comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
subluitate transcendant: infir¬
ma mundi desideria pariter et adu̾
sa: celestiuni spe ⁊ amore ꝯulcent:
et. si necum aĩa uel carne adsu
paratione et̾uoꝵ. quasi miebil des¬
piciant: iurta exemplũ illius. qͥ
uatum suꝑ cedros liban. Trai¬
siit tpralia contemplaudo: ⁊ qua¬
suam ĩ ẽe uidebat. quẽ cito tollen¬
dum p̃uidebat. Qd̃ subleuasse
oclos iħc. ⁊ uenientẽ ad se multi¬
tudiuem uidisse ꝑhibet᷑: diuine
pietatis indiciũ est: quia iu̾delic̃.
cunctis ad se uenire quereutib.
consueuit: ꝯne querendo erra¬
re possint. lucem sui sp̃e aꝑire
currentib solitus ẽ. Nani quod
ocli ih dona sp̃e erus mnistice de¬
signeut. testatur in apocalip¬
si ioħs ÷ qui figurate loquens
de illo. ⁊ iudiinquit agnun
stantem tanquã occisum. ha¬
bentem corma septẽ ⁊ ocłos uͭii:
qui sunt septẽ sp̃c missi iom

Expanded text:
sublimitate transcendant, infirsublimitate transcendant, infirma mundi dersa coelestis regni spe et amore conculcent, et si necdum anima vel carne ad suaratione aeternorum quasi nihil despiciant, juxta exemplum illiusvatum sicut cedros Libani , transiit temporalia contemplando, et quasi jam non esse videbat, quem cito tollendum praevidebat. Cum sublevasset oculos Jesus. Et venientem ad se multitudinem vidisse perhibetur, divinae pietatis indicium est: quia videlicet cunctis ad se venire quaerentibusconsuevit, et ne quaerendo errare possint, lucem sui Spiritus aperire currentibus. Nam quod oculi Jesus dona Spiritus ejus mystice designent, testatur in Apocalypsi Joannes, qui figurate loquens de illo: Et vidi, inquit, agnum stantem tanquam occisum, habentem cornua septem, et oculos septem : qui sunt septem spiritus Dei m
Abbreviated transcription (Latin):
sito. cõmunia sue dona largitatis
impendit dicens. Non occides : ñ
mechaberis : ñ furtum facies: non
falsum testimonium dices: ho¬
nora patrem tuũ ⁊ matrem.
Cui postinõdum maiora queren¬
ti. ⁊ uelut ad montẽ uirtutum
ascendere cupienti: siuis inqͥt
habes ⁊ da pauꝑib ͥ ⁊ habebis¬
thesaurum incelo: ꝯueni sequere ine.
Cuius discretionem moderamuus
exhibuit: uerum minc quoq ꝑ
u̾bi sui ministros exlubere ñ cessar.
LInde de eisclem sub uinus boni ser¬
ui ꝑsona testatur : qr dare debeaut
conserus in tp̃r tͥtici mensuram:
id: ꝓcaptu audientium oportu¬
ne ad mensuram u̾bi dapes sug¬
gerere. Quod uͦ ꝓpinquante pas¬
cha dñs turbas. docet. sauat. ⁊re¬
ficit: possumius itaq inistice ita¬
int̃pretari: quia pascha trausi¬
tus dicitur. ⁊ quoscumq dñs
int̾ua mnunerum suoꝵ suauita¬
te recuꝑat. ad salubrem ꝓfecto
transitum p̃parat: ut carnis ui¬
delicet concupiscentias. mentis

Expanded text:
sito, communia suae dona largitatis sito, communia suae dona largitatis impendit, dicens: Non occides, non moechaberis, non furtum facies, non falsum testimonium dices. Honora patrem tuum et matrem . Cui postmodum majora quaerenti, et velut ad montem virtutum ascendere cupienti; Si vis, inquit, habes, et da pauthesaurum in coelo, et veni sequere me. Cujus discretionem moderaminisexhibuit, verum nunc quoque per verbi sui ministros exhibere non cessat. Unde de eisdem sub unius boni servi persona testatur, quia dare debeant conservis in tempore tritici mensuram, id est, pro captu audientium opportune et mensurate verbi dapes suggerere. Quod vero appropinquante Pascha Dominus turbas docet, sanat et reficit, possumus ita mystice interpretari, quia Pascha transitus dicitur, et quoscunque Dominus interna munerum suorum suavitate recuperat, ad salubrem profecto transitum praeparat, ut carnis videlicet concupiscentias mentis
Abbreviated transcription (Latin):
tris agere. quid in his misticũ ꝑpen¬
dere debeaurt inspienut. Eoce enĩ
ꝓpinquante pascha die festo uide¬
oꝵ sequentem se multitudine
dñs uͥbo salitis parit᷑ ⁊ oꝑe cura¬
noius erigebat. Nam sicut alius
euangłista seribit. loquebatur
illis dereguo dei: neos qui cura
indigebant sanabat: eãdemq doc¬
trinansanatione completa. pau¬
cis de eibariis. habiuidantissi¬
te pascha die festo nr̃e redemp¬
tionis aduincta fratrũ caĩua
dñm toto corde sequam: quo ac¬
tionum itiuere ingressus sit
diligentissime contemplemi:
utt uestigia eiꝰ sequi mean᷑. Qui
eniui diere. Se imp̃o manere: de

Expanded text:
quid in his mysticum perpendere debeant inspiciunt. Ecce enim appropinquante Pascha, die festo Judaeorum, sequentem se multitudinem Dominus verbo salutis pariter et ope curationis erigebat. Nam sicut alius evangelista scribit, loquebatur illis de regno Dei, et eos qui cura indigebant sanabat, eademque doctrina et sanatione completa, paucis de cibariis abundantissite Pascha die festo nostrae redemptionis, adjuncta fratrum caterva Dominum toto corde sequamur, quoque actionum itinere ingressus sit diligentissime contemplemur, ut vestigia ejus sequi mereamur. Qui enim dicit, se i
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid uicii temptantis. morbi
uidelicet sp̃alis nos int̾us uastari sen¬
serums: solito pietatis illius mi¬
uere postulemus emundari. Sn
si ieiunos nos a celestis utte dulcẽdi¬
ue conspererumis. eius gr̃am fla¬
gitemus: ut uecessaria lroscom¬

Expanded text:
itii tentantis morbi, videlicet spiritualis, nos interius vastare senserimus, solitae pietatis illius munere postulemus emundari. Sed etsi ei unitos nos coelestis vitae dulcedine conspexerimus, ejus gratiam flagitemus: ut necessariae nos com
Abbreviated transcription (Latin):
etiani inunicos simplici amore
contuerur. Sy n utraq auis me¬
morata. quia genitum ꝓcan¬
tu edere solet. scõꝵ in hoc scło¬
uitam designat: ⁊ ploratum
de quodñs memorat dicens.
Amen amen dico uobis. quia
plorabitis ⁊ flebitis uos: mun¬
dus autem gaudebit. Los añt¬

