comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntati ẽ qua libido: Ex quo ꝓfectoin¬
telligis. istum bonȩ uoluntatis suȩ amato¬
rẽ. resistere omimodo atq aduersari libi¬
dinib: & ideo ure temperantẽ uocari. or̾.
ꝑge. assentior.a̾o. Iusticia restat. quȩ qͣmo¬
dõ desit huic homini ñ sane uideo. Qui
enĩ habet & diligit uoluntatẽ bonã. & ob¬
sistit eis ut dictumẽ quȩ huic inimica ft̃.
male cuiquã uelle non potest. Sequetur
g: ut nemini faciat in iuiriã. Quod nul¬
lo pacto potest: nisi qui sua cuiq tribue¬
rit. hoc autẽ ad iusticiam ꝑtinere cum di¬
cerem: approbasse te ut puto meministi.
or. Ego u memini. & fateor in hoc homine
qui suã bonã uoluntatẽ magnipendit &¬
diligit: om̃s quatuor uirtutes quȩ abs te
pauloante me assentiente descriptȩ sunt.
ẽẽ comꝑtas.as. Quid igitur impedit. cur
huius uitã non concedamꝰ ẽẽ laudabilẽ:
or Nichil ꝓrsus: immo hortantur uł etiã

Expanded text:
voluntati est quam libido? Ex quo profecto involuntati est quam libido? Ex quo profecto intelligis istum bonae voluntatis suae amatorem resistere omni modo, atque adversari libidinibus, et ideo jure temperantem vocari. E. Perge; assentior. A. Justitia restat, quae quomodo desit huic homini, non sane video. Qui enim habet et diligit voluntatem bonam, et obsistit eis, ut dictum est, quae huic inimica sunt, male cuiquam velle non potest. Sequitur ergo ut nemini faciat injuriam; quod nullo pacto potest, nisi qui sua cuique tribuerit: hoc autem ad justitiam pertinere cum dicerem, approbasse te, ut puto, meministi. E. Ego vero memini et fateor in hoc homine, qui suam bonam voluntatem magni pendit et diligit, omnes quatuor virtutes quae abs te paulo ante, me assentiente, descriptae sunt, esse compertas. 28. A. Quid igitur impedit cur hujus vitam non concedamus esse laudabilem? E. Nihil prorsus; imo hortantur vel etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dentia: qui hoc bonũ appetendui. & uitan¬
da ea quȩ huic inunica sunt uidet: or Nul¬
lo mͦ michi uidetur hoc posse quisquã sine
prudentia. ao. Recte. S cur ñ hinc etiã for¬
titudinẽ tribuimꝰ : illa quippe omĩa quę
inur̃a potestate non sunt: amare iste ac pbo¬
rimi estimare ñ potest. Mala enĩ uoluntate
amantur: cui tanquã inimice carissimo su¬
o bouo resistat necesse ẽ. Cum autẽ non a¬
mat hec ñ dolet amissa: & omino contẽp¬
nit. Quod opus eẽ fortitudinis: dictum
atq concessum ẽ. m. Tribuamꝰ sane. Non enĩ
intelligo quẽ fortem uerius appellare pos¬
sim. quã eum qui reb his quas neq ut ad¬
ipiscamur neq ut obtineamꝰ in nob̃ situm
ẽ. equo & tranquillo animo caret: quod hẽ
necessario facere comꝑtum ẽ. as Uide iam
nunc utrũ ab eo temꝑantiam alienare
possimus: cumea sit uirtus quȩ libidineᷤᷤ
cohibet. Quid autẽ tam iniquũ bone

Expanded text:
dentia, qui hoc bonum appetendum, et vitandentia, qui hoc bonum appetendum, et vitanda ea quae huic inimica sunt videt? E. Nullo modo mihi videtur hoc posse quisquam sine prudentia. A. Recte: sed cur non huic etiam fortitudinem tribuamus? Illa quippe omnia quae in potestate nostra non sunt, amare iste ac plurimi aestimare non potest. Mala enim voluntate amantur, cui tanquam inimicae charissimo suo bono resistat necesse est. Cum autem non amat haec, non dolet amissa, et omnino contemnit; quod opus esse fortitudinis, dictum atque concessum est. E. Tribuamus sane: non enim intelligo quem fortem verius appellare possim, quam eum qui rebus iis quas neque ut adipiscamur, neque ut obtineamus in nobis situm est, aequo et tranquillo animo caret; quod hunc necessario facere compertum est. A. Vide jam nunc utrum ab eo temperantiam alienare possimus, cum ea sit virtus quae libidines cohibet. Quid autem tam inimicum bonae
Abbreviated transcription (Latin):
dentia. appetendarũ & uitandarũ reru̾ sci¬
entia ar Uidetur. as Quid fortitudo: nne
illa ẽ anime affectio. qom̃ia incõmoda & dam
na rerũ. non mnra potestate constitutarũ
contempnimꝰ: or lta estimo. aõ Porro tempe¬
rantia ẽ affectio cohercens & cohibens appe¬
titũ. abhis reb quȩ turpiter appetuntur.
Antu aliter putas: or lmino ut ita dicis sen¬
tio. as lam iusticiã quid dicamꝰ ee nisi uirtu¬
tem qua sua cuiq tribuuntur:or. Nulla
nͥ alia iuisticie notio ẽ. as Quisquis gͦ bonã
habens uoluntatẽ. de cuius excellentia iam
diuloquimur. hanc unam dilectione am¬
plexetur. qua interim nichil melius habet.
hac sese oblectet: hac deniq ꝑfruatur & gau¬
deat. considerans eam & iudicans quanta
sit quã q inuito illi eripi uł surripi neque¬
at. Num dubitare poterimus istum aduer¬
sari reb om̃ib quȩ huic uni bono inimice
sunt.dr Necesse ẽ omĩno ut aduersetur. as̃.
sulla ne hunc putamus preditũ eẽ pru¬

Expanded text:
dentia appetendarum et vitandarum rerum scientia. E. Videtur. A. Quid? fortitudo nonne illa est animae affectio, qna rerum non in nostra potestate constitutarum contemnimus? E. Ita existimo. A. Porro temperantia est affectio coercens et cohibens appetitum ab iis rebus quae turpiter appetuntur: an tu aliter putas? E. Imo ita ut dicis sentio. A. Jam justitiam quid dicamus esse, nisi virtutem qua sua cuique tribuuntur? E. Nulla mihi alia justitiae notio est. A. Quisquis ergo bonam habens voluntatem, de cujus excellentia jam diu loquimur, hanc unam dilectione amplexetur, qua interim melius nihil habet, hac sese oblectet, hac denique perfruatur et gaudeat, considerans eam et judicans quanta sit, quamque invito illi eripi vel surripi nequeat; num dubitare poterimus istum adversari rebus omnibus, quae huic uni bono inimicae sunt? E. Necesse est omnino ut adversetur. A. Nullane hunc putamus praeditum esse pru
Abbreviated transcription (Latin):
etiam quȩ uis bestia. Hec gͥ hominis diffi¬
tionale. Nam homo ẽ anmal rationale
mortale. Atq ut omnis homo animal ra-¬
tionale mortale ẽ: ita omne animal ratio¬
nale mortale homo ẽ. Plus continendo gͦ
suꝑior diffuntio uiciosa erat. Bestiã enim
tenet. Tenendo autẽ minꝰ. ita uiciosa ẽ: si
adlas gramaticum. Quãquã enĩ om̃e ani¬
mal rationale. mortale gramaticũ.homo
sit: plures tamen homines qui gramatici
non sunt. hac diffinitione non continentur:
& obhoc ista ꝑprimã illam ꝓpositionẽ falsa ẽ:
Cum autẽ conuertitur. uera. falsum ẽ enim.

