comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cripta fraternitatis ur̃e
sacerdotali plena dulce¬
dine p̾sentiũ portitore Ro¬
gatiano diacono deferente susce¬
pimus. & ualde nos eoꝵ letificauit
benigna loquutio. p̃sertim qi ꝑ
eam de ur̃a qd̃ desiderii nr̃i est
incolumitate cognouimꝰ. deuo¬
mꝰ. ⁊ nc sic̃ scribitis sic habemꝰ.
Nam qualis erga nos frat̾nitatis sit
qr eam ex mentis nr̃e que circa uos
est dilectione eognoscimꝰ. Supͣscrip¬
to autẽ latori quẽ nob̃ epłariter
cõmendastis. scripta ad rectore pa¬
trimonii sicilie dedimꝰ. ⁊ adu̾sam
partem fac̾e que iusta sunt urgent.
quatinꝰ frustratoria excusatione
post posita ad finẽ citiꝰ ꝑducatur
totiꝰ cause contentio. Indicamꝰ itaq
sc̃itati ur̃e uenisse ad nos quendam
atq cause sue a nob̾ remediũ postu¬
lasse. Et prius quid̃e reculit que
digna ẽẽ miseratione potuissent.
S requirentes postea multo alit̾
qua indicauit inuenimꝰ. ⁊ uehem̃t̾
nos eiꝰ actio contristauit. S qr cau¬

Expanded text:
cripta fraternitatis vestrae, sacerdotali plena dulcedine, praesentium portitore Rogatiano diacono deferente, suscepimus. Et valde nos eorum laetificavit benigna locutio, praesertim quia per ea de vestra, quod desiderii nostri est, incolumitate cognovimus. Devomus, et nunc sicut scribitis, sic habemus. Nam qualis erga nos sinceritas frateremus, quia eam ex mentis nostrae, quae circa vos est, dilectione cognoscimus. Suprascripto autem latori, quem nobis epistolariter commendastis, scripta ad rectorem patrimonii Siciliae dedimus, ut adversam partem facere quae justa sunt urgeat, quatenus, frustratoria excusatione postposita, ad finem citius perducatur totius causae contentio. Indicamus itaque sanctitati vestrae venisse ad nos quemdam atque causae suae a nobis remedium postulasse. Et prius quidem retulit quae digna esse miseratione potuissent; sed requirentes, postea multo aliter quam indicavit invenimus, et vehementer nos ejus actio contristavit. Sed quia cau
Abbreviated transcription (Latin):
płaꝵ ur̃aꝵ plena sacerdota¬
li caritate eloquutio ta sc̃i¬
tatẽ urãm inemorit̾ nr̃is facit m̃ti¬
b inherere. ut non credatur abe̾e
corpore: quippe que ꝑ affectum semꝑ
manet in corde. U̾ gͦ hec quã ad ałt̾u¬
trum habemꝰ dilectio celestium nobiᷤᷤ¬

Expanded text:
arum plena sacerdotali charitate elocutio ita sanctivestram memoriter nostris facit mentibus inhaerere, ut non credatur abesse corpore, quippe quae per affectum semper manet in corde. Ut ergo haec quam ad alterutrum habemus dilectio coelestium nobi
Abbreviated transcription (Latin):
inuicẽ adiutores. ⁊ auxiliũ nobis ora¬
tionis mutue porrigamꝰ: quatinus di¬
uina miscđia clementie sue dono no¬
bis concedat. et p̃dicare quod diligit.¬
& sequi hoc quod ꝑ nos p̾dicari con¬
cessit:. sicq officii nr̃i ministerium
pietatiᷤᷤ sue ꝓtectione disponat. ut
fructum de creditis eidem uenien¬
ti dño reportemꝰ: ⁊ ad futura eqͥtatiꝰ
p̃mia cum aliorũ lucro. eiꝰ adiuuan¬
te gr̃a perducam᷑. Quia uͦ scriptũ ẽ.
orate ꝓinuic̃e ut saluemini. ut ad
apud sacratissimũ beati petri apłi¬
nũ martirem orationib decet
incumbere. Preces etenĩ nr̃e tan¬
to celerius in dñice pietatis aure
subleuant᷑. quanto eas uicissim
ꝓ nobis fusas. carititatis ardor ex¬
acuit. S qr sc̃itas ur̃a nudis me
uerbᷤ alloqui retusat. epłis qͦ ex
enia conuuxit. que nos cũ gr̃aꝵ¬

Expanded text:
s, et auxilium nobis orationis mutuae porrigamus; quatenus divina misericordia clementiae suae nobis dono concedat, et praedicare quod diligit, et sequi hoc quod per nos praedicari concessit. Sicque officii nostri ministerium pietatis suae protectione disponat, ut fructum de creditis 807 eidem venienti Domino reportemus, et ad futura aequitatis praemia cum aliorum lucro, ejus adjuvante gratia, perducamur. Quia vero scriptum est: Orate pro invicem, ut salvemini, ut ad apud sacratissimum beati Petri apnum martyrem, orationibus decet incumbere. Preces etenim nostrae tanto celerius in dominicae pietatis aurem sublevantur, quanto eas vicissim pro vobis fusas charitatis ardor exacuit. Sed quia sanctitas vestra nudis me verbis alloqui recusat epistolis quoque xenia conjunxit. Quae nos cum gra
Abbreviated transcription (Latin):
ses: hec que facere mͦ p̃ciꝑis. añ
debueramus etiam cum ultione
a te facta cognoscere. Grẽ
sebio thessalonicensi. urbico di¬
ractano. constantino mediolanen¬
si. Andreȩ nichopolitano loħi co¬
rinthensi. Ioħi prime iustiniane.
Iohanni cretensi. scoritano. Iohi la¬
risse. Ob̾mariano rauennati. Ianu¬
ario caralis sardinie. & omnib
ep̃is sicilie. x.

Expanded text:
ses, haec quae facere modo praeciperis, ante ses, haec quae facere modo praeciperis, ante debueras etiam cum ultione a te facta cognoscere. De sebio Thessalonicensi, Urbitio Diracitano, Constantio Mediolanensi, Andreae Nicopolitano, Joanni Corinthi, Joanni primae Justinianae, Joanni Cretensi Scoritano, Joanni Larissae, Mariniano Ravennae, Januario Caralis Sardiniae, et omnibus episcopis Siciliae.
Abbreviated transcription (Latin):
habuisses. ita regularis
discipline debiuisti custos existere
ut ea que illie illicite cõmittunt᷑.
ante uindicta corrig̾et. quam ad
nos eoꝵ nuntius ꝑueniret. Sed
dum nimia te facit stulticia
negligentem. non solum de illis
offendim᷑. s etiam ad ulciscendũ
desidiam tuam nichilominꝰ ꝓuo¬
camur. Om̃i gͦ dilatione omiq
excusatione postposita. filiam
głose memorie tulliani magistͥ
militie que ꝓiectis quas spon¬
tanea sumpsit religiosis uestib
indumentis. se laicis deturpauit.
no festina comp̃hendẽ. atq ad reli¬
giosum rursum habitum reuoca¬
re. ac in monast̾io mittere: ubi
stricte omnino ualeat custodiri:
nec eiꝰ custodiam aliquatenus re
leuari ꝑmittas. quousq nr̃a de¬
nuo scripta susceꝑis. Nam si qͦ¬
libet mͦ in hac re negligens uł
lentus extiteris ita in te distrie¬
tissime noueris uindicandũ. ut
qd̾ ex te nescis. pena possis resecau¬
te cognoscere. Quia sicut diximꝰ
si intellectum hominis habuis¬

