comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ incarnatus sit idẽq d̾s &e hõ
sit: nõ crescit ex eo ꝑsonarũ pluralitas:
ut que ante incarnationẽ eius erat tri¬
nitas: pꝰ dicat᷑ aut sit qͣt̾nitatis. N on
enĩ duos eccłia cactholica receͥpit filioᷤ.
imino auathematrat nestoriũ. & om̃s

Expanded text:
Filius incarnatus sit, idemque Deus et homo sit, non crescit ex eo personarum pluralitas, ut quae ante Incarnationem ejus erat Trinitas, post dicatur aut sit quaternitas. Non enim duos Ecclesia catholica recipit filios, imo anathem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯu̾sum. lauachro baptismatis consecraũ:
Qd̾ scã scͥptura quȩ apłorũ continet actus.
sidei hystoria docet dicens: his auditis cõ¬
puncti st̃ corde: &e dixer̃t ad petrũ & ad reli¬
quos apłos. Quid faciemꝰ uiri fĩs: P etruˢ
rentia: qu̾o ȩquitas parib in reb paria
iira desid̾at: ut qͥa filiꝰ. ñ nisi indigito d̾i
fortẽ armatũ resurgendo deuicit. &e uasa eiꝰ
diripuit. atꝙ mundauit: ȩquȩ huic
resurgenti. siĩ rep̃sentet᷑ opus .i. sacri
baptismatis effectus: maximȩ. qͥa baptiᷤᷤ¬

Expanded text:
conversum, lavacro baptismatis consecravit, conversum, lavacro baptismatis consecravit, quod sancta Scriptura, quae apostolorum continet actus, fideli historia docet , dicens: « His auditis, compuncti sunt corde, et dixerunt ad Petrum et ad reliquos apostolos: Quid faciemus, viri fratres? Petrus rentia, quoniam aequitas paribus in rebus paria jura desiderat, ut quia filius non nisi in digito Dei fortem armatum resurgendo devicit, et vasa ejus diripuit atque mundavit , aeque huic resurgenti suum repraesentetur opus, id est sacri baptismatis effectus, maxime quia baptis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑentec̃. sic̃ & salb̾o passchs. baptirandũ sit:
ce pentec̃. a romanis pontificibꝰ ad
baptrandũ p̃fixa sunt. Unde magnꝰ leo.
scribens ad uniu̾sos ep̃os ꝑ siciliã consti¬
tutos: cum de sabbato scõ paschȩ qd̾ tũc
baptirandũ sit dixiss adiecit. Additͣ sa¬
nȩ huic obseruantiȩ. etiã pentec̃. ex aduẽ¬
tu scĩ sp̃c sollẽpnitas quȩ de paschalis
festi pendet articło: ce cũ ad illos dies cet̾a
festa ꝑtineant: hec semꝑ ad eũ dicm qui¬
de resurrectione dñi in signis ẽ. occurrit.
porrigens quodãm auxiliantis gr̃ȩ manũ
ce eos quoᷤᷤ adie pascͥe. aut molestia infir¬
mitatis. aut longinqͥtas itin̾is. aut naui¬
gationis difficultas int̾clusit. inuitans.:
ut quibꝰ libet necessitatib impediti. de¬
idonea ꝓbamꝰ: exemplo seqͣntes beatum
petrũ apłm: qͥ. in ipso die quo omĩũ cre¬
dentiũ numum ꝓmissus sp̃c sc̃i repleuit
aduentꝰ. tͥum miliũ ppłm. sua p̃dicatiõe

Expanded text:
ndum sit. Pentecostes, a Romanis pontificibus ad baptizandum praefixa sunt. Unde magnus Leo scribens ad universos per Siciliam constitutos, cum de Sabbato sancto Paschae, quo baptizandum sit, dixisset, adjecit: « Additur sane huic observantiae, etiam Pentecostes, ex adventu Spiritus sancti solemnitas, quae de Paschalis festi pendet articulo, et cum ad alios dies caetera festa pertineant, haec semper ad eum diem, quae resurrectione Domini est insignis, occurrit, porrigens quodammodo auxiliantis gratiae manum, et eos quos a die Paschae, aut molestia infirmitatis, aut longinquitas itineris, aut navigationis difficultas interclusit, invitans, ut quibuslibet necessitatibus impediti, deidoneo probamus exemplo, sequentes B. Petram apostolum qui, in ipso die, quo omnium credentium numerum promissum Spiritlium populum sua praedicatione
Abbreviated transcription (Latin):
cecũ antiquus dierũ dixerit huic. de quo
loquim᷑ sponso. pupilloꝵ patri. postula
turi tam̃ erant. qui ħeditatẽ eiꝰ nimiũ
uellent angustart: aut etiã anuullare:
ut uidei qͥ in sua tm̃ synagoga᷑ ut dona¬
bimet legata. insidiantib malignis sp̃iti¬
b: tutorem hunc fidissimũ ad eẽ oporte¬
bat: qui illoᷤ erudiret ꝓtegeret. &e ꝓ delin¬
q̃ntib intͥueniret. Nam quid oremꝰ inqͥt¬

Expanded text:
et cum Antiquus dierum dixerit huic, de quo et cum Antiquus dierum dixerit huic, de quo loquimur, sponso, pupillorum Patri: « Postulturi tamen erant qui haereditatem ejus nimium vellent angustare, aut etiam annullare, ut Judaei, qui in sua tantum Synagoga, ut Donabimet legata, insidiantibus malignis spiritibus, tutorem hunc fidissimum adesse oportebat, qui illos erudiret, protegeret atque pro delinquentibus interveniret. « Nam quid oremus, inq
Abbreviated transcription (Latin):
m uenerabilis &amplectenda sc̃ȩ
matri eccłiȩ filiisq eiꝰ uniu̾sis. debe¬
at ẽẽ de aduentu sp̃c scĩ sollẽpnitas con¬
sid̾ata ꝑsonȩ aduenientis dignitas simul¬
q causa aduentꝰ eiꝰ euident᷑ demonstrat.
Ipse s̾enĩ d̾s ac dñs nr̃. patri filioq con¬
substantiał. & coet̾nufanc̾atus. atq in¬
m̃sus. ut pote creatͥtis t̾cia ꝑsona tͥnitati.
cuiꝰ absq grã. nulla in ordine celorũ con¬
sistit c̾atura rationas. a quo recedens an¬
głs. diabolus factus e̾. ad quẽ accedens hõ.
dõ similis redditus ẽ. Causa autẽ aduentꝰ
euis hec e̾. ut quia sponsus ablatus ẽ. filio¬
rũ eiꝰ curam atq tutelam pupilloꝵ susci¬
piat: a testam̃to patris legatã illis. ĩmo
sangͥne eiꝰ conscͥptam hereditatẽ. ad uoca¬
tione legittima defendat in omĩ p̃torio:
coram quo uis iudice rege actiranno. si¬
ue pͥncipib t̾rȩ. Proponenda nãq erat
lis iniudicio de t̾minis pat̾nȩ possessiom:

Expanded text:
m venerabilis et amplectenda sanctae matri Ecclesiae filiisque ejus universis debeat esse de adventu Spiritus sancti solemnitas, considerata personae advenientis dignitas, simulque causa adventus ejus evidenter demonstrat. Ipse enim Deus et Dominus est, Patri Filioque consubstantialis et coaeternus, increatus atque immensus, utpote creatricis tertia persona Trinitatis, cujus absque gratia, nulla in ordine coelorum consistit creatura rationalis; a quo recedens angelus, diabolus factus est; ad quem accedens homo, Deo similis redditus est. Causa autem adventus ejus haec est, ut quia sponsus ablatus est, filiorum ejus curam atque tutelam pupillorum suscipiat, et testamento Patris legatam illis, imo sanguine ejus conscriptam haereditatem, advocatione legitima defendat, in omni praetorio, coram quovis judice, rege aut tyranno, sive principibus terrae. Proponenda namque erat lis in judicio de terminis paternae possessionis,
Abbreviated transcription (Latin):
ppło tuo: ⁊c̃. Hec orat̃o moysi ualuit
ꝓ illis donec ueniret hoc tẽpꝰ quo tm̃
facturi erant homicidiũ. crucifigen¬
do dei filiũ. qui nẽ ait illis: Quid me
dus erat moyses intercessor siẽ tẽ pla¬
catus dix̾at illi. Dimisi iuxta u̾bum
tuũ. Ueruntam̃ in die ultionis uisita¬
bo ꝙ hoc peccatũ eorũ fr̃a qͣrta. de

