comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑ eam cęloꝵ uia multis claudit᷑: ⁊ qd̾
nunc usq licuit ÷ ne liceat prohibetur. Mul¬
ti enim sunt qui possunt religiosam uitam
etiam cũ scłari habitu ducere: ꝙ pleriq st̃
qui nisi omĩa reliquerint. saluari apud deum
nullatenus poss int. Ego uero hec dñis meis
loquens qͥd sũ nͥ puluis et cinis.
S tam̃ qr contra auetorem om̃iũ dm̃ hanc
intendere constitutionẽ sentio: dñis tacere
non possum. Ad hoc enim potestas dñoꝵ
ut qui bona appetunt adiuuentur: ut cȩloꝵ
uia largius pateat. ut t̾restre regnum cȩlesti
regno famuletur. Et ecce aꝑta uoce dr̃. ut
ei qui semel in t̾rena militia signatus fuerit:
nͥ aut expleta militia. aut pro debilitate cor¬
poris repulsus. xp̃o militare non liceat. Ad
hȩc ecce ꝑ me seruum ultimũ suum. ⁊ ur̃m:
respondebit xꝑ̃c dicẽs. Ego te de notario comi¬
tem excubitoꝵ: de comite ex cubitoꝵ cesarẽ:

Expanded text:
quia per eam coelorum via multis clauditur, et quod quia per eam coelorum via multis clauditur, et quod nunc usque licuit, ne liceat prohibetur. Multi enim sunt qui possunt religiosam vitam etiam cum saeculari habitu ducere. Et plerique sunt, qui nisi omnia reliquerint, salvari apud Deum nullatenus possunt. Ego vero haec dominis meis loquens quid sum nisi pulvis et vermis? Sed tamen quia contra auctorem omnium Deum hanc intendere constitutionem sentio, dominis tacere non possum. Ad hoc enim potestas super  data est, ut qui bona appetunt adjuventur, ut coelorum via largius pateat, ut terrestre regnum coelesti regno famuletur. Et ecce aperta voce dicitur ut ei qui semel in terrena militia signatus fuerit, nisi aut expleta militia, aut pro debilitate corporis repulsus, Domino Jesu Christo militare non liceat. Ad haec, ecce per me servum ultimum suum et vestrum respondebit Christus, dicens: Ego te de notario comitem excubitorum, de comite excubitorum Caesarem,
Abbreviated transcription (Latin):
suscepi: ad quam fatigatus tunc egritudine
corporis. respondere nil ualui. In qua dñoꝵ
pietas sanxit: ut quisquis publicis ãministra¬
tionib fuerit implicatꝰ: ei ad eccłasticũ offici¬
um uenire ñ liceat. Quod ualde laudaui: eui¬
dentissime sciens. quia qui sclarẽ habitum
deserens: ad eccłastica officia uenire festinat.
mutare uult scłm. non relinquere. Quod uͦ
in eadem lege dr̃. ut ei in monast̾io conu̾ti
non liceat. ominino miratus sum: dũ ⁊ rati¬
ones eius possunt ꝑ monast̾ium fieri: & agi
potest. ut ab eo loco in quo suscipit᷑. eiꝰ qͦq
debita suscipiantur. Nam ⁊si quisquã deuo¬
ta mende conu̾ti uoluisset: pͥus res male ab¬
latas redderet: ⁊ de sua anima tanto uerius.
quanto expeditior cogitaret. In qua lege
sub iunctum ẽ: ut nulli qui in manu signa¬
tus ẽ. conũti liceat. Quã constitutionem
ego fateor dñis meis. uehementer expaui:

Expanded text:
suscepi; ad quam, fatigatus tunc aegritudine suscepi; ad quam, fatigatus tunc aegritudine corporis, respondere nil valui. In qua dominorum pietas sanxit ut quisquis publicis administrationibus fuerit implicatus, ei ad ecclesiasticum officium venire non liceat. Quod valde laudavit, evidentissime sciens quia qui, saecularem habitum deserens, ad ecclesiastica officia venire festinat, mutare vult saeculum, non relinquere. Quod vero in eadem lege dicitur, ut ei in monasterium converti non liceat, omnino miratus sum, dum et rationes ejus possunt per monasterium fieri, et agi potest ut ab eo loco in quo suscipitur ejus quoque debita suscipiantur. Nam etsi quisquam devota mente converti voluisset, prius res male ablatas redderet, et de sua anima tanto verius quanto expeditior cogitaret. In qua lege subjunctum est ut nulli qui in manu signatus est 676 converti liceat. Quam constitutionem ego, fateor dominis meis, vehementer expavi,
Abbreviated transcription (Latin):
lemuiam sequeris: si ꝑ zelum linguãq tuã.
os qui a fidĩ ueritate dissentiunt. in eccłȩ
unitatem reduxeris. Gregorius forcunato¬
deo te propicio bene filiis tuis neapolitanis
ciuib eẽ susceptum. de quib omnipotenti
dõ grãs retulimꝰ. Oportet ergo ẽffectui eoꝵ
te tius morib compensare : malos coherce.
bonis te discrete atq benignissime relaxare:
ad sequendas eos meliores partes frequentiꝰ
ammonere : quateͥnus ⁊ illi pat̾nos mores
inuenisse se gaudeant: & tu creditã tͥ regi¬
minis causam. cooꝑante dño. studiosius
exequaris. Grogorius mauricio augusto.Lxi¬
mmipotenti dõ reus ẽ: qui serenissimis
dñis in om̃e qđ agit. & loqͥt᷑ purus ñẽ. Ego
aũt indignꝰ pietatis urẽ famulus in hac suggesti¬
one neq ut ep̃c neq ut seriuis uire rei publice
s. iure pͥuato locor. qr serenissimȩ dñe. & illoiã
gino utro clarissimo stratore ueniente dñoꝵ legẽ

Expanded text:
lem vitam sequeris, si per zelum lingnamque tuam lem vitam sequeris, si per zelum lingnamque tuam hos qui a fidei veritate dissentiunt in Ecclesiae unitatem reduxeris. Deo propitio, te bene a filiis tuis Neapolitanis civibus esse susceptum. De quibus omnipotenti Deo gratias retulimus. Oportet ergo affectui eorum te tuis moribus compensare, malos coercere, bonis te discrete atque benignissime relaxare, ad sequendas eos meliores partes frequentius admonere, quatenus et illi paternos in te mores invenisse se gaudeant, et tu creditam tibi regiminis causam, cooperante Domino, studiosius exsequaris. mnipotenti Deo reus est, qui serenissimis dominis in omne quod agit et loquitur purus non est. Ego autem indignus pietatis vestrae famulus in hac suggestione neque ut episcopus, neque ut servus jure reipublicae, sed jure privato loquor, quia, serenissime domine, ex illo jam gino viro clarissimo stratore veniente, dominorum legem
Abbreviated transcription (Latin):
lebrentur sacficia ueneranda inissarũ: ita
ut in eodem monast̾io. neq fr̃nitas tua. neq
loco deseruientib debeat ꝓfice̾. quicquid r¬
eripta frat̾nitatis tuę benenato ȩccłę
tuȩ cleio deferente fuscepi: grãsq om¬
mĩpotenti dõ retuli. quod in causis animȩ.
&e his que ad eã ꝑtinent te occupatũ esse
cognouimꝰ. Scͥpsisti siquidem nob̃. quosdã
idoloꝵ cultores. atq angłoꝵ doginatis. in
luis in quib constitutus es partib inueniri
De quib plures asseruisti ẽẽ conu̾sos: aliqͦs
aut̃ pocentum nomine atq locoꝵ se quali¬
tate defendere. Auriliantes gͥ bonis tuȩ ca¬
ritatis oꝑib uiro glorioso precori siciliȩ ña
scͥpta transmisimus: quatenꝰ iuuante dño
qua potest tͥ uirtute concurrat: ut quod lau¬
dabilit̾ acceptum ẽ. ualeat salubrit᷑ adimpleri.
Oportet ergo frat̃nitatem tuam. maximam
in hoc sollicitudinem gerere. Uere enĩ ep̃a¬

