comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dũ uiuis in mundo. tot inpuris uoluptatib illece¬
broso. tot nefandis crudelitatib furioso. tot errori¬
b & terrorib inimico: Hoc qͥa nefas ẽ dicert: ne¬
fasẽ ꝓfecto seoccidere Nam si hoc sponte facien¬
diulla causa iusta et̃ poss& ꝓculdubio iustior quã
ista ñ ess& Quia uͦ nec ista ẽ. gͦ nulla est¬
oN itaq uobis ofideles xp̃i sit tedio uita ur̃a. silu¬
dibrio fuit hostib castitas ur̃a. Habetis magnã
uerãq consolationẽ. si fidã conscientiã retinctis. non
uos consensisse peccatis coꝵ. qͥ in uos peccare ꝑmissi s.
Qͦdsi forte cur ꝑmissi sunt queritis: alta qͥdem ẽ ꝓuiden¬
tia creatoris mundi atq rectoris. & in scrutabilia s̃
iudicia eiꝰ. & inuestigabiles uiȩ tiꝰ. Ueruntam̃ inter¬
rogate fidelit̾ animas ur̃as. ne forte de isto integri¬
tatis & continentię uel pudicitię bono uos inflatiꝰ

Expanded text:
dum nimis in mundo tot inpuris uoluptatibus inlecedum nimis in mundo tot inpuris uoluptatibus inlecebroso, tot nefandis crudelitatibus furioso, tot erroribus et terroribus inimico\'? Hoc quia nefas est dicere, nefas est profecto se occidere. Nam si hoc sponte faciendi ulla causa iusta esse posset, procul dubio iustior quam ista non esset. Quia uero nec ista est, ergo nulla eston itaque uobis, o fideles Christi, sit taedio uita uestra, si ludibrio fuit hostibus castitas uestra. Habetis magnam ueramque consolationem, si fidam conscientiam retinetis non uos consensisse peccatis eorum, qui in uos peccare permissi sunt. Quod si forte, quur permissi sint, quaeritis, alta quidem est prouidentia creatoris mundi adque rectoris, et inscrutabilia sunt iudicia eius et inuestigabiles uiae eius; uerum tamen interrogate fideliter animas uestras, ne forte de isto integritatis et continentiae uel pudicitiae bono uos inflatius
Abbreviated transcription (Latin):
ralib cet̾is. sine qͥb hȩc uita ñ ducit᷑ : Quid gͦ cau¬
se ẽ: cur in eis ex hortationib tempora consumamus.
qͥb baptizatos alloquendo studemꝰ accendere. siue
ad uirginalẽ integritatẽ. siue ad continentiã uidu¬
alẽ. siue ad ipsa thori coniugalis fidem. cũ habeamꝰ
meliora. & ab om̃ib peccandi picuł remota com¬
pendia. ut qͥb cũq pꝰ remissionẽ recentissimã pec¬
catori arripiendã morit̃. sibiq ingerendã ꝑsua¬
dere potucrimꝰ. eos ad dñm saniores purioresq mittamꝰ:
Porro siqͥsqͥs hoc aggrediendũ & suadendũ putat. non
dico desipit. s insanit Qua tandẽ fronte dicit homi¬
ni int̾fice te. ne paruis tiuis peccatis adicias gͣuius
dũ uiuis sub dño barbaris morib impudico. qͥ ñ potest
nͥ sceleratissime dicere int̾fice te peccatis tuis om̃ib¬
absolutis. ne rursus talia uł &iam peiora cõmitta

Expanded text:
rabilibus caeteris, sine quibus haec vita non ducitur? Quid igitur caurabilibus caeteris, sine quibus haec vita non ducitur? Quid igitur causae est, cur in eis exhortationibus tempora consumamus, quibus baptizatos alloquendo studemus accendere, sive ad virginalem integritatem, sive ad continentiam vidualem, sive ad ipsam tori conjugalis fidem; cum habeamus meliora et ab omnibus peccandi periculis remota compendia, ut, quibuscumque post remissionem recentissimam peccatorum arripiendam mortem sibique ingerendam persuadere potuerimus, eos ad Dominum saniores purioresque mittamus? Porro si quisquis hoc aggrediendum et suadendum putat, non dico desipit, sed insanit: qua tandem fronte homini dicit, Interfice te, ne parvis tuis peccatis adjicias gravius, dum vivis sub domino barbaris moribus impudico, qui non potest nisi sceleratissime dicere, Intabsolutis, ne rursus talia uel etiam peiora committas,
Abbreviated transcription (Latin):
dolore sciuente: Quã causã si uoluerimꝰ admit¬
tere. co usq ꝓgressa ꝑucni&. ut hortandi sint homines
tc̃ potiꝰ se interimere. cũ lauachro scc̃ regenerationis
delata p̃terita. Qͦd si morte spontanea fit recte.
cur ñ tc̃ potissimũ fit : Cur baptizatꝰ sibi quisq par¬
cit: Cur libãtũ caput tot rursus uite hũiꝰ pericuł
inserit. cũ sit facillime potestatis illata sibi necc om̃a
deuitare. scriptum q sit. qͥamat ꝑiculũ: incidit in
illud: Curgͦ amantur tot & tanta picula. uel cer¬
te etiã si ñ amant᷑ suscipiunt᷑: cũ man& in hacuta
cui abscedere licitũ ẽ: An uͦ tã insulsa ꝑuersitas
cor euertit. & a consideratione ueritatis auertit. ut
si se quisq interimere debeat. ne uniꝰ captiuantis do¬
minatu corruat in peccatĩ. uiuendỹ sibi existu&̾. ut
ipsũ ꝑferat mundũ ꝑ om̃s horas tẽptationib plenũ
& talib: qualib: sub uno dño formidat᷑. & innume¬

Expanded text:
dolore saeuiente. Quam causam si uoluerimus admitdolore saeuiente. Quam causam si uoluerimus admittere, eo usque progressa perueniet, ut hortandi sint homines tunc se potius interimere, cum lauacro sanctae regenerationis deleta praeterita. Quod si morte spontanea recte fit, cur non tunc potissimum fit? cur baptizatus sibi quisque parcit? cur liberatum caput tot rursus vitae hujus periculis inserit, cum sit facillimae potestatis illata sibi nece omnia devitare, scriptumque sit, Qui amat periculum, incidit in illud ? Cur ergo amantur tot et tanta pericula, vel certe, etiamsi non amantur, suscipiuntur, cum manet in hac vita cui abscedere licitum est? An vero tam insulsa perversitas cor evertit, et a consideratione veritatis avertit, ut, si se quisque interimere debet, ne unius captivantis dominatu corruat in peccatum, vivendum sibi existimet, ut ipsum perferat mundum per omnes horas tentationibus plenum, et talibus, quales sub uno domino formidantur, et innume
Abbreviated transcription (Latin):
faciat si iussit cuiꝰ non lic& iussa contẽpnere Tantĩmodo
uideat᷑. utrũ diuina iussio nullo nut& incerto: Nos ꝑ
aurt̃ conscientiã conuenimꝰ occultoꝵ nobis uidiciũ non
usurpamꝰ: Nemo scit quid agitur in homine. nͥ spc̃ ho¬
minis qͥi ipso c̃ Hoc dicimꝰ. hoc asserimꝰ. hoc modis
om̃ib apꝓbamꝰ. neminẽ spontaneã mortẽ sibi infer¬
re debere. uelut fugiendo molestias temporales.
ne incidat in ꝑpetuas. neminẽ ꝓpt̾ aliena peccata¬
ne hoc ipso incipiat habere grauissimũ ꝓpriũ. quẽ
ñ polluebat alienũ. neminẽ ꝓpt̾ sua peccata p̃teri¬
ta. ꝓpt̃ quȩ magis hac uita opꝰ ẽ. ut possint peniten¬
do Sanari. neminẽ uelut desiderio uite melioris que
pꝰ morit̃ sꝑat᷑. quia reũ suȩ mortis. melior pꝰ mortẽ
uita non suscipit:
le putat᷑ ut sequisq int̾ficiat. scilic& ne pec¬
catũ U irruat. uł blandiente uoluptate uel

