comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bilis. consiliarius. ds̃ fortis. pat̃ futuri scli:
princeps pacis. Multiplicabit᷑ eiꝰ imꝑiũ.
& pacis non erit finis. Qui etiã de erechia
rege. propħiȩ sp̃u tactus fuerat e uicino.
quia de infirmitate sua sugeret p̃dixit:
.&. quot annis post infirmitatẽ uiueret.
deest᷑ nec semꝑ eoꝵ mentib p̃sto ẽ. qͣtinꝰ cũ
hunc ñ habent: se hunc agnoscant ex do¬
no habere cũ habent. Unde heliseuscũ
flent̾ẽ sunamitẽ mulierẽ. asuis pedib ꝑ
giezi puerũ auelli prohiberet. dixit. Di¬
mitte illã. anima eñi ei in amaritudine
Sic quoq cũ eũ iosaphath de futuris
psalmo die. cũ ꝑiitentionẽ cordis agitur:
ꝑhanc. om̃ipotenti dõ ad cor iter paratur:
ut intentementi. uł propħiȩ misteria. uł
conpunctionis grͣam infundat. Unde scri¬
ptum ẽ. Sacrificiũ laudis honorificabit
me: &. illic iter ẽ quo ostendã illi salutare
dĩ. Quod em̃ latine salutare:. Hoc ebraicȩ
iłx dicitur. In sacrificiogͥ laudis. fit iiħu

Expanded text:
nsiliarius, Deus, fortis, pater futuri saeculi, princeps pacis. Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis . Qui etiam de Ezechia rege prophetiae spiritu tactus e vicino, quia eum de infirmitate sua surgeret praedixit, et quot annis post infirmitatem viveret ndeest, nec semper eorum mentibus praesto est, quatenus cum hunc non habent, se hunc agnoscant ex dono habere cum habent. Unde Elisaeus cum flentem Sunamitem mulierem a suis pedibus per Giezi puerum avelli prohiberet, dixit: Dimitte illam, anima enim ejus in amaritudine Sic quoque cum eum Josaphat de futuris psalmodiae cum per intentionem cordis agitur, per hanc omnipotenti Dut intentae menti, vel prophetiae mysteria, vel compunctionis gratiam infundat. Unde scriptum est: Sacrificium laudis honorificabit me, et illic iter est quo ostendam illi salutare Dei . Quod enim Latine salutare, hoc Hebraice Jesus dicitur. In sacrificio igitur laudis fit Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ito diceret: si de fucuro etiã aliqͥa
non dixisset: In ipsius & enifine libri incuius
exordio illa de pret̾ito dyxerat: aliquid
prophetie ꝑ iacob uocem de futuris ꝑmiscu¬
it. dicens. Non auferet᷑ sceptrũ de iuda.
.&. dux de femore eius. dones ueniat qui
mittendus ẽ.: &. ipse erit exspectatio gen¬
tium. Qui etiã ꝑsemet ipsũ. eundẽ qui
mittendus erat. ei que ducebat ppło pro¬
phetauit dicens. Rropłiam uob̾ suscitibit

Expanded text:
aeterito diceret, si de futuro etiam aliquid aeterito diceret, si de futuro etiam aliquid non dixisset? In ipsius etenim libri fine, in cujus exordio illa de praeterito dixerat, aliquid prophetiae per Jacob vocem de venturis permiscuit, dicens: Non auferetur sceptrum de Juda, et dux de femoribus ejus, donec veniat qui mittendus est, et ipse erit exspectatio gentium . Qui etiam per semetipsum eumdem qui mittendus erat ei quem ducebat populo propheta
Abbreviated transcription (Latin):
tendũ est. quod recte propħia dicitur.:
ñ quia p̃dicit uentura: sed quia prodit
occulta. Rem quippe quãlibet sieut
ab oculis nr̃is infuturo subtrahunt tẽ¬
pora: ita ab oculis nr̃is inp̃senti subtͣhit
causa. Clentura &. eñi res occultat᷑ in fu¬
turo tp̃re: presens aũt cogitatio abscon¬
ditur in latenti corde. Est etiã prophia
p̃sens. eũ res que libet ñꝑ animũ sed ꝑ absen
ꝑp̃sentiã non ẽ corpus. Nam giezi lon¬
ge apropħa recesserat: cũ naamansyri
munera ꝑcipiebat: Cui tam̃ isde ꝓpħa
dicit. Nonne cor meu̾ in p̃senti erat:
quando reuersus ẽ homo de curru
suo in occursũ tibi : Sciendũ quoq
ẽ. quia prophetiȩ tp̃ra inuicẽ sibi con¬
cinnunt ad probationẽ: ut aliquando
ex futuris pͣcerita: aliquando᷑ ex p̃titis
probent᷑ futura. Dyxerat eñi moyses:
In principio creauit ds̃ cȩlũ & t̾ram.
Sed quis crederet. quia uerũ de p̃¬

Expanded text:
rtendum est quod recte prophetia dicitur, rtendum est quod recte prophetia dicitur, non quia praedicit ventura, sed quia prodit occulta. Rem quippe quamlibet, sicut ab oculis nostris in futuro subtrahunt tempora, ita ab oculis nostris in praesenti subtrahit causa. Ventura etenim res occultatur in futuro tempore, praesens autem cogitatio absconditur in latenti corde. Est etiam prophetia praesens cum res quaelibet non per animum, sed per absentper praesentiam non est corpus. Nam Giezi longe a propheta recesserat cum Naaman Syri munera percipiebat, cui tamen idem Propheta dicit: Nonne cor meum in praesenti erat quando reversus est homo de curru suo in occursum tibi ? 2. Sciendum quoque est quia prophetiae tempora invicem sibi concinunt ad probationem, ut aliquando ex futuris praeterita, aliquando vero ex praeteritis probentur futura. Dixerat enim Moyses: In principio creavit Deus coelum et terram . Sed quis crederet quia verum de pr
Abbreviated transcription (Latin):
dũ est. quod induob tp̃rib prophetia
dicta sit quod futura p̾dicat qñdocũq de
pretͣito uel p̃senti loquit᷑. rationẽ sui
acta sunt. uł ea quȩ sunt. Quȩ tam̃
tria prophie tp̃ra uerius loquim᷑. si ħ¬
ex sacre scripturȩ testimoniis ostenda¬
mus. Prophetia de futuro ẽ: ecce iurgo
concipiet.&. pariet filiũ. Propħia de p̃tito:
Iprincipio creauit ds̃ cȩlũ &. terram.
De illo enĩ tempore dixit homo: qͣñdo
ñ erat homo. Prophetia de p̃senti est:
prophetent. intret aũt infidelis uel
idiota: conuincit᷑ ab om̃ib: diuudica¬
tur ab om̃ib: occulta cordis eius ma
nifesta fiunt: & ita cadens infaciẽ
adorabit dm̃: pronuntians. qđ uere
ds in uobis sit. Cũ igit᷑ dr̃. occulta
cordis eius manifesta fiunt: profecto
monstrat᷑. quia ꝑhunc modũ prophetiȩ.
spcͣ non p̾dicit quod futurũ est. sed os¬
tendit quod ẽ. Quo aũt pacło ꝓpħie
dicat᷑ sp̃c: qui nichil futurũ indicat.
sed p̃sens narrat: Qua inre. animadũ¬

