comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in dnõ subleuabit᷑. Multi requirunt faciempͥncipis.
Ca domino iudicium egreditur singulorum.
bhominant᷑ iusti uirum impium:
et abhominant᷑ impii eos qui in recta st̃ uia
Herba congregantis. filii uomentis. uisio quãlocut̃
est uir cũ quo est ds. e qui deo secũ morante confor¬
tatus ait. stultissimus sum uiroꝵ: et sapientia ho¬
minũ non est mecũ. Nondidici fapientiã: et nõui
scõꝵ scientiã. Quis ascendit incelum atq descendit:
Quiꝰ continuit sp̃m inmanib suis. Quis colligauit
aquas quasi inuestimento: Quis suscitauit om̃s
t̃minos t̃rȩ: Qd̾nonĩ est eius e qd nomen filii eiꝰ
si nosti: NLunGmuis sermo diã ignitus. clipe
est sꝑantib inse. Ne addas quicquã uerbis illius:
et argucris inuearisq mendax. Duorogauite.
ne deneges mͥ antequã moriar. Hanitatẽ et ũba
nãdacia longefacame. Mendicitatẽ et diuitias
ne dederis mͥ. Tribue tantũ uictui meo necessaria.

Expanded text:
in Domino sublevabitur multi requirunt faciem principis in Domino sublevabitur multi requirunt faciem principis et a Domino iudicium egreditur singulorum abominantur iusti virum impium et abominantur impii eos qui in recta sunt via verba Congregantis filii Vomentis visio quam locutus est vir cum quo est Deus et qui Deo secum morante confortatus ait stultissimus sum virorum et sapientia hominum non est mecum non didici endit in coelum, atque descendit? quis continuit spiritum in manibus suis? Quis colligavit aquas quasi in vestimento? quis suscitavit omnes terminos terrae? Quod nomen ejus, et quod nomen filii ejus, si nosti? Omnis sermo Dei ignitus, clypeus est sperantibus in se. Ne addas quidquam verbis illius, et arguaris, inveniarisque mendax. Duo rogavi te, ne deneges mihi antequam moriar: Vanitatem, et verba mendacia longe fac a me. Mendicitatem, et divitne dederis mihi tribue tantum victui meo necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
tor est dñs. Rex quundicat inueritate pauꝑes: thronꝰ
eius inȩcernum firmabitur. Hirgaatq correptiotri¬
buent sapientiã: puer aũt qui dimitatur uolun¬
tati suȩ confundet matrem suam. In multiplicatione
impioꝵ multiplicabunt᷑ scelera: et iustiriunas eoꝵ
uidebunt. F rudi filiũ tuũ et refrigaabitre. e da¬
bit delicias animȩ tuȩ. Cum ꝓpħia defecerit dissi¬
pabit᷑ popls: qui custodit legem beatus est Seruus
uerbis ñ pocest erudiri: quia qdđ dicis intelligit e res¬
pondere contempnit. Nidisti hominẽ uelocẽ ad
loquendũ: stulticia magis sꝑanda est quã illius
correptio. Qindelicate apuericia nutrit set uũsuũ.
postea illum sentiet contumacẽ. Hir tracundus ꝓ¬
uocat rixas: et qui ad indignandum facilis est.
erit ad peccata ꝓcliuor. Suꝑbum sequit᷑ humili¬
tas: et humilem spũ suscipiet gła. Qui cũ fure par¬
ticipatur odit anintã suam: adiurantẽ audit eo ñ
indicat. Qui tutiet hominẽ cito corruit: qui sperat

Expanded text:
tor est Dominus rex qui iudicat in veritate pauperes thronus eius in aeternum firmabitur virga atque correptio tribuet sapientiam puer autem qui dimittitur voluntati suae confundet matrem suam in multiplicatione impiorum multiplicabuntur scelera et iusti ruinas eorum videbunt erudi filium tuum et refrigerabit te et dabit delicias animae tuae cum prophetia defecerit dissipabitur populus qui custodit legem beatus est servus verbis non potest erudiri quia quod dicis intellegit et respondere contemnit vidisti hominem velocem ad loquendum stulti magis speranda est quam illius correptio qui delicate a pueritia nutrit servum suum postea illum sentiet contumacem vir iracundus provocat rixas et qui ad indignandum facilis est erit ad peccata proclivior superbum sequitur humilitas et humilem spiritu suscipiet gloria qui cum fure partitur odit animam suam adiurantem audit et non indicat qui timet hominem cito corruet qui sperat
Abbreviated transcription (Latin):
stantiam. Rex iustus criget t̃ram: uir atiarus
destruet eam. Homo qui blandis fictisq sermo¬
nib loquit᷑ amico suo: rete expandit pedib eius.
Peccantẽ iarũ itiquũ inuoluet laqueus: et iustꝰ
laulabit atq gaulebit. Nouit iustus causã pau¬
pis: impius ignorat scicutiã. Homines pestilentes
dissipant ciuittatẽ: sapientes uͦ auertunt furorem.
Uir sapiens sicũstulto contendit siue irascatur

Expanded text:
stantiam rex iustus erigit terram vir avarus stantiam rex iustus erigit terram vir avarus destruet eam homo qui blandis fictisque sermonibus loquitur amico suo rete expandit gressibus eius peccantem virum iniquum involvet laqueus et iustus laudabit atque gaudebit novit iustus causam pauperum impius ignorat scientiam homines pestilentes dissipant civitatem sapientes avertunt furorem vir sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
nat ditari. ñ erit innocens. Qui cognoscit in u¬
dicio faciem. ñ facto bene: Et iste ꝓ bucella panis
deserit ueritatem. Hir: qui festinat ditari et aliis
inuidet: ignorat qđ egestas suꝑueniet ei. Qui
corripit hominẽ grãm postea inueniet apud
eum. magis quã ille qui ꝑ linguȩ blandim̃ta
decipit Qui subtrabit aliquid apatte suo et a¬
Qui se iactat ec dilatat. uirgia concitat: qͥsꝑat
indnõ satrabitut. Qui confidit incorde suo stul¬
tus est: qui autẽ graditur sapienter. iste saluabit᷑
Qui dat pauꝑi nonindigebit: qui despicit dep̃¬
cantem sustinebit penurtam. Cum surrexerint
impii abscondactur homines: cũ illi pterierint
multiplicabunt᷑ iusti Hiro qui corripientẽ dura
ceruice contempnit. repentinus suꝑueniet inrterit᷑:
et eum sanitas non sequit᷑. In multiplicatione
iustoꝵ letabitutr uulgus: cum impii sumpserint
pͥncipatum gemet popłs. Hir qui amat sapientiã
lecificat patr̃ẽ suũ: qͥ autẽ nutrit scortũ ꝑdet sub¬

