comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siunt: Ded habent ossa quȩ in
compage iuncta sunt etiam
mecdullas: quod p̃dicator sc̃s aꝑtiꝰ
intulit cum subiungit Discretor
cogitationum & intentionũ cordis:
Compages enim nr̃e cogitationes
sunt: medullȩ autẽ intentiones
Nam sepe aliud cogitamus.
atq aliud ẽ. quod ꝑ cogitationẽ
intendimus: Nam siquis ꝓposito
nummorum p̃mio puppilli &
iuduȩ causam defendat & fortasse
eccłam ingrediens in suis p̃cib
dõ dicat : tu uides quia causam
puppilli & uiduȩ defendo: iste
ꝓculdubio quod cogitat scit
sed quo intendat eius cogitatio
ignorat: Puliud quippe cogitat
atq alio intendit. Non
enim defesionem pupilli uel ui-¬
due sed mercedem nummoꝵ
querit. Nam tolle temporale
p̃mium: & pupꝑillum ac iuduã
non defendit Sermoitaq dĩ
discretor ẽ. cogitationum : et
intentionum cordis : quia non
aspicit quid apud tem& ipsũ
cogitas: sed ꝑ medullã cõpagis
idest ꝑ intentionem cogitationis

Expanded text:
fiunt. Sed habent ossa, quae in fiunt. Sed habent ossa, quae in compage juncta sunt, etiam medullas. Quod praedicator sanctus apertius intulit, cum subjunxit: Discretor cogitationum et intentionum cordis . Compages enim nostrae cogitationes sunt, medullae autem intentiones. Et saepe aliud cogitamus, atque aliud est quod per cogitationem intendimus. Nam si quis proposito nummorum praemio pupilli vel viduae causam defendat, et, fortasse Ecclesiam ingrediens, in suis precibus Deo dicat: Tu vides quia causam pupilli et viduae defendo, iste procul dubio quod cogitat scit, sed quo intendat ejus cogitatio ignorat. Aliud quippe cogitat, atque alio intendit. Non enim defensionem pupilli vel viduae, sed mercedem nummorum quaerit. Nam tolle temporale praemium, et pupillum ac viduam non defendit. Sermo itaque Dei discretor est cogitationum et intentionum cordis, quia non aspicit 1414 quid apud temetipsum cogitas, sed per medullam compagis, id est per intentionem cogitationis
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ oculos. uel quebene gesta
uel quȩ scienter sunt dicta
depereunt. cum iam non amore
dnĩ sed intentione transitoriȩ
laudis funt: Sic & enim sepe
cogitatiom bonȩ cogitatio sinis¬
tra se subiungit: ut uis ipse
qui eascdem cogitationes generat
animus agnoscat: Onde p̃di¬
cator egregius cum loquens sub¬
tilit̾ diceret: uiuus ẽdĩ sermo
& efficax: & penetrabilior om̃ĩ
gladio ancipiti & ꝑtigens
usq ad iusionem amime ac sp̃s.:
Illico subiunxit: Compagum
quoq ac medullarum & dis¬
cretor cogitationum: & inten¬
tionum cordis: Distinguit &¬
enun dĩ sermo compages & me¬
dullas: quia discernit cogitati¬
ones & intentiones cordis Per
compages quippe ossib ossa
uinguntur Et sepe dũ quid
recta cogitatione agimus. sed
suibito in laudis amorem decli¬
nainus atq hoc ꝓlaude facimꝰ
quod prius facere proueritate
ceperamus: quia cogitationes
cogitationib aduinguntur
quasi quedam in spũ compages

Expanded text:
Dei oculos, vel quae bene gesta Dei oculos, vel quae bene gesta vel quae scienter sunt dicta depereunt, cum jam non amore Domini, sed intentione transitoriae laudis fiunt. Sic enim saepe cogitationi bonae cogitatio sinistra subjungitur, ut vix ipse qui easdem cogitationes generat animus cognoscat. Unde praedicator egregius, cum loquens subtiliter diceret: Vivus est sermo Dei et efficax, et penetrabilior omni gladio ancipiti, et pertingens usque ad divisionem animae ac spiritus . illico subjunxit: Compagum quoque et medullarum, et discretor cogitationum et intentionum cordis . 17. Distinguit enim Dei sermo compages et medullas, quia discernit cogitationes et intentiones cordis. Per compages quippe ossibus ossa junguntur. Et saepe dum quid recta cogitatione agimus, sed subito in laudis amorem declinamus, atque hoc pro laude facimus quod prius facere pro veritate coeperamus, quia cogitationes cogitationibus adjunguntur, quasi quaedam in spiritu compages
Abbreviated transcription (Latin):
quisq transitoriis fauorib
mens inuenit : si saltem post cul¬
Pas suas caute cogitationes rimet᷑
Oliuam uberem. pulcrã fructi¬
seram & speciosam: uocauit dñs
nomen tuum: Sd uocẽ loquelȩ
grandis exarsit ignis in ea: et
combusta sunt fruetecta eius¬
Oliuam quippe uberem & pulcrã
fructiferam & speciosam dominꝰ
uocat: cuiꝰ uel efficatiam in ope¬
ratione. uel scã studia in uerbis
scientia appbat: Ded ad uocem
loquelȩ grandis exarsit ignis in
ea : quia cum laudari qͥs ceperit
erubescit forsitam minor uideri
quam dicitur: & stadet ẽẽ. qđ
dicatur Uoxenim grandis lo¬
quele ẽ. fauor adulantis Vnde
scriptumẽ ui benedic̃ ꝓximo
suo uoce grandi de nocte con¬
surgens: inaledicenti similis ẽ¬
Sd uocem ergo loquele grandis
exarsit ignis in ea: quia in mag¬
nitudine fauoris flamma incor-¬
de accenditur: de amore laudis
Ded omma oliuiȩ fructecta com¬
buruntus : quia ante omĩpis

Expanded text:
quisque transitoriis favoribus quisque transitoriis favoribus mens invenit, si saltem post culpam suas caute cogitationes rimetur: oliuam uberem, pulchram, fructiferam, speciosa uocauit dominus nomen tuum; ad uocem loquelae grandis exarsit ignis in ea et combusta sunt frutecta eiusOlivam quippe uberem et pulchram, fructiferam et speciosam Dominus vocat, cujus vel efficaciam in operatione, vel sancta studia in verbis scientiae approbat. Sed ad vocem loquelae grandis exarsit ignis in ea, quia cum laudari quis coeperit, erubescit forsitan minor videri quam dicitur, et studet esse quod dicatur. Vox enim grandis loquelae est favor adulantis. Unde scriptum est: Qui benedicit proximo suo voce grandi de nocte consurgens, Ad vocem ergo loquelae grandis exarsit ignis in ea, quia in magnitudine favoris flamma in corde accenditur de amore laudis. Sed omnia olivae fruteta comburuntur, quia ante omnipotentis
Abbreviated transcription (Latin):
adipisci quod ꝓhibet: mensa
intus labium non reflectit
reflexum: si studuerit implere
quod dicit Scriptum qͥppe ẽ:
Neque ꝑcontentionem neq ꝑ
inanem gloriam S btq isdem
rursus egregius p̃dicator dicit
Nec querentes ab hominibus
gloriam. neque auob̃ neq ab
aliis De p̃dicationis & enim
labore laudem transitoriã q̃rere
quid est aliud quam magnam¬
rem uili p̃cio uenundare. Sed
est in doctrinȩ uerbis grauie
periculum : quia sepe semonem
docentium fauores audientiũ
sequuntur Et cum doctores
ab eo quod bene innotuerit
apparere iam minores indictis
nolunt : doctrinȩ uerbum qđ
ꝓ adquirendis animab audi¬
choauerunt: in hoc postmodũ
ꝓadquirendis laudib labo¬
rant Et qui in uerbis dĩ priꝰ
querebant lucra spĩtalia: tem¬
porales postmodum fauores
sequuntaR. Vnde sit ut siue
recta quelibt opera seri sc̃ẽ
doctrine uerba in omnipĩs dĩ
iudicio pereant : cum per hec

