comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illi qui nesciebant qd faciebant. quis eẽt utiq
nescientes: similem illũ putauerunt aliis uul
occisis: & dormientib insepulchro: quoꝵ ds̃
ad huc non meminit: id÷ quoꝵ nondum re¬
os consueuit scriptua dicere dormientes: quia
euigilaturos. id÷ resurrecturos uult intelligi.
Sed hic uulneratus et dormiens insepulchro die
tercio euigilauit: & factus ẽ sicut passer singu¬
laris intecto: id÷ ad dexteram patris incelo.
Nec iam moritur: & mors ei ultra ñ dñabitiure.
Unde longe distat abeis: quoꝵ adtalem resur¬
rectionem d̃s ñ meminit adhuc. Qd enĩ pre¬
cedere oportebat incapite: corpori seruatur
infinem. Tunc autem dicitur ds̃ meminisse.
quando fac̃ tunc obliuisci quando ñfacit.
Nam neq obluuo cadit indm: quia nullomͦ
mutatur: neq recordatio: quia ñ obliuiscitur.
Factus sum gͦ abeis nescientib qđ faciebant tan¬
quam homo sine adiutorio cum eẽm int̃ mor¬

Expanded text:
illi qui nesciebant quid faciebant, quis esset utique illi qui nesciebant quid faciebant, quis esset utique nescientes, similem illum putaverunt aliis vulnere occisis et dormientibus in sepulcro, quorum Deus adhuc non meminit, id est, quorum nondum teos consuevit Scriptura dicere dormientes, quia evigilaturos, id est, resurrecturos vult intelligi. Sed hic vulneratus et dormiens in sepulcro, die tertio evigilavit, et factus est sicut passer singularis in tecto , id est, ad dexteram Patris in coelo; nec jam moritur, et mors ei ultra non dominabitur . Unde longe distat ab eis quorum ad talem resurrectionem Deus non meminit adhuc: quod enim praecedere oportebat in capite, corpori servatur in fine. Tunc autem dicitur Deus meminisse, quando facit; tunc oblivisci, quando non facit: nam neque oblivio cadit in Deum, quia nullo modo mutatur; neque recordatio, quia non obliviscitur. «Factus sum» ergo, ab eis nescientibus quid faciebant, «tanquam homo sine adjutorio;» cum essem «inter mor
Abbreviated transcription (Latin):
sine peccato. Unde illis qui se insipienter libe¬
ids putabant: omĩs ait qui facit peccatum
seruus ẽ. peccati. Et quia ꝑcum qui non ha¬
bebat peccatũ oportebat liberari apeccatis:
Hic gͦ inter mortuos liber: qui inpotestate ha¬
bebat ponere animã suã et iterum sumere
eam: aquo eã nemo tollebat: s eam ipse uolun¬
tate ponebat: qui etiã carnem suam tanquam
solutũ abeis templum resuscitare poterat cum
uolebat. Quẽ passurum cum om̃s deseruisset.
solus ñ remansit: quia pat̃ eum ñ descruit: sic̃
ipse destatur. Abĩmicis tamen ꝓquib ora¬
uit nescientib qđ faciebant. & dicentib. Alioᷤ
saluos fecit. se ipsum ñ potest saluare. si filius
dei ẽ. descendat de cruce. & credimus ei. saluũ
tanquã homo sine adiutorio. factus ẽ. idest¬
pulchro.s addidit quorum non meministi
maduertenda discretio. Nam et ipse uulne¬
ratus ẽ. & mortuus positus insepulchro. S

Expanded text:
sine peccato? Unde illis qui se insipienter libesine peccato? Unde illis qui se insipienter liberos putabant, «Omnis,» ait, «qui facit peccacatum, servus est peccati.» Et quia per eum qui non habebat peccatum, oportebat liberari a peccatis:. Hic ergo «inter mortuos liber,» qui in potestate habebat ponere animam suam, et iterum sumere eam; a quo eam nemo tollebat, sed eam ipse voluntate ponebat ; qui etiam carnem suam tanquam solutum ab eis templum, resuscitare poterat, cum volebat ; quem passurum cum omnes deseruissent, solus non remansit, quia Pater eum non deseruit, sicut ipse testatur : ab inimicis tamen pro quibus oravit nescientibus quid faciebant, et dicentibus, «Alios salvos fecit,» «seipsum non potest. Si filius Dei est, descendat nunc de cruce, et credimus ei. Salvum «tanquam homo sine adjutorio. Tanquam vulnpulcro.» Sed addit, «quorum non meministi madvertenda discretio. Nam et ipse vulneratus est, et mortuus positus in sepulcro : sed
Abbreviated transcription (Latin):
dimus confitentem talib malis repletam cẽ.¬
amimã suã: cum dicit tristiciam sibi eẽ. magnã.
et continuum dolorẽ cordi suo ꝓfrĩb suis sccłm
dicamus et dñm cũ eius passio ꝓpinquaret. in
qua illi se immanissimo scelere fuerant obliga¬
turi. ñ in congrue nos dicere existimo. Deniq¬
illud qđ incruce dixit. pat̾ ignosce illis quia
nesciunt quid faciunt: etiã inisto psalmo de¬
inceps dicitur. Estimatus sum cum descen¬
dentib in lacum. Utiq anescientib qͥd facerẽt.
qui eũ sic mori putauerunt ut moriunt᷑ homi¬
nes cȩteri: tanquam necessitati subditum: atq
illa necessitate deuictum. Lacũ enim dixit
miseriȩ uel inferni ꝓfunditatem. Factus sum
sic̃ homo sine aduitorio: inter mortuos libex.
Inhis uerbis: maxime domini ꝑsona apparet.
Quis enim alius inter mortuos liber: nͥ insi¬
militudine carnis peccati. inter peccatores solꝰ

Expanded text:
dimus confitentem talibus malis repletam dimus confitentem talibus malis repletam animam suam, cum dicit tristitiam sibi esse magnam, et continuum dolorem cordi suo pro fratribus suis dicamus et Dominum, cum ejus passio propinquaret, in qua illi se immanissimo scelere fuerant obligaturi, non incongrue nos dicere existimo. illud quod in cruce dixit, «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» ; etiam in isto psalmo deinceps dicitur, «Deputatus sum cum descendentibus in lacum:» utique a nescientibus quid facerent, qui eum sic mori putaverunt, ut moriuntur homines caeteri, tanquam necessitati subditum atque illa necessitate devictum. «Lacum» enim dixit, vel miseriae vel inferni profunditatem. 5. «Factus sumsicut homo sine adjutorio, inter mortuos liber.» In his verbis maxime persona Domini apparet. Quis enim alius inter mortuos liber, nisi in similitudine carnis peccati inter peccatores solus
Abbreviated transcription (Latin):
omnino sententiã uerbis aliis explicauit.
qua dictum ẽ tristis ẽ anima mea usq ad
mortẽ. Qd enim ait tristis ẽ anima meause
hoc dictum c̃ repleta ẽ. malis anima mea:
qđ sequitur usq admortẽ: hoc dictum est.
et uita mea inferno appropinquauit. Hos
autem humanȩ infirmitatis affectus. sicut
ipsã carnẽ infumitatis humanȩ ac mortem
carnis humanȩ dñs iħs ñ conditionis neces¬
sitate. s miserationis uoluntate suscepit. ut
transsiguraret inse corpus suũ qđ ẽ. ȩccłia.
cui caput eẽ. dignatus ẽ hoc ẽ. menbra sua
inscĩs & fidelib suis: ut si cui eoꝵ int̃ hu¬
manas temptationes constristari & dolere
contingeret ñ ideo se abeius grã putaret
alienum: & non ec̃ ista peceata s.humaus
nfumitatis inditia: canquã uoci premissę
concinens chorus: ita corpus cius exipso suo
capit addisceret. In hoc quippe corpore pre¬
cipuũ menbrum apłm paulũ legimus. et au¬