Expanded text:
etiam quaevis bestia. Haec igitur hominis defietiam quaevis bestia. Haec igitur hominis defitionale: nam homo est animal mortale rationale; atque ut omnis homo animal rationale mortale est, ita omne animal rationale mortale homo est. Plus continendo ergo superior definitio vitiosa erat, bestiam enim tenet. Tenendo autem minus, ita vitiosa est si addas grammaticum; quanquam enim omne animal rationale mortale grammaticum homo sit, plures tamen homines, qui grammatici non sunt, hac definitione non continentur: et ob hoc ista per primam illam propositionem falsa est; cum autem c
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut eam ꝑ aliam passionem aut ꝑ aliud
quodlibet intelligat: ado. Dic queso istud
fac totus assis: ualebit enĩ hoc ad plura
quod dicam. Diffumtio nichilminus in¬
chil ampliꝰ continet quã id qͦd susceptũ
ẽ explicandũ. Aliter omino uiciosa ẽ u¬
trum autẽ huiusmͦi uicuis careat. conuer¬
sione exploratur: quod his exemplis tibi
fiet aꝑtius.Si enĩ me rogares quid eẽt ho¬
mo. & eum hoc mͦ diffinirẽ. homo ẽ ani¬
mal mortale. ñ continuo quia uerũ dic¬
tum ẽ. etiam diffinitionẽ ꝓbare deberes:
s. suꝑposita ei particula. idẽ omĩs. conuer¬
tere illam & intueri utrũ etiam conuersa
uera ẽet: Hoc s̃ utrum quẽ admodũ ue¬
rum ẽ. omnis homo animal mortale ẽ. ita
ẽẽt uerum om̃e animal mortale homo ẽ:
quo aliter inuento. imꝓbare diffinitionẽ.
ꝓpter illud uiciũ quo aliena comp̃hendit.
Non enĩ solus homo ẽ animal mortale. sed

Expanded text:
ita ut eam per aliam passionem, aut per aliud ita ut eam per aliam passionem, aut per aliud quodlibet intelligat? E. Dic, quaeso, istud fac totus adsis; valebit enim hoc ad plura quod dicam. Definitio nihil minus, nihil amplius continet, quam id quod susceptum est explicandum; aliter omnino vitiosa est. Utrum autem hujusmodi vitiis careat, conversione exploratur: quod his exemplis tibi fiet apertius. Si enim me rogares quid esset homo, et eum hoc modo definirem, Homo est animal mortale; non continuo quia verum dictum est, etiam definitionem probare deberes, sed superposita ei particula, id est, omnis, convertere illam et intueri, utrum etiam conversa vera esset: hoc est, utrum quemadmodum verum est, omnis homo animal mortale est; ita esset verum, omne animal mortale homo est: quo aliter invento, improbare definitionem propter illud vitium quo aliena comprehendit; non enim solus homo est animal mortale, sed
Abbreviated transcription (Latin):
rigere: quod uolo tu audias: facile: em̃ mͥ cre¬
dẽ. si bene intellexisti ubi peccet. ađdo Nũ alibi
qua ubi aliena comp̃hendit: ac Q uo tandẽ
modo: ad̃o Quia quod senescit corpꝰ quauiᷤ
iniuuene non potest negari pati aliquid. id¬
q cũ scimus non latet animã quidda quod
patitur corpꝰ: neq tamen ullo sensu ꝑcipi
potest. Nam nec uideo me mͦ senescere. neq id
auditu. aut olfactu. aut gustatu. aut tac¬
tu sentio. aõ Unde gͦ istud nosti: ado. Rati¬
one id colligo. ag̃. Quib argumentis ratio
tua nititur. ado quod alios uideo senes: qͥ
ut ego nunc sum uiuenes erant. aG. Nonne
sensus ẽ quo eos uides. unus de quinq: ado.
Quis negat: s ex eo quod illos uideo. me qͦq
cum id non uideã comector senescere. ag̃.
Quid uerbors gͦ illi diffinitioni quo ꝑficia¬
tur addendũ putas: cum sensus non sit. nisi
non lateat animã corporis passio. nec tam̃

Expanded text:
rigere, quod volo tu audeas: facies enim, mihi crerigere, quod volo tu audeas: facies enim, mihi crede, si bene intellexisti ubi peccet. E. Num alibi quam ubi aliena comprehendit? A. Quo tandem modo? E. Quia quod senescit corpus, quamvis in juvene, non potest negari pati aliquid; idque cum scimus, non latet animam quiddam quod patitur corpus, neque tamen ullo sensu percipi potest: nam nec video me modo senescere, neque id auditu, aut olfactu, aut gustatu, aut tactu sentio. A. Unde ergo illud nosti? E. Ratione id colligo. A. Quibus argumentis ratio tua nititur? E. Quod alios video senes, qui ut ego nunc sum, juvenes erant. A. Nonne sensus est, quo eos vides, unus de quinque? E. Quis negat? Sed ex eo quod illos video, me quoque cum id non videam, conjecto senescere. A. Quid verborum ergo illi definitioni, quo perficiatur addendum putas; cum sensus non sit, nisi non lateat animam corporis passio, nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
patitur corpꝰ: nec tam sensus iste appellari
potest. Uidendo enĩ maiora ea que aliqͣn¬
do minora uderamꝰ. & uidendo senes eos qͦs
iuenes ac pueros fuisse constat. comectamꝰ¬
tam̃ aliquã ueterationẽ. nr̃a corpora etiã nc̃
dum loquim̾ pati: neq ineo fallimur ut
opinor. Nam ꝓcliuius ẽ ut me falli dicam
qͦd uideo quã qͦd intelligo: capillos meos
nc̃ crescere. corpꝰq ꝑmomenta mutari. qͦd
si matatio ista passio corporis ẽ. quod nemo
negat: nec nunc sentitur a nobis. nec tamen
animã latet. quia nos non latet: patitur ut
dixi corpus. quod ñ latet animã: nec sensus
ẽ tam̃. Quare. illa diffinitio quȩ nichil qͦd
sensus non eẽt debeat includere. cum hoc in¬
clusit certe uiciosa est. ado Nichil mͥ restare
uideo. quã ut te petã ut aut diffinias alit̾:
aut hanc recorrigas si potes. Nam eã ista
ratione quã uehem̃ter ꝓbo: uiciosam esse
negare non possum. ac̃ facile ẽ istam cor¬