Expanded text:
nem aliquam habuisses, ita regularis disciplinae debuisti custos existere, ut ea quae illic illicite committuntur, ante vindicta corrigeret, quam ad nos eorum nuntius perveniret. Sed dum nimia te facit stultitia negligentem, non soffendimur, sed etiam ad ulciscendam desidiam tuam nihilominus provocamur. Omni ergo dilatione omnique excusatione postposita, filiam gloriosae memoriae Tulliani, magistri militiae, quae, projectis, quas sponte assumpserat, religiosis vestibus, indumentis se laicis deturpavit, no festina comprehendere, atque ad religiosum rursus habitum revocare, ac in monasterium mittere, ubi stricte omnino valeat custodiri. Nec ejus custodiam aliqulevari permittas quousque nostra denuo scripta susceperis. Nam si quolibet modo in hac re negligens vel lentus exstiteris, ita in te districtissime noveris vindicandum ut quod ex te nescis, poena possis reserante cognoscere: quia, sicut diximus, si intellectum hominis habuis
Abbreviated transcription (Latin):
elemosinis deditꝰ minulf nomine
uocatus est: att ipse hanc leuauit
de terra. Autarith uͦ ꝓ eodem mira¬
cło aliã clauẽ aureã fecit. atq eum
ea parit̾ ad sc̃e memorie decessorẽ
meũ transmisit. indicans quale ꝑ
eam miracłm contigisset. Ipsam g
ur̃e excellentie transmitt̾e studui.

Expanded text:
eleemosynis deditus, Minulfus nomine, eleemosynis deditus, Minulfus nomine, vocatus est, atque ipse hanc levavit de terra. Autharith vero pro eodem miraculo aliam clavem auream fecit, atque cum ea pariter ad sanctae memoriae decessorem meum transmisit, indicans quale per eam miraculum contigisset. Ipsam ergo vestrae excellentiae transmittere studui,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ tot annos in loco hoc subsistere
int̾ langobardoꝵ gladios potuisset.
Preterea benedictionẽ scĩ petͥ apłi
clauem a saeratissimo eiꝰ corꝑe tͣnͤ¬
misi. De qua uidelicet claui hoc ẽ
gestum qd̃ narro miracłm. Dũ eã
quidam langobardꝰ ciuitatẽ ingͣs¬
sus in transpadanis partibꝰ inue-¬
nisset. quia sc̃ĩ petͥ  cͥlauis ẽẽt des-¬
piciens. s ꝓ eo quod eam auream
uidit facere sibi ex illa aliquid ali¬
ud uolens: eduxit cultellum ut illã
incidet. Qui mox cultellũ cũ quo
cã ꝑ partes mitt̾e uoluit arreptus
ꝑ sp̃m sibi in gutture defixit. ea¬
demq hora extinctus cecidit. Et dũ
illic rex langobardoꝵ autarith. atq
alii multi eiꝰ homines ad essent. &
is qui se ꝑcusserat seorsum mortuꝰ.
clauis uͦ hec seorsũ iac̾et in terra:
factus est om̃ib uehem̃tissimꝰ timor
ut eandem elauem de terra leuare
ar. p̾sum̾et. Tunc quidam langobardꝰ
catholicus qui sciebat᷑ orationi &

Expanded text:
per tot annos in loco hoc subsistere per tot annos in loco hoc subsistere inter Langobardorum gladios potuisset. Praeterea benedictionem sancti Petri apostoli clavem a sacratissimo ejus corpore transmisi, de qua videlicet clavi hoc est gestum quod narro miraculum. Dum eam quidam Langobardus civitatem ingressus in Transpadanis partibus invenisset, quia sancti Petri clavis esset despiciens, sed pro eo quod eam auream vidit facere sibi ex illa aliquid aliud volens, eduxit cultellum ut eam incideret. Qui mox cultellum cum quo eam per partes mittere voluit, arreptus per spiritum, sibi in gutture defixit, eademque hora exstinctus cecidit. Et dum illic rex Langobardorum Autharith atque alii multi ejus homines adessent, et is qui se percusserat, seorsum mortuus, clavis vero haec seorsum jaceret in terra, factus est omnibus vehementissimus timor, ut eamdem elavem de terra levare nullus praesumeret. Tunc quidam Langobardus catholicus, qui sciebatur orationi et
Abbreviated transcription (Latin):
bardis capta est multi uiri ac mul¬
te mulieres nobiles in p̾da ducte
sunt: & filii a parentibꝰ parentes
a filiis. & coniuges a coniugibꝰ di¬
uisi: ex quib aliqui iã redẽpti st̃.
s quia grauib eos p̃tiis dicunt
multi a pd̃ nefandissimos lan¬
gobardos hactenꝰ remanserunt
Mox autẽ medietatẽ pecunie ꝗͣ.
tͣnsmisistis ĩ eoꝵ redẽptione tͣnsmi¬
si. de medietate uͦ ancilł dĩ qͣs uos
gͣca lĩgͣ monast̾as dicitis lectister¬
nia em̾e disposui. qr ĩ lectis suis
gͣui nuditate in huiꝰ urb̃ uehemͦ¬
tissimo frigore laborant que
in hac urbe multe st̃. Nã uixta
noticiam qua dispensant᷑ tria
milia reperiuntur: & quidem
octoginta annuas libras accipi¬
unt. S ad tantam multitudi¬
nem ista quid sunt. maxima
in hac urbe lͥ oĩa gͣui p̃cio e¬
muntur ⁊ harum uͦ talis uita ẽ
atq in tantũ lacrimis & abstinen¬
tia districta: ut credamꝰ quia si
ipse non essent. nullus nr̃m iam

Expanded text:
bardis capta est, multi viri ac mulbardis capta est, multi viri ac multae mulieres nobiles in praedam ductae sunt, et filii a parentibus, parentes a filiis, et conjuges a conjugibus divisi, ex quibus aliqui jam redempti sunt. Sed quia gravia pretia eis dicunt, multi apud nefandissimos Langobardos hactenus remanserunt. Mox autem medietatem pecuniae quam transmisistis, in eorum redemptionem transmisi. De medietate vero ancillis Dei, quas vos Graeca lingua monastrias dicitis, lectisternia emere disposui, quia in lectis suis gravi nuditate in hujus hiemis vehementissimo frigore laborant, quae in hac urbe multae sunt. Nam juxta notitiam qua dispensantur tria millia reperiuntur. Et quidemipis rebus octoginta annuas libras accipiunt. Sed ad tantam multitudinem ista quid sunt, maxime in hac urbe, ubi omnia gravi premuntur? Harum vero talis vita est, atque in tantum lacrymis et abstinentia districta, ut credamus quia si ipsae non essent, nullus nostrum jam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdestis cotidie sollicite ꝑscrutani
debetis. Peto aũ ut paruulos do¬
minoᷤᷤ qͦs nitͥtis p̃cipue morib
instituere curetis. ⁊ głosos eunu¬
chos qͥ eis deputati st̃ admon̾e:
ut ea illis loqui debeant que eoꝵ
mentes in caritate circa se inuicẽ
et erga subiectos in mansuetu¬
dine compungãt. ne si qͥd odii
int̾ se mͦ conceꝑint: in aꝑto pꝰt¬
ea erumpat. Uerba qͥde nutͥen¬
tiũ aut lac erunt si bona sunt:
aut uenenũ si mala. Talia gͦ nc̃
eis suggerant que postmodum
ostendant qũa bona fuerint: q̃
a nutritoꝵ suoꝵ ore suxerunt.
Preterea.xxͣx. auri libͣs dilectꝰ filiꝰ
m̃s sauinianꝰ diaconꝰ ab excellen¬
tia ur̃a tnͣsmissas in rede̾ptionẽ
captiuoꝵ dandas atq pauꝑib
erogandas detulit. de quibꝰ uob
gaudeo. s mͥ ꝑtimesco: qr apud tre¬
mendum iudicem non solũ de sci
Indico uob̃ qr ex crotonensi ciuita¬
te que suꝑ adriaticũ mare in t̾ra
italie posita tnͣsacto anno a langao¬

