comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s ad poenitentiã reuertĩ Adueniet aut̃ dies dñi ut
sur. in qͦ celi magno inpetu trarsient. elem̃tauͦ calore sol¬
uent᷑ Cũ hecigit dissoluenda sint om̃aquales oportetuos eẽ
in sc̃is c̃uersationib & pietatib exspectantes eꝓperantes diei
dĩ ꝑ quã celi ardentes soluent᷑ xelem̃ taignis ardore tabescent

Expanded text:
dies Domini sicut fur, in quo coeli magno impetu transient, elementa vero calore solventur. Cum haec igitur dissolvenda sint omnia, quales oportet nos esse in sanctis conversationibus et pietatibus, exspectantes et properantes diei Domini, per quem coeli ardentes solventur, et elementa ignis ardore tabescent?
Abbreviated transcription (Latin):
hodie iudȩi & nudatis pedib incinere uolutati sacco incubant ac ne
quid desit suꝑstitioni exritu uanissimo pharisei primũ cibũ lentis
accipiunt: uidelic& ostendentes. quali edulio primogenita ꝑ di¬
derint. Sed merico ꝗa in resurrectionẽ dnĩ ñ credenter anticristi
parant aduentui. Nos uero ꝗxp̃mindum & factisum uixta¬

Expanded text:
hodie Iudaei et nudatis pedibus in cinere uolutati sacco incubant ac, ne hodie Iudaei et nudatis pedibus in cinere uolutati sacco incubant ac, ne quid desit superstitioni, ex ritu uanissimo pharisaeorum primum cibum lentis accipiunt uidelicet ostendentes, quali edulio primogenita perdiderint. sed merito, quia in resurrectione domini non credentes antichristi parantur aduentui. nos uero, qui Christum i
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ eĩ & seniores omis t̃rȩ egypti & om̃is dom̃ ioseph& fr̃s eĩ. St
post paululũ. Etascender cũ eo quadrigȩ & eutes. & factas cistra
grandia nimis. Aedeinde & planxer̃ eum planctu magno & forti ni¬
mis. Planct̃ iste sollempnus nõ longa segyptus imperat lacrimas. sed
funeris monstrat ornatũ. luxtaquẽ modũ aaron quoq & moysen
fletos eẽ manifestũ es. Neq eos atis scripturȩ laudare misteria: &
diuinũ sensũ inuerb̵ lic& simplicib: ad mirari quid sibi uelit qđ moyses
plangit & hiesus naue uir sc̃s sepultus refertur. & tam̃ fletus cẽ. ñ
seribitur. Neq illud qđ in moysi idẽ inlege ueteri om̃s subpercat
adam tenebant elogio & ad inferos descendente c̃sequenter la¬
crimȩ ꝓsequebantur secundũ apostolũ quiait. & regnauit mors
abadam usq ad mo: sen & iam suꝑ eos qũ pec cauer: In hie su uero id est
ineuangło ꝑquẽ para disus est aꝑtus mortẽ gaudia ꝓsequunt᷑ flentesq

Expanded text:
ti et omnis domus Ioseph et fratres eius. et post paululum: et ascenderunt cum eo quadrigae et equites et facta sunt castra grandia nimis. ac deinde: et planxerunteum planctum magnum et fortem nimis. planctus iste sollemnis non longas Aegyptiis imperat lacrimas, sed funeris monstrat ornatum. iuxta quem modum Aaron quoque et Moysen fletos esse manifestum est. nequeo scripturae satis laudare mysteria et diuinum sensum in uerbis licet simplicibus admirari, quid sibi uelit, quod Moyses plangitur et Iesus Naue, uir sanctus, sepultus refertur et tamen fletus esse non scribitur; nempe illud, quod in Moysi, id est in lege ueteri, omnes sub peccati Adam tenebantur elogio et ad inferos descendentes consequenter lacrimae prosequebantur secundum apostolum, qui ait: et regnauit mors ab Adam usque ad Moysen etiam super eos, qui non peccauerunt; in Iesu uero, id est in euangelio, per quem paradisus est apertus, mortem gaudia prosequuntur. flent usque
Abbreviated transcription (Latin):
instrut: & nouꝙ & ueterun pacrũ uircuaib ad scaẽ c̃uersationis
Omã poma dilecte mi noua & uetera seruauitibi. Etipse in eugło
Omnis scriba doctus in regno caeloꝵ similis est homini patri famili¬
as: qui ꝓfert dethesauro suo noua & uetera. Merito itaq manichei
& iudeidum illi uetus recipiunt isti nouum nr̃ecipunt testam̃tũ.
int̾ra hac opulentissima hereilitatẽ accipere nequiuer. Decuius
opulentia adhuc subditur. Etdefrugibus t̾rȩ & plenitudine eĩ
Inquib uerb̃ s.atis ostenditur qđ haer tra cuitanta rerum copia ꝓmit¬
titur ñ in illa possessionis sorte quã int̾ra chanaan filii iosephacce¬
per̃ carnaliter rogitari : sedimniuerso orbe spĩtalit̃ intellegi debes
Profeeto ergo ipsa est aeccła xp̃i intoto mundo multiplici iusticiȩ
fruge fecunila: & spĩtalium caris matũ largitate aioseph suo rȩ¬
pleta qui euangło legitur plenus gratiȩ &ueritius. & decuius plemi¬

Expanded text:
itur, et novorum et veterum patrum virtutibus, ad sanctae conversationis ur: « Omnia poma, dilecte mi, nova et vetera servavi tibi . » Et ipse in Evangelio: « Omnis scriba doctus in regno coelorum, similis est homini patrifamilias, qui profert de thesauro suo nova et vetera . » Merito itaque Manichaei et Judaei, dum illi vetus recipiunt, isti vetus non recipiunt testamentum, in terra hac opulentissima haereditatem accipere nequiverunt; de cujus opulentia adhuc subditur: « Et de frugibus terrae et de plenitudine ejus. » In quibus verbis satis ostenditur, quod haec terra, cui tanta rerum copia promittitur, non in illa possessionis sorte, quam in terra Chanaan filii Joseph acceperunt, carnaliter cogitari, sed in universo orbe spiritaliter intelligi debeat. Profecto ergo ipsa est Ecclesia Christi, in toto mundo multiplici justitiae fruge fecunda, et spiritualium charismatum largitate a Joseph suo repleta, qui in Evangelio legitur, « plenus gratiae et veritatis: et de cujus pleni
Abbreviated transcription (Latin):
Deeo qđ a chã filiũ charmiusur pauit sibi deanathe mate urbis
hiericho: & uindicta ineũ ꝓlata

Expanded text:
De eo quod Acham filius Charmi usurpavit sibi de anathemate urbis Jericho, et vindicta in eum prolata
Abbreviated transcription (Latin):
Ac de in frmi tate qua peccatis nr̃s eigentib graua bum᷑ salua¬
uit Ante annos gͦ aliquot tractatũ ineugło mathei quẽro¬
gante bone memoriae haistulfo archiepo c̃fecerã tibi adre¬
stribendũ accõmodiui Sedqͥillũ necdũ recipere potur.
remunerationi suce pͣsens opꝰ trans misi : ut saltĩ hocbencfi¬
cio ammonit᷑. remittas foenus qđ acceperis. Lege diligenter
aecdesie cȩ lestisq iherłm sp̃italia regna descripsit Sicq.
cogioscis ipsiũ libri textũ cuglice lcicioni c̃cordire
quȩ dm̃ saluatoris oftendit aduentũ: p̃dicationẽ. paffio¬
nẽ. triumphũ atꝙ uictoriã : quamor tẽ uincendo. caelesti