Expanded text:
dum est quod in duobus temporibus prophetia dicta sit, quod futura praedicat, quando de praeterito vel praesenti loquitur, rationem sui acta sunt, vel ea quae sunt. Quae tamen tria prophetiae tempora verius loquimur, si ex sacrae Scripturae testimoniis ostendamus. Prophetia de futuro est: Ecce Virgo concipiet et pariet filium . Prophetia de praeterito: In principio creavit Deus coelum et » De illo enim tempore dixit homo, quando non erat homo. Prophetia de praesenti est, prophetent, intret autem quis infidelis vel idiota, convincitur ab omnibus, dijudicatur ab omnibus, occulta cordis ejus faciem adorabit Deum, pronuntians quod vere Deus in vobis sit . Cum igitur dicitur: Occulta cordis ejus manifesta fiunt, profecto monstratur quia per hunc modum prophetiae spiritus non praedicit quod futurum est, sed ostendit quod est. Quo autem pacto prophetiae dicatur spiritus, qui nihil futurum indicat, sed praesens narrat? Qua in re animadve
Abbreviated transcription (Latin):
spc̃ intȩ erat in rotis. Hȩc nob̃ scͥptura sac᷑:¬
in tenebris uitȩ p̃sentis. facta ẽ lum̃ iti¬
neris. Hinc & enĩ petrus ait. Cui benefa¬
citis intendentes: quasi lucerne lucenti
in caliginoso loco. Hinc psalmista ait.
Lucerna pedib ineis uerbũ tuũ dñe: &
lum̃ semitis meis. Scimus tam̃. quia &
ipsa nobis nr̃a lucerna obscura ẽ: nisi hanc
nr̃is mentib ueritas illustret. Unde
iterũ psalmista ait. Qm̃ tu illuminas
lucernã meã dñe: ds̃ m̃s illumina tene¬
bras meas. Quid enĩ lucerna ardenf: ni-¬
si lumen ẽ: Sed lum̃ creatũ. nob̃ non
luoct: nisi illuminet᷑ alumine ñ creato.
creauit: sp̃c uite erat in rotis. Sequit᷑.¬

Expanded text:
Spiritus vitae erat in rotis. 17. Haec nobis Scriptura in tenebris vitae praesentis facta est lumen itineris. Hinc etenim Petrus ait: Cui benefacitis intendentes, quasi lucernae lucenti in caliginoso loco . Hinc Psalmista dicit: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine, et lumen semitis meis . Scimus tamen quia et ipsa nobis nostra lucerna obscura est, nisi hanc nostris mentibus veritas illustret. Unde iterum Psalmista ait: Quoniam tu illuminas lucernam meam, Domine, Deus meus, illumina tenebras meas . Quid enim lucerna ardens, nisi lumen est? Sed lumen creatum nobis non lucet, nisi illuminetur a lumine non creato. iritus vitae erat in rotis. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit: ut nos ab animȩ morte libera¬
ret. Uel certe. quia duo sunt p̃cepta
caritatis: dilectio uidelicet dĩ .R. dilec¬
tio ꝓximi: ꝑ que utraq nos sacre serip¬
ture dicta uiuificant. Scdõ ergo di¬
citur. qđ spc̃ uite erat in rotis: quia di¬
lectionẽ dĩ & ꝓximi capimꝰ in eloquus
diuinis. Fer p̃cepta enĩ scripture sacre
reuiuiscimus: qui mortui in culpa iace¬
bamus. Unde om̃ipotenti dño per
psalmistam dicit᷑. In ȩternũ non obli¬
uiscar iustificationes tuas: qͥa in ipsis
uiuificasti me. Iustificationes enĩ p̃cepta
dñi dicunt᷑: in quib nos corrigendo iusti¬
ficat. De quib psalmista aꝑtius dicit.
in tuis iustificationib meditabor. nol
obliuiscar sermones tuos. In eis itaq
nos uiuificat: quia ꝑ hȩc nob̃ spirita¬
lem uitã demonstrat: eaq ꝑ afflatũ¬

Expanded text:
voluit, ut nos a morte animae liberavoluit, ut nos a morte animae liberaret. Vel certe quia duo sunt praecepta charitatis, dilectio videlicet Dei, et dilectio proximi, per quae utraque nos sacrae Scripturae dicta vivificant. Secundo ergo dicitur quod spiritus vitae erat in rotis, quia dilectionem Dei et proximi capimus in eloquiis divinis. Per praecepta enim Scripturae sacrae reviviscimus, qui mortui in culpa jacebamus. Unde omnipotenti Domino per Psalmistam dicitur: In aeternum non obliviscar justificationes tuas, quia in ipsis vivificasti me . JustDei dicuntur, in quibus nos corrigendo justificat, de quibus idem Psalmista apertius dicit: In tuis justificationibus meditabor, non obliviscar sermones tuos . In eis itaque nos vivificat, quia per haec nobis spiritalem vitam demonstrat, eamque per afflat
Abbreviated transcription (Latin):
tite. fortes infide. Et sunt alii. qui
omia terrena despiciunt:. nulla quȩ
p̃tereunt possidere dignant᷑: in dĩ
se ut p̃dictum ẽ contemplatione
suspendunt. Cum his ergo eleuatis
& rotȩ parit leuant᷑: quia inquantũ
quisq ad alta ꝓfeceritł intantũ ei
& sacra eloquia de altiorib loqunt᷑.
Uadunt ergo animalia. ad utili¬
tatem ꝓximi: stant. ad custodiam
sur: eleuant᷑ ad contemplationẽ dĩ.
Sed & rote pariter uadunt. stant &
eleuant᷑: quia quesita sacra lectio talis
inuenit᷑: qualis & fit ipse aquo quȩri᷑.
AId actiuã enĩ uitã ꝓfecisti: ambulant
tecũ. Ad ĩmobilitatem atq constantiã
spc̃ ꝓfecisti: stant tecũ. Ad contẽplati¬
uã uitã. ꝑ dĩ gr̃am ꝑuenisti: uolant tecũ.
Et rursum subdit᷑: quia sp̃c uitȩ erat
in rotis. Quod Iccirco scđo dicit᷑. uitȩ
sp̃c in rotis eẽ: quia scripture sacrȩ duo
sunt testam̃ta: quȩ utraq. dĩ sp̃e scribi

Expanded text:
tite fortes in fide . Et sunt alii qui tite fortes in fide . Et sunt alii qui omnia terrena despiciunt, nulla quae praetereunt, possidere dignantur, et in Dei se, ut praedictum est, contemplatione suspendunt. Cum his ergo elevatis et rotae pariter levantur, quia in quantum quisque ad alta profecerit, intantum ei et sacra eloquia de altioribus loquuntur. Vadunt ergo animalia ad utilitatem proximi, 1230 stant ad custodiam sui, elevantur ad contemplationem Dei. 16. Sed et rotae pariter vadunt, stant, elevantur, quia quaesita sacra lectio talis invenitur, qualis et fit ipse, a quo quaeritur. Ad activam enim vitam profecisti, ambulat tecum. Ad immobspiritus profecisti, stat tecum. Ad contemplativam vitam per Dei gratiam pervenisti, volat tecum. Et rursum subditur: Quia spiritus vitae erat in rotis. Quod idcirco secundo dicitur vitae spiritus in rotis esse, quia Scripturae sacrae duo sunt Testamenta, quae utraque Dei spiritus scribi
Abbreviated transcription (Latin):
qđ dictũ ẽ. cũ stantib stabant. Sunt
aut̃ qͥdam. qui usq ad hoc ꝓficiunt.
ut terrena quȩ accipiunt. bene dis¬
pensare nouerint: miscliȩ operib in¬
tendant: oppressis subueniant. Hi uiae¬
licet uadunt: in eo quod se ad utili
tatem ꝓximi tendunt. Cum his
ergo rotȩ gradiunt᷑: quia sacra elo¬
quia. dictoꝵ suoꝵ passus. in eoꝵ itine¬
re disponunt. Et sunt alii. qͥ in fide
quã acceperunt. ita ad tenendũ for¬
tes sunt. ut aduersis quibq resiste¬
re ualeant: s. ñ solũ minime ad per¬
uersitatẽ trahunt᷑ ꝑfidiȩ. sed etiam
ꝑuersa loquentes impugnent: eosq
ad rectitudinẽ ꝑtrahant. Cũ istis
stantib. stant etiam rote: quia eis
rectitudinẽ suã ꝑ sacri eloquu uer¬
ba confirmant. cũ in eis audiunt:
State: & tenete traditiones. quas
didicistis. Et rursũ. Aduersarius
ur̃ diabolus. tanquã leo rugiens cir¬
cuit. querens quẽ deuoret: cui resis¬

