comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anos migratus ẽ: Theo sebus ab apamia
asie transfertur in eudoxiopolĩ que du¬
dum salambria uocabat᷑. Policarpus
de urbe anta pristena misie. in nicopo¬
lim trhacie mutatus ẽ. hierophilus de
traperapoli phrigie migratusẽ in pluti¬
nopolim trachie. Optimus ab agarda¬
nua phrigie. in antiochia pisidie mig̃¬
turðiluanus aphilippopoli trhaeie
mutatur introadam. Tantos igitur
quantos ad p̃sens homanum inuenimꝰ
ex ꝓp̾is ciuitatib ad alias migrasse
nos memorasse sufficiat. De siluano ta¬
men qui exphilippopoleos tracie. intro¬
adam migratus ẽ. utile iudico pauea
prius troili sophiste. & ad ꝑfectum xp̃i¬
anus. uitamq monachicam diligens.
Isenim doctoris pallio uti desperit.
quem post hec atticus ep̃s comp̃hen
dens. ep̃m philippopoleos ordinauit.
Atille tribus annis intrachia degenꝰ
nec frigora ferre ualens. cum haberet
corpus ualde debile. atq subtile. roga¬
uit atticum ut eum in locum alium

Expanded text:
anos migratus est. Theosebius ab Apamia anos migratus est. Theosebius ab Apamia Asiae transfertur in Eudoxiopolim, quae dudum Salambria vocabatur. Polycarpus de urbe Antapristena Mysiae in Nicopolim Thraciae mutatus est. Hierophilus de Trapezapoli Phrygiae migratus est in Plutinopolim Thraciae. Optimus ab Argadamia Phrygiae in Antiochiam Pisidiae migratur. Sylvanus a Philippopoli Thraciae mutatur in Troada. Tantos igitur quantos ad praesens invenimus ex propriis civitatibus ad alias migrasse, nos memorasse sufficiat. De Sylvano tamen, qui ex Philippopoleos Thraciae in Troada migratus est, utile judico pauca prius Troili sophistae, et ad perfectum Christianus, vitamque monachicam diligens. Is enim doctoris pallio uti despexit: quem post haec Atticus episcopus comprehendens, episcopum Philippopoleos ordinavit. At ille tribus annis in Thracia degens, nec frigora ferre valens, cum haberet corpus valde debile atque subtile, rogavit Atticum ut eum in locum alium
Abbreviated transcription (Latin):
rebus eccłie in qua collectas celebrat.
suo iudicio t̾minauerit. Hec itaq re¬
gula ẽ. quia uero płimi ep̃orum ex
aliis ciuitatib ad alias. ꝓpt̾ utilita¬
tes temporum sunt migrati. eorum
nomina qui sunt mutati sub didimꝰ.
Perigenes in petrisordinat᷑ ep̃s. Et
quoniam ciues eius eum suscipere
noluerunt. romane ciuitatis ep̃s
iussit eum intronizari in corintho
metropoli. defuncto eius ep̃o. eiq
donece adiuxit eccłie p̃fuit. Grego¬
rius nazanzenus prius unius cap¬
padocene ciuitatis fuit ep̃s. dein¬
de nazanti constitutus ẽ. Meletiꝰ¬
prius in sebastena eccłia prefuit.
& postea antiochie p̾sul ẽ consti¬
tutus. Dositheum seleucie ep̃m
alexander antiochienus ep̃s. in
tharsum cilicie demigrauit. Re¬
uerentius a bachis phenitie in tirum mi
est in proconissum. et mea p̃sedit eccłia.
Palladis ab helinopoli mutatur in as¬
pona. Alexander ab helenopoli in adri¬

Expanded text:
rebus ecclesiae, in qua collectas celebrat Erebus ecclesiae, in qua collectas celebrat Esuo judicio terminaverit. Haec itaque regula est. Quia vero plurimi episcoporum ex aliis civitatibus ad alias propter utilitates temporum sunt migrati, nomina eorum qui sunt mutati subdidimus. Perigenes in Petris ordinatur episcopus; et quoniam cives ejus eum suscipere noluerunt, Romanae civitatis episcopus jussit eum inthronizari in Corintho metropoli, defuncto ejus episcopo; eique, donec advixit, Ecclesiae praefuit. Gregorius Nazianzenus, prius unius Cappadociae civitatis fuit episcopus, deinde Nazianzi constitutus est. Meletius in Sebastena prius Ecclesia praefuit, et postea Antiochiae praesul est constitutus. Dositheum Seleuciae episcopum Alexander Antiochenus episcopus in Tarsum Ciliciae demigrare fecit. Reverentius ab Arcis Phoeniciae in Tyrum migest in Proconesum, et in ea praesidet Ecclesia. Palladius ab Hellinopoli mutatur in Asponam. Alexander ab Hellinopoli in Adri
Abbreviated transcription (Latin):
una uero quidam dicebant.
eccłi asticam regłam ꝓhibere.
ne ꝓclus constantinopolitanam te
dinatus. uolo ꝓ hac re pauca nar¬
rare. Non eni hoe michi uere dixisse
uident᷑. s aut inuidia faciente aut
ignorantes eccliasticam sanctionem:
ꝓhibuerunt que frequent meccliis
utilit facta noseunt᷑. Ensebiusitaq
libro. alexandrum unius cappadocene
ciuitatisep̃m refert. quia eum ueniss&.
causa orationis iherosolimam. tentus
sit ab eis cuubus. & in locum nareis¬
si ep̃i constitutus. & de cetero omni
uita sua ipsi eccłie p̃se disse. Sic igit᷑
aput ueteres sine ulla differentia de ei¬
utilitas euocarit. Oportet autem etiam
ipsam regulam huic operi copulare ut
ostendatur quia mentiti sunt. qui pro¬
clum inthronizare phibuerunt. Re-¬
natus ad parroechiam in qua ordi.¬
natus ẽ minime ꝓficiseit᷑. non suacul¬
pa. sed siue ppło respuente. aut ꝓpt ꝗͣ¬
libet aliam causam non necessitade
factam. hunc honore ministerioq
participari tantum. nec eum misceri

Expanded text:
uia vero quidam dicebant ecclesiasticam regulam prohibere ne Proclus Constantinopolitanam tendinatus, volo pro hac re pauca narrare. Non enim mihi hoc vere dixisse videntur, sed aut invidia faciente, aut ignorantes ecclesiasticam sanctionem prohibuerunt, quae frequenter in Ecclesiis utiliter facta noscuntur. Eusebius itaque libro, Alexandrum unius Cappadociae civitatis episcopum refert, quia cum venisset causa orationis ad Hierosolymam, detentus sit ab ejus civibus, et in locum Narcissi episcopi constitutus, et de caetero omni vita sua ipsi Ecclesiae praesedisse. Sic igitur apud veteres sine ulla differentia, de ciutilitas evocaret. Oportet autem etiam ipsam regulam huic operi copulari, ut ostendatur quia mentiti sunt qui Proclum inthronizare prohibuerunt. Renatus ad parochiam in qua ordinatus est minime proficiscitur non sua culpa, sed sive populo respuente, aut propter quamlibet aliam causam non necessitate factam, hunc honore ministerioque participari tantum, nec eum misceri
Abbreviated transcription (Latin):
nominis heresim dereliqͥt.
In constantinopolim uͦ quidã
euticius ex depidissima que¬
stione ab eunomianis diuisus
hactenꝰ collectas seorsum facit
uocant᷑q horum alii etnomo¬
theos romani: alii uero euno¬
motheu tychiani Neruntam̃
isti baptisma corruperunt:
Non enim in trinitate: sed in

