comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adũsus hierłm hodie. Ecce ego tollã
hodie ate desidabile oculoꝵ tuoꝵ.u¬
tacens ñ plorab̾. ñ plauges luctũ mor¬
tui faciens. ñ uelab̾ am̾ctu ora. nec cy¬
bos lugentiũ comedes. s calcim̃ta ert̃
ĩ pedib tuis tamꝙͣ ad eundum. Imor

Expanded text:
usalem hodie. Ecce ego tollam hodie a te desiderabile oculorum tutacens, non plorabis, non planges, luctum mortui faciens, non velabis ora amictu, nec cibos lugentium comedes, sed calceamenta erunt in pedibus tuis tanquam ad eund
Abbreviated transcription (Latin):
transmigrationis. in qͣrto m̃se. in qne
die m̃sis exorsus.ẽ. ꝓpħare erechiel ad
concaptiuos ꝓpt̃ causas huiꝰ modi. lege¬
rant in epła ieremie. ꝑ septuagintã
annos duraturã captiuitatẽ. et fle¬
bant ꝓ exilii prolongatione. Pred̾ea
murmurabant adu̾sus dñm. qͦd frau¬
dulent̃ eos eiecisset. Dixerat enĩ ꝑ ꝯs
chod̃. bona pollicebat᷑. nunc audẽ in
contͣriũ res relapsa erat. Florebant
enĩ qͥ remanserant. et ipsi iugo serui¬
tutis p̃mebant᷑. Erant qͦ. int̾ eos qui
dic̃ent qͥa dũ seruierant milicie celi
bonis omnib habundabant. Ex qͦ uͦ
cessauert ꝑierant gladio. fame et peste
temanserant in urbe fame ꝑit᷑os.
extͣ urbem gladio. eos autẽ qui uiui
traħentur grauẽ passuros seruitutẽ.
ipsos autẽ in pace ⁊ qͣsi lib̾a seruitute
mansitros. Ut autẽ auctoritatẽ pber

Expanded text:
transmigrationis, in quarto mense, in quinta die mensis, exorsus est prophetare Ezechiel ad concaptivos propter causas hujusmodi: Legerant in epistola Jeremiae per septuaginta annos duraturam captivitatem, et flebant pro exsilii prolongatione. Praeterea murmurabant adversum Dominum, quod fraudulenter eos ejecisset. Dixerat enim, per chodonosor bona pollicebatur. Nunc autem in contrarium res elapsa erat. Florebant enim qui remanserant, et ipsi jugo servitutis premebantur. Erant quoque inter eos, qui dicerent quod, dum servierant militiae coeli, omnibus bonis abundabant; ex quo vero cessaverant, perierant gladio, fame et peste remanserant in urbe fame perituros, et extra urbem gladio. Eos autem qui vivi traherentur gravem passuros servitutem; ipsos autem in pace, et quasi libera servitute mansuros . Ut autem auctoritatem pr
Abbreviated transcription (Latin):
ad tͥnsmigrationẽ iuxta fluuiũ chobar.
ad aceruũ nouarũ frugum. et sedens
in medio eoꝵ posuit coram eis lat̃em. et
descͥpsit in eo ciuitatẽ hierłm. ⁊ obsidio¬
nem adu̾sus eã et munitiones. ⁊ agg̾em
et castra et arietes in gyro. et ante po¬
suit sartaginẽ ferreã ocuł suis ne uide¬
ret eos ⁊ ait. Sic confirmauit dñs faciẽ
suã ad merłm ne uideat eã. ⁊ odsidebit eã
Signũ.ẽ. domui isrł. Et quia in hierlm̃ e¬
rant multi de decẽ ł bub. qͥ ad eos confu¬
gerant. etiã de eis locutꝰ ÷ dñs ad eũ. Fili
hominis sume tͥ frum̃tũ et ordeũ. et fa¬
bã. et ientẽ. et miliũ. et̾uiciã. et facies

Expanded text:
ad transmigrationem, juxta fluvium Chobar, ad acervum novarum frugum, et sedens in medio eorum posuit coram eis laterem, et descripsit in eo civitatem Jerusalem, et obsidionem adversus eam, et munitiones, et aggerem et castra et arietes in gyro; et anteposuit sartaginem ferream oculis suis, ne videret eos, et ait: « Sic obfirmavit Dominus faciem suam ad Jerusalem, ne videat eam, et obsidebit eam. Signum est domui Israel . » Et quia in Jerusalem erant multi de decem tribubus, qui ad eos confugerant, etiam de eis locutus est Dominus ad eum: « Fili hominis, sume tibi frumentum, et hordeum, et fabam, et lentem, et milium, et vici
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓst̾t̾ore humano. et dices ad eos. Sic co¬
medent filii isrł panẽ suũ pollutũ iut̃
gentes ad qͥs eiciam eos. Dix̃q it̃um do¬
minꝰ ad eũ. Sume tͥ gladiũ radentem
cides gladio ĩ circuitu. et t̾ciã partẽ disꝑ¬
ges in uentũ. ħ enĩ dic̃ dñs ad hierlm̃.¬

Expanded text:
pro stercore humano. « Et dices ad eos: Sic comedent filii Israel panem suum pollutum inter gentes, ad quas ejiciam eos. » Dixitque iterum Dominus ad eum: « Sume tibi gladium radentem cides gladio in circumitu, et tertiam partem disperges in ventum. Hae
Abbreviated transcription (Latin):
creat᷑e. ꝑ ħ digniora omnẽ intelligenꝰ
creat᷑am. Homꝰ enĩ p̃.ẽ. cet̾is anunan¬
tib. Aquila rex. ẽ. auiũ leo ferarũ.
bos iumentoꝵ. Sub animalib uͦ ui¬
dit rotam in medio rote ut ostendẽt
circumuolutionẽ omniũ elem̃toꝵ in
mentum coloris saphyrini. et suꝑ fir¬
mañitum erat simititudo throni. et sr̃
thronũ sumlicudo qͣsi aspetꝰ hominis.
Et ait dñs ad eũ. fili hoĩs. mitco te ad
filios isrł quia domus exasperans. ẽ. si for¬
te audiant ⁊ quiescant. et scient qͥa ꝓ
ad eũ in qͦ erat liber scptꝰ. intꝰ ⁊ foris. &
scepta erant in eo iam̃tationes et carm̃

Expanded text:
aec digniora omnem intelligens creaturam. Homo enim praeest caeteris animantibus, aquila rex est avium, leo ferarum, bos jumentorum. Sub animalibus vero vidit rotam in medio rotae, ut ostenderet circumvolutionem omnium elementorum in mentum coloris saphiri et super firmamentum erat similitudo throni et super thronum similitudo quasi aspectus hominis.nus ad eum: « Fili hominis, mitto te ad filios Israel, quia domus exasperans est, si forte audiant, et quiescant, et sciant, quia ad eum, in qua erat liber scriptus intus, et foris, et scriptae erant in eo lamentationes, et carmen,
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec ezechiel in ꝯspectu eoꝵ ꝑ
diẽ cepit transportare uasa domꝰ
sue qͥsi tͣnsinigrans ad aliũ locũ. uesꝑe
autẽ ꝑfodit parietẽ.⁊ ꝑ ruinã parie¬
tis exportauer̃ eũ in hum̾is suis serui
eiꝰ uelata facie nichil uidentẽ.⁊ dixe¬
r̃t ad eũ domus isrł. Quid tu facis:
istud. parietem ꝑfodient ut educant
eũ in caligine noctis egrediet᷑. capiet᷑
in sagena. adducet᷑ in babilonẽ et eã
ñ uidebit. ibiq moriet᷑. Postea locutꝰ ÷

