comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iuderet. His itaq duab uicib id:
conuersionis & ꝓbationis ꝓme
rorem lȩticiamq tansactis: suꝑẽ
tercia: cuius. & merorem adhuc su¬
stineat: et gaudia consequat Post
conuersionis namq certamina.
post ꝓbationis erumpnam. restat
adhuc dura temptatio: qͥa uenire
non potest adꝑfecta gaudia liber¬
tads: nͥ prius debitum soluerit hu¬
manȩ conditionis. Conuersꝰ autẽ
quisq sibi cautȩ sollicitus. tacite
secum considerare ñcessat. eternꝰ
iudex qͣm districtus adueniat: su¬
umq terminum cotidiȩ ꝓspicit.
et ante seueritatẽ tantȩ iusticiȩ. qͦs
rationes uitȩ suȩ sit positurus at¬
tendit. Et si cuncta praua oꝑa que
intelligere potuit. deuitauit: uen¬
turus tam̃ coram districto iudice
illa magis quȩ in semetipso non
intelligit. ꝑtimescit. Quis enĩ con-¬
sicłare ualeat. qͣnta mala ꝑmomen¬
ta tempoꝵ ipsis inconstantib co¬
gitationum motib ppetramus:
Facile ẽ autem. oꝑa ꝑuersa uitare:

Expanded text:
it. His itaque duabus vicibus, id est confessionis et probationis, per moerorem laetitiamque transactis, superest tertia cujus et moerorem adhuc sustineat, et gaudia consequatur. Post conversionis namque certamina, post probationis aerumnam, restat adhuc dura tentatio, quia venire non potest ad perfectae gaudia libertatis, nisi prius debitum solverit humanae conditionis. Conversus autem quisque sibi caute sollicitus tacite secum considerare non cessat, aeternus judex quam districtus adveniat, suumque terminum quotidie prospicit, et ante severitatem tantae justitiae quas rationes vitae suae positurus sit attendit; et si cuncta prava opera quae intelligere potuit devitavit, venturus tamen coram districto judice, illa magis quae in semetipso non intelligit pertimescit. Quis enim considerare valeat quanta mala, per momenta temporum ipsis inconstantibus cogitationum motibus perpetramus? Facile est autem opera perversa vitare,
Abbreviated transcription (Latin):
ut int̾rꝰ impleat: sic int̾r impleat. ut
ĩccũ scrpta ext̾r circũ scͥbat. Iuuminãt᷑
gͦ hac luce uiuentiũ qͣ tãto tc̃ sub¬
de fortia ꝓtulit: s hoc unꝰqͥsq ar¬
rogas hr̃e. ꝓpͥum solet: qđ dũ uera
& mystica loquitur. subito ꝑtumo¬
rẽ cordis q̃dã inania ⁊suꝑba ꝑmi¬
scet foras enim placere appetit. in
hoc qd ueraciter sentit: & inde
mox manescit alumine uͦ: unde ꝑ
elationis typum recedit abintimo.
Quia enĩ apꝓbari doctus exteriꝰ que¬
rit: intus. plenituchnem qua doce¬
batur. amitcit. Unde & heliii. quem
tenere arrogantiũ tẏpum sepe iã
diximus. postqͣm multa sapien¬
tiȩ ꝓfunda digessit:. subito post eaᷤ¬
dem sententias ueraces ac mysti¬
cas. fastu scientiȩ inflatus. extolli¬
dur: cuius mox inflationis mer¬
to.eius sensus adinania uerba chi¬
riuatur. Nam subdit icens. At¬

Expanded text:
ut interius impleat; sic interius impleat, ut ut interius impleat; sic interius impleat, ut incircumscripta exterius circumscribat. Illuminantur ergo hac luce viventium, quam tanto tunc subde fortia protulit, sed hoc unusquisque arrogans habere proprium solet, quod dum vera ac mystica loquitur, subito per tumorem cordis quaedam inania et superba permiscet. Foris enim placere appetit in hoc quod veraciter sentit; et inde mox inanescit a vero, unde per elationis typum recedit ab intimo. Quia enim approbari doctus exterius quaerit, intus plenitudinem qua docebatur amittit. Unde et Eliu, quem tenere arrogantium typum saepe jam diximus, postquam multa sapientiae profunda digessit, subito post easdem sententias veraces ac mysticas fastu scientiae inflatus extollitur, cujus mox inflationis merito ejus sensus ad inania verba derivatur. Nam subdidit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
tum. immutabilem uidendo. for¬
matur. Igitur heliu de afflicto ħ
liberatoq homine. qͥa primũ me¬
roris amaritudinem. et postmo¬
dum gaudia consolatonis ex¬
pressit: aptȩ subiunxit. Omnia
gulos: uidelicet conuersionis.: ꝓ¬
bationis: & mortis. Quia ꝑtria
hȩc & duris primum stimulis
meroris afficitur: & magnis post¬
modum securitatis gaudiis re¬
touetur.Et quia electi uniꝰ cuiꝰq
conuersionis. uel temptatione ꝓ¬
bationi. uel formidine solutonis
atteritur: atq ipsa attricione
purgata liberatur: aptȩ subiun¬
corruptione. & illuminet inluce
uiuengum. Lux quippe morien¬
tiũ ẽ: qͣm. corporeis ocłis cernimꝰ.
Qui autem adhuc huic mundo uii¬
uunt: luce morientiũ denebresc̃t
Illuminantur autẽ luce uiuentiũ:
qͥ. despecto temporali lumme. ad
splendorem internȩ claritatis recur¬
runt: ut ibi uiuant. ubi uerũ lum̃
sentiendũ uideant: ubi ñ aliud
uita sit: uͥ sic nos lux ert̾iꝰ cicũscͥbat.

Expanded text:
tum immutabilitatem videndo fortum immutabilitatem videndo formatur. Igitur Eliu de afflicto hoc liberatoque homine, quia prius moeroris amaritudinem et postmodum gaudia consolationis expressit, apte subjunxit: Haec omnia gulos, videlicet conversionis, probationis, et mortis, quia per tria haec, et duris primum stimulis moeroris afficitur, et magnis postmodum securitatis gaudiis refovetur. Et quia electi uniuscujusquconversionis, vel tentatione probationis, vel formidine solutionis atteritur, atque ipsa attritione purgata liberatur, apte subjuncorruptione, et illuminet luce viventium. - Lux quippe morientium est, quam corporeis oculis cernimus. Qui autem adhuc huic mundo vivunt, luce morientium tenebrescunt. Illuminantur autem luce viventium qui, despecto temporali lumine, ad splendorem internae claritatis recurrunt ut ibi vivant, ubi verum lumen sentiendo videant; ubi non aliud vita sit. Ubi sic nos lux exterius circumscribat,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa iustorum animȩ. leuib qͥb q
contagiis.ipsosepe mortis pauo¬
re purgantur: & ȩt̾na retributio¬
nis gauda. iam abipsa carnis so¬
lutione ꝑcipiunt: plerumq uͦ
ne expolient᷑. hilarescunt: & dum
uetustatis debitum soluunt. no¬
ui iã muneris leticia ꝑfriiuntur:
rectȩ dicitur. Uidebit faciem. epꝰ
mam suã. ne ꝑgeret in interitũ.
s uiuens. lucem uideret. Iusti c̃
amma. in iubilo faciem de ⁊ con¬
spicit: quia tantũ delȩticia int̾na
pcipit: quantũ caꝑe. uł assũpta.
uix possit. Ibi gͥlucem uiuens ui¬
det: qͥa spuitalem oculum. inra¬
dio ȩterni solis infigit. Ibi lucem.
uiuens uidet: qͥa om̃i iam muta¬
bilitatis uicissitudine atq obum¬
bratione calcata: ueritati ȩt̾nitatis
mhȩret: eiq inhȩrendo quã cernit.
adsimilitudinem incominutabi¬
litatis assurgit: atq adsemetipsã
factoris sui inconuersibilẽ spẽm
dum respicit: assumit. Quȩ enim
admutabilitatem ꝑsemetipsam
lapsa ẽ: adimmutabilitadis sta¬

