁊ ĩ obedientia ꝙ ẽ p̃cepta dimutere accepit. ⁊¬
tam recributõnem .i. quantum metuit .i. scd̾ ꝙ mũ¬
it .i. scd̃ ꝙ meruss mercedis ut ꝑqualicate factoꝵ
sit qualitas pene Atende singula uerba om̃is. p̃lia.
dicit ut ostendat ꝙ prosinguł peccatis sit resflen¬

Expanded text:
lex per miracula et minis et promissis confirmata est, in qua tamen facere, et inobedientia, quod est praecepta dimittere, accepit justam retributionem, scilicet quantum meruit, id est secundum quod meruit, mercedis, ut pro qualitate factorum sit qualitas poenae. Attende singula verba: omnis praevaricatio dicit, ut ostendat quod pro si
Abbreviated transcription (Latin):
u ꝑmissionib applandentes uoet ẽẽnt remote. utit ͤ
uerbo trãslato anauigantib qui ionge ꝓspiciunt
desid̾atas ciuitates quas añqm ingrediantur salu
qͥĩaliena pr̃ia tuchũ hñt. hospites. qui de patra n
st ⁊ ist cõsitebantur se ñ eẽ de hoc mundo neq ali¬
aliã querc pacriã ꝙ tp̃i sig̃care uolebant.⁊ ue

Expanded text:
dentes, licet essent remotae. Utitur verbo translato a navigantibus qui longe prospiciunt desideratas civitates, quas antequam ingrediantur salutaliena patria nihil habent; hospites, qui de patria non sunt. Et isti confitebantur se non esse de hoc mundo, neque alialiam quaerunt patriam quod ipsi significare valebant. E
Abbreviated transcription (Latin):
pecc cã uintiri obprobrium ẽ fic
ceclia. proxp̃o custodie iuncula suͦ¬
tinere maxima gła ẽ. ed em̃ tp̃r in
cuius debes miserer ñ eẽ caula do¬
loris ꝙ eris si inmiseriooes filium

Expanded text:
peccati causa vinciri opprobrium est, sic contra pro Christo custodiae vincula sutinere maxima gloria est. Eo enim tempore in jus debes misereri, non esse causa doloris: quod eris si immisericors filium
Abbreviated transcription (Latin):
ce .ł morib ne ĩcrepaueris ꝓetatis honore ne ĩdig¬
ne ferens se aminore correctum magis exasꝑet᷑ qͣ
ciliꝰ secorigant. anus ut matres uͥ eũ mitti semone do¬
ccant᷑ ⁊ sic honorificẽ ꝓficiant iuuendas ut sorores
ut ꝓmpte possint bone ꝯuersationis accipere disci-¬
pliã ⁊ ħ fac ĩ oĩ castitate ut nec nuitus cõtisi eis fiat
inale quio iuuencłaꝵ recte iuutents decastitate mone¬

Expanded text:
el moribus. Ne increpaveris proprietatis honorem, ne indigne ferens se a juniore correctum magis exasperetur cilius se corrigant; anus ut matres, ut cum miti sermone doceantur, et sic honorifice proficiant; juvenculas ut sorores, ut prompte possint bonae conversationis suscipere disciplinam. Et haec fac in omni castitate, ut nec nutus contra eas fiat. In alloquio juvenculorum recte juvenis de castitate mone
Abbreviated transcription (Latin):
sit᷑ inquirentib se quid gͦ eis lex᷑. ⁊ nõtand̃ ꝙ sĩ hac
fide uemo uinqm potuit faluari. ħ tñ fides nõ suf¬
ficit ad salutẽ fide aluid exẽplũ ponit de noe ad
ꝯm̃datõnẽ fidei dicens noe responso accepto adeo de
deo didenti finis ẽ oĩs carnis. ⁊ si ulła signa uideret

Expanded text:
sine hac fide nemo unquam potuit salvari. Haec tamen fides non sufficit ad salutem. Fide. Aliud exemplum ponit de Noe ad commendationem fidei dicens: Noe responso accepto a Deo, dDeo dicenti, finis est omnis carnis, et si nulla signa videret
Abbreviated transcription (Latin):
filcntio .s. ñ rumorosi op̃antes mã¬
ducent paniẽ suũ .i. ppͥi laboris. Nle
a hac occasiotie mussstrare gssarẽt
pauperibus addidit.os aute
tiẽs nolite deficere benefaci
uis dei neccessaria p̃berent hac occa¬
sione pig̃soent ñ eñ ĩ ceprehensi¬
onẽ uenit qui humanus ẽ ĩ largi

Expanded text:
orosi, operantes manducent panem suum, id est proprii laboris; ne autem hac occasione ministrare cessarent pauperibus, addidit: vos autem, fratres, nolite deficere benefacievis Dei necessaria praeberent, hac occasione pigrescerent. Non enim in reprehensionem venit qui humanus est in largi
Abbreviated transcription (Latin):
terre ꝓmissionii. aposiopesis .i. ñ
intioibũt hoc dico sic̃ uirami .i. fꝰ
fui eis. Iurat em̃ qnq ñ iratus ipas¬
ci tame dicitur ꝑfigutum que dr¬
tatem patrib uestris requi¬
gere sit maliquo uestrum inaligͤ
sine lege ꝙ ÷ maluta qr sic ruit
homo ininulta peccata. Infidelitã¬

Expanded text:
terrae promissionis. Aposiopesis, id est non intrabunt. Hoc dico, sicut juravi, id est fui. Jurat enim quandoque non iratus. Irasci tamen dicitur per figuram quae ditatem patribus vestris requigere, sit in aliquo vestrum. In aliqsine lege quod est malum, quia sic ruit homo in multa peccata. Chrysost
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ repromissionem natus ñ ꝑ generationem significat filios gracie.ciuige
firtatis ubert socios paci s ecerne.⁊ qr hoc non ꝑgenientiohem: s ꝑ roge
fara ꝓmissus ẽ filiits. Cutumcisio. it fignificat naturam exuta uedstate
nouatã ⁊ qd̾ omnes filios ⁊ seruos ⁊̃ uernaculos ⁊ empcios citcũtidi iubet
ad omnes istã graciã ꝑtinere cestatur. Octauits .ã. dies xp̃m sigt qui post¬

