comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nos. Hoc scriptum ẽ in psalmo quadrage¬
simo tercio. Manifestum ẽ gͦ hȩc om̃ia q̃
numerat exicia. tribulationes p̃ssuras⁊
mortem ñposse conferri uł comꝑari ca¬
morimur ꝓ illo qd̃ grauius uidet᷑ in his
⁊ ille mortuus ẽ ꝓ nob s ille ut ꝓdesset
nob̾. Nr̃ã autem mors non illi ꝓficit s noẽ
empt̃alem enim uitam perdimus. ut nob
rependat᷑ eterna. & quid mirũ si serui ma¬
riantur ꝓbono dño: quando dñs mortuus
ẽ ꝓ seruis & malis: Uincunt gͦ beneficia
& exhortantur animũ ad ꝑseuerandum
mors fiducia ista de sponsione xp̃i est
qua ꝓmisit in tribulatione adiuuare se
dicatam sͥ fidem. Neq uita. neq angłs.
neq uirtus. neq altitudo. neq ꝓfundũ

Expanded text:
nos. Hoc scriptum est in psalmo quadragenos. Hoc scriptum est in psalmo quadragesimo tertio. Manifestum est ergo haec omnia, quae enumerat, exitia, tribulationes, pressuras, et mortem, non posse conferri vel comparari chamorimur pro illo, quod gravius videtur in his, et ille mortuus est pro nobis: sed ille ut prodesset nobis; nostra autem mors non illi proficit, sed nobis. Temporalem enim vitam perdimus, ut nobis rependatur aeterna. Et quid mirum si servi moriantur pro bono Domino; quando Dominus mortuus est pro servis, et malis? Vincunt ergo beneficia, et exhortantur animum ad perseverandumors. Confidentia haec de sponsione Christi est, qua promisit in tribulatione adjuvare sibi dicatam fidem. Neque vita, neque angelus, neque virtus, neque altitudo, nequ
Abbreviated transcription (Latin):
pellare cum ipse agat totum ⁊ equał sit
deo patri: ut quia unꝰ dr̃ ds̃ ne ꝑat aut
filius singłaris uł unio putaretur ad ꝑso¬
naꝵ distinctionẽ. sic loquit᷑ script᷑a ut ce
filium ñ disparem tradat ⁊ patrẽ quia pa¬
ter ẽ & quia ab ipso s̃ om̃ia p̃ferat. Quis
nos separabit a caritate xp̃i: Hoc ẽ quis
nos auertere poterit a dilectione xp̃i qui
nobis tam magna & innumera prestint
beneficia Tribulatio: S ñ facit quia di¬
lectionẽ firmi xp̃iam nulla uincunt tor¬
m̃ta. Amantis enim plus incitatur ca¬
ritas: si eum cuiꝰ sensit beneficia ꝓbibea¬
tur amare. Dum enim putat se inme¬
rita eius seminare: suscitat beneficia.
Anangustia. an ꝑsecutio. an fames. an nu¬
ditas. an ꝑicłm. an gladius: Sic̃ scriptũ
ẽ. Quia ꝓpter te morte afficimur tota die
estimati sumus uelrit oues occisionis S
in his om̃ib suꝑamus ꝓpt̃ eum qͥ dilexit

Expanded text:
pellare, cum ipse agat totum, et aequalis sit pellare, cum ipse agat totum, et aequalis sit Deo Patri; et quia unus dicitur Deus, ne Pater et Filius singularis, vel unio putaretur, ad personarum 78 distinctionem sic loquitur Scriptura; ut et Filium non disparem tradat: et Patrem, quia Pater est, et quia ab ipso sunt omnia, praeferat. Quis nos separabit a charitate Christi? Hoc est, quis nos avertere poterit a dilectione Christi, qui nobis tam magna et innumera praestitit beneficia? Tribulatio? Sed non facit, quia dilectionem firmi christiani nulla vincunt tormenta. Amantis enim plus incitatur charitas, si eum cujus sensit beneficia, prohibeatur amare; dum enim putant se in merita ejus seminare, suscitant memorata beneficia. An angustia? an persecutio? an fames? an nuditas? an periculum? an gladius sicut scriptum est, quia propter te morte afficimur tota die, aestimati sumus velut oves occisionis? Sed in his omnibus superamus propter eum, qui dilexit
Abbreviated transcription (Latin):
iustificat accusare. Et quis erit qui dãnet¬
& ẽ in dextera dĩ qui&̃ interpellat ꝓ nob̾.
Dm̃ quia nos iustificat accusare nos negat.
X p̃m aũt dampnare nos ñposse: qr eo af¬
fectu diligit nos ut moreretur ꝓ nob̾: et
resurgens semꝑ causas nr̃as agit apud pa¬
trem. Cuius postulatio contempni non pot̃
quia in dextera dĩ est. Hoc ẽ in honore qd
ds̃ ẽ ut de deo patre securi ⁊ xp̃o filio eius
qui iudicaturus ẽ. in fide eorum letemur
Hinc illud ẽ quod dr̃ petro apło. Ecce expo¬
stulauit sathanas ut uos uentilet uelut
triticum. Ego autem rogaui ꝓte ne defi¬
ciat fides tua. Hoc gͦ modo interyellat
ꝓ nob̾ saluator. Sciens enim potentiami
altitudinẽ aduersarii nr̃i. cum se cõmo¬
uerit aduersus nos si ñ ei assentiamus
Saluator int̃pellat ꝓ nob̾. ne aliquid uiolen¬
ter p̃sumat circa nos: ut arceatur insolen¬
tia eius. Hac causa tamen dr̃ filius inter¬

Expanded text:
justificat, accusare. Et quis erit, qui condemnetjustificat, accusare. Et quis erit, qui condemnet est ad dexteram Dei, qui etiam interpellat pro nobis. Deum, quia nos justificat, accusare nos negat: Christum autem damnare nos non posse, quia eo affectu diligit nos, ut moreretur pro nobis, et resurgens semper causas nostras agat apud Patrem. Cujus postulatio contemni non potest, quia in dextera Dei est, hoc est, in honore quod Deus est; ut de Deo Patre securi, et Christo Filio ejus qui judicaturus est, in fide ejus laetemur. Hinc illud est quod dicit Petro apostolo . Ecce expostulavit Satanas, ut vos ventilet ut triticum; ego autem rogavi pro te, ne deficiat fides tua. pro nobis Salvator; sciens enim impudentiam et altitudinem adversarii nostri, cum se commovet adversum nos, si non ei assentiamus, Salvator interpellat pro nobis; ne aliquid violenter praesumat circa nos, ut arceatur insolentia ejus. Hac causa tamen dicitur Filius inter
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo ipse qui uidex ẽ ante presciit nos ⁊
idoneos iudicauit. Iui ꝓprio filio suo non
ƿeꝑcit. s pro nob̾ om̃ib tradidit illum .:
ic securos nos debere ẽẽ fidei causa horta¬
t᷑ut dm̃ quasi prescium antequam ex im¬
piĩs fideles eẽmus filium suum ꝓ nobis
morti tradidisse ostendat. Qm non etiã
cum illo om̃ia nob̾ donauit: Dm̃ olim
decreuisse dicit remunerandos creden¬
tes in xp̃m. Si enim qd̵ maius ⁊ p̃cipu¬
um ẽ p̃stitit nobis ut filium suum ue¬
rũ ⁊ carissimum traderet ꝓpt̾ nos adhuc
impios: quare ñ qd minus ẽ fact᷑us creda¬
tur ꝓ nobis credentib sibi: Iam enim para-¬
ta s̃ credentib premia. Minus ẽ enimoĩa
nobiscum illo donare: quam nr̃i causa mor¬
ti illum tradere. Quis accusabit aduersus
electos dĩ: Heminẽ audere nec posse iudi-
ꝓbat imꝓbare: cum nemo equał sit deo:
quasi suum ponit: quia nemo ẽ alius qͥ
forte ds̃ ipse accuset nos s non põt quos