Expanded text:
patitur corpus, nec tamen sensus iste appellari patitur corpus, nec tamen sensus iste appellari potest. Videndo enim majora ea quae aliquando minora videramus, et videndo senes eos quos juvenes ac pueros fuisse constat; conjectamus aliquam talem mutationem nostra corpora, etiam nunc dum loquimur, pati. Neque in eo fallimur, ut opinor: nam proclivius est, ut me falli dicam quod video, quam quod intelligo capillos meos nunc crescere, corpusve per momenta mutari. Quod si mutatio ista, passio corporis est, quod nemo negat, nec nunc sentitur a nobis, nec tamen animam latet, quia nos non latet; patitur, ut dixi, corpus quod non latet animam, nec sensus est tamen. Quare illa definitio, quae nihil quod sensus non esset, debebat includere, cum hoc inclusit, certe vitiosa est. E. Nihil mihi restare video, quam ut te petam, ut aut definias aliter, aut hanc recures, si potes: nam eam ista ratione quam vehementer probo, vitiosam esse negare non possum. A. Facile est istam cor
Abbreviated transcription (Latin):
chil ẽ passum: uocatur tam̃ cognitio ꝑsen¬
sum. quia ex passione corporis. quãuis alia
idẽ ex alterius iisione rei comiectatum ẽ. atꝙ
comꝑtũ. ado. intelligo. & optime uideo istd̾
congruere ac fauere illi diffinitioni tuȩ. ꝗͣ
ut meã michi defendendã dedisti Nam ita
memini eẽ abs te sensum diffinitũ: cũ ani¬
ña non latet. quod patitur corpus. Itaꝙ
ilu quod fumuis uidetur: sensũ uocamꝰ.
Passi sunt enĩ eũ oculi uidendo. qui sunt cor¬
poris partes & corpora. Ignẽ autẽ exquo i¬
chil corpꝰ est passum: quauis cognitus fue¬
rit: sensum ñ uocamꝰ. as̃ memoriã quid̾̃
tuã ꝓbo & sequace intelligentiã: uerii mu¬
nitio illa diffimtionis labascit. ađoCur queso:
ac̃. Quia non negas ut opinor ñ nichil pati
corpꝰ cum crescimus uel senescimus. neq id
Nos ullosensu sentire manifestumẽ. nec id tamen
anim̃ã latet. Non gͥ eam latet quidda qͦd

Expanded text:
ihil est passum; vocatur tamen cognitio per senihil est passum; vocatur tamen cognitio per sensum, quia ex passione corporis quamvis alia, id est ex alterius rei visione, conjectatum est atque compertum. E. Intelligo, et optime video istud congruere ac favere illi definitioni tuae, quam ut meam mihi defendendam dedisti: nam ita memini esse abs te sensum definitum, cum animam non latet quod patitur corpus. Itaque illud quod fumus videtur, sensum vocamus; passi sunt enim eum oculi videndo, qui sunt corporis partes et corpora: ignem autem, ex quo nihil corpus est passum, quamvis cognitus fuerit, sensum non vocamus. 46. A. Memoriam quidem tuam probo et sequacem intelligentiam; verum munitio illa definitionis labascit. E. Cur quaeso? A. Quia non negas, ut opinor, nonnihil pati corpus cum crescimus vel senescimus: neque id nos ullo sensu sentire manifestum est; nec id tamen animam latet. Non igitur eam latet quiddam quod
Abbreviated transcription (Latin):
latere cognoscunus quẽ non uidemꝰ: adoue¬
rum dicis: & iã ñputo nos uidere quicquid
ꝑ uisum cognoscimꝰ. Possumꝰ enĩ ut docui¬
sti aliud uidendo: aliud cognoscere qͦd insu
Auud est ergo sentire: aliud cognosceR¬
aqdo Omĩno aliud. Nam sentimus fumum
que uidemꝰ: & ex eo ignẽ quẽ non uidemꝰ.
sub ẽẽ cognoscimꝰ. aõ Bene intelligis. Sed
certe uides cum hoc accidit. corpus nr̃m
idẽ oculos nichil pati exigne: s ex fumo ꝗͥ
solum uident. & enĩ uidere. sentire. & senti¬
re.patieẽ: iam supra consensimꝰ. ado Teneo
&e assentior. ag̃. Cum gͦ ꝑ passionẽ corꝑis.
ñ latet aliquid animam: non continuo
sensus uocatur. unus de quinq memora¬
tis: s cum ipsa passio ñ latet. Nam neq ig¬
nis ille. non uisus. nec auditus. nec olfactus.
nec gusta. nec tactus. a nobis ẽ: nec tamen
latet animiã fumo iuso. & cum hoc non late¬
re non nocetur sensus. quia ex igne corpꝰ n¬

Expanded text:
quem non videmus? E. Vequem non videmus? E. Verum dicis: et jam non puto nos videre quidquid per visum cognoscimus: possumus enim, ut docuisti, aliud videndo, aliud cognoscere quod visus Aliud est ergo sentire, aliud cognoscere. E. Omnino aliud: nam sentimus fumum, quem videmus; et ex eo ignem, quem non videmus, subesse cognoscimus. A. Bene intelligis. Sed vides certe cum hoc accidit, corpus nostrum, id est oculos, nihil pati ex igne, sed ex fumo quem solum vident. Etenim videre, sentire; et sentire, pati esse, jam supra consensimus. E. Teneo et assentior. A. Cum ergo per passionem corporis non latet aliquid animam, non continuo sensus vocatur unus de quinque memoratis; sed cum ipsa passio non latet: namque ille ignis non visus, nec auditus, nec olfactus, nec gustatus, nec tactus a nobis, non tamen latet animam, fumo viso. Et cum hoc non latere non vocetur sensus, quia ex igne corpus n
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ubi illi. nec quicqͥd illis uicinũ ẽ. Alioqͥn
etiam tu ibi esses. ubi ego sum: quia iuxta in¬
uicẽ sumus. Quȩ cum ita sint. si tantũ ibi
uiderent oculi ubi sunt: nichil ampliꝰ quã
se ipsos uiderent. Cum autẽ se non uident.
ñ modo cogimur consentire posse illos ui¬
dere ubi non sunt. s: etiam omĩno ñ posse: ni¬
si ubi non sunt. ado Nichil ẽ quod hinc du¬
bitare me faciat. ac. G non dubitas ibi eospa¬
ti ubi non sunt. Nam ubi uident: ibi senti¬
unt. Ipsum enĩ uidere sentire ẽ: sentire au¬
tẽ pati. Quare ubi sentiunt: ibi patiuntur.
Alibi autẽ uident: quã sunt. Ibi gͥ patiunt᷑
ubi nonsunt. AdoMirũ est quã uera ista ex¬
de obsecro. utrum om̃e quod ꝑuisum cog¬
noscimus uideamꝰ. adolta credo. ag̃. Credis
etiã om̃e quod uidendo cognoscimꝰ: ꝑ uisũ
nos cognoscere: ado & hoccredo. ag̃. Cur gͦ
plerũq solum funũ uidendo. ignẽ subter

