comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad se uult ẽẽ diuitem dm̃. Ille itaq qͥ dice¬
bat gras tͥ ago ds̃ qͦd non sum sicut cęteri
homines: iniusti. raptores. adulteri. sic̃ &
publicanꝰ iste : nonne ibi habebat unde dice¬
r&̃. dona & publicano isti. qͦd mͥ donasti.
supple & mͥ quȩ nondum dedisti : sed iam qͥsi
saturatꝰ eructabat. Non dicebat. ego autem
egenꝰ & pauꝑ. qͦd dicebat publicanꝰ ille. dñe
ꝓpiciꝰ esto mͥ peccatori. Ideo descendit iustifi¬
catꝰ publicanꝰ. magis quam ille phariseus.
Ergo audite qui bene uiuitis : audite qui
male uiuitis. sacrificium laudis glorificabit
me. Nemo mͥ offert hoc sacrificium & malꝰ
e. Non dico non hoc mͥ offerat malꝰ: sed ne¬
mo mͥ hoc offert malꝰ. Qui enim laudat
laudat. s & uita cum lingua consentit
Sacrificium laudis glorificabit me : ꝙ ibi
uia ẽ qua ostendam illi salittare dei. In sa¬
erificio laudis uia ẽ: qua illi ostendam sa

Expanded text:
ad se vult esse divitem Deum. Ille itaque qui dicebat, Gratias tibi ago, Deus, quod non sum sicut caeteri homines, injusti, raptores, adulteri, sicut et Publicanus iste; nonne ibi habebat unde diceret: Dona et Publicano huic quod mihi donasti, supple et mihi quae nondum dedisti? Sed jam quasi saturatus ructabat: non dicebat, Ego autem egenus et pauper ; quod dicebat Publicanus ille, Domine, propitius esto mihi peccatori. Ideo descendit justificatus Publicanus, magis quam ille Pharisaeus . Ergo audite qui bene vivitis, audite qui male vivitis: Sacrificium laudis glorificabit me. Nemo mihi offert hoc sacrificium laudis, et malus est. Non dico, Non hoc mihi offerat malus; sed, Nemo mihi hoc offert malus. Qui enim laudat,laudat, sed et vita cum lingua consentit. 31. Sacrificium laudis glorificabit me: et ibi via est, qua ostendam illi salutare Dei. In sacrificio laudis via est, qua illi ostendam sal
Abbreviated transcription (Latin):
tuis: ñ me laudas. Nec ille me laudat qͥ
male uuit: nec ille me laudat qͥ quasi
de suo bene uiuit. Sed numqͥd ille phariseꝰ
quasi de suo talis erat. cum dicer&: gras
do agebat. ex eo qͦd bonum in se habebat.
mamius gͦ aliqͦd bonum in te sit. qͣmuis
iam intelligais ñ exte. eẽ qͦd honum ẽ. seo
buas toꝰ ecepisse: tam̃ in eo ipso si te ertule¬
uis sup alum ñ habentem. inuidꝰ tenerile
ñdum laudlator mͥeꝰ eris. rimine e reaor¬
uigerx e uia pessima uicipe iiuera de uer¬

Expanded text:
tuis, non me laudas. Nec ille me laudat qui tuis, non me laudas. Nec ille me laudat qui male vivit; nec ille me laudat qui quasi de suo bene vivit. Sed numquid ille Pharisaeus, quasi de suo talis erat, cum diceret, Gratines? Gratias Deo agebat ex eo quod bonum in se habebat. Quamvis ergo aliquid bonum in te sit, quamvis jam intelligas non ex te esse quod bonum est, sed a Deo te accepisse; tamen in eo ipso, si te extuleris super alium non habentem, invidus teneris, nondum laudator meus eris. Primo ergo corrigere a via pessima, incipe vivere
Abbreviated transcription (Latin):
aSacri ficium laudis glorisicibt̃
Quomͦ sacrificium laudis glorificabit me:
Certe nichii ꝓdest malis sacrificium laudis.
qui assumunt testam̃tum tuum ꝑ os suum:
& faciunt dampnanda quȩ displicent oculis
tuis. Prorsus inquit & illis hoc dieo: sacrifi¬
cium laudis glorificabit me. Iam putabas tͥ
laudem non ꝓdesse: lauda ꝓderit tͥ. Si enim
male iuuis. & bona dicis: ndum laudas. Sed
rursiis si cum cȩꝑis bene uiuere meritis tu¬
is tribuis qͦd bene uiuis: nondum laudas.
Nolo te ẽẽ latronem insultantẽ cruci dñi.
sed nec te illum uolo ẽẽ in templo iactantem
merita sua. & occultantem uulnera sua. Si fu¬
eris iniquus. & ꝑseuerans in illa iniquitate. ñ
dico tͥ ñ ꝓderit laus. sed non me laudas:
laudem istam ẽẽ non deputo. Rursꝰ si fue¬
ris quasi ustꝰ. nam nemo ustꝰ nͥ humilis
& pius: & de iusticia tua inflatꝰ incesseris.
& alios in tua comparatione contempseris. &
suꝑ extuleris te tamqͣm głans de meritis

Expanded text:
Sacrificium laudis glorificabit me. Quomodo sacrificium laudis glorificabit me? Certe nihil prodest malis sacrificium laudis, quia assumunt Testamentum tuum per os suum, et faciunt damnanda quae displicent oculis tuis. Prorsus, inquit, et illis hoc dico, Sacrificium laudis glorificabit me. Jam putabas tibi laudem non prodesse: lauda, proderit tibi. Si enim male vivis et bona dicis, nondum laudas: sed rursus si cum coeperis bene vivere, meritis tuis tribuas quod bene vivis, nondum laudas. Nolo te esse latronem insultantem cruci Domini : sed nec te illum volo esse in templo jactantem merita sua, et occultantem vulnera sua Si fueris iniquus et perseverans in illa iniquitate, non dico tibi, Non proderit laus; sed, Non me laudas, laudem istam esse non deputo: rursus si fueris quasi justus nam nemo justus nisi humilis et pius. et de justitia tua inflatus incesseris, et alios in tua comparatione contempseris, et superextuleris te tanquam glorians de meritis
Abbreviated transcription (Latin):
finem. Quomͦ uiu& in finem: Quoni
uebat ille qui induebat᷑ purpura & hyi
& epulabat᷑ cotidie splendide. & iatra
ulcerosum ante ianuam. cuiꝰ ulcera cae
lin gebant. & desiderantem micas quȩ a
e in sinum abrahȩ: ille ab epulis splend¬
dis missus ẽ in ignem. Ille requiescelit
ille ardebat. Satiabatur ille: ille sitiebił
Ille laborauerat in finem. uiuebat ins
num : ille uixerat in furem. laborabils
in ęiͣnum. E quid ꝓfuit diuiti qͥ quesus
apud inferos in torm̃tis positꝰ. stillar sll
guitam aquȩ in linguam suam deds̃
latari: dicens qm̃ ardeo hic in lucRall
& ñ illi concessum ẽ : Sic desidaut ile
guitam de digito: qͦmͦ ille micas de nl
hic laboramꝰ in t̾ram: & ñ sic erimꝰ. Postea