Expanded text:
etiam inimicos simplici amore etiam inimicos simplici amore contuetur. Sed utraque avis memorata, quia gemitum pro cantu edere solet, sanctorum in hoc saeculo designat ploratum, de quo Dominus memorat, dicens: Amen, amen, dico vobis, quia plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit
Abbreviated transcription (Latin):
s etiam cum diues ẽẽt pauper
fieri dignatus: ꝓ nobis: ut sua
pauꝑtate sinuuil ⁊ humanitate
diuitiarum. ⁊ diuiuitatis sue
douaret ẽẽ participes.Si libet
paulisꝑ uitueri. cur he maxi¬
me uolucres in hostiam dñn ui¬
berentur offerri. Nam ⁊⁊ abra¬
ham patriarcha tanto aute le¬
gem tp̃r has in holocaustũ dñ
legitur obtulisse: ⁊ in plerisq
legis cerimoniis qui iuudandꝰ
eẽt ꝑ has iubebatur nuidari.¬
bagͦ simplicitatem: turtur in¬
dicat castitatẽ. Quia ⁊ colun¬
ba simplicitatis. ⁊castitatis
amator ẽ turtur: ita ut si con¬
iugem casu ꝑdid̾it. ñ aluini ul¬
tra querere euret. Unde in laudib
eccle loquitur dñs. Pulchre sunt
gene tue sicut turturis. Et it̾m.
E cce tu pulchra es amica mea.
ecce tu pulchra: ocłi tui colum¬
barum. Genas quippe ut tur¬
turis habet aĩa: que abom̃i un¬
pudicie peste. castain se custõdit
ninmunẽ. Oculos habet colũ¬
barum: que nulli noce desid̾as

Expanded text:
sed etiam cum dives esset, pauper sed etiam cum dives esset, pauper fieri dignatus est pro nobis, ut nos sua paupertate, simul et humanitate divitiarum, et divinitatis suae donaret esse parpaulisper intueri cur hae maxime volucres in hostiam Domini juberentur offerri; nam et Abraham patriarcha tanto ante legem tempore, has in holocaustum Domini legitur obtulisse, et in plerisque legis caeremoniis, qui mundandus esset, per has jubebatur mundari.ergo simplicitatem, turtur indicat castitatem; quia et columba simplicitatis, et castitatis amator est turtur, ita ut si conjugem casu perdiderit, non aliam ultra quaerere curet. Unde in laudibus Ecclesiae loquitur Dominus: Pulchrae sunt genae tuae, sicut turturis . Et iterum: Ecce tu pulchra es, amica mea, ecce tu pulchra, oculi tui columbarum. Genas quippe ut  Al. om. ut turturis habet, qui ab omni impudicitiae peste castum se custodit et immunem; oculos habet columbarum, qui nulli nocere desiderans,
Abbreviated transcription (Latin):
susceptione seininis uͥgo peꝑit. i¬
na cũ filio qui natus : ei. neq ini¬
mundans describat. neq ꝑ hostias
salutares doceat ẽẽ nundañdam
S sicut dũs ac saluator ũr qui di¬
uinitus legem dedit apparens in
homine fieri uoluit sub lege: ut
eos qui sub lege erant redim̾iet.
ut adoptionẽ filioꝵ reciꝑenius :
itaetiam beata genitrix illius. que
singulari pͥuilegio supra legẽ fu¬
it. postendendo tamen humili¬
tatis exemplo. legalib subdi ñ
refugit iustitutis: iuxta illũd
uiri sapientis. Quanto magnꝰ
es: humilia te mom̃ib. Et ut
darent inquit hostiam scd̾m q̃d
dictum ẽ inlege dñi: par turtu¬
rum aut duos pullos columba¬
rum. Hostia hec : pauꝑin erat.
Precepit quippe dñs ui lege: ut
qui possent agnum ꝓfilio uel
filia simul⁊ turturem. siue co¬
lunibam offerrent. Si qui uͦ ñ
sufficerent ad offerendũ agnũ:
duos iam turtures. uł duos co¬
lumbe pullos offerrent. Ergo

Expanded text:
susceptione seminis virgo peperit, ususceptione seminis virgo peperit, una cum Filio qui natus est ei, neque immundam describat, neque per hostias salutares doceat esse mundandam. Sed sicut Dominus ac Salvator noster, qui divinitatis legem dedit, apparens in homine, fieri voluit sub lege, ut eos qui sub lege erant, redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus; ita etiam beata genitrix illius, quae singulari privilegio supra legem fuit, pro ostendendo tamen humilitatis exemplo, legalibus subdi non refugit institutis: juxta illud viri sapientis: Quanto magnus es, tanto humilia te in omnibus . Et ut darent, inquit, hostiam secundum quod dictum est in lege Domini, Par turturum, aut duos pullos columbarum. Hostia haec pauperum erat. Praecepit quippe Dominus in lege ut qui posset, agnum pro filio vel filia, simul et turturem sive columbam offerret; qui vero non sufficeret ad offerendum agnum, duos jam turtures, vel duos columbae pullos offerret. Ergo D
Abbreviated transcription (Latin):
triguita dies ab ingressu templi.
⁊ a uiri thoro abstineret. dones
quadragesimo natiuitatis die
filiũ cum hostus in templũ dñi
deferret. Primogenitũ autem
om̃e masculinum sexus scm dño uo¬
cari: atq ĩdeo inunda queq offerri
deo. iminunda autem mundis
peꝑisset mulier. uninunda fieri
iussa ẽ quatuordecins dieb. ⁊ sexa¬
gita sex dieb aliis a templi in¬
gressususpendi. donec octogesimo
natiuitatis die que dies purgati¬
onis uocabatur. illo se suamq so¬
bolem hostiis sc̃ificandam ueni¬
ret: ac si deuium ad thoꝵ uirili¬
diligentius uba legis que p̃po¬
suimus: ⁊uidebimus aꝑtissume
quam beatissima dei genitrix
ppetua uͥgo maria simul cum fi¬
lio quem genuit aboĩm fu̾it
legis subiectione liberrima. Cũ
enum dicat lex mulierem que
suscepto semine peꝑiss mmu¬
dam decerni. ⁊ ꝑ longa tp̃ra simł
cum ꝓle quã geniusset oblatis¬
deo uictimis debere inuudari. patet
ꝓfecto. quia illan que sine iurib

Expanded text:
templi ac viri toro abstineret, donec quadragesimo nativitatis die filium cum hostiis ad templum Domini deferret: primogenitum autem omnis masculini sexus sanctum Domino vocari, atque ideo munda quaeque offerri Deo, immunda autem mundis peperisset mulier, immunda fieri jussa est quatuordecim diebus, et sexaginta sex aliis diebus a templi ingressu suspendi, donec octogesimo nativitatis die, quae dies purgationis ejus vocabatur, illa se suamque sobolem hostiis sanctificatura veniret, ac sic demum ad torum viri lidiligentius verba legis quae proposuimus, et videbimus apertissime quam beatissima Dei genitrix, et perpetua virgo Maria, simul cum Filio quem genuit, ab omni fuerit legis subjectione liberrima. Cum enim dicat lex, mulierem quae suscepto semine peperisset, immundam decerni, et per longa tempora simul cum prole quam genuisset oblatis victimis debere mundari, patet profecto quia illam quae sine virilis
Abbreviated transcription (Latin):
quem corpore paruũ iudeut. sed
maguum diuinitate initelligiut
excipiunt: illum ꝓfecto popłm¬
illam uideoꝵ siuagogam figura
adueuit. ⁊ piarum ulnis actionũ.
n fide ñ ficte uocib exultare ac mag¬
nificare studuit. acclamaus illi⁊
dicens. Dirige iue inu̾itate tua
⁊ doce nie: quia tues deus salua¬
S y hoe diceudum. quia m̾ito u¬
t̃q serus ei gratulabundus oc¬
currerit. qui utriusq appare
tu fr̃s mei audieuda sunt u̾ba:
quib: idem symeon de dño ꝓphe¬
tans mnatrem eius alloquitur.
cce positus ÷ hic in riunam:

Expanded text:
ore parvum vident, sed magnum divinitate intelligunt, excipiunt, illam profecto populi Judaeorum synagogam figuratadvenit, et piarum ulnis actionum, et fidei non fictae vocibus exaltare ac magnificare studuit, acclamans illi et dicens: Dirige me in veritate tua, et doce me, quia tu es Deus salvaSed et hoc dicendum quia merito uterque sexus ei gratulabundus occurrerit, qui utriusque redemptu, fratres mei, audienda sunt verba quibus idem Simeon de Domino prophetans matrem ejus alloquitur: Ecce posit
Abbreviated transcription (Latin):
iai de p̾sumptione uenie securi¬
gaudicꝵ. animus inflamatur.
Et qui pͥus flebat neduccretur ad
supplicium: postinodum flere s¬
anarissime incipit quia differ¬
tur a regno. qd: de alt̾o turtũre
siue pullo columbiuo hosocaustũ
facere. Holocaustitm namq tõtũ
incensum diectur. Et holocaustũ
scip̃ui dño facit̾. qui sp̃tis om̃ib
trenis solo suꝑn̾e beatitũditus
desideris estuare. solam hanc ꝑ
luetus as latͥmas querere dusce
habet. Contemplatur henun
nieus. qui siit illi angłoꝵ chori
que ĩpa societas beatoꝵ sp̃nums:
que maiestas et̾ra uisionis dei. Et
ampluis plangit. quia abonis
ꝑheniub deest. qm̃ flebat pͥus cũ
mala et̃ua nietuebat. Htramq aũ
nr̃e compinictionis hostiam gratan
rata dunutit. ⁊⁊ ꝓ ingressu uite ce¬
lestis. tota mentis intentione fer¬
nentes: etua suc iusioins luce refi¬

Expanded text:
jam de praesumptione veniae securijam de praesumptione veniae securiur. Et qui prius flebat ne duceretur ad supplicium, postmodum flere amarissime incipit, quia differtur a regno, quod est de altero turture sive pullo columbino holocaustum facere: holocaustum namque totum incensum dicitur. Et holocaustum se ipse Domino facit qui, spretis omnibus terrenis, solo supernae beatitudinis desiderio aestuare, solam hanc per luctum ac lacrymas quaerere dulce habet. Contemplatur etenim mens, qui sint illi angelorum chori, quae ipsa societas beatorum spirituum, quae majestas aeteramplius plangit quia a bonis perennibus deest, quam flebat prius, cum mala aeterna metuebat. Utramque autem nostrae compunctionis hostiam gratantrata dimittit, et pro ingressu vitae coelestis tota mentis intentione ferventes aeterna suae visionis luce refi
Abbreviated transcription (Latin):
idem u̾bum mauditoꝵ. fideliũ mñte
ꝑ dilectiouem resurgere: atq ad glo¬
rianconditoris nr̃i ꝑ bona oꝑa ꝓ
ficere uderimus. gaude amius eĩ
eis qui xp̃m resurrexisse a miortu¬
is. atq ad celos ascoudere uotis as¬
perere felicib. Sane q̃ui eastas
sinsplicis.  gemebiũdas aues do¬
uituo offerri consuesse cognouiuiꝰ.
quib iũa sobrietas: simpliecitas
⁊ compuncłio cordis auctori nr̃o
intueri diligentius: quia ñ fru¬
stra duos tustitres. aut̃ duo p̃ris¬
alt̃ in holocaustumr offeere deberẽ
ꝓcipitur. Duo sunt uamiq ge¬
nera compunctionis: quib seniet¬
ip̃os dũo fideses in ara dordis un¬
mosant. quia nuiuirũ sient ex
parrim dictis accepimus. deumn
post amore. Pͥrius enui sese iu lacri¬
nus afficit: quia dũ maloꝵ suorum
recolit. ꝓ his ꝑperi supplicia et̃na ꝑ¬
tuuescit. qd est unum turturem.
siue pussum columbe ꝓ pec̃co offer¬
re. At dum longa meroris anxiera¬
te fu̾it fortitudo consumpta: quẽdã

Expanded text:
uditorum fidelium mente per dilectionem resurgere, atque ad gloriam conditoris nostri per bona opera proficere viderimus, gaudeamus cum eis qui Christum resurrexisse a mortuis atque ad coelos ascendere votis aspexere felicibus. Sane quoniam castas, simplices et gemebundas aves Domino offerri consuevisse cognovimus, quibus nostra sobrietas, simplicitas et compunctio cordis auctori nostro intueri diligentius: quia non frustra duo turtures, aut duo pulalter in holocaustum offerri debere praecipitur. Duo sunt namque genera compunctionis, quibus semetipsos Domino fideles in ara cordis immolant: quia nimirum, sicut ex Patrum dictis accepimus, Deum postea amore. Prius enim sese in lacrymis afficit, quia dum malorum suorum recolit, pro his perpeti supplicia aeterna pertimescit, quod est unum turturem sive pullum columbae pro peccatis offerre; at dum longa moeroris anxietate fuerit formido consumpta, quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
tatis quam quadrage¬
simo dũce natiuitatis die debitiᷤ
ueneramur officiis: marune eiꝰ¬
deui dũi ac saluatoris nr̃i simul ⁊
uitemerate genitrieis enis humili¬
tate dedicatam. sacra euangłii lec¬

Expanded text:
i, qua quadragesimam Dominicae Nativitatis diem debitis veneramur officiis, maxima ejusdem Domini salvatoris nostri, simul et intemeratae genitricis ejus humilitate dedicatam, sacra Evangelii lec
Abbreviated transcription (Latin):
sic illo uenturum ꝓpħia olim
p̃inissa signauat. Ante quinq
cdies pasche uenire uoluit. sicut
ex ioħ̃is eugłio didicimꝰ: ut etiã
ꝑ hoc ostend̾et se esse agnũ ĩma¬
culatum. qui pcc̃a tolleret mun¬
di. Agnꝰ qͥppe paschalis. cuiꝰ san¬
guine popłs isrł ẽ ab egiptia
seruitute liberatus: añ quinq
dies pasche idest decuna luna

Expanded text:
sic illo venturum prophetia olim praemissa signaverat. Ante quinque dies paschae venire voluit, sicut ex Joannis Evangelio didicimus, ut etiam per hoc ostenderet se esse Agnum immaculatum qui peccata tolleret mundi. Agnus quippe paschalis cujus immolatione populus Israel est ab Aegyptia servitute liberatus, ante quinque dies
Abbreviated transcription (Latin):
humanitate querere ⁊ saluare
qͣd ꝑierat. ac recreare nitindũ
quem fecerat: qui cum suis fi¬
delib ꝑ p̃sentiam diuinitatis:
ui mum̃do. om̃ib dieb usq ad
consummnationem scli: qui in
consũmatione scłi ꝑhumanita¬
tem uenturus ÷ inmundum
ut reddat singłis scdm oꝑaeo¬
rum: impios quidem ⁊ pecca¬
tores et̃num ꝓiciens mignem:
ustos autem in uitam intro¬
ducens eteruani: in qua ui¬

