comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amꝰ ad altare dĩ ubi diuinꝰ ignis ÷ ubi uera fidei p̃dicatio. meliũ ipsa
ueritas ex falsoꝵ cõparatione fulgebit Sieñ uerbigrã dicã ponã
dicta marcionis autba silidis. lutalteriũ ciuꝰ libet heretioi: & hȩc ser¬
monib ueritatis acscripturaꝵ diuinaꝵ testimonus uelut diui¬
no altaris ignet̃sutẽ. nonne euidentior eo cõparatione Appure¬
bit impietas : Nã sidoctrina ȩcclȩsiastica simplex esset ut nul
lis ex trinsetꝰ hereticoꝵ dogmatũ ad sertionib aingeret᷑: ñ poterat
tã clara & tã examinata uideri fides nr̃a Sedid circo doctronã catho¬
licã c̃tradicentiũ obsidet inpugnatio: utfides nr̃a ñotio torpessat

Expanded text:
amus ad altare Dei, ubi divinus ignis est, ubi vera fidei praedicatio, melius ipsa amus ad altare Dei, ubi divinus ignis est, ubi vera fidei praedicatio, melius ipsa veritas ex falsorum comparatione fulgebit. Si enim verbi gratia proferentur dicta Marcionis, aut Basilidis, aut alterius cujuslibet haeretici, et haec sermonibus veritatis ac Scripturarum divinarum testimoniis, velut divini altaris igne confutem, nonne evidentior eorum comparatione apparebit impietas? Nam si doctrina ecclesilis extrinsecus haereticorum dogmatum assertionibus cingeretur, non poterat tam clara et tam examinata videri fides nostra. Sed idcirco doctrinam catholicam contradicentium obsidet impugnatio, ut fides nostra non otio torpescat
Abbreviated transcription (Latin):
lã minas ducti les & circũda exeis altare : qe oblatas̃ corã dño & sc̃i
ficatas Hocgꝰ mim ꝑhanc sigurã uidet̃ oftendi: qđ b a tilla ista quȩ
scriptura nominat erea figurã tenednt scripturȩ diuinȩ: cuscrip¬
turȩ heretici ignẽ Alienũ imponentes hoc ÷ sensũ & intellegentiã
ad nõ alienã & ueritati contrariã introducentes. incensũ dñõ ñ sua¬
ue sexecrabile offer̃: & id eo forma ȩcclȩsiaꝵ sacerdotib dat᷑. ut
exscripturȩ diumȩ sensib inueniunt᷑ inserta neparit̃ cũillis quȩ
intellegi qđ debeat illis p̃cipit̾ petcatoꝵ utuingant᷑ & socient᷑
altari & pͥmo hoc ipsũ qđ aerea dicunt᷑ ñõciosũ uidebit̃ Ubienĩ
uera fides ÷ & in tegra uerbi p̾dicatio: aut argentea dicunt᷑ autau¬
rea Ut fulgor auri declaret fidei puritatẽ : & argentũ igni ꝓbatũ

Expanded text:
laminas ductiles, et circumda ex eis altare, quia oblata sunt coram Domilaminas ductiles, et circumda ex eis altare, quia oblata sunt coram Domiihi per hanc figuram videtur ostendi, quod batilla ista quae Scriptura nominat aerea, figuram teneant Scripturae divinae: cui Scripturae haeretici ignem alienum imponentes, hoc est, sensum et intelligentiam a Domino alienam et veritati contrariam introducentes, incensum Domino non suave, sed exsecrabile offerunt. Et ideo forma ecclesiarum sacerdotibus datur, ut ex Scripturae divinae sensibus inveniuntur inserta, ne pariter cum illis, quae intelligi, quod de batillis praecipitur peccatorum, ut jungantur et socientur altari. Et primo hoc ipsum, quod aerea dicuntur, non otiosum videbitur. Ubi enim vera fides est, et integra verbi praedicatio, aut argentea dicuntur, aut aurea. Ut fulgur auri declaret fidei puritatem, et argentum igni probatum,
Abbreviated transcription (Latin):
curexeis fieri uoluit ad didit diq̃s : qm̃ oblatas antedm̃. & scĩflcata
factas in signũ filusi srł Nlongꝰ ineis re ꝓbari uoluit qđ atalib¬
oblatas: s hoc potiũꝰ cogitari & adtendi antequẽ oblata sunt id ÷
qr ante dnm̃ ut plus ineis ualeret nom̃dnĩ antequẽ oblatas quã
pessimũ meritũ eoꝵ aqͥb oblatas̃ Hocdut̃ iã & in exodo cõmemo¬
rauerat scriptura : quando dltare fabricatũ dic̃. Vnde intele¬
glt᷑ genera rerũ gestaꝵ distributa ẽc̃ ꝑ libros ñ tẽpoꝵ ordo
c̃text᷑ Aystice uͦ hore sigarã tent eoꝵ quic̃ tra ȩcclesus¬
ticã fide & doctrinã ueritatis in surgunt. Scriptũ : gͦ dechore & decȩtu
eiꝰ qđ inba tillis ȩreis incensũ ob tulerit ignis alieni lubet̃ adõ ignis
quidẽ alien dis ꝑgi &effundi. batilla uͦ inqit̃ qr sc̃ificatas facito ea

