comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reuelante.xp̃o aterra incelũ. uł acelo in
terram. & ascendentes ac descendentes
angłi: Quid hoc sit melius uidebimus:
cum testimoniũ euangłicum ab ipso
dño commemorauerimꝰ: Hostis quia
iacob ipse ẽ isrł. Ili enim cum angloluc¬
tanti. et p̃ualenti & benedicto abeo cui
p̃ualuit. nom̃ mutatũ ẽ ut appellartt᷑
isrł: sicut popłs isrł preualuit xp̃o. ut
crucifigeret eum: & tam̃ inhis qui xp̃o
crediderunt abipso cui p̃ualuit bene¬
dictus ẽ S multi ñ crediderunt: inde
claudicatio iacob Benedictio & claudi¬
catio: Benedictio inhis qui credidunt.
nã postea nouimus exillo popło multoᷤ
credidisse: claudicatio autem inbis q̃
ñ ciediderunt Et quia plures ñ credideit̃.¬
& pauci crediderunt: ideo ut fieret clau¬
dieatio. tetigit latitudinem femoris eius:
Quidẽ latitudo femoris: Multitudo generis.
yidit gͦ scalas illas. Dñs quando uidit na¬

Expanded text:
revelante Christo, a terra in coelum, vel a coelo in revelante Christo, a terra in coelum, vel a coelo in terram, et ascendentes et descendentes Angeli . Quid hoc sit, melius videbimus, cum testimonium evangelicum ab ipso Domino commemoraverimus. Nostis quia Jacob ipse est Israel. Illi enim cum Angelo luctanti et praevalenti, et benedicto ab eo cui praevaluit, nomen mutatum est, ut appellaretur Israel : sicut populus Israel praevaluit Christo, ut crucifigeret eum; et tamen in his qui Christo crediderunt, ab ipso cui praevaluit, benedictus est. Sed multi non crediderunt, inde claudicatio Jacob. Benedictio et claudicatio. Benedictio in his qui crediderunt: nam postea novimus ex illo populo multos credidisse. Claudicatio autem in his qui non crediderunt. Et quia plures non crediderunt, et pauci crediderunt; ideo ut fieret claudicatio, tetigit latitudinem femoris ejus. Quid est latitudo femoris ejus? Multitudo generis. Videte ergo scalas illas · Dominus quando vidit Na
Abbreviated transcription (Latin):
uerus ds̃: Innullo fallax: innullo falsus:
suerat et dormiebat. Iacob patͥarcha lapidẽ
sͥ adcaput posuerat. Dormiens aut̃ illo la
lapidem. & discessit: In illo lapide intellex̃
xp̃m: ideo unxit. Hidete ex quo p̃dicatur
xp̃c. Quid sͥ uult illa unc̾tio lapidis: pre¬
sertim apud patriarchas qͥ unũ dm̃ cole¬
bant: Factum ẽ enim infigura: et disces¬
sum ẽ: Non enim unxit lapidẽ & uenit
illuc semꝑ adorare. et sacrificia ibi fac̾e
Expressum ẽ. mysterium: ñ inchoatum. sa¬
crilegium: & uidete lapidem: Lapidem
quẽ repbauerunt ȩdificantes: hic facto
ẽ incaput anguli Et quia caput uirixͦ
ꝓpterea lapis adcaput: Attendite ma¬
gnum sacramentum: Lapis. xp̃c Lapidẽ
uiuũ ait petrus abhominib reꝓbatũ:
adeo autẽ electum: & lapis adcaput. qͥa
caput uiri xp̃c: et uncꝰtus lapis. qͥa acris¬
mate dictus ẽ. xp̃c: Et uidentur scale

Expanded text:
verus Deus; in nullo fallax, in nullo falsus; verus Deus; in nullo fallax, in nullo falsus; suerat, et dormierat . Jacob patriarcha lapidem sibi ad caput posuerat; dormiens autem illo lalapidem, et discessit. In illo lapide intellexit Christum, ideo unxit. Videte ex quo praedicatur Christus. Quid sibi vult illa unctio lapidis, praesertim apud Patriarchas, qui unum Deum colebant? Factum est autem in figura, et discessum est. Non enim unxit lapidem, et venit illuc semper adorare, et sacrificia ibi facere. Expressum est mysterium, non inchoatum sacrilegium. Et videte lapidem: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli . Et quia caput viri Christus , propterea lapis ad caput. Attendite magnum sacramentum: lapis Christus. Lapidem vivum, ait Petrus, ab hominibus reprobatum, a Deo autem electum . Et lapis ad caput, quia caput viri Christus . Et unctus lapis quia a chrismate dictus est Christus. Et videntur scalae,
Abbreviated transcription (Latin):
odisses iniquitatem: Et uide qͦmͦ ait. Prop¬
terea unxit te ds̃ d̃s tuus Otu d̾s̃: unxit
te ds̃ tuus Ds̃ unguit᷑ ado Et enĩ inlati¬
no putat᷑ idẽ casus nominis repetitus:. In
greco autẽ euidentissima distinctio ẽ: qͥa
unũ nom̃ ẽ. qͦd compellat᷑. et alterũ abeo qͥ
sic ingreco euidentissimũ ẽ: Ergo qͥs ẽ. ds̃
unctus ado: Dicant nob̃ iudei: Seripture
istȩ communes sunt. Ynctus ds̃ a dõ ync¬
tum audis: xp̃m et enim intellige: Et¬
emm xp̃c acrismate Hoc nom̃ qͦ appellat᷑
xp̃c: unctionis ẽ: Nec in aliqͦ alibi ungebant᷑
reges ⁊ sacerdotes. nͥ in illo regno ubi xp̃o
men: Nusquã ẽ alibi omnino: in nulla
gente: innullo regno: Unctus ẽ gͦ d̃s ado
Quo oleo: nͥspiritali: Oleũ enim uisibile in
signo ẽ olei inuisibił in sacramento eñi ẽ:¬
missus ẽ ds̃: et ipse ds̃ ut ungeret᷑ ħo erat:
Sed ita homo erat ut ds̃ esset: ita et deus
erat ut ħo ẽẽ ñ dedignaretur: uerus ħo

Expanded text:
e quomodo ait: Propterea unxit te, Deus, Deus tuus. O tu Deus, unxit te Deus tuus. Deus ungitur a Deo. Etenim in latino putatur idem casus nominis repetitus: in graeco autem evidentissima distinctio est, quia unum nomen est quod compellatur, et alterum ab eo qui sic in graeco evidentissimum est. Ergo quis est Deus unctus a Deo? Dicant nobis Judaei. Scripturae istae communes sunt. Unctus est Deus a Deo: unctum audis, Christum intellige. Etenim Christus a chrismate: hoc nomen quod appellatur Christus, unctionis est. Nec in aliquo alibi ungebantur reges et sacerdotes, nisi in illo regno ubi Chrismen: nusquam est alibi omnino, in nulla gente, in nullo regno. Unctus est ergo Deus a Deo: quo oleo, nisi spirituali? Oleum enim visibile in signo est, oleum invisibile in sacramento est, missus est nobis: et ipse Deus, ut ungeretur, homo erat: sed ita homo erat, ut Deus esset; ita Deus erat, ut homo esse non dedignaretur: verus homo,
Abbreviated transcription (Latin):
quitur: Tues ipse rex m̃s. et ds̃ m̃s: Tu
es ipse: non enim mutatus es Tempora
mutata uideo: creator tempoꝵ ñmutat᷑
Tu esipse rex m̃s: et ds̃ m̃s. Tu me soles
ducere: tu me soles regere: tu mͥ soles sub¬
uenire Quimandas salutem iacob: Quid
ẽ qui mandas: Etiam si tu ꝑtuam ꝓrsus
substantiam atq naturam qua es quicqͥd
es. occultus es. nec ꝑhoc qͦd es. interfuisti¬
patͥb ut facie adfaciẽ te uiderent: tam̃
ꝑquamlibet creaturã tu mandas salutẽ
libatis in resurrectione seruatur. & illi
patres etiam noui testamenti quamuis
reuelata misteria tua uiderint: quãuis
reuelata secreta annunciaueri nt: ta¬
men inspeculo se iudere dixerunt et in
enigmate: seruari autẽ uisionẽ in fu¬
turum facie adfaciem. quando uene¬
rit qͦd ipse apls ait Mortui enim estis
et uita ur̃a abscondita ẽ cum xp̃o indõ:¬