Expanded text:
scivit nos, et idoneos judicavit? Qui proprio Filio suo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum. Sic securos nos debere esse fidei causa hortatur; ut Deum, quasi praescium, antequam ex impiis fideles essemus, Filium suum pro nobis morti tradidisse ostendat. Quomodo non etiam cum illo omnia nobis donavit? Deum olim decrevisse dicit remunerandos credentes in Christum. Si enim quod majus et praecipuum est, praestitit nobis, ut Filium suum verum et charissimum traderet propter nos adhuc impios; quare non quod minus est facturus credatur pro nobis credentibus sibi? Jam enim parata sunt credentibus praemia; minus est enim nobis omnia cum illo donare, quam illum nostri causa morti tradere. Quis accusabit adversus electos Dei? Neminem audere nec posse judiciprobat, improbare; cum nemo aequalis sit Deo? quasi suum ponit; quia nemo est alius quforte ipse nos Deus accuset: sed non potest quod
Abbreviated transcription (Latin):
ferre: quem scimus descendisse de celo ut
terrena sp̃alib sociaret. Neq si ꝑ fantasiã
qua seducere meditatur ꝓfundum nobis
ostendat horrore mirandũ qua territi for¬
te succumbamus illzi. Nec sic dignum ẽ ut
xp̃o fidem frangamus: quem scimus nr̃i
causa in ꝓfundum terre discendisse. et uic¬
ta morte genus hominum liberasse. Neq
si futura nob̃ spondeat quȩ ꝓmisit euȩ
as sensum dabimus illi discreti a xp̃o. quẽ
uirtute & natura dm̃ credimus & scimus
Nec si arte & subtilitate astuciȩ suȩ aliã crea
turam fingat ad horam: sicut finxerunt
lamnes ⁊ mambres palam pharaone:
nconueniens ẽ ut ꝑ hȩc a deo creatore uͦ
um suum creaturam condidisse in eternũ
existentẽ. Quibu̾dã uidetur aliam creatu¬
ram dixisse de idolis. sed non ẽ uerum. qr
hanc debuit significare quam subadmi¬
rationem sectuetionis uidetu fingere sa¬
thanas. Ham qiuis seducatur fidelium
ad hec a quibus recessit manifesto errore:

Expanded text:
ferre, quem scimus descendisse de coelo, ut ferre, quem scimus descendisse de coelo, ut terrena spiritalibus sociaret. Neque si per phantasiam, qua seducere meditatur, profundum nobis ostendat horrore mirandum, qua territi forte succumbamus illi: nec sic dignum est, ut Christo fidem frangamus, quem scimus nostri causa in profundum terrae descendisse et morte pressa genus humanum liberasse. Neque si futura nobis spondeat, quae promisit Evae , assensum dabimus illi, discreti a Christo, quem virtute et natura Deum credimus et scimus. Nec si arte et subtilitate astutiae suae aliam crturam fingat ad horam, sicut finxerunt Jammes et Mambres palam Pharaone ; inconveniens est, ut per hoc a Deo creatore verum suum creaturam condidisse in aeternum existentem. Quibusdam videtur aliam creaturam dixisse de idolis; sed non est verum, quia hanc debuit significare, quam sub admiratione seductionis videretur fingere Satanas. Nam quis seducatur fidelium ad haec, a quibus recessit manifestato errore?
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o iħu dño nr̃o. Hec s̃ om̃ia quȩ ad
abductionẽ nr̃am diabło inferunt᷑: quȩ il¬
circo memorat ut muriat nos. Ut si adile¬
nerit confidentes de sye et auxiliis xp̃i
armati fide aduersus hec repugnemus.
Quid enim simors illata fuerit nonne lu¬
crum ẽ maximũ occasionẽ inuenire qua
cicus eatur in regnũ ꝓmissum. Neq si
p̃sens uita ꝓmissa nob̾ fuerit dignitati
munita debebit nos auertere abspe a¬
beneficiis xp̃i quem scimus ñ solum infut᷑o¬
sed in presenti quia ꝓderit nob̾. Nec quid
si se angłs nobis ostendat ad seducendos noᷤᷤ
subornatus fallaciis patris siti diabłi p̃ua¬
lere debebit ad uersus nos. cum sciamus
xp̃o. ut mag ni consilii angelo nichil
ĩponendum. Neq si uirtus ab aliquo facta
fuerit sicut dr̃ facta a sẏmone mago quidr̃
in aera sursum ut popło xp̃i scandaloeẽt
uolasse fidem nr̃am debebit minuere.
Scientium saluatorẽ nube famulante sus
deuocatione nos domini ihu debebit au¬

Expanded text:
ino nostro. Haec sunt omnia, quae ad abductionem nostram a diabolo inferuntur, quae idcirco memorat, ut muniat nos; ut si advenerint, confidentes de spe, et auxiliis Christi, armati fide adversus haec repugnemus. Quid enim si mors illata fuerit, nonne lucrum est maximum occasionem invenire, qua citius eatur in regnum promissum? Neque si praesens vita promissa nobis fuerit dignitate munita, debet nos avertere ab spe beneficii sed in praesenti proderit nobis. Nec quidem si se angelus nobis ostendat ad seducendos nos, subornatus fallaciis patris sui diaboli, praevalere debebit adversum nos; cum sciamus Christo, ut magni conspraeponendum . Neque si virtus ab aliquo facta fuerit, sicut dicitur facta a Simone mago, qui dicitur in aere sursum, ut populum Christi scandalizaret, volasse, fidem nostram debebit minuere, scientium Salvatorem nube famulante suscdevotione nos Domini Jesu debebit au
Abbreviated transcription (Latin):
De cet̾is qͦs ñ p̃sciit d̾s ñ ẽ illi cura in hac grã qr
eligantur ad tempus quia uidentur boni.
ne iusticia contempta uideatur ñ ꝑmanẽt
ut magnificent᷑ sicut ⁊ uidas scarioth:
aut illi septuaginta qui electi pꝰ scanda¬
lum passi recesserunt a saluatore. Qͥd gͦ
dicimus ad hȩc: si ds̃ ꝓ nob̾ quis contra noᷤᷤ.
Manifestum ẽ qui a dõ nob̃ testimonio ꝑhi-

Expanded text:
De caeteris quos non praescivit Deus, non est illi cura in hac gratia, eligantur ad tempus; quia videntur boni, ne justitia contempta videatur, non permanent ut magnificentur, sicut et Judas Iscariotes, aut illi septuaginta duo, qui electi, post scandalum passi recesserunt a Salvatore . Quid ergo dicemus ad haec? Si Deus pro nobis, quis contra nos? Manifestum est, quia Deo
Abbreviated transcription (Latin):
militudinẽ carnis peccati. Hec ẽ similitu¬
do carnis qui quamius eadem carosit quȩ
nalis uterus electus ẽ ad partum dñicũ
ut in scĩtate differret caro dominica a
carne nr̃a. In causa enim similis ẽ non in
eadem enim substancia carnis non ean¬
dem habuit natiuitatẽ. Expiata ẽ enim¬

