comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dic pͥusquã nauẽ ingresemur ꝓuerciau¬
dus ciectus ẽ et coram om̃i populo libere
ambulabat: et qui aderant uociferaban¬
curcũ gaudio sicut om̃s audistis. Sc¬
cunda fr̃ innaui ꝓsiciscebam̃. et ñ pote¬
rant accedere qui insirmabant᷑. uespere
cam̃ hagenbuch in hospicio mulier daũ¬
Ia gressum recepit. s Ipsa hora quamu¬
uer suꝑuenit querebam᷑ inuicem nicħ
nos ea die uidisse: et illa statim sineba¬
culo ambulare cepit: gratulabunda. et
festũ celebrait rex conradus: ibi corona¬
tus ẽ ibi multus affuit ep̃oꝵ pͥncipũq
conuentus. Nlluc pat̃ ses̃ aduenit. int̾pͥn¬
cipes quosdã pacẽ cupiens reformare:
quoꝵ mimiciciis ab exerciuu crucis xp̃i
mult detinebant᷑. Ueruntam̃ ñ crebra so¬
lent in his conuencib apparere miracła:
nec dignatur ds̃ uͥ cantus c̃ concursus
multitudinis curiosȩ: reuelare głiã suã
S ñ suit ociosus patris aduentus. Ibi enim
factũ ẽut ip̃iꝰ uerbis utar miracłmn mira¬

Expanded text:
die, priusquam navem ingrederemur, puer claudus erectus est, et coram populo libere ambulabat, et qui aderant vociferabantur cum gaudio, sicut omnes audistis. Secunda feria in navi proficiscebamur, et non poterant accedere qui infirmabantur. Vespere tamen Bagenbach in hospitio mulier clauda gressum recepit. GERARDUS. Ipsa hora, qua mulier supervenit, querebamur invicem nihil nos ea die vidisse: et illa statim sine baculo ambulare coepit gratulabunda et festum celebravit rex Conradus, ibi coronatus est: ibi adfuit episcoporum principumque conventus. Illuc Pater sanctus advenit, inter principes quosdam pacem cupiens reformare; quorum inimicitiis ab exercitu crucis Christi multi detinebantur. Verumtamen non crebra solent in illis conventibus apparere miracula, nec dignatur Deus, ubi tantus est concursus multitudinis curiosae, revelare gloriam suam. Sed non fuit otiosus Patris adventus: ibi enim factum est, ut ipsius verbis utar, miraculum mira
Abbreviated transcription (Latin):
cui pͥus decrahebat in credulus : sequen
exantiquis scĩs reseruauit: ut tanquã
lucerna ardentissima. tẽporis huitis
aenebras. uita. dodrina miraculis illu¬
straret: felices uos qui sub pennis ciusspa¬
tis. et saciamini ab uberib consolacioĩs
cius: selix congregatio quȩ canto pacre
lecacur. cuius miseri sccłares cenui sal¬
tem nocicia głamur.¬

Expanded text:
cui prius detrahebat, incredulus, sequenticui prius detrahebat, incredulus, sequentiex antiquis sanctis reservavit, ut tanquam lucerna ardentissima temporis hujus tenebras vita, doctrina, miraculis consecraret. Felices vos, qui sub pennis ejus speratis, et satiamini ab uberibus consolationis ejus! felix congregatio, quae tanto Patre laetatur; cujus nos miseri saeculares tenui saltem notitia glor
Abbreviated transcription (Latin):
rat pat̾ beacus: signauic hominẽ cuiꝰ
caput sine incermissione uremebat: et
sanacusẽ ipsa hora. Puer eciam clau¬
dus: ibilem crectus ẽ. Geẽ Uespere in
hospicio duo ceci illuminati sunt. co¬
ram nobis. u Mane ui. fr̃corã nobis ce¬
cusuisum recepit. S eundũ ẽ nobisẽt
qui hec deportaturus ẽ nuncius iam
ria exciderat. Sagitarius quidã serui¬
ens ducis conradi. cũ nobis dux occur¬
risset. detrahebat uerbo crucis. et scm
dnĩ blasphemabat dicens: quia ñ plꝰ
iste signa facit quã ego. U̾gͦ ad ĩponen¬
dam manũ infirmis pacer susticut:
accessit homo. ec uidit cui dero gauerat.
statĩq cecidit exanimis: et diu iacuit si
do cecidit: eo equus quidẽ ĩmobilis sta¬
bat: iniquus aut̃ ille impulsus subito
uͥcute diuina cccidit recͦ. Obstapuimus
õs. ec aduocauimꝰ patrẽ: necpͥus miser
ille surrexit.quã descendens et orans enge¬
rec cum. Sic in scipso cognita untute.

Expanded text:
rat Pater beatus, signavit hominem, cujus rat Pater beatus, signavit hominem, cujus caput sine intermissione tremebat, et sanatus est ipsa hora. Puer etiam claudus ibidem erectus est. GERARDUS. Vespere in hospitiis 1175 duo caeci illuminati sunt coram nobis. Mane sexta feria coram nobis caecus visum recepit. 20. Sed eundum est nobis; et qui haec deportaturus est, nuntius jam ria exciderant. Sagittarius quidam serviens ducis Conradi, cum nobis Dux occurrisset, detrahebat verbo crucis, et sanctum Dominum blasphemabat, dicens: « Quia non plus ille signa facit quam ego. » Ubi ergo ad imponendam manum infirmis Pater substitit, accessit homo, et vidit cui derogaverat: statim cecidit exanimis, et diu jacuit sin eram quando cecidit, et equus quidem immobilis stabat. Iniquus autem ille impulsus, subito virtute divina cecidit retro. Obstupuimus omnes, et advocavimus Patrem: nec prius ille miser surrexit, quam descendens et orans erigeret eum. Sic in seipso cognita virtute,
Abbreviated transcription (Latin):
Et siego aic fidem ñ habeo: saluum me fa¬
ci efides tua. Candem signauit eum pat̃
et cecigit: et concinuo dolor.omnisq cumor
Inoctauis natiuicacis mane dum adec¬
cliam ꝓficisecremur. in claustro cano¬
nicor puer claudus gressum recepit: et
corã ip̃o patre nr̃o ambulabat exultais.
crectus est: et hunc uidi. cum ad altare
deduceret mat̾ incolumem: ut offerret
ꝓ adepta salute candelam ¶Post mis¬
sarum celebracionem mulier claucla
gressum recepit: quam nosuidimus õs
ambulante.¶ Mulca quidem et hac¬
die et sequenti. collata beneficia languen¬
tib uidit rex ipse. uidic curia cota. ui¬
diunuersa ciuitas spxrensis: acurusme¬
moria deleri non poterunt in ecernum
Nr̃a siquidem scedula ubi hec annotaue¬
ramus. negligentia cuiusdã fracris amis¬
minati sunt: ec paralicicus curatus ẽ
quem deporcauerant in grabbato.
fena u̾. in capella regis dum ꝑficerecur
reconciliacio ꝓ qua nominacim uene¬

