comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dona hominib: quosdam qͥdem
apłos. alios euglistas: hos ꝓpħas:
illos pastores ordinans et doctores.
Qui non ẽ mecum: adu̾sum me ẽ.
Et qui ñ colligit mecum disꝑgit.
Non putet quisquam de hereticis
hoc dictum et scismaticis: quamꝗͣ
et ita ex suꝑfluo possit intelligi: s
ex consequentib textuq sermonis
ad diabolum refert᷑: et qđ ñ pos¬
sint oꝑa saluatoris. beelzebub oꝑibꝰ
comparari. Ille cupit animas ho¬
minum tenere captiuas: dñs lib̃are.
Ille p̾dicat idola: hic uniꝰ dĩ noticiã.
Ille trahit ad uicia: hic ad uirtutem
reuocat. Q uomꝰ gͦ possunt hab̃e con

Expanded text:
dona hominibus, quosdam quidem dona hominibus, quosdam quidem apostolos, alios evangelistas, hos prophetas, illos pastores ordinans et doctores . Qui non est mecum, adversum me est; et qui non colligit mecum, dispergit. Non putet q dictum et schismaticis 81 quamquam et ita ex superfluo possit intelligi, sed ex consequentibus textuque sermonis ad diabolum refertur: eo quod non possint opera Salvatoris Beelzebub operibus comparari. Ille cupit animas hominum tenere captivas; Dominus liberare. Ille praedicat idola; hic unius Dei notitiam. Ille trahit ad vitia: hic ad virtutes revocat. Quomodo ergo possunt in
Abbreviated transcription (Latin):
suum: in pace st̃ ea que possidet.
fortem: diabolum. A trium uͦ illiꝰ
mundũ qui in maligno positus ẽ
appellat. In quo usq ad saluatoriᷤ
aduentũ. male pacato potiebat᷑ im¬
ꝑio: quia in cordib infideliũ. sine
ulla contͣdictione quiescebat. Unde
et alibi pͥnceps mundi uocatur: di¬
cente dño. N enit enĩ pͥnceps mun¬
di: et in me nicħ inuenit. Et it̾um.
Nc̃ pͥnceps huiꝰ mundi eicietur foraᷤ.
De qua hie eiectione subiungitur:
Si autẽ fortior illo suꝑueniens uicerit
eumꝰ uniu̾sa arma eiꝰ auferet. in quib
confidebat: et spolia eius distͥbuet.
De se ipso quippe loquitur: qđ ñ con¬
cordi fallax oꝑatione. quemadmodũ
calumpmabant᷑. s fortiori potentia
uictor homines a demonio lib̃aret.
Arina in quib male fortis ille confi¬
debat: astutie di oliq sunt nequi¬
tie sp̃italis. Spolia uͦ eiꝰ: ipsi homines
st̃ ab eo decepti. Que uictor xp̃c distͥ¬
captiuã duxit captiuitatẽ: dedit

Expanded text:
suusuuFortem diabolum, atrium vero illius mundum, qui in maligno positus est, appellat, in quo usque ad Salvatoris adventum male pacato potiebatur imperio, quia in cordibus infidelium, sine ulla contradictione quiescebat, unde et alibi princeps mundi vocatur, dicente Domino: Venit enim princeps mundi, et in me nihil inveniet , et iterum: Nunc princeps mundi ejicietur foras, de qua hic ejectione subjungitur. Si autem fortior illo superveniens vicerit eum, universa arma ejus auferet, in quibus confidebat, et spolia ejus distribuet. De seipso quippe loquitur, quod non concordi fallax operatione, quemadmodum calumniabantur, sed fortiori potentia victor, homines a daemonio liberaret. Arma in quibus male fortis ille confidebat astutiae dolique sunt nequitiae spiritalis, spolia vero ejus ipsi homines sunt ab eo decepti. Quae victor captivam ducens captivitatem, dedit
Abbreviated transcription (Latin):
et coartat eos int̾rogatione prudenti
ut conficeant᷑ sp̃s sc̃i ẽẽ opus. Qđ ex
pulsio inquit demonũ in filiis urĩs
dõ ñ demonib deputatur: quare
idem in me opus. ñ eandem habeͬt
illi expulsionẽ demonũ deo assig¬
nant: uos in beelrebub pͥncipȩ de¬
monia: ꝓfecto ꝑuenit in uos regnum
dĩ. Iste ẽ digitus quem confitentur et
magi. qui contͣ moysen et aaron signa
faciebant dicentes: digitus dĩ iste est.
quo et tabłe lapidee scͥpte st̃ in monte
sina. Igitur si manus et brachium dĩ
te scandalitet m̃broꝵ inequalitas:
cum edificet corporis imnitas. Aliter.
unicuiq ꝓpͥa: siue hominũ siue an¬
głoꝵ. In nullis enim m̃bris nr̃is ma¬
gis apparet particio: quam in digitiᷤ.
Qđ aut̃ dixit ꝑuenit in uos regnum
dĩ: regnum dĩ nunc dicit. quo dam¬
nant᷑ impii. et a fidelib de peccatis
suis penitentiã agentib nc̃ secernins.¬
Et cum fortis armatus custodit atͥum

Expanded text:
Et coarctat eos interrogatione prudenti, Et coarctat eos interrogatione prudenti, ut confiteantur spiritus sancti esse opus. Quod si expulsio, inquit, daemonum in filiis vestris, Deo, non daemonibus deputatur: quare in me idem opus non eamdem habeat et illi expulsionem daemonum Deo assignant; vos Beelzebub principi daemonia, profecto pervenit in vos regnum Dei. Iste est digitus quem confitentur et magi, qui contra Moysen et Aaron signa faciebant, dicentes: Digitus Dei est iste , quo et tabulae lapideae scriptae sunt in monte Sina. Igitur manus et brachium Dei te scandalizet membrorum inaequalitas, cum aedificet unitas corporis. Aliter: unicuique propria, sive hominum, sive angelorum. In nullis enim membris nostris magis apparet partitio quam in digitis. Quod autem dixit, Pervenit in vos regnum Dei, regnum Dei nunc dicit quo damnantur impii, et a fidelibus de peccatis suis poenitentiam nunc agentibus secernuntur. Cum fortis armatus custodit atrium
Abbreviated transcription (Latin):
demonia: Hoc dicens. ex ipsoꝵ confes¬
sione uolebat intelligi: qđ in eum ñ
credendo in regno d iaboli eẽ delegis¬
sent: qđ utiq ad u̾sum se diuisum
stare ñ potest. Eligant gͦ pharisei
qđ uoluerint. Si sathanas sathanam
rent inuenire potuert̃. Si aut̃ potest:
multomagis fibi ꝓspiciant. et recedan
de regno eiꝰ: qđ adu̾sum se diuisum
stare ñ potest. In quo autẽ dñs xp̃c eici
existiment. attendant qđ sequitur.
Si aut̃ ego in beekebub eicio demonia.
filii ur̃i in quo eiciunt: Idõ ipsi
ur̃i iudices ert̃. Dix̃ hoc utiq de disci¬
fuerant. nicħ se malarum artium a
bono magistro didicisse: ut in pcipe
demomoꝵ eicerent demones. Ideo
inquit ipsi urĩ iudices ert̃. Ipsi in¬
quit: ipsi ignobilia. et contemptibi¬
lia huiꝰ mundi: in quib ñ artificiosa
paret: ipsi testes mei. iudices erunt
ur̃i. Auter. filios udeoꝵ exorcistas
gentis illiꝰ ex more significat᷑: qui ad
inuocationẽ dĩ eiciebant demones:

Expanded text:
et. Hoc dicens ex ipsorum confessione volebat intelligi, quod in eum non credendo in regno diaboli esse delegissent: quod utique adversum se divisum stare non potest. Eligant ergo quod voluerint: si Satanas Satanam rent invenire potuerunt; si autem potest, multo magis sibi prospiciant, et recedant de regno ejus, quod adversum se divisum stare non potest. In quo autem Dominus Christuexistiment, attendant quod sequitur: Si autem ego in Beelzebub ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices vestri erunt. Dixit hoc utique de discifuerant nihil se malarum artium a bono magistro didicisse, ut in principe daemoniorum ejicerent daemones. Ideo, inquit, ipsi judices erunt vestri. Ipsi, inquit, ipsi ignobilia et contemptibilia hujus mundi, in quibus non artificiosa paret, ipsi testes mei judices erunt vestri. Aliter Filios Judaeorum exorcistas gentis illius ex more significat, qui ad invocationem ejiciebant daemones.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑlibram unguenti: nͥ ꝑfectio iu¬
sticiȩ expͥmitur: Tunc quale fue¬
rit unguentũ tacet᷑: tc̃ quia nardi
pistici. id ẽ fidelis: neq extra neis
specieb adulterati. s p̃ciosi fuerit
indicat᷑. ut ꝑfecte fidĩ et actionis
que sit castitas intimet᷑. ꝑ caput
autem dñi quod unx̃ maria subli¬
mitas diuinitatis eiꝰ: ꝑ pedes hu¬
militas incarnationis expͥmitur.
Et pedes ungimꝰ eiꝰ: cũ mysteriũ
susceptȩ incarnationis debita
laude p̃dicamꝰ. Caput ungimus
cum excellentiã diumitatis digna
t̾ibi opinione ueneram᷑. Quid enĩ
ꝑ unguentũ. nͥbonꝰ odor opinoni

Expanded text:
per libram unguenti, nisi perfectio juper libram unguenti, nisi perfectio justitiae exprimitur? Tunc quale fuerit unguentum tacetur, nunc quia nardi pistici, id est fidelis neque extraneis speciebus adulterati, sed pretiosi fuerit indicatur, ut perfectae fidei et actionis quae sit castitas intimetur. Per caput autem Domini quod unxit Maria, sublimitas divinitatis ejus, per pedes humilitas incarnationis exprimitur. Et pedes ungimus ejus, cum mysterium susceptae incarnationis debita laude praedicamus; caput ungimus, cum excellentiam divinitatis digna verbi opinione veneramur. Quid enim per unguentum, nisi bonus odor opinioni
Abbreviated transcription (Latin):
maria in magnȩ indiciũ dilectio¬
nis. sicut sequentia monstrant eu¬
guenti mardi pistici p̃ciosi: et unr̃
pedes iħu. et ext̾sit capillis suis pe
des eiꝰ: quo ñ solum suȩ dat indi¬
cium deuotionis: s et aliarũ fide¬
lium deo animarũ signat pietatiᷤ
obsequium. S pͥus notandũ: qđ̃
sic̃ narrantib matheo et marco
didicimꝰ. ñ solum pedes dñi maria
s et caput nardo ꝑfudit. Nec du¬
bitandum ẽ quin ipsa sit mulier
peccatͥr ad dñm cum alabastro ue¬
int unguenti: & stans retro secus
pedeseius. lacͥmis cȩpit rigare pe¬
des eius. et capillis capitis su terge¬
bat. et osculabat᷑ pedes eiꝰ: et ungen¬
to ungebat. E adem gͥ ẽ mulier.
s ibi pedes solum dñi ꝓna unge¬
quoq ungendum ñ dubitauit
erigi. Ibi quipperudim̃ta peniten¬
tium: hic iusticiam ꝑfectarũ desi¬
gnat animarũ. Unde recte cunc
m̃sura unguenti ñ dr̃. nc̃ autem
ubra fuisse ꝑhibet᷑. Quid namq

Expanded text:
Maria, in magnae indicium dilectioMaria, in magnae indicium dilectionis, sicut sequentia monstrant Eguenti nardi pistici pretiosi, et unxit pedes Jesu, et ex non solum suae dat indicium devotionis, sed et aliarum fidelium Deo animarum signat pietatis obsequium. Sed prius notandum quod, sicut narrantibus Matthaeo et Marco didicimus, non solum pedes Domini Maria, sed et caput nardo perfudit. Nec dubitandum est quin et ipsa sit mulier,peccatrix ad Dominum cum alabastro venit unguenti, et stans retro secus pedes ejus, lacrymis coepit rigare pedes ejus, et capillis capiti sui tergebat, et osculabatur pedes ejus, et unguento ungebat. Eadem ergo est mulier, sed ibi pedes solum Domini prona unguequoque ungendum non dubitavit erigi. Ibi quippe rudimenta poenitentium, hic justitiam perfectarum designat animarum, unde recte tunc mensura unguenti non dicitur, nunc autem libra fuisse perhibetur. Quid namque
Abbreviated transcription (Latin):
ut faciam uoluntatẽ eiꝰ qui misit
me: ut ꝑficiam opus eiꝰ. Inqua ce¬
na martha ministrat: cũ anima
queq fidelis oꝑam dño suȩ deuo¬
tionis impendit. Latarus uͦ unꝰ fiat
ex discumbentib cum dño: cum
etiã hi qui post peccatoꝵ mortem
resuscitati ad iusticiam sint una
cum eis qui in sua ꝑmansere iusti¬
cia. de p̃sentia u̾itatis exultant: pe¬
nitentes simul cum innocentib
celestis gr̃e mun̾ibꝰ alunt᷑. Et bene
eadem cȩna in bethania celebratur
que ẽ ciuitas in lat̾e montis oliueti:
et int̾pretat᷑ domꝰ obȩdientiȩ. Domꝰ
namq obȩdientiȩ ȩccłla ẽ. que fide¬
lit̾ dñi iussis obtemꝑat: & ipsa est
ciuitas quȩ supra montẽ miscdĩȩ
constituta numquã potest abscon¬
di: ipsa que de sui lat̾e constructa
redemptoris. id ẽ aqua ablutionis
& sanguine scĩficationis. que de
ipsiꝰ lat̾e ꝓ se morientis exiere im¬
buta ẽ. Ubi etiam alt̾a soror latari.

Expanded text:
ut faciam voluntatem ejus qui misit ut faciam voluntatem ejus qui misit me, ut perficiam opus ejus. In qua coena Martha ministrat, cum anima quaeque fidelis operam Domino suae devotionis impendit; Lazarus vero unus fit ex discumbentibus cum Domino, cum etiam ii qui post peccatorum mortem resuscitati ad justitiam sunt, una cum eis qui in sua permansere justitia, de praesentia veritatis exsultant, poenitentes simul cum innocentibus coelestis gratiae muneribus aluntur. Et bene eadem coena in Bethania celebratur, quae est civitas in latere montis Oliveti, et interpretatur domus obedientiae. Domus namque obedientiae Ecclesia est, quae fideliter Domini jussis obtemperat; et ipsa est civitas quae super montem misericordiae constituta, nunquam potest abscondi ; ipsaque de sui latere constructa redemptoris, id est, aqua ablutionis, et sanguine sanctificationis, quae de ipsius latere pro se morientis exiere, imbuta est. Ubi etiam altera soror Lazari
Abbreviated transcription (Latin):
rentur.atq inexcusabiles conuin¬
cerentur impii pͥncipes: qui occi¬
dere ñ timerent eum. qui suscita¬
re posset a mortuis: et nec beneficiᷤ
suscitationis ꝓuocati. nec diuina
suscitantis uirtute ꝑterriti. an¬
mos ab iniusta cede. retraherent.
Et nedic̾ent machinatores calum¬
niarum fantastice suscitatum
fuisse lazarum: facta ibi cenadño
et ipse erat unꝰ ex discumbentib
cum eo: ut dum uiuentẽ. lõq̃ntem.
epulantem. cum suis familiarit᷑
conu̾santem uiderent. siue audi¬
rent: uł sic suscitantẽ potentiã
agnosc̾ent. et acciꝑent grãm: uel
obdurato corde nolentes u̾itatiad¬
quiesce̾. incurrerent penã. Mysti¬
ce autẽ cena hec dñica. ubi martha
ministrabat. et latarus int̾ alios
discumbebat: fides ẽ ȩccłiȩ que ꝑ
dilectionẽ oꝑatur. Unde alibi dñs
decredituris in se popłis dicit ad
discipłos. Ego cybum habeo man¬
ducare. quẽ uos nescitis. Et hoc ex¬
ponens aduxit. Meus cybus ẽ

