comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe paulati. ut habuoriat acepiat᷑ Neditintepore coas¬
gustancur¬
Quod eis pͥ modu sufficere ininferndũ poterat prius copian
uilius uendant et hoceis minime sufficiat ꝑ uenitetiuonos
qđ denuptiis rusticoꝵ. inmoderata eõ moda ꝑ cipineur
Pe ꝗb p̃cipimꝰ. ut omne cõ modũ nuptiaru. unius cõmo¬
di sũ ma nulla tenus ecedat. Siquis s̃ piuperes. etiaminus
Mare oebent. Si quis autẽ diuites p̃fati solidi. sũmã. nullar¬
tenus transgrediant᷑. Qd nuptiale cõmodũ nulla tenureosib
in nr̃a ratione redigi. sed utilitati conductoꝵ ꝓficore cogno¬
uimꝰ etiã qđ ꝗbidã c̃ductorib: morientib parenter sui ño
mittunt᷑ succodere sedres eoꝵ adusus eccłe ꝓtrahuntur
De qua rͥe disfinim ut parentes morientiũ. ꝗ in pͥsessio¬
ne eccłe degunt heredes eisuecedoere debeant. nec aliquid
de substantia morientiũ subtrahał. Si uero filios parbulos
aliquis reliquerit quousq: adecatẽtalẽ ueniantii subs¬

Expanded text:
ulatim ut habuerint accipiatur; ne dum in tempore coangustanturquod eis postmodum sufficere in inferendum poterat, prius compulsi, vilius vendant, et hoc eis minime sufficiat. Pervenit etiam ad nos quod de nuptiis rusticorum immoderata commoda percipiantur: de quibus praecipimus ut omnia commoda nuptiarum unius solidi sumdare debent. Si qui autem divites, praefati solidi summam nullatenus transgrediantur. Quod nuptiale commodum nullatenus volumus in nostra ratione redigi, sed utilitati conductorum proficere. « Cognouod nonnullis conductoribus morientibus parentes sui non permittuntur succedere, sed res eorum ad usus Ecclesiae pertrahuntur; de qua re definimus ut parentes morientium qui in possessione Ecclesiae degunt haeredes eis succedere debeant, nec aliquid eis de substantia morientium subtrahatur. Si vero filios parvulos aliquis reliquerit, quousque ad aetatem talem perveniant ut subs
Abbreviated transcription (Latin):
cisixus ẽ et sepult᷑ t̃tia die resirrex̃ amortuis. Die aut̃ qua dra gesimo
a scenditincelũ sedet ad dexterã patris. Vnde uenturus ẽ iudicare
iuuos et mortuos. positurus ante oculos omniũ. om̃a occulta sinqu¬
loꝵ Paturus scĩs ꝑpetua p̃mia regnicȩlestis. Iniquis autẽ supplicia
teor unã fidẽ unũ baptisma unã apłicã et uniũ salẽ ecclamin qua
sola pͥs̃ relaxari peccata inn patris et filii et sp̃s scĩ .iii.
ynodicã quoq: suã gregorius scđm priscũ de cessorũ suorumore
poħ c̃stantinopolitano culogio al exanorino: Cr egorio antio cheno

Expanded text:
cifixus est, et sepultus tertia die resurrexit a mortuis; die autem quadragesimo cifixus est, et sepultus tertia die resurrexit a mortuis; die autem quadragesimo ascendit in coelum, et sedet ad dexteram Patris. Unde venturus est judicare vivos et mortuos, positurus ante oculos omnium omnia occulta singulorum, daturus sanctis perpetua praemia regni coelestis, iniquis autem supplicia teor unam fidem, unum baptisma, unam apostolicam, et universalem Ecclesiam, in qua sola possunt laxari peccata in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti. 3. Synodicam quoque suam Gregorius, secundum priscum decessorum suorum morem, Joanni Constantinopolitano, Eulogio Alexandrino, Gregorio Antiocheno,
Abbreviated transcription (Latin):
ficalib: indum̃tis qd uidelicet actenus in sc̃a romana
eccła conseruat. heredi tarium dereliquit¬
eniq: inspeculo sceuniuersalis eccłȩ uirtotius humi¬
auctoritatis. ac orthodoxiȩ unde uideri et audiriclarius
cu angelicus p̃coualeret c̃sistens oris sudiuinis si mo
gladio ec rectã fidẽ munuit: ec cunctas here ses unos ybula dip¬
si pauit qo uidelicet sac ro c̃fessionis symbolũta se habet Credo
inunũ omnipotentẽ patre et filiũ et sp̃mscm. Trespsanas unã¬
substantiã patrẽ ingenitũ. filiũ genitũ . Sp̃m uero scm neo genitũ
nec ingenitũ Sea coetnũ depatre etfilio ꝓcedentẽ . Confiteor uni¬
genitũ filiũ c̃substantiale et sine tp̃renatũ depatre. omniũ uis¬
biliũ et in uisibiliũ c̃ditorẽ lumen exlumine Din uorũde douero
Splendoregle figurã substantiȩ ꝗ manens ũbũ antesda ꝑfecius
gine ꝗ naturã nr̃am suscẽp̃ absq pecoato et subpontio pilato enua¬

Expanded text:
ncta Romana Ecclesia conservatur, haereditarium reliquitDenique in specula sanctae universalis Ecclesiae, vir totius humiauctoritatis, ac orthodoxiae, unde videri et audiri clarius evangelicus praeco valeret, consistens, oris sui divinissimo gladio et rectam fidem munivit et cunctas haereses uno symbolo dissipavit. Quod videlicet sacrae confessionis symbolum ita se habet: Credo in unum Deum omnipotentem, Patrem, et Filium, et Spiritum sanctuFilium genitum; Spiritum vero sanctum nec genitum nec ingenitum, sed coaeternum, de Patre et Filio procedentem. Confiteor unigenitum Filium consubstantialem et sine tempore natum de Patre. Omnium visibilium et invisibilium conditorem. Lumen ex lumine. Deum verum de Deo vero. Splendorem gloriae. Figuram sugine, qui naturam nostram suscepit absque peccato; et sub Pontio Pilato cru
Abbreviated transcription (Latin):
nasio scẽ ipsius eccłe desudantis p̃lato libellotorosa
mẽbra descriptas qualit̃ in palestra quoq: conflixerit
aspirante dñoꝓferat. Si quidẽ mox ut sũ mũ pontificiũ fe¬
licissi mȩ romane urbis. xp̃isto mortalib ẽsulente sor
more ante cessorũ suoꝵ pontificu sub distric¬
tissime int̃minationis sententia refutauit et primus
omniũ se in principio suarũ epłan seruũ seruorũdĩ scribi
sitis humilit̃ diffiniuit: cunctisq: suis suc cessorib: docu

Expanded text:
nasio sanctae ipsius Ecclesiae desudantis, praelato libello, torosa membra descripta sunt, qualiter in palaestra quoque conflixerit, aspirante Domino, proferatur. Si quidem mox ut summum pontificium felicissimae Romanae urbis, Christo mortalibus consulente, sormore antecessorum suorum pontificum, sub districtissimae interminationis sententia refutavit, et primus omnium se in principio epistolarum suarum servum servorum Dei scribi satis humiliter definivit, cunctisque s
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑ Illȩitaq: in augm̃ togle rȩsurre cuonis ñ dixit granoseminis
de ẽe qđ uerat sed adeẽ qd orat. Iuatẽ dũ uerũ corpresurgere
de negans nequa quã dicis ad ẽe qđ deerat sod e ẽ q̃de rat

