comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nat: Vnde ammonendi sunt: ut perpendas
quia dum peruersa mente de praeceptis
pacis discordiam faciunt: iustodĩ ÷ moriun
tur: At contra ammonendi sunt quiseo¬
te quidem uerba legis intelligunt: sed haec
humiliter non locuntur: ut indiuinis ser¬
monibus prius quam se aliis proferut
sem& ipsos requirant: Ne in sequentis alio¬
rum facta se de serant & cum reo tecunc¬
ta desacra scriptura sentiunt: hoc solum
per illam quod contra el atus dicitur non ad¬
tendant: In probus quippe & inperitus est
medicus : qui alienum medere appait: & ipse
uulnus quod patitur nescit: Qui igitur uer¬
ba qui proferunt humiliter non locuntur:
Profecto ammonendi sunt: ut cum medicami¬
na aegris apponunt: prius uirͥs suae in firmi¬
tatis inspiciant: Nealios medendo moriantur:
Ammonere debent ut considerent: ne auistute dicti
dicendi qualitate discordent: Neloquendo ali¬
ud & aliud ostendendo  praedicent
Audiant itaque quod scriptum est : si quis loqui¬

Expanded text:
nant. Unde admonendi sunt ut perpendant, nant. Unde admonendi sunt ut perpendant, quia dum perversa mente deceptis pacis discordiam faciunt, justo Dei examintur. At contra admonendi sunt qui recte quidem verba legis intelligunt, sed haec humiliter non loquuntur; ut in divinis sermonibus prius quam aliis eos proferant, semetipsos requirant, ne insequentes aliorum facta, se deserant; et cum recte cuncta de sacra Scriptura sentiunt, hoc solum quod per illam contra elatos dicitur, non attendant. Improbus quippe et imperitus est medicus, qui alienum mederi appetit, et ipse volnus quod patitur nescit. Qui igitur verba Dei humiliter non loquuntur, profecto admonendi sunt, ut cum medicamina aegris apponunt, prius virus suae pestis inspiciant, ne alios medendo ipsi moriantur. Admoneri debent, ut considerent ne a virtute dicti, dicendi qualitate discordent, ne loquendo aliud, et ostendendo aliud praedicent. Audiant itaque quod scriptum est: Si quis loqui
Abbreviated transcription (Latin):
nerando legem dĩ: quae id circo data est.
ut sacrificia satane praehibeat eandem ip
frumentum uinum & oleum: & argentum mul¬
tiplica ui eis: & aurum: quemfecerunt bahal.
Frumentum quippe adño accipimus: quando
indictis obscuriorib sub dicto tegmine litte¬
re permedullam sp̃s: legis interna sentimus
Vinum suum nobis dñs praestat. cum scriptu¬
rae suae alta praedicatione nos debreat.
Oleum quł que suum nobis tribuit: cum prae¬
ceptis a perciorib uitã nostrã blanda leuita¬
te disponit: Argentum multiplicat . cum no¬
bis lucȩ ueritatis: splendidȩ eloquia sub mi¬
nistrat: Suro quoq: nos ditat : quando cor
nostrum intellectusm summi fulgoris in radia
Quaecuncta heretici baal. offerunt: quia a¬
pud. auditorum suorum corda corrupte
omnia intelligendo per uestunt: Et defru¬
mento uino atque oleo. argentum pariter
& auro satane sacrificiumsuferon lanti quia
ad errorem discordiae uerbum pacir in cli¬

Expanded text:
nerando legem Dei, quae idcirco data est nerando legem Dei, quae idcirco data est ut sacrificia Satanae prohibeat, eamdem ipsfrumentum, et vinum et oleum, et argentum multiplicavi eis et aurum, quae fecerunt Baal . Frumentum quippe a Domino accepimus, quando in dictis obscurioribus subducto tegmine litterae, per medullam spiritus legis interna sentimus. Vinum suum nobis Dominus praestat, cum Scripturae suae attenta praedicatione nos debriat. Oleum quoque suum nobis tribuit, cum praeceptis apertioribus vitam nostram blanda lenitate disponit. Argentum multiplicat, cum nobis luce veritatis plenia eloquia subministrat. Auro quoque nos ditat, quando cor nostrum intellectu summi fulgoris irradiat. Quae cuncta haeretici Baal offerunt, quoniam apud auditorum suorum corda corrupte omnia intelligendo pervertunt, et de frumento Dei, atque oleo, urgento pariter et auro, Satanae sacrificium immolant, quoniam ad errorem discordiae verba pacis incli
Abbreviated transcription (Latin):
sia exprꝗmitur. quae ore cunctorum fide¬
lium. dedõ quaequae sunt uera testatur:
Pregnantes autem uocantur animae:quaein¬
tellectum uerbi ex diuino amore concipiunt:
si ad perfec tum tempus ueniunt: conceptã
intelligentiam: operis ostensione pasturiunt:
Perminum uero suum dilatare est opinionis
suenomen extendere: Sec uerunt ergo
pregnantes galaad. addilatandum termi¬
num suum. qui a ne mirum here tici. mentis
fidelium quae iam aliquid deueritatis intel¬
lec tu conciperant peruersa praedicatione
pramunt : & scientiae sibi nomen extendur
Par uulorum corda iam de uerbi conceptione
grauida erroris gladio scindunt: & quasi.
doctrinae sibi opinionem faciunt: Hos
ergo cum conamur instruere. ne peruersa
sentiant: Ammone amus prius necerse est
Ne in anem gloriam quaerant: Si enim ra¬
dix elationis absciditur. consequenter ra¬
mi praue as sestionis aresiunt: Ammonen¬
disunt &iam ne errorer discordias quage¬

Expanded text:
sia exprimitur, quae ore cunctorum fidesia exprimitur, quae ore cunctorum fidelium de Deo quaeque sunt vera testatur. Praegnantes autem Galaad vocantur animae, quae intellectum verbi ex divino amore concipiunt, si ad perfectum tempus veniant, conceptam intelligentiam operis ostensione pariturae. Terminum vero suum dilatare est, opinionis suae nomen extendere. Secuerunt ergo praegnantes Galaad ad dilatandum terminum suum: quoniam nimirum haeretici mentes fidelium, quae jam aliquid de veritatis intellectu conceperant, perversa praedicatione perimunt, et scientiae sibi nomen extendunt. Parvulorum corda, jam de verbi conceptione gravida, erroris gladio scindunt, et quasi doctrinae sibi opinionem faciunt. Hos ergo cum conamur instruere, ne perversa sentiant, admoneamus prius necesse est, ne inanem quaerant. Si enim radix elationis abscinditur, consequenter rami pravae assertionis arefiunt. Admonendi sunt etiam, ne erroris discordias ge
Abbreviated transcription (Latin):
ut perpendant qui saluberrimum uini potũ
inuin io poculum uestunt:. Et permedici¬
nale ferrum: uulneri mostali seferiunt :
Dumper hoc inse sana perimunt: perquod
salubriter abscidere sauciata debuerunt:
Ammonendi sunt : ut perpendant quod scrip¬
tura sacra in nocte uitȩ praesentis : qua¬
si quaedam nobis lucerna sit posita :
Cuius nimirum uerba dum non recte intel¬
legunt : de lumine tenebrescunt: quos
ui delic& ad intellectum prauum. inten¬
tio peruersa non raperit . nisi prius super¬
bia in flaret: Dum que se praece teris sa¬
pientes arbi trantur: si qua ab aliis melius¬
fuerint intellecta despiciunt: Iat que ut
apud in peritum uulgus scientiae sibi nomen
extorqueant. student summo opere & ab
caliis recte intellecta destruere: & sua ꝑ¬
lersa roborare: Vndebene perprophe¬
namque aceruus testimonii inter prȩta¬
tur: Et qui a cuncta simul congregatio eccle¬
siae perconfessionem seruet testimonium
ueritatis: Non in congrue. perga laad. eccle¬

