comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ed sciendũ. ẽ. quia sicut sepe nc̃ tri¬
stiũ leti remiscimur: ita tẽ transac¬
tȩ nequiciȩ sine lesione nr̃ȩ bearitu-¬
dinis recordamur. Plerũq enĩ in¬
columitatis tempore ad memoriã
dolores p̃teritos sine dolore redu¬
cimus: & quo egros recolimꝰ. eo nos in¬
columes plus amamꝰ. Erit gͦ & in illa
beatitudine culpe memoria. non quȩ
astringat: ut dum doloris sui animꝰ
sine dolore reminiscit᷑: & debitorẽ
se medico uerus intelligat: & eo ma¬
gis acceptã salutẽ diligat: qͦ mole¬
stiȩ meminit quam euasit. In illa
itaq leticia sic tẽ sine tedio mala
nr̃a conspicimꝰ: sicut nc̃ in luce po¬
siti. sine ulla cordis caligine animo
tenebras uidemus: qͥa & si obscurũ ẽ.
qͦd m̃te cernimus: de iudicio. ẽ hoc
luminis. ñ de passione cecitatis. Et
in ȩt̃nũ gͦ laudẽ miscđiȩ largitori
nr̃o referimus: & nequaquã miseriȩ
conscientia grauamur: qͥa dũ mala

Expanded text:
Sed sciendum est quia sicut saepe nunc triSed sciendum est quia sicut saepe nunc tristium laeti reminiscimur, ita tunc transactae nequitiae sine laesione nostrae beatitudinis recordamur. Plerumque enim incolumitatis tempore ad memoriam dolores praeteritos sine dolore reducimus; et quo aegros recolimus, eo nos incolumes plus amamus. Erit ergo et in illa beatitudine culpae memoria, non quae astringat; ut dum doloris sui animus sine dolore reminiscitur, et debitorem se medico verius intelligat, et eo magis acceptam salutem diligat, quo de molestia meminit, quid evasit. In illa itaque laetitia sic tunc sine taedio mala nostra conspicimus, sicut nunc in luce positi, sine ulla cordis caligine animo tenebras videmus; quia etsi obscurum est quod mente cernimus, de judicio est hoc luminis, non de passione caecitatis. Et in aeternum ergo laudem misericordiae largitori nostro referimus, et nequaquam miseriae conscientia gravamur; quia dum mala
Abbreviated transcription (Latin):
dñm: s liber ñ .ẽ: quia peccatũ sũum
homo iam corrigendo & penitendo de¬
serit: s tam̃ adhuc districtũ iudicẽ
de eius retributione ꝑtimescit. Ibigͦ
seruus a dño liber erit: ubi iam de
peccati uenia dubietas ñ erit: ubi
iam securam mentẽ cͣulpe suȩ memo¬
riã non addicit: ubi ñ sub reatu ani-¬
mus trepidat: s de eiꝰ indulgentia
peccati sui memoria tangit᷑: ereptũ
se unde gratulat᷑: Aut qͦmͦ largito¬
ri gras refert de uenia quã accepit:
si int̃ueniente obliuione transacte
nequiciȩ. ẽẽ se penȩ debitorẽ nescit:
Neq enim negligent̃ p̃tereundum. ẽ
qͦd psalmista ait. miscdias tuas dñe
in ȩt̃nũ cantabo. Quomͦ enĩ dĩ mi¬
scdias in et̃nũ cantat: si se fuisse
miserũ ignorat: Et si miseriȩ trans¬
actȩ ñ meminit: unde largitori mi¬
gaudia memoria sui reatꝰ tangit.
aut qͦmͦ ꝑfectȩ lucis clarescit gła qͦ
reducta ad animũ obumbrat culpa.

Expanded text:
dominum, sed liber non est, quia peccatum suum dominum, sed liber non est, quia peccatum suum homo jam corrigendo et poenitendo deserit, sed tamen adhuc districtum judicem de ejus retributione pertimescit. Ibi ergo servus a domino liber erit, ubi jam de peccati venia dubietas non erit, ubi jam securam mentem culpae suae memoria non addicit, ubi non sub reatu animus trepidat, sed de ejus in dulgentia peccati sui memoria tangitur, ereptum se unde gratulatur? Aut quomodo largitori gratias refert de venia quam accepit, si interveniente oblivione transactae nequitiae, esse se poenae debitorem nescit? Neque enim neglecte praetereundum est quod Psalmista ait: Misericordias tuas, Domine, in aeternum cantabo . Quomodo enim Dei misericordias in aeternum cantat, si se fuisse miserum ignorat? Et si miseriae transactae non meminit, unde largitati migaudia memoria sui reatus tangit? Aut quomodo perfectae lucis clarescit gloria, quam reducta ad animum obumbrat culpa?
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. omĩs qui peccat. seruus. ẽ. peccati: qͥa
nimirũ qͥsqͥs se prauo desiderio subi¬
cit. iniquitatis dominio dudũ m̃tis
colla libera supponit: s huic dominio
contradicimꝰ: cũ iniqͥtati quȩ nos cepe¬
rat reluctamur: cũ consuetudini iuo¬
lent̃ resistimus: & desideria ꝑuersa
calcantes contra hȩc ius nobis liberta¬
tis ingenitȩ uindicamꝰ: cum culpam
penitendo ꝑcutimꝰ: & maculas sordiũ
plorat: iam praua acta ñ solũ deserit.
s amarissimis etiã lam̃tis punit: sed
tam̃ dũ eoꝵ quȩ egit reminiscit᷑. gra
securitate ñ erigit: quia dũ qͣnta sit
districtio examinis extremi pensat:
tis reput&. quid relar& ignorat. Nã
quam praua cõmiserit meminit: s¬
si hȩ e cõmissa digne defleuerit nescit:
ac ne culpȩ ĩmanitas modũ peniten¬
tiȩ transeat metuit: & plerũq culpã
iam ueritas relaxat: s mens afflicta
adhuc de uenia dũ ualde sibi. ẽ. solli¬
cita trepidat. Seruus gͦ hic iã fugit

Expanded text:
 Omnis qui peccat, servus est peccati ; quia nimirum quisquis se pravo desiderio subjicit, iniquitatis dominio dudum libera mentis colla supponit. Sed huic domino contradicimus, cum iniquitati quae nos ceperat, reluctamur; cum consuetudini violenter resistimus, et desideria perversa calcantes contra hanc jus nobis libertatis ingenitae vindicamus; cum culpam poenitendo percutimus, et maculas sordium plorat, et jam prava acta non solum deserit, sed amarissimis etiam lamentis punit. Sed tamen dum eorum quae egit reminiscitur, grasecuritate non erigit, quia dum quanta sit districtio extremi examinis pensat, tis reputet, quid relaxet, ignorat. Nam quam prava commiserit meminit, sed an commissa digne defleveac ne culpae immanitas modum poenitentiae transeat, metuit. Et plerumque culpam jam veritas relaxat, sed mens afflicta adhuc de venia, dum valde sibi est sollicita, trepidat. Servus ergo hic jam fugit
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd hic alius aliũ merito suꝑat. illic
alius aliũ retributione transcendat.
Unde in eugło ueritas dicit. In domo
patris mei mansiones multȩ st̃: s in
eisdem multis mansionib erit aliquo
mͦ ipsa retributionũ diuersitas concor:
quia tanta uis in illa pace nos sociat:
ut qͦd in se qͥsq ñ acceꝑit. hoc se acce¬
pisse in alio exult&: unde & ñ ȩque
laborantes in uineam. ȩque cuncti de¬
nariũ sortiunt᷑. Et quidẽ apud patrẽ
mansiones multȩ sunt: & tam̃ eũdem
denariũ dispares laboratores accipi¬
unt: quia una cunctis erit beatitudo
leticiȩ: qͣmuis ñ una sit om̃ib subli¬

