comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando non concubinas nͦ
merecrices. sed uxores habueriit.
Recolat unusquisq conscienti¬
am suam: ec totius uulnera
plangat etatis. Cumq uerum
iudicem prioꝵ se exhibuerit
delictoꝵ: audiat increpantem
ihm. hẏpocrita: eice primura
trabem de oculo tuo: et tunc
uidebis eicere festucam de ocło
fratris iui. uere scribarum et
phariscorum similes. culicem li¬
quantes eo camelum glitientes.
decuinamus mentam et anetũ.
et dei iudicium preccrmittimꝰ.
Quid simile uxor et scortum:
Impiitatur infelicitas conui¬
gis morttie: et lybido meretri¬
cra coronat᷑. Ipse si prior uiue
beret. Tu ut passim caninas
nuptias iungeres: quid potes
excusare. Forsitan timuisse te
dicas. ne si matmonium copu
lasses: non posses aliquando de¬
ricus ordinari. Ille in uxore
oprauit liberos: tu in meretrice
sobolem ꝑdidisti. Illum natu¬
re et benedictioni dñi seriuen¬
tem. crescite et multiplicamira
ec replete terram. cubiculor ũ
secrera texerunt: te tubantem

Expanded text:
aliquando non concubinas nec aliquando non concubinas nec meretrices, sed uxores habuerint! Recolat unusquisque conscientiam suam et totius uulnera plangat aetatis, cumque uerum iudicem priorum se exhibuerit delictorum, audiat increpantem Iesum: hypocrita, eice primum trabem de oculo tuo et tunc uidebis eicere festucam de oculo fratris tui. uere scribarum et pharisaeorum similes, culicem liquantes et camelum glutientes decimamus mentam et anetum et dei iudicium praetermittimus. quid simile uxor et scortum? inputatur infelicitas coniugis mortuae \'et libido meretricia coronatur? ille, si prior uxor beret; tu, ut passim caninas nuptias iungeres, quid potes excusare? forsitan timuisse te dicas, ne, si matlasses, non posses aliquando Clericus ordinari. Ille in uxore optavit liberos, tu in meretrice sobolem perdidisti. Illum naturae et benedictioni Domini servientem: Crescite et multiplicamini, et replete terram , cubiculorum secreta texerunt: te subantem
Abbreviated transcription (Latin):
bitur. Omnia scorta et publi¬
ce colliuiorus sordes. impie¬
tas in deum. parricidium et
incestus in parentes. atq inttra¬
ordinarias uoluptates. utriꝰq
sextis muteta natura. xp̃i fonte
purgantus: uxoris in herebũt
macule. et lupanaria thala¬
mis preferentur: Ego tibi nõ
imputo meretricum exercttꝰ.
exoletoꝵ gregeb effuisionem sã¬
guinis. et ad instar suis in om¬
ni ceno lybidinum uoluta¬
braĩec michi olim emortuam
de sepulchro uxoriunculam
ꝓthrais. quam ideo accepi ne fa¬
terem quod fecisti. Audiant ech¬
raci mestis eccłie: de quib cho¬
tidte horrea nostra imiplentur.
Audiant cathecunura quisũt
fide candidati. ne uxores duicãt
ante haptismaa ne honesta uin¬
gant matͥironia. sed scortorũ
et atticoꝵ ritu actedere publice.
platonis ꝓmiscuas irxores. cõ¬
munes liberos habeant: iramo¬
u caueant qualecuraq uoca¬
bulum conuigis: ne postqͣm in
xꝑmi crediłuit. noceat eis quos¬

Expanded text:
bitur. omnia scorta, publibitur. omnia scorta, publicae conluuionis sordes, inpietas in deum, parricidium et incestum in parentes atque in extraordinarias uoluptates utrinsque sexus mutata natura Christi fonte purgantur: uxoris inhaerebunt maculae et lupanaria thalamis praeferentur? ego tibi non inputo meretricum exercitus, exoletorum greges, effusionem sanguinis et ad instar suis in omni caeno libidinum uolutabra: et tu mihi olim mortuam de sepulchro uxorculam protrahis, quam ideo accepi, ne facerem, quod fecisti? audiant ethnici, messis ecclesiae, de quibus cotidie horrea nostra conplentur; audiant catechumeni, qui sunt fidei candidati, ne uxores ducant ante baptisma, ne honesta iungant matrimonia, sed Scottorum et Aticottorum ritu ac de Re publica Platonis promiscuas uxores, communes liberos habeant; immo caueant qualecumque uocabulum coniugis, ne, postquam in Christo crediderint, noceat eis, quo
Abbreviated transcription (Latin):
habens. non in accusatione lu¬
xurie. aut non subditos. Opor¬
tet erum ep̃m esse sine crimĩe.
tamqͣm dei dispensatorem: nõ
ꝓteruum: non iracundum :
non uinolentum: non ꝑcusso¬
rem: non turpis luchri cupi¬
duim: sed hospitalem: beniuo¬
lum: prudentem ÷ uistum: sc̃m̃:
continentem. optinentem cũ
qui scđm doctrinam est fidelẽ
sermonem: ut potens sit exhor¬
tari in doctrinasana. et contͣ¬
dicentes reuincere. In utraq
biteri fuerint. quia illud no¬
men deguitatis est. hoc ctatis:
iubentur monogami in cle¬
rumeligi. Certe de baptiratis
apłi sermo est: nemo dubitat.
Si ergo omnia que in ordina¬
tione querunt᷑ ep̃i. non pre¬
iuditant ordiriando. liceo. ca
ante baptisma non habuerit.
quertair eium quid sit. et ñ
quid fuerit: quare solum nom̃
uxoris impediait. quod solum pet¬
catum non fuit: Dicis. Quia pͥ¬
catum non fuit: idcirco non est
dimissum in baptismate. Rerti
nouam audio. Quia peccatũ
non fuit: in peccatum reputa¬

Expanded text:
ne luxuriae aut non subditos. oportet ergo episcopum esse sine crimine, tamquam dei dispensatorem, non proteruum, non iracundum, non uinolentem, nonpercussorem, nonturpislucricnpidum, sed hospitalem, beniuolum, prudentem, iustum, sanctum, continentem, obtinentem eum, qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem, ut potens sit exhortari in doctrina sana et contradicentes reuincere. in utraquebyteri fuerint, quia illud nomen dignitatis est, hoc aetatis - iubentur monogami in clerum adlegi. certe de baptizatis apostoli sermo est — nemo dubio tat —: si ergo omnia, quae in ordinatione quaeruntur episcopi, non praeiudicant ordinando, licet ea ante baptisma non habuerit — quaeritur enim, quid sit, et non, quid fuerit — quare solum nomen uxoris inpediat, quod solum peccatum non fuit? dicis: \'quia peccatum non fuit, idcirco non est dimissum in baptismate.\' rem nouam audio: quia peccatum non fuit, in peccatum reputa
Abbreviated transcription (Latin):
uidebam tedere hominem:
Ad interrogatiunculas tortuo¬
sas. sua contra illum tela iaci¬
minos. Respondere nolebat. Ego
id ipsum ingerẽ. et scđõ at ter¬
que nimio fletu in lapidem
uersa est. Uerco me ad audito¬
res. Nicbil interest o boni iudi¬
ces. aduerlarium ugi lantem
an dormientera ligeni: nist qd̃
facilius est qui escerti. qͣm re luc¬
tanti uincula innectere. Si apłs
non cathecuminos in elcrum
alligit sed fideles: fidelis autẽ
est qui cp̃e ordinatur: uita ca¬
thecumini non imputabunt᷑
fideli. Torquebam istius modi
spitula: et iubrarites hastas in
lethargicum dirigebam. Osci¬
tabat dautum: et qͣsi ꝑ mentis
crapulam ructans et nausiaus
euorebat. Apls dixit: paulus
hec docuit. ꝑferuntur ergo apłi
ra ad tytum. In prima scriptũ
erat. Si quis ep̃atum ddesiderat:
tet ergo ep̃m irreprehensibilẽ
esse: unius uxorũ uirum: so¬
brium: prudertem: ornatũ:
hospitalem : doctorem: non u¬
nolentumꝰ non ꝑcussorem:

Expanded text:
uidebam tendere hominem uidebam tendere hominem ad interrogatiunculas tortuosas, sua contra illum tela iacimenos? Respondere nolebat. Ego tamen idipsum ingerere, et secundo ac terquae nimio fletu in lapidem versa est. Verti me ad auditores: nihil interest, o boni judices, adversarium vigilantem, an dormientem ligem, nisi quod facilius est quiescenti, quam reluctanti vincula innectere. Si Apostolus non catechumenos in clerum allegit, sed fideles: fidelis autem est qui Episcopus ordinatur; vitia catechumeni non imputabuntur fideli. Torquebam istiusmodi spicula, et vibrantes hastas in lethargicum dirigebam. Oscitabat tandem, et quasi per mentis crapulam ructans et nauseans evomebat: Apostolus, dixit, Paulus haec docuit. 3. Proferuntur ergo Apostra ad Titum. In prima scriptum erat: « Si quis episcopatum desiderat, tet ergo episcopum inreprehensibilem esse, unius uxoris uirum, sobrium, prudentem, ornatum, hospitalem, doctorem, non uinolentum, non percussorem,
Abbreviated transcription (Latin):
ismatis. si mentiris et que uc¬
rum dicis mentiris: et in
memet reuersus. conuerti ui
ad uersarium ꝓpositionis stro¬
pham. Queso inqͣm te: ito
resporideas. Baptismus notiũ
hominem facit. annon: uix
dedit: quod nouum faceret.
Gtadatim intuli. Ex toto nouũ
facit: an exparte: Respondit.
Ex toto. Deinceps interrogaui.
Nichil ergo uetcris hominis
in baptismate reseruatur. Mo¬
uit caput. Cepi ꝓtinus dexere.
Si baptismus nouum homi¬
nem facit. et ex toto nouum
creat. nichilq ui et ueteris ho¬
minis reseruatur: nor potest
notto impiitari quod in ueteri
quondam fuit. Primum spi¬
nosulus noster obmutuit: pos¬
tea uero pysomano uitio. cũ
loqui nesciret tacere non potu¬
it. Sudare tamen frons. palle¬
re gene: tremere labia: Here¬
re lingua. saliua siccari: et
plus tumore qͣm ecate corthrai.
Crupit aliqͣudo. Nonne legisti
ab apło umius uroris uirum
assumi in sacerdotium: et rem
non terapora defintri: Quia
mne sillogismis ꝓuotauerat. et

Expanded text:
ismatis: si mentiris idque ueismatis: si mentiris idque uerum dicis, mentiris\' et in memet reuersus conuerti in aduersarium propositionis stropham. \'quaeso\', inquam, \'te, ut respondeas: baptismum nouum hominem facit an non?\' uix dedit, quod nouum faceret. gradatim intuli: \'ex toto nonum facit an ex parte?\' respondit: \'ex toto.\' deinceps interrogaui: \'nihil ergo ueteris hominis in baptismate reseruatur?\' mouit caput. coepi protinus texere: si baptismum nonum hominem facit et ex toto nouum creat nihilque in eo ueteris hominis reseruatur, non potest nouo inputari, quod in ueteri quondam fnit.\' primum spinosulus noster obmutuit; postea uero Pisoniano uitio, cum loqui nesciret, tacere non potuit. sudare tamen frons, pallere genae, tremere labia, haerere lingua, saliua siccari et plus timore quam aetate contrahi. erupit aliquando: \'nonne legisti ab apostolo unius uxoris uirum adsumi in sacerdotium et rem, non tempora, definiri?\' quia me syllogismis prouocauerat et
Abbreviated transcription (Latin):
ero nominare. tantus nuraerus¬
congregabitur. ud ariminen¬
sis sẏnodi mutatudo supere¬
tur. Sed et indectns est sicunũ
tueri. ut plures accusare ide¬
aris: et quem ratione non pos¬
sis. peccaritium societate detẽ¬
das. Sustinau rome a uiro eloq̃n¬
tissimo cornittum ut dicitur
sillogismum: uit quocumq
ine uerterem. strictus tenerer.
Uxorem inquit dicere peccatũ
est an non: Ego simplex. et qͥ
insidias uitare nescirem: di¬
xi non esse pectatum. Rursum
aliud propositit. In baptisma¬
te bona oꝑa dimitiuntur an
mala. Et in hoc cadem simpli¬
citate respondi. pectata dimitti.
Cum me lecurum pitcarer:
ceperunt michi hinc inde cor¬
nua increscere: et abscondite
prius acies dilatari. Si inquit
uxorem ducere non est pecca¬
tum̃ baptsmum autem pes¬
cata dimituit: quicquid non
dimiititur reseruatur. Ili co
michi quasi si a fortissimo pu¬
gili percussus eslem: ante ocu¬
los caligo inuersare cepit. Sta¬
timq recordatus chrsippi soph¬

Expanded text:
ero nominare, tantus nuero nominare, tantus nucongregabitur, ut Ariminensis synodi multitudo superetur. Sed et indecens est, sic unum tueri, ut plures accusare videaris; et quem ratione non possis, peccati non societate defendas . Sustinui Romae a viro eloquentissimo cornutum, ut dicitur, syllogismum, ut quocunque me verterem strictius tenerer. Uxorem, inquit, peccatum est ducere an non? Ego simplex et qui insidias uitare nescirem, dedi non esse peccatum. rursum aliud proposuit: \'in baptismate bona opera dimittuntur an mala?\' et in hoc eadem simplicitate respondi peccata dimitti. cum me securum putarem, coeperunt mihi hinc inde cornua increscere et abscondita prius acies dilatari. \'si,\' inquit, \'uxorem ducere non est peccatum, baptismum autem peccata dimittit, quidquid non dimittitur, reseruatur.\' ilico mihi, quasi a fortissimo pugili percussus essem, ante oculos caligo obuersari coepit, statimque recordatus Chrysippei soph
Abbreviated transcription (Latin):
alterum. Liberati a peccatis
xp̃i potentiam ꝓbant: non li¬
berati. quasi adhuc ret imbe¬
cillitatem demonstrant. Sed
absit hoc de ommipotente cre¬
dere: quod in aliquo impotens
sit. Omnia que facit pettet: et
filius facit si militer. Infirmi¬
tas filii. redundat ad patrem.
Cuncta ouicule membra porta
gratiam sonant. Et ne parum
uideretur simplex gratie nũ¬
cripatio: gr̃a inquit nobis et
pax multiplicetut. Multipli¬
catio ꝓmittitur: et a nobis pati¬
citas affirmatur: Quorum¬
arterius hyspanie ep̃c. homo
et etate uetus et sacerdotio. u¬
nam anteqͣm baptizaret᷑. alte¬
ram post lauachrum priore
mortua Duxit uxorem: et ar¬
bitraris eum contra apłi fecis¬
se sententiam. qui in cathalo
go uirtutum ep̃i. unuus uxo¬
ris iurum preceꝑit ordinan¬
dum: Miror autem te unum
ꝑtraxisse in medium: cum om¬
nis mundus his ordinationib
plenus sit. Nondico de prb̃ris.
non de inferiori gradii: ad ep̃os
uenio. quos si sigillatim uolu¬

Expanded text:
alterum. Liberati a peccatis, alterum. Liberati a peccatis, Christi potentiam probant: non liberati, quasi adhuc rei, imbecillitatem demonstrant. Sed absit hoc de Omnipotente credere, quod in aliquo impotens sit. Omnia quae Pater facit, et Filius facit similiter . Infirmitas Filii redundat ad Patrem. Cuncta oviculae membra portatgratiam sonant. Et ne parum videretur simplex gratiae nuncupatio: Gratia, inquit, vobis et pax multiplicetur . Multiplicatio promittitur, et a nobis paucitas affirmatur. 2. Quorarterius Hispaniae Episcopus, homo et aetate vetus et sacerdotio, unam antequam baptizaretur, alteram post lavacrum, priore mortua, duxit uxorem; et arbitraris eum contra Apostoli fecisse sentengo uirtutum episcopum unius uxoris uirum praece- perit ordinandum. miror autem te unum protraxisse in medium, cum omnis mundus his ordinationibus plenus sit. non dico de presbyteris, non de inferiori gradu: ad episcopos uenio, quos si singillatim uolu
Abbreviated transcription (Latin):
uinqͣm fili oce¬
ane fore putabam. ut indul¬
gentia pͥncipis chalumpniã
sustineret reoꝵ: et de carcerib
exeuntes. post sorcles ac uestigia
cathenarum. dolerent alios re¬
laxatos. In eungłio audto inui¬
dus salutis aliene. Amice. siego
bonus. quare oculus tuus neqͣ
Concdusit deus oranta ista sub
peccato: ut omnib misereatur.
Ubi habundauit peccatum: su¬
ꝑ habundauit gr̃a. Cesa sunt
eg ypti primogenita: et ne ui¬
mentum quedem istaeliticum
in egypto derelictum est. En cõ
tum caput leuat: que non ex par¬
te ut ante consueuerat. sea to
suo. et tam ꝑfundas scclerum
dicina illius atcenuari non q̃¬
ant: quid aliud agit. nisi ut
xp̃c mortuus frustra sit: frus¬
tra autem mortins est. si ali¬
titur iohannes baptista. et digi
do xꝑm et uoce demonstrans. ecce
agnus dei ecte qui tollit peccata
mundi: si sunt adhuc in sło.
dut enim osterdendisunt nõ
esse de mundo.quos xp̃i igno¬
ret indulgentia: aut sidemũ¬
do sunt.eligendum e duob

Expanded text:
unquam, fili Oceane, fore putabam, ut indulgentia Principis calumniam sustineret reorum; et de carceribus exeuntes, post sordes ac vestigia catenarum dolerent alios relaxatos. In Evangelio audit invidus salutis alienae; Amice, si ego bonus sum, quare oculus tuus nequam est? . Conclusit Deus omnia sub peccato, ut omnibus misereatur . Ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia . Caesa sunt Aegypti primogenita , et ne jumentum quidem Israeliticum in Aegypto derelictum est. Et al.a contritum caput levat, quae non ex parte ut ante consueverat, sed totsuo; et tam profundas scelerum dicina illius attenuari non queant. Quid aliud agit, nisi ut Christus frustra mortuus sit? Frustra autem mortuus est, si alititur Joannes Baptista, et digito Christum et voce demonstrans: Ecce Agnus Dei, qui tollit peccata mundi , si sunt adhuc in saecuAut enim ostendendi sunt non esse de mundo, quos Christi ignoret indulgentia: aut si de mundo sunt, eligendum e duobus
Abbreviated transcription (Latin):
querteur: orbii maior est uir¬
be. ubicumq fucrit ep isco¬
pus sine rome. liuie eu gribir¬
siue constantmo poli. suie regii
siue alexandrie. siuc thanis:
ensdem meriti. cuslem est
sacerdotis. potentia diittiaꝵ
et pauꝑtatis humilitas. uel
subliniorer uel inferiorcit
ep̃m facit. Ceterumt omues
apłoꝵ successores stuit. Sed di¬
monium diacona prbr ordita¬
tur: Quud michi ꝓfers uni
urbis consuetidinem: Qued
paucitatem de qua ortum est
suꝑcilium. in leges ecelic uen¬
dicas: Orane quod rarũ est tiꝰ
appetturir. Puilciumi apria idoᷤ.
pipere preciostus est. Diaconos
pauicttas honorabiles: prbros
turba contemptibiles facit. Ce¬
tertum in erlia etiam rome preᷤ¬
biteri sedent. et stant diacoru.
licet panlatim increbres cetiti¬
b uiciis uter prb̾ros abfente.
ep̃o seclere di aconum iuderim
eo in doresticis coniuuus be¬
nedictiones prbris dare. Discãt
qui hoc facunt non se recte
tacere: et audiant apłos. Non

Expanded text:
quaeritur, orbis maior est urquaeritur, orbis maior est urbe. ubicumque fuerit episcopus, siue Romae siue Egubsiue Constantinopoli siue Regii siue Alexandriae siue Tanis, eiusdem meriti, eiusdem et sacerdotii. potentia diuitiarum et paupertatis humilitas uel sublimiorem uel inferiorem episcopum facit, ceterum omnes apostolorum successores sunt. Sed dimonium Diaconi, Presbyter ordinatur? Quid mihi profers unius urbis consuetudinem? quid paucitatem, de qua ortum est supercilium, in leges Ecclesiae vindicas? Omne quod rarum est, plus appetitur. Pulegium apud Indos pipere pretiosius est. Diaconos paucitas honorabiles, Presbyteros turba contemptibiles facit. Caeterum etiam in Ecclesia Romae, Presbyteri sedent, et stant Diaconi: licet paulatim increbrescentibus vitiis, inter Presbyteros, absente Episcopo, sedere Diaconum viderim: et in domesticis conviviis, benedictiones Presbyteris dare. Discant qui hoc faciunt, non se recte facere, et audiant Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
in uob precor comprbr. et testis
passionum xp̃i. et future głe
que reuelauda est parciceps.
reg̃e gregem xp̃i: ec inspicere
non ex necessitate sed uolunta¬
rie iuxta deum. Quod qui¬
dem grece significantius de¬
es nomen ep̃i ccͣtum est. Parua
tibi uidentur tantoꝵ uiroruen
testiraonia: Clangat ruba euiͣn¬
glica filtus thonterui quera ibe
amauit płimum: qui de petto
eloctus est. qui ceteris prepone¬
rtrur. ui scismatis remediura
factum est: nc unusquisq ad
sam et alexandrie a marco ert¬
gelista usq heraclam et ayo
gradu collocatum ep̃m nomi¬
nabatt: quomodo si exeritt
in ꝑatorem fatiat: aut diaco¬
m eligant de se quem indu¬
trium nouerint. et archidia¬
conum uocent. Quid enim
facit excepta ordinatione cp̃e.
ra romane urbis ecclĩa: altera
totius orbis estimanda est. Et
gallie. et brutantue. et affrict
et ꝑsis. et oricnis. et india. et õs
berbarenationes. unumꝰ xꝑri
adorant: unam obseruant re¬
qulam ueritatis. Si anstortta

Expanded text:
in uobis precor, conpresbyter et testis passionum . Christi et futurae gloriae, quae reuelanda est, particeps, regere gregem Christi et inspicere non ex necessitate sed uoluntarie iuxta deum. quod quidem Graece significantius diet nomen episcopi tractum est. parua tibi uidentur tantorum uirorum testimonia? clangat tuba euangelica filius tonitrui, quem Iesus amauit plurimum, qui de pectorelectus est, qui ceteris praeponeretur, in scismatis remedium factum est, ne unusquisque ad nam et Alexandriae a Marco euangelista usque ad Heraclam et Diongradu conlocatum episcopum nominabant, quomodo si exercitus imperatorem faciat aut diaconi eligant de se, quem industrium nouerint, et archidiaconum uocent. quid enim facit excepta ordinatione episcora Romanae urbis ecclesia, altera totius orbis aestimanda est. et Galliae et Brittaniae et Africa et Persis et Oriens et India et omnes barbarae nationes unum Christum adorant, unam obseruant regulam ueritatis. si auctoritas
Abbreviated transcription (Latin):
uiadatis. letantium more nautarũ.
epilogi celeuma cantandum est.
O desertum. xp̃i florib uernans. o
solitudo. in qua illi nascunt᷑ lapideᷤ.
de quib in apochalypsi cinitas re¬
gis magni exstruit᷑: o heremus. fã¬
milrarius deo gaudens. Quid agis
frater in sclo: qui maior eo mundo
Quam diu te rector umbre p̾mũt:
qͣmdiu sinuosarum urbium carcer
includit: Crede mͥ: nescio quid plus
lucis aspicio. Libet sarcina carnis
abietta: ad purum etheris uolare ful¬
gorem. Pauꝑtatem times: sed beattos
pauꝑes xp̃c appellat. Labore terre¬
rio: ac nemo aleta sine sudoribus

Expanded text:
uadatis laetantium more nautarum uadatis laetantium more nautarum epilogi celeuma cantandum est. o desertum Christi floribus uernans! o solitudo, in qua illi nascuntur lapides, de quibus in Apocalypsi ciuitas magni regis extruitur! o heremus familiari deo gaudens! quid agis, frater, in saeculo, qui maior es mundo? quam diu te tectorum umbrae premunt? quam diu fumeus harum urbium carcer includit? crede mihi, nescio quid plus lucis aspicio. libet sarcina carnis abiecta ad purum aetheris uolare fulgorem. pau- pertatem times? sed beatos pauperes Christus appellat. labore terreris? sed nemo athleta sine sudoribus
Abbreviated transcription (Latin):
plus creditur: plus ab eo exigit᷑. Pott̃¬
des potenter tormenta patientur. Nec
sibi quisqͣm tantũ de corporis mun¬
di castitate lripplaudat: cũ om̃e uer:¬
bum otiosum quodcumq loquirti
fuerint homines. reddituri sirtt ꝑ eo
rationem in die iudicii: cum eciam
conuitium in fratrem. homicidii sit
reatus. Non est facile stare loco pau¬
li. pecri tenere gradum. iam cum xp̃o
regnantiumꝰ ne forte ueniat angłs
qui scindat uelum templi tur. qui
candelabrum tuum de loco moue¬
at. Edificaturus turrim: futuri oꝑis
sumptus subpitta. Infatuatum est¬
sal ad nichil est utile: nisi ut ꝓiciat᷑
foras. et a porcis conculcet᷑. Mona¬
chus si ceciderit: rogabit ꝓ co sacerdos.
ꝓsacerdotis lapsu: quis rogaturus
est: Sed qm̃ scopulosis locis enauiga¬
uit orauo. et inter cauas spumeis
fluctibus cautes. fragilis in altum
cymba ꝓcessit: expandenda uela sũt
uentis: et questionum scrupulis tͣnͣs¬

Expanded text:
plus creditur, plus ab eo exigitur. Potenplus creditur, plus ab eo exigitur. Potentes potenter tormenta patientur . Nec sibi quisquam de corporis tantum mundi castitate supplaudat, cum omne verbum otiosum, quodcumque locuti fuerint homines, reddituri sint pro eo rationem in die judicii : cum etiam convicium in fratrem, homicidii sit reatus. Non est facile stare loco Pauli, tenere gradum iam cum Christo regnantium, ne forte ueniat angelus, qui scindat uelum templi tui, qui candelabrum tuum loco moueat. aedificaturus turrem futuri operis sumptus supputa. infatuatum sal ad nihilum est utile, nisi ut proiciatur foras et a porcis conculcetur. monachus si ceciderit, rogabit pro eo sacerdos; pro sacerdotis lapsu quis rogaturus est? Sed quoniam e scopulosis locis enauigauit oratio et inter cauas spumeis fluctibus cautes fragilis in altum cumba processit, expandenda uela sunt uentis et quaestionum scopulis trans
Abbreviated transcription (Latin):
locum qui petuntam duplicare po¬
t̾ait occupasti. Quamobrem. sictia qͥ
bene ministrat bonum gradum sͥ
acquirit: ita qui indigne ad calicem
dñi accedit: reus erit dñici corporis
⁊ sanguinis. Non omnes ep̃i: sunt
ep̃i. Attendis petrum: sed et udam cõ¬
sidera. Stephanum suscipis: sed et
nycholaum respice: quem dñs in apo¬
chaypsi sua dampnat sententia: qͥ
tam turpia ⁊ nephanda commenta¬
tus est: ut neophitorum heresis ex il¬
la radice nascatur. Obet se unusqͥsqx
et sic accedat. Non facit eccͣstica digni¬
tas xp̃ianũ. Cornelius ceriturio adhuc
echnicus. dono sc̃ĩ sp̃c mundat᷑. Pres¬
btt̾os: danied puer iudicat. amos ru¬
bor ora destringens: repente ꝓph̃a ef¬
fectus est. Dauid pastor: cligitur in
regem. Mmimum discipultu iħc
amat plurimum. Inferius fr̃ accã¬
be: ut minore uemente sursum ui¬
bearis ascendere. Suꝑ quem dñs
requiescit: isi suꝑ humilem ⁊ qui¬
ccum. et trementem uerba sua:. Cui

Expanded text:
locum, qui pecuniam duplicare polocum, qui pecuniam duplicare poterat, occupasti\'. quam ob rem sicut, qui bene ministrat, bonum gradum sibi adquirit, ita, qui indigne ad calicem domini accedit, reus erit dominici corporis et sanguinis. Non omnes episcopi episcopi. adtendis Petrum, sed et ludam considera. Stephanum suspicis, sed et Nicolaum respice, quem dominus in Apocatam turpia et nefanda commentus est, ut Nicolaitarum haeresis ex illa radice nascatur. Probet se unusquisque, et sic accedat. NON FACIT Ecclesiastica dignitas Christianum. Cornelius Centurio adhuc ethnicus, dono Sancti Spiritus mundatur . Presbyteros Daniel puer judicat : Amos ruborum mora distringens, repente Propheta effectus est. 36 David pastor eligitur in Regem . Minimum discipulum Jesus amat plurimum. Inferius frater accumbe, ut minore adveniente, sursum jubearis ascendere . Super quem Dominus requiescit, nisi super humilem et quietum, et trementem verba sua ? Cui
Abbreviated transcription (Latin):
hensibilem esse: uinuis uxoris uirũ:
sobrium: pudicum. prudentem :
ornatum: hospitalem: docibilem:
non innolentum: non ꝑcussorem. sod
tur explicitis: non minorem in tercio
gradu adhibuit diligentiam. dicens.
Diacones similiter pricdicos: non bilin¬
gues. non iuno multo deditos: non tur¬
piluchros: habentes mysterium fidei
non habens nuptialem. ingreditur ad
audiat. Anice: quomodo huc uenis¬
tiͨ Et illo obmutescerite: dicat᷑ mynis¬
dris. Tollite illum manibus ⁊ pedib¬
ligatis. ec mittite cum in tenebras ext̃¬
iores. ibi erit fletus.⁊ stridor deritium.
Ue illi. qui acceptum talentum in su¬
dario ligans: ceteris lucra facientib:
id tantum qd̵ acceꝑat rescruauit. Il iqͦ
indignartas dñi clamore ferietur.
Serue neqͣm. quare non dedisti pecum¬
am meam ad mensam: et ego uenic̃s.
cum usuris exegislem eam: Io est de¬
posusses ad altare: quod ferre non
pot̾as. Dum eram tu ignauus ne¬
gotiator denarium tened: alteruis

Expanded text:
hensibilem esse, unius uxoris uirum, hensibilem esse, unius uxoris uirum, sobrium, pudicum, prudentem, ornatum, hospitalem, docibilem, nOlI uinolentum, non percussorem, sed tur, explicitis non minorem in tertio gradu adhibuit diligentiam dicens: diaconos similiter pudicos, non bilingues, non multo xuino deditos, non turpilucros, habentes mysterium fidei non habens nuptialem ingreditur ad audiat: amice, quomodo huc uenisti? et illo obmutescente dicatur ministris: tollite illum pedibus et manibus et mittite eum in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium. uae illi, qui acceptum talentum in sudario ligans ceteris lucra facientibus id tantum, quod acceperat, reseruarit! ilico indignantis domini clamore ferietur: s ern e nequam, quare non dedisti pecuniam meam ad mensam, et ego ueniens cum usuris exegissem? id est: \'deposuisses ad altare, quod ferre non poteras. dum enim tu, ignauus negotiator, denarium tenes, alterius
Abbreviated transcription (Latin):
Cleriui oues pascunt: ego palcor. Ili
de alcario iuuunt: mͥ qͣsi infructuo¬
se arbori sccuris ponitur ad radicẽ:
simunus ad altare non defero. Nes
possum obtendere pauꝑtatem: cum¬
in euangłio anũ uiduam duo que
sola sibi suꝑerant era mittentem. lau¬
dutierre dñs. Michi ante prb̃rmn se¬
dere non licet: illi si peccauero licte
tradere me sathane in mt̾itũ carnis.
ut sp̃c saluus fiat. Eo in utc̃i quidẽ
lege. quicumq sacerdotib non ob¬
temꝑasset : aut extra castra positus.
lapidabatur a ppło: aut gladio cer¬
uice lubiecta. contemptum exprabat
cruore. Nunc uero mobediens spi¬
rituali mucrone truncatur: aut el¬
tus de eccłia rabido demonum ore
discerpit᷑. Quod si te quoq ad eum¬
dem ordinem pia fr̃m blandimcrita
sollicitant: gaudebo de astensu: sed¬
umebo de lapsu. Qui ep̃atum de¬
sidãt: bonum opts desiderat. Sci¬
mus ista: sed iunge quod sequitur.
Oportet autem huiusmod: irrepre¬

Expanded text:
Clerici oves pascunt, ego pascor; illi Clerici oves pascunt, ego pascor; illi de altario vivunt, mihi quasi infructuosae arbori securis ponitur ad radices, si munus ad altare non defero. Nee possum obtendere pauin Evangelio anum viduam duo, quae sibi sola supererant, aera mittentem laudaverit Dominus . Mihi ante presbyterum sedere non litradere me satanae in interitum carnis, ut spiritus saluus fiat. et in ueteri quidem lege, quicumque sacerdotibus non obtemperasset, aut extra castra positus lapidabatur a populo aut gladio ceruice subiecta contemptum expiabat cruore. nunc uero inoboediens spiritali mucrone truncatur aut eiectus de ecclesia rabido daemonum ore discerpitur. quod si te quoque ad eundem ordinem pia fratrum blandimenta sollicitant, gaudebo de ascensu, timebo de lapsu. qui episcopatum desiderat, bonum opus desiderat. scimus ista, sed iunge, quod sequitur: oportet autem huiusmodi inrepre
Abbreviated transcription (Latin):
eritia mea. Neq dñs querebat: quip¬
pe qui ne a turbis rex constitucret᷑.
aufugit. Sed ubi honor non est:
ibi contemptus est. Ubi contrrap¬
tus: ibi frequens iniuria. Ubi ait¬
cem iniuria: ibi et indignatio. Ubi
indignatio: ibi quies nulla. ubiqͥ¬
es non est: ibi mens a ꝓposito sepe de¬
duciair. Ubi autem ꝑ inquictudinẽ
aliquid aufert᷑ ex studio: minus fit
ab co quod tollit᷑. Et ubi minus est.
ꝑfectum dici non potest. Ex hac sup¬
putatione. illa summa nascit᷑: mona
linquere est. Sed de hoc gradu pul¬
ius: ꝑnocabis ad lericos. An de hid
aliquid audeam dicere: qui certe ra
sius urbib commorant᷑: Absit utt qͥc¬
qͣm de his sẏnistrum loqͣr. qui apłi¬
co gradui succedentes. xp̃i corpus
sacro ore conficiunt: ꝑ quos eciam
ni celorum habentes. quodammͦ
ante iudicii diem iudicanit: qui spõ¬
sam dñi sobria castitate conseruant.
Sed alia. ut ante p̃strinxeram. mo¬
nachorum est uita: alia dericorũ.

Expanded text:
entia mea. Neque dominus quaerebat, quipentia mea. Neque dominus quaerebat, quippe qui, ne a turbis rex constitueretur, aufugit. Sed ubi honor non est, ibi contemptus est; ubi conttus, ibi frequens iniuria; ubi autem iniuria, ibi et indignatio; ubi indignatio, ibi quies nulla; ubi quies non est, ibi mens a proposito saepe deducitur; ubi autem per inquietudinem aliquid aufertur ex studio, minus fit ab eo, quod tollitur, et ubi minus est, perfectum non potest dici. Ex hac supputatione illa summa nascitur, monalinquere, est. Sed de hoc gradu pulsus provocabis ad clericos: An de his aliquid audeam dicere, qui certe in suis urbibus commorantur? Absit ut quicquam de his sinistrum loquar, qui apostolico gradui succedentes Christi corpus sacro ore conficiunt, per quos nos etiam ni caelorum habentes quodammodo ante iudicii diem iudicant, qui sponsum domini sobria castitate conservant. Sed alia, ut ante praestruxi, monachi causa est, alia clericorum.
Abbreviated transcription (Latin):
fectum te esse pollicitus eo. Nam cum
derelicta milttia castrasti te ꝓpt̾ reg¬
na celoꝵ: quid aliud qͣm ꝑfectam
sequutus es uitam: ꝑfoctus aiitem
seruus xp̃i. nichil pret xp̃m habet.
fore deo pollicitus sit ante: mentitꝰ
est. Os autem qd̾ mentitur: occidit
animam. Igitur ut condudam: si
Non potestis duob dñis scriure.
et audet quisqͣm mendacem. facere¬
tp̃m. mammone ⁊ dño seruiendo:
Uociferat᷑ ille sepe: si quis iuilt pest
me uenire abneget semet ipsum: et
tollat crucem suam ⁊ sequat᷑ me:
et ego onustus auro. atbitror me
dere: debet quomodo ille ambula¬
uit ⁊ ipse ambulare. Quod si nich
habes. tit te responsurum scio: cur tã
bene paratus ad bella non militas:
Nisi forte in patͥa tua te arbteraris
hoc facere: cura in sua dñs signa nõ
fecerit. Et curid: Cum auctoritate
sume rationẽ. Nemo ꝓpħa: in sua
patria honorem habet. Non quero
inquies honorera: sufficie m consci¬

Expanded text:
fectum te esse pollicitus es. nam cum fectum te esse pollicitus es. nam cum derelicta mi- litia castrasti te propter regnum caelorum, quid aliud quam perfectam sectatus es uitam? perfectus autem seruus Christi nihil praeter Christum habet fore Deo pollicitus sit ante, mentitus est. « Omnis autem, qui mentitur, occidit animam . » « Igitur ut concludam, si « Non potestis duobus dominis servire ; » et audet quisq, mamone et Domino serviendo? Vociferatur ille sepe: Si quis vult post me venire, abneget seipsum sibi, et tollat crucem suam, et sequatur mei et ego onustus auro arbitror memanere, debet, quomodo ille ambulavit, et ipse ambulare. Quodsi nihil habes, ut responsurum te scio, cur tam bene paratus ad bella non militas? Nisi forte in patria tua te arbitraris hoc facere, cum in sua dominus signa non fecerit. Et cur id? Cum auctoritate sume rationem: Nemo propheta in sua patria honorem habet. Non quaero, inquies, honorem; sufficit mihi consci
Abbreviated transcription (Latin):
mertibus: nec quasi ignarus fluctu¬
um. doctus nauta p̃moneo: sed qua¬
si nuꝑ naufragio eiectus in littus. ti¬
mida nauigaturis uoce denuntio.
In illo estu. caribdis luxurie salutẽ
uorat: ibi ore uirgineo. ad pudicicie
ꝑpetranda naufragia. scilla ceu ren¬
dens lybido blanditur. Hic barba¬
rum littus: hic diabolus pirata cũ
sociis potrat uincula capiendis. No¬
lite credere: nolite esse securi. Licet
in modum stagni fusum equor arri¬
dectt: licet uix summa iacentis ele¬
menti sp̃it terga crispent᷑: magnos
hic campus montes habet. Intus
inclusum est ꝑiculum: intus est hos¬
tis. Expedite rudentes: uela suspen
dite: crux antempne figatur in fron¬
tibus. Tranquillitas ista. tempestas
est. Quid ergo. Quicumq in cini¬
tate sunt xp̃iani non sunt. Non est
tibi eadem causa que ceteris. Dñm
asculta dicentem. Si ius ꝑfectus esle.
uade uende omnia tua ec da pauꝑi¬
bus: et ueni sequere me. Tu autem: ꝑ¬

Expanded text:
mercibus, nec quasi ignarus fluctumercibus, nec quasi ignarus fluctuum doctus nauta praemoneo; sed quasi nuper naufragio ejectus in littus, timida navigaturis voce denuntio. In illo aestu Charybdis luxuriae, salutem vorat. Ibi ore virgineo, ad pudicitiae perpetranda naufragia, Scyllaeum renidens libido blanditur. Hic barbarum littus, hic diabolus pirata, cum sociis portat vincula capiendis. Nolite credere, 33 nolite esse securi. Licet in modum stagni fusum aequor arrideat, licet uix summa iacentis elementi spiritu terga crispentur, magnus hic campus montes habet, intus inclusum est periculum, intus est hostis. expedite rudentes, uela suspen-I dite. crux antemnae figatur in frontibus: tranquillitas ista tempestas est. \'quid ergo? quicumque in ciuitate sunt, Christiani non sunt?\' non est tibi eadem causa, quae ceteris. dominum ausculta dicentem: si uis perfectus esse, uade, uende omnia tua et da pauperibus et ueni, sequere me. tu autem per
Abbreviated transcription (Latin):
triam: qui potest triginta argenteis
dñm uenditum appellare iusticiam.¬
Neget sacrilegium in lybidine: sedis
qui membra xp̃i. et hostiam uiuam.
placentem deo. cum publicaꝵ lybidi¬
num uictimis. nepharia colluiuone
iuolaute. Non fateatur fraudẽ ydo¬
latriam esse: sed similis eoꝵ quui in ac
tibuts apłoꝵ. ex patmonio luo partẽ
precii reseruantes. p̃senti ꝑiere iun¬
dicta. animaduerte frat̃: non tibi li¬
cet. de tius quicqͣm habere reb. Omĩs
inquit dñs qui non renuntiauerto
cunctis que possidet: non potest disci¬
pulus meus esse. Cur timido animo
tum rete. Respice surgentem de the¬
loneo publicanum: statim apłm.
filius hominis non habet tibi caput
relinet: ec tu amplas porticus. et
ingerita tectorum spatia metiris:
Hereditatem trspectans scli: coheres
xp̃i esse non poteris. Interpretare uo¬
cabulum monachi: hoc est nomen du¬
um. Quid facis in turba qui solus
es: Eo hoc ego non integris rate uel

Expanded text:
triam, qui potest triginta argenteis triam, qui potest triginta argenteis dominum uenditum appellare iustiNeget sacrilegium in libidine, sed is, qui membra Christi, et hostiam vivam placentem Deo, cum publicarum libidinum victimis, nefaria colluvione violavit. Non fateatur fraudem idololatriam esse, setibus apostolorum ex patrimonio suo partem pretii reseruantes praesenti periere uindicta. animaduerte, frater: non tibi licet de tuis quicquam habere . rebus. omnis, inquit dominus, qui non renuntiauerit cunctis, quae possidet, non potest pulus . Cur timido animo tum rete: respice surgentem de telonio Publicanum, statim Apostolum. Filius hominis non habet, ubi caput reclinet: et tu amplas porticus, et ingentia tectorum spatia metiris? HAEREDITATEM EXSPECTANS saeculi, cohaeres Christi esse non poteris. Interpretare vocabulum Monachi, hoc est nomen tuum. Quid facis in turba qui solus es? Et hoc ego, non integris rate, vel
Abbreviated transcription (Latin):
plum eius uiolem. ꝑsequitur in qͣm¬
me hostis. cui nomina mille. mille
notendi artes: et ego infelix uctoreri
me puitabo dum capioi: Nolo fuiter
km̃e. examinato pondere delictorum
minora arbitreris ydolatria cͥmina
esse que diximus: ĩmo apłi disce sen¬
tentiam qui att. Hoc enim scitote
intelligentes. quia omnis fornicator
et inmundus. aut fraudator. qd̃ est ydo¬
latra: non haberit hereditatem in regno
deum saprat quicquid diaboli est. ⁊ quod
diaboli est. ydolatrie sit. cui omnia y¬
dola marcipant᷑: tamen et in alio lo¬
co speciatim nominatimq det̾minat
dicens. Mortificate membra ur̃a que
in t̾ra sunt: deponentes fornicationẽ.
ĩmundiciam. et concupiscentiam
malam. et cupiditatem. que sunt
ẏdoloꝵ seruitus̃. ꝓpt̾ que uenit ira
dei. Non est in eo tantum seruitus
ydoli. si quis duob digitulis thura
compressa mibustum are iaciat: arit
haustum patere poculo fundat me¬
rum. Neget auariciam esse ydola¬

Expanded text:
plum eius uiolem, persequitur me, inquaplum eius uiolem, persequitur me, inquam, hostis, cui nomina mille, mille nocendi artes: et ego infelix uictorem me putabo, dum capior? Nolo, frater carissime, examinato pondere delictorum minora arbitreris idolatriae crimina esse, quae diximus; immo apostoli disce sententiam, qui ait: hoc enim scitote intellegentes, quia omnis fornicator aut inmundus aut fraudator, quodestidolatria, nonhabethereditatem in regno deum sapiat, quidquid diaboli est, et, quod diaboli est, idolatria sit, cui omnia idola mancipantur, tamen et in alio loco speciatim j nominatimque determinat dicens: mortificate membra uestra, quae in terra sunt, exponentes fornicationem, inmunditiam et concupiscentiam malam et cupiditatem, quae sunt idolorum seruitus, propter quae uenit ira dei. non est tantum in eo seruitus idoli. si quis duobus digitulis tura conprehensa in bustum arae iaciat aut haustum patera fundat merum. neget auaritiam idola
Abbreviated transcription (Latin):
dendus est muro. Mater mea ⁊ fres
mei sunt: quicumq faciunt uolun¬
tatem patris mei qui in celis est. Si cre¬
dunt in xp̃o: faueant mͥ. ꝓ eius no¬
mine pugnaturo. Si non credunt
mortui sepeltant mortuos sitos. Sed
hoc ais in martyrio. Erras fr̃. erras:
si ꝑutcas umqͣm xp̃ianum ꝑsequit¬
tionem non pati. Tunc maxime ob¬
prignaris: si te obpugnari nescis. Ab¬
uersarius ñr tamꝙͣ leo rugiens. ali¬
quem deuorare querens circuit: et tu
pacem putas: Sedet in insidiis cum di¬
uitib: ut in occultis int̃ficiat in nocẽ¬
tem. Oculi eius in pauꝑem respiciũt:
insidiatur in occulto. quasi leo in spe¬
lunca sua. Insidiatur ut rapiat pau¬
perem: et tu frondose arboris tectus
umbraculo. molles sompnos futura¬
precla carpis: Inde me ꝑsequitur lu¬
xuria: inde auaricia conatur irrum¬
pere: inde uenter m̃s uult mͥ deus
esse ꝓ xp̃o. Compellit libido. ut habi¬
tantem in me sp̃m scm̃ fugem: ut tem¬

Expanded text:
dendus est muro: Mater mea et fratres dendus est muro: Mater mea et fratres mei hi sunt, quicumque faciunt voluntatem patris mei, qui in caelis est. Si credunt in Christo, faveant mihi pro eius nomine pugnaturo; si non credunt, mortui sepeliant mortuos suos. Sed hoc, ais, in martyrio. Erras, frater, erras, si putas umquam Christianum persecutionem non pati; et nunc cum maxime oppugnaris, si te oppugnari nescis. Adversarius noster tamquam leo rugiens aliquem devorare quaerens circuit, et tu pacem putas? Sedet in insidiis cum divitibus in occultis, ut interficiat innocentem; oculi eius in pauperem respiciunt; insidiatur in occulto sicut leo in spelunca sua; insidiatur ut rapiat pauperem: et tu frondosae arboris tectus umbraculo molles sompraeda, carpis? inde me persequitur luxuria, inde auaritia conatur inrumpere, inde uenter meus uult mihi deus esse pro Christo, conpellit libido, ut habitantem in me spiritum sanctum fugem, ut tem
Abbreviated transcription (Latin):
Cui nos seruituros relinquis: Hũt
et gerula quondam iam anus: et nu¬
tricius scd̃s post naturalem pietatis
patrem clamitant. Morituros exspͤ¬
ta paulisꝑ: et sepeli. Forsitan et laxis
uberum pellibus. arata rugis fron¬
ferens manimam. lac dare congemi¬
net. Dicant si uolunt et gͣmatici.
In te omnis domus inclinata recum.¬
bit. facile rumpit hec iuncula amor
dei: et timor gehenne. At contra scrip¬
tura preciꝑte parentib obediendum.
sed quicumq eos suꝑ xp̃m amat. per¬
dit ammam suam. Gladium tenet
hostis ut me ꝑimat: et ego de ma¬
tris lacrimis cogitabo. ꝓpter patrẽ
militiam deseram cui sepulturã xp̃i
causa non debeo: quam etiam omni¬
bus eus causa debeo: Dño passuro.
timide consulens petrus: scandalum
fuit. Paulus retineritib se fr̃ib ne
ihosolimam ꝑgeret: respondte. Quid
facttis plorantes: et conturbantes cor
meum: Ego enim non solum ligaric
ts quo fides quatitur: tuͣngelis recũ¬

Expanded text:
\'cui nos seruituros relinquis?\' nunc \'cui nos seruituros relinquis?\' nunc et gerula quondam, iam anus, et nutricius, secundus post naturalem pietatis pater, clamitat: cta paulisper, et sepeli. Forsitan et laxis uberum pellibus mater, arata rugis fronferens mammae lallare, congeminet. Dicant si volunt et Grammatici: In te omnis domus inclinata recumbit . Facile rumpit haec vincula amor Dei, et timor gehennae. At contra Scriptura praecipit parentibus obsequendum: sed quicumque eos supra Christum amat, perdit animam suam. Gladium tenet hostis, ut me perimat, et ego de matris lacrymis cogitabo? Propter patrem militiam Christi deseram, cui sepulturam Christi causa non debeo, quam etiam omnibus ejus causa debeo? Dtimide consulens Petrus scandalum fuit . Paulus retinentibus se fratribus ne Hierosolymam pergeret, respondit: « Quid facitis plorantes, et conturbantes cor meum? Ego enim non solum ligari, tis, quo fides quatitur, evangelii retun
Abbreviated transcription (Latin):
uerba uirasti: ꝑ nomine cius non te
matri parcturum esle non patri. Et¬
ce aduerlarius in pectore tuo xp̃m
conatur occidere: ecce donatiuum q̃d
militaturus acceꝑas. hostilia castra
suspirant. Licet paruulus ex collo
pendeat nepos: licet sparlo crine et
scissis uestib ubera quib te nutri¬
erat mat̾ ostendato: licet in limine
patter iaccat: ꝑcalcatum ꝑge patrẽ:
siccis oculis ad uerillum crucis euo¬
la. Solum pietatis genus est: in hac
ea dies quo uictor reuertaris in patri
ronatus incedas. Tunc municipatũ
cum paulo capies: tunc et parenti¬
bus tuis eiusdem cutetis ius pe¬
tes. Tunc et ꝓ me rogabis: qui teut
iunceres incitaui. Neq uero nescio:
qua te nunc dicas compede prepedi.
Non est nobis ferreum pectus: nec
dura precordia. Non ex sylice natos.
hẏrcane nutriere tẏgrides: et nos per
ista tͣnͣsiuimus. Nunc tibi blandis
uidua soror. heret lacertis: nunc illi
cum quib adoleuisti uernule aiũt

Expanded text:
verba jurasti: pro nomine ejus non te verba jurasti: pro nomine ejus non te matri parciturum esse, non patri. Ecce adversarius in pectore tuo 30 Christum conatur occidere. Ecce donativum, quod militaturus acceperas, hostilia castra suspirant. Licet parvulus ex collo pendeat nepos, licet sparso crine et scissis vestibus, ubera quibus te nutrierat, mater ostendat, licet in limine pater jaceat, per calcatum perge patrem, siccis oculis ad vexillum crucis evola. SOLUM PIETATIS genus est, in hac ea dies, quo victor revertaris in patriaronacum Paulo capies, tunc et parentibus tuis eiusdem ciuitatis ius petes, tunc et pro me rogabis, qui, ut uinceres, incitaui. neque uero nescio, qua te nunc dicas conpede praepediri. non est nobis ferreum pectus nec dura praecordia, non ex silice natos Hyrcanae nutriere tigrides. et nos per ista transiuimus. nunc tibi blandis uidua soror haeret lacertis, nunc illi, cum quibus adoleuisti, uernulae aiunt:
Abbreviated transcription (Latin):
regnum dei: et hec ominia apponent᷑
uobis. Non tͥ pera sumenda: non
uirga est. affatim diues est: qui cũ
xp̃o pauꝑ est. Sed quid ago. Rurs
imꝑuidus obsecro. Abeant preces:
blandimenta discedant. Debet amor
lesus irasci. Qui rogantem contemp¬
seras: forsitan audies obiurgantem.
Quid facis in pact̃na domo. delicate
miles: ubi uallum : ubi fossa. ubi
hẏemps. acta sub pellibus: Ecte tu
ba de celo canit: ecce cum nubib de¬
bellaturus orbem. imꝑator armatus
egreditur. Ecce bis acittus gladits
ec ore regis ꝓcedens: obuia queq me¬
tit. Tum de cubiculo ad aciem: tu¬
de umbra egrederis ad solem: Corpꝰ
assuccum tunica: lorice onus non
fert. Caput oꝑtum luitheo: galcam
recusat. Mollem ocio manũ: durus
exasꝑat capulus. Qudi edictũ regis
tui. Qui mecum non est: contͣ me
est. Et qui metum colligit: spargit.
Recor Atte e dare¬
Tyrocinii tui diem: quo xp̃o in bap¬
tismate consepultus. in sacramerta

Expanded text:
regnum dei, et haec omnia adponentur regnum dei, et haec omnia adponentur uobis. non pera tibi sumenda, non uirga est; adfatim diues est, qui cum Christo pauper est. Sed quid ago? rursus inprouidus obsecro? abeant preceS, blandimenta discedant; debet amor laesus irasci. qui rogantem contempseras, forsitan audies obiurgantem. quid facis in paterna domo, delicate miles? ubi uallum, ubi fossa, ubi hiemps acta sub pellibus? ecce de caelo tuba canit, ecce cum nubibus debellaturus orbem imperator armatus egreditur, ecce bis acutus gladius ex regis ore procedens obuia quaeque metit: et tu mihi de cubiculo ad aciem, de umbra egrederis ad solem? corpus adsuetum tunica loricae onus non suffert, caput opertum linteo galeam recusat, mollem otio manum durus exasperat capulus. audi edictum regis tui: qui mecum non est, contra me est; et qui mecum non colligit, spargit. recordare tyrocinii tui diem, quo Christo in baptismate consepultus, in sacramenti
Abbreviated transcription (Latin):
uanto stu¬
dio et amo¬
re conten¬
derim. ut
part̾c in re¬
remo mora¬
remur. cõ¬
scium muitiue haritatis bectus agno¬
cic̃ quib lamentis. quo dolore. quo
gemitui. te abcuntem ꝑsequutꝰ sim.
iste quoq litt̾e testes sunt: quas lacͥ¬
nus cernis interlitas. Uerum tu qͣli
pariuilus delicatus. contemptũ rogã¬
tdis ꝑ blandimenta fouisti: ⁊ ego incau¬
tus quid tunc agerem nesciebam.
Tacerem: Se quod ardenit uolebam
moderate dissimulare non poteram.
Impensius obsecrabam: led audire
nolebas: quia similit̃ non amabas.
Quod unum potuit: spreca karitas
fecti. Quem presentema retinere non
ualuit: querit absentem. sim̃ igtc᷑ ec
tu ipse abiens postularas. ut tͥ postqͣ
deserta migrassem. inuitatoria ad te
scripta tͣnsmitterem: et ego me fac¬
turum ꝓmiseram: inuito iam ꝓꝑa.
Nlolo pͥstinaꝵ necessitatum recorde¬
ris. nudos amat heremus. Nolo
te antique ꝑegrinationis terreat dis¬
ficritcas. Qui in ip̃m credis: co erus
crede sermonib. Quertte primum

Expanded text:
uanto studio et amore contenderim, ut pariter in heremo moraremur, conscium mutuae caritatis pectus agnoscit. quibus lamentis, quo dolore, quo gemitu te abeuntem prosecutus sim, istae quoque litterae testes sunt, quas lacrimis cernis interlitas. uerum tu quasi paruulus delicatus contemptum rogantis per blandimenta fouisti et ego incautus, quid tunc agerem, nesciebam. tacerem? sed quod ardenter nolebam, moderate dissimulare non poteram. inpensius obsecrarem? sed audire nolebas, quia similiter non amabas. quod unum potuit, spreta caritas fecit. quem praesentem retinere non ualuit, quaerit absentem. quoniam igitur et tu ipse abiens postularas, ut tibi, postquam ad deserta migrassem, inuitatoriam a me scriptam transmitterem, et ego facturum receperam, inuito, iam propera. nolo pristinarum necessitatum recorderis — nudos amat heremus —, nolo te antiquae peregrinationis terreat difficultas. qui in Christo credis, et eius crede sermonibus: quaerite primum
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmugiet: trib ad tribum pectore fe¬
rient pectora: poteritissimi quondam
reges. nudo latere palpitaburit. Etbi¬
bebitur cum ꝓle lua uere tunc igni¬
tus iupiter: adducetur et cum suis
stultus plato discipłis: aristoti lis ar¬
gumenta non ꝓderunt. Tunc tu rusti¬
canus et pauꝑ exultabis: ridebis et
dices. Ecte crucifixus deus mĩs: ecte
iudex qui obuolittus pannis in pre¬
septo uagiit. Hic est ille: oꝑarii et
questuarie filius. Hic qui matris
gestatus synu. hominem ds fugit¬
in egyptum. Hic uestitus coctino:¬
hic seritib coronatus: hic magus.
ne manus iudee quas fixeras: cerne
latus romane qd foderas. Uidete cor¬
pus an idem sit: quod dicebatis clã

Expanded text:
inmugiet; tribus ad tribum feinmugiet; tribus ad tribum ferient pectora; potentissimi quondam reges nudo latere palpitabunt; exhibebitur cum prole sua uere tunc ignitus Iuppiter; adducetur et cum suis stultus Plato discipulis; Aristoteli argumenta non proderunt. tunc tu rusticanus et pauper exultabis, ridebis et dices: \'ecce crucifixus deus meus, ecce iudex, qui obuolutus pannis in praesepio uagiit. hic est ille operarii et quaestuariae filius, hic, qui matris gestatus sin Aegyptum; hic vestitus coccino, sentibus coronatus. Hic magus, ne manus, Judaee, quas fixeras; cerne latus, Romane, quod foderas. Videte corpus, an idem sit quod dicebatis cla