comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
actionis designant᷑. Prima fuit añ legẽ. scda suble¬
ge.ĩtia sub gr̃a. quarta inuita et̃na. Inprima actioẽ
añlegẽ nulla pugnaẽ. cũ uoluptatib huiꝰ scłi. In se¬
cunda sub lege pugnamꝰ.s uincimur. Int̃tia pugna¬
mus ⁊ uincimꝰ. In quarta ñ c̃ pugna .s quies ⁊ pax et̃na.
quia subiugatur nobis nr̃m inferiꝰ. ꝙ. prius ionon

Expanded text:
actiones designantur. Prima fuit ante legem, secunda sub lege, tertia sub gratia, quarta in vita aeterna. In prima actione ante legem, nulla pugna est cum voluptatibus hujus saeculi; in secunda sub lege, pugnamus, sed vincimur; in tertia, pugnamus et vincimus; in quarta, non est pugna sed quies, et pax aeterna, quia nobis subjugatur nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt arma quib miles x
armatur cuuis armature.¬
quasi p̃cipua arma p̃misit
patientiam et benignita¬
tẽ. quarũi altera illata ap¬
ximis. mala equanimit᷑ portat. altã suabona ꝓxi¬
mis desiderabilit̾ impendit. Mens quippe sc̃oꝵ
in hoc tẽptationis p̃lio et munita patientie clip¬
peo: et gladio amoris. acci neta. admala ferenda
sum̃ fortitudine.⁊ adimpendabona. erig̃ unitatẽ.
quatenus et odioꝵ tela potenter excipiat. et amo¬
ris iacula ualenter reddat. Nõ eñia̾bella armatꝰ
ꝑgit. qui aut clippeũ sumens gladiis uttitur: aut
utens gladiis. clippeo ñmunitur. Uñ et miles
dĩ aduersitatis bellodep̃hensus. et scutũ patientie
debet ante ferre: et adp̃dicandu ꝓiitus amoris
iacula in ferre: ut uincat. seq̃r. Caritas et cetera.
quasi it̃e ꝑ hoc caritas ẽ. dignior. quia caritas num¬
quã excidit. nec in hoc scło. nec infuturo fimet̃.
et sioꝑa eius cessent siem̃ credendo et sꝑando

Expanded text:
sunt arma quibus miles Christi armatur, cujus armaturquasi praecipua arma praemisit patriam et benignitaem. Quarum altera illata a proximis mala aequanimiter portat, altera sua bona proximis desiderabiliter impendit. Mens quippe sanctorum, in hoc tentationis praelio, et munita patientiae clypeo et gladio amoris accincta, ad mala ferenda sumit fortitudinem, et ad rependenda bona erigit unitatem, quatenus et odiorum tela potenter excipiat, et amoris jacula valenter reddat. Non enim ad bella armatus pergit, qui aut clypeum sumens gladiis non utitur, aut utens gladiis clypeo non communitur. Unde et miles Dei adversitatis bello deprehensus, et scutum patientiae debet anteferre, et ad praedicandum promptus amoris jacula inferre, ut vincat. Charitas, etc. Quasi dicat: Per hoc charitas est dignior, quia charitas nunquam excidit, id est nec in hoc saeculo, nec in futuro finietur, etsi opera ejus cessent. Si enim credendo et sperando
Abbreviated transcription (Latin):
car ut c̃. luxuria. et sp̃s ut ẽ
ira.Inquinamentũ carrasmul¬
ti faric intelligitur. ĩoq dixit
abom̃i quia multa sunt uitia
carnalia. ut om̃ia fugiamus.
nosoico ꝑficientes bona oꝑatiõe.
sc̃i ficatiõe in bũpocept̃a. et hoc
intimore õiut uereamur qui
solus facit uelitalege scđmlit
terã aliam. que non habet et
morẽ dĩ sequamur. quiaqui
sine dõhoc igit: sc̃s mundi est
et nondi. et adhec siforma erẽ¬
illos pseudo. Uelitalege mun
uos qui inhis peccauistis. s uco¬
rigatis uos moneo. diligo enĩ
mea et similiter uita in uirtuti¬
bus. uel itadiligouos ad conmo.¬

Expanded text:
is, ut est luxuria, et spiritus, ut est ira. Inquinamentum carnis multifarie intelligitur. Ideoque dixit, ab omni, quia multa sunt vitia carnalia, ut omnia fugiamus. Nos dico perficientes bona operatione sanctificationem, in baptismo coeptam. Et hoc in timore Dei, ut Deum vereamur qui solus facit. Vel ita lege, secundum aliam litteram, quae non habet: Et timorem Dei sequimur. Quia qui sine Deo hoc agit, sanctus mundi est et non Dei. Et ad haec si forma exemillos vos qui in his peccavistis, sed ut corrigatis vos moneo. Diligo enim mea, et similiter vita in virtutibus. Vel ita diligo vos, ad commo
Abbreviated transcription (Latin):
eos stare.hoc ẽ in mundĩñ tangere. iI.. uoluntate
non con sentire.hec om̃na ꝓphe fece: runt. sp̃ua¬
liter gͦ non corꝑaliter recedere debemius amalis.
quia mauis malum inseꝑatiõe bonoꝵ ꝯmittimis.
.i. dum corꝑalit̾ separamus nos abonis p̃pmalos.
quã sugimus in ꝯunctiõe maloꝵ non remanentes
i. quã sit iluit quod fugimus fugiendo comun
quia nõtacuit non suꝑbiã. quiainunitate per¬
mansit. Siautẽ corꝑiliter recedit suꝑb ẽ et scis¬
maticus.: E¬
ita facite ut dixi.
Et egorccipiam

Expanded text:
eos ire; hoc est immundum non tangere, voluntate eos ire; hoc est immundum non tangere, voluntate non consentire. Haec omnia prophetae fecerunt. Spiritualiter ergo non corporaliter recedere debemus, quia majus malum in separatione bonorum committimus, id est dum corporaliter separamus nos a bonis propter malos, quam fugimus in conjunctione malorum non remanentes, id est quam sit illud quod fugimus fugiendo communquia non tacuit, non superbiam, quia in unitate permansit. Si autem corporaliter recedit, superbus est, et schismaticus. EIta facite ut dixi, et ego recipiam
Abbreviated transcription (Latin):
Iterris uisus ẽ. et cũ hõib c̃oũ
satus est. et ioħs ait. Uerbũ caro factũ ẽ. et ha.
uult eos sẽparari ab om̃i contaominatiõe ut su¬
scipiat eosi filios. Unde subdit:
ropter quod ⁊ c̃. Utitur hiͦ
b inbabilone neconinum¬
carent babiloniis. inter quo¬
habitabant. quod apls sp̃ua¬
liter adnos refert. qĩ iꝓpt̃ q
demedio eoꝵ quia estisin
medio nequitieeoꝵ exite aũ
non corꝑaliter. si spualiter.
eteti sunt mali ꝓpaice nec corꝑalit᷑
ab eis receditur s spualiter. Exire uõ ẽ.¬
geritis: facere quod ꝑtinet ad correctionem¬
malorũ. quantũ licet ꝓgraducuiusq salua pace. et¬
cũ exieritis. separamim. abeis. ut nec consensũ cũ eis
habeatis. uel seꝑa .i. seorsum.sitis ꝑiti contraeos. sicut
lectatio que ẽ primus motus mortalis pecc̃i spũalis
recessio hic intelligenda ẽ. similit̃ et detactucordis
non corꝑis intelligendũ ẽ. displicere eñi malum
crepabant.Uumtemplũ cũ eis intrabant eadẽ

