comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
putant hoc loco dici triplex cenacłm.
S si sic auctor sensisset. non utiq
dirisset. et ꝑ cocleam ascendebant in
medium cenacłm. et a medio in ter¬
cium. Qum potius diceret. et ꝑ cocle¬
am ascendebant in pͥmum cenacłm.
et a pͥmo in medium. et a medio in
tercium. S nec recte dicit᷑ ascendi in
tabulatum: s ad tabulatum. Seqͥt᷑.
Et edificauit domum: et consumma¬
ca grandis. et modus fabcandi mira¬
bilis. ubi non ẽ auditus malleus et
securis: nichilominus tñ edificauit
et consũmauit. Ab ext̾iorib incipiens.
pꝰquam egit de lat̾ib extremis: adne¬
ctit statim. et de extremitatib supre¬
mis. Terit quoq domum laquearib
cedrinis. Quod de sup̃mis laquearib
hoc dictum sit: ostenditur in eo qͦd
dictum ẽ. terit. Add̾itur adhuc de
his: que erant in suꝑiorum extremis.
Et edificauit tabulatũ suꝑ omnẽ
domum: quinq cubitis altitudinis.
Tectum domus iurta morem palesti¬

Expanded text:
putant in hoc loco dici triplex coenaculum. putant in hoc loco dici triplex coenaculum. Sed si sic auctor sensisset, non utique dixisset: Et per cocleam ascendebant in medium coenaculum et a medio in tertium. Quin potius diceret: Et per cocleam ascendebant in primum coenaculum et a primo in medium, et a medio in tertium. Sed nec recte dicitur ascendi in tabulatum, sed ad tabulatum. Sequitur: Et aedificavit domum, et consummaca grandis, et modus fabricandi mirabilis, ubi non est auditus malleus et securis; nihilominus tamen aedificavit et consummavit. Ab exterioribus incipiens, postquam egit de lateralibus extremis, adnectit statim et de extremitatibus supremis: Texit quoque domum laquearibus cedrinis. Quod de supremis laquearibus hoc dictum sit, ostenditur in eo quod dictum est: Texit. Additur adhuc de his quae erant in superiorum extremis: Et aedificavit tabulatum super omnem domum quinque cubitis altitudinis. Tectum domus, juxta morem Palaesti
Abbreviated transcription (Latin):
Econuerso aut de uia ascensionis in
medium cenacłm loquit᷑. de uia as¬
censionis in medium latus. tacite p̃¬
terisse uidetur. S utrobiq quod ta¬
cet de uno: dat idem intelligi. ex
eo quod dicit de altero. Una uua as¬
censionis ad utrumq seruiebat:
ad tricesimũ ascensionis cubitum
introitus ad utrumq patebat. Hec
uia in pariete.i. in ipso muro. in de¬
xtera quidem hoc ẽ australi parte
erat. que in girum gradatim du¬
cta ad suꝑiora ferebat: unde eam sqͥ¬
tura cocleam: qualem et usus uitẽ
uocat. Iurta aut quod dictum ẽ. de
uia et ostio medi lat̾is intelligere
possumus: quod de tercio sentire de
quasi ibi fu̾it triplex cenaculum. ẜ
quod illud de quo pͥus agit. sit me¬
dium trium mansionũ.: et quod id
de quo sc̃o loco agitur. locum te¬
neat. teneat supmum et tercium In
duob cenaculis erat triplex tabula¬
tum. ittͥusq uidelicet pauimentum.
et tocius domus tectum: q̃ quidam

Expanded text:
E converso autem de via ascensionis in E converso autem de via ascensionis in medium coenaculum loquitur; de via ascensionis in medium latus tacite praeterisse videtur. Sed utrobique quod tacet de uno, dat idem intelligi ex eo quod dicit de altero. Una via ascensionis ad utrumque serviebat, et ad tringinta ascensionis cubitum introitus ad utrumque patebat. Haec via in pariete, id est in ipso muro in dextera quidem, hoc est australi parte erat, quae in girum gradatim ducta ad superiora ferebat: unde eam Scriptura cocleam, qualem etiam usus vitem vocat. Juxta id autem quod dictum enim de via et ostio medii lateris, intelligere possumus quid de tertio sentire debquasi ibi fuerit triplex coenaculum, sed quod illud de quo prius agit sit medium trium mansionum, et quod id de quo secundo loco agitur, locum teneat supremum, et tertium. In duobus coenaculis erat triplex tabulatum, utriusque videlicet pavimentum, et totius domus tectum, quae quidam
Abbreviated transcription (Latin):
natur. in eo quod đ̃r. Et omne fer
cam quod sentio: non ẽ. mirũ si in
salomonis oꝑib inuenimus. quod
rectius mirari. quam ꝑserutari pos¬
sumus. Sequitur. Ostuim lat̾is me¬
dii. in pariete erat domꝰ dextere: et
ꝑ cocleam ascendebant in medium
cenacłm. et a medio in t̃cium. Eoce
hic habemus: quod suꝑius iam dixi¬
mus. Nam in his uerbis describitur:
quomodo uel qua de infimo latere in
medium latus ascenderet᷑ et intra¬
retur. Ostium inquit lat̾is medii qͦd
latus ui. cubitoꝵ erat. et int̾ infimũ
et supp̃mum. mediũ locũ tenebat:
in pariete erat dext̾e ipsiꝰ domꝰ. Quod
dicit dextere. Legatur substantiue:
quantũ ad id quod addit domus.
transitiue. Etce qua et ubi intrabat᷑.
s quomodo illuc ascendebat᷑: Et ꝑ
cocleam: ascendebant in medium
cenaculum. Nota quam artifitiose
unum aꝑte dicit: alt̾m tacite innu¬
it. Ostium medi lat̾is det̾minauit:
et de ostio medii cenaculi tacuit.

Expanded text:
natur in eo quod dicitur: Et omne ferrnatur in eo quod dicitur: Et omne ferrcam quod sentio, non est mirum si in Salomonis operibus invenimus quod rectius mirari quam perscrutari possimus. Sequitur: Ostium lateris medii in pariete erat domus dexterae: et per cocleam ascendebant in medium coenaculum, et a medio in tertium. Ecce hic habemus quod superius jam duximus. Nam in his verbis describitur quomodo, vel qua de infimo latere in medium latus ascenderetur et intraretur. Ostium, inquit, lateris medii, quod latus sex cubitorum erat, et inter infimum et supremum medium locum tenebat; in pariete erat dexterae ipsius domus. Quod dicit dexterae, legatur substantive; quantum ad id quod addit domus, transitive. Ecce qua et ubi intrabatur, sed quomodo illuc ascendebatur: Et per cocleam ascendebant in medium coenaculum. Nota quam artificiose unum aperte dicit et alterum tacite innuit. Ostium medii lateris determinavit, et de ostio medii coenaculi tacuit.
Abbreviated transcription (Latin):
dolatum ẽ. dedolatum efficit᷑ Nel dedo¬
latum: quasi de omni parte dolatum.
ordinate: in sua descͥptione ꝓcedit: nã
ab ertiorib incipiens. pꝰ descriptionẽ
lat̾um de templi muro agit: qͥ postea
pͥmo occurrit. S mirandũ ualde qͦd
dicit: cum pꝰea subiungit. Et malleꝰ
et securis. et omne ferramentũ. non
sunt audita in domo. cũ fabricaretur.
Etquidem de lapideo oꝑe: hoc satis
possumus intelligere. Nam om̃s la¬
pides simul et om̃ua ligna erant alias
dolata: et cum summa diligentia ꝑ¬
polita. S sunt qui putant sine huiꝰ¬
modi instrumentis. talem fabricã
nullo modo posse erigi: et ex tam
multiplici mat̾ia. in unum coniun¬
gi. Nam ut de cet̾is taceat᷑. quomo¬
do sine alicuius gn̾is malleo. aureo.
argenteo. uel ligneo. uel alioaliquo.
clami illi fortiter affigerent᷑: de quib
scͥptura. in sequentib loquit᷑. An for¬
te cuiꝰmodi mallei excipiunt᷑ detmi¬