Expanded text:
sententiam omnino verbis aliis explicavit, sententiam omnino verbis aliis explicavit, qua dictum est, «Tristis est anima mea usque ad mortem.» Quod enim ait, «Tristis est anima mea;» hoc dictum est, «Repleta est malis anima mea:» et quod sequitur, «usque ad mortem;» hoc dictum est, «et vita mea in inferno appropinquavit.» Hos autem humanae infirmitatis affectus, sicut ipsam carnem infirmitatis humanae, ac mortem carnis humanae Dominus Jesus, non conditionis necessitate, sed miserationis voluntate suscepit, ut transfiguraret in se corpus suum, quod est Ecclesia, cui caput esse dignatus est, hoc est membra sua in sanctis et fidelibus suis: ut si cui eorum inter humanas tentationes contristari et dolere contingeret, non ideo se ab ejus gratia putaret alienum; et non esse ista peccata, sed humanae infirmitatis indicia, tanquam voci praemissae concinens chorus, ita corpus ejus ex ipso suo capite addisceret. In hoc quippe corpore praecipuum membrorum apostolum Paulum legimus et au
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ querendũ quib: ñ enim uiciis ꝑque homini
dũatur iniquitas. animã illã repletã possumꝰ
dicere: sed forte dolorib: qͥ anima suȩ carni
incius passione compatitur. Non enim uł ipse
qui dicitur corporis dolor potest eẽ. sine anima:
quem ineuitabiliter imminentem precedit tu¬
sticia: quȩ solius animȩ dolor. ẽ. Dolere gͦ an¬
ma. etiã non dolente. corpore potest: dolere au¬
tem corpus sine anima ñpotest. Cur itaq ñ
dicamus ñ humanis peccatis s. tam̃ humanus
malis repletam fuisse animã xp̃i de quo alrꝰ
assumpto inquit petro. et duob filiis ⁊ebedes
cepit coninstari et mestus ẽẽ: et ipse dñs de
se ipso. tunc ait illis. tristis ẽ. anima mea usq
admortem: Hȩc futura preuidens ꝓpha psal¬
mi huuisce conscriptor. inducens eum loqũ¬
tem. qm̃ repleta ẽ. inquit malis anima mea.
et uita mea inferno appropinquauit. Nã ipsã

Expanded text:
est, quaerendum quibus. Non enim vitiis, per quae homini est, quaerendum quibus. Non enim vitiis, per quae homini dominatur iniquitas, animam illam repletam possumus dicere; sed forte doloribus, quibus anima suae carni in ejus passione compatitur. Non enim vel ipse qui dicitur corporis dolor, potest esse sine anima, quem inevitabiliter imminentem praecedit tristitia, quae solius animae dolor est. Dolere ergo anima, etiam non dolente corpore, potest; dolere autem corpus sine anima non potest. Cur itaque non dicamus non humanis peccatis, sed tamen humanis malis repletam fuisse animam Christi? De quo a«Assumpto,» inquit, «Petro et duobus filiis Zebedaei, coepit contristari et nuestus esse;» et ipse Dominus de seipso tunc ait illis, «Tristis est anima mea usque ad mortem» . Haec futura praevidens Propheta, psalmi hujusce conscriptor, inducens eum loquentem: «Quoniam repleta est,» inquit, «malis anima mea, et vita mea in inferno appropinquavit.» Nam ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
mam dei: s: scđm formam serui. Scđd̾m hanc
enim & passus ẽ Orauit autẽ & cum inletis re¬
bus ageret. qđ diei nomine: & cum in adu̾sis
qđ noctis nomine significari arbitror. Ingres¬
sus orationis inconspectu dĩ: acceptatio eiꝰ ẽ
Inclinatio auris de: mistricors exauditio est.
Nam menbra talia qualia nos habemus incor¬
pore: ds̃ non habet. Est autem solita repeticio.
Ilam qđ ẽ. intret inconspectu tuo oratio mea:
id ipsum ẽ inclina aurem tuam adp̃cẽ meã.
Qm̃ repleta ẽ malis anima mea: et uita mea
inferno apppinquauit. Audemus ne dictre
amimã. xp̃i repletam malis: cum illa passionis¬
& afflictionis incarne ualuerit quicqͥd ualuit:
Unde et ipse suos adtollerantiam passionis accen¬
dens: & tanquam adrespondendũ exhortans
choꝵ suum: nolite. inquit timere eos qui corpꝰ
occidunt corpus: animam autem ñ possunt
occidere. An occidi aꝑsecutorib anima non
potest: malis autẽ repleri potest: Quod si ita

Expanded text:
mam Dei, sed secundum formam servi: secundum hanc enim et passus est. Oravit autem et cum in laetis rebus ageret, quod diei nomine; et cum in adversis, quod noctis nomine significari arbitror. Ingressus orationis in conspectu Dei, acceptatio ejus est; inclinatio auris Dei, misericors exauditio est: nam membra talia qualia nos habemus in corpore, non habet Deus. Est autem solita repetitio: nam quod est, «Intret in conspectu tuo oratio mea;» idipsum est, «Inclina aurem tuam ad precem meam.m repleta est malis anima mea, et vita mea in inferno appropinquavit.» Audemusne dicere animam Christi repletam malis, cum illa passionis afflictio in carne valuerit, quidquid valuit? Unde et ipse suos ad tolerantiam passionis accendens, et tanquam ad respondendum exhortans chorum suum: «Nolite,» inquit, «timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere» . An occidi a persecutoribus anima non potest, malis autem repleri potest? Quod si ita
Abbreviated transcription (Latin):
ptum ẽ. amortuo uelut qui non sit perit con¬
miscđiam tuã: et ueritatem tuã inꝑditio¬
ne: Subauditur qđ supradictum c̃ ut ȩtiã
istȩ uersus ita se habeat: ac si dictum esit.
Nunquid enarrabit qͥs uentatem tuã in ꝑdi¬
tionem: Miscđiam quippe et ueritatem
amat scriptura coniungere maximȩ inbo
tiuit qđ supra dixerat insepulchro. Sic au¬
dem dictum ẽ insepulchro: ut intelligantur
hii qui sunt insepulchro. qui et suꝑuis signi¬
ficati sunt nomine mortuoꝵ: ubi ait: nunqͥd
mortuis facies mirabilia. Animȩ nanq mor¬
tuȩ: corpus sepulchrum ẽ. Unde dñs ineuan¬
glio talib dicit. Similes estis sepulchris de

