comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uata.p̃fertis communib. Qtu ur̃icuram
semel nobis credidistis: quid rursum de
tiobis uos intromittitis: Nam illam qua
tociens dm̃ conscientiis ur̃is testib offen¬
distis. ꝓpriam scilicet uoluntatẽ urãm.
ecce nunc iterum magistram habetis: non
me. Illa uos nature docet non parcere: ra¬
tiom non adquiescere: non obtemꝑare se¬
niorum consilio. uel exemplo: non obedire
nobis. An ignoratis. quia melior est obedi¬
entia. quam uictimȩ : Non legistis in regu¬
la ur̃a. quod quic quid fit sine uoltntate
uel consensu spiritalis patris. uane glorie
deputabitur: non mercedi: Non legistis
in euangelio. quam formã obediendi puer
iħc pueris scĩs tradiderit: Namcum reman¬
siss in iherłm. et dixisset in his quȩ patris
sui erant oportere se cẽ: non ac quiescentib
parentib cius. sequi illos innaz arethnon
desperit: magister discipłos: detis homines:
uerbum et sapientia fabrum et feminam.

Expanded text:
vata praefertis communibus. Qui vestri curam vata praefertis communibus. Qui vestri curam semel nobis credidistis, quid rursum de vobis vos intromittitis? Nam illam, qua toties Deum, conscientiis vestris testibus, offendistis, propriam scilicet voluntatem vestram, ecce nunc iterum magistram habetis, non me. Illa vos naturae docet non parcere, rationi non acquiescere, non obtemperare seniorum consilio vel exemplo, non obedire nobis. An ignoratis quia melior est obedientia quam victimae? Non legistis in Regula vestra, quod quidquid sine voluntate vel consensu patris spiritualis fit, vanae gloriae deputabitur, non mercedi? Non legistis in Evangelio, quam formam obediendi puer Jesus pueris sanctis tradiderit? Nam, cum remansisset in Jerusalem, et dixisset in his quae Patris sui erant oportere se esse, non acquiescentibus parentibus ejus, sequi illos in Nazareth non despexit, Magister discipulos, Deus homines, Verbum et Sapientia fabrum et feminam.
Abbreviated transcription (Latin):
tulȩ qm̃minus sapiunt. mintis et capi¬
unt: nec om̃ino sufficiunt adtam subli¬
mia. Paruule quippe inxp̃osunt: lacte
et oleo nutriende. Ergo exuberib sponse
opus sumere habent. unde diligant. Ha¬
bet oleum effusum sponsa: ad euius ille
excitantur odorem. gustare et sentire quã
suatuis est dñs. Cumq amore flagrantes
ꝑsenserit: conuertens se ad sponsum. oletim
ait effusum nomen tuum: propterea ado¬
lescentule dilexerunt de nimis. Quid est ni¬
mis: Ualde: diehementer:ardenter. Uel cer¬
te magis ex obliquo uos qui nuꝑ uenistis
tangit spiritalis sermo: urãm illam quã
et nos frequenter reprimere conati sumꝰ
minus discretam uehementiam. immo
intemꝑantiam ꝓrsus minium obstinatã
redarguens. Non uultis ẽẽ communi con¬
tenti uita. Non sufficit uobis regulare ie¬
iumum: non sollempnes uigiliȩ : non un¬
posita disciplina: non mensura quã uobis
parimur inuestimentis uł alimentis. Pri¬

Expanded text:
tulae, quoniam minus sapiunt, minus et capitulae, quoniam minus sapiunt, minus et capiunt, nec omnino sufficiunt ad tam sublimia: parvulae quippe in Christo sunt, lacte et oleo nutriendae. Ergo ex uberibus sponsae opus sumere habent unde diligant. Habet oleum effusum sponsa, ad cujus illae excitantur odorem, gustare et sentire quam suavis est Dominus. Cumque amore flagrantes persenserit, convertens se ad sponsum: Oleum, ait, effusum nomen tuum, propterea adolescentulae dilexerunt te nimis? Quid est nimis? Valde, vehementer, ardenter. Vel certe magis ex obliquo vos, qui nuper venistis, tangit spiritualis sermo; vestram illam, quam et nos frequenter reprimere conati sumus, minus discretam vehementiam, imo intemperantiam prorsus nimium obstinatam redarguens. Non vultis esse communi contenti vita. Non sufficit vobis regulare jejunium, non solemnes vigiliae, non imposita disciplina, non mensura, quam vobis partimur in vestimentis et alimentis; pri
Abbreviated transcription (Latin):
essendi pͥncipium omĩ creature suꝑiori et
inferiori. spiritali et corporali: actingens
a fine tisq ad finem fortiter. Adominationi¬
b quoq: ob placidissimam uoluntatẽ. qua
licet tibiq dominetur in fortitudine brachii
stu: turtute tamen potentiori. ꝓsua ingeni¬
ta lenitate. et imꝑturbabili tranquillita¬
te. disponit omĩa suauiter. Diligitur et a
thronis: ob beniuolentiam magistre sapi¬
entiȩ sine inuidia sese commumcantis: et
unctionem. quȩ gratis docet de om̃ib. De¬
terum acherubin propterea diligitur. qͥa
deus scientiarum dñs est: et sciens quid
cuiq opus sit ad salutem. discrete ꝓuide¬
q dona sua digne poscentib ꝓut nouit
expedire distribuit. Aseraphin quoq. qͥa
caritas est. et nichil odit eorum quȩ fecerit:
et uult om̃s homines saluos fieri: et ad ag¬
itionem ueritatis uenire. Hi gͦ om̃s pro¬
ut capiunt: cdiligunt. S enim adolescen¬

Expanded text:
essendi principium omni creaturae superiori et essendi principium omni creaturae superiori et inferiori, spirituali et corporali, attingens a fine usque ad finem fortiter; a dominationibus quoque, ob placidissimam voluntatem, qua licet ubique dominetur in fortitudine brachii sui, virtute tamen potentiori pro sua ingenita lenitate et imperturbabili tranquillitate disponit omnia suaviter. Diligitur et a thronis ob benevolentiam magistrae sapientiae sine invidia sese communicantis, et unctionem, quae gratis docet de omnibus. Caeterum a cherubin propterea diligitur, quia Deus scientiarum dominus est; et sciens quid cuique opus sit ad salutem, discrete provideque dona sua digne poscentibus, prout novit expedire, distribuit; a seraphin quoque, quia charitas est, et nihil odit eorum quae fecit, et vult omnes homines salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire. 7. Hi ergo omnes, prout capiunt, diligunt. Sed enim adolescen
Abbreviated transcription (Latin):
uideantur: instar ꝓfecto ignis. qui aerem
quem inflammat. dum stiũ ei totum calo¬
rem impͥmit induitq colorem: non ignitũ.
s ignem fecisse cernitur. Amant itaq pre¬
cipue concemplari in deo.illi quidem sp̃e
scientiam. euitis non est numerus: hi uero
caritatem. quȩ numquã excidit. Inde et
nomina ista sortiti sunt: ex eoquiq in quo
p̃minere uidentur. Nam cherubin quidẽ.
plenitudo scientiȩ: seraphin uero. incenden¬
tia uel incensa dicuntur. Diligitur ergo ab
angłis ds̃: ob iudiciorum suorũ sũmam
equitatem Ab archangelis: ob consiliorum
suminam moderationem. Porro auircuti¬
b. ob benignissimam exhibitionem mira¬
culorum: ꝑque incredulos dignantissime
trahit ad fidem. Apotestatib uero. ob illam
iustissime potentie uim: qua solet a pus
malignantium ꝓpulsare et arcere crudeli¬
tatem. Uerum a principatib: ob ȩternam
originalem illam uirtutem quadat eẽ et

