comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ grata maturitas. Et inp̾cedenti¬
b genas eius descripsit inturturis: co
qd̃ nicħ lasciuium. nicħ leue. nichil
petulans in eius appareat uultu: s
desid̾iorum estus. genas dulei gͣuita¬
te deiuat. Affectus anrii uultum las¬
cuure ñ sinunt: ⁊amatorie medita¬
tiones omnem agenis leuitatẽ ab¬
legant. Turtur siquidem auis solita¬
ria ẽ: auis gemebunda. Talem uult
paulus ẽẽ. uirginem ut sollicita sit quo¬
modo placeat deo que dice̾ soleat. Siciuit
aĩa mea ad dm̃ fontem uiuũ: quando
ueniam et Ef appareboante faciẽ

Expanded text:
semper grata maturitas. Et in praecedentisemper grata maturitas. Et in praecedentibus genas ejus descripsit ut turturis, eo quod nihil lascivum, nihil leve, nihil petulans in ejus appareat vultu, sed desideriorum aestus genas dulci gravitate dejiciat. Affectus anxii vultum lascivire non sinunt, et amatoriae meditationes omnem a genis levitatem ablegant. Turtur siquidem avis sollicita est, avis gemebunda. Talem vult Paulus virginem esse, ut sollicita sit quomodo placeat Deo , quae dicere soleat: Sitivit anima mea ad Deum fontem vivum; quando veniam et appare
Abbreviated transcription (Latin):
uam suaues sunt
putas sponse gene. q̃ mandi pos¬
st̃: q̃ salubͥs fructꝰ optinent gr̾ã.
Et reuera etiam corporales genas alicꝰ
ita grata uideas uenustate refertas:
ut ip̃a ext̾ior facies intuentiũ aĩos re¬
fice̾ possit: et de int̾iori qmͣ innuit cy¬
bare grã. Uenustas uultꝰ mentẽ int̾¬
p̾tatur: et int̾nos affectus facies loqͥt᷑.
Uides quam conseqñt̾ pt candidos
dentes ⁊ coctinea labiagenarum in¬
aucitur mentio: Gene satis germane
sunt labiis: ec ipsis tacentib. qͦdam
uisibili u̾bo mentis archana demon¬
strant. Gene ip̃e uocis usum hñt: et
oris aut supplent officium aut ampliꝰ
exhornant. Quantum uis fu̾it dulcis
et feruidus sermoomnẽ eiꝰ grãm ꝓcax
uultꝰ exasperat et leuitate sua. elo¬
quii grauitatẽ imminuit. Ideo de ge¬
nis sequitur: qd̃ earum modesta ma¬
turitas coccinei labii accumulet
gr̃am.Deniq quandam carum ma¬
turitatẽ tacite uidetur innuere. qs
fructui comparauit: infructib enĩ

Expanded text:
uam suaves sunt, putas, sponsae genae, quae mandi possunt, quae salubris fructus obtinent gratiam? Et revera etiam corporales genas alicujus ita grata videas venustate refertas, ut ipsa exterior facies intuentium animos reficere possit, et de interiori quam innuit, cibare gratia. Venustas vultus mentem interpretatur, et inter nos affectus facies loquitur. Vides quam consequenter post candidos dentes et coccinea labia, genarum inducitur mentio. Genae satis germanae sunt labiis, et ipsis tacentibus quodam visibili verbo mentis arcana demonstrant. Genae ipsae vocis usum habent; et oris aut supplent officium, aut amplius exornant. Quantumvis fuerit dulcis et fervidus sermo, omnem ejus gratiam procax vultus exasperat, et levitate sua eloquii gravitatem imminuit. Ideo de genis sequitur, quod earum modesta maturitas coccinei labii accumulet gratiam. Denique quamdam earum maturitatem tacite videtur innuere, quas fructui comparavit. In fructibus enim
Abbreviated transcription (Latin):
bona quidem hec frastio ꝑ quam
int̾ior cepit iurtꝰ eminere: et q̃ intͣ car¬
nis corticem concludebatur erumꝑe gr̃a.
Quasi confracta uidebatur tanta dig¬
nitas. ad passionis in aniens semet ip¬
sam iniurias: sed ꝑhec frangm̃ta salu¬
tis se nob̾ ub̾tas refulit. Et tu si adim¬
plos ea que desunt passionum xͥ ĩ car¬
ne tua: si portes stingiata iħu ĩ cor

Expanded text:
Bona quidem haec fractio, per quam Bona quidem haec fractio, per quam interior coepit virtus eminere, et quae intra carnis corticem concludebatur, erumpere gratia. Quasi confracta videtur tanta dignitas, ad passionis inaniens se ipsam injurias: sed per haec 81 fragmenta salutis se nobis ubertas effudit. Et tu si adimpleas ea quae desunt passionum Christi in carne tua , si portes stigmata Chr
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ ñ graues gene et mature quas
gemebundꝰ in format affectus: Gemitꝰ
isti ñ tm̃ gemit᷑ s refectionis gr̃am te¬
nent. Cibab̾ nos inquit pane lacͥma¬
rum. Ex inp̾senti malo punico sponse
genas assimilat: eo quod sollicitus et
amatorius affectꝰ cognata qͣdam ma¬
turitate et uultum uestiat. et cybet
uituentes. Reducens enim in facie m̃¬
tis gr̃a uidentes qͣi reficit. dũ dulcit᷑
asficit: et suam in alios tranfundit
passionẽ. Non possum ñ dulcit̾ mo¬
ueri. dum talem penes me uultum
Quanto mag̾ aum uidentur: Namex¬
p̾sior uisio: qmͣ cogitatꝰ. Pulchro om¬
nino gene in quib tanta uenustas e¬
minet: qͣs gͣta comm̃dat humilitas.
nicħ in se altum hñtes. nicħ eigidũ:
s q̃ sunt ad modeste humilitatis cõ¬
positionẽ qͦdã discipline ex̾cicio ĩ frac¬
te. Sic̃ frangmen inqͥt mali punici.
sic gene tue. Anñ tͥ quasi fractas ha¬
buisse genas uidetur eas qui ille de¬
dit ꝑcutientib: dedit uellentibus:

Expanded text:
Quomodo non graves et maturae genae, quas gemebundus informat affectus? Gemitus isti non tantum gemitus, sed refectionis gratiam tenent. Cibabis, inquit, nos pane lacrymarum . Et in praesenti malo Punico sponsi genas assimilat, eo quod sollicitus et amatorius affectus cognata quadam maturitate, et vultum vestiat, et cibet intuentes. Relucens enim in facie mentis gratia, videntes quasi reficit, dum dulciter afficit, et suam in alios transfundit passionem. Non possum non dulciter moveri, dum talem penes me vultum Quanto magis dum videntur? nam expressior visio quam cogitatus. Pulchrae omnino genae, in quibus tanta venustas eminet, quas grata commendat humilitas: nil in se altum habentes, nil rigidum, sed quae sunt ad modestae humilitatis compositionem quodam disciplinae exercitio infractae. 2. Sicut fragmen, inquit, mali punici, sic genae tuae. An non tibi quasi fractas habuisse genas videtur ille, qui eas dedit percutientibus, de
Abbreviated transcription (Latin):
me arbitror comp̃hendisse: unũ qͥdẽ
que retro sunt oblitus. ad ant̾iora ex¬
tendor. Et nos ergo tantam hñtes im¬
positam nubẽ testimonioriui de po¬
nentes omne pondus. et circunstans
nos pecc̃m. ꝑ pacientiam curramus
ꝓpositum nob̾ certamen. aspicientes
in auctorẽ fid̾i. ⁊ consũmatorẽ iħm:

Expanded text:
me arbitror comprehendisse. Unum quidem me arbitror comprehendisse. Unum quidem quae retro sunt oblitus, ad anteriora extendor . Et nos ergo tantam habentes impositam nubem testium, deponentes omne pondus et circumstans nos peccatum, per patientiam curramus ad propositum certamen; aspicientes in auctorem fidei
Abbreviated transcription (Latin):
solitudinib errantes: in montibus
et inspeluncis. ⁊ incau̾nis terre. Qͥ
om̃s testimonio fidei ꝓbati sunt. Ui¬
des qͣnto sit eorum fides ꝓbata scruti¬
nio: quib testimontis examinataᷤ. Qd̾
auob̾ tale uł expetit᷑ uł expectat᷑. Et
nr̃a hec in inferiori gen̾e testimonia
credibilia satis. eo quidẽ credibilio¬
ra. qd ñ ea necessitas imposuit. s suꝑ¬
posuit se uoluntas. Uoluntas ergo
uoluntas sit. ⁊ pͥme lib̾tatis uire nita¬
tur. Lib̾am se adꝑsistendum exhibeat:
sĩ existimet ad recendendum. Agnoscat
necessitatis aebitum: s ñ sentiat ui¬
gum. In bono lib̾a sit. ⁊ ad bonum ni¬
chilominus lib̾a. In illo qũdiam tenet.
et ad illud quo tendere debet: adea que
ret᷑ sunt: nullam sibi licentiam ꝑ mis¬
sam existimans. De qnͣto ac̃uo testimo¬
nii paulus ascendd̃it. tandem audite.
uno in hoc testimonio ac̾uus: S fo¬
ris ñqͥd ñ ꝑhibuit testimoniũ: Deo in¬
quit atcestante signis ⁊ ꝓligiis. ⁊ ua

Expanded text:
antes, in montibus et in speluncis, et in cavernis terrae; et hi omnes testimonio fidei probati sunt . Vides quanto sit eorum fides probata scrutinio, quibus testimoniis examinata? Quid a vobis tale vel expetitur, vel exspectatur? Et vestra haec inferiori genere testimonia credibilia satis, eo quidem credibiliora, quod non ea necessitas imposuit, sed supposuit se voluntas. Voluntas ergo voluntas sit, et primae libertatis jure nitatur, liberam se ad persistendum exhibeat, non aestimet ad recedendum. Agnoscat necessitatis debitum, sed non sentiat jugum. In bono libera sit, et ad bonum nihilominus libera; in illo quod jam tenet, et ad illud quo tendere debet: sed ad ea quae retro sunt, nullam sibi licentiam permissam existimans. 5. De quanto acervo testimonii Paulus ascenderit, tandem audite. uno in hoc testimonio acervus! Sed foris nunquid non perhibuit testimonium? Deo, inquit, attestante signis et prodigiis et
Abbreviated transcription (Latin):
dent᷑ ocłi hr̃e ⁊ locum ⁊ speciẽ. s uͥtute
carere: Utinã ⁊ hoc suffic̾e̾t: ⁊ uͥtute
ꝓuidendi bona carerent: eẽntq ad
cõmunes utilitates ceci. dum ñ ad pri¬
uatas arguti commoditates. Nunc aũ
et ceci sunt ⁊ callidi. hebetis ad eccłie
locum.⁊ ꝑu̾tunt usũ: cum ediu̾so sint
alii. qͥ ocłi ñ hñt officiũ ex promocione.
s usurpant expͥsũptione. Et qͥdẽ freqñs
qui p̾latorum oꝑa panes se uelut quo¬

Expanded text:
dentur oculi habere et locum et speciem, sed virtute carere? Utinam vel id sufficeret, et virtute providendi bona carerent, essentque ad communes utilitates caeci, dum non ad privatas arguti commoditates. Nunc autem et caeci sunt, et callidi; hebetes ad Ecclesiae locum, et pervertunt usum: cum e diverso sint alii, qui oculi non habent officium ex promotione, sed usurpant ex praesumptione. Et quidem frequens qui praelatorum opera penes se
Abbreviated transcription (Latin):
cclie ut bene¬
nostis hec blandim̃ta dicunt᷑. et
et de spiritualib eius oculis p̾ce¬
denti disputasũt ẽ sermone. S quia ta¬
les sunt. nunquid rati sunt: Uide to¬
tum corpꝰ eus: quomodo plenum sit

Expanded text:
cclesiae, ut benenostis, haec blandimenta dicuntur, et de spiritualibus ejus oculis praecedenti disputatum est sermone. Sed quia tales sunt, numquid rari sunt? Vide totum corpus ejus quomodo plenum sit
Abbreviated transcription (Latin):
suas: totꝰ ĩmaculatus effectꝰ. totꝰ uniꝰ
coloris. idẽ unius fidei ⁊ moris. Ue¬
lut pardꝰ quidam uidet᷑ hõ: heretici
dogmatis uarietate resꝑsus. S ⁊ ni¬
chilominꝰ pardo simił ẽ homo dissi¬
nił sibi homo uariꝰ et in constans:
et subinde mutans consilia. Qua¬
Trahe ista adconu̾sionẽ gentium: et
mox intelliges. quomodo ꝑunitatẽ
fidei et spei unum induisse colorenz
udentur: qui conu̾si sunt ad dñm.
Nec mͦ uarietatem. s ⁊ feritatẽ exuis¬
se ꝑspiuies: et ñ incubilib leonũ.
ñ incubilib inquam et impudici¬
is: s incubilib et mortis aromatũ
commorari. In lectuł. ñ ferinis.
lectulis ñ fedis: s floridis. Floridus
enim lectulus sponsi et sponse. Non
uidetur sponsa de libano libens egͤ¬
di: et de uidea transire ad gentes. Ab¬
scedit enim inuita: que tociens uoca¬
tur. Non uult deserere libanum:
ut transeat ad montẽ amana: ad u̾¬

Expanded text:
suas, totus immaculatus effectus, totus unius suas, totus immaculatus effectus, totus unius coloris, id est unius fidei et moris. Velut pardus quidam videtur homo haeretici dogmatis varietate respersus: sed et nihilominus pardo similis est homo dissimilis sibi, homo varius et inconstans, et subinde mutans consilia. QuaTrahe ista ad conversionem Gentium, et mox intelliges quomodo per unitatem fidei et spei, unum induisse colorem videntur qui conversi sunt ad Dominum: nec modo varietatem, sed et feritatem exuisse perspicies, et non inpudicitiis, sed in cubilibus et in hortis aromatum, et commorari in lectulis non ferinis, in lectulis non foedis, sed floridis. Floridus enim lectulus sponsi et sponsae. Non videtur sponsa de Libano libens egredi, et de Judaea transire ad Gentes. Abscedit enim invita, quae toties vocatur; non vult deserere Libanum, ut transeat ad montem Amana, ad ve
Abbreviated transcription (Latin):
Iure gͦ capt̃ ip̃m tͥumphans. coronat᷑
de capite:u et temptationum
initium conterit. et tͥbulationum
uehementie ñ cedit. Inomni re.
qͣi caput ẽ: quod uł pͥmũ ẽ uł maxi¬
mũ. Sic gͦ cap̃t hic accip quasi re¬
rum que his montib figurantur.
uł pͥncipium uł cumulum donet in¬
telligi. De capite amana coronatur
de u̾tice hermon et sanir: qui inu¬
riaꝵ cumulum quendã ex suꝑat: et
tͥbłationũ molẽ extollentẽ se adu̾sꝰ
humilem scientiã xp̃i. S moles ista
tanto uidetur minus pond̾is hr̃e:
qͣnͣto totũ ẽ momentaneũ qd̾ tunec:
Deniq ⁊ si mons ẽ. tñ scptum legis.
qr mons cadens defluit: et saxum
tranffert᷑ de loco suo. Et ude quomͦ
deflucerunt: quomͦ tͣnllati sunt monteᷤᷤ
isti. Translati sunt: qui transmuti sũt.
Quasi trans latos et tͥumphatos iudi¬
lutione ec emundatione q̃ fit ꝑ u̾bum
fid̾i. pardus deꝑ ⁊ osuit uarietates

