comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nati apparere metium: & minterior
cogitatione. illius respect̾ũ ñ metiu¬
mus: quẽ uidentem omĩa. ñuidemꝰ.
Multo enĩ magis intrinsecus dõ: quã
extrinsecus hominib conspicabileᷤᷤ
sumꝰ. Vnde. scĩ homines foris se int̾q
circumspiciunt: & uel rep̃hendendoᷤ
se exterius: uel iniquos se interius
uideri. inuisibiliter timent: Hinc est.
riora sua. honestȩ disponit s interio¬
ra negligit᷑ incirciitu ocłos habet:
s intus non habet. Sci uͦ om̃s. quia
exteriora sua circumspiciunt. ut bo¬
na exse exempla frĩb p̃beant: et in¬
teriora sua uigilanter atcendunt. qͥa
sese in reꝓbabiles. interni iudicis ob
quo d̃õ placeant insua interna com¬
ponunt: sicut ꝑpsalmistã qͦ: de scã
ȩccłia dicitur. Omĩs gła eius. filiȩ re¬
gis abintus. S quia erteniora sua.
etiã inrep̃hensibilia custodit: iure
de ea subchiait. Infimbriis aureis:
circumamicta uarietate. Ut et pul¬
chra intus sibi sit: & aliis foris: et se

Expanded text:
interiori cogitatione illius respectum non metuimus, quem videntem omnia non videmus. Multo enim magis intrinsecus Deo quam extrinsecus hominibus conspicabiles sumus. Unde et sancti omnes foris 614 se intusque circumspiciunt, et vel reprehendendo se exterius, vel iniquos se interius videri invisibiliter timent. Hinc est qriora sua honeste disponit, sed interiora negligit, in circuitu oculos habet, sed intus non habet. Sancti vero omnes, quia et exteriora sua circumspiciunt, ut bona de se exempla fratribus praebeant, et interiora sua vigilanter attendunt, quia sese irreprobabiles interni judicis obtquo Deo placeant, in sua interna componunt, sicut per Psalmistam quoque de sancta Ecclesia dicitur: Omnis gloria ejus filiae regis ab intus . Sed qua exteriora sua etiam irreprehensibilia custodit, jure de ea subdidit: In fimbriis aureis circumamicta varietate, ut et pulchra sibi intus sit, et aliis foras; et se
Abbreviated transcription (Latin):
mentis irradiant: ut in hoc caligi¬
noso uitȩ p̃sentis loco. dũ uerboꝵ
innocte: ponit tam̃ gressus boni o¬
peris. directa lumine suꝑnȩ locut
hominis: sicut scẽ ȩccłiȩ ȩtas descri¬
bit᷑. Paruula quippe tc̃ erat: cũ ana¬
diuitate recens. uerbũ uitȩ p̃dicare
ñpoderat. Hinc enim: de illa dr. So¬
ror nr̃a. paruula ẽ: & ubera ñ habet.¬

Expanded text:
nostrae irradiant, ut in hoc caliginostrae irradiant, ut in hoc caliginoso vitae praesentis loco dum verborum in nocte, ponit tamen gressus boni operis, directa lumine supernae locuhominis, sic sanctae Ecclesiae aetas describitur. Parvula tunc quippe erat, cum nativitate recens verbum vitae praedicare non poterat. Hinc enim de illa dicitur: « Soror nostra parvula est, et ubera non habet
Abbreviated transcription (Latin):
erunt dies.in quib ab aduersariis
paululũ uidebit᷑ oppressa:cum &
horum dierũ reminiscit᷑. dicens. Sic̃
fui indieb adolescentiȩ meȩ: qͣndo
secreto ds erat intabernaculo meo.
Quid hoc loco tabernaculũ: nͥ habita¬
tionẽ mentis accipimus: Quia per
om̃e qd eogitando agimus: incon¬
silio nr̃i cordis habitamus.Quisqͥs
autem mandata di tacitus cogitat:
secreto ds illi intabernaculo ẽ. Habi¬
tationem & enĩ cordis sui ante dei
ẽẽ oculos uiderat: qui dicebat. Et
meditatio eordis mei inconspectu
tuo semꝑ. Exteriora nanq oꝑa pa¬
cent oeulis hominũ: longe uͦ incõ¬
parabiliter interiores. ac subtilissi¬
mȩ cogitationes nr̃ȩ patent ocłis cdi
Omĩa enim. sicut scriptum ẽ: nuda
et aꝑta sunt ocłis eius. Et sepe mexte¬

Expanded text:
erunt dies in quibus ab adversariis erunt dies in quibus ab adversariis paululum videbitur oppressa, cum et horum dierum reminiscitur, dicens: Sicut fui in diebus adolescentiae meae, quando secreto Deus erat in tabernaculo meoQuid hoc loco tabernaculum, nisi habitationem mentis accipimus? Quia per omne quod cogitando agimus, in consilio nostri cordis habitamus. Quisquis autem mandata Dei tacitus cogitat, secreto illi Deus in tabernaculo est. Habitationem etenim cordis sui ante Dei esse oculos viderat, qui dicebat: Et meditatio cordis mei in conspectu tuo semper . Exteriora namque opera patent oculis hominum, longe vero incomparabiliter interiores ac subtilissimae cogitationes nostrae patent oculis Dei. Omnia enim, sicut scriptum est, nuda et aperta sunt oc
Abbreviated transcription (Latin):
scõ repleta sp̃u. ꝑp̃dicationis mini¬
sterium. infiliorũ conceptione fȩtat᷑.
Quos exhortando parturit: conuer¬
tendo. parit. De hac eius ȩtate: dño
dr. A dolescentulȩ: dilexerunt te.
Unuersȩ quippe eccłiȩ quȩ unam
catholicam faciunt. adolescentulȩ
uocantur: non iã uetustȩ. ꝓculpam:
s nouellȩ. ꝑgrãm. Non senio steriles:
s etate mentis. adspiritalem con¬
gruȩ fecunditatem. Ic̃ gͦ cum indieb
ilis ȩcclia. q̃si quodã semo debilita¬
ta. pp̃dicationẽ filios parere ñualet:
reminiscitur fȩcunditatis antiquȩ:
dicens. Sic̃ fui. indieb adolescentiȩ
meȩ.Quamuis post eosdẽ dies. quib
deprimitur: iã tam̃ circa ipsũ finem
tempoꝵ. grandi p̃dicationis uirtute
roboretur. Nã susceptis adplenũ gen¬
tib omnẽ isrłiticũ ppłm. qui tunc
inuentus fuerit. infidei sinũ trahit.
Scriptum quippe ẽ. Donec plenitu¬
do gentiũ introiret: et sic. omĩs isrł
saluus fieret. S ante illa tempora.

