comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tinandi fiduciam: oppugnatos autem ẽẽ nomi¬
ne epicureorum etstoicoꝵ aplatonicis cos qui in
corporis uł in animi natura ponerent. et finem
bomi et causas rerum et rõcmandi fidutiam coꝵ
successionem tempori eẽ deuolutam: ut xpĩane
iam etatis. exordio. cum rerum in uisibilrum atq
et̾narum fides ꝑuisibilia miracula salubriter
p̃dicaretur hominib. qui nec uidere nec cogitare
auquid pret̾ corpora poterant: beato apło paulo qͥ
eandem fidem gentib p̃seminabatidem ipsi epi¬
curei et stoici maccib apłorum contͣdixisse inue-¬
mantur. Qua in resatis michi uidetur ẽẽ demon¬
stratũrerrores gentium sine demorib. sine de na¬
tura rerum. suie de ratione inuestigande ueritatis
qui qmuis eẽnt multi atq multiplices. in his
tam̃ maxime duob sectis eminebanit. expugnã¬
tib doctis. et tãta disserendi subtilitate atq copia
subũtertibi: durasse tam̃usq intempora xp̃iana.

Expanded text:
cinandi fiduciam, oppugnatos autem esse nomicinandi fiduciam, oppugnatos autem esse nomine Epicureorum et Stoicorum a Platonicis eos, qui in corporis uel in animi natura ponerent et finem boni et causas rerum et ratiocinandi fiduciam, eo rem successione temporum esse deuolutam, ut Christianae iam aetatis exordio, cum rerum inuisibilium atque aeternarum fides per uisibilia miracula salubriter praedicaretur hominibus, qui nec uidere nec cogitare aliquid praeter corpora poterant, beato apostolo Paulo, qui eandem fidem gentibus praeseminabat, idem ipsi Epicurei et Stoici in actibus apostolorum contradixisse inueniantur. Qua in re satis mihi uidetur esse demonstratum errores gentium siue de moribus siue de natura rerum siue de ratione inuestigandae ueritatis, qui quamuis essent multi atque multiplices, in his tamen maxime duabus sectis eminebant, expugnantibus doctis et tanta disserendi subtilitate atque copia subuertentibus durasse tamen usque in tempora Christiana.
Abbreviated transcription (Latin):
posseꝑcipi quia incõmutabile et sempit̾num ẽ.
ꝑcipi autẽ sola intelligentia qua una ueritas qͦ¬
modo atringi potest attingitur. Cumgͦ talia scͥn¬
tirent platonici que neq docerent carm deditoᷤ
homines. neq tanta eẽnt auctoritate apud po¬
pulos ut credenda ꝑsuaderent: donec adcumha¬
bitum ꝑduceretur animꝰ quo ista cupnintur:
elegerunt occultare sententiam suã et contͣ eos
dissercre qui uerum se muenisse iactarent: cum
inuentionẽ ipsam ueri incarns sensib ponerẽt.
Et eorum quidem consilium qͣ le fuerit quid atcin:
querere: Dunnum certe uł dimina aliqua aucto¬
ritate p̾ditum non fuit. Lantum illud attende
qm̃ piato acicerone multis modis aptissime os¬
tenditur insapientia non humana. sed piane di
uina. unde humana quodã modo accenderetur:.
in ilia utiq sapientia prorsus in mutabili atq
eodem modo semp se habente uertratem consti¬
tuisse et finem bom et causas rerum. et ratio¬

Expanded text:
posse percipi, quia incommutabile et sempiternum est; posse percipi, quia incommutabile et sempiternum est; percipi autem sola intelligentia, qua una veritas, quomodo attingi potest, attingitur? 20. Cum ergo talia sentirent Platonici, quae neque docerent carni deditos homines, neque tanta essent auctoritate apud populos, ut credenda persuaderent, donec ad eum habitum perduceretur animus quo ista capiuntur, elegerunt occultare sententiam suam, et contra eos disserere, qui verum se invenisse jactarent, cum inventionem ipsam veri in carnis sensibus ponerent. Et eorum quidem consilium quale fuerit quid attinet quaerere? divinum certe vel divina aliqua auctoritate praeditum non fuit. Tantum illud attende, quoniam Plato a Cicerone multis modis apertissime ostenditur, in sapiuina, unde humana quodam modo accenderetur, in illa utique sapientia prorsus inmutabili atque eodem modo semper se habente ueritate constituisse et finem boni et causas rerum et ratio
Abbreviated transcription (Latin):
quis non uideret stuitorum habundantiam
corpori deditam: cũ incorpoream potentiam
conditricem rerum neqͣ quã ualeret intueri inqͦ¬
rũ potĩsuffragium rapetur: restabat pars raci¬
onalium questionum: Nosti enim ꝙ uicqͥd ꝓpt̃
adipiscendam sapientiam querit᷑ aut demori¬
b aut denatura aut deratione habere questio¬
nẽ. Cum gͦ epicurei num qmͣ sensus corporis fal¬
u dicerent. stoici autem fauli auqnͣdo concedent.
utriq tamen regulam cõp̃hendende u̾itatis in
sensib ponerent: quis istis contradicentib au¬
diret platonicos: Quis non modo insapientium.
sed om̃o in hominũ numero habendos putaret
si ab eis ꝓmpte diccret᷑. non solum eẽ aliquid qd̃
neq tactu corporis. neq olfactu uł gustui. neq
his aurib aut ocuus ꝑcipi possit neq oĩno ta¬
lium rerum que ita sentirentur aliqͣ imagina¬
tione cogitari. sed id solum uert ẽẽ atq id solum

Expanded text:
quis non videret stultorum abundantiam quis non videret stultorum abundantiam corpori deditam, cum in corpoream potentiam conditricem rerum nequaquam valeret intueri, in quorum potius suffragium raperetur? 19. Restabat pars rationalium quaestionum. Nosti enim quidquid propter adipiscendam sapientiam quaeritur, aut de moribus, aut de natura, aut de ratione quaestionem habere. Cum ergo Epicurei nunquam sensus corporis falli dicerent, Stoici autem falli aliquando concederent, utrique tamen regulam comprehendendae veritatis in sensibus ponerent; quis istis contradicentibus audiret Platonicos? Quis non modo in sapientium, sed omnino in hominum numero habendos putaret, si ab eis prompte diceretur, non solum esse aliquid quod neque tactu corporis, neque olfactu vel gustatu, neque his auribus aut oculis percipi possit, neque omnino talium rerum, quae ita sentirentur, aliqua imaginatione cogitari; sed id solum vere esse, atque id solum
Abbreviated transcription (Latin):
conarentur insinuare aliqmͣ rem diumam et
supra omnia incõmutabilẽ que nullo attinge¬
retur corꝑoris sensn. sed sola mte intelligeretur.
quetam̃ etiam naturam ipsius mentis excede¬
ret. eumq eẽ s̃m ꝓpositum animo ad fruendum.
purgato abomni labehumanarũ cupiditatum.
inquo uno ad quiesceret oĩs beatitudinis appeci¬
tus et in quo nobis uno bonorũ õium finis eẽt
non eos intelleccuros: et repugnantib uł epicu-¬
reis uł stoitia multo qmͣ sibi facilius palmam da¬
turos. ita ut uera salubrisq sententia qd̃ ꝑnitio¬
sissimum ẽ generi humanoampitoꝵ ppłorum
itrisione sordesceret: et hoc in moralib. In natura¬
lb autem questionib si isti dicerent affectrioẽ
omniuinnaturarum ẽẽ incorpoream sapientiã.
illi autẽ acorpore nusquam discederent cũ aui a¬
tomis. alii quattuor elem̃tis. in quib ad efficien¬
da omĩa ignis p̃uaieret. principia rerum darene.

