comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sequit᷑. Si aut̃ facio. &fmichi ñ uultis
credere. oꝑib credite. ut sciatis & cogno¬
scatis. qm̃ pat in me. & ego in eo. Hoc est
illud. di filiussum. hoc ẽ ilud. ego & pat̃
unũ sumus. hec ẽ natiuitatis natura.
hoc salutaris fidĩ sacramentũ. ñ diuidere
quod unum sunt: nec natiuitati adime¬
re naturã. & ex uiuente dõ uiuentis dĩ
ueritatẽ confiteri. Li onenĩ ex cõposi¬
tis neq in animis ds̃ qui uita ẽ subsistit.
neq qui uirtuf ẽ ex infirmis continet᷑.
neq qui lux ẽ ex obscuris coaptat᷑. neq
qui sp̃c est ex disparib formabilis est.
ẽ. & lux. & uita sit. & uirtꝰ: & quod uita
ẽ. & lux & uirtus. & sp̃c sit. Nam qͥ ait.
ego sum. & non demutor: si demutatur
ex partib. nec fit diuersus ex genere:
hȩc enim quȩ suꝑiꝰ significata sunt. ñ
ex partib in eo sunt. s totum hoc in eo
unum & ꝑfectum: om̃ia ds̃ uiuens est.

Expanded text:
sequitur: Si autem facio, et mihi non vultis sequitur: Si autem facio, et mihi non vultis credere, operibus credite; ut sciatis, et cognoscatis, quoniam Pater in me, et ego in eo . Hoc est illud, Dei filius sum; hoc est illud, Ego et Pater unum sumus. Haec est nativitatis natura: hoc salutaris fidei sacramentum, non dividere quod unum sunt, nec nativitati adimere naturam, et ex vivente Deo viventis Dei veritatem confiteri. Non enim ex compositis atque inanimisneque qui virtus est, ex infirmis continetur: neque qui lux est, ex obscuris coaptatur: neque qui spiritus est, ex disparibus formalis est; ta sit; et quod vita est, et lux et virtus et spiritus sit. Nam qui ait, Ego sum, et non demutor ; non demutatur ex partibus, nec fit diversus ex genere. Haec enim, quae superius significata sunt, non ex partibus in eo sunt; sed totum hoc in eo unum et perfectum, omnia Deus vivens est.
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitas auferat᷑. & qr sub sacramento
assumpti corporis & nati ex maria hõis
di filius ñ intelligebatur: fides nobis inti¬
tris quȩ ipse efficit. ñ uult. Quod si facit
oꝑa. & ꝑ humilitatẽ corporis fide ꝓfessionis
indignus ẽ: oꝑũ fidem postulat. Cur enĩ
sacramentũ natihominis intelligentiam
diuine natuitatis impediat. cum diuina
natiuitas om̃e opussuũ sub ministerio as¬
sumpti hominis exequat᷑: Si igit᷑ homini
ꝑ oꝑa ñ credit᷑ quod dĩ filiussit: credatur
oꝑib quod dĩ filii sint. qr negari quod dĩ
sint. ñ possunt. Om̃c enĩ inse filius dĩ ha¬
bet nascendo quod dĩ est. & iccirco opus
filii. opus patris ẽ: qr natiuitas nec extra
naturã eã ẽ ex qua manet. & naturã eam
inse habet unde subsistit. s aciens igitur¬
oꝑa patris. & postulans ut si sibi ñ erederet᷑
uł ipsis crederet᷑: demonstrare debuit.
quid eẽt oꝑib credendũ. Nempe quod

Expanded text:
nativitas auferatur. Et quia sub sacramento nativitas auferatur. Et quia sub sacramento assumpti corporis, et nati ex Maria hominis, Dei filius non intelligebatur, fides nominis intitris quae ipse efficit, non vult. Quod si facit opera, et per humilitatem corporis fide professionis indignus est, operum fidem postulat. Cur enim sacramentum nati hominis, intelligentiam divinae nativitatis impediat; cum divina nativitas omne opus suum sub ministerio assumpti hominis exsequatur? Si igitur homini per opera non creditur quod Dei filius sit; credatur operibus quod Dei filii sint, quia negari quod Dei sint non possunt. Omne enim in se filius Dei habet nascendo, quod Dei est: et idcirco opus Filii opus Patris est, quia nativitas nec extra naturam eam est ex qua manet, et naturam eam in se habet unde subsistit. opera Patris, et postulans ut si sibi non crederetur, vel operibus 198 ipsis crederetur, demonstrare debuit quid esset operibus credendum, nempe quod
Abbreviated transcription (Latin):
lienȩ potestas cõparat᷑. sola ei natiuitaᷤ
filii ñ impie ꝑ similitudinẽ credet᷑ eqͣliꝰ.
Ham quicꝗd extra eum ẽ. cum contu¬
melia ei honoratȩ uirtutis ȩquabitur.
Si enimaliquid quod ñ exipso ẽ repꝑi¬
ri potest simile ei acuirtutis eiꝰ dẽ : ami¬
sit pͥuilegiũ dĩ sub consortio coȩqualis.
iamq nonerit ds̃ unus. a quo indiffe¬
renssit ds̃ alius. At uͦ non habet con¬
tumeliã ꝓpͥetatiꝰ ȩqualitas: qr suũ est.
quod sui simile ẽ. & ex se se est. quod
sibi ad similitudinẽ comparat᷑. nec ext
se est quod quȩ sua sunt potest. & ꝓfe¬
ctus dignitatis est genuisse potestat̃.
nec alienasse naturã. o pera patrie
efficit filius. & ꝑ id credise filium di postu¬
lat. Hi on est p̃sumptio arrogans. quȩ ꝓ¬
bari se nonnisi exhis quȩ gerat poscit.
G erere aut̃ se non suas quȩ patͥs sunt te¬
statur. ne ꝑ magnificentiã gestor. naturȩ

Expanded text:
lienae potestas comparatur: sola ei nativitas lienae potestas comparatur: sola ei nativitas filii non impie per similitudinem creditur aequalis. Nam quidquid extra eum est, cum contumelia ei honoratae virtutis aequabitur. Si enim aliquid, quod non ex ipso est, reperiri potest simile ei ac virtutis ejusdem; amisit privilegium Dei sub consortio coaequalis; jamque non erit Deus unus, a quo indifferens sit deus alius. At vero non habet contumeliam, proprietatis aequalitas: quia suum est, quod sui simile est; et ex se est, quod sibi ad similitudinem comparatur; nec extra se est, quod quae sua sunt potest: et profectus dignitatis est, genuisse potestatem, nec alienasse naturam. Opera Patris efficit Filius; et per id credi se Dei filium postulat. Non est praesumptio arrogans, quae probari se non nisi ex his quae gerat poscit. Gerere autem se non sua, sed quae Patris sunt, testatur; ne per magnificentiam gestorum naturae
Abbreviated transcription (Latin):
scatis qm̃ pat̾ in me ẽ. & ego in pãtre.
Infrenis audacia est desꝑata iam ꝑ
conscientiam salus & extra pudorem
ẽ ꝑfessa om̃is impietas. L amiã qͥs
nec erubescit stulticiȩ. ubi ꝑdidit
religionem: his enim contradicere. am̃¬
tia potiꝰ quã ignorantia ẽ. dñs dixerat.
ego & paterunum sumꝰ. H atiuitatis
hoc sacramentũ ẽ. ut pat̾ & filius in uni¬
tate naturȩ sint: & qr naturȩ p̃sumptio
uocaretur incrimen. p̃sum̃di ratio do¬
cetur ex causa. ait enĩ. Si ñ facio opera
patris. nolite credere mͥ si nonoꝑa patͥs
facit. ñ credendũ ei est ꝓfitentidĩ esse
se filium. Non habet gͦ natiuitas no-¬
uã externãq naturam. qr ꝑ io filius eẽ
credendus ẽ. quod oꝑa patris efficiat.
Quid hic adoptio. quid indulgentia
nominis loci inuenit. ne ex natura dei
filius sit: cum dĩ filius ex naturȩ pat̾nȩ
oꝑib credendus sit: N on exȩquat᷑ ac
similis ẽ deo creatutra. neq ei naturȩ a¬