Expanded text:
per repromissionem natus, non per generationem, significat filios gratiae, cives per repromissionem natus, non per generationem, significat filios gratiae, cives civitatis liberae, socios pacis aeternae. Et quia hoc non per generationem sed peara promissus est filius. Circumcisio igitur significat naturam exuta vetustate novatam. Et quod omnes filios et servos vernaculos et emptitios circumcidi jubet, ad omnes istam gratiam pertinere testatur. Octavus autem dies et Christum s
Abbreviated transcription (Latin):
multi sunt filii tui deserte. aquo: ab adã qui deserta uita secutus ẽ mortẽ qͣm
os s ꝑ solam fidem sp̃naliter que nec parturide d̾r. Que .ni. parturit dolorg
patitur ħ exclamat ĩ lecicia salucts humane. Icrłm uero cectena iõ uirũ
hũisse dicta ẽ qr carnaliter generabat. Parit .ã. qes terrene ciuitatis pec¬
cato uiciata natura. Celestis uero cinutatis ques parit apeccato naturam li¬
beraus gr̃a ꝙ sigmficatũ ẽ in duob filiis habrae quoꝵ unus de ancilla
scd carraẽ natus ẽ: alter de lib̾a ñ scd naturã. s ꝑ repromisstotiem tregat
tate ⁊̃ mulieres accedente sfilicate que nec cunc ꝑere potuit qñ ñ etas
fecunditati s ecati fecunditas defuit. ꝙ uero nature sic affecte fructus nati-¬
uicatis non debebatur sig̃at ꝙ natura humani generis pocc̃o uiciata. ⁊
ideo iuire dampnata. nichii ucre felicia atꝰ inposterum merebatur. Ysaas

Expanded text:
multi sunt filii tui desertae. A quo? Ab Adam, qui deserta vita secutus est mortem, quos, sed per solam fidem spiritualiter quae nec parturire dicitur. Quae enim parturit, dolores patitur. Haec exclamat in laetitia salutis humanae. Jerusalem vero terrena ideo virum habuisse dicta est, quia carnaliter generabat. Parit autem cives terrenae civitatis peccato vitiata natura; coelestis vero civitatis cives parit a peccato, naturam liberans gratia, quod significatum est in duobus filiis Abrahae, quorum unus de ancilla secundum carnem natus est; alter de libera, non secundum naturam, sed per repromissionem. Negatam mulieris accedente sterilitate, quae nec tunc parere potuit, quando non aetas fecunditati, sed aetati fecunditas defuit. Quod vero nec sic affectae fructus posteritatis non debebatur, significat quod natura humani generis peccato vitiata, et ideo jure damnata, nihil vere felicitatis in posterum merebatur. Isaac
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ oĩb gentib ecclła anteqͣm iste fecus quẽ cemimus ceiretur. ħ aut qui¬
dã iudarantes ad ãtiqmͣ sarã referũt. hoc .ã. de antiqua sara supertiue di¬
ceret ysaias que multo añtẽpore obierat. uł ꝑ ierłm h . intelligitur suꝑ
na ciuitas celestis curia supema est eñi scõꝵ ciuitas licet inquibdã qͣs
ẽ õs insuis corporib resurgentes. de hac ergo dicit. illa aũ .ie. quẽ. sut.¬
tis mater nr̃a diçitur q̾r ad eam uocamlr. ⁊ iõ celestis dr quia celum
sedes enis ẽ ⁊ quos generat ibi ernt cũ ex ũc mr ẽ. scriptum ẽ .N. le. ste. que¬
turit. inec dolores patitur s gnãt sp̃ualit̾ sñ passione clamans in lecicia que¬

Expanded text:
m iste fetus quem cernimus oriretur. Hoc autem quidam judaizantes ad antiquam Saram referunt. Hoc autem de antiqua Sara superflue diceret Isaias, quae multo ante tempore obierat. Vel per Jerusalem intelligitur hic superna civitas, coelestis curia. Superna est enim sanctorum civitas licet, in quibusdam quos est omnes in suis corporibus resurgentes. De hac ergo dicit: Illa autem Jerutis mater nostra dicitur, quia ad eam vocamur. Et ideo coelestis dicitur, quia coelum sedes ejus est; et quos generat, ibi erunt cum ea. Vere mater est, scriptum est enim: Laetareturit, id est nec dolores patitur, sed generat spiritualiter sine passione, clamans in laetitia qu
Abbreviated transcription (Latin):
tã fecenẽt uolendo ⁊̃ nub̾e. In ꝯuigali quippe iuncło si pedicicia ꝯseruatiur
cdampnatd̃ ñ tunet᷑ set inuiduali ꝯtinentia ⁊ gueginali excellentia uitus
miuictis amplioris expetitur qͣ expedita ⁊ electa ⁊ uoco oblata iã ñ solum
capescere nuptias s ⁊̃ si ñ nubatur mb̾e uelle dãnabile ẽ. uo ũtib n. iu¬
ginitatem .ł. indiitatẽ ñ solũ nubere ẜ. ⁊̃ uelle dãpnabue ẽ ꝙ ut demonstra¬

Expanded text:
tam fecerunt volendo etiam nubere. In conjugali quippe vinculo, si pudicitia servatur, damnatio non timetur; sed in viduali continentia et virginali excellentia virtus muneris amplioris expetitur: qua expetita, et electa, et voto oblata, jam non solum capessere nuptias, sed etiam si non nubat, nubere velle damnabile est. Voventibus enim virginitatem vel viduitate
Abbreviated transcription (Latin):
quast facitis opus dilectõnus s cm̃ rõ¬
gamꝰ uosꝰ fr̃es ut magis habindetis.
incatitate ⁊ operã decis. ut quieci sitr̃
acuriositate ⁊ nota ꝙ ait ⁊ operam
decis quasi difficile ẽ dimatere cosue¬
tudinem s cogite uos ⁊ ut ur̃m ne¬

Expanded text:
at: facitis opus dilectionis, sed tamen rogamus vos, o fratres, ut magis abundetis, in charitate, et operam detis, ut quieti sitis a curiositate. Et nota quod ait, operam detis. Quasi dicat: Difficile est dimittere consuetudinem; sed cogite vos etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dico peccatis ũt hĩtat .ł. dedit. spi.¬
su. scm̃ ĩ nob̃ apostoł ut maior eẽt
nob̾ auctoritas arguendi ceͣ tuiꝰ auc
fuit opus ut scriberem uob̃
S decaritate fratertutatis qua frẽs
diligatis tĩo habinuꝰ neccesse scribẽ
uobis iõ ñ fuit necc̃e scrbere erum

Expanded text:
dito peccatis non habitat. Vel: dedit Spium in nobis, apostolis, ut major esset nobis auctoritas arguendi: contra cujusfuit opus ut scriberem vobis; sed de charitate fraternitatis, qua fratres diligatis, non habuimus necesse scribere vobis. Ideo non fuit necesse scribere: enim
Abbreviated transcription (Latin):
mei ne haberem tristiciã demorte
super crisciciam. de infurmitate q̃
nocebat uobis. ⁊ qr deus misertus ẽ¬
cuis qmͣ eẽt ꝓpofitũ misi illoũ adros
ut iiso eo itm gaudeatis ꝓ eius
absentia tristari uos noui. ⁊ ego sĩ¬
sũ tristicia quã habebam de uobis
tristib ⁊ quia misi cum itaq exci¬
pite illũ cũ oĩ gaudio ut ꝑ uona
pus ꝙ xp̃s docuit ⁊ fecit qui uenitt
ministrare ñ ministrari. accessit tis
ad mortam .i. ꝑiculũ mortis nec coac¬
tus s exuosuntaria deuberatione
tradens. animani .i uitã. suã ut ĩ

