comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Timotheus aut̃ tante abstinentie fuit. ꝙ ⁊̃ alicitiᷤᷤ
necessaria. a subditis. ⁊ in l
siuideor contraria. ⁊ ccͣhoc
quedico .i. discerne quidqr
dicitur.idõ enĩdicont acci¬
pias quiatuinfirmus es:
iõ ego abstineo: quia michi
de acceptione scãtulũ ẽ. intel¬
lige dico quod potessabit
legitime coronabitur. et
ut leginme certes. Memor

Expanded text:
utem tantae abstinentiae fuit, quod etiam a licitis necessaria a subditis. Et in hoc si videor contraria, et contraquae dico, id est discerne quid quare dicitur. Ideo enim dico, ut accipias, quia tu infirmus es. Ideo ego abstineo quia mihi de acceptione scandalum est. Intellige dico quod potes. Dabit legitime coronabitur, et ut legitime certes, memor
Abbreviated transcription (Latin):
et ista negaturos in quo
euangłio pdicando labo¬
rorisq adiuncła. sic ⁊ tu
facias. ego dico habitusq
male oꝑans. hic contume

Expanded text:
et ista negaturos, in quo Evangelio praedicando, laboro usque ad vincula, sic et tu facias: ego dico habitus, quasi male operans. Hic contumel
Abbreviated transcription (Latin):
dictos baptiraui.s etiã baptira¬
ui stephane domum.id ẽ illi¬
us introne familiam que nõ
est de hac contemptione.Ce
terum quasi de his certus
ue rim
Ceterũ nescio siquẽ aliũ ur̃o¬
÷qui sit decontentiosis bap¬
nescio siquẽ stendit᷑ curtã paucos bapti¬
tizare. ꝙ amino̾ib fieri pot.¬
ne retarderet᷑ ap̃dicatione de
icaueri. qua subdit. s euangłicare.
ꝑfecte en̾ĩ bapnzare etiã minꝰ oocti pꝰ sut̃. ꝑfecte
aũt euangłicare multo difficiliori.⁊ rariori̾ est
ẽ oꝑis.idõ doctor gennũ płłb excellentior euange¬
licare se missũ dicit ñ baptiçare. hoc tñ necessitate
instante int̃lũ egit. N on insapientia. qĩ dico¬

Expanded text:
dictos baptizaverim, sed etiam baptizavi Stephanae domum, id est illus matronae familiam quae non est de hac contentione. terum, quasi dicat: De his certus verim eos. Caeterum nescio si quem alium qui sit de contentiosis, baphic ostenditur cur tam paucos bapttizare, quod a minoribus fieri potne retardaretur a praedicatione, de qua subdit, sed evangelizare. Perfecte enim baptizare etiam minus docti possunt, perfecte autem evangelizare multo difficilioris et rarioris est operis. Ideo doctor gentium pluribus excellentior evangelizare se missum dicit, non baptizare. Hoc tamen necessitate 69 instante interdum egit. Non in sapientia. Quasi dic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ uob̃̾ .i. ut sit uob̃ auctor salu¬
ꝗa multa noĩa sibi face̾ uole¬
bãt ⁊ repellit eos abamore
mei sitis. s inecũsitis. mecũ e¬
crucifixꝰ ẽ dimittunt᷑ enĩ no
eos erubescere defalsis que tenebat. hoc enĩ erat ꝓͥũ
detestabile coꝵ uitrũ ꝙ dicebãt egosũ pauli ⁊c̃. nec
illos quos inscismata desiluisse redarguit: arbitro
ua̾m fidẽ habuisse. in hoc ꝙ dicebãt. egosũ pauli. hoc

Expanded text:
 id est ut sit vobis auctor salu multa nomina sibi facere volebant, repellit eos ab amoremei sitis, sed mecum sitis, mecum ecrucifixus est. Dimittuntur eniillos erubescere de falsis quae tenebant. Hoc enim erat proprium et detestabile eorum vitium, quod dicebant, ego sum Pauli, nec illos quos in schismata dissiluisse redarguit, arbitror veram fidem habuisse in hoc quod dicebant, ego sum Pauli, etc. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
aũ Reformabit dico. ita quod¬
transfiguratione uel in re¬
surrectione. quod utiq põt
randi. qua.p. non solũcor¬
pus reformare. s etiã su¬
bicere sibi omnia .i. hoc põt
facere. scđm potentiam ope

Expanded text:
 Reformabit, dico, ita quodtransfiguratione, vel in resurrectione. Quod utique facerandi qua possit, non solum corpus reformare, sed etiam subjicere sibi omnia, id est hoc facere secundum potentiam ope
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ fidesẽ e.ĩ.i. frustrata. qua
in expleta ut nullisint he¬
redes lex enĩnon facit. aliquos he¬
enĩñẽ.i. nͨ .p. hoc dicit quia sublatis delege data uenia¬
⁊ iustificatis nulla ẽ p̃uaricatio iustificati enĩsunt.¬
Oĩs enĩ legẽ p̃teriens iniquus ẽ.s ñ oĩs iniquus ẽ. le¬
gẽ p̃teriens. Qui enĩ legẽ non acceper̾. iniqui dici
possũt. p̃uaricatores aut diciñ posst. In hoc ergo ostẽ
tacẽt sine lege. Sequitur.

Expanded text:
 id est frustrata, qua inexpleta ut nulli sint haeredes. Lex enim, non facit aliquos hio. Hoc ideo dicit, quia sublatis de lege data est venia; justificatis, nulla est praevaricatio. Augustinus.m legem praeteriens iniquus est, sed non omnis iniquus est legem praeteriens. Qui enim legem non acceperunt, iniqui dici possunt, praevaricatores autem dici non possunt. In hoc ergo ostendta, sine lege. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
cauit .o.⁊ indurauit cor eoꝵ. s ⁊hic respondõeoꝵ
uoluntatẽ. boc meruisse: Sic enĩ excecat ds. sic̃
obdurat ꝙ ẽ dese rendo. nõ faciendo.⁊ hoc me¬
ruit uoluntas. hoc enĩ uitiũ cecitatis duritie su¬
ꝑbientes audacia. ⁊ uoluntatis influxit.Sigͦ dicit᷑¬

Expanded text:
um et induravit cor eorum. Sed hic respondeo eorum voluntatem hoc meruisse. Sicut enim excaecat Deus, sic obdurat, quod est deserendo, non faciendo, et hoc meruit voluntas. Hoc enim meritum caecitatis et duritiae superbientis audacia et voluntatis, inflixit. Si ergo dicit
Abbreviated transcription (Latin):
quis credit qĩ aliquis credit nõ oĩs. ꝗ¬
dã int̃se musitãt.⁊ ubi poᷤᷤ¬
disceptatioẽ contendt̃ dicentes. quid fecerunt
iudĩ : uel que culpa eoꝵ fuit. si nec ẽẽ erat ut ser¬
mo impleret᷑ ysaie. quẽ dixit. Quã questionẽ.¬

Expanded text:
dicat: Aliquis credidit, non omnis. Quidam inter se mussitant, et ubi posdisceptatione contendunt, dicentes: Quid fecerunt Judaei, vel quae culpa eorum fuit, si necesse erat, ut sermo impleretur Isaiae quem dixit. Augustin
Abbreviated transcription (Latin):
chi eritis usq adultimũ terre.⁊ illud uobiscũ
sũ. usq adconsumationẽ scłi.⁊ illud cũ uide¬
ritis hec oĩa. scitote quiaꝓpe ẽ inianuis. Sed
dico. ꝓbanit õs audisse. ⁊ ita iudeos audisse cõ¬
stat. s quia possent.⁊ audisse. ⁊ nõ cognouisse.
affirmat etiã eos cognouisse. qĩ õs quidẽ au¬