Expanded text:
in finem. Quomodo vivet in finem? Quomodo vivebat ille qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide; et jacentem ulcerosum ante januam, cujus ulcera canes linguebant, et desiderantem micas quae deest in sinum Abrahae; ille ab epulis splendidis missus est in ignem: ille requiescebat, ille ardebat; satiabatur ille, ille sitiebat: ille laboraverat in finem, vivebat in aeternum; ille vixerat in finem, laborabat in aeternum. Et quid profuit diviti, qui quaesivit apud inferos in tormentis positus, stillari sibi guttam aquae in linguam suam de digito Lazari, dicens, Quoniam ardeo hic in hac flamma, et non illi concessum est ? Sic desideravit ille guttam de digito, quomodo ille micas de mensa hic laboramus in terra: et non sic erimus postea;
Abbreviated transcription (Latin):
non silebit : arguam te. Et quid tͥ faciam.
arguendo te: Quid tͥ faciam: Modo te ñ
uides: facio ut uideas te. quia si uideres
enim tͥ faciam inquit. Constituam te an¬
te faciem tuam. Quid enim uis latere te ip¬
sum in dorso tuo. Ibi es. ñ te uides: fa¬
cio ut te uideas. Qͦd pꝰ dorsum posiusti ante
faciem ponam: uidebis feditatem tuam.
ñ ut corrigas. sed ut erubescas. lam qͥa
dicit ista fr̃s. desꝑandꝰ ẽ ille cui dr̃ Non¬
ne illa ciuitas de qua dictũ ẽ triduum &
niniue eu̾tet᷑. intͣ triduũ idofuit conu̾ti.
orare. plangere: de pena imminenti miscđiã
ꝓmereri: Audiant gͦ qui tales sunt: dũ lie&
audire & tacentẽ. Ueru& em̃ & ñ silebit. & ar¬
g& quando correptioni locꝰ nulłꝰ erit. Statu¬
am de inquit ante faciaem tuã. Modo gͦ tu
fac quisquis talis es: qͦd tͥ minatur sacere
dominꝰ. Tolle te a t̾go tuo ubi te ub
non uis. dissimulans a factis tius: &e

Expanded text:
ster, et non silebit, Arguam te. Et quid tibi faciam ster, et non silebit, Arguam te. Et quid tibi faciam arguendo te? quid tibi faciam? Modo te non vides; facio ut videas te. Quia si videres enim tibi faciam, inquit? Constituam te ante faciem tuam. Quid enim vis latere teipsum? In dorso tuo tibi es, non te vides: facio ut te videas; quod post dorsum posuisti, ante faciem ponam; videbis foeditatem tuam, non ut corrigas, sed ut erubescas. Jam quia dicit ista, fratres, desperandus est ille cui dicitur? Nonne illa civitas de qua dictum est, Triduum, et Ninive evertetur, intra triduum idonea fuit converti, orare, plangere, de poena imminenti misericordiam promereri ? Audiant ergo qui tales sunt, dum licet audire et tacentem. Veniet enim, et non silebit, et arguet, quando correctioni locus nullus erit. Statuam te, inquit, ante faciem tuam. Modo ergo tu fac, quisquis talis es, quod tibi minatur facere Deus. Tolle te a tergo tuo, ubi te videre non vis, dissimulans a factis tuis, e
Abbreviated transcription (Latin):
rito fecerunt ipsi matri ut itm partu¬
rir&. Et adu̾sus filium matris tuȩ pone¬
fecisti. & tacui. Quro eft tacui
Auindicta suꝑ sedi. seueritatem meam di¬
stuli: patientiam tͥ ꝓ longaui. pęnitentiam
tuam diu expectaui. Hȩc fecisti & tacui.
Ego autem cum ad hoc expectarem ut te pe
duriciam cordis tui. & cor impenitens. thes¬
aurizas tͥ iram in die ire. & reuelationis
iusti iudicu dĩ. Suspicatꝰ es iniquitatem. qͦd
ero tͥ similis. Parum ẽ quia mala facta tua
placent tͥ: placere putas & mͥ. Dm̃ quia
non pateris ultorem. uis tenere participem:
& tamqͣm corruptum udicem p̃dȩ socium
uis habere. Suspicatꝰ es iniquitatem. quod
dum non uis tu mͥ eẽ similis. Estote enim
inquit ꝑfecti. sicut & pat̾ urͣ qui in celis
ẽ: qui facit solem suum oriri suꝑ bonos & ma¬
los. Hunc tu imitari nolusti. qͥ donat bona
& malis : ut sedens detrahas & bonis. Suspi¬
catꝰ es iniquitatẽ qͦd ero tͥ similis. Arguam

Expanded text:
rito fecerunt ipsi matri ut iterum parturito fecerunt ipsi matri ut iterum parturiret. Et adversus filium matris tuae ponefecisti, et tacui. Quid est, tacui? A vindicta supersedi, severitatem meam distuli, patientiam tibi prolongavi, poenitentiam tuam diu exspectavi. Haec fecisti, et tacui. Ego autem cum ad hoc exspectarem ut te poeduritiam cordis tui, et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Suspicatus es iniquitatem, quod ero tibi similis. Parum est quia mala facta tua placent tibi, placere putas et mihi. Deum quia non pateris ultorem, vis tenere participem, et tanquam corruptum judicem praedae socium vis habere. Suspicatus es iniquitatem, quod dum non vis tu mihi esse similis. Estote enim, inquit, perfecti, sicut et Pater vester qui in coelis est, qui facit solem suum oriri super bonos et malos . Hunc tu imitari noluisti, qui donat bona et malis; ut sedens detrahas et bonis. Suspicatus es iniquitatem, quod ero tibi similis. Arguam
Abbreviated transcription (Latin):
quasi carnalibꝰ: tamqͣm paruulis in xp̃o
lac uob potum dedi non escam. Nleq enĩ
poteratis : sed neq adhuc quidem potestis.
paruulus in medio ur̃m : tamqͣm si nutrir
fouens filios suos. Non nutrii nutriens
filios alienos: sed nutrix fouens filios
suos. Sunt enim matres quȩ cum peꝑeruĩ
dant nutricibꝰ. Illȩ quę peꝑer̃. non fo¬
uent filios : quia nutriendos dederunt.
Illȩ autem quȩ fouent: non suos fouent
sed alienos. Iste uͦ ipse peꝑerat. ipse fo¬
uebat: nulli nutrici quem peꝑerat com¬
mittebat. Dixerat enim. Quos tt̾m par¬
turio donec xp̃c formetur in uob̾. ⁊õ¬
uebat gͦ & lac dabat. Erant quidam aut̃
quasi docti & spũales qui paulo detrahe¬
rent. Epłe quidem aiunt graues & for¬
tes sunt : p̃sentia aut̃ corporis infirma.
& sermo contemptibilis. Dicit ipse ur
epła sua qͦsdam detractores suos ista di¬
xisse. Sedebant & adu̾sus frẽm suum de¬
trahebant : & adũsus lactandum illũ fĩ¬
lium matris ponebant scandalum. Me¬

Expanded text:
tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam; neque enim poteratis, sed nec adhuc quidem potestis .parvulus in medio vestrum, tanquam nutrix fovens filios suos . Non nutrix nutriens filios alienos, sed nutrix fovens filios suos. Sunt enim matres quae cum pepererint, dant nutricibus: illae quae pepererunt, non fovent filios suos, quia nutriendos dederunt; illae autem quae fovent, non suos fovent, sed alienos: iste vero ipse pepererat, ipse fovebat, nulli nutrici quem pepererat committebat; dixerat enim, Quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis . Fovebat ergo, et lactabat. Erant autem quidam quasi docti et spirituales qui Paulo detraherent. Epistolae quidem, aiunt, graves et fortes sunt, praesentia autem corporis infirma, et sermo contemptibilis : dicit ipse in Epistola sua quosdam detractores suos ista dixisse. Sedebant, et adversus fratrem suum detrahebant, et adversus lactandum illum filium matris suae ponebant scandalum. Me
Abbreviated transcription (Latin):
missi erant. inuitare ad nuptias. qui congre¬
gauerant bonos & malos. Cum uͦ ds dõꝵ
manifestꝰ ueni& & non silebit : sic aduoca¬
bit cȩlum sursum. ut uidio& cum illo. Qͦd
enim cęlum ipsi cęli: quȩ tͣra. ipsȩ & terrę.
sicut quȩ ȩccła ipse ȩccłe. Aduocauit celũ
sursum: & t̾ram discernere populum suũ.
Iam cum cȩlo t̾ram discernit: io ẽ cȩlum
cum illo t̾ram discernit. Quomꝰ discernit
ttam: Ut alios ponat ad dext̾am. alios ad
siestram. Terrȩ aut̃ discretȩ quid dicet:
ente uenedieti patris mei: ꝑ cipite regnũ

