comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uobis paterna pietate freq̃nt̃ in si¬
nuo: absoluo apud dm̃ consciam
meam. Et quia nullus umquam
erit qui se inueritate excusare ua¬
leat. qͦd ueram pacem et ueram ea¬
ritatem tenere nonpossit: totis ui
nobis illam caritatem sine qͣ nullꝰ
umqͣm dm̃ uidebit insinuare et do¬
nare dignet᷑. ut nullis tormentis nec
dampnis ac ꝑsecutionibꝰ abillius
dilectione uel dulcedine seꝑemur.
Si iubetis: iam non ẽ opus. ut uos¬
ꝓlixiore sermone duitius fatigemꝰ.
Et ido iam ista que ad p̃sens dicta
sunt: caritati ur̃e sufficiant. Dum
hec do placato que accepistis scĩs
cogitõnibꝰ uelud munda animalia
assidue ruminantes. et qualit ea
cum dĩ adiutorio possitis implere
inur̃is animis definitis: ea que se¬
quuntur de amore inimicorum.
aut die crastino. aut die dñico. ab̃q
aliqua lassitudine corꝑis oportu¬
nius audietis. prestante domino no¬
stro ib̃u xp̃o: cui est et honor et

Expanded text:
vobis paterna pietate frequenter insinuo, absolvo apud Deum conscientiam meam. Et quia nullus unquam erit, qui se in veritate excusare valeat, quod veram pacem et veram charitatem tenere non possit; totis virnobis illam charitatem, sine qua nullus unquam Deum videbit, insinuare et donare dignetur, ut nullis nec tormentis, nec damnis ac persecutionibus ab illius dilectione vel dulcedine separemur. Si jubetis, jam non est opus ut prolixiori vos sermone diutius fatigemus: et ideo jam ista quae ad praesens dicta sunt, vestrae Charitati sufficiant, ut haec Deo placita, quae accepistis, sanctis cogitationibus velut munda animalia assidue ruminetis, et qualiter ea cum Dei adjutorio possitis adimplere, in vestris animis definiatis. Ea quae sequuntur de amore inimicorum, aut die crastino, aut certe die dominico absque aliqua lassitudine corporis opportunius audietis; praestante Domino nostro Jesu Christo, cui est honor et
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑatione repellit. E implebit᷑ in eo.
seras portarũ suarum. Clausis por¬
tis et confortatis seris. numqͣm exit
amicus: numquã intrare. poterit ini¬
micus. Quia qͦmͦ iustus numquam
erit exiturus agła: ita & peccator
numqͣm poterit liberari apena. &
dignetur diuina pietas liberare. &
feliciter inillam celestem ierusałe
mereamur intͣre: totis uirib labo¬
remus. ut innobis impleatur illud
qđ apłs dixit. Quis nos seꝑabit a
caritate. xp̃i: Tribulatio an angus¬
tia. an ꝑsecutio. an fames. an ꝑicł̃m
an gladuis : E illud. Certus sum¬

Expanded text:
separatione repellet; et implebitur illud separatione repellet; et implebitur illud seras portarum tuarum . Clausis portis et confirmatis seris, nunquam exiet amicus, nunquam intrare poterit inimicus: quia quomodo justus nunquam est exiturus a gloria, ita et peccator nunquam poterit liberari a poena. dignetur divina pietas liberare, ut feliciter in illam coelestem Jerusalem mereamur intrare, totis viribus laboremus ut in nobis impleatur illud quod Apostolus dixit, Quis nos separabit a charitate Christi? Tribulatio? an angustia? an persecutio? an fames? an periculum? an gladi
Abbreviated transcription (Latin):
considerandum ẽ et timendum. ne
sequamur litteram occidentẽ. sed
magis uiuificantem sp̃m diliga¬
timore considerare debemꝰ: qd in
dm̃ ꝓuocaret. cum dixisset. lauda
fines tuos pacem. Ergo ut ipsi ui¬
detis: ierłm illa celestis muros de
pace constructos habet Qui enun
talem pacem et talem caritatem ha¬
bet ut om̃s diligat. & ꝓ bonis orat.
ut meliores fiant. ꝓmalis supplicat
ire cito se corrigant. de qua parte
uoluerit intrare. illiꝰ celestis ierłm
portas aꝑtas merebit᷑ inuenire. Qui
cuit: ex om̃i parte ierłm portas clau¬
sas inueniet. & quia oleum cari¬
tatis habere noluit: clausis lanus
sponsi cum illis fatuis uirginibus
illam metuendam audiet uocẽ. Am̃
amen dico uobis: nescio uos unde
sitis. Quomͦ enim illis quinq uir¬
ginibus quȩ caritatis oleum habue¬
runt. illa cȩlestis ierłm aperit iamu¬
as suas ut intrent ingaudio domi¬
ni sui: sic illis econtͣrio que sine ca¬
ritate ueniunt claudit. at et̾na ase

Expanded text:
considerandum est et timendum, ne considerandum est et timendum, ne sequamur litteram occidentem; sed magis vivificantem spiritum diligatremore considerare debemus, quod in Dominum provocaret; cum dixisset, Lauda,fines tuos pacem . Ergo, ut ipsi videtis, Jerusalem illa coelestis muros de pace habet constructos. Qui enim talem pacem et talem charitatem habet ut omnes diligat, et pro bonis orat ut meliores fiant, pro malis supplicat ut cito se corrigant; de qua parte voluerit intrare, illius coelestis Jerusalem portas apertas merebitur invenire. Qui cuit, ex omni parte Jerusalem portas clausas inveniet. Et quia oleum charitatis habere noluit, clausis januis sponsi, cum illis fatuis virginibus illam metuendam audiet vocem: Amen dico vobis, nescio vos unde sitis . Quomodo enim illis quinque virginibus, quae charitatis oleum habuerunt, illa coelestis Jerusalem aperiet januas suas, ut intrent in gaudium Domini sui: sic illis e contrario qui sine charitate veniunt, claudet, et aeterna a se
Abbreviated transcription (Latin):
illud ut qđ saluti contrarium sapi¬
at: et cui deberet esse amicus. inimi¬
cus existat. Ad sanandum gͦ talem
freneticum: homines scõs & carita¬
tis igne accensos. hortatur sp̃c sẽs
dicens: carbones ignis. cõgeres suꝑ
caput eiꝰ Cum enim inimico tuo
pio animo frequentius benefeceris.
quãlibet sitimpius et crudelis. bar¬
barus et cruentus. tam̃ tandẽ aliq̃n
erubescit et dolet: et peniteri incip̃
qͦd amisit. lam cum penitentiam
ceperit agere sensus racionalis. hoc
est caput ipsius. incipit caritatis
igne suecendi. Et qui pͥus qͣsi frigi¬
dus et freneticus contra de consue¬
uerat iracundiam retinere. sp̃uali
calore tua bonitate succen sus. in¬
cipit te toto corde diligere. Fece
quomͦ sc̃i patres. hẽ scͥpture locum
intelligendũ ẽẽ dixerunt. Nam
absit a sensu catholico. ut eo animo
qͥsq boni aliquid inimico suo co¬
netur impendẽ. ut eũ ꝓ hoc benefi¬
cio uelit eterno incendio concrema¬
re. Inde cum grandi cautela fid̾i

Expanded text:
od est saluti contrarium sapiat, et cui deberet esse amicus, inimicus existat. Ad sanandum ergo talem phreneticum, homines sanctos et charitatis igne accensos hortatur Spiritus sanctus, dicens: Carbones ignis congeres super caput ejus. Cum enim inimico tuo pio animo frequentius benefeceris; quamlibet sit impius et crudelis, barbarus et cruentus, tamen tandem aliquando erubescit et dolet, et poenitere incipit quod admisit. Jam cum poenitentiam coeperit agere, sensus rationalis, hoc est, caput ipsius, incipit charitatis igne succendi: et qui prius quasi frigidus et phreneticus contra te consueverat iracundiam retinere, spirituali calore de tua bonitate succensus incipit te toto corde diligere. Ecce quomodo sancti patres hunc Scripturae locum intelligendum esse dixerunt. Nam absit a sensu catholico, ut eo animo quisque boni aliquid inimico suo conetur impendere, ut eum pro hoc beneficio velit aeterno incendio concremari. Unde cum grandi cautela fidei
Abbreviated transcription (Latin):
tuus ẽ. Qđ malus est. non solũ tuuͤ.¬
sed etiam inimicus suus ẽ. Diligite¬
gͦ meo carnẽ et animã. hoc est ꝓx¬
imum tuũ quẽ d̃s fec̃. et odio habe
maliciam: quã ipsa consentiente di¬
abolus intromisit. Qđ cum sc̃o &
pio animo feceris: uices celestis me¬
dici agis: odio habens morbum: E
diligens egrotum. Ita ꝑ salomonẽ¬

Expanded text:
tuus est; quod malus est, non solum tuutuus est; quod malus est, non solum tuused etiam suus inimicus est. Dilige ergo in eo carnem et animam, hoc est, proximum tuum quem Deus fecit; et odio habe malitiam, quam ipso consentiente diabolus intromisit. Quod cum sancto et pio animo feceris, vices coelestis Medici agis, odio habens morbum, et diligens aegrotum. 5. Et il
Abbreviated transcription (Latin):
nens. odiũ in corde reseruare ñ metuit.
Onde considerandũ ẽ. qua fronte uel
q̃ conscientia u̾siculum istum exore
suo ꝓferre poterit. qui inimicis suis
inimicus tuus. ne gaudeas. ne forte
uideat d̃s et displiceat illi. & aũtat
iracuncundiã suã abeo. et utiq cũ
abillo auerterit. ad illum dirigat.
qui de inimici riuna congaudet. sedm
illud qui inruina letat᷑ alterius. non
erit inpunitꝰ. ltem inibi. homo hõi
seruat iram. et ado querit medelam.
& in hominẽ similem s non habet mi¬
seđiam: Ipse cum caro sit reseruat
iram: E ꝓpitiationẽ petit ado: qͥs
exorabit ꝓ delictis siuis: Dicit᷑ qͥdem¬
in ueteri testamento. Diliges ꝑxims
tuũ. & odio habebis inimicum tu¬
um. Sed qui sano intellectu scͥptu¬
re diuine sensum agnoscere cupit.
sententiam istam hoc mͦ intelligat
ut diligat omnẽ hominẽ ꝓrimum
lo impleri pot̃. Inipso enim uno qui
malus ẽ. et ꝑximum habes & ineini¬
cum. Nam qͦd homo est. preximꝰ

Expanded text:
nens, odium in corde servare non metuit. Unde considerandum est, qua fronte vel qua conscientia versiculum istum ex ore suo proferre poterit, qui inimicis suis inimicus tuus, ne gaudeas: ne forte videat Deus, et displiceat illi, et avertat iracundiam suam ab eo. . Et utique cur ab eo averterit, ad illum dirigit qui de inimici ruini congaudet, secundum illud: Qui in ruina laetatur alterius, non erit impunitus . Item inibi, Homo homini reservat iram; et a Deo quaerit medelam ! et, In hominem similem sibi non habet misericordiam: ipse cum caro sit, reservat iram; et propitiationem quaerit a Deo! Quis exorabit pro delictis ipsius ? 4. Qin Veteri Testamento, Diliges proximum tuum, et odio habebis inimicum tuum . Sed qui sano intellectu Scripturae divinae sensum agnoscere cupit, sententiam istam hoc modo intelligat, ut diligat omnem hominem proximulo impleri potest. In ipso enim uno qui malus est, et proximum habes et inimicum. Nam quod homo est, proximus
Abbreviated transcription (Latin):
uel sic custodit animam suam. ut
ne amalis uel turpib cogitonibꝰ
sordidet᷑. quomͦ custodit uestem
maginem fac̾ta. ut uel tantam cus¬
todiam ei nolumus impendẽ. quã¬
tum uidemur de nostris uestibus
cogitare: & cum corpora nostra ui¬
deant ocli hominũ. et animas nr̃aˢ
inspiciant ocłi angłorum. nescio q̃
conscientia ornamus & componimꝰ
mam nr̃am non orniamus bonis. o¬
peribꝰ que d̃o et angłis eius p̃sen¬
in melius uice corporibꝰ nr̃is medi¬
oerem ac sufficientem uic̾tum &
iestitum ꝓuideamus. ut totum ꝙ.
melius est habere possimus anime
nr̃e ineterna beatitudine et ꝑele¬
mosinam pauꝑum ibi reponamus¬
de carne quam de anima cogitamꝰ.
cum ad illud nupciale coniuiuium
non bonis operibꝰ ornati. s magis
uiciorum pannis sordentibꝰ uiuo¬
luti uenerim: dicatur nobis. Ami¬
ce quomͦ huc intrasti. non habens
uestem nuptialem: Auertat ds il
tiam audire merebit᷑. qui ꝑ uanita

Expanded text:
vel sic custodit animam suam, ut vel sic custodit animam suam, ut nec a malis turpibusque cogitationibus sordidetur, quomodo custodit vestem imaginem facta, ut vel tantam custodiam ei nolimus impendere, quantum videmur de nostris vestibus cogitare? Et cum corpora nostra videant oculi hominum, et animas nostras inspiciant oculi Angelorum, nescio qua conscientia ornamus et componimumam nostram non ornamus bonis operibus, quae Deo et Angelis praesenin melius vice, corporibus nostris mediocrem ac sufficientem victum et vestitum provideamus; ut totum quod melius habere possumus, animae nostrae in aeterna beatitudine per eleemosynam pauperum reponamude carne quam de anima cogitemus, cum ad illud nuptiale convivium non bonis operibus ornati, sed magis vitiorum pannis sordentibus involuti venerimus; dicatur nobis, Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem ? Avertar Deus t
Abbreviated transcription (Latin):
cetur: et peccatorum supplicia cõ¬
minatur. Miscđiter admonens. ut
et iusti ꝑseuerent ubonis: & impii
reuocentur amalis. que si frequen¬
tius aut ipsi legere. aut alus legen¬
tibus uoluerimus libent̃ audire: nũ¬
quam nobis poterunt cogitationes
male subriꝑe. Que eum ita sint fr̃s
km̃i: non sine grandi uerecundia.
et possumus et debemus estimare. ꝙ
cum marcha ubi sunt uestimenta
nostra. qualemcumq scintillam ig¬
nis intrare nolumus. ꝑ iniqͣs tam̃
cogitõnes. intus iarcha conscien¬
die nr̃e flammas iracundie non so¬
lum intrare ꝑmittimꝰ : s etiã fal¬
sis suspicionibꝰ ad maius incendi¬
um ꝓuocamus atq succendimus.
N. quam excusationem apud deum
habere poterunz: qui plus amamꝰ
uestem nr̃am quam auimã nr̃am:
Nec graue nec durum nec inpossi¬
bile est: quod anobis requirttur
liter amplius debeamꝰ custo dire.
animas nr̃as. qͣm uestes nr̃as. tam̃
non paruum ꝓfec̾tum habet. qui