Expanded text:
rris visus est, et cum hominibus satus est . Et Joannes ait: Verbum caro factum est, et habitavit  populus. Et ideo vult eos separari ab omni contaminatione, ut suscipiat eos in filios. Unde subdit: Propter quod, etc. Utitur hic bus in Babylone, ne commcarent Babyloniis inter quhabitabant. Quod Apostolus spiritualiter ad nos refert. Quasi dicat:de medio eorum, quia estis in m nequitiae. Exite autem, non corporaliter, sed spiritualiter, quidem mali pro pace, ne corporaliter ab eis recedatur. Sed spiritualiter exire, est facere quod pertinet ad correctionem, quantum licet pro gradu cuiusque, pace  exieritis, separamini ab eis, ut nec consensum cum eis habeatis. Vel, separamini, id est seorsum sitis parati contra eos sicut delectatio, quae est primus motus mortalis peccati. Spiritualis recessio hic intelligenda est, similiter et de tactu cordis non corporis intelligendum est. Displicere enim malum crepabant, unum templum cum eis intrabant, eadem
Abbreviated transcription (Latin):
code coꝵdãbulabo inlato ꝑcaritatẽ dẽambulat
iestatis. silatitudinẽ inuenerit¬
caritatis. qua tamen in nobis
non nisid̃s facit. et ẽ sensus. ĩ¬
ter eos in ambulabo .i. ꝓmoue¬
bo eos et ꝑseuerant̃ ꝓficere fa¬
ciã. et ero t̃s.il .i.itabene faci
am illis. ut uidear d̃s. et ip̃i.
ent michi. ut uideantur ẽẽ¬

Expanded text:
o, quasi in lato per charitatem. Deambulat jestatis, si latitudinem inveneritritatis, quam tamen in nobis non nisi Deus facit. Et est sensuster eos inambulabo, id est promovebo eos, et perseveranter proficere faciam. Etam illis ut videar Deus. Et ipsi ient mihi, ut videantur me
Abbreviated transcription (Latin):
nitet quia correctiestis.
et si pͣpeniteret dũ in¬
dignati eratis. hoc dicit.
quidetͥstitia alioꝵ gau¬
det. Uidens quod epła¬

Expanded text:
nitet, quia correcti estis; etsi prius poeniteret, dum indignati eratis. Hoc dicit, qui de tristitia aliorum gaudet. Videns quod ep
Abbreviated transcription (Latin):
ledict̃ ẽ õe peccatũi. siũ ip̃m quod fit. int sequat᷑
suppliciũ. siũ. ipm suppliciũ. quod et uocatur pec¬
catũ. quia expeccato fit. Suscepit aũt xp̃s sinere
hoc etiã appellat peccatũ cũait ut depeccato
⁊c̃. Quia enĩ depeccato mors ẽ. illa aũt caro.
qũauis de uirgine. tñ mortalis fuit. eo ip̃quo
cur ergo timeret moyses dr̃e maledicĩ. quod pa¬
ulus nontimuit dr̃e pece : plane hoc ꝓpsu ⁊dic̃t
debuit ⁊ p̃dicare. nꝰ im hoe ꝙ maledict appellatꝰ ẽ¬
quipependit inligno cõtumelia indm̃ putã¬
da ẽ. Exparte quippe mortali pependit inligno
Mortalitas autẽ ex maledictiõe peccatipͥmi hõis
ẽ. Sigͦ diceret mors maledicta e̾. nemo exhorre¬
sceͣt. It̃. sidice̾t pec̃c̃. Maledictũ ẽ. nemo mpraret᷑.
quida pependit inligno. nͥ caro mortalis. cuius¬
mortalitas expeccato ueteris hõis erat. Ineius
peccati. ⁊ mortis figura. ⁊̃ moyses exaltauit spẽtẽ

Expanded text:
edictum est omne peccatum, sive ipsum quod fit ut sequatur supplicium, sive ipsum supplicium, quod et vocatur peccatum, quia ex peccato fit. Suscepit autem Christus sihoc etiam appellat peccatum, ubi ait, ut de peccato, etc. Quia enim de peccato mors est, illa autem caro quamvis ex Virgine, tamen mortalis fuit; eo ipso quo  Cur ergo timeret Moyses dicere maledictum, quod Paulus non timuit dicere peccatum? Plane hoc propheta dicere debuit et praedicare, nec in hoc quod maledictus appellatpendet in ligno, contumelia in Deo putanda est. Ex parte quippe mortali pependit in ligno. Mortalitas autem ex maledictione peccati primi hominis est. Si ergo diceret: Mors maledicta est, nemo exhorresceret. Item, si diceret: Peccatum maledictum est, nemo miraretur. Quid autem pependit in ligno nisi caro mortalis In ejus peccati et mortis figura etiam Moyses exaltavit serpentem
Abbreviated transcription (Latin):
nã quod suspensus moritur reus. et quod illic ẽ¬
tur tunc et sepeiliatur nesidiutius ibi fuĩt muus
sit oprobriũ et macula generi eius. ab oc ergoma¬
ledicto. pene ostenditur xp̃s nõ fuisse. in muniꝰ
ac auctoritate. quia scriptũ ẽ. ma .o. qui. pãli.¬

Expanded text:
nam quod suspensus moritur reus, et quod illic deponatur et sepeliatur, ne si diutius ibi sit, majus sit opprobrium et macula generi ejus. Ab hoc ergo maledicto poenae ostenditur Christus non fuisse immunis hac auctoritate; quia scriptum est: Mal
Abbreviated transcription (Latin):
exoꝑib legis sunt ma¬
ledictisunt. et uere. qr
sicut scriptũẽ indeu¬
tero nonnio. maledic¬
tus ẽ om̃is qui non ꝑ¬
manserit. nonsolum
cognouerit. non in qui¬
busdã tantũ s in om̃ib
p̃ceptis que scripta sunt
inlibroleg̃ ꝑmanserit di¬
co. ita ut faciat ea .i. nõ¬

Expanded text:
operibus legis sunt maledicti sunt. Et vere, quia sic scriptum est in Deuteronomio: Maledictus est omnis qui non permanserit, non solum cognoverit, non in quibusdam tantum, sed in omnibus praeceptis, quae scripta sunt in libro legis. Permanserit, dico, ita ut faciat ea, id
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib que in ipis obseruationib fiebant posita.
Quiaũt uiuebãt inhis oꝑib timebant utiq
sinon ea fecissent lapidatione. uel crucẽ. uel aliꝗd
Quiã ex fide iuuit. cũ hinc exierit: tunc magis
habebit p̃sentissimũ p̃miũ ñ igitur ex fide ui¬
uit.quisq p̃sentia que uidẽ tur. uel cupit.
uel timet. qͥ fides dĩ adinui sibilia ꝑtinet. uel¬

Expanded text:
ibus quae in illis observationibus fiebant positam. Qui autem vivebant in his operibus, timebant utique, si ea non fecissent, lapidationem, vel crucem, vel aliquid autem ex fide vivit, cum hinc exierit, tunc magis habebit praesentissimum praemium. Non igitur ex fide vivit quisquis praesentia quae videntur, vel cupit, vel timet
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s aut qĩ exlege ẽ maledic¬
nos. uidõs demaledicto leg̃
sub quo eramus. Cur gͦ uos
galathe adidẽtenditis. factꝰ
ledicto le¬
ledicto leg̃. ip̃e dico factus.i.
reputatus ꝓnobis non solum¬
maledictus s etiã maledictũ
quo uerbo scđm usũ loquẽdi
plusqũa sidiceretur male
ceco illuminato tudiscipłs illiussis. nõ disci¬
płi moysi crimus quia scriptum ẽ. que ĩõ repu¬

Expanded text:
 Ex lege est maledicnos Judaeos de maledicto legis, sub quo eramus. Cur ergo, Galatae, ad idem tenditis? Factusledicto legis. Ipse dico factus, id est reputatus, pro nobis, non solummaledictus, seQuo verbo secundum usum loquendi si diceretur maledcaeco illuminato: Tu discipulus illius sis, nos discipuli Moysi erimus . Quia scriptum; quasi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc loco accepipossit demaledicto culpe. dema
atu p̃uaricationis qui pp̃. hoc factus ẽ ꝓ nobis reiue¬
ritate maledictũ.i. mortalis. Mortalis autẽ ex pec¬
cato ẽ. iõqu ip̃a maledictio dicitur. et exea aliquid
maledietũ. Ne aut̃ orreas quod dicit xp̃m. ẽẽ ma¬
ledictũ: ꝯfirmat auctoitate ꝓpħe moysi. subdẽs.