Expanded text:
quitur? Tu es ipse rex meus et Deus meus. Tu quitur? Tu es ipse rex meus et Deus meus. Tu es ipse, non enim mutatus es. Tempora mutata video, creator temporum non mutatur. Tu es ipse rex meus et Deus meus. Tu me soles ducere, tu me soles regere, tu mihi soles subvenire. Qui mandas salutem Jacob. Quid est, Qui mandas? Etiamsi tu per tuam prorsus substantiam atque naturam qua es quidquid es, occultus es, nec per hoc qpatribus, ut facie ad faciem te viderent: tamen per quamlibet creaturam tu mandas salutes liberatis in resurrectione servatur. Et illi patres etiam Novi Testamenti quamvis revelata mysteria tua viderint, quamvis revelata secreta annuntiaverint; tamen in speculo se videre dixerunt et in aenigmate: servari autem visionem in futurum facie ad faciem , quando venerit quod ipse Apostolus ait: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃ indicauerunt patres nr̃i: Non hoc ħt
scriptura: S quid habet: nͥ qͦd sequitur:
on enĩ ĩ gladio suo hereditate possederut̃
terram: & brachiũ ipsoꝵ ñ saluos fecit eoᷤ.
s. dextera tua. et brachium tuũ. & illumi¬
natio uultus tui. Dextera tua potentia
tua. brachium tuum: ipse filius tuus.
& illuminatio uultus tui: S qͥd est hoc:
Quia talib signis eis affiusti: ut p̃sens intel¬
ligereris: Nunquid enim qͣndo nob̾ inali¬
quo miraculo ds̃ adest: faciẽ ipsiꝰ ocłis
nr̃is uidemꝰ: S effec̾tu miraculi suã pre¬
sentiam insinuat hominib Deniq õs
qui muantur abhuiuis modi facto. quid di¬
cunt: Uidi dnm̃ presentem: Sed dexte¬
ra tua &ebrachium tuũ. & illuminatio
uultus tui. qm complaciusti ineis: hoc
ẽ. sic cum eis egisti. ut bene placeres ineis:
ut quisqͥs eos attenderet quomͦ cum eis
ageretur diceret quia uere ds̃ ẽ cum illis.
et aster est nunc: Absit Quid enim se¬

Expanded text:
 indicaverunt nobis patres nostri, non hoc habet  indicaverunt nobis patres nostri, non hoc habet Scriptura; sed quid habet, nisi quod sequitur? Non enim in gladio suo haereditate possederunt terram, et brachium ipsorum non salvos fecit eos; sed dextera tua, et brachium tuum, et illuminatio vultus tui. Dextera tua, potentia tua; brachium tuum, ipse Filius tuus. Et illuminatio vultus tui: quid est hoc? Quia talibus signis eis affuisti, ut praesens intelligereris. Numquid enim quando nobis Deus aliquo miraculo adest, faciem ipsius oculis nostris videmus? Sed effectu miraculi suam praesentiam insinuat hominibus. Denique omnes qui mirantur ad hujuscemodi facta, quid dicunt? Vidi Deum praesentem. Sed dextera tua, et brachium tuum, et illuminatio vultus tui: quoniam complacuisti in eis: hoc est, sic cum eis egisti, ut bene placeres in eis, ut quisquis eos attenderet quomodo eum eis ageretur, diceret quia vere Deus est cum illis, et alter est nunc? Absit. Quid enim se
Abbreviated transcription (Latin):
Saurib nr̃is audiuimus: patrẽ nr̃
annuntiauerunt nob. opꝰ qͦd oꝑatus
ẽ indieb eorum: et indieb antiquis. Ad¬
mirantes qͣre inistis dieb tanquã descru¬
erit eos qͦs inpassionib exercere uolu̾it:
recolunt preterita quȩ audierunt apatͥb
tanquã dicentes. non ea quȩ patimur nob̾
retulerunt patres nr̃i: Nam et in alio p̃so.
hoc dirit inte sperauerunt patres nr̃i. spe¬
rauerunt et eruisti eos: Ego autẽ sũ uer¬
mis & non homo: opꝓbrium hominum
& abiectio plebis: Illi sperauerunt et libasti
eos. ego sꝑaui & reliquisti me: et sine cau¬
um scriptum ẽ inme: Hȩc gͦ nob indicaue¬
runt patres ñri: Manus tua gentes disꝑ¬
didit & plantasti eos: infirmasti popłos
& expulisti eos: id÷ popłos expulisti de
t̾ra sua. ut istos introduceres atq plan¬
tares: eoꝵq regnum tua miscđia confir
forte ideo illi ista potuerunt qͥa fortes
erant: quia p̃liatores. quia inuicti quia
exercitati. quia bellicosi: Absit Non hoc¬

Expanded text:
auribus nostris audivimus; patres nostri annuntiaverunt nobis, opus quod operatus es in diebus eorum, et in diebus antiquis. Admirantes quare in istis diebus tanquam deseruerit eos quos in passionibus exercere voluerit, recolunt praeterita quae audierunt a patribus, tanquam dicentes: Non ea quae patimur nobis retulerunt patres nostri. Nam et in illo psalmo hoc dixit: In te speraverunt patres nostri, speraverunt, et eruisti eos: ego autem sum vermis, et non homo, opprobrium hominum, et abjectio plebis . Illi speraverunt, et liberasti eos: egone speravi, et dereliquisti me; et sine cauum scriptum est in me? Haec ergo nobis indicaverunt patres nostri. Manus tua gentes disperdidit, et plantasti eos; infirmasti populos, et expulisti eos: id est, populos expulisti de terra sua, ut istos introduceres atque plantares, eorumque regnum tua misericordia confirmforte ideo illi ista potuerunt, quia fortes erant, quia praeliatores, quia invicti, quia exercitati, quia bellicosi? Absit. Non hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ. nouit occulta: Quȩ occulta: Qm̃
ꝓpt̃ te mortificamur tota die: deputa¬
ti sumus uelut oues occisionis Potes
enim uidere mortificari hominem: qͣre
mortificetur nescis: Ds̃ hoc nouit: res
in occulto ẽ. S dicit mͥ aliquis: fece ꝓ
nomine. xp̃i detinetur: nom̃ xp̃i con¬
tatis catholicos defuisse aut deesse poᷤ¬
se: qui causa humanȩ glȩ paterentur:
Si de essent huiusmͦ⁊ homines: ñ diceret
apłs: Si tradidero corpꝰ meum ita ut ar¬
deam. caritatem autem ñ habeam: nicħ
mͥ ꝓdest Sciebat gͦ esse posse quosdam
qui hoc iact̾atione facerent. ñ dilectione
deo obscurum ẽ Ds̃ enim hoc solus ui¬
det: nos ñpossumus: Ipse solus potest u¬
dieare: qui nouit occulta cordis. Qm̃
ꝓpt̃ te mortificamur tota die: deputan
sumus uelut oues occisionis: Iam diri
hinc etiam apłm paulum testimoniũ
posuisse ad exhortandos martyres: ne
deficerent intribulationib ꝓnomine

