comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ortu fructus: psalmsta mustico
sermone testatur diccus. Et erũ
dũs dabit benignitatẽ: et terra
nostra dabit fructũ suũ. Dedit
quippe dñs beiugnitatem: quia
genus humanũ. a reatu preuari¬
cationis. per uugenitũ suũ libe¬
rare disposuit. Dedit benignitatẽ:
quia cius ingressiu. iurguialis
uteri templum. spũs sancti gratia
consecrauit. Et terra nostra dedit
fructũ suũ: quia cadem uirgo q̃
de terra corpus habuerat. filium
genuit: diuinitate quidẽ deo pr̃i
coequalem: sed sibi carius ueritate
consubstantialem. De hoc et ysaiã¬
tempus humane redemptionis in
tucus. ait. In illa die erit germen
diũi in magnificentia. et in gloria:
et fructus terre sublinus. Germẽ
uãq dñi fuit in magnificentia.
et gloria: cum sempiternus dei fi¬
lius in carne temporaliter apparr̃s
magnitudine uirtutũ celestum
mũdo clarus effulsit. Ifructus qͥ¬
q terre sublinus effectus est: qu
carnẽ quam de nr̃a natura mo:¬
talem deus susceperat÷ iurtute rt¬

Expanded text:
stico sermone testatur, dicens: Etenim Dominus dabit benignitatem, et terra nostra dabit fructum suum . Dedit quippe Dominus benignitatem, quia genus humanum a reatu praevaricationis per unigenitum suum liberare disposuit: dedit benignitatem, qui ejus ingressui virginalis uteri templum Spiritus sancti gratia consecravit. Et terra nostra dedit fructum suum, quia eadem virgo quae de terra corpus habuerat, Filium genuit divinitate quidem Deo Patri coaequalem, sed sibi carnis veritate consubstantialem. De hoc et Isaias humanae redemptionis tempus intuens, ait: In illa die erit germen Domini in magnificentia et gloria, et fructus terrae sublimis . Germen namque Domini fuit in magnificentia et gloria, cum sempiternus Dei Filius in carne temporaliter apparens, magnitudine virtutum coelestium mundo clarus effulsit. Fructus quoque terrae sublimis effectus est, quando carnem quam de nostra natura talem Deus susceperat, in virtute re
Abbreviated transcription (Latin):
uasceretur. adumcuti dño quib
ualebat indiciis intimauit. Iderat
uãq tempus. quo impleretur an¬
geli scriuo quẽ dixerat: quia spũ
scõ replebitur ad huc ex utero ma¬
tris sue. Sepleta est trgo spũ sc̃o
elis aleth: et exlaniauit uoce ma¬

Expanded text:
nasceretur adveniente Domino quibus nasceretur adveniente Domino quibus valebat indiciis intimavit. Aderat namque tempus quo impleretur angeli sermo quem dixerat: Quia Spiritu sancto replebitur adhuc ex utero matris suae . Repleta est ergo Spiritu sancto Elizabeth, et excla
Abbreviated transcription (Latin):
ta suauitate suꝑnorũ cuuũ. hu¬
militatis se gressib ad iitutũ al
ta transtulit. Intrat ergo domũ
acharie÷ atq elisabeth ꝙͣ scruũ
ac precursorem diũ pariturã noue¬
rat salutat: non quasi dubia de
oraculo quod acceperat: scd ut cõ¬
gratulatura de dono qd̃ conscruã
accepisse didicerat: non ut uerbũ
angeli. mulicris attestatione pro¬
baret: sed ut mulieri proueite ita¬
tis. uirgo iuuencula ministeriũ
sedula impenderet. Ut autẽ audi¬
uit salutationẽ marie clisabeth:¬
crultauit infans in utcro eus:
et repleta est spũ sc̃o clisabeth.
periente os
ad salutandũ beata ma¬
nia repleta est mor spiritu scõ¬
elisabeth. repletus est it iohẽs: atq
uno eodemq spũ ambo edocti illa
salutantẽ que esset agnouit: et
ut matrem dñi sui debita cũ be¬
ned ietione uenerata est: ille ip̃m
necdũ ualuit. animo exultante
salutauit: officiũq suc precur¬
uenis essit impletuirus: antequã

Expanded text:
ta suavitate supernorum civium, huta suavitate supernorum civium, humilitatis gressibus ad virtutum alta se transtulit. Intrat ergo domum Zachariae atque Elizabeth, quam servum ac praecursorem Domini parituram noverat, salutat, non quasi dubia de oraculo quod acceperat, sed ut congratulatura de dono, quod conservam accepisse didicerat: non ut verbum angeli mulieris attestatione probaret, sed ut mulieri provectae aetatis virgo juvencula ministerium sedula impenderet. Ut autem salutationem Mariae Elizabethultavit infans in utero ejus, et repleta est Spiritu sancto Elizabeth. Aperiente os ad salutandum beata Maria, repleta est mox Spiritu sElizabeth, repletus est et Joannes: atque uno eodemque Spiritu ambo edocti, illa salutantem quae esset agnovit, et ut matrem Domini sui debita cum benedictione venerata est, ille ipsumnecdum valuit, animo exsultante salutavit, officiumque suae praecuruvenis esset impleturus, et antequam
Abbreviated transcription (Latin):
one cognouimus. postquã ange¬
lica usione et allocutione meraut
sublimari ÷ postquã se celesti omi¬
standam partu didicit÷ nequaqͣ
se de donis celestibz quasi a se hec
essent extulit: sed ut magis ma¬
gisqz dois esset apta duins.
in custodiã humilitatis gressum
mentis fixit: ita cuãgelizanti sibi
archangelo respondens. E cce an¬
cilla diũ: fiat michi secundu
⁊ uero ex hodierna lectione
auduumus. candem qũ
angelo exhibutrat humilitaten
hominib quoq curauit exhibert.
et qd̃ maioris est uirtutis. hoc etiã
minorib. Quis crũ nesciat. ũgi¬
nẽ deo consecratam. muliere deo de¬
dita gradũ habere potiorẽ: Quis
dubitet. matrem regis eterni. uirt
matri nulitis esse prefereudam:
Attamen ipsa memor scriptint
qui loquebatur ci ad celestia rediit:
surgit ac montana conscendit: ge¬
stansq in utero dcũ. scruorũ dei
habitacula petit. ac requirit allo¬
quia. Et apte post iuisionẽ angli
i montana subut: que gusta¬

Expanded text:
one cognovimus, postquam angeone cognovimus, postquam angelica visione et allocutione meruit sublimari, postquam se coelesti onustandam partu didicit, nequaquam se de donis coelestibus quasi a se haec essent extulit: sed ut magis magisque donis esset apta divinis, in custodia humilitatis gressum mentis fixit, ita evangelizanti sibi archangelo respondens: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum vero ex hodierna lectione audivimus, eamdem, quam angelo exhibuerat humilitatem, hominibus quoque curavit exhihere, et quod majoris est virtutis, hoc etiam minoribus. Quis enim nesciat virginem Deo consecratam, muliere Deo dedita gradum habere potiorem? Quis dubitet matrem regis aeterni jure matri militis praeferendam? Attamen ipsa, memor Scripturaequi loquebatur ei ad coelestia rediit, surgit ac montana conscendit, gestansque in utero Deum servorum Dei habitacula petit, ac requirit alloquia. Et apte post visionem angeli in montana subiit, quae, gusta
Abbreviated transcription (Latin):
et redemptionis nr̃e nobis semꝑ
ueneranda primordia pridicat:
et salutaria semper mmutande hu¬
mlitatis remedia cõmendat. Nã
quia peste suꝑbic attactũ genus
humanũ perierat: decebat. ut me¬
dicamentũ humilitatis quo sa¬
narctur. prima mox incipientis
salutis tempora pretenderent. Et
quia per temcritatem seducte mu¬
licris. mors in mundũ introierat.
congruũ fuit. ut in indiciũ ite
reuertentis. mulieres se deuote hu¬
militatis inuicẽ ac pictatis pre¬
uenirent obsequus. Prior ergo no¬
bis beata dei genitrix ad sublim¬
tatem patrie celestis. iter ostendit
humilitatis: nõ minus religio¬
ius quã castitatis cxemplo uene¬
rabilis. Siquidẽ gloria uirginci
et intenerati corporis. qualis sit
uita suꝑne ciuitatis ad quã sus¬
piramus insinuat: ubi neq
nubent neq nubentur. lz sunt
sieut angeli dei in celis: atq iur¬
tute mentis eximua. qua ad hãe
ꝑtingere debxamus iudicat Sãq
sicut precedente sc̃i euangelii leci¬

Expanded text:
et redemptionis nostrae nobis semper veneranda primordia praedicat, et salutaria semper imitandae humilitatis remedia commendat. Nam quia peste superbiae attactum genus humanum perierat, decebat ut medicamentum humilitatis quo sanaretur, prima mox incipientis salutis tempora praetenderent. Et quia per temeritatem seductae mulieris mors in mundum introierat, congruum fuit  Al., fuerat ut in indicium vitae revertentis mulieres se devotae humilitatis invicem ac pietatis praevenirent obsequiis. Prior ergo nobis beata Dei genitrix ad sublimitatem patriae coelestis iter ostendit humilitatis, non minus religionis, quam castitatis exemplo venerabilis. Siquidem gloria virginei et intemerati corporis qualis sit vita supernae civitatis, ad quam suspiramus, insinuat, ubi neque nubent neque nubentur, sed sunt sicut angeli Dei in coelis, ac virtutem mentis eximiam, qua ad hanc pertingere debeamus, indicat. Namque sicut praecedente sancti Evangelii lecti
Abbreviated transcription (Latin):
dare ualebat. que spn scõ pleua
flagrabat : que et illũ in utero ge¬
stabat. quo in natis mulicrum
xclamauit autem. et dixͥ
Benedicta tu inter mu¬
lieres: et benedictus fructus uẽtri
tui. Non solum benedicta inter
mulicres: sed inter mulieres benc¬
dictas. maiori benedictione specia¬
liter insignis. Benedictus fructꝰ
uentris tui. Nec ipse gencrali scor
more benedictus÷ sed sicut aplũs
ait. quorũ patres et ex quib xp̃s

Expanded text:
dare valebat, quae Spiritu sancto plena flagrabat: quae et illum in utero gestabat, quo in natis mulierum avit autem, et dixit: Benedicta tu inter mulieres, et benedictus fructus ventris tui. Non solum benedicta inter mulieres, sed inter mulieres benedictas majori benedictione specialiter insignis. Benedictus fructus ventris tui. Nec ipse generali sanctorum more benedictus, sed sicut Apostolus ait: Quorum patres, et ex quibus
Abbreviated transcription (Latin):
bet: et crucifige cum Ut qͥd
istudAe aures tuc obsurr¬
descerent ad clamorem pan¬
peris : ne rcciperent auditũ
uanũ: ne detractionis uirꝰ
apertis propitusq aurib
susciperes. Speciosa illa fa¬
cies. speciosa forma pre filis
homnũ. sputis illita est:
afflicta colaphis. addicta il¬

Expanded text:
e, crucifige eum .» Ut quid istud? Ne aures tuae obsurdescerent ad clamorem pauperis, ne reciperent auditum vanum, ne detractionis virus apertis propitiisque auribus susciperent. Speciosa illa facies speciosi forma prae filiis hominum sputis illita est, afflicta colaphis, addicta de
Abbreviated transcription (Latin):
dioris lucis splendore suscipi¬
at: & tanquam bonus mini¬
ster. sicut tunc obscuratus est
ad exequias sepulturȩ ÷ sic mͦ

Expanded text:
dioris lucis splendore suscipiat; et tanquam bonus minister, sicut tunc obscuratus est ad exsequias sepulturae, m
Abbreviated transcription (Latin):
lennitas incorruptionis: qͥ
adhuc per incontinentiã cor¬
ruptiomi subiacet. Dee quib¬
dam dura sunt: sed angusta
est porta que ducit ad uitã÷
et habemus iam multa exẽ¬
pla continentiũ. Unde. et be¬
ne adhuc subditur. Calcia¬
menta habebitis in pedib.
Quid sunt ctenĩ pedes nr̃i.
nisi opera : quid uero calci¬
amcuta. nisi pelles mortuo¬
rũ anumaliũ : Calciamẽta
autem: pedes munũt. Que
uero sunt mortua anima¬
lia. ex quorũ pellib nr̃i mu¬
muntur pedes ÷ nisi antiqui
patres. qui nos ad cternam
patriam precesscrũt: Quor
dum exempla conspicun.
nr̃i operis pedes munimus.
Calciamenta ergo in pedib
habere est mortuorum uitam
conspicere: et nr̃a uestigia a
peccati uulnere custodire. Tu.¬

Expanded text:
lemnitas incorruptionis, qui adhuc per incontinentiam corruptioni subjacet. Haec quibusdam dura sunt, sed angusta porta est, quae ducit ad vitam . Et habemus jam multa exempla continentium. Unde et bene adhuc subditur: Calceamenta habebitis in pedibus . Quid sunt enim pedes nostri, nisi opera? Quid vero calceamenta, nisi pelles mortuorum animalium? Calceamenta autem pedes muniunt. Quae vero sunt mortua animalia, ex quorum pellibus nostri muniuntur pedes, nisi antiqui patres, qui nos ad aeternam patriam praecesserunt? Quorum dum exempla conspicimus, nostri operis pedes munimus. Calceamenta ergo in pedibus habere est mortuorum vitam conspicere, et nostra vestigia a peccati vulnere custodire. T
Abbreviated transcription (Latin):
rant autem ibi tres filii
saruiȩ: ioab. & abisai. et
alahel. Porro asahel cursor
uelocissimus fuit: quasi unꝰ
ex capreis que morantur in
silius. Persequebatur autẽ asa¬
hel abner: & ñ declinauit ad
dexteram neq ad sinistram.
omittens ꝑsequiabner. Respe¬
xit itaq abner post tergũ suũ:
& ait. Tune esasahel:Qͥ res¬
pondit. Ego sum. Dixitq ei
abner. Uade ad dexteram siue
ad sinistram: & apprehende
unũ de adolescentib: & tolle
tibi spolia eius. Noluit autem
asahel omittere: quin urgeret
eũ. Rursumq locũtus ẽ abner
acd asahel.Recede. noli me se

