comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ac si aꝑte dicat. Afflicta mens sibi in ama¬
ritudinẽ uerti considerat: quicqͥd se antea
ditio: aliquando hereticorũ p̃dicatio. ali¬
qͣndo subsidiũ uitȩ p̃sentis: aliqͦndo iocun¬
ditas humanȩ delectationis accipit᷑. In
pane dñs designat᷑. sicut ipse in eugłio
dicit. Ego sum panis uiuus: qͥ decȩlo descen

Expanded text:
Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea ditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dici
Abbreviated transcription (Latin):
lo. Sc̃is enĩ uiris dormire in lectulo ẽ in¬
tra mentis suȩ cubile quiescere. Unde
rũ secreta aiuinitatis cognoscimꝰ: cũ ab
huiꝰ mundi tumultuosa concupiscen¬
cia intra m̃tis nr̃ȩ cubilia segregam᷑ Ca
uͦ ut sepe iã diximꝰ aurẽ cordis tumultꝰ
scłariũ negociorũ claudit: ⁊e qͥes secrete
considerationis aꝑit: apte subiungit.

Expanded text:
lo. Sanctis enim viris dormire in lectulo est inlo. Sanctis enim viris dormire in lectulo est intra mentis suae cubile quiescere. Unde tunc secreta divinitatis agnoscimus, cum ab hujus mundi tumultuosa concupiscentia intra mentis nostrae cubilia segregamur. Quia vero, ut saepe jam diximus, aurem cordis tumultus saecularium negotiorum claudit, et quies secretae consid
Abbreviated transcription (Latin):
aixit dm̃ nobis ꝑ somniũ loqui subdi¬
dit: inuisione nocturna. Nox qͥroe. ẽ.
presens uita. in qua quã diui sumus. ꝑ¬
hoc quod int̾nañ c̃spicimꝰ: sub incerta
y maginatione caligamus. U saias ꝓpħa
namq ad uidendum dñm: quadã se
premi caligine sentiebat dicens Anima
mea desiderauit te in nocte. Ac sidic̾et:
In hac obscuritate uitȩ presentis uidere
te appeto. sed adhuc infirmitatis nubilo
cireũscribor. Dauid quoq huiꝰ noctis ca¬
liginẽ uitans: claritatẽ ueri luminis p̃sto¬
latꝰ ait. Mane astabo tͥ & uidebo A a huc
gͦ in nocte minꝰ se uidere conspicit. qͥ
ad uidendũ dm̃. futurũ mane concupi¬
scit. Quia uͦ ut diximꝰ ab extiori actione
cessare dormire. ẽ: bene heliui sub didit.
Quando irruit sopor suꝑ homines. u
autẽ scĩ uiri cũ exteriori actiom ñ serui¬
unt: intra mentis cubidã conqͥescusrt.
apte sub iunxit. Et dormiunt in lectu¬

Expanded text:
dixit, Deum nobis per somnium loqui, subdidixit, Deum nobis per somnium loqui, subdidit in visione nocturna. Nox quippe est vita praesens in qua, quandiu sumus, dum interna suspicimus, sub incerta imaginatione caligamus. Unde propheta nunc ad videndum Dominum, quadam se premi caligine sentiens, loquitur: « Anima mea desideravit te in nocte. » Ac si dicat: In hac obscuritate vitae praesentis videre te appeto, sed adhuc infircircumscribor. David quoque hujus noctis caliginem vitans, claritatem veri luminis praestolatus ait: Mane astabo tibi, et videbo . Adhuc ergo in nocte minus se videre conspicit, qui ad videndum Deum futurum mane concupiscit. Quia vero, ut diximus, ab exteriori actione cessare dormire est, bene Eliu subdit: Quando irruit sopor super homines. Quia autem sancti viri cum exteriori actioni non deserviunt, intra mentis cubilia conquiescunt, apte subjungit: Et dormiunt in lectu
Abbreviated transcription (Latin):
dũ in meditatione m̃tis a carnalib¬
sensib abstrahuntur. hinc.ẽ. quod spon¬
sa in canticis canticorũ sponsi uocem
quasi ꝑsõ niũ audierat: quȩ dicebat.
Ego dormio: & cor meũ uigilat. Ac si
diceret. Dum exteriores sensus ab huiꝰ
uitȩ sollicitudinib sopio: uacanti mnte
uiuatiꝰ int̾na cognosco. Foris dormio
sed intus coruigilat. Quia dũ ext̾iora qͦ si
ñ sentio: interiora sollert̃ apprehendo.
Bene gͦ heliu ait: quia ꝑ sõ nũ loquit᷑
as. Atq apte subdidit. Inuisione noctna.
Nocturna enĩ uisio: apparere contẽpla¬
tioni mentis sub quibdã ẏmaginatio¬
nib solet. In diurna autẽ luce certiꝰ cer¬
nimꝰ: in nocturna uͦ uisione cunctant᷑
uidemꝰ. Et quia sc̃ĩ om̃s quã diu in hac
uita sunt. diuinȩ naturȩ secreta qͣsi sub
quadam ymaginatione conspiciunt.
uidelicet quia nec dũ sic̃ sunt ea mani¬
festiꝰ contemplant᷑ ͥ bene heliu pꝰ quã

Expanded text:
dum in meditatione mentis 750 a carnalibdum in meditatione mentis 750 a carnalibsensibus abstrahuntur. Hinc est quod sponsa in Canticis canticorum, Sponsi vocem quasi per somnium audierat, quae dicebat: Ego dormio et cor meum vigilat . Ac si diceret: Dum exteriores sensus ab hujus vitae sollicitudinibus sopio, vacante mente, vivacius interna cognosco. Foris dormio, sed intus cor vigilat, quia dum exteriora quasi non sentio, interiora sollerter apprehendo. Bene ergo Eliu ait, quia per somnium loquitur Deus; atque apte subdidit in visione nocturna. In nocturna enim visione apparere contemplatione mentis sub quibusdam imaginationibus solet. In diurna autem luce certius cernimus, in nocturna vero visione cunctanter videmus. Et quia sancti omnes, quandiu in hacsunt, divinae naturae secreta quasi sub quadam imaginatione conspiciunt, videlicet quia necdum sicut sunt ea manifestius contemplantur; bene Eliu postquam
Abbreviated transcription (Latin):
multib actionũ tẽporaliũ.: incontẽpla¬
tionis suȩ uertice suꝑnȩ uoluntatis
sententiã ꝑserutantur. Hinc .ẽ. quod idẽ
moyses crebro de reb dubiis ad tab̾na¬
culum reditribiq secreto dnm̃ consulit
a quid certiꝰ decernat agnoscit. Relictis
quippe turbis ad tabernaculũ redire.e.
post positis exterioiũ tumultib secretũ
mentis intrare. lbi enĩ dñs consulitur:
& quod foris agendũ ẽ. publicȩ: intꝰ silen¬
ter auditur. hoc cotidie boni rectores fa¬
ciunt: cũ se res dubias discernere. non
posse cognoscunt. Ad secretu mentis.
uelut ad quodda taberna culũ reuertun¬
tur: diuina lege ꝑ specta. quasi cora
posita arca. dnĩm consulunt. Et qͦd priꝰ
intꝰ cacentes audiunt: hoc foris pͥmo¬
dum agentes innotescunt. Ut enĩ ext̾io¬
rib. in offense officiis deseruiant: ad se¬
creta cordis recurrere incessabilit̾ curars.
Et sic uocẽ dei quasi ꝑ sõniũ audiunt:

Expanded text:
multibus actionum temporalium in contemplamultibus actionum temporalium in contemplationis suae vertice supernae voluntatis sententiam perscrutantur. Hinc est quod idem Moyses crebre de rebus dubiis ad tabernaculum redit, ibique secreto Dominum consulit, et quid certius decernat agnoscit. Relictis quippe turbis ad tabernaculum redire est, postpositis exteriorum tumultibus secretum mentis intrare. Ibi enim Dominus consulitur, et quod foris agendum est publice, intus silenter auditur. Hoc quotidie boni rectores faciunt, cum se res dubias discernere non posse cognoscunt, ad secretum mentis, velut ad quoddam tabernaculum revertuntur; divina lege perspecta, quasi coram posita arca, Dominum consulunt, et quod prius intus tacentes audiunt, hoc foris postmodum agentes innotescunt. Ut enim exterioribus officiis inoffense deserviant, ad secreta cordis recurrere incessabiliter curant; et sic vocem Dei quasi per somnium audiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
add utraq diuisus. Sed dum sic int̾ius
erudiri appecit. ut tam̃ exteriꝰ implice¬
tur: unde exteriꝰ auditũ aꝑit: inde
interiꝰ obsurdescit. Moyses ad mixtꝰ
egiptiis quasi uigilabat: & iecirco uo¬
cem dñi in egipto positꝰ ñ audiebat.
Sed extincto egiptio. postquã indeser¬
tum fugiit: illic dũ .xl. annis deguit:
quasi ab inquietis t̃renorũ desideriorũ
cumulcib obdormiuit: atq iccirco diui¬
grãm quantomagis ab appetendis ex¬
teriorib torpuit: tanto ueriꝰ ad cogno¬
scenda interiora uigilauit. Rursus
israelitici ppłi. turbis p̃latus. ut legis
p̃cepta ꝑcipiat. in montẽ ducit᷑: atq
ut int̾ua penetret. ab ext̾nis tumulti¬
b occultatur. Unde & sc̃i uiri qͥ extiori¬
b ministeriis deseruire officii neceisi¬
tate cogunt᷑. studiose semꝑ ad cordis se¬
creta refugiunt: ibiq cogitationis in¬
timȩ cacum̃ ascendunt. Et legẽ qͦsi
in montẽ ꝑcipiunt: dũ pꝰ positis tu¬

Expanded text:
ad utraque divisus, sed dum sic interius ad utraque divisus, sed dum sic interius erudiri appetit, ut tamen exterius implicetur, unde exterius auditum aperit, inde interius obsurdescit. Moyses admistus Aegyptiis quasi vigilabat, et idcirco vocem Domini in Aegypto positus non audiebat . Sed exstincto Aegyptio, postquam in desertum fugit, illic dum quadraginta annis deguit, quasi ab inquietis terrenorum desideriorum tumultibus obdormivit; atque idcirco divigratiam quanto magis ab appetendis exterioribus torpuit, tanto verius ad cognoscenda interiora vigilavit. Rursus Israelitici populi turbis praelatus, ut legis praecepta percipiat, in monte ducitur, atque ut interna penetret, ab externis tumultibus occultatur. Unde et sancti viri qui exterioribus ministeriis deservire officii necessitate coguntur, studiose semper ad cordis secreta refugiunt, ibique cogitationis intimae cacumen ascendunt, et legem quasi in monte percipiunt, dum postpositis tu
Abbreviated transcription (Latin):
somniũ nob̾ locutio diuinitatis in no¬
tescit: nͥ quod dĩ secreta non cognoscimꝰ
si uitrenis desideriis uigilemꝰ: In sõno
enĩ exteriores sensus dormiunt. & int̾io¬
ra cernunt᷑. Sigͦ int̾na contemplari uo¬
lumꝰ: ab ęxt̾na implicatione dormiamꝰ
Uox uidelicet dĩ qͣsi ꝑ somniũ auditur:
qͥndo tranqͥlla mente ab huiꝰ scłi actiõe
quiesit᷑: & in ipso mentis silentio. diui¬
na precepta pensant᷑. Cũ enĩ ab ext̾nis
actionib mens sopitur: tc̃ pleniꝰ man¬
datorũ dei pondus agnoscitur. Tc̃ uer¬
ba dĩ mens uiuaciꝰ penetrat: cũ ad se
ad mitt̾e curarũ scłariũ tumultꝰ recu¬
sat. Male autẽ uigilat homo: qͥndo
eũ scłariũ negotiorũ estꝰ insolent̃ in¬
quietat. Aurem qͥppe cordis. t̾renarũ
cogitationũ turba dũ ꝑstrepit claudit:
atq insecretario mentis quanto minꝰ
curarum tumultuantium sonus cõpes¬
ctur: tanto ãpliꝰ uox p̃sidentis iudicis
nonaudit᷑. Neq enĩ ꝑfecte homo sufficit.

Expanded text:
somnium nobis locutio divinitatis innotescit, nisi quod Dei secreta non cognoscimus, si in terrenis desideriis vigilemus? In somnio enim exteriores sensus dormiunt, et interiora cernuntur. Si ergo interna contemplari volumus, ab externa implicatione dormiamus. Vox videlicet Dei quasi per somnium auditur, quando tranquilla mente ab hujus saeculi actione quiescitur, et in ipso mentis silentio divina praecepta pensantur. Cum enim ab externis actionibus mens sopitur, tunc plenius mandatorum Dei pondus agnoscitur. Tunc verba Dei mens vivacius penetrat, cum ad se admittere curarum saecularium tumultus recusat. Male autem homo vigilat, quando eum saecularium negotiorum aestus insolenter inquietat. Aurem quippe cordis terrenarum cogitationum turba dum perstrepit claudit, atque in secretario mentis, quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto amplius vox praesidentis judicis non auditur. Neque enim perfecte homo sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
mentẽ subtrahit a delectatione peccati.
Neq enĩ illic habet quod formidare debe¬
at de gladio sententiȩ: quẽ hic pꝰ em̃da¬
tionẽ suã. pollutio ñ corruꝑit culpe. be¬
ne gͦ dicit᷑. eruens animã eiꝰ de corruptiõe.
& uitã illiꝰ ut ñ transeat ingladiũ. De cor¬
ruptione namq ad gladiũ transire. ẽ:
pꝰ ꝑ acta uicia ad toleranda supplicia ꝑue¬

