comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
insi ꝑ ista aut̃ uix ant millatemis
tũ est. Non prius quod lp̃nale. o
quod aĩale. de inde quod sp̃uale. sicut
nec iacob. insi prius cognita lya. desi¬
nere. unde rursus in psalmo. Sinmi¬
te ꝓsalmũ. ⁊ date tympanũ. quod ẽ
dicere sumite spũalia. s prius date
corporalia. Optimus autẽ ille qui dis¬
ciete ⁊ ꝯgrue ⁊ hec oꝑatur ⁊ illa.

Expanded text:
ut vix, aut nullatenus tum est, Non prius quod spirituale, sed quod animale; deinde quod spirituale . Sicut nec Jacob, nisi prius cognita Lia, desinere. Unde rursus in psalmo, Sumite psalmum, et date tympanum : quod est dicere, Sumite spiritualia, sed prius date corporalia. Optimus autem ille, qui discrete et congrue et haec operatur, et illa.
Abbreviated transcription (Latin):
uid gͦ in quis: Sictine illa spũa¬
lia ꝑsuades. ut ⁊̃ hec q̃ ex regu¬
la habenuis corporalia dampnos.
illa. ista potius omittenda sunt quiͣ
b in quo temet ipm̃ extollis ꝑdis hui¬
litatem. In quo alios depͥms. caritatẽ
Qͦ sunt protuldubio karismata me¬
liora. Tu tuũ corpꝰ multũ ⁊ ninuis
laborib atteris. ac regularib asꝑi
⁊ bñfatis. s quid siisse quĩ similit̾
nõ laborantẽ diuidicas moditũ qui¬
dem hãt de hac re q̃ ad modicũ utił

Expanded text:
uid ergo, inquis? Siccine illa spiritualia persuades, ut etiam haec, quae ex Regula habemus, corporalia damnes? Nilla; ista potius omittenda sunt, quam atribus, in quo temetipsum extollis, perdis humilitatem; in quo alios deprimis, charitatem: quae sunt procul dubio charismata meliora. Tu tuum corpus multis et nimiis laboribus atteris, ac regularibus aspe. Bene facis. Sed quid si ille quem similiter non laborantem dijudicas, modicum quide
Abbreviated transcription (Latin):
lam ab om̃ib qui oã professi sunt
sic ad lrãm tenendã censes ut młsã
oĩo dispensacionẽ ad mitti paciaris
audacter dico. nec tu eã nec ille tene¬
ta dispensatorie proculdubio. ⁊ tu il¬
lam tenes. ⁊ illeqmͣ qm dissimilit̾
Nam tu quidẽ districtius. At ille for¬
tassis discretius. Neq hoc qr dico. di¬
co ꝙ hec exteriora negligenda sint

Expanded text:
lam ab omnibus qui eam professi sunt, sic ad litteram tenendam censes, ut nullam omnino dispensationem admitti patiaris, audacter dico, nec tu eam, nec ille tenetari dispensatorie, procul dubio et tu illam tenes, et ille, quanquam dissimiliter: nam tu quidem districtius, at ille fortasse discretius. Neque hoc dico, quia haec exteriora negligenda sint
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sepiũ domini simulatrix arrogantia
secoartat. ac pro uagitib innocentie
malũ mibi detractionib ĩ murmurat
An nõ illi supbissimu. de psalmo quoꝵ
prodiit exadipe miquitas eoꝵ. multo
niuus oꝑti sunt inquitate. ⁊ impi¬
etate sua qmͣi nos latentiꝰ subsc̃ĩtate a¬
lieua. Quid enĩ magis imꝑuis aut
prositens impietatẽ aut mentiens
saucitatẽ. Nõne is qͥ ⁊̃ mendatiũ ad¬
deus geminat impietatẽ. Quis unqͣ¬

Expanded text:
a praesepium Domini simulatrix arrogantia se coarctat, ac pro vagitibus innocentiae, malum inibi detractionis immurmurat? Annon illi superbissimi de Psalmo, quorum prodiit ex adipe iniquitas eorum, multo tutius operti sunt iniquitate et impietate sua , quam nos latemus sub sanctitate aliena? Quis enim magis impius, an profitens impietatem, an mentiens sanctitatem? Nonne is qui etiam mendacium addens, geminat impietatem? Et q
Abbreviated transcription (Latin):
dire possum urãm huiꝰ cemodi
de nobĩs q̃rimoniã. q̃ .s. miserrimi ho¬
minũ in pãnis ⁊ semit̾iciis. Decau̾ns
ignobilitatis mũdi lum̃arib insulta¬
pulices mordaces mimo tinee demolien¬
tes bonoꝵ uitam. qui ꝑalam nõ aude¬
mus. in occulto corrodimꝰ. nec saltem
clamorẽ iuectionis. s susurriũ detrac¬
tionis emittimꝰ. si ħ ita ẽ. ut quid siue
cã mortificamur. tota die estimati su¬
nus sic̃ oues occisionis. si ita inquam
uilitas ⁊ diu̾sctas. In oꝑe mannũ co¬
tidiana desudatio. In ieuiniis ⁊ uigĩli¬
is nigis ex̾citatio. totuis. demiq pite
nr̃e singularis. quedã atq austerior

Expanded text:
dire possum vestram hujuscemodi de nobis querimoniam, qua scilicet miserrimi hominum, in pannis et semicinctiis, de cavernis, ignobilitatis, mundi luminaribus insultapulices mordaces, imo tineae demolientes; bonorum vitam, quia palam non audemus, in occulto corrodimus; nec saltem clamorem invectionis, sed susurrium detractionis emittimus? Si hoc ita est, utquid sine causa mortificamur tota die, aestimati sumus sicut oves occisionis? Si ita, inquam,vilitas ac diversitas, in opere manuum quotidiana desudatio, in jejuniis et vigiliis jugis exercitatio, totius denique vitae nostrae singularis quaedam atque austerio
Abbreviated transcription (Latin):
Intellectus rõm numtitur fides ancto
oĩo aũt in hiis cauenda ẽ ꝯfusio. ne aut
incertũ opĩonis fides figat. aut quod fir¬
tionem temerararia ẽ. fides si ht̃ hesi¬
tacõem infirnia ẽ. Intellectus si signa
putatur. ⁊ scrutator maiestatis. fides¬
cent mole corporea p̾granati. ⁊ luto he¬
rentib desideriis sola interim arida. ⁊
tenuis ꝯsid̾acõ p̾uolat. ⁊ tñ ex tantil¬
se aĩa colligat. ⁊ reductis affectibus
.e. cunctis locis quibr captun tenent᷑
mũdo que nõ oportet amando. que ñ
docet dolendo uane gaudendo ramius
⁊ inpuignedine sp̃c illabatur. Nonne
cũ coꝑit crtuire illas lucidas mansio

Expanded text:
Quorum intellectus rationi innititur, fides auctor6. Omnino in his cavenda confusio, ne aut incertum opinionis fides figat, aut quod firtionem, temeraria est: fides, si habet haesitationem, infirma est: item intellectus, si signatr, scrutator majestatis. cent mole corporea praegravati et luto haerentibus desideriis, sola interim arida et tenuis consideratio praevolat. Et tamen ex tantilse colligat anima, et reductis affectibus, e cunctis locis, quibus captivi tenentur, timendo quae non oportet, amando quae non decet, dolendo vane, gaudendo vanit in pinguedine gratiae illabatur? Nonne cum coeperit circuire lucidas mansiones,
Abbreviated transcription (Latin):
consid̾acõ. ꝗlociens ab ilłis reb ad ista
deflectitur inferiora ⁊ uisibilia siue in¬
tuenda. ad noticiam. siue appetenda
ad usum. siue ꝓro officio disponenda
ꝑ loc illa requirat. aut protul exulat
autẽ iste p̾sentiũ ac dignor usus est¬
ꝯ. hac scala cines nõ egent. s exules