Expanded text:
hic locus accipi possit de maledicto culpae, et datu praevaricationis, qui propter hoc factus est pro nobis rei veritate maledictum, id est mortalis. Mortalitas autem ex peccato est, ideoque et ipsa maledictio dicitur, et ex ea aliquid maledictum. Ne autem horreas quod dicit Christum esse maledictum, confirmat auctoritate prophetae Moysi, subdens:
Abbreviated transcription (Latin):
tem nĩam. cũ ad delendii eãmisit filiũ suũ. Quto
ergo mirũ. simaledictus dicitur dõ. qui in se ht̃
quodd̃s odit .i. quod repbat ⁊ delet. addit et ꝓui¬
de. oĩs etiã xp̃s nefuturi ħetici negent eius uerã
ẽẽ mortẽ. Preuidit enĩ moyses heticos futuro̾ ua̾m
motẽ dm̃ negaturos et iõ uolentes ab hoc maledi¬
cto. xp̃m. seumngere. ut amortis ⁊ ueritate se iunge̾t
ergo ꝯͣ longe futuros heticos delonge clamabat
moyses sine causa tergi uersamini oħereticiquib
benedictus ẽ in suanistitia. maledictus autẽ in
piens quidẽ honorificentia xp̃m amaledicto
quod morti ꝯiunctũ ẽ. seꝑat. et itauẽ mortuũ
negat. dicens pependisse inligno. sp̃c quadã
false carnis. et non uerã mortẽ incruce soluis¬
se. Contra quod ꝓpħa uere mortuũ clamat cũ
ait. maledictus oĩs.i. uere mortuus. pena¬
enĩ peccati. uel ex benedictiõe uerat. uel ex
Miledictione. Si exbenedictiõe uenit: opta¬

Expanded text:
it Filium suum. Quid ergo mirum si maledictus dicitur Deo qui in se habet quod Deus odit, id est quod reprobat et delet? Addit proinde, omnis, etiam Christus, ne futuri haeretici negent ejus veram esse mortem. Praevidit enim Moyses haereticos futuros, et veram Domini mortem negaturos. Et ideo volentes ab hoc maledicto Christum sejungere, ut a mortis etiam veritate sejungerent. Ergo contra longe futuros haereticos de longe clamat Moyses: Sine causa tergiversamini, o haeretici, quibus benedictus est in sua justitia, maledictus autem in piens quidem honorificentia Christum a maledicto quod morti conjunctum est separat. Et ita vere mortuum negat, dicens pependisse in ligno specie quadam falsae carnis, et non veram mortem in cruce solvisse. Contra quod propheta vere mortuum clamat, cum ait maledictus omnienim peccati, vel ex benedictione venit, vel ex maledictione. Sed si ex benedictione venit, opta
Abbreviated transcription (Latin):
it a ir̾isci. contrapeccantesꝙ. ẽ¬
solet ad ꝓfectũ ꝑtinere delin
excedendo: peccent. subdens et nolite pecc.are
asꝑius arguendo. et honðrando peccantẽ. Uñsalo¬
mon. Nolieẽ nimisiustus. quĩ ẽ quiperut ĩusti¬
tiasua. Tẽꝑanddẽ gͦ iustitia ut imitemur dm̃ qͥ
suffert iniquos. ut aliqui ex eo corrigantur. ⁊ sol.¬
solis. Intelligitur quidẽ simplicit᷑. et s. tp̃s. qui a
si ex ip̃a infirmitate poͣrtamus. subrep̃ira xͥ ano.
non debet diureuneri.⁊ fi pͥdiana. eicienda ẽ de cõ¬
de. antequã occidat lux istauisibilis nedeserat¬
luxuisibilis. Uuit ergo apłs. ut ira nonduret qr
sidurat. datur occ̃o. diabolo. Iratus eñi. male cogi¬
tat et sic se diabolus inserit ut mala ꝑagat uñ subdit.
olite. ⁊ c̃. uelita melius. sol .i.
splendorrationis. uelx̾. ñocci.¬

Expanded text:
imini, contra peccantes, solet ad profectum pertinere delinqexcedendo peccent, subdens: Nolite peccare, asperius arguendo et onerando peccantem. Unde Salomon: Noli nimis justus esse, quia est qui perit in justitia sua . Temperanda est ergo justitia ut imitemur Deum qui suffert iniquos, ut aliqui ex eis corrigantur. Et solsolis. Intelligitur quidem simpliciter et secundum tempus, quia si ex ipsa infirmitate quam portamus subrepit ira Christiano, non debet diu teneri et fieri pridiana: ejicienda est de corde antequam occidat lux ista invisibilis. Ambrosius Vult ergo Apostolus ut ira non duret, quia si durat, datur occasio diabolo. Iratus enim male cogitat, et sic diabolus se inserit ut mala peragat. Unde subdit: Nolite locum. Vel ita melius, sol, id est splendor rationis; vel, Chri
Abbreviated transcription (Latin):
etiã uosirritat quodetiã ẽ tẽptatiodiaboli. Nolite
irasci. nisi uob Quid ẽ em̃hõ penitens. nͥ hõ irascens¬
sibi: ⁊ ut accipiat adõueniã. dese ip̃o exigit penam.¬
ta uehementia. ut peccare desistatis quia suꝑ hãc
irã. nõ occidit soliustitie. s potius illi irradiat. un
di. intrandi aduos. ꝑ malã cupiditatẽ. ueltimorẽ.
uersis d̃s intrat. Sienĩ cupis regnũ celoꝵ: ⁊times
sunt claudende. Isti aꝑiende. Sequitur

Expanded text:
etiam vos irritat, quod est tentatio diaboli, nolite irasci, nisi vobis? Quid est enim homo poenitens, nisi homo irascenssibi? Ut accipiat veniam, de se ipso exigit poenamta vehementia ut peccare desistatis, quia super hanc iram non occidit sol justitiae, sed potius illi irradiat. Unde dare diabolo, per malam cupiditatem, vel timorem. versis, Deus intrat. Si enim cupis regnum coelorum, et times sunt claudendae, isti aperie
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis eñi. in agone uic¬
torib dignus erit coronama¬
gister. sit. state indomin
ficut me. et mei similes stare
et tunc eritis carissima::
confortando. illas p̃memo¬
ratas mulieres ne deficiant.

