comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hec ẽ fidei sanitas que nos facit querere ut inue¬
niamus petere ut accipiamus. pulsare ut aꝑiatur
nobis. Contra istam qui disputat. contra se ip̃m clau¬
dit hostium misccłie dei. Nolo plura dicere
de re tanta. quia melius eam committo fi¬
delium gemitib quam sermonib meis. ui¬
dete tamen obsecro quale sit ideo uolenti ⁊ cur¬
renti. misccł̃iam dei non necessariam. que illũ
etiam preuenit ut cutteret quia de qͦdam
ait apłs quod uult faciat. ibi ut arbitror uͥ
sequiturꝰ ⁊ dicit. non peccat sinubat. quasi ꝓ
magno habendum sit uelle nubere. Ubi de ad
uetiam ibi prodest aliquid uelle:. nisi d̾s pro¬
uidentia qua gubernat omnia. marem femi¬
nam q coniungat: Aut qm̃ ad philemonem
scͥpsit apłs. ut non quasi ex necessitate bo¬
num eius eẽt. sed uoluntarium quasi aliter
sit uoluntarium bonum. nisi cum ds̃ opera¬
tur in nob̾ ⁊ uelle et operari. pro bona uolũ¬

Expanded text:
haec est fidei sanitas, quae nos facit orare: quaerere, ut inuehaec est fidei sanitas, quae nos facit orare: quaerere, ut inueniamus, petere, ut accipiamus, pulsare, ut aperiatur nobis. contra istam qui disputat, contra se ipsum claudit ostium misericordiae dei. nolo plura dicere de re tanta, quia melius eam committo fidelium gemitibus quam sermonibus meis. Videte tamen, obsecro, quale sit ideo uolenti et currenti misericordiam dei non necessariam, quae illum etiam praeuenit, ut curreret. quia de quodam ait apostolus: quod uult faciat, ibi, ut arbitror, ubi sequitur et dicit: non peccat, nubat — quasi pro magno habendum sit uelle nubere, ubi de adiuero etiam ibi prodest aliquid uelle, nisi deus prouidentia, qua gubernat omnia, marem feminamque coniungat — aut quoniam ad Philemonem scripsit apostolus: ut non quasi ex necessitate bonum eius esset, sed uoluntarium, quasi aliter sit uoluntarium bonum, nisi cum deus operatur in nobis et uelle et operari pro bona uolun
Abbreviated transcription (Latin):
nu consilii sui. adiecit ei mandata ⁊ precepta.
Si uoles precepta seruabunt te: et in posterum
fidem placitam facere. Apposuit tibi aquam
⁊ ignem: ad quoduis porrige manum tuam.
Ante hominẽ bonum ⁊malũ: uita ⁊ mors. Pau¬
pertas ⁊ honestas. a dño deo sunt. Item apud
ysaiam. & si uolueritis ⁊ audieritis me. que
bona sunt terre manducabitis. Si autem
nolueritis nec obaudieritis mc. gladius uos comedet.
Os enim domini. locutum ẽ hec. hic uͦ quantũ libet
isti se obtegant. aꝑuntur. Declarant enim se contͣ¬
dei grãm uel misccłiam disputare: quam uolumus
impetrare cum dicimus. fiat uoluntas tua sic̃
in celo ⁊ in terra. uel ne nos inferas in temptatio¬
nem. sed libera nos a malo. Ut quid enim ista oran¬
do tanto gemitu petimus. si uolentis hominis
et currentis non miserentis ẽ dei: Non quia
hoc sine uoluntate nr̃a agitur. sed quia uoluntas
non implet quod agit. nisi diuinitus adiuuet᷑.

Expanded text:
nu consilii sui. adiecit ei mandata et praecepta: nu consilii sui. adiecit ei mandata et praecepta: si uoles praecepta, seruabunt te et in pfidem placitam facere. Apposuit tibi aquam et ignem, ad quod vis porrige manum tuam. Ante hominem bonum et malum, vita et mors, paupertas et honestas a Domino Deo sunt . Item apud Isaiam: Et si volueritis et audieritis me, quae bona sunt terrae manducabitis; si autem nolueritis nec obaudieritis me, gladius vos comedet. Os enim Domini locutum est haec » . Hic vero, quantumlibet isti se obtegant, adei gratiam uel misericordiam disputare, quam uolumus impetrare cum dicimus: fiat uoluntas tua sicut in caelo ita et in terra. uel: ne nos inferas in temptationem, sed libera nos a malo. ut quid enim ista orando tanto gemitu petimus, si uolentis hominis et currentis, non miserentis est dei? non quia hoc sine uoluntate nostra agitur, sed quia uoluntas non implet quod agit, nisi diuinitus adiuuetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc peccatum nullũ erit. quia infirmitas
nec inteuor nec exterior ulla remanebit. Et om¬
nis qui habet hanc spem in eum: scĩficat se si¬
cut et ipse sc̃s ẽ. Sc̃ĩficat enim se non ꝑse ip̃m:
sed credendo in illum et inuocando illum. qui scĩ¬
ficat scõs suos. Cuius scĩ ficationis ꝑfectio que
nunc proficit ⁊ crescit. de die in diem. omnes in¬
firmitatis reliquias ablatura ẽ. Item dicunt
inquit. Non uolentis neq currentis. sed mise¬
apłs alibi de quodam ait. quod uult faciat.
Item inquit ad philemonem de onesimo. Quẽ
ego uolueram apud me detinere. ut pro ce mͥ
ministraret. sed sine consiliotuo nichil uolui
facere. ut non quasi ex necessitate bonum tu¬
um ẽẽt sed uoluntarium. Item in deuterono¬
nuo. Uitam ⁊ mortem dedi ante faciem
tuam. bonũ ⁊ malum. Elige uitam ut iu¬
uas. Item apud salomonem. Ds̃ ab inicio
constituit hominem. ⁊ reliquit eum. in ma¬

Expanded text:
tunc peccatum nullum erit, quia infirmitas tunc peccatum nullum erit, quia infirmitas nec interior nec exterior ulla remanebit. et omnis qui habet hanc spem in eum, sanctificat se, sicut et ipse sanctus est; sanctificat enim se non per se ipsum, sed credendo in illum et inuocando illum qui sanctificat sanctos suos. cuius sanctificationis perfectio, quae nunc proficit et crescit de die in diem, omnes infirmitatis reliquias ablatura est. \'Item dicunt\', inquit, \'non uolentis neque currentis, sed miset, quod idem apostolus alibi de quodam ait: quod uult faciat. \'item\', inquit, \'ad Philemonem de Onesimo: quem ego uolueram apud me detinere, ut pro te mihi ministraret; sed sine consilio tuo nihil uolui facere, ut non quasi ex necessitate bonum tuum esset, sed uoluntarium. item in Deuteronomio: uitam et mortem dedit ante faciem tuam, bonum et malum. elige uitam, ut uiuas. item apud Salomonem: deus ab initio constituit hominem et reliquit eum in ma
Abbreviated transcription (Latin):
habemus nos ipsos seducimus. et ueritas in nob̃ non
est. Quomodo enim uerum ẽ omnis qui peccat
non udit eum. neq cognouit eum. cum scłm ui¬
sionem ⁊ cognitionem que erit in specie. nemo
cum in hac uita uideat. atq cognoscat: Scłm
uisionem autẽ et cognitionem que est in fide.
multi sunt qui peccent. Certe ipsi apostate. qui
tamen in eum aliquando crediderunt. ut de nullo
eorum dici possit scłm uisionem ⁊ cognitionem que
adhuc in fide ẽ. non uidit eum. neq cognouit eum:
sed intelligendum arbitror. quia renonatio ꝑfi¬
cienda uidet et cognoscit. infirmitas uͦ absu¬
mencda nec uidet nec cognoscit eum. In cuiꝰ
quantiscunq reliquiis interius constitutis
si dixerimus quia peccatum non habemus nos
ipsos seducimus et ueritas in nobis nonẽ. Cũ
gͦ ꝑ grãm renouationis filii dei simus: tamen
ꝓpter reliquias infirmitatis nondum apparu¬
it quod erimus. Scimus qm̃ cum apparuerit
similes ei eamus: qm̃ uidebimus eum sicuti ẽ.

