comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tanta relicta sunt. qͣnta a ñ sequentib deside¬
rari potuerunt. fidelis sermo.s forsitan clay¬
sus ⁊ ipse est. Nunquid enimuoluntas ha¬
bendi tam multa complectit᷑: ut reliquisse
illam sit omnia deseruisse. Qͥs hominum
ille pauꝑ ⁊ modicꝰ: S quideuiq sufficere
possit diligendꝰ uestigato. ⁊ facile ẽ inueni¬
re.omnia desidantem. Neq enim ponere
est concupiscentiȩ modum. donec uideat᷑
impleta: donec adepta sit. quib ualeat eẽ
conten ta. Cet̾mnec amator pecuniȩ di¬
cet aliqñ sufficit: nec libidinosꝰ saciabit᷑ uo¬
luptate. Sic & crudelis qͥsq semꝑ sanguinẽ
sitit: ⁊ ambiciosꝰ aut cupidꝰ laudis humanȩ
adeptis dignitatum titulis seu fauoribus.
nullum exinde capit omninoremedium:
s desidĩo estuat ampliori. Minus autem
inuent requiem. qͥ sibi placere etipit. et
sitit .i. fatui cuiꝰdam de semetipso testimo¬
niis głatur dicens. manꝰ mea excelsa:et

Expanded text:
ergo tanta relicta sunt, quanta a non sequentibus desideergo tanta relicta sunt, quanta a non sequentibus desiderari potuerunt. » . Fidelis sermo, sed forsitan clausus et ipse est. Nunquid enim voluntas habendi tam multa complectitur, ut reliquisse illam, sit omnia deseruisse? Quis hominumpauper et modicus? Sed quid cuique sufficere possit, diligentius vestigato, et facile est invenire omnia desiderantem. Neque enim ponere est concupiscentiae modum, donec videatur impleta, donec adepta sit quibus valeat esse contenta. Caeterum nec amator pecuniae dicet aliquando, Sufficit; nec libidinosus satiabitur voluptate. Sic et crudelis quisque semper sanguinem sitit, et ambitiosus aut cupidus laudis humanae, adeptis dignitatum titulis seu favoribus, nullum exinde capit omnino remedium; sed desiderio aestuat ampliori. Minus autem invenit requiem qui sibi placere cupit, et suis, et fatui cujusdam de semetipso testimoniis gloriatur dicens, Manus mea excelsa , etc.,
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥ de sapienta carnis. scientes in omnib
ce pomnia repbare malum &e eligere bonũ:
quisnam eoꝵ pot̾it eẽ finis. si scđm multitu¬
dinem cons olationum suarum. dolores app̃¬
henderint animas miseroꝵ: Consequens
enim uidet᷑: ut bona omnia & omnem scłi
buꝰ recipientes consolationem. nicħominꝰ
uniu̾sumuȩ. & untu̾simaneant cruciatus.
Anuͦ ce illud eque ex eadem sententia abrahe¬
conitiendum uidet᷑. eosqͥ contrario duct̾i sp̃o.
uite p̾sentis omnia bona respuunt. ⁊eligunt
petiꝰ audire uoluit: cum tanta fiducia dñm
tantaq lib̃tate conuenit. Eece eniminquit
nos reliquimꝰ omnia. ⁊ secuti sumus te.Quid
est: quemadmodum petrꝰ. cum nicħ fere
ex omnib habuisse sciat᷑. tam fiducialit̾ głet᷑
sese omnia reliquisse. Unde sc̃oꝵ quispiam.
multum inquit deseruit: qui uoluntatem
habendi dereliquit. Et post pauca: a seqͤntib

Expanded text:
aliqui de sapientia carnis scientes in omnibus aliqui de sapientia carnis scientes in omnibus et per omnia reprobare malum, et eligere bonum; quisnam eorum poterit esse finis, si secundum multitudinem consolationum suarum dolores apprehenderint animas miserorum? Consequens enim videtur, ut bona omnia, et omnem saeculi hujus recipientes consolationem, nihilominus universum vae, et universi maneant cruciatus. An vero et illud aeque ex eadem Abrahae sententia conjiciendum videtur, eos qui contrario ducti spiritu, vitae praesentis omnia bona respuunt, et eligunt Petrus audire voluit, cum tanta fiducia Dominum tantaque libertate convenit: Ecce, inquit, nos reliquimus omnia, et secuti sumus te: quid est, quemadmodum Petrus, cum nil fere ex omnibus habuisse sciatur, tam fiducialiter glorietur sese omnia reliquisse. Unde sanctorum quispiam: « Multum, » inquit, « deseruit, qui voluntatem habendi reliquit. » Et post pauca: « A sequentibus
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc scło bona recepit:Ipsa plane.Neq e¬
nim ad hoc nos de paradys ouoluptatis ani-¬
maduersio diuina eiecisse uidet᷑: ut altum
sibi hic paradysum adinuentio humana pa¬
raret. Homo adlaborem natꝰ.si laborem re¬
fugit: non facit ad qͦd natꝰ est: ad qͦd uenit in
mundum.Qͥd respondebit ei qui misit: e
qui instituit ut laboret: Memento ait quod
recepis bona in uita tua: ce lazarꝰ similit̾ ma¬
la. Nc̃ autem hic consolat᷑: tuuͦ cruciaris.
Qͥd dicemꝰ ad hec : Si talis est finis ⁊ tale iu¬
dicium. ut extrema gaudii luctꝰ occupet. nũ¬
quid ñ p̃ferenda sunt in hoc scło malabonis:
Quippe nec illa uera bona: nec illa mala eẽ
uera manifestum est. Uera potiꝰ sententia salo¬
monis. meliꝰ eẽ ire ad domum luctꝰ: quam
ad domum conuiuii. Cet̾m sisic cruciandi
sunt. qͥ in uita bona sua receꝑint.⁊ habenti¬
bus consolationem p̃sentem. uȩ repositum
est sempit̾num. cum in suꝑiorib inuenti ft̃

Expanded text:
in hoc saeculo bona recepit? Ipsa plane. Neque ein hoc saeculo bona recepit? Ipsa plane. Neque enim ad hoc nos de paradiso voluptatis animadversio divina ejecisse videtur, ut alterum sibi hic paradisum adinventio humana pararet. Homo ad laborem nascitur: si laborem refugit, non facit ad quod natus est, ad quod venit in mundum. Quid respondebit ei qui misit eum, qui instituit ut laboret? Memento, ait, quod recipisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala; nunc autem hic consolatur, tu vero cruciaris. Quid dicemus ad haec? Si talis est finis, et tale judicium, ut extrema gaudii luctus occupet; nunquid non praeferenda sunt in hoc saeculo mala bonis? Quippe nec illa vera bona, nec ista vera mala esse manifestum est. Vera potius sententia Salomonis: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii . 28. Caeterum si sic cruciandi sunt qui in vita sua bona receperint; et habentibus consolationem praesentem, vae repositum est sempiternum : cum in superioribus inventi sint
Abbreviated transcription (Latin):
aliqui dicant. Qͥd peccamꝰ⁊ Bona ẽ oĩs
ereaturad. Nrã licite possidemꝰ: nr̃is utim̃
facultatib. a rapinis &e latͦciniis abstiuens.
Emiuͦꝰ non pascetis ineruce coruos.Eg
sane diuitem illum euiꝰ saluator memint
ineuangłio: innullo horum audio accusaRi.
mundi habens. & uidens frẽm suum egere.
clauserit uiscerasua ab eo: qnͣdo hec diuiti de¬
est: Quantos uidetis & ipsi lazaros esurien¬
tes. nudos. egͦtos:⁊ plus de iumentis ur̃is. plꝰ
de eoꝵ phaleris quam de istoꝵ ministus eo¬
ueniamꝰ. Non enim abrahe.s dei abrahe sen¬
tentia est. Mem̃to inquit fili quod receperis
bona inuita tua: & lazarꝰ similit̾ mala. Ue¬
rum utrunq est. non potest omninonegari.
fer sententiam: qr paucis exp̃ssa. totiꝰ summna
negotis est. Ille bona: & iste mala recepit. Qͥd
mͦ: Nunc autem hic inquit consolat᷑. tu uͦ
cruciaris. Exꝑgis cimini ebrii: & flete. Terri¬
is est: heccine eruciatuum causa tota: quod