Expanded text:
quod dictum est: Cum stantibus stabant. Sunt quod dictum est: Cum stantibus stabant. Sunt autem quidam qui usque ad hoc proficiunt, ut terrena quae acceperunt bene dispensare noverint, misericordiae operibus intendant, oppressis subveniant. Hi videlicet vadunt, in eo quod se ad proximi utilitatem tendunt. Cum his ergo rotae gradiuntur, quia sacra eloquia dictorum suorum passus in eorum itinere disponunt. Et sunt alii qui in fide quam acceperunt ita ad tenendum fortes sunt, ut adversis quibusque resistere valeant, et non solum minime ad perversitatem trahantur perfidiae, sed etiam perversa loquentes impugnent, eosque ad rectitudinem pertrahant. Cum istis stantibus stant etiam et rotae, quia eis rectitudinem suam sacri eloquii verba confirmant, cum in eis audiunt: State et tenete traditiones quas didicistis . Et rursum: Adversarius vester diabolus, tanquam leo rugiens, circuit quaerens quem devoret, cui resis
Abbreviated transcription (Latin):
mine iħu loquat᷑. cũ magna liberta¬
te respondit. obedire oportet dõ magis
quã hominib:. qđ paulus cathenarũ
uinculis stringit᷑: sed tam̃ uerbũ dĩ non
ẽẽ alligatũ dicit. Si uite sp̃c ad peni¬
tentiȩ lamenta compungit᷑: sequunt᷑
ꝓtinus rotȩ: cũ scripture sacre uerba. da¬
uid penitentiã ꝓferuntꝰ qđ rex rep̃hen-¬
sus a ꝓpħa. qͥa subiectus celesti regi non
fuit: subiecto increpanti ñ erubuit con¬
fiteri qđ fecitꝰ qđ publican᷑. qͥ reatũ
sue nequitie cognouit. & si iniustus ad
templũ uenit. iustificatus a templo
reduitꝰ. qđ petrus negationis maculas
lacrimis lauit: qđ latro qui in cruce
cognouit culpã. in ipsa iam morte in¬
uenit ueniã. De quib adhuc rotis. ea¬
sunt: sed iterata descriptione narrant᷑.
Nec nos itaq pigeat. eadem breuit̃
exponendo repetere. quȩ sp̃c ꝑ ꝓpħam
enĩ solũ in his uerbis nouũ addit:

Expanded text:
mine Jesu loqueretur, cum magna libertamine Jesu loqueretur, cum magna libertate respondit: Obedire oportet Deo magis quam hominibus ; quod Paulus catenarum vinculis stringitur , sed tamen verbum Dei non est alligatum . 14. Si vitae spiritus ad poenitentiae lamenta compungit, sequuntur protinus et rotae, cum Scripturae sacrae verba David poenitentem proferunt; quod et reprehensus a propheta, quia subjectus coelesti Regi non fuit, subjecto increpanti non erubuit confiteri quod fecit ; quod publicanus, qui reatum suae nequitiae cognovit, etsi injustus ad templum venit, justificatus a templo rediit ; quod Petrus negationis maculas lacrymis lavit ; quod latro qui in cruce cognovit culpam, in ipsa jam morte invenit veniam . De quibus adhuc rotis easunt, sed iterata descriptione narrantur. Nec nos itaque pigeat eadem breviter exponendo repetere, quae spiritus per enim solum in his verbis novum additur,
Abbreviated transcription (Latin):
mens. & timorẽ suꝑbientiũ ꝑtulit: & tam̃
contra eos ad odiũ non erupit. Patien¬
tia enĩ uera ẽ:quȩ & ipsũ amat. quem
portat. I Uam tolerare. sẽd odisse. non
ẽ. uirtus mansuetudinis : sed uelam̃tũ
furoris. In eisdem quoq eloquus inue¬
orasse se etiam ꝓ deicientib confitetur:
qđ nemo scõꝵ ad cȩlestem głam nisi
patientiã seruando ꝑuenit᷑. qđ ipse
auctor generis humani. sputa. cola¬
phos. spincã coronã. crucem. lanceã.
ꝑtulit: & tam̃ ꝓ ꝑsecutorib orauit. Si
uite sp̃c. legentis animũ ad studiũ
p̃dicationis excitat: statim sequunt᷑
& rotȩ: qͥa in sacris eloquus inuenit.¬
qđ moyses iubente dño. contra egipti
regem. in quantis se p̃dicationis libere
urbis erexit: qđ stephanus iudeis ꝑfi¬
dis se lapidantib dicere. uos semꝑ
spũi scõ restitistis. nec int̃ lapides ti¬
muit᷑: qđ petrus sustib eesus ne in no¬

Expanded text:
mens et tumorem superbientium pertulit, et tamen mens et tumorem superbientium pertulit, et tamen contra eos ad odium non erupit. Patientia enim vera est, quae et ipsum amat quem portat. Nam tolerare, sed odisse, non est virtus mansuetudinis, sed velamentum furoris. In eisdem quoque eloquiis inveorasse se etiam pro dejicientibus confitetur; quod nemo sanctorum ad coelestem gloriam nisi patientiam servando pervenit; quod ipse auctor generis humani sputa, colaphos, spineam coronam, crucem, lanceam pertulit, et tamen pro persecutoribus oravit. 13. Si vitae spiritus legentis animum ad studium praedicationis excitat, statim sequuntur et rotae, quia in sacris eloquiis invenit Moyses, jubente Domino, contra Aegypti regem in quantis se praedicationis liberae verbis erexit ; quod Stephanus Judaeis perfidiantibus diceret: Vos semper Spiritui sancto restitistis , nec inter lapides timuit ; quod Petrus, fustibus caesus, ne in no
Abbreviated transcription (Latin):
repellamꝰ. Potest eñĩ intelligi. quia spc̃
uadit. cum legentis animũ diuersis
modis & ordinib tangit ds̃: quanddo
hunc ꝑ uerba sacri eloquii. modo in
delo excitans. ad ultionẽ erigit: modo
ad patientiã mitigat: modo in predica¬
tione instruit: modo ad penitentie la¬
menta cõpungit. Sed curram breuiter
ꝑ hec eadem uerba quȩ diximꝰ: & uide¬
amus quomͦ sequunt᷑ rote sp̃m: qͥ uitę
si legentis animũ. spc uitȩ in zeli feruo¬
re tetigerit: ꝓtinꝰ in sacris eloquus uidec
qđ moyses ad castra rediens. & populũ
uorem sp̃c gladiis strauit: qđ finees ꝑse¬
quendo luxuriã. iram dñi gladio pla¬
uerbo ꝑculit & occidit: qđ paulus ne
patientiã tangit: statim sequunt᷑ & roct
quia in sacris eloquus inuenit. quod
moyses & aaron. cũ loquentes recta. ꝑse¬
cutionẽ popłĩ passi sunt. ad taberna¬
culum cucurrerunt: ꝓ ipso popło exo¬
rantes. quẽ fugiebant. Sc̃a aut̃ eorũ

