comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nentib Non uicinitas Non amicitia Non ad finitus scelus morabit᷑ : cunctimanus
leuabunt ad malum ut &iã qui malum facere: potuerit. tamen dummanus p̃pa¬
raeruto caniate delinquat. Ipse princeps p&it : & udex uerba pacifica loquitur.
Accepit enim munera. Desiderium animȩ suȩ : quod quia manifestume & inuidiam
caueo principum iudicũ que lectoris intellectuiderelinquens: Tantũ illud adiungec̃:
Muneta excecant oculos &iam sapientiũ : uiuificint quoq animã quã uiuificare
non debuerant: & int̃ ficiant ec̃. quȩ merito suo & uirtutib uiuit: & hoc faciunt
propt̃ dona quȩ postulint inpudenter : &turpius accipiunti quib dns cõminat᷑ dicens
Et auferam bona eorum. quȩ putaN bona que illis bona uidentur : c̃&erũ ueritate e
rei Numquã bona appellabuntur: quȩ & dantẽ spolunt : & accipientẽ interficiunT

Expanded text:
nentibus. Non vicinitas, non amicitia, non affinitas scelus morabitur: cuncti manus nentibus. Non vicinitas, non amicitia, non affinitas scelus morabitur: cuncti manus levabunt ad malum, ut etiam qui malum facere non potuerit, tamen, dum manus praeparat, voluntate delinquat. Ipse princeps petit, et judex verba pacifica loquitur; accipit enim munera, desiderium animae suae. Quod quia manifestum est, et invidiam caveo principum, judicumque, lectoris intellectui derelinquens, tantum illud adjungam: Munera excaecant oculos etiam sapientium : vivificant quoque animam, quam vivificare non debuerant, et interficiunt eam quae merito suo et virtutibus vivit, et hoc faciunt propter dona quae postulant impudenter, et turpius accipiunt. Quibus Dominus comminatur, haec dicens: Et auferam bona eorum, quae putant bona, quae illis bona videntur. Caeterum veritate rei numquam bona appellabuntur, quae et dantem spoliant, et accipientem interficiunt:
Abbreviated transcription (Latin):
quia iam candidȩ sunt admetendum. Et alibi Messis quidem multa: operarii
aũ pauci. Quiergo exꝑsona saluatoris uolunt intellegi: Aint. Nõmirum esse si
lud factus sum sicut qui colligit stipulũ inmesse. ad consũmationẽ referunt. quam
& significanter messem int̃ pretantur: & dicunt illo tempore hanc prophetiam.
posse compleri: quando mult plicata iniquitato refrixerit caritas multorũ : &ueni¬
ens filius hominis rarã fidem inuenerit suꝑ terrã: Tunc enĩ quasi post messem
stipulũ & quasi post uindrmiã racemos uix inhis repperiri. qui fidem i nomnium
uastitate seruauerint : uocemq hanc exꝑsona ad sumptihominis. putant desequen¬
scandalorum cunetis corruentib & qui corrigat inter homines nonestomnes in san¬
guine iudicantur Non in leuib paruis pͥeccatis. sed in maximis & ad sanguinẽ ꝑti¬

Expanded text:
quia jam candidae sunt ad metendum . Et alibi: Messis quidem multa, operarii quia jam candidae sunt ad metendum . Et alibi: Messis quidem multa, operarii autem pauci . Qui ergo ex persona Salvatoris volunt intelligi, aiunt non mirum esse si lud, Factus sum sicut qui colligit stipulam in messe, ad consummationem referunt saeculi: quam et significanter messem interpretantur, 514 et dicunt illo tempore hanc prophetiam posse compleri, quando, multiplicata iniquitate, refrixerit charitas multorum, et veniens Filius hominis raram fidem invenerit super terram : tunc enim quasi post messem stipulam, et quasi post vindemiam racemos, vix in his reperiri, qui fidem in omnium vastitate servaverint, vocemque hanc ex persona assumpti hominis, putant de sequenscandalorum cunctis corruentibus. Et qui corrigat, inter homines non est: omnes in sanguine judicantur, non in levibus parvisque peccatis, sed in maximis et ad sanguinem perti
Abbreviated transcription (Latin):
mentẽ iecerit doctrinurum : & proseg&ibus. & frumentis. uixuacuas stipulas & in a¬
nes culmos serus messor inuenerit: Et neparuos quidem racemos inuinea potuerit
repperere & reliqua : usq ad finem capituli. Sienimbeatus qui in aures loquitur audi¬
entis. &auris auditoris desideriũ sapientis ẽ. lu&itiaq dicentif Auditor intellegens :
e contrario luctus doctoris ẽ. malus discipulus : Hicrmiae quoq urbis huic querellae
congruentib: Non profui. Neq profuit mihiquisquã. Sunt qui ex ꝑsona saluatoris
hoc dici prtent. causantis. quod intanta credentiũ multtudine. & in toto orbe genens
humane uixͥ sanguine digna opera repperiat: qui& inui cesimo nono psalmo ant
nȩ illius hocͣinme conuenire utdicit Uae mihiquia factursũ sicut quicolligit sti¬
pulam in messe. Qui in euangelio locutus sum. Leuite oculos urõs. & uid&e regiones:

Expanded text:
mentem jecerit doctrinarum, et pro segetibus, et pro frumentis vix vacuas stipulas et inamentem jecerit doctrinarum, et pro segetibus, et pro frumentis vix vacuas stipulas et inanes culmos serus messor invenerit, et ne parvos quidem racemos in vinea potuerit reperire, et reliqua usque ad finem capituli. Si enim beatus est qui in aures loquitur audientis, et auris auditoris desiderium sapientis est, laetitiaque dicentis auditor intelligens: econtrario luctus doctoris est malus discipulus, Jeremiae quoque verbis huic querelae congruentibus: Non profui, neque profuit mihi quisquam . Sunt qui ex persona Salvatoris hoc dici putent, causantis quod in tanta credentium multitudine, et in toto orbe generis humani vix suo sanguine digna opera reperiat, qui et in vicesimo nono psalmo ait: nae illius hoc minime convenire, ut dicat: Vae mihi, quia factus sum, sicut qui colligit stipulam in messe: qui in Evangelio locutus est: Levate oculos vestros, et videte regiones:
Abbreviated transcription (Latin):
do est: sic alium iudicans quo modo ipse ab alio iudicatur: ut prestent scelerib suis mu
tuum fauorem & inulterius crimine se defendant. Quicumq mignus ẽ & quasi in lore
doctissimur : Nondĩ sed suũ loquitur uoluntatẽ: Et conturbauerumt eam. uel urben
uel ueritatem. siue terram : dequa supra dicitur. Perut scs̃ deterra: qui optimus ẽ inter
eos quasi paliurus pungens. & r&inens: uulnerans ad propinquantẽ sibi. & aduno dente
conp̃hendens : & quirectus fuerit inuentus. quasi spina desepe : ut ibi inueniatur dolor
ubi putabatur auxilium. Hoc iuxta hebraicum: porro secundũ lex: quidissentiunt.
inquibusdũ & infine capituli omnino aliter transtuler : huiusce modi mihi sensus uid&:
Slangit serio prop h&icus siue a postolicus gencralit̃ humanũ genus quod frustrase¬

