comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sed contra hoc: superbia dicit
in corde Turpe ẽ: ut accepta
miuria taceas Quisquis con¬
spicit quia contumeliam acci¬
pis & taces: non putat quia
patientiam exhibes: s crimen
agnoscis: Sed unde uox ista
in corde nr̃o contra patienti¬
am nascitur: nisi quia inimo
cogitationem fixiorus: Et dũ
in terra głam querimꝰ: placere
ei qui nos de cȩlo conspicit ñ
curamus. Accepta gͦ contumelia:
medidemur in oꝑe uocem dei:
Ego non quero głam meã: est qͥ
querat & iudicet: Hoc autẽ qd̃
de deo scriptum ẽ. abscondit se:
intelligi et aliter pocest: Mlulta
quippe iudeis predicauerat: s
predicationis eius uerba deride¬
bant Deteriores quoq ex pre¬
dicatione facti sunt: qui usq ad
iaciendos lapides ꝑuenerunt:
Et quid abscondendo se. dñs signa.
nisi quod eis ipsa ueritas abscon¬
ditur. qui eius uerba sequi con¬
tempnunt: Eam quippe quã nͣ
inuenit humilem: ueritas fiigit
mentẽ Et qͣm multi sunt hocdie

Expanded text:
Sed contra hoc superbia dicit Sed contra hoc superbia dicit in corde: Turpe est ut, accepta injuria, taceas. Quisquis conspicit quia contumeliam accipis et taces, non putat quia patientiam exhibes, sed crimina agnoscis. Sed unde vox ista in corde nostro contra patientiam nascitur, nisi quia in imis cogitationem fiximus. et dum in terra gloriam quaerimus, placere ei qui nos de coelo conspicit non curamus? Accepta ergo contumelia, meditemur in opere vocem Dei: Ego non quaero gloriam meam, est qui quaerat et judicet. Hoc autem quod de Domino scriptum est, Abscondit se, intelligi et aliter potest. Multa quippe Judaeis praedicaverat, sed praedicationis ejus verba deridebant. Deteriores quoque ex praedicatione facti sunt, qui usque ad jaciendos lapides pervenerunt. Et quid abscondendo se Dominus significat, nisi quod eis ipsa veritas absconditur, qui ejus verba sequi contemnunt? Eam quippe quam non invenit humilem veritas fugit mentem. Et quam multi sunt hodie
Abbreviated transcription (Latin):
pati uenerat: exercere iudicium
nolebat Certe sub ipso passio¬
nis tempore. & quantum pote¬
rat. ostendit: ettamen hoc ad qd̃
uenerat. ꝑtulit: Nam cum ꝑse¬
quutorib suis se querentib di¬
ceret. ego sum: sola hac uoce eo¬
rum suꝑbiam ꝑculit: & om̃s in
t̾ram strauit Qui gͦ hoc in loco
potuit manus lapidantium. ñ
se abscondendo euadere: curab¬
scondit se. nisi quod homo inter
homines factus redemptor nrͣ.
alia nob̾ uerbo loquit᷑. alia exẽplo:
uid autem nobis hoc exemplo
loquitur: nisi etiam cũ resiste¬
re possimus. iram suꝑbientiũ
humiliter declinemꝰ: Unde
& ꝑ paulum dicit᷑. Date locum
irȩ. Quanta humilitate iram
ꝓximi fugere debeat. ꝑpendat
homo: si furores irascentium.
abscondendo se. declinauit ds̃.
Nemo gͦ se contra acceptas con¬
tumelias erigat: nemo con¬
uiciis conuicium reddat:
Imitatione etenim dei. glorio¬
sius ẽ. iniuriam tacendo fiige¬
re: qͣm respondendo suꝑare:

Expanded text:
pati venerat, exercere judicium pati venerat, exercere judicium nolebat. Certe sub ipso passionis tempore et quantum poterat ostendit, et tamen hoc ad quod venerat pertulit. Nam cum persecutoribus suis se quaerentibus diceret: Ego sum , sola hac voce eorum superbiam perculit, et omnes in terram stravit. Qui ergo et hoc in loco potuit manus lapidantium non se abscondendo evadere, cur abscondit se, nisi quod homo inter homines factus Redemptor noster, alia nobis verbo loquitur, alia exemplo? Quid autem nobis hoc exemplo loquitur, nisi ut, etiam cum resistere possumus, iram superbientium humiliter declinemus? Unde et per Paulum dicitur: Date locum irae . Quanta humilitate iram proximi fugere debeat, perpendat homo, si furores irascentium abscondendo se declinavit Deus. Nemo ergo se contra acceptas contumelias erigat, nemo conviciis convicium reddat. Imitatione etenim Dei, gloriosius est injuriam tacendo fugere, quam respondendo superare. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
fieret. ego sum Ante etenim.
preteriti temporis ẽ: sum. pte¬
sentis Et quia preteritum &
futurum tempꝰ diumitas ñ hab&:
sed semꝑ esse habet: nͣ ait ante
abraham ego fin: sed ante abra¬
ham ego sum Unde & ad mo¬
ysen dicitur Ego sum. qui sũ.
Et dices filiis isrł. Qui ẽ misit
me ad uos Ante gͦ & post a¬
braham habuit: quia & acce¬
dere potuit per exhibitionẽ
presentie: & recedere. ꝑ cursũ
uite Ueritas uͦ semꝑ esse ha¬
derminatur Sed sustinere ista
eternitatis uerba. mentes infi¬
delium ñ ualentes: ad lapides¬
currunt Et quem indelligere ñ
poterant: obruere querebant:
Quid autẽ contra furorem lapidan¬
tium dñs fecit. ostenditur: cum
ꝓtinus sub infertur: Iħc autẽ ab¬
scondit se: & exiuit de demplo:
clinauerit: qui. si diuinitatis suȩ
potentiam exercere uoluisset:
tacito nutu mentis. in suis eos
ictibus ligaret: aut in pęna su¬
bite mortis obriieret Sed qui

Expanded text:
fieret, ego sum. Ante enim fieret, ego sum. Ante enim praeteriti temporis est, Sum praesentis. Et quia praeteritum et futurum tempus Divinitas non habet, sed semper esse habet, non ait: Ante Abraham ego fui, sed Ante Abraham ego sum. Unde et ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum. Et, Dices aliis Israel: Qui est misit me ad vos . Ante ergo et post Abraham habuit, qui et accedere potuit per exhibitionem praesentiae, et recedere per cursum vitae. Veritas vero semper esse haubsequenti terminatur. Sed sustinere ista aternitatis verba mentes infidelium non valentes, ad lapidescurrunt, et quem intelligere non poterant, obruere quaerebant 4. Quid autem contra furorem lapidantium Dominus fecerit ostenditur cum protinus subinfertur: Jesus autem abscondit se, et exivit de templo. clinaverit, qui si divinitatis suae potentiam exercere voluisset, tacito nutu mentis in suis eos ictibus ligaret, aut in poena subitae mortis obrueret. Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
mortem non gustabit in etͣnũ:
Unde & ipsi ueritati: eundem abra¬
ham & ꝓpħas. quasi ueneran¬
tes. preferunt: Sed aperta nob̾
ratione ostenditur: quia qui
dm̃ nesciunt: dei quoq famu¬
los falso uenerantur Et notan¬
dum. qd uidit eos dñs aperta
sibi impugnatione resistere:
ectamen eis se iterata ñ desinit
uoce predicare: dicens Abra¬
ham pater ur̃ exultauit ut ui¬
deret diem meũ: & uidit: et
gauisus ẽ: Tunc quippe diem
dñi abraham uidit: cum in fi¬
gura sum mȩ trinitatis. tres an¬
gelos hospicio suscepit: Quib
ꝓfecto susceptis. sic tribus qͣsi
uni loquutus ẽ: quia & si in
ꝑsonis numerus trinitatis ẽ.
innatura unitas diuinitatis:
Sed carnales mentes audientiũ.
solam carnis etatem pensant di¬
centes Quinquaginta annos ñ¬
dum habes: & abraham uidi¬
sti: Quos benigne redemptor
nrͣ a carnis suȩ intiitu submo¬
uet: & ad diuinitatis contempla¬
tionem trahit. dicens Am̃ am̃
dico uobis: andeqͣm abrahain

