comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidemus. Uir itaq sc̃s despiciat qͥe¬
quid exterius terret᷑:. quicquid ꝑ es¬
sentiam suam nisi regeret᷑ ad nichi¬
lum tenderet: & mentis ocło supp̃ssis
om̃ib intueamur unum. in cuius es¬
sentie comparatione esse nr̃m ñ ẽẽ
ẽ: & dicat. Ipse enim solus ẽ. De cuiꝰ
mox immutabilitate: aꝑte subuin¬
gitur Et nemo auertere potest cogi¬
tationem eius. Sicut enim immu¬
tabilis nature ẽ: ita immutabilis
uoluntatis. Cogitationẽ quippe eiꝰ
nullus auertet: quia nemo resist̾e
occultis eius uidiciis preualet.
Nam ce si fuerunt quidam. qui de¬
precationib suis eus cogitationẽ
auertisse uiderentur: ita fuit inter
na eius cogitatio. ut sententiam
illius auertere deprecando potuis¬
sent: & ab ip̃o acciꝑent quod agent
apud ipsum. Dicat gͦ: &e nemo auer¬
tere potest cogitationem cus: qͥa
semel fixa udicia mutari neqͣqͣm
possunt. Unde scͥptum ẽ. Preceptũ
posuit: &r ñ preteribit. Et rursum.
Celum & terra cransibunt: uerba

Expanded text:
idemus. Vir itaque sanctus despiciat quidquid exterius terret, quidquid per essentiam suam, nisi regeretur, ad nihilum tenderet: et mentis oculo suppressis omnibus intueatur unum in cujus essentiae comparatione, esse nostrum non esse est, et dicat: Ipse enim solus est. De cujus mox immutabilitate, apte subjungitur: Et nemo avertere potest cogitationem ejus. Sicut enim immutabilis natura est, ita immutabilis cogitatione. Cogitationem quippe ejus nullus avertit, quia nemo resistere occultis ejus judiciis praevalet. Nam etsi fuerunt quidam qui deprecationibus suis ejus cogitationem avertisse videantur, ita fuit ejus interna cogitatio, ut sententiam illius avertere deprecando potuissent, et ab eo accipere quod agerent apud ipsum. Dicat ergo: Et nemo poterit avertere cogitationem ejus, quia semel fixa judicia mutari nequaquam possunt. Unde scriptum est: Praeceptum posuit, et non praeteribit . Et rursum: Coelum et terra transibunt, verba
Abbreviated transcription (Latin):
speciem suam. Ium̃ta uel uolatilia. c̃¬
ram uł pisces requirimus: dum con¬
sideramus. Que nob̾ ꝯcorditer respon¬
dent. quod cuncta dns fecerit: quia
dum nr̃is ocłis suas species inge¬
rũe. se asemet ip̃is ñ ẽe cestant᷑. Eo
ipso enim quo creatura sunt. ꝑ os¬
tensam spẽm ereatori suo quasi uo¬
cem confessionis reddunt: qui qr
om̃ia condidit᷑. qualiter eam de¬
beant administrari disponit. Un¬

Expanded text:
speciem suam. Jumenta, vel volatilia, tespeciem suam. Jumenta, vel volatilia, terram, vel pisces requirimus, dum consideramus quae nobis concorditer respondent, quod cuncta Dominus fecerit; quia dum nostris ocrunt, se a semetipsis non esse testantur. Eo ipso enim quod creatura sunt, per ostensam speciem Creatori suo quasi vocem confessionis reddunt. Qui quia omnia condidit, qualiter etiam debeant administrari disponit.
Abbreviated transcription (Latin):
pientes: Unde & pͥmo homini ee¬
lestia deserenti dictum ẽ. Terra es
⁊ interram ibis. Quid ꝑ pisces ma¬
ris. nisi curiosos huius scłi debe¬
mus acciꝑe. de quib psalmista ait
pisces maris. qui ꝑambulant se¬
mitas maris: Qui inmagnis reꝵ
inquisitionib quasi in abditis flu¬
ctib latent. Quid aut̃ euueta hec
inquisita doceant: adiungit diẽs.
mia saꝑientes. siue t̾renis actib
deditos. seu huiꝰ mundi occupatos
inquisitionib requiras: ẽxmncta ħ
creatorem om̃ium dm̃ facent᷑. ⁊⁊ de
potestate eius concordit̾ senturnt.
enim uistus quisq etiam uiuendo
loquit᷑. hoc iniustus plerunq de dõ
uł sola uoce compellit᷑ fateri. ficq
ut mali auctori om̃ium eui oꝑibus
resistunt. attestatione famulent᷑
qr quẽ impugnare morib ausi st̃.
ereatorem om̃ium negare ñ possũt
Quod tam̃ intelligi uxta solam
spẽm littere utilit̾ potest: qr om̃is
respecta creatura qͣsi dat uocem
attestationis ꝓpͥe̾. ipsam qm̃ ħc

Expanded text:
pientes? Unde et primo homini coelestia deserenti dictum est, Terra es, et in terram ibis . Quid per pisces maris nisi curiosos hujus saeculi debemus accipere? De quibus Psalmista ait: Pisces maris, qui perambulant semitas maris . Qui in magnis rerum inquisitionibus quasi in abditis fluctibus latent. Quid autem cuncta haec inquisita doceant, adjungit, dicensmia sapientes, sive terrenis actibus deditos, seu hujus mundi occupatos inquisitionibus requiras, cuncta haec creatorem omnium Deum fatentur, et de potestate ejus concorditer sentiunt, enim justus quisque etiam vivendo loquitur, hoc injustus plerumque de Deo vel sola voce compellitur fateri; fitque ut mali, auctori omnium, cui operibus resistunt, attestatione famulentur, quia quem impugnare moribus ausi sunt, creatorem omnium negare non possunt. Quod tamen intelligi etiam juxta solam speciem litterae utiliter potest, quia omnis respecta creatura quasi dat vocem attestationis propriae, ipsam quam habet
Abbreviated transcription (Latin):
dampnatione feriat᷑: qnͣto du ẽ
usua inquitate coleratus. Cum
illo misecłiter agit᷑. ut peccatum
fiat. cumisto cdistriete ut mul¬
ciplicet᷑. uisi ad penitentiam re¬
eurrat. In illo mala purgant᷑ dũ
iim sustinet: inisto cumulant᷑
dum facit. Omp̃c itaq ds qͦd fi¬
eri ꝓhibet. iustum est ut fieri si¬
nat: ut unde nunc expectat. &
ũ conuersos du tolerat: quando¬
ꝙ inde plus feriat. Sene gͦ dẽ.
habundant cabernacła p̃ donum.
⁊ audacter ꝓuocant d̃m. cum ipse
dederit om̃ia in manib eorum ⁊ qͥa
quod inique tollunt eis hoc ip̃e dat:
qui illis ad rapinam poss obsistere.
si misereri uoluisset. Quod cam̃ in¬
celligi de reb quoq sp̃alib potest.
Nã plerũq ñnulli doctͥne dona ꝑcipi¬
unt: s ex eisdem donis intumescunt
Et magni p̃ ceteris uideri uolunt:
atq om̃ipotentem d̃m ꝓuocare: &
de eus donis int ꝓximos suꝑbire
Qui etiam p̃dones ñ inm̾ito uo¬