Expanded text:
consideratio tua, quoties ab illis rebus ad ista deflectitur inferiora et visibilia, sive intuenda ad notitiam, sive appetenda ad usum, sive pro ofper hec illa requirat, haud procul exulat. iste presencium ac dignior usus  hac scala cives non indigent, sed exules
Abbreviated transcription (Latin):
nari possimiꝰ si uolumꝰ. hoc utiq besti¬
a facere nõ põt. soli rõnali treature lxc
possibile est. hiꝰ ymagnatione sepeu
Ibi ⁊ sñma. ⁊ inꝑmixta bona uł mala
esse nõ dubitamus. Qͦ ciens gͥ ex inuł¬
tis bonis uł malis q̃ in hac uita sen¬
sus corporeus exꝑitur. Quale uel qnͣ¬
tũ esse possit. illud future uite sũmũ
bonũ siuemalũ colligitur ⁊ ex hoꝵ
ymagniatione q̃dam futuroꝵ yma¬
go fignratur. talis itaq ymagina¬
lam ꝑtinet qnͣtũ ymagniatio est

Expanded text:
olumus. Hoc utique bestia facere non potest, soli rationabili creaturae possibile. Hujusmodi imaginatione saepe uIbi, et summa et impermista bona, et mala esse non dubitamus. Quoties igitur ex multis bonis, vel malis quae in hac vita sensus corporeus experitur, quale, vel quantum esse possit illud futurae vitae summum bonum sive malum colligitur, et ex horum imaginatione, quaedam futurorum imago figuratur, talis utique imaginalam pertinet, in quantum imaginatio est;
Abbreviated transcription (Latin):
chinas qmͣ plures opposuerunt
re om̃i spe frustrata ꝑ caltiatam
illam taliter transemidi. Tam
tis acieb uenientes ad lotũ transi¬
ermit fluuiũ. nõ tñ sine grani ꝑi¬
culo qr profimidior ac ꝑitulosior e¬
rat locis ꝙͣ eis fuerat intimatũ.

Expanded text:
chinas opposuerunt ectatione frustrata per calciatam illam taliter transeundi, tandtis aciebus, venientes ad locum, transivimus fluvium non tamen sine gravi periculo. Nam profundior et periculosior erat locus, quam nobis fuerat intimatum:
Abbreviated transcription (Latin):
totũ candidũ ⁊ in dorso sub rufum et
latrantẽ. Responsũ ẽ qd̾ mnfans ille con¬
tra inimicos dei magnos latratus ode¬
iet ⁊ nũdam utã duceret. ⁊ magni
pacĩe exemplũ p̾beret. Adultus pn̾
traditus ẽ magr̃o apud castellionẽ ciu̾
castri eccĩa post modũ ꝑ enis oꝑam a
n̾satione seculariũ ĩ ordinẽ regulariũ
canonicoꝵ ꝓmota ẽ. In nocte natalis

Expanded text:
totum candidum, et in dorso subrufum et latrantem. Responsum est, quod infans ille contra inimicos Dei magnos latratus ederet, et mundam vitam duceret, et magnum patientiae exemplum praeberet. Adultus puer traditus est magistro apud Castellionem; cujus castri ecclesia postmodum per ejus operam a conversatione saecularium in ordinem regularium c
Abbreviated transcription (Latin):
rex francoꝵ iudonitus capte urbis me¬
sopotanue zelo accensus. uł ut alii
putant iuntriacensis incendii ꝯscien¬
tia ꝯpunctus apud ucteliatũ affixo
⁊ multitudine innumerabili trans
dc. a tempore bĩ medardi sub ep̃õ noui¬
omensi. sine ꝓprio fuerat sacerdote

Expanded text:
Rex Francorum Ludovicus, captae a Turcis Mesopotamiae zelo accensus, sive ut alii putant, Vitriacensis incendii conscientia compunctus, apud Viceliacum affixo et multitudine innumerabili transm600 a tempore beati Medardi sub episcopo Noviomensi sine proprio fuerat sacerdote,
Abbreviated transcription (Latin):
clarauelle fuit monachus ⁊ ũi uernar
na memoria dignus ꝯͣ quẽ romani
iordanem patritiũ ⁊ senatorem ergẽ¬
tes ip̃m ab urbe deturbant. Ip̃e sediti¬
one orta in ꝓpło puln̾em ꝓeoñ in liti¬
gantes extussit. ⁊ relitis eisis in fran¬
nam uenit. In cinus comitatu mul
ta signa fecit sc̃s bernardus. Ad hñc
pap̾am scripsit. idem uir sc̃ librum
multe subtilitatis ⁊ utilitatis cimus
titulus est de ꝯsideratione sub enge¬

Expanded text:
Claravalle fuit monachus et beati Bernardna memoria dignus. Contra quem Romani Jordanum patricium et senatorem erigentes ipsum de Urbe deturbant, sed ipse sedicione orta in populo pulverem pedum in eos excussit et relictis eis in Franciam venit; in cuius comta signa fecit sanctus Bernardus. Ad hunc Papam scripsit idem vir sanctus librum multae subtilitatis et utilitatis, cujus titulus est: De consideratione.
Abbreviated transcription (Latin):
mannia multas uirtutes facit. ubi
apud urbem spirensiũ tantus erat cõ¬
tursus ut conradus rex nepopulus eũ
ꝯprimeret. deposita clamide eñ in pro¬
prias uluas suscipiens de basilita as¬
portaret. Bernardus abbas scĩ anas¬
tasii eligit᷑ in papam romanũ ⁊ fit¬

Expanded text:
mannia multas virtutes facit. Ubi apud urbem Spirensium tantus erat conventus ut Conradus rex, ne populus eum comprimeret, deposita chlamide eum in proprias ulnas suscipiens, de basilica asportarit. Bernardus abbas Sancti Anastasii in papam Romanum eli
Abbreviated transcription (Latin):
tatula seqnũtur qui nõ ad ncc̃itatẽ
ꝯmunẽ. s ad ꝓpriam uolmitatẽ sunt
parati. qui cãs itineris sui nõ hñt. s
fingunt. Tales sicut suut faciles ad
discurrendũ. ita forsitan prom sũt
ad ea q̃ loti oportuntas subiminstrat¬
Ecura gͥ est clanstriassi culi.¬
dintas qmͣ cura familiaris.¬
xei nõ tarbat. qm̃ nõ sollicitant actel¬
sus lyñi. Ibi inter tr̃s alt̾ius ad alteꝵ
diligens hẽtur custodia. ibi p̾latoꝵ sõ¬
iectis distreta pronidet sollertia ibi si¬
Extinguit iram. Ibi disciplina cete¬
ros motus corporis serire cogit mũ¬
dicie. ⁊ sic om̃is oportimitas que est
ad malũ ꝑclanstri assiduitatẽ exclu¬
ditur: ꝑ panꝑtatẽ uõ uoluntariam
git qñq ut qui iuiruis t̾reri nequeũt
nec blandimentis ad quiescũt pro¬
missis citus flectantur munerib.¬

