comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiam immortalitatemq recipi¬
at. Qua deniq uestt rtinduta: nulliꝰ
sub tͥbuto iacet debiti. sicut paulus
apłs insinuat dicens. Nichil inqͥt
aliud debeatis: nisi ut inuicem di¬
ligatis. Tropologicȩ autem. anima
sola sedere digne plangit᷑. quasi ui¬
dua exuta uirtutum bonis: quȩ
se ainio subiugauerit chaldeoꝵ.
sponsumq contempserit pubcrtatiᷤᷤ
suȩ. Chaldci namq captiuantes in¬
terp̃tant᷑. Captiua gͦ anima ducit᷑:
cum a solio celestis paͥȩ. uiciis sub¬
acta sub potestate demonum redi¬
git᷑. Cui mox ꝑ ꝓpħ̃am dicitur.
Intra in tenebras filia chaldeoꝵ.
Ac si patent̾ dicat. Quia in luce
stare noliusti uirtutum filia facta
dĩ munere adoptionis: intra mu¬
tato nomine in tenebras ꝑpetuȩ
cecitatis. Quam ꝓpħa animã con¬
spiciens sponsi auxiliis culpis exigen¬
tib destitutam: gemit & clamat:

Expanded text:
poenitentiam immortalitatemque recipipoenitentiam immortalitatemque recipiat. Qua denique veste reinduta, nullius sub tributo jacet debiti, sicut Paulus apostolus insinuat, dicens: Nihil, inquit, aliud debeatis, nisi ut invicem diligatis . Tropologice autem, anima sola sedere digne plangitur, quasi vidua exuta virtutum bonis, quae se dominio subjugaverit Chaldaeorum, sponsumque contempserit pubertatis suae. Chaldaei namque captivantes interpretantur. Captiva ergo anima dicitur, cum a solio coelestis patriae vitiis subacta, sub potestatem daemonum redigitur. Cui mox per prophetam dicitur: Intra in tenebras filia Chaldaeorum , ac si patenter dicat: Quia in luce stare noluisti virtutum, filia facta Dei munere adoptionis, intra mutato nomine in tenebras perpetuae caecitatis. Quam propheta animam conspiciens, sponsi auxiliis culpis exigentibus destitutam, gemit et clamat:
Abbreviated transcription (Latin):
flebat autem ñ saxa et edificia: s
rumas hominum. Quȩ recte ci¬
uitas bñ sedere dicit᷑: qd̾ plorantiᷤ
ẽ nabitus. Unde et iob insttequi¬
linio sedisse ꝑhibet᷑: ut affectum
expͥmeret dolentis. Nam & ipse
dolens interp̃tat᷑. Sic et dauid de
hac ipsa captiuitate. suꝑ flumina
inquit babilonis sedimus & fle¬
uimus. Ac si patent̃ dicat. Quia
in throno regni immo in summo
celi uertice stare noliumus: iure
suꝑ flumina temptationum fien¬
tes ac lugentes sup̃ modum ddolemꝰ.
iuxta illud isayȩ pph̃ȩ. Descende
sede in puluere filia babylon: sede
sedet puluereis et terrenis oꝑib sordi¬
data: immo quia sola sedet. Porro
sola: quia quasi iudua. Uidua uͦ:
eo qd̾ ꝓ feditate turpitudinis suȩ
a sponso sit derelicta. S notandum
qđ quasi udua. et non uere uidu¬
a dicitur: qm̃ & si ab sponso despi¬
cit᷑. sponsalitatis tam̃ eius iura ma¬
nent. ut si redierit pͥoraq dilectioĩs
oꝑa impleuerit. sponsum saltem ꝑ

Expanded text:
utem non saxa et aedificia, sed ruinam hominum. Quae recte civitas bene sedere dicitur, quod plorantis est habitus. Unde et Job in sterquilinio sedisse perhibetur, ut affectum exprimeret dolentis : nam ipse dolens interpretatur. Sic et David de hac ipsa captivitate: Super flumina, inquit, Babylonis, illic sedimus et flevimus . Ac si patenter dicat: Quia in throno regni, imo in summo coeli vertice stare noluimus, jure super flumina tentationum flentes ac lugentes, supra modum dolemus, juxta illud Isaiae prophetae: Descende, sede in pulvere, filia Babylon: sede sedet pulvereis et terrenis operibus sordidata, imo quia sola sedet. Porro sola, quia quasi vidua: vidua vero, eo quod pro foeditate turpitudinis suae ab sponso sit relicta. Sed notandum quod quasi vidua, et non vere vidua, dicitur: quoniam et si ab sponso despicitur, sponsalitatis tamen ejus jura manent: ut si redierit, prioraque dilectionis opera impleverit, sponsum saltem per
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotio destructo desolata: uerũ qͥa
ꝓfanato templo. & omniũ uasorũ
gła funditus explosa. mox di auxili¬
o destituta euacuat᷑. et sola inter
hostes plena ignominia relinquit᷑.
Ceterum spiritalit̾ lacrimosius quo¬
tiens ȩccłia culpis exigentib sponso
plangit᷑. quomͦ sedet sola ciuitas.
Sola quippe sedere iure querit᷑: tt̃
dĩ et scoꝵ. desolata angłoꝵ auxilio
intus foris ue ab hosto uastatur.
Alio quin nisi sola ect̃. plangenda ñ
ec̃t: quia ñ possunt lugere fuii spos¬
si qmdiu cum illis ẽ sponsus. ĩmo
gaudio gaudent amici ꝓpt̃ uocem
sponsi. Cum autẽ matr̃e scilicet
xp̃i eccłiam a sponso uiduatam sen¬
scrint: recte ñsolum filios uerum
& a micos om̃s flere conuenit. De
quoꝵ nimirũ collegio. iheremias

Expanded text:
cerdotio destructo desolata, verum quia cerdotio destructo desolata, verum quia profanato templo et omnium vasorum gloria funditus explosa, mox Dei auxilio destituta evacuatur, et sola inter hostes plena ignominia relinquitur. Caeterum spiritualiter lacrymosius, quoties Ecclesia, culpis exigentibus, sponso plangitur, Quomodo sedet sola civitas? Sola quippe sedere jure queritur, cum Dei et sanctorum desolata angelorum auxilio, intus forisve ab hostibus vastatur. Alioquin nisi sola esset, plangenda non esset: quia non possunt lugere filii sponsi quandiu cum illis est sponsus, imo gaudio gaudent amici propter vocem sponsi. Cum vero matrem scilicet Christi Ecclesiam ab sponso viduatam senserunt, recte non solum filios, verum et amicos omnes flere convenit. De quorum nimirum collegio Jeremi
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ pꝰ monita et correptiones ꝓpħ̃aꝵ
conuersa ꝑfida gens in iudea: s bene¬
ficiis dĩ semꝑ ingrata. supplicia sͥ at
trotiora contraxit. De qua sane gen¬
te moyses. scio inquit contentionem
tuam: et ceruicem tuam durissimã.
Semꝑ contentiose contra dominũ
egistis. Necnon & stephanus. dura
et patres uĩt P pt̃ca frequent̃ fia¬
gellis attriti. ab hostib opp̃ssi. pene
malis omnib affecti. nec sic ex toto
corde crediderunt: s exacerbauerũt
dm̃ excelsum. et testimonia cius ñ
custodierunt. Et ideo captiuatis iã
decem tͥbub in assirios. duȩ que re¬
manserant sequentes domũ dauid.
et spetietenus dm̃ colentes. paulatĩ
crescente eoꝵ malicia in chaldea du¬
rius captiuant᷑. Hinc qͦ quasi sola
sedere ciuitas plangit᷑ et iudua. fa¬
eta sub tͥbuto quȩ fuerat domina
gentium: carum scilicet qͣs subuerte¬
iat. Nam uiduam sedere miratur
ñsolum quia captiuatis regib & sa¬

