comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
agendo.
nim uͦ aliud ẽ. uoluntariꝰ con¬
sensus: aliud naturalis appetit᷑.
Posterior quippe nob̃ communis
ẽ. cum irrationalib: nec ualet
consentire spũi: carnis irretitus
illecebris. & fortasse ipse ẽ. qͥ alio
nomine ab apło sapientia carniᷤ
appellatur: ubi ait. Sapientia
carnis inimica ẽ dõ. Legi enim
dĩ nõn ẽ subiect̾a: nec enĩ potest.
Hunc gͦ ut diri communem ha¬
bentes cum bestiis: consenso uo¬
luntarius nos discernit.

Expanded text:
agendo. Enim vero aliud est voluntarius consensus, aliud naturalis appetitus. Posterior quippe nobis communis est cum irrationalibus: nec valet consentire spiritui, carnis irretitus illecebris. Et fortassis ipse est, qui alio nomine ab Apostolo sapientia carnis appellatur, ubi ait: Sapientia carnis inimica est Deo: legi enim Dei non est subjecta, nec enim potest . Hunc ergo, ut dixi, communem habentes cum bestiis, consensus voluntarius nos discernit.
Abbreviated transcription (Latin):
nonnullis questiunculis motis ma¬
gis quam solutis. tocius disputati¬
uncule. hec summa sit. qͦd ꝑcuriosi¬
tatem aueritate oecidit᷑ quia priꝰ
spectauit curiose. qͦd affectauit u¬
licite. sꝑauit p̃simmptuose. Iure gͥin
gradib suꝑbiȩ. primum curiosi

Expanded text:
nonnullis quaestiunculis motis manonnullis quaestiunculis motis magis, quam solutis, totius disputatiunculae haec summa sit: quod per curiositatem a veritate ceciderit, quia prius 575 spectavit curiose, quod affectavit illicite, speravit praesumptuose. Jure igitur in gradibus superbiae primum curiosi
Abbreviated transcription (Latin):
to ꝓcedit impediat: sic medicus
animarum ds̃. huiusmodi amme
ꝓcurat temptationes: immittit
tribulationes: quib afflicta ⁊ hu¬
miliata. gaudium uertat in luc¬
tum. reuelationem putet illusio¬
nem. Unde fit. ut & uanitate ca¬
reat: & ueritas reuelationis ñ ꝑeat.
Sic pauli extollentia ꝑ stimulos
carnis reprimit᷑: & ip̃se reuelatio¬
nib crebris attollitur. Sic ⁊acha¬
riȩ infidelitas linguȩ obligatione
multatur: & angłi ueritas suo intẽ¬
pore manifestanda ñ mutat᷑ Sic
ciunt. dum inter singłaria dona q̃
recipiunt commun hominũ ua¬
nitate pulsari se sentiunt: ut dũ ꝑ
grãm suꝑ se aliquid cernunt non
obliuiscantur qͦd sunt. S quid
de reuelationib ad curiositatẽ: De qͥ¬
bus ut hec ꝑexcessum intermiscerẽ.
dere uellẽ repbum angłm ante ca¬
sum suũ sic potuisse p̃uidere illam
qͣm post accepit in repbos homineᷤ
dñationem. ut tamen suã non p̃¬
sciret dampnationem. De qͦ etiam

Expanded text:
to procedit, impediat: sic medicus to procedit, impediat: sic medicus animarum Deus hujusmodi animae procurat tentationes, immittit tribulationes, quibus afflicta et humiliata, gaudium vertat in luctum, revelationem putet illusionem. Unde fit ut vanitate careat, et veritas revelationis non pereat. Sic Pauli extollentia per stimulos carnis reprimitur , et ipse revelationibus crebris attollitur. Sic Zachariae infidelitas linguae obligatione mulctatur , et angeli veritas suo in tempore manifestanda non mutatur. Sic ciunt, dum inter singularia dona quae recipiunt, communi hominum vanitate pulsari se sentiunt: ut dum per gratiam supra se aliquid cernunt, non obliviscantur quod sunt. 38. Sed quid de revelationibus ad curiositatem? De quibus ut haec per excessum intermiscerem, dere vellem, reprobum angelum ante casum suum sic potuisse praevidere illam, quam post accepit, in reprobos homines dominationem, ut tamen suam non praesciret damnationem. De quo etiam
Abbreviated transcription (Latin):
patriarcham in suꝑbiam credide¬
rim incidisse: s ut eius exemplo
pateat. qͦd hi qui futura p̃uident
ideo tamen putandi sunt nulla ui¬
disse. Qͦd si quis contendat meo
qͦd sua somnia adhuc adolescentu¬
lus narrabat. quoꝵ tunc myst̾ium
ignorabat uanitatẽ posse notari:
ego tamen mysterio magis siue sim¬
plicitati pueri deputandum arbi¬
tror quam uanitati. Quȩ tamen
si qua fuit: ꝑ ea quȩ passus legit᷑.
potuit expiari. Nonnullis enim ali¬
qua aliquando de se ꝑ reuelationẽ
iocunda monstrantur. quȩ & si hu¬
manus animꝰ absq ulla uanitate
scire non pocest. non minus ideo eue¬
niet qͦd monstratum ẽ: sic tamen ut
illa uanitas impunita non sit. qua
de magnitudine aut reuelationis
aut ꝓmissionis inse uł leuiter ex¬
ultauit.Sicut enim medicꝰ non so¬
lum unguento. s ⁊ igne utitur &
ferro. quo omne qͦd in uulnere sanã¬
do suꝑfluum excreuerit. secet & u¬
rat. ne sanitatem quȩ exunguen¬

Expanded text:
patriarcham in superbiam credidepatriarcham in superbiam crediderim incidisse: sed ut ejus exemplo pateat, quod hi qui futura praevidenideo tamen putandi sunt nulla praevidisse. Quod si quis contendat in eo quod somnia sua adhuc adolescentulus narrabat, quorum tunc mysterium ignorabat, vanitatem posse notari; ego tamen mysterio magis sive simplicitati pueri deputandum arbitror, quam vanitati. Quae tamen, si qua fuit, per ea quae passus legitur, potuit expiari. Nonnullis enim aliqua aliquando de se per revelationem jucunda monstrantur, quae etsi humanus animus absque ulla vanitate scire non potest, non minus ideo eveniet quod monstratum est; sic tamen ut illa vanitas impunita non sit, qua de magnitudine revelationis aut promissionis in se vel leviter exsultavit. Sicut enim medicus, non solum unguento, sed igne utitur et ferro, quo omne quod in vulnere sanando superfluum excreverit, secet et urat, ne sanitatem, quae ex unguen
Abbreviated transcription (Latin):
edientiȩ prcerat: ita ⁊ tu suꝑ om̃s fi¬
lios suꝑbiȩ rex constitut᷑ tua eos as¬
tuta malicia. ae maliciosa astutia
regeres: ꝑ qͦd altissimo siilis esses.
S miror cũ in prescientia di cuum
preuideris principatum: cur non in
eadem p̃uidisti & precipicium Nã
si preuidisti: quȩ insania fuit. ut
cum tanta miseria cuꝑes pͥncipari.
ut malles misere preesse quã felicit
subẽẽ: Aut non expediebat partici¬
pem ẽẽ plagarum illarum lums no¬
sarum: quam principem denebraꝵ
harum: S credibilius ẽ qͦd non p̃¬
uidisti: aut ꝓpter illam causam ꝗͣ
suꝑius dixi. quia di bonitatẽ atten¬
dens dixisti in corde tuo ñ reqͥret. ꝓ
pter qͦd oimpie dm irritasti: aut
suꝑbiȩ trabes excreuit: qua interpo¬
sita casum uidere non potuit
Sie ioseph cum suam p̃uidisset exal¬
tationem. non damen p̾scuut sui uen¬
ditionem: quamuis ꝓpior esset uen¬
ditio. qͣm ex altatio. Non qͦd tandũ

