comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qđ fucturꝰ enaxt. sed ꝓpt̃ istos nonfecit: Siaut̃ facturꝰ
non erat : sine dubno ꝓpt̃ istosfectt: aliud enĩ non est: Littȩ̃
emĩ hoc indicant quia cessit : & hy storiã factũ ex clamat:
Quomodo enĩ adhora negar& secessisse. cũ ꝓbetur ꝓ pt
uideos timotheũ circũ cidisse: quod est adhorã cessisse
& scđm legẽ purificatũ intẽplũ ascendisse: Ille posset
dicere nec adhorã secessisse. quinũꝗ inuenit᷑ cessisse: aut
qui credentes uda tabant: Abhis aut̃ qui estimant᷑ aliquid
aeẽ quides aliquando fuer̃ nhilmea interẽ. ꝑsꝑsonã
hominis non accqpit. ł Ioc significat. quia apłi priꝰ simplices
homineserant : & imperiti. nullius dignittiti s inlego seel
hoc non obesse Quisenĩ accuset eũ. quẽ dsex cuset᷑ quia
non quoritur quis quidsuerit: sed quid sit: Precerita enĩ
ne condeme nant᷑. nec uidicant: se tam̃ uul intelligi

Expanded text:
quod facturus erat: sed propter istos non fecit? Si autem quod facturus erat: sed propter istos non fecit? Si autem non erat facturus, sine dubio propter istos fecit: aliud enim non est. Litterae enim hoc indicant, quia cessit, et historia factum exclamat. Quomodo enim ad horam negaret se cessisse, cum probetur propter Judaeos Timotheum circumcidisse, quod est ad horam cessisse, et secundum Legem purificatum in templum ascendisse . Ille enim posset dicere nec ad horam se cessisse, qui numquam inveniretur cessisse. Aut qui credentes judaizabant. Ab his vero qui existimantur aliquid esse, quales aliquando fuerunt, nihil mea interest, Deus personam hominis non accipit. Hoc significat, quia apostoli prius simplices homines erant et imperiti nullius dignitatis in Lege, sed hoc non obesse. Quis enim accuset eum, quem Deus excusat? Quia non quaeritur, quis quid fuerit: sed quid sit. Praeterita enim nec condemnant nec vindicant. Sed tamen vult intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
nonse subitiunt circũcifiorii: Apud iudeos aut̃ non erato
nxpo iħu: neq p̃putũ. neq ciriũcis oualet Aliquid : sed
fides ꝑdilcitionc̃ oꝑans. Nam non solũ hystoriã. sed& latẽ
hocindicant:quia cessit. Nan supra dicit titũ cuieet gretꝰ:
non ẽt compulsũ s circũcidi : & subiecit dicens, Propt̃ subinductos
falsos fr̃s .i Qiũqita soruat. nisi quia tesũt adhora ꝓpt̃ subinductos
falsos frs: Si quominus quomado uerba: aut sensus¬
se sequerent᷑ E tutĩ certe nogat compulsũ cirtũcidi
Prept̃ sub inductos aut̃ falsos fr̃s: quid sonat nisi quia cessit:
Si aut̃ propt̃ subinductos falsos frs noncessit : non ciolunttte
non cessit: Hamcessurũ se significauit si hocest: sed proptꝰ
sub induitos falsos fr̃s nonaessit. Siergo credendũ non
fuit. quase falsi fr̃is diupt᷑ quoꝵ benefitio non fecit.
Curigit᷑ ex ploratores dicitis si hoc illu facere nolebant

Expanded text:
non subjiciunt se circumcisioni. Apud Judaeonon subjiciunt se circumcisioni. Apud Judaeonim Jesu neque praeputium, neque circumcisio aliquid valet: sed fides per dilectionem operans . Nam non solum historia, sed et litterae hoc indicant, quia cessit. Nam supra dicit Titum, cum esset Graecus, non esse compulsum circumcidi: et subjicit, dicens: Propter subintroductosfalsos fratres. Quid jam sonat, nisi quia cessit ad horam propter subintroductos falsos fratres? Si quominus, quomodo verba aut sensus sequerentur? Titum certe negat compulsum circumcidi: propter subintroductos autem falsos fratres, quid sonat, nisi quia cessit? Si autem propter subintroductos falsos fratres non cessit, non voluntate non cessit; nam cessurum se significavit, si hoc est: sed propter subintroductos falsos fratres non cessit. Si ergo cedendum non fuit, quare falsi fratres dicuntur, quorum beneficio non fecit, Cur igitur exploratores dicti sunt, si hoc illum facere nolebant,
Abbreviated transcription (Latin):
arati enĩ erant sicut dat᷑ intelligi: cõmouere illi tumultũ &
seditionẽ: fuit enĩ causa: quomodo haibent aditũ calumpniȩ
fauendȩ : Tumnotheus enĩ enet matre quidẽ iudȩa : patre
testimoniũ ei inquĩd bonũ ꝑhibebant om̃s locuilliꝰ in sidias
passus est udeor: Ex plorabant eni filium uideae incirtũ¬
cisussusciperet : parantes seditionem:: Qulasi degretis
dehacre fuerat data uł filiosi sr ł circũcidi non ueturet : quia
nihil dehis in epła eadẽ significauerant apłi.: excinꝰ auctoritate
plus inseuiebant credentes iudȩi quia non ꝓhibebant iuid eos
filios suos circũ cidere ipsa epła: Tunc in quĩd accipienseũ circũ¬
cidit propt̃ uidȩos : quierant in locisilli ss: Degentibus aut̃ scan¬
dalum non habebaont unde titus non est compulsus circũcidi
Adhorã ergo cessit : ut ueritas cuuangłu ꝑmaneat apđ gẽs cũ

Expanded text:
Parati enim erant, sicut datur intelligi, commovere illi tumultum et Parati enim erant, sicut datur intelligi, commovere illi tumultum et seditionem. Fuit enim causa, quomodo haberent aditum calumniae faciendae; Timotheus enim erat matre quidem Judaea, patre autestimonium ei, inquit , bonum perhibebant omnes loci illius, insidias passus est Judaeorum. Explorabant enim si filium Judaeae incircumcisum susciperet, parantes seditionem; quia si de Graecis de hac re fuerat data , vel filios Israel circumcidi non vetaret; quia nihil de his in epistola eadem significaverant apostoli: ex cujus auctoritate plus insaeviebant credentes Judaei; quia non prohibebat Judaeos filios suos circumcidere ipsa epistola. Tunc, inquit , accipiens eum circumcidit propter Judaeos, qui erant in locis illis. De gentilibus autem scandalum non habebant, unde Titus non est compulsus circumcidi. Ad horam ergo cessit; ut veritas Evangelii permaneat apud gentes, cum
Abbreviated transcription (Latin):
nec adhorã cessimus : ses hoc agiunt conuenire cause. quia qui
ficri ꝓhibełit. non oportebat in quiuant dicere. se fecisse. ne-
pbaret. eẽ. faciendum: Sed apłs uir diuinꝰsciens posse hoc oppo¬
nuipse illud p̃ponit : ut p̃ueniat calum pniosos & reddit causas
quib compulsus est facere qđ nolebat: Propt̃ subinductos aut̃ inqt̃
falsos fris. Sub inductos dic̃ : quia cũ dolo intrauer̃ ostendentes
humilitate inticuer̃ fingentes amicitiam: Expbiare
libtatẽ nram quã habemꝰ inx p̃o cħu: ut nosinseriututẽ subi¬
cere T. Explorare esti sic introere ut aliud fingat & aliud
querat: quo possient accustire lib̾tatẽ nrãm. ꝗ habemꝰ inxp̃oiħu¬
hȩcost: non subic legi ut nos inseruitutẽ subicerent Hoc est
ad hoc intrauer̃ cũdolo & fallatu ũ it nrãm lib̾tatẽ inserui¬
tutẽ subicerent: Cogentes nos subici legi circũcisionifadhorã
nos legi. ut cirunuso timotheo cessaret dolus. & scandalũ uideoꝵ:

