comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lo quem non ꝓcul ab illo offende
retenti sunt. Neq enim iã fluuio¬
lus s plane fluuius ingens appa¬
ruit: ubiq sui tnͣsire uolentib tͣns¬
itum negans. Mirari om̃s tantum
nc̃ ẽẽ tantillum aute hac fuisse sci¬
entes:⁊loqui inter se.Unde mun¬
datio hec. Aer serenus ẽ: ymbres ñ
sunt: nec ꝓrimȩ fuisse meminimꝰ.
et simultum pluisset:quis nr̃m
umquam hactenus meminit in
qͣntacumq illuiuie ita intumuisse
sumꝰ preuaricati pactum. tͣnsgres¬
simandatum. Ita ⁊ hi infecto nego¬
tioad sua eque confusi repedauer̃t.
Diuulgatum ẽ uerbum ꝑ uniu̾sam
regionẽ: & benedicebant dm qui
comp̃hendit sapientes in astucia
sua: & confringens cornua pecca¬
toꝵ. sublimauit cornu xp̃i sui.
¶Aliquis de nobilib infensꝰ regi:
reconciliatus ẽ ꝑ manũ malachiȩ.
Nec enĩ regisatis fidebat ille. ut pa¬
cem cũ eofaceret. nͥ mediante mala¬
chia: aut quẽ rex eque reu̾eretur.

Expanded text:
lo, quem non procul ab illo offendere, lo, quem non procul ab illo offendere, retenti sunt. Neque enim jam fluviolus, sed plane fluvius ingens apparuit, ubique sui transire volentibus transitum negans. Mirari omnes tantum nunc esse, tantillum antehac fuisse scientes, et loqui inter se: « Unde inundatio haec? aer serenus est, imbres non sunt, nec proxime fuisse meminimus. Et si multum pluisset, quis nostrum unquam hactenus meminit in quantacumque illuvie ita intumuisse,sumus praevaricati pactum, transgressi mandatum. » Ita et hi infecto negotio, ad sua aeque confusi repedaverunt. Divulgatum est verbum per universam regionem: et benedicebant Deum, qui comprehendit sapientes in astutia sua, et confringens cornua peccatorum, sublimavit cornu christi sui. 60. Aliquis de nobilibus infensus Regi, reconciliatus est per manum Malachiae. Nec enim Regi satis fidebat ille, ut pacem cum eo faceret, nisi mediante Malachia, aut quem Rex aeque revereretur.
Abbreviated transcription (Latin):
irent aut quid accidit nescientes.
Nec enim om̃s audierant iuros lo¬
quentes.Cumq uenissent ⁊ inue¬
nissent nichil hoꝵ quȩ nunciata
erant confusi sunt: dep̃hensi in
malicia sua. Et cognouerunt spui
erroris se traditos ꝓpt̾ nuntium
malachiȩ quẽ deceꝑunt:⁊ nom̃
eius qͦd spreuerunt. Porro ep̃c au¬
diens frustratos ꝓditores ininiqͥ¬
tate sua quam cogitauerant cum
gaudio remeauit ad malachiam:
casione pacem ẽẽ turbatam: nacłꝰ
oportunum dempꝰ. pacem ꝑsemet
interipsos denuo reformare curaũ.
⁊ firmare reformatam : datis &
receptis altrinsecus fide ⁊ iuram̃to.
Uerum illi quib ande pax fracta
fuit. iniuriȩ memores. neglecto pac¬
to ⁊ precepto malachiȩ tractauert̃
de uice reddenda. E congregati õs
inunũ ibant ut imparatos p̃occu¬
parent: redderentq in caput eoꝵ
malum qͦd sibi ipsi facere cogitas¬
sent. Et magno flumine qͦd inter¬
erat facillime transuadato.fluuio¬

Expanded text:
irent, aut quid acciderat, nescientes. irent, aut quid acciderat, nescientes. Nec enim omnes audierant viros loquentes. Cumque venissent, et invenissent nihil horum quae nuntiata erant, confusi sunt, deprehensi in malitia sua. Et cognoverunt spiritui erroris se traditos propter nuntium Malachiae quem deceperunt, et nomen ejus quod spreverunt. Porro episcopus audiens frustratos proditores in iniquitate sua quam cogitaverant, cum gaudio remeavit ad Malachiam, casione pacem esse turbatam, nactus opportunum tempus, pacem per semet inter ipsos denuo reformare curavit, et firmare reformatam, datis et receptis altrinsecus fide et juramento. Verum illi, quibus ante pax fracta fuit, injuriae memores, neglecto pacto et praecepto Malachiae, tractaverunt de vice reddenda. Et congregati omnes in unum, ibant ut imparatos praeoccuparent, redderentque in caput eorum malum, quod sibi ipsi facere cogitassent. Et magno flumine, quod intererat, facillime transvadato, fluvio
Abbreviated transcription (Latin):
debeamꝰ malefactores nros: qͦs ds̃
tradidit inmanus nras: Et recor¬
datus uerbi sui ep̃c qͦd habuerat
cum malachia: flens et eiulans
uerso uultu ad monasterium eiꝰ
ubi es ait homo dĩ. ubi es: Nonne
hoc ẽ pat̃ mi qͦd tͥ dicebaty: Heu
heu ueni ut facerẽ bonum ⁊ non
malum: ⁊ ecce ꝑ me om̃s. ulli incor¬
pore. isti inanima pereunt. Mul¬
ta in hunc modũ loquebatur la¬
mentans ⁊ plangens: & quasi p̃sen¬
tem sollicitans ⁊ compellans mala¬
chiam aduersus malignantes. Inte¬
rim uͦ impii cum quib fecerant pa¬
cem: insequi ñ desistebant. ad ꝑden¬
dum eos. Et ecce sp̃c mendar inore
quorumdã uiroꝵ: qui eos decipet.
& occurrerunt illis in uia iuri nũ¬
diantes factam irruptionem inter¬
ras ipsoꝵ ab aduersariis: in ore gla¬
dii consumi omĩa ⁊ diripi bona eoꝵ:
urores qͦ ac liberos dolli ⁊ abduci.
His auditis reu̾si sunt festinanter.
Sequebantur ultii primos: quo

Expanded text:
debeamus malefactores nostros, quos Deus debeamus malefactores nostros, quos Deus tradidit in manus nostras? » Et recordatur verbi sui episcopus, quos habuerat cum Malachia, flens et ejulans, verso vultu ad monasterium ejus: « Ubi es, » ait, « homo Dei? ubi es? Nonne hoc est, pater mi, quod tibi dicebam? Heu, heu, veni, ut facerem bonum, et non malum; et ecce per me omnes, illi in corpore, isti in anima pereunt! » Multa in hunc modum loquebatur lamentans et plangens, et quasi praesentem sollicitans et compellans Malachiam adversus malignantes. Interim vero impii cum quibus fecerant pacem, insequi non desistebant ad perdendum eos: et ecce spiritus mendax in ore quorumdam virorum, qui eos deciperet. Et occurrerunt illis in via viri, nuntiantes, factam irruptionem in terras ipsorum ab adversariis: in ore gladii consumi omnia, et diripi bona eorum, uxores quoque ac liberos tolli et abduci. His auditis, reversi sunt festinanter. Sequebantur ultimi primos, quo
Abbreviated transcription (Latin):
git negotium hoc uni ep̃oꝵ. Illo
excusante ⁊ negante ⁊ dicente ma¬
lachiam ñ se quesitum. s se con¬
temptum iri. frustra fatigari nol.
Et ille. Acquiesco: s sime ñ audi¬
erint scito me ad tuã paternita¬
tem appellaturum. Subridens
malachias: fiat inquit. Tunc ep̃c
conuocatis partib dict̃at formã
pacis: acquiescunt: reconcilian¬
tur adinuicem: fide hinc inde
data stabilitur pax: & sic dimi¬
sit eos. At pars una uidens ho¬
stes factos securos. imparatos eẽ
quippe qui pace facta mali nicħ
suspicaremur: loquebantur mu¬
tuo: ⁊ dicebat homo ad ꝓccimum
suũ. Quid uolumꝰ facere: Uicto¬
ria p̃manib ẽ: ⁊ ulcio deinimicis.
Et cepere insequi illos. Innotuit
epõ qͦd f iebat: ⁊ accurrens con¬
uenit ducem eoꝵ suꝑ iniquitate
⁊ dolo: s spretus abilo ẽ. Inuoca¬
uit nom̃ malnchiȩ aduersus eum:
⁊ nichilipendit. Irridensq ep̃m:
putasne inquit ꝓpt̾ te amittere

