comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
posseit me fic̃ angustia parturien¬
tis. corrui cum audirem. contarbatꝰ
sum cum uiderem. emarcuit cor meu.
tenebre stupefecerunt me.babylon di¬
lect̾a mea posita ẽ mͥ inmiracłm. qͣnto
acciꝑe consolationem potest. totum
se planct̃b tiadens᷑ Dies enimint̃¬
fectionis ce conculcationis & fletuuĩ
año deo exercituum: in tialle infio¬
nis. Reddit causas uuxta triplicem ĩ¬
telligentiam. quare dixerit. recedite
a me amare flebo: quta conculcata sit
syon. mons quondam uisionum. &
nunc uallis flecuum. Scrutans mu¬
rum. & magnificus suꝑ montem
Et elam sompsit pharetram cun¬
rum hominis equitis. & parietem
ntidatut clipeus. Describit᷑ baby¬
lonis erercit᷑ intrans urbem. templum
occupans. & quadrigis ꝑ platcas sciꝑ¬
bus incedens. Qtiodq auratos postes
ce marmors crustis uestitos parietes
clipeus qͥ alia solet regere nudauerit.
eleganter in hebreo resonat. sensusq
ptilcherrimitis ẽ. quod scutam non ꝓ¬
texcrit quempiam s nudarit: eo qͦd

Expanded text:
possedit me sicut angustia parientis corrui cum audirem conturbatus sum cum viderem emarcuit cor meum tenebrae stupefecerunt me Babylon dilecta mea posita est mihi in miraculum pone accipere consolationem potest, totum se planctibus tradens! Dies enim interfectionis, et conculcationis, et fletuum Domino Deo exercituum in Valle visionis. Reddit causas juxta triplicem intelligentiam, quare dixerit: Recedite a me, amare flebo; quia conculcata sit Sion, mons quondam visionum, et nunc vallis fletuum. Scrutans murum, et magnificus super montem: et Elam sumpsit pharetram, currum hominis equitis, et parietem nudavit clypeus. Describitur Babylonis exercitus intrans urbem, templum occupans, et quadrigis per plateas superbus incedens. Quodque auratos postes, et marmorum crustis vestitos parietes, clypeus, qui alia solet tegere, nudaverit, eleganter in Hebraeo resonat, sensusque pulcherrimus est, quod scutum non protexerit quempiam, sed nudaverit: eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
satuatoris infelicem popłm ad peni¬
tentiam & nichilominꝰ illi se desꝑatio¬
n tradiit & toltiptati. pͥnciptumq
istitis uisionis in quo att clamoris ple¬
na trbsfrequens. ciuitas extiltans. et¬
ad illud tempꝰ refert̃. ꝑab quando a
phariscis popłs incita tus pari contͣ
iħm uoce resonabat. crucifige crucifi¬
tte talem. ñ habemꝰ regem insi cesarem
Huius testimonii exemplo etiam apłs
abtiftis ẽ. scribens ad corinthios de
tesurrectione. Si mortui non resur¬
gunt manducemꝰ & bibamꝰ: crasenim
moriemtr. Hec dicit dñs deus exerci¬
tium. Uade ingredere ad eum qui

Expanded text:
Salvatoris infelicem populum ad poeniSalvatoris infelicem populum ad poenitentiam, et nihilominus ille se desperationi tradiderit, et voluptatisionis, in quo ait: Clamoris plena, urbs frequens, civitas exsultans, ad illud tempus referunt, quando a Pharisaeis populus incitatus, pari contra Jesum voce resonabat: Crucifige, crucifige talem: non habemus regem nisi Caesarem . Hujus testimonii exemplo etiam Apostolus abusus est, scribens ad Corinthios de resurrectione: Si mortui non resurgunt, manducemus, et bibamus, cras enim moriemur . Haec dicit Dominus Deus exercituum: vade, ingre
Abbreviated transcription (Latin):
gulum saeqi. Et ecce gatidtum & leti¬
cia occidere uitulos & iugulare arietes.
comedere carnes & bibere uinum.
Comedamꝰ &e bibamꝰ. cras enm mori¬
emur. Et recielata ẽ in aurib incis
añi etercteuum. Si dimittet᷑ iniqͥtas¬
hec uob̾. donec moriamini dicit dñs¬
erercituum. Captititate p̃sente &e ob¬
sessa irłm. cum fertum. fames. Sitis.
urgeret urbem. ihereiias ad ꝑeniten¬
tiam popłm dei ꝓuocabat: & e contͣrio
reges ac pͥncipes ce uulgus miserabili
desꝑatione ꝑcuntiũ se tradebant ctilis.
Nicħ autem sic offenbit dm̃. quam pꝰ
peccata erecta ceruix. & ex des ꝑatione
contemptꝰ. Qtiod & ꝑ amos loguitur.
Sitꝑ tres ce.iiͦiͦi. impietates non aduer¬
sabor eum: quod & cogtau̾it & fecerit
ce ñ egerit penitentiam. insuper et
docuerit malum. Unde nc̃ dicitur.
Si dimiitcet᷑ iniquitas hec uob̃. donec
moriamini. Ptitant allegorie interp̃¬
tes de passione xp̃i ẽẽ p̃dictum. quod
uocauerit ds ctiam post crucem dñ

Expanded text:
gulum sacci. et ecce gaudium et laetitia occidere uitulos et iugulare arietes, comedere carnes et bibere uinum. comedamus et bibamus: cras enim moriemur. et reuelata sunt in auribus meis domini exercituum: si dimittetur haec iniquitas uobis, donec moriamini, dicit dDeus exercituum. Captivitate praesente et obsessa Jerusalem, cum ferrum, fames, sitis urgeret urbem, Jeremias ad poenitentiam populum provocabat , et e contrario reges ac principes, et vulgus miserabile desperatione pereuntium se tradebat epulis. Nihil autem sic offendit Deum quam post peccata erecta cervix, et ex desperatione contemptus. Quod et per Amos loquitur: Super tres et quatuor impietates non aversabor eum; quod et cogitaverit, et fecerit, et non egerit poenitentiam: insuper et docuerit malum. Unde et nunc dicitur: Si dimittetur iniquitas haec vobis, donec moriamini . Putant allegorici Interpretes de passione Christi esse praedictum, quod vocaverit Deus etiam post crucem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
&e damascenos. ac demceps eyptios fcus¬
se scibuers os. Quod autem semꝑ he gs
in illius subt̃ifione letata sit. amos ꝓ¬
pheca in exordiosui uoluminis expl¬
cat & brcuit laudes deo canens psal¬
mista declarat. Deus qͥs similis erit
tibr᷑ Ne taccas neq compescaris deus.
qm̃ ecce timmici tui sonauerunt & qͥ
oderunt te exculerunt caput. Super
popłm tuum malignauert̃ consiltum:
&e cogitauerunt aduersus scos tuos.
Otxerunt tienite & disꝑdamus eos