Expanded text:
militudinem carnis peccati. Haec est similitumilitudinem carnis peccati. Haec est similitudo carnis; quia quamvis eadem caro sit, quae nalis uterus electus est ad partum Dominicum, ut in sanctitate differret caro Domini a carne nostra; in causa enim similis est, non iia de eadem substantia carnis, non eamdem habuit nativitatem; quia pec
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit fidem sic & proficiet illi. S dr̃ forte.
Si eadem p̃stat fides que ce lex cur ñcẽ ipsa
ex parte lex mortis dicatur: Mortificat
enim ñ credentes. S non ita ẽ. fides enim
data ẽ quȩ iustificat confugientes ad se. ut
temittat eis quos lex teneret reos ut agen¬
tes sub fide liberi sint a peccado. Nam sub
lege agentes obnoxii s̃. Qui gͦ non obedi¬
unt fidei. non occidentur a fide sed alege.
Quia ñ accedentes ad fidem rei teneutur a
lege. Idõq om̃is qui malo animo odorat᷑
Illic quȩ dĩ s̃. hic ds̃ ip̃se. Quia qd̾ impossi¬
bile erat legis in quo infirmabatur ꝑcar
Inem. ds̃ filium suum mittens in similitu¬
dinem carnis peccati de peccato dãpna¬
uit peccatum in carne. Hȩc dicit ut bapti¬
tatos securos reddat. quia lib̾ati sunt apcc¬
cato. Qm̃ qd impossibile erat legis. cui in¬
possibile nob̾ scilicet impossibile erat im
peccato. Obhoc ds̃ filium suitm misit in fi¬

Expanded text:
fuerit fidem, sic et proficiet illi. Sed dicitur forte: fuerit fidem, sic et proficiet illi. Sed dicitur forte: Si eadem praestat fides quae et Lex, cur non etiam ipsa ex parte lex mortis dicatur; mortificat enim non credentes? Sed non ita est. Fides enim data est, quae justificat confugientes ad se; ut remittat eis, quos Lex tenet reos; ut agentes sub fide, liberi sint a peccato: nam sub lege agentes obnoxii sunt. Qui ergo non obediunt fidei, non occidentur a fide, sed a Lege; quia non accedentes ad fidem, rei tenetur a Lege: ideoque omnes qui malo animo odorantur illic quae Dei sunt, hic Deus ipse. Quoniam quod impossibile erat Legis, in quo infirmabatur per carnem, Deus Filium suum mittens in similitudinem carnis peccati, de peccato damnavit peccatum in carne. Haec dicit, ut baptizatos securos reddat, quia liberati sunt a peccato. Quoniam quod impossibile erat, inquit, Legis. Cui impossibile est? Nobis scilicet impossibile erat manpeccato. Ob hoc Deus Filium suum misit in si
Abbreviated transcription (Latin):
pellatur. non ꝑ litteram constans s ꝑ sp̃m:
quia corde creditur: ce sp̃s est qđ creditur.
liberat credentem a lege peccati ⁊ mortis.
ex peccatiẽ qm inm̃bris dix̃ habitare q̃ suade¬
mortificat peccatores. Nam & in alia epła
intercetera dicit de auctoritate legis. Si
ministratio mortis formata in lapidibus
fuit in głam. Non gͦ mirandum si lex
sp̃alis dicatur & lex mortis. cum ⁊ eugłm
eodem mͦ sit. Dicit enim alio loco inter
cetera. Aliis odor uite ad uitam: alus o¬
dor mortis ad mortẽ. Quos enim opimo
uirtutum aut rerum gestarũ uisfus aut
auditus attrahebat adfidem. his odor uitę
erat eugłm. Illis autem quoꝵ sensum in¬
flammabat facta uirtus adcontradicen¬
dum: mortis erat odor predicatio fidei. Una
gͦ cum sit fides diuersitatem prestat homi¬
nibus. Sicut & sol cum sit unus cerã soluit
lutum stringit. Qua gͦ quis mente odoratꝰ

Expanded text:
est, non per litteram constans, sed per spiritum: est, non per litteram constans, sed per spiritum: quia corde creditur, et spiritus est qui credit. liberat credentem a lege peccati et mortis. Lex peccati est, quam in membris dixit habitare. Lemortificat peccatores. Nam et in alia epistola inter caetera dicit de auctoritate legis: Si ministratio mortis formata in lapidibus fuit in gloria . Non ergo mirandum si lex spiritalis dicatur, et lex mortis; cum et Evangelium eodem modo sit. Dicit enim alio loco inter caetera: Aliis odor vitae ad vitam, aliis odor mortis ad mortem . Quos enim opinio virtutum, aut rerum gestarum visus aut auditus attrahebat ad fidem, his odor vitae erat Evangelium: illis autem quorum sensum inflammabat facta virtus ad contradicendum, mortis erat odor praedicatio fidei. Una ergo cum sit fides, diversitatem praestat hominibus; sicut et sol cum sit unus, ceram solvit, lutum vero stringit. Qua ergo quis mente odoratus
Abbreviated transcription (Latin):
ad statum pristinum sententia obstitit
data in adam. Iniquum erat enim soluere
quam ꝓprio uicio amiserat. Ut hic renatus
crederet quia aduersaruis eius deuictus
potentia xp̃i non auderet transpuncta
sententia primȩ mortis hominem sibi
defendẽ adunato genere adȩ ne ad pͥmȩ
originis redderetur facturã iam totus
gitat homini ꝑ gr̃ãm dĩ ut de suggestio¬
nibus diaboli non sit sollicitus dum modo
spernat illas. Nichil enun oberunt homi¬
ni apud mortem scdam: Quia lex fidei et
carni in est peccatum si mͦ repugnet illi
memor auxilii dĩ. Sed ce coronandus est
qui peccati in carne manentis premit con¬
silia. Magnȩ enim sollertiȩ ẽ domestici ho¬
stis insidias euitare. Lexergo sp̃c uitȩ ipsa
ẽ lex fidei. Nam & moysi lex sp̃alis ẽ quia
ꝓhibet peccare: Non tamen uitȩ: quia reis
mortis peccata remittere non potest. ut ui¬
uificet mortuos. Hȩc uero quia ⁊ peccari
ñ uult & a morte reuocat lex sp̃s uite ap¬

Expanded text:
ad statum pristinum, sententia obstitit ad statum pristinum, sententia obstitit data in Adam; iniquum enim erat solvere quam proprio vitio amiserat. Ut hic renatus crederet, quia adversarius ejus devictus potentia Christi non auderet, transpuncta sententia primae mortis, hominem sibi defendere, adunato genere Adae, ne ad primae originis redderetur facturam, jam totus gitat homini per gratiam Dei, ut de suggestionibus diaboli non sit sollicitus, dummodo spernat illas; nihil enim oberunt homini apud mortem secundam; quia lex fidei, idcarnis inest peccatum, si modo repugnet illi, memor auxilii Dei: sed et coronandus est, qui peccati in carne manentis premit consilia; magna enim solertia est domestici hostis insidias evitare. Lex ergo spiritus vitae, ipsa est lex fidei: nam et Moysis lex spiritalis est, quia prohibet peccare; non tamen vitae, quia reis mortis peccata remittere non potest, ut vivificet morituros. Haec vero quia et peccare non vult, et a morte re
Abbreviated transcription (Latin):
cũdic̃ de corpr̃e mortis ostendit aliud eorpꝰ ẽe
ñ mortis. G ego ipse mente seruio legi dei.
idest qui liberatus sum decorprẽ mortis
& inconsuetudinem bonam reuocatus
scõ sp̃u adiuuante malas suggestiones
potest spernere. Reddita ẽ enim illi aue¬
toritas qua audeat resistere iniico. Iin
enim iam non ẽ obnoxius. minime ꝑo¬
terit indagari inuiciis. Caro enim quia
iudicium ñ habet neq capax ẽ disc̾nen¬
di. Eenĩ bruta natura. non potest inmi¬
co aditum claudere. ne ueniens introeat
atq animo contraria suadeat. Ac ꝑhoc
carne ait seruio legi peccati. Cum enim
unus homo carne constet & anuna. ex illa
parte qua sapit dõ seruit. Ex altera autẽ¬
parte qua stolidus est legi peccati. Si aut
homo in eo qd̾ factus ẽ ꝑdurasset ñ eẽt po¬
testas inimico ad carnem eius accedere &
ammȩ contraria susurrare. Ut aũt totus
homo minime reparatus fuisset xp̃i gr̃a