Expanded text:
dolatum est, dedolatum efficitur. Vel dedodolatum est, dedolatum efficitur. Vel dedolatum, quasi de omni parte dolatum. ordinate in sua descriptione procedit: nam ab exterioribus incipiens, post descriptionem laterum, de templi muro agit qui postea primo occurrit. Sed mirandum valde quod dicit, cum postea subjungit: Et malleus, et securis, et omne ferramentum, non sunt audita in domo cum aedificaretur. Et quidem de lapideo opere, hoc satis possumus intelligere. Nam omnes lapides simul, et omnia ligna erant alias dolata et cum summa diligentia perpolita. Sed sunt qui putant sine ejusmodi instrumentis talem fabricam nullo modo posse erigi et ex tam multiplici materia in unum conjungi. Nam, ut de caeteris taceatur, quomodo sine alicujus generis malleo, aureo, argenteo, vel ligneo, vel alio aliquo clavi illi fortiter affigerentur, de quibus Scriptura in sequentibus loquitur. An forte cujusmodi mallei excipiuntur, determi
Abbreviated transcription (Latin):
quod pͥmum deambulacrũ .u. cubitoꝵ
latitudinis tegebat: ipsum tñ ligneũ
stratum seu tabulatum. ñ usqueqͣq
ad murũ ꝑtingebat. Iurta qͦd diri de
pͥmo. potest et intelligi quod sciendũ
sit de scło. et tercio. nisi qͦd singuloꝵ
mensura ab inuicẽ differebat. scdm
qͦd lib̃ det̾minat. Tabulatũ qͦd supp̃¬
mum.uii. cubitoꝵ latitudinis deam¬
bulacrũ tegebat. tecto ipsius templi
respondebat. Qm̃ gͦ paries templi
trabes cum suꝑpositis tabulatis portabat:
iccuro dicit. quod suꝑ parietẽ temyli
tabulata edificauit. Notandũ aũt qͣm
conuenient una queq mansio templi.
cura se deambulatoria habebat. ubi ⁊̃
tempore pluue deambulandi. uel po¬
tius orandi gr̃a conuienire pot̾ant: qui
templum intrare ñ audebant. Quom
aut̃ uel unde ab imo in mediũ. uł a
medio latere in supp̃mũ ascenderet᷑:
paucis int̃positis satis aꝑte det̾minat᷑.
Sequit᷑. Domus aũt cum edificaretur:

Expanded text:
quod primum deambulacrum quinque cubitorum quod primum deambulacrum quinque cubitorum latitudinis tegebat; ipsum tamen ligneum stratum seu tabulatum non usquequaque ad murum pertingebat. Juxta quod dixi de primo potest intelligi quid sentiendum sit de secundo et tertio, nisi quod singulorum mensura ab invicem differebat, secundum quod liber determinat. Tabulatum quod supremum septem cubitorum latitudinis deambulacrum tegebat, tecto ipsius templi respondebat. Quoniam ergo paries templi trabes cum superpositis tabulatis portabat, idcirco dicit quod super parietem templi tabulata aedificavit. Notandum autem quam convenienter unaquaeque mansio templi circa se deambulatoria habebat, ubi etiam tempore pluviae deambulandi, vel potius orandi gratia convenire poterant qui templum intrare non audebant. Quomodo autem, vel unde ab imo in medium, vel a medio latere in supremum ascenderetur, paucis interpositis satis aperte determinatur. Sequitur: Domus autem cum aedificaretur,
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃o suꝑpositum contra cenacłm scđm.
Tabulata aũt̃ que ista deambulacra
tegebant. subsequent̃ auctor descbit:
cum in hec u̾ba subiungit. Et edii¬
cabant suꝑ parietẽ templi tabula¬
ta ꝑgirum in parietib domus. ꝑ cireui¬
tum templi et oraculi. Has templo ad¬
iacentes coedificationes latera uocat:¬
qͣsi ꝓ lateribꝰ erant. Et fecit inquit la¬
tera. Tabulatum quod subt̃ erat. u.cu
bitos habebat latitudinis .&. medium
tabulatum: ui. uibitoꝵ latitudinis: et
tercium tabulatum .uii. hñs cubitos
latitudinis. Ecce de mensura. aditur
adhuc et de modo. Trabes aũt posuit
in domo. ꝑ circuitum forinsecus: ut nõ
hererent muris templi. Quod dicit ut
non hererent muris templi. de tabu¬
lantis non de tradib debet intelligi.
Trabes namq contra pauimentui pͥmi
cenacłi muris apposite erãt. qͦrũ extre¬
mitates alia ex parte colũne ercipiebãt.
Suꝑhas trabes stratum ligneũ erat.

Expanded text:
secundo superpositum contra coenaculum secundum. secundo superpositum contra coenaculum secundum. Tabulata autem quae ista deambulacra tegebant, subsequenter auctor describit, cum in haec verba subjungit: Et aedificavit super parietem templi tabulata per gyrum in parietibus domus per circuitum templi et oraculi. Has templo adjacentes coaedificationes lateraquasi pro lateribus erant: Et fecit, inquit, latera. Tabulatum quod subter erat quinque cubitos habebat latitudinis. Et medium tabulatum sex cubitorum latitudinis. Et tertium tabulatum septem habens cubitos latitudinis Ecce de mensura. Additur adhuc et de modo: Trabes autem posuit in domo per circuitum forinsecus ut non haererent muris templi. Quod dicit ut non haererent muris templi de tabulatis, non de trabibus debet intelligi. Trabes namque contra pavimentum primi coenaculi muris appositae erant, quarum extremitates ex alia parte columnae excipiebant. Super has trabes stratum ligneum erat,
Abbreviated transcription (Latin):
.xxx. cubitos altitudinis habere. debe¬
mus de pͥma mansione sub pͥmo cena¬
culo intelligere. Nam tota altitudo
sicut liber paralipomenon in hec ũba
declarat. Porro altitudo cai. cubitoꝵ
liber in sequentib ostendit. Cenacła
qͦq terit auro. Notandũ aũt quod
mensura ista longitudinis et latitu¬
dinis templi qũa mͦ descbit. intra pa¬
rietes sumpta. sicut ex his que de che-¬
rubin in sequentib dñr: manifesta
ratio conuincit. Mensurã porticus des¬
cribit: cum adiungit. &. porticus erat
ante templum xxcubitoꝵ longitu¬
dinis. uirta mensurã latitudinis tẽpli:
habebat x cubitos latitudinis ante
faciem templi. Sequit᷑. feciiq in tẽ¬
plo fenestras obliquas. Hoc ẽ int̾uis
latiores. et extius strictiores. Erant
aut̃ tria deambulatra. forinsecus pa¬
rictib adiacentia. unum in imo. con¬
tra templi inferiora. scdm. priori suꝑ¬
positum contͣ cenacłm pͥmũ: terciũ.