Expanded text:
do est, sic alium judicans, quomodo ipse ab alio judicatur, ut praestent sceleribus suis 513 do est, sic alium judicans, quomodo ipse ab alio judicatur, ut praestent sceleribus suis 513 mutuum favorem, et in alterius crimine se defendant. Quicumque magnus est, et quasi in Lege doctissimus, non Dei, sed suam loquitur voluntatem. Et conturbaverunt eam, vel urbem, vel veritatem, sive terram, de qua supra dicitur: Periit sanctus de terra. Qui enim optimus inter eos est, quasi paliurus pungens, et retinens, vulnerans appropinquantem sibi, et adunco dente comprehendens: et qui rectus fuerit inventus, quasi spina de sepe, ut ibi inveniatur dolor, ubi putabatur auxilium. Hoc juxta Hebraicum. Porro secundum Septuaginta, qui dissentiunt in quibusdam, et in fine capituli omnino aliter transtulerunt, hujuscemodi mihi sensus videtur: Plangit sermo propheticus, sive apostolicus, generaliter humanum genus, quod frustra se
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ regulum : indie speculationis tue. Predicta captiuitate. & decem tribuum. & du¬
lungit proph&a. quod nullus epopulo iustus inueniatur interra qui possit irȩdi:
resistere : & medium se quasi murũ opponere: Frustru inquit locutur sum: frusgre
uolui iamuindimiatȩ. & ꝑ ditȩ ciuitatis quasi extremos racemos requirere : &cum
non sit botrus ad comedendũ saltem in maturas ficus quas hȩbrei becchura uocan
magnitudine quis quilias & furfures requesiui: Periit scr̃ d&errio & rectur in homi¬
nib nonẽ. Vbiq in sidiȩ ubiq fraudeilentia : in noxius sanguis effunditur p̃auan¬
tia & libidine germanitar ignoratur. Et non solũ faciunt. sed defendunt quoq
malas & nominib. commutitis bonui dicunt eẽ quod malum ẽ : & ipsi principes non ab
offerentib accipiunt munera sed coguntdare subiectos & postulant : & iudex inredden¬

Expanded text:
super regulam in die speculationis tuae. Praedicta captivitate et decem tribuum et dusuper regulam in die speculationis tuae. Praedicta captivitate et decem tribuum et dusalem, plangit propheta quod nullus e populo justus inveniatur in terra, qui possit irae Dei resistere, et medium se quasi murum opponere. Frustra, inquit, locutus sum: frustra volui jam vindemiatae et perditae civitatis quasi extremos racemos requirere; et cum non sit botrus ad comedendum, saltem immaturas ficus, quas Hebraei BECHCHORA   magnitudine, quisquilias et furfures requisivi. Periit sanctus de terra, et rectus in hominibus non est: ubique insidiae, ubique fraudulentia: innoxius sanguis effunditur: prae avaritia et libidine germanitas ignoratur; et non solum faciunt, sed defendunt quoque mala, et nominibus commutatis, bonum dicunt esse quod malum est. Ipsi principes non ab offerentibus accipiunt munera, sed cogunt dare subjectos, et postulant. Et judex in redden
Abbreviated transcription (Latin):
sum sicut quicolligit inautum no racemos uindimie : Nonẽ botrus ad comedendum :
Primitiua ficus desiderauit anima mea: perit scr̃ de t̃ra. & rectur in hominib: nonẽ :
Omnes insanguine insidiantur : u fratrẽ suũ: uenatur ad morten: malũ manuum
suarum Dicunt bonum: princepspostulat : & iudex in reddendo e & mugnus locutus
est desideriũ animȩ suȩ & conturbauer̃ etõ quioptimus in eisẽ : quasi paliurus : & qui
rectur quisi spina de sepe. LXX Uae mihiquia factussũ sicut qui congregat stipu¬
tiua. Vae mihi anima perut reuerens deterra : & qui corrigat in hominib non est÷
om̃s in sanguine iudicantur Vinus quisq in proximum suũ tribulat tribulatione:
in midum : manus suas parant: princeps postulat : & iudex uerba pacifica locutuse
Desideriũ unimȩ suȩ ẽ : & auferam bona eorum quasitinea comedens &ambulanr

Expanded text:
sum sicut qui colligit in autumno racemos vindemiae: non est botrus ad comedendum: sum sicut qui colligit in autumno racemos vindemiae: non est botrus ad comedendum: primitivas ficus desideravit anima mea. Periit sanctus de terra, et rectus in hominibus non est. Omnes in sanguine insidiantur, vir fratrem suum venapostulat, et judex in reddendo est, et magnus locutus est desiderium animae suae, et conturbaverunt eam. Qui optimus in eis est, quasi paliurus; et qui rectus, quasi spina de sepe. LXX: Vae mihi, quia factus sum sicut qui congregat stipuva, quae passa est anima mea. Vae mihi, anima, quia periit reverens de terra, et qui corrigat in hominibus non est: omnes in sanguine judicantur: unusquisque proximum suum tribulat tribulatione, in malum manus suas praeparant: princeps postulat, et judex verba pacifica locutus est, desiderium animae suae est. Et auferam bona eorum quasi tinea comedens, et ambulans
Abbreviated transcription (Latin):
&omnia opera domus a hab eorum qui inhȩresib: patri archȩ & principes ext¬
terunt: quos possumus. uel ad contrarias referre uistutes uel adheresi archas
ut fuit marcion &ba silides & nuꝑ arrius. & eu nomius : Et ambulastis in uolupta¬
tibus eorum. Om̃ri uidelic& &a hab: pulchreq in uoluntatib eorũ. Doctrina
enim magistrorum Ne quã Non ẽ doctrina di sed adinuentiones cordis illorum
Et tradũ mnꝑditionem ut pereas. iuxtu id quodhȩr&aca es & habitatores uuios insibilũ: uelut
pastoris boni iuxtu achariam sequaris sibilum dicentis Sibi labo eis. & congregabo eos:
& correpti discant nonblas phemare : Et hoc totum patientur. ut intellegunt errorẽ
suum : quod omniũ gentiũ multorumq populorum ob probria & peccata porta ueriua
Scio quosdam deecdesia retulisse : quȩnos suꝑ hȩresib interp̃tit sumus S ed quo

