comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ audiunt: nec si quis amortuis resurrexerit
credent Sententia abrahȩ ẽ: Abrahȩ senten¬
tia. ubi &unde: De quodã excelso loco & pleno
quietis et felicitatis: quẽ uidit uic qui cruciabat̃
inflamma. leuatis ocłis suis. qͣndo in erꝰ gremio
ul÷ ineius secreto uidit pauꝑem felicit exultan¬
tem: inde ꝓlata ẽ ista sententia Nide de qͦ tͥbuna¬
li. Ib enim habitat ds̃. quia inscĩs habitat. Uñ
optat apostolus idicit dissolui et ẽẽ cũ xp̃o.
multomagis optimum: et latromi illi dicitur.
hodie mecum eris inparadiso: Ergo dñs cum
abraham & inhabraham manens: dixit istã sen-¬
tentiam. Habent ibi moysen & ꝓpħas: si ipsos
ñ audiunt: nec si aliqͥs amortius resurrexerit.
credent ei. Oheretic: habetis hic moysen ⁊ ꝓphaᷤ
adhuc inuiti ͤ adhuc potestis audire: ad huc
licet corrigi: animositatem frenare. ueritatẽ
tenẽre adhuc concedit᷑ Disceptate uobiscum.

Expanded text:
non audiunt, nec si quis a mortuis resurrexerit, non audiunt, nec si quis a mortuis resurrexerit, credent.» Sententia Abrahae est. Abrahae sententia ubi, et unde? De quodam excelso loco, et pleno quietis et felicitatis, quem vidit ille, qui cruciabatur in flamma, levatis oculis suis; quando in ejus gremio, id est in ejus secreto, vidit pauperem feliciter exsultantem: inde prolata est ista sententia. Vide de quo tribunali. Ibi enim habitat Deus, quia in sanctis habitat Deus. Unde optat Apostolus et dicit, «Dissolvi et esse cum Christo, multo magis optimum» : et latroni illi dicitur, «Hodie mecum eris in paradiso» . Ergo Dominus cum Abraham et in Abraham manens dixit istam sententiam: «Habent ibi Moysen et Prophetas; si» illos «non audiunt, neque si aliquis a mortuis resurrexerit, credent ei.» O haeretici, habetis hic Moysen et Prophetas: adhuc vivitis, adhuc potestis audire, adhuc licet corrigi, animositatem frenare; veritatem tenere ad huc conceditur: disceptate vobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
suã pauꝑis. qm̃ urebatur inflamina. Et cũ ei ñ
daret᷑. qͥa udiciũ sine miscđia illi qͥñ fecit mise¬
ricordiam: cũ gͦ ei non daretur: dix̃ ad habraã:
Pat̃ abrahã mitte latarũ habeo ibi .u. fr̃s: annun¬
tiet eis que hic patior: ne & ipsi ueniant inhũc
locum dormentoꝵ Et qͥd illi abraham: habent
moysen et ꝓpħas Qe ille: Hon pat̾ abraham: s si
qͥs amortuis resurrexerit illi credent: Et abrahã:
Si moysen inquit et ꝓphas ñ audiunt: nec si quis
amortus resurrexerit credent: Dequib dixit
habent ibi moysen et ꝓpħas: Dehis utiq qui
adhuc uiuebant: quib adhuc tempꝰ correcꝰti¬
onis largũ erat: qui nondum uenerant inloca
illa tormentoꝵ. Habent ibi inquit qͦs audiant:
moysen & ꝓpħas Noncredunt his: s si qͥs amor¬
tius resurrexerit credent Si moysen et ꝓpħas

Expanded text:
suam pauperis, quoniam urebatur in flammis. Et cum ei non suam pauperis, quoniam urebatur in flammis. Et cum ei non daretur, quia «judicium sine misericordia illi qui non fecit misericordiam;» cum ergo ei non daretur, dixit ad Abraham: «Pater Abraham, mitte Lazarum. Habeo ibi quinque fratres; annuntiet eis quae hic patior, ne et ipsi veniant in locum hunc tormentorum.» Et quid illi Abraham? «Habent illic Moysen et Prophetas.» Et ille: «Non, pater Abraham; sed si quis ex mortuis resurrexerit, credent.» Et Abraham: «Si Moysen,» inquit, «et Prophetas non audiunt, nec si quis a mortuis resurrexerit, credent» . De quibus dixit, «Habent ibi Moysen et Prophetas?» De his utique qui adhuc vivebant, quibus adhuc tempus correctionis largum erat, qui nondum venerant in loca illa tormentorum. «Habent ibi,» inquit, «quos audiant, Moysen et Prophetas.» Non credunt his, «sed si quis a mortuis resurrexerit, credent. Si Moysen et Prophetas
Abbreviated transcription (Latin):
qui emit xp̃s: non qui apostatauit donatus.
Adorabunt recte: adorabunt om̃s patriȩ genti¬
um inconspectu eius: Quare recte: Qm̃ dñi ẽ.
nia. deeccłia toto orbe terrarum diffusa quis
numerat: Non sunt tot inorbe hereses contra
eccł̃iam: qd sunt testimonia legis ꝓeccłia: Que
pagina non hoc sonat: Quis uersus non hoc
loquitur: Omnia clamant ꝓunitate dnĩca.
quia posuit fines ihrłm pacem: tu contͣ ista
latrãs heretice. Unde merito dr̃ in illa ciuita¬
te. qđ scriptum ẽ in apocalipsi canes foras: tu con¬
tra ista latrans. ũn iudicasti de orbe terrarũ.
ut dicere ceperam: Quo tribunali: Presumptio¬
ne uidelicet cordis tui: Altum tribunal sed rui¬
nosũ: dix̃ hoc moyses. dixerunt ꝓpħȩ: et non¬
dum credunt. qui se xp̃ianos uideri uolunc̃
Forquebatur quidẽ diues apud inferos: desida¬
uit aque stillã de digito contempti ante ianuã

Expanded text:
qui emit Christus, non qui apostatavit Donatus. qui emit Christus, non qui apostatavit Donatus. «Adorabunt:» recte, «adorabunt omnes patriae gentium in conspectu ejus.» Quare recte? «Quoniam Dominia de Ecclesia toto terrarum orbe diffusa? quis numerat? Non sunt tot haereses contra Ecclesiam, quot sunt testimonia Legis pro Ecclesia. Quae pagina non hoc sonat? quis versus non hoc loquitur? Omnia clamant pro unitate dominica, quia posuit fines Jerusalem pacem. Tu contra ista latras, haeretice! Unde merito dicitur in illa civitate, quod scriptum est in Apocalypsi, «Canes foras» . Tu contra ista latras. Unde judicasti de orbe terrarum, ut dicere coeperam? quo tribunali? Praesumptione videlicet cordis tui. Altum tribunal, sed ruinosum. Dixit hoc Moyses, dixerunt hoc Prophetae; et nondum credunt, qui se christianos videri volunt! 17. Torquebatur quidam dives apud inferos, desideravit aquae stillam de digito contempti ante januam
Abbreviated transcription (Latin):
scis Uide quanti: et uidebis quid Sangui¬
nem fudit Sanguine suo emitꝰ sanguine
agni inmaculati emit: sanguine unici fi¬
lii dei emit Quid emptum ẽ sanguine uni¬
ci filii dĩ : Adhuc uide quanti Propħa dic̃
ante quam fieret: Foderunt manus meas:
pedes meos: dinumerauerunt omnia omĩa
ossa mea Magnum precium uideo xp̃i¬
Nideant quid emisti Commemorabunt᷑ & con¬
uertentur ad dñm. uniuersi fines terrȩ. In uno
eodemq psalmo: emptorẽ uideo. & precium
et possessionem: Emptor xp̃s ẽ: precium san¬
guis: possessio orbis terrarum: Uoces ipsas ꝓ¬
pħicas audiamus: contradicentes litigatorib
hereticis Ecec possessio dñi mei: Ius lego in
psalmo Commemorabuntur & conu̾tentur
addñm uniuersi fines terre: & adorabunt in
conspectu eius uniuersȩ patriȩ gentiũ Et ui¬
de iurgantem: uide ius defendentem: Q m̃
ipsius ẽ regnum: & ipse dñabitur gentiũ: Ipse