Expanded text:
habemus, nos ipsos seducimus, et ueritas in nobis non est. quomodo enim uerum est: omnis qui peccat non uidit eum neque cognouit eum, cum secundum uisionem et cognitionem quae erit in specie nemo eum in hac uita uideat atque cognoscat? secundum uisionem autem et cognitionem quae est in fide multi sunt, qui peccent, certe ipsi apostatae, qui tamen in eum aliquando crediderunt, ut de nullo eorum dici possit: secundum uisionem et cognitionem, quae adhuc in fide est, non uidit eum neque cognouit eum. sed intellegendum arbitror, quia renouatio perficienda uidet et cognoscit, infirmitas uero absumenda nec uidet nec cognoscit eum, in cuius quantiscumque reliquiis interius constitutis si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et ueritas in nobis non est. cum ergo per gratiam renouationis filii dei simus, tamen propter reliquias infirmitatis nondum apparuit quod erimus. scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est.
Abbreviated transcription (Latin):
tas his destinare curaui. Est enun talis qui
etiam preter hanc necessitatem dignus
tue scĩtatis noticia iudicetur. Sc̃s leonti¬
us diaconus cultor tuus. cum meis paren¬
tib multum te salutat. Memorem mei
plurib donare dignetur. domine pater. &
infra. sciat scĩtas tua frẽm meum cuius ma¬
xime causa huic discessimus cum matrona
sua exconsensu perfectam deo continentiam
deuouisse. Unde rogamus scĩtatem tuã ut
orare digneris quo hoc ipsummeis dominꝰ

Expanded text:
tas his destinatas his destinaetiam praeter hanc necessitatem dignus tuae sanctitatis notitia iudicetur. sanctus Leontius diaconus, cultor tuus, cum meis parentibus multum te salutat. memorem mei pluribus donare dignetur, domine pater. Et infra: Sciat sanctitas tua fratrem meum, cuius maxime causa hinc discessimus, cum matrona sua ex consensu perfectam deo continentiam deuouisse. unde rogamus sanctitatem tuam. ut orare digneris, quo hoc ipsum in eis domin
Abbreviated transcription (Latin):
tue deliciis exulatus ubi salubrib tuis ube¬
ribus nituebar. non solum absentia tuacru¬
cior. uerumetiam ꝑuicatra quorumdam qui
non tantum manifesta respuunt. sed etrã
non intellecta reprehendunt. seterũ. hac
suspitione in tantum careo. ut pocuis in¬
futmitatem meam qua tales parum pati¬
enter fero notabilem putem. Qualiter
autẽ ad hec consulendum uidices ut dixi
trie sapientie derelinquo. Nam ad me hoc pertinere
credidi: pro ea quam xp̃o uel tibi debeo caritate. ut
que in questionem ueniunt non tacerem. Quic¬
quid pro ea gr̃a quam in te pusilli cum magnis
miramur uolueris aut ualueris. gratissimi
accipiemus. tanquam a nob̾ gratissima et re¬
uerentissima auctoritate decretum. Sane quia
urgente ꝑlatore timu me uel non omma uel¬
hec ipsa minus digne conscius mearum uirium
possem dirigere: egi cum uiro tam moribus
quam eloquio ⁊ studio claro. ut quanta posset
collecta sius littens intimaret. quas coniunc¬

Expanded text:
tuae deliciis exulatus, ubi salubribus tuis ubetuae deliciis exulatus, ubi salubribus tuis uberibus nutriebar, non solum absentia tua crucior uerum etiam peruicacia quorundam, qui non tantum manifesta respuunt, sed etiam non intellecta reprehendunt. ceterum hac suspicione in tantum careo, ut potius infirmitatem meam, qua tales parum patienter fero, notabilem putem. qualiter autem ad haec consulendum iudices, ut dixi. tuae sapientiae derelinquo. nam ad me hoc pertinere credidi pro ea, quam Christo uel tibi debeo, caritate, ut, quae in quaestionem ueniunt, non tacerem. quicquid pro ea gratia, quam in te pusilli cum magnis miramur, uolueris aut ualueris, gratissime accipiemus, tamquam a nobis carissima et reuerentissima auctoritate decretum. sane, quia urgente haec ipsa minus digne, conscius mearum virium, possem dirigere: egi cum viro, tum moribus tum eloquio et studio claro, ut quanta posset collecta suis litteris intimaret: quas conjunc
Abbreviated transcription (Latin):
contentiosa corda non possint. Sed pla¬
ne illud tacere non debeo quod se dicunt
tuam scĩtatem hoc excepto in factis et
dictis omnib admnirari. Tuum erit oliscer¬
nere: quomodo sit in hoc eorum contracdic¬
tio toleranda. Nec mireris quod aliter uelali¬
qua in hac epła addidi quantum puto que
in suꝑiore non dixeram. Talis ẽ enim nunc
eorum diffinitio. preter illam que ꝑ festina¬
tionem aut oblimonem fortasse preterii. libros
cum editi fueruit quos de uniu̾so õpere mo¬
liris. queso habere mereamur. maxime
ut per eorum auctoritatem si qua tibi in tu¬
is displicent ad dignitatem tui nominis
iam intrepidi sequestremus. Librum en¬
am de gratia et libero arbitrio non habe¬
mus. Suꝑest: ut eum quia utilem ques¬
tioni confidimus mereamur accipere. Holo
autem scĩtas tua sic me arbitretur hec scͥbere.
quasi de his que nunc edidisti ego dubitem.
Sufficiat michi pena mea. quod a presentie

