comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et hoc inquit teneo. S ille d̾s̾ maior. ille
As̾ minor. Iam nescio qͥd paganum redolae
Cum xͥano me loqui arbitrabar. Si ẽ ds
unum dm̃. Qr̃ inquit & tu ñ duos dos
dicis equales sibi: Hoc ego ñ dico. Equa¬
litatem enim istam sic intelligo. ut ibi
intelligam ⁊̃ in diuiduam caritatẽ. ⁊ si m¬
diuiduam caritatẽ. ꝑfecꝰtam unitatem
Si enim caritas qͣm misit hominib ds
de multis hominum cordib facit cor
unum. ⁊ multas hominu̾ animas facit
sapimus nosq diligimus fit anima una:
qͣntomagis pat̾ ds & filius ds̾ in fonte
dilectionis ds unus ẽ: Uerumqd adhec
u̾ba quib commotum ẽ cortuum intende
E recole mecum q de u̾bo requirebamꝰ.¬
Si iam tenemꝰ ds.erat u̾bum. adiungo
aliud. qr cum dixisset hoc erat in pͥnci¬
pio ap̃ dm̃. continuo subiecit eugłista.
omnia ꝑ ipsum facta sunt: nunc tẽ
querendo exagito. nunc te contra te
moueo. & te cont᷑ te interpello. Tene

Expanded text:
Et hoc, inquit, teneo: sed ille Deus major, ille Et hoc, inquit, teneo: sed ille Deus major, ille Deus minor. Jam nescio quid paganum redolet: cum christiano me loqui arbitrabar. Si est Deunum Deum. Quare, inquit? et tu non duos deos dicis aequales sibi? Hoc ego non dico: aequalitatem enim istam sic intelligo, ut ibi intelligam etiam individuam charitatem; et si individuam charitatem, perfectam unitatem. Si enim charitas quam misit hominibus Deus, de multis hominum cordibus facit cor unum, et multas hominum animas facit sapimus nosque diligimus, fit anima una: quanto magis Pater Deus et Filius Deus in fonte dilectionis Deus unus est? 5. Verum ad haec verba, quibus commotum est cor tuum, intende, et recole mecum quod de Verbo requirebamus. Jam tenemus, Deus erat Verbum: adjungo aliud, quia cum dixisset, Hoc erat in principio apud Deum, continuo subjecit Evangelista, Omnia per ipsum facta sunt. Nunc te quaerendo exagito, nunc te contra te moveo, et te contra te interpello: tene
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum qui suscepit carne̾ minorem ẽẽ qͣm
pat̾ ẽ⁊ i ñ eẽ eiusdem substantiȩ cuiꝰ pat̾ ẽ.
capiunt ex his uerbis ansani calumnie. ⁊
patri do equalem se faceret. talia ũba
subiunxit. ut se equalem ñ eẽ monstra
& uolens eos corrigere ab hoc motu xͦ.
& eis demonstrare filium ñ eẽ equalem
patri. id ẽ equalem do: ait quasi diceis
Quid irascimini. qͥd indignaniin: Nͥ sum
equalis. qr ñ pot̾ filius a se fac̾e qͥcqͣm. nͥ¬
q uiderit patrem facientẽ. Qͥd enĩñ pot̃
In hac regula cordis sui distorta & praua.
hereticus audiat nos ñdum obiurga̾tes.
se adhuc quasi querentes. & explicet
nob̾ qd sentit. Puto enim quisquis ille
es. faciamus enim eum tanqͣm ad eẽ
p̾sentem: tenes nob̾cum qr in pͥncipio erat
uerbum: Teneo inquit. Et qr ubum erat
ap̃ dm̃: Q hoc inquit teneo. Sequere gͦ
& hoc fortius tene. qr ds erat u̾buni:

Expanded text:
ipsum qui suscepit carnem, minorem esse quam ipsum qui suscepit carnem, minorem esse quam Pater est, et non esse ejusdem substantiae cujus Pater est, capiunt ex his verbis ansam calumniae, et Patri Deo aequalem se faceret, talia verba subjunxit, ut se aequalem non esse monstraret volens eos corrigere ab hoc motu Christus, et eis demonstrare Filium non esse aequalem Patri, id est, aequalem Deo, ait, quasi dicens, Quid irascimini? quid indignamini? Non sum aequalis, quia non potest Filius a se facere quidquam, n viderit Patrem facientem. Qui enim non potest, 4. In hac regula cordis sui distorta et prava, haereticus audiat nos nondum objurgantes, sed adhuc quasi quaerentes, et explicet nobis quod sentit. Puto enim, o quisquis ille es faciamus enim eum tanquam praesentem adesse, tenes nobiscum quia in principio erat Verbum. Teneo, inquit. Et quia Verbum erat apud Deum? Et hoc, inquit, teneo. Sequere ergo, et hoc fortius tene, quia Deus erat Verbum.
Abbreviated transcription (Latin):
doq differamus. cum idonei fuerimus:
N ouimus gͦ equalem patri filium dĩ. ꝙ
nouimus inprincipio dm̃ u̾bum. Q đ sͦ
uidei uolebant etim int̾ficere: Quia ñ solũ
soluebat sabbatum. s & patrem suum dicebat
dm̃. equalem se faciens do. Uidentes carnem.
ñ uidentes u̾bum. Loquat᷑ gͦ & contͣ eos
u̾bum ꝑ carnẽ. & interior habitator sonec
ꝑ habitacłm suum. ut qui pot̾ nouerit
quis intꝰ habitet. Qͥd gͦ eis dicit: Respon¬
dens itaq iħe. dixit eis commotis. quod
equalem se faceret dõ. Amen amen dico
nobis. ñ pot̾ filius ase facere quicquam.
nͥ qͣ uiderit patrem facientẽ. Ad hȩc quid
responderint iud ei scriptum ñ ẽ. & fortase
tacuerunt. Quidam tamen qͥ xͥanos se ha¬
beri uolunt ñ tacent. ⁊ qͦd ammodo ex his
uerbis concipiunt qͦdam dicenda contͣ
nos quȩ contempnenda ñ sunt. & ꝓpter
ipsos & ꝓpt̾ nos. Arrian quippe heretici
dicentes nͥ ꝑ carnem s ante carnem filium

Expanded text:
doque differamus, cum idonei fuerimus. doque differamus, cum idonei fuerimus. Novimus ergo aequalem Patri Filium Dei, quia novimus in principio Deum Verbum. Quid udaei solvebat sabbatum, sed et patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo: videntes carnem, non videntes Verbum. Loquatur ergo et contra eos Verbum per carnem, et interior habitator sonet per habitaculum suum; ut qui potest, noverit quis intus habitet. 3. Quid ergo eis dicit? Respondit itaque Jesus, et dixit eis, commotis quod aequalem se faceret Deo, Amen, amen dico vobis, non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Ad haec quid responderint Judaei, scriptum non est: et fortasse tacuerunt. Quidam tamen, qui christianos se haberi volunt, non tacent, et quodammodo ex his verbis concipiunt quaedam dicenda contra nos: quae contemnenda non sunt, et propter ipsos et propter nos. Ariani quippe haeretici dicentes, non per
Abbreviated transcription (Latin):
intus. Ng iħc carnem equabat patri.
ñ formani serui dño comꝑabat. ñ q fac¬
tum ẽ ꝑpt̾ nos. s qͤ erat qͣndo fecit nos:
Quis namq sit xͦ. catholicis loquor. nostis
qr bene credidistis. N u̾bum tantum. nec
caro tantimi: s ubum caro factum ẽ ut
habitaret in nobis. Recensemus de u̾bo
ꝗ nostis. In pͥncipio erat u̾bum :⁊ u̾bum
erat ap̃ dm̃. & d̾s erat u̾bum. Hic equali¬
tas cum patre.S u̾bum caro factum ẽ.
&ẽ habitauit in nob̾. Hac carne maior ẽ
pater. Ita pat̾ & equalis & maior. Equał
uerbo. maior carne. E qualis ei ꝑ quem
fecit nos. maior eo qui factus eft ꝓpt̃
nos. Adhanc regulam sanam catholicã
qͣm p̃cipue nosse debetis. qͣm tenere qͥ
nostis. a qua ꝓrsus fides ur̃a labi ñ
debet. que nullis hominũ argunientis
extorquenda ẽ cordi ur̃o: dirigamus ea
que intelligimus. & quȩ forte ñ intelli¬
gimus. dirigenda ad hanc regulam qͣn¬

