comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abel. Hancͤ gitationim propagationis
potuit uotare strab preceptum dñi.¬
Quia iusserat usserat crescite et mui¬
seth natus est filius quem uocauit
enos. quod sonat homo uel uir. quasi
rationalis. et fortis. qui cepit inuoca¬
re nomen dñi. Forte hic inuenit uer¬
ymagines ad honorem dei excogitauit.
et errauit. uel forte ad exeitandam
ut modo fit.
ic est liber generationis ade. Re¬
pedit de generatione ade: ut inte¬
grũm ordinem genealogie prosẽqͥdur.
Inde quidam incipiunt ab adam pmã
methodius quod ideo dicit. quia de abel
nullus natus est. et generatio chaim to¬
ta periit. in diluuio. Uixit autẽ adam
centum .xxx. annos. et genuit filium
adimaginem et similitudinem suã. Ipse¬
dei. Reliqui. ad ymaginem eius. qđ
fere idem est. Uel potius mortalis mor¬
talem. Unde. qualis terrenus. tales
terreni. Forte moyses. centum annos luc¬
tus ade pretermisit. quia ut diximus.
septuaginta. et methodius. et iosephꝰ
ducentor.⁊ xxx. annorũ eum fuisse sẽ¬

Expanded text:
at; hanc cogitationem propagationis potuit vocare Strabus praeceptum Domini, quia jusserat: Crescite, et mulSeth natus est filius quem vocavit Enos, quod sonat homo, vel vir, quasi rationalis, et fortis, quia primus caepit invocare nomen Domini. Forte invenit ver quod imagines ad honorem Dei excogitaverat, et errant. Vel forte ad excitandam num, ut modo fit ic est liber generationis Adae . Repetit de generatione Adae, ut integrum ordinem genealogiarum prosequatur. Unde quidam incipiunt ab Adam primam Methodius, et ideo hoc dicit, quia de Abel nullus natus est, et generatio Cain tota periit in diluvio. Vixit Adam centum triginta annis, et genuit Seth ad imaginem, et similitudinem suam, ipDei, reliqui ad imaginem ejus, Adae; quod fere idem est. Vel potius mortalis, mortales. Unde: Qualis terrenus, tales et terreni . Forte Moyses centum annos luctus Adae praetermisit, quia ut diximus, Septuaginta et Methodius, et Josephus ducentum triginta annorum eum fuisse scri
Abbreviated transcription (Latin):
tio de chain. de lamech uͦ septuagies
septies Lamech uir sagittarius: diu
uuendo. caliginem oculoꝵ incurrit.
Et habens ad olescentem ducem: dum
exerceret uenationẽ pro delectatioẽ
tantum: et usu pellium. quia ñ erat
usus carnium ante diluuitm: casu
interfecit cayn. inter fructecta. exis¬
timans feram. Quem quia ad maici¬
um iuuenis dirigens sagitam incerfec̃.¬

Expanded text:
tio de Cain, de Lamech vero septuagies tio de Cain, de Lamech vero septuagies septies. Lamech vero vir sagittarius diu vivendo caliginem oculorum incurrit, et habens adolescentem ducem; dum exerceret venationem, pro delectatione tantum, et usu pellium, quia non erat usus carnium ante diluvium, casu interfecit Cain inter fructeta, aestimans feram, quem, quia ad indicium juvenis dirigens sagittam, interfec
Abbreviated transcription (Latin):
in qualiber.i. utraq totam. Una mar¬
morea: altera lat̾icia. Quarum altera
non dilueretur diluuio. alt̾a non disol¬
ueretur incendio. Marmoreã dicit io¬
sephus. adhuc esse in terra syrica. Sel
la genuit tubalcham: qui ferrariam
ardem primus inuenit.Res bellicas:
decenter exercuit. Sculpturas oꝑum
in metallis: in libidinẽ oculoꝵ fabrica¬
uit. Quo fabricante. iubal de quo dic¬
tum.ẽ.sono malleoꝵ delectatus. ex põ¬
derib eorum proportiones et consonã¬
tias que ex eis nascuntur ex cogitauit.
Quarum inuentionem. greci pytago¬
re accribuunt fabulose. Sieut et tudal
frutices in pascuis. uene metalloꝵ fl¬
xerunt in riuulos. et sublate lamine.
figuras locoꝵ in quib iacebant refere¬
bant. Soror tubalcham noema: que
inuenit artem uarie texture. Lamech
autẽ scdm̃ iosephum res diuinas sciẽs¬
mulierib suis sic. Qm̃ occidi uirum
inuulnus meum. et adolescentem in
liuorem meum: septuplũ dabitur ul¬

Expanded text:
in qualibet totam, una marin qualibet totam, una marmorea, alia lateritia, quarum altera non dilueretur diluvio, altera non dissolveretur incendio. Marmoream dicit Iosephus adhuc esse in terra syrila genuit Tubalcain, qui ferrariam artem primus invenit, res bellicas prudenter exercuit, sculpturas operum in metallis in libidinem oculorum fabricavit. Quo fabricante Tubal, de quo dictum est, sono metallorum delectatus, ex ponderibus eorum proportiones, et consonantias eorum, quae ex eis nascuntur excogitavit, quam inventionem Graeci Pythagorae attribuunt fabulose, sicut et ex endisset in pascuis, venae metallorum fluxerunt in rivulos, et sublatae laminae figuras locorum in quibus jacuerant, referebant. Soror vero Tubalcain, Noema, quae invenit artem variae texturae. Lamech autem, secundum Josephum, res divinas smulieribus suis sic: Quoniam occidi virum in vulnus meum, et adolescentem in livorem meum, septuplum dabitur ul
Abbreviated transcription (Latin):
orro enoch: genuit irad: qui
mazaziel. qui matusael. qui lamee.
quiseptimus ab adam. et pessimus. qui
primus biganiam introduxit. et sic.
ne: unica unico. facta est mulier. Et
d̃s ꝑ os ade decreuerat. erunt duo in
carne una. Accepitq duas uxores. odã
et sellã. Genuit oda iabel. qui adinue¬
nit portatilia pastoꝵ tentoria: ad mu¬
tanda pascua. et greges ordinauie.
et caractĩb distinxit.. Separauitq¬
greges scđm genera. greges ouium
a gregib hedoꝵ. et scdm qualitates
ut uni colores a grege sparsi uelleris.
agniculos a maturiorib. Et cõmix¬
turas certis temporib faciendas in¬
tellexit. Nomen fratris eius uibal.¬
qui fuit pater canentium c thara &
organo. Non instrumentoꝵ quidem
que longe post inuenta sunt: s in ue¬
teroꝵ fuit musice .i. consonantiarum.
ut labor pastorał. quasi in delicias uer¬
derecur. Et quia audierat adã propħas¬
se de duob iudiciis. ne periret ars in¬
uenta: seripsit eam in duab colũnis

