comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nũ: uerũ etiã ꝓpt̾ sui nominis int̾pre¬
tationẽ. I nt̾pretat᷑ em̃ angustia. ce qͥd
sera angustia. angusta miseria: P orro
ut leuaret planctũ suꝑ regẽ tyri. idẽ. sr̃
diabolũ pͥncipem huiꝰ scłi. ñ eadẽ causa
fuit hoĩ. qͣm fuisse iã dictũ ẽ. scĩs ce bea¬
tis angłis. Cur gͦ illum ꝙͦ plang̾e iubet᷑:
dicendo. fili homĩs leua planctũ suꝑ
regem tyri: Quomͦ plangere debet illũ.
cuius runa ñ hoĩum s angłoꝵ multi¬
tudiues diminuigt. hominib aut̃ man-
siones incelestib ad qͣs ascend̾e. qͣs pos¬
sidere possint cadendo uacuas reliquit:
Plane. ñ otiosa hȩc inquisitio e̾. & ñ inu¬
tilit̾ solui pot̾. Qd̾. ut planius fiat: indẽ¬
dum priꝰ ẽ. qͥs uł quał ille planctꝰ sit:
de qͦ curare deceat dm̃ dicentẽ. fili hoĩs.
leua planctũ. P lanctꝰ iste humilitas
m̃tis ce confractio cordis ẽ: consid̾antis.
ce uidentis oꝑa dñi. qͣm t̾ribilis sit inꝯ

Expanded text:
iam propter sui nominis interpretationem. Interpretatur enim angustia. Et quid sera angustia, angusta miseria? Porro ut levaret planctum super regem Tyri, id est super diabolum, principem huius seculi, non eadem causa fuit homini, quam fuisse iam dictum est sanctis et beatis angelis. Cur ergo illum quoque plangere iubetur dicendo: Fili hominis, leva planctum super regem Tyri, quomodo plangere debet illum, cuius ruina non hominum sed angelorum multitudines diminuit, hominibus autem mansiones in coelestibus, ad quas ascendere et quas possidere possint, cadendo vacuas reliquit plane, non otiosa haec inquisitio, et non inutiliter solvi potest. Quod ut planius fiat, videndum prius est quis vel qualis ille planctus sit, de quo curare deceat Deum, dicentem: « Fili hominis leva planctum. » Planctus iste humilitas mentis et confractio cordis est, considerantis et videntis opera Domini, quam « terribilis sit in
Abbreviated transcription (Latin):
U od capłm illud. inimicitias ponam
urt̾ te ce mulierẽ. mniciũ fuerit belloꝵ
dñi: ce que sunt bella dñi: uł qͥs liber
bellorum domini.
UO Mo do cain pͥmũ sem̃ serpentis:
ce econt᷑ abel pͥmũ sem̃ mulieris:. sem̃
benedictionis dei fucrit.¬

Expanded text:
capitulum illud: Inimicitias ponam inter te et mulierem, initium fuerit bellorum domini, et quę sint bella domini vel quis liber bellorum domini uomodo Cain primum semen serpentis et econtra Abel primum semen mulieris, semen benedictionis dei fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
N t e A e a. dum laudantiũ atq iu¬
bilantiũ. ꝓ uictoria u̾bi dei. beatoꝵ ange¬
loꝵ. mens humana contemplari ntitur
gaudiũ ce excultationẽ. ecce auditũ fec̃.
ñ leuit̾ atcendendũ. u̾bum tp̃m factũ
ad ꝓpħam & dicens. fili hominif leua¬

Expanded text:
nterea dum laudantium atque iubilantium pro victoria verbi dei beatorum angelorum mens humana contemplari nititur gaudium et exsultationem, ecce auditum facit non leviter attendendum verbum ipsum factum ad prophetam et dicens
Abbreviated transcription (Latin):
De horribili ambitione diaboli dnuini¬
tatis nom̃ ꝑtinatit̾ ambientis: &e econ¬
tra de intentione circa hoĩem. ł ꝓposi
hominẽ cecontͣ dm̃. intentione diabo¬
li: & econtͣ de benigna indentione ere¬
atoris. cur homini p̃ceptũ posuerit.

Expanded text:
De horribili ambitione diaboli divinitatis nomen pertinaciter ambientis, et econtra de intentione circa hominem vel proposihominem et contra deum intentione diaboli, et econtra de benigna intentione creatoris, cur homini pręceptum posuerit
Abbreviated transcription (Latin):
quia cont pͥncipem malignitatis ne cũ¬
illo cad̾ent sunt p̃uenti e retenti. ꝑ ipsum
u̾bum. ꝑ qd̾ fuerant & conditi: de raptor qui
raꝑe illos nitebat᷑ comp̃hensus ẽ. & ingentiᷤ
ruinȩ penas dedit. Compleuit in his quod
uoluit u̾bum d̾̃s. u̾bũ qͦ dixit ds̃ fiat lux.
facta enĩ ẽ lux: & eodẽ u̾bo suo. diuisit ds̃
lucem ce tenebraᷤ. firmatũ nanꝙ ẽ. iudici¬
ũ: cedata ẽ. immutabilis sententia:. ut dia¬
bolus &e sathanas. lucis refuga nunꝙͣ. am¬
pliꝰ luix fiat. neq ullus a postatar̃ angło¬
rsĩ eius. ad consortiũ lucis. ide. scõꝵ angło¬
sum. ultra resurgat. .xxuiii.¬
e s ponsio ad illos qͥ opinant᷑. qd̾ ante¬
qͣm celum & t̾ra fierent. facti fuerint an¬
geli: & unde existiment᷑ facti.
R ẜ uit̾ nc̃ respond̾e libet quoꝵdã
Dopinioni: qui opinant᷑ qd̾ anteqͣm
celũ ce t̾ra fierent. facti fuerint angłi. Q
qͥd aliud respondendũ ẽ nisi qd̃ huiꝰcemͦ

Expanded text:
lignitatis, ne cuillo caderent, sunt preventi et retenti per ipsum verbum, per quod fuerant et conditi. Et raptor, qui rapere illos nitebatur, comprehensus est et ingentis ruine penas dedit. Complevit in his, quod voluit verbum deus, verbum, quo dixit deus: Fiat lux. Facta enim est lux. Et eodem verbo suo divisit deus lucem et tenebras. Firmatum namque est iudicium et data est immutabilis sententia, ut diabolus et sathanas lucis refuga numquam amplius lux fiat, neque ullus apostatarum angelorum eius ad consortium lucis, id est sanctorum angelorum, ultra resurgat. 28. Responsio ad illos, qui opinantur, quod antequam celum et terra fierent, facti fuerint angeli, et unde existimentur facti Breviter nunc respondere libet quorundam opinioni, qui opinantur, quod antequam celum et terra fierent, facti fuerint angeli. Et quid aliud respondendum est, nisi quod h
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtegens. s ñ similit̾ ut isti tu qͦ infora¬
minib tius auri ligat᷑as recipisti. immo
rẽpulisti manũ aurificis. siue artificis dĩ.
Qual auri ligaturas receꝑunt isti: Aur̃
illud ẽ. u̾bũ dñi: aurũ illd̾ ẽ sp̃e oris dñi.
Illo auro sic st̃ alligati lapides p̃ciosi. la¬
pides ignitiut inet̾num stent mordini¬
b siuis. de nullus ex eis ũ qͣm excid̾e possit.
hoc ẽ qd̾ psalmista canit. I erbo dñi cel
firmati sunt: &e sp̃u oris eius omĩs u̾ͥtuf

