comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oclos hab̾ent. Sic eni
afflicti fuerant: ut des¬
ꝑarent de p̾senti uita.
sit nos affligi: ut non
simꝰ fidentes in nobis.
Maledictus enĩquicon¬
fidit m homine. s m
do tantũ. in quo secure
mortuos. Cui miracło
simile ẽ: qd̾ me de il¬
llis p̾dictis lib̾auit u̾n
subdit. qͥ detantis ꝑi¬
culis nos eripuit:i.
ad salutẽ nos reduxit.
& cotidie. nos eruit.
quia ds p̾sidia sua ñ
negat suis: in necessi¬
tate positis. inquem
dm̃tendentes mentis
adhuc. in posterum:
eripiet nos. adiuuati¬
tib ñ solum nob̾: & a¬
liis: s etiã uob̾ in orõ¬
ne facta: ꝓ nob̾. ut ex
qd̃ adhuc eripiet. ad
hoc utiq. ut ex ꝑso¬
nis multarũ facierũ:
NOHIS etatum:. ad m ꝑ predicationẽ nr̃am
qua conuersȩ sunt. Quod u̾o dixerat: a ꝑsonis mł¬
les participes: eiꝰ donationis. quȩ in nob est .i. ha
bentes eandem donationẽ fidei: quȩ in nob̃ est.

Expanded text:
culos haberent. Sic enim afflicti fuerant ut desperarent de praesenti vita. sit tamen nos affligi, ut non simus fidentes in nobis. Maledictus enim qui confidit in homine; sed in Deo tantum, in quo secure mortuos, cui miraculo simile est, quod me de illis praedictis liberavit. Unde subdit: Qui de tantis periculis nos eripuit, id est ad salutem reduxit, et quotidie nos eruit, quia Deus praesidia sua non negat suis, in necessitate positis, in quem, Deum tendentes mentis adhuc, in posterum eripiet nos, adjuvantibus non solum nobis et aliis, sed etiam vobis in oratione facta pro nobis, ut ex t: Dico quod adhuc eripiet, ad hoc utique, ut ex personis multarum facierum, id aetatum ad Deum per praedicationequa conversae sunt. Quod vero dixerat a personis mules, participes ejusdem donationis, quae in nobis est, id est habentes eamdem donationem fidei, quae in nobis est.
Abbreviated transcription (Latin):
ut uob̃ce aliis. ꝑsonis dico: multarum facierum.
.i. discretionum .i. discretoꝵ meritoꝵ.⁊ diu̾sarum
uirtutum. ut facies iob fuit. patientia. facies
dauid: humilitas. facies moysi: mansuetudo.
uUł sed̃m aliam littam. alia enim translatio: ita
habet ut in multoꝵ facie. ei que in nob est ⁊c̃.
quȩ litt̾a sic legit᷑. Ñ. Ita orõnes ur̃ȩ iuuabt̃ nos:¬
nationis quȩ est in nob̾. hec ñ mutant᷑. Agantur
dico. inmultoꝵ facie .i. int̾ multos. ⁊ coram mul¬
tis. Hoc idõ dicit: qr gr̃a di ꝯsolatur apłos: causa
sure cis ingerebantur. & id̾o: illia. om̃s credentes:
gr̃as do referant. ꝓ lib̾atione apłi. Sequit᷑. N am

Expanded text:
ut vobis et aliis. Personis dico multarum facierum, id est discretionum, id est discretorum meritorum et diversarum virtutum, ut facies Job fuit patientia, facies David humilitas, facies Mosi mansuetudo. Vel secundum aliam litteram. Alia enim translatio ita  multorum facie ejus quae in nobis est, etc., quae littera sic legitnationis, quae est in nobis. Haec non mutantur. Agantur, dico, in multorum facie, id est inter multos, et coram multis. Hoc ideo dicit, quia gratia Dei consolatur apostolos causa surae ejus ingerebantur. Et ideo illi, id est omnes credentes, gr
Abbreviated transcription (Latin):
carũdem passionit qͣs
& nos patim᷑. quia debe¬
tis exemplo nr̃i. patiea¬
dem: que & nos patim᷑
A deo oꝑat᷑: ut spes nr̃a:
qua sꝑamꝰ nos passuros.
sit firma. Patimur dico:
utilitatẽ: ⁊ u̾e̾. qͥa nossu¬
inus scientes qm̃ sicut
mͦestis sotii passionum:
magistri sui cõꝑationẽ:
parua pati cogͥnou̾int.
accepta consolatione:
dolere desistant. Qiͣ. bñ
sionum: & hoc: supͣ mo¬
dum. p̃̾cedentium tribu¬
lanonum. ⁊ supͣ uirtutẽ
hũanam.ita .i. adeo: ut
tedet nos. qui de malis
solemꝰ gaudere: eniã uiu̾e.
nobis ipsis. qi nr̃a natu¬
ra. nil. nisi mort̾e ꝓmit¬
tebat. uł defectum. tan¬
tam nisolentiam mniqui¬
tatis significat insur¬
rexisse contra fidei p̃di¬
catores: itt mortẽ ante

Expanded text:
arumdem passionum quas et nos patimur, quia debetis exemplo nostro pati eadem quae et nos patimur. Adeo operatur, ut spes nostra, qua speramus vos passuros, sit firma. Patimur, dico, utilitatem. Et vere, quia nos sumus scientes quoniam sicut modo estis socii passionum, magistri sui comparationem parva pati cognoverint, accepta consolatione dolere desistant. Quasi dicsionum, et hoc supra modum, praecedentium tribulationum, et supra virtutem humanam, ita, id est adeo, ut taederet nos, qui de malis solemus gaudere, etiam vivere, nobis ipsis, quia nostra natura nil nisi mortem promittebat, vel defectum. Tantam insolentiam iniquitatis significat insurrexisse contra fidei praedicatores, ut mortem ante
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cũ illo: unanimes dõ gr̃as agant.¬
lO Bell Magnꝰenĩ ꝓfectus ẽ ei: cusꝰ ministio
multi facti leti. dm laudant. orate ita fieri ut
hoc facto: ueniam ad uos in gaudio: ꝑ uolun¬
tatẽ dei. hoc dicit: ut ostendat omĩa cum d̃i
uoluntate se age. et restigerer uob̾cũ qd̾ erit

Expanded text:
 cum illo unanimes Deo gratias agant. Magnus enim profectus est ei, cujus ministerio multi facti laeti Deum laudant. Orate ita fieri, ut hoc facto veniam ad vos in gaudio per voluntatem Dei. Hoc dicit ut ostendat omnia cum Dei voluntate se agere. Et refrigerer vobiscum, quod erit
Abbreviated transcription (Latin):
debeo.erant enĩ disciplina mirabiles:⁊ bon
opis cupidi: studiosiq magis agendi bene:
qͣm loqͣndi. In hoc tñ precipue gr̃as ago. ꝙr
fides ur̃a. &e si ñ ꝑfecta. annunciat᷑ in uinu̾so
mundo. quĩa roma caput mundi erat. ⁊ tõo.
fidi illoꝵ fama: omnẽ locum ꝑagrabat. uñ
ꝑfic̾ent multi. Et nota. qdñ laudat apłc fi¬
dem illoꝵ tanq̃m ꝑfectam. s facilitatẽ fides:
qr inauditu auris credidert̃. & uotũ erga xꝑ̃m¬