Expanded text:
Discipulus enim in agone victoribus, dignus erit corona magistri. Sic state in Domino, sicut me et mihi similes stare et tunc eritis, charissimi. confortando illas praememoratas mulieres, ne deficiant.
Abbreviated transcription (Latin):
clemente. et ceteris coadiu.
me. laborauerunt ministr̃i¬
do etiã eis necessana. quoꝵ
nõia .i. merita et p̃mna. que
ueritatẽ tenent. sunt scͥpta
ineterna domo. ꝑdiuersita¬
tẽ meritoꝵ. Uñ indomo pa¬

Expanded text:
us meis, laboraverunt ministrando etiam eis necessaria. Quorum nomina, id est merita et praemia qui veritatem tenent, sunt scriptain aeterna domo pro diversitate meritorum. Unde: In domo Pa
Abbreviated transcription (Latin):
sus. Nolite ꝯphilipense.s
grauit̃ ferre. quodom̃s uõ
inepla mea sigillatĩ non no¬
minaui quia et sun ea non
estis scͥpti. et in libro tñuite
continemim
iditerat: ut se in eisuera affe¬
ctione gaudere ostenderat
tur. Gaudete. non adhorã.¬

Expanded text:
sus, nolite, o Philippenses, graviter ferre quod omnes vos in Epistola singulatim non nominavi, quia etsi in ea non estis scripti, in libro tamen vitae continemini. Et ideo iterat ut se in eis vera affectione gaudere ostendat. Qtur, gaudete, non ad hora
Abbreviated transcription (Latin):
sectantur s in comune ubi salus
om̃iũẽ. ꝯsulunt. quidpossitis cõ¬
p̃hendere. que sit .i. quanta eẽ de
ł bet latitudo caritatis que debet
usq ad inimicos extendi ⁊ cũhyla
laritate bñ oꝑari. quia qui tristiᷤ
dat ꝑdit quoddat. Opꝰ gͦ ẽ exlatitu
dine caritatis nepereat quicquid
bomi facis eis.s. quia habundante¬
caritas. opus ẽ longitudine. Uñ subdit. et que sitlõ¬
gitudo caritatis. hoc ẽ ꝑseuerandi longanimitas u
quotũmͦ stando. ꝑseueretur. Uñ qui ꝑseuerauerit
cordirigitur ut d̃s̃ inp̃miũ expectetur. Nã sibene
oparis. ⁊̃ usq adinimicos. ⁊ hylarit̃ tͥbius. habe̾ lati¬
tudinẽ et si inhisusq infinẽ ꝑseuerauerit: habe̾ lõ¬

Expanded text:
sectantur, sed in commune ubi salus consultant. Quid possitis comprehendere? Quae sit, id est quanta esse ebet latitudo charitatis, quae debet usque ad inimicos extendi, et laritate bene operari, quia qui tristis dat, perdit quod dat. Opus ergo est dine charitatis, ne pereat quidquid boni facis, sed quia abundantearitas, opus est longitudine. Unde subdit, et quae sit longitudo charitatis. Haec est perseverandi longanimitas, ubi quodammodo stando perseveratur. Unde: Qui perseveraveritcor dirigatur, ut Deus in praemium exspectetur. Nam si bene operaris etiam usque ad inimicos, et hilariter tribuis, habes latitudinem; et si in his usque in finem perseveras, habes lon
Abbreviated transcription (Latin):
sicut inspera tanta longitudoẽ. quantalati¬
tudo. ⁊ tanta altitudo quantũ ꝓfundum.
ita et in t̃o.om̃ia equalia sunt inmm̃sitate
excedens. et implens. non in eis clausa. s oĩa
int̃se hñs ut solus in effabilis. et infinitus
habeatur. Scire. ⁊ c̃. Post ininm̃sitatẽ patͥs:

Expanded text:
sicut in sphaera tanta longitudo quanta latitudo, et tanta altitudo quantum et profundum, ita et in Deo omnia aequalia sunt immensitate excedens et implens, non in eis clausa, sed omnia intra se habens, ut solus ineffabilis et infinitus habeatur. Scire, etc., post immensitatem Patris
Abbreviated transcription (Latin):
suetudine. ut tractabiles si
lestia uel aliter alter alteriuᷤᷤ
onera portate. et hoc nõ ficte.
nõ ꝓterrenocõmodos inca¬
ritate. Ip̃a enĩ ẽ. actio recti
tur negono. nec frigida ẽ o¬
tio nerturbulenta ẽ. nec mar¬
cida. nec aubax. nec fugax.
nec p̃ceps. neciacens. Itagͦ a¬
bulate. ⁊ sitis solliciti .i. studio¬
ẽ inuinculo si cauti att̃ñti. ẜuare ut sacro¬
uos dico degentes. iminculo pacis .i. pacẽ ẜuãtes.
que dicitur uinculd̃ quia paxista. ẽ nutrimentũ
sp̃uał unitatis. hec aũt pax ẽ sibonanr̃a inuicẽ di¬
ligimus. si peccata que sinedãpno tritici. aut ꝯ
spe salutis corrigendoꝵ eradicati nõ possunt u̾q
admessẽ ultimã tol eramnus. si ⁊̃ ꝓfectioĩs oꝑa q̃
tam̃ fieri ⁊ nõ fierilicet. ne infirmiscandalizẽ

Expanded text:
suetudine, ut tractabiles sitlestia: vel alter alterius onera portate. Et hoc non ficte, non pro terreno commodo, sed in charitate. Ipsa est enim actio recti tur negotio, nec frigida est, nec turbulenta est; nec marcida, nec audax, nec fugax, nec praeceps, nec jacens. Ita ergo ambulate, et sitis solliciti, id est studiosi, cauti, attenti, servare, ut sacroVos, dico, degentes in vinculo pacis, id est pacem servantes: quae dicitur vinculum, quia pax ista est nutrimentum spiritualis unitatis. Haec autem pax est, si bona nostra invicem diligamus, si peccata quae sine damno tritici, aut cum spe salutis corrigendorum eradicari non possunt, usque ad messem ultimam toleramus; si etiam perfectionis opera quae cum fieri
Abbreviated transcription (Latin):
ab eodẽ transuerso: sursũ uersus ẽ. ad cap̃emin ⁊.¬
ꝑq figuratur suꝑior expectatio. ꝓfundũ uõẽ.
in ea parte lignique nõ apparet. que fixat̃re oc¬
cultatur. un totũ illud surg̃.ꝙ. ꝓfunditatẽ sigͥ¬
cat gratuite gr̃e. in qua multoꝵ ingenia ꝯterũ¬
tellectus coaptatur. ut sit sensus. que. sit. lati.
ꝙ ostensũ incruce sua fuit. que inlatũ tensa ẽ
abextera insinistrã. ubi maniis fixe. ꝑquã oꝑa

Expanded text:
ab eodem transverso sursum versus ad caput eminab eodem transverso sursum versus ad caput eminficatur superiorum exspectatio. Profundum vero est in ea parte ligni, quae non apparet, quae fixa terrae occultatur, unde illud surgit, quod profunditatem significat gratuitae gratiae, in qua multorum ingenia conteruntellectus coaptatur: ut sit sensus: Quae sit latitudquod ostensum in cruce sua fuit, quae in latum tensa est a dextra in sinistram, ubi manus fixae per qua
Abbreviated transcription (Latin):
mortis tale gñs eleg̃. in quo et latitudinis. hꝰ et
longitudinis. ⁊ altitudinis. ⁊ ꝓfunditatis. magi¬
ster existẽt. qui dixerat tolle cruc̃ẽ tuã et seq̾re
me. Tollitur crux. eũ spũ facta carnis mortificã¬
tur quã diugͦ euacuatur corpus peccati. quã diu
exterior hõ corrũpitur. ut interior renouetur.
dedie in die: tẽpus ẽ crucis. Incuius potestat egͦ
erat mori. uel nõmori. et sic uel sic mori ñ fru¬
stra crucẽ eleg̃. ut te huic mundo crucifigeret.
Nã latitudo ẽ. incruce transuersũ lignũ ubi fi¬
guntur manus. quod adbona oꝑaꝑtinet. quia
ibi extenduntur manus. longitudo ẽ in ea par¬
te ligni.que ab ip̃otrans uerso: ad tratendit. ⁊
ab ip̃olignousq adterrã. cõspicua ẽ. ibi corpus
crucifigitur. et quodã mͦ stat. et ip̃a statio. ꝑseue¬
rantiã sigͥcat. Altitudo aũt in illo ligno ẽ. quodẽ