Expanded text:
mei ne haberem tristitiam de morte super tristitiam de infirmitate, quae nocebat vobis. Et quia Deus misertus tius quam esset propositum misi illum ad vos, ut viso illo iterum gaudeatis, pro cujus absentia tristari vos novi, et ego sine tristitia sim, quam habebam de vobis tristibus. Et quia misi eum, itaque excipite illum cum gratia, ut per bona pus quod Christus docuit et fecit qui venit ministrare et non ministrari, accessit usque ad mortem, id est periculo mortis; non coactus, sed ex voluntaria deliberatione, tradens animam, i
Abbreviated transcription (Latin):
aũt cognoscite in uita ⁊ doctana experimeit̃
eiuis .i. ipsum quẽ uos exꝑti sumus ⁊ bonib c¬
cognouimuts qm̃ ip̃e obediens michi sic̃ filius
patri mecum seruiuit deo ĩ euangelio inquo
potui experri cũ ⁊ qr exꝑtus sum.
uñc gͥ sꝑo me metere aduos mox ũs. uideo
quẽ exitũ sit hĩtura q̃ cͥca me sũt. C̃fido. ã ĩ dño

Expanded text:
autem cognoscite in vita et doctrina, experimentum ejus, id est ipsum quem nos experti sumus et bonum cognovimus, quoniam, ipse obediens mihi sicut filius patri mecum servivit Deo in Evangelio, in quo potui experiri eum. Et quia expertus sum, hunc igitur spero me mittere ad vos, mox ut videro quem exitum sint habitura quae circa
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ saluari sic̃ ⁊ illi. petrus itaq bñ sentit de abolitõne legis s simula
gem suũ. Simlauit aũt paulus psimili metu ut incircimasione
timothei ⁊ ip̃e qui comam ex uoto nucriuit ut nararei incenqis er
lege caput tocondit post multa ⁊ in ietłm ꝯsilio racobi ⁊ p̃sbiceroꝵ¬

Expanded text:
mus salvari sicut et illi . Petrus itaque bene sensit de abolitione legis, sed simulmus salvari sicut et illi . Petrus itaque bene sensit de abolitione legis, sed simulgem suum. Simulavit autem Paulus pro simili metu, ut in circumcisione Timothei, et ipse qui comam ex voto nutrivit ut Nazaraei, in Cenchris ex lege caput totondit. Post multa etiam in Jerusalem consilio
Abbreviated transcription (Latin):
hot non rephende potuit ꝙ ip̃e fecit nec arguere sulilationẽ crlest
ip̃e reus erat s fuit hec reprehensio non uersdispensatorra nec pecõ
peccauit᷑ ns paulus ꝓcaciter aguit ant petu. sic segita mndum ce
mloꝵ auisoi auit hus ocereti segẽ post eung łm ñ ec̃e seurindamt qui
Pͥuisionẽ linchei .nͥ. erãt diu̾si generis gaĩalia ad corneliũ ĩ trauit ⁊ c̃
gentib comedit qui ⁊̃ questionem de hac resoluit. Cũ em̃ paulus ⁊ bar¬
nabas iã ꝯuersis multis gentib uenissent ãtiochiã ꝯuidã de ides
descendentes dicebant. sũ lege moysi: potest uemo saluari. eunc utiq
.s. paulus ⁊ barnas ⁊ illi uidei qui hoc dicebant ascendem̃t ieuisaiẽ
ad apłos petius uero ait. dedit ds sp̃m illis sicͣ ⁊ nob̾ ⁊ nichil dice̾nt
ĩter nos ⁊ illos fidepiificãs corda eoꝵ. Quid gͦ. tẽptatis dm̃ imꝑonẽ
iugũ qd̾ neq nos neq patres ñi portare potuimꝰ s per grãm crali¬

Expanded text:
hendere non potuit, quod ipse fecit, nec arguere simulationem, cujus et ipse reus erat; sed fuit haec reprehensio non vera, sed dispensatoria; nec Petrus peccavit, nec Paulus procaciter arguit. Petrus autem, sicut lecreti, legem post Evangelium non esse servandam, qui post visionem lintei, ubi erant diversi generis animalia, ad Cornelium intravit, et gentibus comedit: qui etiam quaestionem de hac re solvit. Cum enim Paulus et Barnabas jam conversis multis gentibus venissent Antiochiam, quidam de Judaea descendentes dicebant: Sine lege Moysi nemo potest salvari. Tunc utrique scilicet Paulus et Barnabas et illi Judaei qui hoc dicebant, ascenderunt Jerusalem ad apostolos. Petrus vero ait: Dedit Deus Spiritum illis sicut et nobis, et nihil discrevit inter nos et illos, fide purificans corda eorum. Quid ergo tejugum, quod neque nos neque patres nostri portare potuimus? sed per gratiam credi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ difpensatorie sitniuasse ne .s. uideos amitteret nec ĩ hoc peccabat q
hona intentione id agebat ⁊ sillli peccatent qua erus quasi exẽꝑloeuda¬
dabat nes fuit rep̃hensio uera qr nil in eo reprehensibile erat froispẽ¬
satoria ut ꝑ hoc scipent gences ũ eẽ uidactaludũ identes tm̃ applim ĩ
src rophenoi. qugtius uero dicit pecrum serirasse ula legae diobo
di pepsatore s uere quasi eis iubiectũ s ñ meis spemi ponenitẽ q̃ abõi¬
biss ideis erãt serumda ⁊ cum uere peccasie ñ illa seriracido fauosi

Expanded text:
et dispensatorie simulasse, ne scilicet Judaeos amitteret; nec in hoc peccabat, quia bona intentione id agebat, etsi illi peccarent, qui ejus quasi exemplo judaizabant. Nec fuit reprehensio vera, quia nil in eo reprehensibile erat, sed dispensatoria, ut per hoc scirent gentes non esse judaizandum, videntes tantum Apostolum in hoc reprehendi. Augustinus vero dicit Petrum servasse illa legalia non dispensatorie, sed vere, quasi eis subjectum, sed non in eis spem ponentem, quae ab omnibus Judaeis erant servanda, et eum vere peccasse, non ill
Abbreviated transcription (Latin):
mentitum cẽ ñ credo ⁊ id̾eo non recte agebat hoc petcus quia erat ÷
saluos eẽ nõ posse ħ eñi ꝯtendebant atithiochie qui ex crcumcisio¬
ne crediderant ipm uero paulum credo non ita egnłe. qñ chimo teum
aitumcidit ur mhenctis uotum ꝑsoluit .ł. igrosolunis ⁊ racõbo monit᷑¬