Expanded text:
contentiosa corda non possint. sed placontentiosa corda non possint. sed plane illud tacere non debeo, quod se dicant tuam sanctitatem hoc excepto in factis et dictis omnibus admirari. tuum erit decernere, quo modo sit in hoc eorum contradictio toleranda. nec mireris; quod aliter uel aliqua in hac epistula addidi, quantum puto, quae in superiore non dixeram; talis est enim nunc eorum definitio praeter illa, quae per festinationem aut obliuionem fortasse praeterii. Libros, cum editi fuerint, quos de nniuerso opere moliris, quaeso habere mereamur, maxime ut per eorum auctoritatem, si qua tibi in tuis displicent, a dignitate tui nominis iam non trepidi sequestremus. librum etiam de gratia et libero arbitrio non habemus: superest, ut eum, quia utilem quaestioni con- - fidimus. mereamur accipere. nolo autem sanctitas tua sic me arbitretur haec scribere, quasi de his, quae nunc edidisti. ego dubitem. sufficiat mihi poena mea, quod a praesentiae
Abbreviated transcription (Latin):
issem: uelquia hoc non merui saltim pro¬
lixiore tempore omnia quib mouentur
collecta clirigere. ut quicquid de Hac re
contradicitur quatinus refelli uel sudnon potest to¬
lerari deberent audirem. S quia nentrum ex uoto ꝓ¬
uenit. malui quomodo potui hec comprehensa di¬
rigere. quam penitus de tanta quoꝵdam contradic¬
tione reticere. Sunt ex parte tales ꝑsone ut
his consuetudine eccliastica laicos summam
reuerentiam necesse sit exibere. Quod qͥdem
ita curauimus deo iuuante seruare ut cum
opus fuit non taceremus que ad questionis
huius assertionem exiguitas nr̃arum uinũ
suggerebat. S nunc summatim quantũ
festinatio ꝑlatoris admisit. hec uelut
commnonendo suggessi. Tne sane pruden¬
tie est perspicere quid facto opus sit. ut tali¬
um ⁊ tantorum suꝑetur uel temperetur
intentio. Cui ego iam parum prodesse existi¬
mo te reddere rationem: nisi ⁊ addatur auc¬
toritas quam transgredi insatigabilit

Expanded text:
issem uel, quia hoc non merui. saltem proissem uel, quia hoc non merui. saltem prolixiore tempore omnia, quibus mouentur, collecta dirigere, ut, quicquid de hac re contra dicitur, quatenus refelli uel, si id non potest, tolerari deberet, audirem. sed quia neutrum ex uoto prouenit, malui, quo modo potui, haec comprehensa dirigere quam penitus de tanta quorundam contradictione reticere. sunt ex parte tales personae, ut his consuetudine ecclesiastica laicos summam reuerentiam necesse sit exhibere. quod quidem ita curauimus deo iuuante seruare, ut, cum opus fuit, non taceremus, quae ad quaestionis huius assertionem exiguitas nostrarum uirium suggerebat. sed nunc summatim, quantum festinatio perlatoris admisit, haec uelut commonendo suggessi. tuae sanctae prudentiae est dispicere, quid facto opus sit, ut talium et tantorum superetur uel temperetur intentio. cui ego iam parum prodesse existimo te reddere rationem, nisi et addatur auctoritas, quam transgredi infatigabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
libris quorum ẽ in eccłia auctoritas faciunt
quod ꝑspicit scĩtas tua non parum posse iiuare
contradictores. nisi maiora aut certe uel paria
proferantur a nobis. Non enin ignorat pruden¬
tissima pietas tua quanto plures sint in eccłia. qui
auctoritate hominum in sententia teneantur.
aut a sententia tranfferantur. Ad summam
fatigatis omnib nobis. ad id prosecutio
eorum uel pocius querela conu̾titur con¬
sentientib etiam his. qui hanc cliffinitio¬
lem improbare non audent ut clicant. Qͥd
opus fuit huiuscemodi disputationis in¬
certo tot minus intelligentium corda tur¬
bari: Neq enim minus utilitir sine hac cdiffi¬
nitione aiunt tot annis a tot tractatorib tot
precedentib libris ⁊ tuis ⁊ aliorum. tum cont᷑
alios. tum maxime contra pelagianos ca
tholicam fidem fuisse defensam. Hec mi pat
et alia int̃minabilit̃ plura ut summa uo¬
ta mea confitear per me deferre malu¬

Expanded text:
libris, quorum est in Ecclesia auctoritas, faciunt libris, quorum est in Ecclesia auctoritas, faciunt quod perspicit Sanctitas tua non parum posse juvare contradictores, nisi majora, aut certe vel paria proferantur a nobis. Non enim ignorat prudentissima pietas tua, quanto plures sint in Ecclesia, qui auctoritate nominum in sententia teneantur, aut a sententia transferantur. Ad summam, fatigatis omnibus nobis, ad id prosecutio eorum, vel potius querela convertitur consentientibus etiam his, qui hanc definitionem improbare non audent, ut dicant: Quid opus fuit hujuscemodi disputationis incerto tot minus intelligentium corda turbari? Neque enim minus utiliter sine hac definitione, aiunt, tot annis a tot tractatoribus, tot praecedentibus libris et tuis et aliorum, cum contra alios, tum maxtholicam fidem fuisse defensam. Haec, mi pater, et alia interminabiliter plura sic, ut summa mea uota confitear, per me deferre malu
Abbreviated transcription (Latin):
peccari. uel deser iusticiam. et tamen iugit̃
illa deseritur. cum contra eius uoluntatem
cominutuntur queq peccata. ita eum saluare
uelle omnes homines. nec tamen om̃s homines
saluari. Testimonia etiam scripture que desaule
uel de dauid proposuisti non pertinere putant ad
questionim que de exhortatione uersatur. Alia antẽ
adidreferunt ut exhis eam gr̃am accipiant
commendari. qua unusquisꝙ post uoluntatẽ
iuuatur. uel ad ipsam uocationem que presta¬
tur indignis. Hoc enim et illis locis tuoꝵ
opusculoꝵ ⁊ aliorum que ꝑsequi longum
ẽ. se demonstrare testantur. Paruuloꝵ
autem causam ad exemplum maiorum non
patiuntur afferri: quam ⁊ tuam scĩtatem
dicunt eatenus attigisse ut incertum ẽẽ
uolueris. ac pocius de eorum penis malueris
dubitati. quod in libro tercio de libero arbitrio
itapositum positum meministi. ut hanc eis occa¬
sionem potuerit exhibere. hoc etiam de alioꝵ

Expanded text:
peccari vel deseri justitiam, et tamen jugiter peccari vel deseri justitiam, et tamen jugiter illa deseritur contra ejus voluntatem, committunturque peccata; ita eum salvari velle omnes homines, nec tamen omnes homines salvari. Testimonia etiam Scripturae quae de Saüle vel de David posuisti, non pertinere putant ad quaestionem, quae de exhortatione versatur: alia autem ad id referunt, ut ex his eam gratiam accipiant commendari, qua unusquisque post voluntatem juvatur; vel ad ipsam vocationem, quae praestatur indignis. Hoc enim et illis locis tuorum opusculorum et aliorum, quae persequi longum est, se demonstrare testantur. 8. Parvulorum autem causam ad exemplum majorum non patiuntur afferri: quam et tuam Sanctitatem dicunt eatenus attigisse, ut incertum esse volueris, ac potius de eorum poenis malueris dubitari. Quod in libro tertio de Libero Arbitrio ita positum meministi, ut hanc eis occasionem potuerit exhibere. Hoc etiam de aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
primo homine omnium distare naturam.
ut illum integris uirib uoluntatis iuuaret
gratia uolentem. sine qua ꝑseuerare ñ poterat
hos autem amissis et ꝑditis uirib creclentes
tantum non solum erigat prostratos. uerũ
etiam suffulciat ambulantes. Ceteram qͥc¬
quid libet donatum sit predestinatis id posse ⁊
amuti ⁊ retineri. propͥa uoluntate contendunt.
Quod tunc falsum eẽt. si uerum putarent eã
quosdam ꝑseuerantiam percepisse. ut nisi ꝑ¬
seuerantes ẽẽ non possint. Inde ẽ quod ⁊ illud
pariter non accipiunt ut eligendorum rei
ciendoꝵq eẽ definitum numerum noluit
atq illius sententie expositionem non eã
que a te est deprompta suscipiant. idẽ ut
nonnisi omnes homines saluos fien ueliit. ut non eos
tantum qui ad scõrum numerum ꝑtinebunt. sed om¬
nes omnino. ut nullus habeatur exceptus. Nec
hoc timendum. quod quidam eo inuito perire di¬
cantur. S quomͦ auint non uult a quoquam