Expanded text:
destis quotidie sollicite perscrutari debetis. Peto autem ut parvulos dominos quos nutritis praecipue moribus instruere curetis, et gloriosos eunuchos qui eis deputati sunt admonere ut ea illis loqui debeant quae eorum mentes in charitet erga subjectos in mansuetudine conjungant, ne si quid odii inter se pueri conceperint, in aperto postea erumpat. Verba, inquiens, nutrientium, aut lac erunt si bona sunt, aut venenum si mala. Talia ergo in pueritia eis suggerant, quae postmodum ostendant quam bona fuerint, quae a nutritorum suorum ore suxerunt.Praeterea triginta auri libras dilectus filius meus Sabinianus diaconus ab excellentia vestra transmissas in redemptionem captivorum dandas atque pauperibus erogandas detulit, de quibus gaudeo, sed mihi pertimesco, quia apud tremendum judicem non solum de sancIndico vero quia ex Crotonensi civitate, quae, super Adriaticum mare in terra Italiae posita, transacto anno a Lango
Abbreviated transcription (Latin):
interne claritatis dei: & ãpliꝰ plan-¬
git quia bonis ꝑhennib deest. qmͣ
flebat pꝰ c̃ mala et̾na metuebat.
Sicq fit ut ꝑfecta cõpunctio formi¬
dinis trahat animũ cõpunctioni di¬
lectioĩs. Qd ĩ sacͣ ueraciq historia fig̾a¬
ta narratione describit᷑ qͣait. Axa
filia chaleph sedens suꝑ asinam
suspirauit. Cin dix̃ pat̾ suus. Qͥdħs:
atq illa respondit. Da mͥ bñdictio¬
nẽ. t̾rã austͣłẽ ⁊ arentẽ dedisti mͥ

Expanded text:
ternae visionis Dei, et amplius plangit, quia bonis perennibus deest, quae flebat prius cum mala interna metuebat. Sicque fit ut perfecta compunctio formidinis tradat animum colectionis. In sacra veracique historia figurata narratione describitur quod Axa filia Caleph sedens super asinum suspiravit . Cui dixit pater suus: Quid habes? atque illa respondit: Da mihi benedictionem, terram Au
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾e ꝓ iusticia loqui. oppͤssos tueri¬
hi nimirũ australẽ ⁊ arentẽ hñt.
s adhuc irrigua indigent. q in
bonis oꝑib positi ĩ qͥbꝰ magni atq
feruentes st̃: oportet ualde ut aut
timore supplicii aut amore regni
celestis peccata sine quibꝰ uiuere ñ
possunt cotidie plorent. S qr ut
dixe duo st̃ ꝯpunctioĩs gen̾a: de¬
dit ei pat̾ sius irriguũ suꝑiꝰ ⁊ ir¬
riguũ inferiꝰ. Irriguũ qͥppe suꝑiꝰ
accip̃ aĩa. c̃ se ĩ lacͥmĩ regni celestis
desicłio affligit. Irriguũ uͦ inferiꝰ
accipit. cum inferni supplicia
flendo ꝑtimescit. Et quidem pͥꝰ
inferiꝰ. ⁊ post irriguum suꝑiꝰ dat᷑.
S qr compunctio amoris magna
dignitate p̃minet. necesse fuit ut
priꝰ irriguũ suꝑiꝰ ⁊ pꝰ irriguũ in¬
feriꝰ diceret᷑. Uos gͦ que oꝑante
omĩpotente do utraq cõpuncti¬

Expanded text:
libere pro justitia eloqui, oppressos tuer terram Australem et arentem habent, sed adhuc irrigua indigent, quia in bonis operibus positi, in quibus magni atque ferventes sunt, oportet valde ut aut timore supplicii, aut amore regni coelestis peccata, sine quibus vivere non possunt, quotidie plorent. Sed quia, ut dixi, duo sunt compunctionis genera, dedit ei pater suus irriguum superius, et irriguum inferius. Irriguum quippe superius accipit anima, cum se in lacrymis regni coelestis desiderio affligit; irriguum vero inferius accipit, cum inferni supplicia flendo pertimescit. Et quidem prius inferius, et post irriguum superius datur. Sed quia compunctio amoris magna dignitate praeeminet, necesse fuit ut prius irriguum superius, et post irriguum inferius diceretur. Vos ergo, quae, operante omnipotente Domino, utraque comp
Abbreviated transcription (Latin):
inter causarum fluctus quos assi¬
due patit᷑ ex quib uelit nolit
foras trahit᷑ semꝑ ad amorem ce¬
lestis patrie interius reuocetur.
Et hoc quoq inuestigare debetiᷤ.
quotiens ei ꝓ sua anima lacrime
dantur: utrum ad huc ex timore.
an iam ex amore compungitur.
Duo qͥppe st̃ ꝯpunctioĩs gn̾a sic̃ sci¬
tis: unũ q̃ et̾nas penas metuit. ali¬
ud qd̾ celestib p̃miis suspirat. Qͥa
dm̃ sitiens anima: priꝰ timore cõ¬
pung̾r: pꝰ amore. Añ enĩ semetĩpã
ĩ lacͥmis afficit. qr dũ maloꝵ suoꝵ
recolit: ꝓ his ꝑpeti supplicia et̾na¬

Expanded text:
inter causarum fluctus, quos assiinter causarum fluctus, quos assidue patitur, ex quibus, velit nolit, foras trahitur, semper ad amorem coelestis patriae interius revocetur; et hoc quoque investigare debetis, quoties ei pro sua anima lacrymae dantur, utrum adhuc ex timore an jam ex amore compungatur. Duo quippe sunt compunctionis genera, sicut scitis. Unum quod aeternas poenas metuit, aliud quod de coelestibus praemiis suspirat, quia Deum sitiens anima, prius timore compungitur, post amore. 871 Ante enim semetipsam in lacrymis afficit, quia dum malorum suorum recolit
Abbreviated transcription (Latin):
uod intanto tumultu
causarũ ur̃a excellentia
gaudia suspirat: magnas om̃ipo¬
tenti deo grãs ago. quia hoc in
uobis impletum uideo quod de
electis patribꝰ scriptum est. filii aũt
isrł ambulauert̃ ꝑ siccũ ꝑ mediũ
mare. At contra ego ueni in alti-¬
tudinem maris & tempestas dem̾-¬
sit me: uos uͦ ad reꝓmissionis gra rta
int̾ undas causarũ scłariũ siccis
ut uideo gressib ambulatis. A¬
gamus gͦ grãs ei spũi qui corda
que implet leuat: qui int̾ tu mul¬
tus hominũ sollicitudinẽ inm̃te
facit: in cuiꝰ p̾sentia nullus locus
compuncte anime ñ ẽ secretꝰ. Et̾ne
enĩ suauitatis odorem trahitis. atq
ideo sponsũ anime ardenter ama¬
tis: ita ut cum celesti sponsa ei dicẽ
possitis. Trahe me post te. in odorẽ
ungentoꝵ tuoꝵ curremꝰ. In epłis
repperi:. quia michi de serenissi¬
ma dña indicare noluit quam
studiose legat: uel lectione qͣlit̾
compungatur. ꝓ desse quippe ei
multum debet ur̃ã p̃sentia: ut