Expanded text:
quo hic alius alium merito superat, illic quo hic alius alium merito superat, illic alius alium retributione traUnde in Evangelio Veritas dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Sed in eisdem multis mansionibus erit aliquo modo ipsa retributionum diversitas concors: quia tanta vis in illa pace nos sociat, ut quod in se quisque non acceperit, hoc se accepisse in alio exultet. Unde et non aeque laborantes in vinea, aeque cuncti denarium sortiuntur. Et quidem apud Patrem mansiones multae sunt, et tamen eumdem denarium dispares laboratores accipunt: quia una cunctis erit beatitudo laetitiae, quamvis non una sit omnibus subli
Abbreviated transcription (Latin):
Quis alius deb& nomine exactoris intel¬
ligi: nisi importunꝰ ille ꝑsuasor. qͥ hu¬
mano generi semel nũmũ deceptionis
contulit: & ab hoc cotidie expetere mor¬
tis debitũ non desistit: Qui in parady¬
so homini peccanti pecuniã cõmodauit:
s iniquitate crescente hanc cotidie cũ
usuris exigit. De hoc exactore in ȩu¬
uangło ueritas dicit. Et iudex trad&
te exactori. Huius gͥ exactoris uox . ẽ.
temptatio miserȩ suggestionis. Audi¬
mus aut̃ uocẽ exactoris. cũ eiꝰ tempta¬
tione pulsamur: s ñ exaudimꝰ. si pul¬
santi resistimꝰ. Audit enĩ qͥ temptatio¬
nem sentit: exaudit uͦ. qui tẽptationi
consentit. Dicat᷑ itaq de iustis ñ exau¬
diert̃ uocẽ exactoris: qm̃ suggestionẽ
mone sepius replicat: beat᷑ iob quia
int̾nȩ pacis frequentiã diligens cons-¬
picit: discretioni eius iterum seruit
uus liber a dño suo. Quia in hac ui¬
ta nobis. ẽ discretio operũ: erit in il¬
la ꝓculdubio discretio dignitatũ: ut

Expanded text:
Quis alius debet nomine exactoris intelligi, nisi importunus ille persuasor, qui humano generi semel nummum deceptionis contulit, et ab hoc quotidie expetere mortis debitum non desistit? Qui in paradiso homini peccati pecuniam commodavit; sed iniquitate crescente, hanc quotidie cum usuris exigit. De hoc exactore in Evangelio Veritas dicit, Et judex tradet te exactori . Hujus igitur exactoris vox est tentatio miserae suggestionis. Audimus autem vocem exactoris, cum ejus tentatione pulsamur; sed non exaudimus, si pulsanti resistimus. Audit enim, qui tentationem sentit; exaudit vero qui tentationi consentit. Dicatur itaque de justis: Non exaudierent vocem exactoris, quoniam suggestionem mone saepius replicat, beatus Job, quia internae pacis frequentiam diligens conspicit, descriptioni ejus iterum servit, vus liber a domino suo. - Quia in hac vita nobis est discretio operum, erit in illa procul dubio discretio dignitatum: ut
Abbreviated transcription (Latin):
terra fulciunt: quȩ aut̃ de cęlestib ꝑ¬
diderunt: ꝓsꝑitatis suȩ merore mor¬
dentur: quia & si uident neqͦquã se ab
ea funditus opprimi: pensant tam̃ sol¬
licite cogitationem suã in amore dñi &
in eiꝰ dispensatione partiri. Vnde bene¬

Expanded text:
terra fulciunt, quae autem de coelestibus pterra fulciunt, quae autem de coelestibus perdiderunt, prosperitatis suae moerore mordentur, quia etsi vident nequaquam se ab ea funditus opprimi, pensant tamen sollicite cogitationem suam in amore Domini, et in ejus dispensatione partiri. Sien
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrȩ eius ita & lum̃ eiꝰ. Quia enini
scĩ uiri ita ꝓsꝑitatẽ scłi despicientes cal¬
cant. sicut & aduersitatẽ eiꝰ calcantes
tolerant: ꝑ magnã m̃tis celsitudinem.
mundi sibi & aduersa & ꝓsꝑa subster¬
nentes dicunt. sicut tenebrȩ eiꝰ ita & lu¬
men esꝰ: ac si aꝑtius dicant. Sicut inten¬
tionis nr̃ȩ fortitudinẽ. eius tristia non
p̃munt: ita hanc nec blanda corrũpuis.
S quia hȩc ut diximꝰ bonoꝵ m̃tẽ etiam
cum ñ subleuant ꝑturbant: scĩ uiri qͥ
se in huius exilii erumpna miseros ag
noscunt: clarescere in eius ꝓsperitate
data. ẽ. misero lux: Lux enĩ miserisda¬
tur: qͦndo hii qui sublimia contẽplan-¬
tes ẽẽ se in hac ꝑegrinatione miseros
agnoscunt: claritatẽ transitoriȩ ꝓsꝑi¬
tatis accipiunt: & cũ ualde defleant qͥa
tarde ad patriam redeunt: tolerare in¬
suꝑ honoris onera cõpellunt᷑. Amor eos
ȩt̃noꝵ conterit: & gła de temporalib¬
arrids. Qui dũ cogitant quȩ sint quȩ

Expanded text:
tenebrae ejus, ita et lumen ejus . Quia enim sancti viri ita prosperitatem saeculi despicientes calcant, sicut et adversitatem ejus calcantes tolerant, per magnam mentis celsitudinem mundi sibi et adversa et prospera substernentes dicunt: Sicut tenebrae ejus, ita et lumen ejus. Ac si apertius dicant: Sicut intentionis nostrae fortitudinem ejus tristia non premunt, ita hanc nec blanda corrumpunt. Sed quia haec, ut diximus, bonorum mentem etiam cum non sublevant, perturbant, sancti viri, qui se in hujusnoscunt, clarescere in ejus prosperitate data est misero lux ? Lux enim miseris datur, quando hi qui sublimia contemplantes esse se in hac peregrinatione miseros agnoscunt, claritatem transitoriae prosperitatis accipiunt. Cum valde justi defleant quia tarde ad patriam redeunt, tolerare insuper honoris onera compelluntur. Amor eos aeternorum conterit, et gloria de temporalibri, dum cogitant quae sint quae
Abbreviated transcription (Latin):
quam enĩ contineri electos conspicit: qͥ¬
si locũ nr̃m hanc ẽẽ dep̃hendit. Unde
psalmista cũ ĩmutabilitatẽ ȩt̃nitatis
aspicer&. dicit. tu aut̃ idẽ ipse es: & an¬
ni tui ñ deficient. Hunc electoꝵ locũ
eẽ denuntiat. subdens: filii seruorum
tuoꝵ inhabitabt̃ ibi. Ds̃ enĩ qui sine
situ om̃ia continet. nobis ad se uenien¬
tib locus ñ localis manet: quẽ locũ
dum ꝑtingimꝰ. etiã ipsa in hac uita ñ¬
tis nr̃ę tranquillitas. qͥnta fuerit ꝑt᷑¬
batio uidemꝰ: qͥa s si iam iusti in pra¬