Expanded text:
et omnia opera domus Achab, eorum qui in haeresibus patriarchae, et principes exstet omnia opera domus Achab, eorum qui in haeresibus patriarchae, et principes exstiterunt. Quos possumus, vel ad contrarias referre virtutes, vel ad haeresiarchas, ut fuit Marcion et Basilides, et nuper Arius, et Eunomius. Et ambulastis in voluntatibus eorum, Amri videlicet et Achab. Pulchreque ait, in voluntatibus eorum. Doctrina enim magistrorum nequam, non est doctrina Dei, sed adinventiones cordis illorum. Et tradam te in perditionem, ut pereas juxta id quod haeretica es. Et habitatores tuos in sibilum, vel ut pastoris boni juxta Zachariam sequaris sibilum, dicentis: Sibilabo eis, et congregabo eos,  correpti discant non blasphemare . Et hoc totum patientur, ut intelligant errorem suum, quod omnium gentium multorumque populorum opprobria et peccata portaverint. Scio quosdam ad Ecclesiam retulisse, quae nos super haeresibus interpretati sumus. Sed quom
Abbreviated transcription (Latin):
& non saturaberis. Legunt enim & non in tellegunt: uescentesq sermonib scripture¬
rum ueritatis patiuntur famem: Etiam inquitte : & adp̃hendes & non saluab
Et quicumq saluati fuerint᷑: gludio tradentur : tuo. Ne ait iudicio derelinquam: &
postquã multto quȩrens Nihil repereris. intellege serrorẽ tuũ : & ex uniuersis
& non ciecti fuerint a se Nec conp̃henderint ueritatẽ tradentur gladio : & poenis
erudientur. Seminabi sergo otribus & õ pessima ciuitas: quã igne & iniquita¬
te : & contumelus. & statera dolosa & sacculo fraudulento hȩretici extruunt::
Seminabis & non metes  premes oliuam & non ungueri soleo : &uuas. & nonbibes uinũ
p rodest quippetibi errore cognito. ne habeas discipulos ne oleotuo unguas peccatorum
caput. Sueuino sodomorum bibentes i nebries: & disꝑdentur logitima populi mer siuc om̃

Expanded text:
et non saturaberis. Legunt enim, et non intelligunt; vescentesque sermonibus Scripturaet non saturaberis. Legunt enim, et non intelligunt; vescentesque sermonibus Scripturarum, veritatis inopiam patiuntur. Et ejiciam, inquit, te: et apprehendes, et non salvabis: et quicumque salvati fuerint, gladio tradentur. Tuo te, ait, judicio derelinquam; et postquam multa quaerens, nihil repereris, intelligens errorem tuum, videbis, te ex et non ejecti fuerint a se, nec comprehenderint veritatem, tradentur gladio, et poenis erudientur. Seminabis ergo, o tribus, et o pessima civitas, quam igne, et iniquitate et contumeliis et statera dolosa, et sacculo fraudulento haeretici exstruunt; seminabis, et non metes; premes olivam, et non ungeris oleo; et uvas, et non bibes vinum. Prodest quippe tibi, errore cognito, ne habeas discipulos, ne caput tuum oleo ungas peccatorum, ne vino Sodomorum bibentes inebries. Et disperdentur legitima populi mei, sive Amri,
Abbreviated transcription (Latin):
gat fraudulent̃ decestimoniis scripturarũ diuitias suas. quȩdiuitie thesuri impi¬
etatis sunt: Namcũ precipiat dis. nonerit in sacculotuo pondus grande. & minus: hi
turpis lucri gratia ꝑ sonam accipiunt iniudicio : &ineadem causu diuites ac pau¬
peres Non iux ta negotium sed iuxta facultitũ diuersitatẽ. alit̃ atq aliter iudic iN
& habitatoyes ciuitatis suȩ quam prauis doginatib. ꝑuers ãquȩ doctrina asc ornari pu¬
tant. loquuntur mendacium : & ponunt in excelsumõs suum. & simplicititẽ ȩcclesiasti¬
ci populi dispiciunt. Vnde clem̃tissimus ds̃ non eos paritor ꝑcutit: sed paulatim ꝑ
plugas nititur cõmiꝰnere dicens . Ego incipiamte ꝑcutere ꝑditione : ppt̃ pec cata
tua Et est sensus o ciuitas quã hȩretici uolunt extruere. ꝑcutiamte ut pere¬
as: non in abolitionẽ see sed uxta id quod peccatrix es. Sequitur. Comedes :

Expanded text:
gat fraudulenter de testimoniis Scripturarum divitias suas, quae divitiae thesauri iniqgat fraudulenter de testimoniis Scripturarum divitias suas, quae divitiae thesauri iniquitatis sunt? Nam cum praecipiat Dominus: Non erit in sacculo tuo pondus grande et minus : hi turpis lucri gratia semper personam accipiunt in judicio, et in eadem causa divites ac pauperes, non juxta negotium, sed juxta facultatum diversitatem, aliter atque aliter judicant; et inhabitatores civitatis suae, quam pravis dogmatibus, perversaque doctrina a se ornari putant, loquuntur mendacium, et ponunt in excelsum os suum, et simplicitatem Ecclesiastici populi despiciunt. Unde clementissimus Deus non eos pariter percutit, sed paulatim per plagas nititur commonere, dicens: Et ego incipiam te percutere perditione propter peccata tua; et est sensus: O civitas quam haeretici volunt exstruere, percutiam te, ut pereas, non in abolitionem, sed juxta id quod peccatrix es. Sequitur: Comedes, 511
Abbreviated transcription (Latin):
siue uthex transtuler Postabt ꝓpopuli mei. Ammi. in hebraico scriptũ sit. Siergo
a m̃mĩ populi mei sonat Nulli dubiumẽ male supra proamri. populũ meũ esso tans¬
latum Hucusq uxta hebraicũ. quid nob uider&ur expressimus. Nunc ad trins lati
onem .Lxx. reuertentes. desingulis ut possumus dispuiemus. Tribus samaritica uoca¬
tur ad audiendũ : quȩ abscidit se apopulo dĩ: & dicitur illi. Frustra fabricaris ido¬
la: aureos uitulos Astifici componis manu. Et in imitatione n hierłm uis aliam
me tropolin ex truere Quis enim ornare potest ciuitatẽ : Nuits ignis qui ardentib
dicboli iaculis succenditur. & domus in iqui. que secundũ diritiã suam & cor inpenitens
thesauriꝰat sibi irã indie irȩ. & reuelationis iusti iudicuidĩ Et in iquitatẽ Aug&
in iuria ut non solũ dedomodi rapiat quȩ ẽ ȩcclesia sed &iã cũ suꝑbia & suꝑcilio
aliena deuast&. Numquid iustificari potest: qui absq statera. & pondere congre¬

Expanded text:
ietis, pro populi mei, AMMI   in Hebraeo scriptum sit. Si ergo AMMI, populi mei sonat, nulli dubium est male supra, pro Amri, populum meum esse translatum. Huc usque juxta Hebraicum quid nobis videretur expressimus: nunc ad translationem LXX interpretum revertentes, de singulis, ut possumus, disputemus. Tribus Samaritica vocatur ad audiendum, quae se abscidit a populo Dei. Et dicitur illi, frustra fabricaris idola, aureos vitulos artifici componis manu, et imitatione Jerusalem vis aliam metropolim exstruere: quis enim ornare poterit civitatem? Num ignis, qui ardentibus diaboli jaculis succenditur; et domus iniqui, quae secundum duritiam suam et cor impoenitens thesaurizat sibi iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei ? Et iniquitatem auget injuria, ut non solum de domo Dei rapiat, quae est Ecclesia, sed etiam cum superbia et supercilio aliena devastet. Numquid justificari potest qui absque statera et pondere congre
Abbreviated transcription (Latin):
cipit᷑ : sed ut dolores patͥenter ferens egrediatur deciuitate: & hubii& in cam¬
po siue in regione : & ueniatusq adbabylonem & cũ propeccato sustinens cap¬
tuntatẽ. fostiter tulerit. quod inͥ latum ẽ :Tunc liber& eũ dñs. & redimat dr̃
suas. demanu inimicorum suorũ : Vt post quã fuerit liberata. ad insultantes¬