Expanded text:
Jure ergo caput ipsum triumphans coronatur Jure ergo caput ipsum triumphans coronatur de capite, quia et tentationum initium conterit, et tribulationum vehementiae non cedit. In omni re quasi caput est quod vel primum est, vel maximum. Sic ergo caput hic accipe, quasi rerum quae his montibus figurantur, vel principium vel cumulum donet intelligi. De capite Amana coronatur, de vertice Hermon et Sanir, qui injuriarum cumulum quemdam exsuperat, et tribulationum molem extollentem se adversus humilem scientiam Christi. Sed 96 moles ista tanto videtur minus ponderis habere, quanto totum est momentaneum quod tumet. 5. Denique etsi mons est, tamen scriptum legis, quia mons cadens defluit, et saxum transfertur de loco suo . Et vide quomodo defluxerunt, quomodo translati sunt montes isti. Translati sunt, quia transmutati sunt. Quasi translatos et triumphatos indilutione et emundatione quae fit per verbum fidei. Pardus deposuit varietates
Abbreviated transcription (Latin):
masuetꝰ : qͥ uelut agnus de magna tͥ¬
bulatione uenit. qui incaritate ue¬
nit candidetus ñ consumptꝰ. quẽ
nulla in pacientie et murmuris ma¬
cula denigrat. Hii sunt qui de liba¬
noueniunt et coronantur decapi¬
te amana. ⁊ sanir decubilib leo¬
nũ. de montib pardoꝵ. ꝑ hec enum
bant᷑. Nunquid ñ colligt̃ isti de spi¬
nis uuas: et de tͥbulis ficus: Quod
inp̾senti est inquit apłs momenta¬
neum et leue tͥbulationis nr̃e: supͣ
modum insublimitate et̾nũ głe pon¬
dꝰ oꝑatur in nob̾. Passiones gͥ huiꝰ tẽ
poris cooꝑant᷑ ad futuram głie coro¬
nã. que reseruat᷑i. nob̃. Cumulata
atteritur. Pulchexrimꝰ corone nexus:
qndo uite puritas. ⁊ humilis p̾ssu¬
rarum tollerantia sibi coherent
tan montiũ ẽ exp̾ssũ nominib. Ingenᷤᷤ
moles: s fides suꝑfert᷑ nesciens oppͥ¬
mi. Capita montiũ istoꝵ conculcat:
et ꝑcutit ip̃m caput de domo impii.

Expanded text:
mansuetus, qui velut agnus de trimansuetus, qui velut agnus de tribulatione magna venit, qui in charitate venit candidatus, non consumptus, quem nulla impatientiae et murmuris macula denigrat. Hi sunt qui de Libano veniunt, et coronantur de capite Amana et Sanir, de cubilibus leonum, de montibus pardorum. Per haec enim bantur. Numquid non colligunt isti de spinis uvas, de tribulis ficus? Quod in praesenti est, inquit Apostolus, momentaneum et leve tribulationis nostrae, supra modum in sublimitate aeternum gloriae pondus operatur iparantur, ad futuram gloriae coronam, quae reservatur nobis. Cumulata atteritur. Pulcherrimus coronae nexus, quando puritas vitae, et humilis pressurarum tolerantia sibi cohaerenttan montium est expressum nominibus. Ingens moles, sed fides superfertur nesciens opprimi. Capita montium istorum conculcat, et percutit ipsum caput de domo impii.
Abbreviated transcription (Latin):
et un utnert: Hii ft̃ inqt qui uenert
ex magna tͥbulatione: et lauerunt
stolas suas : et candidas eas fecer̃t in
sangͥne agni. Stolas inquit suas
candidas fecert̃ in sangͥne agni: u¬
tiꝑ credendi fide et cenu̾sandi for¬
ma. qui intͥbłatione sua siuintur
hunc agnũ. ñ aperientem os susi.
cũ adoctisionẽ duceret᷑. et corã tondẽ¬
te se obmutescentẽ. Que ñ sunt tri¬
stes neq turbulenti donee ciciant ad
uictoriam iudicium: ⁊ certam̃ ad co¬
ronam. Nontnim coronabrͣ nͥ qui
legitime certau̾it. Et quia decerta¬
mine corona: ideo forsitan dilectam
sic inuitat ad coronã ut expͥmat cau¬
sam. Ait enim. Coronabis de capite
amana.et uercice sanir: demonti¬
b pardoꝵ. decubilib leonum. Nes¬
cio enĩ qͥd asꝑm. qͥd ferũqͥd fraudulen¬
tũ. in his nominib uł naturis da¬
t᷑ intelligi. Ideo de his coronari dicit᷑.
dum hec triũphata corone ministnͣt
mat̾iam. Ille quidem tͥbulationis
tolerantia coronatur. quimitis. qui

Expanded text:
nt qui venerunt de magna tribulatione, et laverunt stolas suas, et candidas eas fecerunt in sanguine Agni . Stolas, inquit, suas candidas fecerunt in sanguine Agni: utique et credendi fide, et conversandi forma, qui in tribulatione sua sequuntur hunc Agnum, non aperientem os suum, cum ad occisionem duceretur, et coram tondente se obmutescentem : qui non sunt tristes neque turbulenti, donec ejiciant ad victoriam judicium , et certamen ad coronam. Non enim coronabitur, nisi qui legitime certaverit . Et quia de certamine corona, ideo forsitan dilectam sic invitat ad coronam, ut exprimat causam. Ait enim: Coronaberis de capite Amana et Sanir, de montibus pardorum, de cubilibus leonum. Nescio enim quid asperum, quid ferum, quid fraudulentum in his vel nominibus, vel naturis datur intelligi. Ideoque de his coronari dicitur, dum haec triumphata coronae ministrant materiam Ille quidem per tribulationis tolerantiam coronatur, qui mitis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tretare: quod aurea ⁊ urna continet:
et archa recludit. Et ip̃m manne no¬
men aliquid ostendit archanum.
hoc: quam dici quid sit hoc. Et cui me¬
lius quam mãne latens illud compa¬
rauerim: Dulcis qͥdem celestis ẽ. man¬
na cyb: s uidetis quam secrete recon¬
ditus in urna. in archa insc̃ĩs scõrum:
ut curiosus ⁊ minꝰ ydoneus ab huiꝰ mo¬
di aspectus arceatur: oculus ille qui
columbinus ẽẽ. non nouit: quẽ nõ
dirgit pia credulitas.⁊ intentio pu¬
ra. Rogamus autem uos frẽs. am¬
plectimini scãm simplicitatẽ: quie¬
demm̃tis. meditationes puras: li¬
beras orationes: qm̃ in talib uasis.
et ut ita dicam in archa sc̃ẽ medita¬
tionis ⁊ int̾iore orationis urna. di¬
uina nob̾ ẽ. locata refectio. et portio
głie. de qua logitur. Saciabor cũ ap¬

