comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dũs sola gra syon. ia est eccłiam. ad quiad elegit eam: in habitatio¬
nem sibi ut spãliter habitet. qui ubiq est elegit dicens. Hȩc¬
requies mea est.Uerba deipatris sunt hec. Quia sicamat nos ds
ut dicat se reqͥescere in nob̾. si nos requiescimus in illo. Non enĩ
ipse aliquando turbatur aut reqͥescit in se. s dicit se rehͥescere
in nobis. quia nos in illo requiem habemus. Hec est ergo reqͥ¬
inȩt̃num. hoc ad litt̃am non posset dici cum sepe sit euersa illa
t̃rena ierłm. Sequitur hic habitabo. id est in eccłia habitabo. ñ
merito suo. s qm̃ elegi eam. dans benedictionẽ. Unde subdit.
lius dei et ego saturabo panib. scilicet ꝑane cęlesti. Deus eiũ est¬
panis qui in carne se lac fecit. quos saturabo: pauꝑes eius. syon
turabuntur. Suꝑbi uero saturati suite in se. nec saturabuntur.
s humiles quanto plus esuriunt. tanto plus manducant. et

Expanded text:
Dominus sola gratia Sion, id est Ecclesiam. Ad quid elegit eam? in habitatioDominus sola gratia Sion, id est Ecclesiam. Ad quid elegit eam? in habitationem sibi, ut spiritualiter habitet, qui ubique est. Elegit, dicens: VErequies mea. Aug. Verba Dei Patris sunt haec, quia sic amat nos Deus, ut dicat se requiescere in nobis, si nos requiescamus in illo. Non enim ipse aliquando turbatur aut requiescet in se; sed dicit se requiescere in nobis, quia nos in illo requiem habemus. Haec est ergo requin aeternum. Hoc ad litteram non posset dici, cum saepe sit eversa illa terrena Jerusalem, hic, id est in Ecclesia habitabo, non merito suo, sed quoniam elegi eam dans benedictionem. VERS. 16.-- lius Dei, et ego saturabo panibus, scilicet coelesti pane. Deus enim estpanis qui in carne se lac fecit; quos saturabo? pauperes ejus Sionturabuntur . Superbi vero saturati sunt in se, nec saturabuntur; sed humiles quanto plus esuriunt, tanto plus manducant; et
Abbreviated transcription (Latin):
poralis. Si custodierint sedebunt. Quid ergo finon custodierint:¬
filii dauid sunt. non stirpe. s cultu dei. et fide. Si ergo non custodi¬
unt testamentũ meum: non sunt filii. Non ergo głeris de carne.
strabitur. uel penitebit eum dicens. de fructu uentris tui ponam suꝑ
sedem tuam. id est illos quos paries ad fidem. o tu xp̃e faciam re¬
ges sui non tamen om̃s. s custodientes testamentũ. Unde subdit.¬
Si tamen custodierint filii tui testamentũ meum et testimonia
mea. hec que docebo eos. hoc non mutatur. Et filii eoꝵ si custudie¬
rint sedebunt suꝑ sedem tuam. id est participes erunt cue beatitu¬
dinis. ut sicut est regie potestatis. ita et ipsi ꝓ modo suo et hoc us¬
qr in seculũ. id est inet̃num. hoc est illud seculum cuius non est fi¬
nis. Ac si dicẽt. Non est tẽporale premiũ. s ec̃num. Sequitur ¶m̃¬
elegit dñs. Quasi hoc ꝓmisit deus gratis non ꝓmericis. qm̃ elegit̃

Expanded text:
poralis; si custodierint, sedebunt. Aug. Quid ergo si non custodierintporalis; si custodierint, sedebunt. Aug. Quid ergo si non custodierintfilii David sunt non stirpe, sed cultu Dei et fide. Si ergo non custodiunt testamentum meum, non sunt filii. Non ergo glorieris de carne. strabitur, vel poenitebit eum, dicens: De fructu ventris tui ponam super sedem tuam, id est, illos quos paries ad fidem, o tu Christe, faciam reges, sed non tamen omnes, sed custodientes testamentum: Si tamen, custodierint filii tui testamentum meum, et testimonia mea haec quae docebo eos. Hoc non mutatur, et filii eorum si custodierint, sedebunt super sedem tuam, id est participes erunt tuae beatitudinis, ut sicut es regiae potestatis, ita et ipsi pro modo suo Et hoc usque in saeculum, id est in aeternum. Hoc est illud saeculum, cujus non erit finis. Ac si diceret: non est temporale praemium, sed aeternumat: Hoc promisit Deus, et gratis, non pro meritis, quoniam elegit
Abbreviated transcription (Latin):
Si filii tui custodierint. et filii eoꝵ sedebunt. S sciendum eit qd̾
homines spem suam dicunt filios generare et relinquere. filii
spes eoꝵ sunt. iło nomine filioꝵ spem posuit ꝑ filios auttẽ filioꝵ
fructus spei accepit. Et est sensus. Si filii tui. id est spes filioꝵ tuorũ
tui bene spantes custodierint pactũ baptismi. et testimonia mea
id est p̃cepta uite. scilicet hec quȩ docebo eos. non que ipsi sibi
inȩt̾num sedebunt suꝑ sedem tuam. id est tales fructus habebũt
ut spes eoꝵ non fallat. s ueniat quo sꝑat: Uel ita ꝑ filios accipe
homines uel ꝑfilios eoꝵ imitatores. et est. Si custodierint filii tui
id est homines exte nati testamentũ metm. et testimonia mea hec
que docebo eos. hoc non mutantur. Et etiam filiĩ eoꝵ. id est se¬
quaces eoꝵ si custodierint. hic distingue et postea inferas usq in se¬
suꝑ sedem tuam. id est spũales reges fui et alioꝵ erunt. ut tu tem¬

Expanded text:
 filii tui, et filii eorum sedebunt. Sed sciendum est quod homines spem suam dicunt filios generare et relinquere, filii spes eorum sunt. Ideo filiorum nomine spem posuit; per filios autem filiorum fructus spei accipitur. Et est sensus: Si filii tui, id est spes filiorum tuorutui bene sperantes custodierint pactum baptismi, Et testimonia mea, id est praecepta vitae, scilicet haec quae docebo eos, non quae ipsi sibi in aeternum, sedebunt super sedem tuam, id est tales fructus habebunt, ut spes eorum non fallat; sed veniat quo sperat. Vel ita: Per filios accipe homines, per filios eorum imitatores: et est: Si custodierint filii tui, id est homines ex te nati, testamentum et testimonia mea haec quae docebo eos. Hoc non mutatur. Et etiam, filii eorum, id est sequaces eorum, si custodierint, et distingue, et postea inferas, usque in s sedem tuam, id est spirituales reges sui et aliorum erunt ut tu tem
Abbreviated transcription (Latin):
am adorabimus in loco tum ubi steterunt pedes eius. dñi. Do¬
iis dei est ubi debet adorari. preter quã non audit deus in
uitam et̾nam. Ille add domũ ꝑtinet. qui ex cartate cõpaginatus ẽ
aliis. et est sensus. adorabimus in loco ubi steterunt eius pedes
di. id est ita quod de eis erimus in quib stant pedes eus. hii
sunt qui ꝑseuerant usq in finem. Uł itaut ad ipãmdomũ re¬
faratur eius adorabimus in loco ubi steterunt pedes eius. scilicet