Expanded text:
 agere debeo erant enim disciplina mirabiles, et boni operis cupidi, studiosique magis agendi bene quam loquendi in hoc tamen praecipue gratias ago, quia fides vestra, etsi non perfecta, annuntiatur in universo mundo, quia Roma caput mundi erat, et ideo fidei illorum fama omnem locum peragrabat, unde proficerent multi. Et nota quod non laudat Apostolus fidem illorum, tanquam perfectam, sed facilitatem fidei, quia in auditu auris crediderunt, et votum erga
Abbreviated transcription (Latin):
Iuod si delibatio. Qiͣ. dixi
qd̾ assumptio eoꝵ erit
multũutilis. q̃m ne
dicatis ogentiles nõ
posse fieriquasi totum
genus sit repudiand̃r
scĩficari. Est aut̃ delibatio: parua ex aliqua re
assumptio: ad exꝑim̃tum totiꝰ masse ut excibo
uł potu. Cum enim delibatiouniꝰ substantie
sit. cum massa. ñ pot̾ eẽ delibatioscã. & massa
ĩmunda. Delibatio emm de massa ẽ. & si radix
ẽ sc̃a .i. si pattiarchȩ a quib contrahunt humo¬
rem fidi. scĩ fuerunt: tuuc & rami .i. illi qu
diffundit in ramos: ubi fiunt fructus boni
saporis: ita apłi: &e alii qui originẽ duxerunt
a sc̃is patrib. & eoꝵ fidem imitati sunt: bom
a scĩ fuerunt. Qd̾ si aliqui. ꝓbat adhuciu

Expanded text:
uod si delibatio. Dixi assumptio eorum erit multum utilis; quam ne tis gentiles non posse fieri, quasi totum genus sit repudiatum.  est gens potest sanctificari. Est autem delibatio parva ex aliqua re assumptio ad experimentum totius massae, ut ex cibo vel potu. Cum enim delibatio unius substantiae sit cum massa, non potest esse delibatio sancta, et massa immunda. Delibatio enim de massa est. Et si radix est sancta, id est si patriarchae a quibus contrahunt humorem fidei sancti fuerunt, tunc rami, id est illi qui diffundit in ramos, ubi fiunt fructus boni saporis, ita apostoli et alii qui originem duxerunt a sanctis patribus et eorum fidem imitati sunt, boni et sancti fuerunt. Quod si aliqui. Probat adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
.i. si eoꝵ delicto ditatuᷤ
ẽ mundus. & si dimi¬
nutio .i. abiectiocorum
diuitie st̃ gentium: ide¬
si pauci de eis conu̾si:
tes. qͣntomagis. pleñ¬
diuitiȩ gentiũ .i. simalũ eoꝵ conũtit ds in bo¬
num .i. in diuitias mundi: multomagis bo
rũ conu̾sa. ditabit gentes doctrina &c exemplo.
In qͦ ostendit. necmutiłe nec in recuꝑ abilẽ casũ¬

Expanded text:
st si eorum delicto ditatus est mundus: et si dimiid est abjectio eorum, divitiae sunt gentium, idsi pauci de eis conversi, tes, quanto magis plendivitiae gentium, id est si malum eorum vertit Deus in bonum, id est in divitias mundi, multo magis bonrum conversa ditabit gentes doctrina et exemplo. In quo ostendit nec inutilem nec irrecuperabilem casu
Abbreviated transcription (Latin):
stra sunt. quib sustentati. do seruiunt. siue
futura: spe quoꝵ seruiunt. Presentia enĩ nr̃a
sunt. si sic utimur eis. ad sustentationẽ: ut
ñ offendamꝰ. futura ñra ft̃: si ea credentes:. ma¬
gis optamus. Uł ita. Siue mundꝰ ur est. hoc
sd̃o dicit: quia etiam elementa mundi nobis
seruiunt. siue uita doctoꝵ: siue mors eorũd̾e
ur̃a est. Nlam & uita &e̾ mors doctorum: ad
ꝓfectui fidelium. ꝑ mortẽ: diabolum: & m̃¬
bra eiꝰ accipe. qui dum ꝑsecuntur: utilitatiser¬

Expanded text:
stra sunt, quibus sustentati Deo serviunt, sive futura, spe quorum serviunt; praesentia enim nostra sunt, si sic utimur eis ad sustentationem, ut non offendamus. Futura nostra sunt, si ea credentes, magis optamus. Vel ita: Sive mundus noster est. Hoc ideo dicit, quia etiam elementa mundi nobis serviunt, sive vita doctorum, sive mors, eorumdem nostra est. Nam et vita et mors doctorum ad aprofectui fidelium, per mortem, diabolum et membra ejus, qui dum persequuntur, utilitati ser
Abbreviated transcription (Latin):
te. Qd̾ aut̃ mundi sa
tate. Scͥptũ est enĩ
in iob. Comp̾hendã
sapientes mundi:
in astu. eoꝵ. facien¬
doalit̾: quã ipsidi¬
cunt. Et it̾m: in
psalmoscriptũ est.

Expanded text:
a tate. Scriptum est enim in Job: Comprehendam, id sapientes mundi in astutia eorum, faciendo aliter quam ipsi dicunt. Et iterum, in Psalmo scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
qdin se non haberet: ostendit om̃ium hoꝵ se loqͥ
linguis subdens. Or̃as ago. hic ꝓponit se exẽm¬
r̃as ago deo
um ur̃m lin¬
gua loquor.
Sed in eccłia
uolo quinꝙ
ut &e alios in¬
struam. quã
decem mila u̾¬
borum in lin¬
rẽs: nolite
pueri effici
sensib: s ma¬
estote. sensib

Expanded text:
n aliis quod in se non haberet, ostendit omnium horum se loqui linguis, subdens: Gratias ago. Hic proponit se exemas ago Deo um vestrum lingua loquor sed in ecclesia volo quinque ut et alios instruam quam decem milia verborum in linres nolite pueri effici sensibus sed maestote sensib
Abbreviated transcription (Latin):
ens qͥs sit locꝰ ydiote:. sub
Quomodo di¬
am̃: hic ẽ locus ydiote:¬
etiam multum intentꝰ.
quid dicas: nescit. Nota:¬

Expanded text:
sit locus idiotae, subdit: Quomodo diamen. Hic est locus idioetiam multum intentus, quid dicas nescit. Nota
Abbreviated transcription (Latin):
re debetis: sd̃o & qͥ loqͥt᷑
lingua: oret dđm. ut in¬
digr̃a sibi detur. uł sic
orem lingua. ilam si alit̾ fecerit. ñ
ualet. & hoc ẽ: qd̃ sub¬
i facit me loqui. uli

Expanded text:
re debetis, ideo et qui loquitur lingua oret Deum, ut indi gratia sibi detur. Vel, sic nat. Nam si alter fecerit, non valet, et hoc est quod subfacit me loqui. Vel,
Abbreviated transcription (Latin):
loqueremini. qͣs uullus
unqͣm intellig̾et. ⁊ de oĩ¬
b reb. in unaqͦq lingua
qͥa nulla res ẽ sine suauo¬
ce: in unaquaq lingua.
Ułita distingue lit̃am.
Iõo nesciet᷑. qreritis in
aera loq̃ntes. tã multa:
ut puta multa st̃ gen̾a
linguaꝵ. in hoc mundo. & in singłis linguis. ni¬
chil c̃ sine uoce .i. qr loquemini om̃ĩb linguis:

Expanded text:
loqueremini, quas nullus unquam intelligeret, et de omnibus rebus in unaquaque lingua, quia nulla res est sine sua voce, in unaquaque lingua. Vel ita distingue litteram: Ideo nescitur, quia eritis in aera loquentes. Nam multa, ut puta, multa sunt genera linguarum in hoc mundo, et in singulis linguis nihil est sine voce, id est quia loquimini omnibus linguis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ linguam: quoꝵ libet
signoꝵ: uł in cognitam.
pͥ sermonẽ. manifestũ.
ꝑ int̾pretationẽ ded̾itis.
qui debetis ad bellũ con¬
tra demones hor̃es hor
tur. Critis enĩ loq̃ntes in
aera .i. ad aures hoĩum
mani acris ictu. ñ ad cor¬
da hominũ intellectu.
Iõo eritis loqñtes in aera.
qͥa tam multa critis lo¬
q̃ntes: ut ꝑuta multa
sunt gena linguarum
in hoc toto mundo. Mł¬

