comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eo ordine ex carne educti sunt: quo de ru¬
pis uertice fuerant uocati: fr̃ater uͦ ille
ad quem uocandum uox parum siluit
atq eum ita nominauit: morientib
aliis. paucis dicb uixit. et tunc uitam fi¬
niuit: ut aperte monstraret᷑. quia inter¬
iectum uocis silentium. paruum spaciũ
uiuendi signauerit. S mira res contigit:
quia dum uenerabilis uir anastasius de
corpore exiret: erat quidam fẽ inmona¬
sterio quisuꝑ eum uiuere nolebat. Prouo¬
lutus uero cius pedibus: cepit ab eo cũ lacͥ¬
mundo faciam. Ante cuius septimũ diẽ:
etiam ipse defunctus ẽ. Qui tamen in illa
nocte inter ceteros non fuerat uocatꝰ: ut
aꝑte claresceret. quia eius obitum solaue¬
nerabilis anastafii intercessio obtinere potuisset
non est. ettamen sc̃i uiri int̾cessionib
ex hac luce subtrac̾tus ẽ. quid aliud datur
intelligi. nisi quod hii qui apud dñm ma¬
gni sunt meriti. obtinere aliquando pos

Expanded text:
eo ordine ex carne educti sunt, quo de rueo ordine ex carne educti sunt, quo de rupis vertice fuerant vocati. Frater vero ille ad quem vocandum vox parum siluit, atque eum ita nominavit, morientibus aliis, paucis diebus vixit, et tunc vitam finivit; ut aperte monstraretur quia interjectum vocis silentium parvum vivendi spatium signaverit. Sed mira res contigit, quia venerabilis vir Anastasius dum de corpore exiret, erat quidam frater in monasterio qui super cum vivere nolebat: provolutus vero ejus pedibus coepit cum lacrmundo faciam; ante cujus septimum diem etiam ipse defunctus est, qui tamen in illa nocte inter caeteros non fuerat vocatus, ut aperte claresceret, quia ejus obitum sola venerabilis Anastasii intercessio obtinere potuisset.eros non est, et tamen sancti viri intercessionibus ex hac luce subtractus est, quid aliud datur intelligi, nisi quod hi qui apud Dominum magni sunt meriti, obtinere aliquando poss
Abbreviated transcription (Latin):
odem quoq tempore uenerandꝰ uir
anastasius cuius suꝑius memoriam
feci: sc̃ȩ romane eccłiȩ cui. uctore deo de¬
seruio. notarius fuit. Qui soli deo uacart
desiderans. scrinium deseruit: mona¬
sterium eligit: atq in eo loco quem p̃¬
fatus sum. qui suppentoma uocatur
ꝑannos multos inscĩs actibus uitam dix̃.
eiq monasterio sollerti custodia p̃fuit. Qͦ
uidelicet in loco. ingens desuꝑ rupisemi¬
net. et ꝓfundum subter p̃cipitium patet.
Quadam uͦ nocte. cum iam omp̃s ds̃ eiꝰdẽ
uenerabilis anastasii labores remunerare
decreuisset: ab alta rupe uox facta ẽ: quȩ
ꝑducto sonitu clamauit dicens. Anastasi
ueni. Quo uocato: alii quoq septem fr̃s¬
ex nomine sunt uocati. Paruo autem mo¬
mento. eadem quȩ fuerat emissa uox filu¬
it: et octauum frem uocauit. Quas dũ
aꝑte uoces congregatio audisset: dubiũ
ñ fuit. quia eoꝵ qui uocati fuerant obitꝰ
ꝓpinquasset. Intra paucos gͥ dies. pͥmus
uenerandus uir anastasius. cȩteri autẽ in

Expanded text:
Eodem quoque tempore venerandus vir Anastasius, cujus superius memoriam feci , sanctae Romanae Ecclesiae, cui Deo auctore deservio, notarius fuit . Qui soli 181 Deo vacare desiderans, scrinium deseruit, monasterium elegit, atque in eo loco quem praefatus sum, qui Suppentonia vocatur, per annos multos in sanctis actibus vitam duxit, eique monasterio solerti custodia praefuit. Quo videlicet in loco ingens desuper rupes eminet, et profundum subter praecipitium patet. Quadam vero nocte cum jam omnipotens Deus ejusdem venerabilis viri Anastasii labores remunerare decrevisset, ab alta rupe vox facta est, quae producto sonitu clamaret, dicens: Anastasi, veni. Quo vocato alii quoque septem fratres vocati sunt ex nomine. Parvo autem momento ea quae fuerat emissa vox siluit, et octavum fratrem vocavit. Quas dum aperte voces congregatio audisset, dubium non fuit quin eorum qui vocati fuerant obitus appropinquasset. Intra paucos igitur dies primus venerandus vir Anastasius, caeteri autem in
Abbreviated transcription (Latin):
ta collisione sensisse: quȩ uero in harenarũ pen¬
dula mobilitate constructa ẽ. statim fuisse col¬
lapsam. Quam utiq apparet ñ ꝓpt̾ea corruis¬
se. quia imbriũ uel torrentũ inundatione
pulsata: s quia suꝑ harenã imprudent̃ ex-¬
tructa ẽ. Non enim in hoc differt apeccadore
uir sc̃s. quia ñ similit̃ et ipse temptat᷑: s
quia hic etiam magna impugnatione non
uincit᷑: ille autem etiam parua temptatione
suꝑat᷑. Neq enim eẽt ut diximus iusti alicuiꝰ
laudabilis fortitudo. si uinceret intemptatꝰ.¬
cumutiq locum uictorie habere non possit. abs¬
q aduersitate certaminũ. Beatus enĩ uir qͥ suffert
temptationẽ: quia cum ꝓbatꝰ fuerit. accipiet
coronam uitȩ: quam reꝓmisit ds̃ diligentibꝰ se.
Scđ̃m apłm quoq paulum: uirtus ñ ocio atq de¬
litiis s in infirmitate ꝑficit᷑. Eece enim inqͥt de¬
dite hodie in ciuitatẽ munitam et incolũnam

Expanded text:
ta conlisione sensisse, quae uero in harenarum penta conlisione sensisse, quae uero in harenarum pendula mobilitate constructa est statim fuisse conlapsam. quam utique apparet non propterea conruisse, quia imbrium uel torrentum inundatione pulsata, sed quia super harenam inprudenter extructa est. non enim in hoc differt a peccatore nir sanctns, quia non similiter et ipse temptetur, sed quia hic etiam magnainpugnatione non uincitur, ille autem etiam parua temptatione superatur. neque enim esset ut diximus iusti alicuius uiri laudabilis fortitudo, si uinceret intemptatcum utique locum. uictoria habere non possit absque aduersitate certaminum. beatus enim uir qui suffert temptationem, quia cum probatus fuerit accipiet coronam uitae, quastolum quoque Paulum uirtus non in otio atque deliciis, sed in infirmitate perficitur. ecce enim, inquit, dedi te hodie in ciuitatem munitam, et in columnam
Abbreviated transcription (Latin):
tione: patientiam dici. nullus ignorat. Idõq
constat patientem ꝓnuntiari neminẽ posse:
nisi cũ qui unuersa quȩ sibi fuerint irrogata
absq indignatione tolerauerit. E ideo ñ im¬
merito ita a salomone laudat᷑. Melior ẽ pati¬
ens forte: et qui continet iram capiẽt eurbẽ
& iterum. Longanimꝰ uir nimius impruden¬
tia: pusillanmꝰ autem ualde insipiens ẽ. Cũ
gͦ quis uictus inuria iracundiȩ igne succendi¬
tur: ñ eausa peccati eius acerbitas inlate con¬
tumeliȩ extitisse credenda ẽ. s potius mani¬
festatio infirmitatis occultȩ: scđm illã para¬
bolam domii saluatoris. quã de duabꝰ domibꝰ
ponit: una quȩ fundata erat suꝑ petram. et
alia quȩ suꝑ harenam: quib equalit̃ dicit
pluuiarũ ac fluminũ uel tempestatũ turbines
irruisse: s illam quȩ inpetre solidate funda¬
ta ẽ: nichil penitus detrimenti ex illata uiolen¬

