comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis mauibus iucrate suspendentes clauis ꝯfigentes¬
et felle et acceto potantes insuper et laucea tusforant
uit et Requieuit in sepulero et descendit in infernum
et lixauit illic dracho nem magnũ et inuitũ oĩu¬
nrii d autem die t̃cio exurgit a sompno Illud a¬
niuial et enuctit graudem Rugitum et fragrat odor

Expanded text:
tis — manibus in cruce suspensus, clauis confixus, felle et aceto potatus, insuper et lancea perforatusuit et requieuit in sepulchro et descendit in infernum, et religauit illic draconem magnum et inimicum nostrum. Quod autem die tertio exsurgit a somno illud animal et emittit rugitum magnum et flagrat odor
Abbreviated transcription (Latin):
audierit uocẽ eius tuuore ꝯcͣhitur ⁊ sulsit se int̾raueis
caũius rie Ibr̃iqz non ferens uun suauitatis odorir in
seuet yp̃m ꝯtractus optorpescit et Remauet Ibi Iuiuo¬
bilis acq inauis tauiꝙͣ mortiis Ceta bero auiua¬
lia sequitur paut̾am quotũq uadit sit̾ dñs nr̃ Ihũe

Expanded text:
audierit uocem eius, timore contrahitur, et fulcit se in terraneis cauernis terrae, ibique non ferens uim suauitatis odoris: in semetipsum contractus obtorpescit, et remanet ibi immobilis atque inanis tamquam mortuus; caetera uero animalia sequuntur pantheram quocumque uadit
Abbreviated transcription (Latin):
n diximꝰ uideus humanũ genus ade mouibus captur̃
et ydolis mantipatũ acq om̃s gentes et ꝓplos p̃dau
dĩabã effectos desceudeus de celis eripuit mbs de
captiuicate diabli et sociauit nos bouitati sdce et
pietati pot̾ue. filios adoꝑtadut et ꝭmpleuit illud qͥs
ppha auce predixerat. egõ Iuquit sicat paut̾a factus

Expanded text:
dens humanum genus a daemonibus captum et idolis mancipatum atque omnes gentes et populos praedam diaboli effectos, descendens de caelis eripuit nos de potestate diaboli, et sociauit nos bonitati suae; et pietatis paternae filios apportauit, et impleuit illud quod propheta ante praedixerat: Ego inquit sicut panthera factus
Abbreviated transcription (Latin):
tudo Racioruis hũane sentitur sed flmñ est, hu elementoꝵ
sagades nona luua exultaut. mredia et tristantur sethi¬
quos auant aũ se gestant neglecti sta purem̃ herent¬
Suma .n. cum canda est quam quidam dc̃im uõcant
Sume billose sunt conus et m̃anus prominentibus do¬
ciles ad feritaten oblimose cauocephali et ip̃i fuiulrs¬
acuta et gr sticulantis more inquietautur callit̾oes
toto peue aspectu acet̾i distant, Sunt i adfacie pre

Expanded text:
tudo rationis humanae sentitur; sed falsum est. Hi elementorum sagaces nova luna exultant, media et cava tristantur. Fetquos asimia enim cum cauda est, quam quidam cluram vocant. Sphingae villosae sunt comis, mammis prominentibus, dociles ad feritatis oblivionegrata, et gesticulatis motibus inquieti. Gallitriches toto pene aspectu dist
Abbreviated transcription (Latin):
st uolatile quod dicitur fulica satis Intelligible
et prudentissun suꝑ omĩa cõlatilia cadauĩbꝰ
non uescitur non aliude alibi peruolans acq oberxas
ed iu bño loto ꝯuioratur et ꝑuauet bsq in fuẽ ett
Ibi escami suam ht et Requiesat sicut dicit dauid̃ de

Expanded text:
st uolatile quod dicitur fulica, satis intelligibile et prudentissimum super omnia uolatilia. Cadaueribus non uescitur, non aliunde alibi peruolans atque oberrans, sed in uno loco commoratur et permanet usque in finem, et ibi escam suam habet, et i
Abbreviated transcription (Latin):
et dissimuilant que audie runt iste cles non solum
nustele ꝯparantur. sed ecꝭ aspidi que obt̾at  aures
suas/ et non audit bõcem Iucantantis. phisiolo ꝯus
Dicit qiĩ et aspis haut hit̃ nat᷑am bt̃ si quẽ ad ue¬
ũdit aliquis ad speliuicã ubi habitat aspis et p̾cauta¬
ũit eum cͧminibus multumodis ut exeat de caner ius
suis Icle ne audiat uocem iucautantis pouit caput ad
de cauda sua obt̾at. Tales sunt acq istiꝰ modi hoiẽs
dintes qui unam quid aurem depriñt in terrenis de¬
et Ita fit ut non audiant bocem incautantis et ħ quid
tuĩ ꝙ uec auribus audire uolunt diuina precepta nec
sernare nec oclis incelum accendere et cogitare de illo
qui est in celo et facit bouitatem et iusticiani. sed

Expanded text:
sti tales non solum mustelae comparantur, sed etiam aspidi surdae et obturanti auros suas, ut non audiat vocem incantantis. Physiologus dicit quod aspis hanc habet naturam, ut si quando venerit aliquis homo ad speluncam, ubi habitat aspis, et incantarit eam omnibus carminibus ut exeat de cavernis suis, illa uero, ne audiat uocem incantantis, ponit caput suum ad m uero aurem de cauda sua obturat. Tales sunt istius mundi homines diuites, qui unam quidt corda, et ita fit ut non audiant vocem incantantis, id is, ita ut nec auribus audire uelint diuina mandata et seruare, nec oculis attendere in caelum et cogitare de illo qui est super caelum, et facit bonitatem et iustitiam. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
Ipir uõtata ꝙ morsu uenena in mctat et sꝑgat. Ias
n greci beuenũ dicunt et inde aspis ꝙulorsu ueu
cendum. fertur autem aspis cum ceꝑit pati Iucantatorem
qui eum quibuss cariinbus propr̃us euocat ut eum de
aspidis qui lauuestula dicitur quia quem mo morderit
Nti ꝑuint p̃alus genus aspididis eo quod sompno uetat
haut sibi cleopatͥ apposuit et iͤ morte quasi sompno so¬
pita est emoreis aspis inuicupat᷑us est eo quod sauguẽ
sudet / qui uͦ ab cormorsus fuit ita emoritur ut dissolu
centi et uaporante c̾reus anꝰ porta sit memiuit ora q
Biscendens aiuidus fumi utia prest̾ hac quen percusse¬
rit distenditur euormiq corpulantia necatur et tabestã