Expanded text:
Deum post monita et correctiones prophetarum Deum post monita et correctiones prophetarum conversa perfida gens Judaea, sed beneficiis Dei semper ingrata, supplicia sibi atrociora contraxit. De qua sane gente Moyses: Scio, inquit, contentionem tuam et cervicem tuam durissimam semper contentiose contra Deum egistis . Necnon et Stephanus: Dura,et patres vestri . Propterea frequenter flagellis attriti, ab hostibus oppressi, pene malis omnibus affecti: nec sic ex toto corde crediderunt, sed exacerbaverunt Deum excelsum, et testimonia ejus non custodierunt . Et ideo captivatis jam decem tribubus in Assyrios, duae quae remanserant sequentes domum David, et specietenus Deum colentes, paulatim crescente eorum malitia prius in Chaldaea durius captivantur. Hinc quoque quasi sola sedere civitas plangitur, et vidua facta sub tributo, quae prius fuerat domina gentium, earum scilicet quas subverterat. Nam vidua sedere miratur, non solum quia captivatis regibus, et sa
Abbreviated transcription (Latin):
mina gent̾ium. pͥnceps ꝓuintiarum
facta ẽ sub tͥbuto: ñ qđ hic menia ciu¬
tatis icrłm lugeat: s ꝑ eam tropice
ppls in captiuitatem ductus amare
on relicta sit ab hostib sola sicut tu¬
guruu in cucumerario. et sicut ci¬
uiras quȩ uastat᷑: fitq mox uehemẽs
exclamatio ꝓpħȩ plena fletib. plena
dolorib. plena omni ammiratione
& stupore merentis. in qua patenter
insinuat subuersionem misere enu¬
tatis. et riumam scelesti populi ñso
Hactenus nec sola nisi ꝑ exaggeratio¬
nem doloris sedere iure dicit᷑. ubi de
pauꝑiorib t̾rȩ cultores innumeri
relinquunt᷑ quib & godolias p̃eẽ
itibet᷑: nec tam̃ ciuitas diruit᷑ sed
integra eius uastatio usq ad illud¬
tempus differt᷑ xp̃o duce ꝑempto.
qñ nec lapis suꝑ lapidem scdm dñi
sententiam. neq ppłs in ea relinquit᷑.
Interca etiam post reuersionem tan¬
te captiuitatis rursus paulatim cre¬
uit uirga furoris dĩ. quia non ẽ ad

Expanded text:
mina gentium. Princeps provinciarum facta est sub tributo? Non quod hic moenia civitatis Hierusalem lugeat, sed per eam tropice populus in captivitatem ductus, amareon relicta sit ab hostibus sola, sicut tugurium in cucumerario, et sicut civitas quae vastatur. Fitque mox vehemens exclamatio prophetae plena fletibus, plena doloribus, plena omni admiratione et stupore moerentis. In qua patenter insinuat subversionem miserae civitatis, et ruinam scelesti populi: non solHactenus 1312 nec sola nisi per exaggerationem doloris sedere jure dicitur, ubi de pauperibus terrae cultores innumeri relinquuntur, quibus et Godolias praeesse jubetur. Nec tamen civitas diruitur, sed integra ejus vastatio usque ad illud differtur, Christo duce perempto, quando nec lapis super lapidem, secundum Domini sententiam, neque populus in ea relinquitur . Interea etiam post reversionem tantae captivitatis, rursus paulatim crevit virga furoris Dei: quia non est ad
Abbreviated transcription (Latin):
signum ad sagitam. ut huic susci¬
piat uulnera caritatis. illinc repel¬
lat omnia iacula inimici: quatinꝰ
siuis tͥumphet de hostib. & uictrix
cam corona ꝑcipiat paradisi. Seqͥt᷑
e litrera que tisuo uel
ẽ interp̃tat᷑. A pͥncipio enimhꝰ

Expanded text:
signum ad sagittam, ut hinc suscisignum ad sagittam, ut hinc suscipiat vulnera charitatis, illinc repellat omnia jacula inimici, quatenus suis triumphet de hostibus, et victrix cum corona recipiat paradisum. Sequitur He littera, quae vivo vel est interpretatur. A princi
Abbreviated transcription (Latin):
ec in abscondito insidiarum eius
suscipit uulnera: et se talib decep¬
ta dolis. positam iuire plangit
desolatam. Tetendit arcum suũ.
Parcum namq extensum. uis
duumi iudicii exprimitur. qd̃
diu uenire differtur: qr mauult
ds̃ inuenire qͦs remuneret quã
qͦs feriat. Hinc dauid ait. Dedi¬
sti metuentib de significationem:
ut fugiant a facie arcus. fortassis gͦ ꝑ
arcum scͥpturas scãs libent̃ accipimꝰ:
ex quib quasi foititudine noui de¬
stamenti. et neruo quodam duri¬
cia ueteris ꝑplexa et edomita eẽ eudi:
Ex quib tanquam sagutȩ mittunt᷑
ad feriendam cordis duriciam. Quia
enim alia sagita ꝑcussa ẽ anima
que dicit. inducite me in domum
uini. constituite me int̾ unguenta:
langueo. Habet enim ex hoc arcu.
uidicioꝵ. dĩ xp̃c alias immittere sa¬
gitas ad ꝑimendum uicia et peccã:
alias uͦ ad uulncrandas animas a¬
more caritatis. Inter que ntmirum
omnia anima constituta ẽ quasi

Expanded text:
et in abscondito insidiarum ejus et in abscondito insidiarum ejus suscipit vulnera, et se talibus decepta dolis, positam jure plangit desolatam. Tetendit, inquit, arcum suum. Per arcum namque extensum, vis divini judicii exprimitur. Quod diu venire differtur, quia mavult Christus invenire quos remuneret, quam quos feriat. Hinc David ait: Dedisti metuentibus te significationem, ut fugiant a facie arcus . Fortassis ergo per arcum, Scripturas sanctas libenter accipimus, ex quibus quasi fortitudine Novi Testamenti, et nervo quodam duritia veteris perplexa et edomita esse creditur, ex quibus tanquam sagittae mittuntur ad feriendam cordis duritiam. Quia enim alia sagitta percussa est anima, quae dicit: Inducite in domum vini, constipate me inter unguenta, langueo. Habet enim ex hoc arcu judiciorum Dei Christus alias immittere sagittas ad perimendum vitia et peccata: alias vero ad vulnerandas animas amore charitatis. Inter quae nimirum omnia anima constituta est quasi
Abbreviated transcription (Latin):
cum ad uiterum in quib libet
recipit suis menbris: secũ sponsũ
minime habere pot̾. Tetenditar¬
cum suum: et posuit me quasi
signum ad sagitam. Positus gͦ
xp̃c a patre quasi signum ad sagit¬
tam dicitur: quia ñ minus ipse ꝗͣ
et om̃is eius ęccłia in titulum con¬
tia omnes aerias potestates. & eor
fallatiam erectus cernit᷑. Unde unꝰ
ex militib eius. Spectaculum facti
sumus mundo: & angłis et honi
nib. Quod in se solum xp̃c crig̾e
curauit: quasi monomachiam
expleturiis contra om̃s bestias sil¬
uȩ. contiaq earum seuiciam. contͣ
oblectamenta scłi. & contͣ omnia¬
eius nomini aduersantia. Unde
quasi signum ad sagittam se plan¬
git positum: quia ñ minus in se ꝗͣ.
in sius menbris ad repellendum
omnia iacula suscepit inimici.
Ceterum sub delech litera anima
dimore ꝑcussa. plangit dicens. Ur¬
sus insidians factus ẽ michi: et leo
in absconditis. Quia ñ minus in
aꝑto cotidie ui sagutarum. quam

