comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ram quamuł habuit in uiuentute etiã si
ẽ autẽ fas dicere quod in resurrestione ac¬
celat corpori magnitudo. quod ñ habuit.
nec maura corpora redigenda sunt ad mo¬
dum dominici corporis. ꝑ iret enĩ multum

Expanded text:
 quam habuit in juventute etiam, si nnos. Non est autem fas dicere quod in resurrectione accedat corpori magnitudo quam non habuit, nec majora corpora redigenda sunt ad modum Dominici corporis. Periret enim multum
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cumꝓximo eciã gentili. quia omĩs
homo ꝓximus conditione primȩ nati¬
uitatis. ł spe conuersionis omnis debet
putari ꝓximus.
ni uobis ipsis tanta uehementia ut pecca¬
re desistatis. quia suꝑ hanc iram non oc.¬
cidit sol iusticiȩ. s potius illi irradiat.¬
motus anmi contra peccantes. s nemo¬
dum excedendo peccetis aspius arguen.
quiex eis corrigantur. ¶ Sol non occꝰ.
hultut ira non duret. quia si durat dat᷑
occasio diabolo. iratus enimmale cogi¬
tat. & sic se diabolus ingerit ut mala
diabolus intrat. cupiditas & timor
claudendȩ. isti aꝑiende.

Expanded text:
ximo. Etiam gentili: quia omnis homo proximus conditione primae nativitatis, vel spe conversionis omnis debet putari proximus. ni vobis ipsis tanta vehementia ut peccare desistatis, quia super hanc iram non occidit sol justitiae, sed potius illi irradiatmotus animi contra peccantes; sed ne modum excedendo peccetis asperius arguenqui ex eis corrigantur. Sol non occidat. Vult ut ira non duret, quia si durat, datur occasio diabolo. Iratus enim male cogitat, et sic se diabolus inserit ut maladiabolus intrat: cupiditas et timorclaudendae, isti aperiendae.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Donec .i. in dic uidici om̃s qui sumus in
agnoscitur fiłiũ clĩ in nod̃. ⁊̃ quib agnoscens
currentes ad gaudium. In uirũ ꝑfectum ut
unusquisq sit uir ꝑfectus. & habens eandẽ
ȩtatẽ que ẽ mensura et meta etatis ultra ꝗd̾
nec accrescit naturaliter homini. In qua ȩta¬
te xp̃c habuit plenitudinẽ annorum & cor¬
poꝵ inqua de hoc mundo transiuit. Uel in

Expanded text:
 donec in die judicii nos omnes, qui sumus in agnoscitur Filius Dei in nobis; vel quibus agnoscemus currentes ad gaudium. In virum perfectum. Ut unusquisque sit vir perfectus et habens eamdem aetatem, quae est mensura et meta aetatis, ultra quam non accrescit aliquid naturaliter homini: in qua aetate Christus habuit plenitudinem annorum et corporis, in qua de hoc mundo transivit. Omn
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quia de castitate anmonuit. hac
occasione immod̾atam abftmentiam
prohibet quam ipse inlerat.
uinum. quia & si mox non claruerit
tuabonaintentio. non tamen pot̾at
ab scondi. sicut & in malis ẽ.
¶ Manifesta dicit de quib clarumẽ
quo anuno fiant. Hec p̃cedunt ad iudi
ie suo. Sic ec de bonis. de his g uidicemꝰ.¬

Expanded text:
Quia castitatem admonuit, hac occasione immoderatam abstinentiam prohibet, quam ipse inierat.vinum, quia et si non mox claruerit tua bona intentio, non tamen poterit abscondi, sicut et in malis. manifesta ea dicit, de quibus clarum est quo animo fiant. haec praecedunt ad iudicre suo. sic et de bonis factis inte
Abbreviated transcription (Latin):
quisquis in popło dĩprudent̃ agno¬
scit. unitatem sps̃ in iunculo pacis
usq in finẽ quib dam coherendo. qͦs¬
dam tolerando custodit.
Non solum in re. s & in significa¬
tione ittellexit enim xp̃m significa¬
ricuus deitas non moritur. s. a.h.
in comib crucis potuit dõ offerri.
spinis iuidaicis ante coronata.
quod benedictus ẽet melior. s etiã
uit dm̃. non enimpudebat eum refer¬
re tantisꝑ insigne potestatis filii sui.
ubi figura magnȩ rei futurȩ p̃signa¬
batur.
¶ Deossib. In spelunca duplici se
pulti sunt abraham. ysaac. iacob. &e
ceteri patres. ubi & adam & eua qui¬
escebant. quodio uoluerunt. quia
in ea terra p̃uiderunt nasciturum
xp̃m. ut cum eo resurgerent.

Expanded text:
quisquis in populo Dei prudenter agnoscit, unitatem spiritus et vinculo pacis usque in finem quibusdam cohaerendo quosdam tolerando custodit.non solum in re, sed etiam in significatione. Intellexit enim Christum significari, cujus deitas non moritur; sed ariesin cornibus crucis, potuit Deo offerri spinis Judaicis ante coronata. quod benedictus esset melior, sed etiamuit deum? non enim pudebat eum ferre tantisper insigne potestatis filii sui, ubi figura magnae rei futurae praesignabatur. scilicet in spelunca duplici, in qua sepulti sunt Abraham, Isaac, et Jacob, et caeteri patres, ubi Adam et Eva quiescebant: quod ideo voluerunt, quia in ea terra praeviderunt nasciturum Christum, ut cum eo resurgerent.
Abbreviated transcription (Latin):
ysaac cum temptaret᷑. & unige¬
nicum offerebat qui suscepat re¬
ꝓmissiones. Ad quẽ dictũ c̃ quia
in ysaac uocabitur tibisemen:¬
arbitrans quia et a mortius sus¬
in parabolam accepit fide et de¬
futuris benedixit ysaac ia cob &
bantur se non ẽẽ de hoc mundo. necp
aliquid se hab̃e in mundo. Idõ hoc¬
confitebant᷑. Qui enim hoc dicunt¬
quod aliam patriam querunt. quod
ipsi significare uolebant & ne puta¬

Expanded text:
Ysaac, cum tentaretur et unigenitum offerebat, qui susceperat repromissiones, ad quem dictum est: Quia in Ysaac vocabitur tibi semenarbitrans quia et a mortuis suin parabolam accepit. Fide et defuturis benedixit Isaac, Jacob, bantur se non esse de hoc mundo, neque aliquid se habconfitebantur. Qui autem hoc dicuntquod aliam patriam quaerunt, quod ipsi significare volebant. Et ne puta
Abbreviated transcription (Latin):
cit iure hominẽ ꝑdit. ut homo uincat neces¬
cidisse. ¶ Ex uno om̃s. s ille ut ꝓpͥus filius.
nos adoptiui. Cum dicit non erubescit frs̃
uocare. ostendit quod non ei natiue ẽ frat̾m
tur nouum.