Expanded text:
cum dicit: De corpore mortis, ostendit aliud corpus esse cum dicit: De corpore mortis, ostendit aliud corpus esse non mortis. Igitur ego ipse mente servio legi Dei. id est, qui liberatus sum de corpore mortiset in consuetudinem bonam revocatus, Spiritu sancto adjuvante malas suggestiones potest spernere: reddita enim est illi auctoritas qua audeat resistere inimico. Qui enim jam non est obnoxius, minime poterit indagari invitus; caro autem quia judicium non habet, neque capax est discernendi, est enim bruta natura, non potest inimico aditum claudere, ne veniens introeat, atque animo contraria suadeat, ac per hoc: Carne, ait, servio legi peccati. Cum enim unus homo carne constet et anima, ex illa parte qua sapit, Deo servit, ex altera autem qua stolidus est, legi peccati. Si autem homo in eo quod factus est perdurasset, non esset potestas inimico ad carnem ejus accedere, et animae contraria susurrare. Ut autem totus homo minime reparatus fuisset gratia Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tñ sp̃itali originem habeat. quia ꝑhanc
liberatus ẽ homo. Ut quia moyses dedit
legem deditq & dominus duȩ dicantur.
una tamen intelligatur. quantum ad sẽ¬
sum auͣt ꝓuidentiam ꝑtinet. Illa enim
iniciatrix ẽ salutis. hȩc uero consumma¬
trix. S non dico hanc partem legis quȩ
in neomeniis ẽ ⁊ circumcisione & escis.
s quȩ ad sacramentum dĩ ꝑtinet ⁊ disci¬
plinam. Grã ergo dei ꝑ xp̃m lib̾atus ẽ
homo de corpore mortis huius. Hanc
dicit mortem quam supra ostendit in
necem hominis ꝑ peccatum inuentai
apud inferos:quȩ appellatur scda Corpus
autem mortis ẽ cuncta peccata. Multa
enim umum corpus sunt singula quas
m̃bra uno actu ore ĩuenta ex quib homo
ereptus gr̃a dĩ ꝑbaptismum supradictã
mortem euasit. Neq enim in carneo cor¬
pore positus de eo ipso ereptũse dicerae.
sed hoc corpus dixit qͦd supiꝰ ꝑ baptismĩ
& obseruantiã legis destrui significat. Nã et

Expanded text:
tamen spiritali originem habet; quia per hanc tamen spiritali originem habet; quia per hanc liberatus est homo, ut quia Moyses dedit legem, deditque et Dominus, duae dicantur: una tamen intelligatur, quantum ad sensum et providentiam pertinet. Illa enim initiatrix est salutis, haec vero consummatrix. Sed non hanc partem legis dico, quae in neomeniis est et in circumcisione et in escis; sed quae ad sacramentum Dei pertinet et disciplinam. Gratia ergo Dei per Christum liberatus est homo de corpore mortis hujus. Hanc dicit mortem, quam supra ostendit in necem hominis per peccatum inventam apud inferos, quae appellatur secunda: corpus autem mortis est cuncta peccata; multa enim unum corpus sunt, singula quasi 69 membra uno auctore inventa, ex quibus homo ereptus gratia Dei per baptismum, supradictam mortem evasit. Neque enim in carneo corpore positus, de eo ipso ereptum se diceret: sed hoc corpus dixit, quod superius per baptismum et observantiam Legis destrui significat. Nam et
Abbreviated transcription (Latin):
bris uidetur dum suggerit mala ⁊ rece¬
dit. Sed he leges iteratȩ quatuor uident᷑
cum sint duȩ. Id ẽ boni ce mali. Lex enĩ
mentis ipsa est lex sp̃alis siue moysi que
uocatur lex dĩ. Peccati uero lex eadẽ ẽ qͣ
illa quam in m̃bris dicit uideri: quȩ contͣ¬
dicit legi m̃tis nr̃e. In felix ego homo quis
Ime lib̾au̾it de corprẽ mortis huius: Grã¬
minem dicit quia nascitur sub peccato
Numquid ñ uere infelix ẽ homo qui in
hanc hereditatem p̃uaricationis succes¬
sit: hostem secum habens peccatũ ꝑ quod
dus enin fabricauit adã ꝑ quod ad filios
etus expiator ascendat: insi clem̃tissimꝰ
missione peecatorum accepta. de cetero
possit resipiscẽ presso & a dampnato pec¬
cado. Podest enim exoneratus malis ⁊ pur¬
gatis resistere aduersario potestate recep¬
ta contra illum dum adiuuatur a deo:
ic quasi legem fidei terciam inducit poti¬
orem quam & grãm uocat. que ex lege

Expanded text:
bris videtur, dum mala suggerit, et recebris videtur, dum mala suggerit, et recedit. Sed hcum sint duae, id est, bona et mala. Lex enim mentis ipsa est lex spiritalis sive Moysi, quae vocatur lex Dei; peccati vero lex eadem est, illa, quam in membris dicit videri, quae contradicit legi mentis nostrae. Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Graminem dicit, quia nascitur sub peccato. Numquid non vere infelix est homo, qui in hanc haereditatem praevaricationis successit, hostem secum habens peccatum, per quod dus enim fabricavit Adam, per quos ad filios ejus exspoliator ascendit, nisi clementissimumissione peccatorum accepta, de caetero possit resipiscere, represso et damnato peccato. Potest enim exoneratus malis et purgatus resistere adversario, potestate recepta contra illum, dum adjuvatur a Deo. Hic quasi legem fidei tertiam inducit potiorem, quam et gratiam vocat: quae ex lege
Abbreviated transcription (Latin):
Uideo autem aliam legẽ in m̃bris meis re¬
Ipugnantem legi m̃tis meȩ ⁊ captiuum
‸me ducentem in lege peccati qd ẽ in m̃bris
meis. Duas leges memorat: ex quib unã
in m̃bris sus uide se flagitat. id ẽ in ex¬
teriore homine qui ẽ caro uł corpus. hȩc
est lex aduersa hȩc repugnat anmo. tra¬
dens illum captiuum in conditionem pec¬
cati. ne ultͣ egdiẽs inueniat assertorẽ. Alla
est lex mentis. que ẽ lex moysi uel nat᷑ał.
quȩ inest animo. hȩc pressa ẽ uolentia
peccati. Negligentia quidem sua: quia dũ
diligit uicia subiecit se peccato: ut ipsa con¬
suetudine teneretur captiua. Dominat᷑
enim homini consuetudo. Quatuor qui¬
dem leges nomuiat. Primum legẽ spãlẽ
que ẽ eciam natural. que reformata ẽ ꝑ
moysen & posita in auetoritate: iꝑsa est
dĩ lex. Deinde legem m̃tis consentientẽ
legi dĩ. Terciã legẽ peccati: quam ex pre¬
uaricatione primi hominis in m̃bris
dicit habitare. Quartã tiero quȩ in mem¬