Expanded text:
rant autem ibi tres filii Sarviae Ioab et Abisai et Asahel porro Asahel cursor velocissimus fuit quasi unus ex capreis quae morantur in silvis persequebatur autem Asahel Abner et non declinavit ad dexteram sive ad sinistram omittens persequi Abner respexit itaque Abner post tergum suum et ait tune es Asahel qui respondit ego sum dixitque ei Abner vade ad dextram sive ad sinistram et adprehende unum de adulescentibus et tolle tibi spolia eius noluit autem Asahel omittere quin urgueret eum rursumque locutus est Abner ad Asahel recede noli me
Abbreviated transcription (Latin):
uinculis alligatur: ut uinc¬
ta uenia. locum uenie non re¬
it in carcerem. Herodes. tu
adulterium facis: et in carce¬
rem uadit iohannes: Sic iu¬
dicat sedens in loco iudicis
reus: in loco uindicis innocen¬
tie ꝑsecutor. Rogo. ubi rerũ
facies. ubi forma: ubi pudor.
ubi existimatio publici cogni¬
toris : ubi deus. ubi homo.uͥ
fas. ubi lex. ubi ipsius iura na¬
ture: Simul omma sunt he¬
rodes te agente. te iudicante.
te uiuente confusa. Tenuit
inquit iohannem: et alliganᷤ
posuit eum in carcerem. He¬
unt uincula: te carcer accu¬
sat: te diuulgat ꝓducta in
riatur. Causam custodiȩ qͥ
requirit: inte muenit quod
puimat: et in iohanne quod
dolcat. Iohannes orbi notus.
fama uirtutis cognitus. cele¬
bratissimus sc̃itate. dum ac¬
trahit ad se inquisitores iniu¬
riȩ. facit ut tuus cunctis in¬
notescat incestus: agit ut te
habeat confusio publica: quẽ
corrigere non ualuit secreta
erodem iohes monitis
non accusatione pul

Expanded text:
ur, ut vincta venia locum veniae non reit in carcere. Herodes, tu adulterium facis, et in carcerem vadit Joannes? Sic judicas sedens in loco judicis reus, in loco vindicis innocentiae persecutor? Rogo ubi rerum facies? ubi fama? ubi pudor? ubi existimatio publici cognitoris? certe ubi Deus? ubi homo? ubi fas? ubi lex? ubi ipsius jura naturae? Simul omnia sunt, Herodes, te agente, te judicante, te jubente confusa. Tenuit, inquit, Joannem, et alligavit eum, et posuit in carcere. Heunt vincula, te carcer accusat, te divulgat producta in ria: causam custodiae qui requirit, invenit in te quod puniat, et in Joanne quod doleat. Joannes orbi notus, fama virtutis cognitus, celebratissimus sanctitate, dum trahit ad se suae inquisitores injuriae, facit ut tuus cunctis innotescat incestus; agit ut te habeat confusio publica, quem corrigere non potuit secreta erodem Joannes monitis, non accusatione pul
Abbreviated transcription (Latin):
it non ꝑire. Sed herodes fa¬
cibus libidinis ardens. ꝑire
maluit quã redire: et uxo¬
rem frĩs illicite possidere. et¬
placere captiuis criminum.
Innocentie municis. odiosa
fit libertas semꝑ÷ uirtus con¬
traria uiciosis. sacrilegis exosa
sanccitas: munica castitas im¬
pudicis. corruptis integritas
pena. luxuriosis aduersa fru¬
galitas: crudelibus dura sem
lista. cum dicit. Dicebat ioħe
philippi frĩs tui. Ecce unde
iohannes offendit: ecce unde
herodes furit. Malos qui mo¬
net offendit: incurrit odiũ.
qui arguit criminosos. Dice¬
bat iohannes. quod erat logi.
quod iusticiȩ. quod erat salu¬
tis:certe quod erat non odui.
sed amoris: ecce qualem con¬
secutus est ab impio ꝓ piecale
mercedem. Uolens inqͥt occide¬
re eum: timuit popłm. faci¬
le deuiat a iusticia: qui incal¬
sis non dm sed homines for

Expanded text:
it, non perire: sed Herodes facibus libidinis ardens perire maluit quam redire, et uxorem fratris illicite possidere. Captivis criminum, innocentiae inimicis odiosa fit semper libertas, virtus contraria vitiosis, sacrilegis exosa sanctitas, inimica castitas impudicis, corruptis integritas poena, luxuriosis adversa frugalitas, crudelibus misericorlista cum dicit: Dicebat enim Philippi fratris tui. Ecce unde Joannes offendit, ecce unde Herodes furit: malos qui monet, offendit; incurrit odium, qui arguit criminosos. Dicebat Joannes quod erat legis, quod justitiae, quod salutis; certe quod erat non odii, sed amoris: ecce qualem consecutus est ab impio pro pietate mercedem. Volens, inquit, occidere eum, timuit populum. Facile deviat a justitia, qui in causis non Deum, sed homines per
Abbreviated transcription (Latin):
luntatem. Unde etiam quo
suspenditur a crimine. auidi¬
or redit ad crimen: et estuat
animo. quoulq ꝑficiat. quod
cogitat malum. Solus enĩ dei
est cimor qui nocentes corri¬
git: fugat crimina: innocen¬
tiam seruat: ꝑpecem tribint
facultatem.

Expanded text:
luntatem: unde etiam quos suspenderit a crimine, avidiores reddit ad crimen, et aestuat animo quousque perficiat, quod cogitat malum. Solus est Dei timor, qui mentes corrigit, fugat crimina, innocentiam servat, perpetem tribuit facultatem.
Abbreviated transcription (Latin):
templum. sacerdotium
sustulit: confudit ordinem.
temerauit regnum: corrupit
quicquid erat religionis: qͦd
quod fidci. quod discipline. ꝑ¬
didit et confudit. Herodes sica
in sitim sanguinis ꝑmanebat.
Hinc est quod iohannis san¬
guinem pium. in poculo cru¬
delitatis absorbuit. Sed ista
lectio iam loquat᷑. Herodes
inquit tenuit iohannem: et
alligauit eum. Qui umcula

Expanded text:
templum, sacerdotium sustulit, confudit ordinem, temeravit regnum, corrupit quidquid erat religionis; quod vitae, quod quod fidei, quod disciplinae, perdidit et confudit. Herodes sicarin siti sanguinis permanebat. Hinc est quod Joannis sanguinem pium ingenti poculo crudelitatis absorbuit: sed ipsa lectio jam loquatur. Herodes, inquit, tenuit Joannem, et alligavit eum.
Abbreviated transcription (Latin):
tum doctrine fideiq percipet.
& uerus eius approbaret᷑ color:
ñ quia ñ potest ꝑ seipsum dñs
omnia: nam quis alius hȩc facit¬
etiam in ȩccla: sed ut ipsa socie.¬
tas congregatorũ fideliũ appro¬
bando inuicem atq cõmunican¬
do. uere fidei doctrinam in om¬
nibus quȩ dicuntur uerbis. uel
signantur sacramentis. tanqͣm
unam speciem ueri coloris obdũ¬
cat. Cornelius etiã cum & elemo¬
sine eius accepte. et preces eius
audite illi ab angelo nuntient᷑:
ꝓpter docꝰtrine tam̃ sacramen¬
torumq uirtutẽ. ad petrũ iube¬
tur mittere: tanqͣm illi et suis
diceretur. Ite. ostendite uos sacer¬
dotib. Nam et cum irent: mun¬
dati sunt. Iam enĩ ad eos uene¬
rat petrus: sedtamen ipsi non¬
dum accepto baptismatis sacra¬
mento. nondũ spiritaliter ad
sacerdotes ꝑuenerant: ettamen
infusione sp̃s sci &e ammiratio¬
ne linguarũ. eorũ mundatio de¬
clarata est. Unusautem ex illis.

