comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ: filii adani. Uel filii hominũ: sueces¬
sores apłoꝵ. De preparato habitaculo suo res¬
perit suꝑ om̃s qui habitant terram: qui finx̃
singulatim corda eoꝵ: ut alu detur sermo.
scientie: alii interpretatio sermonũ: alii gene¬
ra linguarũ. et reliqua: que oꝑatur unus at¬
q idem sp̃c. Uel qui finxit ꝑ singłos corda eo¬
rum. Quida hunc locũ mendaciter ad illud
referunt. qđ anima ex anima estimant ẽẽ ge¬
neratam: et in adam om̃s animas contineri:
quia id qͦd grece dicitur. katamonae. n unũ
s ꝑ multos. unũquemq significat. Qui fixit
singulatim corda eoꝵ. Qui finxit: hoc est qui
fecit singulatim. ꝑ singłos. om̃s utelligit: et
insimul oĩs recognoscit. Corda eoꝵ oꝑa illoꝵ
Qui intelligit omnia oꝑa illoꝵ. Ipse eni est
speculator: ꝓspiciens de die indiem. actus ho¬
minũ. Qui intelligit omĩa oꝑa eoꝵ: hoc est qͣ¬
liter donũ qdi unaquęq anima habeat ipse diᷤ¬

Expanded text:
el filii hominum, successores apostolorum. De praeparato habitaculo suo respexit super omnes qui inhabitant terram. Qui finxit sigillatim corda eorum. Ut alii detur sermo scientiae, alii interpretatio sermonum, alii genera linguarum, et reliqua: quae operatur unus atque idem Spiritus. Vel qui finxit per singulos corda eorum. Quidam hunc locum mendaciter ad illud referunt, quod animam ex anima existiment esse generatam, et in Adam omnium animas contineri; quia id quod Graece dicitur καταμόνας, non unum, sed per multos quemque significet. Qui finxit sigillatim corda eorum. Qui finxit: id est, fecit. Sigillatim. Per singulos omnes intelligit, et insimul omnes cognoscit. Corda eorum: opera illorum. Qui intelligit omnia opera eorum. Ipse est enim speculator prospiciens de die in diem actus humanos. Qui intelligit omnia opera eorum: hoc est, qualiter donum Dei unaquaeque anima habeat, ipse dis
Abbreviated transcription (Latin):
tione. Nichil ex his diminuitur: uixta illud.
Celum et terra transibt: uerba autẽ non prete¬
ribunt. Beata gens cuius est dñs ds̃ eius: hoc
ẽ qui credunt. quod dñs creauit creaturas illaᷤ
ude supius mentionẽ fecit: non quod tem¬
pus. illas adducat. Uel bcata gens xp̃ianoꝵ:
cuius est dñis ds̃ eius. Dñm enĩ elegit habe.¬
re dm̃. ydolis derelictis. Popłs quẽ elegit
in hereditatem filio datus. Unde dixit in alio
psalmo. Dabo tibi gentes hereditatem tua:
& possessionem tuam. t̾mininos terre. Et ali.¬
bi. Dñs. pars hereditatis mee. & item. Portio
inea dñs. In hereditatem sibi. Repulsis iude.¬
is: nos sumus in hereditatem asciti. De celo re¬
spexit dñs: uidit om̃s filios hominũ. ut om¬
nib misereretur: quia nunquã respectus eiꝰ¬

Expanded text:
tionem. Nihil ex eis diminuetur, juxta illud: tionem. Nihil ex eis diminuetur, juxta illud: Coelum et terra transibunt: verba autem mea non praeteribunt . Beata gens, cujus est Dominus Deus ejus. Hoc est qui credunt quod Dominus creavit illas creaturas, unde superius mentionem fecit; non quod tempus illas adducat. Vel, beata gens, Christianorum, cujus Dominus Deus ejus. Dominum enim elegit habere Deum, idolis derelictis. Populus quem elegit in haereditatem sibi,  haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae ; et alibi: Dominus pars haereditatis meae ; et item: Portio mea Dominus . In haereditatem sibi. Repulsis Judaeis, nos sumus in haereditatem asciti. De coelo respexit Dominus: vidit omnes filios hominum. Ut omnibus misereatur: quia numquam respectus e
Abbreviated transcription (Latin):
spiciunt. Quia ipse dixit. et facta sunt: ipse
mandauit & creata sunt. Ideo ipsum cunc¬
ta timeant: quia ab ipso uł facta sunt ułcre¬
rabiliter. Dñs dissipat consilia gentiũ: scdđ̾m
illua. Non ẽ consilium. non ẽ sapientia: ñ ẽ
prudentia. ñ est fortitudo contra dũm. Dñs
dissipat consilia gentiũ: iudeoꝵ scilicet qͥ tan.¬
quam increduli contra dm̃ susurrant. Ułdiˢ¬
sipat consilia. id est eoꝵ qui turrim edificare
uoluer unt destruxit: ut illud. Uenite con¬
fundanius ibidem linguas eoꝵ. Reꝓbat autẽ
cogitationes popłoꝵ. hoc est iudeoꝵ consili¬
a: quia non potuerunt illa facere nisi quan¬
tum a deo p̃fiuitum fuit. Reprobat autẽ co.¬
gitationes popłoꝵ: phariseoꝵ et saduceoꝵ. uł
reliquarũ potestatum genera. & reꝓbat con¬
silia principum: hoc ẽ anne & cayphe. quia
ipsi principes iudeoꝵ erant: uł alioꝵ sacerdo.¬
mortius: sicut & fecit. Istud consilium iudei
uł principes illoꝵ destruere non potuerun.

Expanded text:
stituit. Quia ipse dixit, et facta sunt: ipse mandavit, et creata sunt. Ideo ipsum cuncta timeant: quia ab ipso vel facta sunt, vel crerabiliter. Dominus dissipat consilia gentium. Secundum illud: Non est consilium, non est prudentia, non est sapientia, non est fortitudo contra Deum . Dominus dissipat consilia gentium: Judaeorum scilicet, qui tamquam increduli contra Deum Christum susurrant. Vel dissipat consilia eorum, qui turrim aedificare voluerunt; destruxit, ut illud: Venite, confundamus ibidem linguas eorum . Reprobat autem cogitationes populorum. Hoc est, Judaeorum consilia, quia non potuerunt illa facere nisi quantum a Deo praefinitum fuit. Reprobat autem cogitationes populorum: Pharisaeorum, et Sadducaeorum, vel reliquarum potestatum genera. Et reprobat consilia principum. Hoc est, Annae et Caiphae, quia ipsi principes erant ipsorum sacerdomortuis, sicut et fecit. Istud consilium, Judaei, vel principes illorum, destruere non potuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
xultate iusti in dño. Propħa hortatur
scõs: ut laudent dm. Erultate iusti. Au¬
Ti dicit. Gaudete. Maxime unũ est. Aui cxul¬
tant u reb huiꝰ scłi: alii ucirco: alii in thea¬
tro: s tu. dicit ꝓpha unicuiq scõ. in dño ex¬
ulta. & non in ꝓsꝑitatib mundi. Rectos de¬
cet collaudatio. Rectos dicit qui in regulã
ueritatis corda sua dirigunt. non iniquoᷤᷤ di¬
cente ꝓpħa. Ue his qui dicunt dulce amarõ:

Expanded text:
ultate, justi, in Domino. Propheta hortatur sanctos, ut laudent Deum. Exsultate, justi. Alibi dicit: Gaudete, sed unum est. Alii exsultant in rebus hujus saeculi, alii in circo: alii in theatro: Sed tu, dicit propheta unicuique sancto, in Domino exsulta, et non in prosperitatibus mundi. Rectos decet collaudatio. Rectos dicit, qui in regulam veritatis corda illorum dirigunt: non iniquos, dicente propheta: Vae his qui dicunt dulce amarum,
Abbreviated transcription (Latin):
liam principe illoꝵ: ꝓ ꝑterea illuc ambula
uit: quod mulieres dixerunt. Percussit sa
& ꝑuenit dauid ad regem achis. Sed postea
abimelech misit missos suos. ut dauid ad se
ducerent: ut eum interficerent. Et cum in¬
uenissent eum ad portani eiuitatis. cogno¬
uit dauid quod eum interficere uolebant:¬
& necessitate compulsus. ad artem declina¬
uit. Miscdia enĩ di prouidente. cecidit sp̃c¬
& cum adduxissent eũ ad regem: dixit illis
rex. Pro qua causa adduxistis istum hominẽ
arrepticiũ et furibundum suꝑme: Dauid
pulcher homo erat: & quando eũ apphen¬
derunt: tympanizabat ad portam ciuita¬
tis: et manib sius ferebatur. & cum eum dimi

Expanded text:
liam principem illorum? Propterea illuc ambulavit, liam principem illorum? Propterea illuc ambulavit, pro hoc quod mulieres dixerunt: Percussit Saut? Et pervenit David ad regem Achis. Sed postea Achis misit missos suos ut David ad se ducerent, ut eum interficerent. Et cum invenisset eum ad portam civitatis, cognovit David quod ipsum interficere volebant, necessitate compulsus ad arcem declinavit. Misericordia Dei providente, cecidit SpEt cum adduxissent eum ad regem, dixit illis rex: Pro qua causa adduxistis istum hominem arreptivum, et furibundum super me? David pulcher homo erat, et quando eum apprehenderunt, tympanizabat ad portam civitatis, et in manibus suis ferebatur. Et cum eum dimi
Abbreviated transcription (Latin):
te. Oratio eccłie est. Tamen ex isto uersu co¬
gitare debet unusquisq antequã legatur:
ut fideliter dicat. sicut sꝑauimꝰ inte: ne alibi
mũ abliusti. sp̃c scĩ infusione confirmes: sicut
in actib apłoꝵ cernimꝰ esse factum. Qui nunc
in nobis uenire dignetur: ut ꝑ eius lumen
effici mereamur heredes głe sempiternȩ. Ex
dauid cum mutauit faciem suã coram abi¬
ielech et dimisit eum et abiit.
utatio faciei. inuerboꝵ mutatione
monstratur: quando a saul se missum ẽẽ si.¬
mulauit. Aut si ueram mutationẽ uolumꝰ
uultus intelligere: abimelech sciamus dictũ
esse ꝓ achis. Nec in nomine error ẽ: cum ex
patre generatus etiam abimelech potuerit
appellari. bimelech quippe: interpretat᷑
pater m̃s rex. Quomͦ dicit. commutauit
uultũ suũ coram abimelech: Quia in hysto¬
ria regum sic legimus: qđ ingeth ciuitatẽ.
ad regem chusi fugit. in philistum. Uel quo.¬
modo ausus fuit ibidem ambulare. quia in¬
imicus illoꝵ erat: et ipse interfecit antea go.¬

Expanded text:
te. Oratio Ecclesiae est: tamen istum versiculum cogitare debet unusquisque antequam legatur, ut fideliter dicat, sicut speravimus in te, ne alibi mum abluisti, Spiritus sancti infusione confirmes, sicut in Actibus apostolorum cernimus esse factum . Qui nunc in nobis venire dignetur, ut per ejus lumen effici mereamur haeredes gloriae sempiternae, David cum mutavit faciem suam coram Abimelech, et dimisit eum, et abiit. Mutatio faciei in verborum mutatione monstratur: quando a Saul se missum esse simulavit. Aut si veram mutationem vultus volumus intelligere, Abimelech sciamus dictum esse pro Achis. Nec in nomine error est, cum ex parte generatus, etiam Abimelech potuerit appellari. Abimelech quippe interpretatur pater meus rex. Quomodo dicit, commutavit vultum suum coram Abimelech? Quia in Regum sic legimus, quod in Geth civitatem ad regem Achis fugit in Philistiim . Vel quomodo ausus fuit ibidem ambulare, quia inimicus illorum erat, et ipse interfecit antea Go
Abbreviated transcription (Latin):
bulationes significantur. et ꝑsecutiones sc̃oꝵ:
quia sicut homo inutre aquas stringit. et
sustinere. Congregans sicut in utre. hoc ẽ in
nouo eccłie homine. aquas maris. id ẽ scłi po¬
pulos: ut sint uinũ nouum. sicut dñs ait. in
utrib nouis: id est euangłicum preceptum re¬
conditum incordib credentium. Ponens ĩthes¬
auris abẏssos. Omagna creatoris potentia. re¬
condens in thesauris abyssos: ꝓducens de thes¬
auris uentos. Tamen hic abyssos altitudinem
Tnesaurus. idẽ largitas: hoc est profundum
scripturarũ. Unde alio loco dicit. Qui ꝓdu¬
cit uentum dethes auris suis. Nam quatum
uoluit per seruos suos nobis demonstrare.
tantum et intelligere potumꝰ: ipsam ꝓfun¬
ditatem scripturarũ nequaquã possiunus.
Timeat dñm omĩs terra. Qui terrena sapi¬
ipso deo commoueantur uniuersi: id est de
infidelitate ad fidem. Ulel uinuersi. id ẽ om̃s
creature ab ipso ueniunt: & non sicut pecca¬
tores dicunt. quod tempus illas adducit &

Expanded text:
bulationes significat, et persecutiones sanctorum: quia sicut homo in utre aquas stringit, et  sustinere . Congregans sicut in utre, in novo Ecclesiae homine: aquas maris, saeculi populos, ut sint vinum novum, sicut Dominus ait, in utres novos : id est, Evangelicum praeceptum, reconditum in cordibus credentium. Ponens in thesauris abyssos. O magna Creatoris potentia, recondens in thesauris abyssos: producens de thesauris ventos! Tamen hic abyssos, mysteriorumThesaurus, id est, largitas: hoc est, profundum Scripturarum. Unde alio loco dicit: Qui producit ventum de thesauris suis . Nam quantum voluit per servos suos nobis demonstrare: tantum per nos intelligere potuimus: ipsam profunditatem Scripturarum nequaquam possumus. Timeat Domiipso Deo commoveantur universi; id est, de infidelitate ad fidem. Vel universi: omnes creaturae ab ipso veniunt, et non sicut peccatores dicunt, quod tempus illas adducit, et
Abbreviated transcription (Latin):
Sic time: ut quẽ amas. non ꝑdas ꝑ negligenti.¬
am. Iudicia dñi uera. iustificata in semet ipsa.
Non ab alio: s in semet ipsis. Neminẽ enĩ fallit
ds̃. Desiderabilia suꝑ aurum et lapidem precio.¬
sum multũ: suꝑ om̃s thesauros mundiales dilec.¬
ta. & dulciora suꝑ mel et fauum: quia nullum
metallũ preciosum. udicus aut sapientie dei.
comparari potest. Aurum et lapis preciosus ad¬