Expanded text:
 linguam, quorumlibet signorum, vel incognitam, nisi sermonem manifestum per interpretationem dederitis, qui debetis ad bellum contra daemones homines horttur; eritis enim loquentes in aera, id est ad aures hominum inanis aeris ictu, non ad corda hominum intellectu. Ideo eritis loquentes in aera, quia tam multa eritis loquentes, ut puta, multa sunt genera linguarum in hoc mundo.
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾it modos: uł conso¬
nantias cantilene :
qr nec de tuba. & enĩ si tu¬
ba det incertã uocẽ. Iu¬
deis erat usus tube in
festis: & bellis: diuersis
somis. Si gͦ det. incertam
significet: quis para¬
bit. se ad bellum: Qł.¬

Expanded text:
poterit modos, vel consonantias cantilenae? quia nec de tuba. Etenim si tuba det incertam vocem. Judaeis erat usus tubae in festis et bellis diversis sonis. Si ergo det incertam significet, quis parabit se ad bellum? Q
Abbreviated transcription (Latin):
npotiꝰ apisoscõs: qui dmtimentes iusticiam¬
seruarent: & legum ueritat: salua caritate: &
caritat: salua ueritate. iiudicando deserui
cere. Et quasi aliqͥs dic̾e̾t. debent ne scĩ de hu¬
uismodi uidicare : Sequit᷑. & ait. An nescitiᷤ.¬

Expanded text:
i timentes justitiam, et legum veritati salva charitate, et charitati salva veritate judicando deservircere. Et quasi aliquis diceret: Debentne sancti de hujusmodi judicare? Et ait: An nesciti
Abbreviated transcription (Latin):
de quo supͣ tractauit.
incipit agere de ui¬
diciis. in quib mul¬
tis modis peccabart¬
.s. qui contem ptis fi¬
delib infideles iu¬
dices adibãt uł stul¬
tos iudices instituebant ⁊ litigabant ⁊ frau
aliqs ur̃m hĩis negocium adusꝰ alt̾m fidelem:

Expanded text:
de quo supra tractavit, incipit agere de diciis in quibus multis modis peccabacet quod contemptis fidelibus infideles dices adibant, vel stultos judices instituebant, et litigabant, fraudaaliquis vestrum habens negotium adversus alterum fidelem,
Abbreviated transcription (Latin):
in eccłia. st̃ ꝑfessione
dicatis: utiq In his¬
enĩ putredo secanda ẽ
l udicabit. ñ nob̾ cõmi¬
sit. ut eos nc̃ iudicemꝰ.
beo talib. gͦ̾ Auferte¬
malũ hoiem ex uob̃¬

Expanded text:
Ecclesia professione vidi? utique; in hisenim putredo secanda est. judicabit; non nobis commisit ut eos nunc judicemus.  talibus, ergo aufertemalum ho
Abbreviated transcription (Latin):
Cauendum ẽ: ne sic intelligatur: xp̃c ẽ dei:
qualit̃ illud:. omĩa ur̃a sunt. & illud. uos estiᷤ
res dissimiles. ⁊ in natura diuerse xp̃c autem:
subdit᷑ do patͥ. non tanqͣm dissimilis. aut al¬
terius naturȩ. s tanqͣm pat̾ filius. Sciend̃y
etiam: qd̾ in hac enumeratione rerũ sibi con¬
ibi. caput mulieris: uir. caput uirr. xp̃c.¬
in his:. quȩ sͥ conexa sunt:. numerari solet.

Expanded text:
 est Dei, qualiter illud, omnia vestra sunt. Et illud, vos, estis res dissimiles, et in natura diversae. Christus autem subditur Deo Patri, non tanquam dissimilis aut alterius naturae, sed tanquam Patris Filius. Sciendum etiam quod in hac enumeratione rerum sibi conibi: Caput mulieris vir, caput viri Cin his, quae sibi conexa sunt, numerari solet
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ i: ius sumꝰ ereatione. & recreatione.
hoc id̃o dicit apłc: ut sicut hec nr̃o iudicio con¬
cessa sunt & subiecta: ita nos xp̃o subiciam᷑.
xp̃c aut̃. est dei patͥs ꝓpriꝰ filius. eius faciens
uoluntatem. ut. & nos: ipsius uoluntatem

Expanded text:
to cujus sumus creatione et recreatione. Hoc ideo dicit Apostolus, ut sicut haec nostro judicio concessa sunt, et subjecta, ita nos Christo subjiciamus. Christus autem est Dei Patris proprius Filius, ejus faciens voluntatem, ut et nos ipsiu
Abbreviated transcription (Latin):
detractiones iudorum.
impꝑantiũ tib in me o
mee .i. eum fac̾em uoluntatẽ tuã o ds̃. in hoc
qd̾ ciccisti malos de templo:. qd fccerunt spclũ¬
cam latronm. & in om̃ib aliis: iudei mͥ imꝓ¬
peria ingesserunt. quia dixerunt me peccare
inte. qui potꝰ me ñ recipiendo quẽ misisti: exp¬
brauerunt te. & peccauerunt in te: ñ recipien¬
dome. & id̾o me occiderunt: quasi peccantem

Expanded text:
detractiones Judaeorum improperantium tibi in me, omeae, id est cum facerem voluntatem tuam, o Deus, in hoc, quia ejeci malos de templo quod fecerunt speluncam latronum, et in omnibus aliis Judaei mihi improperia ingesserunt, quia dixerunt me peccare in te, qui potius me non recipiendo quem misisti exprobraverunt te, et peccaverunt in te, non recipiendo me, et ideo me occiderunt, quasi peccantem
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ut ñcuret siue pla¬
ceat: siue ñ placcat: ꝓxi¬
unꝰ quisq nr̃m. caritati
studens: placeat .i. pla¬
cere curet: ꝓximo suo .i.
onĩ homini. ñ in malũ.
feeit. sicut ip̃e dicit in
euangłio. Non ueni fa¬
cere uoluntatẽ incam.

Expanded text:
tur, ut non curet, sive placeat, sive non placeat proxiunusquisque nostrum charitati studens, placeat, id est placere curet, proximo suo, id est omni homini non in malum, fecit, sicut ipse dicit in Evangelio: Non veni facere voluntatem meam,
Abbreviated transcription (Latin):
Deum quippe imitaridesid̾at: qui fastigiũ poten¬
dice alienis intentꝰ utilitatib. & ñ suis: laudibus
ãministrat. Qui p̾latus cet̾is: ꝓdesse appetit:. ñ.
pesse. t̃ umoris nanq: elatio: ñ ordo potestatis:
in cͥmine ẽ. Potentiam d̾s tribuit. Clationẽ uo
potentiç. malicia nr̃e m̃tis inuenit. Tollamꝰ gͦ
qd̾ de nr̃o ꝯtulimꝰ. & bona sunt: quȩ d̾olargien¬
te possidemꝰ. quia nequaquã iusta potentia. s
in his .s. quȩ ad potestatẽ ꝑtinent: ut in tͥbu¬
fecit ds rõnabilit̾. De iala etiam uideri potest:
dum & boni ꝑ eam purgant᷑: & mali dãpnan¬
tur. ac ipsa deteriꝰ precipitat᷑. Et nota qd̃ noĩe
potestatis: ut̾dũ accipit᷑ potestas ip̃a. quȩ dat᷑
alicui a dõ. aliquando. ipse homo habens po¬
testatẽ. qd̾ diligens lector distinguat. Qui
ui aut̃ resi potestati. di ordinati¬

