comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
In ipsa cleuatione manuũ
tuarum. cũ iam sacrificiũ
matutinũ in holocaustum
inꝙͣ uirtute incensi quod ce¬
los ascendebat. terrani ope¬
riebat. miseros respergebat:
craudiendus pro rcucrẽtia
tua clamas: pater ignosce
illis quia nesciunt quid fa¬
nunt. O ꝙͣ multus es ad
ignoscendũ: o ꝙͣ magna
multitudo dulcedinis tuc
domine. O ꝙͣ longe sunt
cogitationes tue a cogitano¬
nibus nr̃is: o ꝙͣ firmata ẽ
ctiam super impios miscri¬
cordia tua

Expanded text:
manuum tuarum, cum jam sacrificium matutinum in holocaustum inquam, virtute incensi, quod coelos ascendebat, terram operiebat, inferos respergebat, exaudiendus pro reverentia tua clamas: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. O quam multus es ad ignoscendum! o quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine! o quam longe sunt cogitationes tuae a cogitationibus nostris! o quam firmata est etiam super impios misericordia tua
Abbreviated transcription (Latin):
tur nũꝙ̃ ixcibit non in
foueam ruit: et pro retri¬
uutis malis cumitiat bo¬
na. Ahsit. ut musce mor¬
ture extermenent suauita¬
tom unguent quod de tuo
corpore funt quia apud
sinũ tuũ misereuidia. E
copiosa apub ium redẽptio
Musce ieuiture miscrie
sunt: musce ncriture blas

Expanded text:
tur, nunquam excidit, non in tur, nunquam excidit, non in foveam ruit, et pro retributis malis cumulat bona. Absit ut muscae moriturae exterminent suavitatem unguenti , quod de tuo corpore fluit! quia apud sinum tuum misericordia, et copiosa apud eum redemptio. Muscae moriturae, miseriae sunt; muscae moriturae, blas
Abbreviated transcription (Latin):
ide nũc opera domini:
que posuit prodigia suꝑ terrã.
flagellis cesus. spinis coro¬
natus. clais confossus. af¬
fixus patibulo÷ obprobriis
saturatus: omniũ tamen
dolorũ ĩmemor ait Ignosce
illis. Hinic multe miscrie
corporis: huic multe mise¬
ricordie cordis: hinic dolores
hinc miserationes. Hinc
oleum exultationis: hinic
guite sangunus deturrentis
in terram. Miscricordie do¬
mini multe: sed et miscrie
domimni multe. Uincent¬
ne miserie misericordias
au miscricordie miscrias su¬
perabũt: Uincant miscri-¬
cordic tue antique domine:
uincat sapientia maliciam
Slagna enĩ illorũ miqͥtas
sed nũquid nõ maior pie-¬
tas tua domine: Multũ
per omnẽ modũ. Nũquid m¬
ditur pro bono malũ ait
quia foderunt foueam aĩc
mee: Plane foderunt ĩpa¬
cieñtie foueam: cecasionts
uedignationis plurimas
et maximas ministrãtes.
Sed quid horũ fouca ada¬
byssum mansuctudĩs tue
mala pro bonis fo¬
ucam federunt⁊ sed caritas
nõ irritatur. nõ precipita¬

Expanded text:
ide nunc opera Domini, quae posuit prodigia super terram. Flagellis caesus est, spinis coronatus, clavis confossus, affixus patibulo, opprobriis saturatus; omnium tamen dolorum immemor: Ignosce, ait, illis. Hinc multae miseriae corporis, hinc misericordiae cordis, hinc dolores, hinc miserationes, hinc oleum exsultationis, hinc sanguinis guttae decurrentis in terram. Misericordiae Domini multae, sed et miseriae Domini multae. Vincentne miseriae misericordias, an misericordiae miserias superabunt? Vincant misericordiae tuae antiquae, Domine, vincat sapientia malitiam. Magna enim illorum iniquitas: sed nunquid non major pietas tua, Domine? Multum, per omnem modum. Nunquid redditur pro bono malum ait, quia foderunt foveam animae meae? Plane foderunt impatientiae foveam, occasiones indignationis plurimas, et quam maximas ministrantes. Sed quid horum fovea ad abyssum mansuetudinis tuae? mala pro bonis foveam foderunt; sed charitas non irritatur, non praecipita
Abbreviated transcription (Latin):
calipsis preostensa describit᷑:
ut sicut in pͥncipio canonis.
idest libri geneseos. incorrup¬
tibile principiũ prenotatur:
ita etiam incorruptibilis finsᷤ
ꝑ uirginẽ in apocalipsi redde:¬
retur. dicentis ego sũ  et uoͫ.
initium & finis. Hic ẽ ioħ̃s:
qui sciens suꝑuenisse sibi diẽ
egressionis de corpore. conuo¬
catis in epheso discipłis. des¬
cendit in defossum sepulture
suȩ locũ: orationeq cõpleta.
reddidit sp̃m: tam a dolore
mortis factus extraneus: qͣm
a corruptione carnis nõscitur
alienus. Cuius tam̃ sc̃pture
dispositio. uel libri ordinatio.
iceo a nobis ꝑ singula ñ expo¬
nitur. ut nescientib inquiren¬
di desideriũ collocetur: &e que¬
rentib laboris fructus. & deo
magisterii doctrina reseruet᷑.

Expanded text:
calypsis praeostensa describitur, ut sicut in principio canonis, id est libri Geneseos, incorruptibile principium praenotatur, ita etiam incorruptibilis finis per virginem in Apocalypsi redderetur, dicens: Ego sum Alpha et Omega, initium et finis. Hic est Joannes, qui sciens supervenisse sibi diem egressionis de corpore, convocatis in Epheso discipulis, descendit in defossum sepulturae suae locum, orationeque completa, reddidit spiritum tam a dolore mortis factus extraneus, quam a corruptione carnis noscitur alienus. Cujus tamen Scripturae dispositio, vel libri ordinatio, ideo a nobis per singula non exponitur, ut nescientibus inquirendi desiderium collocetur et quaerentibus laboris fructus, et Deo magisterii doctrin
Abbreviated transcription (Latin):
uidiȩ facib mardescit. atq ad
contumeliam di omĩpotentis
ꝑanfractas demonũ semitas
erriticus uiator incedit: ñ pa¬
rat dño uiam: sed inimico
miser suo. exitiabilẽ insemet¬
ipsum patefacit ingressum.
Hi mores et uita huiusmodi:
ampla itinera. et largissimas
uias.barbaris nationib in exi¬
tium cõmunis salutis aꝑiunt.
Hi mores. plebẽ di mimicis gen¬
tib iugo misere captiuitatis
addicunt: hi mores. armatos
dissipant popłos: & munitaᷤ
diruunt ciuitates. Et quid
plura Rmĩs Quicqͥd potentie.
quicqͥd uiriũ uidemꝰ in hosti¬
bus: corruptione uitȩ nr̃e. no¬
straq infidelitate nutritur.
Et inde est qđ nichil pura al
am̃ supplicatione ꝓficimꝰ: qͥa
incess abiliter impus prauisq
desiderus inherentes: uiã do¬
ta ñ paramꝰ. Propter qđ reuer¬
tentes ad beatissimi precepta
ioħis. p̃paremus dño uiam:
rectas faciamꝰ semitas dĩ nr̃i:
quatmꝰ uidens in nobis dñs

