comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et amoris. ut cumordine naturȩ angłi hominib:
tam̃ lege iusticiȩ boni homines malis angłis p̃fe
dictum recte intelligimus. hoc ẽ initiũ figm̃ti dñĩ:
quia sine dubio ubi ẽ uicium malitię. natura ñ
uiciata p̃cessit. Uicium autem ita contra naturã ẽ:
ut non possit nisi nocere nature. Nonitaq eẽt uiciũ
recedere a deo: nisinaturȩ cuiꝰ id uicium ẽ potiꝰ cõ¬
peteret ec̃ cumdõ. Quaꝑpt̃ etiam uoluntas mala gͣn¬
de testimonium ẽ naturȩ bonȩ. S. ds̃ sicut natura&
bonarum optimꝰ creator ẽ. ita malarum uoluntatũ
iustissnnus ordinator: ut cum ille male utunt᷑ natu¬
ns bonis. ipse bene utatur etiam uoluntatib malis.
Itaq fecit ut diabolus institutione illiꝰ bonus. uolun¬
tate sua malus ininferiorib ordinatꝰ. illuderet᷑ ab an¬
głis eiꝰ. idẽ ut ꝓsint temptationes eiꝰ scĩs. quib eas¬
obesse desiderat. Et qm̃ ds̃ cum cum conderet. fut᷑e

Expanded text:
et amoris, ut, cum ordine naturae angeli hominibus, et amoris, ut, cum ordine naturae angeli hominibus, tamen lege iustitiae boni homines malis angelis praedictum recte intellegimus: Hoc est initium figmenti Domini. Quia sine dubio, ubi esset uitium malitiae, natura non uitiata praecessit. Vitium autem ita contra naturam est, ut non possit nisi nocere naturae. Non itaque esset uitium recedere a Deo, nisi naturae, cuius id uitium est, potius conpeteret esse cum Deo. Quapropter etiam uoluntas mala grande testimonium est naturae bonae. Sed Deus sicut naturarum bonarum optimus creator est, ita malarum uoluntatum iustissimus ordinator, ut, cum illae male utuntur naturis bonis, ipse bene utatur etiam uoluntatibus malis. Itaque fecit, ut diabolus institutione illius bonus, uoluntate sua malus, in inferioribus ordinatus inluderetur ab angelis eius, id est, ut prosint tentationes eius sanctis, quibobesse desiderat. Et quoniam Deus cum eum conderet, futurae
Abbreviated transcription (Latin):
quo fit ut quedam sensu caitntia quibꝰdam sentientib
p̃ponamus. intantum ut si potestas eẽt. ea prorsus de
natura rerum auferre uellemus: siue quẽ mea locũ
habcant ignorantes. siuc ctiam sciamus nr̃is ea cõmo¬
dis post ponentes. Quis cnim non domui suȩ panẽ
habere quam mures. nũmos quampulices malit:
S quid mirum. cuminipsorum etiam hominũ sti¬
matione quorum certe natura tante c̃ dignitatis. ple¬
rumq cariꝰ comparet᷑ equus quam seruus. gẽma
quam famula: Ista lib̾tate iudicandi plurimum
distat iatio considerantis. a necessitate indigentis.
scu uoluptate cupientis: cum ista quid ꝑse ipsũ
in ierum gradib pendat necessitas autem quid ꝓpt̃ qͥd
erpetat. cogitat. Et ista quid uerum luci mentis ap¬
pareat. uoluptas uero quid iocundum corporis sen¬
sib blandiat᷑ expectat. S tantum ualet innaturis
rationabilib quoddam ueluti pondus uoluptatis

Expanded text:
quo fit, ut quaedam sensu carentia quibusdam sentientibus quo fit, ut quaedam sensu carentia quibusdam sentientibus praeponamus, in tantum, ut si potestas esset ea prorsus de natura rerum auferre uellemus, siue quem in ea locum habeant ignorantes. siue etiamsi sciamus nostris ea commodis postponentes. Quis enim non domi suae panem habere quam mures, nummos quam pulices malit? Sed quid mirum, cum in ipsorum etiam hominum aestimatione, quorum certe natura tantae est dignitatis, plerumque carius conparetur equus quam seruus, gemma quam famula? Ita libertate iudicandi plurimum distat ratio considerantis a necessitate indigentis seu uoluptate cupientis, cum ista quid per se in rerum gradibus pendat, necessitas autem quid propter quid expetat cogitat, et ista quid uerum luci mentis appareat. uoluptas uero quid iucundum corporis sensibus blandiatur expectat. Sed tantum ualet in naturis rationalibus quoddam ueluti pondus uoluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
tur: s in hac pena post peccatum ordinatum. Initiũ
gͦ eiꝰ. figmentum ẽ domini. Non enimẽ ulla natura
etiam in extremis infimisq bestiolis quamñ ille con¬
stituit: a quo ẽ omnis modꝰ. om̃is species. omĩs ordo.
sine quib nichil rerũ inueniri uel cogitari potest.
Quantomagis angłica creatura quȩ omnia cetera
quȩ ds̃ condidit. naturae dignitate p̃cedit: In his
facta sunt. p̃ponuntur uiuentia nontiuentib sic̃
ea que habent ium gignendi. uel etiam appetendihis
quȩ isto motucartnt. Et inhis que uiuunt p̃ponunt᷑
sentientia non sentientib. sic̃ arborib animalia. Et
inhis quȩ sentiunt p̃ponunt᷑ intelligentia ñ intelli¬
gentib sic̃ homines pecorib. Et inhis quȩ intelligẽ
p̃ponunt᷑ immortalia mortalib: sicut anglĩ homi¬
nib. s ista p̃ponuntur nature ordine. Eot autem
aliꝰ atq alius ꝓsuo cuiꝰq usu estimationis modus:

Expanded text:
retur, sed in hac poena post peccatum ordinatum. Initium retur, sed in hac poena post peccatum ordinatum. Initium ergo eius figmentum est Domini; non enim est ulla natura etiam in extremis infimisque bestiolis, quam non ille constituit, a quo est omnis modus, omnis species, omnis ordo, sine quibus nihil rerum inueniri uel cogitari potest; quanto magis angelica creatura, quae omnia cetera, quae Deus condidit, naturae dignitate praecedit! CAPUT facta sunt, praeponuntur uiuentia non uiuentibus, sicut ea, quae habent uim gignendi uel etiam adpetendi, his, quae isto motu carent; et in his, quae uiuunt, praeponuntur sentientia non sentientibus, sicut arboribus animalia; et in his, quae sentiunt, praeponuntur intellegentia non intellegentibus, sicut homines pecoribus; et in his, quae intellegunt, praeponuntur inmortalia mortalibus, sicut angeli hominibus. Sed ita praeponuntur naturae ordine; est autem alius adque alius pro suo cuiusque usu aestimationis modus,
Abbreviated transcription (Latin):
cifer qui maneoriebatur. siue qd ierechiel.indeliciis pa¬
radisi dei fusti. omĩ lapide precioso ornatꝰ es. ubi intel¬
ligit᷑ fiuss e aliquando sine peccato: Namcxp̃ssiꝰ ci pau
lopꝰ dicit᷑. Ambulastiindieb tuis sinc uicio. Quȩ si
alit̾ conuenientius intelliginequeunt: oportet etiam
illud qd dictum ẽ inueritate nonstetit sic accipiamꝰ.
qd inueritate fuerit. s non ꝑmanscrit. Et illud qd̾ ab
mitio diabolꝰ peccat. non abinitio ex quo citatꝰ c̃ pec¬
care putandꝰ ẽ: s ab initio peccat qd̾ ab ipsiꝰ suꝑbia
ceꝑit eẽ peccatum. Nec illud quod scriptum ẽ in libro
iob cum de diabolo sermo eẽt. hoc ẽ initiũ figm̃tido¬
mini. qđ fecit ad illudendum ab angłis suis. cui con¬
sonare uidetur et psalmus uͥ legit᷑. dracohic quẽ fin¬
xisti ad illudendum ei. sic intelligendum ẽ ut existi¬
memus talem abinitio creatum cui ab angłis illude¬