Expanded text:
ctacula sequuntur, qui non ad necessitatem ctacula sequuntur, qui non ad necessitatem communem, sed ad propriam voluntatem sunt parati, qui causas itineris sui non habent sed fingunt, tales, dico, sicut sunt faciles ad discurrendum, ita forsitan proni sunt ad ea quae loci opportunitas subministratecura est ergo claustri assiduitas, quam cura rei familiaris non turbat, quam non sollicitant accessus hominum. Ibi inter fratres, alterius ad alterum diligens habetur custodia, ibi praelatorum subjectis discreta providet solertia, ibi siinuitur . » Ibi disciplina caeteros motus cordis servire cogit munditiae, et omnis opportunitas, quae est ad malum, per claustri assiduitatem excluditur. Per paupertatem vero voluntariam ngit quandoque ut qui nimis terreri nequeunt, nec blandimentis acquiescunt, promissis citius flectantur munerib
Abbreviated transcription (Latin):
hec. ut caueant illi qui loculos poxtant
nas infames. hospitia nuunustula da¬
re ⁊ acciꝑe pectumã plurimã congrega¬
re. ne in ip̃a laqueus latoat. in quo cũ
exdudit. Impuditus uero querens qd̾
placort ꝑ omĩa discurrit. uolentes intrͣe
patitur. nolentes u̾o monet ⁊ hortat᷑
Inde scriptura dicit oculi prima tela ft̃
adultere. Solent homines trib ger̾bͤ
ioseph. ħ sunt impndititie tela. quib
entis. uidel adultere sermo. hinc op¬
ponitur cordis mundicia. uenenata
enĩ collo quia. nõ recipit mũdi cordis
tactũ rupit fimbriam ne serperet con¬
ne ꝑ pulcritudinẽ muilierũ ad delec¬
tationẽ trahamur. uestiũ uo̾ ornatũ
⁊ affectum qui inde sub mninstratur
uilis hĩtus amor extminat. Nemo eĩ
qui uere hãt. ꝓprii hĩtus ꝯtemptum
alieno dilectatur. ornatu. s ⁊ loci opor¬
tuntatẽ ne temptacõm sit congrna
danstriassiductas excludit. Qm enĩ
discurrunt. ꝑ alienas domos qui soci¬
etate sernlariũ gandent. qui foris spͨ¬

Expanded text:
sibi caveant illi qui loculos portant,nas infames, hospitia suspecta, munuscula dare et accipere, pecuniam plurimam congregare, ne in ipso laqueus lateat, in quo cum liminat. Impudicus vero quaerens quod placeat, per omnia discurrit, volentes intrare patitur, nolentes vero monet et hortatur. » Unde Scriptura dicit: Oculi prima tela sunt adultera . Solent homines tribus generibus Joseph . Haec sunt impudicitiae tela, quibusentis adulterae sermo. Huic opponitur cordis munditia. Venenata enim colloquia non recipit mundi cordis tactum, rupit fimbriam ne serperet conne per pulchritudinem mulierum ad delectationem trahamur. Vestium vero ornatum et affectum qui inde subministratur, vilis habitus amor exterminat. Nemo enim qui vere habet proprii habitus contemptum, alieno delectatur ornatu. Sed et loci opportunitatem, ne tentationi sit congrua, claustri assiduitas excludit. Qui enim discurrunt per alienas domos, qui assiduitate saecularium gaudent hominum, qui foris spe
Abbreviated transcription (Latin):
b promittit agricole sb̃am. oues ui¬
dne agros pupilli feneratori uicim
su domũ amplitudinẽ possessionis
inter celoꝵ graudinẽ sub spe carte¬
ris sub mortis ꝑiculo. Negotiatori¬
b ultra mare promittit lucrum.
lum. in utroq difficilis ad quiren¬
lmñam qmͣ rigor clanstri ab stulerat
repromittit. Fabulosas ꝯfessiones
octiͣsoꝵ plateaꝵ planfus fori specta¬
tula ciboꝵ afflnenciã uestis mollici¬
em ⁊ ut tuncta compleã lib̾tate
faciendi quod plateat ultimo loco¬
agendñ. hec ẽ que secularet possid
⁊ retinet nouit᷑ ꝯu̾sos uexat ⁊ reuo¬
tat. Iustos u̾o temptat. ⁊ illudit.
In secularib apparet. ĩ nomt̃ con¬
uersis notatur. In religiosis qñq

Expanded text:
bus promittit agricolae substantiam, oves viduae, agros pupilli; feneratori vicini sui domum, amplitudinem possessionis, inter telorum grandinem, sub metu carceris, sub mortis periculo; negotiatoribus ultra mare promittit lucrum plum, in utroque difficilis acquirenlicentiam, quam rigor claustri abstulerat, repromittit; fabulosas vero confessiones otiosorum, platearum plausus, fori specutacula, ciborum affluentiam, vestis mollitiem, et, ut cuncta compleam, libertatem faciendi quod placet supradicbitur. Haec est quae saeculares possidet et retinet; noviter conversos vexat et revocat, justos vero tentat et illudit. » In saecularibus apparet, in noviter conversis notatur, et in religiosis quandoque
Abbreviated transcription (Latin):
qui sic stat male stat. ad ꝓpriam uolũ¬
tatem. qiͣ adarborem. latus inclinat
suꝑb ut quietẽ recipiat. Qd̾ em̃ por
disposicionem ꝓprie uoluntatis agnuꝰ
ħ quieto suscipinus animo. Si antẽ
aliter ordinetur pro labore reputabit᷑
Suctidatur igitur arbor ꝓprie uoluu¬
tatis. ut cadaf ⁊ occidatur bestia suꝑ
primat aliquẽ sic ergo nouit̃ ꝯuer¬
sis infidiatur suꝑbia. .xxi. quod ui

Expanded text:
qui sic stat, male stat. Ad propriam voluntatem quasi ad arborem latus inclinat superbus, ut quietem recipiat. Quod enim per dispositionem propriae voluntatis agimus, hoc quieto suscipimus animo; si autem aliter ordinetur, pro labore reputatur. Succidatur igitur arbor propriae voluntatis, ut cadat et occidatur bestia supeprimat aliquem. Sic igitur noviter conversis insidiatur superbia. Religiosi
Abbreviated transcription (Latin):
custodiat. ⁊ nccĩtates omniũ snas
reputans mĩe studeat. zelum mona¬
stici ordinis exemplo mei sapienter
disponat. sic enĩ uiriliter agens a
deo conseqnetur auxiliuĩ. qui nõ de¬
decenter adornatos angłoꝵ mani¬
b ad astra sustolli. ⁊ audiuit uo¬
tes in sublime dicentiũ. hereas
genituos sui correctores ⁊ scli stratiᷤᷤ
cantuariensem archiep̃m ⁊ cliug¬
uno tempore decesserunt. actor. De
abb̃ib cliugmnacensib a primo us¬
qr ad hunc hugonẽ fcĩ sunt hii uer¬
sus. O rdine berno prius stat hono¬
re beatior odo. Surgit ab hiis scũs
maiolus forma uiroꝵ. Ignens ardẽ¬
tem nix cohibens aninũ. Profuit
arũnis sacer odilo missus ab horis
usus habenis. ordine postĩor utili¬

