comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Est lignum fabrice aptum. & si ad hucn¬
dosum. & curuum. & corticosum. tam̃ qͦ
doletur. ascietur. & deplanetur: & possaa
nire ad aliquam fabricam usus humani
sarm̃tis aut̃ p̃cisis fabri nichil facere posius
igrus ea solus expectat. Attendite fr̃s. Cun
siluatico ligno ubiq p̃ponatur sarm̃tum nd¬
nens in uite. quia sarm̃tum dat fructũ. ils
lignum non dat fruetũ: p̃ciso tam̃ sarñtod
uite. si comparetur lignũ siluaticũ. intellis.
eẽ meliꝰ: quia de illo aliquid faber facere pecs
Hoc aut̃ ñ queritur: nͥ foco ministraturu¬

Expanded text:
est lignum fabro aptum, et si adhuc nest lignum fabro aptum, et si adhuc nodosum et curvum et corticosum, tamen quod doletur, ascietur, deplanetur, et possit venire ad aliquam fabricam usus humani: de sarmentis autem praecisis fabri nihil facere possunt; ignis ea solus exspectat. Attendite, fratres. Cum silvatico ligno ubique praeponatur sarmentum manens in vite, quia sarmentum dat fructum, illud lignum non dat fructum: praeciso tamen sarmento de vite si comparetur lignum silvaticum, intelligitur esse melius; quia de illo faber aliquid facere potest; hoc autem non quaerit, n
Abbreviated transcription (Latin):
defecit in dolore uita mea. & anni mei
in gemitibꝰ. Infirmatꝰ ẽ in egestate uigo
meus: & ossa mea conturbata sunt. Anmnri
ifti quos hic ducimus: in gemitibꝰ sunt.
Unde: Quia habundauit iniquitas: refri¬
geseit caritas multorum. In gemitibꝰ: non
in claris uocibꝰ. Quando ind& eccła multos
in ꝑu̾sum ire: gemitꝰ suos deuorat apua se. ut
dicat dõ. E emutꝰ m̃s non ẽ absconditꝰ a te. lu
alio psalmo dr̃. Sed congruit hic & hoc dicere.
Semitus meus & si abseonditꝰ ẽ ab hominibis
a te non ẽ absconditus. Infirmatꝰ ẽ ine¬
state uigor meus: & ossa mea conturbata ft̃
De hac egestate supra diximꝰ. Ossa uͦ fortes
intelliguntur eecłe: qui etiã si ñ conturbat
ꝑsecutionibꝰ alienorum. conturbant᷑ tañ
factꝰ sum obꝓbrium. Qui sunt inimici ȩcełe
Pagani. udei. Omnibꝰ peiꝰ uiuunt mali xp̃¬
comparantur sarm̃tis mutilibꝰ. Pone pagans
ligna ẽẽ siluatica extra eccłiam. Ad huc pi¬
test in de fieri aliquid: quomͦ lignis fabril

Expanded text:
cit in dolore vita mea, et anni mei in gemitibus: Infirmatus est in egestate vigor meus, et ossa mea conturbata sunt? Anni nostri isti, quos hic ducimus, in gemitibus sunt. Unde? Quia abundavit iniquitas, refrigescit charitas multorum. In gemitibus, non in claris vocibus: quando videt Ecclesia multos in perversum ire, gemitus suos devorat apud se, ut dicat Deo, Gemitus meus non est absconditus a te : in alio psalmo dicitur, sed congruit huic; et hoc est dicere, Gemitus meus, etsi absconditus est ab hominibus, a te non est absconditus. Infirmatus est in egestate vigor meus, et ossa mea conturbata sunt: de hac egestate supra diximus: ossa vero fortes intelliguntur Ecclesiae, qui etiam si non conturbantur persecutionibus alienorum, conturbantur tamefactus sum opprobrium: qui sunt inimici Ecclesiae? Pagani, Judaei? Omnibus pejus vivunt mali chrcomparantur sarmentis inutilibus . Pone Paganos ligna esse silvatica extra Ecclesiam, adhuc potest inde fieri aliquid; quomodo de lignis fabrilibus
Abbreviated transcription (Latin):
& memoria tam multa complectens. intellectꝰ
tam multa discernens. Qͥs digne hȩc laud&:
Aut si in istis creaturis dĩ sic laborat hu¬
manꝰ sermo. in ereatore quid̃ agit: nͥ sola
restꝙ sermone deficiente iubilatio: Cir¬
cuiui & immolaui in tab̾naculo elꝰ: hostiã
iubilationis. Est & aliꝰ sensus: qui mͥ uide¬
tur ad contextionẽ psalmi magis ꝑtinere.
suꝑ inimicos suos qͦd ẽ xp̃c : etiam se qui
in petra exaltatꝰ ẽ in eodem capite suo exal
Referens hoc ad honorem eccłȩ: cui cessit
inimicorum ꝑsecutio. Et qͥa hoc ꝑ fidẽ orbis
tͣrarũ factũ ẽ: circuiui inqͥt & immolaui
in tab̾naculo eiꝰ hostiam iubilationis: id
ẽ considerata fide orbis tͣrarum. in qua
ȩccła toto orbe diffusa. ineffabilit̾ lauda¬
uit dnm. Cantabo & psallam domino.
Securi erimꝰ. & securi cantabimꝰ. & se¬
curi psallemꝰ. cũ contẽplabim᷑ delectati¬
onẽ dñi. & ꝓtegemur templum eiꝰ in
illa incorruptione. quando absorbebitur

Expanded text:
et memoria tam multa complectens, intellectu tam multa discernens, quis digne laudet? At si in istis creaturis Dei sic laborat humanus sermo, in creatore quid agit, nisi sola restet sermone deficiente jubilatio? Circumivi, et immolavi in tabernaculo ejus hostiam jubilationis. 13. Est et alius sensus, qui mihi videtur ad contextionem Psalmi magis pertinere. super inimicos suos, quod est Christus: etiam se, qui in petra exaltatus est, in eodem capite suo exaltreferens hoc ad honorem Ecclesiae, cui cessit inimicorum persecutio: et quia hoc per fidem orbis terrarum factum est, Circumivi, inquit, et immolavi in tabernaculo ejus hostiam jubilel consideravi fidem orbis terrarum, in qua Ecclesia toto orbe diffusa, ineffabiliter lauda 7. Cantabo et psallam Domino: securi erimus, et securi cantabimus, et securi psallemus, cum contemplabimur delectationem Domini, et protegemur templum ejus, in illa incorruptione, quando absorbebitur
Abbreviated transcription (Latin):
me: nec iocundasti uumicos me¬
os suꝑ me. Quos inunicos: Iu¬
deos. in dedicatione fundam̃ti. Ipsã dedica
na uniu̾se domꝰ. Quos gͦ inimicos: Lu¬
deos. an potiꝰ diabolũ. && angłos eł qͥ con¬
fusi discesser̃. pꝰ quam dñs resurrexit
Prepositꝰ mortis: doluit uietam morte:
Et ñ iocundasti ini micos meos suꝑ me: qͥa
teneri apud inferos non potui. Dñe ds̃
in monte dnͣs ante passionẽ: sanauit illũ.
Quem sanauit. qui numquã egrotauit
u̾bum dm̃ͣ. u̾bum. diuinitatem: Non.
sed carnis mortem portabat. Uulnus tuu̾
portabat : sanaturꝰ te de uulnere tuo. Sana¬
ta ẽ autͣ caro. Quando: Cum resurręxit.
Audi apłm: uide uerã sanitatẽ. Absorta
ẽ mors in uictoria. Ubi eͣ mors aculeꝰ tuus:
U.bi eͣ mors contentio tua: Ergo exaltatio