Expanded text:
nat ditari, non erit innocens. qui cognoscit in iudicio faciem, non facit bene: iste et pro bucella panis deserit ueritatem. uir, qui festinat ditari et aliis . inuidet, ignorat quod egestas superueniet ei. qui corripit hominem, gratiam ipostea inueniet apud eum magis quam ille qui per linguae blandimenta decipit. qui subtrahit aliquid a patre suo et qui se iactat et dilatat, iurgia concitat: qui sperat ino saginabitur qui confidit in corde suo stultus est qui autem graditur sapienter iste salvabitur qui dat pauperi non indigebit qui despicit deprecantem sustinebit penuriam cum surrexerint impii abscondentur homines cum illi perierint multiplicabuntur iusti viro qui corripientem dura cervice contemnit repentinus superveniet interitus et eum sanitas non sequitur in multiplicatione iustorum laetabitur vulgus cum impii sumpserint principatum gemet populus vir qui amat sapientiam laetificat patrem suum qui autem nutrit scorta perdet sub
Abbreviated transcription (Latin):
illecebris et nichil omnino sciens sedit inforib
domus suȩ suꝑ selã mexcelso urbis loco. ut uoca¬
ret transeinites ꝑuiam e ꝑgentes itinere suo
Qius est pariuilus : Delitiet al me. E tuecordilo¬
cuta est. Aquȩ furtiuȩ dulciores sunt: et panis ab
ibi sint: et inꝓfundis inferni conuiusa cius

Expanded text:
inlecebris et nihil omnino sciens sedit in foribus inlecebris et nihil omnino sciens sedit in foribus domus suae super sellam in excelso urbis loco ut vocaret transeuntes viam et pergentes Qui est parvulus declinet a me, et vecordi locuta est: « Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absibi sint, et in profundis inferni convivae ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ me ĩuenit ĩuemet intã e hauriet salutẽ adñõ.
Qui autẽ in me peccauerit: lalec animã siã. Onĩs
quime oderunt: diligunt mortem. Ixxiii.
apientia edificauit sibi domium: excidit co¬
lumpnas septem. Immolauit uictimas sitas:
tiniscuit uinum. et ꝓposuit mensam suam. Misit
ancillas suas ut uocarent aclarcem: et ad meui¬
a cuntatis. Siquis et paruulus ueniat ad me.
Et insipientib locuta est. Nenite oomedite pauẽ
linquite infantiam et uiuite: et ambulate ꝑ
uias prudentiȩ. Qui erudit detisorẽ. ipse sibi
ininriam facit. Etqui arguit impiũ. gen̾at
maculam sibi. Noli arguere derisorẽ: neodit
te. Arguesapientẽ: et diliget te Daoccasionẽ
sapienti: et addetur ei sapientia. Doce iustum:
e festinabit accipere.
incipium sapientiȩ timordĩ. et scientia
scõꝵ prudentia Per me enimmultiplica¬
bunt᷑ dies tui: et adilent᷑ tͥanni uite. Si sapiens
fueris. tͥmet ipsi eris. Si autẽ illusor. solus por¬
tabis malum Mulier stulta et clamosa plenaq

Expanded text:
it, inveniet vitam, et hauriet salutem a Domino: Qui autem in me peccaverit, laedet animam suam. Omnes, qui me oderunt, diligunt mortem. Cap. IX. Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem. Immolavit victimas suas, miscuit vinum, et proposuit mensam suam. Misit ancillas suas, ut vocarent ad arcem, et ad moena civitatis: Si quis est parvulus, veniat ad me. Et insipientibus locuta est: Venite, comedite panem linquite infantiam et uiuite et ambulate per uias prudentiae. qui erudit derisorem, ipse sibi facit iniuriam: et qui arguit impium, generat maculam sibi. noli arguere derisorem, ne oderit te: argue sapientem, et diliget te. da sapienti, et addetur ei sapit festinabit accipere principium sapientiae timor Domini et scientia sanctorum prudentia per me enim multiplicabuntur dies tui et addentur tibi anni vitae si sapiens fueris tibimet ipsi eris si inlusor solus portabis malum mulier stulta et clamosa plenaque
Abbreviated transcription (Latin):
sordido oruare uelis uas fictile: sic labra tuien¬
Rabiis suis inimicus intelligitur. cũ in cor¬
de tractauerit dolos. Quando sunmiserit uo¬
cem suam ne credidis ei qm̃ septẽ nanicie sunt
incorde illius. Qui oꝑit odium fraudulenter. re¬
uelabitur malicia eitis inconcilio Qui fodit fo¬
ueã incidet in eã: et qui uoluit lapidẽ itũtet᷑
ad cum Lingua fallax ñ amat ueritatẽ: et os lu
bricũ oꝑatur tumas. Neglorieris incrastinum
ignorans quid suꝑuentura pariat dies. Laudet
te alienus et ñ os tuũ: etraneus et ñ labra tua
Graue est saxum et oncrosa arena: s ira stulti
utroq grauior Irañ habet miscłiam. nec etũ¬
ꝑeus furor. Et impetũ concitati ferre qͥspoterit:
elior est manifesta correptio:
quam anior absconditus. Meliora surit
uulnera diligentis: quã frauduilenta odientis
oscula. Annna saturata calcabit fauũ anima su¬
riens et amaruĩ ꝓdulci sumet Sic̃ aius tnͣsiign̾s

Expanded text:
sordido ornare velis vas fictile, sic labia tumensordido ornare velis vas fictile, sic labia tumenabiis suis intellegitur inimicus, cum in corde tractauerit dolos. quando submiserit uocem suam, ne credideris ei: quoniam septem nequitiae sunt in corde illius. qui operit odium fraudulenter, reuelabitur malitia eius in concilio. qui fodit foueam, incidet in eam: et qui uoluit lapidem, reuertitur ad eum. lingua fallax non amat ueritatem: bricum operatur ruinas ne glorieris in crastinum ignorans quid superventura pariat dies laudet te alienus et non os tuum extraneus et non labia tua grave est saxum et onerosa harena sed ira stulti utroque gravior ira non habet misericordiam nec erumpens furor et impetum concitati ferre quis poterit melior est manifesta correptio quam amor absconditus meliora sunt vulnera diligentis quam fraudulenta odientis oscula anima saturata calcabit favum anima esuriens et amarum pro dulce sumet sicut avis transmigrans
Abbreviated transcription (Latin):
e quumponit stulto silentiumaras mitigat. Sic̃
ciis qui reuertitur ad uomitũ suũ: sic impru¬
dens qui iterat stultitiã suam. Hidisti hominẽ
sapientẽ sibi uideri: magis illospem habebit stult̾
Dicit piger. Leoniuia. leena inttuerib Sicut
ostiũ uertitur incardine suo: itapiger in lectule
suo. Abscondit piger manus sub ascellas suas e
laborat si ados suũ easconuerterit Sapientior
sibi piger uidet᷑: septẽ utris loquentib senten¬
tias. Sic̃ qͥ app̃heiudit aut ib canem: sic qͥ transit
eimpatiens cõmiscet᷑ ixx alteriꝰ. Sic̃ noxius est qui
mittit lanceas et sagittas in mortem: sic uirqui
fraudulenter nocet aruco suo. Etcum fuerit
dep̃bensus: dicit. Ludens feci. sum defccerint
ligna extinguetur ignis: et susurrone subtracto
uirgia conquiescunti. Sic̃ carbones adprunas. et
ligna adignem: sic homotracundus suscitat ri¬
xas. Uerba susurronis quasi simplicia: et ipsa
ꝑueniunt ad intima uentris. Quomͦ si argato