Expanded text:
rvientibus, celebrentur sacrificia veneranda 763 missarum, ita rvientibus, celebrentur sacrificia veneranda 763 missarum, ita ut in eodem monasterio nec fraternitas tua, nec ploco deservientibus debeat proficere quidquid cripta fraternitatis tuae, Benenato Ecclesiae tuae clerico deferente, suscepi; gratiasque omnipotenti Deo retuli, quod in causis animae et iis quae ad Deum pertinent, te occupatum esse cognovimus. Scripsisti siquidem nobis quosdam idolorum cultores, atque Angelliorum dogmatis in 673 iis in quibus constitutus es partibus inveniri, de quibus plures asseruisti esse conversos, aliquos autem potentum nomine atque locorum se qualitate defendere. Auxiliantes igitur bonis tuae charitatis operibus, viro glorioso praetori Siciliae nostra scripta transmisimus, quatenus, juvante Domino, qua potest tibi virtute concurrat, ut quod laudabiliter coeptum est, valeat salubriter adimpleri. Oportet ergo fraternitatem tuam, maximam in hoc sollicitudinem gerere. Vere enim episcopa
Abbreviated transcription (Latin):
UR̃ fortunato epo neapolim. Luiii¬
eligiosis desidiis sine difficultate presta¬
ri decet essectum: atq idõ graciosa ablu¬
tissa una cũ congregatione sua. oblata pe¬
ticione quȩ tenetur in subditis. postulauit.
quod patriciȩ recordationis rustica ꝑultimo
uoluntatis suȩ arbitrio. in ciuitate ncapolita¬
na. in domo propͥa in regione herculensi. in
dĩ constituit. in qͦ p̃fatã gratiosã abbatissam p̃¬
eẽ disposuit. simulq ⁊ oratorium destruxisse
dinoscitur: cui ⁊pro uoto suo quatuor uncias
totius substantiȩ suȩ dimisisse suggessit: qq
in honore beate mariȩ sẽꝑ uirginis genu̾tis dĩ dm̃i¬
nr̃i iħu xͥ desiderat consecrari. Et ideo fr̃ km̃e
adhortandam: ut inspecto pͥmitus testam̃to
si iure subsistit: ⁊ easdem quatuor uncias ue¬
rissime eidem monast̾i̾o collatas ẽẽ cõꝑeris:
ad p̃dictum locũ cũ postulauerint in grauan¬
t̃ accedas. uenerandȩ sollempnia dedicationis
impendens: ut quotiens necesse fuerit. a

Expanded text:
us Fortunato episcopo Neapolitano. Religiosis desideriis sine difficultate praestari decet effectum. Atque ideo Gratiosa abbatissa una cum congregatione sua, oblata petitione, quae tenetur in subditis, postulavit quod patriciae recordationis Rustica per ultimum voluntatis suae arbitrium in civitate Neapolitana, in domo propria, in regione Herculensi, in Dei, in quo praefatam Gratiosam abbatissam praeesse disposuit; simulque et oratorium exstruxisse dignoscitur, cui et pro voto suo quatuor uncias totius substantiae suae dimisisse suggessit, quodque in honorem beatae Mariae semper virginis, geniristi desideravit consecrari. Et ideo, frater cadhortandam, ut inspecto primitus testamento, si jure subsistat, et easdem quatuor uncias verissime eidem monasterio collatas esse compereris, ad praedictum locum cum postulaverint, ingravanter accedas, venerandae solemnia dediimpendens. Et quoties necesse fuerit, a
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ dampnati. omnino nicb inuenimꝰ: ⁊ existi¬
maniꝰ quia sicut chalcedonensis synodus in
uno loco ab ȩccła constantinopolitana fal¬
sata ẽ: sic aliquid ⁊ in epbesa sy nodo factumẽ.
karitas ergo ur̃a uetustos omnino codices
eiusdem synodi requirat : ꝙ illic uideat siqͥd
tale inuenitur: mͥq eundem codicem quẽ
inuenerit transmittat. Quem mox ut legero:
rtransinicto. Nouis enim codicib. passim non
credat. Ex qua re dubius factus fum: ⁊ nicb
adhuc uolui. de hac causa predicco frĩ meo
iohi ep̃o resebere. Romani aut̃ codices. multo
acumina. ita nec imposturas habent. De io¬
hanne uero prb̃o cognoscite: quia causa illiꝰ
iꝑ sy nodum decisa ẽ: in qua aꝑte cognoui.
quia enus adu̾sarii eum facere herecicum uo¬
lebant : ⁊ diu conati sunt. s minime potuer.
Urõs qui nr̃i sunt mea uice salutate: ⁊ nr̃i qui
ur̃i sunt. ꝑ me uos multum salutant. Omp̾e

Expanded text:
esse damnati, omnino nihil invenimus et existiesse damnati, omnino nihil invenimus et existimamus quia sicut Chalcedonensis synodus in uno loco ab Ecclesia Constantinopolitana falsata est, sic aliquid in Ephesina synodo factum est. Charitas ergo vestra vetustos omnino codices ejusdem synodi requirat, et illic inde videat si quid tale invenitur, mihique eumdem Codicem quem invenerit transmittat, quem mox ut legero retransmitto. Novis enim Codicibus passim non credat, ex qua re dubius factus sum, et nihil adhuc volui de hac causa praedicto fratri meo Joanni episcopo rescribere. Romani autem Codices multo vacumina, ita nec imposturas habemus. De Joanne vero presbytero cognoscite quia illius causa per synodum decisa est, in qua aperte cognovi quia ejus adversarii eum facere haereticum voluerunt et diu conati sunt, sed minime potuerunt. Vestros, qui nostri sunt, mea vice salutate, et nostri, qui vestri sunt, per me vos multum salutant. Omnipotens
Abbreviated transcription (Latin):
moriturum. S sciendum ẽ. quia mors du¬
ob accedit modis: aut absentia uiuendi.
aut qualitate uiuendi. In hoc ergo quod co¬
medent uetitum. eius anima mortua dr̃. ñ
absentia uiuendi s a qualitate uiuendi: ut
pꝰmodũ uiueret in pena. qui ad hoc creatus
fuerat: ut beatȩ uiueret in leticia. hunc ergo
locum qui in eo codice qui mͥ afre meo iohe
ep̃o transmissus ẽ. ad notauit hereticum: pela¬
gianus ẽ. quia sententia ista euident̃ pelagu
est. Quam paulus apłs aꝑte in suis epłis de¬
struit: quȩ loca epłarum eius singula dicẽ
pret̾mitto. quia scienti loquor. Pelagius ueroq
in ephesaͣ sy nodo dampnatus ẽ. Ea intentiõe
hocdix̃. ut ostenderet nos a xp̃o uacue redẽ¬
ptos. Si enim nos ꝑ adam in anima mortui
non fumꝰ. quod dici nefas ẽ: uacue redempti
sumꝰ. Ephesinam aut̃ synodum ꝑscrutantes
de adelfio ⁊ salia ⁊ cet̃is aliis qui illie dicuntur