Expanded text:
scis. Vide, vide quanti, et videbis quid. Sanguiscis. Vide, vide quanti, et videbis quid. Sanguinem fudit, sanguine suo emit, sanguine Agni immaculati emit, sanguine unici Filii Dei emit. Quid emptum est sanguine unici Filii Dei? Adhuc vide quanti. Propheta dixit longe antequam fieret: «Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea.» Magnum pretium video,videam quid emisti: «Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae.» In uno eodemque psalmo emptorem video, et pretium, et possessionem. Emptor Christus est, pretium sanguis, possessio orbis terrarum. Voces ipsas propheticas audiamus, contradicentes litigatoribus haereticis. Ecce possessio Domini mei. Jus lego in psalmo, «Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium.» Et vide jurgantem, vide jus defendentem: «Quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium» . Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tuo benedicentur om̃s gentes: Qđ ante milia
annoꝵ dictũ ẽ. ⁊ abuno creditum est: modo iã
uidemus impletum: Hoc legimus: hoc intu¬
emur: et tu resistis. detransuerso ueniens:
Quid dicturus: Holi credere: Cui: Sp̃ui dĩ.
dõloquenti adhabraham : Et cui credo: Tibi:
Non hoc dico inquies: Honhocdicisͥ ñdicis.
mͥ potius crede quam spũi dĩ. et dõ loquenti
adabraham. Quid ergo mͥ dicis: Ille tͣdidit:
& ille tradidit: Deeuuangłio recitas hoc deapło
hoc exeis quib credo: tͥ enim non credo Un¬
de lecturus es: hoc mͥ pat̾ m̃s ait: hoc michi
auus ms: hoc mͥ frater m̃s: hoc mͥ ep̃s m̃s:
Sed hoc abrahȩ d̃s: insemine tuo benedicen¬
tur om̃s gentes: Audit omnis unus homo
et credit: et fit inmuitis. post multa tem¬
pora: Quando dictum ẽ creditur: quan¬
do impletur dubitatur: hoc gͦ dirit moy¬
ses: dicant et ꝓpħȩ: Uide commertium re¬
de quanto emit: et sic uideb̾ quid emit Em¬
pturus ẽ aliquid: ipsum aliquid nondum

Expanded text:
tes:» quod ante millia annorum dictum est, et ab uno creditum, modo jam videmus impletum. Hac legimus, hac intuemur, et tu resistis de transverso veniens? Quid dicturus? Noli credere. Cui? Spiritui Dei? Deo loquenti ad Abraham? Et cui credo? Tibi? Non hoc dico, inquies. Non hoc dicis? non dicis: Mihi potius crede, quam Spiritui Dei et Deo loquenti ad Abraham? Quid ergo mihi dicis? Ille tradidit, et ille tradidit. De Evangelio recitas hoc, de Apohoc ex eis quibus credo; tibi enim non credo. Unde lecturus es? Hoc mihi pater meus, ait, hoc mihi avus meus, hoc mihi frater meus, hoc mihi episcopus meus. Sed hoc Abrahae Deus: «In semine tuo benedicentur omnes gentes.» Audit unus homo et credit, et fit in multis post multa tempora. Quando dictum est, creditur: quando impletum est, dubitatur? Hoc ergo dixit Moyses, dicant et Prophetae. Vide commercium de quanto emit, et sic videbis quid emit. Empturus est aliquid; ipsum aliquid nondum
Abbreviated transcription (Latin):
sem̃: unus iacob. unꝰ isrł: et om̃s gentes unus
inxp̃o. Ergo adom̃s ꝑtinet gentes qđ reuela¬
uit ipsi iacob et ipsi isrł: et uli soli inaliis gñ¬
tib deputandi sunt. qͥ nolentes crede inxp̃o.
nolunt recedere aboleastro. et inseri oluue:
Remanebunt insiluosis ramis: steriles ⁊ amari:
plantauit frem suũ iacob Cecitas enĩ exparte
inisrahel facta ÷ ut plenitudo gñtiũ ĩtraret De
iacob factus ẽ isrt. Quid est isrl̃: Lam omnes
audiamus Om̃s isrł siue qͥ hic estis in men¬
bris xp̃i: siue qͥ foris & non foris: & ꝑ omnes
gentes. Ubiq foris. ubiq intus: Audiat ip̃se
isrł: qui exiacob factus ẽ isrł uid est isrł̃:¬
U idens dm Ubi uidebit dm̃: inpace: Inqͥpace:
Inpace irłm Quia posuit inquit fines tuo ᷤᷤ
pacem: Ibi laudabimus om̃s: unus inuno:
Adunum erimus: quia deinceps multi. disꝑ¬

Expanded text:
semen, unus Jacob, unus Israel, et omnes gentes unus in Christo. Ergo ad omnes pertinet gentes, quod revelavit ipsi Jacob et ipsi Israel; et illi soli in aliis gentibus deputandi sunt, qui nolentes credere in Christum, nolunt recedere ab oleastro et inseri olivae. Remanebunt in silvosis rami steriles et amari. parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret» . De Jacob factus est Israel. Quid est Israel? Jam omnes audiamus, omnes Israel, sive qui hic estis in membris Christi, sive qui foris et non foris, et per omnes gentes ubique foris, ubique intus; audiat ipse Israel, qui ex Jacob factus est Israel. Quid est Israel? Videns Deum. Ubi videbit Deum? In pace. In qua pace? Pace Jerusalem; quia, «Posuit,» inquit, «fines tuos pacem.» Ibi laudabimus, omnes unus in uno ad unum erimus; quia deinceps multi disp
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscere torporẽ suum: accusare peccatũ
suum: incipit uocatione uenire adpeniten¬
tiam: Merito ergo qͥ dat niuem uelut lanã.
ꝓpt̃̾ confectum tunicȩ future. etiam ꝓpt̃ uo¬
cationem inpenitentiã. nebulam uelut cine¬
rem spargit: Hebulam inquit. uelut cinerẽ
spargit. Quis: Qui dat niuem sicut lanam. Qs
enim p̃destinauit uocat inpenitentiã: qͥa qͦs p̃¬
destinauit illos et uocauit Cinis autẽ ad peni¬
tentiam ꝑtinet. Audi uocantem ad penitentiam:
Cũ exꝓbraret qͥbꝰdam ciuitatib dicens. ue tͥ coro¬
zaim. ue tͥ bethsaida qͥa si intyro & sydone facte