Expanded text:
aliqui dicant: Quid peccamus: bona est omnis creatura Dei, nostra licite possidemus, nostris utimur facultatibus, a rapinis et latrociniis abstinentes. Enimvero non pascetis in cruce corvos. Ego sane divitem illum, cujus Salvator meminit in Evangelio, in nullo horum audio accusari. mundi habens, et videns fratrem suum egere, clauserit viscera sua ab eo. Quando haec diviti deest? Quantos videtis et ipsi Lazaros, esurientes, nudos, aegrotos; et plus de jumentis vestris, plus de eorum phaleris, quam de istorum miseriis co veniamus. Non enim Abrahae, sed Dei Abrahae sententia est. Memento, inquit, fili, quod recipisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Verum utrumque est, non potest omnino negari. Fer sententiam, quia paucis expressa totius summa negotii est. Ille bona, et iste mala recepit. Quid modo? Nunc autem, inquit, hic consolatur, tu vero cruciaris . Expergiscimini, 296 ebrii, et flete. Terriminum. Haeccine cruciatuum causa tota, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uere penam istam minima mancurretis amplio¬
rem. Iuud enim scitote: qr post hanc uitam. iN
purgalib locis. centuplicit̾ que fũint hic ne¬
glecta reddent᷑ usq ad nouissimum qͣdrantem.
Scio ego qi durum ẽ homini dissoluto app̾hen¬
dere disciplinam. ubososilentium pati. uagari
solitostabilem ꝑmanere. s duriꝰ ce multo durꝰ
erit. futuras illas molestias tolerare. Et hõ iste
qui hic sepultꝰ est. multa in pͥncipio sic̃ ipse cog¬
noui suꝑ huiꝰmodi temptam̃ta sustinuit̃. s cũ
multo luctamine pugnauit:⁊ uicit. Et siẽ tẽ
eidurum erat pugnam in temptationibus
sustinere. sic eimͦ duriꝰ eẽt. ad ilas ineptias re¬
uolare: quia bona consuetudo uenerat inna¬
turam. Ecercete uos in doctͥna ista: ⁊ attendite
formam illam quam uidistis in eo ⁊ audistis:
ut ad eum ꝑuematis ad quem ipse ꝑuenit:

Expanded text:
vere poenam istam minimam, incurritis ampliovere poenam istam minimam, incurritis ampliorem. Illud enim scitote, quia post hanc vitam in purgabilibus locis centupliciter, quae fuerint hic neglecta, reddentur usque ad novissimum quadrantem. Scio ego quia durum est homini dissoluto apprehendere disciplinam, verboso silentium pati, vagari solito stabilem permanere; sed durius, et multo durius erit, futuras illas molestias tolerare. Et homo iste qui hic sepultus est, multa in principio, sicut ipse cognovi, super hujusmodi tentamenta sustinuit, sed cum multo luctamine pugnavit et vicit: et sicut tunc ei durum erat pugnam in tentationibus sustinere, sic ei modo durius esset ad illas ineptias revolare, quia bona consuetudo venerat in naturam. Exercete vos in doctrina ista, et attendite formam illam, quam vidistis in eo et audistis: ut ad eum perveniatis, ad quem ipse pervenit,
Abbreviated transcription (Latin):
gendus nob. cui nec luetꝰ nec dolor est.S nec
ꝓ nob̃ quib ille sublatꝰ est murmurandum:
magis agamꝰ grãs. qͦd tamdiu concessus est nob̾
Siquidem ut ego arbitͦ decennium iam decur
iam digni consortio illiꝰ. Qͥs scit tam̃ si ꝓpt̃ea
sublat᷑ situt nos suis int̾cessionib ꝓtegat a¬
pud patrem: Utinam sit. Sienim tantȩ can¬
tatis erat cdum ẽẽt nob̃cum. ut omnia que
ad corpoream necessitatem spect̾ant. libentꝰ
mͥ qͣmsibi cecłet: quantomagis nunc cum ill
summȩ caritati que ds est inheret. maiorem
ht in me grãm oe caritatem: S fors itan ñe
tatem:. nec compatit᷑ ut solebat. s ut ueroor
indignat᷑. Qͦd si etiam ꝓpt̾ peccata nĩa absti¬
lit cum ds̾: utinamidem ipse obtineat. ut nob̃hoc
ipsum miscdit̾ relaxet᷑. ne penam suꝑ pęnam su¬
giaeiꝰ:. non tamfacile inuanis cogitationib & o¬
ciosis sermonib in iocis & scurilitatib laberemi

Expanded text:
gendus nobis, cui nec luctus, nec dolor est. Sed nec gendus nobis, cui nec luctus, nec dolor est. Sed nec pro nobis, quibus ille sublatus est, murmurandum: magis gratias agamus, quod tandiu concessus est nobis. Siquidem, ut ego arbitror, decennium jam decursjam digni consortio illius. Quis scit tamen si idcirco sublatus fuerit, ut nos suis intercessionibus protegat apud Patrem? Utinam ita sit! Si enim tantae charitatis erat dum esset nobiscum, ut omnia quae ad corpoream necessitatem spectant, libentius mihi quam sibi cederet; quanto magis nunc, cum illi summae charitati, quae Deus est, inhaeret, majorem habet in me gratiam et charitatem? Sed forsitan nunc tatem; nec compatitur, ut solebat, sed, ut vereor, indignatur. Quod si etiam propter peccata nostra abstulit eum Deus, utinam idem ipse obtineat, ut nobis hoc ipsum misericorditer relaxetur, ne poenam super poenam sugia ejus, non tam facile in vanis cogitationibus et otiosis sermonibus, in jocis et scurrilitatibus laberemini;
Abbreviated transcription (Latin):
das semel:⁊ non miserum hominem tot ⁊ tan¬
tis mortib serues Ueruntam̃ non contradico
sermonibꝰ sc̃i.s quicepit ipse me cont̾at᷑. ⁊ ħ
mͥ consolatiosit. qͦd affligens dolore. ñ parcit.
fgo inflagella parat᷑ sum. si forte pius pater
in bnficia flagella cominutet: unde ⁊ uerba
mea ñ murmure plena st̃: s dolore. Non plo¬
rohumbtum. neq enim ille plorandꝰ est qͥuo
& saluator crucem suam tanquam latͦ suum
laqueum portans. cum mulieres que euma
galilea secute fuerant suꝑ se lamentantes res¬
ea que de me sunt finemhñt. Que uidetis mͥ
p̃parari. temporalia sunt: que ñ uidetis. et̾na.
Si temporalia sunt: transitoria sunt. Si t̾nsi¬
toria sunt. ⁊ mortalia sunt:. ⁊ trans eundi uel
moriendi argumentum hoc solum ẽ. quia ui¬
deri possunt. Tpr̃alia fuerunt quȩ in hum¬
bertimorte consperimꝰ᷑. s iam obtinet gaudiũ.
ce leticiam in ꝑpetuas et̾nitates. Non est gͦ lu¬