Expanded text:
sic timeat, ut quem amat non perdat per negligentisic timeat, ut quem amat non perdat per negligentiam. Judicia Domini vera justificata in semetipsa, non ab alio, sed a semetipsis. Neminem enim fallit Deus. Desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum, super omnes thesauros mundiales dilecta. Et dulciora super mel et favum, quia nullum metallum pretiosum judiciis aut sapientiae Dei comparari potest: neque aurum aut lapis pretiosus
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ꝑcreaturas dm̃ ante laudauerat: nunc
eum ꝑ commendationẽ legis incipit predicare.
Conuertens animas. de captiuitate in libertatẽ
Testimoniũ dñi. fidele. Quale testimoniũ. nisi
quia dñs dixit. discite ame quia mitis sum et
humilis corde: et inuenietis requiem anima.
b ur̃is: fidele quia ñ mentitur. Sapientiã pre¬
stans paruulis. Paruulis. non sensus humilita¬
te. Unde scriptum ẽ. quia abscondisti hec a sapi-¬
entib et prudentib : et reuelasti ea paruulis. Iu¬
sticiȩ dñi recte. letificantes corda. Iusticiȩ. hic suñ
iudicia recta: qi recte uidicat ds̃: et arectis recta
habentur. Corda. animas scõꝵ. Preceptum dñi
lucidum: nouũ testamentũ. Illuminans ocłos:
hoc est ocłos cordis. Timor dñi sc̃s ꝑmanet in
scłm scłi: id ẽ timor cum caritate. Unde dixit.
ꝑfecta caritas: foras mittit tunorẽ. Time. non ti.¬
more gehennȩ aut timore penȩ: s timore sc̃o.

Expanded text:
per creaturas Deum ante laudaverat: nunc per creaturas Deum ante laudaverat: nunc eum per donationem legis incipit praedicare. Convertens animas, de captivitate in libertatem. Testimonium Domini fidele. Quale testimonium? nisi quia dixit: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris ? Fidele, quia non mentitur. Sapientiam praestans parvulis, parvulis non sensu, sed humilitate. Unde scriptum est: Quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . Justitiae Domini rectae, laetificantes corda. Justitiae, id est, judicia: Rectae: quia recte judicat Deus, et a rectis recta habentur. Laetificantes corda, animas sanctorum. Praeceptum Domini lucidum, novum Testamentum. Illuminans oculos, hoc est, oculos cordis. Timor Domini sanctus permanet in saeculum saeculi. Timor cum charitate: Unde dixit: Perfecta charitas foras mittit timorem . Timeat non timore gehennae, aut timore poenae, sed timore sancto:
Abbreviated transcription (Latin):
hic moras. Quoniodo: natus uenit in passionẽ:
resurrexit et ascendit. A sumnio celo id ÷ a patre
qͦd est principale nomen: ñ ideo qđ maior sit
filio scđm diuinitatẽ: s ꝓ nomine patris. a sũ¬
mo. id est acocternitate egressus eius. & occur¬
sus eius usq ad summũ eius. Occursus eius in
coequalitate eternitatis: quia ascendit ad celos.
sedet ad dexteram patris: ubi antea et semꝑ fuit
cum ipso. Et non est qui se abscondat a calore eiꝰ
Nullus quippe est:qui non habeat semina in¬
tellectus dĩ. Nec est qui se abscondat a calore
eiꝰ. Hullus ẽ qui de calore suo non habeat aliqͥd.
quod ei dedisset ex multis diuisionib gr̃atiarũ:
sicut dixit paulus. Alui datur sermo sapientie:
alii sermo scientie. Lex dñi. in rep̃hensibilis. Lex.
ipse est xp̃c: qui nonuenit legem soluere s ad¬
implere. Ir reprehensibilis: quia non habuit
peccatũ. Lex dñi ĩmaculata. conuertens aĩas.

Expanded text:
hic moras. Quomodo? Hic natus venit in passionem, hic moras. Quomodo? Hic natus venit in passionem, resurrexit et ascendit. A summo coelo egrequod est principale nomen: non ideo quod major sit Filio secundum divinitatem, sed pro nomine Patris. A summo, id est, ab aeternitate egressus ejus. Et occursus ejus usque ad summum ejus. Occursus ejus, in coaequalitate aeternitatis. Quia ascendit ad coelos, sedet ad dexteram Patris, ubi antea et semper fuit cum ipso. Et non est qui se abscondat a calore ejus. Nullus quippe est, qui non habeat semina intellectus Dei. Nec est qui se abscondat a calore ejus. Nullus est qui de calore suo non habeat aliquid quod ei non dedisset ex multis divisionibus gratiarum actionum; sicut dixit Paulus: Alii datur sermo sapientiae: alii sermo scientiae . Lex Domini irreprehensibilis. Lex ipse est Christus, qui non venit legem solvere, sed adimplere . Irreprehensibilis: quia non habuit peccatum. Lex Domini immaculata. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
rum. et infines orbis terre uerba eoꝵ: apłorũ
scilicet atq euangłioꝵ. In sole posuit taberna¬
culũ suum. In hebreo ita habet. Soli posui ta.¬
bernaculum. in eis. id ÷ in cęlis. Ds̃ in sole posu¬
it tabernaculũ suum: et ipse tanquã sponsus
ꝓcedens de thalamo suo. In sole: in utero sre
marie uirginis. Maria. interpretatur stella
maris. Lumen solis. magis lucet quã stellarum.
Sol iusticiȩ dñs ut ait ꝓpħa. Orietur uob̾ sol ui¬
sticie: quod est xp̃c. Iilluminauit sol iste stellam.
id ⁊ mariã: ut c̃ẽt sicut sol. Ideo posuit taberna¬
culum suũ in sole: quando corpus assumpsit
de utero eiꝰ. Et ipse tanquam sponsus ꝓcedens
de thalamo suo. Sponsus. uerbum patris: spon¬
sa caro humana. cum qua de thalamo ꝓcessit:
intelligitur. Exultauit ut gygas ad currendã
uiam. Hic gygas ꝓfortitudine xp̃i ponitur. eo
quod ipse alligauit fortem id ÷ diabolum: et
uasa cius quod nos fuimus diripuit. Ad cur¬
rendam uiã presentis uite: quia non habuit

Expanded text:
orbis terrae verba eorum, apostolorum scilicet, atque evangeliorum. In sole posuit tabernaculum suum. In Hebraeo ita habet: Soli posuit tabernaculum in eis, id est, in coelis. Deus in sole posuit tabernaculum suum, et ipse tamquam sponsus procedens de thalamo suo. In sole, in utero sanctae Mariae virginis. Maria interpretatur stella maris. Lumen solis magis lucet quam stellarum. Sol justitiae Dominus, ut ait propheta: Orietur vobis sol justitiae : quod est Christus. Illuminavit sol iste stellam, id est, Mariam, ut esset sicut sol. Ideo posuit tabernaculum suum in sole, quando corpus assumpsit de utero suo. Et ipse tamquam sponsus procedens de thalamo suo. Sponsus, verbum Patris, sponsa caro humana: cum qua de thalamo processitintelligitur. Exsultavit ut gigas ad currendam viam. Hic gigas pro fortitudine Christi ponitur, eo quod ipse alligavit fortem diabolum, et vasa ejus quae nos fuimus diripuit. Ad currendam viam: quia non habuit
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe aduitor m̃s et redemptor m̃s. Adiutor in
tribulatione. et necessitatib. Et redemptor m̃s:
quia tu me redemisti sanguine tuo precioso. lu
es adiutor humani generis. cum nos ad te acce¬
dere facis. Tu es redemptor qui nos tua passiõe
ac resurrectione ab interitu redemisti: qui nõ
iugiter in lege tua gradientes custodire digne¬
ris: quia tibi est. cum eterno patre et sp̃u scõ ho.¬

