comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
medio templi tui: significauit eẽ poplĩ¬
diͣ non suscipientem miscđiam dĩ. ie
nulli sint: qͦmꝰ consolatꝰ ẽ consequentis
tua in fines terrȩ. Quid ẽ hoc : Qmͣ mag¬
nus dñs & laudabilis ualde : in ciuitate dĩ
nr̃i. in monte scõ eiꝰ. Nec potest eẽ laus eiꝰ:
nisi in scĩs eiꝰ. Nam qui male uiuunt non
eum laudant: quia & si p̃dicant lingua. blas¬
phemant uita. Quia gͦ laus eiꝰ non ẽ nͥ in
scĩs eiꝰ: non sibi dicant heretici in nobis
remansit laus eiꝰ. quia pauci sumꝰ. & a tur¬
ba separati sumꝰ: nos iuste uiuimus. nos dm̃¬
laudamꝰ : non solum loquendo. uerũ etiam
conu̾sando. Respondet᷑ eis ex hoc psalmo.
Qd uos dicitis in parte laudare dm̃. cui
dictum ẽ. scđm nom̃ tuum ds̃. ita & laus
tua in fines tre: Id ẽ qͦmͦ notꝰ es ꝑ om̃s tͣras.
sic & laudaris ꝑ om̃s tras. Nec desunt qui
te nunc laudant ꝑ om̃s tͣras. Illi aut̃ lau¬
dant. qui bene uiuunt. Scd m enim nom̃
tiuuim. ds̃. ita & laus tua: non in parte.

Expanded text:
medio populi tui, significavit esse populum non suscipientem misericordiam Deinulli sint; quomodo consolatus est consequentibus tua in fines terrae. Quid eabilis valde, in civitate Dei nostri, in monte sancto ejus; nec potest esse laus ejus, nisi in sanctis ejus. Nam qui male vivunt, non eum laudant; sed etsi praedicant lingua, blasphemant vita. Quia ergo laus ejus non est nisi in sanctis ejus, non sibi dicant haeretici: In nobis remansit laus ejus, quia pauci sumus, et a turba separati; nos juste vivimus, nos laudamus Deum, non solum loquendo, verum etiam conversando. Respondetur eis ex hoc psalmo: Quid vos dicitis in parte laudare Deum, cui dictum est, Secundum nomen tuum Deus, ita et laus tua in fines terrae? Id est, quomodo notus es per omnes terras, sic et laudaris per omnes terras; nec desunt qui te nunc laudant per omnes terras. Illi autem laudant, qui bene vivunt. Secundum enim nomen tuum, Deus, ita et laus tua, non in parte,
Abbreviated transcription (Latin):
Merito sic uocitur ipsa ȩccła de gentibꝰ. Au¬
di filia & uide: & obliuscere popłm tuum.
si domum patris tui. Pat tuus a quilo fuit:
uen a montem syon. Audi & inder l y fur¬
deles auadi sca andi & uide: pri audi p̃ca

Expanded text:
Merito sic vocatur ipsa Ecclesia de gentibus: AuMerito sic vocatur ipsa Ecclesia de gentibus: Audi filia, et vide, et obliviscere populum tuum et domum patris tui . Pater tuus Aquilo fuit, veni ad montem Sion. Audi, et vide: non vide, et audi; sed audi, et vide: prius audi, postea
Abbreviated transcription (Latin):
Audiuit in ꝓmissionibꝰ. uido ur exhibitio¬
nbꝰ: audunt in ꝓphetia. uid& in eugłio.
Omĩa enim quȩ mͦ complent᷑: antea ꝓpħata
sunt. Erige gͦ oculos & diffunde ꝑ mundũ:
uide iam hereditatem usq ad tͣminos orbis
tͣro. Uide iam impleri qͦd dictum ẽ. adora¬
bunt eum om̃s reges t̾re : om̃s gentes serui¬
ent illi. U ide impletum eẽ qͦd dictum ẽ
exaltare suꝑ cȩlos ds̃. & suꝑ omnem t̾ram
gła tua. Uide illum cuiꝰ pedes & manꝰ frce
sunt clauis: cuiꝰ ossa in ligno pendentia
numerata sunt.: suꝑ cuiꝰ uestim̃ta sors mis¬
sa ẽ. uide regnantem: quẽ illi uider̃ penden¬
ten. Uide in cȩlo sedentem: quẽ contempse¬
runt in t̾ra ambulantem. Uide inde impleri.
commemorabunt᷑ & conu̾tentur ad dnm̃ uni¬
ũsi fines terrȩ: & adorabunt in conspectu eiꝰ
uniu̾sȩ familiȩ gentium. Hec uidens erela¬
ma cum gaudio: sicut audiuimꝰ ita & indimꝰ.

Expanded text:
Audivit in promissionibus, videt in exhibitioAudivit in promissionibus, videt in exhibitionibus: audivit in prophetia, videt in Ea sunt. Erige oculos ergo, et diffunde per mundum; vide jam haereditatem usque ad terminos orbis terrae: vide jam impleri quod dictum est, Adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient illi . Vide impletum esse quod dictum est, Exaltare super coelos, Deus, et super omnem terram gloria tua . Vide illum cujus pedes et manus fixi sunt clavis, cujus ossa in ligno pendentia numerata sunt, super cujus vestimentum sors missa est : vide regnantem, quem illi viderunt pendentem: vide in coelo sedentem, quem contempserunt in terra ambulantem. Vide inde impleri, Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium . Haec videns exclama cum gaudio, Sicut audivimus, ita et vidimus.
Abbreviated transcription (Latin):
rent negociationibꝰ & nauigationibꝰ. Ni
quando dido fugiens frẽm delapsa ẽ adĩ¬
ras affrice. ubi cartaginem ab¬
didit: naues quȩ paratȩ erant ad me¬
cationem in eiꝰ regionem assumpserat
ad fugani: consentientibꝰ sibi regionis ei
pͥncipibꝰ. Et ipsę naues etiam condnta si¬
thagine: ad negociandum non deftort
Atq hinc nimium suꝑba facta s al cull
tas: ut digne ꝑ eiꝰ naues uttelligat supbl
gentium. p̃sumens in incertis. tamq̃ ͫ
flatisꝰ uentorum. Iam ñ p̃sumat᷑ de ll¬
maris. Fundam̃tum nr̃m in sỹon sit.
stabiliri debemꝰ. nͣ ꝑflari om̃i uento dd¬
etrine. Quicũq gͦ ex incerto huꝰ ero
omis suipdia gentium: conterenti in hi
uiolento naues tharsis: non cuiꝰcumq ei¬
uitatis. sed tharsis. Quomͦ in spuͣ uiolento:
Timore fortissimo. Sic eram eum tremuit
om̃is suꝑbia udicaturum. ut in humilem
dam tempore audisti: qͦdam tempore uidisti.