Expanded text:
das semel, et non miserum hominem tot et tandas semel, et non miserum hominem tot et tantis mortibus serves! Verumtamen non contradico sermonibus sancti; sed qui coepit, ipse me conterat: et haec mihi consolatio sit, quod affligens dolore, non parcat. Ego in flagella paratus sum, si forte pius Pater in beneficia flagella commutet. Unde et verba mea non murmure plena sunt, sed dolore. Non ploro Humbertum: neque enim ille plorandus est, quiet Salvator crucem suam, tanquam latro suum laqueum, portans, cum mulieres, quae eum a Galilaea secutae fuerant, super se lamentantes resea quae de me sunt, finem habent . Quae videtis mihi praeparari, temporalia sunt; quae non videtis, aeterna. Si temporalia sunt, transitoria sunt; si transitoria sunt, et mortalia sunt: et transeundi vel moriendi argumentum hoc solum est, quia videri possunt. Temporalia fuerunt quae in Humberti morte conspeximus: sed jam obtinet gaudium et laetitiam in perpetuas aeternitates. 7. Non est ergo lu
Abbreviated transcription (Latin):
rat: Aut cui aliquando.uͥ. ũba locutꝰ es. in
quib ñ uera puritas resonaret. in qͥb ñ sc̃a
deipietas audiret᷑:. Nongͦ suꝑ de doleo cui de¬
siderium anime tuȩ tͥbuit d̃s. mͥ potͦi adẽp¬
tum doleo fidele consilium: auxilium gran¬
de. uirum unanimem: hominem sedm cor
meum. In me hec omnia mala exciderunt:
in me transierunt ire tuȩ dñe iħ̃u. ⁊ t̾rores
dui conturbauerunt me. Clongastiame a¬
micum ⁊ ꝓximum: ⁊ notos meos a miseria
ertrahens: me in miseriis reliqͥsti. Abstuli¬
stimͥ g̾manos carne. germaniores sp̃u.⁊ ĩ
Sustulisti alios atq alios qui onꝰ meum
portabant: onꝰ grande qͦdm impos uisti uñ
mͥ c ꝓpe solus humbtꝰ superat e tantis necessa¬
riis meis eõ suauior amicꝰ quo antiquior. ⁊he
tulisti.qm tuus erat. Ego ego solus ad uerbera re¬
linquorꝰ. egomorior insingłis: ⁊ om̃s fluctꝰ tuos
induristi suꝑme. Utinam quem flagellas. ocei¬

Expanded text:
rat? aut cui aliquando quinque verba locutus es, in rat? aut cui aliquando quinque verba locutus es, in quibus non vera puritas resonaret, in quibus non sancta Dei pietas audiretur? Non ergo super te doleo, cui desiderium animae tuae tribuit Deus: mihi potius ademptum doleo fidele consilium, auxilium grande, virum unanimem, hominem secundum cor meum. In me haec omnia mala reciderunt. In me transierunt irae tuae, Domine Jesu, et terrores tui conturbaverunt me. Elongasti a me amicum et proximum, et notos meos a miseria extrahens, me in miseriis reliquisti. Abstulisti mihi germanos carne, germaniores spiritu, eSustulisti hinc alios atque alios, qui onus meum portabant, onus grande, quod mihi imposuisti. Unus mihi et prope solus Humbertus supererat e tantis necessariis meis, eo suavior amicus, quo antiquior: et hunc tulisti, quoniam tuus erat. Ego, ego solus ad verbera relinquor, ego morior in singulis, et omnes fluctus tuos induxisti super me. Utinam quem flagellas, occi
Abbreviated transcription (Latin):
minoris excellentiȩ sit descendere ꝑ aeraquã
ꝑaerem ascendisse. Sic enm olim angłi p̃drx¬
erunt quiahic iħs qui assumptꝰ ẽ au. in c.s.¬
u.qͥ.u.e.e. ĩe. Ne laudauis hominem inuita
sua ait ⁊cͥptura: ꝓ eo qͦd ñ ẽ secura laudatio. nͥ
post mortem. hoc &e ego in eostudios e serua¬
uiqui dum aouiueret in huiꝰmodi ñ aꝑui os
meumꝰ ne forte possemꝰ uł ego adulationis no¬
tam. uel ille culpam incurrere uanitatis. Ee
hoc sane neutrum iam timet᷑ nec ego eum tudeo.
nitatis suggestor non apponet nocere ei. Ccee
emin iam coram te e pat̾ dulcissime. fons il¬
le puritatis quem tanto ardore animi sitie¬
bas: ecce immersꝰ es in illam diuinȩ pietatis
abyssumꝰ. cuiꝰ memoriam abundantie suaui¬
tatis tam deuote eruct̾are solebas. Qͥs enim
tam deuotus p̃dicator pietatis diuine: quis
humane puritatis commendator tamstu¬
diosus qͥs utriꝰq reitam affectuos amator e¬

Expanded text:
minoris excellentiae sit descendere per aera, quam minoris excellentiae sit descendere per aera, quam per aerem ascendisse. Sic enim olim angeli praedixerunt; quia hic Jesus qui assumptus est a nobisoelum . Ne laudaveris hominem in vita sua, dicit Scriptura , pro eo quod non est secura laudatio nisi post mortem. Hoc et ego in eo studiose servavi, qui dum adviveret, in hujusmodi non aperui os meum; ne forte possemus vel ego adulationis notam, vel ille culpam incurrere vanitatis. Ex hoc sane neutrum jam timetur; nec ego eum video, cus 1069 in eo, et vanitatis suggestor non apponet nocere ei. 6. Ecce jam coram te est, Pater dulcissime, fons ille puritatis, quem tanto ardore animi sitiebas: ecce immersus es in illam divinae pietatis abyssum, cujus memoriam abundantiae suavitatis tam devote eructare solebas. Quis enim tam devotus praedicator pietatis divinae, quis humanae puritatis commendator tam studiosus, quis utriusque rei tam affectuosus amator e
Abbreviated transcription (Latin):
int̾cełet nescientib illis ꝓ quib loquebat᷑.
non ꝑsonarum acceptor. s neces sitatum. E¬
rat gͦ humilis corde. dulcis sermone. strenu¬
us oꝑe. feruens caritate: in commisso fidelis:
in consilo circumspectꝰ &e prudens. Compo¬
situs erat supͣ om̃s homines qͦs uiłim in die¬
bus istis: unus &idem ꝑseuerans om̃i tpr̃e
& omni hora. Nane insemitis dñi iħu posu¬
it uestigia: nec retraxit pedem donec cursũ
itineris consummaret. Iile fuit pauꝑ: pas
per & iste fuit. Uixit ille in laborib: &e hic in la¬
borib mutts. Crucifixꝰ ille. ⁊ iste multis ⁊ ma¬
gnis crucib affreus. stigmata iħutulit in cor¬
pore suo: adimplens omnia que deerant pas¬
sionum xỹi. etiam in carne sua. Resurreẽ
ille. iste resurget. Iule ascendit in celum:. ⁊ iste
ereditur ascensurꝰ. Ascensurꝰ plane. cum rex
glorie ꝓpt̾ nos descendet. sic̃ prius ascendat.
ut notam faciat potintiam suam: cum non