Expanded text:
mentem subrahit a delectatione peccati. mentem subrahit a delectatione peccati. Neque enim illic habet quod formidare debeat de gladio sententiae, quem hic post emendationem suam pollutio non corruperit culpae. Bene ergo dicitur: Eruens animam ejus de corruptione, et vitam illius, ut non transeat in gladium. De corruptione namque ad gladium transire est post peracta vitia ad toleranda supplicia perve
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. ẽ. Initiũ omĩs peccati: suꝑbia. Be¬
ne gͦ dr̃: qr cũ homo abhis quȩ fecit
auertitur: de suꝑbia liberatur. Contͣ
conditorẽ qͥppe suꝑbire. ẽ: p̃cepta eiꝰ
peccando transcendere. Quia quasi a
se uigum dominationis eiꝰ excutit:
cui ꝑ obȩdientiam subẽẽ contempnit.
At contra qui id quod fecit uitare appect
id quod ado factus ẽ. recognoscit. Et ad
conditionis suȩ ordinẽ humilit̃ redit.
dum sua oꝑa fugiens. talẽ se quał adõ
factus ẽ. diligit. Quia uͦ ꝑhanc intelligen¬
tiã gła sẽpit̾na recipit᷑. supplicia ȩt̾na ui
seat ingladiũ. O mĩs qͥppe peccator ab haq
corruptione uitiorũ. illuc ad gladium
compellit᷑ transire pęnarũ: ut unde hic
iniq delectatꝰ ẽ. inde illic iuste cruciet᷑.
Notandũ gͦ. ẽ. quod ds̃ nobis ꝑ somnium
loqͥns pͥiꝰ nos acorruptione. & pꝰmodũ
a gladio liberat. quia nimirũ illiꝰ uitã
illic eripit. ab ultione supplicii: cuiꝰ hic

Expanded text:
tum est: Initium omnis peccati superbia . Bene ergo dicitur quia homo cum ab his quae fecit avertitur de superbia liberatur. Contra conditorem quippe superbire est praecepta ejus peccando transcendere, quia quasi a se jugum dominationis ejus excutit, cui per obedientiam subesse contemnit. At contra qui id quod fecit vitare appetit, id quod a Deo factus est recognoscit, et ad conditionis suae ordinem humiliter redit, dum sua opera fugiens, talem se qualis a Deo factus est diligit. Quia vero per hanc intelligentiam gloria sempiterna rudicii gladio.---Omnis quippe peccator ab hac corruptione vitiorum illuc ad gladium compellitur transire poenarum, ut unde hic inique delectatus est, inde illic juste crucietur. Notandum est ergo quod Deus nobis per somnium loquens, prius nos a corruptione, et postmodum a gladio liberat, quia nimirum illius vitam illic eripit ab ultione supplicii, cujus hic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecte cotũ uidissent: cur aꝑti quere¬
rent quod uiderent: Sic itaq sic sumꝰ.
cũ de in cõprehensibili natiuitate in¬
tueri aliquid conam᷑. Eo ipso enĩ quod
fulgore admirationis ꝑcutitur animꝰ.
uelut intenebris positꝰ. ium lucis ocłs
clausus uidet. Quia uͦ hȩc diuinȩ na¬
turȩ secreta ad miratio. ñ facile occupa¬
tis ꝑ t̾rena desideria mentib innotes¬
cit: aꝑte dei locutio. qͣlit̃ ad nos fiat

Expanded text:
perfecte totum vidissent, cur aperti quaereperfecte totum vidissent, cur aperti quaererent quod viderent? Sic itaque, sic sumus, cum de incomprehensibili nativitate intueri aliquid conamur. Eo ipso enim quo fulgoris admiratione percutitur animus, velut in tenebris positus, vim lucis oculis clausis videt. Quia vero 749 haec divinae naturae secreta admiratio non facile occupatis per terrena desideria mentibus innotescit, apte Dei locutio qualiter ad nos fiat
Abbreviated transcription (Latin):
omĩbꝰ qͥa deo tẽpꝰ nec p̃titũ c̃gruit. nec fut᷑ũ..
Tanto gͦ in eo qđlibet tẽpꝰ ponit᷑ lib̃e. qͦnto
nullũ licet uere. Neq enĩ qđ libet lib̾e
dicipot̾at. si saltẽ unũ ꝓpͥe diceretur.
Inde itaq dici indõ tempꝰ audacter
quod libet licet: unde in eo dici ꝓpͥe
nullũ licet. Herbũ nãq pat̾ sine tem¬
illã in effabilẽ natiuitatẽ. quod de et̾¬
no natus. ẽ. coȩt̾nus: qͦd ex istens ante
scła genuit ȩqualẽ. quod gignente
natꝰ posterior ñ ẽ: Quȩ uidelicet nos
mirari possumꝰ: sed intueri minime
uale.mꝰ. Illiꝰ autẽ natiuitatis uĩ iã
mirari posse: aliquatenꝰ uidere.ẽ.
Sed quomͦ uidemꝰ: quod neqͦquã cõ¬
prehendimꝰ: Est autẽ quod de usu
carnis attrahere: ad sensũ sp̃c de¬
bemꝰ. Nã siqͥs intenebris clausis o¬
cłis iaceat: atq ante eũ subitũ lucer¬
ne lum̃ erũpat: clausi eiꝰ ocłi. ipso as¬
uentu luminis feriuntur ut patescaq
quod uidere clausi potuerunt. Nã si

Expanded text:
omnibus, quia Deo tempus nec praeteritum congruit nec futurum. Tanto igitur in eo quodlibet tempus ponitur libere, quanto nullum vere. Neque enim quodlibet libere dici poterat, si saltem unum proprie diceretur. Inde itaque dici in Deo tempus audacter quoslibet licet, unde in eo dici proprie nullum licet. Verbum namque Pater sine temillam ineffabilem nativitatem, quod de aeterno natus est coaeternus, quod existens ante saecula genuit aequalem, quod gignente natus posterior non est? Quae videlicet nos mirari possumus, sed intueri minime valemus. Illius autem nativitatis vim jam mirari posse, aliquatenus videre est. Sed quomodo videmus quod nequaquam comprehendimus? Est autem quod de usu carnis trahere ad sensum spiritus debemus. Nam si quis in tenebris clausis oculis jaceat, atque ante eum subitum lucernae lumen erumpat, clausi ejus oculi ipso adventu luminis feriuntur, ut patescant. it, quod videre clausi potuerunt. Nam si
Abbreviated transcription (Latin):
sione deceptos: in nob̾ metipsis atten¬
dimꝰ aliud ẽẽ qđ fecimꝰ.: aliud quod fa¬
cti sumꝰ: conditione nos indegros. sed
culpa uitiatos. Proinde cõpuncti ap¬
petimꝰ uitare quod fecimꝰ: ut ad id qͦd
facti fuimꝰ. reformem᷑. Unde & apte se

Expanded text:
sione deceptos, in nobismetipsis attensione deceptos, in nobismetipsis attendimus aliud esse quod fecimus, aliud quod facti sumus; conditione nos integros, sed culpa vitiatos. Proinde compuncti appetimus vitare quod fecimus, ut ad id quod facti fuimus reformemur. Unde et apte se
Abbreviated transcription (Latin):
mentis ocłm in id quod intra se raptim
conspexerat figere: quia ipso uecusta¬
tis suȩ usu. deorsũ ire cõpellit᷑. Inter
hȩc anhelat. ȩstuat. suꝑ se ire conatur:
sed ad familiares suas tenebras. uicta
fatigatione relabit᷑. Quia gͦ sic affecta
anima contra semetipsã graue certa¬
m̃ tolerat sem& ipsã: & qr omĩs hȩc
de nobis controuersia cũ nos afficit.
qͣmuis delectatione ꝑmixta ñ modi¬
cũ dolorẽ parit: heliui pꝰquã dix̃ dm̃
nobis ꝑ somniũ loqͥ. & locutione eius
nr̃as aures aꝑiri. ñ inmerito eandem
aꝑtionẽ auriũ disciplinã uocat. Quia
eo magis nos afficiendo conterit: quo
magis ad nos ꝑ occultã inspirationis
eiꝰ grãm. int̾nȩ intelligentiȩ sonꝰ erũ¬
pit. Neq enĩ fleret extrinsecus qͥsq
quod.ẽ: siñ intͥnsecus potuis set senti¬
re quod nundũ ẽ. Namq cũ nos met¬
ipsos inspicimꝰ bene conditos: sed ad
ꝑsuasionẽ diabolicã pestifera consen¬