Expanded text:
ibi ubi illi, nec quidquid illis vicinum est: alioquin ibi ubi illi, nec quidquid illis vicinum est: alioquin etiam tu ibi esses ubi ego sum; quia juxta invicem sumus. Quae cum ita sint, si tantum ibi viderent oculi ubi sunt, nihil amplius quam seipsos viderent. Cum autem se non vident, non modo cogimur consentire, posse illos videre, ubi non sunt; sed etiam omnino non posse, nisi ubi non sunt. E. Nihil est quod hinc dubitare me faciat. A. Ergo non dubitas ibi eos pati, ubi non sunt. Nam ubi vident, ibi sentiunt: ipsum enim videre, sentire est; sentire autem, pati: quare ubi sentiunt, ibi patiuntur. Alibi autem vident quam ubi sunt: ibi igitur patiuntur, ubi non sunt. E. Mirum est quam ista vera exde obsecro, utrum omne quod per visum cognoscimus, videamus. E. Ita credo. A. Credis etiam omne quod videndo cognoscimus, per visum nos cognoscere? E. Et hoc credo. A. Cur ergo plerumque fumum
Abbreviated transcription (Latin):
tu sentis.Si tu sentis: tupateris. Nec potesi¬
bipati aliqͥd uͥñ es. Ibiaũ me uides u̾ego sũ. Ibi gͦ pa¬
teris. ubi egosũ. At si ubi ego sum tu ibi non es:
quo pacto audeas dicere uideri me abs te. ꝓr¬
sus ignoro. ado uisu inquã porrecto in eum
locum in quo es. uideo te ubi es: at me ibi ñ es¬
se confiteor. S quẽadmodũ si uirga te tan
quauis ego ibi non sim. non ex eo cogor fa¬
teri non me eẽ qui uideam. ag̃. Nichil gͦ te¬
mere concessisti. Nam & oculi tui hoc modo
defendi possunt. quorũ ẽ quasi uirga uisu.
ut dicis. neq illa absurda conclusio ẽ. quod
ibi oculi tui uident: ubi non sunt. An tibi
aliter uidetur: Ado. Ita sane ẽ ut dicis. Nã
& illud nc̃ animaduerti. quod si ibiuident
oculi ubi sunt: etiam se ipsos uiderent. ac̃.
Rectius diceres. non etiam se ipsos: s tantũ¬
modo se ipsos uiderent. Nam ubi sunt. idẽ.
que locum tenent soli tenent: nec nasus ibi

Expanded text:
tu sentis; si tu sentis, tu pateris; nec potes itu sentis; si tu sentis, tu pateris; nec potes ibi pati aliquid, ubi non es: ibi autem me vides, ubi ego sum; ibi igitur pateris, ubi ego sum. At si ubi ego sum, tu ibi non es; quo pacto audeas dicere videri me abs te, prorsus ignoro. E. Visu, inquam, porrecto in eum locum in quo es, video te ubi es: at me ibi non esse confiteor. Sed quemadmodum si virga te tangquamvis ego ibi non sim, non ex eo cogor fateri non me esse qui videam. 44. A. Nihil ergo temere concessisti: nam et oculi tui hoc modo defendi possunt, quorum est quasi virga visus, ut dicis; neque illa est absurda conclusio, quod ibi oculi tui vident, ubi non sunt. An tibi aliter videtur? E. Ita sane est ut dicis: nam et illud nunc animadverti, quod si ibi viderent oculi ubi sunt, etiam seipsos viderent. A. Rectius diceres non, Etiam seipsos; sed, Tantummodo seipsos viderent. Nam ubi sunt, id est quem locum tenent, soli tenent; nec nasus est
Abbreviated transcription (Latin):
absurdum uidebam. S hoc ultimũ quod
ex eis confectum ẽ. ita ẽ absurdius.: ut illoꝵ
potius aliquid temere mededisse. quã hoc ue¬
rũ ẽẽ consentiã. Nam oculos meos ibi sentire
ubi non sunt: ne insomnis qͥdẽ dicere aude¬
rem.ag̃. Uide gͥ ubi obdormieris. Quid
enĩ tande ibi elaberetur incautiꝰ: suit pau¬
lo ante uigilares: ado. Enĩuero id ipsũ mec̃
sedulo ꝑtracto ac reuoluo. Nichil tam̃ satis eli¬
cet quod me dedisse peniteat: nisi forte illd̃
quod oculi nr̃i sentiunt cũ uidemus. Uisuᷤ
namq ipse forsitan sentit.ag̃. Immo ita est.
Is enĩ se foras porrigit: & ꝑ ocłos emicat lon¬
gius. quaqua uersum lustrare potest qͦd¬
cernimꝰ. Unde fit ut ibi potius uideat ubi
ẽ id quod uidet: ñ unde erumpit ut uide¬
at. Non gͦ tu uides cum me uides: ado. Quis
hoc insanus dixerit: omĩno ego uideo: sede¬
misso ꝑ oculos uisu uideo. ag̃. At si tu uideᷤᷤ

Expanded text:
absurdum videbam: sed hoc ultimum quod absurdum videbam: sed hoc ultimum quod ex his confectum est, ita est absurdius, ut illorum potius aliquid temere me dedisse, quam hoc verum esse consentiam: nam oculos meos ibi sentire ubi non sunt, ne in somnis quidem dicere auderem. A. Vide igitur ubi obdormieris: quid enim tibi tandem elaberetur incautius, si ut paulo ante vigilares? E. Enimvero idipsum mecum sedulo pertracto ac revolvo: nihil tamen elucet satis, quod me dedisse poeniteat, nisi forte illud, quod oculi nostri sentiunt cum videmus: visus namque ipse forsitan sentit. A. Imo ita est: is enim se foras porrigit, et per oculos emicat longius quaquaversum potest lustrare quod cernimus. Unde fit ut ibi potius videat, ubi est id quod videt, non unde erumpit ut videat. Non ergo tu vides, cum me vides? E. Quis hoc insanus dixerit? omnino ego video, sed emisso visu per oculos video. A. At si tu vides,
Abbreviated transcription (Latin):
sensus poterit uocari qͦd uidemus: ag̃.
Quid. onĩe quod sentimus. non ne & pati¬
mur: uđo. lta ẽ. ac̃ Igitur si om̃e quod ui¬
demus sentimus: & om̃e quod sentimus
patimur: patimur om̃e quod uidemus.
ado Nichil resisto. ag̃. Pateris gͦ me. ac uicis¬
sim te ego: eum inuicẽ nos uidemꝰ. ado. Sic
existimo: & ad hoc me ratio instanter cogit.
ag. Accipe cętera. Nam credo absurdissimũ
&e stultissimũ uideri tibi. si quis affirmet i¬
bi te pati aliquod corpus: ubi non ẽ ipsum
corpus quod pateris. ado uidetur absur¬
dum. & ita ẽẽ opinor. ut dicis. a Quidil¬
lud: nonne manifestum ẽ alio loco ẽẽ meũ
corpus. alio tuũ : ado Manifestum ẽ. ag̃.
Sentiunt autẽ corpus meũ oculi tui: & si
sentiunt: utiq patiuntur: nec possunt ibi
pati: ubi id quod patiuntur nonẽ. Nec ta¬
men ibi sunt illi. ubi corpus meũ ẽ. Ibi igi
tur patiuntur ubi non sunt. ado. Ego qui¬
dem illa omĩa concessi: quȩ non concedere