Expanded text:
intercederet, nescientibus illis pro quibus loquebatur; intercederet, nescientibus illis pro quibus loquebatur; non personarum acceptor, sed necessitatum. Erat ergo humilis corde, dulcis sermone, strenuus opere, fervens charitate, in commisso fidelis, in consilio circumspectus et prudens. Compositus erat super omnes homines, quos viderim in diebus istis; unus et idem perseverans omni tempore, et omni hora. Plane in semitis Domini Jesu posuit vestigia, nec retraxit pedem, donec cursum itineris consummaret. Ille fuit pauper, per et iste fuit. Vixit ille in laboribus, et hic in laboribus multis. Crucifixus est ille, et iste multis et magnis crucibus affixus, stigmata Domini Jesu tulit in corpore suo, adimplens ea quae deerant passionum Christi etiam in carne sua. Resurrexit ille, et iste resurget. Ille ascendit in coelum, et iste creditur ascensurus. Ascensurus plane, cum rex gloriae propter nos descendet, sicut prius ascenderat, ut notam faciat potentiam suam: cum non
Abbreviated transcription (Latin):
aut ñ accipiebat᷑ aut tam moleste accipie¬
bat. ut suꝑ hoc uniũsitatem nr̃am sepiꝰ mole¬
staret. Decreuerat aquam bibe semꝑsiñ totẽ
lud aquis nimiis obruebat. uix unquam o¬
bȩdientia compellente infirmitorium intro¬
iuit: uix cum intrasset. teneri potuit. fateor m¬
nus obediens in hac parte. qͦd auctoritatis suȩ
mole me p̃meret. Laudo eumin hoc ñ laudo:
qr sic̃ uos scitis. ñ parum in huiꝰmͦi ꝑstitit obsti¬
natus. Credo qr si quid tͥste sensit ꝓpt̾ hoc sensit:
quod minus nob consensit de necessitate cor¬
poris sui.S qualis erat in consiliis: Purꝰ utiq
ce discretꝰ quod egotantomeliꝰ noui. qnto sepiꝰ
um: Ita enim ꝑeurrebat om̃s angulos conseĩe
infirmantis: ut credere posset qui confitebat᷑.
eum uidisse omnia.omnib int̾fuisse. Quan¬
te autem caritatis erat: Sic se induerat uisce¬
ra pietatis ut omnes excus aret. ꝓ omnibus

Expanded text:
aut non accipiebat, aut tam moleste accipieaut non accipiebat, aut tam moleste accipiebat, ut super hoc universitatem nostram saepius molestaret. Decreverat aquam bibere semper, si nolud aquis nimis obruebat. Vix unquam obedientia compellente infirmitorium introivit; vix, cum intrasset, teneri potuit. Fateor. minus obediens in hac parte, quod auctoritatis suae mole me premeret. Laudo eum, in hoc non laudo; quia, sicut vos scitis, non parum in hujusmodi perstitit obstinatus. Credo quia si quid triste sensit, propter hoc sensit, quod nobis minus consensit de necessitate corporis sui. Sed qualis erat in consiliis? Purus utique et discretus: quod ego tanto melius novi, quanto saepius um? Ita enim percurrebat omnes angulos conscientiae infirmantis, ut credere posset qui confitebatur, eum vidisse omnia, omnibus interfuisse. 5. Quantae autem charitatis erat? Sic se induerat viscera pietatis, ut omnes excusaret, pro omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
rati estis usq ad diem mortis suȩ. Cum enim
fere iam ad decrepitam ꝑuenisset ȩtatem. p̃t̃
incommoda senect̾utis. etiam tot ⁊ tantis in¬
firmitatib qͣs multi ur̃m ñ ignorant lassatꝰ
atq qͣssatꝰ: erat tam̃ ut dr animꝰ uictor anno¬
rum.⁊ cedere nesciꝰ infirmitati. Deniq infes¬
gorib ⁊ calorib ꝑmontes ⁊ ualles ascendens
atq descendens. iuuenum laborem ꝓsequebat᷑:
ita ut admirationi eẽt omnib ⁊ stupori. Si eũ
qñq ꝓpt̾ multitudinem negotioꝵ consilii
gr̃a retinuissem. tͥstis ꝑseuerabat ⁊ nubilꝰ. do¬
nec ur̃o cons ortio redderet᷑. Rarissime unq̃
sollemnib uigłiis qͣs tamen ñ raro anticipa¬
bat. rarissimae cȩtis boris psallentium choro
inuentꝰ est defuisse: nec nͥ ea necessitate. ut er
instanti responsum mortis habens. infirmi¬
tas sequeret᷑. Porro in refect̾orio iix cominu¬
nibus cybis utens: siqͥd forte aliud apponet᷑.

Expanded text:
rati estis usque ad diem mortis suae. Cum enim rati estis usque ad diem mortis suae. Cum enim fere jam ad decrepitam pervenisset aetatem, praeter incommoda senectutis, 1068 etiam tot et tantis infirmitatibus, quas multi vestrum non ignorant, lassatus atque quassatus; erat tamen, ut dicitur, animus victor annorum, et cedere nescius infirmitati. Denique in frigoribus et caloribus per montes et valles ascendens et descendens, juvenum laborem prosequebatur, ita ut admirationi esset omnibus et stupori. Si eum quandoque propter multitudinem negotiorum consilii gratia retinuissem, tristis perseverabat et nubilus, donec vestro consortio redderetur. Rarissime unquam solemnibus vigiliis, quas tamen non raro anticipabat, rarissime caeteris horis psallentium choro inventus est defuisse: nec nisi ea necessitate, ut ex instanti responsum mortis habens, infirmitas sequeretur. 4. Porro in refectorio vix communibus utens cibis, si quid forte aliud apponeretur,
Abbreviated transcription (Latin):
specialit̾ obtinebat. Ideo sese amabilem & af¬
fabilem omnib exhibebat. sic̃ erat amabilis
ualde. Ueruntam̃ in his omnib qmcircumcisũ
fuit os eiꝰ ⁊ lingua om̃s uos plenissime cognoui¬
stis: qͥ tam dui iuidistis eiꝰ conũsationem⁊ sermo¬
nem eiꝰ audistis. Qͥs umqmͣ ex ore eiꝰ sonumde¬
tractionis. u̾bum scurrilitatis sermonem głe.
inuidie uocem audiuit: Qͥs eum uel alios
iudicantemuł iudicanti consentientem ali¬
quando dep̃hendit: Qͥs eum loquentem in¬
ania audire potuit: imino qͥs ñ ab eo timuit.
sitalia forte loqueret᷑ audiri: Nimirum sol¬
licite custodiebat uras suas. ut ñ delinquerae
Nunqͥd aliqͥs ur̃m eum ridentem etiam inter
multos ridentes inuenit: Serenabat quidẽ
uultum suum assidentium gr̃a. ne fieret one¬
rosus. srisum integrum sib̃n recolitis non
admisit. Porro qnͣti feruoris in oꝑe d. dieb
inoct̃ib fu̾it. non solum uidistis. s eẽ aomi¬

Expanded text:
specialiter obtinebat. Ideo sese amabilem et afspecialiter obtinebat. Ideo sese amabilem et affabilem omnibus exhibebat, sicut erat amabilis valde. 3. Verumtamen in his omnibus quam circumcisum fuerit os ejus et lingua, omnes vos plenissimo cognovistis, qui tandiu vidistis ejus conversationem, et sermonem ejus audistis. Quis unquam ex ore ejus sonum detractionis, verbum scurrilitatis, sermonem gloriae, invidiae vocem audivit? Quis eum vel alios judicantem, vel judicanti consentientem aliquando deprehendit? Quis eum loquentem inania audire potuit? imo quis non ab eo timuit, si talia forte loqueretur, audiri? Nimirum sollicite custodiebat vias suas, ut non delinqueret Nunquid aliquis vestrum eum ridentem, etiam inter multos ridentes, invenit? Serenabat quidem vultum suum assidentium gratia, ne fieret onerosus; sed risum integrum, si bene recolitis, non admisit. Porro quanti fervoris in opere Dei diebus et noctibus fuerit, non solum vidistis, sed etiam admi
Abbreviated transcription (Latin):
aduena ce ꝑegͥnꝰ ꝑtransiit uiam iuitam istã.
quantum minꝰ potuit de mundi rebus acci¬
piens. utpote sciens qr nonerat de hoc mun¬
oo. Non habebat hic manentem ciuitatem
sic̃ nec patressui: s inant̾iora extentꝰ. sequeba¬
tur ad palmam suꝑnȩ uocationis. Nicħ habet
mundꝰ quod iure clamet in eo uł de eo: quia nec
mundus ei placuit. nec ipse mundo. Qtiantum
parciꝰ potuit de sub̃a eiꝰ accepit: ⁊ minꝰ accepisset
siñ obedientia coegisset. Uict̾um &e uestitum ha¬
bens. his contentꝰ fuit. ñ ad suꝑfluitatem. s ad ne¬
cessitatem. nͥ qͦd ipsam qͦq necessitatem. suꝑfluita¬
tem eẽ sepiꝰ causabat᷑. Ante hos paucos cdies sib̃n
memini.dum loquerem ad inuicem. dicebat
se monastii huiꝰ p̃bendarͥum eẽ:& tanquam
nulliꝰ utilitatis hominem pasci in domo dei
Erat enim uͦ mitis ⁊ humilis cordẽ. ⁊ cum cȩt̾is
floreret uͥtutib. grãm tam̃ mansuetudinis.