Expanded text:
damnatione feriatur, quanto diu est damnatione feriatur, quanto diu est in sua iniquitate toleratus. Cum illo ergo misericorditer agitur, ut peccatum finiat: cum isto districte ut multiplicet, nisi ad poenitentiam recurrat. In illo mala purgantur dum vim sustinet: in isto cumulantur, dum facit. Omnipotens itaque Deus quod fieri prohibet, justum est ut fieri sinat: ut unde nunc exspectat, et non conversos diu tolerat, quandoque inde plus feriat. Bene ergo dicitur: Abundant tabernacula praedonum, et audacter provocant Deum, cum ipse dederit omnia in manibus eorum, quia quod iniqui tollunt, eis hoc ipse dat, qui illis ad rapinam posset obsistere, si misereri voluisset.  Vet. Itelligi de rebus quoque spiritalibus potest. Nam plerumque nonnulli doctrinae dona percipiunt, sed ex ejusdem donis intumescunt, et magni prae caeteris videri volunt. Atque omnipotentem Deum provocare est, de ejus donis inter proximos superbire. Qui etiam praedones non immerito vo
Abbreviated transcription (Latin):
ds. Quomͦ gͥ ipse dat quod hi qui
iratus hre sinit. Nam qͦd ꝑuerse
quissimus fieri ñ nisi iuste ꝑ nut¬
tit: ut & is qui raꝑe sinit᷑. cecatus
mente culpam augeat: & is qͥra¬
pinam patit᷑ iamin eiusdẽ rapine
dampno ꝓalia quam ante ꝑpetra¬
uit culpa feriat᷑. Ecce enĩquidam
inmontis fauce constitutus insi¬
aiatur itin̾antib: ẜ is qui it ex
agit iniqua fortasse quedam ali¬
quando ꝑpetrauit: eiq om̃pe łs
malum silum inp̃senti uita retri
etiam interire ꝑmittit. Qd gͦ p̃do
inuiste appetiit: hoc equissimus
uidex iuste fieri ꝑmisit: ut ⁊ ille
reciꝑet quod iniuste fecerat: & is¬
te grauius quandoq feriat᷑. ꝑ cu¬
ius nequissimam uoluntatem.
culpam omp̃e ds in alt̾um iuste
uindicauit. Ille purgat᷑ qͥ oppri¬
mitur: isti reatus augetur qͥ
oppͥmit. ut uł de fundo nequitie
quando ad penitentiã redeat:
uł ñ reuertens tanto grauiꝰ et̾na

Expanded text:
Deus. Quomodo igitur ipse dat, quod hi qui Deus. Quomodo igitur ipse dat, quod hi qui iratus habere sinit. Nam quod praedoor aequissimus fieri, non nisi juste permittit, ut et is qui rapere sinitur, caecatus mente culpam augeat, et is qui rapinam patitur, jam in ejusdem rapinae o, pro alia quam ante perpetravit culpa, feriatur. Ecce enim quidam in montis fauce constitutus, insidiatur itinerantibus; sed his qui iter agit, iniqui fortasse quaedam aliquando perpetravit; eique omnipotens Deus malum suum in praesenti vita retribetiam interire permittit. Quod ergo praedo injuste appetiit, hoc aequissimus judex juste fieri permisit, ut et ille reciperet quod injuste fecerat: et iste gravius quandoque feriatur, per cujus nequissimam voluntatem, culpam omnipotens Deus in alterum juste vindicavit. Ille purgatur qui opprimitur; in isto reatus augetur qui opprimit, ut vel de fundo nequitiae quandoque ad poenitentiam redeat, vel non revertens, tanto gravius aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
apud se sedeat ostendit: cũ niehil
eẽ presentis uite cliuitias me¬
morat: quas habundare ⁊ repbis
narrat dicens. Habundant ta .l.¬
bernacła p̃donum⁊ ⁊ audact̾ ꝓuocant
dm: cum ip̃e dederit om̃ia inmanib
eorum. facile ẽ hominem cunc despi¬
cere diuitias cumhabet: difficile uͦ¬
est eas cum non habet uiles estimna¬
re. Unde patent̾ ostendit᷑. quantus
ꝯcemptus t̾renarum rerum in bea¬
ti iob cogitatione fuerit: qui tunc
dicit nulla ẽẽ que habundant re¬
ꝓbis: quando om̃ia amisit. Ait gͦ
Habundant cabernacła predonum:
⁊ audacter ꝓuocant dm. qr pler̃q
inali eo magis contͣ dm suꝑbiunt.
quo ab eius largitate ⁊ contra me¬
ritum ditant᷑. & qui ꝑuocari bonis
ad meliora debuerunt: donis peto
est quomͦ p̃dones appellent᷑. dum
ꝓtinus adoit᷑: cum ipse dederit oĩa
inmanib eoꝵ. Si enimp̃dones st̃.
iuolenter abstulerunt. Et dubiũ
ñ ẽ: quia uolencoꝵ ñ sic adiutor

Expanded text:
apud se sedeat ostendit, cum nil apud se sedeat ostendit, cum nil esse praesentis vitae divitias memorat, quos abundare et reprobis narrat, dicens: CAPUT II bernacula praedonum, et audacter provocant Deum, cum ipse dederit omnia in manibus eorum. Facile est hominem tunc divitias despicere cum habet: difficile est eas, cum non habet, viles aestimare. Unde patenter ostenditur quantus contemptus terrenarum rerum in beati Job cogitatione fuerit, qui tunc dicit nulla esse quae abundant reprobis, 367 quando omnia amisit. Ait ergo: Abundant tabernacula praedonum, et audacter provocant Deum, quia plerumque mali eo magis contra Deum superbiunt, quo ab ejus largitate et contra meritum ditantur; et qui provocari bonis ad meliora debuerant, donis pejorest quomodo praedones appellentur, dum protinus additur: Cum ipse dederit omnia in manibus eorum. Si enim praedonviolenter abstulerunt: et dubium non est, quin violentorum non sit adjutor
Abbreviated transcription (Latin):
diuersitas coctionis placet.S qͦ¬
tiens partes singłas ad legendũ
sumis: reducere semꝑ ad memo¬
riam. eam quam p̃posui cause o.¬
riginem stude: quia & ꝑb̾atum
iob qui dolens dicit᷑. passiones
domini. eiusq corporis id est sc̃e
eccłie designant᷑. & amici eius he¬
ut sepe iam dixunus: dm̃ dum
defendere nituntur. offendunt. Q
dum ficte consulunt: sc̃oꝵ mentẽ
fortit̾ affligunt. Nec cam̃ ꝑcunc¬
ta q̃ loquunt᷑ auericatis cogni¬
tione de sipuint᷑. s plerunq ⁊ stul¬
tis prudentia. & fictis uera ꝑmis¬
cent: ut dum erueritate aliquio
prerogaut᷑. facile ad falsita cem
trahant. Unde amici quoq beati
iob mͦ despicabilia. mͦ aut̃ mira
cit. aliquando uero approbando
suscipit: atq ad usum rectitudi¬
nis ꝑtrahit. eciam q̃ ab eis recta
s non recte ꝓferuntur. Icaq mno¬
piam suam despicientes despicit
atq insterqui linio corpore posi¬
tus. in quanto uirtutis euliine