Expanded text:
nomine haeresim dereliquit. nomine haeresim dereliquit. In Constantinopoli vero quidam Eutychius, ex tepidissima quaestione ab Eunomianis divisus, hactenus collectas seorsum facit, vocanturque horum alii Eunomiatheophroniani, alii vero Eunomioeutychiani. Verumtamen isti baptisma corruperunt; non enim in Trinitate, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
Gothi nãq defendebant aga¬
pium. Quam obrem pluri¬
mi clericoꝵ. eoꝵ uanam glo¬
riam fugientes. ad fidem con¬
substantialitatis utilit̃ acces¬
serunt: Arriani siquidẽ xxͣx uͥ.
ris. consulatu plinte ab here¬
se psathirinoꝵ recedentes
uniti sunt. ueluti lege decer¬
nentes nunquã capitulũ ꝓp¬
ter qd̃ diuisi fuerant mem̾o¬
rare. Sed hoc constantinopo¬
lim gestum ẽ. Uerum in aliis
ciuitatib sub diuisione man¬
serunt: hec de arrianis: Uer̃
naq eunomiani sine diuisi¬
one manserunt: Nam & iꝑ¬
se eunomius dudum ab eu¬
dorio qui eum erici ordina
uit xp̃m segregatus ẽ occasio¬
ne ꝑcepta eoqd̃ ȩtium docto¬
rem eius expulsum susciꝑe
noluiss. Reliqui uͦ ab eo ꝑsci¬
smata diuersa partiti st̃ Prꝰ
tentiones edoctus & aliquid
de aristotelis cathegoriis & ꝑ
bros quos de exercicio mentis
actitulauit: Is gͦ cum offen¬
disset consectatores suos tan¬
quam recedens ab eis expulsꝰ
ẽ. & seorsum colligens de sui

Expanded text:
Gothi namque defendebant Agapium. Quamobrem plurimi clericorum eorum vanam gloriam fugientes, ad fidem consubstantialitatis utiliter accesserunt. Ariani siquidem triginta ris consulatu Plintae ab haeresi Psathyrianorum recedentes, uniti sunt, veluti lege decernentes nunquam capitulum propter quod divisi fuerant memorare. Sed hoc apud Constantinopolim gestum est. Verum in aliis civitatibus sub divisione manserunt. Haec de Arianis. Verum nec Eunomiani sine divisione manserunt. Nam et ipse Eunomius dudum ab Eudoxio, qui eum Cyzici ordinavit episcopum, segregatus est occasione accepta, eo quod Aetium doctorem ejus expulsum suscipere noluisset. Reliqui vero ab eo per schismata diversa partiti sunt. Pritentiones edoctus, et aliquid de Aristotelis Categoriis, et Πbros quos De Exercitio mentis attitulavit. Is ergo cum offendisset consectatores suos, tanquam recedens ab eis, expulsus est; et seorsum colligens de suo
Abbreviated transcription (Latin):
ledixi. Maiores enĩ sc̃ eccłastice san¬
ctiones. qm romane habitatio e¬
uitatis. Imp̃ dixit. Ergotriũ dier
spaciũ ad deliberationẽ habes d̾i
uis subscribere romã reu̾t̾e̾. aut cer¬
te cogita inquẽuis deportari locũ
Lib̾ius dirit. Sꝑaciũ triũ dier̃ ra¬
tionẽ neqͣqͣm mutare pot̃. Qua¬
ꝓpt̃ ubi ins dirige me. Imꝑator
aut̃ pꝰ dies duos eraminato lib̾io
& neqͣqm a suo ꝓposito reuocat.
uissit eumĩ yberia trachie erilio
deportari. Egredienti liberio ĩꝑa¬
tor aderpensas qͥngentos solidos
destinaũ Tuncliberiꝰ deferenti
dirit. Hade da eos imꝑaton. Opu
enĩ ht̃ suis militib erogare. Simm
do. Illi enĩ opꝰ hechabent. Dũq
ab eis nncħ accepiss. eusebiꝰ euni¬
chus obtulit ei alios solidos. Ciu
liberiꝰ ait. Tociꝰ orbis eccłas desola
ens missus exilio ẽ. xuiii.¬
eritatis itaq ꝓpugnator &. ui¬
ctor trachiã sic̃ iussũ fuerat usq
ꝑuenit. Ouobꝰ tnͣsactis annis con

Expanded text:
ledixi; majores enim sunt ecclesiasticae sanctiones quam Romanae habitatio civitatis. Imperator dixit: Ergo trium dierum spatium ad deliberationem habes: Si vis subscribere, Romae revertere, aut certe cogita in quem vis deportari locum. Liberius dixit: Spatium trium dierum rationem nequaquam mutare potest. Quapropter ubi vis dirige me. Imperator autem post duos dies examinato Liberio, et nequaquam a suo proposito revocato, jussit eum in Beroeam Thraciae exsilio deportari. Egredienti Liberio, imperator ad expensas quingentos solidos destinavit. Tunc Liberius deferenti dixit: Vade, da eos imperatori; opus enim habet suis militibus erogare. Similiter to; illi enim opus his habent. Dumque ab eis nihil accepisset, Eusebius eunuchus obtulit ei alios solidos. Cui Liberius dixit: Totius orbis Ecclesias desolasens, missus est exsilieritatis itaque propugnator et victor Thraciam, sicut jussum fuerat, usque pervenit. Duobusque transactis annis Cons
Abbreviated transcription (Latin):
bberiꝰ dixit. Eccłiastice cause publico
cursu ñ egent. Eccłe uanꝙ suffici¬
unt usq ad mare ꝑduc̾e suos ep̃os
Imꝑator. dixit. que dudũ susceꝑunt
formã. solui ñ posst̃. Plurimoꝵ. nã¬
q ep̃oꝵ. debet ualere sententia. Tu
solus esqͥ amicitias illiꝰ scelerati de¬
fendis. Liberiꝰ dixit Imꝑator. nũꝗͣ.
audiuimꝰ absente accusatore iudi¬
cẽ eiꝰ sçelera ꝓferentẽ. nͥ qͥa ꝓyͥa u¬

Expanded text:
berius dixit: Ecclesiasticae causae publico cursu non egent. Ecclesiae namque sufficiunt usque ad mare perducere suos episcopos. Imperator dixit: Quae dudum susceperunt formam solvi non possunt; plurimorum namque episcoporum debet valere sententia. Tu solus es qui amicitias illius scelerati defendis. Liberius dixit: Imperator, nunquam audivimus, absente accusato, judicem ejus scelera proferentem, nisi quia
Abbreviated transcription (Latin):
siũ gesta ꝯfecert̃ Libellos eoꝵ nc pre
manib habemꝰ. Cui hoꝵ nos crede̾
& ꝯmunicare ꝯuenit ĩꝑator. his qͥ pͥ¬
mitus dãnaueit̃ & ueniã postea
poposcert̃. aneis qͥ adhuc hec accu¬
sare concendunt:. Epic tetus ep̃s
dixit. O imꝑator ñ fidei causã hodie
neq iudicioꝵ eccłasticoꝵ sermonẽ
facit. s ut ap̃ senatores in romana
ꝯstitutos urbe gloriet᷑ quasi suꝑau̾it
pͥncipẽ. Imꝑatoi ad liberiũ dixit qͦta
pars ẽtociꝰ orbis. qm̃ tu solus hoĩem
uindicas nefandissimũ & orbis t̃ra¬
rũ pacẽ eccłeq dissoluil. iberiꝰ dirit
Non eo qd̃ ego sũ solus fidei causa
minuit᷑ Nam & antiqͥtꝰ tressoli re¬
ꝑtist̃ resistentes p̃cepto regis. Euse¬
biꝰ eunuchus dix̃. Imꝑatorẽ nr̃m na¬
buchodonosor fecistiꝰ liberiꝰ dirit.
non. Sed ita irrationabilit᷑ adu
Hego peto pͥmitus gen̾alẽ ꝑferri
subscriptionẽ ꝯfirmantẽ fidẽ ni
cene ꝓlatã. ut ita reuocatis ab en¬