Expanded text:
rent negotiationibus et navigationibus. Nam rent negotiationibus et navigationibus. Nam quando Dido fugiens fratrem delapsa est ad terras Africae, ubi Carthaginem condidit, naves quae paratae erant ad mercationem in ejus regione assumpserat ad fugam, consentientibus sibi regionis ejus principibus: et ipsae naves etiam condita Carthagine ad negotiandum non defecerunt. Atque hinc nimium superba facta est civitas illa, ut digne per ejus naves intelligatur superbia gentium, praesumens in incertis tanquam in flatibus ventorum. Jam non praesumatur de velmaris: fundamentum nostrum in Sion sit; ibi stabiliri debemus, non perflari omni vento doctrinae . Quicumque ergo ex incertis hujus vitae omnis superbia gentium, conterenti in spiritu violento naves Tharsis: non cujuscumque civitatis, sed Tharsis. Quomodo in spiritu violento? Timore fortissimo. Sic enim eum tremuit omnis superbia judicaturum, ut in humilem odam tempore audisti, quodam tempore vidisti.
Abbreviated transcription (Latin):
uit᷑ intelligit᷑ eu̾tens suꝑbiam gentium. Ss
unde ex hac hẏstoria dr̃ eu̾sio suꝑbiȩ gen¬
tium : ꝓ pt̾ naues tharsis. T̾harsis ciui¬
tatem quesierunt docti. hoc e quęnam ciui¬
tas hoc nomine significaret᷑ : & aliquibꝰ u¬
sum ẽ ciliciam dictam ẽẽ tharsis: Eoqd me¬
tropolis eiꝰ tharsus dr̃. De qua eiuate
erat etiam paulus apłs. Natꝰ inqͥt int̾ur¬
so ciliciȩ. Aliqui autem charthaginẽ intes¬
lererunt fortassis aliquando ita nomina¬
tam : aut aliqua locittione tta iguficatĩ.
Namq apud ꝓpħam ỹsaiam sic muenit᷑.
Ululate naues carthaginis. A pus serechi¬
elem aut̃ a diu̾sis intpͣtibꝰ ab aliis cartiu¬
go. ab aliis tharsis intͣpͣtata ẽ: & hoc dũ¬
sitate intͣpͣtum positum potest intelligi
hanc appellari tharsum quȩ carthago di¬
cebatur. Manifestum ẽ aut̃ qͦd pͥmordu
regni carthaginis nauibꝰ floruerunt: łt ite
floruerunt ut intͣ cȩteras gentes ercelle¬

Expanded text:
viter intelligitur, evertes superbiam gentium. Sed viter intelligitur, evertes superbiam gentium. Sed unde ex hac historia dicitur eversio superbiae gentium? Propter naves Tharsis. Tharsis civitatem quaesierunt docti, hoc est, quaenam civitas hoc nomine significaretur: et aliquibus visum est Ciliciam dictam esse Tharsis, ex eo quod metropolis ejus Tharsus dicitur. De qua civitate erat etiam Paulus apostolus, natus in Tharso Ciliciae . Aliqui autem eam Carthaginem intellexerunt: fortassis aliquando ita nominatam, aut aliqua locutione ita significatam. Namque apud prophetam Isaiam sic invenitur: Ululate naves Carthaginis . Apud Ezechielem autem a diversis interpretibus, ab aliis Carthago, ab aliis Tharsis interpretata est ; et hac diversitate interpretum potest intelligi hanc appellari Tharsum, quae Carthago dicebatur. Manifestum est autem, quod primordia regni Carthaginis navibus floruerunt, et ita floruerunt, ut inter caeteras gentes excelle
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ auferatur regnum mundi huiꝰ: dabi¬
tur uob̃ regnum sed celorum. ubi ille rex
ẽ. I dõ quid ibi sequitur: Et nunc reges
intelligite. Iam inuidere uos parabatis: intel¬
ligite. de alio rege dr̃. cuiꝰ regnum non ẽ de
hoc mundo. Merito gͦ collecti st̃ reges in unũ:
conturbati sunt. tremor app̃hendit eos. In¬
de & illis hoc dr̃: & nunc reges intelligite
erudimini om̃s qui uidicatis t̾ram. Seruite
dño in timore: & exultate ei cum tremore.
Et quid fecer̃: Ibi dolores ut parturientis.
Qͥd st̃ dolores parturientis: nͥ dolores peni¬
tentis: Wide ipsam conceptionem doloris
& parturitionis. & timore tuo inqͥt ysa¬
ias concepimꝰ : & parturitumꝰ spm̃ salutis.
Sic gͦ conceꝑunt reges de tunore .xp̃i. ut
parturiendo salutem parerent: credendo
in eum quẽ timuer̃. Ibi dolores ut par¬
turientis .I. bi parturientem audis: fetum
expecta. Parturit uetꝰ homo: sed nascitur
nouus homo. Ibi dolores ut parturientis.

Expanded text:
vobis auferatur regnum mundi hujus: dabivobis auferatur regnum mundi hujus: dabitur vobis regnum, sed coelorum, ubi ille rex est. Ideo quid ibi sequitur? Et nunc reges intelligite. Jam invidere vos parabatis: intelligite; de alio rege dicitur, cujus regnum non est de hoc mundo. Merito ergo collecti sunt reges in unum, conturbati sunt, tremor apprehendit eos. Inde et illis hoc dicitur: Et nunc reges intelligite, erudimini omnes qui judicatis terram. Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . Et quid fecerunt? Ibi dolores ut parturientis. Quid sunt dolores ut parturientis, nisi dolores poenitentis? Vide ipsam conceptionem doloris et parturitionis: A timore tuo, inquit Isaias, concepimus, et parturivimus Spiritum salutis . Sic ergo conceperunt reges a timore Christi, ut parturiendo salutem parerent credendo in eum quem timuerunt. Ibi dolores sicut parturientis. Ubi parturientem audis, fetum exspecta. Parturit vetus homo, sed nascitur novus homo. Ibi dolores ut parturientis.
Abbreviated transcription (Latin):
me & dabo tͥ gentes hereditatẽ tuam: & pos¬
sessionem tuam tͣminos t̾re. Reges cos in uir¬
ga ferrea : t᷑amqͣm uas figuli conteres eos.
Auditꝰ ẽ gͦ rex constitutꝰ in syon: tradita ẽ
illi possessio usq ad tͣminos orbis t̾rȩ. Metu¬
ere debent reges ne regem ꝑdant. ne illis
auferatur regnum. sicut miser timuit he¬
rodes. & ꝓ paruulo occidit paruulos: tim̃s
autͣ regnum amitere. non meruit regem
agnoscere. Utinam & ipse regem cũ magis
adorar& : non male regnum querendo in¬
nocentes ꝑder&. & nocens ꝑir&. Nam qͦd ad
illum attinebat ꝑdidit in nocentes: qͣntum
aut̃ ad. xp̃m etiam paruus ꝓ se morientes par¬
uulos coronauit. Ergo debuer̾ timere reges
quando dictum ẽ. Ego aut̃ constitutꝰ sũ rex
ab eo: & hereditatem usq ad fines t̾rȩ dabit
mͥ. qui me constituit regem. Sed quid in¬
uidetis reges:. Uid ete. non inuidete. Lon¬
ge enim alitͣ iste rex qui dix̃. regnũ meũ
ñ ẽ de hoc mundo. Nolite gͦ timere ne

Expanded text:
ditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae; reges eos in virga ferrea, et tanquam vas figuli conteres eos . Auditus est ergo rex constitutus in Sion, tradita est illi possessio usque ad terminos orbis terrae. Metuere debent reges, ne regnum perdant, ne illis auferatur regnum, sicut miser timuit Herodes, et pro parvulo occidit parvulos ? Timens autem regnum amittere, non meruit regem agnoscere. Utinam et ipse regem cum Magis adoraret! non male regnum quaerendo, innocentes perderet, et nocens periret. Nam quod ad illum attinebat, perdidit innocentes: quantum autem ad Christum, etiam parvus pro se morientes parvulos coronavit. Ergo debuerunt timere reges quando dictum est: Ego autem constitutus sum rex ab eo, et haereditatem usque ad fines terrae dabit mihi qui me constituit regem. Sed quid invidetis, reges? Videte, non invidete. Longe enim iste aliter rex qui dixit: Regnum meum non est de hoc mundo . Nolite ergo timere ne
Abbreviated transcription (Latin):
dam̾ in montem dñi: annuntiauit enim
nob̾ uiam suam. ut igrediam in ea. Ecce
reges tͣrȩ collecti sunt: & conuenerunt in
unum. In quem unum: nͥ in lapidem il¬
lum angularem: Ipsi uidentes ita admi
sunt. & comioti sunt: tremor app̃hen¬
dit eos. Unde tremor app̃hendit eos: nͥ de
conscientia delictors: Currant gͦ reges
P̾ regem : agnoscant reges regem Inde ali¬
bi. Ego aut̃ inquit constitutus sum. rex
ab eo suꝑ syon montem scm̃ eiꝰ: p̃dicaris
pͣceptum domini. Dominꝰ dixit ad me faltꝰ¬