Expanded text:
mortem non gustabit in aeternum? Unde et ipsi Veritati eumdem Abraham et prophetas quasi venerantes praeferunt. Sed aperta nobis ratione ostenditur quia qui Deum nesciunt Dei quoque famulos falso venerantur. 3. Et notandum quod vidit eos Dominus aperta sibi impugnatione resistere, et tamen eis se iterata non desinit voce praedicare, dicens: Abraham pater vester exsultavit ut videret diem meum; vidit, et gavisus est . Tunc quippe diem Domini Abraham vidit, cum in figura summae Trinitatis tres angelos hospitio suscepit; quibus profecto susceptis, sic tribus quasi uni locutus est, quia etsi in personis numerus Trinitatis est, in natura unitas divinitatis est. Sed carnales mentes audientium osolam carnis aetatem pensant, dicentes: Quinquaginta annos nondum habes, et Abraham vidisti? Quos benigne Redemptor noster a carnis suae intuitu submovet, et ad divinitatis contemplationem trahit, dicens: Amen, amen dico vobis, antequam Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
N explaratione sua multa
ad loquendũ sc̃i eugłii lec̾tio
postulat: quam uolo si pos¬
sum sub breuitate ꝑstringere:
ne uos extensa processio. &ꝓ
ixa expositio uideatur one¬
rare Regnum cȩlorum. pat̾¬
familias simile dicitur: qui.
ad excolendam uineam suã.
operarios conducit Quis iͦ
patrifamilias similitudinẽ
rectius tenet. qͣm conditor¬

Expanded text:
ta ad loquendum sancti Evangelii lectio postulat, quam volo, si possum, sub brevitate perstringere, ne vos et extensa processio, et prolixa expositio videatur onerare. Regnum coelorum homini patrifamilias simile dicitur, qui ad excolendam vineam suam operarios conducit. Quis vero patrisfamilias similitudinem rectius tenet q
Abbreviated transcription (Latin):
cuntadem & locum. quo erat
ipse uenturus Predicatores
autem suos dñs sequit᷑: quia
predicatio preuenit: & tunc
ad mentis nr̃ȩ habitaculum
dñs uenit: quando uerba ex¬
hortationis precurrunt: atq ꝑ
hec. ueritas in mente suscipit᷑.
hinc namq eisdem p̃dicatori¬
bus ysaias dicit Parate uiam
dñi: rectas facite semitas dei
nr̃i Hinc. illis psalmista ait
Iter facite ei: qui ascendit suꝑ
occasum: Suꝑ occasum namq
dñs ascendit: quia unde in
passione occubut: inde. ma¬
iorem suam głam resurgendo
manifestauic Suꝑ occasum
uidelicet ascendit: qui mortẽ

Expanded text:
tatem et locum quo erat ipse venturus. Praedicatores enim suos Dominus sequitur, quia praedicatio praevenit, et tunc ad mentis nostrae habitaculum Dominus venit, quando verba exhortationis praecurrunt, atque per haec veritas in mente suscipitur. Hinc namque eisdem praedicatoribus Isaias dicit: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Hinc illis Psalmista ait: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum namque Dominus ascendit, quia unde in passione occubuit, inde majorem suam gloriam resurgendo manifestavit. Super occasum videlicet ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
quod licet. discat superare
qd̾ non licet Cum coniuga¬
tum uidemꝰ: ammonendus ẽ.
ut sic exerceat curam scł̃i: ne
postponat amorem dĩ: sic pla¬
ceat uoluntati coniugis: ut
ñ displiceat conditori Cum
clericum uidemꝰ: ammonendꝰ
ẽ. quatinus sic uiuat. ut exem¬
plum uitȩ scłaribus prebeat:
ne si quid in illo iustȩ repre¬
henditur: ex eius uidio. ipsa
religionis nr̃e estimatio gra¬
uetur Cum monachum ui-¬
demꝰ: ammonendus ẽ. ut re¬
uerentiam habitus sui. in
actu. in locutione. in cogita¬
tione sua semꝑ circumspiciatꝰ
et ea quȩ mundi sunt ꝑfecte
deserat: & qd ostendit huma¬
nis oculis habitu: hoc ante
dei oculos. morib pͣtendat:
Iste itaq iam sc̃s ẽ: ammonea¬
tur ut crescat Ille uͦ adhuc
iniquus ẽ: ammoneatur ut
corrigat: quatinus quisqͥs se
ad sacerdotem iunxerit: sale ser¬
monis eius conditus recedat:
Hec fr̃s Kim̃ uob̃cum sollicitȩ co¬
gitate:: hȩc ꝓximis ur̃is impei¬

Expanded text:
quod licet discat superare quod licet discat superare quod non licet. Cum conjugatum videmus, admonendus est ut sic exerceat curam saeculi, ne postponat amorem Dei; sic placeat voluntati conjugis, ut non displiceat conditori. Cum clericum videmus, admonendus est quatenus sic vivat, ut exemplum vitae saecularibus praebeat, ne si quid in illo juste reprehenditur, ex ejus vitio ipsa religionis nostrae aestimatio gravetur. Cum monachum videmus, admonendus est ut reverentiam habitus sui in actu, in locutione, in cogitatione sua semper circumspiciat, ut ea quae mundi sunt perfecte deserat, et quod ostendit humanis oculis habitu, hoc ante Dei oculos moribus praetendat. Iste itaque jam sanctus est, admoneatur ut crescat; ille vero adhuc iniquus est, admoneatur ut se corrigat, quatenus quisquis se ad sacerdotem junxerit, sale sermonis illius conditus recedat. Haec, fratres, vobiscum sollicite cogitate, haec et proximis vestris impen
Abbreviated transcription (Latin):
et ecce nos ꝑ negligentiam nr̃a.
deorsum tendimus: Ingrediun
tur electi sacerdotum manibus
expiati. cȩlestem patriam: & sa-¬
cerdotes ip̃siꝑ uitam repbam.
ad infermi supplicia festinant:
Cui gͦ rei cui similes dixerim sa-¬
cerdotes malos. nisi aque bapti¬
siatis: quȩ peccata baptiratoꝵ
diluens. illos ad regnum cȩle-
dic: Timeamus hȩc fr̃s: conue¬
niat actioni nr̃e. ipsum ministe¬
rium nr̃m: De peccatoꝵ nr̃oꝵ
relaxatione. cotidiȩ cogitemus:
ne nr̃a uita peccato obligata
tidiȩ alios soluit: Considerem
sine cessatione quid sumꝰ: pen¬
semus negocium nr̃m: pense¬
mus pondus quod suscepimꝰ:
cum: quas cum nr̃o iuidice ha-¬
beamus Et sic debemꝰ agere
curam nr̃i: ut non negligamꝰ
curam ꝓximi: ut quisquis ad
nos iungitur: ex linguȩ nr̃ȩ
sale condiatur Cum uacantẽ
quempiam & lubricum uide¬
mus: ammonendus ẽ. ut con-¬
iugio refrenare studeat iniqͥ¬
tatem suam: quatinus ꝑ hoc