Expanded text:
scatis, quoniam Pater in me, et ego in eo . Infrenis audaciae est desperata jam per conscientiam salus, et extra pudorem est professa omnis impietas. Nam jam quis nec erubescit stultitiae, ubi perdidit religionem: his enim contradicere, amentia potius quam ignoratio est. Dominus dixerat, Ego et Pater unum sumus: nativitatis hoc sacramentum est, ut Pater et Filius in unitate naturae sint. Et quia naturae praesumptio vocaretur in crimen, praesumendi ratio docetur ex causa. Ait enim: Si non facio opera Patris, nolite credere mihi . Si non opera Patris facit, non credendum ei est, profitenhabet ergo nativitas novam externamque naturam; quia per id filius esse credendus est, quod opera patris efficiat. Quid hic adoptio, quid indulgentia nominis loci invenit, ne ex natura Dei filius sit; cum Dei filius ex naturae paternae operibus credendus sit? Non exaequatur aut similis 197 est Deo creatura, neque ei naturae a
Abbreviated transcription (Latin):
ut intelligi solet internȩ potestatis aut
sensus efficax motus. s natura tenens per
natiuitatẽ substantiȩ ueritatẽ his inter¬
narũ rerũ significata nominib ẽ. Non
enĩ id quod nascendo substitit. potest id
ipsũ uideri ẽẽ quod unicuiq semꝑ int̾nũ
ẽ. S ex ȩterno dõ patre unigenitus filiꝰ
insubsistentẽ dm̃ natus. ut ñ alienus ẽt̃
a naturȩ paternȩ diuinitatis poss intel¬
ligi. ꝑ hȩc ꝓprietatem nomina subsistens
ostensus ẽ. quib ex quo substiterat. ñ ca¬
rebat. Ds̃ igitur qui ẽ. ñ ẽ aliud. qͣm ds
Nam cũ audio. & d̃s erat uerbum: ñ
dictum solum audio uerbũ s demonsta
appellationem nomen adiectum sit. hic
ant ressignificata substantiȩ est. cũdicit᷑
q erat. Esse enĩ. ñ ẽ accidens nom̃. ẜ sub.¬
sistens ueritas. & manens causa. & naturał
generis ꝓprietas. & uideamus anhanc e¬
uangelistȩ p̃dicationẽ apłi thomȩ confes¬

Expanded text:
ut intelligi solet, internae potestatis aut ut intelligi solet, internae potestatis aut sensus efficax motus, sed natura tenens per nativitatem substantiae veritatem his internarum rerum significata nominibus est. Non enim id quod nascendo subsistit, potest id ipsum videri esse, quod unicuique sempiternum est. Sed aeterno Deo Patre unigenitus Filius in subsistentem Deum natus, ut non alienus esse a natura paternae divinitatis posset intelligi, per haec proprietatum nomina subsistens ostensus est, quibus ex quo substiterat non carebat. Deus igitur qui est, non est aliud quam Deus. Nam cum audio, Et Deus erat Verbum; non dictum solum audio Verbum Deum, sed deappellationem nomen adjectum sit; hic autem res significata substantiae est, cum dicitur, Deus erat. Esse enim non est accidens nomen, sed subsistens veritas, et manens causa, et naturalis generis proprietas. vangelistae praedicationem, apostoli Thomae confes
Abbreviated transcription (Latin):
appellatio. in dĩ filio de sacramento na¬
tiuitatis ẽ: sicuti sapientiȩ & uirtutis
ẽ nomen. Quȩ cum in dm̃ filiũ cũ sub¬
stantia uerȩ natiuitatis extiterint: dõ
tam̃ ut sua ꝓpͥa quãuis ex eo in dm̃ sint
nata. ni desunt. Non eni sicut freqͣnter
a nobis dictũ est diuisionis infilio. sed
natiuitatis sacramentũ p̃dicamꝰ. nec se¬
paratio fuit imꝑfecta. s ꝓgenies ꝑfecta.
qr natiuitas ñ habet detrimentũ generan¬
di. cum ꝓfectum teneat nascendi. Et ic-¬
cireo earũ rerum unigenito dõ aptata co¬
gnomina sunt. quȩ cũ eũ subsistentem ex
natiuitate consũment: tam̃ patͥ insint
ex uide mutabilis uirtute naturȩ. Uiige¬
nitus enĩ ds̃ & uerbũ est. s in nascibilis pa
ter. nunquã omĩno sine uerbo est. Lonq̃d
platio uocis natura sit filus. s ex dõ dẽ
cum natiuitatis ueritate subsistens. ut a
rabilis doceret᷑. significatus in uerbo est.
sicut xp̃c sapientia & uirtus dĩ ẽ. ñ ille

Expanded text:
appellatio in Dei Filio de sacramento nativitatis, est, sicuti sapientiae et virtutis est nomen. Quae cum in Deum Filium cum substantia verae nativitatis exstiterint, Deo tamen, ut sua propria, quamvis ex eo in Deum sint 183 nata, non desunt. Non enim, sicut frequenter dictum a nobis est, divisionis in Filio, sed nativitatis sacramentum praedicamus. Nec separatio fuit imperfecta, sed progenies perfecta: quia nativitas non habet detrimentum generandi, cum profectum teneat nascendi. Et idcirco earum rerum unigenito Deo aptata cognomina sunt, quae cum eum subsistentem ex nativitate consumment, tamen Patri insint ex indemutabilis virtute naturae. Unigenitus enim Deus verbter nunquam omnino sine Verbo est, non quod prolatio vocis natura sit Filii, sed ex Deo Deus cum nativitatis virtute subsistens, ut a rabilis doceretur, significatus in Verbo est, sicut Christus sapientia et virtus Dei est, non ille,
Abbreviated transcription (Latin):
doꝵ corpoꝵ susceptis originib impen-
ceptionis coaluit naturã. s omĩs causa
nascendi inuectaꝑ sp̃m tenuit ĩ hoĩs natiu¬
tate q̃d matris ẽ: cum tam̃ haberet inorigi¬
nis natiuitate q̃d ds ẽ. H incͥg maxi¬
mũ illud ac pulcherrimũ suscepti ho¬
minis sacramentũ dñs ipse ostendit: di¬
cens. Ki emo ascendit incelũ. nͥ qui de
cȩ lo descendit. filius hominis qui ẽ in ce¬
lo. Quod decelo descendit: concepte de
spũ originis causa ẽ. Non enĩ corpori
maria originem dedit. licet ad increm̃¬
ta partũq corporis om̃e q̃d sexussui ẽ
naturale contulerit. Quod uͦ filius ho¬
minis ẽ: susceptȩ in uirgine carnis ẽ pa¬
tus. Quod aut in cęlis ẽ: naturȩ semper
manentis potestas ẽ. Que initiata con¬
ditaq ꝑse carne. si ex infirmitatis suȩ
uirtute inͤregionẽ difiniti corporis co¬
artauit sp̃c uirtutẽ ac uerbi dei pote¬
statẽ ⁊ informa serui manens. ab om̃i