Expanded text:
faciat, si iussit cuius non licet iussa contemnere; tantummodo faciat, si iussit cuius non licet iussa contemnere; tantummodo uideat utrum diuina iaurem conscientiam convenimus, occultorum nobis judicium non usurpamus. Nemo scit quid agatur in homine, nisi spiritus hominis, qui in ipso est . Hoc dicimus, hoc asserimus, hoc modis omnibus approbamus, neminem spontaneam mortem sibi inferre debere, velut fugiendo molestias temporales, ne incidat in ne hoc ipse incipiat habere grauissimum proprium, quem non polluebat alienum; neminem propter sua peccata praeterita, propter quae magis hac uita opus est, ut possint paenitendo sanari; neminem uelut desiderio uitae melioris, quae post mortem speratur, quia reos suae mortis melior post mortem uita non suscipit. le putatur ut se quisque interficiat, scilicet ne in peccatum inruat uel blandiente uoluptate uel
Abbreviated transcription (Latin):
sit Quid enĩ si hoc fecer̃ ñ humanitus decepte.
sed diuinitꝰ uisse nec errantes sed oboedientes. sic̃
de sansone. aliud nobis fasñ ẽ credere : Cũ aũ
ds̃ iub&. seq iubere sinc ullis ambagib intimat.
quis oboedientiã in crim̃ uoc&. quis obsequium
pietatis accus&: Sed ñ ideosine scelere facit. qͥs¬
quis dõ filiũ unmolare decreuerit. qͥa hoc abra¬
hã etiam laudabilit̾ fec̃. Nã & miles cũ oboe¬
diens potestati sub qͥ legitunc constitutꝰ c̾ hominẽ
occidit. nulla ciuitatis suę lege reus homicidii.
immo nisi fecerit reus est imꝑii deserti atq con¬
tẽpti Qͦd si sua sponte atq actoritate feciss&. cri¬
m̃ humani sanguinis effusi incidiss& Itaq un¬
de punit᷑ si fecerit inuissus: indẽ punictur nisi
fecerit iussus Qͦd si ita ẽ iubentẽ impatore. qͣto
magis iubente crtatore: Quigͥ audit ñ licere sc occidere

Expanded text:
sit. Quid si enim hoc fecerunt, non humanitus deceptsit. Quid si enim hoc fecerunt, non humanitus deceptsed diuinitus iussae, nec errantes, sed oboedientes? sicut de Samsone aliud nobis fas non est credere. Cum autem Deus iubet seque iubere sine ullis am. bagibus intimat, quis oboedientiam in crimen uocet? quis obsequium pietatis accuset? Sed non ideo sine scelere facit, quisquis Deo filium immolare decreuerit, quia hoc Abraham etiam laudabiliter fecit. Nam et miles cum oboediens potocciderit, nulla civitatis sue lege reus est homicidii: immo, nisi fecerit, reus est imperii deserti ac contempti. Quod si sua sponte atque auctoritate fecisset, i humani sanguinis incidisset. Itaque unde punitur si fecit iniussus. inde punietur nisi fecerit iussus. Quod si ita est iubente imperatore, quanto magis iubente creatore! Qui ergo audit non licere se occidere,
Abbreviated transcription (Latin):
suo fidit. in eoq spe posita eiꝰ aduitorio nititur:
absit inquã ut mens talis cuiꝰ lib& carnis uolup¬
tatib ad consensum tͣpitudinis cedat Qͦd si illa
concupiscentialis in oboedientia quȩ ad huc in
menbris moribundis habitat. p̃ter nr̃c uolunta¬
tis legẽ. quasi lege sua mouet᷑. quantomagis absq
culpa ẽ in corpore ñ c̃sentientis si absq culpaẽ in corpore
ed quedã in quiunt scc̃ femine tempore ꝑse dormientis:¬
quutionis. ut in sectatores suę pudicitic deuita¬
rent. in rapturũ atq necaturũ se fluuiũ ꝓiecer̃.
eoq modo defuncte sunt. earũq martyria in
catholica eccła ueneratione celeberrima fre¬
quentant᷑ De his enĩ nichil temere audeo iudica¬
re Utrũ enĩ ecclẽ aliquib fide dignis testifi¬
cationib ut eoꝵ memoriã sic honorent. diuina
ꝑsuasit auctoritas nescio & ficri potest. ut ita

Expanded text:
suo fidit, in eoque spe posita ejus adjutorio nititur; suo fidit, in eoque spe posita ejus adjutorio nititur; absit, inquam, ut mens talis cujuslibet carnis voluptatibus ad consensum turpitudinis cedat. Quod si illa concupiscentialis inobedientia, quae adhuc in membris moribundis habitat, praeter nostrae voluntatis legem quasi lege sua movetur; quanto magis absque culpa est in corpore non consentientis, si absque culpa est in corporeed quaedam, inquiunt, sanctae feminae tempore persecutionis, ut insectatores suae pudicitiae deuitarent, in rapturum adque necaturum se fluuium proiecerunt eoque modo defunctae sunt earumque martyria in catholica ecclesia ueneratione celeberrima frequentantur. De his nihil temere audeo iudicare. Utrum enim ecclesiae aliquibus fide dignis testificationibus, ut earum memoriam sic honoret, diuina persuaserit auctoritas, nescio; et fieri potest ut ita
Abbreviated transcription (Latin):
sapientie quã corpori concupiscentieq subiectus
ẽ. Ueruntam̃ si detestabile facinꝰ & dampnabile
scelus ẽ. etiã se ipsum hominẽ occidere. sic̃ ueritas
manifeste ꝓclamat. quis ita desipiat ut dicat. iã
nc̃ peccemus. ne forte postea peccemꝰ. iã nc̃ ꝑpe¬
tremꝰ homicidiũ. ne forte. postea incidamꝰ in ad¬
ulteriũ : Nonne si tantũ dominat᷑ iniqͥtas. ut ñ
innocentia. sed peccata potius eligant᷑. satius est
incertũ de futuro ad ulterium. quã certõ de pre¬
senti homicidium: Nonne satius ẽ flagitiũ comit¬
tere qͦd penitendo sanct̾. quã tale facinus ubi locꝰ
salubris penitentiȩ ñ relinquit᷑: Hȩc dixi ꝓpter
cos uel eas. quȩ ñ alieni sed ꝓpͥi peccati deuitandi
causa. ne sub alteriꝰ libidine etiã excitate suę
forte consentiant. uĩ sibi qua moriant᷑ inferendã
putant Cettrũ absit amente xp̃ana quȩ in dõ