Expanded text:
« Et si ego, ait, fidem non habeo, salvum me fa« Et si ego, ait, fidem non habeo, salvum me faciat fides tua. » Tandem signavit eum Pater et tetigit: et continuo dolor, omnisque tumor In octavis Nativitatis Mariae, dum ad ecclesiam proficisceremur, in claustro canonicorum puer claudus gressum recepit, et coram ipso Patre nostro ambulabat exsultans.urvus puer erectus est: et hunc vidi cum ad altare deduceret mater incolumem, ut offerret pro adepta salute candelam. OTTO. Post Missarum celebrationem mulier clauda gressum recepit, quam nos vidimus omnes ambulantem. die, et sequenti collata beneficia languentibus vidit Rex ipse, vidit curia, vidit universa civitas Spirensis, a cujus memoria deleri non poterunt in aeternum. Nostra quidem schedula, ubi haec annotaveramus, negligentia cujusdam fratris amisminati sunt, et paralyticus curatus est, quem deportaverant in grabato. PHILIPPUS. In capella Regis, dum perficeretur reconciliatio, pro qua nominatim vene
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ uir quidã in p̃sentia regis et pͥncipum:
unius ocli uisum recepit. In ip̃o loco factũ
ẽ unde plurimũ gratulabamur. ẽo qđ p̃¬
sens cẽt dux quidam grecus missus arege
constanti nopolitano. Hic in capella regis
loquebatur patͥ nr̃o: cum mulier ceca
oblata ẽ. Qbiuͦ signata ẽ corã eo:stacim
illuminata ẽ: et homo ille plurimũ com
punctus ẽ in hoc uerbo. Sic et cireaues¬
ꝑam astance rege ec ipso duce. et pͥncipi¬
b mulcis: puer claudus offerebatur P¬
cnus autẽ fiducialic̃ loquens uir fidelis:
untuuis et secuta uirtus ẽ: surgensq pu¬
er libere ambulabat: et pͥus quidem
trementib menbris uł tibus ib ac: sed̃
paulatim sub oculis om̃iũ roborabat᷑.
te et faucib grauissime paciebatur: ut
uix aliquid gustare possẽt aut loqui. Hic
q̃ rogabat beatum uirum dicens: quia de¬
bes ⁊ me curare. Oui iocunde responders.
si eandem inquit haberes fidem quam ha¬
bent muliercule: posset forte ꝓdeẽ. At ille.

Expanded text:
Item vir quidam in praesentia Regis et principum, unius oculi visum recepit. In ipso loco factum est unde plurimum congratulabamur, eo quod praesens esset dux quidam Graecus, missus a Rege Constantinopolitano. Hic in capella Regis loquebatur Patri nostro, cum mulier caeca oblata est: ubi vero signata est coram eo, statim illuminata est, et homo ille compunctus est plurimum in hoc verbo. Sic et circa vesperam astante Rege, et ipso Duce, et principibus multis, puer claudus offerebatur. Protinus autem fiducialiter loquens vir fidelis, virtutis, et secuta est virtus: surgensque puer, libere ambulabat, et prius quidem trementibus membris vel tibiis ibat, sed paulatim sub oculis omnium roborabatur.te et faucibus gravissime patiebatur, ut vix aliquid gustare posset, aut loqui. Hic ergo rogabat beatum Virum dicens, « Quia deberes etiam me curare. » Cui jucunde respondens: « Si eamdem, inquit, haberes fidem, quam habent mulierculae, posset tibi forte prodesse. » At ille:
Abbreviated transcription (Latin):
signauit. et tulit baculos eius: et ille erili¬
ens ambulabat. Hhi. Eecum a naciuitate
puerũ. cinus dũ egrederemur pater beatus
aꝑuit ocłos: et ego uidi. et popłs mulcusqͥ
aderat. et uossere om̃s. Similit̃ ex media
parte corporis paraliticũ. cui etiam oscłm
dedit post signaculũ: et statim sanus fac¬
tus ẽ coram nobis. Nã E manum eius aridã
ante curauerat. In uilla sulug ceca ab an¬
nis iiͦii. mulier. in aquȩ tͣnsitu illuminata
ẽ eoram ꝓpło: et om̃s fere uidimus eã. bea
Ego meadem uia puellã uidi: cuius manꝰ
anda sanata ẽ uidentib et acclamantib
mulcis.  Sexta feria.basilee post sermonẽ
habicum et datus cruces. mulier muca oblaca
ẽ uiro dĩ. Quits cũ tetigissec linguã statim solu¬
tũ ẽ uiclin oris eiufꝰ et loquebatur recte. Hanc
ego uidi et ei locucussum. s claudũ qui antea
gressũ reccꝑat. de quo sic acclamauit ppls:
rum uidimus: quẽ ad hospicium scĩumri

Expanded text:
signavit, et tulit baculum ejus, et ille exsilisignavit, et tulit baculum ejus, et ille exsiliens ambulabat. PHILIPPUS. Caecum a nativitate puerum, cujus, dum egrederemur, Pater beatus aporuit oculos, et ego vidi, et populus multus qui aderat, et nos fere omnes. Similiter ex media parte corporis paralyticum, cui etiam osculum dedit post signaculum, et statim sanus factus est coram nobis; nam et manum ejus aridam ante curaverat. In villa Stieng caeca ab annis quatuor mulier in aquae transitu illuminata est coram populo, et omnes fere vidimus eam. GERARDUS. Ego in eadem via puellam vidi, cujus manus arida sanaUS. Sexta feria, Basileae, post sermonem habitum et datas cruces, mulier muta oblata est Viro Domini: cujus cum tetigisset linguam, statim solutum est vinculum oris ejus, et loquebatur recte. Hanc ego vidi, et ei locutus sum; sed claudum qui antea gressum receperat, de quo sic acclamavit populurum vidimus, quem ad hospitium sancti Viri
Abbreviated transcription (Latin):
puerũ surdũ et mucũ ab utero: quẽ ꝓcinꝰ
audistis recte loquentẽ. ec audientẽ clare.
Eỹc. Ego ip̃e alloccitus sũ puerõ uͥ signa¬
tus ẽ. et libere statim respondit: ec om̃sau¬
distis ppłi uociferationem. Gausr Vnde ei
u̾ba: qui nunquã audierat: Ep̃c Ab eo:
qui linguas infancium facit disertas G. hoc
erat qđ p̃cedente uespera. secrto colloquen¬
tib nobis pacer dixerat:. neminẽ adhuc
mutũ in hacuia se audisse loquentẽ. Et pꝰ
paululũ. cum soleant inquit qui muti st̃
a natiuitate. etiam surdi eẽ. mirũ ualde ẽ
an aliquando sic curent᷑ uc linguã quam
penicus ante non nouerant: subico intelli¬
gant et loqueͬntur. Lm. Puellam claudã
quȩ ibidẽ erecta ẽ et gressum recepit: et
ceperat uisũ. s illa adhuc nesciebat: donec
ego puero pomũ ob et extensa manu app̃hen¬
dit ills & ex hoc ꝓbatus ẽ uidere. E Cã educe¬
t᷑ uir ic̃s deeccłia immo deporta rec᷑ magis:
ante ostiũ. me p̃sente et indente claudum