Expanded text:
cit, jure hominem perdit: et ut homo vincat, necescidnos adoptivi. Cum dicit: non erubescit fratres vocare, ostendit quod non ei naturae est fratetur novum.
Abbreviated transcription (Latin):
Et tum pͥncipio. ꝑ ost humanitatis excel¬
lentiam it̾m redit ad ȩt̾nitatẽ filii. In pͥncipio.
quia creator ante creata sine ullo mitio. Manꝰ¬
c̃ uirtus uissionis. Pibunt ab eo quod sunt. dũ¬
immutantur in melius creaturȩ. Tuꝑmanebis
te stabunt. nec ad corruptionẽ reuertentur.
Tu autẽ ex toto immutabilis. ¶ Decelo. Uñ¬
ẽ anigne ꝑituri. hoc erit incendium mundi
sc̃s. qui fuit caminus trib pueris. Celi acrii¬
subiecta ei. Cum autẽ qui mo

Expanded text:
Et tu. Post humanitatis excellentiam, iterum redit ad aeternitatem Filii. In principio. Quia Creator ante creata exsistit sine ullo initio. Manuum. Virtus jussionis, immutabuntur in melius creaturae. Tu autem pete stabunt, ne ad corruptionem revertantur. Tu autem, ex toto immutabilis. VERS. us Augustinus: Hoc erit incendium mundi sanctis, quod fuit caminus tribus pueris. Ille asu
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis in etasi udet. ñ corpora s imagines
retũ dĩ reuelatione. ut perus discum. Terti¬
umcelũ ẽ intellectuał uisio. qñ ñ corpora
nec imagines eoꝵ uident᷑. s incorporeis sub¬
stantiis intuit̾ m̃tis mira dĩ potentia figitur.

Expanded text:
asi vel in somno videt non corpora, sed imagines rerum Dei revelatione, ut Petrus vidit discum. Tertium coelum est intellectualis visio, quando nec corpora nec imagines eorum videntur, sed incorporeis substantiis intuitus mentis mira Dei potentia figitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ficandũ. Requieuit die septimo. Sex di¬
eb fecit omĩa. ut post nichil fieret nisi
mundo ad laborẽ sexta die. et sexta diei
hora passus. Septima quieuit. sic & nos
dum suboꝑib septẽ dietum uiuimus.
oꝑamur. inde exeuntes quiescimus.¬

Expanded text:
 requievit die septima. Sex diebus fecit omnia, ut post nihil fieret nisi tus est mundo ad laborem, sexta die et sexta diei hora passus, septima quievit. Sic et nos dum sub operibus sex dierum vivimus, operamur; inde exeuntes, quiescimus
Abbreviated transcription (Latin):
in aduentũ xp̃i dicendo in dauid. hoctie. Qui
daund futuris tempore giȩ rep̃sentat ũba patri¬
b dicca. Post tantum temporis. ex quo illa pa¬
trib dicta sunt in deserto. unde patet non de
terra ꝓmissionis agi quȩ iam dudum habe¬
poregĩx̃ dicens. hodie tc̃io nunciat requiẽ
iosueduxit. namsulla eẽt non loqueretur
ducit quȩ ꝑ illam in palestina signabatur.
¶ Nunquam .i. nullo tempore post hac .i.
p̃ter terram ꝓmissionis. Dicendo hac die. q

Expanded text:
in adventu Christi dicendo in David, hodie, quia David futuris tempore gratiae repraesentat verba patribus dicta, et hoc post tantum temporis, ex quo illa patribus dicta sunt in deserto. Unde patet non de terra promissionis agi, quae jam dudum habepore gratiae dicens, hodie, tertio nuntiat requiem Josue duxit. Nam si illa esset, non loqueretur ducit, quae per illam Palaestina signabatur. nunquam, nullo tempore, posthac, id praeter terram promissionis, dicendo, hac die, q
Abbreviated transcription (Latin):
Obȩdiuit dõ dicenti. exi det̾ra
Hoc enimdictum ẽ iam egresso de
terra chaldeorum. iam constituto
in mesopotamia. ñ gͦ dñs corpus
s animam a terra sua auellit ne¬

Expanded text:
obedivit, dicenti: Exi de terrHoc enim dictum ei jam egresso de terra Chaldaeorum, et jam consin Mesopotamia. Non ergo Dominus corpus, sed animum a terra sua avertit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
¶Gła apłorum fuit nichil om̃ino posside.
sine sollicitudine eẽ. & tam res qͣm dños
earum posside. quia omnia ad pedes eo¬
rum ponebantur.
hȩc om̃ia ample & diffuse dicta ad uoscor

Expanded text:
apostolorum fuit, nihil omnino possidere, sine sollicitudine esse: et tam res quam dominos earum possidere, quia omnia ad pedes eorum ponebantur. haec omnia ample et diffuse dicta, ad vos co
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Colossenses sunt asiani quib
phras autẽ ex eis oriundus. ab apto
instructus. doctrinã ar thippi confir¬
tius credendum cͣrͣat. Unde paulus.
Cuius auctoritas celebris erat quasi
melius iudicat. quȩ pars sit potius
tenenda. Describit autẽ xp̃m et eius
beneficia. quomodo ẽ sufficiens ad
omnia. carnalia uero ꝓrsus imꝓbat.
ut deinceps sincere ficlem xp̃i tenearit.
instruit.⁊ mor aliter confirmans¬
quic quid illi docuerant.

Expanded text:
d Colossenses, qui sunt Asiani: quibuphras vero ex eis oriundus fuit, et ab Apostolo instructus doctrinam Archippi confirtius credendum esset. Unde Paulus, cujus auctoritas celebris erat, quasi medius judicat quae pars sit potius tenenda. Describit autem Christum et ejus beneficia, quomodo est sufficiens ad omnia; carnalia vero omnino improbat, ut deinceps sincere fidem Christi teneant. Instruit et moraliter, confirmans quod illi docuerant.
Abbreviated transcription (Latin):
Nos u̾ Reuelata facie in qua iu¬
deis ẽ uelam̃. in speculo non nisi ima¬
go cernitur. Hoc gͦ conamur ut per
tanquam ꝑ speculum. In imaginẽ¬
eadẽ imago dĩ ẽ et gla dĩ ẽ sicut supͣ.
mur transimus de forma in forinã.
de obscura in lucidam. quia et ip¬
sa obscura imago dĩ ẽ in qua homi¬
nes creati sunt. qui ammalib p̃sunt.
quȩ natura excellens cum a dõ iusti¬
ficatur. a deformi forma u formo¬
sam formã mutamur. Erat enim et
int̃ uicia natura bona. de gła crea¬

Expanded text:
Nos revelata facie. In qua Judaeis est velamen. In speculo non nisi imago cernitur. Hoc ergo conamur ut per tanquam per speculum. In eameadem imago Dei est gloria Dei, sicuntur. Transimus de forma in formam, de obscura in lucidam: quia et ipsa obscura imago Dei est in qua homines creati sunt qua animalibus praesunt. Quae natura excellens, cum a Deo justificatur, a deformi forma in formosam formam mutatur. Est enim et inter vitia natura bona. Vel
Abbreviated transcription (Latin):
Noc solum uolo. commotisꝑ increpatio¬
nem ꝓbat quo lex non ẽ obseruanda. quia
non ex ea s ex fide ueniunt omina necessaria.
fp̃s. iusticia benedictio. Quasi. quãuis fasci¬
nati. &e stuta. tn hoc uolo a uob̃ discere. quia
hoc adeo euidens ẽ ut et stutti docere que
dum sufficeret. cum constet quod spm acce
biustis an ex fide quȩ ex auditus facilitate ueñ.¬
¶Qui ergo tribuit. Quia uos non ex oꝑib
quȩ nunquam habiustis accepistis sp̃m sed ex
fide: ergo potestis uidere quod ego qui habui
oꝑa legis. non tamen ꝑ ea. sed ꝑ fidem accepi
potestatem dandi spm̃ et oꝑandi nuracula.
de eo qui sub lege fuerat posset dubitari. sed ꝑ
similitudinẽ istorum liquet.¬
¶ Qui ex oꝑib legis: sun maledicti. quia sic
scriptum ẽ a moyse in deuteronomio. Maledict᷑
omnis. Quasi diceret. Multa p̃cepi. quȩ omnia
nullus implere potuit. s in onus data sunt &
ideo omnes maledicti. In quo innuit desidan¬