Expanded text:
adipisci quod prohibet, mensa adipisci quod prohibet, mensa intus labium non reflectit. reflexum, si studuerit audire quod dicit. Scriptum quippe est: Ne quid per contentionem, neque per inanem gloriam . Atque eisdem rursus egregius praedicator dicit: Nec quaerentes ab hominibus gloriam, neque a vobis, neque ab aliis . De praedicationis etenim labore laudem transitoriam quaerere, quid est aliud quam rem magnam vili pretio venundare? Sed est in doctrinae verbis grave periculum, quia saepe sermonem docentium favores audientium sequuntur, et cum doctores ab eo quod bene innotuerint, apparere jam minores in dictis nolunt, doctrinae verbum quod pro acquirendis animabus audichoaverunt, in hoc postmodum pro acquirendis laudibus laborant. Et qui in verbis Dei quaerebant prius lucra spiritalia, temporales postmodum favores sequuntur. Unde fit ut sive recta quaelibet opera, seu sanctae doctrinae verba, in omnipotentis Dei judicio pereant, cum per haec
Abbreviated transcription (Latin):
tet quia mensa dĩ est: labia
intus reflectat᷑ seruet qđ p̾dicat:
Seriptum quippe est In paci-¬
entia ur̃a possidebits animas
uras Et rursum scriptũ ẽ:
Poctrina uiri ꝑ pacientiã dino¬
scitur. Si itaq index doctrinȩ
pacientia est : tato quisq doct
ostenditur quanto paciens
fuerit. Hinc ẽ. enim qđ bonus
ille discipulus qui magistrum
tolli in aere uidebat: ꝑ magne
caritatis effectum clamabat
ga dicitur. nisi quia auriga
agitat currus portat: Noctor
ergo qui mores populi. & ꝑ
pacientiam sustinet. & sacri
eloquii uerbis docet: currus
dicitur & auriga. Currꝰ qr
tolerando portat: auriga quia
exortando agitat. Currꝰ quia
mala sustinet: auriga q popłm
bonis ammonitionib exercet
fortasse autem cont uanain
glorram sermo doctoris ẽ. et
mire in sinuans qualiter debeat
declinari eisdem ipsis sermonib
Uanam gloriam querit: quib
contra eandem uanam gloriã
disputat. Si igirͣ hoc appetit

Expanded text:
tet quia mensa Dei est, labium tet quia mensa Dei est, labium intus reflectat, servet quod praedicat. Scriptum quippe est: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Et rursum scriptum est: Doctrina viri per patientiam noscitur . Si itaque index doctrinae patientia est, tanto quisque doctus ostenditur, quanto patiens fuerit. Hinc est enim quod bonus ille discipulus qui magistrum tolli in aera videbat, per magnae charitatis affectum clamabat,ga dicitur, nisi quia auriga agitat, currus portat? Doctor ergo qui mores populi et per patientiam sustinet, et sacri eloquii verbis docet, et currus dicitur et auriga. Currus, quia tolerando portat; auriga, quia exhortando agitat. Currus, quia mala sustinet; auriga, quia populum bonis admonitionibus exercet. 16. Fortasse autem contra vanam gloriam sermo doctori est, et mire insinuans qualiter debeat declinari, eisdem ipsis sermonibus vanam gloriam quaerit, quibus contra eamdem vanam gloriam disputat. Si igitur hoc appetit
Abbreviated transcription (Latin):
in temptationum certamine : ñ
resistunt. Hinc iterum dicitus.
uertisti adiustorium gladu
eius: & non ef auxiliatus ei
in bello. Gladius quippe doc-¬
toris est: sermo dĩ. Unde per
paulum dicitur Et gladium sps̃.
quod est uerbum dĩ. Omnip̃s
itaq deus. cum doctorẽ respicit
nolle operari que dicit . in die
belli adiutorii eius gladium
auercit: quta in temptationũ
certamine non ꝑmittit ei ẽẽ.
in adiutorium doctrinȩ uerba
quȩ dedit. Habet gͥ gladiũ
sed hunc in bello non adiuuat:
quia cum aduersitas tẽptati¬
onis eruperit: uerbi obliuis-¬
citur quȩ dicebat: Ecce enim
de pacientia forsitam ser mo
doctori est: Doctrine sue magis.¬
terio dicere cogitur : qualit̃
contra illata damna contraaui-¬
ditas contumelias pacientia
seruetur. Ded cum ipse uel
cdamno uel contumelia fuerit
lacessitus : oblitus quod docue¬
rat. uel in lesione ꝓximi uel
in reddenda grauius contume¬
lras excedit. Inter hec itaq cogi¬

Expanded text:
in tentationum certamine non in tentationum certamine non resistunt. Hinc iterum dicitur: Avertisti adjutorium gladii ejus, et non es auxiliatus ei in bello . Gladius quippe doctoris est sermo Dei. Unde per Paulum dicitur: Et gladium spiritus, quod est verbum Dei . Omnipotens itaque Deus cum doctorem respicit nolle operari quae dicit, in die belli adjutorii ejus gladium avertit, quia in tentationum certamine non permittit ei esse in adjutorium doctrinae verba quae dedit. Habet igitur gladium, sed hunc in bello non adjuvat, quia cum adversitas tentationis eruperit, verbi obliviscitur quod docebat. Ecce enim de patientia forsitan sermo doctori est, doctrinae suae magisterio dicere cogitur qualiter contra illata damna, contra auditas contumelias patientia servetur. Sed cum ipse vel damno, vel contumelia fuerit lacessitus, oblitus quod docuerat, vel in laesione proximi, vel in reddenda gravius contumelia excedit. Inter haec itaque cogi
Abbreviated transcription (Latin):
doces : aliis messem seminas : &
ipse a frumenti partici patione
ierunas. Vnde scriptum est. Cuiꝰ
messem famelicus comedit Messe
quippe doctoris qui bona loquit᷑
sed non operatur famelicꝰ comedet.
quia is qui panem iustitiȩ estirit :¬
operatur mandata quȩ audit.
& ipse fructum non habet qui
seminando laborauit: Hinc salo-¬
mon ait. Sbscondit pigeR
manum suam sub abscella : nec
ad os suum porrigit eam. Nemo
ita piger est: ut ad os manum
suam ad comedendum reducere
laborem putet. Sed piger nec
ad os manum suam porrigit.
qui nec hoc uult operarique dicit
hinc iterum de benedocentib &
male operantib dicit᷑. filii
effrem intendentes arcum. & mit¬
tentes sagittas: conuersi sunt
in die belli Intendunt arcum
atq sagittas mittunt: qui scrip-¬
turȩ sacrȩ sententias ꝓponunt :¬
& uerbis rectis auditorũ iuicia
feriunt: Ded conuertunt᷑ indie
belli : quia post semet ipsos rede-¬
unt intemptationem uitiorum:
& pectus obponere nolunt. qr