Expanded text:
 novit occulta? quae occulta? Quoniam propter te mortificamur tota die, deputati sumus velut oves occisionis. Potes enim videre mortificari hominem; quare mortificetur, nescis: Deus hoc novit; res in occulto est. Sed dicit mihi aliquis: Ecce pro nomine Christi detinetur, nomen Christi concatholica, putatis defuisse aut deesse posse, qui causa humanae gloriae paterentur? Si deessent hujusmodi homines, non diceret Apostolus: Si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . Sciebat ergo esse posse quosdam qui hoc jactatione facerent, non dilectione. Ideo obscurum est; Deus hoc solus videt, nos non possumus. Ipse solus potest judicare, qui novit occulta cordis. Quoniam propter te mortificamur tota die, deputati sumus velut oves occisionis. Jam dixi, hinc etiam apostolum Paulum testimonium posuisse ad exhortandos martyres, ne deficerent in tribulationibus pro nomine
Abbreviated transcription (Latin):
parasse: uelociter autem scribentis. uoluis¬
se dicere. ut significaret ea se scribere que
tura. Non enim tardauit ds̃ exhibere
xp̃m: Quam cito euolutum sentitur: qͦd
ꝑactum cognoscitur Recordare generatio¬
nes ante de:inuenies adam tanquam hester¬
na die factum. Ita gesta legimus omnia.
abipso principio: Ergo uelociter facta st̃:
uelociter erit & dies iudicii: preueni uelo¬
citatem ipsuis: uelociter ueniet: uelociu
tumutare: Aderit facies iudicis: s uide
qͥd dicit. ꝓpħa: Preueniamus faciem eius
inconfessione: Diffusa ẽ grã inlabũs tuis.¬

Expanded text:
parasse. Velociter autem scribentis voluisparasse. Velociter autem scribentis voluisse dicere, ut significaret ea se scribere, quatura. Non enim tardavit Deus exhibere Christum. Quam cito evolutum sentitur, quod peractum agnoscitur! Recordare generationes ante te, invenies Adam tanquam hesterno die factum. Ita gesta legimus omnia ab ipso principio: ergo velociter facta sunt. Velociter erit et dies judicii; praeveni velocitatem ipsius: velociter veniet, velocius tu mutare. Aderit facies judicis, sed vide quid dicit Propheta: Praeveniamus faciem ejus in confessione . Diffusa est grati
Abbreviated transcription (Latin):
euis uerbum malum: ut et illud quod
adiunctum ẽ. dico ego oꝑa mea regi. si¬
gnificare uoluerit summum hominis
opus non esse nͥ dm̃ laudare: Illuis est
specie sua placere tibi: adte ꝑtinet eum
ingr̃arum actione laudare: Oꝑa tua si
non fuerint laudes dĩ: incipis te ipsum
ipsos: Displice tibi: placeat tͥ qui te fecit:
quia in eo tibi displices qͦd inte ipse fecisti.
Opus ergo tuum: sit laus di. Pructuet cor
tuum uerbum bonum: Dic gͦ oꝑa tua re¬
gi: quia ut diceres rex fecit: et ipse dona¬
uit quod offerres: Redde illi de suo: ne
uelis accepta parte patrimonii tui ire
longius. & ꝓdige disꝑdere inmeretrices
& porcos pascere: Hȩc recordamini exeuã¬
głio: s iam de nob̃ dictum ẽ. mortuus erat
et reuixit: perierat et inuentus ẽ: Et qͦd
dictum ẽ lingua mea calamus scribȩ. ue¬
lociter scribentis: non defuerunt qui sic
intelligerent ꝓpħam ea dixisse quȩ scribe¬
ret: et ideo linguã suã calamo scribe com¬

Expanded text:
e hymnum. Ut et illud quod adjunctum est, Dico ego opera mea regi, significare voluerit summum hominis opus non esse, nisi Deum laudare. Illius est specie sua placere tibi, ad te pertinet eum in gratiarum actione laudare. Opera tua si non fuerint laus Dei, incipis teipsum aeipsos amantes . Displice tibi, placeat tibi qui te fecit; quia in eo tibi displices quod in te ipse fecisti. Opus ergo tuum sit laus Dei, eructet cor tuum verbum bonum. Dic ergo opera tua regi: quia ut diceres, rex fecit, et ipse donavit quod offerres. Redde illi de suo, ne velis accepta parte patrimonii tui ire longius et prodige perdere in meretrices, et porcos pascere. Hoc recordamini ex Evangelio. Sed etiam de nobis dictum est: Mortuus erat, et revixit; perierat, et inventus est . 10. Lingua mea calamus scribae, velociter scribentis. Non defuerunt qui sic intelligerent Prophetam ea dixisse quae scriberet, et ideo linguam suam calamo scribae com
Abbreviated transcription (Latin):
litatem: multi aboriente et occidente
uenient. et recumbent cum abraham
et ysaac. et iacob inregno cęloꝵ: filii
autem regni ibunt intenebras exteri¬
putrescentẽ portatis: et sicut unus de
principib cadetis: & sicut homines mo¬
riemini ÷ et cadetis sicut diabolus: Quid
uob ꝑdest medicina mortalitatis:. Suꝑbꝰ
diabolus tanquam angłs. ñ habet carnẽ
mortalem: Tu autẽ qui accepisti morta¬
lem carnem. et nec hoc tͥ ꝑdest ut tanta
infirmitate humilieris: sicut unus ex
pͥncipib cades: Ipsa ẽ gͦ gra beneficii dĩ
pͥma. redire nos ad confessionem infirmi¬
tatis: ut quicquid boni possumꝰ quicqͥd
potentes sumus. in illo simus: ut qui gła
quit. tc̃ potens sum Proiniquitate
erudist hominẽ: et tabescere fecisti sic̃
araneã animam meã: ueruntamen¬

Expanded text:
iam multi ab oriente et occidente uenient et recumbent cum Abraham et Isaac et Iacob in regno caelorum; filii autem regni ibunt in tenebras exteriputrescentem portatis, et sicut unus ex principibus cadetis: sicut homines moriemini , et cadetis sicut diabolus. Quid vobis prodest medicina mortalitatis? Superbus diabolus, tanquam angelus non habens carnem mortalem: tu autem qui accepisti mortalem carnem, et nec hoc tibi prodest, ut tanta infirmitate humilieris, sicut unus ex principibus cades. Ipsa est ergo gratia beneficii Dei prima, redigere nos ad confessionem infirmitatis, ut quidquid boni possumus, quidquid potentes sumus, in illo simus: ut qui glorquit, tunc potens sum . Pro iniquitate erudisti hominem: et tabescere fecisti sicut araneam animam meam.
Abbreviated transcription (Latin):
usuris recepit qͦd ded̾at. S uide utrũ
iillo impletum sit qͦd mͦ psalmꝰ dicit:
confirmat autẽ iustos dñs: Non solum in¬
quit idẽ paulus. cum multa mala pate¬
iet᷑: s et gloriamur intribulationibus:
scientes quia tribulatio patientiã oꝑat᷑
patientia ꝓbationem: ꝓbatio uero spẽ.