Expanded text:
natur. Ille itaque in augmento gloriae resurrectionis non dixit grano seminis natur. Ille itaque in augmento gloriae resurrectionis non dixit grano seminis deesse quod erat, sed adesse quod non erat. Tu autem dum verum corpus resurgere denegas, nequaquam dicis adesse quod deerat, sed deesse quod erat
Abbreviated transcription (Latin):
decarne mea. Et uerlu caro sactũe et habita¬
uit in nob Caro uero iuxta culpa sic̃ scriptũe. Non
et ñ rediens. Unae et discipulis paulus dicebat. uos
autẽ in carne nestis. sedinspũ. Neq enũ incarne
nerant. Quib: epłartrans mittebat Sed quiapas¬
siones
regnũ dĩ pͥsidere ñ p̃s. Carnẽ uult scđmculpã intellegi ñ
carnẽ scđm naturã. Vnde et mox ꝗa carnẽ scđmculpã diceret
ostendit sub dens. Neq: corruptio incorruptelã pͥsidebit
In illa ergo celestis regnigla caro scđm naturãerit. sed scđm¬
passionis desideria ñ crit. ꝗa deuicto mortis aculeo in et̃ na
in corruptione regnauit. Quib: auditis eutxhius c̃senti rese
niũ in diderat dicentis : Tu qđ seminar᷑ uiui ficat᷑ nisi prius
moriat. et qđ ñ corpꝰ q̃d futurũ ẽ seminas. sed nudũ granũ
Hoc nimirũ ostendere festinans ꝗa caro uel palpabilis uel ipsa
lus a płsdicens ñ corpꝰqđ futurũ c̃ seminas sed nudũ granũ hoc

Expanded text:
carne mea . Et: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Caro vero juxta culpam, sicut scriptum est: Non spiritus vadens et non rediens . Unde et discipulis Paulus dicebat: Vos autem in carne non estis, sed in spiritu . Neque enim in carne non erant quibus Epistolas siones um culpam intelligi, non carnem secundum naturam; unde et mox quia carnem secundum culpam diceret, ostendit subdens: Neque corruptio incorruptelam possidebit. In illa ergo coelestis regni gloria caro secundum naturam erit, sed spassionis desideria non erit, quia devicto mortis aculeo, in aeterna incorruptione regnabit. » Quibus auditis, Eutychius consentire nium indiderat, dicentis: Tu quod seminas non vivificabitur, nisi prius moriatur; et quia non corpus quod futurum est seminas, sed nudum granum . Hoc nimirum ostendere festinans, quia caro vel palpabilis, vel ipsas: 33 Non corpus quod futurum est seminas, sed nudum granum, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Pret erea uenerabilis leuita gregoriusi neadẽ
urbe regia c̃stitut. Nascentẽ nouã heresi desta¬
tunrȩ resurrectionis cũ ipso quo orta ẽ initio
iuuante gr̃a catholice uerrtatis adtriuit. Siqdẽ
eutychius eiusdẽ ciuitatis ep̃s libro deresurrec¬
tione mortuon̾ ẽfecto dogmatizabat corp̾nrm
in illa resurrectionis gła: inpalpabile uentis aeri¬
q suptilius eẽfutur. Qd gregorius audiens et ratione
ueritatis. et exẽplodominice resurrectionis pbauit
hoc dogma orthodoxe fidei omni modis eẽẽtrariũ.
& atholica et enĩ fides habecqd corpͥnr̃m in illa in mor¬
talitatis gła sublimatu. subtile ꝗde sit ꝑeffectũ spalis
potentie. sed palpabile ꝑ ueritatẽ nature ⁊uxta
exẽ plũ dominici corporis. de quo amortius resus¬
citato dicitipse discipulis. Pal pate et uidete quia
sp̃s carnẽ et ossa ñ habsic̃ me uidetis habere. Quũq:
hoc euangelice ueritatis testimoniũ gregorius ꝓtu

Expanded text:
evita Gregorius in eadem urbe regia constitutus, nascentem novam haeresim de statu nostrae resurrectionis cum ipso quo orta est initio, juvante gratia catholicae veritatis, attrivit . Siquidem Eutychius, ejusdem civitatis episcopus, libro de Resurrectione mortuorum confecto, dogmatizabat corpus nostrum in illa resurrectionis gloria inpalpavile ventis aerique subtilius esse futurum. Quod ille audiens et ratione veritatis et exemplo dominicae resurrectionis provabit, hoc dogma orthodoxae fidei omnimodis esse contrarium. Catholica enim fides habet, quod corpus nostrum illa inmortalilatipotentiae, sed palpabile per veritatem naturae, juxta exemplum dominici corporis, de quo a mortuis resuscitato dicit ipse discipulis: Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere . Cumque hoc 32 evangelicae veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
referendus. quo sensu unicuiq: fideliũ sit ap
ꝑ docuit. inꝗb: libris ita de uirtutib uitiisq dis¬
seruit . Ut ñ solũ uideat eadẽ uerbis ex ponere
Sed formis quodã modo uisibilib seupalpabilib
de monstrare. Undeñ ẽ dubiũ ꝑfectionẽ ipsaru
eũ c̃ se quutũ fuisse uirtutũ : Quan tã efficatiter

Expanded text:
cramenta referendus, quo sensu unicuique fidelium sit aptcramenta referendus, quo sensu unicuique fidelium sit aptperdocuit: in quibus tamen ita de virtutibus vitiisque disseruit, ut non solum videatur eadem verbis exponere, sed formis quodammodo visibilibus seu palpabilibus demonstrare. Unde non est dubium perfectionem ipsarum eum consecutum fuisse virtutum, quarum tam effi
Abbreviated transcription (Latin):
polĩ p̃sule destinat᷑ ubi quã uis in t̃rono c̃ũsa ret pala¬
tio uite cȩlostis ñ int̃misit ꝓpositũ. Sequut nãq: sunt
eũ multi ex suo moño fr̃s germana deuicti caritate.
Q diuina factũ dis ponsatione c̃s piet̃ ut eoꝵ uidolice
exẽplo adorationis placidũ lit quasi ancharestine
stringoret᷑ ec dũ causarũ seculariũ cominuatis
uertiginib: fluctuaret ad illoꝵ ẽsortiũ uolut¬
tũ : a pristine quoq: quietis uita mucronȩ suȩ
occupationis extinexerat : Int̃ eos tam̃ ꝑ studiose
lectionis alloquiũ cotidiane aspiratio ẽ punctionisanimabat¬
Iorũ ergo c̃sortio ñ solũ e t̃nis ẽ munt incursib
uerũ etiã aduitȩ celestis exercitia magisq: suc¬
census Nã ab eis dẽ fr̃ib: enixo rogat maxime¬
uenerat compulsus est ut librũ beatuob
multis in uolutũ mysteriis enodaret. Neq
ille negare potuit op̃q̃dsibi amor fraten¬
nus multis utile in ponebat futurũ. Sed eun¬
de librũ quo modo iuxta litterã in telle¬