Expanded text:
ni: annuntiavit enim nobis viam suam, ut ingrediamur in eam . Ecce reges terrae collecti sunt, et convenerunt in unum. In quem unum, nisi in lapidem illum angularem ? Ipsi videntes ita admirsunt, commoti sunt, tremor apprehendit eos. Unde tremor apprehendit eos, nisi de conscientia delictorum? Currant ergo reges post regem, agnoscant reges regem. Inde alibi, Ego autem, inquit, constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum ejus, praedicans praeceptum Domini: Domin
Abbreviated transcription (Latin):
aufert eiꝰ uasa. & facit uasa sua : lib̾ate
homines ab infidelitate. & suꝑsticione de¬
moniorum. credentes in xp̃m colliniati
sunt illi ciuitati. Oocurrer̃ in angulo il¬
li parieti de circumcisione uenienti: &
facta ẽ ciuitas regis magni quȩ fuerat la¬
tera aquilonis. Ldõ &. in alia scͥptura dr̃
Ab aquilone nubes coloris aurei : in his ẽ
enim gła medici ẽ: quando ex desꝑatione
conualescit egrotꝰ. Ab aquilone nubes. &
non nigre nubes. ñ caliginosȩ: ñ tetre.
sed coloris aurei. Unde. nͥ gr̃ã illuminan
te ꝑ xp̃m: Eece latera a quilonis ciuitas
regis magni. Latera utiq: quia in hese¬
rant diabolo. Quicumq enim alieui cohe¬
rent: latera ipsius dicuntur. Nam & de
aliquibꝰ hominibꝰ solemꝰ ita loqui. Bonꝰ ho¬
mo ẽ. sed mala latera hab&: id ẽ ipse qui¬
dem ꝓbitatem p̃stat. sed maligni sunt qͥ
el coniuncti sunt. Latera gͦ aquilonis: q̃
dlabolo coherebant. Inde uenit & iste

Expanded text:
aufert ejus vasa, et facit vasa sua , liberati aufert ejus vasa, et facit vasa sua , liberati homines ab infidelitate et superstitione daemoniorum, credentes in Christum colliniati sunt illi civitati, occurrerunt in angulo illi parieti de circumcisione venienti, et facta est civitas regis magni quae fuerant latera aquilonis. Ideo et in alia Scriptura dicitur: Ab aquilone nubes coloris aurei; in his est enim gloria medici est, quando ex desperatione convalescit aegrotus. Ab aquilone nubes, et non nigrae nubes, non caliginosae, non tetrae, sed coloris aurei. Unde nisi gratia illuminante per Christum? Ecce, Latera aquilonis, civitas regis magni. Latera utique, quia inhaeserant diabolo. Quicumque enim alicui cohaerent, latera ipsius dicuntur. Nam et de aliquibus hominibus solemus ita loqui, Bonus homo est, sed mala latera habet: id est, ipse quidem probitate praestat, sed maligni sunt qui ei conjuncti sunt. Latera ergo aquilonis qui diabolo cohaerebant: unde venit et iste
Abbreviated transcription (Latin):
qui fecit utraq unum. Iile ipse angilbri
in caput anguli : duos uinx̃ in se. Qorst
montes: una domꝰ. & duȩ domꝰ. Duȩ pit
ex diu̾so uenientes: una ꝓpt̾ lapidem ane¬
larem. in qͦ sibi ambȩ copulant. Audie le
Montes syon: latera aquilonis eutttail
gis magni. Intenderas enim tu syon tant
unum locum. ubi condita ẽ ierłm: as
qͥ qͥdem ex reliquiis xp̃o collectꝰ ẽ.  a
na autͣ parte tamqͣm palea uenilius¬
Et enĩ scͥptum ẽ. reliquiȩ sa lus feit
S attende & gentes: uide & oleastrĩ mt̃s
in pinguedine oliuȩ. Ecce gentes latera
aquilonis adiuncta sunt: latera aqͥbosle
ciuitas regis magni. Contrariꝰ sol& E ad
meridiem. Duis ẽ iste aquilo nͥ quidẽ
ponam sedem meam ad aquilone: & a
similis altissimo: ĩ enuerit regubs
diaboliis impiorum. & possederat gentes
seruientes simulachris. ad orantes demonia.:
& totum quicquid generis humani erat
ubiq ꝑ mundum i herendo illi. aquilo
factꝰ erat. Sed qmͣ ille qui alligat fortẽ

Expanded text:
qui fecit utraque unum . Ipse ille angularis in caput anguli . Duos junxit in se mons montes. Una domus, et duae domus: duae propter ex diverso venientes, una propter lapidem angularem, in quo sibi ambae copulantur. Audi et hoc, Montes Sion; latera aquilonis civitas regis magni. Intenderas enim tu Sion tanquam unum locum, ubi condita est Jerusalemqui quidem ex reliquiis a Christo collectus est, ex magna autem parte tanquam palea venenim scriptum est, Reliquiae salvae fient . Sed attende et Gentes, vide et oleastrum inseri in pinguedinem olivae . Ecce Gentes, Latera aquilonis: adjuncta sunt latera aquilonis civitati regis magni. Contrarius solet essmeridiem. Quis est iste aquilo, nisi qui dixit, Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo ? Tenuerat regnum diabolus impiorum, et possederat Gentes servientes simulacris, adorantes daemonia: et totum quidquid generis humani erat ubique per mundum, inhaerendo illi aquilo factum erat. Sed quoniam ille qui alligat fortem,
Abbreviated transcription (Latin):
sauilonis colligitur. reusus ad se dix. Sur¬
qulia. Aibis ded patrem meum. Et occurrit
uar qui dieit de illo: mortuus erat &
ior s ll qui epulari nolebat ex bortat᷑
ciuitatem regis magni fecer̃. Sequat᷑ gͦ iste
psalmꝰ. & dicat. Ds̃ in domibꝰ eiꝰ cognoscet᷑.
Iam in dombꝰ ꝓptͣ montes: ꝓpt̾ duos pari¬
etes: ꝓpt̾ duos filios. Ds in domibꝰ eiꝰ cog¬
noscetur : sed gr̃am comm̾dat. idõ addidit.
Cum suscipi& eam. Nam quid eẽt ipsa ciui¬
tas: nisi ille suscepiss& eam : Nonne statim
cader& : nͥ tale fundam̃tum haber&: Fun¬
dam̃ enim aliud nemo potest ponere pͣt̾ id
suis meritis glorietur: sed qui gloriat᷑ in
dño glorietur. quia tunc ẽ illa magna ciui¬
tas. tunc u ea cognoscitur dñs cum suscipi&
eam: quomͦ medicꝰ suscipit egrotum curan¬
dum. non sicut ẽ amandum. Et enĩ febrẽ
odit medicus. Non amat medicus egrotũ:
& amat medicꝰ egrotum. Si egrotũ amar&:
semꝑ egrotum optar&. Rursus si egrotum