Expanded text:
diversitas placet coctionis. Sed qudiversitas placet coctionis. Sed quoties partes singulas ad legendum sumis, reducere semper ad memoriam eam, quam proposui causae originem, stude, quia et per beatum Job, qui dolens dicitur, passiones Domini ejusque corporis, id est sanctae Ecclesiae designantur, et amici ejus haeut saepe jam diximus , Deum dum defendere nituntur, offendunt. Qui dum ficte consulunt, sanctorum mentem fortiter affligunt; nec tamen per cuncta quae loquuntur a veritatis cognitione desipiunt, sed plerumque et stultis prudentia, et fictis vera permiscent, ut dum ex veritate aliquid praerogant, facile ad falsitatem trahant. Unde amici quoque beati Job modo despicabilia, modo autem mira cit, aliquando vero approbando suscipit, atque ad usum rectitudinis pertrahit etiam quae ab eis recta, sed non recte proferuntur. Itaque inopiam suam despicientes despicit, atque in sterquilinio corpore positus, in quanto virtutum culmine
Abbreviated transcription (Latin):
xo oꝑe ẽẽ culpa¬
bilis stili muta¬
bilitas ñ debet:
ne quis cñ me
ex locutionis
mee umutatione
rep̾hendat: in epła libris p̃missa
causas reddidi: eur terciam huiꝰ
oꝑis partem. ad aliarum usq
similicudinẽ minime em̃dan¬
do ꝑluxi. Quib scilicet exclusis
hoc quoq addi quod ab eo u̾su
quo dicitur. habundant caberna¬
cula preconum eiusdem partis
ex positio incipit. & usq ad hoc
quod scriptum ẽ dulcedo eorum
uermis. disserendo ꝑcingit. Que
nuiirum tam multa sunt ut
inuno corpore comp̃hendi non
possent. nisi sub magna breuita¬
ce dicerent᷑. Qui g ab aliis ac¬
tib uacat: legat cetera multi¬
pliciter dicta. Cui uͦ ad studiose
legendum ñ uacatꝰ huius partis
ei breuitas placeat: inqua nõ
cam que sentimus dicimus. qm
ea que sunt dicenda signamus.
Igitur qm̃ mea multa sicut me
loquente excepta sunt ita dere¬
liqui immutationẽ stili mei le¬
ctor meus equanuit᷑ accipe:
quia et sepe eosdem cibos edentib

Expanded text:
xo opere esse culpabilis styli mutabilitas non debeat, ne quis tamen me ex locutionis meae immutatione reprehendat, in epistola libris praemissa causam reddidi cur tertiam hujus operis partem ad aliarum usque similitudinem minime emendando perduxi. Quibus scilicet exclusis, hoc quoque additur, quod ab eo versu, quo dicitur: Abundant tabernacula praedonum, ejusdem partis expositio incipit, et usque ad hoc, quod scriptum est: Dulcedo eorum vermis; disserendo pertingit. Quae nimirum tam multa sunt, ut in uno corpore comprehendi non possent, nisi sub magna brevitate dicerentur. Qui ergo ab aliis actibus vacat, legat caetera multipliciter dicta. Cui vero ad studiose legendum non vacat, hujus partis ei brevitas placeat, in qua non tam quae sentimus dicimus quam ea quae sunt dicenda signamus. Igitur quoniam in ea multa, sicut me loquente excepta sunt, ita dereliqui, immutationem styli lector meus aequanimiter accipe, quia et saepe eosdem cibos edentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ipse ꝓuideat qualit sit qui p̃s¬
titit ẽẽ quod ñ fuit. P ocest uͦ ꝑ ani¬
mani om̃is uiuentis: ium̃coꝵ uita
animam usq ad corporeos sensus
uiuificat: hominum uͦ sp̃m usq ad
sp̃alem intellectum tendit. In eius
manu ẽ anima om̃is uiuentis.
&e spe uniuerse carius hominis: dũ
⁊ in illo hoc p̃stat anime ut uiuifi¬
cet carnen: & inisto adhoc iuuificat
animam: ut ad intelligendam ꝑ¬
ueniat et̾nitatem. Seiendum uͦ ẽ:
qr insacro eloquio sp̃e hominis du¬
ob modis poni ꝯsueuit. Aliq̃n nan

Expanded text:
ideat qualiter sit, qui praestitit esse quod non fuit. Potest vero per animam omnis viventis jumentorum vita animam usque ad corporeos sensus vivificat, hominum vero spiritum usque ad spiritalem intellectum tendit. In ejus ergo manu est anima omnis viventis, et spiritus universae carnis hominis, dum et in illo hoc praestat animae ut vivificet carnem, et in isto ad hoc vivificat animam, ut ad intelligendam perveniat aeternitatem. Sciendum vero est quia in sacro eloquio spiritus hominis duobus modis poni
Abbreviated transcription (Latin):
as deserunt: redire ad mala mũ¬
di nescuint que reliquerunt.
Cum u ꝑ ꝯtemplationis aciem¬
⁊ ab hac se eadem actiua uita
suspendunt. eunt. ⁊ redeunt: qr per
hoc quod diu ꝑsiste̾ minime in ꝯcem¬
platione sufficiunt. se se it̾um ado¬
ꝑationem fundunt: ut in his q̃ uixta
sibi sunt. se exercendo refoueant: et
suꝑ se rursum surg̾e ꝯcemplando
ualescant. S dum hec eadem ꝯcem¬
platio more debito ꝑtemporũ int̾¬
ualla repetit᷑. in deficienẽ ꝓculdubio
⁊ ineius solidicate ꝑsistitur: qr & si
iufirmitatis sue pondere superata
mens deficit. hanc cñ it̾um ꝯtinus
conatib reparata comp̃hendit. nec
stabilitatẽ suam in ea ꝑdidisse di¬
cenda est: aqua ⁊ li semꝑ deficit.
hanc ce cum ꝑdiderit semꝑ inquirit.

Expanded text:
as deserunt, redire ad mala munas deserunt, redire ad mala mundi nesciunt quae reliquerunt; cum vero per contemplationis aciem ab hac se eadem activa vita suspendunt, eunt et redeunt, quia per hoc quod diu persistere minime in contemplatione sufficiunt, sese iterum ad operationem fundunt; ut in his quae sibi juxta sunt se exercendo refoveant, et super se rursum surgere contemplando convalescant. Sed dum haec eadem contemplatio more debito per temporum intervalla repetitur, indeficienter procul dubio et in ejus soliditate persistitur, quia etsi infirmitatis suae pondere superata mens deficit, hanc tamen iterum continuis conatibus reparata comprehendit. Nec stabilitatem suam in ea perdidisse dicenda est, a qua etsi semper deficit, hanc et cum perdiderit semper inquirit.
Abbreviated transcription (Latin):
nonuulla bona sunt ad que in de¬
fessi ꝑsistimus. ⁊ rursum ñ nulla
sunt. aquib continue deficientes
labimur. acq ad hec magnis eo¬
natib ꝑ int̾ualla temporum refor
ne defectu mens figit᷑. A ꝯtempla¬
tiua auc̃ infirmitatis sue pond̾e
uicta lassat᷑. Illa quippe canto fir¬
mius durat. qnͣco ad iucina se er¬
ga utilitatem ꝓximi dilatat.
hec canto celerius labit᷑: quanto
&e carnis claustra cransgrediens
suꝑsemetipsam ire eonat᷑. Illa ꝑ
plana se dirigit. & iecco pedẽ oꝑis
robustius figit. Hec autẽ quosu
ꝑse alta appetit: ad se citius fes¬
sa descendit. Quod bene acbre¬
uiter ihe zechiel insinuat. cũ eoꝵ
que uiderat motꝰ animalium
narrat dicens. Non reuercebã¬
cur cum ambularent. Ac paulo
post subicit adiungens. Et a¬
nimalia ibant & reuercebantur.
Sc̃a quippe animalia aliqͣndo
uadunt. ⁊ minime redeunt: ali¬
quia electoꝵ m̃tes. cum ꝑ collatã
sibi actiue uite gr̃am erroris ui¬

