comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur distribuit. Quinouit: quid d& & cuid& ÷ aderit p&enti ada peri¬
at pulsanti : & si forte ñdederit nemosedicat desertũ. Porte eñ ĩ ali¬
quid dare differt : sed neminẽ esurientẽ relinqu&. Si enĩ ñdat
aqhorã: exerc& quȩrentẽ ñ contẽn& petentẽ. Uiq&e ergo
& ad tendite quid uelim dicere: & si forte ñ possim catholica fi¬
des hoc hab& firmata spũ dĩ in scĩs eiꝰ : c̃tra omnẽ her&icam
prauitatẽ qe patris & filiĩ opera inseparabilia st̃. Quid
ẽ. qđ dixi quo modo ipse pat̃ & filius in separabiles sunt ÷ sic
&opera patris & filii inseparabilia st̃. Quo modo pat̃ & fili

Expanded text:
tur distribuit. Qui novit quid det, et cui det, aderit petenti, et aperitur distribuit. Qui novit quid det, et cui det, aderit petenti, et aperiet pulsanti. Et si forte non dederit, nemo se dicat desertum. Forte enim aliquid dare differt, sed neminem esurientem relinquit. Si enim non dat ad horam, exercet quaerentem, non contemnit petentem. Videte ergo et attendite quid velim dicere, etsi forte non possim. Catholica fides hoc habet, firmata Spiritu Dei in sanctis ejus, contra omnem haereticam pravitatem, quia Patris et Filii opera inseparabilia sunt. Quid est quod dixi? Quomodo ipse Pater et Filius inseparabiles sunt, sic et opera Patris et Filii inseparabilia sunt. Quomodo Pater et Fili
Abbreviated transcription (Latin):
requieuit pat̾ ms̃ : ut exillo ñ õperͣet᷑. sed sic̃ ipse munc operat᷑ .
operor &ego. sedsic pat̾ sine labore : sic & filius sine labore. Di¬
xit ds̃ & factast̃. Dixit xp̃s languenti : tolle grabattũ tuũ
& uade indomũ tuam & factũ ẽ: Catholica autẽ fides hab&.
qđ patris & filii opera ñ st̃ separabilia. hoc ẽ. qđ uolo si possum
loqui caritati urẽ. sed scđm illa uerba dui qͥ potest capere ca¬
piat : qͥaũ capere ñ potest. ñ mͥ. ad scribat sed tarditatissuȩ
& c̃uertat se ad illũ quicor aperit ut infundat qđ donat:
Postremo & siquisquã ꝓpt̃ea intellexerit : qc ñ ame sic dictũ ẽ.
ut dici debuit. Ignoscat humane fragilitati : & supplicae di¬
uinȩ bonitati. Habenꝰ enĩ intꝰ magis trũ xp̃m. quicquid
ẽ uertimini qͥ& me doc& quodloquor: & uobis quẽ ad modũ digna.¬

Expanded text:
requievit Pater meus, ut ex illo non operetur; sed sicut ipse nunc operatur, requievit Pater meus, ut ex illo non operetur; sed sicut ipse nunc operatur, operor et ego. Sed sicut Pater sine labore, sic et Filius sine labore. Dixit Deus, et facta sunt: dixit Christus languenti, Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam, et factum est. 3. Catholica autem fides habet, quod Patris et Filii opera non sunt separabilia. Hoc est quod volo, si possum, loqui Charitati vestrae: sed secundum illa verba Domini, Qui potest capere capiat . Qui autem capere non potest, non mihi adscribat, sed tarditati suae; et convertat se ad illum qui cor aperit, ut infundat quod donat. Postremo et si quisquam propterea non intellexerit, quia non a me sic dictum est ut dici debuit, ignoscat humanae fragilitati, et supplicet divinae bonitati. Habemus enim intus magistrum Christum. Quidquid convertimini, qui et me docet quod loquor, et vobis quemadmodum digna
Abbreviated transcription (Latin):
siuissit. & ñ est factũ. & ut fier& labor auit: merito dicatur
post laborẽ requieuisse. Cũ uero & in ipso libro geneseos legamꝰ :
dixit ds̃ fiat lux & factaẽ. lux. Dixit ds fiat firmamentum :¬
& factũ ẽ. firmamentũ &c&era. Inuerbo eiꝰ continuo facta.
Cuirei attestat᷑ & psalmꝰ dicens. Ipse dixcit & factast̃: ipse manda¬
uit & creata st̃. Quomodo post mundũ factũ reqͥem quasi ut
cessar& reqͥrebat : qui iniubenbo nũquã laborauerat i Ergoilla
mystica st̃. & ꝓpt̃ ea it aposita : ut nobis requiẽ speremꝰ post hanc
uitã. sed sibona opera fecerimꝰ. Idõ dñs retundens inpudentiã &
errorẽ iudȩorũ : &ostendens eos ñ recte sapere dedõ. Ait illisscan¬
dali tantibus : qđ sabbato operabat᷑ hominũ sanitatẽ. Pat̃ ms usq
modo operat᷑ & ego operor. Nolite hoc ergo putare qc sabbato ita

Expanded text:
si jussit et non est factum, et ut fieret laboravit; merito dicatur si jussit et non est factum, et ut fieret laboravit; merito dicatur post laborem requievisse: cum vero et in ipso libro Geneseos legamus, Dixit Deus, Fiat lux; et facta est lux: dixit Deus, Fiat firmamentum; et factum est firmamentum ; et caetera in verbo ejus continuo facta: cui attestatur et Psalmus dicens, Ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt : quomodo post mundum factum requiem quasi ut cessaret requirebat, qui in jubendo nunquam laboraverat? Ergo illa mystica sunt, et propterea ita posita, ut nobis requiem speremus post hanc vitam, sed si bona opera fecerimus. Ideo Dominus retundens impudentiam et errorem Judaeorum, et ostendens eos non recte sapere de Deo, ait illis scandalizatis quod sabbato operabatur hominum sanitatem, Pater meus usque modo operatur, et ego operor: nolite ergo hoc putare quia sabbato ita
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ. dm̃ reqͥe uisse. qc iãcreaturã. nullã c̃debat : post quam
ꝑfecta st̃ om̃a omĩa. Qui &em uero ꝓpt̃ ea appallauit scriptu-¬
ra : ut nos ammoner&. Post bona opera requi&&uros. Sicenim
scriptũ habemus ingenesi. & fecit ds̃ omã bona ualde ÷ & re¬
quieuit ds̃ die septimo. Ut tu homo cũ ad tendis ipsũ dm̃. Post
bona opera requie uisse : ñtibi speres requiem nisi cũ bona fue.¬
ris operatus. & quem ad modõds̃ postea quã fecit hominẽ ad
imaginẽ & similitudinẽ suam sextodie ÷ & in illo ꝑfecit om̃ã
opera sua bona ualde : requieuit septimodie. Sic & tibi re¬
quiem non speres : nisi cũ redieris adsimilitudinẽ in qua fac.¬
tus es quã peccando ꝑdidisti. Non enĩ ds̃ laborasse dicendus
est : qͥ uissit & factast̃. Quis ẽ. qͥ potest tã quã operis facilitatẽ :¬
quasi post laborẽ uelit requiescere. si uissit &aliquis ei resistit :

Expanded text:
tum est Deum requievisse, quia jam creaturam nullam condebat postquam tum est Deum requievisse, quia jam creaturam nullam condebat postquam perfecta sunt omnia. Quietem vero propterea appellavit Scriptura, ut nos admoneret post bona opera requieturos. Sic enim scriptum habemus in Genesi, Et fecit Deus omnia bona valde, et requievit Deus die septimo : ut tu homo cum attendis ipsum Deum post bona opera requievisse, non tibi speres requiem, nisi cum bona fueris operatus: et quemadmodum Deus posteaquam fecit hominem ad imaginem et similitudinem suam sexto die, et in illo perfecit omnia opera sua bona valde, requievit septimo die; sic et tibi requiem non speres, nisi cum redieris ad similitudinem in qua factus es, quam peccando perdidisti. Non enim Deus laborasse dicendus est, qui dixit et facta sunt. Quis est qui post tantam operis facilitatem quasi post laborem velit requiescere? Si jussit et aliquis ei restitit,
Abbreviated transcription (Latin):
bãtũ tuũ. & uade indomũ tuã. hoc aũ fecerat sabbatis. Unde per¬
t bati iudei calũ niabant᷑ quasi euersorẽ & p̃uaricatorẽ legis.
unc eis dixerat. Pat̃ m̃s usq modo operat᷑ : & ego operor. Illi enĩ car¬
nalit̃ accipientes sabbati obseruationẽ : putabant dm̃ post labo¬
rẽ fabricati mundi usq adhunc diẽ quasi dormire ÷ &ꝓpt̃ ea scĩ¬
ficasse illũ diẽ. ex qͦcȩpit uelut alaborib reqͥescere. Est aũ sacra¬
m̃tũ sabbati. antiquis patrib nr̃is prȩceptũ : qđ nos xp̃ĩ anispiri¬
talit̃ obseruamꝰ : ut ab omni ser ui opere. id ẽ. ab omni peccato.
Quia dns dicit. Omis ꝗ peccatũ facit: seruus ẽ. peccati. Absti¬
neamꝰ nos & habeamꝰ quiceem in corde nr̃o : id est tranquillitatẽ
spitalẽ. & quã uis in hoc scłi id conemur : adeã tam̃ requiem
ꝑfectã ñꝑueniemꝰ : nisi cũ de hac uita exierimꝰ. Ded ideo dic¬

Expanded text:
batum tuum, et vade in domum tuam. Hoc autem fecerat sabbatis: unde perbatum tuum, et vade in domum tuam. Hoc autem fecerat sabbatis: unde perturbati Judaei calumniabantur, quasi eversorem et praevaricatorem Legis. Tunc eis dixerat, Pater meus usque modo operatur, et ego operor . Illi enim carnaliter accipientes sabbati observationem, putabant Deum post laborem fabricati mundi usque ad hunc diem quasi dormire; et propterea sanctificasse illum diem, ex quo coepit velut a laboribus requiescere. Est autem sacramentum sabbati antiquis patribus nostris praeceptum , quod nos Christiani spiritualiter observamus, ut ab omni servili opere, id est ab omni peccato quia Dominus dicit, Omnis qui facit peccatum, servus est peccati , abstineamus nos, et habeamus quietem in corde nostro, id est tranquillitatem spiritualem. Et quamvis in hoc saeculo id conemur, ad eam tamen requiem perfectam non perveniemus, nisi cum de hac vita exierimus. Sed ideo dic
Abbreviated transcription (Latin):
morat : qͥ ñ sine causa. suꝑpectus dnĩ discũ bebãt: nisi ut se¬
Acreta altioris sapientie eius ebiber& : & qđ amando biberat
euangeli tando ructar&. Ita secreta sunt. & pfunda intelligen¬
tiȩ : ut om̃s tꝰ bent qͥꝑuerso st̃ corde : & oms exerceant qͥ rẽctos̃
corde. Proinde anim aduertat caritas urã. ad hȩc pauca quȩ
lecta st̃ ÷ uideamꝰ. siqͦ modo possumꝰ donante & aduiuante ipso. qͥ
uerba sua nob̵ uoluit recitari : quȩ tunc audita atq c̃ scripta st̃
ut modo legerent᷑ : quid sibi uelit qđ eũ audistis: modo dicere:
Am̃ am̃ dico uobis : ñ potest filius a se facere quicquã : nisiqđ uiderit pa¬
trẽ facientẽ. Quȩ cũque enĩ pat̾ facit : hȩc eadem & filius facit
similit̃. Unde aũ natussit sermo iste commemorandi estis: ꝓpt̃ su-¬
periora lectionis. ubi curauerat dñs quendã inter illos. quiquinq.
porticib piscinȩ illius salomonis iacebant : cui diocerat : tolle gra¬

Expanded text:
non sine causa super pectus Domini discumbebat , nisi ut secreta altioris sapientiae ejus ebiberet, et quod amando biberat, evangelizando ructaret, ita secreta sunt et profunda intelligentiae, ut omnes turbent qui perverso sunt corde, et omnes exerceant qui recto sunt corde. Proinde animadvertat Charitas vestra ad haec pauca quae lecta sunt. Videamus si quo modo possumus donante et adjuvante ipso qui verba sua nobis voluit recitari, quae tunc audita atque conscripta sunt, ut modo legerentur, quid sibi velit quod eum audistis modo dicere, en, amen dico vobis, non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem: quaecumque enim Pater facit, haec eadem et Filius facit similiter. 2. Unde autem natus sit sermo iste, commemorandi estis propter superiora lectionis, ubi curaverat Dominus quemdam inter illos qui in quinque porticibus piscinae illius Salomonis jacebant, cui dixerat, Tolle gra
Abbreviated transcription (Latin):
ce. & dotibi dm̃ patrẽ sine filio. Hoc ẽ ergo. ñpotest filius
a se facere quicquã : nisi qđ uiderit patrẽ facientẽ. Quia uidere filii
hoc ẽ. natũ esse depatre : ñ alia uisio eiꝰ. & alia substantia ei : nec alia
potentia eꝰiꝰ alia substantiaeiꝰ. Iotũ qđ ẽ. depatre ẽ. totũ qđ potest
depatre ẽ. Qm̃ qđ potest & ẽ. hocunũ ẽ: & de patre totũ ẽ. Seqͥt᷑
& ipse in uerbissuis: & male intelligentes c̃t᷑bat : ut adrectũ intel¬
lectũ reuoc& errantes. Cũ diociss& ñ potest ase filius facere
quicquã : nisi qđ uiderit patrẽ facientẽ. Neforte carnalis
subriper& intellectus : & uerter& m̃tẽ : & facer& sibihomo
quasi duos fabros unũ magistrũ alterũ discipulũ : quasi ad¬
tendentẽ ad magistrũ. Uerba gratia facientẽ. arcã ut qͦ modo
ille facit arcã : faciat & iste alterã arcã. scđm uisionẽ quã inspe¬
xit inmagistro operante. Sed ne tale aliquid sibi dupli car&e in

Expanded text:
t Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem; quia videre Filii, hoc est natum esse de Patre. Non alia visio ejus et alia substantia ejus: nec alia potentia ejus, alia substantia ejus. Totum quod est, de Patre est; totum quod potest, de Patre est: quoniam quod potest et est, hoc unum est; et de Patre totum est. 9. Sequitur et ipse in verbis suis, et male intelligentes conturbat, ut ad rectum intellectum revocet errantes. Cum dixisset, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem: ne forte carnalis subreperet intellectus, et averteret mentem, et faceret sibi homo quasi duos fabros, unum magistrum, alterum discipulum quasi attendentem ad magistrum, verbi gratia, facientem arcam; ut quomodo ille fecit arcam, faciat et iste alteram arcam secundum visionem quam inspexit in magistro operante: sed ne tale aliquid sibi duplicaret in
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hoc enĩ prȩ sentauerat. ut facerae iudiciũ. Post iudiciũ ꝑg& hinc
duco secũ corpꝰ cui caput ẽ. & offer&e regnũ: tunc planȩ uide¬
bit᷑ forma illa dĩ quȩ ñ potuit uideri ab iniquis quorũ uisioni
forma serui exhibenda erat. Dicit &alibi sicibunt iusti in am¬
hustionẽ ȩt̃nã. deqͥb dã sinistris. uisti aũ inuitã ȩt̃nã. De qͦ alio
locodicit. Hȩc ẽ. aũ uita ȩt̃nã. ut cognoscantte unũ uerum
dm̃ & quẽ misisti ibm xp̃m. Tunc ibi apparebit qͥcũ in formadĩ
ess& ñrapinã. arbitratus ẽ. esse se ȩqualẽ dõ. Tunc se osten¬
d& qͦ modo se dilectorib siuis ostensurũ ꝓmisit. Qui enĩ diligit
me. at t mandata meacustodit. & qͥdiligit me diligit᷑ a patre
meo. & ego diligã eũ. & ostendendã me ipsũ illi. Quib: loq bat᷑¬

Expanded text:
cium: post judicium perget hinc, ducet secum corpus cui caput est, et offeret regnum Deo . Tunc plane videbitur forma illa Dei, quae non potuit videri ab iniquis, quorum visioni forma servi exhibenda erat. Dicit et alibi sic: Ibunt isti in ambustionem aeternam de quibusdam sinistris; justi autem in vitam aeternam : de qua alio loco dicit, Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te unum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum . Tunc ibi apparebit qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo : tunc se ostendet quomodo se dilectoribus suis ostensurum promisit. Qui enim diligit me, ait, mandata mea custodit; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum,
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ : si om̃s audient & om̃s ꝓcedent. quasi totũ c̾fusũ ẽ. nihil
uideo discretu. Certe accepisti potestatẽ iudicandi qe filius
hominis es. Ecce aderis in iudicio resurgent. corpora. Deipso
udicio dic aliquid hoc ẽ. dedis cretione bonorũ & malorũ. &
hoc audi. qui bene fecer̃ in resurrectionẽ uitȩ. qͥmale egeñ
inre surrectione iudicii. Superius aũ cũ deresur rectionẽ
m̃tiũ & animarũ loqueret᷑. nũquid fecit discretionẽ sedom̃s
qͥ audient uiuent. & qr obaudiendo uiuent. At uero resur¬
gendo & pcedendo demonum̃tis ñ om̃s aduitã ȩt̃nã ibunt.
sed quibene fecer. Qui aũ male ad iudiciũ. Hic eñĩ iudicium
ꝓpena posuit &erit diremptio & ñ qualis modo ẽ. Nã & mo¬
qo separamur ñ locis sed morib: affectib desideriis. fide spe.
caritate simul enĩ cũ iniquis uiuimꝰ. sed ñ una uitaẽ. omniũ¬
Inocculto dirimimur. inocculto separamur. Quomodo grana in

Expanded text:
dicium, si omnes audient, et omnes procedent? Quasi totum confusum est; nihil video discretum. Certe accepisti potestatem judicandi, quia filius hominis es; ecce aderis in judicio, resurgent corpora: de ipso judicio dic aliquid, hoc est de discretione malorum et bonorum. Et hoc audi: Qui bona fecerunt, in resurrectione vitae; qui mala egerunt, in resurrectionem judicii. Superius cum de resurrectione mentium et animarum loqueretur, numquid fecit discretionem? Sed omnes qui audient, vivent; quia obaudiendo vivent. At vero resurgendo et procedendo de monumentis, non omnes ad vitam aeternam ibunt, sed qui bene fecerunt: qui autem male, ad judicium. Hic enim judicium pro poena posuit. Et erit diremptio, et non qualis modo est. Nam et modo separamur non locis, sed moribus, affectibus, desideriis, fide, spe, charitate. Simul enim cum iniquis vivimus; sed non una vita est omniuin occulto dirimimur, in occulto separamur; quomodo grana in
Abbreviated transcription (Latin):
potestis . Itẽ forte auiditate audiendidicitis possumꝰ : melius ẽ.
ergo ut ego infirmitatẽ meã fatear. qc iã fatigatꝰ loqͥ ñ pos¬
sum : quam ut nob̵ iã bene saciatis : adhuc infundã qđ ñ bene
digeratis. Pro inde de huius ꝓmissionis. quã ad hodiernũ tẽpus
si suꝑ essa&e distulerã : tenete me. aduiuante qͥnõ incrastinum
Abeo qđ scriptũ est. Am̃ am̃ dico uobis. ñ potest filius asefacere quicquã insi qđ uide¬

Expanded text:
potestis. Item forte aviditate audiendi dicitis, Possumus. Melius est potestis. Item forte aviditate audiendi dicitis, Possumus. Melius est ergo ut ego infirmitatem meam fatear, quia jam fatigatus loqui non possum, quam ut vobis jam bene satiatis, adhuc infundam quod non bene digeratis. Proinde hujus promissionis quam ad hodiernum tempus, si superesset, distuleram, tenete me adjuvante Domino in crastinum Rursum in illud, Amen, amen dico vobis, non potest Filius a se
Abbreviated transcription (Latin):
sum ego ame ipso facere. quicquã & sic̃ audio uidico &iudi¬
nũ meũ uistũ ẽ. Quia dicturi illi eramꝰ tuuidicabis & pat᷑
ñ iudicabit. qc omne udiciũ dedit filio. Non ergo secumdũ
patrẽ udicabisa adiecit. Non possum ego ame ipso face¬
re quicqua isic̃ audio uidico & iudiciũ neũ iustũ ẽ. Quia
ñ quero uoluntatẽ meã. sed uoluntatẽ eius quimisit me. Cer
nis : ñ meã. quȩ resistat dõ. faciunt enĩ om̃s uoluntatẽ suã i ñdĩ ÷̃
ut tam̃ sequant᷑ uoluntatẽ dĩ : ñ faciunt uoluntatẽ suã quã uis
qđ uolunt faciant. Uolens fac qđ uideris. atqu ita. & hoc fa¬
cies qđ uis: & non uoluntatẽ tuã facies sed uibentis. Quidergo i
sic̃ audio ita uidico. Audit filius. & de monstrat ei pat̃: & iu¬
dit filius patrẽ facientẽ. Et ista distuleramꝰ paulo enucleatius
ꝓiurib ꝑtractare : sitẽpus nobis ꝑacta lectione & iures reman-¬
sissent. Sidicã meposse. adhuc loqui : forte uos. audire iã non

Expanded text:
sum ego a meipso facere quidquam: sicut audio judico, et judicium meum justum est. Quia dicturi illi eramus, Tu judicabis, et Pater non judicabit, quia omne judicium dedit Filio; non ergo secundum Patrem judicabis: adjecit, Non possum ego a meipso facere quidquam: sicut audio judico, et judicium meum justum est; quia non quaero volunis; non meam, quae resistat Deo. Faciunt enim homines voluntatem suam, non Dei, ut tamen sequantur voluntatem Dei, non faciunt voluntatem suam, quamvis quod volunt faciant. Volens fac quod juberis; atque ita et hoc facies quod vis, et non voluntatem tuam facies, sed jubentis. 20. Quid ergo? Sicut audio, ita judico. Audit Filius, et demonstrat ei Pater, et videt Filius Patrem facientem. Et ista distuleramus paulo enucleatius pro viribus pertractare, si tempus nobis peracta lectione et vires remansissent. Si dicam me posse loqui adhuc, forte vos audire jam non
Abbreviated transcription (Latin):
quid sie opera in separabilia st̃. Nondic̃ catholica fides qr
fecit ds̃ pat᷑ aliquid ÷ & fecit filius aliquid aliud sed qđ fecit
pat̃ : hoc & filius fecit : hoc & sp̃s sc̃s fecit. Per uerbum enim
facta st̃ om̃a ÷ quando diocerat & facta st̃ E uerbũ factast̃ per
xp̃m facta sunt. In principio enĩ erat uerbũ : & uerbũ erat

Expanded text:
atholica fides quia fecit Deus Pater aliquid, et fecit Filius aliquid aliud: sed quod fecit Pater, hoc et Filius fecit, hoc et Spiritus sanctus fecit. Per Verbum enim facta sunt omnia: quando dixit et facta sunt, per Verbum facta sunt, per Christum facta sunt. In principio enim e
Abbreviated transcription (Latin):
cũ mãiore stamꝰ &e loqͥmur. silaboramꝰ ꝓp̃t uoscur labora re
ñ deb&is ꝓpt̃ eos dẽ uosa superius ergo cũdicer& uenithora
& adder&e & nunc ẽ : quid sub iecita quando mortui audient uo¬
cẽ filii dĩ &qͥaudierint uiuent. Nondioit om̃s mortui audient
& qͥ audierint uiuent. Mortuos enĩ iniquos uolȩbat intelligi.
om̃s qͥ ob audiunt euangelio transeunt ad uitã xernã ꝑ fidem.
lontam̃ om̃s obaudiunt. & hoc nunc ẽ. At uero infine om̃s qͥsunt
inmoniuntis hoc ẽ. iusti & iniuisti. audient uocẽ eiꝰ & ꝓcedent. Quo-¬
modo uoluit dicere &uiuent a õm̃s eñĩ ꝓcedent. sed ñ om̃s uiuent.
neo quippe qđ supradixit & ꝗͥ audierint uiuent. In ipsa obaudi¬
tione. uitã ȩt̃ nã intellegi uoluit & beatã. quã ñ om̃s habebunt
qͥ de monumentis ꝓcedent. Iã &ꝑ cõmemorationẽ monum̃torũ

Expanded text:
cum majore stamus, et loquimur. Si laboramus propter vos, collaborare cum majore stamus, et loquimur. Si laboramus propter vos, collaborare non debetis propter eosdem vos? Superius ergo cum diceret, Venit hora, et adderet, et nunc est, quid subjecit? Quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierint vivent. Non dixit, Omnes mortui audient, et qui audierint vivent: mortuos enim iniquos volebat intelligi. omnes qui obaudiunt Evangelio, transient ad vitam aeternam per fidem: non tamen omnes obaudiunt, et hoc nunc est. At vero in fine, omnes qui sunt in monumentis, hoc est justi et injusti, audient vocem ejus, et procedent. Quomodo noluit dicere, et vivent? Omnes enim procedent, sed non omnes vivent. In eo quippe quod supra dixit, Et qui audierint vivent; in ipsa obauditione vitam aeternam intelligi voluit et beatam, quam non omnes habebunt qui de monumentis procedent. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ  nolite mirari hoc qeuenit hora. ñ ea quȩ nunc ẽ. ut resur¬
gant anime sedquȩ futura ẽ. ut resurgent corpora. E&x pressi.¬
us hoc dicat ut calũ niam hereticꝰ negãtor resurrectionis corpo¬
ris ñ inueni&. quãquã iã intellectus elucescat cũ perius dictũ
ex̃ uenit hora addit & nunc ẽ. Modo aũ uenit hora & ñ addit
& nuncẽ. Iamen oms ansas om̃s clauiculas calũ marũ. om̃s nodos
laqueorũ. Aꝑta ueritate disrũpat. Nolite mirarihoc qe ue¬
nit hora in qua om̃s qͥ in monum̃tis st̃. Quid eudentius st̃ quid
expressius a corpora in monum̃tis. Anmȩ ñ st̃ in monu m̃¬
tis. nec iustorũ nec iniqͦrũ. Iusti anima insinu abrae fuit.
iniqua anina apud inferos torquebat᷑. In monum̃to nec illa
nec illa. superius quando ait. uenit hora & nunc ẽ. obsecro in¬
tendite. Hostis frs̃ qx ad panẽ uentris cũ labore ꝑuenit᷑ quan¬
tomagis adpanẽ mentis cu labore statis & auditis. sed nos

Expanded text:
hora: non ea quae nunc est, ut resurgant animae; sed quae futura est, ut resurgant corpora. 17. Expressius hoc dicat, ut calumniam haereticus negator resurrectionis corporis non inveniat: quanquam jam intellectus elucescat. Cum superius dictum esset, Venit hora; addidit, et nunc est: modo autem, Venit hora; non addidit, et nunc est. Tamen omnes ansas, omnes claviculas calumniarum, omnes nodos laqueorum aperta veritate disrumpat. Nolite mirari hoc; quia venit hora, in qua omnes qui in monumentis sunt. Quid evidentius? quid expressius? Corpora sunt in monumentis: animae non sunt in monumentis, nec justorum, nec iniquorum. Justi anima in sinu Abrahae fuit, iniqui anima apud inferos torquebatur : in monumento, nec illa, nec illa. Superius quando ait, Venit hora, et nunc est; obsecro, intendite. Nostis, fratres, quia ad panem ventris cum labore pervenitur; quanto magis ad panem mentis? Cum labore statis, et auditis; sed nos
Abbreviated transcription (Latin):
erit in seuo filiũsdĩ. & apparebit filius hominis q potestatẽ dedit
ei. & iudiciũ facere qe filius hominis ẽ. & qe solus ipse apparebit in
forma serui. pat̾ aũ ñ apparebit ꝗañ ẽ. Indutꝰ forma serui. Ideo
superius ait. Pat̾ ñ uidicat que quã. sed om̃e uidiciũ dedit filio.
Bene ergo dilatũ ẽ. ut ipsa eã expositor ꝗͥ prositor. superius enĩ oc¬
cultũ erat. nunc iã ut arbitror manifestũ ẽ. q dedit ei potestatẽ
& iudiciũ facere. q pat̾ ñ iudicat quẽ quã sed om̃e uidiciũ dedit

Expanded text:
erit in servo Filius Dei, et apparebit filius hominis; quia potestatem dedit erit in servo Filius Dei, et apparebit filius hominis; quia potestatem dedit ei et judicium facere, quia filius hominis est. Et quia ipse solus apparebit in forma servi, Pater autem non apparebit, quia non est indutus forma servi; ideo superius ait, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Bene ergo dilatum est, ut ipse esset expositor qui propositor. Superius enim occultum erat; nunc jam, ut arbitror, manifestum est quia dedit ei potestatem et judicium facere, quia Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedi
Abbreviated transcription (Latin):
rarihoc qc dixci dedit ei potestatẽ & iudiciũ facere. Quia
uenit hora ñ addidit & nunc ÷. Ergo horã quandã uult in¬
sinuare infine scłi. Hora nunc ẽ. ũt resurgant mortui.
Nora erat in fine scłi ut resurgant mortui. Tedresurgant nuno
inm̃te tunc incarne. Resurgant nunc inm̃te. ꝑ uerbũ der
Filiũ hominis. Heq enĩ aqͥuidiciũ uiuorũ & mortuorũ pater
ipse uenturus ẽ. nectam̃ recedit a filio pat̃. Quomodo ergo
ñ ipse uenturꝰ ẽ. q ñ ipse uidebit᷑ inuidicio uidebunt inquẽm
pupunger. Forma illa erit iudex quȩ stetit subuidice illa
iudicabit quȩ uidicataẽ. Iudicata ẽ enĩ iniq iudicabit ius.¬
te. Ueni&e ergo forma serui. & ipsa apparebit. Et enĩ forma
dĩ qͦ modo appãreat iustis & iniquis nam si iudiciũ ñ fierae¬
qualis uideri possit. Et ab eis quoscoronaturꝰ & ab eis quosdã natu-¬
rus ẽ. Forma ergo seru uidet᷑ occulta erit forma dei. oc cultus

Expanded text:
edit ei potestatem et judicium facere. Quia venit hora. Non addidit, et nunc est: ergo horam quamdam vult insinuare in fine saeculi. Hora nunc est ut resurgant mortui, hora erit in fine saeculi ut resurgant mortui: sed resurgant nunc in mente, tunc in carne; resfilium hominis. Neque enim ad judicium vivorum et mortuorum Pater ipse non ipse venturus est? Quia non ipse videbitur in judicio. Videbunt in quem pupugerunt . Forma illa erit judex, quae stetit sub judice; illa judicabit quae judicata est: judicata est enim inique, judicabit juste. Veniet ergo forma servi, et ipsa apparebit. Etenim forma Dei quomodo appareret justis et iniquis? Nam si judicium non fierequalis videri possit et ab eis quos coronaturus est, et ab eis quos damnaturus est. Forma ergo servi videbitur, occulta erit forma Dei. Occultus
Abbreviated transcription (Latin):
sieris quantominus tangissi in carne manseris. Illi ergo qͥsapiunt
carnẽ : quã longes̃ a sapiendo qđ ds̃ ẽ : qc ñ ibi essent &iã si animũ
saperent.⁊ Recẽdit homo multũ adõ : quando sapit carnalit̃.
& multũ int̾ ẽ. int̃ corpus & animã : plus tam̃ int̾ ẽ. int̃ animũ &
dm̃. Tusi in animoes : in medio es. Si infra adtendis corpꝰ es :
si supͣ adtendis ds̃ ẽ. Ad toll&e a corpore : transi&iã inte. Ui¬
de enĩ quiddixit psalmꝰ : & ammoneris quẽ ammodũ sapien¬
dus sit dĩ. factȩ st̃ inquit mͥ. lacrimȩ mȩȩ panes diȩ ac nocte.dũ
cit᷑ mͥ. cotidie ubi ẽ. ds̃ tuus. Tamquã paganidicant. ecce dii
uidet᷑. &cui ostendamꝰ homini qͥ ñ hab& unde uideata nã utiq sup-¬
si deos suos uident oculis : habemꝰ & nos alios oculos unde iudeamꝰ

Expanded text:
sieris: quanto minus tangis, si in carne manseris? Illi ergo qui sapiunt sieris: quanto minus tangis, si in carne manseris? Illi ergo qui sapiunt carnem, quam longe sunt a sapiendo quod Deus est? quia non ibi essent, etiam si animum saperent. Recedit homo multum a Deo quando sapit carnaliter, et multum interest inter carnem et animum: plus tamen interest inter animum et Deum. Tu si in animo es, in medio es: si infra attendis, corpus est: si supra attendis, Deus est. Attolle te a corpore, transi etiam te. Vide enim quid dixit Psalmus, et admoneris quemadmodum sapiendus sit Deus: Factae sunt, inquit, mihi lacrymae meae panes die ac nocte, cum dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus? Tanquam Pagani dicant: Ecce dii  videtur. Et cui ostendamus? homini qui non habet unde videat? Nam utique si ipsi deos suos vident oculis; habemus et nos alios oculos, unde videamus
Abbreviated transcription (Latin):
animus : quȩ teneat animꝰ. Fecit aũ lingua qđ sonat : & ꝑ
aerẽ aurẽ uerberat. Nũquid sequeris syllabas. & facit ut
maneat ñ ergo sic pat̃ & filius : sedhȩc eadem facit : & simi¬
lit̃ facit. Sifẽcit ds̃ cȩlũ qđ man&: hoc fecit filius qđ man&.¬
Et quȩ cũq fecit pat̃ tẽporalia: hȩc eadẽ filius fecit tẽporalia :
qc ñ solũ ipse fecit sed & similiter fecit. Pat̾ enĩ fecit ꝑ filiũ qe ꝑ
uerbũ fecit pat̾ om̃a. quȩrere in patre & filio separationẽ non
inuenis. sedsi ad surrexisti. tunc ñ inuenis. Si aliquid supͣ m̃tẽ
tuã tetigisti: tunc ñ inuenies. Nã si in his uersaris quȩ sibi er¬
rans anĩmꝰ fecit : cũ inaginib: tuis loqueris : ñ c̃ uerbo dĩ.
⁊ allunt te imaginestuȩ : transcender& corpꝰ & sape animũ. Trans-¬
cende &animũ : & sȩpe dm̃. Non tangis : dm̃ : nisi & animũ tran¬

Expanded text:
animus quod teneat animus; fecit autem lingua quod sonat, et per animus quod teneat animus; fecit autem lingua quod sonat, et per aerem aurem verberat. Numquid sequeris syllabas, et facis ut maneant? Non ergo sic Pater et Filius; sed haec eadem facit, et similiter facit. Si fecit Deus coelum quod manet, hoc fecit Filius coelue fecit Pater temporalia, haec eadem fecit Filius temporalia; quia non solum ipsa fecit, sed et similiter fecit. Pater enim fecit per Filium, quia per Verbum fecit Pater omnia. 11. Quaere in Patre et Filio separationem, non invenis: sed si assurrexisti, tunc non invenis; si aliquid supra mentem tuam tetigisti, tunc non invenis. Nam si in his versaris, quae sibi errans animus facit; cum imaginibus tuis loqueris, non cum Verbo Dei: fallunt te imagines tuae. Transcende et corpus, et sape animum: transcende et animum, et sape Deum. Non tangis Deum, nisi et animum tran
Abbreviated transcription (Latin):
qđ animꝰ : sed ñ similit̃. Quomodo hoc idẽ facit sed ñ similit̃ facit
animꝰ. Uerbũ apud se iub& lingue: & ꝑfert uerbũ. Quod fecit
animꝰ. fecit anmus. fecit & lũgua. Necit dñs corporis fecit
& seruus. Sed ut facer& seruus adño accepit qđ facer& ÷ &
iubente dño fecit. Hoc idẽ abutroq factũ ẽ: sed nũquid simi¬
lit̃: quomodo ñ similit̾ ait aliquisa ecce uerbũ qđ fecit ani¬
mꝰ m̃s man&& inme : qđ fecit lingua mea ꝑcusso aere transiit.
& ñ est. Cũdixeris uerbũ in animotuo & sonuerit ꝑ linguã tuã:
redi ad animũ tuũ. & iude qc ibi ẽ. uerbũ qđ fecisti. Nũ quid
sic̃ mansit in animotuo mansit in lingua tua qđ sonuit ꝑlin¬
guã tuã fecit lingua sonans : fecit animꝰ cogitans : sed qđ
sonuit lingua trãnsiit ÷ quod cogitauit anĩmus ꝑ man&.
Hoc ergo fecit corpus qđ fecit animus: sed ñ similit̾. Fecit enĩ

Expanded text:
quod animus, sed non similiter. Quomodo hoc idem facit, sed non similiter? Facit quod animus, sed non similiter. Quomodo hoc idem facit, sed non similiter? Facit animus verbum apud se, jubet linguae, et profert verbum quod fecit animus: fecit animus, fecit et lingua; fecit dominus corporis, fecit et servus: sed ut faceret servus, a domino accepit quod faceret, et jubente domino fecit. Hoc idem ab utroque factum est: sed numquid similiter? Quomodo non similiter, ait aliquis? Ecce verbum quod fecit animus meus, manet in me: quod fecit lingua mea, percusso aere transiit, et non est. Cum dixeris verbum in animo tuo, et sonuerit per linguam tuam, redi ad animum tuum, et vide quia ibi est verbum quod fecisti. Numquid sicut mansit in animo tuo, mansit in lingua tua? Quod sonuit per linguam tuam, fecit lingua sonans, fecit animus cogitans: sed quod sonuit lingua, transiit; quod cogitavit animus, permanet. Hoc ergo fecit corpus, quod fecit animus; sed non similiter. Fecit enim
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ cũq pat̾ facit : facit & filius alia similia : sed quȩ cũq inquit
pat̾ facit : hȩc eadẽ & filius facit similit̾. Quȩ ille hȩc &eipse.
Nundũ pat̾: mundũ filius: mundũ sp̃s scs. Sitres dii ÷ tresmun¬
di. Si unus ds̃. pat̾ & filius & sp̃s sc̃s: unus mundus factus ẽ.
a patre. ꝑfiliũ in spũ scõ. Hȩc ergo facit filius: quȩ facit & pat̃ :
& ñ dissimilit̃ facit: & hȩe facit & similit̾ facit. Iãdixerat hȩc
facit. quare addidit similit̃ facit ⁊ ne alius prauus intellectus
uł error in animo nasceret᷑. Uides enĩ hominis opꝰ : animꝰ ẽ: in ho.¬
mine & corpꝰ. Animꝰ impetrat corpori : sed multũ int̾ẽ. int̃ cor¬
pꝰ &animũ. Corpꝰ iusibile ẽ: animus in uisibilis. Int̃potentiã
iur tutẽq animi : &cuius us lic& cȩlestis corporis multũ in¬
t̃ ẽ. Impetrat tam̃ animꝰ corporisuo: & facit corpꝰ. Et qđ uidet᷑
animꝰ facere : hoc facit & corpꝰ. Uid&ur ergo corpꝰ hoc idẽ facere

Expanded text:
inquit, Pater facit, haec eadem et Filius facit similiter. Quae ille, haec et ipse: mundum Pater, mundum Filius, mundum Spiritus sanctus. Si tres dii, tres mundi: si unus Deus Pater et Filius et Spiritus sanctus, unus mundus factus est a Patre per Filium in Spiritu sancto. Haec ergo facit Filius, quae facit et Pater, et non dissimiliter facit: et haec facit, et similiter facit. 10. Jam dixerat, haec facit; quare addidit, similiter facit? Ne alius pravus intellectus vel error in animo nasceretur. Vides enim hominis opus; animus est in homine et corpus: animus imperat corpori, sed multum interest inter corpus et animum: corpus visibile est, animus invisibilis; inter potentiam virtutemque animi, et cujusvis licet coelestis corporis multum interest. Imperat tamen animus corpori suo, et facit corpus: et quod videtur animus facere, hoc facit et corpus. Videtur ergo corpus hoc idem facere
Abbreviated transcription (Latin):
tat. Homo aliud ẽ. qđ ẽ. aliud quod potest. aliquando enĩ & ẽ ho¬
mo. & non potest qđ uult. Aiqundo aũ sic ẽ. homo ut possit qđ uult
Itaq aliud ẽ. esse ipsius. aliud posse ipsius. Si enĩ hoc ÷ esse ip¬
sius qđ ẽ. uelle ipsius. cũ uell& poss&. Dõaũ cui ñ ẽ. alia substan¬
tia ut sit. & alia potestatas ut possit: sed c̃substantiale illiẽ quic¬
quid eiꝰ. & quicquid eiꝰ est qđ ẽ. ꝗc ds̃ est. Hon alio modo est & alio
modo potest. sed essẽ & possesi mul hab&e ꝗc uelle & facere simul
hab&e. Quia ergo potentia filii depatre .ẽ. idõ substantia
filii depatre ẽ: & q substantia filũ depatre. idõ potentia
filii depatre ẽ. Non alia potentia ẽ. infilio. & alia substantia
sed ipsa est potentia quȩ ẽ. substantia. Substantia ut sit :
potentia ut possit. Ergo qe filius depatre ẽ: idõ diacit. fili¬

Expanded text:
tat. Homo aliud est quod est, aliud quod potest. Aliquando enim et est hotat. Homo aliud est quod est, aliud quod potest. Aliquando enim et est homo, et non potest quod vult; aliquando autem sic est homo, ut possit quod vult: itaque aliud est esse ipsius, aliud posse ipsius. Si enim hoc esset esse ipsius, quod est posse ipsius; cum vellet posset. Deus autem cui non est alia substantia ut sit, et alia potestas ut possit, sed consubstantiale illi est quidquid ejus est, et quidquid est, quia Deus est, non alio modo est, et alio modo potest; sed esse et posse simul habet, quia velle et facere simul habet. Quia ergo potentia Filii de Patre est, ideo et substantia Filii de Patre est; et quia substantia Filii de Patre, ideo potentia Filii de Patre est. Non alia potentia est in Filio, et alia substantia: sed ipsa est potentia quae et substantia; substantia ut sit, potentia ut possit. Ergo quia Filius de Patre est, ideo dixit, Fili
Abbreviated transcription (Latin):
Am̃ am̃ dico uobis ñ potest filius a sefacere quicquã : nisi qđ uide¬
rit patrẽ facientẽ : tã quã dicer&. Quid scandali zatiestis
qc patrẽ meũ dixidm̃: & qͥc ȩqualẽ mefacio dõ. Ita sum ȩ qualis
ut ille megenuit. ita sum ȩqualis ut non ille ame : sed ego ab illo
sim. hoc enĩ intellegitur in his uerbis ñ potest filius a sefacere
quicquã : nisi qđ iuderit patrẽ facientẽ. Hoc ẽ. quicꝗiud fi¬
lius hab& ut faciat apatre hab& ut faciat. quare a patre hab&
ut faciat & q a patre hab&e ut flius sit. Quare apatre hab&
ut filius sita qcapatre haboe ut possit: qc a patre habae ut sit
Filio enĩ hoc ẽ esse qđ posse : hominiñita ẽ. Ex c̃paracione humane
infirmitatis longe in fra iacentis ut cũq corda sustollite. &
ne forte aliquis nr̃m tangat secr&ũ && quasi coruscatione
magnȩ lucis horrescens sapiat aliquid ne insipiens rema¬
neat᷑. Ñtam se totũ sapere put&. ne suꝑbia. & qđ sapuit ami¬

Expanded text:
obis, non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Tanquam diceret, Quid scandalizati estis, quia Patrem meum dixi Deum, et quia aequalem me facio Deo? Ita sum aequalis, ut ille me genuerit: ita sum aequalis, ut non ille a me, sed ego ab illo sim. Hoc enim intelligitur in his verbis, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Hoc est, quidquid Filius habet ut faciat, a Patre habet ut faciat. Quare habet a Patre ut faciat? Quia a Patre habet ut Filius sit. Quare a Patre habet ut Filius sit? Quia a Patre habet ut possit, quia a Patre habet ut sit. Filio enim hoc est esse quod posse. Homini non ita est. Ex comparatione humanae infirmitatis, longe infra jacentis, utcumque corda sustollite; et ne forte aliquis nostrum attingat secretum, et quasi coruscatione magnae lucis horrescens, sapiat aliquid, ne insipiens remaneat: non tamen se totum sapere putet, ne superbiat, et quod sapuit amit
Abbreviated transcription (Latin):
maxime qđ ꝑ iohannẽ euangelistã dicit᷑. Ata enĩ ꝑ illũ dicunt᷑ :
ñ qualia cũq ñquȩ facile intelligant᷑. Ecce iã hereticus si forte au-¬
dit uerba ista : erigit se adicit nobis. Ecce minor ẽ. filius quã pa-¬
t̃. Ecce audit uerba. filii qͥdicit : ñ potest filius a se facere quic¬
quã : nisi qđ uiderit patrẽ facientẽ. Ex pecta quẽ ad modũ scrip¬

Expanded text:
ngelistam dicitur. Alta enim per illum dicuntur, non qualiacumque, non quae facile intelligantur. Ecce jam haereticus si forte audit verba ista, erigit se, et dicit nobis: Ecce minor est Filius quam Pater, ecce audi verba Filii, qui dicit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Exspecta, que
Abbreviated transcription (Latin):
deadã cȩci natisumꝰ: illo inluminante opus habemꝰ: mi¬
scuit saliuã cũ t̾ra. uerbũ caro factũ. ẽ & habitauit in
nob Miscuit saliuã cũ t̾ra: ideo p̃dictũ .ẽ. ueritas det̾r¬

Expanded text:
de Adam caeci nati sumus, et illo illuminante opus habemus. Mide Adam caeci nati sumus, et illo illuminante opus habemus. Miscuit salivam cum terra: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Miscuit salivam cum ter
Abbreviated transcription (Latin):
siuit magistrũ bonũ interpellauit: doctorẽ: & c̃tẽpsit docen¬
tẽ : Tristis abscessit: ligatis cupiditatib suis tristis abscessit.
habens grandẽ sarcinã auariciȩ suꝑ humeros suos. laborabat.
aestuabat. & qͥ ab illo sarcinã deponere uolebat ñ est putand
sequendꝰ sed desiderand: Postea uͦ quã dñs ꝑ ȩuangłium clama¬
reficiã : tollite iugũ meũ suꝑ uos. & discite a me qm̃ mitis sũ &
humilis corde: quã multi fecer audito ȩuangłio. qđ exore
ipsiꝰ auditũ diues illȩ ñ fec̃ Ergo modo faciamꝰ. sequam᷑ dñm
soluamꝰ cõpedes quib impedim᷑ sequi & quis idoneus soluere ta¬
les nodos : nisi ille adiuu& cui dictũ est disrupisti uincula mea. de
quo alius psalmꝰ dicit. dñs soluit copeditos. dñs erigit elisos. & quid
sequunt᷑ soluti & erecti: Nisi lum̃ aquo audiunt. egosũ lumen
eiꝰ saliua cũ t̾ra. unde inungueretur qͥ cȩcus.ẽ: natꝰ & nos

Expanded text:
trum bonum, interpellavit doctorem, et contempsit docentem: tristis abscessit, ligatus cupiditatibus suis; tristis abscessit, habens grandem sarcinam avaritiae super humeros suos . Laborabat, aestuabat; et qui ab illo sarcinam deponere voluit, non est sequendus putatus, sed deserendus. Postea vero quam Dominus per Evangelium clamareficiam; tollite jugum meum super vos, et discite a me quia mitis sum et humilis corde : quam multi fecerunt audito Evangelio, quod ex ore ipsius auditum dives ille non fecit? Ergo modo faciamus, sequamur Dominum; solvamus compedes quibus impedimur sequi. Et quis idoneus solvere tales nodos, nisi ille adjuvet cui dictum est, Disrupisti vincula mea ? De quo alius psalmus dicit, Dominus solvit compeditos, Dominus erigit elisos . 9. Et quid sequuntur soluti et erecti, nisi lumen a quo audiunt, Ego sum lumenejus saliva cum terra, unde inungeretur qui caecus est natus . Et nos
Abbreviated transcription (Latin):
ciẽ : & ioħs apłs inepła sua: Dilectissimi filii dĩ sumꝰ: &
ñdũ apparuit qͥderimꝰ : Scimꝰ qͥa cũ apparuit similes ei
erimꝰ qm uidebimꝰ eũ sicuti est Hac ẽ. magna ꝓmissio
siamas : sequere: Amo inquis sed qua sequar: Si dixiss&
tibi dñs ds̃tuus. ego sũ ueritas & uita. desiderans ueritatẽ
ccupiscen suitã uiã qͥa ad haec ꝑuenire possis ꝓfecto que

Expanded text:
ilii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est . Haec est magna promissio; si amas, sequere. Amo, inquis; sed qua sequor? Si dixisset tibi Dominus Deus tuus, Ego sum veritas et vita; desiderans veritatem, concupiscens vitam, vi
Abbreviated transcription (Latin):
errabis Nauta sieũ inmari sequat᷑ errabit Postremo
uidet᷑ tihi sequendũ. ẽe solẽ & tendis eciã ipse adoccidentẽ
quo & ille tendit Uideamꝰ cũ occiderit si ñ ambulabis
intenebris. uide quẽ ad modũ & si nolueris eũ tu deserere.
ipse deser&. seruitutis suae necessitatis suae ꝑagens diem

Expanded text:
errabis: nauta si eum in mari sequatur, errabit. Postremo errabis: nauta si eum in mari sequatur, errabit. Postremo videtur tibi sequendum esse solem, et tendis etiam ipse ad occidentem, quo et ille tendit: videamus cum occiderit, si non ambulabis in tenebris. Vide quemadmodum etsi nolueris eum tu deserere, ipse te deseret, servitutis suae necessitate peragens diem.
Abbreviated transcription (Latin):
Nonenĩ sufficit dicere qͥme seqͥtur ñ ambulabit intene¬
bris sed habebit lum̃. addidit eñi uitȩ. sicut ibi dictũ est
qm̃apudte fons uitȩ: Uidete itaq fr̃s mei : quomͦ uerba
dñi cũ illiꝰ psalmi ueritate c̃cordant. & ibi lum̃ potũ. est¬
cũ fonte uitȩ. & adño dictũ . ẽ. lum̃ uitȩ: In istis aut̃ usib
corporalib. aliud . ẽ. lum̃. aliud fons: Fontes fauces quer̃.
lum̃ oculi Quando sitimꝰ querimꝰ fontẽ: quando inte¬
nebrissumꝰ querimꝰ lumꝰ & si forte nocte sitiamꝰ: qđ
hoc lum̃ ẽ. de quo dñs dicit qͥme sequitur ñ ambulabit
intenebris: Sequere istũ solem: iudeamꝰ siñ ambulabis in
tenebris Ecce oriundo exit adte: ille cursu suo adocci¬
dentẽ ꝑ git : tibi forte adorientẽ ꝓfectio.ẽ: nisi tu in con¬
trariã partẽ ꝑgas ñqua ille tendit sequendo eũ ꝓfrcto
errabis & poriente occidentẽ tenehis Iucũ intra si seqͣris

Expanded text:
Non enim sufficit dicere, Qui me sequitur, non ambulabit in teneNon enim sufficit dicere, Qui me sequitur, non ambulabit in tenebris, sed habebit lumen; addidit enim, vitae; sicut ibi dictum est, Quoniam apud te fons vitae: Videte itaque fratres mei, quomodo verba Domini cum illius psalmi veritate ccum fonte vitae, et a Domino dictum est lumen vitae. In istis autem usibus corporalibus aliud est lumen, aliud fons: fontem fauces quaerunt, lumen oculi: quando sitimus quaerimus fontem; quando in tenebris sumus, quaerimus lumen; et si forte nocte sitiamus, luhoc lumen est de quo Dominus dicit, Qui me sequitur, non ambulabit in tenebris. Sequere istum solem, videamus si non ambulabis in tenebris. Ecce oriundo exit ad te: ille cursu suo ad occidentem pergit; tibi forte ad orientem profectio est: nisi tu in contrariam partem pergas, non qua ille tendit, sequendo eum profecto errabis, et pro oriente occidentem tenebis. Tu eum in terra si sequaris,
Abbreviated transcription (Latin):
bat int̾ra ipse dicebat. qͥsitit ueniat ad me:Eccefons.
dño : egosũ lux mundi. indẽ questioẽ: Quis carnaliter
sapiens solẽ istũ intellegendũ putaret. uenimꝰ inde ad
psalmũ qͦ c̃siderato inueni interim dñm fontẽ uitȩ. bibe
& uiuȩ: Apud te inquit fons uitȩ: ideo subũbraculo ala¬
rũ tuarũ sꝑant filu hominũ. in ebriari isto fonte
querentes: Sed delumine dicẽbamꝰ: Sequere gͦ Nã ꝓpħa
cũ dixiss&. apud ͣ fons uitȩ : secutꝰ adiunxit In lumine
tuo uidebimꝰ lum̃: Dm̃ de dõ : lum̃ delumine Phoc lu¬
solem. sub quo fecit & nos: factũ .ẽ. subsole ꝓpt̾ nos Factũ
.ẽ. inquã ꝓpt nos: subsole : lum̃ qđ fecit solẽ Noli c̃tẽp¬
nere : nubẽ carnis: nube tegit᷑. ñ ut obscuret᷑ sedut tẽꝑe¬
tur. Loquens gͦ ꝑnubẽ carnis: lum̃ in deficiens. lumen
te abstulit aboculis carnis. & reuocauit adoculos cordis:

Expanded text:
bat in terra, ipse dicebat, Qui sitit, veniat ad me . Ecce fons. bat in terra, ipse dicebat, Qui sitit, veniat ad me . Ecce fons. Domino, Ego sum lux mundi. Inde quaestio, ne quis carnaliter sapiens solem istum intelligendum putaret: venimus inde ad Psalmum, quo considerato, invenimus interim Dominum fontem vitae. Bibe et vive. Apud te, inquit, fons vitae: ideo sub umbraculo alarum tuarum sperant filii hominum, inebriari isto fonte quaerentes. Sed de lumine dicebamus. Sequere ergo: nam Propheta cum dixisset, Apud te fons vitae, secutus adjunxit, In lumine tuo videbimus lumen ; Deum de Deo, lumen de lumine. Per hoc lusolem, sub quo fecit et nos, factum est sub sole propter nos. Factum est, inquam, propter nos sub sole lumen quod fecit solem. Noli contemnere nubem carnis: nube tegitur, non ut obscuretur, sed ut temperetur. 5. Loquens ergo per nubem carnis lumen indeficiens, lumen te abstulit ab oculis carnis, et revocavit ad oculos cordis?
Abbreviated transcription (Latin):
tuarũ sꝑ̃abunt: Aliã habent salutẽ inre : aliã inspe.
Salus ista quae inp̃senti . ẽ: hominib pecoribusq¬
cõmunis. ẽ: sed est alia quã sꝑant homines & accipiunt qui
sꝑant. ñ accipient qͥdesꝑant: Filii enĩ hominũ. sub tegmi¬
ne inqͥt alarũ tuarũ sꝑabunt: Qui autẽ ꝑseuerant̃ sꝑant :
ate ꝓtegunt᷑ nedespe adiabolo deiciant᷑. sub tegmine ala¬
rũ tuarũ sꝑabunt : Sigͦ sꝑabunt . qͥd sꝑabuntꝰ : Nisi quod
peccora ñ habebunt: In ebriabunt᷑ abubertate domꝰ tuȩ &
torrente uoluptatis tuae potabis eos Quale uinũ. ẽ: un¬
de inebriari laudabile. ẽ: Quale uinũ .ẽ. qđ ñ turbat
sed dirigit m̃tẽ: Quale uinũ.ẽ. qđ facit ꝑpetuo sanũ: ñ
inebriando facit insanũ : In ebriabunt᷑: Unde: Abuber¬
tate domꝰ tuae: & torrente uoluptatis tuae potabis eos
Unde: qm̃ apud te. ẽ. fons uitę: Ipse fons uitȩ ambula¬

Expanded text:
tuarum sperabunt. Aliam habent salutem in re, aliam in spe. tuarum sperabunt. Aliam habent salutem in re, aliam in spe. Salus ista quae in praesenti est, hominibus pecoribusqcommunis est: sed est alia quam sperant homines; et accipiunt qui sperant, non accipiunt qui desperant. Filii enim hominum sub tegmine, inquit, alarum tuarum sperabunt. Qui autem perseveranter sperant, a te proteguntur, ne de spe a diabolo dejiciantur: sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Si ergo sperabunt, quid sperabunt, nisi quod pecora non habebunt? Inebriabuntur ab ubertate domus tuae; et torrente voluptatis tuae potabis eos. Quale vinum est, unde inebriari laudabile est? quale vinum est, quod non turbat, sed dirigit mentem? quale vinum est, quod facit perpetuo sanum, non inebriando facit insanum? Inebriabuntur. Unde? Ab ubertate domus tuae; et torrente voluptatis tuae potabis eos. Unde? Quoniam apud te fons vitae. Ipse fons vitae ambula
Abbreviated transcription (Latin):
creasti adimaginẽ tuã sed eciã ad peccora quae hominib
sub didisti. aquo enĩ salus hominis ab illo salus & peccoris:
Non erubescas hoc sentire de dño dõ tuo: immo p̃sumas
& fidas & caueas ne alit̾ sentias Qui saluu facitte. ipse
saluũ fac̃ ȩquũ tuũ ipse ouẽ tuã. Ad minima om̃ino ue¬
mamꝰ: ipse gallinã tuã: dñi ẽ salus & ista ds̃ saluat
mou&e & introgas. miror qͥd dubitas: Dedignabit᷑ saluare
qͥdignatꝰ ẽ creare : Dñi ẽ salus: angłoꝵ. hominũ peccoꝵ
dñi est salus sic̃ nemo ẽ a se ipso : ita nemo saluus .ẽ spso
Pinde uerissime psalmꝰ. atq obtime: homines aenum¬
mines & ium̃ta saluant᷑ Non ne habent homines ali¬
qͥd aliud qđ eis ds̃ p̃st& ereator: qđ ium̃tis ñ pstate
Nulla re discrecio ẽ. int̃ animal factũ adimaginẽ dĩ.
codẽ psalmo: Filii aut̃ hominũ sub tegmine alarũ
tuarũ sꝑabunt: habentes modo salutẽ cõmunẽ eõ
peccorib suis. filii aut̃ hominũ subtegmine alarũ

Expanded text:
creasti ad imaginem tuam, sed etiam ad pecora quae hominibus subdidisti. A quo enim salus hominis, ab illo salus et pecoris. Non crubescas hoc sentire de Domino Deo tuo: imo praesumas et fidas, et caveas ne aliter sentias. Qui salvum facit te, ipse salvum facit equum tuum, ipse ovem tuam; ad minima omnino veniamus, ipse gallinam tuam: Domini est salus , et ista Deus salvat. Movet te, interrogas; miror quid dubitas. Dedignabitur salvare, qui dignatus est creare? Domini est salus Angelorum, hominum, pecorum; Domini est salus. Sicut nemo est a seipso, ita nemo salvus est a seipso. Proinde verissime Psalmus atque optime ait, Homines et jummines et jumenta salvantur; nonne homines habent aliquid aliud quod eis Deus praestet creator, quod jumentis non praestat? Nullane discretio est inter animal factum ad imaginem Dei, eodem psalmo: Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Habentes modo salutem communem cum pecoribus suis, Filii hominum sub tegmine alarum
Abbreviated transcription (Latin):
flebo desiderio lucis ardebo Uid& dñs desideriũ meũ: qm̃dic̃
eñi aurũ mani festus eris hominib. Desideras frum̃tũ.
int̾rogas qͥ habeat & cupiens ꝑuenire adid. ꝗđ desideras.
indicas te desiderasse: Dm̃ quis uid& nisi ds: a quo enĩ

Expanded text:
flebo: desiderio lucis ardebo. Videt Dominus desiderium meum; quoniam dicit flebo: desiderio lucis ardebo. Videt Dominus desiderium meum; quoniam dicit enim aurum manifestus eris hominibus. Desideras frumentum? interrogas qui habeat; cui et cupiens pervenire ad id quod desideras, indicas. Desideras Deum? quis