comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enimdi: eligere uel misereri ẽ. Diemuͦ tͥbula¬
tionis. diem dic̃ iudicii: & in diluuio p̾t̾eunte.
& si hominum malicia creuerit. & omnis ea¬
ro corruperit iuamsuam: inducet diluuium
id ẽ flagellum. qͦd non ꝑmaneat. s qͦd ꝑtrans¬
eat. Et ipse faciet consummationem &e finem
loci eiꝰ. id est diluun: ut ꝑtͣnseat ira dñi. ⁊ sola
appareat clementia. Potest hoc specialit̾ referri
adisrł. quem cum hostis uastau̾it. & totam t̾¬
ram quasi diluuio inundau̾it. finem facturꝰ
sit captiuitatis. & eũ ad sedes ꝓpͥas reducturꝰ:
assyrios uͦ inimicos sit afflicturus tenebͥs. Hoc
ipsum &e de scĩs. & de eoꝵ ꝑsecutorib sciendũ.
quod uidelicet ds postqͣm sc̃os in p̃senti afflix¬
erit. misereat᷑ illoꝵ infuturo: ꝑsecutores uͭ cõ
prehendant tenebre q̃s elegerant. ubi ppetuuᷤ
crit fietꝰ & stridor dentium. Quid cogitatis ma¬
lum cont᷑ dñm: Consummationem ipse faci¬

Expanded text:
enim Dei, eligere vel misereri est. Diem vero tribulaenim Dei, eligere vel misereri est. Diem vero tribulationis, diem dicit judicii. « Et in diluvio praetereunte etsi hominum malitia creverit, et omnis caro corruperit viam suam, inducet diluvium, id est flagellum, non quod permaneat, sed quod pertranseat. Et ipse faciet consummationem et finem loci ejus, id est diluvii, ut pertranseat ira Domini, et sola appareat clementia. Potest hoc specialiter referri ad Israel, quem cum hostes vastaverint, et totam terram quasi diluvio inundaverint, finem facturus sit captivitatis, et eum ad sedes proprias reducturus, Assyrios vero inimicos sit afflicturus tenebris. Hoc ipsum et de sanctis, et de eorum persecutoribus sciendum est, quod videlicet Deus postquam sanctos in praesenti afflixerit, misereatur illorum in futuro, persecutores vero apprehendant tenebrae, quas elegerunt, ubi perpetuus « erit fletus et stridor dentium. » « Quid cogitatis contra Dominum? Consummationem ipse faci
Abbreviated transcription (Latin):
bus. qͦs des ignat libanꝰ qui int̾ytat᷑ de albatio
trepidabunt & languescent ueniente dño ad
iudicium. Montes commotisunt ab eo. ⁊ col¬
les desolati: & contremuit tra a facie eiꝰ. ⁊ rł.¬
Potest simplicit̾ accipi. qͥd in consummatio¬
ne mundi montes &e colles ueniente dño cõ¬
moueant᷑. Si enimin passione suia sol obser¬
ratus est. t̾ra tremuit. multo mag̃ eum in
pemtentiam. aut iniudicio ꝑ distͥctam seuerita¬
nuuꝰ. Nulla enim erit anima que ñ paueat
iudicium dei:cum astra qͦq nonsint munda
in conspectu eiꝰ. Indignatio eiꝰ effusa est ut ignis:
& petre dissolute sunt ab eo. dd hoc effrisa est
indignatio eiꝰ. ut petre hoc ẽ dura corda hõiũ
cont̾erent᷑ & soluerent᷑ adpęnitentiam: & inci¬
perent habe cor contͥtum & humiliatum. et
gentib & potentissima regna uastare. sciet
eos qͥsuisunt hoc est miserebit᷑ illis. Scire

Expanded text:
bus, quos designat Libanus, qui interpretatur dealbatio, bus, quos designat Libanus, qui interpretatur dealbatio, trepidabunt et languescent, veniente Domino ad judicium. « Montes commoti sunt ab eo, et colles desolati sunt. Et contremuit terra a facie ejus, Potest simpliciter accipi quod in consummatione mundi et montes et colles, veniente Domino, commoveantur. Si enim in passione ejus sol obscuratus est et terra tremuit, multo magis cum in poenitentiam, aut in judicio per districtam severitanullus. Nulla enim erit anima, quae non paveat in judicio Dei, cum astra quoque non sint munda in conspectu ejus: « Indignatio ejus effusa est ut ignis, et petrae dissolutae sunt ab eo. » Ad hoc effusa est indignatio ejus, ut petrae hoc est, dura corda hominum contererentur, et solverentur ad poenitentiam, et inciperent habere cor contritum et humiliatum, et gentibus, et potentissima regna vastare, sciet eos qui sui sunt, hoc est miserebitur illis. Scire
Abbreviated transcription (Latin):
struit: & exsiccat flumina. id ẽ falsi nominis
scientiam. extollentem se contͣueritatem ad
nichilum redigit. Infirmatꝰ est basan ⁊ car¬
melus: flos libani elanguit. Netaphorice per
infirmatumbas an & carmelum. que regio¬
nes ubrimȩ sunt. & ꝑlbanum montem cedrõ
altissimas arbores ferentem demonstratur
qͦd gens assyriorum qͦndam potentissima. &
plurumis nationib imꝑans: dño irascente po¬
pulanda sit. Add diem qͦq nouissimam ista põ¬
sunt referri: qñ potentes &e nobiles & diuitus
abundantes infirmabunt᷑ & ꝑibt̾. Int̾p̾tatur
autem basan confusiosiue ignominia.Car¬
melus. cognitio circumcis ionis Innuiturgͦ
quod omnia que confusione & ignominia
digna sunt. in die iudicii infirment᷑. illi oẽ
quiuident᷑ habe noticiamuere circumcisio¬
nis. & p̃sumunt de scientia legis di iactant
qͦq se dealbatos de scĩtate. & florentes uirtuti¬

Expanded text:
struxit. Exsiccat flumina, id est falsi nominis struxit. Exsiccat flumina, id est falsi nominis scientiam, extollentem se contra veritatem, ad nihilum redigit. « Infirmatus est Basan et Carmelus, et flos Libani elanguit. » Metaphorice, per infirmitatem Basan et Carmeli, quae sunt regiones uberrimae, et per Libanum montem, cedros, altissimas arbores, ferentem, demonstratur quod gens Assyriorum, quondam potentissima, et plurimis nationibus imperans, Deo irascente, populanda sit. Ad diem quoque novissimum ista possunt referri, quando potentes et nobiles et divitiis abundantes infirmabuntur et peribunt. Interpretatur autem Basan confusio sive ignominia, Carmelus cognitio circumcisionis. Innuit ergo quod omnia quae confusione et ignominia digna sunt, in die judicii infirmentur. Illi etiam qui videntur habere notitiam verae circumcisionis, et praesumunt de scientia Dei legis, jactant quoque se dealbatos sanctitate et florentes virtuti
Abbreviated transcription (Latin):
raculoꝵ. qͥb cordahominum ueluti turb¬
commotionem ꝓ turbine posuerunt: ut os¬
tenderent cõmotas fuisse m̃tes humanas. ad
insolita ⁊ maudita miracła. In pedib dñi ad¬
uentus eiꝰ ad iudicium: nebule ce putuis. Oc¬
culta & inscrutabilia sunt di iudicia: qͥbꝰ
orbem iudicaturꝰ est. Nebtilȩ gͦ puluis furs
pedum dñi. quia que nẽ oceuita ce densissi¬
ma nebula inuoluta sunt. tc̃ fatiscent ⁊ re¬
soluent᷑ in puluerem. ut pateant omnibꝰ.
Increpans mare ⁊ ersiccans illud: & omnia flu¬
mina ad desertum adducens Iuxta litteram
describit᷑ potentia d̃. & ostendit᷑ quia non ꝓ
magnosit illi assyrios delere. qui potest ele¬
menta mutare. Potest ce ad munch finem re¬
ferri: quia cum uenit dñs adiudicium. sicea¬
bit mare ce flumina iurta illud. & mare iam
ñ erit. Altiore sensu increpat dñs mare & erie¬
cat illuo id est omnem amaritudinem ⁊ sal¬
suginem infidelitatis. sua commitatione de¬