Expanded text:
protegens, sed non similiter ut isti tu quoque in foraprotegens, sed non similiter ut isti tu quoque in foraminibus tuis auri ligaturas recepisti, immo repulisti manum aurificis sive artificis dei. Qualis auri ligaturas receperunt isti? Aurum illud est verbum domini, aurum illud est spiritus oris domini. Illo auro sic sunt alligati lapides pretiosi, lapides igniti, ut in eternum stent in ordinibus suis, et nullus ex eis umquam excidere possit. Hoc est quod psalmista canit: Verbo domini celi firmati sunt, et spiritu oris eiu
Abbreviated transcription (Latin):
Presciunt enĩ multa fut᷑a. unde ce solent
responsa dare aliqͣ. In ẽ. nãq illis cognit̾o
rerum. plusqͣm infirmitati humanȩ. par¬
tĩ sub. tilioriᷤᷤ sensus accumine: partĩ. ex¬
ꝑientia uitȩ longissime: partĩ. ꝑ dĩ iussũ.
angłica reuelatione. Hii. corpoꝵ aeriorum
natura uigent. Ante tͣnsgͥssionẽ quidẽ celes-¬
sp̃s qui increatoris sui dilectione mã¬
sert & inu̾itate stetert uenerandis ordinib
distincti. cesplendidis nominib merito st̃
decorati. ut alii uocent᷑ & sint angłi. alii.
archangłi: alii. throni: alii. dñationes. alii.¬
pͥncipatufi alii potestates: alii uͥtutes: alii.
cherubm: alii seraphin. Isti nouẽ ordines
angłoꝵ lapides illi sunt p̃sciosi. sardius.
topatiꝰ iaspis. chrysolitus. onix. berillus.
saphirus. carbuncłs. & smaragdꝰ. quoꝵ ut
foramina. sic &e tua p̾parata sunt inquit.
in die qͣ conditꝰ es tu cherub extentus ce

Expanded text:
Presciunt enim multa futura, unde et solent Presciunt enim multa futura, unde et solent responsa dare aliqua. Inest namque illis cognitio rerum plus quam infirmitati humanę, partim subtiliori sensus acumine, partim experientia vitę longissimę, partim per dei iussum angelica revelatione. Hi corporum aeriorum natura vigent. Ante transgressionem quidem celesli spiritus, qui in creatoris sui dilectione manserunt et in veritate steterunt, venerandis ordinibus distincti et splendidis nominibus merito sunt decorati, ut alii vocentur et sint angeli, alii archangprincipatus, alii potestates, alii virtutes, alii cherubim, et alii seraphim. Isti novem ordines angelorum, lapides illi sunt pretiosi, sardius, topazius, jaspis, chrysolithus, onix, beryllus, sapphirus, carbunculus et smaragdus quorum ut « foramina, » sic « et tua praeparata sunt, » inquit, « in die qua conditus es tu cherub, extentus et
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ignorat. ut adhuc inferiꝰ p̃cipitet᷑. t̾rada¬
turq inferno inferiori. seq adhoc in diẽ
iudicii reseruari. Nec uͦ tmmͦ loco deor¬
sum fluxit. s etiã intentione semꝑ deor¬
sũ fluit. Semꝑ enĩ uitissima queq appe¬
tit. tam uilis nẽ nebulo. qͣm głosus ar¬
changłs pͥmũ extitit. quod ꝑpendat qui
pot̃. ex eo qd inscͥptura sacra. sp̃s rimũ¬
dꝰ nuncupari ꝯsueuit. G recȩ qͦ diabolꝰ
idem sonat: qd̾ latinȩ criminator siue ac¬
cusator. Et hic sensus u̾acit̾ illi congruit:
ꝓ causa duplici. Nã ⁊õe cͥm̃suũ refert sẽꝑ
ce abinccio retulit in dm̃ꝰ. sese iustũ. dm̃
uͦ aud ens dic̃e iniustũ: &e fictis cͥmnib
innocentiã accusat eleccor. Unde & in a¬
pocalipsi angłica dr̃ uoce.  roiectus est
accusator fratrũ nr̃oꝵ: qui accusabat il¬
los añ conspectũ dei nr̃i. die ac nocte. An¬
gũi eius gͣrs demones .id e. scientes dñr

Expanded text:
non ignorat, ut adhuc inferius precipitetur tradanon ignorat, ut adhuc inferius precipitetur tradaturque inferno inferiori seque ad hoc in diem iudicii reservari. Nec vero tantummodo loco deorsum fluxit, sed etiam intentione semper deorsum fluit. Semper enim vilissima quoque appetit tam vilis nunc nebulo, quam gloriosus archangelus primum exstitit. Quod perpendat qui potest ex eo, quod in scriptura sacra spiritus immundus nuncupari consuevit. Grece quoque diabolus idem sonat, quod latine criminator sive accusator. Et hic sensus veraciter illi congruit pro causa duplici, nam et omne crimen suum refert semper et ab initio retulit in deum, sese iustum, deum vero audens dicere iniustum, et fictis criminibus innocentiam accusat electorum. Unde et in apocalipsi angelica dicitur voce: Proiectus est accusator fratrum nostrorum, qui accusabat illos ante conspectum dei nostri die ac nocte. Angeli eius grece demones, id est Scientes dicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
est. ut uocaret᷑ diabolus: qd̾ pͥmus edidit
ꝑ scͥpt᷑am dd̾. loquens in sp̃u. Constitue
suꝑ eũ peccatorẽ: & diabolus stet adextͥs
eiꝰ. diabolus nãq heł raice: deorsũ fluenͨ.
suie clausus ergastulo. int̾pretat᷑. P orro
uocabulũ. dequo iã dictũ ẽ. scilicet satha¬
nas. qd̾ int̾pretat᷑ adu̾sarius. cuiꝰ ꝓꝑt̾ cau¬
sam nomiis cecsdit. & faccus ẽ. diaboluᷤ:
antiquior scͥptura libri iob pͥmitus edi¬
dit. Quadã inquit die cũ uenissent filii
dei. ut assist̾ent coram dño: affuit int̾
eos etiã sathan. E x quo suꝑbire cepit. ex
eo sathan e̾. scilicet dei adu̾sarius. & ex qͦ
ꝓpt̾ eandẽ suꝑbiã ꝓiectus cecidit: ex eo
dr̃ ce ẽ diabolus. ẽ unc nanq deorsũ flux̃.
&e ergastulo olausus ẽ. quia uidelicet in
gͣnde chaos cecidit longe a sublimitate
der &e qͣsi mergastulo tenet᷑. dũ in aere de¬
p̃ssus. impossibile sentit eẽ ut rursus as¬
cendat illuc unde cecidit. ĩmo fut᷑m eẽ

Expanded text:
est, ut vocaretur diabolus, quod primus edidit per scripturam David loquens in spiritu: Constitue super eum peccatorem, et diabolus stet a dextris eius. Diabolus namque hebraice 'deorsum fluens' sive 'clausus ergastulo' interpretatur. Porro vocabulum, de quo iam dictum est, scilicet sathanas, quod interpretatur adversarius, cuius propter causam nominis cecidit et factus est diabolus, antiquior scriptura libri Iob primitus edidit: Quadam, inquit, die, cum venissent filii dei, ut assisterent coram domino, adfuit inter eos etiam sathan. Ex quo superbire cępit, ex eo sathan est, scilicet dei adversarius, et ex quo propter eandem superbiam proiectus cecidit, ex eo dicitur et est diabolus. Tunc namque deorsum fluxit et ergastulo clausus est, quia videlicet in grande chaos cecidit longe a sublimitate dei, et quasi in ergastulo tenetur, dum in aere depressus impossibile sentit esse, ut rursus ascendat illuc unde cecidit. immo futurum esse
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ illuc eos tͣnstułit. sic̃ hoĩem. ꝓpt̾ si¬
mile peccatũ. sententia pęnȩ simił licet
multo clem̃tior cõp̃hendit. scͥptura di¬
cente.E misie eũ dñs ds̃ de ꝑadiso uolup¬
tatis. ut oꝑaret᷑ t̾ram. de qͣ sũptũ ẽ. ẜ qũu
ꝓfecto iudiciũ. ut ut̾q. quia gr̃ãm ꝑdi¬
dit. in ulud reiceret᷑. unde existendi mi¬
ciũ sũpsit. hic int̾ram ꝑadiso det̾iorem:
ille. in aerem cȩlo inferiorẽ. Heruntam̃.
his nc̃ omissis. in beatorũ felicitate an
fuerint. ut illis continuo nicħ deeẽt
qui absq ꝓfectu perfectus semꝑ fu¬
isse uł ẽẽ credendꝰ sit.