Expanded text:
quia justorum animae a levibus quibusque contagiis ipso saepe mortis pavore purgantur, aeternae retributionis gaudia jam ab ipsa carnis solutione percipiunt. Plerumque vene exspolientur. Hilarescunt, et dum vetustatis debitum solvunt, novi jam muneris laetitia perfruuntur, recte dicitur: « Videbit faciem ejus imam suam, ne pergeret in interitum, sed vivens lucem videret. Justi itaque anima in jubilo faciem Dei conspicit, quia tantum de laetitia interna percipit, quantum capere vel assumpta vix possit. Ibi igitur lucem vivens videt, quia spiritalem oculum in radios aeterni solis infigit. Ibi lucem vivens videt, quia omni jam mutabilitatis vicissitudine atque obumbratione calcata, veritati aeternitatis inhaeret; eique inhaerendo quem cernit, ad similitudinem incommutabilitatis assurgit, atque in semetipsam auctoris sui inconversibilem speciem dum respicit assumit. Quae enim ad mutabilitatem per semetipsam lapsa est, ad immutabilitatis sta
Abbreviated transcription (Latin):
qui non patitur uos demptari
supra qͣm podestis:. sed faciet cum
temptatione etiã ꝓuentũ. ut pos¬
sitis sustinere: citius consolatomiˢ
ope occurrit: & surgentes temp¬
tationum stimulos mitigat. im¬
pugnantesq se cogitat ita onũ
motus. interna pace tranquillat:
morq anima. inmensã de spe ce¬
lesti lȩticiã pcipit. dũ deuictũ ma¬
lum respicit. qđ tolerauit: ut iure de¬

Expanded text:
n patietur vos tentari supra id quod potestis, sed faciet cum tentatione etiam proventum ut possitis sustinere , » citius consolationis opus occurrit, et surgentes tentationum stimulos mitigat, impugnantesque se cogitationum motus interna pace tranquillat. Moxque anima immensam de spe coelesti laetitiam percipit dum devictum malum respicit q
Abbreviated transcription (Latin):
dixerimꝰ quia peccatũ ñ habemꝰ:
ipsi nos seducimꝰ: & ueritas in no¬
bio nonẽ. Quid enim faciunt ta¬
bulȩ. si tremunt columnȩ: aut qͦ¬
mͦ uirgulta immobilia stabunt.
sihuius pauoris turbine. etiam ce¬
dri quatiuntur: Solutioni gͦ cams
apppinquans: non nunqͣm t̾rore
uindictȩ. etiã iusti anima turbat᷑.
Cui. et si quid tranquillũ ihac ui¬
ta saꝑe potuit: mortis artculo
int̃ueniente. concutit᷑. ut iure die
debeat Abhominabilis e fit in
ante desiderabilis: uł certȩ. ꝓpter

Expanded text:
rimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est . Quid ergo facient tabulae, si tremunt columnae? Aut quomodo virgulta immobilia stabunt, si hujus pavoris turbine etiam cedri quatiuntur. Solutioni ergo carnis appropinquans, nonnunquam terrore vindictae etiam justi anima turbatur. Cui et si quid tranquillum in hac vita sapere potuit, mortis articulo interveniente concutitur, ut jure dici debeat: Abominabilis fit ei panis in ante desiderabil
Abbreviated transcription (Latin):
cui tẽp tanti uicio obuiet. uł qd
primum impugnet ignorat. Ynde
plerũq euenit. ut dũ nimis insur¬
gentia uicia cruciant: dũ repug¬
nants animũ iamiamq qͣsi in
lapsum despationis inelinant᷑ con¬
uersus quisq hanc ipsã subli¬
tatis uiã. qͣm sibi adremechũ ele¬
git. expauescat: & qͣsi insummũ
eductus. titubat: qͥ muno solidus
stabat. Ita uͦ cicumfrementib tẽ¬
ptationum motib angustat᷑: ut
rectȩ de eo dici debeat. N bhomina

Expanded text:
cui tentanti vitio obviet, vel quod primum impugnet, ignorat. Unde plerumque evenit ut dum nimis insurgentia vitia cruciant, dum repugnantis animum jamjamque quasi in lapsum desperationis inclinant, conversus quisque hanc ipsam sublimitatis viam, quam sibi ad remedium eligit, expavescat, et quasi in summo eductus titubat, qui in imo solidius stabat. Ita vero circumfrementibus tentationum motibus angustatur, ut recte de eo di
Abbreviated transcription (Latin):
cerit: dabo ei mecum sedere intro¬
nomeoͬ. sicut & ego uic: & sedeo
cum patre meo. inthrono eius.
Uincens dñs inthrono cũ patre se¬
disse se asserit: quia post passionie
ceitaminqͥ. post resurrectionis pal¬
mam. clanus se omnib qd pote¬
state patri eẽt ȩqualis indicauit:
eiq se non disparem. caleato acu¬
leo mortis. innoduit. Unde. & ma¬
riȩ necdum se credenti patrisimi¬
lem:dicit . Noli me tangere: non¬
dum enim ascendi ad patrem.
Nobis enim inthrono filii sedere ẽ
exeiusdem filii potestate iudica¬
re. Quia enim iudicĩ principa¬
tum. exeius uitute ꝑcipimꝰ. uelut
meius throno residemus. Hec ab¬
horret auero. qđ alias suꝑ duode¬
cim thronos. uenturos testatur
esse discipulos: hic uͦ inthrono
suo ꝑhibet ẽẽ sessuros. Pthronos
quippe duodecim. unuiersale u¬
dicium: ꝑthronũ uͦ filii. singu¬
lare culmen iudiciariȩ potesta¬
tis ostenditur. Hoc gͦ duodecim
thronis. qđ inuno throno filii de¬
signatur: quia uidelicet uniuer¬

Expanded text:
cerit, faciam illum sedere in throno meo, sicut et ego vici, et sedeo cum Patre meo in throno ejus. Vincens Dominus in throno cum Patre sedisse se asserit, quia post passionis certamina, post resurrectionis palmam clarius se omnibus quod potestati Patris esset aequalis indicavit, eique se non disparem, calcato aculeo mortis, innotuit. Unde et Mariae necdum se credenti Patri similem dicit: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem . Nobis enim in throno Filii sedere, est ex ejusdem Filii potestate judicare. Quia enim judicii principatum ex ejus virtute percipimus, velut in ejus throno residemus. Nec abhorret a vero quod alias super duodecim thronos sessuros testatur esse discipulos : hic vero in throno suo perhibet esse sessuros; per thronos quippe duodecim universale judicium, per thronum vero Filii, singulare culmen judiciariae potestatis ostenditur; hoc ergo duodecim thronis quod uno throno Filii designatur, quia videlicet univer
Abbreviated transcription (Latin):
cernebat: quando ueras diuitias
intuens. eas etiam discipulis exo¬
rabat: dicens. Ut sciatis. quȩ sit spes
uocationis eius: quȩ diuitiȩ glȩ
hereditatis eius inscĩs. Bene
autem post ista subditur. Indica¬
uit eis oꝑa eoꝵ. et scelera eoꝵ: qͥa
uiolent fuerint. Cum enĩ suꝑnã
glam magis amando cognoscimꝰ:
tunc mala quȩ egimus. grauiora
fuisse sentimus. Unde & paulus.
post ꝑceptam głam suꝑnoꝵs. ea
quȩ inse studia iurtutum credi
derat fuisseᷤ. iã scelera cognoscebat:
dicens. Qui prius fu blasphem.
& ꝑsecutor. & contumelios:sz mi¬