Expanded text:
praedicas, aliis messem seminas, et ipse a frumenti participatione jejunas. Unde scriptum est: Cujus messem famelicus comedet . Messem quippe doctoris qui bona loquitur, sed non operatur, famelicus comedit, quia is qui panem justitiae esurit operatur mandata quae audit, et ipse fructum non habet, qui seminando laboravit. Hinc Salomon ait: Abscondit piger manum suam sub ascella, nec ad os suum porrigit eam . Nemo ita piger est, ut ad os manum vel comedendo reducere laborem putet. Sed piger nec ad os manum suam porrigit, qui nec hoc vult operari 1412 quod dicit. Hinc iterum de bene docentibus et male operantibus dicitur: Filii Ephraim intendentes areum, et mittentes sagittas, conversi sunt in die belli . Intendunt arcum, atque sagittas mittunt, qui Scripturae sacrae sententias proponunt, et verbis rectis auditorum vitia feriunt; sed convertuntur in die belli, quia post semetipsos redeunt in tentatione vitiorum, et pectus opponere non volunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
xtra portam exteriorẽ
gazofilatia cantorum
matrio interiori quod
erat in latere portae
respicientis ad aqͥlonẽ.
Et facies eorum contra uiam
australem una ex latere portae
orienta lis. quȩ respiciebat ad
uiam aquilonis : Et dix̃ ad me
hoc ẽ. gazofilatium qđ respicit¬
sacerdotum: qui excubant in
custodiis templi. Porro garofilatiũ
quod respictad uiam aquilonis
sacerdotum erit qui excubant
ad ministerium altaris. Isti sunt
filiĩ sadoc qui accedunt de filiis
leui ad dominum ut ministrent
ei Et mensus ẽ atrium longitu¬
dine centum cubitorum. & latitu¬
dine centum cubitorũ ꝑqͣdrumn:¬
& altare ante faciem templi:

Expanded text:
xtra portam interiorem gazofilacia cantorum in atrio interiori quod erat in latere portae respicientis ad aquilonem et facies eorum contra viam australem una ex latere portae orientalis quae respiciebat ad viam aquilonis et dixit ad me hoc est gazofilacium quod respicisacerdotum qui excubant in custodiis templi porro gazofilacium quod respicit ad viam aquilonis sacerdotum erit qui excubant ad ministerium altaris isti sunt filii Sadoc qui accedunt de filiis Levi ad Dominum ut ministrent ei et mensus est atrium longitudine centum cubitorum et latitudine centum cubitorum per quadrum et altare ante faciem templi
Abbreviated transcription (Latin):
Et cum iam confiteri ceperint
mala quȩ commisser. atq confi-¬
tendo relinquere: & flecibus
punire: necesse est ut doctores
scĩ ꝓ eorum peccatis sollicite
exorent: quatenus mense dnĩ
carnes oblationis portent. Iđ
quoties agunt: in hoc quod ꝓ alie¬
nis peccatis interueniunt sua
arite dĩ oculos amplius det̃gunt:
Iuia ea ipsa caritate se iustificant.
qua mira pietate ꝓ alienis iniqͥ¬
tatib se in lamentis mactant.
Nec laboriosum debet eẽ doctori
ꝓconu̾sis peccatorib lacrunas
fundere: quando & ipse qͥ omnia

Expanded text:
Et cum jam 1418 confiteri coeperint Et cum jam 1418 confiteri coeperint mala quae commiserunt, atque confitendo relinquere et fletibus punire, necesse est ut doctores sancti pro eorum peccatis sollicite exorent, quatenus mensae Domini carnes oblationis portent. Quod quoties agunt, in hoc quod pro alienis peccatis interveniunt, sua ante Dei oculos amplius detergunt, quia ea ipsa charitate se justificant, qua mira pietate pro alienis iniquitatibus se in lamentis mactant. Nec laboriosum debet esse doctoribus pro conversis peccatoribus lacrymas fundere, quando et ipse qui omnia
Abbreviated transcription (Latin):
coniugio. exꝑtus: ad ministerium
sp̃icale conuersus est. Neque enim
iste uenit elonginquo : quia usus
conunctione concessa ꝑ illicita
non errauit S bli uero post carnis
flagitia. alii post falsa testimonia:
alii post facta furta: alii post
illatas uiolentias: alii post ꝑpetra-¬
ta homicidia: ad penitentiam rede-¬
unt: atq ad ommipotentis dĩ ser-¬
uitium conuertuntur. Hii uidebicet
ad dominum de longinquoueni¬
unt. Suanto & enim quisq plus
in prauo opere errauit:tanto
ab omrip̃i dñõ longius recessit.
Nam & ꝓdigus filius qui patrem
deseruit abiit̃ in regionẽ longin¬
quam in qua porcos pauit: quia
uitia nutriuit: Dentur gͥ alim̃ta
eis etiam qui de longinqͦ ueniuinł:
quia conu̾sis peccatorib doctrinȩ
scẽ cybi p̃bendi sunt ut in dm̃
uires reparent: quas in flagitũs
amiserunt. Qui se adoctoribus
tanto necesse est ut largiorib
cybis doctrinȩ sacientur: qͣnto
fessi. maiorib uitiis uenerunt:

Expanded text:
conjugium expertus, ad ministerium conjugium expertus, ad ministerium spirituale conversus est. Neiste venit de longinquo, quia usus conjunctione concessa, per illicita non erravit. Alii vero post carnis flagitia, alii post falsa testimonia, alii post facta furta, alii post illatas violentias, alii post perpetrata homicidia ad poenitentiam redeunt; atque ad omnipotentis Dei servitium convertuntur. Hi videlicet ad Dominum de longinquo veniunt. Quanto etenim quisque plus in pravo opere erravit, tanto ab omnipotente Domino longius recessit. Nam et prodigus filius qdeseruit, abiit in regionem longinquam, in qua porcos pavit, quia vitia nutrivit . Dentur igitur alimenta eis etiam qui de longinquo veniunt, quia conversis peccatoribus doctrinae sanctae cibi praebendi sunt, ut in Deum vires reparent, quas in flagitiis amiserunt. Qui saepe a doctoribus tanto necesse est ut a largioribus cibis doctrinae satientur, quanto fessi majoribus vitiis venerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
hahent quod mancducent. Et
si dimisero. eos ieunos indomũ
suam desicient inuia. Quidam
autem ex cis de longe uenerunt.
Tarba dominum triduo sustin&:
quando multitudo fidelium pec¬
cata quȩ ꝑpetrauit ꝑ penitentiã
declinans: ad dominum se mopere
inlocutione atq in cogitatione
conuertit Quos dimittere ieiui-¬
nos indomum suam dñs ñ uult
ne deficiant in uia: quia uide¬
licet conuersi peccatores in p̃sen¬
tis uitȩ uia deficiunt: sinsua
conscientia sine doctrinȩ sancte
pabulo dimittantus Ne ergo
lassentur in huius peregrinati¬
onis itinere: pascendi sunt sacra
pensanda est pra sententia: quȩ
ꝓcessit ex ore ueritatis. qͣ dicit᷑.
Quidam autem ex eis de longe
uenerunt Est aut̃ qui nichil
frauidis &e nichil carnalis corru-¬
ptionis exꝑtus: ad omip̃is dĩ
seruitium sestinauit. Iste delon-¬
ginquo non uenit: quia ꝑ incor-¬
ruptionem & innocentiã ꝓrimꝰ
fait. Iulius nulla impuditita
nullis flagitiis inqͥnatꝰ solo aũt