Expanded text:
s oculum potest in id quod intra se raptim s oculum potest in id quod intra se raptim conspexerit figere, quia ipso vetustatis suae usu deorsum ire compellitur. Inter haec anhelat, aestuat, super se ire conatur, sed ad familiares tenebras suas victa fatigatione relabitur. Quia ergo sic affecta anima contra semetipsam grave certamen tolerat semetipsam, et quia omnis haec de nobis controversia, cum nos afficit, quamvis delectatione permista, non modicum dolorem parit, Eliu, postquam dixit Deum nobis per somnium loqui, et locutione ejus nostras aures aperiri, non immerito eamdem apertionem aurium disciplinam vocat, quia eo magis nos afficiendo conterit, quo magis ad nos per occultam ejus inspirationis gratiam internae intelligentiae sonus erumpit. Neque enim fleret extrinsecus quisque quod est, si non intrinsecus potuisset sentire quod nondum est. Namque cum nosmetipsos inspicimus bene conditos, sed ad persuasionem diabolicam pestifera consen
Abbreviated transcription (Latin):
sũ moꝑe inuigilat. ne cũ ueritatẽ q̃rit:
eam imaginatio circũscriptȩ uisioĩs
illudat: cunctasq sibi obuiantes i ma¬
gines respuit. Quia enĩ ꝑ illas infra se
lapsa ẽ. sine illis iuꝑ se ire conatur.
Et postquã ꝑ multa indecent̃ sparsa
.ẽ. in unũ se collig̾e nititur: ut si mag¬
na ui amoris preualet ẽẽ unũ. atq in¬
quandã inusitatã dulcedinẽ int̾ni
saporis admittit᷑: & raptĩ aliqͦ mͦ ar¬
ddenti sp̃u afflata renouatur. Tantoq
magis inhiat: quanto magis qͦd amet
degustat. Atq ad hoc intrare appetit:
quod sibi dulce saꝑe intͥnsecus sentit.
Quia uidelic& eiꝰ amore dulcedinis
sibi corã se uiluit: & pꝰquã hanc ut cũq
ꝑcipe meruit. quid sine illa dudũ fu¬
isset inuenit. Cui inherere conat᷑. sed ab
eiꝰ fortitudine. sua adhuc infirmitate
repellitur. Et quia eiꝰ mundiciã con¬
templari nonualet. flere dulce ha
bet: sibiq ad se cadenti infirmitatis

Expanded text:
summopere invigilat, ne cum veritatem quaerit, summopere invigilat, ne cum veritatem quaerit, eam imaginatio circumscriptae visionis illudat, cunctasque sibi obviantes imagines respuit. Quia enim per illas infra se lapsa est, sine illis super se ire conatur; et postquam per multa indecenter sparsa est, in unum se colligere nititur, ut si magna vi amoris praevalet, esse unum atque inquamdam inusitatam dulcedinem interni saporis admittitur, ac raptim aliquo modo ardenti spiritu afflata renovatur; tantoque magis inhiat, quanto magis quod amet degustat. Atque hoc intra se appetit, quod sibi dulce intrinsecus sentit; quia videlicet ejus amore dulcedinis sibi coram se viluit; et postquam hanc utcunque percipere potuit, quid sine illa dudum fuisset invenit. Cui inhaerere conatur, sed ab ejus fortitudine, sua adhuc infirmitate repellitur; et quia ejus munditiam contemplare non valet, flere dbet, sibique ad se cadenti infirmitatis
Abbreviated transcription (Latin):
& hȩc mala pensans inquib erat atq
illa bona considerans inquib adhuc ñ e¬
rat: ait. Heu me quia in colatꝰ m̃s ꝑ lon¬
gatus.ẽ. Et ego dixi in pauore meo: ꝓ ie¬
ctus sũ a facie ocłorũ tuorũ. Subleuatꝰ¬
inextasi. quod nr̃i interpretes pauorẽ ꝓpͥe
quȩ in eiꝰ anima ꝑ contẽplationis grãm
radio claritatis emicuit. ad semet ipsũ
rediit: & cognitione ꝑcepta. uel quib¬
ẽet. inuenit. Neq enĩ qͥs presentis uitȩ
mala sicut st̃ conspic̾e preualet: si
bona ȩt̃nȩ patriȩ. ꝑ contẽplationis
gustũ conting̾e nec dũ ualet. Unde
& auultu oculorũ dei piectũ se ẽẽ cog¬
nouit. Subleuatus qͥppe. uidit qͦd hic
se uidere ñ posse: a se relapsus inge
om̃s imaginationes corporeas insolent̃
sibi obuiantes drͦcutit: & cordis ocłm
figere in ipso radio incircũ scͥptȩ lucis
intendit. Has qͥppe figurarũ corporali¬
ũ species ad se intꝰ ex infirmitate cor¬
poris trax̃: sed ꝑfecte compuncta hoc

Expanded text:
et haec mala pensans in quibus erat, atque illa bona considerans in quibus adhuc non erat, ait: Heu me! quia incolatus meus prolongatus est . Et, Ego dixi in pavore meo: projectus sum a vultu ocin exstasi quod nostri interpretes pavorem non pquae intus anima per contemplationis gratiam radio claritatis emicuit, a semetipso recessit, et cognitione percepta, vel quiesset invenit; neque enim quis praesentis vitae mala sicut sunt conspicere praevalet, si bona aeternae patriae per contemplationis gustum contingere necdum valet. Unde et a vultu oculorum Dei projectum se esse cognovit. Sublevatus quippe vidit quod de se hic videre non posse ad se relapsus ingemomnes imaginationes corporeas insolenter sibi obviantes discutit, et cordis oculum figere in ipso radio incircumscriptae lucis intendit. Has quippe figurarum corporalium species ad se intus ex infirmitate corporis traxit. Sed perfecte compuncta hic
Abbreviated transcription (Latin):
dolent: lamenta cõpunctionũ sapiunt
Iuȩ afflgentes cruciant: istȩ reficiunt
dum affug̃t. Per illas in afflictione me¬
ror ẽ: ꝑhȩc in merore lȩticia Quia tam
ipsa cõpunctio mentẽ lacetat: eandẽ
cõpuncłionẽ ñ in congrue discipliiã
iusti uiri anima incõpunctione uehe¬
ment̃ afficit᷑: cum aut malorũ suorũ
reminiscit᷑ considerans ubi fuit. aut
iudiciorũ dei sententiã metuens & se¬
cũ querens cogitat ubi eritr aut cũ
mala uitȩ p̃sentis sollerter attenders.
merens considerat ubi ẽ. aut cũ bona
suꝑne patriȩ contẽplatur. quȩ qi nec¬
dũ adipiscit᷑. lugens conspicit ubi ñ ẽ
Malorum suorũ paulus meminerat. &¬
nũ iudiciũ subtilit̃ pensans: in futo
male e̾e metuebat dicens. Castigo cor¬
pus meũ & seruituti subitio ne fore
aliis predicans: ipse repb esticiat.