Expanded text:
oc solum a vobis. Commonitis per increpationem, probat quod lex non est observanda, quia non ex ea, sed ex fide veniunt omnia necessaria, spiritus, justitia, benedictio. Quasi: Quamvis fascinati et stulti, tamen hoc volo a vobis discere, quia hoc adeo evidens est, ut et stulti docere queadum sufficeret, cum constet quia spiritum rem nunquam accepistis, an ex fide quae auditus facilitate venQui ergo tribuit. Quia vos non ex operibus quae nunquam habuistis accepistis spiritum, sed ex fide; ergo potestis videre quod ego qui habui opera legis, non per ea, sed per fidem accepi potestatem dandi spiritum et operandi miracula. De eo quod sub lege fuerat, poterat dubitari: sed per similitudinem istorum t Qui ex operibus legis sunt, maledicti sunt, quia sicut scriptum est a Moyse in Deuteronomio : Maledictus omnis homo, etc. Quasi: Multa praecepi quae omnia nullus implere poterit: sed in onus data sunt, et ideo omnes maledicti. In quo innuit desideran
Abbreviated transcription (Latin):
transgressiones: ut ꝑeam impleatur.
aliter qͣridẽ ꝓmisũ ẽ: non. quia ex le
si inde ec̃t uita: cunc et iusticia. s non
est ex ea iusticia. et hoc ẽ. s conclusit
omĩa. Iudeos om̃ĩno clausit sub pec¬
cati dominio. lex ipsa. ł ostendi ho¬
mines eẽ clausos sub peccato.
lum meritum aduocauit. custodie.¬
bamur non libi scrui conclusi ui fic
assueti duceremur in eam .i. tã bonã
fidẽ. quȩ tempore xp̃i erat reuelanda.

Expanded text:
tra promissa, ut per eam impleatur aliter quam promissum est: non quia ex legsi inde esset vita, tunc et justitia: sed non est ex ea justitia, sed potius condemnatScriptura. Judaeos omnino clausit sub peccati dominio lex ipsa, et ostendit omnes homines clausos sub peccato, lum meritum advocavit. Custodiebamur. Non liberi, sed servi. Conclusi. Ut sic assueti duceremur. In eam. Id est, tam bonam fidem. Quae. Tempore Christi erat. Revelanda.
Abbreviated transcription (Latin):
nam consuetudinẽ. in qua quãuis sepe
nonsit firmitas. tam̃ firmũ ẽ testimo¬
nium hominis .i. ab honune factum su¬
undeat incommutabił sponsio. &e semim:¬
d̾ id xp̃o ñunqiłam ad cum ficret ꝓmissio secd ad
cum ꝑtinebat. quia ꝑ cum ꝓmittebatur dancda
benedictio. & quod scmen illud sit xp̃c non alius

Expanded text:
nam consuetudinem in qua, quamvis saepe non sit firmitas, tamen testamentum hominis, id est ab homine factum, suvideatur incommutabilis sponsio. Et missio, sed ad eum pertinebat, quia per eum promittebatur 150 danda benedictio. Et quod semen illud Christus sit, non alius,
Abbreviated transcription (Latin):
cuius libri. & ita sentiunt sicut ipse¬
auccor sennit. non iam̃ hñt inde ue¬
ritatẽ. quia nescuint quomodo sit
ut aliis hab̃e uolentib sit exẽplar.
entiȩ: iudicabit: dãpnabit te uicłi

Expanded text:
ita sentiunt sicut auctor ipse sensit, non tamen habent inde veritatem, quia nesciunt quomodo sit ut aliis habere volentibus sit exemplar, entiae
Abbreviated transcription (Latin):
seruuut in euanglio. Nunc ergo
spo mittere me aduos mox ut i¬
dero quȩ circa me sunt. Confido¬
ad uoscito. Necessarium autẽ exi¬
stimaui epafroditum frc̃m & co
ur̃m autẽ apłm et ministrum ne¬
cessitatis meȩ mittere aduos. qm̃¬
quidem om̃s uos desidabat. & me¬
stus erat ꝓpt̃ea qͣuod audieratisiiũ

Expanded text:
seruiuit in euangelio. hunc igitur spero me mittere, mox ut uidero quae circa me sunt. confidoad vos cito necessarium autem existimavi Epafroditum fratrem et trum autem apostolum et ministrum necessitatis meae mittere ad vos qquidem omnes vos desiderabat et maestus era
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑior sit. ¶ Non quȩ sua sunt. Hic docet
quomodo uicent concentionẽ et inanem
głam. &e quomodo arbitrentur alios suꝑi¬
ores. scł si considerauerint ñ sua bona s
aliorum.
¶Qui cum in forma. Premitat alta de
xp̃o. ut hiii quib locus õ abiectionis non
dedignentur humiliari. Arbitrat᷑. Scaut¬
seȩqualẽ dõ. non rapinam faciens. ñ usur¬
pando quod suum non eẽt. ut diabolus et

Expanded text:
ERS. 4.-- Non quae sua sunt. Hic docet quomodo vitent contentionem et inanem gloriam, et quomodo arbitrentur alios superiores, scilicet si consideraverint non sua bona, sed aliorum.Qui cum in forma. Praemittit alta de Christo, ut hi in quibus est locus abjectionis non dedignentur humiliari. Non rapinaequalem Deo, non rapinam faciens, id est non usurpando quod suum non esset, ut diabolus et
Abbreviated transcription (Latin):
serui. miisterium baptirandi dedit
tauis eẽt in baptismo serui quantam
ium ht̃ baptisinus a domino datus.
cui contingit ministerium baptiret.
Inde etiam nemodicit baptismus mis
cum dicat euangłium meũ. pruden¬
tia mea. gła mea. licet a dõ inquib¬

Expanded text:
servi, mysterium quidem baptizandi dedit ta vis esset in baptismo servi, quantam vim habet baptismus a Domino datus, cui continInde etiam nemo dicit, baptismus meus, cum tamen dicat, Evangelium meum, prudentia mea, gloria mea, licet haec sin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sapientiam dm̃. iõ quia uidei signa
potentiȩ querunt. Consueti ab anti¬
quo & greci sapientiã utrumq quod
p̃dicatur natura patiatur. & nos
contra p̾̃dicamꝰ xp̃m crucifixum.
qł non ẽ iudeis signum potentiȩ.
s scandalum. quia irascunt᷑ contͣ
p̃cones rubore scelerum sui. uel iõ¬

Expanded text:
r sapientiam Deum, quia Judaei signa potentiae quaerunt, consueti ab antiquo; et Graeci sapientiam, utrum quod praedicatur, natura patiatur; et nos contra praedicamus Christum crucifixum, quod non est Judaeis signum potentiae, sed scandalum, quia irascuntur contra praecones rubore sceleris sui, et gen
Abbreviated transcription (Latin):
Unus dñs. Debetis seruare unitatẽ.
quia uob ẽ unus dominus. ñ tres ꝓ quoꝵ
diu̾sis uoluntatib uos oporteat discor¬
dare. et idem iubemini crecłe. & eodẽ mͦ
oꝑari. Et uob̃ ẽ unus ds̃ creator omnium.
& pat̃ ꝓcurando. & iõ nemo potest se al¬
teri p̃ferre. Qui ds̃ ẽ suꝑ om̃s .i. p̃cellit
om̃ib creaturis. cuiꝰ dignitas uos inuitet.
ce ꝑ omĩa diffusis. quia ubiq. & ideo¬
timendus cum nusq̃m possit euitari. &e i
omnib nob̾ ꝑ grãm qui unitatẽ seruamus.