Expanded text:
 et si dimisero eos jejunos in domum suam, deficient in via: quidam enim ex eis de longe venerunt. Turba Dominum triduo sustinet, quando multitudo fidelium peccata quae perpetravit per poenitentiam declinans, ad Dominum se in opere, in locutione et cogitatione convertit. Quos dimittere jejunos in domum suam Dominus non vult, ne deficiant in via, quia videlicet conversi peccatores in praesentis vitae via deficiunt, si in sua conscientpabulo dimittantur. Ne ergo lassentur in hujus peregrinationis itinere, pascendi sunt sacra pensanda est pia sententia quae processit ex ore Veritatis, qua dicitur: Quidam enim de longe venerunt. Est aliquis qui nil fraudis et nil carnalis corruptionis expertus; ad omnipotentis Dei servitium festinavit. Iste de longinquo non venit, quia per incorruptionem et innocentiam proximus fuit. Alius nulla impudicitia, nullis flagitiis inquinatus, solum autem
Abbreviated transcription (Latin):
agimus ad celeste tam̃ desideriũ
ꝑ contẽplatiuam uolamus Unde
& apud moysen actiua seruitꝰ. con-¬
templatiua libertas uocatur:. Et
cum utrȩq uitȩ ex dono funt
uiuimus: una nob̃ exͥ necessitate ẽ
altaera ex uoluntate. Iius enĩ cog-¬
noscens dm̃ ad eius regnum in gre-¬
ditur: nisi bene priꝰ operet᷑. Sine
contẽplatiua ergo uita intrare
possunt ad cȩlestem patriam qui
bona quȩ possunt operari ñ negli¬
gunt. Sine auetiua aut̃ intrare
non possunt: sinegligunt operari
que possunt: Illa ergo in necessi-¬
tate est. hec in uoluntate. Illam
seruitute est: ista in libertate:
hinc est enim quod ad moysen
dicit᷑ Si emeris seruum hebreum:
sex annis seruiet tibi : in septimo¬
egrediet᷑ liber gratis Cum quali
ueste intrauerit: cũ tali exeat:
Si habens uxorem: & uxor egredi¬

Expanded text:
agimus, ad coeleste tamen desiderium agimus, ad coeleste tamen desiderium per contemplativam volamus. Unde et apud Moysen activa servitus, contemplativa autem libertas vocatur . Et cum utraeque vitae ex dono sint vivimus una nobis in necessitate est, altera in voluntate. Nemo mortalium cognoscens Deum, ad ejus regnum ingreditur, nisi bene prius operetur. Sine contemplativa ergo vita intrare possunt ad coelestem patriam, qui bona quae possunt operari non negligunt. Sine activa autem intrare non possunt, si negligunt operariquae possunt. Illa ergo in necessitate, haec in voluntate est. Illa in servitute, ista in libertate. Hinc est enim quod ad Moysen dicitur: Si emeris servum Hebraeum, sex annis seregredietur liber gratis. v.3. Cum quasi veste intraverit, cum tali exeat: si habens uxorem, & uxor egredi
Abbreviated transcription (Latin):
uentitram iam requiẽ degustat.
Quid itaq ꝑ manꝰ nisi actiua: &
quid ꝑpennas nisi contẽplatiua
uita designat᷑. Manus ergo homi¬
nis stib pennis eorum est. id est uir¬
tus operis. sub uolatu contẽplati¬
onis Quod bene in euangłio duȩ
ille mulieres designant: martha
iudelicet & maria Martha &enĩ
satagebat circa frequens ministe¬
rium: maria autem sedebat ad
pedes dnĩ & uerba eius audiȩbat.
Erat ergo una intenta operi alte¬
ra contẽplationi Una acciuȩ ser¬
uiebat ꝑ exterius : ministerium.
altera contemplatiue ꝑ suspensi-¬
onem cordis in uerbum Et qͣuis
actia bona sit : melior est tam̃
contẽp̃latiua. Iuia ista cũ mortali
deficit uita. illa uero in immortali
utita pleniꝰ excrescit. Vnde dici̾t᷑
Maria obtimam partẽ elegit. que
non auferetur ab ea. Quia igitur
acciua minor est merito quam
compemplatiua. recte nunc dicit᷑.
Manus hominis sub penius eorũ
Nam &e si ꝑ actiuã boni aliquid

Expanded text:
intimo venturam jam requiem degustat. intimo venturam jam requiem degustat. Quid itaque per manus nisi activa, et quid per pennas nisi contemplativa vita signatur? Manus ergo hominis sub pennis eorum est, id est virtus operis sub volatu contemplationis. Quod bene in Evangelio duae illae mulieres designant, Martha scilicet et Maria. Martha etenim satagebat circa frequens ministerium; Maria autem sedebat ad pedes Domini, et verba ejus audiebat . Erat ergo una intenta operi, altera contemplationi. Una activae serviebat per exterius ministerium, altera contemplativae per suspensionem cordis in verbum. Et quamvis activa bona sit, melior tamen est contemplativa, quia illa cum mortali vita deficit, ista vero in immortali vita plenius excrescit. Unde dicitur: Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea . Quia igitur activa minor est merito, quam contemplativa, recte nunc dicitur: Manus hominis sub pennis eorum. Nam etsi per activam boni aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
secunda fortitudo. tercia uistitia.
quarta temperantia est. Quid enĩ
ꝓdesse potest prudentia: si fortitu-¬
do desit: Scire & enim cuiquam
quod non potest facere: pena magis
quam uirtus est : Sed qui prudent̃
intelligit quiagat & fortit̾ agit
quod intellȩxerit : tam ꝓcul dubio
iustꝰ ẽ. Sed eius iusticiam tẽperanta
sequi debet Quia plerũq iustitia
si modum non habet: in crudelita¬
tem cadit Ipsa ergo iustitia uere
iustitia est que se temperantiȩ fre-¬
no moderatur: ct in telo qͦ quisq
feruet sit etiam temperans: ne si
plus equo ferueat ꝑdat iustitiam
cuuis seruare moderamina igno-¬
rat. Quȩ aut̃ sunt scđrum p̃dica¬
torum uite: actiua scilicet & con¬
templatiua. Sed actiua prior est
cempore quã contẽplatiua: quia
ex bono opere tendit᷑ ad contem¬
plationem Contemplatiua autẽ
maior est merito quam actiua:
quia hec in usu p̃senti operis la¬
borat: Illauero intimosapore