Expanded text:
sapientiae, quam corporis concupiscentiae subjectus sapientiae, quam corporis concupiscentiae subjectus est. Verumtamen si detestabile facinus et damnabile scelus est, etiam se ipsum hominem occidere, sicut veritas manifesta proclamat; quis ita desipiat, ut dicat, Jam nunc peccemus, ne postea forte peccemus; jam nunc perpetremus homicidium, ne forte postea incidamus in adulterium? Nonne si tantum dominatur iniquitas, ut non innocentia, sed potius peccata eligantur, satius est incertum de futuro adulterium, quam certum de praesenti homicidium? nonne satius est flagitium committere, quod poenitendo sanetur, quam tale facinus ubi locus salubris poenitentiae non relinquitur? Haec dixi propter eos ve eas, quae non alieni, sed proprii peccati devitandi causa, ne sub alterius libidine etiam excitatae suae forte consentiant, vim sibi, qua moriantur, inferendam putant. Caeterum absit a mente christiana, quae Deo
Abbreviated transcription (Latin):
re temperabunt. si eos diuina dispostao uel ꝓban¬
dos. uel emendandos add tempꝰ hostib sub iugaue¬
rit. quos in ilia humilitate non descrit. qui ꝓpt᷑
cos tam humalit᷑ altissimꝰ uenit. p̃sertu qͦs nulliꝰ
militaris potestatis uł talis milicie uira constrin¬
gunt. ip sum hostem ferirc suꝑatum: Quis gͦ
tam malus error obrepit. ut homo se occidat᷑.
uel quia in tum peccauit. uel ne in cũ pecc& in¬
iicus. cum uel peccatorẽ. uł peccaturũ ipsũ
ꝗccidere non audeat in imicum :¬
t enim tuendũ ẽ & cauendũ ne libidini hos¬
tili subditum corpꝰ illecebrosissima uoluptate
aluimũ alliciat consentire peccato. Proinde inqͥunt
ñ iã ꝓpt̾ alienũ sed ꝓpter suum peccatũ antequã
hoc quisq cõmittat. se debet occidere Nullomͦ
quidem hoc faciat animꝰ ut consentiat libidini car¬
nis suę aliena libidine concitante: quidõ potus ciꝰq

Expanded text:
re temperabunt, si eos diuina dispositio uel probanre temperabunt, si eos diuina dispositio uel probandos uel emendandos ad tempus hostibus subiugauerit, quos in illa humilitate non deserit, qui propter eos tam humiliter altissimus uenit, praesertim quos nullius militaris potestatis uel talis militiae iura constringunt ipsum hostem ferire superatum. Quis ergo tam malus error obrepit, ut homo se occidat, uel quia in eum peccauit, uel ne in eum peccet inimicus, cum uel peccatorem uel peccaturum ipsum occidere non audeat inimicumt enim timendum est et cavendum, ne libidini hostili subditum corpus illecebrosissima voluptate animum alliciat consentire peccato. Proinde, inquiunt, non jam propter alienum, sed propter suum peccatum, antequam hoc quisque committat, se debet occidere. Nullo modo quidem hoc faciet animus, ut consentiat libidini carnis suae aliena libidine concitatae, qui Deo potius ejusque
Abbreviated transcription (Latin):
uirandi ad eosdẽ hostes quos grauius in senatu uer¬
bis quã bello armis offenderat. sine ulla dubitatione
perimere maluit: magnũ scelus et̃ si sc homo interi¬
mat ꝓculdubio iudicauit Inter om̃s suos laudabi¬
les & uirtutis insignib illustres uiros. ñ p̃fer̃ roma¬
ni meliorẽ: Quẽ neq felicitas corruperit. nã in tan¬
ta uctoria mansit pauꝑrimꝰ. nec infelicitas fregerit.
nã ad tanta exitia reuertitur intrepidus Porro si
fortissimi & p̃clarissimi uiri terrenę patrię defenso¬
res dõrũq lic& falsorũ ñ tam̃ fallaces cultores.
sed ueracissimi etiã uiratores qui hostes uictos
more ac uire belli ferire potuer̃. hi ab hostib uicti.
se ipsos ferire noluer̃. & cum mortẽ minime formi¬
darert. uictores tam̃ dominos ferre. quã cã sibi
inferre malucr̃. quanto magis xp̃ani uerũ dm̃
colentes. & suꝑne patrie suspirantes ab hoc facino¬

Expanded text:
iurandi ad eosdem hostes, quos grauius in senatu ueriurandi ad eosdem hostes, quos grauius in senatu uerbis quam bello armis offenderat, sine ulla dubitatione perimere maluit, magnum scelus esse, si se homo interimat, procul dubio iudicauit. Inter omnes suos laudabiles et uirtutis insignibus inlustres uiros non proferunt Romani meliorem, quem neque felicitas corruperit, nam in tanta uictoria mansit pauperrimus, nec infelicitas fregerit, nam ad tanta exitia reuertit intrepidus. Porro si fortissimi et praeclarissimi uiri terrenae patriae defensores deorumque licet falsorum, non tamen fallaces cultores, sed ueracissimi etiam iuratores, qui hostes uictos more ac iure belli ferire potuerunt, hi ab hostibus uicti se ipsos ferire noluerunt et, cum mortem minime formidarent, uictores tamen dominos ferre quam eam sibi inferre maluerunt: quanto magis Christiani, uerum Deum colentes et supernae patriae suspirantes, ab hoc facino
Abbreviated transcription (Latin):
alios scõs ex litttris nr̃is sũma auctoritate celsissi¬
mos. fideq dignissimos. qͥ captiuitatẽ dominatio¬
nẽq hostiũ ferre. quã sibi necẽ inferre maluer̃
catoni p̃feramꝰ. sed ex litteris eorundem illũ mar
co catoni marcũ regulum p̃feram Cato enĩ num¬
quã cesarẽ uicerat. cui uictꝰ dedignatꝰ ẽ subici. &
ne subiceretur a se ipso elegit occidi Regulus
aut̃ penos iã uiccrat. imperioq romano roma¬
nꝰ imꝑator non ex ciuib dolendã. sed ex hosti¬
b laudandã iuictoriã reportauerat. Ab eis postea
tam̃ uictus. maluit cos ferre seruiendo. quã eis se auferre
moriendo: Pro inde seruauit & sub cartaginensiũ do¬
minatione patientiã. & in romanorũ dilectione con¬
stantiã. nec uictũ auferens corpꝰ ab hostib. nec inuicꝰ¬
tũ animũ a ciuib nec qͦd se occidere uoluit uite huiꝰ
amore fecit Hoc ꝓbauit cum causa ꝓmissi iurisq

Expanded text:
alios sanctos ex litteris nostris summa auctoritate celsissialios sanctos ex litteris nostris summa auctoritate celsissimis fideque dignissimis, qui captiuitatem dominationemque hostium ferre quam sibi necem inferre maluerunt, Catoni praeferamus; sed ex litteris eorum eundem illum M. Catoni Regulum praeferam. Cato enim numquam Caesarem uicerat, cui uictus dedignatus est subici et, ne subiceretur, a se ipso elegit occidi: Regulus autem Poenos iam uicerat imperioque Romano Romanus imperator non ex ciuibus dolendam, sed ex hostibus laudandam uictoriam reportauerat; ab eis tamen postea uictus maluit eos ferre seruiendo quam eis se auferre moriendo. Proinde seruauit et sub Carthaginiensium dominatione patientiam et in Romanorum dilectione constantiam, nec uictum auferens corpus ab hostibus nec inuictum animum a ciuibus. Nec quod se occidere noluit, uitae huius amore fecit. Hoc probauit, cum causa promissi iurisque
Abbreviated transcription (Latin):
sub uictoria cesaris uiuere. curauctor huiꝰ tur¬
picudinis filio fuit. quẽ de cesaris benignitate
om̃a sperare p̃cepit: Curñ & illũ secũ coegit ad
mortẽ : Nã si eum filium qͥ cont᷑ imperiũ in hos¬
tẽ pugnauerat &iam uictorẽ laudabilit̾ torqͣtꝰ
occidit. cur uictus uicto filio peꝑcit cato. qͥ non
peꝑcit sibi: An turpius erat contra imperium
et̃ uictorẽ. quã contra decꝰ esse ferre uictorẽ: Nul¬
lo gͥ modo cato turpe esse uidicauit sub uictore
cesare uiuere: alioquin ab hac turpitudine filium
tũ amauit. cui parci acesare & sꝑauit & uoluit.
tantũ glc̃ ipsius cesaris ne ab illo etiam sibi parceret᷑
ut ipse cesar dixisse fertur inuidit. ut aliquid nos
inꝑtius dicamus erubuit :¬
olunt isti contra quos agimꝰ. ut scm̃ urũ ios
qͥ tã horrenda mala in sua carne ꝑpetimalut
uã illata sibi morit om̃ib carere cruciatib. uel