Expanded text:
cum adulterum in quibuslibet cum adulterum in quibuslibet recipit suis membris, secum sponsum minime habere potest. Tetendit arcum suum, et posuit me quasi signum ad sagittam. Positus ergo Christus a patre quasi signum ad sagittam dicitur: quia non minus ipse, quam et omnis ejus Ecclesia in titulum contra omnes aerias potestates, et eorum fallaciam erectus cernitur. Unde unus ex militibus ejus, spectaculum, inquit, facti sumus mundo et angelis ejus . Quod in se solum Christus erigere curavit, quasi monomachiam expleturus contra omnes 1426 bestias silvae, contraque earum saevitiam contra oblectamenta saeculi, et contra omnia nomini ejus adversantia . Unde quasi signum ad sagittam se plangit positum, quia non minus in se, quam et in suis membris, ad repellendum omnia jacula suscepit inimici. Caeterum sub Daleth littera, anima timore perculsa plangit, dicens: Ursus insidians factus est mihi, et leo in absconditis, quia non minus in aperta quotidie vi sagittarum, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ebam de oie corum. scilicet xp̃c oue ᷤ
suas ꝑuasas. dauid. petrum. et
om̃s qui in eius fugerunt passio¬
ne: & deinceps quoscumq eruit
iam pene consumptos. S illa sic̃
scriptura refert. consurgebant ad¬
uersus dauid: quia ñ minus ad¬
uersus caput uidelicet xp̃m in¬
surgunt. quam & aduersus euiᷤ
menbra. Dauid autẽ app̾nende¬
bam inquit mentũ eorum & suf¬
focabam. interficiebamq eos. Grais
omnipotenti deo quia quicquid
ꝓph̃a doluit eos p̾ualusse in gre¬
gem xp̃i. totum uirtute dĩ supe¬
iatum ẽ: tantum ne oues se eorum
faucib ingerant. qm̃ morte sua
eos leonem de tribu iuda interfe¬
cisse patet. Hinc qͦ dauid. Leonẽ
ego seruus tuus. Sequit᷑. Semi¬
tas meas inquit sub uertit ce con¬
fregit. Hoc ipsum repetit dolenᷤ:
qd iam supra defleuerat. Et po¬
piangebat. Nunc uͦ fortassis iam
in seipsam reuersa. immo sponsa
xp̃i dotata eius sanguine. gemit
se positam desolatam axp̃o. Qͥa

Expanded text:
ebam de ore eorum , scilicet Christus oves ebam de ore eorum , scilicet Christus oves suas pervasas, David, Petrum, et omnes qui in ejus fugierunt passione, et deinceps quoscunque eruit jam pene consumptos. Sed illi, sicut Scriptura refert, consurgebant adversus David : quia non minus adversus caput, videlicet Christum insurgunt, quam et adversus ejus membra. David autem, Apprehendebam, inquit, mentum eorum et suffocabam, interficiebamque eos . Gratias omnipotenti Deo, quia quidquid propheta doluit eos praevaluisse in gregem Christi, totum virtute Dei superatum est, tantum ne oves se eorum faucibus ingerant: quoniam morte sua eos leonem de tribu Juda interfecisse patet. Hinc quoque David, Leonem, ego servus tuus . Sequitur: Semitas, inquit, meas subvertit et confregit. Hoc idipsum repetit dolens, quod jam supra defleverat, et poplangebat. Nunc vero fortassis, jam in seipsam reversa, imo Christi sponsa dotata ejus sanguine, gemit se positam desolatam a Christo: quia
Abbreviated transcription (Latin):
bra pugnat. Quod gemens ꝓpħa.
dians factus ẽ michi sicut leo in abs¬
conditis: ut ꝑ hec duo mala. duasq
ut dixi bestias. omne coipus diaboli
et caput usq ad antixp̃m. contͣ ele¬
ctos dĩ deseiure. iure plangendum
ab omnib censeatur: He namq ft̃
bestiȩ que uenire consuerant contia
dauid pastorem ouium. ꝙ insurge
ut gregem diriꝑent: contͣ quaᷤ ide¬
quam sepe insiliens. eruebat ouem
etiam de manu leonis. & discerpe¬
bat fauces in frusta. brachiaq supe¬
iabat. Iste ẽ uamq dauid mr. qui
& oues suas ꝑducit ad pascua uitȩ.
et eruit eas de ore leonis. ꝙ ursorũ
brachia confringit: nos enĩ populuᷤ
eitis. et oues pascue eius. Ad quos
itaq quamsepe leo iste et tirsus
etiam arietem demedio gregis. An
non eundẽ ip̃m dauid tulit. et
quasi arietem ꝑuasit: Quem si
non dominus de faucib eius erius¬
set: euadere non posset. Unde in
tum ẽ. ꝑcutiebam inquit et eru¬

Expanded text:
membra pugnat. Quod gemens prophemembra pugnat. Quod gemens prophedians factus est mihi sicut leo in absconditis, ut per haec duo mala, duasque, ut dixi, bestias, omne corpus diaboli et caput usque ad Antichristum, contra electos Dei desaevire jure plangendum 1425 ab omnibus censeatur. Hae namque sunt bestiae, quae venire consueverant contra David pastorem ovium, et insurgere ut gregem diriperent . Contra quas quam saepe idem insiliens, eruebat ovem etiam de ore leonis, et discerpebat fauces in frusta brachiaque superabat. Iste est namque David noster, qui et oves suas perducit ad pascua vitae, et eruit eas de ore leonis, et ursorum brachia constringit. Nos enim populus ejus et oves pascuae ejus . Ad quos itaque quam saepe leo iste et ursus vetiam arietem de medio gregis. An non eumdem ipsum David tulit, et quasi arietem pervasit: quem si non Dominus de faucibus ejus eruisset, evadere non posset . Unde in tum est: Percutiebam inquit et eru
Abbreviated transcription (Latin):
li seuicia demonstrat᷑. Unde sig¬
nanter et ꝑ leonem ipse humani
generis aduersarius describitur:
ꝑursum uͦ eius omnia menbra.
t᷑. Qm̃ ursus licet foitis sit uirib
tam̃ infirmũ gerit capitt. sicuti.
et hi om̃s diabolum: qui semꝑ
in manifesto et abscondito de uni¬
tate corporis xp̃i querit quos de¬
uoret uel quos decipiat. In abs¬
condito quidem: quia dolo et
fraude semꝑ seuit. In manifesto.
quia de fortitudine sua multũ
confidit. et fiduciam habet qd
influat iordanis in os eius. Hinc
qͦ apłs ait. Aduersarius noster
diabolus tanquã leo ruguens. circuit
querens quẽ deuoret. Auoquin nisi
de sua confideret fortitudine: ñ qmͣ
rugiens & indignans et frendens i
sidiatur in abscondito quasi leo in spe¬
lunca. sua. E quia uirib omnia de¬
icere non p̾ualet: insidiarum fraudes
adhibet. ꝑ quȩ miirum luo irtu¬
tis suȩ arma: ñ minus contͣ caput.
quam etiam et contͣ eius omnia men