Expanded text:
iptum est, «A mortuo, velut qui non sit, perit coniptum est, «A mortuo, velut qui non sit, perit conmisericordiam tuam, et veritatem tuam in perditione?» Subauditur quod supra dictum est, ut etiam iste versus ita se habeat, ac si dictum sit, Numquid enarrabit quis veritatem tuam in perditione? Misericordiam quippe et veritatem amat Scriptura conjungere, maxime in Pstivit quod supra dixerat, «in sepulcro.» Sic autem dictum est, «in sepulcro,» ut intelligantur ii qui sunt in sepulcro, qui et superius significati sunt nomine mortuorum, ubi ait, «Numquid mortuis facies mirabilia?» Animae namque mortuae corpus sepulcrum est. Unde Dominus in Evangelio talibus dicit: «Similes estis sepulc
Abbreviated transcription (Latin):
Et paulo post aꝑtiuis hoc ipsũ repetens: att
Uerba quȩ ego locutus sũ uobis. sp̃s & uita
sunt: s sunt quidã exuobis qͥ non credunt
Deinde interponit euangłista. Sciebat enim
abinitio iħc qui essent credentes: & qͥs tradi¬
turus eum eẽt. Et secutus. atq ipsiꝰ dñi uer¬
ba coniungens: ait. Et dicebat. Propterea diri
uobis quia nemo potest uenire adme nisi
fuerit ei datum apatre meo. Supra dixeral.
s sunt quidam exuobis qui non credunt: et
tanquã huius rei causam exponens. ꝓpt̾ea
deret etiam ipsam fidem. qua credit et ex
morte sui cordis anima reuunscit dari nobi
adeo. Quantumlibet gͦ exipsa excellentis ut¬
bi p̃dicatores & ueritatis etiam ꝑmiracula
suasores tanquam magni medici agant cũ
hominih si mortui sunt. et tua grã nonte¬
iuxerunt: nunquid mortuis facies mirab¬
lia: aut medici exsuscitabunt: et hii quos
exsuscitabunt confitebunt᷑ tͥ: hec enum
confessio indicat iuuos: non sicut alibi set¬

Expanded text:
um repetens, ait, «Verba quae ego locutus sum vobis, spiritus et vita sunt; sed sunt quidam ex vobis qui non credunt.» Deinde interponit Evangelista, «Sciebat enim ab initio Jesus qui essent credentes, et quis traditurus eum esset:» et secutus atque ipsius Domini verba conjungens, ait, «Et dicebat, Propterea dixi vobis, quia nemo potest venire ad me, nisi fuerit ei datum a Patre meo» . Supra dixerat, «Sed sunt quidam ex vobis qui non credunt;» et tanquam hujus rei causam exponens, «Proptederet etiam ipsam fidem qua credit, et ex morte sui cordis anima reviviscit, dari nobis a Deo. Quantumlibet ergo excellentes verbi praedicatores, et veritatis etiam per miracula suasores, tanquam magni medici, agant cum hominibus; si mortui sunt et tua gratia non revixerunt, «Numquid mortuis facies mirabilia; aut medici exsuscitabunt, et» hi quos exsuscitabunt, «confitebuntur tibi?» Haec enim confessio indicat vivos: non sicut alibi scr
Abbreviated transcription (Latin):
impleam inquit quȩ desunt passionũ. xp̃i
incarne mea. yt adimpleam. Quid: Quȩ de¬
sunt. Eui desunt: Pressurarum xp̃i. Et ubi de¬
sunt: Incarne mea. Nunquid aliquid pressu¬
ratum. xp̃i deerat in illo homine qđ factum
ẽ uerbum dĩ: nato de maria uirgine: Passꝰ
ẽ enim quicqͥd pati debuit ex sua uoluntate.
ñ expeccati necessitate: et uidetur quia om¬
nia. Inenice enim positus accepit acetũ in
sura passionũ nichil michi deẽ Omĩa quȩ
de me predicta sunt completa sunt: tanqͣ
ideo expectaret ut complerentur. Quis ẽ qui
sic ꝓficiscatur: quomͦ ille decorꝑe egressus ẽ:
Sed quis ẽ qui hoc potuit: Qui primo direrat:

Expanded text:
impleam,» inquit, «quae desunt pressurarum Christi in carne mea» . «Ut adimpleam:» Quid? «Quae desunt.» Cui desunt? «Pressurarum Christi.» Et ubi desunt? «In carne mea.» Numquid aliquid pressurarum deerat in illo homine, quod factum est Verbum Dei, nato de Maria virgine? Passus enim est quidquid pati deberet, ex sua voluntate non ex peccati necessitate; et videtur quia omnia: in cruce enim positus accepit acetum ultsura passionum nihil mihi deest; omnia quae de me praedicta sunt, completa sunt: tanquam ideo exspectaret ut complerentur. Quis est qui sic proficiscatur, quomodo ille de corpore egressus est? Sed quis est qui hoc potuit?
Abbreviated transcription (Latin):
cob. S: quid. ẽ fundamenta eius inmontib
ẽ. ista ciuitas: Alter quidã cius planiꝰ hoc
dixit apłs paulus. Cius inde ꝓpħa: ciuis
inde apłs. Et hi ꝓpterea loquebantur: ut ce¬
teros ciues exhortarentur. S hii idest ꝓpħȩ
sint montes suꝑ quos fundamenta sunt hꝰ
ciuitatis: cuius portas diligit dñs. Dicat
gͦ alius ciuis hoc aꝑte: ne nos suspieari
uideamur. loquens adgentes et comme¬
morans ut redirent: & quasi construerent᷑
c̃ cuutatis se tenerent inse: secutus ibi alt¬
Ipso summo existente. lapide angulari. xp̃o
ibu. Ne itaq putarent gentes ñse ꝑtinere ad
sẏon. erat enim quedã ciuitas syon terrena. qͤ
pumbrã gestauit imaginem cuiusdam syon

Expanded text:
cob,» Sed quid est, «Fundamenta ejus in montibus cob,» Sed quid est, «Fundamenta ejus in montibus a civitas? Alter quidam civis planius hoc dixit, apostolus Paulus. Civis inde Propheta, civis inde Apostolus: et hi propterea loquebantur, ut caeteros cives exhortarentur. Sed hi, id est Propsint montes, super quos fundamenta sunt hujus civitatis, cujus portas diligit Dominus. Dicat ergo alius civis hoc aperte ne nos suspicari videamur. Loquens ad Gentes, et commemorans ut redirent, et quasi construerentur fundamentum est civitatis, se tenerent in se; secutus ibi aIpso summo existente lapide angulari Christo Jesu.» Ne itaque putarent Gentes non se pertinere ad Sion: erat enim quaedam civitas Sion terrena, quae per umbram gestavit imaginem cujusdam
Abbreviated transcription (Latin):
UNdamenta eius inmontib scĩs.
Nichil de illa adhuc dixerat psal¬
mus: hinc incipit & ait fundamenta ens
inmontib scĩs. Cuius fundamenta: Nlon du¬
bium ẽ: quia fundamenta p̾sertm in mon¬
tib eiuitatis alicuius sunt. Repletus ergo
spũ eiuis istę: et multa de amore & desi¬
derio ciuitatis huius uoluens secum: tan¬
quam plura intus apud se meditatus. eru¬
pit in hoc fundamenta eius inmontibus
scĩs quasi iã de illa dixerit aliquid. Quomͦ
de illa nichil dixerat qͥ nunquã de illa cor¬
de tacuerat: Quomͦ enim dicitur eius: de
qua nichil dictum ẽ: S multa ut dixi se¬
cum insilentio de illa ciuitate parturiens.
clamans addeum. erupit etiã maures ho¬
minum: fundamenta eius inmontib: seĩs.
Et qͣsi om̃s audientes quererent cuius: dilig̃
inquit dñs portas syon. Eece cuius funda¬
menta in montib scĩs: cuiusdam ciuitatis
sẏon: cuius dñs portas diligit. sicut conse¬
quenter dicit suꝑ omnia tabernacula ia¬

