comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ius fecit. Et neq ignis dr̃ neq ille
sonitus fuit: s: ꝑ hoc qđ ext̃ius exhibu¬
it. exp̃ssit hoc qͥd int̾ius gessit. Quia e¬
mm discipuios . ꝙ. zelo succensos.⁊ ũ
bo eruditos intus reddidit: foras umn¬
gͣs igneas ostendit. Insignificatione gͥ
ad mota sc̃ elem̃ta ut ignem &. sonitũ
sentirent corpora:igni uero inuisi¬
bili &. uoce sine sonitu doõent᷑ corda.
Foras gͦ fint ignis qui apparuit:si m
tus qui scientiam dedit. Et cũ regine
candacis eunucus. currui p̃sidens
rũ philippo sp̃c dixerat: adiunge
te adcurrum.Et cũ ad euocandum
pecrum tim̃tes dm̃ milites corneliꝰ
misissec: in mente proculdubio ab
spũ pecrus audiuit. Eoce tres uiri qͤ¬
runt te surge itaq:descende & ua-¬
de cũ eis Sp̃ui eñi dĩ quasi quedam
nobis uerba dicere ẽ. occulta uiea gͤ
agenda sunt intimare:ꝙ cor hõis
ignarum. ñ adhibito strepitu. & tar¬
ditate sermoms.pitum repente de

Expanded text:
interius fecit. Et neque ignis Deus, neque ille interius fecit. Et neque ignis Deus, neque ille sonitus fuit, sed per hoc quod exterius exhibuit, expressit hoc quod interius gessit. Quia enim discipulos et zelo succensos, et verbo eruditos intus reddidit, foris linguas igneas ostendit. In significatione igitur admota sunt elementa, ut ignem et sonitum sentirent corpora, igne vero invisibili et voce sine sonitu docerentur corda. Foris ergo fuit ignis qui apparuit, sed intus qui scientiam dedit. Et cum reginae Candacis eunuchus currui praesidenspiritus Philippo dixerat: Adjunge te ad currum . Et cum ad evocandum Petrum timentes Deum milites Cornelius direxisset, in mente procul dubio a spiritu Petrus audivit: Ecce tres viri quaerunt te, surge itaque, descende et vade cum eis . Spiritum enim Dei quasi quaedam nobis verba dicere est occulta vi ea quae agenda sunt intimare, et cor hominis ignarum, non adhibito strepitu et tarditate sermonis, peritum repente de
Abbreviated transcription (Latin):
in duob modis locutio diui¬
na distinguit᷑. Aut ꝑsemet ipsum
namq dñs loquit᷑: aut ꝑ creat᷑am
angelicam. eiꝰ ad nos ũba formant᷑.
S cũ ꝑ semecipsum loquit᷑: sola nobis
unterne inspirationis aꝑit᷑. Cum
ꝑsemecipsum loquit᷑. deuerbo eiꝰ sñ
uerb̃ ac sillabis cor docet᷑ :qr. urtꝰ eiꝰ
mintima quadam subleuatione cog¬
noscitur: ad qm mens plena suspen-¬
ditur. uacua grauat᷑. Pondꝰ enĩ qd̃¬
dam ẽ: qd̃ omnẽ aĩam qmͣ replec. le-¬
nec. Incorporeum lumen est: qd̾ et
int̃iora repleat. & repleta exteriꝰ cir¬
cumscͥbat. Sine strepitu sermo ẽ: qͥ
auditum aꝑit. et habere sonitũ nes-¬
cit. Quod enĩ de aduentu sc̃i sp̃s scͥp¬
tum ẽ. factus ẽ repente de cȩlo sontis
tamqmͣ aduementis sp̃s uehem̃tis.¬
& repleuit totam domum uͥ erant
sadentes: & apparuerunt illis disꝑ¬
tite lingue quasi ignis. seditts. supͣ
singlos coꝵ: per ignem quidẽ dñs ap¬
paruit . s. ꝑsemecipsum loquutionem

Expanded text:
in duobus modis locutio divina distinguitur; aut per semetipsum namque Dominus loquitur, aut per creaturam angelicam ejus ad nos verba formantur. Sed cum per semetipsum loquitur, sinternae inspirationis aperitur. Cum per semetipsum loquitur, de verbo ejus sine verbis ac syllabis cor docetur, quia virtus ejus intima quadam sublevatione cognoscitur. Ad quam mens plena suspenditur, vacua gravatur. Pondus enim quoddam est quod omnem animam quam replet levet. Incorporeum lumen est quod et interiora repleat, et repleta exterius circumscribat. Sine strepitu sermo est, qui et auditum aperit, et habere sonitum nescit. Quod enim de adventu sancti Spiritus scriptum est: Factus est repente de coelo sonus, tanquam advenientis spet replevit totam domum ubi erant sedentes; et apparuerunt illis dispertitae linguae quasi ignis, seditque supra singulos eorum ; per ignem quidem Dominus apparuit, sed per semetipsum locutionem
Abbreviated transcription (Latin):
uore caritatis expulso. torporem
suũ aĩaduerteret: et ñ ꝑ declinati¬
onem solis cognosceret. qͦd adtene
sicut petrus linteum reptilib ac
quad rupedib plenum in extasi
raptus aspexit: qui nͥ in corporeis ħ¬
ocłis cerñet. in extasi ñ fuisset: sicut
paulo inuisione noctis. uir mace¬
do apparuit: qui tnͣsire eũ in mace¬
doniam rogauit. Aliqñ imagimi¬
b: ꝙ. ante corporeos ocłos ad tempꝰ
exaere assumptis. ꝑ angłos loquit᷑
ds̃ : sicut abraham ñ solum tres ui
eoꝵ usib &. cibos adhibere. Nisi enĩ
angli quedam nobis int̃na nunci¬
antes ad dempus ex aere corpora su¬
merent:ert̃iorib prosecto nr̃is ob¬
tutib ñ apparerent: nec cibos cum
abraham caperent. nͥ ꝓpt̃ nos solidũ
anquid excȩlesti elem̃co gestarent.
Nec mirũ qd̾ illic ipsi qui suscepti sẽ
ministrabant: & appellatione dñi
ostenditur. qui eis int̾ius preerat:
nt per hoc presidentis imꝑium. et

Expanded text:
vore charitatis expulso, torporem vore charitatis expulso, torporem suum animadverteret, et per declinationem solis cognosceret quod ad teneb; sicut Petrus linteum reptilibus ac quadrupedibus plenum in ecstasi raptus aspexit , qui nisi incorporeis oculis haec cerneret, in ecstasi non fuisset; sicut Paulo in visione noctis vir Macedo apparuit , qui transire eum in Macedoniam rogavit. Aliquando imaginibus et ante corporeos oculos ad tempus eDeus, sicut Abraham eorum usibus etiam cibos adhibere . Nisi enim Angeli quaedam nobis interna nuntiantes ad tempus ex aere corpora sumerent, exterioribus profecto nostris obtutibus non apparerent; nec cibos cum Abraham caperent, nisi propter nos solidum aliquid ex coelesti elemento gestarent. Nec mirum quod illic ipsi qui suscepti sunt, ministrabant, et appellatione Domini ostenditur qui eis interius praeerat, ut per hoc praesidentis imperium, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ angłos uerbis simul et reb loquit᷑
as̃: cum quibusdam motib insi¬
nuat. hoc quod sermonib narrar.
Neq enim adam post culpam indi¬
unitatis substantia uidere dñm
potint. s. increpationis ũba ꝑ ange¬
lum auduit. De quo scͥptum ẽ. Cũ
audisset uocẽ dñi dĩ deambłantis
inparadisum ad auram post meri¬
diem: abscondit se inter ligna pa¬
ractisi. Quid ẽ enĩ qd̃ post peccatũ
hominis inparadiso dñs ñ iam
stat. sod deambłat: nisi qd̃ irruen¬
te culpa. se a corde hominis motũ
demonstrat: Quid ẽ quod adau¬
ram post meridiem: insi qd̃ lux fer¬
uentior. ueritatis abscesserat. et pec¬
catticẽ aiãm culpe suȩ frigora cõ¬
stringebant: Increpauit gͦadam
deambłans: ut cecis mentib neqͥ¬
ciam suã ñ solũ sermonib s ꝙ̃. re
b aꝑiret: quatinus pecc̃or. homo.
& peruerba quod fecerat audiree:
& ꝑdeambulationẽ amisso et̃nita¬
tis statu. mutabilitatis suȩ incoͣ¬
stantiam cerneret:.&. ꝑ auram fer¬

