comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
am habet conditionem. nec in massacreat᷑. s singła¬
ri qͥdam excellentia inspirat᷑. Agnosce ohomo digni¬
tatem tuam:. agnos ce głam conditionis humane.
Est tͥ cum mundo corpꝰ. sic enim decet eum qͥ consti¬
tutus est suꝑuniũsam huiꝰ creature corporeȩ molem
aliqua eisim ulari ex parte:s ẽ tͥ etiam sublimiꝰ aliqͥs
nec omnino cõparandꝰ es cȩt̾is c̾aturis. Compacta &
confecdata st̃ in te caro ce anima: illa plasmata. hec in¬
spirata. D cuiꝰ interest ħ commixtio: Cui hac umone
suminis inferiora: p̃ualent qͥ potestatem habent. &
humiliorib utunt᷑ ꝓlibitu suo. Coneulcat fortior
minꝰ fortem. ridet sapiens indoctum: simplicem fallit
astutꝰ potens despicit imbecillem. Nonsic in oꝑe tuo
đs. ñ sic in tua commixtione. ñ ad hoc sociasti sp̃m
umo. sublimem humili. dignam & excellentem ere¬
aturam abiecte &e inutili masse. Qͥs nonuideat fr̃s
qnͣtum corpori p̃stet anima: Nunqͥd ñ truncꝰ eẽt.

Expanded text:
propriam habet conditionem; nec in massa creatur, sed singulari quadam excellentia inspiratur. Agnosce, o homo, dignitatem tuam, agnosce gloriam conditionis humanae. Est enim tibi cum mundo corpus: sic enim decet eum qui constitutus est super universam hujus creaturae corporeae molem, aliqua ei similari ex parte. Sed est tibi etiam sublimius aliquid, nec omnino comparandus es caeteris creaturis. Compacta et confederata sunt in te caro et anima; illa plasmata, haec inspirata. 2. Sed cujus interest haec commistio? cui hac unione summis inferiora, praevalent qui potestatem habent, et humilioribus utuntur pro libito suo. Conculcat fortior minus fortem, ridet sapiens indoctum, simplicem fallit astutus, potens despicit imbecillem. Non sic in opere tuo, Deus, non sic in tua commistione; non ad hoc sociasti spiritum limo, sublimem humili, dignam et excellentem creaturam abjectae et inutili massae. Quis non videat, fratres, quantum corpori praestet anima? Nunquid non truncus esset
Abbreviated transcription (Latin):
meus iste iħs nomen uacuum aut mane portat.
Non est in eo magni nominis umbra: s ueritas.
Cȩlitꝰ siqͥdem inditum nom̃ euangłista testatur.
quod uocatum ẽ ab angło. pꝰquam inut̾o conciox¬
tur. Et attende u̾bi ꝓfunditatem. Postquam natꝰ

Expanded text:
meus iste Jesus, nomen vacuum aut inane portat. meus iste Jesus, nomen vacuum aut inane portat. Non est in eo magni nominis umbra, sed veritas. Coelitus siquidem inditum nomen evangelista testatur, quod vocatum est ab angelo, priusquam in utero conciperetur. Et attende verbi profunditatem. Postquam natus
Abbreviated transcription (Latin):
obmutesceret coram circumeidente. qͥ coram tor¬
dente obinutuit. coram crucifigente siluit: Alio¬
quin ñ illi erat difficile carnem suam integram cõ¬
seruare. ne scindet᷑. qͥ fecerat ne uirginalis uti por¬
ta in exitusuo aꝑiret᷑. Non erat difficile paruulo
ꝓhibe ne caroilla circumcidet᷑. qñ nec mortuo
fuit difficile custodire ne corrumperet᷑. Nostq̃¬
le sacramentum. Circumcidit᷑ puer: ⁊ uocat᷑ iłs.
Qͥa sͥ uult ista conerio: Circumcisio nempe saluan
di quam saluatoris ẽẽ uidet᷑: & saluatorem circum¬
cidere decet qm circumeroi. S agnosce mediato¬
rem di &e hominum: qͥ abipsonatruitatis sue eror¬
dio. diuinis humana sociat. ima summnis. Nascit
ex muliere: s cui fecunditatis fructꝰ sic accedat. ut
non decidat flos uirginitatis. Pannis obuoluit᷑. seo
eumcisioueritatem suscepte ꝓbat humanitatis.
&e nomen qͦd est suꝑ omne nom̃ głam indicat ma¬

Expanded text:
obmutesceret coram circumcidente, qui coram tonobmutesceret coram circumcidente, qui coram tondente obmutuit, coram crucifigente siluit? Alioquin non erat illi difficile carnem suam integram conservare ne scinderetur, qui fecerat ne virginalis uteri porta in exitu suo aperiretur. Non erat difficile parvulo prohibere ne caro illa circumcideretur, quando nec mortuo fuit difficile custodire ne corrumperetur. 2. Postqle sacramentum! Circumciditur puer, et vocatur Jesus. Quid sibi vult ista connexio? Circumcisio nempe salvandi potius, quam Salvatoris esse videtur; et Salvatorem circumcidere decet, quam circumcidi. Sed agnosce mediatorem Dei et hominum, qui ab ipso nativitatis suae exordio divinis humana sociat, ima summis. Nascitur ex muliere, sed cui fecunditatis fructus sic accedat, ut non decidat flos virginitatis; pannis involvitur, sedcumcisio veritatem susceptae probat humanitatis; et nomen, quod est super omne nomen, gloriam indicat ma
Abbreviated transcription (Latin):
cula. ⁊ si non eguit tam̃ uoluit cireumeidi. Nec
uestigium qͥdem ullum uulneris habens: alliga
sic agit ꝑu̾sitas elationis humane. Erubes eimus
głam᷑. Quem nemo potest arguere de peccato. ip¬
se peccati remedium. ⁊ uerecundum parit̃ et
austerum. sine ulla necessitate suscepit: nec re¬
pulit cultrum lapideum. in qͦsolouetꝰ illa que
eraderet᷑ rubigo non fuit. Nos ẽcont᷑ inu̾ecundi
ad obscenitatem culpe erubescimꝰ agere peniten¬
tiam: qͦd extreme dementiȩ ẽ. male ꝓni in uuln̾a.
peiꝰ in remedia uerceundi. Qi peccatum non fecit.
non dedignat᷑ est se peccatorem reputari: nos ⁊ esse
uolumꝰ. ⁊ nolumꝰ estimari. Itane sanoopꝰ ẽ medicim
& ñ male habentib: Immouͦita ne eget medicami¬
ne. ñ eger s medicꝰ: Qͥs hominum tante sͥ ñ dicam
głe s uł innocentie consciꝰ eq̃nimit̾ manum circum
pere delictoꝵ. S dicas. Qͥd nisusciꝑet paruulus:

Expanded text:
cula: etsi non eguit, tamen voluit circumcidi. Nec cula: etsi non eguit, tamen voluit circumcidi. Nec vestigium quidem ullum vulneris habens, alligat; non sic agit perversitas elationis humanae. Erubescimus  etiam gloriamur. Quem nemo potest arguere de peccato, ipse peccati remedium, et verecundum pariter et austerum, sine ulla necessitate suscepit; nec repulit cultrum lapideum, in quo solo vetus illa quae eraderetur rubigo non fuit. Nos e contra inverecundi ad obscenitatem culpae, erubescimus agere poenitentiam; quod extremae dementiae est: male proni in vulnera, pejus in remedia verecundi. Qui peccatum non fecit, non dedignatus est peccatorem reputari: nos et esse volumus, et nolumus aestimari. Itane sano opus est medicina, et non male habentibus? imo vero itane eget medicamine non aeger, sed medicus? Quis hominum tantae sibi non dicam gloriae, sed vel innocentiae conscius, aequanimiter circumccere, delictorum. Sed dicas: Quidni susciperet parvulus?
Abbreviated transcription (Latin):
mnus paucis exp̃ssum. magnum pietatis sacram̃tum.
Audiuimꝰ congruamlectionem. ubo adbreuiato qͦd
fecit dñs suꝑ t̾ram. Adbreuiatum enim in carne: am¬
plius abbreuiat᷑ suscepta etiam carnis circumcisione.
Minoratꝰ paulominꝰ ab angłis deifiliꝰ naturam hu¬
manam induit:s iam ne ipsum respuens remediũ
humane corruptionis. plane multo minoratꝰ ab eiᷤ
habes hic magnum fidi docum̃tum: habes ⁊ mani¬
festum humilitatis exemplum. Ad quid enim tibi
circumcisionecessaria: qͥ peccm̃ nec commisisti nec
contraxisti: Qͦd ipse ñ fecis etas manifestat: qͦd ñ cõ¬
traxeris. multo certiꝰ ꝓbat patͥs diuinitas. integritas
matͥs. Summꝰ sae̾dos esquem nec suꝑ patre nec suꝑ
matre contaminandum ꝓpħatum in lege ẽ. potiꝰ
quiam mandatum. Est enim tͥ pat̾ ab et̾no: s ds ẽ¬
in quem peccatum ñ cadit. Est ⁊ mat̾ ex tempore s
uirgo: nec parere potuit incorruptio corruptelã.
Suꝑhec omnia circumeidit᷑ puer. Agnꝰ sine ma¬

Expanded text:
mus paucis expressum magnum pietatis sacramentum: audivimus congruam lectionem Verbo abbreviato quod fecit Dominus super terram. Abbreviatum enim in carne, amplius abbreviatur suscepta etiam carnis circumcisione. Minoratus paulo minus ab angelis Dei Filius, humanam naturam induit; sed jam nec ipsum respuens remedium humanae corruptionis, plane multo minoratus ab eis. Habes igitur hic magnum fidei documentum, habes et manifestum humilitatis exemplum. Ad quid enim tibi circumcisio necessaria, qui peccatum non commisisti nec contraxisti? Quod ipse non feceris, aetas manifestat; quod non contraxeris, multo certius probat Patris divinitas, integritas matris. Summus sacerdos es, quem nec super patre, nec super matre contaminandum, prophetatum est in lege potius quam mandatum. Est enim tibi Pater ab aeterno, sed in quem peccatum non cadit. Est et mater ex tempore, sed virgo; nec parere potuit incorruptio corruptelam. Super haec omnia circumciditur Puer, Agnus sine ma
Abbreviated transcription (Latin):
utiq panis uite. scͥptura teste qm̃ iustꝰ ex fide uiuit: quod
habitet in cordibꝰ nr̃is. Alioqͥn qͦmͦ in illo nascit᷑ iħs. qͦ
est. qͦd is tm̃ qui ꝑseuerauit usq infinem .s. erit: Nam
qͦd minime inueniat᷑ in eo xp̃s. nec de eis sit. qͥb dr
qͦd sine dubio etiam aruit cor illiꝰ. er qͦ oblitꝰ est co¬
medere panem suu. Multominꝰ autem ad filium
societas ȩt̾nitati.⁊ tante mutabilitati. ei qui est ⁊ ei qui
nuquam in eodem ꝑmanet statu. Cet̾in qmlibet fir¬
mi quamlibet fortes in fide. quamlibet parati. qmlibet
panib abundantes. ipso qͥdem largiente cui cotidie oran

Expanded text:
utique panis vitae, Scriptura teste, Quoniam justus ex fide vivit , quod utique panis vitae, Scriptura teste, Quoniam justus ex fide vivit , quod habitet in cordibus nostris. Alioquin quomodo in illo nascitur Jesus, est, quod is tantum qui perseveraverit usque in finem, salvus erit? Nam quod minime inveniatur in eo Christus, nec de eis sit quibus diquod sine dubio etiam aruit cor illius, ex quo oblitus est comedere panem suum. Multo minus autem ad Filium societas aeternitati, et tantae mutabilitati; ei qui est, et ei qui nunquam in eodem permanet statu. Caeterum quamlibet firmi, quamlibet fortes in fide, quamlibet parati, quamlibet panibus abundantes, ipso quidem largiente, cui quotidie orant
Abbreviated transcription (Latin):
f.ẽ.q. f.d.⁊ o. nob̃. Domꝰ panis ẽ ut iam diximꝰ. bo¬
numẽ uos illic ẽẽ. Sbi enmfu̾it u̾bum dñi ñ de est
utiq panis qͥ confirmet cor dicente ꝓpħ̃a ꝯfirma
me in uerbis tuis. Nimirum in t̾bo qͥd ꝓcedit de ore di ui¬
uit homo: utuit in xp̃o. uiuit in eo xp̃s. Ibi orit᷑. ibi apparce.
nec omnino amat eor titubans. aut uacillans:. s stabile ⁊ cõ¬
firmatum. Siquis murmurat. siquis hesitat. siqͥs nutat.
siquis cogitat reuolui in lutum. redire aduomitum. de¬
serere uotum. mutare ꝓpositum suum. ñ ẽ iste bethleẽ:
ñ est domꝰ panis. Sola enim fames ⁊ fames ualida in egy¬
ptum eum descendẽ. porcos pascere. filiquas esurire cõ¬
pellit. utpote ꝓcul agentem a domo panis. a domo patͥs:
in qua etiam mercennarii panib abundare noscunt᷑.
N gͦ in eimodi corde nascit᷑ xp̃s. cui deẽ fidei fortitudo.

Expanded text:
endit nobis. Domus panis est, ut jam diximus: boendit nobis. Domus panis est, ut jam diximus: bonum est nos illic esse. Ubi enim fuerit Verbum Domini, non deest utique panis qui confirmet cor, dicente Propheta: Confirma me in verbis tuis . Nimirum in verbo quod procedit de ore Dei, vivit homo; vivit in Christo, vivit in eo Christus. Ibi oritur, ibi apparet: nec omnino amat cor titubans aut vacillans, sed stabile et confirmatum. Si quis murmurat, si quis haesitat, si quis nutat, si quis cogitat revolvi in lutum, redire ad vomitum, deserere votum, mutare propositum suum; non est Bethlehem iste, non est domus panis. Sola enim fames, et fames valida, in Aegyptum eum descendere, porcos pascere, siliquas esurire compellit, utpote procul agentem a domo panis, a domo patris: in qua etiam mercenarii panibus abundare noscuntur. Non ergo in hujusmodi corde nascitur Christus, cui deest fidei fortitudo,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdam ꝓpha. noe. danielem ⁊ iobnominauit. eosdem
qͦ & tͥbꝰ illis pastorib designari: qͥb nato angło mag¬
ni consilii. gaudium magnum angłs euangłi⁊ auit.
Uide autem ne forte ipsisint ⁊ tͦs magiuenientes iam
ñmͦ ab oriente. s &̃ ab occidente. ut recumbant cum
abraham ysaac ⁊ iacob. Porte enim ñ incongrue uide¬
bitur ad effraim qͥdem quod fruetificationem sonat
ꝑtinere thuris oblationem : qͦd offerre incensum dig¬
num in odorem suauitatis ꝓpͥum sit eorum. qͦs posu¬
ui ⁊ dedistim̾ manducare. ⁊ c̃. Porro manasses si tñ
is ẽẽ uolu̾it. cui appareat ds myrram offer at mor-¬
tificationis:. qmͣ quidem a nr̃a sp̃italit̾ arbitͦr ꝓfessio¬
ne reqͥri. ¶ hec dicta sunt ne adeam partem tribus
manasse que citra iordanem substitit ꝑtineamus:
s obliuiscam᷑ mag̃ ea q̃retͦ sunt. extenti ⁊ intenti ad
antiora. Nunc uͦredeamꝰ usq bethleem: ⁊u. h.u̾. qͦd¬