Expanded text:
undamenta ejus in montibus sanctis.» Nihil de illa adhuc dixerat Psalmus; hinc incipit, et ait: «Fundamenta ejus in montibus sanctis.» Cujus fundamenta? Non dubium est quia fundamenta, praesertim in montibus, civitatis alicujus sunt. Repletus ergo Spiritu sancto civis iste, et multa de amore et desiderio civitatis hujus volvens secum, tanquam plura intus apud se meditatus, erupit in hoc, «Fundamenta ejus in montibus sanctis;» quasi jam de illa dixerit aliquid. Quomodo de illa nihil dixerat, qui nunquam de illa corde tacuerat? Quomodo enim dicitur «ejus,» de qua nihil dictum est? Sed multa, ut dixi, secum in silentio de illa civitate parturiens, clamans ad Deum, erupit etiam in aures hominum: «Fundamenta ejus in montibus sanctis.» Et quasi homines audientes quaererent, Cujus? «Diligit,» inquit, «Dominus portas Sion.» Ecce cujus fundamenta in montibus sanctis, cujusdam civitatis Sion, cujus Dominus portas diligit, sicut consequenter dicit, «super omnia tabernacula Ja
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. quȩ c̃. mater omnium nr̃m. Nle gͦ illi se¬
ñ ꝑtinere dicerent adsyon. quia non erant de
populo iudeoꝵ: hoc eis dixit Igitur iam non
estis peregrini et in quilim: s estis ciues sc̃oꝵ
et domestici dĩ: suꝑ ȩdificati suꝑ fundamen
tum apłoꝵ et ꝓpħarum: habens construct̾io¬
nem tantȩ ciuitatis. Sed omĩs ista compageᷤ
ubi iititur: ubi incumbit: ut nusquã cadat:
lapis ẽ. xp̃c iħs: in illo quidem duo parietes
compaginantur. Neq enim angulũ faciur
nͥ duo parietes munum de diuerso uenientes:
sicut populi duo excircum cisione & exp̃putio
adpacem xp̃ianam sibimet conexi. una fide.
una spe. una caritate. Sed si angulus summꝰ
et posterior lapis angularis. Potest gͦ aliquis
cumbit: ñ illi suꝑ illum: si illi sunt infunda¬
mento ipse inangulo. S cogitet qui hoc dic̃
ẽ angulus: ubi uidetur ut surgat inapicem.
A fundamento enim incipit. Nam ut nouerito
quia et fundamentũ xp̃c & primum & ma¬

Expanded text:
s, «Quae est mater omnium nostrum» : ne ergo illi non pertinere dicerentur ad Sion, quia non erant de populo Judaeorum, hoc eis dixit, «Igitur jam non estis peregrini et inquilini; sed estis cives sanctorum, et domestici Dei, superaedificati sut Prophetarum.» Habes constructionem tantae civitatis. Sed omnis ista compages ubi innititur, ubi incumbit, ut nusquam cadat? lapis est Christus Jesus, in illo quidem duo parietes compaginantur. Neque enim angulum faciunt, nisi duo parietes in unum de diverso venientes: sic et populi duo ex circumcisione et ex praeputio, ad pacem christianam sibimet connexi in una fide, una spe, una charitate. Sed si angulus summuset posterior lapis angularis. Potest ergo aliquicumbit, non illi super illum, si illi sunt in fundamento, ipse in angulo. Sed cogitet qui hoc dicit, bi est tantum angulus ubi videtur, ut surgat in apicem: a fundamento enim incipit. Nam ut noveritis quia et fundamentum Christus et primum et ma
Abbreviated transcription (Latin):
tio potius dic potest: Ita inquit dñe. Quid c̃
ita: Uerum dicis: Prorsus uerum dicis: canis
ego sum S et canes inquit edunt de micis:
quȩ cadent de mensa dñoꝵ suoꝵ. Et continuo
dñs Omulier: magna est fides tua: Iam dudũ
canis: modo mulier:. Unde iam mulier: quȩ
paulo ante canis: Confitendo humilit̃: non
repellendo qđ adño dictum erat: Ergo gen¬
tes canes: et ideo esurientes: Bonum. ẽ. et iu¬
deis ut agnoseant se peccatores: et licet ad
uesperam conuertantur. et famem patiant᷑
ut eancs Nam male saturatus ille. erat: qui
dicebat. leuino bis insabbato. Ille autẽ publi¬
eanus canis erat famẽ patiens: et inde bene¬
ficium dñi esuriebat qui dicebat: ꝓpicius
esto michi peceatori. Conuertantur ergo
et illi aduesperam: et famen patientur ut
canes Desiderent grãm dĩ: intelligant se
peccatores. fortes iii fiant infirmi. diueres
ulli fiant paupes: iusti uli cognoscant se pec¬

Expanded text:
tio potius dici potest. Ita, inquit, Domine. Quid est, tio potius dici potest. Ita, inquit, Domine. Quid est, ita? Verum dicis, prorsus verum dicis; canis ego sum. Sed et canes, inquit, edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum. Et continuo Dominus: O mulier, magna est fides tua ! Jamdudum canis, modo mulier. Unde jam mulier quae paulo ante canis? Confitendo humiliter, non repellendo quod a Domino dictum erat. Ergo Gentes canes, et ideo esurientes. Bonum est et Judaeis, ut agnoscant se peccatores; et licet ad vesperam, convertantur; et famem patiantur ut canes. Nam male saturatus erat ille qui dicebat: Jejuno bis in sabbato. Ille autem publicanus canis erat, famem patiens; et inde beneficium Domini esuriebat, qui dicebat: Propitius esto mihi peccatori , Convertantur ergo et illi ad vesperam: et famem patiantur ut canes. Desiderent gratiam Dei, intelligant se peccatores: fortes illi fiant infirmi, divites illi fiant pauperes, justi illi agnoscant se pec
Abbreviated transcription (Latin):
guinis eius redimeret: fudistis seiuentes: di¬
bite confitentes: Merito conuertentur adue¬
sperum: Et famem patientur ut canes. Caneᷤ.
gentes. iude dixerunt: tanquã inmundos.
Nam inde et ipse dñs cũ post eum clamaret
chananea quedã mulier ñ iudea. ad suã fili¬
am curandã. conuertere uolens eius miseri¬
cordiã: ille omĩa picuidens. omĩa sciens.
s fidem eius ostendere uolens. distulit bene¬
ficium: et eam suspendit. Et quomͦ distulit:
Non sum inquit missus: nͥ adoues quȩ perie¬
runt domus isrł. Isrł: oues Gentes quid: Ñ
est bonum panem filioꝵ mittere canib Gt̃s
ergo canes appellauit: ꝓpter inmundiciã
Quid autem illa mulier esuriens hoc magis:
Non reppulit: suscepit humiliter conuitium:
et meruit beneficium. Heq enim conuitium il¬
lud dicendum erat: qđ adño dictum erat: Ser¬
uus si aliquid tale dño dicat: conuitium est.
Dñs autem cum seruo aliquid tale dicit: digna¬