Expanded text:
moriturum. Sed sciendum est quia mors dumoriturum. Sed sciendum est quia mors duobus accidit modis, aut absentia vivendi, aut a qualitate vivendi. In hoc ergo quod comedendo vetitum ejus anima dicitur mortua, non absentia vivendi, sed a qualitate vivendi, ut postmodum viveret in poena qui ad hoc creatus fuerat ut beate viveret in laetitia, Hunc ergo locum qui in eo Codice qui mihi a fratre meo Joanne episcopo transmissus est annotavit haereticum, Pelagianus est, quia sententia ista evidenter Pelagii est. Quam Paulus apostolus aperte in suis Epistolis destruit. Quae loca Epistolarum ejus singula dicere praetermitto, quia scienti loquor. Pelagius vero qui in Ephesina synodo damnatus est, ea intentione hoc dixit, ut ostenderet nos a Christo vacue redemptos. Si enim nos per Adam in anima mortui non sumus, quod dici nefas est, vacue redempti sumus. Ephesinam autem synodum perscrutantes, de Adelphio et Sava, et caeteris aliis, qui illic dicuntur, 803
Abbreviated transcription (Latin):
habens seribere studuit. quid de illo codice
qui cõntra athanasium prb̃m. transmissus est
sensit: quem nos ex parte aliqua subtilit̾ per¬
currentes. in manichei inuenimꝰ dogma ceci¬
disse: s is qui loca aliqua ẽẽ heretica signo
contra posito ostendit. ipse quoq inpelagia¬
nã heresẽ labitur: quia quedam loca catholi¬
ce dicta ⁊ omnino ortodoxa. uelut beretica ad¬
notauit. hoc enim ubi scͥptũ ẽ. quia eum pec¬
cauit adam. eius ẽ anima mortua: qualiter
mortua dixerit inferius ostendit. qr status
sui beatitudinem amisit. Hoc quisqͥs negat:
catholicus non ẽ. Ds̃ enim dixerat. Qua die
comederitis: morte moriemini. Cũ ergo come¬
dit de ligno uetito adam. quia in corpore mor¬
tuus non ẽ: nouimꝰ quia post hoc filios ge¬
nuit atq annis multis uixit. Si itaq in aĩa
mortuus non ẽ: qd̾ dici nefas ẽ: ipse men¬
titus ẽ. qui hunc predix̃. die qua peccasset

Expanded text:
habens, scribere studuit quid de illo Codice habens, scribere studuit quid de illo Codice qui contra Athanasium presbyterum transmissus est sensit. Quem nos, ex parte aliqua subtiliter percurrentes, in Manichaei invenimus dogma cecidisse. Sed is qui loca aliqua esse haeretica signo contra posito ostendit, ipse quoque in Pelagianam haeresim labitur, quia quaedam loca catholice dicta et omnino orthodoxa velut haeretica annotavit. Hoc enim ubi scriptum est quia cum peccavit Adam, ejus est anima mortua, qualiter mortuam dixerit inferius ostendit, quia status sui beatitudinem amisit. Hoc quisquis negat, catholicus non est. Deus enim dixerat: Qua hora comederitis, morte moriemini. Cum ergo comedit de ligno vetito Adam, quia in corpore mortuus non est novimus, quia post hoc filios genuit atque annis multis vixit. Si itaque in anima mortuus non est, quod dici nefas est, ipse mentitus est qui hunc praedixit die qua peccasset
Abbreviated transcription (Latin):
susceptis coniugio. te obire contigerit: omĩa quȩ
sic̃ diximꝰ cognitos lege susceꝑis. eosq suꝑstites
ueliqueris. earumdẽ te rerum dnm sine quadã
statuimꝰ conditione ꝑsistere: & testam̃ti de his
atq concessimꝰ: nos successoresq nrõs sine aliqͣ
scitote refragatione seruare. Nam iusticiȩ hac
rationis ordo suadet. ut qui sua successoribus
desiderat mandata seruari: decessoris sui ꝓcul
dubio uoluntatẽ istatuta custodiat. Hanc aut̃
manumissionis paginam paterio notario scri¬
bendã dictauimꝰ. ⁊ propria manᷝu cũ tͥb prb̃is
subscͥpsimꝰ: uob̾q tradidimꝰ accum in urbe ro¬
illibitane clerus ȩccłe huc ꝓ ordinando
Sueniens saedoce: licentiam eis de exqͥrendo
sͥ ep̃o nos dedisse cognoscas. Qui reppientes
omib ei solaciari non neglegat: ut quia the¬
xilio dũtaxat eqͥtate seruata causaꝵ ĩqͥetudintꝰ lib̃ior¬
aritas ur̃a sollicitudinem nr̃ȩ opinonis

Expanded text:
susceptis conjugio, te obire contigerit, omnia quae susceptis conjugio, te obire contigerit, omnia quae sicut diximus, cognitos lege susceperis, eosque superstites reliqueris, earumdem te rerum dominum sine quadam statuimus conditione persistere, et testamentum de his atque concessimus, nos successoresque nostros, sine aliqua scitote refragatione servare. Nam justitiae ac rationis ordo suadet ut qui sua a successoribus desiderat mandata servari decessoris sui procul dubio voluntatem et statuta custodiat. Hanc autem manumissionis paginam Paterio notario scribendam dictavimus, et propria manu una cum tribus subscripsimus, vobisque tradidimus. Actum in urbe Roilybetanae clerus Ecclesiae huc pro ordinando sibi veniens sacerdote, licentiam eis de exquirendo sibi episcopo nos dedisse cognoscas. Qui reperientes omnibus ei solatiari non negligat; ut, quia Thexilio, duntaxat aequitate servata, causarum 802 inquietudinibas vestra, sollicitudinem nostrae opinionis
Abbreviated transcription (Latin):
pulisse monachicam: iccirco duas uncias qͦs
tͥ quondam gaudiosus prb̃r ꝑ sup̃me suȩ uolun¬
tatis arbitrium institutionis modo noscitur re¬
linquisse. hac die tͥ donamꝰ: atq concedimꝰ omĩa
scilicet monastidsci laurentii cui constantina
abbatissa preest. in quo conu̾ci dõ miserante fe¬
stinas: modis om̃ib ꝓfutura. Si quid uero de re¬
b sup̃scͥpti gaudiosi te aliqͦ mͦ celasse constiterit.
totum eccłȩ nr̃ȩ iuri sine dubio mancipetur.
Tibi aut̃ suprascͥpte choma quẽ ꝓlib̾tatis tue eu¬
mulo eciam int̾ notarios uolumꝰ militare: qͥnq
uncias quas prefatus gaudiosus prb̃r ꝑ ultimã
uoluntatẽ bereditario tͥ nomine dereliquit. si¬
mul ⁊ sponsalia que matri tue conscͥpserat. si¬
milit̾ hac die ꝑ huiꝰ manꝰ missionis paginam do¬
namꝰ atq concedimꝰ: ea sane lege atq conditiõe
subnixa. ut si sine filus legitimis hoc de legitimo