Expanded text:
Deum imitari desiderat, qui fastigium potenDeum imitari desiderat, qui fastigium potentiae alienis intentus utilitatibus, et non suis laudibus administrat. Qui praelatus caeteris prodesse appetit, non praeesse. Timeris namque elatio, non ordo potestatis in crimine est, potentiam tribuit; elationem vero potentiae malitia nostrae mentis invenit. Tollamus ergo quod de nostro intulimus, et bona sunt quae Domino largiente possidemus, quia nequaquam justa potentia, sedin his scilicet quae ad potestatem pertinent, ut in tribuaefecit eam rationabiliter; de mala etiam videri potest dum boni per eam purgantur, et mali damnantur, et ipsa deterius praecipitatur. Et nota quod nomine potestatis interdum accipitur potestas ipsa quae datur alicui a Deo, aliquando ipse homo habens potestatem, quod diligens lector distinguat. Qui : Qui resistit potestati, Dei ordinati
Abbreviated transcription (Latin):
num cupiditatẽ nocendi. ꝑ se habet. potesta¬
dem autt̾ si ille ñ dat: ñ habet. Idoq diabolus
ante quam aliqͥd tollet iob dicebat domino.¬
Mitte manũ tuã .i. da potestatẽ. quiactiã nocen¬
tium potestas: ñ est nͥ a do. sicut scriptũ ẽ loq̃n¬
te sapientia. ꝑme reges regnant. & tiranni per
ypocritam: ꝓpt̾ ꝑuersitatẽ popł. Et de popło
isrł dicit ds̃. Dedieis regem in ira mea. Nocendi
iusticia. Iniustum enĩ non ẽ: ut imꝓbis accipi¬
entib nocendi potestatẽ: bonoꝵ patientia pro¬
bet᷑. & maloꝵ unqͥtas puniat᷑. slam ꝑ potesta¬
ret.⁊ paulus colaphizatꝰ. ne se extolłet. & iudaᷤ
uãpnatꝰ. ut sc suspend̾et. Cum gͦ ds uistos fac̃
suos. ꝑ potestatẽ diabolo datam: tamen: ꝓ iniqͣ
nocendi uoluntate: que ipstꝰ diaboli fuit: ei red¬
det᷑ in fine supplicium. Quȩ aut̃ a do sunt: ordi¬
nata sc̃ .i. rõnabilit̾ ab eodispositast̃. Iobatt. Deus
potentes ñ abicit: cum & ip̃e sit potens. Gregoriꝰ.

Expanded text:
num, cupiditatem nocendi per se habet; potestatem si ille non dat, non habet. Ideoque diabolus antequam aliquid tolleret Job, dicebat DomMitte manum tuam , id est da potestatem, quia etiam nocentium potestas, non est nisi a Deo. Sicut scriptum est, loquente Sapientia: Per me reges regnant, et tyranni perypocritam propter perversitatem populi . Et de populo Israel dicit Deus: Dedi eis regem in ira mea . Nocendijustitia. Injustum enim non est ut improbis accipientibus nocendi potestatem bonorum patientia probetur et malorum iniquitas puniatur. Nam per potestaaesumeret, et Paulus colaphizatus ne se extolleret, et Judas damnatus ut se suspenderet. Cum ergo Deus justos faciat suos per potestatem diabolo datam, tunc pro iniqua nocendi voluntate, quae diaboli ipsius fuit, ei reddetur in fine supplicium. Quae autem sunt a Deo ordinata, id est rationabiliter ab eo disposita sunt. Job ait: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens . Gregorius
Abbreviated transcription (Latin):
Nioꝑls. haotimorẽ his qui bene
Mallz sienĩ est bonꝰ princeps: benc ope¬
rantẽ non punit. s diligit. Si u̾o malus ẽ: non
nocet bono. s purgat eum. Malus uͦ debet ti¬
mere: quia instituti sunt pͥncipes: ut mala pu¬
mant. P rincipes uͦ dicit illos. qui ꝓpt̾ corrigen¬
dam uitam: & ꝓhibendo adusa. creantur. di ha

Expanded text:
ad timorem his qui bene male. Si enim bonus est princeps bene opeon punit, sed diligit. Si vero malus est non nocet bono, sed purgat eum. Malus vero debet timere, qui instituti sunt principes ut mala puniant. Principes dicit illos quia propter corrigendam vitam, et prohibendo adversa creantur, Dei ha
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid magne digni¬
tatis habebat. si sigñ
erat ei tm̃. Circum cisio
enĩ ext̾ĩor. ar signum
interioris cͥcumcisioniᷤ.
tale .s. signũ. qd̃ sit sig¬
naculum .i. habens si¬
militudinẽ signate rei.
ut sicut carne libidi
spolietur: om̃ib sordib
pͥmȩ natiuitatis. Et qͥa
nundũ dixerat. euiiͦ tei
signum sit: subdit. iu¬

Expanded text:
aliquid magnae dignitatis habebat, sed signum erat ei tantum. Circumcisio enim exterior dicitur signum interioris circumcisionis, tale scilicet signum, quod sit signaculum, id est habens similitudinem signatae rei. Ut sicut carne libidinspolietur omnibus sordibus primae nativitatis. Et quia nondum dixerat cujus rei signum sit, subdit, j
Abbreviated transcription (Latin):
siue religionis gr̃a ue
niebant romã. cunq
sepe uellee uenire. &¬
ꝓhib̾etur. sic factum
ẽ. ut scrib̾et epłam: ne
dium malo detenti:
difficilius corrig̾entur

Expanded text:
sive religionis gratia niebant. Cumque saepe vellet venire, ohiberetur, sic factum est, ut scriberet Epistolam, ne in malo detenti difficilius corrigerentur
Abbreviated transcription (Latin):
aliud: a sathana missus uenit. Os enĩ ad ꝯseruati¬
onẽ humilitatis ĩmisit. diabolus autẽ: ut ad defec¬
tum trahet. Ds̃ enĩ: ad hoc: iusto ñ parcebat: ut eiꝰ
uirtutẽ in infirmitate ꝑfic̾e̾t dans colaphieantem
angłm. Diabolus enĩ non obhoc agebat: ne mag
sathane. Hocgͦ remediũ datũ est apło a dõ. ut cẽptati¬
ombꝰp̃ss: ñ extollat᷑. Uñsubdit. ut me colaphiret. Qͣ.¬
datꝰ ẽ mͥangłs sathane: ut uł: qͥ me colapħ. ut repͥmat omnẽ
motũ suꝑbie: incutiendo tͥbulationes: idolores. Nam do
lore qͦdã corporis: tͣdit᷑ uehementer agitatꝰ. Dolores
autẽ corpoꝵ plerunq ĩmittunt᷑ ab angłis sathane.
s hoc ñ possunt: nisi ꝑmissi. Sicae iob ꝓbatus est.
ꝑmissus ẽ ad eum ꝓbandum sathanas e ꝑcussit eũ
uulnere. Immundꝰ enĩ ꝑmittebat᷑. s sc̃s ꝓbabatur.
Sic gͦ angłs ille sathane ꝑmissus ẽ: & quasi liben¬