Expanded text:
advena et peregrinus pertransiit viam et vitam istam, advena et peregrinus pertransiit viam et vitam istam, quantum minus potuit de mundi rebus accipiens, utpote sciens quia non erat de hoc mundo. Non habebat hic manentem civitatem, sicut nec patres sui; sed in anteriora extentus, sequebatur ad palmam supernae vocationis. Nihil habet mundus, quod jure clamet in eo, vel de eo; quia nec mundus ei placuit, nec ipse mundo. Quantum parcius potuit, de substantia ejus accepit; et minus accepisset, si non obedientia coegisset. Victum et vestitum habens, his contentus fuit, non ad superfluitatem, sed ad necessitatem: nisi quod ipsam quoque necessitatem, superfluitatem esse saepius causabatur. Ante hos paucos dies, si bene memini, dum colloqueremur ad invicem, dicebat se monasterii hujus praebendarium esse, et tanquam nullius utilitatis hominem pasci in domo Dei. Erat enim vere mitis, et humilis corde: et cum caeteris floreret virtutibus, gratiam tamen mansuetudinis
Abbreviated transcription (Latin):
Ueniet unigenitꝰ patͥs cum potestate magna
&e maiestate humb̃tum querere:⁊ illud idem
cadauerosum corpꝰ configurare corpori cla-¬
ritatis suȩ. Tu autem quid: ꝓfecto quodin
iheremia scͥptum est: in nouissimo dierum
marina bestia quem deglutierat:. ⁊ tu hum¬
sc̃itatis iste deiseruus exhibuit quem ⁊ lon¬
gum fecit ⁊ magnum. Longum quantum
ad longinquitatem uiȩ: magnum. quan¬
tum ad uitȩ sublimitatem. Non oportet
me amplius aꝑire os meum sibene retinus¬
stis sermonem eiꝰ. si ur̃is illum cordibus
imp̃ssistis. Quinquaginta annos ⁊ eo am¬
plius uicit inseruitio illiꝰ cui seruire reg¬
nare est: quia a puerilib annis locatus
est inscũariodei. Nobis cum .xxͣx. annis
ab ipso pene pͥncipio monasterii huius con¬
uersatus ẽ. non solum sine querela s & cũ
gr̃a:. cuius ex hoc memoria in bndict̾ione e¬
rit uob ⁊ generationi quȩ uentura e. dũ

Expanded text:
Veniet Unigenitus Patris cum potestate magna Veniet Unigenitus Patris cum potestate magna et majestate Humbertum quaerere, et illud idem cadaverosum corpus configurare corpori claritatis suae. Tu autem quid? Profecto, quod in Jeremia scriptum est, in novissimo dierum marina bestia, quem deglutierat : et tu Humsanctitatis iste Dei servus exhibuit, quem et longum fecit et magnum. Longum, quantum ad longinquitatem viae  alias, vitae; magnum, quantum ad vitae sublimitatem. Non oportet me amplius aperire os meum, si bene retinuistis sermonem ejus, si vestris illum cordibus impressistis. Quinquaginta annos, et eo amplius, vixit in servitio illius, cui servire regnare est, quia puerilibus annis locatus est in sanctuario Dei. Nobiscum triginta annis ab ipso pene principio monasterii hujus conversatus est, non solum sine querela, sed et cum gratia: cujus ex hoc memoria in benedictione erit nobis, et generationi quae ventura est. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
famulus. seruus fidelis. Ipsiuidistis quomͦ
noet̾e p̾tita int̾ manꝰ ur̃as expirauit tanqͣm
unꝰ ex umicłis t̾rȩ. ꝑ hoc tͥduum fatigauit
eummors. ⁊ demolita ẽ intra fauces suas: ut
satiaret᷑ sanguine quemsitiuit. Cia fec̃ quod
potuit. occidit carnem: ⁊ ecce recondita est
incorde t̾re. Separauit a nob̃duleem amic̃:
prudentem consiliarium: auxiliarium
fortem. Nec mͥ nec uob̃ peꝑeit insaciabilis
homicida: mͥ autem minꝰ. Siccine separas
amaramors: Obestia crudelis: o amaritu¬
Qͥ d fecisti: Occidisti: possedisti. S quid:
Carnemutiq solam. Anmȩ enim ñ habes
quid facias. Uolat ad ereatorem stium. quẽ
tam ardent̾ concupierat: tamfortit secuta
nouissima inimica destrueris. ⁊ absorbebis
inuictoria. Reddes utiq reddes aliqñ corpus
uiud. quod ad signum aduentꝰ tui tantis hest̾¬
na die sputis & execrͤationib. ac multiplicisor¬
dium squialore repleueras̾. lȩtabunda ⁊ lay¬
dans: quia & hunc tuis laqueis irretiss es.

Expanded text:
. Ipsi vidistis, quomodo nocte praeterita inter manus nostras exspiravit, tanquam unus ex vermiculis terrae. Per hoc triduum fatigavit eum mors, et demolita est intra fauces suas, ut satiaretur sanguine quem sitivit. Eia, fecit quod potuit; occidit carnem, et ecce recondita est in corde terrae. Separavit a nobis dulcem amicum, prudentem consiliarium, auxiliarum fortem. Nec mihi, nec vobis pepercit insatiabilis homicida, mihi autem minus. Siccine separas, amara mors? O bestia crudelis! o amarituquid fecisti? Occidisti. Sed quid? Carnem utique solam: animae enim non habes quid facias. Volat ad Creatorem suum, quem tam ardenter concupierat, tam fortiter secuta novissima inimica destrueris, et absorberis in victoria. Reddes utique, reddes aliquando corpus istud, quod ad signum adventus tui tantis hesterna die sputis et exsecrationibus, ac multiplici sordium squalore repleveras, laetabunda et laudans, quia et hunc tuis laqueis irretisses.
Abbreviated transcription (Latin):
& pudorem suspicione carens caritas foraᷤͤ mit¬
tit. Affect̾ũ ĩhisnifallor magis qm ũba pensabit
amicꝰ: p̃sertim qͦd ñ ostentationis s edificati¬
onis edere paginam cogitarim: optans magis
cordi tuo. faciat hoc qui inuisibilit̾ oꝑat᷑ in
cordib elect̾ors: ⁊ pia dignatione sua. suam
hanc uocem reputans. uocem ei uirtutis & effi¬
catiȩ largiat᷑. Agit enim qͦd potest oꝑosa dilect̾io:
oportune instans. fortassis ce importune. Nulla
sane huic oꝑi idonea magis oceurrit dignior¬
ue mat̾ia. quam euangłica lect̾io: uͥ felicissimũ
illud symonis et iħueulogium continetur
Hanc gͦ susciꝑe libuit: s erhortationis magis
gr̃a quam expositionis ut ex ea scilicet sermoniᷤ
occasiosumeret᷑. S & sententus breuib distin¬
guere studui lect̾ionem: ut distinet̾io ips a fasti¬