Expanded text:
e manibus habemus. Cui horum nos credere et communicare convenit, imperator; his qui primitus damnaverunt et veniam postea poposcerunt, an eis qui adhuc haec accusare contendunt? Epictetus episcopus dixit: O imperator, non fidei causa hodie, neque judiciorum ecclesiasticorum sermonem facit; sed ut apud senatores in Romana constitutos urbe glorietur, quasi superavit principem. Imperator ad Liberium dixit: Quota pars es totius orbis, quoniam tu solus hominem vindicas nefandissimum, ut orbis terrarum pacem Ecclesiaeque dissolvas? Liberius dixit: Non eo quod ego sum solus, fidei causa minuitur. Nam et antiquitus tres soli reperti sunt resistentes praecepto regis. Eusebius eunuchus dixit: Imperatorem nostrum Nabuchodonosor fecisti? Liberius dixit: Non. Sed ita irrationabiliter adjHaec ergo peto primitus generalem proferri subscriptionem, confirmantem fidem in Nicaea prolatam; ut ita revocatis ab exsi
Abbreviated transcription (Latin):
as inimiciuas. Manꝰ enĩ eccłasti¬
coꝵ ep̃oꝵ ad sicͥficandũ uacare
debent. Qua ꝓpt̃ si tibi udet᷑ iu¬
be uocari ad loca propͥa sacerdo¬
tes. & si concordes apparuerint
ei quẽ nos in p̃senti defendimꝰ. se¬
cundũ fidem orthodorã innice¬
ua sẏnodo constitutã. tẽ ꝯuenientẽ
puidebunt ꝓmundi pace. & hõ qui

Expanded text:
imicitias; manus enim ecclesiasticorum ad sanctificandum vacare debent. Quapropter si tibi videtur, jube vocari ad loca propria sacerdotes; et si concordes apparuerint ei quem nos in praesenti defendimus secundum fidem orthodoxam in Nicaena synodo constitutam, tunc convenientes providebunt pro mundi pace,
Abbreviated transcription (Latin):
&. ineffabili suꝑbia detenti ab negare ñ
aifferas. hoc enĩ t̾rarũ orb̾ benefieri ꝯꝑ¬
bauit & synodali sententia alienũ
abeccłastica ꝯmunione decreuit.
liberiꝰ ep̃s dixit. O ĩꝑator iudicia ec¬
cłastica decet cũ maxima ꝓferrip¬
fe iusticia. Quaꝑpt̾ siuidet᷑ pietati
tue disceptationẽ iube ꝯstitui. Et
si apparuerit athanasiꝰ ꝯdẽnatiõe
formã. ꝓferat᷑ in eũ digna sententia.
Non enĩ possibile ẽ ꝯdẽnare uirũ
de qͦ nicħ examinatũ ẽ. Constantiꝰ
ĩꝑator dix̃. Uniuersus mundꝰ ad

Expanded text:
fabili superbia detenti abnegare non differas. Hoc enim terrarum orbis bene fieri comprobavit, et synodali sententia alienum ab ecclesiastica communione decrevit. Liberius episcopus dixit: O imperator, judicia ecclesiastica decet cum maxima proferri justitia. Quapropter si videtur pietati tuae, disceptationem jube constitui, et si apparuerit Athanasius condemnatione formam proferatur in eum digna sententia. Non enim possibile est condemnari virum de quo nihil examinatum est. Constantius imperator dixit: Univers
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ac qͥeuert̾ Imꝑator dixit qͥd est
gła &e timor & ꝯtumelie: Liberiꝰ
dixit. Quicũq głam dĩ ñ diligt̃
tua magis dona p̃ponunt. Quẽ gͦ
isti ñ uidert̃ ñ examinantes adiu
inꝯcilio tyri .&. in ꝯcilio ꝯtͣ eũ pari¬
dixͣ. Nũqͣm in p̃sentia sui hõ ille
entes ꝯdẽnauert̃ eũ discedente atha¬
nasio aiuidicio sententiã ꝑtuleit᷑
Fusebiꝰ eunuchus dix̃. Inniceno
ꝯcilio alienꝰ ᷑ catholica fide ꝓbatꝰ ẽ¬

Expanded text:
 Imperator dixit: Quid est gloria, et timor, et contumeliae? Liberius dixit: Quicunque gloriam Dei non diligunt, tua magis dona praeponunt. Quem ergo isti non viderunt, non examinantes adjudin concilio Tyri, et in concilio contra eum paridixit: Nunquam in praesentia sui homo ille entes condemnaverunt eum, discedente Athanasio a judicio, sententiam protulerunt. Eusebius eunuchus dixit: In Nicaeno concilio alienus catholicae fidei probatus e
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ imꝑator. illos qͥdẽ mittit in exili¬
um. Gen̾ale uͦ ꝯcilũ fieri cogitabat
qͣtinꝰ om̃sorientales ep̃os uenientes
ad occidentẽ si poss ꝯcordes efficẽt.
qd cũ ꝓpt̾ itineris spacia difficile ui¬
deret᷑. duplicẽ tͣctauit synodũ celeb̃¬
ri. ut inarimino qͥdẽ itali qͥtẽ. ade¬
rant ꝯuenirent. Orientales aũt in
nicomedia bitine ciuitate. hoc gͦ im¬
peratore tractante effectꝰ ñ euenit
ut uoluit Neutrũ enĩ ꝯciliũ sibumne
ꝯcordauit. s utrũq diuisũ ẽ Nãneq
arimino ꝯuemientes. alterutris i¬
tͣse ꝯsonare potueit & orientales
inseleutia is auriae ꝯgregati aliud
se isnia st̃ passi qͦd suo loco narra

Expanded text:
gitur imperator illos quidem mittit in exsilium. Generale vero concilium fieri cogitabat, quatenus omnes Orientales episcopos venientes ad Occidentem, si posset, concordes efficeret. Quod cum propter itineris spatia difficile videretur, duplicem tractavit synodum celebrari: ut in Arimino quidem Itali qui tunc aderant convenirent, Orientales autem in Nicomedia Bithyniae civitate. Hoc ergo imperatore tractante, effectus non evenit ut voluit. Neutrum enim concilium sibimet concordavit, sed utrumque divisum est. Nam neque Arimino convenientes alterutris inter se consonare potuerunt, et Orientales in Seleucia Isauriae congregati, aliud schisma sunt passi; quod suo loco narra
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ zantico mense. scd̃m romano¬
ĩ apͥli. Et hoc faciebant ñ seqͤndo
modernos iudeos qͥ ꝑ omĩa erra¬
re noscunt᷑. Sed magis antiqͦs &
iosephũ. Sic enĩ ille int̾eio anti¬
qͥtatis libro conscͥpsit. his ita con¬
tendentib om̃s occidentales usq
ad occeanũ pꝰ eqͥnoctiũ ex antiqͣ
tͣditione pascha celebrasse ꝯꝑimꝰ
nec aliqñ habuisse discordiã: Non
enĩ sicuti quidã dicunt celebra¬
tũ sub ꝯstantino conciliũ festu¬
tatẽ pasche mutauit. Nã ipse con¬
stantinꝰ discordantib scribens mo¬
net. ut isti cũ pauci essent. imit¬
tarent᷑ plures. Cuiꝰ epłȩ partẽ po¬
nere ñ omisi. Sic enĩ pꝰ alia dixit
Est enĩ ordo decorus. quẽ om̃s ec
re noscunt᷑. nec ñ etiã qͥdã orien¬
taliũ. Qua ꝓpt̾ in p̃senti bene
se habere om̃s estuauerunt.
Et ego ipse ur̃e quoq sapientiȩ
placere ꝓmisiut qd̃ in romana
ciuitate italia & affrica &e uni¬