Expanded text:
t ex latere aquilonis colligitur, reversus ad se, dixit, Surgam, et ibo ad patrem meum. Et occurrit ei pater, qui dicit de illo, Mortuus erat, emajor filius qui epulari nolebat , exhortatus a civita cognoscetur. Jam in domibus propter montes, propter duos parietes, propter duos filios. Deus in domibus ejus cognoscetur. Sed gratiam commendat, ideo addidit, Cum suscipiet eam. Nam quid esset ipsa civitas, nisi ille suscepisset eam? Nonne statim caderet, nisi tale fundamentum haberet? Fundamentum enim aliud nemo potest ponere, praeter id suis meritis glorietur; sed qui gloriatur, in Domino glorietur . Quia tunc est illa magna civitas, tunc in ea cognoscitur Dominus, cum suscipiet eam: quomodo suscipit medicus aegrotum curandum, non sicut est amandum. Etenim febrem odit medicus. Non amat medicus aegrotum, et amat medicus aegrotum: si aegrotum amaret, semper aegrotum optaret; rursus si aegrotum
Abbreviated transcription (Latin):
de regno uideoꝵ ueniens sine manibꝰ.:
quia humanum opus ñ accessit ad mariã.
de qͣ natꝰ ẽ xp̃c. S si lapis iste ubi in
eum offender̃ uidei. ibi remaner&:
tu qͦ ascenderes ñ haberes. Qͥd aut fac¬
tũ ẽ qͥd dicit ꝓphetia danihelis ¶o.
nisi quia creuit lapis ille: & factꝰ ẽ

Expanded text:
de regno Judaeorum veniens sine manibus, de regno Judaeorum veniens sine manibus, quia humanum opus non accessit ad Mariam, de qua natus Christus . Sed si lapis iste ubi in eum offenderunt Judaei, ibi remaneret, tu quo ascenderes non haberes. Quid autem factum est? Quid dicit prophetia Danielis? Quid, nisi quia crevit lapis iste, et factus
Abbreviated transcription (Latin):
Adrͣ in alio psalmo. Uoce mea ad dnm̃ clama¬
ui : & exaudiuit me de monte scõ suo. ad¬
iuuit gͦ te mons iste ut exaudireris. Nam
si u eum ñ ascenderes. infra iacens clama¬
re posses: sed eraudiri ñ posses. Quis ẽ gͥ iste
mons fr̃s: Magna cura inquirendꝰ̾. magna
sollicitudine inuestigandꝰ: labore etiã occu¬
pandꝰ. & ascendendus. S si in aliqͥ parte tra¬
rum eͫ. quid faciemꝰ: ꝑegrinabim᷑ de t̾ra nr̃a.
ut ad illum montem ꝑuenire possimꝰ:  Im¬
mo uͦ tunc ꝑegrinam᷑: si in illo ñ simꝰ. Ip¬
sa ẽ enim ciugtas nr̃a: si m̃bra regissumus
qui caput ẽ ciuitatis ipsiꝰ. U bi ẽ gͦ iste mons:
Si regionem aliquã tenuit: laborandũ ẽ
ut diri. ut ad eum ꝑueniat᷑. S qͥd satagiͦ᷑
Utinam ñ sis piger ascendere in montem :
qͦmͦ mons ũ fuit tardus uenire ad dormi¬
entem. Fuit enĩ quidam lapis angularis
contemptibilis. in quẽ uidei offenderunt :
p̃cisus de qͦdam monte sine maribꝰ. hoc ẽ

Expanded text:
r in alio psalmo: Voce mea ad Dominum clamavi, et exaudivit me de monte sancto suo . Adjuvit ergo te mons iste ut exaudireris. Nam si in eum non ascenderes, infra jacens clamare posses, sed exaudiri non posses. Quis est ergo iste mons, fratres? Magna cura inquirendus, magna sollicitudine investigandus; labore etiam occupandus et ascendendus. Sed si in aliqua parte terrarum est, quid faciemus? Peregrinabimur de terra nostra, ut ad illum montem pervenire possimus? Imo tunc peregrinamur, si in illo non sumus. Ipsa est enim civitas nostra, si membra regis sumus, qui caput est civitatis ipsius. Ubi est ergo iste mons? Si regionem aliquam tenuit, laborandum est, ut dixi, ut ad eum perveniatur. Sed quid satagis? Utinam non sis piger ascendere in montem, quomodo mons non fuit tardus venire ad dormientem. Fuit enim quidam lapis angularis contemptibilis, in quem Judaei offenderunt , praecisus de quodam monte sine manibus, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem. Illi gͦ dñ fortes tͣrȩ ualde ele¬
uati sunt: id ẽ ualde suꝑbierunt. Non sibi
medicum necessarium p̾utauer̃. & ideo in
sua egritudine remanser̃: & ipsa egritudi¬
ne ad mortem ꝑducti sunt. Precisi st̃ rami
naturales. ut humilis insereret᷑ oleaster. qͣm
dui fortes trȩ ualde eleuati st̃. T̃eneamꝰ g̾
fr̃s humilitatẽ. caritatẽ. pietatẽ: qͣ reuocati

Expanded text:
veritatem. Illi ergo dii fortes terrae valde eleveritatem. Illi ergo dii fortes terrae valde elevati sunt, id est, valde superbierunt: non sibi medicum necessarium putaverunt, et ideo in sua aegritudine remanserunt, et ipsa aegritudine ad mortem perducti sunt. Praecisi sunt rami naturales, ut humilis insereretur oleaster . Quoniam dii fortes terrae valde elevati sunt. Teneamus ergo, fratres, humilitatem, charitatem, pieta
Abbreviated transcription (Latin):
extĩores. qui nati sunt de carne abrals
& recumbent cũ eo in regno cȩlorum
qui imitati st̃ fidẽ abrahȩ. Merito s
de hic pͥncipes populoꝵs conuener̃ eil
Cõ abrahã. Et quid illi qui ꝑtine¬
bant ad dm̃ abraham: Om̃ dii fortes trȩ
ualae eleuati sunt. Qui erant dii : Po¬
pulus ille dĩ. uitis illa dĩ de qua dicitur.
udicate intͣ me. & intͣ uineam meam.
ibiuit in tenebras exteriores : non recum¬
bent cum abrabam & ysaae. & iacob. nͣ
conueniunt cum dõ abraham. Quare:
Qm̃ dii fortes tͣrȩ. illi. qui erant dii for¬
tes tͣrȩ. p̃sumentes de tͣra. De qua terra:
De se ipsis: quia omnis homo t̾ra. Homi¬
ni eium dictum ẽ : terra es & in tͣram ibis.
Deb& autem homo de dõ pͣsumere. & uide
sꝑare auxilium: non de se. Non enĩ tͣra
pluit sibi: aut luc& sibi. Quomͦꝰ aut̃ tͣra
de cęlo expectat pluuiam aut lucem: sic
homo de dõ deb& expectare miscđiam &

Expanded text:
exteriores qui nati sunt de carne Abrahae, exteriores qui nati sunt de carne Abrahae, et recumbent cum eo in regno coelorum qui imitati sunt fidem Abrahae. Merito ergo et hic, Principes populorum convenerunt cum Deo Abraham. 13. Et quid illi qui pertinebant ad Deum Abraham? Quoniam dii fortes terrae valde elevati sunt. Qui erant dii, populus ille Dei, vitis illa Dei, de qua dicitur, Judicate inter me et inter vineam meam , ibunt in tenebras exteriores, non recumbent cum Abraham et Isaac et Jacob, non conveniunt cum Deo Abraham. Quare? Quoniam dii fortes terrae. Illi qui erant dii fortes terrae, praesumentes de terra. De qua terra? de seipsis: quia omnis homo terra. Homini enim dictum est: Terra es, et in terram ibis . Debet autem homo de Deo praesumere, et inde sperare auxilium, non de se. Non enim terra pluit sibi, aut lucet sibi: quomodo autem terra de coelo exspectat pluviam et lucem, sic homo de Deo debet exspectare misericordiam et
Abbreviated transcription (Latin):
oriente. & occidente uenient. & recũbet
cum abraham. & ysaac. & iacob in regno
cȩloꝵ. Iste etũ centurio ñ erat de popsi
isrł. Nam in populo isrł suꝑbi repelli¬
bant a se dm̃ : in pͥncipibꝰ gentium inucͥ
ẽ humilis qui ad se inuitar& dnm̃. Ad¬
mirans iħc fidem ipsius: reꝓbat ꝑfidiam
uideorum. Sani enim sibi uidebant᷑ cun
ꝑiculosius egrotarent: quando medicũ nen
agnoscentes occidebant. Cum gͦ repbara
& repudiar& illorum suꝑbiam: quid ast
Idõ uob̾ dico quia multi ab oriente & ałi¬
dente uenient : ñ ꝑtinentes ad cogi¬
tionem isrł. U enient multi quibꝰ dixtt.
Omnes gentes plaudite manibꝰ: & rini¬
bent cum abraham in regno cęloꝵ. Non
illos genuit carne sua abraham: & uencĩ¬
tes recumbent cũ illo in regno gloꝵ & filii
ipsius erunt. Quare filii ipsius Non
nati de carne: sed seq̃uendo fidem ꝓsuls
Filii aut̃ regni. id ẽ udei ibunt in te¬
nebras extĩores : illic erit ploratio & strl¬
dor dentium. Dampnabunt᷑ in tenebsa

