comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter hec faciam tibi iscł:
montes. creans rientũ ⁊
annũcians homini eloqͥ¬
um suũ. faciẽs matuti¬
nam nebulã ⁊ gradient
suꝑ excelsa terre. dñc d̾c¬

Expanded text:
propter haec faciam tibi, Israemontes, et creans ventum, et annuntians homini eloquium suum, faciens matutinam nebulam, et gradiens super excelsa terrae, Domin
Abbreviated transcription (Latin):
earum. ⁊ habebant a las
amphora utter t̾ram ⁊
celum: ⁊ dixi ad angłm
qui loquebatur inme.
Quo iste deferũt ampho¬
ram: ⁊ dixit adme: ut
edificetur ei domus in
terra cesterar. ⁊ stabili¬
basem suam. Estͣ tom nersus ium.¬

Expanded text:
 habebant alas amphoram inter terram et caelum et dixi ad angelum qui loquebatur in me quo istae deferunt amphoram et dixit ad me ut aedificetur ei domus in terra Sennaar et stabilibasem suam et conversus sum
Abbreviated transcription (Latin):
assur. det̾ra inqua imꝑabat rex farao. qui dicẽbat
mea sunt flumina ⁊ ego feci ea ⁊ inqua terra do¬
minabatur rex assyrus .i. magnus sensus .s. su
int̃pretatur. hii tales ducũtur int̾ra gala ad .i. de
nem. ut de tenebris minidi educti dealbentur ⁊
tunc non inuenietur locus millis quia ñ stngen¬
tur angustiis t̾re. s celi latitudine ꝑsiuentur.¬

Expanded text:
et cui imperabat rex Pharao, qui dicebat: mea sunt flumina, et ego feci ea ; et cui terrae dominabatur rex Assyrius, scilicet magnus sensus, id estinterpretatur; hi tales ducuntur in terram Galaad, id nem, ut de tenebris mundi hujus educti, dealbentur; et tunc non invenietur locus in illis, quia non constringentur angustiis terrae, sed latitudine coe
Abbreviated transcription (Latin):
Non erit se .e. ⁊ c̃. Quia oĩt iniqui quide euis ꝑsuasione inptus actionibus nati
unt. cũ eodem suo capite ferientur. Qluia ħ deantixͦ sunt accipienda uihoc aꝑit.¬
Indiebꝰ .e. scu .no. ⁊ pͥ .iiiii. er. qr tanta tunc signa monstraturus ⁊ crudelia ac
dura facturus est. ut adstuporem ꝑducat quos infine mũdi ĩuenerit. ⁊ pͥores pr̃es
helỹam ⁊ enoch qui u eiꝰ expugnacõnem seruati sunt. carnalis mortis timore ⁊¬

Expanded text:
« Non erit semen, etc. » Quia omnes iniqui, qui de ejus persuasione in pravis actionibus nati sunt, cum eodem suo capite ferientur. Quia haec de Antichristo accipienda sunt, iinvadet horror, quia videlicet tanta tunc signa monstraturus, et crudelia ac dura facturus est, ut ad stuporem perducat quos in fine mundi invenerit, et priores patres qui in ejus expugnationem servati sunt carnalis mortis dolore
Abbreviated transcription (Latin):
ta mors. auellatur de tab̾¬
naculo suo fiducia eius:¬
rex intitus: habitent in
tabernacilo illuis socil eiꝰ:
qui non est asꝑgatur m
eorsum radices euis sis¬
centur sursun au atte¬
ratur messis eius. Mlemo¬
ria illus ꝑeat de t̾ra ⁊ nõ
celebretur nom̃ eius in
plateis.Expellet eĩ deluce
intenebras. te orbe trãc¬

Expanded text:
mors avellatur de tabernaculo suo fiducia eiusrex interitus habitent in tabernaculo illius socii eius qui non est aspergatur in deorsum radices eius siccentur sursum autem adteratur messis eius memoria illius pereat de terra et non celebretur nomen eius in plateis expellet eum de luce in tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
netius deum manũ suã
⁊ contra omipotentẽ robo¬
ratus est. Cucurrit adu̾sus
ceruice armatus . oꝑut
cueni eiꝰ crassitudo ⁊ delate

Expanded text:
ersus Deum manum suam et contra Omnipotentem roboratus est cucurrit adversus cervice armatus est operuit faciem eius crassitudo et de late
Abbreviated transcription (Latin):
ribus eiꝰ aruina dependet.
abitabit incuntatibus
tis: que intuimulos sunt
redacte. Non ditabitur.
nec mutet in t̾ra radi¬
cem suam. nec recedet dͥe

Expanded text:
ribus ejus arvina dependet. Habitabit in civitatibus tis, quae in tumulos sunt redactae. Non ditabitur, nec mittet in terra radicem suam. Non recedet de
Abbreviated transcription (Latin):
ds ñ condempnabit frustra
uec om̃ipotens subu̾tit ui¬
dicium: quẽ constituit ali¬
um suꝑ terram aut quẽ
posunt suꝑ orbem quẽ fa¬
bricatus est. Si direxcerit
adeum cor suum sp̃m illiꝰ
⁊ flatum ad ce trahet. Defi¬
ciet om̃ic caro sumisiꝰ ⁊ ho¬

Expanded text:
s non condemnabit frustra, nec Omnipotens subvertet judicium. Quem constituit alium super terram? aut quem posuit super orbem, quem fabricatus est? Si direxerit ad eum cor suum, spiritum illius et flatum ad se trahet. Deficiet omnis caro simul, et ho
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ confrigitis pauperes. q̃¬
dicitis
dominis uris afferte ⁊ bibemus iurauit
⁊ leuabunt uos incõptis.
⁊reliqͥas mras in ollis flien¬
tibus. ⁊ per aꝑturas exibi¬
tis altera contra alteram
⁊ ꝓiciemini in armon di¬
cit dñs. Uenite ad bethel.
⁊ impie agite ad galgalam:
⁊ multiplicate preuarica¬
cionem ⁊ offerte mane
uictimas nr̃as triꝰ diebꝰ¬

Expanded text:
 confringitis pauperes qdominis vestris adferte et bibemus iuravit s in contis, et reliquias vestras in ollis ferventibus. Et per aperturas exibitis altera contra alteram, et projiciemini in Armon, dicit Dominus. Venite ad Beth-El, et impie agite: ad Galgalam, et multiplicate praevaricationem: Et afferte mane victimas vestras, tribus dieb
Abbreviated transcription (Latin):
exxt̾iqribus flagellis m̃tis. duriciam suo desid̾io ꝑcutit. ⁊ sic sanat eam. q̃ seara¬
mus seq̃r. p̃sentis uite oꝑacio ⁊ distisus signatur. qr .ui. die oĩa ꝑficiẽs hõiem con
ne in .uii. malũ attingat. quia hic pat̾nt erudiens atterit. s indie uidicu a u̾be
abscondit.
ie. Enũat mala p̾sentis uite ⁊ adiutaria dei. fames u̾itis est silẽtium ũbi dei.
quo sũbtracto tẽptaco carius ĩualestit. q̃ est bellũ. S d̾s ⁊ infame amorte aĩam

Expanded text:
exterioribus flagellis mentis duritiam suo desiderio percutit, et sic eam samus sequitur, praesentis vitae operatio et discursus signatur: quia, sexto die Deus omnne in septima malum attingat: quia hic paterne erudiens atterit, sed in die judicii a verbere abscondit. Enumerat mala praesentis vitae et adjutoria Dei. Fames mentis est silentium verbi Dei: quo subtracto, tentatio carnis invalescit, quae est bellum. Sed Deus etiam in fame a morte animam
Abbreviated transcription (Latin):
uen uidue: subuerterunt pauꝑm uiam. ⁊ o¬
presserunt ꝑiter mansuetos t̾re alii qͣi ona¬
gri indeserto egrediuntur ad opus suum: ui¬
gilantes q ad p̾dam p̃̾parant panem liberis
Igrum non suum demetunt: ⁊ iuineã eius
quẽ ui oppsserũt uindemiant. nudos duint

Expanded text:
em viduae. Subverterunt pauperum viam, et oppresserunt pariter mansuetos terrae. Alii quasi onagri in deserto egrediuntur ad opus suum, vigilantesque ad praedam, praeparant panem liberis. Agrum non suum demetunt, et vineam ejus, quem vi oppresserunt, vindemiant. Nudos di
Abbreviated transcription (Latin):
illud fictor siuis conflati¬
le. ⁊ ymagnen fanam.
iuuia sꝑauit infigm̃to
fictor eius. ut faceret simiiacra multa. Ne qͥ
dicit ligno expergistere. surge lapidi tacenti.
nũ quid ipse docere poterit: Ecce iste qui oꝑi¬
tus est auro ⁊ argento.