Expanded text:
 repleta, per praedicationis ministerium, in filiorum conceptione fetatur, quos exhortando parturit, convertendo parit. De hac ejus aetate Domino dicitur, Adolescentulae dilexerunt te. Universae quippe Ecclesiae quae unam catholicam faciunt adolescentulae vocantur, non vetustae per culpam, sed novellae per gratiam; non senio steriles, sed aetate mentis ad spiritualem congruae fecunditatem. Tunc ergo, cum in diebus illis Ecclesia, quasi quodam senio debilitata, per praedicationem filios parere non valet, reminiscitur foecunditatis antiquae dicens: Sicut fui in diebus adolescentiae meae. Quamvis post eosdem dies quibus deprimitur, jam tamen circa ipsum finem temporum grandi praedicationis virtute roboretur. Nam susceptis ad plenum gentibus, omnem Israeliticum populum, qui tunc inventus fuerit, in fidei sinum trahit. Scriptum quippe est: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret . Sed ante illa tempora
Abbreviated transcription (Latin):
de. aptȩ subditur. Et dixit homi
ni.fcce timor dñi. ipsa ẽ sapientia:
& recedere amalo. intelligentia. Ac
si aꝑtȩ diceretur. Adtemetipsum
homo reuertere: cordis tui secreta
ꝑscrutare. Si d̾m te timere dep̃hen¬
dis: ꝓfecto constat. qͥa hac sapientia
plenus es. Quam. si adhuc cognosce̾
non potes.quid sit inse:ã cognosciᷤ
interim. quid sit inte. Quȩ enĩ apud
se abangłis metuit᷑: apud te timor
dr̃i uocatur: quia hanc habere cer¬
tum ẽ si timere te dñm incertum
non ẽ hinc etiã. ꝑpsalmistã dr. Ini¬
tium sapientiȩ timor dñ. Quia tc̃
penetrare cor inchoat:cum hoc. ex¬
tremi iudicii pauore ꝑturbat. Ad
paruitatem gͥ nrãm. diuinus sermo
se attrahit. sic̃ pat̾ cum paruulo filio
ioquit᷑ ut ab eo possit intelligiꝰ. spon¬
te balbitcit. Quia enim naturã
sapientiȩ penetrare ñpossumꝰ qͥd
sit inse: excondescensione dĩ audi¬
umus. qͥd sit innob̾ cũ dr. fece timor

Expanded text:
de apte subditur: CAPUT VIde apte subditur: CAPUT VIni: Ecce timor Domini ipsa est sapientia, et recedere a malo intelligentia. - Ac si aperte diceretur: Ad temet ipsum, homo, revertere, cordis tui secreta perscruta. Si Deum timere deprehendis, profecto constat quia hac sapientiplenus es. Quam si adhuc cognoscere non potes quid sit in se, jam cognoscis interim quid sit in te. Quae enim apud se ab angelis metuitur, apud te timor Domini vocatur, quia hanc habere te certum est, si timere te Deum incertum non est. Hinc etiam per Psalmistam dicitur: Initium sapientiae, timor Domini ; quia tunc penetrare cor inchoat, cum hoc extremi judicii pavore perturbat. Ad parvitatem igitur nostram divinus sermo se attrahit: sicut pater cum parvulo filio loquitur, ut ab eo possit intelligi, sponte balbutit. Quia enim naturam sapientiae penetrare non possumus quid sit in se, ex condescensione Dei audivimus quid sit in nobis, cum dicitur: Ecce timor
Abbreviated transcription (Latin):
& enarrauit: p̃parauit. & inuestiga¬
uit. Ysitata sacri eloquii locutione.
uidere di dr uidere nos facere:sic̃
iusto uiro dñs dic̃. Nunc cognoui:
qđ timeas dm. Et isrłitȩ p̃monent᷑
ligitis eum: idest ut scire uos faciat.
Tunc gͦcum legem pluuiis poneret.
hoc ẽ mandatum custodie p̃dicato¬
rib daret᷑ hanc incarnatã sapientiã
uideri et enarrari ap̃dicatorib. pre¬
parari. & inuestigari abauditorib
fȩcit. Sibi quippe illã p̃parat: qͥs qͥs
illã bene uiuendo. indiȩ iudicii ꝓpi¬
ciam parat. Et notandum: qđ de ea.
quatuor dicta sunt. Ait enim uidit.¬
et enarrauit: p̃parauit. & inuestiga¬
uit. Uidit nanq: qͥa species ẽ: enarra¬
uit: quia uerbum: Prȩparauit: quia¬
quia remedium: inuestigauit:quia
occultum. S hoc. qđ ȩcerna d̃i sapi
nanq intelligat. uł uerbum sine
tempore: uel spẽm. sine circũscrip¬
dione: Dicendum gͦ erat aliqͥd: qđ
de illa homo cognosceret inse. Un¬

Expanded text:
, enarravit, praeparavit, et investiga, enarravit, praeparavit, et investigavit. Usitata sacri eloquii locutione videre Deus dicitur, videre nos facere, sicut justo viro Dominus dicit: Nunc cognovi quod timeas Deum . Et Israeligitis eum ; id est, ut scire vos faciat. Tunc ergo cum legem pluviis poneret, hoc est mandatum custodiae praedicatoribus daret, hanc incarnatam sapientiam videri et enarrari a praedicatoribus, praeparari et investigari ab auditoribus fecit. Sibi quippe illam praeparat, quisquis illam bene vivendo in diem judicii propitiam parat. Et notandum quod de ea quatuor dicta sunt, Ait enim: Vidit, enarravit, praeparavit, investigavit. Vidit namque, quia species est; enarravit, quia verbum; praeparavit, quia remedium; investigavit quia occultum. Sed hoc quod aeterna Dei sapienamque intelligat, vel verbum sine tempore, vel speciem sine circumscriptione? Dicendum ergo erat aliquid quod de illa homo cognosceret in se. Un
Abbreviated transcription (Latin):
tũ meũ ꝑos tuũ. Iu uͦ odisti discipli¬
nam: & ꝓiecisti sermones meos pꝰtẽ.
Sermones & enim di post se p̃dicator
ꝓicit: cum hoc qd dic̃ fac̃e contem¬
pnit. Quando autẽ dictis eius alter
obehat᷑ dũ ipse respuit oꝑe. qd p̃¬
dicat uoce: & dissimulat audire qd
narrat: De ista p̃dicationis legẽscͥp¬
tum ẽ Qui soluent unũ de man¬
datis istis minimis. & docuerit sic
homines: minimus uocabitur in
regno cȩloꝵ.Qui autem fecerit. &
docuerit: magnus uocabit᷑ in regno
celorum. Regnum cȩloꝵ. uidelicet
scͥptum ẽ. Et colligent de regno eius:
omĩa scandala. Insupno &e enimre¬
gno. scandala quȩ exeo colligi debe¬
ant. ñ habentur. Qui gͦ soluit oꝑe:
et sic docet uoce: inisto regno cȩloꝵ
autẽ ꝓcellis sonantib posuit: cũ
p̃dicatorib suis. ad corda hominũ.
t̾rore uenturi iudicii ꝑculsa. aditũ
fȩc̃ Pnius itaq lex ponitur: ut post
modũ uia pandat᷑: qͥa illa uox cor
audentis penetrat: quȩ hoc qđ so

Expanded text:
 vero odisti disciplinam, et projecisti sermones meos post te. Sermones etenim Domini post se praedicator projicit, cum hoc, quod dicit, facere contemnit. Quando autem dictis ejus alter obediat, dum ipse respuit opere, quod praedicat voce, et dissimulat audire quod narrat? De ista praedicationis lege scriptum est: Qui solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, minimus vocabitur iecerit, et docuerit sic, magnus vocabitur in regno coelorum . Regnum coelorum videlicet scriptum est: Et colligent de regno ejus omnia scandala . In superno etenim regno scandala quae ex eo colligi debeant non habentur. Qui ergo solvit opere, et sic docet voce, in isto regno coeloruautem procellis sonantibus posuit, cum praedicatoribus suis ad corda hominum terrore venturi judicii perculsa aditum fecit. Prius itaque lex ponitur, ut post modum via pandatur, quia illa vox cor audientis penetrat, quae hoc quod ore son
Abbreviated transcription (Latin):
cipimꝰ: de quib dic̃. & mambulabo
meis: Butyro gͥ pedes lauant᷑: quia
p̃dicatores scĩ bonoꝵ oꝑum pingue¬
dine replent᷑. ut enĩ & sup̃iã diximꝰ:
uir ipsa p̃dicatio sine aliqͦ tnͣsit᷑ ad¬
lãcũq inclignationẽ tͣhit᷑ si contẽ¬
nit᷑ aut ad qͣntulãcũq głam. si ab
audientib uenerat᷑. unde. ⁊ apłis pe¬
des lot sunt: utexqͦlibet paruo con¬
tagio. inipsa p̃dicatione contracto.
qͣsi a qͦdã itinere collecto puluie mun¬