Expanded text:
vidiae faucibus inardescit atque ad vidiae faucibus inardescit atque ad contumeliam Dei omnipotentis, super anfractas daemonum semitas erraticus viator 210 incedit: non parat Domino viam, sed inimico miser suo exitiabilem in semetipsum patefacit ingressum. Hi mores, et vita hujusmodi ampla itinera, et largissimas vias barbaris nationibus in exsilium communis salutis aperiunt. Hi mores plebem Dei inimicis gentibus jugo miserae captivitatis addicunt. Hi mores armatos dissipant populos, et munitas diruunt civitates. Ecquid plura, carissimi? Quidquid potentiae, quidquid virium videmus in hostibus, corruptione vitae nostrae, nostraque infidelitate nutritur; et inde est, quod nihil fusa ad Deum supplicatione poscimus; quia incessabiliter impiis, pravisque desideriis inhta non praeparamus. Propter quod revertentes ad beatissimi praecepta Joannis, paremus Domino viam, rectas faciamus semitas Dei nostri; quatenus videns in nobis inter
Abbreviated transcription (Latin):
uocem sc̃e predicationis eru¬
pit: ut instantẽ dni nuntia¬
ret aduentũ: et in semitas re¬
ctas. male uiuentiũ dirigeret
prauitatem. Quid est enim¬
dño parare uiam: nisi aduen¬
tante de cȩlo iudici purgato
a uiciis pectore. simplicis cor¬
dis habitaculũ preparare:
Quid ẽ rectas facere semitas
di÷ nisi ut tales acͦtuũ tuoꝵ
tibi mumas uias. quas per¬
ambulare ꝓpitiꝰ ueniens ad
de dñs delectetur: Ille uiam
dño parat: qui luxuriantis
carnis respuens uoluptates.
toto mentis suȩ spũ suspensꝰ
ad dm̃. uigore se castitatis ae¬
cingit Optimã parat dno
uiam: qui cogitationes suas
auariciȩ fluctib estuantes. se¬
renȩ conscientiȩ tran qͥllitate
compescit.
iam dno parat: qͥ idolo¬
rum uana atq omniũ
supsticionũ figmenta concul¬
cans: unum uiui di cultũ. et
fidem ueritatis inquirit. Qui¬
cunq uͦ uoluptuosis scłi huius
languet illecebris. & cupiditati¬
bus auaricie feruentis insant.¬
et in fraterna odia feralis in¬

Expanded text:
ocem sanctae praedicationis 209 erupit, et instantem Domini nuntiaret adventum, et in semitas rectas male viventium dirigeret pravitatem. Quid est enim, parate viam Domino, nisi adventanti de coelo judici, purgato a vitiis pectore, simplicis cordis habitaculum praeparare? Quid est, rectas facite semitas Dei, nisi ut tales actuum tuorum tibi munias vias; quas perambulare propitius veniens ad te Dominus delectetur? Ille viam Domino suo parat, qui luxuriantis carnis respuens voluptates, toto mentis suae spiritu suspensus ad Deum, vigore se castitatis accingit. Optimam parat Domino viam, qui cogitationes suas avaritiae fluctibus aestuantes, serenae conscientiae tranquillitate compescit. Viam Domino parat, qui idolorum vana, atque omnium superstitionum figmonta conculcans, unum Dei vivi cultum, et fidem veritatis inquirit. Quicunque vero voluptuosis saeculi hujus languet illecebris, cupiditatibus avaritiae ferventis insanit, in fraterna odia feralis in
Abbreviated transcription (Latin):
mansit. Hic adhue ex utero
matris spũ scõ repletus est:
in illo habitat omĩs plenitu
uteri uirginalis in quo carnẽ
susciꝑet. ipse conseerauit .xii.
ohannes multos filiors israel
ad dnm suo tempore p̃dican¬
do conuertit: dñs multos co¬
tidie de uniuersis ꝑ orbẽ na¬
donib. ad suam fidẽ et cari¬
tatem. interius illustrando
conuertere ñ desistit. Hic in
spũ et uirtute helye precessit
ante illũ: ut plebẽ etꝰ aqua
baptirans. ad suscipiendũ eũ
ubi appareret. doceret ẽẽ ꝑfec¬
camr: huic successit ille inspũ
et uirtute dĩ patris: ut plebẽ
suam spũ scõ & igne baptizans.
ad uidendã faciem patris sui
donaret esse ꝑfectam. Ioh̾e na¬
to. congratulabantur uicini
et cognati genitrici illiꝰ. quia
magnificauit dñs miscdiam
suam cũ illa: dño nato. congra¬
tulabantur eccłe. quia ꝑuenit
tempus miserendi eiꝰ. sp̃s ange¬
lici. qui sunt uicini eius & co¬
gnati. ciues uidelicet etusdem

Expanded text:
mansit. Hic adhuc ex utero mansit. Hic adhuc ex utero matris Spiritu sancto repletus est, in illo habitat omnis plenituduteri virginalis in quo carnem susciperet, ipse consecravit. Iste multos filiorum Israel ad Dominum suo tempore praedicando convertit; ille multos quotidie de universis per orbem nationibus ad suam fidem et charitatem interius illustrando convertere non desistit. Hic in spiritu et virtute Eliae praecessit ante illum, ut plebem ejus aqua baptizans ad suscipiendum eum, ubi appareret, doceret esse perfectam; huic successit ille in spiritu et virtute Dei Patris, ut plebem suam Spiritu sancto et igni baptizans ad videndam faciem Patris sui donaret esse perfectam. Joanne nato congratulabantur vicini et cognati genitrici illius, quia magnificavit Dominus misericordiam suam cum illa; Domino autem nato congratulabantur Ecclesiae, quia venit tempus miserandi ejus, spiritus angelici qui sunt vicini ejus et cognati, cives videlicet ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
angłs ait. ecce ȩuangłiro uob̃
gaudiũ magnũ qd erit omĩ
popło. qͥa natus est uob ho¬
die saluator qui est xp̃e do¬
minus: ita etiam angłs nas¬
eiturũ zachariȩ predicans
ioħem. et erit inquit gaudi¬
um tibi & exultatio. et multi
in natiuitate eiꝰ gaudebunt:
erit em̃ magnꝰ coram dño. xi.
ure gͥ natiuitas dñĩ & ioħis.¬
festa deuotione celebratur: s
in illiꝰ tanquã in xp̃i dnĩ. tan¬
qͣm in saluatoris mundi. tan¬
quã in filii di omĩpotentis:
tanquã in solis iusticiȩ nati¬
uitate. omĩ popło gaudium
euangłizatur: in huiꝰ autem
tanquã in p̃cursoris dñi: in
serui dĩ eximii: in lucernȩ ar¬
dentis et lucentis exortu. multi
magnꝰ coram dño ẽẽ narrat᷑:
de illo ꝓpħa testatur. Q m̃
magnus dñs et laudabilis m¬
mis: et magnitudinis eiꝰ non
est finis. Iste peccatoꝵ consor¬
tia declinans. ab omĩ qđ me
inter peccatores conuersatus.
peccati omĩs immunis per¬