Expanded text:
cifer, qui mane oriebatur ? sive quod Ezechiel, In deliciis pacifer, qui mane oriebatur ? sive quod Ezechiel, In deliciis paradisi Dei fuisti, omni lapide pretioso ornatus es? ubi intelligitur fuisse aliquando sine peccato. Nam expressius ei paulo post dicitur: Ambulasti in diebus tuis sine vitio . Quae si aliter convenientius intelligi nequeunt, oportet etiam illud quod dictum est, In veritate non stetit, sic accipiamus, quod in veritate fuerit, sed non permanserit. Et illud, quod ab initio diabolus peccat, non ab initio ex quo creatus est peccare putandus est; sed ab initio peccati, quod ab ipsius superbia coeperit esse peccatum. Nec illud quod scriptum est in libro Job, cum de diabolo sermo esset, Hoc est initium figmenti Domini, quod fecit ad illudendum ab Angsonare uidetur et psalmus, ubi legitur: Draco hic, quem finxisti ad inludendum ei, sic intellegendum est, ut existimemus talem ab initio creatum, cui ab angelis inlude
Abbreviated transcription (Latin):
tisset. Locutione autemdictum ẽ minus usitata. Sic
enim uidetur sonare inueritate nonstetit. quia ñ est
ucritas in eo. tanquam ea sit causa ut inucritate non
steterit. quod incoueritas nonsit: cum potius ca
sit causa ut meo ueritas non sit. quod inueritate ñ
stetit. Ista locutio ẽ et inpsalmo.ego clamaui qm̃
exaudistime ds̃.: cum dicendum fuis ee uideat᷑. crau¬
distime ds̃ qm̃ clamatii. S cum dirisset ego clama¬
iii. tanquam ab eoquerert᷑. unde se clamasce mon¬
strarei: ab iffectu exauditionis dĩ. clamoris sui
ostendit affectum T anquam diceret. Hinc osten¬
do cdamasse me: qm̃ exaudistime. Illud etiam xii
qd̾ ait de diabolo ioħs. ab initio diabolꝰ peccat.
non intelligunt sinaturale c̃ nullomͦ eẽ peccatũ.
S quid respondetur ꝓpheticis tetimoniis. siue
quod att isaias subfigurata ꝑsona pͥncipis ba¬
by lonit. diabolum notans. quomodo eciditlu¬

Expanded text:
tisset. Locutione autem dictum est minus usitata. Sic tisset. Locutione autem dictum est minus usitata. Sic enim uidetur sonare: In ueritate non stetit, quia ueritas non est in eo, tamquam ea sit causa, ut in ueritate non steterit, quod in eo ueritas non sit; cum potius ea sit causa, ut in eo ueritas non sit, quod in ueritate non stetit. Ista locutio est et in psalmo: Ego clamaui, quoniam exaudisti me Deus; cum dicendum fuisse uideatur: Exaudisti me Deus, quoniam clamaui. Sed cum dixisset: \'Ego clamaui, tamquam ab eo quaereretur, unde se clamasse monstraret, ab effectu exauditionis Dei clamoris sui ostendit affectum; tamquam diceret: \'Hinc ostendo clamasse me, quoniam exaudisti me.\' CAPUT XV. Qnon intelligunt, si naturale est, nullo modo esse peccatum. Sed quid respondetur propheticis testimoniis, sive quod Isaias ait, sub figurata persona principis Babyloniae diabolum notans, Quomodo cecidit Lu
Abbreviated transcription (Latin):
statẽ omnipotentis euadit. et qui ꝑpiam subiecti¬
onem noluit tenere quod uere ẽ. affectat ꝑsuꝑbã
elationem simulare quod non ẽ. ut sic intelligat
peccat. hoc ẽ ex quo creatus ẽ iusticiam recusauit:
quam nisi pia deoq subdita uoluntas habere ñ
posset. Huic sententiȩ quisqͥs ad quiescit. ñ cũ
illis hereticis sapit. id est manicheis. et si quȩ aliȩ
pestes ita sentiunt. quod suam quandam ꝓpriam
tanquam exaduerso quodam principio diabolꝰ
habeat nat᷑am mali. Qui tanta uanitate desipi¬
unt. ut cum uerba ista euanglica mauctoritate nob̾¬
cum habeant. non attendant non dixisse dñm auerita¬
te alienus fuit. s mucritate nonstecit: ubi aucritate
lapsum intelligiuoluit. In quautiq sistetisset: cius
particeps factus. beatus cum scĩs angłis ꝑmaneret.
ostendatur quod inueritate non stecerit atq ait. Qͥa
non est ueritas meo. Ess et autem meo: si in illa ste¬

Expanded text:
statem Omnipotentis euadit, et qui per piam subiectistatem Omnipotentis euadit, et qui per piam subiectionem noluit tenere quod uere est, adfectat per superbam elationem simulare quod non est, ut sic intellegatur tio diabolus peccat, hoc est, ex quo creatus est, iustitiam recusauit, quam nisi pia Deoque subdita uoluntas habere non posset. Huic sententiae quisquis adquiescit, non cum illis haereticis sapit. id est Manichaeis, et si quae aliae pestes ita sentiunt, quod suam quandam propriam tamquam ex aduerso quodam principio diabolus habeat naturam mali; qui tanta uanitate desipiunt, ut, cum uerba ista euangelica in auctoritate nobiscum habeant, non adtendant non dixisse Dominum: A ueritate alienus fuit; sed: In ueritate non stetit, ubi a ueritate lapsum intellegi uoluit, in qua utique si stetisset, eius particeps factus beatus cum sanctis angelis permaneret. ostendatur, quod in ueritate non steterit, adque ait: Quia non est ueritas in eo. Esset autem in eo, si in illa ste
Abbreviated transcription (Latin):
nos ex illa immortali felicitate casuros. illi uͦ certiñ
sunt: iampotiores non ȩquales eis erimus. S quid
nequaquam ueritas fallit. et equales eis erimꝰ: ꝓfe¬
Ncdo etiam ipsicerti sunt suȩ fclicitatis et̃ne. Ciniꝰ illi
alii quia certi non fuerunt. non enim erat eoꝵ ec̃na
felicitas cuiꝰ certi eẽnt. quȩ finem fucrat habitua.
restat ut aut impares fuerint. aut si parts fucrtu
post istorum rumam illis certa scicntia suc sem¬
XIII picernȩ felicitatis accesserit. Nisi forte quis diisi
id quod añs̃ ait de diabolo ineuglio. ile homis¬
dacrãt ab initio et inueritate non stecit. sic eẽ accipien¬
dum. ut non solum homicida fuerit abinitio. idest
initio humani generis. ex quo utiq homo factꝰ ẽ. qͤ
dccipiendo poss et occidẽ: uerum etiã abinitio suę
conditionis inueritate nonstecerit. et ideo nunꝗͣ
ac ꝑhoc falsus et fallax. quia nec unquam pote¬

Expanded text:
nos ex illa inmortali felicitate casuros, illi uero si certi non nos ex illa inmortali felicitate casuros, illi uero si certi non sunt, iam potiores, non aequales eis erimus. Sed quia nequaquam Veritas fallit et aequales eis erimus, profecto etiam ipsi certi sunt suae felicitatis aeternae. Cuius illi alii quia certi non fuerunt non enim erat eorum aeterna felicitas cuius certi essent, quae finem fuerat habitura, restat, ut aut inpares fuerint, aut, si pares fuerunt, post istorum ruinam illis certa scientia suae sempiternae felicitatis accesserit. Nisi forte quis dicat id, quod Dominus ait de diabolo in euangelio: Ille homicida erat ab initio et in ueritate non stetit, sic esse accipiendum, ut non solum homicida fuerit ab initio, id est initio humani generis, ex quo utique homo factus est, quem decipiendo posset occidere, uerum etiam ab initio suae conditionis in ueritate non steterit et ideo numquamac per hoc falsus et fallax, quia nec quisquam pote
Abbreviated transcription (Latin):
uid et᷑ quando factisunt angłi alios credere ita factos.
ut non acciperent p̃scientiam uel ꝑseuerantiȩ uelca¬
sus sui: alios autem ita ut ueritate certissima ȩcer¬
nitatem suȩ beatitudinis nossent. s equalis felicita¬
tis om̃s abinitio creati sunt. & ita fuerunt donec isti
qui nunc mali sunt ab illo bonitatis lumine suauo¬
luntate cecidis senit: uel ꝓfects ꝓculdubio multo ẽ du¬
rius nunc putare angłos scõs ȩternę suȩ beatitudinis
incertos. et ipsos descmet ipsis ignorare. qd nos de il¬
lis ꝑscripturas scãs nosse potuimus. Quis enim ca¬
tholicus xp̃ianus ignorat. nouũ nullum diabolũ
er bonis angłis ulterius futurum. sicut nec istum
in societatem bonorum angłoꝵ ulteriꝰ rediturum: Ue¬
ritas quippe ineugłio scĩs fidelibꝰq ꝓmittit qd̾ erunt
equales angłis dei: quib etiam ꝓmittit᷑ qd̃ ibunt in
uitam ecernam. Porro autem si nos certi sumus nunqͣ.

Expanded text:
uidetur, quando facti sunt angeli, alios credere ita factos uidetur, quando facti sunt angeli, alios credere ita factos ut non acciperent praescientiam uel perseuerantiae uel casus sui, alios autem ita ut ueritate certissima aeternitatem suae beatitudinis nossent, sed aequalis felicitatis omnes ab initio creati sunt, et ita fuerunt, donec isti, qui nunc mali sunt, ab illo bonitatis lumine sua uoluntate cecidissent: procul dubio multo est durius nunc putare angelos sanctos aeternae suae beatitudinis incertos, et ipsos de semet ipsis ignorare, quod nos de illis per scripturas sanctas nosse potuimus. Quis enim catholicus Christianus ignorat nullum nouum diabolum ex bonis angelis ulterius futurum, sicut nec istum in societatem bonorum angelorum ulterius rediturum? Veritas quippe in euangelio sanctis fidelibusque promittit, quod erunt aequales angelis Dei; quibus etiam promittitur, quod ibunt in uitam aeternam. Porro autem si nos certi sumus numquam
Abbreviated transcription (Latin):
futuri. bcatior quilibet in quibꝰ libet cruciatib cor¬
poris. cui non opinione s certa ueritate manifestũ ẽ.
sine fine se habiturum omni molestia carentẽ socie¬
tatẽ angłor in participatione summi dei. quam e¬
rat ille homo sui casus incertus in magna illa feliqi¬
tate paradisi. Quo circa cuiuis iam non difficult̃¬
occurrit. utroq coniuncto effici beatitudinem. qͣm
recto ꝓposito incellectualis natura desideratꝰ. hoc ẽ
ut ⁊ bono incommutabili qđ ds̃ ẽ. sine ulla mole¬
stia ꝑfruat᷑: et in eo se męternum ẽẽ mansurum.
nec ulla dubitatione cunctetur. nec ullo errore fal¬
latur. Hanchabere angłos lucis pia fide credimꝰ.
Hanc nec antequam caderent habuisse angłos pec¬
catores. qui sua prauitate illa luce pͥuati sunt. con¬
sequenti ratione colligimus. Habuisse tam̃ ali¬
quam et si non presciam beatitudinem. siuitam egcrt̃
ante peccatum. ꝓfecto credendi sunt. Aut si durum

Expanded text:
futuri, beatior quilibet in quibuslibet cruciatibus corfuturi, beatior quilibet in quibuslibet cruciatibus corporis, cui non opinione, sed certa ueritate manifestum est, sine fine se habiturum omni molestia carentem societatem angelorum in participatione summi Dei, quam erat ille homo sui casus incertus in magna illa felicitate paradisi. occurrit utroque coniuncto effici beatitudinem, quam recto proposito intellectualis natura desiderat, hoc est, ut et bono incommutabili, quod Deus est, sine ulla molestia perfruatur et in eo se in aeternum esse mansurum nec ulla dubitatione cunctetur nec ullo errore fallatur. Hanc habere angelos lucis pia fide credimus; hanc nec antequam caderent habuisse angelos peccatores, qui sua prauitate illa luce priuati sunt, consequenti ratione colligimus; habuisse tamen aliquam, etsi non praesciam, beatitudinem, si uitam egerunt ante peccatum, profecto credendi sunt. Aut si durum
Abbreviated transcription (Latin):
pandos putamus. Quis cnim pͥmos illos homines
inparadiso negare audeat beatos fuisse ante pecca¬
tum. quamuis sua beatitudo quam diuturna ł utrũ
çterna eẽt incertos. eẽt autemȩterna nisi peccassent.
cum hodie non impudenter bcatos uocemus. quos uide¬
mꝰ iuste ac pie cum spe future immortalitatis hanc
uitam duccre: sine crimine uastante conscientiam. fa¬
cile impetrantes peccatis huiꝰ infirmitatis diuinã
miscłiam. Qui licet de suę ꝑscuerantiȩ p̃mio certi
sint. de ipsa tam̃ ꝑseuerantia sua repꝑiunt᷑ incerti:
Quis enimhominum se inactione ꝓuectuq iusticiȩ
ꝑseueraturum usq infinem sciat. nisi aliqua reuela¬
tione ab illo fiat certꝰ. qui de hac re iusto latentiq
iudicio. non om̃s instruit s neminem fallit: Qntũ
itaq ꝑtinet ad delectationem p̃sentis boni: beatior
erat pͥmus homo in paradis. quam quuilibet iust̃
in hac infirmitate mortali. Quantum aucem ad spem