Expanded text:
cernebat, quando veras divitias cernebat, quando veras divitias intuens, eas etiam discipulis exorabat, dicens: Ut sciatis quae sit spes vocationis ejus, quae divitiae gloriae haereditatis ejus in sanctis . Bene autem post ista subditur: Indicabit eis opera eorum, et scelera eorum, quia violenti fuerint. Cum enim supernam gloriam magis amando cognoscimus, tunc mala quae egimus graviora fuisse sentimus. Unde et Paulus post perceptam gratiam supernorum ea quderat fuisse, jam scelera cognoscebat dicens: « Qui prius fui blasphemus, et persecutor et contumeliosus,
Abbreviated transcription (Latin):
Apte autem. inꝑpetuum subddens:
aꝑte quid dicat. insinuat. Si em̃
de terreni regni solio diceret: nul¬
latenus inꝑpetuum subdidisset
quia qui illud arripiunt: ꝓfecto.
ñ meo inꝑpetuum: s demporali¬
ter collocantur. Bene autem sub¬
didit: & illic erigunt᷑. Ac si inten¬
tiomi audientis innuerit: dicens
Qui hic humiliati sunt: illic erigui¬
tur. Scĩs nanq uiris. istȩ locus.
humilitatis ẽ: ut illic sit celsitu¬
dinis. Unde alias scriptum est
Humiliasti nos in loco afflictio¬
nis. Locus quippe afflictionis ẽ
uita prȩsens. Qui gͦ adecernam
patriam tendunt: nunc semetip¬
sos temporaliter. inafflictionis
loco despiciunt: ut tunc inloco
gaudii ueraciter sublimentur.
tatis: indicauit eis oꝑa eoꝵ. &
scelera eoꝵ: quia uiolenti fuerint.
Cathenȩ obligationis sunt: ipsa
adhuc retentio ꝑ egrinationis.
Ligatum se his catheins paulus
aspexerat: cum dicebat. Desidiũ
habens dissolui: & cum xp̃o eẽ.
Pauptatis funib uinctum se esse

Expanded text:
Apte autem in perpetuum subdens aperte quid dicat insinuat. Si enim de terreni regni solio diceret, nullatenus in perpetuum subdidisset, quia qui illud arripiunt, profecto non in eo in perpetuum, sed temporaliter collocantur. Bene autem subdidit: Et illic eriguntur. Ac si intentioni audientis innueret, dicens: Quia hic humiliati sunt, illic eriguntur. Sanctis namque viris iste locus humilitatis est, ut ille sit celsitudinis. Unde alias scriptum est: Humiliasti eos in loco afflictionis . Locus quippe afflictionis est vita praesens: Qui ergo ad aeternam patriam tendunt, nunc semetipsos temporaliter in afflictionis loco despiciunt, ut tunc in loco gaudii veraciter sublimentur. ertatis, indicabit eis opera eorum, et scelera eorum, quia violenti fuerint 55. Catenis ligariadhuc retentio 839 peregrinationis. Ligatum se his catenis Paulus aspexerat, cum dicebat: Desiderium habens dissolvi, et cum Christo esse . Paupertatis funibus vinctum se esse
Abbreviated transcription (Latin):
rem reuelare ẽ: intellectum co¬
gnitionis aꝑire. Reuelata uero
aure unusquisq corripit᷑ qͣndo
intrinsecus eternorum bonoꝵ
desiderium ꝑcipit: & quȩ mala
extrinsecus ꝑpetrauit agnoscit.
Potest uͦ incathenis & funib pau¬
ꝑtatis. pena etiam temporalis
afflictionis intelligi: quia sepe qͥ
iubentis uerba non audiunt. fer¬
entis uerberib admonentur:
ut adbona desideria. saltim pe¬
ne trahant᷑: qͦs prȩmia non inui¬
& chamo maxillas eoꝵ constrin¬
ges: qui non adpximant adte.
Si uͦ etiam flagella despiciunt: con¬
stat nimirum. qđ tanto illic gra¬
uioris uindicte supplicia sentiañ.
qͣnto hic maioris ꝓuidentiȩ gra¬
ciam calcant. Vnde &sequitur:

Expanded text:
revelare est intellectum cognitionis aperire. Revelata vero aure unusquisque corripitur, quando intrinsecus aeternorum bonorum desiderium percipit, et quae mala extrinsecus perpetravit agnoscit Potest vero in catenis et funibus paupertatis poena etiam temporalis afflictionis intelligi, quia saepe qui jubentis verba non audiunt, ferientis verberibus admonentur, ut ad bona desideria saltem poenae trahant, quos praemia non invi maxillas eorum constringe, qui non approximant ad le . Si vero etiam flagella despiciunt, constat nimirum quod tanto illic gravioris vindictae supplicia sentiant, quanto hic majoris providentiae gratiam calcant. Unde et sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. quȩ uelut de ipsa expri¬
mitur: dum uim illius sopiendo
sensus imitatur.Ds̃ autem. quia
mala hominum nec cogitata ig¬
norat nec ꝓpetrata obliuiscitur:
nͥ ab eiꝰ oculis. pęnitendo delean¬
tur congruȩ dictum ẽ. Non sunt
tenebrȩ & non ẽ umbra mortis:
ut abscondantur ibi. qui oꝑant᷑
iniquitatem. Ac si diceret. Iccirco
eius iudicio nullus absconditur:
qͥa nullatenus potest aut non ui¬
dere qđ facimus:aut obliuisci qd̾
uidet. Quamuis intelligi te¬
nebrȩ uel umbrȩ mortis. etiã alit̃
possunt. Omnis nanq immuta

Expanded text:
dicitur, quia velut de ipsa expridicitur, quia velut de ipsa exprimitur, dum vim illius sopiendo sensus imitatur. Deus autem quia mala hominum nec cogitata ignorat, nec perpetrata obliviscitur, nisi ab ejus oculis poenitendo deleantur, congrue dictum est: Non sunt tenebrae et non est umbra mortis, ut abscondantur ibi qui operantur iniquiejus judicio nullus absconditur, quia nullatenus potest, aut non videre quod facimus, aut oblivisci quod videt. Quamvis intelligi tenebrae et umbra mortis, etiam aliter possunt. Omnis namque immuta
Abbreviated transcription (Latin):
lapsus incresceret: ꝓpha scilicet non¬
clamaret. Auferte malum cogita¬
donum ur̃arum: ab oculis mes
Hoc nimirum dicens: uim coop¬
te maliciȩ. qͣsi ferre se non pose
testatur. Quȩ coopta illi ẽẽ non
podest: quia uidelicet inportune
euis conspectui ingeritur: quic¬
quid anobis illicitum occultȩ
eogitatur. Omnia enira sic̃ scri¬
ptum ẽ nuda. & apta sunt ocłis
ẽ. umbra mortis: ut abscondan¬
tur ibi. qui oꝑant᷑ iniquitatem.
Quid ꝑtenebras. nͥ ignorantiamꝰ
& quid pumbram mortis. nͥ obliui¬
onem studuit designare: De quo¬
rumdam quippe ignorantia: d̃R.
Tenebris obsciuiatũ habentes intellec¬
tum. Et rursum. de obliuione quȩ
inmorte constringit: scriptum ẽ.¬
ditus obliuioni traditur. quicqͥd
uiuendo cogitatur. qͦsi quedã um¬
bra morts. obliuo ẽ. Sicut enĩ
agit mors interueniens. ut ñ sit
qđ fuit inuita: ita interueniens
agit obliuio. non ẽẽ qđ fuit iN
memoria. Rectȩ itaq umbra eius