Expanded text:
li saevitia demonstratur. Unde sigli saevitia demonstratur. Unde signanter et per leonem ipse humani generis adversarius describitur: per ursum vero ejus, omnia membra, trantur, quoniam ursus licet foris sit viribus, tamen infirmum gerit caput, sicuti et hi omnes diabolum, qui semper in manifesto et abscondito, de unitate corporis Christi quaerit quos devoret vel decipiat. In abscondito quidem, quia dolo et fraude semper saevit: in manifesto, quia de fortitudine sua multum confidit, et fiduciam habet quod influat Jordanis in os ejus . Hinc quoque Apostolus ait: Adversarius vester diabolus, tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret . Alioquin nisi de sua consideret virtute, nunquam rugiens indignatus et frendens irsidiatur in abscondito tanquam leo in  sed quia viribus omnia dejicere non praevalet, insidiarum fraudes adhibet . Per quae nimirum duo virtutis suae arma, non minus contra caput, quam etiam et contra omnia ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpugnare se ne ab insidiis ho¬
stium suoꝵ quasi sagutarum
uulneraretur iaculis. Iua uͦ
relicto deo iure seplangit qͣsi
signum ad sagitam positam:
quia iusto agente iudicio ac si
extento arcu quam sepe ab ho¬
stib ẽ uulnerata. Cuius et
idem aduersarius semitas subuer¬
tit et confregit: quas iam supͣctiã
lugere sc dicit. Interea uox captts
ẽ pauter et corporis: quod factus sit
is ursus insidians ei. qui ẽ incom¬
mutabilis et sempiternus ds̃.Non
quod ipse ut dixi. a sua uninte.¬
tur natura. bonitatis et pietatis.
s ꝓpter efficientias rerum. eo quod
ipsum contra unicum filium suñ.
caput urm uidelicet xp̃m erigere
ꝑmisit. qui uelut ursus insidianᷤ
fraude et fortitudine sua ꝑimere
temptauit ac deciꝑe: nonsolum¬
eum uerum omne corpus eiꝰ. scili¬
cet credentes uieum. abuntio seculi
usq ad finem temptabit. Et sicut
leo inquit in absconditis. In quib
ꝓfecto duab bestiis: omniis diabo¬

Expanded text:
propugnare se, ne ab insidiis hopropugnare se, ne ab insidiis hostium suorum, quasi sagittarum vulneraretur jaculis. Illa vero relicta a Deo, jure se plangit, quasi signum ad sagittam positam: quia justo agente judicio, ac si extento arcu quam saepe ab hostibus est vulnerata. Cujus et idem adversarius semitas subvertit et confregit, quas jam supra etiam se lugere se dicit. Interea vox capitis est pariter et corporis, quod factus sit is ursus insidians ei, qui est incommutabilis et sempiternus Deus: non quod ipse, ut dixi, a sua immutetur natura bonitatis et pietatis, sed propter efficientias rerum, eo quod ipsum contra unicum Filium suum, caput nostrum videlicet Christum, erigere permisit, qui velut ursus insidians fraude et fortitudine sua perimere tentavit ac decipere: non solum cum omne corpus ejus, scilicet credentes in eum, ab initio saeculi usque ad finem tentabit. Et sicut leo, inquit, in absconditis. In quibus profecto duabus bestiis, omnis diabo
Abbreviated transcription (Latin):
destas ad ultionem iniquorũ et
uindictam fuit. Ac ꝑnoc deus
ursus uel leo factus plangitur:
quia cum sit clemens ac p̾ns in¬
dulgentiarum dominus. iusto
suo adduxit iudicio contͣ ierłm
qui eam omni insidiarũ gencre
obsideret. & suȩ deuastaret forti¬
tudinis potentia. Quẽ dñs ser¬
uum suum et columbam uocat.
eo qd̾ in ultione p̃uaricatricis
seruierit ierłm. ceterasq ciuita¬
tes subuerterit. & posuit eam
desolatam uastitate hostili. sicut
historia ꝓdit: & tanquam tu¬
gurium in cucumerario uacu¬
am sine custode reliquit. Posu¬
it gͦ eam dominus tanquam
signum ad sagitam. ꝓculdubi¬
o quia sic in medio suoꝵ hosti¬
um posita ẽ ut ex omni parte
circum daretur: quib quã fre¬
quent̾ quasi sagutis uulnera¬
ta. saltem ad medicum rediret
necessitate compulsa. Quas sa
ne gentẽs suo modificante iudi¬
cio. dñs quasi extenso arcu cont
eam sepe misisse legitur: ut uł
sit addisceret timere dm̃. et

Expanded text:
testas ultionem iniquorum et testas ultionem iniquorum et vindictam fuit ac per hoc Deus ursus vel leo factus plangitur, quia cum sit clemens ac pius indulgentiarum Dominus, ; justo suo adduxit judicio contra Jerusalem, qui eam omni insidiarum genere obsideret, et suae devastaret fortitudinis potentia. Quem Dominus servum suum et columbam vocat , eo quod in ultione praevaricatricis servierit Jerusalem, caeterasque civitates subverterit, et praeposuit eam desolatam vastitate hostili, sicut historia prodit, et tanquam tugurium in cucumerario, vacuam sine custode reliquit . Posuit ergo eam Dominus tanquam signum ad sagittam procul dubio: quia sic in medio suorum hostium posita est, ut ex omni parte circumdaretur, quibus frequenter quasi sagittis vulnerata, saltem ad medicum rediret necessitate compulsa. Quas sane 1424 gentes suo modificante judicio, Dominus quasi extenso arcu contra eam saepe misisse legitur, ut vel sic addisceret timere Deum et
Abbreviated transcription (Latin):
quandam interp̾tationẽ
timorem significare iudetur: licet
suꝑuis tabularum dixerun. Hinc
restat ut animus atimoie dĩ sa¬
lutem concipiat. sicut scͥptum ẽ:
a timore tuo domine concepimuᷤ
et peperimus sp̃m salutis. Et a-¬
terribilius dici pot̾ post tamdira
peccati supplicia. quam ut sub
hac littera de deo dicatur. ursus
insidians factus ẽ michi. leo in
absconditis: ᷤ Semitas meas sub¬
uertit et confregit me: posuit me
desolatam. Tetendit arcum suũ:
& posuit me quasi signum ad
sagutam. Quid terribilius dici
potuit. quam ut auctor salutis
nr̃ȩ dicatur. quasi ursus insidiars
nob̃ factus. ꝙ uelut leo in abscon¬
ditis: Ursus namq fera ẽ fiau¬
dib plena: & nimiam gerens in
brachiis fortitudinem atq in
lumbis. E nequaqu̾ã dominus¬
ꝑ se hoc loco huic bestiȩ compa¬
iatur. immo ꝑ eas uttasq nabu¬
chododonosor. certe aut titus. uł
uespasianus designantur: qui
alibi aꝑ et singularis ferus ap¬
pellatur. in quib ꝓfecto dĩ po¬