Expanded text:
cipitur; sed ut dolores patienter ferens, egrediatur de civitate, et habitet in camcipitur; sed ut dolores patienter ferens, egrediatur de civitate, et habitet in campo sive in regione, et veniat usque ad Babylonem, et cum pro 484 peccato sustinens captivitatem fortiter tulerit quod illatum est, tunc liberet eam Dominus, et redimat Deus suus de manu inimicorum suorum, ut post
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Risum mihi fecit dñs: quicumq enim audierit: congratulabitur mihi
olores igitur quioptinuer̃ turrem gregis dolorer inferisunt. & dolores mostis:
qui circum deder̃ quidem & ualluuer &iã saluatorẽ. sed nequaquã eũ optinere
putant turrem squalentem: siue tenebrosam Et filiũ hierłm. decȩlesti iuerłm
rientẽ : quod frustra peperitudens tantos filios interfectos. Dole & satage
filia sionquasi parturiens quia nunc egredieris deciuitate. habitab in regio¬
ne & ueniens usq ad baby lonem ibi liberaberis. ibi redim& te dns̃. demanu ini¬
micorũ tuorũ : Lx : Dole & uiriliter age filiasion. quasi pariens: quia nunc
egredieris deciuitate. & hubitabis incampo: & ueniens usq ad babylonẽ in de li¬
berabitte: & inde redim&te dñs̃ dr̃ tuus: de manuinimicorũ tuorũ. Cui p̃cipit᷑.
ut doleat. siue parturiat Et post ea infestur Uirilit̃ age onfrustra pre¬

Expanded text:
dicit: Risum mihi fecit Dominus, quicumque enim audierit, congratulabitur mihi dicit: Risum mihi fecit Dominus, quicumque enim audierit, congratulabitur mihi . Dolores igitur qui obtinuerunt turrem gregis, dolores inferi sunt et dolores mortis, qui circumdederunt quidem et vallaverunt etiam Salvatorem; sed nequaquam eum obtinere putant turrem squalentem, sive tenebrosam et filiam Jerusalem, de coelesti Jerdant eam, quod frustra peperit, videns tantos filios interfectos. Dole et satage, filia Sion, quasi parturiens: quia nunc egredieris de civitate, et habitabis in regione, et venies usque ad Babylonem: ibi liberaberis, ibi redimet te Dominus de manu inimicorum tuorum. LXX: Dole, et viriliter age, filia Sion, quasi pariens, quia nunc egredieris de civitate, et habitabis in campo, et venies usque ad Babylonem: inde liberabit te, et inde redimet te Dominus Deus tuus de manu inimicorum tuorum. Cui praecipitur ut doleat, sive parturiat, et postea infertur, viriliter age, non frustra prae
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatẽ : Nescio uos: Econtrario dedñõ: quicum non cognouiss& peccatũ ꝓ nob̃
peccatum fecit: Subauditur dr̃ paters rex aũ & magni consili angelus saluator in¬
tellegitur. quiperut populo Noncredenti: quẽ non ẽprehender̃ dolorer. sicut partun¬
entẽ: putuns eum isrł optinere se imperium. repente uastatus ẽ : & quomodo pariens
dolorem effugere non potest: Sic ille unminentem captiuitatẽ & exercitũ urbi circũ¬
datumꝰ uitare & differre Non potuit. Legamus scripturas & numquã inueniem
mo. idest inequorumcur su. qui in eyẏpto uenundantur: filiũ peperit doloris: quẽ
post ea uocauit pater silium dextere : Eui eiect de paradiso. & audiens indolonbus.
paries : Peperisse scribitur indolore : uxor finees contracta. Nec se erigens : sicut
illa quam in euangelio diabolus alligauit: peperit post umum captȩ arcȩ dĩ. popu¬

Expanded text:
iniquitatem, quia nescio vos . Econtrario de Domino: Qui cum non cognovisset peccatum, pro nobis iniquitatem, quia nescio vos . Econtrario de Domino: Qui cum non cognovisset peccatum, pro nobis peccatum fecit , subauditur, Deus Pater. Rex autem, et magni consilii Angelus, Salvator intelligitur, qui periit pro populo non credente, quem comprehenderunt dolores sicut parturientem: putans enim Israel obtinere se imperium, repente vastatus est. Et quomodo pariens dolorem effugere non potest: sic ille imminentem captivitatem, 483 et exercitum urbi circumdatum vitare et differre non potuit. Legamus Scripturas, et numquam inveniemo, id est, equorum cursu, qui in Aegypto venundantur, filium peperit doloris, quem postea vocavit pater filium dextrae . Eva ejecta de paradiso et audiens: In doloribus paries , peperisse describitur in dolore. Uxor Phinees contracta, nec se erigens, sicut illa quam in Evangelio diabolus alligavit , peperit postquam captam arcam Dei popu
Abbreviated transcription (Latin):
tur mihi quidam decaptiuitate sensisse babylonia : quod populus inde regrediens
uenerit hierłm : Sequitur: Et nunc quare merore contraheris. siue ut inlxx.
scriptum e Et nunc quare cognouisti malaꝰ ad quã uenturus ẽ inquit dñs. &
Statimq respond&ur & dicitur : quia rex non ẽ tibi. & consiliarius tuus periit: quia
conpyehenditte dolor. sicut pasturientẽ: Aut certe cum huec omnia hubeas uitio
tuo : nec regis. nec consiliarii mereris uuxilium. Quodaũ aitQuare cognouistima¬
la : : Illo sensu accipiendum : quod omnis qui meretur & patitur malis Dicit᷑ nosse
malia &ignorarebona Iux taillud quod in primo quoque regnerũ libro scriptumẽ :
łili elii fili pestilentiae. non cognouerũnt dnm̃: Et alibi : Quicustodit manditũ.
nescit uerbum malum: Et ad peccatores: Recedite inquit dnr ame. quio peram ini

