comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ns. nullus ingressus ẽ Ex qͦ in¬
illigimus uiuere eos. nec eternis
supplicus reseruatos: nec de libro
uuuentium ẽẽ deletos: nec ante
faciem domini consumptos. Si
enim ex eo quod interrã repmissi¬
onis introducti non sunt perisse
credunt ergo & moy ses perut:
qui interram illam introductus
nonẽ. Alioquin p̃ces eiusdẽ mo¬
ysi quomͦ essent ex audite. qui
cum oraret ut dimitteret ds̃ eis
peccatum suũ audire meruit. fa¬
ciam scd̃m uerbum tuũ: Sciamꝰ
gͥ dĩ scientiã infilios uel famulõ.
nonꝑditionẽ esse. sed emendatio
mentis ur̃e dicentium. colamus
ligna & lapides. quia inmanu
forti et brachio extento. & infuro¬
re regnabo suꝑ uos: & subiciam
uos sceptro meo: et inducam uoᷤ
inuincłis federis. Que gͦ maior
utilitas. qͣm ut ꝑ infusum furo¬
rem ꝓhibeantur eolere lapides &
ligna. & inducantur iniuncłis
federis. et amicitie dei:¬
irym quomodoxl
ꝓconseruanda morum ꝓ¬
bitate. nec essariam esse ex¬

Expanded text:
nis nullus ingressus est. Ex quo innis nullus ingressus est. Ex quo intelligemus vivere eos, nec aeternis suppliciis reservatos, nec de libro viventium esse deletos, nec ante faciem Domini consumptos. Si enim ex eo quod in terram repromissionis introducti non sunt, perlisse creduntur, ergo et Moyses periit, qui in terram illam introductus non est. Alioquin preces ejusdem Moysi quomodo essent exauditae, qui cum oraret ut dimitteret eis Deus peccatum suum, audire meruit: Faciam secundum verbum tuum . Sciamus igitur Dei scientiam in filios vel famulos non perditionem esse, sed emendationmentis vestrae dicentium: Colamus ligna, et lapides, quia in manu forti et brachio extento, et in furore regnabo super vos, et subjiciam vos sceptro meo, et inducam vos in vinculis secundis . Quae ergo major utilitas, quam ut per infusum furorem prohibeantur colere lapides, et ligna, et inducantur in vinculis secundis et amicitiae Deiirum quomodo pro conservanda morum probitate necessariam esse ex
Abbreviated transcription (Latin):
Quib int̾ alia respondit dñs. hon
addam: ut ultra uos liberẽ. Ite. &
inuocate dos qͦs colitis: & ipsi uo
liberent. At illi. Peccauimus inqͥ¬
unt. redde du nobis qͥcquid tibi
placet: tantum nunc libera nos.
Mox ibi sequitur. Doluit dñs su¬
ꝑ miserias eoꝵ: &e liberauit eos.
Quia hec infigura contingebãt
illis: dicamus & nos econt dño.
cum aliqua tribulatione cingi¬
mur. Fac nobis inp̃senti qͥcquid
tibi placuerit: tantũ infuturo
liberes nos. Quia uͦ filioꝵ israel
meminimꝰ adhuc ad aliquid
magnificentiꝰ ad miscđiam dĩ
commendandã ac tbulationis
itilitatem insinuandam de eis
iudiamus. ꝑ iezechielem dominꝰ
dic̃ lrritauerunt me domus urł.
indeserto. & dixi ut effundere
furorem meũ suꝑ eos. & consume¬
rem eos: & que de hoc exequitur.
Que uerba ut beatus ieronimus
insexto libro expositionis tractais
dicit. querit᷑ quomodo ꝑfecertt
as. quoꝵ cadauera insolitudi¬
nt corruerunt: & excepto ihesu
naue. &e caleph. terram repmissio¬

Expanded text:
 alia respondit Dominus: Non addam ut ultra vos liberem, ite et invocate deos, quos colitis, et ipsi vos liberent . At illi: Peccavimus, inquiunt, redde tu nobis quidquid tibi placet: tantum nunc libera nos . Mox ibi sequitur: Doluit Dominus super miserias eorum, et liberavit eos, quia haec in figura contingebant illis . Dicamus et nos econtra Domino, cum aliqua tribulatione cingimur: Fac nobis in praesenti quidquid tibi placuerit, tantum in futuro liberes nos. Quia vero filiorum Israel meminimus, adhuc aliquid magnificentius ad misericordiam Dei commendandam ac tribulationis utilitatem insinuandam, de eis audiamus quid per Ezechielem Dominus dicit: Irritaverunt me domus Israel in deserto, et dixi ut effunderem furorem meum super eos, et consumerem eos , et quae de hoc exsequitur. Quae verba, ut beatus Hieronymus in libro IV expositionis tractans dicit, quaeritur quomodo perfecerit eis quorum cadavera in solitudine corruerunt, et excepto Jesu Nave et Caleph, terram repromissio
Abbreviated transcription (Latin):
tis credita non ꝑmisit m̃surã qͣlẽ¬
cumq ce pondꝰ paruũ uł magnũ
in tota ciuitate. s om̃ia inuna cã¬
pana. statera. modio & artabe uen¬
dere &e emere contestabat᷑ scbens
in subscͥptione sua conditionẽ ꝑ
omne regione. ħntem forma hanc.
Iohannes humilis & exiguus seruꝰ
pauꝑtate niã degentib quicũq ab
eodem dño & do nr̃o regimini hec.
Egregio beato paulo ꝑ eũ qui ineo
iegem ponente: obedite p̃positis
q̃si rationẽ ꝓ animab urĩs reddi¬
turi. creditꝰ tantillitas mea diuino
uerbo obedientes susciꝑe peticio¬
nes nr̃as: ut ex do et non exhomi¬
ne. Un hoc sciens moneo caritatẽ
uram: ut nequaqͣm inquẽpiã uĩm
appareat huiꝰ cemodi p̃uaricatio.
Deniq ut ait diuina scͥptura: state¬
ds̃. Siuͭ apparuit post p̃sentẽ sub¬
scͥptionis nr̃e conditionẽ istiꝰ mo¬
di crim̃ incidens: uniui̾sas faculta¬
tes suas indigentib non uolens
sine mercede apponet. G& ut di¬
gnu memoria. hoc ipsum publicũ

Expanded text:
edita, non permisit mensuram qualemcunque, vel pondus parvum vel magnum in tota civitate; sed omnia in una Campana statera, modio et artabe, vendere et emere contestabatur, scribens in subscriptione sua conditionem per omnem regionem, habentem formam hanc: « Joannes humilis et exiguus servus paupertate nostra degentibus, quique ab eodem Domino et Deo nostro regimini, haec: Egregio beato Paulo, per eum qui in eo legem ponente, Obedite praepositis quasi rationem pro animabus vestris reddituri : credit tantillitas mea, verbo divino obedientes vos, suscipere petitiones nostras ut ex Deo, et non ex homine; unde hoc sciens, moneo charitatem vestram, ut nequaquam in quopiam vestrum appareat hujuscemodi praevaricatio. Denique, ut ait divina Scriptura, States apparuerit post praesentem subscriptionis nostrae conditionem, istiusmodi crimen incidens, universas facultates suas indigentibus, non volens, sine mercede, apponet. » Ergo, ut dignum memoria, et hoc ipsum publicum
Abbreviated transcription (Latin):
s mirantib quinam pat̾arche
dñi existerent respondit rursꝰ an¬
n̾eum illud os. &e ait. Qͦs uos ege¬
nos et mendicos uocatis. istos ego
dños &e auxiliatores p̃dico. Ipsi. ti
nobis uere ce auriliari: & celorũ¬