Expanded text:
llud: Vobiscum sum usque ad consummationem saeculi ; et illud: Cum videritis haec omnia, scitote quia prope est in januis . Sed dico, probavit omnes audisse et ita Judaeos audisse constat, sed quia possent et audisse et non cognovisse, affirmat etiam eos cognovisse; quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Cutiq quia moyses quipri¬
iNnõ co dicit eos cognouisse. uł primꝰ
.i. ante quã alii dicẽt dicit eoᷤ
gnouit: cognouisseꝙ. ⁊ alii post eum
dixerut. Isrł aũt dicitur co¬

Expanded text:
utique. Quia Moyses qui priios dicit eos cognovisse. Vel primus, id est antequam alii dicerent, dicit 51 eos cognovisse quod et alii post eum dixerunt. Israel autem dicitur c
Abbreviated transcription (Latin):
quia qui p̃dicanti resistit
enĩsigna uirtutũ hisꝑ̾ibẽt testimoniũ. Ecce
patet ꝙ ⁊ ad g̃s missi st̃. p̃dicatores.⁊ sic refel
re ostendatur.dic̃ enĩ ꝙ credere ẽ exauditu. a
udire ẽ exp̃dicatioẽ p̃dicare ẽ. exmissione dĩ.
ut ita totũ designat exfonte gr̃e. p̃dicatio aũ
uẽ ẽ exmissione quia ÷ pseudo bñnuntiãteᷤᷤ
mittit d̃s̃ qui mmbono.malisnoũ uti. aliq̃n ⁊̃
tit malos. malis adeoꝵdẽ penã. ut uicissi ꝑse
ꝑeant. sic̃ iustũ ẽ. mitis eoꝵ exigentib. seqr̃

Expanded text:
quia qui praedicanti resistit,enim signa virtutum his perhibent testimonium. Ecce patet quod et ad gentes missi sunt praedicatores. Et sic refellre ostendatur. Dicit enim quod credere ex auditu est, audire ex praedicatione, praedicare ex missione Dei, ut ita totum descendat ex fonte gratiae. Praedicatio autem vere est ex missione, quia etiam pseudo bene nuntiantes misit Deus, qui in bono malis novit uti. Aliquando etiam tit malos malis ad eorumdem poenam, ut vicissim per se pereant, sicut justum est meritis eorum exigentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
quia quomodo.inuo.in
au: qĩ ñ credent nisi audi¬
ant nec olim aliquis ẽdi¬
dit quinõ aliquomõ au¬
AHdiuit uł int̾ius. uł ext̃ius.

Expanded text:
quia, quomodo, at: Non credent, nisi audienim olim aliquis credidit qui non aliquo audivit vel interius vel exterius.
Abbreviated transcription (Latin):
debetis exẽplomr̃o pati¬
lis: cadem que et nos pati¬
mur adeo operatur ut
bis .i. aduestram utilitatem et uere quia uõsumꝰ.
Scientes qm̃ sic̃ modo estis sociipas¬

Expanded text:
debetis exemplo nostro pati eadem quae et nos pamur. Adeo operatur, utd vestram utilitatem. Et vere, quia nos sumus scientes quoni
Abbreviated transcription (Latin):
Benedictus. Post salutati¬
onẽ primũ ꝑfectis loquitur.
detribulatiõe ꝓponens se
exemplũ patientie ⁊ ꝯsola¬
tioĩs adõ accepte.ducens
laudi: quodalũ ignominie.
augerinec minui. tamen
sit benedictus .i. exaltatus
insuis. in quib ꝑ cognitiõe

Expanded text:
Benedictus. Post salutationem primum perfectis loquitur de tribulatione, proponens se exemplum patientiae et consolationis a Deo acceptae, ducens laudi, quod alii ignominiae. augeri, nec minui, tamen sit benedictus, id est exaltatus in suis, in quibus per cognitionem
Abbreviated transcription (Latin):
inflagellis.hoc quoq
uos similem speretis.
grauiora quod fit uel
finitis malis. uel uirtu¬
ur̃a exhortatio et uos admuora anime¬

Expanded text:
in flagellis. Hoc quoque vos similem speretis;  ad graviora: quod fit vel finitis malis, vel virtutra exhortatione es
Abbreviated transcription (Latin):
accepta ꝯsolatiõe dolere
desistant quasi benedico¬
quod patimur. Noneni
gloriantur nosuero det᷑¬
bulatione que facta est

Expanded text:
accepta consolatione dolere desistant. Quasi dicod patimur, non eniriantur, nos vero de tribulatione quae facta est
Abbreviated transcription (Latin):
consolatur.n.i. ministro
intribulatiõe nr̃a. õi .i. et
anime ⁊ corporis adõꝯso¬
latur. ut ⁊ nos ip̃i desolati
.i. de Atuti humano a¬
urilio. possumis ꝑ exẽplũ
consolationis nr̃e ꝯsolari
libet p̃ssura ꝯsolari dico:
nos ad grauiora. Uñ subdit.

Expanded text:
onsolatur nos, 116 ministros, in tribulatione nostra omni, id est animae et corporis. Adeo consolatur; ut et nos ipsi desolati, id est destituti humano auxilio, possimus per exemplum consolationis nostrae consolari libet pressura. Consolari dico, nos ad graviora toleranda.
Abbreviated transcription (Latin):
querens hũilesñ altos. qui ⁊ sipꝰ clegit pauꝑes. in doc¬
tosanfirmos ñ tñ reliquidsapientes diuites : nobiles.
s si eos pͥmos eligeret. mĩto taliũ rerũuide̾nt̃ sibi eli¬
giatq inflati dehis reb salt̃ hũilitaus ñ reciꝑent.¬
beios pauꝑes indoctos piscatores. nisi fidelit̃ p̃ceoẽt pi¬
scator. ñ hũilit̃ sequeret᷑ orator. Uñ nathanael doctus
ñ ẽ in apłm electꝰ ut aũt huilitatis cã hec ẽe facta in tel¬

Expanded text:
i primum elegerit pauperes, indoctos, infirmos, non tamen reliquit sapientes, divites et nobiles; sed si eos primos eligeret, merito talium rerum viderentur sibi eligi, atque inflati de his rebus salutem humilitatis non recipebeios, pauperes, indoctos piscatores. Nisi fideliter praecederet piscator, non humiliter sequeretur orator. Unde Nathanael doctus non est in apostolum electus. Ut autem humilitatis causa, haec esse facta intel
Abbreviated transcription (Latin):
stultasũt mundi .i. ignaros
sipientiã redigat sapientes:
infirma mundi elegit ds̃.i. in
potentes. ut confundat fortia
ut neronẽ ⁊ ignobilia mundi

Expanded text:
t mundi, id est ignaros sipientiam redigat sapientes. Et infirma mundi elegit Deus, id potentes, ut confundat fortia, ut Neronem. Et ignobilia mundi
Abbreviated transcription (Latin):
suctudo ẽ apłĩ. ut uerba du¬
plicet. uel triplicet᷑. unum
habentia intellectũ. sicutbic
crescatis infide et bonis oꝑib
ãbuletis dico. sic utiq quẽ¬
uere. et huuis uite cursũꝑ
ducere inhis: sine quib nõ
ẽ salus. ⁊ pla .d. in his: que cõ¬
silio ꝑfectionis adduntur. ille

Expanded text:
suetudo est Apostoli ut verba duplicet vel triplicet unum habentia intellectum, sicut hic. crescatis in fide et bonis operibus. Ambuletis, dico, sic, utique, quemere, et hujus vitae cursum perducere, in his sine quibus non est salus, et placere Deo, in his quae consilio perfectionis adduntur. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
iõ. opus ẽ agendũ. non oti¬
andũ quia et honestũ ẽ.
et qĩlux adinfideles. et ñ
deside rabitis rẽ alterius.
ne dũ rogetis. uel tollatis
tiaet post correctionẽ acu¬
riositate mortuos resur¬
recturos confirmat et ꝑ¬