Expanded text:
et Damascenos, ac deinceps Aegyptios fuiset Damascenos, ac deinceps Aegyptios fuisse subversos. Quod autem semper hae in illius subversione laetata sit, Amos propheta in exordio sui voluminis explicat , et breviter laudes Deo canens Psalmista declarat: Deus, quis similis erit tibi ne taceas neque conpescaris Deus quoniam ecce inimici tui sonaverunt et qui oderunt te extulerunt caput super populum tuum malignaverunt consilium et cogitaverunt adversus sanctos tuos dixerunt venite et disperdamus
Abbreviated transcription (Latin):
uineas atq arictes temꝑabit in muros
tuos & turres tuas destruet in armat᷑a
sua: & cetera que usq ad finemusio¬
nis sequuntur. Nam &e in alia ꝓphra
q̃ aduersum egyptios cermit᷑: eadem
scriptura conteruit. fili hominis na¬
buchodonosor rec babilonis sertre
fecit exercitum stum sertutute mag¬
na aduerfum tyrum. omne captt
decaluatum. & omnis humerus depi¬
latus &e merces non est xeddita ei neq
crercitui eits de tyro. ꝑque sigcat
multo tempore ab exercitu babiloniᷤᷤ
aggerem comportatum. ut quod pꝰea
fecit alexander infulam continenti
terre socians. ille ante sit facere cona¬
tcis. Quomͦ gͦ aduersus babilonem
ce phylistum & moabitas. & egẏptum
ce ydtimeos & ismaelitas supra dei cõ¬
minationem legimꝰ quod infultatie¬
rint captiuitati poptili enis. ita etiã
nune aduerfus tyrum inimicam & in
texitur. quod &e ipsa ab eodem hoste sit
bella describunt. ibiq repꝑimus post
captiuitatem irłm palestinos ce arabas

Expanded text:
 arietes temperabit in muros tuos, et turres tuas destruet in armatura sua, et caetera quae usque ad finem visionis sequuntur. Nam et in alia prophetia, quae adversum Aegyptios cernitur, eadem Scriptura contexit: Fili hominis, Nabuchodonosor rex Babylonis servire fecit exercitum suum servitute magna adversum Tyrum: omne caput decalvatum, et omnis humerus depilatus, et merces non est reddita ei, neque exercitui ejus de Tyro . Per quae significat multo tempore ab exercitu Babylonis aggerem comportatum, ut quod postea fecit Alexander, insulam continenti terrae socians, ille ante facere sit conatus . Quomodo ergo adversus Babylonem et Philistiim, et Moab, et Aegyptum, et Idumaeos et Ismaelitas, supra Dei comminationem legimus, quod insultaverint captivitati populi ejus, ita etiam nunc adversum 227 Tyrum inimicam, et itexitur, quod etiam ipsa ab eodem hoste sit bella describunt; ibique reperimus post captivitatem Jerusalem, Palaestinos, et Arabas,
Abbreviated transcription (Latin):
sipabo muros tyri ce destruentur tͣ¬
res eits & radam yuluerem eits de
ea.Que autem iste sint gs̃ multe quȩ
inundabunt tyrum sicut mareftu¬
ctitans: nominatim inconseqntibus
docet. Ecce ego adducam ad tyrum
nabuchodonosor regem babylonis
ab aquilone regem regum ettm eqͣ
& currib &e equitib &ẽ cȩtu popłoq
magno. filias tuas que funt in agro

Expanded text:
ros Tyri, et destruam turres ejus, et radam pulverem ejus de ea Quae autem istae sint gentes multae, quae inundabunt Tyrum sicut mare fluctuans, nominatim in consequentibus docet: Ecce ego adducam ad Tyrum Nabuchodonosor regem Babylonis ab Aquilone, regem regum, cum equis, et curribus et equitibus, et coetu populoque magno. Filias tuas quae sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
est eis. Cacete qui habitatis in insu¬
la: negotiatio sydonis.
Manfesttus ce plemus iezec hiel ꝓpħa
&e subuersionem tẏri: & subuersionis
catisas exponte dicens. fili hominis
ꝓ eo quod dixit tẏrus de irłm. euge
confracte sunt porte popłorum. conu̾¬
sa ẽ adme implebo deserta eius. ꝓpt̃ta
hec dicit dñs d̾s. Ecce ego suꝑ te tyre

Expanded text:
te qui habitatis in insula negotiatio Sidonis. Manifestius et plenius Ezechiel propheta et subversionem Tyri, et causas subversionis exponit, dicens: Fili hominis, pro eo quod dixit Tyrus de Jerusalem: Euge, confractae sunt portae populorum, conversa est ad me, implebor, deserta est. Propterea haec dici
Abbreviated transcription (Latin):
& speclator ille qͥ posttꝰ erat ut uentura
ꝓspiceret. clamauit quasi leo. fiue ipse
ꝓpħa appellat᷑ leo. Et qͥa dubtum erat
de ꝑsona speclatoris qui cyrum uiderat
ascendentẽ: ipse exponit manifestiꝰ &
ait. Suꝑ specłam dñi egosumstans iu¬
giter ꝑ diem: speclatorem dñi se ẽẽ pro¬
nuncians. qui semꝑ positus in officio
ꝓpħali. &e dieb ac noct̾ib dñi parensim¬
ꝑio. quod cumq iusserit loquit᷑. Quid
gͥ clamauit leo: Ecce iste uentt ascensor
uir bige equitum: haud dubium quin
cyrꝰ indicet᷑. Et respondit &e dixit ipse
leo. qͥ supra clamatierat. Cecidit cecidit
babylon: & omnia sculytilia deorum eiꝰ
contrita funt in terra. Clastante enim
ascensore bige. babylon usq in et̾num de¬
leta est: & belis templum ommaq ido¬
la usq ad solum strata. Quod autem se¬
quitur tritura mea & filia areȩ meȩ̨:
ad trłm apostropham facit. & ad dem¬

Expanded text:
et speculator ille qui positus erat, ut ventura et speculator ille qui positus erat, ut ventura prospiceret, clamavit quasi leo, sive ipse propheta appellatur leo. Et quia dubium erat de persona speculatoris, qui Cyrum viderat ascendentem, ipse exponit manifestius, et ait: Super speculam Domini ego sum stans jugiter per diem, speculatorem Domini se esse pronuntians, qui semper positus in officio prophetali, et diebus ac noctibus Domini parens imperio, quodcumque jusserit loquitur. Quid igitur clamavit leo: Ecce iste venit ascensor vir bigae equitum: haud dubium quin Cyrus indicetur. Et respondit et dixit ipse leo qui supra clamaverat: Cecidit, cecidit Babylon, et omnia sculptilia deorum ejus contrita sunt in terra. Vastante enim ascensore bigae, Babylon usque in aeternum deleta est, et Belis templum omniaque idola usque ad solum strata. Quod autem sequitur: Tritura mea, et fili areae meae, ad Jerusalem apostropham facit, et ad Tem
Abbreviated transcription (Latin):
uitq leo. Suꝑ specłam domini
ego sum stans iugit ꝑ diem. &e suꝑ
custodiam meam ego sum stans to¬
tis noctib. Ecce iste uenit ascensor
uir bige equitum. & respondit &
dixit. Cecidit cecidit babylon.¬
& omnia sculptilia deorum etus contͥca
sunt in terra. Eritura mea ce filia arcȩ
meę: que audiui adno erercituum
deo isrł annunciaui uobis. Causas
reddit suꝑioris formidinis. qͣre angustia
possederit eum sicut parduriendem. &
corruerit audiens. &e ꝑderritꝰ sit de dene¬
torem: ut sp̃u ꝓpħali tibi futura p̃nun¬
ciet. Quem cum posuissem in spectilam.
tridit uenientem bigam & aurigam de¬
suꝑ asinumq & camelum currum tra¬
here. Digcat autem cyrum ꝑsartim re¬
gem atq medoꝵ: cum paruo & mag¬
no imꝑiouenientẽ. Pse enim usq ad¬
cyrum ignobileserant: & nulliꝰ int̾ gõ
loc habebantur. Mecdi semꝑ potentisfi¬
mi. Iste gͥͦ unꝰ ascensor duarum gentiũ
fciltꝰ exercitu uenit contra babylonem.