Expanded text:
Deus illuc eos transtulerit, sicut hominem propter siDeus illuc eos transtulerit, sicut hominem propter simile peccatum, sententia pene simili, licet multo clementiori comprehendit, Scriptura dicente: « Emisit eum Dominus Deus de paradiso voluptatis, ut operaretur terram, de qua sumptus est . » Aequum profecto iudicium, ut uterque, quia gratiam perdidit, in illud reiceretur, unde existendi initium sumpsit, hic in terram paradyso deteriorem, ille in aerem cęlo inferiorem. Verumtamen his nunc omissis in beatorum felicitate angfuerint, ut illis qui absque profectu perfectus semper fuisse vel esse credendus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
di: putantes ñ conuenire angłoꝵ digni¬
tati. ut de aeria sub̃a dicant᷑ uł credant᷑
facti: cũ tam̃ firinit̾ teneant ut necessa¬
riũ ẽ uerũ corpꝰ xp̃i. de t̾rena suba sũptũ¬
ascendit: & sedet nc̃ ad dext̾am maiesta¬
tis in excelsis. Quis aut̃ nesciat᷑ t̾rȩ mo¬
lem siue sub̃am elem̃to aeris multo gͣ¬
uiorẽ siue inferiorẽ. multoꝙ feculenti¬
orem eẽ : ẽ erra nãꝙ: cet̾oꝵ quedã fex
elem̃torũ ẽ. Quis rursus nesciat genꝰ
humanũ delimo t̾rȩ formatũ. in resur¬
rectione. ad societatẽ & eqͣlitatẽ scõꝵ ꝑ¬
uentum ẽẽ angeloꝵ: iamq hoĩem ex
ẽẽ facti de aere. dũ regem & dñm ipsoꝵ.
quẽ ipsi adorant constet hab̾e corpꝰ de
limo t̾re. Ad summũ. ruina sp̃uũ apꝰ¬
tatarũ. qͣ ut iam dictũ ẽ. de celo in acrẽ
lapsi sunt. eodẽ mͦ ꝯuincit eos qͦd ñ
nat᷑a de celo fuerint. s de aere inferiori

Expanded text:
di putantes non convenire angelorum dignidi putantes non convenire angelorum dignitati, ut de aeria substantia dicantur vel credantur facti, cum tamen firmiter teneant, ut necessarium est, verum corpus Christi de terrena substascendit et sedet nunc ad dexteram maiestatis in excelsis, Quis autem nesciat terrę molem sive substantiam elemento aeris multo graviorem sive inferiorem multoque feculentiorem esse? Terra namque cęterorum quedam fex elementorum est. Quis rursus nesciat genus humanum de limo terrę formatum in resurrectione ad societatem et equalitatem surum esse angelorum? Iamque hominem ex esse facti de aere, dum regem et dominum ipsorum, quem ipsi adorant, constet habere corpus de limo terrę. Ad summum ruina spirituum apostatarum, qua ut iam dictum est de cęlo in aerem lnatura de coelo fuerint, sed ex aere inferiori
Abbreviated transcription (Latin):
ram. ñ nulli doctoꝵ p̃cipueq pat̾ augͣti¬
nꝰ sentit. eiꝰq sensui. ñ solũ ratio uerũ etiã
qd̃ maiꝰ ẽ. scͥpture uoluntas diligent̾ ꝯsi¬
d̾ata ualde consentit. Qd̃ siqͥs dubitare
uolu̾it. dicat ipse cũ locꝰ extͣ celũ ae t̾ram
nałꝰ sit: angłi. qͥ utiq locales st̃ ce cͥcũ scͥpti.
qͦ in loco eẽ potuerint. si añ creat̾onẽ cęli ce
t̾re fu̾ant conditi qd̃ si querit᷑ unde sint fac¬
ti: qͥ tam głosi st̃ & splendidi: responderi
ut cũꝙ potest qd̾ de aeris sub̃a facti sunt.
habent enĩ cea doctorib taetũ ñ ẽ eõ ha¬
bere corꝑa acreał que tam̃ in sc̃is angłis
felicit̾ immutata fc̃. ut dicant᷑ &e sint cor¬
pora celestia. P orro apostate angłi. ab illa
felicitate lapsi.rursus in aeriam quali¬
tatẽ conu̾si sunt: nec aeris uliꝰ puriora
spacia. s caliginosa ista tenere st̃ ꝑmis¬
siͥqͥ eis quasi carcer ẽ. usq ad diẽ iudigi.
Nonnullos forte hoc dicto ꝯtingit offen¬

Expanded text:
 precipueque pater Augustinus sentit, eiusque sensui non solum ratio, verum etiam quod maius est, scripture, voluntas diligenter considerata valde consentit. Quod si quis dubitare voluerit, dicat ipse, cum locus extra cęlum et terram nullus sit, angeli, qui utique locales sunt et circumscripti, quo in loco esse pterrae fuerant conditi. Quod si quaeritur unde sint facti, qui tam gloriosi sunt et splendidi, responderi utcunque potest, quod de aeris substantia facti sint. Habent enim, et a doctoribus tacitum non est, eos habere, corpora aeria, quę tamen in sanctis angelis feliciter immutata sunt, ut dicantur et sint corpora celestia. Porro apostate. angeli ab illa felicitate lapsi rursus in aeriam qualitatem conversi sunt, nec aeris illius puriora spatia, sed caliginosa ista tenere sunt permissi, qui eis quasi carcer est usque ad diem iudicii. Nonnullos forte hoc dicto contingit offen
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ quãuis me de lenfica epłe tue oratiõe
ꝓdux̾is. meuimmemorẽ ñ fecisti. Scio arta¬
re paginã. cuiꝰ p̃tiũ ꝓmulgator intelligo.
Noueris me tñ meispartib ñ deeẽ. quãuis
uocet inmediũ ⁊ urbanꝰ ⁊ cłicus. S quid
ꝓduco paginã cuiꝰ suꝑiꝰ angustiã pollicebar.¬

Expanded text:
enim quamvis me delenifica epistolae tuae oratione enim quamvis me delenifica epistolae tuae oratione produxeris, mei immemorem non fecisti. Scio artare paginam, cujus pretium promulgator intelligo. Noveris me tamen meis partibus non deesse, quamvis vocet in medium et urbanus et clericus. Sed quid produco paginam, cujus superius angustiam pollicebar
Abbreviated transcription (Latin):
Dotest nasei de epłaribꝰ blandim̃tis ambi¬
quitas. certa fides ẽ ab eo qui seruat silentiũ
il amari. ħ sunt que infestatiõe ꝑlatoris ce¬
ler scͥpsi. geminis stimuł agitatus. uel ꝓꝑati¬
onis bauili. uel doloris. Ergo tedio anĩmi m̾i
remedia incunctant̃ ad hibete. ut quãuis de¬
suerint hactenus affectioni pabula: sua in
statione eẽ tñ ꝓmissa caritas innote scat. Dñe
mͥ salutẽ plenissimã dicens. queso ut expec¬
tatioĩ mee ꝙ sufficit loquend ꝑitissimo ñ
tos. Supͣ errorem ẽ plixa narratio rusticantis.
Quando ab ignarõ exortũ fui̾t qͦd diu legat᷑
sibi rancorem suũ debet exactor. Qiusquã¬
ne hominũ in longũ uult fastidienda ꝓce¬
oere: ⁊ nisslo sapore ⁊ dita breues t̾minos ñ
hab̾e. Romana hoc fr̃: inuniũ artifiq sub¬
tilitate flagitasti.S nos ꝯtra fabricatos mu¬
nit simplicitas. nullis colorata p̃stigiis. Et¬