Expanded text:
cetur, et peccatorum supplicia comcetur, et peccatorum supplicia comminatur, misericorditer admonens, ut et justi perseverent in bonis, et impii revocentur a malis. Quod si frequentius aut ipsi legere, aut alios legentes voluerimus libenter audire; nunquam nobis poterunt cogitationes malae subrepere. Quae cum ita sint, fratres charissimi, non sine grandi verecundia et possumus et debemus cogitare, quod cum in arca ubi sunt vestimenta nostra, qualemcumque scintillam ignis intrare nolumus; per iniquas tamen cogitationes intus in arca conscientiae nostrae flammas iracundiae non solum intrare permittimus, sed etiam falsis suspicionibus ad majus incendium provocamus atque succendimus. Et quam excusationem apud Deum habere poterimus, qui plus amamus vestem nostram quam animam nostram? Nec grave, nec durum, nec impossibile est quod a nobis requiritur,liter amplius debeamus custodire animas nostras, quam vestes nostras; tamen non parvum profectum habet, qui
Abbreviated transcription (Latin):
bus plenam uelit stare. et eorum
putredinem uentilare: Compara
nunc fetorem eloace. et cogitatio¬
nes luxuriosas: et uide que pars
maiorem possit exhalare fetorem.
Si bene et iuste iudicas: incompa¬
rabilit̃ grauiorem putorem reddt̃
cogitones luxuriose. qͣm elosee.
iste eorporum. E sine dubio qͣnto
melior est anima quam corpus: tan¬
do malorem fetorem reddunt. sor¬
dide cogitationes in anima÷ quam
inearnem secessus aut cloace. Quomͦ
ergo in locum fetoribꝰ plenum du
stare nolumus corpora nr̃a: sic co¬
gitationibꝰ luxuriosis & sordidis
nec ad momentum quidem. moras
habere ꝑmittamus. in animabus
uel insensibus nr̃is. Et quia inter
reliq̃s cogitones. maxune iracun¬
dia. cupiditas. & luxuria. cordibꝰ
nr̃is iugit̃ conant̃ obriꝑe.: si eas uo¬
lumus xp̃o auxiliante repellere:
scĩs cogitõnib studeamus nostrum
anunum occupare. Habemus enim
multa inscͥpturis scĩs: ꝑ que nobis
dominus nr̃ & scorum premia polli¬

Expanded text:
bus plenam velit stare, et eorum bus plenam velit stare, et eorum putredinem ventilare? Compara nunc fetorem cloacae, et cogitationes luxuriae: et vide quae pars majorem possit exhalare fetorem. Si bene et juste judicas, incomparabiliter graviorem fetorem reddunt cogitationes luxuriosae, quam cloacae: istae corporum. Et sine dubio quanto melior est anima quam corpus, tanto majorem fetorem reddunt sordidae cogitationes in anima, quam in carne secessus aut cloacae. Quomodo ergo in loco fetoribus pleno diu stare nolumus corpora nostra; sic cogitationes luxuriosas et sordidas ne ad momentum quidem moras habere permittamus in animabus vel in sensibus nostris. 4. Qureliquas cogitationes maxime iracundia, cupiditas et luxuria cordibus nostris jugiter conantur obrepere; si eas volumus Christo auxiliante repellere, sanctis cogitationibus studeamus nostros animos occupare. Habemus enim multa in Scripturis sanctis, per quae nobis Dominus noster et sanctorum praemia polli
Abbreviated transcription (Latin):
honesti uel casti sunt. hoc erga se
fieri non ꝑmittunt: s etiam et illi
qui in secretis luxurie seruiunt me¬
retricum amplexus inconuentu
hominum ꝑhorrescunt: plus timen¬
tes ohpbria hominum inpublicũ.
q̃m d̃i p̃sentiam inoccultum. Si
ergo ꝓpter uidicia hominum nullꝰ
est. qui uelit publice a meretricibꝰ.¬
id÷ cogitationes luxuriosas et im¬
pias. non solum frequent̃ susciꝑe.
sed etiam non paruas moras habere:
do: quam prudenter considerare
debemꝰ E hoc adtendite fis: quia
si aliqͥs carbonem uiuum qͣmius
gͣndem app̃hendat inmanu sua.
e eum statum ꝓiciat: nec com bus¬
turam habere poterit nec dolorem.
Si uero eum uel unius hore mom̃¬
to tenuerit: sine uulnere iactare
non poterit. Hoc gͦ qͦd de carbonib
uluis obseruamus incorpore. qͣre
de cogitonibꝰ malis nontimemꝰ
incorde  est & aliud: unde hoc qd
diximus ꝓbare possimꝰ. Dic mͥ q̃
so te numqͥd est ullus homo. qui
suꝑ secessum uel cloacam uermi¬

Expanded text:
honesti vel casti sunt hoc erga se honesti vel casti sunt hoc erga se fieri non permittunt; sed etiam et illi qui in secreto luxuriae serviunt, meretricum amplexum in conventu hominum perhorrescunt; plus timentes opprobria hominum in publico, quam Dei praesentiam in occulto. Si ergo propter judicium hominum nullus est qui velit publice a meretricib cogitationes luxuriosas et impias, non solum frequenter suscipere, sed etiam non parvas moras habere pdo, quam prudenter considerare debemus. Et hoc attendite, fratres, quia si aliquis carbonem vivum, quamvis grandem, apprehendat in manu sua, et eum statim projiciat, nec combusturam habere poterit nec dolorem: si vero eum vel unius horae momento tenuerit, sine vulnere jactare non poterit. Hoc ergo quod de carbonibus vivis observamus in corpore, quare de cogitationibus malis non timemus in corde? Est et aliud, unde hoc quod diximus probare possumus. Dic mihi, quaeso te, numquid est ullus homo, qui super secessum vel cloacam vermi
Abbreviated transcription (Latin):
ducat. aut lutum mittat. aut ster¬
cora spgat. ita offendit᷑ animus
noster: ut illum ꝑ quem negligen¬
tia ipsa facta est. flagellari uelinꝰ
Et cum hec ita sint: quid de nobis
cogitam: si in animabꝰ nr̃is ubi s̃
templa ãi uiuentia. multo peioreᷤ
quam stercora sunt. cogitationes lux¬
uriosas uel malignas suscipientes.
do qui in nob̃ habitare dignatur
inuirias irrogamus: E iđ̃o licet
multo plus oporteat: damen uel sic
ab inmunditia peccatorum studea¬
mus animas nr̃as custodire: quomͦ
nec templum di. nec. uestes nr̃as uo¬
limus aliquibꝰ sordibꝰ inquinari.
Et illud. Die m queso te si te incon¬
uentu populi aliqua famosa mere¬
trix expansis manib amplecti. aut
osculari conetur. utrum hoc paci¬
enter aut libenter excipias. & non
magis eam et manibꝰ repellas. et
infaciem conspuas. tunens ne for¬
te quicumq uiderint. ex consuetu¬
diue hoc eam fecisse diiudicent:
Certum est enun qͦd nonsolum qͥ

Expanded text:
ducat, aut lutum mittat, aut sterducat, aut lutum mittat, aut stercora spargat; ita offenditur animus noster, ut illum per quem negligentia ipsa facta est flagellari velimus. Et cum haec ita sint, quid de nobis cogitamus, si in animabus nostris, ubi sunt templa Dei viventia, multo pejora, quam stercora sint, id est, cogitationes luxuriosas vel malignas suscipientes, Deo qui in nobis habitare dignatur, injurias irrogemus? Et ideo licet multo plus oportebat, tamen vel sic ab immunditia peccatorum studeamus animas nostras custodire, quomodo nec templum Dei, nec vestes nostras volumus aliquibus sordibus inquinari. Et illud dic mihi, rogo: si te in conventu populi aliqua famosa meretrix expansis manibus amplecti aut osculari conetur, utrum hoc patienter aut libenter excipias; et non magis eam et manibus repellis, et in faciem conspuis, timens ne forte quicumque viderint, ex consuetudine hoc eam fecisse dijudicent? Certum est enim quod non solum qui
Abbreviated transcription (Latin):
possim racione repellere. Omnibꝰ¬
& enim notum est: quia amore
qͥsq uincitur. Incipiamus bonas
cogitationes diligere. & statim nõ
ab illis que male sunt. ds digna¬
bitur liberare. Locum quem incor¬
de libidinosa et sordida cogitatio
tenebat: castitas occupet Quem
auaricia uastabat: miscđia re¬
paret. Quem suꝑbia destruebat:
humilitas reedificet. Quem ma¬
licia uel inuidia tamqmͣ iupereo
ueneno ꝑcusserat: caritatis uel
beniguitatis dulcedo componat.
ones non debeamus incorde susci¬
ꝑs: euidentibus exemplis possumꝰ
facunt.: ut nec ocłis aspicere. nec
summis saltem digitis uelimus at¬
tingere. Et si nobis sputa quȩ sine
peccato ꝓicuntur sic ꝑhorrescunꝰ.
magis cogitationes sordidas quas
cum nr̃a uoluntate incorde nostro
moras habere ꝑmittimus. opus est
ut cum dĩ adiitorio celerius respu¬
amus & hoc considerate quod si
in templo dĩ de lignis et lapidibꝰ
facto. qͥsq porcos uel canes intro¬

Expanded text:
possim ratione repellere. Omnibupossim ratione repellere. Omnibus enim notum est quia amor amore vincitur. Incipiamus ergo bonas cogitationes diligere; et statim nos ab illis quae malae sunt dignabitur Deus liberare. Locum quem in corde libidinosa et sordida cogitatio tenebat, castitas occupet; quem a varitia vastabat, misericordia reparet; quem superbia destruebat, humilitas reaedificet; quem malitia vel invidia tanquam vipereo veneno percusserat, charitatis vel benignitatis dulcedo componat. ones non debeamus in corde suscipere, evidentibus exemplis possumusfaciunt, ut nec oculis aspicere, nec summis saltem digitis velimus attingere. Et si nobis sputa, quae sine peccato projiciuntur, horrorem magis cogitationes sordidas, quas cum nostra voluntate in corde nostro moras habere permittimus, opus est ut cum Dei adjutorio celerius respuamus? Et hoc considera quod si in templo Dei de lignis et lapidibus facto quisque porcos vel canes intro
Abbreviated transcription (Latin):
uire solent iuncte non fuerint:
quicqͥd agitur. qͥcquid cogitat᷑.
sem̃ esse iustissime credit᷑. tantũ
est ut non sint ita nime ipse
occupat:ones : ut nos do uacare
non sinant. propt̃ illud qͦd scͥptũ
est. Impedimenta mundi: fecert̃
eos miseros. & quia necessitas
corporis paruis rebꝰ expletur. &
cupiditas nullis. numquã etiam¬
si totum mundum acquirat sa¬
ciatur. respuamus cogitationes
impias. que de uenenosa cupidi¬
tatis radice nascunt᷑: & illas tan¬
tumm̃ diligamus quib ad eter¬
num premium ꝑuenitur: ut im¬
pleatur in nobis illud qͦd dictum
ẽ pͥus. cogitatio sc̃a custodiat de.
Et quia duo genera cogitationum
bonarum et malarum cordibꝰ nr̃s
se uigiter conant᷑ inserere. cum
đi adiuitorio toto corde & toto
animo. illas que sc̃e sunt festine¬
mus recipere: ut libidinosas. aut
imꝓbas possimꝰ excludere. Sed forte
dicit aliqͥs. Ita fecerunt male con¬
suetudines. & turpes cogitationẽ
incorde meo: ut eas ame nulla

Expanded text:
solent, junctae non fuerint, quidquid agitur, quidquid cogitatur, sanctum esse justissime creditur. Tantum est ut, non sint ita nimiae ipsae occupationes, ut nos Deo vacare non sinant; propter illud quod scriptum est, Impedimenta mundi fecerunt eos miseros. Et quia necessitas corporis parvis rebus expletur, et cupiditas nullis unquam, etiamsi totum mundum acquirat, satiatur, respuamus cogitationes impias, quae de venenosa cupiditatis radice nascuntur; et illas tantummodo diligamus, quibus ad aeternum praemium pervenitur: ut impleatur in nobis illud quod prius dictum est, Cogitatio sancta custodiet te. Et quia duo genera cogitationum, bonarum et malarum, cordibus nostris se jugiter conantur inserere; cum Dei adjutorio toto corde et toto animo illas quae sanctae sunt festinemus recipere; ut libidinosas et improbas possimus excludere. Sed forte dicit aliquis: Ita fixae sunt malae consuetudines et turpes cogitationes in corde meo, ut eas a me nulla
Abbreviated transcription (Latin):
quia eos qui de anime salute
solliciti sunt: cogitatio sanc̾ta
custodiat. Sic enim ait sermo
diuinus. Cogitatio sc̃a: custo¬
diat de. Si cogitatio sc̃a custodit:
illa que non est sc̃a. non solum
non custodit: sed etiam perdit.
Dicit forte aliqͥs. & quis ẽ qui
possit de đo. et ęterna beatitu¬
dine cogitare & cum omnibus
hominibus necesse sit de uictu
uel uestitu. et domꝰ sue ordina¬
tione sollicitudinem gerere: Nec
ds hoc iubet. ut sollicitudo de
presenti uita. esse non debeat: p̃¬
cipiens ꝑ apłm suum. qui non
oꝑatur nec manducet. Et illud
qͥd de se ipso: idem apl̃s dixit.
Nocte et die operantes: ne quem
ur̃m grauarem: Isti enim eogi¬
tationi ꝑ quam de uictu & ues¬
titu racionabiliter cogitatur. qͥa

Expanded text:
quia eos qui de animae suae salute solliciti sunt, cogitatio sancta custodit: sic enim ait sermo divinus, Cogitatio sancta custodiet te . Si cogitatio sancta custodit, illa quae non est sancta non solum non custodit, sed etiam perdit. Sed dicit forte aliquis: Et quis est qui possit semper de Deo et aeterna beatitudine cogitare; cum omnibus hominibus necesse sit de victu atque vestitu et domus suae ordinatione sollicitudinem gerere? Nec Deus hoc jubet, ut sollicitudo de praesenti vita esse non debeat, praecipiens per Apostolum suum, Qui non operatur, non manducet : et illud quod de se ipso idem apostolus dixit, Nocte et die operantes, ne quem vestrum gravaremus . Isti enim cogitationi, per quam de victu et vestitu rationabiliter cogit
Abbreviated transcription (Latin):
da illi. hoc enim faciens: carboneᷤ
ignis congeres suꝑ caput eius. hoc
loco cum grandi diligentia obser¬
uandum ẽ. ne forte dum eum non
bene intelligunꝰ: de medieamentis
nobis uulnera faciamꝰ Solent enĩ
non nulli. hoc preceptum qͣsi ad sa¬
ciandum furorem suũ referre. Dicunt
enuim aput se. Eece cibo inimicum
meũ: ut ardeat in eternum. Aũtat
ds̃ huius modi intelligentiã: ab ani¬
mis nr̃is. Qualit̃ gͦ accipi debet locꝰ
iste: scĩ et antiqui patres reuelante
sp̃u sco definierunt. Si esurierit int¬
micus tuus inquit: ciba illum. & c̃.
hoc enim inqͥt faciens: carbones ig¬
nis congeris suꝑ caput eius. Caput
in homine. sensus rationalis intelli¬
gitur. Qui sensus cum aferuore ea¬
ritatis recedens. factus fuerit frigi¬

Expanded text:
m faciens, carbones ignis congeres super caput ejus . Hoc ergo loco cum grandi diligentia observandum est, ne forte dum eum non bene intelligimus, de medicamentis nobis vulnera faciamus. Solent enim nonnulli hoc praecepto uti, quasi ad satiandum furorem suum. Dicunt enim apud se: Ecce cibo inimicum meum, ut ardeat in aeternum. Avertat Deus hujusmodi intelligentiam ab animis nostris. Qualiter ergo accipi debeat locus iste, sancti et antiqui patres, revelante Spiritu sancto, definierunt. Si esurierit inimicus tuus, ciba illum, etc.; hoc enim, inquit, faciens, carbones ignis congeres super caput ejus. Caput in homine, sensus rationalis intelligitur: qui sensus cum a fervore charitatis recedens factus fuerit frigi
Abbreviated transcription (Latin):
i corpꝰ nr̃m ĩ oi castitate ⁊ sobrieiali
nitidum conseruemus. nͣe cum ante
tribunal eterni iudicis uenire meru¬
erimus: non pro malis actibꝰ penam
mereamur exciꝑe. s ꝓ bonis operibꝰ
ad eterna p̃mia ꝑuenire: ipso adu¬

Expanded text:
 corpus nostrum in omni castitate et sobrietate nitidum conservemus; ut cum ante tribunal aeterni Judicis venire meruerimus, non pro malis actibus poenam mereamur excipere, sed pro bonis operibus ad aeterna praemia pervenire: praes
Abbreviated transcription (Latin):
conscientia ad dñm diceret. Si gaui¬
sus sum adruinam inimici mei. &
exultaui eo qđ inuenisset eũ malũ.
uel si incorde meo dixi bene. Beatus¬
fuerit exornatus: nulla tamen eum
actio familiarius do coniunxit. qͣm
dilectio ininicoꝵ suoꝵ. Cui cum
inimicus suus infaciem maledixis¬
set: maluit tamen parcere. et d̃i iu¬
dicio reseruare. qm suȩ iracundie sa¬
tisfacere. E in tantũ non fuit simu¬
lata nec falsa sua dilectio: ut ipsos
etiam suos adũsarios fleret. et i
illis qui eos occidere p̾sumpserant
uindicaret. Ido securus dicebat in
psalmis illud: qđ om̃s homines sa¬
tis attento et trementi animo dicere
debent Si reddidi inquit retribuen¬
tibus mͥ mala: decidam merito ab
inimicis meis inanis. ꝑsequat᷑ ini¬
micus animã meã. et comp̃hendat¬

Expanded text:
conscientia ad Dominum diceret: Si gaviconscientia ad Dominum diceret: Si gavisus sum ad ruinam inimici mei, et exsultavi eo quod invenisset eum malum, vel si in corde meo dixi, Bene fuerit exornatus, nulla tamen eum actio familiarius Deo conjunxit, quam dilectio inimicorum suorum . Cui cum inimicus suus in faciem malediceret, maluit tamen parcere et Dei judicio reservare, quam suae iracundiae satisfacere. Et in tantum non fuit simulata nec falsa sua dilectio, ut ipsos etiam adversarios suos fleret, et in illis qui eos occidere praesumpserant, vindicaret . Ideo securus dicebat in Psalmis illud, quod omnes homines satis attento et trementi animo dicere debent: Si reddidi, inquit, retribuentibus mihi mala, decidam merito ab inimicis meis inanis; persequatur inimicus animam meam, et comp
Abbreviated transcription (Latin):
Nam beatus ioseph ꝓ parricidii cri¬
mine: ipus et inimicis frĩbꝰ suis
Osculabatur enim singłos. et ꝑsin¬
gulos flebat. quibꝰ non solum nichil
malicie rependens. sed et iam om̃ia
bona retribuens: tam uiuo quã mor¬
tuo patre. germano semꝑ amore di¬
lexit. Beatum qͦ mos sen. cum fre¬
quenter populus rebellis. non solũ
contempnere. s etiã lapidare uolius¬
set: diuine caritatis memor. ita pro
tui: dele me de libro quem sc̃psisti.
lnipso enim ueteri testamento legi¬
mus scͥptum: itinera eorum qui in¬
uiriam retinent. male facti in mor¬
de. Etterum. Neq memor inquit
sis: in iurie ꝓrimi tui. Et iteruoi.
Si uideris asinum inimici tui in
lutum iacentẽ: non preteribis nisi
inunici nonlicet inluto dimitti. qͣn¬
tomagis homo ad ymaginem di fac¬
tus. non debet odio haberi uel negli¬
gi ᷑ Beatus qͦ iob ita ueram᷑ ꝑfectam
caritatem. etiam cum inimicis fide¬
liter retinebat: et gaudens & libera

Expanded text:
Nam beatus Joseph pro parricidii criNam beatus Joseph pro parricidii crimine impiis et inimicis fratribus suOsculabatur enim singulos, et per singulos flebat. Quibus non solum nihil mali rependens, sed etiam omnia bona retribuens, tam vivo quam mortuo patre germano semper amore dilexit. Beatus quoque Moyses cum frequenter eum populus rebellis non solum contemnere, sed etiam lapidare voluisset, divinae charitatis memor ita pro tui, dele me de libro quem scripsisti . In ipso enim Veteri Testamento legimus scriptum, Itinera eorum qui injuriam retinent malefacti, in mortem: et iterum, Ne memor, inquit, sis injuriae proximi tui : et iterum, Si videris asinum inimici tui in luto jacentem, non praeteribis nisi inimici non licet in luto dimitti; quanto magis homo ad imaginem Dei factus non debet odio haberi nec negligi? Beatus quoque Job ita veram et perfectam charitatem etiam cum inimicis fideliter retinebat, ut gaudens et libera
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s km̃i. ita dispensauit sp̃c sc̃s̃.
ut et sanis ornamenta. et egrotis
sp̃ualia medicamenta deesse non
possint. Quam rem ego domino
ilante cognoscens: unicum acsin¬
głare animarũ remedium tanquã
sp̃uale antidotum. uobis studui
ꝓuidẽ. Primum ac principale me¬
̾dieamen est animȩ egrotanti. ita
caritatis dulcedinẽ retinere. ut ñ
solum amicos. s etiam inimicos
uelit toto corde diligere: ꝓpt̃ illud
quod scͥptum ẽ. Si dimiseritis ho¬
minibꝰ peccata eoꝵ: dimittet et¬
uobis pat̾ uester celestis peccata
ur̃a. Et gͦ tam preclaram dilec̾tionẽ
& memoriter tenere. et oꝑibꝰ possitiͤ
do auxiliante ꝑficere. pauca capitu¬
la de sc̃pturis scĩs excerpsimus. que
unus qͥsq si non discittiendo sed cre¬
dendo susceꝑit. et peccatorum indul¬
gentiam accipiet. et ad eternã uite
beatitudinẽ dõ auxiliante ꝑueniet.
Inpͥmis considerandum est. & totis
uirib imitanda benigna et iã erga
inimicos. antiquor sc̃orum karitas.

Expanded text:
arissimi, ita dispensavit Spiritus sanctus, ut et sanis ornamenta, et aegrotis spiritualia medicamenta deesse non possint. Quam rem ego, Domino donante, cognoscens, unicum ac singulare animarum remedium, tanquam spirituale antidotum studui providere. Primum ac principale medicamentum est animae aegrotanti, ita charitatis dulcedinem retinere, ut non solum amicos, sed etiam inimicos velit toto corde diligere: propter illud quod scriptum est, Si dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet vobis Pater vester coelestis peccata vestra . Ut ergo tam praeclaram dilectionem et memoriter tenere, et operibus possitis, Deo auxiliante, perficere; pauca capitula de Scripturis sanctis excerpsimus, quae unusquisque si non discutiendo, sed credendo susceperit, et peccatorum suorum indulgentiam accipiet, et ad aeternae vitae beatitudinem Deo auxiliante perveniet. imis consideranda est et totis viribus imitanda benigna etiam erga inimicos antiquorum sanctorum charitas.
Abbreviated transcription (Latin):
legis uolumine intremuit. Cu
& ilico ds mandauit dicens.
Pro eo quod audisti uerba uo¬
luminis & ꝑterritũ ẽ cortuũ
& ego audiui ait dñs. Idcirco
colligam te inpace. Ioachum uͦ
qui non solum nontimuit. s
etiã uolumen ieremie cõbussit
diuinã inuectionẽ ꝓmeruit qͣ
ei dictum ẽ. Non erit exeo qui
sedeat suꝑ soliũ dauid: s ea¬
dauer eiꝰ ꝓicietur.xuiii¬

Expanded text:
Legis volumine intremuit. Cui Legis volumine intremuit. Cui & ilico Deus mandauit, dicens: Pro eo quod audisti verba voluminis, & perterritum est cor tuum, & ego audiui, ait Dominus, idcirco colligam te in pace. Ioachim vero qui non solum non timuit, sed etiam volumen Ieremiæ combussit, diuinam inuectionem promeruit, qua ei dictum est. Non erit ex eo qui sedeat super solium Dauid, sed cadauer ei
Abbreviated transcription (Latin):
scultant. qui placentia loquun¬
tur De quib apłs. Coacerua¬
bunt inquit magistros pruri¬
entes aurib. E ꝓpħa exeorũ
uoce. Lo quimini nobis placen¬
tia. Sed dñs & magistris &
auditorib derribilit commi¬
natur: dicens ꝑꝓpħam. Et qͥ
beatificant. & qui beatificant᷑.
erunt p̃cipitati. Diligentibuᷤ
qͥppe legem: pax multa: & econ¬
tra. Non est pax impiis: dicit
dñs. ¶sqͥs g̾ comminationib
scͥpturarũ etiã auditu ñ uult
terreri: qͣntomagis debet ea¬
rundem cõminationũ experi¬
entiam formidare: Quisquis
aũ uult securus eẽ:audiat mo¬
nentem dñm. Diuerte amalo
& fac bonum: ut fiat illud. Q
aũ me audierit: absq derrore
quiescet. Econt᷑ ꝑ ysaiã. Quod
si non audieritis me. gladius
m̃s deuorabit uos. Sane qͣm
gratũ sit do. si comminationẽ
scͥpturarũ reuerent audiamꝰ
uel qͣm iniuriosum sit ei si
contempnamus: infacto iosie¬
iosie regis. & ioachim demon¬
stratur. Quoꝵ iosias audito

Expanded text:
scultant qui placentia loquunscultant qui placentia loquuntur. De quibus Apostolus: Coaceruabunt, inquit, magistros prurientes auribus. Et Propheta ex eorum voce. Loquimini nobis placentia. Sed Dominus & magistris, & auditoribus terribiliter comminatur, dicens per Prophetam. Et qui beatificant, & qui beatificantur, erunt præcipitati, diligentibus quippe legem pax multa, & e contra non est pax impiis, dicit Dominus. Quisquis ergo comminationibus scripturarum, etiam auditu non vult terreri, quantomagis debet earundem comminationum experientiam formidare? Quisquis autem vult securus esse, audiat monentem Dominum: Diuerte a malo & fac bonum, vt fiat illud: Qui autem me audierit absque terrore quiescet. E contra per Isaiam, quod si non audieritis me, gladius meus deuorabit vos. Sane quam gratum sit Deo, si comminationem scripturarum reuerenter audiamus, vel quam iniuriosum sit ei, si contemnamus, in facto Iosiæ Regis, & Ioachim demonstrat. Quorum Iosias audito
Abbreviated transcription (Latin):
rus uerbis continentur. Sed
de his nunc sermo ẽ qui diuine
p̃ceptioni resistentes. timorem
domini dereliquerunt: languo¬
rem anime incurrunt: nec tam̃
Sresipiscunt: dissipati sunt nec
tam̃ compuncti. Oportet enĩ
ut in eis putredo uulneris pͥus
timoris ferro secetur: ne uigit̃
defluente sanie peccati suaui¬
tas ungenti reiciat᷑. Om̃s enĩ
scͥpture comminationes. contͣ
peccatores iaculantur: s quo¬
usq resipiscant E econtͣ uni¬
uerse eiusdem scͥpture conso¬
lationes exea hora q̃ forte resi¬
puerĩt eis blandiunt᷑. ferrum
namq ut inepta iohannis au¬
gustinus ait. coriũ transforat
ut linum intrare possit. Et tta
necesse est. ut timor mentẽ tus¬
figat iuxta illud. Confige ti¬
more tuo carnes meas: quatinꝰ
facto foramine qͣsi ꝑferrũ cari¬
tas q̃ ꝑmansura ẽ succedat. Por¬
ro mos p̃uorũ ẽ ut nicħ audire
uelint.ꝑ qd̃ eoꝵ terrena leticia.
ꝑturbetur: sed illos libent̃ au¬

Expanded text:
nis verbis continuentur. Sed nis verbis continuentur. Sed de his nunc sermo est, qui diuinæ præceptioni resistentes timorem Domini dereliquerunt: languorem animæ incurrunt, nec tamen resipiscunt, dissipati sunt, nec tamen compuncti. Oportet enim vt in eis putredo vulneris prius timoris ferro secetur, ne iugiter defluente sanie peccati suauitas vnguenti reiiciatur. Omnes enim scripturæ comminationes contra peccatores iaculantur, sed quousque resipiscant. Et e contra vniuersæ eiusdem scripturæ consolationes, ex ea hora qua forte resipuerint, eis blandiuntur. Ferrum namque, vt in Epistola Ioannis Augustinus ait, corium transforat, vt linum intrare possit. Et ita necesse est vt timor mentem transfigat, iuxta illud: Confige timore tuo carnes meas, quatenus facto foramine, quasi per ferrum charitas, quæ permansura est, succedat. Porro mos prauorum est, vt nihil audire velint, per quod eorum terrena lætitia perturbetur, sed illos libenter au
Abbreviated transcription (Latin):
punitatem sceleris q̃si propt̃
frequentẽ loci uisitationẽ spe¬
rans ꝓmereri. Qmus enĩ pec¬
catũ deserere nollet: tam̃ ue¬
hementer timebat. Qm̃ iste est
mos pͣuoꝵ. ut licet inculpa suꝑ¬
biant: licet praua foras audact̃
faciant: incorde tamen trepi
dare cogunt᷑ ut ipse timor sit
aptus testis dampnationis. Uñ
adam post culpã ad latibulũ
dumens: multum tumuit: qͥa
dõ dure respondit. Hic ergo
timens. qͣsi religionis obseqͥ¬
um deferebat. S ut ds osten¬
deret q̃d satifactionẽ nisi ꝓhĩ
peccatis q̃ deserunt᷑ nonrecipit :
cũ rediret nona uice. & qͣsi secu¬
rior concubitum repeteret. ita
diuino iudicio miser interut:
ut cũ semen funderet. animã
pariter exalaret: sicut infelix
mulier ꝑhibuit. Hoc qͦ insichẽ
exp̃ssum ẽ. qui uidelicet quia¬
dinã qͣm corruperat retinere
maluit: ultionẽ stupri nec cir¬
cumcisus euasit.
orte q̃ritur cur ea q̃ trorẽ
Sincutiunt. sine consolato¬

Expanded text:
punitatem sceleris, quasi propter punitatem sceleris, quasi propter frequentem loci visitationem sperans promereri. Quamuis enim peccatum deserere nollet, tamen vehementer timebat: quoniam iste est mos prauorum, vt licet in culpa superbiant, licet praua foras audacter fdare coguntur, ut ipse timor sit aptus testis damnationis. Unde Adam post culpam ad latibulum fugit, multum timuit, quia Deo duriter respondit. Hic ergo timens quasi religionis obsequium deferebat. Sed ut Deus ostenderet, quod satisfactionem nisi pro his peccatis quæ deseruntur non recipit, cum rediret nona vice, & quasi securior concubitum repeteret, ita diuino iudicio miser interiit, vt cum semen funderet, animam pariter exhalaret, sicut infelix mulier perhibuit. Hoc quoque in Sichem expressum est, qui videlicet Dinam, quam corruperat, retinere maluit, vltionem stupri nec circuncisus euasit. Forte quæritur, cur ea quæ terrorem incutiūt, sine consolatio
Abbreviated transcription (Latin):
ut q̃ncumq libidine ditillare¬
tur sic semen de tritu genita¬
lis menbri egerere deberet: tã¬
quam flegma de narib ꝓice¬
ret. Qui obid: & demonibus
moriens: udente socio tradi¬
tus ẽ. cũ quidem. isdem socius
reatum eiꝰ ignorans: sed exer¬
cicia uirtutũ recolens. pene
desꝑauit dicens. Oqͥs potertt
saluus esse: qñ iste periit: Cui
mox angłs astans dixit. Ne
turberis. Iste enĩ licet multa
fec̾it: tamen ꝑ illud uicium
qͦd apłs uocat inmundiciam
cuncta fedauit. De quo alt
ꝓpha. Manus ur̃e sanguine ple¬
ne sunt. Siq̃dem tale aliquid
nr̃o tempore contigit. qͦd ne sui
nouitate uilescat consideran¬
dum ẽ quia ille facit nouissi¬
ma: qui fecit antiqͣ. E poeta
dicit. Rursus ab antiqͥs ueni¬
unt miracła causis. Quidã itaq
p̃sbiter inpago abricantino ne¬
pos iohannis p̃positi demonte
scĩ michaelis. decontinentia de¬
sperauerat. Hic ꝑ nouem romam
adut: abeato scilicet petro in¬

Expanded text:
ut quandocunque libidine titillareut quandocunque libidine titillaretur, sic semen detritu genitalis mequam flegma de naribus proiiceret. Qui ob id & dæmonibus moriens vidente socio traditus est, cum quidem isdem socius reatum eius ignorans, sed exercitia virtutum recolens, pene desperauit dicens: O quis poterit saluus esse, quando iste periit! Cui mox Angelus adstans dixit, Ne turberis, iste enim licet multa fecerit, tamen per illud vitium, quod Apostolus vocat immunditiam, cuncta fœdauit. De quo ait Propheta: Manus vestræ sanguine plenæ sunt. Si quidem tale aliquid nostro tempore contigit, quod ne sui nouitate vilescat considerandum est, quia ille facit nouissima qui facit antiqua. Et Poeta dicit, Rursus ab antiquis veniunt miracula causis. Quidam itaque presbyter in pago Abricantino, nepos Ioannis Præpositi de mōte sancti Michaelis, de continentia desperauerat. Hic per nouem vices Romam adiit, a beato scilicet Petro im
Abbreviated transcription (Latin):
solam suꝑbiam peccat. Non¬
nulli uero q̃dam bona facuĩt:
ut in hoc uicio impune uolu¬
tentur Quib inseq̃ntib sa¬
lomon obuiat dicens.dezelo
dĩ. Non adquiescit cuiꝰ qͣm
p̃cib: nec suscipiet ꝓ redemp¬
tione dona plurima. Hinc in
iob. Non credat frustra errore
deceptus: qd aliquo p̃cio redi¬
mendus sit. Quociens post
culpam elemosinã tribiumꝰ.
qͣsi ꝓ eadem culpa p̃ciũ damꝰ
iuxta illud. Sicut aqua extin¬
guit ignẽ:ita elemosina ex¬
tinguit peccatũ. Uñ daniel
ad nabugodonosor. Peccata
inquit tũa elemosinis redime
E domnus martinꝰ ꝑhibet
antiqua delicta: melioris ui¬
te conu̾satione purgari Sed
sicut induodecimo libro mo¬
ralium disputatur. qͥita
elemosinam tribuit ut culpã
non dimittat: animã non
redimit. quã auiciis non cõ¬
pescit.
oc ille heremita suo facto
probat. qui cũ multis
uirtutib cum qͦdam suo col¬
lega deseruisset. hec illi ꝑdia¬
bolum iniecta cogitatio est.

Expanded text:
solam superbiam peccat. Nonsolam superbiam peccat. Nonnulli vero quædam bona faciunt, vt in hoc vitio impune volutentur. Quibus in sequentibus Salomon obuiat, dicens de zelo Dei: Non acquiescet cuiusquam precibus, nec suscipiet pro redemptione dona plurima. Hinc in Iob: Non credat frustra errore deceptus, quod aliquo precio redimendus sit. Quoties post culpam eleemosynam tribuimus, quasi pro eadem culpa precium damus, iuxta illud: Sicut aqua extinguit ignem, ita eleemosyna extinguit peccatum. Vnde Daniel ad Nabuchodonosor, Peccata, inquit, tua eleemosynis redime. Et domnus Martinus perhibet antiqua delicta melioris vitæ conuersatione purgari. Sed sicut in XXII. libro Moralium disputatur: qui ita eleemosynam tnon dimittat, animam non redimit, quam a vitiis non compescit. Hoc ille eremita suo facto probat, qui, cum multis virtutibus cum quodam suo collega deservisset, haec illi per diabolum injecta cogitatio est,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa facile domari potest. Quod
uidelicet ex hoc apparet quia
quantolibet ardore mechus
insaniat: ab aliqͦ tam̃ uisus.
mox se refrenat: qui utiq uel
tantã reuerentiã diuinis ob¬
tutib p̃stare debuerat. Sed
insania uincitur. & ut iero¬
nimus iniohel dic̃ in eo cordiˢ
oculos hec eadem libido exce¬
cans. ita sensum eiꝰ in ebriat:
ut ꝓpter ignominiosam cor¬
poris partem p̃ciosã animã
inseruiles blandicias inclinet.
Et inp̃senti turpẽ infamiam
infituro aũ dampnationẽ
ꝑpetuam deliberet incurrẽ:
dũ in sano pruritu uel punct̾o
temporis abitat᷑. Neq enim
in euitabili necessitate homi¬
nem constringit: ut alia uicia
plerumq faciunt sicut fame.
Qd salomon ostendit dicens.
Non grandis culpa ẽ. cumqͥs
furatur furatur enĩut esuri¬
entem impleat. animã: tamen
reddit septuplum. Qui autẽ
adulter est: ꝑdet animã suã
EE obꝓbrium illiꝰ non dele¬
bitur: qm̃ talis qͥsq propter

Expanded text:
quia facile domari potest: quod quia facile domari potest: quod videlicet ex hoc apparet, quia quantolibet ardore mœchus insaniat, ab aliquo tamen visus mox se refrenat, qui vtique vel tantam reuerentiam diuinis obtutibus præstare debuerat. Sed insania vincitur, & Hieronymus in Iohel dicit: In eo cordis oculos hæc eadem libido excæcans, ita sensum eius inebriat, vt propter ignominiosam corporis partem pretiosam animam in seruiles blanditias inclinet, & in præsenti turpem infamiam, in futuro autem damnationem perpetuam deliberet incurrere, dum insano pruritu vel puncto temporis abutatur. Neque enim ineuitabili necessitate hominem constringit, vt alia vitia plerumque faciunt, sicut fames. Quod Salomon ostendit dicens: Non grandis culpa est, cum quis furatur: furatur enim vt esurientem impleat animam, attamen reddit septuplum. Qui autem adulter est, perdet animam suam, & opprobrium illius non delebitur. Quoniam talis quisque propter
Abbreviated transcription (Latin):
inlumbis eiꝰ: Hinc etiã ẽ ꝗd̃
ydicꝰtus apls. contra cetera qͥ¬
dem uicia pugnare nos incom¬
minꝰ iubet: fornicationem uͦ
fugere hortatur: Nimirum
suadens ut si qͥs p̃liator freq̃n¬
ti hostiũ congressione uictori¬
osus. si armatũ talẽ incurrat
aliqñ. cui congredi nullatenꝰ
iudens. ab eo ꝑ fugam decli¬
net: ita quilibet. xp̃ianus. etiã
si alia uicia suꝑau̾it. ab occa¬
sionib tamen libidinis longe
se faciat ne si minimo digito
ligetur: totus tradatur
ec fortissimum
samson sola uicit. hecsan¬
ctissimum daiuid: non p̃terut.
Sapientissimũ salomonẽ penitꝰ
effocauit: cum sicut scͥptũ est.
potestatem sui corporis non ha¬
beret Hec amon filiũ dauid.
in sororem p̃cipitauit. Qs gͦ
iam de uirtutũ c̾rismate con¬
fidat:si hec lapides relinquat.
de stipulis qͥd fiet: Que idc̃co
ꝑiculosior ẽ quia cicius m̃teᷤ
eneruat. qm̃ magis delectat.
ldcirco aũ tam districte punit᷑:

Expanded text:
in lumbis eius, hinc etiam est quod in lumbis eius, hinc etiam est quod prædictus Apostolus contra cætera quidem vitia pugnare nos in cominus iubet, fornicationem vero fugere hortatur: nimirum suadens, vt si quis præliator frequenti hostium congressione victoriosus, si armatum talem incurrat aliquando, cui cōgredi nullatenus audēs ab eo per fugā declinet: ita quilibet Christianus etiam, si alia vitia superauerit, ab occasionibus tamen libidinis longe se faciat, ne si minimo digito ligetur totus tradatur. Hæc fortissimum Samson sola vicit, hæc sanctissimum Dauid non præteriit, sapientissimum Salomonem penitus suffocauit, cum, sicut scriptum est, potestatem sui corporis non haberet. Hæc Amon filiū Dauid in sororem præcipitauit. Quis ergo iam de virtutum charismate confidat? Si hæc lapides relinquat, de stipulis quid fiet? Quæ idcirco periculosior est, quia citius mentes eneruat, quoniam magis delectat. Idcirco autem tam districte punitur,
Abbreviated transcription (Latin):
sit iste reatus monstraret᷑: ad
solius dĩuidicium referriphi¬
betur. Sub hoc sensu ẽ intelli¬
gendum: etiam illud. qͦd idem
apłs ait. Nichil michi conscuᷤᷤ
sum: sed non in hoc iustificatꝰ
sum. Nam cur se iustificare
non au deat. qͣmius
nichil mali post baptima sibi
consciꝰ sit: manifestat subdẽs
ui aũ uidicat me: dñs ẽ Ae
si diceret. Non equalis: s cuiꝰ
ire resistere nemo pot̃. Porro
ad enormitatẽ tantiuicũ de¬
monstrandã: idem ipse apl̃s
subdit. Omne peccatũ qͦd cũq
fecerit homo: extra corpus ẽ¬
lmi aũ forneatuꝵ: incorpꝰ su¬
um peccat. Cor namq: de quo
est. Hoc gͦ non obhoc dic̃ apłs.
ut sola fornicatio intra corpꝰ
sit: sed ut ostenderet qͥa qͣntũ
grauior ẽ. aliis peccatis: tantũ
distat morbus interior: abulce¬
rib q̃ incute sunt. Nonne &
hoc ds̃ approbat: qͥ fortitudinẽ
diaboli in hoc uicio constare ꝑ¬
hibuit dicens. ut supradictũ
ẽad beatum iob: Fortitudo erꝰ

Expanded text:
sit iste reatus monstraretur, ad sit iste reatus monstraretur, ad solius Dei judicium referri perhibetur. Sub hoc sensu est intelligendum etiam illud, quod idem Apostolus ait: Nihil mihi conscius sum, sed non in hoc justificatus sum . Nam cur se justificare non audeat, quamvis nihil mali post baptisma sibi conscius sit, manifestat subdens: ui autem iudicat me Dominus est, ac si diceret: Non æqualis, sed cuius iræ resistere nemo potest. Porro ad enormitatē tanti vitij demonstrandam, idē ipse Apostolus subdit. Omne peccatum quodcumq. fecerit homo, extra corpus esqui autē fornicatur, in corpus suum peccat. Cor namq. nostrumest. Hoc ergo nō ob hoc dicit Apostolus, vt sola fornicatio intra corpus sit, sed vt ostēderet, quia quantum grauior est aliis peccatis, tantū distat morbus interior ab vlceribus quę in cute sunt. Nōne & hoc Deus approbat, qui fortitudinē diaboli in hoc vitio constare perhibuit dicens, vt supradictū est ad beatū Iob: Fortitudo eius