Expanded text:
orro Henoch genuit Irad, qui Maviael, qui Mathusael, qui Lamech, qui septimus ab Adam, et pessimus, qui primus bigamiam introduxit, et sic ane unica unico facta est mulier, et Deus per os Adae decreverat: Erunt duo in carne una . Accepitque duas uxores Adam et Sellam. Genuitque Ada Jabel, qui adinvenit portatilia pastorum tentoria ad mutanda pascua, et greges ordinavit, et characteribus distinxit, separavitque secundum genera greges ovium a gregibus hoedorum, et secundum qualitatem, ut unicolores a grege sparsi velleris, anniculos a maturioribus, et commissuras certis temporibus faciendas intellexit. Nomen fratris ejus Tubal,qui fuit pater canentium cithara et organo, non instrumentorum quidem, que longe post inventa sunt, sed inventor fuit musice, id est consonantiarum, ut labor pastoralis quasi in delicias verteretur, et quia audierat Adam prophetasse de duobus iudiciis, ne periret ars inventa, scripsit eam in duabus columnis,
Abbreviated transcription (Latin):
nod: et dicitur chaim nod.¶.¬
ognouit chai uxorem
suam. que peperit ei enoch. Fec̃q
ciuitatem. et dixit eam enchiam ex
nomine filii sui enoch. Hic padet: qđ
lam multi homines erant. et si ñ dicat᷑
coꝵ generatio. Quos conuocauit chaĩ
ait iosephus. quia rapinis et uiolentia
opes congregans: suos ad latrocinia in¬
uitabat. et simplicitatem uite hõium
derum ꝑmutauit. et calliditatem &
ad corruptionem ꝑduxit. Terminos
terrę primus posuit. Ciuitates muni
uit. Et timens quos ledebat: ob securi¬
tatem suos in urbib colligebat.g.¬

Expanded text:
nod, et dicitur Cain nod.nod, et dicitur Cain nod.ognovit Cain uxorem suam, quae peperit ei Henoch, et fecit civitatem, et dixit eam Henoch ex nomine filii sui Henoch. Hic patet quod jam multi homines erant, etsi non dicatur eorum generatio, quos convocavit Cain aait Josephus, quia rapinis, et violentia opes congregans, suos ad latrocinia invitabat, et simplicitatem vitae hominuderum, et ad calliditatem, et corruptionem produxit. Terminos terrae primus posuit. Civitates munivit sive muravit, et timens quos laedebat, ob securitatem suos in urbibus collegit.
Abbreviated transcription (Latin):
id÷ punidio fiet de eo. dum uiuet in
pena: usq ad septimum lamech. Qd̃
consonat trans lationi. Septuaginta.
Omnis qui occiderit chayn: septẽ
uindictas exsoluet. Tradunt quidã
penam eius durasse: usq ad septimã
eius generationem. Quia septem
peccata commisit. Non recte diuisit.
fratri inuidic. dolose egit. uocans in
agrum occidit. procaciter negauit.
tiam egit. Uel omnis qui occiderit chai
septuplum punietur .i. plusꝙͣ ipse chaĩ
proprohibitione homicidii. que non dũ
facta fuerat chaim.Et posuit dẽ sigñ
et etiam dignus miseria. ne int̾fice¬
retur. Lunc egressus a facie dñs habi¬
tauit ad orientalem pardem eden .i.
deliciarum. Nec tamen in deliciis:
s uersus derram deliciarum. Iosephy
re sua. calmana collocatus est in loco
qui nayda appellatur. In quo etiam
filii eius nati sunt. Ieronimꝰ tamen
dicit. non est terra naya: ut uulgͦ
nostrum putat: s habitauit in terra
nod .i. iustabilis et uagus. quod sonat

Expanded text:
id est punitio fiet de eo dum vivet in id est punitio fiet de eo dum vivet in poena, usque ad septimum Lamech: quod consonat translationi Septuaginta: Omnis qui occiderit Cain septem vindictas exsolvet. Tradunt quidam poenam ejus durasse, usque ad septimam ejus generationem, quia septem peccata commisit. Non recte divisit, fratri invidit, dolose egit, vocans in agrum occidit, procaciter negavit, non egit. Vel Omnis qui occiderit Cain septuplum punietur, id est plusquam ipse Cain pro prohibitione homicidii, quae nondum fuerat facta Cain. Et posuit Deus signum et indignus misericordia, nec interficeretur. Tunc egressus a facie Domini, habitavit ad plagam orientalem Eden, id est deliciarum, non in deliciis, sed versus terram deliciarum. Josephusre sua Chalmana, collocatus est in loco, qui Nayda nuncupatur in quo ei etiam filii nati sunt. » Hieronymus tamen dicit: « Non est terra Nayda, ut vulgus nostrum putat, sed habitavit in terra Nod, id est instabilis, et vagus, quod sonat
Abbreviated transcription (Latin):
fratris tui abel. clamat ad me de t̾ra.
id: notorrum est quod fecisti. quia ef¬
fusio sanguinis hoc indicat. Nec ege
accusatore. quod ineuidenti est. Ind̾
est: quod in eccła quorũdam mos est.
etiam si nemo accuset. pro effusione
huntur in causam. quia sanguis cla¬
mat. Qd̃ si negauerint: iudicio dei
examinentur Nlunc ergo maledietꝰ
eris suꝑ terram. uagus et profugus.
Merito iste maledicitur. qd̾ nonadã¬
quia sciens iste penam prime p̾uari¬
cationis. tamen fratricidiũ addidit.
umens gͦ chayn. ne uel bestie eũ¬
deuorarent.si egredetur ab homi¬
nib. uel simanet cum eis pro pecca¬
cosuo occiderent eum. dampnãs
se: et desperans ait. Maior est iniqͥ¬
tas mea quã ut ueniam merear.
Omnis qui inuerit me. occidet me.
Ex timore hoc dixit. Uel optando
xitq dñs ei. Nequa ꝗͣ ita fiet. Non
cito morieris. S omnis qu occiderit᷑
cham. supplendum est. liberabit eũ
imꝑsonalicer: septuplum pumietur.

Expanded text:
fratris tui Abel clamat ad me de terra, fratris tui Abel clamat ad me de terra, id est notorium est quod fecisti, quia effusio sanguinis hoc indicat, nec eget accusatore quod in evidenti est. Inde est quod in Ecclesia quorumdam mos est, etiam si nemo accuset, pro sanguinis huntur in causam, quia sanguis clamat, quod si negaverint, judicio Dei examinentur, et juramento. Nunc ergo maledictus eris super terram vagus, et profugus. Merito iste maledicitur, et non Adaquia sciens iste poenam primae praevaricationis, inde fratricidium addidit. Timens ergo Cain, ne devorarent si egrederetur ab hominibus, vel si maneret cum eis, pro peccato suo, occiderent eum, damnans se et desperans ait: «Maior est iniquitas mea quam ut veniam merear. Omnis qui invenerit me, occidet me». Ex timore enim hoc dixit, vel optando ei Deus. Nequaquam ita fiet. Non cito scilicet morieris, sed omnis qui occiderit Cain supplendum est, liberabit eum impersonaliter, septuplum punietur,
Abbreviated transcription (Latin):
tion. acceptabile erit munus cuum᷑
Si autem male: statim peccatũ in fo
tamen liber es arbitrii. sub de .i. inpo¬
destate tua erit apetitus eius peccati.
et dñaberis illius si uolueris. Alia tͣns¬
latio habet. quare concidit uultus
tuus: Nonne si recte offeras. recte aũ¬
non diuidas peccasti:Quiesce. ad de cõ¬
melior erat oblatione obtulit dẏabolo.
uel recte non diuiserat. quia meliora
sibi retinuit. spicas uͦ accritas. et coro
dixit ad eum. E grediamur foras. uel
transeamus in campum. Drcit iheroni¬
mꝰ. quod hoc suꝑflue in samaritanoꝵ
libris. et nostroꝵ inueniatur. Non enĩ
legitur. quid dixerit ad eum . s. intel¬
ligendum est. qđ dixerit ei ũbamere¬
pantis dñi. S & tunc surrexit adu̾s
abel. et interfecit illum:. et ait dñs ad
eum. Ubi est abel frater tuus: Nlon
ignorans. s increpando impropetans
fratricidium. Quicum uellet occulta¬
re factum dicit dñs. Uox sanguius