Expanded text:
ost haec Ezechiel in conspectu eorum per diem coepit transportare vasa domus suae, quasi transmigrans ad alium locum . Vespere autem perfodit parietem, et per ruinam parietis asportaverunt eum in humeris servi ejus, velata facie, nihil videntem. Et dixerunt ad eum domus Israel: « Quid tu facis? istud est. Parietem perfodient, ut educant eum, in caligine noctis egredietur, capietur in sagena, adducetur in Babylonem, et eam non videbit, ibique morietur. Postea locutus est
Abbreviated transcription (Latin):
et iechonias sac̃dos cũ eis. ⁊ unusqͥsq ha¬
bebat churibulũ ĩ manu sua et uapor
nebule de thure ꝯsurgebat. et ingress.
ꝑ ostiũ porte ad aqͥlonẽ uidit mulieres
plangentes tham ydolũ mortuũ .i. ado¬
nỹdem. et laudantes rediuiuũ. et uidit
int̃ uestibulum ⁊ altare. uiginti qͥnq
uiros. habentes dorsa ad tẽptũ.⁊ adoran¬
tes ad ortũ soł. Et dix̃ dñs ad eũ. Hidisti
fili hõis quid isti faciunt: Nũquid leue
ẽ hoc : Ecce faciã eis in furore. et ñ par¬
cet eis ocłs m̃s. & ecce uiri sex. uenie¬
bant habentes int̾itus in manib suis.
et erat uir in medio eoꝵ uestitꝰ lineis.
et atram̃tariũ scͥptoris ad renes eiꝰ. et
dix̃ dñs ad eũ. Transi ꝑ mediã ciuitatẽ
⁊ signa chau suꝑ frontes uiroꝵ gem̃tiũ
et dolentiũ de abhominationib qͥs isti
faciunt.Idix̃ dñs sex uiris. Transite per¬
niediã ciuitatẽ seqͥntes eũ. ⁊ ꝑcutite omnẽ
sr̃ quẽ ñ uideritis thau. Nemini parçet

Expanded text:
t Jeconias sacerdos cum eis, et unusquisque habebat thuribulum in manu sua, et vapor nebulae de thure consurgebat. Et ingressus per ostium portae ad aquilonem vidit mulieres plangentes Thammuz mortuum, id est Adonidem, et laudantes redivivum, et vidit inter vestibulum et altare viginti quinque viros habentes dorsa ad templum, et adorantes ad ortum solis. Et dixit Dominus ad eum: « Vidisti, fili hominis, quae faciunt. Nunquid leve est hoc? Ecce faciam eis in furore, nec parcet eis oculus meus. Et ecce sex viri veniebant, habentes vasa interitus in manibus suis, et erat vir in medio eorum vestitus lineis, et atramentarium scriptoris ad renes ejus . Et dixit Dominus ad eum: « Transi per mediam civitatem, et signa Tau super frontes virorum gementium et dolentium de abominationibus quas ibi faciunt. Et dixit Dominus sex viris: Transite per civitatem, sequentes eum, et percutite omnem super quem non videri is Tau. Nemini parcet
Abbreviated transcription (Latin):
re p̃ualuit. Hoc audem coniciebat ꝑ t̾rȩ
passiones et maris. et ea que contingt̃
circa solem et lunam: et ex omnib que
circa cęlum semꝑ eueniunt. De eodem
meminit berosus dicens. Post diluuium
decima generatione fuit apud chaldeoᷤ
uir in celestib reb expertus.
Na̾e transgrediens abram: tetendit tab̾¬
naculum int̾ bechel et hay. et edificaũ

Expanded text:
re praevaluit. Haec autem conjiciebat per terrae passiones, et maris, et ea quae contingunt circa solem, et lunam, et ex omnibus, quae circa coelum semper eveniunt. De eodem Berosus meminit dicens, post diluvium decima generatione fuit apud Chaldaeos vir in coelestibus rebus expertus. Inde transgrediens Abram tetendit tabernaculum inter Bethel, et
Abbreviated transcription (Latin):
aliter edisserẽ ñ potuissent: nisi sexcen
Noe qui interpretatur requies. xp̃m
significat. Uinea: uideos. qui dedertint
sibi uinum passionis: et obdormiuit ĩ
cruce. et tunc apparuit nuda et quas
impotens humanitas eius. Cham.iu¬
d eos significat. qui deriserunt xpm̃
nudum in cruce: et mortuum. Duo frs
sunt credentes ex utroq populo. qus
excusant infirmitatem xp̃i. Uindica¬
uit dñs non solum in patres: s etiam
in filios. modo faciens eos seruos nostros.

Expanded text:
ae nec ediscere potuisae nec ediscere potuisNoe, qui interpretatur requies, Christum significat, vinea, Judaeos, qui dederunt ei vinum passionis, quo obdormivit in cruce, et apparuit nuda et quasi impotens humanitas ejus. Cham significat Judaeos, qui deriserunt Christum nudum in cruce, et mortuum. Duo fratres sunt credentes de utroque populo, qui excusant infirmitatem Christi. Vindicavit Dominus, non solum in patres, sed etiam in filios, modo faciens eos servos nostros.
Abbreviated transcription (Latin):
non filio s filio fiłii: quia sciebat in spi¬
ritu filium ipsum non seruiturum. fr̾ibͦ¬
sius. s semen eius. Nec om̃s de semine eiꝰ.
sepe uindicantur in filiis temporaliter.
et est sensus. Sic non leteris de filio tuo:
sicut si ego de te et addidit. Benedictꝰ
tia est. quia preuidit infiliis sem cultũ
et nomen dci unius permansurum. Et
icerum. Dilatet ds̃ iaphech. et habitet
in tabernaculis sem: sit q chanaãi seruiꝰ
erus. R hoc est prophecia. uentes enĩ que
de iaphech. dilatate sunt numero. deo
auctore. et cultu idolorum deo ꝑmitten¬
te. Et post inserdȩ sunt trunco oliuȩ.Et
impleti sunt dies noe. in annis nongen¬
tis quinquaginta:. et morciuis est. Dic̃
autẽ iosephꝰ. quod nemo putet falsa. qͥ
de antiquoꝵ longeuitate scripta sunt.
quia propt̾ uirtutes et gloriosas utili¬
tates. quas iuigiter ꝑscrutabantur .i.
astrologiam. geometricam. ds̃ eis am¬

