comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bularios lassat ymo ꝙͣ suꝑuacua pos¬
sideat qͥ ĩfelicissimꝰ futurus ẽ si ꝙͣtu
hẽat ꝑ se cõputare coget᷑. Qͥd mͥ ꝓdest
scire a gellũ ĩ ꝑtes diuidẽ si nesciocũ
fr̃e diuidẽ. Quid ꝓdest colligere subtili¬
ter pedes iugeri et cõp̾hendẽ ⁊̃ si qͥd de¬
cẽ pedes effug̾ si triste me faciat uici¬
nus potẽs et aͥd a me cibraidẽs. ¶ do¬
ce quõ nich ꝑdã ex finib meis. ¶Ãt
ego discẽ uolo quõ totos hilaris amic¬
tã. ¶ Pait̾no agro et auito ĩ qͥt expel¬
lor.¶Qd ad dãpnũ tuũ qͥs istũ agrũ
tenuit. Cuiꝰ nõ dico hoĩs sz pplĩ fue¬
rit expedire nõ potes. Non dũs ista
sz colonus ĩtrasti. Cuiꝰ colonus es.
Si bñ tecũ agit᷑ hr̃dis. Negãt uiris¬
cõsulti ꝯͥcꝙͣ usu capi publicũ. publi¬
cũ ẽ hoc ꝙ tenes ꝙ tuũ dicis. publicũ
ẽ equidẽ gmͣis hũam. O egregiã artẽ.
scis rotũda metiri. ĩ quadratũ redigis

Expanded text:
bularios lassat, immo quam supervacua posbularios lassat, immo quam supervacua possideat, qui infelicissimus futurus est, si quantum habeat per se conputare cogetur. Quid mihi prodest scire agellum in partes dividere, si nescio cum fratre dividere ? Quid prodest colligere subtiliter pedes iugeri et conprendere etiam si quid decempedam effugit, si tristem me facit vicinus inpotens et aliquid ex meo abradens ? Docet quomodo nihil perdam ex finibus meis; at ego discere volo, quomodo totos hilaris amittam. " Paterno agro et avito," inquit, "expellor." Quid? Ante avum tuum quis istum agrum tenuit ? Cuius, non dico hominis, sed populi fuerit, expedire potes ? Non dominus isto, sed colonus intrasti. Cuius colonus es? Si bene tecum agitur, heredis. Negant iurisconsulti quicquam usu capi publicum; hoc, quod tenes, quod tuum dicis, publicum est et quidem generis humani. O egregiam artem! Scis rotunda metiri, in quadratum redigis
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ. quõ ad ħ tã honesta uel naufra¬
gus nauigẽ. Qͥd ĩ qͥris an penelope ĩ¬
pudica fu̾it an u̾ba sclõ suo dederit an
ulixẽ illũ ẽẽ quẽ uidebat añ ꝙͣ sciret
suspicata fit. Doce me qͥd sit pudici¬
cia et ꝙͣtũ ĩ ea bonũ ĩ corꝑe an ĩ cũo
poĩta sit. ¶ Ad musicã trãseo. doces
me quõ int̾ se accute ac gͣnes uoces cõ¬
sonẽt quõ neruorũ disparẽ disparem
reddentiũ sonũ fiat cõcordia. fac potiꝰ
quõ aĩus meus secũ cõsonet ne cõsi¬
lia mea discrepẽt. ¶ Mõstras mͥ qui
sint moi flebiles mõstra potiꝰ quõ int̾
adu̾sa nõ emictẽ flebilẽ uocẽ. ¶ Me¬
tiri me geomẽt docet latifũdia potiꝰ
ꝙͣ doceat quõ metiar ꝙͣtũ hoĩ satis
sit. ¶Nuare docet me arismetra, et¬
auaricie cõmodat digitos potiꝰ ꝙͣ do¬
ceat nich ad rẽ ꝑtinẽ istas cõpitatõ¬
nes. Nõ ẽẽ feliciorẽ cuiꝰ patͥmoniũ ta¬

Expanded text:
patrem, quomodo ad haec tam honesta vel naufrapatrem, quomodo ad haec tam honesta vel naufragus navigem. Quid inquiris, an Penelopa pudica fuerit, an verba saeculo suo dederit ? An Vlixem illum esse, quem videbat, antequam sciret, suspicata sit ? Doce me, quid sit pudicitia et quantum in ea bonum, in corpore an in animo posita sit. Ad musicum transeo: doces me, quomodo inter se acutae ac graves consonent, quomodo nervorum disparem reddentium sonum fiat concordia; fac potius, quomodo animus secum meus consonet nec consilia mea discrepent. Monstras millimihi, qui sint modi flebiles; monstra potius, quomodo inter adversa non emittam flebilem vocem. Metiri me geometres docet latifundia potius quam doceat, quomodo metiar, quantum homini satis sit. Numerare docet me et avaritiae commodat digitos potius quam doceat nihil ad rem pertinere istas conputationes, non esse feliciorem, cuius patrimonium ta
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcerta dicẽtẽ. Nppet nnch horũ eẽ in
illo qr oĩa sũt. Ista eĩ int̾ se desidẽt. De¬
mꝰ illis homerũ phylozophũ fuisse.
Nẽpẽ sapiẽs fcũs ẽ ciũ ꝙͣ carim̃a ulla
cognoscẽt. gͦ illa discaniꝰ q̃ homerũ fecẽ
sapientẽ. ħ quidẽ me q̃rere utrũ maior
tate. Quid ĩꝙͣ ãnos patrocli et achil¬
lis ĩquirẽ ad rẽ existĩas ꝑtinẽ. Que¬
ris uͥ ulires erraũit potiꝰ ꝙͣ efficias ne
nos semꝑ erremꝰ. nõ uacat audire utͫ
int̾ ytaliã et sciciliã iactatꝰ sit an extͣ
notũ nobis orbẽ neq eĩ potuit ĩ tã ã¬
gusto error ẽẽ tã lõgus. ¶ Tẽpestates
nos cũ cotidie iactãt et neqͥcia ĩ oĩa uli¬
xis mala ĩpellit. Non deest forma q̃ sol¬
licitet oculos nõ hostis. hic mõstra es¬
fera et hũcino cruore gaudẽcia. hĩc ĩ¬
sidiosa blandimẽta auriũ hĩc naufra¬
gia et cot uarietates malorũ. ¶ ħme
doce quõ patriã amẽ. quõ urorẽ quõ

Expanded text:
incerta dicentem. Adparet nihil horum esse in illo, quia omnia sunt. Ista enim inter se dissident. Demus illis Homerum philosophum fuisse; nempe sapiens factus est, antequam carmina ulla cognosceret. Ergo illa discamus, quae Homerum fecere sapientem. Hoc quidem me quaerere, uter maior tatem. Quid ? Inquam, annos Patrocli et Achillis inquirere ad rem existimas pertinere ? Quaeris, Vlixes ubi erraverit, potius quam efficias, ne nos semper erremus ? Non vacat audire, utrum inter Italiam et Siciliam iactatus sit an extra notum nobis orbem, neque enim potuit in tam angusto error esse tam longus; tempestates nos animi cotidie iactant et nequitia in omnia Vlixis mala inpellit. Non deest forma, quae sollicitet oculos, non hostis; hinc monstra effera et humano cruore gaudentia, hinc insidiosa blandimenta aurium, hinc naufragia et tot varietates malorum. Hoc me doce, quomodo patriam amem, quomodo uxorem, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ergo igit᷑ ulla u̾ha corã amico
meo retrahã Quid ẽ q̃r me corã illo
non putã solũ. Quidã que tm̃ ami¬
cis conuctenda sũt obuus narrãt. et
ĩ quaslibet aures quicqͥd illos urit
erhonerẽt. Quidã rursus ĩ kmñoru
cõsciẽcias reformidãt. et si possẽt nec
sibi quidẽ credituri. ĩterius p̾mũt oẽ

Expanded text:
quare ego ulla verba coram amico meo retraham ? Quid est, quare me coram illo non putem solum ? Quidam quae tantum amicis committenda sunt, obviis narrant et in quaslibet aures, quicquid illos urserit, exonerant. Quidam rursus etiam carissimorum conscientiam reformidant, et si possent, ne sib
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝰ. sic utrosqz rep̾hendais. et eos qͥ semꝑ
ĩquieti sũt. et eos qui semꝑ quiescũt.
Nam illa cumulta gaudẽs nõ est in¬
dustria s exagitate mẽtis ĩcursacõ.
et het non ẽ quies q̃ motũ õẽz molesti¬
am iudicat. sz disolutio et langor.
mo tuo mandabr̃. quidã adeo ĩ latebs
refugerũt ut putẽt ĩturbido ẽe quic¬
qͥd ĩ luce ẽ. Iuter se ista miscẽda sunt.
et quiescẽti aigendũ et agẽti quiescẽ¬
dũ est. Cũ retũ nat᷑a delibera. illa di¬
cet tibi et diẽ se fecisse et noctem.

Expanded text:
os qui semper inquieti sunt et eos qui semper quiescunt. Nam illa tumultu gaudens non est industria, sed exagitate mentis conculcatio; et hec non est quies que motum omnem molestiam iudicat, sed dissolutio et languor.mo mandabitur: "quidam adeo in latebras refugerunt, ut putent in turbido esse, quicquid in luce est." Inter se ista miscenda sunt, et quiescenti agendum et agenti quiescendum est. Cum rerum natura delibera; illa dicet tibi et diem fecisse se et noctem.
Abbreviated transcription (Latin):
cem. qr nõ solũ soleas nec ip̃e quidẽ id
faic̾e ita eadẽ eplã illũ et diristi amicũ
et negasti. Itaqz sie pͥore illo u̾bo quasi
publico usus es et sic illũ amicũ uo¬
casti, quomõ om̃s candidatos bonos
iuros dicimꝰ. quõ obiuos si nomẽ non
succurrit dnõs salutamiꝰ uel uocamꝰ.¬
h abierit. ¶ S si aliquẽ auicũ eui¬
stunas cui nõ tautũdem credis ꝙͣtuz
amicũ querit ĩ citrio ĩ cõuiuio probat.
nullũ ht̃ mauis malũ occupatus hõ.
et bonis suis obsessus ꝙͣ y amicos si¬
bi putat quib ip̃e noirẽ. Tu uo cũ a
mico oĩa delibera s de ip̃o pͥus. post a¬
miciciã credendũ est. aũ amiciciã in¬
dicandũ. Isti u̾o p̃poste officia ꝑmiscẽt
Diu cogita an tibi ĩ amiciciã aliquis
recipiẽdus sit. cũ placuerit fieri totũ
illũ pectore aiuncte. tã audacter cũ illo
loquere ꝙͣ tetũ. tu quidẽ ita uiue ut
daz q̃ cõsuetudo facit archana. cũ ami¬
co om̃s curas om̃s cogitacoes tuas

Expanded text:
cem, quia non soleas ne ipse quidem id facere; ita in eadem epistula illum et dixisti amicum et negasti. Itaque si proprio illo verbo quasi publico usus es et sic illum amicum vocasti, quomodo omnes candidatos bonos viros dicimus, quomodo obvios, si nomen non succurrit, dominos salutamus, hac abierit. Sed si aliquem amicum existimas, cui non tantundem credis quantum amicam atrio querit, in convivio probat. Nullum habet maius malum occupatus homo et bonis suis obsessus, quam quod amicos sibi putat, quibus ipse non est. Tu vero omnia cum amico delibera, sed de ipso prius. Post amicitiam credendum est, ante amicitiam iudicandum. Ipsi vero prepostere permiscentdiu cogita an aliquis in amicum sit tibi recipiendus : sed cum placuerit fieri, toto illum pectore admitte : tam audacter cum illo loquere quam tecum. Tu quidem ita vive ut dam, quae consuetudo fecit arcana, cum amico omnes curas, omnes cogitationes tuas
Abbreviated transcription (Latin):
q partẽ licet. Alioqͥn desunt p̾miũ
eẽ cui nccͣitas adiũgit᷑. Otiũ ĩpas
aĩo nõ ocioso. Tumultꝰ exortus ẽ. In
huc uerũ dicendũ ẽ. a mͥ patria debet.
nũꝙͣ pugnaui nͥ coactus. Adhuc mi¬
licia mea legis e munꝰ ẽ. Athemẽses
abdicato uicerũt duce. Qtũ ĩtest.
Ille abdicacione uirtute deleuit.
ego merui.

Expanded text:
que partem licet; alioqui desinit praemium esse cui necessitas iniungitur. Otium imperas animo non otioso. Tumultus exortus est; in huc, uerum dicendum est, nihil mihi patria debet: numquam pugnaui nisi coactus. adhuc militia mea legis munus est. Athenienses abdicato uicerunt duce. Quantum ille abdicationem uirtute deleuit, ego merui.
Abbreviated transcription (Latin):
na delectes utrõnũ accipiẽdarũ diligẽ¬
cia prĩmonii ãmĩstraciõe multũ occu¬
pes tprĩs ut semꝑte nouo a liquo nego¬
cio ĩplices oĩa ista ad exiguũ momẽ¬
mẽta sũt. ego a̾ malo illũ defmeͣ ꝙͣ de¬
cipi. Itaq illo te duco quo oĩb qͥ fortu¬
nã cõfugiĩt cõfugiendũ ẽ ad liberalia
studia illa sanabũt uulnꝰ tuũ illa õẽz
crsticiã tibi euellẽt hiis ⁊̃ si nũꝙͣ as¬
suesces nũc utendũ erat. Si ꝙͣtũ tibi¬

Expanded text:
ligentia, patrimonii administratione multum occupes temporis, ut semper novo te aliquo negotio implices. Omnia ista ad exiguum momenmenta sunt; ego autem malo illum desinere quam decipi. Itaque illo te duco, quo omnibus, qui fortunam fugiunt, confugiendum est, ad liberalia studia. Illa sanabunt vulnus tuum, illa omnem tristitiam tibi evellent. His etiam si numquam adsuesses, nune utendum erat; s
Abbreviated transcription (Latin):
stabũt. Ille cõsolabũt᷑ ille delectabũt il¬
le si bona fide ĩ aĩuz tuũ ĩtrauerĩt ñꝙͣ
ampliꝰ ĩtrabit dolor ñꝙͣ sollicitudo ñꝙͣ
afflictioĩs irrite suꝑuacua uexacio nulli
horũ patebit pectus tuũ nam cetis uicus
iam p̾dẽ pͥcdusum ẽ.
Et quidẽ certissĩa p̾sidia
sũt et q̃ sola te fortũe erlpe
possũt. S qͥa dũ ĩ ilsũ portũ
ꝙͣ tibi studia promictũt ꝑuen̾is auũcu¬
lis qͥb ĩuitaris opꝰ est. Uolo ĩt̾um solacia

Expanded text:
stabunt. Illae consolabuntur, illae delectabunt, illae si bona fide in animum tuum intraverint, numquam amplius intrabit dolor, numquam sollicitudo, numquam adflictationis irritae supervacua vexatio. Nulli horum patebit pectus tuum ; nam ceteris vitiis iam pridem elusum est. Haec quidem certissima praesidia sunt et quae sola te fortunae eripere possint. Sed quia, dum in illum portum, quem tibi studia promittunt, pervenis, adminiculis quibus innitaris opus est, volo interim solacia
Abbreviated transcription (Latin):
tũ pot̃ Sollitũ ẽ ꝯd pot̃ ẽẽ securũ.
Nulli uitiũ ẽ nͥ cui uͥtus pot̃ ẽẽ. nui¬
tis aĩalib talis ex naͣ sua motus
ẽ. ¶ S ne te diu teneã erit aliqd̃ bo¬
nũ ĩ muto aĩali. erit aliud ꝑfectũ.¬
nũc ꝑtineat ista disputac̃õ. ꝯ̃ris et qͥd
aĩo tuo profutura sit. dico. Ex̾cet il¬
sũ et acuit. et utiq aͥd acturũ octu¬
paciõe hoẽstate pͥbet. Prodest aut ⁊̃
diconullo mõ prodẽe posse magis ꝙͣ si
tͥ bonũ tuũ ostendo. Si te a nuitis aĩ¬
malib seꝑo. Si cũ deo pono. Quidĩꝙͣ
mauores ferisqz naͣ cõcessit. Quid ex¬
collis formã cũ oĩa feceris a mutiꝰ
aĩalib decore iũceris. Quid capilũ ĩ¬
gẽti diligẽcia comis cũ illũ uel effu¬
deris more parthorũ. uel g̾manorũ
mõ uĩxeris. uel ut syte solent sparẜis.
inquolibet equo deusior iactabit᷑ iuba.
horrebit ĩ leoms ceruce formosior. Cũ
te aduelocitatẽ paraĩus par lepu¬

Expanded text:
ollicitum est, quod potest esse securum. Nulli vitium est, nisi cui virtus potest esse; mutis animalibus talis ex natura sua motus est. Sed ne te diu teneam, erit aliquod bonum in muto animali, erit aliqua virtutineat ista disputatio quaeris, et quid animo tuo profutura sit ? Dico: et exercet illum et acuit et utique aliquid acturum occupatione honesta tenet. Prodest autem edico: nullo modo prodesse possum magis, quam si tibi bonum tuum ostendo, si te a mutis animalibus separo, si cum deo pono. Quid, inqmaiores ferisque natura concessit. Quid excolis formam ? Cum omnia feceris, a mutis animalibus decore vinceris. Quid capillum ingenti diligentia comis ? Cum illum vel effuderis more Parthorum vel Germanorum modo vinxeris vel, ut Scythae solent, sparseris, in quolibet equo densior iactabitur iuba, horrebit in leonum cervice formonsior. Cum te ad velocitatem paraveris, par lepu
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ ĩ facie donas ut inde ĩcipiat nai¬
scẽs quocõsũatus hõ ꝓuer̃t. Cacumẽ
radicis loco poĩs. Si ꝯͥs diceret illũ in
mat̾no ut̾o lcicẽtẽ serus ꝙͦ ĩcerti tene¬
rũ et ĩꝑstm̃ et ĩ forme iã ĩ aliquo bono
ẽẽ aꝑte udẽt᷑ errare. atqͥ ꝙͣtusũ int̾est

Expanded text:
tatem, infantiae donas, ut inde incipiat natatem, infantiae donas, ut inde incipiat nascens, quo consummatus homo pervenit. Cacumen radicis loco ponis. Si quis diceret illum in materno utero latentem, sexus quoque incerti, tenerum et inperfectum et informem iam in aliquo bono esse, aperte videretur errare. Atqui quantulum interest
Abbreviated transcription (Latin):
li parẽt. hus enĩ tradidistis appeticio¬
niis et fuge arbitriũ. S uidel rõ istiꝰ
d̃z de uͥtute. de hoẽstate sic ⁊ de bono et¬
malo cõstitui. Nã apd̃ istos iulissiẽ
ꝑt dat de meliore sĩa. ut de bono pro¬
nũciet sensus. Obtusa res et hebes et
ĩ hoĩe ꝙͣ ĩ alus aĩalib tardior. ꝙ si
qͥs uellet nõ oculis s tactu minuta
discernẽ subtilior adhoc acies nulla ꝙͣ
oculorũ et intẽtior daret bonũ masũ¬
q dignoscerẽ. ¶ Uides ĩ ꝙͣta ĩgnorã¬
cia u̾itatis u̾setur et ꝙͣ huĩli sublima
ac diuina proiecerit. apd̃̾ quẽ de sũmo
bono maloqz iudicat tactus. Quẽad¬
festũ sensuq cõp̾hensũ ex quo oriat᷑ et
crescat. Sic btã iuta fũdamẽtũ et
mitiũ a maĩfestis ducit. ex eo ꝙ sub
sensu cadat. Nẽpe nos a maĩfestis bo¬
ẽ. Quid cõtigit protinꝰ nato nõ dico bo¬
nũ s mitiũ bõĩ. Tu sũmũ bonũ uolup¬

Expanded text:
li, parent ? His enim tradidistis adpetitioli, parent ? His enim tradidistis adpetitionis et fugae arbitrium. Sed videlicet ratio isti e virtute, de honesto, sic et de bono maloque constituit. Nam apud istos vilissimae parti datur de meliore sententia, ut de bono pronuntiet sensus, obtunsa res et hebes et in homine quam in aliis animalibus tardior. Quid si quis vellet non oculis, sed tactu minuta discernere ? Subtilior ad hoc acies nulla quam oculorum et intentior daret bonum malumque dinoscere. Vides in quanta ignorantia veritatis versetur et quam humi sublimia ac divina proiecerit, apud quem de summo, bono malo, iudicat tactus, " Quemadfestum sensuque conprehensum, ex quo oriatur et crescat, sic beata vita fundamentum et initium a manifestis ducit et eo, quod sub sensum cadat. Nempe vos a manifestis beest, quod contigit protinus nato, non dico bonum, sed initium boni. Tu summum bonum, volup
Abbreviated transcription (Latin):
Ossũ multa tͥ ueterũ p̾cep¬
ta referre. at refugis. tenu¬
esqz piet cognosce̾ curas.
Non fugis autẽ. nec ulla te subtilitaᷤᷤ
sũma subtilitate nich agit᷑. Qd̾ ne nc̃
quidẽ fieri laborabo. ¶ Querit᷑ utrũ
sensu cõphendat an ĩtellectu bonũ.
huic aduĩctũ ẽ ĩ mutis aĩalib et ĩfã¬
tib nõ eẽ. Quicũq uoluptatẽ ĩ sũmo
ponũt sensibile uidicãt bonũ. Nos cõ¬
tra ĩtelligibile q illud aĩo damius. Si
de bono sensu iudicarẽt nullã uolup¬
tatẽ reiceremꝰ. Nussa enĩ ñ ĩuitat nł¬
sa nõ delectat. Et ecõtrario nulsũ do¬
lorẽ uolentes subiremꝰ. Nullus eĩ nõ
offendit sensũ. Pt̾ea nõ eẽnt digni
rephesione qͥb ummũ uoluptas pla¬
cet ꝯͥbusq sũmꝰ ẽ doloris tinior. At¬
qui ĩprobamꝰ gule ac libidim addi¬
cos et cõtẽpiminꝰ illos qͥ nich iurilit̾
ausuri sũt doloris metu. Quid aut
peccãt si sensibz .i. iudicib boĩ ac ma¬

Expanded text:
ossum multa tibi veterum praecepta referre, Ni refugis tenuisque piget cognoscere curas. Non refugis autem nec ulla te subtilitas asumma subtilitate nihil agitur. Quod ne nunc quidem fieri laborabo. Quaeritur, utrum sensu conprendatur an intellectu bonum ? Huic adiunctum est in mutis animalibus et infantibus non esse. Quicumque voluptatem in summo ponunt, sensibile iudicant bonum, nos contra intellegibile, qui illud animo damus. Si de bono sensus iudicarent, nullam voluptatem reiceremus, nulla enim non invitat, nulla non delectat; et e contrario nullum dolorem volentes subiremus, nullus enim non offendit sensum. Praeterea non essent digni reprehensione, quibus nimium voluptas pcet quibusque summus est doloris timor. Atqui inprobamus gulae ac libidini addictos et contemnimus illos, qui nihil viriliter ausuri sunt doloris metu. Quid autem peccant, si sensibus, id est iudicibus boni ac ma
Abbreviated transcription (Latin):
nouimiꝰ ħ. nõ ẽ ĩ pͥma frõte q̃ emissa
cũ maxĩe solũ rũpit. Et aliꝙ bonuz
tritici. ħ nũdũ ẽ ĩ herba latẽte nec cũ
foliculos ererit spica mollis. s cũ fur¬
mentũ estas et debita maturitas co

Expanded text:
sa eum maxime solum rumpit. Est aliquod bonum tritici; hoc nondum est in herba lactente nec cum folliculo se exerit spica mollis, sed cum frumentum aestas et debita maturitas cox
Abbreviated transcription (Latin):
Nubẽ dulce ẽ. aut exꝑta
iuras aut ĩ exꝑta ꝑiuras. Neutrũ
sacerdotis ẽ. Tibi magrãtus suos fa¬
sces submictũt. Tibi p̾cores cõsulesq¬
oĩa uira credũt. nũquid exigna m̾te¬
de uͥgo ẽ. Saterdos raro iuret. nec ũ ꝙͣ
ignis extĩtus ẽ. moriar. Nũquid de
nupcus appellata ẽ. Adultimũ uestã
ĩuoco. ut tã ĩfesta sit sacerdoti ꝙͣ ĩui¬
sa ẽ. Recita carmẽ. dũ q̃ro quale sit.
tu carmẽ scribas. tu u̾ba pedib tuis e¬
molias. Et seueritatẽ tẽplo debitã mo¬
dulaiciõe frãgas. ¶Qd si utiqz lau¬
dare ius ipcias lauda lucretiã. de
illius morte scribe. añ ꝙͣ uircibis de tu¬
a ¶ O te oĩ supplicõ dignã. Cui ꝯͥc¬
ꝙͣ sacerdocio feliciꝰ ẽ. dulce ẽ ꝙͣ exp̾s

Expanded text:
“nubere dulce est:” aut experta iuras aut inexperta peieras; neutrum sacerdotis est. Tibi magistratus suos fasces submittunt, tibi consules praetoresque uia cedunt; numquid exigua mercede uirgo es ? Sacerdos raro iuret nec umquam ignis extinctus est? “Moriar:” numquid de nuptiis appellata es? Te ad ultimum, Vesta, inuoco, ut tam infesta sis sacerdoti quam inuisa es. Recita carmen, dum quaero quale sit. Tu carmen scribas, tu uerba pedibus tuis emollias et seueritatem templo debitam modulatione frangas? Quodsi utique laudare uis nuptias, narra Lucretiam, de illius morte scribe antequam iurabis de tua. O te omni subplicio dignam cui quicquam sacerdotio felicius est! “Dulce es
Abbreviated transcription (Latin):
euulẽ mariũ. Cymber ⁊ ĩ cãpo uidit
ĩ ꝑantẽ. Gneus põpeiꝰ t̾rarũ maris¬
qz dñator. libent̾ se ortẽsñ clientem
professus ẽ. Et ortẽsis bona põpen
nõ põpeiũ deffenderat. Ita tu popili
si antoniꝰ uississ et patrẽ occidissos.

Expanded text:
ium; Cimber etiam in capto uidit imperantem. Cn. Pompeius terrarum marisque domitor libenter se Hortensi clientem professus est; et Hortensius bona Pompei, non Pompeium defenderat. Ita tu, Popili, si Antonius iussisset, et patrem occidisses?
Abbreviated transcription (Latin):
Ccidit ciceronẽ popilius.
Iã ne creditis octisũ cibi¬
sto patrẽ. occisurꝰ ciceronẽ
debuit ĩcipere a patre. ¶ Antomiꝰ ĩ¬
quit ussit. N lon te pudet popili. In¬
pator tiuis te credit posse paricidi¬
ũ facẽ. Abscidit caput ãputauit
manũ. N lnius ĩ illo crimẽ est ꝙ ci¬
ceronẽ occidit prohdn bom. ¶Iam
occissũ ciceronẽ malos mores uoco.
hoc unũ felicit᷑ ꝙ añ occidisti patiẽ
ꝙͣ ciceronẽ. facilius pro paricida ci¬
cero indicẽ mouit. ꝙͣ prose cliente.¬
¶ Ad uos ħ patrom spectat exẽplũ.
Nullos maigis odit popilius ꝙͣ qͥb
plĩmũ debet. Abscidit ceruices. par¬
ce iã popili. Nichil tͥ nͥ occidendũ mã¬
dauit antomꝰ. pudeat te popili. A ccu¬
sator tuus uiuit Nõ credidisset popi¬
lũ facturũ autoniꝰ nͥ paricidiũ fecis¬
se memĩsset. di manes poliscems¬
occisi. et multe prĩs ũbre te cicero ꝑse¬

Expanded text:
ccidit Ciceronem Popilius. Iamne creditis occisum ab isto patrem? Occisurus Ciceronem debuit incipere a patre. Antonius, inquid, iussit. Non te pudet, Popili? imperator tuus te credidit posse parricidium facere. Abscidit caput, amputauit manum. minus in illo crimen est, quod Ciceronem occidit. Pro dii boni! occisum Ciceronem malos mores uoco. Hoc unum feliciter, quod ante occidisti patrem quam Ciceronem. Facilius pro parricida Cicero iudicem mouit quam pro se clientem. Ad uos hoc, patroni, spectat exemplum: nullos magis odit Popilius quam quibus plurimum debet. Abscidit ceruices. Parce iam, Popili: nihil tibi nisi occidendum mandauit Antonius. Pudeat te, Popili: accusator tuus uiuit. Non credidisset Popilium facturum Antonius, nisi parricidium fecisse meminisset. Dii manes Popili senis et inultae patris u
Abbreviated transcription (Latin):
tui uultꝰ ylares sũt qͣles solẽt ẽẽ ꝯ dãt
uel accipiũt bñficia. Iuuenes qz nõ d
bñficiorũ mẽoria senescẽ. Uurgĩes qrĩ
corrupta sũt et sỹcera et oĩb sca. In qͥb
nich ẽẽ alligati decet nͨ ad scͥpti. Solutis
itaq tunicis utũt᷑. ꝑ lucidis aũt qr bñ¬
ficia cõspici uolũt. Sic aliqͥs usq eogͣtis
emãcipatus ut ħ sicat neccia. Neõ tñ
erit qͥ ⁊̃ issd̾ ad rẽ iudicet ꝑtineͣ ꝯ̃ noĩa il

Expanded text:
ultus hilari sunt, quales solent esse, qui dant vel accipiunt beneficia ; iuvenes, quia non debet beneficiorum memoria senescere; virgines, quia incorrupta sunt et sincera et omnibus sancta ; in quibus nihil esse adligati decet nec adstricti ; solutis itaque tunicis utuntur ; perlucidis autem, quia beneficia conspici volunt. Sit aliquis usque eo Graecis emancipatus, ut haec dicat necessaria; nemo tamen eri
Abbreviated transcription (Latin):
loco audacia ẽ et cuicũqz nomẽ nõ pot
redde̾ ĩpoĩt. Ita poete nõ putãt ad rẽ ꝑtinẽ
uerũ dice̾ s aut necc̃itate coacti aut deco¬
recorrupti id quẽq uocari iubẽt ꝙ belle
facit adu̾sũ. Nec illis fraudi ẽ si aͥd ĩtẽ¬
sũ detulerũt ꝓximꝰ eĩ poeta suũ illis ferre
iubet. ħut scias ita ẽẽ ecce talia de qua
tũ maxĩe agit᷑ apd̾ esyodũ tharis ẽ apd̃

Expanded text:
cuicumque nomen non potest reddere, imponit, ita poetae non putant ad rem pertinere verum dicere, sed aut necessitate coacti aut decore corrupti id quemque vocari iubent, quod belle facit ad versum. Nec illis fraudi est, si aliud in censum detulerunt ; proximus enim poeta suum illas ferre nomen iubet. Hoc ut scias ita esse, ecce Thalia, de qua cum maxime agitur, apud Hesiodum Charis est, ap
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ eyciderĩt mẽoriã reducet. Is ꝑdidit bñ¬
ficia qͥ cito se ꝑdidisse credit. ac ꝯͥĩstat
et onerat pͥora sequẽtib ⁊ ex duro et ĩ¬
mẽori pectore gr̃arũ extẽdit. Nõ audebit
adu̾sus mlta oclõs actollẽ. Quotũq
se cõu̾tit mẽoriã suã fugiẽs ibi te uide

Expanded text:
quae exciderunt, memoriam reducet. Is perdet beneficia, qui cito se perdidisse credit ; at qui instat et onerat priora sequentibus, etiam ex duro et immemori pectore gratiam extundit. Non audebit adversus multa oculos attollere ; quocumque se convertit memoriam suam fugie
Abbreviated transcription (Latin):
ui. Cũ multis ĩnnicicias gessi et ĩ gr̃a
ex odio si mõ ulla int̾ malos gr̃a ẽ redii.
Michi ip̃i nũdũ amicus sũ. Omnẽ oꝑã
dedi ut me multitudim abducerẽ et ali¬
quã docẽ notabilẽ facerẽ qͣd aliud ꝙͣ te¬
lis me opposui, et maliuolẽtie ꝙ morde¬
ret oñdi. Uides istos ꝯͥ eloquẽtiã laudãt
qͥ opes secũt᷑ qͥ gracie adulant qͥ potẽ

Expanded text:
i ! Cum multis inimicitias gessi et in gratiam ex odio, si modo ulla inter malos gratia est, redii ; mihi ipsi nondum amicus sum. Omnem operam dedi, ut me multitudini educerem et aliqua dote notabilem facerem. Quid aliud quam telis me opposui et malevolentiae quod morderet ostendi ? Vides istos, qui eloquentiam laudant, qui opes sequuntur, qui gratiae adulant
Abbreviated transcription (Latin):
dissensionũ more respõdeas
hec pars maior ẽẽ uidet᷑. Ideo
eĩ peior est. nõ tã bene cũ reb hũanis
cagit᷑ ut meliora płib placeãt. Argu¬
mẽtũ pessum turba ẽ. ¶ Queramꝰ¬

Expanded text:
discessionum more respondeas : " Haec pars maior esse videtur." Ideo enim peior est. Non tam bene cum rebus humanis agitur, ut meliora pluribus placeant ; argumentum pessimi turba est. Quaeram
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ oñdam. Ista qz spectãt᷑ ad q̃ cõsistitur
q̃ alt̾ alti scupẽs mõstrat foris intẽt in¬
trorsus misera sũt. Queramꝰ aliꝙ non
ĩ spẽ bonũ s solidũ et equale et a secre¬
ciore ꝑte formosiꝰ. hoc eruamꝰ nec lõgo
positũ est. Inueĩre scire tm̃ opus ẽ quo
manũ porrigas nec uelut intenebris ui

Expanded text:
ndam ? Ista, quae spectantur, ad quae consistitur, quae alter alteri stupens monstrat, foris nitent, introrsus misera sunt." Quaeramus aliquod non in speciem bonum, sed solidum et aequale et a secretiore parte formosius ; hoc eruamus. Nec longe positum est; invenietur, scire tantum opus est quo manum porri
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qd miraris bonos niros ut cõfir¬
mẽt᷑ cõcuti. Nõ ẽ arbor solida nec for¬
tis nͥ ĩ quã frequẽs uẽcus ĩcursat. Ip¬
sa eñ ueraciõe cõstuĩgit᷑ et radices
cercius figit fragiles sũt q̃ ĩ apͥca
uale creuerũt. Pro ipĩs gͦ boĩs iuris
ẽ ut ẽẽ ĩcẽti possint multũ int̾ formi¬
dolosa u̾sari et equo aĩo feire q̃ nõ sũt
mala nͥ male substinẽti

Expanded text:
d miraris bonos viros, ut confirmentur, concuti? Non est arbor solida nec fortis, nisi in quam frequens ventus incursat: ipsa enim vexacione constringitur et radices cercius figit; fragiles sunt que in aprica valle creverunt. Pro ipsis ergo bonis viris est, ut esse interriti possint, multum inter formidolosa versari et equo animo ferre que non sunt mala nisi male sustinenti
Abbreviated transcription (Latin):
scies si asperis ꝙͣtũ natioĩb iuidis
et ĩopia fortioribz labor p̾stet. Os
cõsidera gẽtes ĩ qͥb roͣna par desmnit.
Germanos dico et ꝯcqͥd circa hystriũ
uagarũ gẽtiũ occursat ꝑpetua illos
yens et triste celũ p̾mit. Maligne so¬
lũ sterile substẽtat ymbrẽ culmo a̾
frõde defendũt subdurata glacie stag¬
na ꝑfultãt ĩ alimẽtũ feras captant
turã cõsuetudo ꝑdurit. paulatĩ em̃i
uoluptati sũt q̃ ncc̃itate ceperũt.
Nulla illis domicilia nulleqz sedes
sũt nͥ quas lassitudo ĩ diẽ posuit. Ui¬
lis et hic q̃rẽdus ẽ manu metus hor¬

Expanded text:
scies, si aspexeris quantum nationibus nudis scies, si aspexeris quantum nationibus nudis et inopia fortioribus labor praestet. Omnes considera gentes in quibus Romana pax desinit. Germanos dico et quicquid circa Histrum vagarum gentium occursat. Perpetua illos hiemps, triste caelum premit, maligne solum sterile sustentat; imbrem culmo aut fronde defendunt, super durata glacie stagna persultant, in alimentum feras captant. turam consuetudo perduxit; paulatim enim voluptati sunt quae necessitate coeperunt. Nulla illis domicilia nullaeque sedes sunt nisi quas lassitudo in diem posuit ; vilis et hic quaerendus manu victus, hor
Abbreviated transcription (Latin):
et uerũ medie caligĩs fũdit. Qͥdni id¬
satiꝰ sit ppetuã ĩfellicitatẽ q̃ aduocat¬
hoĩem a uirtute substmneri ꝙͣ ĩ finitis
atq ĩmodicis boĩs rũpi. leiuor ieuũo¬
mors ẽ cruditatẽ disiliũt. ¶ Hãc
itaq rõnẽ dni secũt᷑ ĩ boĩs uiris quã
ĩ discipulis suis p̾ceptores qͥs plus
laboris abhus erigũt ĩ qͥb spes cer¬
fortit ꝑferãt et laceros ac sennam¬
mes regãt ꝑseuerãt uuln̾a p̾bere
uulu̾ib. ¶ Quid mirũ si dure gñoso
spũs deus tẽptat. Nũꝙͣ uͥtus molle
documẽtũ ẽ. u̾berat nos et lat̾at for
mꝰ. Solidissĩa pars cors ẽ quã fte¬
quẽs usus agictauit. Prebẽdi fortũe
sumꝰ ut cõtra ilsã cib ip̃a duremꝰ.
Paulatĩ nos sibi pares faciat. Cõ¬
tẽptũ ꝑiculosũ assiduitas ꝑiclitã¬
di dabit. ¶ Sic sũt nautis cor offe¬
rẽdo mari dura. Agricolis manꝰ trite
ad excutiẽda tela militares lac̾ti ua¬
let. Agilia sũt mẽbra cursorib. Id ĩ qͦ

Expanded text:
is fundit. Quidni satius sit perpetuam infelicitatem advocata virtute sustinere quam infinitis atque immodicis bonis rumpi ? Lenior ieiumors est, cruditate dissiliunt. Hanc itaque rationem dii sequuntur in bonis viris quam in discipulis suis praeceptores, qui plus laboris ab is exigunt, in quibus cerfortiter perferant, et laceros ac semianimes rogant, perseverent vulnera praebere vulne- ribus. Quid mirum, si dure generosos spiritus deus temptat ? Numquam virtutis molle documentum est. Verberat nos et lacerat fortmus. Solidissima corporis pars est quam frequens usus agitavit. Praebendi fortunae sumus, ut contra illam ab ipsa duremur ; paulatim nos sibi pares faciet, contemptum periculorum ad- siduitas periclitandi dabit. Sic sunt nauticis corpora ferendo mari dura, agricolis manus tritae, ad excutienda tela militares lacerti valent, agilia Sunt membra cursoribus ; id in q
Abbreviated transcription (Latin):
admoneat uelut ppetua ebrietate so¬
piti sũt. Quẽ specularia sẽꝑ ab affla¬
cu uendicauerũt. Cuiꝰ pedes int̾ fomẽ¬
ta subm̃ nuitata tepuerũt. Cuiꝰ cena¬
cioẽs subditꝰ et parietib circũ fu sus ca¬
lor tẽꝑanit. hũc leius aura nõ sine
ꝑiculo strĩget cũ oĩa q̃ excesserũt mo¬
dũ noceãt. Piculosissiã felicitas ĩtẽꝑ

Expanded text:
anent velut perpetua ebrietate sopiti. Quem specularia semper ab afflatu vindicaverunt, cuius pedes inter fomenta subinde mutata tepuerunt, cuius cenationes subditus et parietibus circumfusus calor temperavit, hunc levis aura non sine periculo stringet. Cum omnia quae excesserunt modum noceant, periculosi
Abbreviated transcription (Latin):
Uare deus optimũ quẽq¬
aut mala ualitudie aut
suctu auit alus ĩcõmodis
afficit qr ĩ castris q̃q ꝑiculosa fortis¬
curnis hostes aggrediãt᷑ ĩsidus, aut
explorẽt ner aut p̾sidiũ loco deiciãt.
¶Nẽõ eorũ qͥ ereũt dic̃. De me male
ĩꝑator meruit s bñ iudicauit. ¶ Idez
dicãt ꝯͥcũq uidẽt᷑ pati timudis iguauis¬
q flebilia. Digni uisi sumꝰ deo ĩ quib
exꝑiet᷑ ꝙͣtũ hũana naͣ poss pati fugi¬

Expanded text:
uare deus optimum quemquaut mala valetudine aut luctu aut aliis incommodis afficit ? Quia in castris quoque periculosa fortisturnis hostes aggrediantur insidiis aut explorent iter aut praesidium loco deiciant. Nemo eorum qui exeunt dicit : " Male de me imperator meruit," sed " bene iudicavit." Item dicant quicumque iubentur pati timidis ignavisque flebilia: " Digni visi sumus deo in quibus experiretur quantum humana natura posset pati." Fugi
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ ẽ. Adice hic pectiũa ꝓ adito depẽdit
s cũ illã domo ꝓtuliss. Ille dedit eadẽ.
sz mutuo sũpsit a rogauit et se obluga¬
ri ĩgẽti m̾ito passus ẽ. Eodẽ extĩas lo¬
co illũ ẽẽ qͥ bñficiũ ex facili largitus
ẽ. et hũc ꝯͥ accepit ut daret. Qͥs int̾ sei ͭ ͤ¬

Expanded text:
iamnunc adice : hic pecuniam pro addicto dependit, sed cum illam domo protulisset; ille dedit eandem, sed mutuam sumpsit aut rogavit et se obligari ingenti merito passus est. Eodem existimas loco esse illum, qui beneficium ex facili largitus est, et hunc, qui accepit, ut daret ? Tempore
Abbreviated transcription (Latin):
uẽtũ ẽ ut ullm̃ uirũ hẽat nͥ ut adulteru
irritet᷑. Argumẽtũ ẽ defortatis pũdi¬
cicia quã ĩueĩes tã miẜã tã sordidã
ãtiqua ẽ q̃ nescit mat̾moniũ uocari adł
ita ĩgratos plẽs efficies et auctores si
nuari ceperĩt. Qͥd ergo ĩpumitꝰ erit ĩ gratꝰ.¬

Expanded text:
entum est, ut nulla virum habeat, nisi ut adulterum irritet ? Argumentum est deformitatis pudicitia. Quam invenies tam miseram, tam sordidam, antiqua est, quae nesciat matrimonium vocari unum ita ingratos plures efficies et auctiores, si numerare se coeperint. "Quid ergo? impunitus erit ingrat
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑe ꝙ nõ audet issi dare ꝙ oĩiz desigͣt
oclis aut seuidicat iudicari ꝙ ĩtellectũ
rei optĩe ac dulcissĩe ãmissit. Actu ĩ feli¬
cẽ uocas qͥ caruit acie oclõrũ cuiꝰ aures
morb obtrurit. Nõ uocas eũ miẜũ ꝯͥsẽsũ
bñficiorũ amisit. Testes ĩgratorũ oũiz
deos meruit. Urit illũ et ãgit cõscĩa int̾¬

Expanded text:
d non audet ulli dare, quod omnium designatur oculis aut designari se iudicat, quod intellectum rei optimae ac dulcissimae amisit. An tu infelicem vocas, qui caruit acie, cuius aures morbus obstruxit, non vocas miserum eum, qui sensum beneficiorum amisit ? Testes ingratorum omnium deos metuit, urit illum et angit inte
Abbreviated transcription (Latin):
ri a pot ut̾usqz uita nõ alt̃ tristis sit et
sollicit᷑ qualis solet ẽẽ ĩ fitiator ac frau¬
dulẽtus apd̃ quẽ nõ parẽtẽ qͥ deberet ho¬
norẽ nõ educatores nõ p̾ceptores. Alt̾ letꝰ
ylaris occõne referẽde gr̃e expectãs/ nec¬

Expanded text:
t utriusque vita, cum alter tristis sit et sollicitus, qualis esse infitiator ac fraudulentus solet, apud quem non parentium, qui debet, honor est, non educatoris, non praeceptorum, alter laetus, hilaris
Abbreviated transcription (Latin):
uehit ꝑtinet. quõ medici ars ad eos
cuiꝰ mĩsteriũ ab eo aluis promissũ tẽ¬
pestate ĩpedit᷑. Sapiẽti nõ nocetur
a pauptate, nõ ad dolore nõ ab aliis
cẽpestatib uite. Nõ eñi prohibẽtur

Expanded text:
vehit, pertinet, quomodo medici ad eos,vehit, pertinet, quomodo medici ad eos,cuius ministerium aliis promissum tempestate inpeditur; sapienti non nocetur a paupertate, non a dolore, non ab aliis tempestatibus vitae. Non enim prohibentur
Abbreviated transcription (Latin):
admĩstracõez artis. Gubernator ñ
tͥ fellicitatẽ promissit s utilẽ oꝑã et
nauis regẽde scĩam. ħ ĩ eo mag̃ appet
quo illi magis aliqͣ fortuita ius ob¬
stitit. Qui ħ potuit dice̾ neptĩe ñꝙͣ
hãc naiuĩ nͥ rectã uidebis. arti satis
fecit. Tẽpestas nõ oꝑus gub̾natoris
ĩpedit s successũ. ¶ Qd ergo ĩqͥt. nõ
nocet gubernatori ea res q̃ illũ teneͣ
portũ uetat. Que conatus eiꝰ efficit
irritos. Que aut refert illũ aut deti¬
net et exariat. ¶Nõ tãꝙͣ gub̾na¬
cori sz tãꝙͣ nauigãti nocet. Alioqͥn
fendat. Trãquillo eĩ ut auĩt qͥlibet
gub̃nator ẽ. Nauigio ista obsũt nõ
rectori eiꝰ qua rector ẽ. Quas ꝑsonas
candẽ cõscenderũt nauẽ ĩ qua ip̃e uec¬
tor ẽ. cilt̾am propͥã qua gubnator
ẽ. Tẽpestas tãꝙͣ uectori nocet. non
tãꝙͣ gubernatori. ¶ Denĩ gub̾nato¬
ris ars alienũ ẽ bonũ. Ad eos quos

Expanded text:
administrationem artis. Gubernator tibi administrationem artis. Gubernator tibi non felicitatem promisit, sed utilem operam et navis regendae scientiam. Haec eo magis apparet, quo illi magis aliqua fortuita vis obstitit. Qui hoc potuit dicere "Neptune, numquam hanc navem nisi rectam," arti satis fecit; tempestas non opus gubernatoris impedit, sed successum. " Quid ergo ? " inquit, " non nocet gubernatori ea res, quae illum tenere portum vetat, quae conatus eius inritos efficit, quae aut refert illum aut detinet et exarmat ? " Non tamquam gubernatori, sed tamquam naviganti nocet; alioqui tendat; tranquillo enim, ut aiunt, quilibet gubernator est. Navigio ista obsunt, non rectori eius, qua rector est. Duas personas eandem conscenderunt navem: ipse quoque vector est; alteram propriam: gubernator est. Tempestas tamquam vectori nocet, non tamquam gubernatori. Deinde gubernatoris ars alienum bonum est: ad eos, quos
Abbreviated transcription (Latin):
lorẽ nõ facĩt. ergo mala nõ sũt.¬
¶ Falsũ est ĩquit qđ proponitis.
Non eĩ si ꝯͥs nocet ⁊ det̾iorẽ facit. Tẽ¬
pestas et procella nocet gubernatori
nõ tñ illũ det̾iorẽ facit. ¶ Quidã stoi¬
a ita adu̾sus hec respondẽt det̾ĩorẽ fi
gubernatorẽ nauis tẽpestate ac pro¬
cella. qr nõ possit id qd̾ proposuit ꝑ¬
ficere nec teneͣ cursũ suũ. det̾iorẽ il¬
lũ ĩ arte suai nõ fieri. ĩ oꝑe fieri.¬
¶ Quib pipatheticus. Ergo ĩqͥt
et sapiẽtẽ det̾iorẽ faciet pauꝑtas
dolor et ꝯͥcqͥd aliud tale fũit. Uirtu¬
tẽ eñi illi nõ eripiet. s oꝑa eius ĩpe¬
diet. ¶ Hoc recte diceret᷑ uͥ dissilĩs
eẽt gubernatoris cõdicio et sapiẽtis.
huic eĩ propoĩtũ ẽ ĩ uita agenda nõ
utiq ꝙ tẽptat effice s oĩa recte face̾.
dendũ iudico nec artẽ gubernatoriᷤ
det̾iorẽ ulla tẽpestate fieri nec ip̃az

Expanded text:
teriorem non faciunt; ergo mala non sunt.teriorem non faciunt; ergo mala non sunt." "Falsum est," inquit, "quod proponitis; non enim, si quid nocet, etiam deteriorem facit. Tempestas et procella nocet gubernatori, non tamen illum deteriorem facit." Quidam e Stoicis ita adversus hoc respondent: deteriorem fieri gubernaforecella, quia non possit id, quod proposuit, efficere nec tenere cursum suum; deteriorem illum in arte sua non fieri, in opere fieri. Quibus Peripateticus "ergo," inquit, "et sapientem deteriorem faciet paupertas, dolor et quicquid aliud tale fuerit. Virtutem enim illi non eripiet, sed opera eius inpediet." Hoc recte diceretur, nisi dissimilis esset gubernatoris condicio et sapientis. Huic enim propositum est in vita agenda non utique, quod temptat, efficere, sed omnia recte facere. dendum iudico: nec artem gubernatoris deteriorem ulla tempestate fieri nec ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
nobis iugũ ĩponũt. Nõ dubitarẽt
qͥd cõueĩret forti uiro si scirẽt qͥd eẽt
fortitudo. Non ẽ eĩ ĩcõsulta temeri¬
tas. nec ꝑiculorũ amor nec formi¬
daliũ appeticio. Sciẽcia ẽ distĩguẽdi¬
qͥd sit malũ et ꝯͥd nõ sit. Siligẽtissĩã
ĩtutella sui fortitudo ẽ. et eadẽ paciẽ¬
tissĩa eorũ quibz falsa spẽs malorũ
ẽ. ¶ Quid gͦ si fenũ ĩtẽptat᷑ ceruici¬
bz uiri fortis. Si pars subinde alia
atqz alia suffodit᷑. Si uiscera sua
ĩ sinu suo uidit. Si exĩt̾uallo quo
magis tormẽta sentiãt repetit᷑ et ꝑ
assicata uiscera recẽs demictit᷑ sãgniᷤᷤ
Nõ timere istũ tu dices neq dolere.
Iste uõ dolet. sensũ em̃ hoĩs nulla ex¬
uit uͥtus s nõ timet ĩuictus. Eyalto
dolores suos spectat. q̃ris ꝯͥs tũt aũis
illi sit. Qui egrũ amicũ adortãtib.
¶Qd̃ malũ ẽ nocet. Quõd nocet
detiorẽ facit. dolor et pauꝑtas do¬

Expanded text:
nobis iugum inponunt. Non dubitarent, nobis iugum inponunt. Non dubitarent, quid conveniret forti viro, si scirent, quid esset fortitudo. Non est enim inconsulta temeritas nec periculorum amor nec formidabilium adpetitio; scientia est distinguendid sit malum et quid non sit. Diliadem patientissima eorum, quibus falsa species malorum est. " Quid ergo ? Si ferrum intentatur cervicibus viri fortis, si pars subinde alia atque alia suffoditur, si viscera sua in sinu suo vidit, si ex intervallo, quo magis tormenta sentiat, reperitur et per adsiccata viscera recens demittitur sanguis, non timet? Istum tu dices nec dolere?" Iste vero dolet. Sensum enim hominis nulla exuit virtus. Sed non timet; invictus ex alto dolores suos spectat. Quaeris quis tunc animus illi sit ? Qui aegrum amicum adhortantibus. " Quod malum est, nocet. Quod nocet, deteriorem facit. Dolor et paupertas de
Abbreviated transcription (Latin):
nõ caret malicia s lemore uexatur.
Ait eĩ demẽtẽ puto qͥmala ĩminẽ¬
cia nõ extimescit. Uerũ ẽ ꝙ dicis si
mala sũt. Sz si scit illa mala nõ ẽẽ.
et unã tm̃ turpidinẽ malũ iudicat.
debebit secure ꝑicula aspic̾e et aliis
timenda cõtẽpnere. Aut si stulti et
amẽtis ẽ mala nõ time̾ quo qͥs pru¬
Minime nõ timebit illa sz uitabit.
Cautio illũ decet. timor nõ decet. Qͥd
fortune nõ tumebit. Nõ scit eñi illa
nõ ẽẽ mala s uideri. Oĩa ista hũane
uite formidĩes putat. Descͥbe capti
uitatẽ u̾bera catencs egestatẽ et
mẽbrorũ laceraceẽs uel ꝑ morbũ uel
ꝑ ĩuiriã et quit qͥd aͥd actuleris ĩ ter
lĩphatos metus nuͣat. I sta timidis
timenda sũt. An id existĩas malũ¬
ad ꝙ alñ nobis nr̃a spõte ueniẽdũ est
Queris qͥd sit malũ cedere huis que
mala uocũt᷑. et illis libertatẽ sucun
dedere pro qua cũcta paciẽda sũt.
Perit libertas nͥ illa cõtẽpniniꝰ que

Expanded text:
aret malitia, sed leviore vexatur. " At enim dementem puto, qui mala imminentia non extimescit." Verum est, quod dicis, si mala sunt; sed si scit mala illa non esse et unam tantum turpitudinem malum iudicat, debebit secure pericula aspicere et aliis timenda contemnere. Aut si stulti et amentis est mala non timere, quo quis pruMinime; non timebit illa, sed vitabit. Cautio illum decet, timor non decet. "Quifortunae non timebit ? " Non. Scit enim illa non esse mala, sed videri. Omnia ista humanae vitae formidines egestatem et membrorum lacerationes vel per morbum vel per iniuriam et quicquid aliud adtuleris: inter lymphatos metus numerat. Ista timidis timenda sunt. An id existimas malualiquando nobis nostra sponte veniendum est? Quaeris quid sit malum ? Cedere iis, quae mala vocantur, et illis libertatem suam dedere, pro qua cuncta patienda sunt. Perit libertas, nisi illa contemnimus, quae
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Certi sũt domitores ferarũ qͥ se¬
uissĩa aĩalia ad occursũ hoĩuz copa¬
nec asꝑitatẽ excussisse cõtẽcius q ĩ
cõtub̾mũ mictigãt. leonib magist̃
mauũ inẜtat. Osculat᷑ tigr̃ĩ suus
custos. elephãtẽ minimꝰ ethyops iu¬
bet subsidere ĩ genua et ãbulare ꝑfu
uẽ. Sic sapiẽs artifex ẽ domandi
mala. Dolor egestas ignominia
carcer exiliũ ubiq horrẽda cũ adhũc
puenere mãsueta sũt Uale.

Expanded text:
 Certi sunt domitores ferarum, qui sae Certi sunt domitores ferarum, qui saevissima animalia et ad occursum expanec asperitatem excussisse contenti usque in contubernium mitigant. Leonibus magister manum insertat, osculatur tigrim suus custos, elephantum minimus Aethiops iubet subsidere in genua et ambulare per funem. Sic sapiens artifex est domandi mala. Dolor, egestas, ignominia, carcer, exilium ubique horrenda, cum ad hunc pervenere, mansueta sunt. VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ issũ ali q̃ ncc̃itates p̾mũt. Propt̾
tractãda res publica sit. at illud do¬
cet ꝙ̃ad sit tractanda pauꝑtas. ꝑto
tã uitã opus eiꝰ extendit᷑. Ita nulla
fortuna, nilla res actus sapiẽtis er¬
cludit. Id eĩ ip̃m agit quo alici agere
prohibet᷑. ad utrosq uite caus aptrtꝰ
ẽ. Bonorũ rector ẽ. malorũ uictor. Sic
u̾sis exhiberet nec mat̾iã eiꝰ sz ip̃am
ĩtueret᷑. Itaqz nec pauꝑtas illũ nec do¬
lor nec qͥc qͥd aliud ĩꝑito adu̾tit et p̾ci¬
pites agit ꝑhibet. Tu illũ p̾mi putaᷤ
malis. utitur. ¶ Nõ ex ebore tãtũ
phidias sciebat faceͣ simulacea. fa¬
ciebat exere. Si marmor ille si cid¬
huc iuliorẽ mat̾iam obtulisses fecis¬
set quale ex illa fieri optuũ posset.
Sic sapiẽs uͥtutẽ si licebit ĩ diuicus¬
explicabit. si nmiꝰ ĩ pauꝑtate. Si po¬
terit ĩ patria si minꝰ ĩ exilio. Si po
t̾it ĩꝑator si nuiꝰ miles. Si pot̾it ĩte¬
ger si minus debilis. Quãcũq forͣ

Expanded text:
cum illum aliquae necessitates premunt. Propter tractanda res publica sit, at illud docet, quemadmodum sit tractanda paupertas. Per totam vitam opus eius extenditur. Ita nulla fortuna, nulla res actus sapientis excludit. Id enim ipsum agit, quo alia agere prohibetur. Ad utrosque casus aptus est: bonorum rector est, malorum victor. Sic, versis exhiberet nec materiam eius, sed ipsam intueretur. Itaque nec paupertas illum nec dolor nec quicquid aliud imperitos avertit et praecipites agit, prohibet. Tu illum premi putas malis ? Utitur. Non ex ebore tantum Phidias sciebat facere simulacra; faciebat ex aere. Si marmor illi, si adhuc viliorem materiam obtulisses, fecisset, quale ex illa fieri optimum posset. Sic sapiens virtuteexplicabit, si minus, in paupertate, si poterit, in patria, si minus, terit, imperator, si minus, miles; si poterit, integer, si minus, debilis. Quamcumque fort
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur qͥ raro ꝑturbat᷑ et modice. ñ
qͥ nũꝙͣ. Itẽ sine tristicia eũ dici aũit
qui nõ est abuoxius tristicie. nec fre¬
quẽs miniꝰ ueĩ hoc uicio. Illud ẽ hũa
nã naͣm negare alicuiꝰ aĩum ĩmmẽ
ẽẽ tristicia. Sapiẽtẽ nõ uĩci merore.
cet̾m tãgi. et cet᷑a ĩ hũc modũ secte su¬
e respondẽcia. ¶ Non hus tollũt af¬
fectus sz tẽꝑãt. Quãtulũ autẽ sapiẽ¬
ti damus si ĩbealeris fortior ẽ et me¬
stissĩs letior. effrenatissĩs mod̾atior
et hũilmus maior. Quid si uuret᷑
uelocitatẽ suã laudãs ad claudos de¬
bilesqz respitiẽs. Illa uel ĩtacte sege¬
tis ꝑsũma uolaret Gramã nec
cursu teneras lesissz arstas. uel ma¬
re ꝑ mediũ fluctu suspẽsa tumẽti
feriet iter celeres nec tĩgeret equore
plãtas. ħ ẽ ꝑnicitas ꝑ se extĩata. nõ
q̃ tardissimorũ collaciõe laudat᷑. Quid
si sanũ uoces leuit febricitãtẽ. Non
ẽ boua ualitudo mediocritas morbi.

Expanded text:
dicatur, qui raro perturbatur et modice, non qui numquam. Item sine tristitia eum dici aiunt, qui non est obnoxius tristitiae nec frequens nimiusve in hoc vitio. Illud enim humanam naturam negare, alicuius animum inmunem esse tristitia. Sapientem non vinci maerore, ceterum tangi. Et cetera in hunc modum sectae suae respondentia. Non his tollunt adfectus, sed temperant. Quantulum autem sapienti damus, si inbecillissimis fortior est et maestissimis laetior et effrenatissimis moderatior et humillimis maior ? Quid, si miretur velocitatem suam Ladas ad claudos debilesque respiciens ? Illa vel intactae segetis per summa volaret Gramina nec cursu teneras laesisset aristas, Vel mare per medium fluctu suspensa tumenti Ferret iter celeres nec tingueret aequore plantas. Haec est pernicitas per se aestimata, non quae tardissimorum conlatione laudatur. Quid, si sanum voces leviter febricitantem ? Non est bona valitudo mediocritas morbi.
Abbreviated transcription (Latin):
error. Nescĩt btãm uitã unã eẽ. In
optĩo statu illã poĩt qualiras sua
nõ magͣtudo. Itaqz ĩ equo ẽ longa et
breuis diffusa et ãgustior. In mul¬
ta loca multasqz ꝑtes distributa
et ĩ unũ coatta. Qui illã nũo exti
ta eximiũ. Qd̾ plena ẽ. fis ut
puto edẽdi bibendiq sacietas ẽ. hic
plus edit ille minus. Quid refert u
terqz satur ẽ. hic plus bibit ille mi¬
nꝰ. qͥd refert utqz nõ sitit. hic plurib
sitã illũ multi ãm btm̃ fecerũt ꝙͣ hẽ
pauci. Ille quẽ tu minꝰ utm̃ uocas nõ
ẽ uts̃. Nõ pot̾ nuẽ ĩ minui. ¶ Qui
fortis ẽ sine tuuore. Qui sine tiõre ẽ
sine tristicia ẽ. Qui sine tristicia ẽ¬

Expanded text:
sciunt beatam vitam unam esse. In optimo illam statu ponit qualitas sua, non magnitudo. Itaque in aequo est longa et brevis, diffusa et angustior, in multa loca multasque partes distributa et in unum coacta. Qui illam numero aesta eximium ? Quod plena est. Finis, ut puto, edendi bibendique satietas est. Hic plus edit, ille minus; quid refert ? Uterque iam satur est. Hic plus bibit, ille minus; quid refert ? Uterque non sitit. Hic pluribus si tam illum multi anni beatum fecerunt quam hunc pauci. Ille, quem tu minus beatum vocas, non est beatus; non potest nomen inminui. " Qui fortis est, sine timore est. Qui sine timore est, sine tristitia est. Qui sine tristitia e
Abbreviated transcription (Latin):
uiro ĩtelligo sz uacacõez nulla debẽt
eẽ nõ ꝑua. Nã si ulla sũt crescẽt et
iter ĩpediẽt. Quõ oculos maior et ꝑ¬
fecta suffusio excecat. sic modica
curbat . ¶ Si das aliquos affectus
sapiẽti ĩ par illis racioent. et uelut

Expanded text:
iro intellego, sed vacationem; nulla debent esse, non parva. Nam si ulla sunt, crescent et interim inpedient. Quomodo oculos maior et perfecta suffusio excaecat, sic modica turbat. Si das aliquos adfectus sapienti, inpar illis erit ratio et velut
Abbreviated transcription (Latin):
Eperterã tͥ. et ꝯͥcqͥd nodosi
adhuc suꝑerat p̾tierã cõ¬
tẽtus quasi gustũ tibi da¬
re eorũ que a nr̃is dicũt᷑. ut probet᷑
u̾tus ad explendã bt̾am uitã sola
satis efficar. Iubes me qͥchd est ĩt̾ro¬
gacionũ aut nr̃arũ aut ad tradu¬
coẽ nr̃cm excogitatarũ cõp̾hendẽ.
Qd̾ si fac̾e uoluero nõ erit eplã s li¬
ber. Illud tociẽs testor ħ me argu¬
mẽtorũ gnͣe non delectari. pudet ĩ
ciciẽ descendẽ pro dus hoĩb q suscep

Expanded text:
eperceram tibi et quicquid nodosi adhuc supererat, praeterieram, contentus quasi gustum tibi dare eorum, quae a nostris dicuntur, ut probetur virtus ad explendam beatam vitam sola satis efficax. Iubes me quicquid est interrogationum aut nostrarum aut ad traductionem nostram excogitatarum comprendere. Quod si facere voluero, non erit epistula, sed liber. Illud totiens testor, hoc me argumentorum genere non delectari. Pudet in aciem descendere pro dis hominibusque suscep