Expanded text:
git negotium hoc uni episcoporum. Illo git negotium hoc uni episcoporum. Illo excusante et negante, et dicente Malachiam, non se, quaesitum; se contemptum iri, frustra fatigari nolle» Et ille: « Acquiesco, sed si me non audierint, scito me ad tuam Paternitatem appellaturum. » Subridens Malachias: « Fiat, » inquit. Tunc episcopus convocatis partibus, dictat formam pacis: acquiescunt, reconciliantur ad invicem; fide hinc inde data, stabilitur pax: et sic dimisit eos. At pars una videns hostes factos securos, imparatos esse, quippe qui pace facta mali nihil suspicarentur, loquebantur mutuo, et dicebat homo ad proximum suum: « Quid voluimus facere? Victoria prae manibus est, et ultio de inimicis. » Et coepere insequi illos. Innotuit episcopo quod fiebat; et accurrens convenit ducem eorum super iniquitate et dolo, sed spretus ab illo est. Invocavit nomen Malachiae adversus eum, et nihili pendit: irridensque episcopum, « Putasne, » inquit, « propter te amittere
Abbreviated transcription (Latin):
ctatur. Respondet graui se infir¬
mitate deneri.⁊ neq ꝓcedere neq
redire ualentem. Et ille. Infirmi¬
tas ista haut alia inquit qͣm ipsa
mors ẽ. Hoc autem ñ dixit asemi¬
ipso: s pulchrȩ ds̃ ꝑ insanum cor¬
ripuit eum qui sanis acquiesce
noluit consiliis sensatoꝵ. & add̃.
Reuertere domũ: ego de iuuabo.
Neniq ipso duce reuertitur inci¬
uitatem: redit ad cor.⁊ ad miseri¬
cordiam dm̃. Eadem hora accit᷑
ep̃c: agnoscitur ueritas: ab icit᷑
error: confessus reatum absoluit᷑:
petit uiaticũ: datur reconciliato:
⁊ uno pene momento ꝑfidia ore ab¬
dicatur. ⁊ morte diluitur. Ita mi¬
rantib cunctis sub omĩ celeritate
completus ẽ sermo malachiȩ &
scripturȩ pariter dicentis: quia
uexatio dat intellectũ auditui.¬
Inter populos quarumdã regio¬
num orta aliquando grauis dis¬
cordia ẽ Interpellatur malachiaᷤ
de componenda pace inter eos.
& cum eẽt alias impeditus: inuin¬

Expanded text:
tatur. Respondet gravi se infirtatur. Respondet gravi se infirmitate teneri, et neque procedere, neque redire valentem. Et ille: « infirmitas ista haud alia, » inquit, « quam ipsa mors est. » Hoc autem non dixit a semetipso; sed pulchre Dominus per insanum corripuit eum, qui sanis acquiescere noluit consiliis sensatorum. Et addit: « Revertere domum, ego te juvabo. » Denique ipso duce revertitur in civitatem; redit ad cor, et ad misericordiam Domini. Eadem hora accitur Episcopus, agnoscitur veritas, abjicitur error. Confessus reatum absolvitur, petit Viaticum, datur reconciliatio: et uno pene momento perfidia ore abdicatur, et morte diluitur. 683 Ita mirantibus cunctis, sub omni celeritate completus est sermo Malachiae, et scripturae pariter dicentis quia vexatio dat intellectum audituiInter populos quarumdam regionum orta aliquando gravis discordia est. Interpellatur Malachias de componenda pace inter eos: et cum esset alias impeditus, injun
Abbreviated transcription (Latin):
ctoritate. E tu inquit o malachia
sine eausa me hodie confudisti
mine sic indurato: s magis fides
dolens iniuriam. timens ꝑiculũ:
eccłiam conuocat: errantem pub¬
lice arguit. publice monet ut resi¬
piscat. Suadentib hoc ipsum ep̃is
⁊ uniu̾so clero. cũ non adquiescet:
contumaci anathema dicunt.
hereticum ꝓtestantes. Nec sic eui¬
gilans: om̃s inquit fauetis homi¬
ni potius qͣm u̾itati. Ego ꝑsonã
ñ accipio: ut deseram ueritatem.
Ad hoc uerbum substomachans
ciat uł ex necessitate. Quo respon¬
dente amen: soluitur conuentus.
Tali ille inustus cauterio fugam
meditatur. infamis atq in hono¬
rus fore ñ sustinens. Et continuo
sua dollens exibat: cum ecce subi¬
ta correptus infirmitate sistit gͣ¬
dum: uiribq deficiens eodẽ lo¬
co iactat se suꝑ solum anhelus
⁊ fessus. Forte incidens in id loci
uagabundus insanus offendit
hominẽ: quid nã ibi agat ꝑcun¬

Expanded text:
ctoritate. « Et tu, » inquit, « o Malachia, ctoritate. « Et tu, » inquit, « o Malachia, sine causa me hodie confudisti,mine sic indurato, sed magis fidei dolens injuriam, timens periculum, ecclesiam convocat: errantem publice arguit, publice monet ut resipiscat. Suadentibus hoc ipsum episcopis et universo clero, cum non acquiesceret, contumaci anathema dicunt, haereticum protestantes. Nec sic evigilans: « Omnes, » inquit, « favetis homini potiusquam veritati; ego personam non accipio, ut deseram veritatem. » Ad hoc verbum substomachans ciat vel ex necessitate. » Quo respondente, « Amen, » solvitur conventus. Tali ille inustus cauterio, fugam meditatur, infamis atque inhonorus fore non sustinens. Et continuo sua tollens exibat, cum ecce subita correptus infirmitate, sistit gradum, viribusque deficiens, eodem loco jactat se super solum anhelus et fessus. Forte incidens in id loci vagabundus insanus quidam, offendit hominem, quidnam ibit agat percon
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ renuntiauerunt. & ille. Preci¬
pe inquit laxari retia in nomine
Et ut clare liqueat malachiȩ mitis
hoc datum fuisse: aliis qͦ duob
sequentib annis eadem nichil¬
ominus sterilitas ꝑdurauit.
bilis ut fertur uitȩ: s fidei ñ ita.
Is sciolus in ocłis suis p̃sumpsit
dicere. in eucharistia ẽẽ tantũmͦ
sacramentum ⁊ ñ rem sacram̃ti:
i dest solam scĩficationem ⁊ ñ cor¬
poris ueritatem. Suꝑ quo amala¬
chia secreto ⁊ sepe conuentus. sed
in cassum: uocatꝰ ad medium est.
Seorsum tamen alaicis: ut si fieri
posset sanaretur ⁊ ñ confundẽt.
Itaq inconuentu clericoꝵ data fa¬
cultas homini ẽ:ꝓsua sententia
respondendi. Cumq dotis ingemii
iurib quo ñ medio eriter callebat
asserere ⁊ defendere conaret᷑ erro¬
rem. malachia contra disputante
⁊ conuinc ente iudicio omnium
ñ correptus. Dicebat autem se ñ ra-¬
tione uictum: s epi pressum au¬

