comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne nunciauit iusticiam dñi: qͣndo
dictum ẽ. non sic impii. nonsie. sed
tanqͣm puluiᷤ quem ꝓicit uentus ã
faciȩ t̾rȩ: In ȩccłia magna. sicut sȩpe
diximus. catholicam dicit quȩ toto
orbe diffusa ẽ: de qua ibi dictum ẽ.
quod fructum suum dabit in temp̃t
fuo. Sequit᷑ Ecce labia mea ñ ꝓhibe¬
bo. domine tu cognouisti: Loquit᷑
ꝑ id quod deo subiectus ÷ filius: Nam
quamuis int̾ obstinatos ꝑiculosum
fuerit p̾dicare ueritatem. dũ mort̾e
suam exinde nosset ẽẽ. uenturam:
tam̃ non destitit ammonere ppłm
ꝑfidorum. dicendo. qm̃ nouit dñs
In qua parte patrem habuit testẽ
que inuocat: quia nulla ꝑicula
amnuit. quando carnali ppło sp̃italia
una prȩdicauit: Sic primi psalmi
uerissimus textus. nunc ętiam dñica
õmemoratione uidetur ẽẽ repetitus:¬
usticiam tuã non abscondi in corde
nco: ueritatem tuam ⁊ salutare tuũ
aici Iusti uoluntas est. quando pot̾
prodesse. non abscondere ucritatem:

Expanded text:
ndo dictum est: Non sic impii, non sic, sed tanquam pulvis quem projicit ventus a facie terrae . In Ecclesia magna, sicut saepe diximus, catholicam dicit, quae toto orbe diffusa est: de qua ibi dictum est, quod fructum suum dubit in tempore suo . Sequitur, ecce labia mea non prohibebo, Domine, tu cognovisti. Loquitur per id quod Deo subjectus est Filius. Nam quamvis inter obstinatos periculosum fuerit praedicare veritatem, dum mortem suam exinde nosceret esse venturam, tamen non destitit admonere populum perfidorum dicendo: Quoniam novit Dominus In qua parte Patrem habuit testem quem invocat, quia nulla pericula timuit, quando carnali populo spiritualia bona praedicavit. Sic primi psalmi verissimus textus, nunc etiam dominica commemoratione videtur esse repetitusustitiam tuam non abscondi in corde meo: veritatem tuam et salutare tuum dixi. Justi voluntas est, quando potest prodesse, non abscondere veritatem;
Abbreviated transcription (Latin):
Uon celaui misericordiam tuã. ⁊ ue¬
ntatem tram. a synagoga multa:¬
Aadhuc in exponendis suis oꝑibus
ꝑseuerat: non cȩlauit miscđiam
patris. qͣndo dixit. Si uos cum sitis
mali. nostis bona data dare filiis
ũris: qͣnto magis pat̾ u̾r cęlestis da¬
ut bona petentibus se: ueritatem

Expanded text:
on celavi misericordiam tuam, et veritatem tuam in Synagoga multa. Adhuc in exponendis suis operibus perseverat. Non celavit misericordiam Patris, quando dixit: Si vos, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris, quanto magis Pater vester coelestis dabit bon
Abbreviated transcription (Latin):
Ipoeian mirabili supplicatiõe
depcatur ecelesia. ne añ c̃ospectũ
dñi contemptibiliᷤᷤ appareat inimiciᷤ.
Primo membro deposcit ut instituta
am̃ uiasq cognoscat: quȩ sectio conti¬
net supͣ memorati alfabeti litteras
quinq Secundo membro. beneficia
eius postulat: quȩ sc̃is patribus a se¬
culo ꝯdonauit. Hoc ȩtiam contin&
sequentes litteraᷤ sex Tercio loco diẽ
custodientes prȩcepta dñi ȩterna
prȩmia promereri: Protestans se
in eadem uoluntate uigiter ꝑma¬
nere: ubi reliquas habet litteras
nouem Sic totus psalmus memo¬
ratarum litt̾arũ cõscͥptione depictus est.

Expanded text:
poeian, mirabili supplicatione deprecatur Ecclesia, ne ante conspectum Domini contemptibilis appareat inimicis. Primo membro deposcit ut instituta Domini viasque cognoscat. Quae sectio continet supra memorati alphabeti litteras quinque. Secundo membro beneficia ejus postulat, quae sanctis Patribus a saeculo condonavit; hoc etiam continet sequentes litteras sex. Tertio loco dicit custodientes praecepta Domini aeterna praemia promereri, protestans se in eadem voluntate jugiter permanere; ubi reliquas habet litteras novem. Sic totus psalmus memoratarum litterarum conscriptione depictus est.
Abbreviated transcription (Latin):
iactantię. quasi per inane acris
efferuntur:⁊⁊ humilia despiciunt
cũ altius eleuantur. Uolucres
enim a uolatu crebro dictȩ sunt.
Pisces uͦ maris philosophoᷤᷤ fortasse
significant: qui huiꝰ mundi natu¬
ram erratica curiositate ꝑtractãt.
Na sicut illi posita fronte itinera
sibi reserant pelagi mundatione
confusa: ita usti captte dimisso
uenas rerum. ratione humana.
assiduo labore ꝑquirunt: S cũ
sint pisces. ⁊ fluminum: ñ uacat
quod hic posuit maris. ꝓpter eoᷤ
qui sibi uident᷑ ẽẽ sapientes: He¬
rum isti tales eorumq simileᷤᷤ
dñi pedibus fęliciter subiciunt᷑:
qͣndo ad xp̃ianȩ uenerint religi¬
onis affectum. Nã licet illi oĩa
iure dñationis inclinata sint:
tos. qui ad eius onus leue ⁊ iugũ
suaue ꝑuenire meruerint. Dñe

Expanded text:
jactantiae, quasi per inane aeris jactantiae, quasi per inane aeris efferuntur, et humilia despiciunt, cum altius elevantur. Volucres enim a volatu crebro dictae sunt. Pisces vero maris philosophos fortasse significant, qui hujus mundi naturam erratica curiositate pertractant. Nam sicut illi posita fronte itinera sibi reserant pelagi inundatione confusa, ita et isti capite demisso venas rerum ratione humana, assiduo labore perquirunt. Sed cum sint pisces et fluminum, non vacat quod hic posuit, maris, propter eos qui sibi videntur esse sapientes. Verum isti tales, eorumque similes Domini pedibus feliciter subjiciuntur, quando ad Christianae venerint religionis affectum. Nam licet illi omnia jure dominationis inclinata sint, tos, qui ad ejus onus leve et jugum suave pervenire meruerunt. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
post rationales creatirras in com¬
pętenter peccora uł iumenta po¬
suisse uideat᷑ Oues electum ppłm
significant xp̃ianum: sicuit ⁊ in
euangelio dñs petro dicit apło:
Pasce oues meas Qui ideo compa
Dcinde: quia mundi exuuias sine
aliquo sensu doloris amittunt:
N ã sicut oius tondentẽ se ñ incre¬
pat: ita nec iustus cupiditatẽ se
expoliantis accusat. Bouss autẽ
prȩdicatores designat: qui huma¬
na pectora mandatis cęlestibus ex¬
arantes. uirtutum messem ger¬
minare fecerunt. Nec uacat qđ
dicit insuꝑ: quia ñ solum illi sc̃i
subiecti sunt. s. ętiam peccatores:
Sȩpe enim de conu̾sis talibus ma
iore gloria triumphat dñs xp̃c.
Peccora enim sunt dũ in campoꝵ
lib̾tate id ÷ in mundi istius uolu¬
ptate pascunt᷑. Oues funt: cum ĩa
intra dñi septa claudunt᷑. Uo¬
lucres celi ⁊ pisces maris. qͥ ꝑambuilãt
semitaᷤᷤ maris. Colucres cęli suꝑbi
sunt homines: qui inflati uento

Expanded text:
post rationales creaturas incompost rationales creaturas incompetenter pecora vel jumenta posuisse videatur. Oves electum populum significant Christianum, sicut in Evangelio Dominus Petro dicit apostolo: Pasce oves meas . Qui ideo comparderantur; deinde quia mundi exuvias sine aliquo sensu doloris amittunt. Nam sicut ovis tondentem se non increpat, ita nec justus cupiditatem se exspoliantis accusat. Boves autem praedicatores designant, qui humana pectora mandatis coelestibus exarantes, virtutum messem germinare fecerunt. Nec vacat quod dicit, insuper, quia non solum illi sancti subjecti sunt, sed etiam peccatores. Sjori gloria triumphat Dominus Christus. Pecora enim sunt, dum in camporum libertate, id est, in mundi istius voluptate pascuntur: oves sunt, cum jam intra Domini septa clauduntulucres coeli et pisces maris, qui perambulant semitas maris. Volucres coeli superbi sunt homines, qui inflati vento
Abbreviated transcription (Latin):
um tuarum. om̃iꝰ illi creatura
subiecta monstrat᷑: quia sicut a dñi
oꝑe nichil ẽ. exceptum: ita nec a
potestate xp̃i aliquid probat᷑ esse
aiusum: quippe qui uidicaturuᷤ
ẽ mundum: Dicendo enim omĩa.
nec trena iuidet᷑ excepisse nec supe.¬
ra: sicut de hoc loco testat᷑ aposto¬
lus. cȩlestis expositor. In eo enim
inquo ei omnia subiectt: nichil
dimisit ñ subiectum ei. Nã ⁊ alio
loco dicit. Adorate eitm om̃s an¬
geli euis. Addidit sub pedibus:
ut om̃is creatura. merito ipsum
colere atq adorare uideatur. Et
respice omĩa suis locis fuisse ser¬
uata Iuem prius ꝓpter humili¬
tatem carnis. paulominus ab an¬
gelis dixerat ẽẽ. minoratum. post
ascensionem dixit pedibus eius
omnia fuisse subiecta: ut ista di¬
stinctio ⁊ dubictatem titubantibꝰ
uersu qui sequit᷑ argumentum ẽ.
quod dicit᷑ ꝑ enumerationẽ: Uerũ
hȩc ⁊ alia nomina quȩ secunt᷑ alle¬
goricȩ dicta debemus accipere: ne

Expanded text:
um tuarum, omnis illi creatura um tuarum, omnis illi creatura subjecta monstratur; quia sicut a Domini opere nihil est exceptum, ita nec a potestate Christi aliquid probatur esse divisum, quippe qui judicaturus est mundum. Dicendo enim omnia, nec terrena videtur excepisse nec supera; sicut de hoc loco testatur Apostolus coelestis expositor: In eo enim in quo ei omnia subjecit, nihil dimisit non subjectum ei . Nam et alio loco 36 dicit: Adorate eum, omnes angeli ejus . Addidit: sub pedibus ejus, ut omnis creatura merito ipsum colere atque adorare videatur auctorem. Et respice omnia suis locis fuisse servata. Quem prius propter humilitatem carnis paulo minus ab angelis dixerat esse minoratum; post ascensionem dicit pedibus ejus omnia fuisse subjecta, ut ista distinctio, et dubietatem titubantibusversu qui sequitur, argumentum est quod dicitur per enumerationem. Verum haec et alia nomina, quae sequuntur, allegorice dicta debemus accipere, ne
Abbreviated transcription (Latin):
constat impletum Miniusti
dñi saluatoriᷤᷤ humilitaᷤᷤ narratur
⁊ gloria: Minoratus ẽ. enim ñ
necessitate ininistratoria. s pietatiᷤ
suȩ spontanea uoluntate: sicut
apłs ait Semet ipsum ex in ani¬
uit formam serui accipiens. Seqr
paulominus ab angłis: quia cru¬
cem ꝓ omnium salute suscȩpit.
Ex ea siquidem parte. creator an¬
gelorum minor factus ẽ. angeli.
Dene autẽ dixit paulom inus: q
⁊ si mortale corpus assumpsit. tam̃
peccata ñ habuit. E ła uͦ ⁊ honore
coronatus ẽ: cum pꝰ resurrectiõem
nimiᷤᷤ mirabilem totius mundi
eredulitatem ds̃ in eo qͦd homo
factus est exaltatus accepit: E orona¬
enim orbis circulo compȩtent apta
tur: q̃m ad eius si militudinem ex¬
tremttas mundi uniu̾sa formata ẽ.
Et constitiusti cum suꝑ oꝑa manu¬
eius ⁊ honore narratum ẽ: nunc
ponit᷑ ⁊ potestas. ut agnoscat᷑ xp̃i
añi maiestatis ꝑfectissima plenitu¬
do. Dicendo entm suꝑ oꝑa manu¬

Expanded text:
constat impletum. VERS. 7.-constat impletum. VERS. 7.-Domini Salvatoris humilitas narratur et gloria. Minoratus est enim non necessitate ministratoria, sed pietatis suae spontanea voluntate, sicut Apostolus ait: Semetipsum exinanivit, formam servi accipiens . SeqPaulominus ab angelis , quia crucem pro omnium salute suscepit. Ex ea siquidem parte Creator angelorum minor factus est angelis. Bene autem dixit, paulo minus: quia etsi mortale corpus assumpsit, tamen peccata non habuit. Gloria vero et honore coronatus est, cum post resurrectionem nimis et mirabilem totius mundi credulitatem, Deus, in eo quod homo factus est, exaltatus, accepit. His , quia crucem pro omnium salute suscepit. Ex ea siquidem parte Creator angelorum minor factus est angelis. Et constituisti eum super opera manuejus, et honore narratum est, nunc ponitur et potestas, ut agnoscatur Christi Domini majestatis perfectissima plenitudo. Dicendo enim, « super opera manu
Abbreviated transcription (Latin):
siumus: Suid ÷ homo cum despec¬
tu ꝓnuntiandum ẽ: id ÷ fragilis ⁊
caducus. adȩ sequax: qͥ in uęteri
ei peccata dimittit ⁊ miscđiȩ suȩ¬
dona largit᷑. sicut in alio psalmo
dicturus ẽ Filii autem hominũ
in ꝓtectione alarum tuarum spe¬
rabunt. In ebriabunt᷑ ab ubtate
domus tuȩ: ⁊ torrente uoluntatiᷤᷤ
tuȩ potabis eos Hoc ÷ ergo esse
memorem: conferre delinquen¬
tibus tantȩ gratiȩ sospitatem:
Aut filius hominis qm̃ uisitas
eum: hic iam uoce surgendum ẽ
quia dñm significat saluatorem.
qui non ut ceteri mortales ex duobꝰ
hominibus natus ẽ. s. ex sp̃u sc̃o. et
beatȩ marię semꝑ uirginis utero.
tanquã sponsus de glorioso thala
mo ꝓcessit. Et considera. quia suꝑiꝰ
dixit memores: subiecit autem uisi¬
tas: Memor fuit cum patriarchiᷤ
de cȩlo misertus ẽ: uisitauit cum
u̾bum xaro factum ẽ. ⁊ habitauit
in nobis. Nam uisitare dicimꝰ q̃n
medicus ad infirmoᷤᷤ ingreditur.
quod in aduentum dñi reuera

Expanded text:
eum? Quid est homo, cum despectu pronuntiandum est, id est, fragilis et caducus, Adae sequax, qui in veteri ei peccata dimittit, et misedona largitur: sicut in alio psalmo dicturus est: Filii autem hominum in protectione alarum tuarum sperabunt, inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis eos . Hoc est ergo esse memorem, conferre delinquentibus tantae gratiae sospitatem. Aut filius hominis, quoniam visitas eum. Hic jam voce surgendum est, quia Dominum significat Salvatorem, qui non, ut caeteri mortales, ex duobus hominibus natus est: sed ex Spiritu sancto, et beatae Mariae semper virginis utero, tanquam mo processit. Et considera quod superius dixit, memor es: subjecit autem, visitas. Memor fuit, cum patriarchis de coelo misertus est; visitavit, cum Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Nam visitare dicitur, quando medicus ad infirmos ingreditur, quod in adventu Domini revera
Abbreviated transcription (Latin):
urtute confirment. Hoc autem p̾¬
ceptum: uiris. feminisq commune
est. Uiriliter enim omnis sexus ag̃:
qui nescit mollissimis facilitatibus
im mutari Et respice: quem ad mo¬
dum partes illas passionis suę̧. in
toto psalmo seruauerit. Prius dĩx
&ationem: in de secuta passio est
Ad postremum lȩticiam fidelium con¬
stantiamq commonuit: ne tali mu¬
nere suscepto. ulterius inimica fidei
possit prȩualere cunctatio: Conclusio.

Expanded text:
virtute confirment. Hoc autem prvirtute confirment. Hoc autem praeceptum viris feminisque commune est, viriliter enim omnis sexus agit, qui nescit mollissimis facilitatibus immutari. Et respice quemadmodum partes illas passionis suae in toto psalmo servaverit. Prius dixit orationem, inde secuta passio est; ad postremum laetitiam fidelium constantiamque commonuit: ne tali munere suscepto, ulterius inimica fidei possit praevalere cunctatio. Conclusio
Abbreviated transcription (Latin):
qui speratis in domino: Hic uirtus
totius psalmi: n sacrę colligitur uti¬
litas passioniᷤ. Nam cum dixisset
diligite dominum sc̃i euis. qui ca¬
piti ur̃o ⁊ crucifixionem contulit.
⁊ gloriam resurrectionis attributt.
ad postremum ꝑ definitiuam sen¬
tentiam dicit: Uiriliter agite. ⁊ con¬
fortetur cor uestrum: et sperate in
domino. Scilicet ne predictis passio¬
nibus terrerentur: s ad imitationẽ
gloriosam fidelium se corda roborc̃.
quam sciebant ad mundi medicinã
salutarit̾ introduetam Hęc figura
dicitur epiphonema: id ÷ acclamatio.
quȩ post narratas res breuiter cum ex¬
clamatione ꝓrumpit: Qua ꝓpter ex¬
hortatio ista bonorum est: ne se a
recto ꝓposito carnis imbecillitate sub¬
ducant Uiriliter agite. id in boniᷤ
operibus constantissime ꝑdurate: nec
feminea mollitie deficiatis. qui cor¬
da u̾ra domino constant offertis:
Sic enim sustinentium pectora ro¬
borantur: si spem suam in domini

Expanded text:
qui speratis in Domino. Hic virtus qui speratis in Domino. Hic virtus totius psalmi, et sacrae colligitur passionis utilitas. Nam cum dixisset: Diligite Dominum, sancti ejus, qui capiti vestro et crucifixionem contulit, et gloriam resurrectionis attribuit, ad postremum per definitivam sententiam dicit: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum, omnes qui speratis in Domino: scilicet ne praedictis passionibus terrerentur, sed ad imitationem gloriosam fidelium se corda roborarent, quam sciebant ad mundi medicinam salutariter introductam. Haec figura dicitur epiphonema, id est acclamatio, quae post narratas res, breviter cum exclamatione prorumpit. Quapropter exhortatio ista bonorum est, ne se a bono proposito carnis imbecillitate subducant. Viriliter agite, id est in bonis operibus constantissime perdurate, nec feminea mollitie deficiatis, qui corda vestra Domino constanter offertis. Sic enim sustinentium pectora roborantur, si spem suam in Domini
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs: quia ipsorum ẽ amare dño
qui non diligunt mundum Qm̃
biam: Ne putaret᷑ hereticorum bla¬
phemias dominum posse neglige¬
re: dicit ueritatem requiret dominꝰ.
quam illi nesciunt falsis erroribuᷤ
illigau. Sequit᷑. Et retribuet hiᷤ
qui habundant̃ faciunt suꝑbiam:
Ideo enim discutit: ut uindicet.
Ideo requirit: ut puniat. Et bene
addidit habundanter: quia illiᷤ
non retribuet. qui se celeri emenda¬
tione conu̾tunt. Illis autem super¬
bis qui copiose delinquunt. ⁊ prece¬
pta domini iniqua presum¬
ꝑtione despiciunt: in ipsis
est sine dubitatione resecandũ.
S hic suꝑbiam non unum ui¬
cium debemus accipere: qm̃ ex
suꝑbia nascitur. quicquid morũ
prauitate peccatur S criptum est
enim Initium omnis peccati. su
le nomen constat impositum: qr
non solum in arrogantes uindicat.
s etiam in omnes qui regulam pię
conuersationis impugnant. U iri¬
liter agite. ⁊ ꝯfortetur cor ur̃m: om̃s

Expanded text:
sanctis, quia ipsorum est amare Dominum, sanctis, quia ipsorum est amare Dominum, quia non diligunt mundum. Verbiam. Ne putaretur haereticorum blasphemias Dominum posse negligere, dicit: Veritatem requiret Dominus, quam illi nesciunt falsis erroribus illigati. Sequitur, et retribuet his qui abundanter faciunt superbiam. Ideo enim discutit ut vindicet, ideo requirit ut puniat. Et bene addidit, abundanter: quia illis non retribuet qui se celeri emendatione convertunt: illis autem superbis qui copiose delinquunt, et praecepta Domini iniqua praesumptione despiciunt, in ipsis est sine dubitatione resecandum. Sed hic superbiam, non unum vitium debemus accipere, quoniam ex superbia nascitur quidquid morum pravitate peccatur. Scriptum est enim: Initium omnis peccati supele nomen constat impositum, quia non solum in arrogantes vindicat, sed etiam in omnes qui regulam piae conversationis impugnant. Vers. 32. Viriliter agite, et confortetur cor vestrum, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
monstret. Sic oculi diuinitatis cum
respiciunt: suam gratiam pollicent᷑:
ideo dicit exauditum: quia humilit
non desperanter: more humanitatis
dicebat ẽẽ contemptum: cui non po¬
terat tardari gratia. de quo uox pa¬
terna dictura erat: Hic ÷ filius m̾s
dilectus: ii quo mͥ bene complacui:
Dum clamarem ad te: quando in
passione uoce magna dixit: deus
meus. ds̃ meus. quare me dereliqui¬
sti: Constat enim hiᷤᷤ clamori¬
bus ex auditum fuisse: qnͣdo
⁊ resurrectionis gloriam ꝯse¬
cutus ⁊ ad patris ẽ. uidelicet
dexteram collocatus: Diligite
collatis sibi beneficiis hymno decur¬
so. scõs commonet ut ament dñm:
quatenus auctorem tanti beneficii
menbra diligant. cum sibi in capite
prestitum fuisse cognoscant: Diligi
tanquam seruiᷤ. Seruorum ẽ enĩ
formidare. amicorum diligere. sic̃¬
ipse in euangelio dicit: Si feceritis q̃
ego precipio uobis: iam non dicam
uos seruoᷤᷤ. s amicoᷤ. Sed hoc preceͣp̃

Expanded text:
monstret. Sic oculi Divinitatis, cum monstret. Sic oculi Divinitatis, cum respiciunt, suam gratiam pollicentur.se dicit exauditum, quia humiliter, non desperanter more humanitatis dicebat esse contemptum: cui non poterat tardari gratia, de quo vox paterna dictura erat: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Dum clamarem ad te, quando in passione voce magna dixit: Deus meus, Deus meus, quare me dereliquisti ? Constat enim his clamoribus exauditum fuisse, quando et resurrectionis gloriam consecutus, et ad Patris est videlicet dexteram collocatus. Vers. 30.collatis sibi beneficiis hymno decurso, sanctos commonet ut ament Dominum; quatenus auctorem tanti beneficii membra diligant, cum sibi in capite praestitum fuisse cognoscant. Diligittanquam servis. Servorum est enim formidare, amicorum diligere; sicipse in Evangelio dicit: Si feceritis quae ego praecipio vobis, jam non dicam vos servos, sed amicos . Sed hoc praecipit
Abbreviated transcription (Latin):
tur existere. Ab hac etum circum iec¬
tȩ nationes. xp̃iani doginatis regu¬
las suscipere meruerunt: ⁊uelut pu¬
rissimo fonte patefacto. cęlestis uite
sunt muneribus irrigati. In hac gͦ
ciuitate mirificauit dominus mrise¬
ricordiam suã qͣndo ibi ⁊ docere. ibi
miracula fãcere. ibi et pati ꝓ hominũ
salute dignatus ẽ. ibi quoq gloriam
suȩ resurrectionis ostendit: ut merito
dictum sit. quia in ierusalem potentiã
suam miram fecit. ubi declarare tam
ingentia sacramenta diligit. E go
autem dixi in pauore meo: ꝑiectus sũ
a uultu oculoꝵ tuorum: Patri dicit
filus a forma serui. speraui. quia me
giatia tua desereret. cum passionis
trnssicia preualeret in pauore. utiq
mortis. A uultu oculorum tuorum:
id ÷ a conspectu misericordiȩ tuȩ Et
pulchre uultum dedit oculis: quia
ipsi qͣm inaxune significant uolunta¬
tes animorum: Uultus en im dicitur:
ab eo quod cordiᷤᷤ uelle. ꝑ sua signa de¬

Expanded text:
tur existere. Ab hac enim circumjectur existere. Ab hac enim circumjectae nationes Christiani dogmatis regulas suscipere meruerunt; et velut purissimo fonte patefacto, coelestis vitae sunt muneribus irrigatae. In hac ergo civitate mirificavit Dominus misericordiam suam, quando ibi et docere, ibi miracula facere, ibi et pati pro hominum salute dignatus est. Ibi quoque gloriam suae resurrectionis ostendit, ut merito dictum sit quia in Jerusalem potentiam suam miram fecit, ubi declarare tam ingentia sacramenta delegit. Vers. 28. Ego autem dixi in pavore meo, projectus sum a vultu oculorum tuorum. Patri dicit Filius a forma servi, speravi: quia me gratia tua desereret, cum passionis tristitia praevaleret, in pavore utique mortis. A vultu oculorum tuorum, id est 102 a conspectu misericordiae tuae. Et pulchre vultum dedit oculis, quia ipsi quam maxime significant voluntates animorum. Vultus enim dicitur ab eo quod cordis velle per sua signa de
Abbreviated transcription (Latin):
pe quos a se constat ẽe aguidendoᷤᷤ
Illi enim mittunt᷑ in ęternam pę¬
nam: uisti uocant᷑ ad requiem sem¬
piternam: Sed ne tantum futuri
prȩmii promissio. fragilia corda tur¬
baret: secundo capite dicit eos esse
ꝓtegendos: Nam tabernaculum se¬
pe diximus ȩcclesiam catholicam
significari: quȩ in isto mundo certa¬
minia sustinens expeditionalis habitacu¬
li nomine uocitatur: Superius enim
dixit abscondes. hic ꝓteges. Ibi enim
abscondent᷑: ubi ab impiis non uiden¬
tur Hic uͦ ꝓteguntur ubi malorum
improbitas minime nocere ꝑmittit᷑:
qͣndo illesȩ animȩ uistorum sub qua¬
libet corporis afflictione seruantur:
Tercio lȩtatur homo cȩlestis. qui ⁊ me¬
diator ÷ dominus xp̃c gaudio spirita¬
li: quia incarnatione u̾bi mundo salu¬
taria dona prouenerunt. Ciuitatẽ
cireumstantię. ierłin localem debemꝰ
aduertere: quȩ in medio gentium cõ¬
stituta. quasi templum fidei probaba¬

Expanded text:
pe quos a se constat esse dividendos. pe quos a se constat esse dividendos. Illi enim mittuntur in aeternam poenam, justi vocantur ad requiem sempiternam. Sed ne tantum futuri praemii promissio fragilia corda turbaret, secundo capite dicit eos esse protegendos. Nam per tabernaculum saepe diximus Ecclesiam catholicam significari, quae in isto mundo certamina sustinens, expeditionalis habitaculi nomine vocitatur. Superius enim dixit, abscondes; hic proteges. Ibi enim abscondentur, ubi ab impiis non videntur; hic vero proteguntur, ubi malorum improbitas minime nocere permittitur, quando illaesae animae justorum sub qualibet corporis afflictione servantur. Tertio laetatur homo coelestis, qui et Mediator est Dominus Christus gaudio spirituali; quia incarnatione Verbi mundo salutaria dona provenerunt. Civitatem circumstantiae, Jerusalem localem debemus advertere, quae in medio gentium constituta, quasi templum fidei probaba
Abbreviated transcription (Latin):
euidenti laude compleuit dicens:
Benedictus dominus. qm̃ mirificaũ
miseriecediam suam in curitate cireũ¬
astantie. Nunc ad exponenda u̾ba
ueniamus: In abdito uultus domins
dieit. id ÷ in illa resurrectione: qͣndo
omnes iusti contemplationis eius p̃¬
mia consequent᷑. sicut legitur: beati
mundo corde. qm̃ ipsi deum udeb̾t.
a conturbatione hominũ malorũ
scilicet. dicit etiam fidelissimo occu¬
lendos. qͣndo iam in ęterna beatitu¬
dine locabuntur: ubi purissimam
ueritatem nemo fȩcilenta uolunta¬
te conturbat: Sed bonitas rerum
in siuis splendoribus per seuerat: Et
quam pulchre regalem conspectum
esse dicit in abdito: reuera. quia con¬
templationem eius qua iusti ꝑfruen¬
tur. unpii non uidebunt: Homines
enim. hie om nes ꝑsecutores. ⁊ scis mati¬
ci significantur: qui hic consueuer̃t
terrere ppłm xpĩanum: Sed cum
illuc ꝑuentum fuerit. supͣ dei famu¬
los sceleratorum conturbationis lo¬
cum dicit ulterius non habere: qͥp¬

Expanded text:
e complevit, dicens: Benedictus Dominus, quoniam mirificavit misericordiam suam in civitate circumstantiae. Nunc ad exponenda verba veniamus. In abscondito vultus Domini dicit, id est in alia resurrectione, quando omnes justi contemplationis ejus praemia consequentur; sicut legitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . A conturbatione hominum, malorum scilicet, dicit etiam fidelissimos occulendos, quando jam in aeterna beatitudine locabuntur, ubi purissimam veritatem nemo faecilenta voluntate conturbat, sed bonitas rerum in suis splendoribus perseverat. Et quam pulchre regalem conspectum esse dicit in abdito, revera, quia contemplationem ejus, qua justi perfruentur, impii non videbunt. Homines enim hic omnes persecutores et schismatici significantur, qui hic consueverunt terrere populum Christianum. Sed cum illuc perventum fuerit, supra Dei famulos sceleratorum conturbationes, locum dicit ulterius non habere, quip
Abbreviated transcription (Latin):
dictus dñi. q̃m mirificauit miseri¬
ccediam suam in cuutate circum¬
stantiȩ: uenit ad enumerationes
beneficiorum: quȩ scis suis dominꝰ
copiosa miseratione largit᷑. quod
schema nobilissimum dicitͣ sinatris¬
mos. latine ꝯgregatio: ubi in unũ
aut multa crimina. aut multa
beneficia colligunt᷑. Quod inter
iuolentissimas figuras accipitur:
quia congregatio rerum causȩ pre¬
stat augmentum. In expositione qͥipe
dominicȩ dulcedinis ꝑseuerans: pͥmo
dicit abscondes eos in abdito uultus
tui. a conturrbatione hominum:. Se¬
cundo: ꝓteges eos in tabernaculo tuo.

Expanded text:
dictus Dominus, quoniam mirificavit misericordiam suam in civitate circumstantiae. Venit ad enumerationes beneficiorum quae sanctis suis Dominus copiosa miseratione largitur. Quod schema nobilissimum dicitur synatroesmos, Latine congregatio, ubi in unum, aut multa crimina, aut multa beneficia colliguntur. Quod inter violentissimas figuras accipitur, quia congregatio rerum causae praestat augmentum. In expositione quippe dominicae dulcedinis perseverans, primo dicit: Abscondes eos in abscondito vultus tui a conturbatione hominum; secundo, Proteges eos in tabernaculo tuo
Abbreviated transcription (Latin):
manum genus. suum nequiter con¬
tempsit auctorem. Quam mag
Ad tercium uenit ingressum. ubi
diu̾sis modis enum erat. qͣnta benefi¬
cla dñs se timentibus largiatur: cõ¬
monens ut om̃s scĩ diligant dominũ:
futurum. beneficiorum omnium
largitorem. S consideremus iuus¬

Expanded text:
manum genus suum nequiter conmanum genus suum nequiter contempsit auctorem. Vers. 23.Ad tertium venit ingressum, ubi diversis modis enumerat quanta beneficia Dominus se timentibus largiatur: commonens ut omnes sancti diligant Dominum, futuro beneficiorum omnium largitorem. Sed consideremus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m: Oignum nomen: aptumq
uocabulum qui merito iustus dr̃
chre ponit iniquitatem: Nam siẽ
lux obscuritati contraria ẽ sic ĩticis
iniquitas uidet᷑ aduersa: Loquitur
enim falsitas contͣ ueritatem: qͣndo
uidȩi messiam proclamant adhuc
ẽe uenturum: Quando arriani cre¬
aturam dicunt dominum creatorẽ.
quando pagani saturnum. iouem.
uenerem. cȩteraq portenta stulte nu¬
mina ꝓfitentur ẽẽ cȩlestia: Addidit
in superbia. ⁊ contemptu: scilicet qm̃
dispitant suꝑbi de humilitate xp̃i.
cum dicunt dominum cęloꝵ. carniᷤ
assumere non potiusse substantiã
Contemptores autem despitiunt im¬
mortalis credere domini passionẽ.
Nam cum audiunt flagellis cęsum.
alapis uerberatum. traditum manibꝰ
impiorum: statim in blasphema u̾ba
prosiliunt. nequaqͣm intelligentes sa¬
lutare ꝯsilium: Non quia minus
potuit altissimus in pomposis hono¬
ribus huius seculi gloriosissimus ap¬
parere: s declinari decuit. ꝑ que hu¬

Expanded text:
Christum. Dignum nomen aptumque Christum. Dignum nomen aptumque vocabulum, qui merito justus 101 chre ponit iniquitatem. Nam sicut lux obscuritati contraria est, sic justitiae iniquitas videtur adversa. Loquitur enim falsitas contra veritatem, quando Judaei Messiam proclamant adhuc esse venturum; quando Ariani creaturam dicunt Dominum Creatorem; quando pagani Saturnum, Jovem, Venerem, caeteraque portenta stulte nomina profitentur coelestia. Addidit, in superbia et contemptu, scilicet quoniam disputant superbi de humilitate Christi, cum dicunt Dominum coelorum carnis assumere non potuisse substantiam. Contemptores autem despiciunt immortalis credere Domini passionem. Nam cum audiunt flagellis caesum, alapis verberatum, traditum manibus impiorum, statim in blasphema verba prosiliunt, nequaquam intelligentes salutare consilium; non quia minus potuit Altissimus in pomposis honoribus hujus saeculi gloriosissimus apparere, sed declinare decuit, per quae hu
Abbreviated transcription (Latin):
olabilem firmitatem: Rogat gͦ. ne
preter missus confundatur: sed
quomodo se credit audiri: qm̃ in
uocaui te: Dominum si quidem fi¬
deliter in uocare. mereri est. non in¬
iuria: qͣndo nullatenus p otest deci¬
ꝑi. qui ab ipso se presumit audiri.
losa: Suꝑiore u̾su dixit non confun¬
dar qm inuocaui te. hic optat con¬
u̾sa uice. ut illi potius erubescant
qui inuocant idola. ⁊ cȩteri qui se
simili impietate cõmaculant: Ip¬
sos enim conuenit erubescere: quos
habet ȩterna pęna torquere: Nam
cum hic non credunt promissum
uidicium dei: dolosa labia. blasphe¬
ma:⁊ garrula sunt: Quando aut̾̃e
manifestationem resurrectionis
agnouerint. seq respexerint in gra¬
ui ꝑiculo constitutos: uelocĩt ommii.¬
tescunt: Nec iam in ꝓcacia dicta
prosiliunt. quȩ nim io terrore clau
temptu: Illa labia exponit dolosa.
quȩ superius omin utescere di noscen¬
tiȩ uirtute prȩdixit: quȩ in hoc scło
loquunt᷑ aduersus iustum. id est

Expanded text:
olabilem firmitatem. Rogat ergo ne olabilem firmitatem. Rogat ergo ne praetermissus confundatur. Sed quomodo se credit audiri? Quoniam invocavi te. Dominum siquidem fideliter invocare, mereri est, non injuria; quando nullatenus potest decipi, qui ab ipso se praesumit audiri. losa. Superiore versu dixit: Non confundar, quoniam invocavi te: hic optat conversa vice, ut illi potius erubescant qui invocant idola, et caeteri qui se simili impietate commaculant. Ipsos enim convenit crubescere, quos habet aeterna poena torquere. Nam cum hic non credunt promissum judicium Dei, dolosa labia blasphema et garrula sunt. Quando autem manifestationem resurrectionis agnoverint, seque respexerint in gravi pericula constitutos, velociter obmutescunt; nec jam in procacia dicta prosiliunt, quae nimio terrore clauderbia et in contemptu. Illa labia exponit dolosa, quae superius obmutescere dignoscentiae virtute praedixit, quae in hoc saeculo loquuntur adversus justum, id est
Abbreviated transcription (Latin):
ris intendere: ut sicut de moriente
desperant. ita de resurgente con¬
fidant: Nec offendaris: quod audiᷤ
a domino dici seruum tuũ: Om¬
nia siquidem u̾ba talia humani¬
tati sunt specialiter applicanda:
sicut in alio loco dicit. Ego seruus
tuus:⁊ filius ancillȩ tuę. Ubi suts
qui duas naturas dicere nolunt.
in dominum saluatorem: N am
quem admodũ aliter sibi conue¬
nire potest ita diu̾sitas. ut una
eademq ꝑsona ⁊ dominum intel¬
ligas cęli. ⁊ obnoxium passioni.
Et saluum me fac in tua misericor¬
dia domine. non ꝯfundar qm̃ inuo¬
caui te: Dicendo in tua miseri cor¬
dia saluum me fac: negat meritũ
suum: ad instruendoᷤᷤ enim nos
semꝑ eadem repetit: nec de amabili
confessione satiat᷑. quia fastidium
non habet dulcedo ueritatiᷤ. S ub¬
iungit etiam domine non ꝯfundar:
qm̃ inuocaui te: Mirabiliᷤᷤ ac per¬
fecta predicatio: quȩ habet ⁊ humi¬
lis supplicationem. ⁊ credentis in ui¬

Expanded text:
ris intendere; ut sicut de moriente ris intendere; ut sicut de moriente desperant, ita de resurgente confidant. Nec offendaris quod audis a Domino dici servum tuum. Omnia siquidem verba talia humanitati sunt specialiter applicanda, sicut in alio loco dicit: Ego servus tuus et filius ancillae tuae . Ubi sunt qui duas naturas dicere nolunt in Domino Salvatore? Nam quemadmodum aliter sibi convenire potest ista diversitas, ut in una eademque persona et Dominum intelligas coeli, et obnoxium passioni? Vers. 20. Salvum me fac in tua misericordia: Domine, non confundar, quoniam invocavi te. Dicendo, In tua misericordia salvum me fac, negat meritum suum. Ad instruendos enim nos semper eadem repetit, nec de amabili confessione satiatur, quia fastidium non habet dulcedo veritatis. Subjungit etiam, Domine, non confundar, quoniam invocavi te. Mirabilis ac perfecta praedicatio, quae habet et humilis supplicationem, et credentis invi
Abbreviated transcription (Latin):
mea: Dominus xp̃c dicit tu es deus
meus .s a parte scilicet humanitateᷤ
assumpte: quȩ sicut ait inferus. et
tempori subiacebat: ⁊ morti: Non enĩ
quemad inodum inimici putabant.
etrum ꝑseguutione uitam suam fini¬
endam ẽẽ commemorat: s in potesta¬
te ponit domini tempora uitȩ suę:
Ipso enim creante existimus :⁊ ipso aiᷤ¬
ponente uegetamur: eodem etiam
uibente transimus: Unde necesse
erat. ut spem fixam haberet in dño:
qui uitam mortemq suam in eius
ẽe potestate noscebat. Libera me
mina faciem tuã suꝑ seruum tuũ:
Ipsum ogat qui potest adu̾santiũ
uitam confringere: hominumq
corda prosua mirabili dispensatiõe
conu̾tere. Prius enim dixit inimi¬
corum. id ÷ iudȩorum: Subiunxit
i ã persequentibus me. Hoc ÷ paga¬
nis uł a diuersis heretici. qui ȩccłiam
dei fraudulentis machinationibus in¬
sequuntur. Sequit᷑. Illumina fa¬
ciem tuam suꝑ serium tuum: id
est fac uidere quia supra me digna¬

Expanded text:
mea. Dominus Christus dicit: Tu es Deus mea. Dominus Christus dicit: Tu es Deus meus, sed a parte scilicet humanitatis assumptae, quae, sicut ait inferius, et tempori subjacebat et morti. Non enim, quemadmodum inimici putabant, eorum persecutione vitam suam finiendam esse commemorat, sed in potestate ponit Domini tempora vitae suae. Ipso enim creante existimus, ipso disponente vegetamur, eodem etiam jubente transimus. Unde necesse erat ut spem fixam haberet in Domino, qui vitam mortemque suam in ejus esse potestate noscebat. Vers. 19. mina faciem tuam super servum tuum. Ipsum rogat qui potest adversantium vitam confringere, hominumque corda pro sua mirabili dispensatione convertere. Prius enim dixit, inimicorum, id est Judaeorum; subjungit, et a persequentibus me, hoc est paganis, vel a diversis haereticis, qui Ecclesiam Dei fraudulentis machinationibus insequuntur. Sequitur, illumina faciem tuam super servum tuum, id est fac videre, quia super me digna
Abbreviated transcription (Latin):
Sic per hȩc uerba lucentia. tenebro¬
sa facinora iudaici populi subtiliter
indicantur: In eo dum congrega¬
rentur omnes simul adu̾sum me: ut
acciperent animam meã consiliati st̃
Ego autem in te speraui domine:
Reddamus ordinem u̾borum: ut pla¬
nus intelligantur sibi dicta coheren¬
tia dum simul omnes congregarent᷑
aduersum me: in eo ꝯsiliati sunt. ut
acciperent animam in eã. In eo ꝯsilia¬
tam dicit partem maximã uidȩorũ
ut dominum neci traderent. qͣndo
omne scelus graurus est. quod consi¬
lo geritur plurimorum Nam dicen¬
do omnes simul. non uult paucos in¬
telligi: ut sceleratam turbam ultio
debita subsequat᷑: ut acciperent aĩam:
significat. ut adierent. siue tollerent:
Oirabilis ⁊ sanctissimus ordo dictoꝵ.
cum inimici circum habitarent syna¬
gogam. ⁊ spem suam haberent in ui¬
ribus siuis. se dicit sperasse de domino:
Sciens quia potestas eorum nulla
erat: ⁊ insidiis talibus semet ipso ᷤ mag̾

Expanded text:
Sic per haec verba lucentia, tenebroSic per haec verba lucentia, tenebrosa facinora Judaici populi subtiliter indicantur. Vers. 17. In eo dum congregarentur omnes simul adversum me, ut acciperent animam meam consiliati sunt: ego autem in te speravi, Domine. Reddamus ordinem verborum, ut planius intelligantur sibi dicta cohaerentia. Dum simul omnes congregarentur adversum me, in eo consiliati sunt, ut acciperent animam meam. In eo consiliatam dicit partem maximam Judaeorum, ut Dominum neci traderent, quando omne scelus gravius est quod consilio geritur plurimorum. Nam dicendo, omnes simul, non vult paucos intelligi, ut sceleratam turbam illam ultio debita subsequatur. Ut acciperent animam meam, significat ut adimerent, sive tollerent. Mirabilis et sanctissimus ordo dicendi. Cum inimici circumhabitarent synagogam, et spem suam haberent in viribus suis, se dicit sperasse de Domino, sciens quia potestas eorum nulla erat, et insidiis talibus semetipsos magis i
Abbreviated transcription (Latin):
multoꝵ circum habitantium Uas
ꝑditum ÷: quod fractum:⁊ ad nullo ᷤ
usus necessartum. semꝑ abicitur: ita
⁊ iħe mortuus. quasi fractum uas
abiciendus pittabat᷑ a ꝑfidis: Quid
enim dici potest mediocrius: quã
ut illa maiestas ommpotentiᷤᷤ testiˢ
fragilibus ęquaretur: S hec sic a
dementibus putata ꝑpende: cęt̾m
in illo semper fuit omnipotentia
singularis ⁊ diuina plenitudo mirabi¬
lis. sicut apostolus dicit: In quo habi¬
tat omnis plenitudo diuinitati cor¬
poraliter: id̃÷ substantialiter et mani¬
feste Biuinitas en im ẽẽ non potest corpo¬
ralis. Sequit᷑ Qm̃ audiui uituperatio¬
nem multorum cireum habitantium.
significat ꝑfidos uidȩo ᷤ. qui synagogã
circiun habitant. non inhabitant.
Cireum en im a cireuitu. peccatores
uult intelligi: de quibus in alio loco
ait. In circuitu impii ambulant Me¬
rito gͦ tales circum habitantes dicun¬
tur: qui legem dei non spiritaliter
sed carnaliter aduertere maluer̃t:

Expanded text:
umhabitantium. Vas perditum est quod fractum et ad nullos usus necessarium semper abjicitur: ita et Jesus mortuus quasi fractum vas abjiciendus putabatur a perfidis. Quid enim dici poterat mediocrius quam ut illa majestas omnipotens testis fragilibus aequaretur? Sed haec sic a dementibus putata perpende. Caeterum in illo semper fuit omnipotentia singularis et divina plenitudo mirabilis, sicut Apostolus dicit: In quo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter , id est substantialiter et manifeste. Divinitas enim esse non potest corporalis. Sequitur, quoniam audivi vituperationem multorum circumhabitantium; significat perfidos Judaeos, qui synagogam circumhabitant, non inhabitant. Circum enim a circuitu, peccatores vult intelligi, de quibus in alio loco ait: In circuitu impii ambulant . Merito ergo tales circumhabitantes dicuntur, qui legem Dei non spiritualiter, sed carnaliter advertere maluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
turis credentes. dñm uiderunt in
cruce positum. Foras a deitate ipsiꝰ
exierunt. sperantes spem suã morte
ipsius fuisse finitam siue hereticoᷤ
significat. qui audientes in ecclesia
scripturas duunas. uidentesq ma¬
gnalia. foras exeunt ad in iquaᷤᷤ pre¬
dicationes. fugientes ueritatem. in qͣ
minime ꝑseuerare patiunt᷑. Dene
autem sequitur. excidi tanqͣm mor¬
libus mortirus dicit᷑: cuiꝰ deitas im¬
passibilis ueracit estimatur: E xcidi
quod solet illiᷤ ꝯtingere: qͥ defuncto ᷤ
homines obruendo. cũ corpore simł
eorum memoriam. recordationemq

Expanded text:
turis credentes, Dominum viderunt in turis credentes, Dominum viderunt in cruce positum, foras a deitate ipsius exierunt, sperantes spem suam morte ipsius fuisse finitam. Sive haereticos significat, qui audientes in Ecclesia Scripturas divinas, videntesque magnalia, foras exeunt ad iniquas praedicationes, fugientes veritatem, in qua minime perseverare patiuntur. Bene autem sequitur, excidi tanquam morlibus mortuus dicitur, cujus deitas impassibilis veraciter aestimatur. Excidi quod solet illis contingere qui defunctos homines obruendo, cum corpore simul eorum memoriam recordationemque
Abbreviated transcription (Latin):
cinitate fidei ꝓpinquabant: qui ad¬
huc non crediderant. s credere dis¬
ponebant: Sed uidentes eum in
cruce pependisse a credulitatiᷤ ui¬
cinitate remoti sunt: dum pati
uidebant quem adoeandum ẽẽ
putauerant. ignari cum fideliter p̃¬
dicta necessario cernerent consecu¬
ta. Tunc magis a firma creduli¬
tate suspensi sunt. Et nota quod
prius dixit inimicos. deinde ui¬
cinos: nunc accedendo ꝑuenit ad
notos: Notos autem apostolos sig¬
nificat. qui passione ipsius omni¬
no turbati sunt: de quibus scrip¬
tum est: Percutiam pastorem: ⁊
disꝑgentur oues gregis: Sic figu¬
ra diatyposis. ꝑ os quatuor u̾sus.
sicut diximus decenter impleta
giebant a me: excidi tamqͣm mor¬
tuus a corde: Et in isto altero u̾su
qui sequitur. figura est metrias-¬
mos. quȩ latine dicitur medio eri¬
tas: quotiens rem magnã medioc̾
relatione proferimus: Dicit enim.⁊¬
nunc: qui uidebant me foras fugie¬
bant a me: scilicet qui minus scrip¬

Expanded text:
cinitate fidei propinquabant, qui adcinitate fidei propinquabant, qui adhuc non crediderant, sed credere disponebant; sed videntes eum in cruce pependisse, a credulitatis vicinitate remoti sunt, dum pati videbant quem adorandum esse putaverunt. Ignari cum fideliter praedicta necessario cernerent consecuta, tunc magis a firma credulitate suspensi sunt. Et nota quod prius dixit inimicos, deinde vicinos, nunc accedendo pervenit ad notos. Notos autem 100 apostolos significat, qui passione ipsius omnino turbati sunt; de quibus scriptum est: Percutiam pastorem, et dispergentur oves gregis . Sic figura diatyposis per hos quatuor versus, sicut diximus, decenter impleta  foras fugiebant a me: excidi tanquam mortuus a corde. Et in isto alioque versu qui sequitur, figura est metriasmos, quae Latine dicitur mediocritas, quoties rem magnam mediocri relatione proferimus. Dicit enim: Qui videbant me foras fugiebant a me: scilicet qui minus Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
nem brachii sui:⁊ a dño recedit
cor eius Suꝑ omnes inimicoᷤ
meos factus sum opprobrium
uicinis mei ᷤ nemrum: ⁊ timor no¬
tis meiᷤ:. Honuacat: quod sup er
omnes. ⁊ non inter omnes ait:
Suꝑ omnes inimicoᷤ meoᷤ. per
modum exaggeratiuum dicit᷑:
qm̃ dum essent illi uere opprobri¬
um . Xp̃c dominus in nocens atq
uimaculatus inter eos habebat᷑
opprobrium. qui se nefario scelere
polluebant. Sequit᷑ factus sum
opprobrium Non quia ego uere
opprobrium fui: s quoniam
ab illi ᷤ putabar ẽẽ quod non er̃ã.
qͥ decepti uanis ꝑsuasionibus erra¬
uerunt Contra probum. dicimꝰ
probrum: id÷ in honestũm atq
indecorum: Opprobrium autem sig¬
nificat ualde ab hominabile facinus:
quod domino saluatori inter iniqͦs
iudȩos euenisse manifestum ẽ. cum
dicerent: Hic homo a deo non ẽ: qui
sabbatum non custodit Et alibi:
Samaritanus es:ĩ demonium h̃s
Uicinos autem illoᷤᷤ dicit. qui ei ui¬

Expanded text:
nem brachii sui, et a Domino recednem brachii sui, et a Domino receder omnes inimicos meos factus sum opprobrium, et vicinis meis nimium, et timor notis meis. Non vacat quod super omnes, et non inter omnes ait. Super omnes inimicos meos, per modum exaggerativum dicitur, quoniam dum essent illi vere opprobrium, Christus Dominus innocens atque immaculatus inter eos habebatur opprobrium, qui se nefario scelere polluebant. Sequitur, factus sum opprobrium: non quia ego vere opprobrium fui, sed quoniam ab illis putabar esse quod non eram, qui decepti vanis persuasionibus erraverunt. Contra probum dicimus probrum, id est inhonestum atque indecorum. Opprobrium autem significat valde abominabile facinus, quod Domino Salvatori inter iniquos Judaeos evenisse manifestum est, cum dicerent: Hic homo a Deo non est, qui sabbatum non custodit ; et alibi: Samaritanus es, et daemonium habes . Vicinos autem illos dicit qui ei vi
Abbreviated transcription (Latin):
acctͥdere posse manifestum ẽ: quȩ ad
terminum mortis usq ꝑducitur:
Superiora uͦ declarans subiungit.
Et anni mei ingemitibus. quod
multitudinem significat utiq die¬
rum: Considera quod dixit inge¬
mitibus: quia non fuit leuis dolor
ubi ꝯtinuus gemitus insonabat.
siue hoc magis ad martyrum per¬
tinet passiones. qͥ incapite i erito
intelleguntur: q̃m ipsi membra st̃
xp̃i. Et considera. qr non in uocibꝰ
s in gemitibus posuit: ut deo fier&
firmatur in paupertate. q̃m om¬
nibus bonis indiget humana fra¬
gilitas Quid enim illa pauperius :¬
quȩ nichil idoneum de se habere
cognoscitur: O ssa uͦ. fortitudo est
qua compago corporis sustinetur.
quod utruñ q pulchre positum:
ad exprimendam becillitatem
humanȩ substantiȩ: quia neq in
animi robore. neq in carnis spe.
ulla debet ẽẽ presumptio. sicut
ꝓpheta dicit Maledictus homo qͥ¬
ꝯfidit in homine:i ponit spem car¬

Expanded text:
accidere posse manifestum est, quae ad accidere posse manifestum est, quae ad terminum mortis usque perducitur. Superiora vero declarans subjungit: Et anni mei in gemitibus, quod multitudinem significat utique dierum. Considera quod dixit, in gemitibus, quia non fuit levis dolor ubi continuus gemitus insonabat. Sive hoc magis ad martyrum pertinet passiones, qui in capite merito intelliguntur, quoniam ipsi membra sunt Christi. Et considera quia non in vocibus, sed in gemitibus posuit, ut Deo fieret firmatur in paupertate, quoniam omnibus bonis indiget humana fragilitas. Quid enim illa pauperius quae nihil idoneum de se habere cognoscitur? Ossa vero fortitudo est qua compago corporis sustinetur. Quod utrumque pulchre positum est ad exprimendam imbecillitatem humanae substantiae: quia neque in animi robore, neque in carnis spe ulla debet esse praesumptio, sicut propheta dicit: Maledictus qui confidit in homine, et ponit spem car
Abbreviated transcription (Latin):
ille transmissas ȩscas recipit. sic ⁊¬
memoriȩ sinus noticias rerum cõ¬
petenter assumunt: Conturbatũ
ergo dicit uentrem. id ÷ memoriã
suam: ubi habebat reposita quȩ
illi dominus de sua clarificatiõe
promiserat. S cum uideret caro
sibi imminere pericula: conseqͥns
fuit eam trepidatione turbari:
Et nota quia se conturbatum frequen¬
ter dicit: desperasse nusquam: Quod
ideo ab ipso dictum est: ut nobis hãc
imitandi formulam magister cęlestiᷤ
ostenderet: Nam ꝯturbatio. huma¬
nitatem famili ariter petit: O uunȩ
autem sc̃itati desperatio prouenire
in dolore uita mea: ianni mei in ge¬
mitibus. Hinc est illa conturbatio.
carnis quȩ metus: quia in doloribꝰ
uita defecerat: U erbum autem ip¬
sum defecit: longas ⁊ grauissimaᷤ
significat passiones: Deficere enrm
est paulatim minus facere:i ad fiñe
ꝑdendo aliquas ualitudines minu¬
tias ꝑuenire. Quod uitȩ humanȩ

Expanded text:
ille transmissas escas recipit, sic ille transmissas escas recipit, sic memoriae sinus notitias rerum competenter assumit. Conturbatum ergo dicit ventrem, id est, memoriam suam, ubi habebat reposita quae illi Dominus de sua clarificatione promiserat. Sed cum videret caro sibi imminere pericula, consequens fuit eam trepidatione turbari. Et nota quia se conturbatum frequenter dicit, desperasse nusquam. Quod ideo ab ipso dictum est, ut nobis hanc imitandi formulam Magister coelestis ostenderet. Nam conturbatio humanitatem familiariter petit, divinae autem sanctitati desperatio provenire in dolore vita mea, et anni mei in gemitibus. Hinc est illa conturbatio carnisque metus, quia in doloribus vita defecerat. Verbum autem ipsum defecit longas et gravissimas significat passiones. Deficere enim est paulatim minus facere, et ad finem perdendo aliquas valetudinis minutias pervenire; quod vitae humanae
Abbreviated transcription (Latin):
discedẽt: Idco sequit᷑ Miserere mei
domine. qm̃ tribulor: Lege enim
humani corporis tribulationi suȩ
postulat subuenire̾: sicut ⁊ in ȩuan¬
gelio dicit: Tristis ẽ anima mea usq
admortem. ⁊ his similia suie pedes
suos apostoloᷤᷤ dicit. qui in loco spati¬
oso. id̃ ꝑ uniuersalem ȩccłiam cer¬
tissima stabilitate fidei constiterunt:
quatuor u̾sus. figura diaty posis ÷
quȩ latine ex pressio dicitur. ubi
rebus ꝑsoni suȩ subiectis. ⁊ formȩ
ipse ⁊ habitus exprimuntur. Incip̃
enim describere qualis fuerit peri¬
culi magnitudo ac si diceret: confu¬
sus ÷ animus meus: cum me inse¬
quentium furor appeteret: Iram
siquidem posuit. inimicorum in
dignationem. Oculus autem intel¬
lectum significat: quem semꝑ contͣ¬
bamus atq ꝯfundimus. qͣndo un¬
minentia ꝑicula formidamus:
Uenter uͦ ñr aliius est. in quo ȩdu¬
lia deglutita recondimus: qui apti
memoriȩ comparatur: qui a sicut

Expanded text:
discederet. Ideo sequitur, miserere mei, discederet. Ideo sequitur, miserere mei, Domine, quoniam tribulor. Lege enim humani corporis tribulationi suae postulat subveniri, sicut et in Evangelio dicit: Tristis est anima mea usque ad mortem , et his similia. Sive pedes suos apostolos dicit, qui in loco spatioso, id est per universalem Ecclesiam certissima stabilitate fidei constiterunt. quatuor versus figura diatyposis est, quae Latine expressio dicitur: ubi rebus personisve subjectis, et formae ipsae et habitus exprimuntur. Incipit enim describere qualis fuerit periculi magnitudo. Ac si diceret: Confusus est animus meus, cum me insequentium furor appeteret. Iram siquidem posuit inimidignationem: oculus autem intellectum significat, quem semper conturbamus atque confundimus, quando imminentia pericula formidamus. Venter vero noster alvus est, in quo edulia deglutita recondimus. Qui aperte memoriae comparatur: quia sicut