Expanded text:
ac de infirmitate qua peccatis nostris exigentibus gravabamur, salvaac de infirmitate qua peccatis nostris exigentibus gravabamur, salvavit. Ante annos ergo aliquot, tractatum in Evangelio Matthaei, quem rogante bonae memoriae Haistulfo archiepiscopo confeceram, tibi ad rescribendum accommodavi. Sed quia illum necdum recipere potui, remunerationis vice praesens opus transmisi, ut saltem hoc beneficio admonitus, remittas fenus quod acceperas. Lege diligenter Ecclesiae coelestisque Jerusalem spiritalia regna descripsit. Sicque cognoscis ipsius libri textum evangelicae lectioni concordare, quae Domini Salvatoris ostendit adventum, praedicationem, passionem, trium
Abbreviated transcription (Latin):
go antistes & beatissimꝰ xpĩ marter bonifaciũ. gentẽ fre¬
sonũ cui tua dileccio p̃÷ ñsolũ uerbo sedetũ sangunis sui
effusione ad sidẽ xp̃i c̃uertit Unde rationabilit᷑ agis qđ
abillo ministerii tui patro ciniũ queris. aqͦ ordinis cui ac
sedis pͥmã accepisti funccionẽ Ideo quoq memorat̃ mar
ter ꝑfimulũ suũ dignant̃ inpendit qđ ab illo quȩ relus
solatiũ Porro qͥa leccionis diuinȩ a nolis petisti solamen.
direxim tibi codicẽ quẽ exscõꝵ putũ dictis in historiã iho
naue sensu allegorico ꝓlatis collegerã Inqͦ opere. in aliquin¬
tis locis ꝓparuitate sens nr̃i ubi necesse fiut diuina c̃ceden¬
te grã aliqua inseruerã. petens ut frm̃ qui tecũs utilitilitati¬
b illũ accõmodes. ut discant extypo iħu historici misteriã
ueri ihu dnĩ uidelicet siluatoris qui s inguinc suonos rt demit

Expanded text:
go antistes et beatissimus Christi martyr Bonifacius gentem Frego antistes et beatissimus Christi martyr Bonifacius gentem Fresonum, cui tua dilectio praeest, non solum verbo, sed etiam sanguinis sui effusione ad fidem Christi convertit. Unde rationabiliter agis quod ab illo ministerii tui patrocinium quaeris a quo ordinis tui ac sedis primam accepisti functionem. Ideo quoque memoratus martyr per famulum suum dignanter impendit quod ab illo quaerebas solatium. Porro quia lectionis divinae a nobis petisti solamen, direximus tibi codicem, quem ex sanctorum Patrum dictis in historiam Jesu Nave sensu allegorico prolatis collegeram. In quo opere, in aliquantis locis, pro parvitate sensus nostri, ubi necesse fuit, divina concedente gratia, aliqua inserueram; petens ut fratrum qui tecum sunt utilitatibus illum accommodes, ut discant ex typo Jesu historici, mysterium veri Jesu, Domini videlicet Salvatoris, qui sanguine suo nos redemit,
Abbreviated transcription (Latin):
OMINO BEATIS SIMO UEREQ: CARIIATIS
officio plurimũ uenerando friduricho ep̃o
hrabanus uilissimus seruoꝵ dĩ famulus in
Ap̃o salutem Studiũ tuũ acdiligentiã insacrarũ
scripturaꝵ meditatione. plures quiscĩtatẽ tuã nouer̃
laudant Et merito. quia assiduus es in leccione. & frequcs
indoctrina: ꝓut ratio ordinis tui postulat. quẽ lucẽ mun¬
di cũ apłis saluator nuncupat. ac deuero lumine inlustra¬
tã lucernã suꝑ candelabrũ posuit. ut luceas om̃ib qui
indemodis Unde plurimi frm̃ uenerationẽ tuã columnt
atq colendo diligunt. nobisq inde ualde a mabilises qđ ñ
tã p̃sentes sedetiã absentes frat̃ no ꝓuocas a more acsalu¬
bri incitas exortatione. ut legis dĩ cõmune tecũ exerceamꝰ
negotiũ Nec ab surdũ :÷ qđ facis licet nos ad hoc officiũ im¬
pares atꝙ indigni simꝰ cũibi quȩ rissa crȩ legis c̃firmitio¬
nẽ. unde accepisti xpĩanȩ religionis eordiũ Scissim er¬

Expanded text:
omino beatissimo veraeque charitatis officio plurimum venerando, Friduricho episcopo, Rabanus vilissimus servorum Dei famulus in Christo salutem. Studium tuum ac diligentiam in sacrarum Scripturarum meditatione, plures qui sanctitatem tuam noverunt, laudant, et merito, quia assiduus es in lectione et frequens in doctrina, prout ratio ordinis tui postulat; quem lucem mundi cum apostolis Salvator nuncupat, ac de vero lumine illustratam lucernam super candelabrum posuit, ut luceas omnibus qui in domo Dei sunt. Unde plurimi fratrum venerationem tuam colunt, atque colendo diligunt: nobisque inde valde amabilis es quod non tantum praesentes, sed etiam absentes fraterno provocas amore, ac salubri incitas exhortatione, ut legis Dei commune tecum exerceamus negotium. Nec absurdum est quod facis, licet nos ad hoc officium impares atque indigni simus, cum ibi quaeris sacrae legis confirmationem, unde accepisti Christianae religionis exordium. Sanctissimus er
Abbreviated transcription (Latin):
lum capud urm̃ dñs ur ibe chorũ apostolicũ cuiis cõsona pdica¬
tione unuersũ mundũ erat ꝑgratur quas pedẽ suũ intra adhue ẽ¬
sistentẽ ol eosp̃s scĩ copiosissime unxit. ex quo ẽ cepta uir cute nullo
labore desicerae: sed inmarcessibilis semꝑ gaudialacritate polle¬
ret. Cuixiam incorruptibilis calciamti p̃sticit munim̃tũ. dequo

Expanded text:
dicatione universum mundum erat peragraturus, quasi pedem in terra adhuc consistentem oleo Spiritus sancti copiosissime unxit; ex quo concepta virtute nullo labore deficeret, sed immarcescibilis semper gaudii alacritate polleret, cui etiam incorruptibilis calciamenti praestitit munimentum, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit dic̃s. Etdixit inquit moysesꝰ aarum & elea zar & itha¬
mar silios eius quirelicti erant. Capuł urm ñ denudabitis. uesti¬
mĩta urã n scindetis nemoriamini: & suꝑ omnẽ sinagogã ueni at in
Nolite inquid scindere uestimta & luctũ exibere nemoriamini
Mors nra percatũ est : & qđ fursitan crudele alicui uideat sed fidei
necessariũ est in eodẽ leuitico scribit: quomodo sacerdos magñ
steriis occupata: aliquo impediat̃ affectu. Nonne aliis uerb
idipsum in euangło p̃cipit̃ ut ñ renuntiae doniui discipulus ut
mortuo patri ñ exibeat sepulturi: descis inquit ñexiet &¬
n soras egredi incredulitati uidelic& gentilium cõmisceri. sed
eẽ sempintrin secus idẽ uolunt᷑idñ ministrare. losue uero filius¬