Expanded text:
dorum corporum susceptis originibus impenddorum corporum susceptis originibus impendanae conceptionis coaluit naturam, sed omnascendi invecta per Spiritum tenuit in hominis nativitate quod matris est, cum tamen haberet in originis nativitate quod Dei est. Hinc igitur maximum illud ac pulcherrimum suscepti hominis sacramentum Dominus ipse ostendit dicens: Nemo ascendit in coelum, nisi qui dscendit de coelo, Filius hominis qui est in coelo . Quod de coelo descendit, conceptae de Spiritu originis causa est. Non enim corpori Maria originem dedit, licet ad incrementa partumque corporis omne quod sexus sui est naturale contulerit. Item: Et Verbum est, susceptae in Virgine carnis est partus. Quod autem in coelis est, naturae semper manentis potestas est : quae initiata conditaque per se carne, non se ex infinitatis suae virtute intra regionem definiti corporis coartavit. Spiritus virtute ac Verbi Dei potestate in forma servi manens, ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ animȩ suȩ pͥnceps ds̃ insimilitudine
hominis constitut᷑ ⁊ habiturept᷑ ut ho-¬
mo natus ẽ: dolorẽ senserit corporis nr̃i.
aĩȩ nr̃ȩ ⁊ corporis ut conceptui. ita ⁊ initio
amiat᷑ in corpore. Quod si assumpta sͥ
ꝑse ex uirgine carne. ipse sibi ꝑse aiãm
concepti ꝑse corporis coaptauit. scdm̃ aĩe
corporisq naturã neccẽ ẽ & passionũ fuis
se naturã. Euacuans enĩ se ex deiforma ⁊
formã serui accipiens. & filius dĩ etiã filiꝰ
hominis nascens ex se suaq uirtute non
deficiens. ds uerbum consũmauit hoĩem
uiuentẽ. L am quomͦꝰ filius dei homi¬
nisfilius erit: uł manens natus in dei
forma formam serui accepit: si non po¬
tenti uerbo ex secarnẽ intra uirginẽ
assumeret. & c arni aĩam tribueret:
& corporis nr̃i ꝑfectus ẽ natiis. & corpus
quide ita assumpserit. ut id ex uirgine
& quãuis tantũ ad natiuitatẽ carnis
ex se daret. quantũ ex se feminȩ eden-¬

Expanded text:
et animae suae princeps Deus, in similitudinem et animae suae princeps Deus, in similitudinem 330 hominis constitutus, et habitu repertus ut homo natus est; dolorem senserit corporis nostri, animae nostrae et corporis, ut conceptu, ita et initio animatus in corpore. Quod si assumpta sibi per se ex Virgine carne, ipse sibi et ex se animam concepti per se corporis coaptavit; secundum animae corporisque naturam, necesse est et passionum fst aliqua: « Evacuans se ex Dei forma, et formam servi accipiens, et Filius Dei etiam Filius hominis nascens, ex suaque virtute non deficiens, Deus Verbum consummavit hominem viventem. Nam quomodo Filius Dei hominis filius erit, natus vel manens in Dei forma formam servi acceperit, si non potente Verbo Deo ex se et carnem intra virginem assumere, et carni animam tribuere, et corporis nostri perfectus est natus, et corpus quidem ita assumpserit, ut id ex Virgine . Quamvis tantum ad nativitatem carnis ex se daret, quantum ex se feminae eden
Abbreviated transcription (Latin):
gaudeat. & mnedia tabescat. & pingue¬
scat cibo. Ex quodam enim obtinentis
se penetrantisq animȩ transcursu. se¬
cundum ea in quib erit. aut oblectat᷑
aut ledit᷑. Cum gͥ cõpuncta aut ef¬
fossa corpora dolent. sensum doloris t̃n¬
fuse in ea animȩ sensus aĩe admitcit.
Deniq uolnus corporis usq ad õsdo¬
guium p̃secanina nesciunt. Et si qͣn¬
do accidente uicio pars aliqua corripta
mẽbroꝵ insensũ uiuȩ carnisamiserit.
ea cũ uł desecabit᷑ uł uret᷑. dolorẽ qͥsqͥs
eẽ potuiss si manente in ea animȩ ꝑ-¬
mixtione ñ sentiec. aut cũ grauis neces¬
sitas recidendi corporis manet: medica
occupata conficit᷑. ac tũ doloris nescia m̃¬
bra recidunt᷑. & omnẽ altiuul neris pla-¬
gã sensus carnis emortiuis sensu aĩȩ inse
torpentis euadit. Affert itaq dolorem
ꝑ aĩe infirmis admixtionẽ in infirmum
xit incorpore. ⁊ ñ itaut corporis sui. sic

Expanded text:
gaudeat, et inedia tabescat, et pinguegaudeat, et inedia tabescat, et pinguescat cibo. Ex quodam enim obtinentis se penetrantisque animae transcursu, secundum ea in quibus erit, aut oblectatur, aut laeditur. Cum igitur compuncta aut effossa corpora dolent, sensum doloris transfusae in ea animae sensus admittit. Denique vulnus corporis usque ad hos doguium praesegmina nesciunt. Et si quando accedente vitio pars aliqua corrupta membrorum, sensum vivae carnis amiserit; ea cum vel desecabitur vel uretur, dolorem quisquis esse potuisset, non manente in ea animae permixtione, non sentiet. Aut cum gravis necessitas recidendi corporis manet, medicatoccupata conficitur. Ac tum doloris nescia membra caeduntur, et omnem alti vulneris plagam sensus carnis emortuus, sensu animae in se torpentis evadit. Affert itaque dolorem per animae infirmis admixtionem, in infirmum xit in corpore, et non ita ut corporis sui, sic
Abbreviated transcription (Latin):
abse mortuus sit: tam̃ hoc ipsũ qd mori¬
turus eẽt timuerit. Et si forte erunt qͥ
ita existimabunt: constituant cui rei
existiment mortẽ fuisse t̾ribilẽ. sp̃ui.
an corpori. Si eorpori: anne ignorant qd̵
scõ eorruptionẽ ñ iusuroint᷑ tͥduũ corꝑis
sui tẽplũ eẽt suscitaturꝰ:. Si uͦ sp̃ui mors t̾ri
sub uoluntatis suȩ lib̾tate moriturus. Honẽ
inuoluntate morientis & potestate nondio
mori. timor mortis. quia & uoluntas moriendi
& potestas reuiinscendi extͣ naturã timoris
forte penduli incrucẽ corporis pena. ⁊ colli¬
gantiũ funium uiolenta cingula. & ad acto¬
rum clauoꝵ cruda uulnera sunt timori.
Et uideamꝰ cuiꝰ corporis homo xp̃c sit. ut
insuspensa & nudata & transfossa carne
ex consortio aĩȩ in sensũ quendã animȩ sen-¬
tientis animata. ñ sit hebes inanimisq
materies: s & attacta sentiat i ꝯpunc¬
ta doleat. & algens rigeat. & confota