Expanded text:
trectare, quod aurea et urna continet, trectare, quod aurea et urna continet, et arca recludit. Et ipsum mannae nomen aliquid ostendit arcanum, hoc? quam dici quid sit hoc. Et cui melius quam mannae latens illud comparaverim? Dulcis quidem et coelestis est manna cibus: sed videtis quam secrete reconditus in urna, in arca, in sanctis sanctorum, ut curiosus et minus idoneus ab hujusmodi aspectus arceatur, oculus ille qui columbinus esse non novit, quem non dirigit et pia credulitas, et intentio pura. Rogamus autem vos, fratres, amplectimini sanctam simplicitatem, quietem mentis, meditationes puras, liberas orationes; quoniam in talibus vasis, et, ut ita dicam, in arca sanctae meditationis et interiori orationis urna, divina nobis est locata refectio, et portio gloriae, de qua legitur: Satiabator cum ap
Abbreviated transcription (Latin):
stes ꝑ lustrat speues: ꝑ spec̾tis ampliꝰ
in ardescet. Possumus talem quandã
listinctionem formare: ut dicamus
nim se a carnalib retrahunt. alie
sp̃ualib intendunt: alie quasdã
iam teuent pͥmicias. Orime sea mũ¬
di illecebra qmͣ contẽpnunt conpes¬
cunt: medie se ad id qd̾ spũalit̾ con¬
iuipiscunt adhuc componunt ulti¬
me imme intime optatis tam auide
utunt᷑. Ds̃ bone qͣnͣtũ lucis ⁊ delici¬
arum in illis ẽ latebris: quantus
ertelsus in recessib illis. Unam ta¬
les me concludant latebre. ut illud de
psalmo dicere possim. Nox hec illumi¬
natio mea indeliciis meis. Ecce nunc
aliquid latens attigi in hoc ultimo
gradu: et forte uł hoc ẽ uł aliquid si¬
mile. quod sponsus signauit. Uolo de
cetero deferre misteruis: nec enim faᷤᷤ
ẽ. audaci sermone orationũ archana
nudare: ⁊ minus sc̃is manib lingue
conuolutas delicate scĩ scõrum reuol¬
uere species reconditum manna con¬

Expanded text:
stes perlustrat species, perspectis amplius stes perlustrat species, perspectis amplius inardescit. Possumus talem quamdam distinctionem formare, ut dicamus nim se a carnalibus retrahunt, aliae spiritualibus intendunt, aliae quasdam jam tenent primitias. Primae se a mundi illecebra, quam contemnunt, compescunt: mediae se ad id quod spiritualiter concupiscunt, adhuc componunt: ultimae, imo intimae optatis avide jam utuntur. Deus bone, quantum lucis et deliciarum in illis est latebris! quantus excessus in recessibus illis! Utinam tales me concludant latebrae, ut illud de Psalmo dicere possim: Nox haec illuminatio mea in deliciis meis . 7. Ecce nunc aliquid latens attigi in hoc ultimo gradu, et forte vel hoc est, vel aliquid simile quod sponsus signavit. Volo de caetero deferre mysteriis: nec enim fas est audaci sermone orationum arcana nudare, et minus sanctis manibus linguae convolutas delicate Sancti sanctorum revolvere species, et reconditum manna con
Abbreviated transcription (Latin):
so gratum sit. Non pot̾ inuestigari
quale ste. s pot̃ estimari qmͣ magili
sit: uel eo ip̃o quod u̾bum tam ar¬
chanum dici ñ licuit. Ut tam̃ aliqͥd
aixisse uidear. ⁊ ñ ex toto siluisse. ad
hoc enim instatis: accipite quod mi¬
chi uidet᷑ in hac parte uere dici posse.
utrum accommodate ad p̾sens capi¬
tulum: uos iud̾itis. Uirtutes ip̃e su¬
apte natura intus in animo locate ft̃.
s usus quariundam in exc̾ioribꝰ iu¬
get: quedam u̾o in int̾iorib suam
excercent potentiam. Et illa quidem
carnales illecebras: ista u̾o sp̃ualiũ
deliciarum latebra amplexat᷑. Illa
uel sollicitantes occasiones refugit
uł in solentes affectiones compescit:
et quamius interim necelsario. mo¬
lesto tam̃ exercit̾o laborat. Ista tali
delectat᷑ mat̾ia. que ñ iocunditate
mag̃ qmͣ honestate p̾cellat. Illa sum¬
plici intuitu et oculo columbinodũ
ext̾ioros ꝑcurrit speues. uł odit. uel
despicit: ista curiosiore ꝓspectu cele¬

Expanded text:
so gratum sit. Non potest investigari so gratum sit. Non potest investigari quale sit, sed potest aestimari quam magnum sit, vel eo ipso quod verbum tam arcanum dici non licuit. 6. Ut tamen aliquid dixisse videar, et non ex toto siluisse ad hoc enim instatis, accipite quod mihi videtur in hac parte vere dici posse: utrum accommodate ad praesens capitulum, vos videritis. Virtutes ipsae suapte natura intus in animo locatae sunt, sed usus quarumdam in exterioribus viget: quaedam vero suam in interioribus exercent potentiam. Et illa quidem carnales declinat illecebras, ista vero spiritualium deliciarum latebras amplexatur. Illa vel sollicitantes occasiones refugit, vel insolentes affectiones compescit; et quamvis interim necessario, molesto tamen exercitio laborat: ista tali delectatur materia, quae non jucunditate magis, quam honestate praecellat. Illa simplici intuitu et oculo columbino exteriores dum percurrit species, vel odit vel despicit: ista curiosiore prospectu coele
Abbreviated transcription (Latin):
quam gratifica quam ẽ in se ip̃a su¬
auis ⁊ placens. maiores tam̃ in se
reconditos habet thesauros: et dul¬
ci ẽ. ut sic dicam medullata secreto.
Queritis quid sit illud. Dixi iam:
et si adhuc uultis audire. ignorare
me fateor. Lossem piam hanc uobis
commendare simplicitatem: et ad eiꝰ
uos emulationem hortari: que tã
in ex plicabile et dulce mist̾ium cõ¬
tinet. fortasse et confert. Id autem
ip̃m si fuero conatus euolue̾: forsi¬
tan ad aliquid occultum. ⁊ latens
ꝑtingam. uel exꝑientia uł coniectura.
S nunquid illud erit. cui tam in¬
uolute meminit in laude dilecte:
Quam libet occultum cruere potuciti
aliquid adhuc latebit in tͥnsecͦ. Altis
illud latet intenebris: nec nr̃o sub¬
lacet uł stilo uł studio. uenerabor
ip̃m silentium tanti misti̾i. nã qͣ uis
ñ est datum diffinite nossequid sit. e
quod siletur: satis relictum ẽ credere.
quod aliquid singularit dulce et spon¬

