comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mentum uetus: quia quod desig¬
nauit testamentũ uecus: hoc tes-¬
tamentum nouum exhibuit. Ut
enim pauca de multis loquar.
quid ẽ. qđ adam dormiente eua
ꝓducitur : nisi quod moriente
xp̃o eccłã formatur: Quid est qđ
ysaac ad immocdam ducit᷑. et
ligna portans arȩ suꝑ imponitur
& uiuit: nnsi quod redẽptor nr̃
ad passionem ductus. lignum sibi
crucis ipse portauit: & sic insacri¬
ficto ꝓ nob̾ ex humanitate est
mortuus. ut tamen in mortalis
maneret exdiuinitate: Quid est
quod homicida post mortẽ sũmi
pontificis absolutus ad t̾ram
propriam redit : nisi quod huma-¬
num genus quod peccando sibimet¬
ipsi mortem intulit. post mortem
ueri sacerdotis uidelicet redẽptoris
nri peccatorum suorum uinculis¬
ab foluitur. & ad paradisi possessionẽ
reparatur : Iuid est quod in tab̃nadõ
ꝓpiciatorium fieri iubetur suꝑ qđ
duo cherubin. unum ã summitate
una. & alterum a summitate altera
ex auro mundissimo ponuntur.

Expanded text:
mentum Vetus, quia quod desigmentum Vetus, quia quod designavit Testamentum Vetus, hoc Testamentum Novum exhibuit. Ut enim pauca de multis loquar, quid est quod Adam dormiente Eva producitur , nisi quod moriente Christo Ecclesia formatur? Quid est quod Isaac ad immolandum ducitur, et ligna portat, arae superimponitur et vivit , nisi quod Redemptor noster ad passionem ductus lignum sibi crucis ipse portavit? Et sic in sacrificio pro nobis ex humanitate est mortuus, ut tamen immortalis maneret ex divinitate. Quid est quod homicida post mortem summi pontificis absolutus ad terram propriam redit , nisi quod humanum genus quod peccando sibimetipsi mortem intulit, post mortem veri sacerdotis, videlicet Redemptoris nostri peccatorum suorum vinculis solvitur, et in paradisi possessione reparatur? Quid est quod in tabernaculo propitiatorium fieri jubetur , super quod duo cherubim, unum a summitate una, et alterum a summitate alia, ex auro mundissimo ponuntur
Abbreviated transcription (Latin):
& operib tenetur: cum paulus
dicit. Michi mundus crucifixus ẽ.
autem absit gloriarinisi incruce
ad etñam patriam tendimus scri¬
ptura sacra ꝑ quattuor suas facies
mare est. quȩ crucem annunciat
quia nos ad terram uiuentium
ligno portat. Nisi autem mari
scripturam sacram similẽ cerne¬
ret : ꝓpheta minime dixisset
Repleca est t̾ra scientia dñi. sicut
aquȩ maris operientis: Sequitu¬
Et una similitudo ipsarũ quatui¬
or. Et aspectus earum & opera.
quasi si sit rota in medio rotȩ:
Vna similitudo ipsarum est: quat¬
tuor: quia quod predicat lex.
Quod denunciant ꝓphetȩ: hoc
exhibet euuangłim. Quod exhibuit
euuangłium hoc p̾dicauerunt
apłi ꝑ mundum. Una ergo est
similitudo ipsarum quat tuor
quia diuna eloquia. & si tempo¬
rib distincta sunt : tam̃ sensib
unita . Et aspectus earũ & opera.
quasi si sit rota in medio rotaȩ
Rota intra rotam est testamentũ
nouum sicut diximus intratesta-¬

Expanded text:
et operibus tenetur, cum Paulus et operibus tenetur, cum Paulus dicit: Mihi mundus crucifixus est, autem absit gloriari nisi in crucad aeternam patriam tendimus Scriptura sacra per quatuor suas facies mare est. Quae crucem annuntiat, quia nos ad terram viventium ligno portat. Nisi autem mari Scripturam sacram similem cerneret propheta, minime dixisset: Repleta est terra scientia Domini, sicut aquae maris operientis . Sequituilitudo ipsarum quatuor, et aspectus earum et opera, quasi si sit rota in medio rotae. 14. Una similitudo ipsarum est quatuor, quia quod praedicat lex, quod denuntiant prophetae, hoc exhibet Evangelium; quod exhibuit Evangelium, hoc praedicaverunt apostoli per mundum. Una ergo est similitudo ipsarum quatuor, quia divina eloquia etsi temporibus distincta, sunt tamen sensibus unita. 15. Et aspectus earum et opera, quasi si sit rota in medio rotae. Rota intra rotam est Testamentum Novum, sicut diximus, intra Testa
Abbreviated transcription (Latin):
tus rotarum & opus earũ quasi
uisio maris. Rectȩ sacra eloquia
uisioni maris similia narrant᷑
quia in eis magna sunt uolumi¬
na sententiarum cũ cumulis
sensuum Nec inmerito maris
similis scriptura sacra dicitur:
quia firmantur in ea sententrae
loqutionis sacramento baptis¬
matis Uel celte considerandũ:
est quia nauib in mari nauiga¬
mus : cum ad desideratas terras
tendimus Nobis autem quid
est in desiderio: nisi illa terra
de qua scriptum est: Portio
ligno autem ut dixi euehit᷑ : qui
matre transit: Et scimus quia
scriptura sacralignum crucis sẽꝑ
ꝑlegem nob p̃nunciat. cum dicit
Maledictus omnis qui pepẽdet
in lignro Iuod de redemptore nr̃o¬
dictum paulus attestatur: dicens.
factus ꝓ nob maledictum: Per pro¬
Et rursum: Mittamus lignũ in
panem eius: Per euuangelium
uero lignum crucis aꝑte ostendit᷑:
ubi ipsa dnĩ passio quȩ ꝓphecata
est de claratur. ꝑ.apostolos autem
hec eadem crus etiam in uerbis

Expanded text:
tus rotarum et opus earum quasi tus rotarum et opus earum quasi visio maris. » Recte sacra eloquia visioni maris similia narrantur quia in eis magna sunt flumina sententiarum, cumuli sensuum. Nec immerito mari similis Scriptura sacra dicitur, quia firmantur in ea sententiae locutionis sacramento baptismatis. Vel certe considerandum est, quia navibus in mare navigamus, cum ad desideratas terras tendimus. Nobis autem quid est in desiderio nisi illa terra, de qua scriptum est: « Portio Ligno autem, ut dixi, evehitur, qui mare transit, et scimus quia Scriptura sacra lignum crucis per legem nobis praenuntiat, cum dicit: « Maledictus omnis qui pendet in ligno . » Quod Redemptori nostro Paulus attestatFactus pro nobis maledictum . Per progno . Et rursum: Mittamus lignum in panem ejus . Per Evangelium vero lignum crucis aperte ostenditur, ubi ipsa Domini passio quae prophetata est declaratur. Per apostolos autem haec eadem crux etiam in verbis
Abbreviated transcription (Latin):
quattuor facies habere describiꝰt᷑.
quia scriptura sacra ꝑutraq te¬
stamenta in quattuor partib
est distincta Uetus & enim tes¬
tamentum in lege & prophetia
nouum uero in euuangeliis atq¬
in apostolorum actib & dictis ẽ.
Scitur autem quia ubi faciem
intendimus ibi quod necesse est
uidemus Rota ergo quattuor ha¬
bet facies quia prius resecanda
mala in populis uidit ꝑlegen:
post modum uidit ꝑ propħas
subtiliꝰ uero ꝑ euuangelium: ad¬
ad extremum aut̃ ꝑ apostolos
ea quȩ inculpis hominum rese-¬
carentur aspexit Potest quoq
intelligi quod quat tuor facies
rota habẽt. alit̃ ꝓpt̃ hoc quod scri¬
ptura sacra ꝑ gratiam p̃dicationis
extensa in quattuor mundi par¬
tib innotuit Onde & bene eadẽ
rota una prius iuxta animalia
apparuisse & postmodum qͣttuor
facies habuisse describitur: qr
nisilex euuangelio concordaret
inquattuor mundi partib ñ
ignotesceret: Sequituꝵ Et aspec¬

Expanded text:
quatuor facies habere describitur, quatuor facies habere describitur, quia Scriptura sacra per utraque Testamenta in quatuor partibus est distincta. Vetus etenim Testamentum in lege et prophetis, Novum vero in Evangeliis atque apostolorum Actibus et dictis. Scimus autem quia ubi faciem intendimus, ibi quod necesse est videmus. Rota ergo quatuor habet facies, quia prius resecanda mala in populis vidit per legem, postmodum vidit per prophetas, subtilius vero per Evangelium, ad extremum autem ea quae in culpis hominum resecarentur aspexit. Potest quoque intelligi, quod quatuor facies rota habebat, propter hoc quod Scriptura sacra per gratiam praedicationis extensa in quatuor mundi partes innotuit. Unde et bene eadem rota una prius juxta animalia apparuisse, et postmodum quatuor facies habuisse describitur, quia nisi lex Evangelio concordaret in quatuor mundi partibus, non innotesceret. « Et aspec
Abbreviated transcription (Latin):
Post animalias rota describit᷑
quia electorum multi apudom-¬
nipotentẽ dm̃m ꝑfecti & ante
legem fuerunt: Sin uͦ ammalia
solos ut diximus euuangłistas
debemus accipere : est ad huc
altud quod considerare debeamꝰ:
Videbat enim sc̃s ꝓpha : quia
hec ipsa uerba quȩ obscuritatib
obuoluta ꝓferebat: non iuidaico
populo sed gentib panderent᷑
Nobis igitur loquens priꝰ animalia
& post rotam describere debu-¬
it quia nos ad fidem dño lar
legem didicimus Ubi uero uel
qualis rota apparuerit adiungit
bens quattuor facies Obi adhuc¬
& opus earum : quasi uisio maris.
Et una similitudo ipsarũ qͣttuor
Et aspectus earum & opera.: qͣsi¬
si sit rota in medio rote Quid ẽ.¬
hoc quod cũ una rota diceret᷑
paulo post adiungitur quasi si
sit rota in medio rõtȩ : ͥ nisi qđ
in testamenti ueteris littera.
testamentum nouum latuit.
ꝑ allegoriam: Unde & rota eadẽ
quȩ uixta animalia appartut

Expanded text:
Post animalia ergo rota describitur, Post animalia ergo rota describitur, quia electorum multi apud omnipotentem Dominum perfecti et ante legem fuerunt. Sin vero animalia solos, ut diximus, Evangelistas debemus accipere, est adhuc aliud quod considerare debeamus. Videbat enim sanctus propheta quia haec ipsa verba quae obscuritatibus obvoluta proferebat, non Judaico populo, sed gentibus panderentur. Nobis igitur loquens prius animalia et post rotam describere debuit, quia nos ad fidem Domino lalegem didicimus. Ubi vero, vel qualis rota apparuerit, adjungit bens quattuor facies et aet opus earum quasi visio maris et una similitudo ipsarum quattuor et aspectus earum et opera quasi sit rota in medio rotae pehoc, quod cum una rota diceretur, paulo post adjungitur, Quasi si sit rota in medio rotae, nisi quod in Testamenti Veteris littera Testamentum Novum latuit per allegoriam? Unde et rota eadem quae juxta animalia apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
testamentum uetus p̃cellit: tanto
& p̃dicatores eiꝰ in descriptione
ꝓphetica preferridebuerunt
Quantus sit adhuc aliud: quod
descriptione considerari debeat
Quia ꝓpheciȩ sp̃ẽ. sic in t̾ra semet¬
ipsum anteriora & posteriora si¬
mul colligit: ut hec simul ꝓpħȩ
lingua ꝓferre non possit : sed
ampla quȩ uidet disꝑcitis ser¬
monib emanat: & nunc ulti-¬
ma post prima nunc uͦ prima
post ultima loquitur Vnde
iezechiel ꝓpħa sub figura sc̃ȩ
uniuersalis eccłȩ & euangłista-¬
rum głam ꝑ quattuor animaliũ
similitudinem uidit & tamen
repente illa subiungit que an¬
teriorib temporib gesta sunt :
ut patent̃ indicet simulse ui¬
disse quod carnis lingua non
sufficeret simul dicere Quia uero
ꝑ quat tuor animalia etiam per-¬
fectos omneᷤ significare diximus :
consideran dumquoq: ẽ quosdã
scõrum & ante legem fuisse qui
naturali lege districte tuuereNT
& ommpotenti dño placerent

Expanded text:
Testamentum Vetus praecellit, tanto Testamentum Vetus praecellit, tanto et praedicatores ejus in descriptione prophetica praeferri debuerunt. 11. Quamvis sit adhuc aliud quod in hac descriptione considerari debeat, quia prophetiae spiritus sic intra semetipsum anteriora et posteriora simul colligit, ut haec simul prophetae lingua proferre non possit. Sed ampla quae videt de dispertitis sermonibus emanat, et nunc ultima post prima, nunc vero prima post ultima loquitur. Unde Ezechiel propheta sub figura sanctae universalis Ecclesiae, et evangelistarum gloriam per quatuor animalium similitudinem videt, et tamen repente illa subjungit, quae anterioribus temporibus gesta sunt, ut patenter indicet simul se vidisse quod carnis lingua non sufficeret simul dicere. Quia vero per quatuor animalia etiam perfectos omnes significari diximus, considerandum quoque est quosdam sanctorum et ante legem fuisse, qui naturali lege districte viverent, et omnipotenti Domino placerent.
Abbreviated transcription (Latin):
nis accipitur. itahic ꝑ rotam
ipsa sacra scriptura signatur: Pro¬
pheta igitur dum scã animalia
uideret: adiunxit Cumq aspi-¬
rem animalia: apparuit rota
una suꝑ terram: Qua in re que¬
rencdum est cum inferiꝰ rote des¬
cribantur : cur una rota prius
aparuisse dicitur: nisi quia anti¬
quo populo uetus solummodo
testamentum est. quod aderudi¬
endam mentem illiꝰ quasi rota
uolueretur. Bene autem rota
eadem suꝑ terram apparuisse
dicit᷑. Peccanti enim homini dic¬
tum est : terraes & interram
ibis: Rota ergo suꝑ terram appa¬
ruit: quia deus omp̃s legem suꝑ
corda peccantium dedit Sed qr
hec pennata animalia. sanctos
ut diximus euuangłistas disig-¬
nant: quomodo priꝰ ammalia
& post modum rota una aspicit᷑
cum ante testamentum uetꝰ fue¬
rit & post modum scĩ euangłiste
secuti sunt: Sed intelligere in his
possumus: quod illi priꝰ a ꝓpheta
uisi sunt. qui merito transcendinT
Nam quando scm̃ euuangłium

Expanded text:
nis accipitur; ita hic per rotam nis accipitur; ita hic per rotam ipsa sacra Scriptura signatur. Prophvideret, adjunxit: Cumque aspicerem animalia, apparuit rota una super terram. Qua in re quaerendum est, cum inferius rotae describantur, cur una rota prius apparuisse dicitur, nisi quia antiquo populo vetus solummodo Testamentum datum est, quod ad erudiendam mentem illius quasi rota volveretur? Bene autem rota eadem super terram apparuisse dicitur, peccanti autem enim homini dictum est: « Terra es, et in terram ibis . » Rota autem super terram apparuit, quia Deus omnipotens legem super corda peccantium dedit. Sed quia haec pennata animalia sanctos, ut diximus, evangelistas designant, quomodo prius animalia, et postmodum rota una aspicitur, dum ante testamentum vetus fuerit, et postmodum sancti evangelistae secuti sunt? Sed intelligere in his possumus, quod illi prius a propheta visi sunt, qui merito transcendunt. Nam quanto S. Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
canticum nouum Seyphi auĩt
uino repleri solent: Iuidergo
mentes auditiorum nisi seyphi
sunt: quȩ sanctis p̃dicationib
uino scientiȩ replentur ꝰ Speru¬
la autem quid est aliud nisiuo¬
lubilitas p̾dicationis: Spera aũt¬
autem ex omni parte uoluitur.
Et p̃dicatio quȩ nec aduersitate
retineri potest nec ꝓsperaͥtatib
eleuatur. Spera est: quȩ inter
aduersa fortis & inter ꝓspera
humilis : nec timoris habet an¬
gulum. nec eleuationis. Incur-¬
su ergo suo fegi non ualet: quia
ꝑcuncta uolubiliter trahitur
Ut autem hoc quod exempli caui¬
sa ꝓtulimus exequam ur bene
post calamos. serphos & sperulaᷤᷤ
in eandelabro lilia describunt᷑.
quia post eam quam diximus
p̃dicationis gratiam atq uolu¬
bilitatem illa uirens patria seqͥtꝰ
que animab scĩs idem floribus
uernat et̃nis Sperulȩ ergo ad
laborem ꝑtinent: lilia ad retri-¬
butionem: Itaq sicut apud mo-¬
ssen sperula doctrina p̃dicatio¬

Expanded text:
canticum novum. Scyphi autem canticum novum. Scyphi autem vino repleri solent. Quid ergo mentes auditorum nisi scyphi sunt, quae a sanctis praedicatoribus vino scientiae replentur? Sphaerula autem quid est aliud nisi volubilitas praedicationis? Sphera enim ex omni parte volvitur. Et praedicatio, quae nec adversitate retineri potest, nec prosperitatibus elevatur, sphaera est, quia est et inter adversa fortis, et inter prospera humilis, nec timoris habet angulum, nec elationis. In cursu ergo suo figi non valet, quia per cuncta se volubiliter trahit. 9. Ut autem hoc quod exempli causa protulimus exsequamur, bene post calamos, scyphos et sphaerulas, in candelabro lilia describuntur, quia post eam quam diximus praedicationis gratiam atque volubilitatem, illa virens patria sequitur, quae animabus sanctis, id est floribus vernat aeternis. Sphaerulae ergo ad laborem pertinent, lilia ad retributionem. Itaque sicut apud Moysen sphaerula, doctrina praedicatio
Abbreviated transcription (Latin):
quia a redemptore nr̃o ꝓpin¬
qui steterunt : quasi pectus
capiti in heserunt. Quos quia
martires sunt secuti : quasi con¬
iuncta brachia pectori fuerunt
Iuibus dum pastores & doctores
subiuncti sunt : ꝑ bona opera
manus brachia̾s inheserunt:
hbe uero omne corpus redẽptoris
nr̃i quotidie ꝑ nexus &e coniun-¬
cciones sumministratur in cęlo.
quia cum adeum illuctȩ alecte
animȩ ducuntur. ei sua membra
colligantur: De quo benedicit᷑:
subministratum & construetum
crescit inaugmentum dĩ : quia
deus omp̃s redemptor nr̃ : qui
in se quo ꝓficiat non habet: ad¬
huc ꝑ membra sua quotidie au¬
ꝯmentum habet Vnde rursus
scriptum est Donec occurramus
in mensuram ȩtatis plenitudinis
xp̃i. Hastile uero eiusdem cande¬
labri. ipsa eccłia debet intelligi.
que corpus eius est: quia inter
toc aduersa. libera stat Cala mi
autem qui de hastili. ꝓdeunt.
p̃dicatores sunt: qui dulcẽ sonũ
in mundo ediderunt: uidelicet

Expanded text:
qui Redemptori nostro propinqui Redemptori nostro propinqui steterunt, quasi pectus capiti inhaeserunt. Quos quia martyres sunt secuti, quasi conjuncta brachia pectori fuerunt. Quibus dum pastores et doctores subjuncti sunt per bona opera, manus brachiis inhaeserunt. Hoc vero omne corpus Redemptoris nostri quotidie per nexus et conjunctiones subministratur in coelo, quia cum ad eum illuc electae animae ducuntur, ei sua membra colligantur, de quo bene dicitur: Subministratum et constructum crescit in augmentum Dei, quia Deus omnipotens Redemptor noster, qui in se quo proficiat non habet, adhuc per membra sua quotidie augmentum habet. Unde rursus scriptum est: Donec occurramus in mensuram aetatis plenitudinis Christi . Hastile vero ejusdem candelabri ipsa Ecclesia debet intelligi, quae corpus ejus est, quia inter tot adversa liber stat. Calami autem qui de hastili prodeunt, praedicatores sunt, qui dulcem sonum in mundo ediderunt, videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
noster qui ex conceptione & na-¬
tiuitate ꝑfectus deus & homo
extitit : passionum dolores ꝑtu¬
lit : & sic ad resurrectionis gloriã
ꝑuenit Ex auro ergo mundissi-
mo candelabrum fuit : quia &
peccatum non habuit: & tam̃
eius corpus ꝑ passiones & contu¬
melias : ad immortalitatẽ ꝓfecit
quo ꝑcussionibus potuisset pro¬
ficere. omnino non habuit In
membris autem suis quȩ nos
sumus: quotidie ꝑcussionibus
ꝓficit: quia dum nos tundimur
& afficimur. ut eiꝰ corpus ẽẽ mere¬
amur: iose ꝓficit de cuiꝰ corpore
scriptum est. Ex quo totũ corpus
ꝑnexum & conuinctiones ẽ. sub¬
ministratum : & constructum:
crescit in augmentum dĩ Corpꝰ
quippe illius : nos omnes sumus.
Pnexus uero & conuinctiones cor¬
pus ligatur: quia dum capiti
pectus dum pectoribra chia. dũ
brachiis manus. digiti manib
sunt conuincti ac membracetera
membris coherent : corpꝰ omne
ꝑficitur Sic & sancti apostoli

Expanded text:
noster, qui ex conceptione et nanoster, qui ex conceptione et nativitate perfectus Deus et homo exstitit, passionum ictus pertulit, et sic ad resurrectionis gloriam pervenit. Ex auro ergo mundissimo ductile candelabrum fuit, quia et peccatum non habuit, et tamen ejus corpus per passionis contumelias ad immortalitatem profecit. quo percussionibus potuisset proficere, omnino non habuit. In membris autem suis, quae nos sumus, quotidie percussionibus proficit, quia dum nos tundimur et afficimur, ut ejus corpus esse mereamur, ipse proficit, de cujus corpore scriptum est: Ex quo totum corpus per nexus, et conjunctiones subministratum et constructum crescit in augmentum Dei . Corpus quippe illius nos omnes sumus, per nexus vero et conjunctiones corpus ligatur; quia dum capiti pectus, dum pectori brachia, dum brachiis manus, digiti manibus sunt conjuncti, et membra caetera membris inhaerent, corpus omne perficitur; sic sancti apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
inuinum uercit: quando ipsa
historia ꝑ allegorie misterium.
in spiritualem nobis intelligen¬
tiam cõmutatur: Rota ergo
quasi ꝑ t̾ram trahitur. quia
paruulus humili sermone
concordat. Et camen magnis
spũalia infundens. quasi cir¬
culum in altum leuat. Ainde
sursum erigitur: unde t̃ram
tangere paulo. ante uidebat᷑.
Iiua uero undiq edificat :
quasi ꝑ circulum rotacurrit
Unde & in lege scriptum est.
facies candelabrum ductile
de auro mundissimo: hastile
eius. & calamos. scyphos. & spe¬
rulas: ac lilia ex ipso ꝓcedentia
Quis in candelabro nisi redẽp¬
tor humani generis designat᷑.:
qui in natura humanitatis
inflilsic lumine diuinitatis.
ut mundi candelabrum fieset:
quatinus in eius lumine omĩs
peccator in quib iaceret tene¬
bris uideret : qui pro eo quod
nrãm naturam sine culpa
suscepit : candelabrũ taber¬
naculi ex auro mundissimo fieri
iubet. Nuctile autem feriendo
ꝓducitur : quia & redemptor

Expanded text:
nobis in vinum vertit, quando ipsa nobis in vinum vertit, quando ipsa historia per allegoriae mysterium in spiritalem nobis intelligentiam commutatur. Rota ergo quasi per terram trahitur, quia parvulis humili sermone concordat, et tamen magnis spiritalia infundens, quasi circulum in altum levat; et inde sursum erigitur, unde terram tangere paulo ante videbatur. 8. Quia vero undique aedificat, quasi per circulum rota currit. Unde et in lege scriptum est: facies et candelabrum ductile de auro mundissimo hastile eius et calamos scyphos et spherulas ac lilia ex ipso procedentia Quis in candelabro, nisi Redemptor humani generis designatur? Qui in natura humanitatis infulsit lumen divinitatis, ut mundi candelabrum fieret, quatenus in ejus lumine omnis peccator, in quibus jaceret tenebris, videret. Qui pro eo quod nostram naturam sine culpa suscepit, candelabrum tabernaculi de auro purissimo fieri jubetur. Ductile autem feriendo producitur, quia et Redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
de rore cȩli accipimus . quoti
Cum uero bona opera etiam ꝑ.
corpus agimus : de terre pingue-¬
dine ditamur Qui est autem
quod esau tarde ad patrẽ redit :
nisi quod uidaicus populus ad
placendum dõ sero reuertitur:
cui& hoc in benedictione dicitꝰ :
lempus erit cum soluatur iugũ
de collo tuo: quia seruitute pec¬
catiaudaicus populus in fine
liberatur. sicut scriptum ẽ. Donec
plenitudo gentium intraret .¬
& sic omnis israhel saluus fieret.
uem non paruu lorum ipsa
euuangłica historia in miraculi
operatione reficiat : quod rdir¬
rias uacuas dñs aqua impleri
p̃cepit. eandemq aquam ꝓtinꝰ
inuinum uertit: Sed cum hec
uigilantiores in genio audiunt:¬
& sacram historiam credendo
uenerantur : & quid interius
mnuat requirunt Qui enĩ mu-¬
tare aquam in uinum potuit :
etiam uacuas hydrias ualuit
uino statim replere: Sed impleri
hydrias aqua uibet: quia priꝰ
ꝑ sacre lectionis historiam corda
nrã replenda sunt Et aquam

Expanded text:
de rore coeli accipimus, quotiesde rore coeli accipimus, quotiesCum vero bona opera etiam per corpus agimus, de terrae pinguedine ditamur. Quid est autem quod Esau tarde ad patrem redit, nisi quod Judaicus populus ad placandum Dominum sero revertitur? Cui et hoc in benedictione dicitur: Tempusque erit cum solvatur jugum de collo tuo, quia a servitute peccati Judaicus populus in fine liberatur, sicut scriptum est: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret . 7. Quem non parvulorum ipsa evangelica historia in miraculi operatione reficiat, quod hydrias vacuas Dominus aqua impleri praecepit, eamdemque aquam protinus in vinum vertit ? Sed cum haec vigilantiores ingenio audiunt, et sacram historiam credendo venerantur, et quid interius innuat requirunt. Qui enim mutare aquam in vinum potuit, etiam vacuas hydrias valuit vino statim replere. Sed impleri hydrias aqua jubet, quia prius per sacrae lectionis historiam corda nostra replenda sunt. Et aquam
Abbreviated transcription (Latin):
opus misericordiȩ : quod more olei
refouet & lucet Aliter flos rosae.
quia mira est flagrantia. quȩ ru¬
tilat & redolet ex cruore marti¬
rii:. Aliter flos lilii: quia candida
uita carnis est. de incorruptio¬
ne uirginitas: Aliter flos uiolȩ:
quia magna est uirtus humiliũ
qui ex desiderio loca ultima tenẽ¬
ntes. se ꝑ humilitatem a terra
in altum non subletant: & celes¬
tis regni purpuram in mente
seruant: Alit̃ redolet spica cum
ad maturitatem ꝑducitur. quia
bonorum operum ꝑfectio ad saci-¬
etatem eorum qui ustitiã esuri-¬
unt p̃paratur Quia ergo gentibs
populus in electis suis ubiq per
mundum sparsus est: & ex eis uir-¬
tutib quas agit. om̃s qui intelli-¬
gunt odore bone opinionis replec
Dicatur recte Odor filii mei: sicut
odor agri pleni. Sed quia easdem
uirtutes ex semet ipso non habeNt.
adiungat cui benedixit dñs ds̃¬
pinguescit: recte illic additur
Det tibi dominus de rore cęli & de

Expanded text:
opus misericordiae quod more olei opus misericordiae quod more olei refovet et lucet; aliter flos rosae, quia mira est fragrantia quae rutilat et redolet ex cruore martyrum; aliter flos lilii, quia candida vita carnis est de incorruptione virginitatis; aliter flos violae, quia magna est virtus humilium, qui ex desiderio loca ultima tenentes, se per humilitatem a terra in altum non sublevant, et coelestis regni purpuram in mente servant; aliter redolet spica, cum ad maturitatem perducitur, quia bonorum operum perfectio ad satietatem eorum qui justitiam esuriunt praeparatur. Quia ergo gentilis populus in electis suis ubique per mundum sparsus est, et ex eis virtutibus quas agit omnes qui intelligunt odore bonae opinionis replet, dicatur recte: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni. Sed quia easdem virtutes ex semetipso non habet, adjungat: Cui benedixit Dominuspinguescit, recte illic additur: Det tibi Dominus de rore coeli, et d
Abbreviated transcription (Latin):
Quia illa gentilis populus p̃cepta
tenet in mente: quȩ uidaicus po-¬
pulus habere non potuit. dũ solũ
in eis litteram atcendit Et qͥd
est. quod ysaac eundem filium
nescit quem benedicit: nisi hoc
quod de gentili populo dñs per
psalmistam dicit. Populus quem
non cognoui seruiuit michi ob
auditu auris obediuit michi.
Quid est quod p̃sentem ñ uidit.
& tamen quȩ ei infuturo ueniaN
tati gratiam prerogandam. eã
& in p̃senti ꝑ gr̃am non uidit. quia
tunc inerrore dereliquit. & tam̃
quia hanc quandoq collecturꝰ erat.
ꝑ benedictionis gratiam p̃uidit:
Onde & eidem iacob gentilis po-¬
puli figuram tenenti in benedicti¬
one dicitur Ecce odor filii mei:
ueritas dicit : ager est hic mundꝰ
Et quia gentilis populus ad fidẽ
ꝑductus. ꝑ electos suos inuniuer¬
so mundo uirtutib redolet: odor
filii odor est agri blem: Aliter
qui debriant mentes audientiũ:
Aliter flos oliuȩ: quia suaue est

Expanded text:
quia illa gentilis populus praecepta quia illa gentilis populus praecepta tenet in mente, quae Judaicus populus habere non potuit, dum solam in eis litteram attendit. Et quid est quod Isaac eumdem filium nescit quem benedicit, nisi hoc quod de gentili populo Dominus per Psalmistam dixit: Populus quem non cognovi, servivit mihi, ob auditum auris obedivit mihi ? Quid est quod praesentem non vidit, et tamen quae ei in futuro venianttati gratiam praerogandam, eam et in praesenti per gratiam non vidit, quia tunc in errore dereliquit, et tamen quia hanc quandoque collecturus erat, per benedictionis gratiam praevidit? Unde et eidem Jacob, gentilis populi figuram tenenti, in benedictione dicitur: Ecce odor filii mei sVeritas dicit, Ager est hic mundus , et quia gentilis populus ad fidem perductus per electos suos in universo mundo virtutibus redolet, odor filii odor est agri pleni. 4. Alicatorum quae debriant mentes audientium; aliter flos olivae, quia suave est
Abbreviated transcription (Latin):
iei popoli bona operatione pasci
desiderauit. Sed illo tardente mi¬
norem rebecca suppostut : quia
dum uidaicus populus bona
opera foras querte: gentilem po¬
pulum mater gr̃a instruxit: ut
omp̃i patri cibum honi operis
offerrec. Benedictionem maioriᷤ
fratris accepit. qui eosdem cybos
ex domesticis animalibus p̃buit.
quia gentilis populus placere
dõ de exterioribus sacrificiis non
querens. ꝑ uocem ꝓphetȩ dicit
Inme sunt deus uota tua quȩ
reddam: laudationes tibi Iuid
est quodisdem iacob. manus. ac
brachia. & collum. hedinis pelli-¬
b contexit: nisi quod hedus ꝓ
peccato offerri consueuit. Et gen¬
tilis populus carnis quidem in
se peccata mactauut. sed cooꝑtũ
se peccatis in carnalibus. confite¬
ri non erubuit : Quid ẽ. quod
uestimentis fratris maioris indu¬
itur : nisi quia sacrȩ scripturę
p̃ceptis quȩ maiori poprilo data
suerant. in bona operatione uestitꝰ ẽ
Et eis minor indomo utitur. que
mators foras extens intus reliqͥt.

Expanded text:
ici populi bona operatione pasci desideravit? Sed illo tardante, minorem Rebecca supposuit, quia dum Judaicus populus bona opera foris quaerit, gentilem populum mater gratia instruxit, ut omnipotenti patri cibum boni operis offerret, benedictionemque majoris fratris acciperet. Qui eosdem cibos ex domesticis animalibus praebuit, quia gentilis populus placere Deo de exterioribus sacrificiis 1214 non quaerens, per vocem Prophetae dicit: In me sunt, Deus, vota tua, quae reddam, laudationes tibi . Quid est quod idem Jacob manus ac brachia et collum haedinis pellibus texit, nisi quod haedus pro peccato offerri consuevit? Et gentilis populus carnis quidem in se peccata mactavit, sed coopertum se peccatis carnalibus confiteri non erubuit Quid est quod vestimentis fratris majoris induitur, nisi quod sacrae Scripturae praeceptis quae majori populo data fuerant in bona operatione vestitus est? Et eis minor in domo utitur, quae major foras exiens intus reliquit,
Abbreviated transcription (Latin):
tamento. & ammonendo rect̾a ẽ.
& ꝓmittendo alta : & minando
terribilis Hec nos fratres kmnĩ
hodierna die largiente dño dixis¬
se sufficiat: ut ad disseranda ea
quȩ subiuncta sunt ocio reparati
redeamus : in auctore omnium

Expanded text:
tamento 1224 et admonendo recta est, tamento 1224 et admonendo recta est, et promittendo alta, et minando terribilis. Haec nos, fratres charissimi, hodierna die largiente Domino, dixisse sufficiat, ut ad disserenda ea quae subjuncta sunt otio reparati redeamus, in auctore omnium
Abbreviated transcription (Latin):
portat:. Hoc ergo nos debemus exhi¬
bere ꝓximis: quod indignis
nob a creatore nr̃o conspicimꝰ
exhiberi Latitudo itaq & lon¬
gitudo ad staturam ꝑtinet: quia
ꝑ amorem mores dilatat ue fra-¬
terna mala caritas longanimit̃
portec: Sublimitas autem est:
et̾norum illa remuneratio p̃mi-¬
orum : de cuius immensitate dicit᷑.
Que nec oculus uidit: nec auris
audiuit. nec in cor hominis ascen¬
dit : quȩ p̃parauit deus diligen¬
tibus se: Habet ergo in sublimita¬
tate altitudinem : quia eterna
sanctorum gaudia nulla nunc
p̃ualent cogitatione penetrari.
Pfundum quoq est. illa in estima¬
bilis dampnatio suppliciorum.
que eos quos susceperit in imis
demergit: In quib sacra eloqͥa
horribilem aspectum habent.
quia in estimabilem terrorem
audientib incutiunt. cũ suppli¬
cia inferi loquuntur: Bene ergo
dicitur : statura quoq erat rotis
& altitudo. & horribilis aspectus
quia scriptura sacra. in utroq tes¬

Expanded text:
portat. Hoc ergo nos debemus exhiportat. Hoc ergo nos debemus exhibere proximis, quod indignis nobis a creatore nostro conspicimus exhiberi. Latitudo itaque et longitudo ad staturam pertinet, quia per amorem mores dilatat, ut fraterna mala charitas longanimiter portet. Sublimitas autem est aeternorum illa remuneratio praemiorum, de cujus immensitate dicitur: Quia nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Habet ergo in sublimitate altitudinem, quia aeterna 1223 sanctorum gaudia nulla nunc praevalent cogitatione penetrari. Profundum quoque est illa inaestimabilis damnatio suppliciorum, quae eos quos susceperit in ima demergit. In quibus sacra eloquia horribilem aspectum habent, quia inaestimabilem terrorem audientibus incutiunt, cum supplicia inferni loquuntur. Bene ergo dicitur: Statura quoque erat rotis, et altitudo, et horribilis aspectus, quia Scriptura sacra in utroque Tes
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i iħu xpi qui penas dabunt
in interitu et̃nas a facie dnĩ & ã
gloria uirtutis eius. Habet staturã
cum nos ammonet dicens: Videce
ne quis alicui malum pro malo
reddat: sed semꝑ quod bonum est
seccamini ininuicem & in omnes
Habet altitudinem : cum ꝓmittit
dicens: Si commorimur: & conui-¬
uemus. si sustinemus & conregna¬
bimus Et rursum Nonsunt
condigne passionec huiꝰ temporis
ad futuram gloriam que reuela¬
bitur in nobis: Habet horribilẽ
aspectum: cum minatur dicens:
Cerribilis quedam expectatio iu-¬
dicii & ignis emulatio: quȩ con¬
sumptura est aduersarior. Iui
rursus ait Horrendum ẽ. incide¬
re in manus dĩ uiuentis. Quȩ om̃a
preui quoq sententia stringit :
dicens Ot possitis comp̃hendere
cum omnib scĩs : quȩ sit latitudo
& longitudo. sublimitas & ꝓfundũ.
Lata quippe est caritas:.quia et
inimicorum dilectionem capit. et
ꝑ eam caritatem qua nõs omp̃s ds̃
late diligit. ẽtiam longanimiter

Expanded text:
risti, qui poenas dabunt in interitu aeternas a facie Domini, et a gloria virtutis ejus . Habet staturam cum nos admonet, dicens: Videte, ne quis alicui malum pro malo reddat, sed semper quod bonum est sectamini in invicem et in omnes . Habet altitudinem cum promittit, dicens: Si commorimur, et convivemus, si sustinemus, et conregnabimus . Et rursum: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Habet horribilem aspectum cum minatur, dicens: Terribilis quaedam exspectatio judicii, et ignis aemulatio, quae consumptura est adversarios . Qui rursus ait: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . Quae omnia brevi quoque sententia stringit, dicens: Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis quae sit latitudo, et longitudo, et sublimitas, et profundum . Lata quippe est charitas, quia et inimicorum dilectionem capit, et per eam charitatem qua nos Deus omnipotens late diligit etiam longanimiter
Abbreviated transcription (Latin):
qui se uita ac moribus. ante dnm̃
uidebat ait. Qunt dñs in cuius
conspeccusto Altitudo uero est
celestis regni ꝓmissio ad quam
tunc ꝑtinguntur: quando iã¬
mortalis uitȩ omnis corruptio
subiugatur. Horribilis uero as-¬
pectus est terror gehennȩ : quȩ
sine fine reprobos cruciat & sẽꝑ
in cruciatu conseruat: Statura
ergo in rectitudine p̃ceptionis ẽ.¬
est. Altitudo in cęlsitudine suꝑnȩ
ꝓmissionis. horribi lis uero
aspectus in minis atq troribus
supplicii sequentis: Scriptura igit᷑
sacra staturam habet: quia moreᷤᷤ
ad standum dirigit ut auditorũ
mentes ad terrenam concupiscen¬
tiam non curuentur. Altitudinẽ
habet: quia in celesti patrra ȩt̃nȩ
uite gaudia ꝓmittit Horribilẽ
quoq aspectum habet : quia om¬
nib reprobis gehennȩ suppli-¬
cia minatur Ostendit igitur
staturam suam in edificione mo-¬
rum: ostendit altitudinem in
ꝓmissione p̃iorum. lostendit
horribilem aspectum in t̾rorib

Expanded text:
qui se vita ac moribus ante Dominum videbat, ait: « Vivit Dominus, in cujus conspectu sto . » Altitudo est coelestis regni promissio, ad quam tunc pertingitur, quando mortalis vitae omnis corruptio subjugatur. Horribilis vero aspectus est terror gehennae, quae sine fine reprobos cruciat, et semper in cruciatu conservat. Statura ergo in rectitudine praeceptionis est. Altitudo in celsitudine supernae promissionis. Horribilis vero aspectus, in minis atque terroribus supplicii sequentis. Scriptura igitur sacra staturam habet; quia mores ad standum dirigit, ut auditorum mentes ad terrenam concupiscentiam non curventur. Altitudinem habet, quia in coelesti patria aeternae vitae gaudia promittit. Horribilem quoque aspectum habet, quia omnibus reprobis gehennae supplicia minatur. Ostendit igitur staturam suam in aedificatione morum, ostendit altitudinem in promissione praemiorum, ostendit horribilem aspectum, in terroribus
Abbreviated transcription (Latin):
Et similitudo suꝑ caput anima¬
lium firmamenti quasi aspectꝰ
cristalli horribilis & extenti
recte alterius ad alterum:
unum quodq duabus alis ue-¬
labat corpus suum: & alterum
similiter uelabatuR

Expanded text:
Et similitudo super caput animalium firmamenti quasi aspectus crystalli horribilis et extenti recte alterius ad alterum. Unumquodque duabus alis velabat corpus suum, et alterum similiter velabatur
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine omnium: Nonenĩ
subt̃ fui : quominus annuncta.¬
rem omne consilium dĩ uobis
Si enim ñ annunciasset: mundͣ
a sanguine non eẽt. Sed quibus
omne consilium dĩ annunciare
studuit : ab eorum sanguine mun¬
dus fuit: In qua uoce nos conue¬
nimur. nos constringimꝰ. nos rei
eẽ. ostendimur : qui sacͤrdotes
uocamur : qui suꝑ eamala quȩ
ꝓpria habemus alienas quoq

Expanded text:
sanguine omnium; non enim subterfugi quominus annuntiarem omne consilium Dei vobis . Si enim non annuntiasset, mundus a sanguine non esset. Sed quibus omne consilium Dei annuntiare studuit, ab eorum sanguine mundus fuit. In qua voce nos convenimur, nos constringimur, nos rei esse ostendimur, qui sacerdotes vocamur, qui super ea mala quae propria habemus alienas quoq
Abbreviated transcription (Latin):
commoda adquirant aut homi¬
nib scĩ eẽ uideant᷑ Quid isti nisi
uictimas in ꝓfunduni deferunt.
requirunt. orationis suȩ sacrifi¬
cium deorsum deponunt᷑. Electi
autem qui in bono opere omnipo¬
tenti dõ placere appetunt. & per
comteplationeis gratiam eternam
iam beatitdinem degustare concu-¬
piscunt: facies & pennas desuꝑ ex-¬
tendunt Sequitur: Duȩ penne
singłorum iungebantur: & due
tegebant corpora eorum: Diccum
fuerat facies & pennȩ eorum extente-¬

Expanded text:
commoda acquirant, aut homicommoda acquirant, aut hominibus sancti esse videantur. Quid isti, nisi victimas in profundum deferunt? requirunt, orationis suae sacrificium deorsum deponunt. Electi autem qui et in bono opere omnipotenti Deo placere appetunt, et per contemplationis gratiam aeternam jam beatitudinem degustare concupiscunt, facies et pennas desuper extendunt. Sequitur: IBID.-- Duae pennae singulorum jungebantur, et duae tegebant corpora eorum. 5. Dictum fuerat: Et facies et penn
Abbreviated transcription (Latin):
bona agere uidet᷑ & ꝑ hoc ñ dõ seđ
hominibus placere desiderat: inten¬
tionis suȩ faciem deorsum premit
Et qui idcirco insacro eloquio eaque
diuinitatis sunt contemplat᷑. ut ꝑ
hoc quod intelligit occupari ad q̃sti¬
ones possit qr nondulcedine quesi¬
tȩ beatitudinis saciari appetit: sed
doctus uideri: iste nimirũ intellectꝰ
sui pennas desuꝑ non extendit Sed
qm̃ sensus sui uigilantiam int̾reno
appetitu occupat pennas quas sub¬
leuare in altum. & quib subleuari
ipse potuit in imis dimittit: ua
in re pensandum est: ut omne bonũ
quod agitur. ꝑ intentionem semꝑ ad
celestia leuetur. Qui enimob bona
quȩ facit terrenam gloriã concu-¬
piscit: pennas suas & faciẽ. deorsum
deferebant: Quid enim sunt aliud
lacrime orationis. nr̃ȩ nisi uicti¬
me oblationis nr̃ȩ sicut scriptũ ẽ.
Sacrificium dõ sp̃s contribulatus cor
Et sunt nonnulli : qui idcirco se in
prece lamentis afficiunt ut aut trena

Expanded text:
bona agere videtur, et per haec non Deo, sed bona agere videtur, et per haec non Deo, sed hominibus placere desiderat, intentionis suae faciem deorsum premit. Et qui idcirco in sacro eloquio ea quae divinitatis sunt contemplatur, ut per hoc quod intelligit occupari ad quaestiones possit, quia non dulcedine quaesitae beatitudinis satiari appetit, sed doctus videri, iste nimirum intellectus sui pennas desuper non extendit; sed quoniam sensus sui vigilantiam in terreno appetitu occupat, pennas quas sublevare in altum et quibus sublevari ipse potuit in imis deponit. Qua in re pensandum est, ut omne bonum quod agitur per intentionem semper ad coelestia levetur. Qui enim per bona quae facit terrenam gloriam concupiscit, pennas suas et faciem suam deorsum deferebant . Quid enim sunt aliud lacrymae orationis, nisi victimae oblationis nostrae? sicut scriptum est: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Et sunt nonnulli qui idcirco se in prece lamentis afficiunt, ut aut terrena
Abbreviated transcription (Latin):
denunciat: suꝑ euangłistas ceteros
uirtute contemplationis excreuit:
cum quib & simul de eiꝰ deitate
loquitur: hanc tamen omnib sub¬
tiliꝰ comtemplatꝰ᷑ Dedsi aquila cum
trib alis adiuncta quat tuor
animalia ẽẽ memorantur: mi¬
rum quomodo de suꝑ ipsorũ qͣttuor
ẽẽ describitur. nisi quia iob̃s ꝑ hoc
quod inprincio uerbum uidit
etiam super semet ipsum transiit̃:
Nam nisi & se transissec: uerbum
in principio ñ uidisset ui ergo &
se ipsum transgressus est: ñ iam
solummodo suꝑ tria : sed adiuncto
& se suꝑ quattuor fuit. Dequit᷑. Et¬
facies eorum & pennȩ eorum: exten-¬
te desuꝑ. facies & penne extente
desuꝑ describunt: quia omnis in-¬
tentio omnisq contemplacio scõꝵ
suꝑ se tendit: ut illud possit adipi sci
quod incelesti appetit Siue enĩ
bono operi seu uero inuigilet con¬
templationi : tunc ueracit᷑ hoc qđ
agit bonum est. quando ei compla¬
cere concupiscit aquo ẽ. Nam qui

Expanded text:
denuntiat, super Evangelistas caeteros virtute contemplationis excrevit, cum quibus et simul de ejus deitate loquitur, hanc tamen omnibus subtilius contemplatur. Sed si aquila cum aliis tribus adjuncta, quatuor animalia esse memorantur, mirum quomodo desuper ipsorum quatuor esse discribitur, nisi quia Joannes per hoc, quod in principio Verbum vidit, etiam super semetipsum transiit; nam nisi et se transiisset, Verbum in principio non vidisset. Qui ergo et semetipsum transgressus est, non jam solummodo super tria, sed adjuncto et se, super quatuor fuit. Praeterfacies eorum et pennae eorum extentae desuper. 4. Facies et pennae extentae desuper describuntur, quia omnis intentio omnisque contemplatio sanctorum super se tendit, ut illud possit adipisci quod in coelestibus appetit. Sive enim bono operi, sive vero invigilet contemplationi, tunc veraciter hoc quod agit bonum est, quando ei complacere concupiscit a quo est. Nam qui
Abbreviated transcription (Latin):
omicida est: considerat quã sit
mundus foris in opere: & ñꝑpen¬
dit quam sit crudelis in mente :
Quid iste nisibimet ipsi ab sens est.
qui incordis sui tenebris ambulat¬
& ignorat. Aliꝰ iam aliena ñ diri¬
pit. iam corpus ab iminunditia
custodit: iam mente pura ꝓximũ
diligit : & malorum p̃teritoꝵ
conscius lamentis se in p̃cibus
afficit. sed finta prece leta de
quib in hoc mundo gauideat
requirit & temporalib gaudiis
negligentem animum dimitait
nec curat. ne in eo lacrimarum
mensuram immoderata gaudia
transcendant : fitq ut bonum
nimie ridendo ꝑdat: quod plan¬
gendo lucratus est. Hic itaq corã
facie fua ñ ambulat: quia dãna
quȩ patit᷑ conspicere recusat Scri-¬
ptum quippe est. Corsapientium
ubi tristicia ẽ : & corstultorum uͥ
lecitia Incunctis ergo quȩ agimꝰ
diligenter nos mec ipsos conspi¬
cere interiꝰ & exterius debemus.
ut pennata animalia sequentes
nobis mec ipsis p̃sentes simus: &

Expanded text:
homicida est , considerat quam sit homicida est , considerat quam sit mundus foris in opere, et non perpendit quam sit crudelis in mente. Quid iste nisi sibimetipsi absens est, qui in cordis sui tenebris ambulat et ignorat? Alius jam aliena non diripit, jam corpus ab immunditia custodit, jam mente pura proximum diligit, et malorum praeteritorum conscius lamentis se in precibus afficit; sed, finita prece, laeta de quibus in hoc mundo gaudeat requirit, et temporalibus gaudiis negligentem animum demittit, nec curat ne in eo lacrymarum mensuram immoderata gaudia transeant; fitque ut bonum nimie ridendo perdat, quod plangendo lucratus est. Hic itaque coram facie sua non ambulat, quia damna quae patitur conspicere recusat. Scriptum quippe est: Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia . In cunctis ergo quae agimus diligenter nosmetipsos conspicere interius exteriusque debemus, ut pennata animalia sequentes, nobismetipsis praesentes simus, et
Abbreviated transcription (Latin):
& rident: Alii indigentib de
reb propriis multa lar giunt᷑
sed cum occasionis tempus in¬
uenerint. indigentes obpri¬
munt: eosq quib ualuerint
rapinis deuastant. lonunt ante
cogitationis sue oculos bona que
faciunt. & non ponunt pessima
quȩ committunt: Hiuidelicet
coram facie sua non ambulant :
quia  sibimet ipsis p̃sentes essent
cuncta subtiliter quȩ agunt uide¬
rent: qualiter bona opera malis
actib ꝑdant agnoscerent. sicut
scriptum est. Et qui mercedes
congregauit: misit eas insacculũ
ꝑtusum. De ꝑtuso quippe saccido
aliunde exit: quod aliunde
mittitur: quia indiscrete m̃tes
merces quȩ ex bono opere ad qui¬
ritur : non aspiciunt quo modo
ex malo opere ꝑdatur. Alius cas¬
titatem corporis seruat atq
uigilanter circumspicit nequid
foris rep̃hensibilit᷑ ad mittat. Sui
contentus est : aliena ñ diripit
sed tamen in corde odiũ fortasse
contra ꝓximum seruat . Et cum
seriptum sit qui odit fratrẽ suũ

Expanded text:
et rident. 10. Alii indigentibus de et rident. 10. Alii indigentibus de rebus propriis multa largiuntur, sed cum occasionis tempus invenerint, indigentes opprimunt, eosque quibus valuerint rapinis devastant. Ponunt ante oculos cogitationis suae bona quae faciunt, et non ponunt pessima quae committunt. 1206 Hi videlicet coram facie sua non ambulant, quia si sibimetipsis praesentes essent, cuncta subtiliter quae agunt viderent, qualiter bona opera malis actibus perdant agnoscerent, sicut scriptum est: Et qui mercedes congregavit misit eas in sacculum pertusum . De pertuso quippe sacculo aliunde exit quod aliunde mittitur , quia indiscretae mentes mercedem quae ex bono opere acquiritur non aspiciunt quomodo ex malo opere perdatur. Alius castitatem corporis servat, seque vigilanter circumspicit, ne quid foris reprehensibiliter admittat, suis contentus est, aliena non diripit, sed tamen in corde odium fortasse contra proximum servat. Et cum scriptum sit: Qui odit fratrem suum,
Abbreviated transcription (Latin):
quod pensant ꝓximo: Ad dan¬
dum pondera letuora: Ad acci¬
piendum uero grauiora p̃paranT̃
Omnis itaq hom̃o qui alit̾ pen¬
sat ea quȩ ꝓximi: & aliter ea
quȩ sunt: pondus & pondus
habet. utrumq ergo ab omina-¬
bile est apud dm̃: quia si fic pro¬
ximum ut se diligeret: hunc
in bonis sicut se amaret. & si sic
se sicut ꝓximum aspiceret: se
in malis sicut ꝓximũ iuclicaret.
Debemus ergo nosmet ipsos sob¬
licite sicut alios uidere nosq
ipsos ut dictum est ante nos
ponere. ut pennata antmalia
incessanter imitantes nescia¬
mus quid agimus coram facie.
nr̃a semꝑ ambulamus Peruersi
autem sicut pauilo ante iã dixi¬
mus. coram facie sua ñ ambulant
quia ea quȩ agunt nũquam
considerant : Ad interitũ ten¬
dunt : prauis actibus exultant
De quib scriptum ẽ Quiletant᷑
cum male fecerint : & exultant
in reb pessimis: Sepe uero iustus
qui eos conspicit deflet. sedipsi
freneticorum more plangunt᷑

Expanded text:
quod pensant proximo. Ad danquod pensant proximo. Ad dandum pondera lepiendum vero graviora praeparant. Omnis itaque homo qui aliter pensat ea quae sunt proximi, et aliter ea quae sua sunt, pondus et pondus habet. Utrumque ergo abominabile est apud Deum, quia si sic proximum ut se diligeret, hunc in bonis sicut se amaret. Et si sic se sicut proximum aspiceret, se in malis sicut proximum judicaret. Debemus ergo nosmetipsos sollicite sicut alios videre, nosque ipsos, ut dictum est, ante nos ponere, ut pennata animalia incessanter imitantes, ne nesciamus quid agimus, coram facie nostra semper ambulemus. Perversi autem, sicut paulo ante jam diximus, coram facie sua non ambulant, quia ea quae agunt nunquam considerant, ad interitum tendunt, in pravis actibus exsultant. De quibus scriptum est: Qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . Saepe vero justus qui eos conspicit deflet, sed ipsi phreneticorum more planguntur,
Abbreviated transcription (Latin):
ut hoc quod nos agnnus & graue
eẽ non estimamus: plerumq
agatur ã ꝓximo. & nob̃ nimis
decestabile ẽẽ uideatur. Sed qͣre
hoc quod nob uile uidebatur in
nob graue uidet᷑ in ꝓximo: nisiqr
nec nos sicut ꝓximum nec ꝓxiinũ
conspicimus sicut nos Sienim
nos sicut ꝓyximum aspiceremus.
nr̃a rep̾hensibilia districte uide¬
remus Et rursum si ꝓximũ as-¬
piceremus ut nos. numquã nob̃
eius actio apopareret intolerabi¬
lis : qui sepe fortasse talia egimꝰ¬
& nichil nos ꝓximo intolerabi¬
le fecisse putabamus Hoc male
diuisum mentis nr̃e iudicium
corrigere ꝑ legis p̃ceptum moyses
studuit: cum dixit̃. ut iustus de¬
beret ẽẽ modius: equusq sexta¬
rius: Hinc salomon ait Pondus
& pondus mensura & mensara
utrumq ab ominabile ẽ. apud
dm̃: Scimꝰ quia in negociatoꝵ
duplici pondere aliud mauis¬
est: & aliud minus. Nam aliud
pondus habent ad quod pen-¬
sant sibi: & aliud pondus ad

Expanded text:
ut hoc quod nos agimus, et grave ut hoc quod nos agimus, et grave esse non existimamus, plerumque agatur a proximo, et nimis nobis detestabile esse videatur. Sed quare hoc quod nobis vile videbatur in nobis grave videtur in proximo, nisi quia nec nos sicut proximum, nec proximum conspicimus sicut nos? Si enim nos sicut 1205 proximum aspiceremus, nostra reprehensibilia districte videremus. Et rursum si proximum aspiceremus ut nos, nunquam nobis ejus actio appareret intolerabilis, qui saepe fortasse talia egimus, et nil nos proximo intolerabile fecisse putabamus. Hoc male divisum mentis nostrae judicium corrigere per legis praeceptum Moyses studuit, cum dixit ut justus deberet esse modius, aequusque sextarius . Hinc Saet pondus, mensura et mensura, utrumque abominabile est apud Deum . Scimus quia in negotiatorum duplici pondere aliud majus, aliud minus est. Nam aliud pondus habent, ad quod pensant sibi, aliud pondus ad