Expanded text:
ab se mortuus sit, tamen hoc ipsum, quod moriab se mortuus sit, tamen hoc ipsum, quod moriturus esset, timuerit. Et si forte erunt, qui ita existimabunt; constituant cui rei existiment mortem fuisse terribilem, Spiritui, an corpori. Si corpori; anne ignorant, quod Sancto corruptionem non visuro , intra triduum corporis sui templum esset suscitaturus? Si vero Spiritui morssub voluntatis suae libertate moriturus. Non est in voluntate morientis et potestate non diu mori timor mortis: quia et voluntas moriendi et potestas reviviscendi extra naturam timoris forte penduli in cruce corporis poenae et colligantium funium violenta vincula, et adactorum clavorum cruda vulnera sunt timori? Et videamus cujus corporis homo Christus sit; ut in suspensam, et nodatam, et transfossam carnem ex consortio animae in sensum quemdam animae sentientis animata, non sit hebes inanimisque materies: sed et attacta sentiat, et compuncta doleat, et algens rigeat, et confota
Abbreviated transcription (Latin):
riuitȩ mortẽ aut uis exterior. id÷ febriũ.
uulneris. casus. ruine. degrassata incor¬
pus accelerant: auc ipsa natura corporis
nr̃i senio in eã ipsam mortẽ uicta concedit.
Unigenitus aut̃ ds̃ ita potestatem habens
ponende aĩe ut resumendȩ ad ꝑͥgendũ
in se mortissacramentũ cũ potu acȩti con-¬
summasse se om̃e humanaꝵ passionũ opꝰ¬
testatus eẽt: indinato capite sp̃m t̃didit.
Si hoc nature hominis ius relictumẽ. ut
ꝑse exalans sp̃m requiescat in mortẽ: &
ñ dissoluto corpore labefacta anima de¬
cedat. uł abruptis. aut ꝑfossis. aut colli¬
sis mẽbrissp̃c tanquã insede sua uiolat᷑
erũpat aut esfluat: incidat indñm uitȩ
mortis metus. si quod dimisso spũ mor¬
tuus ẽ. ñ libertatissuȩ ad moriendum
usus ẽ potestate. Quod si ex se mortiuis ẽ.
pocestate moriendi. S forte humane
ignorantiȩ timiditate hanc ipsã suam
moriendi inse timuit pocestatẽ: ut licet

Expanded text:
ri vitae mortem aut vis exterior, id est, febris, ri vitae mortem aut vis exterior, id est, febris, vulneris, casus, ruinae, degrassata in corpus accelerat; aut ipsa natura corporis nostri senio in eam ipsam mortem victa concedit. Unigenitus autem Deus ita potestatem habens ponendae animae, ut resumendae, ad peragendum in se mortis sacramentum, cum poto aceto consummasse se omne humanarum passionum opustestatus esset, inclinato capite spiritum tradidit . Si hoc naturae hominis jus relictum est, ut per se exhalans spiritum requiescat 328 in mortem, et non dissoluto corpore labefactata anima decedat, vel abruptis aut perfossis aut collisis membris spiritus tamquam in sede sua violatus erumpat aut effluat: incidat in Dominum vitae mortis metus, si quod emisso spiritu mortuus est, non libertatis suae ad moriendum usus est potestate. Quod si ex se mortuus est, potestate moriendi. 12. Neignorantiae timiditate hanc ipsam moriendi in se timuit potestatem; ut licet
Abbreviated transcription (Latin):
testet᷑. Ac primũ ante ꝗͣ ex hisipsis di¬
ctis demonstremꝰ nec metuendi in eum.
de se infirmitatẽ incidisse aliquã nec
dolendi: querendum ẽ quidnã uidẽt
timere potuisse. ut in eũ formido inco¬
lerandi doloris inciderit. Et puto ñ
alia hic ad timendũ ꝗͣ passionis ⁊ mortis
causa p̃tendit᷑. Et int̾rogo eos qui hoc
ita existimant. anratione subsistat. ut
mori timuerit. qui omnẽ ab apł̃is ter¬
rorẽ mortis appellens. ad głam eossit
martyrii adhortat᷑. dicens. Q ñ accipit
crucẽ suã ⁊ sequit᷑ me: ñ ẽ me dignus. &
qui inuenit aĩam suã. ꝑdet illã. ⁊ qui
ꝑdiderit eam ꝓpt̃ me: inueniet illam.
Cũ enĩ mori ꝑ eouita sit. quid ipse in
mortissacramento doluisse existimandꝰ e.
qui ꝓ se morientib uitã rependat: &
cum ñ timendos eẽ qui corpus occident
monet: ipsũ illũ mors ad cimorẽ passio¬
nis corporalis exterruit: Tum deinde
lib̃tate moriturus: Humano enĩgene¬

Expanded text:
endam. --Ac primum ante quam ex his ipsis dictis demonstremus, nec metuendi de se in eum infirmitatem incidisse aliquam, nec dolendi: quaerendum est quidnam videatur timere potuisse, ut in eum formido intolerandi doloris inciderit. Et puto non alia hic ad timendum, quam passionis et mortis, causa praetenditur. Et interrogo eos, qui hoc ita existimant, an ratione subsistat, ut mori timuerit, qui omnem ab Apostolis terrorem mortis apellens, ad gloriam eos sit martyrii adhortatus, dicens: Qui non accipit crucem suam et sequitur me, non est me dignus: et qui invenit animam suam, perdet illam: et qui perdiderit eam propter me, inveniet eam . Cum enim pro eo mori vita sit; quid ipse in mortis sacramento doluisse existimandus est, qui pro se morientibus vitam rependat? Et cum non timendos esse qui corpus occiderent monet ; ipsum illum mors ad timorem passionis corporalis exterruit? 11. Quam etlibertate moriturus? Humano enim gene
Abbreviated transcription (Latin):
sputabunt.⁊ quid intra secessus mat̾norũ
sinirã coaluisse C orpusunde.⁊ homo und
Iã uͭ posthec quid sit descendisse de cęlis fi¬
lisi hominis incȩlo manentẽ. Ñ enĩ eiꝰdẽ
ẽ scđm corporales causas descendere ⁊ mane¬
re: quoꝵ alterũ descensionis transmutatio
ẽ. altersĩ manendi imꝑturbatio ẽ. Uagit.
infans. s in celo ẽ: puer crescit. s plenitu¬
dinis ds ꝑmanet. Iã uͦ cũ ascendit ubi an¬
tea fuit. ⁊ descendit qͥ manet. qͦ intelli¬
gentiȩ humanȩ sensu continebit᷑᷑ dñs
enĩ ait. Qd si uideritis filis̃ hõis ascenden¬
tẽ ubi antea fuit: ascendit filiꝰ hominis.
ubi antea fuit. Et quis hoc sensus concipi¬
et: descendit de cȩlo filiꝰ hõis. qͥ in cęlis est
Et quȩ hoc ratio p̃stabit. Uerbum caro fa¬
ctum est. Que hoc uerba eloquent᷑: F it ca¬
ro uerbum. id ÷ homo ds̃. & qui homo ẽ. in¬