Expanded text:
licitatem, quam gratifica, quam est in se ipsa sulicitatem, quam gratifica, quam est in se ipsa suavis et placens: majores tamen in se reconditos habet thesauros, et dulci est, ut sic dicam, medullata secreto. Quaeritis quid sit illud? Dixi jam, et si adhuc vultis audire, ignorare me fateor. Possem piam hanc vobis commendare simplicitatem, et ad ejus vos aemulationem hortari, quae tam inexplicabile et dulce mysterium continet, fortasse et confert. Id autem ipsum si fuero conatus evolvere, forsitan ad aliquid occultum et latens pertingam vel experientia, vel conjectura: sed numquid illud erit cujus tam involute meminit sponsus in laude dilectae? Quamlibet potuero occultum eruere, aliquid adhuc latebit intrinsecus. Altis illud latet in tenebris: nec nostro subjacet vel stylo, vel studio. Venerabor ipsum silentium tanti mysterii. Nam quamvis non est datum definite nosse quid sit, eo quod siletur, satis relictum est credere quod aliquid singulariter dulce et spon
Abbreviated transcription (Latin):
allicis. Aum illud latere intrinsecꝰ
dicis: curiositatem nrãm ampliꝰ ir¬
ritas tantum silentio misterium
p̾mens. Plus nos dum tacis: teahis.
Quam magna multitudo dulcedi¬
nis huiꝰ quam abscondam iuidicas.
dum ñ explicas. Quic quid illud ẽ.
latet intrinsecus s delatebris istis.
suauissimus odor aspirat. Nescio e¬
num quo pacto dum illud admira
pensat affectus: ad quod ñ penecͣt
intelligentia. Conditum est hoc
penes sponsam: et signatum inrthe¬
sauris ipsius. Soli fas est dilecto i¬
stos ingredi: et głie latentis archa¬
na reuoluere. Hec autẽ dico. quod
non facile est uirtutẽ cuiꝰqm ex in¬
diuis diffinire: frequent̃ enĩ exi¬
guis exstantib signis. eximia sunt
que latent intͥnsetus secreta. Ideo¬
q manifestas debemus sic uͥtutes
laudare: ut hac in singłis ad iectio¬
ne utamur. Absq eo qd̃ intͥnsecꝰ
latet. Deniq ip̃am hanc de qua no¬
bis est sermo commendatam in

Expanded text:
allicis, dum illud latere intrinsecus allicis, dum illud latere intrinsecus dicis: et curiositatem nostram amplius irritas, tantum silentio mysterium premens. Plus nos dum taces, trahis. Quam magna multitudo dulcedinis hujus, quam abscondendam judicas, dum non explicas! Quidquid illud est, latet intrinsecus: sed de latebris istis suavissimus odor aspirat. Nescio enim quo pacto dum illud admirabpensat affectus, ad quod non penetrat intelligentia. Conditum est hoc penes sponsam, et signatum in thesauris ipsius; soli fas est dilecto istos ingredi, et gloriae latentis arcana revolvere. 72 5. Hoc autem dico quod non facile est virtutem cujusquam ex indiciis definire. Frequenter enim exiguis exstantibus signis, eximia sunt quae latent intus secreta. Ideoque manifestas debemus sic virtutes laudare, ut hac in singulis adjectione utamur: Absque eo quod intrinsecus latet. Denique ipsam hanc, de qua nobis est sermo, commendatam in
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi ñ sint intrinsecus aliegr̃e et dona
sp̃s. Et quomͦ omnis głia filie regis ab
intꝰ: Deniq et in tͥnsecus ip̃i ocłi colum¬
baꝵ. uͥ simplicitas fidei corda purificat
et illuminatos reddit oculos cordis: uͥ
ñ modo oculus. s totus absconditus homo
cordis dicit᷑. S licet abintꝰ omnis sit gła:¬
ẽ tamen głia głe respectu int̾ior. et siuit
in ip̃o homine ext̾iori. sic ⁊ millo int̾io¬
xi.alia aliis magis sunt intima. et la¬
tentia penitus: solitantum nota di¬
lecto. Fortasse ⁊ aliqua etiam ip̃i sunt
sponse ignota: nec collatorum diuinit᷑
ad plenum habet notiuam munerum.
Quidenim si occultat᷑ sublimitas:
dum seruatur humilitas: Secretum
tuum tͥ iħu bone. secretum tuum tͥ.
et in absconditis sponse solus delicia¬
ris. Cur ñ uel ad modicum illud nes¬
cio quid latens nob̾ communicas: et
occultam qua delectaris figuras pul¬
ceitudinem: plus nos adquerendũ

Expanded text:
quasi non sint intrinsecus aliae gratiae et dona quasi non sint intrinsecus aliae gratiae et dona Spiritus. Et quomodo omnis gloria filiae regis ab intus? Denique et intrinsecus ipsi oculi columbarum, ubi simplicitas fidei corda purificat, et illuminatos reddit oculos cordis: ubi non modo oculus, sed totus absconditus homo cordis dicitur . Sed licet ab intus omnis sit gloria gloriae respectu interior: et sicut in ipso homine exteriori, sic et in illo interiori alia aliis magis sunt intima, et latentia penitus, soli tantum nota dilecto: fortasse et aliqua etiam ipsi sunt sponsae ignota, nec collatorum divinitus ad plenum habet notitiam munerum. Quid enim si occultatur sublimitas, dum servatur humilitas? Secretum tuum tibi, Jesu bone, secretum tuum tibi, et in absconditis sponsae solus deliciaris. Cur non vel ad modicum illud nescio quid latens nobis communicas, et occultam, qua delectaris, figuras pulchritudinem? Plus nos ad quaerendum
Abbreviated transcription (Latin):
prudentia sp̃c: usum habens uite que
nunc ẽ. et future. Prudentia u̾o carniᷤ
in presenti tm̃ ex̾cetur uita: nullum
inea que sequitur habitura locum.
Cupudlitatis enim apud inferos. ñ opꝰ
nec usus ẽ: s excruciatio. Ita pax est:
litigium. Et bene pax: cui hoc ẽ eua¬
cuari. quod pau ñ uacare. Talem pru¬
dentiam ad sponse pulcritudinẽ xp̃e cõ¬
memorat. Talis inocuł columbaꝵ
depingitur: que simplicitatẽ et scĩta¬
tem redoleat: eo quod incolumbe fi¬
gura sp̃s sc̃s intelligi soleat. Non solet
ẽẽ. uacuia talis simplicitas: multum
enĩ subẽ latentis grẽ. Oculitui colũ¬
barum: absq eo quam intͥnsecus la¬
tet. Magnum nescio quid illud ẽ.
et uere magnum quod manifeste uł
deici ñ debuit uł dici ñ potuit: nec a¬
liquo ut gr̃e cet̾e simili figurari. S
insuspicione et comiectura sola relin¬
quitur: his qui similia forte pauunt᷑.
Absq eo inquit quod intͥnsecus latet:

Expanded text:
prudentia spiritus, usum habens vitae quae prudentia spiritus, usum habens vitae quae nunc est et futurae. Prudentia vero carnis in praesenti tantum exercetur vita, nullum in ea quae sequitur, habitura locum. Cupiditatis enim apud inferos nec opes, nec usus est, sed excruciatio. Ista pax est, illa litigium. Et bene pax, cui hoc est evacuari, quod paci non vacare. Talem prudentiam ad sponsae pulchritudinem Christus commemorat. Talis in oculis columbarum depingitur, quae simplicitatem et spiritualitatem redoleat, eo quod in columbae figura Spiritus sanctus intelligi soleat. Non solet esse vacua talis simplicitas: multum enim subest latentis gratiae. 4. Oculi tui columbarum, absque eo quod intrinsecus latet. Magnum nescio quid illud est, et vere magnum, quod manifeste vel dici non debuit, vel dici non potuit; nec aliquo, ut gratiae caeterae, simili figurari, sed in suspicione et conjectura sola relinquitur iis qui similia forte patiuntur. Absque eo, inquit, quod intrinsecus latet:
Abbreviated transcription (Latin):
qui illis se ñ gaudeat uti: qui non a¬
met habere. aut saltun nominarz
in se ñ uelit: Quis est qui ñ uerecun¬
detur oculos columbinos: Si xp̃i a¬
micam te uel: quidtͥ cum prudentia
carnis que inimica ẽ deo: An istas ini¬
micicias euauiare conaris: ut utͣsq
carnis ⁊ sp̃c prudentias condas in de
ip̃a. Modicum fermentũ: totam
massam corrumpit. Quid ergo fiet
ubi multum ẽ. fermentum massa
modica: Que societas legi cupiditatiᷤ.
et legi caritatis: Non debet illa huic
ẽẽ. coniuncta: quia nequit eẽ sub iec¬
ta. Prudentia enim carnis. legi dei aut
repugnat. et inimica ẽ: aut omnino
ꝑit. et nulla est. Aut resistit: aut ex to¬
to desistit. Potest ꝑimi ut penitꝰ non
sit: non pot̾ premi. ut ei contemꝑata
ut. Tuum ergo et os ⁊ cor huiꝰ modĩ ex̃¬
citatũ optas hr̃e prudentia. que le¬
ge dei non pot̾ uel associari. uel subici.
Orudentia sp̃s uita ẽ. et pax. Uitał ẽ. enĩ