Expanded text:
et ecce nos per negligentiam nostram et ecce nos per negligentiam nostram deorsum tendimus. Ingrtur electi, sacerdotum manibus expiati, coelestem patriam, et sacerdotes ipsi per vitam reprobam ad inferni supplicia festinant. Cui ergo rei, cui similes dixerim sacerdotes malos, nisi aquae baptismatis, quae peccata baptizatorum diluens, illos ad regnum coelestdit? Timeamus haec, fratres, conveniat actioni nostrae ipsum ministerium nostrum. De peccatorum nostrorum relaxatione quotidie cogitemus, ne nostra vita peccato obligata quotidie alios solvit. Consideremus sine cessatione quid sumus, pensemus negotium nostrum, pensemus pondus quod suscepimus. ones, quas cum nostro judice habemus. Et sic debemus agere curam nostri, ut non negligamus curam proximi, ut quisquis ad nos jungitur ex linguae nostrae sale condiatur. Cum vacantem quempiam et lubricum videmus, admonendus est ut conjugio frenare studeat iniquitatem suam, quatenus per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
as post se achaiam: ioħs asiã:
thomas. indiam: in conspectu
sui regis conuersam ducit: Ibi
om̃s dominici gregis arietes.
cum animarũ lucris apparebt̃:
qui sc̃is suis predicationibus.
deo post se subditum gregem
trahunt Cum gͥ tot pastores
cum gregibus suis. ande eteri
pastoris oculos uenerint: qͥd¬
nos miseri dicturi sumus. qui
ad dñm nr̃m post negotium
uacui redimus: qui pastorum
nom̃ habemus. & oues quasex
nutrimento nr̃o debeamꝰ osten-¬
dere. non habem: hic pastores
uocati sumus: & ibi gregem
ñ ducimus: Sed numqͥd sinos
negligimus: omps ds̃ deserit
oues suas: Nullo mͦ. Namipse
eas. sicut ꝑ ꝓpħam pollicitus ẽ:
ꝑ semecipsum pascit Omnesq
quos preordinauit ad uitam:
flagellorum stimulis. compun¬
ctionis sp̃u erudit Et ꝑ nos
quidem. fideles ad sc̃m bapti¬
sina ueniunt: nr̃is precibus
benedicuntur: & ꝑ impositio¬
nem nr̃arum manuum ã deo
ad regnum cȩleste ꝑtingunt:

Expanded text:
as post se Achaiam, ibi Joannes Asiam, as post se Achaiam, ibi Joannes Asiam, Thomas Indiam, in conspectum sui regis conversam ducet. Ibi omnes dominici gregis arietes cum animarum lucris apparebunt, qui sanctis suis praedicationibus Deo post se subditum gregem trahunt. Cum igitur tot pastores cum gregibus suis ante aeterni pastoris oculos venerint, nos miseri quid dicturi sumus, qui ad Dominum nostrum post negotium vacui redimus, qui pastorum nomen habuimus et oves quas 1505 ex nutrimento nostro debeamus ostendere non habemus? Hic pastores vocati sumus, et ibi gregem non ducimus. 18. Sed nunquid si nos negligimus, omnipotens Deus deserit oves suas? Nullo modo; nam ipse eas, sicut per prophetam pollicitus est, per semetipsum pascit , omnesque quos praeordinavit ad vitam, flagellorum stimulis, compunctionis spiritu erudit. Et per nos quidem fideles ad sanctum baptisma veniunt, nostris precibus benedicuntur, et per impositionem nostrarum manuum a Deo Sad regnum coelorum pertingunt,
Abbreviated transcription (Latin):
egerunt Quis luxuriã ex nr̃a
eruditione deseruit: Quis aua¬
ritiam: quis suꝑbiam declina¬
uit: Pensemus. quod lucrum
deo fecimus nosqͥ accepto ta¬
lento. ab eo in negotium missi
sumus Etenm dicit Negotia¬
mini:dum uenio: Ecce iã uenit
ecce de nr̃o negocio lucrumre¬
quirit Quale ei ammarũ lu¬
crum. de nr̃a negotiatione
monstrabimus: Quos euis
conspectui animarũ manipi¬
los. de predicationis nr̃e seg¬
te illaturi sumꝰ: Ponamꝰ ant
oculos nros illum tantȩ dist¬
ctionis diem. quo uidex uen¬
et: et rationem cum seruis qͥs
talenta credidit. ponet Eci
in maiestate terribili. inter as¬
głorum atq archangłoꝵ cho¬
ros uidebitur: in illo tanto
examine. electorum omniuss
et reproborum multitudo de-¬
ducitur: & unusquisq quid
sit operatus. ostenditur: Ibi pe¬
trus cum iudea conuersa qͣm
post se traxit. apparebit: ibi
paulus conuersum ut ita dixe-¬
rimmundũ ducens: Ibi andre¬

Expanded text:
egerunt, quis luxuriam ex nostra egerunt, quis luxuriam ex nostra eruditione deseruit, quis avaritiam, quis superbiam declinavit? Pensemus quod lucrum Deo fecimus nos, qui, accepto talento, ab eo ad negotium missi sumus. Etenim dicit: Negotiamini dum venio . Ecce jam venit, ecce de nostro negotio lucrum requirit. Quale ei animarum lucrum de nostra negotiatione monstrabimus? Quot ejus conspectui animarum manipulos de praedicationis nostrae segete illaturi sumus? 17. Ponamus ante oculos nostros illum tantae districtionis diem, quo judex veniet, et rationem cum servis suis, quibus talenta credidit ponet . Ecce in majestate terribili, inter angelorum atque archangelorum choros videbitur. In illo tanto examine electorum omnium et reproborum multitudo deducetur, et unusquisque quid sit operatus ostendetur. Ibi Petrus cum Judaea conversa, quam post se traxit, apparebit. Ibi Paulus conversum, ut ita dixerim, mundum ducens. Ibi Andre
Abbreviated transcription (Latin):
cta: in solitudinẽ agri redactist̃.
Sed nos ꝑerenti popło auctores
mortis extitimus: qui esse debu¬
imus duces ad uitam Ex nr̃o
ecenim peccato. popłi turba ꝓ¬
gligentia. ad itam erudita ñ ẽ.
Q uid autẽ animas hominũ. nisi
cibum dm̃ dixerim: quȩ ad hoc
sunt condite. ut in eius corꝑe
trahiciantur. id ẽ ut in eternȩ
eccłiȩ augmentũ tendant:S
huius cibi condimentũ. nos
esse debuimus: Sicut enĩ paulo
superius prefati sumꝰ. missis
predicatoribus dicitur: uos estiᷤ
sal terre Siigitur cibus dei
ẽ. popłs: condimentũ cibi. sacer¬
dotes ẽẽ debuerunt Sed quia
dum nos ab orationis et erudi¬
tionis sc̃ẽ usu cessamus: sal infa¬
tuatum ẽ. qui condire ñ ualet
cibos dei Atq ic circo ab aucto¬
re ñ sumitur: quia exigente
fatuitate nr̃a mimmȩ condit᷑:
Pensemus enim qui unqͣm per
linguam nram conuersi: qui
de ꝑuerso suo opere. nr̃a incre-¬
patione correcti. penitentiam