Expanded text:
lapsus incresceret, minime lapsus incresceret, minime clamaret: Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis. Haec nimirum dicens vim coope malitiae quasi ferre se non posse testatur. Quae cooperta illi esse non potest, quia videlicet importune ejus conspectui ingeritur, quidquid a nobis illicitum mente  Text. occulte cogitatur. Omnia enim, sicut scriptum est, nuda et aperta sunt oculis ra mortis, ut abscondantur ibi qui operantur iniquitatem. - Quid per tenebras nisi ignorantiam, et quid per umbram mortis, nisi oblivionem studuit designare? De quorumdam quippe ignorantia dicitur: « Tenebris obscuratum habentes intellectum . » Et rursum de oblivione quae in morte contditus oblivioni traditur quidquid vivendo cogitatur, quasi quaedam umbra mortis oblivio est. Sicut enim agit mors interveniens non esse quod fuit in vita, ita interveniens agit oblivio non esse quod fuit in memoria. Recte itaque umbra ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tot gressib longe fit: qͦt malis
cogitationib deterascit. Unde
plerumq contingit. ut necdum
ꝓcedat inope motus mentis: &
tamen ꝑfecta iam culpa sit exip¬
so reatu cogitationis. sic̃ scriptum
ẽ. Manus inmanu: non erit in¬
nocens. malus. Manus enĩ ma¬
nui iungi solet. quando qͥescit
inocio: & nullus eam u sus labo¬
ris exercet. Manus gͦ nimanu: ñ
ent innocens. malus. Ac si dicet.
Cum manus cessat abiniquo oꝑe:
malus tamen non ẽ innocens p
cogitationem. Quia gͦ nouimꝰ.
qd districtȩ omnia. ñ solum facta
sed saltim cogitata pensantua:¬
quid faciemus de incessu malio¬
peris. si sic subtiliter ds iudicat
gressus cordis: Ecce occulta m̃¬
tis nr̃ȩ itnera nullus hominum
uidet: &tamen ante dei oculos.
tot gressus ponimus: quot affec¬
tus mouemus. Iocies ante illum
labimur: quoties arecto itinere
infirmȩ cogitationis pede clau¬
dicamus. Nisi enĩ in conspectues
istȩ assiduus nr̃arum mendum

Expanded text:
tot gressibus longe fit, quot malis tot gressibus longe fit, quot malis cogitationibus deterescit. Unde plerumque contingit ut necdum procedat in opere motus mentis, et tamen perfecta jam culpa sit ex ipso reatu cogitationis, sicut scriptum est: Manus in manu non erit innocens malus . Manus enim manui jungi solet, quando quiescit in otio, et nullus eam usus laboris exercet. Manus ergo in manu non erit innocens malus. Ac si diceret: Et cum manus cessat ab iniquo opere, malus tamen non est innocens per cogitationem. Quia ergo novimus quod districte omnia non solum facta, sed saltquid faciemus de incessu mali operis, si sic subtiliter Deus judicat gressus cordis? Ecce occulta mentis nostrae itinera nullus hominum videt, ettot gressus ponimus, quot affectus movemus. Toties ante illum labimur, quoties a recto itinere infirmae cogitationis pede claudicamus. Nisi enim in conspectu ejus iste assiduus nostrarum mentium
Abbreviated transcription (Latin):
pȩna sua ocłos aꝑit: quos diu
tenuit clausos inculpa. Tunc con
siderasse omĩa uerum iudicem
sentit: quando maloꝵ suoꝵ me¬
ritum.iã euadere sentiendo non
possit. Iniquus gͦ qui diu expec¬
tatus ẽ iccurco ẽ repente sublatꝰ:
quia oculi dñi suꝑ uias homi¬
num: & om̃s gressus eoꝵ consi¬
derat. Ac. si diceret. Quia ea quȩ
diu patienter conspicit: quando¬
q inulta non deserit. Nam ecce
subito iuolentum rapuit: & ma¬
la eius quȩ expectando ptulit.
ammaduertendo resecauit. Nemo
gͥ dicat. humana fact̾a łm ñ cer¬
nere: cum iniquum quempiam.
iniquitates suas libere conspicit
cumulare. Subito enĩ tollitur:
qͥa diu toleratur. Gressus uͦ ho¬
dones quib initimur: uel al¬
ternantes motus intimȩ cogita¬
tionis: quib qͣsi passib. uel lon¬
ge adño recedimus: uel piȩ ad¬
dnm ꝓpinquamus. Addnm enĩ.
qͣsi tot gressib mens accedit: qͦt
bonis motib ꝓficit Et rursum.

Expanded text:
pœna sua oculos aperit quos diu pœna sua oculos aperit quos diu tenuit clausos in culpa. Tunc considerasse omnia verum judicem sentiet, quando malorum suorum meritum jam evadere sentiendo non possit. Iniquus ergo qui diu exspectatus est, idcirco est repente sublatus, quia oculi Domini super vias hominum, et omnes gressus eorum considerat. Ac si diceret: Quia ea quae diu patienter conspicit, quandoque inulta non deserit. Nam ecce subito violentum rapuit, et mala ejus quae exspectando pertulit animadvertendo resecavit. Nemo igitur dicat humana facta Deum non cernere, cum iniquum quempiam iniquitates suas libere prospicit cumulare. Subito enim tollitur, qui diu toleratur. 7. Gressus hotiones quibus innitimur, vel alternantes motus intimae cogitationis quibus quasi passibus, vel longe a Domino recedimus, vel pie Domino propinquamus. Ad Deum enim quasi tot gressibus mens accedit, quot bonis motibus proficit. Et rursum
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis sũis ñ uideri adeo credi¬
dui: quoties inultȩ peccauit .Cui.
ꝑquendam sapientem đr Ne di¬
cas peccauii: & quid mͥ accidit tri
ste: Fmendare nonuult nequiciã:
ꝓqua. dignã non ꝑtulit pȩnam.
Quo piȩ expectatus ẽ: eo ẽ adpec¬
candũ nequiter instigatus. Et pa¬
dentiam suꝑnȩ longanimitatis
despiciens: unde corrigere culpã
suam debuit. inde cumulauit:
sicut ꝑeundem iob dr Dedit ei ds̃¬
insupbia. Sȩpe etiã quia pęnam
quã meretur. repente non suscipit:
hoc ipsum do non ȩstimat displi¬
cere qđ facit. Itaq nunc & ad qͣm¬
libet blasphemiã presumendo ꝓ
innocentum oppressione satiet᷑:
& quia necdum ꝑcutitur: iuas su¬
as adño aut non uideri ȩstimat.
aut qd̃ peius ẽ. apꝓbari. Ueniet
ꝓfecto. ueniet & eterna & repenti¬
na ꝑcussio: &tunc cognoscet cun¬
cta adeo conspici: quandose im¬
ꝓuiso exitu uiderit ꝓcunctorum
retributione dampnari. Sunc in