Expanded text:
mortis tale genus elegit, in quo latitudinis hujus, et mortis tale genus elegit, in quo latitudinis hujus, et longitudinis, et altitudinis, et profunditatis magitibi existeret. Qui dixit: Tolle crucem tuam, et sequere me . Tollitur crux, cum spiritu facta carnis mortificantur: quandiu autem evacuatur corpus peccati, quandiu exterior homo corrumpitur, ut interior renovetur de die in diem, tempus est crucis. In cujus ergo potestate erat mori vel non mori, et sic vel sic mori, non frustra crucem elegit, ubi te huic mundo crucifigeret. Nam latitudo est in cruce transversum lignum, ubi figuntur manus, quod ad bona opera pertinet, quia ibi extenduntur manus. Longitudo est in ea parte ligni quae ab ipso transverso ad terram tendit, et ab ipso ligno usque ad terram conspicua est: ibi corpus crucifigitur, et quodammodo stat, et ipsa statio perseverantiam significat. Altitudo autem in illo ligno est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m p̃miũ deputare. nõ aliud ibip̃o qũaip̃m expec¬
tare.Si amas. gratisama. siuẽ amas: ip̃sit merces
eñi uidicioꝵ dĩ q̃ ꝑ serutari. ⁊ ꝯtẽplari nequimuᷤ
ꝓcedit om̃e ꝙ possumꝰ quod possũ uideo. unde
possim. nonundeo. nisiquia noui ẽẽ uidõ. qr̃ autẽ
illi. et non illidet. multũ ẽ adme. Abyssus ẽ ⁊ ꝓfun¬
dũ nc̃ gͦ ip̃a caritas inbonis oꝑib exercetur adsubueni¬
endũi aliis et usq adinimicos porrigitur. et heclati¬
tudo ẽ: nunc longammitate: aduersa tolat. et ĩco
quodueracit̾ tenuit. ꝑseuerat. et longitudo ẽ.ħ
ꝓmittitur in excelso. et hec altitudo ẽ. Existit uõex
do enĩ. cõe. nom̃ ẽ. excelso et ꝓfundo. s cũ in
excelso dicitur sublimitatis eminentia ꝯm̃datur.
Cũ aut̃ in ꝓfundo. difficultas in uestiga tõĩs. ⁊ co¬
gnitionis.⁊ sciendũ quia in his uerb figura ⁊ mi¬
stium crucis ostenditur. Qui eñiuoluit. mortu¬
us ẽ. quo uoluit moruius ẽ. non frustraigitur

Expanded text:
ipsum praemium deputare, non aliud ab ipso quam ipsum exspectare? Si amas, gratis ama: si vere amas, ipse sit merces enim judiciorum Dei, quae scrutari et contemplari nequimus, procedit omne quod possumus. Quod possum, video; unde possum, non video; nisi quia novi esse a Deo. Quare autem illi det, isti non det, multum est a me, abyssus est et profundum. Nunc ergo ipsa charitas in bonis operibus exercetur ad subveniendum aliis, et usque ad inimicos porrigitur; et haec latitudo est. Nunc longanimitate adversa tolerat, et in eo quod veraciter tenuit, perseverat; epromittitur in excelso; et haec altitudo est. exsistit uero ex do enim commune nomen est excelso et profundo; sed cum in excelso dicitur, sublimitatis eminentia commendatur; cum autem in profundo, difficultas investigationis et cognitionis. Et sciendum quia in his verbis figura et mysterium crucis ostenditur. Qui enim quia voluit mortuus est, quomodo voluit mortuus est. Non frustra igitur
Abbreviated transcription (Latin):
scientia .xͥ. eẽ. suꝑe. alii carita¬
ti. caritas em̃scientie .i. que
habetur ꝯplena scientia. suꝑ¬
eminet alii caritati. quia qũa¬
to melius intelligitur d̃s. tã¬
to plusdiligitur.idõ orouos
scire istaͬ ꝑhas scientias. ĩple¬
aminibonoeundo. in.o.p.¬
nem dei.
dicentes. Si aliquid minus oͣs habebimus et
lesdo detestanoaẽ error ifte nõ eñi sic ĩplebũ¬
tur. ut sint et ip̃i plenusd̃s. s ut ꝑfecte sint
plenido. uel ita oro. ut pos. ꝯp̃. que. sit. la.¬

Expanded text:
et alii charitai. Charitas enim scientiae, id est quae habetur cum plena scientia sueminet alii charitati, quia quato melius intelligitur Deus, tanto plus diligitur: ideo oro vos scire ista, ut per has scientias imamini, bono, eundo in onem Dei, dicentes: Si aliquid minus quam Deus habebimus et les. Detestandus est error iste. Non enim sic implebuntur ut sint et ipsi plenus Deus, sed ut perfecti sint pleni Deo. Vel ita, oro, ut possit
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃dicte pacisunitate diuisus ẽ sacramentũ. quidem
tãqũã formã retinet. s sp̃s p̃t̃ unitatẽ nomuuit. fru¬
stra gͦ foris deformagłatur.nͥ intus sp̃i uegetetur ꝓ¬
pt hanc societatẽ illi in quos pͥmitus. Uenit. linguis
humam gñis ꝯstat. ⁊ si ꝑlinguas gentiũ figurabatur
ista societas. menbroꝵ x futura inõib gentib ut quẽ¬
accepisse usp̃mscm qui inunitate ecłe ꝯfiftit que

Expanded text:
isus est, sacramentum quidem tanquam formam retinet, sed spiritu praeter unitatem non vivit. Frustra ergo foris de forma gloriatur, nisi intus spiritu vegetatur. Propter hanc societatem illi in quos primitus venit Spiritus humani generis constat, et sic per linguas gentium figurabatur ista societas membrorum Christi futura in omnibus gentibus, ut quemaccepisse Spiritum sanctum qui in unitate Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
dexp̃o cũ dilexiss suos. usq in finẽ dilexit eos.
quod sigͥcatũẽ ꝑ longitudinẽ crucis asursũ. usq
deorsum. et que sublimitas caritatis .i. quoten¬
dat caritas . s. adeternã beatitudinẽ. que notur
ꝑ partẽ crucis: suꝑ positã. et quid ꝓfundũ. ca¬
ritatis quod totũ portat. ut pars. crucis foca in
terra . s. in abscondito. quod nõuidetur.i. mĩa¬

Expanded text:
isto: Cum dilexisset suos, usque in finem dilexit illos . Quod significatum est per longitutudinem crucis, a sursum usque deorsum. Et quae sublimitas, charitatis, id est quo tendat charitas, scilicet ad aeternam beatitudinem, quae notatur per partem crucis superpositam, et quod profundum, charitatis quod totum portat, ut pars crucis fixa in terra, scilicet in abscondito, quod non videtur, i
Abbreviated transcription (Latin):
dicantur. ita et ip̃e quisolũ
pat̃ ẽ om̃iũ rerũ.creatiõe si
. deliũ regnatiõe pat̾nitati
nom̃. cetis datur uel nominatur.i. nominabilis
ẽ. ab̾ illoͬ quiẽ pat̃ om̃iũ. et angłi incelo ⁊ hoĩes
interra acceperunt. ut patres alioꝵ uocarent᷑.
infilios: hõ. autẽ dicitur pater uelnatura uel au¬
ctoritate exẽpli. uł ratiõe bñficii. ad pitr̃e gͥ x¬

Expanded text:
ipse qui solus Pater est omnium rerum creatione et fidelium regeneratione, paternitatis nomen caecis dedit. Vel nominatur, id est nominabilis est. Ab illo enim qui est Pater omnium, et angeli in coelo, et homines in terra acceperunt, ut patres aliorum vocarentuin filios. Homo autem dicitur pater, vel natura, vel auctoritate exempli, vel ratione beneficii. Ad Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia gradĩtribuenda hinc
demorib admonet usq infi¬
nẽ et prius cõmuniter õs pꝰt
go paulis unctus. cui ꝯ pati¬
endu ẽ uinctus dico in dño.¬