Expanded text:
 mirantibus quinam patriarchae domini existerent, respondit rursus angelicum illud os, et ait: Quod vos egenos et mendicos vocatis, illos ego dominos et auxiliatores praedico. Ipsi enim nobis vere et auxiliari, et coeloru
Abbreviated transcription (Latin):
no ueracit et non exhominib neq
ꝑhominẽ hoc pͥmũ forte factum
&e pͥmũ om̃ib demonstrauit.. Mit¬
dens enĩ mox dispensatores. & eũ
qͥ dicebatur suꝑ pacem: dixit corã
om̃ib ad eos in honorabili secreta
honiustum est ofr̃s nos alterius¬

Expanded text:
et non ex hominibus, neque per homines, hoc primum forte factum et praemium omnibus demonstravit. Mittens enim mox dispensatores, et eum qui dicebatur super pacem, dicit coram omnibus ad eos in honorabili secreto 207: Non justum est, fratres, nos ante
Abbreviated transcription (Latin):
rei grã ad p̾sentẽ scĩ huiꝰ uite narra¬
tionẽ exparte uenimꝰ ad ostenden¬
dũ etiã dieb nrĩs uolentes &e ꝓpo¬
situm suũ cogentes excellentiores
nob̾ demonstrari. ce angustã¬
ce artã uiã posse incede. &e obł¬
struere os loq̃ntiũ iniqua: &e animȩ
noxios intellectus. Iam qͥdẽ & alui
añ nos optima atq excellentissima
dehoc amirabili uro & sũmo sacer¬
dote ioħe philosofati s. potentes ex¬
istentes in oꝑe &e sermone: dico enĩ
ioħem &e sophroniũ dĩ cultores. &
amatores uirtutũ. & pictatis ꝓpug¬
natores: at tñ qͣmiuis tales eeñt de
studiosi agͥcole uineã uberẽ & fru¬
ctuosam uindemiantes. Na relin¬
quunt itnͣq exfructu benedictio
etia nolentes retro se sequentib ege¬
nis eligentib uineã. ex qͥb: sumꝰ
e nos minimi. Nam & om̃s scĩ ii
q̃mius omni formidine sua fructa¬
feram hanc oliuam q̃ indomo diut
latuit eos multus oliue fructus
gidã alacͥtatẽ suscipientes. ut duo

Expanded text:
hujus Vitae narrationem ex parte venimus ad ostendendum etiam diebus nostris volentes, et propositum suum cogentes, excellentiores nobis demonstrari, et angustaet arctam viam posse incedere et obstruere os loquentium iniqua , et animae nocuos intellectus. Jam quidem et alii ante nos optima atque excellentissima de hoc admirabili viro et summo sacerdote Joanne philosophati sunt, potentes existentes in opere et in sermone. Dico enim Joannem et Sophronium Dei cultores, et amatores virtutum, et pietatis propugnatores; attamen quamvis tales essent, de studiosi agricolae, vineam uberem et fructuosam vindemiantes; nam relinquunt utique ex fructu benedictionem, etiam nolentes, retro se sequentibus egenis eligentibus vineam, ex quibus sumus et nos minimi. Nam et omnes sancti isti, quamvis omni fortitudine sua fructiferam hanc olivam, quae in domo Dei, ut latuit eos multus olivae fructus, gidam alacritatem suscipite, ut duo
Abbreviated transcription (Latin):
ter sunt filu isrł ꝓpeccatis
afflicti: & ad dm̃ redire eõ¬
pulsi. Nam ut de ceteris uicibuᷤ
taceatur. aliqñ cum dm̃ relinque¬
rent. & ydolis seriurent. syrie. sy¬
donis. moab. & philistum. tra¬
diti sunt inmanib illarũ gentiũ

Expanded text:
ter sunt filii Israel pro peccatis afflicti, et ad Deum redire compulsi. Nam ut de caeteris vicibus taceatur, aliquando cum Deum relinquerent, et idolis servirent, Syriae, Sidonis, Moab, et Philistin, traditi sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ ingeneratione & generatio¬
nem ꝓpͥa luminaria ostendit: ad
generationẽ nr̃am fuerunt iurosqͥ
dõ placita conu̾satione uirerunt.
s diabolica oꝑatione illos sermo
erat ita multiplicata hominũ ini¬

Expanded text:
semper in generationem et generationem propria luminaria ostendit, ad generationem nostram fuerunt viri, qui Deo placita conversatione vixerunt; sed de diabolica operatione illos sermonerat ita iniquitas hominum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ Sicut enim mali đm exacerbãt
mala q̃libet agendo: sic & boni
qui malis plati sunt. bona reticen¬
do. Hisi enim ꝓpha cum adloꝗn¬
da uerba mittebatur obediret:
omni potentem dm̃ sicut populꝰ
de ꝑuerso oꝑe sic de suo silentio
exasperasset. Malis itaq culpa
ẽ ꝑuersa agere: bonis recta reticere.
In hoe gͦ cum malis etiam boni
simul dm̃ exasperant: quia cum
ꝑuersa non increpant: eis ꝑ suum
silentium ꝓficiendi licentiam pre¬
stant. Nam pleriq sic in prudentẽ
sunt. ut uel malum ñ cognoseant
qͦd committunt: uel tanto minox̾
suas culpas estiment: quanto mi¬
nor eas inuectio castigat. Isti igit᷑
si recta non audiunt insuis p̃uita¬
tib iacentes. ꝑ ignorantiã securiã¬

Expanded text:
. Sicut enim mali Deum exacerbant . Sicut enim mali Deum exacerbant mala quaelibet agendo, sic et boni qui malis praelati sunt, bona reticendo. Nisi enim propheta, cum ad loquenda verba mittebatur, obediret, omnipotentem Dominum, sicut populus de perverso opere, sic de suo silentio exasperasset. Malis itaque culpa est perversa agere, bonis recta reticere. In hoc ergo cum malis etiam boni Deum simul exasperant, quia cum perversa non increpant, eis per suum silentium proficiendi licentiam praestant. Nam plerique sic imprudentes sunt, ut vel malum non cognoscant, quod committunt, vel tanto minores culpas suas aestiment, quanto minor eas invectio castigat. Isti igitur si recta non audiunt, in suis pravitatibus jacentes, per ignorantiam securi
Abbreviated transcription (Latin):
qui cum esset pͥnceps apłorũ & a
beato paulo condiscipło suo se re¬
p̃hensibilem nominari publice di¬
dicisset non indignaretur: sed
eundem paulũ nichil ominus de
sibi data publice sapientia laudas¬
set Dicamus gͥ & hoc quod intor¬
tis morib quorundam minime
concordat: & quod illos qui sibi sol¬
liciti sunt. cautiores reddat. Scio
enim nec corporis quidẽ maculas
insacerdotib ꝑlegem p̃termitti
s ꝑscrutari & requiri omnia. ne
aliquod uicium sacerdos habeat.
cui &e mors comminat᷑ si absq
tuitinnabulis quod est sonus p̃di¬
cationis incesserit. S qͥs qͥs ille ẽ
qui me tanqͣm p̃sumptorem forte
succedentiũ nominauerit: reminĩ¬
cendum ei est qđ moyses consili¬
um iethro non despexit: qui etiã
uexatus dicitur ꝓpt̃ eos qui exa¬
cerbabant sp̃m eiꝰ Quã scilicet
uexationem multomagis qͥdam
p̃latus incurret: si culpas delin¬
quentiũ non redarguit. Hinc ad
ehechiel dicitur. fili hominis. no¬