Expanded text:
primo homine. omnium distare naturam, primo homine. omnium distare naturam, ut illum integris uiribus uoluntatis iuuaret gratia nolentem, sine qua perseuerare non poterat, hos autem amissis et perditis uiribus credentes tantum non solum erigat prostratos, uerum etiam suffulciat ambulantes. ceterum quicquid libet donatum sit praedestinatis, id posse et amitti et retineri propria uoluntate contendunt; quod tunc falsum esset, si uerum putarent eam quosdam perseuerantiam percepisse, ut nisi perseuerantes esse non possint. Inde est, quod et illud pariter non accciendorumque esse definitum numerum velint: atque illius sententiae expositionem, non eam quae a te est deprompta suscipiant, id est, ut nonnisi omnes homines salvos fieri velit; et non eos tantum qui ad sanctorum numerum pertinebunt, sed omnes omnino, ut nullus habeatur exceptus. Nec hoc timendum, quod quidam eo invito perire dicantur: sed quomodo, aiunt, non vult a quoquam
Abbreviated transcription (Latin):
detur. sed tale ut eis perseuerantia ipsa do¬
netur non solum ut sine isto dono ꝑseueran¬
tes eẽ non possint. uerum etam ut ꝑ hoc do¬
num non nisi ꝑseuerantes sint. His uerbis sci¬
tatis tue ita mouentur ut dicant quandam des¬
ꝑationem hominib exhiberi. Si enim aiunt
ita adam aduitus ẽ ut ⁊ stare posset in uis¬
ticia ⁊ a iusticia declinare. et nunc ita scĩ
iuuantur. ut declinari non possut. si qͥ¬
dem eam acceꝑunt uolendi ꝑseuerantiã
ut aliud uelle non possint. uel si quidã
deseruntur ut aut nec accedant. aut si ac¬
cesseriit ⁊ recedant. ad illam uoluntatem ꝑ¬
tiniusse dicunt exhortationis uel comminatiõis
utilitatem que ⁊ ꝑsistendi ac desistendi obtincbat
liberam potestatem non ad hanc cui nolle iusti¬
ciam in euitabili necessitate conunctum est.
preter illos qui sic concreti sunt. his qui cũ
uniuersa massa cdamnati sunt. ut exciꝑentur
ꝑ grãm liberandi. Unde in hoc solo uolunt a

Expanded text:
detur. sed tale, ut eis perseuerantia ipsa dodetur. sed tale, ut eis perseuerantia ipsa donetur, non solum ut sine isto dono perseuerantes esse non possint, uerum etiam ut per hoc donum non nisi perseuerantes sint\\ his uerbis sanctitatis tuae ita mouentur, ut dicant quandam desperationem hominibus exhiberi. si enim, aiunt. ita Adam adiutus est, ut et stare posset in iustitia et a iustitia declinare, et nunc ita sancti iuuantur, ut declinare non possint, si quidem eam acceperunt uolendi perseuerantiam, ut aliud uelle non possint, uel sic quidam deseruntur, ut aut nec accedant aut, si accesserint, et recedant, ad illam uoluntatem pertinuisse dicunt exhortationis uel comminationis utilitatem. quae et persistendi ac desistendi obtinebat liberam potestatem, non ad hanc, cui nolle iustitiam ineuitabili necessitate coniunctum est praeter illos, qui sic concreati sunt his, qui cum uniuersa massa damnati sunt, ut exciperentur per gratiam liberandi. unde in hoc solo uolunt a
Abbreviated transcription (Latin):
compuncte infirmitatis exoritur. aut ꝑiculũ
demonstrate mortis horretur: Nlam si non
potest timere quis cum deterretur nisi ea
uoluntade quã sumitur. non ex eo culpan¬
dum quod nunc non uult. selineo ⁊ cũ
eo qui sic aliquando noluit. ut eam dam¬
nationem cum suis posteris mereretur
incurrere. ut nunquam recta. semper¬
antem praua uelit appetere. Si autem est
qualiscunq dolor qui ad exhortationem corripi¬
entis oriaturꝰ. hanc ipsam causam dicunt ꝓpter
quam. uel reiciatur alius. uel alius assumatur
atꝙ ita non opus ẽẽ partes constitui. quib nec adi¬
ciendum sit aliquid. nec detrabendum. Deinde
moleste ferunt ita diuidi grãm que uel tunc
primo homini data ẽ. uel nunc omnib datur
ut ille acceperit ꝑseuerantiam. non qua
fieret ut perseueraret. sed sine qua per li¬
berum arbitrium per seuerare non posset.
slunc uͦ scĩs in regnum per gr̃am p̃desti¬
natis non dale aduitorium ꝑseuerantie

Expanded text:
compunctae infirmitatis exoritur aut periculum compunctae infirmitatis exoritur aut periculum demonstratae mortis horretur? nam si non potest timere quis, unde terretur, nisi ea uoluntate, quae sumitur, non ex eo culpandum, quod nunc non uult, sed in eo et cum eo, qui sic aliquando noluit, ut eam damnationem cum suis posteris mereretur incurrere. ut numquam recta, semperutem praua uellet appetere. si autem est qualiscumque dolor, qui ad exhortationem corripientis oriatur, hanc ipsam causam dicunt, propter quam uel reiciatur alius uel alius adsumatur, atque ita non opus esse partes constitui, quibus nec adiciendum sit aliquid nec detrahendum. Deinde moleste ferunt ita diuidi gratiam, quae uel tunc primo homini data est uel nunc omnibus detur, ut ille acceperit perseuerantiam, non qua fieret. ut perseueraret, sed sine qua per liberum arbitrium perseuerare non posset, nunc uero sanctis in regnum per gratiam praedestinatis non tale adiutorium perseuerantiae
Abbreviated transcription (Latin):
uel admutendum euidens ẽ qualecimꝙ sit imi¬
cim uoluntatis. Illud etiam testimonium
quod posusti. raptus ẽ ne malicia mu¬
taret intellectum illiꝰ. tanquam ñ
a nonicum definiunt omittendũ.
Unde illam prescientiam sic accipiũt
ut ꝓpter fidem futuram presciti intel¬
ligantur. nec cuiquam talem dari ꝑseueran¬
tiam a qua non ꝑmittatur preuaricari. sed a
qua possit sua uoluntate deficere et insumari.
Asserant tum inutilem exhortandi consnetudinẽ.
si nichil in homine remansisse dicatũrꝰ quod
correctio ualeat excitare. Quod quidem iteẽ
nature sic se dicere confitentur. ut hoc
ipso quod ignoranti ueritas preclica¬
tur. ad beneficium presentis gratie
referendum sit. Nam si sic p̃destinati
sunt inquiunt ad utramꝙ partem. ut
de aliis ad alios nullus possit accedere quo
ꝑtinet tanta extrinsecus correptionis instantia.
si ab homine. et si non fides integra saltem uel dolor