Expanded text:
uod in tanto tumultu causarum vestra excellentia ter gaudia suspirat, magnas omnipotenti Deo gratias ago, quia hoc in vobis esse impletum video quod de electis patribus scriptum est: Filii autem Israel ambulaverunt per siccum per medium mare . At contra: Ego veni in altitudinem maris, et tempestas demersit me . Vos vero ad repromissionis patriam inter undas causarum saecularium siccis, ut video, gressibus ambulatis. Agamus ergo gratias ei spiritui qui corda quae implet levat, qui inter tumultus hominum solitudinem in mente facit. In cujus praesentia nullus locus cumpunctae animae non est secretus. Aeternae enim suavitatis odorem trahitis, atque ideo sponsum animae ardenter amatis, ita ut cum coelesti sponsa ei dicere possitis: Trahe me post te, in odore unguentorum tuorum currimus . In epistolis reperi, quia mihi de serenissima domina indicare noluit quam studiose legat, vel in lectione qualiter compungatur. Prodesse quippe ei multum debet vestra praesentia, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sicut scis isdem uir multũ psũptor
extitit. & multa sibi ꝑ suꝑbiã cona¬
batur arrogare. Et quicqͥd a fidelibꝰ
uiris & grauibus uiratũ fuerit.
scdm indiculum qui suꝑ adnexus
est hoc uolumꝰ in eadem eccłia con¬
seruari. S uide ne negligenter a¬
gas. nequis fidem tuam aut deuo¬
tionẽ in hac causa corrũpat. Te¬
lum enĩ tuũ scio. age sollicite. ita
tam̃ ut p̾dicta eccłia contra iusti¬
ciam non grauetur: s usus qͥante
ioħ̾is ep̃i tempora extitit ei conser¬
uetur. ꝑsonas autẽ non duas uel
tres ad satisfaciendum tibi s quantaᷤᷤ
antiquiores ⁊ grauiores inueneris re¬
quire. ut neq quod usus fuit anti¬
quior eidem eccłie denegemꝰ: neq
quod nouoꝰ usu appetitum ẽ. con¬
cedamꝰ. s omĩa age blande ⁊ dulcit᷑
ut ⁊ actio tua districta sit ⁊ lingua
mitis. Spatam que illic dimissa ẽ:
sicut iam pridem scripsimꝰ tecũ re¬
uoca. Et hoc quod tibi filiꝰ nr̃ dia conͦ¬

Expanded text:
sicut scis, idem vir multum praesumptor sicut scis, idem vir multum praesumptor exstitit, et multa sibi per superbiam conabatur arrogare. 838 Et quidquid a fidelibus viris et gravibus juratum fuerit, secundum indiculum qui subter annexus est hoc volumus in eadem Ecclesia conservari. Sed vide ne negligenter agas, ne quis fidem tuam aut devotionem tuam in hac causa corrumpat, zelum enim tuum scio. Age sollicite, ita tamen ut praedicta Ecclesia contra justitiam non gravetur, sed usus qui ante Joannis episcopi tempora exstitit ei conservetur. Personas autem non duas, vel tres ad satisfaciendum tibi, sed quantas antiquiores et graviores inveneris require, ut neque quod usus fuit antiquior eidem Ecclesiae denegemus, neque quod novo ausu appetitum est concedamus. Sed omnia age blande et dulciter, ut et actio tua districta sit, et lingua mitis. Spatam quae illic dimissa est, sicut jam pridem scripsimus, tecum revoca, et hoc quod tibi filius nos
Abbreviated transcription (Latin):
fuit eccłie eiꝰd̾e epis uti pallio. huiꝰ¬
uͦ eccłie diaconꝰ adõdatus cũ me ꝓ
eadem causa fortit̾ rogaret. iure¬
iurando satisfecit. qr quater in an¬
no uti in letaniis pallio eiusdem
loci ep̃i solebant. Predictus dõnꝰ
andreas in epłis suis dicit. quia
preter in quadragesima om̃i tem¬
pore rauennas ep̃s in letaniis pal¬
lio utebat᷑. ⁊ ipsas asserit letani¬
as sollempnes. quas ñ erubescit
dicere cotidianas. Unde omĩo mi¬
ratus sũ. S tua exꝑientia nulliꝰꝑ
sonam nulliꝰ uerba considẽt. so¬
lũ dei timorẽ ⁊ rectitudinẽ ante
ocłos habeat. ⁊ seniores ꝑsonas
&e eiꝰd̾e eccl̃ie archidiaconẽ qu̾e
non suspicor ꝓalteriꝰ honore peierare.
alios antiquiores qui in sacris ordi¬
nibus aute ioħis ep̃i tempora fuerãt
requirat. uł si qui maturiores sunt
extra sacros ordines. & ueniant anͣt
corpus scĩ apollinaris. & tacto eius
sepulcro iurent que consuetudo
ante ioħis ep̃i tempora fuerit. Qla

Expanded text:
 Ecclesiae episcopos uti pallio. Hujus Ecclesiae diaconus Adeodatus, cum me pro eadem causa fortiter rogaret, jurejurando satisfecit quia quater in anno uti in litaniis pallio ejusdem loci episcopi solebant. Praedictus autem domnus Andreas in epistolis suis dicit quia, praeter Quadragesimam, omni tempore Ravennas episcopus in litaniis pallio utebatur. Et ipsas asserit litanias solemnes, quas non erubescit dicere quotidianas. Unde omnino miratus sum. Sed tua experientia nullius personam, nullius verba consideret; solum Dei timorem et rectitudinem ante oculos habeat et seniores personas, et ejusdem Ecclesiae archidiaconum, quem non suspicor pro alterius honore perjurare, et alios antiquiores, qui in sacris ordinibus ante Joannis episcopi tempora fuerant, requirat, vel si qui maturiores sunt extra sacros ordines; et veniant ante corpus sancti Apollinaris, et tacto ejus sepulcro jurent quae consuetudo ante Joannis episcopi tempora fuerit, quia,
Abbreviated transcription (Latin):
płice sedis beniuolentie
tanteq consuetudinis or¬
dine ꝓuocati. frat̾nitati
tue quam in syracusana eccłia¬
ad gub̃natioĩs officiũ constat sus¬
cepisse. pallii usũ ꝑuidimꝰ conce¬
dendum. illis uidelicet tẽporib
atq eo ordine quibus decessorem
minus admonentes. ut sicut a nob̃
huiꝰce decoris usum ad sacerdotal̃
officii honorem accepisse te gauds.
contendas officium. Sic enĩ alt̾no
eris inuicem decore conspicuus. si
gia que tue pridem concessa ẽẽ
constat ecclesiȩ. nr̃a auctoritate fir¬
mamꝰ: ⁊ illibata decernimꝰ ꝑmau̾e.¬