Expanded text:
nonnulla bona sunt ad quae indenonnulla bona sunt ad quae indefessi persistimus, et rursum nonnulla sunt a quibus continue deficientes labimur, atque ad haec magnis conatibus per intervalla temporum reformne defectu mens figitur, a contemplativa autem infirmitatis suae pondere victa lassatur. Illa quippe tanto firmius durat, quanto ad vicina se erga utilitatem proximi dilatat; haec tanto celerius labitur, quanto et carnis claustra transgrediens, super semetipsam ire conatur. Illa per plana se dirigit, et idcirco pedem operis robustius figit; haec autem quo super se alta appetit, ad se citius fessa descendit. Quod bene ac breviter Ezechiel insinuat, cum eorum quae viderat motus animalium narrat, dicens: Non revertebantur cum incederent. Et paulo post subjicit, adjungens: Et animalia ibant, et revertebantur . Sancta quippe animalia aliquando vadunt, et minime redeunt; aliquia electorum mentes cum per collatam sibi activae vitae gratiam erroris vi
Abbreviated transcription (Latin):
mttite si quid habetis adũsus
aliquem. Hinc rursus ait. Date.
& dabit᷑ uobis. Dimittite: & dimit¬
tetur uobis. Hinc constitutioni po¬
stulationis. conditionẽ posuit pi¬
etatis clicens dimitte nobis debi¬
ta nr̃a sicut & nos dimittimus
debitorib nr̃is: ut ꝓfecto bonum
qd̃ ad̾o compuncti pecunꝰ: hoc pri¬
mum cum ꝓximo conuersi facia¬
mus. Tunc gͦ uere faciem sine
macła leuamus. eum nec nos ꝑ¬
hibita mala cominictimus. nec
e a que innobis cõmissa sunt. exꝓ
pͥo zelo retinemus. Graui nanq
mens nr̃a orationis sue cempore
confusione depͥmitur: si hanc
aut sua adhuc oꝑatio inqͥnat:
aut aliene nequitie seruatus
dolor accusat. Que duo quisq dũ
cerserit. ad ea que subnexa sunt
ꝓtinus liber exurgit. & eris sta¬
bilis &e ñ timebis: quia nimirũ
tanto minus iudicem trepidat᷑
Timorem quippe suꝑat. qui sta¬
bilitatem seruat: quia dum sol¬
licitus studet ꝑagere qd̃ mansu¬
ete conditor imꝑat: securus eo¬
gitat etiam quod cerribiliter

Expanded text:
e si quid habetis adversus alterum . Hinc rursum ait: Date, et dabitur vobis; dimittite, et dimittetur vobis . Hinc constitutioni postulationis conditionem posuit pietatis, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris ; ut profecto bonum quod a Deo compuncti petimus, hoc primum cum proximo conversi faciamus. Tunc igitur vere sine macula faciem levamus, cum nec nos prohibita mala committimus, nec ea quae in nos commissa sunt ex proprio zelo retinemus. Gravi namque mens nostra orationis suae tempore confusione deprimitur, si hanc aut sua adhuc operatio inquinat, aut alienae malitiae servatus dolor accusat. Quae duo quisque dum terserit, ad ea quae subnexa sunt protinus liber exsurgit. Et eris stabilis, et non timebis; quia nimirum tanto minus judicem trepidat, Timorem quippe superat, qui stabilitatem servat, quia dum sollicitus studet peragere quod mansuete conditor imperat, securus cogitat etiam quod terribiliter
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾tendos expectat: ñ conuersos
sine recractatione cruciat. Qd̃ ꝑ ꝑ
pħam scilicet breuit insinuat di¬
cens. Tacui: semꝑ silui: patiens fui
sicut parturiens loquar. Ut enĩ iã
p̃diximus: parturiens cũ dolore
eicit. hoc quod inintimis longo cem
pore gestauit. Qui gͦ semꝑ siluit:
sicut parturi ens loquit᷑: qr uentu¬
rus uidex qui sine ultione diu fc̃a
hominũ ꝑtulit. qñq cũ feruore ex¬
aminis. quasi cũ dolore m̃tis loqͥt᷑.¬

Expanded text:
convertendos exspectat, non conversos convertendos exspectat, non conversos sine retractatione cruciat. Quod per prophetam scilicet breviter insinuat, dicens: Tacui, semper silui, patiens fui, sicut parturiens loquar . Ut enim jam praediximus, parturiens cum dolore ejicit hoc quod in intimis tempore longo gestavit. Qui ergo semper siluit sicut parturiens loquitur, quia venturus judex, qui sine ultione diu facta hominum pertulit, quandoque cum fervore examinis, quasi cum dolore mentis, q
Abbreviated transcription (Latin):
seseq apud se inoccultis retiners.
eos quos ext̾iora querere comꝑit
ingratos foris reliquit. magis
eligens aꝑce asuꝑbientib des¬
pici: qm̃ a ñ credentib uacua uo¬
ce laudari. Unde ⁊ ꝓtinꝰ lampas
ista ꝯtempta ẽ: sicut illic subdit᷑. Sp̃¬
uit autẽ illum herodes cũ exercitu
suo. & illisit indutũ ueste alba. S¬
ꝯtempta lampas q̃ int̾ra irrisiones
colerat: de celo ꝑ udiciũ choruscat.
Unde hic apte subiungit᷑. Parata
ad tempus statutum. De quo uideli¬
eet tp̃re. ꝑ psalmistam dic̃ Cum ac¬
ceꝑo cempus: ego iusticiam iudicabo.
aduenit. Hinc petrus ait. Quẽ opor¬
tet celum susciꝑe: usq ad tempora
restitutionis. Lampas gͦ que nunc
otempnit᷑. ad statutum tempꝰ uen¬
tura preparat᷑: quia ipse peccata in
die ultimo uidicat qui nunc peccan¬
tium derisiones portat: & canto tũc
durius districtionẽ exerit: qnͣto nẽ
uocandis peccatorib suam lenius
patientiam sternit. Qui enim dui

Expanded text:
seseque apud se in occultis retinens, seseque apud se in occultis retinens, eos quos exteriora quaerere comperit, ingratos foris reliquit: magis eligens aperte a superbientibus despici, quam a non credentibus vacua voce laudari. Unde et protinus lampas ista contempta est, sicut illic subditur: Sprevit autem illum Herodes cum exercitu suo, et illusit indutum veste alba tempta lampas, quae in terra irrisiones tolerat, de coelo judicium coruscat. Unde hic apte subjungitur: Parata ad tempus statutum. De quo videlicet tempore per Psalmistam dicit: Cum accepero tempus, ego justitias judicabo .advenit . Hinc Petrus ait: Quem oportet coelum suscipere, usque ad tempora restitutionis . Lampas ergo quae nunc contemnitur ad statutum tempus ventura praeparatur, quia ipse peccata in die ultimo judicat, qui nunc peccantium derisiones portat. Et tanto tunc durius districtionem exerit, quanto nunc vocandis peccatoribus suam lenius patientiam sternit. Qui enim diu
Abbreviated transcription (Latin):
get. Libet int̾ hec ad redemptoris
uias mentis ocłos tollere. sensim¬
q amenbris ad caput uenire. Ip̃e
enim nobis lampas ueracit᷑ extitit.:
qui ꝓ redemptione nr̃a incruce mo¬
riens. tenebrosis nr̃is mentib lu¬
cem ꝑlignum fudit. Hac nos lã¬
pade ioħes illuminari conspex̾at:
cum dicebat. Erat lux uera: que
illuminat om̃em hominẽ uenien¬
ecm inhunc munclũ. Qmͣ cñ apud
cogitationes cliuitũ ꝯcempcã uidit:
cum paulo post sublidit. In ꝓpͥa ue¬
uit & sui eum ñ receꝑunt. Huius
lampadis flaminas herodes ex¬
plorare uoluit: cũ eiꝰ miracła u¬
dere ꝯcupiuit: sicut scͥptum ẽ. Erat
enim ex mulco cp̃r eupiens uidere
eum. eo qd̃ audisset multa de eo.⁊
sꝑabat signum aliqͦd uidere ab
eo fieri. S lampas hec ante eiꝰ ocłos
nullo radio lucis enieuit: qr ei
qͥ se ñpie scuriose quesierat. ni¬
chil de se mirabile ostendit. Inqͥ¬
sitꝰ quippe redemptor tacuit. ex¬
pectatꝰ miracła exhibere ꝯcẽpsit.