Expanded text:
autem Xanthico mense, secundum Romanoautem Xanthico mense, secundum Romanos Aprili. Et hoc faciendum non sequendo modernos Judaeos, qui per omnia errare noscuntur, sed magis antiquos et Josephum. Sic enim ille in tertio Antiquitatis libro conscripsit. His itaque contendentibus omnes Occidentales usque ad Oceanum, post aequinoctium ex antiqua traditione Pascha celebrasse comperimus, nec aliquando habuisse discordiam. Non enim, sicuti quidam dicunt, celebratum sub Constantino concilium festivitatem Paschae mutavit. Nam ipse Constantinus discordantibus scribens, monet ut isti, cum pauci essent, imitarentur plures. Cujus epistolae partem ponere non omisi. Sic enim post alia dixit: Est enim ordo decorus, quem omnes Ecre noscuntur, nec non etiam quidam Orientalium. Quapropter in praesenti bene se habere omnes aestimaverunt, et ego ipse vestrae quoque sapientiae placere promisi, ut quod in Romana civitate, Italia, et Africa, et uni
Abbreviated transcription (Latin):
set: nã plurimi circa minorẽ asiã
facientes ñ tam̃ segregabant᷑ ab
illis qͥ alit̾ celebrabant. Donee to¬
mana eccł̃e uictor ep̃s excõmum¬
cationẽ quarto decimans misiss
inasiam. Quo facto irłneus lug¬
teres itacelebrasse. Et qͥa policar¬
pꝰ sinirne ciuitatis ep̃s qͥ postea
sub gordiano pͥncipe mardirio co¬
ronatꝰ ẽ aniceto ep̃o romano cõmu¬
nicauit. nicħ discernens de pascha¬
li festiuitate. cũ ipse qͣito decima¬
nꝰ ẽẽt. Sic̃ eusebiꝰ in qͥnto eccłasti¬
ce historie libro docet. Quidã gͥ
sicuti dixi in asia minore qͣitum¬
decimũ obseruabant diẽ. Quidã
uͦ eniã circa orientales plagassab¬
batũ custodiebant. Dissonabant
aut̃ circa mensã. Nam alii uideos
lic& integritatẽ ñ seruarent. se¬
qͦndos ẽẽ insacra festiuitate dice¬
bant. Alii uͦ pꝰ eqͥnoctiũ celebrabãt.
Declinantes se qͥ uideos. & dicentes.
qͥa dũ soleẽt mnariete pascha cele¬
brari deberae. Scd̃mantiochenos

Expanded text:
plurimi circa minorem Asiam facientes, non tamen segregabantur ab illis qui aliter celebrabant, donec Romanae Ecclesiae Victor episcopus excommunicationem Quartodecimanis misisset in Asiam. Quo facto Irenaeus Lugteres ita celebrasse; et quia Polycarpus Smyrnae civitatis episcopus, qui postea sub Gordiano principe martyrio coronatus est, Aniceto episcopo Romano communicaverit: nihil discernens de paschali festivitate, cum ipse Quartodecimanus esset, sicut Eusebius in quinto Ecclesiasticae Historiae libro docet. Quidam igitur, sicuti dixi, in Asia minore quartumdecimum observabant diem. Quidam vero etiam circa orientales partes sabbatum custodiebant, dissonabant autem circa mensem. Nam alii Judaeos, licet integritatem non servarent, sequendos esse in sacra festivitate dicebant; alii vero post aequinoctium celebrabant, declinantes sequi Judaeos, et dicentes quia dum sol esset in Ariete, Pascha celebrari deberet. Secundum Antiochenos
Abbreviated transcription (Latin):
ert̃. s festiuitatẽ pasche & alias
celebritates honorandas ẽẽ dixeit̃.
modi celebritates eo qd̃ mn eis
a laborib reqͥescunt singuli ꝑ
ꝓuincias sicuti uoluert̃ memo¬
riã salutaris passionis antiqͥtꝰ ex
quadã ꝯsuetudine celebrabant.
Non enĩ hoc saluator aut urĩa¬
płi lege p̾dicauert̃ nec penã aut
suppliciũ aut maledictũ sic̃ lex

Expanded text:
erunt, sed festivitatem Paschae et alias erunt, sed festivitatem Paschae et alias celebritates honorandas esse dixerunt.nes hujusmodi celebritates, eo quod in eis a laboribus requiescunt, singuli per provincias, sicuti voluerunt, memoriam salutaris passionis antiquitus ex quadam consuetudine celebrabant. Non enim hoc Salvator aut nostri Apostoli lege praedicaverunt, nec poenam, aut supplicium, aut maledictum, sicut lex
Abbreviated transcription (Latin):
Sed mͥ ñ uidet᷑ huiꝰmͦi uiros de xxxuiii¬
festiuitate pasche rationabilit̾ cõ¬
tendisse. neq istos qͥ nunc sequunt᷑
iudeos ũ enĩmente ꝑceꝑunt. qͥa
iudaismo in xp̃ianitatẽ mutato.
illa subtilia & figuratiua legis
contra dixit. Non solũ circũcisio¬
nẽ ꝓ hibens. s etiã de festiuitatib
ꝯtentiones abiciendas monens.
Scribens enĩ ad galathas ait. Di¬
cite mͥ qͥ sub lege uultis ẽẽ legem
ñ audistis: & hinc pauca loquenᷤ
seruũ ostendit popłm iudeoꝵ.
⁊ inlib̾tatẽ uocatos qui accedunt
ad rp̃m. Monet etiã nullatenꝰ ob¬
seruandos dies. &. menses & annos.
Colosensib aut̃ scribens magna
uoce clamabat. umbrã fuisse ob¬
seruationes antiqͣs. Qua ꝓpt̃ inqͥt
nullꝰ uos iudicet incibo aut in po¬
tu. aut in parte festiuitatis. aut
inicio mensis. aut in sabbato qͤ st̃
umbra futi᷑. & ad hebreos idẽ apłs
dic̃. Mutato enĩ sacerdotio. neces¬
sario legis mutatio fuit. Non gͥ apłs.

Expanded text:
Sed mihi non videtur hujusmodi viros de festivitate Paschae rationabiliter contendisse, neque istos qui nunc sequuntur Judaeos. Non enim mente perceperunt quia Judaismo in Christianitatem mutato, illa subtilia et figurativa legis iam Apostolus contradixit, non solum circumcisionem prohibens, sed etiam de festivitatibus contentiones abjiciendas monens. Scribens enim ad Galatas ait: Dicite mihi, qui sub lege vultis esse, legem non audistis ? Et hinc pauca loquens, servum ostendit populum Judaeorum, et in libertatem vocatos qui accedunt ad Christum. Monet etiam nullatenus observandos dies, et menses, et annos. Colossensibus autem scribens, magna voce clamabat, umbram fuisse observationes antiquas. Quapropter, inquit, nullus vos judicet in cibo, aut in potu, aut in parte festivitatis, aut in initio mensis, aut in sabbato, quae sunt umbra futuri . Et ad Hebraeos idem apostolus dicit: Mutato enim sacerdotio, necessario legis mutatio fuit . Igitur nec A
Abbreviated transcription (Latin):
cesarea cappadocie eos qͥ pꝰ baptiꝰ¬
ma delinquunt a ꝯmunione sus¬
pendunt Sicuti nouatiani &
macedoniani in hellesponto faci¬
unt. ⁊ masia. Quarto decimani.
Nouatiam circa phrigiã binuboᷤᷤ
ñ recipiunt Constantinopolĩ uͦ
neq aꝑte recipiunt neq palmã
remouere noscunt᷑ In occidenta¬
lib uͦ partib aꝑte recipiunt.¬
ontani siqͥdẽ qͦs phrigas nõiant
peregͥnã qndã ad inuentionẽ in¬
troducentes. scd̃m eã pascha ce¬
lebrant Culpant enĩ eos qͥ cursũ
lune reqͥrunt & dieunt solares
tantũmꝰ circulos sequendos. &
eqͥnoctio uernali qd̃ ẽ scd̃m roma