Expanded text:
peccatis suis non videri a Deo credipeccatis suis non videri a Deo credidit, quoties inulte peccavit, cui per quemdam sapientem dicitur: « Ne dicas: Peccavi, et quid accidit mihi triste? » Emendare non vult nequitiam, pro qua dignam non pertulit poenam; et quo pie exspectatus est, eo est ad peccandum nequiter instigatus; et patientiae supernae longanimitatem despiciens, unde corrigere culpam suam debuit, inde cumulavit, sicut per eumdem Job dicitur: DSaepe etiam quia poenam quam meretur, repente non suscipit, hoc ipsum Deo non aestimat displicere quod facit. Eat ita nunc, et ad quaslibet blasphemias praesumendo pinnocentum oppressione satietur, et quia necdum percutitur, vias suas a Domino aut non videri existimet, aut quod peius est, approbari. Veniet profecto, veniet æterna & repentina percussio, & tunc cognoscet cuncta a Deo prospici, quando se improuiso exitu viderit pro cūctorū retributione dānari. Tunc in
Abbreviated transcription (Latin):
tia expectat: inmaiore cordis ce¬
citate ꝓsiliant. Unde. & scriptũ ẽ.
An ignoras. quia benignitas dĩ ad
penitentiam te adducit᷑. Su autẽ
scđm duriciã tuã. & cor impȩni¬
tens: thesauritas tibi irã indie irȩ
& reuelatonis iusti iudicii dĩ. Et
ecce uiolentus quisq qͦs ualuerit
rapit. dum inualidum opprimit.
& dum chu omne qđ ne quiter
concupiscit exercet: qͥa ñ subito per¬
cutitur. sed eius infinẽ pena diffeit᷑
nequissima eius actio adeo uideri
ñ ciedit᷑ Unde & aꝑtȩ postqͣm eius
narrauit interitũ: ilico de dño ad¬
iungit: dicens Oculi enĩ eius. suꝑ¬
uias hominũ: & om̃s gressus eoꝵ
considerat. Iunc enim nequaqͣm
considerare credebat᷑: qͣndo uiolen¬
tus istȩ omne malũ qđ poderat. in¬
ultȩ ꝑpetrabat. Estimabat᷑ ds in¬
iustȩ acta non cernere: quia diffe¬
rebat iustȩ dãpnare: & magnaer
patientia. qͣsi quedã negligentia
putabatur. Iniquus qͦ toties se in

Expanded text:
tia exspectat, in majorem cordis caetia exspectat, in majorem cordis caecitatem prosiliant. Unde scriptum est: An ignoras, quia benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam tuam et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei . Et ecce dum violentus quisque quos valuerit rapit, dum invalidos opprimit, et dum diu omne quod nequiter concupiscit exercet, quia non subito percutitur, sed ejus in finem poena differtur, nequissima ejus actio a Deo videri non creditur. Unde apte postquam ejus narravit interitum, illico de Domino adjungit, dicensvias hominum, et omnes gressus eorum considerat. - Tunc enim nequaquam considerare credebatur, quando violentus iste omne malum quod poterat inulte perpetrabat. Aestimabatur Deus injusti acta non cernere, quia differebat juste damnare, et magna ejus patientia quasi quaedam negligentia putabatur. Iniquus quoque ipse toties se in
Abbreviated transcription (Latin):
foris sermonib ꝑstrepit intꝰ qͣndã
menti ptacitã elationis tempesta¬
tem gignit. Pitq ut hoc qđ animꝰ
de humanis fauorib gaudet. non
facile exterius ostendat:stamen
corruptionis uim. non deniuter in¬
terius sentiat. Et sunt nonnulli qͦs
ita laus inflat: ut usq aduerba
elationis ꝑtrahat. Quidã uͦ ut p̃¬
diximus. hoc ipsum patefacere
qđ eleuantur erubescunt: atq
auditis suis p̃coniis extollunt᷑:
sedtamen usq adelationis u̾ba
non exeunt: & gaudere se intalib
ñ ostendunt. Vnde beat᷑ iob. qͥa
nouerat arrogantem se.ñsolum
nullomͦ inuerbis. s etiam incogi¬
tatione qͦ tacita minimȩ fuisse:
postquam dixit᷑ si uidi solem cũ
fulgeret. & lunã incedentẽ clarȩ:
ilico subdicht: & lȩtatum ẽ. inab
attestatione. quid nob̃ innuitur:
nͥ qđ magno mȩtu & circumspec¬
tione opus ẽ ne mens nr̃a unqͣm
de suis laudib uel tacita letetur:
Quisqͥs enim q̃sꝰ clartatem lune.
famȩ suȩ magnituchnẽ conspicit.

Expanded text:
foris sermonibus perstrepit, intus quamdam menti per tacitum, elationis tempestatem gignit: fitque ut hoc, quod animus de humanis favoribus gaudet, non facile exterius ostendat, sed tamen corruptionis vim non tenuiter interius sentiat. Et sunt nonnulli quos ita laus inflat, ut usque ad verba elationis pertrahat. Quidam vero, ut praediximus, hoc ipsum patefacere quod elevantur erubescunt, atque auditis suis praeconiis extolluntur; sed tamen usque ad elationis verba non exeunt, et gaudere se in talibus non ostendunt. Unde beatus Job, quia noverat arrogantem se non solum nullo modo in verbis, sed etiam in cogitatione quoque tacita minime fuisse, postquam dixit: Si vidi solem cum fulgeret, et lunam incedentem clare, illico subdidit: CAPUT attestatione quid nobis innuitur, nisi quod magno metu et circumspectione opus est, ne mens nostra unquam de suis laudibus vel tacita laetetur? Quisquis enim quasi claritatem lunae famae suae magnitudinem conspicit,
Abbreviated transcription (Latin):
se teneri ꝑmitteret᷑. ꝑsecutores suos
requisiuit: dicens. Quẽ queritis:
Cui ilico responderunt. Iħm narareꝰ¬
num. Quib. cum repente chiceret.
ego sum: uocem solumm mitissi¬
mȩ responsionis edidit: &arma¬
tos ꝑsecutores suos ꝓtinus int̾rã
straint. Quid gͦ facturus ẽ cũ iuch¬
caturus uenerit: qui una uoce. ho¬
stes suos ꝑculit. etiã cũ iudicandꝰ
uenit: Qd̾ ẽ. illud iudicium. qđ
immortalis exerit: qui una uoce
ñ potuit fen moriturus: Quis ep
iram toleret: cuius & ipsa ñ poture
mansuetiido tolerari: Confideret gͦ¬

Expanded text:
se teneri permitteret, persecutores suos se teneri permitteret, persecutores suos requisivit, dicens : Quem quaeritis? Cui illico responderunt: Jesum Nazarenum. Quibus cum repente diceret, Ego sum, vocem solummodo mitissimae responsionis edidit, et armatos persecutores suos protinus in terram stravit. Quid ergo facturus est, cum judicaturus stes suos perculit, etiam cum judicandus venit? Quod est illud judicium quod immortalis exerit, qui in una voce non potuit ferri moriturus? Aut quis ejus iram toleret, cujus et ipsa non potuit mansuetudo tolerari? De
Abbreviated transcription (Latin):
lationis. & angustiȩ: Mes calamita¬
tis. & miseriȩ: dies tenebrarum. &
caliginis: dies nebulȩ. & turbinis:
dies tubȩ. & clangoris.Terrorem
gͦ districti examinis. quẽ sopho¬
nias tubam: beatus iob tontruũ
appellat. Quem iohel qͦ considans:
ait. Conturbentur om̃s habitatore ᷤ
terrȩ: quia uenit dies dñi: quia ꝑ¬
pe est dies tenebrarum. & caligi¬
nis: ches nubis. & turbinis. Magnꝰ¬
enim dies dñi. & terribilis ualde: &
quis sustinebit eum: s quã incõ¬
prehensibilis sit atq inconsidera¬
bilis illa magnitudo. qua inscdã
ostensione uentuirus ẽ bene utcũq
ꝑpendimus: si primi aduentus
pondera. sollicita consideratione
pensamus. Certe. ut nos amorte
redimeret. mori dñs uenit: & de¬
fectum nr̃e carnis. in suo corꝑe
penasq tolerauit. Qui. priusqͣm
adcrucis patibulum ꝑueniret:
teneri. conspui. illucdi. alapis se ce
di ꝑ̾tulit. Fece. adqͣnta ꝓpt̃ nos ue¬
nire ꝓbra consensit: ettam̃ priꝰ qͣm