Expanded text:
uel admittendum euidens est, qualecumque sit, iniuel admittendum euidens est, qualecumque sit, initium uoluntatis. illud etiam testimonium, quod posuisti: Raptus est, ne malitia mutaret intellectum eius, tamquam non canonicum definiunt omittendum. unde illam praescientiam sic accipiunt, ut propter fidem futuram praesciti sint intellegendi; nec cuiquam talem dari perseuerantiam, a qua non permittatur praeuaricari, sed a qua possit sua uoluntate deficere et infirmari. Adserunt inutilem exliortandi consuetudinem, si nihil in homine remansisse dicatur. quod correptio ualeat excitare. quod quidem inesse naturae sic se dicere confitentur, ut hoc ipso, quod ignoranti ueritas praedicatur, ad beneficium praesentis gratiae referendum sit. nam si sic praedestinati sunt, inquiunt, ad utramque partem, ut de aliis ad alios nullus possit accedere, quo pertinet tanta extrinsecus correptionis instantia, si ab homine etsi non fides integra saltem uel dolor
Abbreviated transcription (Latin):
entiam ⁊ predestinationem. uł ꝓpositum
ad id ualere conterount. ut eos prescierit. uel
predestinauetit. uel ꝓposuerit eligere qui fuerãt
credituri. nec de hacfide posse dici quid habes
quod non accepisti cum in eadem natura remã¬
serit. licit uiciata. que prius sana ac perfecta do¬
nata sit. Quod autẽ dicit sc̃itas tua neminẽ
ꝑseuerare. nisi ꝑseuerandi mitute ꝑcepta hac¬
tenus accipunt. ut quib daturꝰ inerti licet
precedenti tamen. ꝓprio arbitrio tubuatur
quodad hoc tantum liberum asserunt ut uelit
uel nolit amittere medicinam. Ceterum
et ipsi abhominari se ⁊ damnare testant᷑
si quis quicquam uirium in aliquo re¬
mansisse. quo ad sanitatem progredi
possit existunet. Nolunt autem ita hanc
ꝑ seuerantiam predicari. ut non uelsup¬
pliciter emereri. uelamim contumaciter̾ pos¬
sit. Nec ad incertum uoluntatis dei deduci se
uolunt: ubi eis quantum putant ad obtmnendum

Expanded text:
entiam et praedestinationem uel propositum entiam et praedestinationem uel propositum ad id ualere contendunt, ut eos praescierit uel praedestinauerit uel proposuerit eligere, qui fuerant credituri. nec de hac fide posse dici: Quid habes, quod non accepisti? cum in eadem natura remanserit licet uitiata, quae prius sana ac perfecta donata sit. quod autem dicit sanctitas tua neminem perseuerare nisi perseuerandi uirtute percepta, hactenus accipiunt, ut, quibus datur, inerti licet, praecedenti tamen proprio arbitrio tribuatur. quod ad hoc tantum liberum adserunt, ut uelit uel nolit admittere medicinam. ceterum et ipsi abominari se et damnare testantur, si quis quicquam uirium in aliquo remansisse, quo ad sanitatem progredi possit, existimet. nolunt autem ita hanc perseuerantiam praedicari, ut non uel suppliciter emereri uel amitti contumaciter possit. nec ad incertum uoluntatis dei deduci se uolunt, ubi eis, quantum putant, ad obtinendum
Abbreviated transcription (Latin):
libro suꝑtus. equales omnes sunt ante
meritum. nec potest in reb om̃tmodo
equalib electio nominari. Secl qm̃ sps̃
sc̃s non datur nisi credentib non qͥdem
deus eligit opera que ipse largitur: cum
dat spm̃ scm̃ ut per caritatem bona ope¬
remur. sed tamen eligit fidem. quia insi
quisq crectit. et in accipiendi uoluntate
ꝑmancat. non accipit donum dei. idest
possit operan. Non gͦ eligit opera cuinsquã
in prescientia que ipse donaturus est. sed
fidem eligit in prescientia: ut quem creditu¬
rum ẽẽ presciuit ipsum eligeret. cui sp̃m
scm̃ daret. ut bona operando etiam et̃nam
uitam consequeretur. Dicit enim apłs.
ldem ds̃ qui operatur omnia in omnib.
Nlusquam autẽ dictum ẽ deus credit
onmnia in omnibꝰ. Quod enim credimus
nr̃m est: quod autem operamur illius.
& cotera in codem opere. que se accepta¬
re ⁊ probare testantur. tanquam conue¬
mientia enangłice ueritati. Ceterum p̃sci¬

Expanded text:
libro superius: \'Aequales omnes sunt ante libro superius: \'Aequales omnes sunt ante meritum nec potest in rebus omni modo aequalibus electio nominari. sed quoniam spiritus sanctus non datur nisi credentibus, non quidem deus eligit opera, quae ipse largitur, cum dat spiritum sanctum, ut per caritatem bona operemur, sed tamen eligit fidem, quia, nisi quisque credat et in accipiendi uoluntate permaneat, non accipit donum dei, id estpossit operari. non ergo eligit opera cuiusquam in praescientia, quae ipse donaturus est, sed fidem eligit in praescientia, ut, quem crediturum esse praesciuit, ipsum eligeret, cui spiritum sanctum daret, ut bona operando etiam aeternam uitam consequeretur. dicit enim apostolus: Idem deus, qui operatur omnia in omnibus. nusquam autem dictum est: Deus credit omnia in omnibus; quod enim credimus, nostrum est, quod autem operamur, illius et cetera in eodem opere. quae se acceptare et probare testantur tamquam conuenientia euangelicae ueritati. Ceterum praesci
Abbreviated transcription (Latin):
etiam scĩtatis tue disputatione antiquiore
se probare testantur. Ubi tamen eandem gra¬
tiam non minore ueritatis ꝑspicuitate do¬
cueris. ut ẽ illud quod dixit scĩtas tua in
questione contra porphirium de tempore
xpĩane religionis. tunc uoluisse hominibuis
apparere xp̃m. et apud eos predicari doctͥnam
suam. quando sciebat. ⁊ ubi sciebat ẽẽ quiũ eum
fuerant credituri. Uel illud de libero in epła
ad romanos. Dicit itaq michi. Quid ad huc
conquermir: Nam uoluntati eius quis re¬
sistit: Cuisane inquisioni inquis sic res¬
pondet. ut intelligamus spĩtalib uiris eti¬
am non sccłm t̾renum hominem uiuenti¬
bus patere posse prima merita fidei. ⁊ un¬
pietatis. quomodo ds̃ prescientia eligat cre¬
dituros et damnet incredulos. nec illos ex
operib eligeas. nec istos exoperib damnans.
sed ⁊ illorum fidei prestans ut bene operentur
et istorum impietatem deserendo obdurans.
ut male operentur. & iterum ieodem