Expanded text:
pis vocata, quod morsu venena immittat et spargat; ἰὸς enim Graeci venenum dicunt, et inde aspis, quod morsu cendum: fertur autequi eam quibusdam carminibus evocat, ut eam de est aspidis, quae Latine situla dicitur, quia quem momorderit, siti perit. Hypnalis, genus est aspidis dicta, quod somno necat: hanc sibi Cleopatra apposuit, et ita morte quasi somno soluta est. Haemorrhois aspis nuncupata, eo quod sanguinem sudet, qui ab ea percussus fuerit, ita ut dissolutis tenti et vaporante currit; cujus poeta sic meminit: Oraque distendens avidus fumantia praestet. Hic quem percusserit distenditur, enormique corpulentia necatur; extuberatum enim
Abbreviated transcription (Latin):
Cetere Aues pedes autr̃ he suiules camelo ẽt Ideo grece
filla ⁊ lla oritur in crlo. de qua stllã dicit Iob facit licilia et
Reptenitonale ⁊dextrum et promptuaria aust  tempore u
est c̾ta meusem Inum̃¶ Tiunt assida cum uiderit uĩrgiliami
asceudisse in celum. fodit in t̾ra etͣ Ibi pouit oua sua et to op¬
orit ea de sabulo in heremo cũ autẽ ascenderi deloco yllo
illa de arena ut ꝙ illa factura esset sedeus suꝑ oua sua
ut ex frtu suo educ̾et pullos suos. ħ n temporis tͣũqͥuili¬
tas et acris temꝑies prestare uidetur ot estate Calesta
harrua excoquãt oua sua ⁊ducat pullos ¶ Si gͦ assida tot¬
noscit tempus fuũ et eleuat ocłos suos incelum et obluusti¬

Expanded text:
caeterae aues; pedes uero habet similes camelo, et ideo graece stella illa oritur in caelo. De qua stella dicit Hiob: Qui facit Virgiliam et septentrionalem et dextrum et promptuaria austri. Tempore est, circa mensem iunium; tunc asida, cum uiderit Virgiliam ascendisse in caelo, fodit in terra et ibi ponit oua sua et cooperit ea de sabulone in eremo; cum autem ascenderit de loco illo, illa de arena ut, quod illa factura esset, sedens super oua sua et ex fetu suo, eduxeret pullos suos: hoc ei temporis tranquillitas et aeris temperies praestare uidetur, ut aestate calefacta arena excoquat oua et excludat pullos illos. Si ergo asida agnoscit tempus suum et eleuat oculos suos in caelum, et obliuisci
Abbreviated transcription (Latin):
pecincũ ał et eniius delonge auibulates statun act¬
noscit / si benatores suit at̃ uiatores. sit ⁊deus noster
Ihũs xpĩs auiat excelsos moutes hoc est ꝑprophãs
et apłos et pat̾arch as. sicdit iucanticis cautico ⁊iun
scriptum est ecce fratruell meus capreau ueuit sa¬
lirus supra ⁊uoutes et tranfilieus siꝑ colles ⁊ sirut

Expanded text:
one ambulantes, statim cognoscat an uenatores sunt, an uiatores. Sic et dominus noster Iesus Christus amat excelsos montes, hoc est prophetas et apostolos et patriarchas; sicut in Canticis Canticorum dicit: Ecce fratruelis meus sicut caprea uenit, saliens super montes, transiliens super colles. Et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Deuam carnẽ nram descendit od inseruũ ⁊ disrupene
ouuã uiserra eius eduxit ouls qui abeo fideles detuie¬
bautur in morte captui/ Sit̾ testatur enuãcelista et mo
p̾drus coluber in aqua biuens Sreti n p̾dor aqua⁊
obturgescunt. quẽ in morbum loau dicũt es quõd fte¬
Capita qualis fuit iulerua palude prouuitie Archadir

Expanded text:
enam carnem nostram, descendit ad infernum et, disrumpens omnia uiscera eius, eduxit omnes qui ab eo deuorati detinebantur in morte; sicut testatur euangelista: Et modris, coluber in aqua vivens: Graeci enim aquam obturgescunt. Cujus morbum quidam boam dicunt eo, quod ca
Abbreviated transcription (Latin):
Et erunt signa insole. et
luna & stellis: et in terris
pręssura gentiũ. prȩ confu¬
sione sonitꝰ maris & fluctu.¬
um. Ex quib ꝓfecto om̃ib
alia iam facta cernimꝰ: alia
e ꝓocimo uentura formida-¬
mus. Nã gentẽ suꝑ gentem
excurgere. earũq prȩssurã
subruat: ex aliis mundi
partib scitis : quã frequen¬
ter audiuimꝰ. Pestilentias
sine cessatione patimur.
Signa uero in sole. & luna
& stellis: adhuc aꝑte mini¬
me uidemꝰ. Sed quia et
Hȩc ñ longe sint: ex ipsa

Expanded text:
nt signa in sole, et luna, et stellis, et in terris pressura gentium, prae confusione sonitus maris et fluctuum. Ex quibus profecto omnibus alia jam facta cernimus, alia e proximo ventura formidamus. Nam gentem super gentem exsurgere, earumque pressuram subruat, ex aliis mundi partibus scitis quam frequenter audivimus. Pestilentias sine cessatione patimur. Signa vero in sole, et luna, et stellis, adhuc aperte minime videmus, sed quia et haec non longe sint, ex ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ paratos
nos inueni¬
re desiderans: senescentẽ
mundũ quȩ mala seqͣnt᷑
denuntiat: ut nos ab eius
amore compeseat. Apꝓ¬
pinquantẽ eiust̃minum :¬
quantȩ ꝑcussiones p̃ueni-¬
ant in notescit. Ut si dm̃
metuere intranquillitate
uł ꝑcussionib attriti time.

Expanded text:
 paratos nos invenire desiderans, senescentem mundum quae mala sequantur denuntiat, ut nos ab ejus amore compescat. Appropinquantem ejus terminum quantae percussiones praeveniant innotescit, ut si Deum metuere in tranquillitate vel percussionibus attriti ti
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ aug̃. Due sunt elemosine. una
cordis. alia peccunie. elemosina cor¬
ois est duimitt̾e a quo lesus y. nam
dare aliquitd indigenti aliquãdo q̃¬
ris et non habes. uctulg̾e̾ peccan¬
ti qͣntũ uolu̾is redundat tibi. Ele¬
mosina cordis multo maior est
quata elemosina corporis caritatis
elemosina. sine tertena sufficit.¬
ne benigno corde tribuitur om̃ino
rectitudine seu̾itatis. nec zelus re¬
ctituditis sine manfuetutine ĩ
pͣlatis debet irueniri ꝑcussores
gͦ qui p̾missis auctõitatib ad ep̃a¬
li osfõ remouentur. ñ quilibet
corꝑaliter flagellantes s p̾t̾ mis¬
sa matisuetutline ad u̾bera semꝑ
paiti intelligendi sunt. qui ꝑ fla¬
gella non iitia corrigere s time¬
ri appetũt qͥb petrꝰ scribit. ne si¬
tis di̾antes incło. s forta facti
Mansuetudo et
districtio abitiuitẽ ñ sepatitur.