Expanded text:
usuris recepit quod dederat. 6. Sed vide utrum usuris recepit quod dederat. 6. Sed vide utrum in illo impletum sit quod modo Psalmus dicit, Confirmat autem justos Dominus. Non solum, inquit idem Paulus, cum multa mala pateretur, sed et gloriamur in tribulationibus, scientos quia tribulatio patientiam operatur, patientia probat
Abbreviated transcription (Latin):
term̃s: Illum as sumit administerium:
me erudit adpatrimonium: Nec attend̾e
debemus quantũ ꝑmittat iniustis: sed
qͣntum seruat iustis. Sed debemus optare
etiam illis ꝑqͦs flagellamur: ut conuertan¬
tur et flagellentur: Sic enm fideles suos¬
erudiebat: qͥ de saulo flagellum sͥ fecerat.
Sed postea conuertit et saulum: et cũ ana¬
mȩ scõ a quo baptiratus ẽ. saulus. dicẽt dñs
illum suscipiendũ ẽẽ saulũ. qͥa uas eẽt elec̃¬
tionis: respondit ananias timens et ex¬
horrescens. audita fama sauli ꝑsecutoris
et ñc acceptis litteris uadit. ut ubicunq
inuenerit inuocantes nomen tuum tra¬
hat et ligit. et adpontifices adducat. Et
contͣ dñs: Sine inquit: Ego illi ostendã:
quȩ illũ oporteat pati ꝓnomine meo:
Reddã illi inquit: tindieabo me de illo:
ipsum ꝑ alios: Factum ẽ. hoc: et nouimꝰ
quanta sustinuerit paulus. multo plu¬
ra quã fecit: Quasi auarus exactor: cũ

Expanded text:
ter meus? Illum assumit ad ministerium, ter meus? Illum assumit ad ministerium, me erudit ad patrimonium. Nec attendere debemus quantum permittat injustis, sed quantum servet justis. 5. Sed debemus optare etiam illis per quos flagellamur, ut convertantur, et flagellentur. Sic enim suos fideles erudiebat, qui de Saulo flagellum sibi fecerat, sed postea convertit et Saulum. Et cum Ananiae sancto, a quo baptizatus est Saulus, diceret Dominus, illum suscipiendum esse Saulum, quia vas esset electionis; respondit Ananias, timens et exhorrescens audita fama Sauli persecutorisJerosolyma, et nunc acceptis litteris vadit, ut ubicumque invenerit invocantes nomen tuum, trahat et liget, et ad pontifices adducat. Et contra Dominus: Sine, inquit, ego illi ostendam quae illum oporteat pati pro nomine meo . Reddam illi, inquit, vindicabo me de illo; ipsum per alios. Factum est hoc, et novimus quanta sustinuerit Saulus, multo plura quam fecerat, quasi avarus exactor cum
Abbreviated transcription (Latin):
spineam coronam: adillã postremo cra¬
cem ñ ꝑuenis: quia iã et depenis genens
humani sublata ẽ. Cum enim antiqui
scelerati crucifigerentur: mͦ nullus cru¬
cifigitur: Honorata ẽ: et finita finita ẽ.
inpena: manet ingła. Alocis supplicioꝵ
fec̃ transitũ ad frontes imꝑatoꝵ Qui tan¬
tum honorem dedit pęnis suis: qͥd ser¬
uat fidelib suis: his ergo reb. his u̾bis hiͤ
allocutionib. hoc tali exemplo: confir¬
mat iustos dñs Seuiant quantũ uolue¬
rint. et quantũ ꝑmissi fuerint peccato¬
res: confirmat iustos dñs: Quicqͥd acci¬
derit iusto. uoluntati diuinȩ deputet
ñ potestat inimiqi Seiure ille potest.
ferire si ille noluerit ñ potest: & si ille
uoluerit ut feriat: nouit suũ quemad¬
modum excipiat: Quem enim diligit dñs
corripit: flagellat autem omnẽ filium
quem recipit Quid sibi ergo plaudit in¬
iquus: quia flagellum de illo sibi fecit pa¬

Expanded text:
spineam coronam, ad illam postremo cruspineam coronam, ad illam postremo crucem non pervenies, quia jam et de poena generis humani sublata est. Cum enim sub antiquis scelerati crucifigerentur, modo nullus crucifigitur. Honorata est, et finita. Finita est in poena, manet in gloria. A locis suppliciorum fecit transitum ad frontes imperatorum. Qui tantum honorem dedit poenis suis, quid servat fidelibus suis? His ergo rebus, his verbis, his allocutionibus, hoc tali exemplo confirmat justos Dominus. Saeviant quantum voluerint, et quantum permissi fuerint peccatores: confirmat justos Dominus. Quidquid acciderit justo, voluntati divinae deputet, non potestati inimici. Saevire ille potest: ferire, si ille noluerit, non potest. Et si ille voluerit ut feriat, novit suum quemadmodum excipiat: Quem enim diligit Dominus, corripit: flagellat autem omnem filium quem recipit . Quid sibi ergo plaudit iniquus, quia flagellum sibi de illo fecit Pa
Abbreviated transcription (Latin):
unt: et suppetit eis rerum effectus. agendi
celeritaᷤ: iussionem obedientia sequitur:
lunquid semꝑ sic: Qm̃ brachia peccatoꝵ
conterentur: Brachia ergo eoꝵ potentia
eoꝵ Quid facturus ẽ ingehenna: Anqͦd
fecit ille diues qͥ apud suꝑos epulabatur:
apud inferos torquebatur.: Brachia gͦ e
conterentur Confirmat autem iustos
dñs: Quomodo eos confirmat: Quideis
dicit: Qđ dicitur inalio psalmo: Sustine
dñm: iuriliter age: et confortetur cortu¬
um et sustine dñm: Quid ẽ hoc sustine
dñm: Ad tempiis laboras: inȩternum ñ
laborabis: Breuis ẽ. molestia tua: eterna
erit beatitudo tua: Admodicum doles:
sine fine gaudebis. S tuter molestias in¬
cipis labi.: Proponit᷑ exemplũ passionũ xp̃i.
uide qͥd ꝓpt̃ te ꝑtulit. qͥ quare ꝑferret ñ
habebat: Quantacunq patiaris. ñ ꝑueni¬
es adillas insultationes: ad illa flagella:
adillã ignominiosam uestem: adillam