Expanded text:
non filio, sed filio filii, quia sciebat in spinon filio, sed filio filii, quia sciebat in spiritu filium non serviturum fratribus, sed semen ejus, nec omnes de semine, saepe vindicantur in filios temporaliter. Et est sensus sic: Non laeteris de filio tuo, sicut nec ego de te. Et addidit. Benedictustia est, quia praevidit in filiis Sem cultum et nomen unius Dei permansurum. Et iterum: Dilatet Deus Japheth, et habitet in tabernaculis Sem, sitque Chanaan servus ejus. Et haec prophetia est. Gentes enim, quae de Japheth dilatatae sunt numero, Deo auctore, et in cultu deorum Deo permittente, post insertae sunt trunco olivae. Et impleti sunt dies Noe nongenti quinquaginta annorum, et mortuus est. Dicit autem Josephus quod nemo putet falsa quae de antiquorum longaevitate scripta sunt, quia propter virtutes et gloriosas utilitates, quas iugiter perscrutabantur, id est astrologiam, geometriam, Deus eis am
Abbreviated transcription (Latin):
non uidebitur arcus. quod etiam na¬
turaliter ostendet aeris desiccationẽ.
iam inceptam.
derram: et plantauit uineã.
lanbruscas naturales per cultum ad
usum uineȩ trahens: bibensq uinũ s
ignorans uim eius. in ebriatus est. Et
dormiens nudatus est. in tabernaculo
suio. Nudatio enĩ femoꝵ: sequitur ebri¬
etatem: sic̃ libido sacietatem. S cũ ui¬
irridens nuntiauit boc fratrib. S ill
pallium imponentes in humeris. et eun¬
tes retrorsum ne uiderent: operuerunt
patris uerenda. Unde patet. quia homineᷤ¬
i anondum udebantur feminalib. Euigi¬
q lans noe: cum didicisset quod fecerat filtꝰ¬
l euis iunior. ait. Maledictus chanaam pu¬
er. seruus erit fratrib suis Si queritur
quomͦ cham dicatur minor filius. eũ ee̾t
medius natu: potest dici minor: id: indig¬
nior. Uel forte minor statura. uel de ia¬
phech dicitur. qui cum minor: pͣuden¬
tior fuit cham maiore. Maledixit autẽ

Expanded text:
udicium non videbitur arcus, quod etiam naudicium non videbitur arcus, quod etiam naturaliter ostendet desiccationem aeris jam incoeptam. Dlabruscas naturales per cultum ad usum vineae trahens, bibensque vinum, sed ignorans vim ejus, inebriatus est. Et dormiens nudatus est in tabernaculo suo . Nudatio enim femorum sequitur ebrietatem, sicut libido satietatem. Sed cum Chirridens, nuntiavit hoc fratribus. Sed illi pallium imponentes humeris, et euntes retrorsum, ne viderent operuerunt patris verenda. Patet quia nondum homines utebantur femoralibus. Evigilans Noe, cum didicisset quod fecerat filius suus minor, ait: Maledictus Chanaan puer servus erit fratribus suis. Sed quaeritur quomodo Cham dicitur minor filius, cum esset medius natu? Potest dici minor, id est indignior; vel forte minor statura. Vel de Japheth dicitur, qui cum minor esset, tamen prudentior fuit Cham majore. Maledixit autem
Abbreviated transcription (Latin):
tis : et ait ad noe. Non ultra male¬
dicam omni terrȩ: propter homines.
quia proni sunt ad malum: Tempꝰ sem̃¬
tis. et messis. frigus et ęstus: nox et dies.
non requiescent. Forte. non dumita ple¬
ne distincta fuerant quatuor tempora
quia nec tisq ad diluuium aque fuerãt
collecte innubes. Et benedixit eis dñs.
dicens. Crescite et multiplicamini. ⁊cet᷑.¬
Et sit timor uester suꝑ cuncta animan¬
tia terrȩ. Hoc dictum est eis in solatiũ.
ne pauci homines. a multis bestiis oppri
animantia. excepto quod carnem cum
sanguine non comedatis .i. animal suffo¬
catum. et prohibuit eis ds homicidium.
cotidie orabat ne hoc fieret. ut iosephꝰ
refert : pepigit eis dñs. quod ultra ñ
fieret diluuium. Et in signum huius fe
deris: posuit arcum suum in nubibus:
et futuri ꝑ ignem: ut expectetur. Ins
est. quod duos habet colores. ceruleum.
qui aquosus ẽ. & est exterior. quia pre¬
teriit: et rubeum qui est igneus. qͥ est
interior: quia ignis futurus est. Et tra

Expanded text:
tis, et ait ad Noe: Non ultra maledicam omni terrae propter homines, quia proni sunt ad malum. Tempus autem sementis, et messis, et frigus, et aestus, nox, et dies non requiescent. Forte nondum ita plene distincta erant quatuor tempora, quia nec usque ad diluvium aquae fuerant collectae in nubes. Et benedixit eis Dominus dicens: Crescite, et multiplicamini, et sit timor vestri super cuncta animantia terrae. Hoc dictum est eis in solatium, ne pauci homines a pluribus bestiis opprimanimantia, excepto quod carnem cum sanguine non comedetis, id est animal suffocatum. Et prohibuit eis Deus homicidiumquotidie orabat, ne hoc fieret, ut Josephus refert: pepigit eis Deus, quod ultra non fieret diluvium, et in signum foederis hujus, posuit arcum suum in nubibus. et futuri per ignem, ut exspectetur. Inde est quod duos habet colores, coeruleum, qui est aqueus, et est exterior, quia praeteriit, et rubeum, qui est igneus, qui est interior; quia futurus est ignis. Et trad
Abbreviated transcription (Latin):
exhibebat reuerentiam. ut quib lib
reis qui ad ᷤ eam confugerent. parceret.
Proinde homines de regno eius. diuinoᷤᷤ
honores ymagini ceperunt impendẽ.
huius exemplo: plurimi caris suis mor¬
tiris ymagines dedicauerunt. E̾t sic̃
ab ydolo beli cetera traxerunt originẽ:
sic et ab eius nomine generale nomen
ydoloꝵ. Sicut enĩ dictus est belus ab
assyriis. Eic et alie nationes scdm ydi¬
omata lingue suȩ dixerunt. alie bel.
alie beel. alie baal. alie baalim. immo
et nomina specificauert᷑. alie beelfe¬
gor. alie beelzebub dicentes. S tandẽ¬

Expanded text:
exhibuit reverentiam, ut quibuslibet exhibuit reverentiam, ut quibuslibet reis qui ad eam confugissent, parceret. Proinde homines de regno eius divinos honores imagini ceperunt impendere. Huius exemplo plurimi charis suis mortuis imagines dedicarunt. Et sicut ab idolo Beli cetera traxerunt originem, sic et ab eius nomine generale nomen fuit idolorum. Sicut enim Belus dictus est ab Assyriis, sic et alie nationes secundum idiomata lingue sue dixerunt, alie Bel, alie Beel, alie Boal, alie Baalim, sermo et nomina specificaverunt, alie Belphegor, alie Beelzebub dicentes. Isid
Abbreviated transcription (Latin):
babiloniȩ habuerunt qui de semine
tterim uͦ optinuerunt egyptios et assy¬
rios.ita. In dieb sarug. belus nẽprothi¬
des rex babilonis. quia fuit alter belus
rex grecie. intrauit assyriam: s parũ
obtinuit in ea. Quo mortuo: filius eiꝰ
ninus totam obainuit asfiriam. Et ci¬
ciuitatem in qua erat caput regni:
itinere trium dierum ampliauit. et
a suo nomine eam niniuem dixit. Inde
est. quod quedam hẏstorie dicunt. reg¬
num assy rioꝵ cepisse ab antiquo belo.
Qđ uerum est. quantum ad initium.
Alii dicunt cepisse a nino. quod qͦ uerũ
est: quantũ ad regni amplificationem.
Ninus uicit cham. qui ad huc uiuebat.
et regnabat in bractia. et dicebatur
zoroastres .i. inuentor magice artis. qͥ
et septem liberales artes in quatuordec̃
columpnis scripsit. septem eneis. et sep¬
dem lateritiis. cumtra utrũq diluui
Ab eõdem orta sunt ydola: sie. Mortis
belo: ninus insolatium doloris. ymagi¬
nem patris fecit sibi fieri cui tantã