Expanded text:
raculorum, quibus corda hominum veluti turbi« commotionem » pro « turbine » posuerunt, ut ostenderent commotas fuisse mentes hominum ad insolita et inaudita miracula. In pedibus Domini, adventus ejus ad judicium: nebulae et pulvis, occulta et inscrutabilia sunt Dei judicia, quibus orbem judicaturus est. Nebulae ergo pulvis sunt pedum Domini, quia quae nunc occulta et densissima involuta sunt, tunc fatiscent et resolventur in pulverem, ut pateant omnibus. « Increpans mare, et exsiccans illud, et omnia flumina ad desertum deducens. » Juxta litteram describitur potentia Dei, et ostenditur quia non pro magno sit illi Assyrios delere, qui potest et elementa mutare. Potest et ad mundi finem referri, quia cum venerit Dominus ad judicium, siccabit mare et flumina, juxta illud: « Et mare jam non erit. » Altiori sensu, increpat Dominus mare, et exsiccat illud, vel omnem amaritudinem et salsuginem infidelitatis sua commutatione de
Abbreviated transcription (Latin):
amarie. filii ez echie. indieb iosie tiui ãmon
regis iude. Tradunt hebrei. euiꝰcunq pateraut
aus ponit᷑ in titulo: ipsos qͦq fuisse ꝓpħas.
Ghic sophonias ab auis a atauis ꝓpħali styr¬
pe gn̾at᷑ est.Sophonias aut̃ habuit chusi pa¬
trem. auum godoliam: ꝓauum amariam:
atauũ ezechiam. Int̾ptat᷑ sophonias ut dictum

Expanded text:
filii Ezechiae, in diebus Josiae filii Ammon regis Judae. » Tradunt Hebraei, cujuscumque pater aut avus ponitur in titulo, ipsos quoque fuisse prophetas. Ergo hic Sophonias ab avis et atavis prophetali stirpe generatus est. Sophonias enim habuit patrem Chusi, avum Godoliam, proavum Amariam, atavum Ezechiam. Interpretatur Sophonias ut dictum
Abbreviated transcription (Latin):
sic in amos đr. N̾ faciet dñs u̾bum. nͥante re¬
uelauerit seruis sins ꝓpħis. Hic gͦ specłator fi¬
liuschusi qui int̾ptat᷑ humilitas uel ethiops
m̃s. Habebat auum godoliam qͥ dr magnitu¬
atauum ezechiam. qͥutit᷑ in fortitudinem dñi
Itaq de fortitudine nascit᷑ sermo dñi. de sermo¬
ne dñi. magnitudo dñi. de magnitudine do
tuum. Confitebit᷑ qͦq se dei ethiopem qͥa

Expanded text:
icitur: Non faciet Dominus verbum, nisi ante revelaverit servis suis prophetis. Hic ergo speculator filius erat Chusi, qui interpretatur humilitas, vel Aethiops meus. Habebat autem avum Godoliam, qui dicitur magnituatavum Ezechiam, qui vertitur in fortitudinem Domini. Itaque de fortitudine Domini nascitur sermo Domini, de sermone Domini magnitudo Domini, de magnitudine Domtc. Confitebitur quoque se Dei Aethi
Abbreviated transcription (Latin):
lonem:uͥ cũ quadam die conuiuium regi¬
fico luxu celebraret. iussit ipsi sedechie da¬
ripocłm. quouent potantis solueret᷑ in fluxũ:
sicq intͦduct̾um ante ora epulantium. cõpul¬
sum ui uentͥsstcore fuisse pollutum.⁊ hoc ẽẽ¬

Expanded text:
lonem: ubi cum quadam die convivium regilonem: ubi cum quadam die convivium regifico luxu celebraret, jussit ibi Sedeciae dari poculum, quo venter potantis solveretur in fluxum, sicque introductum, ante ora potantium compulsum, in ventris stercore fuisse pollutum; et hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
sangͥnib: & p̾parat urbem in iniquitate. ⁊rł
adhuc contͣ nabuchodonosor sermo contex
sanguinib & mortib plurimoꝵ: &e menia
illius cuitatis in iniqͥtate construxerit. Nun
incens a babyloniȩ. frustͣ laborabunt ut ex¬
tinguant ignem: & nitunt᷑ in nichilum. De¬
ficient enim popłi caduei. & lassabunt᷑. nec po¬
terunt semel accensum ignem extinguere:
omnib potentia d: & sic̃ aquȩ maris fun¬
dum contingunt. sic uniu̾sa t̾ra gła dñire¬
plebit᷑. In quibdam codicib legit᷑ negatire:
ñ st̃ hec a dño ex̾cituum. Et est sensꝰ. Taus edi¬
ficatio que fit in sanguinib & in iniqͥtate. ñ¬
ẽ adño.Ue quipotum dat amicosuo.mittẽs
felsuũ. & inebͥans. ut aspiciat nuditatem eꝰ.
Tradunt hebrei hoc locorem fabulosam ma¬
gis quamueram.Sedechias inqͥunt rex cap¬
tus est anabuchodonosor inreblata.que
antiochia est: & erutis ocłis ductꝰ ẽ in baby¬

Expanded text:
sanguinibus, et praeparat urbem in iniquitate. » sanguinibus, et praeparat urbem in iniquitate. » Adhuc contra Nabuchodonosor sermo contexisanguinibus et mortibus, et moenia illius in iniquitate construxerit. « Nu» Incensa Babylone, frustra laborabunt ut exstinguant ignem, et nitentur in nihilum. Deficient enim populi Chaldaici, et lassabuntur, nec poterunt semel accensum ignem exstinguere. omnibus potentia Dei, et sicut aquae fundum maris contegunt, sic universa terra gloria Domini replebitur. In quibusdam codicibus legitur negative, Non sunt haec a Domino exercituum; et est sensus: Talis aedificatio, quae fit in sanguinibus et iniquitate, nae qui potum dat amico suo, mittens fel suum et inebrians, ut aspiciat nuditatem ejus. » Tradunt Hebraei hoc loco rem fabulosam magis quam veram: Sedecias inquiunt rex captus est a Nabuchodonosor in Reblatha, quae est Antiochia, et erutis oculis ductus est in Baby
Abbreviated transcription (Latin):
diuitiarum sapientie & scientiȩ dei: licet aut̃
raro aut nunqͣm nom̃ auariciȩ in bono posi¬
tum legat᷑. Cogitasti confusionem domui tue.
Dum inqͥt ponis in excelsonidum tuũ: nicħ
Conscidisti popłos multos: & peccauit anima
ipsiꝰ animam des eruisti. & in tantam crude¬
litatem exarsisti: ut lapides destruetarumei¬
uitatum. & ligna eu̾sorum & combustorum
parietum. contͣ tuam crudelitatem clama¬
rent. Lignum autem qͦd est int̾ iuncturas.
illud hẏstorialit̾ designat lignum quod ad
continendos parietes in medio structurȩ po¬
ni solet. Notandum qͦd in lx̃x. interp̃tibꝰ ha¬
betur. scarabeus de ligno clamabit. muscam
iuxta litt̾am designans. que solet in iunct̾is
parietum in hieme. uł in tempestate latere:
ut sit sensꝰ. Etiam muscȩ in foraminib ligno¬
rum absconditȩ: contͣ tuam suꝑbiam ⁊ aua¬
riciam clamant. Ue qui ȩdificat ciuitatem ĩ