Expanded text:
 angelos verbis simul et rebus loquitur Deus, cum quibusdam motibus insinuat hoc quod sermonibus narrat. Neque enim Adam post culpam in divinitatis substantia audire Dominum potuit, sed increpationis verba per angelum audivit, de quo scriptum est: Cum audisset vocem Domini Dei deambulantis in paradiso ad auram post meridiem, abscondit se inter ligna paradisi . Quid est enim quod post peccatum hominis in paradiso Dominus jam non stat, sed deambulat, nisi quod irruente culpa se a cordis hominis motum demonstrat? Quid est quod ad auram post meridiem, nisi 895 quod lux ferventior veritatis abscesserat, et peccatricem animam culpae suae frigora constringebant? Increpavit ergo Adam deambulans, ut caecis mentibus nequitiam suam non solum sermonibus, sed eiret, quatenus peccator homo et per verba quod fecerat audiret, et per deambulationem, amisso aeternitatis statu, mutabilitatis suae inconstantiam cerneret, et per auram, fer
Abbreviated transcription (Latin):
dñs uoluntatem suam indicat.
aliqnͣdo eam uerb̃ aliqnͣdo reb de¬
monstrat:aliqnͣdo simul uerb̃ ⁊ re¬
b:aliqnͣdo imaginib cordis ocłis
extensis. aliqñ imaginib ꝙ añ cor¬
poreos ocłos ad cempus exaere assũy¬
tis: aliqñ cȩlestib substantiis. aliqñ
tertenis. aliqñ simł t̾rems ꝙ cȩlesti¬
manis cordib ita loquit᷑. ut ipse qͦ:
angelus mentis obtutib presente¬
tur. uerbis namq per angelum loqͥ
tur. cũ niehil imagine ostendit᷑. s su¬
ꝑne uerba locutionis audiunt᷑: sic̃
dicente domino pat̾ clarifica filitĩ
tuũ. ut ꝙ. filtũs tuis clarificet ce: pro¬
tinus respondetur. Giarificaui. ꝙ itũ
clarificabo. Neq enĩ ds̃ qui sine tem¬
pore unmpulsionis intime clamat
intempora ꝑsu am substantiam
illam uocẽ edidit. qm circũscͥptã
tempore ꝑ humana uerba distinxͣ.
s mmirum de celestib loquens tiec¬
ba sua quȩ audiri ab hõib uoluit ra¬
cionali creatura ad ministnͣte forma

Expanded text:
 voluntatem suam Dominus indicat, aliquando eam verbis, aliquando rebus demonstrat, aliquando simul verbis et rebus, aliquando imaginibus cordis oculis ostensis, aliquando imaginibus et ante corporeos oculos ad tempus ex aere assumptis, aliquando coelestibus substantiis, aliquando terrenis; aliquando simul terrerenis et coelestihumanis cordibus ita loquitur, ut ipse quoque angelus mentis obtutibus praesentetur. Verbis plerumque per angelum loquitur Deus, cum nihil in imagine ostenditur, sed supernae verba locutionis audiuntur, sicut dicente Domino: Pater, clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te ; protinus respondetur: Clarificavi, et iterum clarificabo. Neque enim Deus qui sine tempore vi impulsionis intimae clamat in tempore, per suam substantiam illam vocem edidit, quam circumscriptam tempore per humana verba distinxit; sed nimirum de coelestibus loquens, verba sua quae audiri ab hostibus voluit, rationabili creatura administrante forma
Abbreviated transcription (Latin):
bem terrarum. Et tñ cum laus sa¬
pientiȩ describeretir. adiunctum ẽ.
simuil mobilis ꝙ stabił dicat᷑ Sea
si adusum consuetudinis huma¬
ne recurramꝰ: sensum citiꝰ loq̃ntis
inuenimus. Homo qͥppe qͥ in ea re¬
gione in qͣe ubiq dis currit ꝓcui

Expanded text:
bem terrarum . » Et tamen cum laus sapientiae describeretur, adjunctum est: « simul mobilis et stabilis dicatur; sed si ad usum consuetudinis humanae recurrimus, sensum citius loquentis invenimus. Homo quippe, qui in ea regione in qua est ubique discurrit, procul
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ fuisti. Qm notandum quod ñ adsi¬
militudinem dĩ factus si signaculum
similitudinis dicitur: ut qua in eo
subtilior.est natura.eo in illo imago
dĩ subtilius insinuetur expressa. Glta¬
autẽ de eiꝰ magnitudine locuturtis:
primo uerbo cuncta ẽ complexus.
Quid namq boni non habuit. si signa¬
culum dĩ similitudinis fuit: Desigil¬
lo quippe anulitalis similitudo ima¬
ginaliter expͥmitur: quatis insigil¬
lo eodem ẽentialiter habet᷑. ꝙ hoce.
homo adsimilitudinem dei creatꝰ
sit:angelo tñ quasi maius aliquid
tribuens. non eum adsimilitudi¬
nem dĩ condicum .s. ipsum signa¬
culum dei similitudinis dic̃. ut qͦ
subtilior ẽ natura. eo millum ut iã¬
dictum ẽ similitudo d̃i plenus

Expanded text:
 fuisti». Ubi notandum est, quod non ad similitudinem Dei factus, sed signaculum similitudinis dicitur, ut, quia in eo subtilior est natura, eo in illum ymago Dei similis insinuetur expressa. enim de ejus magnitudine locuturus, primo verbo cuncta complexus est. Quid namque boni non habuit, si signaculum Dei similitudinis fuit? De signaculo al., sigillo quippe annuli talis similitudo imaginaliter exprimitur, qualis in sigillo eodem essentialiter habetur. Et licet homo ad similitudinem Dei creatus sit, angelo tamen quasi majus aliquid tribuens, non eum ad similitudinem Dei conditum, sed ipsum signaculum Dei similitudinis dicit, ut quo subtilior est in natura, eo in illo similitudo Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tus ambulauit: qm̃ inter angłorũ
corda caritatis igne succensa. claruᷤ
gloria conditionis exticit. Quẽ be¬
ne extentum & protegentem dic̃
Omẽ enim quod extent ꝓtegimus:
obumbramus. Ꝙ qr. comparatione
claritatis suȩ ceterorum obumbͣsse
clarstatem creditur: ipse extentus
& protegens perhibetur. Reliquos enĩ
quasi obumbrando oꝑuit: qui mag¬
nitudinem eorum excellentia maiore