Expanded text:
vit leo: Super speculam Domini vit leo: Super speculam Domini ego sum, stans jugiter per diem: et super custodiam meam ego sum, stans totis noctibus. Ecce iste venit ascensor vir bigae equitum, et respondit, et dixit: Cecidit a sunt in terra. Tritura mea, et fili areae meae, quae audivi a Domino exercituum Deo Israel, annuntiavi vobis. Causas reddit superioris formidinis, quare angustia possederit eum sicut parturientem, et corruerit audiens, et perterritus sit, ac tenetorem, ut spiritu prophetali tibi futura praenuntiet; quem cum posuissem in speculam, vidit venientem bigam, et aurigam desuper, asinumque, et camelum currum trahere. Significat autem Cyrum Persarum regem atque Medorum, cum parvo et magno imperio venientem. Persae enim ante Cyrum ignobiles erant, et nullius inter gentes loci habebantur: Medi semper potentissimi. Iste ergo unus ascensor, duarum gentium fultus exercitu, venit contra Babylonem:
Abbreviated transcription (Latin):
elamite qͥb fupra dixi. ascende elam.
obside mede. sumite cibum. fut᷑o uos
p̃lio p̃parate. ut postquam chimicatio¬
ms tempꝰ aduenerit. lassitudo uos
retrahat ¶tmq comedertas & bi¬
beritis. surgite. arma corripite. bab¬
loniam debellate.Quodq ait con¬
templare in specła hoc sensu legitur.
Diligenter que uentura sunt ꝓspice
Potest ce fic intelligi. O babrlon para
balthasar filio euim arodach nepoti
nabtichodonosor regituomensam
atq contuuium: & uide quid post
cibum eueniat. in quo scortis ce con¬
cubinis inuasis dñi ꝓpinabat. O
pͥncipes quicum rege accumbitis.
medos autem ꝑsasq sig̃cat. surgite.⁊
ad inttrficiendum regem arma cor¬
ripite. Hoc plemꝰ in damelis uolu¬
mine dis cimus. Hec eium in dixit
dñs. Uade &e pone speclatorem.
& quodcumq uiderit annituciet
Et uidit currum duorum equi¬
tum ascensorem astiii: &e ascenso¬
rem cameli. Et contemplatus est
diligenter multo incuitu: clama¬

Expanded text:
Elamitae, quibus supra dixi: ascende Elam, Elamitae, quibus supra dixi: ascende Elam, obside Mede, sumite cibum, futuro vos praelio praeparate, ne postquam dimicationis tempus advenerit, lassitudo vos retrahat. Cumque comederitis et biberitis, surgite, arma corripite, Babylonium debellate. Quodque ait, contemplare in specula, hoc sensu legitur: diligenter quae ventura sunt, prospice. Potest et sic intelligi: o Babylon, para Balthasar filio Evilmarodach nepoti Nabuchodonosor regi tuo mensam atque convivium, et vide quid post cibum eveniat, in quo scortis et concubinis in vasis Domini propinabit. O principes, qui cum rege accumbitis, Medos autem Persasque significat, surgite et ad interficiendum regem arma corripite. Hoc plenius in Danielis volumine discimus . Haec enim mihi dixit Dominus: vade et pone speculatorem, et quodcumque viderit, annuntiet. Et tum, ascensorem asini, et ascensorem cameli: Et contemplatus est diligenter multo intuitu. Et clama
Abbreviated transcription (Latin):
his plurime cominutantur. Qͦ ce nc̃
uor ysaie inducrtur plangentis ba¬
bylonem sp̃u ꝓpħali. quod tanta ma¬
la suꝑ cam uentura sint. ut ipse qui
narrat timore fuꝑatus nequeat in u̾ba
prumꝑe. uidens tante multitudiris
sanguinem fundi. & miscłie motus
affectu. homo enim de hominib loqͥ¬
dur. non minꝰ doleat qͣm mulier ulu¬
lare in partu solet: s conturbatus ⁊
trepidus in terram corruens caligan¬
tibus ocłis nes ciat quid loquat᷑. E eo
autem quod nos u̾timts babylon. di¬
lecta mea. in hebreo legit᷑. nesephesei.
&e ẽ ipsum ucrbum quod in princtpio
babylonii oneris posuimꝰ suꝑ mondem
caligosum. ꝑ caligoso enim ce dene¬
broso scriptum est nes eph. ꝓprieq
hoc uerbosic uocat᷑ ꝓpt̃ altitudinem
ce crectum usq ad celum suꝑbie u̾t¬
cem. Pone mensam contemplare in
specła comedentes & bibentes. Sitr¬
gite pͥneipes. arripite clipeum: Lo¬
cus iste duplieit̃ accipit᷑. O medi et

Expanded text:
his plurimae commutantur. Ergo et nunc his plurimae commutantur. Ergo et nunc vox Isaiae inducitur plangentis Babylonem spiritu prophetali, quod tanta mala super eam ventura sint, ut ipse qui narrat, timore superatus nequeat in verba prorumpere, videns tantae multitudinis sanguinem fundi: et misericordiae motus affectu homo enim de hominibus loquitur non minus doleat, quam mulier ululare in partu solet; sed conturbatus et trepidus, et in terram corruens, caligantibus oculis nesciat quid loquatur. Pro eo autem quod nos vertimus: Babylon, dilecta mea, in Hebraeo legitur, NESEPH ESCI  ; et est ipsum verbum quod in principio Babylonii Oneris posuimus, super montem caliginosum: pro caliginoso enim, seu tenebroso scriptum est Neseph. Proprieque haec urbs sic vocatur, propter altitudinem et erectum usque ad coelum superbiae verticem. Pone mensam, contemplare in specula comedentes et bibentes: surgite, principes, arripite clypeum. Locus iste dupliciter accipitur: o Medi et
Abbreviated transcription (Latin):
simam ciuitatem. Sin autem sic legit᷑
ut tͣnstulimus quafi de ꝑsona tercia
dicatur. qͥ mcredulus ẽ infidelit̃ agit.
&e qͥ depopulator est uastat. cum fuꝑio¬
ribtis copulandum ẽ. in quibus sibiba¬
bylon uisionem duram p̃dicat nancia¬
tam. Ascende elam. obside mede. omnẽ
gemitum eiꝰ cessare feci. Ne tineas in¬
quit o ꝑsa ce mede babylomis mulgtu¬
dinem. nec illiꝰ prectritam potentiam
reformides. Omnem gemitum ciꝰ ac pon¬
cdus quo de ante p̃mere consueuerat.
cessare feci. scu qͦd nullus iam gemat
ic dolcat p̃ssus pottutia babilonis: eo
quod tantis malis opp̃ssasit ipsa ba¬
bylontit ne genittum quidem liberũ
habcat. Epterea repletisunt lumbi¬
mei dolore. angastia possedit me sict̃
angustia parturientis. Corru cum
atidirem. conturbatꝰ sum cum uide¬
rem. Emareuit cor meum. denebre
stupefecerunt me. Babilon dilecta
mea posita est michi in miraculum
Ppħe ideo obscuri sunt. qͥa ꝑsone in