Expanded text:
puerum surdum et mutum ab utero, quem protinus audistis recte loquentem et audientem clare. 4. EPISCOPUS. Ego ipse allocutus sum puerum, ubi signatus est: et libere statim respondit, et omnes audistis populi vociferationem. GAUFRIDUS. Unde ei verba quae nunquam audierat? EPISCOPUS. Ab eo qui linguas infantium facit disertas. GERARDUS. Hoc erat quod praecedente vespera secreto colloquentibus Pater dixerat, neminem adhuc mutum in hac vita se vidisse loquentem. Et post paululum: « Cum soleant, inquit, qui muti sunt a nativitate, etiam surdi esse; mirum valde est an aliquando sic curentur, ut linguam, quam penitus ante non noverant, subito intelligant et loquantur. PHILIPPUS. Puellam claudam, quae ibidem erecta est, et gressum recepit, et ceperat 1169 visum; sed illa adhuc nesciebat, donec ego puero pomum obtuli, et extensa manu apprehendit illud. Et ex hoc probatus est videre. EBERHARDUtus de ecclesia, imo deportaretur magis, ante ostium me praesente et vidente claudum
Abbreviated transcription (Latin):
mulcicudo languentũ impediebat nos:
ec om̃s p̃cedere iussimus. Mec mora claudus
quidã ante altare eredus ẽ: utrum signatꝰ¬
cẽc ignoro. Ambulantem cñ uidi: et ligni pe¬
dem in ecclia pendentem. In capella regis
o. cloudus alt̃. ẽt alc̃ curuus. crecti: et me p̃¬
sente ad maiorẽ eccłiã ab uniuerso populo
sunt deducti. Nam uociferacionẽ. et sonan¬
tes campanas: om̃s audistis. Uix redieram
domum.et ecce itum clamoriterum com¬
pulsatio. festinaui ad eccłiam. et duos iterti
claudos ad ducebant: qui ipsa hora recepe¬
rant gressũ. Cespere dum rediret pater a
curtaregis: mulutudo languentiũ hospitu
ianuas obsidebat. Quos in ordinẽ fecimus
residere: ec singulos tecigit. ac signauite. Ibi
puer claudus exutero gressum recepit: alt̃
cecus uno ocło illuminatus: et uir clauꝰ
ab annis decẽ. ercdus ẽ. Hos ego uidi statim¬
sanatos: sub manu benedicentis.
surdum. qui auditũ recepit
uidisse testatur: et mulierẽ grãs referentem

Expanded text:
multitudo languentium 1174 impediebat nos, et omnes praecedere jussimus. Nec mora, claudus quidam ante altare erectus est: utrum esset signatus, ignoro. Ambulantem tamen vidi, et ligni pedem in ecclesia pendentem. OTTO. In capella Regis o, claudus alter, et alter curvus, erecti, et me praesente ad majorem ecclesiam ab universo populo sunt deducti. Nam vociferationem et sonantes campanas omnes audistis. Vix redieram domum, et ecce iterum clamor, iterum compulsatio. Festinavi ad ecclesiam, et duos iterum claudos adduxerant, qui ipsa hora receperant gressum. 18. GERARDUS. Vespere, dum rediret Pater a curia Regis, multitudo languentium hospitii januas obsidebat: quos in ordinem fecimus residere, et singulos tetigit ac sanavit. Ibi puer claudus ex utero gressum recepit. Alter caecus uno oculo illuminatus, et vir claudus ab annis decem erectus. Hos ego vidi statimsanatos sub manu benedicentis. surdum qui auditum recepit, se vidisse testatur, et mulierem gratias referentem,
Abbreviated transcription (Latin):
et dicebant cecum illumiatũ ẽe: ẜ ui¬
derc cum nequiuimꝰ p̃ cimulait. Nue¬
rũ quẽdã claudũ qui pꝰ sermonẽ habi¬
cum ad plebem erectus ẽ in ip̃a eccłi& De
quo etiã uociferati sunt.: ego ambulantẽ
celebracionẽ clericus alt̾o ocło cecus iam
ꝑ quinqueninũ. uisũ recepit: et ego eũ
uidi agentem gr̃as. ec ȩxultantẽ. U Prius
ibidem conualuerat puer in cortũ hñs
collũ cuiꝰ sub manu pats nerin crepue¬
runt et relarati sunt. ec pueri pat̃ et pu¬
er ip̃e incredibilit̃ lecabantur: om̃s au
brachio coco. et ibidem curatus ẽ: om̃s
uidimus. Etpuellam quȩ dñica quar¬
ca diluenius. argencine in eccłia pꝰ missa¬
rum celebrationẽ erecta ẽ: de quasic erui

Expanded text:
et dicebant caecum illuminatum esse, sed viet dicebant caecum illuminatum esse, sed videre eum nequivimus prae tumulturum quemdam claudum, qui post sermonem habitum ad plebem, erectus est in ipsa ecclesia, de quo etiam vociferati sunt, ego ambulantem celebrationem, clericus altero oculo caecus jam per quinquennium, visum recepit. Et ego eum vidi agentem gratias et exsultantem. OTTO. Prius ibidem convaluerat puer intortum habens collum, cujus, sub manu Patris, nervi crepuerunt et relaxati sunt, et pueri pater et puer ipse incredibiliter laetabantur. Omnes audbrachio toto, et ibidem curatus est; omnes vidimus. Et puellam, quae Dominica quarta Adventus Argentinae in ecclesia post missarum celebra
Abbreviated transcription (Latin):
nem puellam ei opiilimus. que er utero ma¬
iris cecauix lucem solis undere pocat. ncħ
autẽ aliud discernere. Einus oculos spuco
liniuic pac beatis: et concnuo clare un¬
rati. et recricli caput cirunducere ñ sine¬
bant. in eccłia sanatus ẽ ipsa hora. Inuia
quoq contͣcta mulier ecom̃ino impo¬
tens. quã inuentilabro deporcauerant
in occursũ uiri scĩ ut signata ẽ crilit ecla¬
mitans et fucta ẽ lecicia magna in poploS
ec ꝓpe basileam uir quidã qui grauit qu¬
diebat. clatrũ recepit audicũ. Quinta seria
ance lucẽ basileam egressĩ festinauimts io¬
uascle. In ip̃o autẽ itinere surdus quidã ie¬
cepit audicũ: et pueraliero oculo cccus ui¬
lit uiꝰq Ncclatinit pacrem s cum paulu¬
quit ad alexandrũ ut uideres an pueru
luminatus eẽt. conuersus ad me qui pio¬
unt. pũer allatus ẽ alcero oculo parum¬
altero niebil uidens: et continuo elare
uidic uiꝰq Om̃s uidimus eum. Nam con¬
tinuo etiam alio signo conclamatũ. ẽ.

Expanded text:
nem, puellam ei obtulimus, quae ex utero matris suae caeca, vix lucem solis videre poterat, nec aliud discernere. Cujus oculos sputo linivit Pater beatus, et continuo clare virati et retracti caput circumducere non sinebant, in ecclesia sanatus est ipsa hora. In via quoque, contracta mulier et omnino impotens, quam in ventilabro deportaverant in occursum sancti Viri, ut signata est, exsiliit clamitans, et facta est laetitia magna in populo. Sed et prope Basileam, vir quidam, qui graviter audiebat, clarum recepit auditum. 14. Quinta feria ante lucem egressi festinavimus Ronascle. In ipso autem itinere surdus quidam recepit auditum, et puer altero oculo caecus, vidit utroque: nec latuit Patrem, sed cum pauluinquit ad Alexandrum, ut videres an puer illuminatus esset, conversus ad me qui proavit, puer allatus est, altero oculo parumaltero nihil videns: et continuo clare vidit utroque. Omnes vidimus eum. Nam continuo etiam alio signo conclamatum est,
Abbreviated transcription (Latin):
nabat beneficia p̃sentiret. Et de surdisillis
mulierib quȩ eadem die in illa crocin¬
gen ꝑ quã transiuimus. andentib nobis
audicum receperunt: ad tactum pͥoris.
sicut ex ipsius ore audior locutusẽ deo
quł nullũ adhuc surdũ hac ince benefici¬
um sensisse cognouisset: et sine hesitatio¬
ne tetigit eam. E. Ego cum duab illis etiã
adolescendem uidi: qui in ip̃a hora fue¬

