comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Corda enim cũ manib leuat: quio¬
rationem suam operib roborat.
Nam quisquis orat s operari dissi¬
mulat: cor letat. &. mantis ñ letiat.
Asquis uero operatur ꝙ ñ orat: ma¬
eccłiam. qui ꝓlixas ad dm̃ preces
hñt.s uitam deprecantium ñ hñt
lam ꝓmissa celestia peticionib se¬
quuntur: oꝑib fugitnt. Hi non¬
numquam ꝙͣ lacrimas in oratio¬
ne percipitnt: s cũ post orationis

Expanded text:
corda vero cum manibus levat qui orationem suam operibus roborat. Nam quisquis orat, sed operari dissimulat, cor levat et manus non levat; quisquis vero operatur et non orat, maesiam, qui prolixas ad Dominum preces habent, sed vitam deprecantium non habent. Nam promissa coelestia petitionibus sequuntur, operibus fugiunt. Hi nonnunquam lacrymas in oratione percipiunt: sed cum post orationis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ corrigi loquenão possunt. silen¬
tium consensum ẽẽ ꝑtimescat: tit sic
doloris occultet:uit sic malitiolis mu¬
mus benignitatis exhibeat. ne tñ
per grãm a iure rectitudinis exce¬
datnt cuncta proximis que p̃ualet
mmpendat. sed hec impendendo ñ
timeat: ut sic inbonis quȩ exhibet.
tumoris precipitium paneat. neta¬
men a bom exercicio torpescat: nt sic
que possidet tribuat. quatinꝰqnͣ¬
ta sit largitas remimerationis attẽ¬
datꝰ. ne cum terrena largitur suam
plusquam necẽẽ est iopiam cogi¬
tet:et in oblatione muñis hilarita¬
tis lumen tristicia obsctret. Caritaᷤ
numera opera muitiformiter accen

Expanded text:
cum corrigi loquendo possunt, silencum corrigi loquendo possunt, silentium consensum esse pertimescat; ut sic  virus doloris occultet; ut sic malevolis munus benignitatis exhibeat, ne tamen per gratiam a jure rectitudinis excedat; ut cuncta proximis, quae praevalet, impendat, sed haec impendendo non tumeat; ut sic in bonis quae exhibet tumoris praecipitium paveat, ne tamen a boni exercitio torpescat; ut sic quae possidet tribuat, quatenus quanta sit largitas remunerantis attendat, nec cum terrena largitur, suam plus quam necesse est inopiam cogitet, et in oblatione muneris hilaritatis lumen tristitia obscuret. Bene ergnumera opera multiformiter accen
Abbreviated transcription (Latin):
pondeat.ut erga procaces manstie¬
uidmem longanimitatis exhibeat.
tit malicie peste languentib: grãm
benignitatis impendat᷑. ut discor.¬
des pace mintat:tit concordes ad ꝯ¬
cupisdentiam uere pacis accingat:
tit indigentib necessaria tribuat:
tit errantib uiam rectidudinis os¬
dendat. ut affuctos tierbo et compas¬
sione mulceat. ut accensos in hius
mundi ddesiderns increpacione res¬
tringat. tit minas potentium raci¬
ocinatione mitiget. ut oppressortĩ
angustias qnͣta preualet ope
leuet. tit foris resistentib opponat
pacientiam: ut inttis suꝑbientibus
exhibeat cum pacientia disciplinã:
ut erga errata subditortim sic man¬
suetudo zeltim temperet. quatintis
a iusticie stuidio ñ eneruiet: sicadti¬
tionem zelts fertieat. ne tam̃ pieta¬
tis limitem feruendo transcendat:
tit ingratos beneficiis ad amorem
prouocet ut gratos quiosq ministe¬
rtis mamore seruet:ut ꝓcimoꝵ ma¬
la cum corrigere non talet taceat. et

Expanded text:
pondeat; ut erga procaces mansuetpondeat; ut erga procaces mansuetudinem longanimitatis exhibeat, ut malitiae peste languentibus gratiam benignitatis impendat, ut discordes pace uniat, et concordes ad concupiscentiam verae pacis accingat, ut indigentibus necessaria tribuat, ut errantibus viam rectitudinis ostendat, ut afflictos verbo et compassione mulceat, ut accensos in hujus mundi desideriis increpatione restringat, ut minas potentium ratiocinatione mitiget, ut oppressorum angustias quanta praevaleat ope levet, ut foris resistentibus opponat patientiam, ut intus superbientibus eut erga errata subditorum sic mansuetudo zelum temperet, quatenus a justitiae studio non enervet: sic ad ultionem zelus ferveat, nec tamen pietatis limitem fervendo transcendat; ut ingratos beneficiis ad amorem provocet; ut gratos quosque ministeriis in amore servet; ut proximorum mala cum corrigere non valet, taceat; utque
Abbreviated transcription (Latin):
non debet desidertĩs inquieca mensꝰ
ferueat:uel erga exhibenda quȩ debet.
otio resoluta corpescat. sam ct̃i canet
alteri facere qd̾ neqtia qmͣuult ab
altero ipsa tolerare:sollicita se inten¬
tione ciretimspicit. ne sciꝑbia eleciet
ꝙ tisq ad despectum proximi animũ
deiciens exaltet. ne ambicio cogitati¬
onem lamet:cũq: hanc ad aliena appe¬
tenda dnatat. angustet. ne cor luxti¬
ria pollitat. et subiectum. ꝙ stibiec¬
tum desideriis ꝑ illicita corrtimpat.
ne ira exasperet.ettisq ad ꝓferendã
contumeltam inflamet:ne iuidia
mordeat. et alienis felicitatib emu¬
la stia seface consumat: neĩmode¬
rate ĩinguam ĩoquacitas ꝑtrahat.
eamq tisq: ad lasciutam obtrectatio¬
ns  extendat: ne odium maltcia exct¬
tet ꝙ ostisq ad iacultm maledic̃ti¬
oms irritet. Et rursum cum cogitat
nt ea alteri faciat. que ipsa sͥ fieri ex
altero expectat: pensat nmirum
nt malis dona titbonis meliorares¬

Expanded text:
non debet desideriis inquieta mens non debet desideriis inquieta mens ferveat, vel erga exhibenda quae debet otio resoluta torpescat. Nam cum cavet alteri facere quod nequaquam vult ab altero ipsa tolerare, sollicita se intentione circumspicit, ne superbia elevet, et usque ad despectum proximi animum dejiciens exaltet; ne ambitio cogitationem laniet; cumque hanc ad aliena appetenda dilatat, angustet; ne cor luxuria polluat, et subjectum desideriis per illicita corrumpat; ne ira exasperet, et usque ad proferendam contumeliam inflammet; ne invidia mordeat, et alienis felicitatibus aemula, sua se face consumat; ne immoderate linguam loquacitas pertrahat, eamque usque ad lasciviam obtrectationis extendat; ne odium malitia excitet, et os usque ad jaculum maledictionis irritet. Et rursum, cum cogitat ut ea alteri faciat quae ipsa sibi fieri ex altero exspectat, pensat nimirum ut malis bona, et bonis meliora res
Abbreviated transcription (Latin):
mutatur. Dĩ gͦ dilectio ꝑ tria distin¬
guitur: qm̃ extoto corde. ex tota aĩa
et ex tota fortitudine diligi condi¬
tor itibecur. Qua in re notandum
ẽ: qd̾ ditimus sermo cum dm̃ ditig
p̃cipit. ñ solũ narrat ex quo s ꝙ̃ mso¬
mat ex qnͣto. cũ subitingit extoto:
ut iidelicet quiperfecte deo place̾
desiderat. sͥ de se nichil relinquat.
Prorimi atitẽ dilectio ad duo precꝙp¬
qd̃ ab alio tibi odis fieri. uide netu
alteri factas: et ꝑ semetipsam ũitaᷤ
dicit. Qaie ualtis ut factant uobie
homines: ita et uos facite illis. slb
qtiob scilicet utriusq destam̃ti mã¬
datis ꝑ unum malicia compescit᷑.
ꝑ aliud benignitas pre rogat᷑: ut ma¬
iũ quod pati ñ uult qtusq ñ faciens
cesset a nocendi oꝑe: et rarsum bo¬
num quod fieri appetic impendens.
erga utilitatem proximi se exerceat
et benignitate.S hec minirum duo
dum sollicita intentione cogitant᷑.
cor. adinnumeia uirtutũ ministe¬
ria tenditur ne uel adinferenda que

Expanded text:
mi. Sed Dei dilectio per tria distinguitur, quia ex toto corde, tota anima, et ex tota fortitudine diligi Conditor jubetur . Qua in re notandum est, quod divinus sermo cum Deum diligi praecipit, non solum narrat ex quo, sed etiam informat ex quanto, cum subjungit, ex toto: ut videlicet qui perfecte Deo placere desiderat, sibi de se nihil relinquat. Proximi autem dilectio ad duo praecepd ab alio tibi odis fieri, vide ne tu alteri facias. Et per semetipsam Veritas dicit: Quae vultis ut faciant vobis homines, ita et vos facite iduobus, scilicet utriusque Testamenti mandatis, per unum malitia compescitur, per aliud benignitas praerogatur, ut malum quod pati non vult, quisque non faciens, cesset a nocendi opere. Et rursum bonum quod sibi fieri appetit impendens, erga utilitatem proximi se exerceat ex benignitate. Sed haec nimirum duo dum sollicita intentione cogitantur, cor ad innumera virtutum ministeria tenditur; ne vel ad inferenda quae
Abbreviated transcription (Latin):
seruit. Nisũ c̃ mundi despect᷑ p̃cipit᷑. eũ
ꝓbͣadipisci ⁊ contumelie iubent᷑ nͥłr
ex semetips o ammus appetat.
bedientie s̃ m̃itum mininit: qui ad
ea que in hac inta despecta sunt in¬
uitus nolensq descendit.Aa dec̾m̃tũ
quippe obedientia ducitur. ct̃i m̃tẽ
ad suiscipienda probra hiniꝰ scłi. naqͣa
ex parte aliqua ꝙ̃. sua tiota comr t̾at᷑
hebet gͦ obecdientia & madtisis exstio
aliquid habere.&. rursum inꝓsꝑis
ex stio aliquid omimͦ ñ habere. qͣtinꝰ
ꝙ maduersis tanto sitglosior. qnͣto
diuino ordimi &̃ ex desiderio iun¬
gitur: ꝙ. mproꝑis tanto sit uerior.
ꝑcipit głã. funditus ex m̃te seꝑat᷑.
S: hoc uirtutis pondus meliꝰ osten¬
dimus: si celestis patriȩ duorum
heroum facta memoremꝰ. Moyses
uocatus eẽc ut eripiende omĩ ifrłi¬
tarum multitudini preẽẽt adꝑs

Expanded text:
servit. Rursum cum mundi despectus praecipitur, cum probra adipisci et contumeliae jubentur, nisi haec ex semetipso animus appetat, obedientiae meritum sibi minuit, quia ad ea quae in hac vita despecta sunt, invitus nolensque descendit. Ad detrimentum quippe obedientia ducitur, cum mentem ad suscipienda probra hujus saeculi nequaquam ex parte aliqua, etiam sua vota comitantur. Debet ergo obedientia et in adversis ex suo aliquid habere, et rursum in prosperis ex suo aliquid omnimodo non habere, quatenus et in adversis tanto sit gloriosior quanto divino ordini etiam ex desiderio jungitur, et in prosperis tanto sit verior percipit, gloria funditus ex mente separatur. Sed hoc virtutis pondus melius ostendimus, si coelestis patriae duorum heroum memoramus. Moyses vocatus est, ut eripiendae omni Israelitarum multitudini praees
Abbreviated transcription (Latin):
alis certaminis aciem ponimꝰ
stĩmopere necẽẽ ẽ ut ꝑ caritatem
semꝑ uniti atq constricti. et nt̃ꝗͣ
interrupti ꝑ discordiam mueniamꝰ.
quia quelibet bona in nob̃ oꝑa fuie¬
rint. si caritas desit ꝑ malũ discordie
locus aꝑittir in aciȩ: unde ad ferien¬
dos nos ualeat hostis intrare. Anti¬
quus uero inimicus castitatem
in nobis si sine caritate fuerit ñ
timet: quia ipse nec carne p̃mitur.
ut in eius laxuria dissoltiator. Ab¬
stmnentiam ñ timet: quia ipse cibo
ñ utitur. qui necessitate coeporis ñ
urgetur. Distribtitionem derrenaꝵ
rerum ñ dimet. si eidem oꝑi carͥtas
desit: qr. dinitiarum stibsiduis nec
ipse eget. Ulade atidem in noħ cari¬
tatem tieram. id ẽ amorem humilẽ
quem nob̾ incissim impendimus
qͥa hanc nos tenemtis interra. qm
ipse denere nolens amisit in cȩlo. &.¬
cit: quo eos ꝑ caritats concordiã
unitos contra se.ꝙ conglobatos aspi¬
cit. Qtianta aũt sit concordie uirtꝰ
ostenditur: cum sine illa uirtoteᷤ

Expanded text:
alis certaminis aciem ponimur, summopere necesse est ut per charitatem semper uniti, atque constricti, et nunquam interrupti per discordiam inveniamur. Quia quaelibet bona in nobis opera fuerint, si charitas desit, per malum discordiae locus aperitur in acie, unde ad feriendos nos valeat hostis intrare. Antiquus vero inimicus castitatem in nobis, si sine charitate fuerit, non timet, quia ipse nec carne premitur, ut in ejus luxuria dissolvatur. Abstinentiam non timet, quia ipse cibo non utitur, qui necessitate corporis non urgetur. Distributionem terrenarum rerum non timet, si eidem operi charitas desit, quia divitiarum subsidiis nec ipse eget . 2. Valde autem in nobis charitatem veram, id est, amorem humilem, quem nobis vicissim impendimus,nvidet, quia hanc nos tenemus in terra, quam ipse tenere nolens amisit in coelo. cunt, quo eos per charitatis concordiam unitos contra se et conglobatos aspiciunt. Quanta autem sit concordiae virtus, ostenditur, cum sine illa reliquae
Abbreviated transcription (Latin):
leie:qui ait Si distribuero meibos
patiperum om̃s facultates meas. et
si tradidero corpus meum ita ut ar¬
deam.caritatem autẽ non habeam:
nichil michi prodest. De hereticis qͦq
signa ac miracula facientib s: hic p̃¬
mia afflctionis suȩ & abstmmentie lati¬
des uidelicet quasamant recipien¬
tib: redemptoris uocedicit᷑. Muniti di¬
cent michi in illa die. Dñe dñe ñne
in nõie tuo prophetauimus.ꝙ. in no