Expanded text:
suae renuntiaverunt. » Et ille: « Praecisuae renuntiaverunt. » Et ille: « Praecipe, » inquit, « laxari retia in nomine Et ut clare liqueat, Malachiae meritis hoc datum fuisse, aliis quoque duobus sequentibus annis eadem nihilominus sterilitas perduravit. bilis ut fertur vitae, sed fidei non ita. Is sciolus in oculis suis, praesumpsit dicere, in Eucharistia esse tantummodo sacramentum, et non rem sacramenti, id est solam sanctificationem, et non corporis veritatem. Super quo a Malachia secreto, et saepe conventus, sed incassum, vocatus ad medium est, seorsum tamen a laicis, ut, si fieri posset, sanaretur, et non confunderetur. Itaque in conventu clericorum data facultas homini est pro sua sententia respondendi. Cumque totis ingenii viribus, quo non mediocriter callebat, asserere et defendere conaretur errorem, Malachia contra disputante et convincente, judicio omnium non correctus. Dicebat autem se non ratione victum, sed Episcopi pressum au
Abbreviated transcription (Latin):
bari quib erat maior cura de
piscib. om̃i instantia flagitant:
ut potius respicere dignetur suꝑ
sterilitatem insulȩ suȩ. Qui cũ
respondẽt se minime ad hoc ue¬
nisse. hominum magis qͣm pisciũ.
desiderare capturam: uidens tñ
tum olim beneficium tanta fide
repetentib ñ negaret. Ascendit
oratio: ascendit ⁊ piscium mul¬
titudo: ⁊ forte uberior qͣm indie¬
b antiquis. Et ipsa popło derrȩ
ꝑseuerans: usq inhodiernũ diẽ
Quid mirum si oratio iusti quȩ
penetrat cȩlos penetrauit abys¬
sos: et de ꝓfundo maris tantas
piscium copias euocauit:
Uenerunt aliquando tres epĩ¬
cum natiuitatis brigidȩ uirginiᷤ
& quart᷑ erat malachias. Ad quẽ
pb̃r qui hospicio susceꝑat eos: qd
faciam inquit qͦd pisces ñ habeo:
Quorespondente ut quereret a pisca¬
torib: biennium ẽ. ait qͦd non in¬
ueniuntur pisces influmine. ⁊in
⁊ piscatores ꝓrsus diffisi etiã arti

Expanded text:
bari, quibus erat major cura de bari, quibus erat major cura de piscibus, omni instantia flagitant, ut potius respicere dignetur super sterilitatem insulae suae. Qui cum responderet se minime ad hoc venisse, 682 hominum magis, quam piscium desiderare capturam; videns tametum olim beneficium tanta fide repetentibus non negaret. Ascendit oratio, ascendit et piscium multitudo, et forte uberior, quam in diebus antiquis, et ipsa populo terrae perseverans usque in hodiernum diem. Quid mirum, si oratio justi, quae penetrat coelos, penetravit abyssos, et de profundo maris tantas piscium copias evocavit? 56. Venerunt aliquando tres episcum nativitatis Brigidae virginis: et quartus erat Malachias. Ad quem presbyter qui hospitio susceperat eos: « Quid faciam, » inquit, « quod pisces non habeo? » Quo respondente, ut quaereret a piscatoribus: « Biennium est, » ait, « quod non inveniuntur pisces in flumine: unde et piscatores prorsus diffusi, etiam arti
Abbreviated transcription (Latin):
tineret abomĩpotente dõ grãm
lacrimarum. Et subridens mala¬
chias. qͦd gratum haberet ab ho¬
mine scłari desidium spiritale: su¬
am maxillam marille illius qͣsi
blandiendo coniungens: fiat
inde ⁊ pene continuos exit᷑ aqua¬
rum deduxerunt ocłi eius: ut ul¬
lud scripturȩ ei posse aptari uide¬
retur. fons ortorum puteus aqua¬
rum uiuentium. ¶ Est insula ma¬
ris inhybernia abolim fecunda
piscium: ⁊ mare ibi piscosum ual¬
de. Peccatis ut credit᷑ habitantiũ
adempta copia solita. quȩ mul¬
tos habebat filios infirmata ẽ.
⁊ atanta funditus sui commodi¬
tate emarcuit. Dolentib acolis
liacturã grauem populis egre
ferentib: reuelatum ẽ cuidam
mulieri. precib malachiȩ posse
afferni remedium. Idq innotuit
omnib ipsa ꝓdente. Nutu dĩ con¬
tigit adẽẽ malachiam. Dũ enim
circuiret ⁊ repleret euangłio re¬
gionem: du̾tit illuc ut & ipsis
eandem grãm imꝑtiret. At bar¬

Expanded text:
tineret ab omnipotente Deo gratiam tineret ab omnipotente Deo gratiam lacrymarum. Et subridens Malachias, quod gratum haberet in homine saeculari desiderium spirituale, suam maxillam maxillae illius quasi blandiendo conjungens: « Fiainde, et pene continuos exitus aquarum deduxerunt oculi ejus, ut illud Scripturae ei posse aptari videretur: Fons hortorum, puteus aquarum viventium . Est insula maris in Hibernia, ab olim fecunda piscium: et mare ibi piscosum valde. Peccatis, ut creditur, habitantium adempta copia solita, quae multos habebat filios, infirmata est, et a tanta funditus sui commoditate emarcuit. Dolentibus accolis, et jacturam gravem populis aegre ferentibus, revelatum est cuidam mulieri, precibus Malachiae posse afferri remedium: idque innotuit omnibus, ipsa prodente. Nutu Dei contigit adesse Malachiam. Dum enim circuiret, et repleret Evangelio regionem, divertit illuc, ut et ipsis eamdem gratiam impertiret. At bar
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓseipsis: trahunt illam ad pre¬
sentiã malachiȩ: lacrimabilem
cum fletu querimoniã deponẽ¬
des. Uir autem sc̃s. ⁊ piculum
matͥs. ⁊ in cominodum miserans
filioꝵ seorsum aduocat illã: fue¬
rit ne confess a aliquando pecc̃a
sua sollicite ꝑcunctatur. Respon¬
dit. Nequaqͣm. Confitere inquit.
Paret:⁊ille inuingens peniten¬
ultra irascatur iubet. Sequit tan¬
ta mansuetudine. ut pateat oĩb
ñ ẽẽ aliud quã admirabilem mu¬
tationem dextͣre excelsi. Feit᷑ ad¬
huc hodie uiuere: & tantȩ ẽẽ pati¬
entiȩ ⁊ lenitatis: ut quȩ om̃s exas.¬
perare solebat. nullis mͦ exasꝑari
dampnis. contumeliis. afflic̾tioni-¬
bus queat.Si licet ⁊ me iuxta apo¬
stolum habundare insensu meoͤ
accipiat quisq ut uolet: ego istd̃
suꝑiori suscitate iuaculo mortuȩ
censeo p̃ferendum: qͦd exterior qͥ¬
dem ibi: hic uͦ interior reiuxerit
chiam questus ẽ ei suꝑ sterilitate
animȩ suȩ: supplicans ut sibi op¬