Expanded text:
olicae sedis benevolentia olicae sedis benevolentia et antiquae consuetudinis ordine provocati, fraternitati tuae, quam in Syracusana Ecclesia gubernationis officium constat suscepisse, pallii usum praevidimus concedendum, illis videlicet temporibus atque eo ordine quibus decessorem minus admonentes, ut sicut a nobis hujus decoris usum ad sacerdotalis officii honorem accepisse te gaudes,contendas officium. Sic enim alterno eris invicem decore conspicuus, si gia quae tuae pridem concessa esse constat Ecclesiae, nostra auctoritate firmamus, et illibata decernimu
Abbreviated transcription (Latin):
tem bonis intentã sẽꝑo
ꝑib. Et iccirco mercedis nobis
causas quas uos diligere certũ ẽ
fuerat extitisse. Cuiꝰ fidem facto
concilio subtili examinatiõe ut
potuimꝰ ꝑscrutantes. nullã in eo
culpam praue confessioĩs inueni¬
mꝰ. S qr recte fidei d̾o miserante ꝓ¬
fessor ac cultor apparuit. nr̃a eũ
definitiõe absoluimꝰ p̃sertim cũ
accusatores ipsius que esset marciam¬
starum quam memorabant heresim
se nescȩre. ꝓfessist᷑. Ea ꝓpt̾ pat̾no salu¬
tantes affectu. quesumꝰ ut fauoris
ur̃i eum gr̃a tueri dignemini. et
ne quisquã illum frustra post hoc
uelit affligere. aut aliquã ei pro hac
re quolibet modo molestiã irrogare:
ita eum excellentie ur̃e defensio contͣ
hec instantius pro sua mercede. ꝓtegat
ac defendat. ut nec hunc ampliꝰ
tribulatio iniusta consumat: ⁊
eiꝰ uob̃ uicẽ humani generis con¬
ditor & redemptor qu̾e sincera cõ¬
fessione colitis int̾ bona pluri¬
ma que agitis recõpenset.

Expanded text:
tem bonis intentam semper operibus; et idcirco mercedis vobis causas, quas vos diligere certum estfuerat exstitisse. Cujus fidem facto concilio subtili examinatione, ut petiit, perscrutantes, nullam in eo culpam pravae confessionis invenimus. Sed quia rectae fidei, Deo miserante, professor ac cultor apparuit, nostra eum definitione absolvimus, praesertim cum accusatores ipsius quae esset Marcianistarum quam commemorabant haeresim se nescire professi sunt. Eapropter, paterno salutantes affectu, quaesumus ut favoris eum gratia tueri dignemini. Et ne quisquam illum frustra post hoc velit affligere, aut aliquam ei pro hac re quolibet modo molestiam irrogare, ita eum excellentiae vestrae defensio contra haec instantius pro sua mercede protegat ac defendat, ut nec hunc amplius tribulatio injusta consumat, et ejus vobis vicem humani generis conditor ac Redemptor, quem sincera confessione colitis, inter bona plurima quae agitis recompenset.
Abbreviated transcription (Latin):
potiumus. quia tempore quo ex¬
cellentie ur̃e scripta suscepimus
corꝑis egritudine tenebamur.
S dum nos omp̃s ds si ei placu-¬
erit pristine saluti reddiderit.
ueritatem diligenti ut possumꝰ
inquisitione rimabimur: & se¬
cundum ea que ualuerimꝰ ad¬
discere. ita causam dõ miserante
disponemus. ut animarũ quaꝵ
uos cure ꝓ ur̃a mercede studere
dignamini salus non solũ que
ab errantib amissa est reparet᷑.
quem cõmunione pͥuatũ ẽẽ asse¬
ritis ualde mirati sumus. eur no¬
bis hoc non primatis eius. s ex¬
cellentie ur̃e epła nuntiauit.

Expanded text:
potuimus, quia tempore quo expotuimus, quia tempore quo excellentiae vestrae scripta suscepimus, corporis aegritudine tenebamur. Sed dum nos omnipotens Deus, si ei placuerit, pristinae saluti reddiderit, veritatem diligenti ut possumus inquisitione rimabimur. Et secundum ea quae valuerimus addiscere, ita causam Deo miserante disponemus, ut animarum quarum vos curae pro vestra mercede studere dignamini salus non solum quae ab errantibus jam amissa est reparetur,quem communione privatum esse asseritis, valde mirati sumus cur nobis hoc non primatis ejus, sed excellentiae vestrae epistola nuntiavit.
Abbreviated transcription (Latin):
xcellentiam urãm ñ am¬
bigimus reminisci. qr anͣ̃t
uenire desideranti dignitatis ur̃e
suffragia p̾beretis. ob hoc qd̃ a
donatistis inseqͥutiõis dicebatur
molestiam sustinere: quatinus
postqmͣ illic eum contra eos nun¬
qͥd contra pestifere p̾sumptionis
insaniam debuisset fieri tractare¬
mus. Et quantũ nob̃ p̾dictus frat̃¬
nr innotuit non solũ nullũ me¬
ruit cuiꝰ quã habere solatium. s
ne immune ad romanã potuisset
urbem accedere diuerso est im¬
pedimento ꝓhibitus. Cui tam̃ dũ
urãm relegi fecissemus epłam. re¬
spondit non se quoꝵdam odio
qr donatistas cohibeat laborare.
s magis ꝓ defensione catholiee
fidei multoꝵ ꝑhibet ingratitu¬
dines sustinere. Multaq alla: re¬
tulit. que qm̃ aptũ dicendi tem¬
pus non extitit. silentio retinere
p̾udimus. Quia gͦ ñ de rebus ter¬
renis s de animarũ salute tracta¬
tur. &e ur̃a atq illius diuersa ex¬
istit assertio: nichil indiscussa
ueritate subtiliter respondere

Expanded text:
xcellentiam vestram non ambigimus reminisci, quia antevenire 839 desideranti dignitatis vestrae suffragia praeberetis, ob hoc quod a Donatistis insecutionis dicebatur molestiam sustinere, quatenus postquam illic eum contra eos nunquid contra pestiferae praesumptionis insaniam debuisset fieri tractaremus. Et quantum nobis praedictus frater innotuit, non solum nullum meruit cujusquam habere solatium, sed ne immune ad Romanam potuisset urbem accedere, diverso est impedimento prohibitus. Cui tamen dum vestram relegi fecissemus epistolam, respondit se non quorumdam odio, quia, Donatistas cohibebat, laborare, sed magis pro defensione catholicae fidei multorum perhibet ingratitudines sustinere; multaque alia retulit, quae, quoniam aptum dicendi tempus non exstitit, silentio retinere praevidimus. Quia ergo non de rebus terrenis, sed de animarum salute tractatur, et vestra atque illius diversa existit assertio, nihil indiscussa veritate subtiliter respondere
Abbreviated transcription (Latin):
um de gente ur̃a nemo xp̃i¬
anus sit: in hoc scio quia
om̃i gente tua esmelior.
quia tu in ea xp̃ianꝰ inueniris.
dũ enĩ barbaricini om̃s ut in¬
sensata animalia uiuant. dm̃ ue¬
rũ nesciant. ligna autẽ & lapides
adorent: in eo ipso qd̃ uerũ dm̃ co¬
lis. quantũ om̃s antecedas osten¬
dis. S fidem quã ꝑcepisti etiam
cui credis offer qd̃ p̃uales:. ut ad
eum quoscũq potueris adducas.
eosq baptirari facias. & et̾nã uitã
diligere admoneas. Quod si fortas¬
se ipse agere non potes qr ad aliud
occuparis: salutans peto ut ho
quoq meo cyriaco seruo di. sola¬
tiari in om̃ib debeas. ut dum
eoꝵ labores adiuuas. deuotionẽ
tuam omnipotenti dño ostendas:
&e ipse tibi in bonis actib adiu¬
tor sit. cuius tu in bono oꝑe fa¬
mulis solatiaris. Benedictionẽ uͦ
scĩ petri apłi ꝑ eos uobis transmi¬
simus: quam peto ut debeatis be¬
nigne suscipere