Expanded text:
sensus poterit vocari quod videmus? A. sensus poterit vocari quod videmus? A. Quid? omne quod sentimus, nonne et patimur? E. Ita est. A. Igitur si omne quod videmus, sentimus, et omne quod sentimus, patimur; patimur omne quod videmus. E. Nihil resisto. A. Pateris ergo me, ac vicissim te ego, cum invicem nos videmus. E. Sic existimo, et ad hoc me ratio instanter cogit. 43. A. Accipe caetera: nam credo absurdissimum et stultissimum videri tibi, si quis affirmet ibi te pati aliquod corpus, ubi non est ipsum corpus quod pateris. E. Videtur absurdum, et ita esse opinor, ut dicis. A. Quid illud? nonne manifestum est alio loco esse meum corpus, alio tuum? E. Manifestum est. A. Sentiunt autem corpus meum oculi tui; et si sentiunt, utique patiuntur; nec possunt ibi pati, ubi id quod patiuntur, non est; nec tamen ibi sunt illi, ubi corpus meum est: igitur ibi patiuntur ubi non sunt. E. Ego quidem illa omnia concessi, quae non concedere
Abbreviated transcription (Latin):
metũ: quid gaudens. gaudiũ. Cur gͦ ro¬
ganti quid uidens patiatur. non rectẽ ipsũ
uisum respondeã: ag̃. S enĩ gaudens. gau¬
diũ sentit. An negabis: ado. Immo assentior.
ag̃ Hoc & deceteris ꝑturbationib dixetĩ.
ado. Sic habeho. ag̃ Q uicqͥd autẽ oculi sen¬
tiunt. hoc uident: ado. Nullo mͦ istud dede¬
rim. Quis enĩ dolorẽ uideat: quẽ tamen
oculi sentiunt sepe: ag̃. Apparet te de ocuł
agere. Bene ugilas. Itaq uide utrum ut
gaudens gaudendo. gaudiũ sentit: ita
etiam uidens uidendo. sentiat uisũ.
An aliter potest. Quicqͥd autem ui¬
dens uidendo sentit: id etiam uideat ne
ag̃. Cautissime ac sagacissime. Gaudeoꝙ. diffi¬
cile deciperis. S nunc attende. Qñ consti¬
tit int̾ nos non om̃e quod oculi sentiunt.
neq om̃e qͦd uidendo sentitur uideri: pu¬
tas ne hoc saltem uerũ eẽ. om̃e quod uidet᷑
sentiri: ado hoc sane nisi concessero: quomͦ

Expanded text:
metum; quid gaudens, gaudium. Cur ergo rometum; quid gaudens, gaudium. Cur ergo roganti quid videns patiatur, non recte ipsum visum respondeam? A. Sed enim gaudens gaudium sentit. An negabis? E. Imo assentior. A. Hoc et de caeteris perturbationibus dixerim. E. Sic habeo. A. Quidquid autem oculi sentiunt, hoc vident. E. Nullo modo istud dederim: quis enim dolorem videat, quem tamen saepe oculi sentiunt? A. Apparet te de oculis agere: bene vigilas. Itaque vide, utrum ut gaudens gaudendo gaudium sentit, ita etiam videns videndo sentiat visum. E. An aliter potest? A. Quidquid autem videns videndo sentit, id etiam videat nec? A. Cautissime ac sagacissime; gaudeo quod difficile deciperis. Sed nunc attende: quoniam constitit inter nos, non omne quod oculi sentiunt, neque omne quod videndo sentitur, videri; putasne hoc saltem verum esse, omne quod videtur sentiri? E. Hoc sane nisi concessero, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
tue ac tuere illam dum ame paulisꝑ refellit᷑.
addo Tuebor sane situ adiuueris: siminime:
iam michi displicet. Nonenĩ tibi frustra uisa¬
ẽ refellenda. aõ. Noli nimis ex auctoritate
pendere. presertim mea quȩ nulla ẽ: & quod
ait oratius. sapere aude. ne non te ratio sub.¬
uget priusquã metus. ado Ego ꝓrsus nicħ
metuo quoqͦ res mͦ ꝓcesserint. Non enĩ erra¬
re me sines: s iam incipe siquid habes: ne in¬
differendo potius quã aduersando defatiges.
ag̃. Dic gͥ si quid patiatur corpus tuũ cũ
me uides. adõ. Patitur om̃ino aliquid. Nã
oculi mei partes nisi fallor mei corporis st̃.
Qui si nichil paterentur: quo mͦ te uiderẽ:
ac At non ẽ satis ut ꝑsuadeas ocłos tuos a¬
liquid pati: insi etiam quid patiantur o¬
stenderis. a Quid tand̾e nisi ipsũ ursum:
nam uident.Si enĩ me rogares quid pate.¬
retur egrotans: egritudinẽ responderem.
Quid cupiens. cupiditatẽ: quid metuers.

Expanded text:
tuae, ac tuere illam, dum a me paulisper refellitur. tuae, ac tuere illam, dum a me paulisper refellitur. E. Tuebor sane, si tu adjuveris; sin minime, jam mihi displicet: non enim frustra tist refellenda. A. Noli nimis ex auctoritate pendere, praesertim mea quae nulla est; et quod ait Horatius, Sapere aude : ne non te ratio subjuget priusquam metus. E. Ego prorsus nihil metuo, quoquo res modo processerit: non enim errare me sines. Sed jam incipe si quid habes, ne differendo potius quam adversando defatiger. 42. A. Dic igitur quid patiatur corpus tuum cum me vides? E. Patitur omnino aliquid: nam oculi mei partes, nisi fallor, corporis mei sunt; qui si nihil paterentur, quomodo te viderem? A. At non satis est, ut persuadeas tuos oculos aliquid pati, nisi etiam quid patiantur ostenderis. E. Quid tandem, nisi ipsum visum? nam vident. Si enim me rogares quid pateretur aegrotans, aegritudinem responderem; quid cupiens, cupiditatem; quid metuens,
Abbreviated transcription (Latin):
se te existimas eẽ debere. Quare facito ut qͣm
maxime assis. ac respondeas michi. qui dnã
tibi uidetur iste eẽ sensus: quo anima ꝑcor.¬
pus utitur nam ipse nomine ꝓprio sensus di¬
citur. adoSensus eẽ quinq audire soleo: ui¬
dendi audiendi. olfaciendi. gustandi. atq tan¬
gendi. Pius quid respondeam nescio.
Particio ista uetustissima ẽ: & fere in conci¬
onib celebrata. Uellem autẽ diffiniri mͥ abs
te quid sit iste sensus. ut eadem diffinitione
omĩa illa includerentur: neq aliud quicꝗͣ
quod sensus non eẽt inea intelligeretur. S
si id non potes: nichil urgro. Illud enĩ quod sa¬
tis ẽ. certe potes meã diffinitionẽ uł refellere
uł ꝓbare ac̃. Hoc mͦ tibi fortasse non deero:
quantũ ualeo. Non enĩ & hoc semꝑ est facile.
Attende gͦ. Nam sensum ẽẽ puto: non la¬
tere animã quod patitur corpꝰ. ado Placet
mͥ hec diffinitio. ac̃. Ad esto gͦ huic tanquã

Expanded text:
se existimas esse debere. Quare facito ut quam se existimas esse debere. Quare facito ut quam maxime adsis, ac respondeas mihi, quidnam tibi videatur iste esse sensus quo anima per corpus utitur: nam ipse jam nomine proprio sensus dicitur. E. Sensus esse quinque audire soleo, videndi, audiendi, olfaciendi, gustandi atque tangendi: plus quid respondeam nescio. A. Partitio ista vetustissima est, et fere in concionibus celebrata. Vellem autem definiri mihi abs te, quid sit ipse sensus, ut eadem definitione omnia illa includerentur, neque aliud quidquam quod sensus non esset, in ea intelligeretur: sed si id non potest, nihil urgeo. Illud enim quod satis est, certe potes meam definitionem vel refellere vel probare. E. Hoc modo tibi fortasse non deero, quantum valeo: non enim et hoc semper est facile. A. Attende ergo: nam sensum puto esse, non latere animam quod patitur corpus. E. Placet mihi haec definitio. A. Adesto ergo huic tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
gerari atq extrui solent: neꝙ ullo mͦ eo tem¬
pore simul augeri quicquã & minui potest.
sullũ igitur crescentis animȩ argumentũ
est.eẽ uires in maiore etate maiores. Multa
alia dici possunt: s si tibi iam satis factum
ẽ modũ adhibeo: ut ad alia transeamꝰ. adõ
Michi uͦ satis ꝑsuasum ẽ. maiores uires non
ex eo eẽ quod anima creuerit. Nam ut alia
omittam quȩ abs te sublimit᷑ dicta sunt: in¬
sana &e morbo corporis animã crescere. cũ ip¬
sũ corpus minuatur. ne ipse quide freneticꝰ
dixerit: cuiꝰuires multo ampliores quã sano eẽ
solent: nemo nescit. Unde in maxime uidet᷑
inneruis ẽẽ omne quod miramur: cũ preter
spem uires in quopiam reꝑiuntur. Quare o¬
ro aggredere iam illud cui totus intendo: cur
anima si non tanti spacii magnitudinẽ ha¬
bet quanti corpus ẽ ubiq illa sentit cum
S multo te mͥ attentiore opus ẽ: quã fortas¬