Expanded text:
Caesarea Cappadociae eos qui post baptisCaesarea Cappadociae eos qui post baptisma delinquunt, a communione suspendunt, sicut Novatiani et Macedoniani in Hellesponto faciunt, et in Asia Quartodecimani. Novatiani circa Phrygiam binubos non recipiunt, Constantinopoli vero neque aperte recipiunt, neque palam removere noscuntur. In occidentalibus vero partibus apetani siquidem, quos Phrygas nominant, peregrinam quamdam adinventionem introducentes, secundum eam Pascha celebrant. Culpant enim eos qui cursum lunae requirunt, et dicunt solares tantummodo circulos sequendos. Et aequinoctio vernali, quod est secundum Roma
Abbreviated transcription (Latin):
ani.Dũ om̃s eccłe iã fideles in his or¬
dinib hab̾e uideant᷑. Ego qͦq cog¬
noui inthessalia ꝯsuetudinẽ aliã.
Dũ qͥdã clericꝰ añ clericatũ legitime du¬
xiss uxorẽ. quia cum ea mixtus fue¬
rit abdicatꝰ ẽ. dũ moriente cuncti
spontanea uoluntate. & ñaliqͣ ne¬
cessitate. etiã ep̃i sem&. ipsos abstine¬
ant. Plurimi enĩ eoꝵ etiã episcopa¬
tus temꝑe ex legitima uxore etiã fi¬
lios habuert̃. hoc quoq inthessa¬
lia seruari cognorui. qm ap̃ eos in
dieb pasche tantũmͦ babtirat᷑. ex.¬
ꝓpt̾ plurimi sine baptismate mo¬
riunt᷑ In antiochia uͦ syrie altare
ñad orientẽ eccłe s magis ad occi¬
dentẽ habent. Inhellada. hieroso¬
linus & thessalia ad tempꝰ uesꝑ¬
tinũ orationes similes nouatia¬
nis ꝯstantinopolĩ de gentib hñt.
Incesaria capadocie &. cypro die
ex qͦ arriꝰ eccłam ꝯtͣbauit. Rome
sabbata uniuersa ieiunant. In

Expanded text:
stiani, dum omnes Ecclesiae jam fideles in his orstiani, dum omnes Ecclesiae jam fideles in his ordinibus haberi videantur. Ego quoque cognovi in Thessalia consuetudinem aliam: dum quidam clericus ante clericatum legitime duxisset uxorem, quia cum ea mixtus fuerat, abdicatus est, dum in Oriente cuncti spontanea voluntate, et non aliqua necessitate etiam episcopi semetipsos abstineant. Plurimi enim eorum etiam episcopatus tempore ex legitima uxore filios habuerunt. Hoc quoque in Thessalia servari cognovi, quoniam apud eos in diebus Paschae tantummodo baptizatur. Quapropter plurimi sine baptismate moriuntur. In Antiochia vero Syriae altare non ad orientem ecclesiae, sed magis ad occidentem habent. In Hellade, Hierosolymis, et Thessalia, ad tempus vespertinum orationes similes Novatianis Constantinopoli degentibus agunt. In Caesarea Cappadociae et Cypro, dieex quo Arius Ecclesiam conturbavit. Romae sabbata universa jejunant. In
Abbreviated transcription (Latin):
d̾a &e. in roma qͣdã pͥsca traditioẽ
ñ faciunt Egiptu uͦ alexand̾e iu¬
cini & thebaidis habitatores. sab¬
bato quidẽ collectas agunt si ñ
sic̃ moris ẽ sacram̃ta ꝑcipiunt.
Nã postqͣm fuerint epulati &.
cibis omĩb ad ĩpleti. circa uesꝑã
oblatione facta ꝯmunicant: Rursꝰ
aut̃ in alexand̾a qͣita ⁊ serta feria scͥ¬
ptẽ legunt᷑ eas q doctores int̃pre¬
tant᷑. &. om̃a fiunt p̃ter sollemnẽ
oblationis morẽ. Origene ᷤ enĩ plurima
sapiens eẽt magist᷑. & ꝯsiderarae. qͥa
impossibilitas mosaice legis adlit¬
terã eẽt. in ꝯfirmationẽ pasche ad
modũ ꝯtẽplationis euex̃. Unũ pas¬
cha solũmͦ uerũ fierꝙ dicens qd̃
saluator celebrauit. Petrus aduer¬
sus ꝯtrarias potestates dũ crucem
suscipet. & hoc tropheo uteret᷑ ꝯtra
diabolũ. In eadẽ alȩxand̾a lectores
⁊ psalmi ꝓnuntiatores indifferent̃
fiunt Siue catecumini. siue ctiã xͥ¬

Expanded text:
dria et Roma quadam prisca traditione dria et Roma quadam prisca traditione non faciunt. Aegyptii vero Alexandriae vicini, et Thebaidis habitatores, Sabbato quidem collectas agunt, sed non sicut moris est sacramenta percipiunt: nam postquam fuerint epulati, et cibis omnibus adimpleti, circa vesperam oblatione facta communicant. Rursus autem in Alexandria quarta et sexta feria Scripturae leguntur, easque doctores interpretantur, et omnia fiunt praeter solemnem oblationis morem. Origenes enim plurima sapiens esset magister, et consideraret quia impossibilitas Mosaicae legis ad litteram esset infirma, rationem Paschae ad modum contemplationis evexit: unum Pascha solummodo verum fieri dicens, quod Salvator celebravit adversus contrarias potestates, dum crucem susciperet, et hoc tropaeo uteretur contra diabolum. In eadem Alexandria lectores et psalmi pronuntiatores indifferenter fiunt, sive catechumeni sive jam Chri
Abbreviated transcription (Latin):
miror cũ numerũ ip̃m ñ habeant
qͦmͦ qͣdragesimã uocant. Sed eciã
ciboꝵ abstinẽntiã ñ similẽ habent:
Nã aliiomnino ab animantib ob¬
alii pisces solũm comedunt. qͥdã
piscib uescunt᷑. & uolatilib. di¬
centes hec scd̃m moysen ex a qua
hab̾e substantiã. Alii uͦ etiã cau¬
lib & ouis abstin̾e noscunt᷑. qͥdã
sicco tantũmͦ pane uescunt᷑ aliĩ
neq hoc. Alii usq ad nonã ieiu¬
nantes horã. sine discretione cibo¬
rũ reficiunt. &. innum̾e ꝯsuetudi¬
nes apud diuersos inueniunt᷑.
& quia nulla lectio ex hoc inue¬
nit᷑ antiqͣ puto apłos singłoꝵ. hoc
reliqͥsse sententiȩ. ut unꝰ quisq o¬
ꝑet᷑ ñ timore. ñ necessitate qd bo¬
nũẽ Sed etiã circa celebritatẽ
collectarũ qͦdã diuersitas inue¬
nit᷑ Namdũ ꝑ eccłas in uniuer¬
so t̾rarũ orbe constitutas. die sab¬
batoꝵ ꝑ singłas eb domadas sacͥ¬
sicia celebrarent᷑ Hoc maleran¬

Expanded text:
erum ipsum non habeant, quomodo Quadragesimam vocent. Sed etiam ciborum abstinentiam non similem habent; nam alii omnino ab animantibus ab pisces solummodo comedunt, quidam cum piscibus vescuntur et volatilibus, dicentes haec secundum Moysen ex aqua habere substantiam. Alii vero etiam caulibus et ovis abstinere noscuntur; quidam sicco tantummodo pane vescuntur; alii neque hoc; alii usque ad nonam jejunantes horam sine discretione ciborum reficiuntur; et innumerae consuetudines apud diversos inveniuntur. Et quia nulla lectio ex hoc invenitur antiqua, puto apostolos singulorum hoc reliquisse sententiae, ut unusquisque operetur non timorenum est. Sed etiam circa celebritatem collectarum quaedam diversitas invenitur. Nam dum per Ecclesias in universo terrarum orbe constitutas, die Sabbatorum per singulas hebdomadas sacrificia celebrentur, hoc in Alexan
Abbreviated transcription (Latin):
iminaria facta st̃ qͥb temꝑa. & an¬
un manifestant᷑ Et hoc indicari
eo qd̃ luna ꝑ octo annos cũ sole
concurrat & ambo ⁊dem nouũ
habeant mensẽ eo qd octo annoꝵ
cursus lunȩ ꝯpleat᷑ &. tanqͣm
pͥncipiũ sit pminiensis repitam
p̃dictam diem in scripturis qͣr
tam decimã. & hanc ẽẽ dicunt
celebrantes pascha tenent. Si
contigerit etiã concurrere re
brant. Scriptũ ẽ enĩ inquiunt.
a quarta decima. usq adui