Expanded text:
te et Occidente venient, et recumbent cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum. Iste enim Centurio non erat de populo Israel. Nam in populo Israel superbi repellebant a se Deum: in principibus Gentium inventus est humilis, qui ad se invitaret Deum. Admirans Jesus fidem ipsius, reprobat perfidiam Judaeorum. Sani enim sibi videbantur, cum periculosius aegrotarent, quando medicum non cognoscentes occidebant. Cum ergo reprobaret et repudiaret illorum superbiam, quid ait? Ideo vobis dico, quia multi ab Oriente et Occidente venient, non pertinentes ad cognationem Israel: venient multi quibus dixit, Omnes gentes, plaudite manibus; et recumbent cum Abraham in regno coelorum. Non illos genuit carne sua Abraham; et venientes recumbent cum illo in regno coelorum, et filii ipsius erunt. Quare filii ipsius? Non nati de carne, sed sequendo fidem ipsius. Filii autem regni, id est Judaei, ibunt in tenebras exteriores: illic erit ploratio et stridor dentium . Damnabuntur in tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam xp̃i in his qui mundi huiꝰ tempta¬
tionibꝰ non cedunt : ipsi enim digni sunt
nomine firmamͣti. Ergo ȩccła. xpͣi in his
qui firmi sunt. de quibꝰ dicit apłs. debemꝰ
aut̃ nos firmi. infirmitates infirmoꝵ susti¬
nere: appellata ẽ firmam̃tum. De hac can¬
tatur in hoc psalmo. Audiamꝰ : agnoscamꝰ:
sociem᷑: glorieinur. regnemꝰ. Namq eã etiã
firmanitum apficis lateris appellatã. audi
& agnosce. Quȩ ẽ inquit ȩccła dĩ uiui: co¬
lumna & firmamitum ueritatis. De hoc fir¬
mam̃to cantatur filiis chorȩ : qͦs nostis eẽ
filios sponsi crucifixi in caluarię loco. Cho¬
re namq caluitium intͣpͣtatur. Seqͥtꝰ ir
hoc psalmo qͥ inscribit᷑ scđa sabbati.
agnus dñs. & laudabilis ual¬
de. Ecce magnꝰ dñs & laudabi¬
lis ualde. Sed nũquid infide¬
les laudant dnm̃: Numqͥd etiã
qͥ credunt & male uiuunt. laudant dnm:
Per qͦs fit ut nom̃ dñi blasphemet᷑: nũquid

Expanded text:
Christi in his qui mundi hujus tentationibus non cedunt. Ipsi enim digni sunt nomine firmamenti. Ergo Ecclesia Christi in his qui firmi sunt, de quibus dicit Apostolus, Debemus autem nos firmi infirmitates infirmorum sustinere , appellata est firmamentum. De hoc cantatur in Psalmo: audiamus, agnoscamus, sociemur, gloriemur, regnemus. Namque eam etiam firmamentum apostolicis Litteris appellatam audi, et agnosce: Quae est, inquit, Ecclesia Dei vivi, columna et firmamentum veritatis . De hoc firmamento cantatur filiis Core, quos nostis esse filios sponsi crucifixi in Calvariae loco. Core namque Calvitium interpretatur. Sequitur in hoc psalmo, qui inscribitur, secunda sabbati. agnus, Dominus, et laudabilis valde. Ecce magnus Dominus, et laudabilis valde: sed numquid infideles laudant Dominum? Numquid etiam qui credunt et male vivunt laudant Dominum, per quos fit ut nomen Dei blasphemetur
Abbreviated transcription (Latin):
taus exultatione uniu̾sȩ t̾rȩ montesse
Syon unꝰ mons ẽ. Quid gͦ montes. Ii
quia ad sỹon ꝑtinuer̃. etiam qui dedis
uenerunt. ut sibi concurrerent in listi
angularem. & fierent illi duo paries
tamqͣm duo montes. unꝰ ex circumcisior.
alt̾ ex p̃putio: unꝰ ex uideis. altͣ ex gcntis

Expanded text:
s exsultationes universae terrae, montes Sion. Sion unus mons est: quid ergo montes? An quia ad Sion pertinuerunt etiam qui de diverso venerunt, ut sibi occurrerent in lapidem angularem, et fierent illi duo parietes tanquam duo montes, unus ex circumcisione, alter ex praeputio; unus ex Judaeis, alter ex Gentibus:
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ formã habens. & pretatẽ ñ habens: ẽ aũ
domꝰ & formã & pietatẽ habens: distribuite.
nolite confundere. Tc̃ aut̃ distribiitis & nͣ
c̃funditis : qͣndo corda ur̃a in uirtute eiꝰ po¬
nitis. Id ẽ cũ facti fueritis ꝑ caritatẽ sp̃ua¬
les: t̾e temere ñ iudicabitis. tc̃ uidebitis
nichil obeẽ bonis malos. Quamdiu sumꝰ
in hac area : distribuite domos eiꝰ. Potest
& alius eẽ intellectꝰ. Domos illas duas unã
ex circumcisione alt̾am ex pͣputio uenien¬
tem : apłis dictum ẽ ut distribuerent. Cũ
enim uocatꝰ ẽẽt saulus. & factꝰ apłs paulus:
conueniens in unitatẽ coapłoꝵ suoꝵ. sic cũ
illis habuit placitũ. ut illi irent in circu̾ci¬
sionẽ : iste in pͣputiũ. Isti dispositione sui¬

Expanded text:
formam pietatis habens, et pietatem non habens: est autem domus et formam et pietatem habens. Distribuite, nolite confundere. Tunc autem distribuitis et non confunditis; quando corda vestra in virtute ejus ponitis, id est; cum facti fueritis per charitatem spirituales. Tunc temere non judicabitis; tunc videbitis nihil obesse bonis malos, quamdiu sumus in hac area: Distribuite domos ejus. Potest et alius esse intellectus. Domos illas duas, unam ex circumcisione, alteram ex praeputio venientem, Apostolis dictum est ut distribuerent. Cum enim vocatus esset Saulus, et factus apostolus Paulus, conveniens in unitatem coapostolorum suorum, sic cum eis habuit placitum, ut illi irent in circumcisionem, iste in praeputium . Ista dispensatione
Abbreviated transcription (Latin):
Scificauit tab̾naculum suum altissimus.
Si gͦ sequit᷑ scĩficationis nom̃ : manifestũ
ẽ fluminis illos impetꝰ de spũ sco intelligen¬
dos. qͦ scĩficatur omĩs pia anima credens
in xp̃m : ut fiat quis ciuitatis dĩ. Ds in¬
medio eiꝰ ñ commouebit᷑. Sȩiuat mare.
conturbent᷑ montes: ds̃ in medio eiꝰ ñ com¬
mouebit᷑. Qd ẽ in medio eiꝰ. tamꝙ᷑ ds̃ in
uno loco st&e: & cir eũdent eũ qͥ credt̃ in eũ:
Ergo ambitur loco ds̃: & lata st̃ que or¬
cumdant. : In angusto ẽ qui cireumaat
Absit. Nichil tale cogitetis de dõ. qͥ uula
capitur loco. eui sedes ẽ conscientia piorm
Et ita sedes dĩ ẽ in cordibꝰ hominum. ur i
homo ceciderit a dõ. ds in se maneat: n&
cadat non inueniendo ubi sit. Magis en
te subleuat ut in illo sis: qͣm ur te icims
ut si te subdureris cadat. Ille si se subai¬
rerit cades tu: tu te si subduxeris. ñ el
ille. Quid ẽ gͦ ds̃ in medio eiꝰ: Hoe sig¬