Expanded text:
legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et captivum me ducentem in legem peccati quae est in membris meis. Duas leges memorat ex quibus unam in membris suis videre se flagitat, id est, in exteriore homine, qui est caro vel corpus. Haec est lex adversa, haec repugnans animo, trahens illum captivum in conditionem peccati; ne ultra ingrediens inveniat assertorem. Alia est lex mentis, quae est lex Moysi, vel naturalis, quae est in animo. Haec pressa est violentia peccati, negligentia quidem sua, quia dum diligit vitia, subjicit se peccato, ut ipsa consuetudine teneretur captiva; dominatur enim homini consuetudo. Quatuor quidem leges nominat: primam legem spiritalem, quae est etiam naturalis, quae reformata est per Moysen, et posita in auctoritate, ipsa est Dei Lex: deinde legem mentis consentientem legi Dei: tertiam legem peccati, quam ex praevaricatione primi hominis in membris dicit habitare: quartam vero quae in mem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissione priuantur. Nec deputari posst̃
piscentia carnis natis̃. Isti uero ex fide sp̃a¬
liter. scdm quod promissum ẽ abrahe. ut
illi estimarentur semen eẽ qui crederent.
missionis enim uerbũ hoc est: ad hoc tem¬
pus ueniã: & habebit sarra filium. Hoc
in genesi habetur qd prefiguratũ in xp̃o
est: ut futurus. xp̃c ꝓmutteretur filius abra¬
he in quo impleretur ꝓmissionis uerbũ¬

Expanded text:
promissione privantur: nec deputari possunt promissione privantur: nec deputari possunt piscentia carnis nati sunt; isti vero ex fide spiritualiter, secundum quod promissum est Abrahae; ut hi aestimarentur semen esse, qui crederent. Promissionis enim verbum hoc est: Ad hoc tempus veniam, et habebit Sara filium. Hoc in Genesi habetur, quod praefiguratum in Christo est, ut futurus Christus promitteretur filius Abrahae, in quo promissionis verbu
Abbreviated transcription (Latin):
ligi non ideo iam dignos om̃s ẽẽ quia
filii sunt abrahe: Sed illos ẽẽ dignos
qui filii ꝓmissionis. s̃ id est quos presciit
ds̃ promissionem suam suscepturos sius
ex uideis suie ex gentibus. Hi enim digni
sunt dici isrłite idest uidentes dm̃ qui cre
dunt. Nam de ysaac utiq om̃s hi filii s̃
abrahe. Quia om̃is ꝓpago generis uideo¬
rum ex abrahã ꝑ isaac ẽ. Ac ꝑ hoc reliqui
filii non siut dicendi abraham. Abrahã
enim credens ysaac accepit ꝓpter fidemqr
credidit deo. In quo mysterium futurȩ fidĩ
designatum ẽ ut illi eẽnt fĩs ysaac qui e¬
andem fidem haberent in qua natus est
ysaac. Qm̃ ysaac intypo saluatoris natus
est ex promissione: ut qui crediderit xp̃m
iħm promissum eẽ abrahȩ. hic sit filius
abrahȩ fr̃ uero ysaac. Dictum ẽ autẽ abra¬
he quia in semine tuo benedicentur om̃s
gentes. Iuod utiq non est factum in ysa¬
ac sed in eo qui in ysaac ꝓmissũ ẽ abrahe
credentes. Ceteri ergo iudei filii s̃ carnis dũ

Expanded text:
ligi, non ideo dignos posse omnes quia filii sint Abrahae: sed illos esse dignos qui filii promissionis sunt, id est, quos scit Deus promissionem suam suscepturos, sive ex Judaeis, sive ex gentibus: hi enim digni sunt dici Israelitae, id est, videntes Deudunt. Nam de Isaac utique omnes hi filii sunt Abrahae, quia omnis propago generis Judaeorum ex Abraham per Isaac est, ac per hoc reliqui filii non sunt dicendi Abrahae. Abraham enim credens, Isaac accepit propter fidem, quia credidit Deo, in quo mysterium futurae fidei designatum est, ut illi essent fratres Isaac, qui eamdem fidem haberent, in qua Isaac natus est, quia Isaac in typo Salvatoris natus est ex promissione, ut qui crediderit Christum Jesum promissum esse Abrahae, hic sit filius Abrahae, frater vero Isaac. Dictum est ergo Abrahae, quia in semine tuo benedicentur omnes gentes. Quod utique in Isaac factum non est, sed in eo, qui in Isaac promissus est Abrahae, credentes. Caeteri ergo Judaei filii sunt carnis, dum
Abbreviated transcription (Latin):
rationem postulat ac ꝑ hoc infirmitatẽ
hanc a scõ spũ dato nob̃ aduiuari osten¬
dit. Adiuuat autem quia que aut ante
petiuitur quam peti debeant aut s̃ contͣ¬
ria non sine fieri. Nam quid oremus siẽ
oportet nescimus. Infirmitatẽ orationis
nr̃e ignorantiã significare declarauit:
allimur enim pritantes ꝓdeẽ quȩ posci¬
mus cum ñ sint. Deniq eidem aplo t̃cio
deprecanti ut temptationes ab eo cessar̃t
bulationib patiens inuenitur. Didicit gͦ
contͣ se eẽ quod petebat. Est aliquando su¬
ꝑba ce stulta peticio. sicut fuit duoꝵ apło

Expanded text:
rationem postulat: ac per hoc infirmitatem rationem postulat: ac per hoc infirmitatem hanc a sancto Spiritu dato nobis adjuvari ostendit. Adjuvat autem, quia quae aut ante petuntur, quam peti debeant, aut sunt contraria, non sinit fieri. Nam quid oremus sicut oportet, nescimus. Infirmitatem orationis nostrae ignorantiam significare declaravit; fallimur enim putantes prodesse quae poscimus, cum non prosint. Denique eidem Apostolo tertio deprecanti, ut tentationes ab eo cessarent, bulationibus patiens invenitur. Didicit ergo contra se esse quod petebat. Est et aliquando superba et stulta petitio, sicut fuit duorum apo
Abbreviated transcription (Latin):
lis immolari. unde plus dolet & optat
cicius lib̾ari sciens istud ad iniuriã ꝓficere
creatoris. Spe enim saluati sumus. Hoc diẽ
in spe lib̾ati sumus quia ñ aliud futurũ
est quam credimus. Spes enim q̃ uidet᷑
non ẽ spes. Manifestum ẽ non eẽ spem
afficiendi s̃ quia que ñuident sƿerant.
Nam qđ uidet quis qd̃ sꝑat s si qd̃ ñ uide¬
mus sꝑamus: ꝑ patientiam exspectamus.
Dubium non ẽ ea sꝑari quȩ ñ uidentur ex¬
spectantur enim futura hec exspectatio
patientia ẽ que multũ meretur a dõ ut
& ñ dubitet quia tardat. Similit autẽ
& sp̃c aduiat infirmitatẽ nr̃ȩ oratioĩs.
Q m̃ suꝑus ingemiscere nos ⁊ precari li¬
berationem memorauit. & in dolore po¬
siti aut quȩ longe futura dicta s̃ mox
fieri uolumus aut cito tolli perquȩ ad
meritum ꝑuenimus. ⁊uidemur imbe¬
cilla oratione precari dum illi denega¬
tur effectus. Infirmatur enim quia contͣ

