comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
utatem t̾rene natuntatis ma¬
nẽs sibi natura dei suscepat gen̾is
sui potestatem ihitu assum¬
ꝑte humilitatis ex̾cens. Ecce
Hic aꝑte dicit ⁊ naturam ge¬
nuisse ⁊ naturam genitam᷑ ⁊
dem nun quid uingenitodõ
contumetia ẽ patrem sibi in¬
nascibilem deum ẽẽ cum exin¬
nascibili deo natuntas uni¬
genita inaturam unigen¬
tam subsistat. Ecce ⁊ hic di¬
cit unigenitam naturam.
quo sint intelligenda p̃mi

Expanded text:
e nativitatis manens sibi Dei naturam susceperat, generis sui potestatem in habitu assumptae humanitatis exercens. Ecce hic aperte dicit, et naturam genuisse, et naturam genitam, etdem: Numquid unigenito Deo contumelia est, Patrem sibi innascibilem Deum esse, cum ex innascibili Deo nativitas unigenita in naturam unigenitam subsistat. Ecce et hic dicit unigenitam naturam. 8. Quomodo sint intelligenda p
Abbreviated transcription (Latin):
Eoce manifeste hic hẽs dei uolr̾¬
tatem appellari ip̃ius oꝑatio
lit. ubi in cludit ⁊ boã ⁊ mala
oĩa que funt. Ideoq aꝑtedis¬
tinguit quõ deum uelle dixe¬
rat ne eadẽ rointelligẽtur uel¬
le boã ⁊ mala subdẽs u̾s sinien¬
do ut fiat hoc quãtum ad mala
dic̃ uł ip̃e faciendo hoc quãtum
ad bõa. Mala eñi sinit fi̾ s non
facit. bona u̾o ip̃e facit. Ideo qr
dixit eũ uelle qr uolens mala fi¬
nit. ⁊ uolens boã oꝑatur ⁊ obħ¬

Expanded text:
Ecce hic manifeste habemus Dei voluntatem appellari ipsius operatilit, ubi includit et bona et mala omnia quae fiunt. Ideoque aperte distinguit quomodo Deum velle dixerit, ne eadem ratione intelligeretur velle bona et mala, subdens: Vel sinendo ut fiat, hoc quantum ad mala dicit; vel: Ipse faciendo, hoc quantum ad bona. Mala enim sinit fieri, sed non facit; bona vero ipse facit. Ideoque dixit eum velle, quia et nolens mala sinit, et volens bona operatur; et ob
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibuit. p̃cepit eñĩ abrahe ĩ¬
molare filiũ nec tñ uoluit. nͨ
ideo p̃cepit ut id fieret. s ut a¬
brahe ꝓbaretur fides. ⁊in euã¬
głio p̃cepit sanato ne cui drẽt.
Ille aũt preclicauit ubiq ĩtel¬
ligẽs deum nõ ideo ꝓhibuis¬
se quin uellet opus suum p̃¬
dicari. s ut daret formã hoĩ
laudem humanã declinandi.
De ꝑmissicẽ ⁊ oꝑatõe ubi dica¬
Ermissio tur dei uoluntas.

Expanded text:
hibuit. Praecepit enim Abrahae immolare, filium nec tamen voluit; nec ideo praecepit ut id fieret, sed ut Abrahae probaretur fides. Et in Evangelio praecepit sanato ne cui diceret; ille autem praedicavit ubique, intelligens Deum non ideo prohibuisse quin vellet opus suum praedicari, sed ut daret formam homini laudem humanam declinandi. 11. De permissione et operatione, ubi dicantur Dei voluntas.
Abbreviated transcription (Latin):
s̾ u̾oalus nõ ẽ data culpa eoꝵ
fuit. qr cum stare possẽt nolue¬
runt quo usq gr̃a apponetur
sicut alii ꝑstiterũt. donec illis
culpa in hoc deprehẽdi põt. qr licz
collatum erat inc̾atione pot̾ant
nõ cadere .i. stare. qr nichil erat
qd̃ ad caũm eos impelłet. s sua
spontanea uoluntate declina

Expanded text:
 aliis non est data, culpa eorum fuit, quia cum stare possent, noluerunt quousque gratia apponeretur; sicut alii perstiterunt, donec illis culpa in hoc deprehendi potest, quia collatum erat in creatione, poterant non cadere, id est, stare, quia nihil erat quod ad casum eos compelleret, sed sua spontanea
Abbreviated transcription (Latin):
tuĩt puulos natos instatuã cor¬
poris ⁊ usu m̃broꝵ ꝑaccessum
tp̃ris ꝓfecturos. nõ diffitentur
eostẽ in exordio natiuitatis sen¬
su in ꝑfectos existere. ⁊ ꝑ int̾ual¬
lum tp̃ris insensu ⁊ cognitõe ꝓfi¬
cẽ usq ad ꝑfectũ. Cont illoꝵ¬

Expanded text:
unt parvulos natos in statura corporis et usu membrorum per accessum temporis profecturos, non diffitentur eosdem in exordio nativitatis sensu imperfectos existere, et per intervallum temporis in sensu et cognitione proficere usque ad perfectum. 9. Contra illo
Abbreviated transcription (Latin):
parẽtes obedientes eẽnt. nec ꝯͣ
p̃ceptum peccassẽt. non id̃o tñ
minꝰ diceretur lignum scĩe boni
⁊ mali quia ħ ex eius tactu ac¬
cic̾et. siu surparetim aligno gͥ¬
hõ ꝓhibitus ẽ qd̾ malum nõ
erat᷑ ut ip̃a precepti ꝯẜuatio
bonum illi eẽt. trans gressior
malũ. nec melius ꝯsid̾atur
qnͣtum malum sit iobectĩa.

Expanded text:
parentes obedientes essent, nec contra praeceptum peccassent, non ideo tamen minus diceretur lignum scientiae boni et mali, quia hoc ex ejus tactu accideret si usurparetur. A ligno ergo prohibitus est quod malum non erat, ut ipsa praecepti conservatio bonum illi esset, transgressio malum. Nec melius consideratur quantum malum sit inobedientia,
Abbreviated transcription (Latin):
tetigiss. nec peccass. nec peã
sensiss. Si eñi uenenosã her¬
bam ꝓhibitus tetigĩs: pena
seq̃tur. ⁊ si nemo ꝓhibuisset.
similit ꝓsequeretur: sietiã ꝓ¬
hibet᷑ res tangi. que nõ tangẽ
ti tm̃ s ꝓhibenti obẽ. sicut alie¬
na pecunia.ideo ꝓhibitum est
pcc̃m: qr ꝓhibenti ẽ dãpnosu.
Cum u̾o tangitur qd̾ nec tangẽ¬
ri obẽ sinõ ꝓhibetur. nec culi¬
bet sitangatur: ideo ꝓhibetur:
so muliere formauit d̃s de costa¬
us sub̾a uiri. sicut post planta¬
tum padisum hoĩemq in eopo¬
situm. ⁊ post uniu̾sa aĩalia ad
eum ducta. suisq noib desig̃¬
ta subnectit scͥptura. Immisit
d̃s saporem madã. Cumq ob¬
dormiss tulit unã de costis eiꝰ.
⁊ formauit eã inmulierẽ