Expanded text:
nabat, beneficia praesentiret: et de surdis illis nabat, beneficia praesentiret: et de surdis illis mulieribus, quae eadem illa die in villa Crocingen, per quam transivimus, videntibus nobis auditum receperunt, ad tactum Prioris, sicut ex ipsius ore audivi, locutus est Deo, quod nullum adhuc surdum hac vice beneficium sensisse cognovisset, et sine haesitatione tetigit eas. EBERHARDUS. Ego cum duabus illis etiam adolescentem vidi, qui in ipsa hora fue
Abbreviated transcription (Latin):
non ualeret. rcuersus henricus nr̃. suꝑ equũ
suũ actulerat nobisuidentib gressum ieo¬
pit: in ipso loco uͥ puella clauda ex utero
ceꝑat ambulare. et simul duȩ currebant.
franco. Inipso itinere puellȩ cuidam ma¬
nus anda resticuta ẽ: et ego eibaculũ ab¬
batis cradidi: et fortiter eum gnebat Ep̃s
ꝓdiuicib fier iussit oracionẽut auferret
ds̃ uelam̃ de cordib ip̃oꝵ: quia pauꝑib
accedentib. ipsi crucẽ suscipe cundtaren¬
urNeq enĩ ociosa fuit matios ut scti ditis¬
simi quiqr etiam et pessimi uici illius sig¬
natisunt. Phi. Meministis etiã ceci illius
senis. qui inuia signatus ẽ. et quẽadmo¬
dum sensit pater sc̃s exisse untutẽ ñ a se
quid. s a uerbo uirtũtis. et signaculo in¬
te: Remilit enim cũ pacilulũ ꝓcessissemꝰ.
quiinquirerent anuidet: et inuentus
ẽ uidens. Gaufri. Ipse nobis secreto con¬
fessus e: qd scpius futa erga eos quos sig¬

Expanded text:
non valeret, reversus Henricus noster super equum non valeret, reversus Henricus noster super equum suum attulerat, nobis videntibus, gressum recepit in ipso loco, ubi puella clauda ex utero coeperat ambulare, et simul duae currebant. FRANCO. In ipso itinere puellae cuidam manus arida restituta est. Et ego ei baculum Abbatis tradidi, et fortiter eum tenebat. 3. divitibus jussit fieri orationem, ut auferret Deus velamen de cordibus ipsorum; quia, pauperibus accedentibus, ipsi crucem suscipere cunctarentur? Neque enim otiosa fuit oratio; sed, ut scitis, ditissimi quique, etiam pessimi, vici illius signati sunt. PHILIPPUS. Meministis etiam caeci illius senis, qui in via signatus est, et quemadmodum sensit Pater sanctus exisse virtutem, non a se quidem, sed a verbo virtutis et signaculo vitae: remisit enim, cum paululum processissemus, qui inquirerent an videret, et inventus est videns. GAUFRIDUS. Ipse nobis secreto confessus est, quod saepius futura erga eos, quos sig
Abbreviated transcription (Latin):
nasrienbing puerũ eccũ mat̃ obtulit.ana
nem hospicio. Dumq reporcaret cũ post
manusimposicionẽ: tussit pat̃ in quaria
puero anuideret. Ego ipse sccutus sũ: et cũ
inurrogassem pucrũ. dare se uidere respon¬
dit. qđ et multis ꝓbatum ẽ argumentis
Gausricꝰ statim ut ingressi sumus ȩccłiã:
.f.Mulierem cecam quȩ in ingressu eccliȩ il¬
luminata c̃et ppło p̃sentata om̃s indistis.
Gaufridus. Et puellam cuius arida manꝰ
resticuta ẽ sanitati: de qua inter oblacio¬
nes cantatum ẽ. Girardus. Ego ipsa die p̃u¬
erũ cecum illuminatũ uidi. Oco Quarta fe¬
na cum pꝰmissarum celebtationem ꝑat᷑
egrederetur eccł̃iã. mulieris manus aridas
deuigit: quȩ pꝰ paululũ incolumitatẽ re¬
ccpit. Cuncum om̃s audistis: ego et franco
uidimus ipsas manus. Gaufridus. Sicet
puero cũ egrederetur uicum manus red¬
dita ẽ. coram om̃ib nobis. d et mulier
clauda. quã patris iussudum cõnsequinos

Expanded text:
ecum mater obtulit mane in hospitio; dumque reportaret eum post manus impositionem, jussit pater inquiri a puero an videret: et ego ipse secutus sum; et cum interrogassem puerum, clare se videre respondit: quod et in multis probatum est argumentis. GAUFRIDUS. Statim ut ingressi sumus ecclesiam, FRANCO. Mulierem caecam, quae in ingressu ecclesiae illuminata est et populo praesentata, omnes vidistis. GAUFRIDUS Et puellam, cujus arida manus restituta est sanitati, de qua inter oblationes cantatum est. GERARDUS. Ego ipsa die puerum illuminatum vidi. OTTO. Quarta feria, cum post Missarum celebrationem Pater regrederetur ecclesiam, mulieris manus aridas tetigit, quae post paululum incolumitatem recepit. Cantum omnes audistis: ego et Franco vidimus ipsas manus. GAUFRIDUS. Sic et puero, cum egrederetur vicum, manus reddita est coram omnibus nobis. Sed et mulier clauda, quam Patris jussu, dum consequi nos
Abbreviated transcription (Latin):
rum claudũ erectum uidimus et ambułatẽ
Mane. scda feria ex ut̾o claudus in ingres¬
su ciusdẽ eccliȩ. me p̃sence et uidence gressũ
recepit:puer qͦq quẽ in hospicio nr̃o mane
mucum uiđamus: coram nobis locutus est.
S et hospita nr̃a nobis cestabatur neptẽ suq̃.
quȩ quadraginta annnis ceca fuerat anͦi.
tñ occurrit.ipã quã uidi lȩcciȩ magnicudine
ad memorã reuocante. Dico autẽ de mulię¬
quã ego ipse num̾auimꝰ tͥginta sex miracła:
quȩ facta sunt ip̃a die. Eeciundecĩ illumina¬
ci sunt: elaudis. xxc uiiͦi. gressus redditus ẽ Man¬
cis undecim manus restitute. Surdus unus:
et clauda utͦq pede. et muta erat. et alteram
manũ aridam habens: ad multa etiã alia. can¬
tantẽ audiuimꝰ poplin qui sequebat᷑ nos. sed
quia tumulcus incolerabilis erat: et om̃ino
abstinere oportuit patrem a benedictione
atus. ne cui manũ ĩponet: ꝓrsus ignorans qͣ