Expanded text:
missi erant invitare ad nuptias, qui congremissi erant invitare ad nuptias, qui congregaverant bonos et malos . Cum vero Deus deorum manifestus veniet, et non silebit, sic advocabit coelum sursum, ut judicet cum illo. Quod enim coelum, ipsi coeli; sicut quae terra, ipsae terrae; sicut quae Ecclesia, ipsae Esum, et terram discernere populum suum. Jam cum coelo terram discernit, id est, coelum cum illo terram discernit. Quomodo discernit terram? Ut alios ponat ad dextram, alios ad sinistram. Terrae autem discretae quid dicit? Venite benedicti Patris mei, percipite regn
Abbreviated transcription (Latin):
Cuidȩ ipse residebit : Sed manifestiss
natꝰ. Mathias enim ẽ exp̃sse nominat su
actisꝰ apłorum: ut de illo dubitare ñ poss
turos duodecim tribꝰ isrł. Quomͦ enim aduo¬
cacut cęlum sursum: cum semꝑ sit sursum cȩ
lum: Sed qͦs hic cȩlum dicit : eosdem celos
alibi appellat. Quos cęlos: Qui enarrant głam
dĩ. Celi enim enarrant głam dĩ: de quibꝰ dr̃.
In omnem t̾ram exiuit sonꝰ eorum: & in fi¬
nes orbis t̾rȩ uerba eorum. Uidete enĩ discer-¬
nentem dominum in uidicio. Aduocauit
celum sursum: & terram discernere pꝰpłm
suum. Aquibꝰ. nͥ a malis: De quibꝰ hic pꝰea
non fit mtio: iam tamqͣm diuidicatis ad
pęnam. Istos bonos uide & distingue. Aduo¬
cauit cęlum sursum: & t̾ram discernere po-¬
pulum suum. Uocat & t̾ram : non tam̃ con¬
ceIIIIIIdam. sed discernendam. Primo enim¬
cum commixtos uocauit. quando locutꝰ ẽ ds̃
dõꝵ. & uocauit t̾ram a solis ortu usq ad
occasum: nondum discreuerant serui illi qͥ¬

Expanded text:
udae ipse residebit? Sed manifestavit natus: Matthias enim est expresse nominatus in Actibus Apostolorum, ut de illo dubitare non possturos duodecim tribus Israel. Quomodo enim Advocabit coelum sursum, cum semper sursum sit coelum? Sed quos hic coelum dicit, eosdem coelos alibi appellat. Quos coelos? Qui enarrant gloriam Dei: Coeli enim enarrant gloriam Dei: de quibus dicitur, In omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Videte enim discernentem Dominum in judicio: Advocabit coelum sursum, et terram discernere populum suum. A quibus, nisi a malis? De quibus hic postea non fit mentio, jam tanquam dijudicatis ad poenam. Istos bonos vide, et distingue. Advocabit coelum sursum, et terram discernere populum suum. Vocat et terram, non tamen concernendam, sed discernendam. Primo enim concretos vocavit, quando locutus est Deus deorum, et vocavit terram a solis ortu usque ad occasum; nondum discreverat: servi illi
Abbreviated transcription (Latin):
stans aut transiens facit: ñ cũ uoluptate
facit. Qui uͦ ad hoc sed&r. quantum ocium
querit ut faciat: Sedens adũsus frem
tuum detrahebas: ipsam malam det̾ctionẽ
diligent᷑ faciebas. sedendo faciebas : uolebas
ibi occupari. amplȩxabaris malum tuum.
osculabaris dolum tuum. Sedens ad ũsus frem
tuum detrahebas. Et adu̾sus filium matria
tue ponebas scandalum. Quls ier sle tra

Expanded text:
stans aut transiens facit, non cum voluptate stans aut transiens facit, non cum voluptate facit: qui vero ad hoc sedet, quantum otium quaerit ut faciat! Sedens adversus fratrem tuum detrahebas: ipsam detractionem malam diligenter faciebas, sedendo faciebas; volebas ibi occupari, amplexabaris malum tuum, osculabaris dolum tuum. Sedens adversus fratrem tuum detrahebas: et adversus filium matris tuae ponebas scandalum. Quis est
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ audiunt. ñ solum rephendenos fe
quedam in u̾bis : aliud ꝓmendi. aliud sen¬
tiendi. Non ait lingua tua admisit dolosi¬
tatem. aut ꝑpetrauit dolositatem: sed ut
ostender& tͥ quandam delectationẽ in ipso
inalo facto. amplerata ẽ dixit. Parum ẽ qͥa
facis & delectaris. Laudas in ꝓmptu. irri¬
des apua te : p̃cipitas hominem incaute ui¬
cia sua ꝓferentem. & an sint uicia nesci¬
entem. Tu qui scis uicium eẽ ñ dicis cor
ruisse illum. Si uideres ambulare in cau¬
tum in tenebris ubi tu puteum. ẽẽ scires.
& taceres: qualis eẽs: Nonne inimicꝰ de¬
putareris animȩ eiꝰ : Et tam̃ si in puteum
cader&: non anima s corpore moreret᷑. Pre¬
cipitat se in uicia sua : p̃dicat apul te ma¬
la facta sua : tu nosti mala ẽẽ & laudas:
& irrides apuo te. Osi conu̾tatur aliqͣndo
ad dm̃. ille quem irrides. & corriꝑe nolui¬
sti. & dicat: confundantur qui dicunt mͥ
n&e qͦd suꝑiꝰ dixit amplerata ẽ. Qui enĩ

Expanded text:
quibus audiunt, non solum non reprehendendo, sed quaedam in verbis, aliud promendi, aliud sentiendi. Non ait, Lingua tua admisit dolositatem, aut, perpetravit dolositatem; sed ut ostenderet tibi quamdam delectationem in ipso malo facto, amplexa est, dixit. Parum est quia facis; et delectaris: laudas in promptu, irrides apud te. Praecipitas hominem incaute vitia sua proferentem, et an sint vitia nescientem: tu qui scis vitium esse, non dicis, Quo irruis? Si illum videres ambulare incautum in tenebris ubi tu puteum esse scires, et taceres, qualis esses? nonne inimicus deputareris animae ejus? Et tamen si in puteum caderet, non anima, sed corpore moreretur. Praecipitat se in vitia sua, praedicat apud te mala facta sua; tu nosti mala esse, et laudas, et irrides apud te. O si convertatur aliquando ad Deum ille quem irrides, et quem corripere noluisti, et dicat: Confundantur qui dicunt mihnet quod superius dixit, amplexa est. Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
fersio: forte bene docenti & bene amaoni¬
unt sandalum huic detrahendo. Ntenim
cun detiabit bonis ab hus quen dsdertem
alicuiꝰ mom̃ti ẽẽ & docti ẽẽ : in scanda¬
lum cadunt infirmi qui adhuc nesciunt
iuidicare. Idõ infirmꝰ ille filiꝰ matris di¬
ctꝰ G. nondum patris : adhuc lacte indi¬
gens. & ubibꝰ adherens: portatur ad huc
sinu matris ȩccłe. non ual& accedere ad
solidum cibum m̾se patris sui: sed de
ubere matris uictum trahit ignarus
uidicandi. qm̃ adhuc animalis atq carna¬
lis ẽ. Spũalis enim omnia diuidicat: ani¬
malis autem homo non ꝑcipit quȩ sunt