Expanded text:
. Duae sunt eleemosynae, una cordis, alia pecuniae. Eleemosyna cordis est dimittere quod laesus est. Nam dare aliquid aliquando indigenti quaeris et non habes; indulgere peccato quantum volueris redundat tibi. Eleemosyna cordis multo major est quam eleemosyna corporis. Charitatis eleemosyna sine terrena substn benigno corde tribuitur, omninorectitudine severitatis, nec zelus rectitudinis sine mansuetudine in praelatis debet inveniri. Percussores ergo, qui praemissis auctoritatibus ab episcopali officio removentur, non quilibet corporaliter flagellantes, sed praetermissa mansuetudine ad verbera semper parati intelligendi sunt, qui per flagella non vitia corrigere, sed timeri appetunt; quibus Petrus scribit: Ne sitis dominantes in clero, sed forma facti suetudo et districtio ad invicem non separentur.
Abbreviated transcription (Latin):
cum
filiis
duob
uit
et pro
cem popłi xpĩani: pulchram pan-¬
deret ꝑfiguram. Homo quidam
habuit inquid duos filios: et dx̃
adolescentior ex illis patri. Pattr
da mͥ portionem. substantĩe quȩ

Expanded text:
cum filiis duobus vit et prodcem populi Christiani, pulchram panderet per figuram. Homo quidam habuit duos filios, et dicit adolescentior ex illis patri: Pater, da mihi portionem substa
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ibere in quem potestas datur. uel co¬
eicet aliqͣ disciplina ⁊ tũ pecc̾m eius
solum in eo quod climittit atq orat.
uerum ⁊̃ in eo ꝙ corripit. ⁊ aliqua
em̃datiora pesla pletit elemosinam

Expanded text:
verbere, in quem potestas datur, vel coercet aliqua disciplina, et tamen peccatum ejus solum in eo quod dimittit atque orat, verum etiam in eo quod corripit, et aliqua emendatiora poena plectit, eleemosynam
Abbreviated transcription (Latin):
dce quib oporreat sacerdotẽ eł
ornatum in õĩb. ẜ pret̾ea oportet
ulum ce̾ ornatũ. in ext̾ioib habitu
iudelicet ⁊ incessu habitu ut tiec ful¬
gicts nec sordictis se uestib ornet.
ut enĩ att ierotĩ. nec ad fictate sordes
tieo exquisite delitie laudes pai̾uint
quod tam de uestib quam de cibis
intelligendum x: Uñ aug̾ ait inli¬

Expanded text:
eat sacerdotem esse ornatum moribus. Sed praeterea oportet illum esse ornatum in exterioribus, habitu videlicet et incessu: habitu, ut nec fulgidis, nec sordidis se vestibus ornet. Ut enim ait Hieronymus, nec affectatae sordes, nec exquisitae deliciae laudem pariunt, quod tam de vestibus, quam de cibis intelligendum est. Unde Augustin
Abbreviated transcription (Latin):
caput suum ne lociter trausierunt / Remo talia dampna qualia tit ingeris
xpo. Aminas enim multorum cupis interfiti pro quibus xpristus in tarue
ueuit octidi. Efrubeste erubeste heretice quid iteras quod semol datur in memi-¬
bus suis. Iam iitus est xpristus Noli in istis ipsum uell Robaptisare: Nouel
emim pro omuibus cum Iobane in aqua diguat ꝰ est ipse destendere. Redemite
xpristus aniias. Fustodite quod ille Redeunt Iuregio xpristo integrum assi-¬
munte prodium nems Inuadat remoniuasori consentiãt / carerterem domiini¬
cum nillus alftergat / Iitulim xpiisti nemo deponat / Roddituri estis Racio¬
nem domino Regi boni serui. Pata est uobis occasio bene operandi
Abundant captiui peregrim expoliati ⁊ facite nobis amitos
ex mamimona miquitatis ut et iysi recipiant uos in tabernatła

Expanded text:
caput suum velociter transierunt. Nemo talia damna, qualia tu, ingerit caput suum velociter transierunt. Nemo talia damna, qualia tu, ingerit Christo: animas enim multorum cupis interficere, pro quibus Christus in carne venit occidi. Erubesce, erubesce, haeretice. Quid iteras quod semel datur? In membris suis jam intus est Christus, noli in istis ipsum velle rebaptizare? Semel enim pro omnibus cum Joanne in aquam dignatus est ipse descendere . Redemit Christus animas, custodite quod ille redemit. Integro Christo integrum assignate praedium. Nemo invadat, nemo invasori consentiat: characterem dominicum nullus abstergat, titulos Christi nemo deponat. Reddituri estis rationem Domino regi, boni servi, data est vobis occasio bene operandi. Abundant peregrini, captivi, exspoliati. Facite vobis amicos ex mammona iniquitatis, ut et ipsi r
Abbreviated transcription (Latin):
sent intiq nobistum. ẜ. heretite arriane Eguestitplatio in crute pendentem.
ip̃i inimici indei expanestunt Resurgentẽ /et uos male tractatis in telo Reg¬
uantem. Q auete di lectissum aruanam pestem / Roñ uos separant axp̃o terre/¬
na promutendo. propter tunicam non uos expolient fidem fide. qrembra
xp̃i seruatẽ unitatẽ atq integritatem unius tumee quam nec ꝑsecutores
xp̃i ausi sunt scindere. Rolite iiurias inogare capiti nostro. pro nobis ille
mortuus est/ ne uos moremim / quẽ xx̃t̃ per baptisinũ inuificauit / quare
eum arrianus Rebaptisando octiditur. Enbeste / erubeste heretice, negauit
petrus, et Rouersus est, et flendo deleuit quod timore negauit / xp̃m in suis
persecutus est paulus/ sed ad eius uocẽ cocidit et surrexit. Aliter cendit
xpin persecuti sunt Reges sed multũ ois prestiterũt quando membra ad

Expanded text:
sent utique nobiscum . O haeretice ariane, agnoscit latro in cruce pendentem, sent utique nobiscum . O haeretice ariane, agnoscit latro in cruce pendentem, ipsi inimici Judaei expaverunt resurgentem, et vos male tractatis in coelo regnantem! 10. Cavete, dilectissimi, arianam pestem; non vos separent a Christo terrena promittendo, propter tunicam non vos exspolient fide. Membra Christi, servate unitatem atque integritatem unius tunicae, quam nec persecutores Christi ausi sunt scindere. Nolite injurias irrogare capiti vestro: pro vobis ille mortuus est, ne vos moreremini. Quem Christus per Baptismum vivificavit, quare eum arianus rebaptizando occidit? Erubesce, erubesce, haeretice. Negavit Petrus, et reversus est, et flendo delevit quod timore negavit. Christum in suis persecutus est Paulus, sed ad ejus vocem cecidit et surrexit. Aliter cecidit, nis Christum persecuti sunt reges: sed multum eis praestiterunt, quando membra ad
Abbreviated transcription (Latin):
tro quo debeant om̃s intrare. Reminẽ suo exemp lo docuit desperare. C ontendite
ait dominꝰꝰ intrare ꝑ augustã portã. Quid angustius illo foramino quod unus
e nilitib percuciendo latus crutifixi apperuit / Et tamẽ ꝑ has angustias pene
iam̃ totus mũdus intrauit. uenite et uos urdei / uocat uos quẽ crucifixistis filiꝰ
ur̃ illi qui ut carasigeretur clamaueriũ qui in liguo suspensum inderiũ qui
iriserũt qui caput agitauerũt /per istas tamẽ angustias intioierũ. Non eñ
maniter ille clamabat ilbe pendens in carce. pater ignoste illis quia nestũt
quid facuũt. per has ergo / ut dixi angustias per angustam portam lateris
custi ingrossus est latio mutatus / penitens indeus conuersus om̃ĩs paga¬
nus set ab eo exñt foras malus heretitus arrianus. Exiit quomain non erat
de nimero ꝑmanencium. De illis erat de quib Iohannes apostolus dicit. Ex
nobis exierunt sud non erant ex nobis. En em̃ ex nobis essent mausis¬