Expanded text:
simam civitatem. Sin autem sic legitur, simam civitatem. Sin autem sic legitur, ut transtulimus, quasi de persona tertia dicatur, qui incredulus est, infideliter agit: et qui depopulator est, vastat: cum superioribus copulandum est, in quibus sibi Babylon visionem duram praedicat nuntiatam. Ascende Elam, obside Mede: omnem gemitum ejus cessare feci. Ne timeas, inquit, o Persa et Mede, Babylonis multitudinem, ne illius praeteritam potentiam reformides: omnem gemitum ejus ac pondus, quo te ante premere consueverat, cessare feci: seu quod nullus jam gemat et doleat pressus potentia Babylonis: seu quod tantis malis oppressa sit ipsa Babylon, ut ne 214 gemitum quidem liberum habeat. mei dolore, et angustia possedit me sicut angustia parturientis. Corrui, cum audirem, conturbatus sum, cum uiderem. Emarcuit cor meum; tenebrę obstupefecerunt me. Babylon, dilecta mea, posita est mihi in miraculum. Prophetae ideo obscuri sunt, quia personae in
Abbreviated transcription (Latin):
quia eingilauit contra babylonem
cogitatio dñi. ut ponat terram baby¬
lonis desertam &e inhabitabilem. Sic̃
durbines ab affrieo ueniunt de deserto
tienit de terta horr ibili. uisio ditra
nunciata ẽ michi. Cor babylonis
populi timentis inducitur fiuie ipsiꝰ
babylonis quod audiat medos et
elamtras cont̾ se exercitam p̃parare &
uenire de solicudtne. Ponitq compa¬
rationis exemplum. Sicut inquit ab
affrico uento uehemens tempestas ue¬
ntre confueuit. ita mͥ de solitcidine ua¬
stitas uenit de terra horribil curtis ne
nomen qͥdem audire possum absq for¬
nidine. Uisio dura nunciata est mͥ.
Quid enim durius quam p̃sens capti¬
uitas: Qui incredulus ẽ infideliter
agit. & qͥ depoptilator est uastat. Pot̃¬
& in hebreo tta legi. Qui cedis cede. &
qͥ uastas uasta. ut ad ipsum elamitcm
&e medum ꝓpħe uaticintum dirigatur
hortantis eum implere quod cȩpit. in¬
trepidum ascendere. obsidere potentis¬

Expanded text:
quia vigilavit contra Babylonem quia vigilavit contra Babylonem cogitatio Domini, ut ponat terram Babylonis desertam, et inhabitabilem . Sicut turbines ab Africo veniunt, de deserto venit de terra horribili. Visio dura nuntiata est mihi. Vox Babylonii populi timentis inducitur, sive ipsius Babylonis, quod audiat Medos et Elamitas contra se exercitum praeparare, et venire de solitudine, ponitque comparationis exemplum. Sicut, inquit, ab Africo vento vehemens tempestas venire consuevit: ita mihi de solitudine vastitas venit, de terra horribili, cujus ne nomen quidem audire possum absque formidine. Visio dura nuntiata est mihi: quid enim durius quam praesens captivitas? Qui incredulus est, infideliter agit: et qui depopulator est, vastat. Potest in Hebraeo ita legi: Qui caedis, caede; et qui vastas, vasta, ut ad ipsum Elamitem et Medum prophetiae vaticinium dirigatur, hortantis eum implere quod coepit, intrepidum ascendere, obsidere potentis
Abbreviated transcription (Latin):
lon tn tumtulos arenarum.Mare ay¬
tem ꝓptet multitudinem habitantiũ
đr. Unde & supra. egypti multitudo
mari comparata est. Desertum faciet
dñs mare egypti. Quod autem medi
ce ꝑle pugnauerint contra babylonẽ
ee fubuerterint eam: in fupradicto ihe¬
rennia legimiꝰ. Acuite sagittas. implete
etus ut ꝑdat eam: qm ultio dñi est.
ultio templisui. Suꝑ muros babylo¬
nis leuate fignum. atigete custodiam.
el euate custodes. pparate insidias. qͥa
cogitauit dñs & fecit quecunq locutꝰ
est contra habitatores babylonis. Et
rursum. Leuate signum in terra. clan¬
gite buccina in gentib: scĩficate super
eam gentes. Anmnunciate contra illam
regib ararath. menni &e ascenez. Nu¬
merate contra eam thapsar. adducite
equum gitasi brucum aculeatum.
Sẽĩficate contra eam gentes. reges me¬
die. duces eiꝰ & untuersos magistratus
eius. cunct̾amq t̃ram potestatis eius.
Et commouebit᷑ terra & conturbabit᷑.

Expanded text:
lon in tumulos arenarum . Mare aulon in tumulos arenarum . Mare autem propter multitudinem habitantium dicitur. Unde et supra Aegypti multitudo mari comparata est. Desertum faciet Dominus mare Aegypti. Quod autem Medi et Persae pugnaverint contra Babylonem, et subverterint eam, in supradicto Jeremia legimus: Acuite sagittas, implete ejus, ut perdat eam, quoniam ultio Domini est, ultio Templi sui. Super muros Babylonis levate signum, augete custodiam, elevate custodes, praeparate insidias: quia cogitavit Dominus, et fecit quaecumque locutus est contra Babylonis habitatores. Et rursum: Levate signum in terra, clangite buccina in gentibus, sanctificate super eam gentes, annuntiate contra illam regibus Ararat, Menni, et Ascenez, numerate contra eam Tapsar, adducite equum quasi bruchum aculeatum. Sanctificate contra eam gentes, reges Mediae, duces ejus et universus magistratus ejus, cunctamque terram potestatis ejus. Et commovebitur terra, et turbabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
seuissimꝰ ad orientem & occidentem õs
popłos uentilait: tieniat hyretis alex¬
ander. & conterat eum pedib scris.
Et iste ultra modum erect̾us est. uene¬
no peat. regnumq eiꝰ diuidatur i par¬
tes: & cum multo dempore inter se col¬
lisum fuerit romano uincente popu¬
lectr. Nomanꝰ ipse ferratis dentib un¬
guibq scorum carnes & cruento ore la¬
cerauit. excidat᷑ lapis de monte sine
manib. ce potentissimum pͥmam reg¬
num ac ferreum. dein fragile & infir¬
mum in testarum modum conterat.
bus huiꝰ capitul legerem. babylon di¬
lecta facta est mͥ in miracłm. & tt̾m. ceg¬
dit cecidit babylon. & omnia sculpti¬
lia deorum eius contrita funt in t̾ra.
&r supra. ascende elam. obside mede.
dubitarem quod ẽẽt hoc pondus qͦd
deserto marumponitur. ꝑspicttm
gͦ ẽ. quod desertum mare babylon
apellet᷑. iheremia dicente ex ꝑsona
dei. Et desertum faciam mare etus.
&e ficcabo terram illtus: & crit baby¬