Expanded text:
illud fictor suus, conflatile et imaginem falsam, rauit in figmento fictor eius, ut faceret simulacra muta? uae qui dicit ligno: expergiscere: surge, lapidi tacenti: numquid ipse docere poterit? ecce iste coopertus est auro et argento,
Abbreviated transcription (Latin):
Pene soli boni bonasua ñ udent. q̃ aliũ uidenda p̃¬
bent. neclunã .i. famam boni oꝑis q̃ i tenebris
ambilantibus lucet. ħ ⁊̃ iob ñ extulit. q̃ plus tum̃¬
da. Tunc .n. q̃ alta arbor flatĩbus ampliꝰ agitatur.
q̃ ꝑ intelligenciam erat qi insemine ꝑ oꝑacõnẽ

Expanded text:
ene soli boni bona sua non vident, quae aliis videnda praebent, nec lunam, id est, famam boni operis, quae in tenebris ambulantibus lucet. Haec enim Job non extulit, quae plus timenda. Tunc enim, quasi alta arbor, flatibus amplius agitatur, quae per intelligentiam erat quasi in semine operationum
Abbreviated transcription (Latin):
Sciend̾ qd̾ ordinans nos dous uixͣ merita¬
singłoꝵ disponit. ⁊ t̾mirã ut uel malus
łir uuuat nepluribꝰ noceat. ł bonuis diu¬
ciuis uiuat. ut pluribus ꝓsitt ł tursas
malus duicius ut mala augeat. quibꝰ boni
chil posset facere om̃ipotens estimabãt eum.
cum ille implesset domor eoꝵ bonis. Quoꝵ¬

Expanded text:
d ordinat annos Deus juxta meritalorum, disponit et terminum, ut et malus breviter vivat, ne pluribus noceat, vel bonus diuius vivat, ut pluribus prosit: vel rursus malus diutius, ut mala augeat, quibus boni hil posset facere omnipotens, aestimabant eum. Cum ille implesset domos illorum bonis. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
ret super terram. absii ho¬
mine indeserto. ubi nullus
mortalium conmoratur.
ut impleret inuiam ⁊ deso¬
latam. ⁊ produceret hetbas
itentes Quis est pluuie

Expanded text:
ret super terram absque homine in deserto, ubi nullus mortalium commoratur? Ut impleret inviam et desolatam, et produceret herbas virentes? Quis est pluvi
Abbreviated transcription (Latin):
de. ⁊ insũb.e. ⁊c̃. Subaudis ut ego. ip̃e enĩ cͥcũdat
sibni decirem. deauo scͥptũ est. dñs regnauit decorem
induit. ip̃e aput nos insublune erigitur. cũ nr̃is mẽ¬
tibus in natuta ẽẽ inpenetrabilis demonstratur. ip̃e
undigens ñ est. ip̃e spetiosis uduitur uestibꝰ qr sc̃oꝵ¬
angłoꝵ choros. quos condĩs̾ inusum sui decoris assũp¬
sit. ⁊ ueluc qͣndam uestem głosam sibi eccm exhibet.¬

Expanded text:
 sunt.---Subaudis, ut ego. Ipse enim sibi circumdat decorem, de quo scriptum est: Dominus regnavit, decorem induit . Ipse apud nos in sublime erigitur, cum nostris mentibus in natura sua esse impenetrabilis demonstratur. Ipseindigens non est. Ipse speciosis induitur vestibus, qui sanctorum choros quos condidit, in usum sui decoris assumpsit, et velut quamdam vestem, gloriosam sibi Ecclesiam exhibet
Abbreviated transcription (Latin):
erba amos qͥ
fuit in pasto¬
ualibus thecrie
per israel indiebus or ie
regis uida ⁊ in diebris ierol¬
boam filu radas ioas re¬
gis israel ante duos anos¬
tere morus ⁊ dixit Ons¬

Expanded text:
erba Amos, qui fuit in pastoralibus Thecue per Israel in diebus Oziae regis Juda, et in diebus Jeroboam filii Joas regis Israel, ante duos ane motus, et dixit. An
Abbreviated transcription (Latin):
ledoꝵ luto comꝑatur. qr temꝑaliter concultata
despicitur. fauille assimilatur ⁊ cineri. qr ad solam
hanc mala ꝓuenisse estimant. que in ea exhiberi
tas uenit. s ãduunxit mͥ ut ip̃a ccudelitas atq
mutacio ñ sit in qualitate iuditis. s in mente patier¬

Expanded text:
lesia luto comparatur, quia temporaliter conculcata despicitur, favillae assimilatur et cineri, quia ad sola hanc mala pervenisse aestimant, quae in ea exhiberi tus es, adjunxit, Mihi, ut ipsa haec crudelitas atque immutatio non sit in qualitate judicis, sed in mente patie
Abbreviated transcription (Latin):
bertus iõb de malignis sp̃itibus dicit ecc̃a de ꝑseq̃ntibꝰ
qni eiꝰ itinera dissiꝑant. cum inquoꝵdam infirmoꝵ
mentibꝰ. u̾itatis uiã squalida ꝑsuasione ꝑturbant.
Inadiati ĩ mͥ ⁊ p̃. hsidiantes p̃ualent cum eos qͦs
aꝑge ad mala trah̾e neq̃um. bona simulando ꝑuer

Expanded text:
beatus Job de malignis spiritibus; dicat Ecclesia de persequentibus, qui ejus itinera dissipant, dum in quorumdam infirmorum mentibus, veritatis vias callida persuasione perturbant. Ipsi insidiantes praevalent, cum eos quos aperte ad malum trahere nequeunt, bona simulando per
Abbreviated transcription (Latin):
custodes tui quasilocti¬
sta et paruuli quasi lo¬
custe locustarum. Que¬
consicdunt in sepibus
indie frigoris: sol orͣtus¬
est cognitus locus earũ
ubi fuerunt. uormura

Expanded text:
custodes tui quasi locustae, et parvuli tui quasi locustae locustarum, qconsident in sepibus in die frigoris. Sol ortusest cognitus locus earum ubi fuerint. » A
Abbreviated transcription (Latin):
obsidionem hauri tibi.
extrue muntiones tuas.
Intra inlutum et calca.
subigens tene laterem. ⁊¬
comedet te ignis peribis
ut brucus. nultiplicare
ut locusta. pluris focesti
negociationes tuas qm
stelle sunt celi. prucus ex