Expanded text:
gerari atque exstrui solent; neque ullo modo eodem temgerari atque exstrui solent; neque ullo modo eodem tempore simul augeri quidquam et minui potest. Nullum igitur crescentis animae argumentum est, vires in majori aetate majores. Multa alia dici possunt; sed si jam tibi satisfactum est, modum adhibeo, ut ad alia transeamus. E. Mihi vero satis persuasum est, majores vires non ex eo esse quod anima creverit: nam, ut alia omittam quae abs te subtiliter dicta sunt, insania et morbo corporis animam crescere, cum ipsum corpus minuatur, ne ipse quidem phreneticus dixerit, cui vires multo ampliores, quam sano esse solent, nemo nescit. Unde mihi maxime videtur in nervis esse omne quod miramur, cum praeter spem vires in quopiam reperiuntur: quare, oro, aggredere jam illud cui totus intendo: cur anima, si non tanti spatii magnitudinem habet quanti corpus est, ubique illius sentit cum sed multo te mihi attentiore opus est, quam te fortas
Abbreviated transcription (Latin):
cognouerit creuisse amma. que his indies a¬
pliorib utatur. recte ac prudenter existimet:
Potest enĩ iste si ab aliquo iuuene quẽ uela¬
mine interposito non conspiciat leues ac
paruos calamos laxo arcu quantũ potest
iaculatos uiderit. non longe ire. moxq reci¬
dere. ac pꝰ paululũ sagittas iam ferro gues.
pẽnulis uegetatas neruo intentissi mõ emis¬
sas. celum remotissimũ petere: fidesq facta
fuerit pari conatu hominis utrũq eẽ factũ.
creuisse illum tantillo tempore. atq auctũ
uirib arbitrari. Quo. quid dici potest ꝑ¬
uersius: Deinde si anima crescit. uide quã
sit insciũ incrementa eius de uirib corꝑis
credere. de doctrinarũ copia non credere: cũ
allis solum accõmodet nutũ: has sola posside¬
at. At si animam crescere putamꝰ cum addi¬
tur uirib: minui putanda ẽ cum demitur.
Demitur autẽ insenecta. demitur in labo¬
re studioꝵs: atq his temporib doctrinȩ ag¬

Expanded text:
cognoverit; crevisse animam, quae his in dies acognoverit; crevisse animam, quae his in dies amplioribus utatur, recte ac prudenter existimet? Potest enim iste, si ab aliquo juvene, quem velamine interposito non conspiciat, parvos ac leves calamos, laxo arcu quantum potest jaculatos, viderit non longe ire, moxque recidere; ac post paululum sagittas jam ferro graves, pennulis vegetas, nervo intentissimo emissas, coelum remotissimum petere; fidesque facta fuerit, pari conatu hominis utrumque esse factum; crevisse illum tantillo tempore, atque auctum viribus arbitrari. Quo quid dici potest perversius? 40. Deinde anima si crescit, vide quam sit inscitum, incrementa ejus de viribus corporis credere; de copia doctrinarum non credere; cum illis solum accommodet nutum, hoc sola possideat. At si crescere animam putamus, cum additur viribus; minui putanda est, cum demitur. Demitur autem in senecta, demitur in labore studiorum; atque his temporibus doctrinae ag
Abbreviated transcription (Latin):
id÷ ip̃e aĩmꝰ cedit. ut omimͦ ualentior ab omni¬
mͦ inualidiore. s tam̃ timidior ab audaci¬
ore suꝑetur: nescio utrũ uirib attribuen¬
dũ sit: nisi quis dicat habere suas quasdam
uires anmã. quib ei maior audacia uel fi¬
ducia pariatur. Quȩ cum alteri adsunt. de¬
sunt alteri: tunc intelligitur quantũ animꝰ
corpori suo etiam meo quod ꝑcorpꝰ agitur
antecellat. Quam obrẽ cum infanti puero
solus ad trahendũ aliquid uel repellendũ
nutus sit integer: nerui autẽ & ꝓpter recen¬
tem minusq ꝑfectam conformationẽ in ha¬
biles. & ꝓpter humorem qui illiętati exuberat
marcidi. & ꝓpter nulla exercitationẽ langui¬
di: pondus uero ad eo sit exiguũ ut ne ab ali¬
o quidẽ in pactum grauiter urgeat᷑. oportu¬
musq sit ad inferendã quã ad accipiendam
molestiã. quis ẽ qui cum hec omĩa quȩ dest̃
contulisse annos uiderit. uiresq ꝑ eosdatas

Expanded text:
id est animus cedit, ut omnino valentior ab omniid est animus cedit, ut omnino valentior ab omnimodo invalidiore, sed tamen timidior ab audaciore superetur; nescio utrum viribus attribuendum sit. Nisi quis dicat habere quasdam suas vires animam, quibus ei major audacia, vel fiducia pariatur: quae cum alteri adsunt, alteri desunt, tunc intelligitur quantum animus corpori suo, etiam in eo quod per corpus agitur, antecellat. 39. Quamobrem cum infanti puero solus ad trahendum aliquid vel repellendum nutus sit integer; nervi autem et propter recentem minusque perfectam conformationem inhabiles, et propter humorem qui illi aetati exuberat marcidi, et propter nullam exercitationem languidi; pondus vero adeo sit exiguum, ut ne ab alio quidem impactum graviter urgeat, opportuniusque sit ad accipiendam, quam ad inferendam molestiam: quis est qui cum haec omnia quae desunt, contulisse annos viderit, viresque per eos datas
Abbreviated transcription (Latin):
uocantur: uoluntas nutũ exhiber. qui ꝓ¬
nior sit spe uel audacia: retunditur autẽ
timore. s multo magis desꝑatione. Nam ĩ me¬
tu cũ aliqua spes subẽ: uehem̃tiores uire ᷤ ap¬
parere assolent. Machinam̃tũ configuratio
queda corporis coaptat. Temꝑatio modi¬
ficat ualitudines: confirmat exercitatioĩs
industria. Pondus dat moles mẽbroꝵ. qͣs
etas & nutrim̃ta cõmꝑant: instaurant
aut̃ sola nutrimenta. his omĩb qui equa¬
liter p̃ualet. mirandus ẽ uirib: & tanto
ẽ alius alio inualidior. quanto plus eũ ista
deficiunt. fitq sepe ut ꝑtinaci nutu meli¬
ore machinam̃to aliꝰ quãuis paruũ pon¬
dus corporis egerit: aliũ maiore mole p̃di.¬
tũ uincat. Rursusq non nnquã tanta mo¬
les ẽ: ut etiam suimbecilliore nisu agatur.op¬
primat tam̃ paruũ aduersariũ multo ue¬
hementiꝰ innitentẽ. Cum uͦ non pondus cor¬
poris nec moderatio neruoꝵ. s nutus ipse