Expanded text:
minaria facta sunt, quibus tempora et anni manifestantur. Et hoc indicari, eo quod luna per octo annos cum sole concurrat, et ambo iidem novum habeant mensem. Eo quod octo annorum cursus lunae compleatur, et tanquam principium sit primi mensis, reputant praedictam diem intamdecimam, et hanc esse dicunt celebrant Pascha, tamen si contigerit etiam concurrere Resbrant; scriptum est enim, inquiunt, a quartadecima usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsiderantes ñ solũ multitudinẽ
rũ. s etiã qͥa hoc maxime debeti᷑
om̃s ꝯmunit̃ celebrare. Qd̃ ratio
subtił uidet᷑ exigẽ nullã cũ iude¬
oꝵ ꝑiurio hab̾e ꝯmumionẽ. Talia
siquidẽ ꝯstantinꝰ. Sed aiunt qͣ to¬
decimanis hanc obseruationem
iohannẽ apłm tradidisse. Alii ui
petrũ & paulũ apłos romanis
& occidentalib dicunt pasche
tradidisse sollemutatẽ. Sed nul¬
hꝰ scriptã ꝓbationẽ hoꝵ. hab̾e
dinoscit᷑ qͥa uͦ ex ꝯsuetudine qͣdã
ꝑ ꝓuincias celebrat᷑ pascha. hinc
cũ uniꝰ sint fidei. plurimi tamen
pugnant cura pasche legitima.
Unde paucadicendast̃. Nam in
ipsis ieiuniis alit̾ ap̃ alios inue¬
ante pascha septimanas p̃tersab¬
batũ ce. dñicã sub ꝯtinuatione ie¬
iunant. Illiriciuͦ &. tota hellas. ale¬
xandria quoq añ pascha sex sept¬
manas ieiunant. eaq ieiunia
quadragesimã uocant. Alii uͦañ
septe pasche septimauas ieuini¬
orũ facẽ noscunt᷑ inicia. &. tres

Expanded text:
considerantes non solum multitudinem rum, sed etiam quia hoc maxime debetis omnes communiter celebrare quod ratio subtilis videtur exigere, nullam cum Judaeorum perjurio habere communionem. Talia siquidem 348 Constantinus. Sed aiunt Quartodecimanis hanc observationem Joannem apostolum tradidisse. Alii vero Petrum et Paulum apostolos Romanis et Occidentalibus dicunt Paschae tradidisse solemnitatem. Sed nullus scriptam probationem horum habere dignoscitur. Quia vero ex consuetudine quadam per provincias celebratur Pascha, hinc cum unius sint fidei plurimi, tamen discordant circa Paschae legitima. Unde pauca dicenda sunt. Nam in ipsis jejuniis aliter apud alios inveante Pascha septimanas, praeter sabbatum et dominicam, sub continuatione jejunant. Illyrici vero, et tota Hellas, Alexandria quoque, ante sex septimanas jejunant, eaque jejunia Quadragesimam vocant. Alii vero ante septem Paschae septimanas jejuniorum facere noscuntur initia, et tres
Abbreviated transcription (Latin):
paulrordinauere macedoniũ. Et
hoc gerebant fau tores eiꝰ eusebii
successoresq p̃sũptionis idẽ theogniꝰ
incenꝰ maris calcidonensis. theodorꝰ
heraclie. & reliqͥ. S ursatiꝰ & ualens¬

Expanded text:
Pauli ordinavere Macedonium. Et hoc gerebant fautores Eusebii successoresque praesumptionis, id est, Theogonius Nicaenus, Maris Chalcedonensis, Theodorus Heracleae, et reliqui. Sed Ursa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcohordes suos milites ordinauit.
Athanasiꝰ aut̃ uidens qͣ fiebant cog
orationẽ: Rursus psalmũ fec̃ ĩponi
Dũq ꝯsonantia psalmodie celebrant
ꝑunã ianuã eccłȩ egrediebant᷑ om̃s¬
el uofacto: milices qͥdẽ sine ꝯmotiõ
stetert̃. Athanasiꝰ aut̃ int̾ medios:
psallentiũ illesꝰ abscessit Et hocii
sugiens. rome ꝓfectꝰ ẽ Porro gregorꝰ
eccłamq̃ dionisii ñcupat᷑ incendi

Expanded text:
cohortes suos milites ordinavit. Athanasius autem videns quae fiebant, cogorationem, rursus psalmum fecit imponi. Dumque consonantia psalmodiae celebraretur, per unam januam ecclesiae egrediebantur omnes. Quo facto, milites quidem sine commotione steterunt. Athanasius autem inter medios psallentium illaesus abscessit. Et hoc modo fugiens, Romam profectus est. Porro Gregoriuecclesiam quae Dionysii nuncupatur incendi
Abbreviated transcription (Latin):
os neq seqͣces arrii fuimꝰ. qͦmͦ enĩ
fidẽ abq exposita antiqͥtꝰ suscepimꝰ.
s etiã nos examinatores & cognitoreᷤ
eiꝰ fidei facti sumꝰ. &. iudicauimꝰ po¬
tiꝰqm secuti sumꝰ. Didicimꝰ enĩ abini¬
tio credẽ inunũ dm̃ omniũ. dm̃ u¬
niu̾soꝵ intelligibiliũ sensibiliũq
creatorẽ & ꝓuisorẽ ⁊ in unũ filiũ u

Expanded text:
os neque sequaces Arii fuimus; quomodo enim fidem absque exposita antiquitus suscepimus. Sed etiam nos examinatores et cognitores ejus fidei facti sumus; et judicavimus potius quam secuti sumus. Didicimus enim ab initio credere in unum Deum omnium, Deum universorum intelligibilium sensibiliumque creatorem et provisorem, et in unum Fi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtigit ualde tͤbari. Gensnãq frano¬
rũcͥca gallias ꝯstituta uomaniserat
Nt̾ea gregoriũ deducebat in alexan¬
driã sẏnanꝰ magist̾ miliciȩ & cũ eo
armati milites num̃o qͥnq milia:
Qͥb ̃ aderant arrii sectatores ibi mo¬
rantes. S qͦm᷑ at̾anasiꝰ eccła pulsus
ne caꝑet᷑ effugit: arbitror eẽ dicendi

Expanded text:
ntigit valde turbari. Gens namque Francorum circa Gallias constituta Romanis eratnterea Gregorium deducebat in Alexandriam Syrianus magister militiae, et cum eo armati milites numero quinque millia, quibus etiam aderant Arii sectatores ibi morantes. Sed quomodo Athanasius ecclesia pulsus, ne caperetur effugit, arbitror esse dicendum.
Abbreviated transcription (Latin):
simũ. socͣte. Ualentinianꝰ gͥordinat
uicesima qͥnta die eiꝰdem febr̾aru m̃¬
tissime militarẽ nouat disciplinam.
fu̾it etiã uir magnanimꝰ. &. sẽꝑ ꝑ p̃senti
fortuna melior apparebat. Cheodorit᷑.¬
s enĩ ñ mͦ fortitudine s etiã prudentia.
tẽꝑantia. atq iusticia. & corꝑis magni¬
tudine prefulgebat Sic enĩ fuit regalis
parit̾ & urbanus. ut dũ exercitꝰ tẽptass
eialiũ sociare ꝯsortẽ ille respondit qd can¬
imp̃re ñ existente. mͥ dare regimen ĩꝑu
herũ uͥ hoc ego suscepi. meũ iã & ñ urm̃
miratimilites eiꝰ secuti st̃ uoluntatẽ

