comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
graduũ erat ascensus eiꝰ. & uestibulum
ante eã. De porta que respiciebat uiã
aquilonis atrii exterioris ea ipsa repli¬
cant᷑. quȩ iamde porta alia suꝑiꝰ dicta st̃:
atq alia subiungunt᷑. que de p̃dicta por¬
ta propħa tacuerat. Ut gͦ de his latius
disseramꝰ quȩ necdũ disscussa st̃: debemꝰ
ea que iã dicta sunt sub breuitate replica¬
re. Porta & enĩ uiã aquilonis respicit. cũ
pͣdicator quisq uitã peccatoris cognoscit.
eiq interiora uite ꝑ uerbũ pͣdicationis
aꝑit. Que porta atrii exterioris dr̃. Ex¬
terius quippe. ẽ. atriũ uita p̃sens: in qua
om̃e qđ corporalit̃ agit᷑. corporalit etiam
uidet᷑. Que tam in longitudine quã in
latitudine mensurat᷑: qͥa cũ ad fidem
peccator ducit᷑. necesse ẽ ut eiꝰ doc̾tor
consideret. uel quantũ in longitudinẽ
spei uel quantũ in latitudinẽ caritatis.
ex eiꝰ admonitione ꝓficiat. Qui enĩ ad
dm̃ conuertit᷑. si adhuc bona uitȩ pͣsen¬

Expanded text:
graduum erat ascensus ejus, et vestibulum ante eam. 2. De porta quae respiciebat viam Aquilonis atrii exterioris, ea ipsa replicantur quae jam de porta alia superius dicta sunt, atque alia subjunguntur quae de praedicta porta propheta tacuerat. Ut ergo de his latius disseramus quae necdum discussa sunt, debemus ea quae jam dicta sunt sub brevitate replicare. Porta enim viam Aquilonis respicit, cum praedicator quisque vitam peccatoris agnoscit, eique interiora vitae per verbum praedicationis aperit. Quae porta atrii exterioris dicitur. Exterius quippe est atrium vita praesens, in qua omne quod corporaliter agitur corporaliter etiam videtur. Quae tam in longitudine quam in latitudine mensuratur, quia cum ad fidem peccator ducitur, necesse est ut ejus doctor consideret, vel quantum in longitudinem spei, vel quantum in latitudinem charitatis ex ejus admonitione proficiat. Qui enim ad Deum convertitur, si adhuc bona vitae praesen
Abbreviated transcription (Latin):
census in corde eĩ disposuit. in ualle lacͥ¬
marũ. Conuallis quippe. humilis locus ẽ.
O peccator qͥsq dũ se in lacͥmis humilit̃
affligit: in corde ꝑ ascensũ uirtutũ ꝓficit.¬
telligi Ipsa quippe ẽ ante gradus & portã:
qͥa priꝰ ad fidem uenimꝰ. & postmodũ spũa¬

Expanded text:
census in corde ejus disposuit in convalle lacrcensus in corde ejus disposuit in convalle lacrymarum . Convallis quippe humilis locus est, et peccator quisque dum se in lacrymis humiliter affligit in corde, per ascensum virtutum telligi. Ipsa quippe est angulus et porta; quia prius ad fidem venim
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ad consiliũ: ut p̃uidendo p̃muniar.
om̃e qđ agere fortit̃ pocest. Sed ẽẽ con¬
siliũ non potest. si intellec̾tus deest. qͥa qͥ
ñ intelligit malũ qđ agentẽ grauat᷑. qͦmͦ
potest bonũ solidare qđ adiuuat: Itaq
a consilio ascendamꝰ ad intellectũ. Sed
qͥd si intellectus magno qͥdẽ acumine
uigilet: & moderari se nesciat ꝑ maturi¬
tatem: Ab intellectu gͦ ascendat᷑ ad sa¬
pientiã: ut hoc qđ acute intellecꝰtus in¬
uenit.sapientia mature disponat. Qͥa
gͥ ꝑ timorẽ surgimꝰ ad pietate. ꝑ pietatẽ
ad scientiã ducim᷑ͦ. ꝑscientiã ad fortitudi¬
septẽ gradib ad portã ascendimꝰ ꝑ quã
qͥa nisi qͥs prius humilitatẽ habuerit:
ad hos gradus donoꝵ spũaliũ ñ ascendit:
Sic̃ scriptũ. ẽ. Suꝑ quẽ requiescet spc̃ m̃s:¬
nͥ suꝑ humilẽ & qͥetũ & trementẽ sermo¬
nes meos: De quo ꝑ psalmistã dicit᷑. As¬

Expanded text:
ergo ad consilium, ut praevidendo praemuniat ergo ad consilium, ut praevidendo praemuniat omne quod agere fortiter potest. Sed esse consilium non potest, si intellectus deest, quia qui non intelligit malum quod agentem gravat, quomodo potest bonum solidare quod adjuvat? Itaque à consilio ascendamus ad intellectum. Sed quid si intellectus magno quidem acumine vigilet, et moderari se nesciat per maturitatem? Ab intellectu ergo ascendatur ad sapientiam, ut hoc quod acute intellectus invenit, sapientia mature disponat. Quia igitur per timorem surgimus ad pietatem, per pietatem ad scientiam ducimur, Septem gradibus ad portam ascendimus, per quam quia nisi quis prius humilitatem habuerit, ad hos gradus donorum spiritalium non ascendet, sicut scriptum est: « Super quem requiescit spiritus super humilem et quietum, et trementem sermones meos . De quo per Psalmistam dicitur: As
Abbreviated transcription (Latin):
timor ante om̃ipotentis dĩ oculos nullꝰ
ẽ. qui ñ subleuat᷑ ad pietatẽ. Sed sepe
pietas ꝑ in ordinatã miscdĩam errare sol&
si fortasse peꝑcerit quȩ parcencda ñ sunt.
Reccata enĩ que feriri gehennȩ ignib pos¬
sunt: discipline sunt uerbere corrigen¬
da. Sed inordinata pietas cũ tempora¬
liter parcit: ad eternũ suppliciũ ꝑtra¬
hit. Ut gͦ uera & ordinata sit pietas.
ad gradũ est aliũ subleuanda id ẽ ad
scientiã. ut sciat uel qͥd ex misccłia pu¬
niat. uel qͥd ex miscdia dimit tat. Sed
qͥd si sciat qͥd agere quisq debeat. lurtu¬
tem uͦ agendi ñ habeat: Scientia gͦ nr̃ͣa
crescat ad fortitudinẽ ut cũ uidet qͥd
agendũ sit. Hoc agere ꝑ mentis forticu¬
dine possit: ne timore trepidet. & pauo¬
re collapsa ñ ualeat bona defendere quȩ
sentit. Sed sepe fortitudo si inꝓuicda
fuerit. & minꝰ contra uitia circũspecta:
ipsa sui p̃sũptione in casũ ruit. Ascendat