Expanded text:
tus ambulavit, quia inter angelorum tus ambulavit, quia inter angelorum corda charitatis igne succensa, clarus gloria conditionis exstitit. Quem bene extentum ac protegentem dicit. Omne enim quod extenti protegimus, obumbramus. Et quia comparatione claritatis suae caeterorum claritatem obumbrasse creditur, ipse extentus et protegens fuisse perhibetur. Reliquos enim quasi obumbrando operuit, qui eorum magnitudinem excellentia majore
Abbreviated transcription (Latin):
Immentiam primatus
sumitatem eiꝰ platam ñ fuert̃ equȩ
frondib illius: omne lignum para¬
disi dĩ ñ est assimilatum ei.ꝙ. pulch̾¬
tudini eiꝰ qm̃ speciosum fecit eũ ĩmł¬
tis condensisq frondibus. Qnamq¬
accipi incedris. abietib ꝙ platans
possunt:. nsiilla uirtutum cęlestiũ
procere celsitudinis agmina inletici
ius excelsa sint condita. hinc dñ nec
prelata sunt nec equata. Qui specio¬
sus factus in młtis condensisq fron¬
dib dicitur: quia prelatum ceteris
głorum multitudo decorauit. Ista ar¬
bor. in paradiso dĩ. tot quasi condensaᷤ
frondes habuit: quot sub se positaᷤ
suꝑnoꝵ sp̃ium legiones aitenoit. hꝰ¬
ꝙ̃. principatus celsitudinẽ adhuc is¬
dem propheta intuens acdiunxir. Tu¬
cherub extentus &. protegens in mon¬
ce scõ dĩ: in medio lapidum ignito
quippe plenitudo scientiȩ int̃pretat᷑.
ꝙ idcirco iste cherub dr̃: quia tnͣscen¬
disse cunctos scientia ñ dubitat᷑. Q

Expanded text:
etiam primatus summitatem ejus. Platani non fuerunt aequae frondibus ejus; omne lignum paradisi Dei non est assimilatum ei et pulchritudini ejus, quoniam speciosum fecit eum in multis condensisque frondibus . Qui namqaccipi in cedris, abietibus et platanis possunt, nisi illa virtutum coelestium procerae celsitudinis agmina, in aeter quamvis excelsa sint condita, huic tamen nec praelata sunt, nec aequata. Qui speciosus factus in multis condensisque frondibus dicitur, quia praelatum caeteris gelorum multitudo decoravit. Ista arbor in paradiso Dei tot quasi condensas frondes habuit, quot sub se positas supernorum spirituum legiones attendit.  principatus celsitudinem adhuc Ezechiel propheta intuens, adjungit: TCherub extentus, et protegens in monte sancto Dei, in medio lapidum ignitorquippe plenitudo scientiae interpretatur; et idcirco iste Cherub dicitur quia transcendisse cunctos angelos scientia non dubitatur. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is lapis preciosus oꝑimentum tu¬
um: sardius. topatius. & iaspis. ch¬
solius. onix. et beryllus. saphirus. car¬
bunculus. & fmaiagdus. Nouẽ oix̃¬
nomina &. genera lapidum: quia
nimirum nonem sunt ordines an¬
gelorum. Nam cum ꝑ sacra eloquia.
angl̃i. archangłi. throni. dñatione:
uirtutes. principatus. potestates.
cherubin atq seraphin aꝑta narra¬
tione
memorantur: suꝑnorum ciuium
qnͣte sint distinctiones ostñdit᷑. Cto
adornamentum suum habuit. et dũ¬
er eorum comparatione clarior. fint.

Expanded text:
Omnis lapis pretiosus operimentum tuum; sardius, topasius, jaspis, chrysolitus, onix, et berillus, saphyrus, carbunculus, et smaragdus . Novem dixit genera lapidum, quia nimirum novem sunt ordines angelorum. Nam cum per sacra eloquia angeli, archangeli, throni, dominationes, virtutes, principatus, potestates, cherubim et seraphim aperta narratione memorantur, superiorum civium quantae sint distinctiones ostenditur. Quibad ornamentum suum habuit, quoex eorum compara
Abbreviated transcription (Latin):
est factus. ut conditorem suũ
caste timere debuissec:timore indeli-¬
cet sobrio. timore securo. non timore
quẽ foras caritas mittit. si timore qͥ
ritas gignit. Aliter enim timet con¬
iugem uxor.amans: Aliter dimet¬
dominum ancilla peccans. Sic gͦ iste
fuerat conditus.quatinus timore
leco suũ auctorẽ.⁊ amans metueret.⁊ metuẽs¬
lum timeret. si quippe a quo conditꝰ
fuerat: subesse despexit. Ita enim ds̃ su¬
pra omnia est: ut ipse sub nullo sit.
aspiciens. ius ꝑuerse lib̾tatis appeciit. uit
prẽẽt ceteris &. nulli subẽẽt. icens.
A scendam suꝑ altitudinem nubrum:
similis ero altissimo. Cirius eo ipsosimi¬
litudinem ꝑdidit. quo esse ei suꝑbe si¬
milis incelsitudine concupue. Qui
enim caritatem eius imitari debuit
subditus: ambiit eius celsitudinem. ⁊
hoc quod mutari poterat amisit elatꝰ.
cessitudinis uere contentus fuisset.

Expanded text:
 ut conditorem suum caste timere debuisset, timore videlicet sobrio et securo; non timore quem foras charitas mittit, sed timore, qritas gignit. Aliter enim timet conjugem uxor amans, aliter dominum ancilla peccans. Sic ergo fuerat iste conditus, quatenus timore laeto auctorelum timeret. Ei quippe a quo conditus fuerat subesse despexit. Ita enim Deus super omnia est, ut ipse sub nullo sit. aspiciens, jus perversae libertatis appetit, ut et praeesset caeteris, et nulli subesset, dicens: Ascendam super altitudinem nubium, et similis ero Altissimo . Cujus eo ipso similitudinem perdidit, quo esse ei superbe similis in celsitudine concupivit. Qui enim charitatem ejus imitari debuit, subditus ambiit ejus celsitudinem, et hoc quod imitari poterat, amisit elatus. celsitudinis contentus fuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
tutina. Quod si ita est: dum terra
eẽt inuisibilis. et incomposita. dũ
tenebre ẽẽnt suꝑ abyssum uenturũ
diem subsequentis scłi ꝑlucem sa¬
pientie existendo preueñunt. Qui¬

Expanded text:
tur. Quod si ita est, dum terra esset invisibilis et incomposita, dum tenebrae essent super abyssum, venturum diem subsequentis saeculi per lucem sapientiae existendo praevenerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
beatituome. Natã quippe anglica &¬
si contemplaciom atctoris fõi.ł.ii.¬
in herendo. instatu suo ĩmutabiuter
ꝑmanet: eo ipso tam̃ quo creatura ẽ
insemet ipsa uicissitudinem muta¬
isset aliena: bene ab auctore condita.
nequaquam in repbis spiritib a sue
beatitudinis arce cecidisset. Mire autẽ
om̃ipotens as̾ naturam summorũ
spirituum bonam s mutabilem cõ¬
didit: ut &. qui ꝑmanere nouent ru¬
erent:ꝙ. qui incontirione ꝑsisterent.
tanto in eã iam dignius qmͣd et exar¬
bitrio starent: & eo maioris apd dm̃
nnt fierent. quo intitabilitatis sue mo¬
tum. uoluntatis studio firissent. hac¬