Expanded text:
tum doctrinae fidei perciperet, tum doctrinae fidei perciperet, et verus ejus approbaretur color; non quia non potest per seipsum Dominus omnia faetiam in Ecclesia?, sed ut ipsa societas congregatorum fidelium approbando in invicem atque communicando verae fidei doctrinam, in omnibus quae dicuntur verbis, vel signantur sacramentis, tanquam unam speciem veri coloris obducat. Cornelius etiam cum et eleemosynae ejus acceptae, et preces ejus auditae illi ab angelo nuntientur, propter doctrinae tamen sacramentorumque unitatem ad Petrum jubetur mittere, tanquam illi et suis diceretur: Ite, ostendite vos sacerdotibus; nam et cum irent, mundati sunt . Jam enim ad eos venerat Petrus, sed tamen ipsi nondum accepto baptismatis sacramento, nondum spiritualiter ad sacerdotes pervenerant, et tamen infusione Spiritus sancti, et admiratione linguarum, eorum mundatio declarata est. Unus autem ex illis,
Abbreviated transcription (Latin):
Dene ut saluentur leprosi¬
Iihm p̃ceptorẽ nominant
Quia enĩ in eius uerbis se erras¬
se significant: hunc saluandi
humiliter preceptorẽ uocant.
Cumq ad cognitionẽ precep¬
toris redeunt: moxad formam
salutis recurrunt. Nã sequitis.
Quos ut uidit: dixit. Ite. osten¬
dite uos sacerdotib. Et factũ ẽ
dum irent: mundati sunt. Hul¬
lum dñs eorũ quibꝰ hec corpora¬
lia beneficia presticit. inuenit᷑
misisse ad sacerdotes nisi leꝓsos:
quia uidelicet sacerdotium iude¬
orum. figura erat futuri sacerdo¬
tii regalis quod est in ȩccła: qͦ
consecrantur omnes ꝑtinentes
ad corpus xp̃i. summi & ueri
principis sacerdotũ. Et quisqͥs
uel heretica prauitate. uel suꝑ¬
stitione gentili. uel iud aica ꝑ¬
fidia. uel etiam scismate frater¬
no. quasi uario colore per dñi
grãm caruerit: necesse est ad
audita quid me perseque¬
ris. & ego sum ihe quem tu per¬
sequeris: ad ananiam tamen
missus ẽ. ut illo sacerdodio qđ
in eccła constitutũ est. sacramen¬

Expanded text:
ene ut salventur, Jesum praeceptorem nominant. Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi humiliter praeceptorem vocant: cumque ad cognitionem praeceptoris redeunt, mox ad formam salutis recurrunt. Nam sequitur: Quos ut vidit, dixit: Ite, ostendite vos sacerdotibus. Et factum est dum irent, mundati sunt. Nullum Dominus eorum quibus haec corporalia beneficia praestitit invenitur misisse ad sacerdotes nisi leprosos, quia, videlicet, sacerdotium Judaeorum figura erat futuri sacerdotii regalis, quod est in Ecclesia, quo consecrantur omnes pertinentes ad corpus Christi summi et veri principis sacerdotum. Et quisquis vel haeretica pravitate, vel superstitione gentili, vel Judaica perfidia, vel etiam schismate fraterno, quasi vario colore per Domini gratiam caruerit, necesse est ad audita: Quid me persequeris? Et: Ego sum Jesus quem tu persequeris , ad Ananiam tamen missus est, ut illo sacerdotio quod in Ecclesia constitutum est sacramen
Abbreviated transcription (Latin):
sis: quos dominꝰ saluare di¬
gnatur. Ibi est quod omni
etati congruat: ibi quod om¬
ni ꝓfessiom conueniat. Ibi
audiuimus p̃cepta que facia¬
mus: ibi cognoscim᷑ premia
quȩ sꝑemus. Ibi est iussio qͥ
nos ꝑ litteram doceat. et in¬
struat ad scientiam: ibi ꝓmis¬
suit dominus. speciale uolenᷤ
officium de monstrare: ait
quod ex euangelio modo au¬
diuimus. Quis putas est fi¬
delis dispensator et prudens:
quem constituit dñs scip̃ fa¬
miliam suam. ut det illis in

Expanded text:
sis quos Dominus salvare dignatur; ibi est quod omni aetati congruat, ibi quod omni professioni conveniat; ibi audimus praecepta quae faciamus, ibi cognoscimus praemia quae speremus; ibi est jussio quae nos per litteram doceat et instruat ad scientiam; ibi promissuit, Dominus speciale volens officium demonstrare, ait, quod ex Evangelio modo audivimus: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit Dominus supra familiam suam, ut det illis i
Abbreviated transcription (Latin):
dotes archam: et portaueruns
archam dñi & tabernaculũ fe¬
deris. et omnia uasa scũarii.
que erant in tabernaculo: et
ferebant ea sacerdotes & leuitȩ.

Expanded text:
dotes arcam et portaverunt arcam Domini et tabernaculum foederis et omnia vasa sanctuarii quae erant in tabernaculo et ferebant ea sacerdotes et Levit
Abbreviated transcription (Latin):
anquam essent a dnõ
sperituri. merito disci¬
puli turbabantur: s cũ au¬
diunt. in domo patͥs mei
mansiones multȩ sunt. si quo
minus dixissem uobis quia
uado parare uobis locũ. a ꝑ¬
turbatione recreant᷑: certi ac
fidentes. etiã post pericula
temptationũ se apud deũ cũ
xp̃o eẽ mansuros. Quia et¬
si alius ẽ alio fortior. aliꝰ alio
sapientior: alius alio iustior.
alius alio sanctior: in domo
patͥs mei mansiones multe
sunt. Nullus eoꝵ alienabit᷑
ab illa domo: ubi mansionẽ
ꝓ suo quisq accepturus est
merito. Denarius quidẽ ille
equalis ẽ omnib: quẽ pat̃¬
familias eis qͥ oꝑati sunt in
umnea. iubet dari omĩb: nõ
in eo discernens. qͥ minus et
qui amplius laborauerunt.¬

Expanded text:
anquam essent ab illo perituri, merito turbabantur. Sed cum audiunt: In domo patris mei mansiones multae sunt; si quo minus, dixissem vobis quia vado parare vobis locum; a perturbatione recreantur, certi ac fidentes etiam post pericula tentationum se apud Deum cum Christo esse mansuros. Quia etsi alius est alio fortior, alius alio sapientior, alius alio justior, alius alio sanctior; in domo Patris mansiones multae sunt; nullus eorum alienabitur ab illa domo, ubi mansionem pro suo quisque accepturus est merito. Denarius quidem ille aequalis est omnibus, quem paterfamilias eis qui operati sunt in vinea jubet dari omnibus, non in eo discernens qui minus et qui amplius laborarunt
Abbreviated transcription (Latin):
Peatus iohannes baptista.
qui uenit in spiritu et
uitute helye. eadem auctori¬
tate qua ille ahab corripuerat
et ihezabel. corripint herodẽ
et herodiadem. quod illicitas
nuptias fecerint: et non lice¬
at fr̃e uiuente germano. ilbꝰ
uxorem ducere: malens ꝑicli¬
tari apud regem. quã ꝓpter
adulationem esse immemor
preceptoꝵ dei. Et cum dicso¬
portunus accidisset: herodes
natalis sui cenam fecit prin¬
cipibus et tribunis. et primis
galilec. Soli mortalium. hero¬
des et pharao. leguntur diem
natalis sui gaudus festiuis
celebrasse: sed uterq rex in