Expanded text:
sputabunt? et quid intra secessus maternorum sputabunt? et quid intra secessus maternorum sinuum coaluisse? Corpus unde? et homo unde? Jam vero post haec, quid sit descendisse de coelis filium hominis in coelis manentem? Non enim ejusdem est, secundum corporales causas, descendere et manere: quorum alterum decessionis transmutatio est, alterum manendi imperturbatio est. Vagit infans, sed in coelo est: puer crescit, sed plenitudinis Deus permanet. Jam vero cum adscendit ubi antea fuit, et descendit qui manet, quo intelligentiae humanae sensu continebitur? Dominus enim ait: Quid si videritis filium hominis adscendentem ubi antea fuit ? Adscendit filius hominis ubi antea fuit; et quis hoc sensus concipiet? Descendit de coelo filius hominis qui in coelis est; et quae hoc ratio praestabit? Verbum caro factum est; quae hoc verba loquentur? Fit caro Verbum, id est, homo Deus:
Abbreviated transcription (Latin):
tit᷑. ne si plus uelimus ex¬
re. minus quoq qm̃ posso¬
mus consequam᷑: ita & ratio celestis in
tantũ intelligenda ẽ. inquantũ se per¬
mittit intelligi. intantum expetenda :
inquantũ app̃hendendam sededit. ne si
contenti indulgentiȩ moderatione ñ
Sicut enĩ ẽ insole quod ut deas si hoc ue¬
lisuidere qd̾ possis. amittas aut̃ q̃d poteᷤ
uidere. dũ qd ñ potes niteris: ita & in re¬
b dei habes qd intelligas si intelligere
q̃d potes uelis. C ȩterum si ultra ꝗͣ potes
speres: id qͦ qd pocusti posse ñ poteris. ̃¬
dum intẽporalis illius natiuitatissacram̃¬
tũ mouebo. Cõpetentis loci ẽ ille tractat᷑.
Interim mͥ assũptȩ carnis mysteriũ inuer¬
bis ẽ. Illos nc̃ archanoꝵ cęlestiũ scrutatores
consulo: ut scdm̃ naturã suã nati ex uirgi¬
ne xp̃i sacramentũ loquant᷑. Unde dicens
uirgini conceptũ unde uirgini parcũ:
Quã hanc eẽ genitaliũ originũ causã di¬

Expanded text:
titur; ne si plus velimus extitur; ne si plus velimus exre, minus quoque quam possumus consequamur; ita et ratio coelestis in tantum intelligenda est, in quantum se permittit intelligi; in tantum exspectanda est, in quantum apprehendendam se dedit; ne si contenti indulgentiae moderatione non Sicut enim est in sole quod videas, si hoc velis videre quod possis; amittas autem quod potes videre, dum quod non potes niteris: ita et in rebus Dei habes quod intelligas, si intelligere quod potes velis. Caeterum si ultra quam potes speres; id quoque, quod potuisti, posse non poteris. dum intemporalis nativitatis illius sacramentum movebo: competentis loci est ille tractatus. Interim mihi assumptae carnis mysterium in verbis est. Illos nunc arcanorum 360 coelestium scrutatores consulo, ut secundum naturam suam nati ex virgine Christi sacramentum loquantur. Unde dicent virgini conceptum? unde virgini partum? Quam hanc esse genitalium originum causam di
Abbreviated transcription (Latin):
solis claritate uͥtꝰ intenti luminis obstu¬
pescat. uͥisi qñ causã radiantis luciꝰ sollerti
acies cͣĩosȩ ꝯtẽpla tiõis inquirat uq ademox¬
do mag̃ uidere ne uideas. quid nob̃ in
dei reb ⁊ insole iusticie expectandũ ẽ: Non¬
ne incũbet uolentib suꝑ saꝑe stulticia. Ñ¬
ne ipsũ illdat ͤ intelligñtiȩlum̃ stupor hebe
tis desipientiȩ occupabit: Hon enĩ natura
inferior causã naturȩ potioris intelligit. nec
subiacet humane conceptioni ratio cęlestis.
quicquid infirmi conscientiȩ subditur.
Excedit itaq humanã mentem dĩ
pocestas. ad quã sise infirmitas pro¬
tendet. mag̃ infirma redlẽt. dum ho
ipsũ qd optinet amittit. potiore ad obtim¬
dendã ecam rerũ cęlestiũ natura. qr eius
omnẽ consectantis se ꝑuicaciã ipsa cõple¬
xueiꝰ. maior infirmat. Ut gͥ sol ita uiden¬
dus ẽ.
ut possit uideri. tantusq ex¬
endus lumine ẽ. quantꝰ ad¬
mit¬

Expanded text:
solis claritatem virtus intenti luminis obstusolis claritatem virtus intenti luminis obstupescit, ut si quando causam radiantis lucis solertius acies curiosae contemplationis inquirat, usque ad emordo magis videre ne videas; quid nobis in Dei rebus et in sole justitiae exspectandum est? Nonne incumbet volentibus supersapere stultitia? Nontis desipientiae occupabit? Non enim causa inferior causam naturae potioris intelligit, nec subjacet humanae conceptioni ratio coelestis quidquid infirmi conscientiae  in 3o casu  subditur. Excedit itaque humanam mentem Dei potestas: ad quam si se infirmitas protendet, magis infirma reddetur, dum hoc ipsum quod obtinet amittit, potiore ad obtundendam eam rerum coelestium natura; quia omnem ejus consectantis se pervicaciam ipsa complexu ejus major infirmat. Ut igitur sol ita videndus est, ut possit videri, tantusque excipiendus lumine est, quantus admit
Abbreviated transcription (Latin):
fide scindit. cuiꝰ desuꝑ texta uestis inscissa
confessionis suȩ unũ nec xp̃m aliud credẽ
tiȩ infirmitatẽ magnificentia mysterii cȩ¬
lestis impediat: ut hec ñ facile aut uerbiꝰ e¬
nuntiare. aut diiNdicare sensu. aut etiã com¬
plectimente possimꝰ Sciens aut̃ apls arduũ
hoc terrene nat᷑e difficillimũq ẽẽ rerũ diui¬
naꝵ efficientiã iudicio nos nr̃o tanqm̃ ad intelli¬
gendũ acriore qͣm ad efficiendũ dõ potiore
conciꝑe. illi legittimo sibi scdm fidem filio
sacrasq litteras ab infantia sumenti ita scri¬
bit: Sic̃ hortatꝰ sum te sustinere ephesi cũ
irem inmacedoniã ut p̃ciꝑes quib dã ne
alit docerent. neq attenderent fabulis &
genealogiis int̃minatis. qͣ questiones magis
p̃stant. q̃ edificationẽ dĩ quȩ ẽ infide. Uetat
genealogiȩ eloquia tractari.⁊ fabulas int̃mi¬
nate questionis attingi. Edificationẽ uͦ dei

Expanded text:
fide scindit, cujus de super texta vestis inscissa fide scindit, cujus de super texta vestis inscissa confessionis suae unum, nec Christum aliud credere tiae infirmitatem magnificentia mysterii coelestis impediat, ut haec non facile aut verbis enuntiare, aut dijudicare sensu, aut etiam complecti mente possimus. Sciens autem Apostolus arduum hoc terrenae naturae difficillimumque esse, rerum divinarum efficientiam judicio nos nostro, tamquam ad intelligendum acriore, quam ad efficiendum Deo potiore, concipere, illi legitimo sibi secundum fidem filio, sacrasque litteras ab infantia sumenti, ita scribit: Sicut hortatus sum te sustinere Ephesi, cum irem in Macedoniam, ut praeciperes quibusdam ne aliter docerent, neque attenderent fabulis et genealogiis interminatis, quae quaestiones magis praestant, quam aedificationem Dei quae est in fide . Vetat genealogiae eloquia tractari, et fabulas interminatae quaestionis attingi. Aedificationem vero Dei
Abbreviated transcription (Latin):
solum cõmunis ⁊ corporis homo. hoc habeat
sui quo eẽ homo cȩpit exordiũ quẽ extͥnse¬
cus ꝓtensi sermonis potestas ad uirtutem
oꝑationũ confirmauerit. qui nunc a dei
uerbo contractarursũ ꝓtensione desertus
clamet. D sd̃s m̃s quare me dereliqͥsti.
itł certe tum cum in aiam corporis a dei
uerbi natura demutatus ẽ. paterno in õib
usus auxilio. nunc inops eius mortiq per¬
missus. solitudinẽ suã conquerat᷑. relinqn¬
tẽq se arguat. om̃iq modo exiciabile de¬
cepte fidei ꝑiculũ cõparet᷑. si aut indõ uer¬
bo significari existimet᷑ naturȩ infirmitas.
ꝑ querelã. aut omĩno nec dĩ fuerit ds uerbr̃.
dũ xp̃o ihumariȩ solũ partus exordium ẽ.
clesie fides imbuta aplĩcis doctrinis. nouit
in xp̃o natiuitatẽ. s ignorat exordiũ: scit di
hominis discernit adĩfilio. ne dĩ fuiꝰ forte
ñ ⁊ filius hominis intelligat᷑. Li on assumit
filisĩ dei infiliũ hominis. neq triꝑtita xp̃m