Expanded text:
s calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris . Terrorem ergo districti examinis, quem Sophonias tubam, beatus Job tonitruum appellat. Quem Joel quoque considerans ait: Conturbentur omnes habitatores terrae, quia venit dies Domini, quia prope est dies tenebrarum et caliginis, dies nubis et turbinis: Magnenim dies Domini, et terribilis valde, et quis sustinebit eum ? Sed quam incomprehensibilis sit atque inconsiderabilis illa magnitudo, qua in secunda ostensione venturus est, bene utcunque perpendimus, si primi adventus pondera sollicita consideratione pensamus. Certe ut nos a morte redimeret, mori Dominus venit, et defectum nostrae carnis in suo corpore poenasque toleravit. Qui priusquam ad crucis patibulum perveniret, teneri, conspui, illudi, et alapis caedi se pertulit. Ecce ad quanta propter nos venire probra consensit; et tamen priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrari. Solii i e. gͦ eius uult᷑
tenetur: qͥa anob̾ in hac uita. re¬
gni eius gła. non qͣnta intrinsecus
habetur. cognoscitur. Suꝑ qͦ rectȩ
expandi nebula d̃r: qͥa sic̃ ẽ illa cȩle¬
stis regni gła. ñuidetur. Nam corpꝰ
qđ corrumpitur. aggrauat animã:
& depͥmit t̾rena inhabitatio sensũ
multũ cogitantem. Aduidendum
gͦ eũ nebula asꝑgimur. quia ipsa
nr̃e ignorantiȩ obscuritate caligam̃.
U nde. recte ꝑpsalmistã dr̃. Caligo sub
pedib ei Et ascendit suꝑ cherubin.
& uolauit: uolauit suꝑ pennaᷤ uen¬
torum: & posuit tenebras latibulũ
nitur: qua. insuꝑiorib dñatur. As

Expanded text:
demonstrari. Solii ergo ejus vultus tenetur, quia a nobis in hac vita regni ejus gloria non quanta intrinsecus habetur agnoscitur. Super quo recte expandi nebula dicitur, quia sicut est illa coelestis regni gloria non videtur. Nam corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . A videndo ergo eo nebula aspergimur, quia ipsa nostrae ignorantiae obscuritate caligamus. Unde recte per Psalmistam dicitur: Caligo sub pedibus ejus, et ascendit super cherubim, et volavit, volavit super pennas ventorum, et posuit tenebrasnitur, qua in superioribus dominatur. S
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: ut exipso uase eius. homo cogno¬
sceret: qualis eẽt qui intus habita¬
ret. Serpens quippe.ñsolum tor¬
tuosus ẽ: sed etiam lubricꝰ Quia gͦ
tuosum animal intrauit. Quia uͦ
suggestioni eu. si primȩ ñ resistitur.
repente totus adinterna corcdis
dũ ñ sentitur illabitur: uerba ad
hominem. ꝑanimal lubricũ fecit.
Cauernȩ uͦ huius colubri. corda fue¬
rant iniquorum: que quia ad pra¬
uitatem ꝓpriam traxit: qͣsi meoꝵ
habitatione requieuit. S obstetri¬
cante manu dñi. tortuosus coluber
deꝓpriis cauernis expulsus ẽ: qͥa
dum nob chuina gr̃a mechcatur:
is qui nos tenuerat antiquus hostiᷤ.
anob̃ eicitur: sic̃ incarnata u̾itas
chc̃ Nunc princeps hurꝰ mundi.
eicietur foras.Unde  iam nunc scos
om̃s ñtenendo possidet: s temptan¬
do ꝑsequitur. Nam quia ñ ineis in¬
trinsecus regnat: contra eos pugnat
extrinsecus: & qͥa intus dñium ꝑ¬
didit᷑: bella molitur foris. Ille enim

Expanded text:
est, ut ex ipso vase ejus homo cognoest, ut ex ipso vase ejus homo cognosceret qualis esset qui intus habitaret. Serpens quippe non solum tortuosus est, sed etiam lubricus. Quia etuosum animal intravit. Quia vero suggestioni ejus, si primae non resistitur, repente totus ad interna cordis dum 555 non sentitur illabitur, verba ad hominem per animal lubricum fecit. Cavernae vero hujus colubri corda fuerunt iniquorum. Quae quia ad pravitatem propriam traxit, quasi in eorum habitatione requievit. Sed obstetricante manu Domini, tortuosus coluber de propriis cavernis expulsus est, quia dum nobis divina gratia medetur, is qui nos tenuerat antiquus a nobis hostis ejicitur, sicut incarnata Veritas dicit: Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras . Unde jam nunc sanctos omnes non tenendo possidet, sed tentando persequitur. Nam quia non in eis intrinsecus regnat, contra eos pugnat extrinsecus; et quia intus dominium perdidit, bella molitur foris. Ille enim
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u. Alii oꝑatio untutũ: alii ꝓphe¬
tia: alii discretio spũum: alii gene¬
ra linguarum: alii interpretatio
sermonũ. & mox generali hsfini¬
tione concludens: ait ħ autẽ om¬
nia oꝑatur unus atq idẽ sp̃s: c
uidens singłis ꝓut uult. Dehis ett¬
am cȩlis: inpsalmo dictum ẽ. u̾bo
dñi: cęli firmati sunt. Dehis qͦ orna¬
mentis sp̃s. subditur. Et spu oris
dr: sp̃s erꝰ ornauit celos: qͥa p̾̃dica¬
tores sc̃i. ñ ꝓmissa paracliti dona
ꝑciꝑent᷑. nullo fortitudinis decore
claruissent. S quia scis apłis uir¬
tutũ gr̃a decoratis. uitȩ p̃dicatio
contra infideliũ corda conualuit:
&antiquus hostis obsessas infide.¬
lium m̃tes. p̃dicatoꝵ uocib expul¬
sus.reliquit:post ornamenta cȩloꝵ
te manueius: eductus ẽ. coluber
tortuosus. Quis enim colubri ap
pellatur nomine nͥ antiquus hostis
et lubricus & tortuosus: qui deci
piendo hominẽ. colubri ore locu
iccuco loqui serpents ore ꝑmissꝰ