Expanded text:
liud, a Satana missus venit. Dominus enim ad conservationem humilitatis immisit. Diabolus autem venit ut ad effectum traheret. Deus autem ad hoc juste non parcebat, ut ejus virtutem in infirmitate perficeret, dans colaphizantem angelum. Diabolus enim non hoc agebat, ne magnSatanae. Hoc ergo remedium datum est Apostolo a Deo, ut tentationibus pressus non extollatur. Unde subdit: Ut me colaphizet. Qt mihi angelus Satanae, ut vel qui me colaphizet, ut reprimat omnem motum superbiae incutiendo tribulationes et dolores. Nam et dolore quodam corporis trahitur vehementer agitatus, dolores autem corporum plerumque immittuntur ab angelis Satanae, sed hoc non possunt nisi permissi. Sic et Job probatus est; permissus est ad eum probandum Satanas, et percussit eum vulnere. Immundus enim permittebatur, sed sanctus probabatur. Sic ergo angelus ille Satanae permissus est, et quasi liben
Abbreviated transcription (Latin):
baliis głari. s parco .i. par¬
ce refero. uix pauca refe¬
rens. ne quis insirmus:
supra ĩd quod
audit ab aliis ex me .i.
de me. cumñ insi infir¬
mitas uideat᷑ in me. uł¬
audit ex me. ab aliis: qui uident:au¬
diatur. Si autem mag¬
nace pła referrem: putarent fortemfirnii me non
eũ eẽ: sup̃ id quod uidet: uł audit. ut .s. ꝓ mag¬
nis illis: ñ eẽ homo mortalis. ⁊ fragilis ec̃ uide¬
atur. uł ꝓobtrectatorib hoc dicit. ꝓ qͥb ñ magnifi¬
ce głat᷑. ne dicant eũ exelatione: ñ exu̾itate: idfa
me.tende̾ elationis tumore: supͣid aliqͥd: qd̾ ui¬
riari. nealiter puter:
.i. stimulus pungens car¬

Expanded text:
aliis gloriari, sed parco, id est parce refero vix pauca,ens: Ne quis infirmus supra id quod audit ab aliis ex me, de me, cum non nisi infirmitas videatur in me, vel ab aliis qui vident, audiatur. Si ante magna referrem et plura, putarent forte infirmi me non eum esse supra id quod videt vel audit, ut scilicet pro magnis illis non esse homo mortalis et fragilis videatur. Vel pro obtrectatoribus hoc dicit, pro quibus non magnifice gloriatur, ne dicant eum ex elatione non ex veritate id facme tendere elationis tumore, supra id aliquid quod viriari, ne autem aliter puter, est stimulus pungens ca
Abbreviated transcription (Latin):
hoc iam habemꝰ. quomͦ .i. qua ratione. adhuc.
post. tantũ b̃nficium: uiuentꝰ in illo: & redde¬
mus uires hosti: Cum enĩ hoc p̾stiterit gr̃a
ut morerem᷑ pec̃co. quid aliud facimus: siuiui¬
mus in eo: nsiut gr̃e simꝰ ingrati: Neq enim
qui laudat bñficium medicine: ꝓdeẽ morboᷤᷤ
dicit & uulnera. a quib. illa hominẽ sanat.
s quanto laudib maiorib medicina p̾dicat᷑.
tantomagis uituꝑantur: & horrentur uuln̾a.
& morbi: a quib lib̾at: que ita laudatur. Sie
laus gr̃e: & p̃dicatio: uituꝑatio est delictore.¬

Expanded text:
hoc jam habemus. Quomodo, id est qua ratione, adhuc, post tantum beneficium, vivemus in illo? et reddemus vires hosti? Cum enim hoc praestiterit gratia ut moreremur peccato, quid aliud facimus, si vivimus in eo, nisi ut gratiae simus ingrati? Neque 29 enim qui laudat beneficium medicinae, prodesse morbos dicit, et vulnera a quibus illa hominem sanat; sed quanto laudibus majoribus medicina praedicatur, tanto magis vituperantur et horrentur vulnera et morbi a quibus liberat: quae ita laudatur, sicut laus gratiae et praedicatio, vituperatio est delictor
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ & morim᷑. ce sumꝰ. quare hic dicat: nos ꝑegri¬
naria dño. Si enĩ ubiq est: quomodo gͦ ꝑ egrinam
a dño : sine dubio ubiq ẽ. & in cosunt om̃ra. &e t̃n:
hic uidetur. sicut in celis. Pegͥnamur gͦ. ñ fide: s
dũ est in patria. s iam ẽ inuia. Qui aut̃ non credit
nec in patria est: nec inuia. Sic gͦ ambulemꝰ: tan¬
quam in uia simꝰ. quia ipse rex patrie. factus est
ait. Ego sum. uia. uitas. ⁊ uita. Est illuminatio:
ꝑ fidem. ẽ & illuminatio: ꝑ speciem. mͦ: ꝑ fidem
tantũ illuminam᷑. non. ꝑ sp̃em. homini enim
uitã mortalem adhuc agenti. ñ pot̾ contingere.
ut dimoto atq discusso ommi nubilo fantasia
hoc. audentes aut̃ m̃te
in adu̾sis: nos dico cu

Expanded text:
et movemur et sumus ; quare hic dicat nos peregrinari a Domino? Si enim ubique est, quomodo ergo peregrinamur a Domino? Sine dubio ubique est, et in eo sunt omnia, et tamen hic viddum est in patria, sed jam est in via; qui autem non credit, nec in patria est, nec in via. Sic ergo ambulemus, tanquam in via simus; quia ipse Rex patriae factus est ait: Ego sum via, et veritas, et vita . Est illuminatio per fidem, est et illuminatio per speciem; modo per fidem tantum illuminamur, non per speciem. Homini enim vitam mortalem adhuc agenti non potest contingere, ut dimoto atque discusso omni nubilo phantasiahoc, audentes autem mentin adversis. Nos dico cu
Abbreviated transcription (Latin):
rem illoꝵ in orationib. ut seminet in illis ca¬
ritatẽ .i. ut eum ament. &e sic desid̾e̾nt audi¬
re. Quis enĩ ñ amet eum quẽ audte memorẽ
sui eẽ : Qd̃ aut̃ ita sit. iuram̃to affirmat. le¬
stis est enĩ. ⁊ c̃.Q. d. Et credendũ est ita eẽ ut
ẽ tutũ mentiri. cũnichil eum lateat. cuiser
sp̃s est: ammo illi debet seruiri. uł seruio
ñ in carne .i. in carnalib obseruantus. s¬

Expanded text:
rem illorum in orationibus, ut seminet in illis charitatem, id est ut eum ament, et sic desiderent eum audire. Quis enim non amet eum quem audit memorem sui esse! Quod autem ita sit, juramento affirmat, testis, etc. quasi dicat: Et credendum est ita esse ut est tutum mentiri, cum nihil eum lateat. Cui serspiritus est, animo illi debet serviri. Vel servio, non in carne, id est in carnalibus observantiis, s
Abbreviated transcription (Latin):
multũ int̾est. qͥ exigit iurationẽ. si nouit illũ
iurare falsum. uł non. Qui enĩ nescit. ⁊ id̾o dic̃
iuramͥ. ut ei fides sit: ñ audeo dice̾: ñ ẽẽ pec¬
catum: tñ humana tẽptatio est. Si au̾t fecisse
nouit: & cogit iurare: homieida ẽ. Iiirat gͦ si¬
eo oro. Et u̾e.quia sine int̾missione memoriã
ur̃i facio semꝑ in orationib uł tra. se dix̃ gr̃as

Expanded text:
t, si exigit jurationem, qui novit illum juraturum falsum, an non. Qui autem nescit et ideo dicit: Jura mihi, ut ei fides sit, non audeo dicere non esse peccatum, tamen humana tentatio est: si autem novit fecisse et cogit jurare, homicida est. Jurat ergo sieo oro: et vere, quia sine intermissione memoriam vestri facio semper in orationibus. Vel ita, se dixit gratias
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enĩ est ꝑ dͦm. nͥ
testis ẽ ds: Aut qͥd¬
ꝑ d̾m : ẽ cce dico caritati ur̃ȩ et qͥ ꝑlapidẽ
turat falsum: ꝑiurus est. qͥa creatorẽ dm ad¬
&e phariseoꝵ. dicit in euangłio. Egouob̾ dico.
ñ iurare omĩno. Et item. Sit sermour. est est.
petendũ. indulsit: qͦd est necessarium. Phibu¬
it enĩ falsum. uł sine necessitate iurare. sua¬
sit uerum loqͥ. Indulsit iuram̃tũ qd̾ est ne¬
cessarium: cũ ait. qd̾ amplius ẽ. Iuram entũ
enĩ faciendum ẽ in necessariis.s. cum pigͥ ft̃
hoĩes cred̾e. qd̾ eis ẽ utile. Nonc̃ iuratio bona:
de uenire infirmitatis eoꝵ: quib aliquid ꝑsu¬
ades. que infirmitas: utiq malum ẽ. unde
nos cotidie lib̾ari. p̾cam̃. dicentes. lib̾a noᷤ a malo.