Expanded text:
suo, forte bene docenti et bene ambuponit scandalum huic detrahendo. Etenim cum detrahitur bonis ab his qui videntur alicujus momenti esse et docti esse, in scandalum cadunt infirmi qui adhuc nesciunt judicare. Ideo infirmus ille filius matris dictus est, nondum patris, adhuc lacte indigens et uberibus adhaerens. Portatur adhuc sinu matris Ecclesiae, non valet accedere ad solidum cibum mensae patris sui, sed de ubere matris victum trahit, ignarus judicandi, quoniam adhuc animalis atque carnalis est. Spiritualis enim omnia dijudicat; animalis autem homo non percipit ea quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ leo ꝓpt̃ ingentem fortitudinẽ: ħ u
ẽ illud. uicit leo de tribu uida: littdl
paululum caritas ur̃a. adhuc modicul
qͦd restat. Obsecro uos ut exeutiatis fas¬
iures dedit. Paulo ante dixerat tanq̃el
dicens nob̾ ut audistis uectigal qͦdil
dis suę: immola đo sacrificium luas
redde altissimo p̃ces tuas. Postea ait̃ ssẽ¬

Expanded text:
r leo propter ingentem fortitudinem? Et ubi est illud, Vicit leo de tribu Juda ? Intendat paululum Charitas Vestra adhuc modicum quod restat: obsecro vos ut excutiatis fatiganc horam vires dedit. Paulo ante dixerat, tanquam indicens nobis, ut audistis, vectigal quoddam laudis suae: Immola Deo sacrificium laudis, et redde Altissimo p
Abbreviated transcription (Latin):
pateret᷑. Quando dd̾ sc̃s saulem inimicũ pati¬
ebat᷑. qͣndo illiꝰ ꝑsecutionibꝰ agitabat᷑. q̃noo ꝑ
diu̾sa fugiebat. ne in manꝰ incider&s. ñ con¬
cupiuit alienã: ñ adulterauit uxorẽ: ñ occi¬
dit uirum. Prat in infirmitate tribulationis
sue. tanto in dm̃ intentior: qͣnto miserior ui¬
debatur. U tile quiddam ẽ tribulatio. utile
medici ferram̃tum: tamqͣm contͣ diaboli
temptam̃tũ. Factꝰ ẽ securꝰ deuictis hostibꝰ
pssura caruit: tumor excreuit. Ual& gͦ hoc
eũ atendunt magnũ cecidise: paruiti¬
meant. Si uͦ aliqͥs iam lapsus hec audit
& aliqͥs mali in conseientia tenens. uba psal¬
mi huiꝰ adutit: attendat qͥdem uulnerp

Expanded text:
pateretur. Quando David sanctus Saülem inimicum patipateretur. Quando David sanctus Saülem inimicum patiebatur, quando illius persecutionibus agitabatur, quando per diversa fugiebat ne in manus ejus incideret , non concupivit alienam, non adulterata uxore occidit virum. Erat in infirmitate tribulationis suae tanto in Deum intentior, quanto miserior videbatur. Utile quiddam est tribulatio; utile medici ferramentum, quam diaboli tentamentum. Factus est securus devictis hostibus, pressura caruit, tumor excrevit. Valet ergo het cum attendunt magnum cecidisse, parvi timeant. Si vero aliquis jam lapsus haec audit, et aliquid in conscientia mali tenens; verba psalmi hujus advertat: att
Abbreviated transcription (Latin):
ilqua captꝰ ẽ. Muiier ionge. Aibid alpe
catum cum delectaris: regnat si consenseris.
Carnalis delectatio pͣsertim usq ad illicita & alie¬
na ꝓgrediens frenanda ẽ. ñ relaxanda: imꝑio dñan¬
da. ñ in imꝑio collocanda. Attende securꝰ: si ñ
habes unde mouearis. S respondes: fortit᷑ te¬
neo. Num quid tu fortior qͣm dauid: Ammonꝙ
etiam tali exemplo ñ se quenꝙͣ debere extolle¬
re in ꝓsꝑis rebꝰ. Multi enim res adu̾sas timent:
res ꝓsꝑas ñ timent. Periculosior ẽ res ꝓsꝑa ani¬
mo: ꝗͣ adu̾sa corpori. Priꝰ corrũpit ꝓsꝑa: ut
inueniat qͦd frangat adu̾sa. Fr̃s mei adu̾sꝰ
felicitatem acriꝰ uigilandum ẽ. Propt̾ea ui¬
dete quẽ admodum eloqͥum dĩ ui nr̃a felici¬
tate. tollat nob̾ securitatẽ. Seruite in qͥt dño
in timore : & exultate ei cũ tremore. Exul¬
tatio ut grãs agamꝰ : tremor ne cadamꝰ. Hoc
peccatũ ñ fecit dauid: cũ ꝑsecutorẽ saulem

Expanded text:
in qua captus est. Mulier longe, libido prope. in qua captus est. Mulier longe, libido prope. catum, cum delectaris; regnat, si consenseris. Carnalis delectatio, praesertim usque ad illicita et aliena progrediens, frenanda est, non relaxanda; imperio domanda, non in imperio collocanda. Attende securus, si non habes unde movearis. Sed respondes: Fortiter teneo. Numquid tu fortior quam David? 4. Admonet etiam tali exemplo, non se quemquam debere extollere in prosperis rebus. Multi enim res adversas timent, res prosperas non timent. Periculosior est res prospera animo, quam adversa corpori. Prius corrumpit prospera, ut inveniat quod frangat adversa. Fratres mei, adversus felicitatem acrius vigilandum est. Propterea videte quemadmodum eloquium Dei in nostra felicitate tollat nobis securitatem: Servite, inquit, Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . In exsultatione, ut gratias agamus; in tremore, ne cadamus. Hoc peccatum non fecit David, cum persecutorem Saülem
Abbreviated transcription (Latin):
scĩtatis. Tu tͥ tamqͣm scm̃ ꝓponis ut pec¬
ces : non imitaris eiꝰ sci̾tatem. sed unita¬
ris ruinam. Hoc ama in dauid: qͦd ñ
in se odit dauid. Preparas te ad peccandũ:
disponis peccare. Librum dĩ ut pecces
inspicis: seripturas dĩ ad hoc audis. ut fa¬
cias qͦd displic&s dõ: hoc ñ fecit dauid.
Ai uͦ audientes salubrit̃ in casu fortis
metientur infirmitatẽ suam: & qͦo dampnat
d deuitare cupientes. ab aspectu securo
abstinent oculos: ñ eos defigunt in pul¬
ebritudine carnis alienȩ: nec seipsos faci¬
unde pu̾sa simplicitate securos. Non di¬
uie bono animo attendi. benigne attendi:
seurusium Au aspexi. P roponunt enim
sibi enfur. Pauues: & ad hoc illũ magnum
undent oscidisse. ut parui nolint uidere.
unde poffunt cudere. Repmunt eñi oculos
abeconantian n se facile adiungnt en
misent se or ilieribꝰ alienis. in deuan
soulos facles ad aliena menia : ad aliena