Expanded text:
dolent, lamenta compunctionum sapiunt. dolent, lamenta compunctionum sapiunt. Illae affligentes cruciant, ista reficiunt, dum affligunt. Per illas in afflictione moeror est, per haec in moerore laetitia. Quia tamen ipsa compunctio mentem lacerat, eamdem compunctionem non incongrue disciplinam viri justi anima in compunctione vehementer afficitur: cum aut malorum suorum reminiscitur, considerans ubi fuit; aut judiciorum Dei sententiam metuens, et secum quaerens, cogitat ubi erit; aut cum mala vitae praesentis solerter attendens, moerens considerat ubi est, aut cum bona supernae patriae contemplatur, quae quia necdum adipiscitur, lugens conspicit ubi non est. Malorum suorum Paulus meminerat, et num judicium subtiliter pensans, in futuro male esse metuebat, dicens: Castigo corpus meum, et servituti subjicio, ne forte aliis praedicans, ips
Abbreviated transcription (Latin):
rib actionib sopiuntur: aꝑta aure in¬
t̃ni examinis causas audiunt. Qui dũ
subtilit̾ uł flagella publica. uł occulta
iudicia considerant: semet ipsos affi¬
quia considerantimenti. & se se ꝑpęni¬
tentiã laceranti: quasi quȩdã plage p¬
cussionis. sunt lamenta cõpunctionis.
Unde etia salo mon recte uim ꝑcussiois
utriꝰq coniungens ait. Liuor uulneris a¬
stergit mala: & plage insecretioribuen¬
tris. ꝑliuorẽ quippe uuln̾is. disciplina
insinuat corporeȩ ꝑcussionu. Plage ue¬
ro insecretiorib uentris. sunt int̾ia m¬
tis uulnera: quȩ ꝑ cõpunctionẽ fiunt
Sicut enĩ uent̾ cibis repletꝰ extendit᷑
ita mens prauis cogitationib dilatata
subleuat᷑. Abstergent igit᷑ mala. & liuo
uulnis. & plagȩ insecretiorib uentris.
qͥa & disciplina ext̾ior culpas diluit. &
extensã mentẽ compunctio penitentis
ultione trans figit. Sed hoc int̾ se hȩc¬
utraq differt. qͦd plage ꝑcussionũ

Expanded text:
ribus actionibus sopiuntur, aperta aure interni examinis causas audiunt. Qui dum subtiliter vel flagella publica, vel judicia occulta considerant, semetipsos affiquia consideranti menti, et sese per poenitentiam laceranti, quasi quaedam plagae percussionis sunt lamenta compunctionis. Unde etiam Salomon recte vim percussionis utriusque conjungens ait: Livor vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris . Per livorem quippe vulneris, disciplinam insinuat corporeae percussionis. Plagae vero in secretioribus ventris sunt interna mentis vulnera, quae per compunctionem fiunt. 751 Sicut enim venter cibis repletus extenditur, ita mens pravis cogitationibus dilatata sublevatur. Abstergunt igitur mala, et livor vulneris, et plagae in secretioribus ventris, quia et disciplina exterior culpas diluit, et extensam mentem compunctio poenitentiae ultione transfigit. Sed hoc inter se utraque haec differunt, quod plagae percussionum
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationib uel temptationib singu¬
lorũ. noniã passim ꝑ propħarũ uoces
non ꝑ angłica officia satis faciat: quia
inscriptura sacra quicquid potest sin¬
gulis euenire cõprehendit:atq in illa
ꝑ exempla precedentiũ: etiã uitã seqͦn¬
ait. semel loquitur ds̃. & scdo id ipsũ
non repetit: hoc intelligi subtiliꝰ
potest: quod pat̾ unigenitũ cũ substan¬
cialẽ sibi filium genuit. Loqͥ enĩ dei
ẽ: uerbũ genuisse. Semel autẽ loqͥ ẽ:
uerbũ aliud pret̾ unigenitũ non ha¬
bere. Unde & apte subdit᷑. Et scđo
id ipsũ ñ repetit. Quia uidelicoe hoc

Expanded text:
cogitationibus vel tentationibus singulorum non jam passim per prophetarum voces, non per angelica officia satisfacit, quia in Scriptura sacra quidquid potest singulis evenire comprehendit, atque in illa per exempla praecedentium etiam vitam sequenait: Semel loquetur Deus, et secundo idipsum non repetet, hoc intelligi subtilius potest, quod Pater unigenitum consubstantialem sibi Filium genuit. Loqui enim Dei est Verbum genuisse. Semel autem loqui Dei est Verbum aliud praeter unigenitum non habere. Unde et apte subditur: Et secundo idipsum non re
Abbreviated transcription (Latin):
exultat÷ quia non apud dm̃ qua¬
liter uiuat. sed apud homines qua¬
liter innotescat: ex cogitat. Iudicĩ
enim de se dei omnipotentis des
piciens et solummodo hominum
querens: inter auditas laudes atcol¬
litur: et que hoc solum quesierat.
quasi de brauio oꝑis lȩtatur. At cõ¬
tra si cor ueraciter humile est: bo¬
na quȩ de se audit. aut minime re¬
cognoscit:& quia falsa dicuntur
metuit: aut cerce si ad ẽẽ ea sibiue¬
racit̃ srit. ẽo ipso formidat. ne ab ȩt̾na dĩ
retributione sint ꝑdita: qͦ hȩc considãt
hominibꝰ diuulgata Pauetq uehem̃t̾: ne speᷤᷤ

Expanded text:
exsultat, quia non apud Deum quaexsultat, quia non apud Deum qualiter vivat, sed apud homines qualiter innotescat, excogitat. Judicium enim de se omnipotentis Dei despiciens, et solummodo hominum quaerens, inter auditas laudes extollitur, et quae hoc solum quaesierat, quasi de bravio operis laetatur. At contra, si cor veraciter humile est, bona quae de se audit, aut minime recognoscit, et quia falsa dicuntur metuit; aut certe si adesse ea sibi veraciter scit, eo ipso formidat ne ab aeterna Dei retributione sint perdita, quo haec considerat hominibus divulgata, 707 pavetque vehementer ne sp
Abbreviated transcription (Latin):
de sius laudib uel tacita letetur:
Quisqius enim quasi claritatem
lunȩ. fame suę magnitudinẽ
conspicit: sibiq in occulto mentis
gaudium facit᷑ cui iste nisi aucto¬
ri se p̃tulit. cuius dono ut bene oꝑe¬
tur ꝑcipit. et tamen meius mune¬
re de grã sue lauds hilaresciti Des¬
pecto enim honore conditoris. semet¬
ipsum plus amare conuicitur:
cuius p̃coniis letatur. Quamius ñ¬
nunquam etiam scĩ uiri de bona sua
opi mone gaudeant: s cum ꝑ hanc
ad meliora ꝓficere ⁊ audientes
pensant: Nec im de C opinione
sua. sed deꝓximorum gaudent uti¬
litate: Quia aliud est fauores querere:
et aliud deꝓuectib exultare. Qua
inre necesse est ut cum audientiũ
utilitati non ꝓficit: mentẽ nr̃am
fama laudabilis non eleuet: sed fa¬
tiget. Cum enim humanȩ. linguȩ at¬
cestatione laudamurꝰ occulta pulsa¬
cione requirimur: quid de bonis ip¬
sis sentiamus. Suꝑba et enim mens
etiam cum de se falsa bona dicunt᷑.