Expanded text:
lere, qui ait: Si distribuero in cibos lere, qui ait: Si distribuero in cibos pauperum omnes facultates meas, et si tradidero corpus meum, ita ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil prodest . De haereticis quoque signa ac miracula facientibus, sed hic praemia afflictionis suae et abstinentiae laudes, videlicet quas amant, recipientibus, Redemptoris voce dicitur: Multi dicent mihi in illa die: Domine, Domine, nonne in nomine tuo prop
Abbreviated transcription (Latin):
emo cum qtĩepiam diligit.ha¬
bere se caritatem protinus pu¬
det. nisi prius ipsam tũ sue dilectio¬
nis examinet.Nam siqtus quẽlibet
amat. s propter dm̃ non amat: cari¬
tatem ñ ħt. s habere seputat. Cari¬
tas autẽ uera ẽ: cũ et in deo diligit᷑
amicus. & ꝑꝑter dm̃ diligit᷑ inuicꝰ.
tas ꝑsolã odii aduersitatem solet.
Unde per semetipsum dñs dicit.
Diligite mimicos ur̃os: benefacite his
qui oderunt uos.Ille gͦ securus amat.
qui ꝓpter dm̃ & illum amataqtiose
intelligit non amari: de qua dilec
tione patilus dicit.Caritas paciens
unum exutroq defuerit. caritas ñ
est:si ui delicet malos atit absq be¬
nignitate dolerans ñ amat. atit rur¬
sum sesesine pacientia exhibens ne¬
gligit tolecare quosamat.Ut ergo
a nobis caritas uera deneatur:ne¬
cesse ẽ quatinus et benignitati pa¬
cientia. et rursum pacientie benig¬
sola custodia caritatisprobat. Unrtu¬
tem quippe manuum sñ caritate tes¬
tatur predicator. egregitis nchil ua¬

Expanded text:
emo cum quempiam diligit, habere se charitatem protinus putet, nisi prius ipsam vim suae dilectionis examinet. Nam si quis quemlibet amat, sed propter Deum non amat, charitatem non habet, sed habere se putat. Charitas autem vera est, cum et in Deo diligitur amicus, et propter Deum diligitur inimicus. let. Unde et per semetipsum Dominus dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui vos oderunt . Ille ergo securus amat, qui propter Deum et illum amat, a quo se intelligit non amari; difficile inuat, dicens: Charitas patiens unum ex utroque defuerit, charitas non est, si, videlicet, malos aut absque benignitate tolerans, non amat, aut rursum, sese sine patientia exhibens, negligit tolerare quos amat. Ut ergo a nobis charitas vera teneatur, necesse est quatenus et benignitati patientia, et rursum patientiae benigsola custodia charitatis probat; virtutem quippe manuum sine charitate testatur praedicator egregius nihil va
Abbreviated transcription (Latin):
aliena pigrius delicta laxamꝰ. Et quo
peccare ñranimus sollicitiꝰ metuit:
eo districcius hoc quod inse abalio
delinquit᷑ abhorescit S ꝗtrid hac¬
doloris macła repperiri deteritis
pot̃: quȩ in conspectu iuchcis cari¬
tatem ñ inquinat. s necat: Uitam
quippe ñe quelibet culpa polluit:
sertiatus uero contra proximum
dolor occidit. Menti namq ut gla¬
dus figitar: ꝙ mucrone illĩ ip¬
sa uicerum occulta ꝑforantur. Q
scilicet a tnͣffriro corde si prius ñ e¬
ducitur. nicħ inprecib diuine opi
optinetur : quia uulneratis m̃bs
impom salutis medicaminane
queunt. nͥ ferrum a tulnere ante
hibita mala commictimus: nec
ea quȩ in nos commissa sunt ex
ꝓprio zelo retinemus. Graui na¬
q mens nrͣa orationis suȩ tẽpore
confusione deprimitar: si hanc
aut sua adhuc oꝑatio inquinat.
atit aliene maliciȩ sertiatus dolor.
nus frangitur: si intenta p̃cibts
nec dum deuicte culpe memoria

Expanded text:
aliena pigrius delicta relaxamus; et quo aliena pigrius delicta relaxamus; et quo peccare noster animus sollicitius metuit, eo districtius hoc quod in se ab alio delinquitur abhorrescit. doloris macula reperiri deterius potest, quae in conspectu judicis charitatem non inquinat, sed necat? Vitam quippe animae quaelibet culpa polluit, servatus vero contra proximum dolor occidit. Menti namque ut gladius figitur, et mucrone illius ipsa viscerum occulta perforantur. Qui scilicet a transfixo corde, si prius non educitur, nihil in precibus divinae opis obtinetur, quia et vulneratis membris imponi salutis medicamina 353 nequeunt, nisi ferrum a vulnere ante hibita mala committimus, nec ea quae in nos commissa sunt ex proprio zelo retinemus. Gravi mens nostra orationis suae tempore confusione deprimitur, si hanc aut sua adhuc operatio inquinat, ut alienae malitiae servatus dolor nus frangitur, si intenta precibus necdum devictae culpae memoria
Abbreviated transcription (Latin):
ante orationis semꝑ tempora debet
sollicite conspici. quicqtrd pot̾ mora¬
tione reꝓbari. Talem quippe semenᷤ
ꝙ cũ ab oratione cessat erhibere festi¬
net:qualisapparere iudici in ipso o¬
racionis tempore exoptat. Sepe nãq
mmunda quedam uel illicita inaĩo
uertimꝰ: quociens a p̃cib tacamtis.
Sed cum se mens adstudia oracionis
erexerit: earum rerum imagine  re¬
uerberata patitur. quib libent̃ priꝰ
ociosa premebatur.Q quasi iam fa¬
ciem aĩa ad dm̃ leuare ñ sufficit:
quia inse nimirum inquinata m̃te.
maculas pollute cogitationis erti¬
bescit Sepe curis mundi libent̃ occu-¬
patinir. Eumq post hȩc sttidio orati-¬
oms intendimꝰ.nequa qũa se mens
adcelestia erigit:quia pondus hanc
terrene sollicitudinis inꝓfandis m̃¬
sit. Et inp̃ ce facies munda non ostẽ¬
ditur: qr cogitationis infime luto
a cunctis excutimtis: et isticitis mo¬
tib ꝙ̃. cũ aprece uacat obtiamꝰ. Sed
tñ qr. nos culpas raritis comittimus:

Expanded text:
 orationis tempora debet sollicite conspici, quidquid potest in oratione reprobari. Talem quippe se mens, et cum ab oratione cessat, exhibere festinet, qualis apparere judici in ipso orationis tempore exoptat. Saepe namque immunda quaedam vel illicita in animo versamus, quoties a precibus vacamus. Sed cum se mens ad studia orationis erexerit, earum rerum imagines reverberata patitur, quibus libenter prius otiosa premebatur; et quasi jam faciem anima ad Deum levare non sufficit, quia in se nimirum inquinata mente maculas pollutae cogitationis erubescit. Saepe curis mundi libenter occupamur. Cumque post haec studio orationis intendimus, nequaquam se mens ad coelestia erigit, quia pondus hanc terrenae sollicitudinis in profundum mersit; et in prece facies munda non ostenditur, quia cogitationis infimae luto a cunctis excutimus, et illicitis motibus, etiam cum a prece vacat, obviamus; sed tamen quia nos culpas rarius committimus,
Abbreviated transcription (Latin):
iid quod ds̃ precepit facimto.
ab eo obtinebimtis. Ualde namq
aptid dm̃ titraq hȩc sͥ necessario
congriutnt: tit et oratione oꝑatio
& oꝑatione fulciatur oratio. Hinc