Expanded text:
secunda fortitudo, tertia justitia, secunda fortitudo, tertia justitia, quarta temperantia est. Quid enim prodesse potest prudentia, si fortitudo desit? Scire etenim cuiquam quod non potest facere poena magis quam virtus est. Sed qui prudenter intelligit quod agat, et fortiter agit quod intellexerit, jam procul dubio justus est; sed ejus justitiam temperantia sequi debet, quia plerumque justitia, si modum non habet, in crudelitatem cadit. Ipsa ergo justitia vere justitia est, quae se temperantiae freno moderatur, ut in zelo quo quisque fervet, sit etiam temperans; ne si plus ferveat, perdat justitiam, cujus servare moderamina ignorat. 9. Duae autem sunt sanctorum praedicatorum vitae, activa scilicet, et contemplativa; sed activa prior est tempore quam contemplativa, quia ex bono opere tenditur ad contemplationem. Contemplativa autem major est merito quam activa, quia haec in usu praesentis operis laborat, illa vero sapore
Abbreviated transcription (Latin):
quia dum uniꝰ ore doctoris. parũ
quid de amore diuinitatis. mul¬
torũ uacue mentes audiunt. ex¬
uberante grã unguento diui-¬
niamoris usq ad summũ replen¬
tur Et iam nunc multorũ corda
que priꝰ fuerant uacua uascula
unguento sp̃s plena sunt quȩ ex paci
citate olei solumm infusauidebant:
quod dum aliis atq aliis datꝰ: &
ab auditorib fides ac-¬
cipit᷑: sareptena mult¬
er uidelicet sc̃a eccła¬
clebito
sub creditoris sui iam
partes: Possunt hoc in loco qͣttuor
accipi. Uidelicet: Oriens. occidens:
meridies. & septentrio : quia scõꝵ
p̃dicatio auctore dõ incunctis
mundi partib est egressa. Possumꝰ
etiam ꝑ quattuor partes pͥncipa¬
les quattuoruirtutes accipere: ex
quib reliq uirtutes orrunt᷑. Gide¬
licet. prudentiam: fortitudinẽ.
iustitiam atq temperantiã Quas
nimtrum uirtutes tunc ueraciter
accipimus : cum earum ordinẽ custo-¬
dimus. Prima quippe prudentia.

Expanded text:
quia dum ab unius ore doctoris parvum quia dum ab unius ore doctoris parvum quid de amore divinitatis multorum vacuae mentes audiunt, exuberante gratia, unguento divini amoris usque ad summum replentur. Et jam nunc multorum corda quae prius fuerant vacua vascula unguento spiritus plena sunt, quae ex paucicitate olei solummodo infusa videbantur. Quod 1195 dum aliis atque aliis datur, et ab auditoribus fides accipitur, Sareptana mulier, videlicet sancta Ecclesia, sub creditoris sui jam partes. 7. Possunt hoc in loco quatuor cipi, scilicet Oriens, Occidens, Meridies, et Septentrio, quia sanctorum praedicatio auctore Deo in cunctis mundi partibus est egressa. 8. Possumus etiam per quatuor partes principales quatuor virtutes accipere, ex quibus reliquae virtutes oriuntur, videlicet prudentiam, fortitudinem, justitiam atque temperantiam. Quas nimirum virtutes tunc veraciter accipimus, cum earum ordinem custodimus. Prima quippe prudentia,
Abbreviated transcription (Latin):
uerborum scintillas. acceperint :
Uerbum quippe p̃dicationis sem̃
in corde audientis est : & auditor
bonus inde ꝓferc postmodum
magnam messem scientiȩ unde
parum priꝰ acceperat sem̃ linguȩ
Cui rei bene concrnit faccum in
uidua ab heliseo ꝓpheta miracłm.
que ne duos filios auferente credi-¬
tore amitceret ꝓphete dictis obe-¬
diuit. & ex eo quod parum olei
habebat ꝑ uasa uacua effuditꝰ Iuȩ
cuncta post usq ad sũmum reple¬
ta sunt. & ex eorum repletione
mulier a creditoris sui debito so
luta est Quȩ uidelicet mulier quã
aliam nisi sanctam eccłiam signat.
Puorum popłorum id est uidaci&
& gentilis quasi duorum filiorum
matrem: Quȩ priꝰ ex ꝑuerso opere
ꝑ callidi sp̃s ꝑsuasionem. quasi q̃n¬
dam pecca nummum a creditore
acceperat & duos quos in fide genu
it amittere filios timebat Sẽd pro¬
phete uerbis id est scripturȩ sacrȩ
p̃ceptis obediens: ex paruo quod
habet olei uasa uacua infundit:

Expanded text:
verborum scintillas acceperunt. 6. verborum scintillas acceperunt. 6. Verbum quippe praedicationis semen in corde audientis est. Et auditor bonus inde profert postmodum magnam messem scientiae, unde parvum prius acceperat semen linguae. Cui rei bene concinit factum in vidua ab Elisaeo propheta miraculum, quae, ne duos filios auferente creditore amitteret, prophetae dictis obedivit, et ex eo quod parum olei habebat, per vasa vacua effudit, quae cuncta post usque ad summum repleta sunt, et ex eorum repletione mulier a creditoris sui debito est soluta . Quae videlicet mulier quam aliam nisi sanctam Ecclesiam signat, duorum populorum, id est Judaici et gentilis, quasi duorum filiorum matrem? Quae prius ex perverso opere per callidi spiritus persuasionem quasi quemdam peccati nummum a creditore acceperat, et duos quos in fiit, amittere filios timebat. Sed prophetae verbis, id est Scripturae sacrae praeceptis obediens, ex parvo quod habebat olei vasa vacua infudit,
Abbreviated transcription (Latin):
tia ad aures audientiũ ꝓcedunt.
Rect̾e ergo p̃dicatorũ uerba scin-¬
tille apellata sunt : quia eos quos
in corde tetigerint incendunt. Con-¬
siderandum quoq ẽ. qđ scintillae
subtiles ualde & tenuessunt. Iuia
cum p̃dicatores scĩ. de celesti patria
loquunt᷑. non tantũ ualent aperire
uerbo quantũ possuns̃ ardere desiderio:
Ex eorum ergo lingua quasi q̃dã
celesti patria in eorum uoce uix
tenue aliquid cognoscit᷑. quo d aam̃
ab eis non tenuit̃ amat᷑. Neq enĩ
cȩlestem gloriam aut tantũ uide-¬
re sufficiunt quantũ est: aut tan-¬
tum loqui p̃ualent quantũ ui-¬
dent Candens ergo es scintillas
picit quando uix tenuit̃ p̃dicator
loqui sufficit hoc unde ipse forti¬
ter ignescit: Diuina auĩt pietate
agitur ut ex ipsis scintillis. tenus¬
simis audientis animus inflãmat᷑.
Iuia sunt quidã quidum parua
audiunt maiori desiderio replen-¬
tur Et inde ꝑfecte indi amore
ardent : unde uix tenuissimas