Expanded text:
pro seipsis, trahunt illam ad praepro seipsis, trahunt illam ad praesentiam Malachiae, lacrymabilem cum fletu querimoniam deponentes. Vir autem sanctus et periculum matris, et incommodum miserans filiorum, seorsum advocat illam: fueritne confessa aliquando peccata sua, sollicite percontatur. Respondit, « Nequaquam. Confitere, » inquit. Paret. Et ille injungens poenitenultra irascatur jubet. Sequitur tanta mansuetudo, ut pateat omnibus non esse aliud, quam admirabilem mutationem dexterae Excelsi. Fertur adhuc hodie vivere, et tantae esse patientiae et lenitatis, ut quae omnes exasperare solebat, nullis modo exasperari damnis, contumeliis, afflictionibus queat. Si licet et me, juxta Apostolum, abundare in sensu meo , accipiat quisque ut volet; ego istud superiori suscitatae miraculo mortuae censeo praeferendum, quod exterior quidem ibi, hic vero interior revixerit chiam, questus est ei super sterilitate animae suae, supplicans ut sibi ob
Abbreviated transcription (Latin):
rabilib. Quid plura: Aꝑit ocłos
de graui somno eiugilant. fricanᷤ
sibi manib frontem ⁊ timpora
suꝑ lectum seerigit: & agnito ma¬
lachia inclinans deuode salutat
eum. Et uerso luctu in gaudium
stupor apprehendit om̃s :⁊qͥ ui
derunt.⁊ qͥ audierunt. S et mala.¬
chias grãs agens: benedix̃ dñm.
Et unxit eam nichilominꝰ. sciens ĩ
hoc sacramento remitti pecc̃a.
⁊ qͦd oratio fidei saluet infirmũ.
Post hȩc abiit ille ⁊ illa conualuitͤ
⁊ uiuens incolumis tempore ali¬
quanto ut gła dñi manifestare¬
tur in ea. ꝑacta penitentia quã
sibi malachias iniunxerat: in
bona confessione iderum obdor
diȩ ⁊ furoris in tantum dñaret᷑:
ut non solum uicini ⁊ cognati fu¬
gerent consortium eius: s filii qͦ
ipsi uix sustinerent habitare cũ
ea Clamor ⁊ rancor ⁊ dempestaᷤ
ualida: ubicumq fuisset. Audax
⁊ardens ⁊ preceps metuenda lin¬
gua ⁊ manu: importabilis ⁊ in

Expanded text:
rabilibus. Quid plura? aperit oculos rabilibus. Quid plura? aperit oculos de gravi somno evigilant, fricans sibi manibus frontem et tempora, super lectum se erigit, et agnito Malachia, inclinans devote salutat eum. Et verso luctu in gaudium, stupor apprehendit omnes, et qui viderunt, et qui audierunt. Sed et Malachias gratias agens, benedixit Dominum. Et unxit eam nihilominus, sciens in hoc Sacramento remitti peccata, et quod oratio fidei salvet infirmum . Post haec abiit ille, et illa convaluit; et vivens incolumis tempore aliquanto, ut gloria Domini manifestaretur in ea, peracta poenitentia, quam sibi Malachias injunxerat, in bona confessione iterum obdormdiae et furoris in tantum dominaretur, ut non solum vicini et cognati fugerent consortium ejus, sed filii quoque ipsius vix sustinerent habitare cum ea. Clamor, et rancor, et tempestas valida, ubicumque fuisset. Audax, et ardens, et praeceps, metuenda lingua et manu, importabilis omnib
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd mortua eẽt. Accueurrit mala¬
chias cumultu audito. ⁊ secuti st̃
eum discipuli etus. & accedens ad
lectum ut certo comꝑit expirasse:
consternat᷑ animo. sibi imputars
qͦd fraudata gr̃a sacramenti obie¬
rit. Et eleuatis in cȩlum manib ob¬
secro dñe inquit insipienter egi:
ego ego peccaui qͥ distuli: ñ ista
quȩ uoluit Hȩc dicens con testa¬
tus ẽ in audientia omĩum nullã
se recepturum consolationẽ. nul¬
lam daturum requiem spũi suo:
nͥ quã tulerat liceret restituere
grãm. Et stans suꝑ eam. tota noc¬
te laborabat in gemitu suo: ⁊ pro
oleo scõ largo ymbre lacͥmarum
ꝑfundens mortuã iuicẽ illi unc̾tio¬
nis quam poderat exhibebat. Ip̃e
quidem sic. Ad suos autem: uigi¬
late inquit ⁊ orate. Itaq illi iN
psalmis. ille in lacrimis: noctem
duxere ꝑuigilem. Et mane facto
exaudiuit dñs scm̃ suum. quia
sp̃s dñi erat postulans ꝓeo: qui
postulat ꝓscĩs gemitib mnenar¬

Expanded text:
quod mortua esset. Accurrit Malaquod mortua esset. Accurrit Malachias tumultu audito, et secuti sunt eum discipuli ejus. Et accendens ad lectum, ut certo comperit exspirasse, consternatus est animo, sibi imputans, quod fraudata gratia Sacramenti obierit. Et elevatis in coelum manibus, « Obsecro, Domine, inquit, insipienter egi. Ego, ego peccavi, qui distuli; non ista, quae voluit. » Haec dicens, contestatus est in audientia omnium, nullam se recepturum consolationem, nullam daturum requiem spiritui suo, nisi, quam tulerat, liceret restituere gratiam. Et stans super eam, tota nocte laborabat in gemitu suo: et pro oleo sancto, largo imbre lacrymarum 681 perfundens mortuam, vicem illi unctionis, quam poterat exhibebat. Ipse quidem sic; ad suos autem: « Vigilate, » inquit, « et orate. » Itaque in psalmis illi, ille in lacrymis, noctem duxere pervigilem. Et mane facto, exaudivit Dominus sanctum suum, quia spiritus Domini erat postulans pro eo, qui postulat pro sanctis gemitibus inenar
Abbreviated transcription (Latin):
gi: nam uerbo non poterat.Eri¬
gitur. gustat. gustato confortata
ẽ loquitur ⁊ grãs agit. Et ĩmi¬
sit dñs soporem in eam ⁊ suauis¬
sime requieuit in eo: cui usu
diu caruerat. sicut ⁊esu. Stetit
interim sanguis: et post modi¬
cum exꝑgefacta sanam se repꝑ¬
it: ñ qͦd longa inedia ⁊ sanguiniᷤ
minutione adhuc debilis erat.
Si quominus: die sequenti desi¬
deratus malachiȩ aduentus as¬
nobilis in uicinia benchorensis
monasterii. Cuius uror cum ĩfir¬
maretur ad mortem: rogatꝰ ma¬
lachias. ut descenderet priusꝗͣ
moreretur. infirmam uncturus
oleo: descendit ⁊ intrauit adeam.
Quo uiso exultat illa: spe anima¬
ta salutis. Et cum pararet ungere
eam: usũ ẽ. omnib differendũ
potius usq mane. Erat enĩ uesꝑa.
acquieuit malachias: & data be¬
nedictione suꝑ egram exuit cũ
his qui secum erant. At uͦ pꝰt mo¬
dicum subito clamor factus est.
planctus ⁊ strepitus multus ꝑ
totam domum: siquidẽ insonꝑ¬
Sit