Expanded text:
videantur; instar profecto ignis, qui aerem, videantur; instar profecto ignis, qui aerem, quem inflammat, dum suum ei totum calorem imprimit, induitque colorem, non ignitum, sed ignem fecisse cernitur. Amant itaque praecipue contemplari in Deo illi quidem spiritus scientiam cujus non est numerus; hi vero charitatem, quae nequaquam excidit. Unde et nomina ista sortiti sunt ex eo quique, in quo praeeminere videntur: nam cherubin quidem plenitudo scientiae; seraphin vero incendentia vel incensa dicuntur. 1325 6. Diligitur ergo ab angelis Deus ob judiciorum suorum summam aequitatem; ab archangelis, ob consiliorum summam moderationem; porro a virtutibus, ob benignissimam exhibitionem miraculorum, per quae incredulos dignantissime trahit ad fidem; a potestatibus vero, ob illam justissimae potentiae vim, qua solet a piis malignantium propulsare et arcere crudelitatem; verum a principatibus, ob aeternam et originalem illam virtutem, qua dat esse et
Abbreviated transcription (Latin):
inde consiliorum archangelis. Ibi uirtu¬
tes audiunt: quando. et ubi. et qualia pro¬
ferant signa. Ibi demq uniuersi. siue sint
potestates. siue principatus. siue domina¬
tiones. discunt ꝓfecto quid ex officio de¬
beant: quid ꝓ dignitate p̃sumant: et quod
p̃ciptie cautum omĩb est accepta pocesta¬
te ad ꝓpriam uoluntatem seu głam non
abuti. Illa tamen celi agmina quȩ cheru¬
bin nuncupantur.si eis sui uocabuli ser¬
uetur incerp̃tatio. arbitror nl habere
quod ab ipsis aut ꝑ ipsos accipiant: cum
de ipso fonte haurire ad plenum liceat.
ipso ea ꝑse dño iħu dignanter introducen¬
te in omẽm plenitudinem ueritatis: et¬
thesauros sapientie scientieq. qui in eo om̃s
absconditi sunt. largissimȩ reuelance.S
nec ea quȩ appellata sunt seraphin: quippe
quȩ ipsa caritas deus in se adeo trarit et
absorbuit. atq in eundem rapuit scẽ affec¬
tionis ardorem. ut unus cum deo ẽẽ sp̃e

Expanded text:
inde consiliorum archangelis; ibi virtuinde consiliorum archangelis; ibi virtutes audiunt, quando, et ubi, et qualia proferant signa. Ibi denique universi, sive sint potestates, sive principatus, sive dominationes, discunt profecto quid ex officio debeant, quid pro dignitate praesumant, et, quod praecipue cautum est omnibus, accepta potestate ad propriam voluntatem seu gloriam non abuti. 5. Illa tamen coeli agmina, quae cherubin nuncupantur, si eis sui vocabuli servetur interpretatio, arbitror nihil habere quod ab ipsis, aut per ipsos accipiant: cum de ipso fonte ad plenum haurire liceat, ipso ea per se Domino Jesu dignanter introducente in omnem plenitudinem veritatis, thesauros sapientiae scientiaeque, qui in eo omnes absconditi sunt, largissime revelante. Sed nec ea quae appellata sunt seraphin, quippe quae ipsa charitas Deus in se adeo traxit et absorbuit, atque in eumdem rapuit sanctae affectionis ardorem, ut unus cum Deo esse spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
quod his spiritib supra om̃s qui memora¬
ti sunt. et iustior causa. et copiosior sit ma¬
deria diligendi. Et enim si intres hominis
regis cuius cumq palatium: nonne cum
plenum sit sellis. scanis. cathedrisq regia
sedes ineminenti posica cernitur: Et
non est necesse querere ubi rex sedere
solitus sit: nimirum mox manifesta
sedilib. Sic quoq omi decoris ornatu
cunctis aliis p̃minere spib istos intel¬
lige: inquib speciali quodam stupende
dignationis muncre. diuina elegit resi¬
dere maiestas. Quod si sessio significat
magisterium: puto illum qui unus est
nobis magister inceloet in terra dei sa¬
pientiam xp̃m. cum alias quidem ubiq
attingat ꝓpter munditiam suam: specia¬
lius tamen istos atq principalius tanquã
ꝓpriam sedem sua illustrare p̃sentia: et
inde tanquam de sollempni auditorio do¬
cere angelũ: docere hominem scientiam. In¬
de angelis diuinorum nodicia iudiciorũ:

Expanded text:
quod his spiritibus supra omnes qui memoraquod his spiritibus supra omnes qui memorati sunt, et justior causa, et copiosior sit materia diligendi. Etenim si intres hominis regis cujuscunque palatium, nonne cum plenum sic sellis, scamnis, cathedrisque, regia sedes in eminenti posita cernitur? Et non est necesse quaerere ubi rex sedere solitus sit: nimirum mox occurrit msedilibus. Sic quoque omni decoris ornatu cunctis aliis praeeminere spiritibus istos intellige, in quibus speciali quodam stupendae dignationis munere divina elegit residere majestas. Quod si sessio significat magisterium; puto illam, qui unus est nobis magister in coelo et in terra, Dei Sapientiam Christum, cum alias quidem ubique attingat propter munditiam suam, specialius tamen istos, atque principalius tanquam propriam sedem suam illustrare praesentia, et inde tanquam de solemni auditorio docere angelum, docere hominem scientiam. Inde angelis divinorum notitia judiciorum,
Abbreviated transcription (Latin):
tione feruntur: quod scilicet ubiq unitier¬
sitatis non solum potens s et p̃sens. supra
infraq obsequi rectissime uoluntati sue
cursus demporum. motus corporum. nutꝰ
mentium. ordine utiq pulcherrimo cogat
idq cura tam uigili. ut ne puncto quidem
aut iote uni ut dicitur. horũ om̃ium debi¬
tum subtrahere famulatũ tillatenus lice¬
at: oꝑa tamen tam facili. ut turbationem
seti anrietatem ullam om̃ino gubernator
non sentiat. Intuentes ergo dñm sabaoth
tanta cum tranquillitate omĩa iudicantẽ
intentissime suauissimeq condemplatioĩs
stupore nimio sed sensato rapti in illud di¬
uine claritatis tam ingens pelagus. recipi¬
unt sese insecretiori quodam mirȩ tranqui¬
llitatis recessu: ubi tanta pace ac securitate
fruuntur: ut quiescentib ipsis ꝓ reueren¬
tia p̃rogatiue: tanquam uere dominationi¬
b. ministrare et militare uideatur cetera
multitudo. In thronis sedet deus: et ꝑuto