Expanded text:
cur ex eis fieri voluit, addidit dicens, quoniam oblata sunt ante Deum et sanctificata, cur ex eis fieri voluit, addidit dicens, quoniam oblata sunt ante Deum et sanctificata, facta sunt in signum filiis Israel. Non ergo in eis reprobarioblata sunt, sed hoc potius cogitari et adtendi, ante quem oblata sint — id est quia ante dominum — ut plus in eis ualeret nomen domini ante quem oblata sunt quam pessimum meritum eorum a quibus oblata sunt. hoc autem iam et in Exodo commemorauerat scriptura, quando altare fabricatum dicit. unde intellegitur genera rerum gestarum distributa esse per libro Mystice autem Chore figuram tenet eorum qui contra ecclesticam fidem et doctrinam veritatis insurgunt. Scriptum ergo de Chore et de coetu ejus, quod in batillis aereis incensum obtulerit ignis alieni. Jubetur a Deo ignis quidem alienus dispergi et effundi. Batilla vero, inquit, quia sanctificata sunt, facito eas
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ: ꝓducitq ea in lãmas & ad sigat altari : eo qđ oblatũ sit meis
incensũ dño & sc̃ificati fint ut cernant ea ꝓsigno & moni m̃ tasilis
filiusrł Quęrit᷑ hoc loco curñ ad moxsen x aaron sic̃ in superio¬
rib dñs locutꝰ sit s ad moy sen & adelea tarũ filiũ adron. Hȩemihi
causa in terim occurrit : qm̃ quȩstioerat de ꝓgenie sacerdotũ id ÷
deqͦ genere eẽ deberent: unde illi ex alio genere qr sib usur pare
sacerdotiũ ausis tã horrendo & mirabili supplicio perier : ñ ad a a ron
quiiã sũmͦ sacerdos erat. sed adelea tar uoluit loqͥ ds̃ quiei succedere
debebat & scđ̃o iã sac̃dotio sungebat᷑. uteo mͦ seniẽ generis cõm̃da¬
ret : quȩ insuccessionib sacerdotũ ẽẽ deberet:. Sed notandũ nouo mo
dodicta scĩficata poena eoꝵ aqͥb hoc peccatũ fuerat ꝑpetratũ: qi
ꝑeos exẽ plũ datũ ÷ ceteris quotimerent Cirtũ positionẽ aut̃ altari

Expanded text:
oducatque ea in laminas et affigat altari, eo quod oblatum sit in eis incensum Domino; et sanctificata sunt, ut cernant ea pro signo et monumento filii Israel. Quaeritur hoc loco, cur non ad Moysen et Aaron sicut in superioribus dominus locutus sit, sed ad Moysen et ad Eleazar filium Aaron, haec mihi causa interim occurrit: quoniam quaestio erat de progenie sacerdotum, id est de quo genere esse deberent — unde illi ex alio genere, quia sibi usurpare sacerdotium ausi sunt, tam horrendo et mirabili supplicio perierunt — non ad Aaron, qui iam summus sacerdos erat, sed ad Eleazar uoluit loqui deus, qui ei succedere debebat et secundo iam sacerdotio fungebatur, ut eo modo seriem generis commendarit, quae in successiondo dicta sanctificata poena eorum, a quibus hoc peccatum fuerat perpetratum, quia per eos exemplum datum est caeteris quomodo timerent. Circumpositionem autem altari
Abbreviated transcription (Latin):
sũ rectores mundi huiꝰ tenebraꝵ: aduersũ spiritalia nequitiȩ
in cȩlestib Propterea &hanc pugnã spiritalẽ atq inuisibilẽ
pugnaturis spĩ talia arma &iniu fibilia tela cõponit &dicit
Induite uos loricã ceritatis &galeã salutis & ad sum̃ tes scutũ fidei
inqͦ possitis omã tela maligni ignita ex tinguere. Sagladiũ sp̃s
inquit ad sumite qđ ÷ uerbũ dĩ Cũgꝰ talib te armauers telis
sequens iħm ducẽ : nonuercaris gigantes illos. Videbis erũ quomꝰ
eos tibi subiciet iħs Et sic̃ patres calcauer̃ ceruicẽ gentiũ ÷ ta
xtu calcabis suꝑ ceruices dȩ monũ Ipse eñ dic̃ his quicũ fide lit̃
secunt᷑. Ecae enĩ dedi uobis potestatẽ calcandi suꝑserpentes ascor