Expanded text:
. 644. Valentinianus igitur ordinatur vicesima quinta die ejusdem Februarii mentissime militarem noverat disciplinam. Fuit etiam vir magnanimus, et semper praesenti fortuna melior apparebat. SOCRATIs enim non modo fortitudine, sed etiam prudentia, temperantia atque justitia et corporis magnitudine, praefulgebat. Sic enim fuit regalis pariter et urbanus, ut dum exercitus tentasset ei alium sociare consortem, ille responderit: Vimperatore non existente, mihi dare regimen imperii; verum ubi hoc ego suscepi, meum jam et non vesmirati milites, ejus secuti sunt voluntatem.
Abbreviated transcription (Latin):
Post tͥginta dies auspicii sui.
Cuiasie scept᷑ ꝯtradens parit̾ & egipti.
europã sibidistribuit & ueniens ad
hesperiã omnẽ illic edocuit eqͥtatẽ ap̃¬
dicationib pietatis incipiens .uiii.¬
uxentio nãq defuncto qͥmediola-¬
nensẽ p̃sulatũ tenuerat multisq fue¬
iat ꝯciliis abdicatꝰ. euocans epõs ĩꝑator
huiꝰmͦi apud eos uerbalocutꝰ ẽ Nostis
apte eruditi qͥppe diuinis eloqͥis qͣlẽ
oporteat ẽẽ pontificẽ & qͥa ñ dec&. eũ
uerbo solũ. s etiã ꝯũsatione gub̃nare¬
subiectos.&. totiꝰ semae. ip̃m imitatorẽ
iuitutis ostend̾ẽ testẽq doctrine con¬
u̾sationẽ bonã hab̾e. Talẽ itaq in pon¬
dificali ꝯstituite sede cui ⁊ nos qͥ gub¬
namꝰ ĩꝑiũ sincere nr̃a capita sũmit¬
tamꝰ. & eiꝰ monita dũtãqͣm hoĩes deli¬
querimꝰ. necessario ueluticurantisme¬
dicam̃ta suscipiamꝰ: hec cũ dixiss ĩpa

Expanded text:
Post triginta dies auspicii sui. Cui Asiae sceptra contradens, pariter et Aegypti, Europam sibi distribuit. Et veniens ad Hesperiam, omnem illic edocuit aequitatem, a praedicationibus pietatis incipiens.uxentio namque defuncto, qui Mediolanensem praesulatum tenuerat, multisque fuerat conciliis abdicatus, evocans episcopos imperator, hujusmodi apud eos verba locutus est: Nostis aperte, eruditi quippe divinis eloquiis, qualem oporteat esse pontificem, et quia non deceat eum verbo solum, sed etiam torem virtutis ostendere testemque doctrinae conversationem bonam habere. Talem itaque in pontificali constituite sede, cui et nos qui gubernamus imperium sincere nostra capita summittamus et eius monita, dum tamquam homines deliquerimus necessario, veluti curantes medicamenta suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
& plurima exilia ap̃cedentib susti¬
causa discordie. supplicabat insuꝑ
nasio inimicoꝵ insidie ꝓuenissent.
de rogationes huiꝰ modi ñ respexit.
S luciũ qͥdẽ cũ multa int̾minatioẽ
tacẽ iussit ꝓbatiañ uͦ eiꝰq seq̃ces eunu¬
chos auctores huimͦi scelerũ atq
t̾barũ castigandoseẽ p̃cepit Porro
athanasiũ amicũ sibi marimũ fachi
destinauit inegiptũ. ut sic̃ ei indẽtur
causas ecclarũ poplõsq disponet. fẽit
enĩ qͥa eũ ꝓ eximia u̾tute ꝯu̾ sationis si¬
pientieq laudaũit. Aiunt qͥd ã anteqͣm
sub ꝯstantio ĩꝑatore arriani tenerent
eccłas. Somniũ uidisse antoniũ mo¬
nachũ qͣsi burdones alatare sacrũ es¬
cib euertissent exꝑrectũq dixisse. qͣmn
ret᷑: qͣ ñ fuisse m̃dacia: pꝰterior monstu¬

Expanded text:
 plurima exsilia sub praecedentibus susti plurima exsilia sub praecedentibus susticausa discordiae: supplicabat insupenasio inimicorum insidiae provenissent, derogationes hujusmodi non respexit; sed Lucium quidem cum multa interminatione tacere jussit; Probatianum vero ejusque sequaces eunuchos, auctores hujusmodi scelerum atque turbarum castigandos esse praecepit. Porro Athanasium, amicum sibi maximum factum, destinavit in Aegyptum; ut, sicut ei videretur, causas Ecclesiarum populosque d maxima virtute conversationis sapientiaeque laudaverit. Aiunt quidam, antequam sub Constantio imperatore Ariani tenerent Ecclesias, somnium vidisse Antonium monachum, quasi burdones altare sacrum calcibus evertissent, experrectumque dixisse: quoniam retur. Quae non fuisse mendacia poster
Abbreviated transcription (Latin):
& meãelectionẽ ostendisti iꝰticie ꝯue¬
nire sũq pꝰ paucosdies sc̃s ambrosiꝰ
hanc inqͥt ꝯfidentiã tuãdudũ noui
&. aꝑte ꝓbans ñsolũ ñ restiti. s etiã
melectiõe ordinationis tuȩ sociꝰ fui.
festina itaq sanare sic̃diuina lege p̃¬
imp̃ mediolam & dixit &e. fec̃. Cognos¬
cens aut̃ qͦsdã inasia & phrigia de di¬
uinis dubitare dogmatib. in illirico
qͥdẽ p̃cepit synodũ celebrari . &. qͤ de
illis decreta atq firmata st̃ dubitan¬
tib destinauit. Porro qͥ illic ꝯuenãnt.
decieuert᷑ fidẽ expositã in nicena ur¬
be seruandã. Scripsit aut̃ & ipse so¬
ciũ adhibens in suis litt̾is frẽm. qͣtinꝰ
nhis qͤ placuerant duraret. Nc̃ gͦ etiã
legẽ ipsã pon̾e necessariũ ẽ q apta ꝙ¬

Expanded text:
et meam electionem ostendisti justitiae conveet meam electionem ostendisti justitiae convenire. Cumque post paucos dies sanctus Ambrosius Hanc, inquit, confidentiam tuam dudum novi, et aperte probans non solum non restiti, sed etiam in electione ordinationis tuae socius fui. Festina itaque sanare, sicut in divina lege pr Mediolani et dixit, et fecit. Cognoscens autem quosdam in Asia et Phrygia de divinis dubitare dogmatibus, in Illyrico quidem praecepit synodum celebrari, et quae de illis decreta atque firmata sunt dubitantibus destinavit. Porro qui illic convenerant decreverunt fidem expositam in Nicaena urbe servandam. Scripsit autem et ipse, socium adhibens in suis litteris fratrem, quatenus in his quae placuerant duraretur. Nunc ergo etiam legem ipsam ponere necessarium est qua
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt talis electio. Uosenĩ diuina grã
potiti &e. illo splendore fulgendesine¬
liꝰ pot̾itiselig̾e Tc̃ sacerdotes egressi:
de ep̃ali sede tractabant. Uerũ ciuita¬
tis habitatores ut assol& tumultus
faciebant Alii hunc. alii illũ ordinare
petentes. Quienĩ erant dearriani au¬
xenti secta. Similẽ sibifieri ꝯcertabãt
cuitẽ p̃sidalis fuerat cura ꝯmissa cog¬
noscens. & metuens neqͥdt᷑be ꝯsurg̾et
ad eccłam festinꝰ accessit: Aat illi cessante
seditione ꝯmunẽ dedeit uocẽ peten¬
teᷤ ut pastor gregis ordinaret᷑ ambrosiꝰ.
qͥ ñdũ fuerat baptizatꝰ. hoc imp̃agno¬
scens repente iussit & baptirari. & tãꝙͣ.
dignũ uirũ ordinari pontificẽ. Noue¬
rat enĩ eiꝰceitiorẽ omĩ ponde uolun¬
tatẽ & tociꝰ regłe decreta subtiliora. ar¬
bitratꝰ etiã diuinũ in eo eẽ decretũ.
Dũ meiꝰ electione etiãpars ꝯtͣria ꝯso¬
nane. Isgͦ sacribaptismatis donopo¬
ego qͥdẽ ꝯmisi corꝑa. T̃uaut animas.