Expanded text:
Unus Dominus. Debetis servare unitatem, quia nobis est unus Dominus, non tres pro quorum diversis voluntatibus vos oporteat discordare. Et idem jubemini credere, et eodem modo operari. Et vobis est unus Deus creator omnium et pater procurando: et ideo nemo potest se alteri praeferre. Qui Deus, est super omnes, id estomnibus creaturis, cujus dignitas vos invitet, et per omnia diffusus, quia ubique, et ideotimendus; cum nusquam possit evitari. Et in omnibus nobis, per gratiam, qui unitatem servamus.
Abbreviated transcription (Latin):
quod semel factum ẽ & scdo non opus
ẽ. s magis opus c̃ manere in fide oe ue¬
ritate. quod si non. iudicium te expe¬
dat nisi ꝑ penitentiam renouaris. iõ
subdit. terribilis autẽ. In hoc non pe
Non dicit non ẽ ultra penitentia. uel
remissio. s hostia .i. crux scdã quia una
sufficit uolens. neultra hoc expectemꝰ

Expanded text:
quod semel factum est, et secundo non est opus. Sed magis opus est manere in fide et veritate, quod si non feceris, judicium te exspectat, nisi per poenitentiam renoveris. Ideo subditur: Terribilis autem, etc. . Sed in non enim dicit: Non est ultra poenitentia vel remissio, sed hostia, id est crux secunda quae una suffecit, volens ne ultra hoc exspectemus,
Abbreviated transcription (Latin):
Plielam̃. ꝑ hoc ꝑmanet iuailla
ꝑuia. quia sumunt fideles ut uaticũ.
carnẽ xp̃iuelatam omni sensui. uide.¬
tur enim panis. & tamen uere ẽ caroxͥ.
sola. s uita cum urtute queritur. ab¬
luti aqua .i. baptismo. ¶ Quia fides¬

Expanded text:
Per hoc permanet via illa pervia, quia sumunt fideles, ut viaticum carnem Christi velatam omni sensui. Videtur enim panis, et tamen vere est caro sola, sed vita cum virtute quaeritur. Abluti aqua, id est baptismo. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
datio ẽ fidei. fides c̃ substantia sꝑandarũ rerũ.
id ẽcausa quȩ res sꝑandes faciet quandoq fub¬
sistere in nob. quod ẽ faciet nos consequi fut᷑a
bona. Et ꝓpric dr̃ fides substantia. quia sꝑan¬
dis subsistat. & facit ea eẽ in credente. ł sꝑanda
certitudo rerum quȩ ñ apparent. & siquis
deeis dubitet ꝓbatio. ut adhuc ꝓbat᷑ futura
resurrectio. quia ita credidunt patriaithe.
apłi. & alii scĩ. fides ẽ causa sꝑandoꝵ quia ẽ¬
causa iusticiȩ. postqͣm sunt sꝑanda. & hocẽ¬
Senes. non quod ȩtate senes s antecessores
horum. & sic constat sidem non ẽẽ nouam¬
s teuendam cum antiqui tenuerunt.¬
tur reb tenebrȩ erant. & erant inuisibilia.
elementa. s in corum separatione nata est

Expanded text:
t: Fides est substantia sperandarum rerum, id est, causa quae res sperandas faciet quandoque subsistere in nobis; quod est dicere: faciet nos consequi futura bona. Et proprie dicitur fides substantia, quia sperandis substat, et facit ea esse in credentibus certitudo rerum quae non apparent, et si quis de ea dubitet, probatio, ubi adhuc probatur futura resurrectio; quia ita crediderunt patriarchae, apostoli, alii sancti. Fides est causa sperandorum, quia causa justitiae per quam sunt ssenes essent aetate, sed quia antecessores horum. Et sic constat fidem non esse novam cum antiqui tenuerunttur rebus, tenebrae erant et invisibilia elementa, sed in eorum separatione nata est
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sangumẽ pollutum ducit si ab
eo purgatus ad uomitum redit. et
eius beneficium grate non suscipit.
remissionẽ quam ipse sp̃s facit ascri¬
biccarnalib obseruantiis. uel qui eñ
male iuuendo a se abicit.

Expanded text:
sanguinem pollutum ducit, si ab eo mundatus ad vomitum redit et t, qui ejus beneficium grate non suscipit. remissionem, quam ipse Spiritus facit, ascribit carnalibus observantiis, vel, qui eum male vivendo a se abjicit.
Abbreviated transcription (Latin):
gua. inmeipso autẽ uide potestis
infideles: Aut in reuelatione ut ex¬
ponã reuelationẽ. Reuelatio ẽ. uͭ
ꝑ figuras ostenduntur quȩdã mi¬
steria. ut in apocalipsi. Aut inscien¬
tia. ut exponam ea quȩ ad sciendũ
ꝑtinẽt. Ea sunt quȩ fidẽ illuminant.
ut de natura deitatis. Aut in prophe¬
tia ut exponamꝰ scripturas que mo.¬

Expanded text:
autem in meipso autem videre potestis, nihil. Aut in revelatione. Ut exponam revelationem. Revelatio est quando per figuras ostenduntur quaedam mysteria, ut in Apocalypsi. Aut in scientia. Ut exponam ea quae ad sciendum pertinent. Ea sunt quae fidem illuminant, ut de natura Deitatis. Aut in prophetia. Ut exponam Scripturas quae
Abbreviated transcription (Latin):
¶Grãs ago dõ. P roponit se exem¬
plum quod non debent loqui lin¬
guis. nisi ad edificationem sicut ip
In lege ratio quare nondebeat
querere linguas quia in signum sunt
infidelib quod ipsi iam non sunt.
& non ad ȩdificationẽ quȩ necessa.
ria iam fidelibus.

Expanded text:
as ago Deo. Proponit se exemplum, quod non debent loqui linguis nisi ad aedificationem, sicut ipIn lege. Ratio quare non debet quaerere linguas est quia in signum sunt infidelibus quod ipsi jam non sunt et non ad aedificationem quae necessaria est jam fidelibus.
Abbreviated transcription (Latin):
lingua obscuri sunt ne uideantur a
Quid qͦ fis̃. Iam incipit det̾mina¬
re quomͦ linguis sit utendum. quasi.
quandoquidẽ hec eueniunt de lo¬
cutione linguarum. ergo quid de¬
nam sensum spũalem ꝑ prudentiam.
fr̃s: Cum conuenitis unusquisq¬
ur̃m psalmum habet. doccrinam

Expanded text:
na obscuri sunt ne videantur a Quid ergo. Jam incipit determinare quo modo linguis sit utendum; quasi dicat: Quandoquidem haec veniunt de locutione linguarum; ergo quidnam. Sensum spiritualem per prudentiam. Cum convenitis unusquisqum psalmum habet, doctrinam
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si linguis. Probat quod caritas ẽ
excellentior. quia hec alia sine ea non
⁊ linguis omĩum hontinum angło
aut cimbalum sicut impulsu aliquo
das cum apłis. & diabolꝰ. qui ut iere¬
chiel dicit misteria diuina nouit. Sci¬
entiã. ut scribe & pharisei. Unde. Nos¬