Expanded text:
repellamus. Potest etiam intelligi quia spiritus repellamus. Potest etiam intelligi quia spiritus vadit cum legentis animum diversis modis et ordinibus tangit Deus, quando hunc per verba sacri eloquii modo in zelo excitans, ad ultionem erigit, modo ad patientiam mitigat, modo in praedicationem instruit, modo ad poenitentiae lamenta compungit. Sed curramus breviter per haec eadem verba quae diximus, et videamus quomodo sequuntur rotae spiritum, qui vitae si legentis animum spiritus vitae in zeli fervore tetigerit, protinus in sacris eloquiis videt quod Moyses, ad castra rediens, et populum vorem spiritus gladiis stravit ; quod Phinees, persequendo luxuriam, iram Domini gladio plaverbo perculit et occidit . Quod Paulus, nepatientiam tangit, statim sequuntur et rotae, quia in sacris eloquiis invenit quod Moyses et Aaron, cum loquentes recta persecutionem populi passi sunt, ad tabernaculum cucurrerunt, pro ipso populo exorantes quem fugiebant . Sancta autem eorum
Abbreviated transcription (Latin):
pariter & rote. Quis enĩ caput nr̃m
ẽ. nisi redemptor. generis humani⁊
De quo scriptũ est. Ipsum dedit caput
supra omnẽ ȩccłam. quȩ ẽ corpus ipsius:
Quem cũ iudei ꝑsequerent᷑: nom̃ eius
delere de terra conati sunt. Cũq eũ
crucificũ & sepultũ uiderent: hunc
se ab amore om̃ium diuisisse credide¬
runt. Sed caput turturis. & incisũ ẽ.
& tam̃ a suo corpore diuisũ non ẽ: qͥa
ex eo quod ꝓ nobis mortem ꝑtulit. om̃s
nos sibi uerius ipsa sua morte comun¬
xit: & ꝑ hoc qđ se nr̃is oculis uisibilit̃
subtraxit: nr̃is se mentib inuisibiliter
radicauit. Caput gͦ tͣturis. ĩcisum in¬
hesit corpori: quia ꝓ nob̃ qͥdem redẽptor
ñr passus est: sed a nob separatus per
passionem non ẽ. Quia igit᷑ dicta sa¬
cri eloquii. cũ legentiũ spũ excrescunt:
recte nunc dicitur. Quocũq ibar spc̃.
uite est: quia ꝑ sacra eloquia dono sp̃e
uiuificamur: ut mortifera a nob̃ opera

Expanded text:
pariter et rotae. Quis enim caput nostrum pariter et rotae. Quis enim caput nostrum est, nisi Redemptor generis humani? De quo scriptum est: Ipsum dedit caput supra omnem Ecclesiam, quae est corpus ipsius . Quem cum Judaei persequerentur, nomen ejus delere de terra conati sunt. Cumque eum crucifixum et sepultum viderent, hunc se ab amore omnium divisisse crediderunt. Sed caput turturis et incisum est, et tamen a suo corpore divisum non est, quia ex eo quod pro nobis mortem pertulit, omnes nos sib verius in ipsa sua morte conjunxit; et per hoc quod se nostris oculis visibiliter subtraxit, nostris se mentibus invisibiliter radicavit. Caput ergo turturis incisum inhaesit corpori, quia pro nobis quidem Redemptor noster passus est, sed a nobis separatus per passionem non est. Quia igitur dicta sacri eloquii cum legentium spiritu excrescunt, recte nunc dicitur: Quocunque ibat spirivitae est, quia per sacra eloquia dono spiritus vivificamur, ut mortifera a nobis opera
Abbreviated transcription (Latin):
mentẽ intelligimꝰ: qͥa sic̃ caput corpꝰ:
ita mens actiones regit. Sed caput
ad pennulas retorqueri p̃cipit᷑: ut ea
quȩ dicis facias: & os ad opera coniun¬
gas. Nec ita caput abscidendũ est.
ut a corpore diuidat᷑. sed ex parte de¬
cisum. corpori suo iubetur inherere: qͥa
uidelicet mens nr̃a. a carnali delectano¬
ne incidenda. ẽ. sed a carnis curu necessa¬
ria. incidenda non ẽ. Hinc enĩ scriptũ. ẽ.
Carnis curã ne feceritis in desideriis.
Que gͦ in desiderus fieri ꝓhibetur: ꝓcus
dubio in necessitate conceditur. Caput
gͦ turturis. ex parte incisũ sit. & ex parte
inhereat᷑: ut sicut dic̾tum. ẽ. & a uo¬
luptate carnis mens nr̃a incisa sit: &
tam̃ a necessitate non sit abscisa. Qa
si hoc sacrificii genus. sub tẏpica redẽp̃¬
toris nr̃i intelligentia. alius ad contẽpla¬
tionẽ requirat:scendat ad fortiora
animꝰ: eleuent᷑ animalia: ut eleuent᷑

Expanded text:
mentem intelligimus, quia sicut caput corpus, mentem intelligimus, quia sicut caput corpus, ita mens actiones regit. Sed caput ad pennulas retorqueri praecipitur, ut ea quae dicis facias, et os ad opera conjungas. Nec ita caput abscindendum est, ut a corpore dividatur, sed ex parte decisum, corpori suo jubetur inhaerere, quia videlicet mens nostra a carnali delectatione incidenda est, sed a carnis cura necessaria incidenda non est. Hinc enim 1228 scriptum est: Carnis curam ne feceritis in desideriis . Quae ergo in desideriis fieri prohibetur, procul dubio in necessitate conceditur. Caput ergo turturis ex parte abscissum est, et ex parte inhaeret, ut, sicut dictum est, et a voluntate carnis mens nostra incisa sit, et tamen a necessitate non sit abscissa. Quid, si hoc sacrificii genus sub typica Redemptoris nostri intelligentia alius ad contemplationem requirat? Ascendat ergo ad fortiora animus, eleventur animalia, ut eleventur
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e nequitiȩ suscepit: atq usq ad pas¬
sionem. ꝓ nob̃ humiliari dignatus. ẽ:
& in semetipso. ignẽ tribulationis nr̃e
susciꝑe. Sed arsit. & ñ arsit: quia ex
humanitate ẽ mortuus: & tam̃ immor¬
talis ex diumitate ꝑmansit. Suscepit
a nobis. unde sacrisiciũ fieret ꝓ nobis:
& tam̃ impassibilis atq incõmutabilis
ꝑmansit in ꝓprus: ut nos cõmutaret
iuxta historiam hoc qđ in lege scri¬
ptum ẽ: ut turtur. qui pro peccato
offertur. retorqueatur caput eius ad
ƿennulas:ita ut collo inhereat: uit non
penitus abrumpat᷑. In quib uerbis. du-¬
bius legentib sensus historieus non est.
Sed si hȩc intelligere moralit̃ requiras:
agit᷑ rota.dũ ad moralem intelligentiã
ducit᷑ sacri uerbi sententia. Nos enĩ
ipsi. in om̃ĩpotentis dĩ sacrificio ẽẽ turt᷑
debemus: ita ut caput nr̃m retorque¬
atur ad pennulas. id ẽ animꝰ ad uir¬
tutes. ÷ on enĩ immerito ꝑ caput

