comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hinus uitȩtenebris educꝰti fue¬
rimus. tunc omnum desidĩoꝵ¬
iam nil libeat nͥ eiꝰ faciem sine
int̾missione intueri: esꝰ dulce¬
dine sine fastidio satiari: eius
amore sine defec̾tu ꝑfrui. Hoc ẽ
enim ad ipsum tende. ⁊ adip
gere. In illa mansione quȩ fun¬
do erat contigua deputatus
erat fimus animalium. qͥ recte
uitam carnalium expͥmit. qm̃
hi qui carnis desidiis inserui¬
unt: quid aliud qͣm putredo
fiunt : Scda abhinc mansio
continet cibaria ammalium:
ꝑ illicita desidia carni succumb̃t:
neq ꝑ contemptũ mundi ad di¬
gnitatem sp̃alium ꝓting̾e pos¬
quid aliud qͣm scõꝵ animalium
apotheca fiunt: Teitia deniq
mansio animalia qͥdem tenet.
s immansueta. ꝑ quȩ de signa¬
tur uita sp̃alium: qui qͣndiu
in haccorruptione cenentur
& legi dĩ prõnem subiecti suit:
ꝙ tñ incarne sua portant. per
qđ adhuc legidĩ contͣdicunt.
Animalia gͦ sunt ꝙ uiuunt ꝑ
iationem mentis: s immansu¬

Expanded text:
hujus vitae tenebris educti fuehujus vitae tenebris educti fuerimus, tunc omnium desidjam nil libeat, nisi ejus faciem sine intermissione intueri, ejus dulcedine sine fastidio satiari, ejus amore sine defectu perfrui. Hoc est enim ad ipsum tendere, et adgere. Illi mansioni, quae fundo erat contigua, deputatus erat fimus animalium, qui recte vitam carnalium exprimit, quoniam ii qui carnis desideriis inserviunt, quid aliud quam putredo fiunt? Secunda abhinc mansio continet cibaria animalium,per illicita desideria carni succumbunt, neque per contemptum mundi ad dignitatem spiritualium pertingere posquid aliud quam sanctorum animalium apotheca fiunt? Tertia denique mansio animalia quidem tenet sed immansueta, per quae designatur vita spiritualium, qui quandiu in hac corruptione tenentur, et legi Dei per rationem subjecti sunt, et tamen in sua carne portant per quod adhuc legi contradicunt. Animalia ergo sunt, quia vivunt per rationem mentis, sed immansu
Abbreviated transcription (Latin):
surgentium: qͥ sup̃mus ÷. ⁊ cubito
aip̃mo contiguus. Qđ tresinferi¬
ores mansiones scđm altitudine
parietum indirectum ascendint̃
ou̾sus sup̃mum ctibitum non
incdinant᷑: ħ significat. qđ qͣntũ¬
ub⁊ in hac tuta ꝓficimus: adhuc
camen afacie conditoris nr̃i qͣsi
auersi sumus: q ⁊ ꝑmeritum as¬
cendimus. ⁊ s ꝑp̃sentiam con¬
templationis ad ipsum nonin¬
clinam᷑. Unde recte in canticis
canticoꝵ sponsa dilectum suum
pt᷑ parietem stare cominemorat:
qr qͣmdiu huiꝰ corruptionis te¬
gmine circundom᷑: quasi qͦdã
pariete int̾posito ab eiꝰ facie ꝓhi¬
bem᷑. Quarta autẽ &. quinta
mansio in ascensu suo ad unum
deposito carnis onere incontẽ¬
platione sui conditoris lȩtant᷑:
⁊cum iterum corpora sua ĩmor¬
talia ⁊ impassibilia receꝑint. tc̃
plemus ⁊ unciniꝰ ei ꝑ contempla¬
tionis p̃sentiam adherebunt.
Qđ enĩ archa intecto suo sur¬
sum inunum colligitur. quid
aliud significat: nisi qđ cumab

Expanded text:
surgentium, qui supremus est, et cubito supremo contignus. Quod res inferiores mansiones secundum altitudinem parietum in directum ascendunt, et versus supremum cubitum non inclinantur, hoc significat, quod quantumlibet in hac vita proficimus, adhuc tamen a facie conditoris nostri quasi aversi sumus, quia et per meritum ascendimus, sed per praesentiam contemplationis ad ipsum non inclinamur. Unde recte in Canticis canticorum sponsa dilectum suum post parietem stare commemorat, quia quandiu hujus corruptionis tegmine circumdamur, quasi quodam pariete interposito ab ejus facie prohibemur. Quarta autem et quinta mansio in ascensu suo ad unum deposito carnis onere in contemplatione sui conditoris laetantur, et cum iterum corpora sua immortalia et impassibilia receperint, tunc plenius et vicinius ei per contemplationis praesentiam adhaerebunt. Quod enim arca in tecto suo sursum in unum colligitur, quid aliud significat, nisi quod cum ab
Abbreviated transcription (Latin):
dam fundit:
ad similitudinẽ patͥsfamilias.
sedentis ad mensam. comeden¬
tis. ⁊ elemosinã distribuentis:
quas qͥ licite mundo utatur. In
sccła scala pingit᷑ prudentia in
similitudinem pegrini ambu¬
lantis: quasi qui mundũ fugi¬
at. In cercia scala pingit᷑ fortitu¬
do deorsum nube amicta: qua¬
si q̃ mundũ calcau̾it. ⁊ insubli¬
me sit eleuata sursũ erectiᷤᷤ ma¬
nib H autẽ sic̃ diximus obser¬
uandũ ÷. ut uͥtutes uxta scalã
intͥnsecus disponant᷑: homi¬
nes autẽ inscalis ꝑ singłos tͣ¬
mites singłi alt̾natĩ uiri ⁊ fe¬
minȩ ut sint sȩxaginta forieᷤᷤ
isrł. ⁊ sexaginta regine. Repe¬
merũ ⁊ ordinẽ supͣdictaꝵ uir¬

Expanded text:
dam fundit. ad similitudinem patrisfamilias sedentis ad mensam, comedentis et eleemosynam distribuentis, quasi qui licite mundo utatur. In secunda scala pingitur prudentia, in similitudinem peregrini ambulantis quasi qui mundum fugiat. In tertia scala pingitur fortitudo deorsum nube amicta, quasi quae mundum calcaverit, et in sublime sit elevata sursum erectis manibus. Hoc autem, sicut diximus, observandum est, ut virtutes juxta scalas intrinsecus disponantur, homines autem in scalis per singulos tramites, singuli alternatim viri et feminae, ut sint sexaginta fortes Israel et sexaginta reginae. Repemerum et ordinem supradictaru
Abbreviated transcription (Latin):
tis. s centum annis fabricataẽ:
qr ȩccłia quȩ ab imitio scłifuit:
infine scłi redempta ÷. Quod
uͦ sexies longa ẽ ad latitudinẽ
suam hȩc archa. & decies ad al¬
titudinem suam. humani corꝑ¬
is instar ostendit. in quo xp̃e
apparuit: nam & ipsa corpus
eiis est. Corporis enĩ longitudo
auertice usq ad uestigium series
tantũ ht̃ qͣm latitudo quȩ: ab
uno latere usq ad alterumlat᷑:
et decies tantum quam ⁊ altitu¬
do: cuius altitudinis mensura eft
in latere adorso inuentre uelt sua¬
centẽ hominem metiaris supinũ
dinisẽ acapite usq ad pedes. qͣm
latꝰ a dextra insinistram. uł ãsini¬
stra indextrã: & decies qͣm altꝰ
& adhuc apud syros formamreci¬
net crucis. Qnͥquaginta remissi¬
onẽ pẽccoꝵ designat: triginta
secus altitudinẽ arche chistinguimꝰ
inqͥnq mansiones. archa: ȩccłia.
⁊ qͥnq mansiones sunt qͥnq stat᷑.
tres p̃sentis intȩ. & duo futiȩ pͥmꝰ

Expanded text:
tis, sed centum annis fabricata est, tis, sed centum annis fabricata est, quia Ecclesia, quae ab initio saeculi fuit, in fine saeculi redempta est. Quod vero sexies longa est ad latitudinem suam haec arca, et decies ad altitudinem, suam, humani corporis instar ostendit, in quo Christus apparuit; nam et ipsa corpus quippe corporis longitudo a uertice usque ad uestigia sexies tantum habet quam latitudo, quae est ab uno latere ad alterum latus, et decies tantum quam altitudo, cuius altitudinis mensura est in latere a dorso ad uentrem. uelut si iacentem hominem metiaris supinum dinis est a capite usque ad pedes, quantum latus a dextra in sinistram, vel a sinistra in dexteram, et decies quantum latus  adhuc apud suos formam retinet crucis. Quinquaginta remissionem peccatorum designant, triginta secus altitudinem arcae distinguimus in quinque mansiones, arca est Ecclesia, et quinque mansiones sunt quinque status, tres
Abbreviated transcription (Latin):
ñ iam semel. s sepe: immo semꝑ
occisus est. Nam qđ ab untio fuit.
semꝑfuit: ⁊ quod abinitio est.
semꝑ est. S fortasse sidireris occi¬
sus ÷ abinitio. id÷ his qui fuerunt
abintio. ħ÷. ad redemptionẽ. ad
salutẽ. ad reconciliationem eoꝵ
qui fuerunt abinitio: ita ut pħ
quoddicit᷑ ab initio determines
ñ cempus occisionis. s salutis. iã
inconueniens nullumerit. si et
priuisetiam mors enis profuit quã
fuit: pͥuspinissio: acdem̃ exhibi¬
tio Abmitio gͦ scłi occisus :: qr
abinitio scłi illi fuerunt ꝓ quib
latam. carnem impollutam. car¬
nem speciosam de uirgineis mẽ¬
bris assumpsit. & p̃cixit se for¬
titudine. id÷ ꝑ crucis trophea
aerias potestates debelauit: ex
tunc parata ÷ sedes eius. extimere¬
dempta ÷ eccłia eiꝰ. extunc reduc¬
ta ẽ ouis quȩ pierat: extuncce¬
lestis regniaditus patefactus ẽ.
qui pͥus clausus fuerat. Uides
gͦ nunc qͦmͦ archa ce trecentoꝵ
cubitoꝵ longa est. ecc̃nñ treen¬

Expanded text:
non jam semel, sed saepe, imo semper occisus est. Nam quod ab initio fuit, semper fuit; et quod ab initio. est, semper est. Sed fortasse si dixeris, occisus est ab initio, id est, iis qui fuerunt ab initio, hoc est ad redemptionem, ad salutem, ad reconciliationem eorum, qui fuerunt ab initio, ita ut per hoc quod dicitur ab initio determines non tempus occisionis sed salutis, jam inconveniens nullum erit, si et Prius etiam mors ejus profuit, quam fuit prius promissio, ac deinde exhibitio. Ab initio ergo saeculi occisus est, quia ab initio saeculi illi fuerunt, pro quilatam, carnem impollutam, carnem speciosam de virgineis membris assumpsit, et praecinxit se fortitudine, id est per crucis trophaea aerias potestates debellavit, ex tunc parata est sedes ejus ex tunc redempta est ecclesia ejus, extunc reducta est ovis, quae perierat, extunc coelestis regni aditus patefactus est, qui prius clausus fuerat. Vides ergo nunc quomodo arca et trecentorum cubitorum longa est, et tamen non trecen
Abbreviated transcription (Latin):
intp̃r gr̃e ꝑiimolationẽ agni
immaculati redemptionẽ accepit
Tunc namq fabricata ÷ archa: qͣn
de lat̾c rp̃i incruce pendentis in
poratus: tt̃ eua fabricata: Ascend¬
sponsus nr̃ chalami sui lectũ. dor¬
miit moriendo: exhibuit qđ
abinitio ꝓfuit: fecit quod ab im¬
tiofuit. Uide an idem dice uelie
scriptura qñ loquit᷑ de fabricati¬
ne uenit filius dĩ. ꝑmisit secruci¬
figrꝙ salute hominum ꝑmisit
se occidi: ꝑmisit se imimnolari. In
fine gͦ scħ occisus ÷ agnus. se mel

Expanded text:
per immolationem Agni immaculati redemptionem accepit. Tunc namque fabricata est arca, quando de latere Christi in cruce pendentis in poratus est, tunc Eva fabricata est . Ascendsponsus noster thalami sui lectum, dormivit, moriendo exhibuit quod ab initio profuit, fecit quod ab initio fuit. Vide an idem dicere velit Scriptura, quando loquitur de fabricatinem venit Filius Dei, permisit se crucifigi pro salute hominum, permisit se occidi, permisit se immolari. In fine ergo saeculi occisus est Agnus, semel
Abbreviated transcription (Latin):
exsia maior ẽ numerus carnalem
uã ducentiũ qͣm sp̃uolimrita
ut semꝑ qͣnto ꝑfectiores. tantosin
pauciores. In sup̃mo adumiꝰcubiti
mines÷. Centum anni in quib
gdificata : archa: idem significani
qd̾centum cubiti. Nam cencum
anni significant tp̃s gr̃e : qr sc̃a

Expanded text:
esia major est numerus carnalem vitam ducentium quam spiritualium, ita ut semper quanto perfectiores, tanto sint pauciores. In supremo ad unius cubiti mines est. Centum anni, in quibus aedificata est arca, idem significant quod centum cubiti. Nam centum anni significant tempus gratiae, quia
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad finem ap̃sentiuita ad
fut᷑am głam tendit. Qnqͣginta
cubitoꝵ latitudo uniũsos fidles
significat: qui sub uno capite
sunt constituti. id: xp̃o. Nam
qͥnquaginta conftat ex septies
septem. id÷ qͣdraginta nouem.
qͥnumerꝰ uniu̾sitatẽ fideliũ desi¬
gnat. & uno suꝑaddito qđ signi

Expanded text:
usque ad finem, a praesenti vita ad futuram gloriam tendit. Quinquaginta cubitorum latitudo universos fideles significat, qui sub uno capite sunt constituti, id est Christo. Nam quinquaginta constat ex septies septem, id est quadraginta novem, qui numerus universitatem fidelium designat, et uno superaddito, quod signi
Abbreviated transcription (Latin):
hensibilem eẽ muat᷑. Quod aut̃
in ⁊saiascriptũ ñ ÷ uelabant
cap̃ eiꝰ s scriptũ ÷ uelabant fa¬
ciem eiꝰ: eomodo intelligideb.
quo dic̾tum : ad̃ moysen. ñ po¬
teris uide faciem meam: ñ enĩ
uidebit me homo ⁊ inuet.llla
qͥppe plena cognitio diumnita¬
tur. de qua dicit apłs. uidebi¬
museũ facie ad faciem: ⁊rur¬
sus. tunc cognoscam sicut⁊ co¬
gnitus sum. in hac adhucmor¬
talitate degentib uelata: &
abscondica. In illa autẽ ȩterna
uita ñ uelata. s reuelata est ⁊
manifesta sicut dñs ineugłio
de beatis angłis cestatur. angłi
eoꝵ semꝑ uident faciem patris.
Quia gͦ ad presentem tracłatũ
magis ꝑtinebat ut facies nuda
remaneret. uerba ꝓpħiȩ non¬
mutantes. s pretermittentes. ut
uerumsit qr nullum indõ pͥn¬
cipium comp̃hendit᷑. cap̃ desuꝑ

Expanded text:
hensibilem esse miratur. Quod autem hensibilem esse miratur. Quod autem in Isaia scriptum non est velabant caput ejus, sed scriptum est: Velabant faciem ejus , eo modo intelligi debet, quo dictum est ad Moysem: Non poteris videre faciem meam. Non enim videbit me homo, et vivet . Illa quippe plena cognitio divinitatur, de qua dicit Apostolus: Videbimus eum facie ad faciem , et rursus: Tunc cognoscam sicut et cognitus sum . In hac adhuc mortalitate degentibus velata est, et abscondita. In illa autem vita aeterna non velata, sed revelata est et manifesta, sicut Dominus in Evangelio de beatis angelis testatur: Angeli eorum semper vident faciem Patris . Quia ergo ad praesentem tractatum magis pertinebat, ut facies nuda remaneret, verba promutantes, sed praetermittentes ut verum sit, quod nullum in Deo princ
Abbreviated transcription (Latin):
bma iccuro sut: quia singula
ad dilectionẽ dĩ ⁊ ꝓrimi legenti¬
umammos accendunt. duȩalȩ
quȩ corpꝰ seraphintegunt. hy¬
storia : quȩ ꝑuelamen litterȩ
mysticos tegit intellectus. duȩ
alȩ quȩ usq ad caput & pedes
am̃ extendunt᷑. allegoria ÷: qr cũ
inyftĩa diuinȩ scͥpturȩ discimus:
netramus. S sciendum : qd̃ alȩ
extense usq ad caput ⁊ pedes
atingunt. s utrunq tangenteᷤᷤ
tegunt: q qͦtiens adeiꝰ ȩt̃nitatẽ¬
cogitandam ꝑ excessum mentis
rapim̃: nullomꝰ ieo pͥncipium
aut finem imuenimus. Alamad
caput extendimus: dumeum
ante om̃a fuisse cogitamus. S
ꝙ qualiter meo nullumsit pͥn¬
cipium comprehendẽ ñ ualemus.
alam adpedes extendimꝰ: dum
eum post om̃a eẽ. ñ tp̃r. s ȩcͣmnitate.
consid̾amus. S pedes tegimus:
dummeo finem ñ muenimus.
Tangendo gͦ cap̃ eiꝰ & pedeste¬
gimus: ꝙ qͦntomagis eiꝰ ȩt̾nita¬
tem mens humana muestigare
iititur: tantomagis incompre¬

Expanded text:
bina sunt, quia singula ad dilectionem Dei et proximi, legentium animos accendunt. Duae alae quae corpus seraphin tegunt, historia est quae per velamen litterae mysticos tegit intellectus. Duae alae, quae usque ad caput et pedes Domini extenduntur, allegoria est; quia cum mystica divinae Scripturae discimus, netramus. Sed sciendum est quod alae extensae usque ad caput, et pedes attinguntur, sed utrumque tangentes tegunt, qcogitandam, per excessum mentis rapimur, nullum in eo principium aut finem invenimus. Alas ad corpus extendimus, dum eum ante omnia fuisse cogitamus; sed  qualiter in eo nullum sit principium comprehendere non valeamus. Alam ad pedes extendimus, dum eum post omnia esse non tempore, sed aeternitate consideramus. Sed pedes tegimus, dum in eo finem non invenimus. Tangendo ergo caput ejus, et pedes tegimus, quia quanto magis ejus aeternitatem mens humana investigare nititur, tanto magis incompre
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ occõ noui: in quib summaom¬
num continetur quȩ ds̃ uł fecit uł
fiacturus ÷ propt̃ ȩccłiam suam.
sresmansiones significant tresor¬
dines fidelium qui sunt inscãȩcłia.
quoꝵ pͥmiutunt᷑ mundo. licite tñ:
sd̃ fugiunt & obliuiscunt᷑ iun¬
dum: tercii iam oblitift̃ mundũ.
ehi sunt ꝓpinquidõ. Qđ insupi

Expanded text:
 summa omnium continetur, quae Deus vel fecit vel facturus est propter Ecclesiam suam. Tres mansiones significant tres ordines fidelium, qui sunt in sancta Ecclesia, quorum primi utuntur mundo, licite tamen. Secundi fugiunt et obliviscuntur mundum. Tertii jam obliti sunt mundum, et ii sunt propinqui Deo. Quod in su
Abbreviated transcription (Latin):
corporis sollicita sunt: quȩ talem
capitis potestatem agnouei̾t:
Ipse nouit quid expediat corpori
dium. Ipse est qui inmari uiam
ponit: qr corpus suum. id: eccłiã
suam quasi archam indiluiio.
sic int̃ huiꝰ uite ꝓcellas regensusq
ad potũ quietisȩternȩ ꝑducaͥt.
Siergo saluari cupimus. oportec
nos intrare hanc aitham. ⁊ sicut
sup̃ dixihanc archam in nob̾ de¬
bemus facẽ: ut possimus int᷑noᷤ
in eahabitare. Non enĩ sufficit si
extranos in easumus: siñ etiam
didicerimus. qualit̃ in nob̾ eam
habitare debeamus. Ad qd̾ nob̃
tria pͥncipalit̃ consid̾anda sunt.
Primum qualiter eam debeamiũ
edificare innob. scđdm. qualiter
eam debeamus intrare in nob̾:
teirium. qualit̾ eam debeamus
habitare innob̾. S ecce dumi de
una archa loqui ꝓponimus: ita
ꝑ conseq̃ntiam rerum ducitur
mens nĩa ut iam ñ de una tm̃:
s de qͣtuor loq̃ndum nob̾ uide¬
amus. E quib auȩ uisibilesex¬

Expanded text:
corporis sollicita sint, quae talem corporis sollicita sint, quae talem capitis potestatem agnoverunt? Ipse novit quid expediat corpori dium. Ipse est, qui in mari viam ponit, quia corpus suum, id est Ecclesiam suam, quasi arcam in diluvio, sic inter hujus vitae procellas regens usque ad portum quietis aeternae perducit. Si ergo salvari cupimus, oportet nos intrare hanc arcam. Et sicut supra dixi, hanc, arcam in nobis debemus facere, ut possimus intra nos in ea habitare. Non enim sufficit si extra nos in ea sumus, si non etiam didicerimus qualiter in nobis habitare eam debeamus. Ad quod nobis tria principaliter consideranda sunt, primum qualiter eam debeamus aedificare in nobis, secundum qualiter eam debeamus intrare in nobis, tertium qualiter eam debeamus habitare in nobis. Sed ecce dum de una arca loqui proponimus, ita per consequentiam rerum ducitur mens nostra, ut jam non de una tantum, sed de quatuor loquendum nobis videamus. E quibus duae visibiles ex
Abbreviated transcription (Latin):
Caput gͦ & pedes tegint᷑: qr pri¬
ma ⁊ nouissima inuestigare non
possumis. Corpus apparet:ꝙea
quȩ media in h p̃senti scło gerũ¬
tur. uidemus. Hoc corpus: eccłia.
quȩ cepit apͥncipio mundi: et
usq ad finem scłi durabit. ha:
archa de qua loqui ꝓposumius
quȩ ãcapite usq ad pedes ꝑtin¬
git: qr apͥncipio usq ad finem
ꝑsuccessionẽ genationum sc̃a
eccłia se extendit. S sciendum:
qd̃ sicut in ꝑsona hominis alia
sunt eirxa corpus eiꝰ. ⁊ neq incor¬
pore sunt neq de corpore: alia
infidelium excipit: quasi qui¬
busdam fluctib ꝓcellosis arca
fratrib tribulationem sustum.
quasi quibusdam noriis humo¬
nb intus corpꝰ corquet᷑. Quȩcũq
ͦ eorpori cont̾ria sunt siue intus
siue extra sint: ñ sunt de corpore.
Q uod autẽ brachia dm̃i hincind̾
complectunt᷑ om̃a. hoc significat
qł sub eiꝰ potestate sunt unu̾sa:
gͦ amplius membra de salute

Expanded text:
Caput ergo et pedes teguntur, quia priCaput ergo et pedes teguntur, quia prima et novissima investigare non possumus. Corpus apparet, quia ea quae media in hoc praesenti saeculo geruntur, videmus. Hoc corpus est Ecclesia, quae coepit a principio mundi, et usque ad finem saeculi durabit. Haec est arca, de qua loqui proposuimus, quae a capite usque ad pedes pertingit, quia a principio usque ad finem per successionem generationum sancta Ecclesia se extendit. Sed sciendum est quod sicut in persona hominis alia sunt circa corpus ejus, et neque in corpore sunt, neque de corpore, ita infidelium excipit, quasi quibusdam fluctibus procellarum a fratribus tribulationem sustinet, quasi quibusdam noxiis humoribus intus corpus torquetur. Quaecunque ergo corpori contraria sunt sive intus sive extra sint, non sunt de corpore. Quod autem brachia Domini hinc inde complectuntur omnia, hoc significat, quod sub ejus potestate sunt universa, m. Cur ergo amplius membra de salute
Abbreviated transcription (Latin):
sex alas habebat: quȩ iinccȩ bi¬
ne & binȩ: triaparia alax faci¬
unt. Utrumq duab alis cor¬
pus sium cegit. ñ dm̃: hoc est
pͥmum par. Utrumq duas ex¬
tendit. alt̾am ad tegendum
caput non suum s domini: al¬
feram ad cegendos pedes non

Expanded text:
sex alas habebat, quae juncta bisex alas habebat, quae juncta binae et binae tria paria alarum faciunt. Utrumque duabus corpus suum tegit non domini, hoc est primum par. Utrumque duas extendit, alteram ad tegendum caput non suum sed Domini, alteram ad tegendos pedes non
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃uales creaturas accipimus:
recte suꝑ solium d̾s sedensde¬
scribitur: qr ditmitas dĩcatis
ut sit suꝑ omnia nec uuntute
pficit. nec sapientia crescit: cum
nec plenitudo augempossit: nec
etͣnitas uariari. Mens uͦ humana
quotiens ꝑ cognitionẽ scripturȩ
sacre illummata ad celestia con¬
templanda subleuat᷑. si ipsas qͦ
angłoꝵ choros tͣnscendens usq
ad p̾sentiam conditoris sin ꝓfe¬
cerit. suꝑsolium quidem ascen.
sedtamen stat. ñ sed⁊⁊ qr illuc
ꝓficiendo ꝑlaborem uenit: tibi
ꝑnaturam manere ñ habuit.
Stare nanq laborantis:: sedere
quieseentis. & ido suꝑsolium
nos stamꝰ. ds̃ sedr qr eẽ incipimꝰ
ꝑ grãm: ubi ipse ÷ ꝑ naturam.
Similit̾ fiꝑsolium ec̃ntatem
stamus: qr ad eiꝰ immortalitatẽ
ñ nͥ ꝑmorts laborẽ ꝑuenire possu¬
mus. & qui er conditione fini
ob norii sumus: ex adoptione
ȩt̃nitatis heredes efficimur. Sex
alȩ uni: & sexalȩ alt̃i: id ÷ utrũq

Expanded text:
spirituales creaturas accipimus, spirituales creaturas accipimus, recte super solium sedens Deus describitur, quia divinitas deitatis cum sit super omnia, nec virtute proficit, nec sapientia crescit; cum nec plenitudo augeri possit, nec aeternitas variari. Mens vero humana, quoties per cognitionem Scripturae fuerit illuminata, ad coelestia contemplanda sublevatur; si ipsos quoque angelorum chorus transcendens usque ad praesentiam conditoris sui profecerit, super solium quidem ascendit, sed tamen stat non sedet, quia illuc proficiendo per laborem venit, ubi per naturam manere non habuit. Stare namque laborantis est, sedere quiescentis, et ideo super solium nos stamus. Deus sedet, quia esse incipimus per gratiam, ubi ipse est per naturam. Similiter si per solium aeternitatem us, quia ejus immortalitatem non nisi per mortis laborem pervenire possumus, et qui ex conditione fine obnoxii sumus, ex adoptione aeternitatis haeredes efficimur. Sex alae uni, et sex alae alteri , id est utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
postmodum fortiter ardere facit.
dum enimmenti nr̃e quid desidare
debeat oftendit: pͥuseam illumi¬
nat: acdem̃ ardentem facit. Ard ⁊
gͦ qr ardentes facit: sicut alibilu¬
cere dicit᷑ quia illuminat. Dehac
enim petrus apłs ait. Habemus
firmiorem ꝓpħicum sermonem.
cui benefacitis attendentes canꝙͣ
lucerne lucenti incaliginosoloco.
donec dies illucescat.⁊ lucifer ori¬
atur incordib ur̃is. Et for assis se¬
cundũ hanc simlitudinem. qua
ipsi scripturȩ attͥbin solet. quod
ipsa incordib efficit audientiũ.
hic dictum ÷. seraphin stabant
suꝑ illud. Surgit enim cumnos
erigit. Ambulat: cum nos ꝓfi¬
cẽ facit. Stat: cum nos in bono
ꝓposito figit.S inqͥrendum est
quare suꝑsolium ds sederedicit᷑.
& seraphi suꝑsolium ñ sedere
s stare ꝑhibent᷑. Et qr suꝑꝰ duo¬
b modis hoc soliu interpre¬
tati simnus: scd̾mutrumq mo¬
dum expositionem ad aptare
debemus. Sigͦ ꝑ solium dei

Expanded text:
postmodum fortiter ardere facit. postmodum fortiter ardere facit. Dum enim menti nostrae quod desiderare debeat ostendit, prius eam illuminat, ac deinde ardentem facit. Ardet ergo quia ardentes facit, sicut alibi lucere dicitur quia illuminat, de hac enim, Petrus apostolus ait: Habemus firmiorem propheticum sermonem, cui benefacitis attendentes quasi lucernae lucenti in caliginoso loco, donec dies illucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris . Et fortassis secundum hanc similitudinem qua ipsi Scripturae attribui solet quod ipsa in cordibus efficit audientium, hoc dictum est: Seraphim stabant super illud. Surgit enim cum nos erigit, ambulat cum nos perficere facit, stat cum nos in bono proposito figit. Sed inquirendum est quare super solium Deus sedere dicitur, et seraphim super solium non sedere, sed stare perhibentur. Et quia superius duobus modis hoc solium interpretati sumus, secundum utrumque modum exposidebemus. Si ergo solium Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
& potestate disponit. Sequitur.
&ea que subipsoerant implebait
templum. Templum in hocloco
intelligi potest circuitus cempoꝵ
& ambitus scłoꝵ. Tempora nãq
dum cursu suo inse ipsa redeint.
quasi quenda cemplum ambitũ
giando cirrumscribunt. Quod
eigo dicit eaquȩ sub ipsoerant
implebant templum. sic intelli¬
gendum÷: qr & omnia scłorum
tempora plena sunt oꝑib dĩ:
& omnis generatio natrar mira¬
bilia eius. Helsic legi potest: eaq̃
stib ipso erant implebant templũ.
hoc: ea quȩ implebant templum
tur. Immensitas enim ȩcernitatis
tꝑales angustias infra se claudit.
qi &e prius tempore: quodnimnq̃
cepit: & posterius tempore quod
finemnescit: & supra tꝑs: quod
mutabilitatem non recipit. Sera¬
phin stabant suꝑ illud. Duo sera¬
phmi duo sunt testamenta & pul¬
chir seraphin quod inter precatur
ardens diumam scripturam sig¬
nificat: quȩ cos quos ꝑ cognitionẽ
prius illumin auerit: ꝑamorem

Expanded text:
et potestate disponit. Sequitur: et potestate disponit. Sequitur: Et ea, quae sub ipso erant, replebant templum. Templum in hoc loco intelligi potest circuitus temporum et ambitus saeculorum. Tempora namque dum cursu suo in seipsa redeunt, quasi quemdam templi ambitum gyrando circumscribunt. Quid ergo dicit: Ea, quae sub ipso erant replebant templum, sic intelligendum est, quod omnia saeculorum tempora plena sunt operibus Dei, et omnis generatio narrat mirabilia ejus. Vel sic legi potest. Ea, quae sub ipso erant, implebant templum, id est ea, quae implebant templum tur, immensitas enim aeternitatis temporales angustias intra se claudit, quia et prius tempore est, quod nunquam coepit, et posterius tempore, quod finem nescit. Et supra tempus est, quod mutabilitatem non recepit. Seraphim stabant super illud , Duo seraphim duo sun. Testamenta. Et pulchre seraphim, quod interpretatur ardens, divinam Scripturam significat, quae eos quos per cognitionem prius illuminaverit per amorem
Abbreviated transcription (Latin):
omnis terra maiestate eius.
et ea quȩ sub ipso erant replebais
templũ. Templum ÷ anglici siue
humani intellectus capacitas. qđ
indł templum impletur abhis
ꝑfecte comp̃hendenda. nullius
creaturȩ intelligentia sufficiat.
Implet cornr̃m considatio coꝵ:
non comp̃henditur a corde nr̃o
immensitas coꝵ. Quando ergo
factorem oꝑis comprehendẽ ua¬
lebimus: qui ipsum opus facto¬
ris ad plenum cape nonualemꝰ:
Possumus etiam dicere qđ solium
hocexcelsum & eleuatum in quo
sedet dłs eternitas sic ditatis. qr de
ipsosolo dicitur: qui habitat ȩter¬
intatem: non qđ aliud sit deus.
ꝙ aliud ȩternitas eius: s qr soliũ
regnantium÷ ⁊ ido recte insolio
ecernitatis sedere ꝑhibetur. qr sic̃
essentiȩ eius. ita ommpotentiȩ
psius ẽtiam nec principium nec
dauit. Dicat ergo. uididñm se¬
dentem suꝑsolium excełsum &
eleuatimi: qr uirtus diumitatis
omnem creaturam &ȩceriitate
precedit: & dignitate transcendit:

Expanded text:
omnis terra majestate ejus, et ea quae sub ipso erant replebant templum . Templum est angelici sive humani intellectus capacitas, quod scilicet templum impletur ab his perfecte comprehendenda nullius creaturae intelligentia sufficiat. Implet cor nostrum consideratio eorum non comprehenditur a corde nostro immensitas eorum. Quomodo ergo factorem operis comprehendere valebimus, qui ipsum opus factoris ad plenum capere non valemus? Possumus etiam dicere quod solium hoc excelsum et elevatum, in quo sedet Deus, aeternitas sit deitatis, quia de ipso solo dicitur: Qui habitat aeternitatem , non quod aliud sit Deus, et aliud aeternitas ejus, sed quia solium regnantium est, et ideo recte in solio aeternitatis sedere perhibetur, quia sicut essentiae ejus, ita etiam omnipotentiae ipsius nec principium nec dans. Dicat ergo: Vidi Dominum sedentem super solium excelsum et elevatum, quia virtus divinitatis omnem creaturam et aeternitate praecedit, et dignitate transcendit,
Abbreviated transcription (Latin):
his qui illi familiares sunt. Et
si iudit ea quȩ circa ipsum sunt
honeste & prudent᷑ disponi.cer¬
tior iam de urtute ipsiꝰ efficitur:
& amore iam dignũ iudicat :
cinꝰ ꝓbitatis tam aꝑta se indicia
inuenisse cognoscit. & nos gͥ in¬
quitamus tibi habitet ds: ubi
domus eiꝰ sit: interro gemus
notos eiꝰ de ipso. Si pͣdens ẽ. si fi¬

Expanded text:
iis, qui illi familiares sunt. Et iis, qui illi familiares sunt. Et si viderit ea, quae circa ipsum sunt, honeste et prudenter disponi certior jam de virtute ipsius efficitur, et amore jam dignum judicat, cujus probitatis tam aperta se indicia invenisse cognoscit. Et nos igitur inquiramus ubi habitet Deus, ubi domus ejus sit, interrogemus notos ejus de ipso. Utrum prudens es
Abbreviated transcription (Latin):
quam su dulcedine amoris reple¬
re disponit. quadam pͥus tͥbula¬
tionũ compunctione amaricari
snit: ut pt gustum amaritudiᷤ
auidius bibat᷑ suauissimũ pocu¬
lum caritatis. et hoc ÷ pͥmũ fignum
qđ iħc fecit coram discipulis suis.
&e credidunt ineum: qr iñ pec̃cor
& penitens pͥmum de miscłia
di fiduciam hr̃e incipit: qd̃ pꝰt
longa meroris tedia scĩsp̃e consd¬
latione cor suum releuari sentit.
Queramus gͦ quomͦ ad amorem
di ꝑtinge possimus: qr ipse col¬
liget ⁊ stabiliet corda nr̃a: ipse
pacem restituet. ⁊ continuam p̃¬
stabit leticiam. Nemo autem
amare potest quod nescit: et
idõ sidm̃ amare cupinus. pri¬
nnmi eum cognosõe satagam᷑:
precipue cum ipse talis sit. qui
nequeat scuri & non amari. Tan¬
ta ÷ enĩ sp̃es pulcħtudimis enus:
possit non diligere. Homo qui
uult alteriꝰ hominis mores ⁊ secre¬
ta agnoscẽ. facit se ei familiarem.
freq̃nt̃ in domo eiꝰ conu̾sat᷑. ⁊ cũ

Expanded text:
quam sui dulcedine amoris replequam sui dulcedine amoris replere disponit, quadam prius tribulationum compunctione amaricari sinit, ut post gustum amaritudinis avidius bibatur suavissimum poculum charitatis. Et hoc est primum signum quod Jesus fecit coram discipulis suis, et crediderunt in eum . Quia inde peccator et poenitens primum de misericordia Dei fiduciam habere incipit, quod est post longa moeroris taedia sancti Spiritus consolatione cor suum sentit revelari. Quaeramus ergo quo ad amorem Dei pertingere possimus, quia ipse colliget, et stabilitet corda nostra, ipse pacem restituet, et continuam praestabit laetitiam. Nemo autem amare potest quod nescit, et ideo si Deum amare cupimus primum eum cognoscere satagamus, praecipue cum ipse talis sit, qui nequeat sciri, et non amari. Tanta est enim species pulchritudinis ejus, possit non diligere. Homo qui vult alterius hominis mores et secreta agnoscere, facit se ei familiarem, frequenter in domo ejus conversatur, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
necessario quartum adiungitur.
adeptio remedii: sclz qualit̾ pos¬
simus ꝑtingere ad amorem dei:
sine quo ex̧t̾a agnouisse aut pa¬
rum aut nicħ ꝓderit ¶Interamo¬
rem huiꝰ mundi ⁊ amorem di ħ:
differentia. qđ hinus mundi amor
inpͥncipio dulcis eẽ indet᷑: s finẽ
hab&e. amarum. Amor uͦ dĩ ab a¬
maritudine incipit: s ultimaeꝰ
dulcedine plena sunt. Quodpul¬
cherrima similitudine euangłicꝰ
sermo nob̃ oftendit. eumi de spon¬
si nr̃i nuptiis decantares diceus.
Omnis homo pͥmim bonum ui¬
num ponit: & cum inebriati fu¬
erint. tunc id quod det̾ius: Cu
autem seruasti bonum uinum¬
usq adhuc. Omnis namq homo
id: car nalis pͥmum bonum uinũ
ponit: ꝙ infua delectatione falsã
quandã dulcedinem sentit. Sed
postqͣm furor mali desidii men¬
tem mebriauerit. tunc quodde
entiȩ suꝑueniens mentem quam
pͥus falso delectabas gͣuit᷑ cruciat.
D sponsus nr̃ postremo uinum
bonum porrigit: dum mentem

Expanded text:
necessario quartum adjungitur, necessario quartum adjungitur, adeptio remedii, scilicet qualiter possimus pertingere ad amorem Dei, sine quo caetera agnovisse aut parum, aut nihil proderit. LIrem hujus mundi et amorem Dei haec est differentia, quod hujus mundi amor in principio dulcis esse videtur sed finem habet amarum. Amor vero Dei ab amaritudine incipit, sed ultima ejus dulcedine plena sunt. Quod pulcherrima similitudine evangelicus sermo nobis ostendit, cum de sponsi nostri nuptiis decantaret, dicens: Omnis homo primum vinum bonum ponit, et cum inebriati fuerint, tunc id quod deterius est; tu autem servasti bonum vinumusque adhuc . Omnis namque homo, id est carnalis primum vinum bonum ponit, quia in sua delectatione falsam quamdam dulcedinem sentit, sed postquam furor mali desiderii mentem inebriaverit, tunc quod deentiae superveniens mentem, quam prius falso delectabat, graviter cruciat. Sed sponsus noster postremo vinum bonum porrigit, dum mentem,
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscentiam: ꝓfugus ꝑ peca¬
tͥcem conscientiam. Cuiꝰ uoce ĩ
illud apte subiungit᷑. Quisqus
tem diuino desertam auxibio
quȩciq temptatio impetie¬
rit. subu̾tit. Cor gͦ hominis qđ̃
le ꝑsticit. &. imum amando
unum ꝑmansit: postqͣm ꝑdesi¬
dia terrena diffluere cepit.qua¬
si in tot diuisum÷ quot easunt
quȩ concupiscit. Sicq fit ut menᷤ
que uerum bonum amare nes¬
cit. nuqͣm ualeat ẽẽ stabilis:
qr de siłii sui finem in his quȩ
amplectitur non inuemiens.
dum sempse desidio extendit seq̃ns
quod consequi ñualet: nunqͣm re¬
quiescit. hinc gͥ naseit᷑ motus sine
stabilitate: labor sine reqͥe: eurso
sine ꝑuentione: ita ut semꝑ inqͥe¬
cum sit cor nr̃m. donec illi adhe¬
rere ceꝑit ubi ⁊ desid̾io suo nicħ
deeẽ gaudeat: ⁊ ca quȩ diligit
semꝑ mansura confidat. Ecce os¬
tendimis morbũ. corfluctuans.
cor instabile. cor inqͥctum. ⁊ causã
morbi. amorem scił mundi. ⁊ re¬
mechum morbi.amorem łr. quib

Expanded text:
cupiscentiam profugus per peccatricem conscientiam. Cujus voce etiam illud apte subjungitur. Quisquitem divino desertam auxilio quaecunque tentatio impetierit, subvertit. Cor ergo hominis, quod le praestitit, et unum amando unum permansit, postquam per desideria terrena difluere coepit; quasi in tot divisum est, quod ea sunt quae concupiscit. Sicque fit, ut mens quae verum bonum amare nescit, nunquam valeat esse stabilis, quia desiderii sui finem in his quae amplectitur non inveniens, dum semper se desiderio extendit sequens quod consequi non valet, nunquam requiescit; hinc igitur nascitur motus sine stabilitate, labor sine requie, cursus sine perventione, ita ut semper sit inquietum cor nostrum, donec illi adhaerere coeperit; ubi et desiderio suo nihil deesse gaudeat, et ea quae diligit semper mansura confidat. Ecce ostendimus morbum cor fluctuans, cor instabile, cor inquietum. Et causam morbi, amorem videlicet mundi, et remedium morbi amorem Dei, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
inde quaternos. Quartus ordo hĩe
inde quinos. Quintꝰ ordo: hinc iñ
senos. Sextus ordo: hinc inde sep¬
tenos. Septimꝰ ordo: hinc iñ occo¬
nos. Octaius ordo: hinc indeno¬
uenos. Noniis ordo: hinc inde dece¬
nos. Ut ãprima unitate sit origo
omniũ: ⁊ in sccła unitate consum¬
metur ereatio angłoꝵ ⁊ qui simul
sunt centum ⁊ octo. de singulis
autem ordinib singłis labentib
remanent nonaginta nouem: qͥb
homo centesima ouis additur: ⁊ suꝑ¬
na ciuitas consummatur. Hec de ar¬
chȩ nr̃ȩ figuratione diximus. ut sicu¬
ubeat decorem domus domini ⁊ mi¬
rabilia eius quoꝵ ñ ÷ numerus intu

Expanded text:
inde quaternos; quartus ordo hinc inde quaternos; quartus ordo hinc inde quinos; quintus ordo hinc inde senos; sextus ordo hinc inde septenos; septimus ordo hinc inde octonos; octavus ordo hinc inde novenos; nonus ordo hinc inde denos, ut a prima unitate sit origo omnium. Et in secunda unitate consummetur creatio angelorum, qui simul sunt centum et octo. De singulis autem ordinibus singulis labentibus remanent nonaginta novem, quibus homo centesima ovis additur, et superna civitas consummatur. Haec de arcae nostrae figuratione dicimus, ut si cuilibeat decoram domus Domini, et mirabilia ejus quo
Abbreviated transcription (Latin):
taliter figurari debet. qualis sure
germinib uestita. Quarta qͣndo
sol ⁊ luna ⁊ stellȩ fact᷑e sunt. Qnͥta
qñ pisces in aqua. ꝙ aues maere
⁊ ipsius archȩ ꝓtensio ꝑtingat
apͥncipio mundiusq ad finem
scłi: ꝑ medium terre hinc inde
hñs loca. montes. flumina. castel¬
la. ⁊ oppida constituta. ad au¬
strum egyptum:⁊ adaqͥlonẽ
babiloniam. Pofthee eirra thro¬
num exutraq parce contra me¬
dium duoseraphin pingunt᷑.
qui extensis alis sursum ⁊deor¬
sum. uelant caput maiestatis :
pedes: facie tamen intect᷑a ma¬
nente. Subalis autemseraphen
desuꝑ in eospacio quod ÷ inter
scapulas maiestatis ⁊ alas. exutta¬
q parte ordines angłoꝵ consti¬
tuuntur nouem: ad contẽplan¬
dam faciem maiestatiꝰ conuensi.
ppsa namq summa & ueraunitas
melium ⁊ sup̃mum locum opti¬
Ni. demde p̃mus ordo angłoꝵ dia¬
den hinc inde binos. Scs ordo:
hinc inde cernos. Tercius ordo: hĩc

Expanded text:
taliter figurari debet, qualis fuit taliter figurari debet, qualis fuit germinibus vestita. Quarta, quando sol, et luna, et stellae factae sunt. Quinta, quando pisces in aqua, et aves in aere  ipsius arcae protensio pertingat a principio mundi usque ad finem saeculi, per medium terrae hinc inde habens loca, montes, flumina, castella et oppida constituta, ad austrum Aegyptum, et ad aquilonem Babyloniam. Post haec circa thronum ex utraque parte, circa medium duo seraphim pinguntur, qui extensis alis sursum et deorsum velant caput majestatis et pedes, facie tamen intecta manente. Sub alis autem seraphim desuper in eo spatio, quod est inter scapulas majestatis et alas ex utraque parte ordines angelorum constituuntur novem, ad contemplandam faciem majestatis conversi. Ipsa namque summa et vera unitas medium et supremum locum obtinet. Deinde primus ordo angelorum diademate hinc inde binos; secundus ordo hinc inde ternos; tertius ordo hinc
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlos concludit. Et in dextera ꝗͥ
sua tenet thomũ quioblique de¬
orsum dependi. ꝑ aeris spacium
usq sup̃ eum locum ubi incono
inferiori sicut suꝑius diximus
ad dextram partem electi resurgt̃.
quos ⁊ angłi ibidem p̃ꝑati in oelũ
suscipiunt: idõq in ipso chomo
scͥptum :. Uenite benedict̾i pr̃is
mei ꝑcipite regnũ quod uobis
paratum ÷ ab initio scłi. In sinistra
autẽ sua cen⁊ sceptrum qđ diri¬
gitur deorsum usq ad eũ locum
ubi malos ad sinstram resurgñ¬
tes demones obuii rapiunt. &
idõ in ipso sceptro scriptum ÷.
Ite maledicti in ignem et̃num:
qui paratus : diabolo ⁊ angłis
eiꝰ. Deinde linea gen̾ationis ab
adam sursum extra archam ꝑ
medium ꝓminentis coniusq
ad uertioem oli extendit᷑:⁊ in
ea ꝑordinem sex rotulȩ cireinant᷑.
ita ut nouissima ipsius arche int᷑¬
itum complec̾ti uideat᷑. Istȩ aucẽ
sex rotulȩ expͥmunt oꝑa sexdi¬
rum. prima namq quȩ & sup̃ma

Expanded text:
coelos concludit. Et in dextera quidem coelos concludit. Et in dextera quidem sua tenet thronum, qui oblique deorsum dependet per aeris spatium, usque supra eum locum ubi in cono inferiori, sicut diximus, ad dextram partem electi resurgunt, quos et angeli ibidem praeparati in coelum suscipiunt. Ideoque in ipso throno scriptum est: Venite, benedictmei, percipite regnum quod vobis praeparatum est ab initio saeculi . In sinistra autem sua tenet sceptrum, quod dirigitur deorsum usque ad eum locum, ubi malos ad sinistram resurgentes daemones obvii rapiunt, et ideo in ipso sceptro scriptum est: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo, et angelis ejus . Deinde linea generationis ad Adam sursum extra arcam per medium prominentis coni usque ad coeli verticem extenditur, et in ea per ordinem sex rotulae circinantur, ita ut novissima ipsius arcae introitum complecti videatur. Istae autem sex rotulae exprimunt opera sex dierum. Prima namque quae et suprema
Abbreviated transcription (Latin):
nunt᷑: scd̾m ordinem cempoꝵ. ⁊
mensib duodecim duodecim
signa supponunt᷑: ita ut semꝑ
inmedio mensis sui signũ inci¬
piat: ⁊ econu̾iso mensis in medi¬
o signi. & ħsigna singła desuꝑ
tͥginta gͣdib ctistingunt᷑. initio
desuꝑ sumpto apͥmo gradu ari
tis qͥdem adipsum firmam̃tum.
mensib autẽ ab inferiorisur sũ
erectis: ita ut signa qͥdem sur
appareant. Sicq insup̃mo signa
sub signis. menses sub mensib
uenti sub uentis. tempora łmõ¬
strantur: in qua diftͣbutione
magna naturȩ ratio effectusq
signatur: totusq cȩli ambitus
sic ꝑficit᷑. Hoc modo construc¬
ta machina uniu̾sitatis. in par¬
te eiꝰ suꝑiori maiestas ascapulis
sursum. pedib q deorfum ẽmmens.
& quasi in solio sedens formatur.
ita ut expansis hinc inde brachis
om̃a contin̾e uideat᷑: tͥb q digits̃
ꝑ medium ꝓtensis usq ad orb̃e
terre. & cȩt̾is in palmum refleris.

Expanded text:
nuntur secundum ordinem temporum, et nuntur secundum ordinem temporum, et mensibus duodecim signa supponuntur, ita ut semper in medio mensis signum incipiat, et econverso mensis in medio signi. Et haec signa singula desuper triginta gradibus distinguuntur, initio desuper sumpto a primo gradu arietis quidem ad ipsum firmamentum, mensibus autem ab inferiori sursum erectis, ita ut signa quidem surappareant, sicque in supremo signa, sub signis menses, sub mensibus venti, sub ventis tempora demonstrantur. In qua distributione magna naturae ratio, effectusque signatur, totusque coeli ambitus sic perficitur. Hoc modo constructa machina universitatis in parte ejus superiori majestas a scapulis sursum, pedibusque deorsum eminens, et quasi in solio sedens formatur. Ita ut expansis hinc inde brachiis omnia continere videatur. Tribusque digitis per medium extensis usque ad orbem terrae, et caeteris in palmum reflexis
Abbreviated transcription (Latin):
b cerm attbuti fub etherea plaga
quasi dcorsum p̃cipites. ⁊ ascapłis
ꝓminentes alati: sub singłis men¬
sib singłi orchinati. De his qͣtuor
sunt cardinales: qui singłi duos
hinc inde hnͣt suffraganeos. A
medio orientis flat subsola.iꝰ. du¬
os hinc inde hñs sͥ conspirantei:
a dextris uult᷑num. ãsimistriseu¬
rum. Ameridie flat auster siue
nothus: hñs ã dertͥs euronothũ.
qui ⁊ euroauster: asimstris libo¬
nochũ qui ⁊ austroaffricꝰ. ame¬
dio occidentis flat rephirꝰ qui⁊
fauomiꝰ: habens ãdextris affricũ.
qͥ ⁊ libis. ãsinistris chorũ quiet
argestes. Amedio septentͥomiᷤ flat
parthias qui ⁊ septentͥo: habens
Et pͥncipales quidẽ singłigemi¬
nis spirant cornib suffraganei
singli singłis. Postħ alius adhuc
circuł p̃dictis duob ext̾̃ius cireũ¬
ducit᷑. ⁊ spacium quod includit
ꝓetherea plaga accipit᷑. In quo
spacio duodecim menses dispo¬

Expanded text:
bus terni attributi sub aetherea plaga, bus terni attributi sub aetherea plaga, quasi deorsum praecipites, et a scapulis prominentes alati sub singulis mensibus singuli ordinati. De his quatuor sunt cardinales, qui singuli duos hinc inde habent suffraganeos. A medio orientis flat subsolanus duos hinc inde habens sibi conspirantes, a dextris vulturnum, a sinistris eurum. A meridie flat auster sive notus, habens a dextris euronotum, qui et euroauster, a sinistris libonotum, qui et austro africus. A medio occidentis flat zephyrus, qui et favonius habens a dextris africum qui et libs, a sinistris corum, qui et argestes. A medio septentrionis flat aparctias, qui et septentrio habens Et principales quidem singuli geminis spirant cordibus, suffraganei singuli singulis. Post haec alius adhuc circulus praedictis duobus exterius circumducitur, et spatium quod includit pro aetherea plaga accipitur. In quo spatio duodecim menses dispo
Abbreviated transcription (Latin):
formam senis gestans. fructus co¬
medit. & om̃s alumbis sur sũ pin¬
aurium. estas oculoꝵ. au¬
tumnus olfaciendi. hẏemps guftã¬
di: qr oblectamentũ puericiȩ : in
auditu doctrinȩ. oblec̾tamentũ
uuentutis in exemplo oꝑis. oble¬
ctamentum uirilis etatis in appeti
tu ꝓbitatis. oblectamentũ senec¬
tutis. in exꝑientia uirtutis. Tenens
etiam singłi singłos anni qͣdrantes.
Estas tenet supiorem. hyemps
inferiorem. Uer dextrum. Autũ¬
nus simstrum. & insingłis qͣdiã¬
tib extensȩ sunt quasi duȩ corde
ꝓptergeminam singłoꝵ ꝓpͥetatẽ.
quib ad inuicem collatis musiẽ
occocordum expͥmitur: de quo ar¬
monia concordiȩ uniu̾salis tempa¬
tir. Qer est humnidũ ⁊ calidum.
estas calida ⁊ sicca. autumnus ficcꝰ
ꝓfrigidus. hyemps frigidar hu
imida: in qͥb ominb multo sermo¬
ne ꝑꝑ opis compendiuim suꝑsede¬
bitur. In hoc eodem spacio duod¬
cimnuenti disponunt᷑. singłis tꝑi¬

Expanded text:
formam senis gestans fructus coformam senis gestans fructus comedit. Et omnes a lumbis sursum pinaurium, aestas oculorum, autumnus olfaciendi, hiems gustandi; quia oblectamentum pueritiae in auditu doctrinae, oblectamentum juventutis in exemplo operis, oblectamentum virilis aetatis in appetitu est probitatis, oblectamentum senectutis in experientia virtutis. Tenent et singuli singulos anni quadrantes. Aestas tenet superiorem, hiems inferiorem, ver dextrum, autumnus sinistrum. Et in singulis quadrantibus extensae sunt quasi duae chordae propter geminam singulorum proprietatem, quibus ad invicem collatis, musicum octochordium exprimitur, de quo harmonia concordiae universalis temperatur. Ver est humidum et calidum. Aestas calida et sicca. Autumnus siccus et frigidus. Hiems frigida et humida. In quibus omnibus multo sermone propter operis compendium supersedebitur. In hoc eodem spatio duodecim venti disponuntur, singulis tempori
Abbreviated transcription (Latin):
ut mirabili dispositione ab eo¬
dem pͥncipio decurrat sitꝰ locoꝵ
cum ordine tempoꝵ:⁊ idem
sit finis mundi. qui ÷ finis scłi.
Conus autẽ ille circuli qui in ca¬
pite arcȩ ꝓminz ad orientem. pa¬
radisuis ÷ quasi simis abrahȩ:
ut post apparebit maiestatede¬
picta. Conus alter qui ꝓminet
ad occidentem ht̃ unũsalis re¬
surrectionis iudicium. in dext̾a
electos. insinistra reꝓbos: incuiꝰ
coni angulo aquilonari : infer¬
nus. ubi dampnandi cum apo¬
statis sp̃ib decrudent᷑. Posthȩc
supradicto circulo. alter paulo
laxior circunducitur: ut quastronã
uideat᷑ efficẽ. Et ħ spacium aer ÷
In quospacio scdm q̃tu or partes
mundi. qͣtuor anm tp̃a disporumn¬
tur: ita ut uer sit adorientem as
austrum estas. ad occidente autũ¬
nus. ad aquilonem hyemps. uer
pingit᷑ alimbis sursum puerfi¬
stulã manu tenens ⁊ cantat. Estas
iuuenis flores aspicit. Autumnus
inuirili ȩtate exp̃ssus: fruct᷑us ad¬

Expanded text:
ut mirabili dispositione ab eout mirabili dispositione ab eodem principe decurrat situs locorum cum ordine temporum, et idem sit finis mundi, qui est finis saeculi. Conus autem ille circuli, qui in capite arcae prominet ad orientem, Paradisus est, quasi sinus Abrahae, ut postea apparebit majestate depicta. Conus alter, qui prominet ad occidentem, habet universalis resurrectionis judicium in dextra electos, in sinistra reprobos. In cujus coni angulo Aquilonari est infernus, quo damnandi cum apostatis spiritibus detrudentur. Post haec supradicto circulo alter paulo laxior circumducitur, ut quasi zonam videatur efficere, et hoc spatium aer est. In quo spatio secundum quatuor partes mundi quatuor anni tempora disponuntur, ita ut ver sit ad orientem, ad austrum aestas, ad occidentem autumnus, ad aquilonem hiems. Ver pingitur a lumbis sursum puer fistulam manu tenens et cantans. Aestas juvenis flores aspicit. Autumnus in virili aetate expressus fructus nar
Abbreviated transcription (Latin):
dibungath. Quadiagesima.
Selmondeblathahim. Et qͥa
una de sex mansiunculis suꝑ
ripam iordanis in latere pͥmȩ
mansionis ex hac parte sitã ÷.
ꝓpterea cum in quadragesima
mansione ad eam uentũ fuerit:
duȩ sequentes de suꝑ scribunt᷑.
in scda mansione usq itidem
ripam iordanis.Sunt aut̃ẽ hȩ.
Quadragesima pͥma. Mons aba¬
rim cont᷑ nobo. Quadragesima
sccła. campestria moab. supior¬
danem. uixta hierico. de inter¬
p̃tatõe autem ⁊ myft̾io istarum
mansionum in alio fortassis oꝑe
quod de hac eadem archa face̾
beatur. Hȩc ad constructionẽ airȩ
his qui plura facẽ aut ñualent
aut nolunt. suffic̃e possunt. adie¬
cimus cñ quȩdam quȩ breuiter
commemorabimus. Hoc modo
archa ꝑfecta circumducit᷑ ei eicu¬
lus oblongus. qui ad singła cor¬
nua eam contingat: ⁊ spacium
qđ circimferentia eiꝰ meludit:
orbis cerre. In hoc spacio mappa
mundi depingitur. ita ut cap̃
archȩ ad orientem conu̾tatur.
⁊ finis eiꝰ occidentem contingat.

Expanded text:
Dibungath, quadragesima Solmon deblathain. Et quia una de sex mansiunculis super ripam Jordanis in latere primae mansionis ex hac parte sita est, propterea cum in quadragesima mansione ad eam ventum fuerit, duae sequentes desuper scribuntur in secunda mansione usque itidem ad ripam Jordanis. Sunt autem hae: quadragesima prima mons Abarim contra Nobo, quadragesima secunda campestria Moab super Jordanem juxta Jericho. De interpretatione autem, et mysterio istarum mansionum in alio fortassis opere, quod de hac eadem arca facere beatur. Haec ad constructionem arcae, his qui plura facere aut non valent, aut nolunt sufficere possunt. Adjecimus tamen quaedam, quae breviter commemorabimus. Hoc modo arca perfecta, circumducitur et circulus oblongus, qui ad singula cornua eam contingat, et spatium quod circumferentia ejus includit, est orbis terrae. In hoc spatio mappa mundi depingitur ita ut caput arcae ad orientem convertatur, et finis ejus occidentem contingat,