Expanded text:
quamdam interpretationem, timorem significare videtur, licet superius tabularum dixerim. Hinc restat ut animus a timore Dei salutem concipiat, sicut scriptum est: A timore tuo, Domine, concepimus et peperimus spiritum salutis . Et aterribilius dici potest, post tam dira peccati supplicia, quam ut sub hac littera de Deo dicatur: Ursus insidians factus est mihi leo in absconditis. Semitas meas convertit, et confregit me, posuit me desolatam. Tetendit arcum suum, et posuit me quasi signum ad sagittam? Quid terribilius dici potuit, quam ut auctor salutis nostrae, dicatur quasi ursus insidians nobis factus, et velut leo in absconditis? Ursus namque fera est fraudibus plena, et nimiam gerens in brachiis fortitudinem atque in lumbis. Sed nequaquam per se Dominus, hoc loco, hinc bestiae comparatur, imo per ea utraque, Nabuchodonosor certe, aut Titus vel Vespasianus designantur, qui alibi aper et singularis ferus appellantur: in quibus profecto Dei po
Abbreviated transcription (Latin):
uiuo. et confiteant᷑ interro gantib
uͥ ẽ ds tius: Dicantq ẽ. Est autẽ
ubiq in celo et in terra: intͣ omĩa
et extra omnia. Est et in corde meo
ꝑ fidem: in ore ꝑ confessionem. Ac
ꝑ hoc ipse in me ẽ. ut ego sim in ip̃o.
sicut ipse ad patrem ait. Nolo pat̃
ut &e ipsi in nob̃ unum sint. Iam
quid ipse planctus insirnet audi¬
amus:
He.

Expanded text:
confiteantur interrogantibus: Ubi est Deus tuus? dicantque, est. Est autem ubique, in coelo, in terra, intra omnia, et extra omnia. Est et in corde meo per fidem, in ore per confessionem: ac per hoc ipse in me est, ut ego sim in ipso, sicut ipse ad Patrem ait: Volo Pater, ut et ipsi in nobis unum sint . Jam quid ipse planctus insinuet videamus. HE.
Abbreviated transcription (Latin):
exinaniuit formã serui accipiens
& habitu inuentus ut homo. ꝓpt̃
qd̃ omnia ꝓbra et passiones usq
ad moitẽ sustinuit. Unde necesse
fuit sub hac littera clarescere. int̾
agones et certamina passionis: qd̃
is qui semet ip̃m intantũ exinam¬
Et qui ẽ utiq uiuit: sicuti & qui

Expanded text:
rmam servi accipiens, et habitu inventus ut homo, propter quod omnia proba et passiones usque ad mortem sustinuit . Unde necesse fuit, sub hac littera clarescere inter agones et certamina passionis, quod is, qui semetipsum intantum exinanet qui est, utique vivit, sicut et qui
Abbreviated transcription (Latin):
dum dicit᷑ animȩ nr̃e non ẽ salus
ipsi in deo eius. Est. quia omnino
semꝑ idem et ubiq ẽ: qui nusqũã
a suis. & ñquam longe abẽ. Q hoc
solummͦ un cominutabilit denet fides
ecclĩȩ omtino: quia ẽ. Ille uͦ iuie de
ego. nolo moitẽ peccatoris: s conuertat᷑
et uuiat. Conuertatur autem &. ui¬
uat. quia uita nũquam uult moitẽ:
s ut omnes uita uiuant & conuer¬
tantur de morte ad uitam. Hec nãq
atur corde et ore quia ẽ. Sponsus
autem ei mox respondeat uiuo: qua¬
tinus in nuuo dubitare queat de il¬
lo. Unde idem pꝰ mortẽ. immo ante
mortẽ. uel semꝑ et ubiq sine moite.
resurrexi inquit et adhuc decũ sũ:
quia numqm abfui. s semꝑ tecum

Expanded text:
ur 1427 animae nostrae, non est salus illi in Deo ejus . Est, quia omnino semper idem et ubique est, qui nusquam a suis, et nusquam longe abest. Et hoc solum incommutabiliter tenet fides Ecclesiae omnino, quia est. Ille vero jure de ego, nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . Convertatur autem ad vitam: quia vita nunquam vult mortem, sed ut omnes vita vivant, et convertantur de morte ad vitam. Haec namquatur corde et ore, quia est. Sponsus autem ei mox respondeat, vivo: quatenus in nullo dubitare queat de illo. Unde idem post mortem, imo ante mortem, vel semper et ubique sine morte; resurrexi, et adhuc tecum sum, qui nunquam abfui, sed se
Abbreviated transcription (Latin):
lus qui est fornax uicioꝵ. cotidie
nouis concupiscentiarum exusti¬
onib ipso inflammante peceĩ
auctore aduritur. Unde sequen¬
des auctorem gehennam damp¬
nationis incurrimus: ꝑ quem
dempestate famis affligimur. ue
ullis eternȩ uitȩ epulis a facie
plagarum famis saciemur: Non
enim sine causa alia interpirta¬
tio a facie plagarum. aut nr̃a
dempestatum pluralit̃ dixit: cũ
corporaliter una sit plaga uel
tempestas famis. Unde magis
ꝓpter internam doluit famem:
quȩ multis coaugetur tempesta¬
tib & diuersis afficitur plagis.
Cum enim cibum uitȩ anima
amiscrit. ꝑomnes sensus corpo¬
ris. et ꝑ om̃s affectus animi di¬
uersa pͥlagarum patit᷑ uuln̾a̾:
dum interno cecat᷑ lumine.
neq aurib intus uerbũ pot̾
audire salutis. Unde dominꝰ.
Mittam in eis inquit ñ famem
panis neq sitim aquȩ: s acidi¬
endi uerbum dĩ. Qua nimirũ
fame dum mens affugitur: di¬
uersis uerberib plagarum cru¬

Expanded text:
lus, qui est fornax vitiorum, quotidie lus, qui est fornax vitiorum, quotidie novis concupiscentiarum exustionibus ipsos inflammante peccati auctore, aduritur. Unde sequentes auctorem, gehennam damnationis incurrimus: per quem tempestatis fame affligimur, ne ullis aeternae vitae epulis a facie plagarum famis satiemur. Non enim sine causa alia inerpretatio, a facie plagarum, aut nostra, tempestatum pluraliter dixit, cum corporaliter una sit plaga vel tempestas famis. Unde magis propter internam doluit famem, quae multis coauget tempestatibus et diversis afficitur plagis. Cum enim cibum vitae anima amiserit, per omnes sensus corporis, et per omnes affectus animi diversis plagarum patitur vulneribus, dum interno caecat lumine: neque auribus intus verbum potest audire salutis. Unde Dominus: Mittam in eis, non famem panis neque sitim aquae, sed audiendi verbum Dei . Qua nimirum fame dum mens affligitur, diversis verberibus plagarum cru
Abbreviated transcription (Latin):
stium insidiis & temptationib
uariis: semꝑ in dm̃ quasi in de¬
serto solitudinis laborantes uer¬
samus. Pellis nr̃a quasi clibanͦ
exusta ẽ: a faciȩ tempestatum fa¬
mis. aut aliter a facie plagarũ
famis. Ubi ꝑ exustionẽ pellis.
magnitudo & immensitas famiᷤ.
seu ꝑ liuidam carnem ut alius
interp̃catur expͥmitur. Quam
sane famem siqius uelit rescire
iosephum legat: qui filios deuo¬
rasse parentes ait. E deuoranti¬
um fauoes latrunculos p̃focasse.
ut etiam deglutitos cibos pene
de ip̃sis uiscerib euellerent: sicq
raptores absq: horrore easde car¬
nes sumerent. Auegorice autem
uox scõrum ẽ qua plangitur.
Dellis nr̃a quasi clibants luuida
facta ẽ aut exusta est pellis utiq
ꝓpulsi. Unde signant̃ non ait
pelles nr̃ȩ. s pellis nr̃a: quia ex
ipsis unam omnes contraximꝰ
mortalitatis pellem. Mortalicaᷤᷤ
quippe nr̃a liuore peccati fedata:
quasi clibanus idẽ. quasi diabo¬