Expanded text:
nostrae nequitiae suscepit, atque usque ad pasnostrae nequitiae suscepit, atque usque ad passionem pro nobis humiliari dignatus est, et in semetipso ignem tribulationis nostrae suscipere. Sed arsit, et non arsit, quia et ex humanitate est mortuus, et tamen immortalis ex divinitate permansit. Suscepit a nobis unde sacrificium fieret pro nobis, et tamen impassibilis atque incommutabilis permansit in propriis, ut nos commutaret juxta historiam hoc quod in lege scriptum est, ut turtur quae pro peccato offertur, retorqueatur caput ejus ad pennulas, ita ut collo inhaereat, et non penitus abrumpatur . In quibus verbis dubius legentibus sensus historicus non est. Sed si haec intelligere moraliter requiras, agitatur rota dum ad moralem intelligentiam ducitur sacri verbi sententia. Nos enim ipsi in omnipotentis Dei sacrificio esse turtur debemus, ita ut caput nostrum retorqueatur ad pennulas, id est animus ad virtutes. Non enim immerito per caput
Abbreviated transcription (Latin):
de ardente rubo uocatus fuisset: accessit
ꝓpius. ut uideret uisũ: S ecce rub arde¬
bat. & ñ consumebat᷑. Magnũ ẽ. hoc
miraculũ. Si solam in eo historiã reqͥras:
ẽ. unde legentis animꝰ nutriatur: ut ui¬
deas qđ in ligno ignis ardeat. & ñ con¬
sumat. Tum uero. si typicam intelligen¬
tiam queras: quid flãma. nisi legem. de
qua scriptum ẽ. in dextera eiꝰ ignea lex:
Et quid rubus ille. nisi udaicũ ppłm
designauit: peccatoꝵ suoꝵ spinis obsitũ:
Sed rubus ardens consumi ñ potuit: qͥa
iudaicus popłs. & ignem qͥdem legis ac¬
cepit: &. tam̃ peccatoꝵ suoꝵ spinas non
deseruit: nec eiꝰ uitia. diuini sermonis
flãma concremauit. Fortasse in hoc fa¬
cto: alius maiora ꝑ typum contemplari
desiderat: Hiiiꝰ qͥa sensus excrescit: ele¬
uetur pariter & rota. Iuter homines
enĩ. ꝑfectus homo factus ẽ unicus dei:
qui sua peccata non habuit. sed spinas

Expanded text:
de ardenti rubo vocatus fuisset , accessit de ardenti rubo vocatus fuisset , accessit propius ut videret visum, et ecce rubus ardebat, et non consumebatur. Magnum est hoc miraculum. Si solam in eo historiam requiras, est unde legentis nutriatur animus, ut videas quod in ligno ignis ardeat, et non consumat. Jam vero si typicam intelligentiam quaeras, quid flamma nisi legem, de qua scriptum est: In dextera ejus ignea lex ? et quid rubus ille, nisi Judaicum populum designavit, peccatorum suorum spinis obsitum? Sed rubus ardens consumi non potuit, quia Judaicus populus et ignem quidem legis accepit, et tamen peccatorum suorum spinas non deseruit, nec ejus vitia divini sermonis flamma concremavit. Fortasse in hoc facto alius majora per typum contemplari desiderat. Hujus quia sensus excrescit, elevantur pariter et rotae. Inter homines enim perfectus homo factus est unicus Dei Filius, qui sua peccata non habuit, sed spinas
Abbreviated transcription (Latin):
uina eloquia leuant᷑: quia si in eis
altũ quid uidendo & sentiendo quesi¬
eris: hec eadem sacra eloquia tecũ
crescunt: tecũ in altiorib ascendunt.
Bene aut̃ de eisdem rotis dicitur: se¬
quentes eũ. Legentis enĩ sp̃c. si quid in
eis scire morale aut historicũ querit:
sensus hunc moralis historiȩ sequitus.
Si quid typicũ: mox figurata locutio
agnoscitur. Si quid contemplatiuum:
statim rotȩ quasi pennas accipiunt. &
in aera suspendunt᷑: quia in uerbis sacn
eloquii. intelligentia celestis aperitur.
Quocũq gͦ ibat sp̃c: illuc eunte spũ. &
rotȩ pariter leuabant᷑. sequentes eum.
Rote enĩ spm sequunt᷑: quia uerba
sacri eloquii. ut sepe iam dictũ ẽ. iuxta
sensũ legentiũ. ꝑ intellectũ crescunt. In
una eademq scripturȩ sententia. alius
sola historia pascitur: alius tẏpicã intelli
querit. Et fit plerunq ut sic̃ dictum ẽ.
in una eademq sententia. cuncta si mul
tria ualeant inueniri. Moyses enĩ. cũ

Expanded text:
vina eloquia levantur, quia si in eis altum quid videndo et sentiendo quaesieris, haec eadem sacra eloquia tecum crescunt, tecum in altiora ascendunt. Bene autem de eisdem rotis dicitur: Sequentes eum. Legentis enim spiritus, si quid in eis scire morale aut historicum quaerit, sensus hunc moralis historiae sequitur. Si quid typicum, mox 1227 figurata locutio agnoscitur. Si quid contemplativum, statim rotae quasi pennas accipiunt, et in aere suspenduntur, quia in verbis sacri eloquii intelligentia coelestis aperitur. Quocunque ergo ibat spiritus, illuc eunte spiritu et rotae pariter levabantur, sequentes eum. Rotae enim spiritum sequuntur, quia verba sacri eloquii, ut saepe jam dictum est, juxta sensum legentium per intellectum crescunt. 10. In una enim eademque Scripturae sententia alius sola historia pascitur, alius typicam, alius vequaerit. Et fit plerumque ut, sicut dictum est, in una eademque sententia cuncta simul tria valeant inveniri. Moyses enim cum
Abbreviated transcription (Latin):
men suꝑbie ñ attendit: ibi hostem ꝑtu¬
lit: ubi ꝑ negligentiã oculũ clausit.
Quia gͦ scõrum m̃tes. undiq se circũspi¬
cientes inuigilant. atq in om̃i suo opere.
pauoris & sollicitudinis oculũ circũ du¬
cunt. ne aut praua agant. aut recta
quȩ p̃cepta sunt ñ agant. aut bonis
actib expletis. in suis cogitationib intu¬
mescant. & tanto graui offendant. qnͣto¬
qui iusti uident᷑ foris. occultius
pecant recte dieit᷑. Cotũ corpus corum:
plenũ oculis in cireuitu. Sciendũ qͦq¬
ẽ. qđ in transiatione ueteri ñ habetur.

Expanded text:
men superbiae non attendit, ibi hostem pertumen superbiae non attendit, ibi hostem pertulit, ubi per negligentiam oculum clausit. Quia ergo sanctorum mentes undique se circumspicientes invigilant, atque in omni suo opere pavoris et sollicitudinis oculum circumducunt, ne aut prava agant, aut recta quae praecepta sunt non agant, aut bonis actibus expletis, in suis cogitationibus intumescant, et tanto gravius offendant quanto justi videntur foris et occultius peccant, recte dicitur: Totum corpus eorum plenum oculis in circuitu. 7. Sciendum quoque quod in translatione veteri n
Abbreviated transcription (Latin):
orare: testante eũgl̃io qͥd dixit agnouimꝰ.
lit enĩ. s̃. gr̃as ago tibi. Recte autẽ
dõ grãs agebat: a quo acceperat bona que
fecerat. Qui etiam subiungit. qͥa ñ sum
sicur ceteri hominũ: Raptoref. iniusti:
adulteri : uelut etiam hic publicanus.
lciuno bis in sabbato: decimas do om̃iũ
quȩ possideo. E cce ad exhibendam
abstinentiã. ad impendendã misccłiam.
ad referendas dõ gr̃as. oculũ phariseus
habuerat: sed ad humilitatis custodiã.
oculũ non habebat. Et qͥd ꝓdest. quod
contra hostiũ insidias. pene totaciuitas caute
custodit᷑. si unũ foram̃ aꝑtũ relinquitur.
unde ab hostibe intretur: Quid enĩ ꝓdest
custodia. quȩ pene ubiq circũ ponit᷑. qͣndo
inimicis tota ciuitas ꝑ neglectũ loci uniꝰ
apitur: Phariseus aut̃. qui ieiunium
exhibuit. decimas dedit. dõ gr̃as retulit:
quasi pene ꝑ circuitũ. in sue ciuitatis cus¬
todia uigilauit. Sed qͥa unũ in se fora¬