Expanded text:
saevissimus ad Orientem et Occidentem omnes saevissimus ad Orientem et Occidentem omnes populos ventilavit; veniat hircus Alexander, et conterat eum pedibus suis. Et iste qui ultra modum erectus est, veneno pereat, regnumque ejus dividatur in partes: et cum multo tempore inter se collisum fuerit, Romano vincente, populetur. Romanus ipse ferratis dentibus unguibusque sanctorum carnes, et cruento ore laceravit: excidatur lapis de monte sine manibus, et potentissimum primum regnum ac ferreum, deinde fragile et infirmum, in testarum modum conterat .ibus hujus capituli legerem: Babylon dilecta facta est mihi in miraculum. Et iterum: Cecidit, cecidit Babylon, et omnia sculptilia deorum ejus contrita sunt in terra. Et supra: Ascende Elam, et obside Mede: dubitarem quod esset hoc Pondus, quod deserto mari imponitur: Perspicuum ergo est, quod desertum mare Babylon appellatur, Jeremia dicente ex persona Dei: Et desertum faciam mare ejus, et siccabo terram illius, et erit Baby
Abbreviated transcription (Latin):
nam. Qͦd audem đr trtum annorum
signum & portentum crit suꝑ egyptũ.
& suꝑ ethiopiamr. hoc significat quod
trib annis ab assyrus egyptus uastan¬
dafit & ehiopia Cunc inquit dicet
habitator insule huiꝰ hoc ẽ irłm. que ui¬
cinarum grntuu fluctib dunditur
Heccine erat spes nr̃a. & adhos confu¬
grntis ut nob p̃berent auxilium qui
se de captiuitatis malo ertiere ñquert:
hominum genꝰ in effabil iudicio dispen¬
santis. Contra dei iram isrł sꝑauit in
damasco. diruat᷑ cruitas que aduersũ
illius uoluntatem impus p̃stat atirili¬
um. Iudassꝑauuit in egyptus. & egyptus
destruatur. Egypon confisi funt in e¬
thiopib. echiopes qͦq uincantur ab
assyrus. Assyrii suꝑbiertnt. non des
fuarum uirtum arbitrantes ẽẽ urictor¬
am: & ipsi tuncant᷑ a babylonits. Baby¬
lon eleuauit contͣ dñm caput. & ipsa
a mectis ꝑsisq supetur. Ese & mech ex
parte ꝑsecuti funt poplm dei. & aries

Expanded text:
nam. Quod autem dicitur: Trium annorum nam. Quod autem dicitur: Trium annorum signum, et portentum erit super Aegyptum et super Aethiopiam, hoc significat, quod tribus annis ab Assyriis Aegyptus vastanda sit et Aethiopia. Tunc, inquit, dicet habitator insulae hujus, hoc est, Jerucinarum gentium fluctibus tunditur: Haeccine erat spes nostra? et ad hos confugimus, ut nobis praeberent auxilium, qui se de captivitatis malo eruere non quiverhominum genus ineffabili judicio dispensantis. Contra Dei iram Israel speravit in Damasco: diruatur civitas quae adversum illius voluntatem impiis praestat auxilium. Judas speravit in Aegyptiis: et Aegyptus destruatur. Aegyptii confisi sunt in Aethiopibus: Aethiopes quoque vincantur ab Assyriis. Assyrii superbierunt, non Dei, sed suarum virium arbitrantes esse victoriam: et ipsi vincantur a Babyloniis. Babylon elevavit contra Deum caput: et ipsa a Medis Persisque superetur. Persae et Medi ex parte persecuti sunt populum Dei, et aries
Abbreviated transcription (Latin):
tib demonstraret: ita omnis egyptus
atq ethiopia populante assyrio nudȩ
neret. Nec hoc aliquis putet suꝑiori
felicitati q̃ egyptus repromitat᷑ c̃ẽ con¬
trarium. qͥa ibi post mala de futura be¬
acitudine p̃dicatur. Hic autem p̃sens
narratur captiuitas ꝑ quam deletois¬
rael & damasco & phylistum recta uia
ꝑrecit egyptum : & ipsos parit̃ echiopes¬
q suꝑauit. Quod ne cuiuideat᷑ amb¬
gutm. ipstus ysaie ponamꝰ testimoniũ.
Reuersus autem rapsaces. inuenit regẽ
assyriorum p̾liantem adtiersus lonna.
Audierat enim qͥa ꝓfectus ẽẽt de lachis.
Et audiuit de tharaca rege ethiopiȩ di¬
centes. Egressuis ẽ ut ptignet contra de.
Simulq discimus obedientiam ꝓpħa¬
rum. quoditir nobilis tradunt entm
hebrei ysaiam socertim fuisse manasse filii
ezechiȩ regis tuda. ñ ercibuerit nudos in¬
cedere. s p̃ceptis dei nicħ honestius iudicãs.
depofuerit saccum qͦ abiecto nudus fuerit.
unam pꝰ habens tunicam. & tꝑsam cilici¬

Expanded text:
us demonstraret: ita omnis Aegyptus atque Aethiopia, populante Assyrio, nudaeneret. Nec hoc aliquis putet superiori felicitati, quae Aegyptiis repromittitur, esse contrarium: quia ibi post mala de futura beatitudine praedicatur: hic autem praesens narratur captivitas, per quam deleto Israel et Damasco, et Philistiim, recta via perrexit Aegyptum, et ipsos pariter Aethiopesque superavit. Quod ne cui videatur ambiguum, ipsius Isaiae ponamus testimonium: Reversus autem Rapsaces, invenit regem Assyriorum praeliantem adversus Lobnam: audierat enim quia profectus esset de Lachis: et audivit de Tharaca rege Aethiopiae dicentes: Egressus est ut pugnet contra te . Simulque discimus obedientiam prophetarum, quod vir nobilis tradunt enim Hebraei Isaiam socerum fuisse Manasse filii Ezechiae regis Juda non erubuerit nudus incedere; sed Dei praeceptis nihil honestius judicans, deposuerit saccum, quo abjecto nudus fuerit, unam prius habens tunicam, et ipsam cilici
Abbreviated transcription (Latin):
tuo mͦ legimus: in hebreo sie legi poᷤ¬
se affirmant. Qui habitant terram
austri. cum panib occurterunt
fugient. ut cum deus eis dixcrit.
occurrentes sitienti ferte aquam: il
aquis ut cibo augerent sitim. Onꝰ
beatur in hebraico manifestius¬
en transtulerunt uerbum uallis
tusionis. Hec enim ciuitas semina¬
rrum ꝓpħarum est in qua extructum
templum. & uisiones dñi multiplicatȩ
sunt. Qͥa gͦ int̾ cȩc̃as gs̃ ponitar ⁊ re¬
putatur una de plurimis nequaquã
mons appellat᷑. tuxta illud ꝓpħicum.
fundam̃ta eiꝰ in montib scĩs. dailigit do¬