Expanded text:
rum claudum erectum vidimus et ambulantem. rum claudum erectum vidimus et ambulantem. Mane secunda feria, ex utero claudus in ingressu ejusdem ecclesiae, me praesente et vidente, gressum recepit. Puer quoque, quem in hospitio nostro mane mutum videramus, coram nobis locutus est. Sed et hospita nostra nobis testabatur, neptem suam, quae quadraginta annis caeca fuerat, a quatamen occurrit, ipsa quam vidi laetitiae magnitudine ad memoriam revocante. Dico autem de muliequam ego ipse, numeravimus triginta sex miracula, quae facta sunt ipso die. Caeci 1170 undecim illuminati sunt: claudis decem et octo gressus redditus est: mancis undecim manus restitutae: surdus unus , clauda utroque pede, et muta erat et alteram manum aridam habens: ad multa etiam alia cantantem audivimus populum qui sequebatur nos; sed quia tumultus intolerabilis erat, et omnino abstinere oportuit Patrem a benedictione xius, ne cui manus imponeret, prorsus ignorans qua
Abbreviated transcription (Latin):
egrederetur eccłiam homo dei puer cuius
crant nerui ceruicis indurati. et caput erig̾e
aut circunducere ñ ualebat. oblacus ẽ: et ubi
signatus redut. solucis neruis erexit caput:
et libere circunspexit. Seruiens meus qui in
uita ẽ: et alter claudus anatiuitate gressum
recepit: ct.uͦ. claudi. alteruir. altera mulier.
in egressu uille crecli sunc: et baculis quib
sustentabantur abicctis. libere ince debaN
magnificantes dm̃. Hec longe ꝓcesseramꝰ:
et ecce mulicris manus inualda. signata
ẽ et sanata. Oñs. hoc uidimus: et ad singła
clamor factu e: et exultatio magna. Homi¬
nẽ euãmente captũ. quẽ in eadem uilla
pat̾ lignauerat. et stacim quietũ ac sane
loquentẽ. et agentẽ gr̃as uidimus: et exhoc
sanum ꝑmansisse audiuimus. Redeuntes
iuxta eandem uillam saccrdoti locuai sumꝰ:
et dixit ex his de quib certi erant usq ad .x.¬
ip̃a dic ibi aut eredos aut illum inatos. Vos
pa q̃ lͥ dux conra dus occurrit claphi. dus

Expanded text:
ingrederetur ecclesiam Homo Dei, puer, cujus erant nervi cervicis indurati, et caput erigere aut circumducere non valebat, oblatus est, et ubi signatus est rediit solutis nervis, erexit caput et libere circumspexit. Serviens meus, qui intuta est; et alter claudus a nativitate gressum recepit; et duo claudi, alter vir, et altera mulier, in egressu villae erecti sunt, et baculis quibus sustentabantur abjectis, libere incedebant magnificantes Dominum. Nec longe processeramus, et ecce mulieris manus invalida signata est, et sanata. Omnes hoc vidimus, et ad singula clamor factus est, et exsultatio magna. Hominem etiam mente captum, quem in eadem villa Pater signaverat, et statim quietum ac sane loquentem et agentem gratias vidimus, et ex hoc sanum permansisse audivimus. Redeuntes juxta eamdem villam sacerdoti locuti sumus; et dixit ex his de quibus certi erant, ipsa die ibi aut erectos aut illuminatos. Vesperi quoque, ut dux Conradus occurrit, claudus
Abbreviated transcription (Latin):
facta arbicror: quȩ ñ uidimus. Sepe enim
cancantẽ audiuimꝰ ppłm: et nemo ex no¬
bisirrumpere pocuit. ut uideret quid agͥet᷑
Unum cñ surdũ qui ibidẽ recepit auditũ
uentus fadus ẽ uͥ manifeste sp̃e affuic.: nap
hinc cuiquã dubitare licebat. Conuocauis
enim rex om̃s pͥncipes. et milites qui signa¬
tierant. simulq residentib uniuersis er¬
hortatus ẽ eos pater sẽs ñ humanis sermo¬
nib s diuinis. Ubiuͦ egressisumus. et rex
ipsecum pͥncipib scm dñi deducebat. ne
compͥmerent cum curbȩ: puer claudus ei¬
oblacus ẽ coram rege. At ille signo crucis e¬
dicopuerũ erigit: ec iubeccoram om̃ib ã¬
bulare. Quanta leticia quanta exultatione
puer deduclus sic. quis loquat᷑: Conuersꝰ
autem pat̾ sc̃s ad regẽ ꝓpt̃ uos in quic factũ
c̃ hoc ut nouerits quia uere ds̃ nobiscum ẽ.

Expanded text:
facta arbitror quae non vidimus. Saepe enim cantantem audivimus populum, et nemo ex nobis irrumpere potuit, ut videret quid ageretur. Unum tamen surdum, qui ibidem recepit auditum ventus factus est, ubi manifeste Spiritus adfuit: neque hinc cuiquam dubitare licebit. Convocavit enim Rex omnes principes et milites qui signati erant, simulque residentibus universis, exhortatus est eos Pater sanctus, non humanis sermonibus, sed divinis. Ubi vero egressi fuimus, et Rex ipse cum principibus Sanctum Domini deducebat, ne comprimerent eum turbae, puer claudus oblatus est ei coram Rege. At ille signo crucis edito puerum erigit, et jubet coram omnibus ambulare. Quanta laetitia, quanta exsultatione puer deductus sit, quis loquatur? Conversus autem Pater sanctus ad Regem: « Propter vos, inquit, factum est hoc, ut noverit
Abbreviated transcription (Latin):
crimannus. ep̃c. Michi sacer¬
dosuille hecenhen. obhos
ipsũ uocatus indicatt ho¬
minẽ cecum iã annis decem
qui de domo sua crat. dnĩca pͥma aduen¬
tus signatũ intͣnsitu. u domũ rediit stacĩ
illuminatum esse. Hoc ei ab alio pͥus au¬
dieram: et in cota regione ceruissimũ ẽ. he¬
brehardus. Ego a duob honestisuiris. quoꝵ
alc̃ sacerdos. Alt̃ monachus erat audi
similit̃.similit̃ illuminatos. Philippus.
Scđa feria me p̃sente cecus senex adduqt
ẽin eccłiam: et pꝰ manus ĩpositionẽ sicut
om̃s audistis illuminatũ cũ ppłs acclama

Expanded text:
RMANNUS EPISCOPUS. Mihi sacerdos villae Herenheim, ob hoc ipsum vocatus, indicavit hominem caecum jam annis decem, qui de domo sua erat, Dominica prima Adventus signatum in transitu, ubi domum 1168 rediit statim illuminatum esse. Hoc ab alio prius audieram et in tota regione certissimum est. EBERHARDUS. Ego a duobus honestis viris, quorum alter sacerdos, alter monachus erat, audisimiliter illuminatos. PHILIPPUS. Secunda feria me praesente caecus senex adductus est in ecclesiam, et post manus impositionem, sicut omnes audistis, illuminatum eum populus acclama
Abbreviated transcription (Latin):
de londoma ueniens.seq: inter clericos
uiri quasi ad comministrandum mit¬
tens crysmatorium pontificis. clam sur¬
ducit ingress̃ cum furto fuisset: reflexit
natȩ plebis multitudinem reꝑisset: a¬
nc̃ hac. ñc illac nesciens qͦ iret erroneꝰ
ferebatur. Populus autem qui cum sic
se hñtem intuebatur: quidnam hab̃et
mirabatur. Atuͥ ministri pontificis uas
cͥsmatis ꝑditum ẽẽ cognouerunt: confu¬
si et tumultuantes discurrunt. quod ꝑ¬
ditum erat hinc inde querunt: ignoran¬
tes aquo. uel iͥi. id certo querere debeant. Ru¬
mor damni fertur in ppłm: & opinio mul¬
torum cadit in erroneum clericum. Capit᷑:
et sub capa illius uas arreptum inuenit᷑.
Refertur antistiq: qd actum erat. At ip̃e
modesto uultu. m̃te tranquilla statim
iussit culpam ignosci: et clericum ad sua
liberum diitti. Tunc ille iter quod fur¬