Expanded text:
lis immolari! Unde plus dolet, et optat lis immolari! Unde plus dolet, et optat citius liberari, 76 sciens hoc ad injuriam proficere Creatoris. Spe enim salvati sumus. Hoc dicit, in spe liberati sumus; quia non aliud futurum est, quam crnon est spes. Manifestum est non esse speafficiendi sunt, quia quae non vident sperant. Nam quod videt quis, quid sperat? Sed si quod non videmus, speramus, per patientiam exspectamus. Dubium non est ea sperari, quae non videntur; exspectantur enim futura. Haec exspectatio patientia est, quae multum meretur a Deo; ut et non dubitet, quia tardat. Similiter autem et spiritus adjuvat infirmitatem nostrae orationis. Quoniam superius ingemiscere nos, et precari liberationem memoravit, et in dolore positi, aut quae longe futura dicta sunt, mox fieri volumus, aut cito tolli, per quae ad meritum perveniamus; et videmur imbecilla oratione precari, dum illi denegatur effectus. Infirma est enim, qui contra
Abbreviated transcription (Latin):
tes redemptionẽ corpt̃is nr̃i. Post creaturã
mundanã adiecit & iam nõ ħ exspectare
de ingemiscere addm̃ ut hiic liberemur
cuncti destinati aduitam: qr xp̃ianis hic
mundus pelagus ẽ. Sic̃ enim mare adu̾sis
tanta aduerfitate hoc agit inimicꝰ. ut qͥd
primũ euitandũ sit ignoretur. Non enĩ¬
potestas desinit eẽ aduersũ nos: yriuato¬
rum m̃tes excitat. Si enĩ ⁊ hi compeseant᷑
ꝑ domesticos conflat incendium. & si ħ
sopitum fuerit. arte sua int ipsos germa¬
nos fac̃ discordiam.Ut quatuor angulis
pulsata domus ex aliqua parte faciat
scĩ sẏmconis qui sciens bellum hic geri contͣ
ꝑfidiam in pace dimitti se postulauittigit᷑
ium ereatura patiatur nr̃i causa cum qͣndo
nos quib obsequium eus ꝓficit. Quiq
dĩ spm̃ adiutorem habcinus ingemiscimus
ut hinc liberemur ut promissa consequa¬
qd ea que labore suo generat ut alimentis
seruorum dĩ ꝓficiant contra fas uidet ido¬

Expanded text:
tes redemptionem corporis nostri. Post creaturam tes redemptionem corporis nostri. Post creaturam mundanam adjecit etiam nos hoc exspectare, et ingemiscere ad Deum, ut hinc liberemur cuncti destinati ad vitam; quia christianis mundus hic pelagus est. Sicut enim mare adversis tanta diversitate hoc agit inimicus, ut quid prius evitandum sit, ignoretur. potestas desinit esse adversum nos, privatorum mentes exagitat: si et hi compescantur, per domesticos conflat incendium; et si hoc positum fuerit, arte sua inter ipsos germanos facit discordiam; ut quatuor angulis pulsata domus, ex aliqua parte faciat sancti Simeonis, qui sciens bellum hic geri contra perfidiam, in pace dimitti se postulavit vim creatura patiatur nostri causa; cum quando nos quibus obsequium ejus proficit, quique Dei Spiritum adjutorem habemus, ingemiscimus, ut hinc liberemur, ut promissa consequaquod ea quae labore suo generat, ut alimentis servorum Dei proficiant, contra fas videt ido
Abbreviated transcription (Latin):
sine spe. habet enim in labore posita hoc
solacium qm habebit requiem. cum ere¬
sensus ẽ qr om̃is creatura ꝑ cotidianũ ia¬
menta cum sollicitudine oꝑas suas exhi¬
bent. Quia ⁊ sol ⁊ luna ñ sine labore statu¬
ta sibi implent spacia. Sp̃c animalium
magno gemitu artat᷑ ad exhibenda serui¬
cia. Nam uidemus illa gementia cogiu
uita ad laborem. hȩc gͦ omĩa exspectant re¬
quiem ut a seruili oꝑe libentur. Si autẽ
hec eẽt seruitus quȩ ad dm̃ ꝓficeret ꝓme-¬
rendum gauderet ñ doloret creatura. S
quia nr̃i causa subiecta ẽ. seruituti corruy¬
tionis dolet. Nidet enim cotidie oꝑa sua
interire. totidie enim moritur &e occidit
opus ens Recte gͦ dolet. ruius oꝑatio non
ad eternitatẽ pertinet s ad corruptionẽ. Qnͣ¬
tum qͦ datur intelligi satis de nr̃a salute
sollicita sunt: Scientes adliberationẽ suam
proficere maturus si mͦ nos cicus ꝓmere¬
intra nosmet ipsos ingemiscimꝰ exspectan¬

Expanded text:
sine spe. Habet enim in labore posita hoc sine spe. Habet enim in labore posita hoc solatium, quoniam habebit requiem, cum cresensus est, quia omnis creatura per quotidianum lamenta cum sollicitudine operas suas exhibent; quia et sol et luna non sine labore statuta sibi implent spatia, et spiritus animalium magno gemitu artatur ad exhibenda servitia; nam videmus illa gementia cogi invita ad laborem. Haec ergo omnia exspectant requiem, ut a servili opere liberentur. Si autem haec esset servitus, quae ad Deum proficeret promerendum, gauderet, non doleret creatura: sed quia nostri causa subjecta est servituti corruptionis, dolet. Videt enim quotidie opera sua interire; quotidie enim oritur et occidit opus ejus. Recte ergo dolet, cujus operatio non ad aeternitatem pertinet, sed ad corruptionem. Quantum ergo datur intelligi, satis de nostra salute sollicita sunt, scientes ad liberationem suam proficere maturius, si modo nos citius agnosintra nosmet ipsos ingemiscimus, exspectan
Abbreviated transcription (Latin):
subiecta ẽ s nob̾. Quid ẽ gͦ in quouanitati
subiecta ẽ nisi quia quȩ generat caduca s̃
Opatur enum ut fructus faciat corruptibiles.
orruptio gͦ ipsa ẽ uanitas. Omĩa enĩque
nascuntur in mundo infirma caduca ⁊ cor¬
formata ꝑfluxum sẽꝑ in se redeunt c̃fusa
in naturam. Hoc dic̃ de his ⁊ salomon. qr
om̃ia ista uanitas. Nec discordat abhis dd
dicens. Ucruntam̃ uanitas om̃is hoõ uiuẽs.
Manducare enim ⁊ bibere ⁊ res mundi cura¬
re nonne uanitas ẽ: & ꝓdest tamen ipsa
uanitas. Pficit enim hominib natis ĩ mun¬
do ut ꝑ hec incorpr̃ib exercitati discant
mysterium creatoris. Ad comꝑationẽ enĩ
eternoꝵ uana s̃. Nam in suobona s̃. qͥppe¬
cum sint necessaria. S ꝓpt̾ cum qui sub¬
Siecit illam inspe. Que sit spes statim sub¬
iecit dicens. Qm̃ &x ipsa creat᷑a libabit᷑
a seruitute corruptionis in lib̾tatẽ głe¬
filioꝵ dĩ. Qm̃ contradicere ñ pot̃ creat᷑a
conditori suo: eius causa subiecta ẽ non

