comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nonira ꝓp̾aconcitatos. sed legũ ministros. nec su¬
arũ. sed alienarum iniutiarũ exammatan uinbi¬
ces qͣles iudices eẽ debent t̾ruit censura diuma:
ut cogitarent sibippt̾ sua peccata dei msccłiam
necessariam: nec putarent ad culpam sui officii ꝑ¬
tinere siquid erga eos misericordit̃ agerent. quor
uite necisq haberent legitimam potestatem. Nlam
tum ad dñm. xp̃m iudei adduxissent muuerem in
adutc̃io comp̃hensam. eumq temptantes dicerẽt.
quod uissa eẽt lege lapidari. ac deinde quererent.
quid de illa ipse precipee: respondit eis: Quisme
legem imꝓbauit que huiꝰmodi reas iussit occidi:
et illos terrendo ad misodiam reuocauit quorũ
iuditio hec posset occidi. Puto quod hac sententia
dñi audita. sip̃sens fuerit etiam maritꝰ. ipse qui
iolatam sui thori fidem iundicari postulabat:
ext̾ritꝰ animum ad uoluntatem parcendi. ab ul¬
ciscendi cupiditate deflexerit. Nam qͦmodo ẽ am¬

Expanded text:
non ira propria concitatos sed legum ministros nec sunon ira propria concitatos sed legum ministros nec suarum sed alienarum iniuriarum examinatarum uindices, quales iudices esse debent, terruit censura diuina, ut cogitarent sibi propter sua peccata dei misericordiam necessariam nec putarent ad culpam sui officii pertinere, si quid erga eos misericorditer agerent, quorum uitae necisque haberent legitimam potestatem. Nam cum ad dominum Christum Iudaei adduxissent mulierem in adulterio deprehensam eumque temptantes dicerent. quod iussa esset lege lapidari, ac deinde quaererent, quid de illa ipse praeciperet, respondit eis: Qui sinlegem inprobauit, quae huius modi reas iussit occidi, et illos terrendo ad misericordiam reuocauit, quorum iudicio haec posset occidi. puto, quod hac sententia domini audita, si praesens fuit etiam maritus ipse, qui uiolatam sui tori fidem uindicari postulabat, exterritus animum ad uoluntatem parcendi ab ulciscendi cupiditate deflexit. nam quo modo est ad
Abbreviated transcription (Latin):
ras quia patientia dei adpenitentiam te adducit:
dut istis exceptis eẽ definitum qd̃ scͥptum ẽ. beati
om̃i qui confidunt in eum: Aut adistos nonpti¬
nere quod dicitur uiriltẽ agite. et confortetur cor
tanta sio patientia. tanta miscłia deiut in hac
temporali uita morib emĩdatis non dãpnentur
met̾num. qͥ nullius que sibi p̃beatur. expeccat
mĩam qm̃nemo est illo beatior. nemo potentior.
nemo iustior qͣles nos eẽ oportet homines erga
hommes qͥ hanc uiram mrãm qnͣtacũq laude
cumulemꝰ eam sinc peccato ẽẽ non dicim᷑ Qb̃ si
dixerimꝰ. nos ipsos sicut scͥptum ẽ decipim᷑: et ucci¬
tas intob̾non ẽ: ꝓide licet accusatoris. alia per¬
sona sit. alia defensoris. alia int̾cessoris. alia iudi¬
cis. de quorũ ꝓpruis offitiis minis longum est et
non necessarium hoc sermone deserere si tamen
etiã ipsos criminum uttores atq in hoc offitio

Expanded text:
ras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit ? ras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit ? aut istis exceptis esse diffinitum quod scriptum est: Beati omnes qui confidunt in eum ? aut ad istos non pertinere quod dicitur: Viriliter agite, et confortetur cortanta sit patientia, tanta misericordia dei, ut in hac temporali uita moribus emendatis non damnentur in aeternum, qui nullius, quae sibi praebeatur, expectat misericordiam, quoniam nemo est illo beatior, nemo potentior, nemo iustior, quales nos esse oportet homines erga homines, qui hanc uitam nostram quantacumque laude cumulemus, eam sine peccato esse non dicimus, quia, si dixerimus. nos ipsos, sicut scriptum est, decipimus et ueritas in nobis non est! proinde licet accusatoris alia persona sit, alia defensoris, alia intercessoris, alia iudicis, de quorum propriis officiis nimis longum est et non necessarium hoc sermone disserere, sic tamen etiam ipsos criminum ultores atque in hoc officio
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ meum multa michietiã licira et concessa sub¬
traxero: si me penitendo ueher̃tius qmͣprĩ excruci¬
auero. si miserabiliꝰ ingemuero. si fleuero ubenꝰ si
uixero meliꝰ. si paupes sustentauero largius. si carita¬
te que oꝑit multitudinẽ pecc̃oꝵ flagrauero ardentꝰ:
qͥs nr̃m ita desipit ut huic homini dicat nichil ti¬
busta inposterum ꝓderunt uade saltem uite huiꝰ
suauitate ꝑfruere: au̾tat d̃s. tam inmanẽ sacrilegã¬
q dem̃tiam: Qm̃ius g̃ caute salubrit᷑q ꝑuisum sit
ut lotͦilliꝰ humillime penitentie semel in eccs̃a con-¬
cedatur ne medicina uils min̾ utilis eẽt egrotis.
que tanto magis salubris ẽ. qnͣto miᷤ condempti¬
bilis fuerit: quis tam̃ audeat deo dic̃e. qͣre huic¬
homĩ quipꝰpͥmam penitentiã rursus se laqueis
miqͥtatis obstringit. ad huc tt̃um ꝓarcis: Qus an¬
deat dicere erga istos non agi quod apłs aic. igno¬

Expanded text:
corpus meum multa mihi etiam licita et concessa subcorpus meum multa mihi etiam licita et concessa subtraxero, si me paenitendo uehementius quam prius excruciauero, si miserabilius ingemuero, si fleuero uberius, si uixero melius, si pauperes sustentauero largius, si caritate, quae cooperit multitudinem peccatorum, flagrauero ardentius>, quis nostrum ita desipit, ut huic homini dicat: \'Nihil tibi ista in posterum proderunt; uade, saltem uitae huius suauitate perfruere\'? auerterit deus tam immanem sacrilegamque dementiam! quamuis ergo caute salubriterque prouisum sit, ut locus illius humillimae paenitentiae semel in ecclesia concedatur, ne medicina uilis minus utilis esset aegrotis, quae tanto magis salubris erit, quanto minus contemptibilis fuerit, quis tamen audeat deo dicehomini, qui post primam poenitentiam rursus se laqueis iniquitatis constringit, adhuc iterum parcis? Quis audeat dicere erga istos non agi quod Apostolus ait: Igno
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ: Intantum autẽ hominũ iniqͥtas aliqnͣdo ꝓgre-
ditur: ut etiã post actam penitentiã. post altaris re¬
conciliationem uł similia uł grauiora cõmittant:
et tam̃d̃s facit etiã suꝑ tales oririsolem suum. nec im¬
nus tͥbint qmͣ ante tribuebat largissima munera
uite ac sauitis: Et qmͣuis eis ineccla locus ille peniten¬
tie non concedatur: ds tam̃ sup eos lue patientie non
oblunscitur. Exquorũ numero siquis nob̃ dicat aut
date michi eundem iterum penitendi locum aut
desꝑatum meꝑmitate ut fatiã quicqͥd libuerit qnͣ¬
tũ meis opib adiuuor. et humanis legib non phi¬
beor. in sortis omĩq luxuria dampnabili quidem
apud dñm. sed apud homines plerosq etiam lau¬
dabili: aut sime ab hac nequitia reuocatis. dicite u¬
trũmichi aliquid ꝓfit aduitam futurã. si mista ui¬
ta illecebrosissime uoluptatis blandim̃ta contepse¬
ro.silibidiũ mcitam̃ta frenauiero. si ad castigandũ