Expanded text:
tur mihi quidem de captivitate sensisse Babylonia, quod populus inde egrediens tur mihi quidem de captivitate sensisse Babylonia, quod populus inde egrediens venerit Jerusalem. Sequitur: Et nunc quare moerore contraheris? sive, ut in LXX scriptum est: Et nunc quare cognovisti mala, ad quam venturus est, inquit, Dominus et Statim respondetur et dicitur: Quia rex non est tibi, et consiliarius tuus periit, quia comprehendit te dolor sicut parturientem. Aut certe cum haec omnia habeas, vitio tuo nec regis, nec consiliarii mereris auxilium. Quod autem ait: Quare cognovisti mala? illo sensu accipiendum est, quod omnis qui meretur et patitur mala, dicitur nosse mala, et ignorare bona. Juxta illud quod in primo quoque Regnorum libro scriptum est: Filii Heli, filii pestilentiae, non cognoverunt Deum . Et alibi: Qui custodit mandatum, nesciet verbum malum . Et ad peccatores: Recedite a me, inquit Dominus, qui operamini
Abbreviated transcription (Latin):
primus & nouissimus : Et qui ex ꝑsona ad sumpti hominis ait in pro uerbus.
Dñs creauitme: in principio uiarum suarũ in opera sua: siue ut in hebreo scribitur:
Dñs porsedit me : Canani enim non creauit me. sed possedit me. habuitq significat:
łtuenit potestas prima & regnum filiȩ hierłm : Vt post primum fier& secunda :
Sicut enimipse loquitur confidenter Ego sum lux mundi: Itu & discipulis suis donat
ut apsi quoque lumen uocentur mundi icitq ad eosVlos estis lux mundi. Sed & uine¬
tauite uineam fragiferam : totam ueram: Etcum sit panis uiuens decȩlo descendens
Smnes enimunus panis sumus: In hunc igitur modum ingreditur potestaes prima &
regnum inhierłm : Vt & credentes inea potestatẽ faci&. & regnum Quod aũ inquibus¬
ditum eẽ : deb abylone quia nec inhȩbreo nec apud alios hab&ur interpretes. & uide¬

Expanded text:
primus et novissimus . Et qui ex persona assumpti hominis ait in Proverbiis. primus et novissimus . Et qui ex persona assumpti hominis ait in Proverbiis. Dominus creavit me in principio viarum suarum in opera sua , sive, ut in Hebraeo scribitur: Dominus possedit me: CANANI   enim non creavit me, sed possedit me habuitque, significat. Et venit potestas prima, et regnum filiae Jerusalem, ut post primam fieret et secunda, sicut enim ipse loquitur confidenter: Ego sum lux mundi : ita et discipulis suis donat ut ipsi quoque lumen vocentur mundi, dicitque ad eos: Vos estis lux mundi . Sed et vineplantavi te vineam frugiferam totam veram . Et cum sit panis vivus de coelo descendens, fidenter: Omnes enim unus panis sumus . In hunc igitur modum ingreditur potestas prima et regnum in Jerusalem, ut credentes in ea potestatem faciat et regnum. Quod autem in quibusditum esse, quia nec in Hebraeo, nec apud alios habetur interpretes. Et vide
Abbreviated transcription (Latin):
lut consilium tuum perut. quia obtinuerunt te dolorer sicut parturientem : Turrẽ
gregis nebulosam. siue squalentem quod hebraice dicitur. ofel. nullam aliã de¬
bemus accipere : nisi illam dequa isaias ait : Et aedificauiturrem in medio eius:
idest uineȩ : Vinea aũ dñi : domur isrł e. Hacc̃ turris quamdiu hab& torculur id
est alture & incircuitu maceriam. aux ilia uidelic& angelorum & non ingreditur dia¬
latur Ciuitas quȩ in monte sita. latere non potest. Turris igitur quodim gregis. & po¬
pulidĩ. quia pessimi colom interfecerunt patris familiȩ filium: Nunc squalida est.
& destituta & sub nomine arihel clamat deterra inisua: & hecturris filiue ẽ sion.
siue ut sy machur uertit ingregũ. ipsa ẽ filia sion. &usq ad hanc ueni& ds̃ uel potestar
prima : quȩ potestas regnumẽ filiue hierłm : Venit aũ adhancturrem prima pote¬
tas siue principitus primus ille quidixerat :. Egosum .a. &co. principium & finis

Expanded text:
ut consilium tuum periit, quia obtinuerunt te dolores sicut parturientem? Turrem gregis nebulosam sive squalentem, quod Hebraice dicitur OPHEL   nullam aliam debemus accipere, nisi illam de qua Isaias ait: Et aedificavi turrem in medio ejus, id est, vineae. Vinea autem Domini domus est Israel . Haec turris quamdiu habet torcular, id est, altare, et in circuitu maceriam, auxilia videlicet Angelorum, et non ingreditur dialum, appellatur civitas, quae in monte sita latere non potest. Turris igitur quondam gregis et populi Dei quia pessimi coloni interfecerunt patris familiae filium nunc squalida est et destituta, et sub nomine Ariel, clamat de terra in Isaia. Et haec turris filiae est Sion, sive, ut Symmachus vertit in Graecum: Ipsa est filia Sion : et usque ad hanc veniet Deus, vel potestas prima, quae potestas regnum est filiae Jerusalem. Venit autem ad hanc turrim prima potestas, sive principatus primus, ille qui dixerat: Ego sum alpha et Ω, principium et finis,
Abbreviated transcription (Latin):
regio quȩ nunc ate teneer inmedio aduersariorũ imperio subiugabitur: Eterit
terra in de solationem: propt̃ pessimor fructus studiorũ uestrorũ. Vbi lxx int̃
Riañ. Non detyro utlxx sed munitione & ambitu muratȩ urbes transtuler̃
Hoc iuxtu hebraicum & uotu carnei isrł & populi concisionis quasi ex suꝑfluo oti-¬
osus sermo prȩluserit : Nunc ueniamus ad intellegentiã spiritadẽ : & ipso spũ ex¬
ponente quoscripta snt in locis uel difficillimis desudemus: Uid& mihiomnus anima
inerł. inqua uedi fieatum fuit templumdm̃ & uisio pacis & notitia scriptun¬
rame & postiea saperito peccatis ducti ẽ in captiutite tormentis qucpraua¬
tonticaro ontra dabe lonem udest confanoncri hunucnunquentic oue rad

Expanded text:
regio, quae nunc a te tenetur in medio, adversariorum imperio subjugabitur. Et erit regio, quae nunc a te tenetur in medio, adversariorum imperio subjugabitur. Et erit terra in desolationem propter pessimos fructus studiorum vestrorum. Ubi Septuaginπολιορκίαν, non de Tyro, ut LXX, sed munitionem et ambitum muratae urbis transtulerunt. Hoc juxta Hebraicum, et vota carnei 524 Israel et populi concisionis, quasi ex superfluo otiosus sermo praeluserit. Nunc veniamus ad intelligentiam spiritualem, et ipso Spiritu sancto exponente, quo scripta sunt, in locis vel difficillimis desudemus. Videtur mihi omnis anima Jerusalem, in qua aedificatum fuit templum Domini, et visio pacis, et notitia Scripturarum; et postea superata a peccatis, ducta est in captivitatem, tormentisque tradita, dicere contra Babylonem, id est, confusionem hujus mundi,
Abbreviated transcription (Latin):
turas scas legis & proph&arum quȩ nunc tenentur anobis: tollidemanib nostnis:
letio tua : Nonad hierłm ut uxtu hebraicum ex posuimus. sed ad huc adbabẏ¬
lonem dici intellegamus : quod & ipra delendasit. & in morẽ lateris conculcanda:
& repell& legitimadies illa Non legitima dĩ : sed ea legitima quȩ aduersũ legẽ dĩ
obabylonsus seras obseruari. Et ciuitates tuȩ uenient in conclusionem. siue in
diuisionẽ : assyrus te pugnantib Si quidẽ babylon chaldeorũ fuit ciuitas non
assyriorum. Et urbestuȩ munitȩ er̃ in diuisionẽ hostilis exercitus. atyro usq
ad flumentigrim quo c ircumiris. Et amari magno usq admare rubrũ : quod ex
lutere ꝑgentib indiamtungit regionestuas. Edemonte ad montẽ. demontib
scilic& iudȩ usq ad montes mediȩ atq ꝑsarum. tota mesopothamia &uniuersa