Expanded text:
 loquar. Probat quod charitas est excellentior aliis, quia haec alia sine ea non i linguis homsonans, etc. Sicut impulsu aliquo das cum apostolis, et diabolus qui ut Ezechiel dicit mysteria divina novit. Scientiam. Ut scrib
Abbreviated transcription (Latin):
¶Impar facultas multum uel pa¬
rum danti. s non impar caritas. &
iõ tantum ẽ dare calicẽ aquȩ: quan
tum zacheo dare dimidium patri
cipuli xp̃i. non in ꝓpħia. fide. &e aliis

Expanded text:
dem facultas est multum vel parum danti, sed non impar charitas, et ideo tantum est dare calicem aquae, quantum fuit Zachaeo dare dimidium patrimcipuli Christi, non in prophetia, fide et aliis
Abbreviated transcription (Latin):
nes. gubnationes. genera lingua¬
quid om̃s ꝓpħȩ: nunquid om̃s
doctores: nunquid om̃s iurtutes:
nunquid om̃s grãm habent cu¬
rationum: nunquid om̃s lingus
loquuntur: nunquid om̃s int̾¬

Expanded text:
nera linguaquid omnes prophetae? Nunquid omnes doctores? Nunquid omnes habent virtutes? Nunquid omnes dona habent sanitatum? Nunquid omnes linguis loquuntur? Nunquid omnes int
Abbreviated transcription (Latin):
non priuatam alicuius. Catholicon grece:
commune ł unuersale dicitur latine.
qui nec cum qui cathecuminus uel paganus
de sacraĩnto agitur non de peccato ꝓpt̃ scĩta
tẽ sacram̃ti. sicut femina si cathecumina est¬
uiciata. non potest pꝰ baptismum int̃ uirgi¬
nes dĩ consecrari. Ita non absurde uisum est
digamum non peccasse. s normam sacram̃-¬
ti amisisse. non ad uitȩ m̾itum. s ad ordina¬
no dõ apostatare. & in alteruis suꝑstitionẽ
de luxuria accusandos. ł sibi non subditos. ali¬
oquin nec spes in eo ẽ corrigendi alios. nec
debet constitui. necesse ẽ enim ad tractationẽ
officii eum ẽẽ sine crimine .i. irrephensibilẽ.¬

Expanded text:
non privatam alicujus. Catholicon Graece, commune vel universale dicitur Latine. qui nec cum, qui catechumenus vel paganus De sacramento enim agitur, non de peccato. Natem sacramenti sicut femina, si catechumena vitiata est, non potest post baptismum inter Dei virgines consecrari, ita non absurde visum est bigamum non peccasse, sed normam sacramenti amisisse non ad vitae meritum, sed ad ordinano Deo apostatare, et in alterius superstitionem de luxuria accusatos, vel sibi non subditos. Alioquin nec spes in illo est corrigendi alios, nec debet constitui: necesse est enim ad tractationem officii eum esse sine crimine, id est irreprehensibile
Abbreviated transcription (Latin):
bant itm congregare. quod ꝓhibet. sed
nedicerent. quid si necessaria defexerint:
ranti in se. sicut iosue. Ita ẽ nob̾cum ut

Expanded text:
bant iterum congregare: quod Apostolus prohibet. Sed ne dicerent: Quid si necessaria defecerint? ranti in se, sicut Josue, ita est nobiscum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
quod ẽ. ne cuiquam iõ benefacias quia pec¬
cator ẽ: s quia homo. ut nonsis ad uindi¬
candum renussus nec ad subueniendum in
homo. ut nulli bonum claudatur mĩa.
nulli peccato relaxetur impunitas.

Expanded text:
quam peccatori ideo benefacias quia peccator est; sed quia homo est, ut non sis ad judicandum remissus, nec ad subveniendum inhhomo, ut nulli homini claudatur misericordia, nulli peccatori relaxetur impunitas.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ad omneo Ommnib imnpendenda est
miscłia. in quo preponendi sunt iusti qui
sunt ex fide. quod omnib etiam inimicis
nr̃is qui scelerati sunt ꝑsequentes eccł̃iam:
testis ẽ dominus. Benefacite his qui ocłunt

Expanded text:
 Ad omnes. Omnibus impendenda est misericordia. In quo praeponendi sunt justi qui sunt ex fide. Quod et omnibus inimicis nostris qui scelerati sunt, persequentes Ecclesiam, testis est Dominus: Benefacite his qui oderunt
Abbreviated transcription (Latin):
IEt si p̃occupatus. Hactenus toti
rum quia homo. ¶ In aliquo delicto
Delictum ẽ ieilinare a bons dectart̃
ẽ facere malum. ł delictũ quod ignoran¬
ter fit. peccatum quod asciente. tam̃
indifferenter ponuntur. P reoccupatio
ẽ dumuel ad horã non uidet᷑ qd agen¬
dum sit. ł qui uidit iuncitur ut malũ
fiat cum lacet u̾itas. uel compellit in¬
firmitas.¬

Expanded text:
et si. Hactenus toti etsi superiores. In aliquo delicto. Delictum est declinare a bono, peccatum est facere malum; vel delictum quod ignoranter fit, peccatum quod a sciente. Tamen indifferenter ponuntur. Praeoccupatio est, dum vel ad horam non videtur quid faciendum sit, vel qui viderit vincitur ut malum fiat cum latet veritas, vel compellit infirmitas.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpilato. tempus talium non ẽ in no¬
uo testam̃to. ante dedit talia. ut p̃ter
eumnon intelligatur alius largitor
etiam terrens felicitatisquȩ ad uecerẽ
Sustinentiam iob audistis et finẽ xp̃i
aucta redierunt. s cterna quȩ in xp̃o
p̃cesserunt.
¶ Alii distenti. Et in illis patrib quã
tientis a sanguine abelusq ad sangni¬

Expanded text:
i . Tempus talium non est in Novo Testamento. Ante dedit talia, ut patet cum non intelligatur alius largitor, etiam terrenae felicitatis, quae ad veterem Sustinentiam Job audistis, et finem Christi aucta redierunt, sed aeterna, quae in Christo praecesserunt.  autem distenti, etc. In illis Patribus Vetetientiae, a sanguine Abel usque ad sangui
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quodprius fugit in terra madi¬
an non fuit metuss fides. quia cre¬
debat se a dõ lib̾ari. Noluit ibimane¬
re ne cẽt causa iactantiȩ. sim aꝑtum
qͣm di hñt quid faciant non debent

Expanded text:
quod prius fugit in terram Madian, non fuit metus, sed fides, quia credebat se a Deo liberari. Noluit ibi manere: ne esset causa jactantiae, si in apertum quandiu habent quid faciant, non debent
Abbreviated transcription (Latin):
sa sunt. s & ꝓmissa distinctio ẽ passio
xp̃i in cuius morte constat non terre¬
na s ȩterna ꝓmitqi. In morte enim
unigeniti necesse magna sꝑari.
¶Tantum fuit pecc̃mꝰ nr̃m ut saluar
non possemꝰ nisi unigenitus dĩ ꝑ nobis
moreretur debitorib mortis. s sic fecit
nos dignos testamenti & ꝓmissȩ here¬
ditatis. & ita testam̃tum factum est
firmum.