Expanded text:
rentur, atque inexcusabiles convinrentur, atque inexcusabiles convincerentur impii principes, qui occidere non timerent eum qui suscitare possit a mortuis, et nec beneficiis suscitationis provocati, nec divina suscitantis virtute perterriti, animos ab injusta caede retraherent. Et ne dicerent machinatores calumniarum, phantastice suscitatum fuisse Lazarum, facta ibi Domino coena, et ipse unus erat ex discumbentibus cum eo, ut dum viventem, loquentem, epulantem, cum suis familiariter conversantem viderent sive audirent, vel suscitantis potentiam agnoscerent, et acciperent gratiam, vel obdurato corde nolentes veritati acquiescere, incurrerent poenam. Mystice autem coena haec Dominica, ubi Martha ministrabat, et Lazarus inter alios discumbebat, fides est Ecclesiae quae per dilectionem operatur: unde alibi Dominus de credituris in se populis dicit ad discipulos: Ego cibum habeo manducare, quem vos nescitis . Et hoc exponens adjunxit: Meus cibus est,
Abbreviated transcription (Latin):
Dederant autem pontifices & phari¬
sei mandatũ: ut si quis cognouerit
ubi sit. indicet. ut app̃hendant eũ:¬
demꝰ et nos inuicẽ mandatũ fres
mei: ut si quis cognouerit in cuiꝰ
corde fr̃is ub̃iora sint uiscera mi¬
scdĩȩ. maior humilitas. benignitas
modestia. patientia. cet̾arumq ha¬
bundantior copia uirtutũ. p̃sentiᷤᷤ
uidelicet indicia xp̃i: indicet con¬
festim ubi sit talis: et uestigia xp̃i
que apud eũ st̃ inuenta. fideliter
imitando teneamꝰ. Sciens autem
dñs conspirasse de se occidendo u¬
deos. ñ fugit insidiantiũ manus
s certus degła resurrectionis pͥmo
uenit bechaniã. ꝓrimã iherosoli¬
mis ciuitatẽ. ubi lararũ suscita¬
uerat a mortuis: deinde etiam ĩhe¬
rosolimã uͥ ipse pateret᷑ ⁊ refurget a.
mortui: hierosolimã qͥdẽ ut ipse ibi mo-
bethaniam uͦ. ut resuscitatio lara¬
ri cunctoꝵ memorȩ artius inpͥme-¬
retur. et magis magisq confunde¬

Expanded text:
Dederant autem pontifices et PhariDederant autem pontifices et Pharisaei mandatum, ut si quis cognoverit ubi sit, indicet, ut apprehendant euDemus et nos invicem mandatum, fratres mei, ut si quis cognoverit in cujus corde fratris uberiora sint viscera misericordia, major humilitas, benignitas, modestia, potentia, caeterarumque abundantior copia virtutum, praesentis videlicet indicia Christi, indicet confestim ubi sit talis, ut vestigia Christi quae apud eum sunt inventa fideliter imitando teneamus. Sciens autem Dominus conspirasse de se occidendo Judaeos, non fugit insidiantium manus, sed certus de gloria resurrectionis primo venit Bethaniam, proximam Hierosolymis civitatem, ubi Lazarum suscitaverat a mortuis, deinde etiam Hierosolymam, ubi ipse pateretur et resurgeret a mortuis: Hierosolymam quidem, ut ipse ibi moreretur; Bethaniam vero, ut suscitatio Lazari cunctorum memoriae arctius imprimeretur, et magis magisque confunde
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ in timore dĩ. Nemo domũ ora¬
tionis conu̾tat in speluncã latro¬
num. nemo m̃bris. xp̃i. mortis la¬
queos paret: nemo manens adhuc
in morte. ad accipienda uitȩ myste¬
ria p̾sumat accecse. Qui enim ñdili¬
git: manet in morte. Diligamꝰ xp̃o
in se ipso: diligamꝰ in m̃bris eius.
Queramꝰ dñm: et uiuet anima
nr̃a: queramꝰ autẽ eum ñ sic̃ impii
ad occidendũ: s ut fideles ad ꝑpe¬
tuo fruendũ. Querebant inquit¬
iħm: et colloquebant᷑ ad inuicẽ in
templostantes. Quid putatis qͥa
ñ uenitad diem festum: Quere¬
bant gͦ iudĩ iħm: s male. Quere¬
bant enĩ: ut uenientẽ ad diem fe¬
stum int̾fice̾nt: queramꝰ autẽ nos
illum. stantes in templo dĩ. & ꝑse¬
uerantes unanimit̾ inoratione: ec
colloquamur ad inuicem psalmis
ymnis. canticis sp̃alibꝰ in gr̃a: postu¬
lantes ipsum ut uenire ad diem fe¬
stum nr̃m. et sua  p̃sentia illustra¬
re. sua ipse nob̃ dona sc̃ificare dignet᷑.

Expanded text:
nem in timore Dei. Nemo domum oranem in timore Dei. Nemo domum orationis convertat in speluncam latronum, nemo membris Christi mortis laqueos substernat, nemo manens adhuc in morte ad accipienda vitae mysteria praesumat accedere: qui enim non diligit, manet in morte. Diligamus Christum in seipso, diligamus in membris ejus, quaeramus Dominum, et vivet anima nostra, quaeramus autem eum, non sicut impii ad occidendum, sed ut fideles ad perpetuo fruendum. Quaerebant, inquitsum, et colloquebantur adinvicem in templo stantes. Quid putatis, quia non venit ad diem festum? Quaerebant ergo Judaei Jesum, sed male. Quaerebant enim ut venientem ad diem festum interficerent. Quaeramus autem nos illum stantes in templo Dei, et perseverantes unanimiter in oratione, et colloquamur ad invicem in psalmis, hymnis, canticis spiritualibus in gratia, postulantes ipsum ut venire ad diem festum nostrum, ut sua nos praesentia illustrare, sua ipse nobis dona sanctificare dignetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ex illis que alit̾ gesta seu dicta cog¬
nouerint: prudentiȩ disc̾e uirtutẽ.
hec nimirũ ut imitent᷑ seq̃ndo
illa ne incurrant detntando. Os nõ frs
tam citiꝰ declinare ꝑsequentium.
Sequam᷑ enĩ necesse ẽ illarum
prudentiã feminarũ. quas tanta
fide et dilectione . rp̃o adhesisse
cognouimꝰ: fugiamus insipientiã
pontificum. & phariseoꝵ: qui sapi¬
entiam dĩ cͥcumuenire infidiis. et
int̾ficere q̃rebant. Caueamꝰ dem̃¬
tiam eoꝵ qui scificandi ꝓpt̾ pascha
iherosolimam ascenderant: s obli¬
ti scificationis. in ipsa domo oratio¬
nis de saluatoris nece tractabant.
Imminebat pascha. quo scĩficatũ
quemq ac mundũ. ad ȩsũ agniue¬
nire oport̾et: et ipsi qui scificandi
ad templũ ascendant. sordidiores
iam de conspiratione effundendi
sanguinis descendebant. Curemꝰ
ñ agni carnes comessuri: s nr̃i re¬
demptoris mysteria sc̃a sumpturi.
Mundemꝰ nos ab om̃i inquinam̃¬
to cariis ac sp̃s. ꝑficientes sc̃ificatio¬