Expanded text:
. Opus agendum est, non otiandum: quia et honestum est, et quasi lux ad infideles, et non de iderabitis rem alterius, nedum rogetis vel tollatis.tia, et post correctionem a curiositate, mortuos resurrecturos confirmat, et
Abbreviated transcription (Latin):
ctonitas arguendi con¬
tra cuius auetoritatẽ a¬
tis fuit opusut scribe
scribere uobis.
Ip̃i eñĩuos adẽ
didicistis. ut
diligatis inui.¬
cẽ. Et enĩ faciti
illud in om̃s
fratres. inuni¬
uersa macedo¬
nia. Rogannũ
aũt uos fratrel
ut habundetis
mag̃ et oꝑam
detis ut quieti
sitĩ ut ur̃m ne¬

Expanded text:
ctoritas arguendi: cora cujus auctoritatem atis fuit opus ut scribescribere uobis: ipsi enim uos a deo didicistis ut diligatis inuicem. etenim facitis illud in omnes fratres in uniuersa Machedonia. rogamus autem uos, fratres, ut abundetis magis et operam detis, ut quieti sitis et u
Abbreviated transcription (Latin):
f.ii. que olim non
habundantius. quã
ante quia modoplu
posset addere eis qĩ
oramus uidere uos:
et pater .n. quiuult

Expanded text:
 quae olim non abundantius quam antea, quia modo plus posset addere eis. Nos oramus videre vos. et Pater vester, qui vult
Abbreviated transcription (Latin):
te. dicout faciat ca¬
ritatẽ urĩm habun
ne querela .s. neuos
demalis conque rami¬
ni. uel itainnocen
bis possit conqueri
nus patientiam

Expanded text:
te. Dico ut faciat charitatem vestram abundne querela, scilicet ne vos de malis conqueramini. Vel ita, innocenbis possit conqueri,nus patientiam
Abbreviated transcription (Latin):
sta. et qua utilia dederĩ uob.
Illa dicohominib ostensaꝑ
dominum .i. au ctor ipse cõ¬
mendat ea et uere bonasunt.
.i. ut uos scĩficens bene oꝑan
sidere coħecendo. inscĩficatioe
uirtutũ. et ho. ne ufonoretur
aliqua turpitudine. S sicut
studet officiorũ suorum uasa
munda seruare:. ita menbroꝵ
suorum officinas studeat ꝑco
tinentiã honorabiles ex hibe.
rsuuui abstinete. ut neclicito ab

Expanded text:
sta et quam utilia dederim vobis. Illa, dico hominibus ostensa per Dominum Jesum. Auctor ipse commendat ea, et vere bona sunt.  ut vos sanctificetis bene operandsidere, coercendo, in sanctificatione virtutum, et honore, ne inhonoretur aliqua turpitudine; sed sicut studet officiorum suorum vasa munda servare, ita membrorum suorum officinas studeat per continentiam honorabiles exhibere.tinete, ut nec licito ab
Abbreviated transcription (Latin):
uel ñ inanit̃ pugno
ut qͥ ꝓhoste ferit ae
primo illicitos motꝰ
corꝑis. et inseruitute
nõis redigo illud cũ
suo exemplo dicens setimere quod cito con¬
tingere posset. tunc aliis magis cauendu
ẽ ne hos offendendo sĩt repbi. sequitur.
fr̃s. In p̃cedentib
abstinere. alicitis in¬
ductione similiũ ⁊
exẽplo suo docuit hic
exemplo iudeorũ. qui
negligentia sua offende¬
runt. nos sollicitos fac̃
ostendens antiquos ꝑ
sacram̃toꝵ uet̾m cõmu¬
nicationẽ penã ñ eua
ut quida putant sicut
nec iudeis. beneficia di
ualuer̃. cu .pꝰ. peccarent.

Expanded text:
vel non inaniter pugno, ut qui pro hoste ferit aerprimo illicitos motus corporis, et in servitutem rationis redigo illud, cum go terret suo exemplo, dicens se timere quod cito contingere posset, tunc aliis magis cavendum est ne offendendo sint reprobi. CAPUT X.tc. In praecedentibus abstinere a licitis inductione similium, et exemplo sui docuit. Hic, exemplo Judaeorum qui negligentia sua offenderunt, nos sollicitos facit, ostendens antiquos, per sacramentorum veterum communicationem, poenam non evasut quidam putant, sicut nec Judaeis beneficia Dei valuerunt, cum post peccarent.
Abbreviated transcription (Latin):
transiens sigͥnificat fið eles. Mors egiptioꝵ.
sigͥficat ablutionẽ peccatoꝵ. Illa gͣ oĩa nr̃i fu¬
erunt fige̾. Illa tc̃ figuralit̃ gesta. nc̃ ĩ nr̃a
salute cõplent᷑. quia tc̃ futura p̃nuntiabãt᷑.
nc̃ p̃terita legunt᷑. ⁊̃psentia cognoscuntur.
credentib. idẽ ualuit. Ecce quidẽ. quod
dixerat mare transier̃. hic exponit cũ art
tũ ualebit: siquod gestũ ẽ tram figa̾. t iectũ
ppłm admanna ꝑduxit. ꝗd exhibebit x
peccatis tã quã hostib. quo tͣicit: ad man¬
na. ꝗd.ẽ. manna᷑. panis uiuus ꝗ decelo de¬

Expanded text:
transiens significat fideles; mors Aegyptiorum significat ablutionem peccatorum. Illa ergo omnia nostri fuerunt figurae. Illa tunc figurate gesta, nunc in nostra salute complentur, quia tunc futura pronuntiabantur, nunc praeterita leguntur, et praesentia cognoscuntur. credentibus idem valuit. Ecce quid est quod dixerat mare transierunt. Hic exponit cum ait:tum valebit? Si quod gestum est in figura trajectum populum ad manna perduxit, quod exhibebit Chpeccatis tanquam hostibus. Quo trajecit? ad manna. Quid est manna? Panis vivus qui de coelo de
Abbreviated transcription (Latin):
quã ꝑmittat. ds̃ ꝑsathanã fieri ad ꝓbandos uel
exercendos bonos.⁊ puniendos malos. nõ appre¬
hendat dico. nisihumana.
ideł aũt deusqui

Expanded text:
quam permittit Deus per Satanam fieri ad probandos vel exercendos bonos, et puniendos malos; non apprehendat, dico, nisi humana. Fidelis autem Deus
Abbreviated transcription (Latin):
sicut udei tẽptatisunt et ꝑierunt. quia sic̃ illi
moysi detrahñtes dm̃ tẽptauerunt: ita hii detͣ¬
hentes apło dm̃n tẽptauerunt. dico necadat nõ
quod penitꝰ aliqͥs sine casu sit. s tẽptatio .i. pec
los app̃hendat ñ aliahumana eñitẽptatiõe: ut
innecessitate uelp̃ssura ñdiffidat hõ d̾dõ auxi¬
nimis aũt amando suã sententiã. uel imuidendo
meliorib usq adp̃cĩenda cõionis et ꝯdendi scisma¬
tis uel heresis sacrilegiũ ꝑuenire diabolica p̃sũpti
oẽ. in nullo aut alr̃ sapere quares sebt̃ angłica ꝑ¬
fectionẽ humanã igit᷑ temptatioẽ credocubono
quis aĩoscđm humaña tnfragilitatẽ in aliquola¬
bit̃ ꝯsilio. uel cũ irritat᷑ infr̃m studio corrigendi.
plustñ quã xp̃iana tranquillitas postulat. Et qͥa
homines sumꝰ s spe angli sumꝰ ꝗb ĩresurrectione
equabim̃ si nõ est in nob̃ ꝑfectio angłi. nõ sit pre

