comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑ homo. ut hoc non posse feminam nuncu¬
pari. ꝑiti lingue illius asseuerent. tanquã filiꝰ
resurrectionis. ubi non nubent neq uxores du¬
cent. Nonenim ibi erit generatio: cum illuc ꝑ¬
duxerit regeneratio. Quare ⁊ hoc non in cassũ
notandum arbitror. quod in eis generationib
quȩ ꝓpagant᷑ ex illo qui ẽ appellatꝰ sech. cũ
genuisse filios filiasq dicãtur: nulla ibi ge¬
inta nominatim femina exp̃ssa ẽ. In his autẽ
quȩ ꝓpagantur ex cam. in ipso fine qͦusq ꝑ
tendunt᷑. nouissima femina genita nominat᷑.
Sic enim legit᷑. Mathus ael genuit lamech. et
sumpsit sibi lamech duas uxores. nom̃ uni ada:
ce nom̃ scd̃e sella. Et peꝑit ada iobeb. Hic erat pa¬
ter habitantium intabernaculis pecuarioꝵ. et
nom̃ frĩs eius iubal. hic fuit qui ostendit psal¬
terium et cytharam. Sella autem peꝑit ⁊ ipsa
tubalcham. et erat malleator et erarius eram̃ti

Expanded text:
etatur homo, ut hoc non posse feminam nuncuetatur homo, ut hoc non posse feminam nuncupari periti linguae illius adseuerent, tamquam filius resurrectionis, ubi non nubent neque uxores ducent. Non enim erit ibi generatio, cum illuc perduxerit regeneratio. Quare et hoc non incassum notandum arbitror, quod in eis generationibus, quae propagantur ex illo qui est appellatus Seth, cum genuisse filios filiasque dicantur, nulla ibi genita nominatim femina expressa est; in his autem, quae propagantur ex Cain, in ipso fine, quo usque, pertendunt, nouissima femina genita nominatur. Sic enim legitur: Mathusael genuit Lamech; et sumsit sibi Lamech duas uxores, nomen uni Ada et nomen secundae Sella, et peperit Ada Iobel; hic erat pater habitantium in tabernaculis pecuariorum. Et nomen fratris eius Iobal; hic fuit qui ostendit psalterium et citharam. Sella autem peperit et ipsa Tobel; et erat malleator aerarius aeramenti
Abbreviated transcription (Latin):
noch. in cuiꝰ nomine condidit quitatem.
ittrenam scilicet non ꝑegrinantẽ in hoc mun¬
do: s in eius temporali pace ac felicitate qͥescen¬
tem. Cam autem interp̃tat᷑ possessio. Unde di¬
ctum ẽ. quando natus ẽ. siue apatre. siue ama¬
tre eiꝰ. acquisiui hominem ꝑdm̃. Enoch uͦ de¬
dicatio. Hic enim dedicat᷑ terrena ciuitas u con¬
ditur: qm̃ hic habet eum quem intendit ⁊ ap¬
petit finem. Porro ille sech interp̃tat᷑ resurre¬
ctio: ⁊ enos filius eiꝰ interp̃tat᷑ homo ñ sic̃ adã.
Et ipsum enim nom̃ homo int̃p̃tat᷑ s cõmu¬
ne ꝑhibet᷑ esse in illa lingua. id est hebrea. mas¬
culo et feminȩ. Nam sic de illoscriptum ẽ. Ma¬
sculum ⁊ feminam fecit eos ⁊ benedixit illos: et
cognominauit nom̃ eoꝵ adam. Unde ñ ambigi¬
tur sic appellatam fuisse feminam euam ꝓpͥo
nomine: ut tamen adam quod interp̃tat᷑ ho¬
mo nom̃ ẽẽt. amborum. Enos autẽ sic interp̃¬

Expanded text:
noch, in cuius nomine condidit ciuitatem, noch, in cuius nomine condidit ciuitatem, terrenam scilicet, non peregrinantem in hoc mundo, sed in eius temporali pace ac felicitate quiescentem. Cain autem interpretatur possessio; unde dictum est, quando natus est, siue a patre siue a matre eius: Adquisiui hominem per Deum. Enoch uero dedicatio; hic enim dedicatur terrena ciuitas, ubi conditur, quoniam hic habet eum, quem intendit et adpetit, finem. Porro ille Seth interpretatur resurrectio et Enos filius eius interpretatur homo; non sicut Adam. Et ipsum enim nomen homo interpretatur; sed commune perhibetur esse in illa lingua, id est Hebraea, masculo et feminae. Nam sic de illo scriptum est: Masculum et feminam fecit illos et benedixit illos et cognominauit nomen eorum Adam. Unde non ambigitur sic appellatam fuisse feminam Euam proprio nomine, ut tamen Adam, quod interpretatur homo, nomen esset amborum. Enos autem sic interpr
Abbreviated transcription (Latin):
tionis signum ante diluuium. sicut abrahȩ
circuncisio postea ẽ imꝑata. sacra hystoria
tacet: sacrificasse tamen deo etiam illos an¬
tiquissimos homines non tacet. Quod ⁊ indu¬
ob primis fr̃ib claruit. Et noc post diluuiũ
cum de archa fuisset egressus. hostias deo legit
immolasse. De qua re inp̃cedentib libris ĩa
diximus. non ob aliud demones arrogantes
sibi diuinitatem. deosq se credi cupientes sibi
expetere sacrificium. ⁊ gaudere husꝰmodi ho¬
norib : nisi quia uerum sacrificium uero
generis pater. idẽ. et cuius series ad t̾renam.
⁊ cuiꝰ series ad cęlestem ꝑtinet ciuitatẽ: occi¬
so abel. atq in eius int̾fectione comm̃dato
mirabili sacramento. facti sunt duo patres
singuloꝵ generum. cam ⁊ sech. In quoꝵ filis
quos cõmemorari oportebat. duarum istaꝵ
ciuitatũ ingenere mortalium. euidentiꝰ indi¬
cia clarere ceꝑunt. Cam quippe genust e¬

Expanded text:
tionis signum ante diluuium, sicut Abrahae tionis signum ante diluuium, sicut Abrahae circumcisio postea est imperata, sacra historia tacet. Sacrificasse tamen Deo etiam illos antiquissimos homines non tacet; quod et in duobus primis fratribus claruit, et Noe post diluuium, cum de arca fuisset egressus, hostias Deo legitur immolasse. De qua re in praecedentibus libris iam diximus, non ob aliud daemones adrogantes sibi diuinitatem deosque se credi cupientes sibi expetere sacrificium et gaudere huius modi honoribus, nisi quia uerum sacrificium uero generis pater, id est et cuius series ad terrenam, et cuius series ad caelestem pertinet ciuitatem, occiso Abel adque in eius interfectione commendato mirabili sacramento facti sunt duo patres singulorum generum, Cain et Seth, in quorum filiis, quos commemorari oportebat, duarum istarum ciuitatum in genere mortalium euidentius indicia clarere coeperunt. Cain quippe genuit E
Abbreviated transcription (Latin):
natas. s tamen amabant de suo genere duce̾
urores. Uerum qͥs dubitet honestiꝰ hoc tẽpore
etiam consobrinoꝵ ꝓhibita eẽ conugia. ñ so¬
lum scd̾m ea quȩ disputauimꝰ ꝓpt̃ multi¬
plicandas affinitates. ne habeat duas neces¬
situdines una ꝑsona. cum duȩ possint eas
habere. ⁊numerꝰ ꝓpinquitatis augeri. s etiã
qͥa nescio quomͦ in est humanȩ uerecundię
qͥd̾am naturale atq laudabile. ut cui debet
causa ꝓpinquitatis reuerendum honorem
ab ea contincat quamuis generatricẽ tam̃
libidinem. de qua ⁊ erubescere uidemꝰ ⁊ ipsã
pudicitiam conugalem: x UII¬
opulatio gͥ maris ⁊ feminȩ. quantum at¬
tinet ad genus mortalium. qddam semi¬
narium ẽ ciuitatis. S terrena eiuitas gene¬
ratione tantummͦ: cęlestis autẽ regeneratio¬
ne opus habet. ut noxam gencrationis eua¬
dat. Utrum autem aliquod fuerit. uel si fuit.
quale fuerit corporale atq uisibile regenera¬

Expanded text:
natas, sed tamen amabant de suo genere ducere natas, sed tamen amabant de suo genere ducere uxores. Verum quis dubitet honestius hoc tempore etiam consobrinorum prohibita esse coniugia? non solum secundum ea, quae disputauimus, propter multiplicandas adfinitates, ne habeat duas necessitudines una persona, cum duae possint eas habere et numerus propinquitatis augeri; sed etiam quia nescio quo modo inest humanae uerecundiae quiddam naturale adque laudabile, ut, cui debet causa propinquitatis reuerendum honorem, ab ea contineat, quamuis generatricem, tamen libidinem, de qua erubescere uidemus et ipsam pudicitiam coniugalem. Copulatio igitur maris et feminae, quantum adtinet ad genus mortalium, quoddam seminarium est ciuitatis; sed terrena ciuitas generatione tantummodo, caelestis autem etiam regeneratione opus habet, ut noxam generationis euadat. Utrum autem aliquod fuerit, uel si fuit, quale fuerit corporale adque uisibile regenera
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tere limitem moꝵ: Exꝑti autẽ sumus in co¬
nubiis consobrinarum etiam nr̃is temporib
ꝓpt̃ gradum ꝓpinquitatis frat̃no gradui pro¬
ximum. quam raro ꝑmores fiebat. qd̾ fieri ꝑ
leges licebat : quia id nec diuina ꝓhibuit.⁊
ñdum ꝓhibuerat lex humana. Ueruntamen
factum etiam licitum. ꝓpt̃ uicinitatem horre¬
bat᷑ illiciti. et qđ fiebat cum consobrina pe¬
ne cum sorore fieri uidebat᷑: quia ⁊ ipsi int̃
se ꝓpt̾ tam ꝓpinquam consanguinitatẽ fr̃s
uocant᷑. ⁊ pęne germani sunt. fuit autem
antiquis patrib religiosȩ curȩ. ne ipsa pro¬
pinquitas se paulatim ꝓpaginum ordinib
dirimens longius abiret. ⁊ ꝓpinquitas ẽẽ
desisteret: eam ñdum longe positam rur¬
sus matrimonii uinculo colligare. ⁊ quo¬
dammꝰ reuocare fugientem. Unde iam pleno
hominib orbe terrarum. ñ quidem sorores ex
patre uel matre. uel ex ambobꝰ suis parentib

Expanded text:
uertere limitem morum! Experti autem sumus in couertere limitem morum! Experti autem sumus in conubiis consobrinarum etiam nostris temporibus propter gradum propinquitatis fraterno gradui proximum quam raro per mores fiebat, quod fieri per leges licebat, quia id nec diuina prohibuit et nondum prohibuerat lex humana. Verum tamen factum etiam licitum propter uicinitatem horrebatur inliciti et, quod fiebat cum consobrina, paene cum sorore fieri uidebatur; quia et ipsi inter se propter tam propinquam consanguinitatem fratres uocantur et paene germani sunt. Fuit autem antiquis patribus religiosae curae, ne ipsa propinquitas se paulatim propaginum ordinibus dirimens longius abiret et propinquitas esse desisteret, eam nondum longe positam rursus matrimonii uinculo conligare et quodam modo reuocare fugientem. Unde iam pleno hominibus orbe terrarum, non quidem sorores ex patre uel matre uel ex ambobus suis parentibus
Abbreviated transcription (Latin):
socerum. alteram madrẽ alteram amitã. alte¬
ram socrum: atq ita se ñ paucitate coarta¬
tum. s latius atq numerosius ꝓpinquitatib
crebris uinculum sociale diffunderet. Quod
humano genere crescente ⁊ multiplicato etiã
int̃ impios deoꝵ multoꝵ falsoꝵq cultor es
sic obseruari cernimus : ut etiam si ꝑuersis
legib ꝑmittant᷑ frat̃na coniugia. melior tam̃
consuetudo ipsam malit exhorrere licentiam:
et cum sorores acciꝑe in matrimoniũ pͥmis hu¬
mani generis temporib omino licuerit. sic
adu̾setur quasi nunquam licere potuerit. Ad
humanum enim sensum uel alliciendum uł
offendendum. mos ualet plurimũ: qͥ cum in
hac causa ĩmoderationem concupiscentiȩ co¬
herceat. eum designari atq corrumpi merito
eẽ nefarium iudicat᷑. Si enim ẽ iniquũ aui¬
ditate possidendi transgredi limitem agroꝵ:
quanto ẽ iniquiꝰ libidine concumbend sub¬

Expanded text:
socerum, alteram matrem, alteram amitam, altesocerum, alteram matrem, alteram amitam, alteram socrum; adque ita se non in paucitate coartatum, sed latius adque numerosius propinquitatibus crebris uinculum sociale diffunderet. Quod humano genere crescente et multiplicato etiam inter inpios deorum multorum falsorumque cultores sic obseruari cernimus, ut, etiamsi peruersis legibus permittantur fraterna coniugia, melior tamen consuetudo ipsam malit exhorrere licentiam, et cum sorores accipere in matrimonium primis humani generis temporibus omnino licuerit, sic auersetur, quasi numquam licere potuerit. Ad humanum enim sensum uel adliciendum uel offendendum mos ualet plurimum; qui cum in hac causa inmoderationem concupiscentiae coherceat, eum dissignari adque corrumpi merito esse nefarium iudicatur. Si enim est iniquum auiditate possidendi transgredi limitem agrorum, quanto est iniquius libidine concumbendi sub
Abbreviated transcription (Latin):
cessitas eẽt. uerum etiã si fieret nefas eẽt. Nã
si nepotes pͥmoꝵ hominum qui iam consobri¬
nas poterant acciꝑe comuges. sororib ma¬
trimonio iungerent᷑: ñ iam duȩ s tres in ho¬
mine uno necessitudines ficrent. quȩ ꝓpt̃
caritatem numerosiore ꝓpinquitate necten¬
dam. disseminari ꝑsingulos singulȩ debuer̃.
Essec enim unus homo filiis suis fr̃i scilicet
sororiq coniugib et pater et socer et auun¬
culus: ita et uxor eiꝰ eisdem communib filiis.
et mat̾ et amita et socrus. Idemq int̾ se filii
eoꝵ non solum eẽnt fr̃s atq coniuges. uerum
etiam consobrini: quia ⁊ fr̃m filii. Om̃s autẽ
istę necessitudines. quȩ uni homini tres homi¬
nes conectebant. nouem conecterent. si eẽnt
insingłis singulȩ. ut unꝰ homo haberet alterã
sororem. alteram uxorem. alteram consobrinã.
alterum patrẽ. alterum auunculum. alterũ

Expanded text:
cessitas esset, uerum etiam si fieret nefas esset. Nam cessitas esset, uerum etiam si fieret nefas esset. Nam si et nepotes primorum hominum, qui iam consobrinas poterant accipere coniuges, sororibus matrimonio iungerentur, non iam duae, sed tres in homine uno necessitudines fierent, quae propter caritatem numerosiore propinquitate nectendam disseminari per singulos singulae debuerunt. Esset enim unus homo filiis suis, fratri scilicet sororique coniugibus, et pater et socer et auunculus; ita et uxor eius eisdem communibus filiis et mater et amita et socrus; idemque inter se filii eorum non solum essent fratres adque coniuges, uerum etiam consobrini, quia et fratrum filii. Omnes autem istae necessitudines, quae uni homini tres homines conectebant, nouem conecterent, si essent in singulis singulae, ut unus homo haberet alteram sororem, alteram uxorem, alteram consobrinam, alterum patrem, alterum auunculum, alterum
Abbreviated transcription (Latin):
nerent. Pater quippe ⁊ socer duarum sunt
necessitudinum nomina. Ut gͦ alium qͥsq
habeat patrem alium socerum: numerosiꝰ
se caritas porrigit. Utrumq autem unꝰ adã
cẽ cogebatur ⁊ filiis ⁊ filiab suis: quando fr̃s
sororesq conubio iungebant᷑. Sic et cua uxor
eiꝰ utriq scxui filiorum fuit ⁊ socrus ⁊ mat̾.
Quȩ si duȩ feminȩ fuissent. mater altera et
socrus altera: copiosius se socialis dilectio
colligaret. Ipsa demq iam soror. quȩ etiã
uxor fiebat. duas tenebat una necessitudi¬
nes: quib ꝑsingulas distributis ut altera ẽẽt
soror altera uror. hominũ numero socialis
ꝓpinquitas augeret᷑. S hoc unde fieret
tunc non erat: quando nisi fr̃s ⁊ sorores ex
illis duob pͥmis null homines erant. fieri
gͦ debuit quando potuit ut cristente copia
inde ducerent᷑ urores quȩ non erant iam so¬
rores: et non solum illud ut fieret nulla ne¬

Expanded text:
nerent. Pater quippe et socer duarum sunt nerent. Pater quippe et socer duarum sunt necessitudinum nomina. Ut ergo alium quisque habeat patrem, alium socerum, numerosius se caritas porrigit. Utrumque autem unus Adam esse cogebatur et filiis et filiabus suis, quando fratres sororesque conubio iungebantur. Sic et Eua uxor eius utrique sexui filiorum fuit et socrus et mater; quae si duae feminae fuissent, mater altera et socrus altera, copiosius se socialis dilectio conligaret. Ipsa denique iam soror, quod etiam uxor fiebat, duas tenebat una necessitudines; quibus per singulas distributis, ut altera esset soror, altera uxor, hominum numero socialis propinquitas augeretur. Sed hoc unde fieret tunc non erat, quando nisi fratres et sorores ex illis duobus primis nulli homines erant. Fieri ergo debuit quando potuit, ut existente copia inde ducerentur uxores, quae non erant iam sorores, et non solum illud ut fieret nulla ne
Abbreviated transcription (Latin):
genitos s eos fuisse cõmemoratos. ꝑ quos or¬
do succedentium generationũ ad noe patri¬
archam duceret᷑: ne sere pub̾tatis illoꝵ ob¬
scura ⁊ ñ necessaria questio nosfatiget. xui¬
umg̾ genus humanum post pͥmam copu¬
lam uiri facti expuluere. et comugis eiꝰ exui¬
ri latere. marium feminarũq coniunctione
opus haberet ut gignendo multiplicaret᷑. nec
eẽnt ulli homines. nisi qui ex illis duob nati
fuissent: iuri sorores suas conuges acceꝑunt.
Quod ꝓfecto quanto ẽ antiquiꝰ compellente
necessitate: tanto postea factum ẽ damna¬
biliꝰ religione ꝓhibente. Habita ẽ enim ratio
rectissima caritatis. ut homines quibꝰ ẽẽt u¬
tilis atq honesta concordia. diuersarũ ne¬
cessitudinum unculis necterent᷑. ne unus
in uno multas haberet. s singulȩ sparg̾ent᷑
in singulos: ac sic ad socialem uitam diligen¬
tius colligandam. plurimȩ plurimos obti¬

Expanded text:
genitos, sed eos fuisse commemoratos, per quos genitos, sed eos fuisse commemoratos, per quos succedentium ordo generationum ad Noe patriarcham duceretur, ne serae pubertatis illorum obscura et non necessaria quaestio nos fatiget. ur genus humanum post primam copulam uiri facti ex puluere et coniugis eius ex uiri latere manum feminarumque coniunctione opus haberet, ut gignendo multiplicaretur, nec essent ulli homines, nisi qui ex illis duobus nati fuissent: uiri sorores suas coniuges acceperunt; quod profecto quanto est antiquius conpellente necessitate, tanto postea factum est damnabilius religione prohibente. Habita est enim ratio rectissima caritatis, ut homines, quibus esset utilis adque honesta concordia, diuersarum necessitudinum uinculis necterentur, nec unus in uno multas haberet, sed singulae spargerentur in singulos ac sic ad socialem uitam diligentius conligandam plurimae plurimos obti
Abbreviated transcription (Latin):
b fuerint. s quȩ in ꝓpagationis ordinẽ ue¬
nerint. Exempli grã quo id fiat aꝑtius aliqͥd
int̃ponam: unde nullus ambigat fieri potuis¬
se quod dico. Euangłista matħs generationẽ
dominicȩ carnis ꝑseriem parentum uolens
commendare memoriȩ. ordiens apatre abra¬
hamatq a dauid pͥmitꝰ ut ꝑueniret inten¬
dens: abraham inquit genuit ysaac. Cur ñ
dixit ismael. quem primitꝰ genuit: Ysa ac aũt
eiꝰ primogenitꝰ fuit: Quia sqlicet ꝑ illos ad
dauid ꝑuenire non posset. Deinde sequit᷑.
Iacob autem genuit iudam ⁊ fr̃s eiꝰ. Nunqͥd
iudas pͥmogenitꝰ fuit: Iudas inquit genuit
phares ⁊ zaram. Non istoꝵ geminoꝵ aliquis
fuit pͥmogenitꝰ iudę: s ante illos iam tres
genuerat. Eos itaq tenuit mordine genera¬
tionum: ꝑ quos ad dauid. atq inde qͦ in¬
tendat ꝑueniret. Ex quo intelligi potest ue¬
teres quoq homines ante diluuiũ ñ pͥmo¬

Expanded text:
bus fuerint, sed quae in propagationis ordinem uebus fuerint, sed quae in propagationis ordinem uenerint. Exempli gratia, quo id fiat apertius, aliquid interponam, unde nullus ambigat fieri potuisse quod dico. Euangelista Matthaeus generationem dominicae carnis per seriem parentum uolens commendare memoriae, ordiens a patre Abraham adque ad Dauid primitus ut perueniret intendens: Abraham, inquit, genuit Isaac; quur non dixit Ismael, quem primitus genuit? Isaac autejus primogenitus fuit? Quia scilicet per illos ad David pervenire non posset. Deinde sequitur, Jacob autem genuit Judam, et fratres ejus: numquid Judas primogenitus fuit? Judas, inquit, genuit Phares et Zaram : nec istorum geminorum aliquis fuit primogenitus Judae, sed ante illos jam tres genuerat. Eos itaque tenuit in ordine generationum, per quos ad David, atque inde quo intenderat, perveniret. Ex quo intelligi potest, veteres quoque homines ante diluvium non primo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊centum annos. ⁊ genuit enos. quis possit nisi
inconsideratꝰ asseuerare hunc eiꝰ pͥmogenitum fuis¬
se. ut admirantes merito requiramus. quomͦ ꝑ
tot annos immunis fuerit aconubio sine ullo ꝓ¬
posito continentiȩ uel ñ genuerit comugatus:
quandoqͥdem etiam de ipso legit᷑. ⁊ genuit fili¬
os ⁊ filias. ⁊ fuerunt om̃s dies seth duodecĩ ⁊ ñ¬
genti anni ⁊ mortuus ẽ : atq ita deinceps quoꝵ
anni cõmemorant᷑. nec filios nec filias genuisse
reticent᷑. Ac ꝑhoc non apparet omĩno. utrũ
qͥ nominat᷑ genitꝰ ipse fuerit primogenitꝰ. Im
ruisse uel fetib: nec illos eoꝵ filios pͥmos eis
natos fuisse credibile ẽ. S cum sacrȩ scͥptor
hystorie adortum uitamq noc cuiꝰ tempore di¬
luuium factum ẽ. ꝑsuccessiones generationũ
notatis temporib intenderet ꝑuenire: eas uti¬
q commemorauit. ñquȩ primę suis parenti¬

Expanded text:
et centum annos, etgenuitEnos: quis possit nisi et centum annos, etgenuitEnos: quis possit nisi inconsideratus adseuerare hunc eius primogenitum fuisse? ut admirantes merito requiramus, quo modo per tot annos inmunis fuerit a conubio sine ullo proposito continentiae uel non genuerit coniugatus; quando quidem etiam de ipso legitur: Et genuit filios et filias, et fuerunt omnes dies Seth duodecim et nongenti anni, et mortuus est. Adque ita deinceps, quorum anni commemorantur, nec filios filiasque genuisse reticentur. Ac per hoc non apparet omnino, utrum, qui nominatur genitus, ipse fuerit primogenitus; imruisse uel fetibus, nec illos eorum filios primos eis natos fuisse credibile est. Sed cum sacrae scriptor historiae ad ortum uitamque Noe, cuius tempore diluuium factum est, per successiones generationum notatis temporibus intenderet peruenire, eas utique commemorauit, non quae primae suis parenti
Abbreviated transcription (Latin):
trenȩ qiuitatis generationib tempora notare
ante diluuium: s in celestis maluit tanquã
essent memoria digniores. Porro autẽ pꝰca¬
seth quando natus ẽ: ñ quidẽ tacitisunt
anm patris eiꝰ. s iam genuerat alios. et u¬
trum solos cam ⁊ abel affirmare quis aude¬
at: Non enim quia soli nominati sunt ꝓpt̃
ordines generationum quas commemora¬
ri oportebat: ideo consequens uideri debet¬
illos solos fuisse tunc generatos ex adam.
Cum enim silentio cooꝑtis omĩum nomini¬
b cęteroꝵ legat᷑ eum genuisse filios ⁊ filias.
quota fuerit ista ꝓles eiꝰ quis p̃sumat asse¬
rere: si culpam temeritatis euitat: Potu
it quippe adam diumnitꝰ ad monitꝰ dicere
postea quam seth natus ẽ. suscitauit enĩ
crat qui impleret illius sc̃itatem. ñ quod
ipse pnor post eum temporis ordine nal¬
sccret᷑. Deinde quod scriptum ẽ. uixit autẽ sech
quinq ⁊ ducentos annos. uel sod̾m hebreos qͥnq

Expanded text:
terrenae civitatis generationibus tempora notare terrenae civitatis generationibus tempora notare ante diluvium, sed in coelestis maluit, tanquam essent memoria digniores. Porro autem Seth quando natus est, non quidem taciti sunt anni patris ejus, sed jam genuerat alios: et utrum solos Cain et Abel, affirmare quis audeat? Non enim quia soli nominati sunt propter ordines generationum, quas commemorari oportebat, ideo consequens videri debet solos fuisse tunc generatos ex Adam. Cum enim silentio coopertis omnium nominibus caeterorum, legatur eum genuisse filios et filias, quota fuerit ista proles ejus, quis praesumat asserere, si culpam temeritit quippe Adam diuinitus admonitus dicere, postea quam Seth natus est: Suscitauit enim turus, qui inpleret illius sanctitatem, non quod ipse prior post eum temporis ordine nasceretur. Deinde quod scriptum est: Vixit autem Seth quinque et ducentos annos uel secundum Hebraeos quinque
Abbreviated transcription (Latin):
diligentib.⁊ t̾renȩ ciuitatis t̾rena felicitate
gaudentib. ꝑsecutiones iniquas passura fue¬
rat pͥmus ostendit. S quot annoꝵ erat adã
cum eos genuit. non apparet. Exinde di¬
gerunt᷑ generationes aliȩ de cam. aliȩ de illo
quemgenuit adam in eiꝰ successione quẽ
fr̃ occidit. ⁊ appellauit nom̃ illius sech. di¬
cens ut scriptum ẽ : suscitauit enim mͥ ds̃
sem̃ aliud ꝓabel. quem occidit cam. Cum
itaq istȩ duȩ series generationũ una desech.
altera de cam. has duas de quib agimus di¬
stinctis ordinib insinuent quitates. unamce¬
lestem int̾ris peregrinantem alteram terre¬
nam t̾renis tanquam sola sint gaudiis inhi¬
antem uel inherentem. nullus de ꝓgenie ca¬
in.cum dinumerata sit cõnumerato adam
usq ad octauam generationem quot annoꝵ
fuisset exp̃ssus ẽ: quando genuit eum qͥ cõ¬
memorat᷑ post eum. Noluit enim sp̃s dei mn

Expanded text:
diligentibus, et terrenae civitatis terrena felicitate diligentibus, et terrenae civitatis terrena felicitate gaudentibus, persecutiones iniquas passura fuerat, primus ostendit. Sed quot annorum erat Adam, cum eos genuit, non apparet. Exinde digeruntur generationes aliae de Cain, aliae de illo quem genuit Adam in ejus successionem, quem frater occidit, et appellavit nomen illius Seth, dicens ut scriptum est, Suscitavit enim mihi Deus semen aliud pro Abel, quem occidit Cain . Cum itaque istae duae series generationum, una de Seth, altera de Cain, has duas de quibus agimus, distinctis ordinibus insinuent civitates, unam coelestem in terris peregrinantem, alteram terrenam terrenis tanquam sola sint gaudiis inhiantem vel inhaerentem; nullus de progenie Cain, cum dinumerata sit connumerato Adam usque ad octavam generationem, quot annorum fuisset expressus est, quando genuit eum qui commemoratur post eum. Noluit enim Spiritus Dei in
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ tanto serior fuit ꝓportione pubertas. qͣn¬
to uitȩ totius maior annositas: aut qd ma¬
gis uideo ẽẽ. credibile non hic pͥmogentti fi¬
lii cõmemorati sunt. s quos successionis or¬
doposcebat. ut ꝑueniret᷑ ad noe. aquo rur¬
sus ad abraham uidemus eẽ ꝑuentum. ac
deinde usq ad certum articłm temporis.
quantum oportebat signari etiam genera¬
tionib cõmemoratis. cursum głosissime ci¬
uitatis in hoc mundo ꝑegrinantis. ⁊ suꝑnã
patriam requirentis. Quod enim negari ñ
potest. pͥor omnib cain exconiunctione ma¬
ris ⁊ feminȩ natꝰ ẽ. Neq enim illo nato di¬
xisset adam quod dixisse legit᷑. acquisiui ho¬
minem ꝑdm̃: nisi illis duob ipse fuisset ho¬
monascendo additꝰ pͥmus. Hunc secutus ẽ¬
abel. quem maior fr̃ occidit. p̃figuratione qͥ¬
dam peregrinantis ciuitatis dĩ. qd eẽt abĩpiis
⁊ quodammͦ t̾rigenis id ẽ trenam originem¬

Expanded text:
enim tanto serior fuit proportione pubertas, quanenim tanto serior fuit proportione pubertas, quanto uitae totius maior annositas; aut, quod magis uideo esse credibile, non hic primogeniti filii commemorati sunt, sed quos successionis ordo poscebat, ut perueniretur ad Noe, a quo rursus ad Abraham uidemus esse peruentum, ac deinde usque ad certum articulum temporis, quantum oportebat signari etiam generationibus commemoratis cursum gloriosissimae ciuitatis in hoc mundo peregrinantis et supernam patriam requirentis. Quod enim negari non potest, prior omnibus Cain ex coniunctione maris et feminae natus est. Neque enim illo nato dixisset Adam, quod dixisse legitur: Adquisiui hominem per Deum, nisi illis duobus ipse fuisset homo nascendo additus primus. Hunc secutus Abel, quem maior frater occidit, praefigurationem quandam peregrinantis ciuitatis Dei, quod ab inpiis et quodam
Abbreviated transcription (Latin):
munere s ꝓphetantiũ lib̾tate. alit̃ dicere uo¬
luisse credendum ẽ. Unde merito ñ solum
hebreis uerum etiam ipsis cumadhibet te¬
stimonia de scͥpturis. titi apłica inuenitur
auctoritas.¬
ed hinc me oportuniore loco si ds̃ adiuue¬
rit promisi diligentiꝰ locuturum. Nẽ qd̾
instat expediam. Non enim ambigendum ẽ.
abhomine qui exprimo homine pͥmus ẽ
natꝰ. quando tamdiu uiuebant potuisse con¬
stitui cruitatem. sane t̃renam. non illam q̃
dicit᷑ quitas dei. de qua ut scriberemꝰ. laborẽ
tanti huiꝰ oꝑis in manꝰ sumpsimꝰ. Dicet gͦ ali
quis. Itane credendum ẽ. hominẽ filios ge¬
neraturum. nec habentem ꝓpositum conti¬
nentiȩ centum ⁊ ampliꝰ uel scd̃m hebreos ñ
multo minꝰ. id ẽ. octoginta. septuaginta. sexa¬
ginta annos aconcũbendi oꝑe uacauisse aui
sinon uacaret. nichil prolis gignere potu¬
isse : Hȩc questio duob modis soluit᷑. Aut

Expanded text:
munere, sed prophetantium libertate aliter dicere uomunere, sed prophetantium libertate aliter dicere uoluisse credendum est. Unde merito non solum Hebraeis, uerum etiam ipsis, cum adhibet testimonia de scripturis, uti apostolica inuenitur auctoritas. Sed hinc me opportuniore loco, si Deus adiuuerit, - promisi diligentius locuturum; nunc quod instat expediam. Non enim ambigendum est ab homine, qui ex primo homine primus est natus, quando tamdiu uiuebant, potuisse constitui ciuitatem, sane terrenam, non illam, quae dicitur ciuitas Dei, de qua ut scriberemus, laborem tanti huius operis in manus sumsimus. CAPUT XV. Aquis: Itane credendum est hominem filios generaturum nec habentem propositum continentiae centum et amplius, uel secundum Hebraeos non multo minus, id est octoginta, septuaginta, sexaginta annos a concumbendi opere uacuisse, aut si non uacaret, nihil prolis gignere potuisse?\' Haec quaestio duobus modis soluitur. Aut
Abbreviated transcription (Latin):
amplius horas habebant. sed uicenas et qͣ¬
ternas die noctuq transactas. Ac ꝑhoc tã
magnos annos iuixerunt illi antiqui usq
amplius quam nongentos. quantos postea
uixit abraham .clxx. et post eum filius eiꝰ
⁊ quantos interposita aliquanta etate moy
plius de quib dictum ẽ .&. amplius eis
labor et dolor. Illa uero numeroꝵ uarie¬
tas quȩ inter codices hebreoꝵ inuenitur
⁊ nr̃os. neq de hac antiquoꝵ longeuitate
dissentit. ⁊ siquid habet ita diuersum ut
tierum esse utrumq nonpossit rerum gestarũ
fides abea lingua repecenda ẽ: ex qua int̃pre¬
tatum ẽ quod habemus. Quȩ facultas cũ uo
dicere uident᷑. exhebreis codicib emendare
ausus c̃ nemo. Non enimẽ illa diu̾sitas p̃ti¬
tata mendositas: nec ego ullomͦ putandã
existimo. S ubi non ẽ scriptoris error. aliqͥd
cos diuino spũ ubi sensus cẽt consentaneus ue¬
ritati. ⁊ p̃dicans ueritatem. non int̃p̃tantium

Expanded text:
amplius horas habebant, sed uicenas et quaamplius horas habebant, sed uicenas et quaternas die noctuque transactas. Ac per hoc tam magnos annos uixerunt illi antiqui usque amplius quam nongentos, quantos postea uixit Abraham centum septuaginta et post eum filius eius quinquaginta, et quantos interposita aliquanta aetate Moysplius, de quibus dictum est: Et amplius eis labor et dolor. Illa uero numerorum uarietas, quae inter codices Hebraeos inuenitur et nostros, neque de hac antiquorum longaeuitate dissentit, et si quid habet ita diuersum, ut uerum esse utrumque non possit, rerum gestarum fides ab ea lingua repetenda est, ex qua interpretatum est quod habemus. Quae facultas cum uoldicere uidentur, ex Hebraeis codicibus emendare ausus est nemo. Non enim est illa diuersitas putata mendositas; nec ego ullo modo putandam existimo: sed ubi non est scriptoris error, aliquid eos diuino spiritu, ubi sensus esset consentaneus ueritati et praedicans ueritatem, non interpretantium
Abbreviated transcription (Latin):
terant. Aut sipars tricesima tridui tc̃ appel¬
labantur dies. ut omnia ꝓportione minuant᷑ :
gͦ nec toto quatriduo nr̃o factũ ẽ illud tam
grandȩ diluuium. quod memorat᷑ factum
⁊ uanitatem ferat: Sinde remoueat᷑ hic er¬
ror qui comectura falsa ita uult astruere
scripturarum nr̃arum fidẽ: ut alibi destru¬
at. Prorsus tantus etiam tunc dies fuit.
quantus ⁊ nunc ẽ. quem uiginti quatuor
horȩ diurno curriculo nocturnoq deter¬
minant tantus mensis quantꝰ ⁊ nunc ẽ.
quem luna cepta ⁊ finita concludit. tantꝰ
annꝰ quantꝰ ⁊ nunc ẽ: quem duodecim m̃¬
seslunares additis propt̃ cursum solarem
quinq dieb ⁊ quadrante consummant.
Quanti anni sexcente simi uitȩ noc. scđs
erat mensis. eiꝰq mensis uicesimꝰ ⁊ septimꝰ
dies quando cepit eẽ diluuium. inqͦ dies
quadraginta continuate in gentes pluuiȩ
memorantur. Qͥ dies non binas ac paulo

Expanded text:
terant. Aut si pars tricensima tridui tunc appelterant. Aut si pars tricensima tridui tunc appellabatur dies, ut omnia proportione minuantur: ergo nec toto quadriduo nostro factum est illud tam grande diluuium, quod memoratur factumet uanitatem ferat? Proinde remoueatur hic error, qui coniectura falsa ita uult adstruere scripturarum nostrarum fidem, ut alibi destruat. Prorsus tantus etiam tunc dies fuit. quantus et nunc est, quem uiginti quattuor horae diurno curriculo nocturnoque determinant; tantus mensis, quantus et nunc est, quem luna coepta et finita concludit; tantus annus, quantus et nunc est, quem duodecim menses lunares additis propter cursum solarem quinque diebus et quadrante consummant, quanti anni sescentensimi uitae Noe secundus erat mensis eiusque mensis uicensimus et septimus dies, quando coepit esse diluuium, in quo dies quadraginta continuatae ingentes pluuiae memorantur, qui dies non binas ac paulo
Abbreviated transcription (Latin):
septima ⁊ uicesima die mensis. si annꝰ ille
minimus. quales decem faciunt unũ no¬
strum .xxx. sex habebat dies: T̃antillus
quippe annus si antiquo more hoc nom̃
accepit. aut non habet menses: aut m̃sis
eius ẽ triduum. ut habeat duodecim sñ¬
ses. Quomͦ gͥ hic dictum ẽ sexcentesimo an¬
no scđi mensis septima ⁊ uicesima de m̃sis:
nisi quia tales quales nunc sunt. etiã tunc
erant menses: Nam qͦ pacto ałter uicesimo et
septimo die scdi mensis diceret᷑ ceptũ eẽ
diliunum: Demde postea infine diluuii ita
legit᷑. Et sedit archa mm̃se septimo septima
⁊ uicesima die mensis. suꝑ montes ararath:
aqua autem minuebat᷑ usq ad undecimũ
mensẽ. Inundecimo autẽ m̃se pͥma die m̃¬
sis: apparuerunt capita montiũ. Si gͥ tales
menses erant: tales ꝑfecto ⁊ anni erant qua¬
les nunc habemus. Menses quippe illz tri¬
duani. uginti ⁊ septem dies habere non po¬

Expanded text:
septima et uicensima mensis, si annus ille septima et uicensima mensis, si annus ille minimus, quales decem faciunt unum \'nostrum, triginta sex habebat dies? Tantillus quippe annus, si antiquo more hoc nomen accepit, aut non habet menses, aut mensis eius est triduum, ut habeat duodecim menses. Quo modo igitur hic dictum est: Sescentensimo anno, secundi mensis, septima et uicensima mensis, nisi quia tales, quales nunc sunt, etiam tunc erant menses? Nam quo pacto aliter uicensimo et septimo die secundi mensis diceretur coeptum esse diluuium? Deinde postea in fine diluuii ita legitur: Et sedit arca in mense septimo, septima et uicensima mensis, super montes Ararat. Aqua autem minuebatur usque ad undecimum mensem; in undecimo autem mense prima die mensis paruerunt capita montium. Si igitur tales menses erant, tales profecto et anni erant, quales nunc habemus. Menses quippe illi triduani uiginti et septem dies habere non po
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ postca detrahi occultaret᷑ industria. cũ et il¬
lic ubi necesse nonfuerat: ñ quidẽ de centũ
annis. ueruntamen de quantulocunq nu¬
mero pͥus detracto. post reddito tale aliqͥd
fieret: S quomodo libet istud accipiat᷑ si¬
ue credat᷑ ita esse factum. siue non credatur.
siue postremo ita. siue non ita sit: recte fie¬
ri nullomodo dubitauerim. ut cum diuer¬
sũ aliquid inutrisq codicibꝰ iuenit᷑: qñ quidẽ
ad fidem rerum gestarum utrumq eẽ ñ po¬
test uerum: ei lingue potius credat᷑ unde ẽ
in aliam ꝑinterp̃tes facta translatio. Nam in
quibꝰdam etiam codiqb grecis trib ⁊ uno
latino. ⁊ uno etiam siro. inter se consentientibꝰ
inuentus ẽ mathusalem sex annis ante
diluuium fuisse defunctus.xi¬
unc etiam uideamus qͦnammͦ euident̃
possit ostendi. ñtam breues ut illi decẽ
sima computatos. Sexcentesimo nempe an¬
ram sexcentesimo anno uitȩ noe. scđi m̃sis

Expanded text:
et postea detrahi, occultaretur industria, cum et ilet postea detrahi, occultaretur industria, cum et illic, ubi necesse non fuerat, non quidem de centum annis, uerum tamen de quantulocumque numero prius detracto, post reddito, tale aliquid fieret? Sed quomodolibet istuc accipiatur, siue credatur ita esse factum siue non credatur, siue postremo ita siue non ita sit: recte fieri nullo modo dubitauerim, ut, cum diuersum aliquid in utrisque codicibus inuenitur, quando quidem ad fidem rerum gestarum utrumque esse non potest uerum, ei linguae potius credatur, unde est in aliam per interpretes facta translatio. Nam in quibusdam etiam codicibus Graecis tribus et uno Latino et uno etiam Syro inter se consentientibus inuentus est Mathusalam sex annis ante diluuium fuisse defunctus.unc iam uideamus quonam modo euidenter possit ostendi. non tam breues, ut illi decem sima conputatos. Sescentensimo nempe anrram sescentensimo anno in uita Noe, secundi mensis,
Abbreviated transcription (Latin):
minus quam menses duo. quȩ iam ȩtas ap¬
ta ẽ adgignendum. Et ideo addere centũ
fuit. nec post natum enoch eos detrahere.
quos non addiderat ante natum. Sic fa¬
ctum ẽ. ut illic nulla eẽt inter codices utros.¬
q uarietas. S rursus mouet cur moctaua
generatione antequam de mathusalem
nasceret᷑ lamech. cum apud hebreos legan
lent ⁊ post genitum lamech complendam
restituuntur ad summã. quȩ in codicib
utrisq non discrepat. Si enim .clxx. annos¬
ꝓpt̃ pub̾tatis maturitatem decem ⁊ septẽ
uolebat intelligi. sic̃ nichil addere. itani¬
chil detrahere iam debebat. quia inuendt
ctatem idoneam generationi filioꝵ ꝓpt̾ quam
addebat. Hoc autem de uiginti annis meri¬
to putaremus casu mendositatis accidere po¬
tuisse: nisi eos sicut suꝑius detraxerat. restitue¬
re postea curaret. ut fummȩ conueniret inte¬
gritas. Anforte astutius factum estimandũ
t̃. ut illa quacentum anni pͥus solent adici

Expanded text:
minus quam menses duo; quae iam aetas apminus quam menses duo; quae iam aetas apta est adfuit; nec post natum Enoch eos detrahere, quos non addiderat ante natum. Sic factum est ut hic nulla esset inter codices utrosque varietas. 3. Sed rursus movet, cur in octava generatione, antequam de Mathusalem nasceretur Lamech, cum apud hebraeos legantlent; et post genitum Lamech complendam restituuntur ad summam, quae in codicibus utrisque non discrepat. Si enim cenpropter pubertatis maturitatem decem et septem uolebat intellegi, sicut nihil addere, ita nihil detrahere iam debebat, quia inuenerat aetatem idoneam generationi filiorum, propteraddebat. Hoc autem de uiginti annis merito putaremus casu mendositatis accidere potuisse, nisi eos, sicut prius detraxerat, restitaere postea curaret, ut summae conueniret integritas. An forte astutius factum existimandum est, ut illa, qua centum anni prius solent adici
Abbreviated transcription (Latin):
sumt tub ⁊ defuerunt ut summa concoid
naronrũ cumuellet ꝑsuade qui hor fedt
deo uiumerosissimos annos tuxisse anti¬
quos. quod eos breuissimos nuncupant.
hoc de maturitate pub̾tatis qua idonca
MIIlis centum annis. decem nrõs insinuan¬
dos putaret incredulis. ne homines tam¬
diu uixisse reciꝑe infidem nollent: ad¬
did ⁊ centum ubi gignendis filiis habi¬
lem non inuenit etatem: eosdẽq post ge¬
nitos filios ut congrueret summa detar̃
Sic quippe uoluit credibiles facere ido¬
nearum generandȩ prol conuenientias
ctatum: ut tamen numero non fraudart
umuersas etates uiuentium singłoꝵ.
uod autem id insexta generatione ñ fec̃
hoc ipsum ẽ. quod magis mouet ideo
ulum fecisse. cum res quam dicimꝰ postula¬
uit: quia non fecit tibi non postulauit.
Inuenit namq in eadem generatione apuid
hebreos tuixisse iareth antequam genuisset
breuium annoꝵ funt anni xui: et aliqͥa

Expanded text:
sunt ubi defuerunt, ut summa concordet: sunt ubi defuerunt, ut summa concordet: nimirum cum uellet persuadere, qui hoc fecit, ideo numerosissimos annos uixisse » antiquos, quod eos breuissimos nuncupabant, et hoc de maturitate pubertatis, qua idonea e ideo in illis centum annis decem nostros insinuandos putaret incredulis, ne homines tamdiu uixisse recipere in fidem nollent, addidit centum, ubi gignendis filiis habilem ao non inuenit aetatem, eosdemque post genitos filios, ut congrueret summa, detraxit. Sic quippe uoluit credibiles facere idonearum generandae proli conuenientias aetatum, ut tamen numero non fraudaret uniuersas aetates uiuentium singulorum. & Quod autem id in sexta generatione non fecit, hoc ipsum est quod magis mouet ideo illum fecisse, cum res, quam dicimus, postulauit, quia non fecit, ubi non postulauit. Inuenit namque in eadem generatione aput Hebraeos uixisse Iared, antequam genuisset breuium annorum fiunt anni sedecim et aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
ror ipse constantiam. nec casum redolet s
industriam. Itaq illa diuersitas numeroꝵ
aliter se habentium incodicib grecis ⁊ lati¬
nis. aliter in hebreis. uͥ non ẽ ista de centũ
annis pͥus additis ⁊ postea detractis ꝑtot
generationes continuata parilitas: nec
crrori. qui de bibliotheca supͣdicti regis co¬
dicem describendum primus accepit. Nlã
etiam nunc tibi numeri non faciunt in¬
tentum. ad aliquid quod facile possit intel¬
ligi. uel qđ appareat utiliter disci: et ne¬
gligenter describunt᷑. ⁊ negligentiꝰ emen¬
dantur. Quis enim sibi existimet eẽ dis¬
cendum. quot milia hominum trib isrł
singillatim hab̾e potuerunt. qm̃ ꝓdesse
aliqͥuid non putat᷑. Et quotꝰ quisq ho¬
minum ẽ. Qii profunditas utilitatis istiꝰ
appareatꝰ Hic uero ubi ꝑtot contextas
generationes centum anni alibi ad sunt
alibi dlesunt.⁊ post natum qͥ cõmemoran¬
duis fuerat filium desunt uͥ affucrumt ad¬

Expanded text:
ror ipse constantiam nec casum redolet, sed ror ipse constantiam nec casum redolet, sed industriam. . Itaque illa diuersitas numerorum aliter se habentium in codicibus Graecis et Latinis, aliter in Hebraeis, ubi non est ista de centum annis prius adbitis et postea detractis per tot 10 generationes continuata parilitas, nec eirori, qui de bibliotheca supradicti regis codicem describendum primus accepit. Nam etiam nunc, ubi numeri non faciunt intentum ad aliquid, quod facile possit 15 intellegi uel quod appareat utiliter disci, et neglegenter describuntur et neglegentius emendantur. Quis enim sibi existimet esse discendum, quot milia hominum tribus Israel singillatim habere potuerunt? quoniam prodesse aliquid non putatur; et quotus quisque hominum est, cui profunditas utilitatis huius 10 appareat? Hic uero, ubi per tot contextas generationes centum anni alibi adsunt, alibi desunt, et post natum, qui commemorandus fuerat, filium desunt ubi adfuerunt, ad
Abbreviated transcription (Latin):
q credat᷑: S absit ut prudens quispiam
uel iudeos cuiuslibet ꝑuersitatis atq malitie
tantum potuisse credat incodicib tam mui
memorabiles uiros hoc de inuidenda gendi
b ueritate unum communicasse consilium
Oredibilius gͦ quis dixerit. cum pͥmũ de bi¬
bliotheca ptolomei describi ista ceꝑunt. tẽ
aliquid tale fieri potuisse in codice uno. s pͥ¬
mitus inde descripto: unde iam latius ema¬
naret. Ubi potuit quidem accidere etciam
scriptoris error. S hoc in illa questione
de uita mathusale non absurdumẽ sus¬
annis summa non conuenit. In his autem
in quib continuat᷑ ipsius m̃dositatis simi¬
litudo. ita ut ante genitum filium qͥ ordi¬
ni inseritur. alibi suꝑsint centum anni. a¬
libi desint. post genitum autem uͥ deerant
suꝑsint. ubi suꝑerant desint. ut summa
conueniat: & hoc in pͥma. scda. tercia. qͣir¬
ta. quinta. septima generatione inuenit᷑:
uidet᷑ habere quandam si dici potest er¬

Expanded text:
sque credatur? Sed absit ut prudens quispiam sque credatur? Sed absit ut prudens quispiam uel Iudaeos cuiuslibet peruersitatis adque malitiae tantum potuisse credat in codicibus tam mumemorabiles uiros hoc de inuidenda gentibus so ueritate unum communicasse consilium. Credibilius ergo quis dixerit, cum primum de bibliotheca Ptolomaei describi ista coeperunt, tunc aliquid tale fieri potuisse in codice uno, sed primitus inde descripto, unde iam latius emanaret; ubi potuit quidem accidere etiam scriptoris error. Sed hoc in illa quae- 1!5 stione de uita Mathusalae non absurdum est susnti quattuor annis summa non conuenit. In his autem, in quibus continuatur ipsius mendositatis similitudo, ita ut ante genitum filium, qui ordini inseritur, alibi supersint centum anni, alibi desint; post genitum autem ubi deerant supersint, ubi supererant desint, ut summa conueniat; et hoc in prima, secunda, tertia, quarta, quinta, septima generatione inuenitur: uidetur habere quandam, si s dici potest, er
Abbreviated transcription (Latin):
tamus: qui fortasse etiam quando creatꝰ ẽ
potuit. Non emm cum tam paruũ quam
infantes nr̃i sunt factum fuisse credibile ẽ.
Seth filius eiꝰ non ducentoꝵ quinq sic̃ nos
legimus. s centum quinq fuit. quando ge¬
nuit enos. Ac ꝑhoc scd̾m istos. ñdũ habebat
xi. annos etatis. Qui ddicam de cainan erꝰ
Quis generat homo septenis. si tunc annilxx.
hoc dixero. continuo referetur illud iudeoꝵ
eẽ mendacium. de quo suꝑius satis actũ ẽ.
uiros non potuisse mentiri. Ubi si queram
quid sit credibilius iudeorum gentem tam
longe lateq diffusam. in hoc conscribendũ
mdatium uno consilio conspirare potuisse.
⁊ dum aliis muident auctoritatem. sibi ab¬
etiam ipsi iudei erant uno in loco positos
qͣm rex egyptius ptolomeus eos ad hoc
opus asciuerat ipsam ueritatem gentib ali¬
enigenis inuidisse. et ed̃mumieato istud fe
cisse consilio. quis ñ uideat quid ꝓcliuiꝰ faciliꝰ¬

Expanded text:
tamus, qui fortasse etiam quando creatus est, tamus, qui fortasse etiam quando creatus est, potuit. Non enim eum tam parvum, quam infantes nostri sunt, factum fuisse, credibile est. Seth filius eius non ducentorum quinque, sicut nos legimus, sed centum quinque fuit, quando genuit Enos; ac per hoc secundum istos nondum habebat undecim annos aetatis. Quid dicam de Cainan eiusQuis generat homo septennis, si tunc anni septhoc dixero, continuo referetur illud Iudaeorum esse mendacium, de quo superius satis actum est;uiros non potuisse mentiri. Ubi si quaeram, quid sit credibilius, Iudaeorum gentem tam longe lateque diffusam in hoc conscribendum men- 10 dacium uno consilio conspirare potuisse et, dum aliis inuident auctoritatem, sibi abetiam ipsi Iudaei erant, uno in loco positos, quoniam rex Aegyptius Ptolomaeus eos ad hoc opus asciuerat, ipsam ueritatem gentibus alienigenis inuidisse et communicato istuc 15 fecisse consilio: quis non uideat quid procliuius faciliu
Abbreviated transcription (Latin):
t̃noꝵ mensium fuisse supradiximꝰ: lunę
finc limitasse annũ. Itaq apud eos inquit
⁊ singuli milia annoꝵ uixisse ꝓdunt᷑. Xiii¬
is uelut ꝓbabilib argum̃tis quidã non
destruentes fidem sacrȩ huiꝰ hystoriȩ. s. astru¬
ere nitentes. ne sit incredibile qd̾ tam multos
annos uixisse referunt᷑ antiqͥ: ꝑsuaserunt si¬
bi nec se suadere imprudent̃ existimant. tã
exiguum spatium temporis tunc annũ uo¬
catum. ut illi decem sint unus nr̃. ⁊ decem
nr̃i centum illoꝵ. Hoc aũt ẽẽ falsissimum
aocumento euidentissimo ostendit᷑. Quod
antequam faciam: non mͥ tacendũ uidet᷑.
que credibilor possit eẽ suspicio. Poteramꝰ
ceite hanc asseuerationem ex hebreis codicib
tercium genuit filium. Qͥ anni si tredecim
it. undecim uel ñ multo ampliꝰ annoꝵ fuit.
Dis potest hac ȩtate generare. usitata ista. no¬
bisq notissima lege naturȩ : S hunc omit¬

Expanded text:
ternorum mensium fuisse supra diximus, lunae ternorum mensium fuisse supra diximus, lunae fine limitasse annum. Itaque apud eos, inquit, et singula millia annorum vixisse produntur. 2. His velut probabilibus argumentis quidam non destruentes fidem sacrae hujus historiae, sed astruere nitentes, ne sit incredibile quod tam multos annos vixisse referuntur antiqui, persuaserunt sibi, nec se suadere imprudenter existimant, tam exiguum spatium temporis tunc annum vocatum, ut illi decem sint unus noster, et decem nostri centum illorum. Hoc autem falsissimum esse documento evidentissimo ostenditur. Quod antequam faciam, non mihi tacendum videtur, quae credibilior possit esse suspicio. Poteramus certe hanc asseverationem ex hebraeis codicibus tertium genuit filium : qui anni si tredecim ando undecim vel non multo amplius annorum fuit. Quis potest hac aetate generare usitata ista nobisque notissima lege naturae? Sed hunc omit
Abbreviated transcription (Latin):
ante diluuium. nullus fere in nr̃is codicibus
inuenit᷑: qui cum eẽt centum annoꝵ uel infra
inquiunt decem annor: hõ pot̾ gignẽ filios.
qui numerꝰ centum appellabant᷑ anni ab illis
hominib S mannis sedecim ẽ matura pub¬
tas. ⁊ proli iam idonea ꝓcreandę: quos cen¬
tum ⁊ seragiita annos illa tempora ñcu. pa¬
bant. Ut autẽ alit̃ annum tunc fuisse cõpu¬
tatum non sit incredibile: adiciunt quod a¬
prid plerosq scriptores historiȩ reꝑitur egyp¬
tios habuisse annum quatuor m̃siũ. a car
memorasset relatum fuisse inlitteras quendã
ducentoꝵ annoꝵ habuisse uitam. alios tre¬
centoꝵ. quosdam adquingentos. alios ad
omnia inscitia tempoꝵ accidisse arbitratꝰ ẽ.
Alii quippe inquit estate determinabant an¬
num.⁊ alterum hyeme. Alii quadriꝑtitis
temporib. sicut archades inquit: quoꝵ an¬
ni trimenses fuerunt. Adiecit etiam aliqͣn¬
do egyptios quorum paruos annos qua

Expanded text:
ante diluuium, nullus fere in nostris codicibus ante diluuium, nullus fere in nostris codicibus inuenitur, qui, cum esset centum annorum uel infra inquiunt, decem annorum homo potest gignere filios, qui numerus centum appellabantur anni ab illis hominibus; sed in annis sedecim est matura pubertas et proli iam idonea procreandae, quos centum et sexaginta annos illa tempora nuncupabant. Ut autem aliter annum tunc fuisse conputatum non sit incredibile, adiciunt quod aput plerosque scriptores historiae reperitur, Aegyptios habuisse annum quattuor mensum, Acarnlinius Secundus cum commemorasset relatum fuisse in litteras quendam ducentorum annorum habuisse uitam, alios trecentorum, quosdam ad quingentos, alios ad omnia inscitia temporum accidisse arbitratus est. \'Alii quippe, inquit, aestate <unum> determinabant annum et alterum hieme, alii quadripertitis temporibus. sicut Arcades, inquit, quorum anni trimenstres fuerunt.\' Adiecit etiam aliquando Aegyptios, quorum paruos annos qua