Expanded text:
Ergo Joannes Baptista qui venit in spiritu et virtute Heliae eadem auctoritate, qua ille Achab corripuerat et Hiezabel, arguit Herodem et Herodiadem, quod illicitas nuptias fecerint, et non liceat fratre vivente, germanum illius uxorem ducere, malens periclitari apud regem, quam propter adulationem esse immemor praeceptorum Dei. Et cum dies opportunus accessisset, Herodes natalis suae coenam fecit principibus, et tribunis, et primis Galilaeae. Soli mortalium Herodes et Pharao leguntur diem natalis sui gaudiis festivis celebrasse, sed uterque rex in
Abbreviated transcription (Latin):
dicit de ioh̾e sic eũ uolo manere
donec ueniam: statum contempla¬
tiue uirtutis iisinuat: que ñ ꝑ
complenda. Actiuus nanq labor
cum morte deficit: mercedẽ post
morteni accepturus eternã. Quis
enim in illa uita panẽ esurienti
dat. ubi nemo esurit: quis aquã
sitienti. ubi nemo sitit: Qͥs mor¬
tuum sepelit: ubi terra iiuentiũ
est: Qͥs cetera misericorchie opera
exercet ⁊ ubi nullus miser mueni¬
tur: Actionis gͦ ibi labor nullus:
s solus preterite actionis ꝑpetuus
permanet fructus.
peculatiua felicitas q̃ hie
inchoatur. illic sine fine ꝑ

Expanded text:
dicit de Joanne, Sic eum volo manere donec venio, statum contemplativae virtutis insinuat, quae non per complenda. Activus namque labor cum morte deficit, mercedem post mortem accepturus aeternam. Quis enim in illa vita panem esurienti dat, ubi nemo esurit? quis aquam sitienti, ubi nemo sitit? quis mortuum sepelit, ubi terra viventium est? quis caetera opera misericordiae exercet, ubi nullus miser invenitur? Actionis ergo ibi labor nullus, sed solus praeteritae actionis perpetuus remanet fructus. Speculativa autem felicitas, quae hic inchoatur, illic sine fine
Abbreviated transcription (Latin):
quasi stabiliter tenere indebantur.
amiserunt: Si ergo transacta mul¬
titudo generis humani. ꝑ natiuitatẽ
uiruit in carne÷ ꝑ mortem aruit
inpuluere: iudelicet fenum fuit:
Quia igitur momentis suis hore
oꝑis mercede teneantur: Audite
quid sapiens salomon dicat: Quod¬
cunq potest manus tua facere. in¬
stanter oꝑare: quia nec opus. nec¬
apud inferos quo tu ꝓperas: Quia
ergo et uenture mortis tempꝰ igno¬
ramus: et post mortem oꝑari non
possumus: suꝑest ut ante mortem
tempora indulta rapiamus: Sic e¬
nim sic mors ipsa cum uenerit uin¬
citur: si priusquam ueniat semꝑ
timeatur:¬

Expanded text:
quasi stabiliter tenere videbantur quasi stabiliter tenere videbantur amiserunt. Si ergo transacta multitudo generis humani per nativitatem viruit in carne, per mortem aruit in pulvere, videlicet fenum fuit. Quia igitur momentis suis horae operis mercede teneantur. Audite quid sapiens Salomon dicat: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, necapud inferos, quo tu properas . Quia ergo et venturae mortis tempus ignoramus, et post mortem operari non possumus, superest ut ante mortem tempora indulta rapiamus. Sic enim sic mors ipsa cum venerit vincitur, si priusquam veniat semper timeatur
Abbreviated transcription (Latin):
ite parati: quia qua hora ñ puta¬
is. filius hominis ueniet: Hesciente
um patre familias. fur domũ ꝑfo¬
it: quia dum a sui custodia spiritꝰ
brmit. improuisa mors ueniens. car¬
ns nostre habitaculum irrumpit:
teum quem dñm domus inueu̾it
lormientem necat: quia cũ uentu
ndampna sp̃c minime preuidet:
hunc mors ad supplicium nescientem
mpit: Furi autem resisteret si ingila¬
ret: quia aduentum iudicis qui occl¬
t ammam rapit precauens. ei peni¬
endo occurreret. ne impenitens ꝑiret:¬

Expanded text:
arati, quia qua hora non putatis Filius hominis veniet. Nesciente enim patrefamilias fur domum perfodit, quia dum a sui custodia spiritus dormit, improvisa mors veniens carnis nostrae habitaculum irrumpit, et eum quem dominum domus invenerit dormientem necat, quia cum ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad supplicium nescientem rapit. Furi autem resisteret, si vigilaret, quia adventum judicis, qui occulte animam rapit, praecavens, ei poenitendo occurreret, ne impoenitens periret
Abbreviated transcription (Latin):
pe longanimem. premisit iustum: ne
quem uides peccata delinquentiu
diu patienter ferre : scias hunc que¬
doq etiam districte iudicare. his
ꝑ quendam sapientem dicitur. I¬
tissimus est enim patiens redant
Datiens enim redditor dicitur: qu
peccata hominum et patitur et ns¬
dit. Nam quos dliu ut conuertal̃
tolerat: non conu̾sos duriꝰ dãpues
d excutiendam mentis ui.¬
nr̃e desidiam. etiam exteriel
dampna ꝑsimilitudinem ad mals
deducuntur: ut ꝑhec animus ad li¬
am eustodiam susciret̃. Nã dicus
hoc autem scitote:quia si sciret pa¬
tfamilias qua hora fur ueniret:¬

Expanded text:
ippe longanimem, praemisit justum, ut ippe longanimem, praemisit justum, ut quem vides peccata delinquentium diu patienter ferre, scias hunc quandoque etiam districte judicare. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Altissimus est enim patiens redditatiens enim redditor dicitur, quia peccata hominum et patitur et reddit. Nam quos diu, ut convertantur, tolerat, non conversos durius damnat. Ad excutiendam vero mentis nostrae desidiam, etiam exteriora damna per similitudinem ad medium deducuntur, ut per haec animus ad sui custodiam suscitetur. Nam dicitur: Hoc autem scitote, quia si sciret paterfamilias qua hora fur
Abbreviated transcription (Latin):
que auctoritate sacri eloquii. unũ
nectus accipitur: Qui ergo uigila¬
re in prima uigilia noluit. custodi¬
at uel sccłam: ut qui conuerti a pͣ¬
uitatibus sunis in puericia neglexit:
ad uias uite. saltem in tempore iu¬
uentutis euigilet: Et qui ingilare
in scda uigilia noluit. tercie ingili¬
e remedia non amittat: ut qui et¬
in iuuentute ad uias inte ñ uigilat:
saltem in senectute resipiscat: Pen
pietas duriciam nr̃am: Non est iã.
quid homo excusationis inueniat:
Deus despicitur et expectat: con¬
tempni se uidet et reuocat: Iniuri¬
am de contẽptu suo suscipit: et
tamen quandoq reuertentibus
etiam premia promittit.
gat: quia tanto districtiorem
iusticiam in iudicio exiget : quanto
longiorem patientiam ante iucdieĩ
prerogauit: Hinc etenim paulus di¬
cit: Ignoras. qm̃ benignitas dei ac̃
penitentiam te adducit: Sed̃m¬
tens: thesaurizas tibi iram in clie n
et reuelationis iusti iudicii dei. hine
psalmista ait. Deus ndex iustus:
fortis et longanimis: Dicturus qu¬