Expanded text:
 adversum spiritalia nequitiae in coelestibus . Propterea et hanc pugnam spiritalem atque invisibilem pugnaturis, spiritalia arma et invisibilia tela componit et dicit: Induite vos loricam charitatis et galeam salutis, assumentes scutum fidei, in quo possitis omnia tela maligni iquod est verbum Dei . Cum ergo talibus te armaveris telis, sequens Jesum ducem, non verearis gigantes illos. Videbis enim quomodo eos tibi subjiciet Jesus. Et sicut Patres calcaverunt cervices gentium, ita et tu calcabis super cervices hominum. Ipse enim dicit his qui eum fideliter sequuntur: Ecce enim dedi vobis potestatem ca
Abbreviated transcription (Latin):
Iȩpi ciasme a facie tua & spm̃ scm̃ tuũ neauseras ame : In sequentib
uero tã quã ꝓculpa ablatũ ase munꝰ reposat & dic̃. redde mim
letitiã salutaris tui & spũ principaili c̃firmame Iuidu etiã desa¬
lomone cõmemorẽ. quẽ utiq nemodicet aut sine spũ scõ iudicas¬
se uiditia. uel tẽ plũ dnõ construxisse. aut rursus in scõspũ dȩ mo¬
nib tẽ pla fecisse aut impris mulierib flexisse latera sua: etiãille

Expanded text:
icias me a facie tua, et spiritum tuum ne auferas a me . In sequentibus vero tanquam pro culpa ablatum a se munus reposcit et dicit: Redde mihi laetitiam salutaris tui: et spiritu principali confirma me . Quid vero etiam de Salomone commemorem, quem nemo utique dicet, aut sine Spiritu sancto judicasse judicia; vel templum Domino construxisse; aut rursus in sancto Spiritu daemonibus templa fecisse, aut impiis mulieribus flexisse latera sua. Etiam ille
Abbreviated transcription (Latin):
si c̃ paulus dic̃ ad glestẽ hierłm: sine dubio ad cȩlestẽ iudȩã
Etsic̃ illidet̃restri iudȩa ciecer̃ chanancos &euȩos. reliquasꝙ
es : ita ge nos quiaccessimꝰ ad montẽ dĩ & ad regna çlestiane¬
cesser ut ex pellamꝰ deeis c̃trarias potestates &spiritalia neqͥ¬
tiȩ incȩlestib Et sic̃ illi eieter̃ hie buseũ dehierłm & que pͥũ
oportet ex pellere pͥuĩ ihebuseũ deiherłm: & sic hereditatẽ
eiꝰ consequi Sedilli quidẽ hȩc faciebant armis iuisibilibus:
nosu in iusibilib Illuuncebant corporalib pͣlus: nosaũt̃
spiritalicertamine superam Quod siuis audire paulus qui
non solũ magis t̃ gentiũ s & militiȩ hui magist̃ : quomodo
pugnauit priorꝰ audiquid ipse deseribatꝰ sic̃ etiã supͣ me

Expanded text:
ad coelestem Judaeam. Et sicut illi de terrestri Judaea ejecerunt Chananaeos et Evaeos et reliquas gentes, ita et nos, qui accessimus ad montem Dei, et ad regna coelestia, necesse est ut expellamus de eis contrarias potestates, et spiritalia nequitiae in coelestibus. Et sicut illi ejecerunt Jebusaeum deoportet expellere Jebusaeum de Jerusalem, et sic haereditatem ejus consequi. Sed illi quidem faciebant haec armis visibilibus, nos autem invisibilibus. Illi vincebant corporalibus praeliis, nos autem spiritali certamine speramus. Quod si vis audire, Paulus, qui non solum magister gentium, sed et militiae hujus magister est, quomodo pugnaverit prior, audi quid ipse describ
Abbreviated transcription (Latin):
ratione cȩli superioris ubi scõꝵ demoratio : angłoꝵ peccantes ange¬
los inhiũ aeris de trusos caligine scriptura dic̃. tãquã carcerib in fe¬
ripuniendos reseruari Sienĩ ds̃ inquit angelis peccantib ñ peꝑcit
sꝯ carcerib caliginis inferi retrudens tradidet iniuditio puniendos
reseruari : cũ apostoł pauł principẽ potestatis aeris dicat diabolũ