Expanded text:
qui cum esset princeps apostolorum, et a qui cum esset princeps apostolorum, et a beato Paulo condiscipulo suo se reprehensibilem nominari publice didicisset, non indignaretur, sed eumdem Paulum nihilominus de sibi data publice sapientia laudasset. Dicamus igitur et hoc quod intortis moribus quorumdam minime concordat, et quod illos, qui sibi solliciti sunt, cautiores reddat. Scio enim nec corporis quidem maculas in sacerdotibus per legem praetermitti, sed perscrutari et requiri omnia, ne aliquod vitium sacerdos habeat, cui et mors comminatur si absque tintinnabulis, quod est sonus praedicationis, incesserit. Sed quisquis ille est, qui me tanquam praesumptorem forte succedentium nominaverit, reminiscendum ei est quod Moyses concilium Jethro non despexerit, qui etiam vexatus dicitur propter eos qui exacerbabant spiritum ejus. Quam scilicet vexationem multa magis quilibet praelatus incurret, si culpas delinquentium non redarguit, Hinc ad Ezechiel dicitur: Fili hominis, no
Abbreviated transcription (Latin):
cedit: necesse est ut q̃zi ꝓles ad
speciem matris empta. patres suoᷤ
eadem paciendo sequatur. Quod
aũ qͥsq doctor sibi pͥmum. tum
subditis spiritalit̃ sollicitus sit.
uerbis apłi monstratur: qui de
imus subaudis apud uos: & scitis
pater filios suos. dep̾cantes uos &
consolantes. testificati ut digne
ambuletis dõ. Qui paulo ante p̃¬
miserat. facti sumꝰ paruuli in me¬
dio ur̃m. & tanqͣm si nutrix foue¬
at filios suos: ita desiderantes uos
cupide. uolebamus tradere uobiˢ
non solum euuangłium. sed et
animas nr̃as. Uerum non sine
quadam uerecundia. huiꝰ modi
uerba ꝓfermus: que ꝓlata tang̾e
uidentur. S si quid aut inrela¬
tis superius exemplis. aut inqͣli¬
bet sententia durum adimitan¬
dum. uel mordacit᷑ sonare iudet᷑:
illos tantummͦ suggillat. qͥ ferre
iugum. xp̃i recusant. De uobis. Et
confidimus. quia nonuultis imi¬
tari nabal cui ut scͥptum est. ne¬
mo ualebat loqui sed apłm petrũ:

Expanded text:
cedit, necesse est vt quasi proles ad cedit, necesse est vt quasi proles ad speciem matris empta Patres suos eadē patiendo sequatur. Quod autem quisque doctor sibi primum, tum subditis spiritaliter sollicitus sit, verbis Apostoli monstratur, qui de imus, subaudi, apud vos, & scitis pater filios suos deprecantes vos & consolantes ambuletis Deo . Qui paulo ante praemiserat: Facti sumus parvuli in medio vestrum, et tanquam si nutrix foveat filios suos, ita desiderantes vos cupide volebamus tradere vobis non solum Evangelium, sed etiam animas nostras . Verum non sine quadam verecundia hujusmodi verba proferimus, quae prolata tangere videntur. Sed si quid aut in relatis superius exemplis, aut in qualibet sententia durum ad imitandum vel mordaciter sonare videtur, illos tantummodo suggillat, qui ferre jugum Christi recusant. De nobis enim confidimus, quia non vultis imitari Nabal, cui, ut scriptum est, nemo valebat loqui, sed apostolum Petrum,
Abbreviated transcription (Latin):
inꝗͥntũ causa exigit. in qͣntũ lolꝰᷤ
admittit. debet rector ꝓsubdits
c̃s semet ipsũ obiẽe. nec timeat si no ᷤ
uiare nec ꝑ audientium duncl
acorsgendi studio cessandum eẽ
aocet heliseus: qui inꝑsona xp̃i
contra ioas regem. qͣsi contra ne¬
gligentẽ ppositum irascitur. eo ꝙ.
terram. id÷ peccatorem ciui dicitur
terra es. non amplius qͣm ter ꝑcus¬
serts. Ait enim. quia si quinquies
aut septies ꝑcussisset. plenã uicto¬
riam caperet: quia si rector dicere
poterit. annunciaui iusticiã tuã.
q̃mius ipsi contempnant: plena
tamen mercede donabitur.
on autem ut iam dix¬
imus.recens uideatur. quod
mater eccłia uel rectores eiꝰ
aut familia. non solum apaganĩ
s etiam asuis filus tanta nostro
tempore patitur: q̃nqͥdem apud
p̃dictos patres. qui sapientia &
uitutib signisq fulgebant. tan¬
toꝑe ꝑsecutio erassata ẽ. Nam qͥs¬
qͥs eis patrib infide & gradu suc¬

Expanded text:
in quantum causa exigit, in quātum locus in quantum causa exigit, in quātum locus admittit, debet rector pro subditis suis semetipsum obiicere. Nec timeat si necesuiare, nec per audientium duriciam a corrigendi studio cessandum esse, vt docet Helisæus, qui in persona Christi contra Ioas regem quasi contra negligentem præpositum irascitur, eo quod terram, id est peccatorem, cui dicitur, Terra es, non amplius quam ter percusserit. Ait enim, quia si quinquies aut septies percussisset, plenam victoriam caperet: quia si rector dicere poterit, Annuntiaui iustitiam tuam, quamuis ipsi contemnant, plena tamen mercede donabitur. Non autem, vt iam diximus, recens videatur, quod mater Ecclesia, vel rectores eius, aut familia non solum a paganis, sed etiam a suis filiis tanta nostro tempore patitur. Quandoquidem apud prædictos Patres, qui sapiētia & virtutibus signisque fulgebant, tantopere persecutio grassata sit. Nam quisquis eis Patribus in fide & gradu suc
Abbreviated transcription (Latin):
nis uulnere defendant: sic̃ miles
castrorum dĩ paulus qui cũ tanta
ac talia pateretur. q̃ nec ipse re¬
ferre. nec nos enumerare sufficimꝰ:
disputabat tam̃ cum grecis. & re¬
uincebat iudeos. Nam propt̃ alte¬
rum horum dic̃ grauati sumus.
supͣ modum ut tederet nos uiu̾e:
Propt̃ alterum uͦ. si inquit adbes¬
tias pugnaui ephesi. Q tam̃ plus
de infirmoꝵ pusillanimitate qͣm
de ꝓpͥo dolore sollicitus aiebat. Ne¬
mo moueatur inuincłis istis. E
item. Obsecro uos: ne deficiatis
intribulationib meis. Utrumq
iob egerat: qui dicere poterat. Au¬
ris audiens: beatificat me. Qd̃
utiq ad predicationem ꝑtinet:
eo quod liberaret pauperẽ uocife¬
rantem. quod ꝑtinet ad tuitionẽ.
Quod autem p̃dicator etiamipse
amalis non impediat᷑ tam̃ ꝓalio¬
rum causa debẽt eis obsistere uor
illa dĩ demonstrat: qua subtypo
p̃dicatorum de equo dicitur. li
occursum ꝑgit armatis. Quaps