Expanded text:
sub uictoria Caesaris uiuere, quur auctor huius tursub uictoria Caesaris uiuere, quur auctor huius turpitudinis filio fuit, quem de Caesaris benignitate omnia sperare praecepit? Quur non et illum secum coegit ad mortem? Nam si eum filium, qui contra imperium in hostem pugnauerat, etiam uictorem laudabiliter Torquatus occidit, quur uictus uicto filio pepercit Cato, qui non pepercit sibi? An turpius erat contra imperium esse uictorem, quam contra decus ferre uictorem? Nullo modo igitur Cato turpe esse iudicauit sub uictore Caesare uiuere; alioquin ab hac turpitudine paternolium quantum amauit, cui parci a Caesare et sperauit et uoluit, tantum gloriae ipsius Caesaris, ne ab illo etiam sibi parceretur, ut ipse Caesar dixisse fertur, inuidit — aut ut aliquid nos mitius dicamus, erubuitautem isti, contra quos agimus, ut sanctum uirum lob, qui tam horrenda mala in sua carne perpeti maluit quam inlata sibi morte omnibus carere cruciatibus, uel
Abbreviated transcription (Latin):
le non uissit. aut monuit ut sui ex hac uita eomo¬
do migrarent. quib migrantib se mansiones eternas
p̃paraturũ esse ꝓmisit. quelib& exempla opponant
gentes quȩ ignorant dm̃. manifestũ ẽ hoc non lice¬
re colentib unũ uerũ dm̃:¬
Sed tamen illi p̾ter lucretiã de qua sup satis quod
Duidebatur diximꝰ. non facile reperiunt de cuius
auctoritate p̾scribant: nisi utiq illũ catonẽ qui se
occidit: Non quia solus id fecit. sed quia uir doctꝰ
& ꝓb habebatur. ut merito putetur etiam recte
ficri potuisse. uel posse qͦd fecit De cuiꝰ facto quid
potissimũ dicam. nͥ quod amici eiꝰ &iam docti
quidã uiri qͥhocfieri prudentius dissuadebant. in be¬
cillioris quã fortioris anini facinꝰ esse censuer̃. quo
demonstraretur non honestas turpia p̾cauens. sed
infirmitas aduersa non sustinens: Hoc & ipse cato
in suo carissimo filio iudicauit Nã si turpe erat

Expanded text:
le non jussit aut monuit, ut eo modo sui ex hac vita le non jussit aut monuit, ut eo modo sui ex hac vita migrarent, quibus migrantibus se mansiones aeternas praeparaturum esse promisit, quaelibet exempla opponant gentes quae ignorant Deum, manifestum est hoc non licere colentibus unum verum Detiam illi praeter Lucretiam, de qua supra satis quod uidebatur diximus, non facile reperiunt de cuius auctoritate praescribant, nisi illum Catonem, qui se Uticae occidit; non quia solus id fecit, sed quia uir doctus et probus habebatur, ut merito putetur etiam recte fieri potuisse uel posse quod fecit. De cuius facto quid potissimum dicam, nisi quod amici eius etiam docti quidam uiri, qui hoc fieri prudentius dissuadebant, inbecillioris quam fortioris animi facinus esse censuerunt, quo demonstraretur non honestas turpia praecauens, sed infirmitas aduersa non sustinens? Hoc et ipse Cato in suo carissimo filio iudicauit. Nam si turpe erat
Abbreviated transcription (Latin):
sum qͦd ñ ualendo se ferre auferr&. sed ad capescen¬
dã mortẽ. atq ad hiuꝰ uite suauia iuncula rum¬
penda sola asfuit animi magnitudo: Quod tamen
magne potius factũ esse quã bene. testis ei potuit¬
esse plato ipse quae̾ legerat Qui ꝓfecto id p̃ci¬
puc potissimũq feciss&. uł etiã p̃cepisset. nͥ ea m̃¬
te qua inmortalitatẽ anime uidit nequaquã fa¬
ciendũ. quin etiã ꝓhibendũ eẽ iudicasset. At enĩ
multi se interemer̃. ne in manꝰ hostium ꝑueniren:
Non modo querimꝰ utrũ sit factum. sed utrũ sit faci¬
endũ: Sana quippe ratio exemplis ante ponenda
ẽ. cui quidem & exempla concordant. sed illa quȩ
tanto digniora sunt imitatione. quanto excellenti¬
ora pictate: Non fecer̃ patriarche non ꝓphete
tionẽ paterent᷑ fugere ã monuit de ciuitate in ci¬
utatẽ potuit aminonere ut sibi manꝰ inferrent.
ne in manꝰ ꝑsequentiũ ꝑuenirent. Porro si hoc il¬

Expanded text:
sum, quod non ualendo ferre se auferret; sed ad capessensum, quod non ualendo ferre se auferret; sed ad capessendam mortem adque huius uitae suauia uincla rumpenda sola adfuit animi magnitudo. Quod tamen magne potius factum esse quam bene testis ei esse potuit Plato ipse quem legerat, qui profecto id praecipue potissimumque fecisset uel etiam praecepisset, nisi ea mente, qua inmortalitatem animae uidit, nequaquam faciendum, quin etiam prohibendum esse iudicasset. At enim Multi se interfecerunt ne in manus hostium pervenirent. Non modo quaerimus utrum sit factum, sed utrum fuerit faciendum. Sana quippe ratio exemplis anteponenda est cui quidem exempla concordant, sed illa quae tanto digniora sunt imitatione, quanto excellentiora pietate. Non fecerunt patriarchae, non prophetae, tionem paterentur, fugere admonuit de civitate in civitatem, potuit admonere ut sibi manus inferrent, ne in manus persequentium pervenirent. Porro si hoc il
Abbreviated transcription (Latin):
dem animi magnitudo recte nominat᷑. ubi quis¬
q ñ ualendo tolerare. uelqueq asꝑa. uel aliena
peccata. se ipse inter emerit Magis enĩ mens in¬
firma dep̾henditur: que ferre non potest uel
durã sui corporis seruitutẽ. uel stultã uulgi opi¬
nionẽ. Maiorq animꝰ merito dicendus ẽ: qui
tutã crumpnosã magis ferre potest quã fugere.
& humanũ uidiciũ maximeq uulgare quod
plerumq caligine erroris inuoluit᷑. p̃ conscientie
luce acpuritate contempnere: Quã obrẽ si
magno animo fieri putandũ ẽ cũ sibi homo in¬
gerit mortẽ. ille potius theobrotus ii hac animi
magnitu dine repperitur. quẽ fer̃ lecto platonis libro
ubi de in mortalitate anime disputauit. sese preci¬
pitẽ delisse de muro. atq ita ex hac uita migras¬
se ad eã quã credidit c̃ẽ meliorẽ. Nichil traim ur¬
guebat aut calamitatis aut criminis. scuucrũ scufal¬