Expanded text:
ut perpendant quoniam saluberrimum vini potum in veneni sibi poculum vertunt, ac per medicinale ferrum vulnere se mortali feriunt, dum per hoc in se sana perimunt, per quod salubriter abscindere sauciata debuerunt. Admonendi sunt ut perpendant quod Scriptura sacra in nocte praesentis vitae quasi quaedam nobis lucerna sit posita, cujus nimirum 440 verba, dum non recte intelligunt, de lumine tenebrescunt; quos videlicet ad intellectum pravum intentio perversa non raperet, nisi prius superbia inflaret. Dum enim se prae caeteris sapientes arbitrantur, sequi alios ad melius intellecta despiciunt: atque ut apud imperitum vulgus scientiae sibi nomen extorqueant, student summopere, et ab aliis recte intellecta destruere, et sua perversa roborare. Unde bene per prophenamque acervus testimonii interpretatur. Et quoniam cuncta simul congregatio Ecclesiae per confessionem servit testimonio veritatis, non incongrue per Galaad Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
ex huius perceptione rapiatur: Dumq
superna prouident terrenam nullomo¬
do adusum suae de teri orationis inclinent:
Cum uero per uersi quique tales sunt: ut
nocere bonis nequeant: &iam si concupis¬
cant: inter hos nemirum deb& terrena
pax construi: &iam prius quam ab eis ualeat
superna cognosci Ut hĩ scilic& quos contra
di lectionem dĩ malitia suae impi& atis exas¬
perat : saltim ex proximi amore mansuescant:
Et quasi euicino ad melius transeant ut ad illã
Aquae a se longe est pacem conditoris ascepdanV¬

Expanded text:
ex hujus perceptione rapiatur; dumque ex hujus perceptione rapiatur; dumque supernam provident, terrenam nullo modo ad usum suae deteriorationis inclinent. Cum vero perversi quique tales sunt, ut nocere bonis nequeant, etiamsi concupiscant, inter hos nimirum debet terrena pax construi et priusquam ab eis valeat superna cognosci; ut hi scilicet quos contra dilectionem Dei malitia suae impietatis exasperat, saltem ex proximi amore mansuescant; et quasi e vicino ad melius transeant, ut ad illam quae a se longe est, pacem Conditoris ascendan
Abbreviated transcription (Latin):
grauius nece. glomerantur: Qui ergo iniquos
pace sociat iniquitate uire ad ministrat:
quiabonas de terius deprimunt: quos & uni¬
animiter persequantur:. Vnde praedicatur
egregius graui phariseorum sad duceorũ¬
quae persecutione de praehensus eos inter sem&¬
ipsos diuidere studuit: quos contrase unitos¬
grauiter uidit: Cum clamauit dicens : uiri
fratres ego pharisaeos sum: pilius pharisao¬
rum: de spe & resurrectionem mostuorum
ego iudicor: Dum que saduchȩi spem resur¬
rectionem quae mostuorum esse denegaren :
quampharisaei. iuxta sacri eloquii praecep¬
ta crederent: facta in per secutorum unia¬
nimitate discensio est. Et diuisa turba
in laesus paulus exiit quae hunc uni tampri¬
Ammonendi itaque sunt qui faciendi pacis stu¬
dies occupantur: ut prauorũ mentib: prius
amore debeant inter nae pacis infundere :
quatenus eis post modum ualeat ex terior pax
prodesse : ut dum eorum cor. in illius cognitio¬
ne sus penditur: Nequa quam anequitia

Expanded text:
gravius nece glomerantur. Qui ergo iniquos pace sociat, iniquitati vires administrat, quia bonos deterius deprimunt, quos et unanimiter persequuntur. Unde praedicator egregins gravi Pharisaeorum Sadducaeorumque persecutione deprehensus, inter semetipsos dividere studuit, quos contra se graviter unitos vidit, cum clamavit, dicens: Viri fratres, ego Pharisaeus sum, filius Pharisaeorum, de spe et resurrectione mortuorum ego judicor . Dumque Sadducaei spem resurrectionemque 72 mortuorum esse denegarent, quam Pharisaei juxta sacri eloquii praecepta crederent, facta in persecutorum unanimitate dissensio est, et divisa turba illaesus Paulus exivit, quae hunc unita priAdmonendi itaque sunt qui faciendae pacis studiis occupantur, ut pravorum mentibus prius amorem debeant internae pacis infundere, quatenus eis postmodum valeat exterior pax prodesse; ut dum eorum cor in illius cognitione suspenditur, nequaquam ad nequitiam
Abbreviated transcription (Latin):
Incathedra autem pestilentiae sedere est : ex iu¬
dicio praua cõmittere Incathedra pestilentiae
sedere est t exratione iala discernere: & ta¬
men ex deliberatione perpetrare: quasi in per¬
uersi consilii ca thedra sed et : qui tanta iniqui¬
tatis elatione ad tollitur ut implere malum
&iam perconsilia conetur: Et sicut adsistentib tu
praelatisunt. quica thedrae honore fulciuntur
it adel ecta eorum qui praecipitatione corruunt.
ex qui sita per studið peccata transcendunt.:
Ammonendi ergo sunt ut hinc colligant qui incul¬
pa se &iam perconsilium ligant. qui a quan¬
doque ultione feriendi sunt: qui nunc prauo

Expanded text:
In cathedra autem pestilentiae sedere, est ex juIn cathedra autem pestilentiae sedere, est ex judicio prava committere: in cathedra pestilentiae sedere, est et ex ratione mala discernere, et tamen ex deliberatione perpetrare. Quasi in perversi consilii cathedra sedet, qui tanta iniquitatis elatione attollitur, ut adimplere malum etiam per consilia conetur. Et sicut assistentibus turbis praelati sunt qui cathedrae honore fulciuntur, ita delicta eorum qui praecipitatione corruunt, exquisita per studium peccata transcendunt. Admonendi ergo sunt, ut hinc colligant qui in culpa etiam se per consilium ligant, qua quandoque ultione feriendi sunt, qui nunc pravo
Abbreviated transcription (Latin):
dispiceret: inculpa ex iudicio non perir&
Hoc ergo praecipitatione lapsis perconsilium
pereunter differunt : quod cum abstatu iusti¬
tiae peccandom concidunt: plerumque si¬
mul & in laqueum desperationis cadunt:
Hinc est quod per prophetam dñs non tam prȩ¬
cipitationum praua quam dele torum stu¬
dia repraehendit dicens: Neforte egrediatr
ut ignis indignatio mea & succendatur & non
sit qui extinguat. propter malitiam: studio¬
rum uestrorum hinc iterum iratus dicit:
uisitabo superuor ius ta fruc tum studiorũ
uestrorum: Quia igitur peccatis aliis dif¬
ferunt peccata. quae perconsilið perpetran¬
tur non tam prauae facta dñs quam studia
infactis enim saepe in pirmitate saepe negli¬
gentia. Instudiis uero malitiosa semper in¬
tentione peccatur: quo contra rec te
beati uiri ex praessione perprophetã dicitur
& incathedra pestilentiae non sedit: Cathedra
quippe iudicis esse uel praesedentis sol& :

Expanded text:
despiceret, in culpa ex judicio non periret. despiceret, in culpa ex judicio non periret. Hoc ergo praecipitatione lapsis per consilium pereuntes differunt, quod cum hi a statu justitiae peccando concidunt, plerumque simul et in laqueum desperationis cadunt. Hinc est quod per prophetam Dominus non tam praecipitationum prava, quam delictorum studia reprehendit, dicens: Ne forte egrediatur ut ignis indignatio mea, et succendatur, et non sit qui exstinguat, propter malitiam studiorum vestrorum . Hinc iterum iratus dicit: Visitabo super vos juxta fructum studiorum vestrorum . Quia ergo peccatis aliis differunt peccata quae per consilium perpetrantur, non tam prave facta Dominus quam studia In factis enim saepe infirmitate, saepe negligentia, in studiis vero malitiosa semper intentione peccatur. Quo contra recte beati viri expressione per Prophetam dicitur: Et in cathedra pestilentiae non sedit . Cathedra quippe judicis esse vel praesidentis solet.
Abbreviated transcription (Latin):
quaie discernimus: Quid ergo pernasum ec¬
clesiae. nisi scõrum prouida discre tio desig¬
natur: Que &iam turri similis. qui est in li¬
bano dicitur: qui a discreta eorum prouiden¬
tia. ita in alto sita est ut temptationum
ea dum uenirent monita sub sistat.
Quȩ enim futura praeuidentur: cumprae sen¬
tia fuerint minoris uistutis fiunt: Quiadũ
contra ic tum quisquȩ  paratior reðetur:
hostis quise in opinatum crededit : eo ipso
quo praeuisur est en eruatur: At contra
ammonendi sunt qui inculpa ex consilio ligantur
quatenus prouida consideratione perpendant :
qui adum mala exiudicio faciunt: districtius
contra se iudicium accendunt: Ut tanto eos
durior sententia feriat quanto illos inculpa
arciis uincis a delibe racionis ligant ut ius fortase delic tnhis¬
arcius uinela paenitendo abluerent si in his
sola praecipitatione cecidissent: Nam tardius
peccatum soluitur: quod & perconsilið̃ solida¬
tur: Nisi exim mens omnimodo aeterna

Expanded text:
que discernimus. Quid ergo per nasum Ecque discernimus. Quid ergo per nasum Ecclesiae, nisi sanctorum provida discretio designatur? Qui etiam turri similis quae est in Libano dicitur, quia discreta eorum providentia ita in alto sita est, ut tentationum ea dum venerint munita subsistat. Quae enim futura praevidentur, cum praesentia fuerint, minoris virtutis fiunt; quia dum contra ictum quisque paratior redditur, hostis qui se inopinatum 91 credidit, eo ipso quo praevisus est, enervatur. At contra admonendi sunt qui in culpa ex consilio ligantur, quatenus provida consideratione perpendant, quia dum mala ex judicio faciunt, districtius contra se judicium accendunt; ut tanto eos durior sententia feriat, quanto illos in culpa arctius vincula deliberationis ligant. Citius fortasse delicta poenitendo abluerent, si in his sola praecipitatione cecidissent. Nam tardius peccatum solvitur quod et per consilium solidatur. Nisi enim mens omni modo aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
Ita cum mens uigilanter animam regit: modo
alia superans calcat: modo alia prouidens de¬
clinat: ut & praȩsentia laborando subiceat :
et contra futura cestamina prospiciendo conua¬
liscat : Hinc rursum defostibus supernae pa¬
triae bellatorib dicitur. unius cuius que ensis gladis¬
super femor suum. propter timoris noc turnus:
Ensis enim super femor ponitur: quando acumi¬
ne scẽ praedicationis: praua suggestio carnis
edomatur: Ponootẽ uero cacitas nostrae iN¬
firmitatis exprimitur. quia quic quid est aduer¬
sitatis in nocte minime uidetur : Unusariusq:
ergo ensis super femor suum propter timo¬
ro nocturnos quia uidelic& scĩ uiridum ea
que non uident metuunt: ad intentionem cer¬
taminis parati semper adsistunt: Hinc rur¬
sum sponse dicitur: Nasus tuds sicut turres
quae est in libano: Rem namque quam ocu¬
lis non cernimus plerumque odore praeuidi¬
mus: Pernasum quoque odorer fe tores¬

Expanded text:
Ita cum mens vigilanter animam regit, modo Ita cum mens vigilanter animam regit, modo alia superans calcat, modo alia providens declinat; ut et praesentia laborando subjiciat, et contra futura certamina prospiciendo convalescat. Hinc rursum de fortibus supernae patriae bellatoribus dicitur: Uniuscujusque ensis super femur suum, propter timores nocturnos . Ensis enim super femur ponitur, quando acumine sanctae praedicationis prava suggestio carnis edomatur. Per noctem vero caecitas nostrae infirmitatis exprimitur, quia quidquid adversitatis in nocte imminet non videtur. Uniuscujusque ergo ensis super femur suum ponitur propter timores nocturnos, quia videlicet sancti viri dum ea quae non vident metuunt, ad intentionem certaminis parati semper assistunt. Hinc rursum sponsae dicitur: Nasus tuus sicut turris quae est in Libano . Rem namque quam oculis non cernimus, plerumque odore praevidemus. Per nasum quoque odores fetores
Abbreviated transcription (Latin):
tur: nec tamen ad sui custodiam suscrtatur:
quae quidem euigilare optat : ut rursum uina
repperiat: qui a quam uis. somno tarporis a sui
custodia praematur: uigilare tamen adcuras
saeculi nititur: ut sẽper uoluptatib debrietur:
Et cum ad illudor miat inquo solester uigilar e
debuerat : ad illud uigilare app&it: ad quod
laudabiliter dormire potuis s&: Hinc superius
scriptum est: & eris quasi dormiens inmedio ma¬
ra & quasi supitus gubernator : amisso clauum:
umedio enim mare dormit : qui in huius mundi tẽp¬
tationib positus prouidere. motus inruentium
uitiorum quasi iminentes undarum cumulas
tit quando mens adregendam nauem corporis
studium sollicitudinis perdit: Clauum qui ppe
inmare amittere est intentionẽ prouidam:
inter procellas huius sacculi non tenere :
Sienim gubernator clauum sollicite stringit
modo in fluctib ex auerso nauem dirigit: modo
uenturum impetus per obliquum findit:

Expanded text:
tur, nec tamen ad sui custodiam suscitatur. tur, nec tamen ad sui custodiam suscitatur. Quae quidem evigilare optat, ut rursum vina reperiat, quia quamvis somno torporis a sui custodia prematur, vigilare tamen ad saeculi curas nititur, ut semper voluptatibus debrietur; et cum ad illud dormiat in quo solerter vigilare debuerat, ad aliud vigilare appetit, ad quod laudabiliter dormire potuisset. Hinc superius scriptum est: Et eris quasi dormiens in medio mari, et quasi sopitus gubernator amisso clavo . In medio enim mari dormit, qui in hujus mundi tentationibus positus, providere motus irruentium vitiorum quasi imminentes undarum cumulos tit, quando mens, ad regendam navem corporis, studium sollicitudinis perdit. Clavum quippe in mari amittere, est intentionem providam inter procellas hujus saeculi non tenere. Si enim gubernator clavum sollicite stringit, modo in fluctibus ex adverso navem dirigit, modo ventorum impetus per obliquum findit.
Abbreviated transcription (Latin):
Vt occulta insidiantis hostis iacula perhorrescant:¬
& in tam caligoso. cestamine intentione continua.
intramentis castra semuniant: Nam si a circũ¬
spectionis sollicitudine cordestituitur uulnerib
aperitur: Quia hostis calidus tanto liberius pec¬
tus percutit. quanto nudum a prouidentia
lorica de praehendit: Ammonendi sunt qui
repentina concupiscentia superantur. ut cura¬
re nimis terrena desuescant: Quia intentio¬
nem suam dumrebus transitariis inmoderatius
inplicant: quibus culparum iaculis transfigan¬
tur ignorant: Vnde & per salomonem: uox
percussi & dormientis expraemitur : qui. ait .¬
erberauerunt me sed non dolui: Traxerunt
me egoi sensi: quando euigilabo: etrur sum:
uina repperiam, Mens quippe acura suae sollici¬
tudinis dormiens uerberatur & non dol& quia
sicut inminentia mala non prospacit sic neo quȩ
perp&rauerat agnuscit: Trahitur anequa¬
quam sentit. quia per in lecebras uiciorum duci¬

Expanded text:
ut occulta insidiantis hostis jacula perhorrescant, etut occulta insidiantis hostis jacula perhorrescant, et in tam caliginoso certamine intentione continua intra mentis castra se muniant. Nam si a circumspectionis sollicitudine cor destituitur, vulneribus aperitur, quia hostis callidus tanto liberius pectus percutit, quanto nudum a providentiae 90 lorica deprehendit. Admonendi sunt qui repentina concupiscentia superantur, ut curare nimis terrena desuescant; quia intentionem suam dum rebus transitoriis immoderatius implicant, quibus culparum jaculis transfigantur ignorant. Unde et per Salomonem vox percussi et dormientis exprimitur, qui ait: Verberaverunt me, sed non dolui; traxerunt me, et ego non sensi. Quando evigilabo, et rursum vina reperiam ? Mens quippe a cura suae sollicitudinis dormiens verberatur et non dolet, quia sicut imminentia mala non prospicit, sic nec quae perpetraverit agnoscit. Trahitur et nequaquam sentit, quia per illecebras vitiorum duci
Abbreviated transcription (Latin):
suppliciis seruatur obnoxia: suo hic interim
examine non sit absoluta. Tanto que illio gramo¬
ra tormenta percipiat: quanto hic mala non de¬
serit: &iam quod ipsa condempnat: Hinc exim
ueritas dicit: Seruus quicogno uit uolunta¬
tem dñi sui & non praeparauit & non fecit se¬
cundum uoluntatem eius uapulauit multis
Hinc psalmista ait: discendant in infernũ uiuen¬
tes: Uiui quippesi quique circa illos aguntr
soiunt & sentiunt: mostui autem. sentire NIl.
possunt: Mostui enim in infernum discender ent
simala nesciendo perpe trarent: Cum uero sci
miseri sentienter quaedescendunt. LUI I XUI¬
Liter ammonendi sunt qui repentina concu¬
piscentia superantur : atque aliter qui in
culpa ex consilioligantur: Ammonendi quip¬
pe sunt quos repentina concupiscentia superat.
ut inbello praesentir uitae. se cotidie positus
adtendant: Et cor quod prouidere uulnera
non potest: scuto sollicite timoris tega ⁊ :

Expanded text:
suppliciis servatur obnoxia, suo hic interim suppliciis servatur obnoxia, suo hic interim examine non sit absoluta; tantoque illic graviora tormenta percipiat, quanto hic malum non deserit, etiam quod ipsa condemnat. Hinc enim Veritas dicit: Servus qui cognovit voluntatem Domini sui, et non praeparavit, et non fecit secundum voluntatem ejus, vapulabit multis . Hinc Psalmista, ait: Descendant in infernum viventes . Vivi quippe quae circa illos aguntur sciunt et sentiunt, mortui autem sentire nil possunt. Mortui enim in infernum descenderent, si mala nesciendo perpetrarent. Cum vero sciumiseri sentientesque descendant. CAPUT Xrepentina concupiscentia superantur, atque aliter qui in culpa ex consilio ligantur. Admonendi quippe sunt quos repentina concupiscentia superat, ut in bello praesentis vitae se quotidie positos attendant, et cor quod praevidere vulnera non potest, scuto solliciti timoris tegant;
Abbreviated transcription (Latin):
clamore est culpa cum libestatem: At contra¬
ammonendi sunt : qui acusant praua nec tamen
deuitant : ut prouide perpendant: quid indis¬
tricto iudicio prosuae excusatione dic turi
sunt : quide reato suorum criminum: &iam se¬
m&ipsis iudicib: non excusantur: Hi itaq quid
aliud quam praeconis sui sunt: uoces contra
culpas proferunt & sem& ipsos operib: reos tra¬
hunt: Ammonendi sunt ut uideant: quia de
occulta iam retributione iudicii est: quod eorũ
mens malum quod perp&rat in luminatur ut ui¬
deat sed non conatur ut uincat: Ut quo melius
uidet : eo deterius pereat: quia intellegentiae
lumen percepit & actionis praua tenebras non
relinquid:  Nam &cum acceptam ad adiutoriũ
scientiam neglegunt: hanc contrase intestimo¬
nium uestunt: & delumine intellegentiae augeñ
supplicia quod pro fecto acciperant ut possent
delere peccata. Quorum emirum nequi¬
tia cum malum agit quod deiudicat: uenturũ
iam iudicium hic degustat Ut cum aeternis

Expanded text:
clamore, est culpa cum libertate. admonendi sunt qui accusant prava, nec tamen devitant, ut provide perpendant quid in districto Dei judicio pro sua excusatione dicturi sunt, qui de reatu suorum criminum etiam semetipsis judicibus non excusantur. Hi itaque quid aliud quam praecones sunt sui? Voces contra culpas proferunt, et semetipsos operibus reos trahunt. Admonendi sunt ut videant quia de occulta jam retributione judicii est, quod eorum mens malum quod perpetrat illuminatur ut videat, sed non conatur ut vincat; ut quo melius videt, eo deterius pereat, quia et intelligentiae lumen percipit, et actionis pravae tenebras non relinquit. Nam cum acceptam ad adjutorium scientiam negligunt, hanc contra se in testimonium vertunt; et de lumine intelligentiae augent supplicia, quod profecto acceperant ut possent delere peccata. Quorum nimirum nequitia cum malum agit quod dijudicat, venturum jam judicium hic degustat; ut cum aeternis
Abbreviated transcription (Latin):
adiunxit: benigna est: Videlic& ostendens :¬
quia quos ex pacientia tolerat : amare &iam
exbenignitate non cessat: Vnde idem doc tor
egregius : cũ pacientiã discipulis suader& dicens
Om̃nes amaritudo : & ira & in dignatio & clamor
ablas phemia tollatur a uobis quasi cunctis ex¬
terius iam bene conpositis: ad interiora conuer¬
titur : dum sub iungit : cũ omnimalitia
quia nemirũ : frustra in dignatio clamor &blas¬
phemia ab ex teriorib: tollitur : si in interio

Expanded text:
adjunxit: Benigna est; videlicet ostendens adjunxit: Benigna est; videlicet ostendens quia quos ex patientia tolerat, amare etiam ex benignitate non cessat. Unde idem doctor egregins, cum patientiam discipulis suaderet, dicens: Omnis amaritudo et ira, et indignatio et clamor, et blasphemia tollatur a vobis; quasi cunctis exterius jam bene compositis ad interiora convertitur, dum subjungit: Cum omni malitia; quia nimirum frustra indignatio, clamor, et blasphemia ab exterioribus tollitur, si in interio
Abbreviated transcription (Latin):
quippe inpellente agitur. ut totus foras
sp̃s proferatur Quem id circo citius per¬
tur batio eicit : quia nulli interius discipli¬
na sapientiae circum cludit Sapiens autẽ
defest & reseruat in posterũ. Laesus euim
in praesenti se ulcisci non desiderat qui &iã
tolerans parci obtat: sed tamen: iuste uindi¬
care omnia ex tremo iudicio non ignorat
xcontra am monendi sunt pacientes: ne in eo
quod exterius postant : interius doleant
Ne tantae uistutis sacrificiũ quod integrum
foras immolant : in tus malitiae peste cor¬
rum pant: Et cum ab hominib: non agnusci¬
tur: sed tamen sub diuina ex aminatione pec¬
catorstanta de terior culpa dolorisfiat:
quanta sibi ante homines uistutis speciem uin¬
dicat: Dicendum itaq: est pacientib : ut stu¬
deant diligere quos sibi necerse est tollerare:
Neͥsapientiã dilectio non sequitur : in deriorẽ
culpam odu: uistus ostensa uestatur: Vnde
paulus cum dicer&: Caritas paciens est : ilico

Expanded text:
 impellente agitur, ut totus foras  impellente agitur, ut totus foras spiritus proferatur. Quem idcirco citius perturbatio ejicit, quia nulla interius disciplina sapientiae circumcludit.-- Sapiens autem differt et reservat in posterum. Laesus enim, in praesens se ulcisci non desiderat, quia etiam tolerans, pati optat, sed tamen vindicari omnia extremo judicio non ignoratcontra admonendi sunt patientes, ne in eo quod exterius portant, interius doleant, ne tantae virtutis sacrificium quod integrum foras immolant, intus malitiae peste corrumpant; et cum ab hominibus non agnoscitur, sed tamen sub divina examinatione peccatur, tanto deterior culpa doloris fiat, quanto sibi ante homines virtutis speciem vindicat. Dicendum itaque est patientibus, ut studeant diligere quos sibi necesse est tolerare; ne si patientiam dilectio non sequatur, in deteriorem culpam odii virtus ostensa vertatur. Unde Paulus cum diceret: Charitas patiens e
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt qui nec cum grauantur excedunt.
animo suo: expugnatore urbium quia extra
sunt quie subi cuguntur. Ualde autem ma¬
us est quod perpacientiam uincitur : quia
ipse a se animus superatur. Et sem& ipsum
sibim& ipse subiecit: quando eum pacientia
intrase frenare conpellit: Audiant in pa¬
cientes quod electis suis uerrtas dicit : In
pacientia uestra possidebitis animas uestras.
Sic enim conditi mirabiliter summus : ut ra¬
to animã : & anima possideat corpus.
poius uero anima ac corporis possessione
reppellitur: si non prius anima aratione
possidetur: Custodem igitur conditionis nr̃te
pacientiam dñs esse monstrauit: qui in ipsi
nos possidere nos m&ipsos docuit. Quanta
ergo sit in pacientiae culpa cognoscimus. p
quam & hoc ipsum amittimus : possider e
quod summus: Audiant in pacientes: quod
persalo monem rursum dicitur: totum Ip̃m
suum profest stultus. Sapiens autadefe¬
rit & reseruat in posterum Iupacientia

Expanded text:
ciunt, qui nec cum gravantur, excedunt.ciunt, qui nec cum gravantur, excedunt.enim est victoria urbium, quia extra sunt quae subiguntur; valde autem majus est quod per patientiam vincitur, quia ipse a se animus superatur, et semetipsum sibimetipsi subjicit, quando eum patientia intra se frenare compellit. Audiant impatientes quod electis suis Veritas dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Sic enim conditi mirabiliter sumus, ut ratio animam, et anima possideat corpus. Jus vero animae a corporis possessione repellitur, si non prius anima a ratione possidetur. Custodem igitur conditionis nostrae patientiam Dominus esse monstravit, qui in ipsa nos possidere nosmetipsos docuit. Quanta ergo sit impatientiae culpa cognoscimus, per quam et hoc ipsum amittimus possidere quod sumus. Audiant impatientes quod per Salomonem rursum dicitur: Totum 44 spiritum suum profert stultus, sapiens autem differt et reservat in post
Abbreviated transcription (Latin):
pacientia relinquitur : &iam bona reliqua¬
quae iam gesta fuerant destruuntur pecta
per ez echi helem es se in altare di fossa perhi
s& omns quod in eo sacrificiũ repperir& su¬
per ueniens aura disperger& : qui duero ac¬
cepimus altare dĩninꝰ animã iusti quet quot
bona egerit : tot superse ante eius oculos:
sacrisicia imponit: Quid autẽ est altaris fos¬
sanisi bonorũ facientia: Quidum mentem
aduersa tolleran dahumiliat : quasi more
soueae : hanc inimo positam de monstrat:
Possa ergo in altarefiat: ne superpositũ sa¬
crificium aura dis pergat: Id est electorom
mens pacientiã custodiat necũ motauento
in pacientiae & hoc quodbene operata est amit¬
tat sBene autem haec eadem fossa unius cubi¬
ties se monstratur quia nimirum si pacien¬
Vtia non deseritur unitatis mensura seruatur
Vnde paulus ait: inuicem onera uestra posta¬
teo & sit ad implebitis legem xp̃i. Lex quippe¬
apest caritas unitatis quam soli perfi¬

Expanded text:
patientia relinquitur, patientia relinquitur, quae jam gesta sunt destruuntur. Unde bene ad Ezechielem esse in altari Dei fossa perhibset, omne quod in eo sacrificium reperiret, superveniens aura dispergeret. Quid vero accipimus altare Dei, nisi animam justi, quae quot bona egerit, tot super se ante ejus oculos sacrisa, nisi bonorum patientia, quae dum mentem ad adversa toleranda humiliat, quasi more foveae hanc in imo positam demonstrat? Fossa ergo in altari fiat, ne superpositum sacrificium aura dispergat: id est, electorum mens patientiam custodiat, ne commota vento impatientiae, et hoc quod bene operata est amittat. Bene autem haec eadem fossa unius cubiti esse monstratur ; quia nimirum si patientia non deseritur, unitatis mensura servatur. Unde et Paulus ait: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi, est charitas unitatis, quam soli perfi
Abbreviated transcription (Latin):
cientiae uicium: ipsa uistutũ nutrix doctri¬
na dissi patur: Scriptũ namq: est . doctri¬
na uiri perpacientiã noscitur: Tanto ergo
quisq: minus ostenditur doctus: quanto mi¬
dus conuincitur paciens: Neque enim potest
ueraciter bona docendo inpendere: siui uendo
nescit aequa nimiter aliena mala tollerare
Der hoc quoq: in pacientiae uicium plerum que
mentem : arrogantiae culpa trans figian
quia dum dispici inmundo hoc quir que ron pni¬
titur: bona qua sibi occulta sunt ostẽntase
conatur: At que sic in pacientiae usque ad
arrogantiam ducitur dum quia ferre do¬
pectionem uonpotest de tegendo semaipsũ
inostentatione gloriatur: Unde scriptum
est melior est paciens arrogante: quia ua¬
delic& eligit paciens quaeliba mala perpas
quam per ostentationis uicium. bona sua
occulta fore publica cornuscat a contra eligit
aprogans bona dese uel falsa iactar pemala
possĩt uel minima perp&i. Quia igrtur cum

Expanded text:
tientiae vitium ipsa virtutum nutrix doctritientiae vitium ipsa virtutum nutrix doctrina dissipatur. Scriptum namque est: Doctrina viri per patientiam noscitur . Tanto ergo quisque minus ostenditur doctus, quanto minus convincitur patiens. Neque enim potest veraciter bona docendo impendere, si vivendo nescit aequanimiter aliena mala tolerare. Per hoc quoque impatientiae vitium plerumque mentem arrogantiae culpa transfigit; quia dum despici in mundo hoc quisque non patitur, bona si qua sibi occulta sunt, ostentare conatur, atque sic per impatientiam usque ad arrogantiam ducitur; dumque ferre despectionem non potest, detegendo semetipsum in ostentatione gloriatur. Unde scriptum est: Melior est patiens arrogante . Quia videlicet eligit patiens quaelibet mala perpeti quam per ostentationis vitium bona sua occulta cognosci. At contra eligit arrogans bona de se vel falsa jactari, ne mala possit vel minima perpeti. Quia igitur cum
Abbreviated transcription (Latin):
Vt dũ deipsa leuitate motionis praedicatore suose
Liter ammonendi sunt in pacientes : atq: aliter
pacientes: Dicendũ namq est in pacientib
quia dum frenare sp̃m neglegunt: per multa
diam quae non appetunt iniquitatũ abrup¬
ta rapiuntur: Quia uidelic& mentẽ inpellit
furor quo nontrahit desideriũ: Et ait com¬
mota uelut nesciens: unde post doleat sciens
pulsõ praecipiter. qua edã uelut alie nati per¬
agunt Vix mala sua post quã fuerint. perpe¬
trata cognascunt: quidũ per turbationi sue
minimae obsistunt : &iã siqua ase tranquil¬
lamente puerant bene gesta confudunt.
et in prouiso ipulso destruunt : quicquid for¬
si tan diulabore prouido construxerunt
Ipsa namq: quae mater est omnium custasq
uistutũ: proinpacientiae uitiũ uistus cari¬
tatis amit trtur Scriptum quiope est:
caritas paciens est: Igitur cũ minimȩ est
paciens : caritas non est : Per hoc quoq: inpa¬

Expanded text:
ut dum de ipsa levitate motionis praedicatori suo seut dum de ipsa levitate motionis praedicatori suo seliter admonendi sunt impatientes, atque aliter patientes: dicendum namque est impatientibus quia dum frenare spiritum negligunt, per multa etiam quae non appetunt, iniquitatum abrupta rapiuntur, quia videlicet mentem impellit furor quo non trahit desiderium, et agit commota velut nesciens, unde post doleat sciens. pulsu praecipites, quaedam velut alienati peragunt, vix mala sua postquam fuerint perpetrata cognoscunt. Qui dum perturbationi suae minime obsistunt, etiamsi qua a se tranquilla mente fuerant bene gesta confundunt, et improviso 43 impulsu destruunt, quidquid forsitan diu labore provido construxerunt. Ipsa namque quae mater est omnium custosque virtutum, per impatientiae vitium virtus amittitur charitatis. Scriptum quippe est: Charitas patiens est . Igitur cum minime est patiens, charitas non est. Per hoc quoque impa
Abbreviated transcription (Latin):
repraehendimus apud pus illanimis exosta¬
tio uerecundia conualiscat: Unde idempau¬
lus cũthes salonicensis in accepta praedicatio¬
ne perdurantes: quasi deuicino mundi termi¬
no quadã cognuscer& pus illa nimt tucrt lauda¬
bare prius in eis quae fostia pros pieit laudat:¬
& caute monendo: post modum quae infirma
sunt roborat. Ait enim: Gratias agereo
bundat caritas unius cuiusq uestrũ in inuicem
ita ut & nos ipse in uobis gloriemur ineclesis
Di pro pacientia uestra &fide: Qui cumblanda
haec uitae eorũ praeconiae praemisissee pau¬
uestro sensu: neque terreamini : neque ꝑsermo
nos missam: quasi instaet dier dñi: Egit enim
uerus doctor ut prius audirent laudati quodre¬
cognoscerent : & post modũ quod exhostati sequȩ¬
rentur: quatenus eorũ mentẽ neam monitio
sub iuncta concuteret : & laus praemissa solidan&:
Et qui cormatos eos uicinae finis sur pectione cor¬
nouerat: non tam redarguebat sed quasi trans¬
acta pesciens. ad huc cõmouere prohibebat

Expanded text:
reprehendimus magis apud pusillanimes exhortatio verecunda convalescat. Unde idem Paulus cum Thessalonicenses in accepta praedicatione perdurantes, quasi de vicino mundi termino quadam cognosceret pusillanimitate turbatos, prius in eis quae fortia prospicit laudat, et caute monendo postmodum quae infirma sunt roborat. Ait enim: Gratias agere abundat caritas uniuscuiusque omnium uestrum in inuicem: ita ut nos ipsi in uobis gloDei, pro patientia vestra et fide . Qui cum blanda haec vitae eorum praeconia praemisisset, pauvestro sensu, neque terreamini, neque per spirnos missam, quasi instet dies Domini . Egit enim verus doctor, ut prius audirent laudati quod recognoscerent, et postmodum quod exhortati sequerentur; quatenus eorum mentem ne admonitio subjuncta concuteret, laus praemissa solidaret; et qui commotos eos vicini finis suspicione cognoverat, non jam redarguebat motos, sed quasi transacta nesciens, adhuc commoveri prohibebat;
Abbreviated transcription (Latin):
uel operis manus laue: Et fit plerum que
ut dum rectoris animus aliena temptamenta
condiscendo cogoscit: auditor temptationib:
&iam ipse pulsetur: Quaet haec eadem ꝑ quã
populi multitudo diluitur : aqua proculdu¬
bium luteris inqui natur :: Nam dõ sordis
diluentium suscepit: quasi suae munditiae
sereni tatẽ perdit. Sed haec nequa quã pas¬
quanto misericordius exaliena temptatione
fatigatur

Expanded text:
vel operis manus lavet. Et fit plerumque vel operis manus lavet. Et fit plerumque ut dum rectoris animus aliena tentamenta condescendendo cognoscit, auditis tentationibus etiam ipse pulsetur, quia et haec eadem per quam populi multitudo diluitur, aqua proculdubio luteris inquinatur. Nam dum sordes diluentium suscipit, quasi suae munditiae serenitatem perdit. Sed haec nequaquam pasquanto misericordius ex aliena tentatione fatigatur
Abbreviated transcription (Latin):
erubes cant ut cũ temptationũ fluctus par¬
uoli tollerant: ad pastoris mentem : quasi ad ma¬
tris
sinum recurrant: Et hoc quodinse in quinase
pulsantis culpae sordib: praeuident ex ostato¬
nis eius solatio: ac lacrimis orationis lauent
unde & ante foris templi abluendas in gredien¬
tum manus mare aenũ id est lurterem duo de¬
cim boues postant. Qui qui dem facie exterius.
eminent: sed ex posteriorib: latent: quinamq:
duodecim boues. nisi uniuersus pastorum or do
signatur De quib paulo di serente lex dicit :
non obdurabis. hos bouitrituranti: quorum
quidem non a pesta operacernimus.¬
sed apud districtũ iudicẽ : quae illis posterius
maneant : in occulta re tributione nescimus.
quitamen cũ discensionis suae pacientiam dilu¬
endis proximorũ confessionib: praeparant:
uelut ante foris templi. luterem postant.
Vt quis quis intrare aeternitatis ianuam .ui¬
titur. temptationis suas menti pastoris in¬
dicit : & quasi in bouum lutere cogitationis

Expanded text:
erubescant; ut cum tentationum fluctus parvuli tolerant, ad Pastoris mentem quasi ad matris sinum recurrant; et hoc quod se inquinari pulsantis culpae sordibus praevident, exhortationis ejus solatio, ac lacrymis orationis lavent. Unde et ante fores templi ad abluendas ingredientium manus mare aeneum, id est luterem, duodecim boves portant : qui quidem facie exterius eminent, sed ex posterioribus latent. Quid namque duodecim bobus, nisi universus pastorum ordo designatur? De quibus Paulo disserente lex dicit: Non obturabis os bovi trituranti . 20 Quorum quidem nos aperta opera cernimus,sed apud districtum judicem quae illos posterius maneant in occulta retributione nescimus. Qui tamen cum condescensionis suae patientiam diluendis proximorum confessionibus praeparant, velut ante fores templi luterem portant; ut quisquis intrare aeternitatis januam nititur, tentationes suas menti pastoris indicet, et quasi in boum lutere cogitationis
Abbreviated transcription (Latin):
aliter hȩbetis¬
aliter inpudentes
aliter uerecundi.¬
Aliter proterui.
aliter pusillanimis¬
aliter in pacientes
aliter pacientes.¬
aliter beni uoli.¬
aliter inuidi.¬
aliter simplices
aliter inpuri.¬
aliter in colomes.
aliter agri.¬
xiiii. alrter qui flagella
me tuunt & proptesea
in nocenter uiuunt.
aliter quisic iniquita¬
te duruerunt ut nec
ꝑgella corrigantur¬
xU Aliternimis taciti.
aliter precipites
ialiter mansueti.
aliter iracundi
aliter humiles:
aliter. elati.
aliter pestinacis.
aliter in constantes.
aliter gulae deditȩ.
aliter abftinentes
aliter qui aliena rape¬
re contendunt.¬
Xꝑn aliter quinec aliena rapi¬
unt nec sua largentur
alit̃ quieaq habent sua
tribuunt & aliena rape¬
re non desis tunt.¬
xꝑiu aliter discor dir
Laliter pacti.¬
xxuiii alit̃ seminantes iurgia.
aliter pacientiam.¬
xxlx. alit̃ monendi sunt qui sa¬
cralegs uerba ñ nete itelli
intelligunt sed humili

Expanded text:
aliter hebetesaliter hebetesaliter impudentes, aliter verecundialiter protervi, aliter pusillanimesaliter impatientes, aliter patientesaliter benaliter invidi.Aliter simplices, aliter impuri.Aliter incolumes, aliter aegri. Aliter qui flagella metuunt, et propterea innocenter vivunt; aliter qui sic in iniquitate duruerunt, ut nec per flagella corrigantur; aliter nimis taciti, aliter praecipites; aliter mansueti, aliter iracundi; aliter humiles, aliter elati; aliter pertinaces, aliter inconstantes; aliter gulae dediti, aliter abstinentes;r tribuunt, aliter qui aliena rapere contendunt; aliter qui nec aliena rapiunt, nec sua largiuntur, aliter qui et ea quae habent sua tribuunt, et aliena rapere non desistunt; aliter discordes, aliter pacati; aliter seminantes jurgia, aliter pacifici; aliter admonendi sunt qui sacrae legis verba non recte intelligunt, ali
Abbreviated transcription (Latin):
catulus instigat: Et medicamentũ quodhunc
morbũ iminuit : alteri uirisiugit: et panis qui
uitam porstiũ roborat : paruolorũ negato
Pro qualitate igitur audientiũ formari deba
sermodoctorũ Vt & adsua singulis congruat:¬
& tamen a cõmunis aedificationis aste nũ quã
recidat: Quid enim sunt intente mentes au¬
ditorũ nisi utita dixerim quaedã incithara
tensionis strate cordarũ : quas tangendi: asti¬
fex : ut non sibi metipsi dissimile canticum fa¬
ciunt : dissimiliter pulsat: Et id circo corde
consonant modolationẽ reddunt: quia unũ
quidem plectro: sed non uno inpulso peri¬
untur: unde & doctor quis que ut inunacune¬
tos uistute caritatis aedific&. ex una doe tri¬
na non unaca demque exostatione tangese
IAliter namq: uiri alit̃
ammonendi sunt femine¬
I Aliter iuuenes:
aliter senes¬
uii aliter in opes.
aliter locupletes¬
uii aliter laeti
aliter tristes
aliter subditi.
aliter praelati
i Aiter serui

Expanded text:
catulos instigat. Et medicamentum quod hunc catulos instigat. Et medicamentum quod hunc morbum imminuit, alteri vires jungit; et panis qui vitam fortium roborat, parvulorum necat. Pro qualitate igitur audientium formari debet sermo doctorum, ut et ad sua singulis congruat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat. Quid enim sunt intentae mentes auditorum, nisi ut ita dixerim, quaedam in cithara tensiones stratae chordarum? quas tangendi artifex, ut non sibimetipsi dissimile canticum faciat, dissimiliter pulsat. Et idcirco chordae consonam modulationem reddunt, quia uno quidem plectro, sed non uno impulsu feriuntur. Unde et doctor quisque, ut in una cunctos virtute charitatis aedificet, ex una doctrina, non una eademque exhortatione tangere Aliter namque viri, aliter admonendae sunt feminae; aliter juvenes, aliter senes; aliter inopes, aliter locupletes; aliter laeti, aliter tristes; aliter subditi, aliter praelati; aliter servi,
Abbreviated transcription (Latin):
inquiritur: igͥnominio sum ualde est : si tunc¬
quaerat discere : cũ questionẽ debeat enota¬
re : Sed circulis uectis inhereant : ut docto¬
res semꝑ insuis cordib: eloquia sacra meditan¬
tes: tes tamenti arcam sine mora eleuent :
si quec quid necesse est: protenus dicent:
Vndebene primus pastor ecdesiae pastoris ce¬
ceat parati semꝑ ad satis factionẽ: omnipos¬
centi uos ratione de eaq: in uobis est spe
ACsi aꝑtedicat: ut postandã arcã mora nul¬
la prae pediat uectes acirculis num quã
recedant:¬
x.xIII.
uia igitur qualis esse debeat pastorostus¬
dimus : nunc qualiter doceat de monstremus
ut enim longe ante nos : reuerende memoreade
gregorius naezanzinus edocuit: nonuna cadẽ¬
que cunctis ex ortatio congruit. Quia neeo
cunctos parmorũ qualitas astringit. Suepe
namque officiunt : quae aliis prosunt quia
& plerum que herbeq hac animalia nutriunt
alia occidunt: Et lenis sibilus equus ittigat

Expanded text:
inquiritur, ignominiosum inquiritur, ignominiosum quaerat discere cum quaestionem debet enodare. Sed circulis vectes inhaereant, ut doctores semper in suis cordibus eloquia sacra meditantes, testamenti arcam sine mora elevent, si quidquid necesse est, protinus doceant. Unde bene primus pastor Ecclesiae pastores caecens: 'Parati semper ad satisfactionem omni poscenti vos rationem de ea, quae in nobis est, spe', ac si aperte dicat, ut ad portandam archam nulla mora prepediat, vectes a circulis numquam recedantXXIII. Quia igitur qualis esse debeat pastor ostendimus, nunc qualiter doceat demonstremus. Ut enim longe ante nos reverendae memoriae Gregorius Nazianzenus edocuit , non una eademque cunctis exhortatio congruit, quia nec cunctos par morum qualitas astringit. Saepe namque aliis officiunt, quae aliis prosunt. Quia et plerumque herbae quae haec animalia nutriunt, alia occidunt; et lenis sibilus equos mitigat,
Abbreviated transcription (Latin):
ditur: procul dubio quat tuor scĩ euangelu
libris accincta praedicatur uec tes qua
delignis. Set thimfiunt: qui eirdem ad
postandum circulis inseruntur quia for¬
tes per seuerantes: quaȩ doctores uelut
in putribilia ligna quaerendi sunt: qui
instructione sacrorum uoluminum.
semꝑ inherentes. Scãe ecclesiae unitatẽ de¬
nuntient: Et quasi intromissi circulis: arcam
postent. Vec tib: quippe arcam postare est : bo¬
nis doctorib: scãe ec clesiae adrudes. fidelium
mentes praedicando deducere: quiauro quo q:
iubentur operire: ut cum sermone aliis inso¬
nant : ipsi &iam uitae splendore fulges cant:
Dequib apte subditur: qui semꝑ erunt incir¬
culis neum quam ex trahentur ab eis: Quians¬
mirum Necesse est: ut qui ad officiũ praedi¬
cationis excubant: a sacrae lectionis studio
non recedant: Ad hoc namq: uectis es se incir¬
postandi tarditas nulla generetur. Quia
uidelic& cũ spiritale aliquid a subditis pastor

Expanded text:
ditur, 34 procul dubio quatuor sancti Evangelii ditur, 34 procul dubio quatuor sancti Evangelii libris accincta praedicatur. Vectesque de lignis sethim fiunt, qui eisdem ad portandum circulis inseruntur; quia fortes perseverantesque doctores velut imputribilia ligna quaerendi sunt, qui instructioni sacrorum voluminum semper inhaerentes, sanctae Ecclesiae unitatem denuntient, et quasi intromissi circulis arcam portent. Vectibus quippe arcam portare, est bonis doctoribus sanctam Ecclesiam ad rudes infidelium mentes praedicando deducere. jubentur operiri, ut cum salutifero sermone aliis insonant, ipsi etiam vitae splendore fulgescant, de quibus aperte subditur: Qui semper erunt in circulis, et nequaquam, extrahentur ab eis; quia nimirum necesse est ut qui ad officium praedicationis invigilant, a sacrae lectionis studio non recedant. Ad hoc namque vectes esse in cirportandi tarditas nulla generetur; quia videlicet cum spirituale aliquid a subditis a pastore