Expanded text:
ierunt, quia sicut illi Mosi detrahentes Deum tentaverunt, ita hi detrahentes Apostolo Deum tentant. Dico ne cadat, non quod penitus aliquis sine casu sit, sed tentatio, id est los apprehendat, non alia. Humana enim tentatio est, ut in necessitate vel pressura non diffidat homo de Deo, auxiNimis autem amando sententiam suam, vel invidendo melioribus usque ad praecidendae communionis, et condendi schismatis, vel haeresis sacrilegium pervenire, diabolica praesumptio est; in nullo autem aliter sapere quam res se habet, angelica perfectio est. Humana igitur tentatioumanam tamen fragilitatem in aliquo labitur consilio, vel cum irritatur in fratrem studio corrigendi, plus tamen quam Christiana tranquillitas postulat. Et quia homines sumus, sed spe angeli sumus, quibus in resurrectione equabimur, si non est in vobis perfectio a
Abbreviated transcription (Latin):
ita peccemus. sicut
illinesimilit̃ pere
cpulabant᷑ putantẽ
se inmunes acrimi¬
ne. ñ efficiamini di¬
co sicut quidã exipĩs
fuerunt.quẽ admo¬
duscriptũ ẽ. in exodo
de illis. Sedit ppłs.i.
qũamanducare et bi
tione uituli. uel ludẽ
i. adorare. quodẽ ludo
pueroꝵ similẽ. facilis
utiq adlusũ ẽ. pueritia
Quid aũt lusin puerili
nicemur ut aliqui ĩ
uob faciunt. sicut qui¬
dã exip̃is. for. sunt cũ
madianitis mulierib
unt illiqui despant. de
resurrectiõe sicut qͥdã
eoꝵ tẽptauerunt dicẽ¬
tes. Nũquid poterit pa¬
rare mensã indeserto:
tẽptauerunt iudĩ. ⁊ iõ¬

Expanded text:
ita peccemus sicut illi, ne similiter pereaepulabantur, putantes se immunes a crimine. Non efficiamini dico, sicut quidam ex ipsis fuerunt, quemadmodum scriptum est in Exodo de illis: Sedit populus,quam, manducare et bibtione vituli; Vel, ludere, id est adorare, quod est ludo puerorum simile. Facilis utique ad lusum est pueritia. Quid autem lusui puerili nicemur, ut aliqui in vobis faciunt, sicut quidam ex ipsis fornicati sunt cum Madianitis mulieribusunt illi qui desperant de resurrectione, sicut quidam eorum tentaverunt, dicentes: Nunquid poterit parare mensam in deserto? . tentataverunt Judaei. Et i
Abbreviated transcription (Latin):
hec aut̃ om̃ia. quãi ꝓpt̾ sua peccata hec eis ꝯtigerũt.
⁊ nõ modo ꝓpt̾ hoc s etiã ut figuraretur ꝙ prosimi¬
correctionẽ uit. epuocamur. ut aut p̃miũ. siobe¬
dientes fuimus. aut ꝓpensiorẽ penã inobedien¬
tes mereamur. adhoc enĩ relatesunt peccantiũ
pene ut corrigamuralit erit maior penã: Ec¬
anob.et cur illa rerũ signa um ñ sit necesse obser
monstrat. quanta nob curalegenda. et intelli¬
genda sint.Cũ uero dixit infigura. ostend ĩa
non ẽẽ opus ut figurarũ p̃nuntiati sicelebrati¬
oniseruiamus. cũ res ipsa manifesta sit adcor¬
rectionẽ nr̃am dico: in quos .s. nos deuenerunt
fine̾ scłi.a.ui. etas quia multima scłi etatesumus ⁊ tot
exẽplis pͥoꝵ mag̃ corrigi debemꝰ. Uł finis seduenet᷑. in¬

Expanded text:
cat: Propter sua peccata haec eis contigerunt, et non modo propter hoc, sed etiam ut figuraretur, quod pro simicorrectiorem vitam provocamur, ut aut praemium si obedientes fuerimus, aut propensiorem poenam inobedientes mereamur. Ad hoc enim relatae sunt peccantium poenae ut corrigamur: aliter erit major poena. i accipiuntur a nobis, et cur illa rerum signa jam non sit necesse observtionem nostram, demonstrat quanta nobis cura legenda et intelligenda sint. Cum vero dixit, in figura, ostendit jam non esse opus ut figurarum praenuntiantium celebrationi serviamus, cum res ipsa manifesta sit. Ad correptionem nostram, dico, in quos, scilicet nfines saeculorum, quia in ultima aetate sumus, et tot exemplis priorum magis corrigi debemus. Alioquin poena i
Abbreviated transcription (Latin):
nec ꝑ illa ut.ꝑ.. Idoꝙ id̃e spualis potus et
cib dr̃ nr̃ et illoꝵ. quia idẽ inministerio ẽ
in carne manifestatus. et in altari sub spẽ
panis significatus insignis utiq diuersis eadẽ
ẽ fides.s illi uentura nos uenisse credimus ĩo
ñ ait simplicit̃ eundẽ potũi .b. s addit sp̃alẽ.

Expanded text:
nificatur. Ideoque idem spiritualis potus et cibus noster et illorum, quia idem in mysterio est in carne manifestatus, et in altari sub specie panis significatus. Insignis utique diversis eadem est fides, sed illi venturum, nos venisse credimus. Ideo non ait simpliciter, eumdem potum
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ in bonis multo me¬
lius ẽ. id. quod ꝑfigurã
significat᷑ quã ip̃a figa.
ut regnucelorũ meliꝰ
ẽ qũ terta ꝓmissionis.
ita inmalis longe peiꝰ ẽ.
quod significatur. quã
figura significansut ge¬
henna peiꝰ ẽ qͣtũ libet
atrocipena tp̃ali. om̃s
eñipene minores sũ¬
gehenna. et ido uigilatia

Expanded text:
melius est, id quod per figuram signatur quam ipsa figura, ut regnum coelorum melius est quam terra promissionis, ita in malis longe pejus est quod significatur quam figura significans, ut gehenna pejor est quantumlibet atroci poena temporali. Omnes enim poenae minores gehenna, et ideo vigilantia
Abbreviated transcription (Latin):
et eunde .po.s.bi.s. aquã depetra. manna et
aqua. quȩ fluxit depetra dic̃ spũalia. quia ñnatu¬
ra ñ mundi lege. s diuirtute parata sunt sine
elem̃toꝵ ꝯmixtione. hñna etiã inse figur̃i fut᷑i
misterii. quod nos sumimuᷤ in memoriã xp̃uõq¬
sistunt catus ẽ. hoc significans quia decelis uen¬
turus erat qui sp̃ualit pasceret Uñ ⁊ manna pͥus
dñicodie uenit decelo ad saturitatẽ ppłi. Iõq¬

Expanded text:
erunt, scilicet aquam de petra. Manna, et aquam quae fluxit de petra, dicit spiritualia, quia non natura, non mundi lege, sed Dei virtute parata sunt, sine elementorum commistione, habentia etiam in se figuram futuri mysterii, quod nos sumimus in memoriam sistunt, creatus est: hoc significans, quia de coelis venturus erat, qui spiritaliter pasceret. Unde et manna primum Dominico die venit de coelo ad saturitatem populi; seq
Abbreviated transcription (Latin):
effic̃. alii uõ.s. qui ñ crediderunt manducauert.
et mortui sunt eternalit̾ quod ñ moyses. et alii
boni. qr: quia cibũ uisibilẽ sp̃alit̃ intellexert̃.
sp̃aliter esurierunt. sp̃alit̃ gustauerunt. ut
sp̃alit̃ satiarentur et nos hodie accipimus u¬
sibilẽ cibũ. s aliud ẽ sacram̃tũ. aliud uirtus sa¬
crament. sacramenta illa fuerunt. sacram̃ta
sunt et nra⁊utiq eiusdẽ rei. Manna eñi xp̃m

Expanded text:
ilicet qui non crediderunt, manducaverunt et mortui sunt aeternaliter, quod non Moyses, et alii boni. Quare? Quia cibum visibilem spiritualiter intellexerunt, spiritualiter esurierunt, spiritualiter gustaverunt, ut spiritualiter satiarentur, et nos hodie accipimus visibilem cibum; sed aliud est sacramentum, aliud virtus sacramenti. Sacramenta illa fuerunt, sacramenta sunt et nostra, et utique ejusdem rei. Manna enim
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntati eoꝵ. quia quoquo irent aque in in¬
undantes secute sunt eos. sic xp̃s in deserto hui
mundi suos comitat᷑. uel depetra ꝯsequente.e
.i secuturã u̾itatẽ significante dequa subd̾. Petra aũ
nõie rei. qua significat nõiari. Erat gͦ xp̃s petra.