Expanded text:
tione patientiam dici nullus ignorat, ideoque tione patientiam dici nullus ignorat, ideoque constat patientem pronuntiari neminem posse nisi eum, qui uniuersa quae sibi fuerint inrogata absque indignatione tolerarit et ideo non inmerito a Salomone laudatur: melior patiens forte, et qui continet iram capiente urbem, et iterum: longanimus enim uir nimius in prudentia, pusillanimus autem ualde insipiens est. cum ergo quis uictus iniuria iracundiae igne succenditur, non causa peccati eius acerbitas inlatae contumeliae extitisse credenda est, sed potius manifestatio infirmitatis occultae, secundum illam parabolam domini saluatoris quam de duabus domibus ponit, una quae fundata erat super petram et alia quae super harenam, quibus aequaliter dicit pluuiarum ac fluminum uel tempestatum turbines inruisse: sed illam quae in petrae soliditate fundata nihil penitus detrimenti ex illa tam uiolen
Abbreviated transcription (Latin):
iamon.Patientia uera atq tranquillitas:
absꝙ. ꝓfunda cordis humilitate nec ad¬
adquirit᷑ nec tenet᷑. Quȩ si de hoc fonte descenãe¬
rit: nec beneficio cellȩ nec ꝑfugio solitudins in¬
digebit. Non enim patrocinũ cuiusqu̾a rei ex¬
trinsecus querit: quia humilitatis id est gene¬
ratricis atq custodis suȩ intrinsecus uirtute
fulcit᷑. Ceterum si mouem᷑ ab aliquolacessiti:
certum ẽ non eẽ in nob̃ humilitatis fundam̃¬
ta firmiter stabilita: et idõ ad ineursũ uel exi¬
guȩ tempestatis ȩdificium nr̃m ruinosa cõmo¬
dione concutit᷑. Non enim eẽt laudabilis nec ad¬
miranda patientia: si nullis inimicoꝵ iaculis
impetita. tranquillitatis ꝓpositũ retineret: s
in eo ẽ p̃clara atq głosa ⁊ quod irruentibꝰ inse¬
temptationũ ꝓcellis: immobilis ꝑseuerat. Nã
in quo uexari frangiq adu̾ sitatib credit᷑. i eo
potius roborat᷑ : et in eo magis acuit᷑: in qͦ
putat᷑ obtundi. Apassionib enim ac sustenta¬

Expanded text:
iammon: Patientia vera atque tranquillitas absque profunda cordis humilitate nec acquiritur nec tenetur. Quae si de hoc fonte descenderit, nec beneficio cellae, nec perfugio solitudinis indigebit. Non enim patrocinium cujusquam rei extrinsecus quaerit, quae humilitatis, id est, generatricis atque custodis suae intrinsecus virtute fulcitur. Caeterum si movemur ab aliquo lacessiti, certum est non esse in nobis humilitatis fundamenta firmiter stabilita, et ideo ad incursum vel exiguae tempestatis aedificium nostrum ruinosa commotione concutitur. Non enim esset laudabilis nec admiranda patientia, si nullis inimicorum jaculis impetita tranquillitatis propositum retineret; sed in eo est praeclara atque gloriosa, quod irruentibtemptationum procellis immobilis perseuerat. nam in quo uexari frangique aduersitatibus creditur, in eo potius, roboratur, et in eo magis acuitur, in quo putatur obtundi. a passionibus enim ae sustenta
Abbreviated transcription (Latin):
insequentes: extra terminos t̃rȩ illiꝰ exturba¬
uert̃. Multa etiam et alia ferebant᷑ de eo. quȩ
nimis ꝓlixa sunt adse̾bendũ: s exhis pau

Expanded text:
insequentes, extra terminos terrae illius exturbaverunt. Multa etiam et alia ferebantur de eo, quae nimis prolixa sunt ad scribendum: sed ex his pau
Abbreviated transcription (Latin):
quia nemo pocest a ꝑfectione habere pͥnciptũ
nisi qui ab ipso eiꝰ ceꝑit stindamento: et uos
non quanta sit eiꝰ magnitudo. s quẽadmo¬
dum adeam ꝑueniri possit inquiritis: neces

Expanded text:
quia nemo potest a perfectione habere principium, nisi qui ab ipso eius coeperit fundamento, et uos non quanta eius sit magnitudo, sed quemadmodum ad eam perueniri possit inquiritis, neces
Abbreviated transcription (Latin):
Iudiuit aliquando abbas antonius de
quodam iuuene monacho. quia signũ
quoddam huimodi fecerit inuia: id est cũ
uidisset quosdam senes iter agentes. et labo¬
rantes in ambulando:⁊ onagris iussit ut
uenirent et portarent eos donec uenirent¬
ad se. Illi autem senes: indicauerunt hȩc
abbati antonio. Et dixit abbas antonius.
Uidetur mͥ monachus iste similis eẽ naui
onerate omnib bonis: de qua incertũ est.
utrũ ꝑuenire possit ad portum. Et post ali¬
quantum temporis: subito cepit abbas an¬
tonius flere. et trahere sibi capillos et lu¬
gere. Quod cum uidissent discipłi eiꝰ: di¬
cunt ei. Quid ploras abba: Et respondit
senex. Magna columna ȩccłiȩ cecidit modo.
Dicebat autẽ hoc de monacho illo iuuene.
Et adiecit. Uenite ad eum: et uidete qd̾ fa¬
ctum ẽ. Prexerunt gͥ discipuli eiꝰ: et inue.¬
nerunt monachum illũ supͣ mattam sedentẽ:
et flentem peccatũ qd fecerat. Uidens autem

Expanded text:
Audivit aliquando abbas Antonius de Audivit aliquando abbas Antonius de quodam juvene monacho quia signum quoddam hujusmodi fecerit 592 in via, id est, cum vidisset quosdam senes iter agentes et laborantes in ambulando, onagris jussit ut venirent et portarent eos, donec pead se. Illi autem senes indicaverunt hoc beato Antonio. Et dixit abbas Antonius: Videtur mihi monachus iste similis esse navi oneratae omnibus bonis, de qua incertum est utrum pervenire possit in portum. Et post aliquantum temporis, subito coepit abbas Antonius flere, el trahere sibi capillos, et lugere. Quod cum vidissent discipuli ejus, dicunt ei: Quid ploras, abba? Et respondit senex: Magna columna ecclesiae cecidit modo. Dicebat autem hoc de monacho illo juvene, et adjecit: Ambulate ad eum, et videte quod factum est. Perrexerunt igitur discipuli ejus, et invenerunt monachum illum super mattam sedentem, et flentem peccatum quod fecerat. Videns autem
Abbreviated transcription (Latin):
rit abbas cassianus: quiauenit quidã
fr̃ ad abbatem serapionem: et hortabat᷑
Ille autem dicens se peccatorem eẽ et ipso mo¬
nachi habitu indignum: non ad quiescebat.
Noluit etiam pedes eiꝰ lauare: et hisdẽ iterũ
uerbis usus. nullatenus adquieuit fẽcit au¬
tem illũ gustare. Et cum gustaret: cepit se¬
nex in caritate monere cum dicens. Fili si
uis ꝓficere: ꝑmane in cella tua: et atdende.
tibi ipsi et oꝑimanuũ tuarum. Non enĩ tͥ
tantum procedere expedit: quantũ sedere.
Iile autem hȩc audiens: ita exacerbatus ẽ.
ut uultum mutaret: et nec latere posset
senem. Dixit gͦ ei abbas serapion. Usꝙ mͦ
dicebas peccator sum. et accusasti de ipsum
quasi indignus sis etiam uiuere: et quia in
caritate te cõmonui. ita exacerbari debuisti:
Si autem uis reuera humilis eẽ: et quȩ tͥ
ab alio inferuntur. disce portare uiriliter:
et ñ otiosa uerba effundere tibi ipsi. Hȩc au
diens fr̃. penitentiam gessit coram sene: et
multum proficiens discessit:

Expanded text:
it abbas Cassianus quia venit frater quidam ad abbatem Serapionem, et 593 hortabatur ille autem dicens se esse peccatorem, et ipsius monachi habitu indignum, non acquiescebat. Voluit etiam ejus pedes lavare, et eisdem iterum verbis usus, nullatenus acquievit. Fecit autem illum gustare, et coepit senex in charitate monere eum, dicens: Fili, si vis proficere, permane in cella tua, et attende tibi ipsi et operibus manuum tuarum; non enim tibi tantum procedere expedit, quantum sedere. Ille autem haec audiens, ita exacerbatus est, et vultum mutavit, ut nec latere posset senem. Dixit ergo ei abbas Serapion: Usque modo dicebas, Peccator sum, et accusabas teipsum tanquam indignum jam vivere; et quia te cum charitate monui, ita exacerbari debuisti? Si enim re vera humilis vis esse, quae tibi ab alio imponuntur, disce portare viriliter, et non odiosa verba effundere tibi ipsi. Hoc autem audiens frater, poenitentiam gessit coram sene, et multum proficiens discessit. 10.
Abbreviated transcription (Latin):
strũ uͦ hoc eẽ. ut adhortationẽ auxiliũq dĩ uel remis¬
sius uel enixiꝰ exsequam᷑. Et ꝓhoc nos uel remunerati¬
onẽ uel supplicia dignissime ꝓmereri: qͦd eiꝰ dispen¬
sationi ac ꝓuidentiȩ erga nos benignissima digna¬
tione collatȩ. uel negleximꝰ uel studuimꝰ nr̃a obedien¬
tia deuotioneq congruere. Quod cuident̃ in deut̃o¬
dñs ds̃ tuus intram quã possessurus ingredieris:
et deleuerit gentes multas coram te. cetheũ. et ger¬
geseũ. et amorreũ. canancũ. ⁊ pherereum. eueũ. et
gebuseũ. scptem gentes multo maioris numeri et ro

Expanded text:
strum uero hoc esse, ut adhortationem auxiliumque dei uel remisstrum uero hoc esse, ut adhortationem auxiliumque dei uel remissius uel enixius exsequamur, et pro hoc nos uel remunerationem uel supplicia dignissime promereri, quod eius dispensationi ac prouidentiae erga nos benignissima dignatione conlatae uel negleximus uel studuimus nostrae oboedientiae deuotione congruere. quod euidenter in DeuteroDominus Deus tuus in terram quam possessurus ingredieris et deleverit gentes multas coram te Hettheum et Gergeseum et Amorreum Chananeum et Ferezeum et Eveum et Iebuseum septem gentes multo maioris numeri quam
Abbreviated transcription (Latin):
sermone bono. Ipsũ deniq dei timorẽ quo firmit̃ cũ te¬
nere possimus adno nob̃ ierennias ꝓpħa exꝑsona dĩ
manifeste testatur infundi: ita dicens. Et dabocis cor
unũ et animã unã. ut timeant me uniuersis diebꝰ. et
bene sit eis et filiis eoꝵ post eos. & feriã eis pactũ sem¬
pit̾nũ: et ñ desinam eis benefacere. Et timorẽ meũ
daboincor eoꝵ: ut ñ recedant ame. Erechiel quoq
& dabo inquit eiscorunũ: et spm̃ nouũ tribuã iui¬
sccrib coꝵ. Et auferam cor lapideũ de carne eoꝵ: et
dabo cis cor carneũ: ut inp̃ceptis meisambulent. et iu¬
dicia mea custodiant faciantq ea⁊ et sint mͥ in popu
lum. et egosim eisin dm̃. Quib manifestissime ꝑdo¬
cemur. et iniciũ uoluntatis bonȩ nob̃ dño inspiran¬
te concedi: cũ aut ꝑse aut ꝑehortationẽ cuiꝰ libet ho¬
minis. aut ꝑnecessitatẽ nos ad salutis attrahit uiã:
et ꝑfectionẽ uirtutũ ab eodẽ similit̃ condonari: no¬

Expanded text:
enique timorem dei, quo firmiter eum tenere possimus, a domino nobis Hieremias propheta ex persona dei manifeste testatur infundi ita dicens: et dabo eis cor unum, et uiam unam, ut timeant me uniuersis diebus: et bene sit eis, et filiis eorum post eos. et feriam eis pactum sempiternum, et non desinam eis bene facere: et timorem meum dabo in corde eorum ut non recedant a me. Ezechiel quoque: et dabo eis cor unum, et spiritum nouum tribuam in uisceribus eorum: et auferam cor lapdabo eis cor carneum, in praeceptis meis ambulent et judicia mea custodiant, faciantque ea, et sint mihi in poplum, et ego sim eis in deum. Quibus manifestissime perdocemur et initium uoluntatis bonae nobis domino inspirante concedi, cum aut per se aut per exhortationem cuiuslibet hominis aut per necessitatem nos ad salutis adtrahit uiam, et perfectionem uirtutum ab eodem similiter condonari, no
Abbreviated transcription (Latin):
ne oms homines p̃cellentẽ abbatẽ
benon nomine: de qͦ asserebant fr̃s
qui cũ ipso erant. qđ neq iuramentũ unquã
neq mendaciũ de ore eius ꝓcesserit. neq ul¬
lus hominũ iratum uiderit eum aliqͣndo
aut sermonẽ suꝑfluũ ociosum ue ꝓferentẽ:
sed erat uita eiꝰ. summũ silentiũ. moresq
tranquilli: et ꝑ omnia quasi angłici ordi¬
nis uir. humilitas quoq immensa. et in
omnib ꝓnichilo semet ipsũ ducens. Deni
q multũ nobis rogantibus ut aliquẽ ser¬
monẽ. ab eo ȩdificationis audiremꝰ: uix im¬
petrare potuimus.ut pauca nobis de man¬
sibi proximam uicinamq uastaret: roga¬
tus ab agricolis. uenit ad locũ. Et cũ im¬
manẽ beluam ꝑuidisset: ait ad eã. Precipio
tͥ in nomine iħu xp̃i: ne ultra uastes hanc
tram. Tum illa quasi angło ꝑsequente ef¬
fugata: nusquã omnino comparuit. Simi¬
li modo etiam cocodrillum ab eo alio tẽpo¬