Expanded text:
nta cubitos altitudinis habere, vel debenta cubitos altitudinis habere, vel debemus de prima mansione sub primo coenaculo intelligere. Nam tota altitudo sicut liber Paralipomenon in haec verba declarat: Porro altitudo centum vigintliber in sequentibus ostendit: Coenacula quoque texit auro. Notandum autem quod de mensura ista longitudinis et latitudinis templi quam modo describit, intra parietes sumpta, sicut ex his quae de cherubin in sequentibus dicuntur manifesta ratio convincit. Mensuram porticus describit, cum adjungit: Et porticus erat ante templum viginti cubitorum longitudinis, juxta mensuram latitudinis templi, et habebat decem cubitos latitudinis ante faciem templi. Sequitur: Fecitque in templo fenestras obliquas. Hoc est interius latiores, et exterius strictiores. Erant autem tria deambulacra forinsecus parietibus adjacentia: unum in uno contra templi inferiora, secundum priori superpositum contra coenaculum primum, tertium
Abbreviated transcription (Latin):
escͥptio templi salo t̃am¬
monis scdm librum
regum ex magna
parte satis ẽ aꝑta:
in quibdam aũt locis multũ ꝑplexa.
et nimis obscura. Compellor aũt qͦꝵ¬
dam instantia. quib libent̃ deseruio:
ubi in his explanatione opus ẽ dicere
quod sentio. Tempus gͥ edificationis:
in pͥmis expͥmit᷑ cum ar. factum est
quadringentesimo et octogesimoan¬
no. egressionis filioꝵ isrł de t̾ra egyp¬
ti. in anno quarto mense ⁊io. ipse ẽ
mensis scd̃s regis salomonis suꝑ isrł:
edificare cepit domũ dño. Ad id quod dicre
in anno quarto: in construendo adne¬
ctendũ ẽ. regis salomonis suꝑ isrł. Nã
quod dicitur mense zio. ipse ẽ m̃sis
scd̾s: int̃positio ẽ. Hoc ipsum in para¬
lipomenon planius expͥmit᷑. ubi le-¬
git᷑ Cepit aut̃ edificare m̃se scdõ. in
anno quarto regni sui. Mensura tẽ¬
pli det̾minat᷑: in eo quod sequit᷑. Do¬
mus aũt quã edificabat rex salomõ
dño. habebat lx. cubitos in longitu
dine. I.xx. cubitos iniatitudine.

Expanded text:
escriptio templi Salomonis secundum librum Regum ex magna parte satis est aperta; in quibusdam autem locis multum perplexa et nimis obscura. Compellor autem quorumdam instantia, quibus libenter deservio, ubi in his explanatione opus est, dicere quod sentio. Tempus igitur aedificationis in primis exprimitur cum dicitur: Factum est quadringentesimo et octogesimo anno egressionis filiorum Israel de terra Aegypti, in anno quarto mense Zio, ipse est mensis secundus, regis Salomonis super Israel, aedificare coepit domum Domino . Ad id quod dicit in anno quarto in construendo advertendum est: Regis Salomonis super Israel. Nam quod dicitur mense Zio ipse est mensis secundus, interpositio est. Hoc ipsum in Paralipomenon planius exprimitur, ubi legitur: Coepit autem aedificare mense secundo anno quarto regni sui . Mensura templi determinatur, in eo quod sequitur. Domus autem quam aedificabat rex Salomon Domino, habebat dine et triginta cubitos altitudine.
Abbreviated transcription (Latin):
uersuum reciacula usq ad malagͣ¬
nata: in imis dependentia. Unde et
adiungit. Et reciacula et malagra¬
nata. xc.⁊ui. dependentia. utrum
autem inferiora malagͣnata. in ex¬
tremis foraminib an sub ipsis depẽ¬
derent. dubitari potuit. s dẽt̾mina¬
tur in eo quod gn̾alem sententiã
subiungit. cum dicit. & omnia ma¬
lagranata: centum reciaculis curcũ¬
dabantur. De con cordi a

Expanded text:
versuum retiacula usque ad malograversuum retiacula usque ad malogranata in imis dependentia. Unde et adjungit: Et retiacula, et malogranata nonaginta sex dependentia. Utrum autem in inferiora malogranata in extremis foraminibus, an sub ipsis dependerent, dubitari potuit; sed determinatur in eo quod generalem sententiam subjungit, cum dicit: Et omnia malogranata centum retiaculis circumdabantur.
Abbreviated transcription (Latin):
lis circumdabant᷑ . reciacula et malo¬
granata nonaginta et sex dependen¬
tia. Et omnia malognata: centum re¬
ciaculis cirrumdabantur. Sicut suꝑiꝰ
dictum ẽ in uno reciaculo erant centũ
malogͣnata. in medio ipsius int̃posita:
et centum in ugo dependentia. Ex qua
autem factum sit occasione: ut non
fuerint ibi plusquam nonaginta sex
dependentia tempore ieremiȩ. fate¬
or me nescire. Sed̃m quod hic intelli¬
gi dedit: unũ reciacłm ex centũ retiachs
cõpositũ fuit. Inũ ordinẽ ꝯcathena¬
tioĩsũ cͥcũtȩxentiũ unũ ordinem
foraminũ: uult incelligi unũ re
uenies. Si num̾es ꝑcͥcuitũ. ĩ uemieᷤ
ĩordine uno foramina .c. Exãt gͦ ibixi.¬
retiacła scdm consid̾ationem unã :
et centum scdm considerationem
aliam. Septem uersuum reciacula
erant: usqi ad malogͣnata in medio
int̃posita. unde et dicit. Et reciacła
et malagranata centum: reciacłis
curumdabant᷑. &. erant alia septẽ