Expanded text:
Libet inter haec ad Redemptoris vias mentis oculos attollere, sensimque a membris ad caput venire. Ipse enim nobis lampas veraciter exstitit, qui, pro redemptione nostra in cruce moriens, tenebrosis nostris mentibus lucem per lignum fudit. Hac nos lampade Joannes illuminari conspexerat, cum dicebat: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quam tamen apud cogitationes divitum contemptam vidit, cum paulo post subdidit: In propria venit et sui eum non receperunt . Hujus lampadis flammas Herodes explorare voluit, cum ejus miracula videre concupivit, sicut scriptum est: Erat enim ex multo tempore cupiens videre eum, eo quod audisset multa de illo, et sperabat signum aliquod videre ab eo fieri . Sed lampas haec ante ejus oculos nullo radio lucis emicuit, quia ei qui se non pie sed curiose quaesierat nil de se mirabile ostendit. Inquisitus quippe Redemptor tacuit, exspectatus miracula exhibere contempsit,
Abbreviated transcription (Latin):
ouis sencentiam intꝰ seruau̾it osten¬
dit. Nemo gͥ hanc lampadem cũ
latet despici at: ne ꝯtemptores suos.
cum de celo fulserit exurat. Cui e¬
nu nunc ñ ardec adueniam: tunc
ꝓculclubio ardebit ardebit ad penã
Quia gͦ ꝑ suꝑnam gr̃am uocatiõĩs
tempus accepimꝰ: dum adhuc licen¬
tia suꝑ est: eus iram qui ubiq est.
mores in meliꝰ cõmutando fugiamꝰ.
Solum qͥppe animaduersio illa nõ
inuenit: quem correptio abscondit.
Hec nos largiente d̃ño in duobus
iam corporib transeurrisse suffici¬
at. Quia enĩ sacri libri sequentia
mysteriorum uirtutib extensa
complecti breuit exponendo ñ pos¬
sumus: ea necesse ẽ ut aliis uolu¬
minib reseruemus: qͣtinus ce lee¬
tor canto feruentior ad legendi
studium redeat: qͣnto ex lectionis
quoq int̾cessione respirat . Expł¬

Expanded text:
onis sententiam intus servaverit ostendit. Nemo igitur hanc lampadem, cum latet, despiciat, ne contemptores, suos, cum de coelo fulserit, 365 exurat. Cui enim nunc non ardet ad veniam, tunc procul dubio ardebit ad poenam. Quia ergo per supernam gratiam vocationis tempus accipimus, dum adhuc licentia superest, ejus iram, qui ubique est, mores in melius commutando, fugiamus. Solum quippe animadversio illa non invenit quem correctio abscondit. 55. Haec nos, largiente Domino, in duobus jam corporibus 366 transcurrisse sufficiat. Quia enim sacri libri sequentia mysteriorum virtutibus extensa complecti breviter exponendo non possumus, ea necesse est ut aliis voluminibus reservemus, quatenus lector tanto ferventior ad legendi studium redeat, quanto ex lectionis quoque intercisione respirat. P
Abbreviated transcription (Latin):
mino nr̃o: Cuius uidelicet fortitu¬
do caritatis. uera sc̃e eccłie uoce lau¬
datur: cumꝑ cauticorum canticũ
dr.ualida est ut mors dilectio.
Uirtuti & enum mortis dilectio
comparatur: quia numirũ m̃cem
quam semel ciꝑit. adelectatione
mundi funditus occidit: ⁊ tauto
hanc ualentius in auctoritate eri¬
git. qnͣto ⁊ insensibilem contͣ ter¬
de difficile ẽ. ut ad hoc quod taciti
ambuint. ñ erumpant. Unde et

Expanded text:
re: cujus videlicet fortitudo charitatis vera sanctae Ecclesiae voce laudatur, cum per Canticorum Canticum dicitur: Valida est ut mors dilectio . Virtuti etenim mortis dilcomparatur, quia nimirum mentem, quam semel ceperit, a delectatione mundi funditus occidit; et tanto hanc valentius in auctoritatem erigit, quanto et insensibilem contra terde difficile est ut ad hoc quod taciti ambiunt non erumpant. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrat᷑. Tunc enĩ cũ dõ iudi¬
ces ueniunt. qͥ nunc ꝓ dõ inuiste ui¬
dicant᷑: tunc eoꝵ lux tanto lacius
enicat. qnto eos nẽ manus ꝑseqͤͦn¬
tium durius angustat. Tunc rep¬
borum ocłis patescit: qd̾ celesti po¬
testate sub nixi sunt. qui cerrena
om̃ia sponte reliquerunt. Unde
electis sus ueritas dicit. Uos qͥ
secuti estis me. in regeneratione
cum sederit filiꝰ hominis insede
bus isrł. Nunquid enim plusqͣm
duodecim iudices illa int̾ni conses¬
sus curia ũ habebit: S nimirũ
duodenario numero qntitas inu¬
uersitatis expͥmitur: qr qͥsqͥs sti¬
mulo diuini amoris excitatus
hic possessa reli querit. illic ꝓculdu¬
bio culm̃ iudiciarie potestatis obti¬
nebit: ut sumul tunc uidex cũ iudice
ueniat. qͥ nunc ꝯsideratione uidicu¬

Expanded text:
dem ac supra. Tunc enim cum Deo judices veniunt, qui nunc pro Deo injuste judicantur. Tunc eorum lux tanto latius emicat, quanto eos nunc manus persequentium durius angustat. Tunc reproborum oculis patescet quod coelesti potestate subnixi sunt, qui terrena omnia sponte reliquerunt. Unde electis suis Veritas dicit: Vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit filius hominis in sedesrael . Quid enim? Plusquam duodecim judices illa interni confessus curia non habebit? Sed nimirum duodenario numero quantitas universitatis exprimitur, quia quisquis stimulo divini amoris excitatus hic possessa reliquerit, illic proculdubio culmen judiciariae potestatis obtinebit. Ut simul tunc judex cum judice veniat, qui nunc consideratione
Abbreviated transcription (Latin):
tot uirtutib emicans. canta a ꝑ¬
secutorib aduersa colerabat: Le¬
gatione in cathena fungit᷑: eiꝰq
uincła in om̃i p̃torio manifestã¬
multisq ex genere &e gentib
pielis urgetur. Lapidib listͥs
tundit᷑: pedib ext̃ urbem trahit᷑.
quia extinctus estimat᷑. S usq qͦ lã¬
pas ista ꝯtempnit᷑: usq qͦ despica.¬
bilis habet᷑: Numqͥd nam fulgo¬
rem suum nullatenus exerit: et
nunqͣm qͣnta claritate candeat os¬
tendit: Ostendit plane. Nam cum
lampas ꝯtempta apud cogitatio¬
nes diuitum diceret᷑ ꝓtinꝰ addit᷑.¬