Expanded text:
potest nasci de epistolaribus blandimentis ambipotest nasci de epistolaribus blandimentis ambiguitas: certa fides est ab eo, qui seruat silentium, non amari. haec sunt, quae in festinatione perlatoris celer scripsi, geminis stimulis incitatus uel properationis baiuli uel doloris. ergo taedio animi mei remedia incunctanter adhibete, ut quamuis defuerint hactenus affectioni pabula sua, in statione esse tamen promissa caritas innotescat. domine mi, salutem plenissimam dicens quaeso, ut expectationi meae quod sufficit loquendi peritissimtos. Supra errorem est prolixa narratio rusticantis: quando ab ignaro extortum fuerit quod diu legatur, sibi rancorem suum debet exactor. Quisquamne hominum in longum vult fastidienda procedere, et nullo sapore condita breves terminos non habere? Romana hoc, frater, et nimium artifici subtilitate flagitasti. Sed nos contra fabricatos munit simplicitas nullis colorata praestigiis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
aduocatis debebat exsolu̾et. Genus dure ꝓ¬
fessionis ut a uob̃ dicenda p̃ueniã adueretũ¬
oiã clicus inelinaui. Quale sit quo molliunt᷑
obstinatissimi:⁊ quid sibi uelit qui raptores
spoliat estimate. Argenti libram quã frater
epiphamꝰ dedit fr̃i gaiano. ad uos ꝑferendã
tradidi. Pactis tñ adhuc ap̃me que suscepi eõ¬
stitutis. Restat ut si trade debeam designetis.
amatorib ur̃is obsequia mea sub illa quã me
cuꝑe scitis humilitate reddatis. ẽ nnodiꝰ agnello.
Iale aĩo meo. qͦd de facondie sue dotibꝰ michi
habundantia nr̃a nil tͥbuit. ⁊ ita eloquen¬
tic opib incubat: ut partẽ ex eis facẽ sacͥlegiũ
ꝯputet᷑. Curpis ẽ equidẽ uniu̾sarũ rerum aua¬
ricia. Contigit tñ si uerba ueneges. plus pu¬
denda. Sepe ĩ euenit ut freq̃nt᷑ scͥbentes in inꝰ
diligant. Nunꝙͣ tñ accessit. ut aliqͥd caritati
reseruet. qui inꝑpetua taciturnitate ꝑdurat.

Expanded text:
aduocatis debebat exsolueret. genus durae paduocatis debebat exsolueret. genus durae professionis, ut a nobis dicenda praeueniam: ad uerecundiam clericus inclinaui. quale sit quo molliuntur obstinatissimi et quid sibi uelit qui raptores spoliat aestimate. argenti libram, quam frater Epiphanius dedit, fratri Gaiano ad uos perferendam tradidi, pactis tamen adhuc apud me quae suscepi constitutis. restat ut, si tradere debeam, designetis. amatoribus nostris obsequia mea sub illa qua me cupere scitis humilitate reddatis. EPISTOLA XI.Male est animo meo, quod de facundiae suae dotibus mihi abundantia uestra nil tribuit et ita eloquentiae opibus incubat, ut partem ex eis facere sacrilegium computetur. turpis est - equidem uniuersarum rerum auaritia: contigit tamen, si uerba deneges, plus pudenda. saepe etiam euenit ut frequenter scribentes minus diligant: numquam tamen accessit, ut aliquid caritati reseruet qui in perpetua taciturnitate perdurat.
Abbreviated transcription (Latin):
omꝑam Ennodiꝰ auienoᷤ.
quã in litt̾is fugitis obtinetis. nec alud ẽ
Toqui ur̃m: nͥ declamationũ insignia custo¬
toire. hoc in uob̃ natura. hoc ꝑitie mat̾. indefi¬
ciens lectionis cura ꝯgessit. S miseriis meis
euenire nulla ꝯsolatio pot̾. qñ añ oełos sunt
locata que merui. Et quantũ p̃latus indig¬
mor extit̾it. tm̃ in aꝑto fiũt peecata suꝑati. Qiͦd
ammũ meũ uillustissime homiñ conaris at¬
tollere.quid inuita que plena meroris ẽ: reser
uare liceat tribulatiombꝰ meis : O bono dispen¬
sationis celestis. sinẽ uł eũ uita ꝯstitui. Uobis
tũ insufficientes refero gr̃as. qui illã circa me
reseruastis diligentiã. qua potiorẽ nec dignis¬
simis p̃staretis. dnẽ mͥ salutatioĩs reuerentiam
soluens sꝑo. ut orare ꝓ me minime desistatis.
⁊ ad calamitatis solatia. ferentia opem scͥpta
mittantur. Ennodius floro ⁊ decorato.
ompulsoris functus officio ad redibitionẽ
ꝓmissioĩs sue uixaduocatũ coegi. ut qͦd

Expanded text:
 ENNODIUS AVIENO. quam in litteris fugitis obtinetis; nec aliud est loqui vestrum, nisi declamationum insignia custodire: hoc in vobis natura, hoc peritiae mater indeficiens lectionis cura congessit. Sed miseriis meis evenire nulla consolatio potest, quando ante oculos sunt locata, quae merui, et quantum praelatus indignior exstiterit, tantum in aperto fiunt peccata superati. Quid animum meum, illustrissime hominum, conaris attuare liceat tribulationibus meis? pro bono dispensationis caelestis finem uel cum uita constitui. uobis tamen insufficientes refero gratias, qui illam circa me seruatis diligentiam, qua potiorem nec dignissimis praestaretis. domine mi, salutationis reuerentiam soluens spero, ut orare pro me minime desistatis et ad calamitatum solacia ferentia opem scripta mittantur. X. ENNODIVS FLORO ET DECORATO. Conpulsoris functus officio ad redhibitionem promissionis suae uix aduocatum coegi, ut quod
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ꝑsarum .⁊ medoꝵ. ñ rex unus extu¬
lerat capita babilonia. s duo babylome
uictores. ⁊ duo fuere reges eodem temꝑs.
unius imꝑii ꝯsortes: uidelicꝰ cẏrus et
darius auuncłs eius. astẏagis filius.
Bene gͥ hirci quidẽ umĩ. arietis aũ duo
regnum macedonum. duo aũ reges ꝑ¬
sarum .⁊ medoꝵ roborauerunt imꝑiũ.
Cyrus. tempore uł etade uinior quam
uarus. iuctoriis et pocentia plus cre¬
uit. nec ñ ⁊ opib ⁊ dario maior ẽ. effectus.
hoc pulchire uisio memorata innuit:
dum p̃misso. ⁊ ecce aries unus stabat añ
paludem. habens cormia excelsa. subiung̃e
⁊ unũ excelsius altõ. atq succrescens. d̾

Expanded text:
autem Persarum et Medorum non rex unus extuautem Persarum et Medorum non rex unus extulerat capta Babylonia, sed duo Babylonię victores et duo fuere reges eodem tempore unius imperii consortes, videlicet Cyrus et Darius avunculus eius, Astyagis filius. Bene igitur hirci quidem unum, arietis autem duregnum Macedonum, duo autem reges Persarum et Medorum roboraverunt imperium. Cyrus tempore vel ętate iunior quam Darius victoriis et potentia plus crevit necnon et opibus et Dario maior est effectus. Hoc pulchre visio memorata innuit, dum premisso: Et ecce aries unus stabat ante paludem habens cornua excelsa, subiungitur: Et unum excelsius alter o atque succrescens,
Abbreviated transcription (Latin):
Non solam regis ꝑsonam. s totum
regni corpꝰ significauit ursus. nec so¬
li regi dictum ẽ. decerne ut ppłs ꝑeat:
s toti regno mandatum ẽ ꝑ om̃s ꝓuĩ¬
cias. ad om̃s satrapas. ⁊ iudices ꝓuinci¬
arum. ut occid̾ent atq delerent omem
iudeoꝵ ppłm. Igit᷑ scd̾m aman qͥdem.
⁊ sed̾m om̃s qͥ uideis nocẽ uoluerunt.
ursus ferocissimꝰ: scd̾m regem: i om̃s illoᷤ
qui malignitatis illius spm̃ ñ habuert̃.
quas aries fuit regnũ illud.xxxi.
i. iillud queras cur idem hircus
uisusẽ. unum tm̃mꝰ cornu habẽs
int̾ ocłos suos: aries aũ. cormia duo:. fa¬
cilis patet responsis: quia corpora quidẽ
ammantiũ singła. regna significant
singła: reges autẽ eorumdẽ regnoꝵ in¬
telligunt᷑ ꝑ cornua. Constat aũ quia reg¬
nũ macedonũ. rex unus alexander ex¬
tulit᷑: i uicto dario sicuit iam dictũ ẽ. so¬
lus suo tempore regnũ tenuit: regnũ