Expanded text:
Nec ad horam cessimus, et hoc aiunt convenire causae; quia qui fieri prohibebat, non oportebat, inquiunt, dicere se fecisse; ne probaret esse faciendum. Sed apostolus vir divinus sciens posse hoc opponi ipse illud proponit, ut praeveniat calumniosos: et reddit causas, quibus compulsus est facere, quod nolebat. Propter subintroductos autem, inquit, falsos fratres. Subintroductos dicit, quia cum dolo intraverunt, ostendentes humilitate intraverunt fingentes amicitiam. Explorare libertatem nostram, quam habemus in Christo Jesu, ut nos in servitutem subjicerent. Explorare est sic intrare, ut aliud fingat, et aliud quaerat. Quo possent accusare libertatem nostram, quam habemus in Chriest, non subjici Legi. Ut nos in servitutem subjicerent: hoc est, ad hoc intraverunt cum dolo et fallacia, ut nostram libertatem servituti subjicerent, cogentes nos subjici legi circumcisionis. Ad hornos Legi; ut circumciso Timotheo, cessaret dolus et scandalum Judaeorum.
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ creãtori & alia imago adquiam ftictus est pramus
homo Etienĩ mmagoest & infemina cũ agnos eiẽ eiã qͥse
creauit & optẽ perans nolũ tcitiꝰ eius. ab ͥcin& auitti
tupr & actu ꝑuerso: Illac aut̃ pmago uisolo uiro est.¬
Sic̃ idẽ dic̃ mepła adcorintiios prima Uir quidẽ
non debõ uelare caprt cũ sĩt imago & gładi. Siaut̃
&̾ mulier ñuelar& caput : eẽt. & ipscumago dei: Sed
incongruũ ercit ut fticto uiro. sub ieotti diccret᷑
ẽẽ imagodi  Nam & ingenesi itti ait: Et fecrt ds̃ homi¬
nẽ : ad imaginẽ di fec̃ eũ ut sic̃ ds imnus est. imus ab eo
fieret homo. Vt quomodo exclõ uno om̃a tttiex
uno homine genus esset suꝑfaciẽ t̾rȩ totius. Utus

Expanded text:
dicit creari, et alia imago, ad quam factus est 273 primus homo. Ista enim imago est et in femina, cum agnoscit eum, qui se creavit, et obtemperans voluntati ejus abstinet a vita turpi et actu peruidem non debet velare caput, cum sit imago et gloria Dei . Si autem et mulier non velaret caput, esset et ipsa imago Dei. Sed incongruum erat, ut facta viro subjecta, diceretur esse imago Dei; nam et in Genesi ita ait: Et fecit Deus hominem, ad imaginem Dei fecit eum ; ut sicut Deus unus est, unus ab eo fieret homo: ut quomodo ex Deo uno omnia, ita ex uno homine omne genus esset super faciem totius t
Abbreviated transcription (Latin):
lationũ. Ad nuntians nob̵ ur̃m desideriũ. Nunti¬
auit titus desideriũ habe illosemendandi se. Ad¬
difentes enĩ quȩ ꝓmissa sint bene uiuentib inci¬
tati s. ad desideriũ horũ. Urm̃ fletũ. Correpti
flebant dolentes. quia pec cauerant. nec exeusare
Addiscentes enĩ caritatẽ apłi. Erga E. coeꝑunt
illũ defendere contra adũ sarios: Itaut magis
gauderẽ : quia & si contristaui uos in epła non
me penit&. Manifestũ non deb̾e peniteri
me penit& asperius scripsise: quit hoc causa
Hoc dic quia sime peniter& inquid: ꝓpt̃ ca-¬
ritatẽ quia uos contristaui: consolatio succede¬
r& gaudii quia ꝓfuit qđ uos contris taui.
Non qͥa c̃tristati estis : sed qͥa contristati estis
inpenitentiã. Contristatienĩ estis scđm dm̃:
Idcircogauisũ sedic̃ : quia cũ pudore contris¬
tatis ñ cũ ira . Qui enĩ rephensus pudorẽ
patit᷑. corrigere sẽ ꝓmitit . Qui enĩ irascitur:

Expanded text:
lationum. Annuntians nobis vestrum desiderium. Nuntilationum. Annuntians nobis vestrum desiderium. Nuntiavit Titus desiderium habere illos emendandi se; addiscentes enim quae promissa sunt bene viventibus, incitati sunt ad desiderium horum. Vestrum fletum. Correpti flebant, dolentes quia peccaverunt, nec excusare addiscentes enim charitatem Apostoli erga se, coeperunt illum defendere contra adversarios. Ita ut magis gauderem; unde etsi contristavi vos in epistola, non me poenitet. Manifestum est non debere poeniteri me poenitet asperius scripsisse; quia hoc causa Hoc dicit, quia si me poeniteret, inquit, propter charitatem; quia vos contristavi, consolatio succederet gaudii; quia profuit quod vos contristavi. Non quia contristati estis, sed quia contristati estis ad poenitentiam; contristati enim estis secundum Deum. Idcirco 189 gavisum se dicit; quia cum pudore contristati sunt, non cum ira. Qui enim reprehensus pudorem patitur, corrigere se promittit: qui vero irascitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quia indĩ reb ꝓpensior erat : timorẽ hunc
sp̃e suꝑabat. Sed qͥ consolat᷑ humiles. consolatꝰ ẽ.
nos ds̃ aduentu titi. Qm̃ ds̃ suorũ ñ . ẽ. in memer
s& seꝑdat eis in tribulatione solatiũ : Ad celeraũ
aduentũ titi : ut refrigerio. eẽt . positis inferuore.
Magna enĩ consolatio .ẽ. patientis. si secũ habeat con
qua consolatꝰ .ẽ. in nob̃. Nus addit ad consolationẽ.
quia audisse sẽ atito. signe ficat conũsiones corum
ꝓͥmtã uoluntatẽ. Entantũ ut titus qui dolorẽ habent
in obauditionis illorũ consolationẽ acciꝑ&ꝰ depeniten¬
tia eorũ. Quantũ affectũ se circa eos hab̾e osten¬
dit apłsut nec imã carceris. nec plagarũ dolore cõ¬
putar& sc̃iss̃ corporis. neq: neruũ qͦđ pedes eiꝰ conclu¬
si erant. sed audita correptione eorũ lȩtaretur :
nmemor factus passionũ dõ grãs ager& ꝑhorum
salute. Si hoc estimans quasi munerationẽ tribu¬