Expanded text:
pandos putamus. Quis enim primos illos homines pandos putamus. Quis enim primos illos homines in paradiso negare audeat beatos fuisse ante peccatum, quamuis sua beatitudo quam diuturna uel utrum aeterna esset incertos esset autem aeterna, nisi peccassent, cum hodie non inpudenter beatos uocemus, quos uidemus iuste ac pie cum spe futurae inmortalitatis hanc uitam ducere sine crimine uastante conscientiam, facile inpetrantes peccatis huius infirmitatis diuinam misericordiam. Qui licet de suae perseuerantiae praemio certi sint, de ipsa tamen perseuerantia sua reperiuntur incerti. Quis enim hominum se in actione prouectuque iustitiae perseueraturum usque in finem sciat, nisi aliqua reuelatione ab illo fiat certus, qui de hac re iusto latentique iudicio non omnes instruit, sed neminem fallit? Quantum itaque pertinet ad delectationem praesentis boni, beatior erat primus homo in paradiso, quam quilibet iustus in hac infirmitate mortali; quantum autem ad spem
Abbreviated transcription (Latin):
non crat talis istorum quandoq desitura. et ꝓpterea ñ
cterna. siue id scirent siue nescientes aliud putarcut:
quia scientes timor. nescientes criorbeatos eẽ utiq ñ sine¬
bat. Si autem hoc ita nesciebant. ut falsis incertisue
non fiderent. s utrum sempiternum anquandoq finẽ
habiturum eẽt bonum suum. inncutram partem fir¬
ma assensione ferrent᷑: ipsa de tanta felicitate cunctatio
Eambeatȩ uitȩ plenitudinem quam in scĩs anglis eẽ
credimꝰ non habebat. Neq enimbeate uitȩ uocabulũ
ita contrahimus. ad quasdam significationis an¬
gustias: ut solum dm̃ dicamus eẽ beatum. Qui tam̃
ita uere beatꝰ ẽ: ut maior beatitudo ec̃ non pos sit. In
cuiꝰ comparatione qd̾ angłi beati sunt sua quadam
summa beatitudine quanta eẽ in angłis potest quid
aut quantum ẽ: Nec ipsos tantum qd attinet ad rati¬
onalem uel intellectualẽ ereaiuram. beatos nuncu¬

Expanded text:
non erat talis istorum, quandoque desitura et propterea non non erat talis istorum, quandoque desitura et propterea non aeterna, siue id scirent, siue nescientes aliud putarent; quia scientes timor, nescientes error beatos esse utique non sinebat. Si autem hoc ita nesciebant, ut falsis incertisue non fiderent, sed utrum sempiternum an quandoque finem habiturum esset bonum suum, in neutram partem firma adsensione ferrentur: ipsa de tanta felicitate cunctatio eam beatae uitae plenitudinem, quam in sanctis angelis esse credimus, non habebat. Neque enim beatae uitae uocabulum ita contrahimus ad quasdam significationis angustias, ut solum Deum dicamus beatum ; qui tamen ita vere beatus est, ut major beatitudo esse non possit: in cujus comparatione, quod Angeli beati sunt, sua quadam summa beatitudine, quanta esse in Angelis potest, quid aut quantum eonalem uel intellectualem creaturam, beatos nuncu
Abbreviated transcription (Latin):
bio non nisi ȩterna ẽ eternitatis q suȩ certa atq
secura: s rationalem uitam licet insipientem sic
habent. ut eam non possint amictere nec siuelint
Quatenus autem antequam peccassent illiꝰ sapi¬
entiȩ fuerint participes. diffimit quis potest: In ciꝰ ta¬
m̃ participatione. equales fuisse istos illis qui ꝓpterra
uere pleneq beatisunt. qm̃ nequaquam de suȩ beatitu¬
dinis ȩcernitatem fallunt᷑. quomͦ dicturi sumus: q̃nqͥ
dem si equales in ea fuissent. etiam isti in eiꝰ eternitate
mansissent. parit̾ beati. quia parit̃ eciti: Neq enim
sicut uita quandiucunq fuerit: ita ȩterna uita uera¬
citer dici poterit. si finem habitura sit. Siquidẽ uita
tantũmͦ uiuendo: ȩterna uerofinem non habendo no¬
minata ẽ. Quappter quamuis non qͥcqͥd eternũ con¬
tinuo beatum sit dicitur enim etiam penalis ignis et̃¬
nus. tamen siuere ꝑfecteq beata uita nonnisi ȩterna ẽ:

Expanded text:
bio non nisi aeterna est aeternitatisque suae certa adque bio non nisi aeterna est aeternitatisque suae certa adque secura; sed rationalem uitam licet insipientem sic habent, ut eam non possint amittere, nec si uelint. Quatenus autem, antequam peccassent, illius sapientiae fuerint participes, definire quis potest? In eius tamen participatione aequales fuisse istos illis, qui propterea uere pleneque beati sunt, quoniam nequaquam de suae beatitudinis aeternitate falluntur, quo modo dicturi sumus? quando quidem si aequales in ea fuissent, etiam isti in eius aeternitate mansissent pariter beati, quia pariter certi. Neque enim sicut uita, quamdiucumque fuerit, ita aeterna uita ueracitetantummodo vivendo, aeterna vero finem non habendo nominata est. Quapropter quamuis non, quidquid aeternum, continuo beatum sit dicitur enim etiam poenalis ignis aeternus: tamen si uere perfecteque beata uita non nisi aeterna est,
Abbreviated transcription (Latin):
quedam. ciq finiti thesauri rerum intelligibiliũ.
inquib sunt om̃s inuisibiles atq incõmutabiles
rationes rerum etiam uisibilium et mutabiliũ que
ꝑ ipsam facte sunt: qm̃ ds̃ non aliquid nesciens fec̃
quod nec de quolibet homine artifice recte dicipot̃.
Porro si sciens fecit omnia: ca utiq fecit quȩ noue¬
rat. Ex quo occurrit animo qͥddam mirũ. s tam̃
ucrum: qd̾ iste mundus nobis notꝰ eẽ ñ posset
nisi ec̃t. Dco autem nisi notꝰ eẽt: cẽ non posset.
Quȩ cumita sint nullomͦ quidem scđdm spatium
aliquod temporis pͥus erant sp̃s illi tenebre qͦs
angłos dicimus: s simul ut facti sunt lux facti
sunt. Non tamen ita tantum creati. ut quoquomꝰ
eẽnt. et quoquomͦ uiuerent: s etiam illummati.
ut sapienter beateq uiuerent Abhac illumina¬
tione auersi quidam angłi. non obtinuerunt
ercellentiam sapientis beateq uite. quȩ ꝓculdu¬