Expanded text:
nis vulnere defendant. Sicut miles nis vulnere defendant. Sicut miles castrorum Dei Paulus, qui cum tanta ac talia pateretur, quæ nec ipse referre, nec nos enumerare sufficimus, disputabat tamen cum Græcis, & reuincebat Iudæos. Nam propter alterum horum dicit, grauati sumus supra modū, vt tæderet nos viuere. Propter alterum vero, si, inquit, ad bestias pugnauit Ephesi. Qui tamen plus de infirmorum pusillanimitate, quam de proprio dolore sollicitus, aiebat: Nemo moueatur in vinculis istis. Et item, Obsecro vos ne deficiatis in tribulationibus meis. Vtrumque Iob egerat, qui dicere poterat. Auris audiens beatificabat me, quod vtique ad prædicationem pertinet, eo quod liberaret pauperem vociferātem. Quod pertinet ad tuitionem. Quod autem prædicator etiamsi ipse a malis non impediatur, tamen pro aliorum causa debet eis obsistere, vox illa Dei demonstrat, quia sub typo prædicatorum de equo dicitur, in occursum pergit armatis. Quapropter
Abbreviated transcription (Latin):
sidiante diabolo fit: ut cum ipsi
concuciunt᷑. auacillantium sustñ¬
tatione pigrescant. S ut scͥptum
ẽ qui dm̃ timet: nichil negligit.
E ob id cuiꝰ mentẽ uera caritas
possidet. si iusticia q̃ diligit in ali¬
is feritur: ipse nichil ominus eadẽ
ꝑcussione confodit᷑. Quod si &
ipse appetitur in dolore tribula¬
dionis sue: curam non deserit utili¬
tatis aliene. Nam q̃si magnus qͥ¬
dam medicus ꝑcussus. qui cum
ipse scissuras uulneris toleret. ali¬
is medicamenta sanitatis ꝓferat:
ita & iste licet inse aduersa senti¬
at: aliis damen necessaria docen¬
do preuidet: Ualde
autẽ
leuius ẽ aut docere cum¬
cum
nichil toleres: aut do lera¬
re cum docere non indigeas.Sed
sic necesse est: scĩ uiri sese adut̃q
sollerter extendant:sic nimirum
utͦbiq circum specti. quatinus &
audaces ante se uerboꝵ iaculis
confodiant: & debiles q̃si positoᷤ
post se scuto consolationis uelab
illoꝵ impetu. uel amurmuratio¬

Expanded text:
sidiante diabolo fit, vt cum ipsi sidiante diabolo fit, vt cum ipsi concutiuntur a vacillantium sustentatione pigrescant. Sed vt scriptum est, qui Deum timet, nihil negligit, & ob id cuius mentem vera caritas possidet, si iustitia quæ diligit in aliis feritur, ipse nihilominus eadem percussione confoditur. Quod si & ipse appetitur, in dolore tribulationis suæ curam non deserit vtilitatis alienæ. Nā quasi magnus quidam medicus percussus, qui cum ipse scissuras vulneris toleret, aliis medicamenta sanitatis proferat: ita & iste licet in se aduersa sentiat, aliis tamen necessaria docendo præuidet. Valde autem leuius est aut docere cum nihil toleres, aut tolerare cum docere non indigeas. Sed necesse est sancti viri sese ad vtraque solerter extendant, sic nimirum vtrobique circonspecti, quatinus & audaces ante se verborum iaculis consodiant, & debiles quasi positos post se scuto consolationis, vel ab illorum impetu vel a murmuratio
Abbreviated transcription (Latin):
sciplina. & exͥcatentes ulcerib ui¬
ciorum. S neq satis ẽ: malum
non ẽẽ doctorem. Qd̃ utiq culpa¬
tur inhis qui docentur. nisi ce
omnib bonis actib p̃diti sint:
nec uitam suam mensurent. ex
comparatione imꝑfectorũ. Sed
digna loco & gradu suo gerant.
ut ꝓuectus eorum possit illicere
ceteros ad studia uirtutũ: eoꝵq
tam exemplo qͣm exhortatione
uicia purgare: ꝓpositum ad me¬
liora conuertere. Summũq eoꝵ
stu  dium sit. illos uincẽ¬
qui Iimi se carnalit̃ amant.
cont̃ naDꝰ salutem suã dimican¬
tes. & uicia sua qͣntum possunt
celantes. odientes eos qui argu¬
unt: & eorũ sermonem contemp¬
nentes. & nonnunqm qͦd peius
ẽ peccata sua publice defendenteᷤ.:
insuꝑ etiam alios ne corrigantur
excusantes atq tuentes. E eqͥ dẽ
q̃n mali p̾latos ipsos ñ ledant: qͥn¬
etiam uenerentur. Quia tameti
eis obuiare ꝓ uisticia negligunt: in¬
terdum uͦ ꝑsequunt᷑ eos. Quod in¬

Expanded text:
sciplina, & excatentes vlceribus visciplina, & excatentes vlceribus vitiorum. Sed neque satis est malū non esse doctorem. Quod vtique culpatur in his qui docentur, nisi & omnib. bonis actib. prædicti sint, nec vitam suam mansurent ex comparatione imperfectorum, si digna loco & gradu suo gerant, vt prouectus eorum possit illicere cæteros ad studia virtutum, eorumque tam exemplo quam exhortatione vitia purgare, propositum ad meliora conuertere, summumque eorum studium sit illos vincere, qui se carnaliter amant cōtra salutem suam dimicantes, & vitia sua quantum possunt celantes, odientes eos qui arguunt, & eorum sermonem contemnētes, & nunquam, quod peius est, peccata sua publice defendentes: insuper etiam alios ne corrigantur excusantes, atque tuentes. Et equidem quando mali prælatos ipsos non lædant, quinetiam venerentur, quia tamen eis obuiare pro iustitia negligunt, interdum vero persequuntur eos. Quod in
Abbreviated transcription (Latin):
cum sapientib graditur: sapienꝰ
erit. Et contra inimici hominis
domestici eiꝰ. Qͦs uidelicet mini¬
stros ita castificabat: ut nec uere¬
cundiora menbra. nec eoꝵ usus
his quib arusticis appellari so¬
lent. nominib nuncuparentur.
beatus qͦ paulinꝰ nolane cuitta¬
us episcopus cum abarbaris ꝓp
minum dicens. Odñe non excru¬
cior propter aurũ: qͥa non diligo
aurum. Hoo beatus augustinus
in libro de ciuitate dĩ fatetur. Hec
de scĩs pontificib dicta sint: ut
nonrecens quid uel nouum nr̃i
temporis epo uideatur. si talia.
siue certe multo leuiora ꝑtulerit.
ec piget
q̃dam de apologia sanctig̃¬
gorii nazanzeni uerba re¬
ferre. Si qͥs inquit inrectore mor¬
bus uiciorum ẽ. his qui ad obtem¬
pandum ei presto sunt. multo
facilius transfunditur. qͣm si ali¬
quid urtutis ineo uiderint. Qua¬
ꝓpter necesse est:.ut qui alios in¬
stituendos atq curandos p̃sumi¬
mus: ne inueniamur ipsi sine di¬