Expanded text:
dem animi magnitudo recte nominabitur, ubi quisdem animi magnitudo recte nominabitur, ubi quisque non ualendo tolerare uel quaeque aspera uel aliena peccata se ipse interemerit. Magis enim mens infirma deprehenditur, quae ferre non potest uel duram sui corporis seruitutem uel stultam uulgi opinionem, maiorque animus merito dicendus est, qui uitam aerumnosam magis potest ferre quam fugere et humanum iudicium maximeque uulgare, quod plerumque caligine erroris inuoluitur, prae conscientiae luce ac puritate contemnere. Quam ob rem si magno animo fieri putandum est, cum sibi homo ingerit mortem, ille potius Theobrotus in hac animi magnitudine reperitur, quem ferunt lecto Platonis libro, ubi de inmortalitate animae disputauit, se praecipitem dedisse de muro adque ita ex hac uita emigrasse ad eam, quam credidit esse meliorem. Nihil enim urguebat aut calamitatis aut criminis seu uerum seu fal
Abbreviated transcription (Latin):
tra hoc p̃ceptũ fecer̃. qͦdictum ẽ ñ occides. qui
dõ auctore bella gesser̃. aut ꝑsonã gerentes pub¬
lice potestatis. scdm̃ iꝰ leges. hoc ẽ ustissime rati¬
onis imꝑiũ sceleratos morte punier̃ Et abrahã ñ¬
ẽ culpatꝰ crudelitatis crimine. uerũ etiã laudatꝰ
ẽ nomine pietatis: quod uoluit filium non solũ
scelerate sed obedient̃ occidere Et merito que¬
ritur utrũ ꝓ iussu dĩ sit habendũ quod iepte filiã
quȩ patri occurrerit occidit: cũ id se uouisset im¬
molaturũ dõ: quod ei redeunti de p̃lio uictori pͥ
Is gͥ exceptis quos uł lex tusta generalit᷑. uel ip¬
se fons iustitie ds̃ specialit̾ occidi uib&: quisquis
hominẽ uel se ipsum uel quemlib& occiderit. ho¬
in se ipsis ꝑpetrauer̃: animi magnitudinc fortas¬
se mirandi. ñ sapientie sanitate laudandi sunt
Quã quã si rationẽ diligentiꝰ consulas. nec ipsa qui¬

Expanded text:
tra hoc praeceptum fecerunt, quo dictum est: Non occides, qui tra hoc praeceptum fecerunt, quo dictum est: Non occides, qui Deo auctore bella gesserunt, aut personam gerentes publicae potestatis secundum ejus leges, hoc est justissimae rationis imperium, sceleratos morte punierunt. Et Abraham n culpatus crudelitatis crimine, uerum etiam laudatus est nomine pietatis, quod uoluit filium nequaquam scelerate, sed oboedienter occidere; et merito quaeritur utrum pro iussu Dei sit habendum, quod Iephte filiam, quae patri occurrit, occidit, cum id se uouisset immolaturum Deo, quod ei redeunti de proelio uictori prihis igitur exceptis, quos uel lex iusta generaliter uel ipse fons iustitiae Deus specialiter occidi iubet, quisquis hominem uel se ipsum uel quemlibet occiderit, hoin se ipsis perpetrauerunt, animi magnitudine fortasse mirandi, non sapientiae sanitate laudandi sunt. Quamquam si rationem diligentius consulas, ne ipsa qui
Abbreviated transcription (Latin):
ñ occides uirgultũ uellere nefas dłcimꝰ. & mani¬
cheoꝵ errori in sanissime adquiescimꝰ. His gͥ de¬
liram̃tis remotis. cũ legimꝰ ñ occides. si ꝓpterea
ñ accipimꝰ hoc dictũ esse de frutectis. quia nul¬
lus eis sensus ẽ. nec de irrationabilib animan¬
tib s uolatilib natatilib ambulantib reptili¬
b qm̃ nulla nobis ratione sociant᷑. qm̃ ñ eis da¬
tum ẽ nobiscũ habere cõmune unde iustissima ordi¬
natione creatoris. & uita & mors coꝵ nr̃is usib sub¬
dit᷑. restat ut de homine intelligamꝰ quod dictum
ẽ non occides. Nec alterũ gͦ. nec te: Neq enĩ qui
se occidit: aliud quã hominem occidit:
fecit auctoritas. ut liceat hominẽ occidi Sed
his exceptis quos ds̃ occidi iub&. siue data lege
Siue ad ꝑsonã ꝓtepore expressa uissione. non
aut̃ ipsẽ occidit: qui ministeriũ deb& iubenti. sic̃
ãminiculũ gladius utenti. & ideo nequaquã con¬

Expanded text:
Non occides, uirgultum uellere nefas ducimus et ManiNon occides, uirgultum uellere nefas ducimus et Manichaeorum errori insanissime adquiescimus? His igitur deliramentis remotis cum legimus: Non occides, si propterea non accipimus hoc dictum de frutectis esse, quia nullus eis sensus est, nec de inrationabilibus animantibus, uolatilibus natatilibus, ambulatilibus reptilibus, quia nulla nobis ratione sociantur, quam non eis datum est nobiscum habere communem unde iustissima ordinatione creatoris et uita et mors eorum nostris usibus subditur: restat ut de homine intellegamus, quod dictum est: Non occides, nec alterum ergo nec te. Neque enim qui se occfecit auctoritas, ut liceat hominem occidi; sed his exceptis, quos Deus occidi jubet, sive data lege, sive ad personam pro tempore expressa jussione. Non autem ipse occidit, qui ministerium debet jubenti, sicut adminiculum gladius est utenti. Et ideo nequaquam con
Abbreviated transcription (Latin):
quo falsum testimonium ꝓhibetur aduers ꝓxunũ
ꝓhibeatur possitq reclt intellegentib uideri. non
ec̃ ꝓhibitũ. ut aduersꝰ se ipsum quisq falsus testis adsis¬
tat: quantomagis intelligendỹ est: ñ licere homini se
ipsũ occidere. cũ in eo qͦd scripti ẽ non occides nichilo
deinceps addito. nullꝰ nec ipse utiq cui pͣcipit᷑ intelli¬
gat᷑ exceptꝰ: Unde quidam hoc p̃ceptũ etiã in bestias
ac peccora conant᷑ extendere: ut ex hoc nullũ eoꝵ
ctiam liceat occidere: Curnongͦ & herbas. & quic¬
quid humo radicitꝰ alit᷑ ac figitur : Nã & hoc ge¬
nꝰ rerũ quãuis ñ sentiat dicit᷑ uiuere. ac ꝓ hoc po¬
test & mori ꝓinde etiam cũ uis adhibet᷑ occidi
Unde & apls cũ de huiuscemodi seminib loque¬
retur : tu inquit qͦd seminas ñ uiuificat᷑. nisi pri¬
us moriat᷑. Et in psalmo dictũ c̃ occidit uites
eoꝵ in grandine. Non igit᷑ ob hoc cũ audimꝰ