Expanded text:
subjecta est, sed nobis. Quid est ergo in quo vanitati subjecta est, nisi quia quae generat, caduca sunt? Operatur enim, ut fructus faciat corruptibiles: corruptio ergo ipsa vanitas est; omnia enim quae nascuntur in mundo, infirma, caduca et corformata per fluxum semper in se redeunt confusa in naturam. 75 Hoc dicit de his et Salomon, quia omnia haec vanitas . Nec discordat ab his David, dicens: Verumtamen vanitas omnis homo vivens . Manducare enim et bibere, et res mundi curare, nonne vanitas est? Et prodest tamen ipsa vanitas; proficit enim hominibus natis in mundo, ut per haec in corporibus exercitati, discant mysterium Creatoris. Ad comparationem enim aeternorum vana sunt; nam in suo bona scum sint necessaria. Sed propter eum qui subjecit illam in spe. Quae spes? Statim subjecit dicens: Quoniam et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis in libertatem gfiliorum Dei. Quoniam contradicere non potest creatura conditori suo, ejus causa subjecta est non
Abbreviated transcription (Latin):
trrogari ad comparationẽ decreti mune
cia paratos eẽ debere. quia ꝑmagna pro
his repromissa s̃ premia ut intribulati¬
one consoletur se animus ⁊ spe crescat.:
am ⁊ quosdã ĩmo multos scimus ꝓ p̃sen¬
tibus lucris ad modicum utiq ꝓ futuris
quam aspos ⁊ duros subire labores. Et
ad que tendunt uix aliquando ꝑtingũt
quia uita ipsa fragił ẽ & incerta. ꝑuenire
non possunt naute ꝓ quib commodis tã¬
tis se ꝓcellis & tempestatib credunt: cum
sciant in his mortem magis ante oculos
ẽẽ quam uitã. Et milites spe presentis
p̃mii cum incerta uictoria sit insurgere
cetur. Pro xp̃o dicimur pati: cum non illi¬
s nob̃ proficiat quod patimur. S quia
ille occasionem querit renrunerandi nos
hoc precipit. ut bonus enim uł profusus
largitor causa querit quomꝰ donet aut
indignis aut uerecundis. Deniq ut ipsa
exicia tolerari possint ipse suggerit ui¬
res. Nam exspectatio creature ieuelationẽ

Expanded text:
irrogari, ad comparationem decreti munerirrogari, ad comparationem decreti muner omnia exitia paratos esse debere, quia magna pro his repromissa sunt praemia; ut in tribulatione consoletur se animus, et spe crescat. Nam et quosdam, immo multos scimus pro praesentibus lucris, ad modicum utique profuturis, quam asperos et duros subire labores, et ad quae tendunt aliquando, quia ipsa vita fragilis est et incerta, pervenire non possunt. Nautae pro quibus commodis tantis se procellis et tempestatibus credunt; cum sciant in his magis mortem ante oculos esse, quam vitam? Et milites spe praesentis praemii, cum incerta victoria sit, in gladios cetur! Pro Christo dicimur pati, cum nobis non illi proficiat, quod patimur: sed quia ille occasionem quaerit remunerandi nos, hoc praecipit; ut bonus enim vel profusus largitor causam quaerit, quomodo donet aut indignis, aut verecundis. Denique ut ipsa exitia tolerari possint, ipse suggerit vires. Nam exspectatio creaturae revelationem
Abbreviated transcription (Latin):
heredes coheredes autem xp̃i. Ut qr mag¬
na spes premii ẽ tantomagis in dĩ rebus
ppensiores ẽẽmus postponentes curam
mundanoꝵ. Quid sit autem coheredem
eẽ filii dĩ ab apło ioħe docemur: int̾ ce¬
tera enim ait. Scimus qr cum apparue¬
mur ut & simul glificemͣ. Quom cohe¬
redes xp̃i fieri possimus declarauit di¬
cens. Si tamen pͥatiamͣ ut &e simul głi¬
ficemur. Uideamus gͦ quid sit compati.
Compati ẽ ꝑsecutiones tolerare ꝓpter spe
futuroꝵ. carnemq crucifigere cum uicris
& concupiscentus. Hoc est uoluntates
et pompas scłi spernere: Cum enĩ hec oĩa
mortua fuerint apud hominẽ: crucifig̃
mundum futuri scłi uitam credens. inqua
re sꝑat coheredem xp̃i futurũ. Existimo
enuim qͦd ñ ft̃ condigne yassiones huius
tpr̃is ad futuram głam q̃ reuelabit᷑ in nob̾
xhortatio hec adsuꝑiora ꝑtinet quibus
ostendit parua eẽ quȩ hic possunt aꝑfidiᷤᷤ

Expanded text:
haeredes, cohaeredes autem Christi; ut quia maghaeredes, cohaeredes autem Christi; ut quia magna spes praemii est, tanto magis in Dei rebus propensiores essemus, postponentes curam mundanorum. Quid sit autem cohaeredem esse Filii Dei ab apostolo Joanne docemur; inter caetera enim ait: Scimus quoniam cum apparuemur, ut et simul glorificemur. Quomodo cohaeredes Christi fieri possumus declarat, dicens: Si tamen compatiamur, ut et simul glorificemur. Videamus ergo quid sit compati. Compati est persecutiones tolerare propter spem futurorum, carnemque crucifigere cum vitiis et concupiscentiis, hoc est, voluptates et pompas saeculi spernere. Cum enim haec omnia mortua fuerint apud hominem, crucifigit mundum, futuri saeculi vitam credens, in qua se sperat cohaeredem Christi futurum. Existimo ergo quod non sint condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis. Exhortatio haec ad superiora pertinet, per quam ostendit parva esse, quae hic possunt a perfidis
Abbreviated transcription (Latin):
qd suꝑ naturã nr̃am ẽ ut qd̃ substantia
indigni sumus oꝑib mercamur. Ipse
net in nob̾: qm̃ non temere dicimus
alba pater. Dignam enim uitam huic
paternum. Si autem filii & heredes. here¬
des quidem dĩ. coheredes autem xp̃i. Cum
ds̃ pater nullomͦ mortuus ꝑossit dici. xp̃c
autem filius eiꝰ mortuus dicat᷑ causa incar¬
nationis. quid ẽ ut is qui mortuus ẽ semꝑ
iuuentis heres ẽẽ dicatur. Cum heredes
utiq ñ nisi mortuorum sint: S hec causa
humanitatis ñdumnitatis ẽ. Nam apud
dm̃ quȩ apud nos hereditas dr̃ donum ẽ
patris in filios obedientes transfusuut
uiuus uiuentis heres sit merito ꝓpͥo ñ ne¬
magis humana quam diuina ratione.
uiuum uiuentib substantiã partitum eẽ
licet in parabola signauit. Nec enĩ parabo¬
la absurda ratione componitur. Ut gͦ ꝓmp¬
tos nos ad obediendum dõ patri faceret
hac spe exhortatur. dicens nos dĩ futuroᷤᷤ