Expanded text:
de Londonia veniens, seque inter clericos de Londonia veniens, seque inter clericos viri quasi ad comministrandum mittens, chrismatorium pontificis clam subrducit, ingressus cum furto fuisset, reflexit natae plebis multitudinem reperisset, anunc hac nunc illac nesciens quo iret erroneus ferebatur. Populus autem qui eum sic se habentem intuebatur, quidnam haberet mirabatur. At ubi ministri pontificis vas chrismatis perditum esse cognoverunt, confusi et tumultuantes discurrunt, quod perditum erat hinc inde quaerunt, ignorantes a quo vel ubi id quaerere certo debeant. Rumor damni fertur in populum, et opinio multorum cadit in erroneum clericum. Capitur, et sub cappa illius vas abreptum invenitur. Refertur antistiti quod actum erat. At ipse modesto vultu, menteque tranquilla statim jussit culpam ignosci, et clericum ad sua liberum dimitti. Tunc ille iter quod fur
Abbreviated transcription (Latin):
consensit: et pͥdie Ñ decembris debito cũ
honore ab omnib ep̃is anglie. cantuarie
consecratus ẽ. In qua consecratiõe euangłi¬
sa illa sententia suꝑ eum reꝑta ẽ. Uocauit
multos. et misit seruum suum hora cenȩ
dicere inaitatis ut uentrent: qr iam ꝑa¬
ta sunt omnia. Et ceꝑunt simul om̃s
excusare.
chinc cum se regali curiȩ in natiui¬
tate domini p̾sentasset. & honori¬
fice a rege susceptus. pͥmos tres dies festi¬
instinctu diaboli hominumq maloꝵ
mutatu ẽ animus regis contra eum: eo
qd ip̃e spoliatis hominib suus. mille li¬
centiȩ suȩ gratiis dare noluit: et ita pͥn¬
cipe turbato. a curia discessit. Ueniens
autem in uillam suam quȩ herga uo¬
catur. dedicauit ibi eccłiam ad parro¬
chiam ꝑtinentem. quam quidem ante¬
cessor cius lanfrancus construxerat: s obi¬
tu p̾uentus dedicare ñ poterat. Ad qũa
dedicationem quidam clericus int̃ alioᷤ

Expanded text:
consensit, et prid. Non. Decem. debito cum consensit, et prid. Non. Decem. debito cum honore ab omnibus episcopis Angliae, Cantuariae consecratus est. In qua consecratione evangelica illa sententia super eum reperta est: Vocavit multos: Et misit servum suum hora coenae dicere invitatis ut venirent, quia jam parata sunt omnia. Et coeperunt simul omnes excusare . Dehinc cum se regali curiae in Nativitate Domini Jesu praesentasset, et honorifice a rege susceptus, primos tres dies festiinstinctu diaboli hominumque malorum mutatus est animus regis contra eum, eo quod ipse spoliatis hominibus suis mille licentiae suae gratiis dare noluit, et ita principe turbato a curia discessit. 5. Veniens autem in villam suam, quae Berga vocatur, dedicavit ibi ecclesiam ad parochiam pertinentem, quam quidem antecessor ejus Lanfrancus construxerat, sed obitu praeventus dedicare nequiverat. Ad quam dedicationem quidam clericus inter alios
Abbreviated transcription (Latin):
ille. Ego in qua re: E grede inquit. &
signum crucis igni oppone: arcebit illũ
forte d̾s. Respondit. ꝓ me: Nichil ẽ
qd dicis. E gressus tñ domum ẽ. timore in¬
cendii ductus: & tusis flammantib glob:
a uenerabili gundulfo ep̃o. & ab eodem
baldumo.contra ignem signum crucis
ereta in altum dextera edere coactꝰ ẽ. Mi¬
iabile dictu. Non pꝰ manum extendat.
ꝗͣ. in se incendium retorqueri.flammas
deficere cerneres: et ita ut domum etiã
quam uorare ceꝑat. semiustam relinque
git᷑ anselmus
ꝓpt̾ multas rationes quȩ interuenerant
nundum consenserat electioni quȩ de se
facta fuerat. ut pontifex fieret: sed tamen
detmente illum rege morabatur in anglia.
conu̾sante cum eo ex iussu regis p̃fato gũ¬
dulfo. refensi ep̃o: & ei queq opꝰ erant mi¬
nistrante. Ablatis autẽ de medio rõnib¬
illis. tandem pꝰ longum temꝑis spatium.
obedientia simul ac necessitate const̾ctus.

Expanded text:
ille: « Ego in qua re?--Egredere, inquit, et ille: « Ego in qua re?--Egredere, inquit, et signum crucis igni oppone, arcebit illum forte Deus. » Respondit: « Pro me? Nihil est quod dicis. » Egressus tamen domum est, timore incendii ductus, et visis flammantibus globis, a venerabili Gundulpho episcopo et ab eodem Balduino contra ignem signum crucis, erecta in altum dextra, edere coactus est. Mirabile dictu. Non prius manum extenderat, quam in se incendium retorqueri, flammas deficere cerneres, ita ut domum etiam quam vorare coeperant, semiustam relinquegitur Anselmus, propter multas rationes quae intervenerant, nondum consenserat electioni quae de se facta fuerat ut pontifex fieret; sed tamen detinente illum rege morabatur in Anglia, conversante cum eo ex jussu regis praefato Gundulpho Roffensi episcopo, et ei quae opus erant ministrante. Ablatis autem de medio rationibuillis, tandem post longum temporis spatium, obedientia simul ac necessitate constrictus
Abbreviated transcription (Latin):
fore ꝓnuntiat. Acclamatur ab uniu̾gis.:
et dictum regis laudat clerus. et ppłs oĩs:
nec resonat ibi ulla contradictio cinuissi¬
bet hominis. Audit hoc ille. et fere usq
ad exanimationem sui contradicit: reluctat᷑.
Rapitur gͦ et uuiolent̃ in unã uicinã eccłiam
cum hymnis et laudib portatur magis¬
quam ducitur.
pͥdie nonas martii: pͥma dominica qua¬
chȩ tiuintoni am anselmus aduenit: &
in suburbio ciuitatis hospitatus ẽ. Una gͥ
nocte in tecta suburbn ꝑ incuriam ignis
dilabitur. Qͦ crescente: edificia passim q̃ꝙ
consumebantur. Et iam ignis idem ansel¬
mib interpositis aderat. Quibusdam
gͥ eaque in domo erant asportantibus
it̃dix̃ domina domꝰ: affirmans se nul
lomͦ sͥ uel suis aliquid damni timere:
q̃ tantum hospitem hoc ẽ anselmum
archiep̃m meruisset secum habere. ꝓ
quib ub̃ baldumus uir strenuus et
monachus mulien compassus: suasit
anselmo. ut hospit suc subueniret. At