Expanded text:
Sanctificavit tabernaculum suum Altissimus. Sanctificavit tabernaculum suum Altissimus. Si ergo sequitur sanctificationis nomen, manifestum est fluminis illos impetus de Spiritu sancto intelligendos, quo sanctificatur omnis pia anima credens in Christum, ut fiat civis civitatis Dei. 9. et non commovebitur. Saeviat mare, conturbentur montes: Deus in medio ejus, et non commovebitur. Quid est, in medio ejus? Tanquam Deus in uno loco stet, et circumdent eum qui credunt in eum. Ergo ambitur loco Deus, et lata sunt quae circumdant, in angusto est qui circumdatur? Absit. Nihil tale cogitetis de Deo, qui nullo capitur loco, cui sedes est conscientia piorum: et ita sedes Dei est in cordibus hominum, ut si homo ceciderit a Deo, Deus in se maneat, non quasi cadat, non inveniendo ubi sit. Magis enim te sublevat, ut in illo sis, quam in te incumbit, ut si te subduxeris, cadat. Ille si se subduxerit, cades tu: tu te si subduxeris, non cadet ille. Quid ergo est, Deus in medio ejus? Hoc sig
Abbreviated transcription (Latin):
flumina aquȩ uiuȩ fluent de uentre eiꝰ.
Ergo hȩc flumina fluebant de uentre pau
starum fidelium. Hȩc flumina cum fluunt
ab uno flumine : multi impetꝰ fluminis le¬
lȩtificant ciuitatem dĩ. Nam ut noueritis
hoc de spũ sc̃õ dictum: in eodem eugłio con¬
sequent̃ dicit eugłista. Hoc aut̃ dicebat
de spũ quem accepturi erant hi: qui in eũ
erant credituri. Sp̃s aut̃ nondum erat datꝰ:
quia iħc nondũ erat glorificatꝰ. Glorificato
iħu pꝰ resurrectionem. glorificato pꝰ ascen¬
sionem: die penthecostes uenit sp̃s sc̃s. un¬
pleuit credentes : locuti sunt linguis: p̃di
lȩtificabatur. dum mare turbaret᷑ sonitu
aquarum suarũ: dumi montes conturba¬
reutur querentes quid agerent. qͦmͦ nouã
de terra eradicarent. Contra quem: Contͣ
fluminis impetꝰ lȩtificantes ciuitatem dei.
Hic etiam ostendit de qͦ flumine dicer&:
lȩtificans ciuitatem dĩ. Et quid sequitur:

Expanded text:
flumina aquae vivae fluent de ventre ejus. flumina aquae vivae fluent de ventre ejus. Ergo haec flumina fluebant de ventre Paulstarum fidelium. Haec flumina cum fluerent ab uno flumine, multi impetus fluminis laetificant civitatem Dei. Nam ut noveritis hoc de Spiritu sancto dictum, in eodem Evangelio consequenter dicit Evangelista: Hoc autem dicebat de Spiritu, quem accepturi erant hi qui in eum erant credituri. Spiritus autem nondum erat datus, quia Jesus nondum erat glorificatus . Glorificato Jesu post resurrectionem, glorificato post ascensionem, die Pentecostes venit Spiritus sanctus, implevit credentes, locuti sunt linguis , praeivitas Dei laetificabatur, dum mare turbaretur sonitu aquarum suarum, dum montes conturbarentur quaerentes quid agerent, quomodo novam  genus de terra eradicarent. Contra quem? Contra fluminis impetus laetificantes civitatem Dei. Hinc etiam ostendit de quo flumine diceret,laetificant civitatem Dei. Et quid sequitur?
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ hoc. Peregrinoꝵ demonioꝵ uidetur
iste annuntiator eẽ. Hoc athenienses. Ephesii
pitum fecerunt: ut clamarent magna dia¬
na ephesia. Int̾ qͦs fluctꝰ & sonitus maris
ñ timebant: quia ad refugium illud confuge¬
rant. Deniq apłs paulus uolebat intrare
in theatrum : & a discipulis reuocatꝰ ẽ: qͥa
necessarium erat adhuc ꝓpt̾ ipsos ut mane¬
fortitudine eiꝰ. C uiꝰ Numquidnã maris:
An potiꝰ dĩ. de qͦ dictum ẽ. refugium & uir¬
tis. adiutor in tribulationibꝰ quȩ inuener̃
uos nimis. Turbati enim sunt montes.
dedert̃ uoces contͣ axpĩanos. qͣndo turbati
sũ montes : sonantirꝰ fluctibꝰ & montes st̃
turbati. &e faet᷑ ẽ magnꝰ t̾remotꝰ. cominotȩ
aquȩ. Sed cui hec : Ciuitati illi fundate
suꝑ petram. sonant aquę : turbantur montes
re. Non deserit ds̃ ciuitatem suam ꝑ impetꝰ
fluminis. Qui sunt isti impetꝰ fluminis: In¬
undatio illa sp̃s scĩ: de qua dñs dicebat. si
quis sitit. ueniat & bibat. Qui credit in me.

Expanded text:
Quid est hoc? Peregrinorum daemoniorum videtur iste annuntiator esse. Hoc Athenienses . Ephesii pitum fecerunt, ut clamarent, Magna Diana Ephesiorum . Inter quos fluctus et sonitus maris non timebant, qui ad refugium illud confugerant. Denique Apostolus Paulus volebat intrare in theatrum, et a discipulis revocatus est: quia necessarium erat adhuc in carne manefortitudine ejus. Cujus? Numquidnam maris, an potius Dei, de quo dictum est: Refugium et virtus, adjutor in tribulationibus quae invenerunt nos nimis? Turbati enim sunt montes, dederunt voces contra Christianos, quando turbati sunt montes sonantibus fluctibus: et montes sunt turbati, et factus est magnus terrae motus cum motu aquae. Sed cui haec? Civitati illi fundatae super petram. Sonant aquae, turbantur montes,re, non deserit Deus civitatem suam per impetus fluminis. Qui sunt isti impetus fluminis? Inundatio illa Spiritus sancti, de qua Dominus dicebat: Si quis sitit, veniat et bibat: qui credit in me,
Abbreviated transcription (Latin):
& credulitati: montes dicti st̃ translati
in corde maris. Tunc nos non timebimus.
Qui non timebimꝰ: Iili qui compuncti sumus
corde. ne fieremꝰ de numero reꝓboꝵ iudeorum.
tamqͣm ramoꝵ fractoꝵ. Credider̃ enim quidã
illorum. & accesser̃ apłis. Timneant gͦ illi qͦs de¬
seruerunt montes. Nos a montibꝰ ñ recessimꝰ : &
qͣndo translati sunt in corde maris secuti sumꝰ.
tes in corde maris: Attendite & uidete ueri¬
tatem. Hec enim quando dicebant᷑ obscura erañ:
quia nondum. contigerant. Nc̃ aut̃ qͥs iã facta¬
ñ cognoscat. Lib̾ tͥ sit pagina diuina ut hȩc
audias : liber tͥ sit orbis t̾rarum ut hȩc ui¬
deas. In ipsis codicibꝰ ea non legunt nͥ qͥ lute¬
ras nouerunt : in toto mundo legat & ydiota
Qd gͦ factum ẽ cum trans lati sunt montes