Expanded text:
sanctitatis: tu tibi tanquam sanctum proponis ut pecsanctitatis: tu tibi tanquam sanctum proponis ut pecces; non imitaris ejus sanctitatem, sed imitaris ruinam. Hoc amas in David, quod in se odit David: praeparas te ad peccandum, disponis peccare: librum Dei ut pecces inspicis; Scripturas Dei ad hoc audis, ut facias quod displicet Deo: hoc non fecit David;  audientes salubriter, in casu fortis metiuntur infirmitatem suam; et quod damnat Deus devitare cupientes, ab aspectu securo abstinent oculos: non eos defigunt in pulchritudine carnis alienae, nec seipsos faciunt de perversa simplicitate securos, non dicunt, Bono animo attendi, benigne attendi, de charitate diu aspexi. Proponunt enim sibi casum David, et ad hoc illum magnum vident cecidisse, ut parvi nolint videre unde possint cadere. Reprimunt enim oculos a petulantia, non se facile adjungunt, non miscent se mulieribus alienis, non levant oculos faciles ad aliena maeniana, ad aliena
Abbreviated transcription (Latin):
caueant homines diximꝰ : quid uͥ suisi di
erint imitentur audiamꝰ. Oubti eslb
dere uolunt cum daiud: & nolunt sus¬
re cum dauid. Non gͦ cadendi exenfl
ꝓpositũ ẽ sed si cecideris resurgend. d¬
tende ne cadas. Non sit delectatio al¬
noꝵ lapsus maioꝵ: sea sit casus mail
tremor minor Ad hos ꝓpositũ ẽ. pohe
seriptum: ad hoc in ȩccła sepe lectum atq
cantatum. Audiant qui non ceciderunt ne
cadant : audiant qui cecider̃ ut surgant.
T̃ anti uiri peccatum ñ tacetur: p̃dicat᷑
in ȩceła. Audiunt male uiuentes: & qͤrt̃
sibi patrocinia peccandi. Attendunt unde
defendant qͦd commutere parauer̃. non
unde caueant qͦdͣ commiserunt: & dicunt
sibi. Si dauid cur non ego: Inde anima
iniquior. quȩ cum ꝓpt̾ea fecerit quia dauid
fecit: idõ peiꝰ qͣm dauid facit. Dieam hoc
ipsum si potero planiꝰ. Dauid nullum sibi
ita ad exemplum ꝓposuerat. ut tu. Ceci¬
derat lapsu cupiditatis : non patrocuio

Expanded text:
caveant homines, diximus; quid vero si lapsi fuerint imitentur, audiamus. Multi enim cadere volunt cum David, et nolunt surgere cum David. Non ergo cadendi exemplum propositum est, sed si cecideris, resurgendi. Attende, ne cadas. Non sit delectatio minorum lapsus majorum, sed sit casus majorum tremor minorum. Ad hoc propositum est, ad hoc scriptum est, ad hoc in ecclesia saepe lectum atque cantatum: audiant qui non ceciderunt, ne cadant, audiant qui ceciderunt, ut surgant. Tanti viri peccatum non tacetur, praedicatur in ecclesia. Audiunt male audientes, et quaerunt sibi patrocinia peccandi; attendunt unde defendant quod committere paraverunt, non unde caveant quod non commiserunt, et dicunt sibi: Si David, cur non et ego? Inde anima iniquior, quae cum propterea fecerit quia David fecit, ideo pejus quam David fecit. Dicam hoc ipsum, si potero, planius. David nullum sibi ita ad exemplum proposuerat, ut tu: ceciderat lapsu cupiditatis, non patrocinio
Abbreviated transcription (Latin):
a nõb ñ querat. qͥ nescio qͥd nob uult indi¬
care Donde talibꝰ cogitabatis. iam aib
cogtationes ur̃as a talibꝰ rebꝰ mehaide
dõ eosferre cogitetis. Si habes taurbis
gesem occide pauꝑibꝰ : manducent plo
nes taurorum & si non bibent sangor
hercorum. No cum feceris: in putasei
ille qui dixit. si esuriero non aieam es¬

Expanded text:
 vult indicere. Si de talibus cogitabatis, jam auferte cogitationes vestras a talibus rebus: nihil tale Deo offerre cogitetis. Si habes taurum pinguem, occide pauperibus: manducent ipsi carnes taurorum, etsi non bibent sanguinem hircorum. Quod cum feceris, imputabit tibi ille qui dixit, Si esuriero, non dicam
Abbreviated transcription (Latin):
t quedam fr̃s sunt tribulationes omibꝰ notȩ
tiꝰ dampno affectꝰ plangit : aliꝰ orbitite
peussis luge: aliꝰ patria exulatꝰ mer&.
de redire cupit: intolerabilem ꝑegrinationem
depitiuis. Alteri uinea grandinata ẽ: atten
at labores suos & consumptam omnẽ oꝑam
uusum. Quando potest non contristari:: In¬
uicino xattur ex amico: quȩ maior mniseria
uo genero humano: Plangunt hȩc om̃s &
obolent: is̃ tribulationes sunt istȩ. et in his
uieb muscant dominũ: & recte faciunt. In¬
issett dominum. potens ẽ uł docere tole¬
inila untenuis fanare toleratum. Nouit ille ñ
sinere temnptari nos: supra qͥm possum fer¬
Sei hauocem̃ dnm̃ etiã in istis tribulationar.¬

Expanded text:
Et quidem, fratres, sunt tribulationes omnibus notae. Et quidem, fratres, sunt tribulationes omnibus notae. alius damno affectus plangit, alius orbitate percussus luget; alius patria exsulatus moeret, et redire cupit, intolerabilem peregrinationem deputans; alteri vinea grandinata est, attendit ad labores suos, et consumptam omnem operam incassum. Quando homo potest non contristari? Inimicum patitur ex amico. Quae major miseria in genere humano? Plangunt haec omnes, et dolent, et tribulationes sunt istae: et in his omnibus invocant Dominum, et recte faciunt. Invocent Deum, potens est vel docere tolerandum, vel sanare toleratum. Novit ille non sinere tentari nos supra quam possumus ferre . Invocemus Deum etiam in istis tribulation
Abbreviated transcription (Latin):
tuitum grã datum. Non quidem hoc ill
qͦd offerrem sed tu donasti: nam nechos
haberem. I mmola dõ sacrificium laual
Et hȩc immolatio sacrificiĩ laudis ẽ. gł
agere illi a q habes quicquid bomt habedi
& cuiꝰ miscł̃ia tͥ dimatitur quicquid tius
malum habes. Immola deo sacrificium lau¬
dis : & redde altissimo p̃ces tuas. Hoc odore
mere debes de uiribꝰ tuis : omnia auxilia
tua m̃dacia sunt. Me in uoca in die tribr¬
lationis: eruam. te & glorificabis me. Ad
hoc enim ꝑmisi tͥ diem tribulationis fieri:
quia forte si ñ tribulareris non inuocares me.
Cum tribularis aut̃ inuocas me: cum in¬
uocas me. eximam te: cum eximam te glo¬
rificabis me : ut iam non discedas a me. Ob¬
torpuerat quidam & friguerat ã feruore
tabe peccatorum suorum. iam sine sensu re¬
manserat : inuenit tribulationem tamqͣm
ustionem & sectionem. Inueni inquit tribu¬
lationem & dolorem: & nom̃ domini inuocaui