Expanded text:
stium insidiis et tentationibus stium insidiis et tentationibus variis, semper in Deum quasi in deserto solitudinis laborantes versamur. Pellis nostra quasi clibanus exusta est, a facie tempestatum famis. Aut aliter: A facie plagarum famis. Ubi per exustionem pellis, magnitudo et immensitas famis: seu per 1539 lividam carnem, ut alius interpretatur, exprimitur. Quam sane famem si quis velit rescire, Josephum legat: qui filios devorasse parentes ait, et devorantium fauces latrunculos praefocasse: ut jam deglutitos cibos pene de ipsis visceribus evellerent, sicque raptores absque horrore easdem carnes sumerent. Allegorice autem vox sanctorum est quae plangitur: Pellis nostra quasi clibanus livida facta est, aut exusta est. Pellis utiqueradisi propulsi. Unde signanter non ait, pelles nostrae, sed pellis nostra, quia ex ipsis unam omnes contraximus mortalitatis pellem. Mortalitas quippe nostra livore peccati foedata, quasi clibanus, id est quasi diabo
Abbreviated transcription (Latin):
simam sibi noui ac ueteris desta¬
menti frugem aggreget: unde
panem suis sensib &e labore ac¬
quiat a facie gladii solitudiniᷤ.
Giadius quippe solitudinis:
insidiȩ diaboli recte accipiunt᷑.
Contra cuius faciem semꝑ clipe¬
us ꝓuide apponitur fidi: qua¬
tinus tuta saluetur mens ab
impugnatione & facie ꝑcusso¬
ris. De quo dictum ẽ. Ante fa¬
ciem eius ꝑadisus: et post eũ
solitudo deserti. Quia pͥusqm
inuaserit fidelem anim̃ã uir¬
tutib floridam. iure paradisuᷤ
accipitur: in uasam uͦ solttudi¬
nem reddit. Desolat᷑ enim & re¬
linquit᷑ a deo: qui supplantatur
ab hoste. & uicus subuercitur.
Moraliter autem anima suis
laborib panem acquirit iur¬
tittum: dum bonis oꝑib intus
foris uȩ exercetur corpus. Uerbi
gratia. dum ad beniuolentiam
seu caritatem & pacem pietatẽq
intendit: quib cum uiuificat᷑
uirtutib cęlestem ȩcernumq
acquirt t panem a faciȩ gla¬
du in deserto. Quia deuictit ho¬

Expanded text:
simam sibi Novi ac Veteris Testasimam sibi Novi ac Veteris Testamenti frugem aggreget: unde panem suis sensibus et labore acquirat, a facie gladii solitudinis. Gladius quippe solitudinis, insidiae diaboli recte accipiuntur: contra cujus faciem, semper clypeus provide opponitur fidei: quatenus tuta salvetur mens ab impugnatione et facie percussoris. De quo dictum est: Ante faciem ejus paradisus, et post eum solitudo deserti, quia priusquam invaserit fidelem animam virtutibus floridam, jure paradisus accipitur: invasam vero in solitudinem reddit. Desolatur vero et relinquitur a Deo, qui supplantatur ab hoste et vitiis subvertitur. Moraliter autem anima suis laboribus panem acquirit virtutum, dum bonis operibus intus forisve exercetur corpus, verbi gratia, dum ad benevolentiam seu charitatem et pacem, pietatemque intenditur. Quibus cum vivificatur virtutibus, coelestem aeternumque acquirit panem, a facie gladii in deserto: quia devictis ho
Abbreviated transcription (Latin):
T eorum quos sius pessimis in¬
strurerunt morib. qui serui
facti sunt uicioꝵ. ⁊ dũnesciunt
moderari iugum doct̾rinȩ. nemo
ẽ qui absoluat interdum eos
quos ipsi suis irrecierunt dis¬
cipunis. In manib nr̃is affere¬
bamus panem nobis: a faciȩ
gladii indeserto. Ubi alius in¬
derpres ait. In manib nr̃is ac¬
quisiuimus panem nr̃m. Ex quo
immensi laboris uexatio descri¬
bitur: qñ non minus mens qmͣ
& corpus laborib fatigatur. Erat
siquide exterius labor in acqui¬
rendo uictum cotidianum : intꝰ
uͦ timor immensus a facie gladi.
Et hoc est dicere in manib nr̃is:
quia panis in ꝑiculo iitȩ queir¬
batur. S typicus optabilis est
sensus: quia felix conscientia est.¬
& mens beata que in animo
semꝑ sibi manib panẽ uicȩ
acquirit. uel cibum scriptura¬
rum scãrum uariaꝵq uͥtutum
afferc sibi sine dedio. Quos ꝓfe¬
fregisse legimus tam triticeos qͣm
et ordeaceos. ut animus copiosis¬

Expanded text:
tur eorum, quos suis pessimis intur eorum, quos suis pessimis instruxerunt moribus, qui servi facti sunt vitiorum: et dum nesciunt moderari jugum doctrinae, nemo est qui absolvat interdum eos, quos ipsi suis irretiunt disciplinis. In manibus nostris afferebamus panem nobis, a facie gladii in deserto. Ubi alius interpres ait: In animabus nostris acquisivimus panem nostrum. Ex quo immensi laboris vexatio describitur, quando non minus mens, quam et corpus fatigatur. Erat siquidem exterius labor in acquirendo victum quotidianum: interius vero timor immensus a facie gladii, et hoc est dicere: In animabus nostris, quia panis cum periculo vitae quaerebatur. Sed typicus optabilis est sensus: quia flexit conscientia et mens beata, quae in animo semper sibi manibus panem vitae acquirit, vel cibum Scripturarum sanctarum, variarumque virtutum affert sibi sine taedio. Quos profefregisse legimus, tam triticeos, quam et hordeaceos, ut animus copiosis
Abbreviated transcription (Latin):
exaltasti &e sublimasti in regnũ.
di iurtutib & signis głificasti.
Ꝙ mune non qualescumq seriti
dominati sunt nr̃i: nec fuit qui
iedimeret nos de manu eorum.
Hec iccirto replicat ut ad benesi¬
cia clementissimidi consuetam
lacrimis ꝓuocando clementiam
inuitet: lt doto mentis affectu
sua incis potius beneficia. qũa
eorum errata consideret. Ceterum
Typice luget chorus scõrum gens
scã. populus acquisitionis. irga¬
le saccudotium quotiens sp̃ales ne¬
quitiȩ quȩ celestem ꝑdiderunt
lib̾tatem dominantur nr̃i. et
affligunt nos seruiture peccati:
uel qtiando carnales quiq aut
cͥminosi principantur in ecella.
et in cis quos redemptor dominꝰ
ad modicum in manu eoꝵ dese¬
rere uidetur. Luctus gͦ iste recte
penitentium ẽ. qui sathanȩ laqͤoᷤ
euadere cupientes cuiꝰ dominio
fuerant subiugati & addictiad
dm̃ respirare seu preces intendere
p̃sumunt. S et nereticos seruoᷤ
ẽẽ cognosce peccati: qui cdominan¬