Expanded text:
cognoscere torporem suum, accusare peccatum cognoscere torporem suum, accusare peccatum suum; incipit vocatione venire ad poenitentiam. Merito ergo «qui dat nivem velut lanam,» propter confectum tunicae futurae; etiam propter vocationem in poenitentiam, «nebulam velut cinerem spargit. Nebulam,» inquit, «velut cinerem spargit:» quis? «Qui dat nivem sicut lanam.» Quos enim praedestinavit, vocat in poenitentiam; quia «quos praedestinavit, illos et vocavit.» Cinis autem ad poenitentiam pertinet. Audi vocantem ad poenitentiam, cum exprobravit quibusdam civitatibus, dicens: «Vae tibi Corozaim, vae tibi Bethsaida; quia si in Tyr
Abbreviated transcription (Latin):
nica Dequa lana: Id÷ denuie qͣm dedit sicut
lanam: Adhuc predestinati pigri erant: s
expecta: uide qͥd sequatur: quia sicut lanam
dedit eos. Fĩt inde tunica: Quomͦ enim dici¬
tur ȩccłia corpus xp̃i: dicitur et uestimentũ
ut exhiberet sibi gloriosam eccłiam non habẽ¬
tem maculam aut rugam: Ergo exhibeat
gloriosam ȩccłiam sibi non habentẽ maculã
aut rugam: faciat sibi uestem delana illa ꝗͣ
predestinauit inniue ad huc inhominibus
incredulis. et frigidis. ⁊pigris: faciat uestẽ de
hac lana: ut abluatur amaculis mundetur
fide: ut rugam non habeat tendatur i
cruce: Quid ait Nuiem uelut lanam: Iam
si p̃destinati sunt: uocandi sunt: Quos enim
p̃destinauit: illos et uocauit lam quomͦ uo¬
cantur: Ex languore corꝑis illius: ut fiant
sani: Quomͦ uocantur: Audi euuangłium:
Hon ueni uocare iustos: s peccatores inpeniten¬
tiam: Incipit gͦ iam p̃destinatione illius

Expanded text:
nica; de qua lana, id est de nive quam dedit sicut nica; de qua lana, id est de nive quam dedit sicut lanam, adhuc praedestinati, pigri erant: sed exspecta, vide quid sequatur; quia sicut lanam dedit eos, fit inde tunica. Quomodo enim dicitur Ecclesia corpus Christi, dicitur et vestimentum «Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam» . Ergo exhibeat sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam; faciat sibi vestem de illa lana quam praedestinavit in nive. Adhuc in hominibus incredulis, et frigidis, et pigris, faciat vestem de hac lana. Ut abluatur a maculis, mundetur fide; ut rugam non habeat, tendatur in cruce. «Qui dat nivem sicut lanam.» 24. Jam si praedestinati sunt, vocandi sunt. «Quos» enim «praedestinavit, illos et vocavit» . Jam quomodo vocantur ex languore corporis illius, ut sani fiant? quomodo vocantur? Audi Evangelium: «Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam» . Incipit ergo jam praedestinatione nivis illius
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ quantomagis ꝑnos dr. tanto auidiores in¬
uenit Ecce nos pigri in hac t̾ra: qͣsi congelaui¬
mus hic Et quomodo contĩgit niub sursũ
enim gelant & inima decidunt: sic frigescẽ¬
te caritate decidit humana natura. in has t¬
ras: & pigro corꝑe inuolita uelut nix facta
ẽ: s mista niue sunt p̃destinati filii di Dat
enim ille nuem. uelut lanam: Quid ẽ uelut
lanam: Idest de niue qͣm dedit : de istis pigͥs
adhuc spu. et frigidis. qͦs p̃destinauit: fac¬
turus ẽ aliquid Lana enim. materies uestis
ẽ lana cum uidetur: ueluti p̃paratio ẽ aliqͣ
aduestem Ergo qͥa p̃destinauit hos qui ad
tp̃s frigidi tepent interra. & nondũ feruent
spũ caritatis. dep̃destinatione enim adhuc
loquitur: ueluti lanam dedit hos ds : factu¬
rus ẽ inde uestem: Merito inmonte uestis ꝯͥ
fuisit sicut nic Fulgebat uestis xͥͥ fulsit sicut
nix: tanquam deila laua iam facta erat tu¬

Expanded text:
Dei, quanto magis per nos dicitur, tanto avidiores inDei, quanto magis per nos dicitur, tanto avidiores invenit. Ecce nos pigri in hac terra quasi congelavimus hic. Et quomodo contingit nivibus; sursum enim gelant, et in ima decidunt: sic frigescente charitate decidit humana natura in has terras, et pigro corpore involuta velut nix facta est. Sed in ista nive sunt praedestinati filii Dei. Dat enim ille «nivem velut lanam.» Quid est, «velut lanam?» Id est, de nive quam dedit, de istis pigris adhuc spiritu et frigidis quos praedestinavit, facturus est aliquid. Lana enim materies vestis est: lana cum videtur, veluti praeparatio est aliqua ad vestem. Ergo quia praedestinavit hos qui ad tempus frigidi repunt in terra, et nondum fervent spiritu charitatis de praedestinatione enim adhuc loquitur, veluti lanam dedit hos Deus; facturus est inde vestem. Merito in monte vestis Christi fulsit, sicut nix . Fulgebat vestis Christi, sicut nix, tanquam de illa lana jam facta erat tu
Abbreviated transcription (Latin):
locitas. ut et ubiq sit: & nusquam inclusa
teneatur S cogitare ista non possumus.
pigri sumus Quis ista cogitit: Et reuera
Quid hic ostendit Quia quotienscunq in¬
tellexerimꝰ: non intelleximus sicuti ẽ: Quare
hoc: Corpꝰ enim qđ corrumpitur ad gra¬
uat animam: Ergo int̾ra frigidi sumus:
Nelocitas enim feruens ẽ: et omnia feruentia
ueloctora: omnia frigidi yra. tardiora: Nos tar¬
di gͦ frigidi: Illa autem sapientia. currit usq
inuelocitatem: Ergo feruentissima ẽ: nec ẽ
huius corruptibilis honerati: nullã ne spẽ
habemus ad capiendũ uerbum. qđ usq inue¬
locitatem currit: An uͦ ille. quãuis corꝑe
ĩ ĩfuna depressos deseruit: Honne ipse p̃de¬
stinauit nos. ante quam in isto mortali & pi¬
gro corꝑe nasceremur: Qui gͦ p̃destinauit nos.
dedit terre niuem ipsos nos: lam enim ueni¬
amus adiuos psalmi u̾sus: sub obscuros Inci¬
piant illa ĩuolucra euolui: qm̃ uos uerbũ

Expanded text:
locitas, ut et ubique semper sit, et nusquam inclusa locitas, ut et ubique semper sit, et nusquam inclusa teneatur. Sed cogitare ista non possumus; pigri sumus. Quis ista cogitet? Et revera,. Quid hic ostendit? Quia quotiescumque intellexerimus, non intelleximus sicuti est. Quare hoc? «Corpus enim quod corrumpitur aggravat animam» . Ergo in terra frigidi sumus. Velocitas enim fervens est; et omnia ferventia velociora, omnia frigida tardiora. Nos tardi, ergo frigidi. Illa autem Sapientia currit usque in velocitatem. Ergo ferventissima est; nec eshujus corruptibilis onerati, nullamne spem habemus ad capiendum Verbum, quod usque in velocitatem currit? An vero ille quamvis ex corpore in infima depressos deseruit? Nonne ipse praedestinavit nos, antequam in isto mortali et pigro corpore nasceremur? Qui ergo praedestinavit nos, dedit terrae nivem, ipsos nos. Jam enim veniamus ad illos Psalmi versus subobscuros; incipiant illa involucra evolvi: quoniam vos verbum
Abbreviated transcription (Latin):
uelocitas. usq inipsam uelocitatem: ueloci¬
tas ipsa quid ẽ fr̃s: Ubiq ẽ: non ẽ inparte
Hoc ꝓtinet aduerbũ dĩ non eẽ in parte:ꝰ ubiq
eẽ p̃semetipsum uerbũ ex quo dĩ iurtus & dĩ
sapientia ẽ. nondum assumpta carne Si cogi¬
temus dm̃ informa dĩ. uerbum equale patri:
Ipsa ẽ sapientia dĩ de qua dictum ẽ. atingit
afine usq ad finem fortiter: Quanta uelocitas:
attingit afine usq ad sinẽ fortit̃: S forte ĩmo¬
bilitate aitingit Si immobilitate: tanquam
moles aliqua sarea impleat locũ aliquẽ. dr̃
qd attingat eiusdẽ loci afine usq adfinẽ: ñ
tamen motu Quid gͦ dicimꝰ : Non habet mo¬
tum uerbum ulud & sapientia uia stolida
ẽ: Et ubi ẽ qđ dicitur de sapientie spũ: cũ
multa dicerentur. Acutus inquit: mobilis:
certus: incoinquinatus Sic utiq sapi¬
entia dĩ mobilis: Si ergo mobilis: quando
hoc tangit. ulud ñ tangit ut hoc tangit u¬
lud deserit. Et ubi ẽ uelocitas: hoc facit ue¬