Expanded text:
mentitum esse non credo. et ideo non recte agebat hoc Petrus; erat enim cmentitum esse non credo. et ideo non recte agebat hoc Petrus; erat enim csalvos esse non posse. Hoc enim contendebant Antiochiae qui ex circumcisione crediderant. Ipsum vero Paulum credo non ita egisse, quando Timotheum circumcidit, vel Cenchris votum persolvit, vel Hierosolymis a Jacobo monit
Abbreviated transcription (Latin):
uides. fc̃s iudeus ẽ. Non ergo offẽso mendatõ s honesta difpensatõne
⁊ petium se agentib segregasse ⁊ paulum ei resticsse: eo ĩ mo alii
aute me exposuerunt ut ⁊ apłoꝵ piudencia demonstraretur ⁊ blas¬
ẽe nec peccare si cutũtidunt ⁊ sacrificãt modo sꝑem salutis ur eis nõ
ꝯstititant nec peccat petrus si udaizat s ꝙ cogit gentes uidanra re
suo exẽplo in quo solo paulus rep̾hend̾ eum ut doctor gentiũ ut sit
rephensio uaera nec dispensatoꝵa aliogum mentitus est paulus. di
.⁊. ħ focit pectus ꝙ facere debuit mentitus ẽ paulus ꝙ iuderit eũ non
rede ambulantem ad uoritatẽ cũigelii quisquis enĩ fac̃ ꝙ face̾ deb rec¬
te intiq facit ⁊ iõ falsum de ilło dicit quĩ dic̃ eũ nͣ recte fecissẽ ꝙ. nouit eũ
facere debuisse. si autem uerum sccepsit paulus uerum ẽ ꝙͣ patus nõ
credo ut gentes cogeret iudatzare ħ .⁊ lago scripsisse paulum quẽ

Expanded text:
us factus est. Non ergo officioso mendacio, sed honesta dispensatione et Petrum se a gentibus segregasse, et Paulum ei restitisse, ego imo alii ante me exposuerunt, ut et apostolorum prudentia demonstraretur, et blass, legi subditos esse, nec peccare si circumcidunt et sacrificant, modo spem salutis in eis non constituant, nec peccat Petrus si judaizat, sed quia cogit gentes judaizare suo exemplo, in quo solo, Paulus reprehendit eum ut doctor gentium, ut sit reprehensio vera, nec dispensatoria. Alioquin mentitus est Paulus. Si enim hoc fecit Petrus quod facere debuit, mentitus est Paulus qui eum vidit non recte ambulantem ad veritatem Evangelii. Quisquis enim facit quod facere debet, recte utique facit, et ideo falsum de illo dicit, qui dicit eum non recte fecisse, quod novit eum facere debuisse. Si autem verum scripsit Paulus, verum est quod Petrus non credo, ut gentes cogeret iudaizare. hoc enim lego scripsisse Paulum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
domũ irł non dic̃ ppło gentiũ s iudeis ut non in uetustate literẽ
uniant. s in nouitate sp̃c nec sũt ile cerimonie res indiferentes ĩ¬
ter bonũ ⁊ malum si obseruande salutem sũt afferunt si uero falo¬
cem s̃ afferũt ñ sũt obseruande eas obseruare tu dicis bonũ ego
bus in cipit agere ꝙ carnales obser¬
uancie post xp̃m non sunt obseruande oste

Expanded text:
etustate litterae vivant, sed in novitate spiritus, nec sunt illae caeremoniae res indifferentes inter bonum et malum; si observandae sunt, salutem afferunt, si vero salutem non afferunt, non sunt observandae. Eas observare tu dicis bonum, ego bus incipit agere quod carnales observantiae post Christum non sunt observandae
Abbreviated transcription (Latin):
merito rep̃hensa ẽ ⁊ correcta ne ⁊ tunc nocẽt ⁊ ne posteris admitandũ ua¬
suscepit ea que in lege p̃cipĩt᷑ celebrandaut doceret ñ ẽẽ ꝑnitõsa hr̃
qui ea uellent sic̃ apparentib ꝑ legem acceperant custodire si tñ in eis
ñ ꝯstituerent sꝑem salutis. Estq sũma sententie tue credentes qui¬
dẽ de gẽtib alegis oñe lib̾os eẽ s credentes de uideis bñfacere si sacti¬
ficaut ⁊ circũcidũt. s si post cungłm bñfuc̃ qui uidaizat in sactificis
in sinagoga sachane ñ illi xp̃iani fient s nos uideos facient: icis
legis cerimonias. his qui ex iudeis st̃ non eẽ pestiferas. Ego ecca ꝓnũtõ¬

Expanded text:
merito reprehensa est et correpta, ne et tunc noceret, et ne posteris ad imitandum vasuscepit ea quae in lege praecipiuntur celebranda, ut doceret non esse perniciosa his qui ea vellent sicut a parentibus per legem acceperant custodire, si tamen in eis non constituerent spem salutis. Estque summa sententiae tuae, credentes quidem de gentibus a legis onere liberos esse, sed credentes de Judaeis bene facere, si sacrificant et circumcidunt. Sed si post Evangelium bene facit qui judaizat in sacrificiisin synagoga Satanae, non illi Christiani fient, sed nos Judaeos facient. Dicis legis caeremonias his qui ex Judaeis sunt non esse pestiferas, ego cont
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ natus ex femina. uñ in psõ dic̃. Seuintre matus
Deus mcus estu ostendens patrem esse dm̃i snũ.
qr bomo factus est lõ .⁊i. deuenere matris natus ẽ
⁊ .ẜ. hominem de uirgue natus ẽ deus. ut non so¬
eigo ẽ pater filio eruteto suo᷑. de uenire matris dects
ens ẽ ñ de suo: im ip̃s dũs ait. aͥscendo ad patrem

Expanded text:
et natus ex femina. Unde in psalmo dicit: De ventre matris meae Deus meus es tu . Ostendens Patrem esse Deum suum, quia homo factus est: homo enim de ventre matris natus, et secundum hominem de virgine natus est Deus, ut non soergo Pater est Filio ex utero suo, de ventre matris Deus ejus est, non de suo. Unde ipse Dominus ait: Ascendo ad Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
OS
nĩtur ibi audis ubi iudes ad hoc illumines ocłos.
t sciatis plenius qmͣ modo que .i. qnͣta sit spes
uocatõnis eiꝰ .i. res. sꝑata adqm uocat credentes
hoc dic̃ ut ꝓpẽsiores sint qr c̃ plene scierint qui frut¬
tus c̾dentium ꝓpensiores fient cͥca excollendã religio
deus ⁊ sciatis q̃ sint diuicie ⁊ c̃. ħ ẽ spes. sp̃ẽ .ti. acci¬
ꝑit rem sꝑatam .uł. ita ut spes ꝓpͥe accipiatur ⁊