Expanded text:
divitiarum sapientiae et scientiae Dei, licet aut divitiarum sapientiae et scientiae Dei, licet aut raro, aut nunquam nomen avaritiae in bono positum legatur. « Cogitasti confusionem domui tuae. » Dum inquit ponis in excelso nidum tuum, nihil « Concidisti populos multos, et peccavit, anima evisti, et in tantam crudelitatem exarsisti, ut lapides destructarum civitatum et ligna eversorum ac combustorum parietum, contra tuam crudelitatem clamarent. Lignum autem quod inter juncturas est, illud historialiter designat lignum, quod ad continendos parietes, in medio structurae poni solet. Notandum quod in LXX Interpretibus habetur, Scarabaeus de ligno clamabit, muscam juxta litteram designans, quae solet in juncturis parietum in hieme vel in tempestate latere; ut sit sensus: Etiam muscae in foraminibus lignorum absconditae, contra tuam superbiam et avaritiam clamabunt. « Vae qui aedificat civitatem in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ õĩb regni pͥncipib disꝑsis. Iunc fuit eis in
rapinam uastator totiꝰ orb:. ⁊ spoliatꝰ est ab oĩb
popłis. qͥ eiꝰ crudelitatem euade potuerunt.
Hoc autem eueniet ait ꝓpt̾ sanguinem hoĩs
id ẽ iude & iniquitatem t̾re subaudis israel.
in ea. omnem popłm designans. Illud autẽ
uł ad ꝓpħe affectum respic̃. desidantis scitum
malicie & suꝑbiȩ t̾iminum. Ue qͥ congregat aua¬
riciam malam domui suȩ. ut sit in excelso¬
Ad huc contͣ regem impiũ loquit᷑. qͥ congregat
auariciam domui suȩ: nec intelligit diuiti¬
as ex malo quesitas. causam ẽẽ sibi rumȩ. Si¬
mulq arguit᷑ suꝑbie. qͦd ad auium similitu¬
dinem in ercelso posũit nidum suum: arbit̃s
posse liberari se de manumali. id ẽ nunquam
uenturum se in hostium potestatem. Malam
autem dic̃ auariciam pecuniȩ & diuitiarum.
qͥa est &e bona auaricia. id ẽ cupiditas sp̃ialiũ

Expanded text:
et omnibus regni principibus dispersis. Tunc fuit eis in et omnibus regni principibus dispersis. Tunc fuit eis in rapinam vastator totius orbis, et spoliatus est ab omnibus populis, qui ejus crudelitatem evadere potuerunt. Hoc autem veniet, ait, propter sanguinem hominis, id est Judae, et iniquitatem terrae, subaudis Israel ctantes in ea, omnem populum designans. Illud autem , vel ad prophetae affectum respicit, desiderantis citum malitiae et superbiae interitum. « Vae qui congregat avaritiam malam domui suAdhuc contra impium regem loquitur, qui congregat avaritiam malam domui suae, nec intelligit divitias ex malo quaesitas, causam sibi esse ruinae; simulque arguitur superbiae, quod ad avium similitudinem in excelso posuerit nidum suum, arbitrans posse se liberari de manu mali, id est nunquam se venturum in hostium potestatem. Malam autem dicit avaritiam pecuniae et divitiarum, quia est et bona avaritia, id est cupiditas spiritualium
Abbreviated transcription (Latin):
chodonosor ꝓnunciat᷑ int̾itꝰ. Sicut inqͥt uinũ
potantem inebͥat. ut neq pes. neq mens situm
ten eat officium: sic uir suꝑbꝰ. uł gen̾alit omĩs.
uel specraut̾ nabuchodonosor ñ decorabitur.
nec uoluntatẽ suam ꝑducet ad effect̾um. Qͣ¬
rapientes nullum sue auaricie finem ponuñ.
contͣse densum lu tum. Et specialit̾ contͣ na¬
buchodonosor: & generaltt̾ contra õs auaros
sermo dirigit᷑. Omnis auarꝰ ñ sua multiplicat.
quia diuitie qͣs ꝑfas &e nefas coadunauit. cũ
eo ꝑseuerare ñ possunt: s ad alios possessores
tͣnseunt. Pulchre autem nimias diuitias den
sum appellat lutum: qͥa animȩ sinceritatem
confundunt: & grauissimo iniqͥtatis pondẽ
mentem ỹmunt. Nunqͥd repente consurgẽt
qui mordeant te: Medos &e ꝑsas insinuat. qͥ¬
contͣ babylonioꝵ regnum consurgentes. pͥmo
momoroertͥ detrahentes luxurie eoꝵ: postea
lacerarunt ⁊ discepsert̾. int̾fecto balthas ar.

Expanded text:
chodonosor pronuntiatur interitus. Sicut inquit vinum potantem inebriat, ut neque pes, neque mens suum teneat officium, sic vir superbus, vel generaliter omnes, vel specialiter Nabuchodonosor non decorabitur, nec voluntatem suam perducet ad effectum. Qurapiens, nullum suae avaritiae finem ponit. contra se densum lutum? » Et specialiter contra Nabuchodonosor, et generaliter contra omnes avaros sermo dirigitur. Omnis avarus non sua multiplicat, quia divitiae quas per fas et nefas coadunat, cum eo perseverare non possunt, sed ad alios possessores transeunt. Pulchre autem nimias divitias densum lutum appellavit, quia animae sinceritatem confundunt, et gravissimo iniquitatis pondere mentem premunt. « Nunquid non repente consurgent qui mordeant te, et contra Babyloniorum regnum consurgentes, primo momorderunt, detrahentes luxuriae eorum, postea laceraverunt et discerpserunt, interfecto Balthasar
Abbreviated transcription (Latin):
popłoslibie arenose & sterilis. ce solis ardore ꝑ¬
uste: idẽ eosdem gentiles. qͥ pͥmosine humore
sp̃alis gr̃e & lauac̾ baptismatissqualebant. Cũ
hec omnia hãt. nͥ tñ custodierit oĩdiligentia
rudes in fide elident᷑ & p̃cipitabunt᷑ in peccm:
& hostes id ẽ sp̃ales adu̾sarii p̃claras eiꝰ uirtu¬
tes annichilabunt. Ecce popłs tuus. mulieres
inmediotui:. inimicis tuis ad aꝑtionem pan¬