Expanded text:
conarentur iconarentur isuper omnia incommutabilem, quae nullo attingeretur corporis sensu, sed sola mente intelligeretur, quae tamen etiam naturam ipsius mentis excederet, eumque esse Deum propositum animo humano ad fruendum, purgato ab omni labe humanarum cupiditatum, in quo uno acquiesceret omnis beatitudinis appetitus, et in quo nobis uno bonorum omnium finis esset, non eos intellecturos, et repugnantibus vel Epicureis vel Stoicis multo quam sibi facilius palmam daturos, ita ut vera salubrisque sententia, quod perniciosissimum est generi humano, imperitorum populorum irrisione sordesceret: et hoc in moralibus. 18. In naturalibus autem quaestionibus, si isti dicerent effectricem omnium naturarum esse incorpoream Sapientiam, illi autem a corpore nusquam discederent, cum alii atomis, alii quatuor elementis, in quibus ad efficienda omnia ignis praevaleret, principia rerum darent;
Abbreviated transcription (Latin):
conantes di uidicare platonicos occultantes sen¬
tenti am u̾itatis: et illoꝵ uanam in faisitate fi¬
duciam comuncentes et redarguentes: sed non
sicut illi errorũ suorũ: ita platoniciuere rationis
ꝑsonam implere potuerunt. Omib
enĩ defuit diume humilitatis exẽplũ
illustratumẽ. Cui uni exemplo incuiꝰ us animo fe¬
rocit̾ arrogantis. omnis supbia cedit et frangit᷑.
ce emoritur: Ideoq non ualentes ill i auccoritate
turbas t̾renarum rerũ dilectione cecatas. ad inui¬
sibilium lum̃ ducere cum eas inderent epicureis
maxime contentionib cõmoueri. nonsolum ad
hauriendam qͦ ultro ferebantur. sed etiam adde¬
fensitandam corporis uoluptatem: ut inca sum¬
mũbonum homĩs constitueret᷑. eos autẽ qm ad¬
ũsus hanc uoluptatẽ uirtutis laude moueren¬
tur. minꝰ difficult̾ eam contemplari manimis
hominiũ: unde facta bona dequib ut cũq pote¬
rant iudicare ꝓcederent: simul uidebant si eis

Expanded text:
conantes diiudicare Platonicos occultantes senconantes diiudicare Platonicos occultantes sententiam ueritatis et illorum uanam in falsitate fiduciam conuincentes et redarguentes. Sed non sicut illi errorum suorum ita Platonici uerae rationis personam implere potuerunt. omnibus enim defuit diuinae humilitatis exemplum, m Iesum Christum inlustratum est; cui uni exemplo in cuiusuis animo ferociter adrogantis omnis superbia cedit et frangitur et emoritur. ideoque non ualentes illi auctoritate turbas terrenarum rerum dilectione caecatas ad inuisibilium fidem ducere, cum eas uiderent Epicureis maxime contentionibus commoueri non solum ad hauriendam, quo ultro ferebantur, sed etiam ad defensitandam corporis uoluptatem, ut in ea summum bonum hominis constitueretur, eos autem, qui aduersus hanc uoluptatem uirtutis laude mouerentur, minus difficulter eam contemplari in animis hominum, unde facta bona, de quibus utcumque poterant iudicare, procederent, simul uidebant, si eis
Abbreviated transcription (Latin):
bitrati sunt stoicis et epieureis marime et ppe so¬
us omnino resistere: Iacm quippe achademici qui
platonicr qd̃ docet auditorum ipsa successio: ar¬
chesilas enim qui pͥmꝰ occulta sententia sua nicħ
aliud ad istos qmͣ refellere statint quere cui fue¬
cesserit: Polemonẽ inuemes. Quere ei polemo:
ꝯcenocraten. xenocrati autem discipulo: acade¬
miam scolã suam reliquit plato. Qnͣtum gͥ ꝑti¬
net ad questionẽ de sũmo hominis bono. remo¬
ue ꝑsonas hominum. atq ipsam disceptationẽ
constitue. ꝓ fecto repꝑies duos errores sc adu̾sa
fronte couidi: unum constituentẽ in corpore: a¬
liũ constituentem in animo sũmũbonũ. Ratio¬
nẽ autẽ u̾itatis qͣ sũmum bonum nr̃md̃s esse
intelligitur utriq resistere: sed non pͥus docen¬
tem uera qifͣ praua dedocentẽ. Ioipsum rursum
ad iunctis ꝑsonis constaue. reppies epicuitos et
stoicos int̾ se acerrime dimicantes. coꝵ u̾o litt̃ere

Expanded text:
bitrati sunt Stoicis et Epicureis maxime et prope sobitrati sunt Stoicis et Epicureis maxime et prope solis omnino resistere. idem quippe Academici qui Platonici, quod docet auditorum ipsa successio. Arcesilas enim, qui primus occultata sententia sua nihil aliud istos quam refellere statuit, quaere, cui successerit: Polemonem inuenies; quaere, cui Polemon: Xenocraten; Xenocrati autem discipulo Academiam, scholam suam, reliquit Plato. quantum igitur pertinet ad quaestionem de summo hominis bono, remoue personas hominum atque ipsam disceptationem constitue: profecto reperies duos errores inter se aduersa fronte conlidi, unum constituentem in corpore alium constituentem in animo summum bonum, rationem autem ueritatis, qua summum bonum nostrum deus esse intellegitur, utrique resistere sed non prius docentem uera quam praua dedocentem. id ipsum rursum adiunctis personis constitue: reperies Epicureos et Stoicos inter se acerrime dimicantes, eorum uero litem
Abbreviated transcription (Latin):
am magnũ aliquid facẽ: Primũ autẽ peccatũ . hoc
est pͥmum uoluntarium defectum ẽẽ gandere ad
ꝓpͥam potestatem: ad minꝰ enĩ gaudet. qmͣ si add̾i
potestatem gaudeat: que utiq maior est: Hoc non
uidentes et potentias intuentes animi humam.
magnamq pulcritubinẽ factorũ atq dictorum:
ctiarii si incorpore puduit ponere sũmum bonũ. in
ipso tam̃ animo ponentes. infra utiq posuerunt:
qmͣ ubisincerissima ratione ponendum est. Int̾ eos
qͥ ita sentiũt apud grecos phuosophos. et numero
et disputand subtilitate stoici p̃ualuerunt: qͥ ta¬
men innaturalib corporea omnia eẽ arbit᷑ntes
mag̃ acarne quam acorpore animũ au̾tere potu¬
erunt: Int̾ cos autem qͥ fruendum dõ aqͦ et nos &
omĩa facta sunt unum atq summum bonũ nos¬
trũ eẽ dicunt. apud illos emituerunt platonicr:
qͥ non ummerito ad offitium suum ꝑ tinere ar¬