Expanded text:
humanum quaerere et salvare, quod perierat, ac recreare mundum, quem fecerat, qui cum suis fidelibus per praesentiam divinitatis est in mundo omnibus diebus usque ad consummationem saeculi, qui in consummatione saeculi per humanitatem venturus est in mundum, ut reddat singulis secundum opera eorum: impios quidem et peccatores aeternum projiciens in ignem, justos autem in vitam introducens aeternam, in qua vi
Abbreviated transcription (Latin):
deesse non possunt insinuat.
Testatur quantum uita sua
dm̃ clarificauerit: cum in uin¬
culis positus & appropinquans
passioni timotheo ꝑ eplam ex¬
emplum. sui oꝑis ꝓponit dicens.
Bonum certamen certaui: cur¬
sum consummaui: fidem ferua¬
ui. Monstrabat qualiter mor¬
te clarificaturus eẽt cu ꝓmi¬

Expanded text:
deesse non possunt, insinuat. deesse non possunt, insinuat. Testatur quantum vita sua Deum clarificaverit, cum in vinculis positus, et appropinquans passioni, Timotheo per Epistolam exemplum sui operis proponit, dicens: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi . Monstravit quali morte clarificaturus e
Abbreviated transcription (Latin):
suam ꝓpriam. s conditoris sui
uoluntatẽ laudemq q̃rebat.
Clarificauit & passionib que
a ꝓpositis suꝑni amoris obse¬
quiis. nulla ꝑsequentium ua¬
luit reuocare pressura. Uerũ
quia cum memoria beati pe¬
tri etiam coapłi eiꝰ pauli hodie
natalicia celebramus: uideamꝰ¬
fr̃s km̃i utrum & ipse uel ui¬
ta. uel passi onib uel morte dm̃¬
clarificauerit. Clarificauit iͣtͣa¬
q & ipse. Testatur enim lucas
euangelista. qui librum actuũ
apłoꝵ maxima exparte agones
ipsius & labores ꝓxp̃o describen¬
do compleuit. Testatur hoc⁊
ipse qui opus scriptoꝵ suoꝵ qͦd
quidenim ibi legeris aut fidei
archana reuelat. aut bonoꝵ
oꝑm fructus ostendit. aut celes¬
tis regni gaudia ꝓmittit: aut
quid ipse tribulationum hec
predicans sustinuerit pandit:
aut quid inter tribulationes.
diuine consolationis acceꝑit
refert: aut generali exhortati¬
one quod omnib qui pie uolũt
uiuere in xp̃o ihu ꝑsecutiones

Expanded text:
suam propriam, sed Conditoris sui suam propriam, sed Conditoris sui voluntatem laudesque quaerebat. Clarificavit et passionibus quem a propositis superni amoris obsequiis nulla persequentium valuit revocare pressura. Verum quia cum memoria beati Petri etiam coapostoli ejus Pauli hodie natalitia celebramus, videamum et ipse vel vita, vel passionibus, vel morte clarificaverit Deum. Clarificavit utique et ipse. Testatur enim Lucas evangelista, qui librum Actuum apostolorum maxima ex parte, agones ipsius et labores pro Christo describendo complevit: testatur hoc et ipse qui opus scriptorum suorum sit. Quidquid enim ibi legeris, aut fidei arcana revelat, aut bonorum operum fructus ostendit, aut coelestis regni gaudia promittit, aut quod  Al., quid ipse tribulationum hic praedicans sustinuerit pandit, aut quod  Al., quid inter tribulationes divinae consolationis acceperit, refert; aut generali exhortatione, quod omnibus qui pie volunt vivere in Christo, persecutiones
Abbreviated transcription (Latin):
letabatur cuncta sufferre. Ñ
enim uoluntatem suam. sed
uoluntatem querebat eius
qui m. isit eum xp̃i. Premissa
fit gͥ dñs ouiũ suarũ pastione
manus tuas.⁊ alius te cin¬
get : & ducet quo non uis.
s̾i patñter dicat.
Cuanta me caritate diligas
hinc li quido ꝓbabis: cum
uita usq ad mortẽ certan¬
do ꝑueneris on. Et ut
illi in corꝑe possint pariter
& mente saluari: ipse torm̃¬
ta corꝑis omnia. que aduisa¬
riã infligere libet forti
mentis constantia tolerabis.
Hoc autem dix̃ significans
qua morte clarificaturus
ess dm̃. C larificauit qͥppe
petrꝰ sua morte dm̃: quando
hoc inditio cunctis qu̾atũ
ds̃ eẽt colendus amandusq
monstrauit: dum ipse data
optione mallet crucis subi¬
re tormentum: quam a
celestis uerbi p̾dicatione ces¬
sare. Qui notandum qđ non
solum morte. s & uita sua
& passionib que mortem pre¬
cesserant. dm̃ clarificauit.
Clarificauit namq uita dm̃.
qui ꝑ omnia que gessit. non

Expanded text:
laetabatur cuncta sufferre. Non laetabatur cuncta sufferre. Non enim voluntatem suam, sed voluntatem quaerebat ejus qui misit eum, Christi. Praemissa igitur Dominus ovium suarum pastione, manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo non vis; ac si patenter dicat: Quanta me charitate diligas, hinc liquido probabis, cum vita usque ad mortem certando perveneris; et ut illi in corpore possint pariter et mente salvari, ipse tormenta corporis omnia quae adversarium infligere libet, forti mentis constantia tolerabis Hoc autem dixit, significans qua morte clarificaturus esset Deum. Clarificavit quippe Petrus morte sua Deum, quando hoc indicio cunctis quantum Deus esset colendus amandusque monstravit, dum ipse data optione mallet crucis subire tormentum quam a coelestis verbi praedicatione cessare. Qui notandum quod non solum morte, sed et vita sua et passionibus quae mortem praecesserant, Deum clarificavit. Clarificavit namque vita Deum, qui per omnia quae gessit non
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s enĩ sua querunt. non que
gelro. tales non pastores s mer¬
cennaryos potiꝰ uocat. dicens.
quia lupo ueniente mercen¬
nariꝰ fugit quia mercennariꝰ
ẽ: & non ꝑtinet ad eũ de ouib
Ueri autem. pastoris. & eui sin¬
cera est cura de ouibi. euldens
ac spec̾iale indicium ẽ: cum
quoq uitam ꝓ grege xp̃i
ponere inꝑromtu hãbet.
Unde nunc ipse post quam
pascendas suas oues petro.
hoc ẽ. plebes docendas guł¬
nandasq cõmisit: subseq̃nt̃
dico tibi cus esses iunior
cingebas te. & ambulabas
ubi uolebas: cũ aut̃ senu
eris extendes manus tuas.
& alius te cinget & ducet
quo non ius. In extensione
et eñĩ manuum. positionem
menbrorũ eiꝰ. qua cruci erat
aptandus insinuat. In cincti¬
one altius. impositionẽ uin¬
culorũ quib a ꝑsecuidre erat
arcendus: expͥmit. In ductu
quo nollet: ipsam mortis ac
passionis a cerbitatẽ indicat.
Quam corꝑalis eius infirmi¬
tas horrebat: cuiꝰ animi firmi¬
tas sp̃alis etiam adu̾sa ꝓ dño