Expanded text:
de suis laudibus vel tacita laetetur? de suis laudibus vel tacita laetetur? Quisquis enim quasi claritatem lunae famae suae magnitudinem conspicit, sibique in occulto mentis gaudium facit, cui iste nisi auctori se praetulit, cujus dono ut bene operaretur percepit, et tamen in ejus munere de gratia suae laudis hilarescit? Despecto enim honore conditoris, semetipsum plus amare convincitur, cujus praeconiis laetatur. Quamvis nonnunquam etiam sancti viri de bona sua opinione gaudeant; sed cum per hanc ad meliora proficere audientes pensant, non jam de opinione sua, sed de proximorum gaudent utilitate quia aliud est favores quaerere, et aliud de profectibus exsultare. Qua in re necesse est ut cum audientium utilitati non proficit, mentem nostram fama laudabilis non elevet, sed fatiget. Cum enim humanae linguae attestatione laudamur, occulta pulsatione requirimur quid de nobisipsis sentiamus. Superba etenim mens etiam cum de se falsa bona dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
tos fixa steterat: quȩ dicebat. Per
głam et ignobilitatem: ꝑ infamiam et bo¬
nam famam. Sepe enm luuis. bene agen¬
tis aurib insolenter ad mota dum foris
sermonib ꝑ strepit: intus quandam m̃¬
ti ꝑtacitam elationis tempestatem gi¬
gnit. fitq ut hoc quod animus de hu¬
manis fauorib guidet. non ficile ex¬
terrus ostendat: s tamen corruptioniᷤ
ium non tenuit̃ interius sentiat. Et
sunt nonnulli quos ita laus inflat:
ut usq aduerba elationis ꝑtrahat.
Quidam uero ut p̾diximus. hoc
ipfum patefacere quod eleuantur
erubescunt: atq auditis sius p̃coni¬
is extolluntur. sed tamen usq ad
elationis uerba ñ exeunt: et gaude
se intalib ñ ostendunt. Unde beatꝰ
iob qui nouerat arrogantem se. ñ
postquam dixit. si uidi solem cum
fulgeret. et lunam incedentem cla¬
abscõdito. Qua uidelicet a testatione
quid nobis inniutur: nisi quod no¬
bis magno metu et circumspectio¬
ne opus est. ne mens nr̃a inquam

Expanded text:
tos fixa steterat, quae dicebat: Per tos fixa steterat, quae dicebat: Per gloriam et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam . Saepe enim laus bene agentis auribus insolenter admota, dum foris sermonibus perstrepit, intus quamdam menti per tacitum, elationis tempestatem gignit: fitque ut hoc, quod animus de humanis favoribus gaudet, non facile exterius ostendat, sed tamen corruptionis vim non tenuiter interius sentiat. Et sunt nonnulli quos ita laus inflat, ut usque ad verba elationis pertrahat. Quidam vero, ut praediximus, hoc ipsum patefacere quod elevantur erubescunt, atque auditis suis praeconiis extolluntur; sed tamen usque ad elationis verba non exeunt, et gaudere se in talibus non ostendunt. Unde beatus Job, quia noverat arrogantem se non postquam dixit: Si vidi solem cum fulgeret, et lunam incedentem claari vetitum.---Qua videlicet attestatione quid nobis innuitur, nisi quod magno metu et circumspectione opus est, ne mens nostra unquam
Abbreviated transcription (Latin):
eo uentorum uim uehementiꝰ sen¬
tit. Miua quo plus quisq in boni
oꝑa attollitur.: eo ampliori ab ore
laudantium flatii fatigatur. Si ita¬
Q. adliuc arbor insemine ẽ metuen¬
dim est ne ipsa scientiȩ cogitatione
putre fut. Si iam ad ungultum ꝓ¬
duit. curandum est. ne hanc manus
litionis tangat. atq aiuriditate fue
ictionis aixfaciat. Si autem ualenti
robore iam ad alta se subleuat᷑. ualde
formidtndum est:ne hanc admote
laudis uentus grauior. radicitus euel
utt iuter hec sciendum est. quia
ne inmio deratis laudib cruamur.
etiam detractionib lacerari ꝑmittim.
t cum nos uox laudantis cleuat. i¬
gua detrahentis humiliet. Quia et
arbor sepe quę unius uenti impul¬
su ita impellitur ut pęne iam erui
posse uideatur: alterius ediuerso ue¬
nientis flatu erigitur: et quȩ hac ex
parte inflexionem ꝑtulit: ab alia ad
statum redit. Unde et illa arbor alte
radicata. quasi inter aduersantes uen¬

Expanded text:
eo ventorum vim vehementius seneo ventorum vim vehementius sentit, quia quo plus quisque in bonis operibus attollitur, eo ampliori ab ore laudantium flatu fatigatur. Si itaque adhuc arbor in semine est, metuendum est ne ipsa scientiae cognitione putrefiat. Si jam ad virgultum prodiit, curandum est ne hanc manus elationis tangat, atque a viriditate suae actionis arefaciat. Si autem valenti robore jam ad alta se sublevat, valde formidandum est, ne hanc admotae laudis ventus gravior radicitus evel inter haec sciendum est quia ne immoderatis laudibus eruamur, etiam detractionibus lacerari permittimur, ut cum nos vox laudantis elevat, lingua detrahentis humiliet, quia et arbor saepe quae unius venti impulsu ita impellitur, ut pene jam erui posse videatur, alterius e diverso venientis flatu erigitur, et quae hac ex parte inflexionem pertulit, ab alia ad statum redit. Unde et illa arbor alte radicata quasi inter adversantes ven
Abbreviated transcription (Latin):
guatĩ ex notturno lummne amittũt.
Et intuentes lunam se nonuident:
iua semet ipsos nescire ieipiunt.
dum mentis oculos intransitorio fi¬
tus est hominum: ficut incrementa
eẽ. conspicrimuis arbustorum. Uis qui¬
ppe fu ture arboris prius uisemi¬
ne ẽ: post modum inortu. atq ad
opintis. Seminatur namq intelli¬
gentia. oritur in oꝑatione: atq ad
ultimum comuialescit. uisq ad ꝓuec¬
tus magni latitudinem. S cum
quemlibet sua intelligentia extol¬
lit: arbor quę oriri poterat inse¬
mine putrecit. Cum autem post
oꝑationem bonam elationis peste
corrumpitur: quasi iam orta ficca¬
tur. Cum uero neq intelligentia.
neq oꝑatio corrumpit. s ex cres¬
centẽ magnitudinem dum
fauor laudantium sequitur. atq
astatu fuo bene oꝑantis aninum
euertit̾. linguarum uentos arbor
ꝑtulit: et omne quod in ea ro-¬
bustum creueratꝰ. tempestas fa¬
me tadicitus eiuilsit. Quo enim
arbor altius ad fuꝑiora furr exerit.