Expanded text:
obsidionem hauri tibi. exstrue munitiones tuas: Intra in lutum, et calca, subigens tene laterem. comedet te ignis: peribisut bruchus: multiplicare ut locusta. Plures fecisti negotiationes tuas quam stellae sunt coeli: bruchus ex
Abbreviated transcription (Latin):
Omo despondit eam sibi in abraham ł cũ
eduxit eam de egẏpto ut ixorem hãt
sempit̾am. Scdo inmonte synai dãs ei
ꝓsponsalibus legis uisticiam ⁊ iudicum
⁊ unctam legi mĩam ut si pectaĩnt caꝑ¬
tinetur si penituerit renocetur. Tertio ĩ¬

Expanded text:
sibi in Abraham, vel cum eduxit eam de Aegypto, ut uxorem haberet sempiternam. Secundo in monte Sina, dans ei pro sponsalibus legis justitiam et judicium, conjunctam legi misericordiam, ut si peccaverit captivetur, si poenituerit revocetur. Tertio
Abbreviated transcription (Latin):
ciuntur malis qͣi ĩuentum ꝓlata displicẽt ei bo¬
tioꝵ uerba dicta r̾õnis s scunulos furoris exis¬
fensione palliare. Uñ subdit. arguis eñ. qͥ ⁊ĩ est
equa tͥ. ⁊ id̃o nullũ putãt hr̃e tumorẽ dñi nisi
eum quem adstulticiam sue ꝓfenlonis traxe

Expanded text:
tiuntur, malis quasi in ventum prolata displicent, nec bonorum verba dicta rationis, sed stimulos furoris exisfensione palliare, unde subdit: VERS. 3.-- « Arguis verbis eum. » Et nullum putant habere timorem Domini, nisi eum quem ad stultitiam suae professionis traxer
Abbreviated transcription (Latin):
calcab̾ olnuam ⁊ non ungeris oleo ⁊ mustũ⁊ non bi¬
bes uinũ ⁊ custodisti om̃ia p̾cepta iemiii. ⁊ om̃e opus
domus achab⁊ ambulasti in uoluptatib eoꝵ ut da¬
rem te in ꝑditõem ⁊ om̃s habitantes mea inubilũ
⁊obꝓbrium ppłi mei portabrtis. Nemichi qr fcus
sum sic̃ qui colligit ĩ au. Dicta captiuitate ⁊ edum torũ¬

Expanded text:
eris oleo et mustum et non bvinum et custodisti praecepta Omri et omne opus domus Achab et ambulasti in voluntatibus eorum ut darem te in perditionem et habitantes in ea in sibilum et obprobrium populi mei portabitis vae mihi quia factus sum sic
Abbreviated transcription (Latin):
nes uituitus est oculos
runt eam filii institoꝵ:
nec ꝑtranfiuit ꝑ eam le¬
enͣa adsilicem extendit¬
manũ suam. subuertit
aradicibus mont. un
penris riuos excidit.
ut ome preciosum uudteo¬
culus eiusrotunda ꝙ
fiumor scrutatus est.⁊

Expanded text:
nec intuitus est oculus runt eam filii institorum nec pertransivit per eam leaena ad silicem extendmanum suam subvertit a radicibus montes in petris rivos excidit et omne pretiosum vidit oculus eius profunda quoque fluviorum scrutatus e
Abbreviated transcription (Latin):
in lem sacerdoces. in semei doctores. ex hac enim tribu
magr̃oꝵ agmina pilllũlau̾nt. reliquetribus tacẽtur
q̃ non habebant aliqd̃ pͥullegium dignitatis.
tens est idem deus incarnatꝰ. qui fons patens recte domꝰ
dd̾. d̾r̃ quia ex dd̾ gn̾e ñr adnos redemptor ꝓcessit. ietłm
pacis intime m̃tem figũt pecĩor uͦ ⁊ menstruata est uł¬
tationt. menstruate namq ista polluctio est. q̃ ⁊ alie¬
na carne ñ tangitur. ⁊ sua carne inqͥnatur. Sic itaq

Expanded text:
 est sacerdotium. In Semei doctores accipiuntur: ex hac enim tribu magistrorum agmina pullularunt. Reliquas tribus tacuit, quae non habent aliquod privilegium dignitatis. tens est idem Deus incarnatus. Qui fons patens recte domus David dicitur, quia ex David genere noster ad nos Redemptor processit. Redempacis intimae mentem figunt. Peccator vero et menstruata est tatione. Menstruatae namque ista pollutio est, quia et aliena carne non tangitur, et sua carne inquinatur. Sic itaque
Abbreviated transcription (Latin):
mea ⁊ respondebo. Hon
accipiam ꝑsonam iuri ⁊
deum homini non equabo
Nescio .Ni. quam diu subsi¬
stam. ⁊ si post modicum tol

Expanded text:
mea, et respondebo: Non accipiam personam viri, et Deum homini non aequabo. Nescio enim quamdiu subsistam, et si post modicum toll
Abbreviated transcription (Latin):
sanctificentur et purificentur quod ab om̃ibus sacerdotibus faciendũ excrctt¬
mento ppłm sanctisicabat atqr munda bat. Multomagis aqua sale aspersa
diuinisq precibus sacrata scĩficat ppłmn atqz mundat. Et si sale asperso per
helyseum ꝓpħam sterilitas aque sanata ẽ. Qntomagis diumis precibus
satratus sal sterilitatem rerum auferet humanarum et comquinatos sci
ficat et purgat. et cetera bona multi plicat. et insidias dyaboli aduertit. et a
fantasinatis uersuciis hoĩes defendit. Quappter sunt noniulli uiri eccle¬

Expanded text:
sanctificentur et purificentur. Quod et omnibus sacerdotibus faciendupopulum sanctificabat atque mundabat: multo magis aqua sale aspersa, divinisque precibus sacrata, populum sanctificat atque mundat. Et, si sale asperso per Helisaeum prophetam sterilitas aquae sanata est: quanto magis divinis precibus sacratus sal sterilitatem rerum aufert humanarum, et coinquinatos sanctificat, atque mundat, et purgat, et cetera bona multiplicat, et insidias diaboli avertit, et a phantasmatum versutiis homines defendit? C. XXI. Non
Abbreviated transcription (Latin):
fit. ab loc a descernitur ꝙ
gedeon fẽcit unminente pug¬
ne ꝑiculo. Consultatio .u.
illa magis quam tempta¬
cio dei fuit. uñ achar ti¬

Expanded text:
fit. ab hoc autem discernitur quod Gedeon fecit pugnae imminente periculo. consultatio quippe illa magis quam temtatio dei fuit. unde et Achas
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ sem. aut duos mi¬
nus aut sexcentos annos¬
qnͣ uenit clsluuium aut
solec enim sic loqui scrip¬
tura nõ nunqͣm ut ⁊ si
modicum sr̃sit. uł desit:
cum natus ẽẽt sembi
nos suꝑ quingentos an¬

Expanded text:
tus est Sem, aut duo minus ad sexcentos quando venit diluvium, aut Solet enim sic loqui Scriptura nonnunquam, ut etsi modicum supersit vel desit, cum natus esset Sem, duos super quingentos an
Abbreviated transcription (Latin):
fidis ꝑ patrrorcham a dũis
t̾re emttur. Quia ad uacan¬
dami sap̃ie ⁊ frudencium ac¬
tioni sub follis misticorum
uctoꝵ tapqͣm sub fruc̃tuo¬
sis arborss non alit̾ pduato¬
eib quietus locus acquiri

Expanded text:
per patriarcham a dominis terrae emitur: quia ad vacandum sapientiae et studendum actioni, sub foliis mysticorum verborum, tanquam sub fructuosis arboribus, non aliter praedicatoribus quietus locus acquiri
Abbreviated transcription (Latin):
Nus qͣm in tota hac se¬
rie gnatõnum addi
erat in tota hac com¬
plexione nascencium
te quo ex cecis excep¬
doᷤ dici posset sicut
cbi de enocl ambula¬
uitq cum dño et
non apparuit quia

Expanded text:
Nusquam in tota hac serie generationum additerat in tota hac complexione nascentium, de quo a caeteris excepto dici posset, sicut ibi de Enoch ambulavitque cum Deo, et non apparui
Abbreviated transcription (Latin):
memoratio filbi sit. qr pͥncipium ẽ. ꝯ cum
clicrtur clix̾ deue fiat commemoratur. qr
u̾̃oum ẽ. ꝑ pͥncipium notat exoram̃ crea¬
ture existentis ab illo. ꝑ u̾bum ꝑfectionẽ
c̃ature. ab illo. ad ip̃m reuocate. ut for¬
metur imittando formam ĩ oi incõmuta¬
bilem. no̾ enim ht̃ nitam intormem ũbũ

Expanded text:
memoratio Filii fit, quia principium est; sed cum dicitur: « Dixit Deus, Fiat, » commemoratur quia Verbum est. Per principium notat exordium creaturae existentis ab illo; per Verbum, perfectionem creaturae ab illo ad ipsum revocatae, ut formetur imitando formam Verbi incommutabilem. Non enim habet vitam informem Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
na oꝑatur. qui iubet ut oꝑemur. ⁊ recte
quiesc̃ẽ cł̾r. quia post hec omnia opera re¬
quiem nobis p̃stabit. Quomodo pacerfa

Expanded text:
bona operatur, qui jubet ut operemur. Et recte quiescere dicitur: quia post haec omnia opera requiem nobis praestabit, quomodo paterfa
Abbreviated transcription (Latin):
quia iniustum est ut nullo merito
auit non naturai s uoluntatem
malam pumendam eẽ credendumẽ
nec euis naturam significatam. cũ
t̃. d corpus acreum esd tali uolunta
futurum. fecit tñ eum ꝓuidens n¬
ta de illo sua bonitate eẽt facturus¬
cipio malus conclitus. s cum sciret
beatus. quia plene beati
cet̃is ut deus ei que ad
laret. eum non prius ul
Quomodo autem beati ẽẽ
pocsunt: quib ẽ incerta
enim senserunt: nõ fuis¬
se chabolum in illa sisbli¬
iinatura angelorum
que suꝑ celestis est. sed
fortasse poss aliquid
illicitum delectare qͣm
delectacionem si pecca¬
re noluissent: lib̾o arbi¬
trio cohiberent. sicut ho¬
mo marime primus qui
pec̃ci penam: uoudum
hẽbat in menbris¬

Expanded text:
quia injustum est ut nullo merito amnet, non naturam, sed voluntatem malam puniendam esse credendum est; nec ejus naturam significatam esse cum uel corpus aerium, quod tali uoluntatfuturum, fecit tamen eum, providens quanta de illo sua bonitate esset facturusitio malum condidit, sed quia, cum sciret andoquidem plene beati ceteris, ut ei deus nec ea, quae ad laret? numquid ille prius ultQuomodo autem beati esse possint, quibus est incerta quidam senserunt, non fuisse diabolum in illa sublimi natura Angelorum, quae supercoelestis est; sed fortasse posset aliquid etiam illicitum delectare: quam tamen delectationem si peccare nollent, libero arbitrio cohiberent; sicut homo, maxime ille primus, qui peccati poenam nondum habebat in membris
Abbreviated transcription (Latin):
so sentiret. contesmpsit. in alũ
ut elig̃et bonum .i. noluit
amitc̃e qd habebat. ne senti¬
ret amittendo ꝙ amittere
non debebat.¬
Querttur. quomodo
loqui potuerunt. uł loq̃n¬
tem intellig̾e. qui non diclice¬
raut. uł inter loquentes cres¬
cenda. uł magisterio. sed eos
tales deus frc̃ecit. qui possent
loqui ⁊ disc̾e ab aliis si ẽẽt.

Expanded text:
 sentiret, contemsit malum, ut eligeret bonum, id est, noluit amittere quod habebat, ne sentiret amittendo quod amittere non debebatQuaeritur quomodo loqui potuerunt, vel loquentem intelligere, qui non didicerant inter loquentes crescendo, vel magisterio? Sed eos Deus tales fecerat qui possent loqui, et discere ab aliis si essent.
Abbreviated transcription (Latin):
lem: geratam significat. uñs adiminolã¬
dum ad ductus fuerat. Egressus ẽ ut ex¬
ẽceretur in campo. In hebreo legitur. Egr¬
essus est ysaat ut loqueretur in agrum
incliuata iam ue̾ꝑa. ubi significatur. ꝙ
lñs solus orabat inmonte: ⁊ ysaae qui ty¬
pus clñi fuit ad or̃onem quasi uirum ⁊¬
iustum domo egressum ⁊ ił nona hora
uł aute solis occasum spiritales uictim

Expanded text:
lem, Geraram significat, unde ad immolandum adductus fuerat. Egressus est, ut exerceretur in campo. In Hebraeo legitur: « Egressus est Isaac, ut loqueretur in agrum, inclinata jam vespera; » ubi significatur quod Dominus solus orabat in monte, et Isaac, qui typus Domini fuit, ad orationem quasi virum justum a domo egressum nona hora, vel ante solis occasum, spirituales victim
Abbreviated transcription (Latin):
Et erat eum fr̃ib.
ex duodecim filiis
natum cet̃is fr̃ib
ex abrahe styrpe
ꝓgenitis pͥtulit
Uñ amabat eum
iacob eo qd̃ in se¬
nectute genuisset
eum. Senescente
enum mundo filiꝰ
senectutis:¬

Expanded text:
Et erat cum filiis ex duodecim filiis natum caeteris fratribus ex Abrahae stirpe progenitis praetulit. ur: Amabat eum Jacob, eo quod in senectute genuisset eum. Senescente enim mundo, illucsenectutis
Abbreviated transcription (Latin):
de abraham dc̃m est. Om¬
nes enim qui supplantãt
uicia ⁊ uet̾em hominem
cum actib suis deponũt
⁊ mentis oculos ad dm̃i

Expanded text:
de Abraham dictum est. Omnes enim qui supplantant vitia, et veterem hominem cum actibus suis deponunt, et mentis oculos ad D
Abbreviated transcription (Latin):
S. Archa continet coruũ
⁊ columbam. ⁊ eccłia bon¬
os ⁊ malos. Coruus emis¬
sus ñ reu̾titur. ꝙ reꝓbi
illecebris cscłi in herentes
ꝑunt. Columba rediit
portans ramum oliue ui¬
rentib foliis in ore suo
qr ic̃i simplicitate gau¬
dentes munut pacis in
ore portant clicentes. cum

Expanded text:
. Arca continet corvum et columbam, et Ecclesia bonos et malos. Corvus emissus non revertitur, quia reprobi illecebris saeculi inhaerentes pereunt. Columba rediit, portans ramum olivae virentibus foliis in ore suo, quia sancti, simplicitate gaudentes, munus pacis in ore portant, dicentes: « Cum
Abbreviated transcription (Latin):
uxor ducatur filio suo. Iste
corporis sui. In utrac tñ
cã nominata sunt duo que¬
et cibos possessorib ꝑmittũ¬
tur. quia actualis uite tisus
unicuiq contelitur. ut seru¬
net uirtutum oꝑa ⁊ fructꝰ
uisticie metat inuitam et̾nã

Expanded text:
uxor ducatur filio suo, iste orporis sui. In utraque tamen causa nominata sunt duo et cibos possessoribus permittuntur, quia actualis vitae usus unicuique conceditur, ut seminet virtutum opera, et fructus justitiae metat in vitam aeternam,
Abbreviated transcription (Latin):
Quo serui climissi nec ꝑ¬
ducti ad locum sacrifitii
idei sunt. qui seruslicer
uiuentes ⁊ carnabiter sa¬
pientes non intellexerunt humilitatemr ⁊ pas

Expanded text:
uo servi dimissi, nec perducti ad locum sacrificii, Judaei sunt qui, serviliter viventes et carnaliter sapientes, non intellexerunt humilitatem et pas
Abbreviated transcription (Latin):
creatio filioram in hebreo
edificatõ dc̃a est. legitur
enim ibi ingred̾e ad an¬
tillam meam si quomodo
edificer ex ea forte hoc ẽ

Expanded text:
creatio filiorum in Hebraeo aedificatio scripta est. Legitur enim ibi: Ingredere ad ancillam meam, si quomodo aedificer ex ea; et ne forte hoc sit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ .s. Tota hec siña
figurata ẽ. isbi cre¬
natura fecit. s de
illo liabolus:⁊ ꝑ il¬
lum. ⁊ in sllo. quͤiiã
ꝓ impietate: ⁊ super¬
bia ec̾no igni defti¬
natus fũat. ad ip̃m

Expanded text:
. Tota haec sententia figurata est. Ubi crenatura fecit, sed de illo diabolus, et per illum, et in illo: qui jam pro impietate et superbia aeterno igni destinatus
Abbreviated transcription (Latin):
loco in quo nun:e es. ad aqͥ¬
lonemr⁊ meridiem. ad orien¬
tem. ⁊ occidentem. omnẽ t̾ram qͣ¬
conspicis. tibi dabo ⁊ semani tuo¬
isq in sempiternum. faciã¬
q sem̃ tuum siruit puluerẽ¬

Expanded text:
o nunc es, ad aquilonem et meridiem, ad orientem et occidentem. Omnem terram,conspicis, tibi dabo et semini tuoque in sempiternum. Faciamque semen tuum sicut puluere
Abbreviated transcription (Latin):
batus absq libis ero. Tulerunt gͥ uiri munera
et petuniam duplicemr ⁊ beniamin. descenderites
in egyptum ⁊ steterunt eoram ioseph. Quos cum ille
uidisset. ⁊ beniamin simisl p̃cepit clispensatori domuꝰ
sue cdlitens. Introdue uiros domum ⁊ occide uictimas
⁊ instrue conuiuium: qm̃ hocdie mecum sunt cõ
mesturi. fecit ille sicut fuerat imꝑa tum. ⁊ intro¬
durit uiros domum. Ibiq ext̾iti clixerunt mutuo pp̃
pecuniam qͣm retulimus pͥus in saccis nr̃is. introduct
sumus. ut deuoluat in nos calumpniam ⁊ uiolenten
subitiat seruituti. ⁊ nos ⁊ asmnos nr̃os. Quamobrem
in rp̃is forib accedentes ad clispensatorem locuti sũt
Qramus dñe ut aucdias. Iam ante descenclimus ut¬
emeremus escai. Quib emptis cum uenissemus ad
diu̾sorium ad puimus saccos nr̃os. ⁊ inuenimus
petuniam in ore saccoꝵ. Quam nunc in eodẽ pond̾e
portauimus. s ⁊ aliud acculimus argentum ut
emamus que nes cessaria nobis sunt. Non in nr̃a

Expanded text:
batus absque liberis ero. Tulerunt ergo viri munera, et pecuniam duplicem, et Benjamin: descenderuntque in Aegyptum, et steterunt coram Joseph. Quos cum ille vidisset, et Benjamin simul, praecepit dispensatori domus suae dicens introduc viros domum et occide victimas et instrue convivium quoniam mecum sunt comesuri meridie fecit ille sicut fuerat imperatum et introduxit viros domum ibique exterriti dixerunt mutuo propter pecuniam quam rettulimus prius in saccis nostris introducti sumus ut devolvat in nos calumniam et violenter subiciat servituti et nos et asinos nostros quam ob rem in ipsis foribus accedentes ad dispensatorem locuti sunt oramus domine ut audias iam ante descenemeremus escas; quibus emptis, cum venissemus ad diversorium, aperuimus sacculos nostros, et invenimus pecuniam in ore saccorum, quam nunc eodem pondere reportavimus. Sed aliud attulimus argentum, ut emamus quae necessaria sunt. Non est in nostra
Abbreviated transcription (Latin):
genuito filios ⁊ filias. Et
ft̃i sunt clies caynã ñgenti
decem anni. ⁊ mortuus est. uix
et genuit. iardh. Et uixit
malalehel pꝰqͣm genuit ia¬

Expanded text:
genuitque filios et filias et facti sunt omnes dies Cainan nongenti decem anni et mortuus est vixitet genuit Iared et vixit Malalehel postquam genuit Ia
Abbreviated transcription (Latin):
uii. annis. genuitq filios
et filias. Et fc̃i sunt om̃s
dies sech nongentorum .xii.
annorum. ⁊ mortuus est
uixit uero henios: nonagin¬
ta annis: ⁊ ge nuit caynam
clies henos nongentorum

Expanded text:
 annis genuitque filios et filias et facti sunt omnes dies Seth nongentorum duodecim annorum et mortuus est vixit vero Enos nonaginta annis et genuit Cainan dies Enos nongentorum
Abbreviated transcription (Latin):
qui dedicatõ int̾pͣr. quia
repdi in p̃senti nita: spei
sue radicem figunt. et
ad amore in marces ibi¬
lis hereditatis arrescunt
firina tadice. maledixi
pisleritulini enis statĩ
in gñacione iustorum
enoch. ab adam septimuꝰ

Expanded text:
qui dedicatio interpretatur, quia reprobi in praesenti vita spei suae radicem figunt, et ab amore immarcescibilis haereditatis arescunt. firma radice, et maledixit pulchritudini ejus statim. » In generatione justorum Enoch ab Adam septimus
Abbreviated transcription (Latin):
qñ ista fieri potue¬
runt. si .N. postea
quam ioseph uenit
in egyptum quom
temꝑis colligit᷑ in¬
eos uenisse cum pĩe

Expanded text:
 ista fieri potuerint: si enim postea quam Joseph devenit in Aegyptum, quo temporis colligieos venisse ad e
Abbreviated transcription (Latin):
sib hereticis ⁊ blasphe¬
mis assertionib mechat᷑
s fidei puricatem ut cõ¬
scientia custodit. corde cre
mala faciant.pedes ne
malum curtint. uisus

Expanded text:
sensibus haereticis, et blasphemis assertionibus, moechatur, sed fidei puritatem in conscientia custodit, corde circmala faciant, pedes, ne in malum currant: visus
Abbreviated transcription (Latin):
diei ad solem specialit̃. qd̾ sub¬
uinctum ẽ ⁊ nocti. ad lunamet
stellas ꝑtineat. qd uͦ additur lu
at. que qtio ẽq incedunt lucem
circumferunt. unde ãoiunt te¬
nebrosa cuncta relingunt. Si q̃¬
ratur quale potuit ẽẽ. lumen
cdiurnum añ c̃ationem sid̾ura
respondemus. quale iudemus
solis ortu ꝓximande. nec dum
is stellarum dies. s minime sol

Expanded text:
diei, ad solem specialiter; quod subjunctum, et nocti, ad lunam et stellas pertineat; quod vero suat; quae quocunque incedunt, lucem circumferunt; unde cum absunt, tenebrosa cuncta relinquunt. Si quaeratur quale potuit esse lumen diurnum ante creationem siderum, respondemus quale videmus solis ortu proximante, necdum ais stellarum dies, sed minime sol
Abbreviated transcription (Latin):
tam pauci non po-¬
elligendum ẽg hoc
⁊̃ de angelis dici. ad
quorum societatatẽ
de mundo tnseun¬
des apponuntur sc̃i

Expanded text:
tam pauci non potelligendum ergo hoc etiam de angelis dici, ad quorum societatem, de mundo transeuntes, apponuntur sancti.
Abbreviated transcription (Latin):
manicatam sine
qd̃ ad talos usq
descenderet ⁊ mani¬
b artificis mira ẽet
uarietate clistinc¬
cal. Antiqui enim
magis colobus .i. ues¬

Expanded text:
manicatam, sive quod ad talos usque descenderet, et manibus artificis mira esset varietate distinccas: Antiqui enim magis colobiis u
Abbreviated transcription (Latin):
Aiunt hebrei lamech diu
uiuentem caliginem occu¬
lorimi intutrisse adolesoẽ¬
tem ducẽ ⁊ rectorẽ. tan̾ie
huisse. excercens ergo ue¬
nationem tagigitam di¬
serit. quo adoles cens in¬
dicauit. casuq cap̾m int̾¬

Expanded text:
Aiunt Hebraei Lamech diu vivendo caliginem oculorum incurrisse, et adolescentem ducem et rectorem itineris habuisse. Exercens ergo venationem, sagittam direxit quo adolescens indicavit, casuque Cain int
Abbreviated transcription (Latin):
cia. que m̃itis quietem am¬
iserant. qr eis sp̃c ñ inuitte¬
batur. s suꝑferebatur qͣi
podens naturam a confu¬
sione in melius reuocare
de iñ ꝑ totum hꝰ scͥpture
textumui quasdam oposã
etates uidemiũ. lic quati
inseptua quiec spetur:⁊
eas hr̃e similitulinem .ui.
clierum quib fcã sunt que
dũ fecisse scͥptura cõmem¬
orat. primordium gĩis hu¬
mani. quo istaluce susce¬
pit. comparatur. pͥmo die
qiuo deus lucem fecit. hec
etas tanqͣm infancia est
tocius scłi. qd tanquam
unum hominem ꝓporti¬
one sue magnitudine m
cogitamus. h̃o enim cum
primo naicirur in lucem
infantiam agit. pͥmam
etatem. que tenditurab
adam usco ad noe ꝑ gene¬
rationes decem cdilumium

Expanded text:
ia, quae mentis quietem amiserant, quia eis spiritus non innitebatur, sed superferebatur: quasi potens naturam a confusione in melius revocare. Deinde per totum hujus Scripturae textum sex quasdam operosas aetates videmus, licet quasi a quies speretur; et eas habere similitudinem sex dierum, quibus ea facta sunt, quae Deum fecisse Scriptura commemorat. Primordium enim generis humani, quo ista luce frui coepit, comparatur primo diei quo lucem Deus fecit. Haec aetas tanquam infantia est totius saeculi, quod tanquam unum hominem proportione magnitudinis suae cogitamus. Homo enim cum primo nascitur in lucem, infantiam agit primam aetatem, quae tendit ab Adam usque ad Noe generationibus decem: diluvium
Abbreviated transcription (Latin):
bRe. Igitur dominus
sulphur fetor carniꝰ¬
Ignis acdor carnalis
desiderii. Cum domi¬
nus carnil scelera
punire decreuisset¬
qualitate ultionis
innotuit maculam
enim fecet. ignis ar¬
det.Qui ergo ad ꝑ¬
tore arserant in re
runt: ut ex iusta pe¬

Expanded text:
 Igitur Dominus Sulphur, fetor carniignis, ardor carnalis desiderii; cum Domnus carnis scelera punire decrevissetqualitate ultionis innotuit macula nim fetet, ignis ardet; qui ergo ad tore arserant, jure runt, ut ex justa p
Abbreviated transcription (Latin):
meclietas.⁊ ordina¬
ta integritas. sig¬
uificatur qđ in
medio parodisi
plantatum ⁊ scĩe
uoni ⁊ mali dictũ
q aĩa que debet in
dm̃ excendi. si deo
deserto ad se cõuer¬
sa fu̾it. ⁊ potencia
sua sñ d̾o frui uo¬
luerit. pena seq̃nte
exꝑiendo eliscet
quid sit int̾ bonũ
lum quo cecidit
⁊ hoc erit gustasse
de ligno scie boni¬

Expanded text:
medietas et ordinata integritas signatur, quod in medio paradisi plantatum, et scientiae boni et mali dictum: quia anima, quae debet in Deum extendi, si Deo deserto ad se conversa fuerit, et potentia sua sine Deo frui voluerit, poena sequente experiendo discit quid sit inter bonum lum quo cecidit: et hoc erit ei gustasse de ligno scien
Abbreviated transcription (Latin):
uit omnem substanciam qͥ
erat suꝑ t̾ram. ab homine
usq ad pecus. tam reptile
quam uolutres celi. ⁊ deleta
sunt de t̾ra. remansit autem
solus noe ⁊ qui cum eo erãt
in archa. obtinueruntq ac̃¬

Expanded text:
it omnem substantiam quae erat super terram ab homine usque ad pecus tam reptile quam volucres caeli et deleta sunt de terra remansit autem solus Noe et qui cum eo erant in arca obtinueruntque a
Abbreviated transcription (Latin):
cum lam nudata ẽẽnt ca¬
cumina montium. scd̃m
narratõis ordinem. quod
recapitislatione pot̃ solui
ut post̾ius narrata intel

Expanded text:
cum jam nudata essent cacumina montium, secundum narrationis ordinem? Quod recapitulatione potest solvi, ut posterius narrata intel
Abbreviated transcription (Latin):
ex illo Aquabantur pecera . ⁊ os eius granli lapice¬
claudebatur. Mosq erat ircunctis ouib og̃gatis
ponerent. Dir̃q ad pastsieaa. fr̃s unde eftis: Qui
responderunt: de haran. Quos interogans. Nunqid
ait. nostis laban filium nachor: uixerunt. sloui¬
mus. sanus ne est inquid: ualet inquinunt
Et erce rache fila eius uenit tum grege suo

Expanded text:
ex illo adaquabantur pecora, et os ejus grandi lapiclaudebatur. Mosque erat, ut cunctis ovibus congregatis ponerent. Dixitque ad pastores: Fratres, unde estis? Qui responderunt: De Haran. Quos interrogans, Numquid, ait, nostis Laban, filium Nahor? Dixerunt: Novimus. Sanusne est? inquit. Valet, inquiunt: et ecce Rachel, filia ejus venit cum grege
Abbreviated transcription (Latin):
AG̃. Quod hñt latiniu
cocdices adorauit suꝑ capitt
uirge eins. Non nulliemen¬
Dacrus hñt. Adorauit suꝑ

Expanded text:
 Quod habent Latini codices, « Adoravit super caput virgae ejus, » nonnulli emendatius habent: « Adoravit su
Abbreviated transcription (Latin):
deus sarram sicut ꝓmiserat. ⁊ inpleuit que locitꝰ
est. Concepitq ⁊ peꝑit filium insenecue sua¬
tempre quo p̾dixerat ei deus. uocauit autem
abraham nomen filii sui quem genuit ei sal

Expanded text:
plevit quae locutus est. Concepitque et peperit filium in senectute suatempore quo praedixerat ei Deus. Vocavitque Abraham nomen filii sui, quem genuit ei Sa
Abbreviated transcription (Latin):
debant si clausierãt
intelligamins eos
cculos aꝑtos fuiue
posqͣm de fructu eꝰ¬
comederunt. quib
se nidos ui debant
⁊ displieebant .i.
simplicitas dispłi¬
cet. Cumquis ent̃
ceciderit ab irtira
buice ũitatis nichil
est: unde suꝑbla
plac̃e uelit. nisifr¬
audilentis sirnu¬
lationib. hirie . N.
ipocrisis nascitur
uidentur cordati qͥ
decipe potuerunt q̃
uoluerunt.

Expanded text:
debant si clausi erant intelligamus eos oculos apertos fuisse, postquam de fructu comederunt, quibus se nudos videbant, et displicebant: id simplicitas displicet. Cum quis enim ceciderit ab intima luce veritatis, nihil est unde superbia placere velit, nisi fraudulentis simulationibus. Hinc enim hypocricis nascitur, videntur cordati, qui decipere potuerunt quem voluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
transitor. a quo hebrer.a.
transitores. ul hebei sũt
qui de p̾sentib ad fut᷑a
de caducis ad mansura

Expanded text:
transitor, a quo Hebraei, id est, transitores. Veri Hebraei sunt, qui de praesentibus ad futura, de caducis ad mansura
Abbreviated transcription (Latin):
In p̾cedentib filie loch uͥ¬
gies fuisse clñe. ⁊ ip̾̃e ad
sodomitas dixit. Etce due
quidam arbitrant᷑ eas
q̃ uiros hũerunt in todo¬
cum pr̃e exitie. s hebrei¬
ca u̾itas h̃t̃. Egressus est
loch ⁊ locutus est ad sp̃o¬
sos qui accepturi erapt
filias enis uirgines gͣ
filie nec dum t̾uerant
matrimonio copulate

Expanded text:
In sequentibus filiae Loth virgines esse dicuntur. Et ipse ad Sodomitas dixit: Ecce duaeQuidam arbitrantur eas, quae viros habuerunt, in Sodocum patre exisse. Sed Hebraica veritas habet. « Egressus est Lot, et locutus est ad sponsos qui accepturi erant filias ejus: » virgines ergo filiae necdum fuerant matrimonio copulat
Abbreviated transcription (Latin):
iacob. Noli ita obsecro. s si in¬
umi gr̃am in oculis tuis. acci¬
pe nuinusculum de manibus
meis. Sic enim uicli faciem¬
tuam quasi uiderim uultum
dei. Esto in ꝓpicuis. ⁊ suscipe
bñdictionem quam attulitͥ
⁊ quam donauit michi deuss
tribuens hec omuia. uix fr̃e
compellente suscipiens ait
Gracliamur simisl. eroq so
cĩus it̾iis tui. clixitq iacob
Hosti domine mi. qd ꝑuuloᷤ
ham teneros ⁊ oues ⁊ boues
fetas mecum. Quas si plus in
ambulando feccro la bore mo¬
rientur. una die cuncti greges
p̃cedat dñs meus ante seru¬
um suum. Et ego sequar pa¬
illatim uestigia eius. sicut
uideo ꝑuulos meos posse do

Expanded text:
acob: Noli ita, obsecro: sed si inveni gratiam in oculis tuis, accipe munusculum de manibus meis: sic enim vidi facieam, quasi viderim vultum Dei: esto mihi propitius, et suscipe benedictionem quam attuli tibi, et quam donavit mihi Deus tribuens omnia. Vix fratre compellente suscipiens, ait: Gradiamur cius itineris tui. Dixitque Jacob: Nosti domine mi, quod parvulos habeam teneros, et oves, et boves foetas, mecum: quas si plus in ambulando fecero laborare, morientur una die cuncti greges. Praecedat dominus meus ante servum suum: et ego sequar paulatim vestigia ejus, sicut videro parvulos meos posse, do
Abbreviated transcription (Latin):
supbi laborent
cotclie conantes
malum in e̾atorẽ
referre. ⁊ si quid bonl faciunt scbitribu¬
ere. Mulier quam de listi michl .s. quasi
ad hee data sit ut ñ ip̃a obecliret uiro

Expanded text:
superbiae laborent hodie conantes malum in Creatorem referre, et si quid boni faciunt, sibi tribuere. « Mulier quam dedisti, » etc. Quasi ad hoc data sit, ut non ipsa obediret viro
Abbreviated transcription (Latin):
in .u.t .ĩ. ubi nos pilosum
posuimus. in hebreo habet
seyr. uñ: esau sicut alsbi
legius seyr .i. pilosus dẽe

Expanded text:
 etc. Ubi nos « pilosum » posuimus, in Hebraeo habetur seyr  ; unde Esau, sicut alibi legimus, seyr, id est pilosus d
Abbreviated transcription (Latin):
Nb. faciamul. ho.¬
płalitas ꝑsonarum
statim unitas deita¬
tis cum dicitur. et
ad ymaginẽ nr̃am
s ita dc̃mẽ. fecit
ad ymaginẽ suã
narum ut ples de¬

Expanded text:
 Faciamus hopluralitas personarum statim unitas deitatis, cum dicitur: « Ead imaginem nostram; sed ita dictum est: « Fecit ad imagnarum, ut plures de
Abbreviated transcription (Latin):
a. dan auclitus est. frerai¬
tus eorum equorum eius¬
qui non solum coluber. s
nutus esse ꝑbibetur. ꝑ ciuem eligne aduentꝰ¬
demita autem angustior est qͣm uiã. Est ergo

Expanded text:
A Dan auditus est fremitus equorum ejusqui non solum coluber, sednutus esse perhibetur, per quem digne Antisemitam angustiorem esse quam viam? Fit ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ciis. heȩ recapttislat ut osten¬
dat quo paradisum deus
plantauit. ⁊ eiecit deus de
tra omue lignum ⁊c̃. Iam
enum tunc ꝓdierat de t̾ra
ligna institicta in paracliso
ꝓduxit in manifesto. ⁊ in
tempore suo. que iam cau¬
dam codices hñt. eden. ad
ortum. ex quo possumus
connicẽ paraclisum in oriẽ¬
te situm. Uͥciunq aũ scit
scimus eum t̾renum Ce
⁊ int̾iecto occeano⁊ mon¬
tib oppositus. remotissimũ
a nr̃o orbe in alto situm ꝑ¬
tingentem us ad lunarẽ
circislum. uñ. aq̃ clilunii

Expanded text:
ciis. Deinde hoc recapitulat ut ostendat quomodo paradisum Deus plantavit. « Et ejecit Deus de terra omne lignum, » etc. Jam enim tunc produxerat terra ligna instituta in paradiso, produxit in manifesto, et in tempore suo, quae jam caudam codices habent: « Eden ad Ortum. » Ex quo possumus conjicere paradisum in Oriente situm. Ubicunque autem sit, scimus eum terrenum esse, et interjecto Oceano, et montibus oppositis, remotissimum a nostro orbe, in alto situm, pertingentem usque ad lunarem circulum; unde aquae diluvii
Abbreviated transcription (Latin):
us enim ex urente tristia
betur. ⁊ quasi post defeftum
so fonte uisioins suꝑno
rore asꝑgiur. Ibi non suffi

Expanded text:
entis exurente tristitibetur, et quasi post defectum so fonte infusione superni roris aspergitur, ibi non se suffi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ metaphoram significati ꝙ
icͥpturas sc̃as clie ac noc̾te me¬
ditans. studium suum: ded̾i
ad laborandum ⁊ iõ ei oñis
tribus seruiant qͣi mag̃ro
sdona portances.

Expanded text:
 metaphoram significari quod, Scripturas sanctas die ac nocte meditans, studium suum dederit ad laborandum, et idcirco ei omnes tribus serviant, quasi magistro dona portantes.
Abbreviated transcription (Latin):
in magnarum reꝵ¬
reuelationib fi̾ so¬
let. uñ intelligen¬
nitum ỹsaac ut cõ¬
firmaret bñclictio¬
nem in iacob. eui¬
potius irascendum
lit. In adam quoq¬

Expanded text:
in magnarum rerevelationibus fieri solet. Unde intelligennitum esse Isaac, ut confirmaret benedictinem in Jacob, potius irascendum lit. In Adam quoq
Abbreviated transcription (Latin):
gauit aquas itife¬
gauit ab eis ari¬
tatis sue fluctibus
aridam .i. animã¬
dm̃ sicientem con¬
turbent. & liceat

Expanded text:
in unum aquas infevisitque ab eis aritatum suarum fluctibus, aridam, id est, animam sitientem Deum conturbent: liceat
Abbreviated transcription (Latin):
dei licet in aliena t̾ra semi¬
tanta ei. ordei fertilitas
futt. uñ melius arbitror
qd hetur in hebreo. ⁊ od̾
aquila tͣnstulit inueritĩ
illo anno centuplum esti
matum. tatent añ scͥptu¬
ra genus frugũ qd̃ mttu
multiplicationem:

Expanded text:
tc. Licet in aliena terra semitanta ei hordei fertilitas fuerit. Unde melius arbitror quod habetur in Hebraeo, et quod Aquila transtulit: « Invenit in illo anno centuplum matum. Tacens enim Scriptura genus frugum quod centmultiplicationem
Abbreviated transcription (Latin):
tas bona ẽ. Quid᷑. qd̾ ysaat
non esau quem uoluit sed
lacob quem noluit bñdixtt
Iusti hominis qͣntum ad
conscientiam uoluntas bo¬
na est. Dens uero solus de
futuris iuditat. ysaac hu¬
mano more filium maio¬
rem bñdicendum putau¬
est cognitor mi norem
ostendit. ut non hominic
ostenderet bñclictionem
s dei. Iõ in nuimeris ad mo¬
ponite nomen meum cuꝑ
filii irł. Ego eln̾s bñdicam
eos. sacerdotis est bñdr̃e
di effectum ut

Expanded text:
tas bona est, quid est quod Isaac non Esau quem voluit, sed Jacob quem noluit, benedixit? Justi hominis, quantum ad conscientiam, voluntas bona est: Deus vero solus de futuris judicat. Isaac humano more filium majorem benedicendum putavest cognitor, minorem ostendit, ut non hominis ostenderet esse benedictionem, sed Dei: ideo in Numeris ad MoPonite nomen meum super filios Israel. Ego Dominus benedicam eos . » Sacerdotis est benedicere, Dei effectum t
Abbreviated transcription (Latin):
ad qͣm contemplandã
⁊̃ ꝓximum diligendo.
sicut seip̃m qͣntum po¬
test edificat. posteriora

Expanded text:
ad quam contemplandam, etiam proximum diligendo sicut seipsum, quantum potest, aedificat. Posteriora
Abbreviated transcription (Latin):
indicii aute indicii diem
p̃uenit. qui cum tranqui¬
litade iudicat. itc maiora cri¬
mina titarde credantur
⁊ ueratiter agnita cici¬
us pimiantur.i.¬

Expanded text:
dicii ante judicii diem praevenit: qui cum tranquillitate judicat, ut majora crimina tarde credantur, et veraciter agnita citius puniantur.
Abbreviated transcription (Latin):
reart lerus fillis suis sit. ⁊ dom¬
ui sue. post se. uitͣ tustodiant¬
uiam domini. ⁊ faciant iusti¬
ciam ⁊ iuclicium. ut ad ducał toci
dominus p̃p abraham omnia
que locutus est ad eum. uix¬

Expanded text:
 domui suę post se, ut custodiantdomini et faciant iustitiam et iudicium, ut adducat dominus propter Abraham omnia, quę locutus est ad eum. I
Abbreviated transcription (Latin):
tale qd̃ omnino mori non
factum est ppͣ peccͥatum ñ
mortale qđ erat. s mortu¬
um qid̃ non fieret nisi pec¬
caret. aĩale enum ẽ hoc cor¬
pus. sicut primi hominis

Expanded text:
non factum est per peccatum non mortale, quod erat; sed mortuum, quod non fieret nisi peccaret. Animale enim non est hoc corpus, sicut primi hominis
Abbreviated transcription (Latin):
Duricia infidelitatis qua
abiecta ꝑcipitur daptisinꝰ
uite pattores autem sũt
do lapide ꝑiacob adaqua
eorum coĩdib quos ꝑte¬
destinauit ad sacramen¬
trun bapi abluuntur un¬
da purificatiotris:¬
dixito iacob. ad huc multum cliei suꝑ ẽ: Nec ͤ tem¬
pus ut reducantur ad caulas greges. uate ante
potum ouib ⁊ sit ad pastum eas reducite. Qui reder¬
unt. Non possumus donet omnia petora congreg¬
entur. ⁊ amoueamus lapidem de ore putei. ut
adaquemus greges. ad huc loquebantur: ⁊ecce
rachel ueniebat. cum ouib patris sui. am gre

Expanded text:
itatis, qua abjecta, percipitur baptismus vitae. Pastores autem sunt to lapide, per Jacob adaquareorum cordibus quos praedestinavit ad sacramentum baptismi, abluuntur unda purificationisDixitque Jacob: Adhuc multum diei superest, nec est tempus ut reducantur ad caulas greges: date ante potum ovibus, et sic ad pastum eas reducite. Qui responderunt: non possumus, donec omnia pecora congregentur, et amoveamus lapidem de ore putei, ut adaquemus greges. Adhuc loquebantur, et ecce Rachel veniebat cum ovibus patris sui: nam gre
Abbreviated transcription (Latin):
dreas ⁊ cet̾i ioħ̃is clis¬
cipuli fc̃i sunt lisci¬
cdine completa sunt
seq̃ns significat hyt¬
toria narrans qͦmo¬
do iudas intrauit
ad thamar q̃ idem
significat qd̃ srie.

Expanded text:
dreas, et caeteri Joannis discipuli facti sunt discidine haec completa sunt sequens significat historia, narrans quomodo Judas intravit ad Thamar, quae idem significat quod Sue.
Abbreviated transcription (Latin):
gee cłr onix. antiqͣ tnsiatio
unuslus ẽ ignei coloris ⁊ clr
illustrate tenebras noctis. pea¬
sius ẽ uiridis. unde g̃or a po
in paradico poi̾tum lixit

Expanded text:
r ὄνυξ. Antiqua translatio unculus est ignei coloris, et dicitur illustrare tenebras noctis. Prasius est viridis, unde Graece a pin paradiso positum jam
Abbreviated transcription (Latin):
simus consid̃are copiam. cas¬
tus erat cumspierit impu¬
clicitiam domine. sapient
cum cliligenti inuestigatio¬
ue fratrum animos explo¬
rabat. qualit̃ sentirent de
fr̾e suo ut̾io. Iustus erat
in adhibitione. delinquen¬

Expanded text:
sumus considerare copiam. Castus erat, cum sprevit impudicitiam dominae; sapiens, cum diligenti investigatione fratrum animos explorabat, qualiter sentirent de fratre suo uterino; justus erat in adhibitione di
Abbreviated transcription (Latin):
Quia sunt aoͦꝵꝵ
animancia que ñ
reptando s natan¬
do. ⁊ peclib ambu¬
lando incedunt
sunt ⁊ uolatilia q̃¬

Expanded text:
quia sunt aquarum animantia, quae non reptando, sed natando, vel pedibus ambulando incedunt, sunt inter volatilia q
Abbreviated transcription (Latin):
picantur: eampͥus lepram
tuisse uocatam.⁊ pͥea pͥnci¬
pem cum lepra sarath dita
ẽ cliũsa. Scribitur enim
tau. qd̾ a trib suꝑioribus¬

Expanded text:
picantur eam prius lepram fuisse vocatam, et postea principem, cum lepra sarai dicatuest diversa. Scribitur enim tau; quod a tribus superioribus