comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
estimationẽ redd̃e ñualuerit. stabit
corã sacerdote. et qͣntũ ille estimau̾it.
et uiderit eum posse reddere. tantũ
dabit. Plena sunt hec etiã legis la¬
conseruata tempori. Quȩ enim oporteat
agi quȩ minime. insuꝑiorib p̃cipiens.
nc̃ etiam dignitatẽ ea ꝑagentiũ. extoto
uel exparte. ꝑhec quȩ dicunt᷑ erponit.¬

Expanded text:
n valuerit, stabit coram sacerdote, et quantum ille aestimaverit et viderit eum posse reddere, tantum dabit. Plena sunt haec etiam legislaconservata tempori. Quae enim oporteat agi, quae minime, in superioribus praecipiens, nunc etiam dignitatem ea peragentium ex toto vel ex parte, per hae
Abbreviated transcription (Latin):
mina mea. Ambulabo inter uos.
& ero uester ds̃. uosq eritis popu¬
lus m̃s. ego dominus ds̃ ur. quie¬
duxi uos deterra egyptiorum. ne
seruiretis eis. Et qui confregi ca¬
tenas ceruicum uestrarum. ut in¬

Expanded text:
inter vos, et ero vester Deus, vosque eritis populus meus. Ego Dominus Deus vester: qui eduxi vos de terra Aegyptiorum, ne serviretis eis; et qui confregi catenas cervicum vestrarum, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
anni qui remanent usq adiubi¬
leum. secundum hos reddet et p̃¬
cium.Si pauci. ponet rationẽ cũ
eo iuxta annorum numerum.
et reddet emptori quod reliquum
dib imputatis. Primum ergo
si forsitan exgula peccauit. ꝑie
uinium corrigat. Sin autem ex
uerbositate: studeat taciturnitatẽ.
Si exincautela ocłoꝵ mulieris con¬
cupiscentiam cecidit. agat ñ ui¬
dere nonuidere mulieres. neq: om¬
nino eis obuiam fieri. Demnde
si uult celerẽ sibi redemptionẽ
parare. intendat pecuniis conqͥ¬
sitionis sue. uerbo uidelicet doc¬
trinȩ. quod eum intelligere pro¬
prium peccatũ. et subdi ammo¬
nenti. fecit. Et si uiderit multũ
minus eẽ ad annum remissio¬
nis. et adcorrectionem uidelicet de¬
finitȩ ei penitentie. magis oꝑetur
uirtutes. et laboriosam lucratur pe¬
nitenciam. Si autem hoc rursus
parum oꝑatus fuerit. si non per
uirtutes. Placrimas autẽ et suspi¬
media peccato necesse habet. Con¬

Expanded text:
anni qui remanent usque ad jubilaeum, secundum hos reddet et pretium. Si pauci, ponet rationem cum eo juxta annorum numerum, et reddet emptori quod reliquum dibus imputatis. Primum ergo  forsitan ex gula peccavit, per jejunium corrigat; sin autem ex verbositate, studeat taciturnitatem, si ex incautela oculorum in mulieris concupiscentiam cecidit, agat non videre mulieres, neque omnino eis obvium fieri. Deinde si vult celerem sibi redemptionem parare, intendat pecuniis conquisitionis suae, verbo videlicet et doctrinae, quod eum intelligere proprium peccatum, et subdi admonenti fecit, et si viderit multum minus esse ad annum remissionis, et ad correctionem videlicet definitae ei poenitentiae, magis operetur virtutes, et la boriosam lucratur poenitentiam. Si autem hoc rursus parum operatus fuerit, si non per virtutes, per lacrymas autem et suspimedia peccato necesse habet.
Abbreviated transcription (Latin):
deret. misertus ẽ ds̃ suꝑ ma¬
licia.  qͣm locutus fuerat. ut
facẽt eis. & non fecit. Et que ẽ cau¬
sa quȩ penitentia dełe petcata faciat
et facit mundam penitenti pro¬
fligari redemptionem. ita ut nec
opus habeat alium iã ammonen¬
tem. neq sub iugo alterus ag̾e
doctrinȩ: Mei sunt enim serui
filii isrł. quos eduri Deterra egyp¬
ti. Quomodo autem eos eduxit:
suspirantes uidelicet. sieut liber
nobis exodi demonstrauit. Post¬

Expanded text:
deret, misertus est Deus super maderet, misertus est Deus super malitia quam locutus fuerat ut faceret eis et non fecit. Et quae est causa quae poenitentiam delere peccata faciat, et facit mundam poenitenti profligari redemptionem, ita ut nec opus habeat alium jam admonentem, neque sub jugo alterius agere doctrinae? Mei sunt enim servi filii Israel, quos eduxi de terra Aegypti. Quomodo autem eos eduxit? Suspirantes videlicet, sicut liber nobis Exodi demonstravit, ips
Abbreviated transcription (Latin):
ges eum in labore. inconspectu tuo.
uid autem hoc ẽut eum qui per
urtutem peccatum respuit. non
ei suꝑ imponas districtȩ peniten¬
ciȩ pondus. Semel enim. semet¬
ipsum oꝑib bonis redemit. G̾
nimis recte subdidit. quȩ sequunt᷑.
Quod si ꝑhec redimi non potuerit: An¬
no uibileo egredietur cum liberis
suis. Qui autem equalib peccato uir¬
tutib semet ipsum non redemit. in
anno uibilei. siue remissionis. id:
inꝑfecta et districta penitentia quẽ¬
adinodum frequenter diximus.⁊
ipsum redimi precipit. sed et bona
opera. quȩ prius qͣm peccasset egit.¬
quȩ filii uniuscuiusq nrm sunt.
Si autem uis cognoscere que sit ꝑfec¬
ta penitentia. niniuitas intende. qͥ
predicauerunt ieiunium. et indu¬
ti sunt sacco. amaiore usq ad par¬
uum eoꝵ. et exclamauerunt adde¬
um intente. et cum toto animo.
& auerterunt se unusquisq auia
mala. et abiuusticia que inma¬
nib eorum erat. Si  eium ds̃ eoꝵ
penitentiam suscepit. ut ꝓpħa sub¬

Expanded text:
ges eum in labore in conspectu tuo. Quid autem hoc est? Ut eum qui per virtutem peccatum respuit, non ei superimponas districtae poenitentiae pondus; semel enim semetipsum bonis operibus redemit. Ergo nimis recte subdidit quae sequuntur: Quod si per haec redimi non potuerit, anno jubilaeo egredietur cum liberis suis. Quis autem aequalibus peccato virtutibus semetipsum non redemit, in anno jubilaei sive remissionis id est, in perfecta et districta poenitentia, quemadmodum frequenter diximus, et ipsum redimi praecepit. Sed et bona opera, quae prius quam peccasset egit, filii uniuscujusque nostrum sunt. Si autem vis cognoscere quae sit perfecta poenitentia, Ninivitas intende, qui praedicaverunt jejunium, et induti sunt sacco a majore usque ad minorem, et exclamaverunt ad Deum intente, et cum toto animo; et averterunt se unusquisque a via sua mala, et ab injustitia quae in manibus eorum erat . Sic enim Deus eorum poenitentiam suscepit, ut propheta sub
Abbreviated transcription (Latin):
hec scđm litteram impleta. multi
data. et inpreceptis eius ambulan¬
tes. inmulta fuerunt afflictione ẽ¬
stitti. Nec panẽ suũ cũ sacietate s cũ
egestate comederunt quemadmodũ
erechiel. cui abipso hoc dõ p̃ceptũ ẽ.
sed et paulus eos qui inlege et ꝓpħis
iustificati sunt. exponens dicebat.
cuciuierunt in melotis. inpellibus
caprinis. humiliati. afflicti. quib
dignus non erat mundus. Illud
autẽ magis intendere inhis que
dicta sunt oportet. quia custodi¬
entib dĩ mandata. triginta be¬
nedictiones inpresenti lex posu¬
it. Sic enim eas numero inueni¬
es unamquãq benedictionem
ab alio ꝑconiunctionem iN.
nens. quia tot annoꝵ existens
dñs. dequo ait paulus. Ut occurra¬
mus omnes in uirum ꝑfectum. in
mensuram etatis plenttudinis xp̃i.
uenit adbaptismum. quatinus dona¬
tionis ꝑfectionẽ. ꝑetatem qͣm agẽs¬
hi baptizatus ẽ. nunciaret & osten¬
derei & sic ꝑfectus scđm tempꝰ

Expanded text:
haec secundum litteram impleta, cum multi data et in praeceptis ejus ambulantes, in multa fuerunt afflictione constituti nec panem suum cum satietate, sed cum egestate comederunt, quemadmodum Ezechiel cui ab ipso hoc Deo praeceptum est: sed et Paulus eos qui in lege et Prophetis justificati sunt exponens dicebat: circuierunt in melotis et in pellibus caprinis, humiliati, afflicti, quibus dignus non erat mundus. Illud autem magis intendere in his quae dicta sunt oportet, quia custodientibus Dei mandata, triginta benedictiones in praesenti lex posuit. Sic enim eas numero invenies unamquamque benedictionem ab alia per conjunctionem in nens, quia tot annorum existens inus, de quo ait Paulus, ut occurramus omnes in virum perfectum in mensuram aetatis plenitudinis Christi, venit ad baptismum quatenus donationis perfectionem per aetatem quam agens baptizatus est renuntiaret et ostenderet, et sic perfectus se
Abbreviated transcription (Latin):
qui nouiter adfidẽ uenit agere:
non ẽ enim parua res discipulatꝰ
sed multi temporis. uite etiã non
modicꝰ decursꝰ ad ꝑfectionẽ ne¬
cessaruis: recte redimitur: qui uo¬
luerit ex frib suis. emet eum: Id:
quispiam eum similis honoris.
similisq scientie & conu̾sationis.
ꝑsuã doctrinam redimat. et faci¬
at. Non opus habere aminoneri ab
eis quos ipse debuit ammonere:
ut pote qui inscientia ꝓfecit. eos
qui adhuc modo geniti sunt: q̃e¬

Expanded text:
qui noviter ad fidem venit agere, qui noviter ad fidem venit agere, non est enim parva res discipulatus, sed multi temporis vitae etiam non modicus decursus, ad perfectionem necessarius recte redimitur. Qui voluerit ex fratribus suis, emet eum, id est, quispiam eum similis honoris, similisque scientiae et conversationis per suam doctrinam redimat, et faciat non opus habere admoneri ab eis quos ipse debuit admonere, ut pote qui in scientia profecit eos qui adhuc modo geniti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalem oportet. Ait enim. Si in¬
ualuerit apud uos manus adue¬
ne atq ꝑegrini. siuie ut .lxx. inqui¬
lini. et attenuatus frater tuus uen¬
diderit se ei. aut cuiqͣm de stirpe
eius. id÷ si iͨ qui adfidem exgen¬
tib. aut exuideis. aut omnino be¬
reticis. nouiter nr̃e fidei ͤ coniunctꝰ.
clarus ẽ uirtutib. ita ut potens
sit inarguendo. et exhortando pec¬
canteᷤ. etum hiius ꝓprie. manus
inualescit.siue ut lxx. inuenit. quia
ꝑsuam actionem inuenire et alioꝵ
conũsationem & exhortationem
potest. Deinde & frater tiuis qui
olim eruditus ẽ inũbo. sed et qͥ
equalis tibi ẽ scđm sortem conuer¬
sationis. hoc est enim frater. atte¬
nuatus. id: non inueniens exhortã¬
tem. et consilium dantẽ. aduenȩ
siue peregrino. uel inquilino.se
uendat᷑ autẽ ei. illo uerbũ docto¬
rale ꝓpter conu̾sationem eius im¬
pendente. quia incongruum est.
eum qui olim inclara scientia &
conũsatione notus fuit. subeo

Expanded text:
spiritualem oportet. Ait enim: Si inspiritualem oportet. Ait enim: Si invaluerit apud vos manus advenae atque peregrini, sive ut LXX, inquilini, et attenuatus frater tuus vendiderit se ei aut cuiquam de stirpe ejus, id est, si hic qui ad fidem ex gentibus aut ex Judaeis, aut omnino haereticis noviter nostrae fidei conjunctus, clarus est virtutibus, ita ut potens sit in arguendo et exhortando peccantes; hujus enim proprie manus invalescit, sive ut LXX invenit, quia per suam actionem invenire, et aliorum conversationem et exhortationem potest; deinde et frater tuus, qui olim eruditus est in verbo, sed et qui aequalis tibi est secundum sortem conversationis, hoc est enim frater attenuatus, id est, non inveniens exhortantem, et consilium dantem, advenae sive peregrino vel inquilino se vendatur autem ei illo verbum doctorale propter conversationem ejus impendente: quia incongruum est eum qui olim in clara scientia et conversatione notus fuit, sub eo
Abbreviated transcription (Latin):
lucrati fuerimꝰ exterius. inserui¬
tutem redigere aut conterere la¬
borib precepit. Nusqͣm enim hoc
in sancione hac dixisse uidetur.
sed quia non equali potestate millis
et istis uti possumus. Aliud ẽ enĩ
infidelis adfidem ꝑductus. aliud fi¬
delis lapsus & ã nob ammonitus.
Si inualuerit apud uos manus ad¬
uene atq ꝑegrini et attenuatꝰ fr̃
tuus uendiderit se ei. aut cui qͣm
destirpe eius. post uenditionem po¬
dest redimi: qui uoluerit exfrĩbus
suis emet eum: et patruus. et pa¬
truelis. & consanguineus. et adfimꝰ.
quia ler ꝑtinere sibi scd̃m utterã
delibertate indigenarũ isrłitarũ
ostendit. ꝓpterea eum qui meis de¬
terius ꝓpter pauꝑtatẽ aut aliqͣm
aliã necessitatem egit. ꝓselitis uel
inquilinis qui dehis quidẽ foris
sunt geniti adheserunt. seruire ñ
patitur. sed redimi eum abaliquo
suoꝵ cognatoꝵ precepit. Hide qͦmͦ
hoc custodire. et scd̃m anagogen

Expanded text:
lucrati fuerimus, exterius in servilucrati fuerimus, exterius in servitutem redigere, aut conterere laboribus praecepit; nusquam enim hoc in sanctione hac dixisse videtur, sed quia non aequali potestate in illis et istis uti possumus; aliud est enim infidelis ad fidem perductus, aliud fidelis lapsus, et a nobis admonitus.Si invaluerit apud vos manus advenae atque peregrini, et attenuatus frater tuus vendiderit se ei, aut cuiquam de stirpe ejus, post venditionem potest redimi qui voluerit ex fratribus suis, emet eum et patruus et patruelis, et consanguineus et affinis. Quia lex pertinere sibi secundum litteram de libertate indigenarum Israelitarum ostendit; propterea eum qui in eis deterius propter paupertatem aut aliquam aliam necessitatem egit proselytis vel inquilinis qui de his quidem foris sunt geniti adhaeserunt, servire non patitur; sed redimi eum ab aliquo suorum cognatorum praecipit. Vide quomodo hoc custodiri et secundum anagogen
Abbreviated transcription (Latin):
Sed et filiis nr̃is id÷ discipulis di¬
uidere eos. id: tradere eoꝵ disci¬
pulatum possumus. qͦd mani¬
stat paulus. cuius filii quidem
erant sic̃ discipuli. titus & tuno¬
theus. Nam timotheo dilectissi¬
mo filio infide. &tito dilectissi¬
mo filio sedm communẽ fidem.
adeos scribens p̃scribebat. Dein¬
de. hiuic ephesios. huic cretenses
distribuit: nam illi quidẽ seribe¬
bat. sicut rogaui te ut remaneres
ephesi cũ irem inmacedoniam.
ut annunciares quibusdam ne
aliter docerent.Tito autẽ. huiꝰ rei
grã reliqui te crete. ut ea que de¬
sunt corrigas. et constituas ꝑcuu¬
tates presbiteros. qͦs ego tibi con¬
ititui. Sed et quid restet int̃ iuos qͦs
deforis lucrati fuerunus. & equalib
nob fratrib. qui forsitan humiliati
corriguntur: Scire etiam nunc noᷤ
legis lator uolens. hec adcõmunẽ
orationem p̃dictorum scripsit fr̃s
autem ur̃os filios isrł. non afflige¬
tis ꝑpotentiam: non quia alios qͦs

Expanded text:
sed et filiis nostris, id est, discipulis, dised et filiis nostris, id est, discipulis, dividere eos, id est, tradere eorum discipulatum possumus. Quod manifestat Paulus, cujus filii quidem erant, sicut discipuli Titus et Timotheus; nam Timotheo dilectissimo filio in fide, et Tito dilectissimo filio secundum communem fidem, ad eos scribens praescribebat; deinde huic Ephesios, huic Cretenses distribuit. Nam illi quidem scribebat: Sicut rogavi te ut remaneres Ephesi, cum irem in Macedoniam, ut annuntiares quibusdam ne aliter docerent . Tito autem: Hujus rei gratia reliqui te Cretae, ut ea quae desunt corrigas, et constituas per civitates presbyteros quos ego tibi contitui . Sed et quid restet inter illos quos de foris lucrati fuerimus, et aequales nostros fratres qui forsitan humiliati corriguntur, scire etiam nunc nos legislator volens, haec ad communem orationem praedictorum scripsit: Fratres autem vestros filios Israel non affligetis per potentiam, non quia alios quos
Abbreviated transcription (Latin):
rentes: iusticie dĩ non sunt subiecti.
ed hoc abscondunt. et recte inbabi¬
tant. sicut semet ipsoᷤ. alibera
et afiduciali habitacione excludẽ¬
tes. Unde dominus. qui inhabitant
ꝓpter infidelitatem. innuens: di¬
cebat.Seruus non manet indomo
inȩternum. qͦd ẽ inhabitantium ꝓ¬
rint interra ur̃a. erũt uobis it
possessionẽ. Cognati eoꝵ uideorũ.
ꝓpter infidelitatem heretici suit
quia non plene sicut et illi sentiũt.
eteadem quidem nobis predicant
mẏsteria. non tamen meisdẽ rec¬
tis et ꝑfectis. & integris indm̃ dog¬
matib. Unde sunt quidẽ interra
nr̃a. sed in quilini: hos habebitis
inquit infamulos. et hereditario
iure transmittens adposteros. ac
possidebitis inȩt̾num. Quoscũq
enim exgentib infidelib. aut ex
uideis. aut exhereticis lucrati fue¬
rimus. et dõ obtulerimꝰ seruosq
et. ancilias acquisiuerimꝰ inpen¬
dentes ꝓeis doctrine pecuniam.
hii innra ꝑpetua possessione s̃.

Expanded text:
rentes, justitiae Dei non sunt subjecti. rentes, justitiae Dei non sunt subjecti. Sed hoc abscondent, et recte inhabitant, sicut qui semetipsos a libera et fiduciali habitatione excludentes; unde Dominus quia inhabitant propter infidelitatem innuens dicebat: Servus non manet in domo in aeternum , quod est inhabitantium prorint in terra vestra, erunt vobis in possessione. Cognati enim Judaeorum propter infidelitatem haeretici sunt, quia non plene sicut et illi sentiunt, et eadem quidem nobis praedicant mysteria, non tamen in eisdem rectis et perfectis et integris in Deum dogmatibus. Unde sunt quidem in terra nostra, sed inquilini: Hos habebitis, inquit, in famulos et haereditario jure transmittetis ad posteros, ac possidebitis in aeternum. Quoscunque enim ex gentibus et infidelibus aut ex Judaeis, aut ex haereticis lucrati fuerimus, et Deo obtulerimus, servosque et ancillas acquisiverimus, impendentes pro eis doctrinae pecuniam, hi in nostra perpetua possessione sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
des incircuitu nr̃o sunt. qui nec¬
dum crediderunt. spem tam̃ fidĩ
& salutis habent. quia ipsis mis¬
sum euuangłium ẽ. sicut paulus
conũtimur adgentes. sic enim pre¬
cepit nobis dominus: de his nob̃
serui & ancillȩ conquirantur. id÷
qui ꝑũbum docentur. Unde et eos
qui docuerunt dños appellant.
qͦd demonstrat inphilippis custoᷤ
carceris. qͥ ad paulum et silam di¬
cebat. Domini. quid me oportet
rum. qui peregrinant᷑ apud nos con¬
quiraimis. Dicit autem inquiu¬
nos hic uideos. qui habitant qͥdẽ
inlumine nr̃o. non tamen uolunt¬
ei ocłos inentis accomodare. abscõ
linorum. qui sunt inuobis. qͦd ãte¬
odocione et symacho planius scͥp¬
tum ẽ. Afiliis in quilinorum qui
habitant inuobis. dequib dixit da¬
uid. Inhabitabumt. et abscondent.
um enim suit innob̾. qui legẽ ip¬
sam et ꝓpħas quos et nos habemꝰ
habent. inhabitant tamen ñeadẽ
sapientes delege et ꝓpħis. quȩ nos:
suam enim usticiã constituere que¬

Expanded text:
e in circuitu nostro sunt quae necdum crediderunt, spem tamen fidei et salutis habent, quia ipsis missum Evangelium est: sicut Paulus convertimur ad gentes, sic enim praecepit nobis Dominus , de his nobis servi et ancillae conquirantur, id est qui per verbum docentur; unde et eos qui docuerunt dominos appellant, quod demonstrat in Philippis, custos carceris, qui ad Paulum et Syllam dicebat: Domini, quid me oportet rum qui peregrinantur apud nos, conquiramus. Dicit autem inquilinos hic Judaeos qui habitant quidem in lumine nostro, non tamen ei volunt oculos mentis accommodare, abscondiorum inquilinorum qui sunt in vobis, quod a Theodotione et Symmacho planius scriptum est: A filiis inquilinorum qui habitant in vobis. De quibus dixit David: Inhabitabunt et abscondent . Cum enim sunt in nobis qui legem ipsam et prophetas, quos et nos habemus, habent, inhabitant tamen non eadem sapientes de lege et prophetis quae nos. Suam enim justitiam constituere quae
Abbreviated transcription (Latin):
quirere. Computabit autem aban¬
no quo semetipsum uendidit. utͦq
adannum uibilei. siue remissions
ãquo uidelicet peccans eguit consi¬
lio et doctrina usq dũ integram
& omnimdã ꝑagat penitentiam.
inqua remissionẽ accipiens. eqͣlis
ei fiat qui penitus non peccauit.
Q uid autẽ tractabit: quib uirtu¬
tib et correctionib eã que ꝑstudio¬
sam penitentiam ẽ remissionem.
apprehendere et precedere possit.
Sicut enĩ qui pecuniã reddidit redẽp¬
tori. annum remissionis expecta¬
re opꝰ ñ habebat. Erat autem qͥn¬
quagesimꝰ qui iubileus dicebatur
sic qui peccatti addelendum
illud equales siue pares uirtutes ex¬
quirit. precedit. penitentiam. acdio¬
nib bonis se redimens. Quod de¬
monstrat ⁊ acheus. qui cum pluri¬
morum plurima sustulisset. non
eguit sacco et cinere. et lacrimis &
oratione. hic enim nob̃ ẽ annusre¬
missionis. sic̃ om̃ia habens. quȩ no¬
bis fruccificent remissionẽ. Hon
in diguit autẽ. quia peccata qͥdẽ

Expanded text:
ptatur. Computabit autem ab anno quo semetipsum vendidit ei, usque ad annum jubilaei sive remissionis, a quo videlicet peccans eguit consilio et doctrina, usque dum integram et omnimodam peragit poenitentiam, in qua remissionem accipiens, aequalis ei fiat, qui penitus non peccavit. Quid autem tractabit? Quibus virtutibus et correctionibus eam quae per studiosam poenitentiam est remissionem apprehendere et praecedere possit. Sicut enim qui pecuniam reddit redemptori annum remissionis exspectare opus non habebat, erat autem quinquagesimus, qui jubilaeus dicebatur: sic qui peccatum ad delendum illud, aequales sive pares virtutes exquirit, praecedit poenitentiam actionibus bonis se redimens: quod demonstrat Zachaeus, qui cum plurimorum plurima sustulisset, non eguit sacco et cinere, et lacrymis et oratione. Hic enim nobis est annus remissionis, sic omnia habens quae nobis fructificent remissionem. Non indiguit autem, quia peccata quidem
Abbreviated transcription (Latin):
sequentia. Qui uendiderit domũ
intra urbis muros. habebit licentiã
redimendi. donec unus impleatur
annus. Si non redemerit. et anni
circulus fuerit euolutus. emptor
possidebit eam. et posteri eiꝰ in ꝑ¬
petuum. et redimi non poterit etiã
iniuibileo. Sin autem inuilla fu¬
erit domus quȩ muros ñ habet. a¬
grorum iure uendetur: si ante re¬
dempta non fuerit. iniubileo reuer¬
tetur ad dominum. Edes leuita¬
rum que inurbib sunt. semper

Expanded text:
stinum qui vendiderit domum intra urbis muros habebit licentiam redimendi donec unus impleatur annus si non redemerit et anni circulus fuerit evolutus emptor possidebit eam et posteri eius in perpetuum et redimi non poterit etiam in iobeleo sin autem in villa fuerit domus quae muros non habet agrorum iure vendetur si ante redempta non fuerit in iobeleo revertetur ad dominum aedes Levitarum quae in ur
Abbreviated transcription (Latin):
entia ꝓfecerunt. Patruus ergo
et patruelis. & consanguiueus. &
adfinis. redimet eum. Patres nr̃i
horum. id÷ sacerdotes sicut et ipsi
sunt et doctores. aut et filii frm.
aut discipłi qͥdẽ illoꝵ. Ineandem
autem qͣm illi scientiã et docts¬
nam ꝓuecti sunt
recte dicuntur. Qui enim consan¬
guinei & affiues sunt eius qui
eget consilio & exhortacione. idest
ut qui eiusdem dignitatis & con¬
u̾sationis fuerunt. hi rursꝰ redi¬
munt:pauli memores uocis.
Si qͥs autem suorum. et maxime
domesticoꝵ curam non habet. fidẽ
negauit: & ẽ infideli deterior. E
quia oportet adomnes quidẽ bo¬
num ostendere: Maximȩ autem
adꝓprios fidei. Hi enĩ nobis con¬
sangiunei ꝑcarnem xp̃i sunt.
quia decarne eius. et de ossib eus

Expanded text:
eniti sunt. Patruus ergo et patruelis et consanguineus et affinis redimet eum; patres nostri shorum, id est sacerdotes, sicut et ipsi sunt, et doctores, aut et filii fratrum, aut discipuli quidem illorum, in eamdem autem quam ille scientiam et docnam provecti, sunt dicuntur recte, qui enim consanguinei et affines sunt ejus qui eget consilio et exhortatione, id est, ut qui ejusdem dignitatis et conversationis fuerunt, hi rursus redimunt, Pauli memores vocis: Si quis autem suorum, et maxime domesticorum curam non habet, fidem negavit, et est infideli deterior . Et quia oportet ad omnes quidem bonum ostendere; maxime autem ad domesticos fidei . Hi enim nobis consanguinei per carnem Christi sunt, quia de carne ejus et de ossibus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
de gͦ. qͣm conclusionẽ mandato ad¬
didit. Ego dominus ds̃ ur: qui e¬
duri uos deterra egypti. ut darẽ
uobis terrrã chanaan. ut essem
ũr ds: et qͥd inpresenti loco hoc
commemorare legis lator eguit:
sed modis omnib illud demon¬
strare uolens. quia quẽ admodũ
populum de terra egypti. et de
populo peccatore edurit. et int̾ra
canaan alterius populi rursꝰ pec¬
catoris introduxit. s uũc quidem
cos edurit. ut non subegyptioꝵ si ad¬
huc terram habitarent dominio tene¬
rentur Interrã autem cananeorum
introduxit. quia expuisis gentib ñ
erant iam ineorum seruitiũ redigen¬
di. sed et t̾ra emundata carebat ma¬
lis habitatorib. Sic nos ds̃ sub do¬
minationẽ qͥdẽ redigi peccatorum
ñ patit᷑ sed neq eoꝵ societatẽ usq
dum sunt peccatores amplecti. qͣn¬
do autem eorum terra cmundata
fũit. precipit cum eis eẽ. et simul ha¬
bitare. et dare eis nr̃am pecuniã. &¬

Expanded text:
ergo quam conclusionem mandato addidit: Ego Dominus Deus vester, qui eduxi vos de terra Aegypti, ut darem vobis terram Chanaan, ut essem vester Deus. Et quid in praesenti loco hoc commemorare legislator eguit? Sed modis omnibus illud demonstrare volens, quia quemadmodum populum de terra Aegypti, et de populo peccatori eduxit, et in terram Chanaan alterius populi rursus peccatoris introduxit, sed illinc quidem eos eduxit, ut non sub Aegyptiorum si adhuc terram habitarent dominio tenerentur, in terram autem Chananaeorum introduxit, quia expulsis gentibus non erant jam in eorum servitio redigendi, sed et terra emundata carebat malis habitatoribus, sic nos Deus sub dominatione quidem redigi peccatorum non patitur, sed neque eorum societatem, usque dum sunt peccatores amplecti. Quando autem eorum terra emundata fuerit, praecipit cum eis esse, et simul habitare, et dare eis nostram pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
& orãt. Sciũt enĩ. quia assumptio eo¬
rum. sic̃ ait paulus. uita ẽ exmortu¬
is. et plenitudo eoꝵ salus mundi. Hi
autem fugiunt nullo ꝑsequente Ñ
enum quẽ admodum illi nr̃e saluti
inuident sic et nos illoꝵ unde. eos
nec ꝑsequimur. nec cũ nos adu̾sant᷑
aduersamur. sedimplemꝰ qͦd ysaias
ꝓpħa dirit. Dicite odientib uobis
frẽs nr̃i et abhominantib. & nom̃
dñi glificetur. et uideat᷑ in exultaci¬
one eoꝵ. et illi erubescant. Sin aut̃

Expanded text:
et orat: Scit enim quia assumptio eaet orat: Scit enim quia assumptio earum, sicut ait Paulus, vita est ex mortuis, et plenitudo earum salus mundi . Hi autem fugiunt nullo persequente. Non enim quemadmodum illi nostrae saluti invident, sic et nos illorum: unde eos nec persequimur, nec cum nos aversantur, aversamur, sed implemus quod Isaias propheta dixit: Dicite odientibus vobis: fratres nostri; et abominantibus, ut nomen Domini glorificetur, et videatur in exsultatione eorum et illi
Abbreviated transcription (Latin):
Uultus autem dñi suꝑfacientes mala.
ut ꝑdat deterra memoriã eoꝵ. Tcorrue¬
tis coram hostib ur̃is. Gentiles enim
inimieos sibi uidicant corã eis ca¬
dunt. insalute eorum offendentes.
Unde et symachus. ꝓcadere. offendetis
ait ante inmicos ur̃os. Quid autẽ et¬
aliuo addidit: ꝑsequent᷑ uos. odio ha¬
bentes uos. et fugietis nullo ꝑsequente:
hic quodãmꝰ contrarium ẽẽ uidetur
qͦd dicit᷑. Si enim abhostib ꝑsecutionẽ
patiuntur. qͦmͦ nullo ꝑsequente fuguĩt.
sed ꝑsequentur uos. non adexpellendũ
legis lator accepit. s quia currendo im¬
minerent. adsalutem eoꝵ festinantes.
Unde. ꝑsequentur uos. inseruitutẽ redi¬
gent uos sẏmachus. erudiunt in uob
theodocion edidit. lalem nobis autem
et paulus ꝑsecutionem demonstrat.
Sequor autem. si comp̃hendam inquo
et com p̃hensus sum. Gentes gͦ & si
cum dauid deiudeis dicunt. Nonne
qͥ te oderunt ds̃. oderam illos: Yerũ¬
tamen eorum instãt saluti. festinãtq

Expanded text:
ltus autem Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum, et corruetis coram hostibus vestris . Gentiles enim, quos inimicos sibi judicant, coram eis cadunt, in salute eorum offendentes. Unde Symmachus pro cadere offendetis, ait, ante inimicos vestros. Quid autem aliud addidit? Persequentur vos odio habentes vos, et fugietis nullo persequente. Hic quodammodo contrarium esse videtur, quod dicitur. Si enim ab hostibus persecutionem patiuntur, quomodo nullo persequente fugiunt? Sed persequuntur vos, non ad expellendum legislator accepit, sed quod currendo imminerent ad salutem eorum festinantes. Unde, Persequentur vos, in servitutem redigent vos, Symmachus: Erudiunt in vobis, Theodotion edidit. Talem autem nobis et Paulus persecutionem demonstrat: Sequor autem si comprehendam, in quo et comprehensus sum . Gentes ergo et si cum David de Judaeis dicunt: Nonne qui te oderant, Deus, oderam illos? Verumtamen eorum instat saluti, festinatque
Abbreviated transcription (Latin):
predirit. Si ergo fr̃ tuus uiuit ap̃
te. pecuniam tuam non dabis ad
usuram. et frugum suꝑhabundã¬
tiam ñ exiges. S paulum imita¬
re dicentẽ. factus sum infirmis
infirmus: nicħ eos adurtutis ra¬
tionem exigas. plus aꝓpria uirtu¬
te.Si autem dicas. forsitan eos pos¬
se.sed infirmos se fiugere:hoc iã
non ẽ tuum. sed illiuis ẽ qui scit
quid uere possumus. qui dixit
adillum qͥtalentum abscondit.
Oportebat te dare pecuniã ieam
nĩmulariis. et ego ueniens. cum u¬
suris utiq ersgissem eã. et non ẽ con¬
dempnatus quia usuram ñ accepit.
sed quia pecuniam ñ dedit. Sibimet¬
ipsi eium pat̃ familias excionum

Expanded text:
praedixit: Si ergo frater tuus vivit apud praedixit: Si ergo frater tuus vivit apud te, pecuniam tuam non dabis ad usuram, et frugum superabundantiam non exiges. Sed Paulum imitare dicentem: Factus sum infirmis infirmus . Nihil eos ad virtutis rationem exigas plus a priore virtute. Si autem dicas forsitan eos posse, sed infirmos se fingere, hoc jam non est tuum, sed illius est qui scit quid vere possumus, qui dixit ad illum, qui talentum abscondit: Oportebat te dare pecuniam meam nummulariis, et ego veniens cum usuris utique exegissem eam . Et non est condemnatus quia usuram non accepit, sed quia pecuniam non dedit; sibimetipsi enim paterfamilias exactionem
Abbreviated transcription (Latin):
sine domo. huc et ulue erret. Sie gͦ
auxiliamur infirmo fratri ut ui¬
uat nobiscum. et nullatenus mori¬
atur aconũsatione dĩ alienus ef¬
fectus. iuuens nobiscum. id÷ ꝑnos
qbdã cibis bonis confortatus. Opor¬
tet autem ei sicut infirmo condescen¬
dere. et metiri que scd̃m uirtutem eiꝰ
sunt. Ppterea subdidit. ne accipias
usuras abeo. nec amplius qͣm dedi-¬
sti. Ne forte cum infirmus factus sit.
et apriori regula inminutus. habun¬
dantius abeo uirtutum oꝑationẽ
exigamꝰ. Sed ꝓuocemus eum. manũq
eius ut infirmi sustentemus. caputq
eum tantummꝰ legis et diuinorum
mandatorum. id÷ ut non peccet. exigẽ¬
tes. frgo nimis necessarie additlit.
iugum suaue ẽ. qui hominem mis
omnib quidem non peccare exigit.
iurtutes autem exigit scđm possi¬
bilitatẽ: ipter quod᷑ uirginitate
sanciens. Non om̃s cãpiunt inqͥt:
sed et de non possidendo docens.Si
iuis in quit ꝑfectus ẽẽ: inmandato

Expanded text:
sine domo huc et illuc erret; sic ergo sine domo huc et illuc erret; sic ergo auxiliamur infirmo fratri ut vivat nobiscum, et nullatenus moriatur, a conversatione Dei alienus effectus, vivens nobiscum, id est, pquibusdam cibis bonis confortatus. Oportet autem ei sicut infirmo condescendere, et mederi quae secundum virtutem ejus sunt. Propterea subdidit, ne accipias usuras ab eo, nec amplius quam dedisti, ne forte cum infirmus factus sit, et a priori regula imminutus, abundantius ab eo virtutum operationem exigamus, sed provocemus eum manumque ejus ut infirmi sustentemus, caputque eum tantummodo legis et divinorum mandatorum, id est, ut non peccet exigentes; ergo nimis necessarie addidit, jugum suave est, qui hominem modis omnibus quidem non peccare exigit, virtutes autem exigit secundum possibilitatem. Propter quod de virginitate sanciens, non omnes capiunt, inquit. Sed et de non possidendo docens: Si vis, inquit, perfectus esse ; in mandato
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipiendo. et lucrum depietate cap¬
tando: Sp̃s autem anagoge demõ¬
strat. quomͦ oporteat uti eis. qͥ illa
pauꝑtate pauꝑes facti sunt. de qͣ
dauid clamabat cito antici¬
pet nos miscd̃ia tua.quia pauꝑes
facti sumus nimis. Sic gͦ. scđm or¬
dinem his quȩ dicta sunt intendimꝰ
Si attenuatus fuerit frater tiuis etĩ¬
firinus manu. et susceꝑis cum qͣsi
aduenam et peregrinum. & uixerit
tecum: frẽm uniuscuiusq hic. eqͣlẽ
dignitate et conũsatione dicit.
Sic si inoperatione urtutum infirma¬
tus fu̾it. hoc ẽ enim infirmari ꝓpter
manu. quod aquila. si exciderit in¬
quit frͣ tuus. et culpauerit manus
euis tecum. auxiliari ei scđm lxx.
int̃pretum sensum nos tam quam
ꝓselito et inquilino uult: ꝓselitus
uaz qui nunc adfidem uenit. inqui¬
linus autem nr qui nec dum ꝓpͥam
domum habet. sed nrã ammoni¬
tione et diligenti instructione eget
ut ꝓtegat. et non quemadiodum

Expanded text:
percipiendo, et lucrum de pietate cappercipiendo, et lucrum de pietate captando. Spiritus autem anagoge demonstrat quomodo oporteat uti eis qui illa paupertate pauperes facti sunt, de qua David clamabat: Cito nos anticipet misericordia tua, quia pauperes facti sumus nimis . Sic ergo secundum ordinem his quae dicta sunt intendimus: Si attenuatus fuerit frater tuus et infirmus manu, et susceperis eum quasi advenam et peregrinum, et vixerit tecum, fratrem uniuscujusque hic aequalem dignitate et conversatione dicit: hic si in operatione virtutum infirmatus fuerit, hoc est enim infirmari manu, propter quod Aquila si excederit, inquit, frater tuus et culpaverit manus ejus tecum, auxiliari ei, secundum LXX interpretum sensum nos tanquam proselyto et inquilino vult. Proselytus est, qui nunc ad fidem venit; inquilinus autem noster, qui necdum propriam domum habet, sed nostra admonitione et diligenti instructione eget ut protegatur, et non quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos dicebat᷑. Gratis accepistis qͣtis
date. Unde et symonem emere uo¬
lentem donum sp̃s. eius portiore
siue sorte priuauit. Si attenuatus¬
fuerit frater tuus et in firmus ma¬
nu. et susceperis eum qͣsi aduenã
et peregrinum. et uixerit tecum.
ne accipias usuras abeo. nec am¬
plius qͣm dedisti. Tune dm̃ tuũ.
ut uiuere possit frater tuus apud
te. Pecuniam tuam non dabisei
adusuram. et frugum suꝑ habun¬
qͥ eduri uos deterra egypti ut da¬
rem uobis terram canaan. et essẽ
uester ds̃: In p̃senti lege duo sunt
quȩ mirari legis latoris oporteat.
idẽ sapientia et pietas Sapiema
qͥdẽ. quia quȩ sunt sublimia. ꝑea
que uidentur humilia. ex ponit
ietas autem. que ẽ incustodia lit¬
terȩ. & contemplationis spiritalis.
ittera si quidẽ pauꝑis exigit sub¬
uentionem. et neq claudi erga eũ
uiscera petentẽ muruum. Nlec ne¬
gociari depauꝑtate eius. suꝑ ha¬
bundantiam exigendo. et ũsurã

Expanded text:
ipsos dicebatur: Gratis accepistis, gratis ipsos dicebatur: Gratis accepistis, gratis date. Unde et Simonem emere volentem donum Spiritus, ejus portione sive sorte privavit. Secundufuerit frater tuus, et infirmus manu, et susceperis eum quasi advenam, et peregrinum, et vixerit tecum, ne accipias usuras ab eo, nec amplius quam dedisti. Time Deum tuum, ut vivere possit frater tuus apud te. Pecuniam tuam non dabis ei ad usuram, et frugum superabunqui eduxi vos de terra Aegypti, ut darem vobis terram Chanaan, et essem vester Deus. In praesenti lege duo sunt quae mirari legislatoris oporteat, id est, sapientia et pietas: sapientia quidem, quia quae sunt sublimia per ea quae videntur humilia exponit; pietas autem quae est in custodia litterae et contemplationis spiritalis. Littera si quidem pauperis exigit subventionem, et neque claudi erga eum viscera petenti mutuum, nec negotiari de paupertate ejus superabundantiam exigendo, et usuram
Abbreviated transcription (Latin):
subdidit. Dixit enim dominꝰ. Dila¬
ta locum tentorii tui. et aularum
lxx. inaulis sunt domus. gentiũ ec¬
cłie intelliguntur. qͦd adhuc plamꝰ
inposteriorib euisdem ꝓpħiȩ osten¬
ditur. fige. ñ parcas. extende funes
tuos. et paxilos tuos conforta. adhuc
addexteram et sinistram extende.
et semen tuum gentes hereditabit
et cuutates desertas inhabitabit
Ecce desertas ciuitates. sine muro
uidelicet. eas quȩ sunt gentiũ ap¬
pellauit. Neq enim habebant legiᷤ
murũ. et deserte erant errore ydo¬
lorum. quoꝵ domus inuillis. quas
lxx. inaulis dixerunt. qͣs et esse ȩc
mabunt᷑. Cuius agri illius utiq.
quem dominꝰ dic̃ Simile ẽ regnũ
cȩlorum thesauro abscondito in
agro. quẽ qͥ inuenit homo abscon¬
dit. et p̃gaudio illius abiit et uendi¬
dit omnia que habuit. et emit agrĩ
illum. Dicit autẽ agrum euuange¬
dentur. uel adhũc agrum estima¬
buntur. quia ei sunt ꝓximȩ uon
legi. qͣm obrem semꝑ redimi posft̃¬

Expanded text:
it: Dixit enim Dominus, Dilata locum tabernaculi tui et aularum  in aulis sunt domus, gentium Ecclesiae intelliguntur. Quod adhuc planius in posterioribus ejusdem prophetiae ostenditur: Fige non parcas, extende funes tuos et paxillos tuos conforta, adhuc ad dexteram et sinistram extende, et semen tuum gentes haereditabit, et civitates desertas inhabitabit. Ecce desertas civitates sine muro, videlicet eas quae sunt gentium appellavit: neque enim habebant legis murum, et desertae erant errore idolorum, quorum domus in villis, quas Septuaginta in aulis dixerunt, quas et esse Ecclmabuntur. Cujus agri? Illius utique quem Dominus dicit: Simile est regnum coelorum thesauro abscondito in agro, quem qui invenit homo abscondit, et prae gaudio illius vadit, et vendit omnia quae habuit, et emit agrum illum . Dicit autem agrum evangedentur, vel ad hunc agrum aestimabuntur, quia ei sunt proxime, non legi, quamobrem semper redimi pos
Abbreviated transcription (Latin):
reuerti dicit᷑ Uinea autem. e¬
uuangłica sine aliqua dubie¬
tate predicatio ẽ. Xp̃e enim ei
occasionem et materiam dedit.
qui dixit. Ego sum uitis. uos au¬
tem palmites. pater m̃s agricola
ẽ Nec ergo colere legalia aut e¬
uuangłica mandata post exitũ
dehac uita aut transitum pote¬
rimus. sed nec ea quȩ sponte nas-¬
cunt̃ metere. id÷ nec quȩcumq¬
naturalis lex adoperationem homi¬
minib suggerit: hȩc ẽ enim quȩ
sponte gignitur. quia extra medi¬
tationem librorum. et omnẽ doc¬
toralem auditum. suggerit et ex¬
hortatur quȩ sunt utilia. et cogi¬
tationes nobis aduuiantes ani
inbuti sunt xp̃i mysterit. qui¬

Expanded text:
reverti dicitur; vinea autem ereverti dicitur; vinea autem evangelica sine aliqua dubietate praedicatio est, Christus enim ei occasionem et materiam dedit, qui dixit: Ego sum vitis, vos autem palmites, et Pater meus agricola est . Nec ergo colere legalia aut evangelica mandata post exitum de hac vita aut transitum poterimus; sed nec ea quae sponte nascuntur metere, id est, nec quaecunqnaturalis lex ad operationem hominibus suggerit, haec est enim quae sponte gignitur, quia extra meditationem librorum et omnem doctoralem auditum suggerit et exhortatur quae sunt utilia, et cogitationes nobis adjuvantes animimbuti sunt Christi mysteriis. S
Abbreviated transcription (Latin):
data. nobis dedit dequa ait dauid
Doce me facere uoluntatem tuam.
quia tu es ds̃ m̃s. Sp̃s tuus sc̃s. de¬
ducet me interrã rectã. Hanc si in¬
trauerimus. sex annis serere nr̃m
agrum. et putare uineam. et colligs
fuctus qui exea nascuntur possumꝰ
hac uisibili sumus. Quam sex dierũ
nuimerus recte significat. quia in
sex dieb constituta sunt quȩ uidẽ¬
tur omnia. Septimo autẽ anno.
sabbatum et requies erit terrȩ. Qñ¬
do enĩ intelligibile nr̃m uenerit
sabbatum. id÷ presentis scłi reqͥes.
de qua ait paulus. Ergo relinquit᷑
sabbatismus populo dĩ. quẽ sig¬
uit dies septima. qͥa septima die
requieuit ds̃ abomnib oꝑib suis.
udelicet uisibilib Ppterea tunc
operationis non ẽ tempus. et ideo
nec agrum legis tunc serere nec
euuangłicam uineã putare pos¬
sumus. Ager entm ãnobis lex rec¬
te intelligitur quia senior filius
qui uiniori populo emulus ẽ. qui
imaginem populi uideoꝵ gerit.
deagro. iudelicet operatione legis.

Expanded text:
data quae nobis dedit. De qua ait David: Doce me facere voluntatem tuam, quia tu es Deus meus; Spiritus tuus sanctus deducet me in terra recta . Hanc si intraverimus, sex annis serere nostrum agrum, et putare vineam, et colligere fructus qui in ea nascuntur possumusn creatura hac visibili sumus, quam sex dierum numerus recte significat, quia in sex diebus constituta sunt quae videntur omnia. Septimo autem anno sabbatum et requies erit terrae; quando enim intelligibile nostrum venerit sabbatum, id est, praesentis saeculi requies, de qua ait Paulus: Ergo relinquitur sabbatismus populo Dei , quem signat dies septima, quia septima die requievit Deus ab omnibus operibus suis, videlicet visibilibus, propterea tunc operationis non est tempus: et ideo nec agrum legis tunc serere, nec evangelicam vineam putare possumus. Ager enim a nobis lex recte intelligitur, quia senior filius, qui junioris populi aemulus est, qui imaginem populi Judaeorum gerit, de agro, videlicet operatione legis,
Abbreviated transcription (Latin):
nomen manifestat unumquemq
etiam qͥ non uidetͣ. sic et xp̃c apparẽs.
cognosci fecit patrẽ insemetipso q̃m¬
uis inuisibilem. Hic inserto annoue¬
nit. tam inꝑfectione. hanc enim se¬
narius numerus significat. quam
innouissimo dempore rursꝰ reforma¬
tio ꝓuemet incuuis dierũ numero
homo formatus ẽ. Quam obrẽ quẽ¬
admodum formationis sexta dies. sic
sertus annus reformationis recte ap¬
pellatur. Quod autem illic sextus dieᷤ.
sertus autem hic annus dicitur. hoc
ideo. quia multa int̃formationem
nrãm. et reformationem temporum
decͣurrerunt spacia. Ergo ñ frustra.
sexti anni legis lator mentionẽ fec̃.
nhoc enim xp̃c ueniens. dedit nobis
acquirere fructus. quib inꝓpria nr̃oꝵ
uniuscuiusq consummatione. et in
communi resurrectione atq retri-¬
butione nutriri possimus. Prestãs
generi humano habundanter fructi.¬
ficare uirtutes. in tantum. uchi qui
circa horam undecimã conducti ft̃

Expanded text:
nomen manifestat unumquemque, nomen manifestat unumquemque, etiam qui non videtur, sic et Christus apparens cognosci fecit Patrem in semetipso, quamvis invisibilem. Hic in sexto anno venit tanquam in perfectione, hanc enim senarius numerus significat, quod ut in novissimo tempore rursus reformatio proveniret: in cujus dierum numero homo formatus est: quamobrem quemadmodum formationis sexta dies, sic sextus annus reformationis recte appellatur. Quod autem illic sextus dies, sextus autem hic annus dicitur, hoc ideo fit quia multa inter formationem nostram et reformationem temporum decurrerunt spatia. Ergo non frustra sexti anni legislator mentionem fecit: in hoc enim Christus veniens, dedit nobis acquirere fructus, quibus in propria nostrorum uniuscujusque consummatione, et in communi resurrectione atque retributione nutriri possimus, praestans generi humano abundanter fructificare virtutes, et tantum ut hi qui circa horam undecimam conducti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
annis iubet non cogitare. eos qͥ uir¬
tutem legis latoris intendunt. Pret̾ea
ꝑtres annos uniuscuiꝰq nr̃m coN¬
summationẽ & communẽ retribu¬
tionem que ẽ post resurrectionẽ ne¬
cessarie intelligimus inunoqͦ enim
horum comedimus. quȩcumq hic
operati fuerimꝰ. ꝓpter qͦd ait. Quod
si direritis quid comedemꝰ anno sep¬
timo. id÷̃ uniuscurꝰq nr̃m consum¬
matione. Manifestum ẽ enim qͥa
et incommuni. inqua resurrectio fit
et in retributione. eundem cibum
habebimus. Audi quod tibi dehiis ds̃
responsum ꝑlegem dat. Dabo benedic¬
dionem meam uobis anno sexto. et fa¬
cietis fructus trium annoꝵ. Benedic¬
tio patris. filius ẽ. Ipse enim maledictũ
illatum ade disꝑdidit. ꝓpter qͦd et in
eo oportere nos benedici. Dauid psal¬
mista et ꝓpħa docuit. Benedictio dñi
suꝑ uos. benediximus uobis innomi¬
ne domini. Nomen dñi filium di¬
cens euidenter: qͥa quem admodum

Expanded text:
annis jubet non cogitare eos qui virannis jubet non cogitare eos qui virtutem legislatoris intendunt. Praeterea per tres annos uniuscujusque nostrum consummationem et communem retributionem quae est post resurrectionem necessario intelligimus. In unoquoque enim horum comedemus quaecunque hic operati fuerimus. Propter quod ait: Quod si dixeritis: Quid comedemus anno septimo? id est, uniuscujusque nostrum consummationem; manifestum est enim quia et in communi, in qua resurrectio fit, et in retributionem eumdem cibum habebimus. Audi quod tibi de his Deus responsum per legem dat: Dabo benedictionem meam vobis anno sexto, et faciet fructus trium annorum. Benedictio Patris Filius est, ipse enim maledictum illatum Adae disperdidit, propter quod et in eo oportere nos benedici David psalmista et propheta docuit: Benedictio Domini super vos, benediximus vobis in nomine Domini . Nomen Domini Filium dicens evidenter, quia quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
si. Tunc gignit fructus suos quib
uescamur usq adsaturitatem:
nullius impetum formidemus.
Qui enim custodit intentionem le¬
gis et qui operatur. hic eius col¬
liget fructus. et comedet eos adsa¬
turitatẽ. et sine formidine inea in¬
habitat. qͥa legis latoris intentio¬
nem nontrans gredit᷑. nec conscuis
benedictionem uob̃ anno sexto. et faci¬
et fructus trium annorum. Seretisq
anno octauo. et comedetis ueteres frugeᷤ.
usq adnonum annũ: donec noua nas¬
cantur. edetis uetera Unde dignũ ẽ.
ut prius uiuemur. id÷ deutilitate lit¬
terȩ hoc intendendum. atq huiusmͦ
lucrum sectandum. Duoꝵ enĩ annoꝵ
uacationem terrȩ p̃cipiens. ñ uult de-¬
ficere. neq conturbari eos qͥ legẽ ꝑci¬
piebant. quid comedant. aut unde co-¬
medant sed ait. Dabo benedictionẽ
et laboriosũ accusant qͦd dixit non
cogitetis incrastino: Eoce enim etiã
lex similia precepit. et deintegris tͥb

Expanded text:
si; tunc gignit fructus suos quibus si; tunc gignit fructus suos quibus vescamur usque ad saturitatem; et nullius impetum formidemus; qui enim custodit intentionem legis et qui operatur, hic ejus colliget fructus, et comedet eos ad saturitatem, et sine formidine in ea inhabitat, quia legislatoris intentionem non transgreditur, nec conscius benedictionem vobis anno sexto, et faciet fructus trium annorum; seretisque anno octavo, et comedetis veteres fruges usque ad nonum annum, donec nova nascantur, edetis vetera. Valde dignum est, ut prius juvemur, id est, de utilitate litterae hoc intendendum est, atque hujusmodi lucrum sectandum; duorum enim annorum vacationem terrae praecipiens non vult deficere, neque conturbari eos qui legem percipiebant, quid comedant, aut unde comedant, sed ait: Dabo benedictionem et laboriosum accusant quod dixit: Non cogitetis in crastino. Ecce enim etiam lex similia praecipit, et de integris tribus
Abbreviated transcription (Latin):
Iullatenus enim nos uacare licet
infirmissimos alegis operatione
sed oꝑari ꝓculdubio etiã si scđm
uitutem uult. Uirtutem autem
nr̃am. conscientia nr̃a coniuncit.
sic̃ ait paulus. Cogitationum it¬
uicem accusantium: uel excusantiũ.
Omnes ergo iusticias di. omnia eiꝰ
iudicia prius custodiamus. et pos¬
tea faciamus. Custodiamus non
corrumpentes eoꝵ intentionem.
sed districte custodientes. et inmu¬
tabiliter. ueluti si quis elemosinam
operari uult. ñ ꝓrimo nocens ope¬
retur. Neq si pauꝑẽ. ipse rapiat di¬
uitum pecunias. ut p̃beat pauꝑib.
s̃ enim. elemosinã exiusticia offerri
uult hoc autem et inuno qͦ man¬
dato dicimus. ut prius eius inten¬
cionẽ et finem custodiamꝰ. et sic
in eorum operationem ꝓficiamus.
unc enim interra intelligibili con¬
fidenter habitabimꝰ. indiuina ui¬
delicet lege spiritalis scripture &
bone conũsationis. qͣm nob̃ ds̃ pos¬
sidere et colere precipit: qͣndo eius
intentionem non fuerimus transg̃s¬

Expanded text:
ullatenus enim nos vacare licet, infirmi sumus a legis operatione, sed operari procul dubio etiam secundum virtutem vult, virtutem enim nostram conscientia nostra convincit, sicut ait Paulus: Cogitationum invicem accusantium vel excusantium . Omnes ergo justitias Dei, omnia ejus judicia prius custodiamus, et postea faciamus; custodiamus non corrumpentes intentionem eorum, sed districte custodientes et immutabiliter, veluti si quis eleemosynam operari velit, non proximo nocens operetur, neque si pauper est, ipse rapiat divitum pecunias, ut praebeat pauperibus; Deus enim eleemosynam ex justitia offerri vult. Hoc autem et in unoquoque mandato dicimus, ut prius ejus intentionem et finem custodiamus et sic in eorum operationem proficiamus; tunc enim in terra intelligibili confidenter habitabimus, in divina videlicet lege spiritalis Scripturae et bonae conversationis, quam nobis Deus possidere et colere praecipit, quando ejus intentionem non fuerimus transgres
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint. iniubileo reuertentur ad do¬
minos. quia domis urbium leuita¬
rum ꝓpossessionib sunt int filioᷤ is¬
rahel. Suburbana autem eoꝵ non
uensunt. quia possessio sempiterna
ẽ. Si adunum hoc intentionẽ legis¬
lator habuisset. ut possessiones non
caderẽt ab aliis ad alios. Frat quippe
etiam hoc utile. quia desufficientia
scđm quod diximꝰ lex curam gerit.
cuius putas rei gr̃a. qͣndo ñ fuerint
intra annũ sicut ait redempte: pͥę
ẽẽ conquirentium uisse sunt. Sed
nec hoc simpliciter immo subti¬
lem quandam custodiens diuisionẽ.
Quecumq enim intra muros sunt
munitarum ciuitatum. intͣ annũ
redimi solum modo liceret. Quec̃q
autem in non muratis. licentiam
haberi liberandi eas semꝑ ꝑmisit.
eitarũ autẽ domos. siuie inmu¬
ratis sint siue in ñ muratis sint sẽꝑ redi¬
mi p̃cep̃. Agros autẽ uend̾e õs ꝓhibuit.
Hec autem distinctio. tam infruc¬
tuosa ẽ ad faciẽ litterȩ. qͣm osten¬
dit. quia lex. fuit quidẽ quando

Expanded text:
ubilaeo revertentur ad dominos, quia domus urbium Levitarum pro possessionibus sunt inter filios Israel: suburbana autem eorum non veneunt, quia possessio sempiterna est. Si ad unum hoc intentionem legislator habuisset, ut possessiones non caderent ab aliis ad alios, erat quippe etiam hoc utile, quia de sufficientia, secundum quod diximus lex curam gerit, cujus putas rei gratia, quando non fuerint intra annum, sicut ait, redemptae, propriae esse conquirentium jussae sunt, sed nec hoc simpliciter, sed imo subtilem quamdam custodiens divisionem, quaecunque enim intra muros sunt munitarum civitatum, intra annum redimi solummodo liceret, quaecunque autem in non muratis, licentiam haberi liberandi eas semper permisit, levitarum autem domos, sive in muratis, sive in non muratis sint, semper redimi praecepit, agros autem vendere omnes prohibuit. Haec autem distinctio, tam infructuosa est ad faciem litterae quam ostendit, quia lex fuit quidem quando