Expanded text:
lis circumdabantur. Et retiacula, et malolis circumdabantur. Et retiacula, et malogranata nonaginta et sex dependentia. Et omnia malogranata centum retiaculis circumdabantur . Sicut superius dictum est, in uno retiaculo erant centum malogranata in medio ipsius interposita, et centum in uno dependentia. Ex qua autem factum sit occasione, ut non fuerint ibi plus quam nonaginta sex dependentia tempore Jeremiae, fateor me nescire. Secundum quod hic intelligi dedit, unum retiaculum ex centum retiaculis compositum fuit, unum ordinem concatenationum circumtexentium unum ordinem foraminum, vult intelligi unum retvenies. Si numeres per circuitum, invenies in ordine uno foramina centum. Erant ergo ibiretiacula secundum considerationem unam: et centum secundum considerationem aliam. Septem versuum retiacula erant usque ad malogranata in medio interposita. Unde et dicit: Et retiacula, et malogranata centum retiaculis circumdabantur. Et erant alia septem
Abbreviated transcription (Latin):
potestate: ad compendium reuocare.
Notandum quod de mensura basiũ
nichil di: s de eo quod in hoc libro. uł
in paralipom̾ legitur. que sit facile de
autem capitella uiii. cubitos tenebat.
Scãm paralipoñ uero tota columpna
habebat cubitos triginta quinq un¬
de et constat ipsius basim nouem cu¬
bitos hr̃e. In principio descriptionis ħꝰ.
legitur quod templum a.xx eubitos
altitudinis habebat. Si gͦ altitudo
porticus. altitudini dempli responde¬
altitudinis capere poterat: Ex mutua
gͥ dictorum collatione manifeste col¬
ligitur: quod in porticum gradib as¬
cendebatur: et quod eo loci quo colũp¬
ne stabant. terra quidem porticus ip¬
sus pauimento quinq cubitis demis¬
sior erat.ꝯsunc ea que de dictis recia¬
culis uel malogͣnatis. in fine iere mie
leguntur. in medium ducantur: ne
forte aliciui his que suꝑus dicta sunt.
dissonare uideantur. & reciacula in¬
quit. et malogͣnata centum: reciacu¬

Expanded text:
potestate ad compendium revocare. potestate ad compendium revocare. Notandum quod de mensura basium nihil dicitur: sed de eo quod in hoc libro, vel in Paralipomenon legitur, quam sit facile depautem capitella octo cubitos tenebant. Secundum Paralipomenon vero tota columna habebat cubitos triginta quinque, unde et constat ipsius basim novem cubitos habere. In principio descriptionis hujus legitur quod templum triginta cubitos altitudinis habebat. Si ergo altitudo porticus, altitudini templi respondee cubitorum altitudinis capere poterat? Ex mutua igitur dictorum collatione manifeste colligitur, quod in porticum gradibus ascendebatur, et quod eo loci quo columnae stabant, terra quidem porticus ipsius pavimento quinque cubitis demissior erat. Nunc ea quae de dictis retiaculis, vel malogranatis in fine Jeremiae leguntur, in medium ducantur, ne forte alicui his quae superius dicta sunt dissonare videantur: Et retiacula, inquit, et malogranata centum retiacu
Abbreviated transcription (Latin):
unum funicłm: et unius similiter
ordo alt̾us reuaculi oꝑire alt̾m.
Quid ẽ ergo quod dicit᷑. quod in recia¬
culis singulis erant duo uersus uel¬
duo ordines malog̃natoꝵ: ad oꝑien¬
dos funiculos maloon capitellorum:
S in hoc notatur. quod decor oꝑis uel
ratio significationis. non sinebat qͦd
pͥmus ordo haberet contra se funicłm:
et iccirro in singulis reciaculis ẽ ad¬
ditus ordo scds: ut posset ante poni
eo loci. quo ratio poscebat poni funi¬
culum. Primus itaq malogͣnatorũ¬
ordo in singulis reciaculis septena
ut suꝑius diximus uersuum recia¬
cula distinguebat: scds autem ante¬
positus funiculis. illos intuentium
aspectib obnubilabat. Hec de rebus
obscuriorib pro ut potui digessi. Si
quis me non tam falsitatis quam ꝓ¬
lixitatis arguat: sciat me malle uidĩ
sciolis prolirior. quam simplitiorib ob¬
scurior. S quod dictum ẽ. a me. forsitai
nimis prolire: q̃uilibet ꝑitior habet in

Expanded text:
unum funiculum, et unus similiter unum funiculum, et unus similiter ordo alterius retiaculi operire alterum. Quid est ergo quod dicitur quod in retiaculis singulis erant duo versus vel ordines malogranatorum ad operiendos funiculos capitellorum? Sed in hoc notatur quod decor operis, vel ratio significationis non sinebat ut primus ordo haberet contra se funiculum: et idcirco in singulis retiaculis est additus ordo secundus ut posset anteponi eo loci, quo ratio poscebat poni funiculum. Primus itaque ordo malogranatorum in singulis retiaculis septena, ut superius diximus, versuum retiacula distinguebat; secundus autem antepositus funiculis illos intuentium aspectibus obnubilabat. Haec de rebus obscurioribus prout potui digessi. Si quis me non tam falsitatis, quam prolixitatis arguat, sciat me malle videri sciolis prolixior quam simplicioribus obscurior. Sed quod dictum est a me forsitan nimis prolixe, quilibet peritior habet in
Abbreviated transcription (Latin):
alius ordines uocat. Sed̃m quod
suꝑus legimus exposuimus. ducẽ¬
ti ordines malogͣnatorum erant in
reciaculis duob: centum idelicet
in reciaculo uno. et centum in alio.
Centum itaqi ordines erant in singlis
scdm lecdionem illam: duo in singu¬
lis scd̃m lectionem istam. absq du¬
bio centum erant scłm considera¬
tionem unam: et duo scd̃m consi¬
derationẽ aliã.Si scd̃m unã dim̃¬
sionem attendas inuenies ibi duos
centenarios: si scd̃m aliam cogites.
inuenies ibi centum binarios. Qd
suꝑius dixerat de reciaculis. idem
repetit de malogͣnatis. De utrisq
namq dicit. quod funiculos oꝑirent:
unde intelligitur usquequo recia¬
cula descenderent: que malog̃nata
de siuis extremitatib dependentia
contra funiculos haberent. Ex suꝑi¬
orib uti iam ostendimus datur in¬
telligi. quod in uno capitello fuert̃
duo reciacula: et duo tantum fu¬
niculi. Potuit gͦ unus ordo malog̃¬
natorum unius reciaculi oꝑire

Expanded text:
alius ordines vocat. Secundum quod alius ordines vocat. Secundum quod superius legimus, et exposuimus, ducenti ordines malogranatorum erant in retiaculis duobus, centum videlicet in retiaculo uno, et centum in alio. Centum itaque ordines erant in singulis secundum lectionem illam; duo in singulis secundum lectionem istam. Absque dubio centum erant secundum considerationem unam; et duo secundum considerationem aliam. Si secundum unam dimensionem attendas, invenies ibi duos centenarios; si secundum aliam cogites, invenies ibi centum binarios. Quod superius dixerat de retiaculis, idem repetit de malogranatis. De utrisque namque dicit quod funiculos operirent: unde intelligitur usquequo retiacula descenderent, quae malogranata de suis extremitatibus dependentia contra funiculos haberent. Ex superioribus, ut jam ostendimus, datur intelligi quod in uno capitello fuerunt duo retiacula, et duo tantum funiculi. Potuit ergo unus ordo malogranatorum unius retiaculi operire
Abbreviated transcription (Latin):
bus reciaculis. Sciendum pro certo
quod hoc loco legendum sit quadr̃i¬
genta. non quadra ginta. scãm qͦd
habent codices multi. uicio scͥptoꝵ
deprauati. Quod facile conuncitur.
ex eo quod suꝑuis legitur: ubi dicit᷑
Malogranatorum autem ducenti
ordines erant: in circuitui capitelli
scdi. Cui ista attestatio non sufficit.
ꝑ hebreos. hebraicam u̾itatem con¬
sulat: et quod dicimus uerum eẽ
inueniet. Adhuc autem additur
de his malogranatis: quomodo or¬
dinata erant in reciaculis singulis.
Duo uersus malogranatoꝵ in reci¬
aculis singulis. ad oꝑiendos fun¬
culos capitellorum. qui erant suꝑ
capita columpnaꝵ. Concunit huic
lectioni. quod in paralipom̾ legitur.
ubi de malogranatis uel reciaculis
scribitur. Malogranata quoq qua¬
dringenta. et reciacula duo. ita ut
bini ordines malogranatorum sin¬
gulis reciatulis uingerentur. que
protegerent epistilia et capita colũ¬
pnarum. Nota quod unus dicit uisꝰ:

Expanded text:
bus retiaculis. Sciendum pro certo bus retiaculis. Sciendum pro certo quod hoc loco legendum sit, quadringenta non quadraginta, secundum quod habent codices multi vitio scriptorum depravati. Quod facile convincitur ex eo quod superius legitur ubi dicitur: Malogranatorum autem ducenti ordines erant in circuitu capitelli secundi. Cui ista attestatio non sufficit, per Hebraeos, Hebraicam veritatem consulat, et quod dicimus verum esse inveniet. Adhuc autem additur de his malogranatis, quomodo ordinata erant in retiaculis singulis: Duo versus malogranatorum in retiaculis singulis, ad operiendos funiculos capitellorum, qui erant super capita columnarum. Concinit huic lectioni quod in Paralipomenon legitur, ubi de malogranatis, vel retiaculis scribitur: Malogranata quoque quadringenta; et retiacula duo, ita ut bini ordines malogranatorum singulis retiaculis jungerentur, quae protegerent epistylia et capita columnarum. Nota quod unus dicit versus,
Abbreviated transcription (Latin):
reciacula duo: ut oꝑirent duos fu¬
niculos. qui erant suꝑ capita colũp¬
narum. Usq modo de funiculis ca¬
pitellorum nullam mentionẽ fecit:
nunc duos suꝑ capita columpnarũ
ẽẽ definit. funiculos capitellorum
eos uocat: qm̃ capitellis inerant. S
quod fecisse dicitur suꝑ capita colũ¬
pnarum funiculos duos. potest in
dubium uenire: an fecerit in singu¬
lis singulos. an potius in singulis
duos. S hoc ip̃m det̃minatur. ex eo
quod de reciaculis adiungitur. Et re¬
ciacula duo. ut oꝑirent duos funi¬
culos: qui erant suꝑ capitella colũp¬
narum. Habemus ex suꝑus positis
atq expositis: quod duo reciacula e¬
rant in singulis capitellis. Quod eigo
dicit duo reciacula: referendum ẽ
ad singula capitella. Singulorum ca¬
pitellorum uero reciacula. duos fu¬
niculos oꝑire non possent: si duo in
singulis non fuissent. Quid adhuc
fecerit: adiungit cum dicit. Et ma¬
logranata quadringenta: in duo¬

Expanded text:
retiacula duo, ut operirent duos furetiacula duo, ut operirent duos funiculos qui erant super capita columnarum. Usque modo de funiculis capitellorum nullam mentionem fecit, nunc duos super capita columnarum esse definit. Funiculos capitellorum eos vocat, quoniam capitellis inerant. Sed quod dicitur fecisse super capita columnarum funiculos duos, potest in dubium venire, an fecerit in singulis singulos, an potius in singulis duos. Sed hoc ipsum determinatur ex eo quod de retiaculis adjungitur: Et retiacula duo, ut operirent duos funiculos qui erant super capita columnarum. Habemus ex superius positis atque expositis, quod duo retiacula erant in singulis capitellis. Quod ergo dicit duo retiacula, referendum est ad singula capitella. Singulorum capitellorum vero retiacula, duos funiculos operire non possent, si duo in singulis non fuissent. Quid adhuc fecerit, adjungit cum dicit: Et malogranata quadringenta in duo
Abbreviated transcription (Latin):
lis earum qui iacebant extra circulũ.
Inter columpnia uocat. tabulas suꝑiꝰ
dictas. int̾ qͣtuor colũnas. ꝑ quadrũ
erectas. Si autem subiecta tabula
rotumdum foramen haberet. et cir¬
ca ipsum rotumda concauitas in al¬
tum ascenderet: ꝓfecto intercolump¬
nia non fuissent quadrata. s rotum¬
da. Sequitur. Quatuor quoq rote. q̃
ꝑ quatuor angulos basis erant: co¬
herebant suꝑ basim. Nam axes qͥb
supposite bases incumbebant: ab uno
basium latere transeuntes. et utmq
excedentes et rotis iniecti. rotas ad in¬
uicem copulabant. Ea que de basib
uel luterib in sequentil adiungui¬
tur: exante iam dic̃tis ꝑspicua uideit᷑.
In fine descͥptionis. columpnarũ su¬
ꝑius descriptarum it̃m mentionẽ
facit: ubi et aliquid interserit. quod
prius non dixit. Et ꝑfecit omne opꝰ
regis salomonis. in templo dñi. co¬
lumpnas duas. et funiculos capitel¬
lorum suꝑ capita columpnaꝵ duos.

Expanded text:
lis earum qui jacebant extra circulum. lis earum qui jacebant extra circulum. Intercolumna vocat tabulas superius dictas, inter quatuor columnas per quadrum erectas. Si autem subjecta tabula rotundum foramen haberet, et circa ipsum rotunda concavitas in altum ascenderet, profecto intercolumna non fuissent quadrata sed rotunda. Sequitur: Quatuor quoque rotae quae per quatuor angulos basis erant, cohaerebant subter basim. Nam axes quibus superpositae bases incumbebant, ab uno basium latere transeuntes, et utrinque excedentes, et rotis injecti, rotas ad invicem copulabant. Ea quae de basibus, vel luteribus in sequentibus adjunguntur, ex ante jam dictis perspicua videntur. In fine descriptionis columnarum superius descriptarum iterum mentionem facit, ubi et aliquid interserit quod prius non dixit: Et perfecit omne opus regis Salomonis in templo Domini: columnas duas et funiculos capitellorum super capita columnarum duos, et
Abbreviated transcription (Latin):
luteris: quasi formam totumde pi¬
xidis oꝑiculum non habentis. Capd̃
euis: suꝑiora ipsius. Summitas ca¬
pitis ambitus foraminis. Summitaᷤᷤ
autem capitis .i. margo ipsius fora¬
minis. adherentem sibi. terentem
quandam concauitatem in modũ
fistulȩ factam cingebat. atq con¬
glutinabat: quam liber os luteris
uocat: quia ꝑ ipsum sibi infusa tran¬
sigebat. Huius autẽ ꝓceritas. semiscu¬
bitum tenebat: dimidius uero cubi¬
tus in uentrem descendebat.: unus
autem cubitus ext̾ius apparebat. Dr̃
itaqi quia os luteris. in capitis eius
summitate intrinsecus erat: qm̃ eius
dem modi quam diximus fistulam
marginis supp̃mũ intra se conlude¬
bat. his de luteris factura int̾positis.
ad basium descriptionem redit: cũ
adiungit. In angulis autem colump¬
narum uarie celature erant: et me¬
dia inter columpnia. quadrata non
rotunda. Erat itaqi celature non solũ
in coronulis basum. s etiam in angu¬

Expanded text:
luteris quasi formam rotundam piluteris quasi formam rotundam pixidis operculum non habentis. Caput ejus, superiora ipsius; summitas capitis ambitus foraminis. Summitas autem capitis, id est, margo ipsius foraminis, adhaerentem sibi teretem quamdam concavitatem in modum fistulae factam cingebat atque conglutinabat: quam liberos luteris vocat, quia per ipsum sibi infusa transigebat. Hujus autem proceritas semis cubitum tenebat, dimidius vero cubitus in ventrem descendebat, unus autem cubitus exterius apparebat. Dicitur itaque quia os luteris in capitis ejus summitate intrinsecus erat quoniam ejusmodi, quam diximus fistulam, marginis supremum intra se concludebat. His de luteris factura interpositis ad basium descriptionem redit, cum adjungit: In angulis autem columnarum variae coelaturae erant; et media inter columna quadrata, non rotunda. Erant itaque caelaturae non solum in coronulis basium, sed etiam in angu
Abbreviated transcription (Latin):
basib autem columpnaꝵ ꝑ latera.¬
et in tabulis illis que ꝑ quadrum
stabant erecte. coronule erant insul¬
pte: similiter et plecte uelud in uimi¬
na quedam muicem artifitiose ꝓple¬
.xe. Inter has itaq plectas ubi in se
inuicem in modum circuli replica¬
bantur: similit et inter coronulas
et plectas inscupti ꝑhibentur. et leo¬
nes et boues et cherubm. Et subter
leones et boues. quasi lora ex ere de¬
pendentia: et quatuce rote ꝑ bases
singulas: et axes erei. Omnia ista sa¬
tis aꝑta. Et quod adiungitur de
humerulis: patet ex ante iam dicti.
Et ꝑ quatuor partes quasi hume¬
ruli subter luterem fusiles: contͣ
se inuicem respectantes. Plana suit
ista: s que de luteris factura adiun¬
guntur. sub obscura uidentur. Os qͦ
luteris intrinsecus erat. in capitis
summitate: et quod foris apparebat.
unius cubiti erat totum rotumdũ:
pariterq habebat unum cubitum
et dimidium. Cogita facturam ip̃iꝰ

Expanded text:
basibus autem columnare per latera,basibus autem columnare per latera, in tabulis illis quae per quadrum stabant erectae, coronulae erant insculptae, similiter et plectae velut vimina quaedam, invicem artificiose perplexae. Inter has itaque plectas ubi in se invicem in modum circuli replicabantur similiter et inter coronulas et plectas insculpti perhibentur et leones, et boves, et cherubin: Et subter leones et boves quasi lora ex aere dependentia, et quatuor rotae per bases singulas, et axes aerei. Omnia ista satis aperta. Et quod adjungitur de humerulis patet ex ante jam dictis: Et per quatuor partes quasi humeruli subter luterem fusiles contra se invicem respectantes. Plana sunt ista, sed quae de luteris factura adjunguntur, subobscura videntur: Os quoque luteris intrinsecus erat in capitis summitate, et quod foris apparebat, unius cubiti erat totum rotundum, pariterque habebat unum cubitum et dimidium. Cogita facturam ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
Dicitur itaq de his basib. Et ipsum
opus basium int̾rasile erat. Hoc dr
pro ea parte: in qua erant celature.
Unum genus ẽ. celature. in qua cuiꝰ¬
libet corꝑis liniamenta suꝑfitietenꝰ
curumscribunt᷑. aliud in qua tota
corporis imago membratim format᷑.
et campus qui celaturis int̾iacet ca¬
uatur: et in parte. uel funditus ab¬
raditur. Itaq ad distinctionem alt̾iꝰ
generis celature: dictum ẽ opus ba-¬
sium int̾rasile. Sequitur. Et sculp¬
ture int̃ iuncturas. et inter coronu¬
las et plectas. et leones et bones. et
cherubin. et in iuncturis similit̃ de¬
suꝑ. Quatuor latera tabulȩ in imo.
supposite iuncturas uocat. quorũ
unum quodq duas hinc inde colũ¬
pnas. et adherentem tabulam cre¬
ctam in unum conuingebant: iuncte
autem desuꝑ latera supp̃me tabule
dicuntur. quib a suꝑiorib similit᷑
in unum iungebantur: quib singu¬
lis sculpture mẽẽ describuntur. In

Expanded text:
Dicitur itaque de his basibus: Et ipsum Dicitur itaque de his basibus: Et ipsum opus basium interrasile erat. Hoc dicitur pro ea parte in qua erant caelaturae. Unum est genus caelaturae in quo cujuslibet corporis lineamenta superficietenus circumscribuntur; aliud in quo tota corporis imago membratim formatur, et campus qui caelaturis interjacet cavatur, et in parte vel funditus abraditur. Itaque ad distinctionem alterius generis caelaturae, dictum est opus basium interrasile. Sequitur: Et sculpturae inter juncturas, et inter coronulas et plectas, et leones, et boves, et cherubin; et in juncturis similiter desuper. Quatuor latera tabulae in imo suppositae juncturas vocat: quorum unumquodque duas hinc inde columnas, et adhaerentem tabulam erectam in unum conjungebant; juncturae autem desuper, latera supremae tabulae dicuntur: quibus a superioribus similiter in unum jungebantur, quibus singulis sculpturae inesse describuntur. In
Abbreviated transcription (Latin):
conuncto: et teneant tres cubitos in
altitudine. ꝑ quatuor autem angu¬
los iacentis tabulȩ. iuxta erectarum
iuncturam erigantur columpne e¬
ree: habentes dres cubitos in altitudi-¬
ne. Tabula autem cum rotumdo fo¬
ramine.tam tabulis erectis quam co¬
lumpnis. debet ita suꝑ iacere: ut oĩa
uingat suꝑius sicut prima tabula
oĩa in unũ contungit inferiꝰ Suꝑ fora¬
men autẽ supp̃mȩ tabule. quedam q̃i
emisꝑii concauitas debet collocari:
formam habens ꝑ omnia quasi peluis
inuerse. Summitas namq huius
emisꝑii. in planam quandam rotum¬
ditatem defitiebat. quȩ cubitum et
dimidium quaquauersum tenebat:
cui luter insidebat. Circa uero basium
suꝑiora. ꝑ quatuor partes sustentacła
quedam. que scͥptura humerulos uo¬
cat. eriebant: que uentres luterum
ab omni parte excipiebant et sustine¬
bant. Quod de rotis et earum axib
dicitur: satis aꝑtum uidetur. s ne
ad littere expositionem reuertam᷑.

Expanded text:
conjunctae: et teneant tres cubitos in conjunctae: et teneant tres cubitos in altitudine. Per quatuor autem angulos jacentis tabulae juxta erectarum juncturam erigantur columnae aereae habentes tres cubitos in altitudine. Tabula autem cum rotundo foramine tam tabulis erectis, quam columnis debet ita superjacere, ut omnia jungat superius, sicut prima tabula omnia in unum conjungit inferius. Super foramen autem supremae tabulae, quaedam quasi hemisphaerii concavitas debet collocari: formam habens per omnia quasi pelvis inversae. Summitas namque hujus hemisphaerii in planam quamdam rotunditatem deficiebat, quae cubitum et dimidium quaquaversum tenebat, cui luter insidebat. Circa vero basium superiora, per quatuor partes sustentacula quaedam, quae Scriptura humerulos vocat, exibant: quae ventres luteris ab omni parte excipiebant et sustinebant. Quod de rotis et earum axi dicitur satis apertum videtur, sed nunc ad litterae expositionem revertamur.
Abbreviated transcription (Latin):
a sinistris: ut lauarent meis omnia
que in holocaustho oblaturi erant.
In hoc libro pͥus luterum bases: qũa
luteres describit: et dicit. Et fecit ba¬
ses decem ereas. quatuor cubitorum.
longitudinis. bases singulas. et qͣtu¬
or cubitorum latitudinis. et trium cubitoꝵ.
altitudinis. qm̃ obscurum ẽ. quod
de basium mensura dicit᷑. dico pͥus
quod michi inde uidetur. postea lit¬
tera explanabitur. S ut melius intel¬
ligatur: quid inde sentimus: et singla
quasi membratim tractemus. Primo
itaq ponantur aue tabule erre. ex
maiore sui parte ꝑforate. quatuor
cubitorum tam in longitudine. qͣm
in latitudine. Nna habebat foram̃
quadratum equilaterum. altera ro¬
tumdum: ita ut quadrati latus. non
excedat diametrum alt̾ius. Tabula
uero cum foramine quadro iaceat in
imo.Supra hanc aũt̃ circa eius fora¬
men erigantur quatuor tabule.tã
pͥmȩ tabule quam sibi inuicem per
quatuor angulos foraminis firmiter

Expanded text:
a sinistris, ut lavarent in eis omnia a sinistris, ut lavarent in eis omnia quae in holocausto oblaturi erant . In hoc libro prius luterum bases quam luteres describit, cum dicit: Et fecit bases decem aereas quatuor cubitorum longitudinis bases singulas, et quatuor cubitorum latitudinis, et trium cubitorum altitudinis. Quoniam obscurum est quod de basium mensura dicitur, dico prius quod mihi inde videtur; postea littera explanabitur. Sed, ut melius intelligatur quid inde sentimus, singula quasi membratim tractemus. Primo itaque ponantur duae tabulae aereae ex majore sui parte perforatae quatuor cubitorum, tam in longitudine quam in latitudine. Una habeat foramen quadratum aequilaterum, altera rotundum, ita ut quadrati latus non excedat diametrum alterius. Tabula vero cum foramine quadro jaceat in imo. Supra hanc autem circa ejus foramen erigantur quatuor tabulae, tam primae tabulae quam sibi invicem per quatuor angulos foraminis firmiter
Abbreviated transcription (Latin):
spissitudinem debemus intelligere:
ꝑluterem. hic idem quod mare. de¬
quitur. Labium eus. quasi labium
calicis: et folium repandi lilu. Ex hac
descriptione intelligitur. quod eius
labium ad ext̾iora reflectebatur: un¬
de et illa mensura subter labium
sumpta. intelligitur. que suꝑius in
his uerbis describitur. Et resticula
triginta cubitorum: cingebat illd̃
ꝑ circuitum. Nsam et illa mensu¬
ra decem cubitoꝵ. non ẽ. sumpta
subter labium. s ut ibi legitur a la¬
bio usq ad labium. Duo milia batos
capiebat: et tria milia metreta̾rum.
De his mensuris melius uidetur suꝑ¬
sedere: quam aliquid diccre: qm sub
tisdem nominib apud diuersos di¬
uerse intelligunt᷑ mensiure. In seq̃n¬
tib quedam uasa descbuntur. in qͥb
holocaustha lauabant᷑. que liber iste
luteres uocat: paralipom̾ concas no¬
minat. De his concis ibi in hunc mo¬
dum legimus. fecit quoq concas.x.
et posuit quinqi a dextris. et quinqi

Expanded text:
spissitudinem debemus intelligere; spissitudinem debemus intelligere; per luterem, hic idem quod mare. Sequitur: Labium ejus quasi labium calicis, et folium repandi lilii. Ex hac descriptione intelligitur quod ejus labium ad exteriora reflectebatur: unde et illa mensura subter labium sumpta intelligitur quae superius in his verbis describitur: Et resticula, tringinta cubitorum cingebat illud per circuitum. Nam et illa mensura, decem cubitorum, non est sumpta subter labium: sed ubi ibi legitur a labio usque ad labium: Duo millia batos capiebat, et tria millia metretas. De his mensuris melius videtur supersederi quam aliquid dicere; quoniam sub eisdem nominibus apud diversos diversae intelliguntur mensurae. In sequentibus quaedam vasa describuntur, in quibus holocausta lavabantur quae liber iste luteres vocat, Paralipomenon conchas nominat. De his conchis ibi in hunc modum legimus: Fecit quoque conchas decem et posuit quinque a dextris, et quinque
Abbreviated transcription (Latin):
a labio usq ad labium. rotundum in
curuitu: quinq cubitorum altitudo
euis. Hec omnia satis sunt aꝑta. Sed
quod statim adnectitur: omnino im¬
possibile iudetur. & resticula trigi¬
ta cubitoꝵ: cingebat illud ꝑ curcuutũ.
Si eium uas aliquod rotundum ha¬
beat decem cubitos. de uno latere in
latus oppositum. impossibile ẽ. ut
ulud cingat resticula triginta cubi¬
torum. S hec questio melius in se¬
quentib soluitur: sicut suo loco di¬
cetur: Cica suꝑiora ut dicit᷑ resticula
triginta cubitorum. ipsum cingebat:
inferius autem ubi resticula decem
cubitorum ambiri poterat. Belecta¬
biles quascam et iccosas celaturas
habebat: hoc ẽ. quod statim aduing̃
cum dicit. Et sculptura subt̃ labiũ
ciruibat illud: decem cubitis ambi¬
ens mare. Duo ordines sculptura¬
histriatarum erant fusiles. Que dñr
satis patent: et expositione non indi¬
gent. Grossitudo autem luteris tri¬
um unctiarum erat. P grossitudinẽ

Expanded text:
a labio usque ad labium, rotundum in a labio usque ad labium, rotundum in circuitu: quinque cubitorum altitudo ejus. Haec omnia satis sunt aperta. Sed quod statim adnectitur, omnino impossibile videtur. Et resticula triginta cubitorum cingebat illud per circuitum. Si enim vas aliquod rotundum habeat decem cubitos de uno latere in latus oppositum, impossibile est ut illud cingat resticula triginta cubitorum. Sed haec quaestio melius in sequentibus solvitur, sicut suo loco dicetur. Circa superiora ut dicitur, resticula triginta cubitorum ipsum cingebat; inferius autem ubi resticula decem cubitorum ambiri poterat, delectabiles quasdam et jocosas caelaturas habebat, hoc est quod statim adjungit cum dicit: Et sculptura subter labium circuibat illud decem cubitis ambiens mare. Duo ordines sculpturarum striatarum erant fusiles. Quae dicuntur satis patent, et expositione non indigent: Grossitudo autem luteris trium unciarum erat. Per grossitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
bemus. quod centum fuissent int̾po¬
sita: unde et constat. quod reliqua fu¬
issent appensa. fecit inquit. Malogͣ¬
nata centum: que catenulis int̃po¬
suit. Si gͦ centum malogranata uni
reciaculo int̃posita. ita fuerunt cir¬
cattu capitellum ordinata: ut quod¬
libet unum haberet eregione. subter
se aliud appensum: ꝓfecto unum re¬
ciatulum. continuit ordines centum
Ununi autẽ capitellum habebat ut
dirimus. reciacula duo. et iuxta dictõ
modum. erant centum ordines in uno.
et centum in alio: et impletur quod
dicitur. Malogranatorum autemdu
lilii posuit: repetitio ẽ sententie qũa
suꝑius in his uerbis p̃misit. Capitel¬
la autem que erant suꝑ capita colũp¬
narum: quasi oꝑe lilii fabricata erat.
Et notandum quidem quam sit fa¬
repetere. Post ista uas quoddam des¬
cribit. quod et mare uocat: in quo sa¬
ceirlotes manus et pedes lauabant.
quando in templo ministraturi erait.
fecit quoq mare fusile. decem cubitoꝵ

Expanded text:
bemus quod centum fuissent interpobemus quod centum fuissent interposita: unde et constat quod reliqua fuissent appensa: Fecit, inquit, malogranata centum quae catenulis interposuit . Si ergo centum malogranata uni retiaculo interposita ita fuerunt circa capitellum ordinata, ut quodlibet unum haberet e regione subter se aliud appensum, profecto unum retiaculum continuit ordines centum. Unum autem capitellum habebat ut diximus, retiacula duo: et juxta dictum modum erant centum ordines in uno, et centum in alio, et impletur quod dicitur. Malogranatorum autem dulilii posuit, repetitio est sententiae quam superius in his verbis praemisit: Capitella autem quae erant super capita columnarum, quasi opere lilii fabricata erant. Et notandum quidem quam sit arepetere. Post ista vas quoddam describit, quod et mare vocat, in quo sacerdotes manus et pedes lavabant, quando in templo ministraturi erant: Fecit quoque mare fusile, decem cubitorum
Abbreviated transcription (Latin):
nil dixerat. Malogranatoꝵ autem
ducenti ordines erant in circuitu capi¬
telli scdi. Si ordinem positionis atten¬
das. pͥmo supra stilum ponebatur epi¬
stiliũ: scd̃o illud loco capitellũ qͦd
habebat in duob reciauilis. ducentos
ordines malogranatoꝵ. Iuxta hanc cõ¬
siderationem. epistilium recte dicit᷑
capitellum pͥmum: illud uͦ de quo m
loquitur scđm. Malogranatorum in¬
la pluralitas ẽ: ordo ẽẽ non potest. U¬
bicumq itaq ẽ ordo: non possunt ẽẽ
minus quam duo. Ubi ergo ducenti
ordines malogranatoꝵ fuerunt: non
minus quam quadringenta eẽ potu¬
erunt. Longe inferus de his malogra¬
natis it̾m legimus. Duo uersus malo¬
granatorum: in reciaculis singulis.
hic dicuntur eẽ in circuitu capitelli.
s modus det̾minat᷑ ibi: qm̃ in recia¬
culis erant. que capitellum ambie¬
bant. S non uideo quomodo in recia¬
culis ẽẽ potuissent: nisi int̃posita uel
appensa fuissent. S ex paralipom̾ ha¬

Expanded text:
nil dixerat: Malogranatorum autem nil dixerat: Malogranatorum autem ducenti ordines erant in circuitu capitelli secundi . Si ordinem positionis attendas, primo supra stillim stylum? ponebatur epistylium, secundo loco illud capitellum quod habebat in duobus retiaculis ducentos ordines malogranatorum. Juxta hanc considerationem epistylium recte dicitur capitellum primum; illud vero de quo modo loquitur, secundum: Malogranatorum, inla pluralitas est, ordo esse non potest. Ubicunque itaque est ordo, non possunt esse minus quam duo. Ubi ergo ducenti ordines malogranatorum fuerunt, non minus quam quadringenta esse potuerunt. Longe inferius de his malogranatis iterum legimus: Duo versus malogranatorum in retiaculis singulis. Hic dicuntur esse in circuitu capitelli sed modus determinatur ibi; quoniam in retiaculis erat, quae capitellum ambiebant. Sed non video quomodo in retiaculis esse potuissent, nisi interposita vel appensa fuissent. Sed ex Paralipomenon ha
Abbreviated transcription (Latin):
tra reciacula. In hoc quod modo dicit:
redit ad capitella que pͥus descͥpsit. Qͦ
enim dicit. et rursum alia. intelligen¬
dum ẽ ẽe alia: non a quatuor p̃dictis. s
duob nouissime descriptis. S ne inde
fiat dubitatio aliqua: det̾minatur ex eo
quod dicit᷑ contia reciacula. Nam qͦd
dicitur in summitate columpnarũ
desuꝑ. siquis de tercio pari capitelloꝵ
intellgere uolu̾it: ꝓfecto ordinatio eoꝵ
contra dicta reciacula non erit. Quod
uero dicit capita facta. iuxta mensurã
columpnȩ. non sic oportet intelligere:
quasi utrorumq grossitudo. eẽnt eius¬
dem mensure: Ista assignatio non ẽ e¬
qualitatis: s ꝓportionalitatis. Quod e¬
ium capitelloꝵ mensuram. iurta m̃¬
suram columpne assignat: idem ẽ. ac
si dicat. T̃alis erat mensura capitelloꝵ:
qualem ȩrigebat magnitudo colump¬
narum. De capitellis gͥ ⁊ retiacłis bre¬
uiter repetit: ut de malogranatis com¬
petentius adiungat. de quib hucusq

Expanded text:
tra retiacula. In hoc quod modo dicit, tra retiacula. In hoc quod modo dicit, redit ad capitella quae prius descripsit. Quod enim dicit, et rursum alia, intelligendum est esse alia, non a quatuor praedictis, sed duobus novissime descriptis. Sed, ne modo fiat dubitatio aliqua, determinatur ex eo quod dicitur, contra retiacula. Nam quod dicitur in summitate columnarum desuper, si quis de tertio pari capitellorum intelligere voluerit, profecto ordinatio eorum contra dicta retiacula non erit. Quod vero dicit capita facta juxta mensuram columnae, non sic oportet intelligere, quasi utrorumque grossitudo esset ejusdem mensurae. Ista assignatio non est aequalitatis, sed proportionalitatis. Quod enim capitellorum mensuram, juxta mensuram columnae assignat, idem est ac si dicat: Talis erat mensura capitellorum, qualem exigebat magnitudo columnarum. De capitellis igitur et retiaculis breviter repetit, ut de malogranatis competentius adjungat, de quibus hucusque