Expanded text:
cta, in solitudinem agri redacta sunt. cta, in solitudinem agri redacta sunt. Sed nos pereunti populo auctores mortis existimus, qui esse debuimus duces ad vitam. Ex nostro etenim peccato populi turba pgligentia, ad vitam erudita non est. Quid autem animas hominum nisi cibum Domini dixerimus, quae ad hoc sunt conditae, ut in ejus corpore trajiciantur, id est ut in aeternae Ecclesiae augmentum tendant? Sed hujus cibi condimentum nos esse debuimus. Sicut enim paulo superius praefati sumus, missis praedicatoribus dicitur: Vos estis sal terrae . Si igitur cibus Dei est populus, condimentum cibi sacerdotes esse debuerunt. Sed quia dum nos ab orationis et eruditionis sanctae usu cessamus, sal infatuatum est, condire non valet cibos Dei, atque idcirco ab auctore non sumitur, quia exigente fatuitate nostra, minime conditur. Pensemus ergo qui unquam per linguam nostram conversi, qui de perverso suo opere nostra increpatione correpti, poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
hi qui ꝑ uitam & orationem
intus semꝑ eẽ debuerant: per
uitam reꝓbã foris uacant: Ecce
iam pene nulla ẽ actio seculi:
qͣm non sacerdotes ãministreri:
Dum gͦ in scõ habitu constituti
exteriora sunt que exhibent: qͣsi
sanctuarii lapides foris iacent.
Quia enim greca uoce platea ã
latitudine uocatur: sanctuarii
lapides in plateis sunt: cum re¬
ligiosi quiq lata mundi itine¬
ra sectantur: Nec solum in pla¬
teis: sed et in capite platearũ
disꝑsi sunt: quia & ꝑ desideri¬
um. huius mundi oꝑa ꝑagunt:
ettam̃ de religioso habitu cul¬
men honoris querunt: In capi¬
te gͦ platearum disꝑsi sunt: qͥa
& iacent ꝑ ministerium operis
ꝙ honorari uolunt de imagine
sanctitatis Quanto autẽ mun¬
dus gladio feriatur aspicitis:
quib cotidie ꝑcussionib intere¬
at popłs. uidetis Cuius hoc nͥ
nr̃o precipuȩ peccato agitur:
Ecce depopulatȩ urbes: euersa ca¬
stra: eccłiȩ ac monasteria destru¬

Expanded text:
hi qui per vitam et orationem hi qui per vitam et orationem intus semper esse debuerant, per vitam reprobam foris vacant. Ecce jam pene nulla est saeculi actio, quam non sacerdotes administrent. Dum ergo in sancto habitu constituti, exteriora sunt quae exhibent, quasi sanctuarii lapides foris jacent. Quia enim graeca voce platea a latitudine vocatur, sanctuarii lapides in plateis jacent, cum religiosi quique lata mundi itinera sectantur. Nec solum in plateis, sed et in capdispersi sunt, quia et per desiderium hujus mundi opera peragunt, et tamen de religioso habitu culmen honoris quaerunt. In capite ergo platearum dispersi sunt, quia et jacent per ministerium operis, et honorari volunt de imagine sanctitatis. 16. Quanto autem mundus gladio feriatur aspicitis, quibus quotidie percussionibus intereat populus videtis. Cujus hoc nisi nostro praecipue peccato agitur? Ecce depopulatae urbes, eversa castra, Ecclesiae ac monasteria destru
Abbreviated transcription (Latin):
dos Sacerdos enim ñ dista
ã popło: quando nullo uit
suȩ merito. uulgi transcends
actionem: Im ploremꝰ ihere¬
mię lacrimas: consideret mor¬
tem nr̃am: et deplorans. dicat:
Quomͦ obscuratum ẽ aurum:
mutatus ẽ color optimus: di¬
spersi sunt lapides sanctuarii.
in capite om̃ium platearum:
Aurum quippe obscuratum est:
quia sacerdotum uita. quondã
ꝑ głam uirtiitũ clara: nunc ꝑ
actiones infimas ostendicur
reproba: Color optimus est
mutatus: quia ille sanctitatis
habitus ꝑ terrena & abiecta
opera. ad ignominiã despecti¬
onis uenit: Lapides uͦ sanctu¬
arii. intrinsecus habebantur:
nec sumebantur in sumini sa¬
cerdotis corpore. nisi cum sc̃a
sc̃orum ingrediens. in secrẽto
sui conditoris apparebat: Nos
lapides sanctuarii: qui appa¬
rere semꝑ debuimꝰ ĩ secreto dei:
Quos. nunqͣm necesse ẽ. foris con¬
spici: id est nunqͣm in extrane¬
is actibus uideri: Sed disꝑsi
sunt lapides sanctuarii in ca¬
pite om̃ium platearum: quia

Expanded text:
 Sacerdos enim non distat a populo, quando nullo merito suae vulgi transcendit actionem. 15. Imploremus Jeremiae lacrymas; consideret mortem nostram, et deplorans dicat: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite oAurum quippe obscuratum est, quia sacerdotum vita quondam per gloriam virtutum clara, nunc per actiones infimas ostenditur reproba. Color optimus est mutatus, quia sanctitatis habitus per terrena, et abjecta opera ad ignominiam despectionis venit. Lapides vero sanctuarii intrinsecus habebantur, nec sumebantur in summi sacerdotis corpore, nisi cum sancta sanctorum ingrediens in secreto sui Conditoris apparebat. Nos lapides sanctuarii, qui apparere semper debemus in secreto Dei, quos nunquam necesse est foris conspici, id est nunquam in extraneis actibus videri. Sed dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣndo nos ser¬
monib aliqͣndo o
ꝑib ãmonet. Ipsa etenĩ facta ciu.
p̃cepta sunt: quia dũ aliqus
tacitus fac̃: quid agere debe¬
amus. innotescit Ec ce enin
binos in p̃dicatione discu¬
los mictit: quia duo sunt pͥ¬
cepta caritatis. dei uidelice
inter duos. Karitas haberiñ
potest: Nemo enum ꝓpriȩ ad
qui caritatem erga alterum
habet: predicationis offie
suscipere nullatenus debi¬

Expanded text:
aliquando nos sermonibus, aliquando vero operibus admonet. Ipsa etenim facta ejus praecepta sunt, quia dum aliquid tacitus facit, quid agere debeamus innotescit. Ecce enim binos in praedicationem discipulos mittit, quia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet inter duos charitas haberi non potequi charitatem erga alterum non habet, praedicationis officium suscipere nullatenus deb
Abbreviated transcription (Latin):
ba in regno celorum: similis ẽ
pacrifamilias ꝓferenti de the¬
sauro suo noua et uetera. Ac
si apertȩ diceret᷑. Ille in scã ec-¬
clesia doctus predicator est:
qui & noua scit ꝓferre de sua¬
uitate regni: et uetusta dice¬
re de terrore supplicii: ut uel
penȩ terreant. quos prȩmia ñ
inuitant. Audiat de regno
qđ amet: audiat de supplicio
unusquisq qđ cimeat: ut cor¬
pentem animũ. et terre uehem̃¬
ter inherentem. si amor ad re¬
gnum ñ trahit: timor minet
Ecce enim de gehennȩ expressi¬
one dicitur: Ibi erit fletus: &
stridor dencium: Sed quia pre¬
sentia gaudia sequunt᷑ ꝑpetua
leticiam fugite: si illic flere
formidatis: Nemo etenĩ potest
et hic gaudere cum scło: & il¬
lic regnare cum dño Tempo¬
ralis itaq leticie fluxa restrin¬
gite: carnis uoluptates edo¬
mate. Quicqͥd animo ex pre¬
senti scło arridet: ex conside¬
ratione eterni ignis amares¬
cat Quicquid in mente pue¬