Expanded text:
tion posuit, acceptabile erit munus tuum. tion posuit, acceptabile erit munus tuum. Sin autem male, statim peccatum in fortamen quia liberi es arbitrii, sub te, id est in potestate tua, erit appetitus ejus peccati, et dominaberis illius, si volueris. Alia translatio habet: Quare concidit vultus tuus? Nonne si recte offeras, et recte non dividas peccasti? Quiesce. Ad te conmelior erat, oblationem obtulerat diabolo. Vel non recte divisit, quia meliora sibi retinuit, spicas vero attritas, et corrosdixit ad eum: Egrediamur foras in agrum, vel transeamus . Dicit Hieronymus, qui hoc furtive in Samaritanorum libris, et nostrorum reperitur. Non enim legitur quid dixerit ad eum, sed intelligendum est, quod dixerit ei verpantis scilicet. Et tunc consurrexit adversus Abel, et interfecit eum, et dixit Dominus ad eum. Ubi est Abel frater tuus? Non ignorando, sed increpando improperans fratricidium. Qui cum vellet occultare factum, dixit Deus: Vox sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi sedem uite. Et tu insidiaberis cal¬
caneo eius. maxime. et ita sicut nat᷑a¬
le est odium int̾ equos et gryphones.
lupos et canes. sic it̾ hominem et ser¬
pentem Sicut enĩ uenenum serpen¬
tis hominem: sic sputum hoĩs ieiun
ꝑ imit serpentẽ. Et quia ad huc nu¬
di erant: serpens mͦ hominẽ nudũ
timet. et fugit. Inuestitum uͦ: insi
biuit. uetitum comedit. Quia supe¬
biuit: humiliauit eam dñs dicens. Si¬
te uulnerib afflig at . Nunc quidem¬
uiro suo subdita est conditione. et ti¬
iecta. s amore: et quia in fructu
peccauit: in fructu suo punita est. Un
dictum est ei. In dolore paries. Quod
dictum est indolore.⁊ maledictio est.
s paries. benedictio est. Maledicta e¬
nĩ est sterilis. Et ita mpuniendo: non
est oblitus misereri ds̃. Qd̾ etiam in
aliis maledictionib hominũ. notan
chain: ait. Quare iracuses: Nonne
si bene egeris. recipies premium. scili¬
cet a me : uel recipies. posuit theodo¬

Expanded text:
quasi sedem vitae. Et tu insidiaberis calquasi sedem vitae. Et tu insidiaberis calcaneo illius maxime. Et sicut naturale odium est inter equos et griphes, lupos et canes, sic inter hominem et serpentem. Sicut enim venenum serpentis hominem, sic sputum hominis jejuni perimit serpentem. Et quia adhuc nudi erant, serpens modo hominem timet nudum, et fugit, et in vestitum insilivit, et vetitum comedit. Quia superbivit, humiliavit eam dicens: S. Nunc quidem subdita est viro conditione, et tierat, sed amore. Et quia in fructu peccavit, in fructu suo punita est. Unde dictum est ei: In dolore paries. Quod dictum est ei in dolore, maledictio est, sed paries, benedictio est. Maledicta enim est sterilis . Et ita in puniendo non est oblitus, misereri Deus, quod etiam in aliis maledictionibus hominum notanCain, ait: Quare iratus es? Nonne si bene egeris, recipies praemium, scilicet in me, vel pro recipies Theodo
Abbreviated transcription (Latin):
uerem at. Quare hoc fecisti : Nec
ipsa se excusauit: s oliquauit pecca¬
tum in serpentem. Lacite uͦ: in acto¬
rem serpentis. Serpens uero ñ inter¬
rogatur. quia ꝑ se non fecerat: s dẏa¬
bolus ꝑ eum. Et maledicens eis: ince¬
pit a serpente. ordinẽ seruans. et con¬
seruans. et congruum maledictionũ
numerum. Serpens enĩ: et prius et plꝰ
peccauit. quia in trib. Mulier post:
et minus ͤ. s plus uiro: quia induobus.
homo postremos. et minus. qͥa muno.
Serpens inuidit. mentitus est: et de¬
cepit. his trib: tres reddite sunt ma
ledictiones. Quia inmdit hoĩs excel¬
lencie: dictum est ei. suꝑ pectus tuũ
gradieris. Quia mentitus : punitus ẽ
in ore. Terram comedes: omnib dieb
uite tue. Immo abstulit ei uocẽ: et
posuit eruenenum more. Quia dece¬
ꝑit : accepit hoc. Inimicitias ponã int̾
te et mulierem. Hic innuitur: quod
eua penituit. Ipsa conteret caput cu¬
um. Quod naturalit̾ seruat serpens

Expanded text:
lierem ait: Quare hoc fecisti? Nec lierem ait: Quare hoc fecisti? Nec ipsa se accusavit, sed obliquavit peccatum in serpentem, tacite vero in Auctorem serpentis. Serpens vero non interrogatur, quia per se hoc non fecerat, sed diabolus per eum. Et maledicens eis, incepit a serpente, ordinem servans, et congruum maledictionum numerum. Serpens enim; et prius et plus peccavit, quia in tribus; mulier post, et minus eo, sed plus viro, quia in duobus; homo postremo, et minus, quia in uno. Serpens invidit, mentitus est, decepit. His tribus redditae sunt tres maledictiones. Quia invidit hominis excellentiae, dictum est ei: Super pectus tuum gradieris. Quia mentitus est, punitus est in ore: unde: Terram comedes omnibus diebus vitae tuae, imo abstulit ei vocem, et posuit ei venenum in ore. Quia decepit, accepit hoc: Inimicitias ponam inter te et mulierem. Hinc innuitur quod Eva poenituit: Ipsa conteret caput tuum, quod naturaliter servat serpens,
Abbreviated transcription (Latin):
namq plantatio. causa acuminis erat
braccas breues: ut campestria. Nec si¬
ne causa de foliis ficuum. quia de suc¬
co corum si derantur. caro hominis in¬
uncta. statim ibi sentit pruriginem.
ut qͣsi ꝑ hoc ostensum sit: quod pru¬
riginem uoluptatis iam senserant in
carne. hinc quidam dicunt ficum fuis¬
se arborem prohibitam. Et audierunt
uocem dñi deambulantis. ut ex ipso
motu.iam uideretur eos arguere:qͥa
non steterunt in p̃cepto. Loquebatur
autẽ eis ꝑ subiectam. creaturã.
absconderunt se a facie dei in medio
cet dederat p̃ceptum. et increpando
in qua miseria es. Qui ait. Abscondi
me: quia nudus eram. Stulta respõ¬
sio. quiasi displiceret nudus qui talis fue¬
rat factus Et aic dñs. Quis hoc indi¬
cauit. nisi quod de ligno comedistis
Ille uͦ non humilicer confitens. s pec¬
catum inmulierem recorquens: ĩmo
er quam dedisti michi sociam: dedit
michi de ligno. et comed. Et ad mu¬