Expanded text:
Non solum regis personam, sed totum Non solum regis personam, sed totum regni corpus significavit ursus, nec soll regi dictum est: Decerne, ut populus pereat, sed toti regno mandatum est per omnes provincias ad omnes satrapas et iudices provinciarum, ut occiderent atque delerent omnem Iudeorum populum. Igitur secundum Aman quidem et secundum omnes, qui Iudeis nocere voluerunt, ursus ferocissimus, secundum regem et omnes illos, qui malignitatis illius spiritum non habuerunt, quasi aries fuit regnum illud. 31.et illud quęras, cur idem hircus visus est unum tantummodo habens cornu inter oculos suos, aries autem cornua duo, facilis patet responsio, quia corpora quidem animantium singula regna significant singula, reges autem eorundem regnorum intelliguntur per cornua. Constat autem, quia regni Macedonum rex unus Alexander extulit et victo Dario sicut iam dictum est solus suo tempore regnum tenuit, regnum
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinẽ sitit. neq rapto uiuit. Pm¬
tũ e hoc discerni: si respicias. regnum
illud scd̾m aman. quã crudele fuerit:
sed̾m reges quã clem̃ter illi ppło se in¬
pend̾it. Aman qͥ ppe morib ueraciter
ursus. truci furore. immani rabie iu¬
deoꝵ genus uniu̾sũ ore aꝑto hians.
deuorare uoluit. reges aũ. maximȩ
assuerus. more arietis. lanis suis. idẽ.
opib muitis quib regnũ illud ha¬
bundauit. eundẽ ppłm fouit ⁊ dica¬
uit᷑. nullũq dentem malignitatis
inflixit.sicut aries dente neminem
petit.immo uitã gentis aliꝰ multũ
letificauit. grã reginȩ hester.⁊ mardo¬
chei. S forte dicat quis. ipãm ꝑsonam
regis assueri. ꝓ uisum in illa uisione
oporte̾ intelligi: quia scͥptũ ẽ. ⁊ fic dice¬
bant ei. uidelic urso. surge comede
carnes plurimas. Et hoc significat
illud. dictũ assuero regi: si tibi placet.
oecerne de poło ut ꝑeat. Ad hec inqͣ

Expanded text:
sanguinem sitit neque rapto vivit. Promsanguinem sitit neque rapto vivit. Promptum est hoc discerni, si respicias regnum illud secundum Aman, quam crudele fuerit, secundum reges, quam clementer illi populo se impenderit. Aman quippe moribus veraciter ursus truci furore, immani rabie Iudeorum genus universum ore aperto hians devorare voluit. Reges autem, maxime Assuerus, more arietis lanis suis, id est opibus multis, quibus regnum illud abundavit, eundem populum fovit et ditavit nullumque dentem malignitatis inflixit, sicut aries dente neminem petit, immo vitam gentis illius multum lętificavit gratia reginę Hester et Mardochei. Sed forte dicat quis ipsam personam regis Assueri per ursum in illa visione oportere intelligi, quia scriptum est: Et sic dicebant ei videlicet urso: Surge, comede carnes plurimas, et hoc significat illud dictum Assuero regi: Si tibi placet de populo, ut pereat. Ad hęc inquam:
Abbreviated transcription (Latin):
mum. scdm pardi seuitia libidinosũ
⁊ effeminatũ. scd̃m hirci semꝑ inlibi¬
Uinem ꝑni petulantiã: astutũ atq uer
sutũ scd̾m pardi uarietatẽ: fuxũ atq
inꝯtinens scd̾m immod̾atũ sanguiniᷤᷤ
hucim calorem. Hitiis istis tam dui̾¬
sis. ferocitate atq libidine. regnũ illd̾
macedonũ. siue gracoꝵ ꝯtra u̾bum ꝓ¬
missionis laborauit: qͦd pꝰmodũ suolo¬
co plene dicendũ erit. ⁊ iccirco p̃cedente
uisione. ꝑ pardũ. ⁊ subsequente ꝑ hir¬
cũ. illud p̃monstrari dignũ fuit.xxx.
q. ꝑ formã arietis. significatũ sit. ad qͦd.
ꝯgrue respond̾i potest: quia cause diu̾se
immo ꝯtranię. regni illius fuere. erga d̾i
ppłm. ⁊ cirra repositũ in ppło illo sepe¬
Dictũ ꝓmissionis u̾bum. Causas illas.
tam longediu̾sas dicẽ ñ dubitauim.
quã diu̾se sunt naturȩ hoꝵ animan¬
tium. ursi ĩarietis: quoꝵ altm. rapto
ncruore uiuit. altm. innociũ: neq

Expanded text:
mum secundum pardi sevitiam, libidinosum mum secundum pardi sevitiam, libidinosum et effeminatum secundum hirci semper in libidinsutum secundum pardi varietatem, fluxum atque incontinens secundum immoderatum sanguinis hircini calorem. Vitiis istis tam diversis ferocitate atque libidine regnum illud Macedonum sive Grecorum contra verbum promissionis laboravit, quod postmodum suo loco plene dicendum erit, et idcirco precedente visione per pardum et subsequente per hircum illud premonstrari dignum fuit. 30. ti per formam arietis significatum sit. Ad quod congrue responderi potest, quia causę diversę immo contrario regni illius fuere erga dei populum et circa repositum in populo illo sepedictum promissionis verbum. Causas illas tam longe diversas dicere non dubitaverim, quam diverse naturę sunt horum animantium ursi et arietis, quorum alterum rapto et cruore vivit, alterum innocuum neque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfitentes qͥa ꝑegrini ce hospites sunt suꝑ¬
t̾ram. Ad hec gͥ tabernacła sem. sermo¬
ne deducto ingrediendũ ẽ: & reuerent̾ aspi¬
ciendũ. qualit̾ u̾bum dei. ꝑ egͥnationem
nr̃am subiens. exinde militau̾it: contub̾¬
nales ñ dedignans hab̾e homines. ꝑ quoᷤ
oem militiam nr̃e salutis ordinaret: tã
diu cũ illis cõmorans. ceꝑ eoꝵ uoces sonanꝰ.
donec ex ipsis ꝙͦ carnẽ assumens. bellator

