comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ diuma societate ad inhabitandam et̾nã
celestemq cuttatem instruitur. et aptatur. ñso¬
lum iubet aggredienda: ũum etiã donat implẽ¬
da: In de ẽ quod deorum multorum falsoꝵq sum¬
ulacra. et p̾dixit eu̾fura: et p̾cepit eu̾ti. Nichil cm̃
homines tam insociabiles reddit uite pu̾sitate.
qm illorum d̾oꝵ imitatio: quales describuntur
et cõmendantur litt̾is eorum. Deniq illi doccissi¬
mi uiri. qui rem publicam cuntatemq t̾renam
qͣlis cẽ debere iuoebatur. magis domesticis dis¬
putationib requirebant uł etiam describebant.
qmͣ publicis accionib instituebant atq forma¬
bant: egregios atq laudabiles quos putabant
homines potius quam deos suos imitandos ꝓpo¬
nebant: crubiende indoli iuuentutis. Et reuera
terentianus ille ad olescens qui expettans tabulã
pictam inpariete. ubi pictura inerat de ad ulterio
regis dõꝵ libidinẽ qua rapiebatur. stimulis etiam

Expanded text:
manus diuinae societati ad inhabitandam aeternam manus diuinae societati ad inhabitandam aeternam caelestemque ciuitatem instruitur et aptatur, non solum iubet adgredienda, uerum etiam donat implenda. inde est, quod deorum multorum falsorumque simulacra et praedixit euersum iri et praecepit euerti. nihil enim homines tam insociabiles reddit uitae peruersitate quam illorum. deorum imitatio, quales describuntur et commendantur litteris eorum. Denique illi doctissimi uiri, qui rem publicam ciuitatemque terrenam, qualis eis esse debere uidebatur, magis domesticis disputationibus requirebant uel etiam describebant, quam publicis actionibus instituebant atque formabant, egregios atque laudabiles, quos putabant, homines potius quam deos suos imitandos proponebant erudiendae indoli iuuentutis. et re uera Terentianus ille adulescens, qui spectans tabulam pictam in pariete, ubi pictura inerat de adulterio regis deorum, libidinem, qua rapiebatur, stimulis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
scelus si fuerit impunitum. nulla digna correcti-¬
one prauorum: florentẽ te patriam putas relicturũ:
oftores non plane fructuum. sedspinarum: Cõpara
nunc utrum malis florere patriam tuam pietate
an impunitate correctis morib an securis ausib.
sompara ista et inde utrum inpatrie tue amore nõ
uineas: utrum cã magis ueriusq cupias fiorere qmͣ
nos. Intuere paululum eos dere publica libros.
unde illum affectum amantissimi cius ebibistr
qd̃ nullus sit patrie consulendi modus. aut finis
bonis. Intuere obsecro te et cerne quantis ibi lau¬
dib frugalitas et continentia p̾dicetur: et erga
conuigale uinculum fides certiq honesti. ac ꝓ¬
bi mores. quib cum p̾p ollet cuitas. uere florere.¬
dicenda ẽ. hi autem mores in eccłiis toto orbe cres¬
centib tamqm in scĩs auditoriis ppłorũ. docentur:
acq discuntur: et maxime pietas quauerus et
uerax colatur d̾s. gui hec ommia qͥbr animus hu¬

Expanded text:
scelus si fuerit inpunitum nulla digna correctiscelus si fuerit inpunitum nulla digna correctione prauorum, florentem te patriam putas relicturum? o flores non plane fructuum sed spinarum! compara nunc, utrum malis florere patriam tuam pietate an impunitate, correctis moribus an securis ausibus; compara ista et uide, utrum in patriae tuae amore nos uincas, utrum eam magis ueriusque cupias florere quam nos. Intuere paululum ipsos de re publica libros, unde illum affectum amantissimi ciuis ebibisti, quod nullus sit patriae consulendi modus aut finis bonis. intuere, obsecro te, et cerne, quantis ibi laudibus frugalitas et continentia praedicetur et erga coniugale uinculum fides castique honesti ac probi mores, quibus cum praepollet ciuitas, uere floreredicenda est. hi autem mores in ecclesiis toto orbe crescentibus tamquam in sanctis auditoriis populorum docentur atque discuntur et maxime pietas, qua uerus et uerax colatur deus, qui haec omnia, quibus animus hu
Abbreviated transcription (Latin):
gaudendi finem inuenturꝰ cuiꝰ adtempus iaborib
nullura tͥ finem statueris consulendi uerum hoc
donec fiat. neq enim despandum ẽ illam te patri-¬
am posse ad quitere. uł iam ad querendam pru¬
dentissime cogitare. ad qmͣ te pater etiam qui in.
ista genuit ante cessit: Hoc gͦ donec fiat da nobis
uemiam. si ꝓpt̾ patriam nr̃am. qm̃ cupimus num¬
qmͣ relinquere tontristamus patriam tuã quã
cupis florentem relinquere. Deciĩ quidem florib
si cum tua prudentia disputemus. ñ est uerendum
ne tibi difficile ꝑsuadeatur: aut uero etiam non
facile occurrat quem admodum florere ciuitas de¬
beat Cominemorauit poera ile uestrarum clarissimꝰ
litterarum quos dam flores italie: sed nos in ur̃a pa¬
tria non tam exꝑti sumus quib floruit t̾ra illa in¬
ris. qm̃ quib arserit armis: Immo uͦ non aꝑmis
sed flammis. nec arserit. sed incenderit: Qd̃ tantũ

Expanded text:
gaudendi finem inuenturus, cuius ad tempus laboribus gaudendi finem inuenturus, cuius ad tempus laboribus nullum tibi finem statueris consulendi. Verum hoc donec fiat — neque enim desperandum est illam te patriam posse adquirere uel iam adquirendam pl\'Udentissime cogitare, ad quam te pater etiam, qui in ista genuit, antecessit — hoc ergo donec fiat, da nobis ueniam, si propter patriam nostram, quam cupimus numquam relinquere, contristamus patriam tuam, quam cupis florentem relinquere. de cuius quidem floribus si cum tua prudentia disputemus, non est uerendum, ne tibi difficile persuadeatur aut uero etiam non facile occurrat, quem ad modum florere ciuitas debeat. commemorauit poeta ille uestrarum clarissimus litterarum quosdam flores Italiae; sed nos in uestra patria non tam experti sumus, quibus floruit terra illa uiris, quam \'quibus arserit armis>, immo uero non armis sed flammis nec arserit, sed incenderit. quod tantum
Abbreviated transcription (Latin):
quanta possum supplicatione de posco ut si defen¬
denda res ẽ innorius defendatur ab innocentib
molestia seꝑatur. presta hoc quod scłm naturã
tuam ꝑuides postulari: De dampnifrafacilis po¬
test haberi taxatio. tantum supplicia deprecam᷑
acceptior deo uiuas dñe insignis et merito suspi¬
omino exinno meritoq honorabili
frĩ nectatio: augustinus. Iam semofri¬
gescentib menbris feruere animum
tuum patrie caritate. nec mirornec lau¬
do: teq non tantum ñ tenere memorit̾. u̾um etiã
uita ac morib demonstrare. qd̃ nullus sit patrie
consulendi modus aut finis bonis. ñmuitus in¬
mo etiã libens accipio. Un de suꝑne cuiꝰ dam pate.
incuius scõ amore ꝓnostro modulo. int̾ eos quib
ad illam capessendam consulimus pilitamur
atq laboramus. talem etiam te ipsum cuiẽ ha-¬
bere uellemus. ut eiꝰ porciuncule in hac terra ꝑe¬
grinanti. nullum consulendi modũ. finemq cen¬
fitia debita prerogares: inei eterna pace nullum

Expanded text:
plicatione deposco, ut, si defendenda res est, innoxius defendatur, ab innocentibus molestia separetur. praesta hoc, quod secundum naturam tuam peruides postulari. de damnis facilis potest haberi taxatio; tantum supplicia deprecamur. acceptior deo uiuas, domine insignis et merito susciOMINO EXIMIO MERITOQVE HONORABILI FRATRI NECTARIO AUGUSTINUS. Iam senio frigescentibus membris feruere animum tuum patriae caritate nec miror et laudo teque non tantum tenere memoriter uerum etiam uita ac moribus demonstrare, quod nullus sit patriae consulendi modus aut finis bonis, non inuitus, immo etiam libens accipio. unde supernae cuiusdam patriae, in cuius sancto amore pro nostro modulo inter eos, quibus ad illam capessendam consulimus, periclitamur atque laboramus, talem etiam te ipsum ciuem habere uellemus, ut eius portiunculae in hac terra peregrinanti nullum consulendi modum finemque cenficia debita praerogares in eius aeterna pace nullum
Abbreviated transcription (Latin):
quirenda salute ꝑperua. Mutra a nobis audiert̃.
multum etiã iꝑsi rogauerunt: sed absit ut tales
seruisimus. quos abeis rogari deleccet. aquib
m̃tis tue ad hoc ẽẽ intendum seruata mansuetu¬
dine et moderatione xp̃iana. ut aut ceteros deter¬
reamus eorũ unitari ꝑu̾sitatem: aut ceteros opte¬
mꝰ eorum umitari correctionem: Bampna que il¬
latasunt uł toierantur axp̃ianis. uł resarcumt᷑¬
ꝑ xp̃ianos: aminarum nos luera quib ad qui¬
tendis cum piculo etiam sangͥnis inhiamus. et
in loco illo questuosius ꝓuenire et aliis locis il¬
lo exemplo ñimpediri desideramus di miscd̃ia
nobis p̃stet de tua salute gaudere.

Expanded text:
inquirenda salute perpetua. multa a nobis audierunt, inquirenda salute perpetua. multa a nobis audierunt, multum etiam ipsi rogauerunt; sed absit. ut tales serui simus, quos ab eis rogari delectet, a quibumentis tuae ad hoc esse nitendum seruata mansuetudine et moderatione Christiana, ut aut ceteros deterreamus eorum imitari peruersitatem aut ceteros optemus eorum imitari correctionem. damna, quae inlata sunt, uel tolerantur a Christianis uel resarciuntianos. animarum nos lucra, quibus adquirendis cum periculo etiam sanguinis inhiamus, et in loco illo quaestuosius prouenire et aliis locis illo exemplo non impediri desideramus. dei misericordia nobis praestet de tua salute gaudere.
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣtum innobis ẽ etiam impensa oꝑa instamꝰ. ler¬
cium uero si ds̃ uoluerit. tamqmͣ putre noxiumq
reserari: ualde misccłit puniet: Si autem uł am¬
psi uoluerit uł ne hoc quid̃ em ꝑmiserit: altioris
et ꝓfecto iustioris consilu ratiopenes ipsum ẽ: anob̃
turam offitiumq oportet impendi. quo usq uide¬
re conceditiu. dep̃cantib eum ut animum nr̃m
appbet. qͦ cunccis uolumꝰ eẽ consultum: nħ ilq
fieri sinat ꝑuos. quod et nobis et eccłe sue ñ expedi¬
re. longe melius nouit ipse qmͣ nos Modo cu apud
calaman eẽmus. ut nr̃i in tam graui dolore uł con¬
soiarentur afflicti. uł sedarentur accensi: qnͣtum
potiumꝰ quod intempore oportuisse existimauimꝰ
cum xp̃ianis egimus. Deinde ipsos paganos ma¬
li tanti eaput. et causam petentes ut abeis uidere¬
mut ad misimꝰ: ut hac occasione ammoneremus
eos quid facere deberent si sapent. ñ rantum ꝓ re¬
mouenda presenti sollicitudine u̾um etiã ꝓm

Expanded text:
tum in nobis est, etiam inpensa opera instamus. tertium uero si deus uoluerit tamquam putre noxiumque resecari, ualde misericorditer puniet: si autem uel amplius uoluerit uel ne hoc quidem u permiserit, altioris et profecto iustioris consilii ratio penes ipsum est; a nobis curam officiumque oportet inpendi, quousque uidere conceditur. deprecantibus eum, ut animum nostrum adprobet, quo cunctis uolumus esse consultum, nihilque fieri sinat per nos, quod et nobis et ecclesiae suae non expedire longe melius nouit ipse quam nos. Modo cum apud Calamam essemus, ut nostri in tam graui dolore uel consolarentur afflicti uel sedarentur accensi, quantum potuimus. quod in tempore oportuisse existimauimus. cum Christianis egimus. deinde ipsos etiam paganos, mali tanti caput et causam, petentes, ut ab eis uideremur, admisimus, ut hac occasione admoneremus eos, quid facere deberent, si saperent, non tantum pro remouenda praesenti sollicitudine uerum etiam pro
Abbreviated transcription (Latin):
ommno in signi et merito suspiciendo
frĩ augustino: ep̃c nectarius. qnͣta sit
caritas patrie. qm̃ nosti pretereo. Sola
ẽ eninr que parentum uincat iure af¬
fectum. Cui si ullus eẽc consulendi modus. aut fi¬
ns boms: digne iam ab eiꝰ munerib merumus ex¬
cusari. Sed qm trestit in dies singulos dilectio et
gr̃a cuntatis. qnͣtumq etas sini ꝓxima ẽ. tantum
incolum̃ ac florentem relin quere patriam cupit:
iccirco gaudeo pͥmum qd̃ apud instructum disci¬
plinis omnib uirum anichi hic sermo ẽ constitut᷑.
Incalamensi coloma multa sunt que merito diliga¬
mus: uł qd̾in ea geniti sumus. uł qd̃ eidem mag¬
na contulisse uidem᷑ offitia: hec gͦ dnẽ prestantis¬
sime et merito suspitiende: non leui ppłi sui erra¬
tu ꝓ lapsa est. Qd̃ quidem si uiris publici ri go-¬
re metiamur: debet plecti seucriore cetisura. Sed

Expanded text:
OMINO INSIGNI ET MERITO SUSCIPIENDO FRATRI AUGUSTINO EPISCOPO NECTARIUS. Quanta sit caritas patriae, quoniam nosti, praetereo. sola est enim, quae parentum iure uincat affectum. cui si ullus esset consulendi modus aut finis bonis, digne iam ab eius muneribus meruimus excusari. sed quoniam crescit in dies singulos dilectus et gratia ciuitatis, quantumque aetas fini proxima est, tantum incolumem ac florentem relinquere patriam cupit, idcirco gaudeo primum, quod apud instructum disciplinis omnibus uirum mihi hic sermo est institutus. in Calamensi colonia multa sunt, quae merito diligamus, uel quod in ea geniti sumus uel quod eidem magna contulisse uidemur officia. haec ergo, domine praestantissime et merito suscipiende, non leui populi sui errato prolapsa est. quod quidem si iuris publici rigore metiamur, debet plecti seueri
Abbreviated transcription (Latin):
b passi sunt pena decoloretis. s potius refracta u¬
diciaria seueritate et ur̃am fidem. quia filu estis
eccse & ipsius matris mansuetudinẽ. cõm̃dare mi
omĩb augeat: domine eximie et m̾̃ito insignis atq

Expanded text:
ibus passi sunt, poena decoloretis, sed potius refracta iuibus passi sunt, poena decoloretis, sed potius refracta iudiciaria seueritate et uestram fidem, quia filii estis ecclesiae, et ipsius matris mansuetudinem commendare minomnibus augeat, domine eximie et merito insignis atque
Abbreviated transcription (Latin):
adhibe tortorc̃. Postremo ꝓecłe utiitate missus es:
hoc etcse catholice. aut ut modum dispensationis
mee ñ suꝑ gredi uidear. hoc eccłe adipponiensium¬
tegionum diocesim ꝑtinenti ꝓ desse. hoc expedire cõ¬
testor: Si ñ audis amicum petentem. audiepm̃ ꝯsu
sa ñ arrogant̾ dixerim. audire te cp̃m conuenit ui¬
bentem. dñe ex innie. et m̃ito insignis atq km̃e fili.
UIn de scio quidem causas eccłasticas. excellentie tue
potissimum iniunctas. s qͥa credo istam curam
ad uirum clarissimum atq expectabilem ꝑ con¬
sulẽ ꝑtinẽ ad eum qͦ utt̾as dedi quas rogo ut ipse ul¬
li trad̾e et allegare si opus ẽ rĩgraueris. atq ambos
obsecro. ne importunam arbitremim. uł int̾essio¬
nẽ uł suggestionẽ uł sollicitudinẽ nr̃am. et passio¬
nes catholicorũ seruoꝵ que in firmis ad edificationẽ
spiritalem utiles cẽ debent᷑ aut recipca inimicoꝵ aqͥ¬

Expanded text:
adhibere tortorem. Postremo pro ecclesiae utilitate missus es. adhibere tortorem. Postremo pro ecclesiae utilitate missus es. hoc ecclesiae catholicae aut, ut modum dispensationis meae non supergredi uidear, hoc ecclesiae ad Hipponiensium-Regiorum dioecesim pertinenti prodesse, hoc expedire contestor. si non audis amicum petentem, audi episcopusa non arroganter dixerim, audire te episcopum conuenit iubentem, domine eximie et merito insignis atque carissime fili. unde scio quidem causas ecclesiasticas excellentiae tuae potissimum iniunctas, sed quia credo istam curam ad uirum clarissimum atque spectabilem proconsulem pertinere, ad eum quoque litteras dedi, quas rogo ut ipse illi tradere et allegare, si opus est, non graueris. atque ambos obsecro, ne importunam arbitremini uel intercessionem uel suggestionem uel sollicitudinem nostram et passiones catholicorum seruorum dei, quae infirmis ad aedificationem spiritalem utiles esse debent, haud reciproca inimicorum, a qu
Abbreviated transcription (Latin):
re qd̃ lenius inuenisti. In quirendi qmͣ pumendi
necessitas: maior ẽ. ad hoc enim et mitissim hoiẽs.
facinꝰ occultatum diligent̾ atq uistant̾ examiuant:
ut ĩuemant quib partatit: uñ pier̾q necesse ẽ ex̾ceat᷑
acriꝰ̃ inquisitio: ut manisestato scelcre sit ubi appareat
mansuetudo: Omina quippe bona oꝑa amant in
lucem constitui. ñ ꝑpt̾ humanam głam s ut uide
suetudinẽ seruaremus. s ut eam etiam notam oĩb
faceremus. Mansuctudo inqt ur̃a: nota sit omĩb ho¬
minib. Et alio loco. Mansuetudinẽ ostentantes ad
om̃s homincs. Un de nec illa sancti dauid. qñ inimico
sibi inmanus tradito clem̃ter peꝑtit. p̃clarissimale¬
nitas emmineret insi potestas parit̾ appareret: Non
te gͦ exasꝑet. uindicandi potestas. cui lenitatẽ ñex¬
cussit examinandinecessitas. Noli facinore inuen¬
to querrie ꝑtussorc inquo in ueniendo noluisti

Expanded text:
re, quod lenius inuenisti. inquirendi quam puniendi re, quod lenius inuenisti. inquirendi quam puniendi necessitas maior est; ad hoc enim et mitissimi homines. facinus occultatum diligenter atque instanter examinant, ut inueniant, quibus parcant. unde plerumque necesse est, exerceatur acrius imansuetudo. Omnia quippe bona opera amant in luce constitui; non propter humanam gloriam, sed ut videasuetudinem servaremus, sed ut eam etiam notam omnibus faceremus: Mansuetudo, inquit, vestra nota sit omnibus hominibus ; et alio loco, Mansuetudinem ostentantes ad omnes homines . Unde nec illa sancti David, quando inimico sibi in manus tradito clementer pepercit , praeclarissima lenitas emineret, nisi potestas pariter appte ergo exasperet uindicandi potestas, cui lenitatem non excussit examinandi necessitas. noli facinore inuento. quaerere percussorem, in quo inueniendo noluisti
Abbreviated transcription (Latin):
poris truncati uł ab inquietudine ĩsana ad sanitatis
ocium. legum cohertitione dirigantur: uł amalignis
oꝑib alicui utili oꝑi deputentur. uocatur quidem
& istadampnatio:. S quis ñ intelligat magis bene fitiũ
qm̃ supplicim nũcupandũ uͥ nec seuiendi relaxettir
audatia nec penitendi medicina subtrahat᷑: Imple
xp̃iane uidex piipatris offitium: sic suctense inquiea
ꝗ uc ꝯsuiere humanitati meminetis. nec inpeccatorum
atrocitatib ex̾ceas ulcistendi libidinẽ s peccatoꝵ uul¬
nerib curandi ad hibeas uolurtatẽ. Noliꝑ dẽ pat̾nam
diligentiam. qm̃ impsa inquisione seruasti: qnͣdo
tantorum scelerum confessionẽ. ñ extendente eculco.¬
ñ sulcantib ungulis ñurentib flaminis. s uirgaꝵ
ũbib eruistiqui modus coherticionis ⁊ amagistris
arcium lib̾altum et abipsis parentib & sepe etiã in
uictitus solet ab epĩs haberi. Noli g̃ atrocius uindica¬

Expanded text:
parte truncati uel ab inquietudine insana ad sanitatis parte truncati uel ab inquietudine insana ad sanitatis otium legum cohercitione dirigantur uel a malignis operibus alicui utili operi deputentur. uocatur quidem et ista damnatio, sed quis non intellegat magis beneficium quam supplicium nuncupandum, ubi nec saeuiendi relaxetur audacia nec paenitendi medicina subtrahatur? Imple, Christiane iudex, pii patris officium, sic suscense iniquitati, ut consulere humanitati memineris nec in peccatorum atrocitatibus exerceas ulciscendi libidinem, sed peccatorum uulneribus curandi adhibeas uoluntatem. noli perdere paternam diligentiam, quam in ipsa inquisitione seruasti, quando. tantorum scelerum confessionem non extendente eculeo, non sulcantibus ungulis, non urentibus flammis sed uirgarum uerberibus eruisti. qui modus cohercitionis et a magistris artium liberalium et ab ipsis parentibus et saepe etiam in iudiciis solet ab episcopis haberi. noli ergo atrocius uindica
Abbreviated transcription (Latin):
omino eximio et merito insigni. atq kmõ
tis donati. qͣs de ippomensi adiuditium ꝓ
factis eoꝵ publice discipline cura deduxerat. atua nobi¬
litate cõꝑi auditos. et plurimos eoꝵ dehomicidio qd̃
inresticutum catholicum prb̃m cõmiserunt: et di cebe
ranocentii alt̾ius catholi prbi. atq de oculo ei effosso
&e digito eiꝰ p̃ciso. fuisse confessos: Unde mͥ sollicitudo
maxima incussa ẽ ne forte sublimitas tua censeat
cos tanta legum seueritate plettendos ut qualia
fecerunt talia patiantur. Idõꝙ his litc̾is obtestor fi¬
tas. Qm̃uis enim abeoꝵ int̾itu dissimulare posse¬
mꝰ qui ñ accusantib nob s illoꝵ notaria. ad quos
tuende pubuce pacis iugilantia ꝑtinebat p̃sentati in¬
deantur ix amini: nolum tam̃ passiones seruorum
dĩ quasi ince talionis. parib supplicus uindicari. ñ q̃ ce¬
lestis hominib licentiam facinoꝵ ꝓhibeamꝰ auserri:
s hoc magis suffic̾e uolumus ut iim ⁊ nulla parte cor

Expanded text:
OMINO EXIMIO ET MERITO INSIGNI ATQVE CARIStis Donati, quos de Hipponiensi ad iudicium pro factis eorum publicae disciplinae cura deduxerat, a tua nobilitate comperi auditos et plurimos eorum de homicidio, quod in Restitutum, catholicum presbyterum, commiserunt. et de caede Innocentii, alterius catholici presbyteri, atque de oculo eius effosso et digito praeciso fuisse confessos. unde mihi sollicitudo maxima incussa est, ne forte sublimitas tua censeat eos tanta legum seueritate plectendos, ut, qualia fecerunt, talia patiantur. ideoque his litteris obtestor fitas. quamuis enim ab eorum interitu dissimulare possumus, qui non accusantibus nostris sed illorum notoria, ad quos tuendae publicae pacis uigilantia pertinebat, praesentati uideantur examini, nolumus tamen passiones seruorum dei quasi uice talionis paribus suppliciis uindicari, non quo scelestis hominibus licentiam facinorum prohibeamus auferri, sed hoc magis sufficere uolumus, ut uiui et nulla corporis
Abbreviated transcription (Latin):
go quos diligo arguo ⁊ castigo. ñoccidi de¬
sioero: nec carcere plenosqualore retrudi.
Sola sufficit ad monitio. pot̾it enĩ siei cdiui¬
nitus ꝯcedatur tempꝰ penitentie ꝯdonarr qui dnĩ
templum ausus ẽ uiolare. Sit gͦ ipse qui fecit sui
arbit̃ uoti. fas enĩ ñ ẽ ut reus ep̃i suggestionib occi¬
datur: qui ueme si penituerit rescruiatur: Nam si
mbarbarorum errorib uelimꝰ ut condecet ex̃cere
umdictam: pducos repꝑiemus nec ipsos animosoᷤ
adꝑugnam fore

Expanded text:
go, quos diligo, arguo et castigo, non occidi desidero, nec carcere pleno squalore retrudi. Sola sufficit admonitio. Poterit enim, si ei divinitus concedatur tempus poenitentiae, condonari, qui Domini templum ausus est violare. Sit ergo ipse, qui fecit, sui arbiter voti: fas enim non est ut reus episcopi suggestionibus occidatur, qui veniae, si poenituerit, reservatur. Nam si in Barbarorum erroribus velimus, ut condecet, exercere vindictam, paucos reperiemus, nec ipsos animosos ad pugnam fore
Abbreviated transcription (Latin):
dit abrahe rsaac iacob. et alus in hoc seculo:. nec
cirtum scribitur uisu. ꝓpt̾ illud quod scͥptum ẽ. posteri¬
cum iacob. nec audituł affatu. sicut non solum a tot scĩs
uerumetiam adiabolo auditus ẽ. nec sentitur incessu
nem dei: si aliquid inqͥunt minus quam d̾s habebi¬
mus et maliquo minores erimꝰ. quomͦ implebi¬
mur inomnẽ plenitudinẽ dĩ: S quoniara imple¬
bimur: ꝓfecto erimus equales. Hoc illi dicunt. qui¬

Expanded text:
dit Abrahae, Isaac, Iacob et aliis in hoc saeculo, \'nec dit Abrahae, Isaac, Iacob et aliis in hoc saeculo, \'nec circumscribitur uisu propter illud, quod dictum est: Postericum Iacob, nec auditur affatu\', sicut non solum a tot sanctis uerum etiam a diabolo auditus est, nec sentitur incessucentes: Si aliquid minus quam Deus habebimus et minores erimus, quomodo implebimur in omnem plenitudinem Dei? Sed quoniam implebimur, profecto erimus Deo aequales. Detestandus
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ ut assisterent coram dño. ñut coram ipsis ds̃. Nec
op̃ ẽ hoc loco ĩmorari. ite ꝓuirib nrĩs conemur ostẽ¬
dere qͦmodo et hoc tẽporalit̾ fiat: cum in conspectu dĩ
sunt omĩa. Nunc enĩ queritur qͦm uideatur ds̃: ñea
specie quaet misto scło quib dam uolu at apparere.
qñ ñsolum cũ abraam aliisq iustis. uerũ etiam. cũ
cam fr̃iuda locutꝰ ẽ. s quomͦ uideatur in illo regno
ubieum filnci indebunt sicuti ẽ tunc quippe saciabi¬
tur m bonis desicsium eorũ. Quo desiderio flagrabat
moyses cui lo qui addm̃ fatie ad fatiem ñ suffitiebat.
et dicebat: ostende mͥ temet ipsum manifeste. uiubãte. ĩã¬
quã diceret qd̃ in psalmo exeodẽ desiderio canit᷑: sa¬
ciabor cum manifestabitur qła tua. De hac iusione
ioquiens scs ambrosius: ñ in loco inquit d̾s uidet᷑.
sic̃ ad ilicem mambre. sic̃ in monte sina si mundo

Expanded text:
gitur, ut adsisterent coram domino, non ut coram ipsis deus. nec gitur, ut adsisterent coram domino, non ut coram ipsis deus. nec opus est in hoc loco inmorari, ut pro uiribus nostris conemur ostendere, quo modo et hoc temporaliter fiat, cum in dei conspectu semper sint omnia. Nunc enim quaeritur, quo modo uideatur deus non ea specie, qua et in isto saeculo quibusdam uoluit apparere, quando non solum cum Abraham aliisque iustis uerum etiam cum Cain fratricida locutus est, sed quo modo uideatur in illo regno, ubi eum filii eius uidebunt, sicuti est. tunc quippe satiabitur in bonis desiderium eorum, quo desiderio flagrabat Moyses, cui loqui ad deum facie ad faciem non sufficiebat et dicebat: Ostende mihi temet ipsum manifeste, ut uideam te, tamquam diceret, quod in psalmo ex eodem desiderio canitur: Satiabor, cum manifestabitur gloria tua; quo desideiderator Ambrosius, non in loco, inquit, Deus videtur et sicut ad ilicem Mambre, sicut in monte Sina; sed mundo
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣi quã multi uolunt ꝓbare etiam impios iusuros
dm̃. acliabolo qͦ ipsum diĩ uisũ putant. sic accipieu¬
tes qd̾ scͥptum ẽ. iubro iob uenisse cum anglis et dia¬
bolum inconspeccũ dei. ut etiam illud uemat in questi¬
onẽ qͦ modo dictum sit. bcati mundo corde qͥa ipsi de¬
um udebt̃: et illud: Pacem sectaminicũ omnib &
scĩficationẽ sine qua nemopot̾it dm̃ uidere. muitũ
enĩmiror si eo usq ꝓgrediuntur qui existimant im¬
pios uistros dm̃. et adiabolouisum bm̃: ut eos &
mundo eẽ corde. & pacem ac scĩficationẽ cũ omnbus
sectari ad seuerent. ac ꝑ hoc qd̾ septum ẽ in libro iob.
uenisse angłos inconspectum dei. et uenisse cũ eis dia-¬
bolum: ñ ideo diabolus dĩ uidisse credendus ẽ. Ipsi
emm dicci st̃ uenisse inconspectu dei: ñ ds̃ in consp¬
eccũ eoꝵ. Nemunt autẽ in conspectum nr̃m que uidem᷑.
ñ a quub uidemur. uenert̃ gͣ sic̃ inmultis codicib le-¬

Expanded text:
quam nonnulli uolentes probare etiam impios uisuros deum a diabolo quoque ipso deum uisum putant sic accipientes, quod scriptum est in libro Iob uenisse cum angelis et diabolum, in conspectu dei, ut iam et illud ueniat in quaestionem, quomodo dictum sit: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, et illud: Pacem sectamini cum omnibus et sanctificationem, sine qua nemo poterit uidere deum. multum enim miror, si eo usque progrediuntur, qui existimant impios uisuros deum et a diabolo uisum deum, ut eos et mundo esse corde et pacem ac sanctificationem cum omnibus i,I sectari adseuerent. . Nam quenisse angelos in conspectu dei et uenisse cum eis diabolum, non ideo diabolus deum uidisse credendus est. ipsi enim dicti sunt uenisse in conspectu dei, non deus in conspectu eorum. ueniunt autem in conspectu nostro, quae uidemus, non a quibus uidemur. uenerunt ergo, sicut in multis codicibus le
Abbreviated transcription (Latin):
oues qͣmius mutent᷑ facta pastorũ. bonoꝵ. tam̾ m eis ñ pon̾e¬
ꝯ spemsuam quorum mmnistio sunt congregate. s indomino
potius cuiꝰ sangume sunt iedempte. ut qͣndo forte incurir¬
rint in pastores malos doctͥnam illiꝰ p̃dicantes. isua mala
oꝑa facientes quȩ dicunt faciant. que autẽ faciunt ñ fac¬
ant. nec ꝓpt̃ filios iniquitatis pascua deserant unitatis.
Incatholica enim eccła quȩ ñ in sola affrica sicuit pars do¬
nati. s ꝑ om̃s gentes sicut promissa ẽ dilatat᷑ atꝙ diffim¬
dit᷑. in timũsomundo sic̃ dicit apłs. fructificans ⁊ crescens:
et bom sunt ⁊ mali. abeauͦ separati qmͣdui contra illamsen¬
tiunt. boni eẽ n possunt. quia et si aliquos eoꝵ bonos uidet᷑
ostendere quasi laudabit conu̾satior malos eos facit ipsa
duusio dicente dño. Qui mecũ ñ ẽ adu̾sum me ẽ: ⁊qui me¬
sit urrgiraitatis tuȩ fructũ cũ ꝑdius ꝑdere uł ꝑre. Siem̃

Expanded text:
oues, quamuis imitentur facta pastorum bonorum, tamen in eis non ponere spem suam, quorum ministerio sunt congregatae, sed in domino potius. cuius sanguine sunt redemptae, ut. quando forte incurrerint in pastores malos doctrinam illius praedicantes et sua mala opera facientes, quae dicunt, faciant, quae autem faciunt, non faciant nec propter filios iniquitatis pascua deserant unitatis. in catholica enim ecclesia, quae non in sola Africa sicut pars Donati sed per omnes gentes, sicut promissa est. dilatatur atque diffunditur in uniuerso mundo, sicut dicit apostolus, fructificans et crescens, et boni sunt et mali. ab ea uero separati, quam diu contra illam sentiunt, boni esse non possunt, quia. etsi aliquos eorum bonos uidetur ostendere quasi laudabilis conuersatio, malos eos facit ipsa diuisio dicente domino: Qui me cum non est, aduersum me est et, qui mesit uirginitatis tuae fructum cum perditis perdere uel perire. si enim
Abbreviated transcription (Latin):
uirati ad cenam patriffamilias: int̾ cet̾a dixit serius
suis. Exrite inuas i sepes: ⁊ qͣseũ ꝙ inuen̾itis cogite in¬
trare. Tu g̃ qͣmuis dilectionẽ sincerissimã debeas etiã
bonisseruis esꝰ ꝑ quoꝵ minist̾ium intrare coacta es: in il¬
lo tam̃ debes spem ponere. qui conuiuium p̃parauit. cui
et tuaduitam etñam beatamꝙ sollicita es. Ei quippe cõ¬
m̃dans cortuum. ⁊ propositum tuum. ⁊ scãm uirginitatẽ
tuam:i fidem ispemr ⁊ caritatem tuam. ĩ ioueris scandał.
quȩ abundant usꝙ in finem. s stabili robore pietatis salua
eris. atꝙ in dño glosa in eiꝰ unitate ꝑseuerando usq in finẽ.
Quomͦ autem banc accepis prote sollicitudinẽ meam qm̃
quib potuilitt̾is tͥ insmuare. curati: fac ut noiu̾im rescͥptis

Expanded text:
enam patris familias. inter cetera dixit seruis suis: Exite in uias et saepes et. quoscumque inueneritis, cogite intrare. tu ergo quamuis dilectionem sincerissimam debeas etiam bonis seruis eius. per quorum ministerium intrare coacta es, in illo tamen debes spem ponere, qui conuiuium praeparauit, cui et tu ad uitam aeternam beatamque sollicita es. ei quippe commendans cor tuum et propositum tuum et sanctam uirginitatem tuam et fidem et spem et caritatem tuam non moueberis scandalis, quae abundabunt usque in finem, sed stabili robore pietatis salua eris atque in domino gloriosa in eius unitate perseuerando usque in finem. quo modo autem hanc acceperis pro te sollicitudinem meam, quam, quibus potui, litteris tibi insinuare curaui, fac, ut nouerim rescriptis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ ipsoꝵ suliꝰ. Ed ideo secure oues pascunt᷑. quia ⁊ sub malis pas¬
torib pascius dnĩcis nutͥunt᷑. Ñ autẽ faciunt maloꝵ facta pas¬
toꝵ: quia talia oꝑañsunt illiꝰ s ipsoꝵ. Quos aũt bonosuident
ñ solum auoiunt bona que dicunt.: s etiamiitant᷑ bona q̃
faciunt. Detalib erat apłs quidicebat. Imitator es ieiesto¬
te: sicut et ego xp̃i. Iste lum̃ erat illummatũ a lumine sem¬
pit̾no ipso dño iħu xp̃o: et in candelabro positumerat. qͥ a
meiꝰcruce głabat᷑. Unde ait. Michi aut absit .g.n .i..d.ni.¬

Expanded text:
non est ipsorum sed illius; et ideo secure oues pascuntur. quia et sub malis pastoribus pascuis dominicis nutriuntur. non autem faciunt malorum facta pastorum, quia talia opera non sunt illius sed ipsorum. quos autem bonos uident, non solum audiunt bona, quae dicunt, sed etiam imitantur bona, quae faciunt. de talibus erat apostolus, qui dicebat: Imitatores mei estote sicut et ego Christi. iste lumen erat inluminatum a lumine sempiterno, ipso domino Iesu Christo. et in candelabro positum erat, quia in eius cruce gloriabatur. unde ait: Mihi autem absit gloriari ni
Abbreviated transcription (Latin):
scłi qd̾ ꝓpͥinqͣt ad finẽ. aꝑtissime dñs dicat. qm abun¬
oauit miquitas refrigescet caritas multoꝵ: S qd̾
tores bom ⁊ mali: sic etiã ipsis gregib sunt ⁊ bom &
mali. Bomouiũ nomtine significant᷑. mali uꝰ hedi
appellant᷑. s commixti parit̾ pascunt. donec ueni¬
at pͥnceps pastoꝵ. qui dictꝰ ẽ unꝰ pastor.⁊ quẽ admo¬
dum ipse ꝓmisit separet sic̃ pastor oues abhedis. Nob̾
enim imꝑauit congregationẽ sͥ aũt seruauit. fu¬
ꝑbiseparationẽ. quiaille oebet separtare qͥ nescit
seruifacile ausist. ĩpsi potiꝰ abuntate cathalica seꝑati sr̃.
iminicã deseramꝰ. s potiꝰ usꝙ in finẽ uentilationis frum̃ta
ꝑseuertmꝰ i comminutã stipulã firmo caritatis pond̾e co-¬
leremꝰ. ipse pastor nr̃ in eugłio de pastorib bonis nos amino.¬
net ut ꝓpt̃ bona oꝑa corum nec in eis ipsis nr̃am spẽ ponaniꝰ
centesbona i facientes inala. Nam de bonis pastorib italoquit᷑.

Expanded text:
t ad finem, apertissime dominus dicat: Quoniam abundauit iniquitas. refrigescet caritas multorum! sed. quod tores boni et mali. sic etiam in ipsis gregibus sunt et boni et mali. boni ouium nomine significantur, mali uero haedi appellantur. sed commixti pariter pascunt, donec ueniat princeps pastorum, qui dictus est unus pastor, et. quem ad modum ipse promisit, separet sicut pastor oues ab haedis. nobis enim imperauit congregationem, sibi autem seruauit separationem. quia ille debet separare, qui nescit serui facile ausi sunt, ipsi potius ab unitate catholica separati sunt; minicam deseramus, sed potius usque in finem ventilationis frumenta perseveremus , et comminutam stipulam firmo charitatis pondere toleremus; ipse Pastor noster in Enet, ut propter bona opera eorum nec in eis ipsis nostram spem ponamus, centes bona et facientes mala; nam de bonis pastoribus ita loquitur:
Abbreviated transcription (Latin):
x m̃bris honorandȩ filiȩ felicie: aug̾tinꝰ in dño
salutẽ. Nondubito ammũtuum et protua
fide et ꝓaliorum insirmitate uł iniquitate
turbatum: cum sc̃s apłs plenus uiscerib caritatis. con¬
fiteatur et dicat. Quis infirmat᷑ iego ñ infirmor: quis
scandalizat᷑ iego ñuror: unde etiam ego ipse compunctꝰ.
uł exhorratorias litteras adtuam sc̃itatẽ dandas puta-
broꝵ eiꝰgermanissima nob̃ facca es. quȩ tanqͣm honora¬
bile m̃brum meiꝰ compage diligeris:⁊ nob̾cũ illiꝰ scõspũ
uiuis. Unde te ammoneo ne grauiꝰ ꝑturberis his scanda-¬
lis. quȩ ideo uentura p̃dicta st̃. ut qͣndo uenuent remi¬
nisceremur ẽẽ p̃dicta:i ñ eis ualde commoueremꝰ. Nam
hȩc ipse dñs in ȩugłia ita p̃dirit. Ue mundo abscanda¬
lis. Oporter uentie scandala. ue autẽ hõiilli: ꝑ quẽ scan¬
pastorales cathedras ut ꝙ gregib consulant: alii uͦ qͥ
ꝓpt̃ea nieis sedent. ut suis honorib temꝑalib ⁊ commo¬

Expanded text:
MBRIS HONORANDAE FILIAE FELICIAE AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Non dubito animum tuum et pro tua fide et pro aliorum infirmitate uel iniquitate turbatum, cum sanctus apostolus plenus uisceribus caritatis confiteatur et dicat: Quis infirmatur et ego non infirmor? quis scandalizatur et ego non uror? unde etiam ego ipse compunctus uel exhortatorias litteras ad tuam sanctitatem dandas putauibrorum eius, germanissima nobis facta es, quae tamquam honorabile membrum in eius compage diligeris et nobiscum illius sancto spiritu niuis. Unde te admoneo, ne grauius perturberis his scandalis, quae ideo uentura praedicta sunt, ut, quando uenirent, reminisceremur esse praedicta et non eis ualde commoueremur. nam haec ipse dominus in euangelio ita praedixit: Vae mundo ab scandalis! oportet uenire scandala; uae autem illi homini, per quem scanpastorales cathedras, ut Christi gregibus consulant: alii uero, qui propterea in eis sedent, ut suis honoribus temporalibus et commo
Abbreviated transcription (Latin):
damnatus ab ipsis: multo tempore cum maxtinnano cõ¬
intmcauit. Simnocens erat quando daminatus ẽ. qu aue
posteriore tempore cum scclerato maximiano communi¬
cans. multos baptrrauit ertra commumonẽ ipsorũ: testes
sunt ipsi qui egerunt apud consulem: ut idem felicianꝰ
ranqͣn cum maxrmano de basilica exeluderet᷑. Parum
erat g̃ oanmnasse abseutem. damnasse iiauoitũ. danmas¬
ponstlut de eclaerpellert. uel tuno qnoo aont nlum pi¬

Expanded text:
damnatus ab ipsis multo tempore cum Maximiano comdamnatus ab ipsis multo tempore cum Maximiano communicauit. si innocens erat, quando damnatus est, quare posteriore tempore cum scelerato Maximiano communicans multos baptizauit extra communionem ipsorum? testes sunt ipsi, qui egerunt apud proconsulem, ut idem Felicianus tamquam cum Maximiano de basilica excluderetur. parum erat ergo damnasse absentem, damnasse inauditum, damnasconsul, ut de eccle
Abbreviated transcription (Latin):
omino dilectissimo et honorabili fr̃i nau¬
celliomi: aly ꝑpius et augustinꝰ Cum
ponsum fuerit. id ẽ de feliciano mustitã
no n cum negasse ⁊dampnatum ab ipsis eo postea iho¬
nore suo ieceptum. s i nocentem fuisse damnatũ. quia
absens fuerttci absentem se fuisse probabauetit. hocia¬
cimus ut ad hoc respondeat. quia ñlicuit dannari mnau¬
ditum. quem tnnoentem fuisse ipsimdicunt quieum
danin auerunt. Aut gͦ innocens damnari ñ debite: aur no¬
censrrcipid aumari ñdebuit: Simnocens receptus ẽ. innouẽs
damnatus ẽ si nocens damnatus ẽ. noceus receptus ẽ Sinesg¬
ebant quullum damnauerunt utruminnocens fueritiat¬
guendi sunt temeritatis. quia mauditum umocentẽ deqͣ
nesciebant danmare ausi sunt. & de p̃senti facco intelligi¬
mus. cadem temeritate illos damnasse ctiam suꝑiores: q̃s
traditionis erimine infamauerunt. Sienm potuit ab
ipsis in nocens damnari: potuerunt abipsis traditores
etiam diciqui ñ erant traditores. Deinde idemfelicianus

Expanded text:
OMINO DILECTISSIMO ET HONORABILI FRATRI NAUCELLIONI ALVPIUS ET AUGUSTINUS. Cum ponsum fuerit, id est de non eum negasse, et damnatum ab ipsis, et postea in honore suo receptum, sed innocentem fuisse damnatum, quia absens fuerit, et absentem se fuisse probaverit: hoc dicimus, ut ad hoc respondeat, quia non licuit damnari inauditum, quem innocentem fuisse ipsi modo dicunt, qui eum damnaverunt. Aut ergo innocens damnari non debuit, aut nocens recipi damnatus non debuit. Si innocens receptus est, innocens damnatus est; si nocens damnatus est, nocens receptus est. Si nesciebant, qui illum damnaverunt, utrum innocens fuerit, arguendi sunt temeritatis, quia inauditum, innocentem, de quo nesciebant, damnare ausi sunt; et de praesenti facto intelligimus eadem temeritate illos damnasse etiam superiores quos traditionis crimine infamaverunt. Si enim potuit ab ipsis innoceetiam dici, qui non erant traditores. Deinde idem Felicianus
Abbreviated transcription (Latin):
pabat ma faisi rme seueium baptisinũ abatiore. ma¬
upmano comnamicabat. quare accus at baptrea t muit
oob terrarum: Si autem falsum baptismũ oaibat qͣnoo
commur cabar etm maximano: quare sic sanit recep¬
ti eumulo quos niscismate maxtimam baptir auit. et¬

Expanded text:
abat an falsum? Si verum baptismum dabat qui cum Maximiano communicabat, quare accusatur baptismus orbis terrarum? Si autem falsum baptismum dabat, quando communicabat cum Maximiano, quare sic sunt recepti cum illo quos in schismate Maxim
Abbreviated transcription (Latin):
sis etiam qͥb pugnare solebas crisippeis argum̃itis p̃¬
posita paululum dialetica que nernorũ suoꝵ lucta¬
mine nichil certi cuiqͣ relimquere ntitur: ipsa re ap
tis. et mn locis abditis p̃sentem uos uidere cõponitis:
Nos et enim dõs nr̃os lucepalam ante ocłõs atq aures
oĩum mortalium pris p̃cib ad oram᷑. et ꝑsuaues hosti¬
as ꝓpicios nob̾ efficimꝰ. et acuncts hec cerni et ꝓbari
contendimꝰ. Sed ult̾ius huic certamini me senex inua¬
lidus subtraho et insententiã mantuam itchoris
libent̾ ꝑgo. trahat sua quemq uoluptas. Post hec
non dubito uir exinie qͥ amea secta deuiasti hanc
epłam aliquoꝵ furto detraitam. flãmis uł quolibet
pacco ꝑituram. Qõ si acciderit. erit dampnum cartule
non nrisermonis cuiꝰ exemplar penes om̃s religiosos
ꝑpetuo retinebo. Dii te seruent. ꝑqͦs et eorum atq cun¬
ctoꝵ mortalium cõmnẽ patrẽ uniũsi mortales quos

Expanded text:
sis etiam, quibus pugnare solebas, Chrysippeis argumentis posis etiam, quibus pugnare solebas, Chrysippeis argumentis postposita paululum dialectica, quae neruorum suorum luctamine nihil certi cuiquam relinquere nititur, ipsa re adprium uindicatis et in locis abditis praesentem uos uidere componitis. nos etenim deos nostros luce palam ante oculos atque aures omnium mortalium piis precibus adoramus et per suaues hostias propitios nobis efficimus et a cunctis haec cerni et probari contendimus. Sed ulterius huic certamini me senex inualidus subtraho et in sententiam Mantuani rhetoris libenter pergo: Trahat sua quemque uoluptas. post haec non dubito, uir eximie, qui a mea secta deuiasti, hanc epistulam aliquorum furto detractam flammis uel quolibet pacto perituram. quod si acciderit, erit damnum chartulae, non nostri sermonis, cuius exemplar penes omnes religiosos perpetuo retinebo. dii te seruent, per quos et eorum atque cunctorum mortalium communem patrem uniuersi mortales, quos
Abbreviated transcription (Latin):
ioui fulmina uibranti p̃ferri in ignẽ. uinoni. miner¬
ue. ueneri. uesteq sanamẽ. et cuncts ꝓnefas diis in¬
mortalib archi martirem namphanionẽ: Int̾ quos
lucitas etiam haud minore cultu suscipitur. atq alia
int̾minato numero diis oĩbq odiosa nomina. qͥ cor¬
scia nefandorum facinoꝵ specie głose mortis scelera
scelerib cumulantes dignum morib faccisq suis
exuum maculati reppiunt᷑: hoꝵ busta si memoratu
dignũ ẽ. relictis templis neglectis maioꝵ suoꝵ manib
stulti frequentant: ita ut p̾sagium uatis illiꝰ in digne
ferentis emineat. Inq dm̃ templis iurauit roma ꝑ
umbras. Sed michi h ac tempestate ꝓpe modum uide-¬
tur bellum acciaticum rursus exortum qͦ egiptia mon¬
stra inromanoꝵ dõs audeant tela iubrare minime
duratura. Sed illud queso uir sapientissime uti remoto
facundie roborc atq exploso. quacunctis clar̃ es: omis¬

Expanded text:
Ioui fulmina uibranti praeferri Migginem, Iunoni, MinerIoui fulmina uibranti praeferri Migginem, Iunoni, Mineruae, Veneri Vestaeque Sanamem et cunctis, pro nefas ! diis inmortalibus archimartyrem Namphamonem ? inter quos Lucitas etiam haud minore cultu suspicitur atque alii interminato numero, diis hominibusque odiosa nomina, qui conscientia nefandorum facinorum specie gloriosae mortis scelera sua sceleribus cumulantes dignum moribus factisque suis exitum maculati reppererunt. horum busta, si memoratu dignum est, relictis templis, neglectis maiorum suorum manibus stulti frequentant, ita ut praesagium uatis illius indigne ferentis emineat: Inque deum templis iurabit Roma per umbras. sed mihi hac tempestate propemodum uidetur bellum Actiacum rursus exortum, quo Aegyptia monstra in Romanorum deos audeant tela uibrare minime duratura. Sed illud quaeso, uir sapientissime, uti remoto facundiae robore atque exploso, qua cunctis clarus es, omis
Abbreviated transcription (Latin):
abens crebro tuis affatib letificari et in¬
stinctu tun sermonis qͦ me pauloante io¬
cundissime salua caritate pulsasti. paria
redhibere non destiti. nesilentium meum
penitudinẽ appeuasses. Sed queso ut si hec qͣsi semles
artus ẽẽ duxeris. benignarum auriũ in dulgentia ꝓ¬
seqͣtis. Olimpũ montẽ deoꝵ ẽẽ habitacłm subincenta
fide g̃tia fabulatur. at uͦ nr̃e urb̃ forũ salutariũ numi¬
num frequentia possessum nos cernimꝰ et ꝓbamꝰ unde
item magnũ. atq magnificum. qͥs tam demens tam
m̃te capt᷑ neget ẽẽ ccrtissimũ: Hui nos uirtutes ꝑmun¬
danũ opus diffusas multis uocabulis inuocamꝰ. qm̃
nom̃ eĩ cuncti ꝓpͥum uidelicet ignoram᷑. Nam d̾s oĩb
religionib cõmune nom̃ est. Itasit ut dum eiꝰ quali m̃¬
bra quedam carptim uarus supplicationib ꝓsequim᷑.
totum colere ꝓ fecto uideamur. S in patientem meesse
tantierroris dissimulare non possum. Quis enĩ ferat

Expanded text:
Auens crebro tuis affatibus laetificari et instinctu tui sermonis, quod me paulo ante iucundissime salua caritate pulsasti, paria redhibere non destiti, ne silentium meum paenitudinem appellasses. sed quaeso, ut, si haec quasi seniles artus esse duxeris, benignarum aurium indulgentia prosequaris. Olympum montem deorum esse habitaculum sub incerta fide Graecia fabulatur. at uero nostrae urbis forum salutarium numinum frequentia possessum nos cernimus et probamus. trem magnum atque magnificum quis tam demens, tam mente captus neget esse certissimum ? huius nos uirtutes per mundanum opus diffusas multis uocabulis inuocamus, quoniam nomen eius cuncti proprium uidelicet ignoramus. nam deus omnibus religionibus commune nomen est. ita fit, ut, dum eius quasi quaedam membra carptim uariis supplicationibus prosequimur, totum colere profecto uideamur. Sed inpatientem me esse tanti erroris dissimulare non possum. quis enim ferat
Abbreviated transcription (Latin):
omino et beatissimo et merito uenera¬
bili frĩ et coepõ quintiliano. aug̾tinus
in dño salcitẽ. Honorabiles dci fainti
sacram. matͥ etate subditam scĩtate p̾latam. quaᷤᷤ
ũbo dm̃ aliumꝰ ut potiumꝰ. ueneratiomi tue inx̾
dilectione cõm̃do: et tamqm mea manu phanc
epłam trado consolandas. et inomnib adutuan.¬
das. que utilitas earum uł necesfitas postulat.
Qd̃ et sine mea comm̃ datione. ꝓculdubio facerce
eaꝵ etiam carnalis ẽ patͥa inqua scłarem nobilit a¬
tem ꝓxp̃i amore contempnunt dñe ille: Offitiũ
qͦq salutationis ꝑ illas meum. ea caritate peto di¬
gneris sumere qua direxi: et memiiisse nr̃i mora¬
cionib tuis. Portant sane secum reliquias beatis¬
suri et głosissum inrĩs stepham: qs ñ ignorat
scĩtas ur̃a sicut et nos fecimus qm̃ conuenienter

Expanded text:
omino beatissimo, et merito venerabili fratri et coepiscopo QUINTILIANO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Honorabiles Dei famulassacram, matri aetate subditam, sanctitate praelatam, quas bo domini aluimus, ut potuimus, uenerationi tuae in Christi dilectione commendo et tamquam mea manu per hanc epistulam trado consolandas et in omnibus adiuuandas, quae utilitas earum uel necessitas postulat. quod et sine mea commendatione procul dubio faceret earum etiam carnalis est patria, in qua saecularem nobilitatem pro Christi amore contemnunt dominae illae! officium quoque salutationis per illas meum ea caritate peto digneris sumere, qua direxi, et meminisse nostri in orationibus tuis. portant sane secum reliquias beatissimi et gloriosissimi martyris Stephani, quas non ignorat sanctitas uestra, sicut et nos fecimus, quam conuenienter
Abbreviated transcription (Latin):
omino insigni m̾itoq suslum filio bo¬
nifatio: augustinꝰ epe. uir illustrissi¬
mus castinus sacram̃to seꝓdidit: qd
sit ab omni tulpa ⁊ errorib alienꝰ. Quem tͥ ut dic̃
federatus illesonia adhuc te inpalatio positum:
faisis suggestionib concitabat. S ne totum quod
tunc agebatur mictatur inmedium: detur ꝓlixi¬
tati compendium. Dauid ille opilio: regnum par¬
cendo inimicis optinurt. xp̃c ꝓuideis qui eum
crucis patibulo ꝯfixerunt patrem ne irasceretur
rogauit:⁊ in dignis hominib ueniam misericor̾¬
condonauit. Crede gͥ homini qui mͥ fidele tra.¬
didit sacram̃tum. ⁊ querit me pollicente tua
defensione uite subsidium. Scio enim quod eĩ
salutis. mͥ ꝓ missa complebis.

Expanded text:
omino insigni meritoque sublimi Filio BONIFACIO, AUGUSTINUS episcopus. Vir illustrissimus Castinus sacramento se prodidit, quod sit ab omni culpa et erroribus alienus. Quem tibi, ut dicit, foederatus ille Sonia, adhuc te in palatio posito, falsis suggestionibus concitabat. Sed ne totum quod tunc agebatur, mittatur in medium, detur prolixitati compendium. David ille opilio regnum parcendo inimicis obtinuit. Christus pro Judaeis, qui eum crucis patibulo confixerunt, Patrem, ne irasceretur, rogavit, et indignis hominibus veniam misericorcondonavit. Crede igitur homini, qui mihi fidele tradidit sacramentum, et quaerit, me pollicente, tua defensione vitae subsidium. Scio enim quod ejus salutis mihi promissa complebis.
Abbreviated transcription (Latin):
etiã malum ñ debuusse occidi axpĩanis ⁊ iustis. qiͣ
noscos qui hec incathouca fatunt rustos uocem᷑
que tam̃ abistis nob̾ dici facilĩ qmͣ ꝑbari soient.
cũtam multas molentissimas cedes ⁊ ftrages. ple
ñ ntimqmͣ etiã suis. ubi possunt inferre ñ cessent
Quecumita sint: dissimulans tam̃ ab sceleratissi¬
mis factiseoꝵ que ip̾e pł nouit. uirgebat ut dice¬
rem. quis uistoꝵ us malum aliquẽ octid̾et. Qd̃ etiã
si ad causã iã ñꝑtinebat. fatebani enim hec ubi¬
cumꝙ sub nomine xp̃iano fierent ñ fieri a nob̾.
si tam̃ ut admoneretur quid eẽt querendum res¬
pondimus querentes utrũ helias iustꝰ ei uidetur
fuisse qd negare ũpotuit. Beinde subiecimus: qmͣ
iultos ꝑseudo ꝓpħas sua manti ꝑ emerit. hic re
uera uidit qd̾ itdendum erat talia licuisse tẽ iustis

Expanded text:
etiam malum non debuisse occidi a Christianis et iustis; quasi etiam malum non debuisse occidi a Christianis et iustis; quasi nos eos, qui haec in catholica faciunt, iustos uocemus. quae tamen nobis ab istis dici facilius quam probari solent, cum tam multas uiolentissimas caedes et strages plerinon numquam etiam suis, ubi possunt. inferre non cessent. quae cum ita sint, dissimulans tamen ab sceleratissimis factis suorum, quae ipse plus nouit, urguebat, ut dicerem, quis iustorum uel malum aliquem occiderit. quod etiam si ad causam iam non pertinebat, fatebamur enim haec ubicumque sub nomine Christiano fierent, non fieri a bonis, sed tamen ut admoneretur, quid esset quaerendum, respondimus quaerentes, utrum Helias iustus ei uideretur fuisse, quod negare non potuit. deinde subiecimus, quam multos pseudoprophetas sua manu peremerit. hic re uera uidit, quod uidendum erat, alia licuisse tunc iustis;