Expanded text:
quo falsum testimonium prohibetur, aduersus proximum quo falsum testimonium prohibetur, aduersus proximum prohibeatur possitque non recte intellegentibus uideri non esse prohibitum, ut aduersus se ipsum quisque falsus testis adsistat: quanto magis intellegendum est non licere homini se ipsum occidere, cum in eo, quod scriptum est: Non occides, nihilo deinde addito, nullus, nec ipse utique cui praecipitur, intellegatur exceptus! Unde quidam hoc praeceptum etiam in bestias ac pecora conantur extendere, ut ex hoc nullum etiam illorum liceat occidere. Quur ergo non et herbas et quicquid humo radicitus alitur ac figitur? Nam et hoc genus rerum, quamuis non sentiat, dicitur uiuere ac per hoc potest et mori, proinde etiam, cum uis adhibetur, occidi. Unde et apostolus, cum de huius modi seminibus loqueretur: Tu, inquit, quod seminas non uiuificatur, nisi moriatur; et in psalmo scriptum est: Occidit uites eorum in grandine. Num igitur ob hoc, cum audimus:
Abbreviated transcription (Latin):
deuitant offensionẽ suspitionis humane:¬
eq enĩ frustra in scĩs canonicis libris nusquã
nobis diuinitꝰ p̃ceptũ ꝑmissy ue repperiri po¬
test. ut uł ipsiꝰ adipiscende in mortalitatis uł
ullius cauendi carendiue mali causa. nobismet ip¬
sis necẽ inferamꝰ. Nam & ꝓhibitos nos esse intelle¬
gendũ ẽ: ubi lex ait. non occides. p̃sertm quia non
addidit ꝓximũ tuũ. sicut falsu testimoniũ cũ ue¬
tar&. falsũ inquit testimoniũ ñ dices aduersꝰ ꝓxinũ
tuũ. Hec ideo tam̃ si aciuersũ se ipsum quisquã fal¬
sum testimoniũ dixerit: ab hoc crimine se putaue¬
rit alienum: qm̃ regulã diligendi ꝓxunũ a semet
ipso dilector accepit. quando quidem scriptũ ẽ: di¬
liges ꝓximũ tuũ tanꝗͣ te ipsum Porro si falsitesti¬
monii non minꝰ reus ẽ: qui de se ipso falsum fatet᷑.
quã si aduers ꝓximũ hoc facer&. cũ in eo p̃cepto

Expanded text:
deuitant offensionem suspicionis humandeuitant offensionem suspicionis humanuam nobis diuinitus praeceptum permissumue reperiri potest, ut uel ipsius adipiscendae inmortalitatis uel ullius cauendi carendiue mali causa nobismet ipsis necem inferamus. Nam et prohibitos nos esse intellegendum est, ubi lex ait: Non occides, praesertim quia non addidit: \'proximum tuum\', sicut falsum testimonium cum uetaret: Falsum, inquit, testimonium non dices aduersus proximum tuum. Nec ideo tamen si aduersus se ipsum quisquam falsum testimonium dixerit, ab hoc crimine se putauerit alienum, quoniam regulam diligendi proximum a semet ipso dilector accepit, quando quidem scriptum est: Diliges pro x i mum tuum tamquam te ipsum. Porro si falsi testimonii non minus reus est qui de se ipso falsum fatetur, quam si aduersus proximum hoc faceret, cum in eo praecepto,
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis aliene in se cõmisse: etam si non secũ Et roma¬
na mulier laudis auida: nimirũ uerita ẽ neputare¬
tur qͦd iuolenter ẽ passa cũ uiuer&: libent᷑ ꝑ assa si ui¬
uer& Unde ad occulos hominũ mentis sue testem
illã penã ad hibendã putauit: quib conscientiã de¬
monstrare non potuit. Sociã quippe facti se credi
crubuit: si qͦd alius in ea fecerat turputr. ferra ipsa
patienter. Non hoc fecer̃ femine xp̃ane. quȩ pas¬
se similia uiuunt: Tam̃ nec inse ultȩ sunt crimen
alienum. ne aliorũ scelerib adderent suum. si qm̃
hostes ineis concupiscendo stupra cõmiserant. ille in
se ipsis homicidia erubescendo cõmitterent Ha¬
bent quippe. intꝰ glãm castitatis. testimoniũ consci¬
entie: habent autẽ corã occulis dĩ sui. nec reqͥrunt
ampliꝰ ubi quid recte faciant: non habent amplius
ne deuient ab auctoritatt legis duune: cũ male

Expanded text:
tudinis alienae in se commissae etiamsi non secum, et Romatudinis alienae in se commissae etiamsi non secum, et Romana mulier, laudis auida nimium, uerita est ne putaretur, quod uiolenter est passa cum uiueret, libenter passa si uiueret. Unde ad oculos hominum testem . mentis suae illam poenam adhibendam putauit, quibus conscientiam demonstrare non potuit. Sociam quippe facti se credi erubuit, si, quod alius in ea fecerat turpiter, ferret ipsa patienter. Non hoc fecerunt feminae Christianae, quae passae similia uiuunt tamen nec in se ultae sunt crimen alienum, ne aliorum sceleribus adderent sua, si, quoniam hostes in eis concupiscendo stupra commiserant, illae in se ipsis homicidia erubescendo committerent. Habent quippe intus gloriam castitatis, testimonium conscientiae; habent autem coram oculis Dei sui nec requirunt amplius, ubi quid recte faciant non habent amplius, ne deuient ab auctoritate legis diuinae, cum male
Abbreviated transcription (Latin):
potest aliteratis eiꝰ defensorib dici. non ẽ apud infe¬
ros inter illos qui sibi lctum insontes peperere manu.
Sed ita hȩc causa ex utroq latere coartat᷑. ut si exte¬
nuatur homicidium. adulteriũ confirmetur. si pur¬
gat᷑ adulteriũ uniꝰ homicidiũ eumuletur: Nec om̃i¬
no inuenitur exit̾ ubi dr̃. si adultera cur laudata: Si pu¬
dica cur occisa: Nobis tam̃ in hoc tã nobilissime huiꝰ ex¬
emplo femine. adistos refutandos qui xpanis feminis in cap¬
tiuitate compressis alieni ab om̃i cogitatione sanctitatis
in sultant: sufficit quod in p̃claris eiꝰ laudib dicho est:
duo fuerunt & unus ad ulteriũ admisit: Talis enĩ lucre¬
tia ab cis magis credita ẽ: quȩ se nullo adulterii potu¬
erit maculare consensu. Quod gͦ se ipsam qm̃ adulit¬
riũ ꝑtulit. etiam ñ adultera occidit. non c̃ pudicitie
caritas. sed pudoris infirmitas. Puduit enĩ eã turpi¬

Expanded text:
potest a litteratis ejus defensoribus dici non esse apud infepotest a litteratis ejus defensoribus dici non esse apud inferos inter illos, « qui sibi letum insontes peperere manu. » Sed ita haec causa ex utroque latere coarctatur, ut si extenuatur homicidium, adulterium confirmetur; si purgatur adulterium, homicidium cumuletur: nec omnino invenitur exitus, ubi dicitur, Si adulterata, cur laudata? si pudica, cur occisa? 3. Nobis tamen in hoc tam nobili feminae hujus exemplo ad istos refutandos, qui christianis feminis in captivitate compressis alieni ab omni cogitatione sanctitatis insultant, suffiDuo fuerunt et adulterium unus admisit.\' Talis enim ab eis Lucretia magis credita est, quae se nullo adulterino potuerit maculare consensu. Quod ergo se ipsam, quoniam adulterum pertulit, etiam non adultera occidit, non est pudicitiae caritas, sed pudoris infirmitas. Puduit enim eam turpi
Abbreviated transcription (Latin):
datis. quã certe apud infernos uidices etiam tales
quales poctarũ ur̃oꝵ carminib cantantur. nulla
ratione defenditis. constitutã scilic& inter illos. qui
sibi letum insontes peperere manu lucemq ꝑosi
ꝓiecere animas. cui & ad suꝑna redirt cupienti. fa
obstat. tristisq palus in amabilis unda alligat :¬
An forte ideo ibi non ẽ quia non insontẽ. s male sibi
consciã sc ꝑemit: Quid si cnĩ quod ipsa tantũ modo
scire poterat. quamius iuueni uolent̾ irruenti. etiã
sua libidine illecta consensit. idq in se puniens ita
doluit. ut morte putar& expiandũ: Quã quã
nec si quidẽ se occidere debuit. si fructuosã posso
apud deos falsos agere penitentiã. Ueruntamen si
forte ita est. falsumq ẽ illud quod duo fuerunt.
& adulterium unꝰ amisit: sed potiꝰ ambo adulteri¬
Ũcommiser̃. unuis manifesta inuasione. altera la¬
tente consensione. non se occidit in sontem: Et ideo