Expanded text:
populos Libyae arenosae et sterilis, ac solis ardore perustae, id est eosdem gentiles, qui primo sine humore spiritualis gratiae et lavacro baptismatis squalebant. Cum haec omnia habeat, nisi tamen custodierit omni diligentia rudes in fide elidentur, et praecipitabuntur in peccatum, et hostes, id est spirituales adversarii, praeclaras ejus virtutes annihilabunt. « Ecce populus tuus mulieres in medio tui. Inimicis tuis ad apertionem pan
Abbreviated transcription (Latin):
esaut potentior popłis alexanoriȩ : Descͥbit᷑q
ta est. hinc inde fluminibꝰ ambit᷑. Aqua in cir¬
cuitu eiꝰ. ce rl̃. Ex una enm parte nilo. & ex alla
lacu mareotico. ⁊ ex t̾cia mari cingit᷑. Ethio¬
&e cȩt̾ȩ quas des cͥbit nationes inp̃sidio fu̾unt
alexandriȩ: ipse sitꝰ ꝓuinciarum ostendit.
S &e ipsa inquit in transmigrationem ducet᷑:¬
ꝓpħa. ostendens que & quam crudelia uict̾ores
uictis faciant mala: nulli etati. nulli serui. nulli
pareant conditioni. sum gͦ hec passura sit alex¬
andria potentissima eiuitas: quid miraris ons¬
niue si etiam tibi hec ip̃sa euenerint: Et tugͦ
bibes de eodem calice. & ad tantamuenies igno¬
miniam &e necessitatem: ut c̃ abhostib tuis
postules auxilium. Munitiones tue sic̃ ficus
muri tui uidelicet. & bellatores tui fuerunt
sic̃ ficꝰ pͥmitiue. qͣs grossos uulgo dicunt: que
concussa leuit̾ arbore defluunt. & cadunt in
oscomedentis. Parimͦ. & tu facillime capieris.

Expanded text:
es aut potentior es populis Alexandriae, quae ta, hinc inde flumininibus ambitur? « Aquae in circuitu ejus. » Ex una enim parte Nilo, ex alia lacu Mareotico, ex tertia mari cingitur. « Aethioet caeterae, quas describit, nationes in praesidio fuerint Alexandriae, ipse situs provinciarum ostendit. Sed et ipsa inquit in transmigrationem ducetpropheta, ostendens quae et quam crudelia victores victis faciant mala: nulli aetati, nulli sexui, nulli parcant conditioni. Cum ergo haec passura sit Alexandria potentissima civitas, quid miraris, o Ninive, si etiam tibi haec ipsa evenerint? Et tu ergo bibes de eodem calice, et ad tantam venies ignominiam et necessitatem, ut etiam ab hostibus tuis postules auxilium. « Omnes munitiones tuae sicut ficus muri tui, videlicet bellatores tui, sic erunt sicut ficus primitivae, quas grossos vulgo dicunt, quae concussa leviter ab arbore defluunt, et cadunt in os comedentis, pari modo et tu facillime capieris,
Abbreviated transcription (Latin):
Nam & dauidrogat dñm. Delict̾a iuuentutis
meȩ. & ignorantias meas ne memineris dñe.
rorib & ignorantia. ut sublata erroris cali¬
gine. lux uerapatescat. Cantieum
Auditionem dicit uocẽ: qm intrinsecꝰ¬

Expanded text:
Nam et David rogat Dominum, « Delicta juventutis meae et ignorantias meas ne memineris. » roribus et ignorantia, ut sublata erroris caligine, lux vera patescat CAPUT III.» Auditionem dicit vocem quam intrinsec
Abbreviated transcription (Latin):
specialit appellabat᷑. a chaldeis ꝑmiserit de¬
strur. c̾ cẽ popłm ad se clamantem ñ ex audi¬
at. & uociferantem ꝓpħam ꝓui hostium ñ
saluarit. Quare ostendistimͥ iniquitatem
& dolorem. uide p̃dam & iniusticiam contͣ
me: Cur inquit uixi & ad hoc temyꝰ ꝑduetꝰ
sum. ut iniqͥtatem uideam & laborem id ẽ
afflictionem qm ab hostib sustineo: Hec
dicebat ꝓpħa p̃ angustia mentis turbat᷑. ⁊ qͣsi
ignorans scõs tͥbulationib ꝓbari ce ꝓficere. sic̃
p̃mi: audent causari contͣdñm. qui scit qͥd
cui. uł qnͣdoconueniat. Tale qͥd & psalmista
deplorat dicens. Ecce ipsi peccatores ⁊ abun¬
enumeratis felicitatib qͥb reꝓbi stipantur
inmundo: ita conclusit. Ducunt in bonis
dies suos: &e in puncto ad inferna descenduñ.
fact̾um est iudicium. & contradictio poten¬
tior. hoc ẽ lacerata ẽ lex. ⁊ ñ ꝑuenit usq ad fi

Expanded text:
ei appellabatur, a Chaldaeis permiserit destrui, cur etiam populum ad se clamantem non exaudiat, et vociferantem propter vim hostium non salvet. « Quare ostendisti mihi iniquitatem et laborem, videre praedam et injustitiam contra me? » Cur inquit vixi, et ad hoc tempus perductus sum, ut iniquitatem videam et laborem, id est afflictionem, quam ab hostibus sustineo? Hoc dicebat propheta prae angustia mentis turbatus, et quasi ignorans sanctos tribulationibus probari et proficere, sicut premi, audent causari contra Dominum, qui scit quid, cui, vel quando conveniat. Tale quid et Psalmista deplorat, dicens: Ecce ipsi peccatores et abunenumeratis felicitatibus, quibus reprobi stipantur in mundo, ita conclusit: Ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt. « Et factum est judicium et contradictio potent
Abbreviated transcription (Latin):
instruat᷑. ut sciat diabolitemptationibus
brucꝰ. hoc est crescat & augeat᷑ numerouir¬
tutum: ut sic̃ antea multiplicabat munda¬
nasnegoq ationes. ita multitudinem pecc̃oꝵ
exequet multitudini uirtutum. Dormierut̃
pastores tuirex assur.sepelient᷑ yͥncipes tui:

Expanded text:
instruatur, ut sciat diaboli resistere tentinstruatur, ut sciat diaboli resistere tentcut bruchus, hoc est crescat et augeatur numero virtutum, ut sicut ante multiplicabat mundanas negotiationes, ita multitudinem peccatorum exaequet multitudine virtutum. « Dormitaverunt pastores tui, rex Assur, sepelientur principes tui.
Abbreviated transcription (Latin):
omnium locustaꝵ: ut frigore torpeant. uo¬
litent calore. Tropologiee popłs niniue se¬
culares hommes sunt.ita carnis passionibꝰ
& illeceb̾s euirati: ut mulierib comparen¬
tur. & nicħ uirile possideant. Quapropt̾
aꝑiunt᷑ porte eoꝵ. id est sensus corporis in¬
micis id ẽ demonib. Habent uͦ quasi fortiss:¬
mos uectes rationem & intellectum quib
pot̾ant opilare portas sens uum. S hoc tiec¬
des consumit ignis: qͥ asuꝑant᷑ ignitis dia¬
boli iacłis. Unde p̾cipit᷑ talib. ut aquam
diuini sermonis hauriant. aqua enimꝓ
funda dic̃ salomon. ũbaex ore uiri: & ibi in¬
ueniant aliqͥd salutis remedium. Iubet᷑ qͦq
sumere lutum & subigere. & lateres confice:
tit meminerit se de luto fictum mortalẽ sũp¬
sisse conditionem. S ipsum lutum aquia
sermonis dei temꝑet. ut lates conficiat. qͥb
munitio construat᷑. ne it̾m hostis ꝑportas
possit ingredi. hoc ẽ exemplis scͥpturarum

Expanded text:
omnium locustarum ut frigore torpeant, voomnium locustarum ut frigore torpeant, volitent calore. Tropologice populus Ninive, saeculares homines sunt, ita carnis passionibus et illecebris evirati, ut mulieribus comparentur, et nihil virile possideant. Quapropter aperientur portae eorum, id est sensus corporis inimicis, id est daemonibus. Habent vero quasi fortissimos vectes rationem et intellectum, quibus poterant oppilare sensum suum. Sed hos vectes consumet ignis, quia superantur ignitis diaboli jaculis. Unde praecipitur talibus, ut aquam sermonis divini hauriant. Aquam enim profundam dicit Salomon ex ore viri, et ibi invenient aliquod salutis remedium. Jubetur quoque sumere lutum et subigere, et lateres conficere, ut meminerit se de luto confictum, mortalem sumpsisse conditionem. Sed ipsum lutum aqua sermonis Dei temperet, ut lateres conficiat quibus munitio construatur, ne iterum hostis per portas possit ingredi, hoc est exemplis Scripturarum
Abbreviated transcription (Latin):
resistere. Pandent᷑ gͥ porte non amieis s ini¬
micis uectes quib claudebant᷑. ignis assumet.
Quia gͦ longa erit obsidio. hauri tͥ aquam.:⁊
cura ne potiꝰ desit obsessis. muni turres tuas.
gens. hoc est macerans & cõpingens: & cũ inde
confeceris lates. tene illos & obstrue intrupta
murorum: ꝓpe est enim obsidio. S eum hec
omnia feceris. gladio ꝑibis: & tam uelocider.
uelutibrucꝰ deuorat herbam t̾re. S &e cum
imuñsam bellatoꝵs multitudinem cong̾ga¬
ueris. ita ut brueo densiss imo & locustis cõ¬
parari possit. & cuminunum congesseris õs
ri. sic̃ & astͣ celi. sic in momĩto temporis amit¬
tes hȩc omnia. sic̃ locusta &e brucꝰ. uel atte¬
lebus. sole inualescente auolant. nec repperz¬
untur. Tres enim sunt species locustarum.
Locusta maior & uolans. Brucꝰ locusta sine
alis. Atcelebꝰ. minimum genꝰ & stridulum:
int̾ locustam & brueum modicispennis rey¬
tans potiꝰ quamuoians. Natura autem ẽ¬

Expanded text:
sistere. Pandentur ergo portae, non amicis, sed inimicis. Vectes quibus claudebantur, ignis absumet. Quia ergo longa erit obsidio, hauri tibi aquam, et cura ne potus desit obsessis. Muni turres tuas, gens, hoc est macerans et compingens: et cum inde feceris lateres, tene illos, et obstrue interrupta murorum. Prope est enim obsidio. Sed cum haec omnia feceris, gaude operibus, et tam velociter, veluti bruchus devorat herbam terrae. Sed et cum immensam bellatorum multitudinem congregaveris, ita ut brucho densissimo et locustis comparari possit, et cum in unum congesseris omneri, sicut nec astra coeli, sic in momento temporis amittes haec omnia, sicut locusta et bruchus vel atelebos, sole incalescente avolant, nec reperiuntur. Tres enim sunt species locustarum, locusta major et volans, bruchus locusta sine alis, atelebos minimum genus et stridulum, inter locustam et bruchum, modicis pennis reptans potius quam volans. Natura est
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad galgala. Sethim locꝰ est in heremodic̃¬
tus ab arborib que ibi plurimȩ ꝓueniunt. St̃
autem similes arbori. quamspinam albam uo¬
camus. Galgala audem locꝰ est. in qͦ pꝰ mortem
moysi cireumeis est popłs a iosue: unde locꝰ
isdemuocatꝰ est galgala. id est collis p̃putiorum
ꝑcuncta inquit loca heremi uobis cum ambula¬
ui: mutans castra. c uos semꝑ uidens. De sechim
ubi forncatꝰ est isrł cum madianitis usq ad
galgala. id ẽ donec regem habustis saulem.
qui pꝰ in galgalis unctus est. ꝑ totum hoc iter.
& ꝑ omne hoc temyꝰ non uosreliqͥ. cumuosme
semꝑblaphemaretis. Egonon ꝑmisi. ut uobis
malediceret balaam: immofeciut uos eeon¬
trariobenediceret.Hoc iuxta littam. Quȩ etiã
possunt moralit̾ ad nos referri: qui sumus in
eccłia. Disputat gͦ condranos dñs: ce arguit nos

Expanded text:
s Domini. » Setim locus est in eremo, dictus ab arboribus quae ibi plurimae proveniunt. Sunt autem similes arbori quam spinam albam vocamus. Galgala autem est locus in quo post mortem Moysi circumcisus est populus a Josue. Unde locus idem vocatus est Galgala, id est, collis praeputiorum. Per cuncta inquit loca eremi vobiscum jam ambulavi, mutans castra, et vos semper videns. De Setim, ubi fornicatus est Israel cum Madianitis, usque ad Galgala, id est, donec regem habuistis Saulem, qui prius in Galgalis unctus est, per totum hoc iter, et per omne tempus non vos reliqui. Et cum vos me semper blasphemaretis, ego non permisi ut vobis malediceret Balaam, imo feci ut vos e contrario benediceret. Haec juxta litteram, quae etiam possunt moraliter ad nos referri, qui sumus in Ecclesia. Disputat ergo contra nos Dominus, et arguit nos
Abbreviated transcription (Latin):
omnib dicat᷑. Suꝑ custodiam meam stabo.
hoc ẽ in sublimitate ⁊ celsitudine ꝓpħiȩ meȩ
ut uideam pꝰ eu̾sionem templice ciuitatis ac
popłi captiuitatem qͥd sequat᷑. Et respondit
inͥ dñs & dix̃. Scͥbe uisum & explana eũ super
tabulas: ut ꝑcurrat qui legerit eum. ⁊ reł.

Expanded text:
omnibus dicatur. « Super custodiam meam stabo, » omnibus dicatur. « Super custodiam meam stabo, » hoc est, in sublimitate et celsitudine prophetiae meae, ut videam post eversionem templi et civitatis, ac populi captivitatem, quid sequatur. « Et respondit mihi Dominus, et dixit: Scribe visum, et explana eum super tabulas
Abbreviated transcription (Latin):
pars eius: ce ꝑea credit se om̃s hab̃e diuitias.
ueluti magnos pisces cępit. & suo subiuga¬
uit imꝑio: &e ꝓpt̾ea ñ cessat impugnare ⁊ iugy¬
lare om̃s gs̃. Iuxta tropologiam diabol desig
ce pͥmum homintm trit de paradyso: & circtĩ¬
dedit esim sagenis id ẽ multiplicib fallacus.
ce ꝑ eum om̃s hoĩes constituit peccatores. Et ei¬
gradum suꝑmunitionem: & contemplabor.¬
& rł. Conquestꝰ fuerat pͥmo ꝓpħa: & respon¬
derat ei dñs dicens. Aspicite in gentib israel.
Ad quam dñi responsionem temꝑauit que¬
stionem. tanqͣm suꝑioris dicti agens penitẽ¬
tiam: ce blandiendo dicens. ds m̃s. sc̃e meus.
ñ moriem᷑. Nichilominꝰ tam̃ idipsum. licet eỹ
uen̾atione qͥdam sciscitatꝰ est. Mundi ft̃ och
tuiut ñ uideant malũ. qre ñ respicis sup
inique agentes: ⁊ cęt̾a. Nunc uͦ diẽ expec̾tare
se qͥd dñs respondeat: ut qͦd sͥ dictum fuerit.

Expanded text:
pars ejus, et per ea credidit se omnes habere divitias. pars ejus, et per ea credidit se omnes habere divitias. veluti magnos pisces cepit, et suo subjugavit imperio, et propterea non cessat impugnare et jugulare omnes gentes. Juxta tropologiam, diabolus it de paradiso, et circumdedit eum sagenis et multiplicibus fallaciis, et per eum omnes homines constituit peccatores. « Et cigradum super munitionem, et contemplabor » Conquestus fuerat primo propheta, et responderat ei Dominus dicens: « Aspicite in gentibus, » etc. Ad quam Domini responsionem temperavit quaestionem, tanquam superioris dicti agens poenitentiam, et blandiendo dicit: « Deus meus sancte meus, non moriemur, nihilominus tamen idipsum, licet cum veneratione quadam, sciscitatus est. » Mundi sunt oculi tui, ut non videant malum. Quare non respicis super inique agentes, etc. Nunc vero dicit exspectare se quid Dominus respondeat, ut quod dictum fuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
bilia ium̃ta & reptilia sine pͥncipe sunt. ⁊ in¬
firmiora deuorant᷑ a fortiorib. ce qui plus
ht uirium dñat᷑ in alt̾mꝰ. sic int̾ homines
nicħ ualet ratio. s fortitudine cunct᷑a fiunt
cepit ꝑsonam. Iotum in hamo subleuabitTra¬
xit illud in sagena tua. ⁊ cet̾. Qͥa dixerat eruns¬
homines sic̃ pisces maris: seruat metaphorã
piscium. Sic̃ inqͥt piscator mittit hamum. re¬
te ⁊ sagenã. ut qͦd hamꝰ caꝑe ñ potu̾it. rete cõp̾¬
hendat. qͦd autem rete euaserit. sagenis lati¬
orib circum det᷑: ita rex babylonis cum cunc¬
ta uastau̾it. & om̃s gs bello ⁊ dolis qͣsi retibus
ceꝑit. gudebit: & sacͥficabit sagenȩ suȩ ⁊ reti
suo idolo uidelicet belis. siue statuȩ aureȩ ꝙͣ
statuit in campo duram ꝓuinciȩ babylonis.
Cui qͣsi uictimas immolabit pinguissimas:
om̃s uidelicet nationes qͣs uicerat. cogens ad
cultum eiꝰ. In ipsis enim idolis incrassata est

Expanded text:
bilia jumenta et reptilia sine principe sunt, et inbilia jumenta et reptilia sine principe sunt, et infirmiora devorantur a fortioribus, et qui jus habet virium, dominatur in alterum, sic inter homines nihil valet ratio, sed fortitudine cuncta fiunt. cipit formam. « Lotum in hamo sublevabit, traxit illud in sagena sua, et homines sicut pisces maris, servat metaphoram piscium. Sicut inquit piscator mittit hamum, rete et sagenam, ut quod hamo capere non potuerit, reti comprehendat: quod autem rete evaserit, sagenis latioribus circumdetur; ita rex Babylonis cum cuncta vastaverit, et omnes gentes bello et quasi dolis ceperit, gaudebit et sacrificabit sagenae suae et reti suo, idolo videlicet Belis, sive statuae aureae, quam statuit in campo Duran, provinciae Babylonis. Cui quasi pinguissimas immolabit victimas, omnes videlicet nationes quas vicerat, cogens ad cultum ejus. In ipsis enim idolis incrassata est
Abbreviated transcription (Latin):
buchodonosor. ut ꝑ eiꝰ potentiam iuste iudiceᷤ.
& corrigas peccantes. Hoc ẽ enim quod sequit᷑.
fortem ut corriꝑes fundasti eum. id ẽ tantã
& tam solidam ei dedisti fortitudinem: ut ꝑ
eum corriꝑes delinquentes. Hec autem quȩ
adlitt̾am de chaldeis ⁊ rege eoꝵs dicuntur.
possunt etiam ad diabolum referri: quem d̃s
cem ut ꝑeum malos suppliciis afficiat:bo¬
nos autem afflictos ꝓbet. Mundi sunt ocłi
tui ne uideas malum: &e respicere ad iniqͥta¬
tem ñ pot̾is. ⁊ nł. Scio inqͥt dñe qͦd malum ⁊
iniustum ñ libent̾ aspicias. nec potest qͥsquã
iudicare de iusticia tua. ueruntam̃ curꝑmit.¬
tis babylonios tanta agere. & ab impionabu¬
chodonosor iustum oppͥmi isrł: Quare gͦ non
respicis suꝑ inique agentes: & taces deuorante
impio iustiorem se: Iustum autem dicimus
primentis impii iustꝰ uideat᷑. Et facies hoĩes
quasi pisces maris: & qͣsi reptile ñ habens pͥn¬
cipem. Sic̃ inquit pisces maris ce irrationa¬

Expanded text:
buchodonosor, et per ejus potentiam juste judices, et corrigas peccantes. Hoc est enim quod sequitur, « et fortem, ut corriperes, fundasti eum » id est ad hoc tantam et tam solidam ei dedisti fortitudinem, ut per eum corriperes delinquentes. Haec autem, quae ad litteram de Chaldaeis et rege eorum dicuntur, possunt etiam ad diabolum referri, quem Deus imum, ut per eum malos suppliciis afficiat, bonos autem afflictos probet. « Mundi sunt oculi tui, ne videas malum, et respicere ad iniquitatem non poteris. » Scio inquit, Domine, quod malum et injustum non libenter aspicias, nec potest quisquam dubitare de justitia tua. Verumtamen cur permittis Babylonios tanta agere, et ab impio Nabuchodonosor justum opprimi Israel. « Quare non respicis super inique agentes, et taces devorante impio justiorem se? » Justum autem dicimus primentis impii justus videatur. « Et facies hominis quasi pisces maris, et quasi reptile non habens principem. » Sicut inquit pisces maris et irrationa
Abbreviated transcription (Latin):
pios uentura crodlunt᷑. Ubi est habitacłm leo¬
num. & pascua catulorum leonum: & cet̾a.¬
Habitacłm in niniuẽ dic̃. qͦndam aulam regi¬
am. in qͣleones id est potentissimi ce crude¬
cepit sufficient̾ catulis suis. id est nabucho¬

Expanded text:
duntur. « Ubi est habitaculum leonum, et pascua catulorum leonum? » Habitaculum leonum, Niniven dicit, quondam aulam regiam, et in qua leones, id est potentissimi et crudecepit sufficienter catulis suis, et nec
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ idolis seruiebat. Iccircouoeat᷑ merecͥx
speciosa &e grata. & hñs maleficia. Studebat
magicis artib. & multas gentes sub sua ditio¬
ne tenebat. Aldiore sensu. niniue mundum
designat. in qͦ plurimꝰ iustoꝵ fundit᷑ sanguis:
in qͦ heretici gladiolingue suȩ hoĩes intͥficiũt.
Audiunt᷑ in eouoces flagelloꝵ: quia multȩ
tbulationes iustorum. Gͦcadent in corporib
suis cum ꝑnimiam libidinem sua debilitant
corpora: uel etiam in suiscadunt corporibus:

Expanded text:
gentium idolis serviebant. Et idcirco vocatur meretrix speciosa et grata et habens maleficia. Studebant magicis artibus, et multas gentes sub sua ditione tenebant. Altiori sensu, Ninive mundum designat, in quo plurimus justorum funditur sanguis, in quo haeretici gladio linguae suae homines interficiunt. Audiuntur in eo voces flagellorum, quia multae tribulationes justorum. Ergo cadent in corporibus suis, cum per nimiam libidinem suam debilitant corpora, vel etiam in suis cadunt corporibus,
Abbreviated transcription (Latin):
migratio testimonis. id ẽ reu̾tent̃ ad eccliam.
ad quam legis uet̾is testimonia tͣns migrauert.
Hoc autem fiet scdm dies antiqͦs. de qͥbꝰ moyses
dic̃. Mem̃to dierum antiquorum:. cogita gna¬
tiones singłas. Illi autem recordant᷑ dierum
antiquoꝵ. qͥ ñ aspiciunt p̃sentia: s que sursum

Expanded text:
migratio testimonii, id est revertentur ad Ecclesiam, migratio testimonii, id est revertentur ad Ecclesiam, ad quam legis veteris testimonia transmigraverunt. Hoc autem fiet secundum dies antiquos, de quibus et Moyses dicit: « Memento dierum antiquorum, » etc. Illi autem recordabuntur dierum antiquorum, qui non aspiciunt praesentia, sed quae sursum
Abbreviated transcription (Latin):
rum: & conculcabant᷑ a bestus id ẽ ademoni¬
bus. Cet̾m sc̃ĩ heremite solierant. s ñ habita¬
bant in saltus: in amȩnitate uirtutum. Gͦ il
li quisolisunt ⁊insaltuuitiorum habitant. pas¬
cendi sunt & regendi in uirga. Non enim tales
pastor bonꝰ deserit. sreuocat ⁊ em̃dat. Unde seqͥ¬
tur. In medio carmeli pascent᷑ basan: ⁊galaad
mus. & carmelꝰ dr grece & latine: chermel he¬
braice int̾ptat᷑ carmelus cognitio circumei¬
sionis. Basan: confusio. Galaad. migratio testi¬
monii. Ita popli gentilium. qͥ antea sine pa¬
store erant. c uagabant᷑ in saltu erroris. tͣns¬
ferentur ad carmelum id ẽ cognitionem ue¬
rȩ circumcisionis: & seruient dño in sp̃u. &
intelligentes errorem suum. confundent᷑ con¬
fusione utili que adduc̃ glam quod sonat
basan. Cum itaq confusi fu̾int ꝓpeccatis su¬
is. tc̃ pascent᷑ in galaad quod int̾p̾tat᷑ trans¬

Expanded text:
rum, et conculcabantur a bestiis, id est daemonirum, et conculcabantur a bestiis, id est daemonibus. Caeterum sancti eremitae soli erant, sed non habitabant in saltu, sed in amoenitate virtutum. Ergo hi qui soli sunt et in saltu vitiorum habitant, pascendi sunt et regendi in virga. Non enim tales bonus pastor deserit, sed revocat et emendat. Unde sequitur: « In medio Carmeli pascentur Basan et Galaad mus, et Carmelus dicitur Graece et Latine, Chermel Hebraice. Interpretatur Carmelus cognitio circumcisionis, Basan confusio, Galaad migratio testimonii. Ita populi gentilium, qui antea sine pastore erant, et vagabantur in saltu erroris, transferentur ad Carmelum, id est ad cognitionem verae circumcisionis, et servient Domino in spiritu; et intelligentes errorem suum confundentur confusione utili, quae adducit gloriam, quod sonat Basan. Cumque ita confusi fuerint pro peccatis suis, tunc pascentur in Gaalad, quod interpretatur trans
Abbreviated transcription (Latin):
popłm. aliud gregem: qͦd ⁊ psalmista fac̃
dicens. Nos autem popłs tuus & ouespascuȩ
tuȩ. Et popłs appellant᷑ hiqui ratione utunt᷑:¬
& norunt discernere u̾itatem a falsitate. O
ues simplices: que necesse habent regi a doc¬
toribus. Cum gͦ dicit. pasce popłm tuum. &
gregem hereditatis tue in uirga tua. ostendit
& popłm & oues indigere uirga. ut regant᷑ a
dñosic̃ &r moysi cũ mitteret᷑ ad pharaonẽ. dicꝰ¬
tum ẽ ei. uirgam dei tolle in manuitua. ⁊ua¬
de. Habitantes solos in saltu. ꝓpt̾ea pascendi
sunt & regendi uirga: qͥa habitant soli in sal¬
tu. ubi intelligimus eos qui separant se ab
eccłia. & habitant in saltu gentilium. &e fru¬
unt᷑ amiciens illoꝵ: siue illos qͥ ob timorem
sequestrant se a societate cȩt̾orum hominũ.
ut sanct̾iores appareant. Quod legimꝰ fecisse
plurimos gentilium. qͥ detestantes cõmunio¬
nem humani gñis habitabant in saltuuitio¬

Expanded text:
populum, aliud gregem, quod et Psalmista facit, populum, aliud gregem, quod et Psalmista facit, dicens: « Nos autem populus tuus et oves pascuae tuae. » Et populus appellantur ii qui ratione utuntur et norunt discernere veritatem a falsitate, oves vero simplices, qui necesse habent regi a doctoribus. Cum ergo dicit: « Pasce populum et gregem haereditatis tuae, » ostendit et populum et oves indigere virga, ut regantur a Domino, sicut et Moysi cum mitteretur ad Pharaonem, dictum est: Virgam Dei tolles in manu tua. « Habitantes solos in saltu. » Propterea pascendi sunt et regendi in virga, quia habitant soli in saltu, ubi intelligimus eos qui separant se ab Ecclesia, et habitant in saltu gentilium, et fruuntur amicitiis illorum. Sive illos qui ob tumorem sequestrant se a societate caeterorum hominum, ut sanctiores appareant. Quod legimus plurimos fecisse gentilium, qui detestantes communionem humani generis, habitabant in saltu vitio
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sis temptationib atteri: non debet des ꝑ¬
are de misccłia. s magis se contͣ inimicos id ẽ
demones erigere. qui nr̃is insultant casibus
& dicere. Consurgam. qͥa dñs lux mea est: ipse
me ducet de tenebͥs in lucem. Omnis enim
tͥbulatio in p̃senti uidet᷑ non ẽẽ gaudii s me¬
roris: postea uͦ fructum paccatissimum exer¬
citatis reddet iusticie. Cum gͦ hec dñs fecerit.
& nos multis tͥbulatonib eruerit. uidebt̃
inimici anime maligni sp̃s babylonis. id ẽ
confusionis satellites. & erubescent: & ert
in conculcationem & contemptum gauden¬
tibus scĩs & exultantib in sua libatione. ⁊ il¬
lorum iusta damnatione. Pasce popłm tuũ
in uirga tua gregem hereditatis tue. uox di
patris loquentis ad filium dñm nr̃m iħm¬
xp̃m: qui ẽ pastorbonꝰ. Precipit᷑q eiut pas¬
cat ꝑopłm in uirga: &e gregem hęreditatis
sue. Distincte loquens. ostendit aliud eẽ