Expanded text:
id quod praecipit facimus, btinebimus. Valde namque apud Dominum utraque haec sibi necessario congruunt, ut et oratione operatio, et operatione fulciatur oratio. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
adeo fieri. quod ipse facere tił om̃ino
qui maledietionib mimicum impe¬
tunt. quid altud in illo facere qm̃tio¬
lunt: nͥ quod ipsi facere aut nequieãt.
atit erubescunt: Mortem enĩ aduer¬
sario ecoptantes cupiunt. qm & si pos¬
sunt inferte metuunt: ne aut ꝑpe¬
trati homidii deneantur rei. aut in¬
sario. qd̃ me in nltim facere nec pec¬

Expanded text:
a Deo fieri, quod ipse facere, vel omninoqui maledictionibus 710 inimicum impetunt, quid aliud in illo facere Deum volunt, nisi quod ipsi facere aut nequeunt, aut erubescunt? Mortem namque adversario exoptant, quam et si possunt inferre metuunt, ne aut perpetrati homicidii rei teneantur, aut inirsario, quod me in illum facere nec pec
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis gͥ pondus oratio ñ ht̃. ꝗͣ
sum negociationis. ũtidur labor
oratiomis. De quib in etͣglio uen¬
tas dicit. Deuorant domtis udua
scib opdentu ꝓlire orationis. Hi ac¬
cipient ꝓlixius iudicium De orat

Expanded text:
Virtutis igitur pondus oratio non habet, sum negotiationis vertitur labor orationis. De quibus in Evangelio Veritas dicit: Devorant domos viduarum sub obtentu prolixae orationis. Hi accipient prolixius judicium . Quia
Abbreviated transcription (Latin):
potestatis głam deo uolure iuben¬
ce declinare:paultis deo asꝑa et
dura disponente. se studuit ad gͣ¬
uiora preparare.Preeunte gͦ utro¬
ramq ducum infracta urtute
instituim: ut si obedientie palmã
apprehendere tieraciter nitim ꝓsꝑis
huius scłi ex sola tssione. adũsis ati
dem ꝙͣ ec deuocione militemtis. De ꝯ

Expanded text:
potestatis gloriam Deo voluit jubente declinare; iste, Deo aspera et dura disponente, se studuit ad graviora praeparare. Praeeunte ergo utrorumque ducum infracta virtute instituimur, ut si obedientiae palmam apprehendere veraciter nitimur, prosperis hujus saeculi ex sola jussione, adversis autem etiam ex devotione militemus.
Abbreviated transcription (Latin):
aritas ad cuncta uirtutũ
sa dilatatur: que a duob
quidem preceptis incipit. s se adin¬
numera extendit.Hinus namq ca
dilectio proxim ꝑ amorem d̃i a¬
mor proximi gignitur: et ꝑ amo¬
rem prorum dei amor. nutritrur.
Nam qui am̃ amdre negligit ꝓfecto
diligere prorimum nescit. Et tẽ
plenitis in dei dilectione ꝓficimꝰ:
si in eiusdem dilectionis gremio pͥꝰ
proximi caritate lactamur. Qui .ii.
amorem dei. amorem proximi gene
rat: dicturus per legẽ dñs diliges
proximum. premisit dicens. diliges
dñm dm̃tuum ut scilicet in terra
pectoris nr̃i prius amoris sui radi¬
cem figeret: quatinus ꝑ ramos post¬
modum dilectio fraterna germina¬
ret.Et rursum quia amor dei examo¬
re proximi coalescit: destatur ioħs
qui increpat dicens. Qui ñ diligit
statrem suum qtie indet. dm̃ que
non uidet quomodo potest diligeme:
Que tñ diuina dilectio ꝑ timorẽ ne¬

Expanded text:
aritas ad cuncta virtutum atur. Quae a duobus quidem praeceptis incipit, sed se ad innumera extendit. Hujus namque et proximi, per amorem Dei amor proximi gignitur, et per amorem proximi amor Dei nutritur. Nam qui amare Deum negligit, profecto diligere proximum nescit; et tunc plenius in Dei dilectione proficimus, si in ejusdem dilectionis gremio prius proximi charitate lactamur. Quia enim amor rat, dicturus per legem Dominus: Diliges proximum, praemisit, dicens: Diliges Dominum Deum tuum ; ut scilicet in terra pectoris nostri prius amoris sui radicem figeret, quatenus per ramos postmodum dilectio fraterna germinaret. Et rursum, quia amor Dei ex proximi amore calescit testatur Joannes, qui increpat, dicens: Qui non diligit fratrem suum quem videt: Deum quem non videt, quomodo potest diligere? Quae t
Abbreviated transcription (Latin):
lat mennnit. Qua in re hoc ẽ salu¬
bre remedium. ut ct̃ se mens ex
memoria culpe rep̃hendit. hoc priꝰ
in oratione deffeat quod errauit:
quatintis erroris macła cũ fletib
tergit᷑. in peticione sua cordiꝰ facieᷤ
ab atitore munda iicdeattir. Deor̃or¬

Expanded text:
tus. Qua in re hoc est salubre remedium, ut, cum se mens ex memoria culpe reprehendit, hoc prius in oratione defleat quod erravit; quatinus erroris macula cum fletibus tergitur, in petitione sua cordis facies ab Auctore munda videatur. Cur
Abbreviated transcription (Latin):
eoeẽ ẽ ut loca maiora uł ext̃io¬
ra opera que sint humanis
necessitatib ꝓfcicura. Illi stiscipiãt
crercenda: qui hec diiudicare. et sub
semetipsis ꝑtemere et intima noue
ad locum regiminis uł ao ext̃iora
agenda retrahitur: quo quasi extra
torum impetu sternitur. si se adaltũ
uertioem extollit:&q cicits adima
corruit.quo alcits in aere sine radici¬

Expanded text:
esse est ut loca majora vel exteriora opera quae sint humanis necessitatibus profutura, illi suscipiant exercenda qui haec dijudicare atque sub semetipsis premere ex intima virtute ad locum regiminis vel ad exteriora agenda retrahitur, quo quasi extra , citius ventorum impetu sternitur, si se ad altum verticis extollit: eoque citius ad ima corruit, quo altius in aere sine radici
Abbreviated transcription (Latin):
ociostisq lassatur. Plerumq enim
quasi tientura ammus conspicit:
totãq contra hec intentionem pro¬
ponit. Magnusq audor. contenti¬
onis se inserit. sopor sugit. nox indĩ
uertitur: &. cũ quieta foris m̃ebra
lectulus teneat. intus magnis cla¬
morib incordis foro litigatun Et
fic plerumq ut nulla tieniant quȩ
preuidentur: totaq illa cogitatio
que diti se plena indentione parane¬
rat. repente nacua qtiescat: Tanto
autem mens longius a necessariis
cessat: qnͣto mania latius cogitat.
curas ꝙ. studia maligni spiritus
mͦ torpenti uel precipitata seci illici