Expanded text:
pronuntiat. Acclamatur ab universis, pronuntiat. Acclamatur ab universis, et dictum  al., edictum regis laudat clerus et populus omnis, nec resonat ibi ulla contradictio cujuslibet hominis. Audit haec ille, et fere usque ad exanimationem sui contradicit, reluctatur Rapitur ergo et violenter in vicinam ecclesiam cum hymnis et laudibquam ducitur. die Nonas Martii prima Dominica quachae Wintoniam Anselmus advenit, et in suburbio civitatis hospitatus est. Una igitur nocte in tecta suburbii per incuriam ignis dilabitur. Quo crescente, aedificia quaeque passim consumebantur. Et jam ignis idem hospimibus interpositis, aderat. Quibusdam igitur ea quae in domo erant asportantibus, interdixit domina domus, affirmans se nullo modo sibi vel suis aliquid damni timere, quae tantum hospitem, hoc est, Anselmum archiepiscopum meruisset secum habere. Pro quibus verbis Balduinus vir strenuus et monachus mulieri compassus, suasit Anselmo ut hospiti suae subveniret. At
Abbreviated transcription (Latin):
int̾se u̾ba ꝑmiscent. Bemde anselmus se¬
cretius cum rege acturus: cetõs secedere
monet. Omissisgͥ monast̾ii sui causis ꝓ
quib maxime illuc uenisse putabatur.
regẽ de hiꝰ q̃ fama ferebat de eo. anselmus
arguere cepit: nec quicquam eorum quȩ
ill dicenda ẽẽ sciebat. silentio p̃ssit. Pene
etenim totius regni homines om̃s. talia
cotidie nunc clam. nunc palam de eo di¬
cebant. qualia regiam dignitatẽ neqͣꝗͣ de¬
cebant. Emito colloquio diuisi abinuicẽ
sunt: et de ecclȩ suȩ negotiis ea uice eaui¬
&e ab anselmo nicħ actum. Deinde cestͣm
ad comitem abiit: et in partib illis degere
ꝑ plures dies ex necessitate compulsus ẽ.
nterea rex uillelmus graui
langore corripitur: & pene ad extrema de¬
ducitur. Suadetur e intes alia a pͥncipi¬
b. ut de matre totius regni uidelicet ec¬
pontificis releuet. Acquiescit ille consi¬
lio: et anselmum in hoc opꝰ dignissimũ

Expanded text:
inter se verba permiscent. Deinde Anselmus seinter se verba permiscent. Deinde Anselmus secretius cum rege acturus caeteros secedere monet. Omissis igitur monasterii sui causis, pro quibus maxime illuc venisse putabatur, regem de his quae fama de eo ferebat Anselmus arguere coepit, nec quidquam eorum quae illi dicenda esse sciebat, silentio pressit. Pene etenim totius regni homines omnes talia quotidie nunc clam nunc palam de eo dicebant, qualia regiam dignitatem nequaquam decebant. Finito colloquio divisi ab invicem sunt, et de Ecclesiae suae negotiis ea vice ab Anselmo nihil actum est. 2. Deinde Cestram ad comitem abiit, ac in partibus illis degere per plures dies ex necessitate compulsus est. Interea rex Wilhelmus gravi languore corripitur et pene ad extrema perducitur. Suadetur ei inter alia a principibus ut de matre totius regni, Ecclesia videlpontificis relevet. Acquiescit ille consilio, et Anselmum in hoc opus fore dignissimum
Abbreviated transcription (Latin):
numoptinut. Hic sub¬
lato de hac uta uenera¬
bili patre lanfranco: ec¬
cłias. ac monastia todius angliȩ graui ni¬
mium opp̃ssiõe afflxit. Cuius opp̃ssioĩs
anno quarto.anselmus muitatus.ĩmo
distͥcta appellatiõe adiuratꝰ. ab hugone
cestrensi comite. multisq aliis angłorũ
regni pͥncipibꝰ. qui eum animarum suaꝵ
p̃ce. atq p̾cepto: ꝓ cominun utilitate co¬
actus. angliam ingressusẽ. Pridie gͥ na¬
tiuitatis beatȩ dĩ genittis. et ꝑpetuȩ uirginiᷤ
marie. cantuanam uenit. Ubi cum qͣsi ex
p̾sagio futurorum multi monachi et la¬
ici conclamassent illum archiep̃m fore:
summo mane aloco discessit: nec ullo
pacto acquiescere petentib ut ibi festum
celebraret uoluit.Tement autem ei ad
curiam regis.optimates quiq: alacres. oc¬
currunt: magnoq ip̃m cum honore sus¬
cipitnt. Rex ip̃e solio exilit: & ad ostrũ
domus uiro gaudens occurrit: ac in oscula
ruens.ꝑ dexteram eum ad sedem suam ꝑ¬
ducit. Consident: & leta int̾im quedam

Expanded text:
num obtinuit. Hic, sublato de hac vita venerabili Patre Lanfranco, ecclesias ac monasteria totius Angliae gravi nimium oppressione afflixit. Cujus oppressionis anno quarto Anselmus invitatus, imo districta interpellatione adjuratus ab Hugone Cestrensi comite, multisque aliis Anglorum regni principibus, qui eum animarum suaruprece atque praecepto pro communi utilitate coactus, Angliam ingressus est. Pridie igitur Nativitatis beatae Dei genitricis et perpetuae virginis Mariae Cantuariam venit. Ubi cum quasi ex praesagio futurorum multi et monachi et laici conclamarent illum archiepiscopum fore, summo mane a loco discessit, nec ullo pacto acquiescere petentibus, ut ibi festum celebraret, voluit. Venienti autem ei ad curiam regis, optimates quique alacres occurrunt, magnoque ipsum cum honore suscipiunt. Rex ipse solio exsilit, et ad ostium domus viro gaudens occurrit, ac in oscula ruens per dexteram eum ad sedem suam perducit. Consident, et laeta interim quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
in sua remeantib: remeauit etam ra¬
dulfus abbas cenobii sagiensis. qͥ unus
eius cepit anselmo ꝑuiam detrahere. et
qd mento nullus infirmitati eius compa¬
ti deb̾et: p̃sertim inquiens cum ip̃e cibo
et potu.saluti suȩ si remota iactantia
tiellet. facile succurrere posset. maledica
uoce astruere. O ḋ abbas audiens homi¬
nem monuit.ut sileret: nec de tanto ui¬
ro ꝗtnd sinistri ultra ꝓferret. Quȩ ille sub¬
sannando despiciens. & in his quȩ ceꝑat
furore quodam exagitatus ꝑsistens. equo
calcarib institit: ut ab abbe elongatus lib̾iꝰ
edet. quod suȩ mentis amaritudo sͥ ꝓpon̾et.
Uerum cum ip̃e p̃peti cursu ferri gestiret :
ac remissis habenis ocior abtre inaꝑet:
quem sedebat quadrupes corruit: eumq
magno cum dedecore tergo suo excussit:

Expanded text:
in sua remeantibus, remeavit etiam Rain sua remeantibus, remeavit etiam Radulphus, abbas coenobii Sagiensis; qui unus s per viam coepit Anselmo detrahere, et quod merito nullus infirmitati ejus compati deberet, praesertim, inquiens, cum ipse cibo et potu saluti suae, si remota jactantia vellet, facile succurrere posset, maledica voce astruere. Quod abbas audiens, hominem monuit ut sileret, nec de tanto viro quid sinistri ultra proferret. Quae ille subsannando despiciens, et in his quae coeperat furore quodam exagitatus, persistens equo calcaribus institit, ut ab abbate elongatus liberius ederet quod suae mentis amaritudo sibi proponeret. Verum cum ipse praepeti cursu ferri gestiret, ac remissis habenis ocior ire inciperet, quem sedebat quadrupes corruit, eumque magno cum dedecore tergo suo excussit
Abbreviated transcription (Latin):
inter ut in ꝙbum aliquid sumeret dili¬
genti cura petebatur: s ille nicħ sͥ ammo
ẽẽ. qͦmͦ poterat anhelo sp̃u fatebat᷑. Nob̃
tñ p̃ces multiplicantib. tandem ne pem¬
tͦ negando nos magis magisq grauaret:
forte ait. de ꝑdice comedem si hab̾cm. Ed pliu¬
ra: ꝑ campos et siluas disꝑsi sunt quiq
suorum: & dies unus in requirenda ꝑdice
casso labore consumptus. Contigit autẽ
ut unus ex monasteni seruientib. ipsa
die ꝑuicinam siluam iter forte carpet. ne¬
gotio quo alii o cupabantur nichil inten¬
dens: et ecce in tna qua gradiebatur. besti¬
ola quam maityram uocant: ꝑdicem in
ore ferebat. Quȩ bestiola uiso homine. suã
ei p̃dam reliquit: sibi suga consuluit. At
ille pdicem assumens: ad nos detulit.
Ex qͣ eger nr̃ refectus. statim meliorar ab
egntudine cepit: ac demum in dies me¬
lius meliusq: habendo p̾stinam sanita¬
tem adeptus ẽ.
ost hec ep̃is et abb̃ib qui exequi¬
arum illius causa conuenerant.