Expanded text:
qui illis se uti non gaudeat, qui non aqui illis se uti non gaudeat, qui non amet habere, aut saltem nominari in se non velit? Quis est qui non verecundetur oculos columbinos, gloridici te velis, quid tibi cum prudentia carnis, quae inimica est Deo? An istas inimicitias evacuare conaris, ut utrasque carnis et spiritus prudentias condas in te ipsa? Modicum fermentum totam massam corrumpit . Quid ergo fiet, ubi multum est fermentum, massa modica? Quae societas legi cupiditatis, et legi charitatis? Non debet illa huic esse conjuncta, quia nequit esse subjecta . Prudentia enim carnis legi Dei aut repugnat, et inimica est: aut omnino perit, et nulla est: aut resistit, aut ex toto desistit. Potest perimi, ut penitus non sit: non potest premi, ut ei contemperata sit. Tuum ergo et os et cor hujusmodi exercitatum optas habere prudentia, quae legi Dei non potest vel associari, vel subjici. Prudentia spiritus vita est et pax. Vitalis est enim
Abbreviated transcription (Latin):
siue inalienẽ. In cuo malignaris
bono: cum bonum ip̃m ñ conspi¬
caris. In alieno: cum debono male
suspicaris. Et praua intentio. et
ꝑu̾sa int̾pretatio. utraq malignatio
est. Utraq fellea. utraq falsa: nichil
habens cum columbarum natura com¬
mune. Oculi columbarum sunt: qui nͨ
falli uolunt. nec fallere norunt. Nes¬
cis quod sponsus tuus u̾itas ẽ: Quo¬
modo dicet tibi columba mea. amica
ca ẽ u̾itati simplicitas: ideo cum sim¬
plicib sermocinatio eius. Deniq sim¬
plicitati amice applaudit dicens: ocłi
tui columbarum. Bonaenim ẽ. occul¬
tata simplicitas: ita simulationem
excludens. ut non caliget inueritate.
Rara hec hodie auis interris: ⁊ si qͣ
est eius usquam frequentia: occulta
satis ec latens inforaminib petre:
incau̾ina macerie: et de suꝑ riuos a¬
quaꝵ. Quomodo autem obscuratus
ẽ. aut occultatus ẽ ocłs columbinus :
Quis ẽ. qui scłi calliditates ñ sectetur

Expanded text:
sive in alieno. In tuo malignaris sive in alieno. In tuo malignaris bono, cum bonum ipsum non conspicaris: in alieno, cum de bono male suspicaris. Et prava intentio, et perversa interpretatio; utraque malignatio est: utraque fellea, utraque falsa, nihil habens cum columbarum natura commune. Oculi columbarum sunt, qui nec falli volunt, nec fallere norunt. Nescis quod sponsus tuus veritas est? Quomodo dicet tibi, Columba mea, amica veritati simplicitas: ideo cum simplicibus sermocinatio ejus . Denique simplicitati amicae applaudit dicens: Oculi tui columbarum. Bona enim est oculata simplicitas, ita simulationem excludens, ut non caliget in veritate. Rara haec hodie in terris avis: et si qua est ejus usquam frequentia, occulta satis, et latens in foraminibus petrae, in caverna maceriae, et de super rivos aquarum. Quomodo autem obscuratus est aut occultatus est oculus columbinus? Quis est qui saeculi calliditates non sectetur,
Abbreviated transcription (Latin):
gans: Michi quidem magistene¬
brosus ex coto uidetur: nam ⁊ si lux
deputetur in opere. nulla tñ agno¬
scitur inintentione. Quomodo
autem bona intentio que bonũ
ñ optat: aut quomͦ simplex. que
sub boni uelamine se ip̃am occul¬
tat: In oculis uero sponse utraq
comm̃dant᷑. ⁊ simplicitas sp̃uali¬
tas: ideo columbarum dicuntur.
Et bñ inamica sua pͥmo lucem cõ¬
mendat: ut sibi demonstret simi¬
lem. que ip̃e lux dicitur mundi:
et in quo tenebre ñ sunt ulle. In
sex rerum conditione. lux omnium
pͥma creata dicitur: et in describen¬
da pulcritudine sponse. lucis in pͥ¬
mis inducta decent̾ ẽ mentio. O
culi tui columbarum. Quid de ami¬
cam ẽẽ. p̾sumis: tu que nescis oruleᷤᷤ
hr̃e columbe: Oꝑa quantacumq
fueruit: si impurus ẽ. animus. de
pulcritudine frustra tͥ applaudis.
Quomͦ amica es. que pulcra nones:
naris in scõ: Malignant᷑ inscõ: qui
malignatur in bono siue in suo.

Expanded text:
gans? Mihi quidem magis tenegans? Mihi quidem magis tenebrosus ex toto videtur. Nam etsi lux deputetur in opere, nulla tamen agnoscitur in intentione. Quomodo autem intentio bona, quae bonum non optat? aut quomodo simplex, quae sub boni velamine se ipsam occultat? In oculis vero sponsae utraque commendatur, et simplicitas, et spiritualitas: ideo columbarum dicuntur. Et bene in amica sua primo lucem commendat, ut sibi demonstret similem, qui et ipse dicitur lux mundi , et in quo tenebrae non sunt ullae . In sex dierum conditione lux omnium prima creata dicitur , et in describenda pulchritudine sponsae, lucis inprimis inducta decenter est mentio. 3. Oculi tui columbarum. Quid te amicam esse praesumis, tu quae nescis oculos habere columbae? Opera quantumcumque fuerint bona, si impurus est animus, de pulchritudine frustra tibi applaudis. Quomodo amica es, quae pulchra non es? naris in sancto? Malignatur in sancto, qui malignatur in bono sive in 71 suo,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. et aliis commoda: s oꝑm boni¬
tas in auctorem non refundit᷑. qͥ sim¬
plicem oculum in ip̃is ñ ht̃. Ideo te¬
nebrosa sunt: quod nitentionis sincẽ
lumine carent. Donus itaq simplex
oculus. ñ habens ullam partem de¬
nebrarum: conu̾sationis corpus to¬
tum serenans. Aut totꝰ eium tene¬
brosus ẽ. oculus. aut totꝰ lucidꝰ: aut
habens aliquam tenebrarum admix¬
tam. Totus tenebrosus ẽ: cum oꝑi
malo ꝓpter malum intendit. Totꝰ
lucidus: cum operi bono. ñ nisi ꝓpt̾
bonum intendit. Cum uo̾ inopere
bono ñ tamen in ip̃m bonũ. s etiam
inalium aliquem finem intentio di¬
rigitur: uelcum in opere si bono. qd̃
in ẽẽ credebat᷑ bonum errando di¬
ligitur: aliqua ex parte oculus ca¬
ligat: et ñ est mera simplicitate pu¬
rus. Quid cum opꝰ bonum p̾tendit᷑:
et ñ ipsum bonum. s aliud totum
intendit᷑. Oculus ne iste tenebro¬
sus dicetur ex toto. an ex parte cali¬