Expanded text:
eccasset, nec poenam sensisset. Si vero venenosam herbam prohibitus tetigeris, poena sequitur; et si nemo prohibuisset, similiter sequeretur. Sic etiam hibitur res tangi, quae non tangenti tantum, sed prohibenti obest, sicut aliena pecunia; ideo prohibitum est peccatum, quia prohibenti est damnosum. Cum vero tangitur quod nec tangenti obest si non prohibetur, nec cuilibet si tangatur; et ideo prohibetur, so mulierem formavit Deus de substantia viri; sicut post plantatum paradisum, hominemque in eo positum, et post universa animalia ad eum ducta, suisque nominibus designata, subnectit Scriptura, Gen. 2: Immisit Deus soporem in Adam. Cumque obdormisset, tulit unam de costis ejus, et formavit eam in mul
Abbreviated transcription (Latin):
quo dc̃m ẽ. dedit eis põtatem fi¬
retͣctatõe. Cum em̃ hoc sit inpo¬
testate qd̾ cũ uolumus facimꝰ.
Eo ergo mõdat pot̾atem. Aliũ
testimomiũ eisdẽ qd̃ indetũ
adu̾sum.S

Expanded text:
st, Joan. 1: Dedit eis potestatem firi. Cum enim hoc sit in potestate, quod cum volumus facimus,eo ergo modo dat potestatem. 5. Aliud testimonium ejusdem, quod videtur adversum.
Abbreviated transcription (Latin):
dius erit: nͥ ita sit mediꝰ. ut deus
sit ꝓpter naturam diuinitatis.¬
⁊ hõ. ꝓpt̾ humanitatis naturã.
quõ hũa ineo recõciliãt᷑ diuimᷤ.
Nã ip̃e ueniens: prius in se hu¬
mana sociait diumnis ꝑ utriꝰ¬
q nature conuic̃tionẽ inuna
ꝑsona demde om̃s fideles per
mortem reconciliauit deo dũ
sanati sunt abimpietate qui¬
cumq humilitatem xp̃i credẽ¬
do dilexerunt diligendo immi¬
Ecce hic insinuatur aliq̃te
naturam quam naturam me
nos reconciliauit ꝑmortem
ꝑ quam etiam nos redemit aẜ
auro ⁊ argento redempti sumus

Expanded text:
dius erit? et nisi ita sit medius, ut Deus dius erit? et nisi ita sit medius, ut Deus sit propter divinitatishomo propter humanitatis naturam, quomodo humana in eo reconciliantur divinis? Nam ipse veniens prius in se humana sociavit divinis per utriusque naturae conjunctionem in una persona. Deinde omnes fideles per mortem reconciliavit Deo, dum sanati sunt ab impietate quicumque humilitatem Christi credendo dilexerunt, et diligendo imitEcce hic aliquandum quam naturam mednos reconciliavit per mortem, per quam et nos redemit a auro et argento redempti sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ enim mecliator int̾ deum et
deum quia unus ẽ deus s int̾
deum ⁊ hominem qĩ interdu¬
o extrema quia medius ẽẽ nõ
põt nisi int̾ aliqua mecdiator
ẽ igitur inquantum hõ. Na
in quantum deus nõ mecdia¬
tor s equalis patri ẽ. hoc idem
ꝙ pat̾ cum patre unus deus. c¬
mecliat ergo int̾ nos homines
⁊ deum trinitatem scdm hoĩs
naturam in qua suscepit illa
ꝑ que reconciliamur deo trim¬
tati. ⁊ scd̾m eandem ht̃ aliquid
simile deo ⁊ aliquid sunle ho¬
minib qd̾ mediatori congru¬
ebat ne ꝑ omma simił homi¬
nib longe eẽt adeo aut ꝑ oĩa
deo similis longe eẽt ab homi¬
nib ⁊ ita mediator nõ eẽt ue¬
mortales peccatores ⁊ minor¬
talem iustumapparint morta¬
lis cum hominib iustus cum
deo ꝑinfirmitatem ꝓpinquius
mechiator dictus ẽ qui int̾ deu
inmortalem ⁊ hoĩem mortasẽ
ẽ deus homo reconcilians hoĩez
deo int̾m mediator in quantũ
c̃ homo inquantum aũt uer¬
bum non ẽ mediusqz unus cũ

Expanded text:
on enim est mediator inter Deum et Deum, quia tantum unus Deus; sed inter Deum et hominem, quasi inter duo extrema, quia medius esse non potest nisi inter aliqua. Mediator est ergo, in quantum homo. Nam in quantum Deus, non Mediator, sed aequalis Patri est hoc idem quod Pater, cum Patre unus Deus. Mediat ergo inter homines et Deum Trinitatem, secundum hominis naturam, in qua suscepit illa per quae reconciliamur Deo Trinitati: et secundum eamdem habet aliquid simile Deo, et aliquid simile hominibus, quod Mediatori congruebat, ne per omnia similis hominibus, longe esset a Deo, aut per omnia Deo similis, longe esset ab hominibus, et ita mediator non esset Umortales peccatores et immortalem justum, apparuit mortalis cum hominibus, justus cum Deo; per infirmitatem propinquans Mediator dictus est, quia inter Deum immortalem et hominem mortalem est Deus et homo, reconcilians hominem Deo; in tantum Mediator, in quantum est homo; in quantum autem Verbum non est medius, quia unus cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatos. penam aũt ẽẽ p̃paratam.
p̃paint enim d̃s ut aug̃. ait. in.
li. de bono ꝑseu̾antie inprescĩa su¬
a quib uoluit boã sua.⁊ quibxũ¬
q doãt ꝓculdubio sedonaturu
etiam d̾s ut ait fulgetius malis
ignem et̃num. illis utiq quos
iuste p̃pauit ad luenda suppliti¬
peccã. E repauit em̃ deus ꝙ di¬
uina eqͥuitas redd̾et non ꝙ hu¬
mana imꝗtas ad mittẽt. Non
eñi sicut p̃pauit scõs adustitiã
pcipiendam. sic p̃pauit iniquõ
ad iniustitiã ad mitrendam.qr
pͣintatis p̃pator num quã fuit.

Expanded text:
atos, poenam autem esse praeparatam. Praeparavit enim Deus, ut ait Aug., in lib. de Bono perseverantiae, in praescientia sua, quibus voluit bona sua, et quibuscumque donat, procul dubio se donaturum etiam Deus, ut ait Fulgentius, malis ignem aeternum; illis utique, quos juste praeparavit ad luenda supplicipeccata. Praeparavit enim Deus quod divina aequitas redderet, non quod humana iniquitas admitteret. Non enim sicut praeparavit sanctos ad justitiam percipiendam, sic praeparavit iniquos ad justitiam amittendam; quia pravitatis praeparator nunquam fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
destinatoĩs effectus ẽ gr̃e apposi¬
tio. ita repbatoĩs et̃ne quoda¬
mõ effectus eẽ indetur obdura¬
sixtum inꝑciendo malitiam
s nõ inꝑciendo grãm sicut nec
digni sũt. quib enĩ non imꝑ¬
titur nec digni sũt nec merent̃
potius ut nõ imꝑciatur. hoc di¬
gni sũt. hoc merẽtur. uñ apłs a¬

Expanded text:
aedestinationis effectus est gratiae appositio, ita reprobationis aeternae quodammodo effectus esse videtur obduraSixtum, impartiendo malitiam, sed non impartiendo gratiam, sicut nec digni sunt. Quibus enim non impartitur, nec digni sunt, nec merentur; potius ut non impartiatur, hoc digni sunt, hoc merentur. Unde Apos
Abbreviated transcription (Latin):
Iꝯidam cum uellet brenẽ¬
uissime in singularum in
trinitate ꝑsonaꝵ insinua¬
re propria et̾nitas ẽ in quid
in patre spes ĩ ymagine usu
in mu̾e ⁊ quia non medi¬
ocris auctoritatis intractati¬
one scripturaꝵ ⁊ assertione
fidei uir extitit. ex quo sẽsu¬

Expanded text:
idam cum vellet brevissime singularum in Trinitate personarum insinuare propria: Aeternitas est, inquit, in Patre, species in imagine, usus in munere. Et quia non mediocris auctoritatis in tractatione Scripturarum et assertione fidei vir extitit haec e
Abbreviated transcription (Latin):
uł quartus ibet. Nec a nob̾ dif
nuptias debeo dampnare nec
eis uecundiam numeriositatiᷤ
auferre nec cẽ humane u̾ecun¬
die sensum audeo drẽ ut quo¬
ciens uoluerint nubant nec ex
mero corde p̾t̾ scripture aucto¬
ritatem quotasl nuptias dã¬
dampnari inecc̃abigamiam
ĩmo nec tͥganniã ⁊ italicẽ quĩ¬
tali honore excludit. s hoc no
facit ꝓuitio bigannie ĩmo ꝓ
sacram̃ti uirtute ut sit una u¬
nius si c̾ unicaunici. Illud aũt
cesuriensis concilii ur̃ in nuere
pb̃r quistalib nuptus possit
prebe consensum s ħ de illo ĩ¬
telligi põt qui prime uxori in¬
sidiatus putatur desiderio scd̾e
uł prosignaculo sacram̃ti il¬

Expanded text:
 quotuslibet; nec a nobis defnuptias debeo damnare, nec eis verecundiam numerositatis auferre; nec contra humanae verecundiae sensum audeo dicere ut quoties voluerint nubant; nec ex meo corde, praeter Scripturae auctoritatem, quotaslibet nuptias dadamnari in Ecclesia bigamiam, imo nec trigamiam; et ita licere quintali honore excludit; sed hoc non facit pro vitio bigamiae, imo pro sacramenti virtute, ut sit una unius, sicut unica unici. Illud tamen Caesarien. concilii videtur innuere, presbyter qui talibus nuptiis possit praebere consensum? Sed hoc de illo intelligi potest qui primae uxori insidiatus putatur desiderio secundae; vel pro signaculo sacramenti il
Abbreviated transcription (Latin):
Ost predicta considea̾ adeo.¬
tione dignum occurrit. utr̃
peccandi potentia sit nobis
adeo uł anobis. Putanit ꝗ¬
dam potentiam recteagendi
nobis eẽ adeo. potentiam u̾o
peccandi: non adeo s anobis.
uł adiabolo ẽẽ. sicut mala
tantum nobis ẽ. Aug̃. in.¬

Expanded text:
ost praedicta consideratione dignum occurrit utrum peccandi potentia sit nobis a Deo, vel a nobis. Putant quidam potentiam recte agendi nobis esse a Deo; potentiam vero peccandi non a Deo, sed a nobis vel a diabolo esse; sicut mala tantum nobis est. Bonae n
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. caritas dei diffundi¬
tur in cordib nr̃is non ẽ dic¬
ta cantas dei qua diligit noᷤᷤ
s qua facit nos dilige̾.i.non
ibi appellatur caritas dei eo
ꝙ deus ea nos cliligat. sed eo
ꝙ nos ea sui dilectores facit
⁊ ꝙ ea rõne possit dici caritas
dei qr nos ea diligẽ facit. ex si¬
mili gri̾e locutionis ostendit
sicut dicitur iusticia dei. quã
auctoritatem ubi ait toritati¬
dilectionem dei ꝯmemorari
non qua nos eumsz qua ip̃e
dilexit nos ac si diceret ꝯme¬
morat dilectionem dei non¬
ed aluid ẽ in quiunt quod
magis urget dixit enim sup̃
quo fides sicut ergo fides nõ

Expanded text:
Charitas Dei diffunditur in cordibus nostris, non est dicta charitas Dei qua diligit nos, sed qua facit nos diligere, id est, non ibi appellatur charitas Dei, eo quod Deus nos ea diligit, sed eo quod nos ea sui dilectores facit. Et quod ea ratione possit dici charitas Dei, quia nos ea diligere facit, ex simili genere locutionis ostenditur, sicut dicitur justitia Dei qua noauctoritatem ubi ait dilectionem Dei commemorari, non qua nos eum, sed qua ipse dilexit nos; ac si diceret: Commemorat dilectionem Dei, noned aliud est, inquiunt, quod magis urget: dixit enim supraquo fides Sicut ergo fides non
Abbreviated transcription (Latin):
quia donum uel datum solũ
quia sp̃c s. inmutabił ẽ ⁊ inc̃̾
tis auctoritatib confirmat᷑
dicit enim au̾t.in .iii.li. de do¬
ctrina xp̾iana caritatem uoco
motum anmi ad fruendu
deum. ¶ demili. demorib
uita potit nos seꝑare a carita¬
te dei caritas dei in quit hicdi¬
cta ẽ uirtus que animi nr̃i
rectissima affectio ẽ que con¬
iuingit nos deo qua eum dili¬
guus Ecce exhus u̾bis
exprimitur ꝙ caritas ẽ affe¬
non uidetur ẽẽ sp̃c̃ s.

Expanded text:
quia donum vel datum solummmodo est, non Deus dans. 16. Qtis, auctoritatibus confirmant. Dicit enim Aug. in lib. 3 de Doct. christ.: Charitatem voco motum animi ad fruendum Deum. Idem in lib. de Moribus vita poterit nos separare a charitate Dei. Charitas Dei, inquit, hic dicta est virtus quae animi nostri rectissima affectio est, quae conjungit nos Deo, qua eum diligimus. Ecce his verbis exprimitur quod charitas est affenon videtur esse Sp
Abbreviated transcription (Latin):
go extunc ab orm̃ pecc̃o nem.
quiens. Excepta sancta mari-¬
a uirgine. de qua pp̃ honorem
dñi nullam prorsus cum de pec¬
catis agitur haben uolo q̃onẽ.
inde eni̾m seius. ꝙ ei plus gr̃e
sit collatum aduincendum
ex omni parce peccatum ꝙ cõ¬
cuxe ⁊ parere meruit. quem ꝯstat
nilllum hiu̾sse peccatum. Hac
ximus qd̾ peccatum nõ ha beoꝰ
nos ip̃os seducimus. Illa aũt
uirgo singłan gr̃a p̃uenta ẽ. at¬
q repleta. ut ip̃m hr̃et uentri
sin fructum quem exiuitio hab
uiu̾sitas dñm. ut illud ꝙ nas¬
cebatur ex propagie primiho¬
mims tantum modo gi̾ns. ⁊̃ nõ
criminis originem duceret. qͣre
ham sicut leui cum ꝙͣ accepit
meo fu̾it peccati obnoxio uł

Expanded text:
go extunc ab omni peccato immuquiens: « Excepta sancta virgine Maria, de qua propter honorem Domini nullam prorsus, cum de peccatoribus agitur, habere volo quaestionem. Inde enim scimus, quod ei plus gratiae sit collatum ad vincendum ex omni parte peccatum, quod concipere ac parere meruit, quem constat nullum habuisse peccatum. » Hac xerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus? Illa autem Virgo singulari gratia praeventa est atque repleta, ut ipsum haberet ventris sui fructum, quem ex initio habuit universitas Dominum; ut illud quod nascebatur ex propagine primi hominis, tantummodo generis, non criminis originem duceret. 3. Quham, sicut Levi, cum caro quam accepit in eo, fuit peccato obnoxi
Abbreviated transcription (Latin):
ac testimoniis ĩnitunt᷑. utriq
hoꝵ aũt iuditiũ diligẽtis lec¬
toris relĩquo examini. adalia
addat diffinitã a sẜtrẽm poẽne

Expanded text:
ac testimoniis innituntur utrique. Horum autem judicium diligentis lectoris relinquo examini, ad aliaADDAT, DEFINITAM ASSIGNATIONEM PONENS
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ obiuare illud qd̃ ait. ieix. in
ex positõe abachuc. Absurdum
ẽ inꝗdad hoc delucere dei maiesta¬
tem ut sciat ꝑ mom̃ta singula
quot culices nascãtur. quot ue
moriãtur. quota pulicũ ⁊ mus¬
caꝵ sit multitudo. quotue pis¬
sces natẽt maquis ⁊ silia. Non
simus tã fatui adulatores dei ut
dum ꝓurdẽtiam eius etiã adin¬
ma retrudimus in nos ip̃os. in¬
uiriosi simus. eandẽ irrationa¬
bilium. ⁊ rõabilium ꝓuidentia
eẽ dicentes. Hicur dr̃e ierꝵ. ꝙ. d̾s¬

Expanded text:
ur obviare quod ait Hieron. in Expositione Abacuc.: Absurdum est, inquit, ad hoc deducere Dei majestatem, ut sciat per momenta singula quot culices nascantur, quotve moriantur, quota pulicum et muscarum sit multitudo, quotve pisces natent in aquis, et similia. Non simus tam fatui adulatores Dei, ut dum providentiam ejus etiam ad ima retrudimus, in nos ipsos injuriosi simus, eamdem irrationabilium et rationabilium providentiam esse dicentes. Hic vide
Abbreviated transcription (Latin):
Equa priusquã tractemus du¬
o nob̾ discutienda occurrunt.
primũ quare illa mat̾ia ꝯfusa¬
⁊ informis dicat᷑: anqr om̃is
forma carui̾t. an ꝓpt̃ alurd. ẜm.¬

Expanded text:
e priusquam tractemus, duo nobis discutienda occurrunt. Primum, quare illa materia confusa informis dicatur, an quia omni forma caruerit, an propter aliud;
Abbreviated transcription (Latin):
puer qui statĩ post ortũ morit᷑:
milla statura resurget quã ha
eo pua fuit in ortu in resurrec¬
toe tã magna erit. nisi sui młti¬
plicatoẽ inse. Uñ apꝑet qd̃ etiã
m̃taretur illa sub̾a sicut costad
qua fc̃a ẽ mułr.⁊sic̃ panes euã¬
głici

Expanded text:
Puer qui statim post ortum moritur, in illa statura resurget quam habeo parva fuit mortua, in resurrectione tam magna erit, nisi sui in se multiplicatione? Unde apparet quod etiam mentaretur illa substantia. Sicut costa de qua facta est mulier, et sicut panes evangelici
Abbreviated transcription (Latin):
de pet̾m. Que si collecta cõtͣ
nos fum̃t ita nos grauabũt
⁊ oporiment. sicut unumati¬
ꝙ grande peccantum quid.ti.
interẽ ad naufragium ã uno
grandi fluctu naius oꝑiat᷑r
obruatur an paulatim furre
pens a qua insentenam ꝑneg¬
ligentium culpam impleat᷑
um ⁊ elemosine ⁊ oron es in¬
ingilent in quibcum dicimꝰ
Manifestamus nos hr̃e qd̃
humiliantes animas nr̃as co¬
de satiffa

Expanded text:
epunt. quae si collecta contra nos fuerint, ita nos grauabunt. et oppriment sicut unum aliquod grande peccatum. quid enim interest ad naufragium, utrum uno grandi fluctu nauis operiatur et obruatur, an paulatim subrpens aqua in sentinam per negligentium culpam impleat um, et eleemosyna, et orationes invigilent, in quibus cum dicimus: manifestamus nos habere quod humiliantes animas nostras, quoDe satisfa
Abbreviated transcription (Latin):
te spũałrdicit᷑ caritas que ẽ
prĩs ⁊ fili umo.ita it nomĩe
tenet ꝓpric qd̃ pri ⁊ filio ꝯmu¬
nit̾ quodam modo congruit.
um ⁊ prẽm diligit filius in ef¬
fabilem communionem demõ¬
strat amboꝵ quid ꝯuementius
quã ut ille ꝓprie dicatur. caritaᷤᷤ

Expanded text:
dicitur charitas, quae est Patris et Filii unio, ita et nomen tenet proprie, quod Patri et Filio communiter quodammodo congruit; um, et Patrem diligit Filius, ineffabilem communionem demonstrat amborum, quid convenientius quam ut ille proprie dicatur charitas,
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝯpegiinꝰ ex testimoiis iͣtatis
inet̾nũ fũdaris in .iiiiͦ. libͥs distĩ¬
ctũ. In qͦ maioꝵ exepla doctrinã¬
q reperies. In quo n ꝑ dni¬
ce fidei sinceram professionez
iuꝑee doctrine fraudulentiam
prodidimus aditum demon¬
strande ũtatis completinec
ꝑiculo impie ꝓfessionis inser¬
ti temꝑato int̾utrumq mode¬
ramme utentes sic ubi uero
paꝵuor nr̃a in sonuit ñ apat᷑¬
niꝰ discessit limitib. Non gͥ
d hic labor cuiquam pigro
uł multũ docto uideri suꝑflu¬
us cum multis impigris mul¬
tis q in doctis int̾ quos ⁊̃ ⁊ mi
chi sit necc̃ius breui uolumĩe
complicans pr̃insnĩas apposi¬
tis eoꝵ testimoniis ut nõ sit
necesse q̃renti libroꝵ num̾osita¬
tem euoluere cin breuitas coll
ecta ꝙ queritur offert sine la
rectorem desiderio maxĩe ubi
profunda u̾satur ũtatis q̃o
que utinam tot hr̃et inuen¬
tores quot contradictores u̾
aũt ꝙ quericur facilius occu¬
rrat titulos quib singuloꝵ

Expanded text:
testimoniis veritatis in aeternum fundatis, in quatuor libris distinctum. In quo majorum exempla doctrinamque reperies; in quo, per dominicae fidei sinceram professionem, vipereae doctrinae fraudulentiam prodidimus, aditum demonstrandae veritatis complexi, nec periculo impiae professionis incerti, temperato inter utrumque moderamine utentes . Sicubi vero Patrum vox nostra insonuit, non a paternis discessit limitibus. Non igitur debet hic labor cuiquam pigro vel multum docto videri superfluus, cum multis impigris multisque indoctis, inter quos etiam et mihi, sit necessarius; brevi volumine complicans Patrum sententias, appositis eorum testimoniis, ut non sit necesse quaerenti librorum numerositatem evolvere, cui brevitas quod quaeritur offert sine labrectorem desidero, maxime ubi profunda versatur veritatis quaestio, quae utinam tot haberet inventores quot habet contradictores! Ut autem quod quaeritur facilius occurrat, titulos quibus singulorum
Abbreviated transcription (Latin):
sitas laboris desiderium hortat᷑
proficiendi. s dehortatur in fir¬
mitas defficiendi quam uincic
zelus domus dei. Quomodoin¬
ardescentes fidem nr̃am adũsus
errores camaliumatq aĩalium
hominum daintice turris chipe¬
is inime uł potius munitam
ostenene ac theo logicarumm
quiũtionum abdita aꝑire nec¬
n̾o ⁊ sacram̃torum eccłiasticoꝵ
prosa oclico intelligentie nr̃ei

Expanded text:
rium hortatur proficiendi, sed dehortatur infirmitas deficiendi , quam vincit zelus domus Dei. Quo inardescentes, fidem nostram adversus errores carnalium atque animalium hominum, Davidicae turris clypeis munire, vel potius munitam ostendere, ac theologicarum inquisitionum abdita aperire, necnon et Sacramentorum ecclesiasticorum pro modulo intelligentiae n
Abbreviated transcription (Latin):
sitas laboris desiderium hortat᷑
proficiendi. s dehortatur in fir¬
mitas defficiendi quam uincit
zelus domus dei.Quomdom¬
ardescentes fidem nr̃am adu̾sir
errores carnaliumatq aĩalium
hominum dauitice turris clipe¬
is murnre uł potius munitam
oscennt ac theologicarumm

Expanded text:
sitas laboris. Desiderium hortatur proficiendi, sed dehortatur infirmitas deficiendi , quam vincit zelus domus Dei. Quo inardescentes, fidem nostram adversus errores carnalium atque animalium hominum, Davidicae turris clypeis munire, vel potius munitam ostendere, ac theologicarum
Abbreviated transcription (Latin):
Erumptm̃n caueat nec hanc
prriaginem abeadem trinitate
factamita ei comparet ut oĩo
estimet similem s potius inq̃¬
licumq ista siłitudĩe magnã
quoq dissimilitudinem c̾nat
memmit intelligit diligit
qui nec memoria ẽ nec tudo¬
intelligentia. Nec dilectio ẽ¬

Expanded text:
erumtamen caveat ne hanc imaginem ab eadem Trinitate factam ita ei comparet, ut omnino existimet similem, sed potius in qualicumque ista similitudine magnam quoque dissimilitudinem cernatmeminit, intelligit, diligit; qui nec memoria est, nec intelligentia, nec dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
Es aũt defectus non con nis¬
ditionis sue necc̃itate s mise¬
rationis uoluntate suscepit ue¬
ros quidem hũĩt defectus sicut
ex peccate origmalilos aut
defectus cotiumis scuit.¬

Expanded text:
em defectus non conditionis suae necessitate, sed miserationis voluntate suscepit. Veros quidem habuit defectus sicut ex peccato originali hos defectus contrahi
Abbreviated transcription (Latin):
in eodem uł unius eẽntie sic̃
quos eiusdem sexus. ⁊ eius¬
dem temꝑationis corporis
eiusdemq animi. unameẽ
naturamuł unius nature
nam in hus reb non tm̃ ẽ
unus homo quantum tres
quid sunt hoĩes luo qua
unus homo. sicut ⁊ instaty¬
is eẽ cliximus. at indeo non
ita ẽ. Non enimmaior eẽn¬
tres simul ille ꝑsone equa¬
les sunt singulis. expremiᷤ¬
sis patet. ꝙ tres ꝑsone dicũ¬
tur dunna eentia. non sed̾
contemptis maius de min¬
orib¬
que uidentur adũ¬

Expanded text:
 vel unius essentiae, sicut ines ejusdem sexus, et ejusdem temperationis corporis, ejusdem animi, unam esse naturam vel unius naturae. Nam in his rebus non tantum est unus homo, quantum tres quid sunt homines duo quam unus homo, sicut in statuis esse diximus; at in Deo non est ita. Non enim major etres simul illae personae aequales sunt singulis. Ex praemissis patet quod tres personae dicuntur divina essentia; nec secundum contentis, majus de minoribuae videntur adve
Abbreviated transcription (Latin):
Onubio honeste oꝑam det. sic
ducere possit duas ꝯmrẽs uña
ducẽ ualeat de ħ nicholaus pp̃
ualeat unam post altam in qͦ.
meminisse debes scriptum ẽẽ eĩt
duo in carne una. Cum gͥ con¬
stat ꝙ uiri⁊ mułr una caro effi¬
ciuntur restat uirũ ꝯprem con¬
stitui mułi ciũ assumpta ux¬
or omr̃ erat ⁊ ĩõ uirum illi femi¬
ne ñposse conungi q̃ ꝯm̃reniᷤ¬

Expanded text:
connubio honeste operam det. 7. Si quis ducere possit duas commatres unducere valeat. De hoc Nicolaus papa valeat, unam post alteram. In quo meminisse debes scriptum esse: Erunt duo in carne una. Cum ergo constet quod vir et mulier una caro efficiuntur, restat virum compatrem constitui mulieris, cujus assumpta uxor commater erat; et ideo virum illi feminae non posse conjungi, quae
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ꝯcectunt ꝙ legittime ⁊ li¬
cite ungi possunt quib ur̃
consentire urbanus scd̃s dicẽs
suꝑ ꝗb consuluit nos tua di
te fenima puerum innoĩei
lium parentũ fũnu: filie ãnuł¬

Expanded text:
sunt, concedunt quod legitime et licite jungi possunt. Quibus videtur consentire Urbanus II dicens: Super quibus consuluit nos tua dilte femina puerum in nominelium parentum filii vel filiae an
Abbreviated transcription (Latin):
Sed sciend̃ ẽ qdi
auc̃tas nicholai de illo agit ꝗ
postꝙͣ auiro suo delinꝗtur illiꝰ
tatem auiro suo cognoscit᷑ uł
de illo poꝰ agunt cunis uxor ã¬
te defungitur qͣm ab eo cogno¬
scatur.

Expanded text:
Sed sciendum quod auctoritas Nicolai de illo agit, qpostquam a viro suo derelinquitur, illius itatem a viro suo cognoscitur; vel de illo potius agunt cujus uxor ante defungitur quam ab eo cognoscatur. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
Olet etiã queri utrũ singłi sit.
angłi singłis hõib. anunusi
płib ad custodiam ul ex̾citiũ
deputatus sit. s cum electi tot
sint quot ⁊ bom angłi st̃ ples
ꝯstat ẽẽ. om̃s simul bonos et
malos hoĩes quam boniangłi
sint.⁊ cum tot sint electi. quot
angli boni. ⁊ angłi bom plures
sint quã mali. płesq sĩt hoĩes
mali quã bom. Non ẽ ambigr¬
um ples eẽ bonos hoĩes quam

Expanded text:
olet autem quaeri utrum singuli angeli singulis hominibus, an unus pluribus ad custodiam vel exercitium deputatus sit? Sed cum electi tot sint quot et boni angeli sunt, plures constat esse omnes simul bonos et malos homines quam boni angeli sint. Et cum tot sint electi quot angeli boni, et angeli boni plures sint quam mali, pluresque sint homines mali quam boni, non est ambigendum pl
Abbreviated transcription (Latin):
linrii illue puenerũt. Deligͥs
ꝑadisi int̾ que erat lignũ ui¬
te ⁊ lignum scĩe bom et mali.
strab. qr diuinitus accepit
hanc uim. ut qui exeiꝰ fructu
com ed̾et. corpus eius stabłi sa¬
nitate ⁊ ppetua solicditate fur¬
maretur. nec ulla infirmitare
uł etatis in becillitate in det̾iuᷤ
us in occasum lib̾etur. Quare

Expanded text:
luvii illuc pervenerunt. 6. De lignis paradisi, inter quae erat lignum vitae et lignum scientiae boni et mali. Strabus quia divinitus accepit hanc vim, ut qui ex ejus fructu comederet, corpus ejus stabili sanitate et perpetua soliditate firmaretur; nec ulla infirmitate, vel aetatis imbecillitate in deterius vel in occasum laberetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Indifferens eẽntia unde qui¬
nomine equalitatis uł sum¬
litudinis non aliquid poni
set remoueri. ut ea rõne dica¬
ltur filius equalis patri qr
non maior ẽ eo nec minor
⁊ hoc pp̃unitatem eẽntie ita
⁊ similis dicitur quia nec di¬
u̾sus nec alienus nec mali
nec similis uel dissimilis set
equalis ⁊ similis scd̃m sub¬
stantiam

Expanded text:
indifferens essentia. Unde quinomine aequalitatis vel similitudinis non aliquid poni, sed removeri ut ea ratione dicatur Filius aequalis Patri, quia nec major est eo, nec minor, et hoc propter unitatem essentiae. Ita et similis dicitur, quia nec diversus, nec alienus, nec in aliqnec similis vel dissimilis; sed aequalis et similis secundum substantiam
Abbreviated transcription (Latin):
quo uno utrum magis clili¬
gatur adeo uno tp̃r quam ali¬
o distinguenda ẽ dilectiõis
intelligentia si enim referat᷑
ad dilectionis effectum con¬
cessibile ẽ. Si uõ ad dilecti¬
omis ẽentiam inficiabile ẽ.
si deus ab et̾no dilexit reꝓ
concecli ꝙ deus ab et̾no clile¬
xit nos dicimus de electis so
quos ad iusticiam ⁊ coronam
p̃ꝑauit de nõ electis uõ simpłr¬

Expanded text:
quo, utrum magis diligatur a Deo uno tempore quam alio, distinguenda est dilectionis intelligentia. Si enim referatur ad dilectionis effectum, concessibile est; si vero ad dilectionis essentiam, inficiabile est. 5. Si Deus ab aeterno dilexit reprconcedi quod Deus ab aeterno dilexit eos; dicimus de electis solquos ad justitiam et coronam praeparavit. De non electis vero, simp
Abbreviated transcription (Latin):
dilexit. esau. odio hũit s nõ ẽ
simpłr dicendũ qd̃ dilexit i
ne predestinati intelligantur
inquantum opus eius futu¬

Expanded text:
dilexi, Esau odio habui. Sed non est simpliciter dicendum quod dilexit, ne praedestinati intelligantur;in quantum opus ejus futu
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ decimus ordo legit᷑ de hõĩb
restaurandus. s cum nõ sint nͥ
nouẽ ordines nec ples fuissẽt
etiã sulli qui cecid̾unt ꝑstitis¬
sẽt mouentur lectores quo scͥp¬
tura dicat decimũ ordinem cõ¬
pleri ex hoĩb. g̾g̃. namq dic̃¬

Expanded text:
d decimus ordo legitur de hominibus restaurandus. Sed cum non sint nisi novem ordines, nec plures fuissent etiam si illi qui ceciderunt perstitissent, moventur lectores quomodo Scriptura dicat decimum ordinem compleri ex hominibus. Gregorius namq
Abbreviated transcription (Latin):
dumtatio singi̾aritas desi¬
gnari. Nos uõ qͦui t̾tio imer¬
gimais q̃ triduane sepulture
sacram̃tum signamus ⁊ ẜ hec
el licet. ubi ꝯsuetudo ecce talis
existit si quis uõ id facere in ci¬
piat ubi ꝯsuetudo talis nõ ẽ. ł
sibilem se constitint. Un auno
in suo sensu habundabat cipͥ¬
anus cum semel ñgebat in ba¬
p̃o ꝑuulos qui qd̃ intelligebat
studiose implebat bonis opibꝰ
habundando. licet in hoc nes¬
cius delinqueret s qr boms o¬
ꝑib habundabat postea cor¬
rectus adeo habundauit altio¬
ri sensu ter illos ñgendo sed¬

Expanded text:
tatis singularitas designari. Nos vero qui tertio immergimus, etiam triduanae sepulturae sacramentum signamus. Secunduel licet, ubi consuetudo Ecclesiae talis existit. Si quis vero id facere incipiat ubi consuetudo talis non est, vsibilem se constituit. Unde Haymo: In suo sensu abundabat Cyprianus, cum semel mergebat in Baptismo parvulos, quia quod intelligebat, studiose implebat bonis operibus abundando, licet in hoc nescius delinqueret: sed quia bonis operibus abundabat, postea correptus a Deo abundavit altiori sensu, ter illos mergendo. E
Abbreviated transcription (Latin):
ergo baptiçandos t̾cio debere
mergi ⁊ tñ si semel t̾m inmer¬
gatur ũm bap̃m accipiunt ⁊
qui semel min̾git tm̃. ñ peccat
nisi consuetudo ecc̾e obsiftat
suel hoc modo tm̃ deb̾e fĩ asserat

Expanded text:
tio debere immergi; et tamen si semel tantum immergantur, verum Baptisma accipiunt. Et qui semel immergit tantum, non peccat nisi consuetudo Ecclesiae obsistat, vel hoc modo tantum debere fieri asserat
Abbreviated transcription (Latin):
natus fu̾it ⁊ c̾. Iõ uniformit᷑
id fi̾ ma qua precipitur ut in¬
telligatur qd̃ sic̾ aqua sordes
corpo̾ris ac uestes ablint. itaba¬
ptismꝰ macłas aĩe. sordesq utio¬
rũ emũdãdo ab st̃git. uł ideoi
ut nullum in opia excusaret
qd̃ posset fieri si mumo uł o¬
leo fieret ⁊ ut coĩs mat̾ia ba¬
ptiçandi mueniretur apud
alt̾ius sacram̃ti signum fuit
nõ igitur malio liquore põt
consetrari bap̃s nisi maqua
quo freri debeat p̃cise rendemꝰ

Expanded text:
uniformiter id fieri in aqua praecipitur, ut intelligatur quod sicut aqua sordes corporis ac vestis abluit, ita Baptismus maculas animae, sordesque vitiorum emundando abstergit. Vel ideo, ut nullum inopia excusaret, quod posset fieri, si in vino vel oleo fieret, et ut communis materia baptizandi inveniretur apud alterius sacramenti signum fuit. Non ergo in alio liquore potest consecrari Baptismus ies fieri debea
Abbreviated transcription (Latin):
mus t̾cio capita nr̃a in sacro
fonte clim̃simus qr ordor̃bap̃i
duplici mistũ significatõe ce¬
lebratur.recte.N. t̾cio m̃si estiᷤ
qui accepistis bap̃m in noĩe
trintatis recte.n. t̾cio mersi¬
estis qui accepistis bap̃m m

Expanded text:
mus, tertio capita nostra in sacro fonte demersimus; qui ordo baptizandi duplici mysterii significatione celebratur. Recte enim tertio immersi estis, qui accepistis Baptismum in nomine Trinitatis. Recte tertio immersi, quia accepi
Abbreviated transcription (Latin):
a tunc baptirauerũt sane cli
añ passionem põt intelligi
fuisse tradita. lz nõ sit scͥptu.
ñõ ergo tunc illam formam
xp̃s priꝰ tradidit cum ad euũa¬
gelicandũ gentib misit s
quam an tradiderat mittẽs
eos inuideam post iterauit cũ
adgentes misit ꝯmodius er¬
go̾ dr institutio fc̃a. qñ xp̃c a¬

Expanded text:
a tunc baptizaverunt apostoli,ante passionem potest intelligi fuisse tradita, licet non sit scriptum. Non ergo tunc illam formam Christus prius tradidit, cum ad evangelizandum gentibus misit; sed quam ante tradiderat mittens eos in Judaeam, post iteravit cum ad gentes misit. Commodius ergo dicitur institutio facta, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ature. qd̾ utiq dr̃ ꝓpter principi¬
um c̾ationis ułgr̃e prilegiũ
⁊ c̾ature subiectõem uł ẜuitutẽ.
Cũ ergo intͥmtate nich sit crea¬
admisit fides intͥnitate talez lo¬
cutoĩs modum. Ita etiã egͦ. non
abrahã ysaac ⁊ acob. uł alicuiꝰ
c̃ature. ne c̾atoris ⁊ c̾ature natu¬

Expanded text:
r principium creationis, vel gratiae privilegium, et creaturae subjectionem vel servitutem. Cum ergo in Trinitate nihil sit creaadmisit fides in Trinitate talem locutionis modum. Ita etiam e conversAbraham, Isaac, et Jacob, vel alicujus creaturae; ne Creatoris et creaturae natu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc mõ fcã ẽ. stans coramfemi¬
na hostis suꝑh nõ audet inu̾¬
ba ꝑsuasioĩs exire. metuens ḋ¬
prehẽdi. s sub int̾rogatõe ea
agg̾ditur. ut exiensi cẽ colli¬
get. qualit̃ in malitia ꝓcedere

Expanded text:
hoc modo facta est: Stans coram femina hostis superbus non audet in verba persuasionis exire, metuens deprehendi, sed sub interrogatione eam aggreditur, ut ex responsione colligeret, qualiter in malitiam procede
Abbreviated transcription (Latin):
diso uescimur. defructu u̾õ ligͥ
qd̃ ẽ in medio padisi p̃cepit no¬
bis d̾s ne comecsemus. ⁊ ne tãge¬
remus ne forte moriam̃. In quo
u̾bo dedit locum tẽp̃tanti cum

Expanded text:
diso vescimur, de fructu vero ligni quod est in medio paradisi praecepit nobis Deus ne comederemus, et ne tangeremus, ne forte moriamur. In quo verbo dedit locum tentanti cum
Abbreviated transcription (Latin):
corpus nec colornec anma
ẽ sapĩa. Ecce quanta ẽ itẽp¬
titas quanta ẽ unitas mimu¬
tabilitas simplicitas puritaᷤᷤ
damus teneamus gͥ
ut docetꝰ aus. inli. de fide ad
petrum prẽm ⁊ filium ⁊ sp̃me¬

Expanded text:
corpus color, nec anima est sapientia. Ecce quanta est identitas, quanta est unitas, immutabilitas, simplicitas, puritas damus. Teneamus ergo, ut docet Aug. in lib. de Fide ad Petrum, Patrem et Filium et Spir
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ysodorus ait. Deus sim¬
plex dr̃. siue no admittendo
pp̃hoc naturam summi boni¬
ait simplicem dm̃s quia pr̃
ẽ in ea solus aut filius in easo
sine subsistentia ꝑsonaꝵ. sic̃

Expanded text:
 Isidorus ait: Deus simplex dicitur, sive non amittendo enim propter hoc naturam summi boni simplicem dicimus, quia est Pater in ea solus, aut Filius in esine subsistentia personarum, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
li .i. detri.ait. Quocirca hoc ue̾
urnim in quo nullus nũs nul¬
lum in eoaliud pret̾ id qd̾ est
Neq enim subiectum fi̾ põt
au̾s. quoq inli. de fide ad petr̃r
dat sube s quicquid ibi in tel
natura unnus cuiusq trium

Expanded text:
itatem, ait: Quocirca hoc uere unum in quo nullus numerus, nullum in eo aliud praeter id quod est. Neque subiectum fieri potus quoque in libro De fide ad Petrum dat substantiae; sed quidquid ibi intellinatura uniuscujusque trium
Abbreviated transcription (Latin):
ex compositis deus qui uita ẽ
subsistit. neq qui uirtus est
ex infirmis contineturnec ꝗ
lux ẽ ex obscuris coaptatur nec
Idem in ui.li. de tri. Nõ hu¬
mano modo excompoĩtis ẽ de¬
us ut in eo aliquid sit qd̾ ab
eo hr̃tur ⁊ aliud sit ip̃e qui ha¬
beat s totum una ẽ natura .s.¬

Expanded text:
ex compositis Deus qui vita est, subsistit; neque qui virtus est, ex infirmis continetur: neque qui lux est, ex obscuris coaptatur: neqIdem in lib. 8 de Trin.: Non humano modo ex compositis Deus est, ut in eo aliud sit quod ab eo habetur, et aliud sit ipse qui habeat; sed totum una est natura, s
Abbreviated transcription (Latin):
pleuerant utrum transituri
sint ꝑignem ut ibi q̃i com¬
pleant ꝙ hic minus fecert.
Idem dicimus ⁊ de istis eẽ sen¬
ciendum ⁊ de hus qui mextre¬
mis perutent. si ena tanta
fu̾it cordis contrictio ⁊ deli¬
cti exprobratio ut sufficiat
ad pumiendũ pcc̃m. liberi ab
alus penis transeunt aduitã
conteruntur corde ⁊ ingemi
gatoriũ sentiunt.⁊ grauius
pumentur quã si hic exple¬
ussent pnĩam. haorrendum
ẽ enim incid̾e inmanus dei ui¬
ti ignoscit nõ reẜuans pcca¬
tum ad penam et̾nam. Exĩ¬
ticia uo imprantum non di¬
mictit delictum. aut enimi
homo punit aut deus. homo
cati deus qui hoc nouit abillo
qui talit̾ penitet ult̾ius pen̾a
non exigit. Si uõ int̾ior pei̾¬
tudo non sufficit muindẽa

Expanded text:
plent, utrum transituri sint per ignem, ut ibi quasi compleant, quod hic minus fecerunt, idem dicimus de istis esse sentiendum, et de his qui in extremis poenitent. Si enim tanta fuerit cordis contritio et delicti exprobratio, ut sufficiat ad puniendum peccatum, liberi ab aliis poenis transeunt ad vitamconteruntur corde et ingemigatorium sentient, et gravius punientur quam si hic implessent poenitentiam. Horrendum est enim incidere in manus Dei viti ignoscit, non reservans peccatum ad poenam aeternam; ex justitia vero impunitum non dimittit delictum, aut enim homo punit, aut Deus. Homo cati, Deus, qui hoc novit, ab illo, qui taliter poenitet, ulterius poenam non exigit. Si vero interior poenitudo non sufficit in vindictam
Abbreviated transcription (Latin):
enim peccata mortalia ĩpnĩa
fiunt uenialia nec tn mox
sanantur.sepe infirmus mo¬
reretur. si nõ meclicaretur. Nec
tñ statim medicatus sanatur.
languet uicturus qui prius
erat moriturus. qui aũt in¬
penitens moritur omnino
moritur ⁊ et̾nałr cruciatur.
si enun semꝑ uiueret semꝑ pe¬
ccaret.
de illo qui sac̾dos in¬

Expanded text:
enim peccata mortalia, in poenitentia sunt venalia; non tamen mox sanantur. Saepe enim infirmus moreretur, si non medicaretur; non tamen statim medicatus sanatur. Languet post victurus, qui prius erat moriturus. Qui autem impoenitens moritur, omnino moritur, et aeternaliter cruciatur. Si enim semper viveret, semper peccaret. 3. De illo cui sacerdos in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficiat.s. in cognitõe ⁊ dilectoẽ
dei. licet eñ ut aiunt in confir¬
matõe uł beatitudinem acce¬
ꝑunt et̾nam atq ꝑfectam. au¬
getur tñ cotidie eoꝵ beatitudo.
qr mag̃ac magis diligũt atq
cognoscũt.

Expanded text:
icet, in cognitione et dilectione Dei. Licet enim, ut aiunt, in confirmatione beatitudinem acceperint aeternam atque perfectam, augetur tamen quotidie eorum beatitudo, quia magis ac magis diligunt atque cognoscunt;
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ĩ filio qͣ potuit gigͥ. q̃ ẽ ⁊ ĩ pr̃e qͣ pot᷑
gignere s contra hoc opponit᷑
aliud ẽ posse gignere aliud ẽ
possegigm qr aliud̾ gignẽ¬
in aliam significes potentiã
qua pr̃ potens ẽ gignere ⁊ ali¬
am qua filius potens ẽ gigni
falsus ẽ intellectus.si ã dicas
prẽm posse hr̃e aliam ꝓprieta¬
tem siue notionem qua geni¬
quom̃o sit intelligendum
filius h̃t uł nõ h̃t potentiã