Expanded text:
on niuntur, ibi audis ubi vides. Ad hoc illuminet oculos, ut sciatis, plenius quam modo, quae, id est quanta, sit spes vocationis ejus, id est res sperata ad quam vocat credentes. Hoc dicit ut propensiores sint, quia, cum plene scierint quis fructus credentium, propensiores fient circa excolendam religiondens: Et, sciatis, quae sint, divitiae, etc. Haec est spes. Spes enim accipit rem speratam. Vel ita u
Abbreviated transcription (Latin):
dam .. in crementũ głie habebũt sũmi doctores il
⁊ erũt diuerse mansiones in domo pacris ⁊ ĩter ali¬
os clarius fulgentes apłi aitius sedebunt. uñ ĩtab̾¬
nacło dm̃ sr̃ mensam fcĩ ẽ corona int̾r sił alta digiꝰ¬
aureola ꝑcoronam altã digctis .iiii. que mensam o¬
ꝑrebat: gła uite eterne signatur qua om̃s fruentꝰ

Expanded text:
ummi doctores ultet erunt diversae mansiones in domo Patris: et inter alios clarius fulgentes, apostoli altius sedebunt. Unde in tabernaculo Domini super mensam facta est corona in terra simul alta digiaureola. Per coronam altam digitis quatuor quae mensam operiebat, gloria vitae aeternae signatur, qua omnes electi
Abbreviated transcription (Latin):
alia ñ ⁊ ħ ẽ ꝙ ait. nãq indelicus huius m̃di ẽ inuens cõi uita mortua est ĩ
ar̃a udua talem ẽẽ debere sigc̃. ut ostendat se ĩo scclas imptias ꝯtempłisse ut ĩ¬
staret discipline dũice. Si .ni. sb̃ noĩe indue deliciis ⁊ licurie uacet uiucns mor¬
tua hñda ẽ qr genus ĩposture ẽ honorem uidue hr̃e uelle ⁊ ñ obsequi dõ alid̾¬
uduam uust hr̃e ut rep̾hendi ñ possit amota eñi aspe mundane ꝯuersatõnis
mñdi q̃ aditꝰ solent aꝑire peccatis põt bõa ꝯuersatio in columis ꝑmanere.

Expanded text:
 est quod ait, Nam quae in deliciis, hujus mundi est, vivens, communi vita mortua est in anima. Viduam talem esse debere significat, ut ostendat se ideo secundas nuptias contempsisse ut instaret disciplinae Dominicae. Si enim sub nomine viduae deliciis vel luxuriae vacet, vivens mortua habenda est, quia genus iViduam vult habere, ut reprehendi non possit. Amota enim a spe mundanae conversationis mundi quae aditus solent aperire peccatis, potest bona conversatio incolumis permanere.
Abbreviated transcription (Latin):
ficite usq ad eos illuminãdos qͥ su
est ĩter ꝑfidos ne scandali⁊ ctur ne
fiat eis dccasio blafphemandi ⁊ ĩcitẽ¬
tuład ꝑsequend̾ sapient᷑ ãb ulate dico
ñ impediente s redimentes tp̃c .i. ali

Expanded text:
ficite usque ad eos illuminandos, qui sunt est inter perfidos ne scandalizentur, ne fiat eis occasio blasphemandi, et ne incitentur ad persequendum. Sapienter ambulate dico, non impedientes, sed redimentes tempus, i
Abbreviated transcription (Latin):
isti p̃dicti st̃ excurcũcistõe
⁊ idem c̃ mec̃ asserũt de
grã hii soli de iudeis st̃
mõ adiutor es mei ĩ reg¬
no d̾i. p̃dicando qui mͥ
posico intribrilatõne s̾
uunt solatõ uicem me¬
am supplendo.
qui ex uobis ẽ seru
licitus ꝑuobis in orom¬

Expanded text:
cisione, et idem tamen mecum asserunt de gratia. Hi soli de Judaeis, sunt modo adjutores mei in regno Dei praedicando, qui mihi, posito in tribulatione, sunt solatio, vicem meam supplendo. qui ex vobis est servlicitus pro vobis in or
Abbreviated transcription (Latin):
cognitõne spũaliũ rerũ que sũt ꝯtenplatͥue iite
magnũ ẽ utiq plene scire quid d̾s uelit ĩ om̃ibu ͤ
reb actiue . ł. cõtẽplatiue
uite inpleamini dico ita.
Et̃ pꝰea ãbuletis oꝑãdo

Expanded text:
cognitione spiritualium rerum quae sunt contemplativae vitae. Et magnum est utique plene scire quid Deus velit in omnibus rebus activae vel contemplativae vitae. Impleamini, dico, ita ut postea ambuletis bene o
Abbreviated transcription (Latin):
do ⁊ nos supͣ dixit᷑ se orare ⁊ diligitis.¬
ꝑ itꝰ ecce hic ostendit quid orat quasi quia
tales estis. iõ ⁊ nos exqͣ die audiuimꝰ hoc deuobiᷤ
ñcessamus ꝓuobis orantes ⁊ postulantes qͣi ꝓ
m̃itis q̃ pro uob̾ exibemꝰ ut inpleamini ĩ agmi¬

Expanded text:
o et nos. Supra dixit se orare pro illis. Ecce hic ostendit quid orat. Quasi dicat: Quia tales estis, ideo et nos ex qua die audivimus, hoc de vobis non cessamus pro vobis orantes et postulantes, quasi pro meritis q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑme ⁊ altos uenit inuniuersum
mũdũ ⁊ adhuc ẽ manens ĩuniu̾¬
scĩe ⁊ numeto fidelium ⁊ non id
uos s ita hoc facit sic̃ est in uob
⁊ iõ iul deb̾etis super ãdope ẽ .ĩ. uo¬
bis dico exeadie qua pͥmũ ꝑ archy¬
sic̃ ⁊ c̃ qi ita apͥma die. audistis ueri¬
tatẽ ab archippo sic̃ post ea didicistis

Expanded text:
me et alios venit in universum mundum, et adhuc est manens in universcientiae, et numero fidelium, et non idos, sed ita hoc facit sicut est in vobis, et ideo nil debetis superaddere. Est in vobis, dico, ex ea die, qua primum per Archisi dicat: Ita a prima die audistis veritatem ab Archippo, sicut postea didicistis
Abbreviated transcription (Latin):
irascitur iite sue usq̾ ĩfiuẽ pecca¬
tibus. Se inde subdit respondens
sue interrogatõni ñ ne ofensus est il¬
ira di ⁊ iõ uob̾ inpunitatẽ ñ ꝓmicta¬
tis si ĩcreudeli fueritis.¬

Expanded text:
irascitur vitae suae usque in finem peccantibus. Deinde subdit respondens suae interrogationi: Nonne infensus est ilira Dei. Et ideo vobis impunitatem non promittatis, si increduli fueritis
Abbreviated transcription (Latin):
batõne. ⁊ bñ hoc dico qr quidã eoꝵ andientes uo¬
cem d̃i indeserto de requie intera palestina futura:
exacbauerũt dtum .ł ĩ creduli ⁊ ditri fuerũt ⁊ ideo ꝑ¬
crunt. hoc ĩo dicit nequis putet satis ẽe audire de reqͥe
qr ⁊ illi om̃s audierunt s ñ om̃s ꝑuenerũt set quidã
qui ñ ecacer bauerũt dequib subdit s ñ umuisi ... ñ¬