Expanded text:
custodiat, et necessitates omnium suas custodiat, et necessitates omnium suas reputans mistici ordinis exemplo mei sapienter disponat. Sic enim viriliter agens, a Deo consequetur auxilium, qui non dedecenter adornatos, angelorum manibus ad astra sustolli: et audivit voces in sublimi dicentium: Heroas duos sui correctores et saeculi stratis Cantuariensem archiepiscopum, et Clununo tempore decesserunt. AUCTOR. De abbatibus Cluniacensibus a primo usque ad hunc Hugonem, facti sunt hi versus: Ordine Berno prius, stat honore beatior Odo. Surgit ab his sanctus Majolus forma virorum, Igneus ardentem vix cohibens animum. Post fuit Avernis sacer Odilo missus ab oris, usus habenis, Ordine posterior, utili
Abbreviated transcription (Latin):
¶atns ante dyomisius
post obitum apparint cuidam
fratri apud nogentil dicens ut festina¬
ret abire aligniatũ. ut uale dicere
posset scõ hugoni statim discessuro
constat corpori denegatũ. uidi em̃ mix¬
tos mortalib suꝑos ⁊ cũ monachoꝵ
collogio matrẽ dei maris stellam cla¬
rius chorus care. Emus p̾sentia sag̾¬
tarios quosdam apparentes ita exter¬
rut ⁊ fugauit. sicut uentus ualidꝰ
an tumpnales frondes deicere ꝯsueuit
Iuter quas martinus gẽina sacer
ueam speciosam ⁊ fertilissiiã collo¬
cauerunt ut ibi iocundaretur.⁊ in¬
me aspicientẽ taliter muitabat
Comede kuĩe de caudidis racemis
qui nob̾ sr̃hũndant. ⁊ fac metũ sol¬
lempne contubermũ. Ego nempe
paꝵ pansabo hic donec quidã tumor
sub sidat. qm̃ in pedib pulu̾ulentis
de lougo circuitu terraꝵ ꝯtraxi: set
e uestigio turatis g̾ssib ⁊ extusso ti¬
uere imundano. Liber ad pociora tnͣ¬
sibo. Dic aũt successori meo poncio ut
himulitatis ⁊ m̃ocencie thesanros

Expanded text:
atus autem Dionysius Areopagita apparuit cuidam fratri apud Nongentum, dicens, ut festinaret adire Cluniacum, ut valedicere posset S. Hugoni, statim decessuro . constat corpori esse negatum; vidi enim mixtos mortalibus superos, et cum monachorum collegio Matrem Dei maris stellam clarius coruscare, cujus praesentia sagittarios quosdam apparentes ita exterruit et fugavit, sicut ventus validus autumnales frontes dejicere consuevit; inter quos Martinus gemma sacerdoa quamdam vineam speciosam et fertilissimam collocarunt, ut ibi jucundaretur me aspicientem taliter invitavit. Comede, charissime, de candidis racemis qui nobis superabundant, et fac mecum solemne contubernium; ego nempe parum hic pausabo, donec quidam tumor subsidat, quem in pedibus pulverulentis de longo circuitu terrarum contraxi, sed e vestigio, curatis gressibus et excusso cinere mundano, liber ad potiora transibo. Dic autem successori meo Pontio ut humilitatis et innocentiae thesauros
Abbreviated transcription (Latin):
potenter eos ꝓt̾ebat. In reconciliacõne¬
aut̃ q̃ fcã ẽ inter imꝑatorem ⁊ papam
Nam ipm papam tũ ep̃is ⁊ cardinali¬
b ceperat. Die pasche henrico in mi¬
ꝑatorem coronato post lectũ emͣgeli¬
um tradidit ei papa aute altare bõꝵ

Expanded text:
potenter eos potenter eos autem, que facta est inter imperatorem et papam nam ipsum papam cum episcopis et cardinalibus ceperat, die pasche ipso Henrico in imperatorem coronato post lectum ewangelium tradidit ei papa ante altare beatorum
Abbreviated transcription (Latin):
A mense iunio cometẽs
apparint radios dirigens ad austrũ
multis ꝯmtientib. hoc signo pro¬
tendi: futram regis henrici u̾sus
mã uadit ꝓpter sedandaui discor¬
diam q̃ erat inter regnũ ⁊ sacerdo¬
ciũ q̃ cepit a ppͣ gregorio . uiiͦ. qui et
hildebr̃anus ⁊ exagitata. a lucralori¬
b eius uictore ⁊ ur̃bano. ⁊ p̾ omnib
a ꝑaschali magno scandalo erat toti
is imꝑatori. qui a Rarolo magno. qui
primus de regib francoꝵ imꝑanit ro¬
manis. iani q ꝑ. ccc ͭ ͦ ᷤ ⁊ eo amplius
annos imꝑauerant. sub lxͣ. trib apl¬
cis. ⁊ dabant licite ep̃atus. ⁊ ab batias
ꝑ uirgam ⁊ amulũ. hor esse sinĩ ius al¬
legabat. Contra hanc maioꝵ anttori¬
tatem censebarit pape syuodali iudicõ
nec posse nec deb̾e dari ꝑ uirgam uel ꝑ
cłiastici uiris in nestiturã accipiebant
excõitabantur. Prepter hanc p̃cipue
cam̃ rerromã tendebat. ⁊ siqui longo¬
bardoꝵ quo quo modo ei resiste̾ uolebãt

Expanded text:
 mense Junio cometes apparuit radios dirigens ad austrum multis conicientibus hoc signo portenti futuram regis Henrici IV. exmam vadit propter sedandam discordiam, que erat inter regnum et sacerdocium, que cepit a papa Gregorio VII., qui et Hildebrandus, et exagitata a successoribus suis Victore et Urbano et pre omnibus a Paschali, et magno scandalo erat toti is imperatorum, qui a Karolo Magno, qui primus de regibus Francorum imperavit Romanis, iamque per CCC et eo amplius annos imperaverant sub LX tribus apostolicis et dabant licite episcopatus et abbacias per virgam et anulum: hoc esse suum allegabat ius. Contra hanc maiorum auctoritatem censebat papa synodali iudicio nec posse nec debere dari per virgam vel per clesiastici juris investituram accipiebant, excommunicabantur. Propter hanc praecipue causam rex Romam tendebat, et si qui Longobardorum quoquomodo ei resistere volebant,
Abbreviated transcription (Latin):
duiit. proinde si ordinatas ⁊ stabi¬
les ac quietas cogitaciones hr̃e uolu¬
mus ab hac in mod̾ata distractio¬
ue corda nrã cohib̾e studeannis hoc
autẽ fieri potĩt. si certas quasdam et
deternuatas res nob̾ p̾scribamꝰ¬
in quib alsidue. ⁊ intencõ cordis m̃i
u̾sari. ⁊ meditacõ ex̾teri possit. Tria eĩ
sunt .i. ꝑ infincta distrahi ĩ eodẽ semꝑ
insistere moderate uagari. Quoꝵ¬
nũ hr̃e nõ possumꝰ. interim saltim
ab in moderata distractione corda nr̃a
tolligamus. ut dum semꝑ nctunur
minus instabiles fieri: semꝑ magis
at magis incipiamus ueram stabili¬
tatem mutari. Et ut quia loquim
ꝑ exemplũ manifestus fiat ĩ imio po¬
collocemus hñanũ animũ. Demde
considerenius deorsui. ĩ nnuĩdo isto
magnã qnͣdam ⁊ horribilem oĩm re¬
rum ꝯfusionẽ ⁊ infinctã humanũ
mentiũ distractionẽ. sursum auter
apud deum ꝓpetuã. ⁊ incontussam sta