Expanded text:
 nam verbo non poterat. Erigitur, gustat: gustato confortata est, loquitur et gratias agit. Et immisit Dominus soporem in eam, et suavissime requievit in eo, cujus usu diu caruerat, sicut et esu. Stetit interim sanguis, et post modicum expergefacta, sanam se reperit, nisi quod longa inedia, et sanguinis minutione adhuc debilis erat. Si quominus, die sequenti desideratus Malachiae adventus asnobilis in vicinia Benchorensis monasterii, cujus uxor cum infirmaretur ad mortem, rogatus Malachias ut descenderet, priusquam moreretur, infirmam uncturus oleo. Descendit, et intravit ad eam: quo viso, exsultat illa, spe animata salutis. Et cum pararet ungere eam, visum est omnibus differendum potius usque mane. Erat enim vespera. Acquievit Malachias, et data benedictione super aegram, exivit cum his qui secum erant. At vero post modicum subito clamor factus est, planctus et strepitus multus per totam domum; siquidem insonuit
Abbreviated transcription (Latin):
gratulor inquam p̃sidere te usq ad¬
huc absq houm omnium q̃rela
multal anpe sine culpa tu uideris.
Nunc adea quȩ subte sunt consid̾a¬
dio intendenda. At alterius princi¬
pii hoc. Siquidem tuis occupatio¬
nib sermo breuior competentior ẽ.¬

Expanded text:
gratulor, inquam, praesidere te usque adgratulor, inquam, praesidere te usque adhuc absque horum omnium querela multa: an et sine culpa, tu videris. Nunc ad ea quae sub te sunt, consideratio intendenda. At alterius principii hoc: siquidem tuis occupationibus sermo brevior competentior e
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd tuũ fatigem intuitum: cũ pe¬
cuniam tanqͣm paleam dicaris
habere. Non ꝓrsus nonẽ qͦd ꝓilla
timeatur a iudiciis tuis. s est qͦd
non minus sepe nec noxiȩ minus in¬
sidiari iudicantib solet de quo ma¬
ximȩ quid in tua lateat conscientia
latere te nolim. Quid illud sit q̃ris:
Acceptio ꝑsonarum. Non paruite
reum peccati existimes. si facieᷤ per¬
catoꝵ sumis: & ñ potius causas di¬
scutis meritorum. Est item uici¬
um cuius side inmunem sentis. in¬
ter om̃s quos noui exhis qui cathe¬
dras ascenderunt sedebis me iudi¬
ce solitariusqi ueraciter singlarit̃.¬
q leuasti te supra te uixta ꝓpham.
facilitas credulitatis hȩc ẽ: cuiuis cal¬
lidissime uulpecule magnoꝵ nemi¬
nem comꝑi satis cauisse uersutias.
Inde eis ipsis ꝓnichilo irȩ multȩ in¬
de innocentum frequens ad dictio.
inde pre iudicia in absentes. Gra¬
tulor autem tͥnec enim assentatio¬
nis apud te uereor incurrere notã:

Expanded text:
quod tuum fatigem intuitum, cum pequod tuum fatigem intuitum, cum pecuniam tanquam paleam dicaris habere. Non prorsus, non est quod pro illa timeatur a judiciis tuis. Sed est quod non minus saepe, nec noxie minus insidiari judicantibus solet: de quo maxime, quid in tua lateat conscientia, latere te nolim. Quid illud sit quaeris? Acceptio personarum. Non parvi te reum peccati existimes, si facies peccatorum sumis et non potius causas dijudicas meritorum. Est item vitium, cujus si te immunem sentis, inter omnes quos novi ex his qui cathedras ascenderunt, sedebis me judice solitarius: quia veraciter singulariterque levasti te supra te, juxta prophetam. . Facilitas credulitatis haec est, cujus callidissimae vulpeculae magnorum neminem comperi satis cavisse versutias. Inde eis ipsis pro nihilo irae multae, inde innocentium frequens addictio, inde praejudicia in absentes. Gratulor autem tibi: nec enim assentationis apud te vereor incurrere notam:
Abbreviated transcription (Latin):
tiam retinuerunt contraria sibi
fortuna: quã qui ꝓpicia ñ ꝑdide¬
runt. Preferendus ille ⁊ magnus
decentior. aut sermo insolentior
aut immoderatior eura uestis uel
ens hortatur sapientiã scribi in
ocio cauendum & inotio ocium
ẽ fugienda ꝓinde ociositas mater
nugarum. nouerea iurtutũ. Int̃
scłares nuge nuge sunt: in ore sac̃¬
dotis blasphemiȩ. Interdum dñ
si incidant ferende fortasfis:. re¬
ferende numqͣm. Magis interue¬
niendum caute & prudenter nu¬
gacitati. Prorumpendũ sane in
serium qͥd: qͦd ñ mͦ utilider s liben:¬
ter audiant & suꝑsedeant ociosiᷤ.
Consecrasti os tuũ euangłio: talib
iam aꝑire ulicitum assuescere sa¬
crilegium ẽ Labia sacerdotis ait.¬
uł fabulas. Uerbũ scurrile qͦd fa¬
ceti urbaniue nomine colorant.
ñ sufficit ꝑegnnari ab ore: ꝓcul
ab aure relegandũ: fede ad cachin¬
nos moueris. fedius moues. Porro
detrahere:an detrahentem audire.
quid hoꝵ dampnabilius sit non

Expanded text:
tiam retinuerunt, contraria sibi tiam retinuerunt, contraria sibi fortuna, quam qui propitia non perdiderunt. Praeferendus ille et magnusdecentior, aut sermo insolentior, aut immoderatior cura vestis vel ens hortatur sapientiam scribi in otio , cavendum et in otio otium est. Fugienda proinde otiositas, mater nugarum, noverca virtutum. Inter saeculares nugae, nugae sunt; in ore sacerdotis, blasphemiae. Interdum tamen si incidant ferendae fortassis; referendae nunquam. Magis interveniendum caute et prudenter nugacitati. Prorumpendum sane in serium quid, quod non modo utiliter, sed libenter audiant et supersedeant otiosis. Consecrasti os tuum Evangelio: talibus jam aperire illicitum, assuescere sacrilegium est. Labia sacerdotis, aitvel fabulas. Verbum scurrile quod faceti urbanive nomine colorant, non sufficit peregrinari ab ore: procul et ab aure relegandum. Foede ad cachinnos moveris, foedius moves. Porro detrahere, aut detrahentem audire, quid horum damnabilius sit, non
Abbreviated transcription (Latin):
animi: rectum ñ uidet Non eris
innocens. si aut punias eũ cui
forte parcendum esset aut parcaᷤ¬
ei qui fuerat pumiendꝰ. Intribula
dissumules. Si constantem in tuis.
condolentem in alienis: gaude.
Recti cordis hoc. Eregione ꝑuersis¬
simũ sicum in ꝓpriis dep̃hendari ᷤ
fortasse impatiens: minime tamen
malienis compatiens sentiaris. Qd
in ꝓsꝑis. nichil ne ẽ qͦd considera¬
tionem sollicitet: Est utiq si dili¬
genter attendas qͣm rarus semꝑ
exstiterit. qui ñ uł modice in pro¬
sꝑitate animum relaxarit a sui cu¬
stodia & disciplina. Quando hȩc
meautis non fuit ad disciplinã
qͦd ignis ad ceram. qͦd solis radiꝰ
ad niuem uł glaciem: Sapiens
dauid. sapientior salomon fuit
s blandientib nimis scd̃is reb.
alter ex parte alter ex toto desi¬
puit. Magnus qui incidens in
aduersa. non excidit uł parum a
sapientia: nec minor cui p̃sens fe¬
licitas si arrisit ñ irrisit. Quã qͣm
facilius mueneris qui sapien¬