Expanded text:
solum communis et corporis homo, hoc habeat sui, quo esse homo coepit exordium, quem extrinsecus protensi sermonis potestas ad virtutem operationum confirmaverit; qui nunc a Dei Verbo contracta rursum protentione desertus, clamet: Deus, Deus meus, quare me dereliquisti? vel certe tum, cum in animam corporis a Dei Verbi natura demutatus est, paterno in omnibus usus auxilio, nunc inops ejus mortique permissus, solitudinem suam conqueratur, relinquentemque se arguat: omnique modo exitiabile deceptae fidei periculum comparetur, si aut in Deo Verbo significari existimetur naturae infirmitas per querelam; aut omnino nec fuerit Deus Verbum, dum Christo Jesu Mariae solum partus exordium est.clesiae fides apostolocis imbuta doctrinis novit in Christo nativitatem, sed ignorat exordium. hominis discernit a Dei Filio, ne Filius Dei forte non et Filius hominis intelligatur. Non assumit Filium
Abbreviated transcription (Latin):
scõpat᷑ mei in xp̃o uocẽ scdm̃ doctͥnas
euangłicas destinarem. Urm̃ est in
cõmune tractare. atq ꝓuidere ac age¬
re. ut quod usq nunc inui olabili fi.¬
de manetis: religiosa conscientia ẽ
lii mei morationib scĩs. a quo me
pꝰ expositionẽ huiꝰ fidei nescio an
tam iocundum ẽ aduos in xp̃o ano

Expanded text:
scopatus mei in Christo vocem, secundum doctrinas scopatus mei in Christo vocem, secundum doctrinas evangelicas, destinarem. Vestrum 520 est in commune tractare ac providere atque agere, ut quod usque nunc inviolabili fide manetis, religiosa conscientia conlii mei in orationibus sanctis: a quo me, post expositionem hujus fidei, nescio an tam jucundum est ad vos in Domino
Abbreviated transcription (Latin):
generatus pridem & inep̃atu aliquantiᷤ.
ꝑmanens. fidem nicenã nunquã nͥ exu¬
laturus audiui. S mͥ homousti ⁊ homo¬
eousii intelligentiã euangłia & apłi in¬
timauerunt. Pium ẽ quod uolumꝰ nec
dãpnemus patres. nec animemus hereti¬
cos. ne dum heresim appellemus. heresĩ
nutriamus. Int̃p̃tati patres nr̃i sunt pꝰ
sinodũ nicenã homousii ꝓprietatẽ. re-¬
ligiose extant libri. manet conscientia.
S quid ad int̃p̃tationẽ addendum est
cõmunit̃ consulamꝰ. Pot̃ int̃ nos optimꝰ
fidei status condi. ut nec ea que bene sufs
constituta uexent᷑. ⁊ que male sunt incel.¬
lecta resecentut:. E gressussum fratres
km̃i humane conscientiȩ pudorẽ. ⁊ hu¬
militatis mee immemor de tantis ac tã
reconditis reb ⁊ usq hanc ętatem nrãm
intemptatis ac tacitis. amore ur̃i coactꝰ
hec scͥpsi. ⁊ quȩ ipse credebã locut᷑ sũ.
Conscius mͥ hoc me eccle militie mee
stipendiũ debere. ut ꝑ has litteraᷤ epi¬

Expanded text:
generatus pridem, et in episcopatu aliquantisper manens, fidem Nicaenam nunquam nisi exsulaturus audivi. Sed mihi homousii et homoeousii intelligentiam Evangelia et apostoli intimaverunt. Pium est quod volumus. Ne damnemus patres, ne animemus haereticos: ne dum haeresim apellimus, haeresim nutriamus. Interpretati patres nostri sunt post synodum Nicaenam homousii proprietatem religiose, exstant libri, manet conscientia: si quid ad interpretationem addendum est, communiter consulamus. Potest inter nos optimus fidei status condi: ut nec ea quae bene sunt constituta 519 vexentur, et quae male sunt intellecta resecentur. 92. Egressus sum, Fratres charissimi, humanae conscientiae pudorem: et humilitatis meae immemor, de tantis ac tam reconditis rebus, et ad usque hanc aetatem nostram intentatis ac tacitis amore vestri coactus haec scripsi, et quae ipse credebam locutus sum: conscius mihi, hoc me Ecclesiae militiae meae stipendium debere, ut per has litteras, epi
Abbreviated transcription (Latin):
mur filium ex mortius: cur rogo inhac ir¬
religiositate moriam᷑ ut cũ xp̃c intra fidu¬
ciam diuinitatissuȩ manens. mori se ꝑsigni-

Expanded text:
mur ex mortuis; cur, rogo, in hac irreligiositate moriamur, ut cum Christus intra fiduciam divinitatis suae manens, mori se per signi
Abbreviated transcription (Latin):
precer eum deusnon est: non aliter ad
eum deputatur ut deussit. Inhissiunũ
magis quam solitarium deum intelligiꝰ:
ecclȩ religionem ꝓfiteberis. quȩ patrẽ
infilio confitetur. Sinuͦ unum deum
ad solitarii significationem. sacram̃ti
celestis ignarus obtendis: extra cogni¬
tionem dei es. dm̃ indõ eẽ ñ confitenꝰ.

Expanded text:
praeter eum Deus non est, non alter ad praeter eum Deus non est, non alter ad eum deputatur ut Deus sit. In his si unum magis quam solitarium Deum intelliges; Ecclesiae religionem profiteberis, quae Patrem in Filio confitetur. Sin vero unum Deum, ad solitarii significationem, sacramenti coelestis ignarus obtendis; extra cognitionem Dei es, Deum in Deo esse non confitens.
Abbreviated transcription (Latin):
quidem ysaias indiuiduam atq inse¬
parabilem patris & filii diuinitatem
testatus. tta ꝓphetauit. Hieremias uͭ¬
ñ dispari ꝓphetia uirtute indiscretȩ
a deo patre naturȩ unigenitum esse
dm̃ ita docuit dicens. Hic d̾s noster ẽ.
& non deputabitur alter ad eum. Qui
inuenit omnem uam scientie. & dedit
eam ia cob puero suo. & isrł dilecto suo.
P osthȩc suꝑra terramuisus est. & int̃
homines conuersatus est. Quid aliũ
dñ infilio di deoheretice supponis:
disce unum dm̃ uerum intelligere &
confiteri. Ri on alius deus ad.xp̃m de¬
putatur: ut ds̃ sit: d̃s̃ est ex natura.
ex natiuitate. ex deo. Quod enim ds̃
est. ex deo est. non etiam d̃s alius ẽ.
a lius enim ad eum non deputatur.
&r non est in eo alia preter quam quȩ
dei est ueritas. Quid uerum & non
uerum. quid degenerem & nobilem.
quid diuersum & ñdiu̾sum sub uniꝰ dĩ
ementita religione componis. D̃s est
pat̾. d̃s est & filius. In deo d̃s est. &¬