Expanded text:
et pudorem, suspicione carens charitas foras mitet pudorem, suspicione carens charitas foras mittit. Affectum magis, ni fallor, in his quam verba pensabit amicus: praesertim quod non ostentationis, sed aedificationis edere paginam cogitarim, optans magis cordi tuo. Faciat hoc, qui invisibiliter operatur in cordibus electorum: et pia dignatione sua, suam hanc vocem reputans, vocem ei virtutis et efficaciae largiatur. Agit enim quod potest operosa dilectio, opportune instans, fortassis et importune. Nulla sane operi idonea magis occurrit digniorve materia, quam evangelica lectio, ubi felicissimum illud Simonis et Jesu colloquium continetur. Hanc ergo suscipere libuit, sed exhortationis magis gratia quam expositionis, ut scilicet ex ea sermonis occasio sumeretur. Sed et sententiis brevibus distinguere studui lectionem, ut distinctio ipsa fasti
Abbreviated transcription (Latin):
t tibi dilectissime p̃sentes exhortationis
scedulas destinarem: quȩ ociosa ẽẽ ñpa¬
gt᷑. mmirum c̃dens omnia. & omnia spe¬
rans caritas ꝑsuasit. Ubisane nonme tͥ ꝓpria
tradidisse putes. nec tanqͣm nr̃a suscipias. s e
laus est in ȩccłia. que huic uidebant᷑ aptȩ ne¬
gotionou̾is decerpsisse sententias.⁊ sub unã
utcumq formulam redigendo. copiosi euidã
declamatorii sermonis instar. hc̃ tue dilectiõi
ad ꝑsuadendum efficatꝰ arbitrabar. qͦd solebat
ampliꝰ mouere lect̾orem: uiuidas uoces magis.
tor ⁊ moneo. ut siqͣ dep̃hendis digna rep̃hensi¬
one. aut ipse ea corrigere studeas: aut si idforsi
amicabilit̾ intimare. Atq id qͥdem de senten¬
tia dixerim. Namde u̾bis forsitanerit inuenire
ñnullos: ad quoꝵ dures si uen̾int. subsannent
ea dicentes. Qͥs est iste inuoluens sententias ser¬
monib imꝑitis: Herum nil tale mͥ suꝑ tua re¬
or eruditione uerendum. Qͥppe & metum hẽ

Expanded text:
t tibi, dilectissime, praesentes exhortationis schedulas destinarem, quae otiosa esse non patitur, nimirum credens omnia, et omnia sperans charitas persuasit. Ubi sane non tibi me propria tradidisse putes, nec tanquam nostra suscipias, sed e laus est in Ecclesia, quae huic videbantur aptae negotio, noveris decerpsisse sententias; et sub unam utcunque formulam redigendo, cujusdam copiosi declamatorii sermonis instar, hunc tuae Dilectioni ad persuadendum efficacius arbitrabar, quod soleat amplius movere lectorem, vividas magis voces, tor et moneo, ut si qua deprehenderis digna reprehensione, aut ipse ea corrigere studeas, aut si id forsiamicabiliter intimare. Atque id quidem de sententia dixerim. Nam de verbis, erit forsitan invenire nonnullos, ad quorum aures si venerint, subsannent ea, dicentes: Quis est iste involvens sententias sermonibus imperitis? Verum nil tale mihi super tua reor eruditione verendum. Quippe et metum hunc,
Abbreviated transcription (Latin):
factꝰ est: ⁊ loqͥndo. conũsando cũ hoĩb pͥmum
ab eis carnalit̾ dilectꝰ est. Cum autẽ ꝑamicis
suis animam ponere tiellet.iam sp̃m diligebãt:
sadhuc carnalit̾. Unde & petrꝰ loquenti de
nis agnosce̾nt: in ipsa passione iam carnẽ spita¬
liter diligebant. Resurgente aut̃ eo ⁊ ascenden¬
te.sp̃m sp̃ĩtalit̾ amant. letiq decantant. Tsi
cognorumꝰ scđm carnem xp̃m.s.n.iam.ñ.n.¬

Expanded text:
factus est, et loquendo, et conversando cum hominibus, primum ab eis carnaliter dilectus est. Cum autem pro amicis suis animam ponere vellet, jam spiritum diligebant, sed adhuc carnaliter. Unde et Petrus loquenti de nis agnoscerent, in ipsa passione jam carnem spiritualiter diligebant. Resurgente autem eo et ascendente, spiritum spiritualiter amant, laetique decantant: Et si cognovimus secundum carnem
Abbreviated transcription (Latin):
nesit de illiᷤᷤ de qͥb scͥptum ẽ. Hñt zelum di:¬
uosunt amores carnalis & sp̃alis:ex qͥb
colligunt᷑.imͬi. modi diligendi. scilicet di¬
ligere carnemcarnalit̾. sp̃m carnauit̾: carnem

Expanded text:
ne sit de illis de quibus scriptum est: Habent zelum ne sit de illis de quibus scriptum est: Habent zelum Duo sunt amores, carnalis et spiritualis: ex quibus colliguntur quatuor modi diligendi, scilicet diligere carnem carnaliter, spiritum carnaliter; carnem
Abbreviated transcription (Latin):
qͥmira di ꝓuidentia. dum tpr̃alem penamsi ñ
libent̾. tam̃ patient̾ sustinent: uitam consequ¬
pastorẽ ⁊ gregem: tantum debet distare
lnt ep̃m ⁊ plebem. Stat iuie sublimis ⁊ rectꝰ: c̾uat
iste caput solo dep̃ssꝰ.Unde poeta Enaq conspe¬
et̾ant aĩalia cet̾a t̾ram. Os hõĩ sublime dedit.
Iue regit. iste regit᷑. ille pascit. iste paseit᷑: ut ex
ipsa forma ⁊ habitu. utq disenat᷑. Habet ille ĩ
manuuͥgam qͣ feriat: uł potꝰ ducat ⁊ reducat
ouem. Qd ẽ autem habe in manuuirgam. nͥ ĩ
oꝑe disciplinam:. ut subicctos suos.exemploma¬
gis instruat qm ũbo: Frubescunt enĩ suꝑbi ẽẽ
discipłi. si eos in humilitate p̃cesserint magist̾.
lupũ. H ẽ mites ⁊ obedientes debet leuiꝰ corri¬
pere: duros uͦ corde & imꝓbos.acriꝰ arguere: ẽq
necesse fu̾it &̃ anathematis sententra ferire. Te¬
net canem in fune. zelum scił cum discretiõe:

Expanded text:
qui mira Dei providentia, dum temporalem poenam, si non qui mira Dei providentia, dum temporalem poenam, si non libenter, tamen patienter sustinent, vitam consequpastorem et gregem, tantum debet distare inter episcopum et plebem. Stat ille sublimis et rectus: curvat iste caput solo depressus. Unde poeta: Pronaque cum spectent animalia caetera terram, Os homini sublime dedit. Ille regit, iste regitur, ille pascit, iste pascitur: ut ex ipsa forma et habitu uterque discernatur. Habet ille in manu virgam qua feriat, vel potius ducat et reducat ovem. Quid est autem habere in manu virgam, nisi in opere disciplinam, ut subjectos suos exemplo magis instruat, quam verbo? Erubescunt enim superbi esse discipuli, si eos in humilitate praecesserint magistri.lupum. Hoc est, mites et obedientes debet lenius corripere, duros vero corde et improbos acrius arguere; cumque necesse fuerit, etiam anathematis sententia ferire. Tenet canem in fune, zelum scilicet in discretione,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃catores: qr dant ĩ psenti pauꝑib tp̃ralia que
possident. ut ĩfuto recipiant ab eis et̾na: q̃ ni
iudicio examinandi st̃: uł ẽẽ iudicis amicos t
apdiudicem int̾cessores habe amicos. Hñt gͦ pͥ¬
mum bitudinis locũ qͥ int̾cedunt. hñt hi ꝓ qͥb¬
int̾cedunt scđm. St̃ aui qͥ ñ nulla bona occulte
faciunt: ꝓ qͥb merent᷑ regnum celors. S tamen
solo diumo testimonio contentist. Hoꝵ fig̾am
tenuit mulier illa ĩ eugłio: q̃ fluxum sanguinis
patiens. cogitauit int᷑ se dicñs. Si tetigero fimb̾am
uestim̃ti eiꝰ. salua ero. Q& dict̾o. accessit oceulte.⁊
tetigit: ⁊ salua fac̾ta est. Aliist̃ qͥ compellunt ubi
grã. ut pauꝑes necessarir. qͦs scił hic ignis pauꝑ¬
tatis deo dispensante purgat. ne infut̾o ignis iu¬
dicu damnabilit̾ puniat. De qͥb sc̃ptum ẽ. Com¬
pelle int᷑re: ut impleat᷑ domꝰ mea. Compellunt᷑
multi. uariis necessitatib ⁊ opp̾ssionib afflict̾:

Expanded text:
mercatores, quia dant in praesenti pauperibus temporalia quae possideat, ut in futuro recipiant ab eis aeterna, quaejudicio examinandi sunt, vel esse Judicis amicos, vel apud Judicem intercessores habere amicos. Habent ergo primum beatitudinis locum qui intercedunt; habent hi nt secundum. Sunt alii qui nonnulla bona occulte faciunt, pro quibus merentur regnum coelorum; sed tamen solo divino testimonio contenti sunt. Horum figuram tenuit mulier in Evangelio, quae fluxum sanguinis patiens cogitavit intra se, dicens: Si tetigero fimbriam vestimenti ejus; salva ero . Quo dicto, accessit occulte, et tetigit, et salva facta est. Alii sunt qui compelluntur: verbi gratia ut pauperes necessarii, quos scilicet hic ignis paupertatis Deo dispensante purgat, ne in futuro ignis judicii puniat. De quibus scriptum est: Compelle intrare, ut impleatur domus mea . Compelluntur multi variis necessitatibus et oppressionibus afflicti:
Abbreviated transcription (Latin):
idigentia nr̃a qͥ mulciplex. Etiã ub op̾habemꝰ.
qͣsi instrumto u̾boꝵ.fiat adinuicẽ tnsitꝰ qͥda cordiũ.
ĩ ꝯmunicatione cogitõnũ. Hac necessitate inuenta
st uba. Qͥs nesciat: Ueruntam̃ ⁊ nosipsos uerbis
iã alloqͥ necesse est. Nonne deosubiect̾a eris aĩa
mea ꝓpħa ait: ab ipso eñ salutare meũ. Q cui ñ
frequent̾ necesse ẽ aĩam reuocare suam: aduoca¬
re rationẽ suã. suosconuocare affectꝰ: Cui ñ opꝰ ẽ
crebro seipsum conuenire u̾b. inc̃pare minis:
souicitare monitis. urgere accusationib: Q̾n
etiam ratiocimis suade expedit qͣle ÷. ab ipso
enim salutare meũ.: ⁊ consolari aliqn. iuxta ilłd.

Expanded text:
ndigentia nostra quam multiplex! Etiam verbis opus habemus. ndigentia nostra quam multiplex! Etiam verbis opus habemus. quasi instrumento verborum fiat ad invicem transitus quidam cordium in communicatione cogitationum. Hac necessitate inventa sunt verba: quis nesciat? Verumtamen et nos ipsos verbis jam alloqui necesse est. Nonne Deo subjecta eris, anima mea? Propheta ait, ab ipso enim salutare meum . Et cui non frequenter necesse est animam revocare suam, advocare rationem suam, suos convocare affectus? Cui non opus est crebro se ipsum convenire verbis, increpare minis, sollicitare monitis, urgere accusationibus? Quin etiam ratiociniis suadere expedit; quale est, Ab ipso enim salutare meum; et consolari aliquando, juxta il
Abbreviated transcription (Latin):
nem głam. s honorẽ d̾i ⁊ fr̃m ittilitatẽ querere
studeamꝰos.
aueamꝰ fr̃s ne uasoꝵ int̾m uacuo splendore de¬
cepai. sero ꝯqueri habeamꝰ qͦd lampades nr̃e extm¬
gunt᷑. Ego enĩ reor mimime fuisse aeçensas: q̃ tẽ
uident᷑ extingui. Die nempe habes. Simile ẽ r .c.¬
decẽ.u. q̃ acẽ .i.s. Accipientes drx̃ñ accendentes.
Qͦmͦ enĩ accendert᷑ q̃ ñ sumpsert̾ oleum secum:
aut uͥ ignis matia defuit᷑. qͦm ignis fuit: Aut
lucet castitas ⁊̃ ex seppsa. s qnto lucidior lampas
ardens qm sine igne. tanto pulchrior castagna¬
tio ẽ caritate. Dic ⁊ a cet̾is uoluptatib. tẽꝑantia
⁊ patientia ĩ adũsitatib. honesta ĩ ꝯusatione.⁊
core. ⁊̃ apd faturas u̾gines renitere uident᷑. At
qm̃tutrea mag̃ ꝗͣ ignea claritate fulgebant: eo
ipso lampadessuas arbit̾bant᷑ ertingui: quo n¬
mirum manẽ hẽ splendorem ab et̾ria ꝯsper̾int

Expanded text:
nem gloriam, sed honorem Dei, et fratrum utilitatem quaerere nem gloriam, sed honorem Dei, et fratrum utilitatem quaerere studeamus.fratres, ne vasorum interim vacuo splendore decepti, sero conqueri habeamus quod lampades nostrae exstinguuntur. Ego enim reor minime fuisse accensas, quae tunc videntur exstingui. Sic nempe habes: Simile est des suas . Accipientes dixit, non Accendentes. Quomodo enim accenderunt, quae non sumpserunt oleum secum? aut ubi ignis materia defuit, quomodo ignis fuit? At lucet castitas etiam ex seipsa. Sed quanto lucidior lampas ardens, quam sine igne, tanto pulchrior casta generatio cum charitate. Sic et a caeteris voluptatibus temperantia, et patientia in adversitatibus, honestas in conversatione, et core etiam apud fatuas virgines renitere videntur. At quoniam vitrea magis quam ignea claritate fulgebant, eo ipso lampades suas arbitrabantur exstingui, quo nimirum inanem hunc splendorem ab aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
in eamanet intellige. Porroĩ eute oꝑim̃tum eiꝰ. ĩ san¬
si uelam̃ excusationis ⁊ dissimulationis. ꝑ cõpunẽ¬
tionẽ cordis ⁊ ꝯfessionẽ oriᷤ amouea. si pecci ꝯsuety¬
dinem correptione ꝯũsionis abseidas. si demq
ut necessariũ est. occasiones qͦq peccĩ.⁊ fomitem
fugias concupiscentiarum.
Aptulert magi dño atirũ. th. ⁊ myrrã ħ fortassis¬
ploco ⁊ tpr necessaria uidebant᷑. Auri p̃cium. ob
pauptatẽ: myrre unguentũ. ob infantił ut assol&
corporis teneritudinẽ: thuris odoram̃tũ. obsordi¬
Idamstabul mansionẽ. Nosu̾ qm̃ illa iã oĩa tns¬
ierunt. offeramꝰ ei acceptabiliora munã. myrrȩ
unct̾ionẽ. ĩ ꝯmunionẽ sociał uite. thuris spemã
suaueolentia bone fame: auri splendorẽ. in con¬
scientie puritate: qͦ uidł nec de officiosa ꝯusatiõe
familiarẽ grãm. nec de lauoabili opinione ina¬

Expanded text:
catum, quod in ea manet, intellige: porro in cute operimentum ejus, in sancatum, quod in ea manet, intellige: porro in cute operimentum ejus, in sanexcusationis et dissimulationis per compunctionem cordis, et confessionem oris amoveas; si peccati consuetudinem correctione conversionis abscindas; si denique, ut necessarium est, occasiones quoque peccati et fomitem fugias concupiscentiarum. 15. Obtulerunt magi Domino aurum thus, et myrrham . Haco et tempore necessaria videbantur. Auri pretium ob paupertatem; myrrhae unguentum ob infantilis, ut assolet, corporis teneritudinem; thuris odoramentum ob sordidam stabuli mansionem. Nos vero quoniam illa jam omnia transierunt, offeramus ei acceptabiliora munera: myrrhae unctionem in communionem socialis vitae, thuris speciem in suaveolentiam bonae famae, auri splendorem in conscientiae puritatem: quo videlicet nec de officiosa conversatione familiarem gratiam, nec de laudabili opinione ina
Abbreviated transcription (Latin):
sangͥne corꝑis inuenire ẽu erc̾uerit nimis. ñ iã
nutͥm̃tum afferre corꝑi s det̾mentũ. Quamobrem
sipeccare delect̾at᷑ adhuc sangͥs uitiosꝰ est: ⁊ minue
s neqͥd nimis. Alioqͥn repͥm̃dꝰ est feruor ĩmod̾at̾.
ne noceat unitati. seruiat indiscretom.
Pars tua sumꝰ dñe: qmͣ dulisti de manu amorres
ĩgladio ⁊ arcu tuo. Giadiꝰ tuus. sermouiuus ⁊ efti¬
cax: arcꝰ tuus incarnatio tua. Ibi enim uel ut cͥuao
sapiȩ ligno:⁊ pio qͥd ãm̾ flera diumitate. neruus carmᷤ
uehem̃t extensꝰ. ⁊ humanitaᷤ inesfabilit̾ aucta cognõ
citur. Pars gͦ tua sumꝰ. ⁊ popłs adqͥsitionis tuȩ: quam
ad qͥsisti ubo p̃dicationis. ⁊ mistio in carnationis.
N cͥcumcisione dñi nec neruus rumpit̾. nec os com¬
minuit᷑: ut robustiora q̃q ⁊ firmiora seruent᷑ ille¬
sa. Aꝑit̾ aut̃ cutiᷤᷤ. amputat̃ caro. sangͥs effundit᷑. ut

Expanded text:
sanguine corporis invenire est, ubi excreverit nimis, non jam sanguine corporis invenire est, ubi excreverit nimis, non jam nutrimentum afferre corpori, sed detrimentum. Quamobrem si peccare delectat adhuc, sanguis vitiosus est, et minuersed ne quid nimis. Alioquin reprimendus est fervor immoderatus, ne noceat unitati, serviat indiscretioni. Pars tua sumus, Domine, quam tulisti de manu Amorrhaei in gladio et arcu tuo . Gladius tuus sermo vivus et efficax ; arcus tuus incarnatio tua. Ibi enim velut curvato sapientiae ligno, et pio quodam modo flexa divinitate, nervus carnis vehementer extensus, et humaquem acquisisti verbo praedicationis, et mysterio incarnationis. 14. In circumcisione Domini nec nervus rumpitur, nec os comminuitur, ut robustiora quaeque et firmiora serventur illaesa. Aperitur autem cutis, amputatur caro, sanguis effunditur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Uinuendisanguinis duplex ẽ eausa. Int̾dũ qͣlitas.
int̾dũ qͣntitas obest. Nec minꝰ ꝑnitiosa immoderata
abundantia. ꝗͥ corruptio. Libm̃s ẽ iste.Sanguis aĩe
mee: uoluntas. Nat̾e siqͥdẽ cognatꝰ p̃ eȩtis humorib
sanguis dr: ⁊ aĩȩ uita in uoluntate ẽ. Minuat᷑ gͦ pͣ¬
ua uoluntas: q̃ morbi causa ẽ sp̃ał. Minuat᷑ in quã:
dũ penitꝰ ex hauriri exsiccariq ñ potest. Scindat᷑
aꝑiat᷑ uena ferro ꝯpunctionis: ut peccĩ. ⁊ si ñ oĩsseno̾.
c̾te ꝯsens effluat. ⁊ abitiat᷑. Andubitas inueniri ⁊ in
aĩa sangͥnis ñ inutił inutilem abundantiã : ati¬
disapientẽ medicũ qͥ ⁊ ipsum doc& ĩticie sangnẽ
minuendũ. Noli inqͥt miniũ ẽẽ iustꝰ. Simile ẽ ⁊ utdõ¬
putas uenȩ parcendũ est. si ⁊ iusticia ⁊ sapĩa egent
minutione: Qͥs enim sanguis utilior. Iulud tam̃
mem̃to. nec minis iꝰtum. itũ. nec ebͥam ut ita loqͣr
sapĩam. oportae sapĩam noĩari.Dic nimirũ ⁊ in

Expanded text:
Minuendi sanguinis duplex est causa. Interdum qualitas, interdum quantitas obest: nec minus perniciosa immoderata abundantia, quam corruptio. Sanguis animae meae, voluntas mea. Naturae siquidem cognatus prae caeteris humoranimae vita in voluntate est. Minuatur ergo prava voluntas, quae morbi causa est spiritualis. Minuatur, inquam, dum penitus exhauriri exsiccarique non potest. Scindatur et aperiatur vena ferro compunctionis, ut peccati, etsi non omnis sensus, certe consensus effluat et abjiciatur. An dubitas inveniri et in anima sanguinis non inutilis inutilem abundantiam? Audi sapientem medicum, qui et ipsum docet justitiae sanguinem minuendum. Noli, inquit, nimium eputas venae parcendum est, si et justitia, et sapientia egent minutione? Quis enim sanguis utilior? Illud tamen memento, nec nimis justum, justum: nec ebriam ut ita loquar, sapientiam oportet sapientiam nominari. Sic nimirum et in
Abbreviated transcription (Latin):
oddis . iiͦͬi. uisitat nos ds. Exhibitione p̃cepti. P̃¬
ceptum enim aliud earnale: aliud sp̃ale. Asꝑi¬
Neqͥs decollata uͥtute suꝑbiat. Ut uirtꝰ hõib inno¬
tescat U̾t alos eiꝰ exemplo cõpescat. Ut corona cu¬
mulet᷑ & crescat. Nouitate miracłi qͦd uisibile ẽ¬
ce inuisibile. Inspiratione subtili.

Expanded text:
Modis quatuor visitat nos Deus: Exhibitione praecepti, praeceptum enim aliud carnale, aliud spirituale; asperine quis de collata virtute superbiat, ut virtus hominibus innotescat, ut alios cujus exemplo compescat, ut corona cumuletur et crescat; novitate miraculi, quod visibile et invisibile; inspiratione subtili.
Abbreviated transcription (Latin):
uatuor uͥgines st̃ qͣs ĩ ꝯiugium sociare debemꝰ.
Pioqñtia phylosophiał q̃ ÷ zelpha ancula ia¬
c̃ob. Sententia niriditialis. q̃ ꝑbalã designat᷑. Inno¬
centia actualis. q̃ liapot dici. Contemplatiosp̾ital.
que rachel intelligitur.

Expanded text:
uatuor virgines sunt quas in conjugium sociare debemus. Eloquentia philosophalis, quae est Zelpha ancilla Jacob; sententia judicialis, quae per Balam designatur; innocentia actualis, quae Lia potest dici; contemplatio spiritualis, quae Rachel intelligitur.
Abbreviated transcription (Latin):
auoqͥn frust᷑ desidat. ⁊ suspirat uitatis ample¬
rib iungimtiens u̾itati. Que enim mendacio
societas cum u̾itate: Qn potiꝰ u̾itas ꝑdit om̃s
qui loquunt᷑ m̃dacium. fortassis meuanglio
si querimꝰ: inuenimꝰ p̾cessisse & huiꝰ figuram.

Expanded text:
Alioquin frustra desiderat et suspirat veritatis ampleAlioquin frustra desiderat et suspirat veritatis amplexibus jungi, mentiens veritati. Quae enim mendacio societas cum veritate? Quin potius veritas perdit omnes qui loquuntur mendacium . 5. Fortassis in Evangelio si quaerimus, inven