Expanded text:
angelus ait: Ecce evangelizo vobis angelus ait: Ecce evangelizo vobis gaudium magnum, quod erit omni populo, quia natus est vobis hodie Salvator, qui est Christus Dominus: ita etiam angelus nasciturum Zachariae praedicans Joannem, Et erit, inquit, gaudium tibi et exsultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Erit enim magnus coram Domino. Jure festa devotione celebratur, sed in illius tanquam in Christi Domini, tanquam in Salvatoris mundi, tanquam in Filii Dei omnipotentis, tanquam in solis justitiae nativitate, omni populo gaudium evangelizatur. In hujus autem tanquam in praecursoris Domini, in servi Dei eximii, in lucernae ardentis et lucentis exortu multi e narratur: de illo Propheta testatur: Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis, et magnitudinis ejus non erit finis . Iste, peccatorum consortia declinans, ab omni quod iinter peccatores conversatus peccati omnis immunis per
Abbreviated transcription (Latin):
fulget: qͥa nimirũ decebat.
ut ille quo maior inter na¬
tos mulierũ nemo surrexit.
maiore p̃ceteris scĩs. in ipso
mox ortu uirtutum iubare
claresceret. Senes ac diu infe¬
cundi parentes.dono nobi¬
lissimȩ prolis exultant: ipsi
patri quẽ incredulitas mu¬
tum reddiderat. ad salutan¬
dum nouȩ preconẽ gr̃e. os
et lingua reseratur. Nec solũ
facultas dm̃ benedicendi re¬
stitintur: s de eo etiam ꝓphe¬
tandi uirtus augetur.
xcitati fama facti om̃s
uicini. admiratione ac
mẽtu ꝑcelluntur: omĩum qͥ
audiere circũquaq. ad ad¬
uentũ noui ꝓpħe corda pre¬
parantur. Unde merito scã¬
martyrũ uictorias. quib in¬
gressum regni cȩlestis merte¬
re frequentat: huiꝰ tan cũmꝰ
post dñm etiã natiuitatis diẽ
celebrare consueuit. Q d nul¬
latenus sine ȩuangłica auc̾to¬
ritate in consuetudinẽ uenis¬
se credendũ est: s atcentiꝰ ani¬
mo recondendũ. quia sicut
nato dño pastorib appareis

Expanded text:
t: quia nimirum decebat ut ille quo major inter natos mulierum nemo surrexit, majore prae caeteris sanctis in ipso mox ortu virtutum jubare claresceret. Senes ac diu infecundi parentes dono nobilissimae prolis exsultant, ipsi patri quem incredulitas mutum reddiderat, ad salutandum novae praeconem gratiae os et lingua reseratur. Nec solum facultas Deum benedicendi restituitur, sed de eo etiam prophetandi virtus augetur. Excitati fama facti omnes vicini admiratione ac metu percelluntur, omnium qui audiere, circumquaque ad adventum novi prophetae corda praeparantur. Unde merito samartyrum victorias, quibus ingressum regni coelestis meruere frequentat, hujus tantummodo post Dominum etiam nativitatis diem celebrare consuevit. Quod nullatenus sine evangelica auctoritate in consuetudinem venisse credendum est: sed attentius animo recondendum quia sicut nato Domino pastoribus apparens
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃i resurre¬
ctionis die: cõ¬
munis eñ om¬
niui. cõmmunis ẽ nr̃a leticia.
Commnuns plane: quia oms
illo resurgente surieximus.
Omĩum enim reuixit saluti:
qui ꝓ om̃ium peccatis addictꝰ
est passioni. Resairrexit gͥ sal¬
uator a mortuis. Noua res et¬
mira: sed habet hec assertio ue¬
ritatem. Nam ut taceam pro¬
pħarum oracula: angłorum
ministeria: apta sepulchri pe¬
netralia: ipsum dñm post re¬
surrectionẽ cum discipulis lo¬
quentem. conuersantẽ. eden¬
tem. thomam quoq clauorũ
uulnera etiã digito contrectan¬
tem: ut hec omnia p̃termit¬
tam: tam̃ fidem nram confir¬
mat impietas iudeorũ. Nam
sufficit ad credulitatẽ nobis.
eoꝵ miniũ cauta crudelitas.
Quo enim diligentius custodi¬
erunt tumulum: eo constat
illũ manifestius surrȩxisse.

Expanded text:
isti resurrectionis die; communis enim omnium, communis est nostra laetitia. Communis plane, quia omnes illo resurgente resurreximus. 472 Omnium enim revixit saluti, qui pro omnium peccatis addictus est passioni. Resurrexit igitur Salvator a mortuis. Nova res etmira, sed habet haec assertio veritatem. Nam ut taceam prophetarum oracula, angelorum ministeria, aperta sepulcri penetralia, ipsum Dominum post resurrectionem cum discipulis loquentem, conversantem, edentem, Thomam quoque clavorum vulnera etiam digito contrectantem : ut haec omnia praetermittam, tamen fidem nostram confirmat impietas Judaeorum. Nam sufficit ad credulitatem nobis eorum nimium cauta credulitas. Quo enim diligentius custodierunt tumulum, eo constat illum manifestius surrexisse
Abbreviated transcription (Latin):
it samuhel. Nunqͥd
uult dñs holocausta & ui¬
ctimas: & ñ potius ut obediat᷑
uoci dñi: Melior est enim obe¬
dientia qͣm uictimȩ: & auscul¬
tare magis qͣm offerre adipem
arietũ: qm̃ quasi peccatũ ario¬
landi est repugnare: & quasi

Expanded text:
 Samuhel: 'Nunquid vult Dominus holocausta aut victimas et non potius, ut obedietur voci Domini? Melior est enim obedientia quam victimae et auscultare magis quam offerre adipes arietum: quoniam quasi peccatum violand
Abbreviated transcription (Latin):
Peccaui: quia preuaricatꝰ sum
sermonẽ dñi. & uerba tua: di¬
mens popłm. et obediens uoci
eorũ. S nunc porta queso pec¬
catũ meũ: et reuertere mecũ ut
adorem dñm. Et ait samuhel
ad saiil. Non reuertar tecum:
qͥa ꝓiecisti sermonẽ dñi: & ꝓie¬
cit te dominus ne sis rex suꝑisrl̃.
onuersus ẽ samuhel..
ut abiret. Saul autẽ ap¬
prehendit summitatẽ pallu eiꝰ.
que &e scissa est. Et ait ad cũ sa¬
muhel. Scidit dñs regnũ isrł
a te hodie: & tradidit illud ꝓ¬
ximo duo meliorite. Porro tri¬
umphator ñ parcet in isrł: &¬
penitudine ñ flectetur. Neq
enim homo ẽ. ut agat peniten¬
tiam. At ille ait. Peccaur: sed
nunc honora me corã semori¬
bus popłi mei. et coram israel:
& reuertere mecũ. ut adorem
dñm dm̃ tuum. Reuersus gͦ
samuhel: secutus ẽ saulem.
Et adorauit saul dñm. Dixit¬
q samuhel. Adducite ad me.
agag regem amalech. Et obla¬
tus est eiagag pinguissimus.
Et dixit agag. Siccine se palus