Expanded text:
quidam propheta Noe, Danielem, et Job nominavit : eosdem quidam propheta Noe, Danielem, et Job nominavit : eosdem quoque et tribus illis pastoribus designari, quibus nato Angelo magni consilii, gaudium magnum angelus evangelizavit. 9. Vide autem ne forte ipsi sint et tres magi, venientes jam non modo ab Oriente, sed etiam ab Occidente, ut recumbant cum Abraham, Isaac, et Jacob. Forte enim non incongrue videtur ad Ephraim quidem 775 quod fructificationem sonat pertinere thuris oblationem: quod offerre incensum dignum in odorem suavitatis proprium sit eorum quos posuvi, et dedistis mihi manducare , etc. Porro, Manasses si tamen is esse voluerit cui appareat Deus myrrham offerat mortificationis, quam quidem a nostra specialiter arbitror professione requiri. Et haec dicta sint, ne ad eam partem tribus Manasse, quae citra Jordanem substitit, pertineamus, sed obliviscamur magis ea quae retro sunt, extenti et intenti ad anteriora. 10. Nunc vero redeamus usq
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. ĩ ea q̃ aute stͥ se extendit. Uides qm fugienda q̃¬
dam.qͣm sit quedam obliuio cupienda. Neq enĩ totꝰ
manasses iordanem tͣnsit: s nec totꝰ cit᷑ sͥ eligit mansi¬
onem. Est qͥ oblitꝰ est dñi catoris sur: ⁊ ẽ qui ꝓuidet eũ
inconspectusuosemꝑ. oblitꝰ popłm suum ⁊ domũ pa¬
tris sui. Qille qͥdem cȩlestia obliuiscit᷑. hic uͦ que sunt
suꝑ t̾ram: iste p̃sentia. ille fut᷑a. iste que tuident᷑ iue q̃
non uident᷑: postremoiste que sua sunt. ille q̃ iħri xͥ.
sane eoꝵ mag̃ qͦ expediunt. ⁊ que ñ expedit obluis¬
ci:. atq hic pęnitꝰ imparatꝰ ad uidendam in se dñi ma¬
iestatem. Neq enim ẽ domꝰ panis in qͣ saluator oriat᷑:
non ẽ manasses ille cui appareat. qͥ isrł regit ⁊ suꝑ
cherubin sedet. Appare inqͥt coram effraim beniamĩ
& manasse. Ego arbitͦr istos cẽ tres qͥ saluant᷑. qͦs alius

Expanded text:
sunt, in ea quae ante sunt, se extendit. Vides quam fugienda qusunt, in ea quae ante sunt, se extendit. Vides quam fugienda quaedam, quam sit quaedam oblivio cupienda. Neque enim totus Manasses Jordanem transiit, sed nec totus citra sibi elegit mansionem . Est qui oblitus est Domini creatoris sui, et est qui providet eum in conspectu suo semper oblitus populum suum, et domum patris sui. Et ille quidem coelestia obliviscitur, hic vero quae sunt super terram; iste praesentia, ille futura; iste quae videntur, ille quae non videntur; postremo iste quae sua sunt, ille quae Jesu Chsane eorum magis quae expediunt, et quae non expedit oblivisci; atque hic penitus imparatus ad videndam in se Domini majestatem. Neque est domus panis, in qua Salvator oriatur; non est Manasses ille cui appareat, qui Israel regit, et super Cherubim sedet: Appare, inquit, coram Ephraim, Benjamin et Manasse . Ego arbitror istos tres esse qui salvantur, quos alius
Abbreviated transcription (Latin):
nam autem inueniam᷑ ⁊ nos bethleem uide: ut ĩ
nob qͦ dignet᷑ nasci. ⁊ audire meream̃. quia uob̃
timentib dm̃ oriet᷑ sol iusticie. forte enim hoc ẽ
quod supͣ meminimꝰ. ad uidendam in nob̃ dñi
maiestatem.⁊ scĩficatione opꝰ eẽ & p̃paratione.
Nam & iuxta ꝓpħam. facta ẽ iudea scĩficatio eiꝰ ꝙ
uidelicae omnia in confessione lauent᷑. ⁊ domꝰ
qui dicit. qr non est in domo mea panis: Deni¬
q quia imparatꝰ erat quidam necesse habuit
elauisum amiei ostium media noct̾e pulsare
Paratum cor eiꝰ sꝑare in dño ait ꝓpħa. hauddubium qͥn
de iusto loquens: confirmatum cor eiꝰ non commoue¬
bitur. Non ẽ paratum cor: qͦd non ẽ confirmatum. dci¬
mus autem ipso eodem teste ꝓpħa. qͦd panis cor homi¬
nis confirmet. N est gͦ paratum s aridum. ⁊ ersangue
cor eiꝰ. qͥ oblitꝰ ẽ comede panem suũ: ẽ aut̃ paratꝰ ⁊ non
turbat᷑. ut custodiat mandata uite qͥ oblitꝰ ea que retͦ

Expanded text:
lehem Judae, ut in nobis quoque dignetur nasci, et audire mereamur: Quia vobis timentibus Deum orietur sol justitiae! Forte enim est hoc quod supra meminimus, ad videndam in nobis Domini majestatem et sanctificatione opus esse, et praeparatione. Nam et juxta prophetam: Facta est Judaea sanctificatio ejus , quia videlicet omnia in confessione lavantur: et domus qui dicit: Quia non est in domo mea panis? Denique quia imparatus erat quidam, necesse habuit amici ostium clausum media nocte pulsare, Paratum cor ejus sperare in Domino, ait Propheta, haud dubium quin de justo loquens. Confirmatum est cor ejus, non commovebitur . Non est paratum cor quod non est confirmatum. Scimus autem, ipso eodem teste propheta, quod panis cor hominis confirmet . Non est ergo paratum, sed aridum et exsangue cor ejus, qui oblitus est comedere panem suum. Est autem paratus et non turbatus, ut custodiat mandata vitae, qui oblitus ea quae retro
Abbreviated transcription (Latin):
pheca. Concaluit cor meum int᷑me. ⁊ ĩm. m.ex.¬
ig. Aubiqͦ Tel inquit domꝰ tue .c. me. Siquidem
et cdulcedine deuotionis diligens iusticiam ex fer¬
uore emulationis odio habet imquitatem. Q ui¬
de ne forte de fontib istis p̃dir̾it ysaias. Haurie¬

Expanded text:
pheta: Concaluit cor meum intra me; et in mepheta: Concaluit cor meum intra me; et in mei quoque: Zelus, inquit, domus tuae comedit me . Siquidem ex dulcedine devotionis diligens justitiam, ex fervore aemulationis odio habet iniquitatem. Et vide ne forte de fontibus istis praedixerit Isaias: Haurie
Abbreviated transcription (Latin):
telligendum uidet᷑. nͥ ut bona oꝑa feruore deuo¬
tionis. ⁊ dulcedine sp̃italis gr̃ȩ condiant᷑. Ptas
inueniri pot̾it quartꝰ fons. ut paradysum recuꝑe¬
mus .iiii. fontium u rigatione amenissimum:¬
Nam si trenum paradysum denuo nobreddendum ñ
dixi uob ⁊ ñ creditis. qͦmͦ si dixero uob celestia cdetis:
sunc autemut de exhibitione p̃sentium firmasit
expect̾atio futuroꝵ. paradysum habemꝰ multo me¬
liorem ⁊ longe delectabiliorem. quã pͥmi parentes
iam fontes inuenimꝰ. qrͣtum queramꝰ. Habemꝰ de
fonte miscdie ad diluendas culpas aq̃s remissionis.
Habemꝰ de fonte sapientiȩ adpotandam sitim nr̃a.
aqͣs disctionis. Habemꝰ de fonte gr̃e ad irrigandas
bonors oꝑum plantas aquas deuotionis. Queramꝰ ad
decoquendos cibos aqͣs feruentes. aqͣs emulationis
Heminirum condiunt ⁊ decoquunt affectiones
nras. ⁊ ebulliunt de fonte caritatis. Unde ait pro¬