Expanded text:
ex illis quae aliter gesta seu dicta cognoverint, prudentiae discere virtutem; haec nimirum ut imitentur sequendo, illa ne incurrant devitando. Quod nos, fratres tam citius declinare persequentium. Sequamur enim necesse est illarum prudentiam feminarum quas tanta fide et dilectione Domino adhaesisse cognovimus; fugiamus insipientiam pontificum et Pharisaeorum, qui sapientiam Dei circumvenire insidiis et interficere quaerebant; caveamus dementiam eorum qui sanctificandi propter pascha Hierosolymam ascenderant, sed obliti sanctificationis, in ipsa domo orationis de Salvatoris nece tractabant. Imminebat pascha, quo sanctificatum quemque ac mundum ad esum agni venire oporteret: et ipsi qui sanctificandi ad templum ascenderant, sordidiores jam de conspiratione effundendi sanguinis descendebant. Curemusnon agni carnes comesuri, sed nostri Redemptoris mysteria sancta sumpturi. Mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificatio
Abbreviated transcription (Latin):
digna fidĩ. spei. & caritatis dulce¬
dine complectim᷑. cum laudem
nominis eiꝰ bene uiuẽdo dilatanꝰ
Pedes ungimꝰ dñi: cum pauꝑes eiꝰ
u̾bo consolationis ne desꝑare in
p̃ssuris debeant refouemꝰ. E osdẽ
capillis nr̃is ext̾gimꝰ: cum de reb
que nob̃ suꝑfluunt. egentiũ neceᷤ¬
sitati communicamꝰ. Fitq et de
nob̃ qd sequit᷑. et domꝰ impleta ẽ
ex odore unguenti: quia ꝑ modu¬
nione deuotionis. quadm̃ et ꝓri¬
mum simplici & puro corde ue¬
nerari acdilig̾e ꝓbam᷑. fitq qd̾ in
amoris cantico sponsa głatur. Dũ
eẽt rex in accubitu suo: nardus
mea dedit odorem suum. Ubiaꝑte
quid maria semel fecerit: typice
aut̃ quid om̃is ȩccłia. quid anima
queq ꝑfecta semꝑ faciat. ostendit᷑.
Dicit gͦ unus ex discipłis eiꝰ iudas sca¬
riothis. qui erat eum traditurus.

Expanded text:
digna fidei, spei, charitatis dulcedine complectimur, cum laudem nominis ejus bene vivendo dilatamus. Pedes ungimus Domini, cum pauperes ejus verbo consolationis ne desperare in pressuris debeant, refovemus. Eosdem capillis nostris extergimus, cum de rebus quae nobis superfluunt egentium necessitati communicamus: fitque de nobis quod sequitur: Et domus impleta est ex odore unguenti. Quia pro modunione devotionis, qua Deum et proximum simplici puroque corde venerari ac diligere probamur: fitque quod in amoris Cantico sponsa gloriatur, dum esset rex in accubitu suo, nardus mea dedit odorem suum. Ubi aperte quid Maria semel fecerit, typice autem quid omnis Ecclesia, quid anima quaeque perfecta semper faciat, ostenditur. Dixit ergo unus ex discipulis ejus Judas Iscariotes, qui erat eum
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰlibet sũma figurari: recte ꝑ du
mitur qui obscura scͥpturarum
que ꝑ se turbȩ nequeunt. et medi
suo parit̾ acturbarũ usui conser¬
uare iubent᷑. Hoc ipsi fecere apłi.
dicta mystica. suis int̾pretatione ad¬
dita inserendo opusculis: hoc sequa¬
ces eoꝵ eccłiȩ toto orbe magistri. etiã
integros ñ nulli utͥusq testam̃ti li-¬
bros. diligentiori ex planatione dis¬
cutiendo: qui quamlibet homini¬
bus despecti. cęlestis tam̃ gr̃ȩ st̃ pa¬
ne fecundi. Nam seruilia. cophiniᷤ
solent oꝑa fieri. VUnde de popło qͥ
in luto aclat̾ib seruiebat in egyp
to: psalmista dicit. Manus eius in

Expanded text:
cujuslibet summa figurari, recte per dcujuslibet summa figurari, recte per dmitur, qui obscura Scripturarum, quae per se turbae nequeunt, et meditsuo pariter ac turbarum usui conservare jubentur. Hoc ipsi fecere apostodicta, mystica suis interpretatione addita inserendo opusculis; hoc sequaces eorum Ecclesiae toto orbe magistri, etiam integros nonnulli utriusque 521 Testamenti libros, diligentiori explanatione discutiendo: qui quamlibet hominibus despecti, coelestis tamen gratiae sunt pane fecundi. Nam servilia cophinis solent opera fieri, unde de populo, qui in luto ac lateribus serviebat in Aegypto, dicit Psalmista: Manus ejus in
Abbreviated transcription (Latin):
et terrȩ: quia abscondisti hecasa¬
pientib et prudentib: & reuelasti
ea paruulis. Claret gͦ quia salutiac
uitȩ fidelium congratulet᷑: qui pa¬
trem gras agendo collaudat. qđ ea
que suꝑbientib abscondit humi-¬
libꝰ sp̃u secreta reuelauerat. Qdau¬
tem saturata multitudine iussit
disciplos collig̾e que suꝑauerant
fragm̃toꝵ ne ꝑirent: hoc ꝓfecto
signat. quia pleraq st̃ archana
diumoꝵ eloquioꝵ que uulgi sensꝰ
ñcapit: ñ nullaque ꝑse quidem
minꝰ docti assequi nequeunt. s a
doctorib exposita mox intellig̾e
queunt. Hec gͦ necesse ẽ qui ualens
diligentiꝰ scrutando colligant
et ad eruditionẽ minoꝵ. suo uel
dicto uł scͥpto faciant ꝑuentre: ne
alim̃ta u̾bi illoꝵ desidia ꝑeant. ple¬
bibusq tollantur. qui hec dño do¬
nante int̾pretando collig̾e nor̃t
Collegert̃ gͦ inquit: et impleuert
duodecim cophinos fragm̃toꝵ. Qͥa
duodenario num̾o solet ꝑfectioniᷤ