Expanded text:
quamvis in terreno conversaretur palatio, vitae coelestis non intermisit propositum. Secuti namque sunt eum multi ex suo monasterio fratres, germana devincti charitate. Quod divina factum dispensatione conspicitur, ut eorum videlicet exemplo ad orationis placidum littus quasi anchorae fune stringeretur, et dum causarum saecularium continuatis vertiginibtum a pristinae quietis vita mucrone suae occupationis exstinxerit, inter eos tamen per studiosae lectionis alloquium quotidianae aspiratio Horum ergo consortio non solum a terrenis est munitus incursibus, verum etiam ad vitae coelestis exercitia magis magisque succensus. Nam ab eisdem fratribus enixe rogatus, maximentinopolim venerat, compulsus est ut librum beati Job, multis involutum mysteriis, enodaret . Neque ille negare potuit opus quod sibi amor fraternus multis utile imponebat futurum, sed eumdem librum quomodo juxta litteram intelli
Abbreviated transcription (Latin):
ut in de nob dubietas surgat. Vnde discipuloꝵ corda
fuor adubietate sanata. Quid enĩ deterius dicipo¬
te st: quã ut hoc nob de eiꝰ uera carne dubiũ fiat ꝑqđ
discipuliei ad fidẽ abonis̃ dubietate reparati Sien
hoc ñ habuisse astruit̾ qd ostendit. unde fides disci
corda palpantiũ. omne illud in dno qđ palparipo¬
tuit in subtilitate ẽ aliqua rodactu. Adhȩc gregorius iꝵ¬
criptuẽ. Xp̃s surgens amortius iã ñ mort̃ morser
ultra ñ dominabit᷑. Si quid ergo in eiꝰ corpore pre
Id quis dicere uel stultꝰ p̃sumat nisi quera carnis
c̃ius resurrectionẽ nogat. Iunc eutychius obiecit
dicens. Cũ scriptusi caro et sanguis regnũ dĩ p̃si¬
alit̃ caro dicit᷑ iuxtanatura. atq alit̃ iuxta culpa.
uel corruptionẽ. Caro quippe iuxtanaturã¬

Expanded text:
ut inde nobis dubietas surgat unde discipulorum corda fuerunt a dubietate sanata. Quid enim deterius dici potest quam ut hoc nobis de ejus vera carne dubium fiat, per quod discipuli ejus ad fidem ab omni dubietate sunt reparati? Si enim hoc non habuisse astruitur quod ostendit, unde fides discipcorda palpantium, omne illud in Domino quod palpari potuit in subtilitatem est aliquam redactum. » Ad haec Gregorius ristus surgens a mortuis jam non moritur, mors ei ultra non dominabitur ; si quid ergo in ejus corpore post n mortem; quod quis dicere vel stultus praesumat, nisi qui veram carnis ejus resurrectionem denegat? » Tunc Eutychius objecit, dicens: « Cum scriptum sit: Caro et sanguis regnum Dei possialiter caro dicitur juxta naturam, atque aliter juxta culpam, vel corruptionem. Caro quippe dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
monũ abstrahens. ecdesiastici ordinis officio suble¬
mauit. leuitaq septimũ ad suũ adiutorut̃ c̃seeraut
In quoueneralnlis leuita gregorius tanta humilitate uiquit
tanta sollertia ministrauitꝰ ut inecolesiasticȩ hir ar chie
ministerio uidere t diuinis angelis ñ solũ nitorẽ habit¬
uerũ edã claritate moꝵꝓbabuilu quodã modo coequari axui

Expanded text:
nis officio sublimavit, levitamque septimum ad suum adjutorium consecravit. 31 In quo venerabilis levita Gregorius tanta humilitate viguit, tanta solertia ministravit, ut in ecclesiasticae hierarchiae ministerio videretur divinis angelis non solum nitore habitu
Abbreviated transcription (Latin):
cens ꝗ ȩtate suã intelleet et humilitatis dulcedine et
grauitatẽ morũ imminente fregorio trans cendebat:
uic egrotantiatqi ad extremũ de ducto ꝑ noct naiuisio¬
nẽ sub habitusenis beci apłs an dreas apparuit. et hunc
uirga tetigit. eiq: d. Surg ex hac eni molestia modo mi¬
nime marieris Sed parat esto quia longũ tẽphic facturus
neris. Quidũ iã eẽt a medicis desparat repente sanat c̃at&
c̃ ualuit. Rẽ quã uiderat narrauit: Seq ꝑbienniũ indi ser¬

Expanded text:
cens, qui aetatem suam intellectus et humilitatis dulcedine, et cens, qui aetatem suam intellectus et humilitatis dulcedine, et gravitate morum, imminente Gregorio, transcendebat. Huic aegrotanti, atque ad extremum deducto, per nocturnam visionem sub habitu senis beatus apostolus Andreas apparuit, et hunc virga tetigit, eique dixit: Surge; ex hac enim molestia modo minime morieris, sed paratus esto, quia longum tempus hic facturus non eris. Qui dum jam esset a medicis desperatus, repente sanatus est atque convaluit. Rem quam viderat narravit, seque
Abbreviated transcription (Latin):
quo fuerant in de scriptione nominati. Ad extremũ
uero et ipse abiit qui eos dẽ fr̃s morituros. preuidit
lius etiã fr̃ in eodẽ monasterio merulus dicebat uehe¬
m̃t̃ lacrimis. atq ele mosynis egregorii uiri uene¬
rabilis doctrina intentꝰ: Psal modia uero exore illius
pene nullo tp̃re cessare c̃sueuerat. eccepto quũ aut
alim̃tũ corpori. aut m̃bra dedisset sopori. Huic noct᷑ naui¬
sione apparuit. quia ex aluis florib: corona decelo in
caput illius descendebat. Qui mox molestia corporis
occupat. Cũ magna securitate animi atq hilarite definc
facere uoluisset: Tanta de eodẽ sepulchro fris meruli sra¬
glantia suauitatds emanauit . Acsilllic florũ omniũ fuis¬
sent odoram̃ta c̃gesta. Exqua re manifeste patiut quia
uerũ fuit q̃d ꝑ noet nauissane tanti patris discipulus uidit
lius quoq: in eodẽ mõno ioħ. dictẽ magne indolis adoles

Expanded text:
quo fuerant in descriptione nominati, ad extremum quo fuerant in descriptione nominati, ad extremum vero et ipse obiit, qui eosdem fratres morituros praevidit. 19. Alius etiam frater in eodem monasterio Merulus dicebatur, vehementer lacrymis atque eleemosynis, ex Gregorii viri venerabilis doctrina, intentus: psalmodia vero ex ore illius pene nullo tempore cessare consueverat, excepto cum aut alimentum corpori, aut membra dedisset sopori. Huic nocturna visione apparuit quod ex albis floribus corona de coelo in caput illius descendebat, qui mox molestia corporis occupatus, cum magna securitate animi atque hilaritate defufacere voluisset, tanta de eodem sepulcro fratris Meruli fragrantia suavitatis emanavit, ac si illic florum omnium fuissent odoramenta congesta. Ex qua re manifeste patuit quia verum fuit quod per nocturnam visionem tanti Patris discipulus vidit . 20. Alius quoque in eode
Abbreviated transcription (Latin):
tus admigrandũ diceret : Res ponsũ ꝓtinus audiuit.
dicens. Si de peccatis tuis actur dimissa sunt. Qddũ
se mel audis set : et magno adhuc metu trepidaret
tius dicebatur. Quidũ graui molestia cor¬
poris fuis set de pressussinuisione noct᷑na al¬
batos uiros et clari omni modo habitꝰ in hocipsu
monasteriũ descendere desuperiorib aspexit.
Quidũ corã lecto iacentis adsisterent: Unus eogx
Ad hoc uenim: ut demonasterio gregorii. quos¬
dã fr̃s in militiã mittamꝰ: atq alteri p̃cipiens
adiunex. Scribe marcellũ ualentini anu
agnellũ. atqi alios quoꝵ cognitionẽ ego ñ habeo.
Quib: expletis addidit dicens. Scribe et hunc
iposũ ꝗ nos aspicit. Ex qua uisione gerontius certꝰ effectꝰ
Facto mane in notuit fr̃ib quot et ꝗ eent exeodẽ mõno
morituri Seq illos c̃tinuo secuturũ. Quũ die alio p̃dicti
frs mori coper̃ : atq: subeo de ordine se in mortẽ sequuti s unt