Expanded text:
Domine, adjutor meus et redemptor meus. Adjutor in Domine, adjutor meus et redemptor meus. Adjutor in tribulatione et in necessitatibus. Et redemptor meus: quia tu me redemisti sanguine tuo pretioso. Tu es adjutor humani generis: cum nos ad te accedere facis. Tu es redemptor: quia nos tua passione ac resurrectione ab interitu redemisti, qui nos jugiter in lege tua gradientes custodire digneris: quia tibi est cum aeterno Patre et Spiritu sancto ho
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ea dimittere: Ab occultis meis munda me et
abalienis parte seruo tuo. Ab occultis id ẽ prete¬
ritis peccatis: et ab alienis. hoc est que futura st̃.
et adhuc adme non uenerunt. Uel aliter. Aboc¬
cultis. id ẽ omnib que in me sunt: et ab alienis.¬
id ẽ ab alienis peccatis: quia diabolus habuit ĩ
occulto suꝑbiam: et ꝓiectus est postea. Alienus
erat ab adam. antequã ipse adam peccasset: s
postquã consensit. et suꝑbia et uoluntas conum¬
cta sunt: et de uno peccato fecit sibi duo iudicia
diabolus. ut dupliciter iudicaretur: quia se et
alium occidit. Si mei non fuerint dominati: tẽ
inmaculatus ero. Si ista peccata non fuerint
michi dñata: tunc immacłatus ero. Et emunda¬
bor a delicto maximo. id ẽ asuꝑbia: quia suꝑbia¬
ẽ initium omĩs peccati. Et erunt ut complace¬
ant eloquia oris mei: id est tunc placebunt tͥ¬
eloquia mea. Et medicatio cordis mei in conspe¬
ctu tuo semp: id est de recordatione humilitatis.

Expanded text:
st ea dimittere? Ab occultis meis munda me: et ab alienis parce servo tuo. Ab occultis, id est, praeteritis peccatis, et ab alienis, hoc est, quae futura sunt, et adhuc ad me non venerunt. Vel aliter: Ab occultis, id est, omnibus quae in me sunt, et ab alienis, peccatis: quia diabolus habuit in occulto superbiam, et projectus est: postea alienus erat ab Adam, antequam ipse Adam peccasset. Sed postquam consensit ei, superbia et voluntate conjuncti sunt, et de uno peccato fecit sibi duo judicia diabolus, ut dupliciter judicaretur, quia et se et alium occidit. Si mei non fuerint dominati, tunc immaculatus ero. Si ista peccata non fuerint mihi dominata, tunc ero immaculatus. Et emundabor a delicto maximo, id est, a superbia; quia superbia initium est omnis peccati. Et erunt ut complaceant eloquia oris mei. Tunc tibi placebunt eloquia mea. Et meditatio cordis mei in conspectu tuo semper, id est, de recordatione humilitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
Habentes uictum et uestitum: his contenti simꝰ.
Si fueris lapis preciosus et ꝓbatus sicut aurũ:
mereberis intelligere iudicia. et sapientiam dĩ
Et enĩ seruus tuus custodit ea: in custodiendo
illa retributio multa. Pro quo eustodit ea. m¬
si quod in custodiendo illa. retributio ẽ multa:
Si custodieritis inquit dñs precepta mea. ma¬
nebitis in dilectione mea. Que maior retribu.¬
tio: quam ut quis diligatur a deo: Delicta qͥs
intelligit: Qui indelictis ẽ. id est inpeccatis:
iudicia dei non intelligit: neq sua peccata.
quandui est in delictis. Delicta quis intelligit:
Tercia laudis diuisio qua docet impossibile le¬
gis. quia ꝑ preuaricationẽ legis peccatum ap
paruerat in mundo. euangłu grã fuisse cõple

Expanded text:
Habentes victum et vestitum, his contenti simus . Si fueris lapis pretiosus et probatus sicut aurum, mereberis intelligere judicia et sapientiam Dei. Etenim servus tuus custodit ea, in custodiendis illis retributio multa. Propter quid custodit ea: nisi, in custodiendis illis retributio multa? Si custodieritis, inquit Dominus, praecepta mea, manebitis in dilectione mea . Quae major retributio quam ut quis diligatur a Deo? Delicta quis intelligit? Qui in delictis est, id est, in peccatis, judicia Dei non intelligit, neque sua peccata: quamdiu est in delictis. Delicta quis intelligit? Tertia laudis divisio, qua docet impossibile legis, quo per praevaricationem legis peccatum magis apparuerat in mundo, Evangelii gratia fuisse comple
Abbreviated transcription (Latin):
nex nocti indicat scientiam. Dies hesterna. diẽ
hodiernũ annunciauit: et hodierna dies. erasti¬
nam diem. Scdm sensum: dies. xp̃c. Et aliter.
Dies. apłi. Quomodo xp̃c dies est. sicut dixit.
ego sum lux mundi: ita et apłi dies sunt. sicut
ait. Uos estis lux mundi: et unus dies duodecĩ
horas habet. Unde ipse dñs in euangłio dicit.
Nonne duodecim hore sunt diei: Ipse hore. in¬
telliguntur duodecim apłi. Nox nocti. Nox. iu¬
das. nocti. udeis. indicat scientiam: id ẽ quan¬
do dixit. Quem osculatus fuero. ipse est. tene¬
te eum. Aliter. Nox. id est ꝓfunditas scriptura¬
tem ueteris testamenti. Non sunt loquele ne¬
q sermones: quoꝵ non audiantur uoces eoꝵ.
Non sunt loquele: ac si dicat lingue. Neq ser¬
mones: quia in lingua multi sermones sunt.
Siue diuersitates uerborũ intelliguntur. ꝑ
sermones. Ac si dicat. Non fuerunt ulle locu¬
tiones. quas apłi inuarietate linguarũ non

Expanded text:
nox nocti indicat scientiam. Dies hesternus diem nox nocti indicat scientiam. Dies hesternus diem hodiernum annuntiavit, et hodiernus dies crastinum diem. Secundum sensum: dies, Christus. Et aliter, dies, apostoli. Quomodo Christus dies est, sicut dicit: Ego sum lux mundi : sic et apostoli dies sunt, sicut ait: Vos estis lux mundi . Et unus dies, duodecim horas habet. Unde ipse Dominus in Evangelio dixit: Nonne duodecim horae sunt diei ? ipsae intelliguntur duodecim apostoli. Nox nocti. Nox Judas; nocti Judaeis: indicat scientiam, id est, quando dixit: Quem osculatus fuero, ipse est, tenete eum . Aliter: Nox, profunditas Scripturatem veteris Testamenti. Non sunt loquelae, neque sermones, quorum non audiantur verba eorum. Non sunt loquelae: ac si dicat, linguae: neque sermones, quia linguae multi sermones sunt. Sive diversitates verborum intelliguntur per sermones: ac si dicat: Non fuerunt ullae locutiones quas apostoli in varietate linguarum non
Abbreviated transcription (Latin):
Teli enarrant głam dei. Ex creaturis con¬
sequenter. creator agnoscitur. Aliter. Ce.¬
li enarrant głam cdĩ. Terra non potest enarrare
Scdm hẏstoriam celum et terra cum cȩteris ere.¬
aturis siis głam di narrant: ut ait paulus. Per
ea quę facta sunt intellecta conspicuntur. id ẽ
ab intelligentib intellecta conspiciuntur. Ce¬
lum. hoc est firmamentũ. Unde dixit. Et posu¬
it ds̃ firmamentũ intermediũ aquarũ: id est
celum. Aliter scdm sensum. Celi. apłi: et quod ẽ
gła. hoc sunt et oꝑa: et qđ est narrant. hoc est¬
et annunciant: quia predicant głam dei. Et
ut sciamus quia hoc ẽ firmamentũ quod et
celum: dieit in genesi. & appella uit d̃s firma¬
mentũ celum. Annunciant. Unde et ad disci
pulos dñs. Omĩa quecũq audiui apatre meo:
annunciaui uob̃. Dies diei eruetat uerbum:
et nox nocti indicat scientiam. Paria paribus
retulit: quod ex ordine tempoꝵ ad dei magis no¬
ticiam ꝑueniamꝰ. Dies diei eruetat uerbunret