Expanded text:
tivo modo legimus, in Hebraeo sic legi postivo modo legimus, in Hebraeo sic legi posse affirmant: Qui habitant terram Austri, cum panibus occurrerunt fugienti; ut cum Deus eis dixerit, occurrentes sitienti ferte aquam, illaquis, ut cibo augerent sitim. Cap.beatur in Hebraeo, manifestius transtulerunt, verbum vallis Sion. Haec enim civitas seminarium prophetarum est, in qua exstructum Templum, et Visiones Domini multiplicatae sunt. Quia ergo inter caeteras gentes ponitur, putatur una de plurimis, nequaquam mons appellatur, juxta illud propheticum: Fundamenta ejus in montibus sanctis: diligit Do
Abbreviated transcription (Latin):
&e panem ferte fugientib. ut quos ob¬
sidio conficit. ur̃a clementia releuet.
Simulq reddit cauisas quare hȩc
impiet fieri dicens. Fugerunt babilo¬
nc gladium.ftigerunt arcus ela¬
mitarum : fugerunt immmens p̃liũ.
Mec despiciatis mis eros: cito ueniet
&e ura captituitas. Quomͦ enim uelox
mercenatii annꝰ est. & omnem laborẽ
breuem putat. dum ad desidatam
mercedem ꝑueniat: sic umuers a gła
filiortm cedar auferet᷑ a uobis. & sa¬
gite ure contentur. & parttus rema¬
nebit numerus pugnatorum. Qui¬
damuolunt et eo quod dicit᷑. adhuc
inimo anno &e auferetur omnis gła
cȩdar. non babiloniam captuitadem
p̃dicari de qua & iheremias loquit᷑:
s assyriorum. qui postunum uicdai¬
ce uastacionis annum. saracenos la¬
tissime ꝑsecuti sunt. Iuum p̃terea lo¬
cum in qͦ nos tnstulimꝰ qu habitatiꝰ
terram austri cum panib occtrrite
fugient. & quasi et ꝑsona dñi imꝑa¬

Expanded text:
etiam panem ferte fugientibus, ut quos conetiam panem ferte fugientibus, ut quos confecit obsidio, vestra clementia relevet. Simulque reddit causam quare haec imperet fieri, dicens: fugerunt Babylonium gladium, fugerunt arcus Elamitarum, fugerunt imminens praelium. Nec despiciatis miseros: cito veniet et vestra captivitas. Quomodo enim velox mercenarii annus est, et omnem laborem brevem putat, dum ad desideratam mercedem perveniat: sic universa gloria filiorum Cedar auferetur a vobis, et sagittae vestrae conterentur, et parvus remanebit numerus pugnatorum. Quidam volunt ex eo quod dicitur, adhuc in uno anno, et auferetur omnis gloria Cedar, non Babyloniam captivitatem praedicari, de qua et Jeremias loquitur, sed Assyriorum, qui post unum annum vastationis Judaicae, Saracenos latissime persecuti sunt. Illum praeterea locum, in quo nos transtulimus: Qui habitatis terram Austri, cum panibus occurrite fugienti: et quasi ex persona Domi
Abbreviated transcription (Latin):
arte pugnandi: cet̃i qui fugerint re¬
inanebunt. Qͥa intellexim quid sit
cedar & que arabia. queq asor:uide¬
amus ysatas ꝓpħa quid dicat. In saltu
ad uesꝑam dormietis. insemitis doda¬
nim. Uerbum arab. ut sepe iam drui¬
uncies & occidens appellatur. Et ꝓ eo
quod nos tuxrta.lxx. transtulimus. dor¬
mietis. potest int̃pretari morabimin.
quod hebraice dr. thalemi. Dodantin
quoq in ꝓpinquos uertitur & cogna¬
tos. Itaq p̃dictur nc̃ iudeis qui obsi¬
dionem babyloniam effuigere potue¬
rint. & de totits ꝓuincie uastitade
ad heremum transire uicinam quod
habitat᷑ sint in solitudine arabiȩ in
itmere quod ducit ad fr̃s. Rtrsumq
ad ismaelitas sermo conuertitur: ce eoᷤ
ad mniscđdiam cohortat᷑. Ourrite ⁊ lap¬
sis frr̃ib ac ꝑiclitantib ardore sitis:
obun ferte aquas. Tantus enm ẽ fer
uor solis. ut nͥ subueneritis insolitu¬
dine ꝑeant. Et non solum aquas. s

Expanded text:
arte pugnandi: caeteri qui fugerint, rearte pugnandi: caeteri qui fugerint, remanebunt. Quia intelleximus quae sit Cedar, et quae Arabia, quaeque Asor, videamus Isaias propheta quid dicat: In saltu ad vesperam dormietis, in semitis Dodanim. Verbum ARAB , ut saepe jam dixinities, et Occidens appellatur. Et pro eo quod nos juxta LXX transtulimus, dormietis, potest interpretari, morabimini, quod Hebraice dicitur THALINU . DODANIM quoque in propinquos vertitur et cognatos. Itaque praedicitur nunc Judaeis, qui obsidionem Babyloniam effugere potuerint, et de totius provinciae vastitate ad eremum transire vicinam, quod habitaturi sint in solitudine Arabiae in itinere quod ducit ad fratres. Rursumque ad Ismaelitas sermo convertitur, et eos ad misericordiam cohortatur: currite, et lassis fratribus ac periclitantibus ardore sitis, obvii ferte aquas: tantus enim fervor est solis, ut nisi subveneritis, in solitudine pereant: et non solum aquas, sed
Abbreviated transcription (Latin):
in direptionem. & multitudo ium̃tors
in p̃dam: & disꝑgam eos in omnem uen¬
confimo eorum adducam int̾itum suꝑ
eos. ait dñs. Eritq asor habitaculutm
draconum. deserta insempit̃num. M
habitabit ibi uir: nec incolet cã filius
hominis. Totum ꝓpħe testimonium
de iheremia posui. ut quȩ sit cędar
inchubitant̃ intelligas. Et considera
qͦmͦismaelitarum hoc ẽ saracenorum
ꝓpͥe gentem descͥpserit: qui habitant
intentoriis qui quas nor compulerit
sedes denent. Quib arinta sunt. et
pecora camelorumq greges. Qui ñ
habent ostianee uectes. Non eumuer¬
asor ciuitatem q̃ metropolis gentis
illiꝰ in heremo fuit usq ad solum sub¬
tierterint. Et tam̃ cum camelortim
ommis gentis illiꝰ sig̃catur int̃itus: eo
quod dromedariis. camelis. c̃. &e am¬
pltus miliatno die ꝑuastam solitud¬
nem fugere soleant. Auftretur inqͣt
omnis gla cedar. & imminuto sagit¬
tariorum numero qͣ maxime pollẽt

Expanded text:
in direptionem, et multitudo jumentorum in direptionem, et multitudo jumentorum in praedam. Et dispergam eos in omnem venconfinio eorum adducam interitum super eos, ait Dominus: eritque Asor habitaculum draconum deserta in sempiternum; non manebit ibi vir, nec incolet eam filius hominis . Totum prophetiae testimonium de Jeremia posui, ut quae sit Cedar, indubitanter intelligas. Et considera quomodo Ismaelitarum, hoc est, Saracenorum proprie gentem descripserit, quia habitant in tentoriis: qui quas nox compulerit, sedes tenent: quibus armenta sunt, et pecora camelorumque greges: qui non habent ostia nec vectes: non enim verAsor civitatem, quae metropolis gentis illius in eremo fuit, usque ad solum subverterint: et tamen cum camelorum omnis gentis illius significatur interitus, eo quod dromedariis camelis centum et amplius millia uno die per vastam solitudinem fugere soleant, Auferetur, inquit, omnis gloria Cedar: et imminuto sagittariorum numero, quia maxime pollent
Abbreviated transcription (Latin):
nuentur. istłitas debe intelligi. Liber
genes eos edocet ex ismaele cȩdar & aga¬
renos qͥ ꝑuerso nomine sarraceni uo¬
cantur ẽe generatos. Hi ꝑ dotam habi¬
tant solitudinem. de quib puto & po¬
etam dicere: lateq tiagantes barchei.
supͣdictum uolum̃. Contͣ faciem oĩum
fr̃m fuorum habitabit: eo qͦd latissima
heremꝰ ab india ad mauritaniam usq
tendat᷑. & athlanticum occeanum: qͦd
puto ⁊heremie titcilum sonare ad cȩdar
& ad regna asor. q̃ ꝑcussit nabtichodo¬
nosor rer babylonis. Statimq sequit᷑.
Hec dicit dñs. Surgite ascendite ad ce¬
dar: &e uastate filios orientis. Tabnacła
corũ.. ce greges eortm capient:
pel Oes: les corum &e onia uasa ⁊ ca¬
melos tollent sͥ. Et rc̃m. Initit enim
nosor consilium: cogitauit adu̾fum
uos cogitationes. Surgite ce ascendite
ad gentem quictam & confident̃ hab¬
tantem: att dñs. Non ostia. non uectes
eis: soli habitant. Et erunt cameli eons