Expanded text:
sa, sed et promissa, distinctio est passio Christi, in cujus morte constat non terrena, sed aeterna promitti. In morte enim Unigeniti necesse est magna sperari. Tantum fuit peccatum nostrum, ut salvari non possemus nisi Unigenitus Dei pro nobis moreretur, debitoribus mortis; sed sic fecit nos dignos Testamenti et promissae haereditatis, et ita Testamentum factum est firmum.
Abbreviated transcription (Latin):
suam celestia mundauit. modo ꝓbat quod
meliorib hostiis .i. quod sua hostia fuit dig¬
nior ec efficatior omib aliis. quia ille sepe
iterate. sine consummatione
in secredentium peccata exhaurne.opor¬
tiuissec cum pati sepius ab origine mundi.
quod ne fieret semel passus est ui consum¬
matione scłoꝵ.¬
¶Post hoc autẽ .i. post semel mori restat
iudicium in quo accipiant scđm quod me
& iterum moriantur.¬
¶ Sine peccõ .i. sine similitudine carnis
peccati. s potius in carne gloriosa.¬
tuus. s qr̃ uel semel. quia lex non poterat
ꝑfectos facere: iõ agnus sine macula erat
offerendus.

Expanded text:
suam coelestia mundavit; modo probat quod melioribus hostiis, id est, quod ejus hostia fuit dignior et efficacior omnibus aliis: quia illae saepe iteratae sine consummatione,in se credentium peccata exhaurire, oportuisset eum pati saepius ab origine mundi; quod, ne fieret, semel passus est in consummatione spost hoc autem, id est post semel mori restat judicium, in quo accipient secundum quod meret iterum morianturlitudine carnis peccati, sed potius in carne gloriosa.tuus; sed quare? vel semel? Quia lex non poterat perfectos facere, ideo agnus sine macula erat offerendus.
Abbreviated transcription (Latin):
monis. humilitatẽ xp̃i significat. qui ꝑ
feruorẽ dilectionis & humilitatẽ ꝓ sua
dilectione sanguinẽ suum fudit. Idõ
sanguine librum .i. euangłium scĩfica¬
uit .i. confirmauit. & popłm fideliũ
abluit dicens. hic ẽ sangius noui testa¬
menti confirmator quod mandauit

Expanded text:
significat, qui per fervorem dilectionis et humilitatem pro nostra redemptione sanguinem suum fudit, eo sanguine librum, id est Evangelium sanctificavit, id est confirmavit, et populum fidelium abluit dicens: Hic est sanguis Novi Testamenti confirmator, quod mandavit
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ non indiguit mundari s omssui.s̃
tam̃ signa eius quia in tabnaculo usum
miniffrationis prestabant. sanguine mũ¬
data sunt. ¶ Non enim in manu. Pro¬
bat qđ xp̃c mundauit cȩlestia .i. homines
suo sanguine mundatos fecit celestes. ce
lestum participes nãipse ꝑ hostiam sũã¬

Expanded text:
tus est, non indiguit mundari, sed omnes sui, sed tamen signa ejus, quia in tabernaculo usum ministrationis praestabant, sanguine mundata sunt. Non enim. Remigius Probat quod Christus mundavit coelestia, id est homines suo sanguine mundatos fecit coelestes, id est coelestium participes. Nam ipse per hostiam sua
Abbreviated transcription (Latin):
trans gressionis quȩ erat ex decreco .i. lege. Con-¬
scientia enim nr̃a et diabolus ad accusandum
erat memor illius transgressionis. & ita hec
memoria erat adu̾sum nos nocens nołi & nos
crucians. s & hoc in baptismo abluto. nec con¬
scientia nr̃a timet nec diabolus quod obiciat
ht̃. Uel decretum dei fuit. deligno scientiȩ
boni ecmali ne comedas. Huius decreti uiola¬
u cyrographum .i. memoriam deleuit. ds̃. q̃n
peccatum primi parentis ꝑ sanguinẽ xp̃i ab¬
luit. ¶ Cyrographũ dicit pecc̃m ade. qd̃
alia tolleret. non lib̾aremur a morte ł inferno.
Dum innocens occiditur. peccatum crucifigit᷑.
decretum ẽ sententia cunctis hominib adu̾sa.¬
oblatione ueri agnisint adimpleta. Quisgͦ
ricatione lib̃auit. sic et patres antiquos ab
inferͣo libͣauit. ne quis putet eos ꝑ legẽ sal¬
cia. cum spe uictoriȩ triumphans .i. expu¬
gnans illos. quod non ẽ in abscondito s pa¬
lam. si quis enim ꝑfectionẽ eccłiȩ respicit.

Expanded text:
transgressionis, quae erat ex decreto, id est ex lege. Conscientia enim nostra et diabolus ad accusandum erat memoria illius transgressionis; et ita haec memoria erat adversum nos, nocens nobis, et nos crucians. Sed hoc reatu per baptismum deleto, nec conscientia nostra jam timet, nec diabolus quod objiciat. Vel decretum Dei fuit: « De ligno scientiae boni et mali ne comedas . » Hujus decreti violati chirographum, id est memoriam delevit Deus, quando peccatum primi parentis per sanguinem Chrilens. Chirographum. Dicit peccatum Adae, quod si hoc et alia tolleret, non liberaremur a morte et inferno. Dum innocens occiditur, peccatum crucifigitur. Decretum, est sententia in cunctis hominibus adversaoblatione veri Agni sunt adimpleta. Quis erricatione liberavit, sic et patres antiquos ab inferno liberavit, ne quis putet eos per legem salest cum spe victoriae. Triumphans, id est expugnans illos in cruce, quod non est in abscondito, sed palam. Si quis enim perfectionem Ecclesiae respicit,
Abbreviated transcription (Latin):
similib causis & commenticiis reb nichil tã
uerum estimatur qͣm conspicitur in elem̃tis
let aliquando ẽẽ in falsis. ¶ Tradidunt phi¬
losophi quos hominesuocat. dm̃ non posse
ficri creaturam. hominem non posse nasci
de uirgine. Ud mortuum reuiuere. conside¬
rantes elem̃ta .i. has creaturas uisibiles. in qͥ¬
b ex commixtione animalia gen̾antur.
& quod moritur non it̾m uiuit. ¶ Corpo

Expanded text:
similibus causis et commentitiis rebus nihil tam verum aestimatur, quam quod conspicitur in elementislet aliquando esse in falsis. Secundum elfieri creaturam, hominem non posse nasci de Virgine, vel mortuum revivere, considerantes elementa, id est has creaturas visibiles, in quibus ex commistione seminis animalia generantur, et quod moritur non iterum vivit. Ideo mo
Abbreviated transcription (Latin):
umbrarum legis. Qui uero dicit carnales
obseruantias necessarias. dicit xp̃m non eẽ
corpus umbrarum nec dm̃ ad omĩa sufficientẽ.
poralit̃. quia in xp̃i corpore quod sumpsit
de uirgine tanquam in templo habitat ds̃.
s non ita inscĩs. quia ille caput in quo om̃s
sensus in istis solus tactus. de quib non po