Expanded text:
 imponit stulto silentium, iras mitigat. Sicut canis, qui revertitur ad vomitum suum, sic imprudens, qui iterat stultitiam suam. Vidisti hominem sapientem sibi videri? magis illo spem habebit stultus. Dicit piger: Leaena in via: leo in itineribus: ostium uertitur in cardine suo, ita piger in lecto suo. abscondit piger manus sub ascella sua et laborat, si ad os suum eas conuerterit. sapientior sibi piger uidetur septem uiris loquentibus sententias. sicut qui adprehendit auribus canem, sic qui transit et inpatiens commiscetur rixae alterius. sicut noxius est qui mittit lanceas et sagittas et mortem, sic uir, qui fraudulenter nocet amico suo et, cum fuerit deprehensus, dicit: ludens feci. cum defecerint ligna, extinguetur ignis: et susurrone detracto iurgia conquiescunt. sicut carbones ad prunas et ligna ad ignem, sic homo iracundus suscitat rixas. uerba susperveniunt ad intima ventris. Quomodo si argento
Abbreviated transcription (Latin):
facit. Nubes et uentus et pluuȩ ñ sequentes iur
glosus et ꝓmissa ñ complens. Sarientia leniet᷑
pͥnceps: ec lingua mollis confringet duriciam
Mel inuenisti comede qđ sufficit tibi: ne forte sa¬
tiatus euomas illud
btrahe pedem tuum dedomo ꝓxumtui.
ne forte satiatus oderit te. Iaculũ ⁊ gladiꝰ
tlagiita acuta: homo qui loquitur contra ꝑxi¬
mũ suum falsum testimoniũ Dens putridus
et pes lassus qui sꝑat suꝑ infideli idie angustie
et amittit pallium in die frigoris. Acetũ in ntro
et qui cantat carmina cordi pessimo. Si esurierit
inimicus tuus ciba illum: si sitit da eiaquãbibert.
Prunas cum congregabis suꝑ caput cius et dñs
raldet t. Nentus aquilo dissipat pluitias: e facies
cristis linguam detrahentem Mdius est selete in
angulo domatis: quam cum mulicte litigiosa et
indonio cominuni. Aqua frigida anime sttienti.
et nuncius bonus de tra longinqua fons turbat᷑

Expanded text:
facit. Nubes, et ventus, et pluviae non sequentes: vir facit. Nubes, et ventus, et pluviae non sequentes: vir gloriosus, et promissa non complens. Patientia lenietur princeps, et lingua mollis confringet duritiam. mel invenisti comede quod sufficit tibi ne forte saturatus evomas illud subtrahe pedem tuum de domo proximi tui nequando satiatus oderit te iaculum et gladius et sagitta acuta homo qui loquitur contra proximum suum testimonium falsum dens putridus et pes lapsus qui sperat super infideli in die angustiae et amittit pallium in die frigoris acetum in nitro et qui cantat carmina cordi pessimo si esurierit inimicus tuus ciba illum et si sitierit da ei aquam bibere prunam enim congregabis super caput eius etreddet tibi. Ventus aquilo dissipat pluvias, et facies tristis linguam detrahentem. Melius est sedere in angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Aqua frigida animae sitienti, et nuntius bonus de terra longinqua. Fons turbatus
Abbreviated transcription (Latin):
bolȩ salomonis. quas transtuilerunt itri etechiȩ
regis uida Głã di est celare uerbum: e gła regum
inuestigare sermonem Celum sursum et terra
deorsum: et cor regum inscrutabile. Aufer rubi¬
giiem de argento. et grediet᷑ uas purissimum.
Aufer inipictatẽ de uulturegis et firmabttur
rege: et in loco magnorũ nesteteris Melius ẽ enĩ¬
tibi ut dicatur ascendehus: quã ut humilietis
coram pͥncipe. quȩ iuderunt ocłi tui ne ꝓferas
ctto mturgio: ne postea em̃dare ñ possis. cũ deho¬
nestaueris amicũ tuũ Carsam tuam tracta
cum amicotuo et secrtum ȩx traueo ne reueles:
ne forte in sultet tibi cumaudicrit et exꝓbrart non
cesset. Mala aurea in lectis argenteis: quiloquitur
uerbum in tempore suo Inauris aurea ec margari¬
tum fulgens qui arguit sapientem et aurem obe¬
dientẽ. Sic̃ frigus mris indiemessis: ita legatus
fidelis a qui misit eum. animam illius reqͥescere

Expanded text:
BOLAE SALOMONIS, QUAS TRANSTULERUNT VIRI EZECHIAE BOLAE SALOMONIS, QUAS TRANSTULERUNT VIRI EZECHIAE REGIS JUDAinvestigare sermonem. Coelum sursum, et terra deorsum, et cor regum inscrutabile. Aufer rubiginem de argento, et egredietur vas purissimum. Aufer impietatem de vultu regis, et firmabitur rege, et in loco magnorum ne steteris. Melius est enim ut dicatur tibi: Ascende huc: quam ut humilieris coram principe. Quae videin jurgio cito: ne postea emendare non possis, cum dehonestaveris amicum tuum: Causam tuam tracta cum amico tuo, et secretum extraneo ne reveles: Ne forte insultet tibi cum audierit, et exprobrare non cesset. Mala aurea in lectis argenteis, qui loquitur verbum in tempore suo. Inauris aurea, et margaritum fulgens, qui arguit sapientem, et aurem obedientem. Sicut frigus nivis in die messis, ita legatus fidelis ei, qui misit eum, animam ipsius requiescere
Abbreviated transcription (Latin):
quoq sapientib. sognoscere ꝑsonã in uidicio: ñ
est bonum. Qui dicit impio ustus es maledicent
& popuili. et decestabuntur eos tribus. Qui argu¬
utt laudabunt᷑: et suꝑ ipsos ueniet benedictio. La¬
bia deosculabit᷑: qui recta uerba respondet. Prepara
foris opustuũ. et diligent᷑ exerce agrumtuum: ut
postea ałifices domũtuã. siesis cestis frustra contͣ
ꝓrimiuntuum: nec lactes quẽqutã labiis tuis. Ne
dicas quom̃ fecit michi sic faciam ei reddam uni¬
cuiq scdm opus suum.
e agrum hominis pigri ttatisuu. et ꝑuine.¬
am uiri stulti: et ecce totũ repleueranit utr
tix oꝑuerant suꝑficiem etus spine. et macerta la¬
pidũ destructa erat. Quod cũ uidissem posui moo¬
de meo: et exemplo didici disciplinã. Parum inquã
dormies modicũ dorntitabis: paxillam manꝰ con¬
seres ut quiescas: etuemet quasi cursor egestas tua
et mendicitas quasiuir armatus. hȩ quoq para¬