Expanded text:
populo tuo? etc. Haec oratio Mosi valuit populo tuo? etc. Haec oratio Mosi valuit pro illis, donec veniret hoc tempus, quo tantum facturi erant homicidium, crucifigendo Dei Filium, qui nunc ait illis: Quid me dus erat Moses intercessor, sicut tunc placatus dixerat illi: Dimisi juxta verbum tuum. Verumtamen in die ultionis visitabo et hoc peccatum eorum. CAPUT XVIII. De
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ad iudeos & arguens homici¬
das atq impios: moysen cui qͦndam
oranti ꝓ illis. qñ fecer̃t uitulũ m̾oreb
dix̾at. dimisi scd̾m u̾bum tuũ uerun¬
tam̃ in die ultionis uisitabo &e ħ pec¬
catũ eorũ: moysen inqͣm hactenꝰ oran¬
tem ꝓ illis. iratus remouet dicendo. Nõ¬
ne moyses dedit uobis legẽ. &e nemo ex
uobis facit legem: Remouet enĩ quẽ.
ad illos ñ ꝑtinere omĩmꝰ. p̃uaricatioẽ
eos seꝑante ostendit. Statimq moyse
intercessore remoto. decͥmine reos con-¬
uenit. Ed me inqͥt queritis int̾ficere:
At illi suo more in sanientes dñt. De¬
moniũ habes Es te querit int̾fic̃e:
Ipse uͦ moysen. quẽ ꝑdid̾ant t̾cio cõ¬
memorans. magis ac magis reos coniũ
d̾r. descende de mõte: peccauit ppłs tuꝰ.
quẽ eduxisti de egypto recessert̃ cito
de uia qͣm ostendisti eis &ͥ fecer̃t uitulũ
conflatilẽ. E t dicente dño ꝑmitce me
ut deleã eos. Seqr̃. Noyses a orabat
dͥnĩri suũ dicens. cur dñe trasceris un

Expanded text:
nus ad Judaeos, et arguens homicidas atque impios, Mosen, cui quondam oranti pro illis, quando fecerunt vitulum in Oreb, dixerat: Dimisi secundum verbum tuum, verumtamen in die ultionis visitabo et hoc peccatum eorum . Mosen, inquam, hactenus orantem pro ipsis iratus removet dicendo: Nonne Moses dedit vobis legem, et nemo ex vobis facit legem? Removet enim quem ad illos non pertinere omni modo praevaricatione eos saparante, ostendit. Statimque Mose intercessore remoto, de crimine reos convincit: Quid me, inquit, quaeritis interficere? At illi, suo more insanientes, dicunt: Daemonium habes, quis te quaerit interficere? Ipse vero Mosen, quem perdebant, tertio commemorans, magis ac magis reos convincMosi dicitur: Descende de monte, peccavit populus tuus quem eduxisti de Aegypto. Recesserunt cito de via quam ostendisti eis, et fecerunt sibi vitulum conflatilem . Et dicente Domino: Permitte me, ut deDominum Deum suum, dicens: Cur, Domine, irasceris in
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Cum multa ᷤ pecudes habuissẽt pascua q̃r̃t̃
Extra iordanẽ nec amant habitacła terre.
ꝓmisse. ruben. Gad. dimidtꝰq manases.
Sic nimis intenti. t̾renis reb auari.
Extͣ celestẽ patͥam habitare merent᷑¬
¶ Quare.t̾. samublẽ diuina uox uocauit.
Cũ tñ audiss. sub pͥma uoce uocantẽ:
Offm̃ tͥnum notat ista uocatio t̾na.
Namq ꝓpħa. sacerdos. dux. erat ille futs.
Sicq ducẽ. sic pontificẽ. notat atq ꝓpħã.¬

Expanded text:
 Cum multas pecudes habuissent, pascua quaerunt Extra Jordanem, nec amant habitacula terrae Promissae Ruben, Gad, dimidiusque Manasses. Sic nimis intenti terrenis rebus avari Extra coelestem patriam remanere merent Quare ter Samuelem vox divina vocavit, Cum tamen audiret sub prima voce vocantem; Officium trinum notat ista vocatio trina, Namque propheta, sacerdos, dux erat ille futurus. Sicque ducem, sic pontificem vocat atque p
Abbreviated transcription (Latin):
Hutñ ad corpꝰ puer. se mensꝰ eundẽ:
Ad uitã reuocat. res notat ħ: aliud.
P ex dati ꝑ moysen. pecc̃i morte sepultũ.
Non ualt humañ uiuificare genꝰ
Se d̾s ad formã serui contyit. ⁊ ad nos.
Q ũ tieñ humanũ: suscitat inde genꝰ
Atq sagntas. rex affert. aꝑire fenestm̃.
Iussĩt rex apperit. ⁊ace dix̃. at ille sagittã
Lecit. mistica res ħ est. alid̾q notatur
Utraq lex arcus. cornu: uetꝰ. et noua corda.
Corda rigens cornu flectit. uet̾isq rigore.
Legis ab hystoria. noua flectit ad assegoriã
Uerba sagite s̃. iex doctor. aꝑta fenẽstra
Doctriñe lur ÷ p̾us ħ resplendeat intꝰ
Bost doceat doctor. iaciat ꝙ docendo sagittã.
¶ Bechsabee lex est. rex dd̾ xp̃c. urias
Iudea. regi nuda puella plac.
Quda placet xp̃o lex ñ uestita figuris.
Aufert uideis hanc sociatq s̃¬

Expanded text:
t ad formam pueri se mensus, eumdem Ad vitam revocat; denotat hoc aliud. Lex data per Moysen, peccati morte sepultum Non valet humanum vivificare genus. Se Deus ad formam servi contraxit, et ad nos Convenit; humanum suscitat inde genusAtque sagittas; rex affert; aperire fenestram Jussit; rex aperit: Jace, dixit; at ille sagittam Jecit. Mystica res haec est, aliudque notatur. Utraque lex arcus cornu, vetus et nova chorda; Corda rigens cornu flectit, veterisque rigorem Legis. Ab historia nova flectit ad allegoriam: Verba sagittae sunt; rex, doctor; aperta fenestra, Doctrinae lux est. Prius haec respondeat intus, Post doceat doctor, jaciatque docendo sagittam.. Bersabee lex est, rex David Christus, Urias Judaei. Regi nuda puella placet. Nuda placet Christo lex non vestita figuris; Aufert Judaeis hanc, sociatque s
Abbreviated transcription (Latin):
Q uinq talenta figurant. sensꝰ. iͦ. duob
Designat᷑. ⁊ actus ⁊ intellectꝰ in uno
In tellectꝰ. in intellectu: quisq ꝑitꝰ
Peccat. ẽ ꝑ doctrinam nicħ inde iucͣtur
Qui tierbo uita ꝓdest: fert lucͣ duoꝵ.¬
E. xpͥmit᷑ ꝑ tympana mortificatio carnis.
In cantu corus ⁊ concors. cũ religiosus
Mortificat carnẽ. discors amorib hoꝵ
Cum quib c̃ laudat dñm ꝑ tympana s ñ
Uoce chori. laudes in utͦq nferre iubet᷑
Ut se mortificans: concors cũ frĩb assit
Angłs incultu candorẽ fulgur inore.
Fert. ħ significans. ꝙ iustis blandꝰ. iniqͥs
Terribit ueni⁊: quẽ uiu̾e nuntiat ille.