Expanded text:
mus! In tantum autem hominum iniquitas aliquando prmus! In tantum autem hominum iniquitas aliquando prditur, ut etiam post actam penitentiam, post altaris reconciliationem vel similia vel graviora committant. Et tamen Deus facit etiam super tales oriri solem suum, nec minus tribuit, quam antea tribuebat, largissuitae ac salutis. et quamuis eis in ecclesia locus ille paenitentiae non concedatur, deus tamen super eos suae patientiae non obliuiscitur. ex quorum numero si quis nobis dicat: \'Aut date mihi eundem iterum paenitendi locum aut desperatum me pronuntiate, ut faciam, quicquid libuerit, quantum meis opibus adiuuor et humanis legibus non prohibeor, in scortis omnique luxuria damnabili quidem apud deum sed apud homines plerosque etiam laudabili, aut si me ab hac nequitia reuocatis, dicite, utrum mihi aliquid prosit ad uitam futuram, si in ista uita inlecebrosissimae uoluptatis blandimenta contempsero, si libidinum incitamenta frenauero. si ad castigandum
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. slam qͦsdam quoꝵ crimina manifesta sunt
aurã seueritate liberatos asocietate tam̃ remoue¬
m᷑ altaris: ut penitendo placare possint contẽplan¬
do eĩ iuditium quẽ peccando contempserant. seq
ipsos puniendo. sam nichil aliud agit quẽ uera¬
tit̃penitet: insi ut id qd̾ male fecerit impunitum eẽ
nonsinat. Co quippe modo sibi non parcenti ille par¬
cit: cuiꝰ altum ustumq iuditiũ nullus contẽptor
euadit. Qd̾ si iniqͥs et̾ celestis ille parcendo. eisq urcã
salutemq largiendo etiã plerisq eorum qͦs nouit
non accuros penitentiam. tam̃ exhibet patientiam:
qnͣtomagis nos in eos qͥ correctionẽ ꝓmittunt et u¬
trũ fatiant qd̾ ꝓmittunt incertisumꝰ misericordes
eẽ debemꝰ. ut rigorem ur̃m ꝓ eis int̾cedendo flectamꝰ.
ꝓ qͥb et dñm quẽ nichil demorib eoꝵ etiã futuris
later. non tam̃ impudent̾ quia hoc ipse p̃cepit ora¬

Expanded text:
mus. Nam quosdam, quorum crimina manifesta sunt, mus. Nam quosdam, quorum crimina manifesta sunt, a uestra seueritate liberatos a societate tamen remouemus altaris, ut paenitendo placare possint, quem peccando contempserant, seque ipsos puniendo. nam nihil aliud agit, quem ueraciter paenitet, nisi ut id, quod male fecerit, inpunitum esse non sinat. eo quippe modo sibi non parcenti ille parcit, cuius altum iustumque iudicium nullus contemptor euadit. quod si iniquis et scelestis ille parcendo eisque uitam salutemque largiendo etiam plerisque eorum, quos nouit non acturos paenitentiam, tamen exhibet patientiam, quanto magis nos in eos, qui correctionem promittunt et, utrum faciant, quod promittunt, incerti sumus, misericordes esse debemus, ut rigorem uestrum pro eis intercedendo flectamus, pro quibus et deum, quem nihil de moribus eorum etiam futuris latet, non tamen inpudenter, quia hoc ipse praecepit, ora
Abbreviated transcription (Latin):
penitens. thesauriras tͥ iram indeire et reuelationis
iusti uditii der qͥ reddet unicuiq scd̃m oꝑa eiꝰ. Num¬
quid qm̃ isti insua nequitia ꝑseuerant. ideod̃s in sua
patientia non ꝑ seuerat. ꝑpauca in hoc scło pumens ne
diuma ꝓuidentia nonẽe credatur: et multa inutta¬
seruans ultimo examin. ut futurum iuditiũ cõmen¬
detur: Non ut opinor magister ille cestis impietatem
diis ad ũsum nos acerrimis incitatos ac ꝑsecutores
nisi impios habere nonpossumus: ⁊ sum gͥ dili¬
gendisunt impi: Num impiis benefatiendũ est:
Nũpimpris etiã orandumẽe Ita plane: Quiem̃ hoc
p̃cipit d̾s est nec tam̃nos hoc pacto societati ad um¬
git impioꝵ: quib et ipse pastendo: et uitã salutẽq
largiendo nonutiq sociatur: Consiliũ quippe eius
qnͣtum homini pionosse lonatum est:exponit
apłs dicens. Ignoras quia patientia dei ad pem¬
tentiam te aoducit: ad hanc uolumꝰ aoduci ꝓ qͥb
int̾uenimꝰ: non eoꝵ peccatis uł parcim. uł. faue¬

Expanded text:
rizas tibi iram in die irae et reuelationis iusti iudicii dei, qui reddet unicuique secundum opera eius. numquid, quoniam isti in sua nequitia perseuerant, ideo deus in sua patientia non perseuerat perpauca in hoc saeculo puniens, ne diuina prouidentia non esse credatur, et multa seruans ultimo examini, ut futurum iudicium commendetur? Non, ut opinor, magister ille caelestis impietatem diis aduersum nos acerrimis incitatos ac persecutores nisi impios habere non possumus. num igitur diligendi sunt impii? num impiis benefaciendum est? num pro impiis etiam orandum est? ita plane. qui enim hoc praecipit, deus est; nec tamen nos hoc pacto societati adiungit impiorum, quibus et ipse parcendo et uitam salutemque largiendo non utique sociatur. consilium quippe eius, quantum homini pio nosse donatum est, exponit apostolus dicens: Ignoras, quia patientia dei ad paenitentiam te adducit? ad hanc uolumus adduci, pro quibus interuenimus, non eorum peccatis uel parcimus uel faue
Abbreviated transcription (Latin):
tate diuina multos abiti ad ꝑnitiem suam qͥs nesci¬
at: Quos arguens apłs et grauit̃ increpans: dicit:
Existimas autẽ o homo omĩsqui uidicas eos quita¬
lia agunt et facis ea: qm̃ tu effugies iuditium dĩ: an
dinitias benignitatis eiꝰ et patientie et longanimita¬
tis contẽpnis: Ignoras qm̃ benignitas dei ad penitẽ¬

Expanded text:
tate diuina multos abuti ad perniciem suam quis nescitate diuina multos abuti ad perniciem suam quis nesciat? quos arguens apostolus et grauiter increpans dicit: Existimas autem, o homo omnis, qui iudicas eos, qui talia agunt, et facis ea, quoniam tu effugies iudicium dei? an diuitias benignitatis eius et patientiae et longanimitatis contemnis? ignoras
Abbreviated transcription (Latin):
hominis liberator: Morum certe corrigendoꝵ: nuir
auꝰ quã in hac uita locus: Nam post hanc quisq id
habebit. quod in hac sibimet conquisierit: Ideo cõ¬
pellimur humani generis caritate itt̾uemre ꝓreis.
ne istam uitam sic finiant ꝑsupplicium. ut ea finita
non possint finire supplicium: Noli gͦ dubitare hoc
offitium nr̃m ex religione descende cũ d̃s apud quẽ
nulla ẽ iniquitas cuiꝰ sũma potestas ẽ qui non tantũ
qualis quisq sit uidet. ũum etiã qualis futur᷑ sit p̃m
det: qui solus potest inudicandononlabi. quia in cog¬
noscendo non potest falli: fatiat tam̃. sicut euͣngłm
loquitur. soiem suum oriri facit suꝑ bonos et malos
inimicos urõs. benefacite eis qui uos odert̃. et orate ꝓ
eis qͥ uos ꝑ secuntur: ut sitis filii patris ur̃i qui in celis
est qui facit solem suum oriri suꝑ bonos et malos. &
plurt suꝑ iustos. et iniustos: hac indulgentia et lem-¬