Expanded text:
sunt quaerunt, non quae ngelio tales non pastores, sed mercenarios potius vocat dicens, quia, lupo veniente, mercenarius fugit, quia mercenarius est, et non pertinet ad eum de ovibus . Veri autem pastoris, et cui sincera est cura de ovibus evidens ac speciale indicium est, cumquoque vitam pro grege Christi ponere in promptu habet. Unde nunc ipse postquam pascendas oves suas Petro, hoc est, plebes docendas gubernandasque, commisit, subsequenter dico tibi, cum esses junior, cingebas te, et ambulabas ubi volebas: cum eris, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo non vis. In extensione etenim manuum, positionem membrorum ejus, qua cruci erat aptandus, insinuat; in cinctione alterius, impositionem vinculorum, quibus a persecutore erat arcendus, exprimit; in ductu quo nollet, ipsam mortis ac passionis acerbitatem indicat, quam corporalis ejus infirmitas horrebat, cujus animi firmitas spiritalis etiam adversa pro Domino
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ inunitate sp̃c scĩ. ꝑ omnia
secula seculorum amen.
In natali scĩ lacobi apłi xiͣ
Lco sc̃i eugłii: sedra maccħm
N illo temꝑe: Accessit ad¬
iħm mater filiorum. ⁊ ebedei cũ
filiis sius: orans & petens aliqͥd
ab eo. Qui dixit ei. Quiduis:¬
Ait illi. dic ut sedeant hu du
o filii mei unus ad dexteram
tuam. & unus ad sinistram¬
in regno tuo. Omał. uen̾. ue. p̃br̃

Expanded text:
pectu Domini mors sancti illius, qui apertissime noverat, qui libera voce praedixerat, se occidi pro Domino, non aliud esse quam gratissimam Deo mundissimamque hostiam offerri. Clarificavit ergo et Paulus Deum, clarificaverunt et caeteri apostoli, quia et ipsi puro corde Christum diligebant, ipsi sincera intentione oves Christi curabant. Quod enim Petro dictum est, Pasce oves meas, omnibus utique dictum est.
Abbreviated transcription (Latin):
potest natus appellari. qui so¬
lutꝰ a uinculis carnis. ad lucem
sublimatur etͥnam. Unde mos
obtinuit eccłiasticꝰ. ut dies be
atorum martirũ siuie confesso¬
rũ xp̃i. quib de scło transiert̃
natales uocitemꝰ: eorũq solłe¬
nia non funebria. ẜ natalia

Expanded text:
potest natus appellari, qui sopotest natus appellari, qui solutus a vinculis carnis ad lucem sublimatur aeternam. Unde mos obtinuit ecclesiasticus atorum martyrum, sive confessorum Christi, qui de saeculo transierunt, natales vocitemus, eorumque solemnia, non funebria, sed natalitia
Abbreviated transcription (Latin):
erũ iam non meminit pressure.
ꝓpt̾ gaudiũ quia natus ẽ homo
in mundũ. Quia nuirũ sancta
eccłia quandu in mundo sp̃aliuĩ
uirtutũ ꝓfectib insistit. nunqͣm
mundi temptationib exerceri de¬
sistit. At cũ deuieto laborũ certa¬
mine. ad palmã ꝑuenerit: iam ñ
meminit inquit pressure preceden¬
tis ꝓpt̃ gaudium ꝑcepte retributio¬
nis. Non sunt enun condigne pas¬
siones huiꝰ temꝑis: ad suꝑuenturam
glam que reuelabit᷑ in nobis. Non
meminit inquit pressure ꝓpt̾ gau¬
diumn:quia natus ẽ homo inmun¬
dum. Slẽ enim mulier nato in
hunc mundum homine letatur:
ita eccłia nato inuitam futu¬
ram fideliũ populo. digne exulta¬
tione repletur: ꝓqua eius nati¬
uitate multũ laborans & gem̃is.
inp̃senti quasi parturiens dolet.
Nec nouum debet cuiquã uidi.
sinatus dicatur: qui ex hac uita
migrauerit. Quomͦ eiũ consue¬
te nasci dr. cum quis de utero
matris ꝓcedens hanc in lucem
egreditur: ita etiam rectissime

Expanded text:
am non meminit pressurae propter gaudium, quia natus est homo in mundum. Quia nimirum sancta Ecclesia quandiu in mundo spiritualium virtutum profectibus insistit, nunquam mundi tentationibus exerceri desistit; at cum, devicto laborum certamine, ad palmam pervenerit, jam non meminit pressurae praecedentis propter gaudium perceptae retributionis: Non sunt enim condignae passiones hujus temporis ad superventuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Non meminit, inquit, pressurae propter gaudium, quia natus est homo in mundum. Sicut enim mulier nato in hunc mundum homine laetatur, ita Ecclesia nato in vitam futuram fidelium populo, digna exsultatione repletur, pro qua ejus nativitate multum laborans et gemens, in praesenti quasi parturiens dolet. Nec novum debet cuiquam videri si natus dicatur, qui ex hac vita migraverit. Quomodo enim consuete nasci dicitur, cum quis de utero matris procedens hanc in lucem egreditur, ita etiam rectissime
Abbreviated transcription (Latin):
dem tristiciam habetis: Iterũ
autem uidebo uos. & gaudeb̾
cor ur̃m: & gaudiũ ur̃m nemo
tollet a uobis. Quod de ipsis
quidem discipulis facile in¬
telligitur: qui tristiciam habu¬
erunt passo ac sepulto dño: s
ꝑacta resurrectionis gła. gaui¬
si sunt uiso d̾no. & gaudiũ eoꝵ
nemo tollet ab eis: quia & si pꝰ¬
modum ꝑsecutiones ꝓ xp̃i nomi¬
ne actormenta passi sunt. spe tñ¬
etne retͥbutionis & uisi onis illiꝰ
accensi. libent̃ adu̾sa queq fere¬
bant: immo omne gaudium
existimabant. cũ intemptanoẽs
uarias inciderent. Deniq cesi

Expanded text:
dem tristitiam habetis; iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis. Quod de ipsis quidem discipulis facile intelligitur, quia tristitiam habuerunt passo ac sepulto Domino; sed peracta resurrectionis gloria, gavisi sunt viso Domino, et gaudium eorum nemo tollet ab eis. » Listmodum persecutiones pro Christi nomine ac tormenta passi sunt, spe tamen resurrectionis et visionis illius accensi, libenter quaeque adversa ferebant: imo omne gaudium existimabant cum in tentationes varias inciderent. Denique caesi
Abbreviated transcription (Latin):
contumeliam pati. Gaudium
eorũ nemo tollit ab eis: quia ta¬
lia paciendo ꝓ.xp̃o meruerunt
regnare sine fine cum xp̃o.S.
& omnis eccłia ꝑ huius uite
labores & angustias. ad et̾na
celestium tendit p̾mia gaudi¬
orũ: attestante apło: quia ꝑ
multas tͥbulationes oportet
nos intrare in regnũ di. Quod
autem ait. iterũ uidebo uos
& gaudebit cor urm: ui debo
uos dixit. eripiam uos ab