Expanded text:
diversis tribulationibus atteritur, non debet despediversis tribulationibus atteritur, non debet desperare de misericordia, sed magis se contra inimicos, id est daemones erigere, qui nostris insultant casibus, et dicere: « Consurgam, quia Dominus lux mea est; ipse me ducet de tenebris in lucem. » Omnis enim tribulatio in praesenti videtur non esse gaudii, sed postea fructum pecatissimum exercitatis reddet justitiae. Cum ergo Dominus hoc fecerit, et nos e multis tribulationibus eruerit, videbunt inimici animae mali spiritus Babylonis, id est confusionis satellites, et erubescent, et erunt in conculcationem et in contemptum, gaudentibus sanctis et exsultantibus in sua liberatione et illorum justa damnatione. « Pasce populum tuum in virga tua gregem haereditatis tuae. » Vox Dei Patris loquentis ad Filium Dominum m, qui est pastor bonus, praecipiturque ei ut pascat populum in virga, et gregem haereditatis suae. Distincte loquens ostendit aliud esse
Abbreviated transcription (Latin):
Uox irłm contͣ babylonem:. ⁊ cęt̾as gentes que
exultauerant in ruina eiꝰ. Obabylon inimica
consurgam: qͥa ille ẽ lum̃ meum in tenebris
tͥbulationum. Noui qͦd me sit educturꝰ de an¬
gustia ds m̃s. Et ocłi mei uidebunt iusticiam
post tempore: s nunc & in p̃sentiarum eruñ
in conculcationem. & deuastabunt᷑ a medis
macerie tue que fuerant destruete a chal¬
deis in die illa. id est in tempore longofiet lex
id est p̃ceptum illoꝵ qͦ imꝑabant tͥ ut serui¬
rescis: & nequaqͣm babylonioꝵ imꝑio subia¬
cebis. In die illa hoc ẽ in tp̃r quo edificabunt᷑
fugientes uenient etiam de ciuitatib muni¬
est. de mari rubro. & ad montem syon. de
monte id est de montanis ꝑsarum & medo¬
rum: ad qͦs prius ifrł translatus fuerat. Et
erit t̾ra chaldeorum desolata a suis habita
num. Possunt hec moralit̾ referri ad animã
uel que est templum dez. Quecunq ꝓ pecca
tis suis. uł a diabolo temptari ꝑmittit̃. uel

Expanded text:
usalem contra Babylonem et caeteras gentes, quae exsultaverunt in ruina ejus: O Babylon inimica consurgam, quia ille est lumen meum in tenebris tribulationum. Novi quod me sit ducturus de angustia Deus meus, et oculi mei videbunt justitiam post tempore, sed nunc et in praesentia eorum erunt in conculcationem, et devastabuntur a Medis maceriae tuae, » quae fuerant destructae a Chaldaeis. « In die illa, » id est in tempore, « longe fiet lex, » id est praeceptum illorum, quo imperabant tibi ut servires eis, et nequaquam Babyloniorum imperio subjacebis. « In die illa, » hoc est, in tempore quo aedificabuntur fugientes venient etiam de civitatibus muniuod tibi vicinum est, de mari Rubro ad montem Sion, de monte, id est de montanis Persarum et Medorum, ad quos prius Israel translatus fuerat. Et erit terrae Chaldaeorum desolata a suis habitatnum. Possunt haec moraliter referri ad animam n qua est templa diabolo tentari permittitur, vel
Abbreviated transcription (Latin):
Sub figura mulieris dissipatȩ ce dilaceratȩ:
describit᷑ qualis fuerit niniue tempore cap¬
tiuitatis. labes cens corde. dissolutis genib.
& p̾terroris magnitudine facies pallore de¬
formes: ollȩ combuste similituoinem uide¬
bantur hab̃e. Que omnia licet iuxta litt̾am
inniniue sint impleta. qñ anabuchodonosor¬

Expanded text:
Sub figura mulieris dissipatae et dilaceratae, describitur qualis fuerit Ninive tempore captivitatis, tabescens corde, dissolutis genibus, et prae terroris magnitudine facies eorum pallore deformes, ollae combustae similitudinem videbantur habere. Quae omnia juxta litteram licet in Ninive sint completa
Abbreviated transcription (Latin):
supra zelantem & habe furorem dixerat: nẽ
patientem uocat. Diu enim assyriorum susti¬
nuit peccata: & sua longanimitate ꝓuocauit
eos adpenitentiã. S qͥa contempserunt boni¬
tatem dei: nequaqͣm quasi innocentes i nultos
abire patit᷑. Hec ce de nobdicere iurta moralẽ
intellectum possumꝰ: qͦs benignitas dei ad pe¬
nitentiam erpect̾at. Non gͦ contemnam diuiti¬
as bonitatis & longanimitatis eiꝰ. neq qͦd absit
thesaurizemus nobiramindie ire. & reuelat¬
onis iusti iudieu dei. Et mundans. ñ faciet in¬
nocentem.Sic enim a peccatis clement̾ mun¬
dat: ut iuste quod male gesserunt pumat.
Nam sic̃ nicħ bon: deserit. quod ñ remuneret:
ita nicħ peccati reliquit qͦd non damnet.
Muncdans gͦ non fac̃ innocentem. illum qm¬

Expanded text:
tudine. » Quem supra zelantem et habere furorem dixerat, nunc tudine. » Quem supra zelantem et habere furorem dixerat, nunc patientem vocat: diu enim Assyriorum sustinuit peccata, et sua longanimitate provocavit eos ad poenitentiam. Sed quia contempserunt bonitatem Dei, nequaquam quasi innocentes inultos habere patitur. Hoc et de nobis dicere juxta moralem intellectum possumus, quos benignitas Dei ad poenitentiam exspectat. Non ergo contemnamus divitias bonitatis ejus et longanimitatis ejus, ne quod absit thesaurizemus nobis iram in die irae et revelationis justi judicii Dei. « Et mundans non faciet innocentem. » Sic enim a peccatis clementer emundat, ut juste quod male gesserunt puniat. Nam sicut nihil boni deserit quod non remuneret, ita nihil peccati relinquit quod non damnet. Mundans ergo facit innocentem, q
Abbreviated transcription (Latin):
& nicħ uidemꝰ pulchriꝰ mundo. quatinꝰ oĩa
caduea ⁊ mundana contemnant: & addiem
iudicii se p̃parent. Is emulator. & ulciscens
pheta dñm. qͦd ultor sit popłisui de assyruis:
siue altiore sensu. qͦd audiat gemitum scõꝵ:
supplicia. Emulator uͦ id ẽ zelans. Teiꝰ autem
aliqñ in bonam partem ponit᷑. paulo dicen
te. Emulamini karismata meliora. Et ipse
dñs in psalmo. Telus domꝰ tue comedit me.
Telatꝰ enim d̾s in lucem qͦs dignos se habet:
ut quos ñ seruat clementia. corrigat emu
in peccatis ꝑmanebat: iratꝰ dñs loquit᷑ per
ihezechielem.Telus m̃s recessit ame: ñ iras¬
car tͥ ultra. Sequit᷑. Ulciscens dominꝰ &e ht̃
furorem. Dñs nullum motum animi. nul¬
lum potest reciꝑe furorem: qui in summa tͣn¬
quillitate mitis est. & serenꝰ. S metaphorice
ut tollat a nobis quod sibi contrarium est:
& sublatis his que sibi displicent. in antiqu¬
um statum correpti homines redeant. Nam

Expanded text:
Et nihil videmus pulchrius mundo, quatenus omnia Et nihil videmus pulchrius mundo, quatenus omnia caduca et mundana contemnant, et ad diem judicii se parent. « Deus aemulator, et ulciscens pheta Dominum, quod ultor sit populi sui de Assyriis; sive, altiori sensu, quod audiat gemitum sanctorsupplicia. Aemulator vocatur zelans. Zelus autem aliquando in bonam partem ponitur, dicente Paulo: Aemulamini charismata meliora; et ipse Dominus in psalmo: « Zelus domus tuae comedit me. » Zelatur enim Deus in salutem quos dignos habet, ut quos non servat clementia, corrigat castin peccatis permanebat, iratus Dominus loquitur per Ezechielem: « Zelus meus recessit a te, non irascar tibi ultra. » Sequitur: « Ulciscens Dominus, et habens furorem, lum potest recipere furorem, qui in summa tranquillitate mitis est et serenus. Sed metaphorice ut tollat a nobis quod sibi contrarium est, et sublatis his quae sibi displicent, in antiquum statum correcti homines redeant. Nam