Expanded text:
tot virtutibus emicans, tanta a ptot virtutibus emicans, tanta a persecutoribus adversa tolerabat ? Legatione in catena fungitur, ejusque vincula in omni praetorio manifestanmultisque ex genere, ex gentibus, periculis urgetur , lapidibus Lystris tunditur, pedibus extra urbem trahitur, quia exstinctus aestimatur . Sed usquequo lampas ista contemnitur? Usquequo despicabilis habetur? Nunquidnam fulgorem suum nullatenus exerit, et nunquam quanta claritate candeat ostendit? Ostendit plane. Nam cum lampas contempta apud cogitationes divitum diceretur, protinus addit
Abbreviated transcription (Latin):
si habet: ut honori suoliber emi¬
neat. ne ei uictus delectatione
succumbat. Hinc ẽ enim qd̾ ille
p̃dicator egregius ance huma¬
nos ocłos apłatus sui głam
humiliauerat: qui dicebat. Non¬
enum usi sumus hac pocestate cum
bãt. Epistole graues sunt ⁊ forces:
p̃sentia aut̃ corporis infirmã ⁊ ser¬
mo ꝯcemptibilis. Quem enĩ calia
dicere posse cognouerant: secũ com¬
muuiter iuiuere ñ posse iuidicabart.
Cumq eum &e humilem uiuendo eer¬
nerent.⁊ altũ sermone pensarent.
sua eos elatio compulit: ut quẽ ꝑ
picerent. Quid gͥ paulus nͥ ꝯtẽpta
lampas. apud cogitationes diui¬
cum fuit: qui unde magist̾ĩum hu¬
milicatis exhibuit: inde a ricdib
discipłis suꝑbie ꝯtumelias recep̃s
horrendo ⁊ enumͦ langor suꝑbi¬
entium unde decumescere debuit.
excreuit: Aum mens elata carna¬
lium hoc qͣsi dedignabile ieppulit:
qd̃ magister imitabile ostendit.
An ꝯtempta lampas ñ erat. qui

Expanded text:
si habet, ut honori suo liber emisi habet, ut honori suo liber emineat, ne ei victus delectatione succumbat. Hinc enim est quod ille praedicator egregius ante humanos oculos apostolatus sui gloriam humiliaverat, qui dicebat: Non usi sumus hac potestate, cum bat: Epistolae graves sunt, et fortes: praesentia vero corporis infirma, et sermo contemptibilis. Quem enim talia dicere posse cognoverant secum communiter vivere non posse judicabant. Cumque eum et humilem vivendo cernerent, et altum sermone pensarent, sua eos elatio compulit ut quem per picerent. Quid igitur Paulus, nisi contempta lampas apud cogitationes divitum fuit, qui unde magisterium humilitatis exhibuit, inde a rudibus discipulis superbiae contumelias recepit? Horrendo etenim modo languor superbientium unde detumescere debuit excrevit, dum mens elata carnalium hoc quasi dedignabile repulit, quod magister imitabile ostendit. An contempta lampas non erat, qui,
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝓpͥis lecat᷑ Sacri uerbi pabula
uimente sollicitꝰ ruminat: &e in¬
quisitus quodlibet duplicit̾ eloqui
iguorat. Bene itaꝙ iusti simpli¬
citas. & lampas ẽẽ dicit᷑. & con¬
tempta. Lampas. quia int̾ius li¬
cet: contempta: quia ext̾ius ñ lu¬
cet. Intus ardet flamma caricatis:
foris nulla gła resplendec decoris.
Lucet gͦͥ oe despicitur: quia flagͣns
uircutib abiectus estimat᷑. Men¬
tes carnalium pensare bona ñua¬
lent. nisi que carnalit uident. hĩe
ẽ quod scm̃ dauid pater ip̃e despe¬
xerat. quem ꝑpħe samuelis ocłis
p̃sentare recusabat: qui ad uncti¬
onis gr̃am. dum septem filios de¬
duxisset. aꝓpħa requisitus an
numerum sobolis explesset. cũ
magna desꝑatione respondit.
Est puer parulus: qui pascit.
cñ ualde ꝯcempta. quia exteri¬
ora cernentib ñ lucebat. Scien¬
dum uͦ ẽ. quod iustus quisq
aut cemporalem głam ñ habec
aut hanc sub semetipso frangit

Expanded text:
de propriis laetatur, sacri verbi pabula de propriis laetatur, sacri verbi pabula in mente sollicitus ruminat, et inquisitus quodlibet eloqui dupliciter ignorat. Bene itaque justi simplicitas et lampas esse dicitur, et contempta. Lampas, quia interius lucet; contempta, quia exterius non lucet. Intus ardet flamma charitatis, foris nulla gloria resplendet decoris. Lucet ergo et despicitur qui flagrans virtutibus abjectus aestimatur. Mentes quippe carnalium pensare bona non valent, nisi quae carnaliter vident. Hinc est quod David sanctum pater ipse despexerat, quem prophetae Samuelis oculis praesentare recusabat. Qui ad unctionis gratiam dum septem filios deduxisset, a propheta requisitus an numerum sobolis explesset, cum magna desperatione respondit: Est puer parvulus qui pascit tamen valde contempta, quia exteriora cernentibus non lucebat. Sciendum vero est quod justus quisque aut temporalem gloriam non habet, aut hanc sub semetipso frangit,
Abbreviated transcription (Latin):
deant: quos abiectos ualde atq in¬
fumos ꝑsimplicitatẽ putant. Bene
g dicitur. lampas contempta apud
cogitationes duutum: quia suꝑbi
quiq dum pensare bona sequentia
cingit. ut electus quisꝙ qui ad eter¬
nam felicitatẽ ducitur: continua
hic aduersicate deprimat᷑. Nõ hune
rerum habundantia fulciat: non
dignitatum gła honorabilem os¬
tendat:. nulla ei obsequentiũ fre¬
quentia suppecat: nulla hunc hu¬
manis ocłis uestium pompa com¬
ponat. Acunctis uͦ despicabilis cer¬
nitur: & huiꝰ mundi gła indignꝰ
estimat᷑: s tam̃ ante occulti uidi¬
cis ocłos urcutib emieat: uite
m̃itis choruscat᷑. honorari metuit:
despici ñ refugit. Corpus ꝯtinen¬
cia afficit: sola in animo dilecti¬
one puigueseit. Mentem semꝑ ad
pacientiam p̃parat: & erectus pro
iusticia de ꝑceptis ꝯcumeliis ex¬
ultat. Afflictis quoq ex corde cõ¬
patit᷑: de bonorum ꝓsꝑitatib qͣsi

Expanded text:
deant, quos abjectos valde atque indeant, quos abjectos valde atque infimos per simplicitatem putant. Bene ergo dicitur: Lampas contempta apud cogitationes divitum, quia superbi quique, dum pensare bona sequentia, contingit ut electus quisque, qui ad aeternam felicitatem ducitur, continua hic adversitate deprimatur, non hunc rerum abundantia fulciat, non dignitatum gloria honorabilem ostendat, nulla ei obsequentum frequentia suppetat, nulla hunc humanis oculis vestium pompa componat; a cunctis vero despicabilis cernitur, et hujus mundi gratia indignus aestimatur. Sed tamen ante occulti judicis oculos virtutibus emicat, vitae meritis coruscat, honorari metuit, despici non refugit; corpus continentia afficit, sola in animo dilectione pinguescit, mentem semper ad patientiam praeparat, et erectus pro justitia, de perceptis contumeliis exsultat, afflictis ex corde compatitur, de bonorum prosperitatibus quasi
Abbreviated transcription (Latin):
carnalit̾ pensant. Qͥ enĩ ab huius
modi appecitu morit᷑: at̾renis ꝑfec¬
to mentib om̃imͦ extinctꝰ estimat᷑.
Quod bñ nr̃i miracłm redẽptoris
signat᷑ cum ab unmundo sp̃u ho¬
minem liberat: de qͦ nimirũ scͥptũ ẽ.
elamans & multũ discerpens eũ
eriit abeo. ⁊ factus ẽ sicut mor¬
tuus: ita ut multi clicent qr mor¬
cuus ẽ. Iħe aut̃ tenens manũ eius.
eleuauit eum & surrexit. Uelut
mortuus quippe ostendit᷑. qui a
maligni sp̃c pocestate liberat᷑: qr
qͥsquis iam t̾rena desideria subegit.
uitam inse carnalis ꝯuersationis
extinguit. & mundo mortuus ap¬
paret: qr possessore pͣuo qͥ ꝑ immũ¬
da desideria se agitabat caret. Qͤ
multi mortuũ dicunt: qr qͥ sp̃a¬
liter uiuere nesciunt᷑: eum qui
carnalia bona ñ sequit᷑: extinctũ
derisores simplicium. xanitatis
nomine censent᷑: reuerentia reli¬
gionis pressi exhibere malum pub¬
lice irrisionis erubescunt. Unde fit
ut apud se tumidi tacentes q deri¬