Expanded text:
sanguinis redimeret. Fudistis saevientes, bisanguinis redimeret. Fudistis saevientes, bibite confitentes. Merito convertantur ad vesperam; et famem patiantur ut canes. Canes Gentes Judaei dixerunt, tanquam immundos. Nam inde et ipse Dominus, cum post eum clamaret Chananaea quaedam mulier, non Judaea, ad suam filiam curandam convertere volens ejus misericordiam; ille omnia praevidens, omnia sciens, sed fidem ejus ostendere volens, distulit beneficium, et eam suspendit. Et quomodo distulit? Non sum, inquit, missus, nisi ad oves quae perierunt domus Israel. Israel, oves: Gentes, quid? Non est bonum, panem filiorum mittere canibus. Gentes ergo canes appellavit, propter immunditiam. Quid autem illa mulier esuriens? Hoc magis non repulit: suscepit humiliter convicium, et meruit beneficium. Neque enim et convicium illud dicendum erat, quod a Domino dictum erat. Servus si aliquid tale domino dicat, convicium est: dominus autem cum tale aliquid servo dicit, digna
Abbreviated transcription (Latin):
excusatur reus: ut culpetur iudex: Prorsus
talem iniquitatem oꝑantium ñ miseretur
ds̃ . Non miserearis omnium qͥ oꝑantur iniqͥ¬
tatem: ꝑsequere inquit peccata eoꝵ: puni.con¬
punge. Conuerte ilos ante se: qui se ponunt
post se: Erubescant de se: ut gaudeant adte.
Non miserearis omnium qui oꝑantur iniqͥ¬
tatem: Conuertantur a duesꝑam: Nescio
qͦs dicit. quondã oꝑatores iniquitatis. et qͦn¬
dam tenebras:conuerti aduesꝑam: Quid. ẽ¬
crucifigerent. medicum agnoscere. Quare:
Lam eo crucifiro. resurgente. incęlum asceN¬
dente. postea quam misit spm suum scm̃. quo
repleti sunt illi qui inuna domo erant. et ce¬
perunt linguis omnium gentium loqui. ex¬
pauerunt crucifixores. xp̃i: conpuncti sunt
de conscientia sua: consilium salutis ab apłis
petierunt: Audierunt. Agite pęnitentiam:
nem xp̃i: dimittuntur peccata ur̃a. Ille sic uo¬
luit mori: ut sanguine suo etiam effusores san

Expanded text:
excusatur reus, ut culpetur judex. Prorsus excusatur reus, ut culpetur judex. Prorsus talem iniquitatem operantium non miseretur Deus. Non miserearis omnium qui operantur iniquitatem. Persequere, inquit, peccata eorum, puni, compunge, converte illos ante se, qui se ponunt post se; et erubescant de se, ut gaudeant de te. Non miserearis omnium qui operantur iniq Convertantur ad vesperam. Nescio quos dicit quondam operatores iniquitatis, et quondam tenebras, converti ad vesperam. Quid eChristum crucifigerent, medicum agnoscere. Quare jam eo crucifixo, resurgente, in coelum ascendente, posteaquam misit Spiritum suum sanctum, quo repleti sunt illi qui in una domo erant, et coeperunt loqui linguis omnium gentium, expaverunt crucifixores Christi: compuncti sunt de conscientia sua, consilium salutis ab Apostolis petiverunt; audierunt, Agite poenitentiam, nem dimittuntur peccata vestra. Ille sic voluit mori, ut sanguine suo etiam effusores ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
Quando quisq defendit peccata sua: magnam
iniquitatem oꝑatur. hoc defendit: qđ ds odit.
Et uidete quam ꝑuersȩ: quam inique. Si qͥd
bom fecerit sibi uult imputari: si qͥd malido.
Nam hoc m̃ defendunt homines peccata exdĩ
ꝑsona: qđ peius est Quid ẽ. hoc: Hemo . ẽ. qͥ
audeat dicere. bonum ẽ. adulterium: bonũ
ẽ homicidium: bona fraus. bonum ꝑuiriũ:
nullus ꝓrsus hominum: Nam qui etiam
ula faciunt: clamant mala hec esse. quando
patiuntur. Omnino ñ inuenies animã tam ꝑ¬
uersam. tam extorrem asocietate generis hu¬
mani. et aparticipatione communis sangui¬
nis exadam: cui uideatur bonum esse adul¬
terium sicut dixi: fraus. rapina. ꝑiurium:S
quom̃ ea defendunt: Si ds̃ noluisset: ñ fecissẽ.
Quid us faciam fato meo: Iãq̃ris qͥd sit fac¬
tum. Curris adstellas: quęris quis feccrit. aut
ordinauerit stellas. Ds̃ est. Ergo adhoc pecca¬
catum tuum defendis: ut dm accuses: Idco

Expanded text:
Quando quisquam defendit peccata sua, magnam Quando quisquam defendit peccata sua, magnam iniquitatem operatur. Hoc defendit quod Deus odit. Et videte quam perverse, quam inique. Si quid boni fecerit, sibi vult imputare; si quid mali, Deo. Nam hoc modo defendunt hominepersona, quod pejus est. Quid est hoc? Nemo est qui audeat dicere, Bonum est adulterium, bonum est homicidium, bona fraus, bonum perjurium: nullus prorsus hominum; nam qui etiam illa faciunt, clamant quando patiuntur. Omnino ergo non invenis animam tam perversam, tam extorrem a societate generis humani et a participatione communis sanguinis ex Adam, cui videatur bonum esse adulterium, sicut dixi, fraus, rapina, perjurium. Sed quomodo ea defendunt? Si Deus noluisset, non id fecissem. Quid vis faciam fato meo? Jam quaeris quid sit fatum: curris ad stellas. Quaeris quis fecerit et ordinaverit stellas: Deus est. Ergo ad hoc peccatum tuum defendis, ut Deum accuses. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
nit. Uis ñ puniat: Puni tu. Nam et illud fe¬
cisti qđ impunitum eẽ ñpossit: s ate pu¬
niatur potius: ut facias qđ millo psalmo
scriptum ẽ. Preueniamus faciem eius incon¬
fessione: Quid. ẽ preueniamus faciem eiꝰ¬
inconfessione: Ante quã ipse attendat ut
puniat. tu p̃ueni confitendo & puni: ne
ille inueniat qđ puniat: quia cum punis¬
tu iniquitatẽ facis ȩquitatem: Et ideo tui
miserebitur ds̃: quia iam te oꝑantẽ ȩqui¬
tatem inuenit ds̃. Quid. ẽ. oꝑantem ȩqui¬
tatem: Quia hoc inte odisti qđ ille odit:
ut incipias placere do. dum hoc inte punis
qđ displicet deo: Nam non potest impuni¬
tum relinquere peccatum: qm̃ uerus est.
Non miserearis omnium qui oꝑantur ini¬
quitatem: S uideamus iam aliũ modũ:
dam iniquitas: quam qui oꝑantur. non¬
pocest fieri. ut misereatur eis ds̃: Queritis for¬
te quȩ nam illa sit: Ipsa ẽ defensio peccatoꝵ:

Expanded text:
nit. Vis non puniat? Puni, tu. Nam et illud fenit. Vis non puniat? Puni, tu. Nam et illud fecisti quod impunitum esse non possit: sed a te puniatur potius, ut facias quod in illo psalmo scriptum est, Praeveniamus faciem ejus in confessione . Quid est, Praeveniamus faciem ejus? Antequam ipse attendat ut puniat, tu praeveni confitendo et puni. Non ille inveniat quod puniat. Quia cum tu punis iniquitatem, facis aequitatem. Et ideo tui miserebitur Deus, quia jam te operantem aequitatem invenit Deus. Quid est, operantem aequitatem? Quia hoc in te odisti, quod et ille odit; ut incipias placere Deo, dum hoc in te punis quod displicet Deo. Nam non potest impunitum relinqui peccatum: quoniam verum est, Non miserearis omnium qui operantur iniquitatem. 14. Sed videamus dam iniquitas, quam qui operatur npotest fieri, ut misereatur ei Deus. Quaeritis forte quaenam illa sit. Ipsa est defensio peccatorum.
Abbreviated transcription (Latin):
batur iniquitatem: Quid enim fecit boni:
unde ꝓmereretur deu: Honne scõs eius ad
mortem attrahebat: Nonne epłas aprinq¬
pib sacerdotum ferbat: ut ubicunq. xp̃ia¬
nos inuenisset adpęnam raꝑet: Nonne id
agens. eo tendens. cedes spirans & anhelans.
ẽ. uoce sublimi: deiectus. erectus. excecatus.
ulluminatus. occisus. uiuificatus. ꝑditꝰ. red¬
ditus: Quomerito: Nichil nos dicamus:
qͥ oꝑantur iniquitatem: Hoc duob modis
intelligi potest: siue quia omnino nulla pec¬
cala inpunita relinquit ds̃: suie qđ est q̃¬
dlam iniquitas. quam qui oꝑantur. omĩno
dos.breuiter quantum temporis sufficit.
aliquid loquamur caritati ur̃e. Iniquita ᷤᷤ
omĩs. parua magnaue sit puniatur necesse
est:aut abipso homine puniente:aut a
deo uindicante. Nam & quẽ penitet: pu¬
nit se ipsum Ergo fr̃s.puniamus nr̃a pec¬
cata: si querimus miscđiam dei: Non potest
cans peccata: Prorsus aut punis:aut pu¬