Expanded text:
quidam eique finiti thensauri rerum intellegibilium, quidam eique finiti thensauri rerum intellegibilium, in quibus sunt omnes inuisibiles adque incommutabiles rationes rerum etiam uisibilium et mutabilium, quae. per ipsam factae sunt. Quoniam Deus non aliquid nesciens fecit, quod nec de quolibet homine artifice recte dici potest; porro si sciens fecit omnia, ea utique fecit quae nouerat. Ex quo occurrit animo quiddam mirum, sed tamen uerum, quod iste mundus nobis notus esse non posset, nisi esset; Deo autem nisi notus esset, esse non posset.Quae cum ita sint, nullo modo quidem secundum spatium aliquod temporis prius erant spiritus illi tenebrae, quos angelos dicimus; sed simul ut facti sunt, lux facti sunt; non tamen tantum ita creati, ut quoquo modo essent et quoquo modo uiuerent; sed etiam inluminati, ut sapienter beateque uiuerent. Ab hac inluminatione auersi quidam angeli non obtinuerunt excellentiam sapientis beataeque uitae. quae procul du
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt quidam. qui non potuerunt incorpoream
cogitare naturam: s habent hȩc ad illa etiam in
magna disparilitate quandam similitudinẽ. ut ñ
inconuenient dicatur. sic illuminari animam in¬
corpoream luce incorporea simplicis sapientiȩ dĩ.
sicut illuminat᷑ aeris corpꝰ luce corporea. Et sicut
aer tenebrescit i̾ta luce descrtꝰ. nam nichil sunt ali¬
ud quȩ dicuntur locorum quoͬq corporaliũ tene¬
bre.quamaer luce carens: ita tenebrescere animam.
sapientiȩ luce pͥuatam. Scdm hoc gͦ dicunt᷑ illa
simplicia quȩ pͥncipaliter uercq diuina sunt. qd̃
non aliud ẽ in eis qualitas.aliud substantia. nec
aliorum participatione uel diuina. uel sapientia
uel beata sunt. Ceterum dictꝰ ẽ inscripturis scĩs
spc̃ sapientiȩ multiplex: eo qđ̾ multa inse se habeat.
S que habet hoc ẽ &e ea omnia unusẽ. Neq enim
multȩ sed una sapientia ẽ. in qua sunt infiniti

Expanded text:
uerunt quidam qui non potuerunt incorpoream uerunt quidam qui non potuerunt incorpoream cogitare naturam. Sed habent haec ad illa etiam in magna disparilitate quandam similitudinem, ut non inconuenienter dicatur sic inluminari animam incorpoream luce incorporea simplicis sapientiae Dei, sicut inluminatur aeris corpus luce corporea; et sicut aer tenebrescit ista luce desertus nam nihil sunt aliud quae dicuntur locorum quorumcumque corporalium tenebrae quam aer carens luce, ita tenebrescere animam sapientiae luce priuatam. Secundum hoc ergo dicuntur illa simplicia, quae principaliter uereque diuina sunt, quod non aliud est in eis qualitas, aliud substantia, nec aliorum participatione uel diuina uel sapientia uel beata sunt. Ceterum dictus est in scripturis sanctis Spiritus sapientiae multiplex, eo quod multa in sese habeat; sed quae habet, haec et est, et ea omnia unus est. Neque enim multae, sed una sapientia est, in qua sunt infiniti
Abbreviated transcription (Latin):
totum ẽ aliud incorruptio. quȩ ubiq eiꝰ tota ẽ:
quia omnis pars incorruptibilis corporis etiam ce¬
teris mȩqualis equaliter incorrtipta ẽ. Neq enim
uerbi grã quia digitus minor ẽ quam tota manus:
ideo incorruptibilior emanꝰ quam digitꝰ. Ita cã
sint mequales manus et digitus: equalis ẽ tam
inconuptibilitas mantis et digiti. Ac phoc quam¬
uis acorpore incorruptibili iseparabilis incorrup¬
tibilitas sit: aliud ẽ tamen substantia qua corpꝰ
Dr̃. aliud qualitas eiꝰ qua incorruptibile nuncu¬
patuar. Et ides etiam sic non hoc ẽ qd̃ habet.
Anima quoq ipsa. etiam si semꝑ sit sapiens. sicut erit
cum et liberabit᷑ inȩcernum. participatione tam̃ in
commutabilis sapientie. sapiens enit: quȩ ñ ẽ quod
ipsa. Ncq enimsi aer infusa luce nunquã deserat᷑.¬
ideo non aliud ẽ ipse: aliud lux qua illuminatur.
Neq hoc ita dixerim. quasi aer sit anima qd̾ puta¬

Expanded text:
totum est, alia incorruptio, quae ubique eius tota est, totum est, alia incorruptio, quae ubique eius tota est, quia omnis pars incorruptibilis corporis etiam ceteris inaequalis aequaliter incorrupta est. Neque enim uerbi gratia, quia digitus minor est quam tota manus, ideo incorruptibilior manus quam digitus. Ita cum sint inaequales manus et digitus, aequalis est tamen incorruptibilitas manus et digiti. Ac per hoc quamuis a corpore incorruptibili inseparabilis incorruptibilitas sit, aliud est tamen substantia, qua corpus dicitur, aliud qualitas eius, qua incorruptibile nuncupatur. Et ideo etiam sic non hoc est quod habet. Anima quoque ipsa, etiamsi semper sit sapiens, sicut erit cum liberabitur in aeternum, particicommutabilis sapientiae sapiens erit, quae non est quod ipsa. Neque enim si aer infusa luce nunquam deseratideo non aliud est ipse, aliud lux qua inluminatur. Neque hoc ita dixerim, quasi aer sit anima, quod puta
Abbreviated transcription (Latin):
liquor ẽ. neq corpus color. neq aer lur ẽ. siue
feruor. neq anima sapientia ẽ: hinc ẽ qd̃ etiam
pͥuari possunt reb quas habent. et in alios habi¬
tus uel qualitates uerti. atq mutari: ut et uaseua¬
cuet᷑ humore quo plenum ẽ. et corpꝰ decoloret᷑.
et aer tenebrescat. siue frigescat. et anima desipi¬
ał. S et sisit corpus incorruptibile quale et scĩs
inresurrectione promutit᷑: habet quidẽ ipsius
incorruptionis in amissibilẽ qualitatem. s ma¬
nente substantia corporali non hoc ẽ qd ipsa in¬
corruptio. Nam illa etiam ꝑsingulas partes cor¬
poris tota ẽ: nec alibi maior. alibi minor. Neq
enim ulla pars ẽ incorruptior quam altera. Cor¬
pꝰ uͦ ipsum maius ẽ in toto: quam in parte. Et
cum alia parsẽ in eo amplior. alia minor: ñ ea
quȩ amplior. ẽ incorruptior. quam ca quȩ mi¬
nor. Aliud ẽ itaq corpus quod non ubiq sui

Expanded text:
liquor est, nec corpus color, nec aer lux siue liquor est, nec corpus color, nec aer lux siue feruor, neque anima sapientia eat. Hinc est quod etiam priuari possunt rebus quas habent, et in alios habitus uel qualitates uerti adque mutari, ut et uas euacuetur umore quo plenum est, et corpus decoloretur et aer tenebrescat siue frigescat et anima desipiat. Sed etsi sit corpus incorruptibile, quale sanctis in resurrectione promittitur, habet quidem ipsius incorruptionis inamissibilem qualitatem, sed manente substantia corporali non hoc est, quod ipsa incorruptio. Nam illa etiam per singulas partes corporis tota est nec alibi maior, alibi minor; neque enim ulla pars est incorruptior quam altera; corpus uero ipsum maius est in toto quam in parte; et cum aliqua pars est in eo amplior, alia minor, non ea quae amplior est incorruptior quam ea quae minor. Aliud est itaque corpus, quod non ubique sui
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃. Nec ideo non simplex quia trinitas. teq dĩ
ꝗpt᷑ hoc natutam istam boni simplicẽ dicimꝰ. qͥa pat̃
i casolus. aut solus filius. aut solus spẽ sẽs: aut
uͦ sola ẽ ista nominis trinitassine subsistentia ꝑsonarũ
sicut sabelliant heretici putauerunt: s ideo sim¬
plex dicit᷑. qm̃ quodhabet hoc ẽ. excepto qđ
ielatiue queq ꝑsona ad alteram dicit᷑. Nam utiq
pat̾ habet filium: nec tam̃ ipse ẽ filius. Et filiꝰ
habet patrem: nec tamen ipse ẽ pater. In quo gͦ
ad semet ipsum dr̃. non ad alterum. hoc ẽ qd ht̃.
sicut ad se ipsum dicit᷑ uiuus. habendo utiq uitã.
⁊ eadem uita ipse ẽ. Propt̃ex hoc itaq natura dicit᷑
simplex cui non sit habere aliquid uel qd possit
amittere: uel aliud sit habens. aliud qđ habet. sic̃
uas aliquem liquorem. aut corpus eolorem. aut
aer lucem. siue feruorem. aut anima sapientiam.
Nichil enimẽ horum id qđ habet. Namneq uas