Expanded text:
quidem Esaias, individuam atque insequidem Esaias, individuam atque inseparabilem Patris et Filii divinitatem testatus, ita prophetan dispari prophetiae virtute, indiscretae a Deo patre naturae unigenitum esse Deum ita docuit, dicens: Hic Deus noster est, et non deputabitur alter ad eum. Qui invenit omnem vitam scientiae, et dedit ePost haec supra terram visus est, et inter homines conversatus est . Quid alium Deum in filio Dei Deo haeretice supponis? Disce unum Deum verum intelligere et confiteri. Non alius Deus ad Christum deputatur ut Deus sit. Deus est ex natura, ex nativitate, ex Deo. Quod enim Deus est, ex Deo est, non etiam Deus alius est. Alius enim ad eum non deputatur; quia non est in eo alia praeter quam quae Dei est veritas. Quid verum et non verum, quid degenerem et nobilem, quid diversum et diversum sub unius Dei ementita religione componis? Deus est pater, Deus est et filius. In Deo Deus est;
Abbreviated transcription (Latin):
enim es ds. & nesciebamus. ds isrł sal¬
uator. Inserat se inhanc & naturȩ. &
nominis inseparabilem ꝓfessionem he¬
reticȩ impietatis desperatus furor. &
hȩc si potest dictis ac reb unita rabids
uesaniȩ suȩ ore concerpat. Ind̾o deus
E. & preter eum ds̃ non est. D issolua
naturȩ dei patris in deo filio. docuit us¬
ritatem. cum in eo ds̃ intelligeret᷑ eẽ
qui deus est. meo ũ quod subiecit. E
pret te non est ds. ostendit pret cũ
dm̃ non eẽ. quia inse deo ds in esset.
Hoc uͦ quod tercium est. tuesd̃s. &
nesciebamus. humanȩ intelligentiȩ pi¬
am & fidelem testatur ꝓfessionem. quȩ
cognitis natiuitatis mysteriis. & nomine
Iuenimes ds. & nesciebamus. d̃s̃ isrł
saluator. Subsistentem in eo naturam
intelligentes. cũm dõ deusinsit. nec pre¬
ter eum qui ẽ deus quisqm ds aliussit.
qr ipse ds. & in eo ds̃. alterius nobis cuiꝰ¬
quã di non relinquat errorem. Et hȩc

Expanded text:
enim es Deus, et nesciebamus, Deus, Israel salenim es Deus, et nesciebamus, Deus, Israel salvator . Exserat se in hanc et naturae et nominis inseparabilem professionem haereticae impietatis desperatus furor: et haec, si potest, dictis ac rebus unita, rabido vesaniae suae ore concerpat. In Deo Deus est, et praeter eum Deus non est; dissolvat naturae Dei patris in Deo filio docuit veritatem, cum in eo Deus intelligeretur esse qui Deus est. In eo vero quod subjecit: Et praeter te non est Deus: ostendit praeter eum Deum non esse, quia in se Deo Deus inesset. Hoc vero quod tertium est, Tu es Deus, et nesciebamus, humanae intelligentiae piam et fidelem testatur professionem, quae cognitis nativitatis mysteriis, et nomineTu enim es Deus, et nesciebamus, Deus Israel salvator: subsistentem in eo Dei naturam intelligentes, cum in Deo Deus insit, nec praeter eum 130 qui est Deus quisquam Deus alius sit: quia ipse Deus, et in eo Deus, alterius nobis cujusquam Dei non relinquat errorem. Et haec
Abbreviated transcription (Latin):
incorporali atq in demitabili deo. incor¬
poralis & in demutabilis di ꝑfecta nati¬
uitas. ꝑhoc itaq subsistentis exdo dĩ
sacramentum. hȩc ita ungenitus ds
ꝑ scm̃ moysen testat᷑. Uidete uidete. qm̃
ego sum dominus. & non est ds̃ pret̃ me
Honest enim natura diuinitatis alia.
ut preter se ullus ds̃ sit. Ham cũ ipse
ds̃ sit. tamen etiam ꝑ naturȩ uirtutem
in eo ds̃ est. & ꝑ id quod ipse ds̃ est. & in
eo ds̃ est: non est d̾s precer eum. cum
non extet aliunde ᷤ deus est. & in eo deus
sit. habens inse & quod ipse est. & ex qͦ ip¬
ueram & salutarem ꝓfessionem idematq
religiosȩ doctrinȩ p̃dicationem. Ut enĩ
ꝑ moysen ex ꝑsona unigeniti dĩ dicta
pleniore ad intelligendum confirma¬
rentur. ꝓfectu: rursum sermonem dei
patris ex ꝑsona uiroꝵ excelsoꝵ idem pro¬
phetiȩ sp̃c ꝑ ysaiam loquit᷑. Quoniã in
te est ds̃. & non est ds preter te. Tu

Expanded text:
incorporali atque indemutabili Deo incorincorporali atque indemutabili Deo incorporalis atque indemutabilis Dei perfecta nativitas, per hoc utique subsistentis ex Deo Dei sacramentum. Haec ita unigenitus Deus per sanctum Moysen testatur: Videte, videte, quoniam ego sum Dominus, et non est Deus praeter me . Non est enim natura divinitatis alia, ut praeter se Deus ullus sit. Nam cum ipse Deus sit, tamen etiam per naturae virtutem in eo Deus est. Et per id, quod ipse Deus est et in eo Deus est, non est Deus praeter eum: cum non exstet aliunde quod Deus est, et 129 in eo Deus sit, habens in se et quod ipse est, et ex quo ipveram et salutarem professionem idem atque religiosae doctrinae praedicationem. Ut enim per Moysen ex persona unigeniti Dei dicta, pleniore ad intelligendum confirmarentur profectu; rursum sermone Dei patris ex persona virorum excelsorum idem prophetiae Spiritus per Esaiam loquitur: Quoniam in te est Deus, et non est praeter te Deus. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
s mysterio & potestate naturȩ. Hon e¬
nimꝑ desectionem aut ꝓtensionẽ aut
deriuationem ex dõ ds est. s ex uirtute
naturȩ innaturam eandem natiuitate
subsistit. Resipsã planius consequens
interpres loqueret᷑. s interim ex lege
& ꝓpħis hoc quod & loquim᷑ credimꝰ. est
docendum. Hatiuitas igitur dĩ non po¬
test non eam ex qua ꝓfecta est tenere
naturam. Neq enim aliud quam deus
subsistit. quod ñ aliunde quam ex deo
subsistit. E andem aut̃ natitram ita. ñ
utꝰ natus sit: ipsequi genuit. Ham quo¬
modo erit. ipse. cum genitussit: s inhis
tPSis subsistat ille qui genitus est. qua
totus est ipse qui genuit. qr non est ali¬
unde quod genitus est: & ꝑ hoc non re-¬
fertur ad aluid. quod inumo subsistit
ex uno. neq nouum in se est. quod ui¬
uit exuiuio. neq ab est ase. q̃d uruus
genuit inurium: ac si ingeneratiõe filii
in corporalis atq indemutabilis d̾s. in¬
corporalem atq indemutabilem deum
gignens. nec naturam suam deserit ex