Expanded text:
orare, testante Evangelio, quid dixit agnovimus. orare, testante Evangelio, quid dixit agnovimus. Ait enim: Deus, gratias ago tibi . Recte autem gratias Deo agebat, a quo acceperat bona quae fecerat. Qui etiam subjungit: Quia non sum sicut caeteri hominum, raptores, injusti, adulteri, velut etiam hic Publicanus; jejuno bis in Sabbato, decimas do omnium quae possideo . Ecce ad exhibendam abstinentiam, ad impendendam misericordiam, ad referendas Deo gratias oculum Pharisaeus habuerat, sed ad humilitatis custodiam oculum non habebat. Et quid prodest quod contra hostium insidias pene tota civitas caute custoditur, si unum foramen apertum relinquitur, unde ab hostibus intretur? Quid ergo prodest custodia quae pene ubique circumponitur, quando inimicis tota civitas per neglectum loci unius aperitur? Pharisaeus autem qui jejunium exhibuit, decimas dedit, Deo gratias retulit, quasi pene per circuitum in suae civitatis custodia vigilavit. Sed quia unum in se fora
Abbreviated transcription (Latin):
scis qͥa pharisei auditoh̃ u̾bo scandali¬
rati sunt: ille respondens ait. Om̃is
plantatio quã non plantauit pat̾ meus
celestis: eradicabit᷑. Sinite illos: eeci sunt.
duces cecoꝵ. Ecce magistra ueritas. ne
in quorundã cordib scandalũ gigneret᷑ q
qđ non debuit tributũ dedit:&
rursũ cũ generari scandalũ in qͦrundam
cordib contra ueritatẽ uidit: in suo
eos scandalo remanere ꝑmisit. Ex qͦ
re nobis considerandũ est: qͥa in quantũ
sine peccato possum᷑. uitare ꝓximoꝵ scan¬
dalũ debemꝰ. Si aut̃ de ueritate scan¬
dalũ sumit utilius ꝑmit tit᷑ nasci scan¬
dalũ: quã ueritas relinquat᷑. Corporagͦ
animaliũ plena st̃ oculis: cũ se hinc inde
cautȩ circũspiciunt. Sed sciendũ nobis ẽ.
quia sepe dũ aliis rebus intendimꝰ.
fit ut alia negligamus & ubi negligimꝰ:
ibi ꝓculdubio oculũ ñ habemꝰ. Nam
phariseus ille. qͥ ascenderat in templũ

Expanded text:
Scis quia Pharisaei, audito hoc verbo, scandaliScis quia Pharisaei, audito hoc verbo, scandalizati sunt. At ille respondens ait: Omnis plantatio quam non plantcoelestis, eradicabitur. Sinite illos, caeci sunt, et duces caecorum. Ecce magistra Veritas, ne in quorumdam cordibus scandalum gigneretur, quod non debuit tributum dedit; et rursum quia generari scandalum in quorumdam cordibus contra veritatem vidit, in suo eos scandalo remanere permisit. 5. Ex qua re nobis considerandum est quia, in quantum sine peccato possumus, vitare proximorum scandalum debemus. Si autem de veritate scandalum sumitur, utilius permittitur nasci scandalum quam veritas relinquatur. Corpora ergo animalium plena sunt oculis cum se hinc inde caute circumspiciunt. 6. Sed sciendum nobis est quia saepe, dum aliis rebus intendimus, fit ut alias negligamus; et ubi negligimus, ibi procul dubio oculum non habemus. Nam Pharisaeus ille qui ascenderat in templum
Abbreviated transcription (Latin):
attendatur: Nisi forte hoc qrđ sine
cuiꝰpiam scandalo fieri ñ potest. culpa
sit ñ focisse. Hoc uero ideo dicimꝰ: ut
notũ ur̃e dilectioni faciamꝰ. qͥa in nr̃o
bono oꝑe aliquando cauendũ. ẽ. scan¬
dalũ ꝑximi: aliquando uͦ ꝓ nichilo con¬
tẽpnendũ. Quod in ipso nr̃o auctore
didicimꝰ: qui dũ tributũ petro inqͥsito
peteret᷑ : prius paradigna ꝓposuit. ꝑ qđ
se nichil debere respondit: dicens. Re¬
ges terie a quib accipiunt tribiitum.
uel censum: A filiis suis. an ab alienis e¬
llico respondit. Ergo liberi sunt filii.
Sed postquã liberũ se eẽ monstrauit᷑:
subdit. Ut aut̃ non scandalizemꝰ eos
uade ad mare. & mitte hamũ. &. eum
piscem qui prius ascenderit. tolle: & aꝑto
ore eiꝰ inuenies staterem: illũ sumens. da
eis ꝓ me & te. Qui rursũ cũ diceret. qͥd
om̃e qđ in os intrat. ñ coinqͥnat hominẽ:¬
& tunc accedentes discipuli dixerunt.

Expanded text:
attendatur. Nisi forte hoc, quod sine attendatur. Nisi forte hoc, quod sine cujuspiam scandalo fieri non potest, culpa sit non fecisse. Hoc vero ideo dicimus, ut notum vestrae dilectioni faciamus quia in nostro bono opere aliquando cavendum est scandalum proximi, aliquando vero pro nihilo contemnendum. Quod in ipso ndidicimus, qui dum tributum Petro inquisito peteretur, prius paradigma proposuit, per quod se nihil debere respondit, dicens: Reges terrae, a quibus accipiunt tributum, vel censum; a filiis suis, an ab alienis? Illico respondit: Ergo liberi sun» Sed postquam se liberum esse monstravit, subdidit: « Ut autem non scandalizemus eos, vade ad mare, et mitte hamum, et eum piscem qui prius ascenderit tolle, et aperto ore ejus invenies staterem; illum sumens da eis pro me et te. » Qui rursum cum diceret: « Quia omne quod in os intrat, non coinquinat hominem, tunc accedentes discipuli dixerunt:
Abbreviated transcription (Latin):
circũdatur. Hinc ẽ. qđ paulus apł̃s
dũ cuidã penitenti de ꝑpetrato faci
ait. Si cui aliqͥd donastis: & ego.
Uam & ego qđ donaui ꝓpt̃ uos in ꝑ¬
sona xp̃i: ut ñ circũ ueniam᷑ a sathana.
Non enĩ ignoramꝰ cogitationes eiꝰ.
Si enĩ parcendũ erat: cur se humilitate
tanta. uoluntati discipłorum. magister
egregius sotiat. ut neq a discipulis. neq
ab eo discipuli in compassionis causa cdi¬
uisi uiderent᷑: nisi qͥa sollicito ꝓuidentie
oculo attendit. qđ plerunq dũ alter
donat. alter irascitur: Et qͣle erit. iam
miscdie sacrificiũ. qđ cũ liscorlia ꝓrimi
offertur: Unde rectȩ aitͥ ut ñ currũue¬
niamur a sathana. ñ enĩ ignoramꝰ cogi¬
tationes eiꝰ: qͥa uidelicet inde in alteriꝰ
corde rixe malũ solet ĩmittere ÷ unde
alterũ conspicit. pietatis negotiũ fecisse.
liꝑfectũ eñĩ bonũ. ẽ. qđ sic agit᷑. ut ne
qͥd ei ex alio latere male subrepat. ñ