Expanded text:
otiosusque lassatur. Plerumque enim otiosusque lassatur. Plerumque enim quasi ventura animus conspicit, totamque contra haec intentionem proponit; magnusque ardor contentionis se inserit, sopor fugit, nox in diem vertitur; et cum quieta foris membra lectulus teneat, intus magnis clamoribus in cordis foro litigatur. Et fit plerumque ut nulla eveniant quae praevidentur: totaque illa cogitatio, quae diu se plena intentione paraverat, repente vacua quiescat. Tanto autem longius mens a necessariis cessat, quanto inania latius cogitat. curas maligni spiritus modo torpenti vel praecipitata ac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ laccilis latius patet.Non nusla
emm prottidens agere nititur: et
sepedum cautus futura subtilit̾
p̃uidet: in cautus dampna p̃sentia
nequaquam uidet. Sepe dũ p̃senti¬
b inuigilat adinstantia p̃uidẽda
dormitat. Sepedũ aliqtia torpens
agit: quȩ inigilanter agenda sc̃ negli¬
git Sepe dum plus nusto se uugilan¬
ter in accione exhibet:ipsa sue acti¬
onis inquietudine reb subditis
pertis nocet. Aliqnͣdo atitẽ lingue
modum ponere nititur: s onere
dispensationis erigente. silere pro¬
hiberur. Aliquando dum minia
se censtira restringit.tacet ꝙ̃ que lo¬
qui debuit: aliqͣndo ad inferendane¬
cessaria dum se latitis relaxat diẽ q̃
qtii loqui non debtnt. Mertmq actc
tantis cogitationum uolamtinbr.
implicator. ut ipsa ferre uix ualeat
quȩ intra se ꝓuidus uersat: et cũ nui
opere faciat. stib magna cordis stu
pondera uehement̃ insudat. Qttia
enm dura sunt quȩ apud semet ip¬
sum intus patitur: qti ietus foris

Expanded text:
s jaculis latius patet. Nonnulla enim providens agere nititur, et saepe dum cautus futura subtiliter praevidet, incautus damna praesentia nequaquam videt; saepe dum praesentibus invigilat, ad instantia praevidenda dormitat; saepe dum aliqua torpens agit, quae vigilanter agenda sunt negligit; saepe dum plus justo vigilantem se in actione exhibet, ipsa actionis suae inquietudine rebus subditis pejus nocet. Aliquando autem linguae modum ponere nititur, sed onere dispensationis exigente, silere prohibetur. Aliquando dum nimia se censura restringit, tacet etiam 67 quae loqui debuit. Aliquando ad inferenda necessaria dum se latius relaxat, dicit etiam quae loqui non debuit. Plerumque autem tantis cogitationum voluminibus implicatur, ut ipsa ferre vix valeat, quae intra se providus versat; et cum nil opere faciat, sub magno cordis sui pondere vehementer insudat. Quia enim dura sunt quae apud semetipsum intus patitur, quietus foris
Abbreviated transcription (Latin):
magnopere est: tit hi qui donis sp̃u¬
alib emicant. nequaꝗͣ ꝓcimorum
infirmantium negotia funditus
deserant. s hec aliis quib dignum
summi uiri magis adspiritualia do¬
na proficiant.dum eoꝵ mentẽ res
infime non conculcant: et rarsum
uiri ineccłia ulti. sñ bono oꝑe
ñ uiuant : dum in reb ext̾iorib in¬
uenumt recta que agant. Sic enĩ¬
distincta. et caritate comuncta:
negottis uacant: quatinꝰ uelut ad
lumen oculorum pes ambulet. et
rursum quicquid terrenis nego¬
tiis implicati agunt. hoc admaio¬
rum citilitatem referant. ut pes
inoem alterna administratione cõ¬
ueniunt. miro modo agitur. ut
quia electi quiq uicissim sibimet
impendendo quod ualent faciut.
corum fiant opera ꝙ. que facere

Expanded text:
magnopere est ut hi qui donis spiritualibus emicant nequaquam proximorum infirmantium negotia funditus deserant; sed haec aliis quibus dignum summi viri magis ad spiritalia dona proficiant, dum eorum mentes res infimae non conculcant; et rursum viri in Ecclesia ultimi sine bono opere non vivant, dum in rebus exterioribus inveniunt recta quae agant. Sancta quidistincta, et charitate conjuncta, negotiis vacant, quatenus velut ad lumen oculorum pes ambulet, et rursum quidquid terrenis negotiis implicati agunt, hoc ad majorum utilitatem referant, ut pes invicem alterna administratione conveniunt, miro modo agitur, ut quia electi quique vicissim sibimet impendendo quod valent faciunt, eorum fiant opera etiam quae facere
Abbreviated transcription (Latin):
sicut turris ẽẽ. ꝙ liban diciturꝰ qui
munita semꝑ ẽẽ debet excircum spec¬
tione:et inaltitudine urite consistere
id ẽ inualle infirmi operis ñ iacere.
speculandum poniturut hostes qui
uemunt longius uideantor: sic pre¬
dicatoris uita semꝑ malto debet ꝑ¬
missas sͥ aĩas per suam prouidenti¬
am cautas reddat:et more narium¬

Expanded text:
sicut turris esse, et Libani dicitur, quia munita semper debet esse circumspectione, et in altitudine vitae consistere, id est in valle infirmi operis non jacere. speculandum ponitur, ut hostes qui veniunt longius videantur, sic praedicatoris vita semper in alto debet missas sibi animas per suam providentiam cautas reddat. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
ui cura aliena committidur.
speculator. uocatur: tit inm̃¬
dis altitudine sedeat. et uocabulũ
nominis exuirtute actionis tͣhat.
Non ẽ enim speculator. qui in imo
ẽ Speculator. quippe semꝑ in alti¬
tudine stat: ut quicquid uenturũ
ẽ songe ꝓspiciat: . quisquis ppłi
speculator ponit᷑. in alto debet sta

Expanded text:
 cura aliena committitur, speculator vocatur, ut in mentis altitudine sedeat, atque vocabulum nominis ex virtute actionis trahat. Non est enim speculator, qui in imo est. Speculator quippe semper in altitudine stat, ut quidquid venturum est longe prospiciat. Et quisquis populi speculator ponitur, in alto debet stare
Abbreviated transcription (Latin):
miiis &. inordinatis cogitationib
nistranda erterius mens efficacit̃
extendere nititur.a sui consid̾atiõe
separetur: &. eo dampna que de semet¬
ipsa patitur nesciat. quo erga aliena
fortiore studio ꝗtiam decet. elaborat.

Expanded text:
modo inordinata cogitatione nistranda exterius mens efficaciter extendere nititur, a sui consideratione separetur; et eo damna quae de semetipsa patitur nesciat, quo erga aliena fortiori studio quam decet elaborat.
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłia nocet: qm qui ꝑuerse
agens. nom̃ uel ordinem sc̃itatis
habet.Delinqtentem namq hunc
redarguere nullus p̃suit.&. inex¬
emplum culpa uehementer extẽoit᷑
quando pro reuerentia ordinis pec¬
catorum honoratur. Qm gadscĩta¬
tis speciem deductus. terbo cetos
destrint uł exemplo: melius ꝓfecto
fuierat ut hunc ad mortem sub ext̃io¬
ri habitu terrena acta constringerẽt.
quam sacra officia incutꝑa ceteris
imitabilem demonstratent:quia
nimirum si solus caderet. utcũq
tolerabilior. hunc inferm penacra¬
si ꝑuersa umquam perpetrant. tot
mortib digni sc̃. quot ad stibditos
suosperdicionis exempla transinit¬

Expanded text:
esia nocet quam qui perverse agens nomen vel ordinem sanctitatis habet. Delinquentem namque hunc redarguere nullus praesumit, et in exemplum culpa vehementer extenditur, quando pro reverentia ordinis peccator honoratur. Qui ad sanctitatis speciem deductus vel verbo caeteros destruit vel exemplo, melius profecto fuerat ut hunc ad mortem sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam sacra officia in culpa caeteris imitabilem demonstrarent: quia nimirum si solus caderet, utcunque hunc tolerabilior inferni poena crusi perversa perpetrant, tot mortibus digni sunt quot ad subditos suos perdictionis exempla transmic
Abbreviated transcription (Latin):
Semꝑ ergo sollicita consideratione
pensandum est. ne aut hi qui p̾sẽ
erempsa mal oꝑis subiectis prebe¬
ant. eortĩq uitam stiȩ gladio pͣtiita¬
tis extingnant. aut hi qui alieno re¬
gimini stibiacent. facile itidicare fac¬
ta rectoꝵ audeant: atq ꝑ hoc qͦd dehiᷤ
qui sͥ presati sunt mͣmurant. ñ hu¬
mano sed ei qui cuncta disponit or¬

Expanded text:
semper sollicita consideratione pensandum est, ne aut hi qui praesunt exempla mali operis subjectis praebeant, eorumque vitam suae gladio pravitatis exstinguant; aut hi qui alieno regimini subjacent, facile judicare audeant facta rectorum, atque per hoc quod de his qui sibi praelati sunt murmurant, non humano, sed ei qui cuncta disponit di
Abbreviated transcription (Latin):
inimicus. Recte acitẽ mens cũ cura
dispensationis suscipit. qͥd sibi qͥd
ꝓximis debeat attendit:ꝙ. nec per
aliene sollicitudinis immoderatio¬
nem sua studia negligit. necꝑ stie
utilitatis uigilantiam aliena pꝰ¬

Expanded text:
. Recta autem mens cum curas dispensationis suscipit, quid sibi, quid proximis debeat attendit; et nec per alienae sollicitudinis immoderationem sua studia negligit, nec per suae utilitatis vigilantiam aliena po
Abbreviated transcription (Latin):
lib q donis ditati. profecto derrens
non debent negotis implicari: ut
dum ñ coguntur inferiora bona dis¬
ponere. exercitati ualeant bonis suꝑt¬
sunt in eccłia. et nullis magnoꝵ. do¬
noꝵ uirtutib pollent. ipsi de t̾remꝰ

Expanded text:
libus donis ditati sunt, profecto terrenis non debent negotiis implicari, ut dum non coguntur inferiora bona disponere, exercitati valeant bonis supesunt in Ecclesia, et nullis magnorum donorum virtutibus pollent, ipsi de terrenis
Abbreviated transcription (Latin):
Ridere quoq dĩ est: humane asflictio¬
ego quoq mint̃itu ur̃o ridebo. idẽ
afftictioni ur̃e nulla piecate cõpati¬
n scͥptura sacra. uidẽ dĩx
aliqñ ꝓeligere ponit᷑: sic̃ in euͣuglio
scͥptum ẽ. Cum e̾ẽs sub ficu uidi te:
id ẽ positũ te sub umbra legis elegi

Expanded text:
Ridere autem Dei est humanae nolle afflictioEgo quoque in interitu vestro ridebo ; id est, afflictioni vestrae nulla pietate compatin Scriptura sacra videre Dei, aliquando eligere ponitur. Sicut in Evangelio scriptum est: Cum esses sub ficu, vidi te , id est, positum te sub umbra Legis elegi
Abbreviated transcription (Latin):
Quia enĩscire cĩ aliqͣndo dr̃ cognosce
iudicaret si nequaqmͣ cognosceret:
approbat. & nouit gͦ qr deprehendit:¬
ꝙ. ñ nottie qm̃ hunc in suȩ sapientiȩ
specie ñ recognoscit: sic̃ de ueraci qͦ¬
tibet uiro dr̃ qr. falsitatem nesciat:
ñ qr cum ab aliis falsum dr̃. hoc re¬
prehendere ignorat: s: eandem ipsã
fallaciam. & scit inexamine.&. nescit
inamore: ut uidelicet hanc ipse ñ a¬
gat: qm actam ab aliis dampnat.

Expanded text:
 Scire Dei, aliquando cognoscere judicasset, si nequaquam cognosceret. approbat. Et novit n novit, quia hunc in suae sapientiae specie non recognoscit. Sicut de veraci quolibet viro dicitur, quia falsitatem nesciat: non quia vel cum ab aliis falsum dicitur, hoc reprehendere ignorat, sed eamdem ipsam fallaciam et scit in examine, et nescit in amore, ut videlicet ipse hanc non agat, cum actam ab aliis damnat.
Abbreviated transcription (Latin):
eit dñs. Duob aũt modis a d nõ pec¬
cator. uinusquisq respicit᷑: cũ aut
apeccato conũtit᷑. aut expeccato
punitur. De respectu enĩ conũsio
De respectu rursus ultionis dr̃: mil

Expanded text:
erbia. Duobus autem modis a Domino peccator unusquisque respicitur, cum aut a peccato convertitur, aut ex peccato punitur. De respectu enim conversioDe respectu ultionis r
Abbreviated transcription (Latin):
ut ei de corruptione que ꝑ resur¬
rectionem uincitur. nicħ iam in
suoscõ amore contradicat. s unita
głe sui redemptoris fiat. Cunc gͥ
om̃s clecti incęlestia subleuati. &
om̃ipotenti dño capiti suo uniti
laudes ommiũ libatori libere red¬
dent & resonabunt: & dĩn sine fi

Expanded text:
uptione, quae per resurrectionem vincitur, nihil jam in suo sancto amore contradicat, sed unita gloriae sui Redemptoris fiat. Tunc itaque omnes electi in coelestia sublevati, et omnipotenti Domino capiti suo uniti, laudes omnium liberatori libere reddent et resonabunt, cum viderint sine fine
Abbreviated transcription (Latin):
lore reducimus: & quo egros recoli¬
mus. eo nos incolumes plus amamꝰ.
nos leticie altꝰ astringat: ut dum sui¬
doloris animus sine dolore reminiscit᷑.
ee debitorem se medico uerius intelligat.
D&e eo magis acceptam salutẽ diligat.
quo molestie meminit quã euasit. In
num largitori nr̃o referimus. & neq̃quã
miseriȩ conscientia grauamur: quiadũ
mala nr̃a sine aliquo mentis malo res¬
picimus. & nũquam erit quod corda
laudantium de transactis iniquita¬
tib polluat: & semꝑ erit quod hec
ad laudem liberatoris accendat. Ui