Expanded text:
unt, et suppetit eis rerum effectus; agendi unt, et suppetit eis rerum effectus; agendi celeritas, jussionem obedientia sequitur. Numquid semper sic? Quoniam brachia peccatorum conterentur. Brachia ergo eorum, potentia eorum. Quid facturus est in gehenna? An quod facit ille dives, qui apud superos epulabatur, apud inferos torquebatur ? Brachia ergo eorum conterentur. Confirmat autem justos Dominus. Quomodo eos confirmat? quid eis dicit? Quod dicitur in alio psalmo: Sustine Dominum, viriliter age, et confortetur cor tuum, et sustine Dominum . Quid est hoc, Sustine Dominum? Ad tempus laboras, in aeternum non laborabis: brevis est molestia tua, aeterna erit beatitudo tua: ad modicum doles, sine fine gaudebis. Sed inter molestias incipis labi? Proponitur exemplum et passionum Christi. Vide quid pro te pertulit, qui quare perferret non habebat. Quantacumque patiaris, non pervenies ad illas insultationes, ad illa flagella, ad illam ignominiosam vestem, ad illam
Abbreviated transcription (Latin):
insaniunt: ñse uident:tanquã si uellet
aliquis ꝑcorpus suum ferrum traicere. ut
conscindiret tunicam alterus Attendis
quo ꝑuenisti: & non attendis qua traiecisti:
llius conscidisti uestem: tuã carnem: Con¬
stat ergo plus esse qͦd se ledunt iniqui. et
qͦd sibi nocent: quã qͦd sibi uidentur no¬
cere illis quos oderunt: Framea gͦ eoꝵ: in¬
tret incor eorum: Sententia dñi ẽ aliter
fieri ñ potest Et arcus eoꝵ conteratur:
Quid ẽ. arcus eoꝵ conterat᷑: Insidiȩ ipsorũ
frustrentur Suꝑius enim dixerat. gladiũ
eduxerunt peccatores: intenderunt arcũ
suũ Gladii eductionem intelligi uoluit
aꝑtam oppugnationem: Arcus autem
intensionẽ: occultas insidias intelligi uo¬
luit: Ecce gladius eiꝰ ꝑinit eum: et dis¬
positio insidiarum eius frustrat᷑. Quid ẽ.
frustratur: Nichil nocet iusto. Quomꝰ gͦ
nicħ ei nocuit uerbi grã quẽ sic exspolia¬
uit: cui tollendo res ad angustias eum¬

Expanded text:
insaniunt, non se vident: tanquam si vellet insaniunt, non se vident: tanquam si vellet aliquis per corpus suum ferrum trajicere, ut conscinderet tunicam alterius. Attendis quo pervenisti, et non attendis qua trajecisti: illius conscidisti vestem, tuam carnem. Constat ergo plus esse quod se laedunt iniqui, et quod sibi nocent, quam quod sibi videntur nocere illis quos oderunt. Framea ergo eorum intret in cor ipsorum. Sententia Domini est aliter fieri non potest. Et arcus eorum conteratur. Quid est, arcus eorum conteratur? Insidiae ipsorum frustrentur. Superius enim dixerat: Gladium eduxerunt peccatores, intenderunt arcum suum. Gladii eductionem, intelligi voluit apertam oppugnationem: arcus autem intentionem, occultas insidias intelligi voluit. Ecce gladius ejus perimit eum, et dispositio insidiarum ejus frustratur. Quid est, frustratur? Nihil nocet justo. Quomodo ergo nihil ei nocuit, verbi gratia, quem sic exspoliavit, cui tollendo res suas ad angustias per
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑsecuntur iustos. grauiore damp¬
no feriuntur. et grauiore ꝑnicie affli¬
guntur. cum in eis uastatur ipse animꝰ:
sequitur etostendit hoc psalmus. Gla¬
dium eduxerunt peccatores: intende¬
runt arcum suum. ut decipiant pau¬
pem et inopem: ut trucident rectos corde:
Framea eoꝵ intret incorda ipsoꝵ facile ẽ. ut
framea eius. idest ut gladius eius ꝑueniat
adcorpus tuũ. sicut ꝑuenit gladius ꝑse¬
cutorum ad corpora martẏrum: s ꝑcusso
corꝑe cor mansit illesum: Illius autẽ cor
qui gladium eduxit incorpus iusti: non
plane mansit illesum: Hoc psalmꝰ iste
sorum: Incorꝑe occidere uoluerunt: inani¬
ma moriunt: Illos enim quoꝵ corpora
interficere uoluerunt: securos dñs fecit
dicens eis: Nolite timere eos qui corpus
occidunt: animam autẽ ñ possunt occidẽ.
Quale ẽ. autem seuire gladio. nec posse occi¬
dere nͥ corpus inimiq: et posse occidere ani¬
mam suam: Desipiunt: contra se seuiunt:

Expanded text:
qui persequuntur justos, graviore damqui persequuntur justos, graviore damno feriuntur, et graviore pernicie afflictantur, cum in eis vastatur ipse animus; sequitur, et ostendit hoc Psalmus: Gladium eduxerunt peccatores, intenderunt arcum suum: ut dejiciant inopem et pauperem, ut trucident rectos corde. Framea eorum intret in cor ipsorum. Facile est ut framea ejus, id est, gladius ejus perveniat ad corpus tuum, sicut pervenit gladius persecutorum ad corpora martyrum; sed percusso corpore, cor mansit illaesum: illius autem cor qui gladium eduxit in corpus justi, non plane mansit illaesum. Hoc psalmus iste sorum. In corpore occidere voluerunt, in anima moriantur. Illos enim quorum corpora interficere voluerunt, securos Dominus fecit, dicens eis: Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere . Quale est autem saevire gladio, nec posse occidere nisi corpus inimici, et posse occidere animam suam? Desipiunt, contra se saeviunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pateris iniquum. ꝑ ocłos fidei ꝓspice cũ
deo dies eius: et cum eum uideris inte se
Unde fieri potest. ut non iniquitas eius quȩ
ꝑeius indignationẽ & odium ꝓcedit ad
ledendum te. non prius ipsum uastet in¬
tus. quam te temptet foris: Tuũ corpꝰ
premit aduersitas: illius animum pu¬
trefecit iniquitas: Ham et quicquid inte
ꝓfert: in illum redit: Eius enim ꝑse¬
cutio de facit purgatũ: illum reum:
Cui ergo plus nocet: Ecce seuiendo exspo¬
liauit te Quis dampno grauiore ꝑcu¬
titur: qui amitcit pecuntã. an qͥ amit¬
tit fidem: Norunt dolere dampna ista.
qui habent oculum interiorem: Mul¬
tis enim fulget aurum: fides ñfulget.
Habent quippe ocłos unde aurum ui¬
deant: unde fidem uideant ñhabent.
Nam si haberent & uiderent: utiq plus
amarent: & tamen quando frangitur¬
eis fides.clamant: inuidiam faciunt
et dicunt. Ofides: ubi ẽ. fides: Amas eã
ut exigas: ama ut exhibeas. Ergo qͥa om̃s

Expanded text:
pateris iniquum, per oculos fidei prospice cum pateris iniquum, per oculos fidei prospice cum Deo dies ejus; et cum eum videris in te saUnde fieri potest, ut iniquitas ejus, quae per ejus indignationem et odium procedit ad laedendum te, non prius ipsum vastet intus, quam te tentet foris? Tuum corpus premit adversitas, illius animum putrefacit iniquitas. Nam et quidquid in te profert, in illum redit. Ejus enim persecutio te facit purgatum, illum reum. Cui ergo plus nocet? Ecce saeviendo exspoliavit te: quis damno graviore percutitur, qui amittit pecuniam, an qui amittit fidem? Norunt dolere damna ista, qui habent oculum interiorem. Multis enim fulget aurum, fides non fulget. Habent quippe oculos unde aurum videant: unde fidem videant, non habent. Nam si haberent et viderent, utique plus amarent: et tamen quando eis frangitur fides, clamant, invidiam faciunt, et dicunt: O fides! ubi est fides? Amas eam ut exigas; ama ut exhibeas. Ergo quia omnes
Abbreviated transcription (Latin):
sauritat enim sibi iram indie irx. et reue¬
lationis iusti iudicii dei: s dñs ꝓspicit:
tu autem ñꝓspicis: indicabit t᷑ qͥd ꝓspic̃.
Tu diẽ iniust quo penas passurus est ig¬
norabas: s qui scit ñ te celabit: Non par¬
ua pars scientiȩ ẽ: scienti comungi. Ille
habet ocłos cognitionis: tu habeto credu¬
litatis. Qđ uidet ds̃. crede tu. Uemiet enĩ
des iniusti: quem ꝓspicit ds̃ Qui dies ẽ.¬
eius iundicte: Necesse ẽ enim ut uindicet᷑
inimpium: uindicetur in iniustum:
sue conuertat se siue non se conuertat.
Si enim se conuerterit: hoc ipsum in illo
undicatur. qͦd perit iniquitas Nonne
irrisit dominus ꝓspiciens dies iniquoꝵ
duoꝵ: et iude traditoris. & sauli ꝑsecuto¬
ris: Nnius diem ꝓspexit adpęnam: al¬
terius adiusticiam: Inutrunq uindica¬
tum est Ille ẽ gehennȩ ignib destinat᷑:
ille cęlesti uoce ꝓstratus Ergo et tu quẽ