Expanded text:
omnia gratiae Dei tribuenda: hinc de moribus admonet, usque ad finem, et prius communiter omnes, pgo Paulus vinctus, cui compatiendum est: vinctus, dico, in Do
Abbreviated transcription (Latin):
sententiis sacre pagine doctores. ita põt det̾mi¬
nari ꝙ dictũ ẽ. ut illi quimaioris dignitatissũt.
et ꝑquoꝵ ministeriũ illa nuntiatasunt cogͥta
fuerint ex parte. u pote familiarib ⁊ nuntuᷤ¬
dĩ illiꝰuo qui maioris digͥtatissunt in cogͥta eeñt
qũa p̃finitionẽ fecit ds pater .i. p̃ordinauit cõ¬

Expanded text:
praedictis sententiis sacrae paginae doctores, ita potest determinari quod dictum est, ut illis qui majoris dignitatis sunt, et per quorum mysterium illa nuntiata sunt, cognita fuerint ex parte, utpote familiaribus nuntiis, illis vero qui minoris dignitatis sunt, incognita essent. Quam praefinitionem fecit Deus Pater, id est praeordinavit com
Abbreviated transcription (Latin):
ius ꝓfunda iudicia omnẽ scrutatorẽ fatigãt.
Sequitur. Ecire. qĩ. orout possitis etiã scire
ex parte ut imitemini carita
entiã humana. quia plene
dilexerit. Uel ita. Scire. cari.¬

Expanded text:
jus profunda judicia omnem scrutatorem fatigant. Scire. Quasi dicat: Oro ut possitis etiam scire, ex parte ut imitemini charitaentiam humanam, quia plene dilexerit. Vel ita, scire chari
Abbreviated transcription (Latin):
enĩd̃s in se ip̃o ab sconditas quoru̾dã factoꝵ causas.
quas reb ꝯditis nõ inseruit. easq ĩplet nõin illo
oꝑe ꝓuidentie quonatura sustinuit ut sint. s eo
res. Non em̃pnatura uitio deprauatã. s ꝑdigr̃am¬
nõ inmundo in quosunt absconlite ritionales
cause om̃iũ rerũ que naturalit̃ fiunt sicut ab sc̃o¬
ditis erat leui inlũbis habrae. qñdecimatus ẽ. s ĩ¬
rilit̃ fiunt. ut quod de osse uͬ ridormientismu¬
uer factaẽ. et inlocũ coste. nõ costa. s caro supple¬
taẽ. Nõhabuit hic pͥmarerũ cõditio. ut femina
exeosic fierit s tintũ hochabuit quia sic fieripoᷤᷤ¬
set nec ꝯ causas quas uoluntate instituit muta¬
bili uoluntate aliquid face̾t. Iõq absconditum

Expanded text:
enim Deus in seipso absconditas quorumdam factorum causas, quas rebus conditis non inseruit, easque implet, non illo opere providentiae, quo naturas substituit ut sint, sed res. Non enim per naturam vitio depravatam, sedin mundo, in quo sunt absconditae causales rationes omnium rerum naturaliter oriturarum, sicut absconditus erat Leui in lumbis Abrahae, quando et iraliter fiunt, ut quod de osse viri dormientis mulier facta est, et in locum costae non costa, sed caro suppleta est. Non habuit hoc prima rerum conditio ut femina ex eo sic fieret, sed tantum hoc habuit, quia sic fieri posset, ne contra causas quas voluntate instituit, mutabili voluntate aliquid faceret. Ideoque absconditum
Abbreviated transcription (Latin):
gre alius sic: alius aũt sic. Uel ꝓfundũ caritatiᷤ
sunt eccłiastica sacram̃ta.que sunt ꝓfunda et
inuestigabilia. et sunt fundamentũ caritatis.
sine quib non ualet caritas. Intelligentes igit᷑
mistium crucis mcrucifigamur. Extendentẽ

Expanded text:
alius sic, alius autem sic. Vel profundum charitatis sunt ecclesiastica sacramenta quae sunt profunda et investigabilia, et sunt fundamentum charitatis, sine quibus non valet charitas. Intelligentes igitur per mysterium crucis mundo crucifigamur, extendentes
Abbreviated transcription (Latin):
inquibus cristus non habitat::
ncaritate. ordo uerborũ. talis
ẽ.oro ⁊̃ ut incaritate radicati.i
firuit̃ plantati. adsimilitudinẽ¬
arboris. que quanto plus t̃re figit᷑.
tanto plus trahit limorẽ. et crescit¬
et uberius fructũ redit ⁊ fundati.
adsimlitudinẽ domus. quia in

Expanded text:
in quibus Christus non habitat. In charitate. Ordo verborum talis est: Oro etiam ut in charitate radicati, id est firmiter plantati, ad similitudinarboris, quae quanto plus terrae figitur, tanto plus trahit humorem et cresciet uberius fructum reddit, et fundati, ad similitudinem domus, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
uis qui interp̃tatur scͥptu¬
ras qui explanant legẽ. Po¬
res quidẽ ꝓpħe p̾scierunt
olim degentib quod uocã¬
de eẽnt. et future participẽ
dora dĩ hocenĩ significa¬
uerunt in multis scͥpture
locis s hoc latuit eos quod

Expanded text:
vis qui interpretantur Scripturas, qui explanant legem. Priores quidem prophetae praescierunt olim de gentibus quod vocandae essent et futurae participes dono Dei. Hoc enim significaverunt in multis Scripturae locis; sed hoc latuit eos quod
Abbreviated transcription (Latin):
uag̃ in fans inp̃sepio. s ab angłis la¬
udatur inceloherodes ꝑsequitur. s¬
magi adorant.I. gnorant pharisei:
s stella demonstrat. bapti⁊aturasuo.
s uoxtonantis patris auditur. Ti met
puti.s sponte ad passionẽ uenit. uult¬
perfidem transferre calicẽ. s petrũ quicalic̃ẽ
timebat accusat. Quid hac uarictate distĩ¬

Expanded text:
vagit infans in praesepio, sed ab angelis laudatur in coelo; Herodes persequitur, smagi adorant; ignorant Pharisaei, sed stella demonstrat; baptizatur a sed vox tonantis Patris auditur; timet pati, sed sponte ad passionem venit; vult transferri calicem, sed Petrum qui calicem timebat accusat. Quid hac veritate dist
Abbreviated transcription (Latin):
inuestigari. nõpossunt. et illu
.s. ut intelligant. que sit dispẽ¬
satio sacramenti .i. quã mirabi¬
lis et exquanta dilectiõe sit
facta adinpletio archane redẽ¬
ptionis. hec sunt diuitie inue¬
stigabiles. Iõe enĩ. appellat mͦ¬
sacramentũ. ꝙ. supra duutia.

Expanded text:
investigari non possunt. Et illumscilicet ut intelligant, quae sit dispensatio sacramenti, id est quam mirabilis, et ex quanta dilectione sit facta adimpletio arcanae redemptionis. Hae sunt divitiae investigabiles. Idem enim appellat sacramentu
Abbreviated transcription (Latin):
O mma michi licent .i. licita sũt. set tn. ego nõ repetam. quia
cũsim liber subpotestate nullius redigar. hominis. ł rei.
.i. nolo redigi sub potestate iudicis. ł nolo eẽ sub dnĩo alicꝰ
reiuit cã eius fratrẽ offendã. Tuinc enĩ res suꝑ nos dñium
condianas rumas corꝑis edendo ⁊ibibendo. ꝑ esc̃a nota
necessaria nature ⁊ uent̃re debetur. escis quia alit̃ non
põt substentari. nodeo lic nr̃a repetere. ds̃ aũt quasi