Expanded text:
quoque sapientibus cognoscere personam in iudicio non quoque sapientibus cognoscere personam in iudicio non est bonum qui dicit impio iustus es maledicent ei populi et detestabuntur eum tribus qui arguunt laudabuntur et super ipsos veniet benedictio labia deosculabitur qui recta verba respondet praepara foris opus tuum et diligenter exerce agrum tuum ut postea aedifices domum tuam ne sis testis frustra contra proximum tuum nec lactes quemquam labiis tuis ne dicas quomodo fecit mihi sic faciam ei reddam unicuique secundum opus suum per agrum hominis pigri transivi et per vineam viri stulti et ecce totum repleveuerant superficiem ejus spinae, et maceria lapidum destructa erat. Quod cum vidissem, posui in corde meo et exemplo didici disciplinam. Parum, inquam, dormies, modicum dormitabis, pauxillum manus conseres, ut quiescas: Et veniet tibi quasi cursor egestas tua, et mendicitas quasi vir armatus. HAE QUOQUE PARA
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ: et qui trabũit᷑ ad interitũ. lib̾are netes¬
ses Si drxeris itires ñ suppetunt. qͥ inspector est
cordis ipse intelligit: et seruatorẽ animȩ tuȩ
nchil fallit: irddetq homuni uxta oꝑasua Comale
filimi mel quia bonum est. ⁊ fauum dulcissimũ
gutturi tuo sic et doctrina sapientie. animȩtue:
Quam cum inueneris habebis innoussimis spau.¬
et spes tua ñ ꝑibit. Ne insidieris et queras ĩpietatẽ
indomo iusti: neq uastes requiem euis. Ixluii.
epties cadet iustus et resurget: impii aittem
Icorruent inmalũ: Cum ceciderit inimicꝰ tuus
ne gaudeas. et inruna eiꝰ neexultet cor tuum ne for¬
te uideat dñs et displiceat ei. et auferat abeo iram
suã. Ne contendas cũpessimis nec enuileris impios.
qm̃i ñ habent futuroꝵ spenintali. et lucerna impi¬
oꝵ extinguet᷑. Time dnm̃ filimi et regemꝰ et cum
decractorib ne cõmiscearis: qm̃ repente consur¬
get ꝑlitio eoꝵ Ec ruinam utriꝰq quis nouit. Hȩc

Expanded text:
em et qui trahuntur ad interitum liberare ne cesses si dixeris vires non suppetunt qui inspector est cordis ipse intellegit et servatorem animae tuae nihil fallit reddetque homini iuxta opera sua comede fili mi mel quia bonum est et favum dulcissimum gutturi tuo sic et doctrina sapientiae animae tuae quam cum inveneris habebis in novissimis et spes tua non peribit ne insidieris et quaeras impietatem in domo iusti neque vastes requiem eius septies enim cadet iustus et resurget impii autem corruent in malum cum ceciderit inimicus tuus ne gaudeas et in ruina eius ne exultet cor tuum ne forte videat Dominus et displiceat ei et auferat ab eo iram suam ne contendas cum pessimis nec aemuleris impios quoniam non habent futurorum spem mali et lucerna impiorum extinguetur time Dominum fili mi et regem et cum detractoribus non commiscearis quoniam repente consurget perditio eorum et ruinam utriusque quis novit haec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑta sunt prata ec apparuerunt herbe uirentes:
e collatasunt finadt montib. agniad ues¬
timentũ tuum: ethadi agripieciũ. Sufficiat tibi
lac caprarũ incibos tuos innecessatia dontus tue.
et adiictum ancillis tuis fugit impius nemine
ꝑsequente. Austus aũt quasileo confidens. absq¬
trne atułropt̃ pecata t̃rx multi pͥncipes eius: et
ꝓpt̃ hominis sapicirtiam cthorum scientiam que
dicuntur intadulcis longior crit. Hir pauꝑ calũp¬
miatis paupes: similis est imbriuehementi inquo
paratur fames. Qui derelinquunt legẽ laudant
impium: qui custodiunt sutcendunt᷑ contra eũ.
liri mali ñ cogitant iudiciũ: qui autẽ reqͥrunt
dnm aninraduertunt omĩa Melior est pauꝑ am
bulans in simplicitare sua. quã diues prauns iti¬
nerib. Qui custodit legẽ filius sapiens ast: qͥautẽ
pascit comessatores confundit patrẽ siũ Qui coa¬
ceruat diuitias usitris et fenore libali: in pauꝑes
congregat cas Qui declinat aurẽ suã ne audiat

Expanded text:
nt herbe virentes: et collecta sunt fena de montibus. Agni ad vestimentum tuum: et hedi agri precium. Sufficiat tibi lac caprarum in cibos tuos: et in necessaria domus tue: et ad victum ancillis tuis. Fugit impius nemine persequente: justus autem quasi leo confidens absqt. Propter peccata terrae multi principes ejus: et propter hominis sapientiam, et horum scientiam quae dicuntur, vita ducis longior erit. Vir pauper calumnians pauperes, similis est imbri vehementi, in quo paratur fames. Qui derelinquunt legem, laudant impium: qui custodiunt, succenduntur contra eum. Viri mali non cogitant judicium: qui autem requirunt Dominum, animadvers in simplicitate sua, quam dives in pravis itineribus. Qui custodit legem, filius sapiens est: qui autem pascit comessatores, confundit patrem suum. Qui coacervat divitias usuris et fenore, liberali in pauperes congregat eas. Qui declinat aures suas, ne audiat
Abbreviated transcription (Latin):
deruim impii monimentum est pessimorum:
radixautem iustorum proficiet.xxuiii.¬
ropter peratalabiorum ruma ꝓximat malo:
efugiet autẽ uistus deangustia. Defructu
oris suiunus qͥsq replebiur bonis: t uꝑcta oꝑa
manuũ suarũ retbuet᷑ e. Hiastultirata mocłis
elł: qui autẽ sapicns est aucdit consilia fatuus statĩ
indicat iram suã: qͥ aut dissimulat inturiã calli¬
dus et. Qui qđ nouit loquitur. indexiusticiȩ est.
qͥ autẽ mentit᷑ testis et fraudulent᷑. Est qͥ ꝓmittit.
et quasiglactio pungit᷑ conscienti &: lingua aũt
sapientiũ sanitasest. Labiũ ueriiatis firmum
ait in ꝑpetuũ: quiautẽ testis et repentinus.
concinirat linguã mendacii Dolus incorde co¬
gitantiũ nala: qui autẽ ineunt pacis consilia
sequitur cosgaudium. Non contristabit iustũ
quicquidti accidit. impii aut̃ replebunt᷑ malo.
Abhominatio est dño labra mendacia: qͥ autem

Expanded text:
derium impii munimentum est pessimorum: radix autem iustorum proficiet. propter peccata labiorum ruina proximat malo: effugiet autem iustus de angustia. de fructu oris sui unusquisque replebitur bonis, et iuxta opera manuum suarum retribuetejus: qui autem sapiens est, audit consilia. Fatuus statim indicat iram suam: qui autem dissimulat injuriam, callidus est: Qui quod novit loquitur, index justitiae est: qui autem mentitur, testis est fraudulentus. Est qui promittit, et quasi gladio pungitur conscientiae: lingua autem sapientium sanitas est. Labium veritatis firmum erit in perpetuum: qui autem testis est repentinus, concinnat linguam mendacii. Dolus in corde cogitantium mala, qui autem ineunt pacis consilia, sequitur eos gaudium. Non contristabit justum quidquid ei acciderit: impii autem replebuntur malo. Abominatio Domino labia menda
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ anunȩ suȩ longe recedit abeis. Prouerbium
est. adolescens uixta uiam suã: ctiam cũ senuerit
ñ recedet ab ea. Diues pauꝑib imꝑat: et qͥ accipit
mutuũ seruus est feñantis. Qui seminat iniqui