Expanded text:
contumeliam pati . Gaudium eorum nemo tollit ab eis, quia talia patiendo pro Christo meruerunt regnare sine fine cum Christo. Sed et omnis Ecclesia per hujus vitae labores et angustias, ad aeterna coelestium tendit praemia gaudiorum, attestante Apostolo: Quia per multas tribulationes oportet nos intrare in regnum Dei . Quod autem ait: Iterum videbo vos, et gaudebit cor vestrum. Videbo vos, dixit: eripiam vos ab
Abbreviated transcription (Latin):
Mulier cum parit tristiciam ħt:
quia uenit hora eius. Mulierẽ
dicit scãm eccłiam. uidelicet ꝓpt̃
fecunditatem bonorum oꝑm: et
quia sp̃ales dõ filios gignere ñ¬
quã desinit. De qua & alibi ait.
Simile ẽ regnũ celorũ fermento.
quod acceptum mulier abscon¬
dit infarine sata tria: donec fer¬
mentaretur totũ. Mulier qͥppe
fermentũ accepit: cum ecclesia
ium suꝑne dilectionis et fidei.
dño largiente consecuta ẽ. Abs¬
condit hoc infarine sata tria do¬
nec fermentaretur totũ: cum
asie. et europe. et affrice. partib
uer bum uite ministrauit: donec
om̃s terrarum termini regni ce¬
lestis amore flagrarent. Ad hai¬
ius mulieris menbra se ꝑtinere
signabat. qui recedentib quib¬
dam a caritate fidei tͥstis aiebat.
filioli mei quos iterum parturio:
donec formetur. xp̃c inuobis.
Ad huius se menbra ꝑtinere testan¬
testantur. qui celestib desideriis
accensi aneonditoris si laude ꝓ¬
clamant. A tinore tuo dñe con

Expanded text:
ier cum parit, tristitiam habet, quia venit hora ejus. Mulierem dicit sanctam Ecclesiam, videlicet, propter fecunditatem bonorum operum, et quia spirituales Deo filios gignere nunquam desinit. De qua et alibi dicitur: Simile est regnum coelorum fermento, quod acceptum mulier abscondit in farinae sata tria, donec fermentaretur totum . Mulier quippe fermentum accepit, cum Ecclesia vim supernae dilectionis et fidei, Domino largiente, consecuta est. Abscondit hoc in farinae sata tria, donec fermentaretur totum, cum Asiae, Europae, et Africae partibus verbum vitae ministravit, donec omnes terrarum termini regni coelestis amore flagrarent. Ad hujus mulieris membra se pertinere signabat, qui, recedentibus quibusdam a castitate fidei, tristis aiebat: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis . Ad hujus se membra pertinere testantur, qui coelestibus desideriis accensi, in Conditoris sui laude proclamabant: A timore tuo, Domine, con
Abbreviated transcription (Latin):
it factus est obediens usq ad
mortem. mortem autem crucis:
ꝓpter quod & ds iltum exaltaũ¬
illum. Uenimus ibidem. ⁊ nos
si quod ille monet agimus: quod
ꝓmisit intendimus. E sto fidel
giente. ut qui nobis cum usq ad
anortem uite huius terminum
manẽt: post hauc nos uitam ad
uidenda secum uite celestis pre¬
mia subleuer: inqua iuuit ⁊ re¬
gnat eum patre ds̃ inunitate sp̃s¬

Expanded text:
ait, Factus est obediens usque ad ait, Factus est obediens usque ad mortem, mortem autem crucis, propter quod et Deus illum exaltavit . Venimus ibidem et nos, si quod ille monet agimus, quod promisit intendimus. Esto, ait  giente, ut qui nobiscum usque ad vitae hujus terminum manet, post hanc nos vitam ad videnda secum vitae coelestis praemia sublevet, in qua vivit et regnat cum Patre, Deus, in unitate Sp
Abbreviated transcription (Latin):
uestigiis. Apparuit piscantibus.
eosq apparens. diunis adiuiut
beneficiis: aderit & nobis. cum
necessaria uite temꝑalis recta in¬
tentione curamus: uistisq nr̃is
laliorib subsidium sue pietatis
intendit. Apparuit recumbenti¬
b: aderit & nob̃ cum uixta apħi
monita. siue manducamus siue
bibimus. siue aliud quid agimꝰ.
omnia ingloriam. dei facunus
Apparuit pͥmo inuidea ÷ dẽuide
ingallea: post hec rursum in ui¬
dea. cile quo ascendit in celum.
Aorrat eccłie fscum pͥmo solius
est modo cum udeis obeulpam
ꝑfidie derelictis trans migrauit
ad gentes: aderit in futuro cum
ante finem seculi. reuerterur ad
uideam: & sicut apłs ait. intran¬
te gentium multitud ine. sic oĩs
isrł saluus erit. N ouissime illis
apparuit ascendens incelum :
aderit & nobis . eum post mortẽ
sequi mereamut ad celos: si
ante mortem eum in bethaniã
unde ascendit. idest in domum
obedientiȩ sequi curamus. Ipse
niam uenit: quiã sicut apłs a

Expanded text:
vestigiis. Apparuit piscantibus, vestigiis. Apparuit piscantibus, eosque apparens divinis adjuvit beneficiis: aderit et nobis, cum necessaria vitae temporalis recta intentione curamus, justisque nostris laboribus subsidium suae pietatis subjungit. Apparuit recumbentibus; aderit et nobis cum juxta apostoli monita sive manducamus, sive bibimus, sive aliud quid agimus, omnia in gloriam Dei facimus. Apparuit primo in Judaea, deinde in Galilaea, post haec rursum in Judaea, die quo ascendit in coelum: aderat Ecclesiae cum primum solius est modo cum, Judaeis ob culpam perfidiae derelictis, transmigravit ad gentes, aderit in futuro, cum ante finem saeculi revertetur ad Judaeam, et sicut Apostolus ait: Intrante gentium multitudine, sic omnis Israel salvus erit . Novissime illis apparuit ascendens in coelum: aderit et nobis ut eum post mortem sequi mereamur in coelos, si ante mortem eum in Bethaniam, unde ascendit, id est, in domum obedientiniam venit, quia, sicut Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
Potest & alit̃ intelligi quod ait.
modicũ & iam non uidebitis ine:
&t iterũ modicũ & uidebitis me
Modicũ quippe tempus erat fucui
rum quo eum non uiderent: illud
monumento Et iterũ modicũ
erat futurũ quo uiderent eum:
illi uidelicet. dies quadraguita.
in quibreis post passionem suam
sepius. us q ad tempus ascensioĩs
apparuit. Quod autem subuẽ
quia uado ad patrem: uꝑcta hũe
sensum ad illud speciasit̃ respicit
quod p̃misit. & iterũ modieñ ⁊ ut
debitis me.Ac si aꝑteidicereti.
Propterea me resuscitatũ amort̃a¬
is modico temꝑe uidebitis: qura
non semꝑ interra corꝑalit̃ mansu