Expanded text:
contristari. et dixit, inquit, Moyses ad Aaron et Eleazar et Ithamar filios eius, qui relicti erant: caput uestrum non denudabitis et uestimenta uestra non scindetis, ne moriamini et super omnem synagogam ueniat ira. nolite, inquit, scindere uestimenta et luctum exhibere geMORS NOSTRA peccatum est. Et, quod forsitan crudele alicui videatur, sed fidei necessarium est, in eodem Levitico scribitur, quomodo Sacerdos magnus s mysteriis al. ministeriis  occupata, aliquo impediatur affectu. Nonne aliis verbis idipsum in Evangelio praecipitur, ut non renuntiet domui discipulus? ut mortuo patri non exhibeat sepulturam? « Et de osito Christiano: non foras egredi, incredulitati videlicet Gentilium 183 commisceri; sed esse semper intrinsecus, id est voluntati Domini ministrare. 4. Haec i
Abbreviated transcription (Latin):
moyses famulus dni. qr de suncta est lex& legilia p̃cepta iam
cessant. Siergo c̃sideres hierusalem subuersã altare destructũ.
nus quã sacrisicia nusquã nec hostias nec libamina nusquam
sacerdotes. nusquã pontisices. nusquã ministeria leuitarum:
cumhiec oma uides cessare dicito qr moyses famulis dĩ de sunc¬
tus est. Siuideris neminẽ t̃ in anno uenire ad conspectũ dnĩ nec
osierre munera intẽplo. nec iugllare hostias. pascha. necatima
edere. nec offerre primitias. nec primogenit c̃secrare : cum
haec omã ñ uideslu celebrare. dicito q moyses fa¬
mulus dnĩ defunctus est. Moraiuis ergo est moyses uibente dño: ꝗa

Expanded text:
Moyses famulus Dei, defuncta enim est lex, et legalia praecepta jam cessant. Si ergo consideres Jerusalem subversam, altare destructum, nusquam sacrificia, nusquam nec hostias nec libamina, nusquam sacerdotes, nusquam pontifices, nusquam ministeria Levitarum. Cum haec omnia vides cessare, dicito quia Moyses famulus Dei defunctus est. Si videris neminem ter in anno venire ad conspectum Domini, nec offerre munera in templo, nec jugulare hostias, pascha nec azyma edere, nec offerre primitias, nec primogenita conservare: cum haec omnia non vides celebrari, dicito quia Moyses famulus Domini defunctus est. Cum vero videris introire gentes a
Abbreviated transcription (Latin):
templisalͦ moniaci cõsummata est. adidẽ sacram̃tũ respicit: qđ &
primitiua iniero solimis aeccła post passionẽ resurrectionẽ &ascen¬
num ducta id est cumominib: suis partib: adnumerata: cxx essiciunt
Quaꝓpt̃ aptenumero centenario & iucenario magna electuꝵbeaticudo
insutura uita designat. Apte in hoc t̾tium dom̃ dnĩ cenaculũ cõsũmat᷑
qr post p̃sentes fidelĩ labores postacceptã infuturo reiem anima¬
rum plenatotius aecclesie felicitas inresurrectionis gła cõplebit
teri more sit planctus exibit̾ ñ mirandũ est: cũ & in actib apłoꝵ iam
euangło c oruscante stephano fecerint hierosolima frĩ planctum
magnũ. Etutq planctꝰ magnꝰ nõ in plangentiũ examinatione ut
ꝗdã estimant : sedinpom pa funeris & exequiarũ frequentia in¬

Expanded text:
espicit, quod et primitiva in Hierosolymis Ecclesia, post passionem, resurrectionem, et ascennum ducta, id est, cum omnibus suis partibus adnumerata, centum triginta faciunt. Quapropter apte numero centenario et vicenario magna electorum beatitudo in futura vita designatur, apte in hoc tertium domus Domini coenaculum consummatur, quia post praesentes fidelium labores, post acceptam in futuro requiem animarum, plena totius Ecclesiae felicitas in resurrectionis gloria complebitteri more sit planctus exhibitus, non mirandum est, cum et in Actibus apostolorum iam euangelio coruscante Stephano fecerint Hierosolymae fratres planctum magnum et utique planctus magnus non in plangentium exanimatione, ut tu aestimas, sed in pompa funeris et exequiarum frequentia in
Abbreviated transcription (Latin):
eatis &e sructũ adferatis & fructus ur̃ maneat. Ros uero ex hoc caelo
descendens caelestis estp̃dicatio mire subalitatis & graciȩ. quacredenti¬
um corda netẽ ptationũ estu marcescant sedinmiarcessibili uirtutũ
iuriditate polleant. medullit̾ in rorantur. Dehocrore mistice in bene¬
dictione iacob dr̃. Det tibids̃ derore caeli & depinguedine t̾re abundan

Expanded text:
fructus vester maneat . » Ros vero ex hoc coelo descendens, coelestis est praedicatio mirae subtilitatis et gratiae, qua credentium corda, ne tentationum aestu arescant, sed immarcescibili virtutum viriditate polleant, medullitus irrorantur. De hoc rore mystice in benedictione Jacob dicitur: « Det tibi Deus de rore coeli, et de pinguedi
Abbreviated transcription (Latin):
frs̃ suos. Iunc enĩ ioseph hoc est capii ł & corpus eius benedictione
plenus est. Vnde ait apłs quȩ est capuđ corporis ȩxc lesus.
membra. Sed totius benedictionis plenitudo tribuitur capiti:
ut abipso in totũ corpus & in m̃bra singula uixta mensurã dona¬
tionis eius descendat. Vnde sub spetie aaron sacerdotis deipsom
psalmo canitur. Sicut uaguentũ in capite qđ descendit in barbã¬
bilis gr̃ae p̃rogatiua cunctis srĩbus idest fidelibus suꝑ eminens:
septi formis sp̃s grã quasi uerus samson exutero scãe genetricis
na tareus. id est dõ consecratus uelu T̃septẽ intacus crinib: insignis
effulget. Qđ aut̃ benedictio illius ꝗappareus in rubo moysi ait.¬

Expanded text:
st caput et corpus ejus, benedictione repletus est. Unde ait Apostolus: « Qui est caput corporis Ecclesiae ; membra . » Sed totius benedictionis plenitudo tribuitur capiti ut ab ipso in totum corpus et in membra singula juxta mensuram donationis ejus descendat. Unde sub specie Aaron sacerdotis, de ipso in Psalmo canitur: « Sicut unguentum in capite, quod descendit in orabilis gratiae praerogativa cunctis fratribus, id est fidelibus, supereminens septiformis Spiritus gratia, quasi verus Samson ex utero genitricis Nazaraeus, id est Deo consecratus, velut septem intactis crinibus, insignis effulget. Quod autem benedictio illius qui apparens in rubo, Moysi ait
Abbreviated transcription (Latin):
leest regnum cȩloꝵ sagenȩ misss in mare. et exomnigenere pi¬
scium congreginti & c&̃. Vbi mare mundũ sagena doctrina¬
apostolica: omne genꝰ piscium omnis sexus & conditio intellegit᷑¬
huius itaq maris inundationẽ apłi quasi lac suxerunt. q ꝑ sim¬
plicitatẽ sid ei cõfluentes ad doctrinã euangłiiturbas populoꝵ