Expanded text:
et credulitati, montes dicti sunt translati in cor maris. Tunc nos non timebimus. Qui non timebimus? Illi qui compuncti sumus corde, ne fieremus de numero reproborum Judaeorum, tanquam ramorum fractorum. Crediderunt enim quidam m et accesserunt Apostolis. Timeant ergo illi, quos deserunt montes. Nos a montibus non recessimus: et quando translati sunt in corde maris, sequuti sumutes in corde maris? Attendite et videte veritatem. Haec enim quando dicebantur, obscura erant, quia nondum comigerant: nunc autem quis jam non facta cognoscat? Liber sit tibi pagina divina, ut haec audias. Liber sit tibi orbis terrarum, ut haec videas. In istis codicibus ea non legunt, nisi qui literas norunt. In toto mundo legant et idiotae. Quid ergo factum est, dum translati sunt montes
Abbreviated transcription (Latin):
magnꝰ dñs & laudabilis ualde. sed
dic ubi. In eiuitate dĩ nr̃i. in monte scõ
es. De hoc alibi dr̃. Quis ascend& in
montem domini: Innocens manibꝰ: &
mundus corde. In his magnꝰ dñs &
laudabilis ualde: hoc ẽ in ciuitate
nr̃i. in monte scõ eiꝰ. Hȩc ẽ ciuitas
monte posita : quȩ abscondi nͣ po
Hȩc ẽ lucerna quȩ sub modio
ñ occul tatur: omnibꝰ nota: omnibꝰ
diffamata. Non aut̃ om̃s ciues eiꝰ sunt:
sed illi in qͥbꝰ magnꝰ dñs & laudabilis
ualde. Quȩ ẽ gͦ ista ciuitas uideam: ne
forte quia dietum in cuuitate dr̃ nr̃i in

Expanded text:
Magnus Dominus, et laudabilis valde: sed hic ubi. In civitate Dei nostri, in monte sancto ejus. De hoc alibi dicitur: Quis ascendet in montem Domini? Innocens manibus et mundo corde . In his magnus Dominus, et laudabilis valde: hoc est, in civitate Dei nostri, in monte sancto ejus. Haec est civitas in monte posita, quae abscondi non potest: haec est lucerna quae sub modio non occultatur, omnibus nota, omnibus diffamata . Non autem universi cives ejus sunt, sed illi in quibus magnus Dominus, et laudabilis valde. Quae est ergo ista civitas, videamus, ne forte quia dictum est, In civita
Abbreviated transcription (Latin):
ciem uiderunt p̃sentis: sed & membras
trectauer̃. Ipsi gͦ nesciebant qͦd ipse e
ihe Sed ammuiratione ipsa p̃ gaudio
bilationis. tamqͣm m̃te alienatis. soci
angłi. ipse ẽ iħc. Quasi. si creditis. illca
quo crucifiro nitauerunt uob̾ pedes qr
occiso & sepulto spem uob̾ ꝑdidisse prt¬
tis: ecce ipse ẽ iħo. Ascendit ante is
sic ueni& quem ad modum eum uidetse
tem in cȩlum. Tollitur quidem corpꝰa
oculis ur̃is : sed non separatur ds̃ a at
qui ascendit in cęlum. ut tolleret᷑ abab¬

Expanded text:
speciem viderunt praesentis, sed membra speciem viderunt praesentis, sed membra contrectaverunt. Ipsi ergo nesciebant quod ille e Sed admiratione ipsa prae gaudio jubilationis, tanquam mente alienatis, loquuntur Angeli, Ipse est Jesus. Quasi, Si creditis illi, ille est quo crucifixo nutaverunt vobis pedes, quo occiso et sepulto spem vobis perdidisse putabitis; ecce ipse est Jesus. Ascendit ante vos; sic veniet quemadmodum eum videtis euntem in coelum : tollitur quidem corpus ab oculis vestris, sed non separatur Deus a coqui ascendit in coelum, ut tolleretur ab
Abbreviated transcription (Latin):
dñs xp̃c ascendit in iubilatione. Dñs in
uoce tubȩ. ascendit. Quo. nͥ qͦ scimꝰ : Quo
eum uidei non st̃ secuti: nec oculis. In cru¬
ce enim exaltatum irriser̃: in cȩlum ascen¬
dentem non uider̃. Ascendit ds̃ in iubila¬
tione. Quid ẽ iubilatio: Admiratio gaudii
quȩ u̾bis non potest explicari : qͦmͦ admirati
stͣ gaudentes discipuli. uidentes ire in celũ.
quem planxer̃ mortuum. Reuera qͥa gau¬
dio huic u̾ba ñ sufficiebant: restabat iubi¬
lare. qͦd nemo poterat explicare. Ihn erat &
uax tubȩ: uox illa angłorum. Dictũ ẽ enĩ
sic̃ tuba exalta uocem tuã. P redicauer̃t
angłi ascensionem dñi: uiderunt discipłos
ascendente dño herentes. ammirantes. stu¬
pentes : nichil dicentes. sed corde iubilantes.
Et uox etiam tubȩ in clara uoce angłorũ.
uiri galilei quid hic statis: Hic ẽ iħc. Qua
si illi nescirent qͥa ipse ẽ ihc ante se. Pau¬
lo ante eum non uiderant : secum lop¬
tem non audierant. Nlempe non solax

Expanded text:
s ascendit in jubilatione. Dominus in voce tubae. Ascendit: quo, nisi quo scimus? Quo eum Judaei non sunt secuti, nec oculis. In cruce enim exaltatum irriserunt, in coelum ascendentem non viderunt. Ascendit Deus in jubilatione. Quid est jubilatio, nisi admiratio gaudii, quae verbis non potest explicari? Quomodo admirati sunt gaudentes discipuli, videntes ire in coelum quem planxerunt mortuum: revera gaudio huic verba non sufficiebant, restabat jubilare quod nemo poterat explicare. Ibi erat et vox tubae, vox illa Angelorum. Dictum est enim, Sicut tuba exalta vocem tuam . Praedicaverunt Angeli ascensionem Domini: viderunt discipulos ascendente Domino haerentes, admirantes, stupentes, nihil dicentes, sed corde jubilantes: et vox jam tubae in clara voce Angelorum, Viri Galilaei, quid statis? Hic est si illi non scirent, quia ipse est Jesus. Ante se paulo ante eum non videbant? secum loquentem non audiebant ? Nempe non solum
Abbreviated transcription (Latin):
filii calui : Qui st̃ isti filii calus᷑ An for¬
te filii sponsi: quia sponsus in loco cal¬
uariȩ crucifixꝰ ẽ: Recolite eugłm ubi
dnm̃ crucifixer: & inuenietis eũ in loco
caluariȩ crucifsxũ. Proinde qͥ crucẽ eiꝰ
urrident d demorabꝰ tamqͣm a betus q¬
ereuntibꝰ deuorari. Si ñ deuorareit
An ñ possent mortales nati: enã sebnie
erucem dñi: udei sunt possessi ado¬
nibꝰ & deuorati. Nam in caluare la
tanqͣm ipsi dicebant sensu puers i
telligentes qͥa loquerentur. ascent uet
& ponitur enim pueritia ad imitandu
militatẽ : & itẽ ꝓponit᷑ pueritia ad ce¬
dã fatiutatẽ. Proposita pueritia ddi¬
tandam humilitatẽ a dño ẽ: quandos
cauit ad se pueros. & cũ ꝓhiberat̾s
illo dixit. Sinite eouenire adts
taliũ ẽ enim regnum cęlorum. Prope
exemplũ pueritiȩ ad cauendã fatuntal
ab apło ẽ. Er̃s nolite pueri ẽẽ sensibł