Expanded text:
Babylonii habuerunt, qui de semine Babylonii habuerunt, qui de semine Interim vero obtinuerunt Aegyptios et Assyrios ita: In diebus Sarug Belus Nerothides rex Babylonis, quia fuit alter Belus rex Graeciae, intravit Assyriam, sed parum obtinuit in ea. Quo mortuo filius ejus Ninus totam obtinuit Assyriam, et civitatem, in qua caput regni erat, itinere trium dierum ampliavit, et a suo nomine Ninivem dixit. Inde est quod quaedam historiae dicunt regnum Assyriorum coepisse ab antiquo Belo: quod verum est quantum ad initium. Alii dicunt coepisse a Nino, quod verum est etiam, quantum ad regni ampliationem. Ninus vicit Cham, qui adhuc vivebat, et regnabat in Bractia,  al. Thracia, et dicebatur Zoroastres inventor magicae artis, qui et septem liberales artes, in quatuordecim columnis scripsit, septem aeneis, et septem lateritiis, contra utrumque judiciAb eisdem orta sunt idola sic. CAP. Belo, Ninus in solatium doloris imaginem patris fecit sibi, cui tantam
Abbreviated transcription (Latin):
eam ascensur in cęlum. De campo uͦ
semnaar.in regione babilonis: menri¬
nit esitius aucens eii de sacerdotib
sunt erepti. iouis sacra sumentes. in
semnaar babilonis uenerunt. Diuisiq
sunt post hȩc. diuersitate linguarum.
migrationes agentes. app̃hendentes si¬
mul mediterranea. et maritima.
ec pretereundum puto. quod moy¬
ses dicit regnia filium chus. duos
ħabuisse filios. soba. et dodan. Iosephꝰ¬
uͦ dicit saba. et iudã. quorũ uidas. egy¬
tiacam gentem hesꝑioꝵ inhabitans. iu¬
deis cognomen suum reliquit.
terra semnaar egressus assur: in¬
telligendũ est. quod nemproth eum e¬
pulit ui de terra illa: et turre que eiꝰ
erat iure hereditario. Uel non est incel¬
ligendum de assur filio sem. qui inue¬
nit purpuram. et unguenta crimũ.
uł corpoꝵ. De quo chaldei. et assyrla dic¬
ta est. S assur .i. regnum assyrioꝵ ind̾
egressum est: quod tẽpore sa rug proau
abrahe est factum. Regnum quidem

Expanded text:
eam ascensuri in coelum. » De campo vero eam ascensuri in coelum. » De campo vero Sennaar in regione Babylonis meminit Esicius dicens: Qui de sacerdotibus sunt erepti: Jovis sacra sumentes, in Sennaar Babylonis venerunt, divisique sunt post haec, diversitate linguarum migrationes agentes, apprehendentes mediterranea simul, et maritima. Nec praetereundum puto quod Moyses dicit Regma, filium Chus, duos habuisse filios Saba, et Dodam. Josephus dicit Saba, et Judam, quorum Judas Aegyptiacam gentem Hesperiorum inhabitans, Judaeis cognomen suum reliquit. terra Sennaar egressus est Assur, intelligendum est, quia Nemrod expulit eum vi a terra illa, et turre, quae ejus erat jure haereditario. Vel intelligendum non est Assur filius Sem, qui invenit purpuram, et unguenta crinium, vel corporum a quo Chaldaea, et Assyria dicta est, sed Assur, id est regnum Assyriorum, inde egressum est, quod tempore Sarug, proavi Abrahae, factum est. Regnum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ost obitum
uͦ noe. mouentes pedes suos ab ori¬
ente ꝯuenerunt duces inunũ campum
semnaar. Et timentes diluuium. consi¬
lio nẽproth uolentis regnare: ceperũt
edificare turrim. quẽ ꝑtingeret usq
ad celos. habentes pro saxis. lateres: et
bitumen pro cemento. Descendit autẽ
dñs ut uideret turrim .i. animau̾tit
ut puniret. et ait ad angelos. Uenite
confundamus linguam eoꝵ. ut ñ intel¬
ligat quisq uocem proximi sui. In hac
diuisione: nichil noui fecit ds. quia
uoces heedem sunt apud om̃s gentes.
s dicendi modos et formas diu̾sis gene¬
rib diuisit. De hac turre dicit iosephꝰ.
quod latitudo erat ita fortissima. ut
prope eam aspicientib: longitudo ui¬
deretur in minus. Dii uͦ uentos ĩmit¬
tentes. euerterunt turrim : et uocẽ
propriam unicuiq partiti sunt. Prop¬
terea babiloniam contigit uocari ciui¬
tatem. Babel enĩ hebrei confusionẽ
appellant. De hac turri. memunit
sybilla dicens. Cum omnes homines
edificauerunt excelsam. tanquam ꝑ

Expanded text:
ost obitum vero Noe, moventes pedes suos ab Oriente, convenerunt duces in unum, in campum Sennaar, et timentes diluvium, consilio Nemrod volentis regnare, coeperunt aedificare turrim, quae pertingeret usque ad coelos, habentes lateres pro saxis, et bitumen pro caemento. Descendit autem Dominus, ut videret turrim , animadvertit, ut puniret, et ait ad angelos: Venite, et confundamus linguam eorum, ut non intelligat quisque vocem proximi sui. In hac divisione nihil non fecit Deus, quia voces eaedem sunt apud omnes gentes, sed dicendi modos, et formas diversis generibus divisit. De hac turri dicit Josephus, quia latitudo erat ita fortissima, ut prope eam aspicientibus longitudo videretur in minus. Dii vero ventos immittentes everterunt turrim, et vocem propriam unicuique partiti sunt. Propterea Babyloniam contigit vocari civitatem. Babel enim Hebraei confusionem appellant. De hac turri meminit sibylla dicens: « Cum omnes homines aedificaverunt excelsam, tanquam per
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. Ego sum qui eduxi te dehur
chaldeoꝵ. Thare ergo habens t̾ram¬
odio. propter luctum aram: nec ua¬
lens sustinere iniurias. que fiebãt
ei. ut ignem coleret: statuit peregͥ¬
nari. Et dedit nachor melchã ux̃o¬
rem. abre uero. saray: qui et loch
fratrem uxoris. in filium adoptauit.
quia et saray sterilis erat.
gressus est
gͦ thare cum illis: ut irent in
terram chanaam: uenerunt usq
rationem utrobiq habeat. in grecũ
ũitere non potuerunt. ch. pro utraq
aspiratione posuerunt. Unde et filiũ
noe haham. aixerunt cham. Inde est
quod uarie legitur. horeb: uel choreb.
rachab. ue rahab. Mesopotamia uero
a circunfluentib aquis: nomen acce¬
pit. Meso enĩ. mediũ. potamos. aqͦ.
Sicut aquilegia dicitur. quasi aqͥs
ligata. Et facti sunt dies thare ducen¬
toꝵ quinq annoꝵ: et mortuus ẽ. in arã.