Expanded text:
lore reducimus, et quo aegros recolilore reducimus, et quo aegros recolimus, eo nos incolumes plus amamus.laetitiae arctius astringat, ut dum doloris sui animus sine dolore reminiscitur, et debitorem se medico verius intelligat, et eo magis acceptam salutem diligat, quo de molestia meminit, quid evasit. In diae largitori nostro referimus, et nequaquam miseriae conscientia gravamur; quia dum mala nostra sine aliquo mentis malo respicimus, et nunquam erit quod corda laudantium de transactis iniquitatibus polluat, et semper erit quod haec ad laudem liberatoris accendat. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ti fuerint: uͭ iam depeccatiuenia
dubictas non ent. ibi iam mentem.
secura culpe sue memoria ñ ad dictt̃e
ibi ñ sub reatu animꝰ trepidat. s de
eius indulgentia liber exultat.S.
si nulla ibi homo peccati sui memoria
tangitur. ereptii se unde gͣculat᷑: dut
quomodo largitori grãs refert deue¬
nia quam accepit: si interueniente
obliuione trans acte nequitie. se debi
torem eẽ penȩ nescit: Neq enĩ neglec¬
te pretercundum ẽ. qd psalmista ait:
misccłias tuas dñe inęternũ cantabo.
Quomͦ eni dei misedias in eternũ cantat:
si se fuisse miserũ ignorat: A si mise¬
rie transacte non meminit: unde lar
terit. si hanc inter gaudia sui reatus¬
memoria tangit: aut quom ꝑfectȩ lu¬
cis clarescit gła. quã reducta ad ani¬
mum obumbrat culpã. S sciendũ ẽ:
quia sic̃ sepe ñc̃ tristium lȩti reminis¬
cimur: ita tune transacte nequiciȩ
sine lesione beatitudims nr̃e recorda¬
mur. Plerũq enĩ incolumitatis tp̃re

Expanded text:
ubi jam de peccati venia dubietas non erit, ubi jam securam mentem culpae suae memoria non addicit, ubi non sub reatu animus trepidat, sed de ejus indulgentia libere exsultat. Sed si nulla ibi homo peccati sui memoria tangitur, ereptum se unde gratulatur? Aut quomodo largitori gratias refert de venia quam accepit, si interveniente oblivione transactae nequitiae esse se torem nescit? Neque enim neglecte praetereundum est quod Psalmista ait: Misericordias tuas, Domine, in aeternum cantabo . Quomodo enim Dei misericordias in aeternum cantat, si se fuisse miserum ignorat? Et si miseriae transactae ne possit; si hanc inter gaudia memoria sui reatus tangit? aut quomodo perfectae lucis clarescit gloria, quam reducta ab animo obumbrat culpa? Sed sciendum est, quia sicut saepe nunc tristium laeti reminiscimur, ita nunc transactae nequitiae sine laesione nostrae beatitudinis recordabimur. Plerumque enim incolumitatis tempor
Abbreviated transcription (Latin):
Que scilicet sententia si de celestis reg¬
ni retribitione promittitur. uerita¬
te fulcitur: quia cũ de deo scͥptũ sit.
illũ in extremo examine iusticia
ȩtermi iudieis saluat: quẽ hic eiꝰ pietas
ab immundis oꝑib libat. Sinuͦ ad hoc
saluari quisq hic munditia manuum
suarum creditut. ut suis uirib inno¬
cens fiat. proculdubio errat: quia si su¬
ꝑna gr̃a in nocentẽ ñ preuenit: ñquã
profecto inuenit quẽ remuneret in no¬
centẽ. Unde uenidica moysi uoce dr.
Mullusq apud te ꝑse in nocens ẽ. Suꝑ¬
na gͦ pietas prius agit innobis. aliqͥd
sine nob̾: ut subsequente qͦ. nr̃o libo
arbittio. bonũ quod iam appetimus
lis processisset ex nob̾. Quia enĩdi¬
tuna nos bonitas. ut in nocentes fa¬
ciat preuenit: paulus ait. Gr̃a dĩ
sũ id quod sũ. & quia eandẽ grãm
nr̃m liberum arbitriũ sequitur.
adiungit. & gr̃a eius in me uacua

Expanded text:
- Quae scilicet sententia, si de coelestis regni retributione promittitur, veritate fulcitur, quia cum de Deo scriptum sit: Illum in extremo examine justitia eterni judicis salvat, quem hic ejus pietas ab immundis operibus liberat; sin vero ad hoc salvari quisque hic munditia manuum suarum creditur, ut suis viribus innocens fiat, procul dubio errat, quia si superna gratia nocentem non praevenit, nunquam profecto inveniet, quem remuneret innocentem. Unde et veridica Moysis voce dicitur: Nullusque apud te per se innocens est . Superna ergo pietas prius agit in nobis aliquid quid sine nobis, ut subsequente quoque nostro libero arbitrio, bonum quod jam appetimus,lis processisset ex nobis; quia enim divina nos bonitas, ut innocentes faciat, praevenit. Paulus ait, gratia Dei sum id quod sum ; et quia eamdem gratiam nostrum liberum arbitrium sequitur, adjungit: Et gratia ejus
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ego. E tñ quia se ẽe aliquid
cũ grã inuenit. preuenientẽ enim
dĩ grãm etiã ipse ꝑliberũ arbitria
fuerat subsecutus: aꝑte subiunxit.
s gr̃a dei mecũ: ut & diuino mune¬
ri non ẽẽt ingratus. & tñ a merito
liberi arbitrũ ñ remaneret extrane¬
us. Non enĩ diceret mecũ: si cũ pre¬
ueniente grã subsequens liberum
arbitrisi non haberet. Ut gͦ se sine gra
nich ẽẽ ostenderet: ait. Non autẽ ego
inom̃i oꝑatione bona preueniente di¬
uina gr̃a. nr̃m liberũ arbitriũ subse¬
quatur: & quiẽq hic dono preuemit᷑
ut innocens fiat. eũ ad iudiciũ uene

Expanded text:
n quia se esse aliquid cum gratia invenit, praevenientem enim Dei gratiam, etiam ipse per liberum arbitrium fuerat subsecutus, apte subjunxit: Sed gratia Dei mecum; ut et divino muneri non esset ingratus, et tamen a merito liberi arbitrii non remaneret extraneus. Non enim diceret Mecum, si cum praeveniente gratia subsequens liberum arbitrium non haberet. Ut ergo se sine gratia nihil esse ostenderet, ait: Non autem ego.in omni operatione bona, praeveniente divina gratia, nostrum liberum arbitrium subsequatur; et quicunque hic dono praevenitur ut innoc
Abbreviated transcription (Latin):
citur: quia uͦ iustus ẽ ab iniquor
ultione in ꝑpetuũ non sedatur.S.
iniqui om̃s ęterno supplicio & qͥdẽ
sua iniquitate puniuntur. & tam̃
ad aliquid concre mant᷑: scł ut iusti
om̃s & in deo uideant gaudia quȩ
ꝑcipiunt. & in istis respiciant sup¬
plicia quȩ euasert: ut tanto in ȩt̃¬
num magis diuinȩ gr̃ȩ debitores
se cognoseant eẽ: quanto in eter¬
num mala puniri conspiciunt.
quȩ eius ad uitorio uitare potuert.¬

Expanded text:
citur; quia autem justus est, ab iniquorum citur; quia autem justus est, ab iniquorum ultione in perpetuum non sedatur. Sed iniqui omnes aeterno supplicio, et quidem sua iniquitate puniuntur, et tamen ad aliquid concremantur: scilicet, ut justi omnes et in Deo videant gaudia quae percipiunt, et in istis respiciant supplicia quae evaserunt, ut tanto in aeternum magis divinae gratiae debitores se esse cognoscant, quanto in aeternum mala puniri conspiciunt quae ejus adjutorio vitare potuer
Abbreviated transcription (Latin):
districtusq ueniens. ñ corda hominũ
s facta pensaret. Inqui enĩ ideo cũ
fine deliquert: quia eũ fine uyxert̃:
Uoluissent quippe sine fine uiuere:
ut sine fine potuissent in iniquitatib
ꝑmanere. Nam magis appetunt peccare
quam uiuere: & ideo hic semꝑ uiuere cu¬
piunt. ut ñquã desinant peccare eum
uiuunt: Ad districti gͦ udicis iusticiã
ꝑtinet. ut ñquã careant supplicio: quor
mens in hac uita nunquã uoluit ea¬
rere peccato: & nullus detur miquo
terminus ultionis: quia quamdiu
ualuit. hab̾ere noluit terminum crimi¬
nis. At inquiunt nullus iustus cru¬
delitatib pascitur: & delinquens ser¬
uus a iusto dño iccirco cedi precipitur:
ut anequitia eorrigatur. Ad aliquid gͦ
ceditur: eum ñ eius dñs crutiatib
delectatur. Iniqui autẽ gehennȩ igni¬
bus traditi. quo fine semꝑ ardebunt:
&quia certum ẽ quod pius & omp̃s
ds̃ non pascitur cruciatib iniquoꝵ

Expanded text:
districtusque veniens non corda hominum districtusque veniens non corda hominum sed facta pensaret. Iniqui enim ideo tunc cum fine deliquerunt, quia cum fine vixerunt, voluissent quippe sine fine vivere, ut sine fine potuissent in iniquitatibus manere. Nam magis appetunt peccare quam vivere, et ideo hic semper vivere cupiunt, ut nunquam desinant peccare cum vivunt. Ad districti ergo judicis justitiam pertinet ut nunquam careant supplicio quorum mens in hac vita nunquam voluit carere peccato; et nullus detur iniquo terminus ultionis, quia, quandiu valuit, habere noluit terminum criminis. At inquiunt: Nullus justus crudelitatibus pascitur, et delinquens servus a justo domino idcirco caedi praecipitur, ut a nequitia corrigatur: ad aliquid ergo caeditur, cum non ejus dominus cruciatibus delectatur. Iniqui vero gehennae ignibus traditi quo fine semper ardebunt? Et quia certum est quod pius et omnipotens Deus non pascitur cruciatibus iniquor
Abbreviated transcription (Latin):
unt ñnulli qui peccatis sius iecir¬
co finem ponere negligunt. qm̃
habere quandoq finem suꝑse futura
iudicia suspicantur. Quib breuiter
respondemus. Si quandoq fimenda
sunt supplitia reproboꝵ. quandoꝙ
ꝑ semetipsam namq ueritas diẽ. Ibt
hi in supplitiũ ęternum: iusti autẽ
in uitam ęternã. Si gͥ hoc uerum nẽ.
quod minatꝰ ẽ: neq illud uerum ẽ
quod ꝓmisit. At inquiunt. ideo pęnã
ȩternam peccantib minatus ẽ. ut
eos apeccatoꝵ ꝑpetratione compes
cicius respondemꝰ. Si falsa minatꝰ ẽ.
ut ab iniusticia corrigeret: etiã falsa
pollicitus ẽ ut ad iusticiã prouoca¬
ret: & quis hanc eoꝵ uesaniã toleret:
qui dũ promissionib suis reproboꝵ
supplitia finire asserunt. assertione
sua. etiã electoꝵ p̾mmia remuneratio¬
nesq confundunt: Quis hanc eoꝵ
fallacẽ. At inquiunt. sinefine puniri
commissum. ȩternũ ñ debet punire
tormentum. Quib cicius respondemꝰ
quodrecte dicerent: si uidex iustus

Expanded text:
unt plerique qui peccatis suis idcirco finem ponere negligunt, quia habere quandoque finem super se judicia futura suspicantur. Quibus breviter respondemus, si quandoque finienda sunt supplicia reproborum, quandoqPer semetipsam namque Veritas dicit: Ibunt hi in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam. Si igitur hoc verum non est quod minatus est, neque illud verum est quod promisit. At inquiunt: Ideo aeternam poenam peccantibus minatus est, ut eos a peccatorum perpetratione compesccitius respondemus: Si falsa minatus est ut ab injustitia corrigeret, etiam falsa pollicitus est ut ad justitiam provocaret. Et quis hanc eorum vesaniam toleret qui dum promissionibus suis reproborum supplicia finire asserunt, assertione sua etiam electorum praemia remunerationesque confundunt? Quis hanc eorum fallacem. At inquiunt: Sine fine puniri commissum est, aeterno non debet puniri tormento. Quibus citius respondemus quod recte dicerent si judex justus
Abbreviated transcription (Latin):
ad consolationẽ ñ lucebit:. tamen¬
ut magis torqueat ad aliquidlu¬
cebit Nam sequaces quosq suos
secũ intormento reprobi flãma
illustrante uisuri sunt. q amore
deliquerunt: quatinus qͥ uitã eoꝵ
carualit̃ amauerant contra precepta

Expanded text:
ad consolationem non lucet, et tamen magis torqueat, ad aliquid lucet. Nam sequaces quosque suos secum in tormento reprobi flamma illustrante visuri sunt, quorum amore deliquerunt, quatenus qui eorum vitam carnaliter contra
Abbreviated transcription (Latin):
tudo leticiȩ. quãuis ñ una sit om̃ib
sublimitas uitȩ. In domo gͥ patͥs sui
mansiones multas ẽẽ ueritas dicit.
qm̃ in illa beatitudinis uita ñ dispa¬
ri. unusquisq iuxta dispar meritũ
locum disparem ꝑcipit: eiusdẽ uͦ dis¬
parilitatis damna ñ sentit: quia tm̃
sibi quantũ ꝑceꝑit sufficit. In eisdẽ
namq multis mansionib. erit aliqͦ
modo ipsa retributionũ diu̾sitas
concors: quia tanta uis om̃s in illa
pace sociat. ut quod in se quisq ñ
acceꝑit. hoc se accepisse inalio gau¬
deat. Quas bene paulus mansioẽs
iuxta merita distributas insinuat
cum ait. Alia claritas solis. & alia cla¬
stella enim a stella differt in claritate.uii.

Expanded text:
tudo, laetitiae, quamvis non una sit omnibus tudo, laetitiae, quamvis non una sit omnibus sublimitas vitae. In domo igitur Patris sui mansiones multas esse Veritas dicit, quia in illa beatitudinis vita non dispari unusquisque juxta dispar meritum locum disparem percipit, sed ejusdem disparilitatis damna non sentit, quia tantum sibi quantum perceperit sufficit. In eisdem namque multis mansionibus erit aliquo modo ipsa retributionem diversitas concors, quia tanta vis amoris in illa pace nos sociat, ut quod in se quisque non acceperit hoc se accepisse in alio exsultet; quas bene Paulus mansiones juxta merita distributas insinuat, cum ait: Alia claritas lunae, et alia claa enim a stella differt in c