Expanded text:
am magnum aliquid facere; primum autem peccatum, hoc am magnum aliquid facere; primum autem peccatum, hoc est primum uoluntarium defectum esse gaudere ad propriam potestatem; ad minus enim gaudet, quam si ad dei potestatem gaudeat, quae utique maior est. hoc non uidentes et potentias intuentes animi humani magnamque pulchritudinem factorum atque dictorum, etiam si in corpore puduit ponere summum bonum, in ipso tamen animo ponentes infra utique posuerunt, quam ubi sincerissima ratione ponendum est. inter hos, qui ita sentiunt apud Graecos philosophos, et numero et disputandi subtilitate Stoici praeualuerunt, qui tamen in naturalibus corporea omnia esse arbitrantes magis a carne quam a corpore animum auertere potuerunt. » Inter eos autem, qui fruendum deo, a quo et nos et omnia facta sunt, unum atque summum bonum nostrum esse dicunt, apud illos eminuerunt Platonici, qui non inmerito ad officium suum pertinere ar
Abbreviated transcription (Latin):
ses etiã ipsam capacitatem formations. ante for¬
mationẽ cum uł informe aliquid dicitur: quod
formaripotest. Itaq tanto min̾ se esse
stabilem sentit: qnͣtominus herec d̾o qͥ sũme est
Et illum ideo sũme ẽẽ: quia nulla mutabilitate
ꝓficit. seu deficit. Sibi autẽ illam cõmutationẽ ex¬
pedire qua ꝓficit: ut ꝑfecte illi cohereat. Cam uero
cõmutationẽ que indefectu ẽ. cẽ uiciosam: Omnẽ
autẽ defectum adint̾ctum u̾gere: Quo utrum aliqͣ
res ꝑueniat tã tesi non apparet: tam̃ apparere
omnib eo duc̃ẽ int̾itum ut non sit quod erat. Uñ
colligitur. non ob aliud res deficere uł posse defi-¬
cere nisi quod exinchilo facce sunt: ut qd̾ meis ẽ
qd̃ sunt et manent. et ꝓ defectib etiamsins ad uni¬
u̾sitatis complexum ordinantur: ad eĩ bonitatem
oĩpotentiãq ꝑtineat qui sũme ẽ et conlitor: qui
potens ẽ etiam exnicbilo nontantũ aliquid. sed eti¬

Expanded text:
sed etiam ipsam capacitatem formationis ante forsed etiam ipsam capacitatem formationis ante formationem, cum uel informe aliquid dicitur, quod formari potest. itaque tanto minus se esse stabilem sentit, quanto minus haeret deo, qui summe est, et illum ideo summe esse, quia nulla mutabilitate proficit seu deficit; sibi autem illam commutationem expedire, qua proficit, ut perfecte illi cohaereat, eam uero commutationem, quae in defectu est, esse uitiosam; omnem autem defectum ad interitum uergere, quo utrum aliqua res perueniat, tametsi non apparet, tamen apparere omnibus eo ducere interitum, ut non sit, quod erat. unde colligit non ob aliud res deficere uel posse deficere, nisi quod ex nihilo factae sunt, ut, quod in eis est, quod sunt et manent et pro defectibus etiam suis ad uniuersitatis complexum ordinantur, ad eius bonitatem omnipotentiamque pertineat, qui summe est et conditor, qui potens est etiam ex nihilo non tantum aliquid sed eti
Abbreviated transcription (Latin):
indoctam multitudinem excellentiore auccorita¬
te uiguerunt. Da itẽ qui cito uideat. amimum
q̃q ip̃sum non stio bono heatum ẽẽ cum beat᷑ est.
alioquin nũqm eẽt miser et recedetur aquerendo
utrum in animo sit sũmũ illud atq ut ita aicerĩ
beatificum bonũ. uł aliqua pars eĩ: Nam cũ se ip¬
so sibi qͦsi suo bono ammꝰ gaudet: suꝑb est. Cum
uͦ ꝑspicit se ẽẽ mutabilem. uł hoc uno saltem qͦ
de stulto sapiens efficitur: sapientiamq eẽ incõ¬
murabilem cernit: simul oportet cernat ẽẽillam
supra suam naturã eĩ participatione atq illustra¬
cione se uberius et certius gaude qmͣ scipso:. It a
cessans atq detumescens aiactatione atq in flati¬
one raꝓpͥamherere deo. atq ab illo incõmutabili
reficiet reformari nititur: aquo ẽẽ iam capit non
solum omnẽ speciẽ rerum oĩum siue que sensucor¬
poris. siue quȩ intelligentia m̃tis attinguntur

Expanded text:
indoctam multitudinem excellentiore auctoritaindoctam multitudinem excellentiore auctoritate uiguerunt. Da item, qui cito uideat animum quoque ipsum non suo bono beatum esse, cum beatus est, alioquin numquam esset miser, et recedetur a quaerendo, utrum in animo sit summum illud atque, ut ita dixerim, beatificum bonum uel aliqua pars eius. nam cum se ipso sibi quasi suo bono animus gaudet, superbus est. cum uero perspicit se esse mutabilem uel hoc uno saltem, quod de stulto sapiens efficitur, sapientiamque esse incommutabilem cernit, simul oportet cernat esse illam supra suam naturam eiusque participatione atque inlustratione se uberius et certius gaudere quam se ipso. ita cessans atque detumescens a iactatione atque inflatione propria inhaerere deo atque ab illo incommutabili refici et reformari nititur, a quo esse iam capit non solum omnem speciem rerum omnium, siue quae sensu corporis siue quae intellegentia mentis adtinguntur,
Abbreviated transcription (Latin):
iam ab inquirendo. utrũsũmum illud bonum:
uł aliqͣ pars eiꝰ sit incorpore Quod enĩ stuttissime
negatur. meliorẽ ẽẽ animum corpore. item stultis¬
sime negatur meliorem eẽ eum quidat beatam
uitam uł. partem aliquã beate uite qmͣ cum qͥ
accipit. Non gͥ accipit anmꝰ acorpore: uł summũ
bonũ uł partem aliqmͣ sũmi boni hoc qui non¬
iudent cecatisunt dulcedine carnalium uolupta¬
tum: qmͣ exindigentia sanitatis uenrre non intu¬
ent᷑.sanitas autem ꝑfecta corporis: illa extrema
toti hominis inmortalitas erit: lam potentienĩ
natura d̾s fecit animam: ut ex eiꝰ plenissima beati
titudo que fruentis et intelligentis est ꝓpͥa. sed¬
plenitudo sanitatis idẽ incorruptionis iugor:
Qd̃ qui non uident ut dixi bellant inquietis
alt̾cationib uarie: ꝓsuo quisq captu incorpore cõ¬
stituentes sũmum homĩs botium et carnalium se¬
diciosoꝵ turbas concitant: int̾ quos epicurei apd̃