Expanded text:
confitentes, quia peregrini et hospites sunt suconfitentes, quia peregrini et hospites sunt suterram. Ad haec igitur tabernacula Sem sermone deducto ingrediendum est, et reverenter aspiciendum, qualiter Verbum Dei peregrinationem nostram subiens, exinde militaverit, contubernales non dedignans habere homines, per quos omnem militiam nostrae salutis ordinaret, tam diu cum illis commorans et per eorum voces sonans, donec ex ipsis quoque carnem assumens bellator
Abbreviated transcription (Latin):
UN C Iam sermo. ꝑcompen .i.¬
diũ currens. uideł. omissis myste¬
rioꝵ siue allegoriarũ longis
itinerib magnis cͥcuitib deuenit ad ta¬
bernacła sem: dicente patre noe. dilatec
ds̃ iafech: & habitet in tab̾nacłis sem.
Porro tabernacła sem. ad optionẽ filioꝵ
d̾i. & głam. & testam̃tũ. & legis lationẽ.
ce obseqͥum. &e ꝓmissa intelligimꝰ: quȩ
omĩa data sunt semini abinhe. qui fuit
deposteritate sem. Sem quippe genuit
arfaxat: arfaxat. geñ sale: sale genuit
heber heber gesi. faleg. faleg̃ geñ reu. reu
geñ sarug: sarug gen̾ nachor: nachor geñ
thare: thare genuit abrahã. Tabernacła
gͦ sem. beneficia dei dei sunt iã dicta: quȩ
p̃stitte ds̃ semini abrahe uenienti expos¬
teritate sem. & rectȩ illa beneficia intel¬
cet̾i patres ꝑ quos uł cũ quib illa st̃ ad¬
ministrata: manentẽ hic ñ q̃rentes ha¬
bere ciuitatẽ. & illam expectantes cuiꝰ ar¬
tifex ce conditor ẽ ds̃. in tab̾nacłis habitabãt:

Expanded text:
unc iam sermo per compendium currens, videlicet omissis mysteriorum sive allegoriarum longis itineribus magnisque circuitibus devenit ad tabernacula Sem dicente patre Noe: Dilatet deus lafeth et habitet in tabernaculis Sem. Porro tabernacula Sem adoptionem filiorum dei et gloriam et testamentum et legislationem et obsequium et promissa intelligimus, quę omnia data sunt semini Abrahae, qui fuit de posteritate Sem, Sem quippe genuit Arfaxad, Arfaxad genuit Sale, Sale genuit Heber, Heber genuit Phaleg, Phaleg genuit Reu, Reu genuit Sarug, Sarug genuit Nachor, Nachor genuit Thare, Thare genuit Abraham . Tabernacula ergo Sem, beneficia Dei sunt jam dicta, quae praestitit Deus semini ejus Abrahae venienti ex posteritate Sem, et recte illa beneficia intelceteri patres, per quos vel cum quibus illa sunt administrata, manentem hic non quęrentes habere civitatem et illam exspectantes, cuius artifex et conditor est deus, in tabernaculis habitabant
Abbreviated transcription (Latin):
fitios adam. Ait enĩ. d escendit autẽ do¬
minꝰ: ut uideret ciuitatẽ. ce turrim qͣm
edificabant filii adã. Ilic dũ dic̃ faii a¬
dam : ꝓculdubio sub intelligendũ ẽ. acsi
diceret᷑ imitatores adã: qui dei similitudi¬
nẽ appetiuit᷑ ñ ꝑ u̾bi dei obedientiã: s ꝑ
m̃tis suȩ suꝑbiam. Illa diuisio siue lin¬
guarũ confusio accidit in dieb faleg:
qͥa &e iccͥco appellatus ẽ. faleg. qͥa in dieb
eius diuisa ẽ. t̾ra ut iam diccũ ẽ. Anni fe

Expanded text:
Dominus ut videret civitatem et turrim, quam aedificabant filii Adam . » Ille cum dicit, filii Adam, procul dubio subintelligendum est ac si diceret, imitatores Adam, qui Dei similitudinem appetivit, non per verbi Dei obedientiam, sed per mentis suae superbiam. Illa divisio sive confusio linguarum, accidit in diebus Phaleg, qui et idcirco appellatus est Phaleg, quia in diebus ejus divisa est terra, ut jam dictum est. A
Abbreviated transcription (Latin):
I UIS s iam erant insulȩ genti¬
um in regionib sius: tam a filiis
iafeth. & filiis sẽ .ꝙͣ & a filiis cam. e nume¬
ratis qͥ ppe filiis iafech: statim subiunctũ
ẽ. Ab his diuise st̃ insulȩ gentiũ in regi¬
onib suis:. unusqͥsq scd̾m linguã ce fami¬
lias innationib suis. Itẽ enumeratis filiis
cham:. Hii filii cam inqͥt. in cognationib
e lingius. &e gen̾ationib t̾risq & gentib
suis. deinde enumiatis. filiis sem: isti ait
filii sem. scd̾m cognationes ce linguas. ce
regiones ingentib suis. S tatimq p̃mittẽs.
he familie noe iuxta ppłos cenationes su¬
asi ab his inqͥt diuise sunt gentes in t̾ma.¬

Expanded text:
ivisę iam erant insulę gentium in regionibus suis tam a filiis Iafeth et filiis Sem quam et a filiis Cham. Enumeratis quippe filiis Iafeth statim subiunctum est: Ab his divisę sunt insulę gentium in regionibus suis, unusquisque secundum linguam et familias in nationibus suis. Item enumeratis filiis Cham: Hi filii Cham, inquit, in cognationibus et linguis et generationibus terrisque et gentibus suis. Deinde enumeratis filiis Sem: Isti, ait, filii Sem secundum cognationes et linguas et regiones in gentibus suis, statimque premittens: Hę familię Noe iuxta populus et nationes suas, Ab his, inquit, divisę sunt gentes in t
Abbreviated transcription (Latin):
qui ẽ in celis. ⁊ cetã: s i tunc p̃cepit discipłis
suis. ut nemini dicent quia ip̃e eẽt xp̃c.¬
Quare: Ni delic: quia futuruĩ erat. ut
pꝰquã regium hoc nom̃. de ip̃o publicȩ p̾̃di¬
caret᷑ nlła mora ĩ tͥueniẽte ĩ tͥficeret᷑: nmicis
iudeis gaudentib: ut pote grandi ratione
armatis. forti occasione suffultis. qͦd eeñt
amici cesaris. int̾ficientes illũ qui se dicen¬
do regem xpm̃. ꝯtradicẽt cesari: quem si ñ
int̾fecissen. ñ eent amiqi cesaris. At ipse
nolebat locum dare uł occasionẽ face ho¬
micidis illis : pͥusꝙͣ omĩa condidisset instru¬
m̃ta benedictionis. quȩ ꝑuenire debebant
mortis. p̃cipiebat ut expectarent: exempli
grã: ut tetrarchȩ herodi. Accesserunt qua

Expanded text:
qui est in qui est in suis, ut nemini dicerent, quia ipse esset ChriQuare? videlicet, quia futurum erat ut, postquam regium hoc nomen de ipso publice praedicaretur, nulla mora interficeretur, inimicis Judaeis gaudentibus, utpote grandi ratione armatis, forti occasione suffultis, quod essent amici Caesaris, interficiendo illum, qui se dicendo regem Christum, contradiceret Caesari, quem, si non interfecissent, non essent amici Caesaris. At ipse nolebat locum dare vel occasionem facere homicidis illis, priusquam omnia condidisset instrumenta benedictionis, quae pervenire debebant mortis praecipiebat, ut exspectarent, exempli gratia, ut tetrarchae Herodi. « Accesserunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
Nũqͥd enĩ illum diabolus adoraret. ut salius
fieret:. si apud illũ. se filium dĩ eẽ talit̾ com¬
ꝓbaret: Igitur. miranda diaboli p̃sũptio:
qui. ñ ꝯtẽptꝰ dixisse olim. ero similis altissi¬
mo: simiłem sibi altissimum nisus ẽ. facere.
tẽptando. De hoc. qͦd indeterius ꝓficiens p̃ci¬
picium suasit ⁊ deinde sibi quoq illũ subst̃¬
nere tẽptauit. suadendo ut se ad oraret: miret᷑
qui potest: i ammadu̾tat quia uere magnũ
diaboli indicium est.u.
Unc ad id redeo quod ceꝑam:. scił quia
cos homines. suꝑ eadẽ re ꝓhibebat. E xempli
grã. Cum int̾rogasset discipłos suos. dicens:
quem dicunt homines ec̃ filiũ hominis:
itemq uos aũ quem me eẽ dicitis: iadhec.
respondens symon petrus dixisset eĩ tu
es xp̃c filus d̾i uiuii: alũ qͥdem beatifica¬
uit. dicens: beatus es symon bariona. qr
caro ⁊ sanguis ñ reuelauit tͥ. s pat̾ meus