Expanded text:
as. Qui vero dicit carnales observantias adhuc necessarias, dicit Christum non esse corpus umbrarum, nec Deum ad omnia sufficientem. poraliter, quia in Christi corpore quod sumpsit de virgine tanquam in templo habitat Deus, sed non ita in sanctis, quia ille caput in quo omnes sensus, insistit; quasi solus tactus, quibus datus
Abbreviated transcription (Latin):
¶Misterium dicit incarnationẽ
xp̃i &e cetera que ec̃nis temporib erant
abscondita. que licet ex aliqua par¬
te antiquis patrib fuissent cognita.
plene tam̃ a nullo fuerunt scita.
ab eoreseratis testimonium dantib
huic p̃dicationi patefactum in cun¬
ctis gentib ad obediendum .i. ut obe¬
diant fidei bene oꝑando. taciti aliis.
s cogniti soli scł dõ quia ec si sit mo¬
dohominib reuelatum. tam̃ soli dõ
cognitũ ẽ qui solus nouit cur ita fa

Expanded text:
Mysterium dicit incarnationem Christi, etc., quae aeternis temporibus erant abscondita: quia licet ex aliqua parte antiquis patribus fuissent cognita, plene tamen a nullo fuerunt scita, Ab eo reseratas, testimonium dantes huic praedicationi. Patefactum in cunctis gentibus ad obediendum, id est ut obediant fidei bene operando. Taciti aliis, sed cogniti soli Deo: quia etsi sit modo hominibus revelatum, tamen soli Deo cognitum est, quia solus novit cur ita fa
Abbreviated transcription (Latin):
dos. sicut xp̃c qui orauit ꝓ inmicis qd̃
ostensum in cruce sua fuit. quȩ in latum
tensa ẽ a dextera in sinistra. ubi maniis
fixt. ꝑ quas oꝑa signantur quȩ in hilari¬
iatẽ decit cr᷑. Et qui iongnulo ĩaiutũs.
in finc̃ dilexit eos. Qđ significatum ẽ ꝑ
tas. scił ad ȩt̃nã beatitudinẽ qđ notat᷑
dum caritatis. qđ totum porcat. ut

Expanded text:
s fecit, qui oravit pro inimicis, quod ostensum in cruce sua fuit, quae in latum tensa est a dextra in sinistram, ubi manus fixae per quas opera signantur, quae in hilaritate decet esse, et in finem dilexit illos . Quod significatum est per tas, scilicet ad aeternam beatitudinem, quae notatur dum, charitat
Abbreviated transcription (Latin):
¶Inuntute. Non sꝑemus in homine. ł
ł ignobiles & contempti. ut nec inde inflemur
net inde succumbamus ł doleamꝰ. Codẽ m
simfamamur de aliquo scelere ł bonã fa¬
mã habemus de aliquo oꝑe. Itẽ exhibeamꝰ
nos habiti ut seductores apud quosdam qd̃
tiont suꝑbiamus net mala doleamus. Item
¶ Quasi morientes. In imici putabant eos
non euadere minas iniquorum. ipsi opedĩ
tuti sunt a morte p̃senti & futura.

Expanded text:
i. Non speremus in homine velvel ignobiles et contempti, nec inde inflemur, nec inde succumbamus vel doleamus. Eodem modo si infamamur de aliquo scelere vel bonam famam habeamus de aliquo opere. Item exhibeamus nos Deo habiti ut seductores apud quosdam, quod tione superbiamus, nec mala doleamus. Item habiti - Quasi tristes. Inimici putabant apostolos non evadere minas iniquorum. Ipsi ope Dei tuti sunt a morte praesenti et futura.
Abbreviated transcription (Latin):
orinthii sunt achai¬
cl. & hii similit̃ ab
apłis audierunt ũbum uerita-¬
tis. & subuersi sunt multifariȩ
a falsis apłis. Quidam a philoso¬
phia uerbosa eloquentia. alii ad¬
sectã legis uidaicȩ induct .i. Hos

Expanded text:
orinthii sunt Achaici, et hi similiter ab Apostolo audierunt verbum veritatis; et subversi sunt multifarie a falsis apostolis, quidam a philosophiae verbosa eloquentia, alii secta legis Judaicae inducti sunt. Hos
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nonenim ausdem. T̃ aiei erinusfa¬
cto. quia non sumus similes pscudo qui
usurpant potestatẽ. & uicia palyant. ⁊
hoc ẽ. non inserimus nos quibdam aid
usurpemus. s a dõ accepimus. Aut non
comparamus nos illis ut sicut illi adule¬
mur uob̾. & uicia ur̃a palpemuis. qd̃ pos¬

Expanded text:
es erimus facto, quia non sumus similes pseudo, qui usurpant sibi potestatem, et vitia palpant. Et hoc est: Non inserimus nos quibusdam, id usurpemus, sed a Deo accepimus. Aut non comparamus nos illis ut, sicut illi, adulemur vobis et vitia vestra palpemus: quod pos
Abbreviated transcription (Latin):
si nosmetipsos mecientes et com¬
parantes nosmetipsos nobis.¬
Nos autẽ non inimmensum
regulȩ qua: mensus ẽ nobis¬
ds mñsuram ꝑtingendi usq ad

Expanded text:
 nosmetipsos metientes et comparantes nosmetipsos nobis non in immensum regulae qua mensus est nobisnsuram pertingendi usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
cessimꝰ qui nunqͣm ces¬
sit. qđ si aliqñcessit. qͣm
nec ad horã: cur etiã ꝓpt̃
falsos fr̃s. si ꝑ se facturꝰ
erat: cessit gͦ ꝓpt̃ illos qͥ
ꝑ se ñ faceret. humilians
se legi. cutũ ciso timothes
ut dolus & scandalũ
uideoꝵ cessarent. qui
parati erant cõmouete
tumultũ et seditionc̃.
si illũ filiũ uidȩ incircũ¬

Expanded text:
i nunquam cessit. Quod si aliquando cessit, quomodo nec ad horam? Cur etiam propter falsos fratres, si per se facturus erat? Cessit ergo propter illos: quod per se non faceret: humilians se legi, circumciso Timotheo ut dolus et scandalum Judaeorum cessaret, qui parati erant commovere tumultum et seditionem, si illum filium Judaeae incircum
Abbreviated transcription (Latin):
lia. Ad priora ñ recurro. quia ea quȩ m
sunt sufficiunt. scł qnia qui uidebant᷑
ẽẽ aliquid nichil contulerunt. in quo
impius. cui tales nil conferrent. non
fuissẽ. ł aliud nichilindest s michini
chil contulerunt.

Expanded text:
. Ad priora non recurro, quia ea quae modo sunt, sufficiunt; sed qui videbantur esse aliquid, nihil contulerunt. In quo impius cui tales nihil conferrent non fuissem. Vel illud, nihil interest, sed nihil mihi tulerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cum illis oe dexitas accepit. quia idem
cum eis u̾bum habuit. ipsa coulatio
unitatẽ doctrinȩ monstrauit. Altter
non crederet eccł̃ia ei qui ñ fuerat cũ
¶Quicdã emulatores legis. quiȩ quo
iure xp̃m et legẽ uenerabantur. qͥs ti¬
mens non miscebatur gentib. qd si so¬
lum ẽ mnon ct̃. rephenibile sic̃et

Expanded text:
cum illis, et dextras accepit? Quia idem cum eis verbum habuit. Ipsa collatio unitatem doctrinae monstravit, aliter non crederet Ecclesia ei qui non fuerat cum Qui dam aemulatores legis, qui aequo jure Christum et legem venerabantur, quos timens non miscebatur gentibus. Quod si solum esset, non esset reprehensibile. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
iudeis legi ẽc subiectos. nec peccare si curcunci¬
dunt & sacrificant. modo sp̃e salutis ñ in eis
constituant. Nec peccat petrus si uidaizat. s
solo paulus eum rep̃hendit. ut doctorgentiũ.
ut sit rep̃hensio uera ñ dispensatona.  si post