Expanded text:
am adorabimus in loco ubi steterunt pedes ejus Domini. Doam adorabimus in loco ubi steterunt pedes ejus Domini. Domus Dei est ubi debet adorari, praeterquam non audit Deus ad vitam aeternam. Ille ad domum Dei pertinet qui charitate compaginatus est aliis. Et est sensus: Adorabimus in loco ubi steterunt pedes ejus, Dei, id est ita quod de eis erimus, in quibus stant pedes ejus. Hi sunt qui perseverant usque in finem. Vel ita, ut ad ipsam domum referatur ejus, adorabimus in loc
Abbreviated transcription (Latin):
neutraliter. scilicet locum. domũ. uel eum scilicet locum. uel dm̃.
uel eam. Quã eã. s̃cił sedem dni ii effrata. F usfrata enim int̾pretatur
speculũ. domus ergo dei futura. in lege et ꝓpħis predicata est. in
quib fuit immago et umbra futuroꝵ inuenta aut̃e est in gen¬
tib. Unde subdit. Inuenimus eum uel eam in campis silue. id ẽ
in gentib incultis. uibi erant ubi erant uepres ydolatrie. quia qd
in iminagine predicatũ est uideis in fide gentiũ manifestum est
Unde misit dñs uerbum in iacob et cetidit in isrł. Uel adlict̾am¬
est bethleem ubi natus est añs. et inuemimus eum in c̃apis siluę.
auditũ quiine est eum nasci in bethleem. s ꝓpter fidem gentiũ in cã¬
pissilue cõptus est. Et ut ampliꝰ confirmet dicit se introisse subdens.
mum ꝑtinet. qui aliis tanquã uiuis lapidib caritate copaginat᷑
Et Iͥntiat g qͥ diligit. et qui intrat domus dei efficitur. et eti¬

Expanded text:
nt. scilicet locum, sedem, domum; vel eum scilicet locum vel Deum; vel, eam. Quam eam? scilicet sedem Domini. In Ephrata. Ephrata enim interpretatur speculum. Aug. Domus ergo Dei futura in lege et prophetis praedicata est, in quibus fuit imago et umbra. Inventa autem est in gentibus, unde subdit: Invenimus eum, vel eam in campis sylvae, id est in gentibus incultis, ubi erant vepres idololatriae, quia quod in imagineUnde: Misit Dominus Verbum in Jacob, et cecidit in Israel . Vel ad litteramest Bethlehem ubi natus est Dominus. Et invenimus eam in campis sylvae. Auditum quippe est nasci in Bethlehem, sed propter fidem gentium in campis sylvae compertus est. Et ut amplius confirmet, dicit se introisse, subdens:mum pertinet, qui aliis tanquam vivis lapidibus charitate compaginatus est. Intrat ergo qui diligit; et qui intrat, domus Dei efficitur. Et eti
Abbreviated transcription (Latin):
ad lac matris. et sic reuelabit deus quod aliter sapit. quia suꝑb̾
resistit deus. humilib dͥat grãm et ut hec sententia stet lictera sic¬
legi potest. Ita fiat retributio in anima mea sicut sit illi qui prius
incũbens suꝑ matrem suam. postea grandiusculus et adultus fac¬
tus est ablactatus. id est a lacte matris separatus. ut ualeat accedere ad
mensam patris. Uel si sunt in littera ab latiui casus. idem sensus
manifestus est ut dicatur sie. Ita fiat retributio in anima mea.
sicut illi qui est ablactatus suꝑ matre sua id est a matre fua
Sꝑet isł. Scda pars ubi est conclusio psalmi. ubi suo etemplo ce¬
teros monet. quasi diceret. et quia ita ego. eigo meo eremplo. spe¬
ret isrł in dño. quia sic mala seculi tolerare poterit Syet dicoᷤ
ex hoc nunc et usq in seculũ. ia est semꝑ sine fine. quousq ad
et̃nitatem ueniat. quia postea non erit spes. sed res

Expanded text:
ad lac matris; et sic revelabit ei Deus, quod aliter sapit , quia superbis ad lac matris; et sic revelabit ei Deus, quod aliter sapit , quia superbis resistit Deus, humilibus dat gratiam , ut haec sententia stet, littera legi sic potest. Ita fiat retributio in anima mea, sicut fit illi qui prius incumbens super matrem suam, postea grandiusculus adultus factus est, ablactatus, id est a lacte matris separatus, ut valeat accedere ad mensam Patris. Vel si sunt in littera ablativi casus, idem sensus manifestus est, ut dicatur sic: Ita fiat retributio in anima mea sicut, illi qui est, ablactatus super matre sua, id est a matre suaSecunda pars, ubi est conclusio psalmi, ubi suo exemplo caeteros monet: Quasi dicat: Et quia ita ago, ergo meo exemplo, speret Israel in Domino, quia sic mala saeculi tolerare poterit. Speret dico, ex hoc nunc et usque in saeculum, id est semper sine fine, quousque ad aeternitatem veniat, quia postea non erit spes, sed res
Abbreviated transcription (Latin):
manent in lacte. quos redarguit aple dicens. facti estis quib opꝰ
ust lacte non solido cibo. Lactare ergo ut nitaris et crescas. et ab¬
lactatus panem comedas. Nicit ergo. S non humiliter sentiebã
s exaltaui aĩam meam. id est si non mente. s malicia paruulus
fui. ita fiat recributio in anima mea. sicut fit illi qui gran diuscu¬
lus. et adultus est. ablactatus. id est retribuatur michi quod retͥ¬
buitur puero qui ablactatur a matre. ut iam sit idoneus panem
comedere. nec obstͥngit se hic maledicto. s asserit sibi bonũ reddi.
et est sana sententia. s discordat. quod addit suꝑ matrẽ. non di¬
cit amatre. uel a lacte matris. quod si dicet: planus fieret sensus.
s ait suꝑ matrem. quod non bene conuenit. Infirmus enĩ qui suꝑ
matre est ut predictũ est si ablactatur. extinguitur. bonũ est ergo
adulto ablactari. s ei qui suꝑ matrẽ est ꝑmciosum est. ne ergo
ablacceris quousq suꝑ matrem es. S et si adultuᷤ errat redeat