Expanded text:
tia ad aures audientium procedunt. tia ad aures audientium procedunt. Recte autem praedicatorum verba scintillae appellatae sunt, quia eos in corde tetigerint incendunt. Considerandum quoque est quod scintillae subtiles sunt valde et tenues, quia cum praedicatores sancti de coelesti patria loquuntur, non tantum valent aperire verbo quantum possunt ardere desiderio. Ex eorum ergo lingua quasi quaedade coelesti patria in eorum voce vix tenue aliquid cognoscitur, quod tamen ab eis non tenuiter amatur. Neque enim coelestem gloriam aut tantum videre sufficiunt quantum est, aut tantum loqui praevalent quantum vident. Candens ergo aes scintillas projicit quando vix tenuiter praedicator loqui sufficit hoc unde ipse fortiter ignescit. Divina autem pietate agitur ut ex ipsis scintillis tenuissimis audientis animus inflammetur, quia sunt quidam qui dum parva audiunt majore desiderio replentur; et inde perfecte in Dei amore ardent, unde vix tenuissimas
Abbreviated transcription (Latin):
stulticia ligamur. Legunt enĩ
sacra eloquia p̃dicatores scĩ : et
aliquando in historia lecteram
suscipiunt Aliquando uero ꝑ
significationem littere sꝑm̃ requi¬
runt. Et modo bona facta patrũ
p̾cedentium sicut iuxta litteram
inueniunt imitantur : modo q̃dã
quȩ iuxta historiam imitanda ñ
sunt sp̃ualiter intelligunt : & ad
ꝓuectum tendunt Quid ergo ali-¬
ud p̃dicatores scĩ in suo opere nisi
in pede ungulam findunt: Deqͥb
ad huc apte subdit᷑ Et scintillȩ
quasi aspectꝰ eris candentis. Eris
metallum: ualde sonorum est. Et
recte uoces p̃dicantium. aeri compa¬
rant᷑: quia in omnem tr̃am exiuit
sonus eorum. & infines orbis terrȩ
uerba eorum: Bene aũt̃ candens
dicit᷑ : quia uita p̃dicanttũ sonat¬
& ardet Ardet enim desiderio :
fonat uerbo. Aes ergo candens est
p̃dicatio accensa. Sed de candenti
ȩre scintillȩ prodeunt: quia de
eorum exortationib uerba flammã-¬

Expanded text:
stultitia ligamur, legunt enim stultitia ligamur, legunt enim sacra eloquia praedicatores sancti et aliquando in historia litteram suscipiunt, aliquando vero per significationem litterae spiritum requirunt, et modo bona facta patrum praecedentium, sicut juxta litteram inveniunt, imitantur, modo quaedam quae juxta historiam imitanda non sunt, spiritaliter intelligunt, et ad profectum tendunt. Quid aliud praedicatores sancti in suo opere, nisi in pede ungulam findunt, de quibus adhuc aperte subditur: « Et scintillae quasi aspectus aeris candentis. » Aeris metallum valde sonorum est. Et recte voces praedicantium aeri comparantur, quia « in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . » Bene autem aes candens dicitur, quia vita praedicantium sonat et ardet. Ardet enim desiderio, sonat verbo. Aes ergo candens est praedicatio accensa. Sed de candente aere scintillae prodeunt, quia de eorum exhortationibus verba flamman
Abbreviated transcription (Latin):
torib uitȩ grauitas fortitudo atq
discretio monstraretur: recte sub¬
iungitur: Et planta pedis eorũ quasi
planta pedis uituli Iuia enim p̃di¬
catores scĩ boum nomine designant᷑
docet paulus apłs legis testimoni¬
um exponens. Non obturabis os
boui trituranti. In scĩs ergo p̃dica¬
torib planta pedis est quasi plan-¬
ta pedis uituli Scilicet mature
incedens. & fortis. & diuuisa: uia
unusquisq p̾dicator & uenerationẽ
habet in maturitate. & forcitudi¬
nem in opere. & diuisionẽ ungu¬
lȩ indiscretio: Non enim facile
p̃dicatio eiꝰ accipit᷑: si leuis in mo¬
rib ẽẽ uidieatur Et nulla erit
maturitatis ostensio : si cont᷑ aduer¬
sa omnia non affuerit operis forti-¬
tudo: Uirtutis aut meritũ ipsa
fortitudo operis ammittit: si dis¬
creta in intellectu non fuerit. Ecce
enĩ sacram scripturam
legimus. Si omnia ad
litceram senciamus.
uirtutẽ discretionis amisimus
di omnia ad sp̃ualem allegoriam
ducimus: similit̃ indiscrecionis

Expanded text:
tis, vitae gravitas, fortitudo atque discretio monstraretur, recte subjungitur: « Et planta pedis eorum quasi planta pedis vituli. » Quia enim praedicatores sancti boum nomine designantur, docet Paulus apostolus, legis testimonium exponens: « Non obturabis os bovi trituranti . In sanctis ergo praedicatoribus planta pedis est vitulta pedis est vituli, scilicet mature incedens, et fortis, et divisa, quia unusquisque praedicator et venerationem habet in maturitate, et fortitudinem in opere, et divisionem ungulae in discretione. Non enim facile praedicatio ejus accipitur, si levis in moribmaturitatis ostensio, si contra adversa omnia non adfuerit operis fortitudo. Virtutis autem meritum ipsa fortitudo operis admittit, si discreta in intellectu non fuerit. Ecce enim sacram Scripturam legimus, si omnia ad litteram sentiamus, virtutem discretionis amittimus, si omnia ad spiritalem allegoriam ducimus, similiter indiscretionis
Abbreviated transcription (Latin):
te dõ menti nr̃ȩ sp̃ualiter sapius.
etiam aduene comedimus. que
ciues legis manducare nolueruñ
Sint gr̃ȩ unigenito. Sit laus et̃nȩ
sapientie: quiuiuit & regnat cum
patre in unitate sp̃s scĩ deus. ꝑ¬

Expanded text:
te Deo menti nostrae spiritaliter sapiunt, te Deo menti nostrae spiritaliter sapiunt, et jam advenae comedimus quae cives legis manducare noluerunt. Sint gratiae Unigenito, sit laus aeternae Sapientiae, qui vivit et regnat cum Patre in unitate Sp
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ipsa cogitationis in constantia
accusat: Sed quia ꝑfecti quique
magnase discretionis subtilitate
conspiciunt. ne. Mad deteriora
unquã uel inopere uel in cogita¬
tione delabiantur: & quantum
quotidie ꝓficiant in cessanter
pensant: Recte de his dicit᷑. Non
reuertebant᷑ cum incederent: sed
unum quođq ante faciem suam
gradiebatur. In t̾ hec igitꝰ con¬
siderare libet nos ad ista tractan¬
da. qui sumus unde uenimus.
& usq adque sacr i eloquii mis¬
teria ꝑscrutanda sub leuamus:
Certe in antiquis parentib nr̃is
cultores idolorum fuimus: sed
ecce ꝑ sp̃m gratiȩ uerba iam cȩles¬
tia rimamur. Unde hoc nobis:
Sedimpleuit redemptor humanx
generis: quod ꝑ ꝓphetam dixit
Et deserta in ubertatem uersa.
aduene comedent: Hec quippe
ꝓphetarum dicta deserta apud
uideos fuerunt: quia ꝑ intellec¬
tum misticum ea excolere inqui¬
rendo noluerunt: Nobis autem
inubertatem uersa sunt qr uixta
hystoriam uisionis dicta largien¬