Expanded text:
Numquid enim illum diabolus adoraret, ut salvus Numquid enim illum diabolus adoraret, ut salvus fieret, si apud illum se filium dei esse taliter comprobaret? Igitur miranda diaboli presumptio, qui non contentus dixisse olim: Ero similis altissimo, similem sibi altissimum visus est facere temptando. De hoc, quod in deterius proficiens precipitium suasit et deinde sibi quoque illum substernere tentavit suadendo, ut se adoraret, miretur, qui potest, et animadvertat, quia vere magnum diaboli iudicium est. unc ad id redeo, quod ceperam, scilicet quia cos homines super eadem re prohibebat. Exempli gratia: Cum interrogasset discipulos suos dicens: Quem dicunt homines esse filium hominis? itemque: Vos autem quem me esse dicitis?, et ad hęc respondens Symon Petrus dixisset ei: Tu es Christus filius dei vivi, illum quidem beatificavit dicens: Beatus es Symon Bar Iona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed pater meus,
Abbreviated transcription (Latin):
Et ait illis. Ite. dicite uulpi illi. Ecce eicio
demomia. i sanitates ꝑficio hodie ⁊ cras: et
t̾cia die consummor. Quod erat dicere: hoc
anno ⁊ sequenti. regnũ d̾i p̃dico: ⁊ in an¬
no t̾cio. ꝑ passionẽ mortissumma gła sũ¬
mo honore eoronabor. Neq enĩ in potesta¬
te uulpis ẽ qñ deuoret leonem: ñ in potesta¬
piens. amicis qͥdem seorsum indicabat. ini¬
micis aũ. usq ad tempꝰ abscondebat. qͦd ip̃e
ipã sapientia: quȩ dicit. Causam tuã tracta
cum amico tuo bisecretũ. extraneo ne reuȩ¬
les: nie forte insultet tͥ cum audierit.⁊ exꝓ

Expanded text:
it illis: Ite, dicite vulpi illi: Ecce eicio dęmonia et sanitates perficio hodie et cras et tertia die consummor. Quod erat dicere: Hoc anno et sequenti regnum dei predico et in anno tertio post passionem mortis summa gloria, summo honore coronabor. Neque enim in potestate vulpis est, quando devoret leonem, non in potestapiens amicis quidem seorsum indicabat, inimicis autem usque ad tempus abscondebat, quod ipse ipsa sapientia, quę dicit: Causam tuam tracta cum amico tuo et secretum extraneo ne reveles, ne forte insultet tibi cum audient e
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Uidens nanq ppłs qd̾ morã fac̾et des¬
cendendi de monte moyses: formauit a
fec̃ uitulũ conflatilẽ: ce hii sunt inqͥt dii
tu ĩrael. I tem dixer̃t alt̾ ad altersis on¬
stituamꝰ nob ducẽ: & reu̾tam᷑ in egyptũ.
Qͥs nͥ diabolus serpens antiqͦ. ħ machi¬
tatus e̾ illud intendens ut offensus d̾s
ppłi reatu u̾biq sui ac ꝓmissionis oblitus.

Expanded text:
eius. Videns namque populus, quod moram faceret deseius. Videns namque populus, quod moram faceret descendendi de monte Moyses, formavit et fecit vitulum conflatilem et 'Hi sunt' inquit, 'dii tui, Israel!' Item dixerunt alter ad alterum: Constituamus nobis ducem et revertamur in Egyptum! Quis nisi diabolus, serpens antiquus, hoc machinatus est illud intendens, ut offensus deus populi reatu verbique sui ac promissionis obli
Abbreviated transcription (Latin):
sed̾m similitudinẽ leene. duob malis abũ¬
dauit. sciꝑbia uideł. atq luxuria. Alia bes
tȩ hostis udeoꝵ. Bestia t̾cia .i. regnũ ma¬
cedonũ qͣsi pardus inqͥt: nimirũ ꝓpt̾ uari¬
etatẽ grecoꝵ: & seuiciã alexandri magni &
antiochi. qͥ iniudeos impie deseuit. S̾ estia
qͣrta uides regnũ romanoꝵ ñ dicit᷑ cui filite
simił: qͥa regnũ illud magnitudine ce for¬
titudine cunctis dissimile extitit:. & contra
fidẽ u̾bi incarnati. płꝰ omĩb cet̾ribiliꝰ infrẽ¬
duit. ꝑ ost illa duo suꝑiora. & ista qͣtuor
capita siue regna. septimũ fut᷑m e̾ caput ÷
ctuꝰ facies similis hoĩ scił. regnũ antixp̃i.
qͥ hõ peccati. & filiꝰ erit ꝑdicionis. Nunc
Nt e R e a. dũ inmonitẽ cũ moyse do¬
minꝰ uł cũ dño moyses loqueret᷑. serpens
antiquus. pͥmo capite exarmatͦ. iã aliud
caput sub rig̾e ꝓperabat. contͣ dm̃ ce c̾ibũ

Expanded text:
secundum similitudinem leaenae duobus malis abunsecundum similitudinem leaenae duobus malis abundavit, superbia videlicet, et luxuria. Alia besttę hostis Iudeorum. Bestia tertia, id est regnum Macedonum, quasi pardus, inquit, nimirum propter varietatem Grecorum et sęvitiam Alexandri magni et Antiochi, qui in Iudeos impie desęvit. Bestia quarta, videlicet regnum Romanorum, non dicitur, cui fuerit similis, quia regnum illud magnitudine et fortitudine cunctis dissimile exstitit et contra fidem verbi incarnati plus omnibus et terribilius infrenduit. Post illa duo superiora et ista quattuor capita sive regna septimum futurum est caput, cuius facies similis homini, scilicet regnum antichristi, qui homo peccati et filius erit perditionis. NuncInterea dum in monte cum Moyse dominus vel cum domino Moyses loqueretur, serpens antiquus primo capite exarmatus iam aliud caput subigere properabat contra deum et verbum
Abbreviated transcription (Latin):
ii cũ currib &e eqͥtib suis. typus diaboli
fuerit. cui pꝰ seruitutẽ peccati a ppło con¬
fugiente ad xp̃m abre nunciat᷑ eũ omĩb
pompis suis. iccͥco pͥmũ illd̃ capuit. rectȩ
dicit᷑ simile draconi. d e cet̾is capitib siue
facieb. iatio nichilominꝰ ĩꝓmptũ ẽ. scdi
nãq capitis faciẽ .i. isrhelitici regni qͣlita¬
tẽ. iec̾co simisẽ uitulo aĩad u̾timuᷤ. qͥa sta¬
tim pꝰ exitũ de egypto. caput uituli forma¬
uit idẽ ppłs. ae ad orauit illd̾. &tunc qͥdem
capd̃ illd̾. ad tempꝰ rep̃ssũ fuit. s uͥ temꝑiꝰ
oportunitas accessit. confestĩ eandẽ faci¬
em dupplictt̾ .i. duos uitulos reformauit
regnũ illuo. scissũ a domo dd̾: de colendo
ato defendendo illos p̃cones u̾bi d̃i ꝓphe¬
tas int̾fecit. D em̃ t̾cii. qͣrti. qͥnti. atiꝑ sexti.
capitis facies. danhel expͥmit. Prima in¬
qͥt qͦsi lerna: qͥa uideł. regnũ babylonium.