Expanded text:
etiam sanctitatis tuae disputatione antiquiore etiam sanctitatis tuae disputatione antiquiore se probare testantur, ubi tamen eandem gratiam non minore ueritatis perspicuitate docueris, ut est illud, quod dixit sanctitas tua in quaestione contra Porphyrium de tempore Christianae religionis: Tunc uoluisse hominibus apparere Christum et apud eos praedicari doctrinam suam, quando sciebat et ubi sciebat esse, qui in eum fuerant credituri uel illud de libro in epistula ad Romanos: \'Dicis itaque mihi: Quid adhuc conqueritur?nam uoluntati eius quis resistit? cui sane inquisitioni\\ inquis, \'sic respondet,. ut intellegamus spiritalibus uiris etiam non secundum terrenum hominem uiuentibus patere posse prima merita fidei et impietatis, quo modo deus praescientia eligat credituros et damnet incredulos nec illos ex operibus eligens nec istos ex operibus damnans sed et illorum fidei praestans, ut bene operentur, et istorum impietatem deserendo obdurans, ut male operentur;\' et iterum in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa iam ualeat. slam illa testimonia ut ẽ illud.
sicut unicuiq partitus ẽ mensuram fidei.
et similia ad id uolunt ualere ut iuuetur
qui ceperit. uelle. non ut etiam donetur
ut uelit. reiectis ab hoc dono aliis pari¬
ter reis. et qui possent similiter liberari.
si ea que pariter indignis prestatur cre¬
dendi uoluntas. etiam ipsis similit̃ pres¬
taretur. Si autem auint dicatur ueltalẽ
omnib remansisse quia uel contemnere
reddi. electorum uel reiectorum in eo quod u¬
nicuiꝙ meritum propͥe uoluntatis adiun¬
gitur. Cum autem dicitur eis quare ali¬
is uel alicubi predicetur. nel ñ predicetur
uelnunc predicetur quod aliquando
pene omnib sicut nunc aliquib gentib
non p̃dicatum sit dicunt id prescientie ẽẽ
diuine: ut eo temporẽ et ibi ⁊ illis uentas¬
annunciaretur. uel annuncietur. quando
⁊ ubi presciebatur. ẽe credenda. & hoc non so¬
lum aliorum catholicorum testimoniis. sed

Expanded text:
ipsa iam ualeat. nam illa testimonia, ut est illud: ipsa iam ualeat. nam illa testimonia, ut est illud: Sicut unicuique partitus est mensuram fidei et similia, ad id uolunt ualere, ut iuuetur. qui coeperit uelle, non ut etiam donetur. ut uelit, reiectis ab , hoc dono aliis pariter reis et qui psi ea quae pariter indignis praestatur credendi voluntas, etiam ipsis similiter praestaretur. Si autem, aiunt, dicatur vel talem omnibus remansisse, qua vel contemnere  rationem reddi electorum vel rejectorum in eo quod unicuique meritum propriae voluntatis adjungitur. 3. Cum autem dicitur eis, quare aliis vel alicubi praedicetur, vel non praedicetur vel nunc praedicetur quod aliquando pene omnibus, sicut nunc aliquibus gentibus non praedicatum sit; dicunt id praescientiae esse divinae, ut eo tempore, et ibi, et illis vennuntiaretur, vel annuntietur, quando et ubi praenoscebatur esse credenda. Et hoc non solum aliorum catholicorum test
Abbreviated transcription (Latin):
crediderint a suomorbo se posse sanari. ⁊ ipsiꝰ
fidei augmentum.⁊ totuis sanitatis sue cõ¬
sequantur effectum. Ceterum ad nullum
opus uelincipiendum. nedum ꝑficiendum
quenquam sibi sufficere posse consentiunt.
Neꝙ enim alicui operi curationis eorum.
annumerandum putant exterrita et suppli¬
ci uoluntate unumquenꝙ egrotum uelle sa¬
nari. Quod enim dicitur crede ⁊ salnus eris.
unum horum exigi asserunt. aliud offer¬
ri. ut ꝓpter id quod exigitur si redditum
fuerit. id quod offertur deinceps tribuat᷑.
Unde consequens putant exhibendam
abeo fides cuius nature id uoluntate con¬
ditoris concessum ẽ. et nullam ita depra¬
uatam uel extinctam putant. ut non de¬
beat uel possit se uelle sanari. ꝓpter quoduł
sanetur quis asua. uel si noluerit cum sua
egritudine punatur. Nec negari gr̃am si
precedere dicatur talis uoluntas que tan¬
tum medicum querat. non autem quicquã

Expanded text:
crediderint a suo morbo se posse sanari, et ipsius crediderint a suo morbo se posse sanari, et ipsius fidei augmentum et totius sanitatis suae consequantur effectum. ceterum ad nullum opus uel incipiendum nedum perficiendum quemquam sibi sufficere posse consentiunt; neque enim alicui operi curationis eorum adnumerandum putant exterrita et supplici uoluntate unumquemque aegrotum uelle sanari. quod enim dicitur: \'Crede et saluus eris\', unum horum exigi adserunt aliud offerri, ut propter id, quod exigitur, si redditum fuerit. id, quod offertur, deinceps tribuatur. unde consequens putant exhibendam ab eo fidem, cuius naturae id uoluntate conditoris concessum est, et nullam ita deprauatam uel extinctam putant. ut non debeat uel possit se uelle sanari. propter quod uel sanetur quis a sua uel, si noluerit, cum sua aegritudine puniatur. nec negari gratiam. si praecedere dicatur talis uoluntas, quae tantum medicum . quaerat, non autem quicquam
Abbreviated transcription (Latin):
dicat scđm quorũdam ꝑsetutiones. quedam
adu̾santia ueritati. non tam tibi quam illis qͥ
turbantur et turbant. ꝑ consilium sc̃itans iue
satagit prouideri. domine beatissime ac toto
affectu desccerande. et multum in xp̃o susci¬
piende patet. hec sunt itaq que massilie uł etiã
aliquib locis etiam in gallia uentilant᷑
nouum et inutile ẽẽ predicationi. quod
quidam sccłm ꝓpositum eligendi dican¬
tur. ut id nec arripere ualeant nec tene¬
re. nisi creclendi uoluntate donata. ex¬
cludi putant omnẽ predieandi ingorem
si nichil quod ꝑeam excitetur in horamib re¬
mansisse dicatur. Consentiunt enim omnem
hominem in adam perisse. nec inde quemq
posse proprio arbitrio liberari. Sed id conue¬
niens asserunt ueritati. uel congriium predi¬
cationi. ut cum prostratis ⁊ nunquam suis
uirib surrecturis annunciatur obtinende
salutis occasio. eo merito quo uoluerint et