Expanded text:
hoc ipsa cogitationis inconstantia hoc ipsa cogitationis inconstantia accusat. Sed quia pemagna se discretionis subtilitate conspiciunt, ne ad deteriora unquam vel in opere, vel in cogitatione delabantur; et quantum quotidie proficiunt, incessanter pensant, recte de his dicitur: « Non revertebantur cum incederent, sed unumquodque ante faciem suam gradiebatur. 19. Inter haec igitur considerare libet nos ad ista tractanda qui sumus, et unde venimus, et usque ad quae sacri eloquii mysteria perscrutanda sublevamur. Certe in antiquis parentibus nostris cultores idolorum fuimus, sed ecce per spiritum gratiae verba jam coelestia rimamur. Unde hoc nobis? Sed implevit Redemptor humani generis quod per prophetam dixit: Et deserta in ubertatem versa advenae comedent . Haec quippe prophetarum dicta deserta apud Judaeos fuerunt, quia per intellectum mysticum ea excolere inquirendo noluerunt. Nobis autem in ubertatem versa sunt, quia juxta historiam visionis dicta largien
Abbreviated transcription (Latin):
quippe nomine malignus sp̃s
qui mentem temptationib im-¬
pellit : nube̾s uero apellatione
peccator exprimitur qui tẽptati¬
onis impulsione commouetur.
ui ergo ateendit uentũ non semi-¬
nat & qui considerat nubes: nũ-¬
quam metit:. Quia is qui tẽp̃ta-¬
tionis maligni sp̃s intuens. &
iniquorum lapsus conspiciens
semet ipsum desperat: neq nunc
exercet᷑ in boni semine operis.
neq post reficitur cle munere
iustȩ recributionis. Sunt uero
monnulli qui bona quidem quȩ
nouerunt operantur atq o peran-¬
tes meliora deliberant: sed retrac-¬
tantes meliora quȩ deliberaueranł̃
immutant: & quidem bona que
ceperant agunt: sed a melioribus
que deliberauerant succubunt.
hi nimirum ante humana uidi¬
cia stare uidentur in opere. sed
ante omni potentis dĩ oculos. ceci¬
derunt in deliheratione. Vnde
fit plerumq ut & bonum opus
eorum minus dõ placeat: quia
cum pesmentis in meliori gradu
deliberationis inconstant̃ ponit᷑

Expanded text:
quippe nomine malignus spiritus, quippe nomine malignus spiritus, qui mentem tentationibus impellit; nubis vero appellatione peccator exprimitur, qui tentationis impulsione commovetur. Qui ergo 1200 attendit ventum, non seminat, et qui considerat nubes, nunquam metit, quia is qui tentationes maligni spiritus metuens, et iniquorum lapsus conspiciens, semetipsum desperat, neque nunc exercetur in bono semine operis, neque post reficietur de munere justae retributionis. Sunt vero nonnulli qui bona quidem quae noverunt operantur, atque haec operantes, meliora deliberant; sed retractantes meliora quae deliberaverant, immutant; et quidem bona agunt quae coeperant, sed a melioribus quae deliberaverant succumbunt. Hi nimirum ante humana judicia stare videntur in opere, sed ante omnipotentis Dei oculos ceciderunt in deliberatione. Unde fit plerumque ut et bonum opus eorum minus Deo placeat, quia cum pes mentis in meliori gradu deliberationis inconstanter ponitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ceperant bona operatione sus¬
pendunt. Hii nimirum inceden¬
tes reuersisunt : quia ante faciẽ
suam ambulare noluerunt.
Contra quos recte ꝑ salomonẽ
dicitur: Propter frigus piger
arare noluit Mendicabit ergo
estate : & non dabitur ei Qui
enim nunc ꝓpt̾ pauorẽ mentis
atq torporem bona operarine¬
gligit : cum sol uistitiȩ inuidicio
uelut in estate charuerit mendi-¬
cat. uitam sed non accipit: quia
ꝓpt̃ illam bona operari contẽpsit
Alius despectis carnis desiderus
cuncta relinquere & omĩ potentes
dĩ se subdere seruicio ꝑ tractat¬
seseq ipsum restringere sub con¬
tinentiȩ & castitatis freno delibe¬
rat: Sed cum cecidisse alios etiã
post castitatem conspicit. hoc
ipsum facere quod deliberauerat
ꝑtimescit. fecitq ut recro ꝑ cogita¬
tionem redeat : qui ad anteriora
respiciens. iam mentis ꝯressibus
ad alta ibat. De quobene ꝑsalo¬
tum non seminat: & qui considerat
nubes nunquam metie. Uenti¬

Expanded text:
coeperunt bona operatione suscoeperunt bona operatione suspendunt. Hi nimirum incedentes reversi sunt, quia ante faciem suam ambulare noluerunt. Contra quos recte per Salomonem dicitur: Propter frigus piger arare noluit, mendicabit ergo aestate, et non dabitur ei . Qui enim nunc propter pavorem mentis atque torporem bene operari negligit, cum sol justitiae in judicio velut in aestate claruerit, mendicat vitam, sed non accipit, quia propter illam bona operari contempsit. Alius, despectis carnis desideriis, cuncta relinquere et omnipotentis Dei se subdere servitio pertractat, seque ipsum restringere sub continentiae et castitatis freno deliberat; sed cum cecidisse alios etiam post castitatem conspicit, hoc ipsum facere quod deliberaverat pertimescit. Fitque ut retro per cogitationem redeat, qui ad anteriora respiciens jam mentis gressibus ad alta ibat. De quo bene per Salotum non seminat, et qui considerat nubes nunquam metit
Abbreviated transcription (Latin):
dens me : sequor ad palmã suꝑnȩ
uocationis . In anteriora & enim
extentus : eorum que retro sunt
oblitus fuerat : quia temporalia
despiciens sola quȩ sunt ȩterna
requirebat. Ante faciem ergo suã
gradiuntur scã animalia : quia
& ea quȩ reliquerunt nullo ram
appetitu respiciunt : & in et̃nis
quȩ appetunt sub contẽplatio¬
nis suȩ oculo boni operis pedẽ
ponunt. Iuisquis itaq iã ante
faciem suam ambulare dec reue¬
rit: magna ei confideratione
pensandum est. quod aliter
retro respicitur ex opere: atq
aliter ex cogitatione: Sunt enĩ
quidam qui magna deliberant
& peccatorum suoꝵ conseii mul¬
ta ex his que possident egenis
distribuere ꝑtractant: ut culpaᷤ
suas ante di oculos. misericordiȩ
uiscerib redimant.Iamq hec
operari in cohant: & plerumq
cum operant᷑. pauꝑ tatis timor
eorum animum concutit. atq
timentes neegeant. erga egen¬
tes tenaces fuint seseq ab ea quã

