comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uonodo audimꝰ. & intenti accepi mͦ cũ scm̃ euuangelium
legeret᷑ ñ dubito qđ om̃setiã intelligere conatisumus.
& quisq urm deretãniagna quȩ locta . ẽ: ꝓsuo modulo coepit. qđ
potuit & posito pane uerbi: nemo ẽ. quise querat᷑ nihilgustassẽ:
Sediterũ ñ dubito: quia clifficile quisquã . ẽ. qui totũ intellexerit
recitata satis intelligat: toleret minis teriũ nr̃m: quousq sipos¬
sumꝰ illo adiuuante tractando faciamꝰ: ut uł om̃s uł miulti intelli¬
gant. qđ se pauci intellexissẽ lȩtant᷑ quod ait dñs. fgosũ luxmuni¬
di.:Clarũ puto eẽ eis qui habent oculos unde huiꝰ lucis participes
fiant: Qui aut̃ ñ hab& oculos. nisi insola carne: mirat᷑ qđ dictũ ẽ
ꝑ agit diẽ: Non eñi defuer̃ heretici quiista senser̃: Manichei
solẽ istũ oculis carius uisibilẽ & positũ. & supplicẽ Ntantum
& recta fides inꝓbat tale cõm̃tũ: & diabolicã doctrinam

Expanded text:
odo audivimus et intenti accepimus, cum sanctum Evangelium legeretur, non dubito quod omnes etiam intelligere conati sumus: et quisque nostrum de re tam magna quae lecta est, pro suo modulo cepit quod potuit; et posito pane verbi, nemo est qui se queratur nihil gustasse. Sed iterum non dubito, quia difficile quisquam est qui totum intellexerit.angelio recitata satis intelligat; toleret ministerium nostrum, quousque, si possimus, illo adjuvante tractando faciamus ut vel omnes vel multi intelligant, quod se pauci intellexisse laetantur. 2. Quod ait Dominus, Ego sum lux mundi, clarum puto esse eis qui habent oculos, unde hujus lucis participes fiant: qui autem non habent oculos nisi in sola carne, mirantur quod dictumperagit diem? Non enim defuerunt haeretici qui ista senserunt. Manichaei solem istum oculis carnis visibilem expositum et publicum non tantum e recta fides improbat tale commentum, et diabolicam doctrinam
Abbreviated transcription (Latin):
det signũ qđ cunc dabat᷑ Nloquat᷑ om̃ib linguis. Respond& mihi.
Quid enĩ tuloquȩris om̃ib: lingus loquorplane quia om̃is lingua
mea .ẽ. id .ẽ.ciliꝰ corporis cuiꝰmẽbrũ sũ . Diffusa eccła ꝑgentes

Expanded text:
det signum quod tunc dabatur? Loquatur omnibus linguis. Respondet mihi: det signum quod tunc dabatur? Loquatur omnibus linguis. Respondet mihi: Quid enim, tu loqueris omnibus linguis? Loquor plane, quia omnis lingua mea est, id est, ejus corporis cujus membrum sum. Diffusa Ecclesia per gentes
Abbreviated transcription (Latin):
deputat᷑ .ẽ. Latro eiasit.: xp̃s dãpnatꝰ. ẽ. Accepit indulgentiã
criminosus dãpnat᷑ ẽ. qui onĩũ crimina confitentiũ relaxiuit : łim̃
& ipsa crux si ad tendas tribunal fuit. In medio enĩ iudice constitu¬
tu: unꝰ latro qui creditdit liberat᷑ .ẽ. alt̃ qui i sultaũ dãpnatꝰ . ẽ:
Lã significabat: qđ facturus ẽ deuiuis & mortuis : alios positurds
addext̃am alios adsinistrã : Similis ille latro futuris ad sinistrã¬

Expanded text:
reputatus est . Latro evasit: Christus damnatus est . Accepit in dulgentiam reputatus est . Latro evasit: Christus damnatus est . Accepit in dulgentiam criminosus, damnatus est qui omnium crimina confitentium relaxavit. Tamen et ipsa crux, si attendas, tribunal fuit: in medio enim judice constituto, unus latro qui credidit liberatus , alter qui insultavit damnatus est. Jam significabat quod facturus est de vivis et mortuis; alios positurus ad dexteram, alios ad sinistram: similis ille latro futuris ad sinistra
Abbreviated transcription (Latin):
trũ fuisse circũ cisionis : ꝓpt̃ ueritatẽ dĩ ad confirmandas
ꝓmissiones patrũ : Ad illos debuit uenire aquoꝵ patrib
perier̃ domꝰ isrł: Sed quid ait apłs insequenti: Gentes autẽ
quȩ ñ s̃ de hoc ouili. Qui dicerat ñsũ missus. msi adouesquȩ
perier̃ domꝰ isrł. quomodo hab& alias oues ad quas ñ. est
missus: nisi quia significauit p̃sentia corporalgͥ ñse missũ exhi¬
bere. nisi solis iudȩis. quiuider̃ & occider: & tam̃ inde multi.
surger&: Nunc uero. cũ fama euuangelii. & bono ei odore
excitati. credunt fideles eiꝰ ꝑ oñĩs gt̃s: erit expectatiogentiũ:
Quando ueniat qui iãuenit : quando ab omnib: uideatur.
quitc̃ a quib: dã . ẽ. uisus: aquib: dã uisus ñ ẽ: Quando ueniat
iudicaturiis. quiuenit iudicandus: Quando uentat discreturꝰ.⁊
quiuenit . ut ñ discerneret᷑ : Nonenĩ abimpiis xp̃s ẽ discretꝰ
sed cũ impiis iudicat᷑: Peillo enĩ dictũ. ẽ. Et int̃ iniquos.

Expanded text:
trum fuisse circumcisionis propter veritatem Dei, ad confirmandas promissiones patrum. Ad illos debuit venire, a quorum patrperierunt domus Israel . Sed quid dicit Apostolus in sequenti? Gentes autem quae non sunt ex hoc ovili . Qui dixerat, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel; quomodo habet alias oves ad quas non est missus, nisi quia significavit praesentiam corporalem non se missum exhibere nisi solis Judaeis, qui viderunt et occiderunt? Et multi surgeret. Nunc vero cum fama Evangelii et bono ejus odore excitati credunt fideles ejus per omnes gentes, erit exspectatio gentium, quando veniat qui jam venit ; quando ab omnibus videatur, qui tunc a quibusdam visus non est, a quibusdam visus est; quando veniat judicaturus qui venit judicandus; quando veniat discreturus, qui venit ut non discerneretur. Non enim ab impiis Christus est discretus, sed cum impiis judicatus: de illo enim dictum est, Inter iniquos
Abbreviated transcription (Latin):
paciebat᷑: Tangebat : & non uidebatur. Nesciebat᷑ & sinabat᷑:
Figura quippe erat qđ dñs int̾rogauit. quisme tetigit: quia
ignorans ignoratã sanauit. Sic fec̃ & gentib : Ñeũ didicimus
incarne. & meruimꝰ carnẽ eiꝰ manducare: & in carne eius
menbra eẽ. Quares quia misit ad nos. Quos: prȩcones suos.
discipulos suos. seruos suos redẽptos suos quos creauit: & quos
redemit fr̃s suos : Totũ parũ dixi. menbra sua seipsũ. Misit
eñ ad nos mẽ bra sua : & fec̃ nos mẽ bra sua: Tam̃ scđm spetiẽ

Expanded text:
patiebatur: tangebat, et non videbatur; nesciebatur, et sanabatur. Figura quippe erat, quod Dominus interrogavit, Quis me tetigit? Quasi ignorans ignoratam sanavit : sic fecit et Gentibus. Non eum didicimus in carne, et meruimus carnem ejus manducare, et in carne ejus membra esse. Quare? Quia misit ad nos. Quos? Praecones suos, discipulos suos, servos suos, redemptos suos quos creavit, sed quos et redemit fratres suos: totum parum dixi: membra sua, seipsum; misit enim ad nos membra su
Abbreviated transcription (Latin):
accipiebat miuriã : Noneñ adtendebat qđ abipsis moriebat᷑:
sd quia pipsis moriebat : Miultũ ẽ qđ illis concessũ ẽ & a
hipsis & pipsis ut nenio desiu peccati dimissione desperet:¬

Expanded text:
accipiebat injuriam. Non enim attendebat quod ab ipsis moriebatur, accipiebat injuriam. Non enim attendebat quod ab ipsis moriebatur, sed quia pro ipsis moriebatur. Multum est quod illis concessum est, et ab ipsis, et pro ipsis; ut nemo de
Abbreviated transcription (Latin):
multitudinẽ iã credentẽ. Magna eñi signa factas etiã cũ
dñs resurrexit & ascendit in cȩlũ tẽ ꝑ disc i ulos facta suri
magna. sed ille ꝑ illos qui & ꝑseipsũ ipse quippe illis dixent
sine me nibil potestis facere: Quando claudus ille qui sedebet
ad portã ad uocẽ petrisurrexit & siis pedib: ãbulauit. ut
homunes mirarent᷑. Sic eos alloquit᷑ ẽ p&rus qr ñ insua potestite
ista fec̃: sed inuirtute illiꝰ quẽ ipsi occideraNt. Multi conpiicti
dixer̃. Quid faciemꝰs Vider᷑ enĩ se ingenti crimine impietatis
adstrictos quando illũ occider̃ : que uenerarȩ. & adorare
debuer : & hoc putabarł eẽ in expiabile: Magnũ enĩ facuiꝰ
erat : cuiꝰ consideratio illos facer& desperire: Sed ñ debebant
desperare : ꝓquib: incruce pendens. dñs .ẽ. dignat᷑ orare: Pixerait
eñi. Pat̃ ignosce illis quia nescuł quid faciunt Videbat quos¬
dã suos int̾ multos alienos. Illis iam petebat ueniã: a quib adhuc

Expanded text:
jam credentem. Magna enim signa facta sunt, etiam cum Dominus resurrexit, et ascendit in coelum. Tunc per discipulos facta sunt magna; sed ille per illos, qui et per seipsum: ipse quippe illis dixerat, Sine me nihil potestis facere . Quando claudus ille qui sedebat ad portam, ad vocem Petri surrexit, et suis pedibus ambulavit, ita ut homines mirarentur, sic eos a fecit, sed in virtute illius quem ipsi occiderunt . Multi compuncti dixerunt: Quid faciemus ? Viderunt enim se ingenti crimine impietatis astrictos, quando illum occiderunt, quem venerari et adorare debuerunt: et hoc putabant esse inexpiabile. Magnum enim facinus erat, cujus consideratio illos faceret desperare: sed non debebant desperare, pro quibus in cruce pendens Dominus est dignatus orare. Dixerat enim: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Videbat quosdam suos inter multos alienos; illis jam petebat veniam, a quibus adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
Talesenĩ tt̃ erant. qui ñ possert ⁊iã ut sciatis ñ hoc adesperationẽ
dictũ : & discipulis sius dix̃. Tale aliquid quo ego uado ñ potestis
uenire. Cũ pillis orans dix. Pat̃ uolo ut ubiegosũ & ipsisnt
mecũ : Heniq: hoc petro exposuit: & ait illi. Quo ego uado¬
ñ potes me sequi modo sequȩris aut̃ postea. Dixer̃ ergo iudȩi
Non adipsũ : sed a seipsos Quo hic iturus . ẽ. quia ñ inueniemꝰ eũ e ñ quio
indisꝑsionẽ gentiũ iturus .ẽ & docturus gentes: Non eñĩ sciebat
qđ dixer̃: sed quia ille uoluit ꝓphetauer̃: iturus enĩ erait d̃s
ad gentes: ñ p̃sentia corporissui sed tam̃ pedib: suis : Qui erant
pedes eiꝰ : quos pedes conculcare uolebat ꝑ sequens saulus ꝗ do
ei caput clamauit. Saule saule ꝗ to me ꝑsequeris: Quis . ẽ.
hic sermo quẽ dicit. quȩrstis me & ñ inuenietis : & ubiego

Expanded text:
erant qui non possent. Nam ut sciatis non hoc ad desperationem dictum, et discipulis suis dixit tale aliquid, Quo ego vado, vos non potestis venire ; cum pro illis orans dixerit, Pater, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum . Denique hoc Petro exposuit, et ait illi: Quo ego vado, non potes me sequi modo; sequeris autem postea . 10. Dixerunt ergo Judaei, non ad ipsum; sed, ad seipsos: Quo hic iturus est, quia non inveniemus eum? numquid in dispersionem Gentium iturus est, et docturus Gentes? Non enim sciebant quod dixerunt; sed quia ille voluit, prophetaverunt. Iturus enim erat Dominus ad Gentes, non praesentia corporis sui, sed tamen pedibus suis. Qui erant pedes ejus? Quos pedes conculcare volebat persequendo Saulus, quando ei caput clamavit: « Saule, Saule, quid me persequeris » ? « Quis est hic sermo, quem dixit: Quaeretis me, et non invenieti
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicitas miscđae tuȩ. non solũ ad homines quos creasti ad
imagrnẽ tuã : sed etiã ad peccora quȩ hominib sub didisti A quo
enĩ salus hominis: ab illo salus & peccoris. Noner ubescas. hoc senti¬
re de dño dõ tuo Immo p̃sumas: & fidas et caueas: ñ alit̃ sentias:
qui saluũ facitte: ipse saluũ facit ȩquũ tuũ: & ipse ouẽ tuã: ad minina
aseipso: Proinde uerissime psalmꝰ atq optime. Homines & ium̃ta saluos
asti: tusaluas tude disti eẽ: tudasiãnũ ẽẽ Siergo sic̃ multiplicata est
miscđia dĩ ab illo. homines &ium̃ta saluant᷑: nonne habent homines
aliqͥd aliud qđ eis prest& creator qđ ium̃tis ñ prȩst& : Nullane dicre¬
tio ẽ. int̃ animal factũ adimaginẽ dĩ: & animal subditũ imaginidĩ :¬
Est plane p̃t̃ salutẽ istã cõmunẽ nob. eũ animantib muts. ẽ qđ nobis
presta ds̃: illis aut̃ ñ prestat. Quid ẽ. hoc : Sequȩre in eodẽ psabo¬

Expanded text:
multiplicitas misericordiae tuae, non solum ad homines quos creasti ad imaginem tuam, sed etiam ad pecora quae hominibus subdidisti. A quo enim salus hominis, ab illo salus et pecoris. Non crubescas hoc sentire de Domino Deo tuo: imo praesumas et fidas, et caveas ne aliter sentias. Qui salvum facit te, ipse salvum facit equum tuum, ipse ovem tuam; ad minima a seipso. Proinde verissime Psalmus atque optime ait, Homines et jumenta salvos asti, tu salvas: tu dedisti esse, tu das sanum esse. 4. Si ergo sicut multiplicata est misericordia Dei, ab illo homines et jumenta salvantur; nonne homines habent aliquid aliud quod eis Deus praestet creator, quod jumentis non praestat? Nullane discretio est inter animal factum ad imaginem Dei, et animal subditum imagini Dei? Est plane: praeter salutem istam communem nobis cum animantibus mutis, est quod nobis praestet Deus, illis autem non pr
Abbreviated transcription (Latin):
missis̃ ut an dirent docentẽ : Quid docentẽ : Drẽ ergo ihs: Ad¬
huc modicũ tẽpꝰ uobcũ sũ. Quomiodo uultis facere facturi estis
sed ñ modo quia modo nolo: Quare adhuc modo nolo
Quia adhuc modicũ tẽpꝰ uo̾ cũ sũ: & tunc uacdo adeñqui mist¬
me: Implere debeo dispensationẽ meã : & sic ꝑ uenire ad
passionẽ meã. Queritisnio a ñ inuenictis & ubi sũ ego: uos

Expanded text:
missi sunt ut audirent docentem. Quid docentem? Dicit ergo Jesus: Admissi sunt ut audirent docentem. Quid docentem? Dicit ergo Jesus: Adhuc modicum tempus vobiscum sum. Quod modo vultis facere, facturi estis, sed non modo; quia modo nolo. Quare adhuc modo nolo? Quia adhuc modicum tempus vobiscum sum: et tunc vado ad eum qui me misit. Implere debeo dispensationem meam, et sic pervenire ad passionem meam. 9. Quaeretis me, et non invenietis; et ubi sum ego, vos
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. hic Cinde .ẽ. & illud fr̃s. Ibi ait quȩrentib egosũ : & illi
recedentes. oñis cecider̃. Erat ergo rnillo potestis sũma: nec
hora cogebat᷑ mori sed horĩ ex pectabat qudo portune fier&
uoluntas ñ qua inuiti impleret᷑ necessitas. Deturba aut̃ multi
credider̃ ineũ: Humiles & pauperes saluos faciebat dñs:
principes insaniebaNł & ideo medicũ ñ solũ agnosceban sedetiã
occidere cupiebaNt: Erat quȩdã turba quȩ suã egritudinẽ
cito uidit : & illi medicinã. sine dilatione cognoriit Videte
qud sibi dixerit turba ipsa cõmota miraculis. Nũ quida p̃s
cũ uenent plura signa facturus ẽ : Vtiq siduo ñer̃ : hic ẽ creu¬
der̃ ergoine᷑ ista dicentes. principes uero illi audita multitud¬
nis fide et eomurniure quo xp̃s glorificabat᷑ : Miseri¬
pharisei ministros. ut adp̃henderent Quẽ adp̃bendereñ
adhuc nolentẽ: qui ergo ñ poteruit ad p̃hendere nolentem

Expanded text:
res, ubi ait quaerentibus se, Ego sum; et illi retro redeuntes omnes ceciderunt . Erat ergo in illo potestas summa. Nec hora cogebatur mori; sed horam exspectabat, qua opportune fieret voluntas, non qua inviti impleretur necessitas. 7. De turba autem multi crediderunt in eum. Humiles et pauperes salvos faciebat Dominus. Principes insaniebant; et ideo medicum non solum non agnoscebant, sed etiam occidere cupiebant. Erat quaedam turba quae suam aegritudinem cito vidit, et illius medicinam sine dilatione cognovit. Videte quid sibi dixerit turba ipsa commota miraculis: Numquid Christus cum venerit, plura signa facturus est? Utique si duo non erunt, hic est. Crediderunt ergo in eum dicentes ista. 8. Principes vero illi audita multitudinis fide, et eo murmure quo Christus glorificabatur, miserunt ministros, ut apprehenderent eum. Quem apprehenderent? Adhuc nolentem? Quia ergo non poterant apprehendere nolentem,
Abbreviated transcription (Latin):
Etme scitis & unde sim scitis: et a meipso non uenii: sed ẽ. uerus.
quimisit me quẽ uos nescitis Hoc .ẽ. dicere. & mescitis. & me
nescitis: hoc .ẽ. dicere & undesim scitis. & undesim nescitis: Vide
sim scitis. Ihs anataret : cuiꝰ etiã parentes nostis Solus enĩ in hac
totũ nouerant inihũ qđ ad hominẽ ꝑtin&: facies ipsius nota
erat : patria. patria ipsius nota erat. genꝰ ipsius notũ erat ubt
ubinatꝰ .ẽ. sciebat᷑: Recte ergo dix̃. & me nostis. & unde simscitis.
scđm carnẽ. et effigiẽ hominis quã gerebat. Scđn diuinitatẽ aut̃

Expanded text:
t a meipso non veni, sed est verus qui me misit, quem vos nescitis. » Hoc est dicere, Et me scitis, et me nescitis: hoc est dicere, Et unde sim scitis, et unde sim nescitis. Unde sim scitis, Jesus a Nazareth, cujus etiam parentes nostis. Solus enim in hac totum noverant in Jesu quod ad hominem pertinet: facies ipsius nota erat, patria ipsius nota erat, genus ipsius notum erat, ubi natus est sciebatur. Recte ergo dixit, Et me nostis, et unde sim scitis, secundum carnem et effigiem hominis quam gerebat: secundum autem
Abbreviated transcription (Latin):
Vuo usc biberors sanguinẽ quẽ fuderant: desua salute
desperauer̃: Ergo hoc dixit: Queretis me & ñ inuenieas.
& ubisũ ego uos non potestis uenire: Quia quȩ sicuri illum
erant p̾resurrectionẽ conpuncti : Non dix̃ ubi ero sedubisũ:
sẽ ꝑ em̃ ibierat xp̃s: qͦ ł fuerat recliturus: Sic enĩ uenit: ut
non receder&: Vide alio loco dit. Nemo ascendet incȩlũ
nisi qui decȩlo descendit : filius hominis qui .ẽ in cȩlo: Non
drcit quifuit incȩlo. Int̾ra loquȩbatꝰ: & in cȩlo se eẽ diceba
Sio uenit ut inde ñ absceder&: sic rediit ut nos nonderelu¬
quȩr& : Quid niiramini : ds hoc fac̃ : Homo enĩ scđm corpꝰ
in loco ẽ. & deloco migrat : & cũ ad aliũ locũ uenerit
ineo loco undeuenit ñerit. Dñs aut̃ implo: om̃a: & ubiq:¬

Expanded text:
Quousque biberent sanguinem quem fuderant, de sua salute desperaverunt. Ergo hoc dixit, Quaeretis me, et non invenietis; et ubi sum ego, vos non potestis venire: quia quaesituri illum erant post resurrectionem compuncti. Nec dixit, ubi ero; sed, ubi sum. Semper enim ibi erat Christus, quo fuerat redditurus: sic enim venit, ut non recederet. Unde alio loco ait, Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis, qui est in coelo : non dixit, qui fuit in coelo. In terra loquebatur, et in coelo se esse dicebat. Sic venit, ut inde non abscederet: sic rediit, ut nos non derelinqueret. Quid miramini? Deus hoc facit. Homo enim secundum corpus in loco est, et de loco migrat; et cum ad alium locum venerit, in eo loco unde venit non erit: Deus autem implet omnia, et ubiq
Abbreviated transcription (Latin):
Phoc ostenditis oꝑa salutis nullo modo eẽ die sibbati omĩtonoa
Adtendite me quomodo hominẽ : adtendite morsen quomodo
hominẽ: Siscđm ueritatẽ iudicetis: neq moysen neq me con¬
dẽpuabitis. Et ueritate cognita me cognoscctis : quia egosum
scło magni laboris .ẽ. ñ ꝑsonalit̃ iudicare. sed rectũ iuditiũ re¬
tinere: Ammonuit quidem dñs iudeos : sed monuit & nos illos
conuicit : nos instrux̃. Illos redarguit : nos ex accuit: Non putenꝰ
hoc nob ideo ñdictũ : quia tunc ibi ñ fuimꝰ Scriptũ legit᷑ cũ re¬
citaret᷑ audiuimꝰ : sed tã quã iudȩis dictũ audiuimꝰ: Non nospo

Expanded text:
Per hoc ostenditis opera salutis non esse ullo modo die sabbati omittenda.Per hoc ostenditis opera salutis non esse ullo modo die sabbati omittenda.te. Attendite me quomodo hominem, attendite Moysen quomodo hominem: si secundum veritatem judicetis, neque Moysen, neque me condemnabitis; et veritate cognita me cognoscetis, quia ego sum saeculo magni laboris est, non personaliter judicare, sed rectum judicium retinere. Admonuit quidem Dominus Judaeos, sed monuit et nos: illos convicit, nos instruxit; illos redarguit, nos exacuit. Non putemus hoc nobis non ideo dictum, quia tunc ibi non fuimus. Scriptum est, legitur, cum recitaretur audivimus; sed tanquam Judaeis dictum audivimus: non nos
Abbreviated transcription (Latin):
tis: ueritatẽ ađtendite: Ego ñme p̃fero mor̃si ait dñsqͥcrit¬
& ipsius morsi dñs: Sic adtendite : quoniodo hominei: nos
duos tã quã ãbos homines iudicate int̾nos. sed uerũ iuditiũ
iudicate. Nolite me honom illd̃ dãpnare : sed illo intellecto
loco noluit hoc dicere : tã quãse & morse ante illos constitutis:
ꝓpt̃ legẽ morsi circũciditis. quando etiã sabbatũ occurrerit:
& ego sanicatũ faciendarũ benefitientiã ñuultis ut ex hibeã sabbato:
Quia dñs circũcisionis & dñs sabbati salutis .ẽ. auctor: Et seruilia oꝑa
ꝓhibiti estis facere sabbato. Siuere intelligatis seruila oꝑa. non
peccatis: qui enĩ fac̃ peccatũ : seruus ẽ. peccati Ñquid seruile opꝰe
hominẽ sanare ꝑ sabbatũ : manducatis & bibitis ut aliquid dcã
ducatis & bibitis insabbato. nisi quia ꝑtine ł ad salutẽ qđ faciis

Expanded text:
tis, veritatem attendite. Ego non me praefero Moysi, ait Domitis, veritatem attendite. Ego non me praefero Moysi, ait Domiattendite quomodo homines nos duos, tanquam ambos homines: judicate inter nos, sed verum judicium judicate; nolite me honorato illum damnare, sed illo intellecto loco noluit hoc dicere, tanquam se et Moyse ante illos constitutis. Propter legem Moysi circumciditis, quando etiam sabbatum occurrerit; et ego sanitatum faciendarum beneficentiam non vultis ut exhibeam per sabbatum? Quia Dominus circumcisionis et Dominus sabbati, salutis est auctor: et servilia opera prohibiti estis facere sabbato; si vere intelligatis servilia opera, non peccatis. Qui enim facit peccatum, servus est peccati . Numquid servile opus est, hominem sanare per sabbatum? Manducatis ducatis et bibitis in sabbato, nisi quia pertinet ad salutem quod facitis?
Abbreviated transcription (Latin):
figui abanT. Et p̃sentẽ ñ agnoscebars : sed insuꝑ eũ occidere cupiebant:
Quare aut̃ octauo die: isiquia pͥseptimũ sabbati dñs die dominico
resurreut : Ergo resurrectio xp̃i quȩ facta .ẽ. tertio quidẽ a¬
die passionis: sed octauo indieb ebdomadis. ipsi nos circũcidit :
Aaudi circũcisos uera p&ra: apło amnionente: Siergo resurrexists
uob desideria carnalia: abstulit concupiscencias malas: abstulit
suꝑfluũ cũ quo natiertis: & multo peiꝰ qđ male uiuendo ad¬
dideratis: Circũ cisi ꝑ p&rã. Quare adhuc sapits suꝑ t̃ram :¬
V adliuc exgrinũ quia legẽ de dimorses. & circũciditis hominẽ
sab bato: Intelligite hoc significari opꝰ bonũ. quo ego fecitotũ
hominẽ saluũ sabbato: Quia & curatꝰ .ẽ. ut sanatꝰ. e&̃ corpore.
& credidit ut sanꝰ e& in anima Nolite iudicar e ꝑsonalit᷑
moysi circũ ciditis sabbato. ñ irascimini morsi: & quia ego¬
die sabbati saluũ fecihominẽ : irasciminimihi: ꝑsonalit᷑ udica¬

Expanded text:
ant, sed insuper eum occidere cupiebant. Quare autem octavo die, nisi quia post septimum sabbati Dominus die dominico resurrexit? Ergo resurrectio Christi, quae facta est tertio quidem die pasAudi circumcisos vera petra, Apostolo admonente: Si ergo resurrexistis vobis desideria carnalia, abstulit concupiscentias malas, abstulit superfluum cum quo nati eratis, et multo pejus quod male vivendo addideratis; circumcisi per petram quare adhuc sapitis terram? Et ad extremum quia Legem dedit Moyses, et circumciditis hominem sabbato, intelligite hoc significari opus bonum, quod ego feci totum hominem salvum sabbato; quia et curatus est ut sanus esset in corpore, et credidit ut sanus Moysi circudie sabbati salvum feci hominem, irascimini mihi. Personaliter judica
Abbreviated transcription (Latin):
eã xp̃s. Adiungentes enĩ dixer̃. Sed istũ nouimꝰ unde sit
xp̃s aut̃ cũ uenerit : nemoscit unde sit: Hȩc oppinio apud
iudȩos unde nota fuerit qđ xp̃s cũ uenerit. nen noscit inde
Ergo p̃dixer̃ unde sit Rursus si locũ natiuitatis eꝰ quȩramis
tãquã inde sit. ubi natus ẽ: Ne hoc latebat iudȩos ꝓpt̃ script᷑as
quȩ ista p̃dixerant : Nã cũ cũ uisa stella magiquererest
adorare uener̃ adherodẽ dixeñ quid quȩrerent &
quid uellent: Ille aut̃ conuocatis eis quilegẽ sorebant:
quȩ siuit abeis ubixp̃s nasceret᷑ : Illi dixer̃ : inb&hleẽ iudȩ
& testimoniũ etiã ꝓph&icũ ꝓtuler̃ Si ergo ꝓph&ȩ p̃dixer¬

Expanded text:
s: adjungentes enim dixerunt, Sed istum novimus unde sit; Christus autem cum venerit, nemo scit unde sit. Haec opinio apud Judaeos unde nata fuerit, quod Christus cum venerit, nemo scit unde Ergo praedixerunt unde sit. Rursus si locum nativitatis ejus quaeramus, tanquam inde sit ubi natus est; nec hoc latebat Judaeos, propter Scripturas quae ista praedixerant. Nam cum eum visa stella Magi quaererent adorare, venerunt ad Herodem, et dixerunt quid quaererent et quid vellent: ille autem convocatis eis qui Legem sciebant, quaesivit ab eis ubi Christus nasceretur: illi dixerunt, In Bethlehem Judae; et testimonium etiam propheticum protulerunt . Si ergo P
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s hominis qui inipso. ẽ: deinde adiurx̃. Sic & quȩ dĩ sint
nenoscit : nisi sp̃s dĩ : Nr̃a nemo scit : nisi sp̃s nr̃ : Non enĩ noui
quid cogitas: aut tu quid cogito: Ipsa eni s̃ ꝓpria nr̃a quȩ int̾ris
sciat & iã quid agat᷑ in nob̾. ⁊ Iosaut̃ sine eiꝰ spũ. scire ñ possumꝰ quid
ad homines ꝑtin& : Nemosic senouit : quomodo ipse homo: Alius
nescit quid inillo agat᷑ sed sps ei nouit. Accepto aut̃ spũ dĩ discum
& quidagat᷑ indõ. ⁊ĩ totũ quia ñ accepimꝰ totũ. Depignore. multa
nouimꝰ Pignus enũ accepimꝰ: & huꝰ pignoris plenitudo postea dabit᷑:
nterim in hac peregrinatione pign nos consolet᷑ : quia qui nos diģ¬
natꝰ ẽ. oppignerare. multũ paratꝰ ẽ darȩ: Sitalis ẽ. arra
in ib̵m. Ita disposuit dñs il is ñ eis dare sp̃m istũ dequo loquimur :
nisi pͥresurrectionẽ suã : & hoc ñ sine causa. Et forte siquȩramꝰ
annua ut inueniamꝰ: Et si pulsemꝰ: aperit: ut intremꝰ: Pi&as pul¬

Expanded text:
 Sic et quae Dei sunt, nemo scit, nisi Spiritus Dei . Nostra nemo scit, nisi spiritus noster. Non enim novi quid cogitas, aut tu quid cogito: ipsa enim sunt propria nostra, quae atur in nobis; nos autem sine ejus Spiritu scire non possumus quid ad homines pertinet, nemo sic se novit quomodo ipse homo: alius nescit quid in illo agatur, sed spiritus ejus novit. Accepto autem Spiritu Dei, discimus et quid agatur in Deo: non totum, quia non accepimus totum. De pignore multa novimus: pignus enim accepimus, et hujus pignoris plenitudo postea dabitur. Interim in hac peregrinatione pignus nos consoletur, quia qui nos dignatus est oppignerare, multum paratus est dare. Si talis est arrhain Jesum. Ita enim disposuit Dominus Jesus non eis dare Spiritum istum de quo loquimur, nisi post resurrectionem suam; et hoc non sine causa. Et forte si quaeramus, annuet ut inveniamus; et si pulsemus, aperiet ut intremus. Pietas pul
Abbreviated transcription (Latin):
Non ne apłm dicentẽ audimꝰ: cũ aut̃ uenit plenitudo tẽporis nusit ds̃
filiũ suũ. Si ergo plenitudine tẽporis missus ẽ quando debuit misus
ẽ. quando oportuit uenit. Quid ẽ. tẽpꝰ meũ ñdũ uenit: Intelliȩte
fr̃s quo animo illi loquȩ bantur : qui quasi frem suũ monere ui¬
debant᷑: Dabarł illi consiliũ consequendȩ gloriȩ ueluti secularit᷑
& t̃reno affectu monentes ne e& ignobilis &. latera : qđ ergo ait
dñs tẽẜineũ ñ dũ uenit : Illis respondit qui ei consiliũ głs dabars¬
Temõ głȩ meae. ñdũ uenit. uid&e quã ꝓfundũ sit Degła illi am¬
monebaNt sed ille noluit altitudinẽ humilitate p̃cedere : e sosam
celsitudinẽ ꝑ humilitatẽ uiã sternere: Nã &e illi discipuli utiq
głam requirebanł: qui uolebanT sedere unus addexterã eiꝰ &. alt̾̃
ad sinis tran: Adtende bant quo sed ñ ad tendebant qua: Dñs eos
ut ordinate uenirert ad patriã : reuocauit aduiã Excelsa ẽ.

Expanded text:
m, Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum ? Si ergo in plenitudine temporis missus est; quando debuit missus est, quando oportuit venit: quid est, Tempus meum nondum venit? Intelligite, fratres, quo animo illi loquebantur, qui quasi fratrem suum monere videbantur. Dabant ei consilium consequendae gloriae, veluti saeculariter et terreno affectu monentes, ne esset ignobilis et latitaret: quod ergo ait Dominus, Tempus meum nondum venit, illis respondit qui ei consilium de glororiae meae nondum venit. Videte quam profundum sit: de gloria illi admonebant, sed ille voluit altitudinem humilitate praecedere, et ad ipsam celsitudinem per humilitatem viam sternere. Nam et illi discipuli utique gloriam requirebant, qui volebant sedere unus ad dexteram ejus, et alter ad sinistram: attendebant quo, et non videbant qua; Dominus eos, ut ordinate venirent ad patriam, revocavit ad viam. Excelsa est
Abbreviated transcription (Latin):
quis uoluntatẽ eiꝰ facere. hoc ꝑtin& ad credere. ut diligentius
utrũ reuera ad credere ꝑtineat. facere uoluntatẽ patris eꝰ¬
Ipse cdñs: aꝑte alio loco ait. Hoc .ẽ. opꝰ dĩ. ut credatis ineũ quẽ ille misit¬
Vt credatis in eũ. ñ ut credatis ei. Sed sicreditis ineũ: creditis ei. Non
aut̃ continuo qui credit ei: credit ineũ. Nã & demones credebañ
ei: & non credebant in eũ. Rursũ etiã de apłis ipsius possum dicere:
redimꝰ paulo : sed ñ credidimꝰ in paulũ. credidimꝰ p&ro setd ñ credidirꝰ
in p&rũ credenti enĩ ineũ qui iustificat impiũ: deputat᷑ fides ciꝰ
adiustiã : Quid ẽ ergo credere ineũ: credendo amare credar¬
do diligere: Credendo in eũ ire. a eꝰ menbris incorporari Ipsa ẽ.
ergo fides quã de nob̾ exigit ds̃: & ñ inuenit qđ exigat. nisi donauert
qđ inueniat. Quȩ fides nisi quã definit alio loco. plenissime pp¬

Expanded text:
it voluntatem ejus facere, hoc pertinet ad credere; ut diligentius utrum revera ad credere pertineat facere voluntatem Patris eIpse autem alio loco ait: hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem ille misitUt credatis in eum; non, ut credatis ei. Sed si creditis in eum, creditis ei: non autem continuo qui credit ei, credit in eum. Nam et daemones credebant ei, et non credebant in eum. Rursus etiam de Apostolis ipsius possumus dicere, Credimus Paulo; sed non, Credimus in Paulum: Credimus Petro; sed non, Credimus in Petrum. Credenti enim in eum qui justificat impium, deputatur fides ejus ad justitiam . Quid est ergo credere in eum? Credendo amare, credendo diligere, credendo in eum ire, et ejus membris incorporari. Ipsa est ergo fides quam de nobis exigit Deus: et non invenit quod exigat, nisi donaverit quod inveniat. Quae fides, nisi quam definivit alio loco Apostolus p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ cognationis ꝓpinquos: & extra usũ nrmn ñ quo more nos loquim᷑
dã quis dicat fr̃s auunculũ & filiũ sororis: Scriptura tam̃ &eiam
huiꝰ modi cognationes fr̃s appellat : Nã abraham & loth fr̃s sunt
dic ti: cũ e&̃ abraham patruus loth. Et laban & iacob fr̃ss̃ dicti
cũ e&̃ laban auunculus iacob Cũ ergo audistis fr̃s dñi. mariae
cogita te consanguinitatẽ: ñ uterũ parientis ullã ꝓpagmẽ.Sic̃ enĩ¬
insepulchro ubi positũ ẽ. corpꝰ dñi. nec ante nec postea mortuus iacuit.
sic uterus mariae. nec ante necpostea quicquã mortale concȩpit :
Diximꝰ fr̃s quifuerit: audiamꝰ quidixerint: Transi hinc. & uade in

Expanded text:
et cognationis propinquos, et extra usum nostrum, non quo more nos loquimur. Nam quis dicat fratres avunculum et filium sororis? Scriptura tamen etiam hujusmodi cognationes fratres appellat. Nam Abraham et Lot fratres sunt dicti, cum esset Abraham patruus cum esset Laban avunculus Jacob. Cum ergo audieritis fratres Domini, Mariae cogitate consanguinitatem, non iterum parientis ullam progeniin sepulcro ubi positum est corpus Domini, nec antea nec postea mortuus jacuit; sic uterus Mariae nec antea nec postea quidquam mortale concepit. 4. Diximus fratres qui fuerint; audiamus quid dixerint. Transi hinc, et vade in
Abbreviated transcription (Latin):
sed m̃bra eiꝰ. id .ẽ fideles eꝰ int̾ra ꝑ sequebat᷑. noluit cam̃ dicere scõs
meos seruos ineos. posttremo hon orabilius fr̃s meos sed me hoc ẽ
menbra mea quib egosł̃ caput. His p̃cdictis. puto nos in hoc capitudo
qđ modo lectũ ẽ. ñ eẽ . laboraturos Sȩpe enĩ significatũ .ẽ. in capite
quod futurũ erat incorpore. Posthȩc inquit abulabat ih̃e np
galileam. Non enĩ uolebat inudacim ambulare : quia quȩrebai
eũ iudei int̾ficere. Hoc .ẽ qđ dixi: infirmitati nrş p̃bebat &t uꝰ
ñ ipse ꝑ diderat potestatẽ : sed nram consolabat fragilitatẽ : futurũ
enĩ erit ut dixi utaliquis fidelis eiꝰ absconder& se. ne aꝑsecuttorib
inueniret᷑: & ne illi ꝓcrimine obicrret᷑ latibulũ. Pcessit in capite

Expanded text:
ed membra ejus, id est fideles ejus, in terra persequebatur. Noluit tamen dicere, sanctos meos, servos meos; postremo honorabilius, fratres meos: sed, Me, hoc est membra mea, quibus ego sum caput. 2. His praedictis, puto nos in hoc capitulo quod modo lectum est, non esse laboraturos: saepe enim significatum est in capite, quod futurum erat in corpore. Post haec, inquit, ambulabat Jesus in Galilaeam: non enim volebat in Judaeam ambulare, quia quaerebant eum Judaei interficere. Hoc est quod dixi; infirmitati nostrae praebebat exemplum. Non ipse perdiderat potestatem, sed nostram consolabatur fragilitatem. Futurum enim erat, ut dixi, ut aliquis fidelis ejus absconderet se, ne a persecutoribus inveniretur; et ne illi pro crimine objiceretur latibulum, p
Abbreviated transcription (Latin):
legis testinonia ꝓferentẽ : Quȩ nenio posiit ꝓferre. nisilegiss& :
Nemo legere. nisi litteras didiciss& : Et ideo mirabant᷑. Eoꝵi autẽ
amiratio : magistro facta .ẽ. insinudnde altius ueritatis occaso
Eorũ quippe amimurationi : & uerb̵ dixit aliquid dñs ꝓfundũ: &¬

Expanded text:
legis testimonia proferentem, quae nemo potest proferre, nisi legisset, legis testimonia proferentem, quae nemo potest proferre, nisi legisset, nemo legere, nisi litteras didicisset; et ideo mirabantur. Eorum autem admiratio, magistro facta est insinuandae altius veritatis occasio. Ex eorum quippe admiratione et verbis, dixit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
non. sed seduc̃ turbas. Dictũ eñi hoc ẽ adeor solatiñ: qui postea
p̃dicantes uerbũ dĩ fictur⁊ erant . ut seductores & ueraces Sienĩ¬
do ducere ẽ: quȩrendũ ẽ. unde & quo: siamalo adba nũ bonuio
seductor. ẽ: siabono ad nalũ : malus seductor .ẽ. In hancergo partr
qua seducunt᷑ homuines demalo adbonũ : utinã om̃s seductores
& uocem̃ & simꝰ Ascendit ergo postea ch̃s adiẽ festũ: mediante
die festo . & docebat. & murabant᷑ uide dicentes. Quomodo hic
litteras scit cũ ñ didicerite Ille quilitebat docebat .. palum¬
loquebat᷑ a ñ tenebat᷑. Illud em̃ ut later&. erit &c̃pli: hoc potesta¬
tis Sed cs̃ docer&: mirabant᷑ uidei : Qñis quidem quantũ arbitro
mirabant᷑ : sed ñ oñis conuertebant᷑. Et unde aminiratios Quia
multi nouerant ubinat᷑. quẽ ad modũ fuerit educatꝰ. nũ quã
eũ uiderant lit teras discentẽ. Audie bant aut̃ delege disputantẽ.

Expanded text:
non, sed seducit turbas . Dictum est enim hoc ad eorum solatium, qui postea praedicantes verbum Dei futuri erant ut seductores dendo ducere est, quaerendum est unde et quo: si a malo ad bonum, bonus seductor est; si a bono ad malum, malus seductor est. In hanc ergo partem qua seducuntur homines de malo ad bonum, utinam omnes seductores et vocemur et simus! 2. Ascendit ergo postea Dominus ad diem festum, mediante die festo, et docebat. Et mirabantur Judaei dicentes: Quomodo hic litteras scit, cum non didicerit? Ille quiloquebatur, et non tenebatur. Illud enim ut lateret, erat exempli, hoc potestatis. Sed cum doceret, mirabantur Judaei - omnes quidem, quantum arbitror, mirabantur, sed non omnes convertebantur. Unde admiratio? Quia multi noverant ubi natus et quemadmodum fuerat educatus; nunquam eum viderant litteras discentem, audiebant tamen de lege disputantem,
Abbreviated transcription (Latin):
fueritis nec uos transibitis. sed cũ manente manebitis. Hoc ẽ. ergo
Omã quippe signa quȩ ꝓferimꝰ sonis. aliquid significasł qđ ñ .ẽ. sonus
Non enĩ due breues syllabȩ dĩ ẽ : & duas brcues syllabas colimus
& duas breues syllabas adoramꝰ & duas breuessyllabas ꝑuenire
desideramꝰ Quȩ pȩne ante desinuns sonare : quã coeperint. Ne

Expanded text:
ergo runtur. Omnia quippe signa quae proferimus sonis, aliquid significant quod non est sonus. Non enim duae breves syllabae Deus est, et duas breves syllabas colimus, et duas breves syllabas adoramus, et ad duas breves syllabas pervenire desideramus: quae pene ante desinunt sonare, quam coeperint; nec
Abbreviated transcription (Latin):
parit̃ creator. & dispositor tẽporũ : Tam̃ quia uenit intẽpore
& formã serui accepit. & habitu .ẽ. inuentꝰ ut homo: Querit
głam patris : ñ suã. Quidtu homo facere debes. qui quando aliquio
boni facis głam tuã quȩ ris: quando aut̃ aliquid mali facis. dõ
caliuuã nieditaris: Intende tibi creatura es. agnosce creatorem
Seruuses ne contẽpnas dim̃. Adoptatꝰes sed ñ meritis tuis: Quȩ¬
re głam eiꝰ a quo habes hanc gram. homo adoptitꝰ: cuiꝰ głam¬

Expanded text:
enit in tempore, et formam servi accepit, et habitu est inventus ut homo, quaerit gloriam Patris, non suam: quid tu homo facere debes, qui quando aliquid boni facis, gloriam tuam quaeris; quando autem aliquid mali facis, Deo calumniam meditaris? Intende tibi, creatura es, agnosce Creatorem; servus es, ne contemnas Dominum; adoptatus es, sed non meritis tuis; quaere gloriam ejus a quo habes hanc gratiam, 536 o homo adoptatus, cujus g
Abbreviated transcription (Latin):
Quare in eũ ñ credebant: qr humanã głam requireban: nã & qđ cum
uident᷑ monere fr̃s. głȩ ipsius consulunT: facis mirabilia. in notescedẽ
appare omib: : ut laudari possis a bomnib: Loquȩ bae caro carni sea
carosine dõ. carni cũ dõ Loquȩ bat᷑ enĩ prudentia carnis. uerbos caro
fac tũ .ẽ. & habitauit in nob̾. Quid ad hȩc d̃s: Hic̃ ergo ihs. Tempꝰ meũ

Expanded text:
uare in eum non credebant? Quia humanam gloriam requirebant. Nam et quod eum videntur monere fratres, gloriae ipsius consulunt: Facis mirabilia, innotesce; id est, appare omnibus, ut laudari possis ab omnibus. Loquebatur caro carni: sed caro sine Deo, carni cum Deo. Loquebatur enim prudentia carnis Verbo quod caro factum est et habita
Abbreviated transcription (Latin):
pharaoni eruiebamꝰ: ubi luteo oꝑa int̾renis desideris ageban
& in eis multũ labõramꝰ: u eni nob̵ xp̃s quasi lateres facientibus
tã ꝑuiã ꝑ mare rubrũ. Id eorubrũ : quia xp̃i sangune consecraũ.
mortuis om̃ib: inimicis nr̃is quinos in sectabant᷑ idẽ ddeleas omb
peccatis nr̃is. traiacti sumꝰ Modo ergo ant̃ quã ad patriã ꝑimis¬
sionis id ẽ. aet̃nũ regnũ ueniamꝰ : indeserto in tabernaculs
sumꝰ Qui ista cognos cinT: in tab̵nculis s̃. futurũ enĩ erat
utquidã hoc agnoscel reN Ille ẽ. enĩ intabͥ naculis qui
se.eẽ. inmundo intelligit peregrinũ. Ille se intelligit pero¬
grinantẽ  quise uid& patriȩ suspirantẽ: Cũ aut̃ corpxp̃i
ũbra lucẽ obscurabat : ueniente lucȩ ũbra remota ẽ: xp̃s
erit inocciulto : in scenophegia xp̃c erat sedlatens xp̃s
Modo iã cũ manifesta s̃ istiagnoscimꝰ nosit igere inlieremo
Si enĩ agnoscamꝰ: inheremo sumꝰ. Quto .ẽ. iheremo  Inde serto

Expanded text:
Pharaoni serviebamus: ubi lutea opera in terrenis desideriis agebamus, et in eis multum laborabamus. Etenim nobis Christus quasi lateres facientibus tanquam per mare Rubrum, ideo rubrum, quia Christi sanguine consecratum, mortuis omnibus inimicis nostris qui nos insectabantur, id est, deletis omnibus peccatis nostris, transjecti sumus. Modo ergo antequam ad patriam promissionis, id est, aeternum regnum veniamus, in deserto in tabernaculis sumus. Qui ista agnoscunt, in tabernaculis sunt: futurum enim erat ut quidam hoc agnoscerent. Ille enim est in tabernaculis, qui se esse in mundo intelligit peregrinum. Ille se intelligit peregrinantem, qui se videt patriae suspirantem. Cum autem corpus umbra lucem obscurabat: veniente luce, umbra remota est. Christus erat in occulto, in Scenopegia Christus erat, sed latens Christus. Modo jam cum manifestata sunt ista, agnoscimus nos iter agere in eremo: si enim agnoscamus, in eremo sumus. Quid est in eremo? In deserto.
Abbreviated transcription (Latin):
manar& : bis ꝑcussa ẽ : quia duo ligna s̃crucis. Q̃a ergo hȩc quȩ
fiebaNł infigura : manifestant᷑ in nob̾ & nonuacat. qđ de dĩo dictũ . ẽ.
Ascendit addiẽ festũ manifestȩ : sed tãquã mocculto: Figura enĩ
erat ipsus in occulto : quia inipso dic festo. xp̃s latebat: qui ipse dies
festꝰ xp̃i m̃bra peregrinatura significabat: Iudei ergo quȩreban
eũ indie festo ante quã ascender& Priores enĩ fr̃s ascender̃
& non tunc ascendit ille quando illiputabarł & uoleban ut & iã
hoc impleret᷑ qđ ait. Non adhunc id ẽ. ad quẽ uos uultis primũ
die festo id .ẽ. cũ etiã illius dieifesti. tot dicsp̃terissent. Ipsaoi eñ¬

Expanded text:
manaret, bis percussa est , quia duo ligna sunt crucis. Omnia ergo haec quae fiebant in figura, manifestantur in nobis. Et non vacat quod de Domino dictum est, Ascendit ad diem festum, non manifeste, sed tanquam in occulto. Figuratum enim erat ipsum in occulto, quia in ipso die festo Christus latebat; quia ipse dies festus, Christi membra peregrinatura significabat. 10. Judaei ergo quaerebant eum in die festo: antequam ascenderet. Priores enim fratres ascenderunt, et non tunc ascenhoc impleretur, quod ait: Non ad hunc, id est, ad quem vos vultis, primumdie festo, id est, cum jam illius diei festi tot dies praeteriissent, quot
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ excidet᷑. & inignẽ mittet᷑. Picarłergo dete sipficis inxp̃o
dicit homines. seduc̃ turbas. De ipso toto corpore xp̃i hoc diet᷑ co¬
gita corpꝰ Xp̃i adhuc inmundo: cagita corpͥxp̃i ad huc marta aude
quẽ ad modũ blasphenict᷑ apalea: Simul quidem triturant᷑ : sedpalee

Expanded text:
bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Dicant ergo de te, si proficis in Christo, bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Dicant ergo de te, si proficis in Christo, dicant homines, Seducit turbas. De ipso, de toto corpore Christi hoc dicitur. Cogita corpus Christi adhuc in mundo, cogita corpus Christi adhuc in area; vide quemadmodum blasphemetur a palea. Simul quidem triturantur; se
Abbreviated transcription (Latin):
HiceliaNt ergo Vbi . ẽ ille: &murmur inultũs erat de eo int᷑ba
Vnde niurmurs de contentione. Quȩ fuit contentio Quidã
seruis eiꝰ. hoc dicit᷑ modo quicũq eminuerit in aliquagr̃ã. Alii
dicuNt bonꝰ ẽ. Aliinon. sed seduc̃ turbas. Vnde hoc Quia uita nr̃a.
abscondita .ẽ. cũ xp̃o in dõ. Ideo lic& dicere hominib. ꝑhiemẽ:
mortua ẽ ista arbor. Verbigrã Arbor fici Arbor prri &
huiꝰ modi pomorũ similis . ẽ. aridi : Et quãdiu hiemps.ẽ. ñ apparet.
uit inimicos ei. Aridas arbores. ignis conp̃hendat. Tunc enĩ a¬
ridȩ apparebunt: quando eisdicet᷑ Esuriui enĩ: & ñ dedistis mihi
manducare: Inalia uero parte. hoc.ẽ. index tera. apparebit fec̃di¬
tas fructuũ : Dignitasq folioꝵ: uiriditas : ȩt̃nitas erit . Iilis ergo
tãquã aridis dicet᷑: Ite inignẽ act̃nũ. Ecce enĩ inquit securis
ad radices arboꝵ posita .ẽ. Om̃is ergo arbor quȩ ñ fac̃ fructũ

Expanded text:
ergo: Ubi est ille? Et murmur multum de eo erat in turba. Unde murmur? De contentione. Quae fuit contentio? Quidams ejus servis hoc dicitur modo, quicunque eminent in aliqua gratia: alii dicunt, bonus est; alii, non, sed seducit turbas. Unde hoc? Quia vita nostra abscondita est cum Christo in Deo . Ideo licet dicere hominibus per hiemem, Mortua est ista arbor, verbi gratia, arbor fici, arbor piri, et hujusmodi pomorum, similis est aridae; et quamdiu hiems est, non apparet. bit inimicos ejus ; aridas arbores ignis comprehendet. Tunc enim aridae apparebunt, quando eis dicetur, Esurivi, et non dedistis mihi manducare: in alia vero parte, hoc est in dextera, apparebit fecunditas fructuum, dignitasque foliorum; viriditas, aeternitas erit. Illis ergo tanquam aridis dicetur, Ite in ignem aeternum . Ecce enim, inquit, securis ad radicem arborum posita est. Omnis ergo arbor quae non facit fructum
Abbreviated transcription (Latin):
qđ dixi inlatibulo ẽ: Mamifestet᷑ ergo tollat᷑ uelũ: appareat¬
qđ erat secretũ: Oña quȩ dictas̃ antiquo popło isrł. inmultiplici
scriptura sc̃ȩ̃ legis quȩ agere si in sacrificiis siue in sacerdotiis
siue in dieb festis & om̃ino inquib: lib& reb quib: bñ colebant:

Expanded text:
quod dixi, in latibulo est. Manifestetquod dixi, in latibulo est. Manifestetquod erat secretum. Omnia quae dicta sunt antiquo populo Israel in multiplici Scriptura sanctae legis, quae agerent sive in sacrificiis, sive in sacerdotiis, sive in diebus festis, et omnino in
Abbreviated transcription (Latin):
meũ uero tẽpus id ẽ. głȩ meae ñdũ uenit. Ipe eri dies festꝰ m̃s.
ñ dieb istis ꝑcurrens & transiens: sed ꝑmanens inȩt̃nũ Ipsaerit
festiuitas gaudiũ sine fine.: aet̾nitas sine labe: serenitas sine nubȩ :
e iec cũ dirciss&: ipse nianst ingalilea Vt aut̃ ascender̃ fr̃s eius
tunc & ipse ascendit ad dẽ festũ : Non imanifeste sed quasi moceulto
Socere salubr it̃ corrgere homines dedie festo aẽno amonere:
Amorẽ ab hoc scło auertere & indm̃ conuertere: Quidiẽ aut̃ qđ
quasi latent᷑ ascendit ad diẽ festũ : nuacat & hoc dñi Vide t¬
mihi fr̃s & iã hoic. qđ quasi latent̃ ascendit: aliquid significare uo¬
luissẽ. Nã consequentia docebun sic eũ ascencdisse die festo mediato:
id ẽ mediatis illis dieb ut & iam palã. Qd ocer& Sed quasi litent̃
drx̃ nese ostentar& hominib: : Nonua diccat qđ latent̃ ascendit¬
addiẽ festũ: quia ipse latebat in illo diefesto Adhuc &iam ego

Expanded text:
meum vero tempus, » id est, gloria mea, « nondum venit. » Ipse enim dies festus meus, non diebus istis percurrens et transiens, sed permanens in aeternum, ipse erit festivitas, gaudium sine fine, aeternitas sine labe, serenitas sine nube. « Haec cum dixisset, ipse mansit in Galilaea. Ut autem ascenderunt fratres ejus, tunc et ipse ascendit ad diem festum, non manifeste, sed quasi in occulto.sed aliquid docere salubriter, corrigere homines, de die festo aeterno admonere, amorem eorum ab hoc saeculo avertere, et in Deum convertere. Quid est autem quod quasi latenter ascendit ad diem festumihi, fratres, etiam hinc, quod quasi latenter ascendit, aliquid significare voluisse: nam consequentia docebunt sic eum ascendisse mediato die festo, id est mediatis illis diebus, ut etiam palam doceret. Sed quasi latenter dixit, ne se ostenderet hominibus. Non vacat qad diem festum, quia ipse latebat in illo die festo. Adhuc etiam ego
Abbreviated transcription (Latin):
ceptari ꝑsonas ioncũ homines diuerso modo ꝓsius gradib:
honoramTunc tim̃dũ .ẽ. ne ꝑsonas accipiamꝰ: sed quando int̃
duos iudicamꝰ. & aliquando int̾ nec essarios fit nũriquã iudi¬
tiũ int̃patrẽ & filiũ. Quȩrit᷑ pat̃ demalo filio aut quȩ rtt
filius deduro patre: seruamꝰ honori ficentiã patrilin horore

Expanded text:
rsonas. Non cum homines diverso modo pro suis gradibus honoramus, tunc timendum est ne personas accipiamus. Sed quando inter duos judicamus, et aliquando inter necessarios, fit nonnunquam judicium inter patrem et filium; queritur pater de malo filio, aut queritur filius de duro patre: servamus honorificentiam patri, quae
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiã Qđ in illo psalmo sequit᷑. quo adusq iustitia c̃uertatur
iniuditiũ. Et qui haber nt cã: oñs rectũ corde. Quęritis fortasse
qui si đ recti corde: illos inuenimꝰ inscriptura rectos corde qui colerat¬
scłi mala : & ñ iccusant dñi: Vide e fr̃is rarauis c̃ isti quã loquor
Mescio quo enĩmodo quando euerit homini alique mali dm̃ currtt ic¬
cusare. quideb& se: Quando aliquidboni agis: telaudas quando
distortione & prauitate sicorrigaris conuertit᷑ inc̃trariũ qđ fice¬
bas. Ante ensĩ quid faciebas: Laudabaste inbonis di accusabas dñ
in malistiuis. Conuerso corde & directo laudabis dm̃ inbonistus
accusabte inmalistius: istis recti corde. Heniq ille᷑ dũ rectocorde
cui displicebat felicitas malorũ & labor bonorũ: Ait rectus Qiã
bonus ds̃ iss ł : rectis corde mieiaut quando nert̃ recto corde. pena
telligat homo : ñ quã hoc ꝑmittit ds̃. Sed ideonalis fel& putatur :

Expanded text:
lmo legitur, Quoadusque justitia convertatur in judicium; et qui habent eam, omnes recti corde. Quaeritis fortasse qui sunt recti corde? Illos invenimus in Scriptura rectos corde, qui malant, et non accusant Deum. Videte, fratres; rara avis est ista quam loquor. Nescio quo enim modo quando evenit homini aliquid mali, Deum currit accusare, qui deberet se. Quando boni aliquid agis, te laudas: quando distortione et pravitate si corrigaris, convertetur in contrarium quod faciebas. Antea enim quid faciebas? Laudabas te in bonis Dei, accusabas Deum in malis tuis: converso corde et directo, laudabis Deum in bonis suis, accusabis te in malis tuis. Isti sunt recti corde. Denique ille nondum recto corde, cui displicebat felicitas malorum et labor bonorum, ait correctus: Quam bonus Deus Israel rectis corde! Mei autem, quando non eram recto corde, pene telligat homo: nunquam hoc permittit Deus; sed ideo malus felix putatur,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ iħs. ileo uelut occulte asccendit adiẽ festũ. ñ qua
timebat ne teneret᷑: cuiꝰ potestas erat ut ñ teneret᷑: sedut
significara etiã in ipso die festo qui celebrat auideis. sẽ
se occultari & suũ eẽ mrsteriũ: Hodierna ergo lectione apparut
potestas. quȩ putabat᷑ infirmitas. Loquȩbat᷑ eñĩ palã indie festo ita
ut mirarent᷑ turbȩ & dicerent̃ qđ auduum cũ lectio legereto
Nonne hic ẽ quẽ quȩ rebanT int̾ficere : Eoce palã loquit᷑ &¬

Expanded text:
ste, sed occulte ascendit ad diem festum: non quia timebat ne teneretur, cujus potestas erat ut non teneretur, sed ut significaret etiam in ipso dise occultari, et suum esse mysterium: hodierna ergo lectione apparuit potestas, quae putabatur timiditas; loquebatur enim palam in die festo, ita ut mirarentur turbae, et dicerent quod audivimus, cum lectio legeretur, Nonne hic est quem quaerebant interficere