Expanded text:
batur iniquitatem: quid enim fecit boni, batur iniquitatem: quid enim fecit boni, unde promereretur Deum? Nonne sanctos ejus ad mortem attrahebat? nonne epistolas a principibus sacerdotum ferebat, ut ubicumque Christianos invenisset, ad poenam raperet? nonne id agens, eo tendens, caedem spirans et anhelans, est voce sublimi, dejectus, erectus, excaecatus, illuminatus, occisus, vivificatus, perditus, redditus ? Quo merito? Nihil nos dicamus; qui operantur iniquitatem, hoc duobus modis intelligi potest: sive quia omnino nulla peccata impunita relinquit Deus; sive quod est quaedam iniquitas, quam qui operantur, omnino dos, breviter quantum temporis sufficit aliquid loquamur Charitati Vestrae. 13. Iniquitas omnis, parva magnave sit, puniatur necesse est, aut ab ipso homine poenitente, aut a Deo vindicante. Nam et quem poenitet, punit seipsum. Ergo, fratres, puniamus nostra peccata, si quaerimus misericordiam Dei. Non potest cans peccata. Prorsus aut punis, aut pu
Abbreviated transcription (Latin):
Quando contra nomen xp̃ianum leges fere¬
bantur: quando ignominia et blaphemia
erat. eẽ. xp̃ianũ: ne erubescas qđ detestabilis
fucris Confusionem enim imꝑpetuum obli¬
uisceris: ignominiȩ uiduitatis tuȩ non cris
memor: qm̃ ego sum dñs qͥ facio te: Dñs no¬
men ẽ ei.: Et qui eruit te: ipse dñs d̾s isrł uni¬
uerse dertȩ uocabitur: Et tu dñe ds̃ unrtu¬
tum ds isrł. intende aduisitandas om̃s gt̃s
hic plane terruit: Quem non terreat: Quis
adsuã conscientiam rediens ñ contremis¬
cat: Quȩ etiam sibi conscientia ẽ pietatis.
mirum nͥ aliquid conscientiȩ sit etiã iniqͥ¬
tatis. Quicunq enim peccatũ facit: et in¬
iquitatem facit: Si enim iniquitates obser¬
uaueris dñe: dñe quis sustinebit: Et tam̃
uerum est. nec frustra dictum: nec uacare
omnino potest aut poterit: ñ miserearis om¬
nib qui oꝑantur iniquitatem: Sed ecce
misertus ẽ pauli: quia primo saulus oꝑa¬

Expanded text:
quando contra nomen christianum leges ferequando contra nomen christianum leges ferebantur, quando ignominia et infamia erat esse christianum. Ne erubescas quod detestabilis fueris: confusionem enim in perpetuum oblivisceris; ignominiae viduitatis tuae non eris memor. Quoniam ego sum Dominus qui facio te: Dominus nomen est ei; et qui eruit te, ipse Dominus Deus Israel universae terrae vocabitur . Et tu Domine Deus virtutum, Deus Israel, intende ad visitandum omnes gentes: r iniquitatem. Hic plane terruit. Quem non terreat? Quis ad suam conscientiam rediens non contremiscat? Quae etiamsi sibi conscia est pietatis, mirum nisi aliquid conscia sit etiam iniquitatis. Quicumque enim peccatum facit, et iniquitatem facit . Si enim iniquitates observaveris, Domine, Domine, quis sustinebit . Et tamen verum est, nec frustra dictum, nec vacare omnino potest aut poterit, Non miserearis omnium qui operantur iniquitatem. Sed ecce misertus est Pauli qui primo Saulus opera
Abbreviated transcription (Latin):
sponso: Ergo e dicitur: multi filii deseitȩ.
magis quam eius quȩ habet uirum: Dem̃
adiungit ꝓpb̃a Dilata locum tab̾nacul
tiu: & aulas tuas confige Non ẽ. qđ parcas:
extende longius funiculos tuos. & palos ua¬
lidos constitue: etiam atq etiam indexte¬
ram atq:sinistram: Indextera tene bonos:
insinistra tene malos: donec ueniat uenti¬
labrum: Posside tam̃ om̃s gentes: inuitent᷑
adnuptias boni et mali: impleantur nuptiȩ
recumbentium: Seruorum ẽ inuitare: dñi
separare: etiam atq etiã. indexteram atq
sinistrã extende: Semen enĩ tuum heredi¬
tabit gentes: et ciuitates quȩ desertȩ erant
inhabitabis: Deseitȩ adeo: desertȩ aꝓpħis:
deseitȩ abapłis: deserte abeuangłio: plenȩ
demoniis: Ciitates quȩ desertȩ erant inha¬
bitabis: nonẽ. qđ metuas Preualebis enim:
non erubescas. qđ detestabilis fueris: Ergo qͥa
insurrexerunt suꝑ te fortes: ne erubescas:

Expanded text:
sponso. Ergo ei dicitur: Multi filii desertae, sponso. Ergo ei dicitur: Multi filii desertae, magis quam ejus quae habet virum. Deinde adjungit Propheta: Dilata locum tabernaculi tui, et aulas tuas confige; non est quod parcas: extende longius funiculos tuos, et palos validos constitue, etiam atque etiam in dexteram atque sinistram. In dextera tene bonos, in sinistra tene malos , donec veniat ventilabrum : posside tamen omnes gentes. Invitentur ad nuptias boni et mali, impleantur nuptiae recumbentium : servorum est invitare, Domini separare. Etiam atque etiam in dexteram atque sinistram extende. Semen enim tuum haereditabit gentes, et civitates quae desertae erant, inhabitabis: desertae a Deo, desertae a Prophetis, desertae ab Apostolis, desertae ab Evangelio, plenae daemoniis. Civitates quae desertae erant inhabitabis. Non est quod metuas; praevalebis enim: nec erubescas quod detestabilis fueris. Ergo, quia insurrexerunt super me fortes, ne erubescas;
Abbreviated transcription (Latin):
ȩqualitatem nram: Hon putent iudei se ho¬
minẽ erucifirisse: quamuis in eo ñcrucifixũ
sit: ñ inquantum homo erat Iamen ñ cog¬
nouerunt: quem crucifixerunt: Si enun co
sent. Hunc dñm glȩ ut nouerint fideles me.
exurge inoccursum mͥ. & uide: Et tu dñe
tanis nͥ ds̃ unius gentis quȩ te colit: cũ õs
gentes ydola colant: tu ds̃ isrł intende
adiusitandas om̃s gentes: Impleatur uia
ꝓpħia: inqua ysaias exꝑsona tua loquitur
adeccłiam tuam scãm. ciuitatẽ tuã. steri¬
lem illam. cuius multi filii desertȩ magis
quam eius quȩ habebat uirũ: Ei quippe
dictũ ẽ. Letare sterilis quȩ ñ paris: erumpe
et clama quȩ non parturis:quia multi filii
desertȩ magis quam eius quȩ habet uirũ.
Magis quam gentis uideȩ quȩ habet uirum:
que accepit legem: magis quam eius genti
quȩ habuit euidentem regem: Nam tuus
rex latet: et plures tibi filii sunt exocculto