Expanded text:
telligendum videtur, nisi ut bona opera fervore devotelligendum videtur, nisi ut bona opera fervore devotionis et dulcedine spiritualis gratiae condiantur. Putas inveniri poterit quartus fons, ut paradisum recuperemus quatuor fontium irrigatione amoenissimumNam si terrenum paradisum denus nobis reddendum dixi vobis et non creditis; quomodo, si dixero vobis coelestia, credetis . Nunc autem, ut de exhibitione praesentium firma sit exspectatio futurorum; paradisum habemus multo meliorem et longe delectabiliorem, quam primi parentesm fontes jam invenimus: quartum quaeramus. Habemus de fonte misericordiae ad diluendas culpas, aquas remissionis; habemus de fonte sapientiae ad potandam sitim nostram, aquas discretionis; habemus de fonte gratiae ad irrigandas plantas bonorum operum, aquas devotionis: quaeramus ad decoquendos cibos aquas ferventes, aquas aemulationis. Hae nimirum condiunt et decoquunt affectiones nostras, et ebulliunt de fonte charitatis. Unde ait Pro
Abbreviated transcription (Latin):
inquit sapiẽ salutaris potabit illum. Bene sapĩe sa¬
lutaris qm̃ sapientia carnis mors ẽ:⁊ sapĩa mundi
⁊̃ ipsa immica ẽ ło. Sola que ex deo ẽ sapĩa salutariͤ¬
que scđm beati iacobi diffinitionem. pͥmum pudi¬
ca. deinde pacifica ẽ. Nam sapientia carnis uolup¬
tuosa est ñ pudi ea: sapĩamundi tumultuosa non
suam quisq faciat uoluntatem. s consiðet que sit
uoluntas dei: deinde pacifica. ñ abundans in suo
sensu.s alieno mag̃ acquies cens consilioul uidi¬
cio. Terciꝰ aquarum usꝰ ẽ irrigatio. qͣm ꝓfecto max¬
ue necessariam habent nouelle plantationes: ali¬
oquin aut minꝰ ꝓficient. aut ex toto ꝑibunt sicci¬
tate. Iuerat gͦ deuotionis aqͣs. quisquis seminauit
bonors oꝑm semina:. ut irrigatꝰ fonte gr̃e. bonȩ
conũsationis ortꝰ non ares cat: s in ꝑpetua uiridi¬
caustum tuum inquiens pingue fiat. Sic oe iN
laudib aaron legis. qñ sacͥficium eiꝰ cotidi anus
ignis absumpsit. In quib omnib nicħ aliudin¬

Expanded text:
inquit, sapientiae salutaris potabit illum . Bene sapientiae salutaris, quoniam sapientia carnis mors est, et sapientia mundi etiam ipsa inimica est Deo. Sola quae ex Deo um beati Jacobi definitionem primum pudica, deinde pacifica est . Nam sapientia carnis voluptuosa est, non pudica: sapientia mundi 778 tumultuosa est, non suam quisque faciat voluntatem, sed consideret quae sit voluntas Dei; deinde pacifica, non abundans in suo sensu, sed alieno magis acquiescens consilio vel judicio. 6. Tertius aquarum usus est irrigatio, quam profecto maxime necessariam habent novellae plantationes: alioquin aut minus proficient, aut ex toto peribunt prae siccitate. Quaerat ergo devotionis aquas, quisquis seminaverit bonorum operum semina: ut irrigatus fonte gratiae, bonae conversationis hortus non arescat, sed in perpetua viridi: Et holocaustum tuum, inquiens, pingue fiat . Sic et in laudibus Aaron legis, quoniam sacrificium ejus quotidianus ignis assumpsit. In quibus omnibus nihil aliud in
Abbreviated transcription (Latin):
s głam.q.u.ap. utiq plenum gr̃e uidimꝰ ⁊ u̾itatiᷤ.
Non enim głam potestatis aut claritatis. s głam
bethleem iude. Neq enim decet nos ita bethleem
ytire. Transeamꝰ usq bethleem dict̾ pastores: ñ beth¬
leemꝑtͣniseamꝰ. Qͥd enim si pauꝑ uicłs ẽ. qͥd si uidet᷑
minima in iudea: Ne id qͥdem incongeuum ei qͥ
cum diues eẽt. ꝓpt̾ nos pauꝑ fc̃s est: ⁊ cum eẽt magnꝰ

Expanded text:
 Patre, utique plenum gratiae vidimus et veritatis. Non enim gloriam potestatis aut claritatis, sed glorBethlehem Judae : » neque enim decet nos ita Bethlehem praeterire. Transeamus usque Bethlehem, dicunt pastores, non, Bethlehem pertranseamus. Quid enim si pauper viculus est? quid si videtur minima in Judaea? Ne id quidem incongruum ei, qui cum dives esset, propter nos
Abbreviated transcription (Latin):
ui deamꝰ. Siqͥdem dies scĩficatꝰ iluxit nob: diessa¬
lutis ñ głe aut festiuitatis.Deniq donec passiosc̃
scõꝵ annunciat᷑. qͥ minirum in parasceue passꝰ
est .i. ĩ die p̃parationis: m̾ito omnib r. scĩfica¬

Expanded text:
videamus. Siquidem dies sanctificatus illuxit nobis, dies savideamus. Siquidem dies sanctificatus illuxit nobis, dies salutis, non gloriae aut felicitatis. Denique donec passio Sancti sanctorum annuntiatur, qui nimirum in parasceve passus est, id est, in die praeparationis, merito omnibus dic
Abbreviated transcription (Latin):
uidelic& erit unicuiq laus a deo. Nimirum qͦs ho¬
die iustificau̾it. eras magnificabit: ⁊ consummatio¬
ni scĩtatis. succedet uisio maiestatis. Nec manisui¬
sio: que ñ nͥ in similitudine constat. Similes enim ei
erimꝰ. qm ui .e.s. e. Unde ⁊ hic qͦ ñ simplieit̾ diertur
uidebitis maiestatem di: s addit᷑ signant̾ in uob̃.
Hodie nimirum tanqm in specłonos in eotudemꝰ.
dum nr̃a suscipit: cras uidebimꝰ eumin nob. qniã
sua donabit. cum ostendet nob seipsum. ⁊ assum&e
nos ad seipsum. Hoc ẽ qͦd tͣnseuntem sese minist᷑
ra muna si seqͤntia ꝯcupiscis: nec fastidias pͥꝰ edu¬
lium siuis accipe q̃ sequunt᷑. Uel ꝓ ipsoferculo in
qͦ apponit᷑ qͦd apponit᷑ simnere ñ recuses fẽrcłm enĩ impu¬
tribilefecit sͥpacificꝰ nr̃. corpꝰ incorruptibile ap¬
tans sͥ: in qͦsalutis epulas mministraret. Non dab̾
scificem. ut maiestatem eiꝰ ubi diesilla aspirauerit

Expanded text:
videlicet erit unicuique laus a Deo. Nimirum quos hovidelicet erit unicuique laus a Deo. Nimirum quos hodie justificaverit, cras magnificabit, et consummationi sanctitatis succedet visio majestatis. Nec inanis visio, quae nonnisi in similitest. Unde et hic quoque non simpliciter dicitur: « Videbitis majestatem Dei, » sed additur signanter, « in vobis. » Hodie nimirum, tanquam in speculo, nos in eo videmus, dum nostra suscipit: cras videbimus eum in nobis, quando jam sua donabit, cum ostendet nobis se ipsum, et assumet nos ad se ipsum. Hoc est quod transeuntem sese ministrara munera, si sequentia concupiscis: nec fastidias prius edulium, si vis accipere quae sequuntur; vel pro ipso ferculo in quo apponitur, quod apponitur sumere non recuses. Ferculum enim imputribile fecit sibi Pacificus noster, corpus incorruptibile aptans sibi: in quo salutis epulas ministraret. Non dabisiraverit,
Abbreviated transcription (Latin):
erit. nec in p̃paratione: s in uisione utiq maiesta¬
tis. Crastinainquit die idebitis maiestatem dei
in uob hoc ẽ quodait patarcha iacob. Cras respon¬
debit mͥ iusticia mea. Hodie enim iusticia colitͣ.
cras respondebit. Hodie exercetur cras fructi fica¬
bit. Alioquin qͦd non seminau̾it homo nec mette
Nec enim uidebit tẽ maiestatem qͥ contempsertt
int̾im scĩtatem: nec oriet᷑ ei solgłe. cuisol iusticie
ortꝰ ñ fu̾it: nec illucescet dies crastina. eui ñ luxerit ho¬
dierna. Nimirum ideinipse qͥ hodie qͥdem factꝰ ẽ nob̃
a deo patre iusticia. apparebit eras uita nr̃a. ut ⁊ nos ẽ
eo appareamꝰ in gła. Hodie enĩ paruulꝰ nascit᷑ nob̾ ut ñ
apponat hõ magnificare seipsum. s conutam᷑ mag̃
⁊ efficiam᷑ ut paruuli: eras exhibebit᷑ magnꝰ dñs ⁊ lax¬
dabilis nimis. ut ipsi qͦ magnificem̃ in laude cum

Expanded text:
erit, nec in praeparatione, sed in visione utique majestaerit, nec in praeparatione, sed in visione utique majestatis. « Crastina, » inquit, « die videbitis majestatem Dei in vobis. » Hoc est quod ait patriarcha Jacob: Cras mihi respondebit justitia mea . Hodie enim justitia colitur, cras respondebit: hodie exercetur, cras fructificabit. Alioquin quod non seminaverit homo, nec metet. Nec enim tunc videbit majestatem, qui contempserit interim sanctitatem: nec orietur ei Sol gloriae, cui Sol justitiae ortus non fuerit: nec illucescet ei dies crastina, cui non luxerit hodierna. Nimirum idem ipse, qui hodie quidem nobis factus est a Deo Patre justitia, apparebit cras vita nostra, ut et nos cum eo appareamus in gloria. Hodie enim parvulus nascitur nobis, ut non apponat homo magnificare se ipsum, sed convertamur magis, et efficiamur sicut parvuli: cras exhibebitur magnus Dominus et laudabilis nimis, ut ipsi quoque magnificemur in laude, cum
Abbreviated transcription (Latin):
unt nocte dormiunt.⁊ qͥ ebrii sunt nocte ebrii
sunt: ut tanqm ĩ die ñ dormitemꝰ. s ambulemꝰ
atq hoc ꝙͥ honeste non temulente. Wides hoĩem
cuius ad omne bonum dormitat anima eiꝰ p̃te¬
dio: in tenebͥs est usq adhuc. Uides in ebriatum
absincio. sapientem plusqͣm oportet. ñ ad sobrie¬
tatem. cuiꝰ nec ocłs tusti. nec auris impleat᷑ audi¬
tu:. qui pecuniam aut simile aliqͥd diligens ñ
satiet᷑. longam instar hydropici sitim bibens:
filiꝰ noet̾is est & tenebrarum. Nec facile separan¬
tur hec duo dicente scͥptura. qm̃ in desideruis ẽ
omnis ociosꝰ: hoc ẽ in ebrietate omnis somuolen¬
tus. Sc̃ificen᷑ gͦ hodie ⁊ paratisimꝰ. Parati quidem
hodie nocturnum excutiendosoporem: porro sẽi¬
ficati incħominꝰ tanqm in die ab ebrietate noe¬
turna cupidinis noxie frenando furorem. Inhiᷤ
enim duob mandatis tota lex pendet ⁊ prophe.
que sunt declinare amalo ⁊ facere bonum.
Uerum hec hodie. nam erastina nec in scificatione

Expanded text:
unt, nocte dormiunt; et qui ebrii sunt, nocte ebrii sunt, ut, tanquam in die, non dormitemus, sed ambulemus; atque hoc quidem honeste, non temulente. Vides hominem, cujus ad omne bonum dormitat anima prae taedio? in tenebris est usque adhuc. Vides inebriatum absinthio, sapientem plus quam oportet, non ad sobrietatem; cujus nec oculus visu, nec auris impleatur auditu: qui pecuniam aut simile aliquid diligens, non satietur, longam instar hydropici sitim bibens? filius noctis est et tenebrarum. Nec facile separantur haec duo, dicente Scriptura, Quoniam in desideriis est omnis otiosus; hoc est, in 770 ebrietate omnis somnolentus. Sanctificemur ergo hodie, et parati simus, parati quidem hodie nocturnum excutiendo soporem; porro sanctificati nihilominus tanquam in die ab ebrietate nocturna, cupidinis noxiae frenando furorem. In his enim duobus mandatis tota lex pendet, et prophetae, quae sunt declinare a malo, et facere bonum. 3. Verum hoc hodie: nam crastina nec in sanctificatione
Abbreviated transcription (Latin):
quemqͣm resurgens p̃cinx̃ se. ⁊ iusticie cingło ui¬
detur qͦ dãmꝰ effluentem sinum miscdie collegisse:
qm̃ ex tẽ p̃parat᷑ ad iudicium. qͦd in nr̃a regurreẽ¬
tione futurum ẽ. ¶Nam ⁊ ꝓpt̾ea paruulꝰ antea
uenit. ut miscdiam p̃rogaret: ⁊ futurum in fine
iudicium p̃currens miscđia temꝑaret. Licet enĩ
paruul ad nos uenerit: non parum tam̃ attulit.
non parum contulit nob̃. Si queris qͥd attulit:
quos te p̃sens inuenit. s fons est qͥ nunquam po¬
terit exhauriri. fons nob̃ est xp̃s dñs. unde laue¬

Expanded text:
quemquam, resurgens praecinxit se, et justitiae cingulo viquemquam, resurgens praecinxit se, et justitiae cingulo videtur quodammodo effluentem sinum misericordiae collegisse: quoniam extunc preparatur ad judicium, quod in nostra resurrectione futurum est. Nam et propterea parvulus antea venit, ut misericordiam praerogaret; et futurum in fine judicium praecurrens, misericordia temperaret. 5. Licet enim parvulus ad nos venerit, non parum tamen attulit, non parum contulit nobis. Si quaeris quid attulit: quos tunc praesens invenit; sed fons est qui nunquam poterit exhauriri. Fons nobis est Christus Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
anime: utrumq debellaturꝰ aduenit. ⁊ abutroq
saluabit te. noli timere. Q iam quidem peccatum
ulla contagione suscepit. Grandis enim peccato
facta ẽ tuolentia. E reuera expugnatum ẽẽ cognos¬
citur: qñnatura qmͣ se totam infecisse ⁊ occupasse
głabat᷑. adeopenitꝰ aliena in xp̃o inuenta est. De¬
bine ꝑsequit᷑ inimicos tuos ⁊ comp̃hendit eos: nec
conu̾tit᷑ donec deficiant. Contra pecc̃m dimicans
inconu̾satione sua u̾b̾parit̾ ⁊ exemplis oppugnat:
h inpassione sua alligat illud: alligat fortem pla¬
ne ce diripit uasa eiꝰ. Iamuͦ eodem ordine mortem
entium ⁊ pͥmogenitꝰ mortuorum: pꝰmodum debel¬
laturus eam parit̾ in oĩbꝰ nob̃. qñ uidelicet suscita¬
bit mortalia corꝑora ur̃a.⁊ destruet᷑ notussima
inimica mors. Eptea enim resurgens decorem in¬
dutus ẽ. ñ sic̃ antea nascens pannis inuolutꝰ est.
ꝓptea qui priꝰ sinumiscdie affluebat. ñ iudicans

Expanded text:
animae. Utrumque debellaturus advenit, et ab utroque animae. Utrumque debellaturus advenit, et ab utroque salvabit te: noli timere. Et jam quidem peccatum ulla contagione suscepit. Grandis enim peccato facta est violentia, et revera expugnatum esse cognoscitur, quando natura, quam se totam infecisse et occupasse gloriabatur, ab eo penitus aliena in Christo inventa est. Dehinc persequitur inimicos tuos, et comprehendit eos; nec convertitur donec deficiant. Contra peccatum dimicans in conversatione sua, verbis pariter et exemplis oppugnat; sed in passione sua alligat illud, alligat plane fortem, et diripit vasa ejus. Jam vero eodem ordine mortem entium, et primogenitus mortuorum: postmodum debellaturus cam pariter in omnibus nobis, quando videlicet suscitabit mortalia corpora nostra, et destructur novissima inimica mors. Propterea enim resurgens decorem indutus est, non sicut antea nascens pannis involutus est. Propterea qui prius sinu misericordiae affluebat non judicans
Abbreviated transcription (Latin):
in furto. qͥd ni timeres: qͥd ni fugeres a facie eius:
forte enim iam gladium uibrabat ignitum. Nunc in
erilio positꝰ. in sudore uultꝰ tui uesceris pane ttio: ce
ecce uox audita est in t̾̃ra. qr dñator aduenit. Quo
ibis a sp̃u eiꝰ. ⁊ qͦ a facie eiꝰ fugies: Noli fugere. nolit¬
mere. ñ uenit cum armis: ñ pumendum. s saluan¬
dum requirit. A ne forte dicas cẽ nunc. uocem tuã
audiui ⁊ abscondime: ecce infans ẽ ⁊ sine uoce.Nã
uagientis uox mis eranda mag̃ ẽ quam trem̃da.
Ant sicui forte t̾ribilis: s ñ tͥ. Paruulꝰ factꝰ ẽ. tenera m̃bͣ
uirgo mat̾ pãnis alligat.⁊ adhuc timore trepidas:
Uł in hoc scies qr ñ uenit ꝑde te. s saluare. eriꝑe ñ
ligare.Iam adus hostes tuos dimicat: iam suꝑboꝵs
& sublimium colla. tanqm diuirtꝰ ⁊ saꝑĩa calcat.
Duo tͥ sunt hostes. pecc̃m & mors.i. mors corporis ⁊

Expanded text:
in furto, quidni timeres? quidni fugeres a facie ejus? in furto, quidni timeres? quidni fugeres a facie ejus? Forte enim jam gladium vibrabat ignitum. Nunc in exsilio positus, in sudore vultus tui vesceris pane tuo: et ecce vox audita est in terra, quia Dominator advenit. Quo ibis a spiritu ejus? et quo a facie ejus fugies? Noli fugere, noli timere. Non venit cum armis; non puniendum, sed salvandum requirit. Et ne forte dicas etiam nunc: Vocem tuam audivi, et abscondi me ; ecce infans est, et sine voce. Nam vagientis vox magis miseranda est, quam tremenda: aut si cui forte terribilis, sed non tibi. Parvulus factus est, tenera membra Virgo mater pannis alligat; et adhuc timore trepidas? Vel in hoc scies quia non venit perdere te, sed salvare; eripere, et non ligare. Jam adversus hostes tuos dimicat, jam superborum et sublimium colla tanquam Dei virtus et sapientia calcat. 4. Duo sint tibi hostes, peccatum et mors, id est mors corporis et
Abbreviated transcription (Latin):
Ueruntamen ⁊udei potistate ipsa p̃mebant᷑. ⁊ phylo¬
sophi scrutatores maiestatis oppͥmebant᷑ a gła. Pote¬
stas subiectionem. maiestas exigit admirationem:
neutra imitationem. Appareat dñe bonitas cui possit
homo qͥ ad imaginem tuam creatꝰ ẽ conformari.
nam maiestatem. potestatem. sapientiam. nec imitari
tua in sola angłorum partereliquã occupat iudicium
cum toto parit̾ humano gn̾e : Dñe in cȩlo miscd̃ra tua¬
testates. Dilatet miscdia t̾minossuos. extendat funes.
erpandat sinꝰ. attingat a fine usq adfinem f. ⁊d.o.s.¬
Restetus est dñe iudiciosinꝰ tuus. solue cingłm tuum
&e ueni miserationib affluens. suꝑeffluens caritate.
Quid tii times ohomo: qͥd trepidas a facie domini qr
uenit: uenit ñ iudicare s saluare t̾ram. Oum tͥ ꝑ
suasum est ab infideli qͦdam seruo: ut furtim tołles
tmponeres regi um diadema capiti tuo. Dep̾hens

Expanded text:
Verumtamen et Judaei potestate ipsa premebantur, et philoVerumtamen et Judaei potestate ipsa premebantur, et philosophi scrutatores majestatis opprimebantur a gloria. Potestas subjectionem, majestas exigit admirationem, neutra imitationem. Appareat, Domine, bonitas, cui possit homo, qui ad imaginem tuam creatus est, conformari: nam majestatem potestatem, sapientiam nec imitari tua in sola angelorum parte, reliquam occupat judicium cum toto pariter humano genere? Domine, in coelo misericordia tuatestates. Dilatet misericordia terminos suos, extendat funes, expandat sinus, attingat a fine usque ad finem fojudicio sinus tuus; solve cingulum tuum, et veni miserationibus affluens, et supereffluens charitate. 3. Quid tu times, o homo? quid trepidas a facie Domini, quia venit? Venit non judicare, sel salvare terram. Olim tibi persuasum est ab infideli quodam servo, ut furtim tolleres et imponeres regium diadema capiti tuo. Deprehensus
Abbreviated transcription (Latin):
ret. sic abbreuiaret se dominꝰ maiestatis: nͥut &e uos
fimilit᷑ faciatis: Iam clamat exemplo qͦd postmodum
ero ꝓinde ⁊ plurimum rogo fr̃s ñ patiamini sme
causa tam p̃ciosum exemplar uob exhibitum cẽ: s
conformamini illi ⁊ renouamini sp̃u mentis ur̃e.
Studete humilitati que fundamentum ẽ custosq uͥ¬
tutum:. sect̾amini illam. que sola potest saluare aĩas
ur̃as. Q d enm mag̃ indignum. qͥd detestandum ã¬
plius. qͥd grauiꝰ pumiendum: qmut uidens dm̃ celi
paruulum factum. ultra apponat homo magnificare
se suꝑ t̾ram: Intolerabilis impudentiȩ ẽ ut ubi sese er¬
potentia in rerum catione. apparebat sapientia in
earum gubnatione. s benignitas miscdie nc̃ max¬
ime apparuit in humanitate. Innotuerat udeis
potestas in signis atq portentis: unde ⁊ m ea lege in
tibus in sensu stio maiestas innotuit: qm̃ iuxta apli
uerba. quod notum est dei manifestum est in illis.

Expanded text:
ret, sic abbreviaret se Dominus majestatis, nisi ut vos ret, sic abbreviaret se Dominus majestatis, nisi ut vos similiter faciatis? Jam clamat exemplo, quod postmodum cro proinde et plurimum rogo, fratres, non patiamini sine causa tam pretiosum exemplar vobis exhibitum esse, sed conformamini illi, et renovamini spiritu mentis vestrae. Studete humilitati, quae fundamentum est custosque virtutum: sectamini illam, quae sola potest salvare animas vestras. Quid enim magis indignum, quid detestandum amplius, quid gravius puniendum, quam ut, videns Deum coeli parvulum factum, ultra apponat homo magnificare se super terram? Intolerabilis impudentiae est ut, ubi sese expotentia in rerum creatione, apparebat sapientia in earum gubernatione; sed benignitas misericordiae nunc maxime apparuit in humanitate. Innotuerat Judaeis potestas in signis atque portentis, unde et in ea lege stibus in sensu suo majestas innotuit, quoniam juxta Apostoli verba, quod notum est Dei, manifestum est in illis .
Abbreviated transcription (Latin):
menib nec in t̾ra ferro undiq coartasti. ne forte ulhac
uel illac ercedet. ut uidł a te seꝑatꝰ. ad neutram ꝑueni¬
ret illarum. Seua nimium mat̾ ita abortiuum facẽ
uoluisti: dum non eẽt qui exciꝑe posset excussum. Age
gͦ qͥd ꝓfeceris: inmo quam nicħ ꝓfecis intuere. Undi¬
q enim eg̾diunt᷑ filie syon ut indeant regems alomo¬
nem indiademate qͦ coronasti eum. Relinquens
matrem adheret uxorisue. ut sint duo in carne u
ad se: quippe qui ẽ suꝑ omnia ds bndict̾us inscła am̃.¬
Randis qͥdem est dilectissimi hodierna dñice
natiuitatis sollemnitas: s dies breuis cogit bre¬
uiare sermonem. Nec mirum si facimꝰ nos breue ũ¬
bum: qn &e d̾s pat̾ uerbum fecit abbreuiatum. Uultĩ
nosse qmlongum quã breue fecit: Celum inqͥt
hoc u̾bum ⁊ t̾ram ego impleo: nc̃ caro fcm in angu¬
que necessitas fuut. ut sic exmnaniret. sic humilia¬

Expanded text:
moenibus, nec in terra, ferro undique coarctasti, ne forte vel hac moenibus, nec in terra, ferro undique coarctasti, ne forte vel hac vel illac excederet: ut videlicet a te separatus, ad neutram perveniret illarum. Saeva nimirum mater ita abortivum facere voluisti, dum non esset qui excipere posset excussum. Age ergo, quid profeceris, imo quam nihil profeceris intuere. Undique enim egrediuntur filiae Sion, ut videant regem Salomonem in diademate quo coronasti eum. Relinquens matrem adhaeret uxori suae, ut sint duo in carne unad se, quippe qui est super omnia benedictus Deus Grandis quidem est, dilectissimi, hodierna Dominicae Nativitatis solemnitas; sed dies brevis cogit breviare sermonem. Nec mirum, si facimus nos breve verbum, quando et Deus Pater Verbum fecit abbreviatum. Vultis nosse quam longum, quam breve fecit? Coelum, inquit hoc Verbum, et terram ego impleo . Nunc caro factum, in anguquae necessitas fuit ut sic exinaniret, sic humilia
Abbreviated transcription (Latin):
lius di. Preoccupemꝰ gͥ faciem dñi inconfessione. ut sc̃ifi¬
catiparit̾ ⁊ parati inueniam᷑ ⁊ nos bethleem iude:. atq
da uirgo. sit stella maris. sit plena gr̃a. ⁊ suꝑuenientẽ
qͦs ipse sp̃itali designatione tanqmͣ digito demonstra¬
uerit dicens. Ecce mat̾ mea ⁊ fũs mei. Enimuͦ auditi¬
num ex istis. filioli meiait. qͦs it̾m parturio. donec for¬
metur xp̃s in uob̃. Si enim nasci uidebat᷑ in eis cũ for¬
mabatur rp̃s in eis: qͦmͦ ñ etiam ab eosimilit̾ nas cieũ
dicere qͥs p̃sumat qͥ ĩ ipsi qͦdã mͦ parturiebat: Et tuqͥ¬
dem impia synagoga hc̃ nob̃filium peꝑisti officio qͦ¬
dam matͥs. s non matͥs affectu. Exctissisti cum de sinu
tuo. extͣ eiuitatem eiciens ⁊ eleuans suꝑ t̾ram: tanqͣm
dicens eccłie gentium. paritͥ ⁊ ecclie pͥmitiuorum
que est in cȩlis. Nec mͥnec uobsit s diuidat᷑. Dundat᷑
inqmͣ nonint̾ utrasqis ab utͥsq. Erpulsum enim &

Expanded text:
i. 11. Praeoccupemus igitur faciem Domini in confessione, ut sanctificati pariter et parati inveniamur et nos Bethlehem Judae, atque da virgo, sit stella maris, sit plena gratia, et supervenientem quos ipse speciali designatione tanquam digito monstraverit, dicens: Ecce mater mea, et fratres mei . Enim vero audi unum ex istis: Filioli mei, ait, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis . Si enim nasci videbatur in eis, cum formabatur Christus in eis; quomodo non etiam ab eo similiter nasci eum dicere quis praesumat, qui in ipsis quodammodo parturiebat? 776 Et tu quidem, impia Synagoga, hunc nobis filium peperisti, officio quidem matris, sed non matris affectu. Excussisti eum de sinu tuo, extra civitatem ejiciens, et elevans super terram, tanquam dicens Ecclesiae gentium, pariter et Ecclesiae primitivorum quae est in coelis: Nec mihi, nec vobis sit, sed dividatur. Dividatur, inquam, non inter utraque, sed ab utrisque. Expulsum enim, e
Abbreviated transcription (Latin):
cla ẽ conceptio mea: s ẽ a qͦ touat᷑ ista confusio. Ipse
eam tollit: in quem solum ipsa ñ cadit. Diuitias
salutis habeo quib redimam ꝓpͥe conceptionis im¬
puritatem: xp̃i purissimam conceptionem. Adde
adhuc dñe iħ̃u: innoua signa. imiuta mirabiła.
nam pͥora qͥdem ipsa consuetuoine uiluerunt᷑. Pia¬
ne enim solis ortꝰ ⁊ occasꝰ. t̾re fecunditas. tp̃rmuicis¬
situdo. miracła sunt. ⁊ magna miracła. s tociens
hec uidimꝰ ut iam ñ sit qͥ attendat. Innoua signa ce
immuta mirabilia. Ecec ait noua facio omnia. Qͥs
hocait: Agnꝰutiq qͥ sedebat in throno. Agnꝰ plane.¬

Expanded text:
da est concepti mea, sed est a quo tollatur ista confusio. Ipse da est concepti mea, sed est a quo tollatur ista confusio. Ipse eam tollit, in quem solum ipsa non cadit. 3. Divitias salutis habeo, quibus redimam propriae conceptionis impuritatem, Christi purissimam conceptionem. Adde adhuc, Domine Jesu, innova signa, immuta mirabilia; nam priora quidem ipsa consuetudine viluerunt. Plane enim solis ortus et occasus, terrae fecunditas, temporum vicissitudo, miracula sunt; et magna miracula: sed toties haec vidimus, ut jam non sit qui attendat. Innova signa, et immuta mirabilia. Ecce, ait, nova facio omnia. Quis hoc ait? Agnus utique qui sedebat in throno Ap
Abbreviated transcription (Latin):
In leua eiꝰ m̃ita: in dert̾a uͦ p̃mia continent᷑. In dect̾a
inqͣm delicie : insinistra st̃ medicine.S attende pi¬
um medicum: attende medicum sapientem. Consida
diligentiꝰ qmnoua medicamina portet. uide quam
non mͦ p̃ciosas s &e speciosas attulerit medicinas. ñ so¬
lum ꝑutiles adsanitatis fructum: s& delectabiles ad
aspect̾um & suaues ad gustum. Beniq pͥmam eius
medicinam. pͥmum qͦd insinistͣ portat attende: &
conceptum inuenis sine semine. Intuere obsecro qͣ¬
le sit istud. qͣm nouum. qm admirabile. qmͣ ama¬
bile. qm iocundum. Qͥd enim pulchriꝰ qmͣ gnatio
casta: qͥd głosiꝰ quam sc̃ã ⁊ sincera conceptio. in qua
nicħ pudoris ẽ. nicħ sordis. nicħ corruptionis: at
qm̃ minꝰ fortassis detinet nos gͣta lic& ammiratio
nouitatis. nͥ fructꝰ ꝙͦ salutis ⁊ utilitatis considatio ani¬
antur. Diuitie inqm salutis: cum gła nouitatis. Qͥs
dice & origine mea infectꝰ ⁊ inquinatꝰ sum. immun¬

Expanded text:
eva ejus merita, in dextera vero praemia continentur; in dextera, inquam, deliciae, in sinistra sunt medicinae. 2. Sed attende pium medicum, attende medicum sapientem. Considera diligentius quam nova medicamina portet, vide quam non modo pretiosas, sed et speciosas attulerit medicinas; non solum perutiles ad sanitatis fructum, sed et delectabiles ad aspectum, et suaves ad gustum. Denique primam ejus medicinam, primum quod in sinistra portat, attende; et conceptum invenies sine semine. Intuere, obsecro, quale sit istud, quam novum, quam admirabile, quam amabile, quam jucundum! Quid enim pulchrius, quam generatio casta? quid gloriosius quam sancta et sincera conceptio, in qua nihil pudoris est, nihil sordis, nihil corruptionis? At quoniam minus fortassis detineret nos, grata licet, admiratio novitatis, nisi fructus quoque salutis et utilitatis consideratio aniantur ; divitiae, inquam, salutis, cum gloria novitatis. Quis dice et origine mea infectus et inquinatus sum: immun
Abbreviated transcription (Latin):
confugit ad remedia orte salutis. minꝰ affectuose se
scibic̃ d̾o. minꝰ fidelit̾ ps auit. dñe refugium factꝰ es no¬
bis: huiꝰ adoratiominꝰ accepta. huiꝰ ꝓstratio minꝰuerar
huiꝰ humiliatiominꝰ hñs. huiꝰ etiam uictoriosa minꝰ

Expanded text:
confugit ad remedia ortae salutis, minus affectuose se confugit ad remedia ortae salutis, minus affectuose se subjicit Deo, minus fideliter psallit: Domine, refugium factus es nobis : hujus adoratio minus accepta, hujus prostratio minus verax, hujus humiliatio minus habens, hujus etiam victoriosa minus,
Abbreviated transcription (Latin):
utiq thes auris fidei commnendatum:. ipso eqͦ dicente.
beati qͥ ñ uiderunt & c̃diderunt. Pars nr̃a hinuerbo
uite. Nec sane contemptibilis ex qͣ nmirum uiuitar.
et̾nitatis exemplar. p̾t̾ita simul ⁊ p̃sentia ac futura
sinu qͦdam uastissimo cõphendit: ut nicħ ei p̃tereat.
nicħ ꝑeat. p̃eat nicħ. Merito ꝓinde in testimonium
adorastis: concurrentes uelut sub umbra alars eiꝰ
& sub pennis eiꝰ sꝑantes. Nim quid ñ singli natiui¬
tate saluatoris audita clamastis in cordib ur̃is dicen¬
tes. mͥ autem adherere łobo. ẽ. aut potiꝰulud quod
idem ꝓpħa ait. dosubietta esto anima mea: Infelir
nunium qͥsqͥs ficte ꝓstratꝰ. corde rigido corpꝰ humilia¬
uit. E enim qͥ humiliat᷑ neqͥt̾: int̾ior a autem eiꝰ plena
sunt dolo. Qͥsqͥs enmnecessi tatem suiã minꝰ ꝯsid̾at.
minꝰ sentit incõmoda. minꝰ patiet ꝑicła. minꝰ deuote

Expanded text:
utique thesauris fidei commendatum, ipso aeque dicente: utique thesauris fidei commendatum, ipso aeque dicente: Beati qui non viderunt, et crediderunt . Pars nostra haec in verbo vitae. Nec sane contemptibilis, ex qua nimirum vivitur, aeternitatis exemplar, praeterita simul et praesentia ac futura sinu quodam vastissimo comprehendit, ut nihil ei praetereat, nihil pereat, praeeat nihil. 5. Merito proinde in testimonium adorastis, concurrentes, velut sub umbra alarum ejus, et sub pennis ejus sperantes. Nunquid non singuli nativitate Salvatoris audita, clamastis in cordibus vestris, dicentes: Mihi autem adhaerere Deo bonum est ; aut potius illud quod idem propheta ait: Deo subjecta esto, anima mea? Infelix nimirum quisquis ficte prostratus, corde rigido corpus humiliavit. Est enim qui humiliatur nequiter; interiora autem ejus plena sunt dolo . Quisquis enim necessitatem suam minus considerat, minus sentit incommoda, minus pericula pavet, minus devote
Abbreviated transcription (Latin):
trem ⁊ matrem ⁊ adherebit uxorisue. ⁊ert̃ duo ĩcar¬
ne una. Hinc nichominꝰ abrahampat̾ omniũ cre¬
deritium erultauit ut uidet diem hunc uidit ⁊ gaui¬
fus eit. Alioqͥn qñseruum itirantem sͥ ꝑ dm̃ celi fub
fȩmore suomanum pon̾e p̃cepisset: nͥ ipsum utiq
dm̃ cȩli ex eodem nasciturum femore p̃uidisset:
Hoc qͦ consilium cordis sui homini scdm cor suum
reuelauit ds cui iurauit u̾itatem & ñ frustrabriꝰ. uim.
de fructu inqͥens uentͥs tui. ponam suꝑ sedem tuam.
Unde &e in bethleem iude nascit᷑ sic̃ angłs ait ciuita¬
te dauid: utiq ꝓpt̾ u̾itatem deiad confirmandas ꝓimiᷤ¬
a diligentib dm̃ aliqñ fuit negligent̾ auoitum. Nisi
forte negligere uidebat᷑ qͥ dicebat. Obsecꝰ dñe mitte q̃
missurꝰ es: aut fastidire qͥ clamabat. utinam dirum¬
peres cȩlos ⁊ descendes.cȩt̾aq similia. Idipsum dem̃
uidetis. Postremo hocidem nob̃qͦ seruatum ẽ. fidelib̾

Expanded text:
it uxori suae; et erunt duo in carne una . 4. Hinc nihilominus Abraham, pater omnium credentium, exsultavit ut videret diem hunc, et vidit, et gavisus est . Alioquin quando servum jurantem sibi per Deum coeli, sub femore suo manum ponere praecepisset , 773 nisi ipsum utique Deum coeli ex eodem nasciturum femore praevidisset? Hoc quoque consilium cordis sui homini secundum cor suum revelavit Deus, qui juravit veritatem, et non frustrabitur eum: De fructu, inquiens, ventris tui ponam super sedem tuam . Unde et in Bethlehem Judae nascitur, sicut ait angelus, civitate David , utique propter veritatem Dei, ad confirmandas promisa diligentibus Deum aliquando fuerit negligenter auditum! nisi forte negligere videbatur, qui dicebat: Obsecro, Domine, mitte quem missurus es ; aut fastidire, qui clamabat: Utinam dirumperes coelos , et descenderes, caeteraque similia. Idipsum deindvidetis . Postremo hoc idem nobis quoque servatum est fidelibus,