Expanded text:
e quibus dicit: « Et inambulabo in eis . » Butyro igitur pedes lavantur, quia praedicatores sancti bonorum operum pinguedine replentur. Ut enim, ut supra jam diximus, vix ipsa praedicatio sine aliquo transitur adlamcunque indignationem trahitur, si contemnitur; aut ad aliquantulamcunque gloriam, si ab audientibus veneratur. Unde et apostolis pedes loti sunt, ut a quamlibet parvo contagio in ipsa praedicatione contracto, quasi a quodam itinere collecto pulvere mun
Abbreviated transcription (Latin):
secutus: adiunrit. hoc autẽ dix̃ de
spũ. quẽ accept erant credñtes meũ.
Rursũ. ꝑ aquam. sc̃a scientia designa¬
salomonẽ. mulier quȩ typũ hereseoᷤ
tenet callidis suasionib blandit᷑:
lent tribulationes intelligi: sic̃ per
psalmistã dr. Saluum me fac ds:
q̃m intrauerunt aquȩ. usq ad an¬
mam meã. ꝑaquã. ppłi designant᷑

Expanded text:
dixit de spiritu, quem accepturi erant credentes in eum. » Rursum per aquam sacra scientia designaSalomonem mulier quae typum haereseos tenet, callidis suasionibus blanditurlent tribulationes intelligi, sicut per Psalmistam dicitur: « Salvum me fac, Deus, quoniam intraverunt aquae usque ad animam
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ gͦ nunc drͣ qui fecit uentis pon¬
dus: quia cum leues motus animȩ
mi sccħter dignatur aspicere.hinc
ꝓtinus ad constandȩ maturitatem
format. yel certe. uentis pondus ẽ¬
facere:concessam hic electis de uir¬
tutib głam. ꝑmixta infirmitate
temꝑare. Inde & subditur. Et¬

Expanded text:
te ergo nunc dicitur: Qui fecit ventis ponte ergo nunc dicitur: Qui fecit ventis pondus, quia cum leves motus animi misericorditer dignatur aspicere, hunc protinus ad constantiae maturitatem format. Vel certe ventis pondus facere est concessam hic electis de virtutibus gloriam, permista infirmitate temperare. Unde et subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
idest qui transgrecht᷑ uitutes anima¬
rum. fecit gͦ uentis pondus: qͥa dum
suꝑna sapientia replet animas: eas
ues reddit: non illa grauitate qua
dr. filii hominũ usq quo graues cor¬
de. Aliud nanq ẽ grauẽ eẽ ꝑconsiliũ:
aliud.ꝓpeccatũ. Aliud ẽ grauem
ẽẽ ꝑ constantiam: aliud ꝑculpam.
Ista enĩ grauitaᷤ. pondus habet one¬
ris: illa uirtutis. fondus gͦ accipiuis
animȩ ut abintentione di non iam
leui motu dissiliant: sed ieũ fixa
constantiȩ grauitate consistant. Ad¬
huc ille ppłs leuit̃ mouebat᷑: de qͦ.¬
dis sui: uiã ei uidi. & dimisi eũ. Gra¬
ue autem consiliũ cordis: omnem
inconstantiã uagationis expellit.
Et qm sunt animȩ. quȩ leui motu.¬
nc̃ ista. nunc illa desident: omp̃s
ds. quia ipsas leues fluctuationeᷤ
mentum ñ leuit̃ pensat uagatio¬
nem cordis relinquendo ciudicat
sed cum ꝑ grãm respicitꝰ uagã men¬
dem. inconsilii stabilitatẽ figit. Rec¬

Expanded text:
» id est, qui transgreditur virtutes anima» id est, qui transgreditur virtutes animarum. Fecit ergo ventis pondus, quia dum superna sapientia replet animas, eas ves reddit; non illa gravitate qua dicitur: Filii hominum usquequo gravi corde ? Aliud namque est gravem esse per consilium, aliud per 607 peccatum; aliud est gravem esse per constantiam, aliud per culpam. Ista enim gravitas pondus habet oneris, illa virtutis. Pondus ergo accipiunt animae, ut ab intentione Dei non jam levi motu desiliant, sed in eum fixa constantiae gravitate consistant. Adhuc ille populus leviter movebatur, de qdis sui; viam ejus vidi, et dimisi eum . Grave autem consilium cordis omnem inconstantiam vagationis expellit. Et quoniam sunt animae quae levi motu nunc ista, nunc illa desiderant, omnipotens Deus, quia ipsas leves fluctuationes mentium non leviter pensat, vagationem cordis relinquendo dijudicat. Sed cum per gratiam respicit, vagam mentem, in consilii stabilitatem figit. Rec
Abbreviated transcription (Latin):
indicare p̃sentiã maiestatis suȩ: &
qͥa hominib incertũ ẽ. uł incuiꝰ cor¬
de ueniat. uł in quo postqͣm uenerit.
ꝑmanendo requiescat: rectȩ nunc dr
Ds̃ intelligit uiã eius: & ipse nouit lo¬
cum illius: quia solius cdiuinȩ uisio¬
nis ẽ cernere uel quib mocdis intel¬
lectus sapientiȩ ad cor hominis ueni¬
ai: uel cuius mens. intellectũ uitȩ qͣ
ꝑcepit mortiferis cogitationib non
amittat. Et quia hȩc eadẽ sapientia.
phumanitatis gr̃am manifestata in
cunctis mundi partib electoꝵ fue¬
rat corda repletura: rectȩ subchtur.
omĩa quȩ sub cȩlo sunt. respicit. Re¬
spicere quippe di ẽ: ea quȩ amissa ac
pdta fuerant. adsuam grãm refor¬
mare. Vnde. scriptum ẽ.Rex qͥ sedet
insolio iuchcii: dissipat om̃e malũ.
intuitu suo. Respiciendo nanq leui¬
tatis nr̃ȩ mala coercuit: & magna
merita maturitatis decdit. Unde ad¬
uentoꝵ. inscriptura sacra solent ani¬
me designari: sic̃ ꝑpsalmistã de dõ

Expanded text:
indicare praesentiam majestatis suae? Et quia hominibus incertum est vel in cujus cor veniat, vel in quo postquam venerit permanendo requiescat, recte nunc dicitur: Deus intelligit viam ejus, et ipse novit locum illius, quia solius divinae visionis est cernere, vel quibus modis intellectus sapientiae ad cor hominis veniat, vel cujus mens intellectum vitae, quem perceperit, mortiferis cogitationibus non amittat. Et quia haec eadem sapientia per humanitatis gratiam manifestata in cunctis mundi partibus electorum fuerat corda repletura, recte subditur. omnia, quae sub coelo sunt, respicit. - Respicere quippe Dei est ea quae amissa ac perdita fuerant ad suam gratiam reformare. Unde scriptum est: Rex qui sedet in solio judicii, dissipat omne malum intuitu suo . Respiciendo namque levitatis nostrae mala coercuit, et magna merita maturitatis dedit. Unde adventorum in Scriptura sacra solent animae designari, sicut per Psalmistam de Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ri ꝓuectu. qͥd accipimus: in exteriori
defectu. quid sumꝰ. Et miro mͦ agit᷑
ut nec de intute quisqͣm extolli de¬
beat: nec de temptatione desꝑet:qͥa
dum sp̃s trahit. et caro retrahit: sub¬
tilissimo iudicii interni modam ine
infra summa. & supra infima. inquo¬
dam medio anima librat᷑. Bene gͦ
dicantium dicta signari: unde ꝑmo
ysen dicitur. Expectetur sic̃ pluuia:
eloquium meum. Quoꝵ uidelicet
uerba cum blandȩ ꝑsuadent. pluuiȩ
sunt: cum uͦ derribilia deuenturo iu¬
dicio intonant: sonantes ꝓcellȩ. Et
notandum. qđ pluuiis lex ponitur:
ut uia ꝓcellis sonantib aꝑiat᷑. Lex
ut uiuendo impleant. qđ loquendo
suadere festinant.Nã loquendi au¬
ctoritas ꝑditur: qͣndo uox oꝑe non
adiuuatur. Hinc enĩ ꝑpsalmistã dr̃
Peccatori autẽ. dix ds. Quare tu enar

