comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nondum agnoscunt xp̃m suꝑ mare am¬
xp̃c. Deduxisti sicut oues plebem tuã:
inmanu moysi et aaron. Quare hoc addi¬
derunt indagare aliquantum difficile ẽ.
Adiuuate gͦ nos intentione ur̃a: qͥa post
ipsos duos uersus. finis erit et psalmi et
sermonis: ne forte cum aliqͥd restare arbi¬
tramini. timore laboris minus ad p̃sens
atrendatis. Cum dixisset inmari ẽ. uia tua
qđ intelligimus intelligimus gentibus:
et semitȩ tuȩ inaquis multis. qđ intelligi¬
mus in populis multis: adiunxit et uesti¬
gia tua ñ cognoscentur. Et querebamus
aquib non cognoscerentur. Et subiecit comi¬
nuo. Deduxisti sicut oues plebem tuã. inma¬
nu moysi et aaron: id÷ abista plebe tua que
deducta ẽ. inmanu moysi et aaron uestigia
tua non cognoscentur. Quare ergo positũ
c̃. nisi increpandi et exprobrandi causas in
mari ẽ. uia tua: Unde in mari uia tua est.
nͥ quia exelusa ẽ. aterra tua: Ex pulerunt xp̃m:
noluerunt suum eẽ saluatorem egri: ille au¬

Expanded text:
super mare am21. Deduxisti sicut oves plebem tuam, in manu Moysi et Aaron. Quare hoc addiderit, indagare aliquantum difficile est. Adjuvate ergo nos intentione vestra, quia post ipsos duos versus finis erit, et Psalmi, et sermonis; ne forte cum aliquid restare arbitramini, timore laboris minus ad praesens attendatis. Cum dixisset, In mari est via tua, quod intelligimus, in gentibus; et semitae tuae in aquis multis, quod intelligimus, in populis multis, adjunxit: Et vestigia tua non agnoscentur. Et quaerebamus a quibus non agnoscerentur; et subjecit continuo, Deduxisti sicut oves plebem tuam, in manu Moysi et Aaron: id est, ab ista plebe tua quae deducta est in manu Moysi et Aaron, vestigia tua non cognoscentur. Quare ergo positum est, nisi increpandi et exprobrandi causa, In mari est via tua? Unde in mari est via tua, nisi quia exclusa est a terra tua? Expulerunt Christum, noluerunt esse suum Salvatorem aegri: ille au
Abbreviated transcription (Latin):
consolatus ẽ. istȩ: secutus ait. G arriu. In
ipsa consolatione memor factus dĩ: delecta¬
tus garriui. Quid.ẽ. garriui: Letatus sum:
exultaui loquendo. Garruli enim ꝓpriȩ di¬
cuntur qui auulgo uerbosi appellantur: ac¬
cedente lȩticia. nec ualentes. nec uolentes ta¬
cere. factus ẽ. istȩ talis. Et rursus quid ait:
do deum delectatus fuerat: rursus garrien¬
do defecerat. Quid sequitur: Anticipauert̃
uigilias om̃s inimici mei. Uigilauerunt suꝑ
me om̃s inimici mei. Plus me uigilaueruã.
uigilando preoceupauerunt me.Ubi ñ mu¬
scipulam ponunt: Nonne uigilias om̃s an¬
ticipauerunt in imici mei: Qui sunt enim
isti inimici: nͥ illi de quib dicit apłs nonẽ¬

Expanded text:
consolatus est iste, secutus ait, Garrivi. In consolatus est iste, secutus ait, Garrivi. In ipsa consolatione memor factus Dei, delectatus garrivi. Quid est, garrivi? Laetatus sum, exsultavi loquendo. Garruli enim proprie dicuntur, qui a vulgo verbosi appellantur, accedente laetitia nec valentes nec volentes tacere. Factus est iste talis. Et rursus quid ait? do Deum delectatus fuerat, rursus garriendo defecerat; quid sequitur? Anticipaverunt vigilias omnes inimici mei. Vigilaverunt super me omnes inimici mei: plus me vigilaverunt; vigilando praeoccupaverunt me. Ubi non muscipulas ponunt? Nonne vigilias omnes anticipaverunt inimici mei? Qui sunt enim isti inimici, nisi illi de quibus dicit Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
serat. Uidentur enim aliquando iusti homi¬
nes. et gaudetur ad eos. Et necesse ẽ. ut gaude¬
atur: qͣm̃ caritas sine gaudio talis esse non
pocest. In his autem inquib gauisus ẽ. homo.
si forte aliqͥdp̾aruũ conting̾it quomͦ sepe c̃ting̃:¬
sepe quanta lȩticia ibi erat tantus meror ac¬
cedit: ita ut postea iam timeat homo laxare
habenas gaudioꝵ. timeat se leticie commit¬
tere: ne quantomagis letatus fuerat: tanto
amplius si aliquid contigerit contabescat.
Percussus gͦ scandalis habundantib quasi
multis uulnerib clausit contra se humanã
consolationẽ: et negauit consolari anima
ipsius. Et unde uita: unde respiratio. We¬
mor fui dei: et delectatus sũ. Non frustra ma¬
nus oꝑate sunt: inuenerant magnum con¬
solatorem. Non quiescendo memor fui dei: et
memor factus delectatus est. et consolatus in
quadam tristicia: & quodammͦ salute despe¬
rata recitatus. Predicandus ẽ. ds̃. Deniq qđ

Expanded text:
pserat. Videntur enim aliquando justi homipserat. Videntur enim aliquando justi homines, et gaudetur ad eos; et necesse est ut gaudeatur, quoniam charitas sine gaudio talis esse non potest: in his autem in quibus gavisus est homo, si forte aliquid pravum contigerit, quomodo saepe contingit, quanta laetitia ibi erat, tantus moeror accedit; ita ut postea jam timeat homo laxare habenas gaudiorum, timeat se laetitiae committere, ne quanto magis laetatus fuerat, tanto amplius si aliquid contigerit, contabescat. Percussus ergo scandalis abundantibus, quasi multis vulneribus, clausit se contra humanam consolationem, et negavit consolari anima ipsius. Et unde vita? unde respiratio? Memor fui Dei, et delectatus sum. Non frustra manus operatae fuerant; invenerant magnum consolatorem. Non quiescendo memor fui Dei, et memor factus delectatus est, et consolatus in quadam tristitia, et quodammodo salute desperata recreatus: praedicandus est Deus. Denique, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Negaui consolari animã meam. Tantũ tediũ
hic me occcipauit: ut contra omnẽ consolati¬
onem elauderet se anima mea. Huic tali un¬
de tedium: fortasse quia uinea grandinata
ẽ:aut quia olea ñpuenit: aut quia uindemia
apluuia intercepta ẽ. Unde huic tedium: Au¬
di hoc. exalio psalmo. Ipsius enim et ibi uoxẽ
Tedium detinuit me. apeccatorib derelinquen¬
tib legem tuã. Tanto enim tedio dehuiusmͦ
malo affectum iste se dicit: ut negaret conso¬
lari anima ipsius. Prope absorbuerat eum
tedium: tristiciaq eum ommino irreparabilit̃
merserat. Negat se consolari. Quid igitur re
sustinuerat qui simul contristaretur: et non
inuenerat: Quo enim se conuerteret. ad con¬
solationem: quẽ occupauerat tedium de pec¬
catorib relinquentib legem dĩ: Quo se uerte¬
rat: Ad hominem dĩ quemlibet. Inmultis iã
forte iste exꝑtus erat magnam tribulationẽ.
quia magis de illoꝵ aliqua dilectione p̃sum¬