Expanded text:
nuentur , Ismaelitas debere intelligi. Liber nuentur , Ismaelitas debere intelligi. Liber Geneseos docet ex Ismaele Cedar et Agarenos, qui perverso nomine Saracenos vocantur, esse genitos. Hi per totam habitant solitudinem, de quibus puto et poetam dicere: Lateque vagantes Barcaei ; et supradictum volumen, Contra faciem omnium fratrum suorum habitabit : eo quod latissima eremus ab India ad Mauritaniam usque tendatur, et Atlanticum Oceanum, quod puto Jeremiae titulum sonare: Ad Cedar et ad regna Asor, quae percussit Nabuchodonosor rex Babylonis ; statimque sequitur: Haec dicit Dominus, surgite et ascendite ad Cedar, et vastate filios Orientis: tabernacula eorum, et greges eorum capient, pelles eorum et omnia vasa, et camelos tollent sibi : et iterum: Inivit enim onsilium, cogitavit adversus vos cogitationes. Surgite et ascendite ad gentem quietam, et confidenter habitantem, ait Dominus: non ostia, non vectes eis: soli habitant. Et erunt cameli eorum
Abbreviated transcription (Latin):
dam hebreorum ꝓ duma romã legunt:
uolentes ꝓpħiam contͣ regnũ romanũ
dirigi. frruola ꝑsuafione qua semꝑ in
idumce nomine romanos estimant
demonstrari. Dum a autẽ interpretat᷑
silentium. Omis in arabia. In saltu
ad uespam dormieas. in semttis do¬
danim. Oecurrentes sitienti ferte
aquam: qui habitatis derram austri
cum panib occurrite fugienti. A facie
enim gladiorum fugerunt. a facie
gladii imminentis a facie arcus ex¬
tenti a facie gractis p̾lii. Qm̃ hec dieit
dñs ad me. Adhuc in uno anno qͣsi
in anno mercenarii &e auferet᷑ omis
gła cȩdar. & reliqͥe numeri sagittarioꝵ
fortum de filiis cędar immnuentur.
Dominꝰ enim deus isrł locutus est.
Querenqm &e du cum delibatione tͣc¬
tanti que ẽẽt arabia ad qm ꝓpħicusser¬
mo dirigit᷑. utrum moabite &e idumes
nuncuyantur. occasionem tͥbuit ĩ hac
eadem uisione qͦd sequit᷑. auferet᷑ oĩs
gła cedar. & religitie numen sagitta¬
riorum fortium de filiis cędar immi¬

Expanded text:
Duma, Romam legunt, volentes prophetiam contra regnum Romanum dirigi, frivola persuasione, qua semper in Idumaeae nomine Romanos existimant demonstrari: Duma autem interpretatur silentium. Onus in Arabia. In saltu ad vesperam dormietis, in semitis Dodanim. Occurrentes sitienti faquam, qui habitatis terram Austri, cum panibus occurrite fugienti. A facie enim gladiorum fugerunt, a facie gladii imminentis, a facie arcus extenti, a facie gravis praelii: Quoniam haec dicit Dominus ad me: Adhuc in uno anno, quasi in anno mercenarii, et auferetur omnis gloria Cedar. Et reliquiae numeri sagittariorum fortium de filiis Cedar imminuentur: Dominus enim Deus Israel locutus est.Quaerenti mihi et diu cum deliberatione tractanti quae esset Arabia, ad quam propheticus sermo dirigitur, utrum Moabitae, an Ammonnuncupantur, occasionem tribuit in hac eadem Visione quod sequitur: Auferetur omnis gloria Cedar, et reliquiae numeri sagittariorum fortium de filiis Cedar immi
Abbreviated transcription (Latin):
occis⁊ bello s ꝓditione: alus exurbe
ftigientib. abiis qͦs hostis opp̃ssit tm¬
culis alligatis. Oin autem ad babilo¬
niam captuitatem quod & tierits ẽ
dicimꝰ quod non pugna s obsidione
sciꝑatisint. QAsi in aduentu xp̃i tux
ta eusebtum tpologice intelligere tio¬
lueris. dices eos interfectos ñ gladio
s infidelitate: om̃sq p̾ncipes eorum
recessisse a deo. &e peccators funib alli¬
gatos. nec quem qm̃ fuisse de phariseiᷤᷤ
qui non diaboli retib alligatus sit.
ꝓpterea dixi. recedite a me. amare
flebo. Nolice incumbe ut consolemi¬
ni me suꝑ uasticate filie poptili mei

Expanded text:
occisi in bello, sed proditione, aliis ex urbe occisi in bello, sed proditione, aliis ex urbe fugientibus; aliis, quos hostis oppressit, vinculis alligatis. Sin autem ad Babyloniam captivitatem, quod et verius est: dicemus quod non pugna, sed obsidione superati sint. Quod si in adventu Christi, juxta Eusebium, tropologice intelligere volueris: dices eos interfectos non gladio, sed infidelitate, omnesque principes eorum recessisse a Deo, et peccatorum funibus alligatos, nec quemquam fuisse de Pharisaeis, qui non diaboli retibus alligatus sit. Propterea dixi, recedite a me, amare flebo: nolite incumbere, ut consolemini me super vastitatem filiae
Abbreviated transcription (Latin):
manserunt in exemplum romane
urbis. quȩ irruentib gallis patricioᷤᷤ
ce florem iuuentutis in arce seruauit.
Nos autem possumus & de babylonia
captiuitate dicere: quanquam euse¬
btus omnia ad xp̃i aduentum referat.
& pucet uespasiam titiq demporib fcrisse
completa. Carpamꝰ gͦ singła : tͥplicem
expositionem breuiter atungentes.
Quidnam tͥ qͦq est: Quid habes in¬
quit syon quod etiam tu ascendisti õĩs
intecta: Quando dicit etiam tu: osten¬
dit quodect̃i priꝰ ascenderint. Num ce
tu reputata es inter g̃s. q̃ ab hostibus ob¬
fideris. & decta cons cendis. plena ulula¬
tu. & planct̾u miserabilium feminarum
urbs quondam regra᷑ Interfecti
tui ñ ĩt fecti gladio. nec mortui tu¬
in bello. Cuncti pͥncipes du fcigertnt
simul: ddireq ligati sunt. Omes qͥ
inuenti sunt uinctisunt partor: pro¬
cul fugerunt. Si ad sennacheribtem¬
pora referas. q̃n ex parte capta est crui¬
tas. recte dñr non fuisse tucti gladionec