Expanded text:
Omnia mihi licent, id est licita sunt; sed tamen ego non repetam, quia cum sim liber, sub potestate nullius redigar hominis vel rei, id est nolo redigi sub potestate judicis, vel nolo esse sub dominio alicujus rei, ut causa ejus fratrem offendam. Tunc enim res super nos dominium quotidianas ruinas corporis edendo et bibendo. Per escam, nota necessaria naturae; et venter debetur escis, quia aliter non potest sustentari; et ideo licet nostra repetere. Deus autem.
Abbreviated transcription (Latin):
corrũppitis donis ⁊ hoc
deberetis. hec facitis.⁊ sic
quia scientes.nã. anne
c̃ salus pret̃ regnuo¬
Iolite crrare quasi

Expanded text:
corrumpitis donis; et hoc deberetis. Hoc facitis, et sic quia scientes. Nam an neest salus praeter regnuolite errare, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ar aũg peccatũ ẽ iudiciũ babere ec̃ fr̃e.sane intelli¬
gant᷑. dicendũ ẽ hic quid in huiꝰ modiliceat uel c̃o¬
ueniat ꝑfectis ⁊ quidnõ. ⁊ quidliceat infirmis
sine lite. sine iudicio.s nõ conuenit eis mouere cãm
ante iudicẽ. Infirmis uõ licet repetere suam ouẽdo

Expanded text:
 ait, peccatum est judicium habere contra fratrem, sane intelligantur, dicendum est hic quid in hujusmodi liceat, vel conveniat perfectis et quid non; et quid liceat infirmis sine lite, sine judicio; sed non convenit eis inde movere causam ante judicem. Infirmis vero licet repetere sua, movendo
Abbreviated transcription (Latin):
usi patientia dĩ oꝑãt᷑ bona
reddet głam. quia fulgeb̃t¬
ut sol in reno patris sui. et
honorẽ. ꝗa ad dext̃am dei
scĩer᷑. ⁊ in corruptionẽ ꝗa
ꝙ habebunt ꝑmanebit siñ

Expanded text:
usi patientia Dei operantur bona, reddet gloriam, quia fulgebut sol in regno Patris sui; et honorem, quia ad dexteram Dei erunt. Et incorruptionem, quia quod habebunt permanebit sine
Abbreviated transcription (Latin):
siT: cẽt auditus. nõ p̃cipitaremur in mortẽ.¬
Meclia aqua posita erat oĩb p̃ceptũdi. aqua qͦdã¬
modo publica erat et sine fraude. et sine labe sñ
ceno fluebat. S uenit angłs det̾dolapsus ẜpen̾
factus qui ĩ sidiose uenenũ spargẽ cupiebat. ĩa
emisit uenenũ depͥo locutus ẽ. desuo. Gustate.
et crits sic̃ oii. ⁊ illi appetentes ꝙ nõ erãt. amiser̃
ꝙ acceperant᷑. ħ uidendũẽ qͦmͦ dicatur anathema
hoc uerbũ ꝓmaledicto ponitur et uulgo dr̃ de¬
uoratio. Nã deuorare se quenqu̾a nemo fere dic̃
nͥmale dicere. Un illud ẽ. ⁊anathematizauit eũ
et ciuitates eius. et uocatũ ẽ nomenloci illius:
anathema hinc dictũ ẽ : anathema detestabile¬
ut aliquid ab hominabile uideatur. Ut eñĩ
in nichil uictor in suosusus auferret: s to¬
tũ inpenã luendã uocaret. et hoc erat. anathe¬
matizare : quoduulgo dr̃ deuorare. Origo aũt
bantur intẽplis. et ẽ. dictũ apotoy .i. anathe
Modo enĩ. qi. iõdico. ut

Expanded text:
set auditus, non praecipitaremur in mortem.Media aqua posita erat omnibus praeceptum Dei. Aqua quodammodo publica erat, et sine fraude, sine labe, sine coeno fluebat. Sed venit angelus de coelo lapsus serpens factus, quia insidiose jam venenum spargere cupiebat, et emisit venenet eritis sicut dii : et illi appetentes quod non erant amiserunt quod acceperant. Hic videndum est quomodo dicatur anathema. Hoc verbum pro maledicto ponitur, et vulgo dicitur devotatio. Nam devotare se quanquam nemo fere dicit nisi maledicens. Unde illud est: Et anathematizavit eum, et civitates ejus: et vocatum est nomen loci illius anathema. Hinc dictum est ut anathema detestabile aliquid et abominabile videatur. Ut enim nil inde victor in usus suos auferret, sed totum in poenam luendam vocaret, hoc erat anathematizare, quod vulgo dicitur devotare. Origo autem bantur in templis; et est dictum apo tou anathene, Modo
Abbreviated transcription (Latin):
uelita. et sic̃ olim p̃sensuobis
p̃dixi. ⁊ncabsens itm dico quod
siquis gnͣalit̾. quicũq sit euã¬
ame anathema sit : qr ħ. quia¬
alud euangłizans depͥuato
uult pluere non demedio. ⁊¬
hoc forte hõ carnalinebula p̃¬
peditus.⁊ a fonte cõmum ad

Expanded text:
Vel ita, et sicut olim praesens vobis et nunc absens iterum dico, quod si quis generaliter quicunque sit evaa me, anathema sit. Quare hoaliud evangelizans de privato vult pluere, non de medio: hoc forte homo carnali nebula praepeditus, etiam a fonte communi ad
Abbreviated transcription (Latin):
uos. Cũ enĩ uid̃s natussim ĩa illa carnalia. sp̃u¬
ali diurdicatiõe ꝯtẽpno:
Nr̃s aꝑe correctos galathaᷤᷤ
re possũ. ut quos merito dilogo. quia nichil me
lesistis. ⁊ta non penes uos inimicitiaꝵ meaꝵ ẽ.
c̃a. hoc dicendo se excus at quia pseudo dixerat
paulũ galathis inimicũ. nec uoluisse eos dicere
que in aliis eccłis p̃dicabat. hanc calũpniã dilu¬

Expanded text:
s Cum enim Judaeus natus sim, jam illa carnalia spiritali dijudicatione contemno. aspere correctos Galatas rere possum, ut quos merito diligo, quia nihil me laesistis, et ita non penes vos inimicitiarum mearum est causa. Hoc dicendo excusat se, quia pseudo dixerant Paulum Galatis inimicum, nec voluisse eos docere quae in aliis Ecclesiis praedicabat. Hanc calumniam dilu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt adiumenta mortuoꝵ qualescũq uiuorũ
consolationes sunt quib autẽ ꝓsunt. uel ad hoc
ꝓsunt ut sic plena remissio. uel certe ut tollera¬
bilior fiat ip̃aidũpnatio. om̃s ergo astabimus añ.
tribu. & ut referat. asimili messoꝵ eaque gẽsit
ꝑcorpus etiumis quisq etĩ pueri. quisimꝑse¬

Expanded text:
qualescunque vivorum consolationes sunt. Quibus autem prosunt vel ad hoc prosunt, ut sit plena remissio, vel certe ut tolerabilior fiat ipsa damnatio. Omnes ergo astabimus ante tribunal Christi , ut referat, a simili messorum, ea quae gessit per corpus. Unusquisque, etiam pueri, qui s
Abbreviated transcription (Latin):
electoꝵ ẽ uocare enĩ ẽ cogitati¬
onẽ defide adiuuare uł cõpũ¬
geͣ eũ. quẽ sciat audire. ⁊ hec uo¬
catio ut diximꝰ. ẽ electoꝵ tm̃.
hac uocatione impletur p̃desti¬
natio ẽ aliauocatio quefit ꝑp̃¬
dicatores dequa dictũ ẽ multi

Expanded text:
electorum est. Vocare enim est cognitionem de fide adjuvare, vel compungere eum quem sciat audire, et haec vocatio, ut diximus, est electorum tantum. Hac vocatione impletur praedestinatio. Est et alia vocatio quae fit pdicatores, de qua dictum est: Multi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianiẽ. alia .i. fides sine dilectiõe. demonis ẽ. Nã
⁊ demones credunt. ⁊ ꝯtremiscunt. Qui aũt non
credunt. tardiore̾ sunt ⁊ peiore̾ quã demones.S
multũ inter ẽ. utrũ quiscredat ip̃m xp̃m ẽẽ. anere¬
nec tñ in xp̃m crediderunt. Ille enĩ credit inxp̃m.
urrebatis. hic lautut gala.¬
thas. et eõ ꝑ quos inductist̃
ut iudarzare uellent: uituꝑat.