Expanded text:
tutum; alii prophetia; alii discretio spirituum; alii genera linguarum; alii interpretatio sermonum. Quae mox generali diffinitione concludens, ait: Haec autem omnia operatur unus atque idem spiritus, dividens singulis prout vult . De his etiam coelis in Psalmo dictum est: « Verbo Domini coeli firmati sunt . » De his quoque ornamentis Spiritus subditur: « Et spiritu oris ritus ejus ornavit coelos, quia praedicatores sancti nisi promissa Paracliti dona perciperent, nullo fortitudinis decore claruissent. Sed quia sanctis apostolis virtutum gratia decoratis, vitae praedicatio contra infidelium corda convaluit, et antiquus hostis obsessas infidelium mentes praedicatorum vocibus expulsus reliquit, post ornamenta coelorum te manu ejus, eductus est coluber tortuosus. - Quis enim colubri nomine appellatur, nisi antiquus hostis et lubricus et tortuosus, qui decpiendo homini colubri ore locutidcirco loqui serpentis ore permissus
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute miraculũ fecerint. ꝑcunc¬
tari curauerunt. Quib repletus spũ
scõ petrus. dixit. Principes ppłi & se¬
niores.si nos hodie chiudicamur in
benefacto hominis infirmi. inquo
tũ sit omnib uob̃ & omĩ pleb isrł.
qͥa in nomine iħu.xp̃i natareni. quẽ
uos crucifixistis: quẽ ds̃ susctauit
ãmortuis: in hoc iste astat corã uob̃
salius. Eymq erga hȩc ꝑsequentiũ
furor excresceret: eosq sacerdotes ac
pͥncipes. iħ̾m p̃dicare ꝓhiberent: otͣ
irã principum. qua auctoritate pe¬
trus excreuerit indicatur.: cum illic
xerunt. Obedire oportet dõ: magis
quã hominib. s cũ auctoritatem
p̃dicantium. resistentiũ p̃cepta ñ
p̃merent: ad flagella ꝑuenitur. Nã
subditur. Tunc principes sacerdotũ
cesis de nunciauerunt. ne loque¬
rentur innomine ihu: et dimisert̃
eos. S quia apłorum uirtutẽ p̃me¬
re nec flagella ualuerunt: patent̃
ostenditur: cũ ꝓtinus subinfertur.

Expanded text:
virtute miraculum fecerint, percuncvirtute miraculum fecerint, percunctari curaverunt. Quibus repletus sancto Spiritu Petrus dixit: « Principes populi et seniores, si nos hodie dijudicamur in benefacto hominis infirmi, in quo tum sit omnibus vobis, et omni plebi Israel; quia itis, quem Deus suscitavit a mortuis, in hoc iste astat coram vobis sanus . Cumque erga haec persequentium furor excresceret, eosque sacerdotes ac principes Jesum praedicare prohiberent, contra minas principum qua auctoritate Petrus excreverat indicatur, cum illic pxerunt: Obedire oportet Deo magis quam hominibus . Sed cum auctoritatem praedicantium resistentium praecepta non premerent, ad flagella pervenitur, nam subditur: Tunc principes sacerdotum caesis denuntiaverunt ne loquerentur in nomine Jesu, et dimiserunt eos. Sed quia apostolorum virtutem premere nec flagella valuerunt, patenter ostenditur, cum protinus subinfertur:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓut sp̃s sc̃s dabat eloqui illis. Exeo gͦ
acceꝑunt ornamenta untutis: quoᷤ.
imensa ante possedat fȩditas timo¬
quoties dum mori timuit uitã ne¬
gauit. Qui ñ pęnis. ñ afflictionib.
ñ terribili potestate cuiusqͣm. s uniꝰ
mancipii sola ẽ int̾rogatione ꝓstrat᷑.
Et quidẽ mancipium ne serus firmi¬
or t̾ribile demonstraret: ancilla est
inquirente. temptatus. Rursumq.
ut alius sexus infirmitas etiã officii
su deiectione uilesceret: ñ abancilla
cantumm᷑: s ab ostiaria ẽ ancilla
requisitus. Ecce qͣm uilis ẽ. adtem¬
ptandum ꝑsona requisita: ut aꝑtȩ
ꝓderetur. qͣnta eum timoris infir¬
mitas possideret: qui. nec ante uo¬
cem ostiariȩ ancillȩ subsisteret. S
iã hic paulo ante timidus: qͣlis pt
dotes ac principes. qͣnta dnm̃ au¬
toritare p̃dicauit. Nã eum fact̃o mi¬
raculo. questio fuisset exorta. & sa¬
cerdlotum principes ⁊ seniores ac
rerẽt: eos inmecho statuentes. inꝗͣ

Expanded text:
us sanctus dabat eloqui illis . Ex eo ergo acceperunt ornamenta virtutis, quos immensa ante possederat foeditas timoquoties dum mori timuit, vitam negavit. Qui non poenis, non afflictionibus, non terribili potestate cujusquam, sed unius mancipii sola est interrogatione prostratus. Et quidem mancipium ne sexus firmior terribile demonstraret, ancilla est inquirente tentatus. Rursusque ut talis sexus infirmitas etiam officii sui dejectione vilesceret, non ab ancilla tantum, sed ab ostiaria est ancilla requisitus. Ecce quam vilis est ad tentandum persona requisita, ut aperte proderetur quanta eum timoris infirmitas possederit, qui nec ante vocem ostiariae ancillae subsisteret. Sed jam hic paulo ante timidus, qualis pordotes ac principes quanta Dominum auctoritate praedicavit. Nam cum facto miraculo quaestio fuisset exorta, et sacerdotum principes, seniores, ac rerent, eos in medio statuentes, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce ille pauloante timidus.
iã linguis loquitur:  cho¬
ruscat miraculis: infidelitatem
sacerdotũ ac principũ. lib̃a uoce
increpat: adp̃dicandũ iħ̃m. exem¬
plum auctoritatis cet̾s p̃stat: ne
innomine ei loqui debeat.uerbe¬
rib ꝓhibet᷑. nec tamen cõpescitur.
Contempnit flagella cedentiũ: qui
pauloante. requirentiũ uiba tuue¬
rat. Et qͥ ancille uires requisit̾ erpa
huius mund alqtuchnes lib̃tatis
calce depͥmebat: ut inimo eẽ cer¬
neret qͥcqͥd contra creatoris grãm
altũ tumuerat. Hec sunt ornam̃ta
sis manifestari uirtutib solent:
qͣs. occulte dispensationis mimn̾e
chuisas.paulus enumerat ccens.
Alii quidẽ. ꝑsp̃m datur sermo sapi¬
entiȩ: alii autem sermo scientiȩ.

Expanded text:
Ecce ille paulo ante timidus, jam linguis loquitur, coruscat miraculis, infidelitatem sacerdotum ac principum libera voce increpat, ad praedicandum Jesum, exemplum auctoritatis caeteris praestat, ne in nomine ejus loqui debeat verberibus prohibetur, nec tamen compescitur. Contemnit flagella caedentium, qui paulo ante requirentium verba timuerat; et qui ancillae vires requisitus expahujus mundi altitudines libertatis calce depneret quidquid contra Creatoris gratiam altum tumeret. Haec sunt ornamenta rsis manifestari virtutibus solent, quas occultae dispensationis munere divisas Paulus enumerat, dicens: Alii quidem per spiritum datur sermo sapientiae, alii sermo scientiae
Abbreviated transcription (Latin):
tortuosus. sinus astutiȩ colligendo
glomerauit. Quẽ. & aspidis appel¬
lat nomine. occulte seuientẽ: &re¬
guli aꝑtȩ ferientẽ. Manũ gͦ suã dñs.¬
inforamine reguli atq aspidis
exinde aspidem uł regłm. id: cap
monte scõ eius qd ẽ eccł̃ia. electis