Expanded text:
animi rectum non videt. Non eris innocens, si aut punias eum cui forte parcendum esset, aut parcaei qui fuerat puniendus. CAPUT dissimules. Si constantem in tuis, condolentem in alienis gaude. Recti cordis hoc; e regione perversissimi, si cum in propriis deprehendaris fortasse impatiens, minime tamen in alienis compatiens sentiaris. Quid in prosperis? nihilne est quod considerationem sollicitet? Est utique si diligenter attendas, quam rarus semper exstiterit, qui non vel modice in prosperitate animum relaxaverit a sui custodia et disciplina. 425 Quando haec incautis non fuit ad disciplinam, quod ignis ad ceram, quod solis radius ad nivem vel glaciem? Sapiens David, sapientior Salomon fuit: sed blandientibus nimis secundis rebus alter ex parte, alter ex toto desipuit. Magnus qui incidens in adversa, non excidit vel parum a sapientia: nec minor cui praesens felicitas si arrisit, non irrisit. Quanquam facilius inveneris qui sapien
Abbreviated transcription (Latin):
confortata. & bene premeditata.
angłõ quidem foris loquente. s
dõ intus ꝑsuadente. erat enim
dñs cum illa. dicente angło dñs
tecum: ita gͦ confirmata. fide
scilicet depellente timorem. let¬
cia uerecundiam: dicit ad ange
Non dubitat de facto: s modum
requirit & ordinem. Nec querit
ẽnim an fiet istud: s quomͦ. Qͣgͣs
dicat. Cum sciat dñs ms testis
conscientiȩ meȩ. uotum ẽẽ ancil¬
lȩ suȩ non cognoscere uirum: qͣ
lege. quo ordine placebit ei ut
fiat istud: Si oportuerit me frã¬
gere uotum ut pariam talem fi¬
lium: & gaudeo de filio. & doleo
de ꝓposito. Fiat tamen uolun¬
tas eius.Sin uero uirgo eonci¬
piam. uirgo & pariam. qͦd utiq
si placuerit ei impossibile non
erit: tunc scio uere quia resper̃
humilitatem ancille suȩ. Quomͦ

Expanded text:
confortata et bene praemeditata, confortata et bene praemeditata, angelo quidem foris loquente, sed Deo intus persuadente erat enim Dominus cum illa, dicente angelo: Dominus tecum: ita ergo confirmata, fide scilicet depellente timorem, laetitia verecundiam, dixit ad angelnon cognosco. Non dubitat de facto, sed modum requirit et ordinem. Nec enim quaerit an fiet istud, sed quomodo. Quasi dicat: Cum sciat Dominus meus, testis conscientiae meae, votum esse ancillae suae non cognoscere virum; qua lege, quo ordine placebit ei ut fiat istud? Si oportuerit me frangere votum, ut pariam talem filium; et gaudeo de filio, et doleo de proposito: fiat tamen voluntas ejus. Sin vero virgo concipiam, virgo et pariam quod utique si placuerit ei, impossibile non erit; tunc scio vere quia respexit humilitatem ancillae suae. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
gentis suȩ: ut laudet᷑ etiã ame cũ ħe¬
ditate. sua. Ueni. inderim dñe ihu.
aufer scandala de regno tuo qͦd ẽ.
anima mea: ut regnes tu qui de¬
bes in ea.Uenit enim auaricia⁊
uendicat in me sibi sẽdem: iac¬
tantia cupit dnari mͥ: suꝑbia
uult mͥ eẽ rex: luxuria diẽ ego
regnabo: ambitio. detractio. in¬
uidia &e iracundia certant ĩme
ipso. de me ipso: cuius ego potis¬
simum eẽ uidear. Ego autem qͣn¬
tum ualeo resisto. renitor. qͣntum
iuuor: dñm meũ ihm reclamo. Ip¬
si me defendo. qͥa ipsiꝰ me iuris
agnosco: ipsum mͥ dm̃. ipsum mͥ
dnm̃ teneo & dico. Non habeo re
me: quia du es ipse rex m̃s ⁊ ds̃ m̃s.
qui mandas salutes iacob. Dixit
autem maria ad angłm. Quomͦ
fiet istud: qm̃ uirum ñcognosco:
Primo quidem prudenter tacuit.
cum adhuc dubia cogitabat qͣf
eẽt illa salutatio: malens nimirỹ
humiliter non respondere: qͣm
demere loqui qͦd nesciret. Iam uero

Expanded text:
gentis suae, ut laudetur etiam a me cum haegentis suae, ut laudetur etiam a me cum haereditate sua! Veni interim, Domine Jesu, auter scandala de regno tuo, quod est anima mea, ut regnes tu qui debes in ea. Venit enim avaritia, et vindicat in me sibi sedem; jactantia cupit dominari mihi; superbia vult mihi esse rex. Luxuria dicit: Ego regnabo; ambitio, detractio, invidia et iracundia certant in me ipso de me ipso, cujus ego potissimum esse videar. Ego autem quantum valeo resisto; renitor quantum juvor. Dominum meum Jesum reclamo; ipsi me defendo; quia ipsius me juris agnosco. Ipsum mihi Deum, ipsum mihi Dominum teneo, et dico: Non habeo regme, quia tu es ipse Rex meus, et Deus meus, qui mandas salutes Jacob. 3. Dixit autem Maria ad angelum: Quomodo fiet istud? quoniam virum non cognosco. Primo quidem prudenter tacuit, cum adhuc dubia cogitabat qualis esset ista salutatio; maleus nimirum humiliter non respondere, quam temere loqui quod nesciret. Jam vero
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos noueris fore spũalem et et̾¬
nam domum iacob. in qua reg¬
nabit dñs iħs in eternum. Quis
ex nobis ẽ. qui urta inderpretati¬
onem nominis la cob supplantet
diabolum de corde suo. luccetur
cum uiciis & cum concupiscen¬
tiis suis. ut non regnet peccatum
in suo mortali corꝑe. s regnet in
iħs regnabit inetͥnum: quia &
ipsi cũ eo regnabunt: & regnihꝰ
ñ erit finis. O quam glosum ẽ. re¬
gnum illud: in quo reges congre¬
gati sunt. conuenerunt in unũ
ad laudandum scilicet & głifican¬
dum eũ. qui suꝑ om̃s ẽ rex regũ
& dñs dnantium. De cuiꝰ splen¬
didissima contemplatione: fulge¬
bunt iusti sic̃ sol in regno patris
eorum.O si & mei peccatoris me¬
minerit iħs in beneplacito ppłi
sui: cum uenent in regnum suũ.
Osi me in illa die quando tradidu¬
rus ẽ regnum deo & patri. uisita¬
re dignabitur insalutari suo:ad
uidendum scilicet inbonitate ele¬
ctorum suoꝵ: ad letandũ in leticia