Expanded text:
dens me, sequor ad palmam supernae dens me, sequor ad palmam supernae vocationis . In anteriora etenim extentus, eorum quae retro sunt oblitus fdespiciens, sola quae sunt aeterna requirebat. Ante faciem ergo suam gradiuntur sancta animalia, quia et ea quae reliquerunt, nullo jam appetitu respiciunt, et in aeternis quae appetunt, sub contemplationis suae oculo boni operis pedem ponunt. Quisquis itaque jam ante faciem suam ambulare decreverit, magna ei consideratione pensandum est; quod aliter retro resaliter ex cogitatione. Sunt etenim quidam qui magna deliberant, et, peccatorum suorum conscii, multa ex his quae possident egenis distribuere pertractant, ut culpas suas ante Dei oculos misericordiae visceribus redimant. Jamque haec operari inchoant, et plerumque cum operantur paupertatis timor eorum animum concutit, atque, timentes ne egeant, erga egentes tenaces fiunt, seseque ab ea quam
Abbreviated transcription (Latin):
gradiebatur. Pennata animalia
uidelicet p̃dicatores scĩ cũ ince-¬
dunt minime reuercunt᷑ : quia
sic a terrenis actib ad sp̃uaha
ꝑtranserint ut ad ea quȩ reliq̃rus
ulterrus nullatenus reflectantur
Quasi enim ꝑ quãdam uiã ince¬
derẽ est.mente ire semꝑ ad meli¬
mittens manum suã in aratrum
& aspiciens retro aptus ẽ. regno
dĩ Manum quippe inaratrum
mittere ẽ. quasi ꝑ quendã com¬
punctionis uomerem ad ꝓferen¬
dũ fructus. tr̃am sui cordis aꝑire.
Sed retro post aratrum aspicit:
qui post exordia boni operis ad
mala reuertit᷑ quȩ reliquit. Iđ̃
quia electis dĩ minime contingit
recte nunc ꝑ propħam dicitus:
non reuertebant᷑ cum incederent
Iui cur non reuertent᷑ indicat :¬
cum subiungit. Unum qͦdq ante
faciem suam gradiebatur. Ante
nos enim etna sunt. post nos tem-
relinquimus. Vnde & magnũ
illud pennatum animal dicebat.
quod usq ad cęli tercii secreta
uolauerat. Unum uero: Quȩ retro

Expanded text:
gradiebatur. » Pennata animalia, gradiebatur. » Pennata animalia, videlicet praedicatores sancti, cum incedunt minime revertuntur, quia sic a terrenis actibus ad spiritalia pertranseunt, ut ad ea quae dereliquerint ulterius nullatenus reflectantur. Quasi enim per quamdam viam eis incedere, est mente ire semper ad melimittens manum in aratrum, et aspiciens retro, aptus est regno Dei . Manum quippe in aratrum mittere est quasi per quemdam compunctionis vomerem ad proferendos fructus terram sui cordis aperire. Sed retro post aratrum aspicit, qui post exordia boni operis ad mala revertitur quae reliquit. Quod quia electis Dei minime contingit, recte nunc per prophetam dicitur: Non revertebantur cum incederent. 17. Qui cur non revertantur indicat cum subjungit: Unumquodque ante faciem suam gradiebatur. Ante nos enim aeterna sunt, post nos temporelinquimus. Unde et magnum illud pennatum animal dicebat quod usque ad coeli tertii secreta volaverat: Unum vero, quae 1199 r
Abbreviated transcription (Latin):
ptoris sentiunt uadum inear:¬
natum dm̃ uibiq p̃dicant in qͣt¬
tuor mundi partib faciẽ demon¬
strant Dumq eum e̾ẽ. unũ cum
ubiq penna contẽplationis uolat
Quorum penne uinctȩ sunt alte-¬
riꝰ ad alterum : quia omnis eorũ
turcus omnis sapientia qua cete-¬
ros homines contemplationis sue
uo latu transcendunt. uicissim
sibi in pace atq unanimitate
conungitur. Unde scriptum est.
Quȩ sursum est sapientia primũ
quidem pudica ẽ. deinde pacifica
Et unde eisdem suis p̃dicatorib
ueritas dicit. Habete in uob sal
& pacem habete inter uos. Pennra
ergo animalium alterius ad alte¬
rum iungitur : quia scõrum p̃di-¬
catorum uirtus atq sapiencia
uicissim sibi in caritatis atq con-¬
cordiȩ pace sociatur. Penna aut
alteriꝰ ab altero diuisa ee̾t : si in
hoc quod unusquisq insapientiã
euolat: habere pacem cum altero
recusaret Sequit᷑. Non reuerte¬
bantur cum incederent: sed
unum quodq ante faciem suam

Expanded text:
ptoris sentiunt. Quia dum incarptoris sentiunt. Quia dum incarnatum Deum ubique praedicant, in quatuor mundi partibus faciem demonstrant. Dumque eum esse unum cum ubique penna contemplationis volant. Quorum pennae junctae sunt alterius ad alterum, quia omnis eorum virtus, omnisque sapientia, qua caeteros homines contemplationis suae volatu transcendunt, vicissim sibi in pace atque unanimitate conjungitur. Unde scriptum est: Quae desursum est sapientia, primum quidem pudica est, dei. » Et unde eisdem suis praedicatoribus Veritas dicit: « Habete in vobis sal, et pacem habete inter vos . Penna ergo animalium alterius ad alterum jungitur: quia sanctorum praedicatorum virtus atque sapientia vicissim sibi in charitatis atque concordiae pace sociantur. Penna autem alterius ab altero divisa esset, si in hoc quod unusquisque in sapientiam evolat, habere pacem cum altero recusaret. Sequitur: Non revertebantur cum incederent, sed unumquodque ante faciem suam
Abbreviated transcription (Latin):
quia nisi deus homo fieret. qui
mentes p̃dicantium ad cȩlestia
subleuasset: illaque apparent
anrmalia non uolarent: Nec in-¬
merito manꝰ hominis eẽ sub pen-¬
nis dicit᷑: quia de eodẽ redẽptore
scriptum ẽ. Iui cum sit splendor
glorie & figura substantie eiꝰ por-¬
tansq omnia. Eus ergo manus
corda nr̃a portat : eus manus in
contemplationem nos subleuat
Nisi emmut dictum est omi̾potens
uerbum ꝓpt̃ homines homo fleret
humana corda ad contemplandã
uerbi excellentiam non uolarent
Inde ergo excelse factȩ sunt homi¬
num mentes: unde int̾ homines
apparuit humilis deus. Dicatur
itaq de scĩs animalib Dicat᷑ et
manus hominis sub pennis eorũ¬
& pennas ꝑ quattuor partes
habebant: iuncteq erant pennȩ
eorum alterius ad alterum ꝑ
quattuor partes facies & pennas
habebant: quia in cunctis mun-¬
di regionib p̃dicantes de mon¬
strant quicquidde humanitate
quicquid de diuinitate nr̃i redẽ¬

Expanded text:
quia nisi Deus homo fieret, qui quia nisi Deus homo fieret, qui mentes praedicantium 1198 ad coelestia sublevasset, illa quae apparent animalia non volarent. Nec immerito manus hominis esse sub pennis dicitur, quia de eodem Redemptore nostro scriptum est: Qui cum sit splendor gloriae, et figura substantiae ejus, portansque omnia . Ecorda nostra portat. Ejus manus in contemplatione nos sublevat. Nisi enim ut dictum est omnipotentis Verbum propter homines homo fieret, humana corda ad contemplandam Verbi excellentiam non volarent. Inde ergo excelsae factae sunt hominum mentes, unde inter homines apparuit humilis Deus. Dicatur itaque de sanctis animalibus, dicatur, et manus hominis sub pennis eoruet pennas per quatuor partes habebant, junctaeque erant pennae eorum alterius ad alterum. 15. Per quatuor partes facies et pennas habent, quia in cunctis mundi regionibus praedicantes demonstrant quidquid de humanitate, quidquid de divinitate nostri Redem