Expanded text:
biles. - Natura quippe angelica etsi contemplatione Auctori inhaerendo in statu suo immutabiliter permanet, eo ipso tamen quo factura est, in semetipsa vicissitudinem mutafuisset aliena, bene ab auctore condita, nequaquam in reprobis spiritibus a beatitudinis suae arce cecidisset. Mire autem omnipotens Deus naturam summorum spirituum bonam, sed mutabilem condidit, ut et qui permanere nollent, ruerent, et qui in conditione persisterent, tanto in ea jam dignius, quanto et ex arbitrio starent; et eo majoris apud Deum meriti fierent; quo mutabilitatis suae motum voluntatis statione fixissent.
Abbreviated transcription (Latin):
quodammodo ẽẽ principium appe¬
tantomagis infra se cecidit. qnͣtomag̃
se contͣ glam sui conditoris erex̃.Nã qͤm
ua. Q lib̾tate nc̃ ut nullũ timeat effrenat᷑.
s ipsa gͣuit̾ effrenatione restr ingitur
Duperno enim udicio cuncta
mirabiliter ordinante. uinxit illũ
libtas quam appetiit᷑. qr. nc̃ om̃imꝰ
ñ timens. om̃ib: suppliciis subiacet :
qui elem̃tis ꝙ̃. suꝑ eẽ poterat. si unũ
quẽ debuit dimere uoluisset. Hnũꝑ
secto timẽ t om̃ĩa possidens qui nc̃
unum non timens om̃ia patit᷑. fac̾tꝰ
ẽ ergo ut nunnium timerec. Nuitum tu¬
delicet.qr. nec dm̃: s: neq hoc qd̾ pas¬
surus ẽmetuit. Cui nimirum feliciꝰ
fuerat timendo supplicia uitare: ꝙͣ¬
ñtimendo tolerare. appecititum ita¬
q celsitudinis uertit inrigorem m̃
rebat. Nam quia ius quesitȩ potes¬
tatis ñ optimut. quasi quoddam
suꝑbiȩ suȩ remedium insaniam ĩ¬
sensibilitatis inuenit: & quia pro
uectu cuncta transgredi ñ potinit:

Expanded text:
quodammodo esse principium; et tanto magis infra se cecidit, quanto magis se contra gloriam sui conditoris erexit. Nam quem tas. Qua libertate nunc ut nullum timeat effrenatur, sed ipsa graviter effrenatione restringitur. Superno enim judicio cuncta mirabiliter ordinante, vinxit illum libertas quam appetiit, quia nunc omnimodo non timens omnibus suppliciis subjacet, qui elementis etiam superesse poterat, si unum quem debuit timere voluisset. Unum profecto timeret omnia possidens, qui nunc unum non timens omniest ergo, ut nullum timeret. Nullum videlicet, quia nec Deum, sed neque hoc quod passurus est metuit. Cui felicius nimirum fuerat timendo vitare supplicia, quam non timendo tolerare; appetitum itaque celsitudinis vertit in rigorem merebat. Nam, quia jus quaesitae potestatis non obtinuit, quasi quoddam superbiae suae remedium insaniam insensibilitatis invenit, et quia pro fectu transgredi cuncta non potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbia ꝑculit:ꝙ. abstatii ingenite rec¬
tituidinis deiecit.S una tegm̃ carme
habuit: alla uero ncħ infirmũ oe
carne gestaiit. Angelus namq sp̃e
petratione culpe exinfirmitate con¬
stat aliqͥo habuisse:ꝙ. eo altius debuit
apostatam angłin repellere. qͦ cũ a
ꝑsistendi fortitudine corrint. Neb̃
infirmum excarne gestauit. Ange

Expanded text:
ue ab statu ingenitae rectitudinis fregit; sed una tegmen carnis habuit, alia vero nihil infirmum de carne gestavit. Angelus namque soluperpetratione culpae ex infirmitate aliquid constat habuisse. Et eo altius debuit apostatam angelum repellere, quo, cum a persistendi fortitudine corruit, nihil infirmum ex carne gestavit. Re
Abbreviated transcription (Latin):
to. In electro oũ aurq̃ argentũq
fuigore pallescit. Illud adclaritatẽ
tione humanitas in maiestatis
gła excreuit. diumitas añt a sui fui¬
goris potentia humanis se ocłis
tẽꝑauit: ꝑ hoc qͦd humana nata
clarior facta ẽ. quasi ꝑ aurũ cremc
argentũ. Et quia diuntas afulgoꝵ
suo nr̃is ẽ aspectib temꝑata: quasi
aurũ nobis palluit ꝑ argentũ. Ii¬
la enim ĩmutabilis nat᷑a quȩ inse
manens innouat ommia. si ita
ut ẽ nob apparere uoluisset:
sulgore suo nos incenderet potuic
qmͣ renouaretS claritatem sue

Expanded text:
st. In electro dum aurum argentumquefulgore pallescit; illud ad claritatem tione, humanitas in majestatis gloria excrevit, divinitas vero a sui fulgoris potentia, humanis se oculis temperavit: per hoc quod humana natura clarior facta est, quasi per aurum crevit argentum. Et quia divinitas a fulgore suo nostris est aspectibus temperata, quasi aurum nobis palluit per argentum. Illa enim natura immutabilis, quae in se manens innovat omnia, si ita ut est nobis apparere voluisset, fulgore suo nos incenderet potius quam renovaret. Sed claritatem suae
Abbreviated transcription (Latin):
uixit.ꝙ. sine mitio semꝑ extitit:
prescunt de se hoc qd inutero uir¬
ginis initiũ sumpsit. &ẜ qr p̃sciuit
disposuit: qͥa tͦ disposine. nl ꝓfecto
in humana forma sine sua uoluntate.

Expanded text:
ui sine initio semper exstitit praescivit de se hoc quod in utero Virginis initium sumpsit; et quia praescivit, disposuit; quia disposuit, nihil profecto in humana forma sine sua voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
ut personam dĩ &. hoĩs redemp¬
quippe atq in duab hunc naturi
existere dicimus: s ex duab ꝑsoniꝰ
compositum credi ut nefas uita¬
de sublimib uenit. eius incarna¬
tionis misterium. ꝙ electi angli
mirati st̃. qui eodẽ miffĩo redemp¬
t ñ st̃:ꝙ. cũ redemptis infine mũ¬
di nominib largitatem suꝑne gr̃e
glorificauert. Iipsi quippe ut nos ad
laudem condicoris accenderent:
orto per carnẽ dno clamauer̃t.
Sloria in excelsis deo:ꝙ. interra pax¬
toris gͦ potentiam laudant et gło¬
rificant . ꝙ. redemptioni nr̃e uoceᷤ
sue exultatioms accomodant.ꝙ.
dũ nos conspiciunt recipi. suũ

Expanded text:
is Redempquippe atque in duabus hunc naturis existere dicimus; sed ex duabus personis compositum credi, ut nefas, vitaus incarnationis mysterium etiam electi angeli mirati sunt, qui eodem mysterio redempti non sunt; et cum redemptis in fine mundi hominibus largitatem gratiae supernae glorificaverunt. Ipsi quippe ut nos ad laudem Conditoris accenderent, orto per carnem Domino, clamaverunt: Gloria in excelsis Deo. Redemptoris ergo potentiam laudant et glorificant, quia redemptioni nostrae voces suae exsultationis accommodant; quia dum nos conspiciunt recipi, suum
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ gͦ melectro aurũ argentũq iniscet᷑ ut
resuna ex metallis duob fiat. in q̃ ꝑ ar
gentum auri claritas temperatur¬
sỹes clarescit argenti: sic ĩ redẽptore nr̃o¬
tem diuinitatis eiꝰ claritas nostris
nitatem humana in eo nat᷑a clares¬
ceret: atq exaltata fulgorem ultra
hoc quod creata fuerat haberet. Qd¬