Expanded text:
turae. Non enim per desectionem aut protensionem aut derivationem ex Deo Deus est, sed ex virtute naturae in naturam eamdem nativitate subsistit. Res ipsas planius consequens  dictorum interpres loquetur: sed interim ex lege et prophetis hoc, quod et loquimur et credimus, est docendum. Nativitas igitur Dei non potest non eam, ex qua profecta est, tenere naturam. Neque enim aliud quam Deus subsistit, quod non aliunde quam ex Deo subsistit. Eamdem autem naturam ita, non ut natus sit ipse qui genuit nam quomodo erit ipse, cum genitus sit?, sed in his ipsis subsistat ille qui genitus est, quae totus est ipse qui genuit: quia non est aliunde quod genitus est. Et per hoc non refertur ad aliud, quod in unum subsistit ex uno: neque novum in se est, quod vivit ex vivo: neque abest a se, quod vivus genuit in vivum. Ac sic in generatione Filii incorporalis atque indemutabilis Deus, incorporalem atque indemutabilem Deum gignens: nec naturam suam deserit ex
Abbreviated transcription (Latin):
est ut his omnib filius careat. quȩ ad pri¬
uilegium solitariȩ in patre maiestatisst̃
dm̃ uerum nosse & confiteri. & extra im¬
petatissensum. confessionis huiꝰ est & fidẽᷤ
& intelligentia. Prus confitendus ẽ pat̃¬
& filius. ut unusuerus ds̃ possit intelligi:
& cognitis sacramentis salutis humane qͦ
in nobis ꝑ regenerationis uirtutẽ inpat᷑
& filio consũmantur ad uitam. Legis &
yphetarum sunt misteria consequenda
unum dm̃uerum ñ app̃hendit ignara
euangłicȩ & apostolicȩ p̃dicationis impi¬
etas: cuiꝰ quamuis intelligentiã usq ad
absolutissimã uerȩ pietatis ꝓfessionẽ. ex
ipsis eoꝵ doctrinis p̃stabimꝰ. ut indiuisꝰ
atq inseparabilis non exꝑsona. s ex na¬
tura subsistens. ex patre unigenitꝰ intelli¬
gat᷑. & ꝑ id unius ds sit. qr ex natura dei
ds sit. Tam ex ꝓpheticis dictis ꝑfecte hu¬

Expanded text:
est ut his omnibus careat Filius, quae ad priest ut his omnibus careat Filius, quae ad privilegium solitariae in Patre majestatis sunt Deum verum nosse et confiteri; et extra impietatis sensum, confessionis hujus est et fides et intelligentia. Prius confitendus est Pater et Filius, ut unus verus Deus possit intelligi: et cognitis sacramentis salutis humanae, quae in nobis per regenerationis virtutem in Patre et Filio consummantur ad vitam, legis et prophetarum sunt mysteria consequenda. Unum Deum verum non apprehendit ignara evangelicae et apostolicae praedicationis impietas. Cujus quamvis intelligentiam, usque ad absolutissimam verae pietatis professionem, ex ipsis eorum doctrinis 127 praestabimus; ut indivisus atque inseparabilis, non ex persona, sed ex natura, subsistens ex Patre unigenitus intelligatur; et per id unus Deus sit, quia ex natura Dei Deus sit: tamen ex propheticis dictis pe
Abbreviated transcription (Latin):
rationem. aut dm̃ crede qui uisus ẽ. qui
apparuit ñ intelligentib se. & palam fa-¬
ctus ẽ genti ñ inuocantise. & expandit
manus suas ante ppłm contradicentem.
ita tamen. ut & seruientib sibi nomen
nouũ uocetur: & in terris d̃s uerus bene¬
dicatur atq iuret᷑. ꝓphetia loquitur.
euangelium testatur. apłs interpretat
eccła confitecur. dm̃ uerum eẽ qui uisus
sit. cum tam̃ deum patrem uisũ nemo
fateat᷑. & eo heretici furoris ꝓrupit ĩsani
ut dum confiteri se simulat. denegaret.
Hegat enim nouo confessionis impio¬
q consilio. & arte subdola fidem dum
mentitur eludit. Cum enim confessio
uno dõ. eodemq uero. & solo usto. solo
sapiente. solo indemutabili. solo ĩmor¬
tali. solo potente. subicitur & filius in di¬
uersitate substantiȩ. ñ ex dõ natus in
dm̃. s ꝑ creationem susceptus infiliũ.
Non naturȩ habens riomen: sed ad¬
optionisortitus appellationem. Hecesse

Expanded text:
rationem, aut crede qui visus est, qui rationem, aut crede qui visus est, qui apparuit non intelligentibus se, et factus est gentium non invocantium se, et expandit manus ante populum contradicentem: ita tamen ut et servientibus sibi nomen novum vocetur, et in terris Deus verus benedicatur atque juretur. Prophetia loquitur, Evangelium testatur, Apostolus interpretatur, Ecclesia confitetur, Deum verum esse qui visus sit; cum tamen Deum patrem visum nemo fateatur: et eo haeretici furoris prorupit insania, ut dum confiteri se simulat, denegaret. Negat enim novo confessionis impioque consilio; et arte subdola fidem dum mentitur, eludit. Cum enim confesso uno Deo eodemque vero et solo justo, solo sapiente, solo indemutabili, solo immortali, solo potente, subjicitur et filius in diversitate substantiae, non ex Deo natus in Deum, sed per creationem susceptus in filium, non naturae habens nomen, sed adoptionis sortitus appellationem; necesse
Abbreviated transcription (Latin):
cto apło predicata: nisi forte apłs di
ctis ꝓpheticis non ex ꝓphetiȩ sp̃u usur¬
pat᷑is temerariꝰ alieni sermonis in ter
ipsus ysaiȩ nouit. In exordio enĩser-¬
monis eius in quo ds uerus a seruienti¬
b sibi benedicendus atq uirandus est.
hȩc ꝓpheticȩ oratio legit᷑. A scło non au¬
diuimus. nec oculi nr̃i uiderunt dm̃
pret̾ te. & opera tua. quȩ facies expe¬
ctantib miscd̃iam tuam. Loquitur
ẏsaias pret̃ hunc se neminem dm̃ ui¬
disse. uidit enim głam dĩ. cuiꝰ p̃nun¬
tiauerat misterium corporationis ex
uirgine. Ae si tu heretice ignoras.
de eo. Hinc apłicis & euangelicis. hinc pro¬
pbeticis dictis impie heretice concluderis.
Ysaias enim dm̃ uidit. Et cum scͥptum
sit. Deum nemo uidit. nisi unigenitus
filius qui est insinu patͥs. ipse enarrauit:
dm̃ tamen ꝓpheta uidit. & głam eiꝰ usq
sum. unigenitus filius. qui insinu patͥs est
enarrauit. Aut dissolue ungeniti e nar¬

Expanded text:
cto apostolo praedicata? 33. cto apostolo praedicata? 33. ctis propheticis non ex prophetiae spiritu usurpatis, temerarius alieni sermonis interpEsaiae ipsius novit. In exordio enim sermonis ejus, in quo Deus verus a servientibus sibi benedicendus atque jurandus est, haec prophetae oratio legitur: A saeculo non audivimus, nec oculi nostri viderunt Deum praeter te, et opera tua quae facies exspectantibus misericordiam tuam . Loquitur Esaias, praeter hunc se neminem Deum vidisse. Vidit enim gloriam Dei, cujus praenuntiaverat mysterium corporationis ex virgine. Ac si tu haeretice ignoras, de eo . Hinc apostolicis, hinc evangelicis, hinc propheticis dictis, impie haeretice, concluderis. Esaias enim Deum vidit; et cum scriptum sit: Deum nemo vidit umquam, nisi unigenitus filius, qui est in sinu Patris, ipse enarravit ; Deum tamsum, unigenitus filius qui in sinu Patris est enarravit. Aut dissolve unigeniti enar