Expanded text:
Deus; nec ideo non simplex, quia trinitas. Neque enim Deus; nec ideo non simplex, quia trinitas. Neque enim propter hoc naturam istam boni simplicem dicimus, quia Pater in ea solus aut solus Filius aut solus Spiritus sanctus, aut uero sola est ista nominis trinitas sine subsistentia personarum, sicut Sabelliani haeretici putauerunt; sed ideo simplex dicitur, quoniam quod habet hoc est, excepto quod relatiue quaeque persona ad alteram dicitur. Nam utique Pater habet Filium, nec tamen ipse est Filius et Filius habet Patrem, nec tamen ipse est Pater. In quo ergo ad semet ipsum dicitur, non ad alterum, hoc est quod habet; sicut ad se ipsum dicitur uiuus habendo utique uitam, et eadem uita ipse est. Propter hoc utique natura dicitur simplex, cui non sit aliquid habere, quod uel possit amittere; uel aliud sit habens, aliud quod habet; sicut uas aliquem liquorem aut corpus colorem aut aer lucem siue feruorem aut anima sapientiam. Nihil enim horum est id quod habet; nam neque uas
Abbreviated transcription (Latin):
Lumen quippe uerum quod illuminat omnẽ
hominem uenientem in hunc mundũ. hoc illu¬
minat ⁊ omnẽ angłm mundum: ut sit lux ñ
Iinse ipso. s indeo. A quosi auertit᷑ angłs fit im¬
mundus. sicut sunt om̃s. qui uocant᷑ ĩmundi spẽ
nec iamlux in domino. s in se ipsis tenebrȩ: pͥua¬
ti participatione lucis eternȩ. Mali enim nulla¬
itaq bonum solum simplex: et obhoc solum in¬
commutabile qđ ẽ ds̃. Ab hoc bono creata sunt
omniabona. s non simplicia: & obhoc mutabi¬
lia. Ortata sane inquam: id c̃ facta nongenita. Q̾
enim de simplicibono genitum ẽ. pariter simpler ẽ
⁊ hoc ẽ qd̾ ẽ illud. de quo genitum ẽ. Quȩ duo pa¬
trem et filium dicimus: et utrumq hoc cũ spũ
nuncupatur. Alius ẽ autem qua pater ⁊ filiꝰ. q
nec pater ẽ nec filius. S alius dixi. ñ aliud: q
⁊ hoce pariter simplex pariterq in cõmutabile
bonum ẽ et coeternum. Et hȩc trinitas unꝰ et

Expanded text:
lumen quippe uerum, quod inluminat omnem lumen quippe uerum, quod inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum, hoc inluminat et omnem angelum mundum, ut sit lux non in se ipso, sed in deo: a quo si auertitur angelus, fit immundus, sicut sunt omnes qui uocantur immundi spiritus, nec iam lux in domino, sed in se ipsis tenebrae, priuati participatione lucis aeternae. mali enim nullaitaque bonum solum simplex et ob hoc solum incommutabile, quod est Deus. Ab hoc bono creata sunt omnia bona, sed non simplicia et ob hoc mutabilia. Creata sane, inquam, id est facta, non genita. Quod enim de simplici bono genitum est, pariter simplex est et hoc est quod illud de quo genitum est; quae duo Patrem et Filium dicimus; et utrumque hoc cum spirnuncupatur. Alius est autem quam Pater et Filius, quia nec Pater est nec Filius; sed \'alius\' dixi, non ‛aliud\', quia et hoc pariter simplex pariterque incommutabile bonum est et coaeternum. Et haec trinitas unus est
Abbreviated transcription (Latin):
In quo firmam̃to quarto die facta st̃ sidera. Nimi¬
rum gͦ si ad istorum dierum oꝑa dĩ ꝑtinent an¬
głi: ipsi sunt illa lux quȩ diei nom̃ accepit. Cui
unitas ut commendaret᷑: non ẽ dictꝰ dies pͥm
s dies unus. Nec alius ẽ dies scd̾s aut terciꝰ. aut
ceten: s ipse idem unus ad implendũ senariũ
uel septenarium numerumrepetitꝰ ẽ. ꝓpt̃ senariã
ł septenariam cognitionem. senariam scilicet oꝑũ
quȩ fecit ds̃. et septenariam quictis dĩ. Cumenĩ
dixit ds̃ fiat lux et facta ẽ lux: si recte inhac
luce creatio intelligit᷑ angłorum: ꝓfecto facti sunt
participes lucis ȩternȩ. quod ẽ ipsa in cõmutabi¬
lis sapientia dei. ꝑ quam facta sunt omĩa. quẽ
dicimus unigenitum dei filium: ut ea luce illu¬
minati quacreati fierent lux et uocarent᷑ dies.
participatione incominutabilis lucis et diei qd̵
ẽ uerbum dei. ꝑ quod et ipsi et omĩa facta sunt.

Expanded text:
in quo firmamin quo firmamrum ergo si ad istorum dierum opera dei pertinent angeli, ipsi sunt illa lux, quae diei nomen accepit, cuius unitas ut commendaretur, non est dictus dies primus, sed dies unus; nec alius est dies secundus aut tertius aut ceteri, sed idem ipse unus ad implendum senarium uel septenarium numerum repetitus est propter senariam uel septenariam cognitionem: senariam scilicet operum, quae fecit deus, at septimam quietis dei. cum enim dixit deus: fiat lux, facta est lux; si recte in hac luce creatio intellegitur angelorum, profecto facti sunt participes lucis aeternae, quod est ipsa incommutabilis sapientia dei, per quam facta sunt omnia, quem dicimus unigenitum dei filium, ut ea luce inluminati, qua creati, fierent lux et uocarentur dies participatione incommutabilis lucis et diei, quod est uerbum dei, per quod et ipsi et omnia facta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
los sunt laudent nomen domini: quia ipse dixti
et facta sunt. ipse mandauit et creata st̃. Etiam
hic aꝑtissime a deo factos eẽ angłos diuinitus
dictum ẽ. cum eis inter cetera celestia cõmemoratis
infert᷑ ad omnia: ipse dixit et facta sunt. Quis
porro audebit opinari post omnia ista quȩ sex
dieb cnumerata sunt angłos factos: S et si qͥs¬
quam ita desipit. redarguit istam uanitatem illa
scriptura paris auctoritatis. ubi ds̃ dicit. quan¬
do facta sunt sidera. laudauerunt me uoce ma¬
gna om̃s angłi mei. Iam gͦ erant angłli: quando
facta sunt sidera. facta sunt autem quarto die
Nunqͥdnam gͦ die tercio factos eẽ dicemꝰ: Absit.
In pmptu ẽ enim quid dic illo factum sit Nb aqͥs
utiq tr̃a discreta ẽ. et distinctas sui geners species
duo ista elementa sumpserunt: &e ꝓduxit t̾ra. qͥc¬
quid ei radicitus inheret. Nunqͥdnam scđo: Ne
hoc quidem. Tunc enim firmam̃tũ factũ ẽ inter
aquas suꝑiores ⁊ inferiores: celumq appellatũ ẽ.