Expanded text:
Quinque talenta figurant sensus quinque; duobus Designantur et actus et intellectus; in uno Intellectus; in intellectu quisque peritus, Peccat, cum per doctrinam nihil ipse lucratur.Qui verbo et vita prodest, fert lucra duoExprimitur per tympana mortificatio carnis: In cantu chorus est concors, cum religiosus Mortificat carnem, discors a moribus horum Cum quibus est, laudat Dominum per tympana, sed non Voce chori. Laudes in utroque referre jubetur, Ut se mortificans concors cum fratribus adsitAngelus in cultu candorem, fulgur in ore Fert. Hoc significans, quod justis blandus, iniquis. Terribilis veniet, quem vivere nuntiat ille.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Mens malaꝰ mõs. małꝰ actꝰ mors foris usus.
Turba puella. puer. lazarꝰ ista notant.
¶Die quid tumulꝰ designt quatduan.
Oicã quid tumul singla queꝙ dies.
rima dies ade pec̃m. lex rõnis
Alt̾i. lex uetus est. t̾cia. qrͣta. noua.
Dum tres transg̾dio leges inc̾mine natꝰ
Sum ꝑ quatriduũ. lazarꝰ intumulo.

Expanded text:
 mors intus; malus actus, mors foris usus, Tumba, puella, puer, Lazarus ista notant. Dixi quid tumulus designat quatriduani, Dicam quid tumuli singula quaeque dies. Prima dies, Adae peccatum; lex rationis, Altera; lex vetus est tertia; quarta, nova. Dum tres transgredior leges in crimine natus, Est per quatriduum Lazarus in tumulo.
Abbreviated transcription (Latin):
P etra capit sem̃. uia sentes optima t̾ra.
Aret. aues comedt̃. suffocant fructisicautt.
Uerbũ semen. ag̃ mundꝰ pet̾ qui bene cep̃:
E radice caret. cui deficit humor. ⁊ aret.
Est uia cum u̾bum ueñ ad cor. ⁊ ilico tñsit.

Expanded text:
Petra capit semen, via, sentes, optima terra; Aret, aves comedunt, suffocant, fructificavit. Verbum, semen; ager, mundus; petra, qui bene coepit, Sed radice caret, cui deficit humor et aret. Est via, cum verbum venit ad cor et illico transit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ostia turturis atq cõlumbe mistica res ẽ
E st tͥtur castꝰ simplexq columba. pudore
Sit tua mens turtitr. sit simplicitate colũba.
Sit accepta ło. sic fiet uictima grata. ł scã¬
¶ C uruoluit de desponsata ur̃gmne nasc.
Et ne demonib manifestꝰ uirginis eẽt.
Partus. desponsata fuit. seriemq parentũ¬

Expanded text:
Hostia turturis atque columbae, mystica res est. Est turtur castus, simplexque columba pudore. Sit tua mens turtur, sit simplicitate columba. Sic accepta Deo, sic fides hostia sancta, §  Cur voluit de desponsata Virgine nasci Et ne daemonibus manifestus Virginis esset Partus, desponsata fuit; seriemque parentu
Abbreviated transcription (Latin):
¶n syonignis. in ierłmq caminus.
U isio ierłm pacis speculatio syon.
S ion eccłiam p̃sentẽ denotat. uñ.
Mens qiͣ de longe dñm specłat᷑. in ista:
Ignis amoris adẽ. s ñ dũ plenꝰ. in illa

Expanded text:
n Sion ignis, in Jerusalemque caminus; Visio Jerusalem, pacis speculatio Sion; Sion Ecclesiam praesentem denotat, unum Mens quasi de longe Dominum speculatur; in ista Ignis amoris adest, sed non plenus; sed in illa
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Abner ꝑbros sigñat sermone lãtino.
Dat tam doctna. ꝗͣ uita. lumina mundo.
Inguine ꝑcussit ioab hc̃. ioab hostis apđ nos.
Dr̃. ⁊ generis humani denotat hostẽ.
Q ñ sacerdote ᷤᷤ ꝓst̾nit subdolꝰ hostis.
⁊elo luxurie. ioabͣ ꝑcunt abner¬
¶Iob. uamel. noe. sũt saluandi teste ꝓpħa
Trinꝰ ĩ eccłia uig ordo. notatꝰ inistis
Uxoratos iob. daniel se mor̾ificantes.
Rectoreᷤᷤ noe significat. fuit ille maritꝰ
Carnẽ mortificãs daniel. noe pector ĩ archa.
Ordinib mola sigͣc mundana. qͥetẽ:
Lectꝰ ager popłm. mola sponsis ẽ data. lectꝰ.¬

Expanded text:
 Abner presbyteros signat sermone Latino. LDat tam doctrina, quam vita et lumine mundo. Inguine percussit Joab hunc. Joab hostis apud nos Dicitur, et generis humani denotat hostem. Quando sacerdotes prosternit subdolis hostis Telo luxuriae, Joab inguineob, Daniel, Noe sunt salvandi, teste propheta, Trinus in Ecclesia viget ordo vocatus in istis. Uxoratos Job, Daniel se mortificantes, Rectores Noe significat. Fuit ille maritus, Carnem mortificans Daniel, Noe rector in arca PrOrdinibus; mola signat mundana; quietem Lectus; ager populum, mola sponsus  Colb. s
Abbreviated transcription (Latin):
¶Q uomodo suscep̃ salomon de mat coronã:
e st salomon xepe. mat᷑ synagoga. corona
Spmea. de spinis xp̃o dedit illa coronã.
Doctrinã ꝑ aquã. ꝑ nubes sume ꝓphas.
Ut psalmista refer̃t. innuibib ẽ tenebͤsa.
Haqua. nam sebunt obscure multa ꝓpħe¬

Expanded text:
Quomodo suscepit Salomon a matre coronam. Est Salomon Christus, mater Synagoga; corona Spinea de spinis Christo dedit illa coronam.Doctrinam per aquam, per nubes sume prophetas. Ut Psalmista refert, in nubieus est tenebrosa Haec aqua: nam scribunt obscure multa p
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ut fert᷑ salices sũt inmedio babylonis
H arborstĩlis. steriles notat. accio qͦꝵ.
fructũ ñ affert. ht̃ hos confusio mundi.
Doctrinã tales fugiũt. quaꝑꝑ in ilł.
Organa suspendunt. maluntq tac̃e magist̾:
Qm scm̃ canib. ꝗͣ gemimas trad̾e porcis.
¶A bsorbet fluuiũ. beemoth. sꝑatq ꝙ ori
Influat illiꝰ iordanis. mistyca uerba.