Expanded text:
 in Filio, qua potuit gigni, quae est in Patre, qua potuit gignere. Sed contra hoc opponitur: Aliud est posse gignere, aliud est posse gigni, quia aliud est gignerni, aliam significas potentiam, qua Pater potens est gignere, et aliam, qua Filius potens est gigni, falsus est intellectus. Si autem dicas Patrem posse habere aliam proprietatem sive notionem, qua geniQuomodo intelligendum sit, Filius habet vel non habet potentia
Abbreviated transcription (Latin):
si p̾r potens sit natura gig¬
nere filium. ⁊ an hec sit aliq̃
potentia que sit infilio adꝙ
si natura eius.N. potentia na¬
tura ẽ uel eẽntia at in quiunt
illi si potens ẽ gignere. h̃t gͦ
potentiam quam gignendi
filius aũt nõ ht potentiam
gignendi si nõ põt gignere
h̾t ergo pr̃ aliquam potentiã
quam nõ h̃t filius non seꝗt᷑
Eandem .n. potentiam penitꝰ¬

Expanded text:
Si Pater potens sit natura gignere Filium, et an hoc sit aliqua potentia quae sit in Filio? Adsi natura; ejus enim potentia natura est vel essentia. At, inquiunt illi, si potens est gignere, habet ergo potentiam gignendi. Filius autem non habet potentiam gignendi, si non potest gignere; habet ergo aliquam potentiam Pater quam non habet Filius. Non sequitur; eamdem enim potentiam habet
Abbreviated transcription (Latin):
cere nisi qd̃ iustitia sua exigit.
S nõ exigit eius iustitia ut fa¬
ciat nisi qd facit. nõ ergo potest
facere nisi qõ facit. eadẽq uistiri¬
a exigit ut id nõ faciat qd̾ non
facit. nõ aũt potest facere ccͣ ui
stitiam suã. Nõ igitur põt adiꝗ¬

Expanded text:
cere, nisi quod justitia ejus exigit. At non exigit ejus justitia ut faciat, nisi quod facit. Non ergo potest facere nisi quod facit. Eademque justitia exigit, ut id non faciat, quod non facit: Non autem potest facere contra justitiam suam. Non igitur eorum ali
Abbreviated transcription (Latin):
aũg. tradit suꝑ illum locum
psalmi. Incensa igni ⁊ suffo.
Hiis enim duob dicit omĩa
peccata mortalia inclicoi. ⁊
incensa ea dici:ͥ que excupidi¬
tate male int̾rẽdente orium¬
sa uero.queextimore male h¬
humiliante ꝓueniunt. qd
ẽ quando quis cupit non cõ¬
cupiscenda. uł timet non ti¬
menda. Alibi uero dicitur: pec¬
catum fieri trib modis .s. cogi¬
tatu u̾bo s oꝑe. Uñ ieꝵr. super
eçechielem. tria generalia ḋ¬
licta sunt: quib humanum
subiacet genus¬
ctio. Aut eñi cogiratione. a¬
ur sermone. aut̃ oꝑe. pecca¬
mus. Hus aliquando etiaz
additur quartus modus.s.
consuetudinis. qd̾ in quatri¬
duano laçaro signaficatum¬
quoq homo pecrare. indeum.
inse.⁊ inproximum. indeu:
cum de deo male sentit. ut he¬
reticus. uł que dei sunt usur¬
pare presumit indigne par¬
ticipando sacramentis. uel
quando nomen dei peierãdo
contemptibile facit. In ꝓxi¬
mum peccat: cum ꝓximu
muiste ledit. In se uerocu
sibi non alii nocet

Expanded text:
us tradit super illum locum psal. 79: Incensa igni et suffossa. His enim duobus modis dicit omnia peccata mortalia includi. Et incensa igni ea dicit quae ex cupiditate male incendente oriunssa vero, quae ex timore male humiliante proveniunt; quod est quando quis cupit non cupienda, vel timet non timenda. Alibi vero dicitur peccatum fieri tribus modis, scilicet cogitatu, verbo et opere. Unde Hieron. super Ezech.: Tria generalia delicta sunt, quibus humanum subjacet genus. Aut enim cogitatione, aut sermone, aut opere peccamus. His aliquando etiam additur quartus modus, scilicet consuetudinis; quod in quatriduano Lazaro significatumquoque homo peccare in Deum, in se et in proximum. In Deum, cum de Deo male sentit, ut haereticus; vel quae Dei sunt usurpare praesumit indigne, participando sacramentis; vel quando nomen Dei pejerando contemptibile facit. In proximum peccat, cum proximum injuste laedit, in se vero, cum sibi et non alii nocet. 7.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ab euentu saluatoris ex ordĩ
sumpsit. hoc ẽ tp̃s miserendi. ⁊ ã¬
nus benignitatis. in quo gr̃a ⁊ u̾iͣ¬
ritatem impletur ꝙ in lege pre¬
cipiebatur. Leritas quiã pxp̃i
aduentum erhibeturatq ꝑfici¬
tur humane redemptionis sp̃o¬
sio fc̃a ab antiquo. filii ergomi¬
ssioᵈẽ ip̃a incarnatio. eo enimim¬
ssus ẽ ꝙ in forma hominis mun¬
do uisibilis apparint. de quo supͣ
sufficient̾ dictum ẽ
quare filuᷤ
carnem assumpsit non pater

Expanded text:
 ab adventu Salvatoris exordium sumpsit. Hoc est tempus miserendi, et annus benignitatis; in quo gratiritatem impletur quod in lege praecipiebatur. Veritas, quia per Christi adventum exhibetur atque perficitur humanae redemptionis sponsio facta ab antiquo. Filii ergo missio est ipsa Incarnatio. Eo enim missus est, quod in forma hominis mundo visibilis apparuit, de quo supra sufficienter dictum est. 2. Quare Filius carnem assumpsit, non Pater
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhibitum R¬
sit xp̃m plenum gr̃a fuisse.
non ẽ suꝑuacuum in quirẽ:
utrum fidem spem sicut carita¬
tem huĩt. Si enim hus car¬
uit.ñ uldetur plenitudonem
singulis aliqua inmedio ꝓ¬
ferenda sunt. ⁊ primum de fi¬
de scd̃m mensuram cius p̾¬
cipit apꝰ uni cuiq sapere. qd
des sit. Fides ẽ uirtus qua
creduntur que non udent᷑.
ꝙ tñ nõ de omnib que nõ
uidentur accipiendũ ẽ. s de hi
is t̾m que crede̾ ut ait auc. ad
religionem ꝑtinentimlta
enm sunt que si xp̃ianus ig¬
noret. nicł metuendũ ẽ qr
non ideo a religione deuiat
quot modis dicatur fides

Expanded text:
rhibitum sit Christum plenum gratia fuisse, non est supervacuum inquirere utrum fidem et spem sicut charitatem habuerit. Si enim his caruit, non videtur plenitudinem singulis aliqua in medium proferenda sunt, et primum de fide, secundum mensuram cujus praecepit Apostolus unicuique sapere. 2. Quid sit fides. Fides est virtus qua creduntur quae non videntur. Quod tamen non de omnibus quae non videntur accipiendum est, sed de his tantum quae credere, ut ait August., ad religionem pertinent. Multa enim sunt quae si Christianus ignoret, nihil metuendum est, quia non ideo a religione deviat. 3. Quot modis dicitur fides
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ inficiamur tñ qm̃ cibi ⁊ hu¬
mores incarnẽ ⁊ sanguinẽ trã¬
seant. s nõ inu̾itatẽ humane
natẽ queaprimis descẽdit penti¬
b que sola inresurrecttẽ erunt.
Reliqua u̾ocaro in quã cibitrã¬
seut tam quã suꝑfluũ resurrec¬
tõe depoẽtur. que tñ ciboꝵ aliaꝵ¬
q reꝵ fom̃tis coalescit.

Expanded text:
Non inficiamur tamen quin cibi et humores in carnem et sanguinem transeant; sed non in veritate humanae naturae, quae a primis descendit parentibus, quae sola in resurrectione erit; reliqua vero caro in quam cibi transeunt, tanquam superflua in resurrectione deponetur, quae tamen ciborum aliarumque rerum fomentis coalescit.