Expanded text:
Coeli enarrant gloriam Dei, etc. Ex creaturis consequenter Creator agnoscitur. Aliter: Coeli enarrant gloriam Dei: Terra non potest enarrare. Secundum historiam coelum et terra cum caeteris creaturis suis gloriam Dei narrant, ut ait Paulus: Per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur : id est, ab intelligentibus intellecta conspiciuntur. Coelum hoc, est firmamentum. Unde dixit: Et posuit Deus firmamentum inter medium aquarum, id est, coelum . Aliter secundum sensum: Coeli apostoli, et quod est gloria, hoc est, opus: et quod est narrant, hoc est annuntiant: quia praedicant gloriam Dei. Et ut sciamus quia hoc est firmamentum quod et coelum dicit in Genesi: Et appellavit Deus firmamentum coelum. Annuntiant.ia quaecumque audivi a Patre meo, annuntiavi vobis . Dies diei eructat verbum, et nox nocti indicat scientiam. Paria paribus retulit, quod ex ordine temporum ad Dei magis notitiam perveniamus. Dies diei eructat verbum, et
Abbreviated transcription (Latin):
tibi in popłis dñe. Eccłia dicit. Laudabo te in
credentib psalmũ dicam tibi inter gentes. id ẽ
laudabo et oꝑabor. ꝓpterea confitebor in poplis
dñe: psalmũ dicam nomini tuo: quia ego in his sũ.
Ego confitebor tibi pater: et ego psallam. Uox ꝓpħs
Magnificans salutem regis ipsius xp̃i dñi: quod re¬
surrexit. Uel aliter. Propħa ad dm̃ patrẽ loqui¬
tur. qui santatem facit et salutem ꝑsingulos:
qui animas attralit ꝑ predicationẽ: ut sit saluͤ
credentiũ. qui credunt in salutem regis ipsius.
suo. Dauid manufortis inter pretatur: qđ est¬
in finem. Semen eius:. hoc sunt scĩ. facit miseri¬
cordiam dñs semꝑ cum scĩs siuis. sine fine. Et fa
eccłiastico. qui ꝑuerbum eius credidit. Ipse for¬
tissimus liberator. nos ab hoc mundo dignet᷑
eruere et infide stabilire ꝑeuangłium: quia ip¬
si gła et imꝑium cum eterno patre et sp̃u sco

Expanded text:
tibi in populis, Domine. Ecclesia dicit: Laudabo te in tibi in populis, Domine. Ecclesia dicit: Laudabo te in credentibus. Psalmum dicam tibi inter gentes: id est, laudabo, et operabor: Propterea confitebor tibi in populis, Domine. Psalmum dicam nomini tuo. Quia ego in his sum; ego confitebor tibi, Pater: et psallam, vox prophetae. Magnificans salutem regis ipsius, Christi Domini, quod resurrexit. Vel aliter: propheta ad Deum Patrem loquitur; quia sanitatem facit, et salutem per singulos, quia animas attrahit per praedicationem, ut sit salus credentium, qui credunt in salutem regis ipsius. suo. David manu fortis interpretatur, quod estin finem. Semen ejus, hoc sunt sancti ejus. Facit misericordiam Dominus semper cum sanctis suis sine fine. Et facecclesiastico, qui per verbum ejus credidit. Ipse fortissimus liberator nos ab hoc mundo dignetur eruere, et in fide stabilire per Evangelium, quia ipsi gloria, et imperium cum aeterno Patre, et Spiritu sancto,
Abbreviated transcription (Latin):
in ascensione. Uel aliter. Exaltetur ds̃ salutiᷤ meȩ.
Inine semꝑ excelsus sit. cuius uocatio salusmea ẽ:
neq quicquã de eo uile sentiam. Ds̃ qui das un.¬
dictam michi subuertendo uideos: uł ipsum tra.¬
ditorem uidam. Uel aliter. Ds̃ qui das iundictã
clesic ligandi et soluendi. et disciplinam facien.¬
di: ut habuit potestatem petrus et paulus per
sp̃m dñi. sicut dixit. Etce dedi uobis potestatẽ cal¬
care suꝑ serpentes et scorpiones: et suꝑ omnẽ uir¬
tutem inimici. Et sub didisti popłos subme. Sub
potestate eccłiȩ: ad regendum gentes incredulã.
Liberator iñs dñs. de gentib iracundis. Xp̃m in
passione a uideis clamantib crucifige crucifige
eum: et eccłiam ab hereticis: et animã abuniuier¬
sis uicus. quȩ appellauit gentes. Et ab insurgen¬
tib uime exaltabis me: id ẽ aꝑsecutorib. Auiro
iniquo eripies me. id ẽ adiabolo: ut dictum est.
immicus homo hoc fecit. Proptẽa confitebor

Expanded text:
in Ascensione. Vel aliter: Exaltetur Deus salutis meae: In me semper excelsus sit: cujus vocatio salus mea est: ne quidquam de eo vile sentiam. Deus, qui das vindictam mihi, subvertendo Judaeos: vel ipsum traditorem Judam. Vel aliter: Deus, qui das vindictam Ecclesiae ligandi et solvendi, et disciplinam faciendi; ut habuit potestatem Petrus et Paulus, per Spiritum Domini: sicut dixit: Ecce dedi vobis potestatem calcare super serpentes, et scorpiones, et super omnem virtutem inimici . Et subdidisti populos sub me, sub potestate Ecclesiae, ad regendum gentes incredulas. Liberator meus Dominus de gentibus iracundis: Christus in passione a Judaeis clamantibus: Crucifige, crucifige eum, et Ecclesia ab haereticis, et anima ab universis vitiis, quae appellavit gentes. Et ab insurgentibus in me exaltabis me, id est, a persecutoribus. A viro iniquo eripies me, id est, a diabolo, ut dictum est inimicus homo hoc fecit. Propterea confitebor
Abbreviated transcription (Latin):
Impolluta uia dei ẽ. hoc est incarnatio eiꝰquia
non er uirili semine. s de spũ scõ conceptus. Et
aliter. fides ꝑfecta eccliȩ impolluta uia dicitur:
ꝑ quã ds̃ uenit ad nos. Eoquia dñi igne exami¬
rata. Eloquia dñi sua mandata in hoc deo sunt
placita: non quod ipsa sint examinata abigne.
aut quod fuissent inquinata:. s:. qui illa accepe.
in eum credunt ds̃ illos ꝓtegit: qui sco timore
illum timent. Qm̃ quis ds̃ preter dñm: aut
quis ds̃ preter dm̃ nr̃m: hic trinitas intelligi.¬