Expanded text:
peccavi quia praevaricatus sum sermonem Domini et verba tua timens populum et oboediens voci eorum sed nunc porta quaeso peccatum meum et revertere mecum ut adorem Dominum et ait Samuhel ad Saul non revertar tecum quia proiecisti sermonem Domini et proiecit te Dominus ne sis rex super Israhel et conversus est Samuhel ut abiret ille autem aprehendit summitatem pallii eius quae et scissa est et ait ad eum Samuhel scidit Dominus regnum Israhel a te hodie et tradidit illud proximo tuo meliori te porro Triumphator in Israhel enitudine non flectetur neque enim homo est ut agat paenitentiam at ille ait peccavi sed nunc honora me coram senibus populi mei et coram Israhel et revertere mecum ut adorem Dominum Deum tuum reversus ergo Samuhel secutus est Saulem et adoravit Saul Dominum dixitque Samuhel adducite ad me Agag regem Amalech et oblatus est ei Agag pinguissimus et dixit Agag sicine separat
Abbreviated transcription (Latin):
talib antefertur: dicente do.¬
mino. Non surrexte inder
natos mulierũ. maior iohe
baptista.
uam pulchre dictũ est
int̃ natos mulierum ñ
esse maiorem̃ ioħe: quia ille
om̃imodis maior erat. quide
uirgine nascebatur. Hic est
ille etiã. qui maluit a regeꝓ
sternr: quã regem ñ increpa¬
re peccantẽ. Quib ꝑspectis.
aduertite dilectissimi. qual¬
tum huic reuerentiȩ. quasl̃
deuotionis debeamꝰ impendere:
qui ut honorabilis sit. a scõ spi¬
ritu ẽ ꝓpħatus: ꝓmissus ab
angelo: laudatus a dño: et ꝑ¬
petua scẽ mortis gła consecra¬
tus. Decebat nanq ut mysticã
natiuitatẽ eius. mirabilis ui¬
ta sequeretur: ec scãm ꝑfectãq
uitam. mors deo deuota con¬
cluderet. Quapropter fr̃s. re¬
ctissime toto hodie orbe. xp̃i
eccła pͥmordia natiuitatis eiꝰ.
letissima festiuitate concele¬
brat: quia eterna mortalib
adesse gaudia. stupenti mun¬
do testis fidelissimus reuela

Expanded text:
talibus antefertur, dicente Dotalibus antefertur, dicente Domino: Non surrexit inter natos mulierum major Joanne Baptista ; quam pulchre dictum est inter natos mulierum non esse majorem Joanne, quia ille omnimodis major erat, qui de virgine nascebatur. Hic est ille etiam, qui maluit a rege prosterni, quam regem non increpare peccantem. Quibus prospectis advertite, dilectissimi; quantam huic reverentiam, 215 quantum devotionis debeamus impendere, qui ut honorabilis sit a sancto est Spiritu prophetatus, promissus ab angelo, laudatus a Domino, et perpetua sanctae mortis gloria consecratus. Decebat namque, ut mysticam nativitatem ejus mirabilis vita sequeretur, et sanctam perfectamque vitam 216 mors Deo devota concluderet. Propter quod, fratres, toto hodie orbe Christi Ecclesia primordia nativitatis ejus laetissima festivitate concelebrat, qui aeterna mortalibus adesse gaudia stupenti mundo testis fidelissimus revela
Abbreviated transcription (Latin):
te dño adbaptismũ eiꝰ. huitis¬
modi ꝓrupit in uocem. Sece
agnus dr ecce qui tollit pecca¬
ta mundi. Propter hoc nimi¬
rum. saluator ipse. de illo di¬
cebat ad turbas. Quid existiˢ
Etiam dico uobis: et plus
quam propħam.U.
qm̃ ceteri om̃s uenturi adhuc
xpi fuere precones: hic autẽ
ꝓbatissimus uenit dñĩ pre¬
sentis assertor. Plus quam ꝓ¬
pheta est: cuĩ manib quod
nulli ẽ prestitum ꝓpħarum.
baptizandũ se dĩ filius ineli¬
nauit. Plusquã ꝓpheta est:
cuius tanta est prerogatiua
meritorũ. ut uno eodemq
momento. cȩli terreq arbitrẽ.
submersũ aquis ting eret in
nientem cerneret in colũba:¬
et atcestantis uocem patris
audiret e celo. Hic est ille:
quem inspirante dñõ. prescꝰ
annuntiat ysaias. dicens.
Uox clamantis in deserto: pa¬
rate uiam dm̃. Quã congrue
fr̃s. beatus ioħs predicatus ẽ
uox: qui celestis uerbi et preco
mitcebatur et testis. Hic ẽ ille
et meritũ. Hic ẽ qui iudicio
celestis sententie. cunctis mor¬

Expanded text:
te Domino ad baptismum ejus, hujusmodi prorupit in vocem: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Propter hoc nimirum Salvator ipse de illo dicebat ad turbas: Quid existis etam? dico vobis, et plus quam prophetam . cum caeteri omnes venturi adhuc Christi fuere praecones; hic autem probatissimus venit Domini praesentis assertor. Plusquam propheta est, cujus manibus, quod nulli est praestitum prophetam, baptizandum se Dei Filius inclinavit.cujus tanta praerogativa meritorum, et uno eodemque momento coeli terraeque arbitrum submersum aquis tingeret in venientem cerneret in columbet attestantis vocem Patris audiret e coelo . Hic est ille, quem inspirante Deo praescius annuntiat Isaias, dicens: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini . Quam congru beatus Joannes praedicatus est vox, qui coelestis Verbi et praeco mittebatur et testis. Hic ille estet meritum. Hic est etiam, qui judicio coelestis sententiae cunctis mor
Abbreviated transcription (Latin):
sum senex. et uxor mea iam ꝓ¬
cessit in dieb suis: & marie
scẽ uerba. angło nuntiante
partũ eius futurũ: quomͦ in¬
quit fiet istud. qm̃ uirum ñ
cognosco. Pene eadem uerba.
Iui dicitur. et ecce eris tacens.
et ñ poteris loqui quousq fi¬
ant hec. ꝓpter hoc quod nõ
crelidisti uerbis meis que ad¬
implebuntur in tempore suo:
te et uͥtus altissimi obumbra¬
bit tibi. Propterea qđ nascet᷑
ex te scm̃: uocabitur filius dei.
Ille corripitur: ista instrurt᷑.
Illi dicitur. quare ñ credidistr:
isti dicitur. accipe qđ̃ quesisti.
Propemodũ ẽadem uerba ft̃.
ꝑ quid cognoscam hoc. et quo¬
mͦ fiet istud: s eum qͥ uerba
audiebat & cor udebat. ñ la¬
tebat. In utriusq uerbis cogi¬
tatio latebat: sed homines.
latebat eum qui loquebadur
in angłis. Postremo nascitur
et nox incipit crescere: uascit
tum. et dies augnientũ. Et
tanquã hoc signũ natiuitãtt
amborũ ioħ̾s ipse respiciens:

Expanded text:
sum senex, et uxor mea jam psum senex, et uxor mea jam processit in diebus suis: et Mariae sanctae angelo nuntiante partum ejus futurum, « Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? » pene eadem verba. Illi dicitur: « Ecce eris tacens, nec potens loqui, quousque fiant haec, propter quod non credidisti verbis meis, quae adimplebuntur tempore suo. » te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi; propterea quod nascetur ex te Sanctum, vocabitur Filius Dei. » Ille corripitur, illa instruitur. Illi dicitur, Quia non credidisti: illi dicitur, Accipe quod quaesisti. Propemodum eadem verba sunt, Per quid cognoscam hoc? et, Quomodo fiet istud? Sed eum qui verba audiebat et cor videbat, non latebat. In utriusque verbis cogitatio latebat; sed homines, latebat eum qui loquebatur per angelum. Postremo nascitur et nox incipit crescere: nascitutum, et dies augmentum. Et tanquam hoc signum nativitatis amborum Joannes ipse respiciens,
Abbreviated transcription (Latin):
legeretur. mirantes audiuimꝰ:
sollemniter hodie celebramꝰ.
Quanta ẽ gła iudicis: si tanta p̃
cursoris: Qualis ẽ uenturus¬
in uia: si talis ẽ qui preparat
uiam: Natiuitatẽ iohis quo¬
dammͦ consecratã. obseruat
eccła: nec inuenitur ullus in
patrib. cuiꝰ natiuitatẽ sic sol¬
lemniter celebremꝰ. Celebra.¬
ñ potest: et si forte a nobis
ꝓ tantȩ rei dignitate. minuᷤ
explicatur: fructuosius tam̃
& altius cogitatur. Nascitur
ioħs de anicula sterili: nasci¬
tur xp̃c de iuuencula uirgi¬
ne. Iohem parit sterilitas:
xpm̃ integritas. In natiui¬
tate ioħis. etas congrua ñ e¬
rat parentalis: in natiustate
talis. Ille angło p̃dicante
nuntiatur: iste angło nun¬
tiante concipitur. Uii.¬
on creditur iohs nasci¬
turus. et fit pater mu¬
tus: creditur xp̃e. & fide con¬
cipitur. Fit prius aduentus
fidei in cor uirginis: et sequi¬
tur fecunditas in uterũ ma¬
ba sunt zachariȩ dicentis.cum
angłs iohem nuntiaret. per
quid cognoscam hoc. ego enĩ