Expanded text:
Sed quia in Dei rebus propensior erat, timorem hunc Sed quia in Dei rebus propensior erat, timorem hunc spe superabat. Sed qui consolatur humiles Deus, consolatus est nos in adventu Titi. Quoniam Deus suorum non est immemor, sed semper dat eis in tribulatione solatium, acceleravit adventum Titi, ut refrigerio esset positis in fervore. Magna enim consolatio est patientis, si secum habeat condqua consolatus est ipse in vobis. Plus addit ad consolationem; quia audisse se a Tito significat conversionis eorum promptam voluntatem, in tantum ut Titus qui dolorem habebat inobauditionis eorum, consolationem acciperet de poenitentia illorum. Quantum affectum haberet circa eos, ostendit Apostolus; ut nec ima carceris, nec plagarum dolorem computaret scissi corporis, neque nervuum, quo pedes ejus conclusi erant: sed audita correctione eorum, laetaretur, et immemor factus passionum, Deo gratias ageret pro eorum salute, sic hoc aestimans quasi remunerationem tribu
Abbreviated transcription (Latin):
unde dic̃ nullã requiem habuit caro nr̃a. Foris pug¬
nȩ : intustimores. Pugnȩ erant corpori. dũ cede¬
batur in animo timoris Illic enĩ timor est ubi¬
& intellectus est. Sed timor hic ꝓpt̃ eos erat qui
crediderant: ne passione eius scandali tarentur.
Nã sibi quidiã timeret qui paciebatur : p̃terea cũ
dicat in actib: apłorũ. Nonsolũ ligari. sed & mori
detur ergo totũ hominem ad flictũ in carne sig¬
nificasse: ut parte spos̃ qͥ homini dat᷑ ut maneat
quia est in passibił affligi potuis sẽ minime in¬
tellegatur : sedut homo totꝰ ex parte conporis
& animȩ adflictus in carne dicatur. Ex par¬
te uero sp̃s inpassibił: Potest & sic intellegi ut
forispugne. id .ẽ. inpublico aꝑfidis fierent
contra fidos dũ furore pleni resistebant ueri¬
tati: cuiꝰ rea nuntius intus timoresgenerabat ubi
erat apłs iis enĩ homo ñtimeat angustias.

Expanded text:
unde dicit: Nullam requiem habuit caro nostra. Foris pugunde dicit: Nullam requiem habuit caro nostra. Foris pugnae, intus timores. Pugnae erant corpori, dum caedebatur: animo timores. Illic enim timor est, ubi intellectus est: sed timor hic propter eos erat, qui crediderant, ne passione ejus scandalizarentur. Nam sibi quid jam timeret, qui patiebatur? praeterea cum dicat in Actibus apostolorum, non solum ligari, sed et mori Videtur ergo totum hominem afflictum in carne significasse, ut ex parte spiritus, qui homini datur, ut maneat, quia impassibilis est, affligi potuisse minime intelligatur: sed ut homo totus ex parte corporis et animae afflictus in carne dicatur; ex parte vero spiritus impassibilis. Potest et sic intelligi, ut foris pugnae, id est, in publico a perfidis fierent contra fidos, dum furore pleni resistebant veritati: cujus rei nuntius intus timore generabat, ubi erat Apostolus. Quis enim homo non timeat angustias?
Abbreviated transcription (Latin):
pateret᷑ ciscerti quia ꝓ salute fideliũ anmassuastra¬
derent usq admortẽ: anteqũa digset᷑ enĩ tribulatio
& corporis, iniuria. al tera ueniebat . ut reqͥes
pacientis ñ eẽt. Nam & qm̃ sensu bruta est om̃is
passione significat. Animam aut̃ quam qua
ipsa patiebat᷑ incorpore. ex hac parte tam̃ reqͥem
hab̵e : qua sperat ꝓtribulationib: his qu pside
in rogantur. aꝑfidis. daturũ eũ mercedẽ. Deniq
inipsa p̃ssura.: dõ hymnos canebant. Sed inonũb¬
sumus afflicti uixta historiã dño uocante intra¬
uer̃ macedoniã. &cũ non pcaici credidissẽnt.
inuenissentq solatiũ lidiȩ mulieris quȩcũ omĩb
tes ꝑdidisse se non mimimũ quȩstum que puel¬
lareferebat diuinando: concitauer̃ sẽditionem
paulo & sileȩ : &̃ traxer̃ eos ad forũ ad magistratꝰ.
qui multas plagas eis inponentes miser̃ cos in ima
carceris. lta ut pedes eorum inneruo conduderert.
ł lec est p̃s sura quã passi s in macedonia. & hine .ẽ.

Expanded text:
paterentur eis, certi quia pro salute fidelium animas suas traderent usque ad mortem. Antequam digereretur enim tribulatio et corporalis injuria, altera veniebat; ut requies patienti non esset. Nam quoniam sensu bruta est omnis passione significat: animam autem, quamquam ipsa patiebatur in corpore; ex hac tamen parte requiem habere, qua sperat pro tribulationibus his, quae pro fide irrogantur a perfidis, daturum Deum mercedem. Denique in ipsa pressura Deo hymnos canebant. Sed in omnibus afflicti fuimus. Juxta historiam, Domino vocante, intraverunt in Macedoniam: et cum non pauci credidissent, invenissentque solatium Lydiae mulieris, quae cum omnibus tes perdidisse se non minimum quaestum, quem puella referebat divinando, concitaverunt seditionem Paulo et Silae, et traxerunt eos in forum ad magistratus: qui multas eis plagas imponentes, miserunt eos in ima carceris, ita ut pedes eorum in nervo concluderent. Haec est pressura, quam passi sunt in Macedonia. Et hinc est
Abbreviated transcription (Latin):
Corpus enĩ xp̃i ñ ẽ. unꝰ aut duo xp̃rani sedom̃s
Sin guli autẽ mẽbrasuñ Quomͦ ergo qͥforni¬
catirꝰ ĩ xp̃i corpus percat cũ n om̃s cõtaminet:
qđ si ita. ẽẽt ut nouatiano uidetꝰ: ceta om̃a per¬
cata extra dm̃ essent. & sola forni catio pec ea¬
tũ e̾ẽt indm̃. Etiã qͥ uadit adidola ñ percat
ꝙ cũq fecerit homo eoctra corpus xp̃i . ẽ. sic̃ illi
uidetur: Si aut̃ ex hoc alit̃ uoluerit ꝓnũtiare.
ut neget aliqđ extra corpus xep̃i. eẽ pec catũ:
cogetur dicere . qͥa om̃is qͥcũq qđ cũq pec catũ
illud ꝙ ait dñs. qͥa om̃ia peccata & blas phemia
remitt᷑  tͫ hominib: qui aut̃ peccauerit ĩ spm scm̃
non remittet᷑ ei neque hic neq: ĩfuturo.  apparet
utiq ex ceptis ceteris peccatis aliud esse peccatũ.