Expanded text:
batione. Et bene hoc dico quia quidam illorum audientes vocem Dei in deserto de requie in terra Palaestina futura, exacerbaverunt Deum, id est increduli et duri fuerunt. Et ideo perierunt. Hoc ideo dicit, ne quis putet satis esse audire de requie, quia et illi omnes audierunt, sed non omnes pervenerunt, sed quidam qui non exacerbaverunt; de quibus subdit
Abbreviated transcription (Latin):
exẽplũ dedi uob ut ⁊ uos similit᷑ faciatũ. Iuicẽ itaq
nob delicta donemꝰ ⁊ puestris delictis inuicẽ oremus
ut luctum possint hr̃e ad ħ eos facienda monet que
mĩtũ collocut. ap̃ dmñ ab illicitis abstiñe facit c¬
mõt ueretur. tũqͥs pemala faciens penis subdatur P¬
nor que nuns facienda monet ad ꝓfectum meritoꝵ᷑ ꝑ¬
tuent ee uoliititate. s sũt ñ exnecdessitate qui ergo
abillicitis abstinet landem habet qui uero alicitũ ab

Expanded text:
Exemplum dedi vobis ut et vos similiter faciatis . Invicem itaque nobis delicta donemus, et pro nostris delictis invicem oremus,ota quia ut lucrum possint habere ad haec eos facienda monet, quia meritum collocant apud Deum. Ab illicitis abstinere facit timor; veretur enim ne mala faciens poenis subdatur. Haec quae nunc facienda monet ad profectum meritorum pertinent: ex voluntate enim fiunt non ex necessitate. Qui ergo ab illicitis abstinet, laudem habet: qui vero a licitis se
Abbreviated transcription (Latin):
tõnẽ. ħ iõ alt.ł. terrore tã innũabiliũ obseruatõm̃
que in lege scͥpte sũt neom̃s impłe cogerentur ꝙ
nec ip̃i ud̃i nec patres eoꝵ implere poterũt sic̃ pe¬
trus ait abstinẽt ab hiis quib eos aliqui subicere¬
a cuprebant.
tibͥus xp̃i uos dico qui in legẽ iustiticamimi .i cre¬
dicis iustificari aliter et̃t ñ nocẽt circũcisio. euacua¬
amisistis. Qui .N. in lege iustificari uult ꝑfidem a
amttit graciã quia ad hoc uenit donũ dei ⁊ gr̃a ut
cessante oñe legis iustificet codentes. qd̾ qui reducit

Expanded text:
terrore tam innumerabilium observationum quae in lege scriptae sunt, ne omnes implere cogerentur, quod nec ipsi Judaei, nec patres eorum implere potuerunt, sicut Petrus ait, abstinerent ab his quibus eos aliqui subjicere cupiebant. tibus Christi. Vos dico in lege justificamini, id est creditis justificari. Aliter enim non noceret circumcisio. Evacuatis. Qui enim in lege justificari vult post fidem, amittit gratiam, quia ad hoc venit donum Dei et gratia, ut cessante onere legis justificet credentes: Quod qui reducit
Abbreviated transcription (Latin):
at. ñ ĩo cũ fu̾ant tc̾mqmͣ diabolisa gentium sacrilegia sugienda ⁊ c̃ tp̃a gr̃a iam
cepetat reuelan que utibris calib fuerat p̃nũciat. Inde est qd̾ cinocheum u¬
nuelacõne fallaci s cõsilio prudenti. circũcisio .n. ⁊c̃. legalia ita natis ⁊ ĩstitutis
ñ erant noxia licet iã ñ eẽnt significandis futuris neccessaria magis. noxium e¬
uit qͣi ea noxia phib̾e in hiis boĩbs usq ad quos duare debuerunt. genciłes uero
ex diuerso ueluti ꝑiete ad eindem lapidẽ angulatem uctuetices ñ erant ad calia
cogendi. Si qui uedo hiis qui excurrucistone uenerant talib ꝙ sacramentis adhuc
dedicierant ultra uellent sicͣ symotheus cõferre cõgruenitiam ñ crant phibendi

Expanded text:
m coeperat revelari quae umbris talibus fuerat praenuntiata. Inde est quod Timotheum Justodivit, non simulatione fallaci, sed consilio prudenti. Circumcisio enim et caetera legalia ita natis et institutis non erant noxia, licet jam significandis futuris necessaria non essent, magis noxium erat ea quasi noxia prohibere in his hominibus, usque ad quos durare debuerant. Gentiles vero ex diverso veluti pariete ad eumdem lapidem angularem venientes, non erant ad talia cogendi. Si qui vero his qui ex circumcisione venerant talibus sacramentis adhuc dediti erant ultro vellent sicut Timotheus conferre congruentiam, non erant prohib
Abbreviated transcription (Latin):
quos fides q̃ reuelata est eis iam imbutos Inuenerat uta cenete te uideantur
ant᷑ aut ñ cã ꝓmitendi xp̃i instituta aut adhuc ꝓtutttere. sec cessando iam appa¬
teant signa fuͣturi fuisse. que ꝯ honore paulatim deserendo eratit sepelienda. non
ut saclegia gentium fugietida. post ea uero samꝙͣ cum honore sepulca sũt .a.
xanis om̃ib irreꝑabiliter descrenda. Ieronim̃.ã. ista logalia post xp̃i passio¬

Expanded text:
quos fides quae revelata est eis, jam imbutos invenerat, illa tenere, ne videanturaut non causa promittendi Christi instituta, aut adhuc promittere, sed cessando jam appareant signa futuri fuisse, quae cum honore paulatim deserendo erant sepelienda, non ut sacrilegia gentium fugienda. Postea vero tanquam cum honore sepulta sint, a Christianis omnibus irreparabiliter deserenda. Hieronym
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ semen habrae ⁊ heredes s olim nos iude suble¬
ge eramus dum pariuili fuimus sic̃ heres fictut¬
cuturus ⁊ apatre substitutus aũ paruulus ẽ
sbtutoribus ⁊ actoribus ẽ non differens aseruo
łece itm̃ qͣ lex nõ est teuenda ⁊ hoc ẽ qd̾ ait. Dico

Expanded text:
hae et haeredes, sed olim nos Judaei lege eramus, dum parvuli fuimus, sicut haeres futurus, et a patre substitutus, dum parvulus est sub tutoribus et actoribus est non differens a servo. Ecce iterum quare lex non est tenenda. Et hoc est quod ait, dico
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ desiderari medic̃ichem̃tius fec̃ ⁊ diligi ardẽ¬
tiꝰ custodiebam᷑ dico.ut sic assueti ducemur ĩ eam
qr occulta fuit fides in ancłquis que fides donũ
dei ẽ sic̃ ⁊ gr̃a. Inquo .n. nr̃m prius erat fide̾
qm ueniret gra. nemo penitus głecꝰ. se fidem ex
ꝓpͥo sensu genuisse ꝑꝙͣ possit cred̾e do s agnoscat
ergo utisicatis post fidẽ hũit. iucł
fuit pedagogus nr̃ nos quasi pueros ab illici¬
tis ꝯprimens ⁊ ad recta dirigens timore penaꝵ.
reftenetur ecas ⁊ ꝓna inuicia ceneantur cordã¬