Expanded text:
in cibum aliquid sumeret diligenti cura petebatur, sed ille nihil sibi animo esse, quomodo poterat, anhelo spiritu fatebatur. Nobis tamen preces multiplicantibus, tandem ne penitus negando nos magis magisque gravaret: Forte, ait, de perdice comederem si haberem. Quid plura? Per campos et silvas dispersi sunt quique suorum, et dies unus in requirenda perdice casso labore consumptus. Contigit autem, ut unus ex monasterii servientibus ipsa die per vicinam silvam iter forte caperet, negotio quo alii occupabantur nihil intendens, et ecce in via qua gradiebatur, bestiola, quam martyram vocant, perdicem in ore ferebat. Quae bestiola, viso homine, suam ei praedam reliquit, sibique fuga consuluit. At ille perdicem assumens ad nos detulit. Ex qua aeger noster refectus, statim meliorari ab aegritudine coepit, ac demum in dies melius meliusque habendo, pristinam est sanitatem adeptus. 66. Post haec episcopis et abbatibus, qui exsequiarum illius causa convenerant,
Abbreviated transcription (Latin):
tet. Qui cum ille ꝓtinus acquiesceret. et
iter aggressus gemmeticum ueniret: in¬
firmitate ne iter expleret inibi detentus :
Qͣ sopita beccum reu̾titur: regem angliȩ
tͣnsfretat᷑um. illic p̃stolaturꝰ. u cum ꝓ redi¬
tu eiꝰ õs exultatio mira teneret: ecce infir¬
mitas anselmi renotiata. & ipsum lecto.
et subuersa exultatione graui cunctos me¬
rore ꝓstraiit. Igitur ip̃e nec manducare.
nec unde salutem eitis sꝑare possemus fa¬

Expanded text:
tet. Cui cum ille promptus acquiesceret, et tet. Cui cum ille promptus acquiesceret, et iter aggressus Gemmeticum veniret, infirmitate ne iter expleret inibi detentus est. Qua sopita Beccum revertitur, regem Angliae transfretaturum illic praestolaturus. Ubi cum pro reditu ejus omnes exsultatio mira teneret, ecce infirmitas Anselmi renovata, et ipsum lecto et subversa exsultatione gravi cunctos moerore prostravit. Igitur ipse nec manducare, nec aliquid unde salutem ejus sperare possemus fa
Abbreviated transcription (Latin):
atq paschalis ad nos ueniens: a me ꝑcuncta¬
tus ẽ quid sentiret. At ille uͥ me referente
accepit qualiter id adeptus fuerim: uera om
p̃sentem fuisse asseruit. q̃n idem os a corꝑe
mr̃is sublatum. a cardinali susceꝑat.
ost ħ. tum ꝓ exercendo
in anglia releuatiõe constitutarum. relicta
burgundia anselmus frantiam iuit. Qd
u regi anglorum henrico innotuit: rogat᷑
ad eum in normanniam tienit: ibiq rex
timore simul. et amore dei correptus reuesti¬
uit eum de suis: & in amiciciam receptꝰ ẽ.
Conu̾sante dehinc anselmo innormannia.
ret̾sisq baldumo & willelmo qui ex iussu
regis atq pontificis romam ꝓ expletiõe
negotii quod de inuestituns eccłiarum ĩt̃
eos eo usq u̾sabatur. directi fuerant: uuil¬
lelmus ad regem angliam uadit: ac in
breui beccum ad anselmum regressus: ro¬
gat eum ex parte ipsius regis. ut iam so¬
pitis retactis querelis otior angliam uisi¬

Expanded text:
atque Paschalis ad nos veniens a me percunctaatque Paschalis ad nos veniens a me percunctatus est quid sentiret. At ille ubi me referente accepit qualiter id adeptus fuerim, vera omnpraesentem fuisse asseruit, quando idem os a corpore martyris sublatum a cardinali susceperat.ost haec cum pro exercendo in Anglia constitutarum relevatione, relicta Burgundia, Anselmus Franciam ivit. Quod ubi regi Anglorum Henrico innotuit, rogatus ad eum in Northmanniam venit, ibique rex timore simul et amore Dei correptus revestivit illum de suis, et in amicitiam ejus receptus est. Conversante dehinc Anselmo in Northmannia, reversisque Balduino et Willelmo, qui ex jussu regis atque pontificis Romam pro expletione negotii quod de investituris ecclesiarum inter eos eo usque versabatur, directi fuerant, Willelmus Angliam ad regem vadit, ac in brevi Beccum ad Anselmum regressus rogat eum ex parte ipsius regis ut jam sopitis retroactis querelis ocior Angliam visi
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ ꝓ signo mutui amoris dedit. fimerat
p̃sul in istis. At ego earumdem reliquia¬
rum habendi amore illectus: ut ex ipso
natu frangere potens. tuum sit. Accepi:
et en extra quam sꝑabam in pͥncipio mei co¬
natus.una mͥ particula in dextera manu re¬
mansit. Cumq de paruitate ipsius mero¬
rem animi dissimulare nequirem. & ut se¬
anselmus: et ait.Noli noli: quod habes
sufficiat tͥ. In uitate quippe dico tͥ: quia ꝓ
toto auro quod constantinopolim et ultra
cit᷑ ue habetur. ñ omittẽt domina ip̃a cuius ẽ.
qum illud sͥ uendicaret in die resurrectionis
cunctorum. Quamobrem si debitam illi re¬
uerentiam exhibuis. eque suscipiet: ac si
toto corꝑi eius exhiberes. Qđ ego audiens
acquieui: et quam decentius potui ipstm
ex hoc huc usq seruaui. De qͦ osse pꝰ plureᷤ
dies petrus quidam monachus clumacen¬
sis. uir stio temꝑe magnę auctoritatis qui
camerarius domini papȩ urbani erit.¬

Expanded text:
mihi pro signo mutui amoris dedit. Finierat mihi pro signo mutui amoris dedit. Finierat praesul in istis. Ast ego earumdem reliquiarum habendarum amore illectus, ut ex ipso natu frangere poteris, tuum sit. Accepi, et en extra quam sperabam in principio mei conatus, una mihi particula in dextera manu remansit. Cumque de parvitate ipsius moerorem animi dissimulare nequirem, et ut seAnselmus, et ait: Noli, noli; quod habes sufficiat tibi. In veritate quippe dico tibi, quia pro toto auro quod Constantinopolim et ultra citrave habetur, non omitteret domina ipsa cujus est, quin illud sibi vindicaret in die resurrectionis cunctorum. Quamobrem si debitam illi reverentiam exhibueris, aeque suscipiet ac si toti corpori ejus exhiberes. Quod ego audiens acquievi, et quam decentius potui ipsum ex hoc huc usque servavi; de quo osse post plures dies Petrus quidam monachus Cluniacensis, vir suo tempore magnae auctoritatis, qui camerarius erat domini papae Urbani