Expanded text:
dicitur: Ego sum qui eduxi te de Hur dicitur: Ego sum qui eduxi te de Hur Chaldaeorum . Thare ergo odio habens terram, propter luctum Aran, nec valens sustinere injurias quae fiebant ei, ut ignem coleret, statuit peregrinari, et dedit Nachor Melcham uxorem. Abrae vero Sarai, qui et Lot fratrem uxoris in filium adoptavit, quia Sarai sterilis erat.Egressus est ergo Thare cum illis, ut irent in terram Chanaan, venerunt usquerationem utrobique habeat, in Graecum vertere non potuerunt, ch pro utraque aspiratione posuerunt. Unde et filium Noe Habam dixerunt Cham. Inde est quod varie legitur Oreb, vel Choreb, Raab, vel Rachab. Mesopotamia vero a circumfluentibus aquis, nomen accepit. Meso enim medium, potamos aqua, sicut Aquilegia dicitur, quasi aquis ligata. Et facti sunt dies Thare ducentorum quinque annorum, et mortuus est in Haran.
Abbreviated transcription (Latin):
S sub isto precipue dicitur facta: qͥa
in isto: et filiis eius remanende antiqua
lech genuit reu. uł ragau. qui saruch.
qui nachor. qui thare. Qui cum esset
septuaginta annoꝵ: genuit abram.
nachor. et aram. Et est ordo preposterꝰ
Aran enĩ pͥmegentꝰ abram: postremus
fuit. Et forte non genuit eos. cum ẽe̾t
huius temporis: s tunc cepit generare.
et suis temporib cos genuit. In chare.
centos nonaginta duo. Tot annos diẽ
iosephus usq ad natiuitatem thare.
susq ad natruitatem abrȩ extendit᷑
hec etas. Porro aran genuit loch. et
cham. Et mortuus est ante patrẽ suũ
in hur chaldeoꝵ. Et est nomen hur ci¬
uitatis. scdm̃ iosephũ. ubi et hactenꝰ
sepultura eiꝰ ostenditur hebreiur.
ignem dicunt. Inde fabulantur: qd̃
chaldei inignem per quem traicie¬
bant paruulos suos. proiecerunt a¬
bram. et aran.quia nolebant ignẽ
adorare. et aram ibi expirauit: abrã
dei auxilio liberatum dicunt. Unde

Expanded text:
sed sub isto praecipue facta dicitur, quia sed sub isto praecipue facta dicitur, quia in isto, et in filiis ejus remanente lingua leg genuit Reu, vel Regau, qui Sarug, qui Nachor, qui Thare. Thare cum esset septuaginta annorum genuit Abram, Nachor, et Aran, et est ordo praeposterus. Aran enim primogenitus, et Abram ultimus fuit, et forte non genuit eos cum esset hujus temporis, sed tunc coepit generare, et suis temporibus, eos genuit, scilicet centos nonaginta duos. Josephus, usque ad nativitatem Thare, sed usque ad nativitatem Abrae extenditur haec aetas. Porro Aran genuit Lot, et cham, et mortuus est ante patrem suum in Hur Chaldaeorum. Et est nomen civitatis Hur, secundum Josephum, ubi et hactenus sepultura ejus ostenditur. Hebraei Hur ignem dicunt, inde fabulantur, quod Chaldaei in ignem, per quem trajiciebant parvulos projecerant Abram, et Aran, quia nolebant ignem adorare, et Aran ibi exspirante, Abram Dei auxilio est liberatus. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
nare udetur. quod dictum est supra
quingentesim anno noe natum sem. et
quingentesimo centesimo. inundasse di¬
luuium. Ergo post diluuium centenariꝰ
erat sem. et biennio post centumꝰ duoꝵ
annoꝵ. S mos est sacre scriture. sepe
limites numeroꝵ ponere. paucis annis
cuit scriptura. Uel noe cũ genuit eũ:¬
Uel duo anni deerant ad sex centos: cũ
inundauit diluuium. Uel ita legatur
littera. Sem centũ annoꝵ erat post di¬
liuium. et erat biennio post diluuiũ:
quando genuit arpbaxat. Et camen¬
natus est post annos duodeci facti dilu¬
iiii. Qd̾ forte uicium est scriptoris. Ar¬
phaxath genuit sale. qui in luca uocat᷑
chaynam. qui condidit salem. quihe
cundum iosephũ. auglistinus tam̃ dic̃
merito queri utrum ab heber dictisint
hebrei: uel ab abraham. quas ab rabei.
heber genuit phalech. ⁊iectan. Phalech
hebraice: diuisio latine. eo quod in die¬
b eius pro diuisione linguarum diui
se ͤgentes. et diuisio terrarum facta :

Expanded text:
nare huic videtur quod dictum est supra, quingentesimo anno Noe natum Sem, et sexcentesimo inundasse diluvium. Ergo post diluvium centenarius erat Sem, et biennio post, centum et duorum annorum. Sed mos est sacrae Scripturae, saepe limites numerorum ponere, paucis annis, cuit Scriptura, vel Noe, cum genuit euvel duo deerant ad sexcentos cum inundavit diluvium: vel ita legatur littera. Sem centum annorum erat post diluvium, et erat biennio post diluvium, quando genuit Arphaxad. Josenatus est, post annos duodecim facti diluvii, quod forte vitium scriptoris est. Arphaxad genuit Salem, cui in Luca subditur Ccundum Josephum. Tamen Augustinus dicit: « Merito quaeritur utrum ab Heber dicti sunt Hebraei, vel ab Abraham quasi Abrahaei. Heber genuit Phaleg, et Jectan. Phaleg Hebraice divisio, eo quod in diebus ejus, pro divisione linguarum, divisae sunt gentes, et divisio terrarum facta,
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ abram saray. et loth. et animas
ibi acquisierant. et intrauit terrã cha¬
naam.et uenit ad sychem. quȩ corrupte
sychar. Sepe legitur. et ad uallem illus¬
trem. que pentapolis tunc dicebatur: a
quinq ciuitatib sodomoꝵ. que minc
mare salis. uel mare mortuum dicitur.
quia nil in eouiuit. et nil in eo mergi po¬

Expanded text:
go Abram Sarai, et Lot, et animas ibi acquisierat, et intravit terram Chanaam, et venit ad Sichem, quae corruptus Sichar saepe legitur, et ad vallem illustrem, quae Pentapolis dicebatur tunc, a quinque urbibus Sodomorum, quae nunc mare Salis, vel Mortuum dicitur, quia nihil in eo vivit, et nihil in eo mergi po
Abbreviated transcription (Latin):
plurimum tunc e̾ẽ annoꝵ: quã moyses
dicat. S annos eius computauit ab illo
tempore : quo dei auxilio ab igne chal¬
deorum euasit. ut id ei reputaretur tẽ¬
pus etatis. ex quo confessus est dñm. sꝑ¬
uens ydola chaldeoꝵ. Ecce dicit iosephꝰ.¬
quod iam recidebatur uita hominum.
paulati declinans: usq ad moysem.
In quo derminum uite quem statuerat.
dñs confirmauit. Cent. um enĩ u̾iginti
annoꝵ moyses mortuus est.

Expanded text:
plurium eum esse annorum tunc, quam Moyses dicat, sed annos ejus computatos ab illo tempore, quo Dei auxilio evasit ignem Chaldaeorum, ut id ei reputetur tempus aetatis, ex quo confessus est Dominum, spernens idola Chaldaeorum. Ecce, dicit Josephus, jam recidebatur vita hominum paulatim declinans, usque ad Moysen; in quo terminum vitae, quem constituerat Dominus, confirmavit. Centum enim et viginti annorum Moyses mortuus est.
Abbreviated transcription (Latin):
cum egrederetur de aram. Iosephꝰait.
migraret in chananeam Si gͦ pꝰ mortẽ
patris abram erat septuaginta quĩq¬
annoꝵ. pacet quod diximus: quod cha¬
re plusquã septuaginta annos habebat
cum genuit abram. Si enĩ in illa etate
genuit abram : tunc post mortẽ patͥs
erat abram. centum quadraginta.uͥ.
annorum. Augustinus tamen dicit. ꝑ
recapitulationem hoc esse dictum. ad¬
centum quaoraginta.uͭ. annoꝵ: et abrã
septuaginta qͥnq. egressus est de aram.
relinquens ibi patrem et fratrẽ. Et in
itinere dum irent in mesopotamiam.
dixisse. Egredẽ de t̾ra tua. ⁊ cet̾a: non
quin iam esset egressus. s animum ha¬
bebat reuertendi ad eam. Quasi dicat.
Qui egressus es corpore: egrede m̃te.
Ierommꝰ dicit ueram esse traditionem