Expanded text:
timor ante omnipotentis Dei oculos nullus timor ante omnipotentis Dei oculos nullus est, qui non sublevatur ad pietatem. Sed saepe pietas per inordinatam misericordiam errare solet, si fortasse pepercerit quae parcenda non sunt. Peccata enim quae feriri gehennae ignibus possunt, disciplinae sunt verbere corrigenda. Sed inordinata pietas, cum temporaliter parcit, ad aeternum supplicium pertrahit. Ut ergo vera et ordinata sit pietas, ad gradum est alium sublevanda, id est, ad scientiam, ut sciat vel quid ex judicio puniat, vel quid ex misericordia dimittat. Sed quid si sciat quid agere quisque debeat, virtutem vero agendi non habeat? Scientia ergo nostra crescat ad fortitudinem, ut cum videt quid agendum sit, hoc agere per mentis fortitudinem possit, ne timore trepidet, et, pavore collapsa, non valeat bona defendere quae sentit. Sed saepe fortitudo si improvida fuerit, et minus contra vitia circumspecta, ipsa sui praesumptione in casum ruit. Ascendat
Abbreviated transcription (Latin):
tiã. intellectũ. consiliũ. fortitudinẽ. scientiã.
pietatẽ. timorẽ. Et cũ scriptũ sit. initiũ
sapientie timor dñi: cõstat ꝓculdubio. qͥd
a timore ad sapientiã ascendit᷑. non autẽ¬
a sapientia ad timorẽ reditur: qͥa nimirũ¬
ꝑfectam haba sapiẽtia caritatẽ. E scripcũ
est. serfecta caritas. foras mittit timore.
Propħa gͦ quia de cȩlestib ad ima lo¬
quebat᷑: cepit magis a sapientia .&. des¬
cendit ad timorẽ. Sed nos qui a t̃renis
ad cȩlestia tendimꝰ. eosdem gradus ascen¬
dendo numeremꝰ: ut atimore ad sapien¬
tiam ꝑuenire ualeamꝰ. In mente & enĩ
nr̃a primꝰ ascensionis gradus ẽ timor dñi:
scds pietas. t̃cius scientia:. qͣrtꝰ fortitudo:
qͥntꝰ consiliũ sextꝰ intellectus. septimꝰ sapi¬
entia. Est enĩ timor dñi in mente. Sed
qualis iste timor. ẽ. si cũ eo pietas non ẽ:
Qui eni misereri ꝓximo ignorat: qͥ com¬
pati eiꝰ tribulationi dissimulat. huius

Expanded text:
ientiam, pietatem, timorem. Nam cum scriptum sit: « Initium sapientiae timor Domini , » constat, quod a timore ad sapientiam ascenditur, non a sapientia ad timorem reditur, quia perfectam habet sapientia charitatem, et est: Perfecta charitas foras mittit timorem . Propheta ergo, qui de coelestibus ad ima loquebatur, coepit magis a sapientia, et descendit ad timorem. Sed nos, quia a terrenis ad coelestia tendimus, eosdem gradus ascendendo numeremtiam perveniamus. In mente enim nostra primus ascensionis gradus est timor Domini, secundus pietas, tertius scientia, quartus fortitudo, quintus consilium, sextus intellectus, septimus sapientia. Est enim timor Domini in mente. Sed qualis iste timor est, si cum eo pietas non est? Qui enim misereri proximo ignorat, qui compati ejus tribulationi dissimulat, hujus
Abbreviated transcription (Latin):
ras: quia cũ peccator ad uitã post culpas
reducit᷑. sepe lum̃ contẽplationis accipit :
atq: de ipsa memoria iniquitatis sue gram
magne humilitatis. bone quoq oꝑationis
eficatiã: ut om̃e qd̃ fieri pͣcipit᷑. in uita eꝰi

Expanded text:
ras, quia cum peccator ad vitam post culpas ras, quia cum peccator ad vitam post culpas reducitur, saepe lumen contemplationis accipit, atque de ipsa memoria iniquitatis suae gratiam magnae humilitatis bonae quoque operationis efficaciam sumit, ut omne quod fieri praecipitur, in vi
Abbreviated transcription (Latin):
uersatione & in innocentia ꝑsticerunt.
portã ad orientẽ habent:qͥa eis celestis
regni aditus patet alumine qđ accepe¬
runt. Et om̃s qui in peccatis postmodũ
lapsi torporis sui frigore sunt depressi.
sed ꝑ penitentiã redeunt. & ad amorẽ
celȩstis patriȩ recalescunt. portã ad aqͥ¬
lonẽ habent. quia eis etiã post peccati sui
gͦ Habere dicit᷑ porta ad aquilonẽ quȩ
habet porta ad orientẽ: qͥa & conuersi
peccatores sic ditant᷑ uirtutib. sicut illi
sunt diuites qͥ cadere in peccato uitart.
Vnde & psalmiste uoce ꝑ dñm dicit᷑.
Cinerẽ sicut panẽ manducabam: qͥa
sic penitentes recepit ut iustos. Scriptum
quippe.ẽ. de peccatorib. olim in cilitio &.
ciiere penitentiã egissent. Cinisgͦ sicut
panis comedit᷑. quando ad auctoris sui
grãm peccator ꝑ penitentiã sic̃ in nocens
reuocat᷑. Porta igit᷑ ad aqͥlonẽ habert
fenestras. Habet uestibulũ. habet sculptu¬

Expanded text:
versatione nati sunt in innocentia perstiterunt, versatione nati sunt in innocentia perstiterunt, portam ad Orientem habent, quia eis coelestis regni aditus patet a lumine quod acceperunt. Et omnes qui in peccatis postmodum lapsi torporis sui frigore sunt depressi, sed, dum per poenitentiam redeunt, ad amorem coelestis patriae recalescunt, portam ad Aquilonem habent, quia eis etiam post peccati sui ergo habere dicitur porta ad Aquilonem quae habet porta ad Orientem, quia et conversi peccatores sic ditantur virtutibus, sicut illi sunt divites qui cadere in peccatum vitaverunt. Unde et Psalmistae voce per Dominum dicitur: Cinerem sicut panem manducabam , quia sic poenitentes recipit ut justos. Scriptum quippe est de peccatoribus: Olim in cilicio et cinere poenitentiam egissent . Cinis ergo sicut panis comeditur, quando ad auctoris sui gratiam peccator per poenitentiam sicut innocens revocatur. Porta igitur ad Aquilonem habet fenestras, habet vestibulum, habet sculptu
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ numerꝰ ꝑ semet ipsũ ductus ad uicesi¬
mũ & qͥntũ ꝑuenit: qͥa bona oꝑa cũ agi
ceꝑuit. ꝑ feruorẽ animũ ad augmentũ
excitant .& ꝑ semet ipsa multiplicant᷑.
Unde & latitudinẽ in mente faciunt.
ut ñ sit angusta ꝑ teporẽ: sed expansa in
bonis actib ꝑ caritatẽ. Om̃is enĩ torpor
teporis angustia. ẽ. Om̃is uͦ benignitas
caritatis. magna latitudo. Dan. & si
res desunt. quȩ fortasse udigenti ꝓreimo
prebeant᷑: ampla ẽ substantia uoluntatis
bone. quȩ sufficit ad regni retributionẽ.
sicut scriptũ.ẽ. In terra pax hominibe bo¬
eiꝰ & uestibulũ & sculpture. sccłm men¬
surã porte que respiciebat ad orientẽ.
Cuncta hec iam suꝑiꝰ latiꝰ dicta sunt:
& iccirco sermo ñ debet morosa expositi¬
one tardari. Hoc tam̃ magnoꝑe notan¬
dũ ẽ. qđ porta ad aquilonẽ ea om̃ia
habere ꝑhibet᷑. que porta ad orientem.
fenest᷑s scił contẽplatiõis. uestibulũ humi¬
litatis. sculpturas bone oꝑationis. Om̃s