Expanded text:
pulisse monachicam, idcirco duas uncias, quas pulisse monachicam, idcirco duas uncias, quas tibi quondam Gaudiosus presbyter per supremae suae voluntatis arbitrium institutionis modo noscitur reliquisse, hac die tibi donamus, atque concedimus, omnia scilicet monasterio sancti Laurentii, cui Constantina abbatissa praeest, in quo converti Deo miserante festinas, 801 modis omnibus profutura. Si quid vero de rebus suprascripti Gaudiosi te aliquo modo celasse constiterit, id totum Ecclesiae nostrae juri sine dubio mancipetur. Tibi autem suprascripto Thomae, quem pro libertatis tuae cumulo etiam inter notarios volumus militare, quinque uncias, quas praefatus Gaudiosus presbyter per ultimam voluntatem haereditario tibi nomine dereliquit, simul et sponsalia quae matri tuae conscripserat, similiter hac die per hujus manumissionis paginam donamus, atque concedimus; ea sane lege, atque conditione subnexa, ut si sine filiis legitimis, hoc est de legitimo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ illud studere ce conuenit: ut hi qui contra
quoslibet iuris dictioni tue subpositos causã
habuerint: nullis apud fr̃nitatem tuam fru¬
stratorus debeant dilationib lacessiri: ne ad
fatigationem ⁊ dampnum alt̾iꝰ hec tͥ seruasse
um redemptor nr̃ totius conditor creat᷑ȩ.
ad hoc ꝓpitiatus humanã uoluit carnẽ
assumere. ut diuinitatis suȩ gra. dirupto qͦ
tenebam᷑ uincło seruitutis. pͥstine nos restitu¬
eret lib̾tati: salubrit agit᷑. si homines quos ab
initio natura creauit lib̾os ⁊ ꝑtulit. ⁊uis gen¬
tium sugo sustiruit seruitutis: in ea qͣ nati
fuerant. manu mittentis beneficio lib̾tate red¬
dantur. Atq idõ pietatis intuitur.ihuiꝰ rei con¬
sideratione ꝑmotus: montanã atq chomam
famulos scẽ romanȩ eccłȩ cui deo auetore deser¬
uimꝰ. liberos hac die ciuesq romanos efficimꝰ:
omẽq ur̃m uob relaxamus peculium. Et quia
tu montana animos ad conu̾sionẽ fateris ap¬

Expanded text:
et illud studere te convenit, ut hi qui contra et illud studere te convenit, ut hi qui contra quoslibet jurisdictioni tuae suppositos causam habuerint nullis apud fraternitatem tuam frustratoriis debeant dilationibus lacessiri, ne ad fatigationem et damnum alterius haec tibi servasse um Redemptor noster, totius conditor creaturae, ad hoc propitiatus humanam voluerit carnem assumere, ut, divinitatis suae gratia dirupto quo tenebamur capti vinculo servitutis, pristinae nos restitueret libertati, salubriter agitur si homines quos ab initio natura liberos protulit, et jus gentium jugo substituit servitutis, in ea qua nati fuerant manumittentis beneficio libertate reddantur. Atque ideo, pietatis intuitu et hujus rei consideratione permoti, vos Montanam atque Thomam famulos sanctae Romanae Ecclesiae, cui, Deo adjutore, deservimus, liberos ex hac die civesque Romanos efficimus, omneque vestrum vobis relaxamus peculium. Et quia tu, Montana, animum te ad conversionem fateris ap
Abbreviated transcription (Latin):
iet aliqua illis quolibet modo fuerit nata suspi¬
cio. ⁊electoꝵ desiderauerit fortasse iudicium:
sub tua executione eligendi fas habeant cogni¬
tusꝰmisisse iuris dictionẽ nec auctor ap̃ spectũ litigado
uideatur preiudicium sustinere. Hoc ienim
seruandũ. ⁊ anthemio subdiacono nos precepisse
cognosce. Oportet ergo ut fr̃nicas tua erga mo¬
nastia ciuitatis parrochiȩq suȩ. om̃sq subiectos.
pastorali cura diligent̃ inuigilet: &e d̾uita act̾uq
eoꝵ sit omnino sollicita: ut sic̃ nos hȩc tͥ pͥuile¬
gia seruare dinoscim᷑. ita ⁊ tu uigilantiam tu¬
am incunctis sollerter ut decet exhibeas: qua¬
tenus in nulla re de neglectu possis reprehensi¬
bilis inueniri. Porio aut̃ situ quod non opina¬
mur. dissimulandũ putaueris reccori patͥmoni¬
um eccłȩ nr̃e qui illic ẽ. uł fuerit constitutus.
noueris ẽẽ licentiam. ut quod sponte p᷑ponis.
eius facẽ instantia modis om̃ib urgearis. S.

Expanded text:
let, aliqua illis quolibet modo fuerit nata suspilet, aliqua illis quolibet modo fuerit nata suspicio, et electorum desideraverint judicium, sub tua 800 exsecutione eligendi fas habeant cognisse jurisdictionem, nec actor apud suspectum litigando videatur praejudicium sustinere. Hoc etenim servandum et Anthemio subdiacono nos praecepisse cognosce. Oportet ergo ut fraternitas tua erga monasteria civitatis, parochiaeque suae, omnesque subjectos pastorali cura diligenter invigilet, et de vita actuque eorum sit omnino sollicita, ut sicut nos haec tibi privilegia servare dignoscimur, ita et tu vigilantiam tuam in cunctis, ut decet, solerter exhibeas, quatenus in nulla re possis de neglectu reprehensibilis inveniri. Porro autem si tu, quod non opinamur, dissimulandum putaveris, rectori patrimonii Ecclesiae nostrae, qui illic est, vel fuerit constitutus, noveris esse licentiam ut quod sponte postponis ejus facere instantia modis omnibus urgearis. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
recolimus. ut gratianũ ȩcclȩ benefrane
diaconũ. tuȩ cõncederemꝰ eccłȩ cardinandũ.
eccłam hoste scilicet ꝓhibente. quo sułim
debeat minist̾ium exhibere: peticionẽ tuã
ñ preuidemꝰ differendam. Iccirco scͥptis tͥ pre¬
sentib eum necessario duximꝰ concedendũ:
habiturus licentiam diaconũ illũ nr̃a int̾¬
ueniente auetoritate. eccłȩ tuȩ dõ propitio
constituere carcdinalẽ. Quia uero ꝑuenit
ad nos. clericos aliasq ciuitates ac parra chiȩ
tuȩ religiofis ꝑsonas. ab aliis conueniri: fieri
hoc de cet̾o ꝓhibemꝰ: neq cdericum tuum. neq
monachum. uł quamlibet ciuitatis aliam re¬
ligiosam ꝑsonam parrochiȩq tuȩ conueniri
a quoq̃m. uł ad alterius uolumꝰ iudicium ex hi¬
beri.S siquis contra huiꝰmodi ꝑsonas cuiꝰlibet
negotu mouere uoluerit questionẽ. frͣnitatem
tuam nouerit ad eundam: aut si forte ut adso¬