Expanded text:
um de gente vestra nemo Christianus sit, in hoc scio quia omni gente tua es melior, quia tu in ea Christianus inveniris. Dum enim Barbaricini omnes, ut insensata animalia vivant, Deum verum nesciant, ligna autem et lapides adorent, in eo ipso quod Deum verum colis, quantum omnes antecedas ostendis. Sed fidem quam percepisti etiam cui credis, offer quod praevales, ut ad eum quoscunque potueris adducas, eosque baptizari facias, et aeternam vitam diligere admoneas. Quod si fortasse ipse agere non potes, quia ad aliud occuparis, salutans peto ut homque meo Cyriaco servo Dei, solatiari in omnibus debeas, ut dum eorum labores adjuvas, devotionem tuam omnipotenti Domino ostendas; et ipse tibi in bonis actibus adjutor sit, cujus tu in bono opere famulis solatiaris. Benedictionem vero sancti Petri apostoli per eos vobis transmisimus, quam peto ut debeatis benigne suscipere
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ ueriꝰ. quanto humilius te¬
nemꝰ. Qinia gͥ ꝑfectam uos do¬
minorum grãm auctore om̃i¬
potenti do reꝑasse cognouimꝰ:
magna ꝓ uob̃ exultatione gau¬
demus. optantes ut uitã urãm
rerum om̃ium gub̃nator. et
bonis semꝑ presentib fulciat.
& ad gaudia ppetua extendat.
Hec uobis ideo loquor: quia
multũ uos diligo a me uobis que¬
diligi scio. S hoc quo me diligi¬
tis in latorem p̾sentium sauini¬
anum diaconem demonstrate
ut ubi usus exegerit ur̃a patro¬
cinia consequatur. Uir autem
głosus castus p̾co laudum ur̃aꝵ
in romanis partib existit. quẽ
ur̃e excellentie paterna dilectio¬
ne commnendo

Expanded text:
mus verius quanto humilius temus verius quanto humilius tenemus. Quia igitur perfectam vos dominorum gratiam auctore omnipotente Deo reparasse cognovimus, magna pro vobis exsultatione gaudemus, optantes ut vitam vestram rerum omnium gubernator et bonis semper praesentibus fulciat, et ad gaudia perpetua extendat. Haec vobis ideo loquor, quia multum vos diligo, atque me a vobis diligi scio. Sed hoc quod me diligitis, in latorem praesentium Sabinianum diaconum demonstrate, ut ubi usus exegerit, vestra patrocinia consequatur. Vir autem gloriosus Castus praeco laudum vestrarum in Romanis partibus existit, quem vestrae excellentiae paterna dilectione commendo
Abbreviated transcription (Latin):
i uite istius cursum ue¬
raciter attendamus. ni¬
chil in eo firmum nichil
inuenimus stabile. s queadino¬
dum uiator modo ꝑ plana. mͦ
ꝑ asꝑa graditur. sic nob̾ utiq in
hac uita manentib nc̃ ꝓsꝑitas.
nẽ occurrit aduersitas. Deniq¬
alternis sibi succedunt tempo¬
ribus: & mutua se uice confun¬
dunt. Dum gͥ omĩa in hoc mͣdo
mutabilitatis ordo corrumpat.
nec eleuari ꝓsꝑis. nec frangi de¬
bemꝰ aduersis. Tota gͦ mente ad
illum nos conuenit anhelare.
ubi quicquid est. firmum ꝑma-¬
net: ubi non inutatur adu̾sitate
ꝓsꝑitas. In hac gͦ uita miro omĩ¬
potentis dei moderamine iecir¬
co agitur. ut uł ꝓsꝑitatẽ aduer¬
sitas. uel aduersitatẽ ꝓspitas sub¬
sequatur: qualiter & humiliati
discamus quicquid deliquimꝰ.
& iterum exaltati aduersitatiꝰᷤ
memoriam quasi humilitatiᷤᷤ
auchoram in mente teneamꝰ.
Non hoc gͦ creatoris nr̃i ira ẽ
deputanda. s gr̃a: ꝑ quam diᷤ¬
cimus. ut eiꝰ dona tanto serue¬

Expanded text:
i vitae istius cursum veraciter attendamus, nihil in eo firmum, nihil invenimus stabile; sed 662 quemadmodum viator modo per plana, modo per aspera graditur, sic nobis utique in hac vita manentibus nunc prosperitas, nunc occurrit adversitas; deniqalternis sibi succedunt temporibus, et mutua se vice confundunt. Dum igitur omnia in hoc mundo mutabilitatis ordo corrumpat, nec elevari prosperis, nec frangi debemus adversis. Tota ergo mente ad illum nos convenit anhelare, ubi quidquid est, firmum permanet, ubi non mutatur adversitate prosperitas. In hac ergo vita miro Dei omnipotentis moderamine idcirco agitur, ut vel prosperitatem adversitas, vel adversitatem prosperitas subsequatur, quatenus et humiliati discamus quidquid deliquimus flere, et iterum exaltati adversitatis memoriam quasi humilitatis anchoram in mente teneamus. Non hoc ergo Creatoris nostri ira est deputanda, sed gratia; per quam discimus ut ejus dona tanto serve
Abbreviated transcription (Latin):
si qd̾ absit salubri monitu eos
uideris in nullo ꝓficere: & hosqͦ
curabis a te ꝓcul abicere: ne pra¬
uitates eoꝵ ex eo quod recipiunt᷑
displicere minime uideant᷑. &
ñ solum ipsi in emendati rema¬
neant. s etiã eoꝵ receptione alii
corrũpant᷑. Et considera qũa et
hominib execrabile &e ꝑiclosũ ante
dei sit ocłos. si ꝑ eũ a quo plectenda
sunt crimina. nutriri uicia uide¬
antur. hec gͥ dilectissime fr̃ dili¬
gent̾ attende. & ita ag̾e stude ut
prauos salubrit̾ corrigas. & scan¬
dalũ de maloꝵ societate filioꝵ
tuoꝵ animis non inducas

Expanded text:
si, quod absit, salubri monitu eos si, quod absit, salubri monitu eos videris in nullo proficere, et hos quoque curabis a te procul abjicere, ne pravitates eorum ex eo quod recipiuntur displicere minime videantur, et non solum ipsi inemendati remaneant, sed etiam eorum receptione alii corrumpantur. Et considera quam et hominibus execrabile et periculosum ante Dei sit oculos, si per eum a quo plectenda sunt crimina, nutriri vitia videantur. Haec igitur, dilectissime frater, diligenter attende, et ita agere stude, ut pravos salubriter corrigas, et scandalum de malorum societate, filiorum tuorum animis non inducas
Abbreviated transcription (Latin):
Cuncta uero hec &e amore sc̃e eecle¬
sie. & tue fr̃nitatis loquim᷑. Non
gͦ ex mea correctione frangat᷑ a
elo rectitudinis. s magis adiu¬
uetur in studio pie dispensatiõis.
Preterea ꝑuenit ad nos qd̃ dilec¬
tio tua libent̾ malos homines
in societate sua recipiat: adeo ut
prb̃rm quendam qui postqua
lapsus est & in sue adhue dicit᷑¬
iniquitatis pollutione uersari.: fa¬
miliarem habeas. Quod quidem
nos ex toto non credimꝰ. quia qui
talem recipit. scelera ñ corrigit.
s magis aliis talia ꝑpetrare uide¬
tur dare licentiam. S ne forte
aliqua tͥ subreptione uł dissimu¬
latione ut a te recipet᷑ atq ad¬
huc habeat᷑ gratꝰ suaserit: ñ so¬
lum hũc a te longiꝰ expelłe: ue¬
rũetiam excessus ipsiꝰ sacerdotali
te delo modis om̃ib conuenit rese¬
care. Alios uero qui praui ẽẽ me¬
morant᷑ pat̾na adhortatione a
sua prauitate cõpescere: & ad uirã
stude rectitudinis reuocare. Qd̃