Expanded text:
namque plantatio causa acuminis erat,namque plantatio causa acuminis erat,bracas breves, ut campestria. Nec sine causa de foliis ficuum, quia de succo eorum si teratur, caro hominis inuncta statim ibi sentit voluptatis pruriginem, ut quasi per hoc ostensum sit quia pruriginem voluptatis jam in carne se arborem prohibitam. Et audierunt vocem Domini deambulantis, ut ex ipso suo motu jam videretur eos arguere, quia non steterant in praecepto. Loquebatur autem per subjectam creaturam cis. Et absconderunt se a facie Dei in medio cui dederat praeceptum, et increpando, si dicat: Vide in qua miseria es. Qui ait: Abscondi me, quia nudus eram. Stulta responsio, quasi displiceret nudus, qui talis fuerat factus. Et ait Dominus. Quis hoc indicavit tibi, nisi quod de ligno comedisti? Ille vero non humiliter confitens, sed peccatum in uxorem retorquens, imo er quam dedisti mihi sociam, dedit mihi de ligno, et comedi. Et ad mu
Abbreviated transcription (Latin):
centiam. et eius cognitionem. Crant
enĩ in eis naturales motus ꝯcupicen¬
tie.s repressi. et clausi : ut in pueris
usq ad pubertadem. et tunc qͣs riuu¬
li aꝑti sunt et ceꝑunt moueri et diffũ¬
di. Quos cum prius in se esse non sen¬
sissent. tunc exꝑti sunt : et cognoue¬
runt eos. Et sicut in obedientes fuer̃
fuo suꝑiori: fic et menbra ceꝑunt mo¬
ueri contra suum suꝑius .i. contra ra¬
tionem. et primum motum ꝯcupis¬
centiȩ. ꝯtrarium rationi. senserut̃t
uidentes: erubuerunt. Unde et illa dic¬
ta sunt pudenda. Cetera uͦ menbra:
ad nutum homunis stant. aut mouen¬
tur. Pudenda non. Quia uͦ hec est por¬
ta propagationis in obedientia men¬
broꝵ. quasi signum inobedientie parẽ¬
tum. scriptum᷑ in porta. Et cognouert᷑
se nudos .i. disconuenire pudenda .l. e
rubuerunt uideri pudenda. Tamen
iosephus tradit scientiam cognoscendi
ex esu ligni habuisse: quasi hunc effec¬
tum naturaliter habentis dicens. Illa

Expanded text:
centiam et cognitionem ejus. Erant centiam et cognitionem ejus. Erant enim in eis naturales motus concupiscentiae, sed repressi, et clausi, ut in pueris usque ad pubertatem, et tunc tanquam rivuli aperti sunt, et ceperunt moveri, et diffundi, quos cum prius in se esse non sensissent, tunc experti sunt, et cognoverunt eos. Et sicut inobedientes fuerunt suo superiori, sic et membra coeperunt moveri contra suum superius, id est rationem. Et primum motum concupiscentiae contrarium rationi senserunt videntes, erubuerunt. Unde, et illa pudenda dicta sunt. Caetera quidem membra ad nutum hominis stant, aut moventur, pudenda non. Quia vero haec est porta propaginis, et inobedientia membrorum, quasi signum inobedientiae parentum scriptum est in porta. Et cognoverunt se nudos, id est disconvenire pudenda, id est erubuerunt videri pudenda. Tamen Josephus tradit scientiam cognoscendi , habuisse ex esu ligni, quasi hunc effectum naturaliter habentis, dicens: « Ista
Abbreviated transcription (Latin):
tes. & ait. Cur precepit uob̾ d̾s ut non
comederitis de omni ligno ꝑadysi: Id ÷
ut comederttis de ligno. si non de om̃i :
Querit ut ex respo. nsione inueniat oc
casionem dicendi. ad quod uenerat: et
sic factum est. Cum enĩ quasi dubitan¬
do dixit mulier ne forte moriamur: qͥa
Nequaquã moriemini. Immo d̾s nolẽs
uos ei similari inscientia: et sciens qđ cũ
comederitis de ligno hoc : sicut dii eritiᷤᷤ.
scientes bonum et malum. quas inuid ͤ
prohibuit. Et elata mulier: uolens deo
prius: quod lignum esset pulchrũ
insu.i. mundum. et ex odore uel tactu
notans. quod ad uescendum suaue: co¬
medit deditq uiro suo. forde p̃monens
uerbis ꝑsuasibilib que transit legis la¬
tor breuitatis causa. Qui et ei facilł
aͨ quicuit. Quia cum crederec mulie¬
non ante. Disconuenientiam nudita¬
tis. Uel non de oculis corꝑis est intelli¬
gendum. cum dictum sit. uidit mu¬
accesserant ad lignum. quasi palpo¬
nes. S occulos eoꝵ dicimus concupis¬

Expanded text:
vobis Deus ut non comederetis de omni ligno paradisi, id est, ut comederetis de ligno, sed non de omni. Quaerit ut ex responsione occasionem inveniat dicendi ad quod venerat. Et sic factum est. Cum enim quasi dubitando dixit mulier: Ne forte moriamur, quiaNequaquam moriemini: imo Deus nolens vos similari ei in scientia, et sciens quod cum comederetis ex ligno hoc eritis sicut dii, scientes bonum et malum, quasi invidus prohibuit. Et elata mulier volens similprius, quod lignum esset pulchrum visu , id est mundum, et ex odore, vel tactu notans, quod ad vescendum suave, comedit, deditque viro suo, forte praemonens verbis persuasibilibus, quae transit legislator brevitatis causa. Qui, et ei facile acquievit, quia, cum crederet prius mulienon ante, disconvenientiam scilicet nuditatis. Vel non de oculis corporis intelligendum est cum dictum sit: Vidit muaccesserunt ad lignum, quasi palpones. Sed oculis eorum, dicimus concupis
Abbreviated transcription (Latin):
causam eius. dicens. Cum cepissent hoĩes
multiplicari suꝑ terram: uiderunt filii
dei .i. filii sech religiosi. filias hominũ.
id÷ de stẏrpe chaim. Et uicti concupis¬
centia: acceperunt eas uxores: et nati
sunt inde gingantes. Tempus quod qn¬
hoc factum fuerit: utrum sub noe. uel
ante. uel multum. uel parum ande: ñ
determinat. Iosephus antẽ dicit. quod
usq ad septimã generationem. boniper¬
manserunt filii sech. Post: ad mala pro¬
lapsi sunt recedentes a sollempnitatibus
paternis: et obhoc dm̃ contra se irr ita¬
qui propt̾ confidentiam fortitudinis.
a grecis gigantes dictisunt. Methodius
diffusius exequitur dicens. quia quingẽ
miis fornicatiõnib. Sexcendesimo uero¬
anno. mulieres in uesaniam uerse. sese¬
abutebantur.