Expanded text:
atuitum, gratia datum! Non quidem hoc emi atuitum, gratia datum! Non quidem hoc emi quod offerrem, sed tu donasti: nam nec hoc haberem. Immola Deo sacrificium laudis. Et haec immolatio sacrificii laudis, gratias agere illi a quo habes quidquid boni habes, et cujus misericordia tibi dimittitur quidquid tuum mali habes. Immola Deo sacrificium laudis: et redde Altissimo preces tuas. Hoc odore mere debes de viribus tuis, omnia auxilia tua mendacia sunt. Me invoca in die tribulationis: eruam te, et glorificabis me. Ad hoc enim permisi diem tribulationis tibi fieri: quia forte si non tribulareris, non invocares me; cum tribularis autem, invocas me; cum invocas me, eximam te; cum eximam te, glorificabis me, ut jam non discedas a me. Obtorpuerat quidam et friguerat a fervore otabe peccatorum suorum, jam sine sensu remanserat, invenit tribulationem tanquam ustionem et sectionem. Inveni, inquit, tribulationem et dolorem, et nomen Domini invocavi.
Abbreviated transcription (Latin):
domine ds̃ nrͣ. quid indicis popilot
isrhi tuo: Imnmola deo sacrificium lul
Dicumꝰ illi & nos. In me sunt uotinis
putabam in curte mea: & a fur eri
te ablatum erat. Quid mͥ dicis: Quan ab¬
ess. Iinmola dõ sacrificium lauds. ba
redeam: ubi inueniam qͦd unmolam d
me redeam: in me inueniam lauds i¬
molationem. Sit ara tua conscientu ns
immola dõ sacrificium laudis. decirsi
mꝰ: ñ imꝰ in arabiam thus quereti x
sarcinas auari negociatoris exciitimꝰ:
crificium laudis querit a nob̃ ds̃. Hale¬
bat hoc sacrificium laudis racheus ii
trimonio suo: habebat uidua in sacela
suo: habebat nescio quis pauꝑ hospesi
dolio suo. Aliꝰ nec in patrimonio. recli
sacello. nec in dolio aliquid habebat
tum habebat in animo suo. Salus desll
⁊ achei. Et plus misit hȩc uidua. p̃l
uites illi. I ste calicem aquę frigil al
gens : non ꝑd& mercedem suam Aesl¬
in tͣra hominibꝰ bonȩ uoluntatis hnund¬
la dõ sacrificium laudis. O sacrificun gd¬

Expanded text:
Domine Deus noster, quid indicis populo tuo, Israeli tuo? Immola Deo sacrificium laudis. Dicamus illi et nos: In me sunt, Deus, vquod computabam in chorte mea, et a fure jam forte ablatum erat. Quid mihi indicis? Immola Deo sacrificium laudis. Ad me redeam, ubi inveniam quod immolem: ad me redeam, in me inveniam laudis immolationem: sit ara tua, conscientia mea. Immola Deo sacrificium laudis. Securi sumus, non imus in Arabiam thus quaerere, non sarcinas avari negotiatoris excutimus: sacrificium laudis quaerit a nobie Deus. Habebat hoc sacrificium laudis Zacchaeus in patrimonio suo, habebat vidua in saccello suo, habebat nescio quis pauper hospes in dolio suo; alius nec in patrimonio, nec in saccello, nec in dolio aliquid habebat, totum habebat in animo suo: salus domui Zacchaei ; et plus misit haec vidua quam divites illi ; iste calicem aquae frigidae porrigens , non perdet mercedem suam; sin terra hominibus bonae voluntatis . Immola Deo sacrificium laudis. O sacrificium gr
Abbreviated transcription (Latin):
Quis nr̃m nouit omnia uolatilia celi: S
& si alicui d&s ds̃ noticiam omnium uolati¬
lium cęli : non sic ipse nouit. ut dat nosse
homini. Alia ẽ noticia dĩ. alia noticia ho¬
minis. sicut alia possessio dĩ. alia possessio¬
hominis : id ẽ aliud ẽ possidere dĩ. aliud¬
ẽ possidere hominis. Non enim tu qͦd possi¬
des totum habes in potestate: aut quamdiu
uuiat bos tiuis in tua potestate ẽ. aut ut¬
non ꝑeat. aut ut non pascatur. Apud
quem summa potestas ẽ. summa & secre¬
ta cognitio : & tribuamꝰ hoc dõ. laudan.¬
tes dm̃. Non audeamꝰ dicere: qͦmͦ nouit
ds. Ne forte hoc a me fr̃s expectetis. ut
explicem uob̃ qͦmͦ cognoscat ds̃. Hoc so¬
lum dico. non sic cognoscit ut homo: ñ
sic cognoseit ut angłs: & quomͦ cognos¬
cit dicere  audeo. qm̃ & scire non possũ.

Expanded text:
Quis nostrum novit omnia volatilia coeli? Sed etsi alicui Deus det notitiam omnium volatilium coeli, non sic ipse novit, ut dat nosse homini. Alia est notitia Dei, alia hominis: sicut alia possessio Dei, alia hominis; id est, aliud est possidere Dei, aliud possidere hominis. Non enim tu quod possides, totum habes in potestate, aut quamdiu vivat bos tuus in tua potestate est, aut ut non pereat, aut non pascatur. Apud quem summa potestas est, summa et secreta cognitio est. Tribuamus hoc Deo, laudantes Deum. Non audeamus dicere: Quomodo novit Deus? Ne forte hoc a me, fratres exspectetis ut explicem vobis quomodo cognoscat Deus; hoc solum dico: non sic cognoscit ut homo, non sic cognoscit ut angelus; et quomodo cognoscit, dicere non audeo, quoniam et scire non possum.
Abbreviated transcription (Latin):
&e in potestate sum. Et sub aliqͦ sum: &
suꝑ aliqͦs sum. Et dico huic uade. & uadit:
& alio ueni. & uenit: & seruo meo fac boc.
& facit. Tamqͣm dicer&. Si ego sub potesti¬
te constitutꝰ iubeo illis qui sub me sunt.
tu qui sub nullꝰ potestate positꝰ es. ñ potes
iubere creaturȩ tuȩ. quando omnia ꝑte
facta sunt. & sine te factum ẽ nichil: De
gͦ u̾bo inquit & sanabitur puer m̃s. Nan
ut in domum meam intres non sum dignis
Trepidauit. xp̃m mutere intra parietes suo
& iam initꝰ erat in corde eiꝰ. Lam erat anini
eiꝰ sedes illiꝰ : iam ibi sedebat ille qui hu¬
miles requirebat. Conu̾sus. deniq xp̃c mit̾¬

Expanded text:
et in potestate sum; et sub aliquo sum, et et in potestate sum; et sub aliquo sum, et super aliquos sum. Et dico huic, Vade, et vadit; et alii, Veni, et venit; et servo meo, Fac hoc, et facit. Tanquam diceret, Si ego sub potestate constitutus jubeo illis qui sub me sunt, tu qui sub nullius potestate positus es, non potes jubere creaturae tuae, quando omnia per te facta sunt, et sine te factum est nihil? Dic ergo verbo, inquit, et sanabitur puer meus. Nam ut in domum meam intres, non sum dignus. Trepidavit Christum mittere intra parietes suos, et jam intus erat in corde ejus: jam erat anima ejus sedes illius, jam ibi sedebat ille qui humiles requirebat. Conversus denique Chri
Abbreviated transcription (Latin):
adorabamꝰ conu̾si ad dnm̃ filii abrahȩ facti
sumꝰ: non ducendo ab illo carnem. sed imitan¬
do fidem. Principes gͦ populorum conuener̃
cũ dõ abraham. P rincipes populoꝵ: pͥncipes
gentium. Non uniꝰ populi pͥncipes: sed pͥn¬
cipes populorum omnium. conuener̃ cũ dõ
abraham. Eix ipsis pͥncipibꝰ erat & iste cen
Erat enĩ centurio habens honorem & potesta¬
tem intͣ homines: pͥnceps erat de pͥncipibꝰ
populorum. Uenienti ad se xp̃o misit obui
am amicos suos : immo uͦ transituro xp̃o
misit amicos. & rogauit ut curarde puerũ
eiꝰ qͥ ꝑiculose infirmabat᷑: & cũ uell& ipse
dñs uenire. hoc ei mandauit. Non sũ dig¬
nꝰ ut intres sub tectũ meũ: sed tantũ dic
u̾bo & sanabit᷑ puer m̃s. Nam & ego homo
sũ sub potestate constitutꝰ: habens sub me
milites. U idete quẽ ad modũ tenuit ordine.
Priꝰ comiemorauit qͦd sub alio eẽt: & pꝰea
qͦd alii sub illo eẽnt. Sub potestate sum:

Expanded text:
adorabamus, conversi ad Dominum filii Abrahae facti adorabamus, conversi ad Dominum filii Abrahae facti sumus; non ducendo ab illo carnem, sed imitando fidem. Principes ergo populorum convenerunt cum Deo Abraham. Principes populorum: Gentium principes, non unius populi principes, sed principes populorum omnium, convenerunt cum Deo Abraham. 12. Ex ipsis principibus erat et iste CentErat enim Centurio habens honorem et potestatem inter homines, princeps erat de principibus populorum. Venienti ad se Christo obviam misit amicos suos, imo vere transituro Christo misit amicos; et rogavit ut curaret puerum ejus qui periculose infirmabatur: et cum vellet ipse Dominus venire, hoc ei mandavit, Non sum dignus ut sub tectum meum intres, sed tantum dic verbo, et sanabitur puer meus. Nam et ego homo sum sub potestate constitutus, habens sub me milites. Videte quemadmodum tenuit ordinem: prius commemoravit quod sub alio esset, et postea quod alii sub illo essent. Sub potestate sum,
Abbreviated transcription (Latin):
erant. & eoꝵe filii faeti erant qͦs imitando
male uiuebant. Progenies inquit iuꝑarum:
quis uobis ostendit fugere ab ira uentura:
Facite gͦ fructum dignum. penitentiȩ : & no¬
lite dicere apud uosin& ipsos. patrem habemꝰ
abrabam: quasi suꝑbire de genere abrahȩ.
Potens ẽ enim ds̃. de lapidibꝰ istis. suscitare fi¬
lios abrahȩ. Non enim remansurꝰ ẽ abraham
sine filiis : si uos dampnauerit ds̃. Potens eñĩ
ẽ & clampnare qͦs odit: & illi reddere qͦd ꝓmi¬
sit. Et unde illi redditurꝰ ẽ filios: si dampnat
hebreos de carne eiꝰ ꝓgenitos: De lapidibꝰ
istis. O stendebat illis lapides in heremo.
Oui erant lapides: nͥ gentes quȩ lapides ad¬
orabant: Quare adorando lapides. dicti
erant lapides: Quia psalmꝰ p̾dixerat. Di¬
miles illis sint qui faciunt ea : & om̃s qui
confidunt in eis. T̃am̃ de ipsis lapidibꝰ: red¬
didit filios abrahȩ. Modo om̃s qui lapides

Expanded text:
erant, et eorum filii facti erant, quos imitando erant, et eorum filii facti erant, quos imitando male vivebant: Progenies, inquit, viperarum, quis vobis ostendit fugere ab ira ventura? Facite ergo fructum dignum poenitentiae: et nolite dicere apud vosmetipsos, Patrem habemus Abraham, et quasi superbire de genere Abrahae; potens est enim Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae . Non enim remansurus est Abraham sine filiis, si vos damnaverit Deus: potens est enim et damnare quos odit, et illi reddere quos promisit. Et unde illi redditurus est filios, si damnat Hebraeos de carne ejus progenitos? De lapidibus istis. Ostendebat illis lapides in eremo. Qui erant lapides, nisi Gentes, quae lapides adorabant? Lapides quare? Adorando lapides, dicti erant lapides: quia psalmus praedixerat, Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis . Tamen de ipsis lapidibus reddidit filios Abrahae: modo omnes qui lapides
Abbreviated transcription (Latin):
sius : sed & ipsa seruit interiꝰ insidenti sibi
dño suo. Non potest inferiori se bene imꝑa¬
re: nͥ suꝑiori se ñ fuerit dedignata seruire.
Ds̃ sed& suꝑ sedem sc̃am suam. Principes¬
popłoꝵ conuenerunt cum dõ abraham. Ds̃
dixit hoc ds: & suꝑbier̃ inde uidei & dixer̃.
Nos filii abraliȩ sumus. Suꝑbientes de no¬
mine pat̾no. gerentes eiꝰ carnem. ñ tenentes
eiꝰ fidem : semini eiꝰ adherentes. moribꝰ dege¬
nerantes. Deniq dñs quid ait eis. tta suꝑbien¬
tibꝰ. Si filii abrahę estis: oꝑa abrahȩ faci¬
contremiscentibꝰ quibꝰdam ipsoꝵ qͥ se pęni¬
tendo corrigere uoluer̃: A genies uiꝑarũ.
Erant enim iniqui. erant ꝑditi. erant pecca¬
tores. erant impii: uener̃ ad baptismũ ioħis.
Et qͥd eis dicit:  genies iuꝑarum. Illi se
dicebant filios abrabȩ: & ipse illos dicebat
filios uiꝑarũ. Num qͥd abrabam uiꝑa erat.
Sed quia male uiuendo demones imitati

Expanded text:
suis: sed et ipsa servit interius insidenti sibi suis: sed et ipsa servit interius insidenti sibi Domino suo. Non potest inferiori se bene imperare, nisi superiori se non fuerit dedignata servire. Deus sedet super sedem sanctam suam. 11. veham. Deus dixit hoc Deus, et superbierunt inde Judaei, et dixerunt: Nos filii Abrahae sumus. Superbientes de nomine paterno, gerentes ejus carnem, non tenentes ejus fidem; semine adhaerentes, moribus degenerantes. Denique Dominus quid ait eis ita superbientibus? Si filii Abrahae estis, facta Abrahae facicontremiscentibus quibusdam ipsorum, qui se poenitendo corrigere voluerunt? Progenies viperarum. Erant enim iniqui, erant perditi, erant peccatores, erant impii: venerunt ad baptismum Joannis: et quid eis dicit? Progenies viperarum. Illi se dicebant filios Abrahae, et ipse illos dicebat filios viperarum. Numquid Abraham vipera erat? Sed quia male vivendo daemones imitati
Abbreviated transcription (Latin):
sedem scãm suam. Quȩ sedes eiꝰ scã: For¬
sitan cȩli : & bene intelligitur. Ascendit
enim xp̃c sicut nouimꝰ cũ corpore. in qͦ cru¬
cifixiis ẽ. & sed& ad dext̾am patris: in de eum
uenturum expectamꝰ ad iudicandos uiuos &
mortuos. Sed& suꝑ sedem sc̃am suam. Cęli
sunt sedes scã eiꝰ. Uis &e tu. eẽ sedes eiꝰ: Noli
putare te ẽẽ ñ posse. Para illi locum in cor¬
de tuo: uenit & libent᷑ sed&. Certe ipse ẽ dĩ
uirtꝰ. & dĩ sapientia. Et quid dicit scriptura.
de ipsa sapientia: Anima iusti sedes sapien¬
tiȩ. Si gͦ anima uisti sedes ẽ sapientiȩ : sit
anima tua iusta & eris regalis sella sapientiȩ
Et re uera fr̃s om̃s homines qui bene uiuunt.
qui bene agunt. scđm caritatem piam conu̾¬
santur: nonne ds̃ in illis sed&: Ipse uib&.¬
& obtemꝑat anima sedenti in se dõ: & ipsa
uib&e membris. Anima enim tua uib& m̃bro
tuo : qͦ moueatur pes: qͦ manꝰ: qͦ oculꝰ: qͦ au¬
ris. Iub& ipsa membris. tamqͣm famulis