Expanded text:
autem animae suae longe recedit ab eis. Proverbium autem animae suae longe recedit ab eis. Proverbium est: Adolescens juxta viam suam, etiam cum senuerit, non recedet ab ea. Dives pauperibus imperat: et qui accipit m
Abbreviated transcription (Latin):
os sirũet linguam suam: custodit ab angustiis am¬
titamsuam. xm. Suꝑb et arrogans uocatur
indoctus: qui in irã oꝑat᷑ suꝑbiã. Desid̾ia occidunt
pigrum: noluerunt etũ quicquã manus eꝰ oꝑati.
Totadie concupiscit et desidat: qui aut̃ ustus est
tribuet et non cessabit Hostiȩ impioꝵ abhomina¬
biles: que offerunt᷑ ex scelere. Testis mendaxꝑibit:
uir obediens loquet᷑ uictoriã Hir impius obfir-
git uiam suam. Non est sapientia ñ est prudentia.
non est consilium contradũm. E quus parat᷑ ad
diem belli: dñs aũt salutẽ tribuet. Meliuis est
nomen bonum quam diuitiȩ multȩ:suꝑ argen¬
tumet aurũ grã bona. Diues et pauꝑ obiuauer̃¬
sibi: utriusq oꝑator est dñs. Callidus uidit malũ
et abscondit se: innocens ꝑtransiit et afflictꝰ est
dampno finis modestie timor diũ: diuitiȩ et
gła  uita. Arma et gladii iniuaꝑuersi: custol

Expanded text:
os suum, et linguam suam, custodit ab angustiis aos suum, et linguam suam, custodit ab angustiis animam suam. Superbus et arrogans vocatur indoctus, qui in ira operatur superbiam. Desideria occidunt pigrum: noluerunt enim quidquam manus ejus operari; Tota die concupiscit et desiderat: qui autem justus est, tribuet, et non cessabit. Hostiae impiorum abominabiles, quia offeruntur ex scelere. Testis mendax peribit: vir obediens loquetur victoriam. Vir impius procaciter git viam suam non est sapientia non est prudentia non est consilium contra Dominum equus paratur ad diem belli Dominus autem salutem tribuet melius est nomen bonum quam divitiae multae super argentum et aurum gratia bona dives et pauper obviaversibi: utriusque operator est Dominus. Callidus vidit malum, et abscondit se: innocens pertransiit, et afflictus est damno. Finis modestiae timor Domini, divitiae et gloria et vita. Arma et gladii in via perversi: custos
Abbreviated transcription (Latin):
cõpͥnut iors: et inter potentes quoq c̾tuudicat
fr̃ qui aduutat᷑ afrẽ. quasi ciuitas sirma: et ui¬
dicia quasiuetes urbium. Defruotu oris sitire¬
plebitur ututer eus: et genimina labioꝵ illiꝰ
saturabunt elim. Mͥors ecuita in manillingue:
qui diligunt eanrgomedent fructus eiꝰ. Ixxxuii¬

Expanded text:
conprimit sors et inter potentes quoque diiudicat conprimit sors et inter potentes quoque diiudicat frater qui adiuvatur a fratre quasi civitas firma et iudicia quasi vectes urbium de fructu oris viri replebitur venter eius et genimina labiorum illius saturabunt eum mors et vita in manu linguae qui diligunt eam comedent fructus eius
Abbreviated transcription (Latin):
cii. Labia stulti immisceut serixis: et oseiꝰ uirgia
ꝓuocat. Os stulti contritio eius: ec labia illiis
runa animȩ cius. Herba bilinguisquasi simpli¬
cia: et ipsa ꝑuenunt usq ad interiora uentris.
Qui mollis cidissolutus est inoꝑe suo: fr̃ est sua
oꝑa dissipantis. Lurris fortissima nom̃ dnĩ: ad
ipsamcurrit iustus et exaltabit᷑. Substantia di
uitis urbs roboris eiꝰ: tquasi murus ualidus cir¬
minis: et antaquã głificet᷑ humiliat᷑. Qui prtꝰ
respondet quã audiat. stultũ se eẽ demonstrat.
⁊ consusione dignũ. Spc uiti substentat inbe¬
cillitatẽ suã. spm̃ uͦ ad irascendum facilem qͥs
poterit sustinereᷤ sor prudens possudebit scien¬
tiam: et auris sapientiũ querec doctriuã. Donũ
hominis dilatat uiam eitis: ecante pͥncipes spa¬
ciũ ei facit. Iustus prior est accusator sui: uenit
amicus eiꝰ et inuestigabit eum. Contradictiones

Expanded text:
cii labia stulti inmiscunt se rixis et os eius iurgia cii labia stulti inmiscunt se rixis et os eius iurgia provocat os stulti contritio eius et labia illius ruina animae eius verba bilinguis quasi simplicia et ipsa perveniunt usque ad interiora ventriQui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissipantis. turris fortissima nomen domini: ad ipsam currit ivitis urbs roboris ejus, et quasi murus validus ciriliatur qui prius respondit quam audiat stultum se esse demonstrat et confusione dignum spiritus viri sustentat inbecillitatem suam spiritum vero ad irascendum facilem quis poterit sustinere cor prudens possidebit scientiam et auris sapientium quaerit doctrinam donum hominis dilatat viam eius et ante principes spatium ei facit iustus prior est accusator sui venit amicus eius et investigavit eum contradictiones
Abbreviated transcription (Latin):
uis potest dicere mundum est cormeir xl.
putrus sum apeccato: Pondus et pondus. men¬
sura ec mensura: utrũq abhonunabile ẽ apuddm̃.
Exstudiis suis intelligit᷑ prier: simunda et recta fint
oꝑa eius Aurem audientẽ et odm uidentẽ: dñs fe¬
cit utrũq. Noli diligere somnũ. ne te egestas oppͥ¬
mat. Aꝑi oclostuos. et saturare panib. Malũ est
malũ est dicit omĩs emptor: et cũ recesserit tunc
głabit᷑. Aurũ et multitudo gẽmarũ et uas p̃cio¬
sũ: labia scientie. Tolleuestimentũ eiusqͥ fidcuis¬
sor exutit alieni: et ꝓ extraneis aufer pignꝰ ab eo.
Suaius est homini panis mendacii: et postea inĩ¬
plebit᷑ os eius calculo. Cogitationes consiliis robo¬
rantur: et gub̃naculis tractanda sunt bella. fi
qui reuelat mysteria et ambulat fraudulent et di¬
latat labia sua: ñ commiscetris. Qui malalicit
patri suo uel matri: exunguet᷑ lucerna eiꝰ inme¬

Expanded text:
Quis potest dicere: Mundum est cor meum, Quis potest dicere: Mundum est cor meum, purus sum a peccato? Pondus et pondus, mensura et mensura: utrumque abominabile est apud Deum. Ex studiis suis intelligitur puer, si munda et recta sint opera ejus. Aurem audientem, et oculum videntem, Dominus fecit utrumque. Noli diligere somnum, ne te egestas opprimat: aperi oculos tuos, et saturare panibus. Malum est, malum est, dicit omnis emptor: et cum recesserit, tunc gloriabitur. Est aurum, et multitudo gemmarum: vas autem pretiosum labia scientiae. Tolle vestimentum ejus, qui fidejussor exstitit alieni, et pro extraneis aufer pignus ab eo. Suavis est homini panis mendacii: et postea implebitur os ejus calculo. Cogitationes consiliis roborantur: et gubernaculis tractanda sunt bella, Ei, qui revelat mysteria, et ambulat fraudulenter, et dilatat labia sua, ne commiscearis. Qui maledicit patri suo, et matri, exstinguetur lucerna ejus in me
Abbreviated transcription (Latin):
agellato. stultus sapientior crit. Si aut corripu¬
cris sapientẽ. intelliget disciplinã. Qui affligit pa¬
trem et fugit matrem: ignomimosus erit et infe¬
lix. Noncesses fili audire doctrinã: nec ignores sermo¬
nes scientie. Testis iniquus deridet iudiciũ: et os
impioꝵ deuorat iniquitatẽ. Paratasunt deriso¬
rib iudicia: et mallei ꝑcutientes stultoꝵ corporib.
luxitriosa res uinũ. et tumultuosa ebrietas. Qui¬
cunq his delectat᷑. ñ crit sapiens. Sic̾ rugitꝰ lconis:
ita et tertor regis. Qui ꝓuocat eum: peccat inani.¬
nã suã. Honor est homini qui separat se a conten¬
tionib: om̃s aũt stulti miscent᷑ contumeliis.
Propt̃ frigus piger arare noluit: m̃dicabit gͦ es¬
tate et ñ dabitur ei. Sic̃aqua ꝓfunda sic consili¬
um incorde urri: s homosapiens exhauriet illud.
lẽ qͥs inueniet. Iustꝰ qͥ ambulat insimplicitatefua:
beatos post se filios derelinquet. Rex qͥsedet in so¬
lio uidici: dissipat onme malim irauutu suo.