Expanded text:
me, nec jucundasti inimicos meos super me. Quos inimicos? Judaeos? In dedicatione fundamenti ipsam dedicatna universae domus. Quos ergo inimicos? Judaeos, an potius diabolum et angelos ejus, qui confusi discesserunt, postquam Dominus resurrexit? Praepositus mortis doluit victam mortem. Et non jucundasti inimicos meos super me: quia teneri apud inferos non potui. 12. versin monte Dominus ante passionem ; sanavit eum. Quem sanavit, qui nunquam aegrotavit, Verbum Deum, Verbum divinitatem? Non, sed mortem carnis portabat, vulnus tuum portabat, sanaturus te de vulnere tuo. Sanata est autem caro. Quando? Cum resurrexit. Audi Apostolum, vide veram sanitatem: Absorpta est, ait, mors in victoriam. Ubi est, mors, aculeus tuus? ubi est, mors, con
Abbreviated transcription (Latin):
& insuꝑ tu teneris. Udisti obseruantes uani¬
tatem suꝑuacue. Ego aut̃. Iui ñ obseruo ua¬
nitatem. In domino sꝑaui. Sꝑasin pocunia.
obseruas uanitatem: sꝑas in honore & sublimi¬
tate aliqua potestatis humanȩ: obseruas ua¬
nitatem. Sꝑas in aliquo amico potente: ob¬
seruas uanitatem. In his om̃ibꝰ cum sꝑas.
aut tu expiras. & ea hic dimitis: aut cum
uiuis om̃ia ꝑeunt. & in spe tua deficis. Hane
uanitatẽ comm̃dat ỹsaias dicens. Om̃ĩs caro
fenum: & omĩs gła eiꝰ ut flos feni. Aruit fe¬
num. s flos eiꝰ decidit: ũbum aut̃ dñi man&¬

Expanded text:
sti observantes vanitatem supervacue. Ego autem, qui non observo vanitatem, in Domino speravi. Speras in pecunia, observas vanitatem: speras in honore et sublimitate aliqua potestatis humanae, observas vanitatem: speras in aliquo amico potente, observas vanitatem. In his omnibus cum speras, aut tu exspiras, et ea hic dimittis; aut cum vivis, omnia pereunt, et in spe tua deficis. Hanc vanitatem commemorat Isaias dicens: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni: aruit fenum, et flos ejus decidit; verbum autem Domi
Abbreviated transcription (Latin):
quia uerum dixerat ds̃. qͦd ablaturꝰ eẽt suꝑ¬
bo. qͦd dederat humili qͣndo eũ creauit: se¬
quitur & dicit. Dñẽ in uoluntate tua p̾stiti¬
sti decori meo uirtittẽ. Id ẽ quia nͣ ex me
bonꝰ eram & fortis. sed ex te eram & pulche
& fortis: decori meo uirtutẽ. pͣstiteras. ex uo¬
luntate tua qua me fecenli. ut ostenderes
quia ex uoluntate tua hoc eram: au̾tisti faciẽ
tuam a me. & factꝰ sum conturbãt᷑. Au̾tit
gͦ faciem suam ab illo: quẽ misit foras de pa¬
radiso. Iam hic positus clam& & dicat. Ad
te domine clamabo: & ad dm̃ meũ dep̃cabor.
In paradiso ñ clamabas: sed laudabas. Nonsi¬
mebas: sed fruebaris. Foris positꝰ. gemeꝰ clama
Propinquat tribulanti: qui deseruit suꝑbienst
Ds enim suꝑbis resistit: humilib aut̃ dat qs¬

Expanded text:
quia verum dixerat Dominus, quod ablaturus esset superbo quod dederat humili quando eum creavit; sequitur, et dicit: Domine, in voluntate tua praestitisti decori meo virtutem: id est, quia non ex me bonus eram et fortis, sed ex te eram et pulcher et fortis; decori meo virtutem praestiteras, ex voluntate tua, qua me feceras. Et ut ostenderes mihi, quia ex voluntate tua hoc eram, Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus. Avertit ergo faciem ab illo quem emisit foras de paradiso . Jam hic positus, clamet, et dicat: Ad te Domine, clamabo, et ad Deum meum deprecabor. In paradiso non clamabas, sed laudabas; non gemebas, sed fruebaris: foris positus geme, et clama. Propinquat tribulanti, qui deseruit superbientem. Deus enim superbis resistit, humilibus autem dat
Abbreviated transcription (Latin):
dleseuido in corruptionẽ: Numquid confitebit᷑
t pulius Si eũ ñ statim surrorero. ecsoruptĩq
fuerit corpꝰ meum: numquid confitebit᷑
tͥ puluis: Ia ẽ turba impiorum: quã
mea resurrectione iustifi cabo: Aut annun¬
tiabit ueritatem tuam: Aut annuntiabit
ad salutẽ ceterorum ueritatem tuã: Audi¬

Expanded text:
in corruptionem? Numquid confitebitur tibi pulvis? Si enim non statim resurrexero, corruptumque fuerit corpus meum, numquid confitebitur tibi pulvis, id est turba impiorum, quam mea resurrectione justificabo? Aut annuntiabit veritatem tuam? aut annuntiabit ad salutem caeterorum veritatem tuam?
Abbreviated transcription (Latin):
dampnũ patiet᷑. Ipse aut̃ saluus erit: si
tam̃ quasi ꝑ igne̾. Sed aliud ẽ igne ñ led.
aliud ꝑ ignem. saluari. Et unde Propt᷑ tu¬
dam̃tũ. Non recedat gͦ de corde fundant
Noli ponere fęnum supra fundam̃tũ:
ẽ noli ante ponere fenum fundam̃to: ut
fenũ habeat pͥmũ locũ in corde tuo. scđm

Expanded text:
patietur; ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem . Sed aliud est igne non laedi, aliud per ignem salvari. Et unde? Propter fundamentum. Non recedat ergo de corde fundamentum. Noli super fenum ponere fundamentum, hoc est, noli anteponere fenum fundamento, ut fenum habeat primum locum in corde tuo, et
Abbreviated transcription (Latin):
abstulit: sic̃ dño pla An cuit ita factũ ẽ. sit
noñ dñ benedictũ. Non triumpb& in imieꝰ
qͥa ipse fecit: noui ego in qͥt a qͥ sit ꝑmissus. Dia¬
bolo tribuat᷑ nocendi uoluntas: dño meo ꝓban¬
di potestas. In ipso uulnere corporis accedtt
uir relicta. sicut eua adiutrix di aboli. n
consolatrir mariti: temptat & dictt inter
nultaiss in crepationes. Dic aliqͦs u̾bũ in am̃:
s morere. Et ille adam in stercore ẽ cuitior:
paradise mulieri ut de paradiso dimaterit᷑:
adam in stercore respuit mulierem ut ad pa¬
radisum admiteret᷑. Quid gͦ ille adam in ster¬
core parturiens immortalitatẽ intrisecꝰ. uer¬
mibꝰ fluens extrinsecꝰ : quid ait mulieri: Tam¬
qͣm una ex insipientibꝰ mulieribꝰ locitta es. Si
bona ꝑcepimꝰ de manu dñi: mala ñ sustineamꝰ:

Expanded text:
factum est, sit nomen Domini benedictum . Non triumphet inimicus, quia ipse fecit: Novi ego, inquit, a quo sit permissus; diabolo tribuatur nocendi voluntas, Domino meo probandi potestas. In ipso vulnere corporis accedit uxor relicta, sicut Eva, adjutrix diaboli, non consolatrix mariti; tentat, et dicit inter multas increpationes: Dic aliquod verbum in Deum, et morere . Et ille Adam in stercore cautior, quamulieri, ut de paradiso emitteretur; Adam in stercore respuit mulierem, ut ad paradisum admitteretur. Quid ergo ille Adam in stercore, parturiens immortalitatem intrinsecus, vermibus fluescens extrinsecus, quid ait mulieri? Tanquam una ex insipientibus mulieribus locuta es. Si bona percepimus de manu D
Abbreviated transcription (Latin):
ronam. Ad penã quomͦ ꝑmissi sunt allopbili
id ẽ alienigene caꝑe populũ isrł: quia peccauer̃
in dm̃. Ad ꝓbationẽ autͣ: ꝑmissus ẽ diabolꝰ
in iob. Probatꝰ autͣ ẽ iob: confusus ẽ diabolus.
Ad coronã uͦ: ꝑmissi sunt ꝑsecutores in mar¬
tẏres. Occisi sunt martyres: quasi uicisse se
arbitrati sunt ꝑsecutores. Illi in manifesto fal¬
so triumphauerunt: illi in occulto uere coro¬
nati sunt. Ergo in quẽ ꝑmittit᷑: occulte dispen¬
sationis ẽ ꝓuidentie dĩ. Ut aut̃ uelit nocere
ipsiꝰ hominis ẽ: & ñ eũ continuo quẽ uult occi¬
dit. Itaq ipse dñs uider uiuorum & mortuoꝵ
stans ante hominẽ udicẽ. p̾bens nob̾ humili¬
sed militibꝰ pugnandi eremplũ demonstrans.
minanti uidici & tum̃ti suꝑbia. & dicenti nescis
qͥa potestatẽ habeo dimntendi & occidendi te. ab¬
stulit typũ inflantis: & tamqͣm raddens exsuf¬
flationẽ qua detumescer&. ñ haberes in qͥt in

Expanded text:
ronam. Ad poenam, quomodo permissi sunt ἀλλόφυλοι, ronam. Ad poenam, quomodo permissi sunt ἀλλόφυλοι, id est alienigenae, capere populum Israel, quia peccaverunt in Deum . Ad probationem autem permissus est diabolus in Job : probatus est Job, confusus est diabolus. Ad coronam vero permissi sunt persecutores in martyres: occisi sunt martyres, quasi vicisse se arbitrati sunt persecutores; illi in manifesto falso triumpharunt, illi in occulto vere coronati sunt. Ergo in quem permittitur, occultae dispensationis est providentiae Dei: ut autem velit nocere, ipsius hominis est; non enim continuo quem vult occidit. 7. Itaque ipse Dominus judex vivorum et mortuorum, stans ante hominem judicem, praebens nobis humilised militi pugnandi exemplum demonstrans, minanti judici, tumenti superbia, et dicenti, Nescis quia potestatem habeo dimittendi et occidendi te? abstulit typhum inflantis, et tanquam reddens exsufflationem qua detumesceret, Non haberes, inquit, in
Abbreviated transcription (Latin):
uncensi uiui. ñ ad bestias pugnauer̃. quorum
memorias celebramꝰ: Quando aut̃ ista illis fo¬
ciebant homines: nonne iocundabant᷑ suꝑ ert
amꝰ pͥmo titulum psalmi. Hab& enim.
tum dissoluendȩ huiꝰ questionis. Dedi cibitur
domꝰ aliqͣndo: quȩ mͦ fabriatt᷑. Modo eñi fa¬
bricat᷑ domꝰ id ẽ eccła: postea dedicabit᷑. In ads¬
dicatione apparebit gła populi xp̃iani. que nͦ
latis. Seuiant mͦ inimici humiliert. faciant
nͣ quiequid uolunt. sea quicquid desuꝑ ꝑmit¬
tunt᷑. ñ eñ quicquid passi ab inimicis fuer¬
Quandoqͥdem in ipso suo exemplo mediator
demonstrauit. quando nob̃ desuꝑ ꝑmittit ho¬
mines nocere : non uoluntatẽ nocendi desuꝑ
dari. sed potestatem. U nꝰ qͥsq malꝰ. hab&
apua se uoluntatem nocendi. Ut aut̃ possit
nocere: ñ hab& in potestate. Ut uelit iam
reus ẽ: ut possit occulta dispensatione ꝓui¬
dentiȩ dĩ. in aliũ ꝑmittit᷑ ad pęnam. in aliũ
ꝑmittit᷑ ad ꝓbationẽ. in alium ꝑmitit᷑ ad co¬

Expanded text:
censi vivi, non ad bestias pugnaverunt, quorum memorias celebramus? Quando autem ista illis faciebant homines, nonne jucundabantur super emo titulum Psalmi. Habet enim:entum dissolvendae hujus quaestionis. Dedicabitur domus aliquando, quae modo fabricatur. Modo enim fabricatur domus, id est Ecclesia, postea dedicabitur. In dedicatione apparebit gloria populi christiani, quae modo latet. Saeviant modo inimici, humilient, faciant non quidquid volunt, sed quidquid desuper permittuntur. Non enim quidquid passi ab inimicis fuer nostro. Quando quidem in ipso suo exemplo mediator demonstravit, quando nobis desuper permittit homines nocere, non voluntatem nocendi desuper dari, sed potestatem. Unusquisque enim malus apud se habet voluntatem nocendi: ut autem possit nocere, non habet in potestate. Ut velit, jam reus est: ut possit, occulta dispensatione providentiae Dei in alium permittitur ad poenam, in alium permittitur ad probationem, in alium permittitur ad co
Abbreviated transcription (Latin):
Et ero similis descendentibꝰ in lacum. Ex
eo enim qͦd ę̧tͣnitas uerbi tui non int̾mitiit
sub uenire mͥ: fit ut non sim talis homo
quales sunt qͣui cęteri nascuntur in ꝓfun¬
dam miseriam scłi huiꝰ : ubi tamqͣm sile¬
as non cognoscit᷑ u̾bum tuum. Exaudi uo¬
cem dep̾cationis meę. dum oro ad te : dum
extollo manꝰ meas ad templum scm tuũ.
Dum crucifigor ad eorum salutem: qui
credentes fiunt templum scm̃ tuum. Ne¬
simul tradas cum peceatoribꝰ animã meam.¬
& cum oꝑantibꝰ iniquitatem ne comꝑdas
me: cum his qui loquunt᷑ pacẽ cũ ꝓ rimo

Expanded text:
et cro similis descendentibus in lacum: ex et cro similis descendentibus in lacum: ex eo enim quod aeternitas Verbi tui non intermittit unire se mihi, fit ut non sim talis homo quales sunt caeteri, qui nascuntur in profundam miseriam saeculi hujus, ubi tanquam sileas, non cognoscitur Verbum tuum. Exaudi vocem deprecationis meae, dum oro ad te; dum extollo manus meas ad templum sanctum tuum: dum crucifigor, ad eorum salutem, qui credentes fiunt templum ssimul tradas me cum peccatoribus  et cum operantibus iniquitatem, ne perdideris me. Cum his qui locuntur pacem cum proximo
Abbreviated transcription (Latin):
t dicat. qͣm ut hoc repetat qͦd audisti: su¬
stine dnm̃. uirilit᷑ age: Ergo qui ꝑdit
sustinentiam effeminatꝰ ẽ: ꝑdit uigorem.
Hoc uiri hoc feminȩ audiunt: qͥa in uno
uiro. uir & femina. Talis in ap̃o: nec mas¬
culus. nec femina eͣ. Sustine dnm̃. iuri¬
lit age. & confortet᷑ cor tuum: & sustine
dum. Sustinendo dnm̃ habebis eum: ha¬
bebis. quem sustinebis. Aliud desidera :
si maius. si melius. si suauiꝰ in ueneris.
sr̃ dauid. Ipsiuis mediatoris uor ẽ ma¬
nu fortis : in conflictu passionis. Quę
autem uidetur optare inimicis. non mali¬
uolentie uotum ẽ. sed enuntiatio penę illor:
sicut in engłio ciuitatibꝰ in quibꝰ miracula
cum feciss&. neq credidissent ei. ñ mali¬
uolentia optat quȩ dicit : sed quid eis
im mineat. predi cit. Psal mͦ¬
D te dñe clamaui. ds̃ m̃s ne sileas
a me. Ad te dñe clamaui. ds̃ m̃s
ne separes unitatem uerbi tui.
ab eo qͦd homo sum: ne quando sileas ame.

Expanded text:
tibi dicat, quam ut hoc repetat quod audisti? Sutibi dicat, quam ut hoc repetat quod audisti? Sustine Dominum, viriliter age. Ergo qui perdidit sustinentiam, effeminatus est, perdidit vigorem. Hoc viri, hoc feminae audiant, quia in uno viro vir et femina. Talis in Christo nec masculus nec femina est . Sustine Dominum, viriliter age; et confortetur cor tuum, et sustine Dominum. Sustinendo Dominum habebis eum, habebis quem sustinebis. Aliud desidera, si majus, si melius, si suavius inveneris. s David. nu fortis in conflictu passionis. Quae autem videtur optare inimicis, non malevolentiae votum est, sed enuntiatio poenae illorum: sicut in Evangelio civitatibus in quibus miracula cum fecisset, neque credidissent ei, non malevolentia optat quae dicit, sed quid eis immineat praedicit . 2. Ad te, Domine, clamavi, Deus meus ne sileas a me: ad te, Domine, clamavi, Deus meus ne separes unitatem Verbi tui ab eo quod homo sum. Nequando sileas a me:
Abbreviated transcription (Latin):
dñe. Et quid illi dicit. qui legem illi consti¬
tuit: Audiamꝰ & uocem dñi desuꝑ ex hor¬
tantis nos: & consolantis nos. Illius uocem
quem habemꝰ ꝓ patre & matre qui nos de¬
reliquerunt: illius uocem audiamꝰ. Audi¬
uit enim gemitꝰ nostros. uidit suspiria nr̃a.
intuitꝰ ẽ desid̾ium nr̃m : & unam peticionẽ
nr̃am. unam postulationẽ ꝑ aduocatũ xpͣm
libent᷑ accepit. Et donec ꝑagamꝰ istam ꝑegri¬
nationem qua dilaturꝰ ẽ nͣ ablaturꝰ qͦd ꝓmi¬
sit nob̃: dixit nobis. Sustine dnmͣ. Non
sustinebis mͣdacem. nͣ eum qui poterit falli:
dnmͣ. Uirilttͣ age. Noli dissolui: ne sis
int᷑ eos quibꝰ dr̃. Se his qui ꝑdider̃ susti¬
Corpus xp̃i sumꝰ: qui unam illam deside¬
ramꝰ. qui unam illam petimꝰ. Qui in illis
diebꝰ malorum nr̃orum ingemiscimꝰ. qui
credimꝰ nos uidere bona dñi in tͣra uiuen¬
tium: nob̃ omnibꝰ qui in uno sumꝰ dr̃. su
stine dominum. uirilit᷑ age. Et conforte¬
tur cor tuum: & sustine dnm̃. Quid aliud

Expanded text:
 Et quid ille dicit, qui legem illi constituit? Audiamus et vocem Domini desuper exhortantis nos, consolantis nos; illius vocem, quem habemus pro patre et matre qui nos dereliquerunt, illius vocem audiamus. Audivit enim gemitus nostros, vidit suspiria nostra, intuitus est desiderium nostrum, et unam petitionem nostram, unam postulationem per advocatum Christum libenter accepit; et donec peragamus istam peregrinationem, qua dilaturus est, non ablaturus quod promisit, dixit nobis: Sustine Dominum. Non sustinebis mendacem, non eum qui poterit falli, Dominum, viriliter age. Noli dissolvi: ne sis inter eos quibus dicitur, Vae nis qui perdiderunt susticorpus Christi sumus, qui unam illam desideramus, qui unam illam petimus, qui in illis diebus malorum nostrorum ingemiscimus, qui credimus nos videre bona Domini in terra viventium; nobis omnibus, qui unus in uno sustine Dominum, viriliter age; et confortetur cor tuum, et sustine Dominum. Quid aliud
Abbreviated transcription (Latin):
qm suscepisti me: Ex ꝑsona hominis. ex ꝑso¬
na infirmitatis. ex ꝑsona carnis: quomͦ uerũ
dasti inimicos meos suꝑ me. Deinde cũ in cruce
pender&. & transibant uł stabant. & attende¬
bant & caput mouebant. & dicebant. ecce fili

Expanded text:
m suscepisti me? Ex persona hominis, ex persona infirmitatis, ex persona carnis, quomodo verudasti inimicos meos super me. Deinde cum in cruce penderet, et transibant vel stabant, et attendebant, et caput movebant, et dicebant, Ecce Fi
Abbreviated transcription (Latin):
bolus ꝑcusserat : quia ñ aitendebat qͥs ꝑcuterde.
sed quis ꝑmitter&. Namq & ipse di abolꝰ eandẽ
potestatẽ quã sibi uolebat dari: manũ dñi
appellauit. Nam obiciens crim̃ iusto iuro. cui
dñs ꝑhibebat testimoniũ: at dõ. N umqͥd gra¬
te colit. Sed mitte manũ tuã & tange omĩa qͦ
sunt eiꝰ : il in faciem benedixerit tͥ. Quid ẽ mit¬
te manũ tuã. cũ ipse uell& mutere: Sed quia
fundent᷑. illi exultabunt in aduentu dnui dei
Dampnationẽ impus: regnũ iustis. Societatẽ
cũ diabolo iniquis: societatẽ cũ xp̃o fidelibus.
Quando gͦ hoc ostend&: Quando stabunt u¬
sti in magna constantia. De scripturis dico: re

Expanded text:
a non attendebat quis percuteret, sed quis permitteret. Namque et ipse diabolus eamdam potestatem, quam sibi volebat dari, manum Domini appellavit: nam objiciens crimen justo viro, cui Dominus perhibebat testimonium, ait Deo: Numquid grate colit; sed mitte manum tuam, et tange omnia quae sunt ejus, nisi in faciem tuam benedixerit tibi . Quid est, mitte manum tuam, cum ipsfundentur, illi exsultabunt in adventu Domini Dei damnationem impiis, regnum justis; societatem cum diabolo iniquis, societatem cum Christo fidelibus. Quando ergo hoc ostenderit, quando stabunt justi in magna constantia , tunc erit de
Abbreviated transcription (Latin):
habuit: sicut & ipse etiam post resurrectio.¬
nem dixit. Palpate & iudete. quia spͣs
carnem & ossa non hab&: sicut me udetis
habere. Quomͦ exhis reb̾. ex his oꝑibꝰ eredi¬
mꝰ & intelligimꝰ & nouimꝰ quia corpꝰ habuit
dñs iħe: sic & ex quib̾dam aliis officiis na¬
turalibꝰ quia habuit animam. Esurire.
sitire. anime sunt ista. Tolle animam: corpꝰ
hoc eramme nͣ poterit. Si falsa dicunt
ista fuisse: falsa ͤ runt & illa quȩ de corpore
creduntur. Si autͣ ex eo uerum corpꝰ quia uera
officia corporis: ex eo uera anima quia uera
pares dm̃. Et enĩ creatura es: ille creator
tuus. Nec illũ hominẽ tͥ conferas. qͥa ꝓptͣ te
homo ds̃ tuus. & u̾bum filius dĩ: sed illum
hominẽ tͥ p̃feras tamqͣm mediatorẽ. Dm̃
aut᷑ supͣ omne̾ ereaturã. Et si intelligas qͥ a

Expanded text:
habuit, sicut et ipse etiam post resurrectiohabuit, sicut et ipse etiam post resurrectionem dixit: Palpate, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere : quomodo ex his rebus, ex his operibus credimus et intelligimus et novimus quia corpus habuit Dominus Jesus, sic et ex quibusdam aliis officiis naturalibus quia habuit animam. Esurire, sitire, animae sunt ista: tolle animam, corpus haec exanime non poterit. Sed si falsa dicunt ista fuisse, falsa erunt et illa quae de corpore creduntur: si autem ex eo verum corpus, quia vera officia corporis; ex eo vera anima, quia vera pares Deum Etenim creatura es, ille creator tuus. Nec illum hominem tibi conferas, quia propter te homo Deus tuus, et Verbum Filius Dei: sed illum hominem tibi praeferas, tanquam mediatorem, Deum autem supra omnem creaturam: et sic intelligas, quia
Abbreviated transcription (Latin):
bum dĩ: nullꝰ aut̃ eorũ potest dici u̾bũ
dĩ. qͦd dictum ẽ illi. cũ dictũ ẽ u̾bum
caro factũ eͣ. Non defuer̾ etiã alii qͥdam
ex ipso errore uenientes. qͥ non solum
mtem dicerent non habuisse illum media
mam : sed tantum dixerunt. u̾bum & caro
erat. & anima ibi non erat humana. mens
ibi non erit humana. Hoc direrͣ. Sed qͥd erat:
Uerbum & caro. Et istis respond& ȩccła cathio¬
lica. E xpellit eos ab ouibꝰ. & a simpliei & ue¬
ra fide: & confirmatũ ẽ quẽ admodum homi¬
nem illum mediatorẽ habuisse om̃ia homi¬
nis p̃t᷑ peccatum. Si enim multa gessit sed̾m
corpꝰ. ex quo intelligamꝰ quia habuit corpꝰ. ñ
in m̃datio. sed in ueritate. ut pita quomͦ
utelligimꝰ quia habuit corpꝰ: ambulauit. sedit.
dormiuit. comp̃hensus ẽ. flagellatꝰ eͣ. colafi¬
tatꝰ ẽ. crucifirus ẽ. mortuus ẽ. Tolle corpus:
nichil horum fieri potuit. Quomͦ gͦ ex his
inditiis cognoscimꝰ in eugłio quia uerũ corpꝰ

Expanded text:
st dici Verbum Dei, quod dictus est ille, cum dictum est, Verbum caro factum est. 3. Non defuerunt etiam alii quidam ex ipso errore venientes, qui non solum mentem dicerent non habuisse illum hominemam: sed tantum dixerunt, Verbum et caro erat, et anima ibi non erat humana, mens ibi non erat humana. Hoc dixerunt. Sed quid erat? Verbum et caro. Et istos respuit Ecclesia catholica, et expellit eos ab ovibus, et a simplici et vera fide: et confirmatum est, quemadmodum dixi, hominem illum mediatorem habuisse omnia hominis, praeter peccatum. Si enim multa gessit secundum corpus, ex quo intelligamus quia habuit corpus non in mendacio, sed in veritate: ut puta, quomodo intelligimus quia habuit corpus? Ambulavit, sedit, dormivit, comprehensus est, flagellatus est, colaphizatus est, crucifixus est, mortuus est. Tolle corpus, nihil horum fieri potuit. Quomodo ergo ex his indiciis cognoscimus in Evangelio quia verum corpus
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ adu̾sus homines: sed adu̾sus pͥncipes
& potestates. & rectores mundi tenebrarũ ha¬
rum. De quibꝰ in consequenti. si dñs adiuuerit
loquemur. Pertin& enim ista distinetio ad ex¬
positionem psalmi: quẽ in nomine dñi cepimꝰ
enodare scitati ur̃ȩ. Tamͣ ad hoc dixi hȩc
exempla. ut noueritis carnem appellatos ẽẽ
homines : ut qͦd dictum ẽ & u̾bum caro factũ
ẽ. intelligatis dictũ. & u̾bum homo factum ẽ.
Neq sine causa hoc dixi. Nouerit sc̃ĩtas ur̃a
fuisse quandam heresim. uł adhuc fortassis
habere reliqui as: quorumdam qui dicti sunt
apollonaristȩ. Aliqui enim ipsorum dixer̃t
hominẽ quẽ suscepit sapientia dĩ. & in quo

Expanded text:
id est adversus homines, sed adversus principes et potestates et rectores mundi tenebrarum harum : de quibus in consequentibus, si Dominus adjuverit, loquemur. Pertinet enim ista distinctio ad expositionem Psalmi, quem in nomine Domini suscepimus enodare Sanctitati Vestrae. Tamen ad hoc dixi haec exempla, ut noveritis carnem appellatos esse homines; ut quod dictum est, Et Verbum caro factum est, intelligatis dictum, et Verbum homo factum est. 2. Neque sine causa hoc dixi. Noverit Sanctitas Vestra fuisse quamdam haeresim, vel adhuc fortassis haberi reliquias quorumdam qui dicti sunt Apollinaristae. Aliqui enim ipsorum dixerunt hominem, quem suscepit Sapientia Dei , ergo
Abbreviated transcription (Latin):
com pungar: iam non moriar. Nos aut̃ quid
dieuus. ꝓpt̾ dedicationẽ domus: non nos
ompuingat conscientia. stimulis peccatorum.
Dimutent᷑ enim omnia & tunc liberi erimus.
Niaminis ar p̃e sedeat incȩlo: dicturꝰ ẽ quibdã.
ssariu e dedistĩm manducare. t quẽ dẽ

Expanded text:
compungar, jam non moriar. Nos autem quid compungar, jam non moriar. Nos autem quid dicimus propter dedicationem domus? Non nos compungat conscientia stimulis peccatorum. Dimittentur enim omnia, et tunc liberi erimus. quamvis Christus sedeat in coelo, dicturus est quibusdam: Esurivi, et dedistis mihi manducare . Et ibi
Abbreviated transcription (Latin):
surrectionem. Conu̾tisti planctum meum. in
gaudium mͥ: concidisti saccum meum. & accin-¬
xisti me leticia. Quid ẽ saccus: Mortalitas.
Saccus de capris conficitur: & de hedis. Et ca¬
prȩ & hedi: int̾ peccatores ponuntur. Dñs de
trumero nr̃o saccum solum accepit: ñ assũp¬
sit meritum sacci. Meritum sacci: peccatũ ẽ.
Saccus ille. mortalitas ẽ. Assumpsit ꝓpt̃ te
mortalitatẽ: qui meritũ mortis ñ habebat.
Meritum enim mortis ille hab&: qui peccat.
Ille aut̃ qui nen peccauit: non habuit meritũ
sacci. Alio loco iꝑsius ẽ uox dicentis. Ego aut̃
cum mͥrstolesti eẽnt: induebam me cilicio. Qͥa
ẽ hõc. iuẽ iebam me cilicio: Hoc opponebam
ꝑsequentibꝰ: qͦd habeo de cilicio. At hominem
alum putarent. abscondit se ab oculis ꝑsequen¬
tium: quia indigni erant ꝑsecutores qui uide¬
corpore. Quid ẽ non compungar : lam ñ mo¬
riar. Compunctꝰ ẽ enim : cum in cruce pender&s
auoea ꝑcussus ẽ. Caput gͦ nr̃m dicit. non

Expanded text:
Convertisti planctum meum in gaudium mihi, conscidisti saccum meum, et accinxisti me laetitia. Quis est saccus? Mortalitas. Saccus de capris conficitur et de hoedis, et caprae et hoedi inter peccatores ponuntur . Dominus de numero nostro saccum solum accepit, non assumpsit meritum sacci. Meritum sacci, peccatum est: saccus ille, mortalitas est. Assumpsit propter te mortalitatem, qui meritum mortis non habebat. Meritum enim mortis ille habet qui peccat: ille autem qui non peccavit, non habuit meritum sacci. Alio loco ipsius est vox dicentis: Ego autem cum mihi molesti essent, induebam me cilicio . Quid est hoc, induebam me cilicio? Hoc opponebam persequentibus, quod habeo de cilicio. Ut hominem illum putarent, abscondit se ab oculis persequentium; quia indigni erant persecutores qui videcorpore. Quid est, non compungar? Jam non moriar. Compunctus est enim cum in cruce penderet, lancea percussus est . Caput ergo nostrum dicit, Non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nob temporalit᷑ ds humiliatꝰ eͣ gaudens lau¬
daui eum : tali enim hostia delectatur. Cani¬
i aures tuas forti inttentione direxi. Misere¬
re mei: & exaudi me. Miserere mei: & exaudi
tum tuum. Non enim hominibꝰ me ostentaui:
sed in secreto ubi solus audis. Tibi dixit cor
meum quesiu: non a te aliquid ext te pre¬
mium. sed uultum tuum. Uultum tuũ dñe
requiram. Hiue inquisitioni ꝑseuerant᷑ in¬
stabo. Non enim ule aliquid. sed uultũ tuũ
anẽ requiram: ut gratis te diligam: qͥ apre
tum tuum a me. Ut inueniam. qͦd quero.
Nec declines in ira a seruo tuo. Ne te que¬
rens. in alium incurram. Quid enum hac
pena grauiꝰ amanti: & querenti ueritatem
uultus tui: Aduitor meꝰ esto ne derelin

Expanded text:
pro nobis temporaliter Deus humiliatus est, gaudens laupro nobis temporaliter Deus humiliatus est, gaudens laudavi eum: tali enim hostia delectatur. Canin aures tuas forti intentione direxi. Miserere mei, et exaudi me: miserere mei, et exaudi tum tuum. Non enim hominibus me ostentavi; sed in secreto ubi solus audis, tibi dixit cor meum: Quaesivi non a te aliquod extra te praemium, sed vultum tuum. Vultum tuum, Domine, requiram: huic inquisitioni perseveranter instabo; non enim vile aliquid, sed vultum tuum, Domine, requiram, ut gratis te diligam, quia pretum tuum a me: ut inveniam quod quaero. Ne declines in ira a servo tuo: ne te quaerens, in aliud incurram. Quid enim hac poena gravius amanti et quaerenti veritatem vultus tui? Adjutor meus esto: quan
Abbreviated transcription (Latin):
qui unitatem & ueritatem dominios fidei ꝑ
orbem t̾rarum tenent. Ut contempler delec¬
tationẽ dni. Eofine scilic& ut in fine ꝑseue¬
ranti appareat m species delectabilis qua su¬
eie ad faciem contempler. Et ꝓtegar templu
esꝰ. Et absorta morte in uictoria: umnmorta
me in tabnaculo suo: in die malorum meor.
Qm̃ abscondit me in dispensatione in carnati
uerbi sui: in tempore temptationum. quibꝰ mor¬
talis uita mea subiae&. P rotexit me in abłẽ¬
aito tab̾naculi sui. Erotexit me corde ereden
didi in sua firmitate fecit eminere con¬
fessionem meam. Et nunc ecce exaltauit ea¬
put meum suꝑ inimicos meos. Quid m seis¬
uat in finem. quando & nunc eum corpus
mortale ẽ ꝓpt̾ peccatum. sentio ecce m̃tem
meam seruire legi dĩ: nec duei cuptiuã sub
repente lege peccati: C ircuiui & immolaui
in tab̾naculo eiꝰ hostiam iubilationis. Conside¬
raui orbem eredentem in xp̃m. & in es qͦd

Expanded text:
qui unitatem et veritatem dominicae fidei per qui unitatem et veritatem dominicae fidei per orbem terrarum tenent. Ut contempler delectationem Domini: eo fine scilicet, ut in fide perseveranti appareat mihi species delectabilis, quam facie ad faciem contempler. Et protegar templum ejus: et absorpta morte in victoriam, immorme in tabernaculo suo in die malorum meorum: quoniam abscondit me in dispensatione incarnati Verbi sui in tempore tentationum, quibus mortalis vita mea subjacet. Protexit me in abscondito tabernaculi sui: protexit me, corde credentdidi, in sua firmitate fecit eminere confessionem meam, Et nunc ecce exaltavit caput meum super inimicos meos: quid mihi servat in finem, quando et nunc cum corpus mortuum est propter peccatum , sentio ecce mentem meam servire legi Dei, nec duci captivam sub rebellante lege peccati ? Circuivi, et immolavi in tabernaculo eravi orbem credentem in Christum; et in eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
Tyro xp̃i loquitur: eum accedit ad fidem.
Ñs illuminatio mea. & salus mea:
quẽ timebo: Dñs mͥ & noticiam sui
& salutem dabit: quis me aufer& ei :
Dñs ꝓtector. uitȩ meę: a qͦ trepidabo: Dñs re¬
pell& omnes impetꝰ & insidias hostis mei: a nul¬
ut se mͥ pͣferant. mutasti me in meliꝰ : ut male¬
dico dente ñ me consumant. sed potiꝰ carnalia
desidia mea. Qui tribulant me inimici mei.
Non solum qͥ tribulant amico animo rep̃hen¬
dentes. &. a ꝓposito reuocare uolentes : sed
etiã in inuei mei. Ipsi infirmati sunt & ceci¬
derunt. Dum gͦ id agunt studio defendendi
sententiã suam: infirmati sunt ad credenda
meliora. & u̾bum salutis ꝑ qͦd facio qͦd eis dis
sistat: ñ timebit eor meum. ut in eorũ par¬
tes tͥnsfugiam. Si insurgat in me bellũ. in.
hoc ego sꝑabo. Si insurgat in me ꝑsecutio huiꝰ
ram. A. t in habitem in domo dñi: omnes dies
uite mes. Ut quamdiu in hac uita sum: iul¬
le adusitates me exeludant de numers eorum

Expanded text:
itur, cum accedit ad fidem. Dominus illuminatio mea et salutaris meus, quem timebo? Dominus mihi et notitiam sui et salutem dabit, quis me auferet ei? Dominus protector vitae meae, a quo trepidabo? Dominus repellet omnes impetus et insidias hostis mei, a nul, ut se mihi praeferant mutanti me in melius; ut maledico dente non me consumant, sed potius carnalia desideria mea. Qui tribulant me inimici mei: non solum qui me tribulant amico animo reprehendentes, et a proposito revocare volentes, sed etiam inimici mei. Ipsi infirmati sunt, et ceciderunt: dum ergo id agunt studio defendendi sententiam suam, infirmi facti sunt ad credenda meliora; et verbum salutis, per quod facio quod eis dispsistat, non timebit cor meum, ut in eorum partes transfugiam. Si insurgat in me bellum, in hac ego sperabo: si exsurgat in me persecutio hujus iram. Ut inhabitem in domo Domini omnes dies vitae meae: ut quamdiu in hac vita sum, nullae adversitates me excludant de numero eorum
Abbreviated transcription (Latin):
saccum meum : & p̃cinxisti me leticia.
Concidisti uelam̃tum peccatorũ meorũ. tri¬
sticiam mortalitatis meę: & cinxisti me sto
plangat seã cant& tͥ non humilitas. sed gła
mea. quia iam ex humilitate exaltasti me.
& non compungar conscientia peccati. ti¬
more mortis. timore uidicii. D nẽ ds m̃s
in ȩtͣnum confitebor tͥ. Et hȩc ẽ gła mea

Expanded text:
praecinxisti me laetitia: conscidisti velamentum peccatorum meorum, tristitiam mortalitatis meae; et cinxisti me stolplangat, sed cantet tibi, non humilitas, sed gloria mea, quia jam ex humilitate exaltasti me; et non compungar conscientia peccati, timore mortis, timore judicii. Domine Deus meus, in aeternum confitebor tibi: et haec est gloria mea
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ. & lux in tenebris lucce. & tenebre
eam non comp̃hender̃t: hucusq dicentes. nos
unuenert̃ orationẽ. nec causam orandi. nec
locum orandi. nec effectũ orandi. Sed qm̃
paulopꝰ dicit. & u̾bum caro factũ ẽ. & habi¬
tauit in nob̾: habes maiestatẽ ad quã ores
habes humanitatẽ quȩ ꝓ te or&. Nam hoc

Expanded text:
lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt : huc usque dicentes, non invenimus orationem, nec causam orandi, nec locum orandi, nec affectum orandi. Sed quoniam paulo post dicit, Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; habes majestatem ad quam ores, hab
Abbreviated transcription (Latin):
dignatione eiꝰ. Qm̃ uindicauit in uos pͥmũ
peccatum: qͦd morte soliustis. Et uita in uolun¬
tate eiꝰ. Et uitam ętͣnam ad quã redire
nullis ur̃is uiribꝰ possetis: quia uoluit dedit.
Uespe demorabit᷑ fletꝰ. U esꝑe cepit. ubi sapien¬
tiȩ lum̃ recessit a peccante homine: qͣndo morte
dampnatꝰ ẽ. Ab ipso uesꝑe moras habebit fletꝰ:
quandui in laboribꝰ & temptationibꝰ populus
dei erpectat diem domini. Et in matitinum
exultatio. sq in matitinum qͦ exultatio resur
iam nullã patiens egestatem ñ mouebor in ȩt̃nũ.
Dnẽ in uoluntate tua p̾stitisti decori meo uirtu¬
tem. Sed banc habundantiã dñe non ex memͥ
eẽ sed in uoluntate tua p̃stitisse te decori meo
uirtitem: ex eo didici. Au̾tisti faciem tuã a me
u factꝰ sum conturbat᷑. Od au̾tisti aliqͥndo a per¬
cante ficiem tr.am. & factꝰ sum conturbatꝰ: re

Expanded text:
it in vos primum peccatum, quod morte solvistis. Et vita in voluntate ejus: et vitam aeternam, ad quam redire nullis vestris viribus possetis, quia voluit dedit. Vespere demorabitur fletus: vespere coepit, ubi sapientiae lumen recessit a peccante homine, quando morte damnatus est; ab ipso vespere moras habebit fletus, quamdiu in laboribus et tentationibus populus Dei exspectat diem Domini. Et in matutinum exsultatio: usque in matutinum, quo exsultatio resurrjam nullam patiens egestatem: Non movebor in aeternum.ne, in voluntate tua praestitisti decori meo virtutem: sed hanc abundantiam, Domine, non ex me mihi esse, sed in voluntate tua praestitisse te decori meo virtutem ex eo didici, Avertisti autem faciem tuam a me, et factus sum conturbatus; quod avertisti aliquando a peccante faciem tuam,
Abbreviated transcription (Latin):
nec iocundasti irimicos meos suꝑ me. Si
nouerimꝰ de scripturis scis qui sint inimi¬
ei nr̃i : cognoscimꝰ huiꝰ cantici ueritatẽ. Si
aut̃ nos fallat carnis prudentia. & ñ cognos¬
camꝰ adu̾sus quos nobis sit colluctatio.
in ipso psalmi huiꝰ exordio inuenimꝰ qͦstionẽ
quã soluere ñ possumꝰ. Cuiꝰ enim putamꝰ
eẽ uocem laudantis dm̃. & gr̃as agentis. &¬

Expanded text:
nec jucundasti inimicos meos super me. Si noverimus de Scripturis sanctis qui sint inimici nostri, cognoscimus hujus cantici veritatem: si autem nos fallat carnis prudentia, ut non cognoscamus adversus quos nobis sit colluctatio, in ipso psalmi hujus exordio invenimus quaestionem, quam solvere non possumus. Cujus enim putamus vocem esse laudantis Deum
Abbreviated transcription (Latin):
oleum missa pondere suo ad una locũ suum
querit : sic oleum subt aquã fusum. ponđe¬
suo ad summa. locũ suũ querit. Si gͦ ita ẽ frͣs:
quo tendit ignis & aqua: Ignis sursũ fer¬
tur. locũ suum querit: & aqua locũ suum
querit pondere suo. Lapis ima petit. & lig¬
num. & columnȩ: & tͣra unde ȩdificat᷑ ista
domꝰ. De illo gͦ sunt genere rerum: qͦ pon¬
dere suo deorsum feruntur. Manifestũ
ẽ gͦ ideo iusum acciꝑe fundam̃tum: quia
pondere suo deorsum uersum feruntur.
Et nisi sit quod sustineat totum cadit:
quia totum ad tͣram uergit᷑. Rebꝰ gͦ ad
imna tendentibꝰ : in imo ponit᷑ fundam̃tũ.
Eccła uͦ dĩ in imo posita: tendit in celũ.
Eundam̃tum gͦ nrͣm ibi positũ ẽ dñs nrͣ¬

Expanded text:
oleum missa, pondere ad ima locum suum oleum missa, pondere ad ima locum suum quaerit: sic oleum subter aquam fusum, pondere ad summa locum suum quaerit. Si ergo ita est, fratres, quo tendit ignis et aqua? Ignis sursum fertur, locum suum quaerit; et aqua locum suum quaerit pondere suo. Lapis ima petit, et lignum, et columnae, et terra, unde aedificantur istae domus: de illo ergo sunt genere rerum, quae pondere suo deorsum feruntur. Manifestum est ergo ideo deorsum accipere fundamentum, quia pondere suo deorsum versus feruntur; et nisi sit quod sustineat, totum cadit, quia totum ad terram vergit. Rebus ergo ad ima tendentibus in imo ponitur fundamentum: Ecclesia vero Dei in imo posita tendit in coelum. Fundamentum ergo nostrum ibi positum es
Abbreviated transcription (Latin):
capit nr̃m. Ipsũ ͫ caput ẽ fundamͣ̃tis
Sed fund am̃itũ deorsum sol& eẽ: capitt aii
sursũ. Intelligat scitas ur̃a qͥd dicã: fortos¬
sis explicabo in nomine iħu xp̃i. Pondai
rei: uelut conantis ad locũ suum. Hoc e
pondꝰ. Fers lapideni manu. petre pond
p̃mit manũ tuiã: quia locũ suũ querit.
Et uis uidere quid querat. Subtrahe u¬
num uenit ad t̾ram: quiescit in t̾ra. l¬
uenit qͦ tendebat: inuenit locũ suusl
Dondus gͦ illud motꝰ erat quasi spontaneꝰ:
sine anima. sine sensu. Sunt alia quȩ sursũ
conũsa petunt locum. Naniq si aquam mrit¬
taf suꝑ oleum : pondere suo in imna tendit.
Locum enm suum querit: ordinari querit.
Quia ꝓptͣ ordinem ẽ aqua sub oleo. Donee gͦ
ueniat adordinem suum. in quietꝰ motꝰ ẽ.
donec teneat locum suum. Contra. oleũ fun¬
de sub aqua. u̾bi grã. quẽadmodũ si uas olei
cadat in aqua. in abẏssum. in mare. & fran¬
gatur: ñ se patit᷑ oleũ subt̃. Quoniͦ aqͣ suꝑ

Expanded text:
caput nostrum, ipsum caput est fundamentum. Sed fundamentum deorsum solet esse, caput autem sursum. Intelligat Sanctitas Vestra quid dicam, fortassis explicabo in nomine Christi. Pondera  cujusque rei, velut conantis ad locum suum: hoc est pondus. Fers lapidem manu, pateris pondus; premit manum tuam, quia locum suum quaerit. Et vis videre quid quaerat? Subtrahe manum, venit ad terram, quiescit in terra: pervenit quo tendebat, invenit locum suum. Pondus ergo illud motus erat quasi spontaneus, sine anima, sine sensu. Sunt alia quae sursum versus petunt locum. Namque si aquam mittas super oleum, pondere suo in ima tendit. Locum enim suum quaerit, ordinari quaerit: quia praeter ordinem est aqua super oleum. Donec ergo veniat ad ordinem suum, inquietus motus est, donec teneat locum suum. Contra, oleum funde sub aqua, verbi gratia, quemadmodum si vas olei cadat in aquam, in abyssum, in mare, et frangatur, non se patitur oleum subter. Quomodo aqua super
Abbreviated transcription (Latin):
plabor delectationẽ dñĩ. illuminatio mea: qͥ a
ꝓteg& me templũ suum. salutaris m̃s ẽ. Q ua
dit me in tab̾naculo suo: in die malorũ meoꝵẜ.
Erit gͦ mͥ in domo habitatio. ꝑ om̃s dies uitȩ