Expanded text:
Impolluta via: hoc est, incarnatio ejus: quia Impolluta via: hoc est, incarnatio ejus: quia non est ex virili semine, sed de Spiritu sancto conceptus. Et aliter: Fides perfecta Ecclesiae, impolluta via ejus dicitur per quam Deus venit ad nos. Eloquia Domini igne examinata. Eloquia Domini, sua mandata, in hoc Deo sunt placita: non quod ipsa sint examinata ab igne, aut quod fuissent inquinata; sed qui illa acceperiin eum credunt. Deus illos protegit, qui sancto timore illum timent. Quoniam quis Deus praeter Dominum: aut quis Deus praeter Deum nostrum? Hic Trinitas intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
uerse. Qm̃ tu popłm humilẽ saluum facies:
penitentiam agentem. Et ocłos suꝑboꝵ humili.¬
abis: quia elati suꝑbia penitentiã agere dedig¬
nantur. Qm̃ tu illuminas lucernã meã. Quid
ẽ lucerna: isi intellectus animȩ. Sicut ocłi cor¬
poris. si de lucerna exteriore ñ habent lumenan
tenebris. non uident: ita et intellectus amme.
nisi illuminetur ab altero. hoc ẽ axp̃o. ñ uidet:
sicut in euangłio dicit. Erat lumen uerũ: quod
illuminat omnẽ hominẽ uenientẽ iun hc̃ mun¬
dum. Dñe ds̃ meus illumina tenebras meas:
hoc est ignorantiam cordis. Unde scriptum est.
Si lumen qđ in te est. tenebrȩ sunt: ipsȩ tenebre
temptatione. Uox eccłie. Nisi a dño eripiar: ꝑ
me nequaqͣm possum. Et in deo meo transgredi¬
ar murũ. Murum dicit eccłia peccata nr̃a:. quẽ
edificamus. peccatis peccata augendo. Nisi a deo
destruantur illa peccata. non possumus per nos
transmeare addm̃. Ds m̃s impolluta uia eius.

Expanded text:
uoniam tu populum humilem salvum facies, poenitentiam agentem, et oculos superborum humiliabis: quia elati superbia, poenitentiam agere dedignantur. Quoniam tu illuminas lucernam meam. Quid est lucerna nisi intellectus animae? Sicut oculi corporis, si de lucerna exteriori non habent lumen, in tenebris non vident: ita et intellectus animae nisi illuminetur ab altero, hoc est a Christo, non videt: sicut in Evangelio dicit: Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Domine Deus meus, illumina tenebras meas. Hoc est ignorantiam cordis. Unde scriptum est: Si lumen quod in te est, tenebrae sunt, ipsae tenebrae tentatione. Vox Ecclesiae. Nisi a Deo eripiar, per me nequaquam possum. Et in Deo transgrediar murum. Murum dicit Ecclesia peccata nostra; quem aedificamus, peccatis peccata augendo. Nisi a Deo destruantur illa peccata, non possumus per nos transire ad Deum. Deus meus, impolluta via ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ pater diabolus ẽ. Mentiti sunt michi: qi
in ueritate non steterunt: sicut et pater eoꝵ. filii
alien inueterauerunt: hoc ẽ quia noui hominiᷤ
non receꝑunt aduentũ. s inueteri homine ꝑman¬
serunt. Et claudicauert̃ a semitis suis. Claudicant:
quia patrem credunt. et filiũ non credunt. Unũ
pedem habent. et alium ñ habent: ex inde clau¬
dicant in legis littera. Uox eccłie. Uiuit dñs: quẽ
in sepulchro sub signaculoꝵ positione clauserañ.
Et benedictus ds̃ m̃s a deo patre. Uuut dñs. et be¬

Expanded text:
quorum pater diabolus est: Mentiti sunt mihi, quia quorum pater diabolus est: Mentiti sunt mihi, quia in veritate non steterunt sicut et pater eorum. Filii alieni inveteraverunt: hoc est, quia novi hominis non receperunt adventum, in veteri homine permanserunt. Et claudicaverunt a semitis suis. Claudicant: quia patrem credunt, et filium non credunt. Unum pedem habent, et alium non habent: inde claudicant in legis littera. Vox ecclesiae. Vivit Dominus. Quem in sepulcro sub signaculorum positione clauserant. Et benedictus Deus meus, a Deo Patre. Vivit Dominus, et be
Abbreviated transcription (Latin):
es me de contradictionib popłi. uidaci utiq: qr
cum alii dicerent uerax est. illi e contrario dice.¬
bant. non s seducit turbas. Erue me de illis po¬
pulis infidelib qui michi contradicunt: tuere
a iudeis infidelib: et ineorũ caput. id ẽ gentiũ¬
popłm. constitue me. Popls quẽ non cognoui
neq ꝑfidem neq ꝑ legem. seruient michi. Po.¬
pulus quẽ non cognoui. seruiuit michi. Igno¬
rabam enũ eum cum ydolis seruiret: nẽ credens
cognit᷑ ac seruiens factꝰ ẽ mͥ. Inaudituauris obe¬
diuit michi. Obaudierunt michi aurib: quia
ñ uderunt mirabilia. neq presentiam meã¬
corꝑalem. Postea audierunt et crediderunt: im.
qua intelligens custodiat precepta diuina. filii. ili¬
eni. Hoc idem et ysaias loquitur. Ue genti pec¬
catrici: filus alienis: popło pleno peccatis. Anti.¬
quo uocabulo uidei. filii dei appellati sunt: s.
alienati. quia filii diaboli effecti sunt idem iuidei:

Expanded text:
es me de contradictionibus populi Judaici, utique: quia es me de contradictionibus populi Judaici, utique: quia cum aliqui dicerent, Verax est: illi contrario dicebant, Non; sed seducit turbam. Erue me de illis populis infidelibus qui mihi contradicunt. Tu erue a Judaeis infidelibus, et eorum caput, id est, gentium constitue. Populus quem non cognovineque per legem, servient mihi. Populus quem non cognovi serviet mihi. Ignorabam enim eum, cum idolis serviret: nunc credens, cognitus ac serviens factus est mihi. In auditu auris obedivit mihi. Obaudierunt mihi auribus, quia non viderunt mirabilia, neque meam praesentiam corporalem. Postea audierunt, et crediderunt. Imbuqua intelligens custodiat praecepta divina. Filii alieni. Hoc idem et Isaias loquitur: Vae genti peccatrici, filiis alienis, populo pleno peccatis . Antiquo vocabulo, Judaei filii Dei appellati sunt: sed alienati, quia filii diaboli effecti sunt. Et idem Judaei,
Abbreviated transcription (Latin):
exauditione eius. Clamabunt. Qui clamabunt:
Impii.demones et udei. et heretici. clamabus
in futuro iudieio: nec erit qui saluos faciat eos:
reliquas scripturas: audire noluerunt. ꝓpterea¬
mͦ illi clamabunt. et ñerit qui exaudiat: ut salo¬
mon ait. Uocaui et renustis: extendi manũ meã.
et non fuit qui aspiceret: despexistis om̃e consili
um: et increpationes meas neglexistis. Proptẽa
et ego in interitu ur̃o ridebo: et cum uob quod
timebatis suꝑuenerit. subsannabo. Cum irrue.¬
rit suꝑ uos repentina calamitas: tunc inuoca¬
bitisme et non eraudiam. Et cõminuã illos ut
delebo eos. Comminuã illos: id÷ illos supradictoᷤ
illos ut puluerem ante faciem uenti: quia aridi
insuꝑbia sua: et quasi pultus campi disꝑsi. Ut
lutum platearũ delebo eos: inmodũ turbidinis late
Eripies me de contradictionib popłi. constitu.¬
ẽ me incaput gentiũ. Uex xp̃i ad patrem. Eripi¬