Expanded text:
cū sapiētib. graditur, sapiens cū sapiētib. graditur, sapiens erit: & e contra inimici hominis domestici eius. Quos videlicet ministros ita castificabat, vt nec verecūdiora mēbra nec eorū vsus his quibus a rusticis appellari solent nominib. nūcuparentur. Beatus quoque Paulinus Nolanę ciuitatis Episcopus, cum a barbaris proptminū, dicens. O Domine, non crucier propter aurū, quia nō diligo aurum. Hoc beatus Augustinus in libro de Ciuitate Dei fatetur. Hæc de sanctis Pontificib. dicta sint, vt nō recēs quid vel nouum nostri temporis Episcopo videatur, si talia siue certe multo leuiora pertulerit. Nec piget quædam de Apologia sancti Gregorij Nazianzeni verba referre. Si quis, inquit, in rectore morbus vitiorum est, his qui ad obtemperandū ei præsto sunt multo facilius transfunditur, quā si aliquid virtutis in eo viderint. Quapropter necesse est, vt qui alios instituendos atq. curādos præsumimus, ne inueniamur ipsi sine di
Abbreviated transcription (Latin):
mis consulere magis conuenit.
in eodem. Grandis culpa ẽ. si de ne¬
sciente fidelis egeat:quia hec est
lex nature. ut alter alteri tanqͣm
pars corporis partem conferat. Q
non tribuit fratri: nec feris com¬
ꝑandus ẽ: q̃ suis fetib tribuunt
Nichil tam contra natura: quã
ledere alterum tui causa. Quod
tamen si causa di e fides ꝑpen¬
deret: Intua causa: silere tͥlicet.
Incausa dĩ dissimulare: peccatũ
ẽ non leue. Si quid autẽ uicii in
fratre cognoueris: corripe. E si
se ledi putet. & si animum euis
correptio uulneret: tu tam̃ ne
uerearis: quia ut scͥptum ẽ me¬
liora sunt amici uulnera: quã
adulantium oscula. Licet ergo
inferior sit amicus.tam̃ si res po¬
poscerit ut obiurget: audiatur
q̃gi par ce equał: De cubiculan¬
is uͦ sic. Decorum inquit illud ẽ
ut adiungamur ꝓbatissimis qͥbꝰ¬
q & seniorib: quoꝵ usus tucior
est. Nichil enim pulcͥus: qͣm boni
testimonii uros testes habere. Q

Expanded text:
mis consulere magis conuenit, mis consulere magis conuenit, in eodē: Grandis culpa est, si te nesciente fidelis egeat, quia hæc est lex naturæ, vt alter alteri tanquā pars corporis partem conferat. Qui non tribuit fratri, nec feris cōparandus est, quæ suis fœtibus tribuunt. Nihil tam contra naturam quam lædere alterum tui causa, quod tamen si causa Dei est fides perpenderet. In tua causa silere tibi licet, in causa Dei dissimulare peccatum est non leue. Si quid autē vitij in fratre cognoueris, corripe: etsi se lædi putet, et si animū eius correptio vulneret, tu tamē ne verearis, quia vt scriptū est, Meliora sunt amici vulnera quam adulātium oscula. Licet ergo inferior sit amicus, tamen si res poposcerit, vt obiurget, audiatur quasi par & æqualis. De cubiculavero sic. Decorum, inquit, illud est, vt adiungamur probatissimis quibusque, & senioribus, quorū vsus tutior est. Nihil enim pulchrius quam boni testimonij viros testes habere. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
opatriarcha domini tui: At ille.
Illi inquit. qͦs uos mendicos appel¬
latis. Qui etiam certo tempore ꝑ
singłos dies inuestibulo domus
residebat: ut qͥsqͥs uellet: ad eum
sine ꝓhibitione causam suã ꝑfer¬
re posset Dicebat enim. Quia sic̃
nos petitores nr̃os: sic dsnos pe¬
dentes exaudit. Quidam excͣbu¬
tariis nepotem eius turpit᷑ laceᷤ¬
siuit. Q cum de eo uindictam
expeteret: ille pect̾us eiꝰ deoscu¬
lans dixit Fili: si nepos m̃s es:¬
me imitare. Iussitq ut ei docius
anni debitum relaxaret᷑. E idẽ
namq iohanni: miscđia. specie
pulcherrime mulieris apparuit.
Qui dehinc elemosinis tantoꝑe
deditus ẽ: ut obhoc eleymonos
idr misericors uocitetur. Sẽs
ambrosius nullo excessu sic diett
grauari: q̃m si innocentem pau¬
ꝑem sacerdos arguat: & diuitẽ
reum excuset E qui non defen¬
dit inopem si ualet:similis est
ledenti. Item. his inquit fauemꝰ.
aquib uicem speramꝰ S infir¬

Expanded text:
o patriarcha, domini tui? At ille: o patriarcha, domini tui? At ille: Illi, inquit, quos vos mendicos appellatis. Qui etiam certo tempore per singulos dies in vestibulo domus residebat, ut quisquis vellet ad eum sine prohibitione causam suam perferre posset. Dicebat enim quia sicut nos petitores nostros, sic Deus nos petentes exaudit. Quidam ex tributariis nepotem ejus turpiter lacessivit; qui cum de eo vindictam expeteret, ille pectus ejus deosculans dixit: Fili, si nepos mme imitare: iussitque vt ei totius anni debitū relaxaretur. Eidem namque Ioanni misericordia in specie pulcherrimę mulieris apparuit, qui dehinc eleemosynis tātopere deditus est, vt ob hoc Eleymonos, id est misericors vocitetur. Sanctus Ambrosius nullo excessu fidem sic dicit grauari, quam si innocentem pauperem sacerdos arguat, & diuitē reū excuset. Et qui non defendit inopem si valet, similis est lædenti. Itē, His, inquit, fauemus, a quibus vicem speramus: sed infir
Abbreviated transcription (Latin):
estimans eum stipis inopia peris¬
se:ꝑ aliqt dies amissarũ celebrati¬
one qͣsi penitendo cessauit. Qui
sui apłatus głam. ita omnino ui¬
lipendebat: ut angłs ad quendã
heremitam qui unum cattum ꝓ
releuando secum habebat tedio:
de eodem gregorio testaret᷑ dicen.
Maiorem dilectionem habes tu
in hoc tuo catto: qͣm gͥgorius in
omni imꝑio romano. Tantȩ aut̃¬
humilitatis fuit : ut cũ ei qͥdam
ꝑegrinus in sollempni apparatu
ꝓcedenti ad benedicendũ proster¬
nere uellet: ipse eidem ꝑegrino
pͥor de equo metaneam faceret.
Crimina semel audita: nullatenꝰ
in discussa pͣteribat. Subdiaco¬
num ordinari uetuit: nisi conti¬
nentiam aconiugio ꝓfiteretur.
Nullumq altius ꝓgredi ꝑmisit:
nisi cuiꝰ castitas in subdiaconatu
ohannes eleymonos mox ut ordi¬
natus ẽ. omnes dominos suos qͥ
erant in alexandria uiritim uis¬
sit descbi: quatinꝰ eis sufficient
stypem ꝓnumero daret. Cuu mi¬
nistri. Qui nam sunt inquiunt