Expanded text:
cerpens . Qui enim ab hujus mundi appetitu moriuntur, terrenis profecto mentibus omnimodo extincti aestimantur. Quod bene nostri miraculum Redemptoris signat, cum ab immundo spiritu hominem liberat. De quo nimirum scriptum est: Clamans et multum discerpens eum, exiit ab eo; et factus est sicut mortuus: ita ut multi dicerent, quia mortuus est. Jesus autem tenens manum ejus, elevavit eum, et surrexit. Velut mortuus quippe ostenditur qui a maligni spiritus potestate liberatur, quia quisquis jam terrena desideria subegit, vitam in se carnalis conversationis exstinguit, et mundo mortuus apparet, quia possessore pravo qui per immunda desideria se agitabat caret. Quem multi mortuum dicunt, quia qui spiritualiter vivere nesciunt, eum qui carnalia bona non sequitur exstinctum derisores simplicium Christianitatis nomine censentur, reverentia religionis pressi, exhibere malum publicae irrisionis erubescunt. Unde fit ut apud se tumidi tacentesque deri
Abbreviated transcription (Latin):
sessore tam abiecta sentiret: Atq
ꝑ fastum tumoris erigunt᷑. Hos
ce census ad ostensionẽ potentie
minune subuehit: & cñ morum
ꝓteruia int̾ reꝑbos diuites addi¬
cit. Quoscunq gͦ sequentis ui¬
ce amor ñ humiliat. hoc in loco
sacer sermo diites appellat᷑: qr
inuidicii quiq ultione ñ discre¬
pant: utrum reb ansolis mori¬
bus intumescant. Qui cũ uicam
simplicium in hoc mundo humilem
abiectamq despiciunt: elatis ꝓtinus
despectib irrident. Nequaqͣm qͥppe
his hoc exc̾ius adẽe considerant: ad
quod ipsi totis conatib anhelant
Quasi stultos gͦ despicuint: qui sei¬
licet ea ñ habent que ipsi utiq uel
habendo. uł solumin amando mo¬

Expanded text:
sessore, tam abjecta sentiret? 50. sessore, tam abjecta sentiret? 50. per fastum tumoris eriguntur. Hos et census ad ostensionem potentiae minime subvehit, et tamen morum protervia inter reprobos divites addicit. Quoscunque ergo sequentis vitae amor non humiliat, hoc in loco sacer sermo divites appellat, quia in judicii quoque ultione non discrepant utrum rebus an solis moribus intumescant. Qui cum vitam simplicium in hoc mundo humilem abjectamque conspiciunt; elatis protinus despectibus irrident. Nequaquam quippe eis hoc exterius adesse considerant, ad quod ipsi totis conatibus anhelant. Quasi stultos ergo despiciunt qui scilicet ea non habent quae ipsi utique vel habendo, vel solummodo amando, mo
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd hoc loco signat᷑ nomine diui¬
tum. nͥelatio suꝑboꝵ. qͥuenturi
uiclicis respectũ ñ habent. dũ su¬
ꝑbis apud se cogitationib cu¬
ment: Nã sunt nõ nulli. quos
nõ uulli qui dum le t̾renis opib
abundare conspiciunt. ueras dĩ
diuitias ñ requirunt. atq et̾nam
pat̾am ñ amant: quia hoc sibi suf¬
ficere. quod reb cemporalib fulci¬
untur putant. Non ẽ gͦ census
incrimine: s affectus. Cuncta enĩ
que d̃s condiclit bona sunt: sqͥbo¬
nis male utitur: ꝑfecto agit. ut qͣ¬
si ꝑ edacitatis ingliuiem: eo ꝑquẽ
uiuere potu̾it pane moriat᷑. Sauꝑ
ad requiem lazarus uenerat: suꝑ¬
bum uͦ diuitem corm̃ta cruciabãt:
s cñ diues abraham fuerat. qui
insinui lazarum cenebat. Qͥ tñ aue¬
tori suo eolloquens dicit. Loquar
ad dominũ meũ.: cũ sim pulis et
cinis. Qͥo itaꝙ iste cliuitias suas
puluerem cinerẽq pensabat: Uut
quando hunc res possessa extolłet᷑.
qui de se quoq earum uidelicet pos¬

Expanded text:
d hoc loco signatur nomine divitum, nisi elatio superborum, qui venturi judicis respectum non habent, dum superbis apud se cogitationibus tument? Nam sunt nonnulli quos cnonnulli qui, dum se terrenis opibus abundare conspiciunt, veras Dei divitias non requirunt, atque aeternam patriam non amant, quia hoc sibi sufficere, quod rebus temporalibus fulciuntur, putant. Non est ergo census in crimine, sed affectus. Cuncta enim quae Deus condidit bona sunt; sed qui bonis male utitur profecto agit ut, quasi per edacitatis ingluviem, eo per quem vivere debuit pane moriatur. Pauper ad requiem Lazarus venerat, superbum vero divitem tormenta cruciabant . Sed tamen dives Abraham fuerat, qui in sinu Lazarum tenebat; qui tamen auctori suo colloquens, dicit: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Quid itaque iste divitias suas pulverem cineremque pensabat? Aut quando hunc res possessae extollerent, qui de se quoque, earum videlicet pos
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itas approbat. carnalis sapienti¬
a fatuum sonat. Qͥd nanq stultiꝰ
iudet᷑ mundo. qmͣ mentẽ uerbis os¬
tendere: nil callida machinatione
simulare. nullas iniuriis ꝯtume¬
lias reddere: ꝓ maledicentib orare :
pauꝑtatem querere: possessa relin¬
quereͥ rapienti ñ resistere. ꝑcutien¬
ti alteram maxillam preb̾e: Uñ
bene huiꝰ mundi cdilectorib ille
egregius di sapiens dicit. Abbo
gyptii edere dedignant᷑. S quod
ab hominant᷑ egypcii. hoc isrłice
dõ offerunt: qr simplicitatẽ ꝯscĩe
qm iniusti quiq uelut infimam
abiectam q despiciunt. hanc uis¬
ti inuirtutis sacͥficiũ uertunt. Et
excolentes recti puricatẽ ac mansu¬
etudinem dõ unmolant: qmͣ ab ho¬
minantes repbi. fatuit a tẽ putant.

