comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uanta misteria septimus
post decimum nũm ad quem nc̃
explanationum in ysaiam ꝑue¬
nit liber in scͥpturis scĩs contine¬
at: uellem uirgo xp̃i eustochiũ
breui sermone ꝑcurrere: S quia
non possum omnia in omnibus
locis dicere. hoc stri ctim ammo¬
neo quod psalmus qui huiꝰ nume¬
ri ditulo p̃notatur. sit pueri dñi dd
& cecinerit u̾ba cantiei in die qua
eripuit eum dñs de martu omĩum
imimicors suoꝵ. & de manu saul.
& dicit. Diligam te dñe fortitudo
mea: & reliqua. Puer audem dñi
ille e: cui pat loquitur in ysaia.
tatur fortis mamii. in die qua liba¬
uit cum dñs de manu saul. qͥ inlin¬
qua nr̃a cepetitum. uel infernum so¬
nat. & ab omnib inimicis suis qui
clamauerunt cont̃ eum crucifige
crucifige talem. qñ ad patremuctor
ascendit fuluis cestib de bosra. int̃
cec̃a tͥumphantis locutꝰ est uerba.
Tripe me de contradictionib popłi
constitues me in caput gentium. Po¬
pulus quem n cognoui scriuute mͥ.
in atiditu auris obediuit mͥ. Rcur

Expanded text:
uanta mysteria septimus post decimum numerus, ad quem nunc Explanationum in Isaiam pervenit liber, in Scripturis sanctis contineat, vellem, virgo Christi Eustochium brevi sermone percurrere. Sed quia non possum omnia in omnibus locis dicere, hoc strictim admoneo, quod psalmus, qui hujus numeri titulo praenotatur, sit pueri Domini David, et cecinerit verba Cantici, in die qua eripuit eum Dominus de manu omnium inimicorum suorum et de manu Saul, et dixerit: Diligam te, Domine, fortitudo mea, et reliqua. Puer autem Domini ille est, cui Pater loquitur in Isaia: tatur, fortis manu, in die qua liberavit eum Dominus de manu Saul; qui in lingua nostra, expetitum, vel infernum sonat, et ab omnibus inimicis suis, qui clamaverunt contra eum: Crucifige, crucifige talem , quando ad Patrem victor ascendit fulvis vestibus de Bosra, inter caetera triumphantis locutus est verba: Eripe me de contradictionibus populi: constitues me in caput gentium. Populus quem non cognovi, servivit mihi: in audit
Abbreviated transcription (Latin):
terauerunt ⁊ claudicauert a semitis
suis. Quib & helyas direrat. Usq¬
qͦ claudicatis utͦq pede: Deniq qd
difficile in aliis reppitur: hic psal¬
intis tã in samuel quam in dierum
hystoria continet᷑. Qui de uno nũo
ipse inscribitur datuid: in consum¬
matione tabnacłi. qn angłis imꝑa¬
tuu. N ferte dño fibi dei. afferte duo¬
filios arietum. Et omnia baptismi sa¬
lutaris eccłie misteria concinuntur
Uor dñi suꝑ aquas. ds maiestatis into¬
nuit. dñs stiꝑ aquas multas. uox dñi
in uircute. Et post paululum. Uox
dñi p̃parantis ceruos. & reuelauit con¬
densa: & in templo eiꝰ om̃s dicent głã.
Atq ut multitudinem credentium
demonstraret: intulit. Dñs diluinũ
in habitare facit: & sedebit dñs rex
in et̃num. Rursumq octaue addi
litcerarum: cuius pͥncipium ẽ. Noli
emulari in malignantibz. neq ⁊ela¬
ueris facientes iniquitatem. curus ex¬
postco ñ p̃fationiꝰ s ꝓpͥiuoluminis est.

Expanded text:
claudicaverunt a semitis suis ; quibus et Elias dixerat: Usquequo claudicatis utroque pede ? Denique quod difficile in aliis reperitur, hic psalmus tam in Samuelis, quam in Dierum historia continetur . Qui de uno numerm psalmum, qui et ipse inscribitur David, in consummationem tabernaculi, quando Angelis imperatur: Afferte Domino filii Dei: afferte Domfilios arietum. Et omnia baptismi salutaris et Ecclesiae mysteria concinuntur: Vox Domini super aquas: Deus majestatis intonuit: Dominus super aquas multas, vox Domini in virtute : Et post paululum: Vox Domini praeparantis servos, et revelavit condensa, et in Templo ejus omnes dicent gloriam . Atque ut multitudinem credentium demonstraret, intulit: Dominus diluvium inhabitare fecit: et sedebit Dominus rex in aeternum. Rursumque octavo additlitteratum, cujus principium est: Noli aemulari in malignantibus, neque zelaveris facientes iniquitatem. Cujus expositio, non praefationis, sed proprii voluminis est.
Abbreviated transcription (Latin):
carnem. &e multiplicabunt᷑ int̾fccti
a dño. Lxx. Ecce enim dñs qͥsi igniᷤ
tiemet. ⁊ quasi tempestas currtis eiꝰ
redde in furore ultionem suam. ce
increpationem in flamma ignis. In
igne enim dñi tudicabit᷑ omiris t̃ra.
tpsa comminabte᷑ tneredulis sitie
mimicis eiꝰ. ut si ñ egertnt peniten¬
tiam. scistineant q̃ sequunt᷑. Ccce
enim inquit dñs migne ueniet.
& ꝗtiasi tbo siue tempestas currus
eiꝰ. q̃ debenus intelligere anglicas
potestates qñ uenturus ẽ dñs ingła
patͥs cum angłis suis itidicare uiuo
&e morccios. non qͦ dñs ignis sit. sed
qͣ sustinentib penas ignis ẽẽ indeat᷑.
Et licet moyses dixerte id tꝑpsum
apło confirmante ds ignis consu¬
mensẽ.⁊ tñsaluador exprimens di¬

Expanded text:
abuntur interfecti a Domino. LXX: Ecce Dominus quasi ignis veniet, et quasi tempestas currus ejus, reddere in furore ultionem suam: et increpationem in flamma ignis. In igne enim Domini judicabitur omnis terra: ipsa comminatur incredulis, sive inimicis ejus, ut si non egerint poenitentiam, sustineant quae sequuntur: Ecce enim, inquit, Dominus in igne veniet, et quasi turbo sive tempestas currus ejus. Quas debemus intelligere Angelicas potestates, quando venturus est Dominus in gloria Patris cum Angelis suis, judicare vivos et mortuos: non quo Dominus ignis sit, sed quo sustinentibus poenas, esse ignis videatur. Et licet Moyses dixerit , idipsum tolo confirmante : Deus ignis consumens est. Attamen Salvator, exprimens di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcul. ꝑ annos singłos hoc ẽ diebus
pasche siue tabnaclorum iuxta islo
qͦd in zacharia dr. Ascendent ab an¬
no in annum ut adorent dñm regẽ
exercituum. &e celebrent festiuitatẽ
negotiatores in mille annis ẽẽ de¬
sistant. qͥa omnia nascant᷑ in õĩb
locis. qͦd scilioet nec nos indigeamꝰ
filomino ⁊ pipe: nec indi a nob pil
leium desident. Et egredient᷑ ⁊ uide¬
bunt cadatiera uirorum qͥ p̾uarica¬
tisunt in me. Et uermis eoꝵ ñ mori

Expanded text:
annos singulos, hoc est, diebus Paschae sive Tabernaculorum, juxta illud quod in Zacharia dicitur: Ascendens ab anno in annum, ut adorent Dominum regem exercituum, et celebrent festivitatem negotiatores in mille annis esse desistant, quia omnia nascantur in omnibus locis, quo scilicet nec nos indigeamus folio amomo, et pipere, nec Indi a nobis legium desiderent. Et egredientur, et videbunt cadavera virorum qui praevaricati sunt in me.
Abbreviated transcription (Latin):
dict̃. recede a me. qa mmmnunctus es
Qͥd gͦ ẽ. qͦ cos dicisse cõmemorat
glificet᷑ dñs. & udebimꝰ in leticia
ur̃a. Cuiꝰ uersicłi hic sensus ẽ. Qd
nob̃ humilem intͦducitis dm̃. quid
crucifixum. & uirum dolorum. ce
scientem ferre infirmitatem: Uo¬
lumus cum ut dicitis in fua maie¬
state conspicere regnantem. susei¬
pints ce in sua gła t̾cimphantem:
humilem atq deiectum udere ñ
possumus. Statanq tnfert. Ipsi aũ
confundent᷑ fubaudit᷑ qͥ logitunt᷑
talia. qͥ ñ intelligunt mistĩa sc̃pt᷑ar.
malisq fuis sentient ciꝰ potentiam.

Expanded text:
us es. Quid ergo est quod eos dixisse commemorat: Glorificetur Dominus, et videbimus in laetitia vestra? Cujus versiculi hic sensus est: Quid nobis humilem introducitis Deum? quid crucifixum et virum dolorum, et scientem ferre infirmitates? volumus eum in sua ut dicitis majestate conspicere regnantem: suspiciemus et in sua gloria triumphantem, humilem atque dejectum videre non possumus. Statimque infert: Ipsi autem confundentur, subauditur, qui loquuntur talia, qui non intelligunt mysteria Scripturarum, malisque suis sent
Abbreviated transcription (Latin):
infidelitate pꝰea mergeret̾. Cui dictũ ẽ
Quare cubitasti modicȩ fidi: Ignis
q iuxta id accipiendꝰ qͦd ⁊ uermis.
qͥtamdiu succendit᷑. qͣmdtu habeat
mat̾iam. qͣuorax flamina pascatur.
Siquis gͥ ht̃ in conscientia sua zita¬
nia q̃ immicꝰ hõ dormiente patrefa¬
milias suꝑseminauit: hec ignis ecci¬
ret. hec uorabit incendiũ. ⁊ omntũ
scors ocłis eoꝵ supplicia monstrabunt.
qui ꝓ auro ⁊ argento ⁊ lapide ỹcioso
edificauert̃ suꝑ fund am̃tum dñi. fe¬
num. ligna. stipulã. ignis pabulum
sempitmi. Porro qͥ uolunt supplicia
aliqn finiri. & licet pꝰ multa dempora
tñ t̃minũ habe torm̃ta: his utuntur
testimonuis. Cum intratit plenitudo

Expanded text:
infidelitate postea mergeretur; cui dictum est: infidelitate postea mergeretur; cui dictum est: Quare dubitasti, modicae fidei ? Ignis quoque juxta id accipiendus, quod et vermis, qui tamdiu succenditur, quamdiu habet materiam, qua vorax flamma pascatur. Si quis igitur habeat in conscientia sua zizania, quae inimicus homo, dormiente patrefamilias, superseminavit, et haec ignis exuret, haec vorabit incendium . Et omnium Sanctorum oculis, eorum supplicia monstrabuntur, qui pro auro, et argento, et lapide pretioso, aedificaverunt super fundamentum Domini, fenum, ligna, stipulam, ignis pabulum sempiterni. Porro qui volunt supplicia aliquando finiri, et licet post multa tempora, tamen terminum habere tormenta, his utuntur testimoniis: Cum intraverit
Abbreviated transcription (Latin):
uxta islud qͦd dr. Uersatꝰ sum ĩ mi¬
seria. dum configitur in spina. Et
in ꝓu̾bus. Cinea ossium cor intelli¬
gens. Et it̾m sub obelo. Sic̃ tineaue¬
stimentum & uermis lignum. sic
meror excructat cor uiri. ita dum
dm negantium et̃na supplicia. di¬
cente dño ĩ eugłio. Ite in ignem et̾¬
num qͥ paratus ẽ diabolo ⁊ angłi
eiꝰ. Q in alio loco. Ligate inanus
eius &e pedes. ⁊ miccite eum in tene¬
bras ext̾iores. ibi erit fletꝰ ⁊ stridor
dentium. Simanꝰ audiunnus &
pedes & tenebras erteriores q̃ oclo
eena ẽ. lum̃ dinuidentiũ. ⁊ fletum qͥ
utiq ⁊ tpse ad ocłos ꝑtinet. ⁊stridorẽ
dentiũ: miror qͦsdam aertum corpꝰ
e pauilatĩ in auras tenues dissoluen¬
dum pꝰ resurr ectionem intͦducere.
qͥa dñs potentia maiestatis suȩ ad
apłos clausis ing̃ssꝰ ẽ ianuis. qͥ certe
ce ante resurrectionem pendulo suꝑ
mare ambulauit incessu. ⁊ hoc ipfũ
apło p̾buit petͦ. ut qͥ fide ambulabat

Expanded text:
illud quod dicitur: Versatus sum in miseria, dum infigitur mihi spina . Et in Proverbiis: Tinea ossium cor intelligens . Et iterum sub obelo: Sicut tinea vestimento, et vermis ligno: sic moeror excruciat cor viri . Ita dumum, et Dominum negantium aeterna supplicia, dicente Domino in Ernum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Et in alio loco: Ligate manus ejus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores: ibi erit fletus et stridor dentium . Si manus audivimus et pedes, et tenebras exteriores, quae oculorum poena est lumen Dei non videntium; et fletum, qui utique et ipse ad oculos pertinet; et stridorem dentium: miror quosdam aereum corpus, et paulatim in auras tenues dissolvendum post resurrectionem introducere: quia Dominus potentia majestatis suae, ad Apostolos clausis ingressus est januis . Qui certe et ante resurrectionem pendulo super mare ambulavit incessu; et hoc ipsum apostolo praebuit Petro: ut qui fide ambulabat,
Abbreviated transcription (Latin):
telligi potest. de quib dictum ẽ. fi¬
lios gentii ce exaltaui ipsi autẽ spre¬
uerunt me. uł de õib qͥ habentes
noticiam dei in cordib suis. auersi
sunt inuanitatem. ut adorent cre¬
aturam potiꝰ qͣm creatorem. Cgredi¬
entur aut̃ ñ locos intelligentia. ne¬
q enĩ cadau̾a mortuors possunt in¬
tus ẽẽ cum dño. Qͦdsi omnis caro
adoratura ẽ dñm. ⁊ ccont᷑rio cada¬
uera utrorum qͥ ỹuaricatisumt in
dño. eternis tͣdent᷑ ardorib. inu

Expanded text:
i potest, de quibus dictum est: Filios genui et exaltavi, ipsi autem me spreverunt ; vel de omnibus qui, habentes notitiam Dei in cordibus suis, aversi sunt in vanitatem, ut adorarent creaturam potius quam Creatorem . Egredientur autem non loco, sed intelligentia. Neque enim cadavera mortuorum possunt intus esse cum Domino. Quod si omnis caro adoratura est Dominum, et e contrario cadavera virorum qui praevaricati sunt in Domino, aeternis tradentur ardo
Abbreviated transcription (Latin):
caro ut adoret in conspecta meo in
irłm: sciendũ qͦd in hebreo ñ sit scͥp¬
tum trłm ut decutiamꝰ suꝑciliũ iude¬
otum. s tm̃ in conspectu meo. ut ser¬
mo dm̃i compleat᷑ dicentis in eugłio.
neq ĩ monte isto neq in iherosolimᷤᷤ¬

Expanded text:
caro, ut adoret in conspectu meo in Jerusalem, sciendum quod in Hebraico non sit scriptum, Jerusalem: ut decutiamus supercilium Judaeorum; sed tantum, in conspectu meo, ut sermo Domini compleatur, dicentis in Evangelio: neque in monte isto, neq
Abbreviated transcription (Latin):
dño erimꝰ. Itidei & itid aici erroris
heredes hebionite qͥ ꝓhumilitate
mille annorũ diuitias p̃stolantes.
eqͦs ce qͣdrigas &e redas &e lecticas siue
bast̾nas ac dormitoria mulosq & mu¬
las & carrticas. & diu̾si gñis uehicła:
sic intelligt̃ ut scͥpta st̃. qͦd ui delico
ĩ confũmatione mundi qͣn xp̃c irłm¬
regnaturꝰ aduen̾it. ⁊ templum fũit
instatiratũ. ⁊ ĩmolate iudaice uict̃i¬
me de toto orbe reducant᷑ filii isrł
neqͣqͣm suꝑ eqͦs s suꝑ mulos numidiȩ.
Q aut̃ senatone fũint dignitatis. &
locum pͥncipũ obtinuunt. de britan¬
mis. hispamisq. galliisq ⁊ extremiᷤᷤ
hominũ morinis. ⁊ uͥ bicornis scindi¬
tur remis: in carrucisuement. oceͣ¬
rentib sͥ cuncts gentib q̃ eorum ser¬
uituti fu̾it p̃parate. Qͦm si inferãt
filuisrł munꝰ inuase mundo ĩ domo

Expanded text:
oris haeredes Ebionitae, qui pro humilitate mille annorum delicias praestolantes, equos et quadrigas, et rhedas, et lecticas, sive basternas, et dormitoria, mulosque et mulas, et carrucas, et diversi generis vehicula sic intelligunt, ut scripta sunt. Quod videlicet in conregnaturus advenerit, et Templum fuerit instauratum, et immolatae Judaicae victimae, de toto orbe reducantur filii Israel, nequaquam super equos, sed super mulos Numidiae. Qui autem senatoriae fuerint dignitatis, et locum principum obtinuerint, de Britannis, Hispanis, Gallisque extremis hominum Morinis , et ubi bicornis finditur Rhenus, in carrucis veniant, occurrentibus sibi cunctis gentibus, quae eorum servituti fuerint praeparatae. Quomodo si inferant fili
Abbreviated transcription (Latin):
si dilucłm. pulchra ut luna elec¬
tarit sol & ãmirabilis: Arunt phi¬
sici ⁊ qͦꝵ cura ẽ de cęlestib disputare. lu¬
nam n hab̾e ꝓpͥum lum̃. s solis raduꝰ
illustrari. db ea autẽ semꝑ orb parte
cõplet᷑ & fulget: a q̃ soli uicinior est
nec imbra t̾rȩ obscurat᷑. Qͦd ⁊ poeta
uno t̾isicło demonstrauit. nec frĩs
radiis obnoxia surge luna. S⁊ hoc
tierũ ẽ:⁊ nos tͦpologice possumꝰ dicere
eccłiam q̃ pace ⁊ ꝑsecutionib crescit.
atq decrescit. ⁊ opp̃ssa temptationũ
tenebͥs xursum pͥstinũ lum̃ assumit.
bitatoresq eiꝰ tustos fulg̾e̾ qͣsi sol in
regno patͥs sui.⁊ ꝑ hos m̃ses sem̃ dñi
qͦd instaurandũ ẽ in et̾num. uenire
ad sollemittates suias qͣs sẽs mistico
ore sonabat dicens. Annos et̾nos ĩ m̃te
habui. ⁊ meditatꝰ sum. De sab̃bo aute
qͦd sig̾cat reqͥem. pleno sermone tͣcta¬
Et nẽ breuit̃ ẽ dicendum eos tienire ĩ
neomentis ⁊ ĩ sabb̃is: qͥ .ui. dieb in qͥb

Expanded text:
asi diluculum, pulchra ut luna, et electa ut sol admirabilis ? Aiunt Physici, et quorum curae est de coelestibus disputare, lunam non habere proprium lumen, sed solis radiis illustrari. Ab ea enim semper orbis parte completur et fulget, a qua soli vicinior est, nec umbra terrae obscuratur: quod et poeta uno versiculo demonstravit : Nec fratris radiis obnoxia surgere luna. Si hoc verum est, et nos tropologice possumus dicere, Ecclesiam quae pace et persecutionibus crescit atque decrescit, et oppressa tentationum tenebris rursum pristinum lumen assumit, bitatoresque ejus justos fulgere quasi solem in regno patris sui. Et per hos menses semen Domini, quod instauratum est in aeternum, venire ad solemnitates suas, quas sanctus mystico ore resonabat, dicens: Annos aeternos in mente habui, et meditatus sum . De sabbato autem, quod significat requiem, pleno sermone tractaEt nunc breviter est dicendum, eos venire in neomeniis et in sabbatis, qui sex diebus in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ pͥncipes fuert eccłie ex poplo uide¬
orum. s de entimeratis supͣ gentib
de mari. de affrica. de libia. de cappa¬
docia. de italia. de g̾cia. de cunctis in¬
fulis. qͣrs habitatores pͥmũ ñ audierãt

Expanded text:
qui principes fuerunt Ecclesiae ex populo Judaeorum, sed de enumeratis supra gentibus, de mari, de Africa, de Libya, de Cappadocia, de Italia, de Graecia, de cunctis insulis, quarum habitatores primum non audierant
Abbreviated transcription (Latin):
considabo mirabilia de lege tua. Qe
enim uident᷑ temporalia sunt. quȩ
autẽ ñ uident᷑ et̾na. De quib om̃a
celeri disputatione ꝑcurrere ñ est
huiꝰ temporis. Si enim nec ocłs uidit
nec auris auditit nec in cor hoĩs as¬
cendert̃. q̃ ĩparauit ds diligentib se

Expanded text:
bo mirabilia de lege tua . Quae enim videntur, temporalia sunt: quae autem non videntur, aeterna . De quibus omnia celeri disputatione percurrere, non est hujus temporis. Si enim nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenderunt, quae praeparavit Deus diligentibus se
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ regnũ celoꝵ. Beatimites. qm̃ ipsi
possidebt t̾̃ram. Siqͥdẽ oĩs creatura
nc̃ fubiecta ẽ uanitati in spe ꝓpt̾ eũ
qͥ subiecit eam. Lib̾abit̃ autem a ser¬
uitate corruptionis in głam filioꝵ
di. qͥfiert ex hominib filii eiꝰ ⁊ sta¬
bunt in conspectu illius semꝑ.⁊ no
illis genssuccedat alia. qͦd fc̃m ẽ in
iudeis. s maneat in et̃num. Ierit
inqͥt m̃sis exm̃se. ⁊ sabb̃m ex sabb̃o.
ut ex carnalib sabb̃is m̃sibq fiat¬
sp̃italia sabba delicata. Qͥ sabbatiᷤᷤ¬
mus di popło reseruat᷑. ⁊ m̃sis sp̃aliᷤ
q̃n apuncto usq ad punctum lima
cõplebit᷑ ⁊ suo curret ordine. ⁊ effi¬
lantur neomente. hoc ẽ noui m̃sis ex

Expanded text:
 regnum coelorum. Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram . Siquidem omnis creatura nunc subjecta est vanitati in spe, propter eum qui subjecit eam . Liberabuntur autem a servitute corruptionis in gloria filiorum Dei, qui fient de hominibus filii ejus, et stabunt in conspectu illius semper, etillis gens succedat alia, quod factum est in Judaeis; sed maneant in aeternum. Et erit, inquit, mensis ex mense, et sabbatum ex sabbato: ut de cspiritalia sabbata delicata. Qui sabbatismus Dei populo reservatur, et mensis spiritalis, quando a puncto usque ad punctum luna complebitur, et suo currit ordine, ut effilun
Abbreviated transcription (Latin):
ad chorintios. ꝓuocans eos ad cont¬
uentiam. Ut głificcas dñm in corꝑe
ur̃o. Q rurscim. Siue comedtis
siuc bibitis. oĩa in głam cłi facite.
Unde ae dñs maledicentib nonre¬
maledicebat. & ꝓ persecutoribus
p̃cabat᷑. Qͦd audem p̃cipit. dicite

Expanded text:
ontinentiam: Ut glorificetis Deum in corpore vestro . Et rursum: Sive comeditis, sive bibitis, omnia in gloriam Dei facite . Unde et Dominus maledicentibus non remaledicebat : et pro persecutoribus precabatur. Quod autem praecipit: Dicite
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ ñ e electio s ordo nat᷑e ⁊ series fa
milie ꝑposttros descendens. Crans¬
lato enimsaẽdotio necesse ẽ ut legi
tͣnslatiofiat: & electio ad eos ꝑtinea
qͥb neqͥqm turta sanguiinem hur
tam̃ita atq uͥtutes sac̾dotium defert̃.
Ouruemient de insul gentiũ ⁊ glam
dm̃ nunciabẽ.⁊ adducent᷑ in equis
& ĩ qͣdrigis. ⁊ ĩ lecdicis. ⁊ ĩ mul ⁊ ĩ car¬

Expanded text:
t series est familiae per posteros descendens. Translato enim sacerdotio necesse est, ut et Legis translatio fiat, et electio ad eos pertineat, quibus nequaquam juxta sanguinem, sed juxta merita atque virtutes sacerdotium defertur, qui venient de insulis gentium, et gloriam Domini nuntiabunt. Et adducentur in equis, et in quadrigis, et in lecticis, et in muli
Abbreviated transcription (Latin):
dño de unitisis gentib. uł ipsos qͥ
idolatͥe errore contempto ueri dez
noticiã fc̃ secuti. ul qͥ de toto orbe ex
isrł popło credidert̃. ad quos scͥbit
&e apl̃s petrꝰ. Adducent aut̃ eos ĩ eqͥs
&e ĩ qͥdrigis ⁊ ĩ lecticis: ⁊ in intilis. &
ĩ carrucis. ꝓ carrticis qͣs solus int̾y¬

Expanded text:
de universis gentibus: vel ipsos qui idololatriae errore contempto, veri Dei notitiam sunt secuti, vel qui de toto orbe ex Israel populo crediderunt. Ad quos scribit et apostolus Petrus . Adducent autem in equis, et in quadrigis, et in lecticis, et in mulis, et in carrucis. Pro carrucis, quas solus int
Abbreviated transcription (Latin):
qn pꝰ refurrectionẽ ĩmorrale ⁊ ĩcorrup¬
tum corpꝰ assũpste. Q qͥc̃q tũ seq̃bant᷑
candidis titebant᷑ eqͥs. incorroiptis ui¬
delicet immortalibq corporib. Lon¬
gumẽ si tielimꝰ uttumq explanare
testimoniũ. Hoc solum dicam. quod
diu̾sa uiehicła qͥb hoĩes adducuntur
contemnere unum de mintmis istis.
qͥa angłi eorum uident cotidie faciem
apłm nunciante. alii angłm ipstus eẽ
credebant. Si autem hoc de minimiᷤ
dr. ce de uno hoĩe. qͣntomag̃ de õib
scĩs. ⁊ p̃cipue de apłis sentiendum ẽ.¬

Expanded text:
quando post resurrectionem immortale et incorrupquando post resurrectionem immortale et incorruptum corpus assumpsit. Et quicumque eum sequebantur, candidis utebantur equis, incorruptis videlicet immortalibusque corporibus. Longum est, si velimus, utrumque explanare testimonium: hoc solum dicam, quod diversa vehicula, quibus homines adducuntur contemnere unum de minimis istis: quia Angeli eorum vident quotidie faciem apostolum nuntiante, alii Angelum ipsius esse credebant . Sin autem hoc de minimis dicitur, et de uno homine, quanto magis de omnibus sanctis, et praecipue de Apostolis sentiendum e
Abbreviated transcription (Latin):
apocalipsi ħ se indisse testat᷑. Nidi oe¬
lum aꝑtum. & ecce eqꝰ albꝰ. ⁊ qͥ sedebat
siꝑ eum uocabat᷑ fidelis & uerꝰ. ⁊ iusti¬
cia iudicans & bellator. Ocłi aut̃ eiꝰ
fic̃ flãma ignis. & suꝑ caput eiꝰ diade¬
mata multa. hñs nom̃ scͥptum quod
nemonouit nͥ iꝑse. Et amictꝰ crat
ueste aspsa sangume. ⁊uocabat᷑ no¬
men eiꝰ uierbum di. ⁊ excitꝰ in celoseq̃¬
bat᷑ eum ĩ eqͥs alb. uestitꝰ bysso albo
atq mundissimo. Et de ore eiꝰ egͥdie¬
bat᷑ gladiꝰ acutꝰ: ut ĩ ipso ꝑcut̾it gs.
E qͦ rufo sedebat dñs atq saluator. hu¬
manũ corpꝰ assumens. cui dr. Quare
rubra st̃ tiestim̃ta tua. & qͥs ẽ iste qͥ ascen¬
dit de edoni. fulira uestim̃ta eiꝰ de bos¬
ra Et seq̃bant᷑ eũ trariors colorũ equi
uł in martyrio rubri.ul sturnini in
uolatu. uł uarii in ututib. tił candi¬
di inuͥginitate. Eqͦ aũ sedebat albo.

Expanded text:
oeoelum apertum, et ecce equus albus: et qui sedebat super eum vocabatur fidelis et verus, et justitia judicans, et bellator. Oculi autem ejus quasi flamma ignis: et super caput ejus diademata plurima: habens nomen scriptum, quod nemo novit nisi ipse; et amictus erat veste aspersa sanguine: et vocabatur nomen ejus Verbum Dei: et exercitus in coelo sequebatur eum in equis albis, vestitus bysso albo atque mundissimo, et de ore ejus egrediebatur gladius acutus, ut in ipso percuteret gentes . Equo rufo sedebat Dominus atque Salvator, humanum corpus assumens, cui dicitur: Quare rubra sunt vestimenta tua? Et: Quis est iste qui ascendit de Edom, fulva vestimenta ejus de Bosra . Et sequebantur eum variorum colorum equi, vel in martyrio rubri, vel sturnini in volatu, vel varii in virtutibus, vel candidi in virginitate. Equo autem sedebat albo,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tari possumꝰ uł basternas. alii uo¬
ce consona tͣnstulert.  opioie. q
penas. ꝓ qͥb symmachꝰ lecticas int̃¬
ipsum lecticas oꝑtas pellib sigcat.
Hoc dde uarietate tͣnslationũ dictũ
sit. Eqͦs autẽ &e qͣdrigas &e lecticas &
mulos atq carrticas ce diu̾si gñis
uehicła. anglica possumꝰ intelligẽ
ministia. de qͥb alib ad ͥm dr̃.
Ascende suꝑ eqͦs tuos. & eqͥtatio tua sa¬
lus. His eqͥs & currib ce qͣdrigis hely¬
as raptꝰ ad celtim ẽ. & helyseus circũ¬
darise atq seruari nesciente puero
demonstrauit. Et zacharias uidit in
nocte. & ecceuir ascendens suꝑ equũ
rusum. & stabat ĩ medio duoꝵ mon¬
tium umbrosoꝵ. & pꝰ eũ eqͥ rufi ⁊ stur¬
nini & uarii &e albi. Et dixi inquit.
Q ft̃ isti dñe: Et ait ad me angłs qͥ
loq̃bat᷑ in me. Ego ostendãtͥ qͥd ft̃ isti.
Et respondit uir qͥ stabat in medio
montiũ. ⁊ ait ad me. Istist̃ qͦs misit
dñs ut ꝑambulent t̾ram. Ioħs qͦ in

Expanded text:
rpretari possumus, vel basternas, alii voce consona transtulerunt φορεῖα quae penas, pro quibus Symmachus, lecticas inteipsum lecticas opertas pellibus significat. Hoc de varietate translationum dictum sit. Equos autem, et quadrigas, et lecticas, et mulos atque carrucas, et diversi generis vehicula, Angelica possumus intelligere ministeria, de quibus alibi ad Deum dicitur: Ascende super equos tuos, et equitatio tua salus . His equis, curribus et quadrigis Elias raptus ad coelum est, et Eliseus circumdari se atque servari, nescienti puero demonstravit . Et Zacharias vidit in nocte: Ecce vir ascendens super equum rufum: et iste stabat in medio duorum montium umbrosorum: et post eum equi rufi, et sturnini, et varii, et albi, et dixi, inquit, Quid sunt isti, Domine? Et ait ad me Angelus qui loquebabatur in me: Ego ostendam tibi quid sint isti. Et respondit vir qui stabat in medio montium, et ait ad me: Isti sunt quos misit Dominus ut perambulent terram . Joan
Abbreviated transcription (Latin):
tur nos in õi tͥbulatione. ut ce nos
possimꝰ consolari eos qͥ in omni funt
tbulatione. ꝑ consolationem qua ty¬
si consolamͣ a deo. Qui postquã fue¬
rint consolati: dicet᷑ ad eos. Et uide¬
bitis & gaudebit cor ur̃m. & ossa ura
qͣsi herba germinabunt siue orient᷑.
aut iurta symmachum florebunt.
Uidebunte autem haud dubium qͥn
quebat᷑. Beati mundo corde qm̃ tosi

Expanded text:
ne, ut et nos possimus consolari eos, qui in omni sunt tribulatione, per consolationem, qua ipsi consolamur a Deo . Qui postquam fuerint consolati, dicetur ad eos: Et videbitis, et gaudebit cor vestrum, et ossa vestra quasi herba germinabunt, sive orientur, aut juxta Symmachum, florebunt . Videbunt autem, haud dubium quin quebatur: Beati mundo
Abbreviated transcription (Latin):
re nationes uno filiorum noe. licet
in tharsis & futh. sem qͦ & cham. idẽ
indie & affricȩ nominum fuerit reco¬
datus. ut totum orbem ostendet. Ue
greget singlorum. Ex qͦ discimus ñ
solum oꝑa s & cogitationes in die iu¬
dicii ẽẽ tudicandas. Qui eutm mubi¬
eremuidit ad concupiscendum eã.
iam inechatꝰ ẽ incorde suo. De quib
đr. Nẽ circundederunt eos cogitatio¬
nes suç. qñ tudicabit ds abscondita

Expanded text:
rit nationes, uno filiorum Noe: licet rit nationes, uno filiorum Noe: licet in Tharsis et Phud, Sem quoque et Cham id est, Indiae et Africae nominum fuerit recordatus, ut totum orbem ostenderet. Vgreget singulorum. Ex quo discimus non solum opera, sed et cogitationes esse in die judicii judicandas. Qui enim viderit mulierem ad concupiscendum, jam moechatus est eam in corde suo . De quibus dicitur: Nunc circumdederunt eos cogitationes suae: quando judicabit Dominus abscondita
Abbreviated transcription (Latin):
q affriea usq ad mare mauritanie
cta circa eum regio futensis appel¬
latur. Luth autem lidos uocant.
quorum eolomi etrusci qui nune tuᷤ¬
ci appellant᷑ qͦndam mittendarum
sagittarum ꝑitissimi. &e nẽ dicuntur
tendentes sagitcam ł quo in hebraico
metroyolis mataca. q̃ postea a cesarę
augusto cesarea nom̃ accepit. Qui
nes cio quid tiolentes. etiam in genes
ultimum filium aram .i. syrorum dã¬
masci qͥ appellat᷑ m̃es. int̃pretati st̃
mosoch. ꝓ qͦ nos rect̾ius meonas
tͣnsfcrimꝰ. Tubal autem siue thobel
aut italia interp̃tatur. aut hybia
hoc ẽ hispania ab hybero flumine
Uude &e hodie hispaniarum regio
appellat᷑ celtibia. De quib pulchre
lucanus. G alloꝵ celti miscentes no¬
men hybiᷤᷤ. quos nos possumꝰ gallos¬
panos dicere. Greci autem sermone
hebraico appellantur iutian &e ionaᷤ
sig̃eant. unde ce greci iones &e mare
ionium. Et hoc considandum qͥd
maxime orientales de iaphet posue¬

Expanded text:
que Africa usque ad mare Mauritaniaeque Africa usque ad mare Mauritaniaecta circa eum regio Phutensis appellatur. Lud autem Lydos vocant, quorum coloni Hetrusci, qui nunc Thusci appellantur, quondam mittendarum sagittarum peritissimi, et nunc dicuntur tendentes sagittam. Pro quo in Hebraico metropolis Mazaca, quae postea a Caesare Augusto, Caesarea nomen accepit. Qui nescio quid volentes, etiam in Genesi ultimum filium Aram, id est, Syrorum Damasci, qui appellatur Mes, interpretati sunt μοσὸχ: pro quo nos rectius Moeonas transferimus. Thubal autem sive Thobel, aut Italia interpretatur, aut Iberia, hoc est, Hispania, ab Ibero flumine, unde et hodie Hispaniarum regio appellatur Celtiberia. De quibus pulchre Lucanus : Gallorum Celtae miscentes nomen Iberis: quos nos possumus Gallohispanos dicere. Graeci autem, qui sermone Hebraico appellantur Javan, Jonas significant: unde et Graeci Jones, et mare Jonium. Et hoc considerandum, quod maxime Orientales de Japhet posue
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ rum uenio ut congregem cũ õib
gentib & linguis. Et uement ce ui¬
debunt głam meam. & ponam meiᷤᷤ
signum. Et mictam ex eis qͥsaluati
in lydtm. denentes sagittam in ita¬
liam & greciã. ad insulas longe ad
eos qͥ non audierunt de me. &e non
uiderunt głammeam. Lxx. Et ego
oꝑa eorum &e cogitationes eorum ue¬
nio congregare. om̃s gs ce om̃s lin¬
guas. & uemient &e indeb̾t glam me¬
am: ce chimitiã suꝑ eos signum. Et
emittã ex eiꝰ qͥ saluati fu̾int in gs̃. in
thohel. &e in greciam & ininfulas lon
ge. qͥ ñ atidierunt nom̃ mecim. neq
uiderunt głam meam. Priꝰqͣm ex¬
ponam qͥd fig̃cet enumeratio genti¬
um plurimars.breuit̃ de int̃preta¬
tionis uarietate dicendum ẽ. Har¬
sis lingua hebrea mare appellatur.
&e ut aiunt indie regio licet iosephꝰ
lict̾a cõmutata tharsum pudet nun¬
cupari. ꝓ tharsis urbe cilicie. Ad
qͣm ionas de ioppe fagiensire cupie¬
bat. fuch autem fiue ful libies omĩs¬

Expanded text:
rum venio ut congregem cum omnibus gentibus et linguis: et venient et videbunt gloriam meam. Et ponam in eis signum, et mittam ex eis, qui salvain Lydiam tendentes sagittam, in Italiam et Graeciam, ad insulas longe: ad eos qui non audierunt de me, et non viderunt gloriam meam. LXX: Et ego opera eorum, et cogitationes eorum novi, et venio congregare omnes gentes et omnes linguas: et venient et videbunt gloriam meam, et dimittam super eos signum: et emittam ex eis, qui salvati fuerint ad gentes, in Thobel, et in Graeciamge, qui non audierunt nomen meum, neque viderunt gloriam meam. Priusquam exponam quid significet enumeratio gentium plurimarum, breviter de interpretationis varietate dicendum est. Tharsis lingua Hebraea, mare appellatur; et ut aiunt Indiae regio: licet Josephus, littera commutata, Tarsum putet nuncupari pro Tharsis, urbem Ciliciae, ad quam Jonas de Joppe fugiens, ire cupiebat . Phud autem, sive Phul, Libyes, omnis
Abbreviated transcription (Latin):
dñe qm̃ iratꝰ es mͥ. au̾tist faciem tuã
ame: & misertꝰ es mei. Dñs quoq lo¬
quitur ad peccatorem. Ctim ira furo¬
ris mei fuerit. turfum sanabo. Et
hoc ẽ qͦd dicitur. in alio loco. Quam
grandis multitudo bonitatis tuie
dñe. quam abscondisti tim̃tibus te
Que ommia replicant affirmare cu¬
pientes post cruciatꝰ atq tormenta
fut̃a refrigeria qͥ nc̃ abscondenda st̃.
ab his qͥb tonor utilis e̾. ut dum suppl¬
cia reformidant. peccare desistant. Qd
pondere fant. ⁊ nouit quem qͣm aut
qͣmdtu debeat iudicare: solumq dica¬

Expanded text:
niam iratus es mihi. Avertisti faciem tuam a me, et misertus es mei . Dominus quoque loquitur ad peccatorem: Cum ira furoris mei transierit, rursum sanabo . Et hoc est quod in alio loco dicitur: Quam grandis multitudo bonitatis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te. Quae omnia replicant, asseverare cupientes, post cruciatus atque tormenta, futura refrigeria, quae nunc abscondenda sunt ab his, quibus timor utilis est: ut dum supplicia reformidant, peccare desistant. Quod pondere sunt; et novit quem, quomodo, aut quamdiu debeat judicare. Solumque dica
Abbreviated transcription (Latin):
ris ferꝰ. in hebraico scͥptum ẽ. tirsadai.
ut sig̃caret ñsolum aromanis s a
cunctis gentib irłm ẽẽ uastatam.
Intͦitꝰ autom głosus eccłie ille intelli¬
gendꝰ est: de quoscribit ioħs apłs. Q
tee crurtatis auro mundo. sic̃ uitrũ
ꝑspicuum. Istas margaritas ꝓhibet
dñs mitti ante porcos. qͣs negotia¬
dor bonꝰ cumin ꝓpħis inuenerit ⁊
apłis. ꝑgit adunum p̃ciosissimum
margaritum. ñ pͥores abiciens. s ꝑ il¬
las querens ꝑ̃ciosius. Qͥa hec dicit
dñs. Ecce ego declinabo suꝑ eã qͣsi
fluurum pacis: &e qͣsi dorrentem in¬
undantem głam gentium. qmͣ fug¬
getis. Ad ub̃a portabimini. & suꝑ
dic̃ dñs. Ecce ego declino ad eos qͣsi
fluuiꝰ pacis. & qͣsi torrens inundans
głã gentiũ. Paruuli eorum in hu
filii & habitatores eiꝰ tibib fuerint cõ¬
solati. &e lactis abuncdantia ad deli
fluuium pacis. de qͦ crebro diximꝰ
flum̃ di replecum ẽ aqͥs. &e fluminis
impetꝰ lecificat cruitatem di. ut pace

Expanded text:
ris ferus, in Hebraico scriptum est ZIZ SADAI : ut significaret non solum a Romanis, sed a cunctis gentibus Israelem esse vastatum. Introitus autem gloriosus Ecclesiae ille intelligendus est, de qteae civitatis auro mundo sicut vitrum perspicuum . Istas margaritas prohibet Dominus mitti ante porcos , quas negotiator bonus cum in Prophetis invenerit et Apostolis, pergit ad unum pretiosissimum margaritum, non priores abjiciens, sed per illas quaerens pretiosius . Quia haec dicit Dominus: Ecce ego declino super eam qfluvium pacis: et quasi torrentem inundantem gloriam gentium: quam suggetis. Ad ubera portabimini: et super dicit Dominus: Ecce ego declinabo ad eos quasi fluvius pacis, et quasi torrens inundans gloriam gentium. Parvuli eorum in humfilii et habitatores ejus uberibus fuerint consolati, et lactis abundantia ad delicfluvium pacis, de quo crebro diximus: Flumen Dei repletum est aquis . Et: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei ; ut pace
Abbreviated transcription (Latin):
isrł mansit illesꝰ. De hoc signo quod
achar rer itida nolebat acciꝑe. ysaiaᷤ
num. Ecce uirgo inuto concipiet ⁊ pa¬
rict. Inde ce ꝓpħa qͦd ꝓmissum fuie
rat dep̃cat̃. fac mecum signum in bo¬
no. E in alio loco. D ectisti metuentib
de fig̃cationem. ut fugerent a facie
arcus. Hoc nob̃ ad patrem ascendens
dñs dereliqͥt. siue in nr̃is frontibus
pofuit. ut lib̃e dicamꝰ. Signatum ẽ
sciꝑ nos lum̃ uultꝰ tui dñe. Quod
autem sequit᷑. & mittam ex cis qͥ sal

Expanded text:
Israel mansit illaesus . De hoc signo quod Israel mansit illaesus . De hoc signo quod Achaz rex Juda nolebat accipere, Isaias num: Ecce virgo in utero concipiet et pariet . Undrat, deprecatur: Fac mecum signum in bonum . Et in alio loco: Dedisti metuentibus te significationem, ut fugerent a facie arcus . Hoc nobis ad Patrem ascendens Dominus dereliquit, sive in nostris frontibus posuit, ut libere diceremus: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine . Quod autem sequitur: Et mittam ex ei
Abbreviated transcription (Latin):
ac sp̃c. artuum qͦ & medullarum
& tudex cogitationum &e sensuum
cordis. nullaq ẽ creat᷑a inuisibili ᷤ
in conspectu eiꝰ. Omnia autem nu
da ce aꝑta ocłis illiꝰ. de qͦ nobis ser¬
mo ẽ. Postqm autem cogitationes
in tinũ fuint congregate. accusan¬
tes nos uł defendentes: tc̃ om̃s gs & lin¬
gue cũ cogitationib suis pariter ad¬
ducent᷑ in medium. Linguas autem
iuxta apłm paulum ñ solũ hominũ
legimꝰ. s ce angłoꝵ. Ex qͦ intelligitur
om̃s creaturas a dño itidicandas. ñ
solum suꝑ tram. s in mari &e in cęle¬
stib. iuxta qͦd tꝑse in fuꝑiorib dixerat
Inebriatꝰ ẽ gladꝰ m̃s in celo. ad trãq
descendet Uenient autem õs ut uideãt
głam dei. & ponet in eis signum qͦd ĩ
ierechiel pͥncipio fub taũ lititre he¬
braice int̃pretatione monstrat᷑. Quo
signo qͥ fuerit imp̃ssꝰ: manꝰ ꝑcutienteᷤ
effugiet. Hoc & postes domoꝵ in egyy¬
to signabant᷑. qñ ꝑeunte egyꝑto solꝰ

Expanded text:
s, artuum quoque et medullarum, et judex cogitationum et sensuum cordis. Nullaque est creatura invisibilis in conspectu ejus. Omnia autem nu de quo nobis sermo est . Postquam autem omnes cogitationes in unum fuerint congregatae, accusantes nos vel defendentes: tunc omnes gentes et linguae cum cogitationibus suis pariter adducentur in medium. Linguas autem juxta apostolum Paulum, non solum hominum legimus, sed et Angelorum . Ex quo intelligi datur, omnes creaturas a Domino judicandas, non solum super terram, sed in aere et in coelestibus, juxta quod ipse in superioribus dixerat: Inebriatus est gladius meus in coelo, ad terramque descendet . Venient autem omnes, ut videant gloriam Dei: et ponet in eis signum, quod in Ezechielis principio sub THAU litterae Hebraicae interpretatione monstratur . Quo signo qui fuerit impressus, manus percutientis effugiet. Hoc et postes domorum in Aegypto signabantur, quando pereunte Aegypto, solus
Abbreviated transcription (Latin):
incum qͥ ticnit mansuctꝰ & patiꝑ. sedẽs
suꝑ ptillum asine: nolo carnales uic¬
timas. decestor sacficia tudeortm. um¬
bras legis reꝓbo: qͥa delectabilis mͥ est
hostia ueritas euangłii. Sin autẽ hoc
đr. qͦd post fulgur euangłii uetꝰ religio
cesset in nubc. qͥd respondebt̃ qͥ creden¬
tes ex tudcis arbitͣnt᷑ absq noxa fiti
posse carnalit̃ offerre sacͥficia: Hec
omnia elegerunt inuiis suis. ce in
ab hominationib suis anima eorum
delectata ẽ. Unde & ego eligam illu¬
siones corum. & q̃ timebant adducã
eis. qͥa uocaiti & ñ erat qͥ respondet.¬

Expanded text:
nit mansuetus et pauper, sedens super pullum asinae, nolo carnes, victimas detestor, sacrificia Judaeorum, umbras Legis reprobo, quia delectabilis mihi est veritas Evangelii . Sin autem hoc dicitur, quod post fulgur Evangelii, vetus religio cesset in nube: quid respondebunt, qui credentes ex Judaeis arbitrantur absque noxa sui posse carnaliter offerre sacrificia? Haec omnia elegerunt in viis suis, et in abominationibus suis anima eorum delectata est. Unde et ego eligam illusiones eorum, et quae timebant, adducam eis. Quia vocavi, et non erat q
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ filrum hominis. Qui ueloces ft̃
in fide. eqͥs uchunt̾: qͥ multiplices in
gr̃a. qͣdrigis. Qui autẽ consolatioe
indigent: tect̃is. lect̾is. & umbracłis.
tit audire mereant᷑. ꝑ diem sol ñ uret
te. neq ltma ꝑnoctem. Mulos acitẽ
in sc̃pturis scĩs doplicit̃ accipimtis.
uł insterilitate & continentia. qͣlib
sedit datud ce salomon. quoꝵ alter

Expanded text:
minis. Qui veloces sunt in fide, equis vehuntur: qui multiplices in gratia, quadrigis: qui consolatione indigent, tectis lecticis et umbraculis, ut audire mereantur: Per diem sol non uret te, neque luna per noctem . Mulos autem in Scripturis sanctis dupliciter accipimus: vel in sterilitate et continentia, qualibus sedit David
Abbreviated transcription (Latin):
milia letantiũ. His currib &e egtus
helyseꝰ erat circumdatus: quos pueꝵ
eiꝰ uide ñ pot̃at. Unde ait. Dñe aꝑi o¬
culos pueri huiꝰ ut uideat. Et aꝑtis in¬
quit ocł̃is uidit currꝰ & q̃drigas ⁊ eqͦs
ꝑ circuitum. Hoc curru igneo &e helpi
raptꝰ ad celum ẽ. qñ clamabat helyseꝰ
pat̾ mi pat̃ iiii. currꝰ isrł & auriga eiꝰ
Hec autem uniu̾s a narrant᷑. ñ qͣ ds aut

Expanded text:
millia laetantium . His curribus et equis millia laetantium . His curribus et equis Elisaeus erat circumdatus, quos puer ejus videre non poterat. Unde ait: Domine, aperi oculos pueri hujus ut videat. Et apertis, inquit, oculis, vidit currus, et quadrigas, et equos per circuitum . Hoc curru igneo et Elias raptus ad coelum est, quando clamabat Elisaeus: Pater mi, Pater mi, currus Israel et auriga ejus . Haec aut
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c ignisq ñ habeant: Ignis gͦ cõ¬
sumens appellat᷑ ds. ut quicquid
mn nob̃ uitiorum ẽ. fenum. ligna sti¬
pulamq consumat. &e spinas. id ẽ
souicitudines scłi huiꝰ quas ꝓ bono
semnne terra atculit infecunda. de
qua ad hebreos d̃r. Quie autẽ affert
fpinas & tͥbulos. reꝑba e. & maledic̃¬
to ꝓxima. cuiꝰ finis consumptio ẽ. De
hoc igne & in eungłio dñs loq̃batur.
Ignem ueni mitt̾e suꝑ terram. Et supͣ
legimꝰ. Ardebit sic̃ ignis mmiguitas.
ce sic̃ gram̃ aridũ consumet᷑ igni. ⁊
omina zizania q̃ immicꝰ hõ suꝑse¬
minauit dormiente patrefanilias.
De qͦ ce in epła iacobiscribit᷑. Paruuᷤ
ignis qm gndem fuccendit mat̾iã.
aliud possit intelligi. Hẽ puto sedisse
ignem suꝑ linguas apłorum. õĩumq
credentiũ. qñ linguis uaruis loq̾bant᷑
&e om̃s erroris fugabant denebras. &
illummabant corda eorum qͥ recipie
in circuitu eiꝰ tempestas tialida. Et
alibi. Currꝰ di.x. milib intiltiplex.

Expanded text:
 ignisque non habeant? Ignis ergo consumens appellatur Deus, ut quidquid in nobis vitiorum est, fenum, ligna, stipulamque consumat, et spinas, id est, sollicitudines saeculi hujus, quas pro bono semine terra attulit infecunda, de qua ad Hebraeos dicitur: Quae autem affert spinas et tribulos, reproba est, et maledicto proxima: cujus finis consumptio est . De hoc igne et in Evangelio Dominus loquebatur: Ignem veni mittere super terram . Et supra legimus: Ardebit sicut ignis iniquitas, et sicut gramen aridum consumetur igni , et omnia zizania, quae inimicus homo superseminavit, dormiente patrefamilias . De quo et in Epistola Jacobi scribitur: Parvus ignis quam grandem succendit materiam aliud possit intelligi . Hunc puto ignem sedisse super linguas Apostolorum omniumque credentium, quando linguis variis loquebantur, et omnes erroris fugabat tenebras, et illuminabat corda eorum, qui recipiebin circuitu ejus tempestas valida . Et alibi: Currus Dei decem millibus multiplex
Abbreviated transcription (Latin):
intellectꝰ. qͥb p̃pofitꝰ erat doech. Car¬
mus decta uehicła. cet̃i uehieula
ura portate. Porro lampene splen¬
dentia scõrum intelligenda funt cor¬
pora. & amine fide dñi iltuminatę
quib dici pot̃. Uos estis tux mundi.
Hic atitẽ omnis apparatꝰ illo ꝓficit.
ut ingrediamͣ scãm ciuitatem des siue

Expanded text:
t Doec . Carnta, tecta vehicula, caeteri vehicula m onera vestra portate . Porro lampenae, splendentia sanctorum intelligenda sunt corpora, et animae fide Domini illuminatae, quibus dici potest: Vos estis lux mundi . Hic autem omnis apparatus illo proficit, ut ingrediamur sanctam civitatem Dei, sive
Abbreviated transcription (Latin):
considanda tiborum ꝓpͥcta ᷤᷤ. qͦd ñ dix¬
erit inferet inimicis fuis s cõmina¬
bitur. ut cõminatione deterriti. & ip¬
si ad dñi transeant seruitutem. Qͥa
ecce dñs in igne ueniet. & qͣsi torbo

Expanded text:
consideranda verborum proprietas, quod non dixconsideranda verborum proprietas, quod non dixerit: Inferet inimicis suis; sed comminabitur, ut per comminationem deterriti, et ipsi ad Domini transeant servitutem. Quia ec
Abbreviated transcription (Latin):
dium. qͦd inplene fidi corde uersat᷑.
Et ossrum germtnatio fubsequidor:
de qͥb anteiam diximnꝰ. Quorum si
lect̾or oblitꝰ ẽ. recitrrat ad explana¬
tionem p̾stinam. Meliꝰ ẽ enim illũ
scͥpta relegere. qͣm nos dict̾a replica¬
re. Et nota inquit erit manꝰ dñi ser¬
bitur inmicis sue incredulis fuis.
Manꝰ atitem uł ꝓ potentia accipit̃
quod possit ds̃ omnia face̾ q̃ ꝓmitut.
icixta illud qͦd ex ꝑsonadĩ moyses lo¬
quitur ad pharaonem. nc̃ mittã ma¬
num ce ꝑcutiam te & popłm tuumin¬
terficiam. ce delebis de t̾ra. & rursũ
ipse ad eundem tyrannum. ecce ma
nus dñierit suꝑ tum̃ta tua. de qͣ ad
dm̃ psalmista dicebat. manꝰ tua gs̃
int̾fecit &e plantasti eos: aut certe ma¬
nus dñi xp̃c intelligendus ẽ. de qͦ &
supra legimꝰ. Manꝰ mea fecit hec oĩa.
Quam notam faciet dñs sertus fuis ce
colentib se. & comminabit᷑ increduł
& immicis sciis. ut aliis ꝓmittat p̃¬
mia. altis scpplicia comminet᷑. In qͦ

Expanded text:
dium, quod in plenae fidei corde versatur: et ossium germinatio subsequitur, de quibus ante jam diximus. Quorum si lector oblitus est, recurrat ad explanationem pristinam. Melius est enim illum scripta relegere, quam nos dicta replicare. Et nota, inquit, erit manus Domini serbitur inimicis, sive incredulis suis. Manus autem vel pro potentia accipitur, quod possit Deus omnia facere, quae promittit, juxta illud quod ex persona Dei Moyses loquitur ad Pharaonem: Nunc mittam manum, et percutiam te, et populum tuum interficiam, et deleberis de terra . Et rursum ipsenus Domini erit super jumenta tua ; de qua ad Deum Psalmista dicebat: Manus tua gentes interfecit, et plantasti eos . Aut certe manus Domini Christus intelligendus est, de quo et supra legimus: Manus mea fecit haec omnia. Quam notam faciet Dominus servis suis et timentibus se, et comminabitur incredulis et inimicis suis, ut aliis promittat praemia, aliis supplicia comminetur. In quo
Abbreviated transcription (Latin):
Qd ita soluit᷑. Iudicii p̃dicat᷑ dies.ĩmo
autem dixit. & mittam ex eis qͥ sal¬
uatifu̾int. N enim dñs nob̃ reliqͥs¬
set semen. qͣsi sodoma eẽmꝰ. & sii¬
les gomorre finssemꝰ: I apostolꝰ. re
liquie inqͥt salue fact̾e fc̃. Istimittunt᷑
ad gs̃ in tharsis ce futħ oc luth. et
mosoch & thobel. & grecias. ⁊ infu¬
las plurimas q̃ longe sunt. & que ñ
audiert nom̃ dñi. neq uiderunt
głam eiꝰ. De qͥb iuxta hystoriã supͣ
diximꝰ: nc̃ ꝑstringenda ẽ anagoge
harsis int̃p̃tat᷑ exploratio gaudii. ut
considimꝰ ñ ea q̃ ĩ p̃senti funt. s q̃ ĩ
fut᷑o. &e atidire meream᷑. Qͥa ĩ pau¬
cis fitistis fideles. ingredimini ĩ gati¬
bit. exultate ĩ gaudio meffabili et
gloso. ut laudemꝰ dñm dicentes. Im¬
plecum ẽ gaudio os nr̃m. ⁊ lingͣ nr̃a
cxultatione. Qdq sequit᷑. futh. int̾¬

Expanded text:
Quod ita solvitur: Judicii praedicatur dies, immo autem dixit: Et mittam ex eis qui salvati fuerint . Nisi enim Dominus nobis reliquisset semen, quasi Sodoma essemus, et similes Gomorrhae fuissemus. Et Apostolus: liquiae, inquit, salvae factae sunt . Isti mittuntur ad gentes in Tharsis, et Phud, et Lud, et Mosoch, et Thobel, et Graeciam, et insulas plurimas quae longe sunt, et quae non audierunt nomen Domini, neque viderunt gloriam ejus. De quibus juxta historiam supra dut consideremus non ea quae in praesenti sunt, sed quae in futuro; et audire mereamur: Quia in paucis fuistis fideles, ingrediemini in gaubit: Exultate gaudio ineffabili et glorioso ; ut laudemus Deum dicentes: Impletum est gaudio os nostrum, et lingua nostra exultatione . Quodque sequitur, Phud int
Abbreviated transcription (Latin):
trłm. Quotiens tiolui congregare
filios tuos siẽ gallina congregat pul¬
los scib alas suas &e noluisti. Et de¬
uteronomtũ in qͦ tale qͥd resonat.
Sic̃ aqͥla ꝓtegit nictum futum. et
pullos suos defidatut. expandens
alas suas suscepit eos &e portauit in
humeris suis. Aunt qui de an¬
mantium sc̃psere naturis. õium
qͥdem bestiarum & iumentorum ⁊
pecudum auiumq ingentium ẽẽ
in filios pullosq stios affectum. sed
marimum ẽe amorem aquilarum
q̃ in excelsis ⁊ inaccessis locis nidos
qͦ omnia uenena suꝑant᷑. Si hoc ue¬
rum ẽ recte affect̾us di in suas creataᷤᷤ
aqͥlis cõparat᷑ sit. qͥ omni custodia ꝓ¬
tegit libos suos. ne draco & coluber
antiquus diabolus &e sathanas ob¬
repat nouellis fetib. ut ad nomen
lapidis qͥ ponitur in fundamentis
syon omnes adu̾sariorum frangan¬
tur insidie. Hec audem irłm in qua
consolabuntur a matre filii. & in
gentib palꝑabunt᷑. illa ẽ de qͣ sebit

Expanded text:
m: Quoties volui congregare filios tuos, sicut gallina congregat pullos suos sub alas suas, et noluisti ? Et Deuteronomium, in quo tale quid resonat: Sicut aquila protegit nidum suum, et pullos suos desideravit: expandens alas, suscepit eos, et portavit in humeris suis . Aiunt qui de animantium scripsere naturis, omnium quidem bestiarum, et jumentorum, et pecudum aviumque ingenitum esse in filios pullosque suos affectum, sed maximum esse amorem aquilarum, quae in excelsis et inaccessis locis nidos quo omnia venena superentur. Si hoc verum est, recte affectus Dei in suas creaturas aquilis comparatus est, qui omni custodia protegit liberos suos, ne draco et coluber antiquus, diabolus et Satanas obrepat novellis fetibus, ut ad nomen lapidis, qui ponitur in fundamentis Sion, omnes adversariorum frangantur insidiae. Haec autem Jerusalem, in qua consolabuntur a matre filii, et in genibus palpabuntur, illa est, de qua scribit
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. De qͦidem ioħs scribit. Ipse aũ
iħs ñ credebat se eis. qͥasciebat om̃
& ñ habebat necesse. ut aliqͥs testi¬
montum daret ei de homine. bose
emm sciebat qͥd c̃ẽt in homine. Cui
&e illud congruit. Sciens autẽ iħe
cogitationes eorum. Q in alioloco
Sciens autẽ iħc maliciã eorum. Ac
ne aliqͣ sit dubitatio hercticis ca¬
lumniam facientib de uerbo dei
qͥd nouerit omnia. in epla que ad

Expanded text:
Deum . De quo idem Joannes scribit: Ipse autem Deum . De quo idem Joannes scribit: Ipse autem Jesus non credebat se eis, quia sciebat omnes, et non habebat necesse, ut aliquis testimonium daret ei de homine: ipse enim noverat quid esset in homine . Cui et illud congruit: Sciens autem Jesus cogitationes eorum . Et in alio loco: Sciens autem Jesus malitiam eorum . Ac ne aliqua sit dubitatio, haereticis calumniam facientibus de Verbo Dei, quod noverit omnia, in Epistola quae ad