Expanded text:
datis? Quam certe apud infernos judices, etiam tales, datis? Quam certe apud infernos judices, etiam tales, quales poetarum vestrorum carminibus cantitantur, nulla ratione defenditis, constitutam scilicet inter illos, qui sibi letum Insontes peperere manu, lucemque perosi, Projecere animas. Cui ad superna redire cupienti Fata obstant, tristique palus innabilis unda Alligat An forte ideo ibi non est, quia non insontem, sed male sibi consciam se peremit? Quid si enim quod ipsa tantummodo nosse poterat, quamvis juveni violenter irruenti, etiam sua libidine illecta consensit, idque in se puniens ita doluit, ut morte putaret expiandum? Quanquam nec sicquidem occidere se debuit, si fructuosam posset apud deos falsos agere poenitentiam. Verumtamen si forte ita est, falsumque est illud, quod duo fuerunt, et adulterium unus admisit, sed potius ambo adulterium commiserunt, unus manifesta invasione, altera latente consensione: non se occidit insontem, et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
quid ẽ quod in eã grauiꝰ uindicatur: quȩ ad ulte¬
rium non amisit: Nam ille patria cum patre
pulsus ẽ: hȩc summo mactata ẽ supplicio. Si non
ẽ illa impudicitia. qua inuita cõprimit᷑. non ẽ hȩc
iusticia. qua casta punit᷑ Uos apello leges uidicesq
romani Nempe post ꝑpetrata facinora. nec quẽ¬
quã scelestũ in dempnatũ impune uoliustis occidi:
Si gͦ ad ur̃m iudiciũ quisquã deferr& hoc crimen.
uobisq ꝓbaretur non solũ in dempnatã uerũ etiã
castã & in nocentẽ interfectã eẽ mulierẽ. nonne eũ
qui id fecisset seueritate congrua plecteretis: Hoc
fecit illa lucretia: illa sic p̃dicata lucretia: Innocen¬
tẽ. castã. uim ꝑpessa lucretiã. lucretia insuꝑ int̾¬
emit ꝓferit sententiã. Quod si ꝓpterea non potes¬
tis. quia non ad stat quã punire possitis. cur inter¬
fectricẽ in nocentis & caste tanta p̃dicatione lau¬

Expanded text:
quid est hoc, quod in eam grauius uindicatur, quae adultequid est hoc, quod in eam grauius uindicatur, quae adulterium non admisit? Nam ille patria cum patre pulsus est. haec summo est mactata suest illa impudicitia, qua invita opprimitur; non est haec justitia, qua casta punitur. Vos appello, leges judicesque Romani. Nempe post perpetrata facinora nec quemquam scelestum indemnatum impune voluistis occidi. Si ergo ad vestrum judicium quisquam deferret hoc crimen, robaretur, non solum indemnatam, verum etiam castam et innocentem interfectam esse mulierem; nonne eum qui id fecisset, severitate congrua plecteretis? Hoc fecit illa Lucretia; illa, illa sic praedicata Lucretia innocentem, castam, vim perpessam Lucretiam insuper interemit. Proferte sententiam. Quod si propterea non potestis, quia non astat quam punire possitis; cur interfectricem innocentis et castae tanta praedicatione lau
Abbreviated transcription (Latin):
a & corpora sc̃a defendimꝰ: Sucretiã certe ma¬
tronã nobilẽ ueterẽq romanã. pudicitie magnis
effer̃ laudib. Huiꝰ corpore cũ iuolent̾ oppresso tar¬
quinii regis filius libidinose potitꝰ ess&. illa scelus
imꝓbissimi iuuenis marito conlatino. & ꝓpinquo
bruto uiris clarissimis ac fortissimis indicauit. eosq
ad uindictã constrinx̃. Deinde fedi in se cõmissi eg̃
atq impatiers: se peremit: Quid dicemꝰ : Adulto¬
ra hȩc an casta uidicanda ẽ : Quis in hac contro¬
uersia laborandũ putauerit: Egregie quidã ex
hoc ueracit᷑q declamans: ait mirabili dicto: Duo
fuer̃. & unꝰ ad ulteriũ ad misit. Splendide atq ue¬
rissime Intuens enĩ in duoꝵ corporũ conmixtione
uniꝰ inquinatissima cupiditatẽ. alteriꝰ castissimã
uoluntatẽ. & non quid coniunctione menbroꝵ
sed quid animoꝵ diuersitate. ageretur ad tendens:
duo inquit fuer̃. & unꝰ ad ulteriũ admisit Sed

Expanded text:
am corpora sancta defendimus? Lucretiam certe, maam corpora sancta defendimus? Lucretiam certe, matronam nobilem ueteremque Romanam, pudicitiae magnis efferunt laudibus. Huius corpore cum uiolenter obpresso Tarquinii regis filius libidinose potitus esset, illa scelus inprobissimi iuuenis marito Collatino et propinquo Bruto, uiris clarissimis et fortissimis, indicauit eosque ad uindictam constrinxit. Deinde foedi in se commissi aegra adque inpatiens se peremit. Quid dicemus? Adultera haec an casta iudicanda est? Quis in hac controuersia laborandum putauerit? Egregie quidam ex hoc ueraciterque declamans ait: \'Mirabile dictu, duo fuerunt et adulterium unus admisit.\' Splendide adque uerissime. Intuens enim in duorum corporum commixtione unius inquinatissimam cupiditatem, alterius castissimam uoluntatem, et non quid coniunctione membrorum, sed quid animorum diuersitate ageretur adtendens: Duo., inquit, fuerunt, et adulterium unus admisit.\' Sed
Abbreviated transcription (Latin):
animi. ꝓ quã corpꝰ scĩficabatur amissa atq destructa:
Absit hic error: Et hinc potiꝰ ãmoneamur: ita non
amati corporis sanctitatẽ. manente animi sanctita¬
te etiam corpore oppresso. sicut amittit᷑ corporis
sanctitas uiolata animi puritate. etiã corpore intac¬
to. Quã obrẽ quia non hab& qͦd insemorte sponta¬
nea puniat femina. sine ulla sua consensione uio¬
lenter oppressa. & alieno cõpressa peccato. quan¬
tominus anteq̃ hoc fiat: ne admittatur homicidium
certs: cum ipsũ flagicium quãius alienũ ad huc pen¬
det incertum :
re obpresso. nequaquã ꝓposito scĩtatis ulla in
malũ consensione mutato. illus tantũ ẽc̃ flagitium.
q opprimens concubuerit: non illiꝰ quȩ oppressa con¬
cumbenti nulla uoluntate consenserit: contradicere
Audebunt. hi contra quos feminarũ xp̾anarũ in
captiuitate oppressarũ non tantũ mentes. uerũ eti¬