Expanded text:
manent in lacte: quos redarguit Apostolus, dicens: Facti estis, quibus opus est lacte, non solido cibo . Lactare ergo ut nutriaris et crescas, et ablactatus panem comedas. Dicit ergo: Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam, id est si non mente, sed malitia parvulus fui: Ita fiat retributio in anima mea, sicut sit illi qui grandiusculus et adultus est, id est retribuatur mihi, quod retribuitur puero, qui ablactatur a matre, ut jam sit idoneus panem comedere; nec obstringit se hic maledicto, sed asserit sibi bonum reddi. Et est sana sententia, sed discordat quod addit, super matrem, non dicit a matre, vel a lacte matris. Quod si diceret, planus fieret sensus, sed ait: Super matrem, quod non bene convenit. Infirmus enim qui super matrem est, ut praedictum est, si ablactatur, exstinguitur. Bonum est ergo adulto ablactari, sed ei qui super matrem est, perniciosum est. Ne ergo ablacteris quousque super matrem es; sed si adultus errat, redeat
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾naculo adhuc gemunus. in domo laudabimus. quia gemitus
xp̃i capitis potest legi ab illo loco. si intioiero. quasi iutauit dauid ici¬
is uerbis. scilicet cȩlestis habitationis. Sabuaculum enim est¬
celestis habitatio. et si ascendero in lectum strati mei. id est ad dexte¬
ram patris. ubi est requies et fius laboꝵ. Ee si dedero sompnum
oculis iueis. id est reqͥem mortis triduane. Demde aliisuerb̾ idẽ repe¬
tit. et palpebris meis dormitationẽ. et requiem tẽporib meis do¬
nec inueniam locum dño tabernatulũ deo iacob id est donec et

Expanded text:
tabernaculo adhuc gemimus, in domo laudabimus, quia gemitus tabernaculo adhuc gemimus, in domo laudabimus, quia gemitus Christi capitis potest legi ab illo loco: Si introiero. Quasi dicat: Juraviscilicet coelestis habitationis. Tabernaculum enim coelestis et habitatio. Et si ascendero in lectum strati mei, id est ad dexteram Patris, ubi est requies et finis laborum. Et si dedero somnum oculis meis, id est requiem mortis triduanae. Deinde aliis verbis idem repetit, et palpebris meis dormitationem. Et requiem temporibus meis, donec inveniam locum Domino, tabernaculum Deo Ja
Abbreviated transcription (Latin):
de se plus dicit. et ut etiam minus dicam. id est quo ai iinaoue.
a me remoueã. Et si dedero reqͥem temporib meis. quasi non dabo
a requie tepor somimus uenit ad oculos. qula aerntturis cepora
peccatũ. iam grauantur tibi tepora s ne des te illi delectationi. et
sompnus non uentt ad oculos Ista cogitatione. quasi confrrans
nec inueniam. Non introibo in tabernaculũ. non ascendam in lectũ
nec cetera que secuntur faciam. donec inueniã locũ dño. non qd̃ pest¬
ea illa faciat. s in loco parato in se et in alus requiescet deus. de as
ceret. Non illa faciam s istuad. Ido dicit inueniam. quiã quesiũ
Loc̃ enĩ dño in se querebat qui suꝑ humilem et quietã requeset
Locus autẽ dei est si sua deserit re. uel saltem amore si senonamat
s dm̃. Neinde quo dixerat locum. dicit tabnaculum sublens. c¬
b̾naculum deo iacob. & ab̾natulum dicttur scđm presentẽ statũ
in quo militatur. In futuro erit domus pacis: ubi pausabitur. In

Expanded text:
 » ET, Aug. ut etiam minus dicam, id est quod minus est a me removeam. Si dedero requiem temporibus meis. Quasi dicat: Non dabo. A requie temporum somnus venit ad oculos, quia dormituris tempora peccatum, jam gravantur tibi tempora; sed ne des te illi delectationi, et somnus non venit ad oculos. Ista cogitatione quasi confricans Quasi dicat: Non introibo in tabernaculum, non ascendam in lectum, nec caetera quae sequuntur faciam, donec inveniam locum Domino, non quod post illa faciat, sed in loco parato in se et in aliis requiescit Deus ac si diceret: Non illa faciam, sed istud ideo dicit inveniam, quia diu quaesivit. Locum enim Domino in se quaerebat, qui super humilem et quietum requiescit . Locus autem Dei est, si sua deserit re, vel saltem amorem si se non amat, sed Deum. Deinde quod dixerat locum, dicit tabernaculum, subdens, tabernaculum Deo Jacob. Tabernaculum dicitur secundum praesentem statum, in quo militatur. In futuro erit domus pacis, ubi pausabitur. In
Abbreviated transcription (Latin):
et ita uideas bona. non quȩ transeunt. si bona ierłm omnib
dieb uitȩ tue. id est et̾na que uidebuntur semꝑ. quod non is¬
ta possiuit. Cumulus bonoꝵ est ęt̃nitas. Sequitur. Et ui¬
de doctrina tua generantur. et ut breuiter om̃ia cõprehendã

Expanded text:
Et, ita, ut videas bona, non quae transeunt, sed bona Jerusalem omnibus Et, ita, ut videas bona, non quae transeunt, sed bona Jerusalem omnibus diebus vitae tuae, id est aeterna, quae videbuntur semper: quod non ista possunt, tumulus bonorum, est aeternitas. VERS. 7.-- « Et vide doctrina tua generantur. Et ut breviter omnia concludam vel
Abbreviated transcription (Latin):
latera. ita et de illo qui bonis consilus utitur. dicimus bona ha¬
bet latera. Ita ergo latera domus xp̃i. dicuntur qui ei adhent.¬
Sequitur. et filii tui. Idem sunt silu xp̃i. qui et uxor id est ee¬
clesia. Ipsa enim est conunx xp̃i. et ipsa filii. et hii filii sunt si¬
cut nouellȩ oliuarũ. quia pacifici sunt. Oleum eiũ pacem signi¬
ficat. quia caritatem sine qua nulla est pax. et hii filii sunt in
circuitu mense tuȩ. quia satiantur mensa celesti. Neinde sequi¬
cunda pars ubi expietate postulat benedici timentes Optat
enĩ hic boua timenti. s quȩ non sunt malis cõmunia. Quasi di¬
ceret. B enedicentur timentes dñm. s otimens ne queras has be¬
nedictiones quȩ non sunt ex syon. quȩ et in malis sunt. s po¬
tius benedicat tibi dñs. benedictione. que est ex s on celesti. idẽ
ȩt̃na benedictione. et ibi posituꝰ minc spe et postea re: uideas

Expanded text:
latera: et ita de illo qui bonis consiliis utitur, dicimus, bona lalatera: et ita de illo qui bonis consiliis utitur, dicimus, bona latera habet. Ita ergo latera domus Christi dicuntur qui ei adhaerent. Et, filii tui. Idem sunt filii Christi, qui et uxor, id est Ecclesia. Ipsa enim est conjux Christi, et ipsa est filii. Hi filii sunt sicut novellae olivarum, quia pacifici sunt. Oleum enim pacem significat, quia charitatem, sine qua nulla est pax: et hi filii sunt, in circuitu mensae tuae, quia satiantur mensa coelesti. Deinde sequicunda pars, ubi ex pietate postulat benedici timentes. Optat enim hic bona timenti, sed quae non sunt malis communia. Quasi dicat: Benedicentur timentes Dominum, sed, o timens, ne quaeras has benedictiones quae non sunt ex Sion, quae etiam in malis sunt; sed potius benedicat tibi Dominus, benedictione, quae est ex Sion coelesti, id est aeterna benedictione, et ibi positus nunc spe, postea re, videas
Abbreviated transcription (Latin):
uxore nati sunt filii tui. non dicit filiȩ. feminino genere. s filii
tue id est circundaut mensam. id est altare quando pane saciant̃
cȩlesti. scilicet añico corpore et spũali doctrina. et isti sunt sicut
diores et fortiores et uberiores sunt in fructu. Unde et lumen ẽ
et fessoꝵ leuanien. et notandũ quia hic uttis et oliua memorant̃
sic̃ uulnato a latronib infunditur unũ et oleum. In uino auste¬
ritas iustitię est. In oleo leuitas miscdie. Illud aduetus: hoc
et dirigitur sermo ad xp̃m capud cum dicitur tua et tui. nec ta¬
mem mnuntatur uox. uel ꝑsona. ꝓpt̃ unitat̾e corporis et capitis unꝰ
enĩ homo xp̃c. caput est et corpus. et incapite quisq fidelium
tilis est. et habundans. ut in paleis. s in laterib domus tuȩ
id est in illis qui tibi o xpe adherent. qui latera tua sunt. Sic̃
enim dicimus de aliquo qui malis consiliis utitur. mala habet

Expanded text:
uxore nati sunt filii tui. Non dicit filiae, feminino genere, sed filiiuxore nati sunt filii tui. Non dicit filiae, feminino genere, sed filiituae, id est circumdant mensam, id est altare, quando pane satiantur coelesti, scilicet Dominico corpore, et spirituali doctrina; et isti sunt sicut diores, et fortiores, et uberiores sunt in fructu. Unde et lumen est, et fessorum levamen. Et notandum quia hic vitis et oliva memorantur, sicut in vulnerato a latronibus infunditur vinum et oleum . In vino, austeritas justitiae est; in oleo, lenitas misericordiae. Illud ad vetus, hoc et dirigitur sermo ad Christum, cum dicitur tua et tui; nec tamen mutatur vox, vel persona propter unitatem capitis et corporis. Unus enim homo Christus, caput est, et corpus, et in capite quisque fidelium tilis est et abundans, ut in paleis. Sed in lateribus domus tuae, id est in illis, qui tibi o Christe adhaerent, qui latera tua sunt. Sicut enim dicimus de aliquo qui malis consiliis utitur, mala habet
Abbreviated transcription (Latin):
mistice bene accipitur. et om̃i tumnenti generaliter conuenit. Ꝙ¬
si dicẽt. ita beatus es. otu timens quod uxor tua. id est sensuali¬
tas est sicut uitis habundans in laterib domus tuȩ. id est bene
est subdita rationi. et sic manens in paradiso. id est in quiete
nouellȩ oluarum. quia uirent oleo caritatis muncta. et sunt
incircuitu mense tue quia qui talia oꝑa faciunt. pane cȩlesti
reficiuntur. Uel uxor dicitur sapientia uiri: de qua salomon.
ama sapientiã tanquã sponsam. et ipsa amplerabitur te q̃
ut uitis uuas. iocundos fructus bonoꝵ oꝑum edit. Iomus est
cogitatio. cuius parietes sunt duo testamenta. in quib mens
ut in laterib domus solidatur. et est uxor tria id est sapientia est
sicut uitis habundans in laterib domus tuȩ. id est habundat
fructib bonoꝵ oꝑum. quȩ ꝓcedunt ex bona cogitatione. infor¬
mata et munita doctrina duoꝵ testamentoꝵ. et de sapientia

Expanded text:
mystice bene accipitur, et omni timenti generaliter convenit. Qmystice bene accipitur, et omni timenti generaliter convenit. Quasi dicat: Ita beatus es, o tu timens, quia uxor tua, id est sensualitas, est sicut vitis abundans in lateribus domus tuae, id est bene est subdita rationi, et sic manens in paradiso, id est in quiete, od. quia virent oleo charitatis inuncta, et sunt in circuitu mensae tuae quia qui talia opera faciunt, pane coelesti reficiuntur. Vel uxor dicitur sapientia viri, de qua Salomon: Ama sapientiam tanquam sponsam, et ipsa amplexabitur te , quae ut vitis uvas, jucundos fructus bonorum operum dedit. Domus ergo est cogitatio, cujus parietes sunt duo Testamenta, in quibus mens ut in lateribus domus solidatur. Et est, uxor tua, id est sapientia, est sicut vitis abundans in lateribus domus tuae, id est abundat fructibus bonorum operum, quae procedunt ex bona cogitatione informata et munita doctrina duorum Testamentorum. Et de sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
remur. s etiam in fide ambulemus. et nota quod a plurib
cepit dicens. Seati. S quia om̃s unum sunt in xp̃o. singłari¬
qui tunent. quia manducabis labores et cet̾a. uel sine quia
lege. quasi dicẽt. beati sunt qui timent. et o uos qui timetis
uel otu qui times.Utrũq enim uenedicttur. quia om̃s unu
homo sunt. tu inquã man ducabis labores manuũ tuarum. uł
fructuũtuoꝵ. Alia littera labores fructuũ dicit. cum deberet dice¬
re fructum laboꝵ. s quia et labores cum gaudio sumuntur ꝓp¬
ter spem et ipsi iocundant et modo sunt cib. s iocundice eoꝵ fruct
erit. quando scĩ uenientes uenient. cum exultatione portantes
manipulos suos. postea de utroq subdit. beatus es. iam in p̃sen¬
ti de labore. et bene tibi erit in futuro de fructu. et tunc uere be¬
ne. Ubi bene est om̃ia bona confluunt ad gauu̾iũ suauitatis de¬
inde qualiter beatus sit subdit. Uxor tua. Et si hoc ad litterã

Expanded text:
remur, sed etiam in fide ambulemus. Et coepit dicens: Beati: sed quia omnes unum sunt in Christo singulariqui timent, quia manducabis, labores, etc. Vel sine, quia, lege: quasi dicat: Beati sunt qui timent, et o vos qui timetis, vel o tu qui times; utrumque enim bene dicitur, quia omnes unus homo sunt. Tu inquam, manducabis labores manuum tuarum, vel fructuum tuorum, alia littera. Labores fructuum dicit, cum deberet dicere, fructum laborum; sed quia labores cum gaudio sumuntur, propter spem, et ipsi jucundant, et modo sunt cibus; sed jucundior eorum fructus erit, quando sancti venientes cum exsultatione, portantes manipulos suos; postea de utroque subdit, beatus es, jam in praesenti de labore, et bene tibi erit in futuro de fructu; et tunc vere bene, ubi bene est, omnia bona tibi confluunt ad gaudium suavitatis. Deinde qualiter beatus sit subdit: VERS. 3.-- « Uxor tua
Abbreviated transcription (Latin):
non potuerunt facere ut consentiã. fecerunt ut portem ⁊ ipsos. et
fero usq infinem. Uet ita et quasi diceret. Expugnauerunt me
celum missi sint. tamen non potuit eccłia finiri. Ido ait non
potuerunt: quia egcłia crescit aduersis. et cum palam non possẽt
nocere. supra dorsum meũ fabricauerunt peccatores. id est insi ft̃
occulte michi nocere. Quia quod mali nequeunt publice om̃ib:
occulte singulis tẽptant suadete. ut qui a facie uenientes uide¬
rentur. a tergo non sentiantur. et sicut sepe expugnauerunt. ita
et du quod ita dicit. ꝓlongauerunt iui quitatẽ. uel in iustitiam
suam. quia non sunt momentaneȩ eoꝵ in sidiȩ. s diutinȩ. Uel
ita. Et si sepe expugnauerunt. tamen ꝓ longauerunt iniquitatẽ
suam. id est longe fecerunt a me iniustitiã suam. quia et si mali
a me eoꝵ inquitas. nequis ergo tuneat mirtos sibi malos qui lon

Expanded text:
non potuerunt facere, ut consentiam, fecerunt ut portem ipsos, et non potuerunt facere, ut consentiam, fecerunt ut portem ipsos, et fero usque in finem. Vel ita: Etenim, quasi dicat, expugnaverunt me, coelum missi sunt, tamen Ecclesia non potuit finiri. Ideo ait: Non potuerunt, quia Ecclesia crescit adversis. Et cum palam non possent nocere, supra dorsum meum fabricaverunt peccatores, id est conati sunt occulte mihi nocere, quia quod mali nequeunt publice omnibus, occulte singulis tentant suadere, ut qui a facie venientes viderentur, a tergo non sentiantur. Et sicut saepe expugnaverunt, ita et diu. Quod ita dicit: Prolongaverunt iniquitatem, vel injustitiam suam quia non sunt momentaneae eorum insidiae, sed diutinae. Aug. Vel ita: Saepe expugnaverunt, tamen prolongaverunt iniquitatem suam, id est longe fecerunt a me injustitiam suam, quia etsi mali ca me iniquitas eorum. Ne quis ergo timeat mistos sibi malos qui lon
Abbreviated transcription (Latin):
est. ut qui caste dm̃ timet. ꝓ eo om̃ia ꝑ atien¬
ter ferat. quod nunc expedit ecclie inter
malos. Malienim et si audiunt uerbum
Primo osftendẽs quȩ culerit consolatur infirmos. Secundo
agit. de repbatione ꝑsequentium. Ibi. Nominus iustus. Ecele¬
sia ergo quasi respondeat querelis infirmoꝵ murmurantiũ
quod tot malos ferant incipit. O filii nolite mirari ad ista. q̃si
noua quȩ iam diu sustinui. et ne turbemini quia expugna
a uiuentute mea. scilicet apͥino tempore etatis ab abel. Aliqͣn¬
do enĩ ĩ abelsolo eccłia erat. et expugnata est a fr̃e malo et ꝑ¬
dito caimn. et istud nunc dicat isrł. uum licet ut alii instruan¬
tur. ictud ergo dicat. et non timeat istud cum senectus expug¬
natur: consoletur se de p̃teritis. Quid dicat: Sepe expugnaue¬
runt me auiuentute. Et quare expugnauerunt: qui a non con¬
sensi eis. quod ita ait. etenĩ non potuerunt michi. scilicet pre¬
ualere. ut metraherent in consensum peccati. quia cum non pos

Expanded text:
est, ut qui caste Deum timet, pro eo omnia patienter ferat: quod tunc expedit Ecclesiae inter malos. Mali enim etsi audiunt verbum Primo ostendens quae tulerit, consolatur infirmos. Secundo agit de reprobatione persequentium, ibi, Dominus justus. Ecclesia ergo quasi respondeat querelis infirmorum murmurantium: quod tot malos ferant, incipit: « O filii, nolite mirari ad ista, quasi nova, quae jam diu sustinui, et ne turbemini, quia » a juventute mea, scilicet a primo tempore aetatis ab Abel. Aliquando enim in solo Abel Ecclesia erat, et expugnata est a fratre malo, et perdito Cain . Et istud, dicat Israel nunc, dum licet ut alii instruantur. Istud ergo dicat, et non timeat istud, cum senectus expugnatur, consolatur se de praeteritis. Quid dicat? VErunt me a juventute mea. Et quare expugnaverunt? Aug. quia non consensi eis, quod ita ait: Etenim non potuerunt mihi, scilicet praevalere, ut me traherent in consensum peccati. Quod cum non pos
Abbreviated transcription (Latin):
hii tales qui seminant in lacrimis. euntes ibant ꝓuectu melio¬
ris uite. et flebant quia miseri erant: et inter miseros. Melius
est enĩ ut nullus sit miser. quã ut tu facias miscdiami Qui enĩ
flebant mittontes. quasi ante se p̃intitentes in illo seculo futu¬
to. semmna scilicet miscđiam. et bona oꝑa hinc ascenditur semi
ne om̃ium. uenient cum exultatione. et hoc tantũ bonorum
quia ad gaudiũ non nisi boni uenient. uenient dico portan
tes manipulos suos. ia est fructũ seminis. id est coronam gau¬
dioꝵ. et exultationis. Sunc erit triũphus letantiũ et ipsi mor¬
ti infultantium in qua hic gemebatur: Canticum gadu¬

Expanded text:
Hi tales qui seminant in lacrymis, euntes ibant, provectu melioHi tales qui seminant in lacrymis, euntes ibant, provectu melioris vitae, et flebant, quia miseri erant inter miseros. Melius est enim ut nullus sit miser, quam ut tu facias misericordiam. Qui na sua, quasi ante se praemittentes in illo saeculo futuro semina, scilicet misericordiam et bona opera. Hinc ascendunt; semine omnium, venient cum exsultatione; et est hoc tantum bonorum, quia ad gaudium ntes manipulos suos, fructum seminis, scilicet coronam gaudiorum et exsultationis. Tunc erit triumphus laetantium. Et ipsi morti insultantium, in qua hic gemebatur. COLLATIO
Abbreviated transcription (Latin):
quid dederunt diuersa inuenies. si attendas unde dederunt:
paria inienies. S est et aliud iulius quo seminato metitur il¬
la messis scilicet calre aque frigide. Unde dominus. Qui dede¬
rit calicem aquȩ frigide: non ꝑdet mercedem suam. Si ergo ille
qui illũ habet aet illi qui non habet tantũ dedit. si de pleua
caritate dedit. quantũ illa uidua in duob imnutis. et quan¬
tum tacheus in dimidio rerum suarũ. Quod si nec hoc habet ali¬
quis. securus tamen sit si adsit uoluntas. tantũ illud timeat
ne habeat et non faciat. Si enim habet et non facit. intus gela¬
uit. quia uoluntas frigida est. nec seminat iste in lacrimis. et
crimis. Spũalis enim seminatio. semꝑ sit in lacrimis. Unde:
beati qui lugent. Qui uero seminant in carne eum letitia seminãt.
s post sequitur fletus. quia extrema gaudii luccus occuꝑat. Seq̃r.
et si cum fletu seminant. tamen exultabunt. et hoc est qd̾ ait.

Expanded text:
quid dederunt, diversa invenies; si attendas unde dederunt, quid dederunt, diversa invenies; si attendas unde dederunt, paria invenies. Sed est et aliud vilius, quo seminato metitur illa messis, scilicet calix aquae frigidae. Unde Dominus: Qui dederit calicem aquae frigidae, non perdet mercedem . Si ergo ille qui illud habet, det illi qui non habet, tantum dedit, si de plena charitate dedit, quantum illa vidua in duobus minutis, et quantum Zachaeus in dimidio rerum suarum. Quod si nec homo aliquis habet, securus tamen sit, si adsit voluntas. Tantum illud timeat, ne habeat et non faciat. Si enim habet et non facit, intus gelavit, quia voluntas frigida est, nec seminat ille in lacrymis. Et crymis. Spiritualis enim seminatio semper fit in lacrymis. Unde: Beati qui lugent . Qui vero seminant in carne, cum laetitia seminant; sed post sequetur fletus, quia extrema gaudii luctus occupat . VERS. es s
Abbreviated transcription (Latin):
ligant nos ne bene opemur. uel ad patriam curramus. ut frigus
uel glacies aquã ne currat. Quando aut̃e flat calidus uentus
auster. liqueseunt glacies. implentur torrentes. sic flante spũ
sc̃o. soluimur a peccatis. et currimus ad patriam. in quo cur¬
su labor est. s non ideo desistendũ quia. Quiseminant in
frucũ eternȩ beatitudinis. quẽ colligunt ex his quȩ seminãt.
S quid seminant: Sꝑa bona. oꝑa miscđdie. ad quȩ sufficit uolũ¬
tas. si desit facultas. N oli ergo ẽe tristis. si est tibi bona uolun
Tacheus. et in hac seminauit. non minus quã in oꝑe. qui dĩn¬
non ut haberet quod possideret. s ut haberet unde redderet
debita M agna uoluntas multum dedit. multũ seminauit. In
hac etiam uoluntate. illa uidua quȩ duo minuta misit. non pa¬
rum seminauit immo tantũ qu̾ntũ zacheus. Minores enim¬
ferebat facultates: ⁊ parem habebat uoluntatẽ. Si attendas

Expanded text:
ligant nos, ne bene operemur, vel ad patriam curramus, ut frigus ligant nos, ne bene operemur, vel ad patriam curramus, ut frigus vel glacies aquam ne currat. Quando autem fiat calidus ventus auster, liquescit glacies, implentur torrentes: sic flante Spiritu sancto, solvimur a peccatis, et currimus ad patriam, in quo cursu labor est. Sed non ideo desistendum, quia VERS. 6.-- « fructum aeternae beatitudinis, quem colligunt ex his quae seminant, sed quid seminant? opera bona, opera misericordiae, ad quae sufficit voluntas, si desit facultas. Noli ergo esse Zachaeus. In hac seminavit non minus quam in opere, qui Dnon ut haberet quod possideret, sed ut haberet unde redderet debita . Magna voluntas multum seminavit. In hac etiam voluntate illa vidua quae duo minuta misit , non parum seminavit, imo tantum quantum Zachaeus. Minores ferebat facultates, sed parem habebat voluntatem. Si attendas
Abbreviated transcription (Latin):
re cum eis fidelib. hoc ideo dicunt. quia uident eos etiã untu¬
tes oꝑari. et est firinũ testimonium ab auersario. Ita dicent et
uere. Magnificauit dñs facere nobiscũ. Nos nobis male fecimꝰ
qui sub peccato nos uendidimus. Unile redemptor nos liberans be
Conuerte. Scda pars ubi p̃catur conu̾sioneni. quia futura erat
In generali remissione gaudent: et sibi ueniam p̃tantur. Quasi
dicet. Dͥñs solues captiuitate. et misso redemptore. o añe conu̾te
captiuitatẽ nr̃am. qua captiui sub diabolo cenemur. E aptiui¬
tas nulla enim in dieb dauid facta est. s sub diabolo. mundꝰ
captuius erat. Eonute dico. sicut torrens com̾ttitur in austro.
id est austro fiante. qui est calidus uentus. quo soluinitur
nem frigidũ uentum diabolus. Unde in canticis. Surge aqui
q scriptura monens de bonis oꝑib. ait in libro iħu filii sirac.
Sicut glaties in sereno. ita soluentur peccata tua. Peccata enim

Expanded text:
re cum eis fidelibus. Hoc ideo dicunt, quia vident eos etiam virture cum eis fidelibus. Hoc ideo dicunt, quia vident eos etiam virtutes operari, et est firmum testimonium ab adversario. Ita dicent. Ets. » Magnificavit Dominus facere nobiscum. Aug. Nos nobis malefecimus, qui sub peccato nos vendidimus. Unde Redemptor nos liberans benne. Secunda pars. Precatur conversionem, quae futura est, in generali remissione gaudent, et sibi veniam precantur. Quasi dicat: Dominus solvet captivitatem, et misso redemptore, o Domine, converte captivitatem nostram, qua captivi sub diabolo tenemur. Captivitas enim nulla in diebus David facta est, sed sub diabolo mundus captivus erat. Converte dico, sicut torrens convertitur in austro, id est austro flante, qui est calidus ventus, quo solvuntur nem frigidum ventum diabolus. Unde in Canticis: Surge, aquique Scriptura monens de bonis operibus, ait in libro Jesu filii Sirac: Sicut glacies in sereno, ita solvuntur peccata tua . Peccata enim
Abbreviated transcription (Latin):
conuersione os nr̃m repletum est gaudio. non mundi. s redemp
inquinat. Ne quo in euangłio dñs dicit. quod ꝓcedit de ore in¬
quinat nomine. non de ore carnis. si ae ore cordis. Non enĩ si¬
nominas furta et alia mala immundus es. s dum cogitas eti¬
am si sileas. et nequis illud acciꝑet de ore corporis. ibidem dũe
Os ergo cordis est ubi gaudia pͥmum concipiuntur: quȩ post ost¬
cio lingue erũpunt. Unde subdit. et lingua nr̃a scilicet corpo¬
ris repleta est exultatione. uel potius de lingua int̾iori. que ine̾
clamat ad dñm accipiendũ est: qua moyses tacens clamabat.&
gura p̃teriti futura se cogitare ostendat ait. Tunc dicent. qd̾¬
iam defuturo est. Unde etiam et post: ut hec fiant orat cũ ate
Conuerte dñe captiuitatem nr̃am. Quasi diceret. quando fut
conuersio: tunc dicent inter gentes. hoc fit cum de coto orbe add
eccłiam concurritur. N on ait dicent geutes. quia non om̃s
credunt. s aliqui inter om̃s: qͥd dicent: magnificauit añs face¬

Expanded text:
conversione, os nostrum repletum est gaudio, non mundi, sed redempinquinat. De quo in Evangelio Dominus dicit: Quod procedit de ore, inquinat hominem : non de ore carnis, sed de ore cordis. Non enim sinominas furta et alia mala, immundus es, sed dum cogitas, etiamsi sileas. Et ne quis illud acciperet de ore corporis, ibidem Domins malae Cassiod., Aug. Os ergo cordis est, ubi gaudia primum concipiuntur, quae post officio linguae erumpunt. Et lingua nostra, scilicet corporis, repleta est exsultatione, vel potius de lingua interiori, quae intus clamat ad Dominum, accipiendum est, qua Moses tacens clamabat ; gura praeteriti futura se cogitare ostendat, ait VERS. am de futuro est. Unde etiam et post, ut haec fiant, orat cum ait: Converte, Domine, captivitatem nostram. Quasi dicat: Quando fiet conversio, tunc dicent inter gentes: Hoc fit cum de toto orbe ad Ecclesiam curritur. Non ait: Dicent gentes, quia non omnes credent, sed aliqui inter omnes. Quid dicent? Magnificavit Dominus face
Abbreviated transcription (Latin):
apłi sunt extussoꝵ filii. qui manu dei missi sunt usq ad fines
terre. et est sensus littetȩ. quasi quomodo collecti filii sunt. E cce
quia sicut sagite sunt inmanu alicuius potentis hominis ut ea
sunt missi a manu dei. et Beatus uir est ille qui impleuit de¬
p̃dicauerunt. funde ergo quod portas et sic fies capax ad id qd̃
non habes. et uere beatus est qui implet. quia non confundetiu
cum loquetur in porta. id est in xp̃o inimicis suis. quia non eru¬
bescit qui in xp̃o loquitur. et euis honorem querit non suum.

Expanded text:
manu Dei sunt missi, usque ad fines manu Dei sunt missi, usque ad fines terrae. Et est sensus litterae. Quasi dicat: quomodo collecti sunt filii? ecce, quia, sicut sagittae sunt in manu alicujus potentis hominis, ut eas sunt missi a manu Dei. Et, VERS. praedicaverunt. Funde ergo quod portas, et sic fies capax ad id quod non habes. Et vere beatus est qui implet, quia non confundetur cum loquetur in porta, id est in Christo, inimicis suis quia non erubescit qui in Christo loquitur, et ejus honorem quaerit, non suum.
Abbreviated transcription (Latin):
intus latebat clausum. Propħe ergo clausa continentes sacramen¬
ta excussi sunt a p̃dicatorib accedente eoꝵ diligentia et dño aꝑi¬
ente. et quȩ abscondita erant ꝓdierunt aꝑta. sicut illud ysaie ob¬
scurum erat. E ognouit bos possessorem suũ et asinus p̃sepe dñi fui
isrł autem me non cognouit. hoc in uolutũ aliquis p̃dicator excu¬
tiens dixte. Uenit bos criturans de gente uideoꝵ. qa inde tritu¬
rantes apłi. Om̃is enim qui p̃dicat uerbum dei. monet obiurgat.
terret. triturat aream. et bouis implet officium. Asinus uero est
popłs ueniens de gentib. ut insideat ei xp̃c. significatus in cuan¬
głio. ꝑ pullũ asine cui nullus insederat. quia ad eum nec lex mis¬
sa nec ꝓpħa. Utriq popło xp̃c est in presepi. id est utriq cib
est in altari. Ecce qualiter illud inuolutũ excussum est. ideoq ꝓ¬
phete dicuntur excussi. quib excussis generati sunt apłi. et ita

Expanded text:
intus latebat clausum. Prophetae ergo clausa continentes sacramenintus latebat clausum. Prophetae ergo clausa continentes sacramenta, excussi sunt a praedicatoribus, accedente eorum diligentia et Domino aperiente, et quae abscondita erant, prodierunt aperta sicut illud Isaiae. Obscurum erat: Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui; Israel autem me non cognovit . Hoc involutum aliquis praedicator excutiens dixit: Venit bos triturans de gente Judaeorum, quia inde triturantes apostoli; omnis enim qui praedicat verbum Dei, monet, objurgat, terret, triturat aream, bovis implet officium. Asinus vero est populus veniens de gentibus, ut insidat ei Christus, significatus in Evangelio per pullum asinae, cui nullus insederat , quia ad eum nec lex missa, nec propheta. Utrique populo Christus est in praesepi, utrique cibus est in altari. Ecce qualiter illud involutum excussum est. Ideoque prophetae dicuntur excussi, quibus excussis generati sunt apostoli. Vel ita
Abbreviated transcription (Latin):
quia missi. asimili sagittatũ. Uel excussi dicuntur apłi. quia ipsi
sunt quib dictũ est a dño. tum exieritis de cuutate in qua non
audient uos: excutite puluerem de pedib ur̃is. S dicet aliquis
quod ꝓpter hoc uidentur dicendi excutientes. non excussi. et scd̾m
hoc melius ileberet dici. filii excutientiũ quam excussoꝵ. Ad quod
respondemus. quod ꝓpter hoc bene possunt dici excutientes Uerũ
quod et excutitur ut pulius excussum dicitur. et unde: excutitur
aliquid ut uestis. et scđm hoc bene dicuntur apłi excussi. Uel po¬
tius alia sententia est hic: quã pret̾mittere minime debemꝰ. Ideo
em̃ forte obscurius positũ est. ut multos alios intellectus generet.
et ditiores discedant homines. quia clausum inuenerunt quod
multis modis aꝑiretur. quã si uno modo aꝑtum iuenirent. Sci¬
tur excussi. Exciiti enim aliquid dicitirr ut saccus: ut exeat quod

Expanded text:
quia missi a simili sagittarum. Vel excussi dicuntur apostoli quia ipsi quia missi a simili sagittarum. Vel excussi dicuntur apostoli quia ipsi sunt, quibus dictum est a Domino: Cum exieritis de civitate in qua non audierint vos, excutite pulverem de pedibus vestris . Sed dicet aliquis quod propter hoc videntur dicendi excutientes, non excussi, et secundum hoc melius deberent dici filii excutientium quam filii excussorum. Ad quod respondemus, quod propter hoc bene possunt dici excutientes. Verum et quod excutitur, ut pulvis, excussum dicitur, et unde excutitur aliquid ut vestis, et secundum hoc bene dicuntur apostoli excussi. Vel potius alia sententia est hic, quam praetermittere minime debemus. Ideo enim forte obscurius positum est, ut multos intellectus generet, et discedant ditiores homines, quia clausum invenerunt, quod multis modis aperiretur, quam si uno modo apertum invenirent. Scintur excussi. Excuti enim aliquid dicitur, ut saccus, ut exeat quod
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut sagittȩ et cet̾a. Uel ita. ecce hereditas. quasi dicet. qui sunt
dilecti. ecce hereditas dñi. scilicet filii renati ex aqua et spũ scõ.
Isti sunt hereditã qͥ tales st̃ meices fructus uentris. id est sunt mer¬
ces reddita homini xp̃o. qui est fructus uteri uirginalis. quia eos
acquisiuit. ꝑ obedientiã passionis: Unde. postula a me et dabo tͥ
gentes hereditatẽ tuam. et nota quod scdm hanc lectionem ẽ hic
hereditas: ꝑ sagittas. quia sagitte in manu potentis sunt. excusse.
id est apłi excusti ꝑmanum xp̃i. usq ad fines terrȩ ierunt. quia po E¬
cens dñs dum fortiter de arcu sacre scripturȩ sagitas extussit. usq
ad fines terre ꝑuenetunt ille excussȩ. Apłi autem dicuntur sagitte.
quia sunt missi adño uelud sagitte celeriter omia transeuntes et
sine errore ferientes. sicut sunt autẽ et filii excussoꝵ excussi. quom̾ et