Expanded text:
aequalitatem nostram. Non putent Judaei se hoaequalitatem nostram. Non putent Judaei se hominem crucifixisse. Quamvis in eo non crucifixum sit, nisi in quantum homo erat: tamen non cognoverunt quem crucifixerunt. Si enim cogsent . Hunc Dominum gloriae ut noverint fideles mei, Exsurge in occursum mihi, et vide. taris nisi Deus unius gentis quae te colit, cum omnes gentes idola colant, tu Deus Israel, intende ad visitandum omnes gentes. Impleatur ista prophetia, in qua Isaias ex persona tua alloquitur Ecclesiam tuam, sanctam civitatem tuam, sterilem illam cujus multi filii desertae, magis quam ejus quae habet virum. Ei quippe dictum est: Laetare sterilis quae non paris, erumpe et exclama quae non parturis; quia multi filii desertae, magis quam ejus quae habet virum: magis quam gentis Judaeae quae habet virum, quae accepit Legem; magis quam ejus gentis quae habuit evidentem regem. Nam tuus rex latet, et plures tibi filii sunt ex occulto
Abbreviated transcription (Latin):
eus: usq ad summum cȩl Occurrit usq
adsummũ. ñ dicitur nͥ deȩquali Deniq cũ
aliqua inequalia comparamus. et aliquid
breue adaliquid maximum applieamus
uidere quantum adquantum sit.: si ineqͣle
iuenerimus : ita solemus loqui: ñ occurnt
Si ergo equale ẽ: occurrit: Ergo occursus
eius usq adsummũ celi: quia equalis
ẽ patri .Talem se uolebat innotescere fi¬
delib suis: qui dixerat. noli me tangere:
Hoc uolebat prestari apatre fidelib suis qͥ
dicebat. exurge moccursum mͥ et uide:
innotesce. qđ tibi ȩqualis sim: Et uide. Qd
ẽ uide: Fac uideri qđ tibi ȩqualis sum:
Quamdiu mͥ philippus dicit: ostende nob̃
patrem et sufficit nob̃: Quandui ego dicã.
tanto tempore uobiscum sum et patrẽ non
nostis: Philippe qui iudet me uidet &
patrem: Noncredis quia ego inpatre. et pa¬
ter inme ẽ : Et adhuc forte ñ credit ȩqͣlem.
Exurge inoccursum mͥ: et uide: Fac me ui¬
deri: fac te uideri: fac notam hominibus

Expanded text:
usque ad summum coeli. Occurrit usque ad summum, non dicitur nisi de aequali. Denique cum aliqua inaequalia comparamus, et aliquid breve ad aliquid magnum applicamus, videre quantum ad quantum sit, si inaequale invenerimus, ita solemus loqui, Non occurrit: si autem aequale sit, Occurrit. Ergo occursus ejus usque ad summum coeli, quia aequalis est Patri. Talem se volebat innotescere fidelibus suis, qui dixerat: Noli me tangere. Hoc volebat praestari a Patre fidelibus suis, qui dicebat: Exsurge in occursum mihi, et vide; innotesce quod tibi aequalis sim. Et vide: quid est, Et vide? Fac videri quod tibi aequalis sim. Quamdiu mihi Philippus dicit: Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis? Quamdiu ego dicam, Tanto tempore vobiscum sum, et Patrem non nostis? Philippe, qui me videt, videt et Patrem: non credis quia ego in Patre, et Pater in me est ? et adhuc forte non credit aequalem. Exsurge in occursum mihi, et vide. Fac me videri, fac te videri, fac notam hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
remaneat aspectus tuus quasi tactus tuu
humilis enĩ tibi uideor: nondum ascendi
adpatrẽ. unde et aduos descentli. et inde
ñ recessi Hondum ascendi uiuc: quando uoᷤ
ñ deserui: Ueni ñ recedens: ascendi ñ deserẽs.
S quid. ẽ. qđ ascendit ad patrem: Quando
nobis innotescit equalis patri: Nos enim
ascendimus ꝓficiendo: ut uidere. ut hoc in¬
telligere ut hoc utcunq caꝑe ualcamus:
Ideo gͦ distulit tactum. non abstulit: ñrep¬
pulit. non negauit: Nondum inqͥt ascen¬
di ad patrem: Asummo cȩlo egressio eius.
dicit alius psalmus: & occursus eius usq

Expanded text:
remaneat aspectus tuus quasi tactus tuus? remaneat aspectus tuus quasi tactus tuus? Humilis enim tibi videor, nondum ascendi ad Patrem, unde et ad vos descendi, et inde non recessi, nondum illuc ascendi, quando vos non deserui. Venit non recedens, ascendit non deserens. Sed quid est quod ascendit ad Patrem? Quando nobis innotescit aequalis Patri. Nos enim ascendimus proficiendo, ut hoc videre, ut hoc intelligere, ut hoc utcumque capere valeamus. Ideo ergo distulit tactum, non abstulit, non repulit, non negavit. Nondum enim, inquit, ascendi ad Patrem. A summo coelo egressio ejus, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
semet ipsum exinanuut formã serui accipi¬
ens: insimilitudinem hominũ factus. et ha¬
bitu inuentus ut homo: Et ita se exinani¬
uit. ut assumetet qđ ñerat: non ut amit¬
teret qđ erat: Quomodo gͦ se exinaniuit:
Quia tͥ talis apparuit: quia tͥ dignitatem
quam apud patrem habet non demonstra
bit purgato postea clantatem: Ile gͦ patͥ
equalis talis ẽ factus: & tamen inipsa infir¬
mitate agnoscendus ẽ. et si non uisione s. fide:
ut qđ urdẽ nondum possumus. saltem cre¬
damus: et credendo qđ ñuidemus. etiã uide
mereamur Merito postea quã resurrexit ait
mariȩ maglalenȩ: cui dignatus est primitus
apparere: Noli me tangere: nondum enun
ascendi adpatrem: Quid. ẽ. hoc: Paulo post
eum mulieres tetigerunt. Nam redeuntes a
monumento obuiã sibi factũ adorauerunt.
et pedes er tenuerunt Discipłi etiã cicat᷑ces
palpauerunt: Quid. ẽ hoc noli me tang̾e
nondum enim ascendi ad patrem: nisi noli
qđ uides hoc solum me credere. ne et hie