Expanded text:
ri provectu quid accepimus, in exteriori ri provectu quid accepimus, in exteriori defectu quid sumus: et miro modo agitur ut nec virtute quisquam extolli debeat, nec de tentatione desperet; quia dum spiritus trahit, et caro retrahit, subtilissimo judinfra summa, et supra infima in quodam medio anima libratur. Bene eraedicantium dicta signari. Unde per Moysen dicitur: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum . Quorum videlicet verba cum blande persuadent, pluviae sunt; cum vero terribilia de venturo judicio intonant, sonantes procellae. Et notandum quod pluviis lex ponitur, ut via procellis sonantibus aperiatur. Lex ta, ut vivendo impleant quod loquendo suadere festinant. Nam loquendi auctoritas perditur, quando vox opere non adjuvatur. Hinc enim per Psalmistam dicitur: Peccatori autem dixit Deus: Qua
Abbreviated transcription (Latin):
Uideo aliam legem inmenbris mes.
repugnatem legi mentis meȩ: &
captuum me ducentẽ inlege pec¬
cati quȩ ẽ. inmenbris meis. Adima
quippe trahit caro. ne extollat sp̃c'
et adsumma trahit sp̃s. ne ꝓster¬
nat caro.Sp̃s leuat. ne iaceamus
mninfimis: caro aggrauat. ne extol¬
lamur exsummis. Si ñ subleuãte
sp̃u nos caro tẽptaret: ꝑfectione
ꝓculdubio temptationis suȩ. in
ima desceret Rursum uͭ si ñ temp¬
tante carne. adsumina nos sp̃s suble¬
uaret: insuꝑbiȩ casu. ipsa nos peius
subleuatione ꝓsterneret. S fit certo
moderamine: ut dũ unusquisq scõꝵ.
iã quidem interius ad summa rapit᷑
s adhuc temptat᷑ exterius: nec de¬
sꝑationis lapsũ. nec elationis incur¬
rat: qm̃ nec temptatio exterior cul¬
pam ꝑficit: qͥa interior intentio sur¬
sum trahit: nec rursum intentio inte¬
rior insuꝑbiã eleuat: quia temptatio
exterior humiliat: dũ grauat. Sicq
magno ordine cognoscimꝰ ininterio¬

Expanded text:
gem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati quae est in membris meis . Ad ima quippe trahit caro, ne extollatur spiritus; et ad summa trahit spiritus, ne prosternat caro. Spiritus levat, ne jaceamus in infimis, caro aggravat ne extollamur ex summis. Si non sublevante spiritu nos caro tentaret, perfectione proculdubio tentationis suae in ima dejiceret. Rursum vero si non tentante carne ad summa nos spiritus sublevaret, in superbiae casu, ipsa nos pejus sublevatione prosterneret. Sed fit certo moderamine ut dum unusquisque sanctorum jam quidem interius ad summa rapitur, sed adhuc tentatur exterius, nec desperationis lapsum nec elationis incurrat: quoniam nec tentatio exterior culpam perficit, quia interior intentio sursum trahit; nec rursum intentio interior in superbiam elevat, quia tentatio exterior humiliat dum gravat: sicque magno ordine cognoscimus in interio
Abbreviated transcription (Latin):
mentib inusitatã scire non potest:
nͥ qui hanc etiã acceꝑit habere. Quia
itaq ut diximus. uidere dm. hoc ẽ.
qd habere: ideo iniqui sp̃s. hanc sa¬
pientiã ñuident: qͥa repulsi ꝑsuꝑ¬
biam. nequaqͣm eam habere potue¬
runt. Adlucẽ quippe epclauseruis
oculos cordis suꝑfusis eius radiis
repugnantes : sic̃ intelligi etiã de
eis dem malignis spuitib potest.
les luminis. Famã gͦ sapientiȩ.
malignis spiritib audisse ẽ sed
eandem sapientiã ñuidisse: et er
potentiã ex iurtute illi cognouis¬
se: ettamen sub ea humiliter start
noluisse. Vnde ueritatis uoce. de
ipso malignoꝵs spũum capite dñ¬
Ille homicida erat abinitio: & inue¬
rtate ñstecit. Sequit᷑. D eus intelli

Expanded text:
sensibus inusitatam, quam scire non potest sensibus inusitatam, quam scire non potest nisi qui accipit, habere. Quia itaque, ut diximus, videre Deum, hoc est quod habere, ideo iniqui spiritus hanc sapientiam non vident, quia repulsi per superbiam nequaquam eam habere potuerunt. Ad lucem quippe ejus clauserunt oculos cordis, superfusis ejus radiis repugnantes, sicut intelligi etiam de eisdem malignis spiritibus potest, unt lumini . Famam ergo sapientiae malignis spiritibus audisse, sed eamdem sapientiam non vidisse, est et ejus potentiam ex virtute illius cognovisse, et tamen sub ea humiliter stare noluisse. Unde et Veritatis voce de ipso malignorum spirituum capite dicIlle homicida erat ab initio, et in vtate non stetit . Sequitur: CAPUT II
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ abscondita ẽ aboculis
omnium uiuenqũ rectȩ subiungit᷑
uolucres qͦ cȩli later: qͥa ihac corru¬
ptibili carne constituti.naturȩ eius
potentiã. ipsi qͦ uidendo ñpenetrantͤ
qui iã ꝑmeritum sc̃ȩ contemplatio¬
nis uolant. Ubi. apte subiungitur.
& morts nomine: nͥ maligni sp̃s de¬
signantur: Qui inuentores mortis
et ꝑditionis exstiterunt: sic̃ de ipso
Cui. subiecti om̃s suꝑbiȩ sp̃s de hac
sapientia quȩ ds̃ ẽ chicunt᷑ aurib
nrĩs auchuimꝰ famã eꝵ: qͥa nimirũ
uisionem ullius plena beatitudine
habere nequiuerunt. Uidere qͥppe
ꝑfecte coȩternã dõ sapientiã: hoc ẽ
qđ habere. Unde adiohannem:de¬
munere uincentis dr. Dabo illi cal¬
culum canddũ: & incaleulo nouũ
nomen scriptum: qđ nemo scit. niss
qui accipit. In hac etenim uita. sci¬
re aliquid uel uidere possumꝰ: etiã
qđ non accepimꝰ habere. Nomenuͦ
nouũ incalculo scrptum. idest in
eterno p̾mio noticiam dĩ humanis