Expanded text:
ntes, legi subditos esse, nec peccare si circumcidunt et sacrificant, modo spem salutis in eis non constituant, nec peccat Petrus si judaizat, sedsolo, Paulus reprehendit eum ut doctor gentium, ut sit reprehensio vera, nec dispensatoria.
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. nec arguere sumulatione cuius & ipse reus
nec petrus peccauit. nec paulus ꝓcacit᷑ arguit.
gelium non ẽẽ sciuandam. qui post uisionẽ lin
qui etiam questionẽ de hacre soluit. Cum enn
paulus & barnabas iã conũsis multis gentib ue
lege moysi nemo potest saluari. Tunc utriq de

Expanded text:
fecit, nec arguere simulationem, cujus et ipse reus nec Petrus peccavit, nec Paulus procaciter arguit. gelium non esse servandam, qui post visionem lintqui etiam quaestionem de hac re solvit. Cum enim Paulus et Barnabas jam conversis multis gentibus velege Moysi nemo potest salvari. Tunc utrique
Abbreviated transcription (Latin):
Quid g̃ temptatis dm̃ imponere uigũ. qđ neq
nos neq patres nr̃i portare potuimus. s ꝑ grãm
credimꝰ saluari sicut et illi. Petrusitaq bene sen.¬
sit de abolitione legis. s simulauit ꝓ timore ui¬
deoꝵ ne occasione gentium a fide reccdent et
sic ꝑcłent suum gregẽ. Simulauit autẽ et pau¬
lus ꝓ simili metu. ut in cicuncisione. tinothei.
& ipse qui comã ex uoto nutriuit ut nazarcim
cenchris. ex lege caput totondit. post multa cẽ
inierłm consilio iacobi & p̃ibiteroꝵ purificatus

Expanded text:
tis demum imponere jugum, quod neque nos neque patres nostri portare potuimus? sed per gratiam credimus salvari sicut et illi . Petrus itaque bene sensit de abolitione legis, sed simulavit pro timore Judaeorum ne occasione gentium a fide recederent, et sic perderet gregem suum. Simulavit autem Paulus pro simili metu, ut in circumcisione Timothei, et ipse qui comam ex voto nutrivit ut Nazaraei, in Cenchris ex lege caput totondit. Post multa etiam in Jerusalem consilio Jacobi et presbyterorum purificatus
Abbreviated transcription (Latin):
¶cromimus. Et contuli cũ eis. Ostendit non ba¬
buisse securitatẽ euangłii insi ẽẽt auctoritate petri
fidelib ex uidea qui putabant legẽ ẽt̃ seruandam
fidei scandalum nasccretur. Cotempore cum uenis¬
set petrus antiochiam. licet hoc in astib apłoꝵ non

Expanded text:
RS. 2.-- Et contuli cum illis. Ostendit se non habuisse securitatem Evangelii, nisi esset auctoritate Petri fidelibus ex Judaea qui putabant legem esse servandam fidei scandalum nasceretur. Eo tempore cum venisset Petrus Antiochiam licet hoc in Actibus apostolorum non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quẽ accipimus benedictiones grãrum
digne sumimus a priorib peccatis liłiam᷑.
& contra uemientia confortamur. cui calici
benedicimꝰ laudantes cũ quod nunquã
huiꝰmodi calix fuerit qui & a peccatis libce.
cui nos benedicimus ꝑ officium nr̃m. ds̃
xp̃o ipsiq conformamur. Et panis .i. uerũ
panis dico quẽ nos in altari frangimus.
ut qđ unum ẽ & inueritate licet ita ui¬
deatur scindi tam ñ pocest diudentes.¬

Expanded text:
r quem benedictiones gratiarum digne sumimus, et a prioribus peccatis liberamur, et contra venientia confortamur; cui calici nos benedicimus, laudantes eum, quod nunquam hujusmodi calix fuerit, qui et a peccatis liberaret, nsecrat, et cui nos benedicimus per officium nostrum: Deus Christo, ipsique conformamur? Et panis, id est vePanis dico quem nos in altari frangimus, ut quod unum est in veritate licet ita videatur, scindi tamen non potest, dividentes
Abbreviated transcription (Latin):
nis et unum corpꝰ eccłia¬
panis ex mulcis granis.
& unium corpus ex mul¬
tis membris componit᷑.
sic ecclia xp̃i ex multis
fidelib caritate copu¬
lante conectitur.
IInus panis. uinionefidi
fidei & caritatis. corpus
ꝑ subministrationẽ ca¬
ricatis. quia unum su¬
mus. & unum sentire
unum habeat senfum
& opus.

Expanded text:
nis et unum corpus. Napanis ex multis granis, et unum corpus ex multis membris componitur, sic Ecclesia Christi ex multis fidelibus charitate copulante connectitur. Unus panis unione fidei, spei et charitatis. Corpus est per subministrationem charitatis: quia unum sumus, et unum sentire unum habeat sensum et opus.
Abbreviated transcription (Latin):
P ropt̃ quod Quia sola sacram̃ta non
saluant. & quia qui cadit punitur. & qͥa
auxilium dĩ ñ deest. fugite ab idoloꝵ cul
fendiculo infirmoꝵ quib idolatrȩ uide¬
rentur. uel ne ipsi infirmi idolatix sint.¬
& ut fugiatis loquor alterum aliquid
quasi prudentib. & iõ diligent̃ diudica¬
te. ⁊ modo loquor infirmis ut suy pru
endum a cultura idoloꝵ quia comedens¬
ut idolotitum unum ẽ cum demone. sic̃

Expanded text:
Propter quod, etc. Quia sola sacramenta non salvant, et quia qui cadit punitur, et quia auxilium Dei non deest, fugite ab idolorum cufendiculo infirmorum, quibus idololatrae viderentur. Vel, ne ipsi infirmi idololatrae sint, et ut fugiatis loquor altum aliquid quasi prudentibus, et ideo diligenter dijudicate. Vel. modo loquor infirmis, ut supra pendum a cultura idolorum, quia ut comedens idolothytum unum est cum daemone, sic
Abbreviated transcription (Latin):
statis. ¶ Sicut adam peccante qui
in lumbis eius erant peccauerunt. si c̃
abraham dante decimas. qui in lum¬
leuitico. sunc addit quod sacerdotium
xp̃ĩ leuiticum destruit. quo destructo. ne¬
ticum sacerdotium consummabat. ftust̾
git alius. quod ibi notatur translato sacer¬

Expanded text:
Sicut in Adam peccante, qui in lumbis ejus erant peccaverunt, sic Abraham dante decimas, qui in lumLevitico; et nunc addit quod sacerdotium Christi Leviticum destruat, quo destructo, neticum sacerdotium consummabit, frustra ch, sed surgit alius quod ibi notatur: translato e
Abbreviated transcription (Latin):
naginta annos. & abrahȩ ut nepoti suo obiuasse.
ce panẽ et refectionẽ eius & suoꝵ ꝓtulisse. & ut sa¬
cerdotẽ dĩ decimas accepisse. Salem dicunt płimi
ubi ex riunis palatium melchisedech ostenditur:
Unde in euanglio. Erat iohannes baptizans in en¬

Expanded text:
nepoti obviasse, et panem in refectionem ejus et suorum protulisse, et ut sacerdotem Dei decimas accepisse. Salem plerique dicuubi ex magnitudine ruinarum palatium Melchisedech ostenditur. Unde in Evangelio: Erat Joannes baptizans in En