Expanded text:
filii calvi? Qui sunt isti filii calvi? An forfilii calvi? Qui sunt isti filii calvi? An forte filii sponsi? Quia sponsus in loco Calvariae crucifixus est. Recolite Evangelitis eum in loco Calvariae crucifixum . Proinde qui crucem ejus irrident, a daemonibus tanquam a bestiis dexeuntibus devorari . Si non devorarentur illi aut non possent mortales nati etiam febre icrucem Domini: Judaei sunt possessi a daemonibus et devorati. Nam in Calvariae loco tanquam ipsi dicebant sensu puerili, non intelligentes quid loquerentur, Ascende cal. Proponitur enim pueritia ad imitandum humilitatem, et item proponitur pueritia ad cavendum fatuitatem. Proposita pueritia ad imitandum humilitatem a Domino est, quando vocavit ad se pueros, et cum prohiberentur ab illo, dixit: Sinite eos venire ad me, talium est enim regnum coelorum . Propositum exemplum pueritiae ad cavendam fatuitatem ab Apo
Abbreviated transcription (Latin):
modo dicendi renouat᷑. Titulus psalmi sic
se hab&. In finem ꝓ filiis chore psaliuꝰ
ipsi dauid. F ilios istos chore habent tituli
psalmorum etiã alii nonnulli: & indicant
dulce mysterium. Insinuant magnũ sacra¬
m̃tum. ubi & nos ipsos libent̾ intelligamꝰ
& agno scamꝰ : in titulo nos qͥ audimꝰ & le¬
gimꝰ tamqͣm speculo ꝓposito qͥ sumꝰ intue¬
mur. Eilii chore qui sunt: Fuit homo qͥ¬
dam chore nomine: sic enim uocabat᷑ aliqͥs
homo. Weruitam̃ cũ leguntur qͣ scͥpta st̃.
& inuenitur sermo diuinꝰ loqͥ ad qͦsdam qͥ
ñ ualde intelligunt᷑ silũ eẽ eiꝰ uniꝰ homi¬
nis qui uocabatur chore: recurrit animꝰ
ad mỹ steriũ ut querat quid signifias cho
guam. Et factũ ẽ iam: & multa nomina
hebrea int̾p̃tata sunt nob̾: & inspicimꝰ &
inuenimꝰ chore int̾p̃tari caluum. Multo
magis aitendistis. Obscurũ erat cũ dicerent᷑
filii chore : nonne obscuriꝰ ẽ cũ dicuntur

Expanded text:
modo dicendi renovatumodo dicendi renovatuse habet: In finem pro filiis Core, Psalmus ipsi David. Filios istos Core habent tituli Psalmorum etiam alii nonnulli, et indicant dulce mysterium, insinuant magnum sacramentum: ubi et nos ipsos libenter intelligamus, et agnoscamus in titulo nos qui audimus et legimus, et tanquam speculo proposito qui sumus intuemur. Filii Core qui sunt? Fuit homo quidam Core nomine , sic enim vocabatur aliquis homo: verumtamen cum leguntur quae scripta sunt, et invenitur sermo divinus loqui ad quosdam, qui non valde intelliguntur filii esse illius unius hominis qui vocabatur Core; recurrit animus ad mysterium, ut quaerat quid significet Corguam. Et factum est jam; multa nomina hebraea interpretata sunt nobis: et inspicimus, et invenimus Core interpretari Calvum. Multo magis attendistis. Obscurum erat cum dicerentur filii Core, nonne obscurius est cum dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
fidem in qua uiuimꝰ. & ex qua
uiuimꝰ ꝑ libros suos scͥpturas
scũs multiplicit̾ nob uariẽq dif¬
fudit : sacram̃ta qͥdem u̾boꝵ uarians. fdẽ
liu̾̃ uariet. sed ꝓpt᷑ concordiã una teneat᷑
taq in hoe psalmo quẽ cantatum audiuimꝰ.
eui cantando respondimꝰ. ea sumꝰ dicturi quȩ
nostis: & tam̃ fortassis aliquam adiuuante
& donante dño suauitatem allaturi sumꝰ uob̾
quando ea quȩ alibi & alibi noueratis etiã
cõmoniti ruminatis. Nam & in ipsa rumi¬
natione in qua significat ds̃ munda anima
lia. hoc uoluit insinuare. qͥa om̃is homo qͣs
audit sic deb& in cor mittere. ut ñ piger sit
p̾ea uide cogitare: ut qͣndo audit. sit simi¬
lis manducanti: cum aut̃ audita in memoriã
reuocat. & cogitatione dulcissima. recolit.
siat similis ruminanti. Alio gͦ modo eadẽ
dicuntur. & faciunt nos dulcit᷑ cogitare q̃
nouimꝰ. & eadem ipsa libent᷑ audire: quia
modus dicendi uariatur: & res antiqͣ ipso

Expanded text:
fidem in qua vivimus, et ex qua vivimus, per libros suos, Scripturas suas multipliciter nobis varieque diffudit. Sacramenta quidem verborum varians, fidem dium varietur, sed propter concordiam una teneatur. Itaque in hoc psalmo, quem cantatum audivimus, cui cantando respondimus, ea sumus dicturi, quae nostis. Et tamen fortassis aliquam adjuvante et donante Deo suavitatem allaturi sumus vobis, quando ea, quae alibi et alibi noveratis, etiam commoniti ruminatis. Nam et in ipsa ruminatiolia, hoc voluit insinuare, quia omnis homo quod audit sic debet in cor mittere, ut non piger sit postea inde cogitare: ut quando audit, sit similis manducanti; cum autem audita in memoriam revocat, et cogitatione dulcissima recolit, fiat similis ruminanti. Alio ergo modo eadem dicuntur, et faciunt nos dulciter cogitare quae novimus, et eadem ipsa libenter audire; quia modus dicendi variatur, et res antiqua ipso
Abbreviated transcription (Latin):
ism hus erecture conditione sca cueur¬
rerunt. Non frustra enim dñs ait de moyse.
de me enim ille scͥpsit : nͥ quia om̃ia qͤ scͥpta
sunt. etiam cum ds̃ conder& creaturã pos¬
sunt intͣptari ad significationẽ futuroꝵ:
ut intelligas dm̃ fecisse lucem. cũ xp̃c
a mortiuis resurrexit. Tunc enĩ re ue¬
ra illa lux diuisa ẽ a tenebris:. qͣn. do
immortalitas a mortalitate discreta ẽ.
Quid gͦ sequitur : nͥ ut capiti etiã corpꝰ
fier& qͦd ẽ ȩccła: Deniq ẽ etiã psalmꝰ
de pͥma sabbati : in qͦ aꝑtis sime resur¬
rectio diũ declaratur. Ibi enim dr̃. tollite
portas pͥncipes urãs. & eleuanuni portȩ et̃¬
nales : & introibit rex głȩ. Quid euidentiꝰ qͣm

Expanded text:
dum hujus creaturae conditionem saecula cucurrerunt. Non frustra enim Dominus ait de Moyse, De me enim ille scripsit : nisi quia omnia quae scripta sunt, etiam cum Deus conderet creaturam, possunt interpretari ad significationem futurorum; ut intelligas Deum fecisse lucem, cum Christus a mortuis resurrexit. Tunc enim revera illa lux divisa est a tenebris, quando immortalitas a mortalitate discreta est. Quid ergo sequitur, nisi ut capiti etiam corpus fieret, quod est Ecclesia? Denique est etiam psalmus de prima sabbati, in quo apertissime resurrectio Domini declaratur: ibi enim dicitur, Tollite portas principes vestri, et elevamini portae aeternales, et introibit Rex gloriae . Quid evi