Expanded text:
uae auctoritate sacri eloquii unum snectus accipitur. Qui ergo vigilare in prima vigilia noluit custodiat vel secundam, ut qui converti a pravitatibus suis in pueritia neglexit ad vias vitae saltem in tempore juventutis evigilet. Et qui evigilare in secunda vigilia noluit tertiae vigiliae remedia non amittat, ut qui in juventute ad vias vitae non evigilat saltem in senectute resipiscat. Penspietas duritiam nostram. Non est jam quid homo excusationis inveniat. Deus despicitur, et exspectat; contemni se videt, et revocat; injuriam de contemptu suo suscipit, et tamen quandoque revertentibus etiam praemia promittit. gat, quia tanto districtiorem justitiam in judicio exiget, quanto longiorem patientiam ante judicium praerogavit. Hinc etenim Paulus dicit: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? itens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus, judex justus, fortis et longanimis . Dicturus qu
Abbreviated transcription (Latin):
petat ⁊ ncq ni cum. tanꝙ̃ ĩ
homineii purum credat: S
assas igni carnes comedat:
ut dispensari omnia. per sct̃i
spiritus potentiam sciat. De
quo: adhuc recte subiũgit
Caput cum pedibz et intesti¬
nis uorabitis. Sicut iam p̾¬
diximus fratres. paulo atte¬
stante didicimus. ꝙ caput
noster est alpha il q. deus
uidelice ante secula: et ho¬
mo in finc seculorũ. Caput
ergo agni uorare est: diui¬
uitatem illius fide percipere
Pdes uero agni uorare est:
uestigia humanitatis ci
amando et imitando ꝑqui¬
rere Quid uero sunt intesti¬
na: nisi uerborum illuis o¬
culta et mystica mandata:
Que tunc uoramus: cum
uerba uite. cum auiditate
sumimus. In quo uoratio
gricie nr̃e torpor reprchenditur
qui eus uerba atq mysteria
et per nosinetipsos nõ requin¬
mus et dicta ab aliis audi¬
on remanebit ex co
quicꝙͣ usq mane:
quia cius dicta magna sñ
sollicitudine discutiẽda:
quatinus priusꝙ̃ dies re¬
surrectionis apparcat. ĩ hac
preseutis uite nocte. omnia

Expanded text:
petat, neque in eum tanquam in hominem purum credat, sed assas igni carnes comedat, ut dispensari omnia per sancti Spiritus potentiam sciat. De quo adhuc recte subjungitur: Caput cum pedibus ejus, et intestinis vorabitis. Sicut supra jam praediximus, Paulo attestante didicimus, quod caput noster est α et ω . Deus videlicet ante saecula, et homo in fine saeculorum. Caput ergo agni vorare, est divinitatem illius fide percipere. Pedes vero agni vorare, est vestigia humanitatis ejus amando et imitando perquirere. Quid vero sunt intestina, nisi verborum illius occulta et mystica mandata? Quae tunc voramus, cum verba vitae cum aviditate sumimus. In quo devoratiostrae pigritiae torpor reprehenditur, qui ejus verba atque mysteria, et per nosmetipsos non requirimus, et dicta ab aliis audion remanebit ex eo quidquam usque mane, quia ejus dicta magna sunt sollicitudine discutienda, quatenus priusquam dies resurrectionis appareat, in hac praesentis vitae nocte omnia
Abbreviated transcription (Latin):
dum nos legentes agnoscimus:
quid aliud quã de illorũ dubi¬
tatione solidamur: Omus e¬
nim mͥ maria magdalene pre¬
stitit. quȩ citius credidit: quam
thomas qui diu dubitauit. Ille
etenim dubitando. uulnerũ
cicatrices tetigit: & de nr̃o pecto¬
re. ddubitationis uulnus ampu¬

Expanded text:
mus, quid aliud quam de illorum dubitatione solidamur? Minus enim mihi Maria Magdalene praestitit, quae citius credidit, quam Thomas, qui diu dubitavit. Ille etenim dubitando vulnerum cicatrices tetigit, et de nostro pectore dubitationis vulnus ampu
Abbreviated transcription (Latin):
nendo dicat audiamꝰ. Suntes
in mundũ uniuersũ: predica¬
te euangłium. om̃i creature
um. uel insensatis reb uelbru¬
tis animalib fuerat p̾dicandũ
ut de eo discipulis dicatur. pre¬
dicate omni creature: S omnis
creaturȩ nomine: signatur ho¬
mo. Sunt nanq lapides: sed
nec uiuunt nec sentiunt. Sunt
herbȩ & arbusta: uiuunt qui¬
dem sed ñ sentiunt. Uiuunt di¬
co. ñ ꝑ animam sed ꝑuiridita¬
tem: quia & paulus dictt: insi

Expanded text:
untes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae. um vel insensatis rebus, vel brutis animalibus fuerat praedicandum, ut de eo discipulis dicatur: Praedicate omni creaturae? Sed omnis creaturae nomine signatur homo. Sunt namque lapides, sed nec vivunt, nec sentiunt. Sunt herbae et arbusta; vivunt quidem, sed non sentiunt. Vivunt dico, non per animam, sed per viriditatem, qu
Abbreviated transcription (Latin):
sperare ueniam qui non dili¬
git: nemo autem potest de¬
sperare qui diligit. Itaq ubi
dilectio est: ibi necessario fide
et spes. Est ubi dilectio ꝓxiii.
ibi necessario etiam dilectio
dei. Qui enim non cliligit de¬
um: quomodo diligit proxi¬
mum tanquam seipsum
quando qu: dem ñ ailigĩt ⁊¬
seipsum: . Esi qͥppe impiueit
ĩiquus. Qui autem diligt
iniquitatem. non plane diligt
sed odit animam suam. hoc
ergo p̾ceptum domini denca¬
mus. ut nos inuicẽ diligam
et quicquid aliud precipit fa¬
ciemus: qm̃ quicquid ẽ aliud
hic habemus. Disccrinitur qͥppe
uta dilectio: abca dilectione q̃
se inuicem diligunt homines
sicut homines. Nam ut q̃iscer
nerctur: adiunctum est. sicrit
dileri uos. ut quid enim nos
dilext xp̃c: nisi ut possimus re¬
gnare cum xp̃o:

Expanded text:
sperare veniam qui non diligit: nemo autem potest desperare qui diligit. Itaque ubi dilectio est, ibi necessario fides et spes: et ubi dilectio proximi, ibi necessario etiam dilectio Dei. Qui enim non diligit Deum, quomodo diligit proximum tanquam seipsum; quandoquidem non diligit eseipsum? Est quippe impius et iniquus; qui autem diligit iniquitatem, non plane diligit, sed odit animam suam . Hoc ergo praeceptum Domini teneamus, ut nos invicem diligamus; et quidquid aliud praecepit, faciemus: quoniam quidquid est aliud hic habemus. Discernitur quippe ista dilectio ab illa dilectione qua se invicem diligunt homines sicut hneretur, adjunctum est: sicut dilexi vos. Ut quid enim nos dilexit Christus, nisi ut possimus regnare cum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ pependit in ligno:
Ubi est insultatio iudeorum:
ubi ẽ tẏpus et suꝑbia. caput
ante crucem agitantiũ et di¬
centium. si filius dei ẽ. descen¬
dat nunc de cruce: Eece plus
fecit: qͣm illi insultando exige¬
bant. Pius enim ẽ de sepul¬
chro resurgere: qͣm de ligno

Expanded text:
quae pependit in ligno? Ubi est insultatio Judaeorum? Ubi est typhus et superbia caput ante crucem agitantium et dicentium, Si filius Dei est, descendat de cruce ? Et plus fecit, quam illi insultando exigebant. Plus enim est de sepulcro resurgere, quam de ligno
Abbreviated transcription (Latin):
ut hanc ad uitam de peccati
morte suscitaret. Ab hac ergo
discretione odii nr̃i: trahamꝰ
formam ad odium ꝓxiii.
Ametur quilibet in hoc mun
do aduersarius: sed in uiadĩ
contrarius non amet etiam
ꝓpinquus. Quisqͥs enim iam
et̾na concupiscit÷ in ea quã
aggreditur causa dei. extra
patrem. extra matrem. extra
uxorem. extra filios. extra co¬
gnatos. extra semet ipsum fie¬
ri debet: ut eo uerius cogno¬
scat dm. quo in eius causa ne¬
minem recognoscre. Multũ
nanq est. quod carnales affe¬
ccus intentionem mentis di¬
uerberant: ciusq aciem obs¬
curant. Quos tamen neqͣqͣm

Expanded text:
ut hanc ad vitam de peccati ut hanc ad vitam de peccati morte suscitaret. Ab hac ergo discretione odii nostri trahamus formam ad odium proximi. Ametur quilibet in hoc mundo etiam adversarius, sed in via Dei contrarius non ametur etiam propinquus. Quisquis enim jam aeterna concupiscit, in ea quam aggreditur, causa Dei, extra patrem, extra matrem, extra uxorem, extra filios, extra cognatos, extra semetipsum fieri debet, ut eo verius cognoscat Deum, quo in ejus causa neminem recognoscit. Multum namque est quod carnales affectus intentionem mentis diverberant, ejusque aciem obscurant; quos tamen neq
Abbreviated transcription (Latin):
se itaq p̃cipimur ꝓximos: o¬
disse et animam nr̃am. Con¬
stat ergo. quia amando debet
odisse ꝓximũ: qui sic cum o
odimus : cum eiꝰ carna¬
lbus desideriis non acquies¬
cimus: cum eius appecitus
frangimus: cum eius uolup¬
tatibus reluctamur. Quȩ ergo
contempta ad melius ducitur:
quasi ꝑ odium amatur. Sic
sic nimirum exhibere ꝓximis
nr̃is odu discrecionem debe¬
mus ut in eis et diligamꝰ qd̃
sunt: et habeamꝰ odio. quod
in dei nobis itinere obsistunt.
Certe dum paulus iherosolimã
ꝑgeret. ꝓpha agabus zonam
illius app̃hendit: suisq pedi¬
bus alligauit dicens. Mirum
cinius hec zona est: sic alliga¬
bunt in ierłm. Sed is qui am¬
mam suam ꝑfecte oderat. qͥd
dicebat: Ego non solum aui¬
gari. sed et mori in ierłm para¬
tus sum ꝓ nomine dm̃ nr̃i
iñu xp̃i: nec facio animã mcã
p̃ciosiorem. qͣm me. Ecce qͦmͦ
animã suam amando oderat:
iino odiens amabat: quã
cupiebat ꝓ iñu morti tradere.

Expanded text:
se itaque praecipimur proximos, ose itaque praecipimur proximos, odisse et animam nostram. Constat ergo quia amando debet odisse proximum, qui sic eum ododimus, cum ejus carnalibus desideriis non acquiescimus, cum ejus appetitum frangimus, ejus voluptatibus reluctamur. Quae ergo contempta ad melius ducitur, quasi per odium amatur. Sic sic nimirum exhibere proximis nostris odii discretionem debemus, ut in eis et diligamus quod sunt, et habeamus odio quod in Dei nobis itinere obsistunt. 3. Certe cum Paulus Jerosolymam pergeret, propheta Agabus zonam illius apprehendit, suisque pedibus alligavit, dicens: Virum cujus haec zona est sic alligabunt in Jerusalem . Sed is qui animam suam perfecte oderat quid dicebat? Ego non solum alligari, sed et mori in Jerusalem paratus sum pro nomine Domini Jesu Christi , nec facio animam meam pretiosiorem quam me . Ecce quomodo animam suam amando oderat, imo odiens amabat, quam cupiebat pro Jesu morti tradere,
Abbreviated transcription (Latin):
cunctari libet. quom pa¬
rentes et carnaliter ꝓpin¬
quos p̃cipimur odisse: qui
iubemur et inmicos dilige¬
re: Et certe de uxore ueritas
dicit. Quod d̾s iunxit. homo
non separet. Et paulus ait.
Uiri diligite uxores uĩas:
sicut et xp̃c eccliam. Ecce
discipłs uxorem diligendã
p̃dicat: cum magister di¬
cat. Qui uxorem non odit:
non potest meus esse disci¬
pulus. Hunquid aliud iu¬
dex nunciat: aliud p̃co cla¬
mat: Aut simul et ocdisse
possumus. et diligere: Sed si
uim p̃cepti ꝑpendimꝰ ÷ utrũꝙ
agere ꝑ discretionem ualem̃:
ut cos qui nobis carnis cogna¬
tione comuncti sunt. et quo
ꝓximos nouimꝰ diligamꝰ: et
quo aduersarios in uia dei pa¬
timur. odiendo et fugiendo
nesciamus. Quasi enim ꝑ odi¬
um diligitur: qui carnaliter
sapiens. dum praua nobis in¬
gerit non auditur. Ut autem
dñs demonstraret. hoc erga ꝓ¬
ximos odiũ non de inaffectio¬
ne ꝓcedere sed de caritate: ad¬
didit ꝓtinus dicens. Adhuc
autem et animam suam. Ods¬

Expanded text:
cunctari libet quomodo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere, et certe de uxore Veritas dixit: Quod Deus junxit, homo non separet , et Paulus ait: Viri, diligite uxores vestras, sicut et Christus Ecclesiam . Ecce discipulus uxorem diligendam praecipit, cum magister dicit: Qui uxorem non odit, non potest esse meus discipulus. Nunquid aliud judex nuntiat, aliud praeco clamat? An simul et odisse possumus, et diligere? Sed si vim praecepti perpendimus, utrumque agere per discretionem valemus, ut eos qui nobis carnis cognatione conjuncti sunt, et quos proximos novimus, diligamus, et quos adversarios in via Dei patimur odiendo et fugiendo nesciamus. Quasi enim per odium diligitur qui carnaliter sapiens, dum prava nobis ingerit, non auditur. Ut autem Dominus demonstraret hoc erga proximos odium non de inaffectione procedere, sed de charitate, addidit protinus, dicens: Adhuc autem et animam suam. Odis
Abbreviated transcription (Latin):
mortis: Que autem lingua
dicere uel quis intellectus
caꝑe sufficit. illa suꝑne cius¬
tatis qͣnta sint gaudia. an¬
geloꝵ choris interesse: cum
beatissimis spiritibus glorie
conditoris assistere: presen¬
tem uultum dei cernere:
incircunscriptũ lum̃ uide¬
re÷ nullo mortis metu af¬
fici: incorruptionis ꝑpetue
munere lecari: Sed adhec
audita mardescit animus:
iamq illic cupit assistere.
ubi se sperat sine fine gaude¬
re. Sed ad magna p̃mia ꝑ¬
ueniri non potest: nisi ꝑ
magnos labores. Onde et
paulus egregius predicator
dicit. Non coronabitur: insi
magnitudo p̃miorũ:
sed non deterreat certam̃
laboꝵ. Unde ad se uemien¬
tibus ueritas dicit. Si quis
uenit ad me. et non ocdit
patrem suum. et matrem.