Expanded text:
æstimās eum stipis inopia perisæstimās eum stipis inopia perisse, per aliquot dies a Missarum celebratione quasi pœnitendo cessauit. Qui sui Apostolatus gloriam ita omnino vilipendebat, vt Angelus ad quendam Heremitam, qui vnum catum pro releuando secum habebat, tædio de eodem Gregorio testaretur, dicens: Maiorem dilectionem habes tu in hoc tuo cato, quam Gregorius in omni imhumilitatis fuit, ut cum ei quidam peregrinus in solemni apparatu procedenti ad benedicendum prosternere vellet, ipse eidem peregrino prior de equo metaneam faceret. Crimina semel audita nullatenus indiscussa praeteribat. Subdiaconum ordinari vetuit, nisi contnentiam a conjugio profiteretur, nullumque altius progredi permisit, nisi cujus castitas in subdiaconatu t. VIII. Joannes Eleymonos mox ut ordinatus est, omnes dominos suos qui erant in Alexandria viritim jussit describi, quatenus eis sufficienter stipem pro numero daret. Cui ministri: Quinam sunt, inquiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nia uel sapientia caruisset: subsi
stendi coram pontifice fiduciam
nonhaberet. Quo facto. redargu¬
itur illa qͦrumdam lascuua. qͥ
talib cohabitare malunt: qͥ tam
effrenata lib̃tate uel loquendo
leuiter uel agendo coram eis qͦs
magis uereri debuerant pociunt᷑:
ut ipsos etiam abstatu gra uita¬
dis emollitos. ad sue leuitatis le¬
nocinium incuruent: ita ut nec
inmemoriam qͥdem sermo disci¬
pline habeatur. contra illam su¬
ꝑni inspectoris q̃rimoniam que
dicit. Attendi & auscultaui: ne¬
mo quod bonum est loquit᷑. Ita
inpaupere clamauerit: iux audiri
possit. Nonne tunc uidebit᷑ illud
fieri quod ysaias illacrimat di¬
cens. tibia & lyra inconuiuiis ue¬
stris: & opus domini non respici¬
tis: predictus uͦ papa gͥgorius
ita pauperib seruiebat: ut qͣs libet
ciborum sp̃es. eis suo tempore mi¬
nistraret. E quib pauperib. dũ
unũ in qͦdam recessu uesꝑiliones
mortuum repperissent: gͥgoruis

Expanded text:
nia vel sapientia caruisset, subsinia vel sapientia caruisset, subsistendi coram Pontifice fiduciam non haberet. Quo facto redarguitur illa quorumdam lasciuia, qui talibus cohabitare malunt, qui tam effrænata libertate vel loquendo leuiter, vel agendo coram eis, quos magis vereri debuerant, potiuntur: vt ipsos etiam ab statu grauitatis emollitos ad suæ leuitatis lenocinium incuruent, ita vt nec in memoria quidem sermo disciplinæ habeatur, contra illam superni inspectoris querimoniā, qua dicit: Attendi & auscultaui, nemo quod bonū est loquitur: ita in paupere clamauerit, vix audiri possit. Nonne tūc videbitur illud fieri quod Esaias illacrymat, dicens: Tibia & lyra in conuiuiis vestris, & opus Domini non respicitis? Prædictus vero Papa Gregorius ita pauperibus seruiebat, vt quaslibet ciborum species eis suo tempore ministraret. E quibus pauperibus dum vnum in quodam recessu vespillones mortuum reperissent, Gregorius
Abbreviated transcription (Latin):
tur. E enim aduertens se ideo
summum pontificem adõ con¬
stitutum. ut uxta illud ꝓpħicũ.
radicem uicioꝵ euelleret. iuuitu¬
tesq plantaret: om̃s consue¬
tudines qͣs iuxta aplicam tra¬
ditionem nouiter pullulasse cog¬
nouerat: sub anathematis inter¬
minatione dampnauit. Tumuͦ
a suo cubiculo nonsolum iuiuen¬
cłõs. sed & om̃s scłares excludenᷤ
cłicorum qͦsq uel monachorũ
prudentissimos sͥ familiares cos¬
siliariosq delegit. Cum quib
die noctuq uersatus: nichil mona¬
stice ꝑfectionis. nichil pontificalis
institutionis. licet suꝑ gentesce reg¬
na constitutus. amisit. Uidebant᷑
itaq passim cum erudissimis cle¬
ricis religiosi monachi adherere
pontifici: & in diuersis ꝓfessorib
uniformis uidebatur honestas:
tantaq censura mores ministro¬
rum excolebat: ut eorum nullus
barbarum. uel quid inconsuetum
religione. sermone uel babitu ꝓ-¬
ferre p̃sumeret. Et qui forte scĩmo¬

Expanded text:
tur. Etenim advertens se ideo tur. Etenim advertens se ideo summum pontificem a Deo constitutum, ut, juxta illud propheticum, radicem vitiorum evelleret, virtutesque plantaret, omnes consuetudines quas contra apostolicam traditionem noviter pullulasse cognoverat, sub anathematis interminatione damnavit. Tum vero a suo cubiculo non solum juvenculos, sed et omnes saeculares excludens, clericorum quosque vel monachorum prudentissimos sibi familiares consiliariosque delegit. Cum quibus die nocteque versatus, nihil monasticae perfectionis, nihil pontificalis institutionis, licet super gentes et regna constitutus, amisit. Videbantur itaque passim cum eruditissimis clericis religiosi monachi adhaerere pontifici, et in diversis professionibus uniformis videbatur honestas, tantaque censura mores ministrorum excolebat, ut eorum nullus barbarum vel quid inconsuetum religioni sermone vel habitu preferre praesumeret, et qui forte sanctimo
Abbreviated transcription (Latin):
re: modo raptores qͦs dam equa¬
nimiter ꝑpeti mͦ eis substudio
seruate caritatis obuiare. Quis
ego aut qualis specłator ego sũ
qui adhuc tot rerum ꝑturbatio¬
nib dep̃ssus. in infirmitatis ual¬
le iaceo: Tacemus de illo famo¬
so. ac mirifico moralium libro:
quem ualde infirmus patrauit.
i ergo tantũ
ac dalem uirum tot flagel¬
la manebant. qͥppe quȩetiã
ipse mauricius imperator qͥ eũ
inuitum ordinari fecerat uehem̃¬
ter urgebat: quid mirum si pon¬
tifices nostri demporis affligun¬
tur: Sane quia mentionem tan¬
ti patroni fecimꝰ: dicendũ pau¬
cis qͣntoꝑe suo pudori sueq fa¬
me consuluerit. Sic namq in
illa romana uita. cuiꝰ sup me¬
minimus: scͥptum habetur. Mor
ut summũ pontificiũ sortitus ẽ
suꝑsticiosum uniu̾salis uocabu¬
lum refutauit: primumq se ser¬
uum seruorum dĩ in suis epistoł
nominauit. E mediocrib indu¬
mentis. ad sue humilitatis in¬
dicium: inpontificalib uteba¬