Expanded text:
tus ad migrandum diceret, responsum protinus audivit, tus ad migrandum diceret, responsum protinus audivit, dicens: Si de peccatis tuis agitur, dimissa sunt. Quod cum semel audisset, et magno adhuc metu trepidaret,tius dicebatur, qui dum gravi molestia corporis fuisset depressus, in visione nocturna albatos viros et clari omnimodo habitus in hoc ipsum monasterium descendere de superioribus aspexit. Qui dum coram lecto jacentis assisterent, unus eorum dixit: Ad hoc venimus, ut de monasterio Gregorii quosdam fratres in militiam mittamus; atque alteri praecipiens, adjunxit: Scribe Marcellum, Valentinianum, 29 Agnellum, atque alios, quorum cognitionem ego non habeo. Quibus expletis addidit, dicens: Scribe et hunc ipsum qui nos aspicit. Ex qua visione Gerontius certus effectus, facto mane, innotuit fratribus quot et qui essent ex eodem monasterio morituri, seque illos continuo secuturum. Cum die alio praedicti fratres mori coeperunt, atque sub eodem ordine se in mortem secuti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
quid ꝓ eo fr̃r auctore gregorio agerent etfrĩ
ignorarent quid deeo copiosus iudisset. Vno
eodẽ & tẽpore dũ agnoscit ille oblationẽ istaaudiunt som
dec sacrificio res a ꝑteclaruit quia fr̃quẽ sub anĩ aduer¬
saonis sententia beatꝰ gregorius moriꝑ miserat:
per salutarem hostiam a supplicioliberat XUII
ed quia is dẽ uenerabilis pat̃ quẽ a modũ fr̃ib: t̃rori
fuerit ex parte iã tetigiqualit̃ eꝰiꝰ exẽplis idẽ ꝓfecerit
breuit̃ indicandũ putaui Pa quidã in eodẽ monaste¬
rebat: quitanti patris uerbis exẽplisq cõmonit: mul¬
tis quotidianisq: lacrimis adaudia patrieceleiis
anhelabat. Quũ qi studiosissime: et cũ magno feruore
dosi derii sacra eloquia duce gregorio scrutaretur:
ñ in eis uerba scientio : sed fletũ conpunctionis in qui¬
rebat. Quatinus ꝑhȩc ineitata mens ei ex ardes ceret
et quia dñs iussit migra. Quũq: ille ñ habere sesump¬

Expanded text:
quid pro eo fratres, auctore Gregorio, agerent, et fratres quid pro eo fratres, auctore Gregorio, agerent, et fratres ignorarent quid de eo Copiosus vidisset, uno eodemque tempore dum agnoscit ille oblationem, illi audiunt somnet sacrificio, res aperte claruit, quia frater quem sub animadversione sententiae Gregorius mori permiserat, per salutarem hostiam a supplicio liberarat . 17. Sed quia idem venerabilis Pater quemadmodum fratribus terrori fuerit, ex parte jam tetigi, qualiter ejus exemplis iidem profecerint, breviter indicandum putavi. Frater quidam in eodem monasterebat, qui, tanti Patris verbis exemplisque commonitus, multis quotidianisque lacrymis ad gaudia patriae coelestis anhelabat. Cumque studiosissime cum magno fervore desinon in eis verba scientiae, sed fletum compunctionis inquirebat, quatenus per haec incitata mens ejus inardesceret,et quia Dominus jussit, migra. Cumque ille non habere se sump
Abbreviated transcription (Latin):
sẽꝑ licuerat ad mediũ ꝓferre uehem̃t̃q formidare : Ne quio
apud seẽet unde reprehendi potus serit
supplicia pensare et siqđ eẽt ereptionis ei remadiu
quorere ̃ Tunc euocato adse eodẽ p̃tioso moni sui p̃po¬
ciatur
De hemus ei aliquid caritatis inpendere. et ei inquan¬
tũ p̾sumi ut eripiat᷑ aduitoriũ cõmodare  adeitaq
et ab hodierna die c̃tinuis xex. dieb offorre peo
sacrificiũ stude. ut nullus omnino pt̃mittat᷑ dies
quo ꝓ absolutione illius salutaris hostia ñ macte ttir
Qui ꝓtin̾ abscessit et paruit. Gregorio aut̃ alia
curante atq euolutos dies minime numorante
is dẽ fr̃ ꝗ de funct fuerat nocte quadã fr̃is uospe¬
cioso ꝑ uisionẽ apparuit. Quẽ ille cũ uidis set in qui¬
siuit dicens quid est fr̃ Quomodo es cui ipse ł Niunc
tio fuerat impleca. Quũ et copiosus nesciret

Expanded text:
mper habere licuerat, ad medium proferre, vehementerque formidare ne quid mper habere licuerat, ad medium proferre, vehementerque formidare ne quid apud se esset unde reprehendi potuissent. supplicia pensare, et si quod esset ereptionis ejus 28 remedium quaerere. Tunc evocato ad se eodem Pretioso, monasterii sui praepociatur; debemus ei aliquid caritatis impendere, et ei, inquantum possumus, ut eripiatur, adjutorium commodare. Vade itaque, et ab hodierna die continuis triginta diebus offerre pro eo sacrificium stude, ut nullus omnino praetermittatur dies quo pro absolutione illius salutaris hostia non mactetur. » Qui protinus abscessit, et dictis paruit. Gregorio autem curante, atque evolutos dies minime numerante, idem frater qui defunctus fuerat nocte quadam fratri suo Copioso per visionem apparuit. Quem ille cum vidisset, inquisivit, dicens: Quid est frater? Quomodo es? Cui ipse respondit: Nunc tio fuerat completa; cum et Copiosus nesciret
Abbreviated transcription (Latin):
morte decul pasua m̃tẽ illius a maritudetrans uerbere
atqi apeccato qd ꝑpetrauerat purgec. Quũ uero mor¬
tuus fuerit corpillius cũ frum corporib: ñ ponat Sedquo
quos reliquid iactate simul om̃s clamantes pecunia
tua tecũ sit inꝑditionẽ et sic eu t̃ra cooperite. inꝗb utrisq
reb: sollertissim: pat̃ gregorius unã morienti altera uero
uiuentib fr̃ib ꝓdẽe decreuit: ut et illũ a maritudo mortis
aculpa solubilẽ faceret ec istos a uaritiȩ tanta dãnatio
nachus ꝑuenisset ad morte . atq: aniȩ sequereret
frib cõm̃dare : Nullusq fr̃mei applicari uelloꝗtẽptaret
ei carnalis fr̃ cur ab omnib eẽt ab hominat aperuit.
Ille ꝓtinus ut audiuit. dereatu suo uehem̃t ingemuit. atq
in ipsa tristitia de corpore exiuit. Qui ita ẽ sepultꝰ ut gre¬
gorius iusserat. Sed frrom̃s eadẽ ciꝰ sententia ꝑt̾bati. ceper̃

Expanded text:
morte de culpa sua mentem illius amaritudo transverberet, morte de culpa sua mentem illius amaritudo transverberet, atque a peccato quod perpetravit purget. Cum vero mortuus fuerit, corpus illius cum fratrum corporibus non ponatur; sed quoquos reliquit jactate, simul omnes clamantes: Pecunia tua tecum sit in perditionem, et sic eum terra cooperite. » In quibus utrisque rebus solertissimus Pater Gregorius unam morienti, alteram vero viventibus prodesse voluit, ut et illum amaritudo mortis a culpa solubilem faceret, et istos avaritiae tanta damnatio nachus pervenisset ad mortem, atque anxie se quaereret fratribus commendari, nullusque fratrum ei applicari vel loqui tentaret, ei carnalis frater, cur ab omnibus esset abominatus aperuit. Ille protinus ut audivit, de reatu suo vehementer ingemuit, atque in ipsa tristitia e corpore exivit. Qui ita est sepultus, ut Gregorius jusserat. Sed fratres omnes eadem ejus sententia conturbati, coeperunt
Abbreviated transcription (Latin):
in notuit. qd niminꝰ fr̃ib celari ñ potuit. Qui sub¬
tilit̃ indagantes. atq: illius medic am̃ta om̃a ꝑscru¬
tantes. eosdẽ .iII.aureos inuener̃ in medicamine
abs consos. qđ mox ubi gregorio nuntiatũ ẽ tan¬
tũ malũ de frẽ que secũ cõmunit̃ uixerat equa¬
nimit̃ ferre ñ ualuit. Quippe quia eidẽ mono iã
dudũ regulã constituerat ut cuncti fr̃s ita cõmu¬
nit̃ uiuerent: Quatinus eis singulis nulla habe¬
re ꝓpria liceret. Tunc beatissim: pat̃ gregorius
nimio merore cõpulsus: cogitare cepit. uel quid
ad purgationẽ morientis faceret uel quid ad
exemplũ uiuentib ꝑuderet. Pretio soigitur
nullus exfrib: se adeu moriente iungat. Nec sermonẽ
c̃solationis excui libec eoꝵ ore ꝑcipiat. Sed cũ in morte c̃sti¬
tut᷑ fres quesierit ei suus fr̃carnalis dicat quiaꝓsolidis quos
occulte habuit acunctis frib ab hominat sit ut saltẽ in

Expanded text:
innotuit. Quod nimirum fratribus celari non potuit, qui subinnotuit. Quod nimirum fratribus celari non potuit, qui subtiliter indagantes, atque illius medicamenta omnia perscrutantes, eosdem tres aureos invenerunt in medicamine absconditos. Quod mox ubi Gregorio nuntiatum est, tantum malum de fratre qui secum communiter vixerat aequanimiter ferre non valuit, quippe quia eidem monasterio jam dudum regulam constituerat, ut cuncti fratres ita communiter viverent, quatenus eis singulis nulla habere propria liceret. Tunc Gregorius, nimio moerore percussus, cogitare coepit, vel quid ad purgationem morientis faceret, vel quid ad exemplum viventibus provideret. Pretioso igitur nullus ex fratribus se ad eum morientem jungat, nec sermonem consolationis ex cujuslibet eorum ore percipiat, sed cum in morte constitutus fratres exquisierit, ei suus frater carnalis dicat, quia pro solidis quos occulte habuit, a cunctis fratribus abominatus sit; ut saltem in
Abbreviated transcription (Latin):
uider̃ earũ adutꝰ missa mãceria p̃dãnatos soo eauallis
suis
nus quã ire uolentib descender̃. Lapides ꝗ inora crip¬
tarͥ cõpositi fuerant deponentes ingressisunt eosq
in eis de tenebrosis latibulis consternatos t̃re inue¬
nerunt: Qui ad monasteriũ reducti tã stupore mi¬
raculi quã exhortatione uenerabilis patris gre¬
gorii sic meliorati sunt ut eis multũ ꝓfueritꝰ ad
paruũ tp̃oris de monasteriore cessisse
lio quoq tp̃re ꝗdã monachus iustus nomine medi¬
cina arte inbutꝰ beato gregorio sedule obsequi.
atq inassiduis egritudinib ei excubare ẽsueuerat.
Hicitaq corporis languore p̃uentꝰ ad extremũ
de ductẽ. Cui in ipsa molestia fr̃ germanus co¬
piosus nomine seruiebat. Sed p̃dict̾ iustus esuiã
se a dextrema ꝑuenisse cognosceret: Ei dẽco¬
pioso frĩ suo quia occultos. iii. aureos haberet

Expanded text:
viderunt earum aditus missa maceria praedamnatos: sed caballis viderunt earum aditus missa maceria praedamnatos: sed caballis suis nusquam ire volentibus, descenderunt, et lapides qui in ora cryptarum compositi fuerant deponentes, ingressi sunt, eosque in eisdem tenebrosis latibulis consternatos terrae invenerunt. Qui ad monasterium reducti, tam stupore miraculi quam exhortatione 27 venerabilis Patris Gregorii sic meliorati sunt, ut eis multum profuerit ad parvum temporis de monasterio recessisse. 15. Alio quoque tempore quidam monachus, Justus nomine, medicinae arte imbutus, beato Gregorio sedule obsequi, atque in assiduis aegritudinibus ejus excubare consueverat. Hic itaque corporis languore praeventus, ad extrema deductus est, cui in ipsa molestia frater germanus, Copiosus nomine, serviebat . Sed praedictus Justus, cum jam se ad extrema parvenisse cognosceret, eidem Copioso fratri suo quia occultos tres aureos haberet
Abbreviated transcription (Latin):
lii quoq duo fr̃i. de eidẽ patris mono fugier̃ qui aliqua prius
Ac olli quenda frib signa dederant: qđ ꝑ appiã descenden¬
tes hie rosoly mãtenderent. Hi exeuntes diuerterunt
deitinere et utasequentib inueniri minime potusent.
Retrusas cryptas iuxta flã mineã portã inuenientes in eisse
occultauẽr. Quũ uero uesꝑtinis horis iussugregori requi¬
siti minime inc̃gregatione inuenti fuissent: Ascensis cauallis
tinã uł appiã uiã sequerent̃ Subito eis c̃siliũ ortũ est : ut
eos insalariã uiã extraciuitatẽ requirere debuissent.
git᷑ ꝑgenter defluxer̃ it̃ etinsalaria eos uetere ñ inuenien¬
tes ꝑ portã flã mineã decreuer̃ redire : cũq reuer¬
terent mox ut equi ante gryptas illas uener̃ in quib:
se monachi abs conderant fixer̃ gradũ pulsatu et con¬
pulsi passũ mouere noluer̃: considerauer̃ equites rẽ
talẽ sino mysterio ẽẽ ñ p̾se. Adtender adcriptas

Expanded text:
ore duo fratres ex ejusdem Patris monasterio fugerunt, qui aliqua prius colloquendo fratribus signa dederant, quod per Appiam descendentes, Jerosolymam tenderent. Hi exeuntes diverterunt de itinere, et ut a sequentibus inveniri minime possent, retrusas cryptas juxta Flaminiam portam invenientes, in eis se occultaverunt. Cum vero vespertinis horis jussu Gregorii requisiti, minime in congregatione inventi fuissent, ascensis caballis,tinam vel Appiam viam sequerentur: subito eis consilium ortum est ut eos in Salariam viam extra civitatem requirere debuissent. Igitur pergentes deflexerunt iter, et in Salaria eos veteri non invenientes, per portam Flaminiam decreverunt redire. Cumque reverterentur, mox ut equi ante cryptas illas venerunt in quibus se monachi absconderant, fixerunt gradum; pulsati et compulsi, passum movere noluerunt. Consideraverunt equites rem talem sine mysterio esse non posse, attenderunt ad cryptas,
Abbreviated transcription (Latin):
restatio nib pdicari.: Que etia e relationo maion scripti¬
suȩ prioꝵ coparim his inserenda decrou
rire. Quicernons intalia pueros corpore candiden formo
puleherrimos uultu uenustos. capilloꝵ quoq nitore respi¬
cuos eo uenales introgauit mereatore dequas emnillsos arnu¬
simili candore fulgescit Goregorius dapianis ad ẽ insulani an
ad huc paga nistenent᷑ errorib implicati Mercator hñsun¬

Expanded text:
estationibus praedicari, quae etiam ex relatione majorum, scriptisve priorum compererim, his inserenda decreviaeterire: qui cernens inter alia pueros corpore candidos, forma pulcherrimos, vultu 30 venustos, capillorum quoque nitore perspicuos esse venales, interrogavit mercatorem de qua patria illos attusimili candore fulgescit. Gregorius dixit: Christiani sunt iidem insulani, an adhuc paganis tenentur erroribus implicati? Mercator res
Abbreviated transcription (Latin):
angli quasi angeli. quia etangelicos uilt habene ett abm on
celis a ngeloꝵ aecet ẽe c̃ciues iten ergo ut rogat qo nonien
candi Rexaut illius ꝓuinciȩ quomodo nuncupat. mercator
copit ue hom̃t expecere ut inbrictania aliquos uerbi
ministros omitteret. Quo quũ neminẽ ire uelle cognos¬
cenet Se met ipsũ quoq n dubitauit ingerene dũ moao
pontisex sibi licentiã cõmodaret . Quilicet cũ magna
cunotatione totius eleri ac populi gregoriũ spontep¬
ficisci cupientẽ abire ꝑmisit impeat ei diuinitus
prospora ministrari¬
ecuius absentia romani plurimũ ꝑtbati deliberato
nino papa pat̃ ritmisit c̃tinuo nuntios quiuirũ dñi
reuocaront gregoriũ q̃d ipse sibi cõmeantib: ia p̃dixe¬
rat fore futurum
a& triũ dierũ itinere ꝓfligato ad quendã locũ re¬
quieturi forto diuerterant. Quo singulis quiescontib:
gregorius lectitabat quẽ lucusta suꝑ ueniens coegit
paululũ adlegondã quiescere . et excsideratione sui

Expanded text:
Angli, quasi angeli, quia et angelicos vultus habent, et tales in coelis angelorum decet esse concives. Iterum ergo interrogavit quod nomen candi. Rex, ait, illius provinciae quomodo nuncupatur? Mercatocoepit vehementer expetere ut in Britanniam aliquos verbi ministros mitteret. Quo cum neminem ire velle cognosceret, semetipsum quoque non dubitavit ingerere, dummodo sibi pontifex licentiam commodaret. Qui licet cum magna cunctatione totius cleri ac populi Gregorium sponte proficisci cupientem abire permisit, imprecatus ei divinitus prospera ministraricujus absentia Romani plurimum perturbati, deliberato nino papa perterritus, misit continuo nuntios, qui virum Domini revocarent Gregorium. Quod ipse sibi commeantibus jam praedixerat fore futurum. que trium dierum itinere profligato, ad quemdam locum requieturi, forte diverterant, quo singulis quiescentibus, Gregorius lectitabat. Quem locusta superveniens coegit paululum a legendo quiescere, et ex consideratione sui
Abbreviated transcription (Latin):
nihilq: qd foris agipoterat sentientẽ. Hunc in manib:
leuauer̃ atq ante altare sci andree apłi pssu gre¬
goriipiecer ipsiq ꝓeo inoratione ꝓstratisunt
Sin statĩ adsere uersus c̃fessuse quia senec ꝗdã ei appa¬
ruit: et canẽ nigrũ adeũ dilacerandũ dimisit dicens. qua¬
re fuge re uolusti de mõno isto : Cũq: euadere decanis
morsib nullo modo potuis se : uener̃ ꝗdã monachi. et
cane abscedere
et ipse ad mereũ sussu Hic etiã sepe c̃fessus ẽ pͥteadicens
di.Seddomone corripiente nequiuit. Relinquebat᷑ adx¬
monio quandiu extra oratoriũ stabat. Si in gredi conabatur
statĩ maligno sp̃u tradit uexabat᷑. Hocdũ sepius fierec tande

Expanded text:
nihilque quod foris agi poterat sentientem. Hunc in manibus nihilque quod foris agi poterat sentientem. Hunc in manibus levarunt, atque ante altare sancti Andreae apostoli, jussu Gregorii, projecerunt, ipsique pro eo in orations, quid passus fuerat confessus est, quia senex quidam ei apparuit, et canem nigrum ad eum dilaniandum dimisit, dicens: Quare fugere voluisti de monasterio isto? Cumque evadere de canis morsibus nullo modo potuissem, venerunt quidam monachi, et canem abscedere, et ipse ad me reversus sum. Hic etiam saepe confessus est postea, dicent, sed daemone corripiente nequivit. Relinquebatur a daemone quamdiu extra oratorium stabat; si ingredi conabatur, statim maligno spiritui traditus, vexabatur. Hoc dum saepius fieret, tandem,
Abbreviated transcription (Latin):
omnib secũ uiuentib et exẽplofuerit et troria
uippe ꝗ ñ solus sed socialiter cũbeato an drea aplo
suo monasterio signis eudentib: sit p̃fusseputatus
ã ut pauca demultis loquar. Quadã die duos exinde
tate debuissent Unus iunior ꝗ prudentior uidebat᷑
lt̃ senior ꝗcustos iunioris eẽti prexer̃ utriq: et dep̃tio
qđ acceper ipse ꝗcustos missus fuerat Nesciente alteri
cecidit. Dimissus aut̃ ade monio c̃currentib monachis
abbatis iussu reꝗsit ẽ ne forte de eo qđ acceperat fur¬
reꝗsitꝰ negauit. atq iten uexatꝰ ẽ. UIi itaq: uicib nega¬
rio int̃rogante c̃fessuẽ qđ nũ mos furto abstulerat eiq
ꝓstrat᷑ sepeccasse testat̾ ẽ . ꝑceptaq penitentiã ulterius
naccessit. xII.
lio quoq tp̃re: dũ indis natalicio eidẽ apłi iã meridianis
bat᷑ ferre se ñpoꝰse qđ pactiebat᷑ c̃currer̃ fr̃s uider̃ cecũ¬

Expanded text:
omnibus secum viventibus, et exemplo fuerit, et terrori, omnibus secum viventibus, et exemplo fuerit, et terrori, quippe qui non solus, sed socialiter cum beato Andrea apostolo, suo monasterio, signis evidentibus, sit praefuisse putatus. 11. Nam ut pauca de multis loquar, quadam die duos exinde tate debuissent, unus junior, qui prudentior videbatur, alter senior, qui custos junioris esset. Perrexerunt utrique; et de pretio, quod acceperunt, ipse qui custos missus fuerat, nesciente altero, cecidit. Dimissus autem a daemonio is, concurrentibus monachis, abbatis jussu requisitus est ne forte de eo quod acceperat furrequisitus, negavit, atque iterum vexatus est. Octo itaque vicibus negario interrogante, confessus est quod nummos furto abstulerat, eique prostratus se peccasse 26 testatus est, perceptaque poenitentia, ulteriusaccessit. 12. lio quoque tempore, dum in die natalitio ejusdem apostoli jam meridianis batur ferre se non posse quod patiebatur. Concurrerunt fratres, viderunt ca
Abbreviated transcription (Latin):
tide adiutoriũ naufragus inportunis uocib requ¬
rebat. Cui liberalissim pat̃ accersito uestarario
alia ui nomis mata dari p̃cipiens cognouitin uest¬
rio nil nomismatũ unde p̾set c̃solari nauttagion
remansisse. Quid faceret nesciebat. Aestuabatdode¬
uoti pectoris piecas nsufferens uacua ꝓximi reliqius¬
so miseria Rursus ad uestarariũ suu si forte uas quad¬
libet Aut uestim̃ tũ haberet int̾rogans. audiuit ne
ponitre mansisse p̃t̃ matris argentea Quecũ in fu¬
sis leguminib: miti solita erat scut ellã. Moxala¬
crior fact ergo inquit fr̃ hanc deferne tristis ab eat
ꝗ c̃ solariquerit pauꝑ staq: delatã scutella gregeuo
satis hilarit̃ largiente pauꝑ ꝗ putabat᷑ let ãploctit᷑.
Niã ad expectanda sed ad c̃ferenda suffragia redi¬
turus. a quo uidelicet angelicȩ uisitionis tpre
tantis mira culis tantis est uirtutib publicat ut

Expanded text:
tidem adjutorium naufragus importunis vocibus requitidem adjutorium naufragus importunis vocibus requirebat. Cui liberalissimus Pater, accersito vestiario, alia sex numismata dari praecipiens, cognovit in vestiario nihil numismatum unde posset consolari naufragum remansisse. Quid faceret nesciebat. Aestuabat Deo devoti pectoris pietas, non sufferens vacuam proximi reliquisse miseriam. Rursus vestiarium suum, si forte vas quodlibet aut vestimentum haberet, interrogans, audivit nil penitus remansisse praeter matris argenteam, quae cum infusis leguminibus mitti solita erat, scutellam. Mox alacrior factus, Ergo, inquit, frater, hanc defer, ne tristis abeat qui consolari quaerit pauper. Itaque delatam scutellam, Gregorio satis hilariter largiente, pauper, qui putabatur, laetus amplectitur, non jam ad expetenda, sed ad conferenda suffragia rediturus. A quo videlicet angelicae visitationis tempore tantis miraculis, tantis est virtutibus publicatus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cotidiano languore tabesceret .Nullã tam̃cor¬
poris suo cupiebat cõmodare quietũ : quominus
aut oraret: autlegerec. aut scriberet Aut dictaret.
nhuius sacri mõnii penetralib: ⁊dẽ uir om̃pis dĩ
gregorius a matre silua tunc tp̃oris iuxta portã
beati pauli apłi loco ꝗdicit᷑ cella noua quo haete¬
nusoratoriũ nomini ei dedicatũ et famosi sci¬
sabemonasteriũ : ciuiꝰ laus ẽ in .vi. et vii. sy nod con¬
stitutũ uidẽt degente crudis leguminib: pascebat
Ibi huncde more queda sertbentẽ angelus dñ
repperiens mis rori sibi flebilit̃ subhabnoo
naufragi postulabat Cui gregorius exintimocor¬
de cõpatiens bis ternis nomis matib datis abire
p̃cepit Nec multo p̾eadẽ die ide naufragui re¬
diit sequȩ multa ꝑdidisse pauca uero suscepis
soꝑhibuit Aquo senis pari modo nomis matib suptis
letabundus abscessit. Sed die tertia rediens iden¬

Expanded text:
am pene quotidiano languore tabesceret, nullam tamen coram pene quotidiano languore tabesceret, nullam tamen corpori suo cupiebat commodare quietem, quo minus aut oraret, aut legeret, aut scriberet, aut dictaret. 9. In hujus sacri monasterii penetralibus idem vir omnipotentis Dei Gregorius, a matre Silvia, tunc temporis juxta portam beati Pauli apostoli, loco qui dicitur Cella nova, quo hactenus oratorium nomini ejus dedicatum est, et famosum ssti monasterium, cujus laus in sexta et septima synodo, constitutum videtur, degente, crudis leguminibus pascebatur. 10. Ubi hunc de more quaedam scribentem angelus Dei reperiens, misereri sibi flebiliter sub habitu naufragi postulabat. Cui Gregorius ex intimo corde compatiens, bis ternis numismatibus datis, abire praecepit . Nec multo post, eadem die idem naufragus rediit, seque multa perdidisse, pauca vero suscepisse perhibuit. A quo, pari modo senis numismatibus sumptis, laetabundus abscessit. Sed die tertia rediens, iden
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s fundit᷑ int̃cipi uideret. paschalis suꝑ uenit dies
merore quam infirmitate deficere UIII
Iox accersito uiro scissimo eleutherio dudum
penes spoletũ multis pposito. Tunc uero
eius dẽ sui monasterii monacho a quo uidelicet
audierat fuisse mortuũ suscitatũ oratoriu pe¬
tiit. seseꝗcũ lacrimis. ut saltẽ die illo adieiunan¬
dũ sibi uirtꝰ daret᷑ ĩnorationẽ dedit : Et p̾paululũ
cõpleta oratione digressus. tͥanta uirtute suũ sto¬
machũ ꝑ cepisse cognouit. ut ei cib: et morb de
me moria fundit᷑ tollerẽt : Cepit secũ mirari quis
esset : quis fuerit : Et quũ ad animũ rediebat infir¬
mitas nihil inse ex his quȩ meminerat recognoscerep̃ualebat
Quũ q: in dis positione monasteri occupata mens esset :
obliuiscebat᷑ funditꝰ egritudinis suessiuero rediret
egritudo ad me moriã . quũ tã forte se eẽ sentiret :
cognouit sibi tantã fortitudinẽ ꝓmanere. utaddie

Expanded text:
tus funditus intercipi videretur, paschalis supervenit dies. tus funditus intercipi videretur, paschalis supervenit dies. , coepit plus moerore quam infirmitate deficere . 8. Mox accersito viro sanctissimo Eleutherio, dudum penes Spoletum multis praeposito, tunc vero ejusdem sui monasterii monacho, a quo videlicet audierat mortuum fuisse suscitatum, oratorium petiit, seseque cum lacrymis, ut saltem die illo ad jejunandum sibi virtus daretur, in orationem dedit. Et post paululum, completa oratione, digressus, tantam virtutem suum stomachum percepisse cognovit, ut ei cibus et morbus de memoria funditus tolleretur. Coepit secum mirari quis esset, quis fuerit; et cum ad animum redibat infirmitas, nihil in se ex his quae meminerat recognoscere praevalebat. Cumque in dispositione monasterii occupata mens esset, obliviscebatur funditus aegritudinis suae. Si vero rediret aegritudo ad memoriam, cum tam fortem se esse sentiret, cognovit sibi tantam fortitudinem permanere, ut ad di
Abbreviated transcription (Latin):
suarũ napͥct ẽ facultatẽ sex monasteria insicilia
fabricans sufficientib fr̃ib: cumulauit : Quib: tantum
p̃diorũ c̃tulit q̃uantũ possit aduictũ quotidianũ dõ
illic militantiũ sine indi gentia suffragari
inquo relictis sericis. auro. gẽmis: radiantib: togis:
Simulqi supellectib: reliquis inusũ pauperũ proga¬
tis ex huius mundi naufragio nudus euasit: Diude
si deratũ monachicũ capiens indum̃tũ : Primã sub
hitarionis deinde sub maximiani uenerabiliũpa¬
trũ regimine : multis sibi sociatis fr̃ib regulari
tramite militauit: Post uero quũ subesse mallet :
fratrũ uotiua c̃cordia imminente p̃eẽ ñ rennuit.
sic̃ in c̃sequentib apparebits VII
ratei abstinentia tanta ciboꝵ sodulitas oratio¬
nũ: etic iunioꝵ studiositas tã desiderata sacroꝵ
cul dubio uderet᷑: Nã quũ quodã tp̃re incisionem
nisieũ fr̃s frequent̃ ciboreficerent: iutalis ei

Expanded text:
suarum nactus est facultatem, sex monasteria in Sicilia suarum nactus est facultatem, sex monasteria in Sicilia fabricans, sufficientibus fratribus 24 cumulavit, quibus tantum praediorum contulit, quantum posset ad victum quotidianum Deo illic militantium sine indigentia suffragari . In quo, relictis sericis, auro gemmisque radiantibus togis, simulque supellectilibus reliquis in usum pauperum praerogatis, ex hujus mundi naufragio nudus evasit, diuque desideratum monachicum capiens indumentum, primo sub Hilarionis deinde sub Maximiani, venerabilium Patrum, regimine, multis sibi sociatis fratribus, regulari tramite militavit. Post vero cum subesse mallet, fratrum votiva concordia imminente, praeesse non renuit, sicut in consequentibus apparebit. 7. Erat ei abstinentia tanta ciborum, sedulitas oratiorum et jejuniorum, studiositas tam desiderata sacrorurocul dubio videretur. Nam cum quodam tempore incisionem nisi eum fratres frequenter cibo reficerent, vitalis ei
Abbreviated transcription (Latin):
i quidẽ inerant eicũ a cerba etatẽ matura iã studia ⁊
et auditurus in cognita religiosis sensib: indagator :¬
sollertissimus adherebatꝰ sumpta que doctrine se¬
mina tenaci me moriȩ ruminanda quȩ p̾inpopulos
mellito decla maret gutturẽ c̃gerebat : Deniqido
cibilis adolescens.: quũ trans misso cõmunit̃ stilo
surgentis infantiȩ adbiuiũ phytagoricȩ litterȩ ꝓue¬
nisset incunctant̃ sinistrũ ramũ cũ scłi uoluptate
relinquere et dectrũ cepit cũ cȩlesti desiderio totis
uiribus anhelares
eddũ conuersionis suȩ gr̃am longius ꝓtrahensto¬
tius se xp̃o famulaturũ putaret : si subp̃toris urbanu
habitu mundo specietenus deseruiret: ceperunt mul¬
ta c̃traeũ exeius dẽ scłi cura succrescere: ⁊taut non
iã sicut ꝓposuerat specie : sed ineo retinet etmente .
iandẽ patre orbat᷑ ubi liberã disponendarũ rerũ

Expanded text:
Siquidem inerant ei, cum acerba aetate, matura jam studia; Siquidem inerant ei, cum acerba aetate, matura jam studia; et auditurus incognita, religiosis senibus indagator solertissimus adhaerebat: sumptaque doctrinae semina, tenaci memoriae ruminanda, quae post in populos mellito declamaret gutture congerebat. Denique docilis adolescens, cum, transmisso communiter stylo surgentis infantiae, ad bivium Pythagoricae litterae pervenisset, incunctanter sinistrum ramum cum saeculi voluptate relinquere, et ad dextrum coepit cum coelesti desiderio totis viribus anhelare. 4. Sed, dum conversionis suae gratiam longius protrahens, tutius se Christo famulaturum putaret, si sub praetoris urbani habitu mundo specie tenus serviret, coeperunt multa contra eum ex ejusdem saeculi cura succrescere; ita ut non jam, sicut proposuerat, specie, sed in eo retineretur et mente. 5. Tandem patre orbatus, ubi liberam disponendarum rerum
Abbreviated transcription (Latin):
beatȩ sil uie filius prȩfuitannis xiii.
menses .vi. dies x lẽporib: tyberii mauricii et phoce
augustor Iste senatoria stirpe ꝓgenit: tã nobilissimã quiã
etiã religiosissimã genealogia duxit : ⁊ ta ut quartus
felixꝰ sedis apłicȩ pontifex uirmagnȩ in xp̃i eccła reue¬
rentiȩ duiba silicã scõꝵ cosmȩ et damiani martyit uia
sacra iuxta tẽ plũ romuli sicut actenus carnit᷑ uenus¬
tissime fabricauit eius a tauus fuerit: et beata uirgo
amita nihilominus eius &titeritii¬
uã gregorius geminȩ nobilitatis lineã piis morib:
extulit : ꝓbis actib exornauit:. Adeo ut p̃sagio quodã:
grece gregorius qd latinȩ uigilantius resonat
uocaret᷑. Nã recta quȩ docturus erat . dũ uiuis ope¬
rib adimpleuit sibi met ipsi utiq seuigilasse ꝑ docuit .
Dũ uero recta quȩ faciebat docendo quoq disseruit.
uigi lasso di noscit᷑ ñ solũ sui sed futuri tẽporis xp̃ianis :

Expanded text:
beatae Silviae filius, praefuit annis XIII, ebus decem, temporibus Tiberii Mauricii, et Phocae Augustorum. Iste, senatoria stirpe progenitus, tam nobilissimam quam etiam religiosissimam genealogiam duxit, ita ut quartus Felix sedis apostolicae pontifex, vir magnae in Christi Ecclesia reverentiae, qui basilicam sanctorum Cosmae et Damiani martyrum via sacra juxta templum Romuli, sicut hactenus cernitur, venustissime fabricavit, ejus atavus fuerit, et beata virgo amita nihilominus ejus exstiterituam Gregorius geminae nobilitatis lineam piis moribus extulit, probis actibus exornavit, adeo ut praesagio quodam Graece Γρηγόριος, quod Latine vigilantius resonat, vocaretur. Nam recta quae docturus erat, dum vivis operibus adimplevit, sibimet ipsi utique se vigilasse perdocuit; dum vero recta quae faciebat docendo quoque disseruit, vigilasse dignoscitur, non solum sui, sed etiam futuri temporis Christianis. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
Ntã suasionib quã potestatis iurȩ quodã modode¬
seruirent. Quã obrẽ ortamur srat̃nitatẽ tuã
ut scđm piissimar legũ tramitẽ nulli iudȩo liceat
exp̃ianũ mancipiu insuo recinera dominiorsed
siqui penes eos inueniunt᷑ libtas eis tuitionis

Expanded text:
non tam suasionibus quam potestatis jure quodam modo denon tam suasionibus quam potestatis jure quodam modo deservirent. Quamobrem hortamur fraternitatem tuam, ut secundum piissimarum legum tramitem nulli Judaeo liceat Christianum mancipium in suo retinere dominio; sed si qui penes eos inveniuntur, libertas eis, tuitionis