Expanded text:
ne omnes homines praecellentem, ne omnes homines praecellentem, Benum nomine, de quo asserebant fratres qui cum ipso erant, quod neque juramentum umquam, neque mendacium de ore ejus processerit, neque ullus monem superfluum otiosumque proferentem, sed erat vita ejus in summo silentio, moresque tranquilli, et per omnia quasi angelici ordinis vir: humilitas quoque immensa, et in omnibus pro nihilo semetipsum ducens. Denique nobis multum rogantibus, ut aliquem sermonem ab eo aedificationis audiremus, vix impetrare potuimus, ut pauca nobis de manilli proximam vicinamque vastaret, rogatus ab agricolis venit ad locum: et cum immanem belluam pervidisset, ait ad eam: Praecipio tibi in nomine Jesu Christi, ne ultra vastes hanc terram. Tum illa, quasi Angelo persequente, effugata, nusquam omnino comparuit. Simili modo etiam crocodylum ab eo alio tempo
Abbreviated transcription (Latin):
etiam et aliũ uirũ nomine ammonẽ pa¬
trem triũ miliũ circiter monachoꝵ. qͥ tabe¬
nensiũ appellabant᷑: in gentis abstinentiȩ
uiros. Quibus usus ẽ indui colobiis. qͣsi sac¬
cis lineis: et pelle confecta a collo post t̃gũ
et latus descendente contegi. Cucullis etiã
caput oꝑire. maxime cũ ad cibũ conuentꝰ
fuerit: eisq etiam faciẽ uelare ne aliꝰ aliũ
partiꝰ cibum sumentẽ dep̃hendat. Est aũt
eis et incapiendo cibos sũmũ silentiũ: ita
ut nec putet᷑ in eoloco ẽẽ aliquis hominũ
ubi sedent ad mensas. Et omnis eoꝵ conu̾sa¬
tio ita ẽ in multitudine posita. quasi sit
in solitudine: dũ ita latet uniuscuiꝰq absti¬
nentia. ut ab alio dep̃hendi ñ possit. Seden¬
tes gͦ ad mensas. contingentes magis quã
sumentes cibos: ut nec defuisse mensis. nec
tam̃ uentri satisfecisse uideant᷑. Maior qͥppe
ẽ continentiȩ uirtꝰ. abstinere quȩ in ocłis
idimus et aliũ senem mansuetudi¬

Expanded text:
etiam alium virum, nomine Ammonem, patrem trium millium circiter monachorum, qui Tabennensii appellantur, ingentis abstinentiae viros, quibus usus est indui colobiis quasi saccis lineis, et pelle confecta a collo post tergum et latus descendente contegi; cucullis etiam caput operiri, maxime cum ad cibum ventum fuerit, eisque etiam faciem velant, ne alius alium parcius cibum sumentem deprehendat. 141 Est autem eis et in capiendo cibo summum silentium, ita ut nec putetur in eo loco esse aliquis hominum, ubi sedetur ad mensas, et omnis eorum conversatio ita est in multitudine posita, quasi esset in solitudine, dum ita latet uniuscujusque abstinentia, ut ab alio deprehendi non possit. Sedent ergo ad mensam contingentes magis quam sumentes cibos, ut nec defuisse mensis, nec tamen ventri satisfecisse videantur. Major quippe est continentiae virtus, his abstinere quae in oculis Vidimus et alium senem mansuetudi
Abbreviated transcription (Latin):
abisai filius saruie pͥnceps militum conuitii re¬
galis ultionem truncatione capitis eiꝰ explere: be¬
atus d auid aduersus diram suggestionẽ eius indi¬
gnatione pia cõmotuf. humilitatis modũ et pa¬
tientiȩ rigorem inconcussa lenitate seruauit di¬
cens. Quid mͥ et tͥ fili sartiiȩ: Dimitte eũ ut ma¬
ledieat. Dñs enim p̃cepit eiut malediceret dauid. Et qͥe.
qui audeat dicere quare sic fecerit: fece filiꝰ mẽ qͥ egͥs

Expanded text:
Abisai filius Sarviae princeps militum, convicii reAbisai filius Sarviae princeps militum, convicii regalis ultionem truncatione capitis ejus explere; beatus David adversus diram suggestionem ejus indignatione pia commotus, humilitatis modum et patientiae rigorem inconcussa lenitate servavit, dicens: Quid mihi et vobis, filii Sarviae? Dimitte eum, ut maledicat. Dominus enim praecepit ei ut malediceret David. Et quis est, qui audeat dicere, quare sic f
Abbreviated transcription (Latin):
ir repserit cõmouemur. ⁊ et irati lȩtales instigatio¬
nes eiꝰ extrudimus: nec in abditis pectoris nr̃i noxias
eam latebras habere ꝑmittimꝰ. Talit̃ nos irasci. etiã
ille ꝓpha docet: qui intantũ hanc esuis abegerat
sensib. ut ne inimicis qͥdem ꝓpͥis. et quidẽ a dõ
traditis maluerit reddere talionẽ. lraseiim in¬
quit: et nolite peccare. Ille et enim cũ aquã de
cistña bethleetmitica concupisset: eãq auiris for¬
tibus ꝑmedias hostium catuas suscepisset: allatã
ꝓtinus effudit in t̾ram. Et ita uoluptuosã concu¬
piscentiȩ passionẽ iratus extinguens. libauic eã
dno: et cupiditatũ suȩ desideriũ ñ expleuit dicens.
ꝓpitius sit michi ds̃: ne faciam hoc. Nũ sanguinẽ
hominũ istorũ. qui ꝑfecti sunt et animarũ ꝑpicłm
bibam: Uel cũ semei in regẽ dauid audiente eo la¬
pides et maledicta corã om̃ib irrogaret: uelletq

Expanded text:
irrepserit, commovemur, et irati lethales instigatioirrepserit, commovemur, et irati lethales instigationes ejus extrudimus, nec in abditis pectoris nostri noxias eam latebras habere permittimus. Taliter nos irasci etiam ille propheta docet, qui in tantum hanc e suis abegerat sensibus, ut ne inimicis quidem propriis, et quidem a Deo sibi traditis, maluerit reddere talionem: Irascimini, inquiens, et nolite peccare . Ille enim cum aquam de cisterna Bethleemitica concupisset, eamque a viris fortibus per medias hostium catervas suscepisset, allatam protinus effudit in terram; et ita voluptuosam concupiscentiae passionem iratus exstinguens libavit eam Domino, et cupiditatis suae desiderium non explevit, dicens: Propitius sit mihi Dominus ne faciam hoc; num sanguinem hominum istorum, qui profecti sunt, et animarum periculum bibam ? Vel cum Semei in regem David, audiente eo, lapides et maledicta coram omnibus irrogaret, velletque
Abbreviated transcription (Latin):
mocło suo ñ uideat: uel quomꝰ uidebit eicere fe¬
stueam de oculo fr̃is sui. qui trabẽ furoris gestat in
oculo suo. Qualibet ex catisa iracundie motꝰ effer¬
uens. excecat oculos cordis: et acumini uisuũ exi¬
tialẽ ualidioris morbi ingerens trabem. solẽ iusti¬
ciȩ ñ sut intueri. Nichil int̾est: utrũ aurea lami¬
na plumbeaue. scucuiuslibet metalli oculoꝵ ob
Iabemus sane ire ministiũ satis cõmode nob̾ in¬
sertũ: ad qͦd solũ eam reciꝑe utile ẽ nob ac salubre
cũ contͣ lasciuientes cordis nr̃i motꝰ indignantes infre¬
mimꝰ. et ea que agere confundim coramhominibꝰ uel
ꝓloqͥ. inlatebras ascendisse nr̃i pectoris indignam᷑:
angłoꝵs scilicet ac di ipsiusp̃sentiã ubiq et omĩa pene¬
trantis. oculiq ipsius p̃sentiã formidinc trementes. qͥ
nequaquã possunt conscientic nr̃e latere secreta: uł
cerde cũ contra hanc. ipsã irain cur nobis ad u̾sus frẽm