Expanded text:
circumdatur. Hinc est quod Paulus apostolus, circumdatur. Hinc est quod Paulus apostolus, dum cuidam poenitenti de perpetrato facinait: Si cui aliquid donastis, et ego. Nam et ego quod donavi, propter vos in persona Christi, ut non circumveniamur a Satana.non enim ignoramus cogitationes ejus . » Si enim parcendum non erat, cur se humilitate tanta voluntati discipulorum magister egregius sociat, ut neque ipse a discipulis, neque ab eo discipuli in compassionis causa divisi viderentur, nisi quia sollicito providentiae oculo attendit, quod plerumque dum alter donat, alter irascitur? Et quale est jam misericordiae sacrificium, quod cum discordia proximo offertur? Unde certe ait: « Ut non circumveniamur a Satana, non enim ignoramus cogitationes ejus. » Quia videlicet inde in alterius corde rixae malum solet immittere, unde alterum conspicit pietatis negotium fecisse; imperfectum enim bonum est, quod sic agitur, ut ne quid ei ex alio latere mali subrepat, non
Abbreviated transcription (Latin):
Ne sic sit misericors. ut effusa sit: qͥa
ñ nunquã effusio e̾ẽ se miscdiam
putat. Aliud ẽ. enĩ pietatis studio
necessaria ꝓximis dare: atq aliud. ea¬
que possidentur. sine mercedis intenti¬
one disꝑgere. Quicqͥd ergo agit᷑. in
radice intentionis pensandũ est. quo
merito apud iudiciũ creatoris habe¬
atur. Unde & idem creator dicit.
Si oculus tuus simplex fuerit: totum
corpus tuũ lucidũ erit: oculũ uide¬
licet intentionẽ: corpꝰ uero actionem
nominans: Quia si nr̃a intentio apud
dm̃ simplex fuerit: in eiꝰ iudicio. nr̃a
actio tenebrosa non erit. Igitͦ qͥa scĩ
uiri sollerter inuigilant. ut se undiq
aspiciant. ubiq custodiant: ne aut
mala ꝓpt̾ ea ipsa appetant. aut hec¬
eadem sub specie bonoꝵ agant: scili¬
cet ne se eis uitia uirtutes ẽẽ menti¬
antur: totũ corpus plenũ in circuitu
oculis habent: qͥd om̃is eoꝵ actio. ꝓ¬
uidentia sollicitudinis & repletur &

Expanded text:
ne sic sit misericors, ut effusa sit; quia ne sic sit misericors, ut effusa sit; quia nonnunquam effusio esse misericordia putatur. Aliud est enim pietatis studio necessaria quae 1224 possidentur sine mercedis intentione dispergere. Quidquid ergo agitur, in radice intentionis pensandum est quo merito apud judicium creatoris habeatur. Unde et idem creator dicit: Si oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit . Oculum videlicet intentionem, corpunominans. Quia si nostra intentio apud Deum simplex fuerit, in ejus judicio nostra actio tenebrosa non erit. Igitur quia sancti viri solerter invigilant, ut se undique aspiciant, ubique custodiant, ne aut mala propter ea ipsa appetant, aut haec sub specie bonorum agant, seilicet ne se eis vitia virtutes esse mentiantur; totum corpus plenum in circuitu oculis habent: quia omnis eorum actio providentia sollicitudinis et repletur et
Abbreviated transcription (Latin):
animalia redut: ꝑ quȩ nimirũ ꝑfecti qͥq
ut p̃dictũ ẽ. designant᷑. Corpora itaq ani¬
maliũ. iccirco plena oculis describunt᷑:
qͥa scoꝵ actio. ab om̃iparte circũspecta ẽ:
bona. desiderabilit̃ ꝓuidens: mala. sollert̃
cauens. Et hoc ẽ. laboriosius. ubi scõꝵ
mens uehement̃ inuigilat: ne se ante eoꝵ
oculos. mala sub bonoꝵ speciş abscondant.
Circũspecta ergo ẽ. uita scõꝵ: ne sic sit libe¬
ra. ut suꝑba sit: quia sepe suꝑbia excedit
in uerbis: & uideri appetit libertas puri¬
tatis. Ne sic sit humilis. ut formidolo¬
sa sit: quia aliquando timor restringit
animũ. ut loqui que recta sunt ñ presu¬
mat sed tam̃ in ipsa timida cogitatio¬
ne. humilitatẽ ẽẽ simulat. Ne sic sit
parca. ut tenax sit: quia plerũq tenacia.¬
parsimonia appetit estimari: ut iustę
ac necessariȩ uideat᷑ tenere: quicqͥd egen¬
ti porimo misediter ñ uult impendere.

Expanded text:
animalia rediit. Per quae nimirum perfecti quique, animalia rediit. Per quae nimirum perfecti quique, ut praedictum est, designantur. Corpora itaque animalium idcirco plena oculis describuntur, quia sanctorum actio ab omni parte circumspecta est, bona desiderabiliter providens, mala solerter cavens. Et hoc est laboriosius, ubi sanctorum mens vehementer invigilat, ne se ante eorum oculos mala sub bonorum specie abscondant. Circumspecta ergo est vita sanctorum, ne sic sit libera, ut superba sit, quia saepe superbia excedit in verbis, et videri appetit libertas puritatis. Ne sic sit humilis, ut formidolosa, quia aliquando timor restringit animum, et loqui quae recta sunt non praesumit, sed tamen in ipsa timida cogitatione humilitatem esse se simulat. Ne sic sit parca, ut tenax sit, quia plerumqparcimonia appetit aestimari ut juste ac necessarie videatur tenere, quidquid egenti proximo misericorditer non vult impendere,
Abbreviated transcription (Latin):
enunc ista. nunc
illa aspicere:.
Ab alus in aliud
subito uerba di¬
Efiuare. Sicut psalmista. cũ de dño lo¬
queret᷑. dicens. ds̃ udex iustus. fortis
& longanimis. nunqͥd irascet᷑ ꝑ singlõs
dies Disi conuertamini. gladium
suũ ibrauit. arcũ suũ tetendit. &
parauit illũ. & in eo parauit uasa mor¬
tis. sagittas suas ardentib effecit: repente
subiunxit: concepit dolorẽ. & peperit
iniqͥtatẽ. lacũ aperuit. & effodit eũ.
& incidit in foueã quã fecit. Ei cce
cũ dñi narraret iustitiã: quasi ñ mutata
uoce. repente peccatoris intulit culpam.
Quod unũ. exempli causa dixisse suffi¬
ciat: qͥa quisquis in ꝓpħ̃is usũ lectionis
habet: quã crebro ista faciant. ñ ignorat.
Unde nunc ihezechiel ꝓpħa cũ de rotis
loqueret᷑: adiunxit Et totũ corpꝰ plenũ
oculis: in circuitu ip̃soꝵ quatuor. Qui
enĩ non ipsarũ. sed ipsoꝵ dixit: profecto
indicat. qͥa repente sermo eiꝰ. a rotis ad