Expanded text:
bscondita est ab oculis omnium viventium, recte subjungitur: Volucres coeli quoque latet, quia in hac corruptibili carne constituti naturae ejus potentiam ipsi quoque vivendo non penetrant, qui jam per meritum sanctae contemplationis volant, ubi apte subjungitur: et mortis nomine nisi maligni spiritus designantur? qui inventores mortis et perditionis exstiterunt, sicut de ipso Cui subjecti omnes superbiae spiritus de hac sapientia quae Deus est 605 dicunt: Auribus nostris audivimus famam ejus; quia nimirum visionem illius plena beatitudine habere nequiverunt. Videre quippe perfecte coaeternam Deo sapientiam, hoc est quod habere. Unde admunere vincentis dicitur: Dabo illi calculum candidum, et in calculo nomen novum scriptum, quod nemo scit, nisi qui accipit . In hac etenim re aliquid, vel videre possumus, etiam quod non accipimus. Nomen vero novum in calculo scriptum est in aeterno praemio notitiam Dei humanis
Abbreviated transcription (Latin):
quando eis dictum ẽ. ut gustarent.
ec essent sicut dii. Cunq similitu¬
dinẽ diumitatis appetunt: im-¬
mortalitatis munera ꝑdiderunt.
Qui interrã moriendo ñ issent: sisu¬
per terrã humiliter stare uolius¬
sent. At contra.inbono uolucres
pom solent. sic̃ ineuangłio dñs:
cũ similitudinẽ regni cȩlestis. exgͣ¬
no sinapis denunciaret: dicens. Cui
simile ẽ. regnũ dĩ: & cui simile est¬
mabo illud: Simile ẽ grano sina¬
pis: qđ acceptũ homo misit mortũ¬
suum. & creuit & factum ẽ. inarbo¬
re magna: & uolucres cȩli requie¬
uerunt inramis eia Ipse quippeẽ
granum sinapis: qui morti sepul¬
tura plantatus arbor magna surre¬
xit. Granum nanq fuit cũ morere¬
tur: arbor cum resurgeret. Granũ.
ꝑhumilitatem carnis: arbor ꝓpo
tentiã maiestatis. Granũ. quia ui¬
dimus eũ: & ñ erat aspectus. Arbor
autem: qͥa speciosus forma pre filis

Expanded text:
quando eis dictum est, ut gustarent, quando eis dictum est, ut gustarent, et essent sicut dii . Cumque similitudinem divinitatis appetunt, immortalitatis munera perdiderunt . Qui in terram moriendo non issent, si super terram humiliter stare voluissent. 3. At contra in bono volucres poni solent, sicut in Evangelio Dominus cum similitudinem regni coelestis ex grano sinapis denuntiaret, dixit: Cui simile est regnum Dei, et cui simile aestimabo illud? Simile est grano sinapisrevit, et factum est in arborem magnam, et volucres coeli requieverunt in ramis ejus . Ipse quippe est granum sinapis qui in horti sepultura plantatus, arbor magna surrexit. Granum namque fuit cum moreretur, arbor cum resurgeret. Granum per humilitatem carnis, arbor per potentiam majestatis. Granum, quia vidimus eum, et non erat aspectus ; arbor autem, quia speciosus forma prae filiis
Abbreviated transcription (Latin):
uel specub absconduntur.Cunq
apparuerint: nunquã rectis itne¬
rib. sed tortuosis anfractib curit̃
U olucres uͦ ut nouimꝰ: alto uolatu
se iaera subleuant Nomine ergo
uulpium. dolosa atq fraudenta:
nomine autẽ uolucrũ.hec eadem
dicat. fraudulenta & elata demo¬
nia:. incorde ur̃o. adest meogitatio¬
ne suꝑbiȩ. inueniunt habitationẽ
suã. Filius autem hominis. ubi ca¬
put suũ reclinet. ñ habet: idẽ. hu¬
militas mea requiem insuꝑba m̃¬
te ur̃a non inuenit. Quasi inqͦdã
uolatu uolucris. illa prima se ex¬
tulit: quȩ pelatam cogitationem
dixit. Incȩlum conscendam: suꝑ
astra celi exaltabo solium meum:
sedebo inmonte destamenti. inla¬
terib aquilonis: ascendã suꝑ al¬
titudinẽ nubiũ: et erosimilis altissi¬
mo. Ecce qͣm alta suꝑbȩ uolando
petiit: quẽ etiam uolatũ. et primis
hominib ꝑsuasit. Ipsi quippe uo¬
lando quasi suꝑ se ire conati sunt:

Expanded text:
vel specubus se abscondunt. Cumque vel specubus se abscondunt. Cumque apparuerint, nunquam rectis itineribus, sed tortuosis anfractibus currunt; volucres vero, ut novimus, alto volatu se in aera sublevant. Nomine vero vulpium dolosa et fraudulenta, nomine vero volucrum haec eadem dicat: Fraudulenta et elata daemonia in corde vestro, id est in cogitatione superbiae inveniunt habitationem suam: Filius autem hominis ubi caput suum reclinet non habet, id est humilitas mea requiem in superba mente vestra non invenit. Quasi in quodam volatu volucris illa prima se extulit quae per elatam cogitationem dixit: In coelum conscendam, super astra coeli exaltabo solium meum:debo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium, et ero similis Altissimo . Ecce quam alta superbe volando petiit. Quem etiam volatum et primis hominibus persuasit. Ipsi quippe volando quasi super se ire conati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ñualet: qͣndo
ipsa qͦ inuisi¬
bilia. quȩ ꝑeã
nis ocłis comp̃hend non possunt:
nreb gͦ creatis discimꝰ. creatorẽ om¬
nium qͣnta humilitate ueneremur:
ut in hac uita usurpare sibi deom¬
ipotentis di sp̃e mens humana
nil audeat: qđ solum electis suis p̃¬
mium. insubsequenti remuneratio¬
ne seruat. Vnde bene postquã dic¬
tum ẽ. abscondita ẽ. ab omĩum ui
uentium: ilico subinfertur. yolu
cres qͦ cȩli latet. Inscriptura enĩ sa¬
cra. uolucres aliquando inmalo:
aliquando uͦ inbono dantur in¬
telligi. fuolucres quippe nonnun¬
quam potestates aenȩ designant᷑
bonorum studiis aduersȩ. Vnde.¬
uiam cecidit. uenerunt uolucres. &
comederunt illud: quia nimirũ
maligni sp̃s. humanas mentes ob¬
sidentes. dum cogitationes norias
ingerunt: uerbũ uitȩ. a memoria e¬
habent et uolucres celi nidos: filius
autem hominis ñhabet ubi caput
suũ reclinet. Uulpes. ualde fraudu¬
lenta sunt animalia: quȩ. in fossis

Expanded text:
 quando ipsa quoque invisibilia quae per manis oculis comprehendi non possunt? In rebus ergo creatis discimus creatorem omnium quanta humilitate veneremur, ut in hac vita usurpare sibi de omnipotentis Dei specie mens humana nil audeat, quod solum electis suis praemium in subsequenti remuneratione servat. Unde bene postquam dictum est: Abscondita est ab oculis omnium viventium, illico subinfecres quoque coeli latet. - In Scriptura sacra volucres aliquando in malo, aliquando vero in bono datur intelligi. Per volucres quippe nonnunquam potestates aeriae designantur bonorum studiis adversae. viam cecidit, venerunt volucres et comederunt illud; quia nimirum maligni spiritus humanas mentes obsidentes, dum cogitationes noxias ingerunt, verbum vitae a memoria ehabent, et volucres coeli nidos: Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet. Vulpes valde fraudulenta sunt animalia quae in fossis
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc coȩt̾na dõ sapientia. alit̃ habet
uã: atq alit̃ locũ. Locũ uͦ. si quis
intelligit. ñ localẽ. Nã teneri corpo¬
ralit̾ ñ potest ds̃: s ut dictũ ẽ. locꝰ
intelligit᷑ ñ localis. Locꝰ sapientiȩ.
pat̃ ẽ.Locus patris sapientia: sic̃
ipsa sapientia atcestante dr Ego
inpatre: & pat̾ inme. Alit̃ gͦ sapi¬
entia habet uiã: atq alit̃ locum.¬