Expanded text:
Quid enim est per Deum, nisi testis est Deus? aut qper Deum? Ecce dico charitati vestrae, et qui per lapidem jurat falsum, perjurus est, quia creatorem Deum adet Pharisaeorum, dicit in Evangelio: Ego vobis dico, non jurare omnino . Et item: Sit sermo vester, est,petendum, indulsit quod est necessarium; prohibuit enim falsum, vel sine necessitate jurare, suasit verum loqui: indulsit juramentum, quod est necessarium, cum ait, quod amplius est. Juramentum enim faciendum est in necessariis, cum pigri sint homines credere quod eis est utile; non est juratio bona, te venire infirmitatis eorum quibus aliquid persuades, quae infirmitas utique malum est unde nos
Abbreviated transcription (Latin):
¶Mnc̃ dic̃ se ꝓeisdẽ orare.
in qͦ. etiam affectum¬
fuũ cirea illos ostendit¬
ut suadeat illis carita¬
tem. Ad hoc au̾t d̾m
testem dat. cui seruit.¬
N dicens. T estis est mͥ ds.
ut melius sibi credat᷑:
qd dicturꝰ est. Premissa
ẽ hic auctoritas .i. iura
mentũ. quo sit fides

Expanded text:
 dicit se pro eisdem orare, in quo etiam affectuuum circa illos ostenditut suadeat illis charitatem. Ad hoc autem Deum testem dat cui servit,dicens: Testis est enim Deus ut melius sibi credatur d dicturus est. Praemissa est igitur auctoritas, id mentum quo sit f
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃. ⁊c̾. Qiͣ. Condelector
legi. s uideo aliam legẽ.
.s. fomitẽ pecc̃i: qui reg¬
nat in menbris meis.
ut in ocło:. ad ꝯcupiscen¬
dum. in manu: ad oꝑan¬
dũ. ⁊ huiꝰmodi. repugnã.
ex carne. &e repugnat
menti: recte dr lex. quia
legitime factum ẽ: ut
qui ñ obediunt suo su¬
periori. ei non seruiat
pra te est dñs tuus. in¬
frate ẽ caro tua. Serui

Expanded text:
at: Dico condelector legi Dei. Sed video aliam legem, scilicet fomitem peccati, qui regnat, in membris meis, ut in oculo ad concupiscendum, in manu ad operandum, et hujusmodi, repugnanteex carne, et repugnat menti, recte dicitur lex, quia legitime factum est, ut qui non obedivit suo superiori, ei non serviat pra te est Dominus tuus, infra te caro tua. Servi
Abbreviated transcription (Latin):
dic̾et. Quidgͦ opꝰ
ẽ ibimorari: Res¬
adu̾sarii młti suit
ibi. qͥconant᷑ ĩpe
do apłorũ. Opꝰ enĩ
Nequis gͦ. illũ sꝑ¬
nat᷑. deducite aũt

Expanded text:
diceret: Quid ergo opus est ibi morari? Resadversarii multi sunt, ibi qui conantur impeddoapostolorum. Opus enim ne quis ergo illum spernat. Deducite
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: qr corithii
hunc requisierãt.
sedare: uenerat ad
respondet hic apłs
dicens: Rogaui¬
fuit uolun¬
tas eiꝰ. ut nẽ
ueniret ad

Expanded text:
dicit, quia Corinthii hunc requisierant 1sedare, venerat ad respondet hic Apostolus dicens, rogavifuit voluntas ejus, ut nunc veniret ad
Abbreviated transcription (Latin):
eos: si subito totum si
lis meis. ⁊ ur̃is lauda
doniam ꝑtransibo uͥ
non ẽ opus morari.
Apud uos aut̃ ma
bo: quia multa corri¬
genda sunt ibi. Sicut
medicꝰ ibi morã habet.
ubi plures egrotant.
ueniã ad uos dico. ut
& uos me deducatis.
quocunq iero. Dico:
manebo apud uos:
Nolo enĩ uos modo
intͣnsitu uid̾e. spero
enĩ aliqͣntũ tẽꝑis ma¬
nere apd̃ uos: si dñsꝑ
miserit. ꝑ maneboaũ
ephesi. in de misit epi¬
stolam. usq ad pente¬
costen. Iõo ꝑmanebo
dicationi. Et q̃siqͥs

Expanded text:
eos si subito totum simlis meis et vestris laudatdoniam pertransibo, ubi non est opus morari. Apud vos autem fobo, quia multa corrigenda sunt ibi, sicut medicus ibi moram habet, ubi plures aegrotant. Veniam ad vos dico, ut et vos me deducatis quocunque iero. Dico manebo apud vos, nolo enim vos in transitu videre. Spero enim aliquantulum temporis manere apud vos, si Dominus permiserit. Permanebo autem Ephesi, inde misit Epistolam, usque ad Pentecosten, ideo permanebo dicationi. Et quas
Abbreviated transcription (Latin):
mus menbra. Igitur in
differentib donis hoc
agat᷑. ⁊ hoc ẽ qd̾ ait. Qura
sumus menbra: Igitur
habentes. donat̃. diffe̾n.

Expanded text:
mus membra. Igitur, in differentibus donis hoc agatur. Et hoc est quod ait, quia sumus membra. Igitur habentes donationes
Abbreviated transcription (Latin):
Qiͣ. om̃s unum corpꝰ
sumꝰ menbra. alter
quide est menbrũ
alteriꝰ. & ita lumus aluis seruientes.⁊ aliis in¬
digentes. Ideo dicitur singuli: quia nullus
exeluditur maior uel minoa.
abentes gͥ¬

Expanded text:
 Omnes unum corpus sumus membra, alter quidem est membrum alterius, et ita sumus aliis servientes et aliis indigentes. Ideo dicitur singuli, quia nullus excluditur, major vel minor. Habentes
Abbreviated transcription (Latin):
Et nota. qd̾ menumatio¬
ne grarum: a ꝓpħia in¬
cipit. que est prima ꝓba¬
tio. qd fides nr̃a sit rati¬
on abilis. quia credenteᷤᷤ
¶Maccepto sp̃u ꝓpħabant.
siue ministerium eccłia¬
sticum habentes ut psbi
rando assidue. siue qͥ docct¬
exhortandi. sit menbrũ
alt̾ius. in exhortando &
qͥ tribuit elemosmas. tri¬
buat ñ in duplicitate: p̃¬

Expanded text:
Et nota quod in enumeratione gratiarum a prophetia incipit, quae est prima probatio, quod fides nostra sit rationabilis, quia credentes accepto spiritu prophetabant. Sive ministerium ecclesiasticum habentes, ut presum in ministrando assidue. Sive qui docgratiam exhortandi sit membrum alterius in exhortando. Qui tribuit, eleemosynas tribuat, non in duplicitate p
Abbreviated transcription (Latin):
ret apłe ea quȩ suꝑiꝰ dixit de psmo ꝑtinere ad
iudeos. quoꝵ suꝑbia confringenda erat. dix̃.
his loquitur qͥ in lege sunt .i. iudeis legẽ hñtib
ut ita. om̃e os etiam uidoꝵ. obstruatur: a sua
tilis. sine lege reus de impietate: s etiã iuids:
reus de legis transgressione: fiat subditꝰ deo