Expanded text:
voluntati eorum, quia quoquo irent aquae inundantes secutae sunt eos; sic Christus in deserto hujus mundi suos comitatur. Vel, de petra consequente, id est secuturam veritatem significante. De qua subdit: Petra autem enim res quae significat, nomine
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scđm hoc eund potũ biber desp̃ali pet᷑. dequa:
bis. Gemina ꝑcussio. duo ligna crucis sigͥcat. Depet̃¬
ad ducta ẽ aqua accedente uirga. qr ligno accedẽ
locutio notanda est. ubi aliqua significãtia earũ
rerũ quas sigcant noĩe appellatui¬

Expanded text:
et secundum hoc, eumdem potum biberunt de spirituali petra. De qua? bis. Gemina percussio, duo ligna crucis significat. De petra educta est aqua accedente, virga; quia ligno accedentlocutio notanda est, ubi aliqua significantia, earum rerum quas significant nomine appellantu
Abbreviated transcription (Latin):
infigura nr̃i c̃tingebãt
illis om̃ia. et om̃s tran¬
sierunt mersis hostib
mare rubrũ et om̃s ĩ
pea. et amorte iminente liberatisunt ⁊ ab

Expanded text:
in figura nostri contingebant illis omnia. Et omnes transierunt, mersis hostibus, mare Rubrum; et omnes in per ea, et a morte imminente liberati sunt; et ab
Abbreviated transcription (Latin):
litteris cõp̃hensam in p̃sentiã ꝯmutare. Scͥpturi eñi
diuina: edificat lecta. s multo plus ꝓt̾ ẽ. sidelittis
mutatur inuocẽ. Magna siquidẽ ĩht uox uiua. uox
de auctoris sui oreresonans que ea ꝓnũtiatiõe ꝓfer¬
p̃sens. demeo ͥore ꝓferre. ut uos solito seuior opere
ip̃ corriꝑe. quia epła nõ põt uocẽ obiurgantis expri¬
mere.non ualet irascentis resonare clamorẽ ⁊ dolorẽ
peccatoris apicib explicare. Nõ habeo quippe fructus
michi quisquã. U̾t aut̃ nõ patiar uosꝑire et errare ꝑpe¬
tuo et excaritate uobis loquar.
Uitite michi. ⁊ c̃. uel. ita ñ põt legi

Expanded text:
litteris comprehensam in praesentiam commutare. Scriptura enim divina aedificat lecta, sed multo plus prodest si de litteris mutatur in vocem; magnam siquidem vim habet vox viva, vox de auctoris sui ore resonans, quae ea pronuntiatione proferpraesens de meo ore proferre, ut vos solito severior ipse corriperem, quia Epistola non potest vocem objurgantis exprimere, non valet irascentis resonare clamorem, et dolorem pectoris apicibus explicare: non habeo quippe fructus mihi quisquam . Ut autem non patiar vos perire et errare perpetuo, ex charitate vobis loquar. Dicite mihi, etc. Vel aliter potest legi
Abbreviated transcription (Latin):
tur sensus. hoꝵ uerboꝵ. uos in quã ofilioli qͥuultis
ẽẽ carnalit̾ sublege dicite mͥ .i. respondete mͥ. legẽ
legistis annon. quicquid eligant ꝓbant᷑ stulti. Sinon
legerunt: nõdebent reciꝑe : quod nesciunt silege¬
runt: ip̃a ꝓbat secdimatendã. quod sinõ intelligt̃:
stulti sunt. Iõ eos int̾rogat. dicens. legẽ nonlegisti.

Expanded text:
tur sensus horum verborum. Vos, inquam, o filioli, qui vultis esse carnaliter sub lege, dicite mihi, id est respondete mihi: Legem legistis, an non? Quidquid eligant, probantur stulti; si non legerunt, non debent recipere quod nesciunt; si legerunt, ipsa probat se dimittendam. Quod si non intelligunt, stulti sunt. Ideo eos interrogat, dicens: legem non
Abbreviated transcription (Latin):
missio: gr̃am sigͥficans. Ibihumaniͣs usus ostñdit.¬
hic diuinũbeneficiũ ꝯm̃tatur. Natusẽ gͦ hismael:
sicut nascunt᷑ hõies ꝑmixtione utriusq sexus:
usitatalege nature. ĩo dictũ ẽ scđm carnẽ nõq
ista beneficia d̃i nõsint aut nõ ista oꝑetur ds̃. cuiꝰ
opifex sapientia attingit ut scriptũ ẽ. afine: usq
rat d̃idonũ quod indebitũ hõib gratis gr̃ã largi¬
retur sic oportuit tari filiũ que ad modũ nature
aliquidaliud uiretur sonare inuerb. ⁊ aliudimin¬
tellectu sigͥficare. sic̃ hic. habriã enĩẽ d̃s pat̾. ꝗẽ¬
pat̃ multarũ gentiũ. sic eñi int̃p̃tatur hoc nom̃
habraã. Abba eñi. pat̾. ham. multarũ subauditur

Expanded text:
gratiam. Ibi humanus usus ostendithic divinum beneficium commendatur. Natus est ergo Ismael sicut nascuntur homines permistione utriusque sexus usitata lege naturae. Ideo dictum est secundum carnem, non quia ista beneficia Dei non sint, aut non ista operetur Deus, cujus opiferat Dei donum, quod indebitum hominibus gratis gratia largiretur, sic oportuit dari filium quemadmodum naturae aliquid aliud videtur sonare in verbis, et aliud in intellectu significari, sicut hic. Abrapater multarum gentium. Sic enim interpretatur hoc nomen Abraham. Abba enim pater, ham multarum, subauditur
Abbreviated transcription (Latin):
seuerate in acceptis magis emulã¬
dome cum absens sum:
Tilioli. hic itẽ incipit ostendere¬
T ex ip̃alege. qr̃ non sit tenenda.
qͣi. me imitamini ⁊ debetis. quia
estis mei. nõ dicofiliis filioli.quia¬
modo diminut estis.⁊ ꝑfectionĩ¬
gradi bus indigetis. quos iterũ
sicut prius parturio .i. cũlabore¬
et dolore adlucẽ fid̃i genero. de¬
nec xp̃s quẽ de formastis: for¬
formetur
similitudinẽ eius quã ur̃o ui
sare quilabor sit inp̃dicationib pbroꝵ qũa¬
tisue dolorib animas infide ⁊ recta ꝯuersatiõe
parturiunt Uñ apłs expersona matrislo¬
nuerat inbaptismo. s postea de formatisunt
ꝑ pseudo. ⁊ infirmi facti.nc̃ aut̃ cũdolore refor¬
matũ xp̃m inanimis suis negantur lube. for¬
matur eñ ixp̃s incorde credentiũ. cũ illis sacͣ¬
menta gr̃e panduntur. ⁊ ea que obscura uide¬
pacto terribilius insonat aurib audientiũ:¬
uo eẽ mͦ etmu. funderent᷑. ⁊ deerrore suo.⁊ de

Expanded text:
d perseverate in acceptis, magis aemulado me, cum absens sum. Filioli, hic iterum incipit ostendere ex ipsa lege quare non sit tenenda. Quasi dicat: Me imitamini, et debetis, quia estis mei, non dico filii, sed filioli, quia diminuti estis, et perfectiongradibus indigetis. Quos iterum, sicut prius, parturio, id est cum laboret dolore ad lucem fidei genero, donec Christus, quem deformastis, formetur similitudinem ejus quam vestro sare quam labor sit in praedicationibus patrum, quantisve doloribus animas in fide, et conversatione recta parturiunt. Unde Apostolus ex persona matris lonuerat in baptismo, sed postea deformati sunt per pseudo, et infirmi facti, nunc cum dolore reformatum Christum in animis suis nugantur habere. Formatur enim Christus in corde credentium, cum illis sacramenta graece panduntur, et ea quae obscura videpacto terribilius insonat audientiuione confunderentur, et de errore suo et de
Abbreviated transcription (Latin):
sare. dealia uxore .s. cethura ali¬
os genuit. quinõ ꝑtinent ad hãc
sigͥficationẽ. ⁊ iõ multi legẽtẽ
apłm librũ aũt geneseos ignor̃a¬
tes. putant duos solos filios ha¬
buisse abrahã.S hos solos con¬
ob scͥptura specialit singula ex¬
sequitur. innuensaliquioe gre¬
giũ. in his p̃ figurari. Itẽ adtẽoe ꝙ
ait. unũ deancilla. ⁊ unũ deliba.
ñ enĩ hoc frustra distinxit. ut̃q
quide dehabraã. natꝰ ẽ. s diuersa
oꝑatiõe quia quideancilla. ẜ car¬
nis naturã natusẽ. quia iuuen

Expanded text:
Sarae, de alia uxore, scilicet Cethura, alios genuit, qui non pertinent ad hanc significationem. Et ideo multi legentes lum, librum autem Geneseos ignorantes, putant solos duos filios habuisse Abraham. Sed hos solos comobus Scriptura specialiter singula exsequitur, innuens aliquid egium in his praefigurari. Item attende quod subdit, unum de ancilla, et unum de libera. n enim hoc frustra distinxit. Uterque quidem de Abraham natus est, sed diversa atione, quia qui de ancilla secundum carnis naturam natus est, quia juven
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ mortalitate x̾ inresurrectiõe seexuen. diabolicã
potestatẽ que ꝑ hac̃ mortalitatẽ dñabant᷑. dr̃ exẽ¬
da: inultima resurrectiõe ꝯplebitur. In ip̃o quoq
uincuntur iniice nob̃ inuisibiles potestates. ub
uncunt᷑ inuisibile̾ᷤ cupiditateᷤᷤ. fuso em̃sanguine
sine culpa om̃iũculꝑarũ cyrographa deletasunt.
quib debitores quiineũ credunt: adiabolo antea

Expanded text:
istus in resurrectione se exuens, diabolicas potestates quae per hanc mortalitatem dominabantur dicitur exemda, in ultima resurrectione complectitur. In ipso quoque vincuntur inimicae nobis invisibiles potestates, ubi vincuntur invisibiles cupiditates. Fuso enim sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa deleta sunt, quibus debitores qui in eum credunt a diabolo antea
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Itaꝙ om̃u gr̃a plenus ẽ. s nõ itahabitat in sc̃iᷤ
sic̃ ⁊ in nr̃o corꝑe. inẽ sensus singuł m̃bris.
s ñ quantũ incapite. ibi enĩ ⁊ uisus ẽ. ⁊ audi
tus. ⁊ olfatus. ⁊gustus. ⁊ tactus. Incet̾is aũt solus ẽ
est aliud quo int̾sit planc inter illud cap̃ ⁊ cuiꝰlib
menbri excellentiam. quu singulariquidã suscep¬
tioẽ hominis. fictꝰ est homo ille una ꝑ sõa cũ uerbo.
Denullo em̃scõꝵ dicipotuit. ułpot̃. ułpotit. uerbũ¬

Expanded text:
nus est, sed non ita habitat in sanctis, sicut et in nostro corpore inest sensus singulis membris, sed non quantum in cacapite. Ibi enim auditus, visus est, et olfactus, et gustus, et tactus, in caeteris autem solus est est aliud quo intersit plane inter illud caput, et cujuslibet membri excellentiam, quia singulari quadam susceptione hominis factus est homo ille una persona cum Verbo. De nullo enim sanctorum dici potuit vel potest, ve
Abbreviated transcription (Latin):
cyregraphum timeret. uł ultra
N legẽ obseruaret. tulit dico affigẽs
illud decretũ. cru. ut iã cess cũ oĩa
decreti. ꝙ sacficia legis carnalia inoblatiõe
ueriagni sunt adimpleta. ꝙ gͥ

Expanded text:
rographum timeret, vel a legem observaret. Tulit dico, affigens illud decretum cruci, ut jam cesset cum omnia sacrificia legis carnalia in oblatione veri Agni sunt adimpleta. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua cͣatura. d̃s quid̾ ubiq p̾sens ẽ. ⁊ iibiq
totus p̃sens. nec tñ ubiq habitãs s intẽplosuo
tm̃ ⁊ capitur habitans abaliis ãplius ab ali is
minus. s desolo capite nr̃o dr̃. quia. ĩ .i. ha.p.¬
d. ⁊ hoc nõ corꝑalit. Non hoc dic̃ quia corpore¬
us sit ds̃. s uerbotrans latitis ususẽ. quia intẽ¬
plomanu facto olim nõ corꝑalit̃. s u̾bratiliter
habitauit.i. p̃figurantib signis. om̃s ille eni
obseruantie umbre fuerunt᷑ futuroꝵ. Non gͦ

Expanded text:
tura. Deus quidem ubique praesens est, et ubique totus praesens, nec tamen ubique habitans, sed in templo suo tantum et capitur habitans ab aliis amplius ab aliis minus, sed de solo capite nostro dicitur: quia in iphoc, corporaliter, non hoc ideo dicit, quia corporeus sit Deus, sed verbo translato usus est quia in templo manufacto olim non corporaliter, sed umbratiliter habitavit, id est praefigurantibus signis. Omnes autem illae observantiae umbrae fuerunt futurorum. Non ergo
Abbreviated transcription (Latin):
quasi auget ds̃ hõib: ab errore redeuntib sicut
minuebatur. deserentib. Qui eñ ꝑerrorẽ de¬
seruerãt dm̃. minuebãt copias diuitiaꝵ eiꝰ negã¬
dose eius ẽẽ. Cumu̾redeũt̃. increm̃tũ faciũt dõ.
quia exꝑditis acquiruntur.
uestis cum dnur illoᷤ quialiqua dele
nisforma de ortans eosale

Expanded text:
quasi augetur Deus, hominibus ab errore redeuntibus, sicut minuebatur deserentibus. Qui enim per errorem deseruerant Deum, minuebant copias divitiarum ejus negando se esse ejus. Cum vero redeunt, incrementum faciunt Deo, quia ex perditis acquiruntur. unc aggreditur illos qui aliqua de lenis forma dehortans eos a le
Abbreviated transcription (Latin):
gnu. ꝙ ⁊ penãtollet ⁊ nõ solũuo¬
b gentib donauit delicta. s ĩ nob¬
ndeis p̃uaricationẽ que fuit ex
lege dimisit. et hoc ẽ ip̃ dicode
sandũ nos erat memor trans

Expanded text:
 poenam tollet. Et non solum vobis gentibus donavit delicta, sed etiam nobdaeis praevaricationem, quae fuit ex lege, dimisit. Et hoc est, ipse dicosandum nos erat memor trans
Abbreviated transcription (Latin):
natã. s ĩ becillitate rõcina¬
tioĩs hũane que potentiã
dĩ intra ꝯscientiã suã coar¬
tat. ñ alit̾ credens face̾ ut
posse quã carnał ratiosua¬
det. que õino cauenda est.
quia mundi cultrix ẽ. ñ
dicentes i uinoẽ aer. ne.
lescũq ad oratores simu

