comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑfectus est homo est. Et qm̃
semetipsum ab huiꝰ mundi uolun-¬
tate mortificat: uitulus. Quiaue¬
ro ipsa sua spontanea motificati¬
one contra aduersa omnia forti¬
tudinem securitatis habet: unde
scriptum est Iustus autem quasi
leo confidens: absque terrore erit
Leo est. Iuia uero sublimit᷑ contem¬
platur. ea quȩ celestia atq et̃na
ꝑ fortitudinem securitatis leo : ꝑ
contem plationem uero efficitur
aquila. Recte ꝑ hec scã ammalia
signari unusquis ꝑfectus potest
Suod id circo dicimus : ut ea que
de quattuor animalib dicta suns
ꝑtinere quoq etiam ad ꝑfectorũ
singulos demonstremus: Sed ma¬
gna nob̾ de hisdem euuangelistis
& scĩs p̃dicatorib questio oritur.
cur homo & leo a dextris ipsorum
quateuor: uitulus a sinistris ipsoꝵ
quat cuor eẽ ꝑhibebitur. Neq enĩ
sine animiratione est : cur duo
illa a dextris & unum hoc esse
a sinistris dicitur Et rursum
querendum cur aquila. non ad

Expanded text:
ne perfectus est homo est, et quando ne perfectus est homo est, et quando semetipsum ab hujus mundi voluptate se mortificat, vitulus est. Quia vero ipsa sua spontanea mortificatione contra adversa omnia fortitudinem securitatis habet, unde scriptum est: « Justus autem quasi leo confidens absque terrore erit , leo est. Qui vero sublimiter contemplatur ea quae coelestia atque aeterna per fortitudinem securitatis leo, per contemplationem vero efficitur aquila: recte per haec sancta animalia signari unusquisque perfectus potest. Quod idcirco dicimus, ut ea, quae de quatuor animalibus dicta sunt pertinere quoque etiam ad perfectorum singulos demonstremus. Sed magna nobis de eisdem evangelistis et sanctis praedicatoribus quaestio oritur, cur leo et homo a dextris ipsorum quatuor, vitulus vero a sinistris ipsorum quatuor esse perhibetur: neque enim sine admiratione est, cur duo illa a dextris et unum hoc esse a sinistris dicitur. Et rursus quaerendum cur aquila non a
Abbreviated transcription (Latin):
tate redemptor nr̃ dormire potu¬
it: ex diuinitate sua immortalis
ꝑmanendo uigilauit Ipse etiã
postresurrectionem suã ascen-¬
dens ad celos: in superioribus ẽ.
eleuatus ut aquila Totum ergo
simul nobis ẽ qui & nascendo
homo: & moriendo uitulus : &
resurgendo leo : & ad cęlos ascen¬
dendo aquila factus est. Sed quia
ꝑ hec animalia euuangelistas
quateuor sub eorum specie simul
ꝑfectos omnes iam superius sig¬
nificare diximus : restat ut quom
unusquisq electorum istis anima¬
lium uisionib exprimit᷑ ostenda¬
mus. Omnis etiam ȩlectꝰ atq in uia
dnĩ ꝑfectus. & homo. & uitulus.
& leo simul. & aquila est. Homo
enim racionale animal est. Uitulꝰ
autem: in sacrificio mactari solet
Leo uero fortis est bestia: sicut scir¬
ptum est. Leo fortissimuis bestiarũ
ad nullius pauebit occursum
Aquila ad sublimia ẽuolat: &
irreuerbaratis oculis solis radiis
intendit. Omnis itaq qui in ratio¬

Expanded text:
tate Redemptor noster dormire potutate Redemptor noster dormire potuit, ex divinitate sua immortalis permanendo vigilavit. Ipse etiam post resurrectionem suam ascendens ad coelos, in superioribus est elevatus, ut aquila. Totum ergo simul nobis est, quia et nascendo homo, et moriendo vitulus, et resurgendo leo, et ad coelos ascendendo aquila factus est. Sed quia per haec animalia Evangelistas quatuor, et sub eorum specie simul perfectos omnes jam superius significari diximus; restat ut quomodo unusquisque electorum istis animalium visionibus exprimatur, ostendamus. Omnis etenim electus et in via Domini perfectus, et homo, et vitulus, et leo simul, et aquila est. Homo enim rationale est animal: Vitulus autem in sacrificio mactari solet. Leo vero fortis est bestia, sicut scriptum est: Leo fortissimus bestiarum, ad nullius pavebit occursum Aquila ad sublimia evolat, et irreverberatis oculis solis radiis intendit. Omnis itaque qui in ratio
Abbreviated transcription (Latin):
quattuor. Quid enim qͣttuor hec
euangłistas designant. ĩpsa uni¬
ciiusq libri euuangłici exordia
testantur. Nam quia ab humana
generatione ceꝑit. iurẽ ꝑ homi-¬
nem matheus: qͥuuiã clamore inde¬
serto. Recte ꝑ leonem marcus . qi
a sacrificio exorsus est. Bene ꝑuitu¬
lum lucas: quia uero a diuinitate
uerbi incipit. Digne ꝑ aquilam sig¬
nificat᷑ ioħes dicens In principio
erat uerbum: & uerbũ erat apud
deum & deuserat uerbũ Dũ enĩ
in ipsam diuinitatis substantiam
intendit: quasi more aquilȩ ocłos¬
insolem fixit. Sed quia electi omnes
membra sunt redemptoris nr̃i. ĩpsẽ
aut̃ redemptor noster caputẽ.
obstat si etiam m his omnibus &
ipse signetur. Ipse enim unigenitꝰ
dĩ filius ueraciter factus ẽ. homo
ipse insacrificio nr̃ȩ redemptionis
dignatus est mori ut uitulus ĩp¬
se ꝑ uirtutem suȩ fortitudinis sur¬
rexit ut leo: Leo etiam apertis
oculis dormire ꝑhibetur : quia
in ipsa morte in qua ex humani¬

Expanded text:
quatuor haec Evangelistas designent, ipsa uniuscujusque libri evangelici exordia testantur. Nam quia ab humana generatione coepit, jure per hominem Matthaeus; quia per clamorem in deserto, recte per leonem Marcus; quia a sacrificio exorsus est, bene per vitulum Lucas; quia vero a divinitate Verbi coepit, digne per aquilam significatur Joannes. Qui dicens: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum ; dum in ipsam divinitatis substantiam intendit, quasi more aquilae in solem oculos fixit. Sed quia electi omnes membra sunt Redemptoris nostri, ipse autem Redemptor noster caput estobstat, si in his omnibus etiam ipse signetur. Ipse enim unigenitus Dei Filius veraciter factus est homo: ipse in sacrificio redemptionis nostrae dignatus est mori, ut vitulus: ipse per virtutem suae fortitudinis surrexit, ut leo. Leo etiam apertis oculis dormire perhibetur: quia in ipsa morte, in qua ex humani
Abbreviated transcription (Latin):
rophecie spu pennata
animalia subtilit̃ des¬
cribuntur : ut hec euan¬
gelistarum significare ꝑsonas:
IIpsa nobis subtilitas descriptio¬
Inis apperiat: nichilq sermo dĩ
nr̃o intellectui dubietatis relin¬
quat Ecce enim dicit᷑ Similitu

Expanded text:
rophetiae spiritum pennata animalia subtiliter describuntur, ut per haec Evangelistarum significari personas ipsa nobis subtilitas descriptionis aperiat, nihilque sermo Dei nostro intellectui dubietatis relinquat. Ecce enim dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
intimȩ totase intentione colle-¬
gerit : antiquus ille aduersariꝰ
qui de celo lapsus est. inuidec&
insidiari amplius incipit. acrio¬
res quam consueuerat tẽp̃tationes
admouec: ita ut plerumq sic
resistentem animam temptet sic̃
ante numquam temptauerat
quando possidebat: Onde scri-¬
ptum est fili accedens ad serui-¬
tutem dĩ sta in ustitia. & timore.
& p̃para animam tuã ad tempta¬
tionem. Onde & demoniacus qͥ
ãd nõ sanatur. ab exeunte demo-¬
ne discerpitur. sicut scriptũ est.
Et exclamans & multũ discer¬
pens eum: exuit ab eo. Quid est
qtum quod obsesum hominem

Expanded text:
intimae tota se intentione colleintimae tota se intentione collegerit, antiquus ille adversarius, qui de coelo lapsus est, invidet, et insidiari amplius incipit, acriores quam consuerat tentationes admovet, ita ut plerumque sic resistentem animam tentet, sicut ante nunquam tentaverat, quando possidebat. Unde scriptum est: « Fili, accedens ad servitium Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentat. Unde et daemoniacus qui a Domino sanatur ab exeunte daemone discerpitur, sicut scriptum est: Et clamans, et multum discerpens eum, exiit ab eo. Quid est enim quod obsessum hominem
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm describit in latere quem
coram se ponit : quia intenta
mente qualitatem audientis con-¬
siderat. id est ꝓfectum siue defec-¬
tum conspicit: & uixta eius in¬
telligentiam p̃dicationis suȩ
uerba moderatur: ut describi
inaudientis mente ciuitas ierłm
id est uisio pacis possit Dicat᷑ ergo.
Dume tibi laterem uidelicet¬
ꝓximi cor terrenum. Pones eũ
coram te : scilicet ut uitã atq
intellectum illiꝰ intenta mente
custodias. & describes ineo ciui-¬
tatem ierłm: ut et quȩ sint suꝑna
gaudia de uisione pacis inno-¬
tescas Iuasi enim iam ierłm. in
latere descripta est cum terrena
mens ceꝑit quȩ sint illa int̾nȩ
pacis gaudia uera cognoscere.¬
& ad conspiciendam głam patriȩ
cȩlestis anhelare Quasi in t̾ra
uisio pacis describitur : quando
mens quȩ prius t̾rena sapuerat.
ꝑ amorem iam ad contep landã
głam regni cȩlestis eleuatur. Sed
mox ut animus amare celestia
ceperit. mox ut ad uisionẽ pacis

Expanded text:
Jerusalem describit in latere, quem Jerusalem describit in latere, quem coram se ponit, quia intenta mente qualitatem audientis considerat, id est, profectum vel defectum conspicit, et juxta ejus intelligentiam praedicationis suae verba moderatur, ut describi in audientis mentem civitas Jerusalem, id est, visio pacis possit. Dicatur ergo, « Sume tibi laterem; id est, proximi cor terrenum, » pones eum coram te: « scilicet ut vitam atque intellectum illius intenta mente custodias. Et describes in eo civitatem Jerusalem; » ut ei quae sint superna gaudia de visione pacis innotescas. Quasi enim jam Jerusalem in latere descripta est, cum terrena mens coeperit quae sint illa internae pacis gaudia vera cognoscere, ad conspiciendam gloriam patriae coelestis anhelare, quasi interna visio pacis describitur, quando mens quae prius terrena sapuerat, per amorem jam ad contemplandam gloriam regni coelestis elevatur: sed mox ut animus amare coelestia coeperit, mox ut ad visionem pacis
Abbreviated transcription (Latin):
picit: uel quotiens aliqua misti¬
ca agere iubetur: porius filius
hominis appellatur Sepe enim
subleuatur ad celestia: & occultis
atq inuisibilibus reb eiꝰ mens
pascitur Necesse ergo est ut int̃
occulta quȩ penitrat filiꝰ homi¬
nis uocetur: ut semꝑ agnoscat
quod est & num quã extollatur
de his adquȩ ducitur Quid
est enim ꝓphetȩ ad spualia sub¬
leuato semꝑ fili hominis dicere
nisi eum infirmitatis ꝓpriȩ
memoriam facere : ut concius
conditionis infimȩ eleuare in
cogitatione non debeat de mag-¬
nitudine contemplationis suȩ:
Quia uero isdem ꝓpħa ut supra
iam diximus trpum p̃dicantiũ
uel doctorum tenet : recte ei nunc
dicit᷑ Sume tibi laterem: & po-¬
nes eum coram te Omnis & enĩ
doctor cum terrenum quẽpiã
auditorem ad cȩlestis uerbi doc¬
trinam suscipit laterẽ assumit
Cui dum loqui ceperit quȩ sit
retributio celestis patriȩ quȩ
uisio pacis suꝑnȩ: ciuitatem

Expanded text:
picit, vel quoties agere aliqua mystipicit, vel quoties agere aliqua mystica jubetur, prius filius hominis appellatur. Saepe enim sublevatur ad coelestia, et occultis atque invisibilibus rebus ejus mens pascitur. Necesse est ergo ut inter occulta, quae penetrat, Filius hominis vocetur, ut semper agnoscat quod est, et nunquam extollatur de his ad quae ducitur. Quid est enim prophetae ad spiritalia elevato semper « Fili hominis » dicere? nisi eum infirmitatis propriae memorem facere, ut conscius conditionis infirmae elevari in cognitione non debeat de magnitudine contemplationis suae. Quia vero isdem propheta, ut et supra jam diximus, typum praedicantium vel doctorum tenet, recte ei nunc dicitur: « Sume tibi laterem, et pones eum coram te. » Omnis etenim doctor cum terrenum quempiam auditorem ad coelestis verbi doctrinam suscipit, laterem assumit, qui dum loqui coeperit quae sit retributio coelestis patriae, quae visio pacis supernae, civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
est quia trpum aliquid ꝑsarta¬
ginem figuratur : sed & obsessio
Hierosolimorum uera describitur.
Ex quare instruimur ut dum
aliud completum iuxta historiã
scimus: & aliud iuxta historiam
narratione uacare cognoscimus
in sacro uerbo utraq teneamus:
quatenus & obsessionem hieroso¬
limorum quȩ iuxta litteram pꝰ¬
modum facta est in ꝓpħȩ uerbis
& factis credamus ẽẽ. figuratam.
& tamen ꝑ eandem obsidionem
obsidio alia idest interior designe-¬
tur: In quaiure querimus quid
ꝑ sartaginem ferream quȩ murus
ferreus dicit᷑ ualeat designari.
Illam itaq obsidionem qua hiero¬
solimorum ciuitas destructa est.
iam factam nouimus : sed nunc
aliam intrinsecus quȩ quotidie
agit᷑ requiramus De qua ꝑ signi-¬
ficationem dicitur Et tu fili ho¬
minis sume tibi laterem. & pones
cum coram te. & describes in eo
ciuitatem ierłm: Sed ante nob̃
querendum est. cur iezechiel pro¬
pħa uel quotiens sublimia cons¬

Expanded text:
est quia typicum aliquid per sartaest quia typicum aliquid per sartaginem figuratur, et obsessio Jerosolymorum vera describitur. 21. Ex quare instruimur, ut dum aliud completum juxta historiam scimus, et aliud juxta historiam a ratione vacare cognin sacro verbo utraque teneamus, quatenus et obsidionem Jerosolymorum, quae juxta litteram postmodum facta est, in prophetae verbis et factis credamus esse figuratam, et tamen per eamdem obsidionem, obsidio alia, id est, interior designetur. In qua re quaerimus quid per sartaginem ferream, quae murus ferreus dicitur, valeat designari. Illam itaque obsidionem, qua Jerosolymorum civitas destructa est jam factam novimus, sed aliam nunc intrinsecus, quae quotidie agitur, requiramus. De qua per significationem dicitur: « Et tu, fili hominis, sume tibi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo civitatem Jerusalem. » Sed ante nobis quaerendum est, cur Ezechiel propheta vel quoties sublimia cons
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ se & ciuitatem ponere quateñ
se ab eius obsidione separaret: cũ
enim dicitur sume tibi sartaginẽ
ferream & pones eam murum fer¬
reum int̾ te et ciuitatem: aperte
declaratur quia & ꝑ eandem sar-¬
taginem ferream ab obsidione ci-¬
uitatis ꝓpħa se liberum reddat.
Vnde & quod p̃dixi subiungit᷑.
Et obsirmabis faciem tuã ad eam
& erit in obsidione: Ex qua re
ostenhit᷑ quia ꝓpheta in eadem
obsidione non erit : si sartaginem
ferream int̾̃se & ciuitatem murũ
ferreum ponit. Et certe siue in ea
captiuitate que prius. siue mea
quȩ post modum. hisrahelitico
populo contigit nullus ab eiꝰdem
captiuitatis periculo liber fuit.
sed omnes simul par calamitas
muoluit. Quid ergo intelligiunxta
litceram potest ut ꝓpħait̾ se et
ciuitatem quȩ obsidenda est sar-¬
taginem ferream ponit. Sed quã¬
uis omne hoc quod in descͥptione
lateris sub signo hierosolimorum
ciuitatis legitur iuxta litteram
factum sit: nob̃ tamen sciendum

Expanded text:
inter se et civitatem poneret, quatenus inter se et civitatem poneret, quatenus se ab ejus obsidione separaret? Cum enim dicitur: Sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et civitatem, aperte declaratur quia per eamdem sartaginem ferream ab obsidione civitatis propheta se liberum reddat. Unde et quod praedixit subjungitur: Et obfirmabis faciem tuam ad eam, et erit in obsidionem. Ex qua re ostenditur quia propheta in eadem obsidione non erit, si sartaginem ferream inter se et civitatem murum ferreum ponit. Et certe sive in ea captivitate quae prius, sive in ea quae postmodum Israelitico populo contigit, nullus ab ejusdem captivitatis periculo liber fuit, sed omnes simul par calamitas involvit. Quid ergo intelligi juxta litteram potest, ut propheta inter se et civitatem quae obsidenda est sartaginem ferream ponat? Sed quamvis omne hoc quod in descriptione lateris sub signo Jerosolymorum civitatis legitur juxta litteram factum sit, nobis tamen sciendum
Abbreviated transcription (Latin):
eam murum ferreum inter te et
ciuitatem: & obfirmabis faciem
tuam ad eam: & erit in obsidione
& circumdabis eam Signum est
domus isrł In quib udelicet
uerbis quid aliud iuxta historiã
nisi ierosolimȩ urbis obsessio atq
destructio signat᷑ : & peccatoris po-¬
puli afflictio exprimit᷑ : qui domꝰ
exasperans uocatur: cum a perte
dicitur: Ordinabis aduersus eam
obsidionem. & edificabis muniti¬
ones & comportabis aggerem : et
dabis contra eam castra & pones ari¬
sic plerumq: narrant historiam ut
ꝑ hec etiam mistica describant: opor-¬
tet ut hec eadem dicta que ꝓtuli¬
mus spũalit̃ disseramus maxime
quia in eis int̾ponit᷑ quod teneri
posse ad litteram non uidet᷑: cũ
dicitur. Et tu sume tͥ sartaginẽ
ferream. & pones eam inurum fer-¬
reum int̃ te & ciuitatemaẽ obfir¬
mnabis faciem tuam ad eam & erit
in obsidione: Nisi enim reb histo¬
ricis mistica miscerentur: quid sar-¬
tago ferrea necessaria suit. ut hanç

Expanded text:
am murum ferreum inter te et civitatem, et obfirmabis faciem tuam ad eam, et erit in obsidionem, et circumdabis eam. Signum est domus Israel. 20. In quibus videlicet verbis quid aliud juxta historiam nisi Jerosolymae urbis obsessio atque destructio designatur, et peccatoris populi afflictio exprimitur? Qui domus exasperans vocatur, cum aperte t ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis munitiones, et comportabis aggerem, et dabis contra eam castra, et pones arisic plerumque narrant historica, ut per haec etiam mystica describantur, oportet ut haec eadem dicta quae protulimus spiritaliter disseramus, maxime quia in eis interponitur quod teneri posse ad litteram non videtur, cum dicitur: Et tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et civitatem, et obfirmabis faciem tuam ad eam, et erit in obsidionem. Nisi enim rebus historicis mystica miscerentur, quid sartago ferrea necessaria prophetae fuit, ut hanc
Abbreviated transcription (Latin):
dicit dñs deus ui audit audiat
& qui quiescit quiescat: quia
domus exasperans ẽ. De pequidẽ
uerbum dĩ audire desiderant
sed dum alios conspiciunt aurẽ
auertere: etiam ipsi asalutis au-¬
ditu deuiantur: Et plerumque
multi quiescere appetunt atq ã
cunctis mundi huius actib uaca¬
re nullis iam desideriis trenis sub¬
cumbere : sed dum uident alios
inquiete a gendo ꝓficere: atq in
hoc mundo diuitũs & honorib
extolli. quia nec dum inuia recti¬
tudinis firmisunt ad praua ope¬
ra ex aliorum exempla dilabunt᷑.
Hinc est enim quod in trpoinfir¬
mantium. psalmista loquens dice¬
bat Mei autem pene motisunt-
pedes pene effusi sunt gressus mei:
Atua ⁊elatus sum in peccatorib.
pacem peccatorum uidens: Hinc ite¬
rum dicit Dum suꝑbit impius

Expanded text:
i audit, audiat; et qui quiescit, quiescat, quia domus exasperans est. » Saepe quidam verbum Dei audire desiderant, sed dum alios conspiciunt aurem avertere, etiam ipsi a salutis auditu deviantur. Et plerumque multi quiescere appetunt, atque a cunctis mundi hujus actibus vacare, nullis jam desideriis terrenis succumbere. Sed dum vident alios inquiete agendo proficere, atque in hoc mundo divitiis et honoribus extolli, quia necdum in via rectitudinis firmi sunt, ad prava opera ex aliorum exemplo delabuntur. Hinc est enim, quod in typo infirmantium Psalmista loquens dicebat: « Mei autem pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei, quia zelatus sum in peccatoribus, pacem peccatorum videns . » Hinc iterum dicit: « Dum superbit impius,
Abbreviated transcription (Latin):
pla sequamur: adiungit᷑. quia
domus exasperans ẽ: Mali aut̃
& si diuu tolerant᷑ subito corunt᷑
& eorum pȩnas insirmi conspiciuns.
ne quorum culpas impunitas exis¬
timant imitantur: Vnde hic qͦc
eusdem uideȩ desolatio subiungit᷑.
quȩ domus exasperans uocat᷑. cũ
ꝓtinus ꝓphetȩ suo dñs dicit : Et¬

Expanded text:
pla sequamur, adjungitur: Quia pla sequamur, adjungitur: Quia domus exasperans est. Mali autem etsi diu tolerantur, subito corruunt, et eorum poenas infirmi conspiciunt, ne quorum culpas impunitas existimant imitentur. Unde hic quoque ejusdem Judaeae desolatio subjungitur, quae domus exasperans vocatur, cum protinus prophetae suo Dominus dicit: E
Abbreviated transcription (Latin):
quiescit quiescat: quia domus
exasperans est: Ac si aꝑte diceret᷑
Vos qui iam & uerba ueritatis au-¬
dire & a praua cepistis act̾ione qͥ¬
escere: nolite illos imitari quorum
eloquium ponunt. sed cor a mundi
defideriis non euellunt: Et sunt
non nulli qui quiescentes minime
quiescunt: quia a prauis quidem
actib ociosi sunt corpore: sed
ꝑuersitatem operum. ex delecta-¬
tione uersant inmente: Hinc
est enim quod de uidea ad capti-¬
uitatem ꝑueniente scriptum est:
Diderunt eam hostes : & deriserunT
sabbata eius: Hostes quippe sab-¬
bata derident: quando maligni
sp̃s ociosȩ menti prauas cogitatio¬
nes miciunt: Ot & si quiescit ab
opere: non quiescat amalorum
operum delectatione: Recte ergo
nunc dicitur Iui audit audiat:
&uatinꝰ sic fiat sermo inaure cor¬
poris ut sonet in aure cordis: Et
quiescit quiescat: ut prauitatis de¬
sideria repellantur a cogitatione
cum iam repulsa uident᷑ aboꝑe.
Ubi ne malorum sic̃ diximꝰ exem¬

Expanded text:
quiescit quiescat, quia domus quiescit quiescat, quia domus exasperans est. Ac si aperte diceretur: Vos, qui jam et verba veritatis audire, et a prava coepistis actione quiescere, nolite illos imitari quorum eloquium ponunt, sed cor a mundi desideriis non evellunt. Et sunt nonnulli qui quiescentes minime quiescunt, quia a pravis quidem actibus otiosi sunt corpore, sed perversitates operum ex dilectione versant in mente. Hinc est enim quod de Judaea ad captivitatem perveniente scriptum est: Viderunt eam hostes, et deriserunt Sabbata ejus . Hostes quippe Sabbata derident, quando maligni spiritus otiosae menti pravas cogitationes injiciunt, ut et si quiescit ab opere, non quiescat a malorum operum delectatione. Recte ergo nunc dicitur: Qui audit audiat, quatenus sic fiat sermo in aure corporis, ut sonet in aure cordis. Et qui quiescit quiescat, ut pravitatis desideria repellantur a cogitatione, cum jam repulsa videntur ab opere. Ubi ne malorum, sicut diximus, exem
Abbreviated transcription (Latin):
increpatio reuocat ad cor: in diui¬
sione quam int̾se & dnm fecit.
etiam libellum repuduĩ accepit:
ut iam uelut aliena derelicta faci-¬
at mala quȩ uult:. Teli dĩ flagel¬
la non sentiat: quatenus ad et̃na
supplitia ꝓsundius descendat: Sed
soror eius uida. qñ dimissã isrłiticã
plebem in sius uoluptatib uidit.
ipsa quoq: in inmundicia fornica-¬
tionis exarsit. Quia enĩ aspexit
adulteram in sua ꝑuersitate flore¬
re: etiam ipsa non timuit deterius
peccare: atq a coniunctiͦne dñi
quasi a uiri legitimi cubilirecedere:
Onde necesse ẽ: ut peccantes quosq
tunc consideremus ampliꝰ miseros:
quando eos conspicimus inculpa
sua sine flagello derelictos Hinc
enim ꝑ salomonem dicit᷑. Auer-¬
sio paruulorum interficiet eos. &
ꝓsperitas stultorum ꝑdet illos
Qui enim a dõ auertit᷑ & ꝓsꝑatur
tanto ꝑdicioni sit ꝓximus ꝗͣnto
Azelo disciplinȩ inuenitur alienꝰ
Dicat᷑ ergo qui audit audiat. & qͥ

Expanded text:
increpatio revocat ad cor; in diviincrepatio revocat ad cor; in divisione quam inter se et Dominum fecit, etiam libellum repudii accepit, ut jam, velut aliena derelicta, faciat mala quae vult, zeli Dei flagella non sentiat, quatenus ad aeterna 1300 supplicia profundius descendat. Sed soror ejus Juda, quoniam dimissam Israeliticam plebem in suis voluptatibus vidit, ipsa quoque in immunditiam fornicationis exarsit. Quia enim aspexit adulteram in sua perversitate florere, etiam ipsa non timuit deterius peccare, atque a conjunctione Domini, quasi a viri legitimi cubili, recedere. Unde necesse est ut peccantes quosque tunc consideremus amplius miseros, quando eos conspicimus in culpa sua sine flagello derelictos. Hinc enim per Salomonem dicitur: Aversio parvulorum interficiet eos, et prosperitas stultorum perdet illos . Qui enim a Deo avertitur et prosperatur, tanto perditioni fit proximus, quanto a zelo disciplinae invenitur alienus. Dicatur ergo: Qui audit audiat, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa suꝑ omnem montem excelsũ
& sub omne lignum frondosum
& fornicata ẽ ibi. Et dixi cũ feciss&
hec omnia Ad me conuertere &̃
non ẽ. eoreuersa. Vbistatim sub¬¬
ditur qualit̃ ex emulatione eius
etiam uda cecidit : quȩ stat̾re ui¬
debatur. Ait enim Et uidit p̃-¬
uaricatrix soror eius uida quia ꝓ
eo quod mechata ẽet aduersatrix
isrł dimisissem eam & dedissemei
libellum repudii: & non timuit
p̃uaricatrix iuda soror esiis sed
abut & forncata est etiam ipsa
Ecce misericors deus contẽpnit᷑
& uocat: auersantib se sinum
miscđiȩ apperit: quia peccanti
dicit. Ad me conuertere & tam̃
non ẽ conuersa. Sed quia omni-¬
potentẽ dm̃ plebs isrłitica dese-¬
ruit: reuertinolens libellũ repu-¬
dii accepit. Deseruit uidelicet
peccando: sed libellum repudui
accepit in suis iniquitatib sine
flagello remanendo: Anima enĩ
quȩ peccat recedit: sed si eam post
peccatum ꝓsperitas sequit᷑ nulla
disciplina nulla districtionis

Expanded text:
ipsa super omnem montem excelsum, et sub omne lignum frondosum, et fornicata est ibi. Et dixi cum fecisset haec omnia: Ad me convertere, et non est reversa . Ubi statim subditur qualiter ex aemulatione ejus etiam Juda cecidit, quae stare videbatur. Ait enim: Et vidit praevaricatrix soror ejus Juda, quia pro eo quod maechata esset aversatrix Israel, dimisilibellum repudii; et non timuit praevaricatrix Juda soror ejus, sed abiit et fornicata est etiam ipsa . Ecce misericors Deus contemnitur et vocat, aversantibus se signum misericordiae aperit, quia peccanti dicit: Ad me convertere, et tamen non est conversa . Sed quia omnipotentem Deum plebs Israelitica deseruit, reverti nolens, libellum repudii accepit. Deseruit videlicet peccando, sed libellum repudii accepit in suis iniquitatibus sine flagello remanendo. Anima enim quae peccat, recedit. Sed si eam post peccatum prosperitas sequitur, nulla disciplina, nulla districtionis
Abbreviated transcription (Latin):
quutionis nr̃ȩ gr̃a non nob sed
auditorib nrĩs collata sit Et
rursus quando non possumus¬
loqui. hi qui nob̵ commissisurs
minime nos diuidicent: ne fortas¬
se non ex nr̃o sed ex peccato audi¬
entim loqui minime possamꝰ
Ad hoc ergo nob̵ cuncta de meri¬
tis nr̃is incerta sunt ut unam
certam gram teneamꝰ humili¬
tatis : quatenꝰ & nos cũ loquimꝰ
meritum putemꝰ: & quando ã
locutione doctrinȩ obmutesci-¬
mus : quamuis nr̃a culpa sit uos
tamen hanc eẽ: uram specialit̃
credatis : ut dum uicissim: ma-¬
la nob̵ tribuimus & bona aliis:¬
ꝑ ipsam humilitatis gr̃am fiat.
ut doctrine sermo qui ablatꝰ
fuerat redeat Sequit᷑ Cũ aũt¬

Expanded text:
cutio nostra gratia non nobis, sed cutio nostra gratia non nobis, sed auditoribus nostris collata sit. Et rursus, quando loqui non possumus, hi qui nobis commissi sunt, minime nos dijudicent, ne fortasse non ex nostro, sed ex peccato audientium loqui minime possimus. Ad hoc ergo nobis cuncta de meritis nostris incerta sunt, ut unam certam gratiam teneamus humilitatis, quatenus et nos cum loquimur, meritum putemus. Et quando a locutione doctrinae obmutescimus, quamvis nostra culpa sit, vos tamen hanc esse vestram specialiter credatis, ut dum vicissim mala nobis tribuimus, et bona aliisper ipsam humilitatis gratiam fiat ut doctrinae sermo, qui ablatus fuerat, redeat. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
sicut scĩs apostolis dicit᷑ Euntes
docete omnes gentes: ꝓpt̃ malos
uero auditores & indignam uitã
eorum qui docere debuerunt.
sermo doctrinȩ subtrahit᷑. sic̃
heli ad corrigendos filios suos¬
districtȩ increpationis uerbum
non habuit. quia & cius negligen¬
tia & filiorum exigebat uita. ut
cum eis & popłs caderet: & archa
dĩ capta ad allosilos transir&
Magna enim omnipotentis dĩ est
grã: cum inique agentib durꝰ
a doctorib sermo increpationis
ꝓfertur: Quo contranunc dicit᷑
Et eris mutus: nec quasi tur ob¬
uirgans: Delinquentes & enim
obuirgasset : si digni ipsi obiur¬
gationis stussent. g̃rã Sed cum in
doctrina atq silentio sit meri¬
torum tanta diuersitas ut sciri
facile non possit utrum ex audi¬
toris anex eius uicio qui doctri¬
ne locum uidetur tenere docen¬
di sermo subtra hat᷑ : quid aliud
nob quam seruare semꝑ in reb
dubiis humilitas ibet᷑. ut et
quando lo qui possumus non ex-
tollamur. ne fortasse hec ipsa lo¬

Expanded text:
cut sanctis apostolis dicitur: Euntes docete omnes gentes . Propter malos vero auditores et indignam vitam eorum qui docere debuerant, sermo doctrinae subtrahitur, sicut Heli ad corrigendos filios districtae increpationis verbum non habuit quia et ejus negligentia, et filiorum exigebat vita, ut cum eis et populus caderet, et arca Domini capta ad Allophylos transiret Magna enim omnipotentis Dei est gratia cum inique agentibus durus a doctoribus sermo increpationis profertur. Quo contra nunc dicitur: Et eris mutus, nec quasi vir objurgans. Delinquentes etenim objurgasset, si digni ipsa objurgationis gratia fuissent. 17. Sed cum in doctrina atque in silentio sit meritorum tanta diversitas, ut sciri facile non possit, utrum ex auditoris an ex ejus vitio qui doctrinae locum videtur tenere docendi sermo subtrahatur, quid aliud nobis quam servari semper in rebus dubiis humilitas jubetur? Ut et quando loqui postollamur, ne forte haec ipsa lo
Abbreviated transcription (Latin):
ant: Aliquando uero quia neq
hi digni sunt accipere cuib doc¬
trinȩ sermo ꝓfert᷑: neq illi doctrine
uerbum ꝓferre. qui locũ docendi
tenent. p̃dicationis sermo tollit᷑ :
ut utraq pars districte iudicet᷑.
Ppt̃ malosnamq auditores bonis
sermo doctorib tollit̾ : sicut nunc
ad hiezechiel dicit᷑. Linguam
tuam adherescere faciam palato
tuo: & eris mutus. nec quasi uir
obiurgans. quia domus exaspe-¬
rans est. Et sicut paulo dicitur
festina & exi uelocit̃ ex ierusalẽ.
qm̃ non recipient testimonium
tuum de me Et sicut uolentib
apostolis p̃dicare in assia scriptũ
doctorib sermodatur : sicut de
pharisseis dñs dicit Omnia que¬
cumq dixerint uobseruate &
facite. scđm uero opera eorum nolite
facere: Dicunt enim & non faciunT:
ꝓpt̃ docentium quoq meritum
& audientium quoq iustificati

Expanded text:
ant. Aliquando vero quia nec ant. Aliquando vero quia nec hi digni sunt accipere quibus doctrinae sermo profertur, neque illi doctrinae verbum proferre qui locum docendi tenent, praedicationis sermo tollitur, ut utraque pars districte judicetur. Propter malos namque auditores bonis sermo doctoribus tollitur, sicut nunc ad Ezechielem dicitur: Linguam tuam adhaerescere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est. Et sicut Paulo dicitur: Festina et exi velociter ex Jerusalem, quoniam non recipient testimonium tuum de me . Et sicut volentibus apostolis praedicare in Asia, scriptum doctoribus sermo datur, sicut de Pharisaeis Dominus dicit: Omnia quaecunque dixerint vobis servate et facite, secundum vero opera eorum nolite facere; dicunt enim, et non faciunt . Propter docentium quoque meritum et audientium justi
Abbreviated transcription (Latin):
non uenunt Et tamen dũ con-¬
traria p̃noscuntur: quanta sit
in eo obedientiȩ uirtꝰ ostenditur
qui& cognoscit quod aduersa pas¬
surus est & tam̃ uoci dominice in¬
obediens non est Magna autem
consideratione indigent: uerba
quȩ ꝓtinus adduntur Et linguã
tuam ad herescere faciam palato
tuo : & eris mutus nec quasiir
obiurgans quia domus exaspe-¬
rans est. Discernendum quippe
nob est. utrum ꝓsolis malis audi-¬
torib an aliquando etiã ꝓuicio
p̃dicantis p̃dicationis sermo sub¬
trahatur. Quattuor enĩ qualita¬
tib res hec considerata distin¬
guit᷑: Nam aliquando ꝓpt̃ maloᷤᷤ
auditores. bonis tollit᷑ sermo doc¬
torib Aliquando uero ꝓpt̃ bonos
auditores : datur sermo doctorib
& malis: Aliquando autẽ ꝓpter
docentium meritum atq audi¬
entium iustificationem bonis
sermo doctorib datur: ut ĩpsi ꝑ
meritum crescant: & auditores
eorum in intellectu & uita ꝓfici¬

Expanded text:
non veniunt; et tamen dum connon veniunt; et tamen dum contraria praenoscuntur, quanta sit in eo obedientiae virtus ostenditur, qui et cognoscit quod adversa passurus est, et tamen voci dominicae inobediens non est. Magna autem consideratione indigent verba quae protinus adduntur: Et linguam tuam adhaerescere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est. Discernendum quippe nobis est utrum pro solis malis auditoribus, an aliquando etiam pro vitio praedicantis praedicationis sermo subtrahatur. 16. Quatuor enim qualitatibus res haec considerata distinguitur. Nam aliquando propter malos auditores bonis tollitur sermo doctoribus. Aliquando vero propter bonos auditores datur sermo doctoribus etiam malis. Aliquando autem propter docentium atque audientium justificationem bonis sermo doctoribus datur, ut et ipsi per meritum crescant, et auditores eorum in intellectu et vita profici
Abbreviated transcription (Latin):
peries os tuum & dices adeos Hecdic̃
dñs deus: Sed hec que breuit̃ sub
duplici intellectu discussimꝰ: pla¬
cet ut uixta considerationẽ litterȩ
lenit̃ tangendo transeamus Qđ
enim nob ampliꝰ ꝑ ipsa uerba histo-¬
riȩ quam uirtus obedientiȩ com-¬
mendatur : cum modo ad trans-¬
migrationem uixta fluuiũ chobar
ꝑgere. modo in campum egredi
modo ex campo ad domum redi-
re ꝓpħa p̃cipitur: ut prius ex ius-¬
sione ꝑgens & paulo post exiens.
atq iterum domum rediens : &
semet ipsum recludens. semꝑ suȩ
uoluntatis arbitrium ad diuini
eloquii p̃ceptum frangat: quatenꝰ
in celesti uissione suspensus non
suam sed conditoris sui uoluntatẽ
impleat Cun dicit᷑. Et tu filiho¬
minis. ecce data sunt suꝑte uin-¬
cula. & ligabunt te meis & non
egredieris in medio eorum: Quam
re notandum ẽ. quod aduersa
ꝓpħa p̃noscit: ut contra omnia
paretur: Minus enim mala contra
mentem p̃ualent: que in opinata

Expanded text:
peries os tuum, et dices ad eos: Haec dicit peries os tuum, et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus. 15. Sed haec quae breviter sub duplici intellectu discussimus placet ut juxta considerationem litterae leviter tangendo transeamus. Quid enim nobis amplius per ipsa verba historiae quam virtus obedientiae commendatur? Cum modo ad transmigrationem juxta fluvium Chobar pergere, modo ad campum egredi, modo ex campo ad domum redire propheta praecipitur? Ut prius ex jussione pergens, et paulo post exiens, atque iterum domum rediens, et semetipsum recludens, semper suae voluntatis arbitrium ad divini eloquii praeceptum frangat, quatenus, in coelesti jussione suspensus, non suam, sed conditoris sui voluntatem impleat? Cui dicitur: Et tu, fili hominis, ecce data sunt super te vincula, et ligegredieris in medio eorum. Qua in re notandum est quod adversa propheta praenoscit, ut contra omnia paretur. Minus enim mala contra mentem praevalent, quae inopinata
Abbreviated transcription (Latin):
mus enim compedes : ipsam infir¬
mitatem atq corruptionem mor-¬
talitatis nr̃ȩ. Ded cum tribulatio
nob̾ & gemitus additur. ipse nr̃ȩ
compedes ad grauantur. Et quidẽ
quam diu in hac uita ustꝰ moras
patitur: loquendo bona ꝓdesse
aliis festinat. Sed cum duras m̃tes
conspicit. easq considerat. conten¬
tionib occupari: p̃dicationis
uerbum retinet. & in medio eoꝵ
non egreditur: quia abonisquȩ
loqui poterat obmutescit: sicut
ꝑ paulum dicit᷑ Nichil ꝑ conten¬
tionem. Et rursus siquis uult
contentiosus eẽ: nos talem consue-¬
tudinem non habemꝰ: Unde hic
quoq aꝑte subiungitur: Et linguã¬
tuam adherescere faciam palato
tuo: & eris mutus. nec quasuur
obiurgans: quia domꝰ exasperans
ẽ Aliquando uero etiam contra
resistentium linguas p̃dicantium
corda zelosui dñs accendit ne ta¬
ceant : sed icta fallatium uerbis
ueritatis p̃mant. Vnde hic subdit᷑¬
Cum autem locutus fuero tibi: ap¬

Expanded text:
mus enim compedes, ipsam infirmus enim compedes, ipsam infirmitatem atque corruptionem mortalitatis nostrae; sed cum tribulatio nobis et gemitus additur, ipsae nostrae compedes aggravantur. Et quidem quandiu in hac vita justus moras patitur, loquendo bona, prodesse aliis festinat; sed cum duras mentes conspicit, easque considerat contentionibus occupari, praedicationis verbum retinet. Et in medio eorum non egreditur, quia a bonis quae loqui poterat obmutescit, sicut per Paulum dicitur. Nihil per contentionem . Et rursus: Si quis vult contentiosus esse, nos talem consuetudinem non habemus . Unde hic quoque apte subjungitur: erescere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est. 14. Aliquando vero etiam contra resistentium linguas praedicantium corda zelo sui Dominus accendit ne taceant, sed dicta fallacium verbis veritatis premant. Unde hic subditautem locutus fuero tibi, a
Abbreviated transcription (Latin):
cula & ligabunt te ineis : & non
egredieris in medio eorum: Cum
enĩ p̃dicator quisq ad conscien¬
tientiam domus suȩ reducit᷑: suꝑ
eum uincula dant᷑. & ligatur in
eis: quia quanto plus se incogita¬
tione discusserit: tanto amplius
agnoscit usti anima quantis mor-¬
talitatis suȩ infirmitatib sit li-¬
gata: Nisi enim se ligatum conspi-¬
ceret : paulus minime dixisset Desi¬
rium habens dissolui & cum xp̃oeẽ¬
Hinc & ꝑpsalmistam dicit᷑: Ot audi¬
ret gemitum uinculatorum: & sol¬
uat filios int̾emptorum  Et rursũ:
Intret in conspectu tuo: gemitus
compeditorum: Sepe aut cumiã
antma ad redemptoris suispeciẽ
contemplandam exire desiderat
cum cȩlestib gaudiis intereẽ sus-¬
pirat: ĩpsa mortalitatis suȩ uin-¬
cula conspicit & gemit: quibus
adhue in p̃senti mundo ligata
retinetur. Hinc ẽ quod subtilit̃
omp̃is dĩ iudicium intuens hiere¬
mias : ait Circumedificauit ad¬
uersum me ut non egrediar:

Expanded text:
cula, et ligabunt te in eis, et non egredieris in medio eorum. 13. Cum enim praedicator quisque ad conscientiam domus suae reducitur, super eo vincula dantur, et ligatur in eis, quia quanto plus se in cogitatione discusserit, tanto amplius agnoscit justi anima quantis mortalitatis suae infirmitatibus sit ligata. Nisi enim se ligatum conspiceret Paulus, minime dixisset: Desiderium habens dissolvi, et cum Hinc per Psalmistam dicitur: Ut audiret gemitum vinculatorum, et solvat filios interemptorum . Et rursus: Intret in conspectu tuo gemitus compeditorum . Saepe autem cum jam anima ad Redemptoris sui speciem contemplandam exire desiderat, cum coelestibus gaudiis interesse suspirat, ipsa mortalitatis suae vincula conspicit et gemit, quibus adhuc in praesenti mundo ligata retinetur. Hinc est enim quod subtile omnipotentis Dei judicium intuens Jeremias, ait: Circumaedificavit adversum me ut non egrediar,
Abbreviated transcription (Latin):
habeto eas solus: nec sint alient
participes tui: Quomo enim
aquam scientiȩ solus habere pote¬
rit: si hanc in plateis diuidet:
Quomodo alieni aquȩ eiꝰ partici¬
pes non sunt si fontes illiꝰ foras
diriuantur . Sed cum p̃dicamꝰ
populis nimirum in plateis aqͥs
diuidimus : quia inauditorum
multitudine scientiȩ uerba dila¬
tamus: Cum uero nos adiuuante
diuina grã intrinsecus custodimꝰ¬
& ne maligni sp̃s quiuire a nob
alieni sunt. quia sortem beatitu¬
dinis amiserunt nob in elatione
surripiant: sollicitudine cauta
circum spicimus: soli habemus
aquas quas in plateis diuidimꝰ
ut nob̃ in eis alieni participes non
sint: hi nimirum de quib scrip¬
tum est: Alieni insurrexerunt in
me: & fortes quesierunt animam
meam: Aquas ergo & in plateis
diuidit & solus habet: qui ꝑhoc
quod multis p̃dicat : se in cogita¬
tione temporalis gloriȩ ñ exaltat
lunc enim possidet homo quod
docet: quando non gaudet inno-¬
tescere sed ꝓdesse. Ex campo ergo

Expanded text:
Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui. Quomodo enim aquam scientiae solus habere poterit, si hanc in plateis dividit? Quomodo alieni aquarum ejus participes non sunt, si fontes illius foras derivantur? Sed cum praedicamus in populis, nimirum in plateis aquas dividimus, quia in auditorum multitudinem verba scientiae dilatamus. Cum vero nos adjuvante divina gratia intrinsecus custodimus, et maligni spiritus qui vere a nobis alieni sunt, quia sortem beatitudinis perdiderunt, nobis in elatione subripiant, sollicitudine cauta circumspicimus, soli habemus aquas quas in plateis dividimus, ut nobis in eis alieni participes non sint. Hi nimirum, de quibus scriptum est: Alieni insurrexerunt in me, et fortes quaesierunt animam meam . Aquas ergo et in plateis dividit, et solus habet, qui per hoc quod multis praedicat, se in cogitatione temporalis gloriae non exaltat. Tunc enim possidet homo quod docet, 1297 quando se non gaudet innotescere, sed prodesse. Ex campo ergo
Abbreviated transcription (Latin):
me sacri eloquii studiũ reqͥrat
quia uersa est in luctũ cẏthara
mea. & organum meum in uocẽ
flentium: Iam cordis oculus in.
misteriorum discussione ñ uigiłat.
quia dormitauit anima p̃tedio:
Iamq minus lectio animodulcis
ẽ: quia oblitꝰ sum manducare
panem meum: ã uoce gemitꝰ mei.
Cui autem uiuere ñ licet de seri¬
pture sacrȩ sensib boqui mistica
qualit̃ libet Et qui cogor cotidie
amarabibere qͦmͦ possum dulcia

Expanded text:
me sacri eloquii studium requirat, me sacri eloquii studium requirat, quia versa est in luctum cithara mea, et organum meum in vocem flentium . Jam cordis oculus in mysteriorum discussione non vigilat, quia dormitavit anima mea prae taedio . Jam minus lectio animo dulcis est, quia oblitus sum manducare panem meum a voce gemitus mei . Cui autem vivere non licet, de Scripturae sacrae sensibus loqui mystica qualiter libet? Et qui cogor quotidie amara bibere, quando possum dulcia
Abbreviated transcription (Latin):
positi qui etͣni iudicii memores
semet ipsos cotidie dõ sacrificiũ
in lam̃to compunctionis mac-¬¬
tant. Iui ut p̃dictũẽ. corpora
castigant. quatinꝰ hoc qđ ꝑ
magistrũ gentium. dr̃ ĩpleat̃.
Otexibeatis corpora ur̃a hostiã
uiuentem sanctam dõ placen¬
tem. hostia quippe occiditꝰ᷑:
ut offeratꝰ Sed hostia uiuens
ẽ. corprs ꝓ dño afflictũ. qđ
& hostia dicit᷑ & uiuens: quia
uuit in uirtutib & est ã
uitiis occisum. Hostia uideli¬
cet : quia iam huic mundo
ẽ. a prauis actib mortuum
Quens aut̃: quia cuncta quȩ
p̃ualet bona operat᷑ Sed qr
subaltaris nomine de com¬
punctionis flãma sermose in¬
talit: necessarium puto quȩ
sit diuersitas eiꝰdem cõpuncti¬
oms ostendere: Alia quippe
compunctio ẽ. que ꝑtimorem
nascit᷑: alia quȩ ꝑ amorẽ. Itua
aliud ẽ. supplicia fugere.
aliud p̃mta desiderare Unde
& in tabernaculo ꝑlegem duo
altaria fieri iubent᷑: Onum
te anillus in

Expanded text:
positi, qui aeterni judicii memores, positi, qui aeterni judicii memores, semetipsos quotidie Deo sacrificium in lamenta compunctionis mactant. Qui ut praedictum est corpora castigant, quatinus hoc quod per Magistrum gentium dicitur impleant: Ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem . Hostia quippe occiditur ut offeratur. Sed hostia vivens est corpus pro Domino afflictum. Quod et hostia dicitur, et vivens, quia vivit in virtutibus, et est a vitiis occisum. Hostia videlicet, quia jam huic mundo est a pravis actibus mortuum; vivens autem, quia cuncta quae praevalet bona operatur. 20. Sed quia sub altaris nomine de compunctionis flamma sermo se intulit, necessarium puto quae sit diversitas ejusdem compunctionis ostendere. Alia quippe compunctio est quae per timorem nascitur, alia quae per amorem, quia aliud est supplicia fugere, aliud praemia desiderare. Unde etiam in tabernaculo per legem duo altaria fieri jubentur, unum nullus in
Abbreviated transcription (Latin):
atq apłorũ sonant. ecce exem.¬
pla bene uiuentium cotidie
hominum occilis opponunt᷑.
nec in excusatione sua dicere
potuer̃: non uidimꝰ quod imi¬
tarȩ deberemus Vide & sub-¬
ditꝰ Et altare ante faciem
templi Suid ẽ templũ nisi
fidelis populus . Sicut ꝑ
paulũ apłm discipłis dicitur
Templam enĩ dĩ scm ẽ. qđ estis
uos. Et quid ẽ altare dĩ nisi
mens bene uiuentium. Quippe¬
qui peccatorũ suorũ memores
lacrimis maculas lauant: car-¬
nem ꝑ abstinentiã macerant
nullis se huiꝰ mundiactionib
miscent. quȩ habent indigen¬
tib gribuunł: & habere que
non habent ñ concupiscunt:
Recte gͥ horum cor altare dĩ
dr̃: ubi ex merore cõpuntionis
ignis ardet & caro consumit᷑.
quasi in templi atrio uidemꝰ
ruin quid ñ eoꝵ uitã nobis
ad exemplum ꝓpositã inclesi¬
nent̃ aspicimus: Altare ergo
ante faciem templiẽ. cũ niulti
in sce eccłie conspectu sunt

Expanded text:
atque apostolorum sonant. Ecce exematque apostolorum sonant. Ecce exempla bene viventium quotidie hominum oculis opponuntur, nec in excusatione sua dicere poterunt: Non vidimus, quod imitari deberemus. Unde et subditur: « Et altare ante faciem templi. » Quid s? sicut per Paulum apostolum discipulis dicitur: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . Et quid est altare Dei, nisi mens bene viventium? Qui peccatorum suorum memores lacrymis maculas lavant, carnem per abstinentiam macerant, nullis se mundi hujus actionibus miscent, quae habent indigentibus tribuunt, et habere quae non habent non concupiscunt. Recte igitur horum cor altare Dei dicitur, ubi ex moerore compunctionis ignis ardet, et caro consumitur.quasi in templi atrio videmus? Nunquid non eorum vitam nobis ad exemplum propositam indesinenter aspicimus? ante faciem templi est, cum multi in sanctae Ecclesiae conspectu sunt
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudo. sed siminꝰ intelligit
que bona custodiat. qͥb malis
resistat : siminus a uoluptatũ
appetitu. se temperat. sed uincit
delectatione. si ustitie opera
minus tenet. atq aliquando
iniustitie dñatione superatus.
minus ẽ fortis. Magna ẽ. iustia
sed siminus quam debet int̃
iusta & inuista opera discernit.
Siminus cor ã mundi dilecti-¬
one temperat. si minꝰ se contra
aduersa confortat. minꝰẽ. iusta.
Mensuret᷑ ergo ꝑfectoꝵ sideliũ
uita ꝑ quadrum: & tantum
habeat spĩtalis atriĩ latus
unum quantum latera singula:
fortis & uistus. Tantũ fortis.
quantum prudens tẽperans
& iustus. Tantum uistꝰ. qͥntũ
prudens temperans & fortis
fuerit Sunt tamen inter eos
prurimiqui adhuc carnabit
uiuunt : qui & si fortasse lit¬
teras ignorant. & p̃cepta dĩ lege¬
re non ualent. Certe in multoꝵ
fidelium conuersatione bona
quȩ imitent᷑ uident. Ecce in
eccłia uoces scĩ euuangelii

Expanded text:
fortitudo; sed si minus intelligit fortitudo; sed si minus intelligit quae bona custodiat, quibus malis resistat, si minus a voluptatis appetitu se temperat, sed vincitur delectatione, si justitiae opera minus tenet, atque aliquando in injustitiae dominatione superatur, minus est fortis. Magna est justitia; sed si minus quam debet inter justa et injusta opera discernit, si minus cor a mundi delectatione temperat, si minus se contra adversa confortat, minus est justa. Mensuretur ergo perfectorum fidelium vita per quadrum, et tantum habeat spiritalis atrii latus unum, quantum latera singula, fortis et justus. Tantum fortis, quantum prudens, temperans et justus. Tantum justus, quantum prudens, temperans, fortifuerit. Sunt tamen inter eos plurimi, qui adhuc carnaliter vivunt, qui et si fortasse litteras ignorant, et praecepta Dei legere non valent, certe et in multorum fidelium conversatione bona, quae imitentur vident, Ecce in Ecclesia voces sancti Evangelii
Abbreviated transcription (Latin):
de eorum loquamur sepe exeis
quosdam uidemus prudentes
ꝑ intelligentiam᷑ fortes in aduer-¬
sitate. iustos in operatione tem¬
perantes auoluptatib atq in
omni zelo discretionis se iñsura
moderantes. Iuidũ prudentiã:
fortitudinem. iustitiam atque
temperantiã uel sicut eas enu-¬
merare quibdam placet. Pru-¬
dentiam. temperantiam. forti-¬
tudinẽ. atq ustitia m tenent.
mensuram spĩtalis atrii in
quadros habent. Ecce & enim
ipse uirtutes quas habere bonos
ac fideles diximus. ita in quadro
sunt: ut una aliam non excedat.
Magna ẽ. quippe prudentia
sed siminus est a uobap̾tibus
temperans minus in peri¬
culis fortis mints in ope¬
rationib uista profectomi¬
nus est prudenss ẽ. Magna est
temperantia. sed si minꝰ intelligit
unde se temperet: si aduersascis-¬
tinere ꝑ fortitudinẽ minꝰ ualet.
atq intimore animum deiecit
si ꝑ p̃cipitationem suam aliqͣndo
ad iniustiȩ opera prorumpit.
minus est temperans. Magnaẽ

Expanded text:
us loquamur, 1427 saepe ex eis quosdam videmus prudentes per intelligentiam, fortes in adversitate, justos in operatione, temperantes a voluptatibus, atque in omni zelo discretionis se mensura moderantes. Qui dum prudentiam, fortitudinem, justitiam, atque temperantiam, vel, sicut eas enumerare quibusdam placet, prudentiam, temperantiam, fortitudinem, atque justitiam tenent, mensuram spiritalis atrii in quadro habent. Ecce enim ipsae virtutes quas habere bonos ac fideles diximus ita in quadro sunt, ut una aliam non excedat. Magna quippe est prudentia; sed si minus est a voluptatibus temperans, minus in periculis fortis, minus in operationibus justa, profecto minus est prudens. Magna est temperantia; sed si minus intelligit unde se temperet, si adversa sustinere per fortitudinem minus valet, atque in timore animum dejicit, si per praecipitationem suam aliquando ad injustitiae opera prorumpit, minus est temperans. Magna est