Expanded text:
rna. Quae autem lingua dicere, vel quis intellectus capere sufficit illa supernae civitatis quanta sint gaudia, angelorum choris interesse, cum beatissimis spiritibus gloriae Conditoris sui assistere, praesentem vultum Dei cernere, incircumscriptum lumen videre, nullo mortis metu affici, incorruptionis perpetuae munere laetari? Sed ad haec audita inardescit animus, jamque illic cupit assistere, ubi se sperat sine fine gaudere. Sed ad magna praemia perveniri non potest, nisi per magnos labores. Unde et Paulus egregius praedicator dicit: Non coronabitur nisi qmagnitudo praemiorum, sed non deterreat certamen laborum. Unde 1628 ad se venientibus Veritas dicit: Si quis venit ad me, et non odit patrem suum et
Abbreviated transcription (Latin):
cima est ab eis iudicanda ñ erit:
aut solum illum ppłm. ñ etiam gẽ¬
tes ceteras iudicabunt. Quod aũ
ait in regen̾atione: procul dubio
mortuoꝵ resurrectionem nomine
uoliit regen̾ationis intelligi. Sic
enim caro nr̃a regenabitur per in-¬
corruptionem: quem admodum ẽ
amina nr̃a regen̾ata ꝑ fidem.

Expanded text:
cima est, ab eis iudicanda non erit, cima est, ab eis iudicanda non erit, aut solum illum populum, non etiam gentes cet.eras indicabunt. Quod autem ait: In regeneratione, procul dubio mortuorum resurrectionem nomine uoluit regenerationis intellegi. Sic enim caro nostra regenerabitur per incorruptionem, quem ad modum est anima nostra regenerata per fidem.
Abbreviated transcription (Latin):
quo eiciunt: Ideo ip̃i iudices ur̃a
des sessuros ẽẽ ait: duodecim solos
homines cum illo iudicaturos pu¬
tare debemus. Duodenario quippe
numero. innusa quedam significa¬
ta est iudicantium multitudo. ꝓpt̾
duas partes septenarii numeri. qͦ¬
significatur plerumq uniu̾sitas: q̃
due partes idest tria ⁊ quatuor. al¬
tera per altam partem multupli¬
cate. duodecim facnint. Nam ⁊ qua¬
duor der. uł tria quater: duodecir
sunt. Et si qua alia huius duocde¬
narii numeri que ad hoc ualeat.
ratio reꝑitur. Ellioqum qm̃ in loco
iude traditoris. apł̃m mathiam le¬
gimus orcdinatum. apł̃s paulus qui
plus om̃ib illis laborauit. ubi acd
iudicandum sedeat ñ habebit: qui
profecto cum aliis scĩs ad numerũ
iudicum se pertinere. demonstrat.
cum dicit. Nescitis. quia angl̃os iu¬
dicabimus. De ip̃is quoq iudican¬
dis in hoc numero duodenario.
similis causa est. Non enim quia
dictum est. iudicontes duodecim
tribus isrł. tribus lem que terciade¬

Expanded text:
quo eiciunt? ideo ipsi indices eruntdes sessuros esse ait, duodecim solos homines cum illo iudicaturos putare debemus. duodenario quippe numero uniuersa quaedam significata est iudicantium multitudo propter duas partes numeri septenarii, quo significatur plerumque uniuersitas: quae duae partes, id est tria et quattuor, altera per altcatae duodecim faciunt. Nam et quatuor ter, et tria quater duodecim sunt, et si qua alia huius duodenarii numeri, quae ad hoc ualeat, ratio reperitur. Alioquin, quoniam in locum Iudae traditoris apostolum Matthiam legimus ordinatum, apostolus Paulus, qui plus omnibus illis laborauit, ubi ad iudicandum sedeat non habebit; qui profecto cum aliis sanctis ad numerum iudicum se pertinere demonstrat. cum dicit: Nescitis quia angelos iudicabimus? De ipsis quoque iudicandis in hoc numero duodenario similis causa est. Non enim quia dictum est: Iudicantes duodecim tribus Israel, tribus Leui, quae tertia de
Abbreviated transcription (Latin):
enim corpus dñi intrauit ad
disciplos ianuis clausis: qͦd
uidelicet ad humanos oculos.
ꝑ natiuitatẽ suam. dauso exiit
utero uirginis. Q uid gͦ mirũ
si clausis ianuis post resurrecti¬
onem suã. in eternũ iam uic¬
turus intrauit: qui moriturus
ueniens non aperto utero uir¬
ginis exiuit:
uia ad illud corpus qͦd
uideri poterat. fides intu¬
entium dubitabat: ostendit
eis iħc ꝓtinus manus & latus.
Palpandam carnem prebuit:
quam clausis ianuis introdu¬
xit. Qua in re. duo mira et
iuxta humanã rationem sibi
ualde contraria ostendit: dũ
post resurrectionẽ corpus suũ
& incorruptibile. ettam̃ palpa¬
bile demonstrauit. Nam & cor¬
rumpi necesse ẽ quod palpa¬
tur: & palpari ñ potest qͦd ñ
corrumpitur. S miro modo
atq inestimabili. redemptor
nr̃ & incorruptibile post re¬
surrectionẽ. & palpabile corpꝰ
exhibuit: ut monstrando in¬
corruptibile. iuitaret ad p̃miũ:
p̃bendo palpabile. formaret ad

Expanded text:
ni intravit ad discipulos januis clausis, quod videlicet ad humanos oculos per nativitatem suam clauso exiit utero Virginis. Quid ergo mirum si clausis januis post resurrectionem suam in aeternum jam victurus intravit, qui moriturus veniens non aperto utero Virginis exivit? Sed quia ad illud corpus quod videri poterat, fides intuentium dubitabat, ostendit eis protinus 1553 manus et latus; palpandam carnem praebuit, quam clausis januis introduxit. Qua in re duo mira, et juxta humanam rationem sibi valde contraria ostendit, dum post resurrectionem suam corpus suum et incorruptibile et tamen palpabile demonstravit. Nam et corrumpi necesse est quod palpatur, et palpari non potest quod non corrumpitur. Sed miro modo atque inaestimabili Redemptor noster et incorruptibile post resurrectionem, et palpabile corpus exhibuit, ut monstrando incorruptibile invitaret ad praemium, et praebendo palpabile firmaret ad