Expanded text:
re, modo raptores quosdam aequare, modo raptores quosdam aequanimiter perpeti, modo eis sub studio servatae charitatis obviare. Quis ergo aut qualis speculator ego sum, qui adhuc tot rerum perturbationis depressus, in infirmitatis valle jaceo? Tacemus de illo famoso ac mirifico Moralium libro quem valde infirmus patravit. VII. Si ergo tantum ac talem virum tot flagella manebant, quippe quem etiam ipse Mauricius imperator, qui eum invitum ordinari fecerat, vehementer urgebat, quid mirum si pontifices nostri temporis affliguntur? Sane quia mentionem tanti patroni fecimus, dicendum paucis quantopere suo pudori suaeque famae consuluerit. Sic namque in illa Romana vita, cujus supra meminimus, scriptum habetur. Mox ut summum pontificium sortitus est, superstitiosum universalis vocabulum refutavit, primumque se servum servorum Dei in suis epistolis nominavit, et mediocribus indumentis ad suae humilitatis indicium in pontificalibus uteba
Abbreviated transcription (Latin):
Iam inme nullꝰ sacri eloquĩ stu¬
dium requirat: quia uersa est
inluctum cythara mea. Et qui
cogor cottidie amara bibere. qñ
possum dulcia propinare. Qd
g restat: nisi ut int̃ flagella q̃
ex nris meritis patimur. gracias
agamus: Q ut ostendatur qͣn¬
tum etiam int̃ suos ob domesti¬
cam curam angustaret᷑: dicamꝰ
quid in pͥmis ẽiusdem ꝓphetie
omelus cum despecłatore loquere¬
tur. ait. Qͥs qͥs inquit speculator
ponitur inaltum debet stare. &
subditorũ oꝑa transcendere: qua¬
tinus tanto plus eis ꝓdesse ꝑ ꝓui¬
dentiam possit: quanto terrenis
reb animum non supponit. Ac
deinde. O qͣm michi dura sunt
ista que loquor: quia me ipsum
loquendo ferio. S dicam. dicã:
ut etiam ꝑ me sermo di sonet. con¬
tra me. Cogor namq: modo eccłi¬
arum. modo monasteriorũ causã
discutere singłorum uitam actͦq
pensare: modo quedam cuuum
negocia sustinere:mͦ de irruen¬
tibus barbarorum gladus time¬

Expanded text:
Jam in me nullus sacri eloquii stuJam in me nullus sacri eloquii studium requirat, quia versa est in luctum cithara mea. Et qui cogor quotidie amara bibere, quomodo possum dulcia propinare? Quid igitur restat, nisi ut inter flagella, quae ex nostris meritis patimur, gratias agamus? Qui, ut ostendatur quantum etiam inter suos ob domesticam curam angustaretur, dicamus quid in primis ejusdem prophetiae homeliis, cum de speculatore loqueretur, ait: Quisquis, inquit, speculator ponitur, in altum debet stare, et subditorum opera transcendere, quatenus tanto plus eis prodesse per providentiam possit, quanto terrenis rebus animum non supponit. Ac deinde: O quam mihi dura sunt ista quae loquor, quia me ipsum loquendo ferio! sed dicam, dicam ut etiam per me sermo Dei sonet contra me. Cogor namque modo ecclesiarum, modo monasteriorum causas discutere, singulorum vitam actusque pensare, modo quaedam civium negotia sustinere, modo irruentibus barbarorum gladiis time
Abbreviated transcription (Latin):
iamento compescebat. Ioqͤeitatẽ
uͭ & detractionem q̃ inconuiui¬
is habundare solet. ita compͥme¬
bat: ut hos u̾sus in sua mensa sc̃¬
beret. Qsqͥs amat dictis absentũ
rodere uitam: hanc mensam in¬
dignam nouerit ẽẽ suã Uestes
u eiꝰ & calciamenta uel lectuaria
ex moderato & competenti habi¬
di erant: nec nitida aut speciosa
nimiũ. nec abiecta plurimum.
Libet ꝙͥ uearba
beati gregorii: uel querimonias
eius admedium deferre. Nam
q̃ndo ultunas ierechielis partes
aggressus ẽ nunciatum ei fue¬
rat. quod agistulfus rex longo
iampadum transiens. sumoꝑe
festinaret. Ait enim. Nemo aut̃
me rep̃hendat. si post hanc allocu¬
dionem cessauero: quia sicut om
cernitis tribulationes nr̃e creue¬
runt. Undiq circum fossi sumus:
imminens pericłm timemꝰ Aui
detruncatis ad nos manib ueni¬
unt: alii capti. alii interempti.
nunciantur. Oiam cogor abex¬
positione linguam retinere. qͥa
dedet animam meam uite mee.

Expanded text:
ramento compescebat. Loquacitatem ramento compescebat. Loquacitatem vero, & detractionem, quæ in conuiuiis abundare solet, ita compbat ut hos versus in sua mensa scriberet: Quisquis amat dictis absentum rodere vitam, Hanc mensam indignam noverit esse sui. Vestes vero ejus, et calceamenta, vel lectualia, ex moderato et competenti habitu erant, nec nitida aut speciosa nimium vel abjecta plurimum. Libet quoque verba B. Gregorii, vel querimonias ejus ad medium deferre. Nam quando ultimas Ezechielis partes aggressus est, nuntiatum ei fuerat quod Agistulfus Agilulfusjam Padum transiens summopere festinaret. Ait enim: Nemo autem me reprehendat, si post hanc allocutionem cessavero, quia, sicut omnes cernitis, tribulationes nostrae creverunt, undique circonfossi sumus, imminens periculum timemus. Alii detruncatis ad nos manibus veniunt, alii capti, alii interempti nuntiantur. Et jam cogor ab expositione linguam retinere, quia taedet animam vitae meae.
Abbreviated transcription (Latin):
ezechiel. solus & ieremias. & tr̃
non cessabant loqui.
Tautem pontifex pontifi¬
cum innitatur exemplis.
par ẽ de quib dam scĩs epi¬
stolis quid ꝑtulerint. aut qualit
se inangustiis egerint: partim
referre. Ac pͥmũ de patre augu¬
stino. Sub eiꝰ namq tempore
ciuitas ypponia cui preerat ꝑ
ris obsessa est. Qa uͦ eisdem p̃di¬
candi facultas ei nonerat. coep̃os
& qͦs libet alios qui tum adurbẽ
forte confugerant ad tolerantiã
instruebat: orans iugit dm̃. quati¬
nus aut ciuitatẽ liberaret: aut
se de scło uocare dignaretur. Q
non post multũ: affect̾um sue p̃¬
cis a deptus ẽ. Tercio siquidẽ m̃se
obsidionis: decubuit. Q int̾cetera
quib exitum cum muniebat: sep¬
tem psalmos penitentiales.flendo
decantabat. Ait enim. post ꝑcep¬
tum baptisiũ etiam laudatos Xp̃i¬
anos & sacerdotes absq digna⁊
competenti penitentia: non deb̃e
decorpore exire. Hic non solũ cle¬
ricos: sed etiam laicos abom̃i ui¬