Expanded text:
dunt. Proinde si ordinatas, et stabidunt. Proinde si ordinatas, et stabiles, ac quietas cogitationes habere volumus ab hac immoderata distractione corda nostra cohibere studeamus. Hoc autem fieri poterit, si certas quasdam et determinatas res nobis prain quibus assidue intentio cordis nostri versari, et meditatio exerceri possit. Tria enim sunt, id est per infinita distrahi, in eodem semper persistere, moderate vagari, quo esse non possumus, interim saltem ab immoderata distractione corda nostra colligamus, ut dum semper nitimur minus instabiles fieri, semper magis ac magis incipiamus veram stabilitatem imitari. Et ut quod loquimur, per exemplum manifestius fiat, tres cocollocemus humanum animum. Deinde consideremus deorsum in mundo isto magnam quamdam, et horribilem omnium rerum confusionem, et infinitam humanarum mentium distractionem; sursum autem apud Deum perpetuam et i
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtaculũ preꝑare. Pronide nõ debet
lpmo suã impitiã. aut infirmita¬
tem consid̾an desꝑare. s eũ potius
qui secũ oꝑari dignetur attendere
Deus em̃ est uirtus ⁊ sapĩa. ⁊ nõ põt
aliquis. uł cũ uirtute deficere aut
cum sapĩa ignorare maxime cũ idẽ¬
⁊ ip̃e. qui ⁊ nobũ oꝑantib bonũ co¬
oꝑatur. ⁊ nõ opãt ut uelimus et
possimus oꝑari bonũ largitur. In
omni edificatõne tria sut p̃cipue
ꝯsid̾anda. ordo. disposicõ. ⁊ defmita.
dimensio .i. principiũ hñs ⁊ finem¬
inquiramus qualem esse opoxtet or¬
dinem ⁊ dispõem cogitacõnĩ nr̃ax¬
Nam quia res mũdane quas mor¬
dinate appetimus infincte sunt co¬
gitacõnes quoq quas ex ip̃aꝵ reꝵ
memoria intrisetus excipimus fi¬
inte esse nõ possũt. Nam dũ ꝑ singu¬
la monienta alie exaliis erorientes
multipłr prodeunt ne ip̃i nos comp̾¬
hend̾e ualemus quo ordine uł quo¬
modo ad coruemũt aut a corde rece¬

Expanded text:
arare. Proinde non debet homo suam imperitiam aut infirmitatem considerans desperare, sed eum potius, qui secum operari dignatur, attendere. Deus enim est virtus et sapientia, et non potest aliquis aut cum virtute deficere, aut cum sapientia ignorare, maxime cum idem ipse sit, qui et nobis operantibus bonum cooperatur, et non operantibus ut velimus, et possimus bomni aedificatione tria sunt praecipue consideranda, ordo, dispositio et definita dimensio, habens principium et fineminquiramus qualem esse oportet ordinem, et dispositionem cogitationNam quia res mundanae, quas inordinate appetimus, infinitae sunt, cogitationes quoque, quas ex ipsarum rerum memoria intrinsecus concipimus, finitae esse non possunt. Nam dum per singula momenta aliae ex aliis orientes multipliciter prodeunt, nec ipsi nos comprehendere valemus, quo ordine, vel quomodo ad cor veniunt, aut a corde rece
Abbreviated transcription (Latin):
e ertiset Non est ncc̃e maria transire
⁊ignotas erquirere regiones ad ꝯpe¬
randos lapides ⁊ marmora electa nec
cedros excelsas incisas de libano per
gregare qui ⁊ thesauros regum atte¬
uuare possent. Nich̾ hoꝵ a te postu¬
latur. In te ⁊ de te fabritabis domũ¬

Expanded text:
ecesse est maria transire, et ignotas exquirere regiones ad comparandos lapides pretiosos, et marmora electa, nec cedros excelsas incisas de Libano per ongregare, qui et thesauros regum attenuare possent. Nihil horum a te postulatur in te, et de te fabricabis domu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qnͣtũ sit illud bonũ. Si enĩ singlã
bona delectabilia sunt. cogita inten¬
de qmͣ delectabile sit illud bonũ quod
continet iotunditatẽ om̃i bonoꝵ. et
nõ qualem in reb crratis sumiis ex¬
ꝑti s tanto differentẽ. qnͣto differt
creator a treatura. o qui hoc bono fru
etur. ⁊ quid illi erit. ⁊ quid illi nõ erit
ta uagaris homũcio q̃rendo bona aĩc
tue ⁊ corporis tui : Ama unũ bonũ
in quo sunt omiã bona ⁊ sufficit. Qͥd¬
quicquid desid̾atis. sdelectat pulcri¬
tudo. fulgebint insti sicut sol. Si ue¬
locitas. ant fortitudo. aut ub̾tas corꝑi
au nch ob histẽ possit erunt sumles
sacietas satiabunt᷑. cũ apparĩnt gła
domini. Si ebrictas mebriabunt
ab ub̾tate do. dei. Si melodia ibi an¬
Si amicicia diligent deũ p lusqmͣ se¬
ip̃os ⁊ inuicẽ tanqmͣ se ip̃os. deus illos
plus qmͣ illi se ip̃os. quia illi illum
⁊ se ⁊ inuitẽ ꝑ illum. ⁊ ille se ⁊ illos
runt sue uoluntatis. ut ⁊ deus sue

Expanded text:
ntum sit illud bonum. Si enim singula bona delectabilia sunt, cogita intente quam delectabile sit illud bonum, quod continet iucunditatem omnium bonorum; et non qualem in rebus creatis sumus experti, sed tanto differentem quanto differt creator a creaturetur, quid illi erit, et quid illi non erit? ta vagaris, homuncio, quaerendo bona animae tuae et corporis tui? ama unum bonum, in quo sunt omnia bona, et sufficit. Dquidquid desideratis. Si delectat pulchritudo: " fulgebunt iusti sicut sol ". Si velocitas aut fortitudo, aut libertas corporis cui nihil obsistere possit: " erunt similes satietas; satiabuntur cum apparuerit gloria Domini . Si ebrietas; Inebriabuntur ab ubertate domus Dei. Si melodia; ibi AnSi amicitia: diligent deum plus quam seipsos, et invicem tamquam seipsos, et deus illos plus quam illi seipsos; quia illi illum et se et invicem per illum, et ille se et illos runt suae voluntatis ut deus suae.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾m ubi ad alta mens ducitur qñ de ce¬
lestib qõ uentilatur. ubi de profimidis
reb agitur in tante sublimitatis uer¬
tice nõ retipis xp̃m sine teste nec rata
esse pot̾it qmlib ueri similis reuelati¬
o sine attestatione moysi ⁊ helye sñ
sua. si uult ut nõ sit suspecta. clarita¬
tis suc lux illatam magna. ⁊ tam in¬
reuclacõnis illinc occurrit tam aꝑta
quͣi figurata locucio. Alioquin ab alti¬
tudine diei nõ tuuebo. uerens ne forte
sedutar a demonio meridiano. unde cĩ

Expanded text:
um ubi ad alta mens ducitur, quoniam de coelestibus quaestio ventilatur, ubi de profundis rebus agitur, in tantae sublimitatis vertice non recipio Christum sine teste, nec rata poterit esse quamlibet verisimilis revelatio sine attestatione Moysis et Eliae, ssua, si vult ut non sit mihi suspecta claritatis suae lux illa tam magna, et tam intionem revelationis illinc occurrit tam aperta, quam figurata locutio. Alioquin ab altitudine diei timebo, verens ne forte seducar a doemonio meridiano. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
tũ signũ quia montis huius
u̾titem minime app̾hendisti. Si xͥ
clarificatũ nõ dñ uidere meriusti.
Mox ut te xp̃c tlux tuus collocauĩt
in sñmo. Apparet tibi in habitu alio
⁊ te coram ndintur lunime sicut

Expanded text:
tum signum quia montis hujus verticem minime apprehendisti, si Christum clarificatum nondum videre meruisti. Mox ut te dux tuus Christus collocaverit in summo, apparet tibi in habitu alio, et te coram induitur lumine sicut
Abbreviated transcription (Latin):
rena in ualle celestia in monte. Qmͣ¬
diu ergo adhuc in ualle moraris qmͣ¬
diuadalta nõ ascendis. Nonte docz
xp̃c. insi de reb t̾renis. ⁊ infimis. s¬
si iam te existimas ascendisse ad cor
Quicquid in illo uideas. quicquidab
illo andias. nõ ei facile credas. insi oc¬
turrant ei moyses ⁊ helyas. Scimus
qr in ore duoꝵ uł triũ stat om̃e testi¬
moniũ. Suspecta ẽ mͥ om̃ĩs u̾itas ꝙͣ
moyses ⁊ helyas. Et in ualłe ⁊ in
montis ascerisione. xp̃m sepe recipit.
sine teste. nũqm añt in montis uer¬
tice uel in sua clarificacione. si xp̃t do¬
cet me de reb exteriorib de intinus
meis facile retipio ut pote in hus q̃
ꝯprobare possun uł ꝓprio exꝑimẽto

Expanded text:
rena in valle, coelestia in monte. Quandiu ergo adhuc in valle moraris, quandiu ad alta non ascendis, non te docet Christus nisi de rebus terrenis et infimis. si jam te existimas ascendisse ad cor quidquid in illo videas, quidquid ab illo audias non ei facile credas, nisi occurrant ei Moyses et Elias. Scimus quia in ore duorum vel trium stat omne testimonium. Suspecta est mihi omnis veritas quam Moyses et Elias. Et in valle, et in montis ascensione Christum saepe recipio sine teste, nunquam autem in montis vertice, vel in sua clarificatione. Si Christus docet me de rebus exterioribus, vel de intimis meis facile recipio, utpote in his quae comprobare possum proprio experimento
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ .s. macula. nisi consꝑsione ciueris
uatte rufe nõ deletur. Qm̃ tũ ad p̃¬
seuis hĩe nõ possitis ab inmũdicia libx¬
mri nequitis. Mulieres ⁊̃ nr̃e credinit᷑
om̃es fluixu pollute cũ p̾stim desunt¬

Expanded text:
cilicet macula, nisi conspersione cineris vaccae rufae non deletur , quam cum ad praesens habere non possitis, ab immunditia liberari nequitis. Mulieres etiam vestrae omnes fluxu pollutae credunt
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ campane. IIn ip̃is autẽ ba silicis
uimẽta stabulauerunt ⁊ sordes quas¬
libet ꝓpetrauerũt. Ecclĩam u̾o sci sepul¬
tio auro multo redimũt suriani. Tẽ
qmͣ intret lauari facit parietes aqua

Expanded text:
fuere campane. In ipsis basilicis iumenta stabulabant et sordes quaslibet exercebant, ecclesiam vero sancti Sepulchri multo auro redimunt Suriani , templo quam intrat, facit parietes la
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatorem ꝯstantino politanũ adiectis
destin̾auit. epła qmͣ sacram uotant
comitante ut ostenderentur legatis
regis anglie .uii. dormentiũ corꝑa
di. Nam g̾ti oñis tunc iurarent se ac¬
cepisse a patrib illos .uii. suꝑ dextrũ
latus quiescere. S post introitũ au¬
gloꝵ in speliicã suꝑ siistrũ eos in¬
uenisse. Nec mora om̃ia illa secuta
sut que pdix̾at. Agareni ⁊ arabes
⁊ turti. syriam ⁊ liciam ⁊ minorem
asyani ⁊ maioris multas urbes int̾
quas ephesum ⁊ ierosolimã depopu¬
lati sunt .uii. auius postea proxnuiᷤ
tres pape .i. uictor. stephamis ⁊ incho¬
laus mortui sunt. .xxi. de bñdicto

Expanded text:
atorem Constantinopolitanum; adjectis destinavit, epistola, quam sacram vocant, comitante, ut ostenderentur legatis regis Angliae septem dormientium corpora. regis. Nam Graeci omnes tunc jurarunt se accepisse a patribus, illos septem super dextrum latus quiescere; sed post introitum Anglorum in speluncam super sinistrum eos invenisse. Nec mora omnia illa secuta sunt, quae praedixerat. Agareni enim, Arabes et Turci, Syriam et Lyciam, et Mirorem Asiam, et majores multas urbes, inter quas Ephesum et Jerosolymam, depopulati sunt. Septem annis postea proximis tres papae, id est Victor, Stephanus et Nicolaus mortui sunt. Apud Co
Abbreviated transcription (Latin):
sitant. nos in publico euonĩtis. Et
lib̾tatem quidẽ probo. s pietatẽ requ¬
ro. Morientẽ pr̃em filii de sepultura
sua exagitant. Comimẽ mortaliũ
domũ michi negabitis. Non artet᷑
ab introitu eccĩe meretricula: Non
usurarius nõ latro ⁊ nos papam in¬
gredi pro hibetis. Quid refert an mor¬
tiuis an uiuc sacrariũ introeat. nͥ¬
illecebris ut nec in ecclia a macula sit
imiis. ibi sepe peccancli reꝑiens ma¬
teriam. ubi uenerat diluere culpam.
Mortuus pcare nescit ĩmo nequit sum¬
no carens uiatico. Qmͣ immanis gͥ
barbaries ẽ. ut hunc a domo dei extlu¬
das cui peccandi desit ⁊ uolinntas ⁊ fa¬

Expanded text:
ssitant, vos in publico evomitis; et ssitant, vos in publico evomitis; et libertatem quidem probo, sed pietatem requiro. Morientem patrem filii de sepultura sua exagitant. Communem mortalium domum mihi negabitis? Non arcetur ab introitu ecclesiae meretricula: non usurarius, non latro; et vos papam ingredi prohibebitis? Quid refert, an mortuus, an vivus sacrarium intueat, nillecebris, ut nec in Ecclesia a macula sit immunis; ibi saepe peccandi reperiens materiam, ubi venerat diluere culpam. Mortuus peccare nescit, imo nequit, supremo carens viatico. Quam immanis igitur barbaries est, ut hunc a domo Dei excludas, cui peccandi desit et voluntas et fa
Abbreviated transcription (Latin):
collecto spũ tornis q lumim¬
b minax hanc orõnẽ hñit. Si in
nobis uel scuctillula humane rõie
p̾cipiti suasione nõ ꝯueniretis pon¬
uioniũ meũ in nrã ꝯmoda effudi
Et si alii ea que protinditis atterẽt
par erat nos obsistere opiniones
lementes. Cui queso thesauri zam
forsitan michi. At thesauros anteces¬
sor meor hẽbam. qui cuuisiz auau¬
cie sustic̾ent. Quibr salutẽ quib li b̾¬
tatem restitu. Referretis: quidẽ michi
Applandebatur michi totis or̃onib. Ac¬
clamabatur mͥ in landes meas totis
diebr has laudes. hos plausus abstulit
mͥ nr̃e tenuitatis ꝯtuitus.. Id uos flexi
gurriebat. uos iopem uitam dimi¬
no pane agebatis ille de obłonib
nr̃is p̾ciosa sibi serica mertabatur
uos populari ⁊ dissicto amictu oculos
monebatis meos. Itaq cũ hec nequi¬
rem pati. bellum aliis indixi. ut dãp¬
no ciuiũ emerẽ gloriam d̾icoꝵ. Set
ut modo exꝑior in ingratos collata
bñficia ꝑdidi. Qd̃ alii ꝑ angulos mu¬

Expanded text:
collecto spiritu, torvisque luminibus minax, hanc orationem habuit: « Si in vobis vel scintillula humanae ratio esse, tam praecipiti suasione non conveniretis ponrimonium meum in vestra commoda effudi,et si alii haec quae proscinditis attexerent, par erat, vos obsistere; opiniones bus lenientes. Cui, quaeso, thesaurizavi? Forsitan mihi. At thesauros antecessorum meorum habebam, qui cujuslibet avaritiae sufficerent. Quibus salutem, quibus libertatem restitui? Referreapplaudebatur mihi totis orationibus, acclamabatur in laudes meas totis diebus. Has laudes, hos plausus abstulit mihi vestrae tenuitatis contuitus; ad vos flexi gurriebat. Vos inopem vitam diurno pane agebatis; ille de oblationibus vestris pretiosa sibi serica mercabatur; vos populari et dissuto amictu occultos movebatis jocos. Itaque cum haec nequirem pati, bellum aliis indixi, ut damno civium emerem gloriam clericorum. Sed, ut modo experior, in ingratos collata beneficia perdidi. Quod alii per angulos mu
Abbreviated transcription (Latin):
nũ equo insidenti ⁊ iter agenti. Apparuit
aũt in sp̃e monstruosi aĩalis. Cinꝰ can¬
da ⁊ antes asini erant: cetera ursi. Cñz
Scito me hominẽ fuisse sic̃ tu es. S quia
bestialit̾ uixi. post mortẽ p̾ferre bestie
flusti. Ego ait ille solo noĩe bñdictus
fui qui iꝑ apłitam sedem indignus
optimu. Adquẽ ilłe. Quid hẽs retͥbu¬
cõnis: Nunc in quit usq ad diem indi¬
tii ꝓ dinosa ⁊ squalentia ⁊ sulphurea lo¬
ta ⁊ fetida ⁊ bullientia raptor ⁊ ꝑtrahor
post extremũ u̾o indiciũ corpus in eũ et¬
aĩam simul irremediabilis truciatus
⁊ irrenocabilis olła gehennalis baratri
degluciet. ita ut missa michi spes in pos¬
terum iecuꝑationis restet. Post hec
u̾ba disparint. Fñat aũt ab ip̃o pontifi¬
catus primordio usq ad finẽ uite in ce¬
no luxurie ꝯñsatus. ⁊ iõ ab aurib afi¬
ni in candã desmebat. Dux̾at autẽ ꝑ

Expanded text:
num equo insidenti, et iter agenti. Apparuit num equo insidenti, et iter agenti. Apparuit autem in speciem monstruosi animalis, cujus aures et cauda asini erant, caetera ursi. Cumquscito me hominem fuisse, sicut tu es. Sed quia bestialiter vixi, post mortem praesentem bestiae fuisti?--Ego, ait, solo nomine Benedictus fui; qui nuper apostolicam sedem indignus obtinui. » Ad quem ille: « Quid habes retributionis?--Nunc, inquit, usque ad diem judicii per dumosa et squalentia et sulfurea loca et fetida et bullientia raptor et pertrahor: post extremum vero judicium corpus meum simul animam irremediabilis cruciatus et irrevocabilis olla gehennalis barathri me deglutiet; ita ut mihi nulla spes inposterum recuperationis restet. » Post haec verba disparuit. Fuerat autem ab ipso pontificatus exordio usqersatus, et ideo ab auribus asini in caudam desinebat; duxerat autem per
Abbreviated transcription (Latin):
uites duoꝵ impleret. Iste bñdictus
.ixꝰ. ut ait petrus damnanus nepos fu¬
nedictus minor respectu illius maio¬
quidam capnanus bidit bñdictum
maiorẽ papam. igro qiͣ corporalit̾
ano insidentẽ. heu niquit. Nonne
tu es paꝑa bñdictus quẽ iam defũc¬
tũ nonimus. Ego sum inquit in¬
felix ip̃e . Q.uomodo inquit est tibi
p̃r Srauiter inquit torqueor. set de
dei mĩa nõ delpero. Si michi adintorĩ
p̾beatur. s ꝑge queso ad frem meũ io¬
hannẽ qui mĩc sedẽ apłitam occupat¬
ei q de mea ꝑte dices. ut illam potissiẽ
sũmã q̃ in tali theta reposita ẽ ꝓ me in
indigentib tradita sũt. michi nichil pe¬
nitus profuerunt. qr de rapinis ⁊ in mi¬
titiis acquisita sunt. Hiis aulitis ep̃c
romã impiger adiit ⁊ iohĩ pape frĩs
u̾ba uarramit. ⁊ ep̃atũ mox deserinit. ⁊ mo¬
nachũ indint. Ensdẽ u̾o bñdicti nepos
successit. ut umb̃tus archiep̃c mͥ narra¬
uit. Apparut cuidam ixfa molendi¬

Expanded text:
is duobus. Iste Benedictus IX, ut ait Petrus Damianus, nepos funedictus minor, respectu illius majoquidam Capuanus vidit Benedictum majorem papam nigro quasi corporaliter equo insidentem. Heu, inquit, nonne tu es papa Benedictus, quem jam defunctum novimus? « Ego sum, inquit, infelix ipse.--Quomodo, inquit, est tibi, Pater?--Graviter, inquit, torqueor; sed de Dei misericordia non despero, si mihi adjutorium praebeatur. Sed perge ad fratrem meum Joannem, qui eique de mea parte dic, ut illam potissime summam quae in tali theca reposita est, pro me in indigentibus tradita sunt, nil mihi penitus profuerunt; quia de rapinis et injustitiis acquisita sunt. » His auditis, episcopus Romam impigre adiit, et Joanni papae fratris verba narravit; et episcopatum mox deseruit, et monachum induit. Ejusdem vero Benedicti nepos successit, ut Humbertus archiepiscopus mihi narravit, apparuit cuidam Vasso juxta molendi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ equites adornait. Ac primũ eccłiã
bĩ petri p̾ocupans. raptores obłonum
uł extinoit uel effugauit. Occisis ita:
sibi resistentib p̾dia ⁊ oppida multo
tempore a missa: in antiquũ us resti
restituit. Quirites interea inpit uine¬
reassueti. Sangninariũ illũ uocabãt
⁊ indignũ qui deo offerret tot cednim
conscius. Ip̃i ⁊̾ cardinales hoc dicebãt
Adeo ut cum ille ualitudine qua de¬
functus ẽ decumberet. ꝯsilio niter se
prius hĩto auderent eñ amonere ne
se mecclia scĩpetri cũ ceteris apłicis
tumulari p̾ciꝑet qui tot homi mor¬

Expanded text:
et equites adornavit. Ac primum ecclesiam et equites adornavit. Ac primum ecclesiam B. Petri praeoccupans, raptores oblationum vel exstinxit, vel effugavit. Occisis itaque sibi resistentibus, praedia et oppida multo tempore amissa in antiquum jus restituit. Quirites interea rapto vivere assueti, sanguinarium illum vocabant, et indignum, qui Deo offerret, tot caedium conscius. Ipsi etiam cardinales haec dicebant: adeo ut, cum ille valetudine, qua defunctus est, decumberet, consilio prius inter se habito, auderent eum admonere, ne se in ecclesia S. Petri cum caeteris apostolicis tumulari praeciperet, qui tot hominum mor
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s sint ex uno famulicio. ⁊ om̃es unui
sangͥnis comuncti coagulo redempti p̃tõ
cam latronũ. nõ gladiatoꝵ ꝯuenticulũ.
Pmitt̾ent oblones fideliũ in usus tran¬
sne sacerdotũ. uł in expensas panꝑin¬
egestas ad rapmã compellebat quos
antẽ cupiditas exagitabat ip̃i sibi pro
timore dei ⁊ secissi honestate modũ pone¬
rem. Inuasores eccłiastiti pr̃imonii. et¬
maudaris ⁊ eplis muttaiit᷑. utant inde¬
uita red̾derent aut le mre illa teñe in
senatu romano probarent. si nentrũ
facerent ecc̃e membra se nõ esse cognos¬
cent. Talia freqñter ꝯtionatus ant
nichilant pirimi profecit. Timc ex¬
cõicauit om̃s qui aut talia ag̾ent. aut
liciparent. Illi aut̃ excõicati ꝯͣ furere
muns aures territate muros urbis ar¬
mis cirtumsonare a deo ut pene pa¬
pam occiderent. Tunc papa ferro
abscionis utendum indicans arma
⁊ equos uñcumq ꝯquisunt. Milites

Expanded text:
omnes sint ex uno famulitio, omnes unius omnes sint ex uno famulitio, omnes unius sanguinis conjuncti coagulo, redempti pretio; cam latronum, non gladiatorum conventiculum. Permitterent oblationes in usus transire sacerdotum, vel in expensas pauegestas ad rapinas compellebat. Quos autem cupiditas exagitabat, ipsi sibi pro timore Dei, et saeculi honestate modum ponerent. Invasores ecclesiastici patrimonii mandatis et epistolis invitavit, ut aut indebita redderent, aut se jure illa tenere in senatu Romano probarent. Si neutrum facere vellent, Ecclesiae membra se non esse cognoscerent. Talia frequenter concionatus, aut nihil, aut parum profecit. Tunc excommunicavit omnes, qui aut talia agerent, aut articiparent. Illi autem excommunicati contra furere, minis aures territare, muro urbis armis circumsonare, adeo ut pene papam occiderent. Tunc papa ferro abscissionis utendum judicans, arma et equos undecunque conquisivit, milites
Abbreviated transcription (Latin):
panca oppida uitina. ⁊ oblones fideliũ
nch̾ hr̃et quo se sustentaret. Cmitates
⁊ possessiones in longinquo poĩte q̃ ad ni
ytaliam a latronib stipabant᷑. ut mlł
ꝑegrimuis insi cũ maiori mami ĩpue tnͣ¬
snet. Cessatũ est ab om̃i prouintia romã
iter aggredi. In ipsa urbe in medio fo¬
ro uagabantur sicarii. Apłi eccliam ali¬
quis uid̾e̾ cupiens in sicarios incidens
nullo modo sine sb̃e uł salictis dampno
domiũ reu̾tebatur. suꝑ ip̃a scõꝵ apłoꝵ.⁊¬
martyrũ corpora. suꝑ sacra altaria gla¬
dii nudabantur obłones accedentiũ inx¬
bantur. Tantis malis primo leniter ut põ¬
tificem decet occurrere cepit amore plusꝙͣ
trore. u̾bis plusqmͣ u̾berib agens. Man¬
dat urbanis. ut a ꝑegrinoꝵ infestatõne ces¬
sarent. ⁊ arapina sacroꝵ. Alteꝵ emĩ ẽ con¬
tra naturã utille qui ꝯmuni uesciturae¬
renõ ꝯmuni frnatur pace. Et xpĩanꝰ
inter xpianos. libere progredi debet cum

Expanded text:
pida urbi vicina, et oblationes fidelium, nihil haberet, quo se sustentaret. Civitates et possessiones in longinquo positae, quae adItaliam a latronibus stipabantur, ut nullus peregrinus nisi cum majori manu impune transiret. Cessatum est ab omni provincia Romam iter aggredi. In ipsa Urbe in medio foro vagabantur sicarii. Apostoli ecclesiam videre cupiens in sicarios incidens, nullo modo sine substantiae vel salutis damno domum revertebatur. Super ipsa sanctorum apomartyrum corpora, super sacra altaria gladii nudabantur. Oblationes accedentium vixbantur. Tantis malis Gregorius primo leniter, et ut pontificem decet, occurrere coepit, amore plusquam terrore; verbis, plusquam verberibus agens. Mandat urbanis, ut a peregrinorum infestatione cessarent, et a rapina sacrorum. Alterum enim est contra naturam, ut ille qui communi vescitur aere, non communi fruatur pace: et Christianus inter Christianos libere progredi debet: dum
Abbreviated transcription (Latin):
ad ligna cedenda ꝑgebat ⁊ ecce serpẽs
trabalis magnitudinis duob attoi¬
leus colla capitib: in eos impetũ
fecit. unus aũt eoꝵ qui tenebat setu¬
rum unũ caput enis abscidit.⁊
mox ei securis ad terram cecidit. quẽ

Expanded text:
ad ligna caedenda pergebat; et ecce serpens trabalis magnitudinis, duobus attollens colla capitibus, in eos impetum fecit. Unus autem eorum qui tenebat securim unum caput ejus abstulit, et mox ei securis ad terram cecidit; qu
Abbreviated transcription (Latin):
extiores motus corporis in nobis rep̃¬
henderet nisi om̃is extĩoris homĩs in¬
honesta figuratõ ⁊ motio ndecens

Expanded text:
eriores corporis motus in nobis reprehenderet, nisi omnis exterioris hominis inhonesta figuratio et motio indecens
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bi fcã est forma dei. ip̃a quoq hpĩs
forma extĩori. Igitur ad onuẽ serpẽ¬
tis suggestionem. Cogitare debemꝰ
huiꝰ foriue duplicis unitã dignitatẽ
⁊ mox ꝑudebit nos uł turpe aliquid

Expanded text:
bi facta est forma Dei, ipsa quoque hominis forma exterior. Igitur ad omnem serpentis suggestionem cogitare debemus hujus formae duplicis unicam dignitatem: et mox pudebit nos vel turpe aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
Talia sunt omĩa oꝑa hõm quefiũt
suꝑ terram. ex quib multa mortał
uite ncc̃itas cogit muslta suadet cupidi¬
tas multa uanitas oꝑatur .cuii. de

Expanded text:
Talia sunt omnia opera hominum, quae fiunt super terram, ex quibus multa mortalis vitae necessitas cogit, multa suadet cupiditas, multa vanitas operatur. E
Abbreviated transcription (Latin):
lice ⁊ alnũ. ⁊ aluo subiecta. unde dispu¬
tantib nõ nulłis ui ex hiis qui uide¬
rant dormienti. uirgo ip̃a astitit di¬
cens. Non mirũ si ꝑtes ille corporis mei
putruert̃. Nam usus ht̃ mortua cor

Expanded text:
licem, et alvum, et alvo subjecta. Unde dispulicem, et alvum, et alvo subjecta. Unde disputantibus nonnullis, uni ex his qui viderant dormienti virgo ipsa astitit, dicens: « Non mirum si partes illae corporis mei putruerunt. Nam usus habet, mortua cor