Expanded text:
Cuncta vero haec et amore sanctae EccleCuncta vero haec et amore sanctae Ecclesiae, et tuae fraternitatis loquimur. Non ergo ex mea correptione frangatur a zelo rectitudinis, sed magis adjuvetur in studio piae dispensationis. Praeterea pervenit ad nos quod dilectio tua libenter malos homines in societate sua recipiat, adeo ut presbyterum quemdam qui postquam lapsus est, et in suae adhuc dicitiniquitatis pollutione versari, familnos ex toto non credimus, quia qui talem recipit, scelera non corrigit, sed magis aliis talia perpetrandi videtur dare licentiam. Sed, ne forte aliqua tibi surreptione vel dissimulatione, ut a te reciperetur atque adhuc haberetur gratus suaserit, non solum hunc a te longius expellere, verum etiam excessus ipsius sacerdotali te zelo modis omnibus convenit resecare; alios vero, qui pravi esse memorantur, paterna adhortatione a sua pravitate compesce, et ad viam stude rectitudinis revocare. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
deinde subiungendũ: qr picturas
imaginũ. que ad edificationẽ im¬
periti popłi fuerant facte: ut nes¬
cientes litteras ipsam historiam
intendentes quid actum sit discerẽt
transsisse in adorationẽ uideras: ic¬
circo cõmotus es ut eas imagines
frangi p̾ceꝑis. Atq eis dicendũ. Si
ad hanc constructionẽ ad quã ima¬
gines antiquitꝰ facte sunt habere
uultis in eccłia: eas modis om̃ib
& fieri & haberi ꝑmitto. atq in¬
dica quod ñ tͥ ipsa uisio historie
que pictura teste pandebatur
displicuerit: s illa ad oratio que
ꝑicturis fuerat incõpetent̾ exhi¬
bita. Atq in his uerbis eoꝵ m̃tes
demulcens eos ad concordiam tuã
reuoca: &e si quis imagines facere
uoluerit minime ꝓhibe. adorari
uͦ imagines modis omib ueta.
S hoc sollicite fr̾nitas tua admo¬
neat. ut ex uisione rei geste ar-¬
dorem cõpunctioĩs ꝑcipiant: &¬
in adoratione soluis omipõis sc̃e
trinitatis humilit̾ ꝓsternantur.

Expanded text:
deinde subjungendum 1101 quia picturas deinde subjungendum 1101 quia picturas imaginum, quae ad aedificationem imperiti populi fuerant factae, ut nescientes litteras, ipsam historiam intendentes, quid actum sit discerent, quia transisse in adorationem videras, idcirco commotus es, ut eas imagines frangi praeciperes. Atque eis dicendum: Si ad hanc instructionem ad quam imagines antiquitus factae sunt habere vultis in Ecclesia, eas modis omnibus et fieri et haberi permitto. Atque indica quod non tibi ipsa visio historiae, quae pictura teste pendebatur, displicuerit, sed illa adoratio quae picturis fuerat incompetenter exhibita. Atque in his verbis eorum mentes demulcens, eos ad concordiam tuam revoca. Et si quis imagines facere voluerit, minime prohibe, adorari vero imagines modis omnibus veta. Sed hoc sollicite fraternitas tua admoneat, ut ex visione rei gestae ardorem compunctionis percipiant, et in adoratione solius omnipotentis sanctae Trinitatis humiliter prosternantur.
Abbreviated transcription (Latin):
mentes fuit nescientium collocatũ.
Et quia in locis uenerabilibꝰ scoꝵ
depingi historias non sine ratiõe
uetustas admisit: si zelum discre¬
tione condisses sine dubio & ea q̃
intendebas salubrit̾ obtinere: et
collectum gregem ñ disꝑgere. s dis
ꝑsum potius poteras congregare:
ut pastoris in te meritũ nom̃ excel¬
leret. ñ culpa disꝑsoris incũberet.
Hinc autẽ dũ in hoc incaute ni¬
mis animi tui motus exequeris.
ita tuos scandalizasse filios phi¬
beris: ut maxima eoꝵ pars atua
se cõmunione suspend̾et. Qñ gͦ ad
ouile dñicũ errantes oues adducas:
qui quas habes retinere ñ p̾uales:
sollicitus. atq ab hac te p̃sũptione
cõpescas: & eoꝵ animos quos a tua
disiunctos unitate cognoscis: pat̾na
ad te dulcedine om̃i adnisu om̃iq
studio reuocare festines. Conuocan¬
di enĩ sunt disꝑsi eccłie filii. eisq
script᷑e sacre ẽ testimoniis ostenden¬
dũ: qr om̃e manu factum adorari
um adorabis. & illi soli seruies. Ac

Expanded text:
mentes fuit nescientium collocatum. Et quia in locis venerabilibus sanctorum depingi historias non sine ratione vetustas admisit, si zelum discretione condiisses, sine dubio et ea quae intendebas salubriter obtinere, et collectum gregem non dispergere, sed potius dispersum poteras congregare, ut pastoris in te meritum nomen excelleret, non culpa dispersoris incumberet. Hinc autem dum in hoc animi tui incaute motus exsequeris, ita tuos scandalizasse filios perhiberis, ut maxima eorum pars a tua se communione suspenderet. Quando ergo ad ovile dominicum errantes oves adduces, qui quas habes retinere non praevalesollicitus, atque ab hac te praesumptione compescas, et eorum animos quos a tua disjunctos unitate cognoscis, paterna ad te dulcedine, omni adnisu, omnique studio revocare festines. Convocandi enim sunt dispersi Ecclesiae filii, eisque Scripturae sacrae est testimoniis ostendendum, quia omne manufactum adorari um adorabis, et illi soli servies. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
zelo succensus scõꝵ imagines sub
hac quasi excusatione ne ad orari
debuissent confregeris. Et quidem
quia eas adorari uetuisses omĩo
laudauimꝰ. fregisse uero rep̾hendi¬
mus. Dic fr̃ a quo factum sacerdo¬
te aliqñ auditũ est qd̵ fecisti: Si
non aliud. uł illud te ñ debuit re¬
uocare. ut despectis aliis fr̃ib so¬
lum te scm̃ & eẽ crederes sapientẽ:
Aliuid est enim picturam adorare:
aliud ꝑ picture historiam quid sit
adorandũ addiscere. Nam quod
legentib script᷑a. hoc idiotis pr̃at
pictura cernentib: quia in ipsa
ignorantes uident quid sequi de¬
beant. in ipsa legunt qui litteras
nesciunt. Uñ p̃cipue gentib ꝓ lec¬
tione pictura est. Quod magnoꝑe
ate qui inter gentes habitas at¬
tendi decuerat. ne dum recto zelo
incaute succenderis: ferocib ani¬
mi scandalũ generares. frangi gͦ
ñ debuit. qd̾ ñ ad adorandũ in
eccl̃iis. s ad instruendas solum mͦ¬