Expanded text:
tolus ea quae superius dixit de psalmo pertinere ad Judaeos, quorum superbia confringenda erat, dixit:his loquitur qui in lege sunt, id est Judaeis legem habentibus. Ut, ita, omne os, etiam Judaeorum, obstruatur, a sua tilis sine lege reus de impietate, sed etiam Judaeus reus de legis transgressione, fiat subditus Deo:
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ibi. Apcruit do¬
minꝰ discipłis sensũ. ut intelligerent que de
coseripta erant. in lege.⁊ in ꝓphetis. ⁊ põmis.
Non nunquã uo psalmi. lex uocant᷑. Sic̃ dñs
ait. In lege ura scriptum est. E go dixi dii estis¬
& filii excelsi oms̃. Et alibi. Ut impleat᷑ sermo qͥ
in lege coꝵ scriptus ẽ. quia odio habuert̾ me
gtis. Itaoe hic: p̃smi dicunt᷑ lex .i. nomine le¬

Expanded text:
ruit Dominus discipulis sensum, ut intelligerent de Deo quae scripta erant in lege et prophetis et psalmis . Nonnunquam vero psalmi lex vocantur; sicut Dominus ait, In lege vestra scriptum est: Ego dixi: Dii estisfilii Excelsi omnes . Et alibi, Ut impleatur sermo qui in lege eorum scriptus est: Quia odio habuerunt me gratis . Ita et hic psalmi dicuntur lex, i
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ꝑmisit illos. S contrarium uidet᷑: qd̾ omnes
insurrexisse dixit: & omnẽ popłm ñ ꝑmisisse.
Onis ergo dixit insurrexisse: s malos. & omnẽ
dic̃ om̃s declinauer̃t. totam penitus plebẽ sig¬
inficat. s alt̾am partẽ plebis. Semꝑ enĩ duo po¬
puli sunt: in una plebe. Hic enim est popłs:
quẽ increpat dñs: dicens. sub noĩe ierłm. Ie

Expanded text:
misit illos . Sed contrarium videtur quod omnes insurrexisse dixit, et omnem populum non permisisse. Omnes ergo dixit insurrexisse, scilicet malos, etdicit, omnes declinaverunt, totam penitus plebem significat, sed alteram partem plebis. Semper enim duo populi sunt in una plebe. Hic est enim populus quem increpat Dominus, dicens sub nomine Jerusale
Abbreviated transcription (Latin):
fient. adeo: ut sint fc̃ores. Non emĩ ita ẽ intelligñ¬
dum: ut dicat eos qui ante erant factores le¬
gis postea iustificari. s potius sic ut sciamꝰ ali¬
ter ñ eẽ factores legis: nisi iustificent᷑. ut ñ iusti¬
ficatio factorib accedat. s ut factores iustifi¬
catio p̾cedat. ut si dicetur. homines creabun¬
tur: non posset intelligi eos oreari qui ante
erant homines: s ipsa creatione fieri: ut sint
homines. Sic gͦ intelligendum est. hic. facto
pleant legem: quia ñ faciunt ut iustificent᷑:
honorabunt᷑ ⁊ hoĩes lib̾abunt᷑. Intelligit᷑
quidẽ honor accedert iambonis. ⁊ lib̾atio: illis
qui iam erant homines. s ñita hic accipiend̾r
ẽ. potius sicut supra dictum est. Sequit᷑. Cum¬

Expanded text:
fient a Deo, ut sint factores. Non enim ita est intelligendum ut dicat eos qui ante erant factores legis, postea justificari; sed potius sic, ut sciamus aliter non esse factores legis, nisi justificentur; ut non justificatio factoribus accedat, sed ut factores justificatio praecedat. Ut si diceretur, homines creabuntur, non possit intelligi eos creari, qui ante erant homines, sed ipsa creatione fieri ut sint homines. Sic ergo intelligendum est hic, factorpleant legem, quia non faciunt ut justificentur, honorabuntur, et homines liberabuntur. Intelligitur equidem honor accedere jam bonis, et liberatio illis qui jam erant homines, sed non ita hic accipiendum est, sed potius sicut supra dictum est. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
illi: quasi infideles.
cum infidel: Nulla.
conueniunt: sic fidelͨ.
⁊ quilib infidelis. Quiꝰ
aut̃: Item. id̃onolite:

Expanded text:
illi quasi infideles. m infideli? nulla. conveniunt, sic fidelis et quilibet infidelis. Qui m. Item, ideo nolite,
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩa a do .i. illuminans¬
nos adueritatẽ. Idõaut̃
dr factus eẽ nob̾ sapren
tia: quia temꝑalit̃ .i. ex
aliquo tempore nos ad¬
illum conu̾timur: ut
cum illo maneamꝰ in
etͥnum. & ipsa sapientia:

Expanded text:
d est illuminansvos ad veritatem. Ideo autem dicitur, factus est nobis tia, quia temporaliter, id est ex aliquo tempore nos adillum convertimur, ut cum illo maneamus in ernum, et ipsa sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾: redeptio .i. qr pͥus redemit nos. patiendo.
& hoc totum. sõosic factum ẽ: ut nillus głet᷑
nͨ de uonis dei. quẽ admodum scͥptum ẽ in iere¬
iia quigłatur in dño głet᷑. Iniheremia tam̃
sic habctur. In hoc głetur. qui głatur: scire & uoᷤ¬
ame quiaego diro Qrͦ. Sic̃ & alii. ñ sapientes

Expanded text:
o, id est quia prius redemit nos patiendo. Et hoc totum ideo sic factum est ut nullus glorietur nisi de bonis Dei, quemadmodum scriptum est in Jeremia: Qui gloriatur, in Domino glorietur. In Jeremia tamen sic habetur: In hoc g. Quasi dicat: Sicut et alii non sapientes
Abbreviated transcription (Latin):
quidam habebant:
ut ex eo: aut scanda¬
itlaMlizarent᷑: aut saltẽ
confudent᷑ infirmi.¬
Ha beim: & iplis qͥ licitis mordinate ute¬
bant᷑: eccłiasticam in se formã ꝯfund̾ent.⁊ uni¬
tatẽ scind̾ent. Scientes enĩ omĩa eẽ ex ercatio¬
ne munda t̃molata ydolis quȩ coram infirmᷤ
in ydolio manducabant. qd in firmi uidentes.
putabant eos ed̾e sub uencratione ydoli. & ex¬
emplo eoꝵ subuenatione ydol edebant. Illoᷤᷤ¬
sistis. docui s: de istis alus: non fuit opꝰ quere¬
re. quia de his scitis. ut ego. & hoc ẽ qdait. De
hoc dicit de his int̾ eos maiorib. qui ha¬
bentes scientiam: cum offendiculo minoꝵ
edebant qͦs pͥmum arguit. nec sufficient̾ sci

Expanded text:
quidam habebant, ut ex eo aut scandalizarentur, aut saltem confunderentur infirmi: et ipsi qui licitis inordinate utebantur, ecclesiasticam in se formam confunderent, et unitatem scinderent. Scientes enim omnia ex creatione munda, immolata idolis coram infirmis in idolio manducabant. Quod infirmi videntes, putabant eos edere sub veneratione idoli, et exemplo eorum sub veneratione idoli edebant. Illosistis, e docui, sed de istis aliis non fuit opus quaerere, quia de istis scitis ut ego. Et hoc est quod ait: De Hoc dicit de his inter eos majoribus, qui habentes scientiam cum offendiculo minorum edebant: quos primum arguit, nec sufficienter sci
Abbreviated transcription (Latin):
bIS P̾CEPTA ofr̃s. ⁊ si de alus culpo:
uos. s de hoc. iaudo uos
o fr̃s. ⁊ si de alus culpo¬
tñde hoc laudo qd̾ per
bis Yronia ẽ: qd̾ sic loquitur eis apłs. ꝙ ñ eiꝰ