Expanded text:
Ut fertur, salices sunt in medio Babylonis. Haec arbor sterilis steriles notat, actio quorum Fructum non affert, sed sunt confusio mundi. Doctrinam tales fugiunt: quapropter in illis Organa suspendunt, maluntque tacere magistri, Quam sanctum canibus, quam gemmas tradere porcis. Absorbet fluvium Behemoth, speratque quod ori Influat illius Jordanis. Mystica verba.
Abbreviated transcription (Latin):
U ult int̾re. nequit fera gens sodomita. dom̃ loth:
S ñ inuemũt aditꝰ qͣ parte subint̾nt
Obstat eis paries firmissimꝰ actio sancta:
elũ. fcm̃ firmamentũ. mystica res ẽ.
Nam celũ. bonꝰ angłs ẽ: ꝗͣ postea. fẽs.
Est firmam̃tũ: firmatꝰ. ne q̃at ult᷑
Iam sabi. qm̃ stetit hic: dũ labit᷑ alter

Expanded text:
ult intrare, nequit fera gens Sodomitae, domum Lot. Sed non inveniunt aditus; qua parte subintrent Obstat eis paries firmissimus hospite sancto. elum factum firmamentum mystica res est, Nam coelum bonus angelus est, qui postea factus Est firmamentum; firmatus ne queat ultra Jam labi; quoniam stetit hic, dum labitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑciatos ũbi mensura. det utq doctor.
ꝑfectis fialas. ciatos q minorib. uͭqui
Drꝰ capuĩt. plꝰ iñ bibãt. minꝰ iñ minores.¬
¶ I n bade sũt cherubii. sũt. ⁊ bos. ⁊ leo sculpti.
Ordo sac̃dotũ basis. ħ fert pond̾a templi.
Sic in pbios ꝑtecta scientia debet
Esse. ⁊ mansuedo bouis. ferttasq leonis.
Uirtutes plant⁊ doctrina. nut̾at illas.
Mansuetudĩe. pec̃cm feritate repellat.
¶ Mactatã uitulam. comitant᷑. cedrꝰ ysopꝰ
Coccꝰ bis tinctus. dũ carnẽ mortificamꝰ
Mactamꝰ uitulã. ꝑ ysopum significat᷑.
Spẽ mͥ designat. toccꝰ rubicundꝰ: amoris
Flammã. qua pia mens ardet. bis tinctꝰ utͣmq
Iiriguũ pr̃ inferiꝰ dedit atq suꝑnũ.
Sic suspiranti lacͥmasq timore gehenne.
Dat ds̃. ⁊ lacͥmas patͥe celestis amore¬

Expanded text:
Per cyathos verbi mensura: det utraque doctor; Perfectis phialas, cyathosque minoribus, ut qui Plus capiunt, plus inde bibant, minus inde minores. In base sunt cherubim, sunt et bos et leo sculpti. Ordo sacerdotum basis haec, fert pondera templi. Sic in presbytero perfecta scientia debet Esse, bovis mansuetudo feritasque leonis. Virtutes plantet doctrina, nutriat illas Mansuetudine, peccatum feritate repellat. Mactatam vitulam comitantur cedrus, hyssopus, Coccus bis tinctus. Dum carnem mortificamus, Mactamus vitulam. Per hyssopum significatur Spem mihi designat; coccus rubicundus, amoris Flammam, qua pia mens ardet; bis tinctus utramqIrriguum pater inferius dedit atque supernum. 1217 Sic suspiranti lacrymasque timore gehennae Dat Deus, et lac
Abbreviated transcription (Latin):
E xploratores iericho tardasse dieb
Quadͣginta dnrͣ. cũ castra redissent:
Iudeĩs laudãt regionis fertilitatẽ.
Non credũt. deus arguit hos in c̾dulitatis.
Q uotq dies habuit legatio. iure tot annis:
Differt᷑ popło dubitant fercile regnũ.
¶A urea pontificis pendebant insita uesti
Tintinnabła. malaq punica. mystica res est.
U estis opꝰ designat. tintinnabła ũbũ.
Punica mala fidẽ. q̃ płima grana sub uno.
Cortice subiungũt. sic płima corda bonoꝵ
Una fides nectit. simł ħ tͥa qͥsq sacerdos.
Debet hr̃e. fidẽ. doctͥnã. religionem.
¶ Accingi gladio. de porta p̃cipit ire.
Ad portã. frẽm puñ cũ cͥmen ĩ illo
Extinguit. ꝑit ħ uitio cui uixerat añ.
Terga uidr. ñ ora dei. petra .xͦ. in illa
Stat moyses: cũ gens mosaica cͥdrt in ilbũ.
Nõ uidet ora dei. p̃sentẽ xp̃m noscere

Expanded text:
Exploratores Jericho tardasse diebus Quadraginta dicuntur: cum castra redissent, Judaeis laudant regionis fertilitatem. Non credunt, Deus arguit hos incredulitatis; Quotque dies habuit legatio, jure tot annis Differtur populo dubitanti fertile regnum. Aurea pontifici pendebant incita vesti Tintinnabula, malaque punica; mystica res est. Vestis opus designat; tintinnabula, verbum; Punica mala, fidem, quae plurima grana sub uno Cortice conjungunt; sic plurima corda bonorum Una fides nectit. Simul haec tria quisque sacerdos Debet habere, fidem, doctrinam, religionem.  Accinctos gladio de porta praecipit ire. Ad portam, fratrem perimit, cum crimen in illo Exstinguit; perit hic vitio, cui vixerat ante. Terga videt, non ora Dei. Petra Christus, in illa Stat Moyses cum gens permaxima credit in istum. Non videt ora Dei; praesentem noscere
Abbreviated transcription (Latin):
Terra. caro est: cognatio nr̃a. genꝰ tutioꝵ:
Exit ab ambob: qui carnẽ mortificatut:
Cũ iitiis. dat᷑ ħuic gens maxima : płima uirtꝰ¬
¶ Cũ sponsum rebecca uid̾er. uect̾a camelo:
Descendit: faciemq suã. suffusa rubore:
Uelauit: sponsꝰ xͫ. rebecca figͣat
Eccł̃iã. de gentib ħ erat in uitiosis
Morib &̃ tortis: ũ p̃m nouit᷑ ad ip̃m.
T̃ endens. de fastu mundi descendit. ⁊ actꝰ
Pret̾itos recolens: patit᷑ confusa pudorẽ.¬
¶Speltinca duplicqi sarã sepelisse: uir etꝰ
Fertͣ fossa duplex. uitã designat utmq :
Actiuã.⁊ cõtemplatiuã: uirq magistr̃
Eccłe: cõiuny aĩam: q̃ mortua m̃undo.
In dupplici uita sepelir⁊ debrꝰ uͭ hic sit.
Contemplator. ⁊ actiuꝰ uiciisq sepłtꝰ¬

Expanded text:
Terra, caro; cognatio nostra, gens vitiorum. Terra, caro; cognatio nostra, gens vitiorum. Exit ab ambobus, qui carnem mortificavit Cum vitiis; datur huic gens maxima, plurima virt Cum sponsum Rebecca videret vecta camelo, Descendit, faciemque suam suffusa rubore Velavit. Sponsus Christum, Rebecca figurat Ecclesiam de gentibus. Haec erat in vitiosis Moribus et tortis; ut Christum novit, ad ipsum Tendens, de fastu mundi descendit, et actus Praeteritos recolens patitur confusa pudoreSpelunca duplici Saram sepelisse vir ejus Fertur. Fossa duplex vitam designat utramque, Activam, contemplativam, virque magistrum Ecclesiae, conjux animam, quae mortua mundo In duplici via sepeliri debet, ut hic sit 1214 Contemplatorque activus, vitiisque sep
Abbreviated transcription (Latin):
Delectatio tonsensus: defensio: demon:
Sugg̃itꝰ. ⁊ caro delectat᷑: sp̃c illi.
Consentit: culpã defendit lingua ꝓterua:
Sic suasit serpens: est delectata uirago:
Adam consentit: nisus defende culpã:¬
¶Respexit dñs ad abel. respexit ad eius.
Mim̾a: plꝰ plac⁊ affectꝰ ꝗͣ mun̾a dantis
U ñ pͥꝰ dantẽ respexit: postea munus
Non ꝑ munꝰ abel: ꝑ abel. sunt mun̾a gͣta.
¶ Est certũ qd̾ qͥnq modis gula dampñat edacẽ:
Dum nimio desid̾io cup̃. ⁊ capit escas:
U el dũ delicias querit: uł deliciose
Ut discernant᷑ mag̃ ħ exempla seqͣnt᷑:
Causa fuit sodomȩ peccandi. panis habundais.
E suries esau petit escas: uendit honorẽ.
Manna dat᷑: carnes. plebs deliciosa requirit.
De sacro crudũ puer opfni postulat armũ:
Sic ad uelle suũ. studiose p̃ꝑat illũ.
¶ Est abrahe dictũ: t̾rãq tuosq relinq
Cognatos: magnȩ gentis dux constitueris

Expanded text:
Delectatio, consensus, defensio: daemon Delectatio, consensus, defensio: daemon Suggerit, et caro delectatur; spiritus illi Consentit; culpam defendit lingua proterva. Sic suasit serpens, est delectata virago; Adam consensit, nisus defendere culpaRespexit Deus ad Abel, respexit ad ejus Munera; plus placet affectus, quam munera dantis. Unde prius dantem respexit, postea munus; Nam per munus Abel, per Abel sunt munera grata. Est notum quod quinque modis gula damnat edacem. Cum nimio desiderio cupit, et capit, escas, Cum vel delicias quaerit, vel deliciose Ut discernantur magis haec, exempla sequuntur Causa fuit Sodomae peccanti panis abundans . Esuriens Esau cupit escam, vendit honorem. Magna datur. Carnes plebs deliciosa requirit. De sacro crudum puer Ofni postulat armum, Sic ad velle suum studiose praeparat illum. Est Abrahae dictum: Terramque tuosque relinque Cognatos; magnae gentis dux constitueris.
Abbreviated transcription (Latin):
um colla mollescẽ. ⁊ rigidioris ppositi no¬
uo gaudio suꝑcilia temꝑari. Nam benigni¬
tadem seminat quicqͥd uotis obsequitur.
Nec plus aliquid humiliat potissimos. qͦm
optata sublimitas. Indicti ꝯmunionis et
obsequii ẽ: ad apicem ꝑuenisse. Tu pꝰquam
ad ꝯcupita ꝓuectus es: ignorato. Hactenus tu¬
more me despicis. ⁊ quid in melle tuo respi¬
cias oblitus de sola amica ueteres future
uxoris opulentia ꝯtempnis. Nesciens sarci¬
nam uenire. unde estimas ꝯmeare rem p̃mii
Primũ quod mobilem eẽ ñ decet. qui originis
sue radios ñ obumbrat. deinde quia unde
despicior uindicabor. ergo ad usum ꝑmissi¬
onis benigne reuerte̾. ne uidear manifesta
suspicatus. Ego qr hactenus abscͥptionis mu¬
nere temꝑastis. in hec uerba ꝓrupi. Uos aũ
factum diluere. aut affirmare innocentiã
ꝯuenit. nobilitate sermonis. Oñe mͥ saluta¬
tionis plenissime officia ꝑsoluens: sperout
qui diugentẽ neglexisti. saltem colloquiis
dignũ facias arguentem.

Expanded text:
um colla mollescere et rigidioris propositi nouo gaudio supercilia temperari. nam benignitatem seminat quicquid uotis obsequitur nec plus aliquid humiliat potissimos quam optata sublimitas. indicium communionis et obsequii est ad apicem peruenisse. tu postquam ad cupita prouectus es, ignorato hactenus tumore me despicis: et quid in melle tuo respicias oblitus, de sola amicos ueteres futurae uxoris opulentia contemnis, nesciens sarcinam uenire unde aestimas commeare rem praemii, primum quod mobilem esse non decet qui originis suae radios non obumbrat, deinde, quia unde despicior uindicabor. ergo ad usum promissionis benigne reuertere, ne uidear manifesta suspicatus. ego, nere temperastis, in haec verba prorupi: vos aut factum diluere, aut affirmare innocentiam convenit nobilitate sermonis. Domine mi, salutationis plenissimae officia persoluens spero, ut qui diligentem neglexisti saltem colloquiis dignum facias arguentem.
Abbreviated transcription (Latin):
ss tulta decensq simł mulier. quasi cͥcłs auri.
Est in nare suis: ꝙ ceno uioluit᷑. aurũ.
Inceno decor ẽ. instulto corꝑe. cenũ
Sordidat aurũ. sordidat insipientia formã.
Sansom significat xp̃m: subũsio temph
Sorꝑis oc̃casũ. multos in morte ꝑemit.
Sanson. pꝰ mortẽ xͥ. dũ crescit in orbe
Religio. uiciis moriunt᷑ quiq fideles.
Mentis in excessu. datꝰ ÷ lib ezechiel.
In libꝰ. luctum. carm̃. ue. scͥpta uidebat.
N t̾ra luccũ ꝯpunctis. in paradyso.
Sarm̃ lecicie. reꝓb mala. ueq gehenne.
ꝑnabuzardaꝵ destrux̃ rex babilonis.
Est babylonis rexr sathanas. pͥncepsq coquoꝵ¬

Expanded text:
Stulta decensque simul mulier, quasi circulus auri Est in nare suis, quae coeno volvitur; aurum In coeno decor est in stulto corpore; coenum Sordidat aurum, sordidat insipientia formam.Samson significat Christum; subversio templi Corporis occasum: Multos in morte peremit Samson; post mortem Christi, dum crescit in orbe Religio, vitiis moriuntur quique fideles. Mentis in excessu datus est liber Ezechieli. In libro luctum, carmen, vae scripta videbat. In terra luctum compunctis, in paradiso Carmen laetitiae, reprobis mala, vaeque gehennae.Nabuzardan destruxit rex Babylonis Est Babylonis rex Satanas, princepsque coquo
Abbreviated transcription (Latin):
¶A rha noc sunsũ tuit arta÷ s ampla deorsũ:
In cubito ꝑfecta: deorsũ bruta locant᷑
St̃ homines in ea pauci qͥ ñ sua q̃runt.¬
& peccare cauẽt. sic angustat᷑ in illis.
St̃ inea rari. quib ẽ mens sꝑnere mundũ.
Uirtut̃ pennis uͭ aues tollunt᷑ ad astra.
hi iuxta cubit̃ resident in ꝑte suꝑna.
Nã bñ ꝓm̾itis loca distingunt᷑ coꝵ
Xp̃m designat cubitꝰ sp̃es terendit ad illũ
Eccłe. quo ꝑueniens nil appecii ult᷑.¬

Expanded text:
Arca Noe sursum fuit arcta, sed ampla deorsum, In cubito perfecta; deorsum bruta locanturSunt homines in ea, sed pauci qui sua quaerunt Et peccare cavent, sic angustatur in istis. Sunt in ea rari quibus est spernere mundum, Virtutum pennis, ut aves, tolluntur ad astra; Hi juxta cubitum resident in parte superna. Nam bene pro meritis loca distinguntur eorum. Christum designat cubitus; spes tendit ad illum Ecclesiae, quo perveniens nil appetit ult
Abbreviated transcription (Latin):
lã ht̃ pontifex. in uet̾i sac̾dotio colo¬
ris erat iacinctin. tintĩnabuł & ma¬
lis punicis⁊ ĩ feriori parte pendenti¬
brͣut totꝰ uocał inced̾et pontifex: ne
moreret᷑. Significat aũ ut ieronimꝰ
ait. rõnẽ sublimiũ: qͤ ñ patet omĩb:

Expanded text:
lam habet pontifex, in veteri sacerdotio coloris erat hyacinthini, tintinnabulis, et malis punicis inferiori parte pendentibus, ut totus vocalis incederet pontifex, ne moreretur . Significat autem, ut Hieronymus ait, rationem sublimium, quae non patet omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
corrigias. designari accipimꝰ. P ret̾ea.
dũ tam sacrũ tãꝙ misticũ pontifex
pedis sui spectat ornatũ: meminisse de¬
bet et scire se qͦ pedẽ eẽ speciosũ. iuxta
illd̾. Quã pule̾ supͣ mõtes. pedes annũ

Expanded text:
corrigias designari accipimus. Praeterea corrigias designari accipimus. Praeterea dum tam sacrum tamque mysticum pontifex pedis sui spectat ornatum, meminisse debet et scire se quoque pedem esse speciosum, juxta illud: « Quam pulchri supra montem pede
Abbreviated transcription (Latin):
quã scinde milites noluert: eo qͦd eẽt
in constitilis desuꝑ contexta ꝑtotũ:
dapnũ fore maximũ significantes
andalia pontificis. illd̾ signifi¬
cant dñice in carnatõnis calcia¬
m̃tũ. de qͦ ip̃e in psalmo.I nidumeã
carnationẽ meã. Ut enĩ sac̾dotio fun¬
geret᷑ ꝓ nob̾ filiꝰ di:nr̃a carne. quasi
calciatꝰ in hc̃ mundũ uenit: Sanda¬
lia gͦ pontificis in carnationẽ ut dic¬
tum est. signisicant filii di. Et pulchre:
qͦd in amictii capitis idẽ ĩ calciam̃to
pedũ signat᷑. Nam in carne diuinitaᷤ
latuit. & ꝑ carnẽ eius noticia uniu̾sũ
mundũ ꝑcͣrit. ꝑ ligulas quibz ipsa
pedib sandalia constrĩgunt᷑. idipsũ
accipimꝰ. qͦd ioħs baptista ꝑ corrigiã
calciam̃ti signasse ꝓbat᷑: cũ de xͦ spon
so loq̃nsͥ cuł inqͥt ñ sũ dignus solu̾e
fabilẽ caritatẽ inestimabilẽ. uincła
sp̃c scĩ in solubilia. quib diuinitas u̾¬
bi. nr̃e carni se coniunx̃: ꝑ sandaliorũ

Expanded text:
quam scindere milites 12 noluerunt, eo quod esset inconsutilis, desuper contexta per totum , damnum fore maximum significantes andalia pontificis illud significant Dominicae incarnationis calceamentum, de quo ipse in psalmo: « In Idumaeam, carnationem meam. Ut enim sacerdotio fungeretur pro nobis Filius Dei, nostra carne quasi calceatus in hunc mundum venit. Sandalia ergo pontificis incarnationem, ut dictum est, significant Filii Dei. Et pulchre quod in amictu capitis idem in calceamento pedum signatur; nam et in carne divinitas latuit, et per carnem ejus notitia universum mundum percurrit. Per lingulas, quibus ipsa pedibus sandalia constringuntur, idipsum accipimus quod Joannes Baptista per corrigiam calceamenti signasse probatur, cum de spone fabilem, charitatem inaestimabilem, vincula sancti Spiritus insolubilia, quibus divinitas Verbi nostrae carni se conjunxit, per sandaliorum
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i xͥ uestim̃tũ significat᷑. illd̾ ues¬
tim̃t u̾i aaron. cuiꝰ in horã descendit
ungͥentũ. qͦd ẽ in capite. pͥmũ descen¬
dens in barbã ipsius aaron. Qd ẽ. nid̃
uestim̃tũ: Scã eccłia catholica. N am
tũ aut̃ regale. & sacdotale. sp̃c sc̃s ẽ. cuiꝰ¬
pͥmũ in apłos. quasi in barbã. deinde
in dotã eccłiã atisq in extrema m̃bra
ecclie qͣͣ in horã uestim̃ti. descendit.
nificat. E st autẽ integͣ & undiq elau¬
sa. ut unitatẽ uł integͥtatẽ u̾e fidĩ de¬
monstret. Huic autẽ suꝑ ducit᷑ &e ori
eiꝰ aptȩ cͥcũ ponit᷑ amictꝰ. qͦ ante capd̾
sacdotis tegebat᷑. quẽ nubẽ humanita¬
tis eiꝰ in qua latiqit diuinitaᷤ. sig̃care

Expanded text:
ificat illud vestimentum veri Aaron, cujus in oram descendit unguentum, quod est in capite, primum descendens in barbam ipsius Aaron . Quod est illud vestimentum? Sancta Ecclesia catholica. Nam btum autem regale et sacerdotale Spiritus sancprimum in apostolos quasi in barbam, deinde in totam Ecclesiam, et usque in extrema membra Ecclesiae, quasi in oram vestimenti descendit. clesia, significat. Est autem integra et undique clausa, ut unitatem vel integritatem verae fidei demonstret. Huic autem superducitur, et ori ejus apte circumponitur amictus, quo ante caput sacerdotis tegebatur. Quem, nubem humanitatis ejus, in qua latuit divinitas, significare
Abbreviated transcription (Latin):
contuar. nec actu amisit: &e idcͥco mor¬
t nil debuit: S dedit illi calicẽ pat̾.
ñ iudex̾ amore ñ ira uoluntate. ñ ne¬
cessitate: grã. ñ uindicta & sic̃ iacob
lib &e ingenuꝰ. p̃cepto patͥs ysaac & ma¬
t̾s consilio rebecce parens. seruiurt la¬
ban ut rachel ce lian in comugiũ duce¬
ret. sic filius d̾i p̃cepto pat̾s e confilio.
sp̃c scĩ obediens seruiurt mũdo. subiec¬
tis hum̃is eiꝰ peccata portando: ut sina

Expanded text:
contraxit, nec actu admisit, et idcirco morti nil debuit. Sed dedit illi calicem Pater, non judex; amore, non ira; voluntate, non necessitate gratia, non vindicta. Et sicut Jacob liber et ingenuus, praecepto patris Isaac, et matris consilio Rebeccae parens, servivit Laban, ut Rachel et Lyam in conjugium duceret , sic Filius Dei, praecepto Patris et consilio Spiritus sancti obediens, servivit mundo, subjectis humeris ejus peccata
Abbreviated transcription (Latin):
confident̾ insemet ipso: ⁊ tp̃m eyrogͣ¬
phũ tulit de medio affigens ullud
cruci. Hoc gͦ. sola cõm̃dat orat̃o hest̾.
qͥa totam narrare hẏstoriã quȩ ut
dictũ ẽ. dñice passionis typus ẽ. & in¬
mis longũ ce oñosum fuisset. Nobiᷤᷤ
quoq diabolũ uincendũ ñ nͥ ꝑpassi¬
onis eiꝰdem cõmunicationẽ. ex occasi

Expanded text:
confidenter in semetipso, et ipsum chyrographum tulit de medio affigens illud cruci . » Hoc ergo sola commendatur oratio Esther, quia totam narrare historiam, quae, ut dictum est, Dominicae passionis typus est, nimis longum et onerosum fuisset. Nobis quoque diabolum vincendum, non nisi per passionis ejusdem co
Abbreviated transcription (Latin):
legis ꝓpħarũq doct̾nam missam sͥ
a d̾o fid̾i hospicio suscepit. remanen¬
te ap̃ sẏnagogam siccitate ce sterilita.¬
te. quia sicut alibi cõminatꝰ fuerat
ut fac̾et sͥ subcinericiũ panẽ peniten¬
tiȩ exaltata ẽ. ñ deficiente ap̃ eã yd̾a
farine. nec inminuto lechito olei .i.
ꝑ sei̾ante scĩa legis. parit̾ egra eũ glii:
illa autẽ se exaltans. humiliata sic.
adeo ut nec legis farinã molitores
eiꝰ pharisei molere sciant᷑. nec oleum
euagłii. inphilacteriis siis e magni¬
ficis simbriiᷤ suis ambulantes: que¬

Expanded text:
legis prophetarumque doctrinam missam sibi legis prophetarumque doctrinam missam sibi a Deo, fidei hospitio suscepit, remanente apud Synagogam siccitate et sterilitate, quia sicut alibi comminatus fueratut faceret sibi subcinericium panem, panem poenitentiae, exaltata est, non deficiente apud eam hydria far scientia legis, pariter et gratia Evangelii. Illa autem se exaltans humiliata sit, adeo ut nec legis farinam molitores ejus Pharisaei molere sciant, nec oleum Evangelii in phylacteriis suis et magnificis fimbriis ambulantes ,
Abbreviated transcription (Latin):
iudeis cõminat᷑ dñs se ab illis ꝓpͥ ꝑ fi¬
diam ipsorũ rece̾surũ. dicens Ego ua¬
do &e queritis me: &e in peccato ur̃o mo¬
riemini. Qd̾ utiq dicendo ad gentes
migraturũ se ẽẽ signisicabat. Uñ e illi
qͣiͣ diuinantes: dñt. Nunqͥd in disꝑ¬
sionẽ gentiũ iturus ẽ. &e docturꝰ genteᷤ.
Huic sanȩ euãgłio congruit ꝓphica da¬
nies quȩ p̾mittit᷑ or̃o: qua furorẽ ae irã
dñtab eodẽ postulat auferri. Hunc
enĩ furorẽ. & hanc irã. maximȩ lacͥmo¬
sa ꝓpħȩ deplorat conqͥstio. D̾e fr̃a .ii.¬
culpãs scͥbas ce phariseos qd̾ se¬
dentes supͣ cathedrã moysi. uanȩ sibi
magistiũ arrogent. dicendo & ñ faciẽ¬
do: ce qd̾ ament salutationes in foro:
ce uocari ab hominib rabbitandem
gist̾io scĩe d̾ĩ. remouendi. e humiles
magist᷑ eccłie de gentib cathedram
illoꝵ erant accepti. Qd̃. ꝑ illã uidu¬
am sareptenã. de qͣ in p̾missa nar
eẽnt in isrł. S ic enĩ eccłia de gentibꝰ.

Expanded text:
udaeis comminatur Dominus, se ab illis propter perfidiam ipsorum recessurum dicens: Ego vado et quaeretis me et in peccato vestro moriemini ; quod utique dicendo, ad gentes migraturum se esse significabat. Unde et illi quasi divinantes dicunt: « Nunquid in dispersionem gentium iturus est, et docturus gentes? » Huic sane Evangelio congruit prophetica Danielis, quae praemittitur , oratio qua furorem et iram Domini ab eodem postulat auferri. Hunc enim furorem et hanc iram maxime lacrymosa prophetae deplorat conquestio. Feria terculpans Scribas et Pharisaeos, quod sedentes super cathedram Moysi, vane sibi magisterium arrogent, dicendo et non faciendo, et quod ament salutationes in foro, et vocari ab hominibus Rabbi, tandegisterio scientiae Dei removendi, et humiles magistri Ecclesiae de gentibus cathedram illorum erant accepturi. Quod per illam viduam Sarephtanam, de qua in praemissa narressent in Israel . Sic enim Ecclesia de gentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
inuisibilis e̾. sub̾a sp̃c scĩ. qd̾ ĩqͣm ignis
uisisibił ostensus ẽ. signũ nobꝰ fuitꝰ dius¬
uȩ eiꝰ oꝑatioĩs ut ꝑ efectus qͦs nouimus
Est autẽ multiplex inrerum uisibiliũ
nat᷑a uisibił ignis cõmoditas. celũ in so¬
le celuna sid̾ib ꝙ mirisornatib ulus¬
trat. t̾ram autẽ ñ solũ fuso desuꝑ lumi¬
neletificat. s ce beneficio caloris adgig¬
nendũ ꝓuocat. & sinu eiꝰ recepta nutiit
semina. Pret̾ea die silicũ uenis excep¬
tus. &e competentib alim̃tis enutͥtus
noctẽ nobis alleuiat̾̃absentẽꝙ diem
lux agit emula: &e minun̾a mortalib
p̾stat cõmoda: quib uitȩ p̃sentis iuua¬
tur inopia adde qd̾ tc̃ temporis exius¬
su dnu semꝑ ardebat in altar. sacdoce
iugit̾ ligna subiciente. qd̾ꝙ consume¬
bat holocaustũ. qd̾ sacrificiũ sic dice¬
tera nat᷑alia. p̃clarũ hoc ht̃ ignis qd̾
inpartes diuisus. mutuati ñ sentit de¬
trim̃ta luminis. hoꝵ omĩũ significatio¬

Expanded text:
gnis visibilis ostensus est, signum nobis fuit divinae ejus operationis, ut per effectus, quos novimus, Est autem multiplex in rerum visibilium natura, visibilis ignis commoditas. Coelum in sole et luna sideribusque miris ornatibus illustrat; terram autem non solum fuso desuper lumine laetificat, sed et beneficio caloris ad gignendum provocat, et sinu ejus recepta nutrit semina. Praeterea de silicum venis exceptus, et competentibus alimentis enutritus, noctem nobis alleviat, absentemque diem lux agit aemula et innumera mortalibus praestat commoda, quibus vitae praesentis juvatur inopia. Adde quod tunc temporis ex jussu Domini semper ardebat in altari, sacerdote jugiter ligna subjiciente, quodque consumebat holocaustum, quodque sacrificium sic dicetera naturalia praeclarin partes, mutuati non sentit detrimenta luminis, horum omnium significatio
Abbreviated transcription (Latin):
lingͣrũ hominib mitcebant᷑. isti unius
tm̃ .i. hebraics linguȩ litt̾is eos asserant
cũꝙ iudisset hebinuicoᷤ illoꝵ apices. eodẽ
miracło. suȩ linguȩ scͥpt᷑am estimasse.
Qd̾ ualde ridiculũ ẽ. Saltẽ noᷤ latinos
excipiant: Nam de nob̾ certũ habemꝰ. qr
scͥpturas qͣs hebraicȩ aut grecȩ conscͥpse¬
runt. Ab̾q tranͤlatorib seg̾e ñ possumꝰ:
Illud qͦ consequens ẽ. ut quãcũq ipsi lin¬
guã audirent putarent hebream: qͣinc̃¬
ꝙ uid̾ent scͥptuam. existimarent ẽẽ he
sũptuosam suspicionẽ. scͥpturȩ qͦ aucco¬
ritate explod̾e. cerepleti st̃ ingͥt om̃s. s. sꝰ¬
u̾ba sunt: quib omĩo repugnat id qd̾ p̃¬
dicta suspicio coniectat loquebant᷑ gͦ. nec
falso uidebant᷑ loqui. dabatq u̾ȩ. sp̃c s.¬

Expanded text:
linguarum hominibus mittebant isti unius linguarum hominibus mittebant isti unius tantum, id est Hebraicae linguae litteris eos asserant icunque vidisset Hebraicos 125 illorum apices, eodem miraculo suae linguae Scripturam aestimavisse: Quod valde ridiculum est: Saltem nos Latinos excipiant. Nam de nobis certum habemus quia Scripturas, quas Hebraice aut Graece conscripserunt, absque translatoribus legere nequimus. Illud quoque consequens est ut quamcunque ipsi linguam audirent, putarent Hebraeam, quamcunque viderent Scripturam, existimarent esse Hebaesumptuosam suspicionem, Scripturae quoque auctoritate explodere: « Et repleti sunt, inquit, omnes Sverba sunt, quibus omnino repugnat id quod praedicta suspicio conjectat. Loquebantur ergo, nec falso videbantur loqui, dabatque vere S
Abbreviated transcription (Latin):
statim doctorẽ illũ se ꝓfitet᷑. qͥ iuxta pro¬
mssum sponsi in morte agonxaritis. pa¬
raclitus .i. consolator filiis eiꝰ orphanis
aduen̾it. d occorẽ inqͣm qui illos doceat
omĩa. se hoc signo ꝓfitet᷑. dũ ostendit᷑ in
lingua: simulq omĩum edocet gentiũ
loquelaᷤ. ut omĩb eloquerent᷑ homini¬
b eadem quibꝰ soli docebant᷑ int̾ius. dĩ
ita ut cuiq genti sua uideret᷑. qd̾ mira¬
ñ nulli sic in illoꝵ uocibꝰ om̃s loqͦ¬
lȩ atq sermones audiebant᷑: ut tam̃
uid̾ct᷑. qd̃ ut ait beda. miracłm ñ loq̃ntiũ
eẽt. s audientiũ .i. ñ millis qͥ loquebant᷑
erat u̾a uͥtus. s inaudientiũ aurib ꝓdi¬
giũ: ĩmo error.i. ñ rei existens erat sensus:
Non in qͣm sic egit ille sp̃s u̾itatis. nec sie
opinat᷑ de illo quic̃q prudent᷑ disc̾nit. qͥd
deceat magistrũ illũ qͥ omẽm u̾itatẽ do¬
cere uenit. Suꝑẽ. enĩut scͥpta qͦ illoꝵ.
qui disꝑsi ꝑ mundũ uniu̾sũ. diuersarũ

Expanded text:
statim doctorem illum se profitetur, qui juxta promissum sponsi in morte agonizantis. Paracletus, id est consolator, filiis ejus orphanis advenerit. Doctorem, inquam, qui illos doceat omnia, se hoc signo profitetur, dum ostenditur in lingua, simulque omnium edocet gentium loquelas, ut omnibus eloquerentur hominibus, ea de quibus soli docebantur interius, Dei ita ut cuique genti sua videretur, quod mirannulli sic in illorum vocibus omnes loquelae atque sermones audiebantur ut tamenvideretur quod, ut ait Beda, miraculum non loquentium esset, sed audientium, id est non illis qui loquebantur erat vera virtus, sed in audientium auribus prodigium, imo error, id est non rei existentis erat sensus. Non, inquam, sic egit ille Spiritus veritatis, nec sic opinatur de illo, quicunque prudenter discernit quid doceat magistrum illum, qui omnem veritatem docere venit . Superest enim ut scripta quoque illorum quae dispersi per mundum universum, diversarum
Abbreviated transcription (Latin):
cauit enĩ qd̃ eccłia dm̃ hactenꝰ notum
um. deinceps eẽt locutura.I ta uͦ signũ
fuit. ut causa qͦ efficiens pͥncipiũq eẽt
futurȩ rei. Nam qͦmͦ gentiũ magistri fie¬
rent᷑ ñ ꝑ scientias linguarũ copiam ha¬
buissent conferendi cũ eissermonẽ: Quo¬
mͦ inqͥt saltẽ respondissemꝰ am̃. suꝑ ulloꝵ

Expanded text:
cabat enim quod Ecclesia Deum, hactenus notum um deinceps esset locutura. Ita vero signum fuit, ut causa quoque efficiens, principiumque esset futurae rei. Nam quomodo gentium magistri fierent nisi per scientiam linguarum copiam habuissent conferendi cum eis sermonem: Quomodo, inquam, saltem respondissemus: Amen, super
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ tamen mirũ ñ uidebit᷑. si ad memo¬
riã reuoces. qͥa ꝓpͥȩ uł naturalit̾ amor
Nam si gueras inqͥt augꝰ. quis omĩa
fecit.: respondeõds Si queras ꝑ
quid: ꝑ u̾bum suũ. si queras qͣre. qr
bonꝰ ẽ. omĩa fec̃. & ħ trinitas. iułꝰ d̾s ẽ.
est a dõ sensibilit̾ calens ut nemo a
cõ subał amor suus sit. sic eodẽ amo¬
re suo d̾s ignitus ẽ.: ut sine distinctio¬
ne ꝑsonarũ. dicat᷑ d̾s & sit muisibił
atq incorporeᷤ ignis. iuxta illud apłi.¬

Expanded text:
Quod tamen mirum non videbitur, si ad memoriam revoces quia proprie et naturaliter amor « Nam si quaeras, inquit Augustinus, quis omnia fecit, respondeo: Deus. Si quaeras per quid? per Verbum suum. Si quaeras, quare? quia bonus est, omnia fecit. Et haec Trinitas est, adeo sensibiliter calens ut nemo amonsubstantialis amor suus sit, sic eodem amore suo Deus ignitus est, ut sine distinctione personarum dicatur Deus, et sit invisibilis atque incorporeus ignis, juxta illud Ap
Abbreviated transcription (Latin):
to &e oꝑe diuinꝙ̾. gurrim in qͣm cuiꝰ cacum̃
celos tang̾et. ꝑ qͣm fut᷑m qͥsq metuens
iudiciũ incelũ fug̃e posset. At illi qͥ olĩ.
absq d̾i magist̾io. soloq humano oꝑe.
suꝑbia duce. turrim sͥ extruere uoluer̃.
ꝑ qͣm ascend̾e̾nt incelũ: facta confusione
linguarũ. cũ priꝰ eẽt t̾ra labii uniꝰ ce ser¬
monsi eoꝵdẽ: diuisi contͣ se ac disꝑsi st̃.
Igitur nc̃ qñ dĩ consilio turris corꝑis xͥ.
it᷑. rectȩ om̃s lingue ad hoꝵ artificum
ora reuocant᷑: ne sic̃ ibi cũ quis posceret
lapidẽ. alius offerebat bitum̃: cum pet̾et
aqͣm porrigebat truliã: ita ce hie constiue¬
tores nr̃i annunciarẽt pacẽ. nos suspica¬
rem᷑ bellũ: cũ p̃dicarent regnũ d̾i. hos

Expanded text:
o et divino, turrim, inquam, cujus cacumen coelos tangeret , per quam futurum quisque metuens judicium, in coelum fugere posset. At illi, qui olim absque Dei magisterio, soloque humano opere, superbia duce turrim sibi exstruere voluerunt, per quam ascenderent in coelum, facta confusione linguarum, cum prius esset terra labii unius et sermonum eorumdem, divisi contra se, ac dispersi sunt . Igitur nunc, quando Dei consilio turris corporis Chitur , recte omnes linguae ad horum artificum ora revocantur, nec sicut ibi, cum quis posceret lapidem, alius offerebat bitumen, cum peteret aquam, porrigebat trullam; ita hic, cum structores nostri annuntiarent pacem, nos suspicaremur bellum, cum praedicarent regnum Dei, nos
Abbreviated transcription (Latin):
appariit. ut idẽ ip̃m u̾bum m̃tib apło¬
rum insebet᷑ sic guoq cõꝑand̾ calamo
scribe uelocit̾ scribentis. Qua ꝓpt̾ congrue
u̾sus hic. lingua mea cũ p̃cedenti. eruc¬
tauit cor meũ. in officiis qͦ cantat᷑ apło¬
rũ qd̾ tam̃ freq̃ntius ẽ. in officiis u̾gniũ.
& rectȩ. qͥa u̾bum ħ in signũ uͥginitatis.
plenius atq excellentiꝰ eructatũ ẽ. uidł.¬
bis audibile ae intelligibile fieret. Igit᷑.
lut calamo scͥbe uelocit̾ scribentis. bo
nũ suũ humane nat᷑e uelocit̾ ut uolu¬
it totũ inscͥpsit. dicens oꝑa sua regi.i.
assũpto homini. ut idẽ omĩno qd̾ ipse
oꝑari sciat ce possit. rectȩ suꝑ apłos os¬
tensus ẽ̾. in lingͣ. quib eiꝰdem u̾bi. ce in¬
carnationis eiꝰ noticiã ut eloq̃nt̾ p̃dica¬

Expanded text:
apparuit, ut idem ipsum Verbum mentibus apostolorum inscriberet, sic quoque comparandus calamo scribae velociter scribentis. Quapropter congrue versus hic lingua mea, cum praecedenti, eructavit cor meum, in officiis quoque cantatur apostolorum, quod tamen frequentius est in officiis Virginum. Et recte, quia Verbum hoc in sinum virginitatis plenius atque excellentius eructatum ebis audibile et intelligibile fieret. Igitur lut calamo scribae velociter scribentis, bonum Verbum suum humanae naturae velociter, ut voluit, totum inscripsit, dicens opera sua regi, id est assumpto homini, ut idem omnino, quod ipse operari sciat et possit, recte super apostolos ostensus est in lingua, quibus ejusdem Verbi et incarnationis ejus notitiam, ut eloquenter praedica