Expanded text:
le est regnum coelorum sagenae missae in mari, et ex omni genere piscium congreganti . Mare, mundus, sagena, doctrina, omne genus piscium, omnis sexus, aetas et conditio intelligitur. Maris ergo inundationem apostoli quasi lac suxerunt, quia confluentes ad doctrinam Evangelii turbas populorum
Abbreviated transcription (Latin):
intota egipto huius scłi princeps factus est. & uniuersũgen humanũ
abaet̃nȩ famis peni ria euangeliꝗ frum̃ti erogatione lilierut.
Nom̃q illud qđ io seph suerat inmutatũ insepbauit ueraciter adim¬
pletum: ut abominib agnoscit᷑ ꝗahicestuere saluatur mundi. Depo¬
ius caeli &rore ađq abysso sub iacente. Caelũ ꝓpt̃ unitatẽ sidei ã R
doctrinȩ: dequadt̃ apłs. Siue enĩ ego siue illi hocest scĩ apłi & euanģe¬

Expanded text:
pto hujus saeculi princeps factus est, et universum genus humanum ab aeterna famis penuria, evangelici frumenti erogatione liberavit. Nomenque illud, quod Joseph fuerat immutatum in se probavit veraciter adimpletum, ut ab omnibus agnoscatur quia hic est vere Salvator mundi. « De pomis coeli et rore atque abysso subjacente. » Coelum propter unitatem fidei atque doctrinae, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
Dantes ꝗdem ab initimis mugitus. s̃ ed tunca cepto itinere ñde¬
flecens gressus. Ponent dimuma infurore tuo & holo ca ustã
suꝑ altaretuũ. sicut laron istori aliter inlibro numeroꝵ fecisse legit

Expanded text:
dantes quidem ab intimis mugitibus, sed tamen accepto itinere non dedantes quidem ab intimis mugitibus, sed tamen accepto itinere non deflectentes gressus. « Ponent thymiama in furore tuo, et holocaustum super altare tuum. » Sicut Aaron historialiter in libro Numerorum fec
Abbreviated transcription (Latin):
metipium recte ordinans sum maꝵ amore transcendat. Sollerti
ergocura ꝓuidendum est: nec arnis gratia subrepat. atq a recto
itinere cordis gressum deflectat. N euim supnamoris impe¬
diat.: & surgentem mentem suꝑinposito pondere deor sũ p̃mat.
Sic enĩ quisq propinquoꝵ debet necessitatibus ẽpati: utñꝑ com
passionẽ sinat uimsue intentionis impedire ut affectus ꝗdẽ
mentis uiscera repleat. sed ñ abspĩtali ꝓposito auertat. Neq
enim scĩ uiri adimpendenda necessaria ꝓpinquos carnis ñdili¬
gunt. sedamore sp̃ taliũ ipsam inse dilectionẽ uincunt.
Quatiñ sic ea discretionis moderamine temperent. utꝑ hanc in
paruo saltim acnunimo arecto itinere ñdeclinent. Quos bene
nob̵ ꝑ signicationẽ uaccȩ innuunt : quȩ sub archa dñĩ ad montana
tendentes. affectu simul & rigidosensu gradiuntur. Quax dum
uitulos clausis sent domi. scriptũ est. ꝑ gentes & mugientes.

Expanded text:
metipsum recte ordinans, summorum amore transcendat. Solerti metipsum recte ordinans, summorum amore transcendat. Solerti ergo cura providendum est ne carnis gratia subrepat, atque a recto itinere cordis gressum deflectat, ne vim superni amoris impediat, et surgentem mentem superimposito pondere deorsum premat. Sic etenim quisque propinquorum debet necessitatibus compati, ut tampassionem non sinat vim suae intentionis impedire, ut affectus quidem mentis viscera repleat, sed tamen a spiritali proposito non avertat. Neque enim sancti viri ad impendenda necessaria propinquos carnis non diligunt, sed amore spiritalium ipsam in se dilectionem vincunt, quatenus sic eam discretionis moderamine temperent ut per hanc in parvo saltem ac minimo a recto itinere non declinent. Quos bene nobis per significationem vaccae innuunt, quae sub arca Domini ad montana tendentes, affectu simul et rigido sensu gradiuntur. Quorum dum vitulos clausissent domi, ut scriptum est, pergentes et mugientes,
Abbreviated transcription (Latin):
pellat᷑: ꝗa & in hoc scło subplantator est uitioꝵ & in futuro dĩ uisi¬
one ꝑ fructur. cuius uiditia & lex speualiter p̃cepta xp̃i & doctrina
euangelii est. Ille scire dnĩ familiaruis appent ꝗp̃amore pietatis
euis nescire sedesiderat quos carnalit̃ sciuit. Graui & enĩ damno
scientia diuina minuitur. sicũ carnis noticia partitur. Ex tra
cognatos ergo quisq acꝓximos deb& fieri : siuult parenti omniũ
uerius uingi. quatinus eosdem quos ꝓpt̃ dm̃ utilit̃ negglegit. tanto
solidius diligat. quanto ineis affectum solubilem copulȩ car¬
nalis ignorat. Debemꝰ ꝗdem & tẽporalit̃ hisꝗbi uicinius iuingimus.
plus ceteris ꝓdesse: ꝗa & flãma adnions rebus incendium porri¬
it. sedlio ipsum prius ubi nascitur incendit. Debem̃ copulam
terren&e cognationis agnoscere : sed tam̃ hanccum cursũ mentis
p̃pedit ignorare. Quatiñ sidelis Animꝰ indiuino studio accensus.
necea quȩ sibi sunt ininsimis c̃iuncta despitiat. & haecapud se¬

Expanded text:
itiorum et in futuro Dei visione perfruetur. Cujus judicia et lex specialiter praecepta Christi et doctrina Evangelii est. Ille scire Deum familiarius appetit, qui prae amore pietatis ejus nescire se desiderat quos carnaliter scivit. Gravi etenim damno scientia divina minuetur, si cum carnis notitia partitur. Extra cognatos ergo quisque ac proximos debet fieri, si vult parenti omnium verius jungi: quatenus eosdem quos propter Deum utiliter negligit, tanto solidius diligat, quanto in eis affectum solubilem copulae carnalis ignorat. Debemus quidem et temporaliter his quibus vicinius jungimur plus caeteris prodesse, quia et flamma admotis rebus incendium porrigit, sed hoc ipsum prius ubi nascitur incendit. Debemus copulam terrenae cognationis agnoscere; sed tamen hanc, cum cursum mentis praepedit, ignorare, quatenus fidelis animus in divino studio accensus, nec ea quae sibi sunt in infimis conjuncta despiciat, et, haec apud se
Abbreviated transcription (Latin):
centiũ turbas populoꝵ quasi aquarũ inundantiũ impetũ tole¬
rantiũ & arbitrio dĩ patris ꝗfilio suo ñpeꝑcit. sed ꝓnob̵ ominib: tra¬
didit illũ: morti adiudicatus passionẽ crucis excepit. Vnde &
iudici suo ipse dicebat. Nonhaberes potestatẽ ad uersũ me ullã
sed diuinitate in passibilis mansit. Sent̃ adbuc deꝑfectione leui spĩtalis
Quidi xit patrisuo & matrisuȩ nesscio uos & fribisuis ignoro illos &¬

Expanded text:
toleravit; et arbitrio Dei Patris, qui Filio suo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum, morti adjudicatus, passionem crucis excepit. Unde et judici suo ipse dicebat: « Non haberes potestatem adversum me ullam, sed divinitate impassibilis mansit Sequitur adhuc de perfectione Levi spiritalis: « Qui dixerunt patri suo et matri suae, Nescio vos; et fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. Laudabunt om̃s gentes popłmdĩ. quando uiderint glo¬
riosam apparere in c̃spectu c̃ditoris sui aeccłamdi. de ꝑseru¬
tores eĩ peffuso ase sanguine martyrũ & ominib: malis quae
in acuita gesser̃ ꝑmalignoꝵ spĩ tuũ ministerium retrudi in
ge hennã ignis aet̾ni. Tunc enĩ & bom bonũ qđ uident lau
tuti licet sero ꝓmalo qđ gesserant penitebunt cũ uiderint
głam scoꝵ clarescere quã nõ s̃perauer̃. Gementes enĩ in
angustiis c̃stituti dicent intrase penitentiã agentes.
Hu sunt quos aliquando habuimꝰ inderisũ & insimilitudinẽ
& sinẽ illox sine honore. Quomodo ergo cõputatis̃ int̃filios
collocabit in ꝓsperis incaelesti uidelic& regno ubisine fine
giudebit & laudes dnõ simul cũ scis angłis inaet̾nũ cant ibit
II Locucusq est dñs ad moysen in eadem die dic̃s Ascende in mon¬
tẽ istũ abarim id est transitũ in montẽ neboꝗest intramoab

Expanded text:
 Laudabunt omnes gentes populum Dei, quando viderunt glo Laudabunt omnes gentes populum Dei, quando viderunt gloriosam apparere in conspectu Conditoris sui Ecclesiam Dei, et persecutores ejus pro effuso a se sanguine martyrum, et omnibus malis quae in hac vita gesserunt, per malignorum spirituum ministerium retrudi in gehennam ignis aeterni. Tunc enim et boni bonum quod vident laudtuti, licet sero, pro malo quod gesserunt poenitebunt, cum viderint gloriam sanctorum clarescere, quam non speraverunt: « Gementes enim in angustiis constituti dicent intra se poenitentiam agentes: Hi sunt, quos aliquando habuimus in derisum et in similitudinem inem illorum sine honore. Quomodo ergo computati sunt inter filios collocabit in prosperis, in regno videlicet coelesti, ubi sine fine gaudebit, et laudes Domino simul cum sanctis angelis in locutusque est Dominus ad Mosen in eadem die dicens ascende in montem istum Abarim id est transituum in montem Nebo qui est in terra Moab
Abbreviated transcription (Latin):
carnaliter sapiunt. occidit. Deeruore occisoꝵ & decaptiu¬
tate nudati: inimicoꝵ capitis. Adhoc qđ dicit᷑ decruore ini¬
cet in turba inimicoꝵ. Tuneq nudabunt̃ capita hostiũ quando
uana eẽ ꝓbabunt᷑ c̃silia iniquarũ m̃tiũ ꝗbus se inpune posse
peccare c̃ sidebant. Possunt & capitr inicꝙ magistri accipier¬
rantiũ in quos ultio nouissima redundat. Quia ꝗsuer causa
peccatoꝵ: sentiant dampna in rerributione poenarũ. Vnde
inapocalipsin scriptũ est. Etexut sanguis de lacu usq ad iust̃e¬
nos equoꝵ H ocest ꝓcessit ultio torm̃toꝵ. usq adrectores po¬
puloꝵ. Vsq enĩ addiabolum & eĩ angłos nouissimo certami¬
ne exxiit ultio sanguinis scoꝵ esfusi sicut scriptũ est. In sanguino
percasti de sangiis teꝑsequet. Laudate gentes popłm eĩ. qr
sanguinẽ scoꝵ suoꝵ ulciscet᷑. & uindictã retribuet in hostes¬

Expanded text:
carnaliter sapiunt. occidit. « De cruore occisorum, et de captivcarnaliter sapiunt. occidit. « De cruore occisorum, et de captivitate nudati inimicorum capitis. » Ad hoc quod dicit, de cruore inicet in turba inimicorum, tuncque nudabuntur capita hostium, quando vana esse probabuntur consilia iniquarum mentium, quibus se impune posse peccare confidebant, possunt et capita iniquorum magistri accipi errantium, in quos ultio novissima redundat, quia qui fuerunt causa peccatorum, sentient damna in retributione poenarum. Unde in Apocalypsi scriptum est: « Et exiit sanguis de lacu usque ad freoc est, processit ultio tormentorum, usque ad rectores populorum. Usque enim ad diabolum et ejus angelos, novissimo certamine exiet ultio sanguinis sanctorum effusi, sicut scriptum est: In sanguine peccasti, et sanguis te persequetur. « Laudate, gentes, populum ejus, quia sanguinem s
Abbreviated transcription (Latin):
diũ meũ & arripuerit uidiciũ manꝰmea reddam ultionẽ ho¬
stib meis &e ꝗoder me retribuã. Ex icuere ut sulgur gladiũ
dĩest repentinã uindictã in hostib exercere. Et arripere
uiditiũ manui diuinȩ est. ꝑiustã retributionẽ singulis scđm ꝓ
pria merita reddere. Sicut scriptũ est. F ilius enĩ homunis uen¬
turus est ingłam patris sui cũ angłis suis & tunc reddet uni¬
cuiq scđ̃m opera sua eius. Et apostolus: omĩs inquit stabim ante¬
tribunal xp̃ĩ utrecipiat unquisq ꝓpria corporis ꝓugessit:
siue bonũ siuemalũ. In ebriabosagutas meas sanguine. & gla¬
dius meus manducabit carnes. Sagitta enĩ homine dũñ adten¬
dit ꝑcutit: & dũ illã in p̃uidet subito incerimit Sagite dĩ sunt
caeleres uindictȩ. Qu elic& modo ocultsint corã oculis iniqu&
subito tamen manifestaliunt incdampnatione ꝑ ditip & dĩgla¬
dius carnes comedit: qa in ex tremo iuditio ei sententia eos ꝗd

Expanded text:
udicium manus mea, reddam ultionem hostibus meis, et qui oderunt me retribuam. » Exacuere ut fulgur gladium Dei est repentinam vindictam in hostibus exercere. Et arripere judicium manus divinae, est per justam retributionem singulis secundum propria merita reddere, sicut scriptum est: « Filius enim hominis est in gloria Patris sui cum angelis suis; et tunc reddet unicuique secundum opera ia corporis prout gessit, sive bonum sive malum . » Inebriabo sagittas meas sanguine, et gladius meus devorabit carnes. Sagitta enim hominem dum non attendit, percutit; et dum illa non praevidetur, subito interimit. Sagittae Domini sunt celeres vindictae: quae licet modo occultae sunt coram oculis iniquorum, subito tamen manifestabuntur in damnatione perditorum, et Dei gladius carnes comedit, quia in extremo judicio ejus sententia eos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
princeps mundi inme ñ hab& quicquã. Sed surgite eam̃ hino
poenã soluo percati mei. Et quodieremias ait tibi percauimꝰ
patientia is rł dñẽ. utiq subplicit̃ dicit̃ in poenitentia cũ spesa¬
lutis exuenia. Etiiđ dietũẽ sana animã meã qm̃ petcauitibi:
Hocidẽ agiturutds̃ ignoscendo glorisicet᷑: qa magna est ei misđdia
suꝑ confitentes sibi. & redeuntes adse. ꝗdicit senolle mortẽ pecci¬
toris quantũ utreuertat᷑ & uiuat. Hine & ipse dd. ñ solũ inpsalmo
diũ respondit. peccaui dnõ. Medico enĩ uulneratꝰ uidet̃ quodim
modo ꝗut sa net̃ sesubdit manib: medici utineo meilicinȩ opus im¬
pleatur. In hoc aut̃ cantico p̃uidebat ꝓpħa suturos quosdam ꝗ sic fu¬
erunt peccaturidõ offendendo magnis iniꝗtatib sius. utnec poeniten¬
tiam agere uellent & ad diñ redire utr inarent. De qb & iam dicitꝰ¬