Expanded text:
ia, id est fides sine dilectione, daemonis. Nam et daemones credunt et contremiscunt : qui autem non credunt, tardiores sunt et pejores quam daemones. Sed multum interest utrum quis credat ipsum Christum esse, an crenes crediderunt. Ille enim credit in Chrisistum. Currebatis. Hic laudat Galatas, et eos per quos inducti sunt, ut judaizare vellent, vituperat;
Abbreviated transcription (Latin):
petrũ lacerant. cui in faciem
restitisse supra scripsit quod¬
nõ rectopede incesserit ade¬
uangłii ueritatẽ. s nec paulꝰ¬
tapcacimaledicto: de eccłe
pͥncipe loqueretur nec petrꝰ¬
dignus ut portaret iudiciũ
eccłe ꝯturbate. Ex quo arbi
crediderat. Uel certe magnũ¬
sit apud uos gilathas estimatꝰ.
ut portet urdiciũ eccłe ꝯt̃bu¬

Expanded text:
Petrum lacerat, cui supra in faciem se restitisse scripsit, quodnon recto pede incesserit ad Evangelii veritatem; sed nec Paulprocaci maledicto de Ecclesiae principe loqueretur, nec Petrdignus erat ut portaret judicium Ecclesiae conturbatae, ex quo arbitcrediderat, vel certe magnusit apud Galatas aestimatus, ut portet judicium Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
ultro se ingeritur. excrtitium
illoꝵ inoꝑa fidĩ bonũ fuisse tes¬
tatur. s nequitiamaloꝵ ĩpedi¬
tos necursũ suũ efficatia ꝑseue¬
rante ꝯsũmarent. Uñ ut nulli
eoꝵ crecdant. hortatur subden̾.
si uosnemini illoꝵ de inceps¬
ꝗuocauit uõ. cõsenseritis. saltẽ cos audiendo
qui oꝑalegis seruanta suadent euanglice ueritati¬
nõ obedire sinentes. ꝑsuasio eñi q̃i. ido neconsense

Expanded text:
ultro se ingerit? Exercitium illorum in opera fidei bonum fuisse testatur, sed nequitia malorum impeditos, ne cursum suum efficacia perseverante consummarent. Unde ut nulli eorum credant hortatur, subdens, sed vos nemini illorum, deinceps consenseritis, saltem eos audiendo qui opera legis servanda suadent, evangelicae veritati obedire non sinentes. Persuasio enim. Quasi dicat: Ide
Abbreviated transcription (Latin):
et in illius ium transit om̃e quod mixtũ ẽ.ita ⁊
doctrina ꝑuersa abunoincipiens. uix duos aut
tres primũ in exordio repperit auditores. s pa¬
ulatim ut cancer serpit incorꝑe et urxta uul¬
gare ꝓuerbiũ unius pecudis scabies: totum ꝯ¬
maculat gregẽ. Igitur et scintilla. statĩ ut appa¬
rurrit: extinguenda ẽ ⁊ fermentũ amasse uici¬
na semouendũ. ⁊ scabiosũ animal. ac aulisoui
luid sapietis quã quod docui. Idõdicit se ꝯfidere
dehis quia nõsponte. s circũuenti errabant. ⁊
ido ostensa modo uerauia facile credit eõ reu̾ti.
turbat uos.¬

Expanded text:
 in illius vim transit omne quod mistum est, ita et doctrina perversa ab uno incipiens, vix duos aut tres, primum in exordio, reperit auditores, sed paulatim ut cancer serpit in corpore, et juxta vulgare proverbium: Unius pecudis scabies totum commaculat gregem. Igitur et scintilla cum apparuerit, exstinguenda, et fermentum a massa vicina semovendum, et scabiosum animal a caulis oviuliud sapietis quam docui. Ideo dicit se confidere de his, quia non sponte, sed circumventi errabant, et ideo ostensa modo vera via, facile credit eos reverti. turbat
Abbreviated transcription (Latin):
uel uirtutũ. Sensus itaq iste ẽ. neputenꝰ paucoꝵ¬
hominũ insidias ñ eẽ cõtẽpnẽ¬
das. Ut enĩ scintilla resparuaẽ.
et pene nd cernitur nomu
detur. s si fomitẽ cõp̃enderit:
enutrimenta sui inuenerit :
mȩnia. urbes latissimas. saltus¬
et regiones ꝯsumit.⁊ sicut fer¬
mentũ resmodicauidetur et

Expanded text:
. Sensus itaque iste est: Ne putetis paucohominum insidias contemnendas. Ut enim scintilla res parva et pene, dum cernitur, non videtur, sed si fomitem comprehenderit, nutrimenta sui invenerit, moenia, urbes latissimas, saltus58 regionesque consumit; et sicut fermentum res modica videtur et
Abbreviated transcription (Latin):
nis medicus. respiciat.i. nͣ
faciat. ut pecc̃isui ꝗͣꝙ penite¬
at. que penitentiatimore. ⁊
pudore displicendialiis int̾¬
dũmpeditur. dũplus delec¬
ui tenentur ꝗͣuistitia quase qͥsq hũiliat
penitendo. Iõ nõ solũ cũ ag̃r¬

Expanded text:
rnus medicus respiciat, id est nisi faciat, ut peccati sui quemque poeniteat. Quae poenitentia pudore et timore displicendi aliis interdum impeditur, dum plus deleuam justitia, qua se quisque humiliat poenitendo. Ideoque non solum cum ag
Abbreviated transcription (Latin):
hii quiinuocant dominũ
oecorde puro. dest purar
conscientiam. hec sectare:¬
n Etultas autem questioneᷤ
.i. inutiles. et que sine di¬
corde.: sciplina sunt .i. inquibus nõ
est ꝓuentus scientie. et sinon
stulta sunt oͤantia. Non om̃eᷤ
sedintiles. et sine. deuita¬
generãt lites. ñ hedificatiõẽ.
Seruumautẽ oñr non
oportet litigare .i. tp̃s
litib expende. Satis obstre¬
punt contradicentes. Ne gͦ
seruus dĩsibi obstrepat stu¬
dio alt̾candi: ⁊ cõtenoendi.
ut attrahat eos. docibilẽ.i.
siopusẽ ĩ aliquo paͣtic̃. q̃lib
nẽ cessandu acorrectiõe erro¬
ris alterius. Ecce patet quia
nec de eẽ uoluit nos fr̃mcõ¬
rectiõĩ. nec stud̾e certamini.
Multierã hoĩes cũa sõptio
exertantur. litigare uolũt.
aut rursus dormire cũliti¬
gare ꝓhibent᷑. corripientẽ

Expanded text:
nvocant Dominum de corde puro, id est pura conscientia. Haec sectare. Stultas autem quaestiones, id est inutiles, et quae sine disciplina sunt, id est in quibus non est proventus scientiae, etsi non stultae sint, devita. Non omnes sed inutiles. Et sinegenerant lites, non aedificationem. Servum autem Domini non oportet litigare, id est tempus litibus expendere. Satis obstrepunt contradicentes. Ne ergo servus Dei sibi obstrepat studio altercandi, et contendendi ut attrahat eos; docibilem, scsi opus est in aliquo; patientem quaelibet non est cessandum a correctione erroris alterius. Ecce patet quia nec deesse voluit nos factum correctioni, nec studere certamini. Multi enim homines cum a somno excitantur, litigare volunt, aut rursus dormire cum litigare prohibentur. Corripientem