Expanded text:
tro quo debeant omnes intrare, neminem suo exemplo docuit desperare. CAPUT VIII. De cavenda ariana haeresi.--Contendite, ait Dominus, intrare per angustam portam . Quid angustius illo foramine, quod unus e militibus percutiendo latus crucifixi aperuit? et tamen per has angustias pene jam totus mundus intravit. Venite, et vos Judaei, vocat vos quem crucifixistis Filius tres vestri. Illi qui ut crucifigeretur clamaverunt, qui in ligno suspensum viderunt, qui irriserunt, qui caput agitaverunt, per istas tamen angustias introierunt. Non enim inaniter clamabat ille pendens in cruce: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Per has ergo, ut dixi, angustias, per angustam portam lateris Christi ingressus est latro mutatus, poenitens Judaeus, conversus omnis paganus, et ab eo exiit foras malus haereticus arianus. Exiit, quoniam non erat de numero permanentium. De illis enim erat, de quibus Joannes dicit: Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis: si enim ex nobis essent, mansis
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat simul hostos et corponõ ⁊ na aiãs quid dũsa tormũ¬
ta. atq supplitiã nõ ferẽtes relaptizando ad suã ꝑfidia trins¬
ubãt. corpora uero liberis natalib clara ngo barbarico
Surissiie subm̃gabãt᷑ i ypãs quoq et em̃ saccostasi eccłiãs
suis ꝑfidus maculabãt/ aliquas uero ex eis srabula feccemã

Expanded text:
fuerant simul hostes et corporum. Nam animas quidem diversa tormenta atque supplicia non ferentes rebaptizando ad suam perfidiam transferebant: corpora vero liberis natalibus clara iugo barbarico durissime subiugabant. Ipsas quoque dei sacrosanctas ecclesias suis perfidiis
Abbreviated transcription (Latin):
nnnt no de ꝓ sus mũtm nr̃õ solũ affricã et omes euis xiũeias
Anobis trudidit siod et ipo imꝑilia oryamẽta quo captina¬
a Roma fuerũs ablata nobis restitut ergo pose taorto bone¬
puniass et iobesass tustodiat ete faciat nodis eas ridmn suĩ uolẽ¬
tatẽ ad placitũ gubernare et uniusa affrica senciat suĩ potõ
tis dei mĩa et cognostãt oius lĩtatores quã adurissimnia cap¬
tutate ẽt iugo barbarico libertatis et in guãta libertate
siis fe lissimo nr̃o Iuꝑio degere meruerũt ihec eciã pdicãtus

Expanded text:
icam et omnes eius provincias nobis tradidit, sed et ipsa imperialia ornamenta, quae capta Roma fuerant ablata, nobis restituit. Ergo post tanta benefirmas et illaesas custodiat et faciat nos eas secundum suam voluntatem ac pltis dei misericordiam et cognoscant eius habitatores, quam a durissima captivitate et iugo barbarico liberati in quanta libertate sub felicissimo nostro imperio degere meruerunt. Hoc etiam deprecantes
Abbreviated transcription (Latin):
ducta estͥ. cũ itaq nichil tam scudiosiõ in om̃ib Rd Iuuenit᷑
ꝙͣ legũ auctoritas que et diuinas et humanas Rel bene
disponit et oem Iiquitatẽ expellit Reperimꝰ autẽ oem legã
traomitẽ qui ab utbe condita et Romuleis descendit tpĩbuã
ita eẽ confusũ ut u ĩtm ĩfiitũ extendat᷑. et nullius huãne¬
nature capacitate conludatur p̾mũ nob̃ fuit ftudiũ a sacratissic̃e
retio p̾ncipib miciũ sumẽ et eoꝵ constitucrẽs emendaie et me
dulcide tradẽ qͣtenꝰ inunũ codicẽ comgiegate et oñi supnacua
et in uno uolunnẽ nr̃o noie p̃fulgẽte ooadunato cũ ex pautit̃
et temuorib Releuati. ad sũmã et plenissimã iuris emẽdaicoẽm¬
sui libri claudiam i fonte tuo sic phebe. tuũ ꝓfunde poetam.
ut cõplota tuo uions arida flumue germẽ donet et in fructꝰ

Expanded text:
ducta est. Cum itaque nihil tam studiosum in omnibus rebus invenitur quam legum auctoritas, quae et divinas et humanas res bene disponit et omnem iniquitatem expellit, repperimus autem omnem legum tramitem, qui ab urbe Roma condita et Romuleis descendit temporibus, ita esse confusum, ut in infinitum extendatur et nullius humannaturae capacitate concludatur: primum nobis fuit studium a sacratissimis retro principibus inidilucidae tradere, quatenus in unum codicem congregatae et omni supervacua et in uno volumine nostro nomine praefulgente coadunato, cum ex paucis et tenuioribus relevati ad summam et plenissimam iuris emendatioundine musa. Fonte tuo sic, Phoebe, tuum perfunde poetam, Ut compluta tuo mens arida flumine, germen Donet, et in fructum
Abbreviated transcription (Latin):
gubernare docerninai. et ab ea auxiliãte deo septẽ ꝓm̃tie
cũ suis Iuditib disponãtur/ Scad i R¬
I nomiẽ dñi nrĩ itrũ xp̃i ad omnia consilia om̃esq actus
semꝑ ꝓgredimur ꝑ ip̃m em̃ Imperii iura suscepimꝰ pacẽ cũ
fortissinios tirannos deiecineꝰ ꝑ ip̃m uultãs difficultates

Expanded text:
gubernare decernimus. Et ab ea auxiliante deo septem provinciae cum suis iudicibus disponantur, quarum i nostri Ihesu Christi ad omnia consilia omnesque actus semper progredimur. Per ipsum enim imperii iura suscepimus, per ipsufortissimos tyrannos deiecimus, per ipsum multas difficultates
Abbreviated transcription (Latin):
loqu togao pñtib senib demde temeranũ ẽẽ arbitior loqui uelle xuxe¬
utta inter cos quos yoborauit aintiqua dou̾na. Optabam ergo clencio
pusteuut s et asli locid tutissimũo eligere audiie pocius qus̃ aliquã diccꝰ.
S. cd quid fficio Iustat. uestel amor / Reuocat nt̃ pudor. cogit sanctorum
patium iusis a quib se uelum ohatians uemã petere dictuns. Rgmostiteo¬