Expanded text:
tione feruntur: quod scilicet ubique univertione feruntur: quod scilicet ubique universitatis non solum potens, sed et praesens, supra infraque obsequi rectissimae voluntati suae cursus temporum, motus corporum, nutus mentium, ordine utique pulcherrimo cogat; idque cura tam vigili, ut ne puncto quidem aut iota, uni, ut dicitur, horum omnium debitum subtrahere famulatum ullatenus liceat; opera tamen tam facili, ut turbationem seu anxietatem ullam omnino gubernator non sentiat. Intuentes ergo Dominum sabaoth tanta cum tranquillitate omnia judicantem, intentissimae suavissimaeque contemplationis stupore nimio, sed sensato rapti in illud divinae claritatis tam ingens pelagus, recipiunt sese in secretiori quodam mirae tranquillitatis recessu, ubi tanta pace ac securitate fruuntur, ut quiescentibus ipsis, pro reverentia praerogativae, tanquam vere dominationibus ministrare et militare videatur caetera multitudo. 4. In thronis sedet Deus. Et puto
Abbreviated transcription (Latin):
gentem intueri ac magnificare delectant᷑:
exturbare et debellare demonũ hominũq
contrarias potestates. ꝓ his qui hereditatẽ
capiunt salutis. accipiunt potestatẽ. Et
hi nonne iustissimam habent causam. ut
diligant dnm̃ iħm: Sunt et suꝑ istos pͥn¬
cipatus: qui ipsum altius speculantes. et li¬
quido ꝑuidendes uniuersitatis ẽẽ pͥncipiũ.
et pͥmogenitum om̃ĩs creaturȩ. tanta ꝑinde
principatus dignitate donantur: ut ubiq
terrarum habeant potestatem. quasi de sũ¬
mo quodam rerum cardine. regna et pͥnci¬
patus. et quas libet ꝓarbitrio mutare et
ordinare dignitates: ꝓquorumq mentis
facere pͥmos nouissimos. et nouissimos
primos: de ponere potentes de sede. et ex¬
altare humiles. Et hec istis quoq ratio
diligendi. S diligunt et dominationes.
Cur : Nescioquid subtilius sublimiusq in¬
dagare de xp̃i int̃minabili atq irrefraga¬
bili dominatu. laudabili quadam p̃sump¬

Expanded text:
gentem intueri ac magnificare delectantur, gentem intueri ac magnificare delectantur, exturbare debellare et daemonum homiminumque contrarias potestates, pro his qui haereditatem capiunt salutis, accipiunt potestatem. Et hi nonne justissimam habent causam, ut diligant Dominum Jesum? Sunt et super istos principatus, qui ipsum altius speculantes, et liquido pervidentes universitatis esse principium, et primogenitum 1324 omnis creaturae, tanta proinde principatus dignitate donantur, ut ubique terrarum habeant potestatem, quasi de summo quodam rerum cardine, regna, et principatus, et quaslibet pro arbitrio mutare et ordinare dignitates; pro quorumque meritis facere primos novissimos, et novissimos primos; deponere potentes de sede, et exaltare humiles. Et haec istis quoque ratio diligendi. Sed diligunt et dominationes. Cur? nescio quid subtilius sublimiusque indagare de Christi interminabili atque irrefragabili dominatu, laudabili quadam praesump
Abbreviated transcription (Latin):
entie consilus familiarius ad mittuntur:
eademq ꝑ ipsos. locis quȩq suis atq tempo¬
rib summo moderamine dispensantur.
Et hec causa: quod diligunt dnm̃ xp̃m et
ipsi. Ille quoq beatitudines. quȩ uircutes
ex eoforsitan appellate sunt. quod uirtutũ
ac ꝓdigiorum occultas ꝑpetuasq catisas
felici curiositate rimari. ac mirari diuinitꝰ
ordinate. signa que et quando uolunt ex
om̃ib clementis. terris potenter exhibeant:
et ipse ergo exinde non inmerito inardes¬
cunt. diligere dñm uirtutũ. et dei turtutẽ
xp̃m. Plenum quippe est suatutatis et gr̃ę.
incerta et occulta sapientiȩ inꝑsa sapien¬
tia intueri: plenum nichilominꝰ honoris
et głȩ. catisarum in dei tierbo absconditarũ.
mundo spectandas mirandasq in manu
ipsorum dirigi efficientias. S et illi sp̃e qͥ
potestates nominantur. dum crucifixi nr̃i
diuinam om̃ipotentiã ubiq fortiter attin¬

Expanded text:
entiae consiliis familiarius admittuntur, entiae consiliis familiarius admittuntur, eademque per ipsos locis quaeque suis atque temporibus summo moderamine dispensantur. Et haec causa quod diligunt Dominum Christum et ipsi. Illae quoque beatitudines, quae virtutes ex eo forsitan appellatae sunt, quod virtutum ac prodigiorum occultas perpetuasque causas felici curiositate rimari ac mirari divinitus ordinatae, signa, quae et quando volunt, ex omnibus elementis terris potenter exhibeant: et ipsae ergo exinde non immerito inardescunt diligere Dominum virtutum, et Dei virtutem Christum. Plenum quippe est suavitatis et gratiae, incerta et occulta sapientiae in ipsa sapientia intueri: plenum nihilominus honoris et gloriae, causarum in Dei Verbo absconditarum mundo spectandas mirandasque in manu ipsorum dirigi efficientias. 3. Sed et illi spiritus, qui potestates nominantur, dum Crucifixi nostri divinam omnipotentiam ubique fortiter attin
Abbreviated transcription (Latin):
ente. illȩ mox sensere fraglantiam. quiȩ
longe amatre minime ẽẽ poterant: atq illa
nobis. Ergo ipsarum deuotionem sponsa
commendans:. hic inquit fructus o sponse
effusi nominis tui: quod ꝓpterea adolescen¬
tule dilererunt te. Effusum siquidem sen¬
tiunt. quod integrum caꝑe non ualebant:
ꝓpterea dilexerunt te. Effusio quippe. nom̃
tulis dumtarat. Qui capatiores sunt. inte¬
gro gaudent: effuso non indigent. Angelica
creatura. irre ꝑcussa mentis acie intuetur di¬
uinorum iudiciorum abissum multam:
quorum summe equitatis ineffabili delec̃¬
tatione beata. głatur insuꝑ effectui ea per¬
fieri: et ꝓpterea diligit merito dnm xp̃m.
Nonne omnes ait amnistratorii sp̃c sunt.
missi in ministerium ꝓpter eos qui heredi¬
tatem capiunt salutis: Porro archangelos.
ut eis aliquid differentius abhis qui sim¬
pliciter angeli sunt tribuamus. mirabilit̃
credo delectat. quod ipsis quoq eterne sapi¬