Expanded text:
Ezechiel, solus & Ieremias, & tamen Ezechiel, solus & Ieremias, & tamen non cessabant loqui. Vt autem Pontifex Pontificum innitatur exēplis, par est de quibusdam sanctis Episcopis, quid pertulerint, aut qualiter se in angustiis egerint, partim referre. Ac primum de patre Augustino. Sub eius namque tempore ciuitas Hipponia, cui præerat, ris obsessa est. Quia vero eisdem prædicandi facultas ei non erat, Coepiscopos, & quoslibet alios qui tum forte ad vrbem confugerant, ad tolerantiam instruebat, orans iugiter Deum quatenus aut ciuitatem liberaret, aut se de sæculo vocare dignaretur. Qui nō post multum effectum suæ precis adeptus est. Tertio siquidem obsidionis mense decubuit, qui inter cætera quibus exitum communiebat, septē psalmos pœnitentiales flendo decantabat. Ait enim post perceptum baptismum, & laudatos Christianos, & sacerdotes absque digna & competenti pœnitentia non debere de corpore exire. Hic non solum clericos, sed etiam laicos ab omni iu
Abbreviated transcription (Latin):
tis uscera. Os culpas insequit᷑.
&e tamen peccantes ꝓtegit. Sic
filios isrł cum uellent post euis
offensionem contra hostes ascen¬
dere: ꝑmoysen ꝓhibuit dicens.
Ne ascendatis: ne cadatis. Non
enim sum uob̃cum. Iratum se
indicat: & tamei ab interitu
quem merebantur. eos cauere mo¬
net. Sic plerumq paruulo filio
delinquenti mater irascit᷑: incre¬
pat eum. & irata uerberat: ac si ñ
diligat. S si hunc inp̃ceps ire
conspexerit: manum dendit: &
sic diligendo retinet: ac si irata ñ
uerberasset. Qua propter uenera¬
bilis pat̾. suꝑ ẽ ut uos quem arti¬
cło temporis huiꝰ adõ credimus
reseruatum. ad illud apłicũ stu¬
deatis. corripere uidet inquietos:
consolari pusillanimes: suscipere
infirmos: & ita pacientem esse
ad omnes: ut ad instar beati gre¬
gorii qͥs dam raptores eq̃nimit
toleretis: quib dam uͦ sub studio
seruate caritatis obiuetis. S: ne
de raritate bonorũ fratrũ cause¬
mini: mementote quia solus erat

Expanded text:
tis viscera! Deus culpas insequitur, tis viscera! Deus culpas insequitur, & tamen peccatores protegit. Sic filios Israel, cum vellent post eius offensionem contra hostes ascendere, per Moysen prohibuit, dicens: Ne ascendatis, ne cadatis: non enim sum vobiscum. Iratum se indicat, & tamen ab interitu, quem merebantur, eos cauere monet. Sic plerumque paruulo suo delinquenti mater irascitur, increpat eum, & irata verberat, ac si non diligat. Sed si hunc in præceps ire conspexerit, manum tendit, & sic diligendo retinet, ac si irata non verberasset. Quapropter, venerabilis Pater, superest, vt vos, quem articulo temporis huius a Deo credimus reseruatum, ad illud Apostolicum studeatis, corripere videlicet inquietos, consolari pusillanimes, suscipere infirmos, & ita patientem esse ad omnes, ut ad instar Beati Gregorij quosdam raptores æquanimiter toleretis: quibusdam vero sub studio seruatæ caritatis obuietis. Sed ne de raritate bonorum fratrum causemini, mementote quia solus erat
Abbreviated transcription (Latin):
S miscđie dulcis intermiscet. Qd
etiam inp̃fatis gentib demon¬
stratum est. Qñ enim abisrłiti¬
cis iuda captiuabat᷑: missus ẽ
ꝓph̃a qui pͥncipes arguit & om̃ᷤ¬
captiuos relaxari fecit E cum
eadem᷑ iuda inbabiloniam duce¬
retur: ehechielem ds cum eis ꝓfi¬
cissi fecit: qui afflictum popłm
consolaret᷑. Hieremiam aũ cum
reliquis qui inierusalem reman¬
serant: stare uoluit. Qͦs etiam in
egyptum licet suꝑ euis interdie¬
tum descendentes. isdem ieremiaᷤ
comminatus ẽ. S & nunc inter
cottidianas p̾ssuras quib apaga¬
nis. uel amalis xp̃ianis cingim.
non nullos qͣmius paucos constat
diuinitus reseruari: quoꝵ aut
exemplis.aut uerbis. aut etiam
p̃cib. & afflicti consolent᷑: & af¬
flictores repͥmant᷑. Qđ omnino
mira dispensatione fit: ut pecca¬
ta ꝑ illatam afflictionem puni¬
antur: & peccatores ꝑ indultam
consolationem ad spem referan¬
tur. Oineffabilia diuine pieta¬

Expanded text:
misericordiæ dulcis ira intermiscet. Quod misericordiæ dulcis ira intermiscet. Quod etiam in præfatis gentibus demonstratum est. Quando enim ab Israeliticis Iuda captiuabatur, missus est Propheta, qui principem arguit, & omcaptiuos relaxari fecit. Et cum eadem Iuda in Babyloniam duceretur, Ezechielem Deus cum eis proficisci fecit, qui afflictum Populum consolaretur. Ieremiam autem cum reliquis qui in Hierusalem remanserant, stare voluit. Quos etiam in Ægyptum, licet super eius interdictum descendentes, isdem Ieremias comitatus est. Sed & nunc inter quotidianas pressuras, quibus a paganis vel a malis Christianis cingimur, nonnullos quamuis paucos constat diuinitus reseruari, quorum aut exemplis, aut verbis, aut etiam precibus & afflicti consolentur, & afflictores reprimantur. Quod omnino mira dispensatione fit, vt peccata per illatam afflictionem puniantur, & peccatores per indultam consolationem ad spem referantur. O ineffabilia diuinæ pieta
Abbreviated transcription (Latin):
relinquere debent. cupidine le¬
nocinante sicut ananias repe¬
tant. Ne enim ista uastitas fidelẽ
occuparet cuutati sue q̃ est eccłia.
ds pater filium ꝓmuro dedit:
iuxta illud. saluator ponetur
inea.murus. & patriarchas & ꝓ¬
ph̃as sicut illic sequitur. ꝓ ante¬
murali: & apłos. qui suꝑ muros
eiꝰ die ac nocte stantes nontace¬
ant. Et quid plura: Semꝑ ab
omnib doctorib ꝓpugnacula ce
uerborũ spicła conficuint᷑: quib
acordib fidelium ista maliciã
repellatur. qua głam hominũ
diligunt magis qͣm di S tam̃
suꝑ habundat iniquitas. Quia
uͦ nunchora malorum est. & po¬
testas tenebrarum.si p̃dicte ua¬
stitati resistere neqͥmus. ꝓhis
saltem qͦs captiuat doleamus. &
ad ea q̃ de exteriori captiuitate
Idicenda sunt: te deamus. Mp̃s¬
udex nr̃ dulcis & rectꝰ
ẽ. & uniu̾se uie eius misericor¬
dia & iudiciũ. Et ic circo in ip¬
sa animadũsione sua qͣm iustꝰ
ꝓpeccatis infert: blandimentũ

Expanded text:
relinquere debent, cupidine lerelinquere debent, cupidine lenocinante, sicut Ananias, repetāt. Ne enim illa vastitas fideles occuparet, ciuitati suæ, quę est Ecclesia, Deus Pater Filium pro muro dedit, iuxta illud, Saluator ponetur in ea murus: & Patriarchas & Prophetas, sicut illic sequitur, pro antemurali & Apostolos, qui super muros eius die ac nocte stantes non taceant. Et quid plura? semper ab omnib. doctoribus propagnacula, & verborum spicula conficiuntur, quibus a cordib. fidelium ista malitia repellatur, qua gloriam hominum diligūt magis quam Dei. Sed tamen superabundat iniquitas. Quia vero nūc hora malorum est, & potestas tenebrarum, si prędictæ vastitati resistere nequimus, pro his saltem, quos captiuat, doleamus; & ad ea quæ de exteriori captiuitate dicenda sunt redeamus. Iudex noster dulcis & rectus est, vniuersæ viæ eius misericordia & iudicium, & iccirco in ipsa animaduersione sua, quam iustus pro peccatis infert, blandimentum