Expanded text:
turas sanctas Legis et Prophetarum, quae nunc tenentur a nobis, tolli de manibus nostris, turas sanctas Legis et Prophetarum, quae nunc tenentur a nobis, tolli de manibus nostris, letio tua, non ad Jerusalem, ut juxta Hebraicum exposuimus; sed adhuc ad Babylonem dici intelligamus, quod et ipsa delenda sit, et in morem lateris conculcanda. Et repellet legitima dies illa, non legitima Dei, sed ea legitima quae adversum legem Dei, o Babylon, jusseras observari. Et civitates tuae venient in conclusionem, sive in divisionem, Assyriis te impugnantibus siquidem Babylon Chaldaeorum fuit civitas, non Assyriorum. Et urbes tuae munitae erunt in divisionem hostilis exercitus, a Tyro usque ad flumen Tigrim, quo circuiris, et a mari Magno usque ad mare Rubrum, quod ex latere pergentibus Indiam, tangit regiones tuas. Et de monte usque ad montem: de montibus scilicet Judaeae usque ad montes Mediae atque Persarum, tota Mesopotamia et universa
Abbreviated transcription (Latin):
tur macheriȩ tuȩ : quȩ erant baby lonio uastuante destructȩ: Indie illu longe fia
rio sub iacebis : indie illa qua ȩdificabuntur macheriȩ tuȩ. Venient adte deassur
& deciuitatib munitis. Aciuitatib inquã munitis usq ad iordanẽ : ꝑquẽ & ante
transiuit populus : & amari rubro & cunctis gentib usq ad mare mortuũ quod
uicinum ẽ terre tuȩ. Et ad montẽsion demontib ꝑ sarũ atq medorũ inquo trans¬
lati prius fuerant. Eterit terra reliqua chaldeorum & eorũ quitȩ uasta ueran
indesolationẽ propt̃ habitatores suos & propt̃ mala opera eorũ. Hoc sibi usq
hodie iudȩi pollicentur: & in eo loco inquonos exposuimus NIndie illa longe fi&
lex sicut nob̵ uisumẽ & sicut prudentiores eorũ disserunt Aliqui friuole men¬
tiuntur: &aiunt . Indie illa qua axpo aedificatȩ fuerint macheriȩ hierłm: scyp¬

Expanded text:
tur maceriae tuae, quae erant a Babylonio vastante destructae. In die illa longe fiet tur maceriae tuae, quae erant a Babylonio vastante destructae. In die illa longe fiet rio subjacebis, in die illa qua aedificabuntur maceriae tuae, venient ad te de Assur, et de civitatibus munitis: a civitatibus, inquam, munitis usque ad Jordanem, per quem et ante transivit 523 populus, et a mari Rubro, et cunctis gentibus usque ad mare Mortuum, quod vicinum est terrae tuae, et ad montem Sion, de montibus Persarum atque Medorum, in quos translati prius fuerant; et erit terra reliqua Chaldaeorum, et eorum qui te vastaverant in desolationem, propter habitatores suos, et propter mala opera eorum. Hoc sibi Judaei usque hodie pollicentur, et in eo loco, in quo nos exposuimus: In die illa longe fiet lex, sicut nobis visum est, et sicut prudentiores eorum disserunt, aliqui frivole mentiuntur, et aiunt: In die illa, qua a Christo aedificatae fuerint maceriae Jerusalem, Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
munitȩ indiuisionẽ : atyro usq ad flumen &a mariusq ad mare : & demonte usq
ad montẽ. Et erit terra indissipatione cũ habitatorib suis propt̃ fructus ad¬
inuentionum eorum : Vid &ur mihi iuxtalitterã hierł contrababylonẽ & ce¬
teras gentes. loqui: quȩ sibi insultauerant: Ne lȩ temini inruina mea quia dñ omi¬
lux mea : Irũ dñĩ sustinebo quia me scio meruisse quod passa sum: donec ulciscar
degentib & fi at iudiciũ meũ. Noui quippe quod me sit educturus in lucẽ : &ui¬
debo iustitiã eius . Et aspici& in imica mea babylon. & c&eregentes incircuitu:
&operietur confusione: quue nunc dicit insultans ubi est dns̃ dr̃tuus. Oculi mei
uidebunt eam & non longo post tempore ⁊ Nunc & in p̃sentiarum conculcatm :
quas lutum platea num : Actenus hierł. siue prophera exꝑsona populi siclocu¬
cue Nuncdr̃ ad hierł m. respondens inducitur. O hierł̃m uener̃ dies utaedificen¬

Expanded text:
munitae in divisionem a Tyro usque ad flumen, et a mari usque ad mare, et de monte usque ad montem; et erit terra in dissipationem cum habitatoribus suis propter fructus adinventionum eorum. Videtur mihi juxta litteram, Jerusalem contra Babylonicam et caeteras gentes loqui, quae sibi insultaverant: Ne laetemini in ruina mea: quia Domino mi erit lux mea. Iram Domini sustinebo: quia me scio meruisse quod passa sum, donec ulciscar de gentibus, et fiat judicium meum. Novi quippe quod me sit educturus in lucem, et videbo justitiam ejus, et aspiciet inimica mea Babylon, et caeterae gentes in circuitu, et operietur confusione, quae nunc dicit insultans: Ubi est Dominus Deus tuus? Oculi mei videbunt eam, et non longo post tempore, sed nunc et in praesentiarum conculcatam, quasi lutum platearum. Hactenus Jerusalem, sive propheta ex persona populi sit locutus: Nunc Deus ad Jerusalem respondens inducitur: O Jerusalem, venerunt dies, ut aedificen
Abbreviated transcription (Latin):
corrioerurespgusobi moris ꝓfectur sit uirgã non hiabere quã uirga populas oueest
corripere n pospondebimus eiꝰ secundũ illud quo ddis pollicetur  postosirauo neioxe
eose ap ne umpopulis ere aeturos. quamipse ficent. t quiat ad hus esto ls ques atuon
aideerneumn ustł s needum adeum quiꝑsectu poterat uosse musteriaherlo dir¬
tum ẽẽ deemuntp ase ae in urga populum & gregem suũ postosir⁊a lasga acir