Expanded text:
quasi ex nocturno lumine amittunt; quasi ex nocturno lumine amittunt; et intuentes lunam, se non vident, qui semetipsos nescire incipiunt, dum mentis oculos in transitorium fatus est hominum, sicut incrementa esse conspicimus arbustorum. Vis quippe futurae arboris prius in semine est, postmodum in ortu, atque ad escit operantis. Seminatur namque in intelligentia, oritur in operatione, atque ad ultimum convalescit usque ad profectus magni latitudinem. Sed cum quemlibet sua intelligentia extollit, arbor quae oriri poterat in semine putrescit. Cum autem post operationem bonam elationis peste corrumpitur, quasi jam orta siccatur. Cum vero neque intelligentia, neque operatio corrumpit, sed excrescente magnitudine, dum favor laudantium sequitur, atque a statu suo bene operantis animum evertit, linguarum ventos arbor pertulit, et omne quod in ea robustum creverat tempestas famae radicitus evulsit. Quo enim arbor altius ad superiora surrexerit,
Abbreviated transcription (Latin):
dentem lunã minime attendit. Sc̃
eñi ñ nulli qui eo inelationem cor¬
ritunt: quo ꝑsubtilem intelligentiã.
uel quȩ ñ faciunt bona cognoscunt.
hunirum suꝑ multis diuiciis le¬
tantur. cum quelibet summa intel¬
ligendo repuat: atq melatione
ipsi uuiendo corrumpuntur. Siuit
non milli quos intelligentia quidẽ
non eleuat: s exibita oꝑatio exaltat.
Qdii actione suas respiciunt: apud m̃tẽ
suã sibi cȩt̾os dedignando p̾ponunt huu
delicet. ⁊ si inmultiꝰ diuicus ñ gaudent:
Et sunt non nulli. quo nec
ꝓpͥa oꝑatio extollit: sed cum lauda¬
ri ab hominib ꝓ hac eadem bona
oꝑatione ceꝑut. ipfis hominum
fauorib deuicti. quasi magnos se
quosdam insua cogitatione con¬
spiciunt: atq a cordis custodia dis¬
soluuntur. In ꝓfecto et si fulgentẽ
solem iudere noluerint lunam ta¬
men clare tucedentem respiciunt.
Quia inter huitus uite tenebras.
dim iopinionis suę claritate
minium defigunt: humilitatis gã

Expanded text:
dentem lunam minime attendit. Sunt dentem lunam minime attendit. Sunt enim nonnulli qui eo in elationem corruunt, quo per subtilem intelligentiam vel quae non faciunt bona cognoscunt. Hi nimirum super multis divitiis laetantur, cum quaelibet summa intelligendo reperiunt, atque in elatione ipsis inventionibus corrumpuntur. Sunt vero nonnulli quos intelligentia quidem non elevat, sed exhibita operatio exaltat. Qui dum actiones suas respiciunt, apud mentem suam sibi caeteros dedignando postponunt. Hi videlicet etsi in multis divitiis non gaudent, Et sunt nonnulli quos nec operatio propria extollit; sed cum laudari ab hominibus pro hac eadem bona operatione coeperint, ipsis hominum favoribus devicti, quasi magnos se quosdam in sua cogitatione conspiciunt, atque a cordis custodia dissolvuntur. Hi profecto etsi fulgentem solem videre noluerunt, lunam tamen clare incedentem respiciunt, quia inter hujus vitae tenebras dum in opinionis suae claritate animum defigunt, humilitatis gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
tiorum humore siccamur. Eum uͦ
quem ad opus bonum laudis amor
ꝓuocat: concupita fama quasie lemar
attingit. qͥa uidelicet eiꝰ animũ ⁊ accendit
⁊ resoluit. Accendit scilicet ad exercitiũ
opis resoluit uͭ adconcupiscentiã fauori. Ple¬
rũq tam̃ adexercenda bona oꝑa.: ali¬
ena nos utiliter exempla ꝑfuadẽt.
Et cum mente humili opinionis
aliene bona suscipimus: nr̃a uel
ad melius bona ꝓ ducimus. uel ad
bonum mala ꝑmutamus. Cumq
nos de uita ꝓxnni flãmȩ splendor
irradiat᷑ mens nr̃a ut p̃diximus
quȩ ad optinendum uirtutis iter
se dirigit: quasi inlunȩ lumine.
gresus ponit.S sicut ex aliena opi¬
nione ꝓficimus: sic plerumq si lau
tur animus in hoc quod de se ex¬
trinsecus hab̾e considat: illud obli¬
iuscitur ad quod introrsus anhe¬
diuuitiis gaude despexit. Quia uero eũ
magnitudo oꝑis ñ inflauit: solem
fulgentem ñ uidit. Quia aut̃ illũ nec
fama lauidabilis extulit: clare ince¬

Expanded text:
tiorum humore siccamur. Eum vero tiorum humore siccamur. Eum vero quem ad opus bonum laudis amor provocat, concupita fama, quasi luna, attingit, quia videlicet ejus animum et accendit et resolvit. Accendit scilicet ad exercitium operis, resolvit vero ad concupiscentiam favoris. Plerumque tamen ad exercenda bona opera aliena nos utiliter exempla persuadent. Et cum mente humili opinionis alienae bona suscipimus, nostra vel ad melius bona producimus, vel ad bonum mala permutamus. Cumque nos de vita proximi famae splendor irradiat, mens nostra, ut praediximus, quae ad obtinendum virtutis iter se dirigit, quasi in lunae lumine gressus ponit. Sed sicut ex aliena opinione proficimus, sic plerumque, si fatur animus in hoc quod de se extrinsecus haberi considerat, illud obliviscitur ad quod introrsus anhedivitiis gaudere despexit. Quia vero eum magnitudo operis non inflavit, solem fulgentem non vidit. Quia autem illum nec fama laudis extulit, clare ince
Abbreviated transcription (Latin):
aliud in luna: quod ꝑsimilitudi¬
nem. bona spargenti fame conue¬
niat. Lux namq eius etiam intene¬
brarum tempore. iter ambulantili
ostendit. Quia et dum de aliena
uita lux laudis emicat: alios ad
exercitium boni oꝑis illustrat:
Cumq illius opinio clara cognoᷤ¬
citur: huic quasi ꝑgenti intanere
exempli lumen p̃betur. S non nũ¬
quam opus quod ab aliena. opii¬
one sumitur: inmus mundo de¬
sidio inanimo formatur. Nam m¬
firmȩ mentes dum bona de alus
audiunt÷ aliquando se adoꝑatio¬
nem rectam. non amore aurtutis.
sea de lectatione laudis accendunt.
Et ꝓfecto liquet. quia sicut solisna
tura est ut queq atticerit accen¬
dat et siccet: ita lunaris ignis est
ꝓpͥum. ut quicquid contigerit
exurat quidem: s exurendo hu¬
midum reddat. aduitam gͥ bonã.
alios ꝑamorem dei affectus rectiopi¬
puocat: alios uero amor laudis inflã¬
mat. Sed cum recti oꝑis affectu ac¬
cendimur: quasi ꝑignem solis aui¬