Expanded text:
dicat secundum quorundam prosecutiones quaedam dicat secundum quorundam prosecutiones quaedam aduersantia ueritati, non tam sibi quam illis, qui turbantur et turbant, per consilium sanctitatis tuae satagit prouideri, domine beatissime ac toto affectu desiderande et multum in Christo suscipiende pater. Haec sunt itaque, quae Massiliae uel etiam aliquibus locis in Gallia uentilantur: nouum et inutile esse praedicationi, quod quidam secundum propositum eligendi dicantur, ut id nec arripere ualeant nec tenere nisi credendi uoluntate donata. excludi putant omnem praedicandi uigorem, si nihil, quod per eam excitetur, in hominibus remansisse dicatur. consentiunt omnem hominem in Adam perisse nec inde quemquam posse proprio arbitrio liberari: sed id conueniens adserunt ueritati uel congruum praedicationi, ut, cum prostratis et numquam , suis uiribus surrecturis adnuntiatur obtinendae salutis occasio, eo merito, quo uoluerint et
Abbreviated transcription (Latin):
gatio prouidente hoc presenti scło dei gratia
in tue caritatis et scientie uigore fespirat.
adde eruditionem humilib adde incre¬
pationem superbis. Necessarium ⁊ utile ẽ
etiam que scripta sunt scribere. ne leue
existimetur quod non frequenter arguitur.
Sanum enim putant ẽẽ quod non dolet. nec
uulnus suꝑduc. tum eute sentiunt. sedintel¬
ligant ꝑuenturam ad sectionem. quod habue¬
rit ꝑseuerantem tumorem. Gratia dei ⁊ pax
pore. et ambulantem de uirtute in iuir¬
tutem glorificet ineternũ. beatissime
papa domine. in effabilit̃ mirabilis in¬
comparabiliter honorande prestantissi¬
omino beatissimo ac toto affectu
desidetando. ⁊ multũ in xp̃o suscipien¬
do patriaugustino. hylanus:Si
cessantib contradicentiũ ques¬
tionib grate sunt plerumq
studiosorum inquisitiones
ut etiam illa que absq ꝑiculo ignora¬
rentur. eliscant. arbitror gratiorem fore
secdulitatem nt̃e telationis. que dum ui¬

Expanded text:
gatio prouidente hoc praesenti saeculo dei gratia gatio prouidente hoc praesenti saeculo dei gratia in tuae caritatis et scientiae uigore respirat, adde eruditionem humilibus, adde increpationem superbis. necessarium et utile est etiam, quae scripta sunt, scribere, ne leue existiSanum enim putant esse quod non dolet, nec vulnus superducta cute sentiunt: sed intelligant perventurum ad sectionem, quod habuerit perseverantem tumorem. Gratia Dei et paxpore, et ambulantem de virtute in virtutem glorificet in aeternum, domine papa beatissime, ineffabiliter mirabilis, incomparabiliter honorande, praestantissiDomino beatissimo ac toto affectu DESIDERANDO ET MULTUM IN CHRISTO SUSCIPIENDO PATRI AUGUSTINO HILARIUS. Si cessantibus contradicentium quaestionibus gratae sunt plerumque studiosorum inquisitiones, ut etiam illa. quae absque periculo ignorarentur, ediscant, arbitror gratiorem fore sedulitatem nostrae relationis, quae, dum in
Abbreviated transcription (Latin):
prescientiam recoꝑunt. ut obhoc deus
alios uasa honoris. alios contume¬
lie fecerit. quia finem unius cuusq p̃.¬
uiderit. et sub ip̃o gratie adiutorio
ui qua futurus eẽt. uoluntate et ac¬
tione prescierit. Quib omnib enodatis
ec multis insuꝑ que altiore intuitu ad
causam hanc pertinantia magis pores ui¬
dere discussis credamus et speramus ñ solum
tenuitatem nrãm disputationum tuarũ
presidio roborandam. sed etiam ipsos qͦs
meritis atꝙ honorib claros. caligo istiꝰ
opinionis obscurat. defecatissimum lumen
gratie recepturos. Nam unum eorum p̃¬
cipne auctoritatis. et spiritalium studioꝵ
uirum. scm̃ hylarium arelatensem ep̃i
sciat beatitudo tua. ad miratorem sectatorẽꝙ
inaliis omnib tue ẽẽ doctrine. et de hoc quod
in querelam trabit iam pridem apud scĩtattm
tuam sensum suum ꝑlitteras uelle conferre.
S quia uitum hoc facturus. aut quo fine sit
facturus incertum ẽ. et omnium nr̃m fati¬

Expanded text:
praescientiam receperunt, ut ob hoc deus praescientiam receperunt, ut ob hoc deus alios uasa honoris alios contumeliae fecerit, quia finem uniuscuiusque praeuiderit et, sub ipso gratiae adiutorio in qua futurus esset uoluntate et actione, praescierit. Quibus omnibus enodatis et multis insuper, quae altiore intuitu ad causam hanc pertinentia magis potes uidere, discussis credimus et speramus non solum tennitatem nostram disputationum tuarum praesidio roborandam sed etiam ipsos, quos meritis atque honoribus claros caligo istius opinionis obscurat. defaecatissimum lumen gratiae recepturos. nam unum eorum praecipuae auctoritatis et spiritalium studiorum uirum, sanctum Hilarium, Arelatensem episcopum, sciat beatitudo tua admiratorem sectatoremque in aliis omnibus tuae esse doctrinae et de hoc, quod in querelam trahit, iam pridem apud sanctitatem tuam sensum suum per litteras uelle conferre. sed quia, utrum hoc facturus aut quo fine sit facturus, incertum est et omnium nostrum fati
Abbreviated transcription (Latin):
quasi solum dei ꝓpositum uideatur existere
in his autẽ qui aliquid boni aucturi sunt
ꝑ prescientiam possit stare ꝓpositum: An uͦ
uniformiter licet diuidi prescientia apro¬
posito temporali distinctione non possit. pre
scientia tamen quodam ordine sit subnita ꝓ¬
posito. et sicut nichil sit quorum cunq ne¬
gociorum quod non scientia diuina preue¬
nerit. ita nichil sit bomi quod non in nr̃ãm
participationem deo auctore defluxerit.
postremo quemadmnodũ ꝑ hanc predica¬
tionem propositi dei quo fideles fiunt qͥ
preordinati sunt aduitam et̃nam. nemo
eorum qui cohortandi sunt impediatur
nec occasionem negligentie habeant. si
se predestinatos ẽẽ desperent. Illud etiam
qualiter diluatur q̃s panenter insipienti¬
am nr̃am ferendo demonstres. quod retracta¬
tis priorum de hac re opimonib pene om̃i¬
um par inuenitur et una sententia qua
ꝓpositum ⁊ predestinationem dei scłm