Expanded text:
legeretur, mirantes audivimus, solemnitatem hodie celebramus. Quanta est gloria judicis, si tanta est praeconis? Qualis est venturus via, si talis est qui praeparat viam? Nativitatem Joannis quodam modo consecratam observat Ecclesia: nec invenitur ullus in Patribus, cujus nativitatem solemniter celebremus: celebran potest, et si forte a nobis pro tantae rei dignitate minus explicatur, fructuosius tamen et altius cogitatur. Nascitur Joannes de anicula sterili, nascitur Christus de juvencula virgine. Joannem parit sterilitas, Christum integritas. In nativitate Joannis aetas congrua non erat parentalis, in nativitate talis. Ille angelo praedicante nuntiatur, iste angelo nuntiante concipitur. Non creditur Joannes nasciturus, et fit pater mutus: creditur Christus, et fide concipitur. Fit prius adventus fidei in cor virginis, et sequitur fecunditas in utero maba sunt Zachariae dicentis, cum angelus Joannem nuntiaret, Per quid cognoscam hoc? Ego enim
Abbreviated transcription (Latin):
aerium helyas subleuatꝰ. ascen¬
sionẽ dominicã designauit. Il¬
scensionis su: dominus
prenuntioᷤᷤ & testes habuit:
unum ante legem. alium sub
lege: ut quandoq ueniret ip¬
se. qui ueraciter celos penetra¬
re potuissec. Unde & ipse or¬
do. in eorũ quoq utrorunq
subleuatione: ꝑ quedam in¬
crementa distinguitur. Nam
enoch translatus. Helyas uͦ ad
celum subuectus ẽẽ memorat᷑:
ut ueniret postinodũ. qui nec
translatus nec subuectus. cęlũ
Chereũ sua untute penetraret.
Qui nobis in se credentib. quia
carnis quoq mundiciam lar¬
guretur: & sub eo ꝑ incrementa
temporũ uirtus castitatis excres¬
ceret: in ipsa quoq eorũ trans¬
latione. qui ascensionẽ dnicam
ut uidelicet famuli designaue¬
runt. & inseipso qui ad celum
ascendit dñs ostendit. Nam
enoch quidem. uxorẽ & filios
habuit: helyas uͦ neq gxorem.
neq filios legitur habuisse.

Expanded text:
Elias sublevatus, Ascensionem dominicam designavit. Ascensionis ergo suae Dominus praenuntios et testes habuit, unum ante legem, alium sub lege, ut quandoque veniret ipse qui veraciter coelos penetrare potuisset. Unde et ipse ordo in eorum quoque utrorumque sublevatione per quaedam incrementa distinguitur. Nam Enoch translatus , Elias vero ad coelum subvectus esse memoratur , ut veniret postmodum qui nec translatus, nec subvectus, coelum aethereum sua virtute penetraret. Qui nobis in se credentibus quia carnis quoque munditiam largiretur, et sub eo per incrementa temporum virtus castitatis excresceret, in ipsa quoque eorum translatione qui Ascensionem dominicam ut videlicet famuli designaverunt, et in seipso qui ad coelum ascendit, Dominus ostendit. Nam Enoch quidem uxorem et filios habuit; Elias vero neque uxorem; neque filios legitur habuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
me: Philippe: qui uidet me.
uidet et patrem.
pulos: qđ tanto tp̃r
cum ipsis erat. & ñ cognosce¬
batur. Nonne ipse dixerat.
et quo ego uado scitis. & uiã
scitis: & se nescire dicentes. eoᷤ
hoc scire conuicerat. addendo
atq dicendo. ego sum uia et
ueritas et uita: Quomͦ ergo
nunc dicit. tanto tempore
uob̾cum sum & ñ cognoui¬
stis me. cũ ꝓfecto et quo iret¬
scirent. et uiam scirent: ñ ob
aliud. nisi qđ ipsũ utiq scirese
S facile ista soluitur questio.
si dicamꝰ qđ eũ aliqui eoꝵ scie¬
bant. aliqui nesciebant: atq
in his qui nesciebant et phi¬
lippus erat: ut qđ ait. & quo
ego uado scitis et uiam scitis.
illis dixisse intelligatur qui
sciebant. ñ philippo cui dictũ

Expanded text:
t me, videt et Patrem. quod tanto tempore cum ipsis erat, et non cognoscebatur. Nonne ipse dixerat, Et quo ego vado scitis, et viam scitis; et se nescire dicentes, eos haec scire convicerat, addendo atque dicendo, Ego sum via, veritas et vita? Quomodo nunc dicit, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? cum profecto, et quo iret, et viam scirent, non ob aliud nisi quod ipsum utique scirent? Sed facile ista solvitur quaestio, si dicamus quod eum aliqui eorum sciebant, aliqui nesciebant, atque in his qui nesciebant et Philippus erat: ut quod ait, Et quo ego vado scitis, et viam scitis, illis dixisse intelligatur qui sciebant; non Philippo cui dictu
Abbreviated transcription (Latin):
sum et uos sitis: ubi e¬
rant futuri nisi in ipso. ac ꝑ
hoc etiam ipse in se ipso: et
ideo. ubi ille ibi & ipsi. hoc
est in ipso: Ipsa est gͥ uita e¬
terna: in qua futuri sumus.
cum acceꝑit nos ad se. Et ip¬
sa uita eterna. qđ ipse ẽ: in
ipso ẽ. Ubi est ipse & nos su¬
mus: hoc est ui epso. Uonec
dentib: si cognouissetis me
inquit. & patrẽ meũ utiq
cognouissetis. Hoc ẽ qđ̃ ait:
nemo uenit ad patrem nisi
ꝑ me. Deinde subiungit.Et
amodo cognoscetis eum: & ui¬
distis eum. S philippus unꝰ
exapłis. qđ audierat ñ intel

Expanded text:
sum, et vos sitis; ubi erant futuri, nisi in ipso? ac per hoc est etiam ipse in seipso; et ideo ibi illi, ubi et ipse, hoc est, in ipso. Ipsa est igitur vita aeterna, in qua futuri sumus cum acceperit nos ad se: et ipsa vita aeterna, quod ipse est, in ipso est. Ubi est ipse, et nos simus, hoc est, in ipso: sicab illo. Si cognovissetis me, inquit, et Patrem meum utique cognovissetis. Hoc est, quod ait, Nemo venit ad Patrem, nisi per me. Deinde subjungit Et amodo cognoscitis eum, et vidistis eum. Sed Philippus, unus ex apostolis quid audierit non intel
Abbreviated transcription (Latin):
ut ipsũ etiam cognoscatis.
S qm̃ illi sum omĩno similli¬
mus: amodo cognoscetis eũ
cum cognoscetis me: & uide¬
bitis eum. si ocłis cordis ui.¬
distis me. Quid gͦ est qđ dicis
philippe: ostende nob̃ patrẽ.
et sufficit nobis: Canto inqͥt
tempore uob̾cũ sum. & ñ cõ¬
gnouistis me: Philippe: qui

