comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eadem causa fit. ut si aliũ depauꝑtate pauꝑ irrideat. si obscure natũ: natꝰ
obscure. Nam tharseus amphias cũ ex hortulano potens ẽẽt: & in amicũ qͤli
degenerem ñnulla dixisset: mox subiecit. S & nos de hiisdem semurib
sumꝰ. & om̃s pariter lȩtos fecit. Illa uero sc̃omata directa. lȩtitia eñ in quẽ
dicuntur infundunt. Si uirũ fortem uttuꝑes qͣsi salutis suȩ ꝓdigũ ⁊ pro
aliis mori uolentem. Aut si obieceris liberali qd̃ res suas ꝓfundat: minꝰ
sibi quã aliis consulendo. Sic &e diogenes antisthenẽ cynicũ magistrũ
suii: solebat ueluti uituꝑando laudare. Ipse me aiebat mendicũ fecit ex
diiite. & ꝓ ampla domo in dolotio fecit habitare. Meliꝰ aũt ista dicebat:
quã si diceret. gͣtꝰ illi sum qͥa ipse me phylosophũ &e cõsũmatę uirtutis
iurũ fecit. Cigo cũ itnũ nom̃ scomatis sit: duisi in eo continentur asfectꝰ.

Expanded text:
eadem causa sit: ut si alium de paupertate pauper inrideat, si obscure natum natus eadem causa sit: ut si alium de paupertate pauper inrideat, si obscure natum natus obscure. Nam Tarseus Amphias cum ex hortulano potens esset et in amicum quasi degenerem nonnulla dixisset, mox subiecit: "sed et nos de isdem seminibus sumus," et omnes pariter laetos fecit. Illa vero scommata directa laetitia eum in quem dicuntur infundunt, si virum fortem vituperes quasi salutis suae prodigum et pro aliis mori volentem, aut si obieceris liberali quod res suas profundat minus sibi quam aliis consulendo. Sic et Diogenes Antisthenen Cynicum, magistrum suum, solebat veluti vituperando laudare. "Ipse me", aiebat, "mendicum fecit ex divite, et pro ampla domo in dolio fecit habitare." Melius autem ista dicebat quam si diceret, "gratus illi sum quia ipse me philosophum et consummatae virtutis virum fecit." Ergo cum unum nomen scommatis sit, diversi in eo continentur effectus.
Abbreviated transcription (Latin):
li uł herculi comꝑandus est: aut famosȩ iniquitatis iuro ego te aristidi ĩ
equitate p̃pono. sine dubio uerba laudem sonantia ad notã urtuperationis
suȩ uterq tͣcturꝰ est. Eadẽ scomata eosdem modo ruttare: modo mordere pos¬
sunt. ꝓ aiisitate p̃sentiũ ꝑsonarũ. sunt enĩ q̃ si coram amicis obiciant᷑ nob̾
libent᷑ audire possimꝰ. tixore uero seu parentib uel magistris p̾sentib dici
ĩnos aliqd̾ scõnia nolumꝰ. uisi forte tale sit qd̃ illorũ censura libent̾ accipiat.
Ut siqͥs adolescentem corã parentib uł magistris irrideat qd insanite possit
cõtinius uigilis lectionibq nocturius: aut uxore p̾sente qd̃ stulte faciat
uxoriũ se p̃bendo nec ullam elegantiã eligendo formarũ. Hȩc enĩ &e ĩ qͦs dicim
p̃sentes hilaritate ꝑfundunt. Cõmeudat sc̃ona ⁊ cõdicio dicentis si m

Expanded text:
li vel Herculi comparandus es," aut famosae iniquitatis viro, "ego te Aristidi in li vel Herculi comparandus es," aut famosae iniquitatis viro, "ego te Aristidi in aequitate praepono," sine dubio verba laudem sonantia ad notam vituperationis suae uterque tracturus est. Eadem scommata eosdem modo iuvare, modo mordere possunt pro diversitate praesentium personarum. Sunt enim quae si coram amicis obiciantur nobis, libenter audire possimus, uxore vero seu parentibus magistrisve praesentibus dici in nos aliquod scomma nolimus, nisi forte tale sit quod illorum censura libenter accipiat: ut si quis adulescentem coram parentibus vel magistris inrideat quod insanire possit continuis vigiliis lectionibusque nocturnis, aut uxore praesente quod stulte faciat uxorium se praebendo nec ullam elegantiam eligendo formarum. Haec enim et in quos dicuntur et praesentes hilaritate perfundunt. Commendat scomma et condicio dicentis, si in
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝓuintia nuꝑ reuerterat obseruata qd̾ mireris domiciani temporib pre¬
ture maxima castitate. Is cum egea assidenti animo diceret amico: frigi¬
das se habere manus: reniens ille ait. At qͥn eas de ꝓuincia calidas paulo
ante reuocasti. Risit quintꝰ delectat᷑q est. qͥppe alienissimus a suspicione fur¬
torum. Contͣ si hoc diceretur male sibi conscio: & sua furta recolenti: exacer¬
basset auditum. Critobulum famosȩ pulcͥtudinis adolescentẽ sacrates cum
ab comꝑationẽ formȩ ꝓuocaret. iocabatiu ñ irridebat. Certe si dicas consũma¬
tartim aiuitiarum uiro: tibi excito creditores inros tuos. aut si minis casto gͣtȩ
tibi sunt meretrices qͥa contimia eas largitate ditasti. uterq delectabunttra
scientes hui dictis suã conscientiã ñ gͣuari. sicut cõtra sunt quȩ sub specie
laudis exagitant. sicut pauloante diuisi. Nam si timidissimo dixero achil¬

Expanded text:
de provincia nuper reverterat, observata —quod mireris Domitiani temporibus— praede provincia nuper reverterat, observata —quod mireris Domitiani temporibus— praeturae maxima castitate. Is cum aeger adsidenti amico diceret frigidas se habere manus, renidens ille ait, "atquin eas de provincia calidas paulo ante revocasti." Risit Quietus delectatusque est, quippe alienissimus a suspicione furtorum; contra, si hoc diceretur male sibi conscio et sua furta recolenti, exacerbasset auditum. Critobulum famosae pulchritudinis adulescentem Socrates cum ad comparationem formae provocaret, iocabatur, non inridebat. Certe si dicas consummatarum divitiarum viro, "tibi excito creditores tuos," aut si nimis casto, "gratae tibi sunt meretrices, quia continua eas largitate ditasti," uterque delectabuntur, scientes his dictis suam conscientiam non gravari, sicut contra sunt quae sub specie laudis exagitant, sicut paulo ante divisi. Nam si timidissimo dixero, "Achil
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo inpossibilem michi dicitis spem salutis. Ego autẽ antigonꝰ uno orba¬
tus oculo & importuna urbanitas maledicatem iuce priuauit. Nec ne¬
gauerim pliylosophos qͦq incurrisse. ĩmunquã ꝑ indignationẽ hoc genꝰ
scominatis. Nam cum regis libertus ad nouas diuitias nuꝑ erectus phy¬
losophos ad conuiuium congregasset: & in ridendo⁊ a eorum minu¬
tulas q̃stiones scire se uelle dixisset: cur ex nigra &est. ex alba faba
pulmentum unuis coloris edat. Arydices phylosophꝰib idigne fe¬
rens. tu nobis inquit absoluas cur & dealbis ⁊ de nigris loris sumiles ma¬
culȩ gignantur. Sunt scõmata q̃ insitꝑficie habent speciem cõtumeliȩ
s interdum ñ tangunt. audientes. cum eadem si obnorio dicantur ex¬
agitant. ut contra st̃ q̃ speciem laudis habent. & ꝑsonã andientis
efficit contumeliȩ plȩnam. De priore genere pͥus dicam. Luciꝰ qͥntus p̃tor

Expanded text:
Ergo inpossibilem mihi dicitis spem salutis. Erat autem Antigonus uno orbaErgo inpossibilem mihi dicitis spem salutis. Erat autem Antigonus uno orbatus oculo. Et inportuna urbanitas male dicacem luce privavit. Nec negaverim philosophos quoque incurrisse nonnumquam per indignationem hocscommatis. Nam cum regis libertus ad novas divitias nuper erectus philosophos ad convivium congregasset, et inridendo eorum minutulas quaestiones scire se velle dixisset cur et ex nigra et ex alba faba pulmentum unius coloris edatur, Aridices philosophus indigne ferens, "tu nobis", inquit, "absolve cur et de albis et de nigris loris similes maculae gignantur." Sunt scommata quae in superficie habent speciem contumeliae sed interdum non tangunt audientes, cum eadem, si obnoxio dicantur, exagitant, ut contra sunt quae speciem laudis habent, et persona audientis efficit contumeliae plena. De priore genere prius dicam. T. Quietus praetor
Abbreviated transcription (Latin):
Uigilantisfimꝰ est consul nost̃. qui in consulatu suo sonnũ ñ uidit. Cidemq
exꝓbranti sibi qd̃ eum consulem ñ uidisset. uenebam inqͥt s nox me cõ¬
pehendit. Hȩc & talia sunt que plus urbanitatis: minꝰ amaritudinis. ha¬
bent. ut sunt nonuulla de ĩmullis corporis uicus. aut parñ aut nchil gig¬
nentia doloris. Si in caluicium cuiꝰquã dicas uł in nasum. seu curuã erec¬
tionẽ. seu socraticã dep̾ssionẽ. hȩc enĩ quanto minoris infortunii sunt. tan¬
to ieuiors dolons. Contͣ ocłoꝵ orbitas ñ sine excitacione cõmotionis obicit᷑
Quippe antigonus rex theocritũ chium de quo iurauerat qd̃ ei parsurus
esset occidit. ꝓpt̾ sc̃oina ab eodem de se dictum. Cum enĩ quasi puniendus
ad antigonum raperetur. solantib amicis ac spem polleitentib qd̃ om̃i
modo dem̃ciam regis exꝑiturus ẽẽt. cum ad ocłos eiꝰ uenisset respondit.

Expanded text:
Vigilantissimus est consul noster, qui in consulatu suo somnum non vidit, eidemque Vigilantissimus est consul noster, qui in consulatu suo somnum non vidit, eidemque exprobranti sibi quod ad eum consulem non venisset: Veniebam, inquit, sed nox me conprehendit. Haec et talia sunt quae plus urbanitatis minus amaritudinis habent, ut sunt et illa de nonnullis corporis vitiis aut parum aut nihil gignentia doloris, ut si in calvitium cuiusquam dicas, vel in nasum seu curvam erectionem seu Socraticam depressionem. Haec enim quanto minoris infortunii sunt, tanto levioris doloris. Contra oculorum orbitas non sine excitatione commotionis obicitur: quippe Antigonus rex Theocritum Chium, de quo iuraverat quod ei parsurus esset, occidit propter scomma ab eodem de se dictum. Cum enim quasi puniendus ad Antigonum raperetur, solantibus eum amicis ac spem pollicentibus quod omni modo clementiam regis experturus esset, cum ad oculos eius venisset, respondit:
Abbreviated transcription (Latin):
qui natu nobslis uidebatur ciceromi recitanti ait. Non audio q̃ dicis. Ine res¬
pondit. Certe solebas bene foratas aures habere. hoc eo dictum qͥa octamꝰ lẏ¬
ins orrundo dicebatua. qͥly mos est aurem forare. In eundẽ ciceronẽ laberiꝰ
cũ ab eo ad cõsessum ñ reciꝑetira: id dicente. reciꝑem te nisi anguste sederẽ.
lubricum fidei. S & qd̃ cicero dixit nisi anguste sederem scomina fuit. in.g̃.
cesarem qui in seuatũ passim tam imltos admittebat: ut eos qͣtuordecim¬
gradus capere ñ possent. Tali gͦ geuere qd̃ fetum contumeliȩ est abstinen¬
dum sapienti semꝑ cȩteris in coniniuiis est. Sunt alia scominata miꝰ asꝑa
qͣsi edentate beluę inoesus. Ut tullꝰ ĩ cõsulem qͥ uno tantũ die cõsulatũ ꝑegit.
Solent inqͥt cẽ flamines diales: modo cõsules diales habemꝰ. & in eundem.

Expanded text:
qui natu nobilis videbatur, Ciceroni recitanti ait: "non audio quae dicis." Ille resqui natu nobilis videbatur, Ciceroni recitanti ait: "non audio quae dicis." Ille respondit: "certe solebas bene foratas habere aures." Hoc eo dictum quia Octavius Libys oriundus dicebatur, quibus mos est aurem forare. In eundem Ciceronem Laberius cum ab eo ad consessum non reciperetur, lubricum fidei. Sed id, quod Cicero dixit nisi anguste sederemus scomma erat in Caesarem, qui in senatum passim tam multos admittebat, ut eos qgradus capere non possent. Tali ergo genere, quod fetum contumeliae est, abstinendum sapienti semper, ceteris in conviviis est. Sunt alia scommata minus aspera, quasi edentatae beluae morsus, ut Tullius in consulem qui uno tantum die consulatum peregit: Solent, inquit, esse flamines diales: modo consules diales habemus, et in eundem:
Abbreviated transcription (Latin):
urbanꝰ exertet. p̃cipue int̾ mensas & pocula. ubi facilis est ad iracundiã ꝓuo¬
catio. Nam sicut in p̃cipiti stantem uel leuis tactus impellit: ita uis uino uł
infusum uł asꝑsum paruns quoq dolor incitat in furorẽ. Cigo caucus ini con¬
inuio abstinendum scominate. qd tectam intra se habet iniariã. Tanto enĩ
pressius herent dicta talia. quã directȩ ledoriȩ ut hami angulosi quã directi
mucrones te ndi nacius infiginitua. Maxime quia didta huiꝰ modi risũ p̃¬
sentib mo ente uent. quo uelut adsensus genere confirmatira imuria
E st aut ledoriam huiꝰmodi. Oplitus ne es quia salsamenta uendebas. Sc̃o¬
ma aut̃ qd̃ diximus sepe cõtumeliam celatam tale est. Meminimꝰ quando
brachio te emungelus. Nã eum res eadem utrobiq dita sit: uld̃ tam̃ le¬
coria est: qd aꝑte obietum exꝓbratunq est. hos scoma qd̾ figarate. Octauiꝰ

Expanded text:
urbanus exercet praecipue inter mensas et pocula, ubi facilis est ad iracundiam provourbanus exercet praecipue inter mensas et pocula, ubi facilis est ad iracundiam provocatio. Nam sicut in praecipiti stantem vel levis tactus impellit, ita vino vel infusum vel aspersum parvus quoque dolor incitat in furorem. Ergo cautius in convivio abstinendum scommate quod tectam intra se habet iniuriam. Tanto enim pressius haerent dicta talia quam directae loedoriae, ut hami angulosi quam directi mucrones tenacius infiguntur, maxime quia dicta huiusmodi risum praesentibus movent, quo velut adsensus genere confirmatur iniuria. Est autem loedoria huiusmodi: oblitusne es quia salsamenta vendebas? Scomma autem, quod diximus saepe contumeliam esse celatam, tale est: meminimus quando bracchio te emungebas. Nam cum res eadem utrobique dicta sit, illud tamen loedoria est, quod aperte obiectum exprobratumque est, hoc scomma, quod figurate. Octavius,
Abbreviated transcription (Latin):
interrogando congessit: ut pruritum senectutis expleret. & uirgilianꝰ enea
gratum se ad omĩa prebens euandro uarias illi narranda occasiones munstt.
Neq enĩ de una re aut altera requirit. s singlã iȩtus exquiritq auditq iuris
monimenta priorum. & euander consultacionib captꝰ: scitis qu̾a multa nar¬
rauerit. hȩc dicentẽ fauor omniũ excepit. S mox subiecit auienus. Uos õs¬
onis qui doctorum doctissimi adestis orauerim ut ortatu urõ. eustatbius qͥ
de sc̃omate pauloante direrit animet᷑ aꝑire. Om̃ibq adhoc ꝓuocantib:. ille
repperio. nisi forte dicas ledorsan exꝓbracionem ẽẽ ac directam contumeliã. dcõ¬
ma eñ penc dixerim morsum figitiatum qͥa sepe fraude iss urbanitate tegit
ut aliud sonet aliud intelligas. Nec tamen semꝑ ad amaritudinẽ ꝑgit. s nõ¬
nunquã hiis inquos iacitur & dulce est. Qõ genus maxime uł sapiens ist anꝰ

Expanded text:
interrogando congessit ut pruritum senectutis expleret. Et Vergilianus Aeneas interrogando congessit ut pruritum senectutis expleret. Et Vergilianus Aeneas gratum se ad omnia praebens Euandro, varias illi narrandi occasiones ministrat. Neque enim de una re aut altera requirit, sed singula laetus exquiritque auditque virum monimenta priorum, et Euander consultationibus captus scitis quam multa narraverit.» Haec dicentem favor omnium excepit. Sed mox subiecit Avienus: «vos omnes qui doctorum doctissimi adestis, oraverim ut hortatu vestro Eustathius quae de scommate paulo ante dixerit animetur aperire.» Omnibusque ad hoc provocantibus ille reperio, nisi forte dicas loedoriam exprobrationem esse ac directam contumeliam, scomma enim paene dixerim morsum figuratum, quia saepe fraude vel urbanitate tegitur ut aliud sonet, aliud intellegas. Nec tamen semper ad amaritudinem pergit, sed nonnumquam his in quos iacitur et dulce est. Quod genus maxime vel sapiens vel alias
Abbreviated transcription (Latin):
ius euasit. qͥa uix implet desideriũ loquentis rerũ taliũ. uł longa nar¬
racio. Iuuat siquem dicere usseris amici sui repentinã felicitatẽ. quã
sponte ñ audebat uł dicere uł tacere modo iactantiȩ modo malicie metu.
Q ui uenatib gaudet interrogetur de siluȩ ambitii. de ambage lintrorum. de uena¬
tionis euentu. Religiosus si adest. da iui referendi copiã quib obsertiationib meru¬
erit auxile deorum. quantꝰ illi cerimoniarum fructus. quia &e hoc genus religi¬
onis existimant niimuũ beneficia ñ tacere. Ad de quia uolunt ⁊ amicos se nuini¬
nib estimari. Si uero & senex p̃sens est: habes occasionem qua plurimũ ulli cõ¬
tidisse uidearis si eum interroges uł quȩ ad illum om̃ino ñ ꝑtinent. Est eni
huic ȩtati loquacitas familiaris. hec sciens homerus quandã congeriem sunł
interrogationum nestori fecit offerri. unectop. & cetera. Tot loquendi senuma

Expanded text:
lus evasit, quia vix implet desiderium loquentis rerum talium vel longa narlus evasit, quia vix implet desiderium loquentis rerum talium vel longa narratio. Iuvat si quem dicere iusseris amici sui repentinam felicitatem, quam sponte non audebat vel dicere vel tacere, modo iactantiae modo malitiae metu. Qui venatibus gaudet interrogetur de silvae ambitu, de ambage lustrorum, de venationis eventu. Religiosus si adest, da illi referendi copiam quibus observationibus meruerit auxilia deorum, quantus illi caerimoniarum fructus, quia et hoc genus religionis existimant, numinum beneficia non tacere, adde quia volunt et amicos se numinibus aestimari. Si vero et senex praesens est, habes occasionem qua plurimum illi contulisse videaris, si eum interroges vel quae ad illum omnino non pertinent. Est enim huic aetati loquacitas familiaris. Haec sciens Homerus quandam congeriem simul interrogantium Nestori fecit offerri: ὦ Νέστορ
Abbreviated transcription (Latin):
lulum detinetur borret admonitionẽ: ⁊ formidat relatũ. Ideo euripides
malorum grauam relationis incipere. & poeta nester adiciendo olim: qͥd ali¬
ud uisi post ȩmensa infortunta futio tempors iuuare dicit memoriam
sedati laboris: Forsan & hȩc olim meminisse iuuabit. Nec negauerim ẽẽ
maloꝵ genera quȩ non uult qui ꝑtulit uł tͣnsacta ineminisse. nec minꝰ
int̾rogatꝰ offenditua. quã cum in ipsis malis fuit. ut qui carnifices exper¬
tus est: & toruĩta inenbror. aut qͥ infaustas ꝑtulit orbitates uł eui nota
quondam affcta censoria est. Caue interroges ne uidearis obicere. Illũ sepe
si potes adnariandũ ꝓuoca qͥ recitando fauorabilit̾ exceptꝰ est. uł qͥ libere &
felicit̃ legationẽ ꝑegit. uł qui ab unꝑatore comiter asfabilitq susceptus
est. uł siqͥs tota pene classe apyratis occupata: seu ingenio ser uirib: so¬

Expanded text:
lulum detinetur, horret admonitionem et formidat relatum. Ideo Euripides lulum detinetur, horret admonitionem et formidat relatum. Ideo Euripides malorum gratiam relationis incipere. Et poeta vester adiciendo 'olim' quid aliud nisi post emensa infortunia futuro tempore iuvare dicit memoriam sedati laboris: forsan et haec olim meminisse iuvabit. Nec negaverim esse malorum genera quae non vult qui pertulit vel transacta meminisse, nec minus interrogatus offenditur quam cum in ipsis malis fuit, ut qui carnifices expertus est et tormenta membrorum, ut qui infaustas pertulit orbitates vel cui nota quondam adflicta censoria est. Cave interroges, ne videaris obicere. Illum saepe, si potes, ad narrandum provoca, qui recitando favorabiliter exceptus est, vel qui libere et feliciter legationem peregit, vel qui ab imperatore comiter adfabiliterque susceptus est, vel si quis tota paene classe a piratis occupata seu ingenio seu viribus so
Abbreviated transcription (Latin):
sulenti. Necnon & qui obierunt inaria & t̾ras: gaudent cũ de ignoto multis
uł teriarũ situ: uł sinu maris interrogantira. libent᷑q respondent & descͥ¬
bunt. modo uerbis: modo radio loca. gloriosũ putantes: quȩ ipsi uiderant
aliorũ oculis obicere. Quit duces uł milites quã fortit̾ ase facta dicturiunt:
t tam̃ tacent anogantiȩ metu. Nonne hii si ut hȩc referant inuitentua
mercetem sibi laboris estimant ꝑsolutã. remiinerationẽ putantes. int̾ uolen¬
tes narrare quȩ fecerant: Adeo autẽ ia genꝰ narrationũ habei quendã głe sapo¬
rem. ut si inuidi uel ęmuli forte p̾sentes sint tales int̾rogatões obstrependo
discutiant. & alias inserendo fabulas ꝓhibeant illa nariari quȩ solent nar-¬
ranti laudem creare. Pericula qͦ p̃terita uł erumpnas penitꝰ absolutas peni¬
tꝰ qui euasit. ut referat gratissime ꝓuocatira. Nam qͥ adhuc in ipsis uł pan¬

Expanded text:
sulenti. Nec non et qui obierunt maria et terras gaudent cum de ignoto multis sulenti. Nec non et qui obierunt maria et terras gaudent cum de ignoto multis vel terrarum situ vel sinu maris interrogantur libenterque respondent et describunt modo verbis, modo radio loca, gloriosum putantes quae ipsi viderant aliorum oculis obicere. Quid duces vel milites? quam fortiter a se facta semper dicturiunt et tamen tacent arrogantiae metu? Nonne hi si ut haec referant invitentur, mercedem sibi laboris aestimant persolutam, remunerationem putantes inter volentes narrare quae fecerant? Adeo autem id genus narrationum habet quendam gloriae saporem ut si invidivel aemuli forte praesentes sint, tales interrogationes obstrependo discutiant et alias inferendo fabulas prohibeant illa narrari quae solent narranti laudem creare. Pericula quoque praeterita vel aerumnas penitus absolutas qui evasit ut referat gratissime provocatur: nam qui adhuc in ipsis vel pau
Abbreviated transcription (Latin):
sunt int̾rogato facilia responsu. & quȩ scit illum sedula exercitacione di¬
dicisse. Gaudet eiñ qͥs quis ꝓuocatur ad doctrinã snã in medium ꝓferendã
quia nemo uult latere qd̃ didicit. maxime si scientia quam labore quesi¬
unt. cũ paucis familiaris. & plurunis sit incognita: ut de astrononia uł
dialetica. ceterisq sumilib. Tunc enim uidentur consequi fructum laboris:
cum adipiscuntur occasionem publicandi ꝗ̃ didicerant sine ostertationis no¬
ta. qua caret si ñ ingerit. s inuitatur ut ꝓferat. Contͣ: magnȩ amarttudi¬
nis est: si coram multis aliquem int̾roges qd̃ non opprima scientia qͣsiuit. Co¬
gitua enĩ aut negare se scire: qd̃ extremũ uerecundiȩ dampiũ putant. aut
respondere temere. & fortuito se euentui ueri falsi ue cominittere. Unde se¬
pe nascitua insciciȩ ꝓdicio. & onĩe hoc ĩfortumũ pudoris sui impiitat con¬

Expanded text:
sunt interrogato facilia responsu, et quae scit illum sedula exercitatione disunt interrogato facilia responsu, et quae scit illum sedula exercitatione didicisse. Gaudet enim quisquis provocatur ad doctrinam suam in medium proferendam, quia nemo vult latere quod didicit, maxime si scientia quam labore quaesivit cum paucis illi familiaris et plurimis sit incognita, ut de astronomia vel dialectica ceterisque similibus. Tunc enim videntur consequi fructum laboris, cum adipiscuntur occasionem publicandi quae didicerant sine ostentationis nota, qua caret qui non ingerit sed invitatur ut proferat. Contra magnae amaritudinis est si coram multis aliquem interroges quod non opima scientia quaesivit. Cogitur enim aut negare se scire, quod extremum verecundiae damnum putant, aut respondere temere et fortuito se eventui veri falsive committere, unde saepe nascitur inscitiae proditio, et omne hoc infortunium pudoris sui imputat con
Abbreviated transcription (Latin):
sarie rep̃heusionis emerserit. sic a phylosopho ꝓficiscetira. ut & tecta & essicax
sit. Quid mirum si feriet sapiens ut dixi non sentientes: cum interdum
sic reprehendat ut reprehensus hilaretua: Hec tantũ fabulis sius s int̾¬
rogationib quoq uim phylosophiȩ nichil ineptũ loquertis ostendet hanc
pareat neccessaria. tainquã abẽẽ illam nefas fuerit. & auieiis. Nouas mͥ
anas disciplinas nideris inducere interrogandi uel etram & rep̃hendendi ut
alacritas ntrimq hiis ad ques sermo est excitetur. cum dolor semꝑ rep̾hen
mum inqͥt eustathus. hoc teneas uolo. ñ dexa me rep̾hensione dixisse.
quȩ spociem accnsationis habet. s quȩ uituperationis instan est. Hoc gre¬
ci scõma uocant. ñ minus quidem amarum quam accusacio si importine
de int̾rogatione respondeã: qui uult amenus eẽ consultor: ea int̾rogat q̃

Expanded text:
sariae reprehensionis emerserit, sic a philosopho proficiscetur ut et tecta et efficax sariae reprehensionis emerserit, sic a philosopho proficiscetur ut et tecta et efficax sit. Quid mirum si feriet sapiens, ut dixi, non sentientes, cum interdum sic reprehendat ut reprehensus hilaretur, nec tantum fabulis suis sed interrogationibus quoque vim philosophiae nihil ineptum loquentis ostendet? Hanc pareat necessaria tamquam abesse illam nefas fuerit.» Et Avienus: «novas mihi duas disciplinas videris inducere, interrogandi vel etiam reprehendendi ut alacritas utrimque his ad quos sermo est excitetur, cum dolor semper reprehmum», inquit Eustathius, «hoc teneas volo, non de ea me reprehensione dixisse quae speciem accusationis habet, sed quae vituperationis instar est. Hoc Graeci σκῶμμα vocant, non minus quidem amarum quam accusatio, si importunede interrogatione respondeam, qui vult amoenus esse consultor ea interrogat quae
Abbreviated transcription (Latin):
litum flexit ad gaudium. Ulixis enĩ p̃clara facinora filio p̃sente narrabat. oio
filii fecit alacriorem. & ita credita est contra merorem uino remediũ mscuisse.
Quis hoc inquis ad phiylosophiam: Iimno nichil tam cognatũ sapientiȩ: quã
locis & temporib aptare sermones. ꝑsonaruni q̃ aderunt estimatione in medi¬
um uocata. Alios enĩ relata incitabunt exempla uirtutũ: alios beneficioꝵ.
nonnullos modestie. ut & qui aliter agebant sepe anditis talib ad enĩdationẽ
Sic aut̃ uiciis irretitos si &e hoc in conuiuis exegerit: loquendi oedo feriet
phyiosoplna non sentientes. tit libeu pat̾ tyrso ferit ꝑ obliquationem cir¬
cumitise hedere latentem mucronẽ. quia ñ ita ꝓfitebitira: in conuiuio cen¬
sorem. ut paiam uicia castiget. Ceterum hiis obnoxiĩ repugnabunt. & taliꝰ
erit comnini tumuitꝰ. nt sub hmnꝰmodi inuitati uideantira edicto. Qd̃ suꝑest¬

Expanded text:
litum flexit ad gaudium. Ulixis enim praeclara facinora filio praesente narrabat: Οἷονlitum flexit ad gaudium. Ulixis enim praeclara facinora filio praesente narrabat: Οἷονfilii fecit alacriorem, et ita credita est contra maerorem vino remedium miscuisse. Quid hoc, inquis, ad philosophiam? Immo nihil tam cognatum sapientiae quam locis et temporibus aptare sermones personarum quae aderunt aestimatione in medium vocata. Alios enim relata incitarunt exempla virtutum, alios beneficiorum, nonnullos modestiae, ut et qui aliter agebant saepe auditis talibus ad emendationem venirent. Sic autem vitiis inretitos, si et hoc in conviviis exegerit loquendi ordo, feriet philosophia non sentientes, ut Liber pater thyrso ferit per obliquationem circumfusae hederae latente mucrone, quia non ita profitebitur in convivio censorem ut palam vitia castiget: ceterum his obnoxii repugnabunt, et talis erit convivii tumultus, ut sub huiusmodi invitati videantur edicto: Quod supe
Abbreviated transcription (Latin):
meptus relegabitira. ab alacritate consorcii. sic apd̃ mñsam quando licet aptis ꝑbi¬
losopchandum est: ut crateri liquoris ad lȩcitiã nati: adhibeatur ñ modo nim¬
pharum: sed musarũ quoq admixtione temꝑies. Nam sicut fateri necesse est:
in omni coiruentu aut tacendũ est aut loquendũ. Queramꝰ silencium ne con¬
uiuiis an &e oportunus sermo cõueniat. Nam si ut apd̃ athenas atthicas ario¬
pagite tacentes uidicant: ita int̾ epulas oportet semꝑ sileri. ñ est ultra quȩren¬
dum inter mensas phylosophandũ nec ne sit. Si uero ñ erunt nuita c̃õmuia: cur
ubi sermo ꝑuitititur honestus sermo ꝓhibetur maxime cũ ñ nimꝰ quã dulce¬
do uini hilarent u̾ba conuiuium: Nam si homeri latentem prudentiam scru¬
Non herba fuit ñ exindia succus. s uarrandi oportunitas. q̃ hospitem meroris ob¬

Expanded text:
ineptus relegabitur ab alacritate consortii: sic apud mensam, quando licet, aptis phiineptus relegabitur ab alacritate consortii: sic apud mensam, quando licet, aptis philosophandum est, ut crateri liquoris ad laetitiam nati adhibeatur non modo Nympharum sed Musarum quoque admixtione temperies. Nam si, ut fateri necesse est, in omni conventu aut tacendum est aut loquendum, quaeramus, silentiumne conviviis an et oportunus sermo conveniat. Nam si, sicut apud Athenas Atticas Areopagitae tacentes iudicant, ita inter epulas oportet semper sileri, non est ultra quaerendum, inter mensas philosophandum necne sit. Si vero non erunt muta convivia, cur, ubi sermo permittitur, honestus sermo prohibetur, maxime cum non minus quam dulcedo vini hilarent verba convivium? Nam, si Homeri latentem prudentiam scruν τε κακῶν ἐπίληθον ἁπάντων non herba fuit, non ex India sucus, sed narrandi oportunitas quae hospitem moeroris ob
Abbreviated transcription (Latin):
ua innocentia redigendum est. Sic agathonis conuiuium qͥa socratas phedrns
pausanias. & erisimachos habuit. sic &e cęna quã callsas doctissimis dedit clsar¬
madam dico antisthenẽ. ermogenen. cȩterosq hiis similes u̾bum nullũ ni¬
si phylosophum sentit. At uero alcinoi & didonis mensa qͣsi solis apta delicuis:
habuit hec iopam: illa poliphemũ cythara cauentes. Nec deerant apud alcino¬
tmi saltatores uiri: & apõ didonẽ bitias sic hauriens merum: ut se totũ fuꝑ¬
flua eiꝰ effusione ꝓlueret. Nonne siquis aut inter phȩcas aut apd̃ pęnos sermo¬
moueret. Eigo pͥma eiꝰ obseruacio erit estimare conuntas. denide ubi sibi locũ
dosas & anxias: s utiles quidem faciles tam̃ q̾stiones mouebit. Nam sicut in¬
ter illos qui exercicii genus habent in mediis saltare conuiuis. siquis ut se
amplius exerceat: uel ad cursum uł ad pugilatum sodales lacessiuerit: quasi

Expanded text:
va innocentia redigendum est. Sic Agathonis convivium, quia Socrates Phaedros va innocentia redigendum est. Sic Agathonis convivium, quia Socrates Phaedros Pausanias et Erysimachos habuit, sic ea coena quam Callias doctissimis dedit, Charmadam dico, Antisthenen et Hermogenen ceterosque his similes, verbum nullum nisi philosophum sensit. At vero Alcinoi vel Didonis mensa, quasi solis apta deliciis, habuit haec Iopam illa Polyphemum cithara canentes: nec deerant apud Alcinoum saltatores viri, et apud Didonem Bitias sic hauriens merum ut se totum superflua eius effusione prolueret. Nonne, si quis aut inter Phaeacas aut apud Poenos sermomoveret? Ergo prima eius observatio erit aestimare convivas. Deinde, ubi sibi locum dosas et anxias sed utiles quidem faciles quaestiones movebit. Nam sicut inter illos qui exercitii genus habent in mediis saltare conviviis, si quis, ut se amplius exerceat, vel ad cursum vel ad pugilatum sodales lacessiverit, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
se quiescente ueri notione ung̃bunt. ut omĩs discordiȩ suspicio facessat. Nec inirũ
si doctus faciet qđ fecit quondam pisistratus athenarum tyramnis qui cũ filii fuiᷤ
rectum dando confilitim ñ obtinuisset assensũ: atq ideo esset insimultate eñ li¬
beris. ubi hoc ȩmulis causam fuisse gaudii cõperit: ex illa discordia sperantib
in domo regnantis nasci posse nouitatem unuiersitate ciuium cõuocata ait.
succensuisse quidem se filus nõ adquiescentib patriȩ uoluntatis. s hoc fibi postea
uisum paterne aptius ẽẽ pietati. ut in sententiam liberorũ ipse concederet. Sci¬
ret igitur ciuitas sobolem regis cũ patre concordem. hoc cominento spem de¬
tiaxit insidiantib regnantis quieti. Ita in omni uite genere: p̃cipueq in leti¬
ciam conuiitalem: omne qd̃ uidetur absonum in unam concordiam som sal¬

Expanded text:
se quiescente veri notione migrabunt, ut omnis discordiae suspicio facessat. Nec mirum se quiescente veri notione migrabunt, ut omnis discordiae suspicio facessat. Nec mirum si doctus faciet quod fecit quondam Pisistratus Athenarum tyrannus: qui cum filiis suis rectum dando consilium non optinuisset adsensum atque ideo esset in simultate cum liberis, ubi hoc aemulis causam fuisse gaudii comperit ex illa discordia sperantibus in domo regnantis nasci posse novitatem, universitate civium convocata ait succensuisse quidem se filiis non adquiescentibus patriae voluntati, sed hoc sibi postea visum paternae aptius esse pietati, ut in sententiam liberorum ipse concederet: sciret igitur civitas sobolem regis cum patre concordem. Hoc commento spem detraxit insidiantibus regnantis quieti. Ita in omni vitae genere praecipueque in laetitia convivali omne quod videtur absonum in unam concordiam soni sal
Abbreviated transcription (Latin):
rum. & si plures peritos uel saitem anratores sui in conuiuii societate rep¬
ꝑcrerit sermonẽ de sepatietur agitari. quia uelut paucȩ litterę mute
disꝑse inter multas uocales in societatem uocis facile mansuescunt: ita
rariores imꝑiti gaudentes consorcio ꝑitorũ aut consonant si qua possunt
ant rerũ talium capiuntur auditum. Si uero plures ab institutione
disciplinȩ hunꝰ alieni sunt. prudentib qui pautiores intererunt sancdiet
disfimuiationẽ sui. & patietur loquacitatẽ. maiori parti amiciorẽ sona¬
re. ne rata nobilitas aplebe tumultuosiore turbetira. & hec una est de
phylosophiȩ uirtutib. quia cum orator ñ alit̾ nisi orando probetur: pby¬
losophus non minus tacendo ꝓ tempore quam loquendo phylosophatua
S ic engo pauci qui aderunt doctiores in consen sũ rndis cõsorei salta uint̃

Expanded text:
rum: et si plures peritos vel saltem amatores sui in convivii societate reprum: et si plures peritos vel saltem amatores sui in convivii societate reppererit, sermonem de se patietur agitari: quia, velut paucae litterae mutae dispersae inter multas vocales in societatem vocis facile mansuescunt, ita rariores inperiti gaudentes consortio peritorum aut consonant, si qua possunt, aut rerum talium capiuntur auditu. Si vero plures ab institutione disciplinae huius alieni sint, prudentibus, qui pauciores intererunt, sanciet dissimulationem sui, et patietur loquacitatem maiori parti amiciorem sociare, ne rara nobilitas a plebe tumultuosiore turbetur. Et haec una est de philosophiae virtutibus, quia, cum orator non aliter nisi orando probetur, philosophus non minus tacendo pro tempore quam loquendo philosophatur. Sic ergo pauci qui aderunt doctiores in consensum rudis consortii salva et intra
Abbreviated transcription (Latin):
que in scolis suis sollicite tractat de officiis conuualib ipsa conuuita refor¬
midet. tamquã nõ possit reb adserere: quȩ solet uerbis docere. aut nesti¬
at seritare modũ. ciꝰ in om̃ib humanȩ uitȩ actib terminos ipsa cõstitu¬
it. Neq enĩ ita ad mensas ininto phylosophiã. ut ñ ipsa moderetar cuiꝰ dis¬
ciplina est om̃ũ rerum moderationem docere. Ut ergo inter te & uteci¬
um nelud arbitrali iudicatione componã. Aperio quidem physosophiȩ
tricdinorũ fores. s spondeo sic inter futurã ne mensuram notȩ sibi ac sec¬
tatorib suis dispensationis excedat. Tunc furius. Qina te unicũ eustathi
inquit sectatorem phylosophiȩ nr̃a ȩtas tulit. oratus sis ut modum dispen¬
sationis quã das ei comiuanti nobis ipse patefacias. & enstathits. Primũ
hanc eam scio obseruaturam. ut secũ estimet p̾sentia ingenia conuiua¬

Expanded text:
quae in scholis suis sollicite tractat de officiis convivalibus, ipsa convivia reforquae in scholis suis sollicite tractat de officiis convivalibus, ipsa convivia reformidet: tamquam non possit rebus adserere quae solet verbis docere, aut nesciat servare modum cuius in omnibus humanae vitae actibus terminos ipsa constituit. Neque enim ita ad mensas invito philosophiam, ut non se ipsa moderetur, cuius disciplina est rerum omnium moderationem docere. Ut ergo inter te et Vettium velut arbitrali iudicatione conponam, aperio quidem philosophiae tricliniorum fores, sed spondeo sic interfuturam, ne mensuram nocte sibi ac sectatoribus suis dispensationis excedat. Tunc Furius: Quia te unicum, Eustathi, inquit, sectatorum philosophiae nostra aetas tulit, oratus sis ut modum dispensationis quam das ei convivanti nobis ipse patefacias. Et Eustathius: Primum hoc eam scio servaturam, ut secum aestimet praesentium ingenia conviva
Abbreviated transcription (Latin):
rethorica uenire ars & ꝓfessio popularis erubuit: Sociates enim grecus
orator qu uerba prius libera sub numero ire primus coegit cũ in conuisi¬
o a sodalib oraretur ut aliqͥd in medium ꝓferret hac uenia dep̃catus est.¬
Q uȩ p̾seus inquit locus & tempꝰ exigit ego ñ calleo. quȩ ego calleo nec loco
p̃senti sunt apta nec tempori. Ad hec eustathius ꝓbo sẏminache ꝓpositum
tinm quo phylosophia mea quã maximã putas obseruatione ueneraris. ut
tantũ intra sinĩ penetrai estimes adorandam. S si ꝓpt̃ hoc a conininis exulabit
ꝓeul hnc facessant & alunnȩ eits honestatem dico & modestiã nec minus
cum sobrietate pietatem. Quã eiũ harum dixerim minꝰ eẽ uenerabilẽ.: Ita sit
ut ab huiꝰmodi cȩtib relegatus matronarũ taliũ chorus. libertatem conunuoꝵ.
solis concubinis ia est uicus & criminib addicat. S absit. ut phylosophia

Expanded text:
rhetorica venire ars et professio popularis erubuit? Isocrates enim Graecus rhetorica venire ars et professio popularis erubuit? Isocrates enim Graecus orator qui verba prius libera sub numeros ire primus coegit, cum in convivio a sodalibus oraretur ut aliquid in medium de eloquentiae sQuae praesens, inquit, locus et tempus exigit ego non calleo: quae ego calleo nec loco praesenti sunt apta nec tempori. Ad haec Eustathius: Probo, Symmache, propositum tuum quo philosophiam ea quam maximam putas observatione veneraris, ut tantum intra suum penetral aestimes adorandam: sed si propter hoc a conviviis exulabit, procul hinc facessant et alumnae eius, honestatem dico et modestiam, nec minus cum sobrietate pietatem. Quam enim harum dixerim minus esse venerabilem? Ita fit ut ab eiusmodi coetibus relegatus matronarum talium chorus libertatem conviviorum solis concubinis, id est vitiis et criminibus, addicat. Sed absit ut philosophia,
Abbreviated transcription (Latin):
alcnis mensis post epulas iam remotis: questionibus.¬
& discursum uariantib poculis mimitiorib: pretexta¬
tus. Solet inqͥt cibus ignis cũ sumitira tacitos efficere.
potus loquates. At nos & inter pocula silemꝰ tamquam
debeat seriis nł etiam phylosophicis carere tͣctatib tale
conuiuiũ. Ꝙ syminachus. Uerum ne ita sentis uteti: ut phylosophia
conuiuiis intersit. & ñ taiquã censoria q̃dam & plus iumio reuerenda
mat̾familias penetralib sins contincatur. nec misceat se liberd. cui etiã
tumultus familiares sunt. cũ ipsa huiꝰ sit uerecundię. ut strepitũ non
modo uerborum. s ne cogitationuni quidem in satrariũ suȩ quietis a¬
mittatira. Doceat nos uł peregrina institutio. uł disciplina a parthis
petita. qui solent cũ conbinis ñ cũ coniuigib inire cõunia. tãquã has
⁊ in uulgus produci: & lasciuire quoq illas ũ nisi domi abditas: tueri
deceat tectum pudorem. An ego censeam ꝓducendam phiylosopluam: qͦ

Expanded text:
PRIMIS mensis post epulas iam remotis et discursum variantibus poculis minutioribus Praetextatus, «solet cibus», inquit, «cum sumitur, tacitos efficere, potus loquaces. At nos et inter pocula silemus tamquam debeat seriis vel etiam philosophis carere tractatibus tale convivium.» Et Symmachus: «verumne ita sentis, Vetti, ut philosophia conviviis intersit et non tamquam censoria quaedam et plus nimio reverenda materfamilias penetralibus suis contineatur, nec misceat se Libero, cui etiam tumultus familiares sunt, cum ipsa huius sit verecundiae ut strepitum non modo verborum, sed ne cogitationum quidem in sacrarium suae quietis admittat? Doceat nos vel peregrina institutio et disciplina a Parthis petita, qui solent cum concubinis, non cum coniugibus, inire convivia, tamquam has et in vulgus produci et lascivire quoque, illas non nisi domi abditas tueri deceat tectum pudorem. An ego censeam producendam philosophiam quo
Abbreviated transcription (Latin):
gnttatem. & onña ila cdiscernit ꝗ̃ achadi miacis capuandoꝵ senluũ occasiorie
aederuut cũ sensus unꝰ int̃certissimas res habendi sint comitant nracione

Expanded text:
gritatem. Et omnia illa discernit quae Academiacis damnandorum sensuum occasionem gritatem. Et omnia illa discernit quae Academiacis damnandorum sensuum occasionem deder
Abbreviated transcription (Latin):
tros coibis trecentorũ seraginta stadhiorĩ est. ⁊ si ult̃ qͥ intuet᷑ accesserit seu retiposũ
recesserit sumlemi se cirta se cebema uidebit. Sicit gͥ diximꝰ cũ inm̃ qd ꝑgit e nobiꝰ
trmum est officium qõ nitũ complet ad amoscendã figurã sensus. racio memo¬
ria. Sensus rem uisam raciom restindit. Iula qͥd uisũ at rrcoroatuie. d̃o antt
untuendo necessariũ est racionis officiũ: ut sepe in uno uidendi seusa. etiã
aliũ sensuĩ memoria suggerente racio dep̃hendat. Nam Riigenis apparedt i ier
eñ &e ante tactum racio colore. Si nix fit ila q̃ insa est intelligt. ihipaa patio:
iã tact rigorem. hac cessante tusꝰ inefficax est. adeo ut qd̾ remꝰ in aqͣ dr sĩ
uidet᷑ ues qo turriᷤ eninꝰ uisa: cũ sit angulosa rotunda existuinat᷑. facias inata¬
nis intelligentia q̃ si se intenderit. agnoscit inturre angulos. e uirein uone¬

Expanded text:
τρος orbis trecentorum sexaginta stadiorum est, et si ulterius qui intuetur accesserit seu retrorsum τρος orbis trecentorum sexaginta stadiorum est, et si ulterius qui intuetur accesserit seu retrorsum recesserit, similem se circa orbem videbit. Sicut igitur diximus, cum lumen quod pergit trinum est officium quod visum complet ad dinoscendam figuram, sensus, ratio, memoria, sensus rem visam rationi refundit, illa quid visum sit recordatur. Adeo autem in tuendo necessarium est rationis officium ut saepe in uno videndi sensu etiam alium sensum memoria suggerente ratio deprehendat. Nam si ignis appareat, scit eum et ante tactum ratio calere; si nix sit illa quae visa est, intellegit in ipsa ratio etiam tactus rigorem. Hac cessante visus inefficax est, adeo ut quod remus in aqua fractus videtur, vel quod turris eminus visa, cum sit angulosa, rotunda existimatur, faciat rationis neglegentia, quae si se intenderit, agnoscit in turre angulos et in remo inte
Abbreviated transcription (Latin):
a pictoee fingunt᷑ ideo ꝑminutissimũ foram̃ cõtemplans oculis uidet cęli pro¬
ĩunditatẽ. Figo tria uta neccessaria nobis sũt ad effectũ uidendi. Lum̃ qd̾ de nobiᷤᷤ
ꝑgat rectam intentionẽ lassata ũ oprinet. s scissa in dextiã leuãq diffundit᷑. hĩc
est qd̃ ubicũq terrarũ steteris: uderis tibi quandã cęli cõclusionẽ iudere. & hoc
est qd̾ horitontem ueteres uocauerunt. qͦꝵ indago fidelit̃ dep̃hendit directã ab
ocłis aciem ꝑ planũ cõtra aspicientib ũ ꝑgere ultͣ centũ octognita stadia & in¬
de iã recuruari. ꝑ planũ ideo adieci. qͥa altitudines longe aspicimꝰ. qͥppe qͥ & cȩ¬
tum uidemꝰ. Ergo in om̃i horitontis orbe: ipse qͥ intuet᷑ centrũ est. & qͥa diximꝰ qͣn¬
tũ a centro acies usq ad partẽ orbis extendit᷑. sine dubio in hocidonte diame¬

Expanded text:
a pictore finguntur: ideo per minutissimum foramen contemplans oculus videt caeli proa pictore finguntur: ideo per minutissimum foramen contemplans oculus videt caeli profunditatem. Ergoquae si diutius pergat, rectam intentionem lassata non obtinet sed scissa in dextram laevamque diffunditur. Hinc est quod ubicumque terrarum steteris, videris tibi quandam caeli conclusionem videre, et hoc est quod horizontem veteres vocaverunt. Quorum indago fideliter deprehendit directam ab oculis aciem per planum contra aspicientibus non pergere ultra centum octoginta stadia et inde iam recurvari. Per planum ideo adieci quia altitudines longissime aspicimus, quippe qui et caelum videmus. Ergo in omni horizontis orbe ipse qui intuetur centron est. Et quia diximus quantum a centro acies usque ad partem orbis extenditur, sine dubio in horizonte διάμε
Abbreviated transcription (Latin):
nauiũ. pecudum & innumeraliũ. p̃terea rerum quas uno oculoꝵ tactu ui¬
demus cũ sit pupula quȩ uisu pouet oppido parua. & quonãmodo totꝰ exer¬
citꝰ uisitur. ande singłis militib ꝓfecta simulachra se congerunt. atq ita col¬
lecta tot milia penetrant oculos intuentis: S qͥd laboramꝰ opimonẽ sic in¬
anem uerbis uerberare cum ipsa rei uanitas se refellat: Constat aut̃ uisũ
nobis hac ꝓuenire racione genuinũ lum̃ epupula quacũq eã uerteris di¬
recta linea emicat. Ia oculorum domesticũ ꝓfluuiũ. si reppererit incitũtuso no¬
bis aere lucem ꝑ eam directim ꝑgit quã dui coepꝰ offendat. & si faciem uerteris ut
cirtunispicias. utrobiq acies uidendi directa ꝓcędit. Ipse aũt iadus quẽ diximus
de nr̃is oculis emicare. incipiens atenui radice in sũma fit iatior. sicut radii a¬

Expanded text:
navium pecudum et innumerabilium praeterea rerum quas uno oculorum iactu vinavium pecudum et innumerabilium praeterea rerum quas uno oculorum iactu videmus, cum sit pupula quae visu pollet oppido parva? Et quonam modo totus exercitus visitur? an de singulis militibus profecta simulachra se congerunt atque ita collata tot milia penetrant oculos intuentis? Sed quid laboramus opinionem sic inanem verbis verberare, cum ipsa rei vanitas se refellat? Constat autem visum nobis hac provenire ratione. Genuinum lumen e pupula, quacumque eam verteris, directa linea emicat. Id oculorum domesticum profluvium si reppererit in circumfuso nobis aere lucem, per eam directim pergit quamdiu corpus offendat: et si faciem verteris ut circumspicias, utrobique acies videndi directa procedit. Ipse autem iactus, quem diximus de nostris oculis emicare, incipiens a tenui radice in summa fit latior: sicut radii
Abbreviated transcription (Latin):
detractam ex ea parte iidet qua induit. scilicet ñ faciem s posteriorem catͥer¬
naui. Leinde int̾rogare hunc uirum uellem. antunt᷑ unagines euolant e re¬
in. cũ est qui uelit uidere. an ⁊ cũ nullus aspicit emicant undiq simula¬
chra. Nam si qd̃ porrimũ dixi teneat quero cuiꝰ imꝑio simulachra p̾sto sint
intuenti. & quociens quis uoluerit ora conuertere: totiens se & illa cõuertant
Si scõm iuhereat ut dicat ꝑpetuo fluore rerũ om̃iũ ianere simulachira. quȩ¬
ro qũã diu coherentia ꝑmanent nullo coagulo unncta ad ꝑmanendũ. Ant si
manere dedermnus quẽ adinodũ aliquẽ retinebunt colorem. cuiꝰ natura cũ sit
incorporea : tam̃ iinquã potest ẽẽ sine corpore. Dem qͥs potest ĩ animũ in¬
ducere sunul atq oculos uerteris incurrere iagines cęli. maris littoris pͣti.

Expanded text:
detractam ex ea parte videt qua induit, scilicet non faciem sed posteriorem caverdetractam ex ea parte videt qua induit, scilicet non faciem sed posteriorem cavernam. Deinde interrogare hunc virum vellem, an tunc imagines e rebus evolant, cum est qui velit videre, an et, cum nullus aspicit, emicant undique simulachra? Nam si quod primum dixi teneat, quaero cuius imperio simulachra praesto sint intuenti et, quotiens quis voluerit ora convertere, totiens se et illa convertant? Si secundo inhaereat, ut dicat perpetuo fluore rerum omnium manare simulachra, quaero quamdiu cohaerentia permanent nullo coagulo iuncta ad permanendum? Aut si manere dederimus, quemadmodum aliquem retinebunt colorem, cuius natura cum sit incorporea, tamen numquam potest esse sine corpore? Dein quis potest in animum inducere, simul atque oculos verteris incurrere imagines caeli maris litoris prati
Abbreviated transcription (Latin):
ircurrunt. hȩc sunit q̃ uir iue cõmeniorat. qͥb si occurris obuiꝰ exspecto
qͥs referas. Ad hȩc renidens eustatinꝰ. In ꝓpatulo est inqͥt qd̾ decepi epi¬
curum. A uerd enĩ lapsꝰ est alioꝵ qͣtuor sensitũ secutꝰ exemplũ. qͥa mau¬
diendo ⁊ gustando & odorando. atq tangendo nichil e nobis ennte urus.
s extͥnsecꝰ accipimꝰ qd̾ sensũ sui moueat. qͥppe & uox ad aures ultro uenat
&e aure in nares itluunt. & palato ingeritur qd̾ gignat saporẽ. & eorpo¬
ri nro applicantur tactu sencienda hinc putauit & ex oculis in cbui so¬
ras ꝓficisci s unagines rerũ in oculos ultro meare. cuiꝰ opiniomi repuig¬
uat qd̃ in speculis imago abuersa cõtemplatoꝵ̃ sui respicit. cũ debeat¬
siquidem a nobis orta recto meatu ꝓficiscit᷑. posteram sin partem cũ discedit
ostendere. ut leua leuam. dextera dexteram respiciat. Nam & histrio ꝑsonã sibi

Expanded text:
recurrunt. Haec sunt quae vir ille commemorat, quibus si occurris obvius, expecto recurrunt. Haec sunt quae vir ille commemorat, quibus si occurris obvius, expecto quid referas.» Ad haec renidens Eustathius, «in propatulo est», inquit, «quod decepit Epicurum. A vero enim lapsus est aliorum quattuor sensuum secutus exemplum, quia in audiendo et gustando et odorando atque tangendo nihil e nobis emittimus, sed extrinsecus accipimus quod sensum sui moveat. Quippe et vox ad aures ultro venit, et aurae in nares influunt, et palato ingeritur quod gignat saporem, et corpori nostro adplicantur tactu sentienda. Hinc putavit et ex oculis nihil foras proficisci, sed imagines rerum in oculos ultro meare. Cuius opinioni repugnat quod in speculis imago adversa contemplatorem suum respicit: cum debeatsiquidem a nobis orta recto meatu proficiscitur, posteram sui partem, cum discedit, ostendere, ut laeva laevam dextera dexteram respiciat. Nam et histrio personam sibi