Expanded text:
cum egrederetur de Haran, Josephus ait: migraret in Chananaeam. Si ergo post mortem patris Abram erat annorum septuaginta quinque patet, quod diximus, quod Thare plus quam septuaginta annos habebat cum genuit Abram. Si enim in illa aetate genuit Abram, tunc post mortem patris erat Abram centum quadraginta quinque annorum. Augustinus tamen dixit per recapitulationem hoc esse dictum. Adcentum quadraginta quinque annorum, et Abram septuaginta quinque egressus est de Haran, relinquens ibi patrem, et fratrem et in itinere, dum iret in Mesopotamiam, dixisse: Egredere de terra, etc., non quin jam esset egressus, sed animum revertendi ad eam habebat quasi dicat: Qui egressus es corpore, egredere mente. Hieronymus dixit veram esse Hebraeorum
Abbreviated transcription (Latin):
quia compotus dicrum ꝑunam diem
descendit in maͣtirologio. Uerbi causa.
k alende ianuarii: sunt in dñica. et lu¬
na septima reuoluto anno inkalendis
ianuarii. reuera luna erit octaua de¬
cima. s Kalende erunt sodã feria. Er¬
go die dnica ante kalendas: erit luna
septima decima. et sic a dñica in dñicã
reuoluto anno. non adduntur lunę. nͥ
decem. S a li̾alendis in kalendas. xi.
It edificauit noc altare dño. et de
mundis aninantib: septimum ob¬
tulit dño. Ideo enĩ iusserat dñs septem
scđm genus suum induq: ut septimo
oblatõ. sex sufficerent propagationi.
Locum autẽ quo egressi sunt: ar menii
egressorium uocant. Filii uͦ noe. dixert̃.
thannon: id÷ octo. pro numero egres¬
soꝵ. Ob hoc quoq ut quidam tradunt:
noe fecit altare de octo lapidib.
todoratus est dñs odorem suauita

Expanded text:
quia computus dictus per unam diem quia computus dictus per unam diem descendit in martyrologio. Verbi gratia, Kalendae Januarii sunt in Dominica die, et luna septima, revoluto anno in Kalendis Januarii reiterata luna erit decima septima, sed Kalendae erunt secunda feria. Ergo Dominica die ante Kalendas erit luna decima septima, et sic a Dominica in Dominicam revoluto anno, non adduntur lunae nisi decem, sed a Kalendis in Kalendas undecim. Et aedificavit Noe altare Domino, et de mundis animantibus septimum obtulit Domino. Ideo enim jusserat Dominus septem secundum genus suum induci, ut septimo oblato, sex sufficerent propagationi. Locum autem quo egressi sunt Armenii Egressorium vocant. Filii vero Noe dixerunt Thenon, id est octo pro numero egressorum. Ob hoc quoque, ut quidam tradunt, Noe fecit altare de octo lapidibus. Et odoratus est Dominus odorem suavita
Abbreviated transcription (Latin):
mensis: dixit dñs ad noe. E gred e
de archa cu. et uxor tua. et filii tui. et
uxores filiorum tuorum. Coniunctiq¬
ubentur exire: qui disiunceti intrauer̃¬
Ac si diceret eis. Nunc rediit dempus am¬
plexandi. et ut multiplicemi suꝑ t̾rã.
mox enĩ subiunxit. Crescite et mulcipli¬
camini. Et egressus est noe cum uniuer¬
sis qui erãt cum eo: eãdemͣ dĩe qua ingͣs¬
susfue̾nt reuoluto anno. Ingressus est
enim lima septima decima. menłis scdi.
licet alia translatio habeat. uicesima
septima. Et egressus est.xx.uiii. luna¬
si.xi. addas: tota erit eͣadeͣm die reuo¬
luto anno. Si hodie prima. coͣdẽ die
sequenti anno. duodecima. Nec de mo¬
ucat quod dixi e gressum. iuicesima oc¬
taua luna: cum libet habeat uicesima
septima. P otuit enim esse. quod uesꝑa
uangelista dicit hora t̾cia. aliiis hora¬
sexta. Uel potius scd̃m nomina septẽ
dierum. si in tereiã feria est luna sep¬
tima decima: reuoluto anno. eadem
tercia feria: erit luna uicesima. uiͣi.

Expanded text:
mensis, dixit Dominus ad Noe: Egredere de arca tu, et uxor tua, filii tui, et uxores filiorum tuorum . Conjuncti jubentur exire, qui disjunctim intraverAc si diceret eis: Nunc rediit tempus amplectendi, ut multiplicemini super terram. Mox enim subjunxit: Crescite, et multiplicamini . Et egressus est Noe cum universis, quae erant cum eo, eadem die, qua ingressus fuerat, revoluto anno. Ingressus enim fuerat decima septima luna mensis secundi, licet habeat alia translatio vigesima septima, et egressus est vigesima octacim addas: tanta erit eodem die revoluto anno, si hodie prima, eadem die sequenti anno duodecima. Nec te moveat, quod dixi, egressum vigesima octava luna, cum liber dicat vigesima septima. Potuit enim esse quod vesperavangelista dicit hora tertia, alius sexta. Vel potius secundum nomina septem dierum, si in tertia feria est luna vigesima septima revoluto anno in eadem tertia feria erit luna vigesima octava,
Abbreviated transcription (Latin):
uans oculos loth: uidit regionẽ ior¬
danis congruam sibi. Et moratus ẽ.
in oppidis sodomoꝵ. Abram uͦ descen¬
dit ad conuallem manbre. uixta ebͦn.
Ec habitauit ibi. fecit q ibi. altare
dño. Ebron. ciuitas est. que et caria¬
tharbe dicitur .i. ciuitas quatuor. Ar¬
be enim .iiͦiͦi. cariath: ciuitas. Ibi eni
sepultus est maximus adam. abram
ysaac. ⁊ iacob: cum uxorib suis. Mã¬
bre uͦ eschol. et anel fratres erant. et
confederati sunt abre. a pͥmogenito
eorum uallis cognominata erat. ha¬
bitauit autẽ ibi abram circa querẽu
uel terebintum. cuius radices adhuc¬
apparent. quam proprio nomine uo¬
circailicem. que uocatur agygyo.