Expanded text:
ut ipsum etiam cognoscatis. ut ipsum etiam cognoscatis. Sed quoniam illi sum omnino simillimus, amodo cognoscitis eum, cum cognoscitis me: et vidistis eum, si oculis cordis vidistis me. Quid ergo est quod dicis, Philippe, Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis? Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe?
Abbreviated transcription (Latin):
est. tanto tempore uobcũ sũ
et ñ cognouistis me. philippe.
is qui filiũ iam
nouerant. etiam illud de
patre dictum ẽ: et amodo co¬
gnoscetis eũ. & uidistis eum.
Dictum ẽ enim ꝓpter omni¬
modam similitudinẽ. quȩ illi
cũ patre est: ut ideo amodo
dicerentur nosse patrẽ. quia
nouerant similem filiũ. Eigo
iam sciebant filiũ: & si non
om̃s. certe quidã eoꝵ. quibus
dicit᷑: et quo uado scitis. & uiã
scitis. Ipse ẽ enim uia. S pa¬
trem nesciebant: & ideo all¬
diunt si cognouissetis me. E
patrem meũ utiq cognouisseti.
Per me utiq & illum. Alius
enim ego sum: alius ille. Sed
ne putarent illũ dissimilem:
ec amodo inquit cognoscetis
eũ. et indistis eum.
ic dictum ẽ qui uidet me
ipse sit pater qui filius: s qđ
a patris similitudine. in nul¬
lo prorsus discrẽpet filiꝰ. Nam
nisi duo essent pater & filius:
ñ dictũ esset. si cognouissetis
me. et patrẽ meũ utiq cogno¬
ad patrẽ. ꝑducam uos ad eũ:

Expanded text:
est: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? His ergo qui Filium jam noverant, etiam illud de Patre jam dictum est: Et amodo cognoscitis eum, et vidistis eum. Dictum est enim, propter omnimodam similitudinem, quae illi cum Patre est: ut ideo amodo dicerentur nosse Patrem, qui noverant similem Filium. Ergo jam sciebant Filium, et si non omnes, certe quidam eorum quibus dicitur, Et quo vado scitis, et viam scitis: ipse est enim via. Sed Patrem nesciebant, ideo audiunt, Si cognovistis me, et Patrem meum cognovistis: per me utique et illum. Alius enim ego sum, alius ille. Sed ne putarent dissimilem, Et amodo, inquit, cognoscetis eum, et vidistis eum.ergo dictum est, Qui me videt, ipse sit Pater qui Filius, sed quod a Patris similitudine in nullo prorsus discrepet Filius. Nam nisi duo essent Pater et Filius, non dictum esset, Si cognovistis me, et Patrem meum cognoad Patrem, perducam vos ad eum,
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres. Soli marie: hec sa¬
ta est: ut grẽ repleretur aue¬
tore. Erubescebat gͦ maria:
erubescebat etiã elisabeth. Et
ideo cognoscam᷑: qͥd intersit.
pudoris adhibetur: in uir¬
gine. grã pudoris augetur.
utero & paries filiũ: & uoca¬
bis nom̃ eius iħm. Hic erit
magnus. Dictum ẽ quidem
etiam de iohe ab angło: qͥa
erit magnus. S ille quasi
homo magnus: hic quasi ds
magnus. Magnus dñs et¬

Expanded text:
conperta. soli Mariae haec sata est, ut gratiae repleretur auctore. erubescebat ergo Maria, erubescebat etiam Elisabet, et ideo cognoscamus quid intersit ipudoris adhibetur, in uirgine pudoris augetur gutero et paries filium et uocabis nomen eius Iesum. hic erit magnus. dictum est quidem etiam de Iohanne ab angelo quia erit magnus, sed ille quasi homo magnus hic quasi deus magnus; magnus enim
Abbreviated transcription (Latin):
Hon mediocris causa. A
est. ut uirguntas marie
falleret pͥncipem mundr: qui
cũ desponsatam uiro cerneret.
partũ ñ potuit habere suspe¬
c̾tum. Fallendi ut dixi prinel¬
pis mundi fuisse consiliũ. pls
dñi uerba declarant: cũ apli
iubentur tacere de xp̃o: cũ sa¬
nati ꝓhibentur gloriari de re¬
medio: cũ demones p̃cipiunt᷑
silere de dĩ filio. Fallendi aũ pͥn¬
cipis mundi fuisse consilium.
etiã & apłs declarauit dicens.
S loquimur di sapientiã. in
mysterio absconditã: quam

Expanded text:
on mediocris quoque causa est, ut virginitas Mariae falleret principem mundi; qui cum desponsatam viro cerneret, partum non potuit habere suspectum. Fallendi, ut diximus, principis mundi fuisse consilium, ipsius Domini verba declarant, cum apostoli jubentur tacere de Christo, cum sanati prohibentur gloriari de miraculo, cum daemones praecipiuntur silere de Dei Filio; fallendi autem principis mundi fuisse consilium, et Apostolus declaravit dicens: Sed loquimur Dei sapientiam in m
Abbreviated transcription (Latin):
ue est ista solcunitas.
que inferni claustra
destruxit : et ianuas nobis
regni celestis aperuit: In¬
quiratur subtilius nome
cius: requiratur egregius
predicator. Uideamus qͥd
de cius estimatione deuũcit
Ait euim. Etenĩ pascha nͣ.
ĩmolatus est christus. Si
igitur pascha christus⁊ pen¬
sandum nobis est. quidd
pascha lex loquitur : ut in
christo dicta uideantur or¬
yses quippe ait. Sumeut de

Expanded text:
ergo ista solemnitas uae inferni claustra destruxit, et januas nobis regni coelestis aperuit? Inquiratur subtilius nomen ejus. Requiratur egregius praedicator. 7. Videamus quid de ejus aestimatione denuntiet. Ait enim: Etenim pascha nostrum immolatus estigitur Pascha Christus, pensandum nobis est quod de Pascha lex loquitur, ut subtChristo dicta videantur. Moyses quippe ait: Sument de
Abbreviated transcription (Latin):
mipulis. Suꝑest inquid mͥ
corona iusticie: qͣm recddet
mͥ dñs in illa die iustus udcr.
Quasi diceret. Reddet mͥ mes¬
scm: cui meipsum impendo
sementim. Hec uerba qͣntm
intłsigimus fr̃s: crultants
sunt. nõ plorantis. Nunqa
qͣndo ista licebat. in lacͥrus
& si scmnmarunt in lacrras.
tͣnsiet dolor & gemitus: tr̃¬
sit tristicia cum fine: & ue¬
uit leticia sinc fine. Ecce kĩ¬

Expanded text:
nipulis; superest, inquit, mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex : quasi diceret, Reddet mihi messem, cui me ipsum impendo sementem. Haec verba, quantum intelligimus, fratres, exsultantis sunt, non plorantis. Numquid quando ista dicebat, in lacrymisetsi seminarunt in lacrymis, transiet dolor et gemitus: transit tristitia cum fine, et venit laetitia sine fine. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
mo eam:
Ñs tristis erat: qͣndo fa¬
ciebat quod nõ faccrit.
nisi uoluiss. Pocestate enĩ
fecit non conditione: quia
ip̃e uoluit: non quia iudeꝰ
potuit. Transfigurauͭ gͦ in
sc unfirma menbra corporis
sui. Et forte de illis dictum est.
qui seminãt in lacrunis in
gaudio metent: id est de in¬
firmiorib. Non cnĩ in lacri¬
nus seminabat. ille ipsius xͥ
magnus pieco: quãdo dice¬
batsgo cñi iam immolor.ꝙ
tempus resolutionis mec in¬
stat: bonum c̃camen certai.