Expanded text:
 in regno coelorum, similis est  in regno coelorum, similis est patrifamilias proferenti de thesauro suo nova et vetera. Ac si aperte diceretur: Ille in sancta Ecclesia doctus praedicator est, qui et nova scit proferre de suavitate regni, et vetusta dicere de terrore supplicii, ut vel poenae terreant, quos praemia non invitant. Audiat de regno quod amet, audiat de supplicio unusquisque quod timeat ut torpentem animum et terrae vehementer inhaerentem, si amor ad regnum non trahit, vel timor minet. Ecce enim de gehennae expressione dicitur: Ibi erit fletus et stridor dentium. Sed quia praesentia gaudia sequuntur perpetua mi, vanam laetitiam fugite, si illic flere formidatis. Nemo etenim potest et hic gaudere cum saeculo, et illic regnare cum Domino. Temporalis itaque laetitiae fluxa restringite, carnis voluptates edomate. Quidquid animo ex praesenti saeculo arridet, ex consideratione aeterni ignis amarescat. Quidquid in mente pue
Abbreviated transcription (Latin):
celorum similis ẽ. patrifami¬
lias: intelligi ualet. quia ñ
de his qui fuerunt: sed de his
qui esse in eccłia poterant. lo¬
quebatur: Qui cunc noua &
uetera ꝓferunt: cum utriusq
cestamenti predicamenta. uo¬
cibus et morib loquunt᷑. Qd̾
cam̃:. incelligi et alicer potest
Uetustum quippe humani ge-¬
neris fuit. ad inferm claustra
descendere: ꝓ peccatis suis sup¬
plicia eterna tolerare: Cui per
mediatoris aduentũ. nouum
aliquid accessit: ut si hic rec¬
at regna penetrare: et homo
in terra edicus. a corruptibili
uita moriatur. in cęlo collo¬
candus Et uetus itaq ẽ. ut
ꝓ culpa. humanũ genus inȩt̃¬
na pęna incereat: & nouum.
uc conuersus in regno uiuat:
Qa gͦ in conclusione locutiomͤ
suȩ dñs subdidit: hoc ẽ utiq
quod premisit Prius enim de
regni similitudine chesaurum
inuentũ. ac bonam margaritã
ꝓtulit: postmodum uͦ inferni
penas de malorum combustio¬
ne enarrauit: acq in conclusio¬
ne subiungit Ideo doctus scͥ¬

Expanded text:
elorum, similis est patrifamilias, intelligi valet, quia non de his qui fuerant, sed de his qui esse in Ecclesia poterant loquebatur. Qui tunc nova et vetera proferunt cum utriusque Testamenti praedicamenta vocibus et moribus loquuntur. Quod tamen intelligi et aliter potest. Vetustum quippe humani generis fuit ad inferni claustra descendere, pro peccatis suis supplicia aeterna tolerare. Cui per Mediatoris adventum novum aliquid accessit, ut si hic recgna valeat penetrare: et homo in terra editus, a corruptibili vita moriatur, in coelo collocandus. Et vetus itaque est, ut pro culpa humanum genus in aeterna poena intereat; et novum, ut conversus in regno vivat. Quod ergo in conclusione locutionis suae Dominus subdidit, hoc est utique quod praemisit. Prius enim de regni similitudine thesaurum inventum, ac bonam margaritam protulit, postmodum vero inferni poenas de malorum combustione narravit, atque in conclusione subjungit: Ideo omnis sc
Abbreviated transcription (Latin):
nunquam iam in ꝑpetuum ab
amoris sui amplexibus euellet᷑.
Tunc regni ianua lugentibus
claudetur: quȩ mͦ cotidie pe¬
nitentibus aperit᷑ Erit nãq¬
et cunc penitentia: sed fructu¬
osa iam non erit: quia nequa¬
quam cunc ueniam inuenit:
qui mͦ apcum uenie tempus
ꝑdic hinc etenim: paulꝰ dicit

Expanded text:
numquam iam in perpetuum ab numquam iam in perpetuum ab amoris sui amplexibus evellatur. Tunc regni ianua lugentibus / clauditur, quae modo cotidie pęnitentibus aperitur. Erit namque tunc paenitentia, sed fructuosa iam non erit, quia nequaquam tunc veniam invenit, qui modo aptum venię tempus perdit. Hinc etenim Paulus dich:
Abbreviated transcription (Latin):
archangeli. throni. principas
terror erit: quando iam in pe¬
na remedium ñ erit: quȩ illa con¬
fusioͬ cui. reatu suo exigente con¬
tinget. in conuentu om̃ium ho¬
minum angłoꝵq crubescere:
qui pauor. eum quẽ & tranquil¬
lum mens humana capere ñ
ualet. etiam iratum uidere:
Quem diem bene ꝓpħa incuens:
ait: Dies irȩ. dies illa: dies tribu¬
lacionis et angustie: dies cala¬
mitatis et miseriȩ: dies cenebra¬
rum et caliginis: dies nebulȩ
et curbinis: dies cube. et clango¬
diem udicii suꝑ corda reꝓboꝵ
qua aspericate uidit ꝓpħa ama¬
rescere: quẽ tot appellacionib
non ualet explicare Quanta
iͦ cunc erit electorum leticia.
qui de eius merentur uisione
gaudere: de cuius conspectu.
uideqt elementa contremisce¬
re: cum ȩo simul ad nuptias
incrare. Q & in sponsi nuptis
gaudent.⁊ ectamen ipsi sunt
sponse: quia in illo eterm re¬
gni thalamo. uisiomi nr̃e ds̃
comungitur: quȩ scilicet uisio.

Expanded text:
archangeli, throni, principatuarchangeli, throni, principatuterror erit, quando iam in poena remedium non erit! Quae illa confusio cui reatu suo exigente continget in conventu omnium hominum angelorumque erubescere! / Qui pavor eum, quem et tranquillum mens humana capere non valet, etiam iratum videre! Quem diem bene propheta intuens ait: dies irae, dies illa, dies tribulationis et angustiae, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulę et turbinis, dies tubae et clangodiem iudicii super corda reproborum qua asperitate propheta vidit amarescere, quem tot appellationibus non valet explicare! Quanta vero tunc erit electorum lętitia, qui de eius merentur visione gaudere, de cuius conspectu vident et elementa contremescere, cum eo simul ad nuptias intrare! Qui et in sponsi nuptiis gaudent, et tamen ipsi sunt sponsa, quia in illo ęterni regni thalamo visioni nostrae coniungitur. Quae scilicet visio
Abbreviated transcription (Latin):
et emite uobis: Uendicores
quippe olei: adulatores sunt:
Qui enim accepta qualibet grã.
uanis suis laudib nicorẽ głȩ
offerunt: quasi oleum uendt̃
De quo ꝓfecto oleo: psalmista
dicit Oleum autẽ peccatoris:
ñ impinguet caput meum:
est Appellatione autẽ capiti.
ea quȩ principatur corpori
mens uocatur Impinguat
gͦ caput oleum peccacoris:
cũ demulcet mentẽ fauorad¬
ulantis: Sed cum irent eiere.
uenit sponsus: quia cum uitȩ
sapere in cordis palato possit.
quid ammirationis habet qd̃
dicitur. uenit sponsus: quid
dulcedinis. intrauerunt cũ eo
ad nuptias: quid amaritudi¬
nis. et clausa ẽ ianua Uenit
quippe ille qui in aduentu suo
elementa concutit: in cuius
conspectu. cęlum cum terra con¬
tremiscit: Unde etiam ꝑꝓpħan
dicit. Adhuc semel. et ego
mouebo non solum terram:
sed et cȩlum Ad cuiꝰ examen.
omne humanũ genus deduci
tur: cur ad uindictam maloꝵ̃
remunerationẽq: bonoꝵ angl