Expanded text:
saurizat enim sibi iram in die irae et revesaurizat enim sibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Sed Dominus prospicit, tu autem non prospicis; indicavit tibi qui prospicit. Tu diem injusti quo poenas pensurus est ignorabas: sed qui scit, non te celavit. Non parva pars scientiae est, scienti conjungi. Ille habet oculos cognitionis, tu habeto credulitatis. Quod videt Deus, crede tu. Veniet enim dies injusti, quem prospicit Deus. Qui dies? Cujusque vindictae. Necesse est enim ut vindicetur in impium, vindicetur in injustum, sive convertat se, sive non se convertat. Si enim se converterit, hoc ipsum in illo vindicatur; quod periit iniquitas. Nonne irrisit Dominus prospiciens dies iniquorum duorum, et Judae traditoris et Sauli persecutoris ? Unius diem prospexit ad poenam, alterius ad justitiam. In utrumque vindicatum est: ille est gehennae ignibus deputatus, iste coelesti voce prostratus. Ergo et tu quem
Abbreviated transcription (Latin):
tiuntur: et quando se uidentur diligere:
conscientiã sibi debent ñ amiciciam Tuc̃
autem secum concordant qͣndo inꝑniciẽ
iusti conspirant: ñ qͥa se amant: s quia
eum qͥ amandus erat simul oderunt. tͣ
hoc genus hominũ indicit nob̃ dñs ds̃
quẽ nouimus in euugłio p̃cipiente nob̃
dño et dicente. diligite inimicos urõs: bene¬
facite eis qui oderunt uos: sicut et apłs.
noli uinci amalo. s uince inbono malũ.
sontende cũ malo: s: debonitate: Ipsa ẽ. ue
ra contentio uel potius certamen salubre:
ut sit bonus contra malum. ñ ut sint duo
partes iam tractate sunt: secuntur hec:
Obseruabit peccator iustum: et stridebit suꝑ
eum dentib suis Dñs autẽ irridebit eũ:
Quem: Utiq peccatorẽ stridentem super
iustum dentib suis Unde autem dñs
nesciens horã sui crastinam: Dñs autem
uidet: et ꝓspicit diẽ eius ꝯuem diem:
Quo reddet unicuiq scđm oꝑa sua: The¬

Expanded text:
tiuntur: et quando se videntur diligere, tiuntur: et quando se videntur diligere, conscientiam sibi debent, non amicitiam. Tunc autem secum concordant, quando in perniciem justi conspirant, non quia se amant, sed quia cum qui amandus erat simul oderunt. Contra hoc genus hominum indicit nobis Dominus quem novimus in Evangelio, praecipiente nobis Domino et dicente: Diligite inimicos vestros, et benefacite his qui oderunt vos . Sicut et Apostolus: Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . Contende cum malo, sed de bonitate. Ipsa est enim vera contentio, vel potius certamen salubre, ut sit bonus contra malum, non ut sint duo partes jam tractatae sunt, sequuntur haec. Observabit peccator justum, et stridet super eum dentibus suis: Dominus autem irridebit eum. Quem? Utique peccatorem stridentem super justum dentibus suis. Unde autem Dominnesciens horam sui crastinam: Dominus autem videt, et prospicit diem ejus. Quem diem? Quo reddet unicuique secundum opera sua . The
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos etiã iniquos iniitam eternã lucta¬
ri: ꝓpositum autem iniquis. reddere ma¬
la ꝓbonis: et eos qui uitam ȩternam uo¬
lunt. si fieri potest. etiam uita tẽporali
priuare: Egre enim fert & iniustus u¬
stum: et iustus iniustum Oneri sibi ft̃.
nemo dubitat qͦd isti duo alterutrum
onerisib sunt: s diuersis intentionibus:
Adhoc enim iustus iniusto oneri ẽ. quia
iniustũ eum ẽẽ ñ uult: s eum iustũ fieri
et optat uotis. et conatur factis: Iniustus¬
iiiiiii autẽ sic odit iustum. ut no¬
te uideres lit eum eẽ: non ut bonum
uelit esse: Quanto enĩ bonus ẽ. tantoma¬
gis oneri est iniquitati illius &laborat
quidẽ si fieri potest. ut eum imustum
faciat: si autem ñ potest. de medio tol¬
lat: et asuo tedio molestiaq remoueai
Sed et si fecerit eum iniustum: nichilomi¬
nus oneri illi erit. Non enim iustus tantũ
iniusto oneri ẽ. s et duo iniusti uix se pa¬

Expanded text:
ipsos etiam iniquos in vitam aeternam lucraipsos etiam iniquos in vitam aeternam lucrari, propositum autem iniquis reddere mala pro bonis, et eos qui sibi vitam aeternam volunt, si fieri potest, etiam vita temporali privare. Aegre enim fert, et injustus justum, et justus injustum: oneri sibi sunt. Nemo dubitat quod isti duo alterutrum sibi oneri sunt, sed diversis intentionibus. Ad hoc enim justus injusto oneri est, quia injustum eum esse non vult, sed eum justum fieri, et optat votis, et conatur factis: injustus autem sic odit justum, ut nolit eum esse, non ut bonum velit esse. Quanto enim bonus est, tanto magis oneri est iniquitati illius. Et laborat quidem, si fieri potest, ut eum injustum faciat; si autem non potest, de medio tollat, et a suo taedio molestiaque removeat. Sed et si eum fecerit injustum, nihilominus oneri illi erit. Non enim justus tantum injusto oneri est, sed et duo injusti vix se pa
Abbreviated transcription (Latin):
nocentiam: uide directionem: et noli pu¬
tare quia finita ẽ ista uita. finitus est
homo: quia sunt reliquie homini pa¬
e psalmo isto loqui caritati
ur̃e et iussi sumus: et obtẽ¬
perare debemus Uoluit
muinietatem retardare pro¬
fectionem nr̃am: et impe¬
ratum nob̃ ẽ. ne uacaret.
hic erga uos lingua nr̃a: cũ cordis nr̃i ne¬
gotium semꝑ sitis. sicut et nos ur̃i Com¬
mendaueramus autẽ iam uoluntatẽ dei
ĩ isto psalmo. qͥd nos uelit docere. quia ad¬
monere: contra quid cautos esse: et quid
tolerare/ qͥd sperare: Quo enĩ genera homi¬
num. iustoꝵ et iniquoꝵ. in hac derra &
inhac uita commixta sunt: Habent sin¬
gula ista genera: ꝓprias intentiones cor¬
dis sui: Genus iustoꝵ conatur insublimia
ꝑhumilitatem: genus iniquoꝵ p̃pond̾at
adinferiora pelationem: Hoc enim se de¬
primit ut surgat: illud se extollit ut
cadat. Exeo fit ut unum genus toleret
alterum toleretur: ꝓpositumq sit iustis.