Expanded text:
Potest et aliter intelligi quod ait: Potest et aliter intelligi quod ait: Modicum et jam non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me. Modicum quippe tempus futurum erat, quo eum non viderent, illud,monumento. Et iterum modicum erat futurum quo viderent eum, illi, videlicet, dies quadraginta, in quibus eis post passionem suam saepius usque ad tempus ascensionis apparuit. Quod autem subjunxit: Quia vado ad Patrem. Juxta hunc sensum, ad illud specialiter respicit quod praemisit: Et iterum modicum, et videbitis me. Ac si aperte diceret: Propterea me resuscitatum a mortuis modico tempore videbitis, quia non semper in terra
Abbreviated transcription (Latin):
discipulatiu p̃ dentis incarne
ad herere: & post tristiciam pas¬
sionis uisa resurrectione & as¬
censione eiꝰ letificari meruerunt
Nam quia hec illa qua trade¬
batur nocte locutus ẽ. mobicũ
erat. idest eius dem noctis: diei se¬
quentis tempus usq ad horam qͣ
illũ non uidere inciꝑent. Tentus
enĩ nocte illa a uideis. & in crasti¬
no crucifixus. cum sero factũ ẽẽt
depositus ẽ de cruce. & intra sep¬
ta sepulchri abhumanis seclusus
obtutib &. iterũ modicũ exat usq
dum illum uiderent. Resurrexit
enim a mortius tercia die: & appa¬
ruit eis in multis argumentis
ꝑdies quadraginta. Quare aũt
modicũ eẽt ut non uiderent eũ.
& iterũ modicũ & uiderent eum.
annectit causam dicens. Quia
uado ad patrem. Ac si patenter
abscondor: & iterũ pꝰ modicũ a
destructo mortis imꝑio uobis in¬
tuendus appareo: quia tempus
ẽ ut expleta dispensatione assũp¬
te mortalitatis. cum resurrectiõis
triumpho iam reu̾tar ad patrem.

Expanded text:
arne adhaesere, et post tristitiam passionis visa resurrectione et ascensione ejus laetificari meruerunt. Nam quia haec illa qua tradebatur nocte locutus est, modicum erat, id est, ejusdem noctis et diei sequentis tempus, usque ad horam qua illum non videre inciperent. Tentus enim nocte illa a Judaeis, et in crastinum crucifixus, cum sero factum esset depositus est de cruce, et intra septa sepulcri ab humanis seclusus obtutibus. Et iterum modicum erat, usque dum illum viderent; resurrexit enim a mortuis die tertia, et apparuit eis in multis argumentis per dies quadraginta. Quare autem modicum esset et non viderent eum, et iterum modicum et viderent, annectit causam, dicens: Quia vado ad Patrem. Ac si aperte diabscondor, et iterum post modicum, destructo mortis imperio, vobis intuendus appareo, quia tempus est ut, expleta dispensatione assumptae mortalitatis cum resurrectionis triumpho, jam revertar ad Patrem.
Abbreviated transcription (Latin):
auditu ꝑciꝑe debemus. sedula¬
q intentione ꝑsistere. quatinus
ad hec congngere mereamur.
Quid est enim quod mertuele¬
tius audiatur. quam nreritt
posse ad gaudium quod nunqͣm
possit auferri: Notandũ autẽ
quia tota lectionis huiꝰ euange¬
lice series illis conuenit. qͥ eam
presentes audierunt adño. pars
autem illius etiam nob̃ qui post
passionem &. resurrectionem do¬
minicam ad fidem uenimus ap¬
tissime. congruit. Quod gͦ ait.

Expanded text:
auditu percipere debemus, sedulaque intentione persistere, quatenus ad haec contingere mereamur. Quid est enim quod merito laetius audiatur quam perveniri posse ad gaudium quod nunquam possit auferri? Notandum autem quod tota lectionis hujus evangelicae series illis convenit qui eam praesentes audierunt a Domino: pars autem illius etiam nobis, qui post passionem et resurrectionem dominicam ad fidem venimus, aptissime congruit. Quod ergo ait:
Abbreviated transcription (Latin):
quem diligunt: quandiu sunt in
corꝑe. ꝑegrinari se a sua patria et
regno cognoscunt: qui ꝑ labores
& certamina ad coronam sibi ꝑ¬
ueniendum ẽẽ non dubitant. Quo¬
rũ eristicia u̾tetur ingaudiũ: cum
finito agõne uitȩ huiꝰ. brauiũ uite
ꝑhennis accipient. de quo d̃r in plal¬
nio. Quisemniant in lacri: ingau¬
dio metent. Flentib autem & ẽontͥs¬
tãtis fidelib mundꝰ gaudet: qui
iure inp̾sentib qualecũq gaudiũ
habent: quiꝰ alt̾ius uite uel nulla
gere posse desꝑant. Quod tunc sp̃a¬
lit̃ de ꝑsecutorib fidĩ xꝑiane potest
intelligi: qui cruciatis occisisq mar¬
tirib ad cempus se pͥualuisse gau¬
debant. s non post multũ illis in
occulto coronatis: ipsi penas ꝑfi
die simul & homicidii subibant
et̾nas. quib diuina increpatioue
recte dr ꝑ ꝓpłiam. E cce serui mei.

Expanded text:
quem diligunt. Quia quandiu sunt in quem diligunt. Quia quandiu sunt in corpore, peregrinari se a sua patria et regno cognoscunt, quia per labores et certamina ad coronam sibi perveniendum esse non dubitant. Quorum tristitia vertetur in gaudium, cum finito agone vitae hujus bravium vitae perennis accipiunt, de quo dicitur in psalmo: Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent . Flentibus autem et contristatis fidelibus, mundus gaudet, quia jure in praesentibus qualecunque gaudium habent, qugere posse desperant. Quod tamen specialiter de persecutoribus fidei Christianae potest intelligi, quia cruciatis occisisque martyribus, ad tempus se praevaluisse gaudebant. Sed non post multum illis in occulto coronatis, ipsi poenas perfidiae suae simul et homicidii subibant aeternas. Quibus divina increpatione rect
Abbreviated transcription (Latin):
bitis uos. mundus aut̃ gaudebit
uos autem contristabinn. s. trisei¬
cia ur̃a uertetur ingaudiũ. & ipsor
& totiꝰ eccłie statu eongruit. Plora¬
bant quippe & flebant amatores
xp̃i .. cum illum comphendi ab
hostib ligari. ad concilium dici.
dampnari. Elagellati. derisui ha¬
beri. adultimum crucifigulan¬
ceari. & sepeliri uiderent. Gaude¬
uatit maudi ama tores. quos ob
infiatas eogitatiõnes mundum
ioeat dñs. eũm morte turpissi¬
tria eonbempnarent illum. qui
graĩis eiat eis etiã ad uidendũ.
Sonteistabantꝰ discipuli posito
inmorte d̾no: s agnita eius re¬
surrectione. tristicia illorũ u̾sa est
in gaudium. Uisa ascensionis eiꝰ¬
pontiia: ani mliori gaudio sub¬
leuatia andabant & bene dicebãt
dm̃ul: ut lucas euangelista testa
ree& cunctis fidelib hie ser¬
mo dm̃ eonuenit: qͥ ꝑ lacrimas
p̃ssutas q p̾sentes. ad gaudia et̾na
ꝑ uenire contendunt. Qui merito
inp̾senti plorant. flent. & tristes
sunt: quia necdum ualent uide