Expanded text:
agellato stultus sapientior erit: sin autem corripueris sapientem, intelleget disciplinam. qui adfligit patrem et fugit matrem, ignominiosus est et infelix. non cesses, fili, audire doctrinam, nec ignores sermones scientiae. testis iniquus deridet iudicium, et os impiorum deuorat iniquitatem. parata sunt derisoribus iudicia et mallei percutientes stultorum corporibus. Luxuriosa res uinum et tumultuosa ebrietas: quicumque in his delectita terror regis: qui provocat eum, peccat in animam suam. Honor est homini, qui separat se a contentionibus: omnes autem stulti miscentur contumeliis. Propter frigus piger arare noluit: mendicabit ergo aestate, et non dabitur illi. Sicut aqua profunda, sic consiliumlem quis inveniet? Justus, qui ambulat in simplicitate sua, beatos post se filios derelinquet. Rex, qui sedet in solio judicii, dissipat omne malum intuitu suo.
Abbreviated transcription (Latin):
dam malum ꝓ malo: expecta dnmet libabit te.
bhominatio est apud dñ pondus et xli¬
pondus. statera dolosa ñ est bona. A dẽo diri¬
untur gressus utri. Quis aũt hominũ intelligẽ
potest uiã suã: Ruina est homini detiotare scõs:
et post uota tractare. Dissipat impios rersapiens.
et incitruat suꝑ eos fornicem. Lucerna dñĩ spira¬
culum hominis: quȩ inuestigat omnia secreta
uentris. Miscłia et ueritas custodumt regem
et roborat᷑ clementia thronus etꝰ. Exultatio iuue¬
nũ fortitudo coꝵ: et dignitas senum canicies.
liuor uulneris absterget mala: et plagȩ in secre¬
tiorib uentris Sic̃ diuisiones aquarũ ita corrgis
inmanudĩ: quocũq uoluerit melinabit il

Expanded text:
am malum expecta Dominum et liberabit te abominatio est apud Deum pondus et pondus statera dolosa non est bona a Domino diriguntur gressus viri quis autem hominum intellegere potest viam suam ruina est hominis devorare sanctos et post vota tractare dissipat impios rex sapiens et curvat super eos fornicem lucerna Domini spiraculum hominis quae investigat omnia secreta ventris misericordia et veritas custodiunt regem et roboratur clementia thronus eius exultatio iuvenum fortitudo eorum et dignitas senum canities livor vulneris absterget mala et plagae in secretioribus ventris sicut divisiones aquarum ita cor regis in manu Domini quocumque voluerit i
Abbreviated transcription (Latin):
ros suꝑ herbam tta hilaritas aꝰ. Dolor patris filius
stultus: et cecta iugit̃ ꝑstillantia.litigiosa muli¬
itxor prudens. Pigredo immittit soporẽ: et anima
dissolitta esuriet. Qui custodit mandatũ custo
pauꝑi: etuicissitudinem suam reddet ei. fru¬
di filium tuumne desꝑes: ad interfectionẽ aut̃ elꝰ¬
ne ponas animã titam. Quuimpatiens est sustine.¬
bit dampnũ: et cũ rapuerit aliud apponet. Audi
consiliũ et suscipe disciplinam: ut sis sapiens in
nouissimis tuis. Multe cogitationes incorde uiri:
uoluntas aut̃ dm̃ꝑmanebit. Homoindigens mi¬
sericors est: et meliorpauꝑ quamuir mendax. Limor
dñi ad uitam: t inpleniudine cõmorabit᷑ absq uiᷤ¬
sitatione pessimi. Abscondit piger manum suam

Expanded text:
ros super herbam, ita hilaritas ejus. Dolor patris, filius ros super herbam, ita hilaritas ejus. Dolor patris, filius stultus: et tecta jugiter perstillantia, litigiosa mulitem proprie uxor prudens. Pigredo immittit soporem, dissoluta esuriet. qui custodit mandatum, custopauperis, et uicissitudinem suam reddet ei. erudi filium tuum, ne desne ponas animam tuam. Qui impatiens est, sustinebit damnum: et cum rapuerit, aliud apponet. Audi consilium, et suscipe disciplinam, ut sis sapiens in novissimis tuis. Multae cogitationes in corde viri: voluntas autem Domini permanebit. Homo indigens misericors est: et melior est pauper, quam vir mendax. Timor Domini ad vitam: et in plenitudine commorabitur, absque visitatione pes
Abbreviated transcription (Latin):
loquit᷑ pauꝑ: et diues effabit᷑ rigide Hiramabil
ad societatem: magis amicus erit quã fr̃. Mdiors
est pauꝑ qͥ ambulat insimplicitate sua:quam¬
diues torquens labia insipieus. Ubi ñ est scien¬
tia anme ñ est bonũ: et qui festinuis est pedib
offendit. Stulticia hominis supplantat gressus
ciꝰ: et contradm feruet animo suo. Diuitie ãdt̃
amicos plurimos: apauꝑe autẽ cchi quos ħa¬
buit separant᷑. Testis falsus ñeritimpunttus:
et qui mendacialoquit᷑ ñ effugiet. Multi dolt̃
ꝑsonã potentis: ct amici sunt dona tribuentis.
fratres hominis pauꝑis oder cum: insuꝑ et amici
ꝓcul rocefser̃ abeo. Qui tantum uerba soctat᷑ nichil
habebit. qͥ aut̃ possessor est mentis diligit anpmam
suam. et custos prudentiȩ inueniecbona. Lestis
falsus noncrit impunit᷑: et qͥloquit᷑ m̃daciaꝑibit
Nondecent stultũ deliciȩ: nec seruũ dñari pͥncipib
p̃tergredi. Sic̃ fremitus leonis. ita et regisira: et sic̃

Expanded text:
loquitur pauper, et diues effabitur rigide. uir amicalis ad societatem magis amiest pauper, qui ambulat in simplicitate sua, quam torquens labia insipiens. Ubi non est scientia animi, non est bonum: et qui festinus est pedibus, offendet. Stultitia hoDivitiae addunt amicos plurimos: a paupere autem et hi, quos habuit, separantur. Testis falsus non erit impunitus: et qui mendacia loquitur, non effugiet. Multi colunt personam potentis, et amici sunt dona tribuentis. Fratres hominis pauperis oderunt eum: insuper et amici procul recesserunt ab eo. Qui tantum verba sectatur, nihil habebit: qui autem possessor est mentis, diligit animam suam, et custos prudentiae inveniet bona. Testis falsus non erit impunitus: et qui loquitur mendacia, peribit. Non decent stultum praetergredi. Sicut fremitus leonis, ita et regis ira: et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ciec t̃miunos uidue. ixxim. Ebhominatio
diĩ cogitationes male. et purus sermopulcher¬
rimus firmabitur abeo. Conturbat domũ suã
qui sectatur auariciã: qui autẽ odit munera
uiuet. Mens iusti meditat᷑ obedientiã: os impi¬
oꝵ redundat malis Longe est dñs ab impiis: et
orationes ustorũ exaudiet. Lux ocłoꝵ letificat
animã: fama bona impinguat ossa. Auris que
audit increpationes uite: in medio sapientiũ
õmorabitirr. qui abi cit disciplinã despicit
animam suam: qui autem acquiescit increpatio¬
nib possessor est cordis. Timor dm̃i disciplina sapi¬
entiȩ: et głam p̃oedit humilitas. Hominis est p̃p̃a

Expanded text:
ciet terminos viduae. Abominatio ciet terminos viduae. Abominatio Domini cogitationes malae: et purus sermo pulcherrimus firmabitur ab eo. Conturbat domum suam qui sectatur auaritiam: qui autem odit munera, uiuet. mens iusti meditabitur oboedientiam: os impiorum redundat malis. longe est dominus ab impiis, et orationes iustorum exaudiet. lux oculorum laetificat animam: fama bona inpinguat ossa. auris, quae audit increpationes uitae, in medio sapientium commorabitur. qui abicit disciplinam, despicit animam suam: qui autem adquiescit increpationibus, possessor est cordis. timor domini disciplina sapientiae, et gloriam praecedit humilitas. Hominis est animum
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ hominũ. Nonamat pestilens eũ qͥse corripit.
nec adsapientes gradit᷑. sor gaudens exhilarat fa¬
ciem: inmerore animi deicitur spc. Cor sapientis
querit doctrinã: et os stultoꝵ pascitur imꝑitia Om̃s
dies pauꝑis mali: secura mensquasiuige conuiui¬
um. Meluis est parum cum timore dnĩ. quã thes¬
atiri magni et insatiabiles. xxxiii.¬
elius est uocare adholera cũ caritate. quam
aduitulum saginatũ cũ odio. Hir iracundꝰ
ꝓuocat rixas: qͥ patiens est mitigat suscitatas.
it ĩpioꝵ qͣsi sepes spinarũ: uia uisfoꝵ absq of¬
fendiculo. filius sapiens lecificat patrẽ: et stultꝰ
homo despicit matrem suã. Stulticia gaudiũ
tulto: et uir prudens dirigit gressus. Dissipant᷑
cogitationes ubi non est consilium: ubi uͦ plures
sunt consiliarii confirmantur. Letatur hõ in sen¬
tentia oris sui: et sermo oportunus est optimꝰ. Semi¬
tauite suꝑ eruditũ. declinet de inferno nouis¬
simo. Domꝰ suꝑboꝵ demoliet᷑ dñs: et firmos fa.¬

Expanded text:
amat pestilens eum qui se corripit nec ad sapientes graditur cor gaudens exhilarat faciem in maerore animi deicitur spiritus cor sapientis quaerit doctrinam et os stultorum pascetur inperitia omnes dies pauperis mali secura mens quasi iuge convivium melius est parum cum timore Domini quam thesauri magni et insatiabiles melius est vocare ad holera cum caritate quam ad vitulum saginatum cum odio vir iracundus provocat rixas qui patiens est mitigat suscitatas iter pigrorum quasi sepes spinarum via iustorum absque offendiculo filius sapiens laetificat patrem et stultus homo despicit matrem suam stultitia gaudium stulto et vir prudens dirigit gressus dissipantur cogitationes ubi non est consilium ubi vero plures sunt consiliarii confirmantur laetatur homo in sententia oris sui et sermo oportunus est optimus semita vitae super eruditum ut declinet de inferno novissimo domum superborum demolietur D
Abbreviated transcription (Latin):
latim colligitur manu multiplicabit᷑. Spes quȩ
differt᷑ affligit animã: lignũ uite desiderium
uaens. Qui detrahit aliciurei ĩpe se ĩ futurum
obligat: qui aut timet p̃ceptũ in pace uersabit᷑.
Lex sapienti fons uite: ut declinet aruina mortis.
Doctrina bonadabit grãm: initinere contẽptoꝵ
uorago. Astutus omĩa agit cũ consilio: qͥ autem
fatuus et aꝑit stulticiam. Nunciꝰ impii cadet in
malũ legatꝰ siddis sanitas Egestaset ignominia
ei qui deserit disciplinã: qui autẽ acquiescit argu¬
cnti głificabit᷑. Desidium sicõpleat᷑. delectat ani
niã. Decestant᷑ stulti eos qui fuguint mala Qui
cũ sapientib gradit᷑ sapiens erit. Amicꝰ stultorũ
efficiet᷑ similis. Paratores ꝑsequit᷑ malũ: et iustis
retribuent᷑ bona. Bonus relinquet heredes filios
et nepotes: et custodit᷑ iustosubstantia peccatoris
multi cibi innoualib patrũ: et alii congregant᷑
absq iudicio. Qui parcit uirge odit filiũ suum:

Expanded text:
spes, quae differtur, adfligit animam: lignum uitae desiderium ueniens. qui detrahit alicui rei, ipse se in futurum obligat: qui autem timet praeceptum, in pace uersabitur. lex sapienti fons uitae, ut declinet a ruina mortis. doctrina bona dabit gratiam: in itinere contemptorum uoragfatuus est, aperit stultitiam. Nuntius impii cadet in malum. legatus fidelis sanitas. Egestas et ignominia ei qui deserit disciplinam: qui acquiescit arguenti, glorificabitur. Desiderium si compleatur, di cum sapientibus graditur sapiens erit amicus stultorum efficietur similis peccatores persequetur malum et iustis retribuentur bona bonus relinquet heredes filios et nepotes et custoditur iusto substantia peccatoris multi cibi in novalibus patrum et alii congregantur absque iudicio qui parcit virgae suae odit filium suum
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiũ diuitiȩ coꝵ: et fatuitas stultorũ impru¬
dentia. Lib̾at atinas testis fudelis: et ꝑfert m̃dacia
uersipellis. In timore dnĩ fiducia fortitudinis: et
filiis eiꝰ erit spes. Iimordiũ fonsuite: ut declinent
aruinamortis. In multitudine popłi dignitas re.¬
gis: et in paucitate plebis ignominia pͥncipis. Qui
patiens est multa gub̃nat᷑ prudentia: qui autẽ
imꝑatiens est. exaltat stulticiã suã. Nita carniũ
sanitas cordis. putredo ossiũ inuidia. Ꝙ calũpni¬
at᷑ egentẽ exꝓbrat factori aꝰ: bonorat aut̃ eum qui