Expanded text:
in electro aurum et argentum miscetur, ut res una ex metallis duobus fiat, in qua et per argentum auri claritas temperaturcies clarescit argenti. In redemptore tem divinitatis ejus claritas nostris initatem humana in eo natura claresceret, atque exaltata fulgorem ultra hoc quod creata fuerat haberet.
Abbreviated transcription (Latin):
q sine uitio qui se subic̃et sponte
corm̃to: ut debita miquitatiᷤ nr̃e¬
supplicia. eo reos suos iꝰte amitterẽt.
quo hc̃ a semetipsis liberũ iniꝰte te¬
nuissent: et eo electa omĩa adcul¬

Expanded text:
que sine vitio, qui se subjiceret sponte tormento; ut debita nostrae iniquitati supplicia eo reos suos juste amitterent, quo hunc a semetipsis liberum injuste tenuissent.
Abbreviated transcription (Latin):
angłos apprehendit: s sem̃ abͣhe
ap̃phendit. Idcirco namq redemp
demit. uc ꝙ ꝑditũ angelum ñ ap¬
prehendendo desereret: & hoĩem in
semetipso apprehendendo repararet.¬
patebat ad dm̃. uia redeundi fiers ꝑ
hominẽ dm̃. longe quipps distaba¬
mus a iꝰto. & inmortali: nos mortaleᷤ
&. init S int̾ ĩmortalem iustũ. et
nos mortales aiq iniꝰtos apparuit me¬
diator dĩ ꝙ hoĩum mortał & ustir᷑.
qui & mortẽ haberet cũ hominibue
& iusticiam cũ deo: ut quia ꝑima
nr̃a iõge distabamus a sũmis. in se¬
summis suis ima nr̃a copular&e.de¬

Expanded text:
angelos apprehendit, sed semen Abrahae apprehendit. Idcirco namque Redempdemit, ut et perditum angelum non apprehendendo desereret, et hominem in semetipso apprehendendo repararet.patebat ad Deum, via redeundi fieret per hominem Deum. Longe quippe distabamus a justo et immortali, nos mortales et injusti: sed inter immortalem justum et nos mortales et injustos apparuit Mediator Dei et hominum, mortalis et justus, qui et mortem haberet cum hominibus, et justitiam cum Deo, ut quia per ima nostra longe distabamus a summis, in seDeum, quo summis suis ima nostra copulare
Abbreviated transcription (Latin):
amasset. nec uim sue dilectionis¬
nob̃ ostenderet: nisi hoc qd̃ anobiᷤᷤ
collẽt. ad tẽpꝰ ipse sustm̃et. Passibiles
quippe mortalesq nos reppit:
qui nos existere fecit ex nichilo. re
apassione.S ut qnͣta ẽẽt uirtꝰ cõ¬
passioms ostenderet. fieri ꝓ nob
dignatus ẽ qd̾ ẽẽ nos uolinit: ut ĩ
semetipso temporalit̃ mortẽ susci¬
ꝑet.qmͣ a nob̃ inꝑpetuum fugarꝙ.
An ñ indiumitatis suȩ diuitiis nob̾¬

Expanded text:
m nobis suae dilectionis ostenderet, nisi hoc quod a nobis tolleret ad tempus ipse sustineret. Passibiles quippe mortalesque nos reperit, et qui nos existere fecit ex nihilo, revoa passione. Sed ut quanta esset virtus compassionis ostenderet, fieri pro nobis dignatus est quod esse nos noluit, ut in semetipso temporaliter mortem susciperet, quam a nobis in perpetuum fugaret. An non in divinitatis suae divitiis nob
Abbreviated transcription (Latin):
atius ex uirgine .s. ipse ẽ et̃nꝰ ex pat᷑.
ipse tẽporat ex matre: ipse qui fecit
ipse qui factus ẽ: ipse spectosus for.¬
ma prefiluis hõiũ ꝑ ominitatẽ: et
ipse dequo dictũ est. iudimus eũ
ꝙ ñ erat aspectus. ꝙ ñ ẽ species ei
neq decor. ꝑ humanitatẽ: tpse an¬
te scła de patre sine matre. ipse in
fine scłoꝵ de matre sine patre: ip¬
se templũ. ipse conditor. templi:
ipse auctor opis. ipse opꝰ auctoris.
tã: nec nat᷑arum ẽ copulatione cõ¬
fusus. nec nat᷑aꝵ distinctione gemi¬

Expanded text:
alius ex virgine, sed ipse est aeternus ex patre, ipse temporalis ex matre; ipse, qui fecit, ipse, qui factus est; ipse speciosus forma prae filiis hominum per divinitatem et ipse, de quo dictum est: Vidimus eum, et non erat aspectus, et non est species ei neque decor per humanitatem; ipse antefine saeculorum de matre sine patre. Ipse templum, ipse cIpse auctor operis, ipse opus auctoris. ra, nec naturarum copulatione confusus, nec naturarum distinctione gemi
Abbreviated transcription (Latin):
pientia cũ patre manens ante se¬
cula. infine scłoꝵ erat incarnanda:
ad hoc hoĩes iꝰt & scĩ st̃ missi. ut ĩ
cordib hoĩum uiã huic sapientiȩ
predicando p̃pararent: qui nͥ se ser¬
uos huiꝰ sapientie cognoscerent. sc̃i
nullatenꝰ ẽẽpotuissent. Na emĩ cer-¬
tũ erat. qđ ꝑ accessũ tempoꝵ defici¬
entis scłi languores excrescerent:ac¬
tũ ẽ ut et̃na dĩ sapientia ꝑsemetip¬
sam infine scłoꝵ ueniret ad gnͣdẽ
hunc & mime infirmitatis egro¬
tũ. id ẽ ꝑ totũ mundũ iacens lan¬
guidũ genus humanũ: ue prius¬
dici. qnͣtomagis morb creuiss egͦti.

Expanded text:
sapientia, cum Patre manens per saecula, in fine saeculorum erat incarnanda, ad hoc homines justi et sancti sunt missi, ut in cordibus hominum viam huic sapientiae praedicando praepararent, qui nisi se servos hujus sapientiae cognoscerent, sancti nullatenus esse potuissent. Quia enim certum erat quod per accessum temporum deficientis saeculi languores excrescerent, actum est ut aeterna Dei sapientia per semetipsam in fine saeculorum veniret ad grandem hunc et nimiae infirmitatis aegrotum, id est per totum mundum jacens languidum genus humanum; ut tradici, quanto magis morbus crevisset aegroti.
Abbreviated transcription (Latin):
ueniam meruit.qr ꝑ carnale cor.¬
pꝰ anqd quo semetipso minor. ẽẽc
accepit: unde ꝙ apd̃ respectũ udi¬
cis argum̃tũ pietatis ẽ. hec eadem
infirmitas carnis. sic̃ ꝑ psalmistã¬