Expanded text:
 oculos, vidit regionem Jordanis congruam sibi, et moratus est in oppidis Sodomorum. Abram vero descendit ad convallem Mambre juxta Hebron, et habitavit ibi, fecitque ibi altare Domino. Hebron civitas est, quae et Cariatharbe dicitur, id est civitas quatuor. Arbe enim quatuor, Cariath civitas, ibi enim sepultus est Adam maximus, et Abram, Isaac, et Jacob cum uxoribus suis: Mambre vero, Aner, et Eschol fratres erant, et confoederati sunt Abrae. A primogenito eorum vallis cognominata erat. Habitabat autem ibi Abram circa quercum, vel terebinthum, cujus radices apparent adhuc. Quam pro nomine Jocir
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur filius cham. et filius chus nẽo¬
roth. qui cepit primus podens esse in
derra. et robustus uenator hominũ
coram dño .i. extinctor et oppressor.
amore dñandi. Et cogebat homines
ignem adorare. Ob hoc. exiuit proũbi¬
um.addicendum de aliquo quod forti
sit et malus. quas nemproth. robustꝰ
uenator coram dño. Hoc ideo dicimus
quia methodius dicit hunc fuisse de
filiis hyron. filii sem. Quare uͦ prim

Expanded text:
dicitur filius Cham, et filius Chus Nemdicitur filius Cham, et filius Chus Nemrod, qui coepit primus potens esse in terra, et robustus venator hominum coram Domino, id est exstinctor, et oppressor amore dominandi, et cogebat homines ignem adorare; ad hoc exiit proverbium, ad dicendum de aliquo, quod fortis sit et malus: Quasi Nemrod robustus venator coram Domino. Hoc ideo diximus, quia Methodius dicit hunc fuisse de filiis Hirom filii Sem. Quare vero prim
Abbreviated transcription (Latin):
moyses ad principium genealogie
noe: dicens. hȩe sunt generationes filior
noe. et incepit a iaphechminore. ut in¬
ultimo ponatur sem: cuius successionẽ
texere intendit. Lexuntur autẽ exhis
septuaginta due generationes. quinde¬
cim de iaphech. triginta de cham. uigĩ¬
ti septem. de sem Hiitres disseminati st̃
in trib partib orbis Scd̾m alcumum.
sem aysiam. cham: affricam. iaphedi
europam sorditus est. Uel expressius dr̃
septentrionalem plagam a tauro. et
a manno montib cilicie et syrie.usꝙ
usq ad flumen thanaym. In europa u.
usq gadyra. Filii uͦ cham. a prouincia
syria. et aman. et lybano montib. cũc¬
tas terras obtinuerunt. quecumq ad
mare sunt posite. Apprehendentes etiã
eas que usq ad occeanum sunt. et propͥ¬
as facientes appellationes. filii uͦ sem:
usq ad occeanum seorsum. habitant asy¬
am. ab eufrate facientes initium. Ge¬
nerationi sem insistemus. alias transe¬
untes. Hoc tameti addentes. quod ehꝰ

Expanded text:
Moyses ad principium genealogiae Noe dicens: Hae sunt generationes filiorum Noe , et incipit a Japhet minori, ut ultimo loco ponatur Sem, cujus successionem texere intendit. Texuntur autem ex eis septuaginta duae generationes, quindecim de Japhet, triginta de Cham, viginti septem de Sem. Hi tres disseminati sunt in tribus partibus orbis secundum Alcuinum. Sem Asiam, Cham Africam, Japheth Europam sortitus est. Vel expressius diciseptentrionalem regionem, a Tauro et Amano montibus Ciliciae et Syriae, usque ad fluvium Tanaim, in Europa vero, usque ad Gadira. Filii vero Cham a provincia Syria, et Amano et Libano montibus cunctas terras obtinuerunt, quaecunque ad mare sunt positae, apprehendentes etiam eas, quae usque ad Oceanum sunt, et proprias facientes appellationes. Filii vero Sem usque ad Oceanum seorsum habitant Asiam, ab Euphrate facientes initium. Generationi Sem insistemus, alias transeuntes, hoc tamen addentes, quod Chus
Abbreviated transcription (Latin):
tua ẽẽt : Ecce conuix tua: accipe eã:
et uade. Et precepit rex uiris ut dedu¬
cerent eum. Erat enim anies ualde.
in auro. in argento. in seruis. et ancil¬
lis. et iumentis. Arimeticam sane. et
quȩ de astrologia sunt. egyptiis tradi¬
dit: ante eis ignota. A quib post. per¬
uenerunt ad grecos. Reuersusq est
abram usq ad locum ubi fixerat tab̾¬
naculum inter bethel et hay. ẜartit᷑¬
ꝓ est derram cum loth dum pastores
eorinter se conrixarentur. ꝓ pascui.
Optionem etiam concesste loth. ecele

Expanded text:
tua esset? Ecce uxor tua, accipe eam, tua esset? Ecce uxor tua, accipe eam, et vade . Et praecepit rex viris suis, ut deducerent eum. Erat enim dives valde, in auro, et argento, in servis, et ancillis, et in jumentis. Arithmeticam sane, et quae de astrologia sunt Aegyptiis tradidit, ante eis ignota, a quibus post pervenerunt ad Graecos. Reversusque est Abram, usque ad locum, ubi fixerat tabernaculum, inter Bethel et Hai. Partitusque est terram cum Lot, dum pastores eorum inter se rixarent, pro pascuis, optionem etiam concessit Lot, et ele
Abbreviated transcription (Latin):
ultra progrediens ad meridiem. Quo ie¬
rit subticet moyses: breuitatis causa.
uel quasi notum. habitauit autẽ in da¬
masco: unde et nomen eius usq nunc:
in eiuitate damascenoꝵ habetur in gła.
Et uicus ib ostenditur. qui ab eo dicit᷑
habitatio abram. Unde nicholaus damaᷤ¬
cenus. Abram regnauit in damasco. ue¬
niens aduena cũm exercitu de t̾ra que
sup babilonem dicitur. ur chaldeorum.
na interra chanaam. et descendit in egyp¬
tum. timensq libidinem egyptiorum. ne
eum propter speciem mulieris occidne.
sororem suam eam esse dixit. Et sublata
est ei mulier ualde pulchra in domum
pharaonis. Abram uͦ bene usi funt egyp¬
tii propter eam. Ds̃ uͦ desiderium regis
impediuit ne tangeret eam egritudine
et tumultu curartim. Et cum pro salute
regis sacrificarent sacerdotes: ꝑ iram
deĩ hoc accidisse significauerunt eo qd̾
uxori peregrin iniuriam inferre uo¬
luisset. Uosauitq pharao abram. et
dixit ei. Cur non indicasti quod itror

Expanded text:
ultra progrediens ad meridiem, sed quo iverit subticet Moyses brevitatis causa, vel quasi notum, et habitavit in Damasco. Unde et nomen ejus usque nunc in civitate Damascena habetur in gloria, et vicus ostenditur, qui ab eo dicitur habitatio Abram. Unde Nicolaus Damascenus: « Abram regnavit in Damasco, veniens advena cum exercitu de terra, quae super Babylonem dicitur Hur Chaldaeorum. na in terra Chanaan, et descendit Abram in Aegyptum, timensque libidinem Aegyptiorum, ne eum propter speciem mulieris, occiderent, sororem suam eam dixit esse. Et sublata est mulier, valde pulchra, in domum Pharaonis. Abram vero bene usi sunt Aegyptii propter eam. Deus vero desiderium regis impedivit, ne tangeret eam, aegritudine, et tumultu causarum. Cumque pro salute regis sacrificarent sacerdotes, per iram Dei hoc accidisse significaverunt, quod uxori peregrini injuriam inferre voluisset. Vocavitque Pharao Abram, et dixit ei: Cur non indicasti, quod uxor
Abbreviated transcription (Latin):
nec in aqua. Uel ꝑ recapitulationẽ pot̃
intelligi prius factum : quod post ea dic¬
tum p ost dies septem. item emisit eã.
que uespere rediit ferens ramũ oliue
iurentem. ꝑost alios. septem emisit eã.
se. prima die mensis: aperuit noe tectũ
arche. et uidit quod exsiccata essec stꝑ¬