Expanded text:
et emite vobis. Venditores et emite vobis. Venditores quippe olei adulatores sunt. Qui enim accepta qualibet gratia, vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt. De quo profecto oleo Psalmista dicit: Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum est. Appellatione autem capitis ea quae principatur corpori mens vocatur. Impinguat ergo caput oleum peccatoris, cum demulcet mentem favor adulantis. Sed dum irent emere, venit sponsus, quia cum vitae sapere in cordis palato possit quid admirationis habet quod dicitur: Venit sponsus! quid dulcedinis: Intraverunt cum eo ad nuptias! quid amaritudinis: Et clausa est janua! Venit quippe ille qui adventu suo elementa cconspectu coelum cum terra contremiscit: unde et per prophetam dicitur: Adhuc semel, et ego movebo non solum terram, sed etiam coelum . Ad cujus examen omne humanum gtur, cui ad vindictam malorum remunerationemque bonorum angeli,
Abbreviated transcription (Latin):
nuimerant: ꝓ quib eternam
recipere beatitudinẽ expectãt.
Sed lampades fatuarum uirgi¬
num extinguntur: quia earũ
oꝑa. quȩ clara hominib foris
apparuerant: in aduentu iudi¬
cis. intus obscurant᷑: & a deo
recribucionẽ non inueniunt:
quia ꝓ eis receꝑunt ab homini¬
bus laudes. quas amauerunt:
Quid ẽ autẽ quod tunc ã pru¬
dentib oleum petunt: nisi qd̾
in aduentu iudicis. cũ se initus
uacuas inuenerint. testimoniũ
foris querunt: Ac si asua fidu¬
cia deceptȩ: ꝓximis dicant:
Quia nos quãsi sine oꝑe repelli
conspicitis: dicite de nr̃is oꝑi¬
bus quid uidistis: Sed pru¬
dentes uirgines respondent.
dicentes: Ne forte ñ sufficiat
nobis et uobis In illo enĩ die.
qđ tamen de quibdam in pa¬
ce ȩccllȩ quiescentib loquor.
sibimetipsi testimonium uni¬
uscuiusq uix suffic̃: quanto
minus et sibi et ꝓximo: Ubi
et ꝓcinus ꝑ increpationẽ sub¬
dunt Ite pocius ad uendenteᷤ.

Expanded text:
numerant, pro quibus aeternam numerant, pro quibus aeternam recipere beatitudinem exspectant. Sed lampades fatuarum virginum exstinguuntur, quia earum opera, quae clara hominibus foris apparuerant, in adventu judicis intus obscurantur. Et a Deo retributionem non inveniunt, quia pro eis receperunt ab hominibus laudes quas amaverunt. Quid est autem quod tunc a prudentibus oleum petunt, nisi quod in adventu judicis cum se intus vacuas invenerint, testimonium foris quaerunt? Ac si a sua fiducia deceptae proximis dicant: Quia nos quasi sine opere repelli conspicitis, dicite de nostris operibus quid vidistis. Sed prudentes virgines respondent, dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis. In illo enim die quod tamen de quibusdam in pace Ecclesiae quiescentibus loquor sibimetipsi testimonium uniuscujusque vix sufficit; quanto minus et sibi et proximo? Unde et protinus per increpationem subdunt: Ite potius ad vendentes,
Abbreviated transcription (Latin):
cum electis et reprobi ostendt̃:
sed soli ad sponsum ueniunt
cum oleo: qui. de his que fouᷤ
egerint. intus głam requirũt:
Unde. ꝑ psalinistam quoq de
scã electorum eccłia dicitur
Om̃is gła eius: filiȩ regis abintꝰ.
Aloram autẽ faciente sponso.
dormicauerunt om̃s & dor¬
mierunt: quia dum uenire
iudex ad extremũ iudicium
differt: electi et reprobi in
mortis somno sopiunt᷑: Dor¬
mire etenuim: mori ẽ Ance
somnum uͦ dormicare ẽ: ante
morcẽ a saluce languescere:
quia ꝑ pondus egritudinis:
ꝑuenitur ad somnũ mortis.
Media autẽ nocte. clamor factꝰ
ẽ. ecce sponsus uenit exite ob¬
uiam eiz De aduencu sponsi.
clamor in media nocte fit: qͥa
sic dies iuidicii subripit: ut p̃¬
inderi ñ ualeat. quando uenit.
Unde. scriptum ẽ. Dies dñi sic̃
fur in nocte: itaueniet. Tunc
om̃s uirgines surgunt: quia
electi et reprobi a somno suȩ
mortis excitant᷑. Lampades or¬
nant: quia sua secum opera

Expanded text:
cum electis et reprobi ostendunt, cum electis et reprobi ostendunt, sed soli ad sponsum cum oleo veniunt, qui de his quae foris egerint intus gloriam requirunt. Unde per Psalmistam quoque de sancta electorum Ecclesia dicitur: Omnis gloria ejus filiae regis ab intus . 2. Moram autem faciente sponso, dormitaverunt omnes, et dormierunt, quia dum venire judex ad extremum judicium differt, electi et reprobi in mortis somno sopiuntur. Dormire etenim mori est. 1478 Ante somnum vero dormitare est ante mortem a salute languescere, quia per pondus aegritudinis pervenitur ad somnum mortis. Media autem nocte clamor factus est: Ecce sponsus venit, exite obei. 3. De adventu sponsi clamor in media nocte fit, quia sic dies judicii subrepit, ut praevideri non valeat quando venit. Unde scriptum est: Dies Domini sicut fur in nocte ita veniet . Tunc omnes virgines surgunt, quia et electi et reprobi a somno suae mortis excitantur. Lampades ornant, quia sua secum opera
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ laboribus sins recipere laudeᷤˢᷤ
humanas nolunt: hi minirum.
głam suam ñ in ore hominum
ponunt: sed intra conscientiã
contegunt Et sunt pleriq qͥ
corpus ꝑ abstinentiam affligt̃.
sed de ip̃sa sua abstinentia. hu¬
manos fauores expecunt: Do¬
ctrinȩ inseruiunt: indigentibꝰ
multa largiunt᷑. Sed fatuȩ ꝓfe¬
cto sunc uirgines: quia solam
laudis cransitorię retributionẽ
querunt: Unde et aptȩ subditͣ.¬
oleum secum: prudentes autẽ
acceꝑunt oleum in uasis suis
cũ lampadibus: Per oleum qͥp¬
pe: incor głe designat᷑. Uascu¬
la autẽ. nr̃a sunt corda: in qͥb:
ferimus cuncta quȩ cogitamꝰ:
Prudentes gͦ. oleum in uasis ha¬
bent: quia ntorem głe. intra
conscientiam retinent: paulo
sumunt: quia głam intra con¬
scientiam ñ habent: dũhanc.
ab ore ꝓrimoꝵs querunt: Notan¬
dum uͦ. qđ om̃s. lampades ba¬
bent: sed om̃s. oleum ñ habent:
quia plerunq bona in se oꝑa