Expanded text:
debit. Vos autem contristabimini, sed tristitia vestra vertetur in gaudium. Et ipsorum, et totius Ecclesiae statui congruit. Plorabant quippe et flebant amatores Christi cum illum comprehendi ab hostibus, ligari, ad concilium duci, damnari, flagellari, derisui haberi, ad ultimum crucifigi, lanceari, et sepeliri viderent. Gaudebant mundi amatores, quos ob infimas cogitationes mundum vocat Dominus, cum morte turpissima condemnarent illum, qui gravis erat eis etiam ad videndum. Contristabantur discipuli posito in morte Domino, sed, agnita ejus resurrectione, tristitia illorum versa est in gaudium: visa ascensionis potentia, jam majori gaudio sublevati laudabant et benedicebant Dominum, ut Lucas evangelista testatur . Sed et cunctis fidelibus hic sermo Domini convenit, qui per lacrymas pressurasque praesentes ad gaudia aeterna pervenire contendunt. Qui merito in praesenti plorant, flent, et tristes sunt, quia necdum valent videre
Abbreviated transcription (Latin):
bat de iudicio: uidelicet quare
diabolum qui iam iudicatus ac
dampnatus erat. sequerentur.
S non sine causa sp̃m cũ uenerit¬
hoc idem dicit accurum: quia
ꝓfecto ꝑ huius inspirationem cor-¬
roborandꝰ erat animꝰ discipuloꝵ:
ne mundũ qui contra se freme¬
bat. arguere timnerent. E xponeis¬
gͦ sententiam suam dñs: adiunx̃.
De peccato quidem: qui a non cre¬
diderunt in me. Peccatũ incredu¬
litatis quasi speciale posuit: quia
sicut fides origo uirtutũ. ita so¬
lidamentũ ẽ uiciorum. inincre¬
dulitate ꝑsistere: dño terribilit
attestante qui dicit. Qui autẽ
non credit. iam uidicatus ẽ: quia

Expanded text:
bat de judicio, videlicet, quare bat de judicio, videlicet, quare diabolum, qui jam judicatus ac damnatus erat, sequerentur. Sed non sine causa Spiritum hoc idem dicit acturum: quia profecto per hujus inspirationem corroborandus erat animus discipulorum, ne mundum, qui contra se fremebat, arguere timerent. Exponens sententiam suam Dominus adjunxit: De peccato quidem, quia non crediderunt in me. Peccatum incredulitatis quasi speciale posuit, quia sicut fides origo virtutum, ita solidamentum est vitiorum in incredulitate persistere, Domino terribiliter attestante, qui dicit: Qui autem non credit, jam judicatus est, qu
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. Patet autem nec laboriosa
expositione indiget.cur eũdẽ
spm paraclitũ. idest consolato¬
rem cognomiuet: quia nuni¬
rum corda dis cipulorũ que re¬
cessus ipsius mesta reddidiss.
huius consolaretur. & recre¬
aretur aduentus. S & singlis
quibq fidelium. uel de peccati
ꝑpetratione merentib. uel com¬
muni scł̃i huiꝰ afflictione labo¬
rantib dũ spem ueniȩ & misediȩ
celestis inspirat: ꝓfecto ab angore
tristiciȩ ment̃e illustrando sub¬
leuat. Quia uero sp̃c idem. menti
quam replet. ñ solũ ium diunȩ
caritatis infundit interius:
uerũ etiam carnali timore de¬
pulso. ad increpandam prauito¬
tem malorũ foris fiduciam pres¬
tat: recte subditur. Et cum ue¬
nerit: ille arguet mundũ de pec¬
cato. ⁊ de iuisticia. ⁊ de uidicio.
arguebat mundũ. idẽ. sectato¬
res mundi: de peccato sue incre¬
dulitatis. Arguebat de iusticia:
quia uidelicet al iusticiam fi¬
delium nollent imitari. argue¬

Expanded text:
Deum . Patet autem, nec laboriosa Deum . Patet autem, nec laboriosa expositione indiget, cur eumdem Spiritum paracletum, id est, consolatorem cognominet, quia nimirum corda discipulorum, quae recessus ipsius moesta reddidisset, hujus consolaretur et recrearet adventus. Sed et singulis quibusque fidelium vel de peccati perpetratione moerentibus, vel communi hujus saeculi afflictione laborantibus, dum spem veniae et misericordiae coelestis inspirat, profecto ab angore tristitiae mentem illustrando sublevat. Quia vero Spiritus eidem menti, quam replet, non solum vim divinae charitatis infundit interius, verum etiam, carnali timore depulso, ad increpandam pravitatem malorum foris fiduciam praestat, recte subditur: Et cum venerit ille, arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judicio. arguebat mundum, id est, sectatores mundi, de peccato suae incredulitatis; arguebat de justitia, quia, videlicet, justitiam fidelium nollent imitari; argue
Abbreviated transcription (Latin):
urĩs: ad accipienda iam sp̃c scĩ do¬
na capaces fiatis. Si enun non
abiero. ꝑaclitꝰ non ueniet ad uos.
Si autem abiero: mittam eũ ad
uos. Non quia non poterat ipse
in terra positus dare sp̃m disci
pulis. hec loquitur: cum aꝑte lega¬
tur. quia post resurrectionem ap¬
parens eis: insufflauit & dicit eis
posito & corꝑalit̃ conu̾sante cũ
eis. non ualebant ili erigere men¬
tem ad suscipienda munera gr̃ȩ
celestis: ascendente. autem ipso
adcelos. & illi parit omne deside¬
rium suum illo trans ferebant.
iuxta qͣuod alibi audierant.
Ubiẽ enui thes aurus ur̃: ibi ⁊
corur̃m erit. Ideo capaces sp̃e iam
effecti erant: non ultra de morte
eius contristati .ẜ de ꝓmissionis
eius munere letati: luca attestã¬
te qui ait. Et factũ ẽ dum be¬
nediceret ulis recessit ab eis. & fe¬
rebat᷑ in celũ: & ipsi adorantes
regressi sunt in ierłm cum gau¬
dio magno. & erant semꝑ intẽ¬
plo laudantes & bene dicentes

Expanded text:
vestris, ad accipienda jam Spiritus sancti dovestris, ad accipienda jam Spiritus sancti dona capaces fiatis. Si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos; si autem abiero, mittam eum ad vos. Non quia non poterat ipse in terrpulis, haec loquitur; cum aperte legatur, quia post resurrectionem apparens eis, insufflavit et dixit eis: posito, et corporaliter conversante cum eis, non valebant illi erigere mentem ad sitienda munera gratiae coelestis; ascendente autem ipso ad coelos, et illi pariter omne desiderium suum illo transferebant, juxta hoc quod alibi audierunt: Ubi enim est thesaurus tuus, ibi et cor tuum erit . Ideoque capaces Spiritus jam facti erant, non ultra de morte ejus contristati, sed de promissionis ejus munere laetati, Luca attestante qui ait: Et factum est dum benediceret illis, recessit ab eis, et ferebatur in coelum. Et ipsi adorantes regressi sunt in Hierusalem cum gaudio magno, et erant semper in templo laudantes et benedicentes