Expanded text:
exaltasti et sublimasti in regnum, exaltasti et sublimasti in regnum, tu virtutibus et signis glorificasti: et nunc non qualescunque, sed dominati sunt nostri: nec fuit qui redimeret nos de manu eorum. Haec idcirco replicat, ut ad beneficia clementissimi Dei consuetam lacrymis provocando clementiam invitet, in toto mentis affectu, sua in eis potius beneficia, qui eorum errata considerat. Caeterum typice luget chorus sanctorum, gens sancta, populus acquisitionis, regale sacerdotium, quoties spirituales nequitiae qui coelestem perdiderunt libertatem, dominantur nostri et affligunt nos servitute peccati: vel quando carnales quique aut criminosi principantur in Ecclesia, et in eis quos Redemptor 1538 Dominus ad modicum in manu eorum deserere videtur. Luctus ergo iste recte poenitentium est, qui Satanae laqueos evadere cupientes, cujus domino fuerant subjugati et addicti, ad Deum respirare seu preces intendere praesumunt. Sed et haereticos servos esse cognosce peccati, qui dominan
Abbreviated transcription (Latin):
Neq dixit quia patres peccaue¬
runt. & non est peccatum eorum.
s non sunt ipsi: quia peccatore
defuncto peccati omnino causa
manet. Quam filii sententiam
dupplicimodo sepe ꝑsoluunt.
dum aut pat̾is iniquitatib af¬
fuctionib deprimunt᷑ uartis ut
exsoluant peccata patrum inpre¬
sentiarum: aut finem non impo¬
nendo malis. suppliciis deputent
ȩternis. Quod si fuii melioribus
fucrint instiatti. uel grã ubera¬
ti nullo premunt᷑ iugo iniqui¬
tatis: s ꝑ baptismum diruptis
aut punitur malis aut absolui¬
t᷑. Serui inquit dominati sunt
nr̃i: non fuit qui redimeret de.
manu eoꝵ. Epylogum reteritr
miscriarũ. & ꝑ singula nouos
infert cruciatus sui dolores: qua¬
tiniis multis modis beniuolenti¬
am pii iudicis infiectat ad mise¬
ricordiam. Serui inquit domi¬
nati sunt nr̃i: ac si patent̾ insi¬
nuet glosam libertatem eorum
et dicat. Tu redemisti & liberasti
nos in brachio uirtutis tuȩ: tu

Expanded text:
Neque dixit quia patres peccaveNeque dixit quia patres peccaverunt et non est peccatum eorum, sed non sunt ipsi: quia, peccatore defuncto, peccati omnino causa manet: quam filii sententiam duplici modo saepe persolvunt. Dum aut paternis iniquitatibus, afflictionibus deprimuntur variis, ut exsolvant peccata patrum impraesentiarum: aut finem non imponendo malis suppliciis deputantur aeternis. Quod si filii melioribus fuerint institutis vel gratia liberati, nullo premuntur jugo iniquitatis, sed per baptismum disruptis aut suis punitur malis, aut absolvitur. Servi, inquit, dominati sunt nostri: non fuit qui redimeret de manu eorum. Epilogum retexit miseriarum, et per singula novos infert cruciatus sui doloris: quatenus multis modis benevolentiam pii judicis inflectat ad misericordiam. Servi, inquit, dominati sunt nostri. Ac si patenter insinuet gloriosam libertatem eorum et dicat: Tu redemisti et liberasti nos in brachio virtutis tuae; tu
Abbreviated transcription (Latin):
menta patitur ex negligentiado¬
ctoris. Neq enim succedentibus
culpis minuuit᷑ pena s augetur. Uñ
de camn septies pena datur: de lamech
uͦ septuagies sp̃ties. Quia et si ho¬
micidarum ulla ẽ distantia: nec
assectator post p̃ceptum & exem¬
plum minorẽ uire contrahit penã
quam inuentor & auctor mali. Po¬
test ꝙ adoriginalia peccata hec sen¬
tentia referri: cum uno peccante
etiam ua in omnes deseuit nisi
fuerint ꝑ grãm liberati. In quo
sane confinio neq pat̾ iniquitatẽ
filii. neq filius iniquitatem pa¬
tris trahit: s unusquisq eorum
aut inusticia sua liberatur. aut
in peccato ꝓpͥo morietur. Quod
autem ait ꝑatres nr̃i peccauerũt
& non sunt. ñ uacat ab intellec¬
tu quomͦ non sint: qui omnino
etiam ꝙ post mort̾e eẽ creduntur.
Omnis quippe peccator. ex eo qd̃
delinquit et peccat: ad nichilum
redigitur & non ẽ. Et ideo non
ẽ: quia ab eo qui semꝑ idem est
corruit ut non sit & dilabitur.

Expanded text:
menta patitur ex negligentia domenta patitur ex negligentia doctoris. Neque enim succedentibus culpis minuitur poena, sed augetur: uti de Cain septies poena datur; de Lamech vero septuagies septies. Quia etsi homicidarum 1537 ulla est distantia, nec assectator post praeceptum et exemplum, minorem jure contrahit poenam, quam inventor et auctor mali. Potest et ad originalia peccata haec sententia deferri, cum uno peccante, etiam ira in omnes desaevit, nisi fuerint gratia liberati. In quo sane confinio, neque pater iniquitatem filii, neque filius iniquitatem patris trahit: sed unusquisque eorum, aut in justitia sua liberatur, aut in peccato proprio morietur. Quod autem ait: Patres nostri peccaverunt et non sunt non vacat ab intellectu quomodo non sint, qui omnino etiam et post mortem esse creduntur. Omnis quippe peccator ex eo quod delinquit et peccat, ad nihilum redigitur et non est: et ideo non est, quia ab eo qui semper idem est, corruit ut non sit, et dilabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
mos de radice crescentes iuste
portauimus coram ȩquissimo
iudice etiam sic. ut finem impo¬
nat malis: implorare sententi¬
am absolutionis. Qui nullomͦ
filii ideo pr uuntur quia pa¬
tres peccauerunt: s qͥa iugum
traxerunt iniquitatis eoꝵ. ma¬
gĩs coaugescit & coaceruatur
crimulus et mensura iniquita¬
tis. Quȩ nimirum scabies sepe
uiguisse inȩccłia xp̃i iure plan¬
gitur: qd sacerdotib & princi¬
pib terre deunquentib quia
sepe populus quasi ꝓ eoꝵ deli¬
ccis flagellatur. quoꝵ uox est.
Patres nr̃i peccauerunt &e. non
sunt: & nos iniquicates eoꝵ porta¬
uimus. Ac si patent̃ dicat. Non
sunt qd̃ eẽ debuerant: & nos culpiᷤ
exigentib una cum ipsis uindictã
iniquitatum eorum portamus.
Unde quasi utriq quam derribi¬
liter ꝓph̃a lugeat audiant: cum
& patres ꝓ sius ꝑceuat culpis: et
auditores ne se uanis deludant bło¬
dimentis. Qm̃ et doctores ꝓ meri¬
to eliguntur plebis: & plebs detͥ¬