Expanded text:
iam ab inquirendo, utrum summum illud bonum iam ab inquirendo, utrum summum illud bonum uel aliqua pars eius sit in corpore. quod enim stultissime negatur, melior est animus corpore; item stultissime negatur meliorem esse eum, qui dat beatam uitam uel partem aliquam beatae uitae, quam eum, qui accipit; non igitur accipit animus a corpore uel summum bonum uvident caecati sunt dulcedine carnalium voluptatum, quam ex indigentia sanitatis venire non intuentur. Sanitas autem perfecta corporis illa extrema totius hominis immortalitas erit. Tam potenti enim natura Deus fecit animam, ut ex ejus plenissima beatittitudo quae fruentis et intelligentis est pplenitudo sanitatis, id est incorruptionis uigor —, quod qui non uident, ut dixi, bellant inquietis altercationibus uarie pro suo quisque captu in corpore constituentes summum hominis bonum et carnalium seditiosorum turbas concitant; inter quos Epicurei apud
Abbreviated transcription (Latin):
atur non iuenitur. insi aut incorpore aut main
ms aut indõ. E autinduob aliquib hoꝵ
aut certe in omisib. Qd̃ si didiceris neq sũmũ bo¬
num nec aliqm partem sũmi bom oĩo ẽẽ incorpe.
duo restabunt anmꝰ et ds: quoꝵ uł in unouł in
ambob sit. Si autẽ adieceris et didiceris hoc idẽ
de animo quod de corpore: quid aludiam nisi ds
occurret. in quosũmũ homĩs bonum constitutũ
sitenon quo alia bona non sint: Sed summũ id dici¬
tur. quocunca referuntur. Eo enim fruendo qͥsq
beatus est. ꝓpt̾ quod cetera uult habere cum illd
iam nonppt̃ aliud seo ꝓpt̾ se ipsum diligatur. Et idõ
finis ibi dicitur: qͥa iam qͦ excurrat et quo referat᷑
noninuenitur. Ibirequies appetendi ibi fruendi
securitas. ibi tͣnͣquillissimum gaudiũ optime uo¬
luntatis: Da gͥ qui cito uideat non corpꝰ ẽẽ ammi
bonũ: sed animũ ẽẽ poti corporis bonum: Recedit᷑

Expanded text:
atur, non inuenitur nisi aut in corpore aut in atur, non inuenitur nisi aut in corpore aut in animo aut in deo aut in duobus aliquibus horum aut certe in omnibus. quod si didiceris neque summum bonum neque aliquam partem summi boni omnino esse in corpore, duo restabunt, animus et deus, quorum uel in uno uel in ambobus sit. si autem adieceris et didiceris hoc idem de animo quod de corpore, quid aliud iam nisi deus occurret, in quo summum hominis bonum constitutum sit, non quo alia bona non sint, sed summum id dicitur, quo cuncta referuntur; eo enim fruendo quisque beatus est, propter quod cetera uult habere, cum illud iam non propter aliud sed propter se ipsum diligatur, et ideo finis ibi dicitur, quia iam, quo excurrat et quo referatur, non inuenitur, ibi requies appetendi, ibi fruendi » securitas, ibi tranquillissimum gaudium optimae uoluntatis. : Da igitur, qui cito uideat non corpus esse animi bonum, sed animum potius esse corporis bonum; recedetur
Abbreviated transcription (Latin):
nescire illa dꝑxiss eiq dictum eẽt quid gͥ nosti. Res¬
pondre rem publi cam  exparua magnam face¬
qubitandũ tibi est dicere te ista nescire. cumei qͥ
rogarit quid noueris. respondere possis nosse te
quomodo etiam sine istis homo ẽẽ possis beatus:
Quod si adhucnontenes: tam pũse ista conqui¬
ris. qmpũse si aliquo corporis ꝑ iculoso morbo
grauareris. deliciosissimas et tenerrimas uestes
poti quam medicam̃ta medicosq conquireres. ñ
enĩ urtomodo differenda ẽ ista cognitio aut illa
hiic ate p̃sertimiam uhac etate. uł discencdi ordi¬
ne p̃ferenda ẽ. Uide autem quam facue posses hoc
scire si uelles. Quienim querit qua ad beatam uitã
ꝑueniat: nichil aliud ꝑfecto querit nisi ubi sre fimͤ
bomi⁊ hoc ẽ tibi constitatumsit. non pͣua opimo¬
ne atq temeraria sed certa atq inconcussa u̾itate
sũmum homĩs bonũ: qđ aquolibet ubi conftitu¬

Expanded text:
nescire illa dixisset eique dictum esset: \'Quid igitur nosti?\' resnescire illa dixisset eique dictum esset: \'Quid igitur nosti?\' respondit: Rem publicam ex parua magnam facere\', dubitandum tibi est dicere te ista nescire, cum ei, qui rogarit, quid noueris, respondere possis nosse te, quo modo etiam sine istis homo esse possit beatus? quod si adhuc non tenes, tam peruerse ista conquiris, quam peruerse, si aliquo corporis periculoso morbo grauareris, deliciosas et tenerrimas uestes potius quam medicamenta medicosque conquireres. non enim ullo modo differenda est ista cognitio aut illa huic a te praesertim iam in hac aetate uel discendi ordine praeferenda est. uide autem, quam facile posses hoc scire, si uelles. qui enim quaerit, qua ad beatam uitam perueniat, nihil aliud profecto quaerit, nisi ubi sit finis boni, hoc est ubi constitutum sit non praua opinione atque temeraria sed certa atque inconcussa ueritate summum hominis bonum. quod a quolibet, ubi constitu
Abbreviated transcription (Latin):
es arrianorum. einonnanoꝵ macedonianorũ
catafrigarum cet̾arũq pestium. innumerabilit᷑
ꝑstrepant. quorũ ominum errores si coguoscere
piget. quid nobis est ꝓpt̾ defensionẽ xp̃iane reti-¬
giomis querere quid senserit anaximenes et olĩ
sopitas lites mani curiositate recoquere: cum
quoꝵdam etiã heretieorũ qui nomine ap̃iano
qłari uoluerunt. ut marcianistarũ. ec sabelli¬
anorũ multorũq p̃terea iam dissensiones que¬
stionesq sueantur: lamen si opus ẽ. ut dixi
u̾itati adu̾santes p̃noscere aliquas et ꝑtracta¬
tas habere sententias: de hereticis potius qui
se xp̃ianos uocant quam de anaxagora et demo¬
merito nob cogitandum fuit. Iie autem qͥs¬
quis abste quesierit que tu anobis queris: audi¬
at quod ea doctiꝰ et prudentius nescias. Si enĩ the¬
misticles noncurauit quod ẽ habitus indoccior
cum canere neraus mepulis recusassec ubi cum se

Expanded text:
es, Arrianorum, Eunomianorum, Macedonianorum, es, Arrianorum, Eunomianorum, Macedonianorum, Cataphrygarum ceterarumque pestium innumerabiliter perstrepant. quorum omnium errores si cognoscere piget, quid nobis est propter defensionem Christianae religionis quaerere, quid senserit Anaximenes, et olim sopitas lites inani curiositate recoquere, cum quorundam etiam haereticorum, qui nomine Christiano gloriari noluerunt, ut Marcionistarum et Sabellianorum multorumque praeterea iam dissensiones quaestionesque sileantur? tamen si opus est, ut dixi, ueritati aduersantes praenoscere aliquas et pertractatas habere sententias, de haereticis potius, qui se Christianos uocant, quam de Anaxagora et Democrito nobis cogitandum fuit. Ille autem, quisquis abs te quaesierit, quae tu a nobis quaeris, audiat, quod ea doctius et prudentius nescias. si enim Themistocles non curauit, quod est habitus indoctior, cum canere neruis in epulis recusasset, ubi cum se
Abbreviated transcription (Latin):
cogntio aliquid adiuuat insinuatorem
xp̃iane u̾itatis: ut nouerit quomodo adu̾santes
destruat falsitates ad hoc dum taxat. nequis con¬
tra disserens non nsi inrefellendis tins figat
oculum. suauero sedulo occultet. Nam cognitio ue-¬
ritatis. omĩa falsa si modo ꝓferantur etiam que
pͥus maudita erant et duudicare et subu̾tere
idonea ẽ s ut nonsolum aptaferiantur: sed eciã
abscondita eruantur. Si alienos opus ẽ cognos¬
cere errores: erige oculos auresq orote et uide
atq ausculta utrum auquis ad u̾sus nos cle
anaximene et de anaxagora ꝓferat aliquid qnͣ¬
do iam ne ipsorum quidẽ multo recentioꝵ mul¬
tumq loquacium stoicoꝵ aut epicureorum ci¬
neres caleant unde auquacontͣ fidem xp̃ianam
seintilla excitetur: sedcirtuu atq conuenticula par¬
tim fugatia partim etiam audact̃ ꝓnita. uł do¬
natistarum uł maximanensiura. tit maniche¬
oꝵr. uł etiam ad quorũ greges iturbamq uentutꝰ