Expanded text:
manserunt, in exemplum Romanae manserunt, in exemplum Romanae urbis, quae irruentibus Gallis, patricios et florem juventutis in arce servavit. Nos autem possumus, et de Babylonia captivitate dicere: quamquam Eusebius omnia ad Christi adventum referat, et putet Vespasiani Titique temporibus fuisse completa. Carpamus ergo singula, triplicem expositionem breviter attingentes. Quidnam tibi quoque est? quid habes, inquit, Sion, quod etiam tu ascendisti omnis in tecta? Quando dicit, etiam tu, ostendit quod caeteri prius ascenderint. Num et tu reputata es inter gentes, quae ab hostibus obsideris, et tecta conscendis plena ululatus et planctus miserabilium feminarum, urbs quondam regia? 221 Interfecti tui non interfecti gladio, nec mortui in bello. Cuncti principes tui fugerunt simul: dureque ligati sunt. Omnes qui inventi sunt, vincti sunt pariter: procul fugerunt. Si ad Sennacherib tempora referas, quando ex parte capta est civitas, recte dicuntur non fuisse victi gladio, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ce hanc cẽ uastandam. quod plenius
regum &c iherenie nartat hystorta
Ex qͦ intelligimꝰ omnitu creatorem
egualtter ẽẽ dm. & eodem cuncta dis¬
pensare tudicio: tuxta illud qͦd ipse lo¬
quitur ꝑ amos. Nunquid non ut filii
echiopum. uos estis mͥfilii isrł ait dñs:
Munguid nomisrł ascendere feci de t̾ra
egypti. & palestinos de cappadotia. ce
syros de cyrene: Ecce ocłi dñi fuper
regnum peccans. Ne putarent iude
iectixo se meritorum habe pͥuilegiũ
quia educti eẽnt de egypto: dicit etiã
cct̾as gentes ad alias terras fcio imperio
fusse translatas. Qtuid nam tibi qͦq
est quia ascendistiae tu omtus intect̾a
clamonis plena. urbs freqtiens. ciuitaᷤᷤ¬
exultans: Referebat mͥ hebretis p̃sen¬
tem tuisionem ñ ꝑtinere ad illud tempꝰ
quo nabtichodonosor irłm cȩpit. et
sedechiam tunctum ocłisq pͥuatum
dtuxit in babylonem: s ad sennacherib
tempora q̃n sobua pontifex partem
magnam ꝓdidit eiuitatis. & tantum
syon .i. arx & demplum. & nobiles re¬

Expanded text:
d plenius Regum et Jeremiae narrat historia. Ex quo intelligimus omnium creatorem aequaliter esse Deum, et eodem cuncta dispensare judicio, juxta illud quod ipse loquitur per Amos: Numquid non ut filii Aethiopum vos estis mihi filii Israel? ait Dominus. Numquid non Israel ascendere feci de terra Aegypti, et Palaestinos de Cappadocia, et Syros de Cyrene? Ecce oculi Domini super regnum peccans . Ne putarent Judaei idcirco se meritorum habere privilegium, quia educti essent de Aegypto, dicit etiam caeteras gentes ad alias terras suo imperio fuisse translatas. Quidnam tibi quoque est, quia ascendisti et tu omnis in tecta, clamoris plena, urbs frequens, civitaexsultans? Referebat mihi Hebraeus, praesentem Visionem non pertinere ad illud tempus, quo Nabuchodonosor Jerusalem cepit, et Sedechiam vinctum oculisque privatum duxit in Babylonem; sed ad Sennacherib tempora, quando Sobna Pontifex magnam partem prodidit civitatis, et tantum Sion, id est, arx et Templum, ac nobiles re
Abbreviated transcription (Latin):
tolunt ce cętas suxta rinocortram &e
casstum ciuitades. qͣs usq hodie in egyo¬
do lingua chananitida hoc ẽ syra loqͥ
manifestum ẽ: & ptitant e uicmno syroᷤᷤ
atq arabas a nabuchodonosor in illã
terram fitisse trans latos. Porro quim
disserunt .u. ciuitates uł legem dm̃ q̃
in alexandria pͥmum interpretata ẽ
aconos. fideles. cathecuminos sentiuns
aut certe sꝑ̃alem legis intelligentiam
appellet᷑ ciuitas solis. iudelicet iusti¬
ciȩ. in cuiꝰ penins est sanitas. In die
illa erit altare domini in medio tre
egypti: & titulus tuxta derminum
eius domini. Eritq in signum ce in

Expanded text:
volunt, et caeteras juxta Rhinocoruram, et volunt, et caeteras juxta Rhinocoruram, et Casium civitates, quas usque hodie in Aegyto lingua Chananitide, hoc est, Syra loqui manifestum est: et putant e vicino Syros atque Arabas a Nabuchodonosor in illam terram fuisse translatos. Porro qui in disserunt, quinque civitates, vel legem Domini, quae in Alexandria primum interpretata estaconos, fideles, catechumenos sentiunt: aut certe spiritualem legis intelligentiam,appelletur civitas solis, 208 videlicet justitiae, in cujus pennis est sanitas. In die illa erit altare Domini in medio terrae Aegypti, et titulus juxta terminum ejus Domino. Et erit in signu
Abbreviated transcription (Latin):
quieqͥd dixerint u̾tq in stulticiam: dũ
stupeant tantam gentis conuersionẽ.¬
& mirentur atq intelligant manum
dm̃i. & quicumq gentilium nominis
xp̃iani fuerit recordatus. imbecillita¬
tem idolate timore fateatur. In die il¬
la erunt .u. etuitates in terra egypti lo¬
quentes lingua chanaam: & iuranteᷤ
ꝑ dñm exercituum. Oiuitas solis uo¬
cabitur una. Pctuitate solis nes cio qͥd
uolentes.Lxx. interp̃tati funt asedech:
quam quidam nr̃orum urbem iusticie
interpretat᷑. & ductꝰ errore quod iuxta
hebraicum ares scͥptum fit. t̾ram putat
q̃ aliis litt̾is scribitur. Melius gͦ tͣnstu¬
lit symmachꝰ. ciitas solis uocabitur
una. Ares enim uerbum ambigutum.
& testa dr &e sol: eo qͦd utrumq arcat
ce siccum sit. Hẽ locum non intelligẽs
onias. templum extruxit in egypto in
oppido heliopoleos. Lege iosephi hy¬
storias. Auii ares. id ẽ. õbi paron. hoc
est testam urbem ostiacinam intelligi

Expanded text:
quidquid dixerint verti in stultitiam, dum quidquid dixerint verti in stultitiam, dum stupeant tantam gentis conversionemet mirentur atque intelligant manum Domini, et quicumque gentilium nominis christiani fuerit recordatus, imbecillitatem idololatriae timore fateatur. In die illa erunt quinque civitates in terra Aegypti loquentes lingua Chanaan, et jurantes per Dominum exercituum: civitas solis vocabitur una. Pro civitate solis, nescio quid volentes LXX interpretati sunt asedec, quam quidam nostrorum urbem justitiae interpretatur, et ductus errore, quod juxta Hebraicum ARES scriptum sit, terram putat, quae aliis litteris scribitur. Melius ergo transtulit Symmachus, civitas solis vocabitur una: ARES enim verbum ambiguum et testa dicitur et sol, eo quod utrumque areat, et siccum sit. Hunc locum non intelligens Onias, templum exstruxit in Aegypto in oppido Ἡλιοπόλεως. Lege Josephi Historias . Alii Ares, id est, ὄστρακον, hoc est, testam, urbem Ostracinem intelligi