Expanded text:
edem sanctam suam. Quae sedes ejus sancta? Forsitan coeli; et bene intelligitur. Ascendit enim Christus, sicut novimus, cum corpore in quo crucifixus est, et sedet ad dexteram Patris : inde eum venturum exspectamus ad judicandos vivos et mortuos . Sedet super sedem sanctam suam. Coeli sunt sedes sancta ejus? Vis et tu esse sedes ejus? Noli putare te esse non posse: para illi locum in corde tuo; venit, et libenter sedet. Ipse certe est Dei Virtus et Dei Sapientia . Et quid dicit Scriptura de ipsa Sapientia? Anima justi, sedes sapientiae . Si ergo anima justi sedes est sapientiae; sit anima tua justa, et eris regalis sella sapientiae. Et revera, fratres, omnes homines qui bene vivunt, qui bene agunt, secundum charitatem piam conversantur, nonne Deus in illis sedet, et ipse jubet? Obtemperat anima sedenti in se Deo, et ipsa jubet membris. Anima enim tua jubet membro tuo, quo moveatur pes, quo manus, quo oculus, quo auris, et jubet ipsa membris tanquam famulis
Abbreviated transcription (Latin):
oc enim int̾ptatur isrł. uidens am̃. Qui
oabis ienres audiendi audiat: & qͥ hab& ocu¬
bos uidendi unideat. Audi isrb: &e tesifsca¬
bort Qd sursum dixit populus me. hoc
ui consequenti. isrł. Et qͦd diret sursit̾ loquar
bit̃. audliamꝰ. Dꝰ ds̃ tuus ego sumid to sgõ sũ
qͤ d s teus sum. Quonꝰ ds̃ ego sum: Sic mo¬
ysi dietum ẽ: ego sũ ꝗͥ sũ. Quom ds tiuuo
suuẽ alos sum qd abrabam. es ds ysa

Expanded text:
oc enim interpretatur Israel, Videns Deum. Qui habet aures audiendi, audiat ; et qui habet oculos videndi, videat. Audi, Israel, et testificabor tibi. Quod sursum dixit, populus meus; hoc in consequenti, Israel: et quod dixit sursum, loquar bitur? Audiamus: Deus, Deus tuus ego sum. Deus ego sum, et Deus tuus sum. Quomodo Deus ego sum? Sicut Moysi dictum est, Ego sum qui sum . Quomodo Deus tuus sum? Ego sum Deus Abraham, et Deus Isa
Abbreviated transcription (Latin):
mis testam̃tum meum ꝑ os tuum: Tuiͥ¬
odisti eruditionem. Odisti disciplinam e¬
do parco cantas & laudas: quando casti
murmuras: quasi quando parco sime
tius. & quando castigo ñ sim ds̃ tutis
Ego qͦs amo arguo & castigo. Tu uͦ edlisti
eruditionem: & ꝓiecisti sermones meos
antur a te. sed onerent te. Et ꝓieciti ser
bas ei: & cum adulteris portionem tuan
ponebas. Ne forte diceres ñ feci furaui ñ
feci adult̾ium. Quid si placuit tͥ qui sts
Nonne ipso placito concurristi: Nlonte
portionem tuam cum illo qui fecit. lardo¬
do posuisti: Hoc ẽ enĩ fr̃s concurtaei
cum fure. & ponere cum adultero pod¬
onem tuam : quia & si ñ facis. & luss
qd sit. astipulator es facti: qm̃ laudalis
peccator ii. desideriis animȩ suȩ. & quli
i qua gerit benedicitur. Non facis mali
laudas mala facientes. Hoc enim parius
malum ñ ẽ. Cum adulteris portionẽ s¬

Expanded text:
mis Testamentum meum per os tuum? mis Testamentum meum per os tuum? odisti eruditionem. Odisti disciplinam. Quando parco, cantas et laudas; quando castigo, murmuras: quasi quando parco, sim Deus tuus; et quando castigo, non sim Deus tuus. Ego quos amo, arguo et castigo . Tu vero odisti eruditionem: et projecisti sermones meos antur a te, sed onerent te. Et projecisti sebas ei, et cum adulteris portionem tuam ponebas. Ne forte diceres: Non feci furtum, non feci adulterium. Quid, si placuit tibi qui fecit? Nonne ipso placito concurristi? nonne portionem tuam cum illo qui fecit, laudando posuisti? Hoc est enim, fratres, concurrere cum furo, et ponere cum adultero portionem tuam: quia etsi non facis, et laudas quod fit, astipulator es facti; quoniam laudatur peccator in desideriis animae suae, et qui iniqua gerit, benedicitur . Non facis mala, laudas mala facientes. Hoc enim parvum malum est? Cum adulteris portionem
Abbreviated transcription (Latin):
securi sint qui dicunt bona & faciunt mala.
auditis : ꝑ quẽlib& audiatis. Sed noluit ds̃
sine correptione dimittere illos qui dicunt :
ne ob hoc solum qͦd dicunt. securi sibi obdor¬
miscant in mala uita : & dicant sibi. Neq
enim ꝑd& nos ds̃ : ꝑ quoꝵ os uoluit tanta
bona dici populo suo. Inmo uͦ audi qͦd
dicis quicũq dicis : & qͥ uis te audiri. pͥor
te audi : & dic qͦd dicit in alio psalmo qͥ¬
dam. Audiam quid loquat᷑ ui me dñs¬
lis gͦ ego qͥ ñ audio qͦd in me loquit᷑ : & uo¬
lo ut alii audiant qͦd ꝑ me loquit᷑ : Audiã
pͥor: audiam maxime. Quȩ audiã: Q
loquetur in me dominꝰ ds: qm̃ loquet
pacem. populo suo. Audiam & castigabo
corpꝰ meum & seruituti subiciam: ne for¬
te aliis p̃dicanꝰ au ipse reꝓbꝰ inueniar. Ut¬
quid tu enarras iusticias meas Ut quo
tu qͦd tͥ non ꝓdest : Ammon& illum ut
audiat non ut deponat p̾dicationẽ: ses
ut sumat obȩdientiam. Tu uͦ ut quid assi¬

Expanded text:
securi sint qui dicunt bona, et faciunt malasecuri sint qui dicunt bona, et faciunt malaauditis, per quemlibet audiatis. Sed noluit Deus sine correptione dimittere illos qui dicunt; ne hoc solo quod dicunt, securi sibi obdormiscant in mala vita, et dicant sibi: Neque enim perdet nos Deus, per quorum os voluit tanta bona dici populo suo. Imo vero audi quod dicis, quicumque dicis; et qui vis te audiri, prior te audi; et dic quod dicit in alio psalmo quidam: Audiam quid loquatur in me Dlis ergo ego, qui non audio quod in me loquitur, et volo ut alii audiant quod per me loquitur? Audiam prior, audiam, maximeque audiam quod loquitur in me Dominus Deus, quoniam loquetur pacem populo suo. Audiam, et castigem corpus meum, et servituti subjiciam, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus inveniar . Utquid tu enarras justitias meas? Utquid tibi quod tibi non prodest? Admonet illum ut audiat: non ut deponat praedicationem, sed ut assumat obedientiam. Tu vero utquid assu