Expanded text:
cognitio aliquid adiuuat insinuatorem cognitio aliquid adiuuat insinuatorem Christianae ueritatis, ut nouerit, quo modo aduersantes destruat falsitates ad hoc dum taxat, ne quis contra disserens nonnisi in refellendis tuis figat oculum, sua uero sedulo occultet, nam cognitio ueritatis omnia falsa, si modo proferantur, etiam quae prius inaudita erant, et diiudicare et subuertere idonea est, — sed, ut non solum aperta feriantur, sed etiam abscondita eruantur, si alienos opus est cognoscere errores, erige oculos auresque, oro te, et uide atque ausculta, utrum aliquis aduersus nos de Anaximene et de Anaxagora proferat aliquid, quando iam ne ipsorum quidem multo recentiorum multumque loquacium Stoicorum aut Epicureorum cineres caleant, unde aliqua contra fidem Christianam scintilla excitetur. sed circuli atque conuenticula partim fugacia partim etiam audaciter prompta uel Donatistarum uel Maximianensium uel Manichaeorum uel etiam, ad quorum greges turbamque uenturus
Abbreviated transcription (Latin):
et salubertimum doceas. Idipsum qͥcqͥd est grauis¬
simum et saluberrimum utrũ tentas et recte tͣ¬
dere Noueris: uellem cognost̾e. Ridicurum ẽ enĩ
cum ꝓpt̾ea suꝑflua multa didiceris ut tͥ aures
hominũ ad necessaria p̃parentur: ipsa necessa¬
ria nontenere quib extipiendis eas ꝑsuꝑ flua p̃¬
paraueris: et dumoccuparis ut distas unde facias
intentos. nolle discere quod infundatur interto.
Sed si hoc te scire iam dicis. idq ipsum xpĩamã
doctrinam eẽ respondes quam deominib p̃ponẽ
nouimꝰet mea sola ẽẽp̃sumeresꝑem sauitis et̃ne.
non opꝰ estei cognitione dialogorum ciceronis: et
collectione em̃dicatarum discordantium senten¬
ciarum alienarum ꝓeurari. Auditores morib
tins intenti siant: qui abste aliquid taie accep¬
turisunt nolo pͥus aliquid cdoceas qd dediscen¬
dum ẽ ite uera doceas. Nam si alienarum sen¬
ten ciarum dissidentiũ et repugnantiũ

Expanded text:
et saluberrimum doceas. id ipsum, quicquid est grauiset saluberrimum doceas. id ipsum, quicquid est grauissimum et saluberrimum, utrum teneas et recte tradere noueris, uellem cognoscere. ridiculum est enim, cum propterea superflua multa didiceris, ut tibi aures hominum ad necessaria praeparentur, ipsa necessaria non tenere, quibus excipiendis eas per superflua praeparaueris, et, dum occuparis, ut discas, unde facias intentos, nolle discere, quod infundatur intentis. sed si hoc te scire iam dicis idque ipsum Christianam doctrinam esse respondes, quam te omnibus praeponere nouimus et in ea sola esse praesumere spem salutis aeternae, non opus est ei cognitione dialogorum Ciceronis et collectione emendicatarum discordantium sententiarum alienarum procurari auditores. moribus tuis intenti fiant, qui abs te aliquid tale accepturi sunt. nolo prius aliquid doceas, quod dediscendum est, ut uera doceas. Nam si alienarum sententiarum dissidentium et repugnantium
Abbreviated transcription (Latin):
carũ rerum frustra in auena coluge ambisti: an
forte illud respondebis non te grecos dehis reb
libros contempsissesed priꝰ latinos curasse cog¬
noscere: nunc autem uellete inlatinis doccum
greciam querere:Si hoc nonpudet hominem g̾¬
cum latina puerum dilicisse nuc uelle distero
grecabarbatum: pud ebit ne tandem in ipsis
latims ignorare aliqua: Que qmͣ multi latim
docci tecum nesciant: ut hoc ipso sentis. qd̾ te
nob magna necessitate dicis honerosumantan¬
ta doctoꝵ multitudine apud carthaginem con¬
stitut᷑ postremo facte de omnib que anobis
queris. int̾rogatum respondere potuisse. Eoce
iam doctissimus atq accutissimus diceris: ecce
iã te laudib incelum greculus fiatus attosit:
tu tantum mem̃to grauitatis tue: et illam mere¬
ri landem quo fine uolueris. ut scilicet eos leuiter
leuiatsta miratos. et beniuolentissime atq auidis¬
sime iam intua ora suspensos. grauissimũ aliqͥd

Expanded text:
earum rerum frusta in aliena colligere ambisti! an earum rerum frusta in aliena colligere ambisti! an forte illud respondebis, non te Graecos de his rebus libros contempsisse sed prius Latinos curasse cognoscere, nunc autem uelle te in Latinis doctum Graeca iam quaerere? si hoc non pudet, hominem Graecum Latina puerum didicisse, nunc uelle discere Graeca barbatum, pudebitne tandem in ipsis Latinis ignorare aliqua, quae quam multi Latini docti tecum nesciant, uel hoc ipso sentis, quod te nobis magna necessitate dicis onerosum in tanta doctorum multitudine apud Carthaginem constitutus? Postremo fac te de omnibus, quae a nobis quaeris, interrogatum respondere potuisse. ecce iam doctissimus atque acutissimus diceris, ecce iam te laudibus in caelum Graeculus flatus adtollit; tu tantum memento grauitatis tuae et illam mereri laudem quo fine uolueris, ut scilicet eos leuiter leuia ista miratos et beniuolentissime atque auidissime iam in tua ora suspensos grauissimum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
lor et quisqmͣ ibi forte huiꝰmodi questionũ tan¬
to utiq odiosior qnͣto millis locis in eptior ꝑ¬
cunctator extiterit: non ne magis caues ne mul¬
to facilius existant qui te greci homines ingre¬
cia constitutum. et greca imbutum pͥmitꝰ lingͣ
de ipsis philosophorum libris aliqͣ int̾rogent
que cicero insins utt̃is non possuit: Qd̃ si acci¬
derit quid responsur es potiꝰ te ista inlatinoꝵ
auctorũ libris qm̃ ingrecorum nosse uoluisse:
Qua responsione pͥmo gretie faties iniuriam.
et nostiqmilli homines hoc non ferant: demde
iam exulcerati et irati quam cito de qd̃ nimis
non uis. et hebetem iudicabunt: qui grecoꝵ phi¬
losop hoꝵ dogmata. uel potius doginatum par¬
ticulas quasdam discerptas atq dispsas in la¬
tims dialogis qmͣ in ipsoꝵ auccorum ubris
g̃tis tota atq contexta discere maluisti: et inoo¬
ccum qui cum tã multa intua lingua nescias.