Expanded text:
mo eam tas tristis erat, quando faciebat quod non faceret, nisi voluisset. Potestate enim fecit, non conditione; quia ipse voluit, non quia Judaeus potuit. Transfiguravit ergo in se infirma membra corporis sui. Et forte de illis dictum est, Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent: id est, de infirmioribus. Non enim in lacrymis seminabat ille ipsius Christi magnus praeco, quando dicebat: Ego enim immolor, et tempus meae resolutionis instat. Bonum c
Abbreviated transcription (Latin):
iter ferimur. dum parua
foris defendimus. intus amit¬
amus maxima: quia dum
rem diligimus temporalem:
neram amittimus dilectionẽ.
lmnis quippe qui nr̃a tollit:
mimicus est. Sed si odio ha¬
bere ceperimus muicum:
intus est quod ꝑdimus. Cũ
aigo aliquid exterius aprimo
padmur ⁊ contra occultum
aptorem interius iugilem::
qui nunquam melius uin¬
citur. nisi cum raptor extcrior
amatur.

Expanded text:
iter ferimur; dum parva iter ferimur; dum parva foris defendimus, intus amittimus maxima, quia dum rem diligimus temporalem, veram amittimus dilectionem. Omnis quippe qui nostra tollit, inimicus est. Sed si odio habere coeperimus inimicum intus est quod perdimus. Cum ergo aliquid exterius a proximo patimur, contra occultum raptorem interius 1561 vigilemus, qui nunquam melius vincitur, nisi cum raptor exterior amatur.
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpture sue sententus. et amicos
mbet diligi rnse. et inmicos
cdiligiꝑꝑ se. Ille enim ueraciter
caritatem habet: qui et amicũ
diligit indeo: et inunicumdi¬
ligit ꝓpter deum. Nam sunt ñ¬
nulli. qui diligunt proximos
sed ꝑaffectum cognationis & sar¬
nis: quibus tamen inhac dilee¬
tione sacra eloquia non contra¬
dicunt. Sed aliud est quodspõ¬
te impenditur nature: aliud
quod preceptis dominicis ex
caritate debctur obedientie. hi
nimirum et ꝓximum diligĩ
et tamen illa sublimia dilesti¬
onis premiã non assequntur.
quia amorem suum non spiri
taliter. sed carnaliter impedĩt.
meum ut diligatis inuicem.¬
protinus addidit. sicut dilex
nos. Ac si aꝑte cdicat. Adhoc
adrerum temporalium dilecti¬
onem trabit. infirmiorem con¬
na nos ꝓximum excitat: qui
ca ipsa que diligimus auferre
molitur. Nec curat antiquus
hostis hec faciens. ut terrena
aollat: sedut caritatem ĩnob̾
finat. Nam modio repente
uardescimus: et dum foris ĩ¬
incti essc cupimus: intus gra¬

Expanded text:
suae sententiis et amicos jubet diligi in se, et inimicos diligi propter se. Ille enim veraciter charitatem habet, qui et amicum diligit in Deo, et inimicum diligit propter Deum. Nam sunt nonnulli qui diligunt proximos, sed per affectum cognationis et carnis, quibus tamen in hac dilectione sacra eloquia non contradicunt. Sed aliud est quod sponte impenditur naturae, aliud quod praeceptis dominicis ex charitate debetur obedientiae. Hi nimirum et proximum diligunt, et tamen illa sublimia dilectionis praemia non assequuntur, qualiter, sed carnaliter, impenduntmeum, ut diligatis inprotinus addidit: Sicut dilexi vos. Ac si aperte dicat: Ad hoc ad rerum temporalium delectationem trahit, infirmiorem contra nos proximum excitat, qui ea ipsa quae diligimus auferre moliatur. Nec curat antiquus hostis, haec faciens, ut terrena tollat, sed ut charitatem in nobis feriat. Nam in odium repente exardescimus; et dum foris invicti esse cupimus, intus grav
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprius est iustorũ. Illius dier
lur tenebris sepelitur: huius
dici splendor. etiã sepulturas
illuminat. Ad postremũ. illꝰ
diei lucẽ. mortui ñ uident:
huiꝰ diei lum̃ etiam defunctis
emicuit: sicut ait ꝓpħa. Q ui
sedebant in regione umbre
mortis: lux orta est eis. Letem᷑
gͥ in hac die: quȩ & uiuos cir¬
cumfulget & mortuos uniuifi¬
cat. & uenturos illuminat: si¬
cut ait beatus euangłista. S¬
rat lux uera: que illuminat
omnẽ hominẽ uenientẽ in
hunc mundum.

Expanded text:
proprius est justorum; illius diei proprius est justorum; illius diei lux tenebris sepelitur, hujus diei splendor etiam sepulturas illuminat; ad postremum illius diei lucem mortui non vident, hujus diei lumen etiam defunctis emicuit, sicut ait propheta: Qui sedebant in regione umbrae mortis, lux orta est eis . Laetemur ergo in hac die, quae et vivos circumfulget, et mortuos vivificat, et venturos illuminat, sicut ait beatus Evangelista: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mu
Abbreviated transcription (Latin):
habuit: s nutrit et fouet eam.
de uenia desꝑemus frs: nichil
de odio timeamus. Habemus
p̃rogatiuam sanguinis xp̃i:
in xp̃o eium. caro nr̃a nõs dili¬
git. Sumꝰ enim menbra eiꝰ et
caro: sicut dicit idem beatus a¬
postolus. Hoc nunc os ex ossibꝰ
meis: & caro de carne mea. Sa¬
cramentũ hoc magnũ ẽEgo
autẽ dico. ini xp̃o & in eccła.¬
Tait scͥptura. in hac die do
uotis dñi gratulamur:⁊ magis
uota nr̃a curamꝰ. Quid enim
dicit ꝓpħa: Hec ẽ dies quã fe¬
eit dñs. Bonus plane dies:
qui lucẽ intulit uniuersis. Ue¬
rum ñ huiꝰ scłi lucem: sed re¬
surrectionis eterne. Lux enĩ
ista ñ caliginem noctis decu¬
lit: s mortis tenebras ampu¬
tauit. Bonus inquam dies:
& melior hic. qͣm ille in quo
primũ mundus enituit. Ille
enim hominib ad laborẽ cre¬
atus ẽ: hic factus ẽ ad quietẽ.
Ille mortẽ meruit: hic formi¬
dinem mortis euasit. Ille bo¬
nis malisq communis ẽ: Hic