Expanded text:
quasi solum Dei propositum videatur existere; quasi solum Dei propositum videatur existere; in his autem qui aliquid boni acturi sunt, per praescientiam possit stare propositum: an vero uniformiter, licet dividi praescientia a proposito tescientia tamen quodam ordine sit subnixa proposito et. sicut nihil sit quorumcumque negotiorum, quod non scientia diuina praeuenerit, ita nihil sit boni, quod in nostram participationem non deo auctore defluxerit; postremo. quem ad modum per hanc praedicationem propositi dei, quo fideles fiunt, qui praeordinati sunt ad uitam aeternam, nemo eorum, qui cohortandi sunt, impediatur nec occasionem neglegentiae habeant, si se praedestinatos esse desperent. illud etiam qualiter diluatur, quaesumus, patienter insipientiam nostram ferendo demonstres, quod retractatis priorum de hac re opinionibus, paene omnium par inuenitur et una sententia, qua propositum et praedestinationem dei secundum
Abbreviated transcription (Latin):
turꝰ quia noluit. non ideo quia ut adiuua¬
tur uelit. si originaliter malus receptio¬
nem boni non a summo bono sedasemet
ipso inchoare male creditur. si non alun¬
de deo placetur. insi ex eo quod ipse donaue¬
rit. tribue nob̾ inhac causa papa beatissime
pater optime quantum uiuante dũo potest dili¬
gentia pietatis tue. ut que inistis questionibus
obscuriora et ad ꝑcipiendum difficiliora sunt.
quam lucidissimis ex positionib digneris ape¬
uire. Ao primum quia pleriq non putant
xp̃ianam fidem hac dissensione molan. quã¬
tum ꝑiculi sit in eorum ꝑsuasione patefaci¬
as. Deinde quomodo ꝑ istam p̃operantem
⁊ cooꝑantem grãm. liberum non impedia¬
tur abbitrium. Tum utrum prescientia
dei ita scđm propositum maneat. ut eaipsa
que sunt proposita sint accipienda prescita.
an per genera causarum et species ꝑsonarũ
ista uarientur. ut quia diuerse sunt uocatio¬
nes in his qui nichil oꝑaturi saluantur.

Expanded text:
tur, quia uoluit, non ideo. quia adiuuatur, quia uoluit, non ideo. quia adiuuatur, uelit, si originaliter malus receptionem boni non a summo bono sed a semet ipso inchoare male creditur, si non aliunde deo placetur, nisi ex eo, quod ipse donauerit, tribue nobis in hac causa, papa beatissime, pater optime. quantum iuuante domino potes, diligentiam pietatis tuae, ut, quae in istis quaestionibus obscuriora et ad percipiendum difficiliora sunt, quam lucidissimis expositionibus digneris aperire. Ac primum, quia plerique non putant Christianam fidem hac dissensione uiolari, quantum periculi sit in eorum persuasione, patefacias; deinde, quo modo per istam praeoperantem et cooperantem gratiam liberum non impediatur arbitrium; tum, utrum praescientia dei ita secundum propositum maneat, ut ea ipsa, quae sunt proposita, sint accipienda praescita, an per genera causarum et species personarum ista uarientur, ut, quia diuersae sunt uocationes in his, qui nihil operaturi saluantu
Abbreviated transcription (Latin):
mum ẽẽ reuelante dei miscłia. et instruen¬
te nos tua beatitudine nouerimus. possu¬
mus quidem non ad credendum ẽẽ cons¬
tantes. sed auctoritati talia sentientium
non sumus pares. quia multum nos et
uite meritis antecellunt. et aliqui eorum
adeptonuper summni sacerdotii honore suꝑ¬
enunent. nec facile quisquam pret̃ paucos
ꝑfecte gratie intrepidos amatores tantoᷤ
suꝑiorum disputationib ausus ẽ contraire.
Ex quo non solum his qui eos audiunt. ue¬
rum etiam his qui auliuntur cum dig¬
nitatib crenit ꝑiculum: dum et multos re¬
uerentia eorum. aut inutili cohibet silen¬
tio. aut incunioso ducit assensu. et saluberri¬
mum ipsis uidetur quod pene nullius con¬
tradictione reprehenditur. Unde sunistiᷤᷤ
pelagiane reliquiis prauitatis. non
mediocris uitulentie fibra nutritur. si pͥn¬
cipium salutis male in homine colloca¬
tur. si diuine uoluntati imꝑie uoluntas
humana prefertur ut ideo quis adiuue¬

Expanded text:
mum esse reuelante dei misericordia et instruenmum esse reuelante dei misericordia et instruente nos tua beatitudine nouerimus, possumus quidem ad non credendum esse constantes, sed ad auctoritatem talia sentientium non sumus pares, quia multum nos et uitae meritis antecellunt et aliqui eorum adepto nuper summi sacerdotii honore supereminent; nec facile quisquam praeter paucos perfectae gratiae intrepidos amatores tanto superiorum disputationibus ausus est contra ire. ex quo non solum his. qui eos audiunt, uerum etiam ipsis, qui audiuntur, cum dignitatibus creuit periculum, dum et multos reuerentia eorum aut inutili cohibet silentio aut incurioso ducit adsensu et saluberrimum ipsis uidetur, quod paene nullius contradictione reprehenditur. unde si in istis Pelagianae reliquiis prauitatis non mediocris uirulentiae fibra nutritur, si principium salutis male in homine conlocatur, si diuinae uoluntati impie uoluntas humana praefertur, ut ideo quis adiuue
Abbreviated transcription (Latin):
operi scõrum merita formidant. nec adqͥescunt
non destinatum electorum numerum. nec au¬
geri posse nec minui. ne locum apud infide¬
les ac negligentes cohortantium incitamen¬
ta non habeant. ac suꝑflua sit industrie ac
laboris indictio. cuius studium cessante elec¬
tione frustrandum ẽ. ita demum enĩ posse
unumquenq aut ad correctionem aut ad
profectum uocati. si sciat se sua negligentia
bonum ẽẽ non posse. et lib̾tatem suam obhoc
dei auxilio iuandam. si quod ds mandat elege¬
rit. ac siccum in his qui tempus acceperunt
libere uoluntatis duo sint. que humanam
operentur salutem. dei scilicet gratia ⁊ ho¬
minis obedientia. priorem uolunt obedien¬
tiam ẽẽ quam gr̃ãm. ut inicium salutis ex
eo qui saluatur. non ex eocredendum sit stare
qui saluat. ⁊ uoluntas hominis diuine grẽ
sibi pariat opem. non gratia sibi humanam
subiciat uoluntatem. Quod cum peru̾sissi¬

Expanded text:
operi sanctorum merita formidant nec adquiescunt operi sanctorum merita formidant nec adquiescunt praedestinatum electorum numerum nec augeri posse nec minui, ne locum apud infidles ac neglegentes cohortantium incitamenta non habeant ac superflua sit industriae ac laboris indictio, cuius studium cessante electione frustrandum sit; ita demum enim posse unumquemque ad correctionem aut ad profectum uocari. si sciat se sua diligentia bonum esse posse et libertatem suam ob hoc dei auxilio iuuandam, si, quod deus mandat, elegerit. ac sic, cum in his, qui tempus acceperunt liberae uoluntatis, duo sint, quae humanam operentur salutem, dei scilicet gratia et hominis oboedientia, priorem uolunt oboedientiam esse quam gratiam, ut initium salutis ex eo, qui saluatur, non ex eo credendum sit stare, qui saluat, et uoluntas hominis diuinae gratiae sibi pariat opem, non gratia sibi humanam subiciat uoluntatem. Quod cum pernersissi