Expanded text:
los sunt laudent nomen Domini: quoniam ipse dixit et facta sunt, ipse mandavit et creata sunt. Etiam hic apertissime a Deo factos esse angelos divinitus dictum est, cum, eis inter caetera coelestia commemoratis, infertur ad omnia, ipse dixit et facta sunt. Quis porro audebit opinari post omnia ista, quae sex diebus enumerata sunt, angelos factos? sed et si quisquam ita desipit, redarguit istam vanitatem illa Scriptura paris auctoritatis, ubi Deus dicit: Quando facta sunt sidera, laudaverunt me voce magna omnes angeli mei; jam ergo erant angeli quando facta sunt sidera, facta sunt autem quarto die. Nunquidnam ergo die tertio factos esse dicemus? Absit. In promptu est enim, quid illo die factum sit. Ab aquis utique terra discreta est, et distinctas sui generis species duo ista elementa sumpserunt, et produxit terra quidquid ei radicitus inhaeret. Numquidnam secundo? Ne hoc quidem: tunc enim firmamentum factum est inter aquas superiores et inferiores, coelumque appellatum est;
Abbreviated transcription (Latin):
uicia ꝑnullas teletas purgardicis. s ꝑsolum pat̾cũ
noyn. idc̃ paternammentẽ. siue intellectum. qui
paterne ẽ conscius uoluntatis. Hunc autemxp̃mẽt
non credis. Contempnis enim eum ꝓpter corpꝰ erfe¬
mina acceptum. et ꝓpter crucis opꝓbrium: excl¬
samuidelicet sapientiam. spretis atq abietis in
sapientiam sapientium ⁊ prudentiam prudenaũ
repbabo. Non enim suam meis ꝑdit. et repbat
quam ipse donauit: s quam sibi arrogant qui
sĩ hit ipsius. Unde cominemorato isto ppbico
testunonio. sequit᷑ et dicit apłs Ubisapiens: Ubi scriba :
Ubi conquisitor huiꝰ scłi: Nonne stultam fecit ds̃ sapi¬
entiamhuiꝰ mundi: Nam qm̃ in dei sapientia ñ co

Expanded text:
uitia per nullas teletas purgari dicis, sed per solum πατρικὸν uitia per nullas teletas purgari dicis, sed per solum πατρικὸν voov, id est paternam mentem siue intellectum, qui paternae est conscius uoluntatis. Hunc autem Christum esse non credis; contemnis enim eum propter corpus ex femina acceptum et propter crucis obprobrium, excelsam uidelicet sapientiam spretis adque abiectis infsapientiam sapientium et prudentiam prudentium reprobabo. Non enim suam in eis perdit et reprobat, quam ipse donauit, sed quam sibi adrogant, qui non habent ipsius. Unde commemorato isto prophetico testimonio sequitur et dicit apostolus: Ubi sapiens? ubi scriba? ubi conquisitor huius saeculi? Nonne stultam fecit Deus sapie
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝓfitearis amatorem. Quam siuere ac fideliter
amasses. xp̃m dei untutem et dei sapientiam co¬
gnouisses: nec ab eius saluberrima humilitate
tumore inflatus uanȩ scientiȩ resiluisses. Confite¬
ris tam̃ etiam sp̃ualem animam sine cheurgicis
artib ⁊ sine teletis quib frustra discendis elabo¬
rasti. posse continentiȩ uirtute purgari. Aliqͣndo
etiam dicis quod teletȩ non post mortem eleuant
animã: ut iam neq eidem ipsi quam sp̃ualẽ uocas¬
animȩ aliquid post huius uitȩ finem ꝓdẽe uideant᷑
Et tam̃ u̾sas hȩc multismodis et repetis. ad nichil ali¬
si ꝑitꝰ appareas: et placeas illicitarum artium curio¬
sis. ł ad eas facias ipse curiosos. S bene. quod metu¬
endam dicis hanc artem. łlegum ꝑiculis ł ipsiꝰ acdi¬
onis. Atq utinam hoc saltem abste miseri audiant.¬
⁊ inde ne illi absorbeantur abscedant: aut eopenitꝰ
non accedant. Ignorantiam cerde. et ꝓpt̃ eam inulta

Expanded text:
profitearis amatorem; quam si uere ac fideliter profitearis amatorem; quam si uere ac fideliter amasses, Christum Dei uirtutem et Dei sapientiam cognouisses nec ab eius saluberrima humilitate tumore inflatus uanae scientiae resiluisses. Confiteris tamen etiam spiritalem animam sine theurgicis artibus et sine teletis, quibus frustra discendis elaborasti, posse continentiae uirtute purgari. Aliquando etiam dicis, quod teletae non post mortem eleuant animam, ut iam nec eidem ipsi, quam spiritalem uocas, aliquid post huius uitae finem prodesse uideantur; et tamen uersas haec multis modis et repetis, ad nihil ali quasi peritus appareas et placeas inlicitarum artium curiosis, uel ad eas facias ipse curiosos. Sed bene, quod metuendam dicis hanc artem uel legum periculis uel ipsius actionis. Adque utinam hoc saltem abs te miseri audiant et inde, ne illic absorbeantur, abscedant aut eo penitus non accedant. Ignorantiam certe et propter eam multa
Abbreviated transcription (Latin):
quod p̃stituri uidebantur aut metu p̃merent. aut
simili muidentia denegarent. Sufficit quod pur¬
gatione theurgica neq intellectualem animam
hoc ẽ mentem nr̃am. dicis posse purgari: et ipsã
quam tali arte purgam posse asseris. iminortale tam̃ȩt̃¬
namq non posse hac arte fieri confiteris. p̃c aũt
quidẽ stomachantib mirantib tam̃ stupentib q
concurrit. Quid ꝓdest quia negare non potuistier¬
rare homines cheurgica disciplina. et quam pluri¬
mos fallere. ꝑcecam insipientemq sententiã. atq
ẽẽ certissimum errorem agendo et supplicando ad
pͥncipes angłosq decurrere. et rursum quasi ne o¬
ꝑam ꝑdidisse uidearis ista discendo. mittis homine
ad cheurgos. ut ꝑeos anima spũalis purget᷑ illoꝵ¬
XXUIII Qui ñ scd̾m intellectualem animam uiuunt: Mtt¬
tis gͦ homines inerrorem certissimum: neq hoc
tantum malum te pudet. cum uirtutis ⁊ sapientiȩ