Expanded text:
habuit, sed nutrit et fovet eam, habuit, sed nutrit et fovet eam, de venia desperemus, fratres, nihil de odio timeamus. Habemus praerogativam sanguinis nostri; in Christo enim caro nostra nos diligit, sumus enim membra ejus et caro, sicut dicit idem beatus Apostolus: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea: sacramentum hoc magnum est, ego autem dico in Christo et in Eccait Scriptura, in hac die Domini votis Domini gratulamur, magis nostra vota curamus. Quid enim dicit propheta? Haec est dies quam fecit Dominus. Bonus 476 plane dies, qui lucem intulit universis, verum non hujus saeculi lucem, sed resurrectionis aeternae; lux enim ista non caliginem noctis detulit, sed mortis tenebras amputavit. Bonus, inquam, dies, et melior hic quam ille in quo primum mundus enituit: ille enim hominibus ad laborem creatus est, hic factus est ad quietem; ille mortem meruit, hic formidinem mortis evasit; ille bonis malisque communis est, hic
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m caro. sanguis & portio.
Ubi gͦ portio mea regnat: reg¬
uare ie credo. Ubi dominat᷑
sanguis m̃s: me sentio domi¬
uari. Ubi glorificatur caro mea:
me głosum eẽ cognosco. Quan¬
uis igitur peccator. de hac com¬
munione grẽ ñ diffidat: qͥa
& si peccata nos ꝓhibent. sub¬
stantia nos requirit. Et si de¬
licta ꝓpria nos excludunt: na¬
turȩ communio ñ repellit.
ropter bonitatem
diuinitatis. peculiarem
nob saluator debet affectum:
scilicet quia sicut ds̃ nr̃ in ip¬
so est. ita & sanguis nr̃ in illo
est. Miscdiam igitur in deber
prestare diuinitas: necessitu¬
dinem exhibere debet affini¬
tas. Neq enim tam immitis
ẽ dñs. ut obliuiscat᷑ hominis:
&e non meminerit illius¬
S
quem ipse gestat: ut quẽ causa
mei susceꝑit : ñ eius causa quẽ
susceꝑit. me requirat. Non in¬
quã tam immitis est dñs. ut
ñ diligat carnẽ suam: menbra
sua: uiscera sua. Fit sc̃s apłs.
Nemo unquam carnẽ suã odio

Expanded text:
nis et sanguinis portio: nis et sanguinis portio: ubi ergo portio mea regnat, regnare me credo; ubi dominatur sanguis meus, me sentio dominari; ubi glorificatur caro mea, me gloriosum esse cognosco. Quamvis enim peccator de hac tamen communione gratiae non diffidat, quia etsi peccata nos prohibent, substantia nos requirit; etsi delicta propria nos excludunt, naturae communio non repellit; nam propter bonitatem Divinitatis, peculiarem nobis Salvator debet affectum, scilicet quia sicut Deus noster in ipso est, ita et sanguis noster in illo est. Misericordiam igitur mihi debet praestare Divinitas, necessitudinem exhibere debet affinitas; neque enim tam immitis est 475 Dominus, ut obliviscatur hominis, et non meminerit illius quem ipse gestat: ut quem causa mei susceperit, non ejus causa quem susceperit, me requirat; non, inquam, tam immitis est Dominus, ut non diligat carnem suam, membra sua, viscera sua. Ait sanctus Apostolus: Nemo unquam carnem suam odio
Abbreviated transcription (Latin):
ñ adulatoria adhibenda. nec
fucata leticia. Quisq enim in
xp̃i resurrectione letatur: lete¬
tur potius in xp̃o: quia in
xp̃o ipse resurrexit. In illo e¬
nim nr̃a portio. nr̃a conditio.
& mortẽ ꝑtulit: et reuixit.
Et licet nos adhuc resolutio
corpusculi maneat: cepimus
tunc in xp̃o eterna uita iam
uiuere. Unde quanuis fragili¬
tatem nram acceleret imina¬
ture mortis occasio: in salua¬
tore tunc didicimꝰ priꝰ resurge¬
re. quam perire. Ante enim
futurus homo resurrȩxit in
on tantũ illi dñs
generationi. resurrectio¬
nis prestitit grãm. in cuiꝰ gene¬
rationis tempore resurrȩxit:
s etiam secuturis postea po¬
pulis hoc ꝓuidit: ut prius
essemus de resurrectione secu¬
ri. quam de morte solliciti:
& ante cum deo uiueremus
in celis. qͣm cum hominibus
conuersarem᷑ in terris. In sal¬
uatore enim om̃s resurrȩximꝰ:
om̃s reuiximꝰ: om̃s ad cȩlestia
transinigrauimꝰ. Est enim in
illo xp̃o homine: unicuiusq

Expanded text:
n adulatoria est adhibenda, nec n adulatoria est adhibenda, nec fucata laetitia. Quisquis enim in Christi resurrectione laetatur, laetetur potius quia in Christo ipse resurrexit: in illo enim nostra portio, nostra conditio, et mortem pertulit et revixit. Et licet nobis adhuc resolutio corpusculi maneat, coepimus tunc in Christo aeterna vita jam vivere; unde quamvis fragilitatem nostram acceleret immaturae mortis occasio, in Salvatore tamen didicimus prius resurgere quam perire: ante enim futurus homo resurrexit in Non enim tantum illi Dominus generationi resurrectionis praestitit gratiam, in cujus generationis tempore resurrexit, sed etiam secuturis postea populis hoc providit, ut prius essemus de resurrectione securi quam de morte solliciti; et ante cum Deo viveremus in coelis, quam cum hominibus conversaremus in terris. In Salvatore enim omnes resurreximus, omnes reviximus, omnes ad coelestia transmigravimus; est enim in illo Christi homine u
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Sanguis huius suꝑ nos: q
suꝑ filios nrõs. Crudelis sub
que facinore suo ñ solũ presen¬
tes liberos damnat: s etiam ñ
natos occidit. Quantos enim
hac uoce ad conscientiam fa¬
cinoris uocant: quos scientia
criminis ñ tenebat: Crudelis
inquam impietas: qͦd poste¬
ros ante in reatũ uocat. quã ꝓ¬
ducat in lucẽ: ut pͥus futuris
contingeret peccare. qͣm uiuere.
Cruenti plane genitores: qui
ante parricidȩ facti sunt qͣm
parentes: & ante eos socios suis
scelerib assumpserunt: quos
utrum sanguinis pardicipes
possent habere nescirent. Non
igitur mirandũ est. si in salua¬
tore tam crudeles fuerunt:
qui exticerunt in suos poste¬
ros tam crudeles.
on immerito in hac die.
sc̃s dauid sine exceptiõe
exultandũ p̃cepit & letandũ:
in qua die totius mundi gau¬
dia celebrantur. Om̃ĩb enim
letandum ẽ: quia omnib ꝓ¬
dest. Cunctis exultandũ est.
quia cunctis est salutare: &. idõ¬

Expanded text:
tes: Sanguis ejus super nos et tes: Sanguis ejus super nos et super filios nostros . Crudelis sub quae facinore suo non solum praesentes liberos damnat, sed etiam non natos occidit. Quantos enim hac voce ad conscientiam facinoris vocant, quos scientia criminis non tenebat! crudelis, inquam, impietas, quod posteros ante in reatum vocat, quam producit in lucem: ut prius futuris contingeret peccare, quam vivere. Cruenti plane genitores, qui ante parricidae facti sunt quam parentes: et ante eos socios suos sceleribus assumpserunt, quos utrum sanguinis participes possent habere, nescirent. Non igitur mirandum est, si in Salvatorem tam crudeles fuerunt, qui exstiterunt 474 in suos posteros tam crudeles. Non immerito in hac die sanctus David sine exceptione exsultandum praecipit et laetandum, in qua die totius mundi gaudia celebrantur. Omnibus enim laetandum est, quia omnibus prodest; cunctis exsultandum est, quia cunctis est salutare, et ideo no