Expanded text:
talis electio. Vos enim gratia divina potiti, et illo splendore fulgentes, melius poteritis eligere. Tunc sacerdotes egressi, de episcopali sede tractabant. Verum civitatis habitatores, ut assolet, tumultus faciebant, alii hunc, alii illum ordinari petentes. Qui enim erant de Ariani Auxentii secta similem sibi fieri concertabant. cui tunc praesidialis fuerat cura commissa, cognoscens et metuens ne quid turbae consurgeret, ad eseditione communem dederunt vocem, petentes ut pastor gregis ordinaretur Ambrosius, qui nondum fuerat baptizatus. Hoc imperator agnoscens, repente jussit baptizari, et tanquam dignum virum ordinari pontificem. Noverat enim ejus certiorem omni pondere voluntatem, et totius regulae decreta subtiliora, arbitratus etiam divinum in eo esse judicium, dum in ejus electione etiam pars contraria consonaret. Is ergo sacri baptismatis dono poutem animas,
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝑat᷑ rosi. abramiꝰ urimenꝰ. aristomeꝰ
seluoobeli. barbabentiꝰ ꝑgami. uramꝰ
meletine. magnꝰ chalchidis. eutichiꝰ
eleut heropoleos. Iosacaeus. armenie
maioris: titꝰ bostrensis. pelagiꝰ laodi¬
cie arabianꝰ adrensis. piso ad adenꝰ ꝑ
laminonẽ presbiterũ. sabimanꝰ eu¬
matis. athanasiꝰ ancyre ꝑ orpigũe. e¬
tiũ p̃sbiteros. bn meꝰ gare pisoauguste.
patriciꝰ palti. ꝑ lamirionẽ p̃sbicerũ.
anatholiꝰ berotheȩ Teotimꝰ aramenꝰ.
lucianꝰ. arcenꝰ. hunc itaq libellũ incol¬
lectione synodaliũ sabim ꝯscriptũ in¬
uenimꝰ. Uerũ imp̃ ꝓpositũ hoc babe¬
bat. ut blandim̃tis & suasione uerboꝵ
discordantiũ ꝯtentiones abscidet di¬
cens. nulli qͥdẽ se. quomͦ cũq creden¬
tiũ fore molestũ. Fostam̃ diligẽ. & ni¬
mis houorare qͥ pͥncipiũ eccłastice
unitati p̃berent. Quia uͦ hoc egerit
etiã themistiꝰ philosophꝰ ait in laude
qͣm in eiꝰ ꝓtulit ꝯsulatu. Ubi mirat᷑

Expanded text:
mius Urimenus, Aristonicus Seleucobeli, Barlabentus Pergami, Uranius Melitinae, Magnus Chalcidis, Euthicius Eleutheropoleos, Josacius Armeniae majoris, Titus Bostrensis, Pelagius Laodiciae, Arabianus Adrensis, Piso Adadenus per Lamirionem presbyterum, Sabinianus Zeugmatis, Athanasius Ancyrae per Orphitum et Aetium presbyteros, Irenaeus Gazae, Piso Augustae, Patricius Palti per Lamirionem presbyterum, Anatolius Beroeae, Theotimus Aramenus, Lucianus Arcenus. Hunc itaque libellum in collectione synodalium Sabini conscriptum invenimus. Verum imperator propositum hoc habebat, ut blandimentis et suasione verborum discordantium contentiones abscinderet, dicens: Nulli quidem se quomodocunque credentium fore molestum, eos tamen diligere et nimis honorare qui principium ecclesiasticae unitati praeberent. Quia vero hoc egerit, etiam Themistius philosophus ait in laude quam in ejus protulit consulatu, ubi miratur
Abbreviated transcription (Latin):
sofroniꝰ põpeiopoleos. pasinicꝰ zilenis
leontiꝰ comanꝰ. callicratis claudiops¬
litis. theophilꝰ castabalenꝰ. Hoꝵ libel¬
lũ imp̃ accipiens: eossine responsod¬
misit hoc tantũ mͦ dicens Ego con¬
tentiones odi. eos aut̃ qͥ ad ꝯcordiã fe¬
stinant diligo parit᷑ &. honoro. Qd all¬
diantes qͥ ad contentionẽ se p̃ꝑabant.
qͥeuert̃ hocg̃ ꝓ uoto imꝑatoris ẽasli

Expanded text:
Sophronius Pompeiopoleos, Pasinicus Zilenus, Sophronius Pompeiopoleos, Pasinicus Zilenus, Leontius Comanus, Callicrates Claudiopolites, Theophilus Castabalenus. Horum libellum imperator accipiens, eos sine responso dimisit, hoc tantummodo dicens: Ego contentiones odi, eos autem qui ad concordiam festinant diligo pariter et honoro. Quod audientes qui ad contentionem se praeparabant, quieverunt. Hoc ergo pro voto imperatoris est
Abbreviated transcription (Latin):
ĩinetatẽ orta famesnĩsinebat totã tẽ
sũmã qm ꝯstantinꝰ ꝯstituerat erogan
t̃tiam paitẽ iouinianꝰ ad p̃sen̾ ĩpencn
ꝓmisit. ita ut cessante fame frum̃ta
integra p̾berent᷑ .iIII. Gocrat
uocauit gͥ imp̃ a constantio exilio
missos ep̃os: qͥ ñ occͣrerant uliam re¬
dire tẽporib. Tc̃ aut̃ etiã cẽpla paga¬
noꝵ omia claudebant᷑. Et ipsi sac̾¬
dotes ubiq fugiebant indutiq pa¬
liis ipsa pallia reponebant. & adsche¬
ma ꝯmune reuertebant᷑. Quieuit
etiã pollutio sangͥnis. qm publice i¬
satiabilit̃ subuiliano celebrabant.
porro xͥami ñ qͥescebant: p̃sules enĩ re¬
ligiones adibant crebro pͥncipẽ. creden¬
tes eiꝰ obtiñe se uoluntatẽ adu̾sus ꝓpͥ¬
os inimicos. Et pͥmũ qͥdẽ macedoni¬
ani libellũ pͥncipi porrexert postulan¬
tes ut expellerent᷑ eccłiis qͥ dissimilem
filium predicabant & ipsi introdu¬
cẽnt᷑ in eas. Erant enĩ qͥ libellũ obtu¬
lerant basiliꝰ ancyre siluanꝰ tharsi.

Expanded text:
impietatem orta fames non sinebat totam tunc summam quam Constantinus constituerat erogari, tertiam partem Jovianus ad praesens impendi promisit, ita ut, cessante fame, frumenta integra praeberentur. THEODORETator a Constantio exsilio missos episcopos, qui non occurrerant Juliani redire temporibus. Tunc autem etiam templa paganorum omnia claudebantur, et ipsi sacerdotes ubique fugiebant: indutique palliis, ipsa pallia reponebant, et ad schema commune revertebantur. Quievit otiam pollutio sanguinis, quam publice insatiabiliter sub Juliano celebrabant. Porro Christiani non quiescebant: praesules enim religionum adibant crebro principem, credentes ejus obtinere se voluntatem adversus proprios inimicos. Et primum quidem Macedoniani libellum principi porrexerunt, postulantes ut expellerentur Ecclesiis qui dissimilem Filium praedicabant, et ipsi introducerentur in eas. Erant enim qui libellum obtulerant Basilius Ancyrae, Sylvanus Tarsi,