Expanded text:
hominis liberator. morum porro corrigendorum nullus hominis liberator. morum porro corrigendorum nullus alius quam in hac uita locus; nam post hanc quisque id habebit, quod in hac sibimet conquisierit. ideo compellimur humani generis caritate interuenire pro reis, ne istam uitam sic finiant per supplicium, ut ea finita non possint finire supplicium. Noli ergo dubitare hoc officium nostrum ex religione descendere, cum deus, apud quem nulla est iniquitas, cuius summa potestas est, qui non tantum, qualis quisdet, qui solus potest in judicando non labi, quia in cognoscendo non potest falli, facit tamen, sicut Evangelium loquitur, solem suum oriri super bonos et malos inimicos uestros, benefacite eis, qui uos oderunt, et orate pro eis, qui uos persequuntur, ut sitis filii patris uestri, qui in caelis. est, qui facit solem suum oriri super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos. hac indulgentia et leni
Abbreviated transcription (Latin):
banc amouendam qͣ nr̃e int̾cessiones posse rep̃mi
uidebantur. Ideo quippe qnͣtum facultas datur. ꝓ
poccatis omnib int̾celimus: quia omnia peccata ui¬
bentur ueniabiliora cum isquireus ẽ corretionem
ꝓmittit. hectua ẽ hec et nostra sententia: sulio modo
gͦ culpas quas corrigi uolumus appbamus: Nec qd̾
ꝑperam cõmittitur. ideo uolumꝰ impunitũ ẽẽ quia
placet: sed hominẽ miserantes facinꝰ autẽ. seu flagi¬
cium detestantes. Qnͣto magis nobis displicet inciũ:
tantominꝰ uolumꝰ inemendatũ int̾ire uiciosum: fãci¬
le est enĩ atq ꝓluie malos odisse. quia maust̾i rarum
autẽ et pium eos dẽ ipsos dilige quia homines st̃. ut
in uno simul et culpam imꝓbes et naturã ꝓbes. et ꝓpt̃¬
ea culpam iustiꝰ oderis: qd̃ ea fedatur natura qmͣ dili¬
gis:. Non ẽ gͥ imniquitatis sedpotiꝰ humanitatis societa¬
te deninctus: quiꝓpt̾ca est criminis ꝑsecutor. ut sit

Expanded text:
hanc amoliendam, qua nostrae intercessiones posse reprimi hanc amoliendam, qua nostrae intercessiones posse reprimi uidebantur. ideo quippe, quantum facultas datur, pro peccatis omnibus intercedimus, quia \'omnia peccata uidentur ueniabiliora, cum is, qui reus est, correctionem promittit\'. haec tua est, haec et nostra sententia. Nullo modo ergo culpas, quas corrigi uolumus, adprobamus nec, quod perperam committitur, ideo uolumus inpunitum esse, quia placet; sed hominem miserantes, facinus autem seu flagitium detestantes, quanto magis nobis displicet uitium, tanto minus uolumus inemendatum interire uitiosum. facile est enim atque procliue malos odisse, quia mali sunt, rarum autem et pium eosdem ipsos diligere, quia homines sunt, ut in uno simul et culpam inprobes et naturam probes ac propterea culpam iustius oderis, quod ea foedatur natura, quam diligis. non est igitur iniquitatis sed potius humanitatis societate deuinctus, qui propterea est criminis persecutor, ut sit
Abbreviated transcription (Latin):
illud crim̃ fuerit dimittat᷑. Ad huc urges grauius:
et dicis nos ꝓbare qd̃ uolumꝰ impinitum. et si con¬
stat non minꝰ auctorẽ qmͣ ꝓbatorẽ teneri inomĩb
que peccantur certum cẽnos culpe societate uinciri.
quotiens impunitũ eum cẽ uolumꝰ qui culpe tenet᷑
obnoxius: his u̾bis quẽ non t̾reas. tuelenitatis et
humanitatis ignarum: Vnde nos qͥ de nouinus
et hec querendi gratia non decernendi scͥsisse mini¬
me dubitam᷑: alus tuis u̾bis ad ista citius. responde¬
m᷑: samqmͣ enim nos hesitare in hac questione nolu¬
eris. aut p̾uidisti quid dictcuri eẽm᷑ aut ammoniusti
quid dicere deb̾emꝰ. & aisti: Tum p̃derea accidit hoc ꝙ
grauiꝰ est: Nam omnia peccata uemabiliora uident᷑¬
cum is qͥ reus ẽ correctionẽ. ꝓmitut: anteqmͣ gͦ dis¬
cutiam qͥd sit illud grauius. qđ inepła tua sequitur:
hocint̾m qd̃ dedisti accipiam: eoq utar ad molem

Expanded text:
illud crimen fuerit, remittatur?\' adhuc urgues grauius illud crimen fuerit, remittatur?\' adhuc urgues grauius et dicis nos probare, quod uolumus inpunitum; et si constat non minus auctorem quam probatorem teneri in omnibus, quae peccantur, certum esse nos culpae societate uunitum esse volumus, qui culpae tenetur obnoxius. 2. His verbis quem non terreas tuae lenitatis et humanitatis ignarum? Unde nos qui te novimus, et haec quaerendi gratia, non decernendi, scripsisse minime dubitamus, aliis verbis tuis ad ista citius respondemus. Tanquam enim nos haesitare in hac quaestione nolueris, aut praevidisti quid dicturi essemus, aut admonuisti quid dicere deberemus; et aisti: Tum praeterea accedit hoc quod gravius est. Nam omnia peccata videntcum is, qui reus est, correctionem promittit\'. antequam ergo discutiam, quid sit illud grauius, quod in epistula tua sequitur, hoc interim, quod dedisti, accipiam eoque utar ad molem
Abbreviated transcription (Latin):
ugustinus ep̃c famulus xp̃i familieq eiꝰ
dilecto filio macedonio in domino salutẽ.
Negotiosissimum inre. publica uirũ. et ñ
luis sed alioꝵ utilitatib adcentissimũ. qͣlẽ
te ẽẽ et tibi gratulamur. ec reb humanis: nec cdese¬
rere debemus. auoquio nec occupare ꝓeno. accipe
itaq qd̃ ꝑme uel nosse uoluisti: uel utrum ipse nos¬
sem cxpiri. Qd̃ si parum aut suꝑfluum iudicates:
nullomodo int̾ tam magnas tamq necessarias
curas tuas curandũ eẽ censeres: Queris a mecur
officium sacerdotii nr̃i eẽ dicamꝰ int̾uenire ꝓ reis et
nisi optineamꝰ offendi. quasi qd̃ erat offitii nr̃i
minime reportemꝰ. Ubi tichement᷑ te dicis ambi.¬
gere. utrum istud exreligione descendat: deinde ad¬
iungis qͣ ratione ita mouearis. Nam si adomino
peccata inquis adeo ꝓhibentur. ut nepenitendi
quidẽ copia post pͥmam tribuatur: quẽad modũ
nos possumꝰ ex religione contendẽ. ut nobis qͣlecũq

Expanded text:
UGUSTINUS EPISCOPUS FAMULUS CHRISTI FAMILIAEQVE EIUS DILECTO FILIO MACEDONIO IN DOMINO SALUTEM. Negotiosissimum in re publica uirum et non suis sed\' aliorum utilitatibus attentissimum, qualem te esse et tibi gratulamur et rebus humanis, nec deserere debemus alloquio nec occupare prooemio. accipe itaque, quod per me uel nosse uoluisti uel, utrum ipse nossem, experiri. quod si paruum aut superfluum iudicares, nullo modo inter tam magnas tamque necessarias curas tuas curandum esse censeres. quaeris a me, cur officii sacerdotii nostri esse dicamus interuenire pro reis et, nisi obtineamus, offendi, quasi, quod erat officii . nostri, minime reportemus. ubi uehementer te dicis ambigere, utrum istud ex religione descendat. deinde adiungens, qua ratione ita mouearis: nam si a domino peccata\', inquis, adeo prohibentur, ut ne paenitendi quidem copia post primam tribuatur, quem ad modum nos possumus ex religione contendere, ut nobis, qualecumque
Abbreviated transcription (Latin):
nos ipsos qnͣtum ꝓpeccatis nr̃is nobis cedit mathe¬
ria id ẽ nos ipsi cedimus nobis. elimatiores et compa¬
giabiliores. si tamen ad mittis hoc ũbum: aptare
moliamur. Habes eplam non ꝓtua magnitudine.
sed pmea paruitate longiorem: qua et ꝓuocauerim
ut iam non ꝑmea paru̾itate sed ꝓtua magnitudi¬
ne michi epła mittatur. Que tam̃ qnͣtacumq crit
michi longa nonerit: cin totum tempus breue est
adlegendum. Rescribe michi qnͣdo. aut ubi. occurrere
debeam ꝓpt̾. illam causam qͣ me iussisti occurrere. ꝙ
si ẽ integra. et non forte aliud meliꝰ placuit. tunc occu
ram. Sin minus. togo te nolo me acur su meo reuoces.
Illa emimsola uisa ẽ: qmͣ p̃ponerem michi. fratres om̃s
qui nobis indomino conserui sunt et desidero mul¬
tum et saluto

Expanded text:
nos ipsos, quantum pro peccatis nostris nobis cedit matenos ipsos, quantum pro peccatis nostris nobis cedit materia, id est nos ipsi cedimus nobis, elimatiores et compaginabiliores, si tamen admittis hoc uerbum, aptare moliamur. habes epistulam non pro tua magnitudine sed pro mea paruitate longiorem, qua et prouocauerim, ut iam non pro mea paruitate sed pro tua magnitudine mihi epistula mittatur. quae tamen quantacumque erit, mihi longa non erit, cui totum tempus breue est ad legendum. rescribe mihi, quando aut ubi occurrere debeam propter illam causam, qua me inssisti occurrere. quod si est integra et non forte aliud melius placuit, tunc occuram; sin minus, rogo te, nolo me a cursu revoces meo: illa enim sola visa est, quam praeponerem mihi. Fratres omnes qui nobis in Domino conservi sunt, et desidero multum, et saluto
Abbreviated transcription (Latin):
inquo nos it dixi quasi linnte stantes amborũ ca¬
lort tangimut. et amborũ flagramꝰ amore. Sed qnͣto
nos iste ignis eiusserit et purgauerit ꝓximi: tantũ
nos in illum puriorem deu re compellit. in quo iam
nullus nobis amandi modus imponitur. qnͣdo ip¬
se ibi modus ẽ sine modo amare. Non gͣ uerendum ẽ.
ne plus amem᷑ dñm nrm sed neminus tim̃dum.
Hec epła supior que tibi me quasi abstersa tristitia
facilitate actionum delib̾ali ocio quod tecum michi
agere licuit in hoc rure posito. nam italicere potuit
letiorem offert. ante qmͣ sanc uenerabilis ep̃c nos uisi¬
tare dignaretur quasi meta illorum gaudioꝵ scͥpta ẽ
et quod uere mirer codem die uenit quo scͥpta ẽ. Quid
hoc ẽ queso animamea nisi forte qd̾ nos delectat ta¬
men et si honestum ẽ non tam̃ satis utile quia inpar¬
te ẽ: Int̾m licet uniu̾so. hanc ipsam partem id est

Expanded text:
in quo nos, ut dixi, quasi limite stantes amborum cain quo nos, ut dixi, quasi limite stantes amborum calore tangimur et amborum flagramus amore. sed quantum nos iste ignis exusserit et purgauerit proximi, tantum nos in illum puriorem dei ire compellit. in quo iam nullus nobis amandi modus inponitur, quando ipse ibi modus est sine modo amare. non ergo uerendum est, ne plus amemus dominum nostrum, sed, ne minus, timendum. Haec epistula superior, quae tibi me quasi abstersa tristitia facilitate actionum de liberali otio, quod tecum mihi agere licuit in hoc rure posito — nam ita licere potuit —, laetiorem offert, antequam sane uenerabilis episcopus nos uisitare dignaretur, quasi meta illorum gaudiorum scripta est et, quod uere mirer, eodem die uenit, quo scripta est. quid hoc est, quaeso, anima mea, nisi forte quod nos delectat, tametsi honestum est, non tamen satis utile, quia in parte est? interim licet uniuerso hanc ipsam partem, id est
Abbreviated transcription (Latin):
ciam. et fidele ac castum simplexq ministĩum. qd ita
respiendere facis pargunas tuas. et ugilantiam tuã.
ut ꝑstringat oculos et in se rapiat. nisi tuidem innu¬
as dñm ut quicquid in te delectabile lucet referentes
nos adillumapsius eẽ aguoscamꝰ. decuiꝰ bonitate tã
bonꝰ es. et decuius puritate et simplicitate et pulcri¬
tudine purꝰ simplex et pulcher es: etilli agentes gr̃as
debono tuo dono suo. dignetur nos tibi adiungere
uł qͦ quomodo subungere: ut plenius subiciamur
illi cui teductu acmoderatione talem gaudemus.
ut et tibi contingat gaudere de nobis. quod non dif¬
fido fore si tuis me orationib adiuues: cuiꝰ imitatione
non nicbiliam ꝓfeci ut talis cẽ desid̃em. Uides quid
fatias. qd̃ sibonus es: qm nos rapias in amorem ꝓri¬
im. qui nob pͥmus addilectionem dĩ et ultim̃ gradꝰ
ẽ. et quasi limes quo sibi nt̃q anneccit᷑ dei et ꝓtimi

Expanded text:
tiam et fidele ac castum simplexque ministerium, quod ita tiam et fidele ac castum simplexque ministerium, quod ita resplendere facis per argutias tuas et uigilantiam tuam, ut perstringat oculos et in se rapiat, nisi tu idem innuas dominum, ut, quicquid in te delectabile lucet, referentes nos ad illum ipsius esse agnoscamus, de cuius bonitate tam bonus es et de cuius puritate et simplicitate et pulchritudine purus, simplex et pulcher es, et illi agentes gratias de bono tuo, dono suo dignetur nos tibi adiun- « gere uel quoquo modo subiungere, ut plenius subiciamur illi, cuius te ductu ac moderatione talem gaudemus, ut et tibi contingat gaudere de nobis. quod non diffido fore, si tuis me orationibus adiuues, cuius imitatione non nihil iam profeci, ut talis esse desiderem. uides, quid facias, quod sic bonus es. quam nos rapias in amorem proximi, qui nobis primus ad dilectionem dei et ultimus gradus est et quasi limes, quo sibi uterque adnectitur, dei et proximi,
Abbreviated transcription (Latin):
tua anscera pinguia sagina celesti. et condita omni
dulcedine sprritali. uiscera tua uiscera purai. uisce¬
ra simplicia. nisi quod duplicisunt uinculo redi.¬
mita gemine caritatis. Uiscera tua uscera ꝑfusa
lumine utritatis: ec resulgentia ueritatem. Horũ
me matiationi uł resultationi subitio: qͣ nox mea
in lumme tuo defitiat. ut. in dei claritate simul am¬
bulare possimus. Ouere artifitiosa apis dei. constru¬
ens fauos duuni nectaris plenos. mauantes mise¬
ricordiam et ueritatem. ꝑ quos discurrens deliciat᷑
ammamea. et uitali pastu quicquid in se minus
inuenit. aut in becillum sentit: resarcire et suffulci¬
re molitur. Benedicitur dominꝰ pp̃conium oristui.
et fidele minist̾ium: qd̃ sie concinere et respondere
facis canenti tibi dnõ. ut quicquid de eiꝰ plenitudine
adnos usq redundat iocundius efficiatim. et gratuis
ꝑtuum elegantem famulatum. et succinctã mundi¬

Expanded text:
tua, uiscera pinguia sagina caelesti et condita omni tua, uiscera pinguia sagina caelesti et condita omni dulcedine spiritali, uiscera tua, uiscera pura, uiscera simplicia, nisi quod duplici sunt uinculo redimita geminae caritatis, uiscera tua, uiscera perfusa lumine ueritatis et refulgentia ueritatem. horum me manationi uel resultationi subicio, quo nox mea in lumine tuo deficiat, ut in diei claritate simul ambulare possimus. o uere artificiosa apis dei construens fauos diuini nectaris plenos, manantes misericordiam et ueritatem, per quos discurrens deliciatur anima mea et uitali pastu, quicquid in se minus inuenit aut inbecillum sentit, resarcire et suffulcire molitur. Benedicitur dominus per praeconium oris tui et fidele ministerium, quod sic concinere et respondere facis canenti a tibi domino, ut, quicquid de eius plenitudine ad nos usque redundat, iucundius efficiatur et gratius per tuum elegantem famulatum et succinctam mundi
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ampleccendo ep̃o augustino: sruerꝰ
Deo gratias fr̃ augustine euiꝰ donum ẽ.
quicqͥd in nob̾ bonorum gaudiorũ est.
fateor bene michi tecum ẽ Mustum de lego. Cirum
dicam sed ũum plane. qmͣ michi absens solet ẽẽ p̃sea¬
tia: tam presens facta ẽ absentia tui. Nulle se nobis
lo. Quid ego qͣ. tum dicam uolo: N osti optime ꝙͣ
auarus sim tui. nec tam̃ murmuto. quia non t̾m
ago qnͣtum uolo: qm̃ rursus non tinus ago qmͣ¬
tũ possum. Deo gͦ gtauias fr̃ dulcissime: bene mi¬
chi tecum ẽ. Gaudeo tecum artius coniunctus: et ut
ita dicam unissime qnͣtum potest ad heccns tibi redũ¬
dantiam uberũ tuorũ suscipiens. uires cõꝑo sipossũ
idoneus effici. ad ea concutienda et expͥmenda ut qͥe¬
quid secretius et int̾uis clausa custodumt. remotis
pellib quas adhuc lactantisuggendas inserunt
ipsa michi inscera si possibile ẽ dignentur effundere.
uiscera inqm̃ michi ut refundantur cupio: uiscera

Expanded text:
TATIS AM- 20 PLECTENDO EPISCOPO AUGUSTINO SEVERUS. Deo gratias, frater Augustine, cuius donum est, quicquid in nobis bonorum gaudiorum est. fateor, bene mihi tecum est, multum te lego; mirum dicam sed uerum plane: quam mihi absens solet esse praesentia, tam praesens facta est absentia tui. nullae se nobis lo. quid ergo dicam, quantum uolo? nosti optime, quam auarus sim tui, nec tamen murmuro, quia non tantum ago, quantum uolo, quoniam rursus non minus ago, quantum possum. deo ergo gratias, frater dulcissime, bene mihi tecum est, gaudeo tecum artius coniunctus et, ut ita dicam, unissime, quantum potest, adhaerens tibi redundantiam uberum tuorum suscipiens uires comparo, si possim idoneus effici ad ea concutienda et exprimenda, ut, quicquid secretius et interius clausum custodiunt, remotis pellibus, quas adhuc lactanti sugendas inserunt, ipsa mihi uiscera, si possibile est, dignentur effundere. uiscera, inquam, mihi ut refundantur cupio, uiscera
Abbreviated transcription (Latin):
hibendi. utrũ uelint mea cruitate sub custodia modata
mer s. ne forte ad comsularis ꝑductꝰ officus mali auqͥo pã¬
nat᷑. Habee enĩcausã cũ hoĩe p̃e. cuniosissimo. qmanis
uaricio betegras fama clarissima p̃dicet᷑. Neqd canĩ ap̃
offuiũ pecuma p̃taleat. peco sc̃ĩtatẽ tua dnie dilectisune
etͣueñ abilis fã utt honorabili nobꝙ kĩno consulari dig¬
neristrade lita̾s measi hoscilegere qmins candẽ causã
mainuare necessariũ ñ ẽ arbitratꝰ sũ. et eiꝰ cause differat
antorenaa. qm̃ nescio utrũ in e a nocens aut innocenssit. En qd̾

Expanded text:
hibendi, utrum uelint in ea ciuitate sub custodia moderata metus est, ne forte ad consularis perductus officium mali aliquid patiatur. habet enim causam cum homine pecuniosissimo, quamuis iudicis integritas fama clarissima praedicetur. ne quid tamen apud officium pecunia praeualeat, peto sanctitatem tuam, domine dilectissime et uenneris tradere litteras meas, et has ei legere; quia bis eamdem causam insinuare necessarium non esse arbitratus sum; et ejus causae differat audientiam, quoniam nescio utrum in ea nocens an innocens sit. Et quod
Abbreviated transcription (Latin):
sacdotifortumnato ⁊ qͥtecũ st̃ fũib: aug̾cinꝰ
in dñosalutẽ. ꝑ auentiũ bene nouit scĩ¬
tas tua: qͥ paracianensis saleꝰ conductor fute.
Is cũ ab eiꝰdẽ possessiois dño nescio qͥd sͥ metueret. ad ỹp¬
ponensẽ confugit eccłiã et ibierat ut confugientes so
minaret. Quiut sepe fit ꝑdies singłos minꝰminꝰ ꝙ
sollicitꝰ. et qͥsi adu̾sario cessante securꝰ c̃abaiicosuo de
cena eg̃derer. subito raptꝰ ẽ afiorentino qͦdã ut died
comitis officiali ꝑarmatoꝵ manũ qͣnta eis ad hoc fa
seꝑ ecełiã tuebat᷑: continuo misi ad tͥbunũ qͥ custodien¬
dolittori constitutꝰ ẽ. Misir militares: hemo potuit
imisi qͥ dicebat abouec᷑ u memorat officiał inuent̾. ꝯcede

Expanded text:
SACERDOTI FORTUNATO ET QVI TECUM SUNT FRATRIBUS AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Fauentium bene nouit sanctitas tua, qui Paratianensis saltus conductor fuit. is cum ab eiusdem possessionis domino nescio quid sibi metueret, ad Hipponiensem confugit ecclesiam et ibi erat, ut confugientes solrminaret. qui, ut saepe fit, per dies singulos minus minusque sollicitus et quasi aduersario cessante securus cum ab amico suo de cena egrederetur, subito raptus est a Florentino quodam, ut dicunt, comitis officiali per armatorum manum, quanta eis ad hoc facse per ecclesiam tuebatur, continuo misi ad tribunum, qui custodiendo litori constitutus est. misit militares; nemo potuit isi, quo dicebatur abductus. ubi memoratus officialis inuentus concede
Abbreviated transcription (Latin):
tione ꝓspicit᷑. huric meȩ soluettudim proculdubio li¬
bent̃ ignoscitis: psertim qm̃si succenieretis qͣm eo uel¬
letisulcisci. nncħ forte grauiꝰ muemietisqmid qd̾ pati¬
or. cũ uos tagaste ñ iideo.S ꝑo autẽ ux̃is aduitꝰ orati¬
onib qd̃ mͥaduos ubicũ ꝙ in affricafu̾itis uenire qͣn¬
tocĩ concedet᷑. cũ hoc ꝗd nunc detentꝰ sũ p̃terierit: fi ħ ci¬
uitas in qͣlaboramꝰ digna ñ ẽ. q nec ego audeo dignãpu¬
tare. que nob̾cum de ur̃a presentia colletetua. Epłascĩ¬
omino dilectissi

Expanded text:
tione prospicitur. huic meae sollicitudini procul dubio litione prospicitur. huic meae sollicitudini procul dubio libenter ignoscitis, praesertim quoniam, si suscenseretis et uelletis ulcisci, nihil fortasse grauius inueniretis, quam id, quod patior, cum uos Tagastae non uideo. spero autem uestris adiutus orationibus, quod mihi ad uos, ubicumque in Africa fueritis, uenire quantocius concedetur, cum hoc, quo nunc detentus sum, praeterierit, si haec ciuitas, in qua laboramus, digna non est, quia nec ego audeo dignam putare, quae nobiscum de uestra praesentia conlaetetur. CXXV. DOMINO BEATISSI
Abbreviated transcription (Latin):
merear mĩam. Popłs y ppomensis cui me dñsseruũde¬
uit. eim ex inagna ac penc ex omĩ parte ita infirmꝰ sit.
ut p̃ssura etiã lemoris tbulationis possit grauit̃ erogare:
minc tammagnatͥbulatione cedit᷑. ut etiã si ñ sic eẽt in¬
firmꝰ uix eam cũ aliquasaiute amimi sustineret. Cum
autẽ cum inͦ regressus sũ ꝑ icłosissime scandalizatũ cõ¬
ꝑi. beabsentia mea. Ur̾is autẽ de quoꝵ sp̃uali tobore
gaudemꝰ in dño: sanis utiꝙ faucib sapit. qͦmͦ dictũ
sit. suis infirmat᷑ et ego ñ infirmor: qͥs scandatirat᷑ et
ego ñ uror ÷ presertm qm̃ multi st hic: qui dethendo nob
cetoꝵ amrinas a qͥb diligrindem̃ adu̾sus nos ꝑturbare
conant᷑ ut locum in eis oiabolo faciant. Cũ autẽ iras¬
cuimt᷑ nob de quoꝵ salute satagimꝰ. magnũ illis consi¬
lumumdicanti ẽ. libido moriendi ñ in corpore s ĩ corde:
ubifun occulte priꝰsuo putore sentit᷑. qm nr̃a cogita¬

Expanded text:
ericordiam. populus Hipponiensis, cui me dominus seruum dedit, cum ex magna ac pene ex omni parte ita infirmus sit, ut pressura etiam leuioris tribulationis possit grauiter aegrotare, nunc tam magna tribulatione caeditur, ut, etiam si non sic esset infirmus, uix eam cum aliqua salute animi sustineret. eum autem, cum modo regressus sum, periculosissime scandalizatum comperi de absentia mea; uestris autem, de quorum spiritali robore gaudemus in domino, sanis utique faucibus sapit quo modo dictum sit: Quis infirmatur et ego non infirmor? quis scandalizatur et ego non uror? praesertim quoniam multi sunt hic, qui detrahendo nobis ceterorum animas, a quibus diligi uidemur, aduersus nos perturbare conantur, ut locum in eis diabolo faciant. cum autem irascuntur nobis, de quorum salute satagimus, magnum illis consilium uindicandi est libido moriendi non in corpore sed in corde, ubi funus occulte prius suo putore sentitur, quam nostra cogita
Abbreviated transcription (Latin):
ominis in dño insignib et scĩtate ca¬
rissimis ac desiderantissimis fr̃ib al¬
bmie. pinano. et melanie: atgustinus
m dño salutem. Cum habitu tialitu¬
dinis. uł natura. frigus ferre ñ possim.
nunqua tam̃ inaiores estus quã ista hẏeme tam hor¬
renda ꝑpeti potui: qd̾ aduos ad qͦs uolatu maria tran¬
seunda fuerant. tam in proximo constitutos. tamde
longniquo uisenbi nos grã uementes. non dicam ꝑ¬
gere. s uolare ñ potui. Et fortasse scĩtas ur̃a candem
Sṙemalem asꝑitatem: pens mee tm̃ causam puta¬
uerit. ab sit kinĩ. Quio emingraue ac molestũ uł etiã
ꝑiculosum habent ymbres isti: qd̾ ñ mͥ suberindum.
ac ferendum fuit. ut ad uos uenirem. canta itantu
malis nr̃is solatia. in hacgenatiõe cortuosa acꝑuersa
tam arlent᷑ accensa de summo lumine lumia: susce¬
pra humilitate sublimia. et contempta claritate ela¬
riora gunuletiam feruerer carnat pat̾e meȩ tã spũ¬
alfelicitate: quȩ uos etiam p̃sentes hab̾e merint. de

Expanded text:
OMINIS IN DOMINO INSIGNIBUS ET SANCTITATE CARISSIMIS AC DESIDERANTISSIMIS FRATRIBUS ALBINAE, PINIANO ET MELANIAE AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Cum habitu ualitudinis uel natura frigus ferre non possim, numquam tamen maiores aestus quam ista hieme tam horrenda. perpeti potui, quod ad uos, ad quos uolatu maria transeunda fuerant, tam in proximo constitutos, tam de longinquo uisendi nos gratia uenientes non dicam pergere sed uolare non potui. et forsitan sanctitas uestra eandem hiemalem asperitatem poenae meae tantum causam putauerit. absit, carissimi. quid enim graue ac molestum uel etiam periculosum habent imbres isti, quod non mihi subeundum ac ferendum fuit, ut ad uos uenirem, tanta in tantis malis nostris solatia, in hac generatione tortuosa ac peruersa tam ardenter accensa de summo lumine lumina suscepta humilitate sublimia et contempta claritate clariora? simul etiam fruerer carnalis patriae meae tam spiritali felicitate, quae uos etiam praesentes habere meruit, de
Abbreviated transcription (Latin):
mur: Adhanc te ꝑfectius ad sequendam et ꝑseueran¬
tissime retinendam exhortor ut me ipsum: cuiꝰ nisi
iam particeps cẽs. tuosq istos honores temꝑales
ei seruire oportere iulicares non donatistis hereti.¬
cis. ad eos inunitatem . xp̃i patemq redigendos ꝑe
dictum diceres ꝓuobis hoc agitur: ꝓ uobis sacendo¬
tes incorrupte fideiꝓuobis imꝑator. angustus. ꝓuo¬
bis nos quoq eiꝰ iuoices laboramus. Et alia multa
que meodem edicto ita posuisti. ut te appareat inter re¬
i uidicis cingulo non parua exparte celestem rem
publicam cogitare: Quare si deueris uirtutib et
uera beata uita uolui diutius loquitecum: queso
ne onerosus deputer occupationib tuis: immo uͦ
menoneẽ confido: qnͣdo tu adeo magnum anim¬
um et mirabilit̾. laudandum geris ut nec illas cu¬
ras deseras: et his libentius acfamiliarius occu¬

Expanded text:
mur. ad hanc te perfectius adsequendam et perseueranmur. ad hanc te perfectius adsequendam et perseuerantissime retinendam exhortor ut me ipsum. cuius nisi iam particeps esses tuosque istos honores temporales ei seruire oportere iudicares, non Donatistis haereticis ad eos in unitatem Christi pacemque redigendos per edictum diceres: Pro uobis hoc agitur; pro uobis sacerdotes incorruptae fidei, pro uobis imperator Augustus, pro uobis nos quoque eius iudices laboramus\' et alia multa, quae in eodem edicto ita posuisti, ut te appareat in terreni iudicis cingulo non parua ex parte caelestem rem publicam cogitare. quare si de ueris uirtutibus et uera beata uita uolui diutius loqui tecum, quaeso, ne onerosus deputer occupationibus tuis, immo uero me non esse confido, quando tu adeo magnum animum et mirabiliter laudandum geris, ut nec illas curas deseras et his libentius ac familiarius occu
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑtitis ꝑgrãm mediatoris dei cum padre et nob̾¬
cum hominis xp̃i iħu. ꝑ quẽ post inimicicias iniqͥ¬
tatis reconciliamur deo in spũ caritatis. his in qͣm
uirtutib diuinitus imꝑtitis. et bona uita nunc
agitur: et postea p̃mium eĩ que nisi et̾na ẽẽ non
potest bcata uita ꝑsoluitur: hic en im sunt. eedẽ
uirtutes in accu: ibi in effectu: hic ioꝑe: ibi in
mercedez hic inoffitio: ibiin fine: Itaq om̃s boni
et sancci etiam intorm̃tis qͥbrlibet diuino fulti ad¬
iutorio: spe illius finis beati uocantur quo fine
beatierunt: Namsi meis dem torm̃tis et atrocis¬
simis doiorib semꝑ eẽnt. cum quib libet uirtuti¬
b eos eẽ miseros nulla sana ratio dubitaret. Pie¬
tas gͥ id ẽ. uerus ueri dei cultus ad omma ꝓdest. et qͦ
molestias huiꝰ uite aũtat. aut leniat: et que ad illam
uitam salutemq ꝑducat. ubinec aliquid iam ma¬
li patiamur. et bono summo sempiternoq ꝑfrua¬

Expanded text:
impertitis per gratiam mediatoris dei cum patre et nobiimpertitis per gratiam mediatoris dei cum patre et nobiscum hominis Christi Iesu, per quem post inimicitias iniquitatis reconciliamur deo in spiritu caritatis, his, inquam, uirtutibus diuinitus impertitis et bona uita nunc agitur et postea praemium eius, quae nisi aeterna esse non potest, beata uita persoluitur. hic enim sunt eaedem uirtutes in actu, ibi in effectu, hic in opere, ibi in mercede, hic in officio. ibi in fine. itaque omnes boni et sancti etiam in tormentis quibuslibet diuino fulti adiutorio spe illius finis beati uocantur, quo fine beati erunt; nam si in eisdem tormentis et atrocissimis doloribus semper essent, cum quibuslibet uirtutibus eos esse miseros nulla sana ratio dubitaret. Pietas igitur, id est uerus ueri dei cultus ad omnia prodest, et quae molestias huius uitae auertat aut leniat et quae ad illam uitam salutemque perducat, ubi nec aliquid iam mali patiamur et bono summo sempiternoque perfrua
Abbreviated transcription (Latin):
diligit dm̃. Qui enĩ alit̃ se diligit: potiꝰ se odisse. di-¬
cendus ẽ: fit quippe iniquus priuaturq uice iusti¬
cie: quo apotiore ac p̃stantiore bono au̾sus. atq
inde. uł ad seipsum conu̾sus. ad inferiora et egena
utiq conu̾titur: fitq in ipso quod ueracissime
scͥtum ẽ Qui autẽ amat iniquitatẽ: odit animã
suam:. Quia gͥ nemonisi dm̃ diligendo diligit
seipsum: non opus erat ut dato de dei duectione
p̃cepto. etiam seipsum homo dilig̾e iuberetur: cũ
minem. uł benefitientie consolatione. uł informa¬
tione docrme. uł discipline cohercitione. adducat
adcolendum dm̃: sciens in his duob p̃ceptis totã
legem ꝓphetasq pendere: hoc qui sobria discre¬
tione eligit prudens ẽ. Qui nulia hinc afflictione.
au̾titur fortis ẽ. Qui nulla cdelectatione temꝑans ẽ
Qui nulla elatione: iustus ẽ: his uirtutib diinit

Expanded text:
diligit Deum. Qui enim aliter se diligit, potius se odisse didiligit Deum. Qui enim aliter se diligit, potius se odisse dicendus est: fit quippe iniquus, privaturque luce justitiae, cum a potiore ac praestantiore bono aversus, atque inde vel ad seipsum conversus, ad inferiora et egena utique convertitur; fitque in ipso quod veracissime scriptum est, Qui autem amat iniquitatem, odit animam suam . Quia igitur nemo, nisi Deum diligendo, diligit se ipsum, non opus erat, ut dato de dei dilectione praecepto etiam se ipsum homo diligere iuberetur, cum minem uel beneficentiae consolatione uel informatione doctrinae uel disciplinae cohercitione adducat ad colendum deum, sciens in his duobus praeceptis totam legem prophetasque pendere. Hoc qui sobria discretione eligit, prudens est; qui nulla hinc afflictione auertitur, fortis est, qui nulla alia delectatione, temperans est, qui nulla elatione, iustus est. his uirtutibus diuinitus
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s homines: Namsi pecume ratio socios facit:
qnͣtomagis racio nature non negotiandi. sed nas¬
cendi iege communis: hinc et ie comicus sicue
lucuientis ingenis non desit resplendentia ueri¬
tatis cum ab uno sene alt̾i sem dictum compone¬
ret. tantum ne ab re tua ẽ. otutͥ aliena. ut cures ca
que nichil ad te attinent: Responsum ab attero
reddidit homo sum:. humani nichil ame alienũ
puto: Cuisententie ferunt etiam theatra tota ple¬
na stuitis mnadoctisq plausisse: Ita quippe affectum
primum se ẽẽ sentiret Cum gͦ illa dilectione qmͣ
sliuina iex imꝑat debeat homo diligere dm̃ et se.¬
ipsum et ꝓximum: non tam̃ ex hoc tria precepta
data sunt. nec dictum ẽ in his trib sedinhis duobi
extoto corde. extota amina. excota mente. et ꝓrximi
tamqm sui ipsius: uidelicet ut intelligeretur nullã
ẽẽ aliam dnectionẽ. qua quisq diligit se ip̃m. nisiꝙ

Expanded text:
omnes homines. Nam si pecuniae ratio socios facit, omnes homines. Nam si pecuniae ratio socios facit, quanto magis ratio naturae, non negotiandi, sed nascendi lege communis! Hinc et ille comicus sicut luculentis ingeniis non defit resplendentia veritatis, cum ab uno sene alteri seni dictum componeret, Tantumne ab re tua est otî tibi, Aliena ut cures ea, quae nihil ad te attinent? responsum ab altero reddidit: Homo sum, humani nil a me alienum puto. Cui sententiae ferunt etiam theatra tota, plena stultis indoctisque, applausisse. Ita quippe omnium afproximum se esse sentiret. 15. Cum ergo illa dilectione quam divina lex imperat, debeat homo diligere Deum, et seipsum, et proximum; non tamen ex hoc tria praecepta data sunt, nec dictum est, In his tribus, sed, In his duoex toto corde, ex tota anima, et ex tota mente, et proximi tanquam sui ipsius: videlicet ut intelligeretur nullam esse aliam dilectionem qua quisque diligit seipsum, nisi quod
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣto eundem amorẽ quo ineũ tendimꝰ potuerimꝰ
h abere puriorem. Nonciĩ locis corporalib uł
extenditur uł includitur. ad eumg̃ qui ubiq pre¬
sens ẽ et ubiq tot᷑. non pedib ucet ire sed moribus.
Mores autem nr̃i non exeo. quod quisq nouit sed
exeo quod diligit: diuidicarisolent. Nec fatiunt
bonos uł malos mores: insi bom uł mali amores.
prauitate gͦ nr̃a areccitudine dei longe sumus.
unde rectum amando corrigimur: ut recto recci
ad herere possumus. ad illum gͦ quanta oꝑa pos¬
qm nos mnet ipsos diligimus. si nos met ipsos
diug̃e ulum diligendo iam nouimus: Xp̃s
namq id ẽ. ueritas dicit In his duob preceptis
totam legem ꝓphetasq pendere: ut diugamus
lm̃ extoto corde. ex tota anima extota mente: et
diligamus ꝓximos tamquam nosmet ipsos: ꝓti.¬
mꝰ sanc hoc loco non sanguinis ꝓpinquitate. sed
ratiomis socictate pensandus ẽ. inqua socii sunt

Expanded text:
quanto eundem amorem, quo in eum tendimus, potuerimus quanto eundem amorem, quo in eum tendimus, potuerimus habere puriorem; non enim locis corporalibus uel extenditur uel includitur. ad eum ergo, qui ubique praesens est et ubique totus, non pedibus licet ire sed moribus. mores autem nostri non ex eo, quod quisque nouit, sed ex eo, quod diligit, diiudicari solent nec faciunt bonos uel malos mores nisi boni uel mali amores. prauitate ergo nostra a rectitudine dei longe sumus; unde rectum amando corrigimur, ut recto recti adhaerere possimus. Ad illum ergo, quanta opera posquam nosmetipsos diligimus, si nosmetipsos diligere, illum diligendo jam novimus. Christus namque, id est Veritas, dicit in his duobus praeceptis totam legem Prophetasque pendere, ut diligamus Deum ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente, et diligamus proximos tanquam nosmetipsos . Proximus sane hoc loco, non sanguinis propinquitate, sed rationis societate pensandus est, in qua socii sunt
Abbreviated transcription (Latin):
erit uirt᷑. p̃miumq uirtutis: qd̾ dicit in scĩs eloquiis
homoqui hoc amat: michi autem ad hetere deo bo-¬
numẽ: hec ibierit plena et sempit̾na sapientia: ea¬
demq uita ueracit̾ iam beata. Puentio quippe est
ad et̾num ac sũmũ bonũ: cui adherere met̾raum est
finis nr̃i bom: Dicatur hec et prudentia: quia ꝑspec¬
tissime adherebit bono quod non amittat᷑. Et for¬
titudo qͥa firmissime adherebit bono. qd ñ amittat᷑.i¬
gendũẽ. Iddilig̾e: pruidentia ẽ. Nullis ĩde auerti molestiis: for¬
titudo ẽ. Nullis ilecebris: temꝑantia ẽ: Nulla suꝑ¬
bia: iustitia ẽ. Quid autẽ eligam᷑ qd̃ p̃cipue diliga¬
mͦ nisi quonichil meliꝰ inueniim᷑: hoc ds est: cui si
aliquid diligendo uł p̃pomimus. uł eqͣmus nos
ipsos diligere nescimiꝰ: Tanto enim nob̾ meliꝰ est qnͣ¬
to magis millum imĩ. quonichil meliꝰ ẽ: Im autem:

Expanded text:
erit uirtus praemiumque uirtutis, quod dicit in sanctis eloquiis erit uirtus praemiumque uirtutis, quod dicit in sanctis eloquiis homo, qui hoc amat: Mihi autem adhaerere deo bonum est. haec ibi erit plena et sempiterna sapientia eademque uita ueraciter iam beata; peruentio quippe est ad aeternum ac summum bonum, cui adhaerere in aeternum est finis nostri boni. dicatur haec et prudentia, quia prospectissime adhaerebit bono, quod non amittatur, et fortitudo, quia firmissime adhaerebit bono, unde non auellatgendum est; id eligere prudentia est, nullis inde auerti molestiis fortitudo est, nullis inlecebris temperantia est, nulla superbia iustitia est. quid autem eligamus, quod praecipue diligamus, nisi quo nihil melius inuenimus? hoc deus est, cui si aliquid diligendo uel praeponimus uel aequamus, nos ipsos diligere nescimus. tanto enim nobis melius est, quanto magis in illum imus, quo nihil melius est. imus autem n
Abbreviated transcription (Latin):
agens. eas adipsius cultum etiã intuis istis scł̃arib
honorib conferas. tueq potestati subditos honniẽs
ad cum colendũ exempio religiose uite tue. et ipso
studio consulendi. scu fouendo seu terrendo. erigas
et ad ducas. nichiiq aliud meo quod ꝑte securius
uiuunt uelis. nisi ut hinc illũ ꝓmereant᷑ apud ꝙ̃
beate uiuent: et uere ille uirtutes erurit: et ili opi¬
tulatione tui largitate donate st̃. ita crescent et per¬
fitientur: ut te aduitam uere beatam que non nifi
et̾na ẽ sine ulla dubitatione ꝑ ducant. ubi iam nec
prudent̾ disternantur abonis malaque nonerunt.¬
ne fortit᷑ tolerantur ad u̾sa. quia non ibi erit. nisi qd̃
amemꝰ non ctiam ꝗd toleremꝰ: nec temꝑant̃ libido
frenetur ubi nulla eiꝰ incitam̃ta sentiem᷑. nec iuste
subueniatur ope indigentibꝰ ubi inopem atq in¬
digũ non habebimꝰ. Una ibi uirtus erit. et idipsũ

Expanded text:
agens eas ad ipsius cultum etiam in tuis istis saecularibus agens eas ad ipsius cultum etiam in tuis istis saecularibus honoribus conferas tuaeque potestati subditos homines ad eum colendum et exemplo religiosae tuae uitae et ipso studio consulendi seu fouendo seu terrendo erigas et adducas nihilque aliud in eo, quod per te securius uiuunt, uelis, nisi ut hinc illum promereantur, apud quem beate uiuent, et uerae illae uirtutes erunt et illius opitulatione, cuius largitate donatae sunt, ita crescent et perficientur, ut te ad uitam uere beatam, quae non nisi aeterna est, sine ulla dubitatione perducant, ubi iam nec prudenter discernantur a bonis malanec fortiter tolerentur aduersa, quia non ibi erit, nisi quod amemus, non etiam, quod toleremus, nec temperanter libido frenetur, ubi nulla eius incitamenta sentiemus, nec iuste subueniatur ope indigentibus, ubi inopem atque indiguum non habebimus. una ibi uirtus erit et id ipsum