Expanded text:
ilar., Cassiod. Vel ita, ecce haereditas. Quasi dicat: Qui sunt ilar., Cassiod. Vel ita, ecce haereditas. Quasi dicat: Qui sunt dilecti? Ecce haereditas Domini, scilicet filii, renati ex aqua et Spiritu sancto, isti sunt haereditas. Qui tales sunt, merces fructus ventris, id est sunt merces reddita homini Christo, qui est fructus uteri virginalis, qui eos acquisivit per obedientiam passionis. Unde: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem . Aug.. Et nota quod secundum hanc lectionem est hic as, quia sagittae in manu potentis, sunt excussae, id est apostoli excussi per manum Christi, usque ad fines terrae ierunt, quia potens Dominus, dum fortiter de arcu sacrae Scripturae sagittas excussit, usque ad fines terrae pervenerunt illae excussae. Apostoli autem dicuntur sagittae, quia sunt missi a Domino, velut sagittae celeriter omnia transeuntes, et sine errore ferientes. Sic sunt autem et filii excussorum excussi, quomodo et
Abbreviated transcription (Latin):
Cum dederit somnũ. id est mortem tẽporalem in qua est secura pau¬
istis qͥd erit. eccr his erit cunc hereditas dm̃i. Que est illa heredi¬
tas: E ice merces. ul est uita etna. Attendit: quod ait fructus uentͥs
N on om̃s filii eccłie quȩ quasi quedam mulier: in dolore pactu¬
rit. sunt fructus uentris. s soli boni. Uenter enm eccłie ut eua m
doloꝵ parturit filios bonos et malos. ut rebecca geminos inter
se discidentes utero gestabat. quos cum partus apparuisset dis¬
creuit. et diletit iacob. Ita et eccłia in cuius fignra dictũ est euȩ.
in dolore paries filios. bonos parit et malos. Unde apłc. filioli
mei quos iterũ parturio. ħom uero sunt fructus uentris. ut ia¬
cob dilectus matri. hoꝵ est autẽ merces: surgere post sessionem le¬
tari post panem doleris. Modo ergo dolor et gemitus est tis sed
in resurrectione hereditas tunc apparebit partus eccłie. tunc
uidebitur qui sint. S ꝑ quid adquisiti sint hii filii: ꝑ sagittas q

Expanded text:
Cum dederit somnum, id est mortem temporalem, in qua est secura pauistis quid erit? Ecce his erit tunc haereditas Domini. Quae est illa haereditas? ecce, merces, id est vita aeterna. Attende quod ait, fructus ventris. Non omnes filii Ecclesiae, quae quasi quaedam mulier, in dolore parturit, sunt fructus ventris, sed soli boni. Venter enim Ecclesiae, ut Eva, in dolore parturit filios bonos et malos, ut Rebecca geminos inter se dissidentes utero gestabat , quos cum partus apparuisset, discernit et dilexit Jacob. Ita et Ecclesia in cujus figura dictum est: In dolore paries filios , bonos parit et malos. Unde Apostolus: Filioli mei, quos iterum parturio . Boni vero sunt fructus ventris, ut Jacob dilectus matri, horum est merces, surgere post sessionem; laetari post panem doloris. Modo ergo dolor et gemitus est eis; sed in resurrectione haereditas tunc apparebit partus Ecclesiae, tunc videbitur qui sint, sed per quid acquisiti sunt hi filii? per sagittas, q
Abbreviated transcription (Latin):
erit reccis corde: Ecce pax erit suꝑ isrł. Uno uerbo om̃ia bona
dicio. Uno enĩ nomine quod est pax patria. hereditas dicit᷑.
quȩ est xp̃c. Ipse enim est paxnr̃a. qui fecit utraq unũ qui
pacem suꝑ pacem dabit nobis:¬

Expanded text:
 Sed quid erit rectis corde? ecce, pax erit super Israel uno verbo omnia bona  Sed quid erit rectis corde? ecce, pax erit super Israel uno verbo omnia bona dicit. Uno enim nomine quod est pax, patria haereditas dicitur, quae est Christus. Ipse enim est pax nostra, qui fecit utraque unum , qui pacem super pacem dabit nobis
Abbreviated transcription (Latin):
lationũ ad tempus ẽẽ. et id eo patienter ferant. Si enim sic semꝑ ẽẽ
iuderent: desererent iustitiam. S ideo non deficiunt. quia sciunt
tepus futurum. quo xp̃c in claritate sua apparens congregabit
ante se om̃s gentes. et diuidet eas sicut pastor diuidit hedos ab
ouib. ouesq ponet a dextris. hedos autẽ a sinistris. B ene fac.
Scd̾a pars ubi confirmato popło precatur quod scit futurũ. scili¬
cet ut bonis. ꝓspitas. malis undicta ueniat. quasi dicet. et quia
sic placet eis deus ꝑ omnia. bene fae domine bonis oꝑe. Gret
tis corde. qui noluntt ꝑire. s sequi.. Declinantes. a uissis¬
uerunt. adducet dico in obligationes culpe et penȩ. Iniquitas
enĩ obligat eos malis: nec sinit liberos. ł cce ꝑari sententia ꝑe¬
unt qui declinant uissa pͥncipis. et qui alios oꝑari uelle ma¬
la contendunt. id est deficientes. cum cogentib deficere. S qͥd

Expanded text:
lationum ad tempus esse, et ideo patienter ferant. Si enim sic semper esse lationum ad tempus esse, et ideo patienter ferant. Si enim sic semper esse videretur, desererent justitiam; sed ideo non deficiunt, quia sciunt tempus futurum quo Christus in claritate sua apparens, congregabit ante se omnes gentes, et dividet eas, sicut pastor dividit haedos ab ovibus; ovesque ponet a dextris, haedos autem a sinistris . da pars, ubi, confirmato populo, precatur quod scit futurum, scilicet ut bonis prosperitas, malis vindicta veniat. Quasi dicat: Et quia sic placet eis Deus per omnia, benefac, Domine, rectis opere, et rectis corde, qui nolunt perire, sed sequi. VERS. verunt. Adducet dico, in obligationes culpae et poenae. Iniquitas enim obligat eos malis, nec sinit eos liberos. Ecce pari sententia pereunt, qui declinant jussa principis, et qui eos operari velle mala contendunt, id est deficientes cum cogentibus deficere. Aug.