Expanded text:
recolimus, ut Gratianum ecclesiae Benafranae recolimus, ut Gratianum ecclesiae Benafranae diaconum tuae concederemus ecclesiae cardinandum. abet ecclesiam, hoste scilicet prohibente, quo suum debeat ministerium exhibere, petitionem tuam non praevidimus differendam. Idcirco scriptis tibi praesentibus eum necessario duximus concedendum, habituro licentiam diaconum illum, nostra interveniente auctoritate, Ecclesiae tuae Deo propitio constituere cardinalem. Quia vero pervenit ad nos clericos aliasque civitatis ac parochiae tuae religiosas personas ab aliis conveniri, fieri hoc de caetero prohibemus, et neque clericum tuum, neque monachum vel quamlibet civitatis aliam religiosam personam parochiae tuae conveniri a quoquam vel ad alterius volumus judicium exhiberi. Sed si quis contra hujusmodi personas cujuslibet negotii movere voluerit quaestionem, fraternitatem tuam noverit adeundam. Aut si forte, ut asso
Abbreviated transcription (Latin):
mandatoꝵ salubrit̾. ita in co̾misse plebis re¬
gimine lucrandisq animab inuigila: ut¬
ante tribunal ęt̾ni iudicis constitutꝰ. fructũ
bone oꝑationis qd̃ ad mercedẽ tuam ꝑtineat.
redemptori nr̃o in quo letari possit exhibeas.
Gregorius candido prb̃o eunti in patͥmoñ galł.
uolumꝰ ut dilectio tua ex solidis qͦs acceperit.
uestim̃ta pauꝑum uł pueros anglos qͥ sint
galliarum qui in t̾ra nr̃a expendi non posst̃.
apud locum propͥum utilit̾ expendantur.
S quid uero de pecuniis reddituum quȩ dicun¬
tur ablate reciꝑe potueris. ex his quoq uesti¬
menta pauꝑum comparare te uolumus:
uł sic̃ prefati sumꝰ pueros qui in omnipoten¬
tis dĩ seruitio proficiant. s quia pagani sunt
qui illic inueniri possunt. uolo ut cũ eis prb̃r
transmittatur. ne quid egͥtudinis contingat
in uia: ut qͦs morituros conspexerit. debeat
baptizare. Ita gͥ tua dilectio faciat: ut hȩc

Expanded text:
mandatorum, salubriter ita in commissae plebis remandatorum, salubriter ita in commissae plebis regimine lucrandisque animabus inante tribunal aeterni judicis constitutus, fructum bonae operationis, qui ad mercedem tuam pertineat, Redemptori nostro, in quo laetari possit, exhibeas. Gregorius Candido presbytero eunti ad patrimonium Galliae. volumus ut dilectio tua ex solidis quos acceperit vestimenta pauperum, vel pueros Anglos qui sunt Galliarum, qui in terra nostra expendi non possunt, apud locum proprium utiliter expendantur. Si quid vero de pecuniis redituum quae dicuntur ablatae recipere potueris, ex his quoque vestimenta pauperum comparare te volumus, vel, sicut praefati sumus, pueros qui in omnipotentis Dei servitio proficiunt. Sed quia pagani sunt qui illic inveniri possunt, volo ut cum eis presbyter transmittatur, ne quid aegritudinis contingat in via, ut quos morituros conspexerit debeat baptizare. Ita igitur tua dilectio faciat, ut haec
Abbreviated transcription (Latin):
płicȩ sedis beniuolentie tanteq consuetu¬
dinis ordine ꝓuocati. fr̃nitati cue quam
in messanensis ȩccłȩ gub̾natione suscepisse
constat officium. pallii usum ꝑuidimꝰ con¬
cedendum: illis uidelicet temporib atq or¬
dine quib decessorẽ quoq tuum usũ esse ñ
ambigimꝰ. hoc nicħominꝰ ammonentes: ut
sic̃ a nob̾ huiꝰcemodi decoris usum ad sac̾dota¬
ostquam eccłȩ carinensis defuncto anti-¬
stite. alium ordinari nec loci deserti nec
sinit inminutio ꝑsonarum: maiori cura con¬
erint moderamine destituti: ꝑ inuia fidĩ. ho¬
stis callidi rapiant᷑ insidiis. S hoc̃ nr̃o sedit
cordi consilium. tue eam sollicitudini deb̾e
cõmiti: quod facere ꝑ presentia scͥpta ꝑspe¬
ximꝰ: cuiꝰ curam gub̃nationẽq studiosius
habere gerereq festines: tue eam ȩccłe aggre¬
& queq tͥ de eius patrimonio uł cleri ordi¬
natione. uigilanti ac canonica uisa fuerint
cura disponere: quippe ut sac̾dos ꝓpͥus libe¬

Expanded text:
icae sedis benevolentia atque antiquae consuetudinis ordine provocati, fraternitati tuae, quam in Messanensi Ecclesia gubernationis suscepisse constat officium, pallii usum praevidimus concedendum, illis videlicet temporibus atque ordine quibus decessorem quoque tuum usum essemittimus, hoc nihilominus admonentes, ut sicut a nobis hujusmodi decoris usum ad sacerdotaostquam Ecclesiae Carinensi, defuncto ejus antistite, alium ordinari nec loci desertio, 799 nec sinit imminutio personarum, majori cura conerint moderamine destituti, per invia fidei hostis callidi rapiantur insidiis. Hoc ergo nostro sedit cordi consilium, tuae eam sollicitudini debere committi, quod facere per praesentia scripta perspeximus. Cujus ut curam gubernationemque studiosius habere gerereque festines, tuae eam Ecclesiae aggreet quaeque tibi de ejus patrimonio, vel cleri ordinatione vigilanti ac canonica visa fucura disponere; quippe ut pontifex proprius, libe
Abbreviated transcription (Latin):
su temerariȩ p̾sumptionis adrogare: ne
dũ in ext̾iori habitu in ordinate aliquid
arripitur: ordinate etiam quȩ licẽ pote¬
rant. amittant᷑. Mense Noyb̃tio. in dict̃ .xiii.¬
Gr̾ petro epo troecalitano.xi¬
m̃ agrigentina ȩccła a nob̾ fr̃ntati tue
uisitationis cõmissa ẽ cura: laboribus
tuis aliquid ex ea utile ꝑspeximꝰ consulen¬
dum. Propt̃ea maximiano frĩ ⁊ coepõ m̃o
uł quousq illic eam sollicitudinẽ gesseris.
tͥ debeat applicare. Unde fr̃ntatẽ tuam ne¬
cesse ẽ.mente sollicita cogitare: ut cuius
impendere. atq ad dm̃ illic animas con¬
gregare: prauos ab iniquitate compescere :
incipientes bona oꝑa. u̾bo exhortationi
nutrire: memor quod de eccła uniu̾sali scͥ¬
ptum ẽ. Panem ociosum non comedit.

Expanded text:
su temerariae praesumptionis arrogare, ne su temerariae praesumptionis arrogare, ne dum in exteriori habitu inordinate aliquid arripitur, ordinate etiam quae licere poterant amittantur. Data mense Octobri, indictiro episcopo Trecalitano. Quoniam Agrigentina Ecclesia a nobis fraternitatis suae visitationis curae commissa est, laboribus tuis aliquid ex ea utile prospeximus consulendum. Propterea Maximiano fratri et coepiscovel quousque illic eam sollicitudinem gesseris, tibi debeat applicari. Unde fraternitatem tuam necesse est mente sollicita cogitare, ut cujus impendere, atque ad Deum illic animas congregare, pravos ab iniquitate compescere, et incipientes bona opera, verbo exhortationis nutrire, memor quod de Ecclesia universali scriptum est: Panem otiosa non comedit.
Abbreviated transcription (Latin):
rat̃nitatem urãm ualde inuenio contri-¬
statam: pro eo quod in lecaniis induere
ros. importune expetit: ut hoc debeat con¬
cedi. Nos aut̃ sollicite requirentes. ab adeodato
tuis. ut in letaniis pallio nisi in sollempni
nequaqͣm credere debuimꝰ. nͥ quia multi ap̃
ciuitatẽ fr̃nitatis uĩx̧ responsales sepius fu¬
erunt: qui se fatentur tale aliquid nũqͣm
uidisse: & hac de re multis potiꝰ credendũ ẽ.
quã uni pro sua ȩccła aliquid attestanti. S
quia nos fr̃ntatẽ ur̃am contristare nolumꝰ
⁊ peticionem filioꝵ mõꝵ apud nos minime
frustrari: usum pallii donec subtilius ueri¬
usq aliquod cognoscamꝰ: in lecaniis sollem¬
pnib. id ẽ. die natalicio beati iob̃is baptistȩ.
dinationib. ur̃ȩ celebrationi concedimꝰ. In se¬
cretarium uero scđm morem pristinũ susce¬
ptis ac dimissis eccłe filiis induere ur̃a frat¬
nitas pallium debeat. atq ad missarũ sollẽ¬
pnia ita ꝓficisci: & nichil sib amplius au¬

Expanded text:
raternitatem vestram valde invenio contristatam, pro eo quod in litaniis induere ros importune expetit, ut hoc debeat concedi. Nos autem sollicite requirentes ab Adeodato,tuis, ut in litaniis pallio, nisi in solemnitanequaquam credere debuimus, quia multi apud civitatem fraternitatis vestrae responsales saepius fuerunt, qui se fatentur tale aliquid nunquam vidisse; et hac de re, multis potius credendum est, quam uni pro sua ecclesia aliquid attestanti. Sed quia nos fraternitatem vestram contristari nolumus, et petitionem filiorum nostrorum apud nos minime frustrari, usum pallii, donec subtilius veriusque aliquid cognoscamus, in litaniis solemnibus, id est die natalitio beati Joannis Baptistae, dinationis vestrae celebratione concedimus. In secretario vero secundum morem pristinum, susceptis ac dimissis Ecclesiae filiis, induere vestra fraternitas pallium debeat, atque ad missarum solemnia ita proficisci, et nihil sibi amplius au
Abbreviated transcription (Latin):
Et nob confert de sollicitudimne ur̃a le¬
ticiam: ⁊ fr̃nitatem uram de sua reddit ordi¬
natione securam. antiquȩ consuetudinis or¬
do seruatus. Quia ergo ex epłis quas ad nos
ꝑ maximianũ prb̃m iandream diaconem
direxistis. in ꝑsona iobannis fr̃is ⁊ coep̾i nr̃i
consensum omniũ urm ⁊ serenissim pͥncipis
conuenisse cognouimꝰ uoluntatẽ: magna
nos exultatio habuit. talem dõ auctorẽ sa
cerdotii officium fuisse ꝓuectum: qui dignꝰ
cunctoꝵ ẽ. electionis iudicio comprobatus.
ordine constitutꝰ: nr̃i assensus auctoritate fir¬
mamꝰ. Ratãq nos eius consecrationẽ habere
diłigenteᷤ pallium indicamꝰ: cui qm̃ iuxta mo¬
rem nr̃as uices cõmisimꝰ ꝑagendas Idõ fra¬
t̃nitatẽ urãm necessario ꝓuidimꝰ ad hortan¬
dam. quatinꝰ ei in his quȩ ad ordinem ȩcclastic̃
rectitudinẽ ꝑtinẽt discipline. siue in aliis qͥb
canonũ decreta ñ obstant. parere nullomͦ

Expanded text:
Et nobis confert de sollicitudine vestra laeEt nobis confert de sollicitudine vestra laetitiam, et fraternitatem vestram de sua reddit ordinatione securam, si antiquae consuetudinis ordo servatur. Quia ergo ex epistolis quas ad nos per Maximianum presbyterum et Andream diaconum direxistis, in persona Joannis fratris et coepiscopi nostri consensum omnium vestrum et serenissimi principis convenisse cognovimus voluntatem, magna nos exsultatio habuit talem, Deo auctore, ad sacerdotii officium fuisse provectum, qui dignus cunctorum est electionis judicio comprobatus. ordine constitutus, nostri assensus auctoritate firmamus, ratamque nos ejus consecrationem habere, dirigentes pallium, indicamus. Cui quoniam juxta morem nostras vices commisimus peragendas, ideo fraternitatem vestram necessario praevidimus adhortandam, quatenus ei in his quae ad ordinem ecclesiasticum rectitudinemque pertinent disciplinae, sive in aliis quibus canonum decreta non obstant, parere nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
facis. talem te sponte salubri consideratione
piebere. qualis eẽ canonica cohercione exi¬
gente compelleris. Nam nec tͥ denuo post
nr̃am ammonitionẽ licebit ad tuȩ uolun¬
tatis arbitrium contra morem maiorib
tuis inobedientẽ existere: nec tante nos indis¬
ciplinationis ecłasticam cognoscas dissimu¬
secum squillatio quondam ep̃c seuerinꝰ
detulerat: p̃sentium sͥ portitores restitui
postulabant. Quia ergo res ȩccłasticȩ cauta
debent sollicitudine premuniri: hoc nobis
uisũ ẽ ut ĩeadẽ.. eccłia seu ciuitate ep̃c cui minist̾ia¬
nistia ipsa tradi possint: debeat ordinari.
S qmͣ leonem archidiaconẽ aliosq clericos
eiusdem ȩccłȩ ẽẽ illic cõmemorant: exꝑien¬
tiȩ tuȩ precipimꝰ. quatinꝰ eos ad suam ȩccłam
ꝓficisci. ac eligere ordinandũ ep̃m sibi com¬
moneat. ut dum dõ illic fuerit ꝓpitio conse¬
cratus: ipse ecclȩ suȩ res sine aliqua ambigui

Expanded text:
facis, talem te sponte salubri consideratione facis, talem te sponte salubri consideratione praebere, qualis esse canonica coerctione exigente compelleris. Nam nec tibi denuo post nostram admonitionem licebit ad tuae voluntatis arbitrium contra morem majoribus tuis inobedientem existere, nec tantae nos indisciplinationis ecclesiasticam cognoscas dissimusecum Squillacium quondam episcopus Severinus detulerat, praesentium sibi portitores restitui postulabant. Quia ergo res ecclesiasticae cauta debent sollicitudine praemuniri, hoc nobis visum est ut in eadem civitate episcopus, cui ministeria ipsa tradi possint, debeat ordinari. Sed quoniam Leonem archidiaconum aliosque clericos ejusdem Ecclesiae illic esse commemorant, experientiae tuae praecipimus, quatenus eos ad suam Ecclesiam proficisci, ac eligere ordinandum episcopum sibi commoneat, ut dum Deo illic fuerit propitio consecratus, ipse Ecclesiae suae res sine aliqua ambigui
Abbreviated transcription (Latin):
ualit̾ obedientia uł sit reuerentia prepo¬
sitis exhibenda: ex tuis quoq subiectis
ipse non ambigis. In qua re ualde ẽ. utile: si
id qd discipline uigor imponit: nullo cogen¬
te humilitas laudanda seruauerit. ꝑuenit
iustiniane ep̃o. scđ̃m morem parere despiciat:
i nec decieto eius nec relationi quã ad nos
direxit. iuxta consuetudinẽ uoluisse subscri¬
bere. Quod si ita ẽ: contristamur. qr suꝑbie
de te manifestum p̾bes indicium. Qd qͣm
clamant ãmonitionis eloquia. Pꝑterea
hortamꝰ. ut m̃tis tumore deposito ordinatori
tuo ante dicto fr̃i ⁊ coep̃o nr̃o humilẽ ce exhi¬
bere ac parere ñ desinas: quatenꝰ ⁊d̾s gaudeat
in fr̃nitatis ur̃e concordia: & alii de te sumãt
bonitatis exemplũ. Nam si qd non credimꝰ. te
in suꝑbia ꝑman̾e contigerit: districtã cano¬
nicamq discipline correptionẽ. contumatiã
tuanii nos scito ulciscent᷑ impon̾e. Bene ergo

Expanded text:
ualiter obedientia vel sit reverentia praepoualiter obedientia vel sit reverentia praepositis exhibenda, ex tuis quoque subjectis ipse non ambigis. In qua re valde est utile, si id quod disciplinae vigor imponit, nullo cogente, humilitas laudanda servaverit. Pervenit iscopo, secundum morem parere despiciat, et nec decreto ejus nec relationi, quam ad nos direxit, juxta consuetudinem voluisse subscribere. Quod si ita est, contristamur, quia superbiae de te manifestum praebes indicium. Quod quclamant admonitionis eloquia. Propterea 736 hortamur ut mentis tumore deposito, ordinatori tuo ante dicto fratri et coepiscopo nostro humilem te exhibere ac parere non desinas, quatenus et Deus gaudeat in fraternitatis vestrae concordia, et alii de te sumant bonitatis exemplum. Nam si, quod non credimus, te in superbia permanere contigerit, districtam canonicamque disciplinae correctionem, contumaciae tuae nos scito ulciscenter imponere. Bene ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ante hoc tempꝰ. iohanne subdiacono uenien¬
te. mͥ tua dilectio aliqua scͥpsit: quȩ omĩa ho¬
ra eadem relegens. multos dies int̾posui: ⁊ pꝰ
multoꝵ dierum moram. tanꝗͣ in memoriam
retinens quȩ legeram ad singula respondiS
nunc ut arbitror unũ mͥ capłm exce̾dit: ꝙ
de eo me suspicor nicħ respondisse. Scͥpseras
enim ut mutui solidi rusticis ꝑ manus quoꝵ¬
dã debitum conductorum darentcir. ne dollen¬
tes ab aliis aut in angaris. aut rerum precus
grauarentur. Quod capłm mͥ gratissimũ fuit.
Et si quidam iam scͥpsi: ea serua quę scͥpta st̃.
Si aũ ut ereo su̾picor minime aliquid rescͥpsi
cõmunione certa addandos solidos ꝓ utilita¬
te rusticoꝵ ñ debes immorari: quando ires
eccłastica non perit. ⁊ex ea utilitas rusticoꝵ
lsuatur. s ialia si qua sunt quȩ utilia ẽẽ con¬
sideras: om̃i ambiguitate pꝰ posita debes ex hi¬
bere. Gregorius felici ep̃o insardica.ii¬

Expanded text:
ante hoc tempus, Joanne diacono venienante hoc tempus, Joanne diacono veniente, mihi tua dilectio aliqua scripsit, quae omnia hora eadem relegens, multos dies interposui, et post multorum dierum moram, tanquam in memoria retinens quae legeram, ad singula respondi. Sed nunc, ut arbitror, unum mihi capitulum excidit, et de eo me suspicor nihil respondisse. Scripseras enim ut mutui solidi rusticis per manus quorumdam debiti conductorum darentur, ne tollentes ab aliis, aut in angariis, aut rerum pretiis gravarentur. Quod capitulum mihi gratissimum fuit. Et siquidem jam scripsi, ea serva quae scripta sunt. Si autem ex eo, ut suspicor, minime aliquid rescripsi commonitione certa, ad dandos solidos pro utilitate rusticorum non debes immorari, quando et res ecclesiastica non perit, et ex ea utilitas rusticorum levatur. Sed et alia si qua sunt, quae utilia esse consideras, omni ambiguitate postposita debes exhibere.
Abbreviated transcription (Latin):
inquire. ꝑuenit uero ad me. eẽ hebreos in pos¬
sessionib nr̃is. qui conu̾ti ad dm̃ nullatenus
uolunt. S: uidet᷑ mͥ ut ꝑ om̃s possessiones in
quib ipsi hebrei eẽ noscunt᷑. epłas transmitt̾e
sus fuerit: onus possessionis eiꝰ ex aliqͣ parte
imminuet᷑. Quod ita quoq fieri uolo: ut si
quis ex eis conu̾sus fuerit: si solidum pensio¬
ne habet. tremissis ei relaxari debeat: si tres
uł quatuor. unus solidus relaxetur: si qͥd am¬
plius iam iuxta eundem modũ debet rela¬
xatio fieri. uł certe iuxta quod tua dilectio
p̃uidet: ut ei qui conu̾tit᷑. onus releuet᷑: et
eccłastica utilitas ñ graui dispensatione p̃matur.
Nec hoc inutilit̃ facimus: si ꝓ lauandis pensionũ
ipsi minus fidelit̾ ueniunt: hi tam̃ qui de eis
nati fuerint. iam fidelius baptizent᷑. Aut ipsos
ergo. aut eoꝵ filios lucramur. Non ẽ. graue.
quicquid de pensione ꝓ.xp̃o dimittimꝰ. Pretẽa

Expanded text:
inquire. Pervenit vero ad me esse Hebraeos in posinquire. Pervenit vero ad me esse Hebraeos in possesionibus nostris qui converti ad Deum nullatenus volunt. Sed videtur mihi ut per omnes possessiones in quibistum ex eis conversus fuerit, onus possessionis ejus ex aliqua parte imminuetur. Quod ita quoque fieri volo, ut si quis ex eis conversus fuerit, si solidi pensionem habet, tremissis ei relaxari debeat; si tres vel quatuor, unus solidus relaxetur. Si quid amplius, jam juxta eumdem modum debet relaxatio fieri, vel certe juxta quod dilectio ut et ei qui convertitur onus relevetur, et ecclesiastica utilitas non gravi dispendio prematur. Nec hoc inutiliter facimus, si pro levandis pensionum ipsi minus fideliter veniunt, hi tamen qui de eis nati fuerint jam fidelius baptizantur. Aut ipsos ergo, aut eorum filios lucramur. Et ideo non est grave quidquid de pensione pro Christo dimittimus. Praeterea
Abbreviated transcription (Latin):
discutiat. id ꝙ ad nos de sat̃nino expb̃ro est
ꝑ latum. ꝑuenit namq ad nos. quia postquam
ꝓ cͥmine lapsus sui sac̾dotii ordine ẽ. deiectus:
ad explendum ministerium sac̾docii p̾̃sumpsit
accedẽ: ⁊ ommpotenti dõ hostias immolare.
sacri corporis ⁊ sanguinis dominici participatioẽ
pͥuatum. in penitentia redigat: ita ut usq ad
diem obitꝰ sui in eadẽ excommunicatione ꝑma¬
at: & uiaticum tantũmꝰ ex nus sui tempore
ꝑcipiat. Sin aut̃ eum fr̃nitas tua talẽ peniten¬
tiam agere cognou̾it. ut ei iuste ad recipiendã
misereri: hoc in tuȩ frat̾nitatis ponimꝰ potesta¬
cipͥano diacono ⁊ rectori patrimonũ siciliȩ.xi¬
e manicheis qui in possessionib nr̃is st̃.
frequent̃ dilectionẽ tuam ammonui. ut
eos ꝑsequi sumoꝑe debeat. atq ad fidem ca¬
tholicam reuocare. Quod si tempꝰ exigit: ꝑ te
si aut̃ pro causis aliis ñ licet: ꝑ alios sollert̃