Expanded text:
lor et quisquam ibi forte huius modi quaestionum tanlor et quisquam ibi forte huius modi quaestionum tanto utique odiosior quanto in illis locis ineptior percontator extiterit, nonne magis caues, ne multo facilius existant, qui te Graeci homines in Graecia constitutum et Graeca inbutum primitus lingua de ipsis philosophorum libris aliqua interrogent, quae Cicero in suis litteris non posuit? quod si acciderit, quid responsurus es? potius te ista in Latinorum auctorum libris quam in Graecorum nosse uoluisse? qua responsione primo Graeciae facies iniuriam et nosti, quam illi homines hoc non ferant; deinde iam exulcerati et irati quam cito te, quod nimis non uis, et hebetem iudicabunt, qui Graecorum philosophorum dogmata uel potius dogmatum particulas quasdam discerptas atque dispersas in Latinis dialogis quam in ipsorum auctorum libris Graecis tota atque contexta discere maluisti, et indoctum, qui cum tam multa in tua lingua nescias,
Abbreviated transcription (Latin):
te iam recolunt. non romanoꝵ foror. sed grecoꝵ
gyminasiorum ista solere eẽcertamina: Iu uero
cũ et in gymnasia cogitationẽ imecisti et ea qͦq ip¬
sa inuenisti talib reb nudaatq frigida ubi has
curas tuas de poneres xp̃ianorũ tibi basilica ip¬
pomensis occurrit: quia mea nunc sedet epe. qui
aliqnͣdo ista pueris uendidit. Sed nec te uolo eẽ
adhuc puerum: et me iam ẽẽ puerilium rerum.
sicut non uenditorẽ. ita nec largitorem decce. Que
cum itasint idest. cum duetantũ urbes latinarũ
litterarum artifices. roma atqr carthago. nec tedio
tͥsint. ut a te ista ꝑquirant. nec tecdia tua curcrit.
ut te ista ꝑquirentem exaudiant: miror dantum
qnͣtum dicinon potest uereri te tam bom inge¬
ni uiuencm: ne ingrecis atq orientalib urbib
quẽqm dehis reb molestum int̾rogatorem feraᷤ
facilius quippe corniculas maffrica audieris:
qmͣ millis partib hoc genus uocis. Deiude si fal-¬

Expanded text:
te iam recolunt non Romanorum fororum sed Graecorum te iam recolunt non Romanorum fororum sed Graecorum gymnasiorum ista solere esse certamina.\' tu uero cum et in gymnasia cogitationem iniecisti et ea quoque ipsa inuenisti talibus rebus nuda atque frigida, ubi has curas tuas deponeres, Christianorum tibi basilica Hipponiensis occurrit, quia in ea nunc sedet episcopus, qui aliquando ista pueris uendidit. sed nec te uolo esse adhuc puerum et me iam esse puerilium rerum sicut non uenditorem ita nec largitorem decet. quae cum ita sint, id est cum duae tantae urbes Latinarum litterarum artifices, Roma atque Carthago, nec taedio tibi sint, ut a te ista perquirant, nec taedia tua curent, ut te ista perquirentem exaudiant, miror tantum, quantum dici non potest, uereri te, tam boni ingenii iuuenem, ne in Graecis atque orientalibus urbibus quemquam de his rebus molestum interrogatorem feras. facilius quippe corniculas in Africa audieris quam in illis partibus hoc genus uocis. Deinde si fal
Abbreviated transcription (Latin):
rarent: usq ad canos ep̃ales. et usq adcathedras
ecclasticas ea sibi in memoria durare paterentur.
aut si ipsi uellent. non illa etiã deinuitorum cor¬
dib curare maiores grauioresꝙ secluderent:aut
si aliqua ex eis manumis eoꝵ nimia consuctudine
remanerent non etiã ipsa obliuione sepelire mal¬
lent recordara quã ineptia respondere quesita: cũ
impsa etiã scolari leuitate. et rechoricis cathedris
ita obmutuisse. atq obtorpuisse uideantur. ut acar¬
thagine ipponen quo expomipossint mitcenda
existimentur: ubi tam insolita atq omnino ꝑegri¬
na sunt ut si uellem respondendi cura aspicere aui¬
quiduolens indere quomodo ad sercentiam que
michi exponenda eẽt desuꝑueniatur aut ab ea
de inceps que contextretur oratio. codicem prsus
inuenire non possem. Illi autẽ carchaginenses te¬
thores si huic tuo studio defuerunt. non modo a
me non rep̃heduntur: sedetiam appbantur: si for¬

Expanded text:
rarunt, usque ad canos episcopales et usque ad cathedras rarunt, usque ad canos episcopales et usque ad cathedras ecclesiasticas ea sibi in memoria durare paterentur aut, si ipsi uellent, non illa etiam de inuitorum cordibus curae maiores grauioresque secluderent aut, si aliqua ex eis in animis eorum nimia consuetudine remanerent, non etiam ipsa obliuione sepelire mallent recordata quam ineptia respondere quaesita, cum in ipsa etiam scholari leuitate et rhetoricis cathedris ita obmutuisse atque obtorpuisse uideantur, ut a Carthagine Hipponem, quo exponi possint, mittenda existimentur, ubi tam insolita atque omnino peregrina sunt, ut, si uellem respondendi cura inspicere aliquid uolens uidere, quo modo ad sententiam, quae mihi exponenda esset, desuper ueniatur aut ab ea deinceps quae contexeretur oratio, codicem prorsus inuenire non possem. illi autem Carthaginienses rhetores si huic tuo studio defuerunt, non modo a me non reprehenduntur, sed etiam adprobantur, si for
Abbreviated transcription (Latin):
petas qnͣdo quidem eo fine iam te ista cuꝑe credim᷑.
quoilis consulas ad ꝑsuadendam u̾itatem. uitãq
eoꝵ corrigendam: qͥ te si muls ciceronis ubris. in¬
doctum hebetemq putauerint indignum ha¬
bebunt. aq aliquid utilis salubris q scientie sibi
accipiendum cẽ arbitrentur. Qd̃ non ita ẽ michi
crede Primũ quia cẽ aliquos innus t̾ris ubi im¬
ꝑitꝰ minimeq acut᷑ uderi times. qͥte de istis q̃sti¬
onb quioqm int̾rogent omĩno non uideo: qnͣ¬
doqͥdem hiequo ad ea discendauenisti et rome ex¬
ꝑtus es qm̃ negligent̃ habeantur. et obhoc neq
doceantur. neq discantur: et in affriea usq ad eo
dehis int̾rogatorem pateris neminẽ ut nec de ip¬
sum qui patiatur mucmas⁊ eaq in opia epĩs ex¬
ponenda ea mittere cogaris: quasi uero isti ep̃ietiã
si adoiescentes codem quo tu rapis ammni ardore
ł potiꝰ errore. quasi aliquio magnũ hec discere eu¬