Expanded text:
 desiderari medicum vehementius fecit, et diligi ardentius. Custodiebamur, dico, ut sic assueti duceremur in eaquia occulta fuit fides in antiquis, quae fides donum est Dei, sicut et gratia. In quo enim nostrum prius erat fides, quam veniret gratia? Nemo penitus glorietur se fidem ex proprio sensu genuisse, per quem posset credere Deo, sed agnoscat ergo utilitatis post fidem habuit? Nihifuit pedagogus noster, nos quasi pueros ab illicitis comprimens, et ad recta dirigens timore poenarurefrenetur aetas, et prona in vitia teneantur corda
Abbreviated transcription (Latin):
sidatõne puenuens .i pemi ꝑtingit sermo d̾i cogntõne
aĩc . u sensualitatis ac ipc. bratonalitatis qr cognoscit d
faius quo dundatur sensualitas atõnẽ ⁊ ip̃a eadem
ase dum plus dedica iufirinis ꝑeb ĩferior est .x. ab hiis teuo¬
indcũ inhiat de diuina usia cogitatis .ł. inferieis celestia
ꝯsiderit.ꝑ ĩcerra ĩ ferius de mundanis recte agendis ꝑtras

Expanded text:
sideratione perveniens, id est pertingit sermo Dei cognitione  spiritus, id est rationalitatis, quia cognoscit Dei Filius quomodo dividatur sensualitas a ratione, et ipsa eadem a se, dum plus dedita infimis rebus inferior est, et ab his revotur, dum vel in Deum inhiat de divina usia cogitans vel inferius coelestia considerat, vel in terra inferius de mundanis recte agendis pertra
Abbreviated transcription (Latin):
iore ꝑfecti ⁊ dõ pleni. ⁊ scicmꝰ perfecte ꝙ ip̃e ẽ deus. ibi ua¬
dabimꝰ. Ecce quid erit in fine sũ fine. Nãquis aliꝰ ñr est
finis nͥ ꝑuenire ad regnũ cꝰ ñ ẽ fimis: ⁊ uere reqines ꝑfec¬
ła ÷ ꝙͣ dn̾s ꝓmittit que ⁊ ꝑ requiem salbati figurata ẽ.
suis ⁊̃ ipse requieuit ab oꝑib suis quib h laborauit. iͣ¬

Expanded text:
sciemus perfecte quia ipse est Deus; ibi vadabimus. Ecce quid erit in fine sine fine; nam quis alius noster est finis, nisi pervenire ad regnum cujus non est finis? et vere requies peam Dominus promittit, quae et per requiem Sabbati figurata est.suis, ipse requievit ab operibus suis, quibus hic laboravit; i
Abbreviated transcription (Latin):
honũ excidensut ut inignem iuit. Iõ iubet
sũptus uldꝰ neccessarios dari. q dignũ crat ut
qui sp̃ualia tradebant sion ilł de eent cartialia
socio suo adtitum cre¬
tensem ep̃m s corinchi¬
is iam sedatis ꝑepłas
panli mandat᷑ tito ut
prus quam tieniat n¬
dopolim p̃mutat cos
ita sollicite ur nichil ĩ¬

Expanded text:
bonum, excidatur et in ignem mittatur. Ideo jubet bonum, excidatur et in ignem mittatur. Ideo jubet illis sumptus necessarios dari, quia dignum erat ut qui spiritualia tradebant, non illis deessent carnalia.socio suo ad Titum Cretensem episcopum, sed Corinthiis jam sedatis per Epistolas Pauli, mandat Tito ut priusquam veniat Nicopolim, praemittat eos ita sollicite ut nihil i
Abbreviated transcription (Latin):
de uica hecici sunt qui ꝑtierba legis legẽ impugnãt
ꝓpriũ. sensum .n. astruliit uerbis legis ut praui¬
fatem m̃tis sue legit auctoritate ꝯmeclent qui
uicandi st̃ qr ftequentius correcti exercitatõ¬
res oẽnt ad malum de uita dico cur ecce. sciẽ¬
qr qui hꝰ. modi. ẽ .i. ĩ corrigibilis subu̾sus ẽ¬
i ꝑditus ⁊ delinquid qr scient̾ peccat ꝓpͥo ii
clicio ꝯdẽpnatus ꝓprio iudicio sedampnat qui er¬
rorem laudat ⁊ ueritatẽ iutuperit. Cum mise¬
cretensib dum adme uenĩs festina uemre adme
icopolim ibi em̃istatui hyemare. Iõ dic̃ ut festi¬
uet post epistolam datã uenire qr uult eui ini.¬
d̾e causa affectus ⁊ ut plenius ꝯfirmet ĩ eccłast¬
ticum necessaria st̃ ilł habeant ĩ siis athartiis ne
q̃rant alicna ⁊ qͣi quis quereret. un̾ aut res erit ilł¬
ip̃is inhonił oꝑib dando ministris ñdico
ad quelib susus neccessatios ⁊ ħ ideo ut ñ sint
ĩfrictuosi ⁊ uixta ꝑabolam arboris q̃ ñ fac fruct̃

Expanded text:
eticus est qui per verba legis legem impugnat: proprium enim sensum astruit ex verbis legis, ut pravitatem mentis suae legis auctoritate confirmet, qui vitandi sunt: quia frequentius correcti exercitatiores quia qui hujusmodi est, id est incorrigibilis, subversus editus, et delinquit, quia scienter peccat, proprio judicio condemnatus. Proprio judicio se condemnat, qui errorem laudat, et veritatem vituperat. Cum miseCretensibus, dum ad me veneris, festina venire ad me Nicopolim, ibi enim statui hiemare. Ideo dicit ut festinet post Epistolam datam venire, quia vult eum videre causa affectus, et ut plenius confirmet in ecclesiastticum necessaria sunt eis, habeant apud suos, ne quaerant aliena. Et quasi quis quaereret: Unde autem res erit ilipsis in bonis operibus dando ministris. Non dico ad quaelibet, sed ad usus necessarios, et hoc ideo, ut non sint infructuosi, et juxta parabolam arboris quae non facit fructum
Abbreviated transcription (Latin):
uit habiae regresso acccde regum
sic̃ ingenesi legitur. quatuor roges
adu̾sus quinq pugnauerũt eosq
llcerunt. subquinq deuictis loch
degebat ⁊ captus ẽ. aquatuor. Quod
c̃ audiss abiaam c̃ crecẽ¬
sit Reditritꝙ loch łet