Expanded text:
Quam enim continere electos conspicit, quQuam enim continere electos conspicit, quasi locum nostrum hanc esse deprehendit. Unde Psalmista cum incommutabilitatem aeternitatis aspiceret, dicens: Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient , hunc electorum locum esse denuntiat, subdens: Filii servorum tuorum inhabitabunt ibi . Deus enim, qui sine situ omnia continet, nobis ad se venientibus locus non localis manet. Quem locum dum pertingimus, etiam ipsa in hac vita mentis nostrae tranquillitas, quanta fuerit perturbatio
Abbreviated transcription (Latin):
se ẽẽ conspicit fortitudinẽ quã conscen¬
dit. Hinc ꝓpħa cũ uisionẽ dĩ consperis¬
se se dicer&. adiunxit. elangui. & egrota¬
ui ꝑ dies płimos: qͥa cũ ad uirtutẽ dei
mens stringit᷑ a fortitudine ꝓpria ca
uno mox pede claudicauit: qͥa qui uero
amore sublimia respicit: iam in hunc
mundũ duplicib incedere desideriis
nescit. Uno enĩ pede innitit᷑. qͥ solo dei
amore roborat᷑: & necesse. ẽ. ut aliꝰ mar¬
cescat: quia mĩtis uirtute crescente o¬
ports ꝓcul dubio ut carnis fortitudo
torpescat. Beatus gͥ iob alta fideliũ
corda respiciat: atq ꝑpendat quẽ sinũ
intimȩ quietis inueniunt. dum a uirib
ꝓpriis in dm̃ ꝓficiendo lassant᷑. & dicat.
ibi requieuert̃ fessi robore: acsi aꝑte in¬
sinus. dicens. Ibi requies lucis remune¬
rat: qͦs hic interius recreans prouectus
fatigat. Nec mouere deb& qͦd lucẽ no¬
minans. nequaqͣm subdidit. in hac szibi

Expanded text:
se esse conspicit fortitudinem, quam conscense esse conspicit fortitudinem, quam conscendit. Hinc propheta, cum visionem Dei se conspexisse diceret, adjungit, Elangui et aegrotavi per dies plurimos , quia cum ad virtutem Dei mens stringitur, a fortitudine propria caruno mox pede claudicavit , quia qui vero amore sublimia respicit, jam in hunc mundum duplicibus incedere desideriis nescit. Uno enim pede innititur, qui solo Dei amore roboratur; et necesse est ut alius marceat, quia, mentis virtute crescente, oportet procul dubio ut carnis fortitudo torpescat. Beatus igitur Job alta fidelium corda respiciat, atque perpendat quem sinum intimae quietis inveniunt, dum a viribus propriis in Deum proficiendo lassantur, et dicat: Ibi requieverunt fessi robore. Ac si aperte insinuet, dicens: Illic requies lucis remunerat, quos hic interius recreans provectus fatigat. Nec movere debet quod lucem nominans, nequaquam subdidit: In hac, sed Ibi.
Abbreviated transcription (Latin):
a carnis iam fiducia fractus anhela¬
bat. Hinc rursũ dicit. Concupiuit &
defecit anima mea in atria dm̃i. Qui
nimirũ cũ dicer &. concupiuit: recte
subdidit. & defecit: quia ualde minor
est diuinitatis concupiscentia quam
ñ mox etiam ꝓprius sequit᷑ defectus.
Qui enim ad appetenda ȩt̾nitatis atria
accendit᷑: dignũ ꝓfecto. ẽ ut ab hoc
temporalitatis amore lasset᷑: ut tan¬
to frigescat ab studio scłi: qͥnto surgit
ardentior in amore dĩ. Quẽ scilic&
si ꝑfecte arripit: mundũ etiã plene
dereliquit: & eo funditus tẽporalib
morit᷑: quo ad suꝑnã uitã altiꝰ affla¬
tu ȩtnitatis animat᷑.An ñ robore
suo fessum se inuenerat qͥ dicebat.
anima mea liquefacta. ẽ. ut locutꝰes:
Qa nimirũ mens dũ occulte locutioniꝰ
aspiratione tangitur: ab statu suȩ
fortitudinis infirmata. ipso qͦ absor¬
betur desiderio liquat᷑ & inde se apud
sems. ipsam fessam inuenit. unde ultra

Expanded text:
a carnis jam fiducia fractus anhelaa carnis jam fiducia fractus anhelabat. Hinc rursum dicit: Concupivit et defecit anima mea in atria Domini . Qui nimirum cum diceret, Concupivit, recte subdidit, Et defecit: quia valde minor est divinitatis concupiscentia, quam non mox etiam proprius sequitur defectus. Qui enim ad appetenda aeternitatis atria accenditur, dignum profecto est ut ab hoc temporalitatis amore lassetur, ut tanto frigescat ab studio saeculi, quanto surgit ardentior in amorem Dei. Quem scilicet si perfecte arripit, mundum etiam plene derelinquit; et eo funditus temporalibus moritur, quo ad supernam vitam altius afflatu aeternitatis animatur. An non robore suo fessam se invenerat, quae dicebat: Anima mea liquefacta est, ut locutus est ? Quia nimirum mens dum occultae laspiratione tangitur, ab statu suae fortitudinis infirmata ipso, quo absorbetur, desiderio liquatur; et inde se apud semetipsam fessam invenit, unde ultra
Abbreviated transcription (Latin):
lo xp̃c ꝓ impiis mortuus. ẽ: s idcirco
dignata. ẽ. ꝓ impiis lux ipsa occum¬
bere: ne impii in tenebrarũ suarũ
tumultu remanerent. Contemplet᷑
gͦ uir sc̃s qͦd lux ꝑ incarnationis suȩ
nusteriũ ex graui labore impios eri¬
pit: dũ ab eoꝵ cordib desideria pra-¬
uitatis tergit: contemplet᷑. qͦd conuer¬
si quiq quietẽ qͣm ꝑciꝑe in ȩt̾nitate
de siderant. hic iam ꝑ tranquillitatem
m̃tis degustant: & dicat. Ibi impii cessa¬
uerunt a tumultu: & ibi requieuert̃
do fortes sunt. robore qͦsi fortes sunt:
non robore defessi: qui uͦ in auctoris
sui amore roborant᷑. qͦ magis incon¬
cupita dĩ fortitudine conualescunt.
eo a ꝓpria uirtute deficiunt: & quo
robustius ȩt̃na appetunt. eo a tẽpora¬
lib salubri defectione lassant᷑. Honc
psalmista amoris sui robore fessus
dicebat. Defecit in salutari tuo ani¬
ma mea. In salutare enĩ dĩ ꝓficiendo
defecerat: qͥa ęt̃nitatis lucẽ desiderans.

Expanded text:
 pro impiis mortuus est . Sed idcirco dignata est pro impiis ipsa Lux occumbere, ne impii in tenebrarum suarum tumultu remanerent. Contempletur ergo vir sanctus quod Lux per incarnationis suae mysterium ex gravi labore impios eripit, dum ab eorum cordibus desideria pravitatis tergit; contempletur quod conversi quique quietem, quam percipere in aeternitate desiderant, hic jam per tranquillitatem mentis degustant, et dicat: Ibi impii cessaverunt a tumultu, et ibi requieverdo fortes sunt robore, quasi fortes sunt, non robore defessi. Qui vero in auctoris sui amore roborantur, quo magis in concupita Dei fortitudine convalescunt, eo a propria virtute deficiunt, et quo robustius aeterna appetunt, eo a temporalibus salubri defectione lassantur. Hinc ergo Psalmista amoris sui robore fessus dicebat: Defecit in salutari tuo anima mea. In salutari enim Dei proficiendo defecerat: quia aeternitatis lucem conspiciens,
Abbreviated transcription (Latin):
gaudebat ꝓpħa. cũ dicer&. disrupisti
uincła mea: tͥ sacrificabo hostiã laudis.¬
Contemplet᷑ itaq uir sc̃s qͦd conuersoᷤ pec¬
catores lux int̾na recipiat. & dicat. ibi
impii cessauert̃ a tumultu: contẽplet᷑ itaq
tius in illo intimo sinu requiesẽt̃ & di¬
cat. & ibi requieuert̃ fessi robore: con-¬
templetur qͦd cuncti simul corruptio¬
nis suȩ uinculis absoluti. ad illa liber¬
tatis gaudia incorrupta ꝑueniant. &
dicat. & quondã uincti parit̾ sine mo¬
lestia. Bene aut̃ dr̃ qͦndã uincti: qͥa
dũ illa semꝑ presens leticia cernit᷑. om¬
ne qͦd erit & defluit quasi p̃teritũ iã
uidet᷑. Dum enĩ rerũ finis attendit᷑:
om̃e qͦd p̃terit qͦsi iã fuisse pensatur.
Sed om̃s hii quos illuc qͥes int̃na suscipi¬
et: hic interim qͥd egerint. narret.

