comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ub̃ errandi occasionẽ sum̃tes . ꝙ ueld̾ blas¬
phemũ. atq sane doctne aduersũ abicit
pia fides. Non ẽ itas intelligendut̃ ĩo scͥpt᷑a
freqũt̾ ꝯmeniorare patrem oꝑari infilio. ł
ꝑsilium: tanquã filius non posset fac̃e si
strumĩtũ fu̾it pat̾s oꝑantis s pociꝰ ilł u̾b̾ pa¬
trẽ intelligi uoluit. cũ filio ⁊ sp̃u . s. oꝑari.

Expanded text:
verbis errandi occasionem sumentes, quod velut blasphemum atque sanae doctrinae adversum abjicit pia fides. Non est itaque intelligendum, ideo Scripturam frequenter commemorare Patrem operari in Filio vel per Filium, tanquam Filius non posset facere, si strumentum fuerit Patris operantis, sed potius illis verbis Patrem intellig
Abbreviated transcription (Latin):
de scb̾r cͤatõ. sicut ait beda suꝑ genesim. inqͦ
fixa st̃ suła. cui subpoĩe sunt aque in aere.
et iuit̾ra. et suꝑ poĩe alie.de quib dr quide¬
ẽẽ: tredi pͭ. Cristallinꝰ .i. lap̃ cui magna ẽ fir¬
labiles. suꝑ ꝯłu possit ꝯsiste̾. dedo sc̃ptũ
eẽ memũt. qui ligat aquas inubib suiᷤ.
Qui enĩ infra relũ ligat aqͣs: ad tempꝰ ua¬
porib nubiũ recentas. ꝑ otest etiam sr̃ celi
sꝑam. ñ uaporali tenuitate. s glaciali solidi¬

Expanded text:
 creatio, sicut ait Beda, super Genes., in quo fixa sunt sidera; cui suppositae sunt aquae in aere et in terra, et suppositae aliae, de quibus dicitesse credi potest. Chrystallinus enim lapis cui magna est firlabiles super coelum possint consistere, de Deo scriptum esse meminerit: Qui ligat aquas in nubibus suis. Qui enim infra coelum ligat aquas ad tempus vaporibus nubium retentas, potest etiam super coeli sphaeram non vaporali tenuitate, sed glaciali solidi
Abbreviated transcription (Latin):
man̾et. s luna ac sidib ꝯsolaret᷑ hoĩes.
quib innocte oꝑandi necessitas ĩ ꝯberet. ⁊
qr queda aĩalia s̃ quȩ lucem ferre ñ posst̃.
Q autẽ sub dr. ⁊ sint insigua. et cp̃a. et diẽ
et annos. Quomͦ accipiendi sit: queri so¬
lec. Ita enĩ dictũ uiłr. qiͣ quarto die cepis¬
sent tpra. cũ pͥus tͥduũ sñ tp̃r. hon fu̾t.¬
Iõq tp̾a quȩ fui̾t ꝑ sicdã. non spacia miora¬
r̃. s uitissitudinẽ aerie qualitatis debemiꝰ
acciꝑe. qi talia motib sid̾um stunt. sicut
dies ⁊ anni quos usitate nonunꝰ. St̃ .ni.
ĩ signa serentatis. ⁊ tẽpestatis. et intemꝑa.

Expanded text:
una ac sideribus consolarentur homines quibus in nocte operandi necessitas incumberet, et quia quaedam animalia sunt quae lucem ferre non possunt. Quod autem subditur: Et sint in signa, et tempora, et dies, et annos, quomodo accipiendum sit quaeri solet. Ita enim dictum videtur, quasi quarto die coepissent tempora, cum prius ta quae fiunt per sidera, non spatia morarum, sed vicissitudinem aereae qualitatis debemus accipere, quia talia motibus siderum fiunt, sicut dies et anni quos usitate novimus. Sunt enim in signa serenitatis et tempestatis; et in tempora,
Abbreviated transcription (Latin):
t̾iałr tm̾̃. s ut d̾nt. moyses loqu̾s rudi et car¬
nali pło. locutionis mod̾ temꝑauit. dedõ lo¬
Io inꝙͥ moyses diuisim refert d̾m illa oꝑa fe¬
cisse qr non potuit sił ab hoĩe dici: qͣ ad̾o
simł potuit fĩ. Item potuit diuid̾e scͥpt᷑a lo¬
Iili qͥ his auc̾eoritatibꝰ. ⁊ aliiꝰ hꝰmoĩ ĩh̾enteͤ di¬
cũt uił. elem̃ta atq celi luminaria ita formata
simł eẽ. habuisse illos sexdies. quos scͥptura
memorat sex rerũ gn̾a .i. distinctiones ap¬
pellãt. q̃ simł fc̾e it̃ partĩ formałi. ꝑtĩ c̾ałr.¬

Expanded text:
tantum. Sed, ut dicunt, Moyses loquens rudi et carnali populo, locutionis modum temperavit, de Deo loIdeo, inquit, Moyses divisim refert Deum illa opera fecisse, quia non potuit simul ab homine dici, quod a Deo simul potuit fieri. Item: Potuit dividere Scriptura loIlli qui his auctoritatibus et aliis hujusmodi inhaerentes dicunt quatuor elementa atque coeli luminaria ita formata simul esse, et habuisse illos sex dies quos Scriptura commemorat, sex rerum genera, id est distinctiones appellant quae simul factae sunt; partim formaliter, par
Abbreviated transcription (Latin):
an ip̃e aer ħ intelligatur. id̾ aug̃. querꝰ nͭ ab
soluit. Mag̃ autẽ approbare ud̾r: celũ illd̾
mis suspendi guttis. sicut aer iste ue bilo
tiles minutias suspendit. ⁊ pꝰ corpulentiꝰ
ꝯglobatas. plutuałr refũdit. Si gͦ pͣ aqua
sicit uidemꝰ. ad tantas minucias ꝑuenire. ut
feratur uaꝑałr suꝑ aerem. aquis natałr leuiorẽ.
c̃ non credamꝰ. ⁊̃ sr̃ illud leuiꝰ celũ. minutioriby
guctis. et leuiorib in manare uaporily: S quo¬

Expanded text:
intelligatur, idem Aug. quaerit, nec solvit. Magis tamen approbare videtur coelum illud mis suspendi guttis. Sicut aer iste nubilosu per subtiles minutias suspendit, et post corpulentius conglobatas pluvialiter refundit. Si ergo potest aqua sicut videmus ad tantas minutias pervenire, ut feratur vaporaliter super aerem aquis naturaliter leviorem,  non possit et super illud leuius caelum minutioribus guttis et leuioribus inmanere uaporibus? Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ornatũ ẽ sirmam̃tũ sole. et luna. ⁊ stellis.
Quinta: aer inuolatilib ⁊ aque inpiscib
ornam̃ta accepunt. Sexta: accep̃ t̾ra uimĩ¬
ta et reptilia. et bestias. pꝰ q̃ omnia fẽs eh̃o
de t̾ra. ⁊ int̾ra. noni tnł ad tramũ ꝑꝑ t̾ram s

Expanded text:
ornatum est firmamentum sole, et luna, et stellis. Quinta aer in volatilibus, et aquae in piscibus ornamenta acceperunt. Sexta accepit terra jumenta et reptilia et bestias, postque omnia factus est homo de terra et in terra; non tamen ad terram
Abbreviated transcription (Latin):
ĩunã matͥcem. ũ lux q̃ p̃tito biduo aquas cla¬
ra iuce lustͣuerat: ipuro aere darior fulge
n. die ꝓtulit t̾ra ħbam turentẽ. lignũq faci¬
ens fructũ. si asi querat᷑ iͥ ꝯgͣgate sunt aq̃.¬
que totũ texerat spaciũ. usꝙ ad celũ: potuit
riores fuisse. q̃sicut uebula tegẽt c̾ras. s ꝯg̾¬
gatione eẽ spissatas. et ĩo facile in unũ posse
redigi locũ Cũq multa ꝯstat ec̃t maria. ⁊
flumina: intinũ tñ locũ dicit aquas ꝯg̾gi¬