Expanded text:
vocantur; voluntas nutum exhibet, qui pvocantur; voluntas nutum exhibet, qui pronior fit spe vel audacia, retunditur autem timore, sed multo magis desperatione nam in metu cum aliqua spes subest, vehementiores vires apparere assolent; machinamentum configuratio quaedam corporis coaptat, temperatio modificat valetudinis, confirmat exercitationis industria; pondus dat moles membrorum, quam aetas et nutrimenta comparant, instaurant autem sola nutrimenta. His omnibus qui aequaliter praevalet, mirandus est viribus, et tanto est alius alio invalidior, quanto plus eum ista deficiunt. Fitque saepe ut pertinaci nutu, meliore machinamento alius, quamvis parvum pondus corporis egerit, alium majore mole praeditum vincat. Rursusque nonnunquam tanta moles est, ut etiamsi imbecilliore nisu agatur, opprimat tamen parvum adversarium multo vehementius innitentem. Cum vero non pondus corporis, nec moderatio nervorum, sed nutus ipse,
Abbreviated transcription (Latin):
corpora omĩa animaliũ. quis negat suo põ¬
dere p̃dita: quod pondus nutu aĩe actum. qͦ
inclinauerit: multũ ualet magnitudine
ꝓpria. S nutus animȩ admouendũ corpo¬
ris pondus: neruis quasi tormentis utitur.
Neruos autẽ uegetat mobilioresq efficit
siccitas calorq moderatus contra: eos la¬
xat atq infirmat humidus rigor. Itaq
somno quia eũ humidũ & frigidũ dicunt
medici & ꝓbant. mẽbra languescunt: atq
ipse exꝑgefactorũ conatus multo ẽ debilior.
Ideoq nichil ẽ fractius & eneruiꝰ lethargiciᷤᷤ.
At quosła freneticos quib uigiliȩ & uini
uis. & acute febres. idẽ. tot calida. plus nmi¬
o neruos tendunt atq durant. maiorib ui¬
rib quã integra ualitudine reluctari. & mł¬
ta facere manifestũ ẽ: cum eoꝵ corpus sit e¬
gritudine attenuatius & exilius. Si igitur
&& nutu animȩ & neruoꝵ quoda machinam̃¬
to & pondere corporis.confiunt ee quȩ uires

Expanded text:
corpora omnium animalium quis negat suo poncorpora omnium animalium quis negat suo pondere praedita? Quod pondus nutu animae actum, quo inclinaverit, multum valet magnitudine propria. Sed nutus animae ad movendum corporis pondus, nervis quasi tormentis utitur: nervos autem vegetat mobilioresque efficit siccitas calorque moderatus; contra eos laxat atque infirmat humidus rigor. Itaque somno, quia eum frigidum et humidum dicunt medici et probant, membra languescunt; atque ipse expergefactorum conatus multo est debilior, ideoque nihil est fractius et enervius lethargicis. At quosdam phreneticos, quibus vigiliae et vini vis et acutae febres, id est tot calida plus nimio nervos tendunt atque durant, majoribus viribus quam integra valetudine reluctari et multa facere manifestum est, cum eorum corpus sit aegritudine attenuatius et exilius. Si igitur et nutu animae, et nervorum quodam machinamento, et pondere corporis confiunt hae quae vires
Abbreviated transcription (Latin):
minore incęlũ cogiꝰ s reꝑcussu ipso cade¬
re in aliam partẽ. ut qua expeditum ẽ inuna
deferatur. Item si ambo ñ motu naturali. sed
a duob quasi incampo pugnantib. aduersũ
inuicẽ iacti sibimet in medio spacio complo¬
dantur: quis dubitauerit minorẽ indiori eẽ
ferebat᷑: Nam uñ ueniebat minor: eo tendebat maior:¬
un ipse ⁊ qͦ ille ferebat᷑. Que ẽ ita sint. id: c̃ minora ut
dictũ : pondã maiorib cedant: multũ tam̃ refert qͣn¬
to in sese agant᷑ impetu. Nam si maiore impetu minor
uelut uehem̃ti aliquo dorm̃to emissus infligatur
maiori. uł iaxiꝰ iaculato. ł iã languescenti ꝗͣ uis ab eodẽ
resiliat. retardat illũ tam̃ aut etiã retro ag̃.
ꝓmͦ ictuũ atq ponderũ. His prefatis atq
intellectis quantũ presens negociũ postu¬
lat: uide nc̃ eas quȩ dicuntur in animalib
uires utrũ rationi huic congruant. Nam

Expanded text:
minorem in coelum cogi, sed repercussu ipso cademinorem in coelum cogi, sed repercussu ipso cadere in aliam partem, ut qua expeditum est, in ima deferatur. Item si ambo non motu naturali, sed a duobus quasi in campo pugnantibus adversus invicem jacti, sibimet in medio spatio complodantur; quis dubitaverit minorem majori esse fereba ipse et quo ille ferebantur? Quae cum ita sint, id est cum minora, ut dictum est, pondera majoribus cedant; multum tamen refert quanto in sese agantur impetu: nam si majore impetu minor, velut vehementi aliquo tormento emissus infligatur majori vel laxius jaculato, vel jam languescenti; quamvis ab eodem resiliat, retardat illum tamen aut etiam retro agit pro modo ictuum atque ponderum. 38. His praejactis atque intellectis, quantum praesens negotium postulat, vide nunc eas quae dicuntur in animalibus vires, utrum rationi huic congruant: nam
Abbreviated transcription (Latin):
e quod lege nature cecdunt minora ponde¬
ra maiorib : non mͦ cum ad ꝓpriũ locũ su¬
apte nutu feruntur. ut humida & t̾rena
corꝑa in ipsius mundi mediũ locũ qͥ ẽ infi¬
mus. rursus aerea & ignea sursum uersus:
s. etiam cũ aliquo torm̃to. aut tactu aut in¬
pulsu. aut rxpulsi eo quo ñ sponte ferrent᷑
ui aliena ire coguntur. Nam si exalto de¬
miseris quãquã simul duos lapides dispa¬
ris quantitatis: citius quide maior ꝑue
uitabiliter occupetur: cedit ꝓfecto simulq
in solum deducitur. Item si deicitur desuꝑ
maior. minor autẽ contra sursũ uersus ia¬
citur: ubi obuiam uenerĩt reꝑcussio mino¬
ris & retrocessio fiat necesse ẽ. Quod ne ideo
accidere putes. qͦd minor contra naturam
in sublimia ire cogebatur. alter uͦ maiore ĩ¬
petu locũ suũ petebat: facito ut maior in
supna iaculetur. & minori occurrat inter¬
ras deiecto: uidebis nichil ominus repulsũ