Expanded text:
oris profectus sit virgam non habere, quam virga populos ovesque corripere: respondebimus eis secundum illud quod Dominus pollicetur apostolis suis, majora eos signa in populis esse facturos, quam ipse fecerit . Et quia adhuc Dominus loquebatur ad carneum Israel, et necdum ad eum, qui perfecte poterat nosse mysteria, idcirco dictum esse de eo, ut pascat in virga populum et gregem suum, apos
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝑ sonam hostium uel hominũ quieos duxere captiuos. uel aduersariarũ fostitud
tis dedomo dliciarum suarum : a paruulis earum tulistis laudem meam in ꝑp&uum:
surgite &ite quia non hab&is hic requiem : propt̃ inmunditiam suam corrump&¬

Expanded text:
que personam hostium, vel hominum qui eos duxere captivos, vel adversariorum fortitudique personam hostium, vel hominum qui eos duxere captivos, vel adversariorum fortituditis de domo deliciarum suarum: a parvulis earum tulistis laudem meam in perpetuum. Surgite et ite, quia non habetis hic requiem, propter immunditiam suam Vu
Abbreviated transcription (Latin):
dex ẽ. & sine ꝑturbatione loquitur : Quomodo in passione sua isrł ei contrarius fue¬
rit & hoc fecerio nonquo suo nocere potuerit creatori : sed quo contra pacẽ suã omna
ꝑp&rarit. Vnde & adhierłm sermo ẽ. Siscires ea : quae ad pacẽ sunt tibi. Pace
aũ ꝑdita pellem suam excoriauerunt. id est tulerunt a se dĩ auxiliũ. quo ꝑtegeban
tur: & quasi nudis carnes absq cute & tegmine reliquer̃ : ut quicquid uidebatur eẽ
pulchrum operiente de suꝑ miseri cordiadĩ : hoc illa recedente p̃ber& uidentibus
turpitudinem: recedente aũ pace & aux ilio dĩ quia restiterant dño dequo dicit᷑
Dñs conterens bella dñs nomen et Aduersarus suis resistere non potuer̃: sedinom
mcertamine uicti sunt nec fuit qui concerer& aduersum eos bella nascentia: iuxta utram¬

Expanded text:
s est judex et sine perturbatione loquitur, quomodo in passione sua Israel ei contrarius fues est judex et sine perturbatione loquitur, quomodo in passione sua Israel ei contrarius fuerit, et hoc fecerit non quod suo nocere potuerit Creatori, sed quod contra pacem suam omnia perpetrarit. Unde et ad Jerusalem sermo est: Si scires ea quae ad pacem sunt tibi . Pace autem perdita, pellem suam excoriaverunt, id est, tulerunt a se Dei quo protegebantur, auxilium, et quasi nudas carnes absque cute et tegmine reliquerunt, ut quidquid videbatur esse pulchrum, operiente desuper misericordia Dei, hoc, illa recedente, praeberet videntibus turpitudinem. Recedente autem pace et auxilio Dei, quia restiterant Domino, de quo dicitur: Dominus conterens bella, Dominus nomen ei , adversariis suis resistere non potuerunt, sed in omni certamine victi sunt, nec fuit qui contereret adversum eos bella 456 nascentia, juxta utram
Abbreviated transcription (Latin):
modo sermones dĩ bonisunt si secums int. hocẽ sids̃ nondeserat p̃dicantẽ : cuiuscor la¬
biaq consentiunt : c&erum qui confit&ur labiis &cor eius longe ẽ adõ & narrat iusti¬
tiaseius. & ad sumit testamentum ꝑ os suum. & peccatorũ sordibus co inquinatur . Cum
hoc non sintboni sermones dĩ : Mec solum depeccatore. sed deeo quoq quigratiã non ha¬
b& spiritalem id est prophetiȩ. ac doctrine . & int̃pretationis eius maiorũq charis¬
matum hoc dicendum ẽ quo distius modi homo si uoluerit elementorum causas. fideiq
dȩos uenerit & inultimo iam sȩculo uocauerit nationes: non habeat sermones dĩ bo¬
nos secum sed de propria imperitia &iam ea quuebona sunt dĩ uerba contamin&.
quȩ uerba recta ambulant. & rectas aures requirunt. Et haec quidem dns̃ prx¬
cepit populo successori & ȩclesi& degentibus congregate ne insult& generationi

Expanded text:
modo sermones Dei boni sunt, si secum sint, hoc est, si Deus non deserat praedicantem, cujus cor lamodo sermones Dei boni sunt, si secum sint, hoc est, si Deus non deserat praedicantem, cujus cor labiaque consentiunt. Caeterum qui confitetur labiis, et cor ejus longe est a Deo, et narrat justitias ejus, et assumit testamentum per os suum, et peccatorum sordibus inquinatur, cum hoc non sunt boni sermones Dei. Nec solum de peccatore, sed de eo quoque, qui gratiam non habet spiritualem, id est, prophetiae ac doctrinae, et interpretationis, majorumque charismatum, hoc dicendum est, quod hujuscemodi homo si voluerit elementorum causas, fideiquedaeos venerit, et in ultimo jam saeculo vocaverit nationes, non habeat secum bonos Dei sermones; sed de propria imperitia etiam ea, quae bona sunt, Dei verba contaminet, quae verba recte ambulant et rectas aures requirunt. Et haec quidem Dominus praecipit populo successori, et Ecclesiae de gentibus congregatae, ne insultet generationi
Abbreviated transcription (Latin):
pulus ut plenitudo gentium sub intrar& Dis pensationir dĩ est : ut post ou creden¬
te isrł. om̃s salui fierent & uniuersi indigerent miseri cordia dĩ : Vnde & apor¬
colus adhiuius loci ueniens ques tionem: profundum sapientiȩ & scientiue & iudicioꝵ¬
dĩ & abyssum in inuestigabilem ẽẽ proclamat. Siergo ad inuentiones & cogitationes
dĩ sunt. frangipriores ramos deoliua & inseri alios de oliastro non debes insultarei sed ti¬
mere necorruas necestimes in eote placere dõ si sermones id est scripturas illius legas:
tunc scripturȩ prosunt legenti : si quodlegitur opere compleatur: Siloquens descrip¬
turis possis dicere : An experimentũ quȩritis eius qui in me loquitur xp̃i : Dñs qui ppe¬
dibit uerbum euangelis antibꝰ uis tute multa. Et suꝑ montẽ excelsum ascendu quie¬
uangelis a tsion . Et eleuat uocem in fostitudinẽ. qui euangeli: : ae hierłm : Atq. hoc