Expanded text:
nocentiam, vide directionem: et noli punocentiam, vide directionem: et noli putare quia finita ista vita, finitus est homo; quia sunt reliquiae homini pae psalmo isto loqui Charitati Vestrae, et jussi sumus, et obtemperare debuimus. Voluit nimietatem retardare profectionem nostram; et imperatum est nobis, ne vacaret hic erga vos lingua nostra, cum cordis nostri negotium semper sitis, sicut et nos vestri. Commendaveramus autem jam voluntatem Dei in isto psalmo, quid nos velit docere, quid admonere, contra quid cautos esse, et quid tolerare, et quid sperare. Duo enim genera hominum, justorum et iniquorum, in hac terra et in hac vita commixta sunt. Habent singula ista genera proprias intentiones cordis sui. Genus justorum conatur in sublimia per humilitatem: genus iniquorum praeponderat ad inferiora per elationem. Hoc enim se deprimit ut surgat, illud se extollit ut cadat. Ex eo fit ut unum genus toleret, alterum toleretur; propositumque sit justis
Abbreviated transcription (Latin):
tieris cum eoꝰ cum quo totum possides:
Totum habebis. totũ habebit: quia et tu
et ille unum eritis: qͦd unũ totum. et ille
habebit qui suos possidet: Hȩc sunt reli¬
quie homini pacifico: Hoc cantabimus:
Qui uersus longe quidẽ ẽ. in isto psalmo.
abhis tractatis uersib. S quia ipsum can¬
tabimus: adipsum claudere debemus:
Tu tantum securus esto: custodi innocenti¬
am: Preciosa res ẽ Furari uis aliquidꝰ cre¬
do ut adquiras: uide quo manũ mittis.
etunde tollis: Hac uis adquirere: hac ꝑ¬
dis: Adquiris pecuniam: ꝑdis innocentiã:
Euigilet potius cor tuũ qui uolebas ad qui¬
rere pecuniã: et ꝑdere innocentiam: ꝑde
potius pecuniam: custodi innocentiam.
et uide directionem: quia diriget te ds̃. ut
omĩa quecunq uult. uelis et tu: Ipsa est
enim directio: Nam si tu nolis quod ds̃
uult curuus eris: et prauitas tua non te
ꝑmittet coaptari recto Custodi ergo in¬

Expanded text:
tieris cum eo cum quo totum possides: tieris cum eo cum quo totum possides: totum habebis, totum et ille habebit; quia tu et ille unum eritis, quod unum totum et ille habebit qui vos possidet. Hae sunt reliquiae homini pacifico. Hoc cantavimus: qui versus longe quidem est in isto psalmo ab his tractatis versibus. Sed quia ipsum cantavimus, ad ipsum claudere debemus. Tu tantum securus esto; custodi innocentiam, pretiosa res est. Furari vis aliquid, credo, ut acquiras: vide quo manum mittis, et unde tollis. Hac vis acquirere, hac perdis: acquiris pecuniam, perdis innocentiam. Evigilet potius cor tuum: qui volebas acquirere pecuniam et perdis innocentiam, perde potius pecuniam: Custodi innocentiam, et vide directionem, quia diriget te Deus, ut omnia quaecumque vult, velis et tu: ipsa enim est directio. Nam si tu nolis quod Deus vult, curvus eris, et pravitas tua non te permittet planari recto. Custodi ergo in
Abbreviated transcription (Latin):
natione ista: et inȩternum uiuet cũ dõ.
et de deo: Prgo hereditate possidebunt ter¬
ram: Quȩ erunt diuicie ipsorum: Et
delectabuntur inmultitudine pacis:
Deleccetur impuis hic inmultitudine au¬
ri: inmultitudine argent: inmultitu¬
dine mancipioꝵ: inmultitudine postre¬
tissimoꝵ lururiosoꝵ conuiuoꝵ. hec est
potentia cui inuides: Iste flos c̃. qui te de¬
lectat: Nonne et si semꝑ sic esset: plangendꝰ
esset: Quȩ erunt autem deliciȩ tuȩ : & de¬
lectabuntur inmultitudine pacis: Aurỹ
tuũ pax: argentum tuum pax: predia tua
par: uita tua pax: ds̃ tuus par: Quicqͥd
desideras par tͥ erit: quia hic qͦd tͥ aurũ ẽ
non potest tͥ ẽẽ panis: qͦd tͥ luxẽ. ñ potest¬
tͥ ẽẽ potus: Ds̃ tuus tͥ totum erit Mandu¬
cabis eum neesurias: bibes eum ne sicias:
illuminaberis abeo ne sis cecus: fulcieris
abeo ne deficias: Possidebit te totum inte¬
grum: totus integer: Angustias ibi ne pa¬

Expanded text:
natione ista, et in aeternum vivet cum Deo natione ista, et in aeternum vivet cum Deo et de Deo. Ergo haereditate possidebunt terram. Quae erunt deliciae ipsorum? Et delectabuntur in multitudine pacis. Delectetur hic impius ille in multitudine auri, in multitudine argenti, in multitudine mancipiorum, in multitudine postreutissimorum et luxuriosorum conviviorum. Haec est potentia cui invides, iste flos est qui te delectat? Nonne etsi semper sic esset plangendus esset? Quae erunt autem deliciae tuae? Et delectabuntur in multitudine pacis. Aurum tuum pax, argentum tuum pax, praedia tua pax, vita tua pax, Deus tuus pax. Quidquid desideras, pax tibi erit. Quia hic aurum quod est, non potest tibi esse panis; quod tibi lux est, non potest esse potus: Deus tuus totum tibi erit. Manducabis eum, ne esurias; bibes eum, ne sitias; illuminaberis ab eo, ne sis caecus; fulcieris ab eo, ne deficias; possidebit te totum integrum, totus integer. Angustias non ibi pa
Abbreviated transcription (Latin):
posuit. et queres locum eius et non inue¬
nies: Quid ẽ. locum eius: Usum euis:
Habet enim aliquem usum peccator: ha
quomͦ usus ẽ. iuda adtradendum xp̃m
Est ergo inhac uita qͦd agatur de peccato¬
re: Hic ẽ. ergo locus eius: quomͦ ẽ. infor¬
nace aurificis locus palee: Ardet palea:
& aurum purgatur: Sic seuit impius:
ut iustus ꝓbetur s cũ transierit tempꝰ
ꝓbationis nr̃ȩ: quando ñerunt qui pro¬
bentur. ñ erunt ꝑ quos ꝓbentur Nunqͥd
quia diximus nonerunt qui ꝓbentur.
non erunt ipsi: S: quia iam non opus
locũ peccatoris: inuenies De peccatore
fecit ds̃ flagellum: Dedit ei honorem:
facit hoc: Dat peccatori potestatẽ: flagel¬
lantur inde res humane: cmendant᷑ inde
pii: Peccator illi hoc reddetur qͦd debet̾:
et tamen factum ẽ. de ilo unde ꝓficiat
puis: unde deficiat impius. Queres lo
Terra illa ẽ. de qua sepe locuti sumus ihe¬
rusalem scã. que liberabitur de peregri¬