Expanded text:
corpus enim Christi non est unus aut duo Christiani, sed omnes, corpus enim Christi non est unus aut duo Christiani, sed omnes, singuli autem membra sunt. Quomodo ergo qui fornicatur Quod si ita esset, ut Novatiano videtur, caetera omnia peccata extra Deum essent, et sola fornicatio peccatum esset in Deum. Etiam qui vadit ad idola non peccat cumque fecerit homo, extra corpus est Christi, sicut illi videtur. Si autem et hoc aliter voluerit pronuntiare, ut neget aliquod extra corpus Christi esse peccatum, cogetur dicere quia omnis quodcumque peccatum quia omnia peccata et blasphemiae remittentur hominibus, qui autem peccaverit in Spiritum sanctum non remittetur ei neque hic neque in futuro. Apparet utique exceptis peccatis caeteris aliud esse peccatum,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ eũq fecerit homͦ eootra corpus. ẽ qͥ autẽ formeat᷑.
tis porcioperit nõ totũ : Totũ enĩ corpus uiriẽ & huilier
qr portio uiri .ẽ. mulier: Quacũq enĩ aliud pecetũ ad¬
miserit : exe trase peccat : Forni canius uͦ in carnẽ ilom
peccat: Age si la queo uitã finiat aut forro setruci¬
det non in corpus suũ uidetͣ per care r non incerpus suũ
pereat : sedin ammã u facit: Forni cariautẽ corpora¬
le pec catĩ ẽ. ꝙ & corpus contaminat & inimã :
Nonenĩ desiderio carnis qr habet & carcꝓpͥũ motũ
arima coneupiset ut peecet in carnẽ : quã uis
sine anima nillposset: Perid ergo qđ in car¬
nẽ quȩ exse .ẽ. pec eat. ad originẽ enĩ retulit.
in corpus suũ dr̃ peceare. ut desinat aforneati¬
one quasi sibi pareens Noriatiano tam̃ hie qͥfor¬
ni cat᷑: non in corpuis suũ uidet᷑ peccare sedĩ xp̃i
.ẽ. ab ȩccła Hoc nulla ratione adstrui potest

Expanded text:
quodcunque fecerit homo, extra corpus est: qui autem fornicatur, tis portio perit, non totum. Totum enim corpus vir est et mulier, quia portio viri est mulier, quicunque enim aliud peccatum admiserit extra se peccat: fornicarius vero in carnem suam peccat. Age si laqueo vitam finiat, aut ferro se trucidet, non in corpus suum videtur peccare? non in corpus suum peccat, sed in animam cui vim facit, fornicari autem corporale delictum est, quod et corpus contingit et animam, non enim sine desiderio carnis, quia habet et caro proprium motum, anima concupiscit, ut peccet in carnem, quamvis sine anima nihil possit per id quod in carnem quae ex se est peccat. Ad originem enim retulit, in corpus suum dicitur peccare, ut desinat a fornicatione, quasi sibi parcens. Novatiano tamen hic is qui fornicatur non in corpus suum videtur peccare sed in Chrisest ab Ecclesia. Hoc nulla ratione astrui potest,
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc ꝑepłam apło reqͥrebant: Quieni n obleutabat
hac sentẽtia pret̾ missis ceteris hoc solũ reqͥruNT.
quibus tam̃ respondit bonũ eẽ qͥdẽ mulierẽ inon
contingere quãqͣ illi istud simplicit̃ asserunt : Iam̃
ꝓpt̾ forneationẽ. hoc .ẽ. nequid contra legẽ ammittat᷑.¬
cũ quãdo ꝙlex non ꝓhibet uitat᷑: Onus qͥsq: uxorẽ sua
habeat. & una quȩq suum urrũ habent Solent enĩ qͥ
compendiũ quȩrunt errare: Qui enĩ fieri possit ut hi
ab uxoribus suisse abstinerent qͦs intãtis uitus rep¬
perte a idõ ergo ñ ꝑmittit: ne ab inlicias se abtinẽ tes.
in cõcessa p̃sumerent sic̃ ficiunt mani chei Uaori

Expanded text:
ab Apostolo requirebant; quia enim non oblectabantur hac sententia, praetermissis caeteris, hoc solum requirunt. Quibus tamen respondit bonum esse quidem mulierem non contingere, quamquam non illi illud simpliciter asserant. Tamen propter fornicationevitatur; unusquisque uxorem suam habeat, et unaquaeque suum virum habeat. Solent enim qui compendium quaerunt, errare. Qui enim fieri posset, ut hi ab uxoribus suis se abstinerent, quos in tantis vitiis reperit? Ideo ergo non permittit, ne ab licitis se abstinentes, inconcessa praesumerent, sicut faciunt Manichaei. Uxori
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ cõtaminata seruemꝰ ut possit illic sps ses habrta¬
re Et ñ estis ũĩ enti enĩ estis p̃tio magno
manifestũ .e qͥa qͥ emptus ũnõ est sui arbitru
setb eiꝰ aqͦ ep̃tus ẽ: Ut ñ suam sedillius fa ciat
uolũ tatẽ: Et qͥa carne empti sumus. ꝓpensius
dño nr̃o seruire debemus. ne offensus. aquanos
redemit mortinos red dat: Iuã enĩ carissimo
pretio nos emit : ut sanguinẽ suũ daret ꝓnobis
Clari ficate & portiae dm̃ incorpore ur̃o. hoc ẽ
darificaił& portart dm̃ inccrpore:yut seđn le¬
gẽ eiꝰ ambulemus. Perlegẽ enĩ suam ĩpse indetur
m nobis: Portare tamẽ dm̃ hoc.ẽ. imagoiẽ dĩ t̃reb

Expanded text:
incontaminata servemus, ut possit illic Spiritus sanctus habitare. Et non estis vestri, empti enim estis pretio magno. Manifestum est, qui emptus est, non est sui arbitrii, sed ejus a quo emptus est, ut non suam, sed illius faciat voluntatem. Et quia chare empti sumus propensius Deo nostro servire debemus, ne offensus a qua nos redemit morti nos reddat, quam enim charissimo pretio nos emit ut sanguinem suum daret pro nobis! Clarificate et portate Deum in corpore vestro. Hoc est clarificare et portare Deum in corpore, ut secundum legem ejus ambulemus; per legem enim suam ipse videtur in nobis. Portare tamen Deum hoc est, imaginem Dei in rebus
Abbreviated transcription (Latin):
nascantur impedit aliquid ut alter: alter pos-¬
terior morutur : Si conceptio mom̃ti uniꝰ diũ sos
casus in utero geminos hab̾e ꝑmittit. cur nati-¬
uitas mom̃ti uniꝰ non &iã quoslib&. duos interra
diũsos casus hab̃̾e ꝑmittat. Ac sic omia huiꝰ artis
uł potius uanitatis cõm̃ta tollantur Iuid est
hoc cur uno tẽprẽ. mom̃to uno. sub undeadẽq
cęli positione concepti diũsa hñt fata quȩ illos
ꝑducant ad diũsarũ horarũ natiuitatẽ.& uno
mom̃to temporis subund eadẽq cȩli pontione
de duabus matribus. duo parit̃ nati diuersa
fata hab̾e non possyt quae illos ꝑducant
ad diuersã uiuendi uł moriendi necessitatẽ. An
concepti nondũ hñt fata. quȩ nisi nascantur
habere non poterunt: Iuid est e qđ dicunt
si hora conceptionalis inueniat᷑. multa abistis dici
posse diuinius: Unde etiã illud a non nullis
predicatur. quod quidam sapiens hioram elegit
qua cũ uxore concũberet. unde filiũ mirabi¬