Expanded text:
gaudebat Propheta, cum diceret: Dirupisti gaudebat Propheta, cum diceret: Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudisContempletur itaque vir sanctus, quod conversos peccatores lux interna recipiat, et dicat: Ibi impii cessaverunt a tumultu. Contempletur, quodtius in illo intimo sinu requiescant, et dicat: Et ibi requieverunt fessi robore. Contempletur, quod cunctis simul corruptionis suae vinculis absoluti, ad illa libertatis gaudia incorrupta perveniant, et dicat: Et quondam vincti pariter sine molestia. Bene autem dicitur, Quondam vincti; quia dum illa semper praesens laetitia cernitur, omne quod erit et defluit, quasi praeteritum jam videtur. Dum enim rerum finis attenditur, omne quod praeterit, quasi jam fuisse pensatur. Sed omnes hi quos illuc quies interna suscipiet, hic interim quid egerint, narret.
Abbreviated transcription (Latin):
filiorũ dĩ. Uanitati qͥppe creatura ñ
uolens subdit᷑: quia homo qui ingenitȩ
constantiȩ statũ uolens deseriͣt: p̃ssus
iustȩ mortalitatis pondere. nolens mu¬
tabilitatis suȩ corruptioni seruit: sed
creatura hȩc tunc a seruitute corrup¬
tionis eripit᷑: cũ ad filioꝵ dĩ głam in¬
corrupta resurgendo subleuat᷑. Hic ita¬
q electi molestia uincti sunt: qͥa adhuc
corruptionis suȩ pena deprimuntur:
s cũ corruptibili carne exium᷑. quasi
ab his quib nc̃ astringuur molestiȩ
uinculis. relaxamur. Presentari namq
iam dõ cupimꝰ: s adhuc mortalis corpo¬
ris obligatione p̃pedimur Iure gͦ uin-¬
cti dicimur: qui adhuc incessũ nr̃i de¬
siderii ad dm̃ liberũ ñ habemꝰ. Unde
bene paulus ȩterna desiderans. s tam̃
adhuc corruptionis suȩ sarcinã portars
xp̃o ẽẽ. Dissolui enĩ ñ querer&: nisi se
ꝓcul dubio uinctũ uider&. Hȩc autẽ
uincula quia certissime rumpenda in
resurrectione conspexerat: iã qͦsi rupta

Expanded text:
it. Vanitati quippe creatura non volens subditur, quia homo qui ingenitae constantiae statum volens deseruit, pressus iste mortalitatis pondere, nolens mutabilitatis suae corruptioni servit. Sed creatura haec tunc a servitute corruptionis eripitur, cum ad filiorum Dei gloriam incorrupta resurgendo sublevatur. Hic itaque electi molestia vincti sunt, quia adhuc corruptionis suae pSed cum corruptibili carne exuimur, quasi ab his, quibus nunc astringimur, molestiae vinculis relaxamur. Praesentari namque jam Deo cupimus, sed adhuc mortalis corporis obligatione praepedimur. Jure ergo vincti dicimur, quia adhuc incessum 136 nostri desiderii ad Deum liberum non habemus. Unde bene Paulus aeterna desiderans, sed tamen adhuc corruptionis suae sarcinaChristo . Dissolvi enim non quaereret, nisi se procul dubio vinctum videret. Haec autem vincula, quia certissime rumpenda in resurrectione conspexerat, jam quasi rupta
Abbreviated transcription (Latin):
te insinuat dicens. Ego sũ qͥ sũ & di¬
ces filiis isrł. qui. ẽ misit me ad uos.
S ecce qͥa labentia conspicit: qͥa sẽꝑ
p̃sens gaudiũ quęxit. qͥa uentura
lucis memorat: qͥa electoꝵ eiꝰ ordi¬
nes enumerans pensat: ipsam iam
nobis aꝑtius quietẽ huiꝰ lucis insi¬
nu&: & quid apud illã cotidie de pra¬
uoꝵ conuersione agit᷑. uerbis mani¬
festiorib demonstr&. Seocr. Ibi im¬

Expanded text:
te insinuat, dicens: Ego sum qui sum. Et dite insinuat, dicens: Ego sum qui sum. Et dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . Sed ecce, quia labentia conspicit, quia semper praesens gaudium quaerit, quia venturae lucis memorat, quia electorum ejus ordines enumerans pensat: ipsam jam nobis apertius quietem hujus lucis insinuet, et quid apud illam quotidie de pravorum conversatione agitur, verbis manifestioribus demonstret. Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
nere eius incarnationẽ. In his itaq con-¬
ceptus interior formã fidei edidit: sed
hanc usq ad aꝑtam uisionẽ diuinȩ p̃¬
sentiȩ ñ ꝑduxit: qͥa prius hos. a mun¬
do mors int̾ueniens rapuit: quã ma-¬
nifesta mundo ueritas illustrauit.
nu cordis cuncta labentia ad memo¬
riam astringit: & qͥa angusta. ẽ. om̃is
creatura creatori. ꝑ eumdẽ sp̃m qui
nichil in se. uel uxta se. aliud nisi sẽ¬
per eẽ hab& hoc qͦd erit. hoc qͦd p̃teri¬
it conspicit: ac infra supraq mentis
oculũ tendit: & uenientia uel trans¬
acta considerans. ad ȩt̃nũ eẽ medul¬
litus mardescit dicens. nẽ enĩ dormi¬
ens silerem. Nunc quippe p̃sentis. ẽ.
temporis. Et qͥd ẽ. stantẽ semꝑ in p̃¬
senti quietẽ quęrere: nisi ad illud
cui nichil uenit. nichil p̃terit. gaudi¬
um ȩt̾nitatis anhelare: Quod nimi¬
rum ueritas semꝑ ẽẽ suũ. ut nobis
utcumq infunder&: moyse median¬