Expanded text:
 senibus; deinde, temerarium esse arbitror loqui velle imperitiam, inter eos quos roboravit antiqua doctrina. Optabam ergo silentio praeterire, et illum locum tutissimum eligere, audire potius quam aliquid dicere. Sed quid facio? Instat vester amor, revocat noster pudor; cogit sanctorum patrum jussio, a quibus si velim obsecrans veniam petere dicens, Ignoscite
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est. formauit eam in mulieren. Antequã illam nno comiũgeret
natus sit ex mrgine. Sic actepistis sit̾ uos credere duidiosus dixistis.
Credo hec e Natiuitas dei et homis fc̃a est causa hom̃is. ut sublimis illa
maiestas procedens ex corde par̾s infunderet se in utero mrgius matus
Causa exegit pietatis. ut homo iueniret᷑ perditꝰ et deopri per media¬
torem Rescituertem inuentꝰ. mira tomen het natiuitas seda fratres di¬
sum / Aeterum illam primã qua de patre natus est/ suue
tre / quis enarrabit. Si hant non possumꝰ explicare illam quando ualemꝰ
nel nichoare/ Si hec ita nos exercet nt fides det locum Illam quando
actingimꝰ / quam nec corda potueruint comprehendere prophetaud̃. De
hac tamtii secunda / mira et ineffabili dicamus aliquid. quod ffictum est
pro nobis / ut uerbum caoro fieret / et habitaret in nobis. Quis enĩ non

Expanded text:
dictum est, Formavit eam in mulierem ; antequam illam viro conjungeret, dictum est, Formavit eam in mulierem ; antequam illam viro conjungeret, istus sit natus ex virgine. Sic accepistis, sic vos credere dixistis, Credo. Haec nativitas Dei et hominis facta est causa hominis: ut sublimis illa Majestas procedens ex corde Patris, infunderet se in utero matris, causa exegit pietatis; ut homo inveniretur perditus, et Deo Patri per Mediatorem restitueretur inventus. Mira tamen haec nativitas secunda, fratres dilectissimi. Caeterum illam primam qua de Patre natus est sine aliqua matre, quis enarrabit? Si hanc non possumus explicare, illam quando valemus vel inchoare? Si haec ita nos exercet, ut fidei det locum; illam quando attingimus, quam nec corda potuerunt comprehendere Prophetarum? De hac tamen secunda mira et ineffabili dicamus aliquid, quod factum est pro nobis, ut Verbum caro fieret, et habitaret in nobis . Quis enim non
Abbreviated transcription (Latin):
Doctrina. Mistitis em̃ figmis loquitui deuaat diuina scaptura/ ser¬
naus Reb temꝑa quib rcogintis manifesta exerceat trtate. Q nomã
nec hor uacat a misterio quod in monte ores suꝑ petiam iussus est asten¬
dere moyses ot stare. Ipã est illa petra que perdussa produxit aquas po-¬
pulo fitienti de qua saintus dauid dicit / Disluxit petram et flixe¬
uint aqre. Apostolus autem exponeus hot ait. Pbaties m̃i estam spr¬
talem beberunt  manducanernt /euutem potum spirita len bibcamt
Dibelant autem de spiritali cousequeti petra petra autẽ erat xp̃e. Ipẽ
sunt illa posteriora dei xp̃t dei. Hot indit moyses prophetando quod pau-¬
lus expouit dicendo. Qunn uenit in quit plomitudo temꝑis misit deus fili¬
nni samum factum ex muliere/ mulierem. hic pouit cousuetudine seruas
locucionis hebree qm̃ om̃s fcmmnas mulieres appellat / Nam scriptum est
Geparate mulieres / que nũdumn cognoueruut uirum. Et de tp̃a ena

Expanded text:
octrina. Mysticis enim figuris loquitur divina Scriptura, servans rebus tempora, quibus recognitis manifesta exerceat veritate: quoniam nec hoc vacat a mysterio, quod in monte Horeb super petram jussus est ascendere Moyses, et stare. Ipsa est illa petra, quae percussa produxit aquas populo sitienti : de qua dicit sanctus David, Disrupit petram, et fluxerunt aquae . Apostolus autem exponens hoc ait: Patres nostri escam spiritualem manducaverunt, et eumdem potum spiritualem biberunt. Bibebant enim de spirituali consequente eos petra: petra autem erat Christus Ipsa sunt illa posteriora Dei, Christus Dei. Hoc vidit Moyses prophetando, quod Paulus exponit dicendo: Cum venit, inquit, plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere . Mulierem hic ponit, consuetudinem servans locutionis hebraeae, quae omnes feminas mulieres appellat. Nam scriptum est, Servate mulieres quae nondum cognoverunt virum : et de ipsa Eva
Abbreviated transcription (Latin):
Sxciet ingcinũ querentis  uidebat moypes deum non etlis corpo:¬
rcis / ⁊d octulis montis. Et quia illa lux peipetuas que deus est
plus cum quei teteros i llustrantiat / ideo dutum est os ados loque¬
batioili . Ac si dicereti plus om̃ib manifistatus est illi. In eo
autẽ quod dictum est non ẽm̃ quis poterit iudere faciem mca ee
uinere / Ostensum est neminẽ his occłis corporeis deum posse indere.
Quid autem concessum sii fidelissimo fanulo dei moysi ne tam
magnũ eius de sidderũd in om̃ib fiuistaretur debet᷑ nosse caritas
uẽstra. Dictum est illi a dño / sicut cadem stuptura narrat uade
astende suꝑ petram in oreb et sta ibi Et tansiet claritas meaante
te et posttuora mea irdebis facies ante̾ mea non indebitur tibi

Expanded text:
rentis. Videbat Moyses Deum non oculis corporeis, sed oculis mentis. Et quia lux illa perpetua, quae Deus est, plus eum quam caeteros illustraverat, ideo dictum est, Os ad os loquebatur illi: ac si diceretur, Plus omnibus manifestatus est illi. In eo autem quod dictum est, Non enim quis poterit videre faciem meam et vivere; ostensum est neminem his oculis corporeis Deum posse videre. Quid autem concessum sit fidelissimo famulo Dei Moysi, ne tam magnum ejus desiderium in omnibus frustraretur, debet nosse Charitas vestra. Dictum est illi a Domino, sicut eadem Scriptura narrat: Vade, ascende super petram in Horeb, et sta ibi; et transiet claritas mea ante te, et posteriora mea videbis: facies autem mea non videbitur tibi
Abbreviated transcription (Latin):
tuo cñm eo et ndebat eum / quomedo neruim est illud aplicum quod d̃
mimms idii unquã int indere potest. Ei autẽ indebat cum moy¬
pes quid est quod idem ip̃e post paululim pro mag nopetu et dicit
Gi tunem giam ante te ostende mithi fatiẽ tuam Et dñs illi. facies