Expanded text:
princeps mundi, in me non habet quidquam, sed surgite, eamus hinc, princeps mundi, in me non habet quidquam, sed surgite, eamus hinc,  non poenam soluo peccati mei; et quod Hieremias ait: tibi peccauimus, patientia Israhel, domino utique suppliciter dicitur in paenitentia cum spe salutis ex uenia; et quod dictum est: sana animam meam, quoniam peccaui tibi, hoc idem agitur, ut deus ignoscendo glorificetur, quia magna est eius misericordia super confitentes sibi et redeuntes ad se, qui dicit se nolle mortem peccatoris, quantum ut reuertatur et uiuat. hinc et ipse Dauid non solum in psalmo itiationis domini respondit: peccaui domino. medico enim uulneratus uidetur quodam modo. qui ut sanetur se subdit manibus medici, ut in eo medicinae opus inpleatur. in hoc autem cantico praeuidebat propheta futuros quosdam, qui sic fuerint peccaturi deum offendendo magnis iniquitatibus suis, ut nec paenitentiam agere uellent et ad deum redire, ut sanarentur. de quibus etiam ali
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemoraui. nihil aliud indicat. Sic enĩ percabant filu eli ꝗbus
hoc pat̃ eiꝵdixit. Sic enĩ existimandũ est peccare& iam in honunes
ꝗꝑtinent addm̃. Nam hoc ds̃ legic̃ dixisse ad abi melet desara
Propterea pepercitibi nepercares inme. Pexcare aut̃ dnõ uł poti¬
us peccasse dño. nisi forte alicubi scriptũ occurrat qđ huic sen¬
sui resistat hinuhi uident᷑ ñ in merito dici. qpiã poenitentiã
percatisui ñ agunt ut glorificet̃ ignoscens dñs. Causa quippe
reddens đd cur dixerit tibi soli peccaui & malignũ corã tefeci:
subiecit& ait. utiustificeris insermonibtuis. & uincas cũ iudica
ceps mundi & in me ñ hab& quicquã idẽ quic quã percati qđ
morte sit dignũ. Sedut cognoscat munđ qa diligo patrẽ & sicut
mandatũ dedic mihi pat̃ sic facio: surgite eamꝰ hinc. Tam quã
dicer&. Etiamsi leuissima peccata mortis supplicio ꝑsequat᷑

Expanded text:
commemoraui, nihicommemoraui, nihihaec Pater eorum dixit. Sic enim existimandum est, peccari etiam in homines qui pertinent ad Deum. Nam hoc Deus legitur dixisse ad Abimelech de Sara: « Propterea peperci tibi ne peus "peccasse domino" — nisi forte alicubi scriptum occurrat quod huic sensui resistat — hi mihi uidentur non inmerito dici, qui piam paenitentiam peccati sui non agunt, ut glorificetur ignoscens dominus. causam quippe reddens Dauid cur dixerit: tibi soli peccaui et malignum coram te feci, subiecit et ait: ut iustificeris in sermonibus tuis et uincas cum iudicarceps mundi et in me non habet quidquam — id est quidquam peccati quod morte sit dimandatum dedit mihi pater sic facio; surgite, eamus hinc, tamquam diceret: etiamsi leuissima peccata mortis supplicio persequatur
Abbreviated transcription (Latin):
recipere nolentibi & doc trinã illius sꝑuentib: at. Uosexpitre
diabolo estis. & desideria patris ur̃i uulas facere. Ille ẽ homi¬
cida abinitio & latro. Et stephanꝰ ad eosdem uideos. ut Pacres
greco IΕ ΡΗ MVI MHTA Quidã int̃p̃tatis sicut hoc est filii ui¬
tuperabiles ꝗdã filii cõmaculati : ꝗdã filii uitiosi. Vnde ñmag¬
na questio immonulla est. Sed illud merito adquȩrendũ mo¬
id est ñdõ noc& sed sibi: quomodo intellegendũ sit qđ in psalmo
legitꝰ. tibi soli peccaui. & inieremia tibi peccauim patientia
isr ł dnẽ & iterũ in psalmo sana animã meã qm̃pecciui tibi:
& utrũ hoc sit peccaredõ. qđ petcare indm̃. Vnde & eli sacerdos
suindm̃ peccauerit qs orabit ꝓeo : Dicam ergo interim ꝗd mibi
in p̾sentia uideat̃. intellegent fortasse aliquid melius ꝗ meliuis
hocsapiunt. aut &iã nos alio tempore quantũ adiuuerit dñs
eccare indm̃ est inhis peccare que addĩ cultũ ꝑtinent. Nã hoc qđ

Expanded text:
: « Vos ex patre diabolo estis, et desideria patris vestri vultis facere. Ille homicida fuit ab initio et latro . » Et Stephanus ad eosdem Judaeos ait: « Patres graeco: τέκνα μωμητά, quidam interpretati sunt, sicut hoc est: filii uituperabiles, quidam: filii commaculati, quidam: filii uitiosi. unde non magna quaestio, immo nulla est. sed illud merito ad quaerendum moid est non deo nocet, sed sibi — quomodo intellegendum sit, quod in psalmo legitur: tibi soli peccauir et in Hieremia: tibi peccauimus, patientia Israhel, domine, et iterum in psalmo: sana animam meam, quoniam peccaui tibi, et utrum hoc sit peccare deo quod "peccare in deum". unde ait Heli sacerdos: si in deum peccauerit quis orabit pro eo? dicam ergo interim quid mihi in praesentia uideatur. intellegent fortasse aliquid melius, qui melius haec sapiunt, aut etiam nos alio tempore, quantum adiuuerit dominus. "peccare in deum est in his peccare quae ad dei cultum pertinent. nam hoc, quod
Abbreviated transcription (Latin):
orat. Vide humilitatẽ meã & laborẽ meũ. & dimitte om̃a pet¬
crimas tuas. H ic autẽ popłs quantũ ad cõparationẽ infideliũ gen¬
tis suȩ paruus exticit numero : tantũ fide maximꝰ & gloriosus fut

Expanded text:
orat: « Vide humilitatem et laborem meum, et dimitte omnia pecorat: « Vide humilitatem et laborem meum, et dimitte omnia pec, vidi lacrymas tuas. » Hic autem populus, quantum ad comparationem infidelium gentis suae, exstitit parvus numero, tantum fide max
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudo gentiũ intrarie : & sio om̃is isrł saluus fiere. Viuat ruben
& ñ moriat̃. &x si paruus innumero. Precedenti sermone salutẽ pri¬
mitiuȩ aeccłaȩ quȩ exiudeis electa est speci aliter ꝓphetauerat :
nunc singulis tribubus ꝓprias benedictiones tribuens. ueros is ra¬
elitas exutroq populo designat. Et nuns dexpõ: nunc dea postolis.
nunc deprimitiua a eccła exiudeis. nuno generalit̃ decuncta sinul
eccła uaticinat. Qđ aut̃ popłs electoꝵ ex duoderim spĩtalib c̃¬
stet tribubus: iohannes dilectus dnĩ inmistica a pocalipsi descri¬
bit. Viuat inquit ruben & ñ moriat. Ruben int̃ p̃tat᷑̃ uisionis
filius dicente matre. uiditds̃ humilitatẽ meã. & est primogenit̃
patriarchȩ iacob. Significat itaq: electũ popłm ex uideis: cui
diuina miseratio c̃tulit: utꝗ dnm̃ negando & cruci sigendo aet̃nȩ
ris sui poenitentiã ageret. & credens inxp̃m exfide uiuer&e : qui
ipsaiam infidelitate mortuus erat. Vnde & uisionis filius recte