Expanded text:
sunt, et aliis commoda; sed operum bonisunt, et aliis commoda; sed operum bonitas in actorem non refunditur, qui simplicem oculum in ipsis non habet. Ideo tenebrosa sunt, quod intentionis sincerae lumine carent. Bonus itaque simplex oculus, non habens ullam partem tenebrarum, conversationis corpus totum serenans. Aut totus enim tenebrosus est oculus, aut totus lucidus, aut habens aliquam partem tenebrarum admistam. Totus tenebrosus est, cum operi malo propter malum intendit: totus lucidus, cum operi bono nonnisi propter bonum intendit. Cum vero in opere bono non tantum in ipsum bonum, sed etiam in alium aliquem finem intentio dirigitur; vel cum in opere non bono, quod inesse credebatur bonum, errando diligitur: aliqua ex parte oculus caligat, et non est mera simplicitate purus. Quid, cum opus bonum praetenditur, et non ipsum bonum, sed aliud totum intenditur? oculusne iste tenebrosus dicetur, ex toto, an ex parte cali
Abbreviated transcription (Latin):
ne u̾borum: namq suꝑ pulcritudi¬
ne sponse int̾p̾tanda fuerant copiose
et acurate suis explicata sunt in locis.
Et que uir. utrum eruditior. an eloqñ¬
tior nescio. siuis disputauit in omeliis:
nec minimo ut sic dicam decuit digito
a nob̾ ad discutiendum attingi. Hoc u̾o̾
non negligent̃ attendendum: quod pꝰ
generalem commendationem pulchri¬
tudims. particulatim amicam depictu¬
rꝰ. loco pͥmo ab ocuł orditur. Prudent̃
quidem. qm̃ si simplex oculus fuerit.
totum corpus luuidum erit: et ideo co¬
lumbarum comꝑat ocuł. ut iuxta e¬
uangłii doctemam. amicam suam
simplicem doceat sicut columbam.
Deniq uniu̾sum corpus oꝑationis.
simplex illustrat oculus indentioniᷤ.
et facit ut coram deo luceant opera.
que ꝑ se coram hominib pot̾ant luce̾.
Nam qñ foris bonum lucet opꝰ. s oꝑis
bonitatẽ ñ attend̃ animus: quasi cor¬
pore claro oculus excecat᷑. Oꝑa qͥdem
ip̃a aliquocien et ingenere suo bona

Expanded text:
ne verborum. Nam quae super pulchritudine verborum. Nam quae super pulchritudine sponsae interpretanda fuerant, copiose et accurate suis explicata sunt locis. Et quae vir utrum eruditior, an eloquentior nescio suis disputavit in homiliis , nec minimo, ut sic dicam, digito decuit a nobis ad discutiendum attingi. 2. Hoc vero non negligenter attendendum, quod post generalem commendationem pulchritudinis, particulatim amicam depicturus, loco primo ab oculis orditur. Prudenter quidem, quoniam si simplex oculus fuerit, totum corpus lucidum erit . Et ideo columbarum comparat oculis, ut juxta Evangelii doctrinam, suam amicam simplicem doceat sicut columbam . Denique universum corpus operationis simplex illustrat oculus intentionis, et facit ut coram Deo luceant opera, quae per se coram hominibus poterant lucere. Nam quando foris bonum lucet opus, sed operis bonitatem non intendit animus; quasi corpore claro oculus caecatur. Opera quidem ipsa aliquoties in genere sue bona
Abbreviated transcription (Latin):
micam sponsus alloquitur. Quam
pulcra es amica mea: et cet̾a. Simi¬
sic legitur. Ecce tu pulcͣ es amica mea:
ecce tu pulcͣ. Idem pene uidetur ecce
tupulcra es: et quam pulcra es. Utro¬
biq pulcritudo p̾dicatur ipsius: et itã¬
ta commendatio. confirmationẽ de cla¬
rat. Sed quam tum ip̃e adu̾tere pos¬
sum aliquanta hic innuit᷑ districtio
Nam ubi dicit. ecce tu pulcͣ. agit tan¬
tantũ de pulcͥcudine: hic u̾o de nimie¬
tate pulcritudinis. Quam pulcra
es amica mea: quam pulcea. Ibi sim¬
plex artestatio quasi subito dep̾hense
pulcritudinis: hic autem ad miratio
niietatis. Ibi attestatur quam pul¬
cra: hic oblectatur qd̾ tam pulchra.
hic enim maiore ꝓnuntiatur ponde.
affectuq mirantis: et ꝓlationis modꝰ.
motum oblectate mentis declarat.
Quam pulcra es amica mea: quam
pulcra. Et quidem in processu canti¬
ci: ꝑfec̾tiora ad sponsam dici oportu¬
it. Hec a nob̾ de similium distinctio¬

Expanded text:
micam sponsus alloquitur: Quam micam sponsus alloquitur: Quam pulchra es, amica mea! Simiibus, ubi sic legitur: Ecce tu pulchra es, amica mea, ecce tu pulchra es . Idem pene videtur: Ecce tu pulchra es; et, Quam pulchra es! Utrobique pulchritudo praedicatur ipsius, et iterata commendatio confirmationem declarat. Sed quantum ipse advertere possum, aliquanta hic innuitur distinctio. Nam ubi dicit, Ecce tu pulchra, agit tantum de pulchritudine: hic vero de nimietate pulchritudinis, Quam pulchra es, amica mea, quam pulchra! Ibi simplex attestatio quasi subito deprehensae pulchritudinis; hic autem admiratio nimietatis: ibi attestatur quam pulchra; hic oblectatur quod tam pulchra. Hic enim majore pronuntiatur cum pondere affectuque mirantis, et prolationis modus motum oblectatae mentis declarat: quam pulchra es, amica mea, quam pulchra! Et quidem in processu Cantici perfectiora ad sponsam dici oportuit. Haec a nobis de similium distinctio
Abbreviated transcription (Latin):
fauat: cuiꝰ ip̃i sibi pulcͥtudinẽ
cum tanta exp̾ssione sponsus comm̃¬
dat. Frequent̃ ex multo placendi desi¬
dio. sub est metus displicẽdi et ꝓpen¬
sior deuotio. conscĩe securitatem im¬
minuit et furatur. Quid ergo mirũ
si sponsus applandit illi de pulcritu¬
dine. affectumq blanda allotutio¬
ne de mulcet. quemmetus inuexe¬
rat: Qua namenim ratione de for¬
mitatẽ ñ ucreatur suam hominis
anima quelibet: que nr̃i salomonis
in matͥmoniũ asciscitur: Audiuit il¬
lum indiademate suo indie desponsio¬
nis ⁊ leticie cordis. in illa abysso głie so¬
lito festiuiorem: poteratq iure uereri
reptilsam. si de formitatis ⁊ abiectio¬
nis sue respectaret ad causam. Opor¬
tuit itaq ut securior reddita. resume̾t
animũ: et infusa alacritas mentis fati¬
em uiuido quodam colore ꝑfunderet.
Nam tocius uite et operum pulcro uul¬
tui. plurimum adicit mentis hyla¬
ritas. Propterea inhunc modum a¬