Expanded text:
in oculo suo non uideat. uel quomodo uidebit eicere fiin oculo suo non uideat. uel quomodo uidebit eicere fistucam de oculo fratris sui, qui trabem furoris gestat in oculo suo? Qualibet ex causa iracundiae motus efferuens excaecat oculos cordis et acumini uisuum exitialem ualidioris morbi ingerens trabem solem iustitiae non sinit intueri. nihil interest, utrum aurea lammina plumbeaue seu cuiuslibet metalli oculorum Habemus sane irae ministerium satis commode nobis insertum, ad quod solum eam recipere utile nobis est ac salubre, cum contra lasciuientes cordis nostri motus indignantes infremimus et ea, quae agere confundimur coram hominibus uel proloqui, in latebras ascendisse nostri pectoris indignamur, angelorum scilicet ac dei ipsius praesentiam ubique et omnia penetrantis oculumque eius tota formidine tremescentes, quem nequaquam possunt conscientiae nostrae latere secreta. Uel certe cum contra hanc ipsam iram,
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ morbimortisq ꝑpetue ꝑignorantiã trahat:
unde sc̃itas. ⁊ immortalis uite. salutisq remedia
conquiruntuR.
taq monachus ad ꝑfectionẽ tendens:⁊ agonẽ
spiritalẽ legitime cupiens deceitare: ab omĩ irȩ
furorisq uido alienus existat: et audiat qͥd sibi
uas electionis p̃cipiat. Omnis inquit ira ⁊ indigni¬
tio ⁊ clamor ⁊ blasphemia tollat᷑ auobis: cũ om̃i
malicia. Cumdicit omĩs ira tollat᷑ a uobis: nullã
penitus uelut necessariã ⁊ utilẽ nob̃ excipit. De¬
linquentẽqꝙ frẽm si necesse ẽ. ita curare festinet:
ut dũ midelam leuiori forsitan febricula laboranti ꝑ¬
curat inferre: ñ semet ipsũ tetriori morbocecitatis in¬
uoluat. Oportet nanq illũ qui alteriꝰ uulneri mede¬
ricupit. om̃i languoris morbo alienũ sanũq subsi¬
stere: ne illud ȩuangłicum dicat᷑ ei. medice cura
te ipsũ: ac uidens festucam moculo fr̃is sui.trabẽ

Expanded text:
onem morbi mortisque perpetuae per ignorantiam trahat, onem morbi mortisque perpetuae per ignorantiam trahat, unde sanctitas et inmortalitas uitae salutisque remedia conquiruntur.1 Itaque monachus ad perfectionem tendens et agonem spiritalem legitime cupiens decertare ab omni irae furorisque uitio alienus exsistat, et audiat quid sibi uas electionis praecipiat: omnis, inquit, ira et indignatio et clamor et blasphemia tollatur a uobis eum omni malitia cum dicit: omnis ira tollatur a uobis, nullam penitus uelut necessariam et utilem nobis excepit, delinquentemque fratrem, si necesse est, ita curare festinet, ut, dum medellam leuiore forsitan febricula laboranti procurat inferre, non semet ipsum iratus taetriore morbo caecitatis inuoluat oportet namque illum, qui alterius uulneri mederi cupit, omni languoris morbo alienum sanumque subsistere, ne illud euangelicum dicatur ei: medice, prius cura te ipsum ac uidens fistucam in oculo fratris sui trabem
Abbreviated transcription (Latin):
aduertere: et retributorẽ t̾ribilem actuũ nroꝵ his
u̾boꝵ significationib formidantes. contra illꝰ uo¬
luntatẽ timeamꝰ quicquã admittere. Illos ⁊ emm
cimere nouit humana natura. quos indignari no¬
uit. et ueret᷑ offendere: ut in ñnullis equissimis
iudicib solet abhis qui ab aliquo reatu suȩ con¬
scientiȩ remordent᷑. ira ultrix timeri: ñ scilicet
qͥd in animis eoꝵs qͥ iuste iudicaturi sunt ꝑturba¬
tio consistat: s quod ita metuentibꝰ ille sentiat᷑ af
tudine ac lenitate ꝓlata: abhis qͥ ꝓsuo merito pęna
plectendi st̃. furor grauis ⁊ ira seuissima iudicatur.
ongũ ẽ: nec p̃sentis oꝑis si uoluerimꝰ
onima que de dõ humana significatione figura¬
lit inscripturis dicta sunt explanare. Hȩc ad p̃sen¬
tem necessitatẽ. que contrafuroris uiqũ ꝑtinebañ
dixisse sufficiat: ut nullus exinde sibimet occasi¬

Expanded text:
aduertere, et retributorem terribilem actuum nostrorum his aduertere, et retributorem terribilem actuum nostrorum his uerborum significationibus formidantes contra illius uoluntatem quicquam timeamus admittere. illos etenim timere consueuit humana natura, quos indignari nouit, et ueretur offendere: ut in nonnullis aequissimis iudicibus solet ab his, qui aliquo reatu suae conscientiae remordentur, ira ultrix timeri, non scilicet quod haec in animis eorum qui iuste iudicaturi sunt perturbatio consistat, sed quod ita metuentibus ille sentiatur atudine ac lenitate prolata, ab his, qui pro suo merito poena plectendi sunt, furor grauis et ira saeuissima iudicatur. longum est nec praesentis operis, si uoluerimus omnia quae de deo humana significatione figuraliter in scripturis dicta sunt explanare. haec ad praesentem necessitatem, quae contra furoris uitium pertinebant, dixisse sufficiat, ut nullus exinde sibimet occasi
Abbreviated transcription (Latin):
tione oris collocutiones eiꝰ quȩ in archanos ani¬
mensitatẽ ꝑspicatiȩ. quaumu̾sa ꝑlustrat ac ꝑspicit:
et qͦd nichil eũ exhis quȩ anobis gerunt᷑ gerendaue
sunt seu cogitant᷑ lateat. scire possimus: manuũ
nuncupatione. ꝓuidentiã et oꝑationẽ qua omniũ
ipse sit creator et conditor sentiamꝰ: brachiũ qͦq
uirtutis et gub̃nationis eiꝰ insignia: qua cuncta
sustentat. moderat᷑ ac regit. Et ut de ceteris tace¬
amus: canities capitis quid aliua quã longeuita¬
tẽ dĩtatis ⁊ antiquitatẽ significat. quasine ullo pͥn¬
cipio ẽ. ⁊ omĩa tempora. ⁊ creaturas excedit uniu̾sas:
Ita gͥ et de ira dei uel furore cũ legimꝰ. ñ   oͣaitõt¬
nãc. ia ẽ scđ̃m humilitatẽ humanȩ ꝑturbationis.
s digne de dõ qui omĩꝑturbatione alienꝰ ẽ. sentire
debemus: scilicet quoꝑhȩc eũ iudicem et ultorẽ
om̃ium que iniquȩ gerunt᷑ in hoc mundo possimꝰ

Expanded text:
tione oris conlocutionem eius, quae in arcanos anitione oris conlocutionem eius, quae in arcanos animensitatem perspicaciae, qua uniuersa perlustrat ac perspicit, et quod nihil eum ex his quae  nobis geruntur gerendaue sunt seu cogitantur lateat, scire possimus. manuum nuncupatione prouidentiam et operationem, qua omnium ipse sit creator et conditor, sentiamus. brachium quoque uirtutis et gubernationis eius insignia, qua cuncta sustentat, moderatur ar regit, et ut de ceteris taceam, canities capitis quid aliud quam longaeuitatem deitatis et antiquitatem significat, qua sine ullo principio est et ante omnia tempora creaturas excedit uniuersas? ita igitur et de ira dei uel furore cum legimus, non ὰνθρωτοπαθω̄ς, id est secundum humilitatem } humanae perturbationis, sed digne deo, qui omni perturbations alienus est, sentire debemus, scilicet quo per haec eum iudicem et ultorem omnium quae inique geruntur in hoc mundo possimus
Abbreviated transcription (Latin):
legimꝰ inscͥpturis scĩs frequenter inserta: deinde lina¬
mentam̃broꝵ quȩ tanquã dehomine figuraliet cõ¬
posito describunt᷑. capillis scilicet. capite et naribꝰ.
oculis ac facie. manib et brachio. digitis. utͥo pedi¬
bꝰq: que omnia scđm uilem littẽ sonũsi uoluerimꝰ
admittere⁊ dm̃liniamentis m̃broꝵ. et corporea fi
nobis necesse ẽ estimare.
taq ut hec scd̃m littam ñ absq nefando sac̾legio
possunt intelligi. suꝑ eum qui inusibilis. ineffa¬
bilis. incomp̃hensibilis. mestimabilis. simplex. ⁊
incompositus. scãrũ scͥpturarũ auctoritate defini¬
tur: ita ne furoris quidẽ et irȩ ꝑturbatio. illi inde¬
mutabili nature.sine ingenti blasphemia poterit
coaptari. Namhuius cemodisignificatione m̃broꝵ.
diuinas efficientias dei et immensas oꝑationes eiꝰ
sentire debemus: quȩ nobis nisi phȩc usitata uoca
bula m̃broꝵ nequeunt intimari: utputa significa¬

Expanded text:
legimus in Scripturis sanctis frequenter inserta, deinde linealegimus in Scripturis sanctis frequenter inserta, deinde lineamenta membrorum, quae tamquam de homine figurali et composito describuntur, capillis sciloculis ac facie, manibus et brachio, digitis, utero pedibusque. quae omnia secundum uilem litterae sonum si uoluerimus admittere, deum liniamentis membrorum et corporea fignobis, necesse est aestimari. Itaque ut haec secundum litteram non absque nefando sacrilegio possunt intellegi super eo, qui inuisibilis, ineffabilis, inconprehensibilis, inaestimabilis, simplex et inconpositus sanctarum scripturarum auctoritate definitur, ita ne furoris quidem et irae perturbatio illi indemutabili naturae sine ingenti blasphemia poterit coaptari. nam huiuscemodi significatione membrorum diuinas efficientias dei et inmensas operationes eius sentire debemus, quae nobis nisi per haec usitata membrorum uocabula nequeunt intimari. ut puta significa
Abbreviated transcription (Latin):
furore dñs inpopłm suũ: uel cum orat ꝓpħa dicens.
dnẽ ne infurore tuo arguas me. neq: mira tua corri¬
pias me: ñ intelligentes. qđ dũhominibꝰ occasionẽ
pestiferiuiti uolunt concedere: immensitati diui¬
nȩ acfontitotius puritatis iniuriam carnalis passio¬
nis admiscent. Si enĩhec cũ dicunt᷑ de dõ. carnali
et pingui sensu scam littere significationẽ accipien¬
dasunt: qͦ et ddormit cũ dict̃. exurge quare obdor¬
mis dnẽ: de quo alibi dicit᷑. ecce ñ dormitabit neq
dormiet qui custodit isrł: et stat ac sedet cũ dicit. cęlũ
mͥ sedes ẽ. t̾ra autem scabellum pedũmeoꝵ. qͥ metitur
celũ palmo. et t̾ram pugillo concludit⁊ et crapulat᷑
a uino cum dicit᷑. et exurrexit sicut dormiens dñs.¬
tanquã potens crapulatus auino. qui solus habet
immortalitatẽ. et lucem habitat in accessibilẽ: ut
p̃termittam ignorationẽ et obliuionẽ. quȩ de ipso

Expanded text:
furore dominus in populum suum, uel cum orat propheta dicens: furore dominus in populum suum, uel cum orat propheta dicens: domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me, non intellegentes, quod, dum hominibus occasionem pestiferi uitii uolunt concedere, inmensitati diuinae ac fonti totius puritatis iniuriam carnalis passionis admisceant. Si enim haec, cum dicuntur de deo, carnali et pingui secundum litteram significatione percipienda sunt, ergo et dormit, cum dicitur: exsurge, quare obdormdormiet, qui custodit Israel ; et stat, ac sedet, cum dicit, Coelum mihi est sedes, terra autem scabellum pedum meorum , qui metitur coelum palmo, et terram pugillo concludit ; et crapulatur a vino, cum dicitur, Et exsurrexit sicut dormiens Dominus potens crapulatus a vino , qui solus habet immortalitatem, et lucem habitat inaccessibilem ; ut praetermittam ignorationem, et oblivionem, quae de ipso
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Ipsam quoq honestatis grauitatẽ quȩ etiam
uiris scłi huius solet familiaris existere. nullomͦ
possidere pot̾imus: licet nobiles et honesti nata¬
lium p̃rogatiua putemur: quia uir iracundꝰ in¬
honestus ẽ. Consilii autẽ maturitatẽ nullatenꝰ
ualebimus obtinere. quã uis graues et scientia
summa p̃diti uideamur: quia uir iracundiis agit sine
consilio. S nec quieti ẽẽ aꝑturbationib noxiis. nec po¬
t̾imus carere peccatis : tam& si nequa quã nobis inquie¬
tudines ab aliis inferant᷑: quiauir animosus parit ri¬
ras: uir autẽ iracundus effundit peccata.
bumita exeusare temptantes. ut cũ detestabiliore
interp̾tatione scͥpturarũ extenuare gestirent: dicen¬
tesñ eẽ noxium. si delinquentibꝰ fr̃ibꝰ irascam᷑: siqͥdẽ
ipse ds̃ contra eosqui eũ uel scire nolunt. uel scientes
contempnunt. furere atq irascidicit᷑. ut ibi. iratꝰ ẽ

Expanded text:
tur. ipsam quoque honestatis grauitatem, quae etiam tur. ipsam quoque honestatis grauitatem, quae etiam uiris saeculi huius solet familiaris exsistere, nullo modo possidere poterimus, licet nobiles et honesti natalium praerogatiua putemur, quia uir iracundus inhonestus est. consilii etiam maturitatem nullatenus ualebimus obtinere, quamuis graues et scientia summa praediti uideamur, quia iracundus agit sine consilio, sed nec quieti esse a perturbationibus noxiis, nec poterimus carere peccatis, tametsi nequaquam nobis inquietudines ab aliis inferantur, quia uir animosus parit rixas, uir autem iracundus effodit peccata. bum ita excusare temptantes, ut eum detestabiliore interpretatione scripturarum extenuare gestirent, dicentes non esse noxium, si delinquentibus fratribus irascamur, siquidem ipse deus contra eos, qui eum uel scire nolunt uel scientes contemnunt, furere atque irasci dicatur, ut ibi: et iratus est
Abbreviated transcription (Latin):
gnanimiter colerare. Explicit lis̃ .uii. de philar
uartum quoq certam̃ est ire: qͦd¬
mortiferũ uirus. de recessibꝰ anime
mends Noxiis tenebris obeccante :⁊ nec iuditiũ recte
discretionis adquirere. nec honeste contẽplationis
intuitũ. nec maturitatẽ consili possidere. nec ui¬
te participes. nec iusticie tenaces. s ne sp̃alis qͥdẽ
ac ueri luminis capaces. pot̾imus existere: qͥa tur¬
batus ẽ inquit p̃ira oculus ms̃: nec sapientiȩ par¬
ticipes effici. tam et sisapientes omniũ pnuntiario¬
pinione uideam᷑: quia ira insinu insipientiũ reqͥes¬
cit. S ne uitã quidẽ immortalitatis conseqͥ pot̾i¬
mus: quãuis prudentes uideamͣ diffinitione ho¬
minũ iudicari: quia ira ꝑdit etiã prudentes. Nec
iusticiȩ moderamina ꝑspicaci discretione cordis
ualebimꝰ obtinere: licet ꝑfecti sc̃iq cunctoꝵ opi¬
nionib estimem᷑: quia irauiri iusticiã deiñ oꝑa¬

Expanded text:
gnanimiter tolerare. LIBER OCTAVUS. DE SPIRITU gnanimiter tolerare. LIBER OCTAVUS. DE SPIRITU uarto quoque certamine est irae mortiferum uirus de recessibus animamentis noxiis tenebris obcaecante nec iudicium rectae discretionis adquirere nec honestae contemplationis intuitum nec maturitatem consilii possidere nec uitae participes nec iustitiae tenaces, sed ne spiritalis quidem ac ueri luminis capaces poterimus exsistere, quia turbatus est, inquit, prae ira oculus meus. nec sapientiae participes effici, tametsi sapientes omnium pronuntiari opinione uideamur, quia ira in sinu insipientium requiescit., sed ne uitam quidem inmortalitatis consequi poterimus, quamuis prudentes uideamur definitione hominum iudicari, quia ira perdit etiam prudentes. nec iustitiae moderamina perspicaci discretione cordis ualebimus obtinere, licet perfecti sanctique cunctorum opinationibus aestimemur, quia ira uiri iustitiam dei non opera
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtimescamꝰ exemplũ: qui ob philargiriȩ culpã. ec̃nẽ
supplicio lepre multat᷑: et aliqͥd ex his quȩ nec ante
possedimus caueamus ad quirere. Necnon etiã iu
dȩ meritũ uł exitũ formidantes: quicquã pecunie
resumere quã semel a nob̃ abiecimꝰ. tota uirtute u¬
temꝰ. Suꝑhȩc omnia considerantes conditionẽ fra¬
gilis incertȩq nature nr̃e: caueamus ne dies dñi si¬
cut fur innocte suꝑueniens. maculatã uł uno obo¬
lo nrãm conscientiã dep̃hendat: qͥ oms fructꝰ nr̃e
negotiationis euacuans. illud qͦd in eugłio diuiti
dictũ ẽ. ad nos quoq faciat uoce dñica dirigi
dubio nequaquã ꝑmittem᷑ implere: s ne sub insti¬
tutionis qͥdẽ regula ꝑmanere: nisi pͥus patientie
uirtꝰ quȩ ñ aliunde quã de humilitatis fonte ꝓcedit.
in nob fuerit firma soliditate fundata. Illanãq nul
li commotiones nouit inferre: hec uͦ sibi illatas ma¬

Expanded text:
pertimescamus exemplum, qui ob filargyriae culpam aeterno pertimescamus exemplum, qui ob filargyriae culpam aeterno supplicio leprae multatur, et aliquid ex his quae nec ante possedimus caueamus adquirere. nec non etiam Iudae uel meritum uel exitum formidantes quicquam pecuniae resumere, quam semel a nobis abiecimus, tota uirtute uitemus. super haec omnia considerantes condicionem fragilis incertaeque naturae nostrae caueamus, ne dies domini sicut fur in nocte superueniens maculatam uel uno obolo nostram conscientiam deprehendat, qui omnes fructus nostrae renuntiationis euacuans illud, quod in euangelio diuiti dictum est, ad nos quoque faciat uoce dominica dirigi:dubio nequaquam permittimur inplere, sed ne sub institutionis quidem regula permanere, nisi prius patientiae uirtus, quae non aliunde quam de humilitatis fonte procedit, in nobis fuerit firma soliditali commotiones novit inferre, haec vero sibi illatas ma
Abbreviated transcription (Latin):
ante ñ possedisti. Obid enĩ ita dnibeneficio p̃para¬
tus es: ut expeditior ad eũ nullis pecuniarũ laque¬
is impeditus accurreres. Ueruntam̃ nullus in hoc
egens frangat᷑: nemo ẽ enim qui ñ habeat qͦd di¬
initat. Umuersis renuntiauit facultatibꝰ mundi
quisqͥs affectũ possidendi ea radicitus amputauit.
Dec ẽ gͥ de philargiria ꝑfecta uictoria:
ut paruissimȩ cuius libet stipis in corde nr̃o resi¬
dere ñ sinamꝰ igniculũ: certi qͦd restinguendi eũ
ñ habebimꝰ ulteriꝰ facultatẽ: si quantulũcunq sin¬
cille huius in nob̃ mat̾iam fouerimꝰ. Quã uirtutẽ
ñ alias retinere ualebimus illibatam: nisi in mo¬
nastĩo consistentes. scd̃m apłm habentes uictũ
⁊ uestimentũ. hiscondenti fuerimus.
amnationẽ gͦ ananiȩ et saphire memoriter
retinentes: horrescãmus aliqd exhis reseruare
quȩ renuntiantes penitus abdicare deuouimꝰ. Gyeri qͦ

Expanded text:
nec antea possedisti. ob id enim ita domini beneficio praeparanec antea possedisti. ob id enim ita domini beneficio praeparatus es, ut expeditior ad eum nullis pecuniarum laqueis inpeditus adcurreres. uerumtamen nullus in hoc egens frangatur: nemo est enim qui non habeat quod dimittat. uniuersis renuntiauit facultatibus mundi, quisquis affectum possidendi eas radicitus amputauit. Haec est igitur de filargyria perfecta uictoria, u paruissimae cuiuslibet stipis in corde nostro residere non si-namus igniculum, certi quod restinguendi eum non habebimus ulterius facultatem, si quantulamcumque scintillae huius in nobis = materiam fouerimus. Quam uirtutem non alias retinere ualebimus inlibatam, nisi in monasterio consistentes secundum apostolum habentes uictum et uestimentum his contenti fuerimus. Damnationem ergo Annaniae et Sapphirae memoriter retinentes horrescamus aliquid ex his reseruare quae renuntiantes penitus abdicare deuouimus. Giezi quoque
Abbreviated transcription (Latin):
contagione resꝑsus ẽ. ꝑquã nob̾ cuidens relinqͥt᷑
exemplũ. omnẽ animã cupiditatis labe pollutam.
spiritali uitioꝵ lepra resꝑgi: immundamq apud
dm̃phenni maledictione reputari. Igtͣsi ꝑfectionis
desiderio dimittens omĩa. secutus es xp̃m dicentẽ
dibi: uade uende omĩa quȩ habes et da pauꝑib.
et habebis thesaurũ incelo.et uenisequere me.
qͥd missa suꝑ aratrũ manu respicis retro ⁊ ut eius¬
dem dñi uoce ꝓnuntieris ñ ẽẽ aptꝰ regnocelorũ:
Suꝑ tectũ euangłici culminis. stabilitꝰ ⁊ qͥd de¬
scendis aliqͥd tollere de domo tua. ex his tudelicet
que antea contempsisti: Consticutus in agro at¬
q oꝑatione unrtutũ. substantia mundi qua te re¬
nuntians spoliasti: quid recurrens niteris reue¬
stirr: Si uero pauꝑtate p̃uentus. nichil qͦd dimit¬
teres habuisti: multomagis adquirere ñ debes qͦd

Expanded text:
contagione respersus est. per quam nobis euidens reliquit contagione respersus est. per quam nobis euidens reliquit exemplum, omnem animam cupiditatis labe pollutam spiritali uitiorum lepra respergi inmundamque apud deum perenni maledictione reputari. Igitur si perfectionis desiderio dimittens omnia secutus es Christum dicentem tibi: uade uende omnia. quae habes et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelo, et ueni sequere me, quid missa super aratrum manu respicis retro, ut eiusdem domini uoce pronuntieris non esse aptus regno caelorum? super tectum euangelici culminis stabilitus quid descendis tollere aliquid de domo tua, ex his uidelicet quae antea contempsisti? constitutus in agro atque operatione uirtutum substantia mundi, qua te renuntians spoliasti, quid recurrens niteris reuestiri? si uero paupertate praeuentus nihil quod dimitteres habuisti, multo minus adquirere debes quod
Abbreviated transcription (Latin):
dissimilis uideat᷑ effectus: unus tam̃ finis in u¬
troq concurrit. Ille nãq refugiens pauꝑtatẽ.
resumere quȩ abiecerat concupiuit: hi ne fi¬
erent pauꝑes. de substantia sua quã aut apłis offerre
fideliter. aut totam disꝑgere fr̃ib debuerant. qͥddã
retinere temptauerunt. Ꝙ idõ utrobiq sequitur
mortis dampnatio: quia utrũq crim̃ de philargi¬
riȩ radicibus pullulauit. Itaq sim eos qͥñ alienas
concupierunt substantias s ppriis parcere tem¬
ptauerunt. nec habuere desideriũ adquirendi s
reseruandi tantũm uoluntatẽ. ꝓcessit tam seuera
sententia: quid censendũ dehis qͥ nunquã posses¬
sas pecunias cupiunt cong̾gare. et nuditatẽ corã
hominibꝰ p̃ferentes. affectu concupiscentiȩ coram
dõ diuites comꝑbant᷑: Qui scdm similitudinẽ gye¬
ri spũ ac mente lȩpsi eẽ noscunt᷑: quimundi huiꝰ
caducas pecunias concupiscens. immunde lepre

Expanded text:
dissimilis uideatur effectus unus tamen finis in udissimilis uideatur effectus unus tamen finis in utroque concurrit. ille namque refugienss paupertatem resumere quae abiecerat concupiuit, hi, ne fierent pauperes, de substantia sua, quam aut apostolis offerre fideliter aut totam dispergere fratribus debuerant, quiddam retinere temptauerunt: et idcirco utrubique sequitur mortis damnatio 4 quia utrumque crimen de filargyriae radicibus pullulauit. itaque si in eos, qui non alienas concupierunt substantias, sed propriis parcere temptauerunt, nec habuere desiderium adquirendi, sed reseruandi tantummodo uoluntatem, processit tam seuera sententia, quid censendum de his, qui numquam possessas pecunias cupiunt congregare et nuditatem coram hominibus praeferentes affectu concupiscentiae coram deo diuites conprobantur? Qui secundum similitudinem Giezi spiritu ac mente leprosi esse noscuntur, qui mundi huius caducas pecunias concupiscens inmundae leprae
Abbreviated transcription (Latin):
neret: intantũ copia earũ in habtindantiorẽ fomi¬
temcupiditatis exarsit: ut etiã ñ loculos clanculo
compilare. s ipsum dñm uenditare maluerit. Uni¬
uersas cnĩ diuitiarũ moles: cupiditatis huius
exuꝑat magnitudo. Deniq pͥncepsapłor his
cruditꝰ exemplis. sciens quippiam habentẽ pecuma¬
rũ. cupiditatem non posse frenare. nec finẽ eiꝰ in
parua summa. magnaue consistere. s in solauir¬
tute nuditatis: ananiam et saphiram. quoꝵ su
ꝑius fecimꝰ mentionẽ. quia sibi quippiã de sua fa¬
cultate rescruauerant. morte multauit: ut int̾i¬
tũ quẽ ille ultro sibi ꝓreatu dñicȩ ꝓditionis in¬
tulerat: hi ꝓmendatio cupiditatis exciꝑent.
Quanta inhoc quoq facinoris ac supplitii simi¬
litudo concurrit. Ibinanq philargiriã ꝓditio:
hic falsitas subsccuta ẽ. Ibiueritas ꝓditur: hic
mendatii crimen ad mittitur. Licet oꝑis eorũ

Expanded text:
neret, in tantum copia. earum in abundantiorem fomineret, in tantum copia. earum in abundantiorem fomitem ? cupiditatis exarsit, ut iam non loculos clancule conpilare, sed ipsum dominum uenundare maluerit. uniuersas enim diuitiarum ? moles rabies cupiditatis huius exsuperat. Denique princeps apostolorum his eruditus exemplis sciens habentem quippiam cupiditatis frena non posse moderari nec finem eius in parua summa magnaue consistere, sed sed sola uirtute nudi, Annaniam et Sapphiram, quorum super rius fecimus mentionem, quia sibi quippiam de sua facultate ? seruauerant, morte multauit, ut interitum, quem ille ultro sibi pro reatu dominicae proditionis intulerat, hi pro mendacio cupiditatis exciperent. quanta in hoc quoque facinoris ac supplicii similitudo concurrit. ibi filargyriam proditio, hic falsitas subsecuta est. ibi ueritas proditur, hic mendacii crimen admittitur. licet enim operis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
deputatũ. quia noluit serpentis huiꝰ caput letale
conterere. qualiter eũ suo ueneno ꝑemerit: et con¬
cupiscentiȩ laqueis irretitũ. ad quã abrupti p̃cipi¬
tii crimen impegerit: ut redemptorẽ mundi et
humane salutis auctorem triginta argenteis ꝑsu¬
aserit uenditare. Qui nequa ꝗͣ. eẽt ad tam scelestũ
ꝓditionis facinus deuolutus: si ñ philargiriȩ
morbo fuisset infectus. Nec dñicȩ negationis reꝰ
sacrilegus extitisset: isi pͥus solitus fuisset. cre¬
ditos sibi loculos compilare. Immane satis et cui¬
dens tyrannidis huiꝰ exemplũ: quȩ semel ut dixi¬
mus animȩ captiuate nullã ꝑmittit honestatis
regulam custodire: nec ulla questus adiectione
satiari. finis enĩ rabiei huiꝰ: ñ diuitiis sed nuditate
loculos dispensationi pauꝑum deputatos. suȩ po¬
testati creditos accepisset. ut saltẽ pecuniarũ abun¬
dantia satiatus. concupiscentiȩ suȩ modũ impo¬

Expanded text:
deputatum, quia noluit serpentis huius caput letale deputatum, quia noluit serpentis huius caput letale conterere, qualiter eum suo ueneno peremerit et concupiscentiae laqueis inretitum ad quam abrupti praecipitii crimen inpegerit, ut redemptorem mundi et hnmanae salutis auctorem triginta argenteis persuaserit uendere. qui nequaquam esset ad tam scelestum proditionis facinus deuolutus, si non filargyriae morbo fuisset infectus, nec dominicae negationis reus sacrilegus extitisset, nisi prius solitus fuisset creditos sibi loculos conpilare. Inmane satis et euidens tyrannidis huius exemplum quae semel, ut diximus, animae captiuatae nullam permitti ? honestatis regulam custodire nec ulla quaestus adiectione satiari finis enim rabiei huius non diuitiis, sed nuditate loculos dispensationi pauperum ? deputatos suae potestati creditos accepisset, ut saltim pecuniarum abundantia satiatus concupiscentiae suae modum inpo