Expanded text:
tur cum eo, et videbat eum, quomodo verum est illud apostolicum, quod Deum tur cum eo, et videbat eum, quomodo verum est illud apostolicum, quod Deum nemo vidit unquam, nec videre potest? Si autem videbat eum Moyses, quid est quod idem ipse post paululum pro magno petit, et dicit, Si inveni gratiam ante te, ostende mihi faciem tuam; et Dominus illi, Facies
Abbreviated transcription (Latin):
qui fecit te. Iam si nolueris regi ate statin cades per te Cam diu piius
hono il stenit quandiu deo adhesir / Piisit et dimissus est. bolut pro¬
baidunes suas/ et niuienit miserias et mas̃ et suas. nam boñ illi oẽt¬
asdr fais ques ppsasuus atronet / Pacta in dño curam tuã. et ixse
ce enuaet. Bi tunt ille homo noluit c̃ẽ cartus nnt homo caueat
neł oxpertus. Confiteanun intelligamus habere nos Rderen mmnoris¬
talem et ininisibilem/ quem nems homid indit anttud̾die hesi ottlio
potost Apostoa iet meiba sunt / chi nemo hominĩd̃ modit. ꝯuomado¬
Rotis est aim moyte os ados sicut quis loquit᷑ ad auitũ suũ. Iiruit
questio non paru̾r. Au eñ dñs. Non quomodo cum aliis per enignia¬
ta ita Roqnar ad moysen famuulũ mtũd sedos ad os loquar illi. Et
subiñuit septura que supra diionnꝰ quoniã loquellanuo moyses cum
Soo os ad os situt quis lequit᷑ ad autũ suid. Di os ados lequeba¬

Expanded text:
qui fecit te; nam si volueris regi a te, statim cades per te. Tamdiu primus qui fecit te; nam si volueris regi a te, statim cades per te. Tamdiu primus homo ille stetit, quamdiu Deo adhaesit: dimisit, et dimissus est. Voluit prore vires suas, et invenit miserias et nostras et suas. Quam bonum illi eaceret quod Psalmus admonet: Jacta in Domino curam tuam, et ipse te enutriet . Si tunc ille homo noluit esse cautus, nunc homo caveat vel expertus. 3. Confiteamur, intelligamus habere nos Regem immortalem et invisibilem: quem nemo hominum vidit, nec videre his oculis potest . Apostoli haec verba sunt. Clocutus est cum Moyse os ad os, sicut quis loquitur ad amicum suum? Irruit quaestio non parva. Ait enim Dominus: Non quomodo cum aliis per aenigmata, ita loquar ad Moysen famulum meum; sed os ad os loquar illi. Et subjunxit Scriptura quae supra diximus: Quoniam loquebatur Moyses cum Deo os ad os, sicut quis loquitur ad amicum suum. Si os ad os loqueba
Abbreviated transcription (Latin):
cia celii capiunt angustie cordis humani. Ipõdiconte. Imambulalo in
qui sis et cognostes qui te fecit qui si. Aex terienus ⁊deo mortalis. quia nĩs¬
lis. Rex celistis. inuortalis et mniusibilis. Rex terrenus cum nichil creauerit᷑.
enã tamoy in p̃tãte accepit. Et non cadit Regem qui om̃ia crienuit quod̃
mala fuint in nũddo et noñ uindicat. G. homo ideo negas cues potentĩa. quia
magnã ille exhilet patientiam. Pectantem quidem inpuuitũ non dimitit sed̃
seuat enm aut penitendo corngendum aut ult̾ĩtio indicio puimendum. Ere¬
de nichi o tu quisquis es qui de malis quereris qm̃ om̃s mali suꝰ. Bi n
uis deus mualis statim Retbuere mala nullus Remaneret qui de alio miur /¬
muraret/ Wed i des ille Rex magnus , qui nouit quomado Regat/ quod
creauit / non implet noluntates perucrsas ad suam ꝑficit Rectam / nt te do-¬
ceat pacientiã suam. Non tu deum uelis conuerteꝰ ad furuastuas. Regat te

Expanded text:
tia coeli, capiunt angustiae cordis humani, ipso dicente: Inambulabo in tia coeli, capiunt angustiae cordis humani, ipso dicente: Inambulabo in qui sis, et cognosces qui te fecit qui sit. Rex terrenus, ideo mortalis, quia visibilis: Rex coelestis immortalis, et invisibilis. Rex terrenus cum nihil creaverit, omnia tamen in potestate accepit: et non credis Regem qui omnia creavit, quod cmala fiunt in mundo, et non vindicat! O homo, ideo negas ejus potentiam, quia magnam ille exhibet patientiam? Peccantem quidem impunitum non dimittit; servat, aut poenitendo corrigendum, aut ultimo judicio puniendum. Crede mihi, o tu quisquis es qui de malis quereris, quoniam omnes mali sumus. Si, ut vis, Deus malis statim retribueret mala, nullus remaneret qui de alio murmuraret. Sed ideo ille Rex magnus, qui novit quomodo regat quod creavit, non implet voluntates perversas, sed suam perficit rectam, ut te doceat, patientiam suam. Non tu Deum velis convertere ad furias tuas: regat te
Abbreviated transcription (Latin):
ocl̃i tui eum non caxuit. Ceterum ip̃e te om̃i temꝑe actendet. Adhibe ot¬
culos fidei. Nonne faciem eius respĩcis cum in cius uingenitõ fllio credis. Ron¬
ne manus eius indes cum uninersam creaturam actendis. Ronne os eius
audis quando precepta eiues recitari aduertis. Grõnem tuã quomodo fũ¬
dis. Risi stias te ad illum ꝑuemie/ de quo dicit proꝵheta. Ecte octli dñi
suꝑ instos, et aures tñis ad preces corũ. Di autẽet pedes eius queris
nosse audi quos uoluit esse pedes suos. Quam speciosi pedes inquit eoꝵ
qui anũtiant patem qui anũtiant bona. ¶ oustuxsimꝰ membra ad
non his membrs humanis continet᷑ deus. qm̃ non est in loco. sedubie
tus est. Pixiniꝰ scdm̃ modũ intelligencie huane. Non scdm ineftabilẽ
uirtuẽ maiestatis diuine. uis nosse qualis sit  uide facturam et intelliyes
factorem. perstrutare que fecit / et intelliges eum qui omĩa creauit. Eite
ait deo propheta. Celi telorũ non te capĩt/ Et quem non capiũt spa-¬

Expanded text:
oculi tui eum non capiunt. Caeterum ipse te omni tempore attendit. Adhibe oculos fidei. Nonne faciem ejus respicis, cum in ejus unigenito Filio credis? Nonne manus ejus vides, cum universam creaturam attendis? Nonne os ejus audis, quando praecepta ejus recitari advertis? Orationem tuam quomodo fundis, nisi scias te ad illum pervenire, de quo dicit propheta: Ecce oculi Domini super justos, et aures ejus ad preces eorum ? Si autem et pedes ejus quaeris nosse, audi quos voluit esse pedes suos: Quam pretiosi pedes, inquit, eorum qui annuntiant pacem, qui annuntiant bona ! Conscripsimus membra: sed non in his membris humanis continetur Deus, quoniam non est in loco, sed ubique totus est. Diximus secundum modum intelligentiae humanae, non secundum ineffabilem virtutem majestatis divinae. Vis nosse qualis sit? Vide facturam, et intelliges factorem; perscrutare quae fecit, et intelliges eum qui omnia creavit. Ecce ait Deo propheta: Coeli coelorum non te capiunt . Et quem non capiunt spa
Abbreviated transcription (Latin):
Et amicꝰ dei appellatꝰ est. Amicos ut nouiniꝰ coniuẽtio aiõꝵ facit.
unde quidem sapiens huiꝰ nuõdi ait / Pdom uelle / atq idem nolle.
ea deñd frrma amicioa ⁊ est / Ergo aiitos ut noiunꝰ ꝯm̃ĩtio animo¬
non pepcit / sed pro nobis om̃ib tradidit illum Ita et iste unico filio
non Reꝑtit Ad aubente ut inmolaret᷑ ei qui dederat eum de toto