Expanded text:
edientiae praeerat, ita et tu super omnes fiedientiae praeerat, ita et tu super omnes filios superbiae rex constitutus, tua eos astuta malitia, ac malitiosa astutia regeres, per quod Altissimo similis esses. Sed miror cum in praesentia Dei tuum praevideris principatum, cur non in eadem praevidisti et praecipitium? Nam si praevidisti, quae insania fuit, ut cum tanta miseria cuperes principari, ut malles misere praeesse, quam feliciter subesse? An non expediebat participem esse plagarum illarum luminosarum, quam principem tenebrarum harum? Sed credibilius est, quod non praevidisti: aut propter illam causam, quam superius dixi, quia Dei bonitatem attendens, dixisti in corde tuo. Non requiret , propter quod, o impie, Deum irritasti; aut uperbiae trabes excrevit, qua interposita casum videre non potuisti. 37. Sic Joseph cum praevidisset exaltationem suam , non tamen praescivit sui venditionem, quamvis propior esset venditio, quam exaltatio. Non quod tantum
Abbreviated transcription (Latin):
Olucifer qui mane oriebans. immoñ
iam lucifer. s noctifer. aut etiã mor¬
difer: rectus cursus erat tuus abori¬
ente ad meridiem. & tu p̃postero or¬
dine tendis adaquilonem: Quan
tomagis ad alta festinas: tanto ce¬
lerius ad occasum declinas. Uelim tñ
curiosius ocuriose intentionem tuȩ
curiositatis inquirere. Ponam inquis
sedem meam adaquilonem. Nec aqͥ¬
lonem hunc co ꝑalem: nec sedem
hanc cum sis sp̃s. intelligo mat̾ialẽ
Puto autem ꝑ aquilonem reꝓbandoᷤ
homines fuisse designatos: ꝑ sedem.
potestatem in illos. Quos utiq inpre¬
scientia dei. quanto eiuicinior tanto
cet̾is ꝑspicatior p̃uidens. nullo qͥdẽ
sapientiȩ radio choruscantes nullo
sp̃s amore feruentes: uelut uacuum
reppereris locum. affectasti suꝑ illos
dñiuo quos quasdam tuȩ astutiȩ elari-¬
tate ꝑfunderes. tuȩ maliciȩ estib in¬
flammares: ut quomͦ altissimꝰ sua sa¬
pientia ac bonitate omnrib filiis ob¬

Expanded text:
36. O Lucifer, qui mane oriebaris, imo non 36. O Lucifer, qui mane oriebaris, imo non jam lucifer, sed noctifer, aut etiam mortifer, rectus cursus tuus erat ab oriente ad meridiem, et tu praepostero ordine tendis ad aquilonem? Quanto 574 magis ad alta festinas, tanto celerius ad occasum declinas. Velim tamen curiosius, o curiose, intentionem tuae curiositatis inquirere. Ponam, inquit, sedem meam ad aquilonem . Nec aquilonem hunc corporalem, nec sedem hanc cum sis spiritus intelligo materialem. Puto autem per aquilonem, reprobandos homines fuisse designatos; per sedem, potestatem in illos. Quos utique in praescientia Dei, quanto ei vicinior, tanto caeteris perspicacior praevidens, nullo quidem sapientiae radio coruscantes, nullo spiritus amore ferventes, velut vacuum repereris locum, affectasti super illos dominium, quos quadam tuae astutiae claritate perfunderes, tuae malitiae aestibus inflammares: ut quomodo Altissimus sua sapientia ac bonitate omnibus filiis ob
Abbreviated transcription (Latin):
celsum & eleuatum. & plena ẽ omis
terra maiestate eius: ut nusqͣm nisi
maere inuemias locum.
Seraphmn namq aliis quidem alis
suȩ contemplationis de throno ad
scabellum. de scabello ad thronum
uolantia alis caput dni pedesq ue¬
lantia. adhoc ibi posita puto: ut si¬
cut peccanti homini. paradysi per
cherubin ꝑhibetur ingressus. ita ⁊
ꝑseraphin tuȩ curiositati modus
imponatur: quatinus nec cȩli iã
magis impudenter quã prudenter
archana rimeris. nec ȩccłiȩ mysteria
cognoseas interris: s soli s conten¬
tus sis cordib suꝑboꝵ: qui nec in
terra esse dignantur sicut cet̾ ho¬
minum. nec sicut angłi uolant ad
celum. Licet uero & caput in cȩlo.
& pedes interra ade abscondant᷑:
quidã tamen tͥ medium uidendũ
adinuidendum dum taxat ꝑmit¬
titur: dum suspens in aere. descen¬
dentes quidem ꝑte & ascendentes an¬
głos intueris: s quid uł audiant in
cȩlis. uł nuncient derris. penit̾ nesceᷤ

Expanded text:
celsum et elevatum, et plena est omnis celsum et elevatum, et plena est omnis terra majestate ejus , ut nusquam nisi in aere invenias locum. 35. Seraphim namque aliis quidem alis suae contemplationis de throno ad scabellum, de scabello ad thronum volantia, aliis caput Domini pedesque velantia, ad hoc ibi posita puto, ut sicut homini peccanti paradisi per Cherubin prohibetur ingressus, ita et per Seraphin tuae curiositati modus imponatur: quatenus nec coeli jam magis impudenter, quam prudenter arcana rimeris, nec Ecclesiae mysteria cognoscas in terris; sed solis contentus sis cordibus superborum, qui nec in terra dignantur esse sicut caeteri hominum, nec sicut Angeli volant ad coelum. Licet vero et caput in coelo, et pedes in terra a te abscondantur; quiddam tamen tibi medium videndum ad invidendum duntaxat permittitur: dum suspensus in aere, descendentes quidem per te, et ascendentes Angelos intueris; sed quid vel audiant in coelis, vel nuntient terris, penitus nescis.
Abbreviated transcription (Latin):
talem iustus ds̃ iustissimȩ inte recor¬
queat penã. qui nec ualec nec deb
pati suam impune bonitatem of¬
fendi: sic utiq temꝑans inuindic¬
ta sententiam. ut si uelis resipiᷤᷤ¬
cere non neget ueniam: scđ̃m
tamen dunciam tuã & cor
impenitens. non possis uelle: &
ideo nec pęna carere. S iam au¬
di calumpniam. Cȩlum inquit mͥse
des ẽ: terra auten scabellum pedum
meorum. Non dixit oriens aut occi¬
dens: aut una aliqua cȩli plaga: s
totum celum mͥ sedes ẽ. Non potes gͦ
in parte sedere cȩli: cum ille totum
elegerit sibi. Interta non podes: qͥa
scabellum pedum eius ẽ. Terra et enĩ
locus solidus ẽ: ubi sedet ȩccłia fun¬
data supra firmam petrã. Quid faci¬
es: Ecȩlo pulsus: in terris remanere
non potes. Elige gͦ tͥm aere locum.
non ad sedendum s ad uolandum:
ut qui temptasti concutere statum
ȩternitatis: penam sentias ꝓpriȩ fluc¬
tuationis. Te gͦ fluctuande inter cȩlũ
& terram sedet dñs suꝑ solium ex¬

Expanded text:
talem justus Deus justissime in te retorqueat poenam, qui nec valet, nec debet pati suam impune bonitatem offendi: sic utique temperans in vindicta sententiam, ut, si velis resipiscere, non neget veniam; secundum tamen duritiam tuam et cor impoenitens, non possis velle, et ideo nec poena carere. 34. Sed jam audi calumniam: Coelum, inquit, mihi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum . Non dixit, Oriens, aut Occidens, aut Una aliqua coeli plaga: sed, Totum coelum mihi sedes est. Non potes ergo in parte sedere coeli, cum ille totum elegerit sibi. In terra non potes, quia scabellum pedum ejus est. Terra etenim locus solidus est, ubi sedet Ecclesia, fundata supra firmam petram. Quid facies? E coelo pulsus, in terra remanere non potes. Elige ergo tibi in aere locum, non ad sedendum, sed ad volandum: ut qui tentasti concutere statum aeternitatis, poenam sentias propriae fluctuationis. Te ergo fluctuante inter coelum et terram, sedet Dominus super solium ex
Abbreviated transcription (Latin):
dem omĩa ac toto corꝑe agitatũ
ux posse deneri a plurib. U oranᷤ
ꝓimmico uir totius ꝑfectionis
exauditus ẽ: s ex parte. Nlam ilico
qͥdẽ scõ orante ille aꝑuit oculos:
⁊ sensum recepit. Relictus ẽ. autẽ
ei sp̃s dm̃i malus qui eum colaphi¬
ret: ut discat ñ blasphemare. Cre¬
dimus eum uiuere usq adhuc:
⁊usq ad hȩc tempora luere pecca¬
tum grande qͦd peccauit in sc̃me
certis temporib tamen. ferunt lu¬
naticum eẽ. Porro p̃dictȩ possessi¬
ones cũ iam ꝓsui inbecillitate ⁊
inutilitate eas tenere ñualuit. in
pace ad locum cuius exstiterant re¬
dierunt. Nec renuit malachias. p̾t
multã demum uexationẽ pacis ob

Expanded text:
tem omnia, ac toto corpore agitatum, tem omnia, ac toto corpore agitatum, vix posse teneri a pluribus: et orans pro inimico vir totius perfectionis, exauditus est; sed ex parte. Nam illico quidem sancto orante, ille aperuit oculos et sensum recepit. Relictus est autem ei spiritus Domini malus, qui eum colaphizet, ut discat non blasphemare. Credimus eum vivere usque adhuc, et usque ad haec tempora luere peccatum grande, quod peccavit in sanctum: certis temporibus tamen ferunt lunaticum esse. Porro praedictae possessiones, cum jam pro sui imbecillitate et inutilitate eas tenere non valuit, in pace ad locum, cujus exstiterant, redierunt. Nec renuit Malachias post multam demum vexationem, pacis ob
Abbreviated transcription (Latin):
uiuũ ⁊ efficax eẽ: int̾fecit inquit
filiũ meũ. Et instigante diabolo
tanto furore exarsit in illũ. ut co¬
ram duce ⁊ maiorib ulidie falsi¬
tatis ⁊ mendatii arguere non u̾e¬
retur hominẽ qͥ ueracissimꝰ esset
ueritatis ⁊ discipulus ⁊ amator.
ut ⁊ conuiciũ intulit simiam ap¬
pellans. E malachias quidẽ. doc¬
tus ñ reddere maledictũ ꝓ male-¬
dicto obmutuit. ⁊ ñ aꝑuit os suũ:
dum consisteret peccator adu̾sus
eum. S ñ dñs õblitus sermonis
sui. quem dixerat: mͥ uindictam
ego retribuã. Eadem die domum
reu̾sus homo luit linguȩ effreniᷤ
temeritatem: ipso ultore quo in¬
stigatore lararat. Arreptum in
ignem ꝓicit demon: s mox ma¬
nib assistentium extractus est:
adustus tamen corꝑis parte ⁊ m̃¬
de captus. Et dũ insaniret uocat᷑
malachias uenit: repꝑitq male-¬
dicum spumantia ora torquentẽ:
horrendis uocib ⁊ motib derren-¬

Expanded text:
vivum et efficax esse: « Interfecit, » inquit, vivum et efficax esse: « Interfecit, » inquit, « filium meum. » Et instigante diabolo, tanto furore exarsit in illum, ut coram duce et majoribus Ulydiae falsitatis et mendacii arguere non vereretur hominem, qui veracissimus esset, veritatis et discipulus, et amator: et convicium intulit, simiam appellans. Et Malachias quidem doctus non reddere maledictum pro maledicto, obmutuit, et non aperuit os suum, dum consisteret peccator adversus eum. Sed non Dominus oblitus sermonis sui, quem dixerat: Mihi vindictam, et ego retribuam . Eadem die domum reversus homo, luit linguae effrenis temeritatem, ipso ultore, quo instigatore laxarat. Arreptum in ignem projicit daemon; sed mox manibus assistentium extractus est; adustus tamen corporis parte, et mente captus, Et dum insaniret, vocatus Malachias venit, reperitque maledicum spumantia ora torquentem; horrendis vocibus et motibus terren
Abbreviated transcription (Latin):
tem: Scoti sumꝰ ñ galli. Quȩ nam
leuitas hȩc: Quid opꝰ erat oꝑe tã
suꝑfluo tã suꝑbo: Unde tͥ pauꝑi
⁊ inopi sumpt᷑ ad ꝑficiendũ: Qui ᷤᷤ¬
ꝑfectum uidebit: Quid istud pre¬
uincit uires: suꝑat facultates.
Cessa cessa:desme auesania hac.
Alioquin. nos ñ sinimꝰ. ñ sustine¬
mus. Hoc dixit ꝓdens qͥd uellet:
ñ qͥd posset considerans. Nã de
quib p̃sumebat. ⁊ secum addu¬
xerat uiso uiro mutati sunt.⁊
iam ñ ibant cum eo. Ad quẽ uir
sc̃s tota libertate utens: miser
inquit opus qͦd inchoatũ uideᷤ
⁊ inuides sine dubio ꝑficietur:
ꝑfectum uidebunt multi. Tu uͦ
qr ñ uis non uidebis: & qͦd non
uis morieris: attendito tͥ ne in
peccato moriaris tuo. Ita ẽ: ille
mortuus ẽ. & opꝰ completum ẽ:
s ille ñ uidit. qui ut p̃fati sumꝰ
anno eodem mortuus ẽ. Int̾m
pat̃ audito mox qͥd de filio uir
sc̃s p̃dixisset: sciens uerbũ eius

Expanded text:
tem? Scoti sumus, non Galli. Quaenam tem? Scoti sumus, non Galli. Quaenam levitas haec? Quid opus erat opere tam superfluo, tam superbo? unde tibi pauperi et inopi sumptus ad perficiendum? Quis perfectum videbit? Quid istud praevincit vires, superat facultates. Cessa, cessa, desine a vesania hac: alioquin nos non sinimus, non sustinemus. » Hoc dixit, prodens quid vellet, non quid posset considerans. Nam de quibus praesumebat, et secum adduxerat, viso viro, mutati sunt, et jam non ibant cum eo. 62. Ad quem Vir sanctus, tota libertate utens: « Miser, » inquit, « opus, quod inchoatum vides, et invides, sine dubio perficietur; perfectum videbunt multi. Tu vero quia non vis, non videbis; et quod non vis, morieris: attendito tibi, ne in peccato tuo moriaris. » Ita est: ille mortuus est, et opus completum est; sed ille non vidit, qui, ut praefati sumus, anno eodem mortuus est. Interim pater audito mox, quid de filio Vir sanctus praedixisset, sciens verbum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tuus autẽ sic. Ulisũ ẽ. malachiȩ de¬
bere construi inbenchor oratori¬
um lapideum: instar quȩ maliis
regionib exstructa conspexerat.
Et cum cepisset iacere fundam̃ta:
indigest quidẽ mirati sunt qͦd in
terra illa necdum eiusmͦ edificia
inuenirentur. Uerum ille nequã
sic̃ erat p̃sumptuosus ⁊ insolens
ñmͦ miratus ẽ: s indignatus. Exqͣ
indignatione concepit dolorem:
& pepit iniquitatẽ. & fac̾tus su¬
surro inpopulis. nc̃ secreto detra¬
here. nunc blasphemare palam:
notare leuitatẽ: nouitatem hor¬
rere sumptus exaggerare. Istiusmͦi
uenenatis sermonib sollicitans ⁊
inducens multos ad ꝓhibendum.
ꝑ nos fieri debet contra nos fieriñ
sinamꝰ. Itaq cũ plurib qͦs suadẽ
ualuit descendit ad locum: reper¬
cum inuenit hominẽ dĩ: primus
ipse dux uerbi qui erat pͥncipium
mali. Obone uir qͥd tͥ uisum ẽ. nr̃is
hanc inducere regionib nouita¬

Expanded text:
tuus autem sic. Visum est Malachiae detuus autem sic. Visum est Malachiae debere construi in Benchor oratorium lapideum, instar eorum quae in aliis regionibus exstructa conspexerat. Et cum coepisset jacere fundamenta, indigenae quidem omnes mirati sunt, quod in terra illa necdum ejusmodi aedificia 685 invenirentur. Verum ille nequam, sicut erat praesumptuosus et insolens, non miratus est, sed indignatus. Ex qua indignatione concepit dolorem, et peperit iniquitatem. Et factus susurro in populis, nunc secreto detrahere, nunc blasphemare palam; notare levitatem, novitatem horrere, sumptus exaggerare. Istiusmodi venenatis sermonibus sollicitans et inducens multos ad prohibendum:  nonnisi per nos fieri debet, contra nos fieri non sinamus. » Itaque cum pluribus, quibus suadere valuit, descendit ad locum, repertum convenit hominem Dei, primus ipse dux verbi, qui erat principium mali: « O bone vir, quid tibi visum est nostris hanc inducere regionibus novita
Abbreviated transcription (Latin):
saltem oculorum ꝑueniant usq
ad cor: ⁊ uexatio det intellectum
cecitati. Cernere erat saulum de¬
nuo admanus trabi ⁊ duci ad ana¬
mam: ad ouem scilicet lupum:
ut refunderet p̃dam. Refudit: &
recepit uisum: qͦd malachias. usq
adeo ouis eẽt. ut sit misertus ⁊ lu¬
po. Diligenter ex his aduerte lec¬
tor. cum quib habitatio malachiȩ:
qͣles pͥncipes: ⁊ qͣles populi. Qͦ mͦ
non et is fr̃ fuit draconum ⁊ sociꝰ
structionum: Et ideo dedit ei dñs
iurtudem calcandi suꝑ serpentes
⁊ scorpiones: alligare reges eorũ
incompedib:⁊ nobiles eoꝵ in ma¬
nicis ferreis. Deniq audi qͥd seqͣt᷑
cesserat possessiones: ingratus be¬
neficio: extc̃ ⁊ deinceps insolen¬
tissimȩ semꝑ se habuit aduersũ
eũ ⁊ suos: inomnib infestus eis:
ubiq insidians detrahensq ac¬
tib eius. At non impune hoc
Erat illi unicꝰ filius qͥ imitator pa¬
dris audens aliqͥd ⁊ ipse in mala¬
chiam eodẽ anno mortuus ẽ. Mor¬

Expanded text:
saltem oculorum perveniant usque ad cor, et vexatio det intellectum caecitati. Cernere erat Saulum denuo ad manus trahi, et duci ad Ananiam , ad ovem scilicet lupum, ut refunderet praedam. Refudit, et recepit visum, quod Malachias usque adeo ovis esset, ut si misertus et lupo. Diligenter ex his adverte, lector, cum quibus habitatio Malachiae, quales principes, et quales populi. Quomodo non et is frater fuit draconum, et socius struthionum? Et ideo dedit ei Domiminus virtutem calcandi super serpentes et scorpiones, alligare reges eorum in compedibus, et nobiles eorum in manicis ferreis. Audi denique cesserat possessiones, ingratus beneficio, extunc et deinceps insolentissime semper se habuit adversus eum et suos, in omnibus infestus, ubique insidians, detrahensque actibus ejus. At non impune hoc. Erat illi unicus filius, qui imitator patris, audens aliquid et ipse in Malachiam, eodem anno mortuus est. Mor
Abbreviated transcription (Latin):
in paulo: non etiam itidẽ oꝑatur
in ipso: N enim loquor ait quȩ per
me non efficit ds̃. Quid gͥ Si non
pauli s dĩ loqñ¬
tis in paulo¬
paulum.
iam pauli merita: Ubi ẽ. qͦd cam
fidenter aiebat. bonũ certamen
certaui cursum consummaui fidẽ
seniaui. de reliquo reposita ẽ mͥ co¬
rona iusticiȩ. qͣm .r. m.d.i. i.d. ui
dex. Anin eo forte confidit sib eo¬
ronam ẽẽ repositam: qͦd ꝑ ipsum
illa fiebant: S multa ꝑ malos fi¬
ue anglõs. siue homines fuint bo¬
na: nec tamen reputantur uus ĩ
merita. An quia potius & cum ip¬
so. hoc ẽ. cum eus bona uolunta.¬
te fiebant: Nam si inuitus inqͥt
euangłizauero:dispensatio mͥ cre¬
omne meritum pendet abipso
paulo nonẽ. quo pacto eam quã
sibi repositam presumit coronã
uocat iusticiȩ. An qm̃ iustȩ iam
& ex debito requiritur qͦdcumq
uł gratis ꝓmittitur: Demq ait.¬
Scio cui credidi: & certus sum quia
potens ẽ. depositum meũ seruare.

Expanded text:
in Paulo, non etiam itidem operatur in ipso? Non enim loquor, ait, quae per me non efficit Deus . Quid ergo? si non Pauli, sed Dei loquentis in PauloPaulum, ubi jam Pauli merita? ubi est quod tam fidenter aiebat: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi: de reliquo reposita est mihi corona justitiae, qdex? An in eo forte confidit sibi coronam esse repositam, quod per ipsum illa fiebant? Sed multa per malos, sive angelos, sive homines, fiunt bona; nec tamen reputantur illis in merita. An quia potius et cum ipso, hoc est cum ejus bona voluntate, fiebant? Nam si invitus, inquit, evangelizavero, dispensatio mihi creomne meritum pendet, ab ipso Paulo non est; quo pacto eam, quam sibi repositam praesumit, coronam vocat justitiae? An quoniam juste, jam et ex debito requiritur, quodcunque vel gratis promittitur? Denique aitScio cui credidi, et certus sum quia potens est d
Abbreviated transcription (Latin):
appellentur ea quȩ dicimꝰ nr̃a meri¬
ta.spei sunt quedã seminaria: cari¬
tatis incentiua: occulta predesti¬
nationis stidicia: futurȩ felicitatiᷤ
presagia: uia regni. non causa re¬
gnandi. Deniq quos iustificauit
non quos iustos inuenit. hos ⁊ ma

Expanded text:
appellentur ea, quae dicimus nostra meriappellentur ea, quae dicimus nostra merita; spei quaedam sunt seminaria, charitatis incentiva, occultae praedestinationis indicia, futurae felicitatis praesagia, via regni, non causa regnandi. Denique, quos justificavit, non quos justos invenit, hos et ma
Abbreviated transcription (Latin):
ei ꝓmissum. suum appellat de¬
positum: & quia credidit ꝓmit¬
tenti. fidenter
ꝓmissum re¬
petit. Pro¬
missum qͥdẽ
sziam ex iusti¬
cia ꝑsoluendum. Est gͦ qͣm pau¬
lus expectat corona iusticiȩ: s ui¬
sticiȩ di non suȩ. Iustum quippeẽ
ut reddet qͦd debet. Debet autem
qͦd pollicitus ẽ. W hȩc ẽ iusticia
de qua presumit apls ꝓmissio dĩ:
ne si hanc contempnens.suã ue¬
lit statuere. iusticiȩ dĩ non sit sub¬
iectus. Cuius camen suȩ iusticie.
ds̃ ipsum uoluit habere consortẽ:
ut & coronȩ faceret ꝓmeritorem.
In eo enim sibi iusticiȩ consortem.
& coronȩ statuit ꝓmeritorem: cũ
rona hab̃e dignatꝰ ẽ coadiutorem. Por¬
ro coadiutorem fec̃. cum fecit uo¬
lentem: hoc ẽ. suȩ uoluntati con¬
sentientem. Itaq uoluntas in au¬
xilium: auxilium reputatur in
meritum. Si gͥ adõ uoluntas ẽ &
meritum. Nec dubium qͦd adõ sit
& uelle & ꝑfictre ꝓ bona uolunta.¬
tatem applicat oꝑi. et opus expli

Expanded text:
ei promissum, suum appellat depositum: et quia credidit promittenti, fidenter promissum repetit. Promissum quidem sed jam ex justitia persolvendum. Est ergo quam Paulus exspectat, corona justitiae: sed justitiae Dei, non suae. Justum quippe est ut reddat quod debet: debet autem quod pollicitus est. Et haec est justitia, de qua praesumit Apostolus, promissio Dei: ne si hanc contemnens, suam velit statuere, justitiae Dei non sit subjectus, cujus tamen suae justitiae ipsum Deus voluit habere consortem, ut et coronae faceret promeritorem. In eo enim sibi justitiae consortem, et coronae statuit promeritorem; cum rona, habere dignatus est coadjutorem. Porro coadjutorem fecit, cum fecit volentem, hoc est suae voluntati consentientem. Itaque voluntas in auxilium, auxilium reputatur in meritum. Si ergo a Deo voluntas est; et meritum. Nec dubium quin a Deo sit et velle, et perficere pro bona voluntatatem applicat operi, et opus explic
Abbreviated transcription (Latin):
timo.S de medio nemo dubitat:
nͥ qui ignorans di iusticiã. & suã
uolens constituere. iusticie dĩ ñẽ.
subiectus. Quid enim: Agnoscis
creantis potentiam: saluantis glo
Sana me ait & sanabor: saluũ me
fac. & saluus ero:qm̃ laus meatu
es. Iste di iusticiam agnoscebat:
a quo eque sꝑabat tam sanari a
peccato. qͣm amiseria liberari: &
ideo laudem illum suã non se. me¬
rito statuebat. Propt̃ hoc & dauid
ingeminans. non nob̃ inquit dñe
non nob̾ s nomini tuo da głam:
qͦd utramq adõ stolam. & iusticiȩ
scilicet expectaret & głȩ.

Expanded text:
o dubitat, nisi qui ignorans Dei justitiam, et suam volens constituere, justitiae Dei non est subjectus . Quid enim? Agnoscis creantis potentiam, salvantis glorSana me, ait, et sanabor; salvum me fac, et salvus ero, quoniam laus mea tu es . Iste justitiam Dei agnoscebat, a quo aeque sperabat, tam sanari a peccato, quam a miseria liberari: et ideo laudem suam illum, non se, merito statuebat: Propter hoc, et David ingeminans: Non nobis, inquit, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam : quod utramque a Deo stolam, et justitiae scilicet exspect
Abbreviated transcription (Latin):
or animo an magnanimior. se¬
rius magis anplusculum dissolu¬
tus. timoratior. an forte fidentior
qͣm oportet. Quam latus tͥ patet
campus. in hoc genere consid̾an¬
di. Memoro ego pauca ueluti q̃¬
dam seminaria ꝓferens: non tam̃
ipse serens.sz dans semen serenti.
Oportet innotescat. tibi zelus tuus.
elementia tua: discretio qͦ mode¬
ratrix earumdem iuitutum. Q¬
lis uidelicet indonandis iniurii.
qualis sis inulciscendis: quã in
utroq ꝓuidus modi. loci. demꝑis
obseruator.Prorsus consideranda
tria hȩc in usu untutũ harum. ne
non sint iurtutes.si preter hȩc re¬
piantur. Nempe eiusmodi ñ natu-¬
ra uirtutes s usus facit. Nam ex se
in differentes ẽẽ noscuntur. Tuum
ẽ aut abutendo. & confundendo
facere uicia:aut bene ordinateq
utendo iurtutes. Solent discretio¬
nis ocło caligante alterurrum sͥ
preriꝑe loca: terminos occupare.
Porro caligmis. duȩ sunt causȩ:. rra
& mollior affectus. Is iudicii cen¬

Expanded text:
or animo an magnanimior, seor animo an magnanimior, serius magis an plusculum dissolutus, timoratior an forte fidentior quam oportet. Quam latus tibi patet campus in hoc genere considerandi! Memoro ego pauca, veluti quaedam seminaria proferens; non tamen ipse serens, sed dans semen serenti. Oportet innotescat tibi zelus tuus, clementia tua, discretio quoque moderatrix earumdem virtutum, qualis videlicet in donandis injuriis, qualis sis in ulciscendis, quam in utroque providus modi, loci, temporis observator. Prorsus consideranda tria haec in usu virtutum harum; ne non sint virtutes, si praeter haec reperiantur: nempe ejusmodi, non natura virtutes, sed usus facit. Nam ex se indifferentes esse noscuntur. Tuum est, aut abutendo et confundendo facere vitia; aut bene ordinateque utendo, virtutes. Solent discretionis oculo caligante alterutrum sibi praeripere loca, terminos occupare. Porro caliginis duae sunt causae, ira et mollior affectus. Is judicii cen
Abbreviated transcription (Latin):
curas. temꝑabit a suꝑfluis: non
deerit necessariis. Porro iustus
altiora se ñ p̃sumet: s loquitur
cum iusto. Si iustus fuero non
tota equitate uerseris.: ut nec plus
uero tibi tribuas. nec plus iusto par¬
cas. Porro plus uͦ tribuis: ñ mͦ anogã¬
do tͥ qͦd non habes bonum. s quod
habes ascribendo. Uigilanter disc̃¬
ne qualis exte. & qualis sis dono
dĩ: & non sit in spũ tuo dolus. erit
autem si fideliter partiens. tua tͥ.
& quȩ sunt di. dõ. sine fraude resi¬
gnes. Exte mala bona adnͣo ẽẽ
ꝑsuasum tibinon ambigo. Sane
inter considerandum qualis sis:̃¬
qualis fueris ad memoriam re¬
uocandum. Conferanda posteri¬
ora priorib. Profeceris ne inuircu-¬
te. insapientia. in intellectu. ĩ sua-¬
uitate morum: an abhis forde
qͦd absit defeceris. Patientior sis
an impatientior solito. rracundi¬
or lenior ne. insolentior. an hu¬
milior. affabilior an aufterior.
exorabilior. an difficilior. pusilli¬

Expanded text:
curas, temperabit a superfluis, non curas, temperabit a superfluis, non deerit necessariis. Porro justus altiora se non praesumet, sed loquetur cum justo: Si justus fuero, nontota aequitate verseris, ut nec plus vero tibi tribuas, nec plus justo parcas. Porro plus vero tribuis, non modo arrogando tibi quod non habes bonum, sed et quod habes adscribendo. Vigilanter discerne, qualis ex te, et qualis sis dono Dei; et non sit in spiritu tuo dolus. Erit autem, nisi fideliter partiens, tua tibi, et quae sunt Dei, Deo sine fraude resignes. Ex te mala, bona a Domino esse, persuasum tibi non ambigo. Sane inter considerandum qualis sisqualis fueris ad memoriam revocandum. Conferenda posteriora prioribus. Profecerisne in virtute, in sapientia, in intellectu, in suavitate morum; an ab his forte quod absit! defeceris. Patientior sis, an impatientior solito, iracundior leniorne, insolentior an humilior, affabilior an austerior, exorabilior an difficilior, pusilli
Abbreviated transcription (Latin):
tationis. et temporis. Nc̃ autẽ
longum dieo. cum sibi homo lon¬
giorem ꝓmittit uitam. latũ. cũ
insuꝑfluas animus distendit᷑
curas. altum. cũ de se plus p̃su¬
mit: ꝓfundũ. cum se plus deicit
Qui igitur longa metitur dempo¬
ra. nonne uere ingreditur iter
exterminii transiens uidȩ dermi¬
nos ꝓductiori sollicitudine:
Inde ẽ qͦd homines in p̃senti asse¬
se exules ꝑ obliuionem. in alia
ꝑmanem sollicitudinẽ migrans
scła non ꝓfutura: immo nec fu¬
tura. Similiter animꝰ distentus
in multa: multis laceretur curiˢ
necesse ẽ Nempe immoderata ex¬
densio extenuationẽ. et extenua¬
tio nimia scissionem facit. Iam
uͦ alta p̃sumptio. qͥd nͥ ruinosa p̃¬
cipitatio ẽ.: Legisti namq ante
riunam exaltatur cor. Quid ere¬
gione nimie pufillammitatis de¬
iec̾tio: nͥ desꝑata quedã absortioẽ
In hanc fortis non deicietur. Pru¬
dens longioris uitȩ ñ abducet᷑
incerto. Modestus moderabitur

Expanded text:
tationis, et temporis . Nunc autem tationis, et temporis . Nunc autem longum dico, cum sibi homo longiorem promittit vitam; latum, cum in superfluas animus distenditur curas; altum, cum de se plus praesumit; profundum, cum se plus dejicit. Qui ergo longa sibi metitur 424 tempora, nonne vere ingreditur iter exterminii, transiens vitae terminos productiori sollicitudine? Inde est, quod homines in praesenti a sese exsules per oblivionem, in alia per inanem sollicitudinem migrant saecula, non profutura, imo nec futura. Similiter animus distentus in multa, multis laceretur curis necesse est. Nempe immoderata extensio extenuationem, et extenuatio nimia scissionem facit. Jam vero alta praesumptio, quid nisi ruinosa praecipitatio est? Legisti namque, Ante ruinam exaltatur cor . Quid e regione nimiae pusillanimitatis dejectio, nisi desperata quaedam absorptio est? In hanc fortis non dejicietur. Prudens longioris vitae non abducetur incerto. Modestus moderabitur
Abbreviated transcription (Latin):
milibq consentiens. Nromnde¬
si consideras quantus es. cogi¬
ta etiã qualis. & maxime. Hȩc
de sane consideratio tenet inde
nec ate auolare sinit: ñ ambula¬
re in magnis. neq in mirabili¬
bus suꝑ re. Inte consistito. ñ
infra deici. nõn attolli supra. ñ
euadere in longius. ñ extendi in
latuis. Tene medium si non uis
ꝑdere modum. Locus medius
tutus ẽ. Medium sedes modi.⁊
modus iitus. Omnẽ extra mo¬
um reputatił pterea ñ ẽ illi habi¬
tare in longo qͦd ultra modũ sit.
s ne in lato quidẽ qͦd extra sit.
porro nec in alto ut uno. qͦd al¬
terum supra alterum infra sit.
Deniq & longitudo exterminiũ
habere solet. & dilatatio scissu¬
ram. & altitudo ruinã. & ꝓfun¬
dum absortionem. Dico hȩc pla¬
nius ne me putes ea loqui quȩ
apl̃s comprehendere hortatur
cũ om̃ib scĩs. longitudinẽ la¬
titudinem. sublimitatem & ꝓ
fundum: qͦd alteriꝰ erit̃ dispu¬

Expanded text:
milibusque consentiens. milibusque consentiens. si consideras quantus es, cogita etiam qualis et maxime. Haec te sane consideratio tenet in te; nec a te avolare sinit, non ambulare in magnis, neque in mirabilibus super te. In te consistito. Non infra dejici, non attolli supra, non evadere in longius, non extendi in latius. Tene medium, si non vis perdere modum. Locus medius tutus est. Medium sedes modi, et modus virtus. Omnem extra moum reputat. Propterea non est illi habitare in longo, quod ultra modum sit: sed ne in lato quidem quod extra sit: porro nec in alto vel imo, quod alterum supra, alterum infra sit. Denique et longitudo exterminium habere solet, et dilatatio scissuram, et altitudo ruinam, et profundum absorptionem. Dico haec planius, ne me putes ea loqui quae Apostolus comprehendere hortatur cum omnibus sanctis, longitudinem, latitudinem, sublimitatem, et profundum, : quod alterius erit et dispu
Abbreviated transcription (Latin):
honorem.homo natus de mu¬
liere & obhoc cũ reatu. breui ui¬
uens tempore. ideoq cũ metu.
repletus multis miseriis. & ꝓpt̾̃¬
ea cum fletu. Et uere multis. qͥa
corꝑis & animȩ simul. Qͥd enĩ
calamitate uacat nascenti in
peccato. fragili corꝑe. & mente
sterili: Uere gͦ repletus: cui infir¬
mitas corꝑis & fatuitas cordis
cumulatur traduce sordis. mor¬
tis ad dictione. Salubris copu¬
la. ut cogitans de summũ pon¬
tificem. attendas pariter uilis¬
simum cinerem ñ fuisse s esse.
mitetur cogitatio naturã: imi¬
tetur & qͦd dignius ẽ. auctorem
naturȩ. summa imaq consotiãs.
Nonne natura in ꝑsona hominis
uili limo uitȩ spiraculum colli¬
gauit: Nonne auc̾tor naturȩ in
sui ꝑsona uerbũ limũq contẽ¬
perauit : Itatͥ sume formã tã
de nr̃ȩ concretione originis ꝗͣ
de sacramento redemptionis:
ut altus sedens ñ alia sapienᷤ¬
sis. s humilia de ce sentiens. hu¬

Expanded text:
honorem; homo natus de muhonorem; homo natus de muliere, et ob hoc cum reatu; brevi vivens tempore, ideoque cum metu; repletus multis miseriis , et propterea cum fletu. Et vere multis, quia corporis et animae simul. Quid enim calamitate vacat nascenti in peccato, fragili corpore, et mente sterili? Vere ergo repletus, cui infirmitas corporis, et fatuitas cordis cumulatur traduce sordis, mortis addictione. Salubris copula, ut cogitans te summum Pontificem, attendas pariter vilissimum cinerem non fuisse, sed esse. Imitetur cogitatio naturam; imitetur et, quod dignius est, Auctorem naturae, summa imaque consocians. Nonne natura in persona hominis vili limo vitae spiraculum colligavit? Nonne Auctor naturae in sui persona Verbum limumque contemperavit? Ita tibi sume formam tam de nostrae concretione originis, quam de sacramento redemptionis: ut altus sedens, non alta sapiensis, sed humilia de te sentiens, hu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ep̃s: qͦd quidem fac̾tus ñ natꝰ
es. Quid tͥ horum uidetur ad pu
qͦd natus: Hoc gͦ consulo. consid̾es
uidelicet qͦd & natus es. Nec mͦ qͥd
natus. s & qualis natus oporiet
attendas: si non uis duȩ consid̾atio¬
nis fructu & utilitate fraudari. Tol¬
le ꝓinde nunc hereditaria hȩc ꝑi-¬
romata abinitio maledicta. Dirum¬
pe uelamen foliorum celantium ig¬
nominiam ñ plagam curantium.
Dele fucum fugacis honoris huiꝰ.
& male colorate nitorem glȩ: ut
nude nudum consideres. qͥa nudꝰ
egressus es de utero matris tuȩ.
Num quid infulatus: Numqͥd mi¬
cans gemmis. aut floridꝰ sericis.
aut coroꝰ atus pennis. aut susfar-¬
cinatus metallis: Si cuncta hȩc
ueluti nubes quasdam matutinaᷤᷤ
uelociter transeuntes. & cito ꝑtͣns¬
itaras. dissipes & exsusfles afacie
Homo dolens qͦd homo sit.eru¬
bescens qͦd nudus sit. plorans
qͦd natus sit. murmurans qͦd sit.
Homo natus ad laborem ñ ad

Expanded text:
es episcopus: quod quidem factus, non natus es episcopus: quod quidem factus, non natus es. Quid tibi horum videtur ad purquod natus? Hoc ergo consulo consideres videlicet, quod et natus es. 18. Nec modo quid natus, sed et qualis natus, oportet attendas, si non vis tuae considerationis fructu et utilitate fraudari. Tolle proinde nunc haereditaria haec perizomata ab initio maledicta. Dirumpe velamen foliorum celantium ignominiam, non plagam curantium. Dele fucum fugacis honoris hujus, et male coloratae nitorem gloriae, ut nude nudum consideres, quia nudus egressus es de utero matris tuae . Nunquid infulatus? numquid micans gemmis, aut floridus sericis, aut coronatus pennis, aut suffarcinatus metallis? Si cuncta haec, veluti nubes quasdam matutinas, velociter transeuntes et cito pertransituras, dissipes et exsuffles a facie homo dolens quod homo sit, erubescens quod nudus sit, plorans quod natus sit, murmurans quod sit; homo natus ad laborem , non ad
Abbreviated transcription (Latin):
missa ẽ grandissima nauis facta
ex omnib. ipsa uniu̾salis ȩccł̃ia
doto orbe diffusa. En quis es. S¬
noli obliuisci etiã quid. Nã ⁊ ego
ñ sum oblitus id me ꝓmisisse re¬
petiturũ in oportunitate. Quam
oportune cum eo qui es. ediã qͦd
ante eras consideras. Quid dicoe
ras: & nc̃ es. Quid desinas intueri
qͦd non desisti ẽẽ : Ana sane conside¬
ratio ẽ. quid fueris & quid sis. Nã
qui sis fac̾tus: alter᷑. Nam ñ opor¬
tet ut ista extundat illam: inscru¬
tino tui. Es enim ut dixi ad huc
qͦd eras. & non minus hoc esꝗͣ qd fa¬
ctus es pꝰ: forte ⁊ magis. Deniq illud
natꝰ es mutatꝰ hͥ ñ in ħ mutat᷑. Non re¬
iec̾tum illud. s istud adiec̾tũ. Trac¬
temus utrumq simul: nam ut
prefatum me memini collade ex
inuicem ambe res ticiliores fient.
Dixi supra consideranti quid sis
naturã occiurere qua es homo. Nã
homo natus es. Porro ꝑcunctantiqͥs.
ꝑsone respondebitur nomen qͦd

Expanded text:
missa est grandissima navis; facta missa est grandissima navis; facta ex omnibus ipsa universalis Ecclesia, toto orbe diffusa. CAPUT IX. noli oblivisci etiam quid? Nam et ego non sum oblitus, id me promisisse repetiturum in opportunitate. Quam opportune cum eo qui es, etiam quod ante eras, consideras! Quid dico, eras? Et nunc es. Quid desinas intueri, quod non desisti esse? Una sane consideratio est, quid fueris, et quid sis: nam quis sis factus, altera. Non oportet ut ista extundat 423 illam in scrutinio tui. Es enim, ut dixi, adhuc quod eras: et non minus hoc es, quam quod factus es post, forte et magis. Denique illud natus es, mutuatus hoc, non in hoc mutatus. Non rejectum illud, sed istud adjectum. Tractemus utrumque simul: nam, ut praefatum me memini, collatae ex invicem ambae res utiliores fient. Dixi supra consideranti quid sis, naturam occurrere, qua es homo: nam homo natus es. Porro percunctanti quis, personae respondebitur nomen, quod
Abbreviated transcription (Latin):
potestatis uocatus es. Alioꝵ pode¬
stas certis artatur limitib: cua ex¬
tenditur ⁊ in ipsos qui potestatẽ
suꝑ alios acceꝑunt. Nonne si cau¬
sa exstiterit tu ep̃o cȩlũ claudere.
tu ipsum ab ep̃atu deponere. etiã
& tradere sathanȩ potes: Stat gͦ
inconcussum priuilegium tuum
tͥ: tam in datis clauib qͣm in otu¬
bus commendatis. Accipe aliud
cundius erat in corꝑe rediuiuo.
Sciens petrus quia dñs ẽ. in mare
se misit ⁊ sic uenit ad ipsum: alii ᷤ
nauigio ꝑuenientib. Quid istud:
Nempe signum singłaris pontifi¬
cii petri. ꝑ qͦd ñ nauem unã ut
ceteri quiq suã. s scłm ipsũ su¬
sceꝑit gubernandũ. Mare enim se¬
culum ẽ. naues eccłiȩ Inde ẽ qͦd al¬
tera uice instar dm̃ gradiens super
aquas. unicum se xp̃i uicarium de¬
signauit: qui ñ um populo.s cun¬
ctis preeẽ deberet. Siquidẽ aque
multȩ popłi multi. Ita cum qͥsq
ceteroꝵ habeat suã. tibi una com¬

Expanded text:
potestatis vocatus es. Aliorum potepotestatis vocatus es. Aliorum potestas certis arctatur limitibus: tua extenditur et in ipsos, qui potestatem super alios acceperunt. Nonne, si causa exstiterit, tu episcopo coelum claudere, tu ipsum ab episcopatu deponere etiam et tradere satanae potes? Stat ergo inconcussum privilegium tuum tibi tam in datis clavibus, quam in ovibus commendatis. Accipe aliud,cundius erat, in corpore redivivo. Sciens Petrus quia Dominus est, in mare se misit, et sic venit ad ipsum, aliis navigio pervenientibus . Quid istud? Nempe signum singularis pontificii Petri, per quod non navem unam, ut caeteri quique suam, sed saeculum ipsum susceperit gubernandum. Mare enim saeculum est; naves, Ecclesiae. Inde est quod altera vice instar Domini gradiens super aquas, unicum se Christi vicarium designavit, qui non uni populo, sed cunctis praeesse deberet: siquidem aquae multae, populi multi . Ita cum quisque caeterorum habeat suam, tibi una com
Abbreviated transcription (Latin):
pulos ciuitatis. aut regionis. aut
certe regni: Ques meas inquit.
Cui non planum ñ designasse ali¬
quas. s assignasse om̃s. Nichil ex¬
cipitur: ubi distinguitur nichil.
Et forte presentes ceteri condisci¬
puli erant. cũ commictens uni. u¬
nitatem omnib commendaret
in uno grege. & uno pastore scd̾m
illud. Ana ẽ eolumba mea. formo¬
sa mea. ꝑfecta mea. Ubi unitas.
ibi ꝑfectio. Reliqui numeri ꝑfec¬
tionem non habent s diuisionẽ
recedentes abunitate. Inde ẽ qͦd
alii singłi singlas sortiti sunt ple.¬
bes scientes sacramentum. Deniq
iacob qui uidebatur columna eccle¬
siȩ una ẽ contentus iherosolina:
petro uniu̾sitatẽ cedens. Pulchre uͦ
ibi positus ẽ suscitare sem̃ defun-¬
cti frĩs ubi occisus ẽ ille. Nã dic̾tus
ẽ fr̃ dñi. Porro cedente dñi fr̃ẽ: qui ᷤ
se ingerat alter petri prerogatiue:
Ergo iuxta canones tuos alii ĩpar¬
dem sollicitudinis: cuinplenitudine

Expanded text:
pulos civitatis, aut regionis, aut pulos civitatis, aut regionis, aut certi  al. certe regni? Oves meas, inquit. Cui non planum, non designasse aliquas, sed assignasse omnes? Nihil excipitur, ubi distinguitur nihil. Et forte praesentes caeteri condiscipuli erant, cum committens uni, unitatem omnibus commendaret in uno grege et uno pastore, secundum illud: Una est columba mea, formosa mea, perfecta mea . Ubi unitas, ibi perfectio. Reliqui numeri perfectionem non habent, sed divisionem, recedentes ab unitate. Inde est quod alii singuli singulas sortiti sunt plebes, scientes sacramentum. Denique Jacobus, qui videbatur columna Ecclesiae, una contentus est Hierosolyma, Petro universitatem cedens. Pulchre vero ibi positus est suscitare semen defuncti fratris, ubi occisus est ille: nam dictus est frater Domini . Porro cedente Domini fratre, quis se alter ingerat Petri praerogativae? 16. Ergo, juxta canones tuos, alii in partem sollicitudinis, tu in plenitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens qui dicere poterit: & do¬
lor m̃s inconspectu . m. semꝑ. Nc̃
iam repetende reliquie si quȩ sũt
loci illius aquo pauloante diu̾ti-¬
mus. Age indagemꝰ ad huc diligñ
tius quis sis: quam geras uideli¬
cet ꝓ tempore ꝑsonam in ȩccłia dĩ.
Quis es: Sacerdos magnus sum¬
mus pontifex. Tu princeps ep̃oꝵ:
tu heres apłorum. Tu primatu a¬
bel. gubernatu noe. patnarchatu
abraham. ordine melchisedech.
dignitate aaron. auctoritate mo¬
yses. iudicatu samuel. potestate
petrus. unctione xp̃e. Cu es cui
claues tradite cui oues creditȩ sunt.
Sunt quidem & alii quidem cȩli ia-¬
nitores & gregum pastores:s tu
tanto głosius. quanto indifferen¬
tius utrumq precetis nomen he¬
reditasti. Habent illi sibi assigna¬
tos greges singuli singulos. tibi
uniuers ⁊ crediti. uni unus. Nec
mͦ ouium s & pastoꝵ tu unꝰ om¬
nium pastor. Unde id ꝓbẽ queris:
oues.Si me amas petre: pasce oues
meas. Quas: Illius ut illius po¬

Expanded text:
sapiens, qui dicere potuit: Et dosapiens, qui dicere potuit: Et dolor meus in conspectu meo semper . Nunc jam repetendae reliquiae, si quae sunt, loci illius, a quo paulo ante divertimus. tius qui  al. quis sis, quam geras videlicet pro tempore personam in Ecclesia Dei. Quis es? Sacerdos magnus, summus Pontifex. Tu princeps episcoporum, tu haeres Apostolorum, tu primatu Abel, gubernatu Noe, patriarchatu Abraham, ordine Melchisedech, dignitate Aaron, auctoritate Moyses, judicatu Samuel, potestate Petrus, unctione Christus. Tu es cui claves traditae, cui oves creditae sunt. Sunt quidem et alii coeli janitores, et gregum pastores: sed tu tanto gloriosius, quanto et differentius utrumque prae caeteris nomen haereditasti. Habent illi sibi assignatos greges, singuli singulos: tibi universi crediti, uni unus. Nec modo ovium, sed et pastorum tu unus omnium pastor. Unde id probem quaeris? oves? Si me amas, Petre, pasce oves meas . Quas? illius vel illius po
Abbreviated transcription (Latin):
de illis es qui dignitates uirtutes
putant. Tibi ante exꝑta uutus ꝗͣ
dignitas fuit. Augustis relinqͥto
coli honorib ñ timuerunt: uerbi
gr̃a nabuchodonosor.alexandro.
antiocho.herodi. Tuuͦ considera ñ
consummatione summum de diq:
s comꝑatione. Nec me putes com¬
parationem dicere meritoꝵ: s mi¬
nsteriorum. Sic de existimet ħ̾o ut
cio sc̃itatis cuiuspiam dixerim sũ¬
mum plane inter ministros. aliaᷤ.
niti te ad summũ uelim ñ putare
summũ. aut uelle putari anteꝗͣ
sis. Nam quomͦ ꝓficis si iam suf-¬
ficis tͥ: Non sit ꝓinde tͥ aut pi¬
grum uestigare quid desit: aut
fateri qͦd desit uerecundum.: log̃re
& tu uoce antecessoris tui. non ꝙ
iam acceꝑim. aut iã ꝑfectus si.
ila q̃ inflat. hãc qͥ apponit. apponit
⁊ dolorem: s dolorem hunc nemo
unquam sapiens subterfugit est
quippe medicinalis dolor: ꝑ quẽ
stupor ille letalis animi duri &¬
impenitentis extunditur. Et id̾o

Expanded text:
de illis es qui dignitates virtutes de illis es qui dignitates virtutes putant. Tibi ante experta virtus, quam dignitas fuit. Augustis relinquito coli honoribus non timuerunt: verbi gratia. Nabuchodonosor, Alexandro, Antiocho, Herodi. Tu vero considera non consummatione summum te dici, sed comparatione. Nec me putes comparationem dicere meritorum, sed ministeriorum. Sic te existimet homo, ut cio sanctitatis cujuspiam dixerim summum plane inter ministros. Alias niti te ad summam velim, non putare summum, aut velle putari antequam sis. Nam quomodo proficis, si jam sufficis tibi? Non sit proinde tibi aut pigrum vestigare quid desit, aut fateri quod desit verecundum. Loquere et tu voce antecessoris tui, Non quod jam acceperim, aut jam perfectus sim: illa quae inflat. Hanc qui apponit, apponit et dolorem : sed dolorem hunc nemo unquam sapiens subterfugit. Est quippe medicinalis dolor, per quem stupor ille lethalis animi duri et poenitentis extunditur. Et ideo