Expanded text:
tortuosus sinus astutiae colligendo glomeravit, quem et aspidis appellat nomine occulte saevientem, et regulum aperte ferientem. Manum ergo suam in foramine reguli, et aspidis exinde aspidem vel regulum, id est monte sancto ejus, quod est Ecclesia, electis
Abbreviated transcription (Latin):
qui factus ẽ. ut nullum timeret. &
ipse ẽ. rex suꝑ om̃s filios suꝑbiȩ: de
concordat. dicens: tu humiliasti sic̃
uulneratũ suꝑbũ: S qͣmuis sim¬
plic naturȩ diuinitatis ñ sit alid̃
eẽ. & aliud saꝑe. nec aliud saꝑe. &
aliud fortem eẽ: quippe.qͥa ipsa
fortitudo. que sapientia. et ipsa sa¬
pientia quȩ chuiitatiꝰ essentia ẽ
ingilant̃ tam̃ intuendũ puto. qd uir
iste ꝓpħico plenꝰ spũ suꝑbũ diabolũ.¬

Expanded text:
Qui factus est ut nullum timeret, et ipse est rex super omnes filios superbiae . De opheta concordat, dicens: Tu humiliasti, sicut vulneratum, superbum . Sed quamvis simplici naturae divinitatis non sit aliud esse, et aliud sapere, nec aliud sapere, et aliud fortem esse, quippe quia ipsa fortitudo quae sapientia, et ipsa sapientia quae divinitatis essentia est, vigilanter tamen intuendum puto quod vir iste prophetico plenus s
Abbreviated transcription (Latin):
tu meo m̃sam: adusus eos qui tͥbu¬
lant me. Misit ancillas suas:apłoꝵ
ui delicet animas. inpso suo initio
denuntiant᷑: ad alta nos menia su¬
ꝑnȩ ciuitatis leuant: quȩ ꝓfecto
menia nͥ humiles ñ ascendunt.
Unde iuir ꝓbeadem sapientia sub¬
dit᷑. Si qł̃us ẽ paruulus: ueniat ad
me. lesraꝑte chcat. Quisqͥs se apd̃
se magnũ estimat. aditum sibi mei
accessus angustat: qͥa tanto adme
altius ꝑtingitur: qͣnto uniuscuiꝰq
quãsibet. scientia excrescat: pene¬
trare ñ siifficit: q nos conditor mo¬
deramiñe iudicioꝵ regit. Dicat gͦ.
Columpnȩ oȩl contremiscunt: &
pauent adnutũ ei: qͥa inpleriꝰq.
nec ipsi ꝑtingere aduoluntatis
er celsitudinem p̃ualent: qͥ eidem
uoluntats p̃mia denuntiantes.
uident. Qđ sicut suꝑius diximus.
de scĩs ꝙͦ anglis nil obstat intel¬
ligi: quia ipse qͦ uirtutes cȩlestium.
que hunc sine cessatione conspicz¬
untꝰ. inipsa sua contemplatione

Expanded text:
tu meo mensam, adversus eos qui tributu meo mensam, adversus eos qui tribulant me . Misit anciorum videlicet animas, in ipso suo initio m viam denuntiant, ad alta nos moenia supernae civitatis levant. Quae profecto moenia nisi humiles non ascendunt. Unde illic ab eadem Sapientia subditur: Si quis est parvulus, veniat ad me . Ac si aperte dicat: Quisquis se apud se magnum aestimat, aditum sibi mei accessus angustat, quia tanto ad me altius pertingitur, quanto uniuscujusququantalibet scientia excrescat, penetrate non sufficit quo nos conditor moderamine judiciorum regat. Dicat ergo: Columnae coeli contremiscunt, et pavent ad nutum ejus, quia in plerisque nec ipsi pertingere ad voluntatis ejus celsitudinem praevalent qui ejusdem voluntatis praemia denuntiantes vident. Quod, sicut superius diximus, de sanctis quoque angelis nil obstat intelligi, quia ipsae quoque virtutes coelestium, quae hunc sine cessatione conspiciunt, in ipsa sua contemplatione
Abbreviated transcription (Latin):
Unde. & septem ȩccłiis scribit iohan¬
nes apls: ut unã catholicã. septifor¬
mis gr̃ẽ plenam spũ. designaret. Et
de dño: nouimus dixisse salomonẽ.
Sapientia edificauit sibi domum:
excidit columpnas septem. Qui. ut¬
se id de septẽ eccłiis łixisse innõte¬
sceret: secutus etiã ipsa sacramenta
diligent̃ inseruit. dicens Immola¬
uit uictimas: miscuit uinum.
et ꝓposuit mensã: misit ancillas
suas. ut uocarent adarcem et mȩ¬
nia ciuitatis. Si qͥs ẽ paruulus: sie¬
niat adme. Immolauit enĩ dñs
uictmas. se ipsum offerendo ꝓ
nobis: miscuit uinumĩ p̃ceptoꝵ
suorum poculũ exnarratione hy¬
storica & intelligentia sp̃ali con¬
temꝑans. Unde. alias dictum est.
Calir inmanu dñi: uini meri ple¬
nus mixto. Et posuit mensam:
id÷ scripturam sacram: quȩ fessos
adse atoꝑ ascłi onerib uenientes.
pane uerbi nos reficit: & contra adui¬
sarios. sua refectione nos roborat. Uñ.
alias: abeccłia dr: Posui inconspec¬

Expanded text:
et septem Ecclesiis scribit Joannes apostolus, ut unam catholicam septiformis gratiae plenam spiritu designaret . Et de Domino novimus dixisse Salomonem: Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Qui ut id de septem Ecclesiis se dixisse innotesceret, secutus etiam sacramenta ipsa diligenter inseruit, dicens: Immolavit victimas, miscuit vinum, et proposuit mensam, 551 misit ancillas suas, ut vocarent ad arcem et maenia civitatis: Si quis est parvulus, veniat ad me . Immolavit enim Dominus victimas, seipsum offerendo pro nobis. Miscuit vinum, praeceptorum suorum poculum ex narratione historica et intelligentia spiritali contemperans. Unde alias dictum est: Calix in manu Domini, vini meri, plenus est misto . Et posuit mensam, id est Scripturam sacram, quae fessos ad se atque a saeculi oneribus venientes pane verbi nos reficit, et contra adversarios sua refectione nos roborat. Unde et alias ab Ecclesia dicitur: Posuisti in conspec
Abbreviated transcription (Latin):
aliud. maris nomine qͣm presens
scłm designatur: in qͦ corda hominỹ
t̾rena q̃rentum. diu̾sis cogitatio¬
num fluctib intumescunt: qui
elatione suꝑbiȩ concitati. dũ alter¬
na intentione se impetunt. quasi
adu̾santi se unda collidunt:s iã
infortitudine illi. maria congre¬
gata sunt: quia incarnato dño di¬
scordanta scłarium corda concor¬
diter credunt. Iam petrus in mari
ambulat: quia nimirum xp̃i pre¬
dcatorib illa qͦndã tumida. huimi¬
li audity corda substrata sunt: ut
rectȩ etiã ineugłio huius mundi
mansuetudinẽ figurauerit: qd̾ pro
cellosa maris aqua. dñi pedib p̃s¬
so tumore calcata ẽ. S quo nãmͦ id
actum sit. apitur: dũ di. Et pruden¬

Expanded text:
praesens saeculum designatur? In quo corda hominum terrena quaerentium diversis cogitationum fluctibus intumescunt, qui elatione superbiae incitati, dum alterna intentione se impetunt, quasi adversanti se unda collidunt. Sed jam in fortitudine Domini maria congregata sunt, quoniam incarnato Domino, discordantia saecularium corda concorditer credunt. Jam Petrus in mari ambulat; quia nimirum Christi praedicatoribus, illa quondam tumida humili auditu corda subtracta sunt; ut recte etiam in Evangelio hujus mundi mansuetudinem figuraverit, qcellosa maris aqua Domini pedibus, presso tumore, calcata est. Sed quonam modo id actum sit aperitur, dum dicitur: Et pruden