Expanded text:
et terrae, quod abscondisti haec a saet terrae, quod abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . Claret ergo quia saluti ac vitae fidelium congratuletur, qui Patrem gratias agendo collaudat, quod ea quae superbientibus abscondit, humilibus spiritu secreta revelaverat. Quod autem saturata multitudine, jussit discipulos colligere quae superaverunt fragmentorum, ne perirent, hoc profecto signat divinorum eloquiorum quae vulgi sensus non capit, nonnulla quae per se quidem minus docti assequi nequeunt, sed a doctioribus exposita mox intelligere queunt. Haec ergo necesse est ut qui valent diligentius scrutando colligant, et ad eruditionem minorum suorum dicto vel scripto faciant pervenire, ne alimenta verbi illorum desidia pereant, plebibusque tollantur, qui haec Domino donante interpretando colligere norunt. Collegerunt, inquit, et impleverunt duodecim cophinos fragmentorum. Quia duodenario numero solet perfectionis
Abbreviated transcription (Latin):
ultra quem nulla nr̃a computa¬
tio succrescit: plenitudinẽ rerum
de quib agitur indicare consueuit.
poris nr̃i sensus. expͥmuntur: uisꝰ
uidelicet. auditus. gustus. olfactꝰ
& tactus. In quibꝰ singłis. quic̃q
uirilit̾ agere. et confortare satagt̃
ari: hinimirum qͥnq milib tu¬
roꝵ quos dñs mysticis dapib satia¬
uit. figurant᷑. Nec p̃tereundum
qd̃ refecturus multitudinẽ. grãs
egit. Egit quippe grãs: ut et nos
de ꝑceptis celitus munerib grãs
semꝑagere doc̾et: et ipsequantũ
de nr̃is ꝓfectibꝰ gratulet᷑. de nr̃a
sp̃uali refectione gaudeat intima:¬
ret. Uultis etenim nosse fr̃es qͣntũ
saluator nr̃. nr̃ȩ gaudeat saluti: Nar¬
rat euglista lucas. dedisse eum disci¬
płis potestatem calcandi supͣ oẽm
uirtutẽ inimici: eoꝵq nomina scͥp¬
ta indicasse in celis: et statim infert.
In ipsa hora exultauit sp̃uscõ: et
dirit. Confite ortͥ pater dñe cȩli

Expanded text:
ultra quem nulla nostra computaultra quem nulla nostra computatio succrescit, plenitudinem rerum de quibus agitur indicare consuevit. poris nostri sensus exprimuntur, visus videlicet, auditus, gustus, olfactus et tactus. In quibus singulis quicunque viriliter agere, et confortari sataguntari; hi nimirum quinque millibus virorum, quos Dominus mysticis dapibus satiavit, figurantur. Nec praetereundum quod refecturus multitudinem gratias egit. Egit quippe gratias, ut et nos de perceptis coelitus muneribus gratias semper agere doceret, et ipse quantum de nostris profectibus gratuletur, de nostra spiritali refectione gaudeat, intimaret. Vultis etenim nosse, fratres, quantum Salvator noster nostrae gaudeat saluti? Narrat evangelista Lucas, dedisse eum discipulis potestatem calcandi supra omnem virtutem inimici, eorumque nomina scripta indicasse in coelis ; et statim infert: In ipsa hora exsultavit Spiritu sancto, et dixit: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli
Abbreviated transcription (Latin):
apposuer̃t turbis: quando ꝓfecti
p̃dicauert̃ ubiq dño cooꝑante et
sermonẽ confirmante. sequentib
signis. Fenũ in quo discumbens
popłs reficitur. concupiscentia car¬
nalis intelligit᷑: quã calcare ac p̃me¬
re debet om̃is qui sp̃ualib alim̃tis
satiari desiderat. O m̃is enim caro
fenũ: et om̃is gła eiꝰtamquã flos
feni. Discumbat gͦ suꝑ fenũ. ut flo¬
rem feni conterat: id ẽ castiget cor¬
pus suũ. et seruituti subiciat: uo¬
luptates carnis edomet. lururiȩ
flura restͥngat. quisquis panis ui¬
ui cupit suauitate refici: qͥsquis
ne infima uetustate deficiat. caue¬
at. Qͥnq milia uiri qui manduca¬
uert̃ ꝑfectionẽ uite eoꝵ qui uerbo
nomine solent in scͥpturis ꝑfectioreᷤ
quiq figurari: quos feminea mol¬
uties nulla corrumpit: quales ẽẽ
cupit eos quibꝰ dicit apls. H igilate
state in fide: uirilit̾ agite et confor¬
tamini. Millenariꝰ autẽ numerus

Expanded text:
apposuerunt turbis, quando profecti apposuerunt turbis, quando profecti praedicaverunt ubique Domino cooperante, et sermonem confirmante sequentibus signis . Fenum, in quo discumbens turba reficitur, concupiscentia carnalis intelligitur, quam calcare ac premere debet omnis qui spiritalibus alimentis satiari desiderat. Omnis enim caro fenum, et omnis gloria ejus tanquam flos feni . Discumbat ergo super fenum, florem feni conterat, id est, castiget corpus suum, et servituti subjiciat ; voluptates carnis edomet, luxuriae fluxa restringat, quisquis panis vivi cupit suavitate refici, quisquis ne infima vetustate deficiat, amet. Quinque millia virorum qui manducaverunt, perfectionem vitae eorum qui verbo nomine solent in Scripturis perfectiores quique figurari, quos feminea mollities nulla corrumpit: quales esse cupit eos, quibus dicit apostolus: Vigilate, state in fide, viriliter agite, et confortamini . Millenarius autem numerus,
Abbreviated transcription (Latin):
in quo popłs fidelium sine aqͥs
baptismi uiu̾e nullatenꝰ posset.
Puer qui qͥnq: panes et duos pisceᷤᷤ
habuit. nec tam̃ hos esurientibus
turbis distͥbuit. s dño distͥbuendoᷤ
optulit. popłs ẽ iudeoꝵ litterali sen¬
su puerilis. qui scͥpturarũ dicta
clausa secum tenuit: que tam̃ dñs
in carne apparens accepit: et quid
intꝰ haberent utilitatis ac dulcedi
nis ostendit: quã multiplici sp̃s
gr̃a. que pauca ac despecta inde¬
bantur exuberarent patefecit.
sores. cunctis nationib ministnͣ¬
da porrerit. Unde bene alii ferunt
discipłis: discipliautẽ ministraue¬
rt̃ turbis. Cum enim mysteriũ hu¬
mane salutis initium accepisset
enarrari ꝑ dñm: ab eis qui audie¬
runt in nos confirmatumẽ. Qnq
siquidem panes et duoᷤ pisces fregit.
et distͥbuit discipłis. quando aꝑu¬
it illis sensũ ut intellig̾ent om̃ia
que scͥpta ẽẽnt in lege moysi et ꝓ¬
pħis. et psalmis de ipso. D iscipłi

Expanded text:
in quo populus fidelium sine aquis in quo populus fidelium sine aquis baptismi vivere nullatenus posset. Puer qui quinque panes et duos pisces habuit, nec tamen eos esurientibus turbis distribuit, sed Domino distribuendos obtulit, populus est Judaeorum litterali sensu puerilis, qui Scripturarum dicta clausa secum tenuit, quae tamen Dominus in carne apparens accepit, et quid intus haberent utilnis, ostendit; quam multiplici spiritus gratia, quae pauca ac despecta videbantur, 520 exuberarent, patefecit; sores, cunctis nationibus ministranda porrexit. Unde bene alii evangeldiscipulis, discipuli autem ministraverunt turbis . Cum enim ministerium humanae salutis initium accepisset enarrari per Dominum, ab eis qui audierunt in nos confirmatum est. Quinque siquidem panes, et duos pisces fregit, et distribuit discipulis, quando aperuit illis sensum, ut intelligerent omnia quae scripta essent in lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis de ipso . Discipuli
Abbreviated transcription (Latin):
noscat: et miracło facto castiget.
Neq enĩ dubitare debuerat p̃sen¬
te rerũ creatore. qui educit panẽ
de t̾ra. & uino letificat rorhominiᷤ:
paucoꝵ denarioꝵ panes sufficere
turbarũ milib ñ paucis: ut unꝰ¬
quisq sufficient̾ accipet. & iam
saturatꝰ abiret. Quinq autẽ paneͤ
quib multitudinẽ popli sat᷑auit
qͥnq st̃ libri moysi: quib sp̃uali
intellectu patefactis. & abundan¬
tiori  sensu multiplicatis. auditoꝵ
fidelium cotidie corda reficit. Qui
bene ordeacii fuisse referunt᷑: ꝓpt̾
nmirum austeriora legis edicta
et integum̃ta litt̾e grossiora. que
int̾iorem sp̃ualis sensus quasi me¬
dullam celabant. Duo autẽ pisces.
quos addidit. psalmistarũ ñ in¬
conuenient̾. et ꝓph̃arum scͥpta
significant: quoꝵ uni canendo
alt̾i collo q̃ndo suis auditoribus
futura.xp̃i et ęccliȩ sacram̃ta nar¬
rabant. Et bene ꝑ aquatilia am
mãlia figurant᷑ illiꝰ eui p̃coneᷤ