Expanded text:
velocitas, usque in ipsam velocitatem? Velocitas ipsa quid est, fratres? Ubique est, non est in parte. Hoc pertinet ad Verbum Dei, non esse in parte, ubique esse per seipsum Verbum, ex quo Dei Virtus et Dei Sapientia est , nondum assumpta carne. Si cogitemus Deum in forma Dei, Verbum aequale Patri; ipsa est Sapientia Dei, de qua dictum est: «Attingit in fine usque ad finem fortiter» . Quanta velocitas! «Attingit a fine usque ad finem fortiter.» Sed forte immobilitate attingit. Si immobilitate, tanquam moles aliqua saxea impleat locum aliquem; dicitur quod attingit ejusdem loci a fine usque ad finem, non tamen motu. Quid ergo dicimus? non habet motum Verbum illud, et Sapientia illa stolida est? Et ubi est quod dicitur de Sapientiae Spiritu? Cum multa dicerentur: «Acutus,» inquit, «mobilis, certus, incoinquinatus» . Sic utique sapientia Dei mobilis. Si ergo mobilis; quando hoc tangit, illud non tangit? aut hoc tangit, illud deserit? Et ubi est velocitas? Hoc facit ve
Abbreviated transcription (Latin):
nis: quia illo male inuenturus ẽ. qui mͦ
securi sunt. ideo quia ꝑuersȩ securi sunt: secu¬
ri sunt enim inuoluptatib scłiꝰ cũ deberent
ẽẽ. securi domitis cupiditatib scłi: iã utiq il¬
li uitȩ nos p̃parauit apłs. inuerbis quȩ tuc
etiam commemoraui: Decȩtero fr̃s tempꝰ bre¬
ue ẽ Reliquum ẽ ut et qͥ habent uxores. tan¬
quã non habentes sint: et qui emunt tanꝗͣ ñ

Expanded text:
nis; quia illos male inventurus est, qui modo nis; quia illos male inventurus est, qui modo securi sunt, ideo quia perverse securi sunt; securi sunt enim in voluptatibus saeculi, cum deberent esse securi domitis cupiditatibus saeculi: jam utique illi vitae nos praeparavit Apostolus, in verbis quae tunc etiam commemoravi, «De caetero, fratres, tempus breve est: reliquum est ut qui habent uxores, tanquam non habentes
Abbreviated transcription (Latin):
sidiari ñ poterit: quia nec ẽẽ ibi ꝑmittitur:
Si enĩ mͦ excluditur de corde credentium: qͦmͦ
excludetur deciuitate uiuentium: e uiderit
fr̃s: Quid erit Rogo uos ẽẽ in illa ciuitate
de qua loqui tantum gaudium ẽ. Huic futu¬
rȩ uitȩ:. corda preꝑare debemus Quisqͥs ei cor
p̃parau̾it: totam istã contempnet: contẽpta
ista securum facit. expectare dic̃ de qͦ expec¬
tando dñs terruit: Cum gͦ psalmus iste di¬
cat nobis etcantet deilla uita futura: euuan¬
głium autem terruerit dep̃senti: psalmus fa¬
cit amorem futurȩ: euuangłium facit t̾rorẽ
presentis Nec de futurȩ delectatione tacetur
inlittens noui testamenti: multomagis ineis
ubi non tanquam cũ ĩ uolucris quibusdã
ꝓferuntur illa que intelligenda sunt: sibi
uidentur aꝑta. ut intelligantur obscura Cũ
gͦ diceret nob euuangłium. obseruate nouissi¬
mum diẽ uenturum diẽ aduentus fuii homi¬

Expanded text:
sidiari non potest; quia nec esse ibi permittitur. sidiari non potest; quia nec esse ibi permittitur. Si enim modo excluditur de corde credentium, quomodo excludetur de civitate viventium? Quid erit, fratres, quid erit, rogo vos, esse in illa civitate, de qua loqui tantum gaudium est? Huic futurae vitae corda praeparare debemus: quisquis ei cor praeparaverit, totam istam contemnit; contempta ista securum facit exspectare diem de quo exspectando Dominus terruit. 4. Cum ergo psalmus iste dicat nobis et cantet de illa vita futura, Evangelium autem terruerit de praesenti; Psalmus facit amorem futurae, Evangelium facit timorem praesentis. Nec de futura delectatione tacetur in litteris Novi Testamenti, et multo magis in eis, ubi non tanquam cum involucris quibusdam proferuntur illa quae intelligenda sunt; sed ibi videntur aperta, ut hic intelligantur obscura. Cum ergo diceret nobis Evangelium, Observate diem novissimum venturum, diem adventus Filii homi
Abbreviated transcription (Latin):
sauciatum: nulla nube ꝑturbatum negotiũ
nr̃m Qđerit. laudare dm̃: amare et laudare:
laudare inamore: amare inlaude: Beati qui
habitant indomo tua: inscła scłorum lauda¬
bunt te Quare nͥ quia inscła scłoꝵ uidebt̃¬
te: hoc ergo fr̃s mei qͣle spectaculum erit ui
sio dĩ: Uident homines uenatorẽ: et delectan¬
tur: Ue miseris: si non se correxerint: Qui
enim uident uenatorem et delectantur: iude¬
bunt saluatorẽ & contristabunt᷑ Quid ulis
miserius qͥbꝰ saluator saluti ñerit: Hon ergo
mirum. qͥa illis quib uoluptati ẽ. homo pu¬
gnans: nonerit saluti deus lib̾ans Nos autẽ
fr̃s. si nos ineius menbris meminimus: si con¬
cupiscimꝰ: si ꝑseueramus: uidebimus ⁊ gau¬
debimus Erit ula ciuitas purgatis omĩbꝰ
ciuib suis: nullo admixto seditioso aut tur¬
bulento: Inimicus ille qui mͦ inuidet ne ad
illam patriam ueniamus. ullic cuiquam in¬

Expanded text:
sauciatum, nulla nube perturbatum. Negotium sauciatum, nulla nube perturbatum. Negotium nostrum quod erit? Laudare Deum amare et laudare; laudare in amore, amare in laudibus. «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te» . Quare, nisi quia in saecute? Hoc ergo, fratres mei, quale spectaculum erit in visione Dei? Vident homines venatorem, et delectantur: vae miseris, si non se correxerint! Qui enim vident venatorem, et delectantur, videbunt Salvatorem, et contristabuntur. Quid illis miserius, quibus Salvator saluti non erit? Non ergo mirum quia illis quibus voluptati est homo pugnans, non erit saluti Deus liberans. Nos autem, fratres, si nos in ejus membris meminimus, si concupiscimus, si perseveramus, videbimus et gaudebimus. Erit illa civitas purgatis omnibus civibus suis, nullo admixto seditioso aut turbulento: inimicus ille qui modo invidet, ne ad illam patriam veniamus, illic cuiquam in
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m infide sua: Si dormit fides: merito fluc¬
dormiebat innaui: et nauis fluctuabat inaqͥ
tempestatib multis Fuctuat ergo cor. qͣndo
xp̃c dormit: fides tua dormit Quid adhuc
dubitatione ut tempestate iactari s: Excita
xp̃m: excita fidem tuam Conspice ocłis fi¬
dei uitam futurã ꝓpter quã credidisti: ꝓpĩ
quã signo eiꝰ signaris. qui ꝓpterea duxit hanc
uitam ut tͥ ostenderet. quã sit contempnenda
qͣm diligebas: et quam sit sꝑanda quã non cre-¬
debas Si ergo fidẽ excitaueris: et ocłm eius
innouissima miseris. futurũq scłm in quo
gaudebimꝰ post alterum dñi aduentũ. post
iudicium ꝑactum. post traditum scĩs regnũ
celoꝵ: siillam uitam cogitaueris: et ulluis
uite negotium ociosũ de qͦ sepe locuti sumꝰ
km̃i: non fluctuabis negotium nr̃m Ociosũ
negotium. plenũ erit solius dulcedinis nulla
interpellatum molestia: nulla fatigatione

Expanded text:
m in fide sua: sed dormit fides. Merito flucm in fide sua: sed dormit fides. Merito flucdormiebat in navi, et navis fluctuabat in aquis et tempestatibus multis . Fluctuat ergo cor, quandoChristus dormit? Fides tua dormit. Quid adhuc dubitationis tempestate jactaris? Excita Christum, excita fidem tuam: conspice oculis fidei vitam futuram, propter quam credidisti, propter quam signo ejus signaris, qui propterea duxit hanc vitam, ut tibi ostenderet quam sit contemnenda quam diligebas, et quam sit speranda quam non credebas. Si ergo fidem excitaveris, et oculos ejus in novissima miseris, futurumque saeculum in quo gaudebimus post alterum Domini adventum, post judicium peractum, post traditum sanctis regnum coelorum, si illam vitam cogitaveris, et illius vitae negotium otiosum, de quo saepe locuti sumus, charissimi; non fluctuabit negotium nostrum, otiosum negotium plenum solius dulcedinis, nulla interpellatum molestia, nulla fatigatione
Abbreviated transcription (Latin):
co. si meminit caritas ur̃a qͥ ad fuistis. ipsã
eugłieam lectionẽ quȩ nos diutius tenuit.
ut psalmi expositio differretur: congruam
lectam fuisse eidem psalmo: Hoc tc̃ diximus.
s ostendere non ualiuimꝰ. quia psalmum di¬
stulimus: Hodie itaq demonstranda ẽ ipsa
congruentia: In euuangłica ipsa lectione ter¬
riti sumus. de die nouissimo Terror ille secu¬
ritatem parturit: Territi enim p̃cauemus:
p̃cauentes securi erimus Quomͦ enĩ p̃postera
securitas in terrores impellit: ita ordinata
sollicitudo securitatem parit: Territi autẽ
sumus: ne p̾sentem uitam deficientem uola¬
ticam. transitoriam sic amemus. qͣsi alia nul¬
la sit. Si enim alia nulla ẽ: amemus hanc.
Si alia uita nulla ẽ: feliciores nob̾ sunt qui
ad amphiteatrum hodie uigrlarunt: Quid
enim ait apłs: Si inhac uita tantum inxp̃o
sꝑantes sumus. miserabiliores sumꝰ omnibꝰ
hominib Est ergo alia uita: Interrogetqͣq¬

Expanded text:
co, si meminit Charitas vestra, qui adfuistis, ipsam co, si meminit Charitas vestra, qui adfuistis, ipsam evangelicam lectionem, quae nos diutius tenuit, ut Psalmi expositio differretur, congruam lectam fuisse eidem psalmo. Hoc tunc diximus, sed ostendere non valuimus, quia Psalmum distulimus. Hodie itaque demonstranda est et ipsa congruentia. In evangelica illa lectione territi sumus de die novissimo. Terror ille securitatem parturit; territi enim praecavemus, praecaventes securi erimus. Quomodo enim praepostera securitas in terrores impellit, ita ordinata sollicitudo securitatem parit. Territi autem sumus, ne praesentem vitam deficientem, volaticam, transitoriam, sic amemus, quasi alia nulla sit: si enim alia nulla est, amemus hanc. Si alia vita nulla est, feliciores nobis sunt qui ad amphitheatrum hodie vigilarunt. Quid enim ait Apostolus? «Si in hac vita tantum in Christo sperantes sumus, miserabiliores sumus omnibus hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
do: hoc ẽ qđ paulo ante dixi Patere te curari:
qui & medicum monere audet etiã hominẽ
Consiliumne audebit dare eger medico: uͥ ħo
egrotat et ds̃ curat: Magnũ pietatis & sa¬
nitatis initium ẽ: ante quam scias qͣre qͥd
dictũ sit credere ita debuisse dici. ut dictũ est
Hec enim pietas faciet te capacẽ ut queras quod
dictũ ẽ: et cũ quesieris inuenias: et cũ inuene.¬
ris gaudeas: Adsit gͦ nob̃ apud dnm̃ dm̃ nr̃m
iste affectus precum ur̃arum: et si non ꝓpt̃ nos.
certe ꝓpt̃ uos donare dignet᷑ qđ hic abscondi¬
tum latet Modo gͦ putate nos qm̃ ciuiusdã
spectaculi eteditionis duinȩ dic̃ ꝓmisimus:
ꝓnuntiatis istis uersibus. et nondũ exposite
inuolitas qͣsdã editoris nr̃i sarcinas ꝓtulisse
Utiq adhoc inuoliite ꝓferunt᷑: ut euolute
expectentur yos autẽ ñtantũ intueri. s
et uestiri paramini: Dixeramꝰ autẽ die dñi¬

Expanded text:
do? Hoc est quod paulo ante dixi: Patere te curari; do? Hoc est quod paulo ante dixi: Patere te curari; t aeger qui et medicum monere audet, etiam hominem. Consiliumne audebit dare aeger medico? Ubi homo aegrotat, et Deus curat, magnum pietatis et sanitatis initium est, antequam scias quare quid dictum sit, credere ita dici debuisse ut dictum est. Haec enim pietas facie te capacem ut quaeras quod dictum est, et cum quaesieris invenias, et cum inveneris gaudeas. Adsit ergo nobis apud Dominum Deum nostrum iste affectus precum vestrarum; et si non propter nos, certe propter vos donare dignetur quod hic absconditum latet. Modo ergo putate nos, quoniam cujusdam spectaculi et editionis divinae diem promisimus, pronuntiatis his versibus et nondum expositis, involutas quasdam Editoris nostri sarcinas protulisse. Utique ad hoc involutae proferuntur, ut evolutae exspectentur: vos autem non tantum intueri, sed et vestiri paramini. 3. Dixeramus autem die domini
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ glaciȩ durata ꝑmultos annos: uti ut sole
uł igne facile dissolui ñ possit: hoc ꝓpterea
aliquanto diutiꝰ exposuimus. qͥa multi ig¬
norant:nec illi qui hoc forte norunt de re
quam nouerunt. onerosum debent habere ser¬
lectore. non dubito uos diuersa cogitasse:
dixisse aliquos & uerum. dixisseꝰ magna oꝑa
dñi un particula quȩdam commemorata ẽ.
et ipsa terrena. & ꝓpe omnib annis nota: qͦm
ningat ds̃: quomͦ nebulam spargat: quomͦ
etiam cristallum solidet: alios dixisse sibi
Putas ne sine causa ista inscripturis positas̃:
Aut u̾e ħ totũ hñt qđ sonãt. N nob̃ aliqͥd ĩnuit nix
ista. et lana: nebula et cinis: cristauũs ⁊ panis:
Sedquare sic scriptura loqͥ uoluit: ꝑqͣsdã qͣsi ca¬
ligines similitudinum: quanto melius aꝑtiꝰ
loqueretur: Quare ut quero uł hesito: qͥd sibi
ula uerba exigant: qͣre in audiendo uł laboro:
qͣre plerumq audito psalmo indoctus absce¬

Expanded text:
est glacie durata per multos annos, ita ut a sole est glacie durata per multos annos, ita ut a sole vel igne facile dissolvi non possit. Hoc propterea aliquanto diutius exposuimus, quia multi ignorant: nec illi qui hoc forte norunt, de re quam noverunt onerosum debent habere serLectore, non dubito vos diversa cogitasse; dixisse aliquos, et verum dixisse, Magna opera Domini, unde particula quaedam commemorata est, et ipsa terrena, et prope omnibus annis nota, quomodo ningat Deus, quomodo nebulam spargat, quomodo etiam crystallum solidet: alios dixisse sibi, Putasne sine causa ista in Scripturis posita sunt, aut vere hoc totum habent quod sonant? non nobis aliquid innuit nix ista et lana, nebula et cinis, crystallum et panis? Sed quare sic Scriptura loqui voluit, per quasdam quasi caligines similitudinum? quanto melius apertius loqueretur? Quare vel quaero vel haesito, quid sibi illa verba exigant? quare in audiendo vel laboro? quare plerumque audito psalmo indoctus absce
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs durat. nͥ ipse: Ethabent hȩc tria. similitu¬
dines congruas appositas Neq enĩ dissimilis
ẽ. lana niui: aut cinis nebulȩ: aut frustra
panis candidi nitoris. acandore cristalli Est
enim cristallũ sp̃es quedam inmodum uitri:
sed candid ũẽ: Hoc autem genus traditur ab
fidelissima scriptura testimoniũ dicitꝰ tradit᷑
ergo cristallus durata ꝑmultos annos. & non
resoluta nue ita congelascere: ut resolutio
facilis non sit Niues enim preterite hiemis:
facile dissoluit estas adueniens: Hon enimeis
ad confurmãdã duriciã accessit annositas Ubi
autem niues multȩ ꝑmultos annos suꝑ in¬
uicem missȩ fuerint & copia sua iuolentiam
estatis euicerint. ñestatis uniꝰ ẜ multarum:
presertim inhis terrȩ partib id÷ in aquilonia
plaga. ubi nec estate sol feruentissimus in
dit speciem hanc que cristallus dicitur: In¬
tendat caritas ur̃a Quid. ẽ gͦ cristallũs: Nix

Expanded text:
s durat, nisi ipse? Et habent haec tria similitus durat, nisi ipse? Et habent haec tria similitudines congruas oppositas. Neque enim dissimilis est lana nivi, aut cinis nebulae, aut frusta panis candidi nitori et candori crystalli. Est enim crystallum species quaedam in modum vitri, sed candidum est. Hoc autem genus traditur ab oniam fidelissima Scriptura testimonium dicit: traditur ergo crystallum, durata per multos annos et non resoluta nive, ita congelascere, ut resolutio non facilis sit. Nives praeteritae hiemis facile dissolvit aestas adveniens; non enim eis ad confirmandam duritiam accessit annositas. Ubi autem nives multae per annos multos super invicem missae fuerint, et copia sua violentiam aestatis evicerint, non aestatis unius, sed multarum, praesertim in his terrae partibus, id est in aquilonia plaga, ubi nec dit hanc speciem quae crystallus dicitur. tendat Charitas vestra. Quid est ergo crystallum? Nix
Abbreviated transcription (Latin):
corrigi ñlicebit. Mͦ quis ꝓhibet: hoc cũ ue¬
hement commendaremus dñico die qͥa re-¬
uera quia ꝓpe hoc solum dicendum ẽ. non
parum temꝑis effluxit: & coacti sumus hõ
psalmum susceptum adtractandum inhc̃
diem differre: Mͦ ipse presto ẽ: intendamꝰ
ineũ: immo indm̃. qui hos sermones ꝑmi
scđiam suam inspũ suo dispensare dignatꝰ
ẽ: ita ut ipse nouit expedire infirmitatib
nr̃is: Quis enim eger. consilium medico da¬
re audet: Cũ legeretur.credo aut om̃s
aut multos ur̃m animaduertisse. qđ habe¬
at aliquos uersus ad qͦs aꝑiendos pulsan¬
dum ẽ: maximȩq ubi ait. qͥdat niuiem sict̃
lanam. nebulam uelut cinerẽ spargitꝰ qui
mittit cristallum suã sic̃ frusta panis. infa¬
ciem frigoris eius qͥs subsistet his enim au¬
ditis quisquis ea accipit adlitteram : opera
qͥdẽ diuina cogitauit Quis enĩ dat niuẽ
nͥ ds̃: Et qͥs nebulã spargit nͥ ds̃: Cristallũ¬

Expanded text:
corrigi non licebit: modo quis prohibet? Hoc cum vecorrigi non licebit: modo quis prohibet? Hoc cum vehementer commendaremus dominico die, quia revera, quia prope hoc solum dicendum est; non parum temporis effluxit, et coacti sumus hunc psalmum susceptum ad tractandum, in hunc diem differre. Modo ipse praesto est; intendamus in eum, imo in Deum qui hos sermones per misericordiam suam in Spiritu suo dispensare dignatus est, ita ut ipse novit expedire infirmitatibus nostris. Quis enim aeger consilium medico dare audet? 2. Cum legeretur, credo aut omnes aut multos vestrum animadvertisse quod habeat aliquos versus ad quos aperiendos pulsandum est, maximeque ubi ait: «Qui dat nivem velut lanam, nebulam velut cinerem spargit: qui mittit crystallum suum velut frusta panis; in faciem frigoris ejus quis subsistet?» His enim auditis, quisquis ea accipit ad litteram, opera quidem divina cogitavit. Quis enim dat nivem, nisi Deus? et quis nebulam spargit, nisi Deus? crystallu
Abbreviated transcription (Latin):
timor: Quia uidex uenturus ẽ Nunquid
iniustus: Nunquid maliuolus: Nunquid
inuidus: Nunquid postremo ab altero ex¬
pectans nosse causam tuã: ne forte ule quẽ
instruxisti. uł p̃uaricatione te decipiat. uel
minore facundia deficiens. in nocentiȩ tuȩ
bonũ uerbis demonstrare non possit: Ni¬
chil horum: Quia gͦ uenturus ẽ. Quare non
gaudes: Quis uenturus ẽ uidicare te nisi qͥ
uenit iuidicari ꝓpter te : Non timeas accusa¬
torem: dequo ipse dixit princeps mundi hꝰ
missus ẽ foras: Nontimeas malum aduoca¬
tum: Ipse enim tͥ mͦ aduocatus ẽ: qui tunc
iudex futurus ẽ: Iue erit et tir & causa tua:
sermo causȩ tuȩ: testimonium conscientiȩ
tuȩ Qius quis gͦ futurum iudicem times::
presentem conscientiam tuã corrige mͦ¬
arum netͥ ẽ. qđ preterita ñ requiret: Sine
aliquo spacio temꝑis tunc iudicabit: sed
cum qͣnto spacio temporis mͦ p̃cipit: tc̃ iã

Expanded text:
timor? quia judex venturus est? Numquid timor? quia judex venturus est? Numquid injustus? numquid malevolus? numquid invidus? numquid postremo ab altero exspectans nosse causam tuam; ne forte ille quem instruxisti, vel praevaricatione te decipiat, vel minori facundia et facultate deficiens, innocentiae tuae bonum verbis demonstrare non possit? Nihil horum. Quis ergo venturus est? quare non gaudes? Quis venturus est judicare te, nisi qui venit judicari propter te? Non timeas accusatorem, de quo ipse dixit: «Princeps hujus mundi missus est foras» . Non timeas malum advocatum; ille enim tibi modo advocatus est, qui tunc judex futurus est. Ille erit, et tu, et causa tua; sermo causae tuae, testimonium conscientiae tuae. Quisquis ergo futurum judicem times, praesentem conscientiam tuam modo corrige. Parumne tibi est quod praeterita non requiret? Sine reliquo spatio temporis tunc judicabit: sed cum quanto spatio temporis modo praecipit? Tunc jam
Abbreviated transcription (Latin):
D eminit caritas ur̃a: depͤal¬
mo quẽ mͦ cantauimus
inhodiernum diẽ nos di¬
stulisse sermonem: Ipse
enim erat. et die dñico
lectus: et tractandus ipse
susceptus S quia eugłi¬
in eo qđ nob̃ dñs diẽ nouissimum cõmen¬
dauit. cautosq nos et uigilantes expectare
uoluit aduentum suum: terrens etiã exem¬
plo. ne dampnet iudicio: sic futurum dicẽs
aduentum filii hominis sic̃ indieb noe
mnanducabant et bibebant. emebant. uende¬
bant. nubebant. uxores ducebant. donec in¬
troieet noe in arcam: et uenit diluium. &
ꝑdidit om̃s: solliciti ergo. et magno timore
concussi: quis enim si credit ñtimeat: in eo
sumus. qͣntum potuimus immorati. ut de
sermo ꝓduceretur: qͦ possimus illum diẽ ñ
solum securi expectare. s etiam desiderare.¬
debemus: Si enim amamus xp̃m: utiq ad¬
uentum eius desiderare debemus Puersum
enim ẽ. et nescio utrum uerũ: quẽ diligis
timere neueniat orare adueniat regnũ
tuum: et timere ne exaudiaris: Unde aut̃

Expanded text:
eminit Charitas vestra de psalmo quem modo cantavimus, in hodiernum diem nos distulisse sermonem. Ipse enim erat, et die dominico lectus est, et tractandus ipse susceptus. Sed quia evangeliin eo quod nobis Dominus diem novissimum commendavit, cautosque nos et vigilantes exspectare voluit adventum suum; terrens etiam exemplo, ne damnet judicio; sic futurum dicens adventum filii hominis, sicut in diebus Noe: manducabant et bibebant, emebant, vendebant, nubebant, uxores ducebant, donec introiret Noe in arcam, et venit diluvium, et perdidit omnes . Solliciti ergo et magno timore concussi quis enim si credit, non timeat?, in eo sumus, quantum potuimus, immorati, ut de sermo produceretur, quo possimus illum diem non solum securi exspectare, sed etiam desiderare. Si enim amamus Christum, utique adventum ejus desiderare debemus. Perversum enim est, et nescio utrum verum, quem diligis timere ne veniat; orare, «Adveniat regnum tuum» ; et timere ne exaudiaris. Unde autem
Abbreviated transcription (Latin):
as Has gͦ iustificationes adeo didicit iacob qui
fecit ipsum iacob luctari cum angło: incuuis
angłi ꝑsona. ipse dñs erat: luctatus Tenuit:
ium fecit: ut teneret inualuit: ut teneret fec̃¬
se teneri: misccłia ñ infirmitate Luctatus gͦ ia¬
cob p̃ualuit: tenuit Et quem uidebatur uicis¬
se: rogat ut benedicatur abeo. Quomͦ intellige¬
bat cũ quo luctatus fueritꝰ quem tenuerit: Quare
iuolenter ẽ luctatus et tenint: Quia regnum celoꝵ
ium patitur: et qui ium faciunt. diripiunt illud:
Et qͣre luctatus: quia cũ labore: Quare uix tenemus
qđ facile amisimus: He facile recipiendo qͦd amisi¬
mus: discamꝰ ꝑdere qđ tenemus: Laboret homo ut
teneat: tenebit ad firmitatem. qđ tenuerit post
laborem: Ergo hȩc iudicia sua ds̃ manifestauit
ideo nonsine causa. quia ꝓpt̃ nos. qui solus potest
dicere. quȩ ñ rapui tunc exsoluebam: qͥ solꝰ dicere
potuit ecce uenit princeps mundi huius. & in

Expanded text:
as» . Has ergo justificationes a Deo didicit Jacob, qui as» . Has ergo justificationes a Deo didicit Jacob, qui fecit ipsum Jacob luctari cum Angelo; in cujus Angeli persona ipse Dominus erat luctatus. Tenuit, vim fecit ut teneret, invaluit ut teneret: fecse teneri misericordia, non infirmitate. Luctatus ergo Jacob praevaluit, tenuit; et quem videbatur vicisse, rogat ut benedicatur ab eo . Quomodo intelligebat cum quo luctatus fuerat, quem tenuerit? Quare violenter est luctatus, et tenuit? Quia «regnum coelorum vim patitur, et qui vim faciunt, diripiunt illud» . Ergo quare luctatus? Quia cum labore. Quare vix tenemus quod facile amisimus? Ne facile recipiendo quod amisimus, discamus perdere quod tenemus. Laboret homo ut teneat; tenebit ad firmitatem quod tenuerit post laborem. Ergo haec judicia sua Deus manifestavit ideo non sine causa, quia propter nos: qui solus potest dicere, «Quae non rapui, tunc exsolvebam» ; qui solus dicere potuit, «Ecce venit princeps hujus mu
Abbreviated transcription (Latin):
uuntur: eunt inaqͣs: Sui sitiuint: ueniant & bi¬
bant: Saulus durus ut cristallum. stephanum
ẽ ꝑsecutus admortem: Paulus iam in aqua uiua.
gentes uocat ad fontem Spirauit sp̃s ei et flu¬
inaustro Captiuitate enim: ierłm tanqͣm
congelauerat inbabilonia: flat auster: solui¬
tur rigor captiuitatis. et currit indm feruor
caritatis: Spirauit sp̃s eius. et ꝓfluent aque:
fiet ineo fons aque salientis inuitam ectrnam:¬
Annuntians uerbum suum iacob: iusticias &
iudicia sua isrł Quas iusticias: quȩ iudicia:
quia et quicquid hic humanum genus ante
ꝑpessum ẽ. cum eẽt nix. et nebula. & cristallum:
merito ꝑpessum ẽ. suꝑbie & elationis indeum:
Recurramus adoriginem casus nr̃i: et uideamꝰ
qͣm uerissime inpsalmo cantat᷑ prius quam
humiliarer ego deliqui S qͥ dicit prius quã
humiliarer ego deliqui: ipse dicit bonum ẽ mͥ.
qm̃ humiliasti me. ut diseam iustificationes tu¬

Expanded text:
vuntur, eunt in aquas; qui sitiunt, veniant et bivuntur, eunt in aquas; qui sitiunt, veniant et bibant. Saulus durus ut crystallum, Stephanum est persecutus ad mortem; Paulus jam in aqua viva gentes vocat ad fontem. «Spirabit spiritus ejus, et fluin austro» . Captiva enim Jerusalem tanquam congelaverat in Babylonia: flat auster, solvitur rigor captivitatis, et currit in Deum fervor charitatis. «Spirabit spiritus ejus, et fluent aquae.» Fiet in eos fons aquae salientis in vitam aeternamAnnuntians verbum suum Jacob, justitias et judicia sua Israel.» Quas justitias? quae judicia? Quia et quidquid hic humanum genus ante perpessum est, cum esset nix, et nebula, et crystallum, merito perpessum est superbiae et elationis in Deum. Recurramus ad originem casus nostri, et videamus quia verissime in psalmo cantatur: «Priusquam humiliarer, ego deliqui.» Sed qui dicit, «Priusquam humiliarer, ego deliqui;» ipse dicit, «Bonum mihi est quoniam humiliasti me, ut discam justificationes tu
Abbreviated transcription (Latin):
undiq ex hibeat xp̃ianos: anhelans cedes: Durus ẽ
iste etgelidꝰ: contra ignem dĩ s quantum eẽt durꝰ:
quantum gelidus: ecce ue qui emittet uerbũ suũ
et tabefaciet ea. clamauit decelo feruidus saule
saule quid me ꝑsequeris. Una illa uoce tanta duri¬
cia cristalli resoluta est Emittet gͦ uerbũ suũ.
et tabefaciet ea Nondesꝑetur decristallo: Quanto
minus deniuib ut de nebuliᷤ: De ipso cristallo ñ
despetur: Audi uocem quandam cristalli Qui
prius fui blasphemus: et ꝑsecutor. et iniuiriosus:
S quare soluit cristallum ds̃: Hede se nix ipsa
desperet Ait enim: Ideo miscđ̃iam consecutus
nimitatem: adinformationẽ eoꝵ qͥ credituris̃
illi inuitam eternam: Clamat gͦ d̃s adgentes.
Solui ergo cristallum: uenite niues Emittet uer¬
bum suũ: et tabefaciet ea Spirauit sp̃s eus:
et ꝓfluent aque Ecce cristallum et niues resol¬

Expanded text:
undique exhibeat Christianos, anhelans caedes. Durus est undique exhibeat Christianos, anhelans caedes. Durus est iste et gelidus contra ignem Dei. Sed quanquam esset durus, quanquam gelidus, ecce ille qui «emittet verbum suum, et tabefaciet ea,» clamavit de coelo fervidus, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Una illa voce, tanta illa duritia crystalli resoluta est. «Emittet» ergo «verbum suum, et tabefaciet ea.» Non desperetur de crystallo; quanto minus de nive, vel de nebula? De ipso crystallo non desperetur. Audi vocem quamdam crystalli: «Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus.» Sed quare solvit crystallum Deus? Ne de se nix ipsa desperet. Ait enim, «Ideo misericordiam consecutus nem longanimitatem, ad informationem eorum qui credituri sunt illi in vitam aeternam» . Clamat ergo Deus ad gentes: Solvi crystallum, venite nives. «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea; spirabit spiritus ejus, et fluent aquae.» Ecce crystallum et nives resol
Abbreviated transcription (Latin):
tanqͣm de lana conficitur tunica Nebula
illa inpenitentia salutem inuenit: qͥa qͦs p̃¬
destinauit. illos & uocauit S licet sint in¬
ter p̃destinatos durissimi: et multo qͣsi tem¬
pore congelauerint. & cristallum facti fucrint:
ñerunt dur miscđie dĩ. Emittet u̾bũ suũ.
itabefaciet ea. Quid ẽ. tabefaciet ea: Ne foctein
malo ĩtelligatis tabefaciet: liqͣfaciet. dissoluet.
Duri s̃ enĩ ꝑsuꝑbiã: Merito et suꝑbia stupor
rem passi homines cottidie: dicunt. obstupuit:
Ergo suꝑbia stupor est Emittet uerbum suum
et tabefaciet ea Et reuera cumuli nuns cum
tabefiunt. deliquescunt inhumilitatez Quomͦ
ergo qͣsi nuus montẽ. erigit stupor: sic stultũ
erigit suꝑbia Emittet uerbum suum. et tabe¬
faciet ea Ecce uenit ulud cristallum saulus
pꝰ cedem et lapidationem stephani. duricia q̃dã
stupidus inxp̃m: pet it litteras asacerdotib ut

Expanded text:
tanquam de lana, conficitur tunica. Nebula tanquam de lana, conficitur tunica. Nebula illa in poenitentia salutem invenit; quia «quos praedestinavit, illos et vocavit.» Sed licet sint inter praedestinatos durissimi, et multo quasi tempore congelaverint, et crystallum facti fuerint; non erunt duri misericordiae Dei. «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea.» Quid est, «tabefaciet?» Ne forte in malo intelligatis «tabefaciet;» liquefaciet, dissolvet. Duri sunt enim per superbiam. Merito et superbia stupor rem passi homines quotidie dicunt, Obstupui. Ergo superbia stupor est. «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea.» Et revera cumuli nivis cum calefiunt, deliquescunt in humilitate. Quomodo ergo quasi montem nivis erigit stupor, sic stultos erigit superbia. «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea.» Ecce venit illud crystallum Saulus post caedem et lapidationem Stephani, duritia quadam stupidus in Christum, petiit litteras a sacerdotibus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ecce ñuocat: ecce ñ aꝑit sensum: ecce non in¬
fundit grãm Saluatur homo si potest glatiȩ
stulticie. Non potest Quare non potest: Infa¬
ciem frigoris euis qͥs subsistit: Uide gͦ conge¬
lascentem ulum dicentem: Uideo aliã legẽ
inmenbris meis repugnantem legi m̃tis meȩ:
et captiuum me ducentẽ in lege peccati quȩ¬
libabit decorꝑe mortis huius: Ecce frigesco:
ecce congelasco: Quo calore soluar ut currã:
Quis me libabit decorꝑe mortis huuis: Infaciẽ
frigoris eius quis subsistet: Et quis semetipsũ
lib̾abit: si ille deserit: & qͥs liberat: Grãdĩ ꝑ¬
iħm xp̃m dnm nr̃m Audi & hic grãm dĩ. qui
mittit cristallum suũ sic̃ frusta panis Infaciẽ
frigoris eius qͥs subsistet: Ergo desꝑatio ẽ. Absit.
Sequitur enim E mittet uerbum suũ: &
tabefaciet ea Non ergo desꝑet nix: ñ desꝑet
nebula: non desꝑet cristallum: De niue nanq

Expanded text:
ecce non vocat, ecce non aperit sensum, ecce non inecce non vocat, ecce non aperit sensum, ecce non infundit gratiam: solvatur homo, si potest, glacie stultitiae. Non potest. Quare non potest? «In faciem frigoris ejus quis subsistet?» Vide ergo congelascentem illum, et dicentein membris meis repugnantem legi mentis meae et captiuum me ducentem in legem peccati liberabit de corpore mortis hecce congelasco; quo calore solvar, ut curram? «Quis me liberabit de corpore mortis hujus? In faciem frigoris ejus quis subsistet?» Et quis seipsum liberabit, si ille deseruerit? Et quis liberat? «Gratia  Audi et hic gratiam Dei: «Qui mittit crystallum suum sicut» «frusta panis: in faciem frigoris ejus quis subsistet?» Ergo desperatio est? Absit. Sequitur enim: «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea.» Non ergo desperet nix, non desperet nebula, non desperet crystallum. De nive namque