Expanded text:
veniam meruit, quia per carnale corpus aliquid quo semetipso minor esset accepit. Unde et apud respectum judicis argumentum pietatis est haec eadem infirmitas carnis. » Est et alia
Abbreviated transcription (Latin):
actionis mundiciã uemit enoch.
adinsinuandam longammitatẽ
spei. et oꝑis uenit noe: ad mani¬
festandam obedientiã uenit a¬
braham. ad demonstñdã comu¬
galis uite castimoniã uenit ysaac:
ad insinuandã laboris tolerantiã
uenit iacob. ad rependendã pro-
malo bone retͥbudionis grãm uenit
ioseph:adostendendã mansuetu¬
dinẽ uenit moyses:adinformandã
contͣ adũsa fiduciã uenit iosue.¬
Ecce ꝙͣ fulgentes stellas in celo cer¬
nimus:ut moffenso pecle oꝑis iter
nr̃e noctis ambulemꝰ. Nam cogni¬
tioni hõium diuma dispensatio
qtͦ iꝰtos exhibuit. qͣsi tot astra suꝑ
peccantiũ tenebras celũ misit: qͦ¬
et̃nũ mane nuntians. stellis cẽtis
clarius exdunmitate radiarꝙ. Quẽ¬

Expanded text:
actionis munditiam, venit Enoch; ad insinuandam longanimitatem spei et operis, venit Noe; ad manifestandam obedientiam, venit Abraham; ad demonstrandam conjugalis vitae castimoniam, venit Isaac; ad insinuandam laboris tolerantiam, venit Jacob; ad rependendam pro malo bonae retributionis gratiam, venit Joseph; ad ostendendam mansuetudinem, venit Moyses; ad informandam contra adversa fiduciam, venit JosueEcce quam fulgentes stellas in coelo cernimus, ut inoffenso pede operis iter nostrae noctis ambulemus. Nam cognitioni hominum divina dispensatio quot justos exhibuit, quasi tot astra super peccantium tenebras coelum misit, quternum nobis mane nuntians, stellis caeteris clarius ex divinitate radiare
Abbreviated transcription (Latin):
aduentũ exelectis gentilib
&. exhebraico ꝓpło sc̃ quiq longo
tẽpore redẽptionẽ suã expectando
gemuer̃t &. desiderauer̃t: genti¬
les quid̃. qm̃ eos necdũ redempto¬
ris sui gr̃a reficiebat: iudĩ aut̃. qr¬
legẽ tenentes. legis auctorẽ ñ ui¬
debant. Beati iob enĩatestante ui¬
ta cognoscimus. ut expectasse
simeone insp̃u intẽpliĩ ueniente
didicimꝰ. qnͣto desiderio explebe

Expanded text:
adventum ex electis gentilibus et ex Hebraico populo sancti quique longo tempore redemptionem suam exspectando gemuerunt, et desideraverunt. Gentiles, quoniam eos necdum Redemptoris sui gratia reficiebat; Judaei, quia, legem tenentes, legis auctorem non videbant. Beati enim Job attestante vita cognoscimus, ut exspectasse Simeone in Spiritu in templum veniente, didicimus quanto desiderio ex plebe
Abbreviated transcription (Latin):
psa gͦ gem̃s humani quȩ uenit ĩ
fine mundi redemptio. abhis qͥa
mundi p̾cessert̃ mitio. tarda inde¬
batur.&. ab eis multũ desiderabat᷑.
qr longo temporis spacio a cȩlesti¬
ũ remuneratione disiungebant᷑.¬

Expanded text:
 generis humani, quae venit in fine mundi, redemptio, ab iis qui a mundi praecesserunt initio tarda credebatur, et ab eis multum desiderabatur, quia longo temporis spatio a coelestium remuneratione disjungebant
Abbreviated transcription (Latin):
r̃t̃. Nullus ꝙ enĩ tustus fuie: qui
non eius ꝑfiguram nuntius exti¬
tit. Dignum quippe erat. ut in
semetipsis bonũ õs ostenderent:
de quo & om̃s boni ẽẽnt . &. qd̃ ꝓ¬
dẽẽ oĩb scirent. Ynde &. sine cessa¬
tione ꝓmuti debuit qͦd sine esti¬
matone dabat᷑ ꝑcipi . &. sine fine
retim̃: ut simł om̃ia scła oicerẽt
qd̾ inredemptione commun

Expanded text:
runt. Nullus etenim justus fuit qui non ejus per figuram nuntius exstiterit. Dignum quippe erat ut in semetipsis bonum omnes ostenderent, de quo et omnes boni essent, et quod prodesse omnibus scirent. Unde et sine cessatione promitti debuit, quod et sine aestimatione dabatur percipi, et sine fine retineri: ut simul omnia saecula dicerent quid in redemptione communi
Abbreviated transcription (Latin):
nem. Que nimirũ. flagella nͣ susci¬
dim̃do sũpsiss: & nisi pͥmꝰ homo
delinqueret: scds̃ adpassionum
probra minme ueniret. Nisi enĩ
adam pͥmũ diabolus ꝑ uoluntari¬
um uitiũ inaĩe mortẽ traxisset:
adam sods sine uicio incarnis mor¬

Expanded text:
 quae nimirum flagella non suscidimendo sumpsisset: nisi primus homo delinqueret, secundus ad passionum probra minime veniret. Nisi enim Adam primum diabolus per voluntarium vitium in animae mortem traxisset, Adam secundus sine vitio in carnis mor
Abbreviated transcription (Latin):
sed miseratione: quia quod inelec
tis dampnari noluit. suscipiendo
qui ẽ dĩ uirtus & dĩ sapientia.
de patre natus ante tempora. imil¬
la natiuitate diuma abhumano
genere cognosc ñ poterat: ꝓinde
inhumanitatẽ uenit ut uideretur
uidi uoluit ut imitaret᷑. Nlatus gͥ ex

Expanded text:
sed miseratione, quia quod damnari in electis noluit, suscipiendo qui est Dei virtus et est sapientia, de Patre natus ante tempora, in illa nativitate ab humano genere cognosci non poterat. Proinde in humanitate venit ut videretur, videri voluit ut imitaretur. Quae carnis
Abbreviated transcription (Latin):
possit:qr nimirũ angls sua mali¬
cia cecidit. hoĩem uero aliena ꝓstͣ¬
uit: humanũ gͦ genus adpeniten¬
tiam redemptoris aduentu redu¬
cit᷑: apostata uero angłs ad restau¬
rationẽ nulla spe ueniȩ. nulla ñ¬
conũsionis emendatione reuocat᷑.

Expanded text:
possit, quia nimirum angelus sua malitia cecidit, hominem vero aliena prostravit. Humanum ergo genus ad poenitentiam Redemptoris adventu reducitur, apostata vero angelus ad restaurationem nulla spe veniae, nulla conversionis emendatione revocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tatione. ad gaudia et̃na tnͣsidur.
Qtio contra repbi & hic fatigan᷑
indesiderus. & illic intormentis
eisq delabore cogidationis labe.
doloris nascittir. dũ ab estui aua¬
ricie. trahuntur ad ignem gehẽ¬

Expanded text:
tatione ad gaudia aeterna transitur. Quo contra reprobi et hic fatigantur in desideriis, et illic in tormentis; eisque de labore cogitationis labor doloris nascitur, dum ab aestu avaritiae trahuntur ad ignem gehe
Abbreviated transcription (Latin):
uotiens post culpam elemi¬
sinas facimus: quasi pro
pr̃auis actib precium damus.
Unde & ꝑpropħam de eo qti he
non agit dr̃. Non dabit deo ꝓpic¬
ationem suam: nec precitĩ redẽ¬
tionis aĩe stiȩ. Nonnumqmͣ c̃õ
duides elati inferiores oppͥmant
aliena rapitint: & dñ quasi queci
altis largrantur. Et cũ multos
depͥmant. aliquando quibusda
opem defensionis ferunt: & ꝓimiq¬
tatibus quas numqmͣ deserun
dare precium uicsentur. Sed tir
elemosine precium nos aculpis
liberat: cum perpetrata planginꝰ¬
peccare tult. & quasi semꝑ elemo¬
sinam largiri: frustra preciam¬
tribint qr. ñ redimit aiãm qͣn
aiticus non compescit. Elemosi¬
re non ualet: qmͣ perpetrata si mł
rapina paciꝑis. ante dei ocłos ascẽ¬