Expanded text:
animi, per quam corpus sanctificabatur, amissa adque destructa? animi, per quam corpus sanctificabatur, amissa adque destructa? Absit hic error et hinc potius admoneamur ita non amitti corporis sanctitatem manente animi sanctitate etiam corpore obpresso, sicut amittitur et corporis sanctitas uiolata animi sanctitate etiam corpore intacto. Quam ob rem non habet quod in se morte spontanea puniat femina sine ulla sua consensione uiolenter obpressa et alieno conpressa peccato; quanto minus antequam hoc fiat! ne admittatur homicidium certum, cum ipsum flagitium, quamuis alienum, adhuc pendet incertum. Cre obpresso nequaquam proposito castitatis ulla in malum consensione mutato illius tantum esse flagitium, qui obprimens concubuerit, non illius, quae obpressa concumbenti nulla uoluntate consenserit, contradicere audebunt hi, contra quos feminarum Christianarum in captiuitate obpressarum non tantum mentes, uerum eti
Abbreviated transcription (Latin):
quod eꝰ menbra sunt integra. aut eo quod nullo contretꝰ¬
tant᷑ ad tacho. cũpossunt diuersis casib &iam uulnerata
iũ ꝑpeti: & medici aliquando saluti opitul antes: hȩc ibi
faciant qͦd horr& aspectos. Obstetrix urginis cuiꝰdã
integritatẽ manu uelut explorans: siue maliuolentia.
siue inscientia. siue casu dũ inspicit ꝑdit:. Non opinor
quẽ quã tam stulte sapere. ut huic perisse aliquid exis¬
timet. etiã de ipsiꝰ corporis sanctitate. quã uis illiꝰ men¬
bri integritate iã ꝑdita Quo circa ꝓposito animi
ꝑmanente ꝑ quođ etiã corpꝰ scificari meruit. nec ip¬
si corpori aufert sci̾tatẽ uiolentia libidinis aliene.
quã seruat ꝓseuerantia continentie suȩ: An uͦ si aliqͥ
femina mente corrupta. uiolatoq ꝓposito quod
dõ uouerat ꝑgat uicianda ad deceptorẽ suum:
ad hoc eã ꝑgentẽ. scãm uł corpore dicimꝰ. ea sc̃ĩtate

Expanded text:
quod eius membra sunt integra, aut eo, quod nullo contrecquod eius membra sunt integra, aut eo, quod nullo contrectantur adtactu, cum possint diuersis casibus etiam uulnerata uim perpeti, et medici aliquando saluti opitulantes hfaciant, quae horret aspectus. Obstetrix virginis cujusdam integritatem manu velut explorans, sive malevolentia, sive inscitia, sive casu, dum inspicit, perdidit: non opinor quemquam tam stulte sapere, ut huic periisse aliquid existimet etiam de ipsius corporis sanctitate, quamvis membri illius integritate jam perdita. Quocirca proposito animi permanente, per quod etiam corpus sanctificari meruit, nec ipsi corpori aufert sanctitatem violentia libidinis alienae, quam seruat perseuerantia continentiae suae. An uero si aliqua femina mente corrupta uiolatoque proposito, quod Deo uouerat, pergat uitianda ad deceptorem suum, ad hoc eam pergentem sanctam uel corpore dicimus, ea sanctitate
Abbreviated transcription (Latin):
pressa carne sua exerceatur & expleat᷑ libido non
Sua: Si enĩ hoc modo pudicitia perit. ꝓfecto pu¬
dicicia uirtꝰ animi non erit. nec ꝑtinebit ad eabona
quib bene uiuit᷑. sed inbonis corporis numerabi¬
tur: qualia sunt uires. pulchritudo. integ̾ sanaq ua¬
litudo. ac si quid huiꝰ modi ẽ: Que bona etã si minu¬
ant᷑. bonã iustãq uitã non minuant. Quod si tale
aliquid ẽ pudicitia. ut quid ꝓ illa ne amittatur et¬
ã cum periculo corporis laboratur : Si autẽ ani¬
mibonũ ẽ. etiam oppresso corpore ñ amititur.
Ium etiã sc̃ẽ continentie bonũ cũ in mundiciȩ car¬
nalium concupis centiarũ non cedit. & ipsum corpꝰ
sanctificatur. & ideo cũ eis non cedere in concussa
intentione ꝑsistit Nec de ipso corpore perit sc̃i¬
tas. quia eo scẽ uiuendo ꝑseuerat uoluntas. & quan
tũ in ipso ẽ etiã facultas Neq enĩ eo corpꝰ sc̃m ẽ

Expanded text:
pressa carne sua exerceatur et expleatur libido non pressa carne sua exerceatur et expleatur libido non sua? Si enim hoc modo pudicitia perit, dicitia virtus animi non erit; nec pertinebit ad ea bona, quibus bene vivitur, sed in bonis corporis numerabitur; qualia sunt, vires, pulchritudo, sana integraque valetudo, ac si quid hujusmodi est: quae bona, etiam si minuantur, bonam justamque vitam omnino non minuunt. Quod si tale aliquid est pudicitia, utquid pro illa, ne amittatur, etiam cum periculo corporis laboratur? Si autem animi bonum est, etiam oppresso corpore non amittitur. Quin etiam sanctae continentiae bonum cum inalium concupiscentiarum non cedit, et ipsum corpus sanctificatur, et ideo, cum eis non cedere inconcussa intentione persistit, nec de ipso corpore perit sanctitas, quia eo sancte utendi perseuerat uoluntas et, quantum est in ipso, etiam facultas. Neque enim eo corpus sanctum est,
Abbreviated transcription (Latin):
liquid. quanto in agis a sua nece se abstinere debet:
qui tali supplicio quid inse puniat non hab&: Iu¬
das enĩ cũ se occidit. scelerati hominẽ occidit Et
tam̃ ñ solũ xp̃i. uerũ etiam sue mortis reus finiuit
hanc uitã: quia lic& ꝓpt̃ suũ scclus. alio suo scelere
ciat. & se ipsũ int̾ficiendo hominẽ int̾ficiat in nocen¬
tẽ. ne alium patiat᷑ nocentẽ. atq in se ꝑpetr& pec¬
catr̃ ꝓprium. ne in eo ꝑpetretur alienum :¬
At enim ne uel aliena polluat libido metuitur: Non
polluet: si aliena crit. Si autẽ polluet: aliena non erit:
Sed cũ pudicitia uirtꝰ sit animi. comitẽq habeat fortitu¬
dinẽ. qua potiꝰ quȩ lib& mala tolerare. quã malo consen¬
tire decernit. nullus autẽ magnanimꝰ & pudicꝰ in potes¬
tate habeat. quid de sua carne fiat. sed tantr̃ quid
annuat mente. uł renuat quis eadem sana mente pu¬
tauerit ꝑdere sepudititiã. si forte in apphensa & op¬

Expanded text:
liquit: quanto magis a sua nece se abstinere debet, liquit: quanto magis a sua nece se abstinere debet, qui tali supplicio quod in se puniat non habet. Iudas enim cum se occidit, sceleratum hominem occidit, et tamen non solum Christi., uerum etiam suae mortis reus finiuit hanc uitam, quia licet propter suum scelus alio suo scelere ciat et se ipsum interficiendo hominem interficiat innocentem, ne alium patiatur nocentem, adque in se perpetret peccatum proprium, ne in eo perpetretur alienumAt enim, De uel aliena polluat libido, metuitur. Non polluet, si aliena erit; si autem polluet, aliena non erit. Sed cum pudicitia uirtus sit animi comitemque habeat fortitudinem, qua potius quaelibet mala tolerare quam malo consentire decernit, nullus autem magnanimus et pudicus in potestate habeat, quid de sua carne fiat, sed tantum quid adnuat mente uel renuat: quis eadem sana mente putauerit perdere se pudicitiam, si forte in adprehensa et op