Expanded text:
exauditione ejus. Clamabunt. Qui clamabunt? exauditione ejus. Clamabunt. Qui clamabunt? Impii daemones, et Judaei et haeretici clamabunt in futuro judicio: nec erit qui salvos faciat eos: , vel per reliquas Scripturas, audire noluerunt: propterea illi clamabunt, et non erit qui exaudiat eos, ut Salomon ait: Vocavi, et renuistis, extendi manum meam, et non fuit qui aspiceret . Despexistis omne consilium meum, et increpationes meas neglexistis. Propterea et ego in interitu vestro ridebo: cum vobis quod timebatis supervenerit. Subsannabo, cum irruerit super vos repentina calamitas. Tunc invocabitis me, et non exaudiam. Et comminuam illos, ut minuam illos, id est, illos supradictos illos, ut pulverem ante faciem venti: quia aridi nuti sunt in superbia sua, et quasi pulvis campi dispersi. Ut lutum platearum delebo eos, in modum turbidi luti. Eripe me de contradictionibus populi, constitues me in caput gentium. Vox Christi ad Patrem: Eripi
Abbreviated transcription (Latin):
legimus temꝑe titi. Nec poterunt stare: qr iniqͥ
et suꝑbi erecti fuerant. Cadent subtus pedẽ me¬
os: siue ut adorent. siue ut conculcent᷑. Preciuxi¬
sti me uirtute ad bellum: siue contra mortem.
siue contra ministros eius. Precinxisti enim me
uirtute. idest uirtute fidei contra diabolum: uł
contra ista supradicta uicia. Supplantasti insur¬
gentes in me subtus me: id est illos qui super ca¬
put meũ erigebantur. Et inimicos meos dedisti
michi dorsum. Noluerunt enĩ faciem suam con¬
uertere ad me. Aliter. Et inimicos meos dedisti
michi dorsum. Inimici mei dorsum dant. quan¬
do confugiunt: et quando post me uadunt. Et o¬
dientes me disꝑdidisti. Om̃s inimicos eccłie uł ip¬
sa uicia et peccata disꝑdidit ds̃. Et odientes me diᷤ
ꝑdidisti. Unusquisq enĩ eoꝵ in malicia sua se disꝑ
didit. Clamauerunt nec erat qui saluos faceret
ad dñm: nec exaudiuit eos: quia indigni erant

Expanded text:
tempore legimus Titi. Nec poterunt stare, quia iniqui, tempore legimus Titi. Nec poterunt stare, quia iniqui, et superbi erecti fuerant. Cadent subtus pedes meos, sive ut adorent, sive ut conculcentur. Praecinxisti me virtute ad bellum, contra mortem, sive ministros ejus. Praecinxisti me virtute, id est, fortitudine contra diabolum, vel contra ista supradicta vitia. Supplantasti insurgentes in me subtus me, illos qui super caput meum erigebantur. Et inimicos meos dedisti mihi dorsum. Noluerunt enim convertere faciem suam ad me. Et inimicorum meorum dedisti mihi dorsum. Inimici mei dorsum dant, quando confugiunt, et quando post me vadunt. Et odientes me disperdidisti. Omnes inimicos Ecclesiae: vel ipsa vitia et peccata disperdidit Deus. Et odientes me denim in malitia sua dispersus est. Clamaverunt, nec erat qui salvos faceret eos: ad Dominum, nec exaudivit eos. Quia indigni erant
Abbreviated transcription (Latin):
sumus bic. sub doctrina nos eẽ. Unde paulus.
Omĩs inquit doctrina in presenti non uidet᷑
esse gaudii s meroris: sed postea infuturũ reddet
fructum plurimũ. Dilatasti gressus meos subtꝰ
me. Seusus eccłie. Sub me sub potestate ecclesie.
Dilatasti gressus meos subtus me: inamplitudi¬
ne caritatis. Et non sunt infirmata uestigia
mea. Uestigia id est exempla eccłie ñ sunt infir.¬
mata a successorib: quia impressi sequentib me
hinc uox xp̃i post resurrectionem. ꝑsequar ini.¬
micos meos: & cõp̃hendã illos. Iudeos utiq inseqͥt᷑
qui ei muste munici sunt facti. Uel aliter. Perse¬
quar inimicos meos: id ẽ affectus carnales. Et
comp̃hendam illos: antequã comp̃hendar ego¬
abillis. Et non conuertar. donec deficiant. Non
et non conuertar abhac intentione. donec defi.¬
ciant. siue a malicia siue apraius cogitationib.
Affligam illos in multis malis: sicut iam factum

Expanded text:
sumus hic, sub doctrina esse. Unde Paulus ait: sumus hic, sub doctrina esse. Unde Paulus ait: Omnis, inquit, doctrina in praesenti non videtur esse gaudii, sed moeroris, sed postea in futurum reddit fructum plurimum . Dilatasti gressus meos subtus me. Sensus Ecclesiae: sub me, sub potestate Ecclesiae. Dilatasti gressus meos subtus me, in amplitudine charitatis tuae. Et non sunt infirmata vestigia mea. Vestigia, exemplo Ecclesiae, non sunt infirmata a successoribus: quia impressi sequentibus me. Hinc vox Christi post resurrectionem. Persequar inimicos meos, et comprehendam illos. Judaeos utique, qui ei injuste inimici sunt facti. Vel aliter: Persequar inimicos meos, affectus carnales. Et comprehendam illos, antequam ego comprehendar ab illis. Et non convertar donec deficiant, etc. Non vel non convertar ab hac intentione donec deficiant, sive a malitia, sive a cogitationibus pravis. Affligam illos in multis malis, sicut jam factum
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã ceruoꝵ: ad transilienda hiuꝰ scł̃i impedi¬
menta. Et suꝑ excelsa statiit me. Excelsa scã eccłia
Suꝑ excelsa statuit me: spem meã incȩlestib col¬
locauit. Qui docet manus meas ad preliũ: oꝑa
mea aduersus diabolum. omniũ bonoꝵ destruc.¬
torem. Qui docet manus meas ad preliũ: ad
debellanda facinora. Et posuit ut arcũ ȩreum
brachia mea. Arcum ȩreũ id ẽ intentio: brachia
fortitudo: hoc est ut non deficiant beneagere.
Dedisti michi ꝓtectionem salutis tue. Uox eccłie
ad xp̃m. Salutis: quia ipse est salus nr̃a nit dicit
dñi est salus. Dedisti michi ꝓtectionẽ salutismee.
ne opprimar amalis. Et dextera tua suscepit me.
Dextera patris: xp̃c est. Suscepit me. eccłiam ꝑ in¬
carnationem. Disciplina tua correxit me infinẽ
Quem enĩ diligit dñs corripit. Erigimurgͦ qͥ
corrueramus prius: cumcȩsi adño fuerimus.
Et doctrina tua ipsa me docebit. Necesse est dũ