Expanded text:
in unam matricem, ut lux quae praeterito biduo aquas clara luce lustraverat, in puro aere clarior fulgeaenim die protulit terra herbam virentem, lignumque faciens fructum. Si autem quaeratquae totum texerant spatium usque ad coelum, potuit riores fuisse, sic ut nebula tegeret terras, sed congregatione esse spissatas, et ideo facile in unum posse redigi locum. Cumque multa constet esse maria et flumina, in unum tamen locum dicit aquas cong
Abbreviated transcription (Latin):
lo. s dep̃iacenti mat̾ia: formałr fcm ẽ. u lux
eẽt et ũi lucendi hrẽt. Cũq̃ dies pͥma erorta
ẽ. ꝙ ante lucẽ nec dies fuit. nec nox. licet tp̃s fu¬
urna lix. Nec mir̃ lucẽ in aquis pꝰ se lucẽ.
c̃ etiam nautar̃ oꝑatione: sepiꝰ illustͤntur.
Qui in ꝓfud̃a mersi: mersi misso ex ore
oleo. aquas sͥ illustrant. quȩ młto rariores
te fuerant: in uno loco. facta gͦ lux illa in
cẽ ⁊ locum soł tenebat. quȩ motu suo cͥꝯa¬
gitata noctem diẽo disc̾nebat. Ibi gͦ pͥmũ
lucẽ apparuisse. ui simile ẽ.uͥ sol cotidiano
cursu cͥquectus apparet. ii eodẽ tͣmite lux cͥ¬
ꝯc̃itns. ac pͥmo adoccasuĩ descendens. uesꝑã
fac̾et. de in reuocata ad cecũ. auroeã .i. maue
illusfrͣet. et ita diuisit ds luoc̃ ⁊ tenebras et ap¬
pellauit lucẽ dientꝰ et cenebras noctẽ. ꝙ. dii

Expanded text:
ti materia formaliter factum est, ut lux esset, et vim lucendi haberet, cum qua dies prima exorta est, quia ante lucem nec dies fuit nec nox, licet tempus fuurna lux. Nec mirum lucem in aquis posse lucere, cum etiam nautarum operatione saepius illustrentur, qui in profundum mersi, misso ex ore oleo aquas sibi illustrant, quae multo rariores tae fuerant in uno loco. Facta est ergo lux illa quae vicem et locum solis tenebat, quae motu suo circumagitata noctem diemque discernebat. Ibi ergo primum lucem apparuisse verisimile est, ubi sol quotidiano cursu circumvectus apparet, ut eodem tramite lux circumcurrens, ac primo ad occasum descendens, vesperam faceret; deinde revocata ad ortum, auroram, id est, mane illustraret; et ita divisit Deus lucem et tenebras, et appellavit lucem diem, et tenebras noctem. 4. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
am:. s non mane. ¶Sane .ix. dr finis p̃ceden¬
tis: et mitiũ seqñtis diei. ꝙ ẽ aurora. q̃ nͦ ple¬
nam lucemrꝰ nͨ oĩo tenebras ħt. Manegͦ pͥmͣ die
ñ habuit. qr nͨ dies p̃cesserat. qͥ leq̃ntis diei
initio t̾minaret᷑. et eo p̃cipue. qr luce apparẽ¬
te mox suꝑ t̾rã plenꝰ ato p̃clatꝰ dies extitit
qui non ab aurora s aplena luce inchoatĩ:⁊
ĩ mane seqũtis diei ꝯsũmatꝰ : Uũ beda sr̃
genesim. decebat. ii dies aluce inoꝑet. et ĩ
mane seqñtis diei tend̾et. ut oꝑa di  aluice ĩ¬
choare. ⁊ ĩlucẽ ꝯpleta et̃ sig̃carent᷑. Reliqͥ
suo mane incipiens.usq ad altiꝰ diei ma¬

Expanded text:
am, sed non mane. Mane enim dicitur finis praecedentis, et initium sequentis diei, quod aurora, quae nec plenam lucem, nec omnino tenebras habet Mane ergo primus dies non habuit, quia nec dies praecesserat qui sequentis diei initio terminaretur, et eo praecipue quia, luce apparente, mox super terram plenus atque praeclarus dies exstitit, qui non ab aurora, sed a plena luce inchoavit, et mane sequentis diei consummatus est. Unde Beda super Genesim: « Decebat, ut dies a luce inciperet, et in mane sequentis diei tenderet, ut opera Dei a luce inchoasse, et in luce completa esse significaretur. Reliqui suo mane incipiens usque ad alterius diei ma
Abbreviated transcription (Latin):
reptile aĩe uiuentis. et uolatile. sr̃ t̾ram.
⁊ c̾. Opus .u. diei ẽ formatõ pisciũ. et auiũ
aquis: pisces. et aues creauit. uolatilia leuans
in aera ⁊ natatilia: remittens gurgiti. De oꝑe¬
equit᷑. dix̾. sexte diei qu̾ c̾ata st̃ aĩalia etreptili.¬

Expanded text:
le animae viventis, et volatile super terram, etc. Opus quintae dici est formatio piscium et avium,  id est, de aquis pisces et aves creavit, volatilia levans in aera, natatilia remittens gurgiti. 2. De opere sextae diei, quando creata sunt animalia et reptili
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s.c. d. t̾rã. Hic uͦ eiusdem formatio ostñd̾i. tͥ
ait Fiat lux. ⁊ factꝰa ẽ lux łs gͦ angłica nat᷑a.
Prius tenebͤ. et pꝰea lux fuit. qr pͥus habuit in¬
formitatẽ et inꝑfectionẽ. de inde formatioĩs
ꝑfectionẽ. et ita dinifit d̾s lucem atenebris.
Nam uͥ ait aug̃. sr̃ genesĩ. huiꝰ c̾ature infor¬
nuitas. et inꝑfectõ fuit. aũꝙͣ formaret᷑ iamo¬

Expanded text:
 et terram. Hic vero ejusdem formatio ostenditur cum ait: Fiat lux, et facta est lux. Haec ergo angelica natura prius tenebrae, et postea lux fuit, quia prius habuit informitatem et imperfectionem, deinde formationis perfectionem; et ita divisit Deus lucem a tenebris. Nam, ut ait Aug. super Genes.: Hujus creaturae informitas et imperfectio fuit antequam formaretur in amo
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipiũ ẽ. De oꝑe quare diei qu facta st̃
equit᷑. Diĩ ds̃. fiant luminaria infirma¬
mento celi. et diuidaut diem: ac noctem.
ĩp̃cedenti tͥduo. dispoĩa ẽ uniũsitatis hꝰ mũ¬
di machiuna. et ꝑtib sius distͥbuta. fõrmata
.ii. luce pͥma die. que unin̾sa lustͣrͣt: duo:
sequentes dies atͥbuti s̃ sup̃me ⁊ infune ꝑti

Expanded text:
quartae diei, quando facta sunt Sequitur: Dixit Deus: Fiant luminaria in firmamento coeli, et dividant diem ac noctem. In praecedenti triduo disposita est universitatis hujus mundi machina, et partibus suis distributa. Formata enim luce prima die quae universa illustraret, duo sequentes dies attributi sunt supremae et infimae parti
Abbreviated transcription (Latin):
poitũ ⁊ br respondenteẜ. dms illã pͥmam
mat̾iam. non ido dictam fore informẽ:ꝙ mlła
omĩuo formam habu̾it. ꝙ non aliqͥ. corꝑeum
tale existẽ potest : ꝙ. nullam habeat formđ. s iõ
non absurde informẽ appellari posse dĩns: qr in
ꝯfusione. ⁊ ꝑmixtione quadam subsistens: non¬
du pulciã. aꝑtamq ec distinclam receꝑat for¬
inam: qualem mͦ c̃nimꝰ. facta ẽ gͥ illa matĩa
informa ꝯfusionis: aute formam disposicioĩs.
Informa ꝯfusionis. priꝰ omĩa corꝑalia. mat̾ia¬
łr̾ simł et semel. sunt c̃ata. pꝰmodum infor¬
ma dispositionis. sex diel sunt ordinata. Ec¬
ce ab solutũ ẽ. ꝙ pͥmo indiscussioẽ ꝓpositũ