Expanded text:
culpo vos, sed de hoc laudo vos, o fratres, et si de aliis culpon de hoc laudo quod perironia est quod sic loquitur eis Apostolus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ueram: nẽ ostendite
in illos: quos misimꝰ
ad uos b̃n eos recipi¬
endo. ut bona: q̃ ue
&e̾ hoc: in facie eccłiaꝵ¬

Expanded text:
eram, nunc ostendite in illos, quos misimus ad vos, bene eos recipiendo, ut bona quae de et haec in facie Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
dandas. qͥaemulati¬
one corinthior. alie
eccliȩ: dũ audiunt il¬
Ios pͥuscrrorib ĩplica¬
tos. ptea bonȩ uolun¬
tatis fuisse effectos:
incitate st̃ ad bonũ
cur gͦ p̾ͥmittis illos:
ñ ut uos ad hoc hor¬
tent᷑: s ut ꝑati sitis
Oquẽ admodũ dixi ilł:
tis dico. ut ne hoc .s.¬

Expanded text:
aemulatione Corinthiorum aliae Ecclesiae, dum audiunt illos prius erroribus implicatos, postea bonae voluntatis fuisse effectos, incitatae sunt ad bonum. Cur ergo praemittis illos? s, ut vos ad hoc hortentur, sed ut parati sitis, quemadmodum dixi illis tis dico, ne hoc, s
Abbreviated transcription (Latin):
delib erogatur: ꝑfidiᷤᷤ¬
absconditur. Id̃o ita:
ut sublimitas sit ur
.i. ut tota altitudo d̾i
fictilia. & uere. quia
patim᷑ tribulationẽ.
quia nullus modus
thesauro bene ꝯscii:
ñ angustiam᷑ in ani¬
enum̾at. dicens. A pori

Expanded text:
delibus erogatur, perfiabsconditur. Et hoc ita, ut sublimitas sit virut tota altitudo Dei fictilia. Et vere, quia patimur tribulationem quia nullus modus : sed de thesauro bene conscii non angustiamur in anienumerat, dicens: Apori
Abbreviated transcription (Latin):
dubitatione ꝓfecit. Et hoc ostendit ex dei dispo
est in eoꝵ potestate. s dei ꝑmittentis. Ex segͦ
possunt inunicari. qd̃ ꝓficit euangłio. douten¬
de malis ad bonum. ut cum faciant contra uo¬
luntatẽ dei .i. p̾ceptum dei. impleatur tñ de il¬
lis. &e siñ ab illis uoluntas dĩ omĩa sapient̾ dis¬
ponentis. Sequitur. Sedm electionẽ aut̃. Q

Expanded text:
us, profecit? Et hoc ostendit ex Dei disposest in eorum potestate, sed Dei permittentis. Ex se ergo possent inimicari, quod proficit Evangelio Deo utente malis ad bonum, ut cum faciant contra voluntatem, id est praeceptum Dei, impleatur tamen de illis, et sinit ab illis voluntas Dei sapienter omnia disponentis. Secundum electionem autem. Q
Abbreviated transcription (Latin):
cultum. Cultus eñ
erit illis a me .i. hec
ꝓmissio cõplebit᷑ illis a me. quia egoipe fa¬
ciam qd̾ ꝓmisi. Quando: cum abstuło .i. remi¬
sero peccata eoꝵ. hoc erit. in fine: quando¬
bitem. qui conu̾tet corda patrum ad filios. &
corda filioꝵ ad patres. ut etiam intelligant¬
cor patrum conu̾tet᷑ ad filios. cum intelli¬
gentia eoꝵ ꝑduestur ad filios. & cor. filioꝵ ad
patres. dum id qd senserunt illi:. sentient &

Expanded text:
cultum. Cultus enimerit illis a me, id est haec promissio complebitur illis a me, quia ego ipsi faciam quod promisi. Quando? Cum abstulero, id est remisero, peccata eobitem qui convertet corda patrum ad filios, et corda filio Haimo Sic enim cor patrum convertetur ad filios, cum intelligentia eorum perducetur ad filios, et cor filiorum ad patres, dum id quod filii senserunt illi sentient, et
Abbreviated transcription (Latin):
er. ut non sit adult̾a
Sic: finita lege: non
num lege: ñ sunt adult̾i: quicũ
xp̃osunt. ĩmo: si quiᷤ
seruans legẽ mortirã¬

Expanded text:
er, ut non sit adultera sic, finita lege non penim lege non sunt adulteri qui cum to sunt, imo si quis servans legem mortua
Abbreviated transcription (Latin):
nere: q̃ alii indere neq̃unt. ut helyseus iudit ignitoᷤ
choros: qñ raptus ẽ helyas & balthasar uidit ma¬
num scribentem in pariere. mane.thecel. phares
Scd̾m celum: ẽ: imaginaria uel sp̃ualis uisio.
qͣndo aliquis in extasi: uelinsomnio: uidet: non
corpora: sed iagines rerum: dei reuelatione.
ut petrus uidit discum. Tercium celũ ẽ. intelle¬
ctualis uisio. qn: nec corporar nec imagies eoꝵ
uidentur. sed in corporcio substantiis: intuitus
mentis mira dei potentia fiattur ad hane: iapt ẽ
deret. Et hec uisio: duab aliis multo excellentior ẽ.
ꝓprie: hoc ea uisione uidetur: que omnes alias su¬
ꝑat. Occurrunt cium triagenera insionã. unũ ꝑ ocu¬
mentis: quõ ipsa dilectio intellecta conspicit᷑. Inhis
alterum: quo absentia corporalia cogitantur.: insi¬
pora idimus. & memoria retinemus. uł fictas: si¬
cut cogitatio formare potu̾iti Aliter enim cogita

Expanded text:
nere quae alii videre nequeunt, ut Eliseus vidit ignotos choros quando raptus est Elias. Et Balthasar vidit manum scribentem in pariete mane, rechel, phares. Secundum coelum est imaginaria vel spiritualis visio, quando aliquis in exstasi vel in somno videt non corpora, sed imagines rerum Dei revelatione, ut Petrus vidit discum. Tertium coelum est intellectualis visio, quando nec corpora nec imagines eorum videntur, sed incorporeis substantiis intuitus mentis mira Dei potentia figitur. Ad hanc raptus ederet. Et haec visio duabus aliis multo excellentior est.proprie, hoc ea visione videtur quae omnes alias superat. Occurrunt enim tria genera visionum, unum per ocumentis, quo ipsa dilectio intellecta conspicitur. In his alterum, quo absentia corpora corporalia cogitantur, insipora uidimus et memoria retinemus, seu fictas, sicut cogitatio formare potuerit. aliter enim cogita
Abbreviated transcription (Latin):
lo signo portenderet᷑: aꝑuit. meliꝰ dicend̾ ipheta.
uisionem scd̾am: uidit petrus in extasi discum.
plenũ uariis animalib. &e audiuit uocem. macta.
&e manduca. Rebdit᷑ autẽ corporis sensib: idipsũ
qͥl meu inlpu memora cenetat ini code loue

Expanded text:
lo signo portenderetur aperuit. Melius dicendus propheta lo signo portenderetur aperuit. Melius dicendus propheta visionem secundam vidit Petrus in exstasi discum plenum variis animalibus, et audivit vocem: Macta et manduca . Redditus autem corporeis sensibus id ipsum in spiritu memoria tenuerat, in eod