Expanded text:
intus. Non ergo Jesus carnem aequabat Patri, intus. Non ergo Jesus carnem aequabat Patri, non formam servi Domino comparabat; non quod factum est propter nos, sed quod erat quando fecit nos. Quis namque sit Christus, Catholicis loquor, nostis, quia bene credidistis: non Verbum tantum, nec caro tantum; sed Verbum caro factum est, ut habitaret in nobis. Recenseo de Verbo quod nostis: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hic aequalitas cum Patre. Sed Verbum caro factum est, et habitavit in nobis : hac carne major est Pater. Ita Pater et aequalis, et major: aequalis Verbo, major carne; aequalis ei per quem fecit nos, major eo qui factus est propter nos. Ad hanc regulam sanam catholicam, quam praecipue nosse debetis, quam tenete qui nostis, a qua prorsus fides vestra labi non debet, quae nullis hominum argumentis extorquenda est cordi vestro, dirigamus ea quae intelligimus; et quae forte non intelligimus, dirigenda ad hanc regulam quan
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m fidem qͣ imbuti sumus intelligere
ualuerimus. tanqͣm de cibo gaudeamus
ligere ñ potuerimus : dubitationẽ aufe¬
ramus. intelligentiam differamus. hoc ẽ
rum ẽẽ minime dubitem᷑. Et ego fr̃s
qui suscepi loqui uob̃. cogitandus sum a
uob̾ qui susceꝑim. ⁊ quȩ susceꝑim. Suscepi
enim tractanda diuina homo. sp̃italia car.¬
nalis. eterna mortalis. Et iam a me km̾i
longe sit uana p̃sumptio. si uolo sanus in
domo dĩ conuersari. que ẽ ȩccła di uiui.
colunina & firmam̃tum ueritatis. Pro
modulo meo capio q̃ uob̾ appono. Ubi
aꝑitur pascor uob̾cum ribi claudit᷑ pulso
uob̾cum. Commoti sunt gͦ iudei. & in¬
dignati sunt. Merito qͥdem. q̃ audebat
homo equalem se facere do: s ido im¬
merito. qr in homine ñ intelligebant dm̃.
Carnem uidebant: dm̃ nesciebant. Habi¬
taculum cernebant: habitatorẽ ignorabant:
Caro illa templum erat. ds̾ inhabitabat

Expanded text:
secundum fidem qua imbuti sumus, intelligere secundum fidem qua imbuti sumus, intelligere valuerimus, tanquam de cibo gaudeamus: ligere nondum potuerimus, dubitationem auferamus, intelligentiam differamus; hoc estrum esse minime dubitemus. Et ego, fratres, qui suscepi loqui vobis, cogitandus sum a vobis qui susceperim, et quae susceperim: suscepi enim tractanda divina homo, spiritualia carnalis, aeterna mortalis. Etiam a me, charissimi, longe sit vana praesumptio, si volo sanus in domo Dei conversari, quae est Ecclesia Dei vivi, columna et firmamentum veritatis : pro modulo meo capio quod vobis appono; ubi aperitur, pascor vobiscum; ubi clauditur, pulso vobiscum. 2. Commoti sunt ergo Judaei, et indignati sunt; merito quidem, quod audebat homo aequalem se facere Deo: sed ideo immerito, quia in homine non intelligebant Deum. Carnem videbant, Deum nesciebant: habitaculum cernebant, habitatorem ignorabant. Caro illa templum erat, Deus inhabitabat
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. equalem se faciens do. Qͦd uideis dis¬
plicebat. hoc ipsi patri placebat. Hoc
sine dubio placet ⁊̃ eis qui honorificãt
filium. sicut honorificant patrem: qr si
illis ñ place at. displicebunt. N enim ds̃
erit maior qr placet tibi. s tuminor si
displicet tibi. Aduersus hanc eorum
aut᷑ calumpniam uenientẽ uł de ignoran¬
tia uł de malitia loquit᷑ dñs. ñ oumiino
ꝗ capiant. s unde agitent᷑ ⁊i turbent᷑. ⁊
querant. Dicebant aut̃ quȩ scriberent᷑.
qͥd iniudeorum cordib factum sit cum
ħ audirent. qͥd in nobis fiat. cum hȩc
audimus amplius cogitemus. Neq enĩ
nate sunt hereses & quedam dognata
ꝑuersitatis illaqueantia animas. & in
ꝑfundum p̾cipitantia. isi dum script̾ę
bonȩ intelliguntur ñ bene: & qd in eis ñ¬
bene intelligit᷑ ⁊ temere. iaudact̾ asserit᷑
ad quȩ capienda paruuli sumus ⁊ corde
pio ⁊ cum tremore sicut scriptum est
hanc tenentes regulam sanitatis. ut qd̃

Expanded text:
equalem se faciens Deo . Quod Judaeis displicebat, hoc ipsi Patri placebat. Hoc sine dubio placet etiam eis qui honorificant Filium, sicut honorificant Patrem; quia si eis non placeat, displicebunt. Non enim Deus erit major, quia placet tibi; sed tu minor, si displicet tibi. Adversus hanc autem eorum calumniam, venientem vel de ignorantia, vel de malitia, loquitur Dominus non omnino quod capiant, sed unde agitentur et conturbentur, et uaerant. Dicebat autem quae scriberentur,quid in Judaeorum cordibus factum sit, cum haec audirent: quid in nobis fiat cum haec audimus, amplius cogitemus. Neque enim nate sunt hereses et quedam dogmata perversitatis illaqueancia animas et in profundum precipitancia, nisi dum scripture bone intelliguntur non bene. Et quod in eis nondum intelligitur, eciam temere et audacter asseritur. ad quae capienda parvuli sumus; et corde pio et cum tremore, sicut scriptum est, hanc tenentes regulam sanitatis, ut quod
Abbreviated transcription (Latin):
Resurrectio animaꝵ. fit ꝑ substantiã
patris & filii. ȩt̾nam & in commutabilẽ:
Resurrectio uͦ corꝑum. fit ꝑ dispensationẽ
humanitatis filii temꝑalem: nͨ patri
coȩt̾nam. Ido cum cõmemoraret iudiciũ
ubi fieret resurrectio corꝑum ñ enim
pat̾ inquit iudicat qͦmqͣm. s omne
iudicium dedit filio. De resur rectione
aut̃ animaꝵ. sic̾ pat̾ suscitat mortuos
& uiuificat. sic & filius qͦs uult uiuifi¬
cat. Illud gͦ simul pat̾ & filius. Hoc aut̃

Expanded text:
ntiam Patris et Filii aeternam et incommutabilem: resurrectio vero corporum fit per dispensationem humanitatis Filii temporalem, non Patri coaeternam. Ideo cum commemoraret judicium, ubi fieret resurrectio corporum, Non enim Pater, inquit, judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio: de resurrectione autem animarum, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat.
Abbreviated transcription (Latin):
filio uitam hab̾e insemetipso. qr illudẽ
animã. s omnẽ hominẽ uenientẽ in
hunc mundum. Cum gͦ ipsi menti
lo quor audiat. id ẽ obediat & uiuat:
Noli itaq dñe tacere de resurrectiõe
carnis. ne ñ eam credant homines: ⁊
remaneamus nos argumentatores nͣ
p̾dicatores. gͦ sic̃ pat̾ ht uitam insemet¬
ipso. sic dedit & filio uitam hab̾e in semet¬
ipso. Intelligant qui audiunt. credant
ut intelligant. obediant ut uiuant. Audi¬
ant adhuc aliud. nec finitam eẽ resurrec¬
lionem putent. & dedit ei potestatem &
iudicim fac̾e. Quis : Pater. Cui dedit:
Filio. Cui enim dedit uitam hab̾e in se-¬
metipso. & potestatẽ dedit ei & iudicium
fac̾e: qr filius hominis ẽ: Q̾ enim xͦ &¬

Expanded text:
Filio vitam habere in semetipso; quia illud Filio vitam habere in semetipso; quia illud animam, sed omnem hominem venientem in hunc mundum. Cum ergo ipsi menti loquor, audiat, id est obediat, et vivat. 15. Noli itaque, Domine, tacere de resurrectione carnis; ne non eam credant homines, et remaneamus nos argumentatores, non praedicatores. Ergo sicut habet Pater vitam in semetipso, sic dedit et Filio habere vitam in semetipso. Intelligant qui audiunt, credant ut intelligant, obediant ut vivant. Audiant adhuc aliud, ne hic finitam esse resurrectionem putent. Et dedit ei potestatem et judicium facere. Quis? Pater. Cui dedit? Filio. Cui enim dedit habere vitam in semetipso, potestatem dedit ei et judicium facere. Quia filius hominis est. Iste enim Ch
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo mortui audient uocem filii lĩ. & qͥ
audierint uiuent: S de uita mentium
loquor adhuc. ait tͥ iħc ñdum loquor de
uita corporum s loquor de uita uitȩ cor¬
porum id ẽ animarum in quib ẽ uita
corporum. Nam scio ẽẽ corꝑa in monu¬
mentis iacentia: scio & corꝑa ur̃a in
monumentis futura. Ndum de illa
resurrectione loquor. de ista loquor:
Inista resurgite ne ad penam in illa re¬
surgatis. S ut noueritis qr de illa lo¬
quor quid addo: Sic̃ enim ht̃ pater uitã
insemetipso. sic dedit & filio uitã hab̾e
insemetipso. Hec uita qd pat̾ ẽ qͤ filiꝰ ẽ
adquid ꝑtinet: Ad animã an ad corpꝰ:
nͥ enim uitam illam sapientiȩ sentit
corpꝰ : s mens rationalis. Nam nec om̃is
anima pot̾ sentire sapientiã. Habet
enim & pecus animam: s pecoris aĩa
ñ pot̾ sentire sapientiam. Gͦ anima
humana potest sentire istam uitam.
qͣm ht̃ pat̾ in semetipso. & dedit

Expanded text:
quando mortui audient vocem Filii Dei; et qui quando mortui audient vocem Filii Dei; et qui audierint, vivent? Sed de vita mentium loquor adhuc, ait tibi Jesus: nondum loquor de vita corporum; sed loquor de vita vitae corporum, id est, de animarum, in quibus est vita corporum: nam scio esse corpora in monumentis jacentia, scio et corpora vestra in monumentis futura; nondum de illa resurrectione loquor: de ista loquor, in ista resurgite, ne ad poenam in illa resurgatis. Sed ut noveritis quia de illa loquor, quid addo? Sicut enim habet Pater vitam in semetipso, sic dedit et Filio habere vitam in semetipso. Haec vita quod Pater est, quod Filius est, ad quid pertinet? ad animam, an ad corpus? Non enim vitam illam sapientiae sentit corpus, sed mens rationalis. Nam nec omnis anima potest sentire sapientiam. Habet enim et pecus animam; sed pecoris anima non potest sentire sapientiam. Ergo anima humana potest sentire istam vitam quam habet Pater in semetipso, et dedit
Abbreviated transcription (Latin):
loqueris: Si aut̃ facis ex iniquo iustũ
ex impio pium. ex stulto sapientem:
fateris resurgere animã meã si tibi ob¬
temperauero. si tibi credidero. Uolentes
gͦ credi sͥ omnes qui instituerunt ali¬
cuius ñ falsȩ religionis sectam: negare
istam mentium resurrecꝰtionẽ ñ potue¬
runt. Om̃s de illa consenserunt. sed
multi carnis resurrectionẽ negauert᷑:
Dixerunt infide iam factam resur¬
rectionẽ. Talib resistit apłs dicens:
Ex quib ẽ hymeneꝰ & filetꝰ. qͥ circa ueritatẽ
aberrauerunt. dicentes resurrectionẽ iam
factam eẽ. & fidem qͦrundam subuertunt.¬
Iam factam resurrectionẽ eẽ dicebant. s eomͦ
ut alia ñ sꝑaret᷑ & rep̾hendebant homines
qͥ sꝑabant resurrectionẽ carnis. uelut iam
resurrectio quȩ ꝓmissa erat credendo im¬
pleret᷑ inmente. Rep̃hendit eos apłs.
Cur eos rep̾hendit: nonne hoc docebant q̃
mͦ dñs loquebat᷑. uenit hora & nunc est.

Expanded text:
loqueris? Si autem facis ex iniquo justum, loqueris? Si autem facis ex iniquo justum, ex impio pium, ex stulto safateris resurgere animam meam, si tibi obtemperavero, si tibi credidero. Volentes ergo sibi credi omnes qui instituerunt alicujus etiam falsae religionis sectam, negare istam mentium resurrectionem non potuerunt; omnes de illa consenserunt: sed multi carnis resurrectionem negaverunt; dixerunt in fide jam factam esse resurrectionem. Talibus resistit Apostolus, dicens: Ex quibus est Hymenaeus et Philetus, qui circa veritatem aberraverunt, dicentes resurrectionem jam factam eJam factam esse resurrectionem dicebant, sed eo modo ut alia non speraretur: et reprehendebant homines qui sperabant resurrectionem carnis, velut jam resurrectio quae promissa erat, credendo impleretur in mente. Reprehendit eos Apostolus. Cur eos reprehendit? Nonne hoc dicebant quod modo Dominus loquebatur, Venit hora, et nunc est,
Abbreviated transcription (Latin):
audiunt & uiuunt. unde nͥ audiendo
uiuunt: Amicꝰ aut̃ sponsi stat ⁊ audit
eum. & gaudio gaud& ꝓpt̾ uocẽ sponsi:
ñ ꝓpt̾ uocem suam. Hocꝰ ẽ participando¬
nͥ ex istendo audiunt & uiuunt: ⁊ om̃s
qui audiunt uiuunt. qr om̃s qͥ obediunt
uiuunt. Dic aliquid dñe. ⁊̃ de resurrecti¬
one carnis. E uerunt enim qui eam
cem filii d̃i & uiuunt. N eorum qui
audierint alii morientur. & alii uiuent:
s omnes qui audierint uiuent. quia
omnes qui obedierint uiuent. Ecce
uidemus resurrectionem mentis. ñ gͦ
amittamus de fide resurrectionẽ carnis
& nͥ tu dñe iħu dixeris eam. qͦ oppone¬
mus contͣ dictorib : Om̃s enim sectȩ qͦ
sȩ aliqͣm religionẽ hominib inserere
p̾sumpserunt: ñ negauerunt istã men
tium resurrectionẽ. ne diceret᷑ eis:
Si ñ resurget anima quare mͥ loqͦris:
Quid in me fac̾e uis: Si nͭ facis ex de¬
teriore meliorẽ. quare mͥ loqueris:
si ñ facis ex iniquo iustum. quare mͥ

Expanded text:
audiendo, vivunt? Amicus enim sponsi stat et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi , non propter vocem suam; hoc est, participando, non existendo audiunt et vivunt: et omnes qui audiunt, vivunt; quia omnes qui obediunt, vivunt. Dic aliquid, Domine, etiam de resurrectione carnis. Fuerunt enim qui eam cem Filii Dei, et vivent. Non eorum qui audierint alii morientur, et alii vivent; sed omnes qui audierint vivent, quia omnes qui obedierint vivent. Ecce videmus resurrectionem mentis: non ergo amittamus fidem de resurrectione carnis. Et nisi tu, Domine Jesu, dixeris eam, quem opponemus contradictoribus? Omnes enim sectae, quae se aliquam religionem hominibus inserere praesumpserunt, non negavertium resurrectionem, ne diceretur eis: Si non resurgit anima, quare mihi loqueris? Quid in me facere vis! Si non facis ex deteriore meliorem, quare mihi loqueris? Si non facis ex iniquo justum, quare mihi
Abbreviated transcription (Latin):
nium᷑ x. His omnib testimoniis. p̃po¬
nit testimonium oꝑum suorum : qr & ꝑ
illos ñ nͥ ds ꝑhibuit testimonium filio suo:
S ꝑhibet aliomͦ d̾s testimonitm filio suo:
ꝑ ipsum filium suum. Indicat d̾s filium:
indicat se ꝑ filium. Adhunc si potuerit
homo ꝑuenire. nec lucernis indigebit:
& uerum fodiendo altius edificium ꝑdu¬
cit ad petram. Facilis ẽ gͦ. fr̃s hodierna
lectio. s p̃ter hesternum debitum Scio
enim quid distulerim: ñ abstulerim. Q
dñs dignatꝰ ẽ. donare  hodie loqui ad
uos. Recordamini quid reposcere debeatis.
si forte aliquo modo seruata pietate &
salubri humilitate. extendamus uos ñ
aduersus dm̃. s ad dm̃. & leuemus ad
eum animã nr̃am. effundentes eũ suꝑ
nos. sic̾ ille inpsalmo cui dicebatur÷
Ubi ẽ d̾s tuus: Hec inquit meditatꝰ sum.
& effudi suꝑ me animã ineã. Leueniꝰ gͦ
ad te dñe leuaui animã meã. Q leuemꝰ

Expanded text:
moniis praeponit testimonium operum suorum. Quia et per illos nonnisi Deus perhibuit testimonium Filio suo. Sed perhibet alio modo Deus testimonium Filio suo: per ipsum Filium suum indicat Deus Filium, indicat se per Filium. Ad hunc si potuerit homo pervenire, nec lucernis indigebit, et vere fodiendo altius, aedificium perducet ad petram. 5. Facilis est ergo, fratres, hodierna lectio: sed propter hesternum debitum scio enim quid distulerim, non abstulerim, et Dominus dignatus est donare etiam hodie loqui ad vos, recordamini quid reposcere debeatis, si forte aliquo modo servata pietate et salubri humilitate, extendamus nos non adversus Deum, sed ad Deum; et levemus ad eum animam nostram, effundentes eam super nos, sicut ille in Psalmo, cui dicebatur, Ubi est Deus tuus? Haec, inquit, meditatus sum, et effudi super me animam meam . Levemus ergo Ad
Abbreviated transcription (Latin):
ternus ẽ. Non enim unqͣm pat̾ sine
filius. Quid tu anima: Mortua eras.
amiseras uitam. Audi patrem ꝑ filiũ.
surge recipe uitam: ut in eo recipias
uitam qͣm ñ habes in te : qui h̾t uitã
insemetipso. U inificat gͦ te pat̾ i filius.
& agitur prima resurrectio. quando
resurgis ad participandam uitam qͦ tu
ñ es: & participando efficieris uiueis.
Resurge amorte tua inuitã tuam. qͥ ẽ
ds tuus: & transi amorte in uitam
et̾nam. Habet enim uitã et̾nã pat᷑
insemetipso. & nisi filium talem ge¬
neraret qui haberet uitam in semet¬
ipso. ñ sic̃ pat̾ suscitat mortuos & iiuificat.
sic & filius quos uellet uiuificaret. Qͥ d gͦ

Expanded text:
ternus est. Non enim unquam Pater sine ternus est. Non enim unquam Pater sine ternus et Filius. Quid tu, anima? Mortua eras, amiseras vitam, audi Patrem per Filium. Surge, recipe vitam; ut in eo recipias vitam quam non habes in te, qui habet vitam in semetipso. Vivificat ergo te Pater, et Filius; et agitur prima resurrectio, quando resurgis ad participandam vitam quod tu non es, et participando efficeris vivens. Resurge a morte tua in vitam tuam, qui est Deus tuus; et transi a morte in vitam aeternam. Habet enim vitam aeternam Pater in semetipso; et nisi Filium talem generaret, qui haberet vitam in semetipso, non sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Fi
Abbreviated transcription (Latin):
Cum gͦ audif dedit tibi eẽ. ñ eras qui
acciꝑes. & existendo accepisti ut esses:
Dedit structor domui huic ut eẽt. S qͥd
ei dedit: Ut domus ẽẽt. Cui dedit: huic
domui. Qͥd ei dedit ut domus eec̃t : Qͦmͦ
potuit dare domui ut domus ẽẽt. qͣndo
domus ẽẽt : Fecit ei ut domus ẽet:
Quid gͦ filio dedit ut ei filius ẽẽt:
genuit ut uita eẽt. Noc ẽ dedit hab̾e
uitam insemetipso: ut ẽẽt uita & non
egens uita: ne participando intelligat᷑
hab̾e uitam. Si enim participando ha-¬
beret uitam: posset & amittendo ẽẽ
sine uita. Hoc infilio nec accipias. nec
cogites. nec credas. Manet g pat̾ uita.
manet & filius uita. Pater uita in se¬
metipso. nͣ ã filio. filius uita in semet¬
ipso. s a patre. A patre genitꝰ ut eẽt
uita in semetipso: pat̾ uero ñ genitꝰ.
uita insemetipso. N ec minorẽ filium
genuit : qui crescendo fieret equalis:
temꝑa. ante omnia temꝑa. patri coe-¬

Expanded text:
Cum ergo audis, Dedit tibi esse, non eras qui Cum ergo audis, Dedit tibi esse, non eras qui acciperes, et existendo accepisti ut esses. Dedit structor domui huic ut esset. Sed quid ei dedit? Ut domus esset. Cui dedit? Huic domui. Quid ei dedit? Ut domus esset. Quomodo potuit dare domui ut domus esset? Etenimdomus esset? Fecit ut domus esset. Quid ergo Filio dedit? Dedit ei ut Filius esset, genuit ut vita esset: hoc est, Dedit ei habere vitam in semetipso, ut esset vita non egens vita, ne participando intelligatur habere vitam. Si enim participando haberet vitam, posset et amittendo esse sine vita: hoc in Filio ne accipias, ne cogites, ne credas. Manet ergo Pater vita, manet et Filius vita: Pater vita in semetipso, non a Filio; Filius vita in semetipso, sed a Patre. A Patre genitus ut esset vita in semetipso: Pater vero non genitus vita in semetipso. Nec minorem Filium genuit, qui crescendo fieret aequalis. tempora. Ante omnia tempora Patri coae
Abbreviated transcription (Latin):
Q fit melius cum illuminat᷑ parti. ci¬
patione melioris: ita & u̾bum d̃i filiꝰ
aliquid aliud erat anteqͣm acceperit
uitam ut participando habeat intam.
s uitam habet in semetipso: ac ꝑ ħ ipse ẽ
ipsa uita. Qd̃ gͦ ait dedit filio uitã hab̾e
in semetipso: breuit dixerim. genuit
filium. Neq enim erat sine uita ⁊ ac-¬
cepit uitam: s nascendo uita ẽ. Lat̾
uita ẽ. ñ nascendo. filius uita ẽ nascen¬
do. Pater de nullo patre. filius de do
filium ẽ. Filius uͦ & d filius ẽ. ꝑꝑter
patrem ẽ. & q̃ ẽ apatre ẽ. Hoc gͦ dix̃.
uitam dedit filio ut hab̾et eam in
semetipso. tanqͣm diceret. Later qͥ ẽ
uita insemetipso. genuit filium qui
ẽẽt uita insemetipso. Peo enim qͦd
genuit. uoluit intelligi dedit. tanꝙͣ.
si cuiqͣm diceremus dedit tibi d̾s ẽẽ.
Cui dedit ut ess es.Si alicui. iam ex¬
istenti dedit ẽẽ. H eidedit ẽẽ. qr erat
anteqͣm ei daretur qui posset acciꝑe:

Expanded text:
et fit melius cum illuminatur particiet fit melius cum illuminatur participatione melioris; ita et Verbum Dei, Filius Dei, aliquid aliud erat antequam acciperet vitam, ut participando habeat vitam: sed vitam habet in semetipso; ac per hoc ipse est ipsa vita. Quid ergo ait, Dedit Filio vitam habere in semetipso? Breviter dixerim, Genuit Filium. Neque enim erat sine vita, et accepit vitam; sed nascendo vita est. Pater vita est non nascendo; Filius vita est nascendo. Pater de nullo patre, Filius de Deo Filium est, Filius vero et quod Filius est, propter Patrem est, et quod est, a Patre est. Hoc ergo dixit: vitam dedit Filio, ut habeat eam in semetipso, tanquam diceret: Pater, qui est vita in semetipso, genuit Filium, qui est et vita in semetipso. Pro eo enim quod genuit, voluit intelligi dedit, tanquam si cuiquam diceremus, dedit tibi Deus esse. Cui dedit? Si alicui jam existenti dedit esse, non ei dedit esse; quia erat, antequam ei daretur, qui posset accipere.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm cum ipsa ẽ. in corꝑe prestat illi
uigorem. decorem. mobilitatẽ. officia
membrorum: sic cum uita eiꝰ ds in
ipsa ẽ. p̾stat illi sapientiã pietatem.
iustitiam caritatẽ. Aliud ẽ igitur qͦd
p̾statur corꝑi de anima. aliud quod
ficat᷑ mortua uiuificat si ipsa uiui¬
ficat᷑. Ueniente itaq uerbo & in¬
fuso audientib factisq illis ñ solũ
audientib s ⁊̃ obedientib: resurget anima
amorte sua ad uitam suam. ħ ẽ ab iniqͥtate
ab insipientia abimpietate ad dnm suum
qͥ ẽ illi sapientia iustitia caritas. Surgat
ad illum illuminet᷑ ab illo. Accedite in¬
quit ad eum. & quid nob̾ erit: &
illuminamini. Si gͦ accendendo illumi¬
namini. & recedendo tenebramini: non
erat in uob̾ lumen urm s in deo uro:
Accedite ut resurgatis. si recesseritis mori¬
emiiii. Si gͦ accedendo uiuitis. receden¬
do moriemini: ñ erat in uob̃ uita ur̃a
Ipsa ẽ enim uita ur̃a quȩ ẽ lux ur̃a:¬
aliquid aliud ẽ. anteqͣm illuminetur:

Expanded text:
quomodo cum ipsa est in corpore, praestat illi vigorem, decorem, mobilitatem, officia membrorum; sic cum vita ejus Deus in ipsa est, praestat illi sapientiam, pietatem, justitiam, charitatem. Aliud est ergo quod praestatur corpori de anima; aliud quod ficatur; mortua vivificat, si ipsa non vivificatur. Veniente itaque verbo et infuso audientibus, factisque illis non solum audientibus, sed etiam obedientibus, resurgit anima a morte sua ad vitam suam; hoc est, ab iniquitate, ab insipientia, ab impietate ad Deum suum, qui est illi sapientia, justitia, claritas. Surgat ad illum, illuminetur ab illo. Accedite, inquit, ad eum. Et quid nobis erit? Et illuminamini . Si ergo accedendo illuminamini, et recedendo tenebramini; non erat in vobis lumen vestrum, sed in Deo vestro. Accedite, ut resurgatis: si recesseritis, moriemini. Si ergo accedendo vivitis, recedendo morimini; non erat in vobis vita vestra. Ipsa est enim vita vestra, quae est lux aliquid aliud est antequam illuminetur,
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce qͣm dedit ei uitam hab̾e insemetipso:
s qr u̾bum caro factum ẽ & habitauit in
nob̾: ex uirgine maxia homo factus: filiꝰ
hominis ẽ. ꝓinde quia filius hominis ẽ.
qͥd accepit: Potestatem & iudicium fac̾e:
Qͥa iudicium: infine scłi. & ibi erit resurꝰ

Expanded text:
dedit ei vitam habere in semetipso. Sed quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis , ex virgine Maria homo factus, filius hominis est. Proinde quia filius hominis est, quid accepit? Potestatem et judicium facere. Quod judicium? In fine saeculi: et ibi erit resurre
Abbreviated transcription (Latin):
reliqua onerabo. & timeo ne ⁊̃ quod
haustum ẽ effundat᷑. Ut sufficiant g
ista caritatt ur̃ e. debitores sumus ñ nunc
istam nr̃am infirmam. laboriosam. ꝑiculo¬
sam. in hoc mund̾o. consolamini bene uiuẽdo:
Nolite nos contristare. ⁊ atterere malis mo¬
rib urĩs. Cum enim offendimur mala uita
ur̃a. si refugiamus a uob̃ & seꝑamus nosa
uob̾. & aduos ñ accedamus: nonne conque¬
remini & dicetis. & si languebamus cura¬
retis. & si infirmabamur uisitaretis: Ecce
curamus. ecce uisitamus. s ñ nob̾ fiat qͦm
audistis ab apło. Timeo ne sine causa la¬
ñ potest ã se filius facere quicquam. n

Expanded text:
reliqua onerabo vos, et timeo ne etiam quod reliqua onerabo vos, et timeo ne etiam quod haustum est effundatur; sufficiant ergo ista Charitati vestrae. Debitores sumus, non nunc, nostram istam infirmam, laboriosam, periculosam, in hoc mundo cons lamini bene vivendo, nolite nos contristare et atterere malis moribus vestris. Cum enim offendimur mala vita vestra, si refugiamus a vobis, et separemus nos a vobis, et ad vos non accedamus; nonne conqueremini, et dicetis: Et si languebamus, curaretis; et si infirmabamur, visitaretis? Ecce curamus, ecce visitamus sed non nobis fiat quomodo audistis ab Apostolo, Timeo ne sine causa laNon potest a
Abbreviated transcription (Latin):
hibeat colliria mordatia. p̃cepta iustitiȩ.
Est qd uideas. s ñ ẽ unde uideas. N mͥ an¬
tea credebas. ꝙr ẽ q uideas. Nuce qͣdam
ratione adductus es. ꝓꝓinquasti. intendisti.
palpitasti. refugisti. Sc̃is certe ẽẽ q uideas.
s idoneum te ñ ẽẽ qui uideas. G curare:
Que sunt colliria: noli mentiri. noli pͥe¬
iurare. noli adulterare. noli furari. noli
fraudare. S: consuesti:⁊cum aliquo dolore
a consuetudine reuocaris : hoc ẽ qͥ mord&̾.
s sanat. Nã dico tibi liberus ex timore
& meo & tuo. Sicurari destiteris: ⁊ ẽẽ
idoneus ad ꝑfruendum hac luce neglex¬
eris. ualitudine ocłorum tuoꝵ tenebras
amabis. ⁊ amando tenebras intenebris
remanebis. ⁊ remanendo in tenebris ⁊̃
intenebras exceriores ꝓitieris. ibi erit
fletꝰ & stridor dentium. Si nichil in te
faciebat amor lucis. faciat timor doloris:
Sufficient̾ me loquutum arbitror. & lec¬
tionem tam̃ eugłicam ñ finiui. Si dicã

Expanded text:
hibeat collyria mordacia, praecepta justitiae. hibeat collyria mordacia, praecepta justitiae. Est quod videas, sed non est unde videas. Non mihi antea credebas quia est quod videas: duce quadam ratione adductus es: propinquasti, intendisti, palpitasti, refugisti. Scis certe esse quod videas, sed idoneum non te esse qui videas. Ergo curare. Quae sunt collyria? Noli mentiri, noli perjurare, noli adulterare, noli furari, noli fraudare. Sed consuesti, et cum aliquo dolore a consuetudine revocaris: hoc est quod mordet, sed sanat. Nam dico tibi liberius, ex timore et meo et tuo: si curari destiteris, et esse idoneus ad perfruendum hac luce neglexeris, valetudine oculorum tuorum; tenebras amabis; et amando tenebras, in tenebris remanebis; et remanendo in tenebris, etiam in tenebras exteriores projicieris: ibi erit fletus et stridor dentium . Si nihil in te faciebat amor lucis, faciat timor doloris. 12. Sufficienter me locutum arbitror, et lectionem tamen evangelicam non finivi: si dicam
Abbreviated transcription (Latin):
ut cumq reparare. Q cum ꝓbare uult
medicꝰ u. qͣntum eis salutis accesserit.
tempuri tat eis ostendere qd uidere
desiderabant. & ñ poterant cum ceci
ẽent: & redeunte iam ut cumq atie
ocłorum. ꝓducunt᷑ ad lucem. Et cum ui¬
derint. fulgore ipso reu̾berant᷑ qͦdammodo.
& respondent medico demonstranti. ia ĩa
uidi. s uidere ñ possum. Qͥđ gͦ faciat
medicꝰ: Renocat ad solita. ⁊ addit colli¬
rium. ut ad illud qd uisum ẽ ⁊ uideri n
potuit desiderium nutriat. & ex ipso de¬
siderio curet᷑ plenus. Et si qͣ mordatia re¬
parande sanitati adhibent᷑ fortit̾ ferat.
ut amore illius lucis accensus. dicat cͥ
Qͣndo erit ut illud firmis ocłis uideam. q̃
sauciis infirmisq ñ potui : urget ⁊ me¬
dicum. rogat ut curet. S fr̃s si forte ali
quid tale factum ẽ incordib ur̃is. si ut¬
cumq erexiftis cor ur̃m aduidendum
ũbum. & ipsius luce reuerberati ad
solita recidistis: rogate medicum ut ad¬

Expanded text:
utcumque reparare. Et cum probare vult utcumque reparare. Et cum probare vult medicus quantum salutis eis accesserit, tentat eis ostendere quod videre desiderabant, et non poterant cum caeci essent: et redeunte jam utcumque acie oculorum, producuntur ad lucem; et cum viderint, fulgore ipso reverberantur quodammodo, et respondent medico demonstranti, Jam jam vidi, sed videre non possum. Quid ergo facit medicus? Revocat ad solita, et addit collyrium, ut ad illud quod visum est, et videri non potuit, desiderium nutriat, et ex ipso desiderio curetur plenius; et si qua mordacia reparandae sanitati adhibentur, fortiter ferat, ut amore illius lucis accensus dicat sibi: Quando erit ut illud firmis oculis videam, quod sauciis infirmisque non potui? Urget medicum, et rogat ut curet. Ergo, fratres, si forte tale aliquid factum est in cordibus vestris, si utcumque erexistis cor vestrum ad videndum Verbum, et ipsius luce reverberati ad solita recidistis; rogate medicum ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
& sͥ ipsi cor. iusta ⁊ iniusta. Cor tuum ⁊
uidet & audit. & cetera sensibilia dnudi¬
cat. Et quo ñ aspirant corꝑis sensus: iꝰta
& iniusta. mala & bona discernit. Os¬
tende in ocłos. aures. nares cordis tui. Di¬
uersa sunt quȩ ad cor tuum referunt᷑.⁊
diuersa ibi membra ñ inueniunt᷑. In
carne tua alibi audis. alibi uides. in
corde tuo ibi audis ubi uides. Si hoc
imago. qͣnto potentius ille cuiꝰ imago:
S & audit filius. & uidet filius.upsa
uisio & auditio filius. Ꝙ ħ ẽ illi audire
& si ꝑdas auditum potes eẽ. Putamꝰ ne
pulsauimus : Erectum ẽ aliquid in nob̾.
q uł tenuit᷑ suspicemur unde lumen
ueniat nob̾. Puto fr̃s qr cum loquimur
in ipsis. & rursus quasi reflectim᷑ pon¬
dere nr̃o ad ista consueta. Tales sumꝰ.
quales lippientes cum ꝓducunt᷑ adui-¬
dendum lumen: si fo̾rte antea uisum
omnĩno ñ habebant. & incipiunt eun¬
dem uisum ꝑ diligentiam medicorum

Expanded text:
et sibi ipsum cor justa et injusta. Cor tuum et et sibi ipsum cor justa et injusta. Cor tuum et videt et audit, et caetera sensibilia dijudicat; et quo non aspirant corporis sensus, justa et injusta, mala et bona discernit. Ostende mihi oculos, aures, nares cordis tui. Diversa sunt quae ad cor tuum referuntur, et diversa ibi membra non inveniuntur. In carne tua alibi audis, alibi vides: in corde tuo ibi audis, ubi vides. Si hoc imago, quanto potentius ille cujus imago? Ergo et audit Filius, et videt Filius, et ipsa visio et auditio Filius: et hoc est illi audireet si perdas auditum, potes esse. 11. Putamusne pulsavimus? Erectum est aliquid in nobis quo vel tenuiter suspicemur unde lumen veniat nobis? Puto, fratres, quia cum loquimur in ipsis, et rursus quasi reflectimur pondere nostro ad ista consueta, tales sumus quales lippientes, cum producuntur ad videndum lumen, si forte antea visum omnino non habebant, et incipiunt eumdem visum per diligentiam medicorum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑ corpꝰ tuum: s corpꝰ tuum ñ qͥ cor tuũ.
Dimitte & corpꝰ tuuni. redi ad cor cuum:
Incorꝑe tuo inueniebas. alibi ocłos. alibi
aures. In corde tuo nunquid hoc inuenis:
an incorde ñ habes aures : De quib gͦ
dñs dicebat. qui ht lures aures au¬
diendi audiat: An incorde ñ habes
ocłos. unde dicit apłs. illuminatos ocłos
cordis ur̃i: Redi ad cor. uide ibi quid
sentias forte de do. qr ibi ẽ imago dđi:
In interiore homine habitat ⁊ xp̃c:
Ininteriore homine renouariꝰstra ad
imaginem qđi. In imagine sua cognosce
auctorem eiꝰ. Uide qͣmadmodũ omnes
corꝑis sensus cordi intronuntiant. id qͦd
senserint foris. Uide qͣm multos minstros
habeat unus interior imꝑator:⁊ qͥd ap̃ se
etiam sine istis ministris agat. Renim¬
tiant ocłi cordi. alba & nigra. Renun¬
tiant aures eidem cordi. canora ⁊ dissona:
odora & putentia. Renuntiant tactus
eidem cordi. lenia & dulcia. Renuntiat

Expanded text:
etiam per corpus tuum: sed corpus tuum non quod cor tuum; etiam per corpus tuum: sed corpus tuum non quod cor tuum; dimitte et corpus tuum, redi ad cor tuum. In corpore tuo inveniebas alibi oculos, alibi aures: in corde tuo numquid hoc invenis? An in corde tuo non habes aures? De quibus ergo Dominus dicebat, Qui habet aures audiendi, audiat ? An in corde non habes oculos? Unde dicit Apostolus, Illuminatos oculos cordis vestri . Redi ad cor; vide ibi quid sentias forte de Deo, quia ibi est imago Dei. In interiore homine habitat Christus , in interiore homine renovaris ad imaginem Dei, in imagine sua cognosce auctorem ejus. Vide quemadmodum omnes corporis sensus cordi intro nuntient quid senserint foris: vide quam multos ministros habeat unus interior imperator, et quid apud se etiam sine his ministris agat. Renuntiant oculi cordi alba et nigra; renuntiant aures eidem cordi canora et dissona; dulcia; renuntiat tactus eidem cordi lenia et aspera: renuntiat
Abbreviated transcription (Latin):
ocłm uerbum. si plantauit aurem u̾bum.
qr omnia ꝑ u̾bum. n possumus dic̃ẽ non
audit u̾bum. ñ uidet u̾bum ne obiurget
nos psalmus & dicat. stulti aliqͣndo sapite:
Itaq si audit u̾bum & uidet u̾bum. audit
filius. uidet filius. Nunquid tam̃ ⁊ in ipso
diuersis locis quesituri sumus ocłos & aures:¬
An totus ille uisuł ẽ. & totus auditus:
Forte ita. Immo nͥ forte. s uere ita. Dum
tam̃ & ipsum eiꝰ uidere. & ipsum eiꝰ audire
longe alio mͦ qͣm nr̃m sit. & uidere &
audire simul inuerbo ẽ. Nec aliud ibi ẽ
uidere. aliud audire: s auditꝰ uisus. &
uisus auditus. Et nos qui alit̾ audimꝰ.
alit̾ uidemus. hoc unde nouimus: Re¬
cor. Quid itis a uob̃. & peritis ex uob̾:
Qͥd itis solitudinis uias: erratis uagando.
Redite. Quo: Ad dm̃. Cito ẽ. Primo re-¬
di ad cor tuum. Exul ate uagaris. foris
te ipsum ñ nosti. & queris aquo factꝰ es:
Redi. redi ad cor. tolle te a corꝑe. Corpꝰ
tuum. habitatio tua ẽ. Cor tuum sentit

Expanded text:
si plantavit aurem Verbum, quia omnia per Verbum: non possumus dicere, Non audit Verbum, non videt Verbum; ne objurget nos Psalmus, et dicat, Stulti, aliquando sapite. Itaque si audit Verbum et videt Verbum, audit Filius et videt Filius: numquid tamen et in ipso diversis locis quaesituri sumus oculos et auresAn totus ille visus est, et totus auditus? Forte ita: imo non forte, sed vere ita; dum tamen et ipsum ejus videre, et ipsum ejus audire, longe alio modo quam nostrum sit. Et videre et audire simul in Verbo est, nec aliud est ibi audire, et aliud videre; sed auditus visus, et visus auditus. 10. Et nos qui aliter audimus, aliter videmus, hoc unde novimus? Recor: quid itis a vobis, et peritis ex vobis? quid itis solitudinis vias? Erratis vagando; redite. Quo? Ad Dominum. Cito est: primo redi ad cor tuum, exsul a te vagaris foris; teipsum non nosti, et quaeris a quo factus es! Redi, redi ad cor, tolle te a corpore: corpus tuum habitatio tua est; cor tuum sentit
Abbreviated transcription (Latin):
rente dño & donante q loquar. Questio¬
nem ꝓpositam cognoinstis. solutionẽ eiꝰ
exquirite. S repetamus ꝓpositionẽ. ut
solutionẽ desiderabilem faciamꝰ. Mouit
nos cur eugłista dixerit. ipse enim iħe
testimonium ꝑhibuit. qr ꝓpħa in patria
sua honorẽ ñ ħt. Hoc commoti receximꝰ

Expanded text:
rente Domino et donante quod loquar. Quaestiorente Domino et donante quod loquar. Quaestionem propositam cognovistis, solutionem ejus exquirite. Sed repetamus propositionem, ut solutionem desiderabilem faciamus. Movet nos cur Evangelista dixerit, Ipse enim Jesus testimonium perhibuit quod propheta in patria sua honorem non habet. Hoc permoti reteximus
Abbreviated transcription (Latin):
putandum ꝓponitur. In qͣ
quidem sensus ñ sunt. in uestigatione diffic¬
les. s digni p̾dicatione. digni ammiratiotie
& laudatione. Pinde locum istum eugełii.
comendatione cõmemoremus potiꝰ qͣm cum
difficultate tractemus. Abiit enim iħc post
biduum q̃ fecerat in samaria ingalileam.
ubi nutritꝰ erat. Sequutꝰ aut̃ eugłista ait.
Ipse enim iħc testimonium ꝑhibuit. quia
ꝓpħa in patria sua honorem ñ habet. Non
ꝑpt̾ea pꝰ biduum de samaria discessit iħc.¬
qr honorem in samaria ñ habebat. Ñ enim¬
in samaria patria ipsiꝰ erat. s galilea. Cũ
Sͦ istos deseruisset tam cito. ⁊ ad galileam
uenisset ubi nutritꝰ erat: qͦmͦ attestat᷑
qr ꝓpħa in patria sua honorem ñhab̾et:
Magis uidet᷑ attestari ꝑ otuisse. qr ꝓpħa
in patria sua honorem ñ hab̾et. si contẽp¬
neret ꝑgere ingalileam. & in samaria re¬
mansisset. Intendat gͦ caritas ur̃a insinua¬
tum nob̃ ñ modicum sacram̃tur. sugge¬

Expanded text:
putandum proponitur. In qua quidem sensus non sunt investigatione difficiles, sed digni praedicatione, digni admiratione et laudatione. Proinde locum istum Evangelii cum commendatione commemoremus potius, quam cum difficultate tractemus. Abiit enim Jesus post biduum quod fecerat in Samaria in Galilaeam ubi nutritus erat. Secutus autem Evangelista ait: Ipse enim Jesus testimonium perhibuit quia propheta in patria sua honorem non habet. Non propterea post biduum disa honorem in Samaria non habebat: non enim Samaria patria ipsius erat, sed Galilaea. Cum ergo istam deseruisset tam cito, et ad Galilaeam venisset ubi nutritus erat; quomodo attestatur quia propheta in patria sua honorem non habet? Magis videtur attestari potuisse quod propheta in patria sua honorem non haberet, si contemneret pergere in Galilaeam, et in Samaria remansisset. 2. Intendat ergo Charitas vestra insinuatum nobis non modicum sacramentum, sugge
Abbreviated transcription (Latin):
Illuc ꝑge anima contemptis ceteris uł
etiam trangressis: illuc ꝑge. Nichil
potentius ista creatura: quȩ mens dr
rationalis. Nichil hac creatura subli¬
mius. Quicquid supͣ istam ẽ: iam
creator ẽ. Dicebam aut̃ qr u̾bum xͦ.¬

Expanded text:
Illuc perge, anima, contemptis caeteris, vel etiam transcensis; illuc perge. Nihil potentius ista creatura, quae mens dicitur rationalis, nihil hac creatura sublimius: quidquid supra istam est, jam Creator est. Dicebam autem quia
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ap̾ patrem. Qͤ sunt tanĩ illa maiora :
Hoc enim forte facile ẽ intelligere. Sic̃
enim pat̾ inquit suscitat mortuos &
uiuificat. sic & filius quos uult uiuificat
Maiora gͦ sunt oꝑa mortuos suscitare. qͣm
languidos sanare.S. suscitat pat̾ mortuoᷤᷤ
& uiuificat. sic & filius quos uult uiuificai
Alios gͦ pat̾. alios filius : S omnia ꝑ ipsũ.
Ipsos itaq filius quos & pat̾. qr ñ ałia nec
aliter. s ħ & filius similit̾ facit. Ita pla¬
ne intelligendum ẽ. & ita tenendum. S
mementote. quia filius quos muificat:
Tenete hic ͦ ñ solum potestatẽ filii uerũ¬

Expanded text:
sunt apud Patrem. 5. Quae sunt tamen illa majora? sunt apud Patrem. 5. Quae sunt tamen illa majora? Hoc enim forte facile est intelligere. Sicut enim Pater, inquit, suscitat mortuos, et vivificat; sic et Filius quos vultMajora ergo sunt opera mortuos suscitare, quam languidos sanare. Sed sicut suscitat Pater mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Non alios ergo Pater, alios Filius: sed omnia per ipsum; ipsos itaque Filius quos et Pater: quia non alia, nec aliter, sed haec Filius similiter facit. Ita plane intelligendum est, et ita tenendum: sed mementote, quia Filius quos vult vivificat. Tenete hic ergo non solum potestatem Filii, veru
Abbreviated transcription (Latin):
& maiora his inquit demonstrabit ei oꝑa:
ut uos niremini. Maiora his. Quib
maiora: Facile occurrit his que modo
audistis. curationib languorum corꝑaliũ:
De isto enim qͥ triginta & octo annos ha¬
bebat in infirmitate. & xͥ uerbo sanatꝰ ẽ:
nata ẽ. huius occasio tota sermonis. Q
Sunt enim oꝑa maiora qͣm ista. & de¬
monstrabit ea pat̾ filio. Ñ demonstrauit
tanqͣm de preterito. s demonstrabit de
futuro. ħ ẽ demonstraturus ẽ. Rursus
difficilis orit᷑ questio. Est enim aliquid
ap̾ patrem. q filio ñdum demonstratũ
sit : ẽ aliquid ap̃ patrem. q adhuc late¬
bat filium q̃n ista filius loquebatur.
Si enim demonstrabit ħ ẽ demonstraturꝰ
ẽ. mundum demonstrauit. ⁊ tunc filio
demonstraturus ẽ: qͣndo & istis. Sequit᷑ eñ.
ut uos miremini. Q̾ ħ difficile ẽ. uidere
quomͦ tanqͣm temꝑalit̾ filio coeterno aliqͣ
demonstret eterniis pat̾. omma scientiͤ

Expanded text:
Et majora his, inquit, demonstrabit ei opera, Et majora his, inquit, demonstrabit ei opera, ut vos miremini. Majora his: quibus majora? Facile occurrit, iis quas modo audistis, curationibus languorum corporalium. De isto enim qui triginta et octo annos habebat in infirmitate, et Christi verbo sanatus est, nata est hujus occasio tota sermonis: etSunt enim opera majora quam ista, et demonstrabit ea Pater Filio. Non demonstravit, tanquam de praeterito; sed demonstrabit, de futuro, hoc est, demonstraturus est. Rursus difficilis oritur quaestio. Est enim aliquid apud Patrem quod Filio nondum demonstratum sit? est aliquid apud Patrem quod adhuc latebat Filium, quando ista Filius loquebatur? Si enim demonstrabit, hoc est, demonstraturus est; nondum demonstravit; et Filio tunc demonstraturus est, quando et istis: sequitur enim, ut vos miremini. Et hoc difficile est videre, quomodo tanquam temporaliter Filio coaeterno aliqua demonstrat aeternus Pater, omnia scienti quae
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ dixit. nͥ qͣ uiderit patrem facientẽ.
uidet᷑ ꝑtinere. & qd omnia demonstrat
ei. quȩ ipse facit. S si pat̾ demonstrat¬
ei quȩ facit. nec filius pot̾ fac̾e nisi pat̾
demonstrauerit. patq demonstrare ñ
pot̾ nͥ fecerit: consequens erit ut ñ ꝑ
filium faciat omnia pat̾. Porro si fixum
atq inconcussum tenemus qr ꝑ filum oĩa
pater facit. anteqͣm faciat demonstrat
filio. Nam si pat̾ cum fecerit demonstͣt
filio ut filius demonstrata faciat. quȩ
gͥ fortasse. ut quę pat̾ facturus ẽ demõ¬
stret facienda. ut ꝑ filium sint facta:
Nam si filius ea facit quȩ pat̾ facta de
cere filius ñ posset nisi monstrata.gͦ sine
filio eẽnt facta. S uerum ẽ.omnia ꝑ ip¬
sum facta sunt. gͦ anteqͣm facta: mons¬
trata sunt. S hoc diximus differendum
ẽẽ : qͦ redeundum sit ꝑcussa lectione.
sic̾ dix imus aliqͥd uł temꝑis uł uirium
nob̾ remanserit. ad ea quȩ diftulimus
retractanda. Amplius audite & difficibꝰ:

Expanded text:
supra dixit, nisi quod viderit Patrem facientem, videtur pertinere et quod omnia demonstrat ei quae ipse facit. Sed si Pater demonstrat quae facit, nec Filius potest facere nisi Pater demonstraverit, Paterque demonstrare non potest nisi fecerit; consequens erit ut non per Filium faciat omnia Pater: porro si fixum atque inconcussum tenemus quia per Filium omnia Pater facit, antequam faciat, demonstrat Filio. Nam si Pater cum fecerit demonstrat Filio, ut Filius demonstrata faciat quae digitur fortasse ut quae Pater facturus est, demonstret facienda, ut per Filium sint facta. Nam si Filius ea facit quae Pater facta decere Filius non posset, nisi monstrata: ergo sine Filio facta. Sed verum est, Omnia per ipsum facta sunt: ergo antequam facta, monstrata sunt. Sed hoc diximus differendum esse, quo redeundum sit percursa lectione, si, ut diximus, aliquid vel temporis vel virium nobis remanserit, ad ea quae distulimus retractanda. 4. Amplius audite et difficilius:
Abbreviated transcription (Latin):
totum mundum horrentib minucis.
& ubi uincunt᷑ murmurantib ubi
p̃ualent seuientib. Hȩc ẽ religio x ana
ut colatur unus ds ñ multi dii. qr
ñ facit animã beatam nͥ unus ds̃:
Participatione enim di fit beata: ñ
participatione scȩ animȩ fit beata.
infirma anima. nec participatione
angłi fit beata scã anima. S querit
beata ẽẽ infirma anima: querat un̾
beata sit sc̃ã anima. Non enĩ beatꝰ
efficeris ex angło tu. s unde angłs.
inde & tu. ħ is p̾missis atq firmis¬
sime constitutis. animã rationalẽ ñ¬

Expanded text:
totum mundum, horrentibus inimicis; totum mundum, horrentibus inimicis; et ubi vincuntur, murmurantibus; ubi praevalent, saevientibus. Haec est religio christiana, ut colatur unus Deus, non multi dii; quia non facit animam beatam nisi unus Deus. Participatione Dei fit beata. Non participatione sanctae animae fit beata infirma anima, nec participatione angeli fit beata sancta anima: sed si quaerit beata esse infirma anima, quaerat unde beata sit sancta anima. Non enim beatus efficeris ex angelo tu; sed unde angelus, inde et tu. 6. His praemissis atque firmissime constitutis, animam rationalem n