Expanded text:
nere ejus incarnationem. 133 In his itaque connere ejus incarnationem. 133 In his itaque conceptus interior formam fidei edidit, sed hanc usque ad apertam visionem divinae praesentiae non perduxit, quia prius hos a mundo mors interveniens rapuit, quam manifesta mundum Veritas illustravit.nu cordis cuncta labentia ad memoriam astringit; et quia angusta est omnis creatura creatori, per eumdem spiritum, qui nihil in se vel juxta se aliud, nisi semper esse habet, hoc quod erit, hoc quod praeteriit, conspicit; ac infra supraque mentis oculum tendit, et venientia velut transacta considerans, ad aeternum esse medullitus inardescit, dicens: Nunc enim dormiens silerem. Nunc enim praesentis est temporis. Et quid est stantem semper in praesenti quietem quaerere, nisi ad illud, cui nihil venit, nihil praeterit, gaudium aeternitatis anhelare? Quod nimirum Veritas semper esse suum, ut nobis utcunque infunderet, Moyse median
Abbreviated transcription (Latin):
dendũ. ẽ: qͦt moyses breuissima des¬
criptione ꝑstrinxit. Qagͦ amundi
primordio edita multitudo bonorũ
ex magna parte noticiȩ nr̃ȩ subtra¬
hitur: ab ortiuũ hoc absconditũ uo-¬
catur. Qd & ñ substitisse dr̃. quia
enumeratis paucis eoꝵ frequentia
nullo apud nos memoriȩ scripto re-¬
tinetur. Recte uͦ addit᷑: uel qͥ concep¬
ti ñ uiderunt lucem. Hii nãq qui
post acceptam legem in hoc mundo
nati sunt auctori suo eiusdẽ legis st̃
ammotione concepti: s tam̃ concep¬
ti lucẽ minime uidert̃: qͥa ad aduen¬
tum incarnationis dnĩcȩ. quamuis
hanc fidelit̃ crederent ꝑuenire ne-¬
quiuert̃. Incarnatꝰ qͥppe dñs dixit.
ego sum lux mundi: atq ipsa lux
ait. multi ꝓpħȩ & iusti desiderauert̃
uidere quȩ uidetis & ñ uidert̃. Con¬
ceptigͥ ñ uidert̃ lucẽ: qͥa & ad spem
uenturi mediatoris aꝑtis ꝓpħarũ
uocib excitati. neqͣqͣm potuert̃ cer¬

Expanded text:
dendum est, quot Moses brevissima desdendum est, quot Moses brevissima descriptione perstrinxit. Quia ergo a mundi primordio edita multiex magna parte notitiae nostrae subtrahitur, abortivum hoc absconditum vocatur. Quod et non substitisse dicitur, quia, enumeratis paucis, eorum frenullo apud nos memoriae scripto retineatur. Sequitur: Vel qui concepti non viderunt lucem. - Hi namque qui post acceptam legem in hoc mundo nati sunt, Auctori suo ejusdem legis sunt admonitione concepti. Sed tamen concepti lucem minime viderunt, quia ad adventum incarnationis Dominicae, quamvis hanc fideliter crederent, pervenire nequiverunt. Incarnatus quippe Dominus dicit: Ego sum lux mundi . Atque ipsa Lux ait: Multi prophetae et justi desideraverunt videre quae videtis, et non viderunt . Concepti igitur non viderunt lucem, quia ad spem venturi Mediatoris apertis prophetarum vocibus excitati, nequaquam potuerunt cer
Abbreviated transcription (Latin):
studuert̃ sũmoꝑe mortificandis uolup¬
tatib etiam quȩ scripto ñ acceꝑant
p̃cepta seruare. Tempꝰ itaq illud qͦd
iuxta mundi iniciũ mortuos huic
sccło patres nr̃os ꝓtulit: qͣsi abortiu
uterus fuit. Ibi namq abel qͥ occiden¬
ti se fr̃i restitisse ñ legitur: ibi enoch.
qui talẽ se exibuit ut ambulaturꝰ cũ
dño trans ferret᷑. Ibi noe. qui ꝑ hoc
qͦd diuino examini placuit. in mun-¬
ocłis. ꝑ etatẽ quidẽ p̃sentia ñ uidit.
s ꝑ uirtucem ꝓphetici sp̃c in futuris
etiã scłis magna uidendi luce radia¬
uit: ibi iacob qui irã fr̃is humiliter
fugit: clem̃t edomuit: qui ꝓle qͥdẽ¬
fecundus extitit: s tam̃ sp̃c uberta¬
te fecundior: eamdẽ ꝓlẽ sub ꝓpħiȩ
mundi primordiis dũ qͦs dã paucoᷤ
moyse seribente cognoscimꝰ: pars
nobis maxima humani generis oc¬
cultat᷑. Neq enĩ tot iustos solũ mͦ
usq ad acceptam legẽ extitisse cre-¬

Expanded text:
studuerunt summopere mortificandis volupstuduerunt summopere mortificandis voluptatibus, etiam quae scripto non acceperant praecepta servare. Tempus itaque illud, quod juxta mundi initium mortuos huic saeculo patres nostros protulit, quasi abortivi uterus fuit. Ibi namque Abel, qui occidenti se fratri restitisse non legitur . Ibi Enoch, qui talem se exhibuit, ut ambulaturus cum Domino transferretur . Ibi Noe, qui per hoc, quod divino examini placuit, in munoculis, per aetatem quidem praesentia non vidit, sed per virtutem prophetici spiritus in futuris etiam saeculis magna videndi luce radiavit . Ibi Jacob, qui iram fratris humiliter fugit, clemfecundus exstitit, sed tamen spiritus ubertate fecundior, eamdem prolem sub prophetiae mundi primordiis, dum quosdam paucos electos Mose scribente cognoscimus, pars nobis maxima humani generis occultatur. Neque enim tot justos solummodo usque ad acceptam legem exstitisse cre
Abbreviated transcription (Latin):
uendo aurũ possideant. & aliis recta
p̃dicando argento sacrȩ locutionis eni¬
tescant: eosq principes repletis con¬
scientiarũ domib auro & argento di¬
uites memor&.S quia aliqͦndo ꝓphe¬
tico spui neqͣqͣm sufficit ut uentura
p̃uideat. nisi cords ꝓphetantis etiam
p̃terita & antiqua rep̃sentet: sẽs uir
infra supraq oculos aꝑit: & non solũ
uentura conspicit. s etiam transacta
ad memoriam reducit. Nã ꝓtinꝰ ad¬
plenũ tempꝰ orit᷑: extinctũ ꝓtinꝰ occul¬
tatur. Quos igit᷑ sc̃s uir alios ab ortiuoᷤ
uocat. cũ quib se quiescere potuisse
considerat: nisi electos qͦsq qui ab ip¬
so mundi primordio ande redẽptionis
tempus exorti sunt: & tam̃ huic mun-¬
do sem& ipsos mortificare curauert̃:
Qui conscriptȩ legis tabulas ñ haben¬
tes quasi ab ut̃o mortui sunt: qͥa aue¬
torem suũ naturali lege timuerunt:
& cũ uenturũ mediatorẽ crederent.

Expanded text:
vendo aurum possideant, et aliis recta vendo aurum possideant, et aliis recta praedicando, argento sacrae locutionis enitescant, eosque principes repletis conscientiarum domibus auro et argento divites memoret. Sed quia aliquando prophetico spiritui nequaquam sufficit ut ventura praevideat, nisi cordi prophetantis etiam praeterita et antiqua repraesentet, sanctus vir infra supraque oculos aperit, et non solum ventura conspicit, sed etiam transacta ad memoriam reducit. Nam protinus adplenum tempus oritur, exstinctum protinus occultatur. Quos ergo sanctus vir alios abortivos vocat, cum quibus se quiescere potuisse considerat, nisi electos quosque, qui ab ipso mundi primordio ante redemptionis tempus exorti sunt, et tamen huic mundo semetipsos mortificare curaverQui conscriptae legis tabulas non habentes, quasi ab utero mortui sunt, quia Auctorem suum naturali lege timuerunt; et cum venturum Mediatorem crederent,
Abbreviated transcription (Latin):
plenus. queque fuitura sunt colligat: &¬
quos longe post uentura scła gignerens.
laxato m̃tis sinu cõp̃hendat: & magna
animi ratione consideras. cũ qͥb electis
sine labore in ȩt̃nitate qͥescer&. si ꝑ ap¬
petitũ suꝑbiȩ nemo peccass&. & dicat.
N unc enim dormiens silerẽ. & somno
meo requiescerem. cum regib & consu¬
Nlib terrȩ qui edificant sibi solitudineᷤ:
Saut cũ principib qui possident aurũ.
& replent domos suas argento. Quia
enim si parentem primũ nulla pecca¬
ti putredo corrumꝑ&. nequaqͣm ex se
filios gehennȩ generar&: s hii qui nunc
ꝑ redẽptionẽ saluandi st̃ soli ab illo ele-¬
cti nascerent᷑: eosdem electos aspiciat:
atq cũ eis qͦmͦ quiescere potuisset. in¬
tendat: uideat scõs apłos sic susceptã
eccłam regere. ut ei p̃dicationis uerbo ñ desi-¬
nant consultũ p̃bere: eosq reges & con¬
sules appell&: uideat post hos in eorũ
loco rectores exurgere. qͥ & sapient̃ ui-¬