Expanded text:
semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo : et ita exinanivit, ut assumeret quod non erat, non ut amitteret quod erat. Quomodo ergo exinanivit? Quia tibi talis apparuit; quia tibi dignitatem quam apud Patrem habet, non demonstravit purgato postea claritatem. Ille ergo Patri aequalis, talis est factus: et tamen in ipsa infirmitate agnoscendus est, non visione, sed fide; ut quod videre nondum possumus, saltem credamus, et credendo quod non videmus, etiam videre mereamur. Merito posteaquam resurrexit, ait Mariae Magdalenae, cui dignatus est primitus apparere: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem . Quid est hoc? Paulo post eum mulieres tetigerunt. Nam redeuntes a monumento, obviam sibi factum adoraverunt, et pedes ejus tenuerunt : discipuli etiam cicatrices palpaverunt . Quid est ergo, Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem; nisi, noli quod vides hoc solum me credere, ne et hic
Abbreviated transcription (Latin):
Quare ergo dñs nͥ ꝓpter hoc gallina esse uo¬
luit inscã scriptura dicens: hicrłm. hierłm.¬
quotiens uolui congregare filios tuos. tan¬
quam gallina pullos suos subalas. et no¬
liusti: Congregauit enim om̃s gentes tan¬
quam gallina pullos suos. qͥ infirmatus
ẽ. ꝓpter nos: accipiens carnem a nob̃. id ÷
agenere humano: crucificus. contemptus.
alapis cęsus. flagellatus. ligno suspensus:
lancea uulneratus : Ergo hoc maternȩ infir
offenderunt mneum Cum gͦ talis ec̃t. etta¬
men carnẽ sine peccato suscepisset: factus
est particeps nr̃ȩ infirmitatis. non iniquitatiᷤ.
ut exeo qđ nobiseum communicauit infir¬
mitatem. solueret nr̃am iniquitatem: Ideo
sine iniquitate cucurri: et dirigebar: Quid
ergo: Scdm id qͦd ds̃ ẽ non est agnoscendu s:
et illud solum ineo considerandum ẽ qđ ꝓpt̃
nos factus ẽ. ñilud qđ nos fecit : Plane etiã
illud considerandũ ẽ: quia magnum pieta¬

Expanded text:
Quare ergo Dominus, nisi propter hoc, gallina esse voQuare ergo Dominus, nisi propter hoc, gallina esse voluit in sancta Scriptura dicens: Jerusalemlui congregare filios tuos, tanquam gallina pullos suos sub alas, et noluisti ! Congregavit autem omnes gentes, tanquam gallina pullos suos, qui infirmatus est propter nos, accipiens carnem a nobis, id est a genere humano; crucifixus, contemptus, alapis caesus, flagellatus, ligno suspensus, lancea vulneratus. Ergo hoc maternae infirmoffenderunt in eum : cum talis ergo esset, et tamen carnem sine peccato suscepisset, factus est particeps nostrae infirmitatis, non iniquitatis; ut ex eo quod nobiscum communicavit infirmitatem, solveret nostram iniquitatem. Ideo, Sine iniquitate cucurri, et dirigebar. Quid ergo, secundum id quod Deus est non est agnoscendus, et illud solum in eo considerandum est quod propter nos factus est, non illud quo nos fecit? Plane etiam illud considerandum est; quia magnum pieta
Abbreviated transcription (Latin):
sum mͥ: et uide Aliqͥd etiam me dicere ad¬
monet in loco hoc capttis ipsiꝰ nr̃i sublimitaᷤ:
qm̃ infumatus ẽ usq admortem: et assũ¬
psit infurmitatis carnem. ut pullos ierusalẽ
colligeret subalas suas: tanquam gallina
infirmata cũ paruulis: Non enim in aliqͣ
aue. hoc aliquando conspeximus: farum
etiam quȩ nidificant ante oclos nr̃õs sic̃
parietũ passeres. sicut hẏrundines. tanquã
annuȩ nr̃e hospites sicut eyconiȩ. sic̃ aliȩ
atq aliȩ aues. quȩ ante ocłos nr̃os ndifi¬
cant. et ouis insidunt. pullos alunt. sicut
quã auem infirmari cum paruulis non
agnouimus : ñ aspeximus: ñuidimus:
Gallina quomͦ hoc habet: Certe notam rẽ
dico: quȩ in conspectu nr̃o cotidie uersat᷑
Quomͦ raucescit uox: fit hispidum totum
corpus: deponuntur alȩ: laxant᷑ plume:
Et uide cura pullos nescio qͥd egrotum: etea
ẽ materna caritas. quȩ inuenitur infirmita ᷤ

Expanded text:
sum mihi, et vide. 10. Aliquid etiam me dicere adsum mihi, et vide. 10. Aliquid etiam me dicere admonet in hoc loco capitis ipsius nostri sublimitas; quoniam infirmatus est usque ad mortem, et assumpsit infirmitatis carnem, ut pullos Jerusalem colligeret sub alas suas tanquam gallina infirmata cum parvulis. Non enim in aliqua ave hoc aliquando conspeximus, earum etiam quae nidificant ante oculos nostros, sicut parietum passeres, sicut hirundines tanquam annuae nostrae hospites, sicut ciconiae, sicut aliae atque aliae aves quae ante oculos nostros nidificant, et ovis insidunt, pullos alunt, sicut quam avem infirmari cum parvulis non cognovimus, non aspeximus, non vidimus. Gallina quomodo hoc habet? Certe notam rem dico, quae in conspectu nostro quotidie versatur: quomodo raucescit vox, quomodo fit hispidum totum corpus? deponuntur alae, laxantur plumae, et vides circa pullos nescio quid aegrotum, et ea est materna charitas quae invenitur infirmitas.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ dirigorꝰ exilla figura qua et dictum est a
lud adhabraham: nunc cognoui qđtimes
nunc te feci cognoscere: Ignotus enim sibi
quisqͣuis ẽ ante interrogationem temptato¬
nis: sicut se petrus p̃sumendo ignorabat. &¬
negando didicit quales uires haberet: insua
ipsa titubatione intellexit falso se se p̃sump¬
sisse: fleuit. et flendo meruit fructuose nosse
qđ fuit: et eẽ qđ ñ fuit. Ergo ꝓbatꝰ abraham
factus ẽ. cognitus sibi: et dictum ẽ. ado. nunc
cognoui: hoc ẽ nunc te feci cognoscere. Quo¬
modo letus dies. qđ lȩtos facit: et tristis ama¬
ritudo. qđ contristat gustantem: sic uideis
ds̃ uidẽ faciens. Exurge ergo inquit inoc¬
cursum mͥ: et uide. Quid. ẽ et uide: Ad
iuua me. i d÷ millis. ut uideant eursũ meũ:
sequantur me: ñ eis uideatur prauum esse
qđ rectum ẽ: ñ eis iuideatur distortum esse.
qđ tenet regła ueritatis Qm̃ sine iniqui¬
tate cucurri. et dirigebar: Exurge inoccur¬

Expanded text:
m tibi. Ex illa figura hoc dictum est, qua m tibi. Ex illa figura hoc dictum est, qua et illud ad. Abraham: Nunc cognovi, quia times nunc te feci cognoscere? Ignotus enim sibi quisque est ante interrogationem tentationis, sicut se Petrus praesumendo ignorabat, et negando didicit quales vires haberet; in sua ipsa titubatione intellexit falso sese praesumpsisse: flevit ; et flendo meruit fructuose nosse quod fuit, et esse quod non fuit. Ergo probatus Abraham, factus est cognitus sibi; et dictum est a Deo, Nunc cognovi, hoc est, nunc te feci cognoscere. Quomodo laetus dies, quod facit laetos; et tristis amaritudo, quod contristat gustantem: sic videns Deus, videre faciens. Exsurge ergo, inquit, in occursum mihi, et vide. Quid est, et vide? Et adjuva me, id est in illis, ut videant cursum meum, sequantur me, non eis videatur pravum esse quod rectum est, non eis videatur distortum esse quod tenet regulam veritatis: Quoniam sine iniquitate cucurri, et dirigebar: exsurge in occur