Expanded text:
nascantur, inpedit aliquid, ut alter prior, alter posterior moriatur? Si conceptio momenti unius diuersos casus in utero geminos habere permittit, quur natiuitas momenti unius non etiam quoslibet duos in terra diuersos casus habere permittat, ac sic omnis huius artis uel potius uanitatis commenta tollantur? Quid est hoc, quur uno tempore, momento uno. sub una eademque caeli positione concepti diuersa habent fata, quae illos perducant ad diuersarum horarum natiuitatem, et uno momento temporis sub una eademque caeli positione de duabus matribus duo pariter nati diuersa fata habere non possint, quae illos perducant ad diuersam uiuendi uel moriendi necessitatem? An concepti nondum habent fata, quae nisi nascantur habere non poterunt? Quid est ergo quod dicunt, si hora conceptionalis inueniatur, multa ab istis dici posse diuinius? Unde etiam illud a nonnullis praedicatur, quod quidam sapiens horam elegit, qua cum uxore concumberet, unde filium mirabi
Abbreviated transcription (Latin):
ni humane nomen religionis applieant: utreligio
appellet᷑ cũsit sacrilegiũ. Qina qđ contra auctorẽ
.ẽ. sacrilega m̃te inuentũ.ẽ. Nom̃ ergo fingit ut
falsi que funt. possit uera adserere : & humanas m̃tes
in t̃rahonlat: nese crigant ad suꝑnã: Aut terre¬
na colentes excilant᷑ suꝑnis celestib & obsint cor
sticturam: Hinc enĩ ad grauatis nomm poterdnt
sar sum iungi capiti suo. ut restau rentꝰ in illo hono¬
rati effecti quasi prima parte corporis trimcatitotos
se clantes munclo. adien sr̃on carns explen clam
Sagina enĩ carnalis sensus. t aditio humana est. qrie hoc
dic̃ iufficere qđ cartqis tradidit ꝓudentia Rationẽ
enĩ iudet᷑ habere sãpientie uteti carnis: quia ex
elem̃tis est om̃s corporalis natiuittis Aeꝑhoc m con
lis humanũ Feritꝰ gemis. uthis fubiciat quȩtud&
mundi clarast̃ma. nec roquorunt debere sprritta¬

Expanded text:
ni humanae nomen religionis applicant, ut religio ni humanae nomen religionis applicant, ut religio appelletur, cum sit sacrilegium; quia quod contra auctorem est, sacrilega mente inventum est. Nomen ergo fingit, ut falsa quae sunt, posset vera asserere; et humanas mentes in terra humiliat, ne se erigant ad superna: aut terrena colentes excidant a supernis coelestibus, et obsint corptionis facturam. Hinc enim aggravati non poterant sursum jungi capiti suo, ut restaurentur in illo honorati effecti: sed quasi prima parte corporis truncati, totos se dantes mundo ad sensum carnis explendum. Sagina enim carnalis sensus traditio humana est, quae hoc dicit sufficere, quod carnis tradidit providentia; rationem enim videtur habere sapientiae, juxta carnem, quia ex elementis est omnis corporalis nativitas: ac per hoc nolis humanum regitur genus, ut his se subjiciat, quae videt mundi clarissima: nec requiri debere spiritua
Abbreviated transcription (Latin):
portsiprios socaro: ex ꝑditis dinergo consepultisnt
xepo montnisunt elem̃tis. itnuabil aurent exhis Suꝑ¬
na eñ didicerunt tenenda: que posunt uitam dare
ꝑpetuam ł Laec enm fom presentẽdant &impediunt
infracoculos mundi alienus adõ: qui aueõi
ritis que sunta orña dimteritũ &corrup¬
tionẽ ꝑ abusionẽ secłm pre cepta & doctrinas ho¬
moium: Prohb& om̃ genere abspe mundanoꝵ.
quia in anisest necolant. neadsentiant. necogitent:
qr que pmit tunt corruptionis unt : Vsas enĩ cultu¬
re ipsoꝵ interitũ generat: quia precepta & cloc¬
trine nondĩ sedhominũ sunt inquib uonia spes est :
Quippe cũ aduersus creatorẽ iuenerit hec er¬
ror hmanus ut ꝓhibens abumius dĩ fide mul¬
toꝵ deoꝵ suꝑtitionẽ inducat Que sunt ratione
quidem habentia sapientie fomuilatione religi¬
onis & humilitate ammq: aduexationẽ corporis:
non inhonore aliquo ad faturittitẽ & diligentiã car¬

Expanded text:
pori suo nos sociaret ex perditis. Qui ergo consepulti sunt Christo, mortui sunt elementis, ut nihil curent ex his; superna enim didicerunt tenenda, quae possunt vitam donare perpetuam. Haec enim nec praesentem dant, et impediunt, intra circulos mundi, alienus a Deo; quia veteri ritis, quae sunt omnia in interitum, et corruptionem per abusionem secundum praecepta et doctrinas hominum. Prohibet omni genere ab spe mundanorum; quia inanis est, ne colant, ne assentiant, ne cogitent quia quae promittunt, corruptionis sunt. Usus enim et cultura ipsorum interitum generant; quia praecepta et doctrinae non Dei, sed hominum sunt, in quibus vana spes est: quippe cum adversus Creatorem invenerit haec error humanus; ut prohibens ab unius Dei fide, multorum deorum superstitionem inducat. Quae sunt rationem quidem habentia sapientiae simulatione religionis, et humilitate animi ad vexationem corporis, non in honore aliquo ad saturitatem et diligentiam car
Abbreviated transcription (Latin):
aue tst. Siem̃ consurredess tis eũcepo quesur suim᷑
funti qͥaente. ubi xeps e addexterã dĩ sedens:
Hos cũd põ resurretatne adserit in baptifio que soꝑ¬
celestia coritnt uli sedeseit xp̃i. Ubbi ds pat̾
filio suo tradidit deccteram ut regnet & iudic&
Iudicis enim insinistra sedere ⁊ qonest: Resurrectio
itim̃. dias habet formas ut primodet risrexur.:

Expanded text:
UT III. Si enim consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est ad dexteram Dei sedens. Hos cum Christo resurrexisse asserit in baptismo, qui supercoelestia cogitant, ubi sedes est Christi, ubi Deus Pater Filio suo tradidit dexteram, ut regnet et judicet; judicis enim in sinistra sedere non est. Resurrectio tamen duas habet formas, ut primo
Abbreviated transcription (Latin):
sqooromssa llic tenerentꝰ apud inferos. Porro aut̃
idõ omĩa delietei concessa sint utresur gerent
amortuis : qr em̃ expeccato mors: sublato peccato
fit resur rectio mortucoꝵ Qđ quidẽ fieri minune
porissee. nisi per catũ aifiocis seeruei. Duerũ.
non pes eando saluator upaus munbfest¬

Expanded text:
sam, illic tenerentur apud inferos. Porro autem ideo omnia delicta concessa sunt, ut resurgerent a mortuis. Quia enim ex peccato mors, sublato peccato fit resurrectio mortuorum: quod quidem fieri minime potuisset, nisi peccatum affixisset cruci. Dum enim non pe
Abbreviated transcription (Latin):
to consilio utri usq patris. & filii sub iectis int. & patres
modesti Serui oboedite ꝑom̃ĩa dompis carnalib.
Non ad oculũ serua entes quas hominibus placentes.
sed insimplieitate cordis tonaentes cdnm̃ Qm̃ dõ alit̃