Expanded text:
iter respondentes, dicimus illam primam materiam non ideo dictam fore informem, quod nullam omnino formam habuerit, quia non aliquid corporeum tale existere potest quod nullam habeat formam; sed ideo non absurde informem appellari posse dicimus, quia in confusione et permixtione quadam subsistens, nondum pulchram apertamque, et distinctam receperat formam, qualem modo cernimus. Facta est ergo illa materia in forma confusionis ante formam dispositionis. In forma confusionis prius omnia corporalia materialiter simul et semel sunt creata; postmodum in forma dispositionis sex diebus sunt ordinata. Ecce absolutum est quod primo in discussione propositum
Abbreviated transcription (Latin):
nebre: uc̃ autem lux ind̾no. Erimꝰ itaq die̾.
ũ ab aurora. s aplena luce incipiens. et pꝰ pau
ne seqũtis dicier pletꝰ c̃. Uñ beda o̾ccidente U ed
nc̃ usitato cursu soł sĩ solet. factũ autẽ
mane: ead suꝑ t̾ras recleunte. ⁊ aliũ diẽ
brosa. q̃ pꝰ creata sida: aliqua luce daruit.
Colet sur sol factũ ẽ si lux illa suflicieb.
lux illa forte sr̃iores parces illustrabat. ⁊ ad
illuminationẽ ĩt̾iorũ: sołe fĩo portet᷑ Ul

Expanded text:
tenebrae, nunc autem lux in Domino. Primus itaque dies non ab aurora, sed a plena luce incipiens, et post vene sequentis diei, expletus est. Unde Beda: Occidente luce,nunc usitato cursu solis fieri solet. Factum est autem mane eadem super terram redeunte, et alium diem brosa, quae post creata sidera aliqua luce claruit. 6. Cur sol factus est, si lux illa sufficiebatlux illa forte superiores partes illustrabat, et ad illuminationem inferiorum solem fieri oportebat. Vel
Abbreviated transcription (Latin):
und̾r ꝓdiisse: nͥ nc̃ formata sub sistit. Eratq
t̾renũ ħ elem̃tũ. inuno loco. eod̾q medio:
eisqͦ circumqͣ mmͦ cuiꝰdam nebule opan
quo usq nc̃ sũmitas corꝑee uat᷑e: ꝑting̃. et
sicut quibdam uid̾r. ultͣ locum firmam̃¬
ti extendebatur illa moles. quȩ iuuifi̾ori
ꝑte spissior: atq grossior erat. Insuꝑiori uͦ
rarior ⁊ leuior. atq subcilior: ẽxistebat. deqͣ
rariori sub̃a putãt quidam fuisse aquas:
facies inpͥncipio. pͥusꝙͣ formã reciꝑet uł¬

Expanded text:
ur prodiisse, ubi nunc formata subsistit. Eratque terreum hoc elementum in uno loco, eodemque medio, ansquousque nunc summitas corporeae naturae pertingit. Et sicut quibusdam videtur, ultra locum firmamenti extendebatur illa moles, quae in inferiori parte spissior atque grossior erat, in superiori vero, rarior ac lenior atque subtilior existebat; de qua rariori substantia putant quidam fuisse aquas, facies in principio, priusquam recipe
Abbreviated transcription (Latin):
henode. et ct̃ erant tenebre .i.lticis absentia.
Nou it tenebre aliquid sunt. s ip̃alucis ab¬
sentia. sicut silentium non aliqua res ẽ. s u̾
sonus non ẽsilentiũ¬
int̾ ẽaturas ponant᷑. quȩ b̾ndnt d̾nm. uͥ dr.

Expanded text:
hendere: et tunc erant tenebrae, id est, lucis absentia. Non enim tenebrae aliquid sunt, sed ipsa lucis absentia; sicut silentium non aliqua res est, sed ubi sonus non est silentiuinter creaturas ponantur quae benedicunt Dominum; unde
Abbreviated transcription (Latin):
t̾̃ra uit̾ omĩa elem̃ta ninꝰ ⁊ speciosa. et illa
et ꝯmuta sp̃e distincta: carens. Eadem etiã
mat̾ia ĩformis dicta ẽ aqͣ suꝑ ꝙͣ ferebatur
sp̃c d̾ni sicut suꝑ feit᷑ fabricandis rebe uo¬
luutas artificis. qr subiacebat bone uolu̾¬
tati c̃atorisey formand̾ ꝑficiendũq inco¬
auerat. qui sicut dñs conditor p̃erat fli¬

Expanded text:
terra inter omnia elementa minus est speciosa, et illa et commixta, specie distincta carens. Eadem etiam materia informis dicta est aqua super quam ferebatur Spiritus Domini, sicut superfertur fabricandis rebus voluntas artificis, quia subjacebat bonae voluntati Creatoris quod formandum perficiendumque inchoaverat
Abbreviated transcription (Latin):
aqͣ: qr omĩa q̃ int̾ra nascunt᷑. siue aĩalia siue
arbores uel herbe. et similia. ab humore uici¬
punt formari: atq nutͥri. his omib uoca¬
buł uocatã est illa infornis iuat̾ia uͥres ig
nota uocabuł notis insinuaret᷑ imꝑiciorib:
et non uno tm̃. stam siimo tm̃ significaret᷑¬

Expanded text:
aqua, quia omnia quae in terra nascuntur sive animalia, sive arbores, vel herbae et similia, ab humore incipiunt formari atque nutriri. His omnibus vocabulis vocata est illa informis materia, ut res ignota notis vocabulis insinuaretur imperitioribus, et non uno tantum; nam si
Abbreviated transcription (Latin):
nonfiñt semꝑ. ciꝓpriũ ẽ semꝑ ẽẽ qd̾ natũ
ante temꝑa. nec añ eẽ quam natum. nec
ante natũ. quã cẽ ꝙ nasci qd̃ erat. lam non
nasci ẽ. s seip̃m demutare nascendõ hoc
autem himianũ sensum̃ incelligentiam
inundi excebit. Non hoc capit ratio hu¬
mauȩ intelligentiȩ. s prudentiȩ fid eł ꝓfeᷤᷤ¬

Expanded text:
prium est semper esse quod natum ante tempora, nec ante esse quam natum, nec ante natum quam esse, quia nasci quod erat jam, non nasci est, sed seipsum demutare nascendo. Hoc autem humanum sensum et intelligentiam excedit mundi, non hoc capit ratio humanae intelligentiae, sed prudentiae fidelis profes
Abbreviated transcription (Latin):
expectre etfilio ẽ. ⁊ mittitur ab utroq s
hoc ip̃m habet filius apatreditab ip̃o &¬
one: ut ostendẽt inpatre ẽẽ auctoritatẽ.
Iñ est etiam ꝙ ueritas ostendens patrẽ
cẽ auctorem ꝓcessionis qua ꝓcedit sp̃e¬
.s. a filio: dir̃ in etiugłio. depatre ꝓcedit. cũ
gitur eius doctͥna. quam tũ non dix̃ suam
s patͥs. quanto magis illic intelligendus ẽ.
non dicẽt deme non ꝓcedit Aquo autem ha¬
bet filius ut fit ds. est euim ded̾o̾ ds̃: ab illo
habet utiq ut etiam deillo ꝓcedat. sp̃c .s.¬

Expanded text:
ex Patre et Filio est et mittitur ab utroque, sed hoc ipsum habet Filius a Patre, ut ab ipso one, ut ostenderet in Patre esse auctoritatem. Inde est etiam quod veritas ostendens Patrem esse auctorem processionis, qua procedit Spiritus a Filio, dixit in Evangelio: De Patre procedit, cum gitur eius doctrina, quam tamen dixit non suam, sed patris, quanto magis illic intellegendus est non diceret: "de me non procedit"? a quo autem habet filius, ut sit deus — est enim de deo deus — ab illo habet utique, ut etiam de illo procedat sp
Abbreviated transcription (Latin):
bis. Uniens d̾s & nature et̃ue imnentis po¬
cestas. ẽ: & ꝙ. cum sacramento scientie suȩ
exeo nascitur uonpotuit aliud e̾ẽ ꝗͣ niuenᷤ.
Naucũ ait. sic̃ misit me iuuens pr. ⁊ ego
uiuo ꝑ patrem: dociit uitã uise ꝑ uiuẽtẽ
atrẽ ĩ eẽ. Ecce hic habes qi filius semꝑ nascitur
bere insemet ip̃o. omĩa uiua sa eriuuen¬
te testatus ẽ. Q autem ex uino uinum
natum ẽ. ħt natiuitau ꝑ factilo sine noui