Expanded text:
mos de radice crescentibus culpmos de radice crescentibus culpportavimus, coram aequissimo judice, etiam sicut finem imponat malis, implorare sententiam absolutionis. Quod nullo modo filii ideo puniuntur, quia patres peccaverunt, sed quia jugum traxerunt iniquitatis, eorum magis coaugescit et coacervatur cumulus et mensura iniquitatis. Quae nimirum scabies saepe viguisse in Ecclesia Christi jure plangitur, quod sacerdotibus, principibus terrae delinquentibus, quia saepe populus quasi pro eorum delictis flagellatur, quorum vox est: Patres nostri peccaverunt et non sunt, et nos iniquitates eorum portavimus. Ac si patenter dicatur: Non sunt quod debuerant, et nos culpis exigentibus, una cum ipsis vindictam iniquitatum eorum portamus. Unde, quaesumus, utrique quam terribiliter propheta lugeat audiant, cum et patres pro suis percellat culpis, et auditores ne se vanis deludant blandimentis, quoniam et doctores pro merito eliguntur plebis, et plebs detri
Abbreviated transcription (Latin):
tium parentum nr̃orum onerib
p̃grauemur. Quam sane senten¬
tiam erechiel absoluere tudetur.
qui ait. filius non portabit in¬
iquidatem patͥs. & pater non
portabit uquitadem fuii: sed
unusquisq in peccato suo mo
ꝓfecco sententia soluta eẽ uident᷑:
nisi ꝑ moysen dominus in exo
do loqueretur. Ego sum dñs
ds tuus. ds̃ emulator. qui reddo
peccata patrum in filios usq
ad derciam & quartam genera¬
tionem his qui oderunt me: et
hic quam &e alibi in parabolis cẽ
dicunt᷑ et ꝓuerbiis: ita ut aliud
p̃tendant uerbis. altud in sensu
sonare uideantur. Non quod dĩ
uusticia alium peccare impune
ꝑmittat: & alium penas luere
ꝓ deliccis alioꝵ. S ex hoc quod
sequitur. his qui oderunt me:
comiminationis sententia.
siue p̃cepti scandalum soluit᷑:
potius enim patres qui fuert̃
& non sunt quasi peccatores
puniri debuerant. E quia pa¬
trum exticerunt emulatores
& oderunt dm: nereditario
malo & iure impietatis in ra¬

Expanded text:
tium patrum nostrorum oneribus tium patrum nostrorum oneribus praegravemur. Quam sane sententiam Ezechiel absolvere videtur, qui ait: Filius non portabit iniquitatem patris, et pater non portabit iniquitatem filii: sed unusquisque in peccato suo quo profecto sententia soluta esse videretur, nisi per Moysen in Exodo Dominus loqueretur: Ego sum Dominus Deus tuus, Deus aemulator, et qui reddo peccata patrum in filios, usque in tertiam et quartam generationem his qui odehic quam et alibi in parabolis esse dicuntur et proverbio: ita ut aliud praetendat verbis, aliud in sensibus sonare videatur, non quod Dei injustitia alium peccare impune permittat, et alium poenas luere pro delictis aliorum: sed ex hoc quod sequitur: His qui oderunt me, comminationis sententia sive praecepti scandalum solvitur. Potius enim patres qui fuerunt et non sunt, quasi peccatores punire debuerant. Sed quia patrum exstiterunt aemulatores, et oderunt haereditario malo et jure impietatis, in ra
Abbreviated transcription (Latin):
atres nr̃i peccauerunt & ñ
sunt: & nos iniquitates eoꝵ
Portauimus. Ubi alius interpits
ait. Et nos iniquitates eorum
exsoliumus. Que nimirũ senten¬
tia lichemens ẽ & obstrusa. & mul¬
tis inuoluta caliginib. licet suꝑ
uideos satis absoluta &e aꝑta tu
uideat᷑. qui uetustatem litteie se¬
quentes omnia maledicta legis
suꝑ se traxerunt: grauissimum
legis uigum portantes quod nec
ipsi nec patres eoꝵ. ferre potuert̃.
nolentes xp̃m reciꝑe qui eos a ma¬
ledicto legis exsolueret. Unde dñs
in ȩuangłio. Ut ueniat inquit
suꝑ uos omnis sangius iustus
qui effusus ẽ suꝑderram: a san¬
guine abel iusti usq ad sangui¬
nem zachariȩ. Et omnia nec in¬
quit: a generatione ista reqͥrent᷑.
Atq alibi. Complete mensiuã
etiam p̃cedentia patrum delicta
trahunt. si eorum ad maiũ fue¬
rĩt sectatores. Quod satis grauis¬
simum est nob̃ qui nr̃a non suf¬
ficimus delicta portare s p̃ceden¬

Expanded text:
Patres nostri peccaverunt et non Patres nostri peccaverunt et non sunt, et nos iniquitates eorum portavimus. Ubi alius interpres ait: Et nos iniquitates eorum exsolvimus. Quae nimirum sententia vehemens est et abstrusa, multis involuta caliginibus, licet super Judaeos satis soluta et aperta videatur: qui vetustatem litterae sequentes, omnia maledicta legis super se traxerunt, gravissimu legis jugum portantes: quod nec ipsi nec patres eorum ferre potuerunt, nolentes Christum recipere, qui eos a maledicto legis exsolveret. Unde Dominus in Evangelio: Ut veniat, inquit, super vos omnis sanguis justus qui effusus est super terram, a sanguine Abel justi, usque ad sanguinem Zachariae: et omnia haec, inquit, a generatione ista requirentur . Atque alibi: Complete mensuram etiam praecedentia patrum delicta trahant, si eorum ad malum fuerint sectatores. Quod satis gravissimum 1536 est nobis, qui nostra non sufficimus delicta portare, si praeceden
Abbreviated transcription (Latin):
b uiris. qui sius obfuscantur
diuiciarum uel deliccoꝵ tene¬
bris: necnon & assyriis qui
dirigentes interp̃tant᷑. ut satu¬
rent᷑ pane qui se ad omina quȩ
mundi sunt dirigunt ut diuicus
asfiuant &e extollant᷑ honorious.
Quib cum ministri xp̃i manus¬
ꝓ caducis & uanis reb dederint
ut seruiant eoꝵ. imperiis. quid a¬
liud quam mundi lumina etiam
& ipsi tenebiȩ fuind: Quib ꝓfe¬
cto uerbis monemur potius leua¬
re manus ad sc̃a: & cum moyse
ad celum eas semꝑ extendeie ne
graues fiant. De quib ꝓpħa dł.¬
Qui statis in domo domin in atͥis
domus dĩ nr̃i: in noctib extouite
manus uĩas in scã. ꝙ benedicite
dominum. In noctib inquit: ne
si remissȩ fuerint in denebris huiꝰ
scłi. & egipto deditȩ. obligatiores fi¬
ant et scruiticti obnoxiȩ. Iccuro ait.
In noctib extollite manus uãs in¬
sc̃a: ut semꝑ quȩ scã sunt uuta apo¬
stolũ meditantes. iugiter in laudẽ
dĩ uiuamus. Sequitur:

Expanded text:
bus viris, qui suis obfuscantur bus viris, qui suis obfuscantur divitiarum vel delictorum tenebris: necnon et Assyriis, qui dirigentes interpretantur, ut saturentur pane: qui se ad omnia quae mundi sunt dirigunt, ut divitiis affluant, et extollant honoribus. Quibus cum ministri Christi pro caducis et vanis rebus manus dederint ut serviant eorum imperiis, quid aliud quam mundi lumina, etiam et ipsi tenebrae fiunt? Quibus profecto verbis monemur, potius levare manus ad sancta, et cum Moyse ad coelum eas semper extendere, ne graves fiant: de quibus Dt, in domo Domini, in atriis domus Dei nostri. In noctibus extollite manus vestras in sancta, et benedicite Dominum . In noctibus, inquit, ne si remissae fuerint in tenebris hujus saeculi et Aegypto deditae, obligatiores fiant, et servituti obnoxiae. Idcirco ait: In noctibus extollite manus vestras, ut semper quae sancta sunt, juxta Apostolum, meditantes, jugiter in laudem Dei vivamus. Sequitur: