comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Aduersus mundi re&ctores tenebrarũ harũ : Contraspiritalia nequitia in cȩlestibus. Eum qq
qui ab aquilone est. De quo hieremias loquitur. ab aquilone &ardescent mala su ꝑ om̃s
habitato res terre. De quo & salo mon scribit aqui louentus durissimus. procul in quit
a uobis faciam & pellam eum interrã inuiam & desertt̃ quȩ non hab& notitiam di in
qua non habitat sp̃s sc̃s. Faciecque eius erit in mariprimo & in marino uissimo. in his qui
a peruerint ei ianuam p& catorũ & apud quos usque ad & tremũ uitȩ tempus ꝑmansen nt
& fo&or illius & putredo ascendit &iam in eos qui sibi magna promittunt. & cadunt per
suꝑbiam: quia num quã tuta est humana fragilitas : & quanto uir tutibus crescimus.
tanto magis timere debemus : Nede sub limibus corruamus. Iuxta lit terã. greges locusta¬

Expanded text:
adversus mundi rectores tenebrarum harum, contra spiritualia nequitiae in coelestibus . Eum quoque adversus mundi rectores tenebrarum harum, contra spiritualia nequitiae in coelestibus . Eum quoque qui ab Aquilone est de quo Jeremias loquitur: Ab Aquilone exardescent mala super omnes habitatores terrae : de quo et Salomon scribit: Aquilo ventus durissimus  procul, inquit, a vobis faciam, et expellam eum in terram inviam et desertam, quae non habet notitiam Dei, in qua non habitat Spiritus sanctus. Faciesque ejus erit in mari primo et in mari novissimo, in his qui aperuerint ei januam peccatorum, et apud quos usque ad extremum vitae tempus permanserint, et fetor illius et putredo ascendit etiam in eos qui sibi magna promittunt, et cadunt per superbiam: quia numquam tuta est humana fragilitas, et quanto virtutibus crescimus, tanto magis timere debemus ne de sublimibus corruamus. Juxta litteram, greges locusta
Abbreviated transcription (Latin):
& lo lium : & offenderit dñm suum & postea egerit pęnitentiam & plangens dixerit.
parce dñe populotu& elatur dñs ter ram suam & parc& ei quã dudũ contẽ pserat : suo quȩ eã
dignatur allo quio & dicit. Mit itam tibi frumentũ. de quo scriptũ est : Amen amen dico uob.
nisi granũ frumenti cadens interrã mortuum fuerit. ipsũ solũ man&. Siaũ mor.tuã fuerit
multos fructus facit: & uinũ quod l&ificat corhominis. & oleũ quod &hilarat faciem: ut
u&us tristi᷑a p& catorũ frumenti. & uini & olei id est uirtutũ l&itia temper&ur. Tantłiquȩ
habebunt bonorũ omnium habundantiam : ut repleantur eis atq: saturentur. Cũq fuerint¬
hoc consecuti: nequaquã tradentur in opprobriũ gentiba De quib: a postolus loquitur
on est nobis conluctatio aduersus carnẽ & sanguinẽ : sed ad uersus principes & potestates

Expanded text:
et lolium, et offenderit Dominum suum, et postea egerit poenitentiam, 196 plangensque dixerit: et lolium, et offenderit Dominum suum, et postea egerit poenitentiam, 196 plangensque dixerit: Parce, Domine, populo tuo, zelatur Dominus terram suam, et parcet ei quam dudum contempserat, suoque eam dignatur alloquio et dicit: Mittam tibi frumentum, de quo scriptum est: Amen amen, dico vobis, nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet: si autem mortuum fuerit, multos fructus facit : et vinum quod laetificat cor hominis, et oleum quod exhilarat faciem, ut vetus tristitia peccatorum, frumenti et vini et olei, id est, virtutum laetitia temperetur, tantamque habebunt bonorum omnium abundantiam, ut repleantur eis atque saturentur. Cumque hoc fuerint consecuti, nequaquam tradentur in opprobrium gentibus, de quibus Apostolus loquitur: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, se
Abbreviated transcription (Latin):
nominaturt eo quod nulla ibiuiuant animantia: Mare aut̃ no uissimũ. hoc quo d
ad occidentẽ est quod ducit in egyptũ. Incuius litore gaza & ascalon. A sotuicquȩ
& ioppe & cȩsa rea & c&erȩ urbes maritimȩ sitȩiunt. Cumꝰ quȩ litora utriusque : marir
aceruis mortuarũ bocustarũ quos aquȩ euomuerant implerentur : putredo earũ & f&or
intantũ noxius fuit . ut aerem quo que corrumper& Et pestilentia. tam iumentorũ quã
hominũ gigner&ur. Quȩrat eruditus l&ctor ubi hoc iuxta lit terã factũ sit. Dechalde is
non multo post tempore: quã h& proph&ata sunt : si quidem in esaia legimus. centũ octo¬
ginta quinque milia chaldeo rũ subrege ae zechia in una nocte angelo seuiente ꝑcursa.
Hoc iuxta historiam diximus: e&erũ iuxta triꝰphologiam. Omnis anima terra est dñi in
qua seminat pater famili as sementẽ succ̃: Quȩcũ protritico ss ania fecerit: id est auenas

Expanded text:
nominatur, eo quod nulla ibi vivant animantia. Mare autem novissimum, hoc quod nominatur, eo quod nulla ibi vivant animantia. Mare autem novissimum, hoc quod ad Occidentem est, et quod ducit in Aegyptum, in cujus littore Gaza, et Ascalon, Azotusque et Joppe, et Caesarea, et caeterae urbes maritimae sitae sunt. Cumque littora utriusque maris acervis mortuarum locustarum, quas aquae evomuerant, implerentur, putredo earum et fetor intantum noxius fuit, ut aerem quoque corrumperet, et pestilentia tam jumentorum quam hominum gigneretur. Quaerat eruditus lector ubi hoc juxta litteram factum sit de Chaldaeis? Non multo post tempore quam haec prophetata sunt, siquidem in Isaia legimus, centum octoginta quinque millia Chaldaeorum sub rege Ezechia in una nocte angelo saeviente percussa . Hoc juxta historiam dixerimus. Caeterum juxta tropologiam, omnis anima terra est Domini, in qua seminat pater familias sementem suam, quae cum pro tritico zizania fecerit, id est, avenas
Abbreviated transcription (Latin):
in mare orienta le : & posteriores in mari nouissimo & ascendit fo& or eius. Id est qui ab aquilone ẽ :
& putredo quia superbe egit: sepe cõmonui Subtrans latione ldcustarũ de cribiim p&um chaldeoꝵ:
Quo iudea uastata est. Itaque seruat in & aphoran in reliquis. & iuxta sitũ prouintiae sicloquitur. quasi
non dehostibus. sed debocustis referriuideatur: & iam nostris tem poribus ui dimus agmina lo custarũ
ter ranstȩcisse iudȩam. quȩ postea misericordia dñi Inter uestibulũ & altare. hoc ẽ intercrucis & re¬
surreetionis locũ sacer dotibus & populis dñm dep̃cantib: atq dicentibus. Parcepopulotuo. uento sur gdite
in mare primũ & nouissimũ precipitatȩ sunt : Mare primũ quod iuxta solitudonẽ est & uergit ad
orientẽ Ilud intellege in quo fut quonda sodom ae& gomar ra: adama & seboim quodiunc mortuũ¬

Expanded text:
in mare Orientale, et posteriores in mare novissimum, et ascendet fetor ejus, id est, qui ab Aquilone est, in mare Orientale, et posteriores in mare novissimum, et ascendet fetor ejus, id est, qui ab Aquilone est, et putredo, quia superbe egit. Saepe commonui sub translatione locustarum describi impetum Chaldaeorum, quo Judaea vastata est. Itaque servat metaphoram in reliquis, et juxta situm provinciae sic loquitur, quasi non de hostibus, sed de locustis referre videatur. Etiam nostris temporibus vidimus agmina locustarum terram texisse Judaeam, quae postea misericordia Domini inter vestibulum et altare, hoc est, inter crucis et resurrectionis locum, sacerdotibus et populis Dominum deprecantibus atque dicentibus: Parce populo tuo, vento surgente, in mare primum et novissimum praecipitatae sunt. Mare primum quod juxta solitudinem est, et vergit ad Orientem, illud intellige, in quo fuit quondam Sodoma et Gomorrha, Adama et Seboim, quod nunc Mortuu
Abbreviated transcription (Latin):
pepercit populosuo & respondit dñs & dixit populosuo. Ecce ego mit tã uobis frumentũ & uinũ & oleum
&replebimini ineis & non dabo uos ulra op probrium ingentibus &x eum qu ab aquilone est  repellam
cius & ascendit putredo illius. quõ magnificata sunt opera eiꝰ. Post quã sacer doter populo depreeatisunt &
dixerunt . Parce dñe parce populotuo & nedes heredititẽ tuã in opprobriũ : feit quȩ populus quod prȩ
mosuo & nequa quã carni & uoluptati. sed animȩ&e fl&ibus inseruirent BSelatus est dñs ter rãsuam. quã
prius quasi alienam contẽpserat. Et passus fuerat lo custa uastante popularq : & intantũ pepercit peniten¬
tibus. ut eos dign ossua responsione facer&. Dicer&quȩ. Quoniã omnes fruges urãs. locusta bruchus
rubi gõquȩ uastauit. Ideo dabo uobis frumentũ & e& era quȩ proph&a de scribit : & ultra uos nontradam
equorum as p&ctus eorũ : & & pellam in quit eum inter rã solitudinis : & primȩ partłs illius cadent¬

Expanded text:
mentum et vinum et oleum, et implebimini ex eis, et non dabo vos ultra opprobrium in gentibus, et eum qui ab Aquilone est repellam ejus, et ascendet putredo illius, quoniam magnificata sunt opera ejus. Postquam sacerdotes pro populo deprecati sunt, et dixerunt: Parce, Domine, populo tuo, et ne des haereditatem tuam in opprobrium, fecitque populus quod praecepmo suo, et nequaquam carni et voluptati, sed animae et fletibus inservirent. Zelatus est Dominus terram suam, quam prius quasi alienam contempserat, et passus fuerat locusta vastante populari, et intantum pepercit poenitentibus, ut eos dignos sua responsione faceret, diceretque, quoniam omnes fruges vestras, locusta, bruchus, rubigoque vastavit: ideo dabo vobis frumentum, et caetera quae propheta describit, et ultra vos non tradam equorum aspectus eorum et
Abbreviated transcription (Latin):
tos &purpđritos & gẽmarũ uar&ite ditinctos incuntodia romini ueneretur siatus : Hec dicit dñs exerti¬
tuũ ecceego saluibo populũ meũ deterra orienti. & deterra occasi solis & id ducameos & habitabonc

Expanded text:
atos et purpuratos, et gemmarum varietate distinctos, in custodiam Romani veneretur status. Haec dicit Dominus exerciatos et purpuratos, et gemmarum varietate distinctos, in custodiam Romani veneretur status. Haec dicit Dominus exercituum: Ecce ego salvabo populum meum de terra Or
Abbreviated transcription (Latin):
onis tempore ineclenis xp̃i expleta conspeximus. quando intantam. rabiem ꝑsecutorum
feritas excitata est ut etũ conciliabula nr̃a deftruerent. cdhiunos libros ignibus traderent om̃sin¬
sulȩ metalla carteres confessorũ &mararũ catenatis gregib implerentur. : Quis eotem poretre¬
der& rursum ecclenas consiruendas ablis ipns qui ante destrioxerant : Nonquo ide homines
fuerim. sed quod ea demregalas potestas quȩprus sedebat in insichus cum cdiunib & quasi exsena¬
tus consulto xp̃inomen conabatur extinguere: nunc expensis reipublice ecde surũ basilicas
exfiruit: & exiliat summa fastigu : Vt nonsolũ laquearia & tecta fulgentii. auro decor&
sedpineies eduersi marmoris uestiat crisus & diunos libros quo spriustradebiit incendo Nye deiur¬

Expanded text:
onis tempore in Ecclesiis Christi expleta conspeximus, quando in tantam rabiem persecutorum onis tempore in Ecclesiis Christi expleta conspeximus, quando in tantam rabiem persecutorum feritas excitata est, ut etiam conciliabula nostra destruerent, divinos libros ignibus traderent, omnes insulae, metalla, carceres, confessorum et martyrum catenatis gregibus implerentur. Quis eo tempore crederet rursum Ecclesias construendas ab his ipsis qui ante destruxerant? non quod iidem homines fuerint, sed quod eadem regalis potestas quae prius sedebat in insidiis cum divitibus , et quasi ex senatus-consulto Christi nomen conabatur exstinguere, nunc expensis reipublicae Ecclesiarum basilicas exstruat, et exaltet summa fastigia, ut non solum laquearia et tecta fulgentia auro decoret; sed parietes diversi marmoris vestiat crustis, et divinos libros quos prius tradebat incendio, nunc deaur
Abbreviated transcription (Latin):
hec eliit dñs cauarisi omp̃s aliosermnone hõ l oquens ieputi&ir mea et que sponcleo & quisibo¬
minum nonereditis : chiunt promissa quȩrtplico : Supridicerat: inur & senes Inplateis. et les po¬
ros & proremporis longituidine biculos mambus retenturos artindis pliteas hominũ multitudi¬
ne pueros a puellis quas infestis diebus horos lucere & extruendim. herusalem᷑ instatum feli¬
etatis pritine refutuendim: hoc reliqui is popule quł dec iptiuitite uenerant uidebatur in ge¬
dulũ cernentibus urbem puenitus defututam : murorũ ruinis aiibustos pari&es minus bibi¬
lonus ostentare: ideirto consoqat: siuobis quientis reliquiȩ capticu populi ł difficile uel inpos¬
sibile uideus eẽ quodiponcdeo. Vtindiebus illis quibus aedisi candaest hierusalem . Tana
felicitas sit: Num quid in conspectudĩ aud difficile erit autinpos ñbile qui hec futura meco
orepromitat. Quetium apud homines in possibilia: apud dm̃ possibilia sunt : Hec ꝑsecuti¬

Expanded text:
Haec dicit Dominus omnipotens, alio sermone hoc loquens: Ne putetis mea esse quae spondeo, et quasi homini non credatis: Dei sunt promissa quae replico. Supra dixerat, anus et senes in plateis esse sessuros, et pro temporis longitudine baculos manibus retenturos, arctandas plateas hominum multitudine, pueros ac puellas quasi in festis diebus choros ducere, et exstruendam Jerusalem, atque in statum felicitatis pristinae restituendam. Hoc reliquiis populi, quae de captivitate venerant, videbatur incredibile, cernentibus urbem penitus destitutam, murorum ruinas, combustos parietes, manus Babylonias ostentare; idcirco consociat: Si vobis qui estis reliquiae captivi populi, vel difficile vel impossibile videtur esse quod spondeo, ut in diebus illis quibus aedificanda est Jerusalem, tanta felicitas sit: numquid in conspectu Domini aut difficile erit, aut impossibile, qui haec futura meo ore promittit? Quae enim apud homines impossibilia sunt, apud Deum possibilia sunt . Haec persecuti
Abbreviated transcription (Latin):
omio pouimus mens seificatus in quotem plũ instauratum immolantur uictmȩ cerinomia rli:
orlo iarutur hec unti historiam ceterum nulli dubiumẽ sion & hcrusalemi speculam & ui¬
sionem pacis posse accipi animas fideliũ quibus cum peccauerint iratis cdhms trididiteas cap¬
tutxei ut quȩ dm̃ ꝑbona prospera que nonsenserant ꝑmala sentiant & aduersa : cuam que ege¬
rint penitentam reuerte tur dñ achion & habitabit in mȩdio huerusalem. Quam unum atq
candem intellegimus ciuitatem & in quibus anteregnabant peccatorum uigorsi que m

Expanded text:
atus, in quo templo instaurato, immolantur victimae, caeremoniarum ordo servatur. Haec juxta historiam. Caeterum nulli dubium est, Sion et Jerusalem, speculam et visionem pacis, posse accipi animas fidelium, quibus cum peccaverint, iratus Dominus tradit eas captivitati, ut quae Deum per bona prosperaque non senserant, per mala sentiant et adversa. Cumque egerint poenitentiam, revertetur Dominus ad Sion, et habitabit in medio Jerusalem, quam unam atque eamdem intelligimus civitatem, et in quibus ante regnabant vitiorum peccatorumque m
Abbreviated transcription (Latin):
as qͥuit aecdficantur &x cdicer & populum fuerant cohartiti: Nunc cohertanur eos ũtexpnorũ uertiate lis quȩ
in futurum promituntur ad cominodem sidẽ & confortent mainus suis: Nequaꝗ medos impetũ &impedire
addẽ quosuꝑaedi ficatum ẽ tepłu & audiant que sequntur : breuiter explinam: historũ . Nuid quid deluerusalem
& cde templodr̃. prtaliter adecclesam referentes inqua ẽ fortant minus ꝑbona operi & funditur domus quand
fide fundamenta iaciuntur templũq extru itur. Quando malatudo. credentiũ roboratus: &ita uiit utẽ¬
plũ diẽẽ mereatur: Si quidẽ ante diesillos merces hominũ nonerãt nec meress. ium̃to aerdt Neque introeunt¬
& exeunti erat pox p̃tribul aione & dimis om̃s homines unũ quẽq contra ꝓximũ suũ: hx̃. Auu ante dies illos.

Expanded text:
as, qui ut aedificaretur, et duces et populum fuerant cohortati, nunc cohortantur eos, ut ex priorum veritate his quae in futurum promittuntur, accommodent fidem, et confortent manus suas, nequaquam Medorum impetum et impedire ad diem quo superaedificatum est templum, et audiant quae sequuntur. Breviter exp spiritualiter ad Ecclesiam referentes, in qua confortantur manus per bona opera, et fundantur domus, quando fidei fundamenta jaciuntur, templumque exstruitur, quando multitudo credentium roboratur, et ita vivit, ut templum Dei esse mereatur. Siquidem ante dies illos merces hominum non erat, nec merces jumentorum erat, neque introeunti et exeunti erat pax prae tribulatione: et dimisi omnes homines unumquemque contra proximum suum. 844 LXX: Quia ante dies il
Abbreviated transcription (Latin):
tui dioris eltu oniiupotentis mnons ses : Quod dñs herusalem idẽ in aheliticum populum tasuer
tol cdierer nsuruxor s accsperit. &iacentem imidolatriae sanguine operuent pallio iuo inore
colioent nuritli minie eluhele plenius clicimus : que poster similam comedens. &einc l eoei
uestibus ornata pulcherrimis & habens ex largiate uiri omnia ornamenta sg enima ualti
fordicita efteuma asrus etque chaldeis & audiuit a dño sicut despiant iteor urtimi sauut

Expanded text:
ominus Jerusalem, id est, Israeliticum populum in solitudine instar uxoris acceperit, et jacentem in idololatriae sanguine, operuerit pallio suo, et amore coluerit maritali, in Ezechiele plenius discimus, quae postea similam comedens, et mel, et oleum, et vestibus ornata pulcherrimis, et habens ex largitate viri omnia ornamenta gemmarum, fornicata est cum Assyriis atque Chaldaeis, et audivit a Domino: Sicut despicit uxor
Abbreviated transcription (Latin):
patarum mneorum cum aidhue stare& heruralem. &xurbes uida rebus omnibus ibundiarent
&etam montana regio quam cam pestris fugibus redundar& & fidissima paceftueretor. hccuu
eraint uerba dm̃ quesquens e ptura testitur: Uelle seuerum iudicaumnmuuier corlua noneo
mnt : Quãs obres uenit indgnano migna super hierus alem  quomodo illi me audirtnio¬
luerunt ne&go nonex iudiuico: & nunc tinta scrupulositite quȩrunt quarclo debeuiri e¬
hunili& homo inimam suam. sed solue ouineuinculum iniquitatis disolue obligationer
uiolentiru cuationumi: eariert di paneintuum exinimo: siuideris nudũ operi & puuperem
&abique tecto induc intabernaculumtuum: Tanc erump& temporanea luretua & sanitates
aplanar potest : Qqui cenim imtearaur uel arbeserite iuttiuus rex prouinte: autiniquam ed clequa¬

Expanded text:
tarum meorum, cum adhuc staret Jerusalem, et urbes Juda rebus omnibus abundarent, et tam montana regio, quam campestris frugibus redundaret, et fidissima pace frueretur? Haec autem erant verba Domini, quae sequens Scriptura testatur, velle se verum judicium et misericordiam in runt: quam ob rem venit indignatio magna super Jerusalem; et quomodo illi me audire noluerunt, sic et ego non exaudivi eos: et nunc tanta scrupulositate quaerunt, quando debeant jeneque ut humiliet homo animam suam; sed solve omne vinculum iniquitatis: dissolve obligationes violentarum cautionum: esurienti da panem tuum ex animo. Si videris nudum, operi eum; et pauperem et absque tecto indue in tabernaculum tuum. Tunc erumpet temporanea lux tua, et sanitates explanari potest. Quis est enim iste Sar
Abbreviated transcription (Latin):
& plateae ciuitatis complebuntur pueris & puellis ludentibus Isti sunt pueri & puellȩ senes &
iuuenes : Quos psal mista. ad canendum cdño cohortatur dicens: Iuuenes &uirgines. sẽnes cum
iunionbus laudent uic nomen dñi: &iohannes euangelista atque aposł scribo inquid uob
pueri: qm̃ diuiit ũ is. ũ tuntur uobis peccata pp̃t nomen saluatoris: scribo uobis. patres. quia
cognouistis eum quia principioe : & dehissalamon in prouerbus loquitur : & d& in nocentib
uerietam puer uo utiem union sententiã sensum & intelle gentam: & rursum: audite
pueri oneplnum petris & acdrendte ut cog noscitis intellegentiam dehis pueris uirguncuł acpuells
& quad teanus quartus palmus edicentur in quid regiurg ines pofeim. iceta quodiriptum es ł exuba

Expanded text:
et plateae civitatis complebuntur pueris et puellis ludentibus. Isti sunt pueri et puellae, senes, et et plateae civitatis complebuntur pueris et puellis ludentibus. Isti sunt pueri et puellae, senes, et juvenes, quos Psalmista ad cantandum Domino cohortatur dicens: Juvenes et virgines, senes cum junioribus laudent nomen Domini . Et Joannes evangelista atque apostolus: Scribo, inquit, vobis, pueri, quoniam dimittuntur vobis peccata propter nomen Salvatoris: Scribo vobis, patres, quia cognovistis eum qui a principio est . Et de his Salomon in Proverbiis loquitur: Et det innocentibus versutiam: puero autem juniori sensum, et intelligentiam. Et rursum: Audite, disciplinam patris, et attendite ut cognoscatis intelligentiam . De his pueris, virgunculis ac puellis, et quadragesimus quartus psalmus, Adducentur, inquit, regi virgines post eam. Juxta
Abbreviated transcription (Latin):
plenus dierum: Gloria enimi ienum canisunt: dequibus dicitur: Can homins sapientia eias. Lite nebau¬
ꝓdierũ multitũ dine uirgis & baculos inmanibus suis & dicent ad discipulos: quiduubts inuirga ueniã
aduos aninspũ lenitatis & mansuetudinis: Quienĩ delabiis suis ꝓfert sapiemiam uirga ꝑcutitꝰ iurũ
ex corde &econtrario qui partit baculo suor oditsiliũ suũ: Qui autem cdiligit. diligenter corripit:
& nonsolũ senes sedaniis quoque sedebunt in plateis hierusalem: Quas paulus apostolico orede¬
sexiginta que fuit unius uiri uxor in bonis operibus habens testimoniũ sieducabit liberos sire¬
ept hospitio siscõrũ pedes. lauit: siintribulationibus positis ministrauit: siomne opus bonũ ꝓ¬
scutaẽ : lstius modisenes &anus sede bt inplateis hierusalẽ & tenebunt baculos inmanibus suis

Expanded text:
plenus dierum Gen. XXV, 8. Gloria enim senum cani sunt, de quibus dicitur: Cani hominis 840 sapientia ejus Saplenus dierum Gen. XXV, 8. Gloria enim senum cani sunt, de quibus dicitur: Cani hominis 840 sapientia ejus Sadierum multitudine virgas et baculos in manibus suis, et dicent ad discipulos: Quid vultis? in virga veniam ad vos, an in spiritu lenitatis et mansuetudinis ? Qui enim de labiis suis profert sapientiam, virga percutit virum excordem. Et e contrario: Qui parcit baculo suo, odit filium suum: qui autem diligenter corripit, diligit . Et non solum senes, sed anus quoque sedebunt in plateis Jerusalem: quas Paulus apostolico ore desexaginta, quae fuit unius viri uxor, in bonis operibus habens testimonium: si educavit liberos, si recepit hospitio, si sanctorum pedes lavit, si in tribulationibus positis ministravit, si omne opus bonum persecuta est . Istiusmodi senes et anus sedebunt in plateis Jerusalem, et tenebunt baculos in manibus suis,
Abbreviated transcription (Latin):
opibis sapientii agit siducaliter & inmurorum summitatibus predcatur. Unde &xad om̃ipsal mista c̃¬
dumat: Latum mnanditium tuum uehementer: In his pliteis dñm aluatorem poniã ꝑquirens loquitur
mantico cinticorum consurgam & cn tuibo ciuititem bichoro & inplateis eius: donet inaeniam eum qur
dlexit animamea: Haibitabunt igitur a sedebuntieues & anus dequibus scriptumẽ. Sicuitamen pla¬
e& librum recipere senectus honorabilis nonmulti temporis nec numero annorum aestim abilis.
canauten sunt hominũ prudenta & enectus uita in maculita: dequibus & dñs loquitur ad mosen con
sutuete cuin hxx senes quos i psenosa qm̃se nesiunt: quam obrem & inteabraham nullus abpellitusẽ
enex: Dequo sriptum legimus deficienis abralam mortuus ẽ nutritus in senec tute bonasenex ex̃

Expanded text:
quibus sapientia agit fiducialiter et in murorum summitatibus praedicatur? Unde et ad Dominum Psalmista coquibus sapientia agit fiducialiter et in murorum summitatibus praedicatur? Unde et ad Dominum Psalmista conclamat: Latum mandatum tuum vehementer . In his plateis Dominum Salvatorem sponsa perquirens, loquitur in Cantico canticorum: Consurgam et circuibo civitatem in foro, et in plateis ejus, donec inveniam eum quem dilexit anima mea . Habitabunt igitur, vel sedebunt, senes et anus, de quibus scriptum est si cui tamen placet librum recipere: Senectus honorabilis, non multi temporis, nec numero annorum aestimabilis . Cani autem sunt hominum prudentia, et senectus vita immaculata: de quibus et Dominus loquitur ad Motuaginta senes, quos ipse nosti quoniam senes sunt ; quamobrem et ante Abraham nullus appellatus est senex, de quo scriptum legimus: Deficiens Abraham mortuus est: nutritus in senectute bona, senex et
Abbreviated transcription (Latin):
adluc hubit abunt se nes &anus in plateis huerusalem: & uirbaculus inmanucius premulattudine dierũ
& pltee ciuitatis conplebuntur in famibus & puellis ludentibus inplateis. eius: Hxx hec diit dñs omps¬
um inmanu retinens p̃multitu dine dierũ & plitee ciuitates replebuntur pueris & puellis luden¬
adis iplateis eius: Tanta inquit erit reuersme insion & habitante in mediohierusalem. rerum omiriũ
gosentas & bellorum quiȩs atque tranquillitas atnullo hoste reminente usque adultimam ȩtetem iniutroq
eu semlem etas ꝑueniuatꝰ & trementes artus baculo regente sustentent plate aequoque impleantur pu¬
ets puelis que ludentibus : hioc iutem fieri sol& quinbsecurtis & profundi pteurbũ est ut gaudiũ ci¬
Qonos dictasunt dere ciuttis dł & fluminis impetus letficat ciuitatemdi sci ficauit taber naculũ
sũ al tissimas Dt̃ in medio eius non commouebitur. Quipoterit ambigere plateis eccłe ẽ uirtutes in

Expanded text:
abunt senes et anus in plateis Hierusalem et viri baculus in manu eius prae multitudine dierum et plateae civitatis conplebuntur infantibus et puellis ludentibus in plateis eius haec dicit Dometinens, prae multitudine dierum: et plateae civitatis replebuntur pueris et puellis, ludentibus in plateis ejus. Tanta, inquit, erit, reverso me in Sion, et habitante in medio Jerusalem, rerum omnium prosperitas, et bellorum quies atque tranquillitas, ut nullo hoste remanente, usque ad ultimam aetatem in utroque sexu senilis aetas perveniat, et trementes artus baculo regente sustentent. Plateae quoque civitatis impleantur pueris puellisque ludentibus. Hoc autem fieri solet, quando securitas et profunda pax urbium est, ut gaudium cificat civitatem Dei: sanctificavit tabernaculum suum altissimus: Deus in medio ejus non commovebitur , quis poterit ambigere plateas Ecclesiae, esse virtutes, in
Abbreviated transcription (Latin):
manumi ũ ard postgte pli fundimenta riacta. Ponite inquit cordiura ex cdeisti & infuturũ a dhie incesimo & into
& sius & malo granatum &ligna oliue ifloruit.: ex che ifa benethieam & rursum mouebo celĩ pirtier & ierram
Dicamus & aliter coeptam super ecdesiȩ explinationem sequentes priusqua fidomxpi quisrecipiat & neo prsã¬
fundimenta iaciantur. Hullur audre poterit estmeres operituo siue ille iudeus sit siue hereticus sice genał. quidl quse
bonioperis fecerit iusinno mine xp̃i fecer it iereede surboni÷ operis nonh abebit: U demus heretcorauir gines
nitateas in ꝑtusũ sacculũ. Postꝗuero fide xp̃ĩ receperenđ̃ &illi & ii qui mecclesia fuerant peccatores. &
promignitudine delictorum ciptiuitati huius mundi traditi & babylonio igne conbusti: Audi¬

Expanded text:
arum, postquam templi fundamenta sunt jacta: Ponite, inquit, in corda vestra ex die ista et in futurum, a die vicesimo quarto us et malogranatum et lignum olivae non floruit? Ex die ista benedicam, et rursum movebo coelum pariter et terram . Dicamus et aliter, coeptam super Ecclesia explanationem sequentes. Priusquam fidem Christi quis recipiat, et fundamenta jaciantur, nullus audire poterit, est merces operi tuo. Sive ille Judaeus sit, sive haereticus, sive gentilis: quidquid boni operis fecerit, nisi in nomine Christi fecerit, mercedem sui boni operis non habebit. Videmus haereticorum virgines, mittat eas in pertusum sacculum . Postquam vero fidem Christi receperint, et illi et hi qui in Ecclesia fuerant peccatores, et pro magnitudine delictorum captivitati hujus mundi traditi, et Babylonio igne combusti, et audi
Abbreviated transcription (Latin):
te in duratumẽ eor phartionis nedimitte rex populumd: & quihabuer imn moponuer corsium ada¬
manirs quos antecaptiuititẽ fiusse m anfestumẽ : Idenco adinagna percita magnas auers¬
nognato & chñiuerba conpletisunt par pari referenrtis utieut illi ambulaurunt udeuri puer sur
dul deorum medorum itque ꝑsarum. & gentium &ererum que his inperiis iubiaceleant
&quarum terris dus semin atisunt: ex omnis iucdea desertiest eoquod nullum labuerit
habititoren: & non && inei traniens & reuertens: etterram quȩ fauuserit preominbus tertis
& pp̃t habundeurie multitudinem lacte & melle manabat: uerterunt insolitudinẽ possumt
hec & adeos reserre quunalesia delinquentes prorecniunt deterra confes nionis quia noluerunt
audire dñm. &uerterunt acdeum sipułã recedentem. &iurer sias ad grauauerunt & corpo¬

Expanded text:
te induratum est cor Pharaonis, ne dimitteret populum Dei . Et quia habuerunt, immo posuerunt cor suum adate induratum est cor Pharaonis, ne dimitteret populum Dei . Et quia habuerunt, immo posuerunt cor suum adamanus, quos ante captivitatem fuisse manifestum est: idcirco ad magna peccata, magna o, et Domini verba completa sunt, par pari referentis, ut sicut illi ambulaverunt ad eum perversim, et Chaldaeorum, Medorum, atque Persarum, et gentium caeterarum, quae his imperiis subjacebant, et in quarum terris disseminati sunt. Et omnis Judaea deserta est, eo quod nullum habuerit habitatorem, et non esset in ea transiens et revertens. Et terram quae favus erat prae omnibus terris et propter abundantiae multitudinem lacte et melle manabat, verterunt in solitudinem. Possumus haec et ad eos referre, qui in Ecclesia delinquentes, projecti sunt de terra confessionis; quia noluerunt audire Dominum, et verterunt ad eum scapulam recedentem, et aures suas aggravaverunt, et cor po
Abbreviated transcription (Latin):
notitos uit̃s ne neminertis Cumgo sta preceperim ali adencerenoluerunt: & uerterunt scapulcm
redentem siue clorsum conteninens ex habitu corporis mea impera rerpuentes: Solemus enim quando
rigiti fironte & nire contricta contemnimus Ammonentes dorsum uertere : Iireta illud quod seriptumẽ
uerterunt admȩ dorse & non facies suas & aures inquit suis ad graua uerunt ne audirent: sieut uspidi
nrdȩ abturintis aures iuias quȩ nonsiudi& uocem in cantintium & uenefici incintamds̃ sapienter:
ligfa uauerunt Aures suas utnon audirent & corsium posuerunt ut non ad quiescerent legidi
uinri iaus adeos comminans loquitur : Ingͥras satumẽ corpoptili hiuius & auribus ilus griurter adi¬
enut deoculos suos clauserunt neforte uiderent oculis suis & uidirent auribus & corde intel¬
nuis enum lapis fortinimus quihebrance dicitur samir intantum durusest̃ automa onetaliun
conffingi t &pse uonconfringuatur anullo. Unde agrecis indeomibł uicituro eliox uila man¬

Expanded text:
eritis. Cum ego ista praeceperim, illi attendere noluerunt, et verterunt scapulam recedentem, sive dorsum contemnens, ex habitu corporis mea imperia respuentes. Solemus enim quando rugata fronte, et nare contracta contemnimus admonentes, dorsum vertere, juxta illud quod scriptum est: Verterunt ad me dorsa, et non facies suas . Et aures, inquit, suas aggravaverunt ne audirent, sicut aspidincantantium, et venefici incantantis sapienter. Ingravaverunt enim aures suas 836 ut non audirent, et cor suum posuerunt, ut non acquiescerent legi Dei. Unde Isaias ad eos comminans loquitur: Incrassatum est cor populi hujus, et auribus suis graviter audierunt, et oculos suos clauserunt, ne forte viderent oculis suis, et audirent auribus, et corde intelmas enim lapis fortissimus, qui Hebraice dicitur SAMIR  , intantum durus est, ut omnia metalla confringat, et ipse non confringatur ab ullo. Unde a Graecis indomabilis dicitur. Ab hoc adaman
Abbreviated transcription (Latin):
curtibi &telus mens recesĩtate  iunc loquitur ⁊elatus ium sionc̃clomigno &in di nonone
muag nacclatus sum eam : Qucentum prius in dignatus sum quodamultis amatoribus detur¬
palude abm aeulauet t iorũmeũ Vnde &tradidi eam amctoribiis suis nequ&q ut sub manto
idulteraea sedutieortum : & uile mancipium: & in lupanaribus prointintami. Tnto nu ncan¬
pliuns dedeam reuersus sum quia egit penitentiam & ȩlificauit templũ ineũ i quo hacbitabo
ininedio illius & uocabitur ciuitas ueritatis quȩ antea dicebetur urbsinendau: Sequi & m¬

Expanded text:
car tibi, et zelus meus 838 recessit a te , nunc loquitur: Zelatus sum Sion zelo magno, et indignatione magna zelatus sum eam. Quantum prius indignatus sum, quod a multis amatoribus deturpata est, et maculavit torum meum: unde, et tradidi eam amatoribus suis, nequaquam ut sub marito adulteram, sed ut scortum et vile mancipium, et in lupanaribus prostitutam: tanto nunc amplius ad eam reversus sum; quia egit poenitentiam, et aedificavit templum meum in quo habitabo in medio illius. Et vocabitur civitas veritatis, quae antea dicebatur urbs mendacii,
Abbreviated transcription (Latin):
dnteoi  eleter ra quonclam. de sicleribłꝰ quȩ crint hoppiciũ trintatis ueraesuene leetium dũ¬
bettionem que draconum: quȩ plinasunt ueloeiter traneanius aranobseu is patinoreho¬
serenehe sit Monenum longos. florentes quetracta tus inquibus plauuibl L uider ortno
ecdomentanos nribinur quorum ofsicumẽ prȩterire manifera ebicum iso agno
&e factumne ueroum dii ercercatium dicns hecdicit dñs exerctuum: selatur duibr iela celagno

Expanded text:
ntem. Et terra quondam desiderabilis, quae erat hospitium Trinitatis, versa est in desertum, habitationemque draconum. Quae plana sunt, velociter transeamus, ut in obscuris spatium disserendi sit: non enim longos florentesque tractatus in quibus plausibilis ludit oratio, sed commentarios scribimus, quorum officium est, praeterire manifesta, obscura disserere. Et factum est verbum Domini exercituum, dicens: Haec dicit Dominus exercituum: Zelatus sum
Abbreviated transcription (Latin):
habita bactur & erat abunduns & ciuitates eius ꝑ circuitum & montana & campesina habitaba
Inquarto annodirei regis inmensenono quiabpellictur chaseleu & in quarto m̃sis eiusdem die: mise¬
runt ad domũ dĩ Ides tad templũ quodim atorobabel & ab hiesu fuera t instauratum sara sat
& rogom meleh &ceteri quicumeis erant : Quos persas fuis seduces regis dareitimentis dm̃ hebrei
autemant ut quia iam audierant templũ cẽ consiructum : Quȩrerent a sacerdotibus domus
oñ & prophaetis utrum secundum consuetudinem priftinam fleredeberent & ieiunare anluc¬
tum muta relȩtitia : & estsensus sqscitantium. Quinto mense qui abpellatur. apud rominos
iulius : nabu hodonosor subuersa est hierus alen : quam obiausan : pp̃t solitudinem templi

Expanded text:
habitabatur, et erat abundans, et civitates ejus per circuitum, 832 et montana et campestria habitabantur? habitabatur, et erat abundans, et civitates ejus per circuitum, 832 et montana et campestria habitabantur? In quarto anno Darii regis, in mense nono, qui appellatur CASLEU,  , et in quarta mensis ejusdem die miserunt ad domum Dei, id est, ad templum quod jam a Zorobabel et a Jesu fuerat instauratum, Sarasar et Rogommelech et caeteri qui cum eis erant, quos Persas fuisse duces regis Darii timentes Deum, Hebraei autumant: ut quia jam audierant templum esse constructum, quaererent a sacerdotibus domus Domini et prophetis, utrum secundum consuetudinem pristinam flere et jejunare deberent, an luctum mutare laetitia. Et est sensus sciscitantium: Quinto mense qui appellatur apud Romanos Julius, a Nabuchodonosor subversa est Jerusalem, quam ob causam propter solitudinem templi
Abbreviated transcription (Latin):
domus dñiexercituum & prophetis loquentes : Numquid flendũ mihiẽ in menie quinto ł scĩficare
medebeo sicud feci iammultis annis: Et factumẽ uerbum dñi exercitium ad medicens loquere ad
ꝑ hos hxx annos. numquid ieiuniũ ieninastis mihi &cum comedetis &cũbibitis. Num quid non uobis
comedetis & uobis m&ipsis bibitis : Num quid nonsunt uerba quȩ locutus es ł cdñs in manu prophetas&
priorum cum adhuc hierusalem habita r& ur. &eẽt opulenta ipsa &urbes illius percirtuitu meius &
tentis & ad prophetas dicens: Ingressaẽ huc in mense quinto sc̃ficatio uxta quod feceruntiam an nis
pluribus: & factus ẽ sermodñi uirtutum ad medicens dicomnem populum terre : & adsacer dotes
nastis mihi & si comedetis &bibitis non neuos comeditis & uor bibitis: Numquid nonista sunt
uerba mea quȩ locutus ẽ dñs in manibus prophȩtarum qui fuerunt pnus Quando ierusalẽ

Expanded text:
domus Domini exercituum et prophetis loquentes numquid flendum mihi est in mense quinto vel sanctificare domus Domini exercituum et prophetis loquentes numquid flendum mihi est in mense quinto vel sanctificare me debeo sicuti feci iam multis annis et factum est verbum Domini exercituum ad me dicens loquere ad imo per hos septuaginta annos numquid ieiunium ieiunastis mihi et cum comedistis et cum bibistis numquid non vobis comedistis et vobismet ipsis bibistis priorum, cum adhuc Jerusalem habitaretur, et esset opulenta, et ipsa et urbes illius Vulg. tacet illiustentis, et ad prophetas, dicens: Ingressa est huc in mense quinto sanctificatio, juxta quod fecerunt jam annis pluribus: et factus est sermo Domini virtutum ad me, dicens: Dic ad omnem populum terrae, et ad sacerdotes, nastis mihi? et si comeditis aut bibitis, nonne vos comeditis, et vos bibitis? Numquid non ista sunt verba mea, quae locutus est Dominus in manibus prophetarum, qui fuerunt prius quando Jerusalem
Abbreviated transcription (Latin):
uersi misteria utsint ingratiam filiisophoniȩ hoc est uisitationis dñi & qui inbabilone dicebant
Super flumina babilonis ibi sedimus & fleuimus cum recorda remursion. Insalicibus in medio cius
suspendimus organa nostra postquam reuersi fuerint. inhierusalem: accipunt psalmum & grmpi
uenint & ꝑsingulos profectus suos aedificent domum dñi : Eitunc uniuersi parim̃  te cognos cant
quod dñs om̃ps prophetam miserit adeos fient autem omnia. quȩ promis sa sunt: sidñm audire uo¬
luerint &acta penitentia in bonis operibus manserint: et factum est in anno quarto darii regis
factum est uerbum dñi ad hachariam inquarto menis noni quiest chas leu: & mise runt ad o omũdi
sarasar & rogom melch. & uiri quierant cumeo ad de precandam . faciem dñi: utdicerent sacerdotibus

Expanded text:
iversa mysteria, ut sint in gratiam filii Sophoniae, hoc est visitationis Domini. Et qui in Babylone dicebant iversa mysteria, ut sint in gratiam filii Sophoniae, hoc est visitationis Domini. Et qui in Babylone dicebant : Super flumina Babylonis ibi sedimus et flevimus, cum recordaremur Sion: in salicibus in medio ejus suspendimus organa nostra, postquam reversi fuerint in Jerusalem, accipiant Psalmum et tympveniant, et per singulos profectus suos aedificent domum Domini, et tunc universi pari mente cognoscant, quod Dominus omnipotens prophetam miserit ad eos. Fient autem omnia quae promissa sunt, si Dominum audire voluerint, et acta poenitentia, in bonis operibus manserint. Et factum est in anfactum est verbum Domini ad Zacchariam in quarta mensis noni qui est casleu et miserunt ad domum Dei Sarasar et Rogomelech et viri qui erant cum eo ad deprecandam faciem Domini ut dicerent sacerdotibus
Abbreviated transcription (Latin):
oriens atquem locutus ẽ pater: filius meus estu ego hodiegenuite: & subter eũ ori&ur multitudo
credentum &edificabit domum dñi eclesiam. & ipseaccipi& uirtutem & decorem ac ꝓfectũ :¬
& glorum singulorum: & sedebit & dominabitur inthronosuo inthrono dautd. Dequo & in
euangelio scriptumẽ &erit sacerdos ad extris eius : Siue ireta hebraicum superthronum suum
qua ipse& rex & pontifexesi & sedebitm in regali quam in sacerdotalithirono & consiliũ pacificũ
X inter dios adpurem reserri& silium. qui a nonsuam sechitris uenerit facere uoluntatem : & patr a
filiost & filus inptire: Corona autem ideit insgne uictorie cumxp̃s fuerit coronituis. Ins quoq repnt¬
titur. Quiexspectint eum & intellegant utilitatem. Quondam captiuitatis suc & noue rin drun¬

Expanded text:
Oriens. Ad quem locutus est Pater: Filius meus es tu: ego hodie genui te : Et subter eum orietur multitudo Oriens. Ad quem locutus est Pater: Filius meus es tu: ego hodie genui te : Et subter eum orietur multitudo credentium, et aedificabit domum Domini, Ecclesiam, et ipse accipiet virtutem et decorem ac profectum, et gloriam singulorum, et sedebit et dominabitur in throno suo, in throno David, de quo et in Evangelio scriptum est: Et erit sacerdos a dextris ejus , sive juxta Hebraicum, super thronum suum; quia ipse et rex et Pontifex est: et sedebit tam in regali, quam in sacerdotali throno, et consilium pacificum  inter duos, ad Patrem referri et ad Filium: quia non suam, sed Patris venerit facere voluntatem, et Pater in Filio sit, et Filius in Patre . Corona autem, id est, insigne victoriae, cum Christus fuerit coronatus, his quoque repromittitur, qui exspectant eum, et intelligunt utilitatem quondam captivitatis suae, et noverunt Dei un
Abbreviated transcription (Latin):
uiroriens nomeneius & subtereum orietur & rełq: Non hie sum diuidimus necduas ꝑsonas in unã
posiumus facere ꝑsonam sedipse quihiiesus abpellatur eo quodsal uauerit mundũ : & oriens dicitur:
quia in diebus euis ortaẽ iustit & canitur inpsalmo Ueritas deterra ortaest eo quod deutero uirgi¬
nali in sȩculorum consummatone generatus dixerit. egosum ueritas. & extremahora uenerit.:
uata iohannis epistolã dicentes: filioli nunc extrema horaest: inqua stamem & nihilagentẽ :¬
gentium populũ conduxit exdencrio & misit aduineam: Alio quin secundũ diuersitatem.
nominum : diuersus efficitur Alius erit pastor alius aries. alicis agnus alius lanua alius lapis
offensionis & petra sundeli: Is teigitur quinrĩs uirtutibus coronatus esł. orictur & abpellebit᷑

Expanded text:
vir, Oriens nomen ejus: et subter eum orietur, et reliqua. Non Jesum dividimus, nec duas personas in unam 830 vir, Oriens nomen ejus: et subter eum orietur, et reliqua. Non Jesum dividimus, nec duas personas in unam 830 possumus facere personam; sed ipse qui Jesus appellatur, eo quod salvaverit mundum, et Oriens dicitur, quia in diebus ejus orta est justitia. Et canitur in Psalmo: Veritas de terra orta est , eo quod de utero virginali in saeculorum consummatione generatus dixerit: Ego sum veritas , et extrema hora venerit, juxta Joannis Epistolam dicentis : Filioli, nunc extrema hora est, in qua stantem, et nihil agentem gentium populum conduxit ex denario, et misit ad vineam . Alioquin si secundum diversitatem nominum diversus efficitur, alius erit pastor, alius aries, alius agnus, alius janua, alius lapis offensionis, et petra scandali. Iste igitur qui nostris virtutibus coronatus est, orietur et appellabitur
Abbreviated transcription (Latin):
quiprius male egrotauerat : & recte dicitur iosias saluatus: quia & ipse reuersus est debabilone: In ponin¬
tur autem corone ł coroni. hiesu filio iosedec sacerdotimagno : Quia nobis profiuentibus & reuersis ad me¬
liora ꝑsingulas uirtutes nr̃as: Dñs coronitur immonobis ꝑuirtutes penitente coronatis saluctor
in singuł coronam accipit. Iuxta illud quod & paulus loquitur. Decetero reposita ẽ mihi corona ius¬
inter pretatur dñs iustitȩ eoquodreodat unicuique secundũ opera sua: Dehac corona &ia cobus ine¬
pistola sua. loquitur: beatus uir qui sustin& temptationem quia cum probatus fuerit accipi& coronam.
uitȩ quam repromisit dr̃ diligentibus se. Iubetur autem. prophetȩ ut postquam coronam. inposuertt
uel coronas suꝑ capud eius filii iosedec sacerdotis magnĩloquatur ad eũ & dicat: hec dicit dñs ecce

Expanded text:
qui prius male aegrotaverat. Et recte dicitur Josias, salvatus, quia et ipse reversus est de Babylone. Imponunqui prius male aegrotaverat. Et recte dicitur Josias, salvatus, quia et ipse reversus est de Babylone. Imponuntur autem coronae, vel corona, Jesu filio Josedec sacerdoti magno, quia nobis proficientibus et reversis ad meliora, per singulas virtutes nostras Dominus coronatur: immo nobis virtute poenitentiae coronatis, salvator in singulis coronam accipit, juxta illud quod et Paulus loquitur: De caetero reposita est mihi corona jusinterpretatur Dominus justitiae, eo quod reddat unicuique secundum opera sua. De hac corona et Jacobus in Epistola sua loquitur: Beatus vir qui sustinet tentationem, quia cum probatus fuerit, accipiet coronam vitae, quam repromisit Deus diligentibus se . Jubetur autem prophetae ut postquam coronam imposuerit, vel coronas, super caput Jesu filii Josedec sacerdotis magni, loquatur ad eum, et dicat: Haec dicit Dominus: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
icaptiuitate & a principibus & abutilibus eius & abhis quicog nouerunt eam. aurum & argentum: & ingressus in.
domum ionȩ filii sõphoniȩ qui & ipse uenit debabilone: fac inea coronas aureas & argenteas quas inpones suꝑ
caput hie su fili iosedec sacerdotis magni Captiuitas uideorum idest populi dñm confitentis. uita sunt. atque
peccata quae qui coeperit agere penitentiam & desiderare pristinam. hnerusalem idest ecclesum xp̃i. inba¬
bilone. deserit accdimitut : &offertur a printpibus captiuorum & abutilibus eius id est captiuitatis:
Oui&ipst prounlitate sua traditi sunt angelo sitanȩ inimeritum carnis utsp̃s saluus fier& & abhis qui cos¬
noscunt eam uidelic& captiuitatem in bonam partem post supplicia eẽ uertendam. Auferturaũ aurum.

Expanded text:
a captivitate, et a principibus, et ab utilibus ejus, et ab his qui cognoverunt 829 eam, aurum, et argentum, et ingressus in a captivitate, et a principibus, et ab utilibus ejus, et ab his qui cognoverunt 829 eam, aurum, et argentum, et ingressus in domum Josiae filii Sophoniae, qui et ipse venit de Babylone, fac in ea coronas aureas et argenteas, quas impones super caput Jesu filii Josedec sacerdotis magni. Captivitas Judaeorum, id est, populi Dominum confitentis, vitia sunt atque peccata: quae, qui coeperit agere poenitentiam, et desiderare pristinam Jerusalem, id est, Ecclesiam Christi, in Babylone deserit ac dimittit, et offertur a principibus captivorum, et ab utilibus ejus, id est, captivitatis qui et ipsi pro utilitate sua traditi sunt angelo Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus fieret , et ab his qui cognoscunt eam, videlicet captivitatem, in bonam partem post supplicia esse vertendam. Offertur autem aurum et
Abbreviated transcription (Latin):
etinquarto loco addidit hen. Id est grata. horum quatuor hominum corone : erum apud
filium sophonie quẽ supra iosiam legimus. Quicustos &editu us ẽ templidñi &ibieterna fta¬
tione requiescent: hebrei. anuniam azariam & misahel decaptiuitate uenientes aurum
& argentum in munera templi & coronas pontificis abducis aitulisse commemorant & quẽ
supra nonclxerat heñ idest gratam. cdanihelem. ue nissecum munere &idcrco helem positũ
proholdaci. Utex inter pretationen i nominis. quoddicitur somnium ostendactur incaptiuitatȩ
postum. danihelem & trespueros regł somni misteria cognouisse adumpts eñtinibus
puets dunhel orauit dñm & inter pretationem somnii. conecutus en hec iurxta instorum cncumciso
conitur exponere: nobis incumbit necesstas unxta septuaginta inter pretes dicere: quaenr̃i. doxere maiores accipe

Expanded text:
et in quarto loco addidit HEN  , id est, gratia. Horum quatuor hominum coronae erunt apud et in quarto loco addidit HEN  , id est, gratia. Horum quatuor hominum coronae erunt apud filium Sophoniae, quem supra Josiam legimus, qui custos et aedituus est templi Domini, et ibi aeterna statione requiescent. Hebraei Ananiam, Azariam et Misael de captivitate venientes aurum et argentum in munera templi, et coronas pontificis, ac ducis attulisse commemorant, et quem supra non dixerat, Hen, id est, gratiam, Danielem venisse cum munere, et idcirco Helem positum pro Holdai, ut ex interpretatione nominis quod dicitur somnium, ostendatur in captivitate positum Danielem, et tres pueros regalis somnii mysteria cognovisse. Assumptis enim tribus pueris, Daniel oravit Dominum, et interpretationem somnii consecutus est . Haec juxta historiam Circumcisio conatur exponere. Nobis autem incumbit necessitas juxta LXX interpretes dicere quae nostri dixere majores. Accipe