Expanded text:
ipsos noveris fore spiritualem et aeteipsos noveris fore spiritualem et aeternam domum Jacob, in qua regnabit Dominus Jesus in aeternum. Quis ex nobis est, qui juxta interpretationem nominis Jacob, supplantet diabolum de corde suo, luctetur cum vitiis et concupiscentiis suis. ut non regnet peccatum in suo mortali corpore, sed regnet in Jesus regnabit in aeternum, quia et ipsi cum eo regnabunt, et regni hujus non erit finis. O quam gloriosum est regnum illud, in quo reges congregati sunt, convenerunt in unum, ad laudandum scilicet et glorificandum eum qui super omnes est Rex regum, et Dominus dominantium: de cujus splendidissima contemplatione fulgebunt justi sicut sol in regno Patris eorum . O si et mei peccatoris meminerit Jesus in beneplacito populi sui, cum venerit in regnum suum! O si me in illa die, quando traditurus est regnum Deo et Patri, visitare dignabitur in salutari suo, ad videndum scilicet in bonitate electorum suorum, ad laetandum in laetitia
Abbreviated transcription (Latin):
regni eius non erit finis. Hic qͦ
si domum iacob temporalem ac¬
cipimꝰ: quomͦ in illa quȩ ȩterna
non ẽ. inȩternum regnaturus ẽ:
Querenda ẽ gͦ domꝰ eterna iacob:
in qua regnet mȩternum. cuiꝰ
regni ñ eric finis. An non deniq
abnegauit eum. & insipienter
respuit ante faciem pilati: qͣn¬
do illo ꝑhibente regem urm cru¬
cifigam. uno ore respondendo cla¬
mauit non habemꝰ regem nͥ cesa¬
rem: Require itaq apłm. & dis¬
cernet tibi eum qui in occulto n¬
deus ẽ. ab illo qui in manifesto:
& quȩ in spũ ẽ. circumcisio. ab ea
quȩ fit in carne: & sp̃ualem isrl
acarnali. & filios fidei abrahȩ a
filiis carnis. Non enim inquit
om̃s qui ex isrł hi sunt isrłicȩ:
neq qui semen sunt abrahȩ. hi
non om̃s qui ex iacob: hi reputã¬
di sunt in domo iaeob. Iacob qͥp¬
pe ipse ẽ qui isrł. Solos gͥ qui in
fide iacob ꝑfecti inueniendi sunt
reputa in domo. iacob: uel potiꝰ

Expanded text:
regni ejus non erit finis. Hic quoque, regni ejus non erit finis. Hic quoque, si domum Jacob temporalem accipimus, quomodo in illa, quae aeterna non est, in aeternum regnaturus est? Quaerenda est ergo domus aeterna Jacob, in qua regnet in aeternum, cujus regni non erit finis. An non deniqueabnegavit eum, et insipienter respuit ante faciem Pilati, quando illo perhibente, Regem vestrum crucifigam? uno ore respondendo clamavit: Non habemus regem nisi Caesarem? Require itaque Apostolum, et discernet tibi eum qui in occulto Judaeus est, ab illo qui in manifesto; et quae in spiritu est circumcisio, ab ea quae fit in carne : spiritualem Israel a carnali, et filios fidei Abrahae a filiis carnis. Non enim, inquit, omnes qui ex Israel, hi sunt Israelitae: neque qui semen sunt Abrahae, hi non omnes qui ex Jacob, hi reputandi sunt in domo Jacob. Jacob quippe ipse est qui Israel. Solos igitur qui in fide Jacob perfecti inveniendi sunt, reputa 750 in domo Jacob, vel potius
Abbreviated transcription (Latin):
regnauit dauid significatam:
multo ista nobiliorem: multo
ditiorem. Hanc gͥ puto hic futiᷤ¬
se. designatã: uio udelicet u su
loquendi quo sepe reꝑis in scͥ¬
pturis. significans poni ꝓ sig¬
nificato. Tunc sane dedit illi
ds̃ sedem dauid patͥs sui: qͣndo
consticutus ẽ rex ab eo suꝑ sy¬
on mondem scm̃ eius. Sed hic ꝓ¬
ph̃a de quo regno dixerit expreˢ¬
sius aꝑuisse uidetur. in eo quod
non insyon posuit s suꝑ syon. Nã
ideo fortassis dictum est suꝑ: quia
insyon quidem regnauit dauid:
suꝑ syon uͦ regnum ẽ illiꝰ de qͦ
dictum ẽ ad dauid. de fructu uen
peris suꝑ: Suꝑ syon. suꝑ sedem.
suꝑ solium. suꝑ regnum. Dabit
gͦ ei dñs ds sedem dauid patris
sui: non typieam s ueram: ñ
temporalem s ȩternam: non t̾¬
renam. s celestem. Quȩ iecirco
ut iam dictum ẽ. memoratur
fuisse dauid: quia hec in qua
temporaliter sedit eternȩ illius
gerebat imaginem.Et regnab
in domo iacob inȩternum: &

Expanded text:
regnavit David, significatam, regnavit David, significatam, multo ista nobiliorem, multo ditiorem. Hanc igitur puto hic fuisse significatam, illo videlicet usu loquendi, quo saepe reperis in Scripturis significans poni pro significato. Tunc sane dedit illi Deus sedem David patris sui, quando constitutus est rex ab eo super Sion montem sanctum ejus . Sed hic propheta de quo regno dixerit, expressius aperuisse videtur, in eo quod non in Sion posuit, sed super Sion. Nam ideo fortassis dictum est, super, quia in Sion quidem regnavit David: super Sion vero regnum est illius, de quo dictum est ad David: peris, super? Super Sion, super sedem, super solium, super regnum. Dabit ergo ei Dominus Deus sedem David patris sui, non typicam, sed veram; non temporalem, sed aeternam; non terrenam, sed coelestem. Quae idcirco, ut jam dictum est, memoratur fuisse David, quia haec, in qua temporaliter sedit, aeternae illius gerebat imaginem. 2. Et regnabit in domo Jacob in aeternum, et
Abbreviated transcription (Latin):
on ẽ dubium quicquid ĩ¬
laudib matris ꝓferimus.
ad filium ꝑtinere: & rur¬
sum cum filium honoramꝰ. a gła
matris ñ recedimꝰ. Nam si uirta
salomonem filius sapiens gła ẽ.
patͥs: quantomagis głosum est
matrem ipsius effici sapientiȩ
s tantum replico deuotus. qͦdiã
explicauit ꝑ os euangłistȩ sp̃s
sc̃s. Sequitur namq & ait. Et
dabit illi dñs ds̃ sedem dauid pa¬
tris sui. Uerba sunt angłi ad uir¬
ginem de ꝓmisso filio: ꝓmitten¬
tis qͦd debeat possidere regnum
dauid. Qͦd de stirpe dauid origi
derit ei d̃s sedem dauid patͥs sui.
cum ipse in ierłm ñ regnau̾it:
quin immo turbis eum uolen¬
tib constituere regem. non acqͥ¬
euent:s et ante faciem pilati
ꝓtestatus sit regnum meũ non
ẽ de hoc mundo. Deniq quid
magnum ꝓmittitur ei qͥ sedet
suꝑ cherubin. quẽ ꝓph̾a uidit
sedentem suꝑ solium excelsum
& eleuatum: sedere in sede dđ.¬
patris sui: S nouimꝰ qͣndã aliã
ierłm ab ea quȩ nunc ẽ. in qua