Expanded text:
uoties post culpam eleemosynas facimus, quasi pro pravis actibus pretium damus. Unde per prophetam de eo qui haec non agit, dicitur: Non dabit Deo propitiationem suam, et pretium redemptionis animae suae. Nonnunquam divites elati inferiores opprimunt, et aliena rapiunt, et tamen quasi quaedam aliis largiuntur. Et cum multos deprimant, aliquando quibusdaopem defensionis ferunt et pro iniquitatibus, quas numquam deserunt, dare pretium videntur. Sed tunc qlemosinę pretium nos a culpis liberat, cum perpetrata plangimupeccare vult, et quasi semper eleemosynam largiri, frustra tribuit, quia non redimit animam, quam a vitiis non compescit . 2. Eleemosyre non valet, quam perpetrata simul rapina pauperis ante Dei oculos ascen
Abbreviated transcription (Latin):
uo sunt uicia que humano
generi immaniter dñant᷑:
unum indelicet sp̃c. atq astud car¬
nis. Platio namq sp̃m erigit: tax¬
uria carnem corrumpit. Antiqutiᷤ
itaq hostis humanum gents uł
ner elationem precipue. tił ꝑ lux¬
hominem subdicione suȩ domi¬
nationis. antꝑ elationem sp̃s. atic
ꝑcarnis corruptionem denet. Qͦs¬
dm tiero inutrosq possidet: quia
restiȩ altitudins. nec uerecundia
corruptionis inclinat. fõi .l.xxi.¬

Expanded text:
 sunt vitia, quae humano generi immaniter dominantur, unum videlicet spiritus, atque aliud carnis. Elatio namque spiritum erigit, luxuria carnem corrumpit. Antiquus itaque hostis humanum genus vel per elationem praecipue, vel per luxsuae dominationis aut per elationem spiritus, aut per carnis corruptionem tenet. Quosdam vero in utroque possidet, quia re suae altitudinis nec verecundia corruptionis inclinat. Sed nunqui
Abbreviated transcription (Latin):
de ds̃ non facit nisi eramme & uirtute
iusticiȩ. Cum uero sc̃iuiri maledictio¬
ins sententiam ꝑferunt: non adhanc
eruoto ultionis. sed eriusticia eraminiᷤ
erumpunt. Intus enim subtile diui
dicium aspiciunt ae mala foris exsur¬
gentia qr maledicto debeant feri¬
re.oognoscunt: & eo in maledicto
ñ peccant. qtio abint̃no udicio ñ
discordant. Hinc ẽ quod petrus
inofferentem s pecumam simonẽ.
sententiam maledictiomis intorsit
dicens. Pecuma tuia decum sit in
ꝑdicione. Qui enim non ait ẽ.s sit:
non indicatino.s optatiuo mͦ se
hec dixisse signauit. Hmcͥ elias
duobus quinquagenariis ad se
uenientib dixit. Si homo dĩ sũ:
descendat ignis de celo et consu¬
mat uos. Quoꝵ utroꝵq sententia
qͣnta ilitatis ratione conualuit : t̃
minus catise monstrauit.Nam et
simon eterna ꝑdicione mt̃nit: et du¬
os qͥnquagenar ios desuiꝑ ueniens flã¬
ma constimpsit.Uiitus ergo subse¬
quens testificatur: qua m̃te male
et maledicentis innocentia ꝑmanet.

Expanded text:
Deus non facit, nisi examine et virtute justitiae; nam et sancti viri cum maledictionis sententiam proferunt, non ad hanc ex voto ultionis, sed ex justitiae examine erumpunt; intus enim subtile Dei judicium aspiciunt et mala foris exsurgentia, quia maledicto debeant ferire cognoscunt, et eo in maledicto non peceant, quod ab interno judicio non discordant. Hinc est quod Petrus in offerentem sibi pecunias Simonem sententiam maledictionis intorsit, dicens, Pecunia tua tecum sit in perditionem ; qui enim non ait, Est, sed Sit, non indicativo, sed optativo modo se haec dixisse significavit. Hinc Elias duobus quinquagenariis ad se venientibus dixit: Si homo Dei sum, descendat ignis de coelo, et consumat vos; quorum utique sententia quanta veritatis ratione rminus causae monstravit. Nam et Simon aeterna perditione interiit, et duos quinquagenarios desuper veniens flamma consumpsit. Virtus ergo subsequens testificatur, qua mente sentm et maledicentis innocentia permanet,
Abbreviated transcription (Latin):
criptura sacra duob modis
maledictum memorat: aliuo
idelicet quod approbat. aliud quod
dampnat liter enim maledictum
ꝓfertur iudicio iusticie: alider liuo¬
re uindicte. Maiedictum qmppe iu¬
dicio iusticiȩ: ipso primo hoĩe peccã¬
de ꝓlattim est. cũ audunt. maledicta t̃¬
ia in oꝑib tis. Maledictam insticie it¬
dicio ꝓfertur: cum abiahe dr̃. Maledicã

Expanded text:
criptura sacra duobus modis maledictum memorat: aliud videlicet quod approbat, aliud quod damnat: aliter enim maledictum profertur judicio justitiae, aliter livore vindictae. Maledictum quippe judicio justitiae ipso primo homine peccante prolatum est, cum audivit : Maledicta terra in opere tuo. Maledictum justitiae judicio
Abbreviated transcription (Latin):
iusta reticemus. Qtid ergo inter hec
nisi studiose lingua stib magna mo¬
deraminis libratione frenanda ẽ.
ñ insolubiliter obliganda: ne aut
larata minciũ defluat. aut restrineta
etiam ab u tilitate torpescat: Nic̃
tempus loqtiendi. Discrete quippe
uicissitudinum pensanda st̃ tempora:
neaut cũ restringi lingua debet ꝑũba
se mutilit̃ soluat: aut cũ loqui ticilit̃
pot̃. semecipsam pigre restringat. Nõ¬
bene psalmista considerans: breuipos¬
tulatione complerus ẽ dicens. Pone
domine custodiam ori meo: &. ostiũ
circumstantiȩ lãbiis mis. Ostiũ nan
apitur et clauditor. Qm gͦ ori suo ne¬
quaqm poni obstaculum. s ostium
petiis apte edocint. quod & ꝑ discipli¬
nam recim̃ lingua debeat. &. exneces¬
tate larari. quatinus os discretũ &
congruo tempore uox aꝑiat .&. rur¬
suĩ congruo taciturnitas clandat.