Expanded text:
na Deo sapientia aliter viam habet, atque aliter locum. Locum vero si quis intelligat, non localem. Nam teneri corporaliter non potest Deus; sed, ut dictum est, locus intelligitur non localis, Locus sapientiae Pater est, locus Patris sapientia. sicut ipsa Sapientia attestante dicitur: Ego in Patre, et Pater in me. Aliter ergo ipsa sapientia habet via
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsit unde ȩt̾na ẽ: s inde transit
unde ꝓpt̃ nos apparuit tempora
ibat: duo autẽ cȩci sedentes iuxta
uiã. clamauerunt dicentes. Dñe
miserere nr̃i. fili dauid. Adquoꝵ
uocẽ. sic̃ illic scriptũ ẽ stecit iħs: &
lumen reddidit. Qͥd ẽ autẽ tnseun¬
do audire. stando lum̃ restituere:
nͥ qđ phumanitatẽ suã nob̾ miser¬
tus ẽ qͥ ꝑ diuinitatis potentiã ãno¬
bis ments nr̃e tenebras exclisit:
Qd̃ enĩ ꝓpt nos nat᷑ et passus ẽ qui
resurexit. & ascendit incelũ quass
tͣnsiit iħs: qͥa hec nimirũ actio. tem¬
poralis ẽ. Ss stans. eos tetigit. & illu¬
minauit: qͥa ñ sicut illa dispensatio
temporalis. ita uerbi et̾nitas tͣnsit:
quȩ inse manens. innouat omĩa. Sta¬
re enĩ d̃i ẽ: incommutabili cogitatio¬
ne. mutabilia cuncta chsponere.Q
gͦ uoces petentiũ transiens auchuit:
stans. lum̃ reddidit: qͥa & si ꝓpt̃ nos
temporalia ꝑtulit: inde tam̃ nobis
lucẽ tribuit: unde. habere mutabili¬

Expanded text:
transit unde aeternus est, inde vero transit unde propter nos apparuit temporalinus transibat. Duo autem caeci sedentes juxta viam clamaverunt dicentes: Domine, miserere nostri, fili David. Ad quorum vocem sicut illic scriptum est: Stetit Jesus, et lumen reddidit. Quid est autem transeundo audire, stando lumen restituere, nisi quod per humanitatem suam nobis misertus est, qui per divinitatis potentiam a nobis mentis nostrae tenebras exclusit? Quod enim propter nos natus et passus est, quod resurrexit, ascendit in coelum, quasi transit Jesus, quia haec nimirum actio temporalis est. Sed stans eos tetigit et illuminavit, quia non sicut illa dispensatio temporalis, ita verbi aeternitas transit, quae in se manens innovat omnia. Stare enim Dei, est incommutabili cogitatione mutabilia cuncta disponere. Qui ergo voces petentium transiens audivit, stans lumen reddidit, quia etsi propter nos temporalia pertulit, inde tamen nobis lucem tribuit, unde habere mutabili
Abbreviated transcription (Latin):
tis abaliis agitur. miquitatis
nota laceretur: et bonȩ pondꝰ
actionis.uerdunt imaculam
criminis. Sepe enim cũ uident

Expanded text:
tis ab aliis agitur iniquitatis nota laceretur, et bonae pondus actionis vertunt in maculam criminis. Saepe enim cum vident
Abbreviated transcription (Latin):
ne actionis amplitudinem re¬
uocari: iccirco dicitur: saluabit
de de ore angusto. latissimȩ. La¬
tissimȩ quippe de ore angusto
saluatur: qui. & post iniquitatũ
iugum. adlib̾tatem bont oꝑi ͤ.
penitendo rediicitur. Quȩdam¬
nanq qͣsi conclusior is angustia
ẽ ab opprimenti mala consue¬
tudine exsurgere uelle. nec posse:
iam quidem desiderio ad super¬
na tendere. sed adhuc ac̾tu inin¬
fimis remanere:preire corde. nec
tamen sequi oꝑe: atq insemetip¬
so contradictione ꝑpeti semetip¬
sum. Cum uͦ ita tendens anima.
manu gr̃ȩ exaltantis adiuuat᷑:
abangusto ore. adlatitudinem
puenit: quia uictis difficultati

Expanded text:
e actionis amplitudinem revocatur, idcirco dicitur: Salvabit te de ore angusto latissime. Latissime quippe de ore angusto salvatur, qui et post iniquitatis jugum ad libertatem boni operis poenitendo reducitur. namque quasi conclusi oris angustia est, ab opprimente mala consuetudine exsurgere velle, nec posse. Jam quidem desiderio ad superna tendere, sed adhuc actu in infimis remanere, praeire corde, nec tamen sequi opere, atque in semetipso contradictorem perpeti semetipsum. Cum vero ita tendens anima manu gratiae exaltantis adjuvatur, ab angusto ore ad latitudinem pervenit: quia, victis difficultati
Abbreviated transcription (Latin):
manũ suã ados porrigere: qͥa de¬
sidiosus quisq p̾̃dicator. nec hoc
uult oꝑari. qđ dicit. Manũ quippe
ados porrigere ẽ: uoci suȩ. oꝑe con
cordare. Manũ gͦ suã osculatur ore
suo. qui laudat qd facit: & testimo¬
nio ꝓpriȩ locutionis. sibi uirtutẽ
tribuit oꝑis. Qua mnr̃e. qͥs despiqt᷑:
nͥis. qui ipsa oꝑandi munera lar¬
gitur: Vnde bene ꝑegregiũ p̃di¬
catorem d̃r. Quid autem. habes.
qđ ñ accepisti: Si autẽ accepisti:¬

Expanded text:
manum suam porrigere, quia desidiosus quisque praedicator nec hoc vult operari quod dicit. Manum quippe ad os porrigere, est voci suae opere cocordare. Manum ergo suam osculatur ore suo, qui laudat quod facit, et testimonio propriae locutionis sibi virtutem tribuit operis. Qua in re quis despicitur, nisi is qui ipsa operandi munera largitur? Unde bene per egregium praedicatorem dicitur: Quid autem habes, quod non accepisti? Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
tihe conuersantes. etiam fami¬
liares.aduersarios toleraret. Un¬
iri tabnaculi mei: qͥs det decarnib
eus. ut saturemur: Quȩ nimirũ¬
sententia: potest qͦ ꝑmysterium.
exuoce redemptoris intelligi. yi¬
ri quippe eius tabernaculi. de
carnib illius saturari cupierun:
uel iudei scilicet ꝑsequentes. uel
gentiles credentes: quia & illimo¬
liti sunt corpus illiꝰ qͣsi consum̃¬
do extinguere: et isti esurientem
mentẽ suam desiderant ꝑcoti¬
hanum immolationis sacrifici
des: pensemus qͣnta fortitucine
sc̃ uiri animus extra intraq sol¬
licitus adomnia partitur. Qui si
iniustȩ agentib. aut unquã ꝑsi
lentium cederet: aut ꝑrectitudi¬
nem non contrairet: ꝓfecto adũ¬
sarios non habuisset. S ineo qd̃
uias uitȩ tenuit. exoptatores suȩ
morts muenit: foris patentes ad¬
uersarios ꝑtulit. intus. latentes.
Mmor ẽ autem uutus certaminiᷤ.
foris quempiam uidere malaquȩ
supet: & intus qđ toleret non ha¬

Expanded text:
tidie conversantes etiam famitidie conversantes etiam familiares adversarios toleraret. Unviri tabernaculi mei, Quis det de carnibus ejus ut saturemur ? Qusententia potest quoque per mysterium ex voce Redemptoris intelligi. Viri quippe ejus tabernaculi de carnibus illius saturari cupierunt, vel Judaei scilicet persequentes, vel gentiles credentes, quia et illi moliti sunt corpus illius, quasi consumendo, exstinguere, et isti esurientem mentem suam desiderant per quotidianum immolationis sacrificiutes, pensemus quanta fortitudine sancti viri animus extra intraque sollicitus ad omnia partitur. Qui si injuste agentibus aut unquam per silentium cederet, aut per rectitudinem non contrairet, profecto adversarios non habuisset. Sed in eo quod vias vitae tenuit, exoptatores suae mortis invenit. Foris patentes adversarios pertulit, intus latentes. Minor est autem virtus certaminis foris quempiam videre mala quae superet, et intus quod toleret non ha
Abbreviated transcription (Latin):
patent̃ dicat. Ego mea oꝑa. tanqͣm
mea non ꝓfero: qͥa auctoris sui
grãm negare conuincitur.quisqͥs
sibi tribuit qđ oꝑatur. Vnde ꝓti
nus subdit. Quȩ ẽ. iniquitas ma¬
xima: & negatio contra dm altis¬
simum. Liquet enim qͥa illum
negat: cuius despecta gr̃a. sibi ui¬
res boni oꝑis arrogat. Qđ rectȩ qͦ
& iniquitas maxima uocatur: qm̃
omne peccatum qđ exinfirmita¬
de ẽ spem nequaquam ꝑdit: qͥa
asuꝑno iudce ueniã requirit. Pre¬
sumptio autem uututis ꝓpriȩ.
tanto gͣuiꝰ indesꝑatione est. quan¬
to longius abhumilitate. Cũnq
iures sib tribuit opis: ad adiuto¬
num ñ recurrit auctoris. Fitq. ut
eo grauius p̃dicator peat: quo &
ipsum hoc qd ẽ. peccator ignorat.

Expanded text:
patenter dicat: Ego mea opera tanquam patenter dicat: Ego mea opera tanquam mea non profero, quia auctoris sui gratiam negare convincitur, quisquis sibi tribuit quod operatur. Unde et nus subdit: Quae est iniquitas maxima, et negatio contra Deum altissimum. Liquet enim quia illum negat, cujus despecta gratia sibi vires boni operis arrogat. Quod recte quoque et iniquitas maxima vocatur, quia omne peccatum quod ex infirmitate est, spem nequaquam perdit, quia a superno Judice veniam requirit. Praesumptio autem virtutis propriae tanto gravius in desperatione est quanto vires sibi tribuit operis, ad adjutorium non recurrit auctoris; fitque ut eo gravius peccator pereat, quo et ipsum hoc, quia est peccator, ignorat.
Abbreviated transcription (Latin):
tem uiri sciunt post pͥm paren¬
dis lapsum. de corruptibili styrpe
se ȩditos: et ñ untute ꝓpria sed
p̃ueniente suꝑna gr̃a admeliora
se uota uł oꝑa commutatos: et qͥc¬
quid sibi mali inẽe cognoscunt:
de mortali ꝓpagine sentiunt me¬
ritũ. Quicquid uͦ inse boni inspi¬
ciunt᷑ immortalis gr̃ȩ cognosẽt
donũ. Fiq accepto munere debi¬
tores fiunt: qͥ et p̃ueniendo decht
eis bonum uelle. qđ noluerunt: &
subsequendo concessit bonũ pos¬
se. qd uolunt. Unde bene ꝑiohem
dicitur. Adorauerunt uiuentem
in scła scłorum: mittentes coronas
suas ante thronum dñi. Coronas
nanq suas. ante thronũ dñi mit¬
tere ẽ. certaminũ suoꝵ uictorias.
ñ sibi tribuere. s auctori: ut ad illũ
referant głam laudis: a qͦ se sciunt
iures accepisse certaminis. Beatus
gͦ iob. quia sic bona quȩ oꝑatus ẽ
narrat ut tamen hȩc suȩ oꝑationi
non tribuat. s adauctoris laudẽ
recurrat: manum suã ore suo os¬
culatum se fuisse denegat. Ac si

Expanded text:
tem viri sciunt post primi parentis lapsum de corruptibili stirpe se editos, et non virtute propria, sed praeveniente superna gratia ad meliora se vota, vel opera commutatos; et quidquid sibi mali inesse cognoscunt, de mortali propagine sentiunt meritum: quidquid vero in se boni inspiciunt, immortalis gratiae cognoscunt donum; eique de accepto munere debitores fiunt, qui et puniendo dedit eis bonum velle quod noluerunt, et subsequendo concessit bonum posse quod volunt. Unde bene per Joannem dicitur: Adoraverunt viventem in saecula saeculorum, mittentes coronas suas ante thronum Domini . Coronas namque suas ante thronum Domini mittere est certaminum suorum victorias non sibi tribuere, sed auctori, ut ad illum referant gloriam laudis, a quo se sciunt vires accepisse certaminis. Beatus ergo Job, quia sic bona quae operatus est narrat, ut tamen haec suae operationi non tribuat, sed ad auctoris laudem recurrat, manum suam ore suo osculatum fuisse se denegat. Ac si
Abbreviated transcription (Latin):
sumpsit: Si autem fauor. es suos
audiens. ad suꝑni iudicii consi¬
derationem redit ac ne his de
apud occultum arbitrẽ grauet᷑.
metuit: qͣsi expurgationis igne.
admagnitudinem claritatis ex¬
crescit: & unde incendium tre¬
pidationis sustinet: inde clariꝰ
fulget Beatus gͥ iob.quia nequa¬
quam de oꝑatione se p̃tulit: fi¬
denter dicit. Si uidi solem: cum
fulgeret. Quia uͦ hunc aiucheis
interioris intuitu fama laudabi¬
lis ñ deuerdit. ad iungit. Et lunã.
incedentem clarȩ. Quia opinioniᷤ
suȩ gr̃ã animũ deuinci. ne tacita
cogitatione ꝑmisit: ꝓtinus sub¬
fauori ñ renititur. adhoc usq ꝑ¬
trahitur.ut laudet ipsa qd fac̃
conditioni quȩ p̃missa ẽ. quasi
congruȩ subinfertur. Etosculat᷑ ui.

Expanded text:
sumpsit? Si autem favores suos sumpsit? Si autem favores suos audiens, ad superni judicii considerationem redit, ac ne de his apud occultum arbitrum gravetur metuit, quasi expurgationis igne ad magnitudinem claritatis excrescit, et unde incendium trepidationis sustinet, inde clarius fulget. Beatus igitur Job, quia nequaquam de operatione se praetulit, fidenter dicit: Si vidi solem cum fulgeret. Quia vero hunc a judicii interioris intuitu fama laudabilis non divertit, adjungit: Et lunam incedentem clare. Quia autem opinionis suae gratia animum devinci, nec tacita cogitatione permisit, protinus subfavori non renititur, ad hoc usque pertrahitur, ut laudet ipsa quod facit, conditioni quae praemissa est quasi congrue subinfertur: CAPUT IX.
Abbreviated transcription (Latin):
tuis. ac trepidus ad conscientiam
recurrit: & quicquid illic in est
rep̃hensibile. corrigit.Dum enim
bona sua innotuisse formidat:
subtilitatem secuturi examinis
ꝑtimescens:.siqua inse mala oc¬
culta sunt. amputat. Pauet nãq.
sisaltim calis deo ñ ostenditur.
qͣlis abhominib putatur: &
neq contentus ẽ ut in qđ potu¬
n innotescere. in hoc debeat rema¬
nere. Iam enĩ de bonis suis. qͣsi
retributionẽ sib factã ȩstimat:
nͥ eis et alia que abhominibus
nesciuntur. adiungat. Unde be
ne ꝑsalomonem dr̃. Sicut ꝓba¬
tur inconflatorio argentum. &
infornace aurũ: ita ꝓbat᷑ homo
ore laudantis: Argentũ quippe
uel aurum.si reꝓbum ẽ igne con¬
sumitur. si reꝓbum uͦ non ẽ igne
declaratur. Sic nimirum ẽ. &
sensꝰ oꝑantis. Nam qualis sit:
meo qd laudatur. ostenditur.
Si enĩse de auditis suis laudib
extollit: quidistȩ aliud qͣm au¬
rum uel argentũ reꝓbũ fuit:
quẽ iudelicet fornax linguȩ con¬

Expanded text:
tuit, ac trepidus ad conscientiam tuit, ac trepidus ad conscientiam recurrit, et quidquid illic inest reprehensibile corrigit. Dum enim bona sua innotuisse formidat, subtilitatem secuturi examinis pertimescens, si qua in se mala occulta sunt amputat. Pavet namque si saltem talis Deo non ostenditur qualis ab hominibus putatur, et neque contentus est ut in quo potuit innotescere, in hoc debeat remanere. Jam enim de bonis suis quasi retributionem sibi factam aestimat, nisi eis et alia quae ab hominibus nesciuntur adjungat. Unde bene per Salomonem dicitur: Sicut probatur in conflatorio argentum, et in fornace aurum, ita probatur homo ore laudantis . Argentum quippe vel aurum, si reprobum est, igne consumitur; si probum vero, igne declaratur. Sic nimirum est et sensus operantis. Nam qualis sit, in eo quod laudatur ostenditur. Si enim se auditis suis laudibus extollit, quid iste aliud quam aurum vel argentum reprobum fuit, quem videlicet fornax linguae con
Abbreviated transcription (Latin):
rat qͣsi debrauio oꝑis lȩtat᷑ At
contra. si cor ueracit᷑ humile ẽ bo¬
na quȩ de se audit. aut minimȩ
recognoscit. & qͥa falsa dicuntur.
mȩtuit: aut certe si adẽe ea sibi
ueraciter scit: eo ipso formidat.
ne abȩt̾na di retributione sin ꝑ¬
dita: quo hȩc considat hominib
deuulgata. Pauetq uehement̃:
ne spes futuri muineris.inmerce¬
de ꝑmutet᷑. transitorii fauoris . Q:
magno laudum suarũ ignecru¬
cietur: atq abomni torporis su
rubigine. t̾rore cogitationis exco¬
quatur. Cauta enim considerat¬
one trepidat. ne aut de his inqͥb
laudatur & ñ sunt. marꝰ q iudi¬
cium inueniat: aut de his inqͥb
laudat᷑ & sunt. competens p̃mi¬
um ꝑdat. Unde plerumq fit. ut
sicut iniustus exlaude sua pol¬
luitur: ita uir iustus audita sua
laude purgetur.Nã dũm bona
quȩ egit. abhominib ꝓferri co¬
gnoscit subtile contra se ut die¬
cumẽ extremi iudicii examen mȩ¬

Expanded text:
rat, quasi de bravio operis laetatur. At rat, quasi de bravio operis laetatur. At contra, si cor veraciter humile est, bona quae de se audit, aut minime recognoscit, et quia falsa dicuntur metuit; aut certe si adesse ea sibi veraciter scit, eo ipso formidat ne ab aeterna Dei retributione sint perdita, quo haec considerat hominibus divulgata, 707 pavetque vehementer ne spes futuri muneris in mercedem permutetur transitorii favoris. 19. magno laudum suarum igne crucietur, atque ab omni torporis sui rubigine moerore cogitationis excoquatur. Cauta enim consideratione trepidat, ne aut de his in quibus laudatur et non sunt majus Dei judicium inveniat, aut de his in quibus laudatur et sunt competens praemium perdat. Unde plerumque fit ut sicut injustus ex laude sua polluitur, ita vir justus audita sua laude purgetur. Nam dum bona quae egit ab hominibus proferri cognoscit, subtile contra se, ut dictum est, extremi judicii examen me
Abbreviated transcription (Latin):
cuius dono ut bene opetur ꝑci¬
pit. ettamen meius mimere. de
grã suȩ laudis hylarescit: Despec¬
to enim honore conditoris. semet¬
ipsum plus amare conuincit᷑: cus
p̃coniis lȩcatur. Quamiuis ñnun¬
qͣm. etiã scĩ uiri debona sua opi¬
nione gaudeant: s cum ꝑhanc.
admeliora ꝓficere audientes pen¬
sant: nec iam deopinione sua.s
de ꝓximoꝵ gaudent utilit̾ate:
quia aliud ẽ fauores quęrere: et
aliud. deꝓuectib exultare. Qua
in re necesse ẽ: ut cũ auchentium
utilitati ñ ꝓficit: mentẽ nrãm
fama laudabilis non eleuet.
s fatiget. Cum enim humanȩ
linguȩ attestatione laudamur:
occulta pulsatone requirimur.
qͥd de nobis ipsi sentiamus.Su¬
ꝑba etenim mens. eqã cum de se
falsa bona dicuntur: exultat:
quia non apud dm qualiter ui¬
uat: sed apud homines. qͣliter
innotescat. excogitat. Iudicium
etenim de se omnipotentis di
despiciens. et solummꝰ hominũ
querens: inter auditas laudes at¬
tollitur: et quȩ hȩc solum quesie¬

Expanded text:
cujus dono ut bene operaretur percepit, et tamen in ejus munere de gratia suae laudis hilarescit? Despecto enim honore conditoris, semetipsum plus amare convincitur, cujus praeconiis laetatur. Quamvis nonnunquam etiam sancti viri de bona sua opinione gaudeant; sed cum per hanc ad meliora proficere audientes pensant, non jam de opinione sua, sed de proximorum gaudent utilitate quia aliud est favores quaerere, et aliud de profectibus exsultare. Qua in re necesse est ut cum audientium utilitati non proficit, mentem nostram fama laudabilis non elevet, sed fatiget. Cum enim humanae linguae attestatione laudamur, occulta pulsatione requirimur quid de nobisipsis sentiamus. Superba etenim mens etiam cum de se falsa bona dicuntur exsultat, quia non apud Deum qualiter vivat, sed apud homines qualiter innotescat, excogitat. Judicium enim de se omnipotentis Dei despiciens, et solummodo hominum quaerens, inter auditas laudes extollitur, et quae hoc solum quaesie
Abbreviated transcription (Latin):
leuauerat: qͣm inter tot rerũ afflu¬
entias. miro semꝑ uirtuts ponde
p̃mebat. S iuxta hoc qđ uideriex¬
derius potuit: qui insiuis humilis:
malienis oculis eleuatus fuit Et
qͣsi suꝑuentũ positus elisus ẽ uali¬
de: quia reb extenorib fultus. un¬
de estimabatur surgere: uidebat᷑
inde cecidisse. Quẽ uidelicet casũ.
sc̃s iuir inmente ñꝑtulit: quia nul¬
la aduersitas deicitꝰ quẽ ꝓspertas
nulla corrumpit. Qui enĩ ueritati in¬
heret. uanitati nullomͦ succumbit:

Expanded text:
levaverat, quam inter tot rerum afflulevaverat, quam inter tot rerum affluentias miro semper virtutis pondere premebat; sed juxta hoc quod videri exterius potuit, qui in suis humilis, in alienis oculis elevatus fuit, et quasi super ventum positus, elisus est valide, quia rebus exterioribus fultus, unde aestimabatur surgere, videbatur inde cecidisse. Quem videlicet casum sanctus vir in mente non pertulit, quia nulla adversitas dejicit, quem prosperitas nulla corrumpit. Qui enim veritati inhaeret, vanitati nullo modo succumbit