Expanded text:
quod super naturam nostram est; ut quod substantia quod super naturam nostram est; ut quod substantia indigni sumus, operibus mereamur. Ipse net in nobis; quoniam non temere dicimus Abba, Pater. Dignam enim vitam huic paternum. Si autem filii, et haeredes: haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi. Cum Deus pater nullo modo mortuus possit dici, Christus autem ejus filius mortuus dicatur causa incarnationis, quid est ut is qui mortuus est, semper viventis haeres esse dicatur; cum haeredes utique non nisi mortuorum sint? Sed haec causa humanitatis, non divinitatis est. Nam apud Deum quae apud nos haereditas dicitur, donum est patris in filios obedienvivus viventis haeres sit merito proprio, non neelio non magis humana quam divina ratione vivam viventibus substantiam suam partitum esse, licet in parabola significavit; nec enim parabola absurda ratione componitur. Ut ergo promptos nos ad obediendum Deo Patri faceret, hac spe exhortatur dicens Dei nos futuros
Abbreviated transcription (Latin):
actib consilia principũ ⁊ potestatũ huiꝰ
mũdi ñ uidentur. In quoꝵ enim uident᷑
non s̃ filii dĩ s diabli: Quia qui de deo
ricidium cogitarent ait. Uos de patre
diabolo estis. Nonenim accepistis sp̃m
seruitutis iterum in timorẽ. hoc dicit qͥ
accepto spũ sco om̃i timore maloꝵ actuum
exuti sumus ut de cet̾o nicħ tale agamus
constitutis̃. Sp̃m gͦ timoris legem dix̃. qr
homines peccati causa in timore constitu¬
it. Lex autem fidĩ quȩ in spũ adoptionis
significatur. lex securitatis ẽ. qr a timore nos
miidum. S accepistis sp̃m adoptionis
filiorum in qͦ clamamus ałba pater. Grã di
a timore liberati accepimus sp̃m adopti¬
onis filiorum: ut considerantes qͥd eramꝰ
ce quid dono dĩ sumus ad epti magnacu
hoc ẽ pater. Ideoq cõmonet ne acceꝑ.¬
ta fiducia intemeritatẽ uertam᷑. Si enĩ
huic uoci qua dicimꝰ alba pater dissimi¬
riam dõ facimus. uiocantes eũ patrẽ. Id¬
curo cnim bonitate sua hoc nob̾ indulsit

Expanded text:
onsilia principum et potestatum hujus mundi non videntur: in quorum enim videntur, non sunt filii Dei, sed diaboli; quia qui de Deo ricidium cogitarent, ait: Vos de patre diabolo estis . Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore. Hoc dicit, quia accepto Spiritu sancto, a timore malorum actuum exuti sumus; ut de caetero nihil tale agamus, sunt constituti. Spiritum ergo timoris Legem dixit; quia homines peccati causa in timore constituit. Lex autem fidei, quae in spiritu adoptionis significatur, Lex securitatis est; quia a timore nos modum. Sed accepistis Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus: Abba, pater. Gratia Dei a timore liberati, accepimus spiritum adoptionis filiorum; ut considerantes quid eramus, et quid dono Dei sumus adepti, magna cid est, pater! ideoque commonet, ne accepta fiducia in temeritatem vertatur; si enim huic voci, qua dicimus: Abba, pater, dissimiriam Deo facimus, vocantes eum patrem. Idcirco enim bonitate sua hoc nobis indulsit,
Abbreviated transcription (Latin):
narrabilib. ħ humanis eloquiis postu¬
lare ꝓ nob̃ dicit sp̃m domini. s more na¬
ture suȩ. Cum enim qd de deoẽ dõ lo¬
quitur eo more loquatur necesse ẽ quod
ille loquitur de quo ẽ. Nemo enim cum
ciue suo alia lingua loquitur. Suꝑfun¬
dit enim se precib nr̃is sp̃c datus nobis
ut imꝑitiã ⁊ impuidentiã nr̃am motu
suo oꝑiat. ⁊ illa nobis a dõ petat quȩ ꝓsi
nob̾. Qui aũt scrutatur corda scit qͥd de¬
sideret sp̃c quia scđm dm̃ postulat pio¬

Expanded text:
narrabilibus. Non humanis eloquiis postulare pro nobis dicitur Spiritus Domini, sed more naturae suae. Cum enim quod de Deo est, Deo loquitur; eo more loquatur necesse est, quo ille loquitur, de quo est. Nemo enim cum cive suo alia lingua loquitur. Superfundit enim se precibus nostris Spiritus datus nobis; ut imperitiam, et improvidentiam nostram motu suo operiat; et illa nobis a Deo petat, quae prosint nobis. Qui autem scrutatur corda, scit quid desideret Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ne hoc odio iudaismi facere uideretur.
ostendit affectum sium cura illos. & legi
dat multum: s docet iam tempꝰ seruan¬
de legis non eẽ: Ac ꝑ hoc ꝓuidere se illis
uelle testatur: si mͦ audiant illum ac
ꝓbent non ẽẽ suum inimicũ qͣndo &¬
&r testimoniũ ꝑhibet illis nobilitatis &
traditionis paterne. Ignorantes enĩ dĩ¬

Expanded text:
ne hoc odio Judaismi facere videretur, ostendit affectum suum circa illos et legi dat multum, sed docet tempus jam servandae legis non esse, ac per hoc providere se illis velle testatur, si modo audiant illum ac probent non esse suum inimicum, quando et testimonium perhibet illis nobilitatis et traditionis paternae. Habent enim, ai
Abbreviated transcription (Latin):
repugnarent. Idõ non peccauimꝰ quasile
gem sꝑuentes: s ipsius dĩ ꝓuidentiã se¬
cuti sumus ꝑ xp̃m. Hescitis qͥa cui eribedis¬
uos seruos ad obaudiendum serui estis eiꝰ
cui obeditis. siue peccati ĩ mortẽ. siue obau¬
ditioni iusticiȩ. Nunc ne aliud ꝓfitentes aliud
faciamus ⁊ cum dĩ serui dicimur. gestis
serui diabłi inueniam᷑: p̃monet ⁊ denun¬
ciat eius nos seruos ẽẽ cuius uoluntatẽ
explemus oꝑib:. Et non parum obesse
dm̃ confiteri eẽ dnm. & actib diabolo
famulari. Nam hoc olim ds̃ denotat¬
⁊ accusat dicens. Plebs ista labiis me ho¬
norat: cor autem illoꝵ longe abest ame.
Et dominus in eugłio ait. Nemo potest
duob dominis seriure. & in lege dictũ
ẽ. Ds̃ non deridetur. Gr̃as autem dõ: quod
cum eẽtis serui peccati. obaudi̾tis excorde
ui eã formã doctrinȩ in qua traditiestis.

Expanded text:
repugnarent; ideoque non peccavimus quasi legem repugnarent; ideoque non peccavimus quasi legem Dei spernentes, sed ipsius quasi providentiam secuti sumus vos servos ad obediendum, servi estis ejus cui obeditis, sive peccati in mortem, sive obeditionis ad justitiam? Nunc ne aliud profitentes, aliud faciamus, et cum servi Dei dicimur, gestis servi diaboli inveniamur; praemonet et denuntiat ejus nos servos esse, cujus et voluntatem explemus operibus; et non parum obesse Deum confiteri Dominum, et actibus diabolo famulari: nam hoc olim Deus denotat, et accusat dicens: Plebs haec labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Et Dominus ait in Evangelio: Nemo potest duobus Dominis servire . Et in lege dictum est: Deus non deridetur . Gratias autem Deo, quod cum fuissetis servi peccati, obedistis ex corde in eam formam doctrinae, in qua tra