Expanded text:
to consilio utriusque partis, et filii subjecti sint, et patres to consilio utriusque partis, et filii subjecti sint, et patres modesti. Servi, obaudite per omnia dominis carnalibus, non ad oculum servientes, quasi hominibus placentes, sed in si
Abbreviated transcription (Latin):
tui dominabit᷑: Vt ipsoriai & disciplia timeat
uirũ sũum: quasidnm exquocepit. eẽ Uiri. diligite
uocores ur̃as & nobite amari eẽ. adillas Rigores uiri¬
lis legisemollit itepo testette qua preuã le& qua¬
Nronius. stt idominatu uxoris. Sed debet respice¬
re ad affertũ quia mulier caro eius eit. neplus illã¬
illa humilians exacerbet & contreria cogitciret
enĩ possiyͣt filucdñ habere ꝓpiciuã. sidebitam honori¬
ficetitim rependant parentib cirea obsequiũ illoꝵ fti¬
ciles. in contemptũ difficiles. Scientes fili nũquam adr¬
uersus parentes ꝓridere  Patres nolite ad iram ꝓuocare
filios uros. nepusilltoimes fiant: Adod estos precipit patres
debere eẽ filus ne cogdrt̃tiri abeis delinquant oiilas &
dm̃ offendant: qđ nolunt: Ira enĩ in considercita res. est:
intantũ ut aliquando Necsbipareat quintis eit᷑:
D ebent enĩ recordari patres: quia fuerunt & ipsi filui:
Considerare aut̃ filii qr̾ futuri sunt patres: utetrii libra¬

Expanded text:
tui dominabitur ; ut ipso ritu et disciplina timeat virum suum, quasi dominum, ex quo coepit esse. Viri, diligite uxores vestras, et nolite amari esse ad illas. Rigorem virilis legis emollit, ne potestate qua praevalet, nimius quis sit in dominatu uxoris: sed debet respicere ad affectum, quia mulier caro ejus est; ne plus illam humilians exacerbet et contraria cogitet. enim possunt filii habere propitium Deum, si debitam honorificentiam rependant parentibus, circa obsequium illorum faciles, in contemptu difficiles, scientes filii numquam adversus parentes providere debere. Patres, nolite ad iram provocare filios vestros, ne pusillo animo fiant. Modestos praecipit patres debere esse filiis, ne coarctati ab eis, delinquant in illos, et Deum offendant, quod nolunt. Ira enim inconsiderata res est, in tantum ut aliquando nec sibi parcat, qui irascitur. Debent enim recordari patres quia fuerunt et ipsi filii: considerare autem filii, quia futuri sunt patres; ut aeque libra
Abbreviated transcription (Latin):
tum & sibi magis conpetere ut in domo
dei precib: uacent. linguã retinentes
aures aperiant. ut audiant quomodo
meccła loqui: dedecus est quia idento
uelantur ut humiliate appercant :
Illȩ autẽ se inuere cundȩ ostendint
qđ &uiris obprobrium est : inmulierũ
enĩ insolentia : etiam mariti notant᷑.¬

Expanded text:
tum, et sibi magis competere, ut in domo Dei precibus vacent, linguam retinentes: et aures aperiant; ut audiant quomodo in Ecclesia loqui, dedecus est; quia idcirco velantur, ut humiliatae appareant: illae autem se inverecundas ostendunt, quod et viris opprobrium est; in mulierum enim insolentia etiam mariti notant
Abbreviated transcription (Latin):
predicam uobis. qđ & accepistis in quo
sermone ad minciaui uobis debe¬
tis tenere : nsi forte sme causa credi¬
distis : Ostendit illis qr si in hac causa
quȩ subiecta est a traditione cius
seductisunt: ꝑdiderunt qđ credi¬

Expanded text:
praedicavi vobis, quod et accepistis, in quo et sermone annuntiavi vobis, debetis tenere; nisi forte sine causa credidistis. Ostendit illis quia si in hac causa quae subjecta est, a traditione ejus seducti sunt, perdiderunt quod credi
Abbreviated transcription (Latin):
uti. Idõ ne forte istud dea pło arbi trarent᷑ hoc
purgat qͥa ñ istudleuit̃ sed cũ c̃silio fec̃: ut ñ im¬
pler& qđ disposuerat. Aut ñ qͥd quȩ cogito inqͥt
scđm carnẽ cogito. ꝰ qͥ enĩ scđm carnẽ cogitat:
tunc ñ ĩplet quȩ disponit qͣndo aut ꝑsonis ãpli¬
orib defert. aut certe lucris aut apparatib:
sitũ ñ ĩplet. quando ꝓuidentiꝰ aliqͥd ꝓsalute
luerat. ut ꝑ hoc ipsũ meliores efficerent᷑ scientes
Idõ distuł se cũ: qͥa qͥdã ad huc int̃ eosñ se puri¬
.hoc significat qͥa ñ aliud egit quã sout agen¬
dũ : qͥa utilitas ante ponenda .ẽ. uoluntati. Hic
sens sp̾itał .ẽ. Carnał aut̃ sens sic mutat᷑ ut
ante ponac uoluntatẽ utilitati fideł aut̃ ds̃
uaricatorẽ me estituo. Idõ gͦ fidelẽ in sedic̃ di
p̃dicationẽ : Pã hoc faciunt adulatores : ł re¬
qͣt̃ enĩ ne homines offendant quȩ uera s p̃ter¬

Expanded text:
uti? Ideo ne forte istud de Apostolo arbitrarentur, hoc purgat; quia non istud leviter, sed cum consilio fecit, ut non impleret, quod disposuerat. Aut numquid quae cogito, inquit, secundum carnem cogito? Qui enim secundum carnem cogitat, tunc non implet quae disponit, quando aut personis amplioribus defert; aut certe lucris aut apparatibussitum non implet, quando providentius aliquid pro salute luerat, ut per hoc ipsum meliores efficerentur, scientes ideo distulisse eum, quia quidam adhuc inter eos non se puriHoc significat, quia non aliud egit, quam scivit agendum; quia utilitas anteponenda est voluntati. Hic sensus spiritalis est: carnalis autem sensus sic mutatur, ut anteponat voluntatem utilitati. Fidelis autem Deus, aevaricatorem me constituo . Ideo ergo fidelem in sedicit Dei praedicationem: nam illud faciunt adulatores. Frequenter enim, ne homines offendant, quae vera sunt, praeter
Abbreviated transcription (Latin):
cum cis & bona sua incipit memorare : ut postmagnas
correptiones bona oꝑa sua audientes retregrent᷑. Edetta
oꝑa reformarent sẽne obiurgitionibus dutꝰ p̃ssiasꝑioribus
fierent exacerbati: Nihil tam̃ sibi nocusse illos dicitur
psisenĩ oberat delitũ cͥbe: apłs enĩ im pleuerit officium

Expanded text:
cum eis, et bona eorum incipit memorare; ut post magnas cum eis, et bona eorum incipit memorare; ut post magnas correptiones bona opera sua audientes recrearentur, et data opera reformarent se; ne objurgationibus diutius pressi asperioribus, fierent exacerbati. Nihil tamen sibi nocuisse illos dicit; ipsis enim oberat delictum illorum: Apostolus enim impleverat officium
Abbreviated transcription (Latin):
cione utunt᷑: quȩ longe deb& ec̃ serius dĩ. Siem̃ dis̃
eteto corde diligit᷑. ipso ꝓpitio nulla deb& eẽ for¬
mido neq susptio herum rerum: Prosꝑe enĩ potest
cede quic quid simplicit᷑ sub dei depotioneftt
Timeo uosiefr ustra laboraiuerĩ in uob Duplicigenere
subũsi fiserant galathȩ ut post da gram nonsolũ
adlegẽ conũterent᷑ sed ad errores pͥstmos. Inducti enĩ
ađcusi insegẽ facile declincrant adobserucntiã dierũ
& m̃suĩ. Sabbati enm obseruatio & nȩomenirũ ad¬
erixer illos ad hc̃iec: Idõq tmco in quid eos nesine cauisa
lubouauer᷑ nuobis : Sic eñ uidebat eos inꝑcuis ꝑficere:
ut possent & icm a xp̃o penitꝰ recedere. E stote sicut¬
& ego quia & egosic̃ uos hoc dicit itdent
opã corrigendica : quia non est inpossibile ut sent¬
Et cũ fuiss& inerrne ꝑsequens aeccłam correptꝰ conũtassẽ
Fr̃s obsecro uos: nihil mihi nocuifts: Hunc miciusagit᷑