Expanded text:
vit Abrahae, regresso a caede regum. Sicut in Genesi legitur, quatuor reges adversus quinque pugnaverunt, eosque vicerunt: sub quinque degebat Lot, et captus a quatuor. Quod cum audisset Abraham cum CCCXssit, reduxit
Abbreviated transcription (Latin):
hebrei istum melchise¬
isse ⁊ habrahe ut nepoti
obiuasse ⁊ panẽ iu refec¬
se ⁊ ut sacerdotem dei de¬
caimas ascepisse. dilem ii¬

Expanded text:
Hebraei istum Melchiseisse, et Abrahae ut nepoti obviasse, et panem in refecse, et ut sacerdotem Dei decimas accepisse. Salem pl
Abbreviated transcription (Latin):
in quib ĩ possibile ẽ dm̃ men tul baboa¬
ĩnus inprdceslis cemptatonum forcissum so
uolentes ad horam pati ut inecernũ regnemus:
Qͥ in aduersis ꝯfugimus adcenẽdam spem non
huiꝰ mũdi ꝯsencietido iniquitati si ergo uderis
fluctuare ĩmari isto noli abrũpi ab anchora. añ¬
ꝙͣ untres importutm. fluctuat nauis in anchoris. s
non longe acerra ꝓicitur nec ĩecernũ fluctuabit.
tubet ⁊ incedencem .i. nos incedete facicutem qr
iutroducit tios in rem .s. usq ad interiora uelami

Expanded text:
in quibus impossibile est Deum mentiri, habeamus, in procellis tentationum, fortissimum solvolentes ad horam pati ut in aeternum regnemus. Qui in adversis confugimus ad tenendam spem, nonhujus mundi consentiendo iniquitati. Si ergo videris fluctuare in mari isto, noli abrumpi ab anchora, antequam intres in portum. Fluctuat navis in anchoris, sed non longe a terra projicitur, nec in aeternum fluctuabit, tubet, et incedentem, id est nos incedere facientem, quia introducit nos in rem,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis ꝑfidem xp̃i. samari hoĩes uolens inquam
hoc incer posuit̾ interpmissionem ⁊ imꝑlecõnẽ
iusuirandum ꝯdescendens ꝯscietudim hõiũ ut
certos faceret. nota ꝙ ait habundancius habũ¬
danter eñi ostendit ꝑ ꝓmissionẽ. immobilita¬

Expanded text:
per fidem Christi salvari homines. Volens, inquam. Hoc interposuit, inter promissionem et impletionem, jusjurandum, condescendens consuetudini hominum, ut certos faceret. Et nota quod ait, abundantius, abundanter enim ostendit per promissionem immobibilita
Abbreviated transcription (Latin):
tins ⁊ ꝯstituẽs illũ
addexceram suam .i.
in ecerna beatitudi¬
ne. non eos audiamꝰ
qui negant ad dex¬
quid d̾s pater habe
timus. nulla .it. for¬
ma corporis deus fi¬
nitur ⁊ ꝯcludicur. s
dexicri dei est beaci¬
tũdo ec̾̃na q̃ scĩs datur
sic̃ sinistra eꝰ dr mi¬
seria ꝑpetua que iin¬

Expanded text:
t constituens illum ad dexteram suam, in aeterna beatitudine. Non eos audiamus qui negant ad dexquid Deus Pater habettimus. Nulla enim forma corporis Deus finitur et concluditur. Sed dextera Dei est beatitudo aeterna quae sanctis datur, sicut sinistra ejus dicitur miseria perpetua quae i
Abbreviated transcription (Latin):
ues famã scõꝵ macłare conãces. incontinẽtes gule.ł
libiatius si refcenãdo maculas cupiditatii. ĩmitee
.ł. crudeles exercendo lites. sñ benignitate . i.langita.¬
te dũ nescunt subuenire aliis. pditores sec̾coꝵ alti¬
ts dũ indicant inimicis ꝑioꝵ qͥue occłtando nou̾¬

Expanded text:
 maculare conantes; incontinentes gulae vel libidinis, non refrenando malas cupiditates; immites, id est crudeles, exercendo lites; sine benignitate, id est largitate, dum nesciunt subvenire aliis; proditores secretorum alterius, dum indicant inimicis piorum quae occultanda no
Abbreviated transcription (Latin):
libertatem nascuntur.
liber .ii. fit qui accipit re¬
missionem pecc̃oꝵ. Coce
expositum ẽ eindenter
quid sig̃cent illa uetba
legis unde offenditur lex
non ẽẽ denenda que ĩserin¬
tutem generabat s noua
que ĩ libertatẽ. uñ addit.

Expanded text:
libertatem nascuntur. Liber enim fit qui accipit remissionem peccatorum. Ecce expositum est evidenter quid significent illa verba legis. Unde ostenditur lex non esse tenenda quae in servitutem generabat, sed nova quae in libertatem parit. Unde addit:
Abbreviated transcription (Latin):
diuicie ut tm̃ detur quanitum mens inuesti¬
gare ñ põt .R. ita ut dep̃senti accipiatur sicqi
cia dona gr̃e que hic largitur. dem̃ utramq sẽ¬
tenciam ꝓsequere suulquasi diciicias dico
datas uobis hic x. infuturo non meritis nostti
S inbonitate d̾i diuicias digo existentes suꝑ nos .i. plus ha ¶ ihi¬

Expanded text:
divitiae, non tantum quantum mens investigare non potest. Vel ita, ut de praesenti accipiatur, sic qtia dona gratiae quae hic largitur. Deinde utramque sententiam progredere simul, quasi dicat: Divitias, dico, datas vobis hic vel in futuro, non meritis nostris, sed in bonitate Dei. Divitias dico, existentes super nos, id est
Abbreviated transcription (Latin):
.n. seminauĩt .i. põt dtesuit moneat subditos lar¬
giti temporalia prelatis aquib recipitint sp̃ualia
Discipubos igitur ad magistroꝵ reftigeria hortatꝰ
tatum .i. p̃ceptũ ẽ ut p̃dicatori uerbi prebeat d̾ĩ¬
neccͣa ille cui p̃dicatur que boĩ appellatõne recte

Expanded text:
. Vel aliter potest dici ut moneat subditos largiri temporalia praelatis a quibus accipiunt spiritualia. Discipulos igitur ad magistrorum refrigeria hortatur tatum enim praeceptum est, ut praedicatori verbi Dei praebeat necessaria ille cui praedicatur, quae bona appellatione recte
Abbreviated transcription (Latin):
ad subdicos loquitur docens quõ se debeaut hr̃e &
aũt qui cathezizatur .i. instruitur ⁊ si solo uerbo¬
ñ exemplo cominunicet qui se.ca. ĩ om̃i bono que
alle dic̃ nõ inmalis si ea agit ut ille sit tibi duxx ñ
hõ .i. qui uerbũ audiens ẽ comimunem se doctori

Expanded text:
ad subditos loquitur, docens quo se debeant habere autem qui catechizatur, id est instruitur, etsi solo verbo, non exemplo, communicet ei in omnibus bonis quae ille dicit, non in malis si ea agit, ut lex sit tibi dux non homo, id est qui verbum audiens est, communem se doctori