Expanded text:
ri cum curribus et equitibus suis typus diaboli ri cum curribus et equitibus suis typus diaboli fuerit, cui post servitutem peccati a populo confugiente ad Christum abrenuntiatur cum omnibus pompis suis. Idcirco primum illud caput recte dicitur simile draconi. De cęteris capitibus sive faciebus ratio nihilominus in promptu est. Secundi namque capitis faciem, id estem, idcirco similem vitulo animadvertimus, quia statim post exitum de Aegypto, caput vituli formavit idem populus, et adoravit illud. Et tunc quidem caput illud ad tempus repressum fuit, sed ubi temporis opportunitas accessit, confestim eamdem faciem dupliciter, id est, duos vitulos reformavit regnum illud scissum a domo David , et colendo atque defendendo illos, praecones verbi Dei interfecit. Deinde tertii, quarti, quinti atque sexti capitis facies Daniel exprimit. Prima, inquit, quasi leaena, quia videlicet regnum Babylonicum
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum. & ꝓmissa d̾i ꝑsecucionẽ excitauit.
ut ñ ꝑficeret᷑ ꝓpositum eiꝰ. iã diccũ ẽ. qͣlit̾
tͥumphau̾it u̾bum d̾i. u̾bũ ds̃. Hunc iam de
sed̾i capitis excidio narraturi oportunũ eẽ
arbitram᷑: ut qͦ mͦ septem capita sunt ce di¬
u̾sas habent facies. singłas singuloꝵ capi¬
tum facies clara contẽplatione discernamꝰ.
Eece ex scͥpturarũ indicio. patent̾ aĩad¬
u̾tere licet. qͥa pͥmũ capd᷑ simile erat dra¬
coniͥ. scd̃m. simile utuloͤ t̾cium stmile le¬
oni: qͣrtum. simile urso: qͥntũ. simile par¬
do: sextũ. cet̾is dissimile bestiis. septimũ.
simile hoĩ. Dracõnãq. qͥ ẽ. in mari assimi¬
latus es. ait dñs ꝑ iherechielẽ. suꝑ phara¬
onẽ regem egypti: ñ necesse e̾. hoc longis
ꝓbare docum̃tis. cũ uͥo. in omĩ eccłia no¬
tũ sit ce celebrimũ. qd̾ pharao ille carne¬
us. ppłm dei seruituti subiciens. & ꝑ mare
tnseuntẽ ꝑ sequens. atq subm̾sus in ma¬

Expanded text:
 excitavit, ut non perficeretur propositum eius, iam dictum est, qualiter triumphaverit verbum dei, verbum deus. Nunc iam de secundi capitis excidio narraturi opportunum esse arbitramur, ut quoniam septem capita sunt et diversas habent facies, singulas singulorum capitum facies clara contemplatione discernamus. Ecce ex scripturarum indicio patenter animadvertere licet, quia primum caput simile erat draconi, secundum simile vitulo, tertium simile leoni, quartum simile urso, quintum simile pardo, sextum cęteris dissimile bestiis, septimum simile homini. Draconi namque, qui est in mari, assimilatus es, ait dominus per Ihezechielem super Pharaonem regem Ęgypti. Non necesse est hoc longis probare documentis, cum ubique in omni ecclesia notum sit et celeberrimum, quod Pharao ille carneus populum dei servituti subiciens et per mare transeuntem persequens atque submersus in ma
Abbreviated transcription (Latin):
facies sed̾i capitis. similis uitulo exticit:
s tc̃ gladiũ caput uld̾ habere ñ potuit:
quia ñ s̾ ducẽ constituert̃ immo statiꝰ
ducẽ suũ uindicẽq contͣ uitulũ suũ.
dm̃ suũ. exꝑti sunt. qͣm fortem haberet
iusticie delum: cũ eẽc mitissimꝰ oĩum ho¬
minũ. Ille nãq iratꝰ ualde ꝓiectis de ma¬
nu tabulis atq constactis. iutuloq com¬
busto. & contͥto usq ad puluerẽ. si qͥs

Expanded text:
tis similis vitulo exstitit, sed tunc gladium caput illud habere non potuit, quia non sibi ducem constituerunt, immo statim ducem suum vindicemque contra vitulum suum deum suum experti sunt, quam fortem haberet iustitię zelum, cum esset mitissimus omnium hominum. Ille namque iratus valde proiectis de manu tabulis atque confractis vituloque combusto et contrito usque ad pulverem: Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
ut custodiant iustificationes eiꝰ. ce legem
eiꝰ reqͥrant. Atq ita factũ ẽ. ut qͣmuis ple¬
riq ipsoꝵ imbelles existerent: attam̃ pug¬
naturis in milicia u̾bi dei arma ferrent:
cursores atq aimig̾i existerent. H oc ip̃m
p̃uidens dñs dicebat admoysen. feriã gͥ
eos pestilentia. atq consumã: te autẽ fa¬
ciam pͥncipẽ suꝑ gentẽ magnã. & fortio¬
rem. qͣm hec ẽ. Deniq. & si ñ statim factũ¬

Expanded text:
custodiant justificationes ejus, et legem ejus requirant . » Atque ita factum est, ut quamvis plerique ipsorum imbelles existerent, attamen pugnaturis in militia Verbi Dei arma ferrent, cursores atque armigeri existerent. Hoc ipsum praevidens Dominus, dicebat ad Moysen: « Feriam igitur eos pestilentia, atque consumam, te autem faciam principem super gentem magnam, et fortiorem q
Abbreviated transcription (Latin):
u d ẽ eo qd̾ dñs ceisi helem in marꝰ hostium
tradebat. c ñ nͥ clamantẽ ad se liberabat:
ce qd̃ clamores uis gentis. clamores fuerint
mulieris in ut̾o habentis.
uii d s eisdem iudicib qd̾ duodecĩ num̃o fu̾int:
&e de aliis duodecĩ indicib scilic: apłis: ce
qͥd sit illa sedes. cusꝰ incͥcuitu sedent ugi¬

Expanded text:
 De eo quod dominus et Israhelem in manus hostium tradebat et non nisi clamantem ad se liberabat, et quod clamores illius gentis clamores fuerint mulieris in utero habentis 7. De eisdem iudicibus, quod duodecim numero fuerint, et de aliis duodecim iudicibus, scilicet apostolis, et quid sit illa sedes, cuius in circuitu sedent xxi
Abbreviated transcription (Latin):
dendo thesaurũ.  tanti p̃cii
iã tc̃ ip̃e pͥmsꝰ fec̃. qd̾ albi ͫ docet. cum
dic̃. Nolite margaritas nr̃as mitt̾e aute
porcos: ne forte conculcent eas: de cont̾si.
elidant nos. Itẽ sap̃ia docet: paruuł. non
solidũ cibũ. s lac eẽ offerendũ. Hoc inqͣm
iã tr̃ ip̃e fecit: dũ u̾bi sui thesaurũ. &mar¬
garitas secretoꝵ cȩlestiũ. talit̾ signauit.
ut nec porci inuenire possent. nec pͥuuihi.
pond̾e p̾ssi deficerent. ꝓ fecto. si tẽꝑis usiꝰ
statũ respicias: hoĩes aut ꝯtẽptores aut
tumis erant simplices: p̃ter paucissimos.
ꝯsilii sui conscios habere dignatꝰ ẽ. E xẽ¬
pli grã. C hore ce dathan. ati abyron. ce
ceteri ꝓceres sy nagoge. qͥ contͣ dñm ce

Expanded text:
dendo thesaurum tanti pretii iam tunc ipse primus fecit, quod alibi docet cum dicit: Nolite margaritas vestras mittere ante porcos, ne forte conculcent eas et conversi elidant vos. Item sapientia docet parvulis non solidum cibum, sed lac esse offerendum. Hoc, inquam, iam tunc ipse fecit, dum verbi sui thesaurum et margaritas secretorum cęlestium taliter signavit, ut nec porci invenire possent nec parvuli pondere pressi deficerent. Profecto si temporis illius statum respicias, homines aut contemptores aut nimis erant simplices preter paucissimos, consilii sui conscios habere dignatus est. Exempli gratia Chore et Dathan atque Abyron et cęteri proceres synagogę, qui contra dom