Expanded text:
m ejus dicens: Cum coepissent homines multiplicari super terram, viderunt filii Dei, id est Seth, religiosi, filias hominum, id est de stirpe Cain, et victi concupiscentia, acceperunt eas uxores, et nati sunt inde gigantes. Tempus quidem quando factum fuerit hoc utrum sub Noe, vel ante, vel multum, vel parum ante, non determinat. Josephus autem dicit quod usque ad septimam generationem boni permanserunt filii Seth, post ad mala progressi sunt, recedentes a solemnitatibus paternis, et ob hoc contra se Deum irritaqui propter confidentiam fortitudinis gigantes a Graecis dicti sunt. Methodius , diffusius exsequitur dicens, quia quingentmiis fornicationibus. Sexcentesimo veroanno mulieres in vesania versabutebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
expens autẽ erat callidior dmoi¬
cunctis animantib t̾re. et nat᷑a¬
demone Lucifer enĩ deiectus a para¬
dyso spirituum: inuidit homini qđ
esset inꝑadyso corꝑum. Sciens si facet
eum tͣnsgredi: quod ille eiceretur.
Timens uͦ deprehendi a uiro: mulierẽ
minus prouidam. et cereã inuiciũ
flecti. est aggressus: et hoc ꝑ serpen¬
tem. quia tunc serpens erectus erat
ut homo: qui in maledictione ꝓstͣͥtꝰ:
Et adhuc ut tͣdunt: phareas erectus
incedit. Elegit etiam quoddam genꝰ
serpentis. ut ait beda. uirgineũ ha¬
bens uultum : quia similia similibus
loquendum.tamen nescientis. sic̃ ꝑ¬

Expanded text:
erpens erat callidior cunctis animantibus terrae , et naturadaemone. Lucifer enim dejectus a paradiso spirituum, invidit homini quod esset in paradiso corporum, sciens si faceret eum transgredi, quod et ille ejiceretur. Timens vero deprehendi a viro, mulierem minus providam et certam, in vitium flecti aggressus est. Et hoc per serpentem, quia tunc serpens erectus est ut homo, quia in maledictione prostratus est, et adhuc, ut tradunt, phareas erectus incedit. Elegit etiam quoddam genus serpentis, ut ait Beda, virgineum vultum habens, quia similia similibus loquendum
Abbreviated transcription (Latin):
adam uxorẽ suam: que peperit
filium. et uocauit eum sech. Dicit stra¬
bente ꝑ angelum. fregit uotum: ut di
filius. de eonasceretur. Tam̃ iosephꝰ dic̃.
quod abel extincto. et cham fugato:
adam de procreatione filioꝵ cogitabat.
et uehement̾ generationis amore eũ¬

Expanded text:
adhuc uxorem suam, quae peperit filium, et vocavit eum Seth . Dixit Strabente per angelum fregit votum ut Dei Filius de eo nasceretur. Tamen Josephus dicit quia, Abel exstincto et Cain effugato, Adam de procreatione filiorum cogitabat, et vehementer eum generationis amor
Abbreviated transcription (Latin):
adolescentem in liuore uulneris. Uel
utrumq occiderat. in uulnus et liuo¬
rem suum .i. indampnationem suã.
et ideo cum peccatum chain esset pu-
nitum septuplum ut diximus: suũ
punitum est septuagies septies. ⁊d:
septuaginta animȩ ec septem. egͤsse
de lamech: sic in diluuio ꝑierunt. Hel
hoc numero. maior itatem pene tan¬
tum notat. hebreus ita. Mulieres sue
sepe tractabant cum male. Unde ipse
iratus: dicebat eis se pati hec : produ¬
plicshomicidio quod fecerat. Terre¬
bat eas damen subdendo penas. Cur¬

Expanded text:
tem in livore vulneris. Vel utrumque occiderat in vulnus, et livorem suum, id est in damnationem suam. Et ideo cum peccatum Cain punitum esset septuplum, ut diximus suum punitum est septuagies septies, id est septuaginta animae, et septem egressae de Lamech, in diluvio perierunt: vel hoc numero majoritatem poenae tantum notat. Hebraeus ait: Mulieres suae saepe male tractabant eum. Unde ipse iratus dicebat eis se pati hoc pro duplici homicidio quod egerat; tamen terrebat eas, subdendo poenam,
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑium quod putabant se receptu¬
rum. Et quid dico de xp̃o occidendo
⁊ negat᷑o ppło penitꝰ deserendo. cũ et
ciuitatẽ et scuariũ dissipaturus sit
ppłs romanus. cũ duce uento .i. ues
adrianus a quo post ea de ruimis ieru¬
salẽ urbs helya condita ẽ. rebellanteᷤᷤ
iudeos rufo magistro exercitꝰ pugnã¬
te suꝑauit. ⁊ tunc defecit hostia et
sacͥficiũ. et usq ad consuminationẽ
scħ ꝯtinuabit᷑ desolatio. Non uos mo¬
ueat inquiunt hebrei. si pͥus nume¬
rent᷑ septẽ ebdomades. et postea.Lx.
tur una. Est enĩ ħ u̾dionia bebrei ser¬
monis et antique latinitatis. ut ante
rẽ. u̾bi gͣra. Nos iuxta ꝓpͥetatẽ lingue
nr̃e dicimus. Uixit abrahiam .c. septu¬
aginta qͥnq annos. illi e contrario. Hi¬

Expanded text:
imperium, quod putabat se receptuimperium, quod putabat se recepturum. Et quid dico de Christo occidendo et negaturo populo, penitus deserendo, cum et civitatem et sanctuarium dissipaturus sit populus Romanus cum duce venturo, id est novem, Aelius Adrianus, a quo postea de ruinis Jerusalem urbs Aelia condita est, rebellantes Judaeos, Rufo magistro exercitus pugnante, superavit, et tunc defecit hostia et sacrificium, et usque ad consummationem mundi continuabitur desolatio. Non vos moveat, inquiunt Hebraei, si prius numerantur septem hebdomades, et postea sexatur una. Est enim hoc idioma Hebraei sermonis, et antiquae latinitatis, ut ante rem; verbi gratia, nos juxta proprietatem linguae nostrae dicimus: Vixit Abraham centum septuaginta q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsas medosq transtulit. usq septua
tur tͥ ds̃ sicut p̃caris. et delebitur pa¬
catum. et finem accipiet p̃uaricado
Nunc enĩ urbe ⁊ templo destructis b
luctu.ẽ. popłs. s in breus restaurabi
& ñ solum inhis septuaginta ebdona¬
dib hec fient. s nascetur xp̃s. ⁊usi¬
cia semprterna. et signabicur uisio
et prophetia ut propħa ñ inueniat᷑
in isrł. et ungat᷑ sc̃s scõrum. De quo.
leticie pre participib tuis. Qui dicit.
quor. ⁊ dei sermonẽ promicto qͦd reũ¬
tatur ppłs. et ierłm instauretur usq
ad xp̃m. et desolationẽ templi. ebdo¬
mades numerant᷑ sexaginta due. ⁊ alie
septẽ. In quib iuxta ordinem suum
oue res fient de quib ante dixi. quod
reũtatur ppłs. et reedificetur platea
a neenia. ⁊ esdra. In fine gͦ ebdomada¬
rum complebit᷑ dĩ sentencia in angus¬
tia temporũ. qñ rursum destruetur
templum. et capiet᷑ ciuitas. Nã post
sexaginta.ii.ebdomadas occidetur

Expanded text:
Persas Medosque transtulit, usque ad sepPersas Medosque transtulit, usque ad septur tibi Deus sicut precaris, et delebitur peccatum, et finem accipiet praevaricatio. Nunc enim, urbe et templo destructis, in luctu est populus, sed in brevi restaurabitur, et non solum in his septuaginta hebdomadibus haec fient, sed nascetur Christus justitia sempiterna, et signabitur visio, et prophetes, ut propheta non inveniatur in Israel, et ungatur Sanctus sanctorum, de quo laetitiae prae consortibus tuis , qui dicit: quor et Dei sermonem promitto, quod revertatur populus, et Jerusalem instauretur. Usque ad Christum et desolationem templi, hebdomades numerentur sexaginta duae, et aliae e, in quibus juxta ordinem suum duae res fient, de quibus et ante jam dixi, quod revertatur populus, et aedificetur platea a Neemia et Esdra. In fine ergo hebdomadarum complebitur Dei sententia in angustia temporum, quando rursum destruetur templum, et capietur civitas. Nam post sexaginta duas hebdomadas occidetur
Abbreviated transcription (Latin):
statuta a dño in et̾num desolatio. Et
nota quia ex duob que hic legunt᷑
scilicet ungetur sc̃s scõrum. et defi¬
ciet hostia : sumitur illud. qͦd solet
dici iudeis. cũ uen̾it sc̃s scorum ces¬
sabit unctio ur̃a. affricanus huic e¬
numerationi bede consonat ĩ pͥncipio:
s in fine differt. Non extendit enim
septuaginta ebdomadas. nͥ usq ad
qͥntũ decinũ annũ tyberii. in qͦ bap¬
tizatꝰ.ẽ. xp̃c. Tertullianus uͦ incho¬
at numerare ebdomadas illas a pͥmo
anno darii in quo egressus.ẽ. sermo
a dño ad danielem ꝑ angłm ut it̃um
reedificentur muri in hierłm. et ex¬
tendit eas usq ad captiuitatẽ fadã
ꝑ romanos. et tunc ꝑtinet ad septua¬
ginta ebdomadas quod dictum est
ciuitatẽ ⁊ sc̃uarium dissipabit popłs
cũ duce uent᷑o. hebrei sic exponunt.
scito ab hac die qua nunc tͥ loquor.
Erat autẽ annus pͥmus darii qui occi¬
dit balchasar. et regnũ chaldeoꝵ in

Expanded text:
statuta » a Deo in aeternum « desolatio. » Et statuta » a Deo in aeternum « desolatio. » Et nota quod ex duobus quae hic leguntur, scilicet « ungetur Sanctus sanctorum, » et « deficiet hostia, » sumitur illud quod solet dici Judaeis: Cum venerit Sanctus sanctorum, cessavit unctio vestra. Africanus huic enumerationi Bedae consonat in principio, sed in fine differt. Non enim extendit septuaginta hebdomades, nisi usque ad decimum quintum annum Tiberii, in quo baptizatus est Christus. Tertullianus vero inchoat numerare hebdomadas illas a primo anno Darii, in quo egressus est sermo a Domino ad Danielem per angelum, ut iterum reaedificarentur muri Jerusalem. Et extendit eas usque ad captivitatem factam per Romanos. Et tunc pertinet ad septuaginta hebdomades; quod dictum estcivitatem, et sanctuarium dissipavit populus cum duce venturo. » Hebraei sic exponunt: scito ab hac die, qua nunc tibi loquor. Erat autem annus primus Darii, qui occidit Baltassar, et regnum Chaldaeorum in
Abbreviated transcription (Latin):
us huiꝰ ebdomadis nouissime p̃terie¬
rant qñ baptizatꝰ. ẽ. dñs. et in dimi¬
dio eiusdem ebdomadis residuo circa
finem deficiet hostia et sacrificium
.i. ueniente ueritate cessabunt um¬
bre.⁊ in demplo erit abhominatio
desolationis .i. abhominanda. et deso¬
iata ert̃ sacͥficia post mortẽ xp̃i &
solatio. Supra uͦ in lict̾a posuit da¬
niel tempus mortis xp̃i dicens. Et pꝰ
ebdomades sexagnita duas sub au¬
di ⁊ septẽ. ⁊ nouissimã quã in dua ᷤ
partes diuisimus. occidetur xp̃s⁊
non erit eius popłs. qͥ eũ negatu¬
rus est. Dixerunt enĩ. son habeniꝰ
regem nͥ cesarẽ. et alibi. hunc nesci¬
mus unde sit. Quod uͦ seqͥtur. et ci¬
uitatem et sc̃uariũ dissipabit popłs
ad septuaginta ebdomadas ñ ꝑtinȩt.
S prophetato tempore aduentus xp̃
populo qui noluit eũ reciꝑe dicens.
et dissipabit ciuitatẽ ⁊ sc̃uarium po

Expanded text:
dius hujus hebdomadis novissimae praeteriedius hujus hebdomadis novissimae praeterierant, quando baptizatus est Dominus, « et in dimidio » ejusdem « hebdomadis » residuo circa finem, « deficiet hostia et sacrificium, » id est veniente veritate cessabunt umbrae, « et in templo erit abominatio desolationis, » id est abominanda et desolanda erunt sacrificia post mortem Christisolatio. » Supra vero in littera posuit Daniel tempus mortis Christi, dicens: « Et post hebdomades sexaginta duas, » subaudi, et septem, et novissimam, quam in duas partes divisimus, « occidetur Christus, et non erit ejus populus, qui eum negaturus est, « dixerunt enim: Non habemus regem nisi Caesarem . » Et alibi: « Hunc nescimus unde sit . » Quod vero sequitur: « Et civitatem et sanctuarium dissipabit populus, » ad septuaginta hebdomades non pertinet. Sed prophetato tempore adventus Chripopulo, qui noluit eum recipere, dicens: « Et dissipabit civitatem et sanctuarium, »
Abbreviated transcription (Latin):
solariũ faciunt annos quadrĩgentoᷤᷤ
septuaginta qͥnq. Lunariũ uͦ annoꝵ
faciunt annos quadringentos. nona¬
ginta. Est gͦ sensus. quod ab exitu
sermonis ut reedificet᷑ hierłm usq¬
ad ducẽ xp̃m fluxerꝰ iunares quadrĩ¬
numerare. a uicesimo annoi artaxes¬
sis. in quo neemias pincerna elꝰ im¬
petrauit ab eo ut restituerent᷑ mu¬
ri hierłm: et restituit eos ĩ multa
angustia. Ab illa inquã licentia a re
putat scdm̃ annos regũ. qui descen¬
dert̃ usq ad octauũ decimũ annũ¬
tẏberii cesaris. Et statim modicũ in¬
terseruit daniel de reedificatione
facta ꝑ nee miam dicens. ⁊ rursus e¬
dificabitur platea et muri in angus
tia tempoꝵ. de septuaginta uͦ ebdo¬
madib seꝑauit damel ultimã dicenᷤ.
Confrmabit autẽ pactũ multis: eb¬
domada una. quod intelligendũ. ẽ.
de t̾b annis ⁊ dimidio. quib p̃dica
uit xp̃s. & quod patͥb ꝓmiserat. cõ¬
firmauit. Nam iam anni tres et dimi¬

Expanded text:
ium faciunt annos quadringentos septuaginta quinque, lunarium vero annorum, faciunt annos quadringentos nonaginta. Est ergo sensus, quod ab exitu sermonis, ut reaedificetur Jeruslunares quadrinutem, a vicesimo anno Artaxerxis, in quo Nehemias pincerna ejus impetravit ab eo, ut restituerentur muri Jerusalem, et restituit eos in multa angustia. Ab illa, inquam, licentia a regputatur, secundum annos regum qui descenderunt, usque ad octavum decimum Tiberii Caesaris, et statim desolatio . Intercidit Daniel modicum de aedificatione facta per Nehemiam, dicens, et rursus aedificabitur  de septuaginta Hebdomadis superavit Daniel ultimam, dicens: Confirmabit autem pactum hebdomada una , quod intelligendum est, de tribus annis et dimidio quibus praedicaus, et quod patribus promiserat confirmavit. Nam jam tres anni et dimi
Abbreviated transcription (Latin):
ũbis xp̃i incarnationẽ designat. an¬
gelꝰ. qui legem ⁊ ꝓpħas impleuit.
peccata tulit. ꝙ iusticiã adduxit.
et unctus ÷ oleo leticie p̾ consortib
suis .⁊. ꝓposuit ebdomadas. ñ dierũ

Expanded text:
verbis, Christi incarnationem designat angelus, qui legem et prophetas implevit, peccata tulit, et justitiam adduxit, et unctus est oleo laetitiae prae consortibus suis ; et proponit hebdomadas non dierum,
Abbreviated transcription (Latin):
addidit ne cum gentib derrȩ pronis¬
sionis. aliquod haberent participium.
ã noetes q anetn ne n cormest
aquã non bibit. Cumq descendasset
de mente cum tabuł apparuit facieᷤᷤ
enis cornuta. et ipse ignorabat .ꝓra
Ai miri splendoris ferebantur de fa¬
cie ciꝰ. qui reuerberabant oculos intu¬
entium. quos głam uultus moysi ap
faciem suam. cum loqueretur fiuiis
rata. Quantũ autẽ hec głã durauerit.
et utrum semel an pluries hoc acci¬
erat nona dies septimi m̃sis. Et in tras¬
tino sollempnitatẽ agentes pro uenia
data. afflixerunt animas suas ieiui¬
nantes. Et deinceps dicta ẽ. decima
dieᷤ mensis huiꝰ. dies propitiationis.
Qd̾ siuerum est. potest etiam esse qđ̃¬
eccła obhoc tres in anno proponat qͣ¬
dragenas. licet obhoc dicat᷑ institutũ:
quia tres trib leguntur ienmasse qͣ¬
ditum de constitutione tabernacul.
precepit eis moyses scdm̃ quod a dño
acceperat. et premisit de obseruatioe

Expanded text:
addidit ne cum gentibus terrae promisaddidit ne cum gentibus terrae promissionis aliquod haberent participium. « a noctibus. Panem non comedit, et aquam non bibit. Cumque descendisset de monte cum tabulis, apparuit facies ejus cornuta, et ipse ignorabat, » id est radii miri splendoris ferebantur de facie ejus, qui reverberabant oculos intuentium, quos gloriam vultus Moysi appamen super faciem suam, cum loqueretur filiis rata. » Quantum autem haec gloria duraverit, et utrum semel, vel pluries hoc accierat nona dies septimi mensis, et in crastino solemnitatem agentes pro venia data, afflixerunt animas suas jenantes, et deinceps dicta est decima dies mensis hujus dies propitiationis. Quod si verum est potest esse qesia ob hoc tres in anno proponit quadragenas, licet ob hoc institutum dicatur, quia tres tribus leguntur jejunasse quaditum de constructione tabernaculi praecepit eis Moyses, secundum quod a Domino acceperat, et praemisit de observatione
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs sit : non dum scimus. Et potitit ẽe
quod in tanta claritate ꝑtransierit dñ
qd̃ humanus non sustineret aspectus.
et ideo opposita est nubes moysi. dem¬
ceps cum longius abee̾t potuit a moy¬
se uideri. Ad litteram hebrei traq̾unt¬
eum uidisse posteriora hominis. et in
occipite quadam ligaturas. Le sedis tatil
Precide tͥ duas cabulas instar pͥm
et scribam super eas u̾ba que habuet
tabule quas fregisti. In deut̃onomio.
dicitur etiam deus. scripsisse. In se¬
quentib tamen dicit. scribe tͥ uerba
dici quod auctoritas scribendi. fuit
indño. Ministerium in moyse. Cũq
excidisset moyses tabulas. de node
consurgens ascendit. Et transeunt
dño coram eo in turbine. pronus in
terram adorans ait. Obsecro ut ingͥ¬
diaris nob̾cum. et auferas ituiquita¬
tes nr̃as. et possideas nos. Cui dñsbre
it̾ memorauit. que etiã predixerat
de tͥb sollempnitatib. et de oblatio¬
ne primitiarũ. et pͥmogenitoꝵ. et

Expanded text:
quis sit nondum scimus. Potuit esse, quis sit nondum scimus. Potuit esse, quod in tanta claritate pertransierit Dominus, quam humanus, non sustinuisset aspectus, et apposita est nubes Moysi. Deinceps cum longius abisset, potuit a Moyse videri. Ad litteram Hebraei tradunt vidisse eum posteriora hominis, et in occipite quasdam ligaturas. CAP. Lecide tibi duas tabutas instar priorum, et scribam super eas verba, quae habuerunt tabulae quas fregisti . » In Deuteronomio etiam dicitur Deus scripsisse . In sequentibus vero dicit: « Scribe tibi dici quod auctoritas scribendi fuit in Domino, ministerium in Moyse. Cumque excidisset Moyses tabulas, de nocte consurgens montem ascendit, et transeunte Domino coram eo in turbine, pronus in terram adorans, ait: « Obsecro ut gradiaris nobiscum, auferasque iniquitates nostras, et possideas nos. » Cui bre quae etiam praedixerat de tribus solemnitatibus, de oblatione primitiarum, et primogenitorum et
Abbreviated transcription (Latin):
hanc. uis ut educam popłm: In dica
michi: quem missurus es mecũ. Dix̃q
ds̃. Facies mea p̃ceãet de. Eece iam
mauis impetrauerat moyses: plus
notatur in facie quam inangelo.
S quia in facie intellexit moyses in¬
tellexit aliquem. ꝙͣ simillimum dõ
promitt : addidit. Si  tu ipse non
precedes. ne educas nos d̾e loco ĩsto.
Cui dñs. et uerbum quod locutus
es faciam. Te ipsum noui ex nomĩe.
.i. proprie. et specialiter michi pla¬
citisti. uocabo in nomine dñi coram
de .i. faciam me uocari dm̃ et ducem
iũm. ex miracuł que faciam. et non
ob aliud nisi quia uolo. qula misere¬
bor cui uoluero. Cui moyses. Ostende
michi faciem tuam. Cui dñs. Non po¬
teris uidere faciem ncã. Non enĩ uide¬
bit me homo et uiuet. Stab̾ in cau̾na
petre. et transibit gloria mea. quã¬
quia non sustineres. ponam manum
meam coram te. Cumq ꝑtransiero. tol¬
lam manum meã. et uidebis posteriora
mea. Qd̃ ratione similitudinis dictũ:

Expanded text:
hanc. Vis ut educam populum, indica hanc. Vis ut educam populum, indica mihi quem missurus es mecum. Dixitque Deus: Facies mea praecedet te . » Ecce jam majus impetraverat Moyses, plus notatur in facie, quam in angelo: Sed quia in facie intellexit Moyses aliquem, quam simillimum Deo, promittit, addidit: « Si tu ipse non praecedes, ne educas nos de loco isto. Cui Dominus: « Et verbum, quod locutus est faciam, et te ipsum novi ex nomine, » id est proprie et specialiter mihi placuisti; « vocabor in nomine Domini coram te, » id est faciam me vocari Deum, et ducem vestrum. Est miraculis, quae faciam, et non ob aliud, nisi quia volo, « quia miserebor cui voluero. » Cui Moyses: « Ostende mihi faciem tuam. Cui Dominus: Non poteris videre faciem meam. Non enim videbit me homo, et vivet. Stabis in caverna petrqui non sustineres, ponam manum meam coram te. Cumque pertransiero tollam manum meam, et videbis posteriora mea: » quod ratione similitudinis dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
uia. Tradunt hebrei quia prius ipse
d̾s̃ custos eoꝵ erat. Deinceps dedit eis
michahelem. custodem eoꝵ proprium.
Sicut cete nationes. proprios sibi hñt
angelos. custodes delegatos. Le tͥnsla¬
ddidit etiã
dñs. Semel ascendam in medio tui.
et delebo de : et est comminatio capti¬
uitatis babilonice. uł romane. Et nota
ascensum duplicit̾ dici. uł ab inferio¬
rib ad superiora. uł ab occultis ad̾
manifesta. Et ẽ. sensus. Manifestabo
luxit. et nullus indutus ẽ. cultu suo.
lo intelligitur. qđ sibi fecerant : ut
ante ip̃m iura tractarent. Qõ cum
huc usq fuerat in radice mongᷤ ut
moyses ex altera parce castroꝵ. et
longe a castris. Egrediebaturq moy¬
ses. ad illud. et plebs stabat inforib
tabernaculoꝵ suoꝵ: et adorabat pro¬
cul. Descendebacq columpna nubis.
et loquebatur cũ moyse ces. nentib
uniu̾sis. facie ad faciem. sicut solet
loqui homo ad amicũ suum .i. mani
Respice popłm tuum gentem

Expanded text:
via . » Tradunt Hebraei, quia prius Deus via . » Tradunt Hebraei, quia prius Deus ipse custos eorum erat, deinceps dedit eis Michaelem custodem eorum proprium, sicut caeterae nationes proprios habent angelos custodes sibi delegatos; addidit etiam Dominus. « Semel ascendam in medio tuo, et delebo te. » Et est comminatio captivitatis Babylonicae, vel Romanae. Et nota ascensum dupliciter dici, vel ab inferioribus ad superiora, vel ab occultis ad manifesta, et est sensus: Manifestabo luxit, et nullus indutus est cultu suo. lo intelligitur, quod sibi fecerant, ut ante ipsum jura tractarent; quod cum hucusque fuerit in radice montis, ut Moyses ex altera parte castrorum, et longe a castris. Egrediebaturque Moyses ad illud, et plebs stabat in foribus tabernaculorum suorum, et adorabat procul. « Descendebatque columna nubis, et loquebatur Dominus cum Moyse, cernentibus universis, facie ad faciem, sicut solet loqui homo ad amicum suum, » id estRespice populum tuum gentem
Abbreviated transcription (Latin):
bant eum a bestiis comestum. Alii a
dño translatum. Alii sane mentis cũ
dño phylosophantem.
ltera die locutus ẽ. moyses
ad popłm. Peccastis peccatum
maxinum. Ascendam ad dñm si qͥ¬
uero eum deprecari prouob̾. Et cũ
ascendisset ait. Obsecro dñe aut di¬
mitte eis hanc noram. aut dele me
de libro ite quem scripfisti. Qđ de
impetu anini non de ratione dictũ
quidam tradunt. uel ex magna con¬
fidentia in dm̃. ꝑ impossibile dictũ
quasi. sicut nmpossibale est ut me
deleas. sic oro non pole tier quum au¬
mittas. Augustinꝰ dicit a conseqͤnti¬
b ratiotinationẽ debere concludi.
ut scilicet quod sequitur. p̾mittat᷑
equipollenti sua. Quasi. Si ñ desc̃
antecedit. et manente qd sequit᷑.
Scribi aue deleri dicitur de libro
lebo eum. quasi dicat. non ce qui ñ
pecoasti. Uade duc poplm̃ istum.
angls m̃s precedet te. Non enm
ascendam decum. quia popłs dure
ceruicis est: ne forte disꝑdam te i

Expanded text:
bant eum a bestiis comestum, alii a bant eum a bestiis comestum, alii a Domino translatum, alii sanae mentis cum Domino philosophantem.ltero die locutus est Moyses ad populum: Peccastis peccatum maximum. Ascendam ad Dominum, si quivero eum deprecari pro vobis; et cum ascendisset ait: Obsecro Domine, aut dimitte eis hanc noxam, aut dele me de libro tuo, quem scripsisti . » Quod de impetu animi, non de ratione, quidam dictum tradunt, vel ex magna confidentia in Deum per impossibile dictum, quasi dicat: Sicut impossibile est ut me deleas, sic oro non posse fieri quin dimittas. Augustinus dicit ex consequentibus ratiocinationem debere concludi, ut scilicet quod sequitur praemittatuaequipollenti sua, quasi dicat: Si nonantecedit, et manente, quod consequitur. Scribi, aut deleri de libro lebo eum, » quasi dicat: Non te, quia non peccasti. « Vade duc populum istum, angelus meus praecedet te. « Non enim ascendam tecum, quia populus durae cervicis est, ne forte disperdant te in
Abbreviated transcription (Latin):
iratus proiecit tabulas: et confracte
redegit in pulũem. quẽ sparsit in a¬
qua. et dedit ex eo potum filiis isrł.
Cumq accusaret aaron. quia p̾płm̃
audierat. excusans se aaron. dicens
que supra dicta sunt. dicit se timuis¬
se poplin quia pronus erat ad malũ.
uidens gͦ moyses quod nudasset se
dei.uel potius ydolatriam. quã lon¬
go tempore. ante conceꝑat. tandem
manifestauerat. Uel forte uidens
sibi indicatos a deo sceleris auctores
ꝑ puluerem bibitumꝰ inbarbis eoꝵ.
miraculose apparuit.stans in porta
castroꝵ. et aduocans leuitas ait. Qͥ
dñi. ẽ. iungatur michi.Ponat gla¬
dium uir suꝑ femur suum. Transite
ꝑmediũ cast̾roꝵ. Occidat quisq ami
cum et frẽm. quem scilicet puluere
signatum inuenerit. Et ceciderunt
ea die quasi tria milia. Aua transla¬
tio habet. uiginti tria milia. De hiis
omnib que dicta sunt ãe uitulo:
tacet iosephus tamen opinones eoꝵ
de mora moẏsi narrat. Alii enĩ dice¬

Expanded text:
iratus projecit tabulas, et confractae iratus projecit tabulas, et confractae que ad pulverem, quem sparsit in aqua, Cumque accusaret Aaron, quia populum audierat, excusans se Aaron, dixit quae supradicta sunt, dicens se timuisse populum, quia pronus erat ad malum. « VidensDei, vel potius idololatria, quam longo tempore ante conceperat, tandem manifestaverat: vel forte videns sibi indicatos a Deo sceleris auctores per pulverem bibitum, qui in barbis eorum miraculose apparuit, stans in porta castrorum, et advocans levitas ait: « Qui Domini est jungatur mihi. Ponat vir gladium super femur suum, transite per medium castrorum, occidat quisque amicum suum, et fratrem, » quem scilicet signatum pulvere invenerit. « Et ceciderunt ea die quasi tria millia. » Alia translatio habet viginti tria millia. De his omnibus, quae dicta sunt de vitulo, tacet Josephus; tantum opiniones eorum de mora Moysi narrat. Alii enim dice