Expanded text:
tione utuntur, quae longe debet esse a servis Dei. Si enim Deus tione utuntur, quae longe debet esse a servis Dei. Si enim Deus ex toto corde diligatur, ipso propitio, nulla debet esse formido, neque suspicio harum rerum; prospere enim potest cedere, quidquid simpliciter sub Dei devotione fit. Timeo vos ne frustra laboraverim in vobis. Duplici genere subversi fuerant Galatae; ut post Dei gratiam non solum ad Legem converterentur, sed ad errores pristinos. Inducti enim vel eversi, in Legem facile declinarant ad observantiam dierum et mensium; sabbati enim observatio et neomeniarum attraxerunt illos ad haec. Ideo inquit: Timeo ne sine causa laboraverim in vobis; sic enim videbat eos in pejus proficere, ut possent etiam a Christo penitus recedere. Estote sicut ego; quia et ego sicut vos. Hoc dicit, ut dent operam corrigendi ea; quia non est impossibile ut set cum fuisset in errore persequens Ecclesiam, correptus convertit se. Fratres, obsecro vos, nihil mihi nocuistis. Nunc mitius agit
Abbreviated transcription (Latin):
inꝑ fecta sunt: ad regendũ enĩ mũdum inuicẽ egent sui
& tempora & annos Qucie eloñta dixerit: nc̃ declanũ:
Diem solfacit : INensescursus lunȩ: Tepora sunt ueno
uer acstas autũnus. hienps: QQuactuor hȩc completo
numero ꝓprio faciunt annum: Dies ergo obseriant :̃
quidi cuost ut putũ crastino ꝓficiscendũ nonest. Poft
qnstinum cnim nondeb& aliquid incoare: & sic solent
magis dccipi : Hi aut̃ colunt m̃ ses quicursum lumnȩ
ꝑseritroit dicentes ut puta .uii. luna strumta confia
non debent: Nona iterum laͣna ut puta emptũ serium.
domũ duci non oport&: & ꝑhȩc facilius solent aduersa
puenire: Tempora uero sic obseruant cum dicunt
hodio ueris inetium festiuitusest. Post cras uulcanalia
sunto. Et̃ ali& iterum aunt. Posterũ est: domũ egredi
non licet: Annos sic colunt: cũdicunt. Nlend ianuaris
nouus est annus : quasi noncotidie anni impleant᷑: Sed
nt lasĩ illiꝰ memoriam recolent bifrontis. hac suꝑsti¬

Expanded text:
fecta sunt; ad regendum enim mundum invicem egent sui:et tempora, et annos. Quae elementa dixerit, nunc declarat. Diem sol facit, menses cursus lunae: tempora vero sunt ver, aestas, autumnus, hiems: quatuor haec, completo numero proprio, faciunt annum. Dies ergo observant, qui dicunt, ut puta: Crastino proficiscendum non est; post crastinum enim non debet aliquid inchoari: et sic solent magis decipi. Hi autem colunt menses, qui cursus lunae perscrutantur dicentes, ut puta: Septima luna instrumenta confici non debent; nona iterum luna servum emptum, ut puta, domum duci non oportet: et per haec facilius solent adversa provenire. Tempora vero sic observant, cum dicunt: Hodie veris initium est, festivitas est, post cras Vulcanalia sunt. Et talia iterum aiunt: Posterum est, domum egredi non licet. Annos sic colunt, cum dicunt: Kalendis Januariis novus est annus, quasi non quotidie anni impleantur: sed ut Jani illius recolant memoriam bifrontis, hac supersti
Abbreviated transcription (Latin):
cõmodius potuerit respondeat inimicis suis
cues futuros ne infructuosũ uł apud ipsos
putet. quod donec ꝑueniat ad confessos portat
infensos. sic̃ ex illoꝵ numero &iã dĩ ciuitas
hab& secũ quã diu ꝑegrinat᷑ inmundo. connȩxos
cõmunione sacram̃toꝵ. nec secũ fut᷑os in act̾na
sorte scõꝵ. Quiparti in occulto. parti mnaptos
Qui & iã cũ ipsis inmicis. adũsus dm̃ cuiꝰ saera¬
m̃tũ gerunt murmura ñ dubitant: Modocũ
illis deatra. mͦ ȩccłias nob̾cũ replentes. Decor¬
rectone aut̃ quoꝵdĩ & iã taliũ multominꝰ: desꝑan¬
dũ: si apud aptissimos adusarios p̃destinati
amici latitant A dhuc ignoti & iã sibi ꝑplexȩ
quippes istȩ duȩ ciuitates in hoc scłs inuicẽq
ꝑmixtȩ. donec ultimo uidicio dirimantur
Dequarũ exortu & ꝓcursu & debitis finib qđ diccas¬
dũ arbitror. quantũ diuinitus adiuuabor
expediã ꝓpt̃ głiã ciuitatis dĩ quȩ alienis

Expanded text:
commodius potuerit, respondeat inimicis suis commodius potuerit, respondeat inimicis suis cives futuros, ne infructuosum vel apud ipsos putet quod, donec perveniat ad confessos, portat infensos sicut ex illorum numero etiam Dei civitas habet secum, quamdiu peregrinatur in mundo, connexos communione Sacramentorum, nec secum futuros in aeterna sorte sanctorum; qui partim in occulto, partim in aperto sunt; qui etiam cum ipsis inimicis adversus Deum, cujus sacramentum gerunt, murmurare non dubitant, modo cum illis theatra, modo ecclesias nobiscum replentes. De correctione autem quorundam etiam talium multo minus est desperandum, si aput apertissimos aduersarios praedestinati amici latitant, adhuc ignoti etiam sibi. Perplexae quippe sunt istae duae ciuitates in hoc saeculo inuicemque permixtae, donec ultimo iudicio dirimantur; de quarum exortu et procursu et debitis finibus quod dicdum arbitror, quantum diuinitus adiuuabor, expediam
Abbreviated transcription (Latin):
tari ñ uultis. mala uͦ quȩ patimini xp̃ianis
tẽporibus imputatis Neq enĩ in ur̃a securitate
acatã rẽ publicã. sed luxuriã quęritis impunitã:
qui depͤuati reb ꝓspis. nec corrigi potiustis
adũsis Uolebat uos ille scipio t̾reri abhoste
ne inluxuriã flueretis: nec contriti abhoste
luxuriã rep̃ssistis Perdidistis utilitatẽ cala¬
exiii mitatis & miserrimi factiestis: & pessimiper¬
Qui uob̾ &iã ingratis p̃stitit. ut uł sub nomine
seruoꝵ eiꝰ. ł in locis martyrũ eiꝰ hostilesmanꝰ
euader&is Romulus & remꝰ. asylũ ẽstituisse
phibent᷑ quo quisqffuger& abom̃i noxalib̾
eẽt: augere quȩrentes creandȩ multitudinẽ
ciuitatis Mirandũ in honorẽ xp̃ĩ ꝓcessit
exemplii hoc constituer̃ eũsores urb̃ qdcori¬
stituerant antea c̃ditores. Quid aut̃ magnũ
si hoc fecerint illi ut ciuiũ suoꝵ numerus
suppleret᷑ qđ fecer̃ isti ut suoꝵ hostiũ nume¬