Expanded text:
pro laboribus suis recipere, laudes pro laboribus suis recipere, laudes humanas nolunt. Hi nimirum gloriam suam non in ore hominum ponunt, sed intra conscientiam contegunt. Et sunt plerique qui corpus per abstinentiam affligunt, sed de ipsa sua abstinentia humanos favores expetunt; doctrinae inserviunt, indigentibus multa largiuntur, sed fatuae profecto sunt virgines, quia solam laudis transitoriae retributionem quaerunt. Unde et aperte subditoleum secum; prudentes autem acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Per oleum quippe nitor gloriae designatur; vascula autem nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes ergo oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo sumunt, quia gloriam intra conscientiam non habent, dum hanc ab ore proximorum quaerunt. Notandum vero quod omnes lampades habent, sed omnes oleum non habent, quia plerumque bona in se opera
Abbreviated transcription (Latin):
magnus uocabit᷑ in regno cȩ¬
lorum: Alandatum quippe
soluit. et docet: quando hoc
quisq uoce predicat. qđ ui¬
uendo ñ implet: Sed ad re¬
gnum ȩternȩ beatitudinis per¬
uenire ñ ualet: qui ñ uult oꝑe
implere qđ docet: Quomͦ gͦ
in eo minimus uocatur: qui
ad hoc. nullomodo incrare
ꝑmitit᷑: Quid itaq ꝑ hanc
sententiam. nisi presens eccłia.
cȩlorum regnum dicit᷑: In qua.
doctor qui mandatum solue¬
rit. minimus uocatur: quia
cuius uita despicitur: restat
ut et predicatio contẽpnatur:¬
fidelium multitudo colligit᷑.
scã eccłia. decem uirginib simi¬
lis denuntiat᷑ In qua quia ma¬
li cum bonis. et reprobi cum
electis ad mixti sunt: rectȩ simi¬
lis uirginibus prudencibus &
facins esse ꝑhibetur: Sunt nãq
pleriq continentes. qui ab ex¬
teriori se appetitu custodiunt.:
et spe ad interiora rapiuntur:
Carnem macerant: & coco desi¬
derio. ad suꝑnam patriã anhe¬
lant: Eterna premia expetunt:

Expanded text:
mus vocabitur in regno celorum. Mandatum quippe solvit et docet, quando hoc quisque voce predicat, quod vivendo non implet. Sed ad regnum eterne beatitudinis pervenire non valet qui non vult opere implere quod docet. Quomodo ergo in eo minimus vocatur qui ad hoc nullo modo intrare permittitur? Quid itaque per hanc sententiam nisi presens Ecclesia regnum celorum dicitur? In qua doctor qui mandatum solverit minimus vocabitur, quia, cuius vita despicitur, restat ut et predicatio contemnaturfidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur. In qua quia mali cum bonis, et reprobi cum electis admixti sunt, recte similis virginibus prudentibus et fatuis esse perhibetur. Sunt namque plerique continentes qui ab exteriori se appetitu custodiunt, et spe ad interiora rapiuntur; carnem macerant, et toto desiderio ad supernam patriam anhelant, aeterna praemia expetunt
Abbreviated transcription (Latin):
de habitaculo suȩ carnis euul¬
sus ẽ De quo nimirũ constat.
quia ꝓ nobis ista ñ ꝓse uiderit:
ut eius uisio. rob̃ ꝓficiat: quos ad¬
huc diuina patientia longani¬
miter expectat Nam illi tecros sp̃s
ante mortẽ uidisse. et inducias
petisse. quid ꝓfuit: qui easdem
inducias quas petuit. ñ accepit:
ista cogitemus: ne nob̃ in uacu¬
um tempora pereant: et cunc
queramus ad bene agendum
uiuere: cũ iam compellimur
de corpore exire Mementote:
quid ueritas dicat. Orate. ne fi¬
at fuga ur̃a hyeme. uel sabbato.
Plegis quippe mandatũ: ambu¬
lare longius. sabbato ñ licet.
Hyemps quoq ad ambulandũ
impedimentũ est: uen quia
gressus ambulanit: et tium.
corpor frigoris astring̃.
Lit ergo Orate: ne fiat fuga
ur̃a hẏeme. uel sabb̃o. Ac siaꝑ¬
tȩ dicat Uidete. ne tunc quera¬
tis peccata ur̃a fugere: quando
iã ñlicet ambuilare Illud ergo
tempꝰ quo fugere ñ licet: mͦ de¬

Expanded text:
de habitaculo suae carnis evulde habitaculo suae carnis evulsus est. De quo nimirum constat quia pro nobis ista, non pro se, viderit, ut ejus visio nobis proficiat, quos adhuc divina patientia longanimiter exspectat. Nam illi tetros spiritus ante mortem vidisse, et inducias petiisse, quid profuit, qui easdem inducias quas petiit, non accepit? ista cogitemus, ne nobis in vacuum tempora pereant, et tunc quaeramus ad bene agendum vivere, cum jam compellimur de corpore exire. Mementote quid Veritas dicat: Orate ne fiat fuga vestra hieme vel sabbato . Per legis quippe mandatum ambulare longius in sabbato non licet. Hiems quippe ad ambulandum impedimento est, quia gressus ambulantium torpor frigoris astringit. Ait ergo, Orate ne fiat fuga vestra hieme vel sabbato. Ac si aperte dicat: Videte ne tunc quaeratis peccata vestra fugere, quando jam non licet ambulare. Illud ergo tempus quo fugere non licet, modo de
Abbreviated transcription (Latin):
re: pallescere: sudare: et cum¬
magnis uocib inducias pete¬
ie: filiũq suũ. nomine maximũ.
quẽ ipse iam monachus mona¬
chum uidi÷ nimiis et curbatis
clamorib uocare: dicens Maxi¬
me. curre Nunqͣm cibi aliquid
mali feci In fide tua me susci¬
pe Turbatus mox maximus
affuit. Iugens et ꝑstrepens fami¬
lia conuenit Eos autẽ quos ille
insistentes sibi grauiter colera¬
bat: ipsi malignos sp̃s uidere
non poterant: s eorum presen¬
ciam. in confusione. in pallore.
ac tremore illius qui trahebat᷑.
uidebant: Pauore autẽ cetrȩ eo¬
rum imaginis: huc illicq uer¬
tebatur in lectulo Iacebat in
sinistro latere: aspectum eorum
ferre ñ poterat Uertebaturad
parietẽ: me ibi aderant. Cũq
constri edei ctus nimis relaxa¬
riiam pe posse desperaret:
cepit magnis uocib clamare
Inducias uel usq mane: indũ¬
cias uel usq mane Sed cũ hec
clamaret: in ipsis suis uoeibus.