Expanded text:
tamquam cervorum, ad transilienda saeculi hujus impeditamquam cervorum, ad transilienda saeculi hujus impedimenta. Et super excelsa statuit me. Excelsa, sancta EcclSuper excelsa statuit me, spem meam in coelestibus collocavit. Qui docet manus meas ad praelium. Opera mea adversus diabolum destructorem. Qui docet manus meas ad praelium, ad debellanda facinora. Et posuit ut arcum aereum brachia mea. Arcum aereum: id est, intentio, brachia, fortitudo: hoc est, ut non deficiant bene agere. Dedisti mihi protectionem salutis tuae. Vox Ecclesiae ad Christum. Salutis: quia ipse est salus nostra, ut dicit: Domini est salus. Dedisti mihi protectionem salutis tuae: ne opprimar a malis. Et dextera tua suscepit me. Dextera Patris Christus est. Suscepit me, Ecclesiam per incarnationem. Disciplina tua correxit me in finem. Quem enim diligit Dominus, corripit. Erigimur ergo qui prius corrueramus, cum caesi a Domino fuerimus. Et doctrina tua ipsa me docebit. Necesse est dum
Abbreviated transcription (Latin):
cuixit me uirtute: ꝑ similitudinẽ. sicut homo
precingit uestimenta sua. ut non noceant pedi.¬
b qui sunt sensus et manib que sunt oꝑr. sie
precingit. hoc est restringit sinus cupiditatis.
ut supradixi. ne impediantur ꝑcupiditatem.
Uel aliter. Ds̃ qui precinxit me iurtute. Sp̃c sc̃s
qui nos armat adũsus potestates imqͣs sedm
apłinqͥ ait: induite uos armatura dei. et gla¬
dium sp̃c scĩ: ut possitis resistere diabolo. Conti¬
cescant nc̃ heretici. aspicientes hic trinitatẽ ex¬
pressam: et cognoscant filiũ quẽ minorẽ patre
dicunt. primũ a ꝓpħa ꝓnunciatum: ñ quasi
priorẽ. s nichil inferiorem. Et posuit immacula¬
tam iuã meã: hoc est fidem meã. Inmaculatam¬
fecit pedes meos tanquam ceruoꝵ. Sicut cerui
calcant pedib spinas. et transiliunt siluas: i ta
scĩ calcant spinas. id ẽ peccata. & tͣnsiliunt siluas
id ẽ infidelitates: et subeunt usq ad dm̃. hoc ẽ us¬
q ad altitudinẽ caritatis. Qui ꝑfecit pedes meos

Expanded text:
cinxit me virtute. Per similitudinem, sicut homo praecingit vestimenta sua, ut non noceant pedibus, qui sunt sensus: et manibus, quae sunt opera. Praecinxit: hoc est, ut restringant sinus cupiditatis, ut supra dixi, ne impediantur per cupiditatem. Vel aliter: Deus qui praecinxit me virtute: Spiritus sanctus qui nos armat adversus potestates iniquas, secundum Apostolum: Induite vos arma Dei, et gladium Spiritus sancti, ut possitis resistere diabolo . Conticescant nunc haeretici aspicientes hic Trinitatem expressam, et cognoscant Filium quem minorem Patre dicunt, primum a propheta praenuntiatum, non quasi priorem, sed nihil inferiorem. Et posuit immaculatam viam meam. Hoc est, fidem meam, ne aerfecit pedes meos tamquam cervorum. Sicut cervi calcant pedibus spinas, et transiliunt silvas: ita sancti calcant spinas, id est, peccata; transiliunt silvas, id est, infidelitatem: et subeunt usque ad Deum, hoc est, usque ad altitudinem charitatis. Qui perfecit pedes meos
Abbreviated transcription (Latin):
cit sc̃s paulus. Edificati suꝑ fundam̃tum apłoꝵ¬
et ꝓpharum. fundamenta montiũ conturbata
sunt et cõmota sunt: coꝵ suꝑbia qui in hoc mun¬
do confidunt. Qm̃ iratus est eis ds̃: hoc est eis mon.¬
tib uel ꝑsecutorib dissipans spem mundialiũ uo¬
luptatum. Ascendit fumus in ira eius: et ignis a¬
igne et aqua. ꝑfumũ lacrimȩ excitantur: et ꝑ
ignem compunctio cordis intelligitur: et ꝑ lacͥ¬
mas aqua. Carbones succensi sunt abeo. Quid
ꝑ carbones: insi bonȩ naturȩ genus extinctum:¬

Expanded text:
cit sanctus Pauluscit sanctus Paulustolorum: Fundamenta montium conturbata sunt, et commota sunt , eorum superbia qui in hoc mundo confidunt. Quoniam iratus est eis Deus. Hoc est, eis montibus, vel persecutoribus: dissipans spem mundialium voluptatum. Ascendit fumus in ira ejus, etigne et aqua. Per fumum, lacrymae excitantur, et per ignem compunctio cordis intelligitur, et per lacrymas, aqua. Carbones succensi sunt ab eo. Quid per carbones, nisi bonae naturae genus humanum
Abbreviated transcription (Latin):
uinitate. et eccłia similiter a xp̃o. In templo.
In sc̃a eccłia. Et aliud. In corde meo qđ scĩficauit:
in quo templo scõ inhabitat. Et clamor m̃s in
conspectu eius. introut in aures eiꝰ. Aures eius:
hoc est ius auditionis. Uis fortitudo ẽ: quia scĩ
fortiter depcantur: quia dictũ ẽ. regnum celoꝵ
uim patitur: et uiolenti diripiunt illud. Com.¬
mota est et contremuit terra. Scd̾m hystoriam
factum fuit: quando moyses accepit legem in
monte syna. Terra tremuit. qđ prefigurauit
passionem xp̃i. quia in passione xp̃i omĩs terra
tremuit: quando noua lex data est ppło xp̃ia¬
no. Aliter. Commota ẽ terra quando de infideli¬
tate ad fidem uenerunt: et de credentib trenis
factum ẽ celum. fundam̃ta montiũ contur¬
batas. & cõmota sunt. Alontes suꝑbi hie intel.¬
liguntur. fundam̃ta eoꝵ: deniones sunt. Sic er
fundam̃ta scõrũ: propħȩ et apłi sunt. Unde di¬

Expanded text:
vinitate, et Ecclesia similiter a Christo. In templo, vinitate, et Ecclesia similiter a Christo. In templo, in sancta Ecclesia. Et aliud. In corde meo quod sanctificavit: in quo templo sancto inhabitat. Et clamor meus in conspectu ejus introivit in aures ejus. Aures ejus: hoc est, vis auditionis. Vis fortitudo est, qua sancti fortiter deprecantur, quia dictum est, Regnum coelorum vim patitur, et violenti diripiunt illud. Commota est, et contremuit terra. Secundum historiam factum fuit: quando Moyses accipit legem in monte Sina. Terra tremuit, quod praefiguravit passionem Christi, quia in passione Christi omnis terra tremuit, quando nova lex data est populo Christiano. Aliter: Commota est terra, quando de infidelitate ad fidem venerunt, et credentibus terrenis, factum est coelum. Fundamenta montium conturbata sunt, et commota sunt. Hic montes superbi intelliguntur. Fundamenta eorum, daemones sunt: sicut et fundamenta sanctorum, prophetae et apostoli sunt. Unde di