Expanded text:
Negavit consolari anima mea. Tantum taedium Negavit consolari anima mea. Tantum taedium hic me occupavit, ut contra omnem consolationem clauderet se anima mea. Huic tali unde taedium? Fortasse quia vinea grandinata est, aut quia olea non provenit, aut quia vindemia a pluvia intercepta est. Unde huic taedium? Audi hoc ex alio psalmo. Ipsius enim et ibi vox est: Taedium detinuit me, a peccatoribus relinquentibus legem tuam . Tanto ergo taedio de hujusmodi malo affectum se iste dicit, ut negaret consolari anima ipsius. Prope absorbuerat eum taedium, tristitiaque eum omnino irreparabiliter merserat; negat se consolari. Quid igitur ressustinuerat qui simul contristaretur, et non invenerat ? Quo enim se verteret ad consolationem, quem occupaverat taedium de peccatoribus relinquentibus legem Dei? Quo se verteret? Ad hominem Dei quemlibet? In multis jam forte iste expertus erat magnam tribulationem, quo magis de illorum aliqua delectatione praesum
Abbreviated transcription (Latin):
ramus manib nr̃is. Non cessent oꝑa: que¬
ramus dm: non sit in ane desiderium. Si in
uia sumus: sumptus erogemus. ut
puenire possimus: dm manib queramus.
Et si nocte querimus quem manib querimꝰ
ñ decipimur: quia coram ipso querimus. Qͥ d
ẽ. coram ipso: Nolite facere iusticiam ur̃am
coram hominib: ut uideamir i abeis. Alioqͥn.
ñ habebitis mercedem apud patrem ur̃m. Cũ
gͦ facis elemosinam ait manus illȩ sunt que¬
rentes dominum. noli tubicinare ante te. sic̃
hẏpocritȩ faciunt. s sit elemosina tua moc¬
culto: et pater tuus qui uidet moceulto red¬
dec tibi. Ergo manib meis nocte eoram eo:
et non sum deceptus. Quanta autem istȩ idi¬
thun ꝑtulit in hac terra et in hac nocte. &
mͦhabuerit quodammodo trans¬
iliendi necessitatem. impingentibus.
atq pungentib deorsum tribulationib ut
necesse fuerit transilire: intentissimȩ audiam᷑.

Expanded text:
ramus manibus nostris. Non cessent opera; quaeramus manibus nostris. Non cessent opera; quaeramus Deum, non sit inane desiderium. Si in via sumus, sumptus erogemus, ut pervenire possimus: manibus quaeramus Deum. Etsi nocte quaerimus quem manibus quaerimus, non decipimur quia « coram ipso » quaerimus. Quid est « coram ipso? Nolite facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini ab eis; alioqui non habebitis mercedem apud Patrem vestrum. Cum ergo facis eleemosynam, » ait, manus illae sunt quaerentes Deum, « noli tubicinare ante te, sicut hypocritae faciunt: sed sit eleemosyna tua in occulto, et Pater tuus qui videt in occulto, reddet tibi » . Ergo, « Manibus meis nocte coram eo et non sum deceptus. » 5. Quanta tamen iste Idithun pertulerit in hac terra, et in hac nocte, et quomodo habuerit quodammodo transiliendi necessitatem, impingentibus atque pungentibus deorsum tribulationibus, ut necesse fuerit transilire, intentissime audiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ni: donec dies luceseat. et lucifer oriatur
incordib nr̃is. Quomͦ autẽ iam uita fide¬
lium dies sit. incomparatione uite impioꝵ
paulus ostendit. Abiciamus inquit oꝑa
tenebrarum et induamur arma lucis: sic̃
indie honeste ambulemus. Ergo honeste
uiuentes: incomparatione uite impioꝵ. in
die sumus. Sed iste dies uite fidelium. ñ
sufficit huic idithum. Transilire uult et istũ
diem: donec ueniat adillum diem. ubi noc¬
tis temptationem nullam omnino formi¬
det. Hic enim quamuis dies sit uita fideliũ.
temptatio. ẽ uita humana suꝑ terrã. Nox &
dies. Dies incomparatione infideliũ. nox
incomparatione angłoꝵ. Habẽt enim diẽ
angłi: quem nos nondum habemus. Iam
nos habemus:quẽ non habent infideles.S:
nondum habent fideles. quem angłi ha¬
bent: tunc autem habebunt. cum erunt eqͣ
tione futuri diei quem desideramus. die in
comparatione preterite noctis cui renun¬
ciauimus: in hac gͦ inquam noc̾te dm reqͥ¬

Expanded text:
ni, donec dies lucescat, et lucifer oriatur ni, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus nostris. Quomodo autem jam vita fidelium dies sit in comparatione vitae impiorum, Paulus ostendit: Abjiciamus, inquit, opera tenebrarum, et induamur arma lucis; sicut in die honeste ambulemus . Ergo honeste viventes, in comparatione vitae impiorum, in die sumus. Sed iste dies vitae fidelium non sufficit huic Idithun; transilire vult et istum diem, donec veniat ad illum diem, ubi noctis tentationem nullam omnino formidet. Hic enim quamvis dies sit vita fidelium, tentatio est vita humana super terram . Nox, et dies: dies in comparatione infidelium; nox in comparatione Angelorum. Habent enim diem Angeli quem nos nondum habemus: jam nos habemus quem non habent infideles; sed nondum habent fideles quem Angeli habent: tunc autem habebunt, cum erunt aequtione futuri diei quem desideramus, die in comparatione praeteritae noctis cui renuntiavimus: in hac ergo, inquam, nocte Deum requi
Abbreviated transcription (Latin):
Quando hoc: Noct̾e. Quid. ẽ nocte: In hoc scło.
Nox enim . ẽ. ante quam effulgeat dies: in ad¬
intenebris ꝑmaneremus. Petrus enĩ dicit.
Nos habemus certiorem ꝓpheticum sermo¬
nem: eui bene facitis intendentes uelut lu¬
de lucerna non desit Et hoc ẽ. fortasse. qđ
nunc facimus. Has litteras exponendo lu¬
ceram inferimus: ut inhac nocte gaudea¬
mus. Quȩ quidem debet accensa ec̃ semꝑ.
indomib urĩs. Talib enim dicitur: sp̃m no¬
ltte extinguere. Et tanquã exponeret quid
diceret: secutus ait. Propħiam nolite sꝑnere:
id: luc̃na in uob semꝑ luceat. Et hec quidem
nox incompaiatione einusdã ineffabilis diei.
nox dicitur. Nam ipsa uita fidelium: incõ¬
paratione infidelium dies ẽ. Quomͦ autẽ
sit nox iam dirimus: et ostenduus petri
apłi testimoniũ. Qui quidẽ etiã lucernã
nominauit. et deipsa lucerna nos admo¬
nuit ut intendamus ei. id÷ ꝓpħico sermo¬

Expanded text:
Quando hoc? Nocte. Quid est, nocte? In hoc saeculo. Quando hoc? Nocte. Quid est, nocte? In hoc saeculo. Nox enim est antequam effulgeat dies in adin tenebris permaneremus. Petrus enim dicit: Et nos habemus certiorem propheticum sermonem, cui bene facitis intendentes, velut lute lucerna non desit. Et hoc est fortasse quod nunc facimus: has Litteras exponendo, lucernam inferimus, ut in hac nocte gaudeamus. Quae quidem debet accensa esse semper in domibus vestris. Talibus enim dicitur: Spiritum nolite exstinguere . Et tanquam exponens quid diceret, secutus ait, Prophetiam nolite spernere: id est, lucerna in vobis semper luceat. Et haec quidem lux in comparatione cujusdam ineffabilis diei nox dicitur. Nam ipsa vita fidelium in comparatione vitae infidelium dies est. Quomodo autem sit nox, jam diximus, et ostendimus Petri apostoli testimonio: qui quidem etiam et lucernam nominavit, et de ipsa lucerna nos admonuit ut intendamus ei, id est prophetico sermo
Abbreviated transcription (Latin):
non sit tribulatio quȩ dicta ẽ. tota tempta¬
suꝑ derram: Ipsa uita temptatio .ẽ. Si ergo
temptatio: utiq tribulatio. In hac igitur
tribulatione. hoc. s̃ in hac uita: đm exqui¬
siuit istȩ transiliens. Quomͦ: Manib inqͥt
meis. Quid.s̃ manib: meis: Oꝑibus meis:
Non enim aliquid corporeum querebat. ut
contrectando inueniret qđ ꝑdiderat:
ut manib quereret nummum. aurum.
argentum. uestem. quicquid tale ẽ qđ
manib teneri possit: quanquã et ipse dñs
dubitanti discipulo cicatrices ostendit. S:
nunquid eũ ille exclamasset tangens cica¬
trices uulnerum eius. ds m̃s et dũs m̃s. ñne
audiuit quia uidisti me credidisti: beati qͥ
non uiderunt & crediderunt: Si ergo ille
manib querens xp̃m. hoc audire meruit.
ut obꝓbrium illi fuerit ita quesisse: nos qͥ
beati dicti sumus. qui non uidimus. et cre¬
didimus quid ergo: Adnos non ꝑtinet ma¬
nib querere: Ptinet sicut dixi: oꝑib quere.

Expanded text:
non sit tribulatio, quae dicta est tota tentanon sit tribulatio, quae dicta est tota tentasuper terram? Ipsa vita tentatio est: si ergo tentatio, utique tribulatio. In hac igitur tribulatione, hoc est in hac vita, Deum exquisivit iste transiliens. Quomodo? Manibus, inquit, meis. Quid est, manibus meis? Operibus meis. Non enim aliquid corporeum quaerebat, ut contrectando inveniret quod perdiderat; ut manibus quaereret nummum, aurum, argentum, vestem, quidquid tale est quod manibus teneri possit. Quanquam et ipse Domindubitanti discipulo cicatrices ostendit. Sed numquid cum ille exclamasset tangens cicatrices vulnerum ejus, Dominus meus et Deus meus! nonne audivit: Quia vidisti, credidisti; beati qui non viderunt et crediderunt ? Si ergo ille manibus quaerens Christum, hoc audire meruit, ut opprobrium ei fuerit ita quaesisse; nos qui beati dicti sumus qui non vidimus et credimus, quid ergo, ad nos non pertinet manibus quaerere? Pertinet, sicut dixi, operibus quaerere.
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. Indie tribulationis tuȩ. qͥd exqͥsisti:
Deum. Quomͦ exquisisti: Alanib meis. Qnͣdo
exquisisti: Nocte. Ubi exquisisti: Coram eo
Exͥquo fructu exquisisti : Et non sum de¬
ceptus. O mĩa ergo iudeamus fr̃s: omnia
consideremus: omĩa interrogemus: et qͥd
sit tribulatio inqua istȩ dm exquisiuit. et
id sit manib inquirere d̃m̃: et quid sit nocte.
& qͥd sit eorã illo: et sequit᷑ qđ om̃s intelligt̃.
et non sum deceptus. Quid .e. enim ñ sum
deceptus: Inueni qđ querebam. Tribulatio.
ñilla ut illa cogitanda ẽ. Etenim unusqͥsq
nondũ transiliens. nondum putat eẽ. tribula¬
tionem: nisi quȩ dcciderit huic uitȩ exaliquo
tnsti tempore: At uͦ ille transiliens. totã uitã
istam tribulationẽ sua reputat. Sic enĩ amat
patriam suꝑnã: ut terrena peregrinatio ip¬
sa sit maxima tribulatio. Quomodo enim
non sit tribulatio uita ista. rogo uos: Qͦmͦ

Expanded text:
sumus. In die tribulationis tuae quid exquisisti? sumus. In die tribulationis tuae quid exquisisti? Deum. Quomodo exquisisti? Manibus meis. Quando exquisisti; Nocte. Ubi exquisisti? Coram eo. Et quo fructu exquisisti? Et non sum deceptus. Omnia ergo videamus, fratres, omnia consideremus, omnia interrogemus; et quid sit tribulatio, in qua iste Deum exquisivit, et quid sit manibus inquirere Deum, et quid sit nocte, et quid sit coram illo: et sequitur, quod omnes intelligunt, Et non sum deceptus. Quid est enim, Et non sum deceptus? Inveni quod quaerebam. 4. Tribulatio non illa vel illa cogitanda est. Etenim unusquisque nondum transiliens, nondum putat esse tribulationem, nisi quae acciderit huic vitae ex aliquo tristi tempore: at vero ille transiliens, totam vitam istam tribulationem suam reputat. Sic enim amat patriam supernam, ut terrena peregrinatio ipsa sit maxima tribulatio. Quomodo enim non sit tribulatio vita ista, rogo vos? quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. sicut dño placuit ita factum ẽ: sit no¬
men dĩi benedictum. Ergo istȩ uox mea in
quit addominum: et atten
hoc facis: Indie tribulationis tuȩ uide qͥd
erquiras.Si carcer facit tribulatione: exire de
carcere exquiris. Si febris facit tribulationẽ:
sanitatem exquiris: Si fames facit tribulatio¬
nẽ: saturitatẽ exquiris. Si dampna faciunt
dribulationem: lucrum exquiris. Si ꝑegrina¬
tio facit tribulationem: ciuitatem tuȩ car¬
nis exquiris. Et quid cuncta commemo¬
rem: aut quando cuncta commemorem:
Nis ẽẽ. transiliens: Indie tribulationis tuȩ de¬
um exquire. Non ꝑdeum aliud. s extribu¬
latione dm: ut adhoc ds̃ remoueat tribula¬
dionem: ut securus inhereas deo. Indie tribu¬
lationis meȩ dm exquisiui. Noñ aliud aliqͥd.
sed deum exquisiui. Et quomodo ex quisisti:
Manib meis noc̾te coram eo. Dic hoc rursus:
uideamus: intelligamus: imitemur si pos¬

Expanded text:
dicere: Sicut Domino placuit, ita factum est; sit nodicere: Sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum . Ergo iste, Vox mea, quit, ad Dominum, et attendit hoc facis? In die tribulationis tuae, vide quid exquiras. Si carcer facit tribulationem, exire de carcere exquiris: si febris facit tribulationem, sanitatem exquiris: si fames facit tribulationem, saturitatem exquiris: si damna faciunt tribulationem, lucrum exquiris: si peregrinatio facit tribulationem, civitatem tuae carnis exquiris. Et quid cuncta commemorem, aut quando cuncta commemorem? Vis esse transiliens? In die tribulationis tuae Deum exquire: non per Deum aliud, sed ex tribulatione Deum; ut ad hoc Deus removeat tribulationem, ut securus inhaereas Deo. In die tribulationis meae Deum exquisivi: non aliud aliquid, sed Deum exquisivi. Et quomodo exquisisti? Manibus meis nocte coram eo. Dic hoc rursus: videamus, intelligamus, imitemur, si pos
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑquem. et in quo creatus erat: ad quem cla¬
mauerat uoce sua: adillum ẽẽ. fecerat ipsã
uocem suam. Hox mea inquit ad dominũ.
Et nunquid sine causa: Hide quid sequitur.
Et attendit michi. uere tunc᷑ ibi attendit. qͣndo
ipsum queris: ñ quando ꝑipsum aliud quȩ¬
ris Dictum ẽ. dequibus dã. Clamauerunt
nec erat qui saluos faceret: ad dnm̃. nec exaudi¬
uit eos. Quare: Quia uox  eoꝵ non addm̃.
Lxprimit hoc alio loco scriptura ubi dicit de
talib: dominũ ñ inuocauerunt: Adillũ cla¬
mare non cessauerunt: &tamen dñi non in¬
uocauerunt. Quid . ẽ. dñm non in uocauerun.
Dñm inse ñ inuocauerunt. Adcor suum dñm̃
ñ inutauerunt: adño se habitan noluerunt.
Et ideo qͥd eis contigit: Ibi trepidauerunt timo¬
re: ubi non erat timor. Ideo de rerum p̃senti¬
um amissione tremuerunt: qm̃ ñerant ple¬
ni illo quem non inuocauerunt. Non gratis
amauerunt: ut amissis temporalib possent

Expanded text:
et per quem, et in quo creatus erat, ad quem claet per quem, et in quo creatus erat, ad quem clamaverat voce sua, ad illum esse fecerat ipsam vocem suam: Vox mea, inquit, ad Deum. Et numquid sine causa? Vide quid sequitur: Et attendit mihi. Vere tunc tibi attendit, quando ipsum quaeris, non quando per ipsum aliud quaeris. Dictum est de quibusdam: Clamaverunt, nec erat qui salvos faceret, ad Dominum, nec exaudivit eos . Quare? Quia vox eorum non ad Dominum. Exprimit hoc alio loco Scriptura, ubi dicit de talibus: Dominum non invocaverunt. Ad illum clamare non cessaverunt; et tamen Dominum non invocaverunt. Quid est, Dominum non invocaverunt? Dominum in se non vocaverunt: ad cor suum Dominum non invitaverunt; a Domino se habitari noluerunt. Et ideo quid eis contigit? Ibi trepidaverunt timore, ubi non erat timor . Ideo de rerum praesentium amissione tremuerunt, quoniam non erant pleni illo quem non invocaverunt. Non gratis amaverunt, ut amissis temporalibus rebus possent
Abbreviated transcription (Latin):
felicitate temporali: ꝓ cli¬
gnitate scłari: postremo ꝓ
ipsa etiã salute. corporis.
quȩ patrimonium ẽ. pauꝑis. Prohis atq hurꝰ¬
modi reb multi clamant addeum: ux quisquã
ꝓpter ipsum dominum: facile quippe homi¬
ni ẽ. quodlibet desiderare adnõ. et ipsum dñm
non desiderare: quasi suauius eẽ. possit qđ dat.
quam ipse qui dat. Quis quis ergo ꝓalia re quali¬
bet clamat addominum: nondum ẽ. transiliẽs.
Hic uero transiliens quid dicit: Hoce mea addo¬
minum clamaui. Et ne arbitreris uocem ipsi
qua clamauit ad dominum ꝓpter aliud emiˢ¬
sam quam ꝓpter ipsum dnm: secutus ait
Et uox mea addnm. Emittitur enim uox qua
clamemus addeum: et ipsa uox adaliud ẽ.
non addeum: Adhoc enim ẽ. uox: ꝓpter qd̃
editur uox. Istȩ uͦ qui gratis dm̃ amabat: qͥ
uoluntariȩ deo sacrificabat: qui transilierat
quiequid infra ẽ: nichilq aliud supra se uide¬
rat quo effunderet ani mam suã: nisi exquo.

Expanded text:
e temporali, pro dignitate saeculari; postremo pro ipsa etiam salute corporis, quae patrimonium est pauperis. Pro his atque hujusmodi rebus multi clamant ad Dominum; vix quisquam propter ipsum Dominum. Facile quippe homini est quodlibet desiderare a Domino, et ipsum Dominum non desiderare; quasi vero suavius esse possit quod dat, quam ipse qui dat. Quisquis ergo pro alia re qualibet clamat ad Dominum, nondum est transiliens. Hic vero transiliens quid dicit? Voce mea ad Dominum clamavi. Et ne arbitreris vocem ipsius qua clamavit ad Dominum, propter aliud emissam quam propter ipsum Dominum, secutus ait: Et vox mea ad Deum. Emittitur enim vox qua clamemus ad Deum, et ipsa vox ad aliud est, non ad Deum. Ad hoc enim est vox, propter quod editur vox. Iste vero qui Deum gratis amabat, qui voluntarie Deo sacrificabat , qui transilierat quidquid infra est, nihilque aliud supra se viderat quo effunderet animam suam, nisi ex quo,
Abbreviated transcription (Latin):
ipse xp̃i eẽt apłs: isrłita exsemine abrahã.
detribu beniamin. Adhibet autẽ ualde
necessarium destimonium dicens. An ne¬
scitis inhelia quid dicit scriptura: quẽ ad¬
modum interpellat dm aduersus isrł:
Domine: ꝓpħas tuos occiderunt: altaria

Expanded text:
set apostolus, Israelita ex semine Abraham, de tribu Benjamin. Adhibet autem valde necessarium testimonium, dicens: « An nescitis in Elia quid dicit Scriptura, quemadmodum interpellat Deum adversus Israel? Domine, Prophetas tuos
Abbreviated transcription (Latin):
habeo allas oues que non sunt dehoc o¬
iuli. oportet me ipsas adducere. ut sit unꝰ
grex. et unus pastor: iungendo scilicet fi¬
delem popłm gentium. fideli popło ifrłi¬
tarum. de quib prius direrat. non sum
missus rasi adoues quȩ perierant dom̃
isrł. Nam et congregabuntur ante eum
om̃s gentes: et separabit eos sic̃ pastor¬
segregat oues abhedis. Sic igitur audia¬
mus qđ dictum ẽ. attendite popłe m̃s
legem meam. inclinate aurem ur̃am in
uerba oris mei: ñtanquam uideis. s: po
ita ostendens fuisse ibi etiam ulos inquib
beneplacitum ẽ. dõ: continuo subiecit Pro¬
strati sunt enim indeserto. Deinde adiuñ
Hec autem sigurȩ nr̃e factȩ sunt: ut ñ simus
concupiscentes mala. sicut et illi concupie¬
runt. Neq ydolis seruientes. sicut quidam¬
coꝵ seruierunt: sicut scriptum ẽ. Sedit po¬
pulus manducare et bibere: et surrexerunt
ludere. Neq fornicemur. sicut quidã eorũ

Expanded text:
alias oves quae non sunt de hoc ovili; oportet me et ipsas adducere, ut sit unus grex et unus pastor : jungendo scilicet fidelem populum Gentilium fideli populo Israelitarum, de quibus prius dixerat, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Nam et congregabuntur ante eum omnes gentes, et separabit eos sicut pastor oves ab haedis . Sic igitur audiamus quod dictum est, Attendite, populus meus, legem meam, inclinate aurem vestram in verba oris meita ostendens fuisse ibi etiam illos in quibus beneplacitum est Deo; continuo subjecit, « Prostrati enim sunt in deserto: » deinde adjunxit, « Haec autem figurae nostrae factae sunt, ut non simus concupiscentes mala, sicut et illi concupierunt: neque idolis servientes, sicut quidam eorum; sicut scriptum est, Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt luder
Abbreviated transcription (Latin):
tendite ppłs m̃s legem meã: Que locutio nota ẽ
ĩomnib litt̃is: quod non ait attende. sed at¬
tendite: Ex multis enim ppłis constat: qui
bus quod sequitur plurariter dicit᷑: Inclinate
aurem ur̃am inuerba oris mei Qõ ẽ attendite
boc ẽ inclinate aur̃ẽ ur̃am: Et quod ibi ait
legem meam:. hoc ait hic inu̾ba oris mei:
Iue nanq pie attendit legem dei. et uerba oris
eius: euius aurem inclinat humilitas: non
cuius erigit ceruicem suꝑbia. Qđ enim in¬
funditur concauo humilitatis excipitur:
eminentia tumoris expellitur. Inde alio lo¬
eo. melina inquit aurem tuam: et excipe
uerba intellectus: Satis itaq admoniti su¬
mus etiam istum psalmum huius intellec¬
tus asaph. quia genitiuo casu intitulo po¬
situm ẽ. huius intellectus. non hie intellec¬
tus: melinata aure susciꝑe. io÷ humili pie¬
tate: Nec ipsius asapħ dictum c̃: sed ipsi
asaph. Qđ greco articulo apparet: et in qui¬

Expanded text:
tendite, populus meus, legem meam. Quae locutio nota est tendite, populus meus, legem meam. Quae locutio nota est in omnibus litteris, quod non ait, Attende; sed, Attendite. Ex multis enim populus constat; quibus multis quod sequitur pluraliter dicitur: Inclinate aurem vestram in verba oris mei. Quod est, Attendite; hoc est, Inclinate aurem vestram: et quod illic ait, legem meam; hoc ait hic, verba oris mei. lle namque pie attendit legem Dei et verba oris ejus, cujus aurem inclinat humilitas; non cujus erigit cervicem superbia. Quod enim infunditur, concavo humilitatis excipitur, eminentia tumoris expellitur. Unde alio loco: Inclina, inquit, aurem tuam, et excipe verba intellectus . Satis itaque admoniti sumus etiam istum psalmum hujus intellectus Asaph quia genitivo casu in titulo positum est, hujus intellectus; non, hic intellectus inclinata aure suscipere, id est humili pietate. Nec, ipsius Asaph dictum est; sed, ipsi Asaph: quod graeco articulo apparet, et in qui
Abbreviated transcription (Latin):
li: consequenti eos petra. Petra autẽ erat
xp̃s. Idem autem in mysterio cib et potus
illoꝵ qui nr̃: sed significatione idem non
specie: quia idem ipse xp̃c. illis inpetra fi¬
guratus: nob̃ incarne manifestatus. Sed
non inquit inomnib illis beneplacitum ẽ.
deo. Om̃s quidem eundem cibum sp̃ualẽ
manducauerunt. et eundem potum spũa¬
gͦ ibi aliqui inquib beneplacitum ẽ deo:
Et cum essent omnia communia sacram̃ta:
non communis erat omnib grã. quȩ sacra¬
mentorum uitus ẽ: sicut et nunc iam re¬
uelata fides quȩ tunc uelabatur. omnibus
innomine uatris. et filii. et sp̃s sc̃i. baptiratis
cõmune ẽ lauacrum regen̾ationisͥ s ipsagr̃acuiꝰ
ipsa sunt sacram̃ta qua m̃bra corporis xp̃icum
suo capite regen̾ata sunt. ñ cõmunis ẽ om̃ibus:
Namr iheretiqi hñt cundẽ baptismum: ⁊ falsi fr̃s ĩ
om̃ib illis beneplacitum estdõ: Neq tunc
tam̃ neq nunc infructuosa ẽ uox dicentis: at¬

Expanded text:
 eos petra; petra autem erat Christus. » Idem itaque in mysterio cibus et potus illorum qui noster; sed significatione idem, non specie; quia idem ipse Christus illis in petra figuratus, nobis in carne manifestatus. « Sed non, » inquit, « in omnibus illis beneplacitum est Deo . Omnes » quidem « eumdem cibum spiritualem manducaverunt, et eumdem potum spirituaergo ibi aliqui in quibus beneplacitum est Deo; et cum essent omnia communia sacramenta, non communis erat omnibus gratia, quae sacramentorum virtus est. Sicut et nunc jam revelata fide quae tunc velabatur, omnibus in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti baptizatis , commune est lavacrum regenerationis; sed ipsa gratia cujus ipsa sunt Sacramenta, qua membra corporis Christi cum suo capite regenerata sunt, non communis est omnibus. Nam et haeretici habent eumdem Baptismum, et falsi fratres omnibus illis beneplacitum est Deo. 3. Neque tunc tamen, neque nunc infructuosa est vox dicentis: At
Abbreviated transcription (Latin):
donanit pauꝑib: qui alienas ante rapie¬
bant. Quis ds̃ magnus sicut ds̃ nr̃ Tu es
dẽ: qui facis murabilia solus.fecit et moyses
sed non solus. fecit et helias: fecit et heliseus: fe¬
cerent tu cum eis: tu quando fecisti. illi ñ tecỹ
Quomodo solus: Nunquid forte pater et ñ filis:
Aut filius et non pater: Immo pater et filius
et sp̃s sc̃s:tu es ds̃ qui facis mirabilia solus.
Non enim tres dii. sedunus ds̃ facit mirabilia
solus: et in ipso transiliente. Nam ut etiã trans
iliret. et adista ꝑueniret: miraculum dĩ fuit.
taretur: ipse ibi fecit mirabilia. S: quid fecit.
ds̃: Notam fecisti inpopulis uirtutem tuã.
Inde congregatio ista asapħ transiliens: qͥa no

Expanded text:
donant pauperibus, qui alienas ante rapiedonant pauperibus, qui alienas ante rapiebant: Quis Deus magnus, sicut Deus noster? Tu es Deus qui facis mirabilia solus.sed non solus, fecit et Elias, fecit et Elisaeus, fecerent, tu cum eis; tu quando fecisti, illi non tecumQuomodo solus? Numquid forte Pater, et non Filius? aut Filius, et non Pater? Imo Pater, et Filius, et Spiritus sanctus. Tu es Deus qui facis mirabilia solus. Non enim tres dii, sed unus Deus facit mirabilia solus, et in ipso transiliente. Nam ut etiam transiiliret, et ad ista perveniret, miraculum Dei fuit: taretur, ipse ibi fecit mirabilia. Sed quid fecit Deus? Notam fecisti in populis virtutem tuam. Inde congregatio ista, Asaph tra
Abbreviated transcription (Latin):
Adipsum gͦ attendamus. xp̃m. Attendamus
ibi uiam eius. Ds̃ inscõ uia tua. Quis ds̃
magnus sicut ds̃ nr̃: Habent gentes affec¬
dones suas cura deos suos: ydola adorant.
Ocłos habent et non uident. aures habent
et ñ audiunt: pedes habent & non ambu¬
labunt. Quid ambulas adeum.qui non
ambulat: Non inquit ea colo. Et qͥd colis:
Numen qđ ibi ẽ. Certe hoc eolis qđ alibi dic¬
tum ẽ: qm̃ dii gentium demonia. Aut
ydola colis: aut demonia. Nec ydola nec
demonia inquit. Et quid colis: Stellas. so¬
lem. lunam. Ista cȩlestia: quanto melius. qͥ
fecit et terrena et cȩlestia: Quis ds̃ magnus
solus. Tu uere magnus ds̃. faciens mirabi¬
lia: incorpore inanima solus faciens. Audi¬
erunt surdi: uiderunt ceci: conualuerũ
languidi: surrexerunt mortui: constrict᷑i
sunt paralitici: sed miracula ista tunc in
corporib. Nideamus inanima. Sobrii
sunt: paulo ante ebriosi. fideles sunt: pau¬
lo ante adoratores simulachroꝵ. Res suaᷤ

Expanded text:
Ad ipsum ergo attendamus, Christum attendamus; ibi via ejus: Deus, in Sancto via tua. Quis Deus magnus, sicut Deus noster? Habent gentes affectiones circa deos suos, idola adorant; oculos habent, et non vident; aures habent, et non audiunt; pedes habent, et non ambulant . Quid ambulas ad deum qui non ambulat? Non, inquit, ea colo. Et quid colis? Numen quod ibi est? Certe hoc colis quod alibi dictum est: Quoniam dii gentium daemonia . Aut idola colis, aut daemonia. Nec idola, nec daemonia, inquit. Et quid colis? Stellas, solem, lunam, ista coelestia. Quanto melius qui fecit, et terrena, et coelestia! Quis Deus magnussolus. Tu vere magnus Deus, faciens mirabilia in corpore, in anima, solus faciens. Audierunt surdi, viderunt caeci, convaluerunt languidi, surrexerunt mortui, constricti sunt paralytici. Sed miracula ista tunc in corporibus: videamus in anima. Sobrii sunt, paulo ante ebriosi; fideles sunt, paulo ante adoratores simulacrorum; res suas
Abbreviated transcription (Latin):
draco ẽ subrepens. Nicisti leonem: uince &
draconcm. Non te fregit leo: non te decipiat
draco. Probemus quia leo erat: quando aꝑte
seruebat. Exhortans martyres petrus: ait.
quomͦ insidiatur: Phereticos. Tales timens
paulus abillis corrumꝑetur ȩccłia uirgini¬
tate fidei quã gestabat incorde ait. Despon¬
saui enim uos uni uro uirginem castam
exhibere. xp̃o: et timeo ne sicut serpens cuã
sedurit astutia sua: ita et mentes ur̃x cor
cłia: suirginitatem cordis om̃s fideles ha¬
bent. In ipsa fide. uirginitatẽ cordis time¬
bat corrumpi adiabolo: quã qui ꝑdidint:
sine causa sunt uirgines corꝑe. Corrupta
corde: quid seruat incorpe: Ideo muliex
catholica p̃cedit uirginem heretieam. Illa
enim non ẽ. uirgo incorꝑe: ista mulier fac¬
ta ẽ. incorde:: et mulier ñ amarito dõ: sed
aserpente. Quid autem eccłia: Suꝑ aspi¬
dem etbasiliscum ambulabis. Rex ẽ. ser¬
pentium basiliscus: sicut diabolus rerẽ.

Expanded text:
draco est subrepens. Vicisti leonem, vince et draco est subrepens. Vicisti leonem, vince et draconem: non te fregit leo, non te decipiat draco. Probemus quia leo erat, quando aperte saeviebat. Exhortans martyres Petrus ait: «quomodo insidiatur? Per haereticos. Tales timens Paulus, ne ab illis corrumperetur Ecclesia a virginitate fidei, quam gestat in corde, ait: «Desponsavi enim vos uni viro virginem castam exhibere Christo; et timeo ne sicut serpens Evam seduxit astutia sua, ita et mentes vestrae cclesia; sed virginitatem cordis omnes fideles habent. In ipsa fide virginitatem cordis timebat corrumpi a diabolo; quam qui perdiderint, sine causa sunt virgines corpore. Corrupta corde quid servat in corpore? Adeo mulier catholica praecedit virginem haercticam. Illa enim non est virgo in corpore, ista mulier facta est in corde; et mulier non a marito Deo, sed a serpente. Quid autem Ecclesia? «Super aspidem et basiliscum ambulabis.» Rex est serpentium basiliscus, sicut diabolus rex est
Abbreviated transcription (Latin):
medullis iuscerũ suoꝵ dicebat petrus: amo:
Non sufficit dño respondere semel: int̃rogat
iterũ: et respondit. ille. Interrogat tercio.
Et iam tedio affectus petrus: qͣsi dubitaret
sic egit: tanquã diceret. Ter me negasti ti¬
mendo: ter me confitere amando.Isto amo¬
re. et ista caritate repleuit discipulos suos.
Quare: Quia altissimum posuit refugium
suum: quia clarificatus misit sp̃m scm̃. Sol¬
uit credentes arcatu legis. ne. inlapidẽ offen¬
fr̃s: quia sepe traccata sunt. Suꝑ aspidem
et basiliscum ambulabis: et conculeabis leo¬
nem et draconem. Qui sit serpens nostis: qͦmͦ
supra illum calcet ȩccłia quȩ non uincitur:
quia cauet astutiam ipsi: Quemadmodum
autem sit leo et draco: puto et hoc nosse cari¬
tatem ur̃am. Leo aꝑte scruit: draco occultȩ
insidiatur. Utramq ium & potestatem: Ha¬
bet diabolus. Quando martyres occidebant᷑.
leo erat sȩuiens. Quando heretici insidiant᷑:

Expanded text:
medullis viscerum suorum dicebat Petrus: «Amo?» medullis viscerum suorum dicebat Petrus: «Amo?» Non sufficit Domino respondere semel; interrogat iterum, et respondet ille: «Amo». Interrogat tertio, et jam taedio affectus Petrus, quasi dubitaret sic egit, tanquam diceret: Ter me negasti timendo, ter confitere amando. Isto amore et ista charitate replevit discipulos suos. Quare? Quia altissimum posuit refugium suum: quia clarificatus misit Spiritum sanctum, solvit credentes a reatu Legis, ne in lapidem offenfratres, quia saepe tractata sunt. «Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem». Quis sit serpens, nostis: quomodo super illum calcet Ecclesia, quae non vincitur, quia cavet astutias ipsius. Quemadmodum autem sit leo et draco, puto et hoc nosse Charitatem vestram. Leo aperte saevit; draco occulte insidiatur: utramque vim et potestatem habet diabolus. Quando martyres occidebantur, leo erat saeviens: quando haeretici insidiantur,
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ timuerunt et non impleuerunt: amauer̃t
& impleuerunt: Timebant homines: et rapi¬
ebant res alienas. amauerunt: et donaucrunt
suas. Ergo non ẽ mirandum. quia ideo inma¬
nib angłoꝵ assumptus c̃. dñs incęlum ne
offenderet adlapidem pes eius: ne illi qui in
terra laborabant incorꝑe eius. ꝑagrantes to¬
tum orbẽ terrarum fiererent rei legis. Sub¬
traxit abeis timorem: & impleuit eos amore.
Timore petrus ter negauit. Nondum enim
fiducia cȩpit predicare. Qui aduocem ancil¬
lȩ ter negauit: accepto spũ sco inter flagella
principum. confessus ẽ quẽ negauerat. N
mirum: quia dominus ipsũ trinum timorẽ
trino amore dissoluit. Resurgens enĩ amor¬
tuis: ait petro. Petre amas ine: Non dixit times
me. Nam si adhuc timeret: offenderet ad lapidẽ
pedem tuum. Amas me inquit. & ille. Amo. Suf¬
ficiebat semel. Forte mͥ sufficeret qui cor ñ uideo:
quantomagis sufficeret dr̃o qui uidebat quib

Expanded text:
modo timuerunt, et non impleverunt; amaverunt, modo timuerunt, et non impleverunt; amaverunt, et impleverunt? Timebant homines, et rapiebant res alienas; amaverunt, et donaverunt suas. Ergo non est mirandum quia ideo in manibus Angelorum assumptus est Dominus in coelum, ne offenderet ad lapidem pes ejus: ne illi qui in terra laborabant in corpore ejus, peragrantes totum orbem terrarum fierent rei Legis, subtraxit ab eis timorem, et implevit eos amore. Timore Petrus ter negavit ; nondum enim fiducia coepit praedicare. Qui ad vocem ancillae ter negavit; accepto Spiritu sancto, inter flagella principum confessus est quem negaverat . Non mirum; quia Dominus ipsum trinum timorem trino amore dissolvit. Resurgens enim a mortuis ait Petro: «Petre, amas me?» Non dixit: Times me? Nam si adhuc timeret, offenderet ad lapidem pedem suum. «Amas me?» inquit; et ille: «Amo.» Sufficiebat semel. Forte mihi sufficeret, qui cor non video; quanto magis sufficeret Domino, qui videbat quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Adhoc gͦ resurrexit dñs et głificatus ẽ: ut mi¬
teret spm̃ sc̃m. Et dixeram iã dudũ: quia sa¬
put incelo ẽ: pedes interra. Si caput ingelo.
pedes interra: quid s̃ peades interta: nisisqi¬
ꝑtotum orbem terrarũ. Qui sunt pedes dñi:
Om̃s euangłistȩ: inquib peragrat dñs uniuer¬
sas gentes. Metuendum erat: ne euangłiste
offenderent in lapidem. Illo enim incȩlo po¬
sito capite. pedes qui interra laborabant. pos¬
sent offendere in lapidẽ. Inquem lapidem: In
legẽ: intabulis lapideis datã. Ne gͦ legis rei fi¬
erent. non accepta gr̃a. et in lege retinerentur.
ipsa ẽ. enim offensio reatus quos lex tenebat
reos. absoluit dñs: ut iam inlegem non offen¬
derent. Nepedes capitis incurrerent in legis
reatum: missus ẽ. sp̃s sc̃s: ut amorem faceret:
& solueret timorẽ. Timor legem ñ implebit: a¬
mor impleuit. Timucrunt homines. & ñ in¬
pleuerunt. amauerunt et impleuerunt. Quo¬

Expanded text:
Ad hoc ergo resurrexit Dominus et glorificatus est, ut miAd hoc ergo resurrexit Dominus et glorificatus est, ut mitteret Spiritum sanctum. Et dixeram jamdudum quia caput in coelo est, pedes in terra. Si caput in coelo, pedes in terra; quid est, pedes Domini iper totum orbem terrarum. Qui sunt pedes Domini? Omnes Evangelistae, in quibus peragrat Dominus universas gentes. Metuendum erat ne Evangelistae offenderent in lapidem: illo enim in coelo posito capite, pedes qui in terra laborabant, possent offendere in lapidem. In quem lapidem? In Legem in tabulis lapideis datam. Ne ergo Legis rei fierent, non accepta gratia, et in Lege rei tenerentur; ipsa est enim offensio reatus: quos Lex tenebat reos, absolvit Dominus, ut jam in Legem non offenderent. Ne pedes hujus capitis incurrerent in Legis reatum, missus est Spiritus sanctus ut amorem faceret, et solveret a timore. Timor Legem non implebat, amor implevit. Timuerunt homines, et non impleverunt; amaverunt et impleverunt. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlum. Adeo clarificatus ascensione incelum
libro moysi exodo. adie agni occisi et man¬
ducati quinquaginta dies numerant᷑: etdi¬
ta ẽ. lex intabulis lapideis scripta digito dc.
Quid sit digitus dĩ eugłm nob̃ exposuit: quia
spondens eis. qͥ illũ dicebant in nomine beeke¬
bub eicere demonia: ait: Si ego indigito de
eicio demonia. Alius euangłista cum hoc nar¬
altero obscure. Nesciebas quid sit digitus dĩ:
exponit alius euangłista: dicens eum eẽ sp̃m
dĩ. Digito gͦ dĩ scripta lex. data ẽ die quinq̃¬
gesimo ab occisione agni: et sp̃s sc̃s uenit ac
quinquaginta dies. data ẽ lex: s lex illa adti¬
morem. ñ acdamorẽ. Ut autem timor conuet¬
teretur mamorẽ. occisus ẽ iustus iã inuerta¬
te: cuius typus erat ille agnus quẽ occidebã
iudȩi. Resurrexit: et adie paschȩ dñi sicui
adie paschȩ agni occisi numcrautur. quinqͣ

Expanded text:
coelum. A Deo clarificatus ascensione in coelum,coelum. A Deo clarificatus ascensione in coelum, Lege autem, in libro Moysi Exodo, a die agni occisi et manducati quinquaginta dies numerantur; et data est Lex in tabulis lapideis scripta digito Dei . Quid sit digitus Dei, Evangelium nobis exponit: quia s? Dominus respondens eis qui illum dicebant in nomine Beelzebub ejicere daemonia, ait, «Si ego in Spiritu Dei ejicio daemonia» : alius evangelista cum hoc naraltero obscure: nesciebas quid sit digitus Dei, exponit alius evangelista, dicens eum esse Spiritum Dei. Digito ergo Dei scripta Lex data est die quinquagesimo ab occisione agni, et Spiritus sanctus venit die quinquaginta dies, data est Lex. Sed Lex illa ad timorem, non ad amorem: ut autem timor converteretur in amorem, occisus est justus jam in veritate; cujus typus erat ille agnus quem occidebant Judaei. Resurrexit; et a die Paschae Domini, sicut a die Paschae agni occisi, numerantur quinqua
Abbreviated transcription (Latin):
ne quando offendas adlapidem pedẽ tuũ.
sumptus ẽ incelum: non quia si non porta¬
rent angłi. rinturus erat: s quia obseque¬
bantur regi: ne forte dieatis: meliores sunt
qui portabant: quam ille qui portabatur.
Ergo meliora sunt iumenta quã homines:
S quia infirmitatẽ hominum portant. iu¬
menta: nec hoc debemus dicere. Et enim
iumenta si se subtrahant: cadunt qui sedent.
S quomͦ debemius dicere: Nam et dõ dictũ est.
celum mͥ sedes ẽ. Quia gͦ celum portat. et ds̃ se¬
dec: ideo melius ẽ. cȩlum: Sic gͦ et de obseqͥo
angłorum in hoc psalmo intelligere poterimꝰ.
non adinfirmitatẽ dñi ꝑtinet: s ad illoꝵ ho¬
norificentiã: ad illorum seruitutem. Resurrẽe
dite. Mortuus ẽ. ꝓpter delicta nr̃a: et resurrex̃
ꝓpt̃ iustificationem nr̃am. Item de spũ sco euã¬
gelium. Sp̃c quidem inquit nondum erat da¬
tus: quia iħs nondum erat clarificatus. Quȩ
ẽ clarificatio iħu: Resurrexit: et ascendit in

Expanded text:
nequando offendas ad lapidem pedem tuum.» sumptus est in coelum; non quia, si non portarent Angeli, ruiturus erat; sed quia obsequebantur regi. Ne forte dicatis: Meliores sunt qui portabant, quam ille qui portabatur. Ergo meliora sunt jumenta quam homines? Sed quia infirmitatem hominum portant jumenta; nec hoc debemus dicere: etenim jumenta si se subtrahant, cadunt qui sedent. Sed quomodo debemus dicere? Nam et de Deo dictum est: «Coelum mihi sedes est» . Quia ergo coelum portat, et Deus sedet, ideo melius est coelum? Sic ergo et de obsequio Angelorum in hoc psalmo intelligere poterimus, non ad infirmitatem Domini pertinet, sed ad illorum honorificentiam, ad illorum servitutem. Resurrexitdite. «Mortuus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram» . Item de Spiritu sancto Evangelium: «Spiritus,» inquit, «nondum erat datus, quia Jesus nondum erat clarificatus» . Quae est clarificatio Jesu? Resurrexit, et ascendit in
Abbreviated transcription (Latin):
litatẽ meã: Ergo qͥd: si sic te temptet. fac
miracula: Ne tu temptes dm: qͥd debes respõ¬
dere: Qd respondit dñs. Ait illi diabolus.
Nitte te deorsũ: quia scriptum ẽ. angłis suis
mandauit de te. ut inmanib tollant te: ne
forte offendas adlapidẽ pedem tuũ. Si te di¬
miseris: angłi te suscipiunt. Et posset qͥdẽ
fieri fr̃s: ut si se misisset dũs: obsequia an¬
głorum susciꝑent carnem dñi. S qͥd illi ait:
S: iterum scriptum ẽ. Non temptabis dñm
dm̃i tuum. Hominem̃ me putas. Adhoc enĩ
accessit diabolus. ut temptaret utrũ filius dĩ
ipse eẽt. Uidebat carnem: s maiestas
ioꝑib apparebat. Angłi testimoniũ dire¬
runt. Ille uidebat mortalem ut temptaret:
ut xp̃o temptato doccretur. xp̃ianus. Quid
gͦ scriptum ẽ: Nontemptabis dñm dm̃ tu

Expanded text:
litatem meam? Ergo quid, si sic te tentet, Fac litatem meam? Ergo quid, si sic te tentet, Fac miracula? ne tu tentes Deum, quid debes respondere? Quod respondit Dominus. Ait illi diabolus. «Mitte te deorsum; quia scriptum est, Angelis suis mandavit de te, ut in manibus tollant te, ne forte offendas ad lapidem pedem tuum.» Si te miseris, Angeli te suscipient. Et posset quidem fieri, fratres, ut si se misisset Dominus, obsequia Angelorum susciperent carnem Domini: sed quid illi ait? «Iterum scriptum est, Non tentabis Dominum Deum tuum.» Hominem me putas. Ad hoc enim accessit diabolus, ut tentaret utrum Filius Dei ipse esset. Videbat carnem; sed majestas in operibus apparebat. Angeli testimonium dixerant. Ille videbat mortalem, ut tentaret, ut Christo tentato doceretur christianus. Quid ergo scriptum est? «Non tentabis Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
nidos: filius autem hominis ñhabet ubi ca¬
put reclinet.Uulpes inte foueas habent:uo¬
lucres cȩli nidos inte habent. Uulpes dolus ẽ
uolucres cȩli suꝑbia ẽ. Sicut enim uolucres
alta petunt: sic suꝑbi. Et ut uulpes cauer¬
nas habent dolosas: ita om̃s insidiatores.
Quio gͦ respondit dñs: Potest inte habitare
suꝑbia et dolus: xp̃c non habet ubi inte¬
habitet. ubi reclinet caput suum: quia reeli¬
natio capitis humilitas xp̃i ẽ. Nisi reclinaret
caput: non iustificareris. Lalia desiderantes
et discipuli. et uolentes iã appetere sedem re¬
gni. ante quam uiã humilitatis caperent.
quando illi suggestũ ẽ amatre discipuloꝵ:
dic ut unus sedeat addexteram. et alius ad
sustram tuã: potentiã querebant: s ꝑ pas¬
sionem humilitatis uenitur ad potentiam
regni. Ait dominus. Potestis bibere calicem
quem ego bibiturus sum: Quid cogitatis
altitudinem regni: et ñimitamini humi¬

Expanded text:
nidos; Filius autem hominis non habet ubi canidos; Filius autem hominis non habet ubi caput reclinet» . Vulpes in te foveas habent; volucres coeli nidos in te habent. Vulpes dolus est; volucres coeli superbia est: sicut enim volucres alta petunt, sic superbi; ut et vulpes cavernas habent dolosas, ita omnes insidiatores. Quid ergo respondit Dominus? Potest in te habitare superbia et dolus; Chabitet, ubi reclinet caput suum. Quia reclinatio capitis, humilitas Christi est. Nisi reclinaret caput, non justificareris. Talia desiderantes et discipuli, et volentes jam appetere sedem regni, antequam viam humilitatis caperent, quando illi suggestum est a matre discipulorum, «Dic ut unus sedeat ad dexteram, et alius ad sinistram tuam;» potentiam quaerebant: sed per passionem humilitatis venitur ad potentiam regni. Ait Dominus: «Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum» ? Quid cogitatis altitudinem regni, et non imitamini humi
Abbreviated transcription (Latin):
s in omni uerbo dĩ. Putasne uerbũ dĩ ñ sit
panis: Si non eẽt panis: non diceret uerbum¬
qui decelo descendi. Didicisti gͦ quid respon¬
deas temptatori. mangustia famis. Quid si te
sic temptat ut dicat tibi: si xp̃ianus esses fa¬
ceres miracula quomͦ feccrunt multi xp̃ians:
tu iam suggestione mala deceptus tempta¬
nus sum. et sum ante ocłos tuos. et inaliquo
numero tuoꝵ me computas: faciã et ego
aliquio qualia multa fecerunt scĩ tui: tem¬
ptasti deum: quasi non sit xp̃ianus. si
hoc non facias. Multi talia desiderantes:
ceciderunt. Nam symon ille magus talia de
uoluit comparare. Amauit potentiã mira¬
culoꝵ: & non amauit imitationẽ humilita¬
tis. Ideo quidam discipłs uel quidã detur¬
ba cũ uellet sequi dñm attendens miracła
quȩ faciebat: uidit illũ dñs suꝑbum ñ que¬
rerc uiã humilitatis s tẏpum potentiȩ: &
ait Uulpes foueas habent: et uolucres cęli

Expanded text:
sed in omni verbo Dei.» Putasne verbum Dei sed in omni verbo Dei.» Putasne verbum Dei panem? Si non esset panis qui de coelo descendi» . Didicisti ergo quid respondeas tentatori in angustia famis. 7. Quid, si te sic tentat, ut dicat tibi: Si christianus esses, faceres miracula, quomodo fecerunt multi christiani? Tu jam suggestione mala deceptus, tentanus sum, et sum ante oculos tuos, et in aliquo numero tuorum me computas, faciam et ego aliquid, qualia multa fecerunt sancti tui? Tentasti Deum, quasi non sis christianus si hoc non facias. Multi talia desiderantes ceciderunt. Nam Simon ille magus talia des pecunia voluit comparare . Amavit potentiam miraculorum, et non amavit imitationem humilitatis. Ideo quidam discipulus, vel quidam de turba cum vellet sequi Dominum, attendens miracula quae faciebat; vidit illum Dominus superbum non quaerere viam humilitatis, sed typhum potentiae, et ait: «Vulpes foveas habent, et volucres coeli