Expanded text:
aliud in luna quod per similitudialiud in luna quod per similitudinem bona spargenti famae conveniat. Lux namque ejus etiam in tenebrarum tempore iter ambulantibus ostendit, quia et dum de aliena vita lux laudis emicat, alios ad exercitium boni operis illustrat; cumque illius opinio clara cognoscitur, huic quasi pergenti in itinere exempli lumen praebetur. Sed nonnunquam opus quod ab aliena opinione sumitur minus mundo desiderio in animo formatur. Nam infirmae mentes cum bona de aliis audiunt, aliquando se ad operationem rectam non amore virtutis, sed delectatione laudis accendunt. Et profecto liquet quia sicut natura solis est ut quaeque attigerit accendat et siccet, ita lunaris ignis est proprium ut quidquid contigerit exurat quidem, sed exurendo humidum reddat. Ad vitam igitur bonam alios pro amore Dei affectus recti operis, alios vero amor laudis inflammat. Sed cum recti operis affectu accendimur, quasi per ignem solis a vi
Abbreviated transcription (Latin):
todiret: considãtionis oculũ
non inuirtutib suis s min
firmitatib fixerat. habent
na quidem quȩ agant uide¬
ant: & tamen cum ꝑegerint ab
eorum memoria oculos auertant.
Unde recte ꝑbcatum iob dr̃. Si
uidi solem cum fulgeret. desi ap¬
te diceret. Opus meum etiam
cum aliis exemplorum lucem
tribueret. ad p̃sumptionis glam
non attendi: quia dum de eo ex¬
tolli timui: ab intuendo eo ocu¬
los auerti. Sequitur. Et lunam¬
olẽapte quoq incedentem
re. lunam subdidit: quia
uid elicet post opus bonum
fama laudabilis sequitur: ꝑ quã
cȩlebre nomen in hac p̃sentis ui¬
tȩ nocte possidetur. Si autem
uerum est quod quidam putant.
illustrationem ꝑ occultum cir¬
culum aradio solis lunam exciꝑe.
ut possit lucem nocturnis cursi¬
b exibe: ab huius significationis
ordine. hec quoq suspicio non ab¬
horret. Fama quippe abono oꝑe
iures accipit: et fauoris gr̃am qua¬
si claritatem luminis asꝑgit. Est

Expanded text:
todiret, considerationis oculum todiret, considerationis oculum non in virtutibus suis, sed in infirmitatibus fixerat. Habent na quidem quae agunt videant; et tamen cum peregerint, ab eorum memoria oculos avertant. Unde recte per beatum Job dicitur: Si vidi solem cum fulgeret. Ac si aperte diceret: Opus meum etiam cum aliis exemplorum, lucem tribueret, ad praesumptionis gratiam non attendi, quia dum de eo extolli timui, ab intuendo eo oculos averti. Sequitur: solem, apte quoque incedentem clare lunam subdidit, quia videlicet post opus bonum, fama laudabilis sequitur, per quam celebre nomen in hac praesentis vitae nocte possidetur. Si autem verum est quod quidam putant, illustrationem lunam per occultum circulum a radio solis accipere, ut possit lucem nocturnis cursibus exhibere, ab hujus significationis ordine haec quoque suspicio non abhorret. Fama quippe a bono opere vires accipit, et favoris gratiam quasi claritatem luminis aspergit. Est et
Abbreviated transcription (Latin):
seruaui: intuendum summoꝑe. ẽ.
quia ea illo tempore intulit quo
iam de corpore discessurum se.
ẽẽ cognouit. Ibi quippe p̃misit
dicens. Ego enim iam de libor:
et tempus mee resolutionis ins¬
tat. Tunc gͦ ad memoriam ꝑfectio¬
nem reduxit oꝑis. cum iam p̾ui¬
dit adlargitatis spacium mini¬
me sub ẽẽ. tempus oꝑationis:
Sicut enim dum uiunnus. de¬
bemus bona nr̃a amemoria repel
lere ne extollant: ita apppinq̃n¬
te exitu. plerumq ea ad memo¬
riam iterum reuocamus. ut ui¬
delicer fidutiam prebeant: &
desꝑatum timorem p̃mant. Qui
et si cormtus bona sua enume¬
rando narrauit: illos confir¬
mare studuit. non se ostende.
Nam quia eadem bonañ inse¬
s. ĩ dño atcenderet: pate facta tribu¬
latione ꝓpͥe tẽptationis edocu¬
it: qua exp̃ssa subumxit. Pro¬
pter quod placeo mͥ ininfirmi¬
tatib meis. Ut ergo discipulos
instrueret. de se sũma refere¬
bat̾. ut uͦ se inhumilitate cus¬

Expanded text:
servavi , intuendum summopere est servavi , intuendum summopere est quoniam illud eo tempore intulit quo jam ex corpore discessurum se esse cognovit. Ibi quippe praemisit, dicens: Ego enim jam delibor, et tempus resolutionis meae instat . Tunc igitur ad memoriam perfectionem reduxit operis, cum jam praevidit ad largitatis spatium minime subesse tempus operationis. Sicut enim dum vivimus, debemus bona nlere, ne extollant, ita appropinquante exitu, plerumque ea ad memoriam iterum revocamus, ut videlicet fiduciam praebeant, et desperatum timorem premant. Qui etsi Corinthiis bona sua enumerando narravit, 704 illos confirmare studuit, non se ostendere. Nam quia eadem bona non in se attenderet, patefacta tribulatione propriae tentationis edocuit qua expressa subjunxit: Propter quod placeo mihi in infirmitatibus meis . Ut ergo discipulos instrueret, de se summa referebat; ut vero se in humilitate cus
Abbreviated transcription (Latin):
borare inconsidatione sua metuit:
quasi quoddam stratum delecta¬
cionis in animo ubi molliter iace¬
at requirit. Atq iccirco quȩ com¬
moda de ꝑactis bonis sit assecutꝰ
intelligit. sed que dampna de neg¬
lectis patitur nescit. Plerũq enĩ hocu
tio tẽptantur electĩ plerũq eoꝵ cordi
suggerit᷑: ut et bona quȩ fecerint ad ani-
sibi placent mentis oculos diuer¬
tunt. Oinnẽ inse deꝑactis bonis
leticiam deprimunt: et de his
quirunt. Indignos se ęstimant:
et pene soli bona sua non uident:
quȩ inse uicdenda omnib ad ex¬
emplum p̾bent. Hinc est quod
paulus dum expleta inse bona
post poneret. et sola adhuc reli¬
qua quȩ ẽẽnt explenda cogitaret:
hendisse. Hinc est quod ut poss
se de bonis quȩ agebat humilia¬
re: studebat ad animum p̃teri¬
ta mala reducere dicens. Qui pͥ
fui blasphemus et ꝑsecutor: et
contumeliosus. Qui et si aliqͣn¬
do dixit bonum certamen cer¬
taui cursum consuminaui fidem

Expanded text:
borare in consideratione sua metuit, borare in consideratione sua metuit, quasi quoddam stratum delectationis in animo, ubi molliter jaceat, requirit; atque idcirco quae commoda de peractis bonis sit assecutus intelligit, sed quae damna de neglectis patitur nescit. Plerumque enim hoc vitio tentantur etiam electi. Plerumque suggeritur ut bona quae fecerint ad animusibi placent mentis oculos divertunt: omnem in se de peractis bonis laetitiam deprimunt, et de his istitiam requirunt. Indignos se aestimant, et pene soli bona sua non vident quae in se videnda omnibus ad exemplum praebent. Hinc est quod Paulus dum expleta in se bona postponeret, et sola adhuc reliqua quae essent explenda cogitaret, ror apprehendisse. Hinc est quod ut posset se de bonis quae agebat humiliare, studebat ad animum praeterita mala reducere, dicens: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus . Qui etsi aliquando dixit: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem