comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accepit iħc pauem. ⁊ cet̾a usq
quib refertur quid fecerit iħc ⁊ mox
subiungitur. qͥd dix̾it. Accipite ĩqͥd.
Illi recte dicunt᷑ acciꝑe quib iłx di¬
cit accipite. quib ip̃e dat. quib ac¬
cipiendi licentiam p̾̃stat auctoritas
tribuentis. ũ p̃sumptio ꝓpͥe uolun¬
tatis. Nan qui impudenter ⁊ irreue¬
rent̾ se ingerunt magis rapiunt et¬
capiũt qͣm accipiunt. ut contra
eorum p̾sumptõem dictum uideat᷑.
accipite. cum p̃missum sit eũ dedisse
uñ cum hoc sacram̃tum dispensat᷑
indignus: mag̃ capitur qͣui datur
quia accipiendi licentia eis ñ p̾stat᷑.
quib acciꝑe ñ licet. Non eium hñt
potestatem accipiendi sicut scͥptũ
Omĩs qui gladium acceꝑint: gladio
ꝑibunt. Quicumq eiũ potestatem
iudicandi q̃ ꝑ gladium pot̾ accipi
significari ñ sibi traditam a suꝑiori

Expanded text:
Accepit Jesus panem, » etc., usque quibus refertur quid fecerit Jesus: et mox subjungitur quod dixit: « Accipite, » inquit. Illi recte dicuntur accipere, quibus dicit, Accipite, quibus ipse dat, quibus accipiendi licentiam praestat auctoritas tribuentis, non praesumptio propriae voluntatis. Nam qui impudenter et irreverenter se ingerunt, magis rapiunt quam accipiunt: ut contra eorum praesumptionem dictum videatur, « Accipite: » cum praemissum sit, eum dedisse. Unde cum hoc sacramentum dispensatur indignis, magis capitur, quam datur: quia accipiendi licentia eis non praestatur, quibus accipere non licet, Non enim habent potestatem accipiendi, sicut scriptum Omnes qui gladium acceperint, gladio peribunt . » Quicunque enim potestatem judicandi, quae per gladium potest significari, non sibi traditam a superior
Abbreviated transcription (Latin):
aus discipłis suis qui tc̃ p̃sẽtes
aderant. p̃monstrauit huius
sacram̃ti grãui ad eos ꝑtinere qui ĩ
numero fuerunt discipłoꝵ eius. Qͥ
gͦ extra discipliuam sũt. qui magi¬
sterio xp̃i subiecti ñ sunt: qui scdm su

Expanded text:
ans discipulis suis, qui praesentes aderant, praemonstravit hujus sacramenti gratiam ad eos pertinere, qui in numero fuerint discipulorum ejus. Qui ergo extra disciplinam sunt, qui magisterio Christi subditi non sun
Abbreviated transcription (Latin):
nficatoem siue ad fidei moꝵ ue
edificationem trabi. singła ꝑ ordi¬
uem repetenda st̃. ut tota series
rei geste sauetificationinr̃e ꝑfici¬
at ⁊ eruditioni. De panis acceptõe

Expanded text:
nificationem, sive ad fidei morumve aedificationem trahi, singula per ordinem repetenda sunt, ut tota series rei gestae sanctificationi nostrae proficiat et eruditioni. De panis acceptione
Abbreviated transcription (Latin):
tuum exte: ⁊ ysaias. Si abluerit
dominꝰ sordes filiaꝵ syon. ⁊ sãgui¬
nem ierłm laiu̾t de meclio eius.
in sp̃u iudicii.⁊ sp̃u ardoris. San¬
gius aũ pecc̃oris inqͦ iustꝰ lauat
manꝰ suas ñ est sacramntum ab¬
lutionis. s exemplum iudicu ⁊
lutis sanguine ⁊ ꝯceptis de i̾mũ¬
uurabiles. ut de eis dici possit. Hn
qui amicri st̃ stolis albis qui sũt
⁊ im̃ uen̾unt: Hi sunt qui ue.¬

Expanded text:
abluerit Dominus sordes filiarum Sion, et sanguinem Jerusalem laverit de medio ejus in spiritu judicii et spiritu ardoris . » Sanguis autem peccatoris in quo justus lavat manus suas, non est sacramentum ablutionis, sed exemplum judicii et lutis sanguine et conceptis de immunmirabiles, ut de eis dici possit: « Hi qui amicti sunt stolis albis, qui sunt, et unde venerunt? Hi sunt, qui ve
Abbreviated transcription (Latin):
lib uet̾is testam̃ti. om̃ib q sacri¬
ficiis spũalib noui testam̃ti. Hĩc
ẽ enim omis laus eoꝵ hinc omnus
uirtꝰ eoꝵ. hinc debetur iusticia q̃
nuuc datur nob̃. hinc sꝑanda est
gła q̃ reuelabitur in nobis. ut¬
⁊ in obtinenda ꝓmissione ordine¬
tur testam̃tum suꝑ sacrificia. Nõ
sunt cõdigne passiones hꝰ temꝑis
ad fut᷑am głam q̃ reuelabit᷑ in
nob̾. Si qͣ ẽ ergo fides nr̃a. siqͣ spes.
si qͣ caritas. siqͣ pacientia. siqͣ hũ¬
nulitas. si qͥd gr̃e. siqͥd uirtutis si
quid laudis. corã deo in nob̃ est:
totum de hoc calice ꝓpinatur. hĩc
eium manat omnis gr̃aꝵ. diuisio.

Expanded text:
 omnibusque sacrificiis spiritualibus Novi Testamenti. Hinc est enim omnis laus eorum, hinc omnis virtus eorum; hinc debetur justitia, quae nunc datur nobis. Hinc speranda est gloria, quae revelabitur in nobis; ut et in obtinenda promissione ordinetur testamentum super sacrificia. « Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in ergo fides nostra, si qua spes, si qua charitas, si qua patientia, si qua humilitas; si quid gratiae, si quid virtutis, si quid laudis coram Deo in nobis est, totum de hoc calice propinatur. Hinc enim manat omnis gratiarum divisio
Abbreviated transcription (Latin):
rat nob̃. Sanguine fedato: sãgui¬
ne oportuit emundari. Quicũq
enim ex sanguinib ⁊ ex uolunta¬
te caruis ⁊ ex uoluntate uir. ⁊ nõ¬
dum ex deo natꝰ ẽ: necesse ħt dic̃e.

Expanded text:
rat nobis; sanguine foedatos sanguine oportuit emundari. Quicunque enim ex sanguinibus, et ex voluntate carnis, et ex voluntate viri, et nondum ex Deo natus est, necesse habet dicere: «
Abbreviated transcription (Latin):
ticeps eẽ potest si per ꝓpriam uolun¬
tatem ab eo ñ ẽ auersa s ꝑ amorẽ
obeclientie ad illum conuersa. ut
ñ sibi s illi uiuat. sic cibum dat uñ
uiuat. ut sec illi cib cuius partiti¬
patione bene uł beate uiuat. Pͥꝙͣ
gͦ dixerat se eẽ panem uiuum qui
de celo desceudit. ⁊ qui uitam et̃rĩa
dare potest in quo significauit se de¬
consequent ut plus mirent᷑ ostendit
assuumptã carrie cibum ẽẽ uitalem
⁊ ase dari ꝓ iniuidi uita diceus. Et
panis quĩe ego dabo caro mea ẽ ꝓmũ
Litigabant gͦ uidei. hoc qu capet cato
qd dixit paue catiĩe: Hocatur caro qd̃
ũ capit caro ⁊ ideo magis ñ cap̃ caro
quia uocatur cato. Hoc enim exhorru¬
eriunt. hoc ad se mnultuum  dixcrunt.
hoc ñ posse fieri prtau̾nt. Nñ ⁊ lirga
in quisitõm significat credentis. ut

Expanded text:
ticeps esse potest, si per propriam voluntatem ab ea non est aversa, sed per amorem obedientiae ad illum conversa, ut non sibi, sed illi vivat, sic cibum dat, unde vivat, ut sit illi cibus, cujus participatione bene et beate vivat. Postquam ergo dixerat se esse panem vivum, qui de coelo descendit, et qui vitam aeternam dare potest, in quo significavit se Deconsequenter, ut plus mirentur, ostendit, assumptam carnem cibum esse vitalem, et a se dari pro mundi vita, dicens: « Et panis quem ego dabo, caro mea« Litigabant ergo Judaei . » Hoc quando caperet caro, quod dixit panem carnem? Vocatur caro, quod non capit caro; et ideo magis non capit caro, quia vocatur caro. Hoc enim exhorruerunt, hoc ad se multum esse dixerunt, hoc non posse fieri putaverunt: unde et litigabinquisitionem significat credentis ut
Abbreviated transcription (Latin):
olent nunc sacerdotes uerbo
i signo crucis exp̃sso bene¬
dictiones dare. ⁊ q̃ ab eis ꝯsecrã¬
da fu̾int bũdicete ⁊ scĩficare. Ere¬
atura enim dei ut ait apl̾s per
u̾bum dei scĩficatur ⁊ orationẽ.¬
Qd̃ uͦ xp̃c in danda bũdictõe sig¬
num crucis exp̃sserit scriptura
ñ loquitur. Ds̃ aũ sepe legitur
bñdixisse ⁊ ad bñdicendum qͣsi¬
q̃dam u̾ba dixisse. Nam cum
creass omẽm aiam iuiuentem
atq motabilem quam ꝑduxe¬
rant aq̃ in species suas ⁊ om̃e
uolatile sccłm genꝰ suum. bũdi

Expanded text:
olent nunc sacerdotes, verbo et signo crucis expresso benedictiones dare, et quae ab eis consecranda fuerint, benedicere et sanctificare. Creatura enim Dei, ut ait Apostolus, « per verbum Dei sanctificatur et orationeus in danda benedictione signum crucis expresserit, Scriptura non loquitur. Deus autem saepe legitur benedixisse, et ad benedicendum quaedam verba dixisse. Nam, cum creas et omnem animam viventem atque motabilem, quam produxerant aquae in species suas, et omne volatile s
Abbreviated transcription (Latin):
a discipłis dominus bibi uoluit.
Apud marcum p̾nuttitur. sumite
deinde subinfertur. Hoc ẽ eñ corpꝰ
uieum. Apud eiuidẽ de calice. Hic
ordo u̾boꝵ est. Accepto calice gracias
agens dedit eis. ⁊ biberunt ex illo õs
O ait ilł. Hic est sanguis m̃s. Iuxra¬

Expanded text:
a discipulis Dominus bibi voluit, apud Marcum praemittitur: « Sumite : » deinde subinfertur: « Hoc est enim corpus meum. » Apud eumdem de calice hic ordo verborum est: « Accepto calice, gratias agens, dedit eis: et biberunt ex illo omnes. Et ait illis: Hic est sanguis meus. » A
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s benedirisse ⁊ nichil dixisse
ut ibi. Benedixit d̾s diei septimo
ad laban int̃ cet̾a sic dicens. Bene¬
dixit tͥ d̾s ad introitum meum.
Q cum quinq panes multiplica¬
ret in deserto dicit᷑. Respexit in
celum ⁊ beneclixit. ꝙ in narratõe
alt̾ius miracłi de septem panib¬

Expanded text:
Deus benedixisse, et nihil dixisse, ut ibi: « Benedixit Deus diei septimo, ad Laban, inter caetera, sic dicens: « Benedixit tibi Deus ad introitum meum . » et cum quinque panes multiplicaret in deserto dicitur: « Respexit in coelum, et benedixit . » Et in narratione alterius miraculi de septem panib
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ mutauit. ⁊ nuitatũ ostend̃.
ut reuera si uoluit potuit. panẽ
substãtialiter mutauit. añ fracti¬
onem. siue in frangendo. eo loco uͥ
euuangłista ponit benedixit. qd̾
intelligi potest mutauit. tũc his
u̾bis non ẽ facta mutatio. s tm̃
Si autem idem ordo fuit in rei ges¬
tioue qui habetur in eungłica uar¬
ratione ut ꝑ ordinem ⁊ distincte
aliud pꝰ aliud factum intelligẽd̃
sit: tunc accepno panis bñdictoẽm
p̃cessit. ⁊ beuedictio fractõem. ⁊ frac¬
tio dationẽ. ⁊ u̾boꝵ dictionem. Qͦ
concesso si his u̾bis facta ẽ mutatõ
tunc fractio p̃cessit mutatõem. cũ
in altari consecratõ p̃cedat fractõem
ñ fractio consecratõem. S dicipotest
qd̃ potuert̃ om̃ia ł q̃dam sił fieri.
q̃ ñ potuert̃ nͥ distincte dici. Ordo

Expanded text:
atum ostendit. ut revera, si voluit, potuit, panem substantialiter mutavit, sive ante fractionem sive in frangendo, eo loco ubi evangelista ponit: « Benedixit, » quod intelligi potest « mutavit » tunc his verbis non est facta mutatio, sed tanSi autem idem ordo fuit in rei gestione, qui habetur in evangelica narratione, ut per ordinem et distincte aliud per aliud factum intelligendum sit; tunc acceptio panis benedictionem praecessit, et benedictio fractionem, et fractio donationem et verborum dictionem. Quo concesso, si his verbis facta est mutatio, tunc fractio praecessit mutationem, cum in altare consecratio praecedat fractionem, non fractio consecrationem. Sed dici potest, quod potuerint omnia, vel quaedam simul fieri, quod non potuerit nisi distincte dici. Ord
Abbreviated transcription (Latin):
te apłi potus iste communionis no¬
men habere potest.ut sacra cõmu¬
nio dicatur. Communicatio enim
intelligi potest: quia in commune da¬
tur uel accipitur. Communio uͦ:
quia in commune habetur. Alia
etiam ratione potest dici commumo.
Hic enim sanguis caritatem oꝑat᷑.
in nob̃. ꝑ quam omnia communia
fiunt. et que ꝓpͥa sunt singuloꝵ: com¬
munia sunt omnium. Et panis ꝙ̃
bñdicimus. nonne participatio cor

Expanded text:
te Apostoli potus iste communionis note Apostoli potus iste communionis nomen habere potest, ut sacra communio dicatur. Communicatio enim intelligi potest, quia in commune datur vel accipitur; communio vero, quia in commune habetur. Alia etiam ratione potest dici communio. Hic enim sanguis charitatem operatur in nobis, per quam omnia communia fiunt; et quae propria sunt singulorum, communia omnium. Et panis quem benedicimus, nonne participatio cor
Abbreviated transcription (Latin):
cis. tam salubris. tam inebrians. tã
letificans. tam bene mentem inmu¬
tans. Uel nos sacerdotes benedicimꝰ.
p̾ce mistica consecramus. xp̃m be¬
nedicentẽ rep̾sentamus. Ipse ẽ enĩ
qui benedicit. Nob̃ ministrantib: ille
inuisibiliter oꝑatur. Ille potent̾ mu¬
tat. creature efficaciter impat:⁊ ubi
p̾cipit uirtus: incunctant̾ sequitur
effectus. De hoc calice quid digne sen¬
tire possumus: Quid enim est: Non¬
ne communicatio sanguims xp̃i est:
Que est fidelis responsio nisi quia com¬
municatio sanguinis xp̃i est: Hic enĩ
calix qui a nob̃̾ benedicitur. et in quo
benedicimur nos sanguis xp̃i est nobis
communicatꝰ. id est nob̃ et ꝓ nob̃ com¬
muniter datus. Nob̃: in pocłm salutiᷤ.
ꝓnob̃: inp̾cium redemptionis. Nec
aliud est calix benedictionis uel in ce¬
na dñi. uel inmensa dm̃ hoc est in al¬
tari quam sanguis xp̃i qui ꝓ com¬
muni salute fusus est. Hac auctorita¬

Expanded text:
cis, tam salubris, tam inebrians, tam cis, tam salubris, tam inebrians, tam laetificans, tam bene mentem immutans. Vel nos sacerdotes benedicimus, prece mystica consecramus, Christum benedicentem repraesentamus. Ipse est enim qui benedicit, nobis ministrantibus ille invisibiliter operatur; ille potenter mutat, creaturae efficaciter imperat, et ubi praecipit virtus, incunctanter sequitur effectus. De hoc calice quid digne sentire possumus? quid enim est? Nonne communicatio sanguinis Christi est? Quae est fidelis responsio, nisi quia communicatio sanguinis Christi est? Hic enim calix, qui a nobis benedicitur, et in quo benedicimur nos, sanguis Christi est, nobis communicatus, id est nobis et pro nobis communiter datus. Nobis in poculum salutis, pro nobis in pretium redemptionis. Nec aliud est calix benedictionis, vel in coena Domini vel in mensa Domini, hoc est in altari, quam sanguis Christi, qui pro communi salute fusus est. Hac auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
ens acalice. demñ subiungens de pane.
quod mirum quare fecerit. cur ordinẽ
contra ordinem euangelistarũ mu¬
tauerit. cum et ipse alio loco de pane
p̃mittat. et de calice subiungat. huiꝰ
autem mutationis causa forte hec est.
Ante pauca p̾missa locutus fuerat
de esca spũali. et potu spũali. et no¬
uissime de potu. et sic paucis inter¬
positis de calice adiungit dicens. Ca¬
lix benedictionis cui benedicimꝰ. ⁊
c̃. ꝑ calicem hic potum intellige. hic
autem calix a deo benedicitur. et ob
hanc cãm calix benedictionis di¬
citur: et nos participantes ꝑ eum
benedicimur. id est in donis spũalib
multiplicamur. et ob hanc causam
quoq calix benedictionis dicitur.
cui benedicimus nos quicumq fide¬
les grãs agendo. laudando. et suꝑ õs
calices exaltando. et dicendo. calix hͥ
inebrians quam p̃clarus est.Pre ce.¬
teris nempe omnib hic clarus est.
Talis enim potus non est tam dul¬

Expanded text:
ens a calice; deinde subjungens de pane. ens a calice; deinde subjungens de pane. Quod mirum quare fecerit, aut ordinem contra ordinem evangelistarum mutaverit, cum et ipse alio loco de pane praemittat, et de calice subjungat. Hujus autem mutationis causa forte haec est. Ante pauca praemissa locutus fuerat de esca spirituali, et potu spirituali, et novissime de potu: et sic paucis interpositis, de calice adjunxit, dicens: « Calix benedictionis, cui benedicimus, » etc. Per calicem hic potum intellige. Hic autem calix a Deo benedicitur, et ob hanc causam calix benedictionis dicitur, et nos participantes per benedicimur, id est in donis spiritualibus multiplicamur; et ob hanc quoque causam calix benedictionis dicitur, cui benedicimus nos quicunque fideles, gratias agendo, laudando, et super omnes calices exaltando et dicendo: « Calix meus inebrians quam praeclarus est! » Prae caeteris nempe omnibus hic clarus est. Talis enim potus non est tam dul
Abbreviated transcription (Latin):
in eius societatem uocati sunt. et ad
mensam eius inuitati. cuius parti¬
cipatione efficiantur participes ami-¬
cicie dei. Huius mense laudem com¬
memoraturus apłs premonet fu¬
gere ab ydoloꝵ cultura. Que enim
conuentio xp̃i ad belial: fugienda
est ydolatria. ut ad mensam xp̃i ac¬
cedatur. fugienda est et similitudo
ydolatrie que est spũalis fornicatio.
omnis scilicet que adeo separat pec¬
cati delectatio. Omne enim quod uͦ
deo p̾ponitur. quod in amore primum
et mente p̾cipuum est: hoc ꝓ deo coli¬
tur. hoc in ydolum reputatur. Ut
prudentib loquor. Uos ipsi iudicate
quod dico. Calix benedictionis cui
benedicimꝰ. nonne cõmu. san. xp̃i est:¬
asi altum quid dicturus apl̃s
iudicium discretionis ab his
quib lo q̃r ut aprudentib exquirit
ut diligenter diuidicent quod dictu¬
rus est. et attendat quid sit et quid
possit ealix dñi. et participatio corꝑi
xp̃i. Et pͥmo ostendit quid sit incipi¬

Expanded text:
in ejus societatem vocati sunt, ad in ejus societatem vocati sunt, ad mensam ejus invitati, cujus participatione efficiantur participes amicitiae Dei. Hujus mensae laudem commemoraturus Apostolus, praemonet fugere ab idolorum cultura. « Quae enim conventio Christi ad Belial? » Fugienda est idololatria, ut ad mensam Christi accedatur. Fugienda est et similitudo idololatriae, quae est spiritualis fornicatio, omnis scilicet, quae a Deo separat, peccati delectatio. Omne enim quod vero Deo praeponitur, quod in amore primum et mente primum est, hoc pro Deo colitur, hoc in idolum reputatur. Ut prudentibus loquor: vos ipsi judicate quae dico. Calix benedictionis, cui benedicimus, nonne communasi altum quid dicturus Apostolus, judicium discretionis ab his quibus loquitur, ut a prudentibus, requirit, ut diligenter dijudicent quod dicturus est, et attendant quid sit, quid possit calix Domini, et participatio corporis Christi. Et primo ostendit quid sit, incipi
Abbreviated transcription (Latin):
et amiciciam inuitare. Omnis amci¬
eia siue hominũ inter se. siue dei et ho¬
minũ. siue hominũ et demonioꝵ. suo
modo colitur ꝓpͥa mun̾is uel obsequii
oblatione. aut affectati mun̾is delati¬
one. Ille quidem suꝑbus et refuga an¬
gelus cum affectass similis ẽt̃ altissi¬
mo. et similitudinẽ altitudinis non
poss assequi inueritate: uoluit eam
adipisci instulta hominũ opinione. ut
uel putaretur deus. et ꝓ deo coleretur.
Quos ergo seduxit: ad hoc induxit ut
in ydolis manufcĩs ipsum adorarent.
ipsi ꝓsalute suppliearent. ipsi uota offer¬
rent. ipsi immolarent. et in ipsius ue¬
neratione immolata gustarent. et
mense eius participes ẽẽnt. et hec om¬
nia ut placatum haberent. et ami¬
cicie eius participes fierent. Ille gͦ
quia uideri uoluit quod ẽẽ non potu¬
it qui est suꝑbie typus ydolatriam
instituit. quam uera xp̃i religio post¬
ea destruxit inueris cultorib xp̃i. qui

Expanded text:
et amicitiam invitare. Omnis amiciet amicitiam invitare. Omnis amicitia, sive hominum inter se, sive Dei et hominum, sive hominum et daemoniorum, suo modo colitur propria muneris vel obsequii oblatione, aut affectati muneris delectatione. Ille quidem superbus et refuga angelus, cum affectasset similis esse Altissimo, et similitudinem altitudinis non posset assequi in veritate, voluit eam adipisci in stulta hominum opinione, ut vel putaretur Deus, et pro Deo coleretur. Quos ergo seduxit, ad hoc induxit ut in idolis manufactis ipsum adorarent, ipsi pro salute supplicarent, ipsi vota offerrent, ipsi immolarent, et in ipsius veneratione immolata gustarent et mensae ejus participes essent: et haec omnia ut placatum haberent, et amicitiae ejus participes fierent. Ille ergo, quia videri voluit, quod esse non potuit, qui est superbiae typus, idololatriam instituit, quam vera Christi religio postea destruxit in veris cultoribus Christi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
triri solet ex communi uictu. et uł
amicus est qui conuescitur. aut a¬
micum se simulat ut credatur. Que
simulatio peccatum uide cumula¬
uit. qui conuescendo se non ꝑdidit
ut magr̃m ꝑderet. Cui dic̾tum est.
Tu uero homo unanimis.d.m.in.¬
su. Post uitam que communiter
participatur. et post amorem quo
socialiter tam sibi quam alt̾i uita a¬
matur: nichil mag̃ communioni
congruit quam alimentum uite
cuius communione significatur
communio amicicie. Neq enĩ fas
est communis mense fieri partici¬
pem: qui dilectionis ad conuescentẽ
se sentit expertem. Communio au¬
tem mense dñice acorꝑali mensa
que indigentib cominunis eẽ debet.
hoc amplius habet quod cõmuni¬
onem uere amicicie non solum indicat
s ꝑficit et consuminat. Huius cõmu¬
nionis quanta sit uirtus et quanta sit
gr̃a apłs ostendit. uolens nos amensa
et societate et amicicia demonioꝵ retra¬
here. et ad mensam xp̃i eusq societatẽ

Expanded text:
triri solet ex communi victu, et vel triri solet ex communi victu, et vel amicus est, qui convescitur, aut amicum se simulat, ut credatis; quae simulatio peccatum Judae cumulavit, qui convescendo se non prodidit, ut magistrum proderet. Cui dictum est: « Tu vero homo unanimissu . » Post vitam, quae communiter participatur et post mortem, quo socialiter tam sibi quam alteri vita amatur, nihil magis communioni congruit, quam alimentum vitae, cujus communione significatur communio amicitiae. Neque enim fas est communis mensae fieri participem, qui dilectionis ad convescendum se sentit expertem. Communio autem mensae Dominicae a corporali mensa, quae indigentibus communis esse debet, hoc amplius habet, quod communionem verae amicitiae non solum indicat, sed perficit et consummat. Hujus communionis quanta sit virtus, et quanta sit gratia Apostolus ostendit, volens nos a mensa et societate et amicitia daemoniorum retrahere, et ad mensam Christi, ejusque societatem
Abbreviated transcription (Latin):
panis et unum corpus multi sumꝰ
lice ꝑticipamur. Uidete isrł scđm
carnem. Nonne qui edunt hosti¬
as participes sunt altaris. Quid
ergo dico qd̾ ydoloͣꝵ immolatũ sit
aliquid. aut quod ydolum sit aliqͥd.
S que immolant gentes demoni¬
b immolant et non deo. Nolo au¬
tem uos socios fieri demonioꝵ.
Non potestis calicem dñi bibere
et calicem demonioꝵ. Non pote¬
stis mense diũ participes fieri: et
mense demonioꝵ.
ite humane societas et mutui a¬
Moris iocunditas cum multis¬
m indicuis uicissim possint signifi¬
cari. et ex signis uicissim intelligi:
uno familiarius modo et expressiꝰ
intimantur in conuescendi consu¬
etudine. et unius mense participa¬
tione. Cum enim cibus quasi uita sit
uite qui unum cibum communiter
participant. ipsam uitam mutua
beniuolentia communicare se indi¬
cant. dum ipsius subsidium uite cõ¬
muniter assumunt: ad usum uite.
quib communis est usus uite. fa¬
miliaritas hominũ in conuictu. nu¬

Expanded text:
nis unum corpus multi sumus rticipamur videte Israhel secundum carnem nonne qui edunt hostias participes sunt altaris quid ergo dico quod idolis immolatum sit aliquid aut quod idolum sit aliquid sed quae immolant gentes daemoniis immolant et non Deo nolo autem vos socios fieri daemoniorum non potestis calicem Domini bibere et calicem daemoniorum non potestimensae daemoniorum . Vitae humanae societas et mutui amoris jucunditas cum multis indiciis vicissim possint significari, et ex signis vicissim intelligi; uno familiarius modo et expressius intimantur in convescendi consuetudine, et unius mensae participatione. Cum enim cibus quasi vita sit vitae, qui unum cibum communiter participant, ipsam vitam mutua benevolentia communicare se indicant, dum ipsius subsidium vitae communiter assumunt ad usum vitae, quibus communis est usus vitae. Familiaritas hominum in convictu nu
Abbreviated transcription (Latin):
cob. et ira ascendit in isrł. quia ñ .c. in.¬
d.n .s. ĩ. s. eiꝰ. In deo autem credere. et in
xp̃o salutari eius fiduciam salutis
habere. sicut nob̃ nunc. ita et illis tunc
necessaria erant adsalutem: s signoꝵ
sig̃catio occulta inspiratione ꝑfectiori¬
b intimabatur. signoꝵ ueneratio sim¬
pliciorib ꝓponebatur. ut uirtutẽ dei
inmirabilib eiꝰ agnoscerent: ad facien¬
da que uellet et sicut uellet. Et nunc
quoq quam multi sunt in eccł̃ia dei
qui significationem uel que tunc fue¬
runt signoꝵ: uel que nunc sunt sacra¬
mentoꝵ non norunt. qui fidei eccłie
simpliciter adherentes. et nichil impi¬
um de deo sentientes dm̃ uenerantur.
insacramentis ab eo institutis estim¬
antes diuinam uirtutem et scĩficatio¬
nis grãm illis inẽẽ. ut indm̃ credentibꝰ
ad salutem possint ꝓdesse. Non gͥ opor¬
tet om̃s qui fidem habent mistici elo¬
quii prudentes ẽẽ. uel signoꝵ aut sa¬

Expanded text:
cob, et ira ascendit in Israel; quia noncob, et ira ascendit in Israel; quia nonejus . » In Deo autem credere et in Christo salutari ejus fiduciam salutis habere, sicut nobis nunc, ita et illis tunc necessaria erant ad salutem; sed signorum significatio occulta inspiratione perfectioribus intimabatur, signorum veneratio simplicioribus proponebatur, ut virtutem Dei in mirabilibus ejus agnoscerent ad facienda quae vellet et sicut vellet. Et nunc quoque quam multi sunt in Ecclesia Dei, qui significationem, vel quae tunc fuerunt, signorum, vel quae nunc sunt, sacramentorum non norunt: qui fidei Ecclesiae simpliciter adhaerentes, et nihil impie de Deo sentientes, Deum venerantur in sacramentis ab eo institutis, aestimantes divinam virtutem et sanctificationis gratiam illis inesse, ut in Deum credentibus ad salutem possint prodesse. Non igitur oportet omnes qui fidem habent, mystici eloquii prudentes esse, vel signorum aut sa
Abbreviated transcription (Latin):
olet res que significat nomine rei
quam significat nominari. Erat
coram antiquis iustis a deo mirabilit̾
factis mistica significatio secuture ue¬
ritatis inerat. maiorib et ꝑfectiorib ma¬
nifesta. simpliciorib forte occulta. Om̃s
autem pietatem fidei habentes signa di¬
uinitus facta quasi sc̃a uenerati sunt:
rerum mirabilium nouitate et stupore
ꝑmoti in dei timore uel amore et fidei de¬
uotione confirmati sunt. nec p̾iudica¬
bat pietati fidei. si qui forte simpliciter
ignorabant quid significabat manna.
quid nubes. quid mare. quid petra. dũ¬
modo pie crederent scilicet quod ratio
illius temꝑis exigebat que ad fidem
unius dei et uenturi saluatoris ꝑtine¬
rent. Non enim scientia mistice signifi¬
cationis ab omnib requirebatur. s pi¬
etas fidei ad iusticiam reputabatur. et
ignorantia unius dei et saluatoris
mundi singulis non credentib impu¬
tabatur. Hunc de quibdam in fidelib
scriptum est. Ignis accensus est in ra¬

Expanded text:
olet res quae significat, nomine rei quam significat nominari. Erat coram antiquis justis a Deo mirabiliter factis mystica significatio secuturae veritatis inerat, majoribus et perfectioribus manifesta, simplicioribus forte occulta. Omnes autem pietatem fidei habentes signa divinitus facta quasi sancta venerati sunt, et rerum venerabilium novitate et stupore permoti, in Dei timore vel amore et fidei devotione confirmati sunt. Nec praejudicat pietati fidei si qui forte simpliciter ignorabant, quid significabat manna, quid nubes, quid mare, quid petra, dummodo pie crederent, quod ratio illius temporis exigebat, quae ad fidem unius Dei et venturi Salvatoris pertinerent. Non enim scientia mysticae significationis ab omnibus requirebatur; sed pietas fidei ad justitiam reputabatur, et ignorantia unius Dei et Salvatoris mundi singulis non credentibus imputabatur. Hinc de quibusdam infidelibus scriptum est: « Ignis accensus est in Ja
Abbreviated transcription (Latin):
pulsandi non fastidis: non dimittam
te nisi benedixeris mͥ. Exꝑrar te auxi¬
liante si possim suggere mel de petra.
oleumq desaxo durissimo. et si dede¬
ris mͥ uirgam discipline. qua rectitu¬
dine actionis et directione cordis si¬
licem ire tue bis ualeam ꝑcutere et
duritiam frangere. scio quia egredi¬
entur aque largissime ut popls bi¬
bere possit et iumenta. et ego inter
iumenta. S exemplo moysi timeo
hesitationẽ cordis quam tu detestariᷤ.
Postulare enim in fide debeo: et non
hesitare. Tu dñe qui ꝓbas fidem: ad¬
iuua incredulitatemꝰ meã. Serua qd̃
placet. tolle quod displicet. Ex eadẽ

Expanded text:
pulsandi non fastidis, non dimittam pulsandi non fastidis, non dimittam te nisi benedixeris mihi. Experiar, te auxiliante, si possim sugere mel de petra, oleumque de saxo durissimo, et si dederis mihi virgam disciplinae; qua rectitudine actionis et directione cordis silicem irae tuae bis valeam percutere, et duritiam frangere; scio quia egredientur aquae largissimae, ut populus bibere possit, et jumenta, et ego inter jumenta. Sed exemplo Moysi timeo haesitationem cordis, quam tu detestaris. Postulare enim in fide debeo, et non haesitare. Tu, Domine, qui probas fidem, adjuva incredulitatem meam; serva quod placet, tolle quod displicet. Ex eadem
Abbreviated transcription (Latin):
est credita. Hinc dñs ad discipłos lo¬
quens ait. Uob̃ datum est nosse mi¬
sterium regni dei. ceteris autem in
dictum est. Statuit supra petram pe¬
des meos. Et itum. Petra refugium
herinaciis. xp̃c ergo petra est. quia scõ¬
rum firmitas est. confirmans eos in
uirtute sua ꝑ immobilem fidei con¬
stantiam. ꝑ irreuocabilem securita¬
tis fiduciam. ꝑ int̾minabilem dilec¬
tionis ꝑseuerantiam. xp̃c petra est
ut pote firmus in ꝓmissione sua. fir¬
mus indilectione sua. interdum
in exorabilis in ira sua. sepe immo¬
bilis insententia sua. sepe quasi du¬
rus intribulatione nr̃a. Dñe deus
ut salua pace tua loquar quociens
morationib meis ꝓ tribulationib et
temptationib meis. et si non te durũ
nomino: durum tñ cogito. quociens
in corde meo reuoluo. petra autẽ erat
pellis orationem meam. a. fa.t.a. me:¬
tamen quia dixisti oportet semꝑ ora¬
re et non deficere quia imꝓbitatem et
importunitatem querendi. petendi et

Expanded text:
. Hinc Dominus ad discipulos loquens, ait: « Vobis datum est nosse mysterium regni Dei; caeteris autem in dictum est: « Statuit supra petram pedes meos . » Et iterum: « Petra refugium herinaciis . » Christus ergo petra est, quia sanctorum firmitas est, confirmans eos in virtute sua per immobilem fidei constantiam, per immobilem securitatis fiduciam, per interminabilem dilectionis perseverantiam. Christus petra est, utpote firmus in promissione sua, firmus in dilectione sua; interdum inexorabilis in ira sua, saepe immobilis in sententia sua, saepe quasi durus in tribulatione nostra. Domine Deus, ut salva pace tua loquar, quoties orationibus meis pro tribulationibus et tentationibus meis, etsi non te durum nomino, durum tamen cogito. Quoties in corde meo revolvo. Petra autem erat pellis orationem meam, avertis tamen quia dixisti: « Oportet semper orare, et non deficere , » quia improbitatem et importunitatem quaerendi, petendi et
Abbreviated transcription (Latin):
pie uiuamꝰ aute mortẽ. cuiꝰ u̾tute
iunuendi sumꝰ. ut cũ pietate dor¬
mitionẽ accipiamꝰ in morte. cꝰ uir¬
tute lib̾andi sumus a morte ⁊ ad
uitã resuscitandi. c̃ prius exsolu̾imꝰ.

Expanded text:
mortem: cujus virtute muniendi sumus, ut cum pietate dormitionem accipiamus in morte, cujus virtute liberandi sumus a morte, et ad vitam resuscitandi, cum prius exsolverim
Abbreviated transcription (Latin):
trum nr̃orum consilio tuis iustis peti¬
cionibus debita benignitate duximus
annuendum. atq predecessorum no¬
et eugenii. Romanorum pontificum.
uestigiis inherentes: tam tibi quam
tiuis legittimis successoribus cantu¬
ariensis ecclesie primatum ita ple¬
ne concedimus: sicut a lamfranco.
et anselmo. aliisq ipsorum. predecesso¬
confirmamus: sicut a temporibus
beati augustini predecessores tuos
babuisse apostolice sedis auctorita¬
te constat.¬

Expanded text:
trum nostrorum consilio tuis justis petitionibus benignitate debita duximus annuendum, atque praedecessorum noet Eugenii Romanorum pontificum vestigiis inhaerentes, tam tibi quam tuis legitimis successoribus Cantuariensis ecclesiae primatum ita plenum concedimus, sicut a Lanfranco et Anselmo aliisque ipsorum praedecessoconfirmamus, sicut a temporibus B. Augustini praedecessores tuos habuisse apostolicae sedis auctoritate constit
Abbreviated transcription (Latin):
uestram latere non credimus. qm̃ non
solent audiri appellantes nisi quoꝵ
inter est.aut quibus mandatum est.
aut qui negocium gerunt alienum.
Inter est ne uestra ut non cohercean¬
tur delinquentes aduersus ecclesiam:
Absit. Immo certe contrarium. Siue¬
ro qui subuertit ecclesie libertates. qui
bona ipsius inuadit et occupat. ac in
suos conuertit usus. in sui defensionem
minime suꝑ hoc auditur appellans:
multo minus et pro eo appellantes
Ergo nec domino regi suffragatur ap¬
pessatio a uobis pro ipso edita. nec ui
in hoc casu appellare non potest nec
mandare: sic nec uos suꝑ hoc man

Expanded text:
vestram latere non credimus, quoniam non vestram latere non credimus, quoniam non solent audiri appellantes, nisi quorum interest, aut quibus mandatum est, aut qui negotium gerunt alienum. Interestne vestra, ut non coerceantur delinquentes adversus Ecclesiam? Absit! Imo certe contrarium. Si vero qui subvertit Ecclesiae libertatem, qui bona ipsius invadit et occupat, ac in suos convertit usus, in sui defensionem minime super hoc auditur appellans, et multo minus pro eo appellantes. Ergo nec domino regi suffragatur a vobis pro ipso edita, nec vidin hoc casu appellare non potest, nec mandare, sic nec vos super hoc ab
Abbreviated transcription (Latin):
aut suo nomine appellat:aut alieno.
Si suo: aut a grauamine quod ei infer¬
tur. uel quod timet sibi inferri. Certũ
tenemus quod nullum grauamen¬
uobis deo gratias adhuc nobis illa¬
tum est unde debeatis ad appellatioĩs¬
confugere remedium. Nec credimus
uos adpresens habere causam adu̾sum
nos aliquam. que specialiter sit uestra.
Si contra metum grauaminum. ne qͥd
de cetero statuam in uos uel ecclesias ue¬
stras: uidete si sit iste metus qui debeat
uenire in homines constantissimos. si
hec sit appellatio que debeat suspen¬
dere omnem auctoritatem et potes¬
tatem nostram quam habemus in
uos et ecclesias uestras. Si alieno ap
pellastis nomine: aut domini regis
aut alterius. Si non alterius: domi¬
ni regis. Si domini regis: certe nosse
debuerat discretio uestra. qm̃ intro¬
ducte sunt appellationes ad ꝓpulsan¬
dam iniuriam non ad inferandam.
ad subleuandos oppressos: non ampliꝰ
oppͥmendos. Preterea discretionem¬

Expanded text:
aut suo nomine appellat, aut alieno. aut suo nomine appellat, aut alieno. Si suo, aut a gravanime quod ei infertur, vel quod timet sibi inferri. Certum tenemus, quod nullum vobis gravamen, Deo gratias, a nobis illatum est, unde debeatis ad appellatioconfugere remedium. Nec credimus vos ad praesens habere causam adversum nos aliquam, quae specialiter vestra sit. Si contra metum gravaminum, ne quid de caetero statuam in vos vel ecclesias vestras, videte si sit iste metus qui debeat cadere in homines constantissimos, si haec sit appellatio quae debeat suspendere omnem auctoritatem et potestatem nostram, quam habemus in vos et ecclesias vestras. pellastis nomine, aut domini regis, aut alterius. Si non alterius, domini regis. Si domini regis, certe nosse debuerat discretio vestra, quoniam introductae sunt appellationes ad propulsandam injuriam, non ad inferendam: ad sublevandos oppressos, non ad amplius opprimendos.
Abbreviated transcription (Latin):
deat ergo discretio uestra: ne ob istam
pressura diuina uos atterat iniuriam.
quam si uenerit: non fugietis defacili.
Consulite conscientias uestras. aduer¬
tite formam electionis. consensum om¬
nium ad quos spectabat electio. assen¬
sum principis ꝑ filium suum. et ꝑ eos
qui ad hoc missi sunt: cum omnibus
contradixit. si reclamauit uel in aliqͦ
loquatur qui nouit. dicat qui consctꝰ¬
est. Si uero turbatus inde fuerit aliqͥs:
non dicat prosua molestia toti regno¬
set et ecclesie factam fuisse iniuriam.
Litteras quoq domini regis et omni¬
um uestrum diligentius attendite. po¬
stulantes nobis cum multa instantia
pallium. et optinuisse. Appellatis eͥtͣ
testis suspendere auctoritatem no¬
stram ne in uos aut ecclesias uestras
seueritatis disciplinam exerceamus.
si delicti enormitas hoc exigit: Aduer¬
tite diligentius si hec sit legitima ap¬
peslatio. et que sit huius appellationi
forma. Scimus quia omnis appellans

Expanded text:
deat ergo vestra discretio, ne ob istam deat ergo vestra discretio, ne ob istam pressura divina vos atterat injuriam. Quam, si venerit, non effugietis de facili. Consulite conscientias vestras, advertite formam electionis, consensum omnium ad quos spectabat electio, assensum principis per filium suum, et per eos qui ad hoc missi sunt. Filii etiam iquis eorum contradixit, si reclamavit vel in aliquo, loquatur qui noverit, dicat qui est conscius. Si vero inde turbatus fuerit aliquis, non dicat pro sua molestia toti regno et Ecclesiae factam fuisse injuriam. Litteras quoque domini regis et omnium vestrum diligentius attendite, postulantes nobis cum multa instantia pallium, et obtinuisse. Sic se testis suspendere auctoritatem nostram, ne in vos vel ecclesias vestras severitatis disciplinam exerceamus, si delicti enormitas hoc exiget? Advertite diligentius, si haec legitima appellatio, et quae sit haec appellationis forma? Scimus quoniam omnis appellans
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc de more expectantibus incu¬
ria. si forte nobis aliquid opponere.¬
tur ad nostros accessum est officia¬
les. interdictum est eis ne in aliquo
nobis sub temporalibus obedirent.
ne nobis uel nostris quicquam mi¬
nistraretur ab ipsis: citra manda¬
tum regis et conscientiam. Proscͥp¬
ti et ipsi clerici eum laicis. uiri cum
mulieribus mulieres cum infanti.¬
bus incunabulis. Addicta sunt fis¬
co bona ecelesie patrimonium cru¬
cifixi. Pars pecunie conuersa est¬
in usus regios. pars in usus episco
ab eo precipientes ei in uirtute obedi¬
entie. quatinus quadraginta dies
post istarum susceptionem littera¬
rum: quicquid inde tulit. uel in
usus ecclesie sue conuersum est:re¬
mota omni occasione. et dilatio¬
lite fratros nolite iura regni et
ecclesie confundere. Discrete quidem
sunt potestates iste. quarum una:
iuim et potestatem sortitur ex alia.
Legite scripturas et inuenietis quot
et qui periere reges. qui nisi sunt sibi
sacerdotale officium usurpare. Proui¬

Expanded text:
adhuc de more exspectantibus in curia, si forte nobis aliquid opponeretur, ad nostros accessum est officiales, interdictum est eis, ne in aliquo super temporalibus nobis obedirent, ne nobis vel nostris quidquam ministraretur ab ipsis contra mandatum regis et conscientiam; ti et ipsi clerici cum laicis, viri cum mulieribus, mulieres cum infantulis in cunabulis. Addicta sunt fisco bona Ecclesiae, patrimonium crucifixi; pars pecuniae conversa in usus regios, pars in tuos, fratera te, praecipientes tibi in virtute obedientiae, quatenus infra quadraginta dies post istarum susceptionem litterarum, quidquid inde tulisti, vel in usus ecclesiae tuae conversum est, remota omni occasione et dilatiolite, fratres, nolite jura regni et Ecclesiae confundere. Discretae quidem sunt potestates istae, quarum unam vim et potestatem sortitur ex altera. Legite Scripturas, et invenietis quot et qui periere reges, qui visi sunt sibi sacerdotale officium usurpare. Provi
Abbreviated transcription (Latin):
Infesto epipħie. ad pͥmum nocturnũ
dum xp̃m ñ inuitati uenerunt:
tum ñ uideamur heroditare. Ipse enĩ
cilium conuocauit. ñ ut xp̃m ado¬
raret: s magis ꝑderet. Consimili causa.¬
tͥduo ante pascha osculo pacis ñ damꝰ.
damus. In scd̾o tñ nocturno ad sextã
antipħã. dicimus uenice exultemus
do. qr in .uiͣ. mundi etate gentes ue

Expanded text:
festo Epiphaniae ad primum nocturnum dum Christum non invitati venerunt, tum ne videamur Herodem imitari. Ipse enim silium convocavit, non ut Christum adoraret, duo ante Pascha osculum pacis non damus, damus. In secundo autem nocturno ad sextam antiphoniam canimus: Venite, exsultemus , quia in sexta mundi aetate gentes ad
Abbreviated transcription (Latin):
mensuram gomor. ut ꝓbarent singłi
si collegissent gomor. uel qd̾ de collec¬
tis et in aceruum comportatis mensi
sint ut singuli acciꝑent gomor. fieri
enim potuit ut scd̾m solam estimatio¬
nem primum collig̾ent gomor et deit̃
ꝓbarent an u̾e eẽt gomor. Nunc quam
edificationis gr̃am hic locus scriptu¬
re contineat: pro ut possumus at¬
tendamus.

Expanded text:
mensuram gomor, ut probarent singuli, mensuram gomor, ut probarent singuli, si collegissent gomor; vel quod de collectis et in acervum comportatis mensi sint, ut singuli acciperent gomor. Fieri enim potuit ut secundum solam aestimationem prius colligerent gomor, et deinde probarent an vere esset gomor. Nunc quam aedificationis gratiam hic locus Scripturae contineat, prout possumus, attendamus.
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Collegert̃ alii plus alii minꝰ. Quid gͦ¬
dicemꝰ: Primo actendend̾ qd̾ hoc qd̾ dr̃
collegerunt alii plus alii minus: dup¬
pliciter intelligi potest. Uno mͦ ut sit
comparatio inter ipsos colligentes
ad inuicem. qͣi alt̾ alt̾o plus uł minꝰ
inter colligentes fiat comꝑatio sine
ulla contrarietate intelligi potest unũ¬
quemq scđm formam p̾cepti ad mi¬
collegisse plusqͣm gomor.⁊ post collec¬
tionem ñ repperisse nͥ gomor. Si autẽ
inter collecta et gomor fiat comꝑatio
ut intelligatur alius minus colligis¬
se qͣm gomor difficilis erit expositio
litt̾e. cum iussi sint collig̾e gomor. et
scriptura dicat. feceruntq ita filii
isrł. et insequentib addat. singuli iux
id quod edere pot̾ant: congregarunt.
Quod autem scͥptum ẽ. mensi sunt ad
mensuram gomor: intelligi potest ꝙ
incolligendo haberent mensuram go¬
mor. ne minus colligerent qͣm gomor.
uel qd̾ post collectionem mensi sint ad

Expanded text:
quod per singulas domos tollendum erat gomor, secundum numerum hominum habitantium in Collegerunt alii plus, alii minus, » dupliciter intelligi potest: uno modo, ut sit comparatio inter ipsos colligentes ad invicem, quasi alter altero plus vel minus  gomor. Si ergo inter colligentes fiat comparatio, sine ulla contrarietate intelligi potest, unumquemque secundum formam praecepti ad millos collegisse plus quam gomor, et post collectionem non reperisse, nisi gomor. Si autem inter collecta et gomor fiat comparatio, ut intelligatur alius minus collegisse quam gomor, difficilis erit expositio litterae, cum jussi sint colligere gomor, et Scriptura dicat: « Feceruntque ita filii Israel; » et in sequentibus addat, « Singuli juxta id quod edere poterant, congregaverunt. » Quod autem scriptum est: « Mensi sunt ad mensuram gomor, » intelligi potest quod in colligendo haberent mensuram gomor, ne minus colligerent quam gomor; vel quod post collectionem mensi sint ad
Abbreviated transcription (Latin):
sionib ꝑseq̃ntium sese exposuit. s qͥa
positus est insignum cui contra dicet᷑.
⁊ u̾bum fidei inpila contradietionis tun¬
ditur qr amultis impugnat᷑. ⁊ in ip̃a tun¬
sione lit̾ali sensu exuitur. sicut exui solet
follicuł uel frum̃tum uel milium. uł aliqͥd
tale qd̾ inmortario pilo tͤritur. Ep̃c quo
q tunsione passionis ⁊ pilo crucis morta
sis potest significari. tum qr candorem ht̃
ꝑ mundiciam scĩtatis. tum qi t̾ram cordiᷤᷤ
nr̃i inpinguat ⁊ fecundat. tum qr rigore¬
⁊ discipline fluxa uicioꝵ in nob̾ restem¬
git. tum qi incentiua carnaliũ desid̾ioꝵ
refrigerio gr̃e extinguit. Ꝙ c̃ uidissent

Expanded text:
sionibus persequentium sese exposuit, sed quia positus est in signum, cui contradiceretur. Et verbum fidei in pilo contradictionis tonditur, quia a multis impugnatur, et in ipsa tonsione litterali sensu exuitur, sicut solet folliculis frumentum, vel milium, vel aliquid tale, quod in mortario pilo teritur. Christus ergo tonsione passionis et pilo crucis mortalsis potest significari: tum quia candorem habet per munditiam sanctitatis; tum quia terram cordis nostri impinguat et fecundat; tum quia rigore disciplinae fluxum vitiorum in nobis restringit; tum quia incentiva carnalium desideriorum refri
Abbreviated transcription (Latin):
x hoc loco adu̾ti potest gomor
mensuram ẽẽ. que uni ꝑ diem
sufficere possit. Gõmor aũ ut insequen¬
tib habetur decima pars est ephi. Quid
sit ephi ostendit ier. in expositione sr̃
ezechielem libro .xiiii. his u̾bis. Chorus
triginta ht̃ modios. ⁊ inutraq mensu¬
ra tam aridoꝵ qͣm liquentium tenet
pͥncipium. Decima pars chori in his q̃
modio mensurantur apellatur ephi.
id ẽ tres modu. ⁊ decima pars chori in
specieb liquidis uocatur batꝰ siue uadͦ.
ut eiꝰdem mensure sit epha ⁊ batꝰ. ħ iere.¬
Inqͥb notandum qd̃ cum pͥus dixiss ephi
postea dixit epha. qr ut ipse in eodẽ libro
ꝓximo ante ostendit epha greco sermo¬
ne corrupte dr̃ ephi. In eodem qͦ libro
paulo post dicit qd̃ chorus qui hebͣr
Hoc ideo dicimus ut que sit differen¬
cia appareat inter gomor qd̃ infina¬

Expanded text:
x hoc loco adverti potest, gomor mensuram esse, quae uni per diem sufficere possit. Gomor autem, ut in sequentibus habetur, decima pars est ephi. Quid sit ephi, ostendit Hieronymus in expositione in Ezechielem libro XIV his verbis: « Corus habet triginta modios, et in utraque mensura, tam aridorum, quam liquentium, tenet principium. Decima pars cori in his, quae modio mensurantur, appellatur ephi, id est tres modii, et decima pars cori in speciebus liquidis vocatur batus, sive vadus, ut ejusdem mensurae sit ephi et batus. » Haeibus notandum, quod cum prius dixisset « ephi, » postea dixit, « epha; » quia, ut idem in eodem libro proxime ante ostendit, « epha » Graeco sermone corrupte dicitur « ephi. » In eodem quoque libro paulo post dicit, quod « corus, » qui Heb» Hoc ideo dicimus, ut quae sit differentia, appareat inter gomor et
Abbreviated transcription (Latin):
huic simile: Quociens gͦ uel in xp̃o uł in
ũbis aut oꝑis aut sacramentis eiꝰ aliqͥd
mirum comp̾hendimus. uel ꝑ infusio¬
nem suꝑne gr̃e aliqͥd dulcius sentimus:
tociens admirantes ⁊ stupentes dicimꝰ
manhu. qd̾ significat quid ẽ hoc. Illi uͦ
quib uisibile manna apparuit ignora¬
bant quid hoc eẽt. In qua ignorantia p̾
norant in lege ⁊ ꝓpħis. in carne assũpta
⁊ insacrificio altaris absconditũ. In eo
autem qd̾ moyses ait illis iste ẽ panis
quẽ dedit uob̃ dñs ad uescendum: sig¬
nificatur qd̾ ipse moyses testis est xp̃i.
ueri scilicet panis aduescendum de celo
dati. Hinc xp̃c ad uideos dixit. Si cred̾e¬
tis moysi. credetis forsitan ⁊ mͥ. De me
enim ille scͥpsit. Hic ip̃e locus scͥpture
ad xp̃m ꝑtinet dicente moyse. Iste est
panis ⁊ c̾. Iste quippe panis pͥmum adeo
ꝓmissus. deinde de celo datus xp̃msig¬
nificat in lege ꝓmissum. ⁊ in tp̃r gr̃e
nob̾ datum. Demonstrans gͦ panem

Expanded text:
in verbis, aut operibus, vel sacramentis ejus, aliquid verum comprehendimus, vel per infusionem supernae gratiae aliquid dulcius sentimus, toties admirantes et stupentes dicimus: « Manhu, quod significat: Quid est hoc? » Illi vero, quibus visibile manna apparuit, ignorabant quid hoc esset. In qua ignorantia pranorant, in lege et prophetis, in carne assumpta, et in sacrificio altaris absconditum. In eo autem quod Moyses ait illis: « Iste est panis, quem dedit vobis Dominus ad vescendum , » significatur, quod ipse Moyses est testis veri, veri scilicet panis ad vescendum de coelo dati. Hinc Christus ad Judaeos dicit: « Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi; de me enim ille scripsit . » Hic ipse locus Scripturae ad Christum pertinet, dicente Moyse: « Iste est panis, » etc. Iste quippe panis primum a Deo promissus, deinde de coelo datus, Christum significat, in lege promissum, et in tempore gratiae nobis datum. Demonstrans ergo panem,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ gr̃ãm ẽ. Mane gͥ ros iacuit ꝑ cirruitũ
castroꝵ. qñ ꝑ resurrectionẽ xp̃i mane
fcãm ⁊ inicio gr̃ẽ gentib reuelate uer¬
bum dei ꝑ circuitum gentiũ ⁊ nationũ
uel eccłiaꝵ uel cordium fideliũ dissemi¬
natum ⁊ qͣi ꝑ circuitum castroꝵ sparsũ
iacuit in credentib humiłr ⁊ reu̾ent̾ sus¬
ceptum. Ibi aũ iacuit uͥ remansit. Ecelit
autem ꝑ orbem t̾raꝵ longe lateq consti¬
tute castra sunt. ꝑ quoꝵ circuitum circũ¬

Expanded text:
uitum castrorum, quando per resurrectionem Christi mane factam, et initio gratiae gentibus revelatae, verbum Dei per circuitum gentium et nationum, vel Ecclesiarum, vel cordium fidelium, disseminatum, et quasi per circuitum castrorum sparsum jacuit, in credentibus humiliter et reverenter susceptum. Ibi autem jacuit, ubi remansit. Ecclesiae autem per orbem terrarum longe lateque constitutae castra sunt, per quorum circuitum circum
Abbreviated transcription (Latin):
distincte tñ hoc loco u̾bum xp̃i in rore
significatur. Hic ros ꝑ p̾dicationẽ apło¬
rum circumqͣ diffusus: t̾ram oꝑuit.
iuxta illud ysaie. Repleta ẽ t̾ra scientra do¬
rum tꝑ̃m solitudini comꝑari pͭ. qͥa añ
conu̾sionem sole bestie habitabant mea.
hoc ẽ ingentilitate homines moꝵ qͣlita¬
te bestiis similes uel in anima bestiales
affectiones. Potest autem scd̾m p̾sentẽ
statum solitudo dici. uel in eccł̃ia uel in
anima. qr cumultũ ⁊ freq̃nciam erroꝵ
⁊ uicioꝵ fugiens ad quietem mentis se
conu̾tit. Unde ⁊ penitens dicit. Similis
factus sum pellicano so. ⁊ it̾m. Ecce elon
qr totum qd̾ de xp̃o creditur uel p̾dicat᷑:
ꝓpter eiꝰ inestimabilem humilitatẽ qͣi
ꝓpter nimiam exiguitatẽ subtile ẽ⁊ in
comp̃hensibile. ⁊ hoc ẽ apud fideles. ap̃
infideles autem contemptibile ẽ ⁊ par¬
uum. Unde xp̃c apud damelem lapispar¬

Expanded text:
distincte tamen hoc loco verbum Christi in rore significatur. Hic ros per praedicationem apostolorum circumquaque diffusus terram operuit, juxta illud Isaiae: « Repleta est terra scientia Dorum temporum solitudini comparari potest; quia ante conversionem solae bestiae habitabant in ea, hoc est in gentilitate homines morum qualitate bestiis similes, vel in anima bestiales affectiones. Potest autem secundum praesentem statum solitudo dici, vel in Ecclesia, vel in anima: quia tumultum et frequentiam errorum et vitiorum fugiens, ad quietem mentis se convertit. Unde et poenitens dicit: « Similis factus sum pellicano solitudinquia totum quod de Christo creditur vel praedicatur, propter ejus inaestimabilem humilitatem, quasi propter nimiam exiguitatem, subtile est et incomprehensibile: et hoc est apud fideles, apud infideles autem contemptibile et parvum. Unde apud Danielem Chris