Expanded text:
petas, quando quidem eo fine iam te ista cupere credimus, petas, quando quidem eo fine iam te ista cupere credimus, quo illis consulas ad persuadendam ueritatem uitamque eorum corrigendam, qui te, si in illis Ciceronis libris indoctum hebetemque putauerint, indignum habebunt, a quo aliquid utilis salubrisque scientiae sibi accipiendum esse arbitrentur. Quod non ita est — mihi crede —, primum quia esse aliquos in illis terris, ubi inperitus minimeque acutus uideri times, qui te de istis quaestionibus quicquam interrogent, omnino non uideo, quando quidem hic, quo ad ea discenda uenisti, et Romae expertus es, quam neglegenter habeantur et ob hoc neque doceantur neque discantur; et in Africa usque adeo de his interrogatorem pateris neminem, ut nec te ipsum quis patiatur inuenias eaque inopia episcopis exponenda ea mittere cogaris, quasi uero isti episcopi, etiam si adulescentes eodem, quo tu raperis, animi ardore uel potius errore quasi aliquid magnum haec discere cu
Abbreviated transcription (Latin):
falsitates. studio iactantiore qmͣ prudentiore didi¬
ceris. doctum atq intelligentẽ te eẽ arbitreris: qd̾
lam non existimo uiditibi. Non enĩ frustra tam
dui tam uera dioscoro diximꝰ. ex quo in hac epła
gradimur. Qua ꝓpt̾iam uud uideamus cũte ista¬
rumrerum ignorantia neqͣqm̃ indoccum atq
hebetẽ iudices. sedipsius potius u̾itatis⁊ ut quis
dehis reb scͥpͥsit uelscͥserit aut ea sint que iam cer-¬
tus tenes aut si falsa sunt securꝰ ignores: neq dedi¬
u̾sitate cognoscenda sententiarũ alienatum. ne
quasi indoctus et hebes remaneas. mani sollicitu
dine macereris. Cum gͦ hecita sint: etiã illud si pla¬
cet udeamꝰ utrum alioꝵ falsa existimatio qͥsurit
ut scribis aduituꝑ andum ꝓcliues. ita ut si te ista
ignorare ꝑ senserint indoctum. atq hebetem. fal¬
so quidem. sed tam̃ putent. sic te mouere debeat.
ut etiam ab epĩs tͥhec exponi non in congruenter

Expanded text:
falsitates studio iactantiore quam prudentiore didifalsitates studio iactantiore quam prudentiore didiceris, doctum atque intellegentem te esse arbitreris! quod iam non existimo uideri tibi; non enim frustra tam diu tam uera Dioscoro diximus, ex quo in hac epistula gradimur. Quapropter iam illud uideamus, cum te istarum rerum ignorantia nequaquam indoctum atque hebetem iudices sed ipsius potius ueritatis, ut, quisquis de his rebus scripsit uel scripserit, aut ea sint, quae iam certus tenes, aut, si falsa sunt, securversitate cognoscenda sententiarum alienarum, ne quasi indoctdine macereris, — cum ergo haec ita sint, etiam. illud, si placet, uideamus, utrum aliorum falsa existimatio, qui sunt, ut scribis, ad uituperandum procliues, ita ut, si te ista ignorare persenserint, indoctum atque hebetem falso quidem sed tamen putent, sic te mouere debeat\' ut etiam ab episcopis tibi haec exponi non incongruenter
Abbreviated transcription (Latin):
striĩt outendum existimas ut aditum ꝑhanc
p̃parares ad ammos hominũ ꝑfuadend ⁊uera at-¬
q salubria: Et canes netecum indoccũ atq hebe¬
tem putauerint: indignum arbitrentur. cui au¬
rem uł intentissimam uł patientissimã p̃be-¬
ant. siuc ad recte facta quẽquam exhorteris. siue
malitiã atq nequitiam peccantis obuirges: hũc
tu finẽ iustitie ac benefitientie si in illis in t̾rogan¬
dis questionib cogitastinos de te male meruimꝰ.
sinstiuit aut libent̃ daremꝰ qd̃ petebas. aut ideo¬
non daremus quia causa quelibet alia fortasseꝓ
hiberet: non tam̃ quia tue uane cupiditati non
solum seruire u̾umetiã non resisteret puderet. Qnͣ¬
to enĩ meliꝰ atq salubrĩ queso te ipsas u̾itatis re¬
gulas multo certiꝰ et breuius ꝑse ipsas accipis qͥb
falsa omĩa possis ipse refellere: ne qd falsum et
pudendum s. simultoꝵ annosas et decitpitas

Expanded text:
strumento utendum existimas, ut aditum per hanc strumento utendum existimas, ut aditum per hanc praepares ad animos hominum persuadendi uera atque salubria, et caues, ne te, cum indoctum atque hebetem putauerint, indignum arbitrentur, cui aurem uel intentissimam uel patientissimam praebeant, siue ad recte facta quemquam exhorteris siue malitiam atque nequitiam peccantis obiurges? hunc tu finem iustitiae ac beneficentiae si in illis interrogandis quaestionibus cogitasti, nos de te male meruimus,suisti, ut aut libenter daremus, quod petebas, aut ideonon daremus, quia causa quaelibet alia fortasse prohiberet, non tamen quia tuae uanae cupiditati non solum seruire uerum etiam non resistere puderet. quanto enim melius atque salubrius, quaeso te, ipsas ueritatis regulas multo certius et breuius per se ipsas accipis, quibus falsa omnia possis ipse refellere, ne, quod falsum et pudendum est, si multorum annosas et decrepitas
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m uanitas laudis humane qͥa nichil. ad ciban¬
dum affert. nisi in ane et. inflatum: cogitur eam
ipsa auiditas referre in aliud quasi ub̃ns atq
fructuosius: qd̃ nchilominus si temporali lap¬
su p̃terfluit. ita ẽ quasi flumꝰ ducat influuium.
ut non sit finis miserie. qmͣdui finis offitiorum
nr̃oꝵ urre instabilicolloeatur. In auqno gͥ fu
mo atq incommutabili bono de fig̃e uolumus
constantissime intentionis domum: et securis¬
simã requiem oĩs bone atq honeste accionis tue.
an forte ist amipsã t̾renam felicitatem qmͣ cõme¬
moraui. si ꝓspirumoris aura: aut eciã flatib ue¬
la pandendo ad eam potueris ꝑuenire: hanc etiã
cogitas referre in aliud u̾um et certum et plenum
bonum: dt michi non iudetur atq om̃o ipsa ue¬
ritas negat: uel tantis ad se an fractib que tam
ꝓxima est uł tantis sumptib que tam gratuta
est ꝑueniri. An ipsa huitiana laude tamqmͣ in¬