Expanded text:
aret, et sic omnis Israel salvus fieret: « Vivat Ruben et non moriatur, et sit parvus in numero. » Praecedenti sermone salutem primitivae Ecclesiae, quae ex Judaeis electa est, specialiter prophetaverat; nunc singulis tribubus proprias benedictiones tribuens, veros Israelitas ex utroque populo designat: et nunc de Christo, nunc de apostolis, nunc de primitiva Ecclesia ex Judaeis, nunc generaliter de cuncta simul Ecclesia vaticinatur. Quod autem populus electorum ex duodecim spiritalibus constet tribubus, Joannes dilectus Domini in mystica Apocalypsi describit: « Vivat, inquit, Ruben, et non moriatur. » Ruben interpretatur visionis filius, dicente matre: « Vidit Deus humilitaitaque electum populum ex Judaeis, cui divina miseratio contulit ut qui Deum negando et crucifigendo aeternae ris sui poenitentiam ageret: et credens in Christum ex fide viveret, qui ipsa jam infidelitate mortuus erat. Unde et visionis filius recte
Abbreviated transcription (Latin):
uua&e. nisi calix noui testam̃ti: in sanguine xp̃ĩ siguratur..
Plurimis enĩ donis expietatedĩ aecclesi astico popło concessis:
hoc int̾omã excellit qđ corporis & sanguinis sui sacram̃ta
inpanis & uini ẽfectione ad salutẽ aet̃nã illi ministrauit.
Seit. Biberat meracissimũ ꝗa uniuersa donadĩ sine fece¬
alicuius neꝗtis seuim ꝓperii credentib & digne deeis senti¬
entib c̃ ferunt: Seilia sicut curnales quondã isrelitȩ donis
dĩ abusi sunt & exbenesiciis largissimis peiores faca adidola¬
triam ꝓlapłi sunt : ita ꝓdolor ñ pauci deȩcđastico populo in¬
grati benesiciis di aduicia relabunt. & hoc qđ sibi ad salutẽ c̃ latũẽ
in ꝑditionẽ suã conuertunt. Vnde subiungit. In crassacus est dileo¬

Expanded text:
uvae, nisi calix Novi Testamenti in Christi sanguine figuratur? uvae, nisi calix Novi Testamenti in Christi sanguine figuratur? Plurimis enim donis ex pietate Dei ecclesiastico populo concessis hoc inter omnia excellit; quod corporis et sanguinis sui sacramenta in panis et vini confectione ad salutem aeternam illi ministrasit. Sequitur: « Biberat meracissimum, incrassaalicujus nequitiae seu improperii, credentibus et digne de eis sentientibus conferuntur. Sed quia sicut carnales quondam Israelitae donis i abusi sunt, et ex beneficiis largissimus pejores facti, ad idololatriam prolapsi sunt; ita, proh dolor! non pauci de ecclesiastico populo ingrati beneficiis Dei ad vitia relabuntur, et hoc quod sibi ad salutem collatum est, in perditionem suam convertunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dem ꝑtinet sensum: ꝗabasan pinguedo int̾p̃tat̃. łilii enĩ
pinguedinis sunt. ꝗ disciplinis noui testamiti institutis. ubi
scientiȩ multitudo & uirtutũ magnitudo c̃sistit. Nec suf¬
ficiebant haecdona.: nisi adderent᷑ & irci. H yrci enĩ figu¬
ram pęnitentiũ habent: ꝗa ꝓpeccato inlege offerebantur.
Uonenĩ satis est dona uirtutũ habere si delib insi poenitentiã
agant ꝓsuis excessib Vnde ille ꝗrex simul & ꝓpħa fuit. &
cui deincarnatione xpĩ ꝓmissũ est. qđ ex eius semine na¬
sceretur: ꝓsuis delictis dnm dep̃cat̃ dicens. Amplius laua
me ab iniustitiamea. & adelicoo meo mundame. Qm̃ iniꝗta¬
temm eã ego agnosco: & delictũ meũ corãme est semꝑ. Et
ut haec om̃a beneficia quaep̃ dictas̃ enunentiore dono ac¬
cumularentur: ad didit medullã tritici & sanguinẽ uuae
Quidenĩ ꝑmedullã tritici nisi corpus xp̃i. . Etquid ꝑ sanguinẽ

Expanded text:
dem pertinet sensum: quia Basan pinguedo interpretatur; filii enim dem pertinet sensum: quia Basan pinguedo interpretatur; filii enim pinguedinis sunt, qui disciplinis Novi Testamenti sunt instituti, ubi scientiae multitudo et virtutum magnitudo consistit. Nec sufficiebant haec dona, nisi adderentur et hirci. Hirci enim figuram poenitentium habent, quia pro peccato in lege offerebantur. Non enim satis est dona virtutum habere fidelibus, nisi poenitentiam habeant pro suis excessibcui de incarnatione Christi promissum est, quod ex ejus semine nasceretur, pro suis delictis Dominum deprecatur dicens: « Amplius lavaitia mea, et a delicto meo munda me, quoniam iniquitatem meam ego agnosco et delictum meum coram me est semper . » Et ut haec omnia beneficia, quae praedicta sunt, eminentiore dono accumularentur, addidit, medullam tritici et sanguinem uvae. Quid enim per medullam tritici, nisi corpus Christi, quid per sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
munationis dȩmonicȩ uigum putruit. Butirũ de arm̃to & lac
deo uib cum adipe agnoꝵ & arietũ filior basan. & yrcoscũme¬
dulla trici & sanguine uuae. Haec lic& iusta istoriã fertilicatẽ
t̾rȩ chanaan insinuent. tam̃ altiori sensu gr̃ae de monstrant
habundantiã. quã scã eccła munere largituris si accepit. Pu¬
tyrum dearm̃to culer: ꝗplenitudinẽ fidei deexemplis patriar¬
charum didicer̃. Lacdeouib caeper: ꝗa simplicitatẽ m̃tis
siue facilitatem doctrinȩ dein nocentiuita patrum adedifica¬
tionẽ sui sumpser̃. Et haec cũ adipe agnoꝵ & arietũ hocẽ.
buerant ad refectionẽ m̃tis suȩ ꝑceper̃. Arietũ enĩ nomine
apłi & a postolicȩ dignitatis uiri designant̃: ꝗa ipsi duces s̃¬
gregis dĩ. Vnde dr̃ in psalmo Adfertednõ filiidĩ ad fer¬
te dño filios arietũ. Qđ aut̃ subiungit᷑ filioꝵbasan. adeun¬

Expanded text:
minationis daemoniacae jugum putruit. « Butyrum de armento et lac minationis daemoniacae jugum putruit. « Butyrum de armento et lac de ovibus cum adipe agnorum et arietum filiorum Basan, et hircos cum medulla tritici, et sanguinem uvae. » Haec licet juxta historiam fertilitatem terrae Chanaan insinuent, tamen altiori sensu gratiae demonstrat abundantiam, quam sancta Ecclesia munere largitoris sui accepit. Butyrum de armento tulerunt, qui plenitudinem fidei de exemplis patriarcharum didicerunt. Lac de ovibus ceperunt, qui simplicitatem mentis sive facultatem doctrinae, de innocenti vita patrum, ad aedificationem sui sumpserunt, et haec cum adipe agnorum et arietum, hoc est, buerant, ad refectionem mentis suae perceperunt. Arietum enim nomine apostoli et apostolicae dignitatis viri designantur  Afferte Domino, filii Dei, afferte Domino filios arietum . » Quod autem subjungitur, « filiorum Basan, » ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
uerbidĩ aliud tricesimũ. aliud se xagesimũ. aliud centesimum
fructũ. utunꝰ ꝗsq ꝓcapacitate suacibũ sufficientẽ sibi inueniat.
lt sugeret meldepetras olcumq desaxodurissimo. Alia aut̃ editio
tale aliquid iuxta istoriã legit᷑. si tota testam̃ti ueteris series
recenseatur. Nusquã depetra mel: nusquã oleum popłs ille
suxit. Sed ꝗa uixta pauli uocẽ petra erat xp̃s: mel depera su¬
xer: ꝗeiusdem redemptoris nr̃ĩ facta & miracula uider̃ Oleũ
quando adhiue mortalis dns miraculoꝵ suꝗ dulcedinẽ discipilis
ostendit. Sed firma petra oleũ sudit. qa postresurrectionẽ
suã factus iam̃ passibilis. ꝑafflacionẽ sp̃s donũ scae unctionis
a facie olei. Subiugo quippe tenebamur demonicȩ dominationis
seduncti sum̃ oleo sp̃s scĩ. Et quia nos grã libertats unxit : do¬

Expanded text:
verbum Dei, aliud tricesimum, aliud sexagesimum, aliud centesimum verbum Dei, aliud tricesimum, aliud sexagesimum, aliud centesimum fructum: ut unusquisque pro capacitate sua, cibum sufficientem sibi inveniat. « Ut sugeret mel de petra, oleumque de saxo durissimo. » Alia autem edittale aliquid juxta historiam legitur, si tota Testamenti series Veteris recenseatur. Nusquam de petra mel, nusquam oleum populus ille suxit. Sed quia juxta Pauli vocem, petra erat Christus, mel de petra suxerunt, qui ejusdem Redemptoris nostri facta et miracula viderunt. Oleum quando adhuc mortalis Dominus miraculorum suorum dulcedinem 1555 discipulis ostendit. Sed firma petra oleum fudit, quia, post resurrectionem suam factus jam impassibilis, per afflationem spiritus donum sanctae uComputrescet jugum a facie olei , » sub jugo quippe tenebantur daemoniacae dominationis, sed uncti sumus oleo Spiritus sancti, et quia nos gratia libertatis unxit, do
Abbreviated transcription (Latin):
ita ad priorem modũ reducit signisicat qđ scĩ uiri quic quid inc̃¬
uersatione sua suꝑ fluum acsibi obnoxium c̃spiciunt. adliden
dux eĩ fuit. & ñ erat cum eods̃ alienus. Manifestũ ẽ qđ unus &
solus ds̃ isrł dcexipto liberauit. & ñ idola falsa qua e coluer exip¬
tii. Sic& inereptione nrã despĩtali egipto ñ alius quã idem ds̃ ꝗ
effecit misteriũ. Vnde agnoscant heretici quã miscrabilit̃ aucti
trant. ꝗquot errorib tut idolis ob noxiis. Consticuit eũ. suꝑ
excelsam t̾rã utcomeder& sructus agroꝵ. Ea celsã t̾̃rã palesti¬
nam uoeat.: ꝗa ad cõparationẽ t̾rȩ egipti quae plana & irrigua
est montuosa &. aspera uidetur. Alit̾ excelsa t̾ra est seã excła.
quae uirtutib & scientia sublimis est ualde. Ibi fideles quiq c̃st¬
tuti comedunt fruct᷑ agroꝵ spĩtaliũ ꝗa ibi germinit bonũ sem̃

Expanded text:
it, atque ita ad priorem modum reducit, significat quod sancti viri quidquid in coit, atque ita ad priorem modum reducit, significat quod sancti viri quidquid in conversatione sua superfluum ac sibi noxium conspiciunt, allidenddux fuit ejus, et non erat cum eo Deus alienus. Manifestum est quod unus et solus Deus, Israel de Aegypto liberavit, et non idola falsa, quae coluerunt Aegyptii. Sic et in ereptione nostra de spiritali Aegypto, non alius est quam idem Deus, qui effecit mysterium. Unde agnoscant haeretici quam miserabiliter a vertrant, qui quot erroribus, tot idolis obnoxii sunt. « Constituit eum super excelsam terram, ut comedat fructus agrorum. » Excelsam terram Palaestinam vocat: quia ad comparationem terrae Aegypti, quae plana et irrigua est, montosa et aspera videtur. Aliter, excelsa terra, Ecclesia sancta, quae virtutibus et scientia sublimis est valde. Ibi fideles quique constituti, comedunt fructus agrorum spiritalium, quia ibi germinat bonum semen
Abbreviated transcription (Latin):
tor nr̃ suꝑ om̃s caelos exaltatus & abhumanis aspectib corpo¬
ralit̃ sublat᷑. inpelago cunc istius mundi maiestatis suȩ incuitu
uido&x quos ꝑp̃dã salutiserã eruat ađq aidlitꝰ aetñe beatiadins
Amoris sui fune adtrahat. Vnde & ipse in euangło ait. Etegosi
estsilios ꝓgram baptismatis sibi renatos radiis solis aet̾m ꝑ c̃
tem plationẽ obicit. & qđ uiderit c̃stantẽ in intuendo habere
aciemm̃tis. ceei dignos sua̾ genere ꝑpeuialit̃ seruat. Sisos uero
adima & ad carnalia desideria obuitũ nĩtis reflectere ẽspicit
hos quasi degeneres abicit. Inpecris aut̃ & arborib haec aquila
nidisicat. quia quos firmos side & fructificantes uirtutib as¬
picit. in eis spĩtalis germinis fecunditatẽ parit. Ibiq gemma
illa ađq margarita p̃tiosissima nascit᷑: quã sacer euangelii tertꝰ
narrat negotianorẽ spĩ talem omnib pecuniis uenditis sibi met

Expanded text:
tor noster super omnes coelos exaltatus, et ab humanis aspectibus corpotor noster super omnes coelos exaltatus, et ab humanis aspectibus corporaliter sublatus, in pelago tamen istius mundi, majestatis suae intuitu videt quos per praedam salutiferam eruat, atque ad littus aeternae beatitudinis, amoris sui fune attrahat. Unde et ipse in Evangelio ait: « Et egoest, filios per gratiam baptismatis sibi renatos, radiis solis aeterni per contemplationem objicit, et quos viderit constantem intuendo habere aciem mentis, seu dignos suo genere perpetualiter servat. Si quos vero ad ima et carnalia desideria obtutum mentis reflectere conspicit, hos quasi degeneres abjicit. In petris autem et arboribus haec aquila nidificat, quia quos firmos fide et fructificantes virtutis aspicit, in eis spiritalis germinis fecunditatem parit, ibique gemma illa atque margarita pretiosissima nascitur, quam sacer Evangelii textus narrat, negotiatorem spiritalem omnibus pecuniis suis venditis, sibimet c