Expanded text:
est, quod lege naturae cedunt pondera minoest, quod lege naturae cedunt pondera minora majoribus, non modo cum ad proprium locum suopte nutu feruntur, ut humida et terrena corpora in ipsius mundi medium locum qui est infimus, rursus aeria et ignea sursum versus; sed etiam cum aliquo tormento aut jactu aut impulsu aut repulsu, eo quo non sponte ferrentur, vi aliena ire coguntur. Nam si ex alto dimiseris, quanquam simul, duos lapides disparis quantitatis, citius quidem major ad vitabiliter occupetur, cedit profecto, simulque in solum deducitur. Item si dejicitur desuper major, minor autem contra sursum versus jacitur; ubi obviam venerint, repercussio minoris et retrocessio fiat necesse est. Quod ne ideo accidere putes, quod minor contra naturam in sublimia ire cogebatur, alter vero majore impetu locum suum petebat; facito ut major in superna jaculetur, et minori occurrat in terras dejecto: videbis nihilominus repulsum
Abbreviated transcription (Latin):
dat. Sepe etiam uisum ẽ ingentis corporiᷤᷤ
uiros ab exiguis breuibꝙ suꝑari: uel in
mouendis. ł̃ inferendis. ponderib. uł in ip.¬
so etiam luctamine. Nam olimpionicũ quẽ¬
libet lassari citius in itinere. quã circũforanũ
aliquẽ mercatorẽ. qui uno illiꝰ digito colli¬
dipossit eui ẽ in cognitũ: quare si & ipsaᷤ ui¬
res non peque om̃s. s alias ad aliud aptioreᷤᷤ
magnas uocamꝰ: & corꝑum limam̃ta ma¬
gis & figure quã magnĩtudines ualent plu¬
rimũ: & siexcitationes tantum afferunt. ut
celeberrime creditum sit hominẽ tollendo
cotidie uitulũ paruũ. egisse ut eũ etiã tau¬
rum sine sensu maioris oneris qͦd paula.¬
tim addebatur tollere ac sustinere possit:
neq̃q̃m ampliores etatis uires cũ corpore am¬
ma creuisse significant. Quod si amplius
aliquid animaliũ maiora corpora eo ipso
quo maiora sunt habent uirium: illa causa

Expanded text:
dat. Saepe etiam visum est, ingentis corporis dat. Saepe etiam visum est, ingentis corporis viros ab exiguis brevibusque superari, vel in movendis, vel in ferendis ponderibus, vel in ipso etiam luctamine. Nam olympionicum quemlibet lassari in itinere citius quam circumforaneum aliquem mercatorem, qui uno illius digito collidi possit, cui est incognitum? Quare si et ipsas vires non peraeque omnes, sed alias ad aliud aptiores magnas vocamus; et corporum lineamenta magis et figurae quam magnitudines valent plurimum; et si exercitationes tantum afferunt, ut celeberrime creditum sit, hominem tollendo quotidie vitulum parvum, egisse ut eum etiam taurum sine sensu majoris oneris, quod paulatim addebatur, tollere ac sustinere posset: nequaquam amplioris aetatis vires cum corpore animam crevisse significant. aliquid animalium majora corpora, eo ipso quo majora sunt, habent virium; illa causa
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ quod dicis. S ego uires ñ magis in
amplitudine corporis etatisq incremen¬
tis. quã inexercitatione quada & conforma¬
tione mẽbroꝵ ẽẽ. soleo putare. Id adeo ut
tibi ꝓbem. quero abs te utrũ alium alio
ꝑtinacius ambulare ac minus defatigari:
maioꝵ uiriũ eẽ arbitreris. ado ltasentio.
as. Cur gͦ puer multo amplius itineris
conficiebam si ne defectu. cũ aucupandi
studio in ambulando exercerer: quã adoleᷤᷤ¬
cens cum me ad alia studia quib sedere ma¬
gis cogebar contulissem: si accidenti ȩtati &
phane amime crescenti uires ampliores tri¬
buende s̃: Deinde in ipsis luctatorũ corꝑi¬
b palestrite ñ molem ac magnitudinem.
s nodos quosda lacertorũ & descriptos tomᷤ
figuramq omnẽ corporis sibi congruentem.
pitissime inspiciunt. & hinc potius argum̃¬
ta uuiriũ colligunt: quȩ tamen omĩa parũ
ualent: nisi uis artis & exercitationis acce¬

Expanded text:
dum est quod dicis: sed ego vires non magis in dum est quod dicis: sed ego vires non magis in amplitudine corporis aetatisque incrementis, quam in exercitatione quadam et conformatione membrorum esse soleo putare: id adeo ut tibi probem, quaero abs te utrum alium alio pertinacius ambulare ac minus defatigari, majorum virium esse arbitreris? E. Ita sentio. A. Cur ergo puer multo amplius itineris conficiebam sine defectu, cum aucupandi studio in ambulando exercerer, quam adolescens cum me ad alia studia, quibus sedere magis cogebar, contulissem; si accedenti aetati, et per hanc animae crescenti vires ampliores tribuendae sunt? Deinde in ipsis luctatorum corporibus palaestritae non molem ac magnitudinem, sed nodos quosdam lacertorum, et destrictos toros, figuramque omnem corporis sibi congruentem peritissime inspiciunt, et hinc potius argumenta virium colligunt. Quae tamen omnia parum valent, nisi vis artis et exercitationis acce
Abbreviated transcription (Latin):
Aine corpis quã ȩtas affert. &̃ anim̃a fieri
teru argumentũ tuũ quale sit: quod ꝑtotũ
spacium corporis tactus sentitur ab anma
quã spacii nullius eẽ liolumus. ado Sine¬
rem iam ad illud transiri: nisi de uirib ali
pliores: si cumhis amplior nonfit anima :
quamqͣm enĩ uirtus animȩ. uires autem
corporis putari soleant: nunquã tam̃ ab
dia eas abiudicauerĩ: cum uideam in ex¬
animis corporib nullas ẽẽ. Per corpꝰ quidẽ
uirib sicut sensib uti aĩam non negandũ
e tamen quando ista uiuentis officia st̃.
quis hec dubitauerit ad anima potius ꝑ¬
tinere: Cumgͥ maiores uires inpueriꝰ gͣn¬
diuscuł. quã in infantib eẽ iudeamꝰ. ac de¬
inde ad olescentes iuuenesq in dies uiribus
prestent. donec rursus corpore senescente
minuantur ñ leue quantũ michi indet᷑
crescentis cũ corpore ac dein senescentis a¬
nime indicium ẽ. at̃. Nonusq quaq absur¬

Expanded text:
dine corporis, quam aetas affert, etiam animam fieri dine corporis, quam aetas affert, etiam animam fieri terum argumentum tuum quale sit, quod per totum spatium corporis tactus sentitur ab anima, quam spatii nullius esse volumus. E. Sinerem jam ad illud transiri, nisi de viribus dicnt animae ampliores, si cum his amplior non fit anima? Quanquam enim virtus animae, vires autem corporis putari soleant; nunquam tamen ab anima eas abjudicaverim, cum videam in exanimis corporibus nullas esse. Per corpus quidem viribus, sicuti sensibus, uti animam non negandum est; tamen quoniam ista sunt viventis officia, quis haec dubitaverit ad animam potius pertinere? Cum igitur majores vires in pueris grandiusculis quam in infantibus esse videamus, ac deinde adolescentes, juvenesque in dies viribus praestent, donec rursus corpore senescente minuantur; non leve, quantum mihi videtur, crescentis cum corpore, ac deinde senescentis animae indicium est. 36. A. Non usquequaque absur