Expanded text:
zelo succensus sanctorum imagines, sub zelo succensus sanctorum imagines, sub hac quasi excusatione ne adorari debuissent, confregeris. Et quidem quia eas adorari vetuisses omnino laudavimus, fregisse vero reprehendimus. Dic, frater, a quo factum sacerdote aliquando auditum est quod fecisti? Si non aliud, vel illud te non debuit revocare ut despectis aliis fratribus solum te sanctum et esse crederes sapientem? Aliud est enim picturam adorare, aliud per picturae historiam quid sit adorandum addiscere. Nam quod legentibus Scriptura, hoc idiotis praestat pictura cernentibus, quia in ipsa ignorantes vident quod sequi debeant, in ipsa legunt qui litteras nesciunt. Unde et praecipue gentibus pro lectione pictura est, quod magnopere a te qui inter gentes habitas attendi decuerat, ne dum recto zelo incaute succenderis, ferocibus animis scandalum generares. Frangi ergo non debuit quod non ad adorandum in ecclesiis, sed ad instruendas solumm
Abbreviated transcription (Latin):
GR Sereno ep̃o massiliensi. cxi.¬
itterarũ tuaru̾̃ primordia
ita sacerdotalem in te ẽe beniuo¬
lentiã demonstrabant. ut maior
nob̾ fieret de fr̃nitate tua leticia.
S tanto earũ finis a suis dissensit
initiis. ut ñ uniꝰ s diu̾sarũ ẽẽ men¬
tium talis crederet᷑ epła. Eax illo
autem qd̃ de scriptis nr̃is que ad
te misimꝰ dubitasti qua sis incau¬
tus apparuit. Nam si diligenter
ea que fr̃no amore monuimꝰ at¬
tendisses. ñ solũ minime dubitas¬
ses: immo quid te sacerdotali gra¬
uitate oporteret agere cognoius¬
ses. Neq enĩ ciriacus quond̃a ab¬
bas qui scriptoꝵ nr̃oꝵ portitor ex¬
titit istius discipline uel eruditioĩs
fuit. ut uł ipse aliud fac̾e sicut
putas auderet. uel istam de eiꝰ tͥ ꝑso¬
na suspicionem falsitatis assumes.
S dum monita salubria pensare
post ponis. contigit ut etiam non
solum actu uerũ etiã esses interro¬
gatione culpabilis. ꝑlatũ siqͥdem
ad nos fuerat quod inconsidato

Expanded text:
 Sereno episcopo Massiliensi. Litterarum tuarum primordia ita sacerdotalem in te esse benevolentiam demonstrabant, ut 1100 major nobis fieret de fraternitate tua laetitia. Sed tantum earum finis a suis dissensit initiis, ut non unius, sed diversarum esse mentium talis crederetur epistola. Ex illo autem quod de scriptis nostris, quae ad te misimus, dubitasti, quam sis incautus apparuit. Nam si diligenter ea quae fraterno amore monuimus attendisses, non solum minime dubitasses, sed imo quid te sacerdotali gravitate oporteret agere cognovisses. Neque enim Cyriacus quondam abbas, qui scriptorum nostrorum portitor exstitit, istius disciplinae vel eruditionis fuit, ut vel ipse aliud facere, sicut putas, auderet, vel istam de ejus tibi persona suspicionem falsitatis assumeres. Sed dum monita salubria pensare postponis, contigit ut jam non solum actu, verum etiam esses interrogatione culpabilis. Perlatum siquidem ad nos fuerat q
Abbreviated transcription (Latin):
uandũ. ut ꝑsonã diligas. & uitia
ꝑsequaris. Ne si alit̾ agere fortasse
uolueris: transeat in crudelitatẽ
correctio. & ꝑdas quos emendare
desideras. Sic enĩ uulnus debes
abscidere: ut ñ possis ulcerare qd̃
sanũ ẽ. ne si plus ꝙͣ res exigit fer¬
rũ impresseris noceas cui ꝓdesse
festinas. Ipsa enĩ in te dulcedo
cauta sit: non remissa. Correctio
uero: diligens sit non seuera. Sed
sic alterũ condiatur ex altero. ut
&e boni habeant amando qd̵ ca¬
ueant: & praui metuendo quod¬
diligant. Hec dilectissime fili
sollicite attende. studiose custodi.
ut dum tali moderatione deo
nr̃o incolumes quos suscepisti
reddideris. in die et̾ne retͥbutiois
eo dicente audire sis meritꝰ. Euge
serue bone & fidelis. qr in pauca
fusti fidelis. supͣ multa te consti¬
tuã. intra in gaudiũ dñi tui.

Expanded text:
vandum, ut personas diligas, et vitia vandum, ut personas diligas, et vitia persequaris, ne si aliter agere fortasse volueris, transeat in crudelitatem correctio, et perdas quos emendare desideras. Sic enim vulnus debes abscindere, ut non possis ulcerare quod sanum est; ne si plus quam res exigit ferrum impresseris, noceas cui prodesse festinas. Ipsa enim in te dulcedo cauta sit, non remissa; correctio vero diligens sit, non severa. Sed sic alterum condiatur ab altero, ut et boni habeant amando quod caveant, et pravi metuendo quoddiligant. Haec, dilectissime fili, sollicite attende, studiose custodi, ut dum tali moderatione Deo nostro incolumes quos suscepisti reddideris, in die aeternae retributionis eo dicente audire sis meritus: Euge, serve bone et fidelis, quia in pauca fidelis fuisti, supra multa te constituam; intra in gaudi
Abbreviated transcription (Latin):
tudo letificat: qr studii tui cau¬
tela & tibi ad remunerationẽ
ce aliis ad utilitatis exemplum
ꝓdesse non dubiũ est. S quia
quantũ se aduersariꝰ nr̃ ex om̃i
parte p̃caueri cognoscit. tanto
ꝑ occulta querit irrũꝑe. & re¬
pugnantem sibi callida nitit᷑¬
arte deicere. dilectionis tue
uigilantia ardentiori se semꝑ cu-¬
ra succendat. & ita cuncta deo
adiuuante p̾muniat: ut lupus
seuiens huc illucq discurrens in
oues dñicas ingrediendi locũ ñ
habeat. Eos gͦ qui tͥ cõmissi sut̃t
a gula. a suꝑbia. ab auaritia. a
maliloquio & ab om̃i immun¬
ditia redẽptoris nr̃i suffragante
gr̃a ꝓhibere ac studii tui sit ꝑ
omĩa custodire: ut tanto tͥ ma¬
ior de cõmissa gub̾natione mer¬
ces accrescat. quanto subiecti tui
contra aduersarii nequitias te
fuerint uigilante uictores. Itaq
boni te dulce praui sentiant coꝵ¬
rectorem. In qua uidelicet correc¬
tione hc̃ eẽ ordinẽ noueris obser¬

Expanded text:
tudo laetificat, quia studii tui cautudo laetificat, quia studii tui cautelam et tibi ad remunerationem, et aliis ad utilitatis exemplum prodesse non dubium est. Sed quia quantum se adversarius noster ex omni parte praecaverit cognoscit, tanto per occulta quaerit irrumpere, et repugnantem sibi callida arte nititur dejicere, dilectionis tuae vigilantia ardentiori se semper cura succendat; et ita cuncta, Deo adjuvante, praemuniat, ut lupus saeviens huc illucque discurrens, in oves dominicas ingrediendi locum non habeat. Eos ergo qui tibi commissi sunt, a gula, a superbia, ab avaritia, a vaniloquio, et ab omni immunditia, Redemptoris nostri suffragante gratia prohibere ac studii tui sit per omnia custodire, ut tanto tibi major de commissa gubernatione merces accrescat, quanto subjecti tui contra adversarii nequitias te fuerint vigilante victores. Itaque boni te dulcem, pravi sentiant correctorem. In qua videlicet correctione hunc esse ordinem noveris obser