Expanded text:
rudentia. Liberat animas testis fidelis: et profert mendacia versipellis. In timore Domini fiducia fortitudinis, et filiis ejus erit spes. Timor Domini fons vitae, ut declinent a ruina mortis. In multitudine populi dignitas regis: et in paucitate plebis ignominia principis. Qui patiens est, multa gubernatur prudentia: qui autem impatiens est, exaltat stultitiam suam. Vita carnium, sanitas cordis: putredo ossium, invidia. Qui calumniatur egente
Abbreviated transcription (Latin):
liabit eũ: et sermone bono lecificabitur. Qui ne¬
gligit dampnũ ꝓpt̾ amicũ iustus est. iter aũt
impiorũ decipiet eos. Non inueniet fraudulentꝰ
lucrũ: et substantia hominis erit auri p̃cium
Insemita iusticiȩ uita: iter autẽ deuiũ ducit ad
mortẽ. filius sapiens doctrina patris: qui autẽ
illustr est. ñ audit cum arguit᷑. De fructu oris sm
homo saturabitur bouis: anima aut̃ p̃uarica¬
toꝵ iniqua.Ixxi. Qui custodit os suum
custodit aminiã suami: qui autẽ inconsidãtus ẽ

Expanded text:
liabit illum, et sermone bono laetificabitur. Qui negligit damnum propter amicum, justus est: iter autem impiorum decipiet eos. Non inveniet fraudulentus lucrum, et substantia hominis erit auri pretium. In semita justitiae vita: iter autem devium ducit ad mortem. XIII. Filius sapiens, doctrina patris: qui autem illusor est, non audit cum arguitur. De fructu oris sui homo saturabitur bonis: anima autem praevaricatorum iniqua. Qui custodit os suum, custodit animam suam: qui autem in
Abbreviated transcription (Latin):
iustus decestabit᷑. impius aut̃ confundit ec confur¬
detur. Iusticia custodit innocentis uiã: impietas uͦ
peccatorẽ supplantat. Est quasi diues cũ nichilha¬
beat: et est quasi pauꝑ cũm multis diuitiis sit. Re¬
demptio anime uiri diuitiȩsue: qͥ aũt pauꝑ est
increpationẽs ñ sustinet. Luxiustoꝵ letificat: luc̃¬
na aũt̃ impioꝵ extinguet᷑. Int̾ suꝑbos semꝑ uirgia
sunt. qͥ aut̃ agunt cuncta consilioregunt᷑ sapien

Expanded text:
pius autem confundit et confunditur. iustitia custodit innocentis uiam: impietas uero peccatores supplantat. est quasi diues, cum nihil habeat, et est quasi pauper, cum in multis diuitiis sit. redemptio animae uiri diuitiae suae: qui autem pauper est, increpationem non sustinet. lux iustorum laetificat: lucerna autem impiorum extinguetur. inter superbos semper iurgia sunt: qui autem agunt cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
tate morient᷑ Benedictio dnĩ diutces facit: nec
sociabit᷑ eis afflictio Quasi ꝑ risutti stultus o¬
patur scelus: sapientia aũt est iuro prudenti
Quodtimet impius uanet suꝑ eũ: desideriũ
suum iustis dabit᷑. Quasi tempestas transiens
ñ erit impuis: ustus aut̃ quasi fundam̃tũ
scmpiternum. Sicut actũ dͥentib et fumꝰ ocłis
sic piger his qui miserunt cum. Timor dnĩ ap¬
ponet dris: et anm impiorũ breuiabuntur. Ex¬
pectatio iustorũ lecicia: spes autẽ impioꝵ ꝑibit.
fortttudo simplicis uiachñ: et pauorhis qͥ oꝑant᷑
nalum. Iustus in ec̃nũ ñ cõmouebit᷑. impii autẽ
ñ habitabunt suꝑ t̾rã Os iustiparturiet sapi

Expanded text:
orientur benedictio Domini divites facit nec sociabitur ei adflictio quasi per risum stultus operatur scelus sapientia autem est viro prudentia quod timet impius veniet super eum desiderium suum iustis dabitur quasi tempestas transiens non erit impius iustus autem quasi fundamentum sempiternum sicut acetum dentibus et fumus oculis sic piger his qui miserunt eum timor Domini adponet dies et anni impiorum brepectatio iustorum laetitia: spes autem impiorum peribit. fortitudo simplicis uia domini, et pauor his qui operantur malum. iustus in aeternum non commouebitur: impii autem non habitabunt in terra. os iusti partu
Abbreviated transcription (Latin):
filius ũ stultus mesticia est matris suȩ.
goliꝓderunt thesauti impietatis: iusticia
tem oꝑata est maniis remissa: manus aut̃ forti¬
um duttias parat. Qui congragat in messe filiꝰ
sapiens est: quiautẽ stertit estate. filius confusi¬
onis. Benadictio dñi suꝑ caput usti: os autem
inpioꝵ oꝑit iniquitatẽ. Memoria usti cran
laudib et nomen impioꝵ putrescet. Sapiens cor¬
de p̃cepta suscipiet: stultus ceditur labiis. Qui
ambulat simpliciter ambulat confidenter.
qui autem deprauat uias suas manifestus crit
quianiunt ocło. dabit dolorem. Stultus labiis
uerberabitur. N enauite os iusti: t os impioꝵ
opit iniquitatẽ Odium suscitat rixas: et uniu̾¬
sadelictaopit caritas. in labiis sapiẽtis ĩ nemit s
p̃a: et itirga indorso eius qui indiget corde. Sa¬
pientes abscondunt scientiã: osautẽ stulti con¬
fusioii ꝓximũ est. Substantia diuitis. urbs

Expanded text:
ius vero stultus moestitia est matris suae. Non proderunt thesauri impietatis: justitia tem operata est manus remissa: ÷ manus autem fortium divitias parat. Qui congregat in messe, filius sapiens est: qui autem stertit aestate, filius confusionis. Benedictio Domini super caput impiorum operit iniquitatem memoria iusti cum laudibus et nomen impiorum putrescet sapiens corde praecepta suscipiet stultus caeditur labiis qui ambulat simpliciter ambulat confidenter qui autem depravat vias suas manifestus erit qui annuit oculo dabit dolorem stultus labiis verberabitur vena vitae os iusti et os impiorum operiet iniquitatem odium suscitat rixas et universa delicta operit caritas in labiis sapientis invenietur sapientia et virga in dorso eius qui indiget corde sapientes abscondunt scientiam os autem stulti confusioni proximum est substantia
Abbreviated transcription (Latin):
confessus fuerit et reliquerit ea miscłiã conscquetꝰ.
Bcatus honio qui semꝑ est pauidus qui ucro m̃tis
est durx corruet in malum. Leo rugiens et ursus
esuriens: princeps impius suꝑ popłm pauꝑem.
Dux indigens prudentia. muttos oppͥmet ꝑcalũp¬
niã: qui autẽ odit auariciam longi fient dies etꝰ.
Hominẽ qui calũpniat᷑ amme sanguinẽ. siusq
ad lacũ fugerit. nemo sustinet. Qui ambulat sim¬
pliciter saluus erit: qui ꝑuersis ingralit᷑ uiis con¬
cidec semel. Qui oꝑatur terram suã saturabit᷑¬

Expanded text:
eliquerit ea, misericordiam consequetur. Beatus homo, qui semper est pavidus: qui vero mentis est durae, corruet in malum. Leo rugiens, et ursus esuriens, princeps impius super populum pauperem. Dux indigens prudentia, multos opprimet per calumniam: qui autem odit avaritiam, longi fient dies ejus. Hominem, qui calumniatur animae sanguinem, si usque ad lacum fugerit, nemo sustinet. Qui ambulat simpliciter, salvus erit: qui perversis graditur viis, concidet semel. Qui operatur terram sua