Expanded text:
nunc ista, nunc illa aspicere, et ab aliis in aliud subito verba derivare, sicut Psalmista cum de Domino loqueretur, dicens: Deus judex justus, fortis et longanimis, nunquid irascitur per singulos dies? Nisi convertamini, gladium suum vibravit, arcum suum tetendit, et paravit illum; et in ipso paravit vasa mortis, sagittas suas aret peperit iniquitatem; lacum aperuit, et effodit eum, et incidit in foveam quam fecit . Ecce cum Domini narraret justitiam, quasi non mutata voce, repente peccatoris intulit culpam. Quod unum me exempli causa dixisse sufficiat, quia quisquis in prophetis usum lectionis habet, quam crebro ista faciant non ignorat. Unde nunc Ezechiel propheta cum loqueretur, adjunxit: « Et totum corpus plenum oculis in circuitu ipsorum quatuor. » Qui enim non ipsarum, sed ipsorum dixit, profecto indicat, quia repente sermo ejus
Abbreviated transcription (Latin):
inchoat: cũ cȩperit accusare qđ̃ fecit.
Cur enĩ iustus non sit. qui contra suã
in iusticiã iam ꝑ lacrimas seuit:
lustus igit᷑ aduocatus nr̃. iustos nos
defendet in iudicio: qͥa nosmet ipsos
& cognoscimus. & accusamꝰ in iustos.

Expanded text:
inchoat, cum coeperit accusare, quod fecit. Cur enim iustus non sit, qui contra suam iniustitiam iam per lacrimas saevit? Iustus igitur advocatus noster iustos nos defendet in iudicio, quia nosmetipsos et cognoscimus et accusamus iniustos.
Abbreviated transcription (Latin):
cra. in utroq testam̃to et monencdo re¬
cta ẽ: & ꝓmittendo alta᷑. & minando
die largiente dño dixisse sufficiat: ut

Expanded text:
cra in utroque Testamento 1224 et admonendo recta est, et promittendo alta, et minando die largiente Domino, dixisse sufficiat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
linguas infantiũ fecit dissertas: quia sp̃c
dñi repleuit orbem t̃rarum: & hoc quod
continet om̃ia scientiã habet uocis:
Om̃ps enĩ ds̃. sermo patris om̃ipotentis ẽ: & qͥ
de illo loqui concupiscim᷑:. muti in illo
nullo modo erimus. Dabit uerba utilia.
om̃ps uerbũ: quod pro nobis in carnatũ.
uiuit & regnat cũ patre in unitate sp̃c scĩ¬

Expanded text:
linguas infantium facit disertas, quia spiritus linguas infantium facit disertas, quia spiritus Domini replevit orbem terrarum, et hoc quod continet omnia scientiam habet vocis . Omnipotens enim Deus, sermo Patris omnipotentis est, et qui de illo loqui concupiscimus, muti in illo nullo modo erimus. Dabit verba utilia omnipotens Verbum, quod pro nobis incarnatum vivit et regnat cum Patre in unitate Spi
Abbreviated transcription (Latin):
hibebat: Si au̾t cũ ipsis erat. quid ẽ quod
ait. ñ enĩ fum uob̾cũ: Sed mira dispensa¬
tione disciꝵ plinȩ ac miscdie: &. cñ ipsis
erat & cũ ipsis non erat. Cũ ipsis ñ erat. ut
tuncerent: sed tam̃ cũ ipsis erat. ne ab ho¬
stib ꝑirent. Oineffabilia pietatis uiscera.
Culpas insequitur. & tam peccantes prote¬
git᷑. iratũ se indicat. &e tam ab hostib defen¬
dit. Sic plerũq paruulo fllio delinqnͣti
irascitur mat᷑. reprehendit: increpat. uer¬
berat: sed si hunc in preceps ire conspexerit.
ubi inmortis ꝑiculũ ruat: manũ tendit.
&. retinet: & quȩ sic irata uerberauerat.
ac si non diligeret: sic diligendo retinet.
ac si irata non uerberasset. Hec insola
prefatione colloquentes. nauigii nr̃i quasi
intra portũ exercitiũ fecimus. ut ad inda¬
ganda propħie misteria uelut in imm̃si¬
tatẽ pelagi post uela pandamꝰ. Quod tam̃
non in nrͣa uirtute p̃sumimꝰ. sed in eo qui

Expanded text:
hibebat? Si autem cum ipsis erat, quid est quod hibebat? Si autem cum ipsis erat, quid est quod ait: Non enim sum vobiscum? Sed mira dispensatione disciplinae ac misericordiae, et cum ipsis erat, et cum ipsis non erat. Cum ipsis non erat ut vincerent, sed tamen cum ipsis erat ne ab hostibus perirent. O ineffabilia pietatis viscera! Culpas insequitur, et tamen peccantes protegit. Iratum se indicat, et tamen ab hostibus defendit. Sic plerumque parvulo filio delinquenti irascitur mater, reprehendit, increpat, verberat; sed si hunc in praeceps ire conspexerit, ubi in mortis periculum ruat, manum tendit et retinet, et quae sic irata verberaverat ac si non diligeret, sic diligendo retinet, ac si irata non verberasset. 19. Haec in sola praefatione colloquentes, navigii nostri quasi intra portum exercitium fecimus, ut ad indaganda prophetiae mysteria, velut in immensitatem pelagi, post vela pandamus. Quod tamen non in nostra virtute praesumimus, sed in eo qui
Abbreviated transcription (Latin):
his quos diudicat. simul intribulationẽ
mittit quos amat. Quis ista tante pietatis
uscera pensare sufficiat: qndo &. culpas
populi dñs sine uindicta ñ deserit. &
tam̃ delinqntẽ popłm ase funditus non
repellit: Sic. cũ moyses ad reꝓmissionis t̃¬
ram exploratores .xii. misisset. ẽx quib cũ
isdem ppłs in irã murmurationis accensus.
seductũ se ã dño esse conquestus ẽ: ut eoꝵ
cadauera iacerent in deserto. Cui om̃ps
ds̃ iratus dixit. quod nullus eoꝵ t̾ram
reꝓmissionis intraret. Quo terrore cõpun¬
cti prauȩ se egisse cognouerunt: se seq in
lacrimis aflixerunt. & accincti armis ꝓ¬
tinus ceperunt contra hostes ascendere: uit
repromissionis t̃ram post lacrimas in trare
potuisent. Quib ꝑmoysen dnͣs dicit. Dic
eis. Nolite ascendere. neq pugnetis. non
enĩ sum uob̾cum: ne cadatis coram inimi¬
cis ur̃is. Qua inre pensandũ ẽ. sicũ ipsis
ñ erat: cur eos ne caderent ascendere ꝓ¬

Expanded text:
his quos dijudicat simul in tribulationem his quos dijudicat simul in tribulationem mittit quos amat. Quis ista tantae pietatis viscera pensare sufficiat? Quod et culpas populi Dominus sine vindicta non deserit, et tamen delinquentem populum a se funditus non repellit. Sic cum Moyses ad repromissionis terram exploratores duodecim misisset , ex quibus cum t, idem populus in ira murmurationis accensus, seductum se a Domino esse conquestus est, ut ejus cadavera jacerent in deserto ; cui omnipotens Deus iratus dixit quod nullus eorum in terram repromissionis intraret : quo terrore compuncti, prave se egisse cognoverunt, sese in lacrymis afflixerunt, et accincti armis, protinus coeperunt contra hostes ascendere, ut repromissionis terram post lacrymas intrare potuissent . Quibus per Moysen Dominus dicit: Dic eis, Nolite ascendere, neque pugnetis; non enim sum vobiscum, ne cadatis coram inimicis vestris . Qua in re pensandum est, si cum ipsis non erat, cur eos ne caderent ascendere pro