Expanded text:
nec in aqua. Vel per recapitulationem prius potest nec in aqua. Vel per recapitulationem prius potest intelligi factum, et postea dictum. Post dies septem iterum emisit eam, quae vespere rediit ferens ramum olivae virentem. Post alios septem emisit eam, oe, primo mense, prima die mensis, aperuit Noe tectum arcae, et vidit quod exsiccata esset t
Abbreviated transcription (Latin):
armeniam uenit circa montem cordicũ.
aliqua pars esse. et quodam bitumen ex¬
inde tolli. quo maxime homines ad expi¬
ationem utuntur. Menunit eiusdem
egyptius ieronimꝰ egyptius. qͥ antiquita¬
tem conscripsit. Manasses damascenus
de eisdem sic ait. Est suꝑ numadan. ex¬
celsus mons in armeniam. qui barys ap¬
pellatur. In quo multos fugientes. ser¬
dam in archam simul deuectum. et ceta.
ẽ andem decimo mense.prima die m̃siᷤ
apparuerunt cacumina montiũ. Cũq
transissent quadragintadies: aperuit noe
fenestram. et emisit coruum. qui non re¬
uertebatur. forte a quis interceptus. uł
inueniens suꝑnatans cadauer in aqͥs.
illectus est eo. e̾amen iosephꝰ ait: quod
cuncta repperiens inundantia: regressꝰ
est ad noe. Emisit quoq columbam pꝰ¬
eum. Que cum non inuenisset ubi pes¬
eius requiesceret: reuersa est ad noc.
S nonne cacumina montium iam erãt
nudata : forte nondum siccata. et sic

Expanded text:
Armenia venit circa montem Cordicum, adhuc Armenia venit circa montem Cordicum, adhuc aliqua pars esse, et quoddam bitumen exinde tolli, quo maxime homines ad expiationem utuntur. » Meminit ejusdem Hieronymus Aegyptius, qui antiquitatem conscripsit. Manasse Damascenus de eisdem sic ait: « Et super Numidiam excelsus mons in Armenia qui Baris appellatur, in quo multos confugientes, sermquam in arca simul devectum. Decimo tandem mense, prima die mensis, apparuerunt cacumina montium. Cumque transissent quadraginta dies, aperuit Noe fenestram, et emisit corvum, qui non revertebatur , forte interceptus aquis, vel inveniens supernatans cadaver in aquis est illectus eo. Tamen Josephus ait, quod cuncta reperiens inundantia regressus est ad Noe. Emisitque post eum columbam, quae cum non invenisset ubi requiesceret pes ejus, reversa est ad Noe. Sed nonne cacumina montium jam erant nudata? Forte nondum siccata, et sic
Abbreviated transcription (Latin):
cendentes absq spongiis plenis aqua. ali¬
quantulum ibi manere potuerant. Quaᷤ
narib apponentes. crassiorem inde aerẽ
extrahebant. S sunt qui putant mon¬
tium altitudinem. tunc non fuisse.¬
tidiem tantam: quanta nunc est. Uel
forte in sublimib sacrificandes. ignem
accendebant. Cuius uapor. et fauille
flausit ostium dñs. et bituminauit
exterius. Et mortua est omnis anima
liuens. suꝑ derram. Et obtinuerunt aqͦ
tras ita exaltate. oentum quinquagin¬
ta dieb. ab illa scilicet die: qua ingress
est noe. Post dies centum quinquagin¬
ta: ceꝑunt aque minui. mense. scilicet¬
septimo. Ita quod uicesima septima die¬
mensis eiusdem. requieuit archa. suꝑ
mondes armenie. Illic arche beliquias
usq nunc prouinciales ostendunt. huiꝰ
diluuii et arche. ut ait iosephus memo¬
riam facuint: qui barbarorum hẏstori¬
as conseripserunt. De quo berosus chal¬
deus: sic ait. Dicitur naiis eius que in

Expanded text:
cendentes, absque spongiis plenis aqua, alicendentes, absque spongiis plenis aqua, aliquantulum ibi manere potuerunt, quas naribus apponentes crassiorem inde aerem attrahebant. Sed sunt qui putant altitudinem montium tunc non fuisse tantam, quanta nunc est, vel fortasse in sublimibus sacrificantes ignem accendebant, cujus vapor, et favillaelausit ostium Deus, et bituminavit exterius, et mortua est omnis anima vivens super terram, et obtinuerunt aquae terras ita exaltatae centum quinquaginta diebus, ab illa scilicet die qua ingressus est Noe. Post dies centum quinquaginta coeperunt aquae minui mense septimo, ita quod die vigesima septima mensis requievit arca super montes Armeniae. Illic arcae reliquias usque nunc provinciales ostendunt. Hujus diluvii, et arcae, ut ait Josephus, memoriam faciunt, etiam qui barbarorum historias conscripserunt. De qua Berosus Chaldaeus sic ait: « Dicitur navis ejus, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
no ingressus est noe in archam. cũ or̃bꝰ¬
animantib quȩ dixerat ei dñs. Que
nutu diuino. et angeloꝵ ministerio.
adducta sunt mense scd̃o. septima deci¬
ma die: qui abhebreis ysan dicitur. a la¬
tinis maius. a macedonib dyon. Moy¬
ses enĩ in legitimis. nẏsan .i. aprilem:
primum mensem constituit. scdm̃ iose¬
iosephus. quod ab adam usq ad hoc dẽpꝰ
fuerunt atini. duo milia. sexcenti. ⁊ qͥn¬
quaginta sex. Qd̃ in sacris litt̾is consepͥ
tum. indegritate signatum est.
uel loca eiusdem que cathadupla dicunt᷑.
abusiue quilibet aquarum meatus. initia¬
les. & pluit suꝑ terram quadraginta die¬
mondes excreuit aqua altior quindecim
cubitis. ut ablueret sordes aeris. usqueqͦ
ascenderant oꝑa hominum. usq ad eun¬
dem locum. ascendet ignis iudicii: obae¬
ris purgationem. S non uidentur oꝑa
olympus usq ad liquidum euadat aera.
annum reꝑde sunt stetisse immobiles.
aues queunt uiuere. Nec phylosophi as¬

Expanded text:
ae ingressus est Noe in arcam cum omnibus, quae dixerat ei Dominus, quae et nutu divino, et angelorum ministerio adducta sunt, mense secundo die decima septima qui ab Hebraeis Nisan dicitur, a Latinis Maius, a Macedonibus Dion. Moyses autem in legitimis Nisan, id est Aprilem, primum mensem constituit, secundum JoseJosephus, quod ab Adam usque ad hoc tempus, fuerunt anni duo millia sexcenti quinquaginta sex quod in sacris litteris conscriptum est, et integritate signatus est. vel loca ejusdem, quae catadupla dicuntur. Abusive quilibet aquarum meatus dia diemontes excrevit aqua altior cubitis quindecim, ut ablueret sordes aeris, usquequo ascenderant opera hominum. Usque ad eumdem locum ascendet ignis judicii ob aeris purgationem. Sed non videtur opera olympus usque ad liquidum aera vadat, annum repertae sunt stetisse immobiles, aves vivere queunt, nec philosophi as
Abbreviated transcription (Latin):
qui acquieuit. et regnauit int̾ eos
inbabilone. Et ex itde. dictus est de
filiis cham. S. siuere fuerit de filiis
cham: tunc nulla est questio. quare
inter eos regnauerit. Huius exemplo
suphene super filios iaphech. Nartat
genesim. quod ex trib filiis noe. adhuc
eo uiuente: natisunt. uiginti quatuor

Expanded text:
qui acquievit, et regnavit inter eos qui acquievit, et regnavit inter eos in Babylone, et exinde dictus est de filiis Cham. Sed si vere fuit de filiis Cham, tunc nulla est quaestio quare inter eos regnaverit; hujus exemplo Suphene, vel Sustene super filios Japheth. Narrat Genesim, quod ex tribus filiis Noe adhuc ipso vivente sunt nati viginti quatuor