Expanded text:
re, pallescere, sudare, et re, pallescere, sudare, et magnis vocibus inducias petere, filiumque suum nomine Maximum, quem ipse jam monachus monachum vidi, nimiis et turbatis clamoribus vocare, dicens: Maxime curre, nunquam tibi aliquid mali feci, in fidem tuam me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lugens et perstrepens familia convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter tolerabat ipsi malignos spiritus videre non poterant, sed eorum praesentiam in confusione, in pallore ac tremore illius qui trahebatur videbant. Pavore autem tetrae eorum 1481 imaginis huc illucque vertebatur in lectulo, jacebat in sinistro latere, aspectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis relaxari se jam posse desperaret, coepit magnis vocibus clamare, dicens: Inducias vel usque mane, inducias vel usque mane. Sed cum haec clamaret, in ipsis suis vocibus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ defleantur. augemꝰ: Ac si
aliqua nos egricudo corripias.
si signa egritudinis uicinam
mortẽ denuntiant: inducias
uiuendi querimꝰ. ut peccata nrã
defleamus: et eas cũ magno
estu desiderii pecimꝰ: quas acce¬
consideratione illius. uehement̃
instrintur Iuidã uir nobilis.
in ualeria ꝓuincia. nomine cri¬
saurius fuit: quẽ. lingua rusti¬
ca popłs criserium uocabat:
uir ualde idoneus: sed tantũ
plenus uitiis. quantũ rebus:
suꝑbia cumidus: carnis suȩ uo¬
lupcatibus subditus: in adqͥ¬
rendis rebus. auariciȩ facibus
accensus: Sed cum cot malis
dñs finem ponere decreuisset:
sicut a religioso uiro qͦdam. qui
nunc suꝑest. ꝓpinquo illius.
didici: corporis languore per¬
cussus ẽ. Qui ad extremũ ue¬
miens: ea hora qua iam decor¬
pore erat exicurus. aꝑtis oculiꝰ
uidit cetros & igerrimos sp̃c
coram se assistere: & uehem̃t̃
imminere. ut ad inferni clau¬
stra se raperent: Cepit treme¬

Expanded text:
quae defleantur augemus. At si quae defleantur augemus. At si aliqua nos aegritudo corripiat, si signa aegritudinis vicinam mortem denuntient, inducias vivendi quaerimus, ut peccata nostra defleamus, et eas cum magno aestu desiderii petimus, quas acceconsideratione illius vehementer instruetur. Quidam vir nobilis in Valeria provincia nomine Chrysaorius fuit, quem lingua rustica populus Chryserium vocabat: vir valde idoneus, sed tantum plenus vitiis, quantum rebus; superbia tumidus, carnis suae voluptatibus subditus, in acquirendis rebus avaritiae facibus accensus. Sed cum tot malis Dominus finem ponere decrevisset, sicut a religioso viro quodam, qui nunc superest, propinquo illius didici, corporis languore percussus est. Qui ad extremum veniens, eadem hora qua jam de corpore erat exiturus, apertis oculis vidit tetros et nigerrimos spiritus coram se assistere, et vehementer imminere, ut ad inferni claustra se raperent. Coepit treme
Abbreviated transcription (Latin):
me. et non exaudiam: mane
consurgent. & ñ inuenient me
Ecce aperiri clamant: et repulsi¬
onis suȩ dolore compulse. appel¬
lationem dominancis ingemi¬
nant. dicentes Dñe. dñe: aperi
nob̾ Preces offerunt: sed nesci¬
untur: quia tunc uelut in cog¬
nitos ds̃ deserit: quos mͦ suos.
ꝑ uite meritũ ñ agnoscit Ubi
aptȩ quoq generalis ad discipłos
exhortatio subinfertur: cũ dicit᷑.
Uigilate itaq: quia nescitis diẽ.
neq horam: Quia post pecca¬
da ds̃ penitentiã suscipit: si
sciret quisq de presenti scło qͦ
tempore exiret: aliud tempꝰ uo¬
luptatib atq aliud penicentie
aptare potuisset: Sed qui peni
tenti ueniam spopondit: pec¬
canti. diem crastinum ñ ꝓmisit
Semꝑ gͦ extremũ diem debemꝰ
metuere: quem nunqͣm possu¬
mus preuidere: Ecce huncip¬
sum diem in quo loquimur.
ad inducias conuersionis acce¬
punus: & tamen mala quȩ feci¬
mus. flere recusamꝰ. Non solũ
cõmissa ñ plangimus: sedetiã

Expanded text:
me et non exaudiam, mane consurgent et non invenient me . Ecce aperiri clamant, et repulsionis suae dolore compulsae appellationem dominantis ingeminant dicentes: Domine, Domine, aperi nobis. Preces offerunt sed nesciuntur: quia tunc velut incognitos Deus deper vitae meritum non agnoscit. 6. Ubi apte quoque generalis ad discipulos exhortatio subinfertur, cum dicitur: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam. Quia post peccata Deus poenitentiam suscipit, si sciret quisque de praesenti saeculo quo tempore exiret, aliud tempus voluptatibus, atque aliud poenitentiae aptare potuistenti veniam spondit, peccanti diem crastinum non promisit. Semper ergo extremum diem debemus metuere, quem nunquam possumus praevidere. Ecce nunc ipsum diem in quo loquimur, ad inducias conversionis accipimus, et tamen mala quae fecimus flere recusamus; non solum commissa non plangimus, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
quadraginta & duo fu̾nt. Ex
quib dum sex dies dominici
ab abstinentia subtrahintur:
ñ plus in abstinentia quam
triginta & sex dies remanẽt.
Dum uͦ ꝑcrecentõ ⁊ sexagintaqͥnq
dies annus ducitur: nos autẽ
ꝑ triginta & sex dies affligi¬
mur: quasi anni nr̃i decimaᷤᷤ
deo damus: ut qui nob̾mnet.¬
ipsis ꝑ acceptum annum uixi¬
mus: auctori nr̃o nos in eius
decuns ꝑ abstinentiam mor¬
offerre in lege iubemini deci¬
mas rerum: ita ei offerre con¬
tendite et decimas dierum:
Unusquisq in quantũ uirtus
suppetit. carnem maceret. eiꝰꝙ
desideria affligat Concupi¬
scentias turpes interficiat: it
iuxta pauli uocem. hostia ui¬
ua fiat Hostia quippe & in¬
molatur. & uiua ẽ: quando
et ab hac uita homo ñ defic̃
ettamen se a carnalibus desi¬
riis occidit. Caro nos leta tͣn
ad culpam: afflicta. reducat
ad ueniam Auctor etemim
mortis nr̃e: ꝑ fructum ligil
ueciti. uite precepta transgl¬

Expanded text:
quadraginta duo fiunt. Ex quadraginta duo fiunt. Ex quibus dum sex dies Dominici ab abstinentia subtrahuntur, non plus in abstinentia quam triginta et sex dies 1495 remanent. Dum vero per trecentos et sexaginta quinque dies annus ducitur, nos autem per triginta et sex dies affligimur, quasi anni nostri decimas Deo damus, ut qui nobismetipsis per acceptum annum viximus, auctori nostro nos in ejus decimis per abstinentiam mormi, sicut offerre in lege jubemini decimas rerum , ita ei offerre contendite et decimas dierum. Unusquisque in quantum virtus suppetit, carnem maceret, ejusque desideria affligat, concupiscentias turpes interficiat, ut juxta Pauli vocem, hostia viva fiat . Hostia quippe et immolatur et viva est, quando et ab hac vita homo non deficit, et tamen se a carnalibus desideriis occidit. Caro nos laeta traxit ad culpam, afflicta reducat ad veniam. Auctor etenim mortis nostrae per fructum ligni vetiti vitae praecepta transgr