Expanded text:
quod praestaturi uidebantur, aut metu premerent aut quod praestaturi uidebantur, aut metu premerent aut simili inuidentia denegarent. Sufficit quod purgatione theurgica neque intellectualem animam, hoc est mentem nostram, dicis posse purgari, et ipsam quam tali arte purgari posse adseris, inmortalem tamen aeternamque non posse hac arte fieri con- fiteris. Christuquidem stomachantibus, mirantibus tamen stupentibusque concurrit. Quid prodest quia negare non potuisti errare homines theurgica disciplina et quam plurimos fallere per caecam insipientemque sententiam adque esse certissimum errorem agendo et supplicando ad principes angelosque decurrere, et rursum, quasi ne operam perdidisse uidearis ista discendo, mittis homines ad theurgos, ut per eos anima spiritalis purgetur illorum, qui non secundum intellectualem animam uiuunt? tis ergo homines in errorem certissimum, neque hoc tantum malum te pudet, cum uirtutis et sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
ter tam̃ si ad ipsumreferas dixit. Te duce siqua manert
sceleris uestigia nr̃i: irrita ꝑpetua soluent formidi¬
ne t̃ras. Ea quippe dixit. quȩ etiam multum ꝓfici¬
entium inuntute iusticie possunt ꝓpter huiꝰ uitȩ in¬
firmitatem. et si non scelera. scelertum tamen mancre
uestigia: quȩ non nisi ab illo saluatore sanant᷑. de quo
iste uersus expressus c̃. Namutiq non hoc asc ipso se
dixisse uirgilius megloge ipsius quarto ferme uersu
indicat ubi ait. Ultima cumei uenit iam carminis
etas. Unde hoc acumea sibilla dictum eẽ incunctant̃
apparet. Theurgiuero illi uel potius demones deoꝵ
species figurasq fingentes: inquinant potius quã
purgant humanum sp̃m falsitate fantasmatũet de¬
ceptoria uanarum ludificatione formarum. Quo
mꝰ cnim purgent hominis sp̃m: qui immundum
habent ꝓprium: Alioquin nullomͦ carminib in¬
uidi hominis ligarent᷑: ipsumq inane beneficiũ

Expanded text:
ter tamen, si ad ipsum referas, dixit: Te duce, si qua manent ter tamen, si ad ipsum referas, dixit: Te duce, si qua manent sceleris uestigia nostri, Inrita perpetua soluent formidine terras. Ea quippe dixit, quae etiam multum proficientium in uirtute iustitiae possunt propter huius uitae infirmitatem, etsi non scelera, scelerum tamen manere uestigia, quae non nisi ab illo saluatore sanantur, de quo iste uersus expressus est. Nam utique non hoc a se ipso se dixisse Vergilius in eclogae ipsius quarto ferme uersu indicat, ubi ait: Ultima Cumaei uenit iam carminis aetas; unde hoc a Cumaea Sibylla dictum esse incunctanter apparet. Theurgi uero illi uel potius daemones deorum species figurasque fingentes inquinant potius quam purgant humanum spiritum falsitate phantasmatum et deceptoria uanarum ludificatione formarum. Quo modo enim purgent hominis spiritum, qui inmundum habent proprium? Alioquin nullo modo carminibus inuidi hominis ligarentur ipsumque inane beneficium.
Abbreviated transcription (Latin):
Noc enumtͥ immundissum demones deos ethereos
sc eẽ fingentes. quorum p̃dicator et angłs factus es
ꝓmmiserunt quod in anima spũali theurgica arte pur¬
gati. ad patrem quidem ñ redeunt: s suꝑ aerias pla¬
gas. inter deos ethereos habitabunt. Non audit ista
hominum multitudo: ꝓpter quos ademonũ domi¬
natu liberandos xp̃c aduenit. In illo enim hũt mise¬
ricordissimam purgationem:⁊mentis ⁊ sp̃s ⁊ corporis
sui. Propterea quippe totum hominem sine peccato
ille suscepit: ut totum quo constat homo apeccatoꝵ
peste sanaret. Quem cu quoq utinam eognouisses:
eiq te potius quam ueltuȩ untut quȩ humana
fragilis et infirma ẽ. ł ꝑniciosissime curiositati sa¬
nandum tutius cõmisisses. Non enim te decepisset:
quem ur̃a ut tu ipse scribis oracula scm immortalẽ¬
q confessa sunt. De quo etiampoeta nobilissius poe¬
tice quidem quia in alteriꝰ adumbrata ꝑsona. ueraci¬

Expanded text:
Hoc enim tibi inmundissimi daemones, deos aetherios Hoc enim tibi inmundissimi daemones, deos aetherios se esse fingentes, quorum praedicator et angelus factus es, promiserunt, quod in anima spiritali theurgica arte purgati ad Patrem quidem non redeunt, sed super aerias plagas inter deos aetherios habitabunt. Non audit ista hominum multitudo, propter quos a daemonum dominatu liberandos Christus aduenit. In illo enim habent misericordissimam purgationem et mentis et spiritus et corporis sui. Propterea quippe totum hominem sine peccato ille suscepit, ut totum, quo constat homo, a peccatorum peste sanaret. Quem tu quoque utinam cognouisses eique te potius quam uel tuae uirtuti, quae humana, fragilis et infirma est, uel perniciosissimae curiositati sanandum tutius commisisses. Non enim te decepisset, quem uestra, ut tu ipse scribis, oracula sanctum inmortalemque confessa sunt; de quo etiam poeta nobilissimus poetice quidem, quia in alterius adumbrata persona, ueraci
Abbreviated transcription (Latin):
phirias mundi sublimitates et firmam̃ta cęlestia ex¬
tolleres uicia humana: ut possent dii ur̃ĩ cheurgis
ꝓnuntiare diuina. Quib diumnis te tam̃ ꝑ intel¬
lectualem uitam facis altiorem: ut tͥ uidelicet tan¬
quam philosopho theurgieȩ artis purgationes
nequaquam necessariȩ uideantur. S aliis eas ta¬
men importas ut hanc ueluti mercedem reddas
magistris tuis. quod eos quiphilosophari non pos¬
sunt adista seducis. quȩ tibi tanquam suꝑioꝵ ca¬
paci eẽ in utilia confittris. ut uidelicet quicunq
aphilosophiȩ urtute remot sunt. quȩ ardua
nimis atq paucorumẽ: te auctore theurgos ho¬
mines a quib ñ quidẽ in anima intellectuali. uerũ sal¬
tem mnanima spũali purgent᷑ inquiant et qm̃ istoꝵ
quosphilosophari piget incomparabilit̃ maiorẽ:i
multitudo: plures ad secretos et illicitos magistros
tuos quam ad scolas placonicas uenire cogantur.

Expanded text:
erias uel empyreas mundi sublimitates et firmamenta caelestia exerias uel empyreas mundi sublimitates et firmamenta caelestia extolleres uitia humana, ut possent di uestri theurgis pronuntiare diuina; quibus diuinis te tamen per intellectualem uitam facis altiorem, ut tibi uidelicet tamquam philosopho theurgicae artis purgationes nequaquam necessariae uideantur; sed aliis eas tamen inportas, ut hanc ueluti mercedem reddas magistris tuis, quod eos, qui philosophari non possunt, ad ista seducis, quae tibi tamquam superiorum capaci esse inutilia confiteris; ut uidelicet quicumque a philosophiae uirtute remoti sunt, quae ardua nimis adque paucorum est, te auctore theurgos homines, a quibus non quidem in anima intellectuali, uerum saltem in anima spiritali purgentur, inquirant, et quoniam istorum, quos philosophari piget, incomparabiliter maior est multitudo, plures ad secretos et inlicitos magistros tuos, quam ad scholas Platonicas uenire cogantur.