Expanded text:
et amicus Dei appellatus est . Amicos, ut novimus, conjunctio animorum facit: et amicus Dei appellatus est . Amicos, ut novimus, conjunctio animorum facit: unde quidam sapiens hujus mundi ait, Idem velle atque idem nolle, ea demum firma amicitia est . Ergo amicos, ut novimus, conjunctio animonon pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum ; ita et iste unico filio non pepercit, sed jubente ut immolaretur, ei qui dederat eum devoto
Abbreviated transcription (Latin):
de gestabat / aliud filio premittelut / E od neq que promittebat flium
fallebant / Neq aliqua infirmitas cor eius apropõito inuintauerat / Quid
plirib pergit uiam uidet locum de longe Et statuens pueros suos ibi
eis talia nerba profert dicens. Sedete lic cum asma / ego aut̾ et ꝑuer
ibimꝰ usque illuc Et cum adorauerimꝰ Reuertemur ad uos. O. ste abra/¬
ham quid est quod dicis cumaliud de puero agendum sit. Nunquidant
te aut uos fallis. Non inquit/ Bod que prophetite / nel dico nel gero uir¬
tus caritatis in me manens que omĩa credit facit et dicit Audio em̃
eam sine strepitu uotis intus ad cor loquentẽ et dicentẽ mithi. Au qui¬
dem licet resurrecturũ credens/ pleno et ꝑferto uoto puerũ ducas ad¬
filio dec̃seruatur. Mento habrahe hmꝰ nri fudem cõmemorans. Ia¬
cobus apłs ait / Credidit abraham deo et deputatũ et illi ad iusticiam

Expanded text:
de gestabat, aliud filio promittebat: sed neque quae promittebat, filium de gestabat, aliud filio promittebat: sed neque quae promittebat, filium fallebant; neque aliqua infirmitas cor ejus a proposito immutaverat. Quid pluribus? Pergit viam, videt locum de longe, et statuens pueros suos ibi, eis talia verba profert dicens: Sedete hic cum asina; ego autem et puer ibimus usque illuc, et cum adoraverimus, revertemur ad vos. O sancte Abraham, quid est quod dicis, cum aliud tibi de puero agendum sit? Numquid aut te, aut tuos fallis? Non, inquit: sed quae prophetice vel dico vel gero, virtus charitatis in me manens quae omnia credit, et facit et dicit. Audio enim eam sine strepitu vocis intus ad cor loquentem et dicentem mihi, Tu quidem licet resurrecturum credens, pleno et perfecto voto puerum ducas Filio Dei servatur. Merito Abrahae hujus viri fidem commemorans Jacobus apostolus ait: Credidit Abraham Deo, et deputatum est illi ad justitiam,
Abbreviated transcription (Latin):
Cumuilatur adhut huiꝰ fudei mertes. et fem promttit᷑ Illuis. Adest iuir
tus caritatis que omĩa credit. Audit / Exultat / amplius diligit. Susepͭ
filiũ ex uõiuge sccrili quam sp̃e ꝑiendi destitutã scerilitas etasq iam fecerat
Atq in illo beuedictionẽ omium genciũ promissam firmissime tenet.
tod adhuc eum caritas probat᷑ / ꝑo probatumo cõmendat. Et quẽadmodũ
mihil deo preferat postrus monstiat quotat ouin dñs de celo dicens. Abrahã
omĩa ciedit Emrgit domũ pergit Azmã steruit / ligna concidit.
gladiũ et ignẽm suut puerum simuladducit Et ꝑgit ad locũ. Tũt
intentus isaat factus patrem interiogat diceus. Pater Eille. Quid
est fili. Et filiuis. Ecte ait ignis et ligna/ ubi est ouis ad holocaustum quẽ
inmuolaturus es / Et pater Respondit Peus prouidebit sibi ouem ad facrĩ¬
ficiũ feli ini. Magnũ hic et grande indeo sacramentũ. Aliudabraham cor-¬

Expanded text:
Cumulatur adhuc hujus fidei merces, et seni promittitur filiuCumulatur adhuc hujus fidei merces, et seni promittitur filiuvirtus charitatis quae omnia credit; audit, exultat, amplius diligit, suscipit filium de conjuge sterili, quam spe pariendi destitutam sterilitas aetasque jam fecerat, atque in illo benedictionem omnium gentium promissam firmissime tenet; sed adhuc eum charitas probat probatumque commendat et quemadmodum nihil Deo praeferat posterius monstrat. Vocat eum Dominus de coelo dicens: Abraham, omnia credit. Surgit, domum pergit, asinum stravit, ligna concidit, gladium et ignem sumit, puerum simul adducit et pergit ad locum. Nunc intentus factus Isaac patrem interrogat dicens, Pater, ait, at ille, Quid est, fili? Et filius: Ecce, ait, ignis et liimmolaturus es ad holocaustum? Et pater respondit: Deus providebit sibi ovem ad sacrificium, fili mi. Magnum hic et grande video sacramentum. Aliud Abraham cor
Abbreviated transcription (Latin):
non est cunctatꝰ ad unã uocacionẽ Reliuquere prĩam sedem domũ familiã.
Omña Reliniquut᷑ ut dño precipienti pareatus. Exi inquit eis deus. de do
uadam ped statim ut audit surgit / currit sesbinat. accelerat. Terram pro¬
missam non indet ced credendo eam firmiter Itiner Ambulat Rrõ itinere
nec oberrantib nestigiis alibi quã debuit declinauit. quia qui eum ad
ignotum terram nurtebat᷑ / ip̃e qui mittchat / nen dimittebat. Nec cum ipo
Refellit. Redditur merces cudenti ad terrã ꝑueuit dilatat᷑ multiplicatur
Ex paupere efficitur diues/ Exo ignobili potens ditatur om̃ĩl bons et in
illo impletur / quod dñs in enuãgłio suis distipulis promusit dicens. Si
quis dimiserit domũ. aut agrum. aut ꝑentes, causa nois mei et in hac
uita centuplum accipiet / et in futuro clo intam consequetur eternã...