Expanded text:
veritas approbat, carnali sapientiveritas approbat, carnali sapientiae fatuum sonat. Quid namque stultius videtur mundo quam mentem verbis ostendere, nil callida machinatione simulare, nullas injuriis contumelias reddere, pro maledicentibus orare, paupertatem quaerere, possessa relinquere, rapienti non resistere, percutienti alteram maxillam praebere? Unde bene hujus mundi dilectoribus ille egregius Dei sapiens dicit: Abomigyptii edere dedignantur; sed quod abominantur Aegyptii, hoc Israelitae Deo offerunt, quia simplicitatem consciem injusti quique velut infimam abjestamque despiciunt, hanc justi in virtutis sacrificium vertunt, et excolentes recti puritatem ac mansuetudinem Deo immolant, quam abominantes reprobi fatuitatem putant.
Abbreviated transcription (Latin):
pientia ẽ cor machinationib ceg̾e:
sensum uerbis uelare: q̃ falsa sunt
uera ostendere: que uera sunt falla¬
cia demonstrare. Hec nimirũ prudẽ¬
ti &e cunidi in aliis mirant᷑: quia
ab eis hec eadem duplicitatis uuqͥ¬
tas nomine palliata diligit᷑. clum
m̃tis ꝑu̾sicas urbanitas uocatur.
Hec sibi obsequentib p̃cipit honoꝵ
culmina querere. ad epta tempora¬
lis głe uanitate gaudere. irrogata
ab aliis mala multiplituis reddere
cum uires suppecunt nullis resist᷑n¬
tib cedere: cum uirtutis possibilicas
de est. quicqͥd explere ꝑ maliciam
ñ ualet. boc inpacifica bonitate si
falsa deuitare bona gratis exhibe¬
re. mala libentiꝰ colerare qm fac̾e:
nullam inurie ultionẽ querere:
ꝓu̾itate ꝯtumeliam lucrũ putare.
S hec iustoꝵ simplicitas deridet᷑. qr
ab huius mundi sapientib puri¬
tatis uirtus faciutas credit᷑. Om̃e
enĩ qͦd innocent᷑ agit᷑. ab eis ꝓcul
dubio stultũ putat᷑ e& qͥcqͥd in oꝑe

Expanded text:
est cor machinationibus tegere, sensum verbis velare, quae falsa sunt vera ostendere, quae vera sunt fallacia demonstrare. Haec nimirum prudenti et timidi in aliis mirantur, quia ab eis haec eadem duplicitas, aequitatis nomine palliata diligitur, dum mentis perversitas urbanitas vocatur; haec sibi obsequentibus praecipit bonorum culmina quaerere, adepta temporalis gloriae vanitate gaudere, irrogata ab aliis mala multiplicius reddere; cum vires suppetunt, nullis resistentibus cedere; cum virtutis possibilitas deest, quidquid explere per malitiam non valet, hoc impacifica bonitatfalsa devitare, bona gratis exhibere, mala libentius tolerare quam facere; nullam injuriae ultionem quaerere, pro veritate contumeliam lucrum putare. Sed haec justorum simplicitas deridetur, quia ab hujus mundi sapientibus puritatis virtus, fatuitas creditur. Omne enim quod innocenter agitur, ab eis procul dubio stultum putatur; et quidquid in opere
Abbreviated transcription (Latin):
liquorem scientie pleno uascło fu¬
ꝑ fundit. Sic nanq ab indiscretis
opes scientie: sicut ab stultis sepe
opes corporalis substantie possi¬
dentur. Nonnulli enim qui cer
renarum rerum multiplicitate
subnixi sunt. aliqñ multa & ha¬
bentib tribuunt: ut ipsi hec eunc¬
tis larguis habere uideant᷑. Ita ꝑ¬
uersi cum uera sapiunt: recta que¬
dam etiam rectiorib loquuntur.
ñ ut alios audientes doreant: sut
ipsi qnͣta doctrina polleant inno¬
tescant. Preire se quippe sapiencia
cunctos existimant: ⁊ iccireo ni¬
chil se euilibet clicere ultra m̃su¬
ras sue magnitu dinis putant.
Sic praui quilibre. sic om̃s hereti¬
cisuꝑba uoce meliores docere ñ
metuunt: quia om̃s se inferiores
reuocat: & discretionis manu ad
e qualitatis cõpagem reformat.
unde beatus iob. qui eiusdem
sc̃e eccłie menbrum ẽ. uidens qd̾
amicoꝵ mens ꝑuerba ꝓlate eru¬
ditionis intumuit: ilico respon

Expanded text:
liquorem scientiae pleno vasculo suliquorem scientiae pleno vasculo superfundit. Sic namque ab indiscretis opes scientiae, sicut a stultis saepe opes corporalis substantiae possidentur. Nonnulli enim, qui rerum terrenarum multiplicitate subnixi sunt, aliquando multa et habentibus tribuunt, ut ipsi haec cunctis largius habere videantur. Ita perversi, cum vera sapiunt, recta quaedam etiam rectioribus loquuntur; non ut alios audientes doceant, sed ut ipsi quanta doctrina polleant, innotescant. Praeire se quippe sapientia cunctos existimant, et idcirco nihil se cuilibet dicere ultra mensuras suae magnitudinis putant. Sic pravi quilibet, sic omnes haeretici superba voce meliores docere non metuunt, quia omnes se inferiores revocat, et discretionis manu ad aequalitatis compagem reformat. Unde beatus Job, qui ejusdem sanctae Ecclesiae membrum est, videns quod amicorum mens per verba prolatae eruditionis int
Abbreviated transcription (Latin):
ferat: ad hoc quod uoluntas impe¬
rat. oꝑis expletione ꝯcurrat: Be¬
ne gͦ illorum spes abhonunatio
anime dicit᷑: quia ea que carna¬
les ambuint. sꝑitales quiq uidi¬
cio rectitudinis aduersant᷑. Nam
quod pecẽores uoluptatẽ estimant.
hoc usti ꝓculclubio penã putant.
Abhominatio ẽ gͦ anime spes pra¬
uorum: qr nimirum sp̃e deficrt.
ubi caro requiescit. Ut enĩ caro
mollib: sic anima duris nutri¬
tur. Illam blanda refouent. hanc
asꝑa exercent. Illa dele ctationi¬
b pascit᷑: hec amaritudinib uege¬
catur. Et sicut dura carnẽ sau¬
cut illam laboriosa interimunt.
ita hunc delectabilia extingunt.
recte diceret: nisi beatus iob eunc¬
ta largius etiam iuuendo pre¬
dicass. At postqm sanctiorem
monere ce uita nitit᷑. doctoremq
se erudire sapientie magisterio co¬
natur. ip̃e dictorum suoꝵ pondus
leiugat. qui indiscretione int̾posi¬
ta. omne quod loquit᷑ destruit: qr

Expanded text:
ferat; ad hoc quod voluptas impeferat; ad hoc quod voluptas imperat, operis expletione concurrat? Bene ergo spes illorum abominatio animae dicitur, quia et ea quae carnales ambiunt spiritales quique judicio rectitudinis aversantur. Nam quod peccatores voluptatem aestimant, hoc justi procul dubio poenam putant.Abominatio igitur est animae, spes pravorum, quia nimirum spiritus deficit, ubi caro requiescit. Ut enim caro mollibus, sic anima duris nutritur: illam blanda refovent, hanc aspera exercent; illa delectationibus pascitur, haec amaritudinibus vegetatur. Et sicut carnem dura saucut illam laboriosa interimunt, ita hunc delectabilia exstinguunt. recte diceret, nisi beatus Job cuncta largius etiam vivendo praedicasset. At postquam sanctiorem monere de vita nititur, doctioremque se erudire sapientiae magisterio conatur, ipse dictorum suorum pondus levigat, qui, indiscretione interposita, omne quod loquitur destruit, quia