Expanded text:
on est dubium, quidquid ilaudibus Matris proferimus, ad Filium pertinere; et rursum, cum Filium honoramus, a gloria Matris non recedimus. Nam, si juxta Salomonem, Filius sapiens gloria est patris : quanto magis gloriosum est matrem ipsius effici Sapientiae?sed tantum replico devotus, quod jam explicavit per os evangelistae Spiritus sanctus. Sequitur namque, et ait: Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris sui. Verba sunt angeli ad Virginem de promisso Filio, promittentis quod debeat possidere regnum David. Quod de stirpe David duxeriderit ei Deus sedem David patris sui, cum ipse in Jerusalem non regnaverit, quin imo turbis eum volentibus constituere regem, non acquieverit , sed et ante faciem Pilati protestatus sit: Regnum meum non est de hoc mundo . Denique quid magnum promittitur ei qui sedet super Cherubim , quem propheta vidit sedentem super solium excelsum et elevatum , sedere in patris sui? Sed novimus quamdam aliam Jerusalem ab ea quae nunc est, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
a .o. tͥ: Numquid potuit repleri
grã et necdum habere sp̃m scm̃: cũ
ipse sit dator grãrum: Si autem
iam sp̃s sc̃s̃ in ea erat: quomodo ad¬
hue tanqͣm nouiter suꝑuenturus
rȩꝓmittitur: An forte ideo non
dixit simplicit᷑ ueniet inte. s ad¬
didit suꝑ: quia & prius quidẽ in
ea fuit ꝑ multam grãm. s nc̃ suꝑ¬
uenire nunciatur ꝓpt̃ abundan.¬
tioris grẽ plenitudinem. qͣm effu¬
surus ẽ. suꝑ ulam: At uͦ cũ plena
iã sit. illud amplius quomͦ caꝑe
poderit: Si autem plus aliquid
caꝑe potest: quomͦ & ante plena
fuisse intelligenda ẽ: An priorqͥ¬
dem gr̃a eius tantum repleuat
mentem. sequens uͦ etiam uentrẽ
ꝑfundere debet: quatinus scilicet
plenitudo diuinitatis quȩ ante
nullo scõꝵ corporalit̾ in ipsa ha¬
bitare incipiat: Ait itaq. Sp̃s sc̃s

Expanded text:
 tibi? Nunquid potuit repleri gratia, et necdum habere Spiritum sanctum, cum ipse sit dator gratiarum? Si autem jam Spiritus sanctus in ea erat, quomodo adhuc tanquam noviter superventurus repromittitur? An forte ideo non dixit simpliciter, veniet in re, sed addidit super, quia et prius quidem in ea fuit per multam gratiam, sed nunc supervenire nuntiatur, propter abundatioris gratiae plenitudinem, quam effusurus est super illam? At vero cum plena jam sit, illud amplius quomodo capere poterit? Si autem plus aliquid capere potest, quomodo et ante plena fuisse intelligenda est? An prior quidem gratia ejus tantum repleverat mentem, sequens vero etiam ventrem perfundere debet: quatenus scilicet plenitudo divinitatis, quae ante nullo sanctorum corporaliter in ipsa habitare incipiat? 4. Ait itaque: Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus altissimi obumbrabit tͥ:
Qui potest caꝑe capiat. Quis enĩ.
excepta fortassis ula quȩ hoc sola
in se felicissimȩ meruit exꝑiriꝰ. ĩ¬
tellectu caꝑe. ratione discernere
possit qualit̃ splendor ille mac¬
cessibilis uigineis sese uiscerib ĩ¬
fuderit: & ut illa qͦd maccessibile¬
ẽ accedere ad se. ferre potuisset
de porciuneula eius dem corꝑis
cui se animatȩ contemperauit.
reliquȩ massȩ umbraculum fece¬
rit: Et forte ꝓpter hoc maximȩ
dictum ẽ. obumbrabit tͥ. quia reᷤ
nimirum in sacramento erat:⁊
qͦd sola ꝑse trinitas in sola ⁊ cũ
sola uirgine uoluit oꝑari. soli
datum est nosse. cui soli

Expanded text:
irtus Altissimi obumbrabit tibi? Qui potest capere, capiat. Quis enim, excepta fortassis illa quae hoc sola in se felicissime meruit experiri, intellectu capere, ratione discernere possit, qualiter splendor ille inaccessibilis virgineis sese visceribus infuderit; et ut illa inaccessibilem accedere ad se ferre potuisset, de portiuncula ejusdem corporis, cui se animatae contemperavit, reliquae massae umbraculum fecerit? Et fortasse propter hoc maxime dictum est, obumbrabit tibi, quia res nimirum in sacramento erat, et quod sola per se Trinitas in sola et cum sola Virgine voluit operari, soli datum est nosse, cui soli
Abbreviated transcription (Latin):
lectionem: quȩ cassari regłariter ñ
ualet aut reꝓbari: & quidẽ legit᷑.
Qa ꝓbari non potest: mͥ infectũ ẽ
S dicitis. & quis obediat scienter
indigno: & si non manifesto: fr̃s:
nonne legistis ⁊ in ur̃a ⁊ inueritatiᷤ
regła. suꝑ cathedram moysi sede¬
runt scribȩ & pharisei. quȩ dicuis¬

Expanded text:
lectionem, quae cassari regulariter non lectionem, quae cassari regulariter non valet aut reprobari? Et quidem legitur: Quod probari non potest, mihi infectum est. Sed dicitis: Et quis obediat scienter indigno, etsi non manifesto? Fratres, nonne legistis et in vestra, et in Veritatis regula: Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei: quae dicu
Abbreviated transcription (Latin):
losa ꝓponitis: ut qͥcqͥd respondero.
uob̃ minime ꝓsit. Queritis nẽpe
qͥd eduob monacho tuciꝰ sit. resi¬
dere in ꝓprio monast̾io sub irre¬
gulariter electo cum rancore: an
ad quietius uiuendũ alias migra¬
re.Qͦd quidẽ haud secus accipio:
qͣm si requirar qua nam morte ꝑi¬
re consulam eum qͥ seipsũ force
ꝑimere uult: incendio. an p̃cipi¬
tio. Reuera namq ⁊ uritur qui ĩ
odiũ manet: et qui frangit ꝓpo¬
situm. in preceps ruit. S uos me
in hac difficultate consilii facile
expeditis: cum deinde seqͥmini.
& quatenus accipi hoc ipsum
uelitis qͦd appellatis irregulare. aꝑi¬
endo subiungitis. Presertim si elec¬
tionis irregłaritas adõ inuoluta sit¬
& intorta ut licet de ea coram deo ñ
dubitetur: corã hominib tamen
aut uix aut nullatenus conuinea¬
tur.Alemt nc̃ quoqz inmentem
sapientis eloguim: occasionẽ q̃rit.
qui uult recedere abamico. Quo¬
nam mͦ uos irregularem dicitis e¬

Expanded text:
losa proponitis, ut quidquid respondero, losa proponitis, ut quidquid respondero, vobis minime prosit. Quaeritis nempe qui de duobus monacho tutius sit, residere in proprio monasterio sub irregulariter electo cum rancore, an ad quietius vivendum alio migrare. Quod quidem haud secus accipio, quam si requiratis, quanam morte perire consulam eum qui se ipsum forte perimere vult, incendio, an praecipitio. Revera namque et uritur qui in odio manet; et qui frangit propositum, in praeceps ruit. Sed vos me in hac difficultate consilii facile expeditis, cum deinde sequimini; et quatenus accipi hoc ipsum velitis quod appellatis irregulare, aperiendo subjungitis: praesertim si electionis irregularitas adeo involuta sit et intorta, ut licet de ea coram Deo non dubitetur, coram hominibus tamen, aut vix, aut nullatenus convincatur. Venit nunc quoque in mentem Sapientis elogium: Occasionem quaerit, qui 522 vult recedere ab amico . Quonam modo vos irregularem dicitis e