Expanded text:
simum et quintum pervenit, quia bona opera cum agi coeperint, per fervorem animum ad augmentum excitant, et per semetipsa multiplicantur. Unde et latitudinem menti faciunt, ut non sit angusta per teporem, sed expansa in bonis actibus per charitatem. Omnis enim torpor teporis angustia est, omnis vero benignitas charitatis, magna latitudo. Nam etsi res desunt quae fortasse indigenti proximo praebeantur, ampla est substantia voluntatis bonae, quae sufficit ad regni retributionem, sicut scriptum est: In terra pax hominibus boturae secundum mensuram portae quae respiciebat ad orientem. » Cuncta haec jam superius latius dicta sunt, et idcirco sermo non debet morosa expositione tardari. Hoc tamen magnopere notandum est, quod porta ad aquilonem ea omnia habere perhibetur, quae porta ad orientem, fenestras scilicet contemplationis, vestibulum humilitatis, sculpturas bonae operationis. Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ sibi ad memoriã bona quȩ egerat reuo¬
caset: Ulidit gͥ scs uir raentẽ suã au.¬
ditis tot malis ad desꝑationẽ concuti:&
mirabilit̃ studuit inspe certa ex bonis
suis actib solidari. Sic implet᷑ qđ scͥptũ
ẽ. in die bonoꝵ ne inmemor sis maloꝵ:
& in die maloꝵ ne ĩmemor sis bonorũ.
Si enĩ cũ bona habemꝰ maloꝵ reminisci¬
mur. que aut iã passi sumꝰ. aut adhuc pa¬
ti possumꝰ. accepta bona mentẽ nͣ eleuant.
qͥa eoꝵ gaudiũ. timor memoriȩ malorũ
p̃mit. Et si cũ mala habemꝰ. bonorũ
reminiscim. quȩ aut iam accepimꝰ. aut
adhuc nos posse accipe sꝑamꝰ. maloꝵ

Expanded text:
nisi sibi ad memoriam bona quae fecerat revonisi sibi ad memoriam bona quae fecerat revocasset? Vidit igitur sanctus vir mentem suam auditis tot malis ad desperationem concuti, et mirabiliter studuit in spe certa ex bonis suis actibus solidari. Sic impletur quod scriptum est: In die bonorum ne immemor sis malorum, et in die malorum ne immemor sis bonorum . Si enim cum bona habemus malorum reminiscimur quae aut jam passi sumus, aut adhuc pati possumus, accepta bona mentem non elevant, quia eorum gaudium timor memoriae malorum premit. Et si cum mala habemus bonorum reminiscimur quae aut jam accepimus, aut adhuc nos posse accipere speramus, malo
Abbreviated transcription (Latin):
fatet᷑. Si despexi p̃tereuntẽ: eo qđ ñ habuerit
indum̃tũ. Quia largus in donis: dicit.
Si non benedixerunt mͥ latera eiꝰ : &. de
uellerib ouiũ mearũ calefactus ẽ. Quia
uiolentꝰ ñ fuerit: testat᷑ dicens. Si leuaui
suꝑ pupillũ manũ meã: cũ uiderẽ me in
porta suꝑiorẽ. Quia de inimici ꝑiculo ñꝗͣ
exultauerit: dicit. Si gauisus sũ ad ruinã
eiꝰ qui me oderat. Quia patiens fuerit. ꝟetã
suoꝵ malitiã equanimit̃ ꝑtułit: dicit. Si
ñ dixert̃ uiri tabernaculi mei̾ qͥs et de
carnib eꝰ ut saturemͦ: Quid ẽ gͦ qđđ uir
sc̃s tot suas uirtutes uit̃ flageł a enumerat:
Quid ẽ. qđ ore suo oꝑa quȩ fecerat laudat.
nͥ qͥa int̃ uulnera & uerba quȩ hunc ad
desꝑationẽ trahere poterant. ad spẽ animũ
reuocatis bonis suis ad memoriã. infractus
in aduersitate ꝑmansit. Cuiꝰ enĩ animũ int̃
tot flagella illa u̾ba ad desꝑationẽ ñ ĩpellerent:

Expanded text:
fatetur: Si despexi praetereuntem, eo quod non habuerit fatetur: Si despexi praetereuntem, eo quod non habuerit indumentum . Quia largus in donis, dicit: Si non benedixerunt mihi latera ejus, et de velleribus ovium mearum calefactus est . Quia violentus non fuerit testatur, dicens: Si levavi super pupillum manum meam, cum viderem me in porta superiorem . Quia de inimici periculo nunquam exsultaverit, dicit: Si gavisus sum ad ruinam ejus qui me oderat . Quia patiens fuit, et etiam suorum malitiam aequanimiter pertulit, dicit: Si non dixerunt viri tabernaculi mei, Quis det de carnibus ejus ut saturemur ? Quid est ergo quod vir sanctus tot suas virtutes inter flagella enumerat? Quid est quod ore suo opera quae fecerat laudat nisi quia inter vulnera et verba quae hunc ad desperationem trahere poterant, ad spem animum revocatis bonis suis ad memoriam, infractus in adversitate permansit. Cujus enim animum inter tot flagella illa verba ad desperationem non impellerent,
Abbreviated transcription (Latin):
iaculis uulnera augeret. Sed hanc uir sc̃s
in tẽptatione. sanꝰ in uulnere. prudent̃ doc&:
eiq respondit dicens. Si bona accepimꝰ de
manu dñi. mala quare nͣ suscipiamꝰ: Amici
quoq ad consolandũ ueniunt: ad contu¬
melias ꝓrũpunt: & in dolore uulnerum
addunt adhuc uulnera uerboꝵ. Immise¬
ricordem dicunt: raptorẽ nominant:. uio¬
lentũ denuntiant: opp̃ssorẽ pauꝑũ fatent᷑
Quid gͥ miles dĩ faceret. int̃ dolentia
uulnera.& amara uerba dep̃hensus:
Ecce flagella dĩ & uerba hominũ simul
mentis robore stans. contra desꝑationis im¬
pulsũ. reduxit ad memoriã bona que
egerat. Quia misericors fuerat: dicit. Oculꝰ
pauꝑũ. Quia disciplinȩ custos & benignꝰ:
dicit. Cũq sederem quasi rex cireu̾stante
exercitu: erã tam̃ merentiũ consolator. Qa
humilis fuerat dicit. Si contepsi subire in¬
diciũ cũ seruo meo & ancilla mea: cũ discep¬
tarent aduersũ me. Quia hospitalis fuerit:

Expanded text:
jaculis vulnera augeret: sed hanc vir sanctus jaculis vulnera augeret: sed hanc vir sanctus in tentatione, sanus in vulnere, prudenter docet, eique respondet, dicens: Si bona suscepimus de manu Domini, mala quare non suscipiamus ? Amici quoque ad consolandum veniunt, ad contumelias prorumpunt, et in dolore vulnerum addunt adhuc vulnera verborum: immisericordem dicunt, raptorem nominant, violentum denuntiant, oppressorem pauperum fatentur. Quid igitur miles Dei faceret inter dolentia vulnera, et amara verba depressus? Ecce flagella Dei et verba hominum simul  jacens, mentis robore stans, contra desperationis impulsum reduxit ad memoriam bona quae egerat. Quia misericors fuerat, dicit: Oculus s et benignus, dicit: Cumque sederem quasi rex, circumstante me exercitu, eram tamen moerentium consolator . Quia humilis fuerit, dicit: Si contempsi subire judicium cum servo meo et ancilla mea, cum disceptarent adversum me . Quia hospitalis fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
Libit adhuc alterũ qͥdẽ ciuẽ cȩlestis pate
ad ment̾ẽ reducere: & qualit̃ hinc & inde
cnͣ ẽẽt uiris orientalib ditior. & ei ꝓsꝑa cun¬
c̾ta suppeterent . filĩ pollerent familia cͤscera&.
greges ex uberarent: in tanto om̃ipotentis¬
dis dedit᷑. holocausta dño ꝓ singulis filiis
immolaret: ne qͥs eoꝵ saltẽ in corde peccasset.
Eensemꝰ gͦ qͣntaererat custodia boni oꝑis. qui
infiliis suis expiabat sacrificiis culpã corcliᷤ.
aut̃ ignotũ erat. si ꝑseuerare ustꝰ & int̃ fla¬
gella potuisset. Tangendus gͦ erat uerhere.¬
ut uir ille sc̃s in ꝓsperis. int̾rogaret᷑ in acluer¬
sis: Et qui notꝰ erat om̃ipctenti dño. notus
ꝑ flagella fieret nob & sibimet ipsi. Dispo¬
uente itaq dño consuͣpti st̃ greges. ĩnter¬
fect. custodes: ẽuersa domꝰ. extincti
filii ꝑcussa caro aplanta pedis usq ad uer¬
ticẽ. remansit uxor incolumis: que uerboꝵ

Expanded text:
Libet adhuc alterum civem coelestis patriae Libet adhuc alterum civem coelestis patriae ad mentem reducere, et qualiter utrobique cum esset viris Orientalibus ditior, et ei prospera cuncta suppeterent, filiis polleret, familia cresceret, greges exuberarent, in tanto Dei omnipotentisdis deditus, holocaustum Domino pro singulis filiis immolaret, ne quis eorum saltem in corde peccasset. Pensemus ergo quanta erat custodia boni operis, qui in filiis suis expiabat sacrificiis culpas cordis. Sautem ignotum erat si perseverare justus et inter flagella potuisset. Tangendus ergo erat verbere vir ille sanctus in prosperis, ut interrogaretur adversis, et qui notus erat Domino omnipotenti, notus per flagella fieret nobis et sibimetipsi. Disponente itaque Domino, consumpti sunt greges, interfecti custodes, eversa domus, exstincti filii, percussa caro a planta pedis usque ad verticem. Remansit uxor incolumis, quae verborum
Abbreviated transcription (Latin):
ti eiꝰ quȩ u̾ehemꝰ ñ reddimꝰ: ciuẽ necamꝰ.
Sarianda itaq ẽ caro: sed als. hoc usq ur
in bono nob̃ oꝑe famulari sufficiat. Nam
qͥsqͥs ei tantũ tribuit ut suꝑbiat: satia ri
penuꝰ ignorat. Irs itaq magna ẽ saciari:
ne unusqͥsq ꝑ sacietatẽ carnis ad iniqͥtatẽ
ꝓrũpat turpitudinis. Discamꝰ esuru:. ut
noħ ꝓpt̃ abundantiã sequentẽ. nr̃a hic in¬
opia placeat: ne nos uentris necessitas ad
culpã trahat: ne peccatũ m̃tis ipsa indigentia
suggerat: et dũ caro fame afficr᷑. ad eupi¬
dere. unde carni ualeat in necessirate sa¬
tis facere: ne cor i indignationẽ ꝓsiliat.
S linguã in murmurationis amaritudinẽ
accrridat. Qui gͥ in carnis suȩ inopia se hinc
inde circuͣspicit. atq: apeccati laqueo custo¬
tionẽ & ĩmederata gaudia in ꝓsꝑitate de¬
clinantes qͥa ꝑ fidem spem atq carita tẽ
interioris uite atriũ tribi portis intrare con¬
cupiscimꝰ: palmas hinc & inde teneamus.

Expanded text:
e debemus, non reddimus, civem necamus. Satianda itaque est caro, sed ad hoc usque, ut in bono nobis opere famulari sufficiat. Nam quisquis ei tantum tribuit, ut superbiat, satiari penitus ignorat. Ars itaque magna est satiari, ne unusquisque per satietatem carnis ad iniquitatem prorumpat turpitudinis. Discamus esurire, ut nobis propter abundantiam sequentem nostra hic inopia placeat, ne nos ventris necessitas ad culpam trahat, ne peccatum menti ipsi indigentia suggerat: et dum caro fame afficitur, ad cupidere, unde carni valeat in necessitate satisfacere: ne cor in indignatione prosiliat, et linguam in murmurationis amaritudinem accendat. Qui igitur in carnis suae inopia se hinc inde circumspicit atque a peccati laqueo custotiones et immoderata gaudia in prosperitate declinantes, quia per fidem, spem, atque charitatem interioris vitae atrium tribus portis intrare concupiscimus, palmas hinc
Abbreviated transcription (Latin):
pietate sua factus ẽ conditor nr̃. nos quoq¬
adoptiuos filios ad hereditatẽ regni celestis
nutrit. &. ñ solũ donis reficit. sed etiam fla¬
gellis erudit. Discamꝰ gͥ abundare. ut cun¬
cta que ab eo accipimꝰ cũ indigente par¬
tiam & mentẽ abundantia ñ elidat. ne
fortasse gaudeat. quia hoc adest sibi qđ
deest alteri: & ñ iam cõmun bono sed ꝓpͥo

Expanded text:
pietate sua factus est Conditor noster, nos quoqupietate sua factus est Conditor noster, nos quoque filios adoptivos ad haereditatem regni coelestis nutrit, et non solum donis reficit, sed etiam flagellis erudit. Discamus igitur abundare, ut cuncta quae ab eo accipimus cum indigentibus partiamur, ut mentem abundantia non elevet, ne fortasse gaudeat, quoniam hoc adest sibi quod deest alteri, et non jam communi bono sed pro
Abbreviated transcription (Latin):
plus carni tribuit quã necessitas petit: scit sa¬
ciari. Qui alim̃toꝵ inopiã sine murmurati¬
one tolerat. nec ꝓ necessitate uictꝰ. agit aliqͥd
unde anima peccati laqueñ in currat. scit
esurire. Quẽ gͦ nec in abuncdantia suꝑbia
eleuat. nec in necessitate cupiditas irritat:
nouit abundare. nouit penuriã pati. Qui
cũ statim subderet. om̃ia possũ. ne elationiꝰ
ẽẽ uerba crederemꝰ. adiuuxit. in quo. in eo
qͥ me confortauit. Ecce in altũ ramꝰ ꝓdiit:
sed qͥa in radice se tenet. in uiriditate per¬
mansit. In altũ & enĩ surgens aresceret: si se
a radice diuisisset. Sibi enĩ tribuit nichił̃
qui om̃ia se posse. nͣ inse sed in eo qui se
confortat fatet᷑. Hinc & inde gͦ p̃dicator
egregiꝰ palmã habet. quẽ nec abundantia
in suꝑbiã. nec inopia ad auariciã ꝑtrahit.
Discamꝰ itaq fr̃s ñ solũ in ꝓsꝑis. sed in ad¬
uersis quoq gr̃as agere. Pater enĩ nob̃ ex

Expanded text:
plus carni tribuit, quam necessitas petit. Scit saplus carni tribuit, quam necessitas petit. Scit satiari, qui alimentorum inopiam sine murmuratione tolerat, nec pro necessitate victus agit aliquid, unde anima peccati laqueum incurrat, scit esurire. Quem ergo, nec in abundantia superbia elevat, nec in necessitate cupiditas irritat, novit abundare, novit penuriam pati. Qui cum statim subderet « omnia possum, » ne elationis esse verba crederemus, adjunxit in quo: « in eo, qui me confortat. » Ecce in altum ramus prodit: sed quia in radice se tenuit, in viriditate permansit. In altum enim a radice divisisset: sibi enim nihil tribuit, qui omnia se posse, non in se, sed in eo qui se confortat, fatetur. Hinc et inde ergo praedicator egregius fortis existit quem nec abundantia in superbiam, nec inopia ad avaritiam pertrahit. Discamus itaque, fratres, non solum in prosperis, sed in adversis quoque gratias agere. Pater enim nobis ex
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝓsꝑa animũ in sui fiducia extollant.
Hinc.ẽ. qđ idem egregiꝰ p̃dicator dicebat.
Scio &humiliari & scio habundare. ũbiq
&̾ in om̃ib institut᷑ sum: & saciari & esurire.
& abundare & penuriã pati. om̃ia possũ
in eo qͥme confortat. Nũqͥdnã fr̃s ars est
tant᷑ p̃dicator insinuet: rs om̃ino ẽ. & mure
discipline scientia: quȩ toto nob̃. ẽ. cordis anni¬
su ad discenda. Quẽ enĩ penuria sua ñ fran
git. a grarũ actione ñ retiahit. in rerũ tẽpo¬
raliũ desiderio ñ accendit. secit humiliari.
Hoc enĩ loco apl̃s humiliari dicit: penuriã
pati. Nam statim e contrario subi unxit. scio
& abunclare. Qui enĩ acceptis reb ñ extol¬
lit᷑. qui eas ad usũ uane głe ñ intorquet: qui
solꝰ non possidet qđ accepit. sed hoc indigen¬
tib misericordit̃ diuidit: scit abundare.
Qui acceptis alim̃tis. ñ ad ingurgitationẽ
uentris utit. sed ad reꝑationẽ uirtutis. nec

Expanded text:
aut prospera animum in sui fiducia extollant. aut prospera animum in sui fiducia extollant. Hinc est quod idem egregius praedicator dicebat: « Scio et humiliari, scio et abundare ; » ubique et in omnibus instiet abundare, et penuriam pati: omnia possum in eo qui me confortat. Nunquidnam, fratres, ars est tantus praedicator insinuet? Cordis omnino et mira disciplinae scientia, quae nobis toto cordis est adnisu discenda. Quem engit, a gratiarum actione non retrahit: in rerum temporalium desiderium non accendit. Scit humiliari: hoc enim loco Apostolus humiliari, dicit penuriam perpeti. Nam statim e contrario subjunxit: « Scio et abundare. » Qui enim acceptis rebus non extollitur, qui eas ad usum vanae gloriae non intorquet, qui solus non possidet quod accepit, sed hoc cum indigentibus misericorditer dividit, scit abundare, qui acceptis alimentis non ad ingurgitationem ventris utitur, sed ad reparationem virtutis, nec
Abbreviated transcription (Latin):
lnc & inde. Om̃s enĩ qui ad uitȩ aditũ
iiiiͦ. &. exdextro & ex sinistro latere
inde dr̾. latꝰ utrũq signat᷑. Adextro igit᷑
palmã habet. is quẽ ꝓsꝑa ñ extollunt:
As̃nistro palmã habet.is quẽ aduersa non
deiciunt. Quasi ex utraq parte paul por
t̃abat palmã: cũ dicebat. Fer arma iusticie.
a dextris & a sinistris. ł glam .& ignobilita¬
tem. Per infamiã: & bonã famã. Ut seduc¬
tores. & ueraces. Non hunc aduersa frange¬
bant. nec ꝓsꝑa in m̃tis tumorẽ subleuabant.
Hinc inde gestabat palmã. qui in aduer¬
sitate fortis. & in ꝓsꝑitate humilis ꝑmane¬
bat. Quisqͥs em̃ de ꝓsꝑis extollit᷑. Habere
in parte ddextera palmã nescit. Quiqͥs in
aduersitatib frangit᷑. portare palmã a
sinistro latere ignorat. Ut gͦ hine & inde
palma gestet᷑ in fronte. adesse semꝑ nr̃is m̃tib
debet.& in aduersis fiducia & in ꝓsperis ti¬
mor: ne aut aduersa in desꝑationẽ ꝑtrahant.

Expanded text:
nc et inde. Omnes enim qui ad vitae aditum tendimus, et ex dextro et ex sinistro latere inde dicitur, latus utrumque signatur. A dextro igitur palmam habet is quem prospera non extollunt; a sinistro palmam habet is quem adversa non dejiciunt. Quasi ex utraque parte portabat Paulus palmam cum diceret: Per arma justitiae a dextris et a sinistris, per tem, per infamiam et bonam famam, ut seductores et veraces . » Non hunc adversa frangebant, non prospera in mentis tumore sublevabant. Hinc et hinc ergo gestabat palmam, quia et in adversitate fortis, et in prosperitate humilis permanebat. Quisquis enim de prosperis extollitur, habere in parte dextera palmam nescit: quisquis in adversitate frangitur, portare palmam a sinistro latere ignorat. Ut ergo hinc et inde palma gestetur in fronte, adesse semper nostris mentibus debet, et in adversis fiducia, et in prosperis timor: ne aut adversa in desperationem pertrahant,
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimis insistere. uerbis cȩlestib occu¬
pari. nil transitorũ honoris appetere:
quid aliud debemus nisi eos ꝑfectos
credere. scõs estimare: Quia gͦ ꝑ hoc
qđ aspicimꝰ. eẽ eos ꝑfectos uidemus :
eoꝵ uitã ꝑ centũ cubitos extrinsecus
metimur. Et qͥa multi in iudea. pleri¬
q uero in gentilitate positi ad hanc ꝑ¬

Expanded text:
lacrymis insistere, verbis coelestibus occulacrymis insistere, verbis coelestibus occupari, nil transitorii honoris appetere: quid aliud debemus nisi eos perfectos credere, sanctos aestimare? Quia ergo per hoc quod aspicimus eos perfectos esse videmus, eorum vitam per centum cubitos extrinsecus metimur. 20. Et quia multi in Judaea, plerique vero in gentilitate positi, ad hanc p
Abbreviated transcription (Latin):
quia ad mundi glam anhelant. Isti
frontẽ atriĩ interioris ostendunt: sed
ꝑ centũ cubitos ñ mensurant᷑. Hi gͦ
in numero ꝑfectionis st̃. de quib uer
paulũ dicit᷑: Qui carnẽ suã crucifi
xerunt cũ uitiis. & concupiscentuĩs.
Et notandũ quia ñ dicit᷑. qđ intrin¬
secus. sed extrinsecus ista mensurat᷑:
qͥa uidelicet redemptor nr̃ cũ ꝓpter
nos facta hominũ uel approbat uel
iudicat. non intrinsecus metitur.
Unde & ꝑ euangliũ dicit. Ex fruc¬
tib eoꝵ cognoscetis eos. Qui enĩ ꝑ hoc
qđ uidemus agnoscimꝰ: oꝑantis animũ
quẽ ñ uidemꝰ. siue latitudinẽ que ẽ
in facie portȩ inferioris. siue frontẽ atrũ
interioris extrinsecus metimur. Cum
enĩ alios conspicimꝰ largiri elemosinã.
afflictis concurrere. oppressis sub ueni¬
re. nil eos in hoc mundo gloriȩ quȩ¬
rere. nullis huiꝰ mundi compendũs in¬
hiare. atq alios uidemꝰ carnẽ domare.

Expanded text:
quia ad mundi gloriam anhelent. Isti quia ad mundi gloriam anhelent. Isti frontem atrii interioris ostendunt, sed per centum cubitos non mensurantur. 19. Hi ergo in numero perfectionis sunt, de quibus per Paulum dicixerunt cum vitiis et concupiscentiis . Et notandum quia non dicitur quod intrinsecus, sed extrinsecus ista mensurantur, quia videlicet Redemptor noster cum per nos facta hominum vel approbat, vel judicat, non intrinsecus, sed extrinsecus metitur. Unde et per Evangelium dicit: Ex fructibus eorum cognoscetis eos . Qui enim per hoc quod videmus cognoscimus operantis animum quem non videmus, sive latitudinem quae in facie portae est inferioris, sive frontem atrii interioris extrinsecus metimur. Cum enim alios conspicimus largiri eleemosynam, afflictis concurrere, oppressis subre, nil eos in hoc mundo gloriae quaerere, nullis hujus mundi compendiis inhiare, atque alios videmus carnem domare,
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio fauores reqͥrunt. Quis ergo
ẽ qui ꝑ centũ cubitos mensuratur.
nisi is cuiꝰ bona oꝑatio recta intenti¬
one utit᷑ ut in eo qđ agit. ñ ad
terrena lucra appetenda. aut ad
laudes transitorias reflectatur:
re.possessa largiri. cũ cęleritate in¬
digenti tribuere: latitudo in facie
porte inferioris ẽ. Sed si tua danᷤ.
aliena ñ appetas. & si terrenã glo¬
riam de ipso bono oꝑe ñ reqͥras:
recte in centenario numero. id ẽ in ꝑfe¬
ctione mensuraris. Nam qui uidet᷑
ꝑfectionis ignorat. Nec cognouit
unde ad ꝑfectionẽ tenditur: qͥa nec
ipsũ eiꝰ initiũ inuenit. Prius enĩ appe¬
titũ amente euellere debuit: & post¬
ea quȩ iure possidet largiri. Unde
scriptũ.ẽ. Declina amalo: & fac bonũ.
Quid eñĩ potest ẽẽ boni qđ facit:
qui necdum a malo declinauit:
Et sunt qͥdã. qui sic̃ dic̾tũ .ẽ. ab a¬
lim̃tis abstinent: carnẽ cruciant: sed
tam̃ si pulsati fuerint. cognoscuntur.

Expanded text:
judicio favores requirunt. Quis ergo judicio favores requirunt. Quis ergo est qui per centum cubitos mensuratur, nisi is cujus bona operatio recta intentione utitur, ut in eo quod agit non ad terrena lucra appetenda aut ad laudes transitorias reflectatur? is exhibere, possessa largiri, cum celeritate indigenti tribuere, latitudo in facie portae inferioris est. Sed si tua dans aliena non appetas, si terrenam gloriam de ipso bono opere non requiras, recte in centenario numero, id est in perfectione mensuraris. Nam qui videturperfetionis ignorat, nec cognovit unde ad perfectionem tenditur, quia nec ipsum ejus initium invenit. Prius enim appetitum evellere a mente debuit, et postea quae jure possidet largiri. Unde scriptum est: Declina a malo et fac bonam . 1373 Quid enim potest esse boni quod facit, qui necdum a malo declinavit? Et sunt quidam qui, sicut dictum est, ab alimentis abstinent, carnem cruciant, sed tamen si pulsati fuerint, cognoscuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectionẽ recipit. ut iam ea ñ appe¬
tat que contẽpnit: & insequenti
scło ad eternã uite głam ꝑuenit.
Centies itaq recipit qđ dedit: qui
ꝑfec̾tionis sp̃m accipiens. terrenis ñ
indiget etiã si hec non habet. Ille
enĩ pauꝑ.ẽ: qui eget eo qđ non habet.
Nam qui & non habens. habere ñ
appetit: diues ẽ. Pauꝑtas quippe in
ĩopia mentis ẽ: ñ in quantitate pos¬
sessionis. Nam cui cũ pauꝑtate bene
conuenit: non ẽ pauꝑ. Mensus
ẽ gͦ uir latitudinẽ. a facie portȩ
inferioris. usq ad frontẽ atrũ in¬
terioris extrinsecus centũ cubitos:
qͥa redemptor nr̃ cotidie ꝑ magi¬
stros atq doctores in mensura ꝑ¬
fectionis metitur uitã fideliũ. uel
oꝑari : sed in centũ cubitis ñ men¬
surant᷑: quia ꝑ ipsa que faciunt.
terrenã glam quȩrunt. Et qͥdã
uident᷑ ꝑ abstinentiã cruciari. ge¬
mitib insistere : sed eoꝵ mensura
ad centũ cubitos minime ducit᷑:
qͥa in his quȩ agunt. ab humano

Expanded text:
entis recipit, ut jam ea non appetat quae contemnit, et in sequenti saeculo ad aeternae vitae gloriam pervenit. Centies itaque recipit quod dedit, qui perfectionis spiritum accipiens, terrenis non indiget, etiamsi haec non habet. Ille enim pauper est, qui eget eo quod non habet. Nam qui et non habens habere non appetit, dives est. Paupertas quippe in inopia mentis est, non in quantitate possessionis. Nam cui cum paupertate bene convenit, non est pauper. Mensus est ergo vir latitudinem a facie portae inferioris, usque ad frontem atrii interioris extrinsecus, centum cubitos, quia Redemptor noster quotidie per magistros atque doctores in mensura perfectionis metitur vitam fidelium, vel operari, sed in centum cubitis non mensurantur, quia per ipsa quae faciunt terrenam gloriam quaerunt. Et quidam videntur per abstinentiam cruciari, gemitibus insistere; sed eorum mensura ad centum cubitos minime ducitur, quia in his quae agunt ab humano
Abbreviated transcription (Latin):
quadraginta & nouẽ ducit᷑. Cui monas
addit᷑. q̃uia in umꝰ cont̾ẽplatione reqͥes
et̃na ꝑficit᷑. Idem gͦ qͥnquagenari nume¬
rus nob̃ in longitudine. ẽ: qͥa ꝑuenire
ad illã reqͥem ñ potest. nͥ qͥ ad eam. spem
suã modo tendere longanimit̃ potest.
Quia enĩ ꝑqͥnquagenariũ numerĩ ad
et̃nam reqͥem ꝓuocam: ẽtiã nos om̃ino hoc¬
instruit: qđ in tabernaculo decẽ cortinȩ
iusse sunt fieri. que haberent ansulas qͥn¬
quagenas. & circulos aureos qͥnquagenos
a latere & sũmitate. Cortine tabernacłi

Expanded text:
 ducitur. Cui monas additur, quia in unius contemplatione requies aeterna perficitur. Idem ergo quinquagenarius numerus nobis in longitudinem est, quia pervenire ad illam requiem non potest, nisi qui ad eam spem suam modo tendere longanimiter potest. Quia enim per quinquagenarium numerum 1379 ad aeternam requiem provocamur, etiam hoc nos omnino instruit quod in tabernaculo decem cortinae jussae sunt fieri, quae haberent ansulas quinquagenas, et circulos aureos quinquagenos a latere et summitate . Cortinae eteni
Abbreviated transcription (Latin):
Non iunges bouẽ & asinũ: id.ẽ. sapien¬
tem cũ stulto in p̃dicatione ñ sociabis.
Sic ꝑ houẽ fatuus figurat᷑: sicut de eo qͥ
turpitu dine amoris captꝰẽ. dr̃. Statĩq¬
eam sequit᷑ quasi bos ductus ad uichi¬
mã. id ẽ sicut facuus trahit᷑ ad mortẽ. Hȩc igit᷑
dixi. ne quia porta significare dñm. uel p̃di¬
catores. uel scripturã sacrã. uel fidem exposui:
care aliud ñ credat᷑. Cũ enĩ de una porta
propħa diutꝰ loqueret᷑. recte fides intellec¬
taẽ: quia una ẽ om̃iũ electoꝵ fides. Cũ uͦ
alie porte nominant᷑ intelligi om p̃dican¬
tiũ possunt. ꝑ quȩ uera uita cognoscit᷑. & ꝑ
quȩ ascendit᷑ ad sacram̃toꝵ sp̃ualiũ cogni¬
tionẽ. Nam porta ꝑ quã signari fidem di¬
ximꝰ. notandũ nob̃ ẽ. qͥa inferior appellat᷑.
In hac eñĩ uita dũ sumꝰ. quasi in imo positi
adhuc ĩferiꝰ tenem. Et recte inferior porta
que respiciebat uiã aquilonis atrii exte¬

Expanded text:
Non junges bovem et asinum , id est, sapientem cum stulto in praedicatione non socies. Sic per bovem fatuus figuratur, sicut de eo qui in turpitudine amoris captus est, dieam sequitur, quasi bos ductus ad victimam ; id est, sicut fatuus trahitur ad mortem. Haec igitur dixi, ne quia por tam significare Dominum, vel praedicatores, vel Scripturam sacram, vel fidem exposui, are aliud non credatur. Cum enim de una porta propheta loqueretur, recte fides intellecta est, quia una est omnium electorum fides. Cum vero aliae portae nominantur, intelligi ora praedicaera vita cognoscitur, et per quae ascenditur ad sacramentorum spiritalium cognitionem. Nam porta per quam significari fidem diximus, notandum nobis est quia inferior appellatur. In hac enim vita dum sumus, quasi in imo positi adhuc inferius tenemur. Et recte inferior porta quae respiciebat viam Aquilonis atrii exte
Abbreviated transcription (Latin):
de electis dicit᷑. Om̃is qui reliquit
domũ. uel frẽs. aut sorores. aut pa¬
trẽ. aut matrẽ. aut uxorẽ. aut fili
os. aut agros. ꝓpt̃ nom̃ meũ: centu¬
plũ accipiet. & uitã eternã possidebit.
Neq & enĩ sc̃s quisq ideo t̃ram de¬
serit. ut hec possidere. in hoc mundo
multiplicius possit: ꝗͥa quisqͥs t̃reno
studio terrã relinqͥtꝰ terrã ñ relinqͥt.
sed appetit. Nec qui unã uxorem
deserit. centũ recepturus ẽ: sed ꝑ
centenariũ numerũ ꝑfectio desig¬
natur: postquã etiã uita et̃na ꝓmit

Expanded text:
de electis dicitur: « Omnis qui relinquit de electis dicitur: « Omnis qui relinquit domum vel fratres aut sorores, aut patrem, aut matrem, aut uxorem, os, aut agros propter nomen meum, centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit . Neque etenim sanctus quisque ideo terrena deserit, ut haec possidere in hoc mundo multiplicius possit, quia quisquis terreno studio terram relinquit, terram non relinquit sed appetit. Nec qui unam uxorem deserit centum recepturus est; sed per centenarium numerum perfectio designatur, postquam etiam vita aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
a facie porte inferioris usq ad frontẽ
atrũ interioris extrinsecus centũ cubi¬
tos. ad orientẽ & ad aquilonẽ. In qͥb
uerbis. si portã aditũ accipimꝰ. quo
ad cognitionẽ dñi intramus: porta
inferior fides ẽ. atriũ uͦ interius. con¬
templatio. Habet aut̃ porta inferior
latitudinẽ in facie: quia uidelicet fi¬
des ꝑ caritatis sue amplitudinẽ.
habet eã que uidet aꝓximis oꝑa¬
tionẽ. Quã dũ fortit̃ aꝑfec̃tiorib
agi conspicimꝰ: nos qui bonis actibi
ngustamur. exempla ꝑ eos magne
oꝑationis accipimꝰ: & unaqueq scã
actio. quasi quędã nob̃ fit latitudo
itineris. que prius angustia eraꝵ c̃f¬
ficultatis. Habet quoq atriũ interius
frontem: ͥa contẽplatuia uita ꝑque¬
dam signa desiderioꝵ & gemituum.
ostendit quantũ intus uideat. quȩ
tantũ amat. Denarius aut̃ numerꝰ
ꝑ semet ipsũ multiplicat᷑. in centena¬
riũ surgit. Unde recte ꝑ centenariũ
magna ꝑfectio designatur : sicut

Expanded text:
usque ad frontem atrii interioris extrinsecus, centum cubitos ad orientem, et ad aquilonem. » In quibus verbis si portam aditum accipimus, quo ad cognitionem Domini intramus, porta inferior fides est; atrium vero interius contemplatio. Habet autem porta inferior latitudinem in facie, quia videlicet fides per charitatis suae amplitudinem habet eam quae videtur a proximis operationem. Quam dum fortiter a perfectioribus agi conspicimus, nos qui in bonis actibus angustamur, exempla per eos magnae operationis accipimus, et unaquaeque sancta actio quasi quaedam nobis fit latitudo itineris, quae prius erat angustia difficultatis. Habet quoque atrium interius frontem, quia contemplativa vita per quaedam signa desideriorum et gemituum ostendit quantum intus videat quam tantum amat. Denarius autem numerus per semetipsum multiplicatus in centenarium surgit. Unde recte per centenarium magna perfectio designatur, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalis edificũ porte sint : quas & syi¬
ritales patres ammirant᷑. Quanto
itaq nos in earũ ãmiratione humili¬
ari uecesse. ẽ. qui pauim̃tũ sumus:
Sed quia sub longitudinis ap¬
pellatione altitudinẽ portaꝵ audiuimus:

Expanded text:
spiritalis aedificii portae sunt, quas et spispiritalis aedificii portae sunt, quas et spiritales patres admirantur. Quantum itaque nos in earum admiratione humiliari necesse est, qui pavimentum sumus? Sed quia sub longitudinis appellatione altitudinem portarum audivimus,
Abbreviated transcription (Latin):
mista ãmiratus ẽ cũ dicebat: michi
aut̃ nimis honorati st̃ amici cui ds̃.
nimis confortatꝰ ẽ principatꝰ eoꝵ. Qđ̃
de quib eiꝰ amicis dicat. euangłium
interroga: in quo ueritas p̃dicatorib
dicit. Uos amici mei estis. Isaias qͦq
eoꝵ uitã intuens ait. Qui sunt isti.
qͥ ut nubes uolant: .s. sic̃ columbe
ad fenestras suas: Recte aut̃ p̃dica¬
tores sc̃ĩ nubes appellati st̃: qͥa uerbis
pluunt. miraculis choruscant. Qui
uolare qͦq ut nubes dieunt᷑: qͥa in t̃ra
carne enĩ ambulantes: ñ scđ̃m carnẽ
militamꝰ. Priores &enĩ patͤs coniugis ute¬
bant᷑: filios ꝓcreabant᷑ substantias pos¬
sidebant: curis rei familiaris intende¬
appetere. filios non ꝓcreare. nichil in
sed ut nubes uolantes nominant.
qͥa in ipsa nil appetunt. Qui & ad
fenestras suas quasi columbe sunt. qͥa
ꝓmansuetudinis suȩ spũ in hoc mun¬
do ꝑ oculos nil concupiseunt. Consi¬
deremus gͦ quante altitudinis istę

Expanded text:
: Mihi autem nimis honorati sunt amici tui, Deus, nimis confortatus est principatus eorum ? Quod de quibus ejus amicis dicat Evangelium interroga, in quo Veritas praedicatoribus dicit: Vos amici mei estis . Isaias quoque eorum vitam intuens, ait: Qui sunt isti qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Recte autem praedicatores sancti nubes appellati sunt, quia verbis pluunt, miraculis coruscant. Qui volare quoque ut nubes dicuntur, quia et in terra carne enim ambulantes, non secundum carnem militamus . » Priores enim patres conjugiis utebantur, filios procreabant, substantias possidebant, curis familiaris rei intendeappetere, filios non procreare. nihil in sed ut nubes volantes nominat. quia in ipsa nihil appetunt; quia ad fenestras suas quasi columbae sunt, quia per mansuetudinis suae spiritum in hoc mundo per oculos nil concupiscunt. Consideremus ergo quantae altitudinis istae
Abbreviated transcription (Latin):
doctoris animꝰ forsitan aliqua ela¬
tione pulsat᷑. Sed siue ne ip̃se ꝑeat.
seu ne ꝑ exemplũ suũ alios ad ꝑdi¬
tionẽ trahat. uigilant̃ & festine se¬
cire ũspicit: in cogitationib remordet:
adducta auditoꝵ suoꝵ uita ad me¬
moriã. semet ipsũ humiliat: Et qͥb
p̃ual& modis agit ne elatio pͥncipet᷑ ĩ m̃te:
nednet᷑ in oꝑe. Scriptũ quippe ẽ. Ini¬
tiũ om̃is peccati suꝑbia. Quis gͦ erit
aute dĩ oculos fructus bomi oꝑis: si ex
radice putruerit elationis: Sepe ut
p̃dictum. ẽ. eiꝰ animus tẽptatur ex ira:
sed citius se ad se circũ spiciendo recolli¬
git: & discipline se pondere depͥmens.
agit ne motꝰ animi transeat in sermo¬
nẽ: ne erũpat in uocẽ.Eitq ut ira ꝑ¬
turbati animi ubi ꝑ negligentiã orit᷑.
ibi ꝑ iudiciũ suffocata moriat᷑. Qua
ex re agitur. ut ex concepta culpa ani¬
mus uirtutẽ pariat: qui & si se fortit̃
custodire noluit. ne ad motũ surge¬

Expanded text:
doctoris animus forsitan aliqua eladoctoris animus forsitan aliqua elatione pulsatur. Sed sive ne ipse pereat, sive ne per exemplum suum alios ad perditionem trahat, vigilanter se et festine circumspicit, in cogitationibus remordet; adducta auditorum suorum vita ad memoriam, semetipsum humiliat, et quibus praevalet modis agit ne elatio principetur in mente, ne dominetur in opere. Scriptum quippe est: Initium omnis peccati superbia . Quis ergo eritante Dei oculos fructus boni operis, si ex radice putruit elationis? Saepe, ut praedictum est, ejus animus tentatur ex ira, sed citius se ad se circumspiciendo colligit, et disciplinae se pondere deprimens, agit ne motus animi transeat in sermone, ne erumpat in voce: fitque ut ira perturbati animi ubi per negligentiam oritur, ibi per judicium suffocata moriatur: qua ex re agitur, ut ex concepta culpa animus virtutem pariat, quia etsi sese fortiter custodire noluit ne ad motum surge
Abbreviated transcription (Latin):
siuis exhortationib pensant: erubes-¬
cunt tales non eẽ. quales auc̃tore dõ
ꝑ se conspiciunt alios factos ẽẽ:&
ante se in mente restabiliunt. quã
plene in culpã labant᷑. Nam cum
ipsa sua doctores uerba ad memoriã
reducunt: erubescunt ñ seruare qcđ
dicunt. Unde & ꝑ salomonẽ dicit̃.
Anima laborantis. laborat sibi: qͥa
compulit eũ ossuũ. Os enĩ nr̃m
nos compellit ad laborẽ. quando
ꝑ hoc qđ diximꝰ. a uitĩs refrenamͦ:
quia turpe nimis ẽ. ibi nos negli¬
gendo cadere: unde p̃dicando cona¬
ti sumus alios leuare. Habent gͦ
garophilatia in circuitu pauim̃tũ:
quia doctoꝵ magna custodia ẽ. ui¬
ta uenerabilis auditoꝵ. Et suus eis
sermo fit in adiutorio: qͥa erubescunt
pulsantib uitiĩs ñ resistere. qui contͣ
uitia alios armauerunt. Quia enĩ
quãdiu in hac uita uiuimꝰ. contra
malignos sp̃c pugnamꝰ: qͥd aliud
quã in acie stamus: Sic̃ p̃diximꝰ:

Expanded text:
suis exhortationibus pensant, erubessuis exhortationibus pensant, erubescunt tales non esse, quales auctore Deo per se conspiciunt alios factos esse, et ante se in mente stabiliunt, quam plene in culpa labantur. Nam cum ipsa sua a doctoribus verba ad memoriam redeunt, erubescunt non servare quod dicunt. Unde et per Salomonem dicitur: « Anima laborantis laborat sibi, quia compulit eum os suum . Os enim nostrum nos compellit ad laborem, quando per hoc quod dicimus a vitiis refrenamur, quia turpe nimis est ibi nos negligendo cadere, unde praedicando conati sumus alios levare. Habent ergo gazophylacia in circuitu pavimentum, quia doctorum magna custodia est vita venerabilis auditorum. Et suus eis sermo fit in adjutorium, quia erubescunt pulsantibus vitiis non resistere, qui contra vitia alios armaverunt. 7. Quia enim quandiu in hac vita vivimus, contra malignos spiritus quid aliud quam in acie stamus? sicut praediximus,
Abbreviated transcription (Latin):
quatinꝰ & garophilatia in circuitu
pauim̃ti. & pauim̃tũ in cireuitu ga¬
rophilatioꝵ eẽ uideat᷑. Pauim̃tũ qͥppe
& garophilatia eo sunt ordine distin¬
cta: ut & garophilatia intra pauim̃tũ:
& pauim̃itũ intra garophilatia fuerit
stratũ. Non hoc frẽs sine magno my¬
sterio ẽ. qđ in circuitu garophilatioꝵ
dicit᷑ eẽ pauim̃tũ: & in circuitu pa¬
uim̃ti narrant᷑ e̾ẽ gazophilatia. Ha
bet enĩ paumm̃tũ in circuitu garophi¬
latia: quia uitã audientiũ erudit co¬
tidie & custodit. lingua doctorum.
Doctores & enĩ boni in sc̃e eruditionis
uerbis. modo fom̃tis dulcedinis. modo
asꝑitate increpationis inuigilant: ut¬
& auditoꝵ suoꝵ uitã a uiciis defñdãt.
Sed habent ipsa qͦq garophilatia in
circuitu paium̃tũ: qͥa sepe etiã doctoꝵ
cor uitioꝵ tẽptationib tangit᷑: lit mͦ¬
eleuet iactatione suꝑbiȩ: modo ire
stimulis inflãmet᷑. Sed cũ bonoꝵ au¬
ditoꝵ uitã considerant. eamq ꝓfecisse

Expanded text:
circuitu pavimenti, et pavimentum in circuitu gazophylaciorum esse videatur. Pavimentum quippe et gazophylacia eo sunt ordine distincta, ut gazophylacia inter pavimentum et pavimentum inter gazophylacia fuerit stratum. Non hoc, fratres, sine magno mysterio est, quod in circuitu gazophylaciorum dicitur esse pavimentum, et in circuitu pavimenti narrantur esse gazopbet enim pavimentum in circuitu gazophylacia: quia vitam audientium erudit quotidie, et custodit lingua doctorum. Doctores enim boni in sanctae eruditionis verbis modo fomentis dulcedinis, modo asperitate increpationis invigilant, ut auditorum suorum vitam a vitiis defendant. Sed habent ipsa quoque gazophylacia in circuitu pavimentum, quia saepe etiam doctorum cor vitiorum tentationibus tangitelevetur jactatione superbiae, modo irae stimulis inflammetur. Sed cum bonorum auditorum vitam considerant, eam quae profecisse
Abbreviated transcription (Latin):
legis custodia continet᷑. Actiua &. enĩ
& contẽplatiua uita simul in deca¬
logi mandatis coniuncta ẽ: qͥa in ea
& amor dĩ.&. amor ꝓximi seruari
iubet᷑. Amor quippe dĩ ad contẽpla¬
tiuã: amor ͦ ꝓrimi ꝑtinet ad
actiuã. Sed unusquisq doctor ut
in actiuã uitã plene se dilatet.
atq in contẽplatiuã uigilant̃ sur¬
gat: in sc̃ẽ trinitatis fide debet esse
ꝑfectus. Unde & eadem garophila¬
tia triginita eẽ memorant᷑: ut cũ
denarius ter ducit᷑. uita & lingula
doctoris in trinitate solidetur. Sed
hac in re illud nob̃. ẽ. uigilant̃ intu¬
endũ: qđ propħa dũ gazophilatia
descripsisset. adiunxit. Pauimentũ
ꝑ circuitũ: Atq inferius subiungit.

Expanded text:
legis custodia continetur. Activa etenim legis custodia continetur. Activa etenim et contemplativa vita simul in decalogi mandatis conjuncta est: quia in eo et amor Dei, et amor proximi servari jubetur. Amor quippe Dei ad contemplativam, amor vero proximi pertinet ad activam. Sed unusquisque doctor, ut in activam vitam plene se dilatet atque in contemplativam vigilanter surgat, in sanctae Trinitatis fide debet esse perfectus. Unde et eadem gazophylacia triginta esse memorantur, ut cum denarius ter ducitur, vita et lingua doctoris in Trinitate solidetur. Sed hac in re illud nobis est vigilanter intuendum quod propheta, cum gazophylacia descripsisset, adjunxit pavimentum per circ