Expanded text:
pulus, ut plenitudo gentium subintraret, dispensationis Dei est, ut postea, credenpulus, ut plenitudo gentium subintraret, dispensationis Dei est, ut postea, credente Israel, omnes salvi fierent, et universi Dei misericordia indigerent. Unde et Apostolus ad hujus loci veniens quaestionem , profundum sapientiae et scientiae et judicioi abyssum investigabilem esse proclamat. Si ergo adinventiones et cogitationes Dei sunt, frangi priores ramos olivae, et inseri alios de oleastro, non debes insultare, sed timere ne corruas, nec aestimes in eo te placere Deo, si sermones, id est, Scripturas illius legas. Tunc Scripturae prosunt legenti, si quod legitur, opere compleatur. Si loquens de Scripturis possis dicere: An experimentum quaeritis 455 ejus qui in me loquitur, Christus ascende tu, qui evangelizas Sion, et leva vocem in fortitudine qui evangelizas Jerusalem . Atque hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Sed illud ad moneo ne in his ploretisqͥ  sȩculi sunt : Siquis mortuus fuerit propin¬
quorum si substantiam ficus inuiserit : si corpus uel podagra. uel alius quilib& mor¬
bus oppyes serit : Nolite flere nolite funder lacrimas nec consideretis p̃sentia sed
futura : & grauamini magis quod diutius in hoctabernaculo mortis habitetis : Quin
potius illud cauete ne in sultetis cadentibus: & alienam ruinã. urãm ȩdificationem
putetis. Vnusquisq se ex suis uirib: non ex in becillitate alterius metiatur. Alioquin
dulitatem suã : & dicere domus ia cob ad iracundiã spm̃dnĩ prouocauit. inter ficiens
prophetas. idola colens dĩ filium crucifigens : Qui hoc facit: nonerit alienus ab obꝑ
corruentis ita alius ruinȩ illius insultabit Sequitur: Si hȩ: ad inuentiones eius sunt
Nonne uerba eius bona s̃ cumeo & recta ambulauer : quod offendit Ait iudaicus po¬

Expanded text:
sed illud admoneo, ne in his quae sunt saeculi, lugeatis. Si quis mortuus fuerit propinsed illud admoneo, ne in his quae sunt saeculi, lugeatis. Si quis mortuus fuerit propinquorum, si substantiam fiscus invaserit, si corpus vel podagra, vel alius quilibet morbus oppresserit, nolite flere, nolite lacrymas fundere, nec consideretis praesentia, sed futura, et aggravamini magis quod diutius in hoc tabernaculo mortis habitetis. Quin potius illud cavete, ne insultetis cadentibus, et alienam ruinam vestram aedificationem putetis: unusquisque se ex suis viribus, non ex imbecillitate alterius metiatur. Alioqui t dicere, domus Jacob ad iracundiam spiritum Domini provocavit, interficiens prophetas, idola colens, Dei filium crucifigens? Qui hoc facit, non erit ab opprobrio acorruentis; ita alius ruinae illius insultabit. Sequitur: Si hae adinventiones ejus sunt: nonne verba ejus bona sunt cum eo, et recti ambulaverunt? Quod offendit, ait, Judaicus po
Abbreviated transcription (Latin):
non cohȩrent: ad id enim quod p̃missumẽ in eclesia dñĩ Nolite flere quȩ consequen¬
tiu ẽ ut inferatur. Non enim abici& obprobria. quidicit domus iacob. ꝓuocauit
spm̃ dnĩ : sed & illud quod sequitur. Si hae adinuentiones eius sunt. nonne sermones
eius s̃ bonicumeo & recti ambulabunt Ad posteriora quid ꝑtin& quaedicuntur:
& pro hi populus ms̃ in aduersarium restitit. contra pacem suã pellem eius excoria¬
uerunt : ut auferrent contritionem belli: Vid&ur aũ mihi ut in loco uel difficillimo
itaq ȩcclesiȩ ut non habeat tristitiã. & sollicitudinem suꝑ rebus sȩcłi & dã mis
quȩ in hoc mundo euenire consueuerunt : & dicitur habitatorib. eius. Quos quier
tis in ecclesia dnĩ semꝑ gaud&e : quicquid uob accederi t dedĩ iudiciis gratulami¬
ni. Nec hoc dico quod flereꝰ debeatis Beati quippe flentes: qm̃ipsi ridebunt.:

Expanded text:
s sibi non cohaerent. Ad id enim quod praemissum est, in Ecclesia Domini nolite flere, quae consequens sibi non cohaerent. Ad id enim quod praemissum est, in Ecclesia Domini nolite flere, quae consequentia est, ut inferatur, non enim abjiciet opprobria quae dicit, domus Jacob provocavit spiritum Domini? Sed et illud quod sequitur: Si hae adiaverunt Al. ambulabunt ? ad posteriora quid pertinent, quae dicuntur: Et prius populus meus in adversarium restitit, contra pacem suam, pellem ejus excoriaverunt, ut auferrent contritionem belli? Videtur autem mihi, in loco vel difficillimo,itaque Ecclesiae, ut non habeat tristitiam et sollicitudinem super rebus saeculi, et damnis quae in hoc mundo evenire consueverunt, et dicittis in Ecclesia Domini, semper gaudete, et quidquid vobis de judiciis acciderit, gratulamini. Nec hoc dico quod flere non debeatis: Beati quippe flentes, quoniam ipsi ridebunt ;
Abbreviated transcription (Latin):
quales in hominib cernimus. ut antiquã teneat iracundiã. & id uindictam furore subito
adeos quireto tnere gradiuntur : Qui aũ nondico olim. sed hesternodie inẽtumdiã meã
uenereuis ẽ idola & quantuminse fuit cy rannica aduer summe arma corripiut qͥinfeli¬
aem populum spoliauit auxiliodĩ. & quasi suꝑ tonicã palliũ tulitꝰ qui simplices quos.¬
que credentiũ & maiorum xc ad quiescentes auctoritati contrame euertit inbellũ
Numquid non stillabit suꝑ eum dñs & adp̃hend& eum confusio. Hoc aũ quod nos uesti¬
mus &e contrario populus ms̃ in aduersarium consurrexit. quia uerbũ mul & con¬
trarium & diem hesternum sonatꝰ symmnachus aꝑtius transtulit utdicer&: Ante unã
diem populus meus quasi inimicus restitit. ut soluer& questionẽ : q uod ds̃ non p̃¬
terita uitia inputar& populo. sed recentia : &quȩ quasi die cõmissa uiderent᷑ hȩst no

Expanded text:
quales in hominibus cernimus, ut antiquam teneat iracundiam, et ad vindictam furore subito quales in hominibus cernimus, ut antiquam teneat iracundiam, et ad vindictam furore subito ad eos, qui recto itinere gradiuntur. Qui autem, non dico olim, sed hesterno die in contumeliam meam veneratus est idola, et quantum in ipso fuit, tyrannica adversum me arma corripuit, qui infelicem populum exspoliavit auxilio Dei, et quasi desuper tunicam, pallium tulit, qui simplices quosque credentium et acquiescentes auctoritati majorum contra me vertit in bellum, numquid non stillabit super eum Dominus, et apprehendet eum confusio? Hoc autem quod nos vertimus: Et econtrario populus meus in adversarium consurrexit; quia verbum MUL  , et contrarium, et diem hesternum sonat, Symmachus apertius transtulit ut diceret: ante unam diem populus meus quasi inimicus restitit, ut solveret quaestionem, quod Deus non praeterita vitia imputaret populo, sed recentia, et quae quasi die commissa viderentur hesterno.