Expanded text:
plabor delectationem Domini, illuminatio mea est: quia plabor delectationem Domini, illuminatio mea est: quia proteget me templum suum, salutaris meus est. 10.ndit me in tabernaculo suo, in die malorum meorum. Erit ergo mihi in domo habitatio per omnes d
Abbreviated transcription (Latin):
bona: nͥ ab illo eent qui simplicit᷑ bonꝰ ẽ. Le
ce quare habitare uolo in quit in domo dni:
ꝑ om̃s dies uitȩ meȩ. Dixi uob quare: ut
contemplantẽ nulla suggestio au̾tat. nulla
auferat alicuiꝰ potentia. nullum inimicum
patiar in contemplando. & ꝑfruar delicus
securus ipso dno deo meo. Quid fi& mͥ
Ut templum suum me ꝓtegat. ero templũ
eiꝰ: & ꝓtegar ab eo. Numquid tale templũ
dr̃: qualia sunt templa simulachrorũ. Si¬
mulachra gentium templis suis ꝓtegunt᷑
ero. Contemplabor ad delectationẽ: & ꝓte¬
gar aa salutem. Quam erit illa contempla¬
tio ꝑfecta : tam ista ꝑfecta ꝓtectio. Et qͣm
illua ꝑfectum gaudium contemplandi: tã
ꝑfecta etiam incorruptio sanitatis. Ad ista
duo u̾ba quȩ dixi. contempler delectationẽ
dni. & ꝓteg& templum eiꝰ. ꝑtinent illa duo
unde psalmus cepit. dñs illuminatio mea.
& salutaris m̃s. quem timebo: Quia conte¬

Expanded text:
bona, nisi ab illo essent qui simpliciter bonus est. 9. bona, nisi ab illo essent qui simpliciter bonus est. 9. Ecce quare habitare volo, inquit, in domo Domini per omnes dies vitae meae. Dixi vobis quare: Ut contemplantem, nulla suggestio avertat, nulla auferat alicujus potentia, nullum inimicum patiar in contemplando, et perfruar deliciis securus, ipso Domino Deo meo, quid fiet miUt templum suum me protegat, ero templum ejus, et protegar ab eo. Numquid tale est templum Dei, qualia templa sunt simulacrorum? Simulacra gentium templis suis proteguntero. Contemplabor ad delectationem, et protegar ad salutem. Quam erit illa contemplatio perfecta, tam ista perfecta protectio; et quam illud perfectum gaudium contemplandi, tam perfecta etiam incorruptio sanitatis. Ad ista duo verba quae dixit, contempler delectationem Domini, et protegar templum ejus, pertinent illa duo unde Psalmus coepit, Dominus illuminatio mea, et salutaris meus, quem timebo? Quia contem
Abbreviated transcription (Latin):
tes descendit: & stabimꝰ. & contemplabimur.
& magna delectatione ꝑfruemur. Loce dixit
hoc. & exclamattis desiderio quodam: speciei
nondum uisȩ. Eixeedat cor nr̃m omnia uisa.
excedat intentio uniu̾sas cogitationes ur̃as sol¬
lempnes excarne: eductas a sensibꝰ carnis. & una¬
ginatas nescio quo fantasmate. Totum ab animo
reicite : quiequid occurrerit negate. Cognos¬
eite infirmitatẽ cordis ur̃i: & quicquid occur¬
rerit qͦd cogitare possitis. dicite. ñ ẽ illud.
Non enm si illua eẽt: mͥ iam occurrisses. Lta
Adiunristi quotiens dixisti bonꝰ ẽ. Donum
simpler. ipsum bonum qͦ cuncta sunt bona.
Ipsum bonum ex qͦ cuncta sunt bona : ipsa ẽ
delectatio dñi. hanc contemplabimur. Lam ui¬
Qualis erit contemplatio in commutabilis boni &¬
et᷑̾ni: semꝑ eodem modo manentis: Quando¬
qͥdem ista quȩ dicunt᷑ bona: nullo pacto nos
delectarent. nͥ eẽnt bona. Eec alio pacto eẽnt

Expanded text:
tes descendit: et stabimus, et contemplabimur, tes descendit: et stabimus, et contemplabimur, et magna delectatione perfruemur. Ecce dixi hoc, et exclamastis desiderio cujusdam speciei nondum visae. Excedat cor vestrum omnia usitata, et excedat intentio universas cogitationes vestras solemnes ex carne, eductas a sensibus carnis, et imaginantes nescio quae phantasmata. Totum ab animo rejicite, quidquid occurrerit negate: cognoscite infirmitatem cordis vestri, et quia vel occurrit quod cogitare possetis, dicite: Non est illud; non enim si illud esset, mihi jam occurrisset. Ita adjunxisti, quoties dixisti, Bonum. Est bonum simplex, ipsum bonum quo cuncta sunt bona, ipsum bonum ex quo cuncta sunt bona: ipsa est delectatio Domini; hanc contemplabimur. Jam viqualis erit contemplatio incommutabilis boni, aeterni, semper eodem modo manentis? Quandoquidem ista quae dicuntur bona, nullo pacto nos delectarent, nisi essent bona; nec alio pacto essent
Abbreviated transcription (Latin):
gemꝰ quasi curiosrꝰ. & dicat iste. quid nos. qͥd
ipse acturus ẽ in illa domo. ubi cupit. & op¬
tat. & desiderat. & hanc unam. petit a dño.
habitare in ea om̃s dies uitȩ suȩ. Quid ibi
agis queso te: quid ẽ qͦd desideras : Audi
quid. Ut contempler delectationẽ dñi. Ecce
qͦd amo: ecce quare uolo habitare in domo
dni : ꝑ om̃s dies uitę meę. Habe tͥ magnum
specta culum: delectationẽ ipsiꝰ dñi contem¬
plari. U ult finita nocte sua: herere in luce
ipsius. Iunc enim erit mane nrm: noete tͣns¬
acta. Ende alio loco psalmus dicit: mane asta¬
bo tͥ & uidebo. & contemplabor te. Modo idõ
non contemplor: quia cecidi. Tunc astabo ł.¬
& contemplabor. Hec uor humana ẽ. Cecidit
enim homo. Et non mitteret᷑ qui eriger&: nͥ ce¬
cidissemꝰ. Nos cecidimꝰ: ille descenait. Ille as¬
cendit. nos leuamur: quia nemo ascendit. nͥ
solus ascendit. Leuat enim nos ad qͦs caden¬

Expanded text:
gemus quasi curiosius, et dicat iste, quid nos ipsi, gemus quasi curiosius, et dicat iste, quid nos ipsi, quid acturus est in illa domo, ubi cupit et optat, desiderat et hoc unum petit a Domino, habitare in ea omnes dies vitae suae. Quid ibi agis, quaeso te? quid est quod desideras? Audi quid: Ut contempler delectationem Domini. Ecce quod amo, ecce quare volo habitare in domo Domini per omnes dies vitae meae. Habet ibi magnum spectaculum, delectationem ipsius Domini contemplari. Vult finita nocte sua haerere in luce ipsius. Tunc enim erit mane nostrum nocte transacta: unde alio loco psalmus dicit: Mane astabo tibi, et contemplabor . Modo ideo non contemplor, quia cecidi: tunc astabo, et contemplabor. Haec vox humana est. Cecidit enim homo, et non mitteretur qui erigeret, nisi cecidissemus. Nos cecidimus, ille descendit. Ille ascendit, nos levamur: quia nemo ascendit, nissolus ascendit. Levat enim nos, ad quos caden