Expanded text:
itate laxetur. --Quid ergo inter haec, nisi studiose lingua sub magni moderaminis libratione frenanda est, non insolubiliter obliganda, ne aut laxata in vitium defluat, aut restricta etiam ab utilitate torpescat? Hinc tempus loquendi . Discreta quippe vicissitudine pensanda sunt tempora, ne aut cum restringi lingua debet, per verba se inutiliter solvat; aut cum loqui utiliter potest, semetipsam pigre restringat. bene Psalmista considerans, brevi postulatione complexus est, dicens: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis . Ostium namque aperitur et clauditur. Qui ergo ori suo nequaquam poni obstaculum, sed ostium petiit, aperte docuit quod et per disciplinam retineri lingua debeat, et ex necessitate laxari, quatenus os discretum et congruo tempore vox aperiat, et rursum congruo taciturnitas claudat.
Abbreviated transcription (Latin):
premtmt. qtasi conspectis nulmbus
usum medicaminis subtͣhunt. Eoenĩ
mortis auctores fiunt: quo uirꝰ qͦdpo¬
terãt eicere loquendo noltierunt. Unde
et inmoderatum filentium si in culpa
non ẽẽt: ꝓpheta non diceret. Ue m̃ qr
tactii. Duob: enim modis labns delm

Expanded text:
premunt, quasi conspectis vulneribus premunt, quasi conspectis vulneribus usum medicaminis subtrahunt. Eo enim mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant ejicere loquendo noluerunt. Unde et immoderatum silentium si in culpa non esset, propheta non diceret: Vae mihi quia tacui .
Abbreviated transcription (Latin):
ut eo pltis cogitationes inm̃te ferueãt:
quo illas molenta custodia indiscreti
silentñ angustat. Et plerumq tanto
latius defltumt. qnͣto se ẽẽ sectrius
estimant:qr. foris a rep̃hensorib non
uidentur. Unde mens non numqmͣ
insuꝑbiam dollitur: eosq quos loquẽ¬
tes atidit. quasi infirmos conspicit.
Cumq os corꝑis clatidit: qnͣtũ se intꝰ
suꝑbiendo apiat. ñ agnoscit. lingͣm
ecenm p̃mit: cogitationem erigit.
Et cũ seꝑ negligentiam minime en¬
considetat: tanto apd̃se canctos lid̃nis
nimis taciti cũ non nulla in iꝰta patitm¬
tur. eo macriorem dolorem ꝓdetint:
quo ea que stistinent ñ loqtunt᷑. Nam
si illatas molestias lingua dnͣquille oi¬
c̃et a conscientia olor emanaret.Uul¬
nera enim clausa plus cruciant:qr
cum putredo quȩ intn̾secus latet ei¬
cittir. ad salutem dolor. aꝑit᷑. Plerũq
mmis tacitidam quorumdam ma¬
la respiciunt: et tñ insilentium lingnͣ

Expanded text:
ut eo plus cogitationes in mente ferveant, ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii angustat; et plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securiores aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde mens nonnunquam in superbiam tollitur, eosque quos loquentes audit quasi infirmos conspicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, cogitationem erigit; et cum se per negligentiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, nimis taciti cum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias lingua tranquille diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant, quia cum putredo, quae intrinsecus fervet, ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Plerumque nimis taciti dum quorumdam mala respiciunt, et tamen in silentio 241 linguam
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Om̃e uerbum ociosum qd̾
loquut fuerint homines: redadent
quippe uerbum ẽ: quod aut rati¬
one iuste necessitatis. aut incentio¬
ne pieutilitatis caret Si ergo ratio
de otioso sermone exigitur: pensan¬
dum ualde est quȩ pena illud mul¬
tiloquium sequitur. in quo etiãꝑ
buntur. Humana & enim mens aq̃
more & circumclusa ad suꝑiora col¬
ligitur :r. illua repecit unde descen¬
ũbis ã filentii sui censura dissipattir:
quasi tot ritis extra se ducit᷑. Unde et¬
redire int̾its ad sin cognitionẽ ñ suf¬
ficit:qr per młtilo quium ext̾ius spar¬
sauim intime considerationis amit¬
tit. Totam se gͥ insidiantis hostis uul¬
nerib decegit:qr. nulla se mutione
qr. cũ patiore nuimio a locutione res¬
tringimur. interdum plusqmͣ nece̾ẽ
ẽ intͣ clatistra silentñ choartamur. ꝙ.
dum lingue incia incaute fugimus:
occtilte dec̃iorib implicamͣ. Nam sepe
dumꝰ eloquio immoderate compescimͣ.
graue multiloqirium in corde toleramꝰ:

Expanded text:
iosum quod locuti fuerint homines, reddent quippe verbum est quod aut ratione justae necessitatis, aut intentione piae utilitatis caret. Si ergo ratio de otioso sermone exigitur, pensandum valde est quae poena illud multiloquium sequatur, in quo etiam per buntur. Humana etenim mens aquae more circumclusa, ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descenverbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitredire interius ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium exterius sparsa, vim intimae considerationis amittit. Totam se igitur insidiantis hostis vulneribus detegit, quia nulla se munitione quia cum pavore nimio a locutione restringimur, interdum plus quam necesse est intra claustra silentii coarctamur; et dum linguae vitia incaute fugimus, occulte deterioribus implicamur. Nam saepe dum ab eloquio immoderate compescimur, grave multiloquium in corde toleramus,
Abbreviated transcription (Latin):
muidia dicimus. si non etiam subruia¬
tur qͣliter intimemus : uifficile namq
est ut hoc alteri non inideat quod ad¬
ipisci alter exoptat:qr. ꝯtncquid tempo¬
iale ꝑcipitur: tantominus fit fingulis.
qnͣto diuiditur inmultis .&. ideico de¬
siderantis mentem liuor. exeruciat: qr
hoc quod appetit. aut funditus alter
accipiens alteri adiit. aut a qmͣitate
restringit. Qui ergo liuoris peste care¬
re desiderat. illam hereditatem diligat.
qm coheredum numerus ñ anguistat:
que et omib una est et singulis tota: q̃
tanto largior. ẽẽ ostñcditur. qtianto ad
hanc percipientium multitudo dila¬
tatur. Imminutio ergo litoris ẽ affec¬
tus surgens inter ne dtilcedinis:ꝙ ple¬
na mors eius ẽ. ꝑfectus amor eternitate.
lam cum mens ab eius rei appetitu re¬
ahitur. quȩ accipientium numero par¬
ttir. tantomagis ꝓximum diligit. qnͣ
dminus exꝓfectu illius scia dampna
ꝑtimescit. Que si ꝑfecte iamorem ce

Expanded text:
invidia dicimus, si non etiam, qualiter eruatur, intimemus? Difficile namque est, ut hoc/ alteri non invideat, quod adipisci alter exoptat, quia quicquid temporale percipitur, tanto fit minus singulis, quanto dividitur in multis. Et idcirco desiderantis mentem livor excruciat, quia hoc, quod appetit, aut funditus alter accipiens adimit, aut a quantitate restringit. Qui ergo livoris feste plene carere desiderat, illam hereditatem diligat, quam coheredum numerus non angustat. Quae et omnibus una est et singulis tota, quae tanto largior ostenditur, quanto ad hanc percipientium multitudo dilatatur. Inminutio ergo livoris est affectus surgens internę dulcedinis, et plena mors eius est perfectus amor aeternitatis. Nam cum mens ab eius rei appetitu retrahitur, quae accipientium numero partitur, tanto magis proximum diligit, quanto minus ex profectu illius sua damna pertimescit. Quae si perfecte
Abbreviated transcription (Latin):
Lum otiosa cauere negligimus
ad noxia ꝑuenimus. ut prius
ioqui aliena libeat. et postmodum
detractionib eorum uitam dequi¬
b loquitur lingua mordeat.qnͣq
antẽ tisq ad aꝑtas contumelias erũ¬
pat. Hinc seminantur stimuli ire:
oriintur rixe: acceduntur faces odi¬
orum: pax tota extinguit᷑ cordiũ.

Expanded text:
um otiosa verba cavere negligimus, ad noxia pervenimus, ut prius loqui aliena libeat, et postmodum detractionibus eorum vitam, de quibus loquitur, lingua mordeat, quandoque autem usque ad apertas contumelias erumpat. Hinc irarum seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax tota exstinguitur cordium.