Expanded text:
tari non uultis, mala uero, quae patimini, Christianis tari non uultis, mala uero, quae patimini, Christianis temporibus inputatis. Neque enim in uestra securitate pacatam rem publicam, sed luxuriam quaeritis inpunitam. qui deprauati rebus prosperis nec corrigi potuistis aduersis. V Volebat uos ille Scipio terreri ab hoste, ne in luxuriam flueretis: nec contriti ab hoste luxuriam repressistis, perdidistis utilitatem calamitatis, et miserrimi facti estis et pessimi perqui uobis etiam ingratis praestitit, ut uel sub nomine seruorum eius uel in locis martyrum eius hostiles manus euaderetis. Romulus et Remus asylum constituisse perhibentur, quo quisquis confugeret ab omni noxa liber esset, augere quaerentes creandae multitudinem ciuitatis. Mirandum in honorem Christi processit exemplum. Hoc constituerunt euersores Urbis, quod constituerant antea conditores. Quid autem magnum, si hoc fecerunt illi, ut ciuium suorum numerus subpleretur, quod fecerunt isti, ut suorum hostium nume
Abbreviated transcription (Latin):
bile forsitanerit si a nr̃is posteris audiet᷑.¬
romana urbe uastata. quos pestilentia ista possedit.
atq inde fugientes chartagine ꝑuenirẽ po¬
tuer. in theatris cotidie ꝓhistrionib certati
furor. ut exitiũ urm̃ sic̃ audiuimꝰ plangentib
orientalib popłis. & maximis ciuitatib in
remotissimis t̾ris publiet̃ luctũ merorẽq
ducentib uos theatra quȩrer&is intraretis.
ĩpleretis. & multo in saniora quã fuerant antea
faceretis: hanc animoꝵ labẽ. hanc pestẽ. haxc
ꝓbitatis & honestatis eũsionẽ uob̾scipio ille
metuebat.: quando constriu theatra ꝓhibebat.
quando reb ꝓsꝑis uos facile corrũpi atqeũti
securos eẽ nolebat. Neq cñĩ censebat ille fe¬
licẽ eẽ rẽ publica. stantib menib. ruentib
morib: sed in uob̾ plus ualuit qđ demones
impii seduxer̃: quã qđ homines ꝓuidip̃ca¬
ueruNs. hinc : qđ mala quȩ facitis uob ipu¬

Expanded text:
bile forsitan erit, si a nostris posteris audietbile forsitan erit, si a nostris posteris audietRomana urbe uastata, quos pestilentia ista possedit adque inde fugientes Carthaginem peruenire potuerunt, in theatris cottidie certatifuror, ut exitium uestrum, sicut audiuimus, plangentibus orientalibus populis et maximis ciuitatibus in remotissimis terris publicum luctum maeroremque ducentibus uos theatra quaereretis intraretis inpleretis, et multo insaniora quam fuerant antea faceretis? Hanc animorum labem ac pestem, hanc probitatis et honestatis euersionem uobis Scipio ille metuebat, quando construi theatra prohibebat, quando rebus prosperis uos facile corrumpi adque euerti ostili terrore nolebat. Neque enim censebat ille felicem esse rem publicam stantibus moenibus, ruentibus moribus. Sed in uobis plus ualuit quod daemones inpii seduxerunt, quam quod homines prouidi praecauerunt. Hinc est quod mala, quae facitis, uobis inpu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ista nestitis. & qͥuosscire dissimulatis istã
adũtite: qͥ adũsus lib̾atorẽ a talib dominis
murmuratis: ludi scȩnici & spectacula t᷑pitu¬
coleretis Neq erant enĩ illi dii suo pontifice
meliores. Ecce attendite: simens tã diu potatis
errorib ebria uos aliqͥd sanũ considare
ꝑmittit. Du ꝓpt̃ sedandã corpoꝵ pestilen¬
tiã ludos sibi scȩnicos exhiberi iubebant:
pontifex aut̃ ꝓpt̾ animoꝵ cauendã pestiler¬
tiã ipsã sȩnã construi ꝓhibebat. Si aliqua
luce animũ m̃tis corpori p̃ponitis: cleͥgite quẽ
colatis Neq enĩ & illa corpoꝵ pestilentia idõ
conquieuit. qͥa popło bellicoso & solis antea
ludis circensib assueta ludoꝵ scȩnicoꝵ
delicata subintrauit insania: sed astutia nẽ
debito cessaturã. aliã longe grauiorẽ qua plu¬
rimũ gaud& exhac occasione ñ corporib
sed morib curauit ĩmittere : quȩ animos
inqͥseroꝵ tantis obcȩcauit tenebris. tanta

Expanded text:
qui ista nescitis et qui uos scire dissimulatis, aduertite, qui aduersus liberatorem a talibus dominis murmuratis: ludi scaenici, spectacula turpitucoleretis. Neque enim erant illi di suo pontifice meliores. Ecce adtendite, si mens tam diu potatis erroribus ebria uos aliquid sanum cogitare permittit! Di propter sedandam corporum pestilentiam ludos sibi scaenicos exhiberi iubebant; pontifex autem propter animorum cauendam pestilentiam ipsam scaenam constitui prohibebat. Si aliqua luce mentis animum corpori praeponitis, eligite quem colatis! Neque enim et illa corporum pestilentia ideo conquieuit, quia populo bellicoso et solis antea ludis circensibus adsueto ludorum scaenicorum delicata subintrauit insania; sed astutia spirdebito cessaturam aliam longe grauiorem, qua plurimum gaudet, ex hac occasione non corporibus, sed moribus curauit inmittere, quae animos miserorum tantis obcaecauit tenebris, tanta
Abbreviated transcription (Latin):
dent ut scriptũ est & loquimt᷑ iniqͥtatẽ. atq
infatigabilit̃ uanisunt. Quoꝵ dicta c̃traria¬
sitoties uelimus refellere. quoties obnixa fronte
statuerint ñ cogitare quid dicant. dũ quocũ q mͦ
nr̃is disputationib c̃tradicant : quã sit infinitũ &
ȩrũ nosũ & in fructuosũ uides Quã obrẽ necte
ipsũ mifili earissime marcelline. nec alios quib¬
hic labor nr̃ in xp̃ibraritate utilit̃ aclib̾alit̃
seruit. tales meoꝵ seriptoꝵ uelĩ udices. qͥrespori¬
sionẽ sẽꝑ desident cũ his quȩ legunt᷑ audieris
aliqͥd c̃tradici: nefiant similes earũ mulier

Expanded text:
dent, ut scriptum est, et loquuntur iniquitatem , atque dent, ut scriptum est, et loquuntur iniquitatem , atque infatigabiliter vani sunt. Quorum dicta ctoties velimus refellere, quoties obnixa fronte statuerint non curare quid dicant, dum quocumque modo nostris disputationibus contradicant; quam sit infinitum, et aerumnosum, et infructuosum, vides. Quamobrem nec te ipsum, mi fili Marcehic labor noster in Christi caritate utiliter ac liberaliter seruit, tales meorum scriptorum uelim iudices, qui responsionem semper desiderent. cum his quae leguntur audierint aliquid contr