Expanded text:
posuit, Et quaeres locum ejus, et non inveposuit, Et quaeres locum ejus, et non invenies? Quid est, locum ejus? Usum ejus. Habet enim aliquem usum peccator? Habquomodo usus est Juda ad tradendum Christum. Est ergo in hac vita quod agatur de peccatore. Hic est ergo locus ejus, quomodo est in fornace aurificis locus paleae. Ardet palea, ut aurum purgetur: sic saevit impius, ut justus probetur. Sed cum transierit tempus probationis nostrae, quando non erunt qui probentur, non erunt per quos probentur. Numquid quia diximus, Non erunt qui probentur, non erunt ipsi? Sed quia jam non opus locum peccatoris, invenies. De peccatore fecit Deus flagellum, dedit ei et honorem, facit hoc; dat peccatori potestatem, flagellantur inde res humanae, emendantur inde pii. Peccatori illi hoc reddetur quod debetur: et tamen factum est de illo unde proficiat pius, unde deficiat impius. Quaeres loTerra est illa de qua saepe locuti sumus, Jerusalem sancta, quae liberabitur de peregri
Abbreviated transcription (Latin):
erit. hoc dicturi filii nr̃i: et hoc dicturi
nepotes nr̃i Et cum singłi quiq sibi
succedentes hȩc dicturi sunt: sic transit
qͦd adhuc pusillũ futurum ẽ quemad¬
modum transiit dotum qͦd iam preteri¬
tum ẽ Oifirme. adhuc pusillum &
omnino non erit: nec dorquebit᷑. Iam gͦ
sccuritas data ẽ. peccatori. ut dicat faciã
quicquid uolo quamdiu uiuo: postea
ñero: Nonerit qui doleat: non erit qui
torqueatur Et ubi ẽ. ite inignẽ ȩc̃num:
qui paratus ẽ. diabolo et anglis eius: Sed
forte missi inignem illũ. ñerunt et con¬
sumentur: Non illis diceret᷑. ite inignẽ
eternum: quia non futuris utigi..
illic futurũ sit eis utrum omnino con¬
sumptio. andolor. an cruciatus: non
tacuit dñs dicens Ibi erit fletus et stri.¬
dor dentium: Quomͦ eigo plorabunt &¬
stridebunt dentib si non erunt: Quo¬
modo ergo adhuc pusillum et non erit
peccator: nͥ quom᷑ insequenti uersu ex¬

Expanded text:
erit? Hoc dicturi filii nostri, et hoc dicturi erit? Hoc dicturi filii nostri, et hoc dicturi nepotes nostri: et cum singuli quique sibi succedentes haec dicturi sunt, sic transit quod adhuc pusillum futurum est, quemadmodum transiit totum quod jam praeteritum est. O infirme! Adhuc pusillum, eomnino non erit, nec torquebitur: jam ergo securitas data est peccatori, ut dicat: Faciam quidquid volo quamdiu vivo, postea non ero. Non erit qui doleat, non erit qui torqueatur? Et ubi est, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus ? Sed forte missi in ignem illum non erunt, et consumentur. Non illis diceretur, Ite in ignem aeternum; quia non futuris non esset illic futurum sit eis, utrum omnino consumptio, an dolor et cruciatus, non tacuit Dominus dicens: Ibi erit ploratus et stridor dentium . Quomodo ergo plorabunt et stridebunt dentibus, si non erunt? Quomodo ergo hic Adhuc pusillum, et non erit peccator, nisi quomodo in sequenti versu ex
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sic auolasset. Inius autem cuiusq¬
uita hominis quanta ẽ: Adde quantosli¬
bet annos: duc longissimam senectutẽ:
quid ẽ: Nonne aura ẽ matutina: Ergo
longe sit dies iudicii. qͣndo erit retribu¬
tio iniustoꝵ et iustoꝵ: tuuscerte ultimus¬
dies longe abẽe non potest: adhunc de
p̃para: Qualis enu exieris dehac uita: ta¬
lis redderis illi uitȩ: Post uitam istã par¬
uam nondum eris ubi erunt scĩ quibus
dicetur: uenite benedicti patris mei ꝑci¬
pite regnum. qͦd uob̃ paratum ẽ. ab initio
mundi: Nondum ibi eris: quis nescit:
S iam poteris ibi ẽẽ: ubi illum quondam
ulcerosum pauꝑem diues ille suꝑbꝰ &
sterilis. inmediis suis tormentis uidit
longe requiescentẽ: In illa requie positꝰ
certe securus expectaᷤᷤ iudicii diem. qͣndo
rcipias et corpus: quando inmuteris ut
angło ȩqueris: Ergo quantũ ẽ qͦd festi¬
namus: et dicimus quando erit: Tardũ

Expanded text:
quae sic avolasset. Unius autem cujusqquae sic avolasset. Unius autem cujusque hominis vita quanta est? Adde quantoslibet annos, duc longissimam senectutem, quid est? Nonne aura est matutina? Ergo longe sit dies judicii, quando erit retributio injustorum et justorum: tuus certe dies ultimus longe abesse non potest. Ad hunc te praepara. Qualis enim exieris de hac vita, talis redderis illi vitae. Post vitam istam parvam nondum eris ubi erunt sancti, quibus dicetur: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi . Nondum ibi eris, quis nescit? Sed jam poteris ibi esse, ubi illum quondam ulcerosum pauperem, dives ille superbus et sterilis in mediis suis tormentis vidit a longe requiescentem . In illa requie positus, certe securus exspectas judici diem, quando recipias et corpus, quando immuteris, ut angelo aequeris. Ergo quantum est quod festinamus, et dicimus: Quando erit? Tardum
Abbreviated transcription (Latin):
festinatur asuis: ne forte offendatur in¬
firmus: Quando fiet: Quando coquet᷑:
Quando dabitur: Celeritas ẽ. millis qui
tͥ seruiunt: s infirmitas tua diuturnũ
putat. qͦd cito agitur: Ergo uidete medi¬
cum nr̃m infirmo blandientem: dicenti
quandu durabo: quandui ero. Et ad¬
huc pusillum: et ñ erit peccator:nter pec¬
catores certe gemis: de peccatore gemis:
pusillum & nerit: Ne forte quia tͥ dixi
sustinentes autem dñm ipsi hereditate
possidebunt terrã: ne sustinentiam istã
longissimã putes. modicũ sustine: sine
fine accipies qͦd sustines: Adhuc pusil¬
abadam usq adhodiernum diẽ: curre
scripturas: heri pene adã ille de paradiso
lapsus ẽ: tot secula emensa euoluta suã:
Ubi sunt preterita tempora: sic pauca quȩ
restant: utiq transibunt: Si toto illo
tempore uiueres exquo adam deparady¬
so emissus ẽ. usq inhodiernum diem: cer¬
te uideres uitã tuam ñ fuisse diuturnam

Expanded text:
festinatur a suis, ne forte offendatur infestinatur a suis, ne forte offendatur infirmus. Quando fiet? quando coquetur? quando dabitur? Celeritas est in illis qui tibi serviunt, sed infirmitas tua diuturnum putat quod cito agitur. Ergo videte medicum nostrum blandientem infirmo dicenti: Quamdiu durabo? quamdiu erit? Et adhuc pusillum, et non erit peccator. Inter peccatores certe gemis, de peccatore gemis: pusillum, et non erit. Ne forte, quia tibi dixi, Sustinentes autem Dominum, ipsi haereditate possidebunt terram, ne sustinentiam istam longissimam putes; modicum sustine, sine fine accipies quod sustines. Adhuc pusilab Adam usque in hodiernum diem, percurre Scripturas: heri pene ille de paradiso lapsus est. Tot saecula emensa et evoluta sunt. Ubi sunt praeterita tempora? Sic pauca quae restant, utique transibunt. Si toto illo tempore viveres, ex quo Adam de paradiso dimissus est usque in hodiernum diem; certe videres vitam tuam non fuisse diuturnam,