Expanded text:
ente, illae mox sensere fragrantiam, quae ente, illae mox sensere fragrantiam, quae longe a matre minime esse poterant; atque illatum, qui datus est nobis Ergo ipsarum devotionem sponsa commendans: Hic, inquit, fructus, o sponse, effusi nominis tui, quod propterea adolescentulae dilexerunt te. Effusum siquidem sentiunt, quod integrum capere non valebant; propterea dilexerunt te. Effusio quippe nomen tulis duntaxat. Qui capaciores sunt integro gaudent, effuso non indigent. 2. Angelica creatura irrepercussa mentis acie intuetur divinorum judiciorum abyssum multam, quorum summae aequitatis ineffabili delectatione beata, gloriatur insuper effectui ea mafieri; et propterea diligit merito Dominum Christum. Nonne omnes, ait, administratorii spiritus sunt, missi in ministerium propter eos qui haereditatem capiunt salutis? Porro archangelos ut eis aliquid differentius ab his, qui simpliciter angeli sunt, tribuamus mirabiliter, credo delectat, quod ipsis quoque aeternae Sapi
Abbreviated transcription (Latin):
ta priuis infundenda sunt: ut effundere
audeamus: de plenitudine. non de penu¬
ria largientes. Primo quidem compunc¬
tio: deinde. deuotio: dercio. penitentie la¬
bor: quarto. pietatis opus: quinto. mratio¬
nis studium: sexto. contemplationis ociũ:
illa que effusio dicta est. pure et ob hoc
tute iam ad ministretur: ad laudem et glo¬
dhuc sponsa amatoria loquitur:
ad huc ꝑgit amplius ꝓsequi lau¬
des sponsi: et grãm ꝓuocat:
dum monstrat eam quã iam
acceꝑat. in se uacuam non
fuisse. Audi et enm: quid
secuta adiungit. Propterea
inquit adolescentulȩ dilererunt te nimis.
Quasi dicat. Non frustra. nec inaniter no¬
men tuum exinanitum est osponse. atq
effusum in tibera mea: ꝓꝑterea enim ad¬
olescentule dilexerunt de nimis. Propter
quid: Propder nomen effuscim: et ꝓpter
tibera ex eo ꝑfcisa. Inde quippe excitate st̃
in amorem sponsi: inde suimpserunt ut
diligant. Sponsa infrisum muntis excipi¬

Expanded text:
ta prius 1323 infundenda sunt, ut effundere ta prius 1323 infundenda sunt, ut effundere audeamus, de plenitudine, non de penuria largientes: primo quidem, compunctio; deinde, devotio; tertio, poenitentiae labor; quarto, pietatis opus; quinto, orationis studium; sexto, contemplationis otium; illa quae effusio dicta est, pure, et ob hoc tute jam administretur ad laudem et glodhuc sponsa amatoria loquitur, adhuc pergit amplius prosequi laudes sponsi; et gratiam provocat, dum monstrat eam, quam jam acceperat, in se vacuam non fuisse. Audi etenim quid secuta adjungit: Propterea, inquit, adolescentulae dilexerunt te nimis . Quasi dicat: Non frustra nec inaniter nomen tuum exinanitum est, o sponse, atque effusum in ubera mea; propterea enim adolescentulae dilexerunt te nimis. Propter quid? Propter nomen effusum, et propter ubera ex eo perfusa. Inde quippe excitatae sunt in amorem sponsi, inde sumpserunt ut diligant. Sponsa infusum munus excipi
Abbreviated transcription (Latin):
Talis amor zelat. Hic decet. amicũ sꝑonsi.
Hoc necesse est ardeat fidelis seruus et pru¬
dens: quem constituit dñs suꝑ familiam
suam. Hic replet: hic feruet: hic ebullit.
hic iam securus effundit: erundans et erũ¬
pens. et dicens. Quis infirmatur et egoñ
infirmor : Quis scandalizatur. et ego non
uror: Predicet: fructificet: innouet sig¬
na et inͣmutet mirabilia: non est quo se
inmisceat uanitas:. uibi totum oceuipat ca¬
ritas. Si quidem plenitudo legis et cordis
est caritas: si tamen plena. Deus demq ca¬
ritas est: et nichil est in reb quod possit re¬
plere creaturam. factam ad imaginem dei.
nisi caritas deus: qui solus maior est illa.
Eam nondum adeptus. ꝑiculosissime pro¬
mouetur: quantislibet aliis uideatur polle¬
re uirtutib. Si habuerit omnem scientiã:
si dederit omnem substantiam suam pau-¬
perib: si tradiderit corpus suum ita ut ar¬
deat: absq caritate uacuus est. Enquan¬

Expanded text:
. Talis amor zelat; hic decet amicum sponsi, . Talis amor zelat; hic decet amicum sponsi, hoc necesse est ardeat fidelis servus et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam. Hic replet, hic fervet, hic ebullit, hic jam securus effundit, exundans et erumpens, ac dicens: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Praedicet, fructificet, innovet signa, et immutet mirabilia: non est quo se immisceat vanitas, ubi totum occupat charitas. Siquidem plenitudo legis et cordis est charitas , si tamen plena. Deus denique charitas est , et nihil est in rebus quod possit replere creaturam factam ad imaginem Dei, nisi charitas Deus, qui solus major est illa. Eam nondum adeptus periculosissime promovetur, quantislibet aliis videatur pollere virtutibus. Si habuerit omnem scientiam, si dederit omnem substantiam suam pauperibus, si tradiderit corpus suum ita ut ardeat; absque charitate vacuus est. En quan
Abbreviated transcription (Latin):
est. Accedat cibo bomoꝑis. orationis potꝰ
componens instomaco consciendiȩ. quod
bene gestum est: et commendans deo.O¬
rando bibitur uinum letificans cor homi¬
nis: uintm sp̃e quod mebriat. et carnali¬
um uoluptatum infundit obliuionem.
Humectat interiora arentis conscientie:
escas bonorum auctuum digerit̃: et dedu¬
cit ꝑ quedam anime menbra: fidem ro¬
borans: spem confortans: uegetans ordi¬
nansq caritatem: et impinguans mores.
Sumpto cibo potuq quid iam restat. nͥ
ut pauset egrotus: et quieti contemplatio¬
nis. post sudores actionis incumbat: dor¬
miens incontemplatione somniat dm̃. ꝑ¬
speculum siquidem et ineniginate. ñ atitẽ
facie ad faciem interim intuedur. Tamen
sic non tam spectati quam comectati. idq
raptim. et quasi suib quodam choruscamine
scintillule transeuntis tenuiter uix actacti.
inardescit amore: et ait. Anima mea deside¬
rauit te innocte: s et sp̃c m̃s in p̃cordus meis

Expanded text:
est. Accedat cibo boni operis orationis potus, est. Accedat cibo boni operis orationis potus, componens in stomacho conscientiae quod bene gestum est, et commendans Deo. Orando bibitur vinum laetificans cor hominis, vinum spiritus, quod inebriat, et carnalium voluptatum infundit oblivionem. Humectat interiora arentis conscientiae, escas bonorum actuum digerit, et deducit per quaedam animae membra, fidem roborans, spem confortans, vegetans ordinansque charitatem, et impinguans mores. 6. Sumpto cibo potuque, quid jam restat, nisi ut pauset aegrotus, et quieti contemplationis post sudores actionis incumbat? Dormiens in contemplatione Deum somniat; per speculum siquidem et in aenigmate, non autem facie ad faciem interim intuetur. Tamen sic non tam spectati, quam conjectati, idque raptim et quasi sub quodam coruscamine scintillulae transeuntis, tenuiter vix attacti inardescit amore, et ait: Anima mea desideravit te in nocte, sed et spiritus meus in praecordiis meis
Abbreviated transcription (Latin):
est: Ut tumor uł tilcus quod forte suꝑ¬
creuit inuulnere. et potest impedire sa¬
nitatem: ante omĩa amputetur. Abscida¬
tur itaq ferro acute compuinctionis: ulcꝰ
inueteratȩ consuettdinis.S est acerb
dolor. Leniatur ꝓinde unguento deuo¬
tionis: quod non est aliud.isi concepta
de spe indulgentiȩ exultatio. Hanc con¬
tinendi parit facultas: et uictoria de
peccato. Iam grãs agit: et dicit. Dirupi¬
sti uncula mea: tibi sacrificabo hostiam
laudis. Deinde apponitur medicamen¬
tum penitentiȩ: malagmna ieitimorum᷑.
ingiliarum: orationum: et si qua sunt
alia penitentium exercicia. In labore ei¬
bandus est cibo bom oꝑis: ne deficiat.
Quod opus sit cib: inde doceris. Meus
cib est inquit: ut faciam uoluntatẽ pa¬
tris mei. Itaq comitentur penitentie la¬
bores. pietatis oꝑa: que confortent. Mag¬
nam ait fiduciam prestat apud altissimũ.
elemosina. Cib sitim ercitat: potandus

Expanded text:
est? Ut tumor vel nicus, quod forte supest? Ut tumor vel nicus, quod forte supercrevit in vulnere, et potest impedire sanitatem, ante omnia amputetur. Abscindatur itaque ferro acutae compunctionis ulcus inveteratae consuetudinis. Sed est acerbus dolor; leniatur proinde unguento devotionis, quod non est aliud, nisi concepta de spe indulgentiae exsultatio, Hanc continendi parit facultas, et victoria de peccato. Jam gratias agit, et dicit: Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis . Deinde apponitur medicamentum poenitentiae, malagma jejuniorum, vigiliarum, orationum, et si qua sunt alia poenitentium exercitia. In labore cibandus est cibo boni operis, ne deficiat. Quod opus sit cibus, inde doceris: Meus cibus est, inquit, ut faciam voluntatem Patris mei . Itaque comitentur poenitentiae labores pietatis opera quae confortent. Magnam, ait, fiduciam praestat apud Altissimum eleemosyna . Cibus sitim excitat; potandus
Abbreviated transcription (Latin):
Benigna prudensq caritas affluere con¬
sueuit: non effluere. Eili ne ꝑeffluas: ait
salomon. Et apłs. Propderea inquit de¬
bemus intendere his quȩ dicuntur: ne for¬
te ꝑeffluamus. Quienim: Tune paulo
sanctior: sapientior salomone:Alioquin:
nec michi sedet. ditari ex de exinanito. Si
enim tu tibi neqtiam: ctubonus eris:
De cumulo si uales aditiua me: sin autem.
parcito tibi. S iam atidide que et quanta
saluti propͥe necessaria sint: quȩ et qͦnta
infundi oporteat. priusquam effundere
p̃stimamus: quȩ tamen in p̃sentiarum
bretuter colligere potero. Hora siquidem
iam multum ascendit: et sermonis ur¬
get ad finem. Accedit medicus ad uul¬
neratum: sp̃c ad anmã. Qtiam enm
non reperiat gladio diaboli uulneratã ÷
etiam pꝰ sanatum uulnus antiqui delicti
medicamento baptismatis: Ergo ad illã
animam que dicit. putruerunt et corru¬
pte sunt cicatrices meȩ a facie insipien¬
tiȩ mee. cum accedit sp̃c : quid pͥmo opus

Expanded text:
Benigna prudensque charitas affluere conBenigna prudensque charitas affluere consuevit, non effluere. Fili mi, ne pereffluas, ait Salomon; et Apostolus: Propterea, inquit, debemus intendere his quae dicuntur; ne forte pereffluamus . Quid enim? tunc Paulo sanctior, sapientior Salomone? Alioquin nec mihi sedet ditari ex te exinanito. Si enim tu tibi nequam, cui bonus eris? De cumulo, si vales, adjuva me; sin autem, parcito tibi. 5. Sed jam audite, quae et quanta saluti propriae necessaria sint, quae et quanta infundi oporteat, priusquam effundere praesumamus, quae tamen impraesentiarum breviter colligere potero. Hora siquidem jam multum ascendit, et sermonis urget ad finem. Accedit medicus ad vulneratum, spiritus ad animam. Quam enim non reperiat gladio diaboli vulneratam, etiam post sanatum vulnus antiqui delicti medicamento baptismatis? Ergo ad illam animam quae dicit: Putruerunt et corruptae sunt cicatrices meae a facie insipientiae meae ; cum accedit spiritus, quid primo opus
Abbreviated transcription (Latin):
ret de inanitate. Caute quidem: ne quod
aliis remissio. sibi tribulatio eẽt. Et mehi¬
lominus caste:imitans illũ de cuius ple¬
itudine om̃s accepimus. Disce et tu non¬
nsi de pleno effundere: nec deo largior eẽ
uelis. Concha imitetur fontem. Nonma¬
nat ille inriuum. nec in lactm extendit᷑:
donec suis sacietur aquis. Non pudeat
concham: non ẽẽ suo fonde ꝓfusiorem. De¬
niq ipse fons uite plenus in se ipso. et ple¬
nus se ipso. nonne pͥmum quidẽ ebulli¬
ens et saliens inpxima secreta cȩlorum
om̃ia impleuit bonitate: et tunc de-¬
mum impletis suꝑiorib secretioribq
partib erupit ad terras: ac de suꝑfluo ho¬
mines et iumenta saluauit quem ad mo¬
dum multiplicauit misericordiã suam :
Prius interna repleuit: et sic exundans
inmultis miserationib suis uisitauit
terram. et inebriauit eam: multiplicauit
locupletare eam. Ergoet tu fac similiter.
Implere prius: et sic curato effundere.

Expanded text:
ret de inanitate. Caute quidem: ne quod ret de inanitate. Caute quidem: ne quod aliis remissio, sibi tribulatio esset; et nihilominus caste, imitans illum, de cujus plenitudine omnes accepimus. Disce et tu nonnisi de pleno effundere, nec Deo largior esse velis. Concha imitetur fontem. Non manat ille in rivum, nec in lacum extenditur, donec suis satietur aquis. Non pudeat concham non esse suo fonte profusiorem. Denique ipse fons vitae plenus in seipso, et plenus seipso, nonne primum quidem ebulliens et saliens in proxima secreta coelorum, omnia implevit bonitate; et tunc demum impletis superioribus secretioribusque partibus erupit ad terras, ac de superfluo homines et jumenta salvavit, quemadmodum multiplicavit misericordiam suam? Prius interna replevit; et sic exundans in multis miserationibus 1322 suis visitavit terram, et inebriavit eam, multiplicavit locupletare eam. Ergo et tu fac similiter. Implere prius, et sic curato effundere.
Abbreviated transcription (Latin):
ta est caritas. ut ultra mandatum quidem
diligas ꝑximum tuum. plusquam te ipsũ:
et rursum tantilla. ut contra mandatum
fauore liquescat: pauore deficiat: ꝑturbet᷑
tristitia: auaricia contrahatur: ꝓtrahat᷑
ambitione: suspitionib in quetetur: con¬
uiciis exagitetur. euris etisceretur. hono¬
rib tumeat᷑:. liuore cabescat: tu inquam
ita inꝑprus de ipsum sentiens.qua nam
dementia queso aliena ctirare. aut ambis
aut ac quiescis: S enimaudi: quid consti¬
lat cauta uigilq caritas. Non quod aliis
inquit sit remissio: uobis autem tribulatio.
s exequialitate. Noli mimum ẽẽ iustus Suf¬
ficit ut diligas ꝓximum tuũ: tanquã ce ipsũ.
Hoc quippe est exequalitate. Dicit dauid.
Sicut adipe et pinguedine repleatur anima
mea: et labiis exultationis laudabit os meũ:
infundi nimirum pͥtis uolens:
iet sic effundere.
Nec solum infundi prius:s et impleri: qua¬
tinus de plenitudine eructaret: non oscita¬

Expanded text:
itas tanta est, ut ultra mandatum quidem itas tanta est, ut ultra mandatum quidem diligas proximum tuum plus quam teipsum: et rursum tantilla, ut contra mandatum favore liquescat, pavore deficiat, perturbetur tristitia, avaritia contrahatur, protrahatur ambitione, suspicionibus inquietetur, conviciis exagitetur, curis evisceretur, honoribus tumeat, livore tabescat: tu, inquam, ita in propriis teipsum sentiens, quanam dementia, quaeso, aliena curare aut ambis, aut acquiescis? Sed enim audi quid consulat cauta vigilque charitas. Non quod aliis, inquit, sit remissio, vobis autem tribulatio, sed ex aequalitate . Noli nimium esse justus . Sufficit ut diligas proximum tuum tanquam teipsum; hoc quippe est ex aequalitate. Dicit David: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea, et labiis exsultationis laudabit os meum : infundi nimirum prius volens et sic effundere; nec solum infundi prius, sed et impleri, quatenus de plenitudine eructaret, non oscita
Abbreviated transcription (Latin):
tibi debeo dare et remanere inanis:Ser¬
uo illtid michi: et om̃ino nsi ad ꝓpħ̾ȩ itis¬
sionem non ꝑfero. Si insticerint rogitan¬
tes aliqui exhis qui forte existimant de
me scipra. id quod uident in me. aut audi¬
unt aliquid ex me: respondebitur eis.
Ne forte nonstifficiat nobis et uobis: ite
potius aduendentes. et emite uobis. S cari¬
tas inquis. non querit que sua sunt. Et tu
scis quamobrem: Non querit que stia st̃:
ꝓfecto quia non de sunt. Quis nã querat
quod habet: Caritas que sua sunt. id est
propͥe saluti necessaria. nũquam non habet.
Nec modo habet. s etiam abundat. Utilt
labundare sibi: ut possit et om̃ib. Seruat
sibi quantum sufficiat: ut nulli deficiat.
Auoquin. si plena non est: ꝑfecta non est.
Qeterum tu fr̃ cui firma satis ꝓpria salus
nonddtm est. eui caritas adhuc aut nulla ẽ.
aut adeo tenera atq: harundinea. quatinus
om̃i flatui cedat: om̃i credat spũi: om̃i cir¬

Expanded text:
tibi debeo dare, et remanere inanis? Sertibi debeo dare, et remanere inanis? Servo illud mihi, et omnino nisi ad prophetae jussionem non profero. Si institerint rogitantes aliqui ex his, qui forte existimant de me supra id quod vident in me, aut audiunt aliquid ex me, respondebitur eis: Ne forte non sufficiat nobis et vobis, ite potius ad vendentes, et emite vobis . Sed charitas, inquis, non quaerit quae sua sunt . Et tu scis quam ob rem? non quaerit quae sunt sua, profecto quia non desunt. Quisnam quaerat quod habet? Charitas quae sua sunt, id est propriae saluti necessaria, nunquam non habet; nec modo habet, sed etiam abundat. Vult abundare sibi, ut possit et omnibus; servat sibi quantum sufficiat, ut nulli deficiat. Alioquin si plena non est, perfecta non est. 4. Caeterum tu, frater, cui firma satis propria salus nondum est, cui charitas adhuc aut nulla est, aut adeo tenera atque arundinea, quatenus omni flatui cedat, omni credat spiritui, omni cir
Abbreviated transcription (Latin):
gens interis. Quamobrem si sapis conchã
te exhibebis:et non canalem.Hec siquidẽ.
pene simui et recipit. et refundit. Iula uͦ
donec impleatur expectat: et sic quod sciꝑ¬
abundat. sine suo dampno communicat:
sciens maledictum. qui partem suã facit
deteriorem. Et ne meum consilium con¬
temptibile ducas:audi sapientiorem me.
Stultus ait salomon ꝓfert totum sp̃m
suum simtil: sapiens reseruat in posterũ.
erum canales hodie inȩccłia multos ha¬
bemus: conchas tiero ꝑpaucas. Tante ca¬
ritatis sunt. ꝓquos nobis fluenta cęlestia
manant: ut ante effundere. quã infundi
tielint: loqui quam audire paratiores:
et ꝓmpti docere. quod non didicerunt:
et aliis p̃esse gesticutes qui se ipsos regere
nesciunt. Ego nullum ad saltitem pietatis
gradum. illi gradui ante ponendũ existimo.
quem sapiens postut: dicens. Miserere
amme tuiȩ: placens deo. Quod si non ha¬
beo nisi parumꝑ olei quo ungar: putas

Expanded text:
gens interis. 3. Quamobrem, si sapis, concham gens interis. 3. Quamobrem, si sapis, concham te exhibebis, et non canalem. Hic siquidem pene simul et recipit, et refundit; illa vero donec impleatur, exspectat; et sic quod superabundat, sine suo damno communicat, sciens maledictum qui partem suam facit deteriorem. Et ne meum consilium contemptibile ducas, audi sapientiorem me: Stultus, ait Salomon, profert totum spiritum suum simul, sapiens reservat in posterum . Verum canales hodie in Ecclesia multos habemus, conchas vero perpaucas. Tantae charitatis sunt per quos nobis fluenta coelestia manant, ut ante effundere quam infundi velint, loqui quam audire paratiores, et prompti docere quod non didicerunt, et aliis praeesse gestientes, qui seipsos regere nesciunt. Ego nullum ad salutem pietatis gradum illi gradui anteponendum existimo, quem Sapiens posuit, dicens: Miserere animae tuae placens Deo . Quod si non habeo nisi parumper olei quo ungar, putas,
Abbreviated transcription (Latin):
oleum effusum nomen tucim: ascribens
ipsum odorem nomini sponsi. tanquam
et ipse aliis refundere possit: etiam huic
dicere est oleum effristim nomen cuũ. S
sane cauendum in his. aut dare quod nob
accepimus: aut quod erogandum accepi¬
mus retinere. Rem ꝓfecto ꝑximi retines
tibi:si uerbi causa plenus uututib cum
sis.forisq nichilominus donis scientie et
eloquendiȩ adornatus: metu forte aut se¬
gnitie. aut minus discreta humilitate. uer¬
bum bonum quod posset ꝑdesse multis.
mutili immo et dampnabili ligas silentio:
certe maledictus quod frumenta abscon¬
dis in populis. Rtirsum quod tuum est
spargis et ꝑdis: si priusquam infundaris
tu totus. semiplenus festines effundere:
contra legem arans in pͥmogenito bouis:et
oius pͥmogenttum tondens. Nimirum
uita atq salute quam alteridas. te fraudas.
dum sana uactus intentione. głȩ manis
uento inflaris: aut terrene cuipiditatis
ueneno inficeris: et letali apostẽmate tur¬

Expanded text:
Oleum effusum nomen tuum; ascribens Oleum effusum nomen tuum; ascribens ipsum odorem nomini sponsi, tanquam et ipse aliis refundere possit, etiam huic dicere est: Oleum effusum nomen tuum. 2. Sed sane cavendum in his, aut dare quod nobis accepimus; aut quod erogandum accepimus, retinere. Rem profecto proximi retines tibi, si, verbi causa plenus virtutibus cum sis, forisque nihilominus donis scientiae et eloquentiae adornatus, metu forte aut segnitie, aut minus discreta humilitate, verbum bonum, quod posset prodesse multis, inutili, imo et damnabili ligas silentio; certe maledictus, quod frumenta abscondis in populis . Rursum quod tuum est spargis et perdis, si priusquam infundaris tu totus, semiplenus festines effundere, contra legem arans in primogenito bovis, et ovis primogenitum 1321 tondens . Nimirum vita atque salute, quam alteri das, te fraudas, dum sana vacuus intentione, gloriae inanis vento inflaris, aut terrenae cupiditatis veneno inficeris, et lethali apostemate tur
Abbreviated transcription (Latin):
nomen tuum. Quid cer¬
tum dde monstrat sp̃e sẽs
nobis in nobis occasione
huitis capituli: ꝑfecto
quod interim occurrit: ge¬
minȩ ctuusdam sue oꝑationis exꝑimen¬
tum. Unius quidem. qua nos pͥmo intus
uirtutib solidat ad salutem: alterius uͦ.
qua foris quoq munerib ornat ad lucrũ.
Iulas nobis. hec nr̃is accipimtis. Uerbigr̃a.
fides. spes. caritas. nobis ꝓpter nos dant᷑
Absq his quippe. salui ẽẽ non possumus.
Porro scientie. seu sapientie sermo. gr̃a cui¬
rationis. ꝓphetia. similiaq quuib carere.
cum integritate etiam salutis ꝓpriȩ pos¬
sumus: ꝑximorum ꝓculduibio insalutẽ
expenddenda donantur. Et has sp̃e sẽi
exꝑimur. ut ex re nomina accipiant: in¬
fusionem si placet atq effusionẽ nomine¬
mus. Quinam gͦ harum conuenit. oleum
effusum nomen tuũ: Nonne effusioni:
Nam de infusione.in fuscĩ potius quam
effusum dixisset. Deniq ob bonũ odorem
tiberum extrinsectis ꝑfuisorum ait sponsa.

Expanded text:
omen tuum . Quid certum demonstrat Spiritus sanctus nobis in nobis occasione hujus capituli? Profecto, quod interim occurrit, geminae cujusdam suae operationis experimentum; unius quidem, qua nos primo intus virtutibus solidat ad salutem; alterius vero, qua foris quoque muneribus ornat ad lucrum. Illas nobis, haec nostris accipimus. Verbi gratia, fides, spes, charitas nobis propter nos dantur; absque his quippe salvi esse non possumus. Porro scientiae seu sapientiae sermo, gratia curationis, prophetia, similiaque, quibus carere cum integritate etiam salutis propriae possumus, proximorum procul dubio in salutem expendenda donantur. Et has Spiritus sexperimur, ut ex re nomina accipiant, infusionem, si placet, atque effusionem nominemus. Cuinam ego harum convenit: Oleum effusum nomen tuum? Nonne effusioni? Nam de infusione infusum potius, quam effusum dixisset. Denique ob bonum odorem uberum extrinsecus perfusorum, ait sponsa:
Abbreviated transcription (Latin):
xeras: rediuimus etm erultationẽ. re¬
portantes manipłos pacis. Porro ego pe¬
ne oblitus sum meȩ conuentionis: s non
tu. Pudet singultuum horum : qui pre¬
uaricationis me arguunt. Quid plura:
Repetisti commendatum: recepisti tuũ:
Finem uerborũ indicunt lacrimȩ: tu illis
dñe finem modumq indixeris. Explic̃smo.xxui

Expanded text:
xeras, redivimus cum exsultatione rexeras, redivimus cum exsultatione reportantes manipulos pacis. Porro ego oblitus pene sum meae conventionis, sed non tu. Pudet singultuum horum, qui praevaricationis me arguunt. Quid plura? Repetiisti commendatum, recepisti tuum. Finem verborum indicunt lacrymae; tu illis, Domine, finem modumque indixeris. 1360 SERMO XXVI
Abbreviated transcription (Latin):
ris. An solius laus bonitatis: est et iustitiȩ
Iustus es dñe: et rectum iudicium tuum:
ablatum: non tamen obliuiscimur quod
datus fuit. Et grãs agimus. quod habere
illum meruimus: quo carere in tantum
non uolumus: in quantũ non expedit.
Recordabor domine pacti mei. et misera¬
cionis cue: ut magis ac magis itistificeris
uii sermonib tuis. et uincas cum iudicaris.
Cum ꝓcausa eccłiȩ anno p̃terito bit̾bi es¬
semus: egrotauit ille. Et inualescente lan¬
guore.cum iam ꝓxima uideretur uocati¬
o: ego egerrime ferens comitem ꝑegri¬
nationis. et illum comitem. in tra relin¬
quere aliena:nec resignare his qui mͥ
eum commiserant. qm̃ amabatur ab om¬
nib. sicut erat amabilis ualde: conuer¬
sus adorationem cum fletu et gemitu:
expecta in quam dñe usq ad reditum.
Restitutum amicis. tolle iam eum si uis.
et non causabor. Exaudisti me deus:
conualuit: opus ꝑfecimus. quod in iun¬

Expanded text:
ris. An solius laus bonitatis? Est et justitiae. ris. An solius laus bonitatis? Est et justitiae. Justus es, Domine, et rectum judicium tuum .ablatum, non tamen obliviscimur quod datus fuit, et gratias agimus quod habere illum meruimus, quo carere in tantum non volumus, in quantum non expedit. 14. Recordor, Domine, pacti mei et miserationis tuae, ut magis justificeris in sermonibus tuis, et vincas cum judicaris. Cum pro causa Ecclesiae anno praeterito Viterbii essemus, aegrotavit ille, et invalescente languore, cum jam proxima videretur vocatio, ego aegerrime ferens comitem peregrinationis, et illum comitem in terra relinquere aliena, nec resignare his qui mihi cum commiserant, quoniam amabatur ab omnibus, sicut erat amabilis valde; conversus ad orationem cum fletu et gemitu: Exspecta, inquam, Domine, usque ad reditum. Restitutum amicis tolle jam eum, si vis, et non causabor. Exaudisti me, Deus: convaluit, opus perfecimus quod injun
Abbreviated transcription (Latin):
Et certe ad tumulum lazari nec flentes ar¬
guit. nec a fletu ꝓhibuit: insuꝑ et flecut cũ
flentib. Et lacrimatus est inquit ihe. Fue¬
runt lacrime ille testes ꝓfecto naturȩ. non
indices diffidentiȩ. Demq et ꝓdiit mox ad
uocem eius qui erat mortuus: ne continuo
puces fidei p̃iudicium. dolentis affectum.
Sic nec flecus utiq nr̃ infidelitatis est signũ.
s conditionis indicium. Nec quia ꝑcussus
ploro. arguo ferientem: s ꝓuoco pietatem:
seueritatem flectere satago. Inde et uerba
mea dolore sunt plena: non tainen et mur¬
mure. Numquid non plenum iustitiȩ pro¬
tuli: quod unius sententiȩ complemento et
punitus est qui debuit. et coronatus qui
meruit: Et ad hue dico. Bene utrumq fe¬
cit. dulcis et rectus dominus. Miscdĩam et
iudicium cantabo tibi dñe. Cantet tibi mi¬
sericordia. quam fecisti cum seruo tuo. Gͣ.
cantet et iudicium. quod nos portamus.
Inaltero bonus: in altero iustus laudabe¬

Expanded text:
Et certe ad tumulum Lazari nec flentes arEt certe ad tumulum Lazari nec flentes arguit, nec a fletu prohibuit, insuper et flevit cum flentibus: Et lacrymatus est, inquit, Jesus . Fuerunt lacrymae illae testes profecto naturae, non indices diffidentiae. Denique et prodiit mox ad vocem ejus qui erat mortuus, ne continuo putes fidei praejudicium dolentis affectum. 13. Sic nec fletus utique noster infidelitatis est signum, sed conditionis indicium; nec quia percussus ploro, arguo ferientem, sed provoco pietatem, severitatem flectere satago. Unde et verba mea dolore sunt plena, non tamen et murmure. Nunquid non plenum justitiae protuli, quod unius sententiae complemento et punitus est qui debuit, et coronatus qui meruit? Et adhuc dico: Bene utrumque fecit dulcis et rectus Dominus. Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine. Cantet tibi misericordia, quam fecisti cum servo tuo Girardo; cantet et judicium, quod nos portamus. In altero bonus, in altero justus laudabe
Abbreviated transcription (Latin):
gendi ratio. non tamen nulla. Plango pͥmũ
suꝑ mea ipsius plaga: atq huius iacttra do¬
mus. Plango deinde suꝑ pauꝑum necessita¬
tib: quorum. oͦ. pater erat. Plango certe et stꝑ
umuersi statu nr̃i ordinis. nr̃eq ꝓfessionis:
qui de cuo. o ͭ. ⁊elo. consilio. et exemplo. robur
non medioere capiebat. Plango postremo
et si non suꝑce. ꝓpter te tamen. Hinc ꝓrsus.
hinc afficior grauiter. quia uehementer a¬
mo. Et nemo michi molestus sit. dicens ñ
debere sic affici. cum benignus samuhel suꝑ
rȩybo rege. et pius dauid suꝑ parricida filio
satis fecerint affectioni: et non ad initiriam
fidei: non in suꝑni suggillatione iudicu.
plusquam absalon hic. Saltiator quoq uidens
ciuitatem iherłm. et p̃tuuidens ruituram: fle¬
uit suꝑ eam. Et ego ꝓpriam et que in p̃senti
est desolationẽ non sentiam: plagam meã
recentem. et grauem non doleam: Ile com¬
patiendo fleuit: et ego patiendo non audeo:

Expanded text:
gendi ratio, non tamen nulla. Plango primum gendi ratio, non tamen nulla. Plango primum super mea ipsius plaga, atque hujus jactura domus; plango deinde super pauperum necessitatibus, quorum Girardus pater erat; plango certe et super universo statu nostri ordinis nostraeque professionis, qui de tuo, Girarde, zelo, consilio et exemplo robur non mediocre capiebat; plango postremo, etsi non super te, propter te tamen. Hinc prorsus, hinc afficior graviter, quia vehementer amo. Et nemo mihi molestus sit, dicens non debere sic affici; cum benignus Samuel super reprobo rege , et pius David super parricida filio satisfecerint affectioni, et non ad injuriam fidei, non in superni suggillationem judicii. plus quam Absalon hic. Salvator quoque videns civitatem Jerusalem, et praevidens ruituram, flevit super eam . Et ego propriam, et quae in praesenti est desolationem non sentiam? Plagam meam recentem, et gravem non doleam? Ille flevit compatiendo, et ego patiendo non audeam?
Abbreviated transcription (Latin):
gła dei filios. dei eẽ heredes. Nam si filii: et he¬
redes. Sic cantabat. quem nos lugemus: in qͦ
et meum fateor luctum pene incantum conti¬
tit: dum intentus głȩ eius. ꝓpriȩ fere miseriȩ
obliuiscor. S reuocat mead me pungens do¬
lor: facileq a sereno illo intiitu tanquam a
leui excitat somno. ꝑstringens antietas. Plan¬
gam gͥ. s suꝑ me. quia stiꝑ illum iam uetat
ratio. Puto enim si oportunitas daretur: mͦ
diceret nobis. Nolite flere suꝑ me: s suꝑ uos
ipsos flete. Planxit merito dauid suꝑ parrici¬
da filio. ei pyetuo sciret obstructum exicum
de uentre mortis. mnole eriminis. Merito suꝑ
saul et suꝑ ionatham: quib eque absortis
semel. emersio iam non sꝑatur. Et quidem
resurgent: s non ad uitam. Immo aduitam:
ut uiui in morte infelicius moriantur. Qtiam¬
Quam de ionata. possit non in merito herere
sententia. At michi et si non ista suppetit plan¬

Expanded text:
gloria, Dei filios Dei esse et haeredes! Nam si filii, et haegloria, Dei filios Dei esse et haeredes! Nam si filii, et haeredes. » Sic cantabat quem nos lugemus: in quo et meum, fateor, luctum pene in cantum convertit, dum intentus gloriae ejus, propriae fere miseriae obliviscor. 12. Sed revocat me ad me pungens dolor, facileque a sereno illo intuitu, tanquam a levi excitat somno perstringens anxietas. Plangam igitur, sed super me, quia super illum jam vetat ratio. Puto enim, si opportunitas daretur, modo diceret nobis: Nolite flere super me, sed super vos ipsos flete. Planxit merito David super parricida filio , cui perpetuo sciret obstructum exitum de ventre mortis mole criminis. Merito super Saul et super Jonatham ; quibus aeque 1359 absorptis semel, emersio jam non speratur. Et quidem resurgent, sed non ad vitam; imo ad vitam, ut vivi in morte infelicius moriantur. Quanquam de Jonatha possit non immerito haerere sententia. At mihi etsi non ista suppetit plan