Expanded text:
faciat, cujus ipse sibi pulchritudinem faciat, cujus ipse sibi pulchritudinem cum expressione tanta sponsus commendat. Frequenter ex multo placendi desiderio subest metus displicendi; et propensior devotio conscientiae securitatem imminuit et furatur. Quid ergo mirum si sponsus applaudit illi de pulchritudine, affectumque blanda allocutione demulcet, quem metus invexerat? Quanam enim ratione deformitatem non vereatur 70 suam hominis anima quaelibet, quae nostri Salomonis in matrimonium asciscitur? Audivit illum in diademate suo, in die desponsationis et laetitiae cordis, in illa abysso gloriae solito festiviorem, poteratque jure vereri repulsam, si deformitatis et abjectionis suae respectaret ad causam. Oportuit itaque ut securior reddita resumeret animum, et infusa alacritas mentis faciem vivido quodam calore perfunderet. Nam totius vitae et operum pulchro vultui plurimum adjicit mentis hilaritas. Propterea in hunc modum a
Abbreviated transcription (Latin):
pinguidine grãrum: in quodam
uentre ueritatis: in ut̾o sapĩe cuiꝰ
uitypo salamon ponit᷑. Et quidẽ
una eademq eccłia. uł anima: et
corona ẽ. ⁊ corẽ. ⁊ sponsa. Corona
incapite: sponsa de latere: cor iuen¬
tre. Corona in summo: sponsa in
ꝓximo: cor intimo. Quid hic ñ oꝵ¬
time collocatum: Quid ñ festiuẽ.
Egredimini hinc nr̃e filie syon. ⁊¬
et uidete ut et uos transeatis in affec¬
tum cordis. huius: insponse gram̃.
indiadematis speciem. Nolite noĩe
casso głari. Estote quod diumini:
speculacionis filie. Usus ip̃e attesta¬
tur nomine. Festus enim ẽ despensio¬
nis iste dies: et dei susceptione dig¬
nus. Et ab hoc: ad festiuiorem qui nup¬
tiarum ẽ dies ꝑtingitur. In quo ñ
datur libellus repudii: ñ int̾cedit di¬
uortium: non abit uir uia longissi¬
ma. nec b̾uissima quidem. s ẽ. semꝑ
uit ⁊ regnat cum deo patre ⁊ sp̃u sco
on ueretur ne suis intumescat
laudib et humilitatis iac̾turã

Expanded text:
pinguedine gratiarum, in quodam pinguedine gratiarum, in quodam ventre veritatis, in utero sapientiae, cujus in typo Salomon poue vel Ecclesia, vel anima, et corona est, et cor, et sponsa. Corona in capite, sponsa de latere, cor in ventre: corona in summo, sponsa in proximo, cor in intimo Quid hic non optime collocatum? quid non festive? Egredimini hinc, nostrae filiae Sion et videte, ut et vos transeatis in affectum cordis hujus, in sponsae gratiam, in diadematis speciem. Nolite nomine casso gloriari. Estote quod esse dicimini, speculationis filiae. Usus ipse attestetur nomini. Festus enim est desponsationis iste dies, et Dei susceptione dignus, et ab hoc ad festiviorem, qui nuptiarum est dies, pertingitur: in quo non datur libellus repudii, non intercedit divortium; non abit vir via longissima, ne brevissima quidem, sed est semper qui on veretur ne suis intumescat laudibus, et humilitatis jacturam
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a te iħ̃u bone exordinat. se ip̃a
te uestit: se ip̃a te calciat.⁊ coronat.
Iuꝓfectione calciamentumẽ: in ꝑ¬
fectione corona. Mira mutatio:
ubi excusso puluere siquid ad he¬
serat᷑. de calciamento corona efficitur
Indie dispensionis et letiue. Uide
ordinem. Unus drͣ despensationis
et coronationis dies. Si istud scis:
beatuses si seqͣris. Conu̾tis ordinẽ:
siius priꝰ desponsari. quam coronari.
cipatio quidem beata. s ñ ordina¬
ta: si ante tͥumphum thalamum
optas tibi collocari: si ante laborẽ
p̾sumis leticiam. Unus ẽ his constitu¬
tus dies: diademati. desponsioni.
letiuie. ⁊ letiuie cordis. Et quod ẽ cor
felix plane quodcumq membrũ
capitis huiꝰ: s qui cor euis ẽ. de p̾ci¬
pus ẽ. Et uide si ñ cor ẽ. qui quodã
inuentre secretorum dei fouecur in
uitali affectionum calore in medio
meditationum. Decorde enim cogi¬
tationes: ñ oꝑationes exeunt. Iure
ergo cor est qui in medio spũali¬
um locatus est cogitationum: in

Expanded text:
exornat, se ipsa te vestit, se ipsa te calceat et coronat. In profectione calceamentum est, in perfectione corona. Mira mutatio, ubi excusso pulvere, si quis adhaeserat, de calceamento corona efficitur. 6. In die desponsationis et laetitiae. Vide ordinem. Unus dicitur desponsationis et coronationis dies. Si istud scis, beatus es si sequaris. Convertis ordinem, si vis prius desponsari quam coronari: incere. Anticipatio quidem beata, sed non ordinata, si ante triumphum thalamum tibi optas collocari, si ante laborem praesumis laetitiam. Unus est his tribus constitutus dies: diademati, desponsationi, et laetitiae cordis. Et quod est cor Felix plane quodcumque membrum capitis hujus; sed qui cor est ejus, de praecipuis est. Et vide, si non cor est, qui quodam in ventre secretorum Dei fovetur, in vitali affectionum calore, in medio meditationum. De corde enim cogitationes, non operationes exeunt . Jure ergo cor est, qui in medio spiritualium locatus est cogitationum, in
Abbreviated transcription (Latin):
tatione. lib̾am. ab ext̾iori occupatio¬
ne: liberam a leui cogitatione. Qn¬
ta tamen pot̾ in hoc eẽ. corpore qͥes.
ec libertas mentis. Breuis ⁊ exigua:
et lectulo similis angusto. Multũ
inde decerpit reficiendi necessitas
corporis. multum conquirendi que
necessaria sunt curã. multum con¬
sumendi hora. multum anime
casus imminens: multum causa
latens. Głia nr̃a hec ẽ. inquit pau¬
lus: destimoniũ conscientie ñr̃e.
Suaui certe se collocarat in lectu¬
lo. Nich̾ ait mͥ consciꝰ sum. S quan¬
tum illum dilatat et extendit:
S inhoc inquit: iustificatꝰ ñ sum.
Qui iudicat me: dñs ẽ. Uides quo

Expanded text:
tatione, liberam ab exteriore occupatiotatione, liberam ab exteriore occupatione, liberam a levi cogitatione. Quanta tamen esse potest in hoc corpore quies et libertas mentis? Brevis et exigua, et lectulo similis angusto. Multum inde decerpit reficiendi necessitas corporis, multum conquirendi quae necessaria sunt cura, multum consumendi hora, multum animae casus imminens, multum causa latens. Gloria nostra haec est, inquit Paulus, testimonium conscientiae nostrae . Suavi certe se collocarat in lectulo. 6 Nihil, ait, mihi conscius sum. Sed quantum illum dilatat et extendit; Sed in hoc, inquit, justificatus non sum. Qui autem judicat me, Dominus est . Vides q