Expanded text:
bis: Vivens, Deus, et naturae aeternae viventis potestas est; et quod cum sacramento scientiae suae ex eo nascitur, non potuit aliud esse quam vivens. Nam cum ait: Sicut misit me vivens Pater, et ego Patrem, docuit vitam in se per viventem Patrem inesse. Ecce hic habes quia Filius nascitur bere in semetipso; omnia viva sua ex vivente testatus est. Quod autem ex vivo vivum n
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis noĩatur. et ꝓfluit abeosicut exdõ
dam de expositione symboli sic ait. Iste ẽ
spe sc̃s pordens a prẽ ecfilio. qui dundit dona
ꝓpria put uult. Idem ialia omelia freden¬
dumi esp̃ms. pat̾s ẽ ecfilii. Istum sp̃m̃i sc̃m̃ di
ciñ pat̾cefilio coequaleni etꝓcedentem de ꝓr
filio.hoc credite ne colloquia mala corũ¬
pant bonosiiores. Etee adoctorib g̾cor aꝑta
habemꝰ testimonia. quib sp̃c sẽs apatre et

Expanded text:
veritatis nominatur, et profluit ab eo sicut ex Deo dam de Expositione symboli sic ait: Iste est Spiritus procedens de Patre et Filio, qui dividit dona propria prout vult. Idem in alia homil.: Credendum cimus Patri et Filio coaequalem, et procedentem de Patre et Filio. Hoc credite, ne colloquia mala corrumpant bonos mores. Ecce a doctoribus Graecorum aperta habemus testimonia, quibus Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
ait ang̾ p̃indi careti qui cupiebat ueni¬
re adquosdam quib scribebat. sicut ad
chessalomcenses. ut suppleret que illoꝵ fi¬
qi deerant. d qui supplet ꝙ minꝰ erat. ad¬
dit: ñ ꝙ merat tollit. Qui autem p̃tgradicͤ
siłi regłani ñ acedit inia: s recedit aiua.
eñ solac referre eciam qd̾ ipiꝰ ẽ q abillo¬

Expanded text:
praejudicaret, qui cupiebat venire ad quosdam quibus scribebat, sicut ad Thessalonicenses, ut suppleret quae illorum fidei deerant. Sed qui supplet, quod minus erat addit, non quod inerat tollit. Qui autem praetergreditur fidei regulam, non accedit in via, sed recedit a via.eum solet referre etiam quod ipsius e
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ ueritatis dicrꝙͣ
illd̾. his etenĩuerbis:
omĩs całupuiãdi uersutis hereticis obstrui¬
sine initio et sine ẽẽ. acꝑfecta monstratur.
tas. cum dr filius aute demꝑa griitꝰ ẽ de
patre. uł semꝑ filius nascitur depatre. & iõ
dicit g̃goꝵ. ꝙ uon possumꝰ dr̃e semꝑ nas
ad explanationẽ ueritatis ꝓotest tũ dici. si
sane itelligatur. semꝑ enum uascitur filiꝰ
depatre. utait orig̃. noi ꝙ cotidie iteretur

Expanded text:
sionem veritatis dici, illud. His etenim verbis omnis calumniandi versutis haereticis obstruisine initio et sine fine esse ac perfecta monstratur. tas cum dicitur: Filius ante tempora genitus est de Patre, vel Filius semper nascitur de Patre. Et ideo dicit Greg. quoad explanationem veritatis; potest tamen dici, si sane intelligatur: Semper enim nascitur Filius de Patre, ut ait Origenes, non quod quotidie iteretur
Abbreviated transcription (Latin):
hoꝵ trium caritas nũtupari debet quis ap
uis ẽ trium ꝑsonar̃ et tota insingłis aliqñ
speciałr adꝑsonam sp̃c .s. sicut sapieutia¬
accipitur. et hoc inimiltis fieri repꝑitur
Exemplis firmat eadem uoĩa ⁊ ꝓpͥe et
rerum uocabła et umu̾salit̾ poni etpͥe
quib dam reb adhib̾i. sicut legis noĩȩ ali¬
qñ simł omĩa uet̾is instrumenti signifi
exempla. s inre aꝑta. intanda ẽ longitudo
sernionis. Sicut gͦ unicum d̾i u̾bũ ꝓpͥe
uocamꝰ noĩe sapĩe cum sit uniũsałr ass¬

Expanded text:
horum trium caritas nuncupanda est, quid aptunis est trium personarum, et tota in singulis, aliquando specialiter ad personam Spiritus saaccipiatur, et hoc in multis fieri reperitur. 4. Exemplis firmat eadem nomina proprie ererum vocabula et universaliter poni, et proprie quibusdam rebus adhiberi: sicut legis nomine aliquando simul omnia veteris Testamenti significexempla, sed in re aperta vitanda est longitudo sermonis. Sicut ergo unicum Dei Verbum proprie vocamus nomine sapi
Abbreviated transcription (Latin):
sua gñat. hic dicit. iꝑgñat pat̾ filiũ.
Bresit̾ docet qd de hoc conoedñ dũ sit.
icamꝰ gͦ filiũ natum depatre ante
p̾r innascibił. filius uatus. Et ut ait. hxł.
in .xii. libro detͥui. aliud ẽ sine auccoee sẽꝑ

Expanded text:
at. Hic dicit quia generat Pater Filium. 14. Breviter docet quid de hoc concedendum sit. Dicamus ergo Filium natum de Patre ante Pater innascibilis, Filius natus. Et, ut ait Hilar. in lib. 6 de Trin., aliud est sine auctore semper
Abbreviated transcription (Latin):
fetetiã ido: qr inpͥucipalib ꝯciliis que
ap̃ eos clebrata sunt. itasy inbola coꝵ
snbuinccis anathematib sancita sut:
ut nulli det̾ntatis fide aliud aoc̾euel
alit̃ p̃dicare ꝗꝙͣ ibi ꝯtinetur. liceat. In qb
tre etnonasilio: quicũꝙ inquiunt. afilio
cum ꝓcecłẽ addunt: a nathema meurrũt.
y ñ etnos arguunt anathematis reos.
Aod unt etiã ad afsertionẽ sue opinonuis.
et intestimoniũ nr̃ẽ dampiracioius: desy¬
mbolo fid̾i ꝙ scd̾m tradicionẽ p̃dictoꝵ
ꝯcilioꝵ. Leo t̾cius rome transcriptum ĩ
cabula argentea post altare b̾ipauli apłi
posita. posteris reliqͥt proamore attipe
dit. et cautrla ficłi ortodexe. Inquo Q
ħmbolo. iꝑcessione sp̃c solus ꝯmemorat᷑
tem. cumi p̃re et filio coadorandumꝰ et q¬

Expanded text:
Et etiam ideo quia in principalibus conciliis, quae apud eos celebrata sunt, ita symbola eorum subjunctis anathematibus sancita sunt, ut nulli de Trinitatis fide aliud docere vel aliter praedicare quam ibi continetur, liceat. In quibtre, et non a Filio, quicumque, inquiunt a Filio eum procedere addunt, anathema incurrunt; unde et nos arguunt anathematis reos. Addunt etiam ad assertionem suae opinionis et in testimonium nostrae damnationis, de Symbolo fidei, quod, secundum traditionem praedictorum conciliorum, Leo III Romae transcriptum in tabula argentea post altare beati Pauli posita posteris reliquit pro amore ut ipse ait et cautela fidei orthodoxae. In quo qprocessione Spiritus solum commemorat Pe et Filio coadorandum et
Abbreviated transcription (Latin):
ita eum siue temꝑe genuissetut uita quã
pr filio giguendo deoit coet̾ia sit iuce pat̾s
scm depatre ꝓcede. ut uitelligatur ꝙ etiã
ꝓcedit de filio: de patre. cẽ fibio Sienm
tempora cogitentur que habe̾at pͥus etpoᷤ¬
teriꝰ q omĩno ibi nulla funt. Quare sp̃e

Expanded text:
um sine tempore genuisse, ut vita quam Pater Filio gignendo dedit, cooeterna sit vitae Patris sanctum de Patre procedere, ut intelligatur quod etiam procedit de Filio de Patre esse et Filio. Si enim tempora cogitantur, quae habent prius aut posterius, quia omnino ibi nulla sunt. Quomodo e
Abbreviated transcription (Latin):
sẽm uerum d̾m inuenimꝰ unscͥptura. etde
uonẽ ita intelligoncłu tanꝙ̃ ꝓrius uł ple¬
nius aprẽ ꝓcedat quam afilio. ħ qr hoc
habet pat̾ aseno abalio. ut de ip̃o sitet
orte etiã ap̃re per filium.

Expanded text:
ctum verum Deum invenimus in Scriptura, et denon est ita intelligendum, tanquam prius vel plenius a Patre procedat quam a Filio, sed quia hoc habet Pater a se non ab alio, ut de ipso sit etesse, et mitti a Patre per Filium.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ius curiose a non ułłi. Sids hũanam
neo seru. ut assũpsit in uirili sS oportumꝰ atq
ouenientiꝰ fc̃m ÷ ut de femia nascẽt᷑. iuirũ
assumẽt. ut ita utriꝰq sexus lib̾atio ostenłet᷑
sexu debuit apparẽ. gͦ qr uirũ opeetebat susci¬
ꝑe: qui texꝰ honorabilior ⁊ ꝯseq̃ns erat. ut fem mei
sexꝰ lib̾atio hĩc appar̾e̾t. qd ille uir de femiua na

Expanded text:
vis curiose, a nonnullis, si Deus humanam neo sexu, ut assumpsit in virili. Sed opportunius atque convenientius factum est, ut de femina nasceretur, et virum assumesexu debuit apparere. Ergo, quia virum opportebat suscipere, qui sexus honorabilior est, consequens erat ut feminei sexus liberatio hinc appareret, quod ille vir de femina na
Abbreviated transcription (Latin):
uoluisse. uͥ sͥ ñ eẽt passio: s a ss̃ tnssiret calix
passionis: tta ĩgniens. Si passio honorifica¬
t᷑a eũ erat. sic̃ iuda exeunte ait. N honorifi¬
catꝰ ÷ filiꝰ hõĩs. qͦmͦ tͥstem eũ ietꝰ passiõis effe¬
cãt: nͥ forte cã irr̃onabił fu̾it ut pati mortẽ
timu̾it: q̃ pacientẽ se głificat᷑a eẽt s forte
timuisse usq eo estimabat᷑. ut tͣnfferri a se
calicem dep̾catꝰ sit dicens. Pat̾ tnffer calicem

Expanded text:
voluisse ut sibi non esset passio, sed ut a suis transiret calix passionis, ita inquiens: Si passio honorificatura eum erat, sicut, Juda exeunte, ait: Nunc honorificatus est filius hominis; quomodo tristem eum metus passionis effecerat, nisi forte tam irrationabilis fuerit, ut pati mortem timuerit, quae patientem se glorificatura esset? Sed forte timuisse usque eo existimabatur, ut transferri a se calicem deprecatus sit dicens: Pater transfer calicem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fuisse. ⁊ passiõm illã licet corꝑi illata sit.
ñ tñ nͦm dolendi corꝑi intulisse. qͣi licet for
larii u̾ba quibꝰ dolorem exclud̃e uidr. S si
excussa sensꝰ ⁊ ĩpietatis hebitudine p̃mis¬
sis diligent̾ ĩtendas: atq ip̃iꝰ scͥpͣte cc̃stantiã
passionis ĩ xp̃m ñ ĩcidisse. ⁊ uirtutẽ corꝑis¬

Expanded text:
n fuisse, et passionem illam, licet corpori illata sit, non tamen naturam dolendi corpori intulisse; quia, licet formHilarii, quibus dolorem excludere videtur. Sed si, excussa sensus et impietatis habitudine, praemissis diligenter intendas, atque ipsius Scripturae circumstantiam passionis in Christum non incidisse, et virtutem cor
Abbreviated transcription (Latin):
affectu rõnis ł uolũtate diumnitatis:
ut m̃bͥs formã p̃beret: ĩ minen¬
te turbatione clamandi ad dñm:
⁊ subiciendi uolũtate sũa. diuine uolun¬
tati ut si pulsante molestia tͥstant᷑ ꝓ eiꝰdẽ
ãmonitione orent. E sineq̃unt uitare.¬

Expanded text:
tionis vel voluntate divinitatis. mbris formam praeberet imminente turbatione clamandi ad Dominum, et subjiciendi voluntatem suam divinae voluntati; ut si pulsante molestia tristentur, pro ejusdem amotione orent. Sed si nequeunt vitare
Abbreviated transcription (Latin):
notantur ꝓpassio. ⁊ pastio: ita ⁊ inhis penali¬
bus asfectibus. Asficit᷑ eni quis interdum
timore uł tristicia. ita ut ñtis iutellectus
non inde moueatur a restitudinerł di con¬
templatione: ⁊ tunc ꝓpassio est. aliqñ uͦ mo
a reedͥtudine. ł dĩ contemplatione aliqua¬
tenꝰ declinaret. ẜ quem modũ intellig̃r:¬

Expanded text:
alibus effectibus. Afficitur enim quis interdum timore vel tristitia, ita ut mentis intellectus non inde moveatur a rectitudine vel Dei contemplatione, et tunc propassio est. Aliquando vera rectitudine vel a Dei contemplatione aliquatenus declinaret; secundu
Abbreviated transcription (Latin):
se ł tͥstatum c̃ẽ. ⁊ ĩꝯtinenti. N ueram tristi¬
ciam hũisse. his u̾bis infirmos ĩ se p̃sig¬
nans: dñs ait. Pater si fieri potest. transe¬
at a ne calix iste. Non eni u̾e dñs dicebat
nere. ꝯtinuo ã subiunx̃. s ͥsticiam sic as¬
supsit: quomͦ carnem. fuit enĩ tstis. ut
ducasse: ñ manducauit.⁊ ita nicħ sanũ

Expanded text:
se vel tristatum esse, et incontinenti veram tristitiam habuisse. His verbis infirmos in se praesignans Dominus ait: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Non enim vere timebat vere. Continuo autem subjunxit: Sed tristitiam sic assumpsit quomodo carnem. Fuit enim tristis, sducasse, non manduc
Abbreviated transcription (Latin):
trmet mortẽ: s infirmicatẽ nr̃am rep̃sentans ꝓ
suis infirmis. qͥ time̾t mori: ħ dix̃. uox illoꝵ erat.
leꝵ ⁊̃ ait Erubescãt qui putãt saluatorẽ timu¬
isse mortẽ. ⁊ passion is pauore dixisse: transeat
a me calix iste. Net̾minatio auctoritatũ
e autem in sacris litteris aliqua
auctoritatum uerba in hunc mo¬
dum accipienda dm̃s. u ñ u̾ita¬
tem timoris ⁊ tͥsticie. uł ꝓ passiõmꝰ s timoris
⁊ tͥsticie necessitatem ⁊ passiõm: axͦ remouisse
intelligant. habuit enĩ xͨ uerum timorem:⁊
tristiciam ĩnatura hominis. s ñ sic̃ nos. qui
sumꝰ m̃bra eiꝰ. Nos attem cã peccati nostri his
defectib necessario subiacemꝰ. ⁊ in nob̃ sũt isti
defectus. scd̃m ꝓpassionem ⁊ passiõm. s ĩ xͦ non¬

Expanded text:
timet mortem. Sed infirmitatem nostram repraesentans, pro suis infirmis qui timent mori etiam ait: Erubescant qui putant Salvatorem timuisse mortem, et passionis pavore dixisse: Transeat a me calix iste. 6. Determinatio auctoritatum. Ne autem in sacris Litteris aliqua auctoritatum verba in hunc modum accipienda dicimus, ut non veritatem timoris et tristitiae vel propassionem, sed timoris et tristitiae necessitatem verum timorem et tristitiam in natura hominis; sed non sicut nos, qui sumus membra ejus. Nos enim causa peccati nostri his defectibus necessario subjacemus, et in nobis sunt isti defectus secundum propassionem et passionem, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
Necfĩ pͣ ut timor eiꝰ sigͥficet᷑. inu̾bis cꝰ fidu¬
cia ꝯtineat᷑ infactis. Timuisse gͥ hecice passi¬
oñe tudr̃. S obignorantie hꝰ errorem petrꝰ.
⁊ sathanas.⁊ scandalum ẽan ne timuit qui
hũit t̾rorem. qͥ excisam aurem solo restitu¬

Expanded text:
est ut timor ejus significetur in verbis, cujus fiducia continuatur in factis. Timuisse ergo haeretico passionem videtur. Sed ob ignorantiae hujus errorem, Petrus, et Satanas et scandalum est. An ne timuit mori, qui habuit terrorem, qui excisam aurem solo restitu
Abbreviated transcription (Latin):
defectꝰ hiũt. ł ad ostensionẽ uẽ hũanitatis.
ut timorẽ. ⁊ tͥsticiam.ł ad impletionẽ oꝑis. ad
ꝙ uen̾ãt. ut passibilitatẽ:⁊ ⁊ mortalitatẽ. ł ab
inmortalitatis desꝑatione. sꝑem nr̃am erigẽ¬
dã ut mortẽ suiscepit. Hos ã defectꝰ ñ ꝯditio¬
nis sue nec̾itate s misa̾tionis uolu̾tate fusce¬
pitꝰ. hos ꝙͣ hũit defect᷑ sic̃ ⁊ nos hñ ead c̃a.

Expanded text:
t, vel ad ostensionem verae humanitatis, ut timorem et tristitiam; vel ad impletionem operis ad quod venerat, ut passibilitatem et mortalitatem; vel ab immortalitatis desperatione spem nostram erigendam, ut mortem, suscepit. Hos autem defectus non conditionis suae necessitate, sed miserationis voluntate suscepit. Veros quidem habuit defectus
Abbreviated transcription (Latin):
uegetaro ut sciret hꝰ ꝙ si potuit ds tam
dispͥẽ nrat᷑am. corꝑis et aĩs anfed̾ationẽ unã.
⁊ inamicitiaᷤᷤ tantã ꝯnng̾e: nequaꝙͣ eum¬
possibile futurũ. rationał cature humili¬
tatẽ. licet longe infiorem. ad suȩ głe pͣtici¬
pationẽ sublimare. Qa gͦ ꝓeremplo ratio¬

Expanded text:
tam disparem naturam corporis et animae in foederationem unam et in amicitiam tantam conjungere, nequaquam ei impossibile futurum rationalis creaturae humilitatem, licet longe inferiorem, ad suae gloriae participationem sublimare. Quia ergo, pro exemplo, ratio
Abbreviated transcription (Latin):
đs. ratiouales sp̃c uaria sorce. ꝓ arbitͥo uolũ.¬
tacis sue disponens. ilł quos inisua puritate
reliquerat. fursũ incelo mansionẽ. Ilł nͦ qͦs
nẽ ꝯstituit. utͥsq regłam ꝓponens: obedien¬
tiȩ. quatinꝰ. tilli ab eo ubi erant non cad̾ẽt.¬
⁊ isti abeo ubi erant. ad id uͥ nonerant as¬
lo faciens. Iõ etiã unite suit aĩe corꝑibȩ ũ
ineis do famulantes: maiorẽ m̾eant᷑ coronã.
Post sacm̃tũ tͥnitatis d̾catura tͥꝑtita agend̾:

Expanded text:
 varia sorte pro arbitrio voluntatis suae disponens, illis quos in sua puritate reliquerat sursum in coelo mansionem; illis vero onem constituit, utrisque regulam imponens obedientiae, quatenus et illi ab eo ubi erant non caderent, et isti ab eo ubi erant ad id ubi non erant aslo faciens. Ideo etiam unitae sunt animae corporibus, ut in eis Deo famulantes majorem mereantur coronam. 11. Post sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ. uidie ꝯmunicari posse et minui omĩno nõ
posse. Illud gͦ bonũ ꝙ ip̃e erat. et quo beatꝰ
erat. sola bouitate ũ necessitate alii ꝯmini¬
cari uoluit. qi sũme honi erati ꝓdesse uelle:
et omĩpotentissum nocͣs ñ posse. Qrͣ iõuał¬

Expanded text:
 communicari posse, et minui omnino non posse. Illud ergo bonum quod ipse erat, et quo beatus erat, sola bonitate, non necessitate, aliis communicari voluit, quia summe boni erat prodesse velle, et omnipotentiss
Abbreviated transcription (Latin):
dr aliquio fac̃e s uo c̃are. Uocat᷑ q actor
siue artifex. ẜ nou c̃ator Hoc enĩ nomen so¬
li deo ꝓpͥe ꝯgruit. quiet denichilo quȩdaos:
et de aliquo aliqua facit. Ipẽ. gͦ c̾ator et opi¬
fex. et factor. s c̾ationis nom̃ sibi ꝓpͥe retimun
Alia uͦ etiã c̾a̾turis: ꝯminucauit. In scͥptura
tñ sepe c̃ator acciprͣ. tanquã factor et c̾are si¬

Expanded text:
r aliquid facere, sed non creare; vocaturque factor sive artifex, non creator. Hoc enim nomen soli Deo proprie congruit, qui et de nihilo quaedam, et de aliquo aliqua facit. Ipse est ergo Creator, et opifex, et factor, sed creationis nomen sibi proprie retinuit, alia vero etiam creaturis communicavit. In Scriptura tamen saepe c
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑. sicut eꝯu̾so. Duo st̃ mandata carita¬
tis. quils duo p̃cipiũtur diligi. una tñ ĩ
eis nob̾ ꝯm̃datur caritas. Si peceat᷑ ab aliqͦ
Ad nussũ in eo sit. quo usq peuiteat

Expanded text:
antur. Sicut e converso duo sunt mandata charitatis, quibus duo praecipiuntur diligi; una tamen in eis nobis commendatur charitas. 4. Si peccatum ab aliquo admissum in eo sit quousque poeniteat
Abbreviated transcription (Latin):
liĩ uͦ qͥtͥphariã distinctionẽ actuũ. fãci¬
unt. oꝑa cuncta. ꝗ̃ adnatẽ subsidiũ fi¬
tunt. semꝑ boã eẽ astruũt. S ꝙ aug̾ mala
cẽ clicit. si malas hant cãs: non ita ẽ accipiẽ
dũ. qiͣ ip̃a mala suit. s qi peccant. et mali
su̾t : qui ea malo fine agunt. Item ⁊ illud ali¬
ud .s. bonũ opꝰ intencio facit. et intencionem fi¬
des dirigit: det̾muuãt dicentes. ibi bonũ uoca¬
sit bonuĩ opꝰ: iinmo et alia pła. Licet non ea¬
is ratione qua ilła. sint bona. Bont̃ .i. młtipli¬
bom. ꝓ spẽ boni. ꝓlicito ⁊ aliis forte moĩs so¬
laq illa intencio remun̾abił ẽ aduitã. ꝙͣ
sides dirigit. s non illa sola bona ẽ uͥaiunt.
Nlam siquis tudeus ł malus xͥauus. necessita¬
tem ꝓrini relenauerit. nat᷑ali pietate ductꝰ.
homĩ fecit. et bona fuit uoluncas: qua illd fec̃¬

Expanded text:
 faciunt, opera cuncta quae ad naturae subsidium fiunt, semper bona esse astruunt. Sed quod Aug. mala esse dicit, si malas habeant causas, non ita accipiendum est, quasi ipsa mala sint, sed quia peccant et mali sunt qui ea malo fine agunt. Item illud aliud, scilicet bonum opus intentio facit, et intentionem fides dirigit, determinant, dicentes ibi bonum vocasit solum bonum opus, imo etiam alia plura, licet non ea ratione qua illud sint bona. Bonum enim multipliboni, pro licito, et aliis forte modis. Solaque illa intentio remunerabilis est ad vitam, quam fides dirigit; sed non illa sola bona est, ut aiunt. Nam si quis Judaeus vel malus christianus necessitatem proximi relevaverit naturali pietate ductus, bonum fecit, et bona fuit voluntas qua illud fec
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃a ñ in m̃ito dñr. qr ł auescientib. ł co actiᷤ
ꝑpetrant᷑. nõ omĩ mͦ possũt sñ uolũtate ꝯmit¬
ti qm̃ et ille quͥ peciat ignorans. uoluntate
utiq facit: ꝙ cũ faciencłu non sit: putat cẽ
faciendũ. ⁊ ille. qͥ ꝯcupiscente adu̾sus sp̃m
carne. non ea que uult fac̾: ꝯcupisc̃ ꝙͥ no¬

Expanded text:
escientibus uel a coactis perpetrantur, non omni modo possunt sine uoluntate committi, quoniam et ille, qui peccat ignorans, uoluntate utique peccat, quod, cum faciendum non sit, putat esse faciendum, et ille, qui concupiscente aduersus spiritum carne non ea quae uult facit, concupiscit
Abbreviated transcription (Latin):
uolũtate mali pͥus ꝯcepta. cde iñ opꝰ patͣuĩt:
ñ ꝓ aliqͦ reus erit᷑. nisi ꝓ quo añ opꝰ reus e¬
rat. cũ adhuc insola uolũtate pecc̾m ꝯsis¬
tebat: Nullus enĩ reus ÷ et̾ne mortis ni ꝓ
pecc̃o. s peccatũ aliu nõ ÷ ad missił actionͥe:
ꝙͣ pͥus admissũ erat uoluntate. Nongͥ ꝓ
aliqͦ alio iste fit cłapnabił actu peccando:
ꝙͣ añ fuerat. cum sola uoliuitate delinq̃bat.
Ad h etiã et illi respondẽt dicentes. ꝓppt̾ pec¬

Expanded text:
voluntate mala prius concepta deinde opus patraverit, non pro aliquo reus est, nisi pro quo ante opus reus erat, cum adhuc in sola voluntate peccatum consistebat; nullus enim reus est aeternae mortis, nisi peccato; sed peccatum aliud non est admissum actione, quam prius admissum erat voluntate. Non ergo pro aliquo alio iste fit damnabilis actu peccando, quam ante fuerat, cum sola voluntate delinquebat. Ad hoc etiam et illi respondent, dicentes propter pec
Abbreviated transcription (Latin):
lunt. ut ꝯsensꝰ ł pactio ꝯiugał. ñ añ cottũ fatiat
matͥmoniũ. s ĩ coitu. Sic̃ enĩ defloratio uirgini¬
tu uͦ effitiunt ꝯuiges. fac̃ enĩ pactio ꝯugał. ut
q̃ pͥꝰ erat sponsa ĩcoitu siat ꝯiunx. Rsio ad p̃dic

Expanded text:
coitum faciat matrimonium, sed in coitu. Sicut enim defloratio virginitu vere efficiuntur conjuges. Facit enim pactio conjugalis ut quae prius erat spo
Abbreviated transcription (Latin):
uã suã: qiusq portabat. et ĩoᷤ sola mu¬
lier cibũ ediss illicitũ. sola utiq mortis
supplicio plecłe̾t᷑. ita dici pͣ inhoĩe uno.
Sidelecta cioĩb illicitis aqͥb ꝯtinuo se
deb̾et aũtẽ. cogitacio libent̾ sola pas¬
catur. nec facienda dec̾uant᷑ mala.s
tm̃ suauit̾ in recordatione reneant᷑. qͣi
mulierem sine uro posse d̾anari pos

Expanded text:
nam suam quisque portabat, et ideo si sola mulier cibum edisset illicitum, sola utique mortis supplicio plecteretur; ita dici potest in homine uno, si delectationibus illicitis, a quibus continuo se deberet avertere, cogitatio libenter sola pascatur, nec facienda decernantur mala, sed tamen suaviter in recordatione teneantur, quasi mulierem sine viro posse damnari.
Abbreviated transcription (Latin):
nolle infelicitatẽ ita nolle uuqͥtatẽ sẽ¬
ꝑ habitura ẽ. Se ordo seruandus fuit
qnods uoluit ostenłe. quam bouũ
sit aĩal rationale. ꝙ etiã peccare possit.
ꝗͣ uissit melius a. ꝑ eorcare ñ possit.

Expanded text:
nolle infelicitatem, ita nolle iniquitatem semper habitura est. Sed ordo servandus fuit, quo Deus voluit ostendere quam bonum sit animal rationale quod etiam peccare possit, quamvis sit melius quod peccare non possit.
Abbreviated transcription (Latin):
ti rationis .i. rationi scĩe. quȩ si ꝯsensit
illecebre: mulier edit cibũ uetitũ. Poft.
de eod̾ dat uiro: cũ sr̃iori parti ratioĩs .i.
ratioisapientiȩ eãdem illecebrã sugg̾it.
q̃ si ꝯsentit: tc̃ uir etiã c̃femina cibũ ueti¬
tum gustat. Si gͦ in motu sensuali mo¬
tũi peocati illecebra teneat᷑: ueniale atq
leuissimũ ẽ peocatũ. Si uͦ inferior pars
ratioĩs. ꝯsenserit ita ut sola cogitacioĩs
delectõne su̾ uolũtate ꝑ ficiendi teneat.¬
intilier sola mauducarut ñ uir. cͦaucto¬
ritate choibetur uoluitas. ne ad opꝰ usq
ꝑueniat. si uͦ ad sit plena uoluntas ꝑfioẽ¬
di. ut si ad sit facultas ad essecttĩ ꝑducat᷑.
irir qͦ manducat qr suꝑior pars rationis
illecebre ꝯsensit. etct ẽ. d̾ apnabile peccatĩ.¬

Expanded text:
ti rationis, id est, rationi scientiae; quae si consenserit illecebrae, mulier edit cibum vetitum, post de eodem dat viro, cum superiori parti rationis, id est, rationi sapientiae eamdem illecebram suggerit; quae si consentit, tunc vir etiam cum femina cibum vetitum gustat. Si ergo in motu sensuali tantum peccati illecebra teneatur, veniale ac levissimum est peccatum. Si vero inferior pars rationis consenserit, ita ut sola cogitationis delectatione sine voluntate perficiendi teneatur, mulier sola manducavit, non vir, cujus auctoritate cohibetur voluntas, ne ad opus usque perveniat. Si vero adsit plena voluntas perficiendi, ut, si adsit facultas, ad effectum perducatur, vir quoque manducat, quia superior pars rationis illecebrae consensit, et
Abbreviated transcription (Latin):
peccare. Ultima uͦ eritꝰ ĩq pot̾it ñ pera¬
re : ⁊ ñ poterit peccare. Med̾ia uͦ : inqͣpot̾
peccare:⁊ non pͭ non peccare. an̾ reꝑa¬
cicnẽ etiam inortalit̾. pꝰ reꝑationẽ uero:
saltem ueniałr. De quatuor statib libi ar¬

Expanded text:
peccare. Ultima vero erit in qua poterit non peccare, et non poterit peccare. Media vero, in qua potest peccare, et non potest non peccare; ante reparationem etiam mortaliter, post reparationem vero saltem venialiter. 7. De quatuor statibus liber
Abbreviated transcription (Latin):
suggestiꝯ siue ꝑ cogitacionẽ. siue ꝑ seusꝰ
corꝑis. ł uidendo ł̃ tangendo. ł andien¬
do ł g̾tando. ł olfaciendo. Que sugges¬
atur ad peccandu: excdudit᷑ serpẽtis astu¬
cia. Si aũ mota fu̾it. qͣi iam mulicri
ꝑsuasũ erit: s aliqũ rõ uirilit̾ etram ꝯ¬

Expanded text:
uggestio, sive per cogitationem, sive per sensus corporis, vel videndo, vel tangendo, vel audiendo, vel gustando, vel olfaciendo. Quae suggesatur ad peccandum, excluditur serpentis astutia. Si autem mota fuerit, quasi jam mulieri persuasum erit. Sed aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
ratioĩ scĩe quę uireb temꝑalib agen¬
di ratiocinandi uiuanitate u̾sat᷑ uĩ. ił
sensus iugerit qnͣła illeabrai̾ Ee ue¬
lud serpens alloqͣr femmã. huic autẽ
illecebre ꝯsentire q̃ e ligno uetite e.
s iste cousensus si sola ÷ gitarioĩs de¬
lectacione atentus ẽ. suꝑiori autẽ
sola comed̾it. Si ntẽ mosensu illo ita
se uiro suo sił edendu illicitũ cibũ
Neq enĩ pͣ peccatũ non solũ cogitand̃

Expanded text:
temporalibus agendis ratiocinandi vivacitate versatur, animalis sensus ingerit quamdam illecebram, tunc velut serpens alloquitur feminam. Huic autem illecebrae consentire, de ligno vetito est edere. Sed iste consensus si sola cogitationis delectatione contentus est, superiori vero sola comederit. Si autem in consensu illo ita se viro suo simul edendum illicitum cibum. Neque enim potest peccatum non solum cogitandum
Abbreviated transcription (Latin):
ia potestaᷤ ẽ̃bra ĩopꝰmouendił ab
oꝑe cohibendi male accioui cedat Ilec
iane cum sola cogitacioẽ. mens oblec
tenens tũ et uolens libent᷑. q̃ statĩũ attĩ¬
ger ĩt animũ respui debuerunt: uegõ¬
statuat᷑ implend̾. ⁊̃ cõ de talibꝰ quoq o

Expanded text:
 est membra in opus movendi, vel ab opere cohibendi, malae actioni cedat. §. Nec sane cum sola cogitatione mens oblecttenens tamen et volens libenter quae statim ut attigerunt animum respui debuerunt, negstat
Abbreviated transcription (Latin):
qonuis qͣ dr libtaᷤᷤ adbonũ ⁊ adinalũ ẽ liłta
Ierũ nob̾ magis placet. ut ip̃a lib̾tas. ar¬
bitrii. sit. et illa. quaquis lib̾ ẽ. ad
antequani ꝑgram sit reꝑata s cũ ꝑ gr̾ã¬
ꝑa fũit dr lib̾tas ałbonũ faciendu. qr añ¬

Expanded text:
ur libertas ad bonum et ad malum esse libertas Verum nobis magis placet ut ipsa libertas arbitrii sit, et illa qua quis liber est adantequam per gratiam sit reparata; sed cum per gratiam fu
Abbreviated transcription (Latin):
tificantes ampliori ub̃tate donat. qr qͣntũ c̃
iꝰtus ad baptism̃ accedit ub̃iorem ibi acͥci¬
pit gr̃am. S ñ ita ĩ cirẽcisione. Uñ abͣhe ꝑ
fidem iam iustificato: signacłm tm̃ fuit
nich ei intus contulit. De paruul añ.u¬

Expanded text:
tificantes ampliori ubertate donat: quia quantumcjustus ad Baptismum accedit, uberiorem ibi recipit gratiam; sed non ita in circumcisione. Unde Abrahae per fidem jam justificato signaculum tantum fuit, nihil ei intus contulit. 11. De parvul
Abbreviated transcription (Latin):
forte tñ sub lege ingruente nec̾itate mortis añ
octauũ diem cͥccidebant sñ pecc̃o filios. sic̃
ã ad sacram̃ta noue legis accedamꝰ. q̃ st̃.
charistia. penitentia. unctio ext̾ma. ordo. con¬
iugiũ. quor̃ alia remediũ cc pecc̃a p̾bent.⁊

Expanded text:
Forte tamen sub lege, ingruente necessitate mortis ante octavum diem circumcidebant sine peccato filios, sicut  SACRAMENTIS NOVAE Lcharistia, Poenitentia, Unctio extrema, Ordo, Conjugium. Quorum alia remedium contra peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͣre ⁊cur mutata: ꝑ baptis cau¬
mu. abrahã pͥmus mandatũ cͥccisiõis
hũit: ad ꝓbationẽ obedientie. Nec ei soli p̃
dati abrahã plac̾et dõ. cui ꝑ puiaricatiõm
adam displicuerat. Uata ⁊̃ fuit ĩ signũ mag¬
ne sidĩ abrahe qͥ creoidit se habitur̃ filiũ. ĩ
qͦ fieret bñdictio oĩum. Deinde tit ħ signo
acet̾is nationib disc̾neret᷑ ppłs ille.I carne

Expanded text:
et cur mutata per Baptismum. Abraham primus mandatum circumcisionis habuit, ad probationem obedientiae; nec ei soli pradati Abraham placeret Deo, cui per praevaricationem Adam displicuerat: data etiam fuit in signum magnae fidei Abrahae, qui credidit se habiturum filium in quo fieret benedictio omnium. Deinde, ut hoc signo a caeteris nationibus discerneretur populus ill
Abbreviated transcription (Latin):
isres eͤ ⁊ se ꝑp̃o. ut p̃diccum ⁊: gͦ refertur ad se ipm̃n.
d huiꝰ questionis det̾mninationẽ iuposterũ dif¬
dferimꝰ donec tractemꝰ de his quȩ relatine d̾ur
dedõ extemꝑe. in quib datũ. ⁊ douatũ ꝯtinẽ¬
dulo facultatiꝰ nr̃ẽ ĩsmuauimꝰ iãms
earunq equalitate aliquid eloqͥsr̃ ⁊. fidẽ ent̃
catholica sicut coet̾uas ita et coequales tres ꝑ¬
sonas asserit. E quał c̃ euim in oĩb patͥ filius.

Expanded text:
tur a seipso, ut praedictum est, ergo refertur ad seipsum. Hujus quaestionis determinationem in posterum differimus, donec tractemus de his quae relative dicuntur de Deo ex tempore, in quibus datum et donatum continendulo facultatis nostrae insinuavimus, jam de earumdem aequalitate aliquid eloqui superest. Fides enim catholica sicut coaeternas, ita et coaequales tres personas asserit. Aequalis est enim in omnibus Patri Filius,
Abbreviated transcription (Latin):
accipiens uti ⁊ frui sic dicit. Nti est: assu¬
mere aliqͥd infacultatẽ uolunpatis.
frui ã est: uti cum gaudio ñ ad huc spei
s iã rei. Idõq omĩs qui fruit᷑. utit᷑. as¬
sumit enĩ aliqͥd infacultatẽ uolunta¬
tis. cũ fine delectacionis. Nou all omĩs
qui utit᷑. et fruit᷑. si id ꝙ infacultatẽ uo
petit. ẜ accende. qr uidr̃ aug̃ dr̃e. illos
frui tm̃.: qui inre gaudent: nõ iã in
spe. ẜ. ita. uihac uita ñ uidem᷑ frui. ẜ

Expanded text:
accipiens uti et frui, sic dicit: Uti est assumere aliquid in facultatem voluntatis. Frui autem est, uti cum gaudio, non adhuc spei, sed jam rei; ideoque omnis qui fruitur, utitur; assumit enim aliquid in facultatem voluntatis cum fine delectationis. Non autem omnis qui petit. Et attende quia videtur Aug. dicere illos frui tantum qui in re gaudent, non jam in spe: et ita in hac vita non videmur frui, sed
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ho ꝑfectꝰ. quẽ adoramꝰ cũ patre.: ispũ sco̾ una ad¬
oratione. cũ motaminata eiꝰ carne. ñ in adorabi¬
lem caruẽ dicences: adorat᷑ it. inuna u̾bi y postasi
q̃ypostasis gr̃ata ÷. ñ c̾ature uen̾ãtionem p̃ben¬
tes. honi. nudã carnẽ adoramꝰ s ut unitã dita¬
ti in unã y postasim d̃i u̾bi duab reductis nat̾is

Expanded text:
 perfectus, quem adoramus cum Patre et Spiritu sancto una adoratione cum incontaminata ejus carne, non inadorabilem carnem dicentes. Adoratur enim in una Verbi hypostasihypostasis generata est, non creaturae venerationem praebentes. Non ergo ut nudam carnem adoramus, sed ut unitam deitati in unam hypostasim Dei Verbi duabus reductis naturis.