Expanded text:
plenus, quaeque futura sunt colligat; et quos longe post ventura saecula gignerent, laxato mentis sinu comprehendat; et magna admiratione consideret cum quibus electis sine labore in aeternitate quiesceret, si per appetitum superbiae nemo peccasset, et dicat: Nunc enim dormiens silerem, et somno meo requiescerem cum regibus et consulibus terrae qui aedificant sibi solitudines, aut cum principibus qui possident aurum, et replent domos suas argento. Quia enim si parentem primum nulla peccati putredo corrumperet, nequaquam ex se filios gehennae generaret; sed hi qui nunc per redemptionem salvandi sunt, soli ab illo electi nascerentur, eosdem electos aspiciat, atque cum eis quomodo quiescere potuisset intendat. Videat sanctos apostolos sic susceptam Ecclesiam regere, ut ei praedicationis verbo non desinant consultum praebere, eosque reges et consules appellet. Videat post hos in eorum loco rectores exsurgere, 132 qui et sapienter vi
Abbreviated transcription (Latin):
uegetatione succumbat. Adium̃to hoc
uestiũ tegimꝰ: ne frigus interimat: &
quȩsita indum̃ta ꝓicimꝰ. ne calor exurat.
Tot gͥ diuersitatib occurrentes. qͥd agͣumꝰ.
nisi corruptibilitati seruimꝰ: ut saltim
multiplicitas impensi obsequii corpus
sustineat: qͦd anxietas infirmemu¬
tabilitatis grauat: Unde bene ꝑ pau¬
lũ dr̃. Uanitati enim creatura subiee

Expanded text:
vegetatione succumbat; adjumentis hoc vegetatione succumbat; adjumentis hoc vestium tegimus, ne frigus interimat, et quaesita adjumenta projicimus, ne calor exurat. Tot igitur diversitatibus occurrentes, quid agimus nisi corruptibilitati servimus, ut saltem multiplicitas impensi obsequii corpus sustineat quod anxietas infirmae mutabilitatis gravat? Unde bene per Paulum dicitur: Vanitati enim creatur
Abbreviated transcription (Latin):
culo ligant᷑: quos cũ ascensus sp̃c ad si¬
nũ pacis intinȩ pleno desiderio ꝑtra¬
hat: feruenti certamine caro ꝑtͣbat:
Quȩ s si iam ante faciẽ uelut ex aduer¬
sa acie erecta ñ obuiat: adhuc tam̃ a
m̃tis dorso quasi captiua submurmu¬
rat: & quamuis timendo. s tam̃ turpi
strepitu in corde speciẽ pulchrȩ qͥetis
fędat. Electi gͥ & si ualent̃ omĩa suꝑans.
cum sccuritatẽ pacis interne desiderar̃s
grauis eis . ẽ. molestia. adhuc habere qͦd
uincant. Qui his exceptis ea etiã uncła
sustinent: quȩ grauis exteriꝰ necessitas
astringit. E surire quippe. sitire. lassef¬
cere uincla corruptionis st̃: quȩ scilicet
solui nequeunt: nisi cũ in illa immorta
Replemꝰ & enĩ refectionib corpꝰ: ne extenu¬
atum deficiat: extenuamꝰ abstinentia:
ne nos repletũ p̃mat. Uegetamus hoc
motib. ne situ ĩmutabilitatis int̾eat.
scitius hoc collocando sistimꝰ: ne ipsa sua

Expanded text:
culo ligantur, quos cum accensus spiritus ad siculo ligantur, quos cum accensus spiritus ad sinum pacis intimae pleno desiderio pertrahat, fervente certamine caro perturbat? Quae etsi jam ante faciem velut ex adverso acie erecta non obviat, adhuc tamen a mentis dorso quasi captiva submurmurat: et quamvis timendo, sed tamen turpi strepitu in corde speciem pulchrae quietis foedat. Electi igitur etsi valenter omnia superant, cum securitatem pacis internae desiderant, gravis eis est molestia, adhuc habere quod vincant. Qui his exceptis, ea etiam vincula sustinent, quae gravis exterius necessitas astringit. Esurire quippe, sitire, lassescere, vincula corruptionis sunt: quae scilicet solvi neqReplemus enim refectionibus corpus, ne extenuatum deficiat; extenuamus abstinentia, ne nos repletum premat; vegetamus hoc motibus, ne situ immobilitatis intereat: sed citius hoc collocando sistimus, ne ipsa sua
Abbreviated transcription (Latin):
stos enĩ qͣmuis nullꝰ desiderioꝵ carnaliũ
tumultꝰ possideat: duris tam̃ uinculis
eos in hac uita positos sue molestia cor¬
ruptionis ligat. Scriptũ quippe est.
Corpus qͦd corrumpit᷑ aggrauat animã.
&. deprimit terrena inhabitatio sensum
multa cogitantẽ. Eo itaq ipso qͦ ad huc
mortales sunt. corruptionis suȩ ponde¬
re grauant᷑: & astricti molestia uincti
sunt: qͥa in illa adhuc libertate uitȩ in¬
corruptibilis ñ exurgunt. Aliud namq
de m̃te. aliud de corpore tolerant: & con¬
tra sems ipsos cotidie in int̾no certami¬
ne exsudant. An non duro molestiȩ uin¬
culo ligant᷑: qͦrũ nimirũ mens sine la¬
bore in ignorantia soluit᷑ & non nisi
cũ studio laboris erudit᷑: coacta erigit᷑
libens iacet: ab infimis uix leuat᷑: & ta¬
m̃ eleuata ꝓtinus labit᷑: seni& ipsam
laboriose uincendo suꝑna conspicit: s
reuerberata. lum̃ qͦd se irradiauerat
refugit: An non duro molestiȩ uin¬

Expanded text:
stos viros quamvis nullus desideriorum carnalium tumultus possideat, duris tamen vinculis eos in hac vita positos suae molestia corruptionis ligat. Scriptum quippe est: Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Eo itaque ipso quo adhuc mortales sunt, corruptionis suae pondere gravantur, et astricti molestia vincti sunt, quia in illa adhuc libertate vitae incorruptibilis non exsurgunt. Aliud namque de mente, aliud de corpore tolerant, et contra semetipsos quotidie in interno certamine desudant. An non duro molestiae vinculo ligantur, quorum nimirum mens sine labore in ignorantia solvitur, et non nisi cum studio laboris eruditur? Coacta erigitur, libens jacet, ab infimis vix levatur, et tamen elevata protinus labitur. Semetipsam laboriose vincendo, superna conspicit; sed reverberata, lumen, quod se irradiaverat, refugit. An non duro molestiae vin
Abbreviated transcription (Latin):
diximus qͥa corda peccantiũ ꝑ hoc
qͦd strepitus desiderioꝵ possid&. gra¬
uis cogitationũ instigantiũ tumultꝰ
p̃mit: s in hac luce quã concepti mi¬
nime uidert̃ a tumultu suo impii
cessare ꝑbibent᷑: quia nimirũ medi¬
atoris aduentũ quẽ patres in lege
positi du p̃stolati sunt. ad uitȩ suȩ
requiẽ populi gentiles inuenerunt:
paulo attestante qui ait. Qͦd querebat
isrł hoc ñ .ẽ consecutꝰ electio aut̃ con¬
secuta. ẽ. In hac itaq luce impii a tu¬
multu cessant: dũ ꝑuersoꝵ mentes
ueritate cognita laboriosa mundi
desideria fugiunt: & tranqͥllitati in¬
timi amoris adquiescunt. An non ad
cessationem uocat lux ipsa quȩ ait.
uenite ad me om̃s qui laboratis & one¬
rati estis & ego uos reficiam: tollite
iugũ meũ suꝑ uos . & discite a me qͥa

Expanded text:
diximus quia corda peccantium per hoc quod strepitus desideriorum possidet, gravis cogitationum instigantium tumultus premit. Sed in hac luce, quam concepti minime viderunt, a tumultu suo impii cessare perhibentur, quia nimirum Mediatoris adventum, quem patres in lege positi diu praestolati sunt, ad vitae suae requiem populi gentiles invenerunt, Paulo attestante, qui ait: Quod quaerebat Israel, hoc non est consecutus, electio autem consecuta est . In hac itaque luce impii a tumultu cessant, dum perversorum mentes, veritate cognita, laboriosa mundi desideria fugiunt, et tranquillitati intimi amoris acquiescunt. An non ad cessationem vocat Lux ipsa, quae ait: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam: tollite jugum meum s
Abbreviated transcription (Latin):
exclusit: cõminatio uͦ eiꝰ. ẽ. terror adhuc
supplicii sequentis. Post faciem gͥ manus
adhuc nos minȩ terrificant: quia ꝑ exꝑi¬
mentũ iudicii iam nos ex pena p̃sentis
exilii ꝑculit: & si peccare ñ desistimus.
et̾nis adhuc supplicuis addicit. Consi¬
der& gͦ uir sc̃s̃ ꝓiectus huc unde homo
ceciderit: atq hc post ista peccantem
quo aclhuc iusticia iudicantis rapit: &
cunetas a se desiderioꝵ temporaliũ tur-¬
bas eiciat: seq in magna m̃tis solitudi¬
ne abscondat dicens. a faciȩ manꝰ tuȩ
solus sedebam: qm̃ cõminatione reple¬
sti me: acsi aꝑte dicat. Dum considero¬
quid iam ꝑ iudicii exꝑim̃tũ patior. ĩã¬
a tumultu desideriorũ temporalium
trepidus m̃tis secessũ peto: qͥa & ad huc
acrius illa quȩ minaris ȩt̃na suppli¬
cia formido. Bene gͦ de regib atq con¬
sulib dr̃. qui edificant sibi solitudineᷤ.
quia hii qui & se bene regere. & consule¬

Expanded text:
exclusit. Comminatio vero ejus, est terror adhuc exclusit. Comminatio vero ejus, est terror adhuc supplicii sequentis. Post faciem igitur manus adhuc nos minae terrificant, quia per experimentum judicii jam nos et poena praesentis exsilii perculit, et si peccare non desistimus, aetderet ergo vir sanctus projectus huc unde homo ceciderit, et hunc post ista peccantem, quo adhuc justitia judicantis rapit; et cunctas a se desideriorum temporalium turbas ejiciat, seque in magna mentis solitudine abscondat, dicens: A facie manus tuae solus sedebam, quoniam comminatione replesti me. Ac si aquid jam per judicii experimentum patior, a tumultu desideriorum temporalium trepidus mentis secessum peto, quia et adhuc acrius illa quae minaris, aeterna supplicia formido. Bene ergo de regibus atque consulibus dicitur: Qui aedificant sibi solitudines. Quia ii qui et se bene regere, et consule
Abbreviated transcription (Latin):
oderã illos . s suꝑ inimicos tuos tabesce¬
bam: ꝑfecto odio oderam illos. inimici
facti sunt mͥ: ad ȩt̃nȩ nobis patriȩ desi¬
deriũ succendendũ uitȩ p̃sentis longi¬
tudinẽ deplorat. dicens heu me qͦd in-¬
colatus m̃s ꝓlongatꝰ. ẽ. Largitate nimi¬
rũ consulatꝰ emicuit: qui exemplo con¬
uersationis ꝓpriȩ tot nobis uirtutum
calculos spargit. Sed iste consulens ubi
etiam solitudinẽ ȩdifics. narr&. Ait enĩ
Ecce elongaui fugiens: & mansi in solitu¬
dine. Fugiens elongat: qͥa a turba desi¬
derioꝵ temporaliũ. in alta dĩ contẽpla¬
tione se subleuat: manet uͦ in solitudi¬
ne: quia ꝑseuerat in remota m̃tis inten¬
tione. De qua bene solitudine. dño ihe-¬
remias ait. A facie manus tuȩ sol sede¬
bam: qm̃ cõminatione replesti me. Facies
quippe manus dĩ ẽ. illa ꝑeussio iustã u¬
dicii qua suꝑbientẽ hominẽ a parady so
reppulit. & in hac cecitate p̃sentis exilii

Expanded text:
oderam eos, et super inimicos tuos tabesceoderam eos, et super inimicos tuos tabescebam? Perfecto odio oderam illos, inimici facti sunt mihi . Ad aeternae nobis patriae desiderium succendendum, vitae praesentis longitudinem deplorat, dicens: Heu mihi! quod incolatus meus prolongatus est . Largitate nimirum consulatus emicuit, qui exemplo conversationis propriae, tot nobis virtutum calculos spargit.  Vet. XXXV.  60. Sed iste consul an sibi etiam solitudinem aedificet, narret. Ait enim: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine . Fugiens elongat, quia a turba desideriorum temporalium in alta Dei contemplatione se sublevat. Manet vero in solitudine, quia perseverat in remota mentis intentione. De qua bene solitudine Domino Jeremias ait: A facie manus tuae solus sedebam, quoniam comminatione replesti me . Facies quippe manus Dei, est illa percussio justi judicii, qua superbientem hominem a paradiso repulit, et in hac caecitate praesentis exsilii
Abbreviated transcription (Latin):
mentem: in qua tanto purius dm̃ cer¬
ner&. qͣnto hunc cũ se solo solũ inueni¬
construunt. etiam consules uocantur:
quia sic in se solitudinẽ m̃tis edificanͭ:
ut tam̃ in quo p̃ualent aliis ꝑ caritatẽ
consulere minime desistant. Hc̃ gͦ quẽ
modo p̃tulimꝰ consulẽ. paulo subtilius
ꝑpendamꝰ: qͦmͦ ad p̃benda uitȩ sublimi¬
oris exempla. subiectis popłoꝵ cuneis.
uirtutũ calculos spargat. Ecce ad in¬
sinuandã retributionẽ boni ꝓ malo de
sem& ipso fatet᷑ dicens. si reddidi retri¬
buentib mͥ mala. decidã merito ab ini¬
micis meis inanis: ad dilectionẽ condi¬
toris excitandã. in sinuat dicens. michi
autẽ adherere dõ bonũ . ẽ: ad formã scẽ
humilitatis imprimendã. secreta cordi
sui indicat dicens. dñe ñ. ẽ exaltatum
cor meũ. neq elati sunt ocłi mei: ad
imitandam zeli rectitudinẽ. exemplo suo
nos excitat dicens. nonne qui te odert̃ ds̃

Expanded text:
mentem, in qua tanto purius Deum cermentem, in qua tanto purius Deum cerneret, quanto hunc cum se solo solum inveniconstruunt, etiam consules vocantur, quia sic in se solitudinem mentis aedificant, ut tamen in quo praevalent, aliis per charitatem consulere minime desistant. Hunc ergo, quem modo praetulimus consulem, paulo subtilius perpendamus, quomodo ad praebenda vitae sublimioris exempla, subjectis populorum cuneis, virtutum calculos spargat. Ecce ad insinuandam retributionem boni pro malo, de semetipso fatetur, dicens: Si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam merito ab inimicis meis inanis . Ad dilectionem conditoris excitandam insinuat, dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Ad formam sanctae humilitatis imprimendam, secreta cordis sui indicat, dicens: Domine, non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei . Ad imitandam zeli rectitudinem exemplo suo nos excitat, dicens: Nonne qui te oderunt, Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
tib p̃munt᷑. Om̃s quippe inordinatoᷤᷤ
desiderioꝵ motus a cubili cordis manu
sc̃ȩ̃ considerationis eiciunt: & qͥa tran¬
sitoria cuncta despiciunt. ex his nas-¬
centes cogitationũ insolentias ñ pati¬
untur. Solam nãq ȩt̾nã patriã appe¬
tunt: & qͥa nulla huiꝰ mundi diligunt.
magna tranqͥllitate ꝑfruunt᷑. Unde re
Scte dr̃. Qui ędificant sibi solitudines.
Solitudines quippe ȩdificare. ẽ a secreto
cordis t̾renoꝵ desiderioꝵ tumultus ex¬
pellere: & una intentione ȩt̃nȩ patriae
in amorẽ intimȩ quictis anbelare. An
non eunctos a se cogitationũ tumultus
expulerat qui dicebat. unã petii a dño
hanc requirã: ut inhabitẽ in domo dñi:
A frequentia quippe t̾renoꝵ desiderioꝵ
fugerat. ad magnã uidelic& solitudinẽ
sem& ipsũ: ubi eo tutius nil extraneũ
conspicer&. quo incompetens nil ama¬
ret: a tumultu rerum temporalium
magnum quẽdã secessũ petierat. qͥetã

Expanded text:
tibus premuntur. Omnes quippe inordinatos tibus premuntur. Omnes quippe inordinatos desideriorum motus a cubili cordis manu sanctae considerationis ejiciunt; et quia transitoria cuncta despiciunt, ex his nascentes cogitationum insolentias non patiuntur. Solam namque aeternam patriam appetunt; et quia nulla hujus mundi diligunt, magna mentis tranquillitate perfruuntur. Unde et recte dicitur: Qui aedificant sibi solitudines. Solitudines quippe aedificare, est a secreto cordis terrenorum desideriorum tumultus expellere, 130 et una intentione aeternae patriae in amorem intimae quietis anhelare. An non cunctos a se cogitationum tumultus expulerat, qui dicebat: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini ? A frequentia quippe terrenorum desideriorum fugerat, ad magnam videlicet solitudinem semetipsum, ubi eo tutius nihil extraneum conspiceret, quo incompetens nihil amaret. A tumultu rerum temporalium magnum quemdam secessum petierat quietam
Abbreviated transcription (Latin):
petit: uideri int̾ homines minor eru-¬
bescit: & curat sũmoꝑe. ne inops in do¬
mo sit: ne despectꝰ in publico: exqͥrit
quid sibi sufficiat: qͥd necessitas subie¬
ctoꝵ petat: atq ut sufficient̃ ura pa-¬
tronatus subditis expleat. patronos
quęrit qͥb ipse famulet᷑: s his dũ fa¬
miliarit᷑ iungit᷑. eoꝵ ꝓculdubio causis
implicat᷑. Quib sepe consentit in illici¬
tis: & mala quȩ ꝓpt̃ sem& ipsũ ñ appe¬
tit: cõmittit ꝓpt̾ alia quȩ ñ dereliqͥt.
N am sepe dũ honorẽ suũ in hoc mundo
imminui trepidat: ea apud maiores ꝑ-¬
sonas apꝓbat: quȩ iã ꝑ ꝓpriũ iudicium
dampnat. Is dum sollicite cogitat quid
patronis debeat: qͥd subiectis: qͥd sibi
augeat: qͥd affectib ꝓsit: quasi tanta
frequentia turbarũ p̃mit᷑. qͣnta cura¬
rum importunitate lacerat᷑. AAt con¬
tra scĩ uiri qͥa nichil huiꝰ mundi appe¬
tunt: nullis ꝓcul dubio in corde tumul¬

Expanded text:
petit, videri inter homines minor erupetit, videri inter homines minor erubescit, et curat summopere ne inops in domo sit, ne despectus in publico. Exquirit quid sibi sufficiat, quid necessitas subjectorum petat; atque ut sufficienter jura patronatus subditis expleat, patronos quaerit quibus ipse famuletur; sed his dum familiariter jungitur, eorum procul dubio causis implicatur, quibus saepe consentit in illicitis, et mala quae propter semetipsum non appetit, committit propter alia quae non derelinquit. Nam saepe dum honorem suum in hoc mundo imminui trepidat, ea apud majores personas approbat, quae jam per proprium judicium damnat. Is dum sollicite cogitat, quid patronis debeat, quid subjectis; quid sibi augeat, quid affectibus prosit, quasi tanta frequentia turbarum premitur, quanta curarum importunitate laceratur.  ti viri, quia nihil hujus mundi appetunt, nullis procul dubio in corde tumul
Abbreviated transcription (Latin):
tumultu uastat᷑. Alius se tyrannidi
suꝑbiȩ subicit: & cor miserũ dũ contra
homines erigit. uicio substernit. Ho¬
norũ subliniũ infulas appetit: exal¬
tari successib exquirit: totũq qͦd eẽ
desiderat sibi apud sem&. ipsũ in cogi¬
tationib depingit. Iam qͦsi tribunal
p̃side: iã sibi parere obsequiũ subiectoꝵ
uidet: iam cȩt̃is emins: iã aliis mala
inrogat: aliis qͥa inrogauerit. recom¬
pensat: iam apud sem& ipsũ stipatꝰ
cuneis ad publicũ ꝓcedit: iã qͥb obse¬
quiis fulciat᷑ enumerat: qͥ tam̃ hȩc
cogitans solus repit: iã alia conculeat.
alia subleuat: iam de conculcatis satis¬
facit odiis: iam de subleuatis recipit fa¬
uores. Qui gͥ tot fantasmata cordi in¬
primit: qͥd iste aliud quã somniũ uigi¬
lans uid&: Quia gͦ tot rerũ causas
qͣs fingit tolerat: nimirũ intrinsecus
natas ex desideriis turbas portat. Aliꝰ
iam illicita refugit: s tam̃ bonis mun¬
di carere ꝑtimescit: concessa tenere ap¬

Expanded text:
mut Alius se tyrannidi superbiae subicit, et cor miserum, dum contra homines erigit, vitio substernit, honorum sublimium infulas appetit, exaltari successibus exquirit totumque, quod esse desiderat, sibi apud semetipsum in cogitationibus depingit. Iam quasi tribunal praesidet, iam sibi parere obsequia subiectorum videt, iam ceteris eminet, iam aliis mala inrogat, aliis, quia inrogaverint, recompensat, iam apud semetipsum/ stipatus cuneis ad publicum procedit, iam, quibus obsequiis fulciatur, conspicit. Qui tamen hęc cogitans solus repit, iam alia conculcat, alia sublevat, iam de conculcatis satisfacit odiis, iam de sublevatis recipit favores. Qui igitur tot fantasmata cordi inprimit, quid iste aliud quam somnium vigilans videt? Quia ergo tot rerum causas, quas fingit, tolerat, nimirum intrnatas ex desideriis turbas portat. Alius jam illicita refugit, sed tamen bonis mundi carere pertimescit: concessa tenere ap