Expanded text:
ab imbecillitate ratiocinationis humanae quae potentiam Dei intra conscientiam suam coarctat, non aliter credens facere vel posse quam carnalis ratio suadet, quae omnino cavenda est, quia mundi cultrix est nondicentes, Juno est aer, Neptlescunque adoratores simu
Abbreviated transcription (Latin):
parte .i. ñ ẽ adõ ordinata s
ab hoĩb tradita. Tradider̃t
c̃siderantes elem̃ta .i. has
c̃aturas. uisibiles in quib
ex cõmixtiõe seminis aĩali
traditionẽ istã.uł in anẽ ⁊

Expanded text:
t non est a Deo ordinata, sed ab omnibus tradita. Tradideruntconsiderantes elementa, id est has creaturas visibiles, in quibus ex commistione seminis animalia traditio
Abbreviated transcription (Latin):
riũ. nob .i. dequodata c̃ sententia cunctis hõĩb rõ¬
tͣria ⁊ ip̃m cyrographũ tulit de medio affigen᷑ illud
cruci nõsolũ alia nͥ hoc ⁊ alia tollẽt nõ liharem amor¬
te. uel infernodĩumnocenꝰ occidit᷑. peccatũ cruci¬
figit᷑ .i. mortificat᷑. Crux en̾i ñ saluatoris morsẽ: s
pecc̃i. Innocens eñĩ dũ occiditur: reosillo̾ fac̃. aquib
occidit᷑. S peccatũ hũanign̾is occiditur ꝑ q ⁊ pͥn¬
inferniinsemetip̃o.i. ĩ p̃sentia suc maiestatis. uł¬

Expanded text:
 est de quo data est sententia cunctis hominibus contraria. Et ipsum chirographum tulit de medio affigens illud cruci, non solum alia. Nisi hoc et alia tolleret, non liberaremur a morte, vel inferno. Dum innocens occiditur, peccatum crucifigitur, id est mortificatur. Crux enim non Salvatoris mors est, sed peccati. Innocens enim dum occiditur, reos illos facit a quibus occiditur; sed peccatum humani generis occidit, pinferni, in semetipso id est praesentia suae majestatis.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝑfectioe eccle respic̃ aꝑte
uidet᷑ antiquus ostis uictus. tͥũ¬
ꝑhanꝰ dico .i. insemetipso obla¬
toñ alio sacͥficio. Morte qͥppe
sua unouerissimosacͥ ficio ꝓno
b oblato quicquid culparũ e
rat. un nõ pͥncipatus ⁊ potesta¬
ETtẽ adluenda supplicia. iuirede¬
tinebãt. extix̃. Uñ gͦaccepit diabolus¬
ipse exterius potestatẽ dm̃ec carnis occidẽte.

Expanded text:
enim perfectionem Ecclesiae respicit, videtur antiquus hostis victus. Triumphans, dico in semetipso oblanon alio sacrificio. Morte sua quippe uno verissimo sacrificio pro s oblato, quidquid culparum, unde nos principatus et potestates ad luenda supplicia jure detinebant, exstinxit. Unde ergo accepit diabolus exterius potestatem Dominicae carnis occidendae,
Abbreviated transcription (Latin):
de eoenĩ sꝑare ẽ. dedõ
dubitare. ut et saul
relicto deo. qui ei fuerat ꝓdelicto iratus ad
ydolatriã rediit. sꝑans aliquid de ea. cui⁊ in
presenti obfuit. ⁊ in futuro gehennã ultͥc̃e ge¬
nerauit. iõ apłs istos ortatur fugere abydola¬
tre suꝑstitione. S. ne ꝯmedant sapientes ydo¬
lothita cũ offendiculo infirmorũ quib ydola¬
tre uidentur. uel ne ip̃i infirmi ydolatre sĩt
edendo subydoliueneratione ⁊putandoydo¬
lũ aliquid ẽẽ. ⁊ut fugiatis. loquor uob̃prudẽ
loquor quasi moneo uos fuge̾ abydolatria. ⁊
hoc monendo. loquor infirmis qui sunt int̃

Expanded text:
De eo enim sperare est, de Deo dubitare, ut Saul, relicto Deo qui ei fuerat pro delicto iratus, ad idololatriam rediit sperans aliquid de ea, cui et in praesenti obfuit, et in futuro gehennam ultricem generavit. Ideo Apostolus istos hortatur fugere ab idololatriae superstitione, scilicet ne comedant sapientes idolothyta cum offendiculo infirmorum, quibus idololatrae videntur. Vel ne ipsi infirmi idololatrae sint, edendo sub idoli veneratione, et putando idolum aliquid esse. Et, ut fugiatis, loquor vobis ut prloquor. Quasi dicat: Moneo vos fugere ab idololatria, et hoc monendo, loquor infirmis qui sunt inter
Abbreviated transcription (Latin):
tati eẽt. ⁊ sic ꝓbaret̃. an ẽpleret ł¬
c nõ. Sic̃ adã mandatũ accep̃ne de
cũcisioni. ligno manducaret adphationeo
octaua die lapi deo cultro in carne p̃putii sicut
cisio. primũ ut ꝑ obedientiã mãdati habrahaor
placeret dõ. cii ꝑp̃uaricationẽ adã displicueaͬt.
Scdo insignũ habrae magne fidĩ. creoit aũt se¬

Expanded text:
ati esset, et sic probaretur an compleret vel non. Sicut Adam mandatum accepit, ne de ligno manducaret, ad probationem octava die, lapideo cultro in carne praeputii sicut cisio. Primum, ut per obedientiam mandati Abraham placeret Deo, cui per praevaricationem Adam displicuerat. Secundo, in
Abbreviated transcription (Latin):
cͥcũci. aliquio magne digni¬
tatis habebat s signũ erat
dicitur signũ intioriᷤꝰ circũcisionis. tale s. signum
quodsit signaculũ .i. habens similitudinẽ signa¬
te dĩ rei.ut sic̃ carne libidinis hõme̾cũcisione
spoliatur. sic aĩa spoliet᷑ aboĩb uitus pͥme nati¬
uitatis.⁊ quia ñ dũ dixãt cuiꝰ rei signũsit. subdit
iustitie fioĩ qĩ accep̃ circũcisionẽ insignũ huiꝰrei

Expanded text:
id magnae dignitatis habebat, sed signum erat dicitur signum interioris circumcisionis, tale scilicet signum, quod sit signaculum, id est habens similitudinem signatae rei. Ut sicut carne libidinis homo in circumcisione spoliatur, sic anima spolietur omnibus sordibus primae nativitatis. Et quia nondum dixerat cujus rei signum sit, subdit, just
Abbreviated transcription (Latin):
⁊remanẽt reatu. ut homicidia.⁊ similia: ita ⁊ ꝯͣrio
ꝯcupiscentia cotidie munitur in ꝓficientib et ꝯ¬
tinentib. Quia eñĩ dũsibi inuicẽ uir mulierq
miscentur siñ libioine nõ est parentũ ꝯcubrtus.
obhoc filioꝵ. exeoꝵ dẽ carnenascentiũ nõpõt sm̃
pecc̃o eẽ ꝯceptus. ubipcecatũ inpauulo̾ nõ tran̾ mit¬
tit ꝓpagatio. s libido. Nec fecunditas humane nat̾e
facit hoĩescũpeccatĩnasci. s feditã libidinis quã
hoiẽs hab exilliꝰpͥmi iustissim cõdẽpnatione¬

Expanded text:
et remanent reatu, ut homicidia et similia, ita econtrario concupiscentia quotidie minuitur in proficientibus et continentibus. Qmiscentur, sine libidine non est parentum concubitus, ob hoc filiorum ex eorum carne nascentium non potest sine peccato esse conceptus; ubi peccatum in parvulos non transmittit propagatio, sed libido; nec fecunditas humanae naturae facit homines cum peccato nasci, sed foeditas libidinis quam homines habent ex illius justissim
Abbreviated transcription (Latin):
quia meo implenda erant.que
nondũenĩ lex dataerat quan¬
do hec ꝓmissio facta c̃. habraã
oicit᷑ heres mundi .i. possessor aliquoꝵ¬
El. detotomundo qui eũ iitent᷑ ꝗͥa õs¬