Expanded text:
non est cunctatus ad unam vocationem relinquere patriam sedem, domum, familiam. non est cunctatus ad unam vocationem relinquere patriam sedem, domum, familiam. Omnia relinquuntur, ut Domino praecipienti pareatur. Exi, inquit ei Deus, de domo vadam? sed statim ut audit, surgit, currit, festinat, accelerat. Terram promissam non videt; sed credendo eam firmiter retinet. Ambulat recto itinere, nec oberrantibus vestigiis alibi quam debuit, declinavit: quia qui eum ad ignotam terram mittebat, ipse qui mittebat non dimittebat. Nec eum ipse fefellit: redditur merces credenti. Ad terram pervenit, dilatatur, multiplicatur: ex paupere efficitur dives, ex ignobili potens, ditatur omnibus bonis; et in illo impletur quod Dominus in Evangelio suis discipulis promisit, dicens: Si quis dimiserit domum, aut agrum, aut parentes causa nominis mei, et in hac vita centuplum accipiet, et in futuro saeculo vitam consequetur aeternam .
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i mali catholiti more forarim aiãs deuorare quereneã querentiũ tole¬
aarentur usque ad frem scli tanquã fie diluuum. Iugiant licet. fiemãt
dentib/ atq ipam aicham confringere conent᷑/ non ẽxxaf uestas fuiito
diluus. Illos rapiet manis ac spmosa silua. te fertilis suscipit terra.
Post fuem st̾li impii rapientur ad tenebras exteriores nbi est fletus et
scudor deuciũ / pios sustipit terra uiuencium. Ram et ipõ saintus noe post
fuiem dilium obtulit sacrisiciũ deo ed de aĩabus mũdis / Non de muuddis
Emil dm̃ et mũda et iniũda aĩalia in archa natare potuerũt sed mala ad¬
sacrificiũ dei non peruenerunt. Wediam huic aliquando transonnius
ut cetera perstrut ari ualeamius. C Iẜrocedat in medio saitꝰ ille abrahã.
et suo nos doceat exemplo. possidere ir̾tutem caritatis que omĩa credit. Qui

Expanded text:
ipsi mali catholici, more ferarum animas devorare quaerentium; toleipsi mali catholici, more ferarum animas devorare quaerentium; tolerentur usque ad finem saeculi, tanquam finem diluvii. Rugiant licet, fremant dentibus, atque ipsam arcam confringere conentur, non expavescas: finito diluvio, illas rapiet inanis ac spinosa silva, te fertilis suscipit terra: post finem saeculi, impii rapientur ad tenebras exteriores, ubi est fletus et stridor dentium; pios suscipit terra viventium . Nam et ipse sanctus Noe post finem diluvii obtulit sacrificium Deo; sed de animalibus mundis, non de immundis . Simul enim et munda et ifilio non dubitat. Sed jam hinc aliquando transeamus, ut caetera perscrutari valeamus. Procedat in medio sanctus ille Abraham; et suo nos doceat exemplo possidere virtutem charitatis quae omnia credit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
quia hoiem superiori dño obedisse cognostunt. Ostensum est in noc / quid adã
preceptum contempnendo perdiderit. Et demonstratũ est posse hoĩes bestis
etiam dñari / si subdant se obediencie conditori. Expectat et tolerat sts
iste finem diluni / net antequã funatur causa ferterũ / archã Rebnquitur
qulerat bonus mala/ et douet in fuie eciam corpore separent᷑ intus manes
corde non corpore separatur. Bi qua es aĩa que cuxis possidere mitutem
caritatis que om̃a tolerat Relinque nuddumi / confuge ad cacis ligñ
Ron metuas procellas/ et turbines huiꝰ dilumi/ non mergeris siligno
portaberis. Nouit gubernare. qui dignatus est creare Tantum adfit
propter bonos, toleres malos. quã sbras exiens, et periens et bouos relia¬
quens quas et males. Eỹ eigosemt tecumn ffie. dest sle tecim sunt In
erclia praua docentes. falsa sencientes/ heretici nel sismatici. aut etiam

Expanded text:
quia hominem superiori Domino obedisse cognoscunt. Ostensum est in Noe quid Adam quia hominem superiori Domino obedisse cognoscunt. Ostensum est in Noe quid Adam praeceptum contemnendo perdiderit: et demonstratum est posse homines bestiis etiam dominari, si subdant se obedientia Conditori. Existe finem diluvii, nec antequam finiatur causa ferarum arca relinquitur. Tolerat bonus mala et donec in fine etiam corpore separentur, intus manens corde non corpore separatur. Si qua es anima quae cupis possidere virtutem charitatis quae omnia tolerat, relinque mundum, confuge ad crucis lignum; non metuas procellas et turbines hujus diluvii, non mergeris si ligno portaberis. Novit gubernare qui dignatpropter bonos toleres malos, quam foras exiens et periens, et bonos relinquas et malos. Si ergo sunt tecum ferae, id est, sunt tecum in Ecclesia prava docentes, falsa sentientes, haeretici vel schismatici, aut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
oẽ nestamus. Qnomͦ om̃ĩs qui pie tolerat Rete ciedit Et om̃s qui credit
aliquid sperat. Et qui sperat sostinet ne abspe cadar. Sadiam qui nã
isti sunt indeamus quorim fidem in quantum de suꝑ adiuuamiur assegmi
ualcanus. uitus caritatis que ona tolerat/ enũtuit in stõnoe. q ne
om̃a credit ii sto abraham. Que omĩa perat in pat̾b crũs : idest in ꝓpło
isil unde ip̃e nr̃ exortus est donmꝰ. Que omĩa sustint / in ip̃o capite do-
et pro sermone suscepto ita pretermissos ẽẽ cognostite. ut tamẽ certe none¬
sẽs noe possederit / nel possessus sit uirtute caritatis. que omĩa tolerat
Predixit ei deus quod inquitate hominũ crestente diluuis perderet
nudum. Statim ille admonitus confugit ad lignũ et post campoꝵ
consortio hõmũ. Wocius quodã mͦ efficitur serpentiũ/ ac ferarum. Nec
expauestit nir iste quod cum eo sunt fere an archa. Inmo ibi agnostit/ or¬
dinem suũ feritas quia se cognouit humauitas et iubenti hõi obediũt

Expanded text:
e noscamus: quoniam omnis qui pie tolerat, recte credit; et omnis qui recte credit, aliquid sperat; et qui sperat, sustinet, ne ab spe cadat. Sed jam quinam isti sint videamus, quorum fidem, in quantum desuper adjuvamur, assequi valeamus. Virtus charitatis quae omnia tolerat, eminuit in sancto Noe; quae omnia creIsrael, unde ipse Dominus exortus est; quae omnia sustinet, in ipso capite Domiet pro sermone suscepto ita praetermissos esse cognoscite ut tamen certissime novesanctus Noe possederit vel possessus sit virtute charitatis, quae omnia tolerat. Praedixit ei Deus quod iniquitate hominum crescente, diluvio perderet mundum. Statim ille admonitus confugit ad lignum, et post camporuconsortio hominum, socius quodam modo efficitur serpentium ac ferarum. Nec expavescit vir iste, quod cum eo sint ferae in arca: imo ibi agnoscit ordinem suum feritas, quia se cognovit humanitas; et jubenti homini obediunt,