Expanded text:
discutiat id quod ad nos de Saturnino expresbytero est discutiat id quod ad nos de Saturnino expresbytero est perlatum. Pervent namque ad nos quia postquam pro crimine lapsus sui a sacerdotii ordine est dejectus, ad explendum ministerium presbyterii praesumpsit accedere, et omnipotenti Deo hostias immolare. sacri corporis et sanguinis Dominici participatione privatum in poenitentiam redigat, ita ut usque ad diem obitus sui in eadem excommunicatione permaneat, et viaticum tantummodo exitus sui tempore percipiat. Sin autem eum fraternitas tua talem poenitentiam agere cognoverit, ut ei juste ad recipiendam misereri, hoc in tuae fraternitatis ponimus potestaiano diacono et rectori patrimonii Siciliae. De Manichaeis qui in possessionibus nostris sunt, frequenter dilectionem tuam admonui, 734 ut eos persequi summopere debeat, atque ad fidem catholicam revocare. Quod si tempus exigit, per te, si autem pro causis aliis non licet, per alios solerter
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ locum illius sequebatur. sic̃ audio res mona¬
sterii disꝑsit: ut ad pͥoratus locum ꝑtingere.
⁊ ipsa pꝰ abbatissam interim inueniri debuisset.
Quam rem fr̃natas tua sub om̃i studeat celeritate
corrigere. Cuiꝰ enĩ iam culpe sis intellegis: ut
ego tam longe positus. quȩ in ciuitate tua agũ¬
tur agnoscam: & tot curis occupatus. quȩ fieri
debeant disponam. Predictam itaq maiciam.
am uero fantino defensori nr̃o tradi: quatinus
ipse eam discutiens. cui quid de reb monast̾ii
dedit inueniat. Quam discussam. in monast̾io
renuntiari: ut sciamꝰ quid de ea debeat senten¬
tia correctiori constitu. Multa aũ mala in eodem
monastio ꝑ anastafium medicũ audio conti¬
gisse: qui si quando in monastio uirginũ siue
ipso. seu aliquo fuerit ingresfus. fr̃nitatẽ tuam
culpa respiciet: quȩ gregem cõmissum tenet.
ccedens ad gorgonam insulam frat̃nitas ur̃a

Expanded text:
quae locum illius sequebatur, sicut audio, res monaquae locum illius sequebatur, sicut audio, res monasterii dispersit, ut ad prioratus locum pertingere et ipsa post abbatissam interim inveniri debuisset. Quam rem fraternitas tua sub omni studeat celeritate corrigere; cujus enim jam culpae sis intelligis, ut ego tam longe positus quae in civitate tua aguntur agnoscam, et tot curis occupatus quae fieri debeant disponam. Praedictam itaque Martiam ri. Victoriam vero Fantino defensori nostro tradi, quatenus ipse eam discutiens, cui quid de rebus monasterii dedit inveniat. Quam discussam 733 in monasterenuntiari, ut sciamus quid de ea debeat sententia certiori constitui. Multa autem mala in eodem monasterio per Anastasium medicum audio contigisse. Qui si quando in monasterium virginum seu ipsum seu aliud fuerit ingressus, fraternitatem tuam culpa respiciat, quae gregem commissum tenet, Accedens ad Gorgonam insulam fraternitas vestra
Abbreviated transcription (Latin):
substantiaꝵ dignitatũq pͥuatione plectendos.
da sunt. pͥus karitas int̾na seruet᷑: isimꝰ m̃te
subiecti. Quod maxime ur̃e grauitatis ꝓprium
iudicamus. etiam ꝑsonis dignitate minoribus:
tunc enim totis coadunatis uirib. hereticorũ
cõmodius obuiatis errorib: cum scđ̾m morẽ
tebat. ut post lapsum. cellȩ illiꝰ pena generali
ultia ei peẽ debuisset. Qui enim tot discipłos
ꝑ suam neglegentiam ad infernũ dux̃: reliqͥs
umqͣm p̃poni ñ debuit. S quia longa hic ẽ.
necesse ẽ. eundẽ monasterio p̃dicco recipere lo¬
coq suo constituere: ita tam̃ ut urbicus mo¬
nastii mei prepositus. dare aliquẽ de seruis dĩ
debeat. qui ei prepositus fiat: ut quod istu
in euria neglexit. illiꝰ sollicitudine seruetur.
Preterea de monasterio ancillarũ dĩ ꝙ ẽ sc̃i mar¬
tini. marciam sc̃imonialẽ feminã in monast̾io
alio iniuste audio fuisse migraitã: & uictoria

Expanded text:
substantiarum dignitatumque privatione plectendos. substantiarum dignitatumque privatione plectendos. da sunt prius charitas interna servetur, et simus mente subjecti quod maxime vestrae gravitatis proprium judicamus etiam personis dignitate minoribus. Tunc enim totis coadunatis viribus haereticorum commodius obviatis erroribus, cum secundum morem tebat ut post lapsum cellae ipsius pene generalem ultra ei praeesse debuisset. Qui enim tot discipulos per suam negligentiam ad infernum duxit, reliquis unquam praeponi non debuit. Sed quia longa hic est necesse est eum in monasterium praedictum recipere, locoque suo constituere, ita tamen ut Urbicus monasterii mei praepositus dare aliquem de servis Dei debeat, qui ei praepositus fiat, ut quod istius incuria negligitur, illius sollicitudine servetur. Praeterea ex monasterio ancillarum Dei, quod est sancti Martini, Martiam sanctimonialem feminam in monasterium aliud injuste audio fuisse migratam; et Victoria,
Abbreviated transcription (Latin):
geritis zelo: piissimos dños occasione religio¬
nis illatas uenalium ꝑsonarum remouisse ca¬
lumnias. Maxime aut̃. quia ita studuit frat᷑¬
ꝓuinciam: ut nullatenus deuias hereticoꝵ
sectas. cum feruore sac̾dotali cohercere negli¬
gatis. De quib eciam om̃ib sopiendis:i ante¬
quã caritatis uĩȩ consuleremur apicibꝰ in tantũ
nos subtilius diffinisse meminimus ut nichil
rursus de his uob̾ responderi necessarium ere
dĩmꝰ. Quamqͣm ergo hec ita se habeant: et
desideremꝰ oñs hereticos a catholicis sac̾dotibꝰ.
uigore semꝑ rationeq compesci: tam̃ subtilit̃
intuentes. omnino nos tetigit. nec ꝑ ea quȩ
apud uos gesta sunt. alioꝵ concilioꝵ pͥmatib
quod au̾tat dñs generetur scandalum. Sen¬
tentia namq a uob̾ ꝓlata ẽ. inconclusione ge¬
stoꝵ: in qua dũ ꝓ inuestigandis illos hereticis
aminonetis: sub intulistis cos qui neglegunt.

Expanded text:
geritis zelo, et piissimos dominos occasione religiogeritis zelo, et piissimos dominos occasione religionis illatas venalium personarum removisse calumnias. Maxime autem quia ita studuit frateprovinciam, ut nullatenus devias haereticorum sectas cum fervore sacerdotali coercere negligeret. De quibus etiam omnibus sopiendis, et antequam charitatis vestrae consuleremur apicibus, in tantum nos subtilius definisse meminimus, ut nihil rursus de his vobis redamus. Quanquam ergo haec se ita habeant, et desideremus omnes haereticos a catholicis sacerdotibus vigore semper rationeque compesci, tamen subtiliter intuentes omnino nos tetigit, ne per ea quae apud vos gesta sunt aliorum conciliorum primatibus, quod avertat Dominus, generetur scandalum. Sententia namque a vobis prolata est in conclusione gestorum. In qua dum pro investigandis illis haereticis admonetis, subintulistis 732 eos qui negligunt