Expanded text:
quia in eo implenda erat. QuaeNondum enim lex data erat, quando haec promissio facta est. Abraham dicitur haeres mundi, id est possessor aliquorum de toto mundo qui eum imitentur,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ xp̃s ab eo descendit qui oĩpeccõcaruit.s: ꝗa
uitiosalege cõcupiendi expecc̃opͥmi hoĩs accẽdẽ¬
ticonceptisumꝰ .i. carnis concupiscentia. iõ peccĩ¬
rei sumus ꝙ originale dr̃. Ecce br̃ assignatũ ẽ
quiosit origmnale pecẽ. ⁊ qr dicat᷑ originale.⁊
quare inputetur posteris. ⁊ quõ in baptismate

Expanded text:
us ab eo descenderit qui omni peccato caruit; sed quia vitiosa lege concipiendi, ex peccato primi hominis accedenti, concepti sumus, id est carnis concupiscenti dicitur. Ecce breviter assignatum est quid sit originale peccatum, et quare dicatur originale, et quare imputetur posteris, et quomodo in baptismate
Abbreviated transcription (Latin):
creat ꝙ de ip̃atrinitate intel¬
ligit non desolo patre ut qͥdã¬
uolunt quia non ait solipatͥ
s solidõ. Unus em̃ ⁊ solus d̃s
anb p̃dicatur ip̃atͥnitas. et¬
unigenitꝰ quippe ẜ ꝙ ẽ ds̃¬

Expanded text:
creat, quod de ipsa Trinitate intelligitur, non de solo Patre, ut qvolunt, quia non ait, soli Patri, sed soli Deo. Unus enim et solus Deus nobis praedicatur, ipsa Trinitas etUnigenitus: quippe se
Abbreviated transcription (Latin):
peccõ. nc̃ uõ cũ c̃uersi estis lib̾atiestis. apeccato
cuitẽ serui eratis. Nõta ꝙ. supͣ dixiͣt eos libos fuis¬
se iustitie nõ lib̾tos. nc̃aũt apecc̃o nõ lib̾tos dicit
ne sibi hoc tribuant. s dicit ꝓuide ac uigilanter
lib̾tos. referrens hoc adillã dnĩ sententiã si filiuᷤᷤ
uos lib̃auiͣt. uẽ lib̃ĩ eritis. S hec uoluntas que¬

Expanded text:
peccato. Nunc vero cum conversi estis, liberati estis a peccato, cujus tunc servi eratis. Nota quod supradixit eos liberos fuisse justitiae, non liberatos; nunc autem a peccato non liberos dicit, ne sibi hoc tribuant, sed dicit provide ac vigilanter liberatos, referens hoc ad illam Domini sententiam: Si Filius vos liberaverit, vere liberi eritis . Sed haec voluntas qu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s. ⁊ tunc regnabit. s morsinumica. ciuinumicam.
uel ip̃a nob̾. destruet᷑ nouissima. qui añerit. ꝗañerit
quod destruatur postqua mortale hoc induerit in¬
mortalitatẽ quia amplius ñ dissoluentur. homines.
ñsolũ p̃p̃ formã serui. s etiã p̃p̃ pͥncipiũ dequo ẽ. et
dequo equalisei. dequo ẽ. hec aũt scͥptura quo¬
modo intelligi debeat. ostendit subdens:
ũ aut̃e scriptura dicat illud.¬
um autem constat ex eiꝰ auctoritate. quod

Expanded text:
portet eum regnare. Sed mors inimica, cui inimicamur, vel ipsa nobis, destruetur novissima, quia non erit quod destruatur, postquam mortale hoc induerit immortalitatem, quia amplius non dissolventur homines, non solum propter formam servi, sed etiam propter principium de quo est, et de quo aequalis est ei de quo est. Haec autem Scriptura quomodo intelligi debeat, ostendit, subdens: Cum autem Scriptura dicat, illud constat ex ejus auctoritate quod
Abbreviated transcription (Latin):
io. ꝙ sũ. et̾ ut ostenderet¬
etiã liberũ arbitriũ. addit
apłatũ. ñ fuit uacua dico. s habuntartiꝰ lt om̃ib¬
sigillatĩ laboram. quia in tot ppłis in quor illi
ñ laborauerunt hoc tam̃ mag̃ inpletũ ẽ. quia
et de oꝑe manuũ upcit nec euangłio minus
fecit et ne ip̃auoluntas sine gr̃a putaretur ali¬
quid posse subdit.: N on ego aut̃e solus si¬

Expanded text:
od sum. Et ut ostendereetiam liberum arbitrium, addit:apostolatu. Non fuit vacua dico, sed abundantius omnibsigillatim laboravi, quia in tot populis in quot illi non laboraverunt, hoc tamen magis impletum est, quia et de opere manuum vixit, nec Evangelio minus fecit. Et ne ipsa voluntas sine gratia Dei putetur aliquid posse, subdit: Non ego autem solus si
Abbreviated transcription (Latin):
subhumiutate sua. ut ip̃am re¬
hominẽ dm̃ et reg e oñaum ꝯ¬
noscant. et ẽ. sensus. In terim
oportet regnũ eius manifestari¬
donec eũ om̃s regnare fateantur.¬
qui ex inui  iustificantur et
ei fide subduntur. et ilu qui ad
quia et ip̃ieũ regͣre ip̃a regni eiꝰ¬
manifestatiõe confusi fateb t.
non enĩ itadictũ ẽ. qĩ cũposuerit
inimicos subpedib nõ sit pꝰeare¬
gnaturus. s ad tantã euidentiam
regñu perducet: donec immici¬
ñ audeant negare quod regnet.
quo amplius ñerit manifestius.
et siãplius duret. aliudẽ ñ ãplius¬
I manifestari. aliud ñ amplius ꝑ

Expanded text:
sub humanitate sua, ut ipsam rhominem Deum et regem omnium noscant. Et est sensus: Interim oportet regnum ejus manifestaridonec eum regnare fateanturqui ex injustis justificantur, et ei fide subduntur, et illi qui ad quia et ipsi cum regnare ipsa regni manifestatione confusi fatebunturNon enim ita dictum est, quasi cum posuerit inimicos sub pedibus, non sit postegnaturus, sed ad tantam evidentiam regnum perducet, ut inimicin audeant negare quod regnet, quo amplius non erit manifestius, amplius duret. Aliud est non amplius manifestari, aliud n
Abbreviated transcription (Latin):
illũ.re. occulte. quia aliter¬
illũ regnare. scripture false ẽẽnt. et quimͦ
regnat. poterit suos suscitare.¬
ponat Oportet regnare dico donec
gñũ. euacuabit potestatẽ. sed
inter̃ĩ manifestaridonec. po .i.¬

Expanded text:
re occulto, quia aliter Scripturae falsae essent; et qui modo regnat, poterit suos suscitare. Oportet regnare, dico, donec gnum, evacuabit potestatem: sed interim manifestari donec po
Abbreviated transcription (Latin):
ximꝰ dignitate. xp̃s ẽ. qui
prior resurrexit. ut frõe¬
faceret. et formã daret cre
miniis digni eosunt. re¬
surgent p᷑teriores. tp̃r et
dignitate minores. et qui
quicrediderunt inadũe¬
dũ bonos uenturũ. uebĩ¬
ubro talis uttera habetur.

Expanded text:
ximus dignitate Christus est, qui prior resurrexit ut fidefaceret, et formam daret credminus eo digni sunt, rgent posteriores tempore, et dignitate minores, et qui Qui crediderunt in advedos bonos venturum. Veibro talis