Expanded text:
spiritum uanitas laudis humanae, quia nihil ad cibanspiritum uanitas laudis humanae, quia nihil ad cibandum adfert nisi inane et inflatum, cogitur eam ipsa auiditas referre in aliud quasi uberius atque fructuosius; quod nihilo minus si temporali lapsu praeterfluit, ita est, quasi fluuius ducat in fluuium, ut non sit finis miseriae, quam diu finis officiorum nostrorum in re instabili conlocatur. in aliquo igitur firmo atque incommutabili bono te figere uolumus constantissimae intentionis domum et securissimam requiem omnia bonae atque honestae actionis tuae. an forte istam ipsam terrenam felicitatem, quam commemoraui, si prosperi rumoris aura aut etiam flatibus uela pandendo ad eam potueris peruenire, hanc etiam cogitas referre in aliud uerum et certum et plenum bonum? at mihi non uidetur atque omnino ipsa ueritas negat uel tantis ad se anfractibus, quae tam proxima est, uel tantis sumptibus, quae tam gratuita est, perueniri. 10 An ipsa humana laude tamquam in
Abbreviated transcription (Latin):
Crede sic ẽ mi cdioscore: ita te fruar. in ipsa uolunta¬
te et inipsa cuiꝰ umbra aũteris dignitate ueritatis.
Nude enim tͥ nisi uel hoc modo dehacre fidem fa-¬
ciam: non inuenio. Nonenim uides cam. aut
ullo modo qmͣ duu linguis humanis ruinosa gau¬
dia constrius: potes eam uidere: Si autem non ibi
fims ẽ harum accionum atq intentionis tue ꝓpt̃
sed. aliud aliquid indoctus et hebes non uisputa¬
rr: quero quid illud sit. Siꝓpt̾ea ne angustior tibi
aditus ad ad quirendas temporales diuitias. uxo¬
rem impetrandam. honores capessenbos. et cetera
hꝰ modi p̃cipitifluru tͦnscurrẽtia. atq inselapsos minñ
rapientianeq ad hc̃ finem tibi seruire nosdecet. immo de¬
cet hĩc &̃ te ammonere. Nem̃ sicte ꝓhibemꝰ inincerto fame
sinem ponere: ut tamqmͣ de mincio ineridanum
emigres. quo te ipse fortasse minci etiã non emi¬
grantem impingeret. Cumarñ saciauerit auidum

Expanded text:
crede, sic est, mi Dioscore, ita te fruar in ipsa uoluntacrede, sic est, mi Dioscore, ita te fruar in ipsa uoluntate et in ipsa. cuius umbra auerteris, dignitate ueritatis. unde enim tibi nisi uel hoc modo de hac re fidem faciam, non inuenio. non enim uides eam aut ullo modo, quam diu linguis humanis ruinosa gaudia construis, potes eam uidere. Si autem noh ibi finis est harum actionum atque intentionis tuae, sed propter aliud aliquid indoctus et hebes non uis putari, quaero, quid illud sit. si propterea, ne angustior tibi aditus ad adquirendas temporales diuitias, uxorem impetrandam, honores capessendos et cetera huius modi praecipiti fluxu transcurrentia atque in se lapsos in imum rapientia, neque ad hunc finem tibi seruire nos decet, immo decet etiam hinc te amouere. non enim sic te prohibemus in incerto famae finem ponere, ut tamquam de Mincio in Eridanum emigres, quo te ipse fortasse Mincius etiam non emigrantem impingeret. cum enim non satiauerit auidum
Abbreviated transcription (Latin):
appellares: ne scilicet dehis int̾rogatus neq respõ¬
dens. ab hominib ad utuꝑ andum ꝓcliuibꝰ in¬
doctus et hebes puteris: Ego autem quero hoccine
totum sit cur a nobista desideres: anetiã in doct᷑.
et hebes putari ꝓpt̾ aliud aliquid nolis. Si hoc
totum ẽ. cernis ut arbitror hunc eẽ finem tam ne¬
heñits intentionis tuequa nob quoq oneries
ut fateris quid autem a dioscoro potest nobis ẽẽ
oneri.: nisi qd̃ ipsum dioscorum etiã nescientem
onerat quod non sentiet nisi cum surgere uolue¬
rit: atq utinam sic alugentur hec onera: ut fru¬
stra etiam humeros conetur excutere. Qd̃ non
ideo dico quia iste discuntur questiones: sed qͥa
tali fine discuntur: hunc enim finẽ certe iam sen¬
tis eẽ nugatorium: in anẽ uentosum. ht̃ et tumo¬
rem subquo etiam tabes gignitur: et pupula mẽ¬
tis ad non uibendam opulentiam u̾itatis offeũdit᷑

Expanded text:
appellares, ne scilicet de his interrogatus neque responappellares, ne scilicet de his interrogatus neque respondens ab hominibus ad uituperandum procliuibus indoctus et hebes puteris. ego autem quaero, hocine totum sit, cur a nobis ista desideres, an etiam indoctus et hebes putari propter aliud aliquid nolis. si hoc totum est, cernis, ut arbitror, hunc esse finem tam uehementis intentionis tuae, qua nobis quoque oneri es, ut fateris. quid autem a Dioscoro potest nobis esse oneri, nisi quod ipsum Dioscorum etiam nescientem onerat? quod non sentiet, nisi cum surgere uoluerit; atque utinam non sic alligentur haec onera, ut frustra etiam humeros conetur excutere! quod non ideo dico, quia istae discuntur quaestiones, sed quia tali fine discuntur. hunc enim finem certe iam sentis esse nugatorium, inanem, uentosum; habet et tumorem, sub quo etiam tabes gignitur, et pupulae mentis ad non uidendam opulentiam ueritatis offunditur.
Abbreviated transcription (Latin):
nis libris aliquid. cuius sensum fortasse legentes
indagare non possunt:sed de ipsa epła tua et de
sententia u̾borum tuorum. Quero enim cur non
dixeris qui non responderit indoctꝰ ethebes matu¬
festabitur: sed potius dixeris indoctus et hebes pu¬
tabitur: nisi quiasatis etiam ipse. intelugis eum qui
calia non responderit non eẽ indoccum et hebetem.
sed putari: at egote ammoneo. eũ qui talium puta¬
torũ linguis tamqm faicib concidi timet uignũ
et̃ aridum: et ideo non putari tantum indoccum
atq hebetem. seduere eẽ atq conumq fortasse chixe¬
ris. Sed cum hebes animo nonsim et p̃cipue non
tẽstudeam: nolo hebes ammo uł putari recte. S
qͦ fine nol is: id queto:. Quod enm iius questio¬
nib apiendis tibi ex explicandis nec nobis oneri
ẽẽ dubitasti:h anc causam et hunc finem ẽẽ dixisti.
et tam necessarium. ut eam nimiã necessitatem

Expanded text:
nis » libris aliquid, cuius sensum fortasse legentes nis » libris aliquid, cuius sensum fortasse legentes indagare non possunt, sed de ipsa epistula tua et de sententia uerborum tuorum; quaero enim, cur non dixeris: \'Qui non responderit, indoctus et hebes manifestabitur\', sed potius dixeris: \'Indoctus et hebes putabitur\', nisi quia satis etiam ipse intellegis eum, qui talia non responderit, non esse indoctum et hebetem sed putari. at ego te admoneo eum, qui talium putatorum linguis s tamquam falcibus concidi timet, lignum esse aridum et ideo non putari tantum indoctum atque hebetem sed uere esse atque conuinci. Fortasse dixeris: \'Sed cum hebes animo non sim et praecipue non esse studeam, nolo hebes animo uel putari\'. recte; sed quo fine nolis, id quaero. quod enim in illis quaestionibus aperiendis tibi et explicandis nec nobis oneri esse dubitasti, hanc causam et hunc finem esse dixisti et tam necessarium, ut eam nimiam necessitatem