Expanded text:
noscat, et miraculo facto castiget. noscat, et miraculo facto castiget. Neque enim dubitare debuerat, praesente rerum creatore, qui educit panem de terra, et vino laetificat cor hominis , paucorum denariorum panes sufficere turbarum millibus non paucis, ut unusquisque sufficienter acciperet, et jam saturatus abiret. Quinque autem panes quibus multitudinem populi saturavit, quinque sunt libri Moysi, quibus spirituali intellectu patefactis, et abundantiore jam sensu multiplicatis, auditorum fidelium quotidie corda reficit. Qui bene hordeacei fuisse referuntur, propter nimirum austeriora legis edicta, et integumenta litterae grossiora, quae interiorem spiritualis sensus quasi medullam celabant. Duo autem pisces, quos addidit, psalmistarum non inconvenienter et prophetarum scripta significant, quoniam uni canendo, alteri colloquendo suis auditoribus futura Christi et Ecclesiae sacramenta narrabant. Et bene imantia figurantur illius aevi praecones,
Abbreviated transcription (Latin):
tum sicut cedros lybani. transiit tẽ¬
poralia contemplando: et quasi iã
ñ ẽẽ uidebat. quẽ cito tollendũ p̾ui¬
debat. Qđ subleuasse ocłõs iħc. et
uenientẽ ad se multitudinẽ uidisse
phibetur. diuine pietatis indiciũ ẽ
quia uidelicet ad se uenire q̃renti¬
bus. gra miscdiȩ cȩlestis occurrere
consueuit: et ne querendo errare
possint. lucem sui sp̃s aꝑtre cur¬
rentib. Nam qđ ocłi iħ̃u dona sp̃s
eiꝰ mistice designent. testatur iapo¬
calypsi ioh̃s: qui figurate loqueis
de eo. et uidi inquit agnũ stantẽ
taiquam occisum. habentẽ cor¬
nua septem. & ocłos septẽ: qui st̃
septem sp̃s dĩ missi inomnẽ t̾rã
Qđ temptans phylippum dñs
unde inquit ememꝰ panes ut man-¬
ducent.hi: ꝓuida. utiq dispen-¬
satione facit: ñ ut ipse que ñ noue¬
rat discat: s ut phylippus tardi¬
tatẽ sue fidei. quam magistro sci-¬
ente ipse nesciebat: temptatꝰ ag-¬

Expanded text:
tum sicut cedros Libani , transiit temtum sicut cedros Libani , transiit temporalia contemplando, et quasi jam non esse videbat, quem cito tollendum praevidebat. Cum sublevasset oculos Jesus. Et venientem ad se multitudinem vidisse perhibetur, divinae pietatis indicium est: quia videlicet cunctis ad se venire quaerentibus, gratia misericordiae coelestis occurrere consuevit, et ne quaerendo errare possint, lucem sui Spiritus aperire currentibus. Nam quod oculi Jesus dona Spiritus ejus mystice designent, testatur in Apocalypsi Joannes, qui figurate loquens de illo: Et vidi, inquit, agnum stantem tanquam occisum, habentem cornua septem, et oculos septem : qui sunt septem spiritus Dei missi in omnem terram. Quod tentans Philippum Dominus, Unde, inquit, ememus panes, ut manducent hi? Provida utique dispensatione facit, non ut ipse quae non noverat discat, sed ut Philippus tarditatem suae fidei, quam magistro sciente ipse nesciebat, tentatus ag
Abbreviated transcription (Latin):
da pauꝑib: et habebis thesaurum
in cȩlo: et ueni sequere me. Cuius
discrecionem modaminis. ñ ꝑ se so
lum dñs in carne docens exhibuit
hib̾e ñ cessat. Unde de eisdem. sub
uniꝰ boni serui ꝑsona testat᷑. quia
dare debeant conseruis in temꝑe
tritici m̃suram: id ẽ ꝓ captu audientiũ
oportune et m̃surate u̾bi dapessug
dñs turbas docet. sanat et reficit:
possumꝰ ita mystice intp̃retari. qͥa
pascha transitus dr̃: et quoscumq
dñs int̾na munerum suoꝵ suaui¬
tate recuꝑat: ad salubrẽ ꝓfecto tͣnͣ¬
situm p̃parat: ut carnis uidelicet
concupiscentias. m̃tis sublimitate
tͣnscendant: infirma mundi desi-
et amore conculcent. Et si necdum
anima ut carne ad suꝑna ualent
ꝑting̾e. qui hoc niiirũ in futuro
ꝓmittit᷑. quicqͥd tam̃ carnale qua¬
si altũ amplecti conspiciunt: com¬
paratione et̾noꝵ quasi nichili des¬
piciant: urta exemplũ illiꝰ. qui ui¬
dens impiũ suꝑ exaltatum. et eleua-¬

Expanded text:
habebis thesaurum in coelo, et veni sequere me. Cujus discretionem moderaminis non solum per se Dominus in carne docens exhibuit,hibere non cessat. Unde de eisdem sub unius boni servi persona testatur, quia dare debeant conservis in tempore tritici mensuram, id est, pro captu audientium opportune et mensurate verbi dapes sugPascha Dominus turbas docet, sanat et reficit, possumus ita mystice interpretari, quia Pascha transitus dicitur, et quoscunque Dominus interna munerum suorum suavitate recuperat, ad salubrem profecto transitum praeparat, ut carnis videlicet concupiscentias mentis sublimitate transcendant, infirma mundi desideet amore conculcent: etsi necdum anima vel carne ad superna valeant pertingere, quia hoc nimirum in futuro promittitur. Quidquid tamen carnales quasi altum amplecti conspiciunt, comparatione aeternorum quasi nihil despiciant, juxta exemplum illius qui videns impium superexaltatum et eleva
Abbreviated transcription (Latin):
ait. deo gr̃as. qui semꝑ tͥumphat
nos in xp̃o iħu. et odorem noticiȩ
suȩ manifestat ꝑ nos in om̃i loco:
recte significari: ꝑ pedes autẽ ulti¬
ma quelibet m̃bra eiꝰ ñ inconueni¬
ent̾ intelligi. De quib in fine dic

Expanded text:
autem gratias, qui semper triumphat nos in Christo Jesu, et odorem notitiae suae manifestat per nos in omni loco .recte significari; per pedes autem ultima quaelibet membra ejus non inconvenienter intelligi, de quibus in fine d
Abbreviated transcription (Latin):
et cet̾is sc̃is resuscitati a mortuis. sed
gamur a templo scõ eiꝰ. Cogitauert
autem pͥncipes sacerdotũ. ut et lara
rum int̾ficent: quia multi ꝓpt̾ illũ
abibant ex iudeis. et credebant in
iħm. O ceca cecoꝵ u̾sutia. occise uelle
suscitatum: quasi ñ possit suscitare
occisum. qui pot̾at defunctũ. Et
quidẽ se utrumq posse docuit: qui
et lazarum defunctũ. et se ipsũ fusci¬
tauit occisum.S nos fres mei relic¬
ta malitia ꝑfidoꝵ. sequam᷑ deuoti¬
onem fidelium: ab eamꝰ ab impioꝵ
contub̃nio: ñ sedeamꝰ in confilio
uanitatis. : et cum iniqua gerenti-¬
bus ñ intremiᷤ. E redamꝰ in eũ qui¬

Expanded text:
videamus quem suscitavit a mortuis, sed gamur a templo sancto ejus. Cogitaverunt autem principes sacerdotum, ut Al, ati propter illum abibant ex Judaeis, et credebant in Jesum. O caeca caecorum versutia, occidere velle suscitatum, quasi non possit suscitare occisum, qui poterat defunctum! Et quidem se utrumque posse docuit, qui et Lazarum defunctum, et seipsum suscitavit occisum. Sed nos, fratres, relicta malitia perfidorum, sequamur devotionem fidelium, abeamus ab impiorum contubernio, non sedeamus in consilio vanitatis, et cum iniqua gerentibus non intrem
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝓcerto cognouimꝰ ubi iħc est.
Resurrer̃ enĩ post mortẽ: & ascendit
in celum. Ibi habet mansionẽ ꝑpe-¬
tuam: ipsa ẽ uera bethania. ciuitaᷤᷤ
scilicet cȩlestis: quam nullus ualet
nͥ obȩdiens intrare. Studeamꝰ ueni¬

Expanded text:
quia pro certo cognovimus ubi Jesus est. Resurrexit enim post mortem, et ascendit in coelum, ibi habet mansionem perpetuam. Ipsa est vera Bethania, civitas scilicet coelestis, quam nullus valet nisi obediens intrare. Studeamus igitur veni
Abbreviated transcription (Latin):
uenturus ẽ in mundũ. Recte qͥdẽ
dicebant dñm ꝓpħam magnũ
magnȩ salutis p̃conem iam mun¬
do futurũ. Nam et ipse ꝓpħam se
uocare dignat᷑ ubiait: quia ñ ca¬
necdum plena fide ꝓficiebant: qͥ
hunc etiam dm̃ dic̾e neciebãt. Ergo
illi uidentes signum qđ fecerat iħc
dixert̃. quia hic ẽ uere ꝓpħa qui
uenturus ẽ in mundum: nos cer¬
tiori agnitione u̾itatis et fidĩ ui-¬
dentes mundum quẽ fecit iħc &
signa quibus illum repleuit di¬
camꝰ. quia hic ẽ uere mediator dĩ.¬
& hominũ: qui in mundo erat di
tus ẽ: qui in ꝓpͥa uenit humanita¬
te querere et saluare qđ̃ pierat:
ac recreare mundũ quẽ fecerat: qͥ
cum suis fidelibus ꝑ p̃sentiam di¬
umitatis ẽ in mundo. om̃ib dieb
usq ad consum mationẽ scli. qui
in consũmationẽ scłi ꝑhumanita¬
tem uenturus ẽ in mundũ. ut red¬
dat singłis scđ̃m oꝑa eoꝵ: impios
quidẽ et peccatores et̾num ꝓiciens
in ignem: iustos autẽ in uitam in¬

Expanded text:
venturus est in mundum. Recte quidem dicebant Dominum prophetam magnum, magnae salutis praeconem jam mundo futurum. Nam et ipse prophetam se vocare dignatur, ubi ait: Quia non canecdum plena fide proficiebant, qui hunc etiam Deum dicere nesciebant. Ergo illi videntes signum quod fecerat Jesus, dixerunt: Quia hic est vere propheta, qui venturus est in mundum. Nos certiori agnitione veritatis et fidei, videntes mundum quem fecit Jesus, et signa quibus illum replevit, dicamus: Quia hic est vere mediator Dei et hominum , qui in mundo erat  Btus est; qui in propria venit humanitate, quaerere et salvare quod perierat , ac recreare mundum quem fecerat; qui cum suis fidelibus per praesentiam divinitatis est in mundo omnibus diebus usque ad consummationem saeculi, qui in consummatione saeculi per humanitatem venturus est in mundum, ut reddat singulis secundum opera eorum: impios quidem et peccatores aeternum projiciens in ignem, justos autem in vitam in
Abbreviated transcription (Latin):
tis archana reserans: altiora deuo¬
te conu̾sationis itin̾a suggerens
& altiora p̃mioꝵ cęlestiũ dona cõ¬
mittens. Denq cuidam sciscitan¬
ti. qͥd faciens uitam et̾nam posside¬
ret. quasi inferiꝰ adhuc posito cõ¬
munia suȩ dona largitatis impen¬
dit: dicens. Non occides. ñ mechab̃is
ñ furtũ facies: ñ falsum testimoni¬
um dices: honora patrem tuum et

Expanded text:
tis arcana reserans, altiora devotis arcana reserans, altiora devotae conversationis itinera suggerens, et altiora praemiorum coelestium dona promittens. Denique cuidam sciscitanti quid faciens vitam aeternam possideret, quasi inferius adhuc posito, communia suae dona largitatis impendit, dicens: Non occides, non moechaberis, non furtum facies, non falsum testimonium dices. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
credentium secutaẽ. nationũ: sp̃u¬
aliter instrui. sanari. ac satiaridesi¬
derans: et cum psalmista dep̃cans.
Dñe ad te confugi: doce me facere
uoluntatem tuã. Et it̾um. Mise¬
me dñe. qm̃ conturbata st̃ ossa mea.
Et it̾um de ꝑcipiendis ab eo uite ꝑ¬
petuȩ alimoniis confisa: dñs inqͥt
pascit me. et nichil mͥ deerit:m
loco pascuȩ ibi me collocauit. Qđ
autem subiens in montẽ iħc. ibi
sedebat cũ discipłis suis. s ueniente
ad eum multitudine descendit. atq
hanc in inferiorib reficit. quamin
suꝑiorib pauloante curauerat:
nequaꝗͣ frustra factum credamꝰ.
s ad significandũ mystice. quia do¬
ctrinam et carismata fua dñs. iux¬
ta ꝑcipientiũ capacitatẽ distͥbuit:
infirm᷑ quidẽ adhuc m̃tib ac par¬
uulis sp̃u. simpliciora monita cõ¬
mittens. & aꝑtiora credens sacram̃¬
ta. celsiorib autẽ quibꝰ et ꝑfectiori¬
bus sensu. secretiora sue maiesta¬

Expanded text:
credentium secuta est nationum, spircredentium secuta est nationum, spiritaliter instrui, sanari, ac satiari desiderans, et cum Psalmista deprecans: Domine ad te confugi, doce me facere voluntatem tuam . Et iterum: Miseniam conturbata sunt omnia ossa mea ; et iterum de percipiendis ab eo vitae perpetuae alimoniis confisa: Dominus, inquit, pascit me, et nihil mihi deerit; in loco pascuae ibi me collocavit . Quod autem subiens in montem Jesus, ibi sedebat cum discipulis suis, sed veniente ad eum multitudine, descendit, atque hanc in inferioribus refecit, quam in inferioribus paulo ante curaverat, nequaquam frustra factum credamus, sed ad significandum mystice quia doctrinam et charismata sua Dominus juxta percipientium capacitatem distribuit, infirmis quidem adhuc mentibus parvulis spiritu simpliciora monita committens, et apertiora credens sacramenta: celsioribus autem quibusque, et perfectioribus sensu secretiora suae majesta
Abbreviated transcription (Latin):
trais
mare galileȩ qđ est
beriadis. Primo
cendum iurta hysto¬
riã
quia maregalileȩ. qđ multis ꝓdiu̾¬
sitate cͥcumiacentium regionum uo¬
cabulis distinguit᷑. illis tantum in
strat. Siquidem int̾fluente iordane
duodeuiginti passuũ milib in
longum. et quinq extenditur in
latum. Mystice autẽ mare. turbi¬
da ac tum̃tia scłihuiꝰ uolumina
significat: in quib praui quilib
imiuste delectati. quasi ꝓfundide¬
regalileȩ. id ẽ rota cognominatur
quia nimirũ amorlabentis seculi
ad ꝑhemnis uitȩ desidia ñ ꝑmitcit
erigi. De quib psalmista. In circu¬
itu inquit impii ambłant. S abe¬
untẽ transmare galileȩ iħm mul¬
titudo maxima sequebat᷑. que do¬
ctrinȩ sanationis et refectionis ab
eo cȩlestis munera summa ꝑciꝑet.
reret.sola
illum gens
quebat᷑ cre¬
dendo.
Postquã uͦ
per
incarnatio¬
niͦ
suȩ dispensationẽ
uctus uite corrup¬
tibi¬
lis adiit. calcauit
transiit: maxima eũ multitudo

Expanded text:
trans mare Galilaeae, quod est Tiberiadis. « Primo dicendum juxta historiam, quia mare Galilaeae, quod multis pro diversitate circumjacentium regionum vocabulis distinguitur, illis tantum in strat. Siquidem interfluente Jordane, duo de viginti passuum millibus in longum, et quinque extenditur in latum. Mystice autem mare, turbida ac tumentia saeculi hujus volumina significat; in quibus pravi quilibet injuste delectati, quasi profundis dere Galilaeae, id est, rota cognominatur, quia nimirum amor labentis saeculi ad perennis vitae desideria non permittit erigi. De qualibus Psalmista: In circuitu, inquit, impii ambulant . Sed abeuntem trans mare Galilaeae Jesum multitudo maxima sequebatur, quae doctrinae, sanationis et refectionis ab eo coelestis munere summa  Beda, reret, sola illum gens quebatur credendo; postquam vero per incarnationis suae dispensationem uctus vitae corruptibilis adiit, calcavit, transiit, maxima mox eum multitudo
Abbreviated transcription (Latin):
frẽskm̃i de euglice leccionis exposi¬
tione transcurrimꝰ: s uidet᷑ congru¬
um sollemnitati quam colimꝰ. de
edificio templi aliqua commemo¬
rare: et quam decent̾ ornatꝰ illiꝰ eccłie
significationi conueniat indagari.
Narrat gͦ scͥptura: qͥa p̃ceꝑit salomoi
ut tollent lapides grandes. lapides¬
p̃ciosos in fundam̃tum templi: et
quadrarent eos. Lapides autẽ gran¬
des p̃ciosi. qui in fundam̃to locati
totum onus templi. sibi suꝑ impo¬
situm portant: eximios sce eccłie do¬
ccores insinuant: grandes niirũ
excellentia m̾itoꝵ: p̃ciosos claritate
signoꝵ: quia ab ipso dño u̾bũ audi¬
entes. cotam crescentis eccłie fabͥcam
sua p̃dicatione gene̾rt. Quando

Expanded text:
rissimi, de evangelicae lectionis expositione transcurrimus, sed videtur congruum solemnitati quam colimus de aedificatione templi aliqua commemorare, et quam decenter ornatus illius Ecclesiae significationi conveniat, indagare. Narrat ergo Scriptura, quia praecepit Rex Salomon, ut tollerent lapides grandes in fundamentis Templi, et quadrarent eos. Lapides autem grandes pretiosi, qui in fundamento locati totum onus Templi sibi superpositum portant, eximios sanctae Ecclesiae Doctores insinuant, grandes nimirum excellentia meritorum, pretiosos claritate signorum, qui ab ipso Domino verbum audientes totam crescentis Ecclesiae fabricam sua praedicatione genuerunt. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
uc inhabitare meream̾ indo moeiꝰ
uita ac luce felices. Non sꝑnit neci
despicit precẽ pauꝑum. quando
hoc qđ diligit ipsi p̾cam᷑: s clem̃ter
eraudiens. donabit nos uicdẽ bona
sua in terra uiuentiũ: iħ c.rp̃c dñs

Expanded text:
ut inhabitare mereamur in domo ejus ut inhabitare mereamur in domo ejus vita ac luce felices. Non autem spernit neque despicit preces pauperum, quando hoc quod diligit ipse, precamur; sed clementer exaudiens donabit nos videre bona sua in terra viventium Chris
Abbreviated transcription (Latin):
lilii fabrefacta erant. significat qͥa
tota p̃dicationis eoꝵ summa. de cla-¬
ritate ꝑpetue beatitudinis insonu¬
it: eiusq uidendam głam suis
auditorib ꝓmisit: quia eternus
ante om̃ia scła ds̃ existens. homo
factusẽ in fine scłoꝵ: ut quasi flos
lilii int̾iꝰ colorẽ aurosum. ext̾iuis ha¬
beret candidum. Quid namq au¬
ri rubor in candore: nͥ fulgorẽ di¬
uinitatis in homine: Qu̾ẽ uidelicet
hominẽ. et pͥus uirtutib clarum
ostendit: et post mortem niueo incor¬
ruptionis splendore uestiuit. Hec nos
fact᷑a templi pauca explurib fr̃nita¬
ti ur̃e exposuisse libuit. quatinꝰ et mi¬
randa terrestͥs domꝰ dñi. fabrica dele¬
suꝑne habitationis erig̾et. Diligamꝰ
gͥ fr̃s mei toto corde decorem domus
et̾ne. quam exdeo habemꝰ in celis: de
loco tab̃nacłĩ gle eiꝰ sedulo cogitare.
ac nos alt̾utrum ammon̾e curemus.
Unum ante om̃ia petamꝰ ab eo. et
hoc infatigabili intentione queramꝰ

Expanded text:
lilii fabricata erant, significat quia lilii fabricata erant, significat quia tota praedicationis eorum summa, de claritate perpetuae beatitudinis insonuit, ejusque videndam gloriam suis auditoribus promisit, qui, aeternus ante saecula Deus existens, homo factus est in fine saeculorum, ut quasi flos lilii interius colorem aurosum, exterius haberet candidum. Quid namque auri rubor in candore, nisi fulgor est divinitatis in homine? Quem, videlicet, hominem et prius virtutibus clarum ostendit, et post mortem niveo incorruptionis splendore vestivit. Haec nosstructura templi pauca ex pluribus fraternitati vestrae exposuisse libuit, quatenus et miranda terrestris domus Domini fabrica delesupernae habitationis erigeret. Diligamus ergo, fratres mei, toto corde decorem domus aeternae, quam ex Deo habemus in coelis, et de loco tabernaculi gloriae ejus sedulo cogitare, ac nos alterutrum admonere curemus. Unum ante omnia petamus ab eo, et hoc infatigabili intentione quaeramus,