Expanded text:
ratione coeli superioris, ubi sanctorum demoratio est angelorum, peccantes angeratione coeli superioris, ubi sanctorum demoratio est angelorum, peccantes angelos in hujus aeris detrusos caligine, Scriptura dicit, tanquam carceribus inferi puniendos reservari. Si enim Deus, inquit, angelis peccantibus non pepercit, sed carceribus caliginis inferi retrudens, tradidit in judicio puniendos reservari
Abbreviated transcription (Latin):
quos inuenisset auferret: Si c & ifine ri ⁊anus se parabunt᷑ frum̃ta
ut malos cremantib flãmis iusti fulgeant sic̃ sol inregno patris etor
Confestĩ igit᷑ ut cessauit loqͥ disrupta ÷ t̾ra sub pedib eoꝵ : & apen¬
ens ossuũ deuorauit illos cũ tab naculis sius. & uniuersa substantia
descender̃q uiui in infernũ oꝑti humo. & perier̃ demedio multitudi¬
nis Notandũ scłm locũ t̃renũ dictos c̃ẽ inferos hoc ÷ in inferiorib
t̃rȩ partib Uariȩ quippe inscripturis & sub intellectu multi plici
sic̃ rerũ deqͥb aget᷑ sens exigit nom̃ ponit᷑ inferoꝵ : & maxime in
mor tuis hoc accipi solet: Sed qm̃ istos uiuentes dictũ ÷ ad inferos
descendisse. &ipsa narratione quid factũ fuerit satis apparet :
Manifestũ ÷ ut dixi inseriores partes t̃rȩ inferoꝵ uocabulo nuncupa¬
tas in cõparatione huiꝰ superioris t̃rȩ inciuiꝰ faciȩ uiuit᷑. sic̃ in cõpa¬

Expanded text:
quos inuenisset auferret? sic et in fine a zizaniis separabuntur frumenta, ut malos cremantibus flammis iusti fulgeant sicut sol in regno patrienisset auferret? sic et in fine a zizaniis separabuntur frumenta, ut malos cremantibus flammis iusti fulgeant sicut sol in regno patris culis suis, et universa substantia; ascenderuntque vivi in infernum operti humo, et perierunt de medio multitudinis. Notandum secundum locum terrenum dictos esse inferos, hoc est, in inferioribus terrae partibus. Varie quippe in Scripturis, et sub intellectu multiplici, sicut rerum de quibus agitur sensus exigit, nomen ponitur inferorum, et maxime in mortuis hoc accipi solet. Sed quoniam ipsos viventes dictum est ad inferos descendisse, et ipsa narratione quid factum fuerit satis apparet, manifestum est, ut dixi, inferiores partes terrae inferorum vocabulo nuncupatas, in comparatione hujus superioris terrae, in cujus facie vivitur, sicut in compa
Abbreviated transcription (Latin):
urbẽ egypti c̃dita ÷ Egentesꝙ usꝙ ad torrentẽ botri: abscider pulni¬
tẽ cũ uua sua quẽ portauer̃ inuetteduo uri Pemielis quoq granitis¬

Expanded text:
urbem Aegypti condita est. Pergentesque usque ad torrentem Botri, absciderunt palmiurbem Aegypti condita est. Pergentesque usque ad torrentem Botri, absciderunt palmitem cum uva sua, quem portaver
Abbreviated transcription (Latin):
siuisse scđm qud dixerit si potens ÷ aut inirm̃: hoc ÷ si paucis lit
multi Nã querit᷑ quomꝰ possent demonte ꝓspicientes sentir hu¬
man&ꝵ iurũ foraicudinẽ Pocest & aliã sens ec milto c̃grtientior
ueritati uod ait ascendetis inmontẽ. in psãt᷑rã dx̃ quã ex plori¬
reuolebant. Poneñ possent facile ex ploratores intellegi: ubi tãquã
peregrinantes omã ꝑ quirebant Nã side montis uertice eos patauer
m̃ c̃spexisse t̾rã & ex plorasse. quomꝰ possent ex quirere om̃aquȩ moy¬
ses ex qurenda p̃cepit. quomͦꝰ intrare ciuitates quaseos scriptura dix̃
in trasse. quomꝰ deilla uaille bytrũ tollere ꝓpt̃ quẽ & loco nom̃ ÷ indi¬
tũ utiullis botridoceret᷑. In ipso gͦ monte explorabat᷑ t̃ra: quipse¬
ablatus: Cũꝙ ascendissent : ex plorauer̃ t̃rã adeserto sin usq rõob
intrantib emath.: ascender̃q ad meridiẽ & uener̃ inebron: ubierant
a himan & sesai & tholmai filu enach Nã ebron uii annis ante thanim

Expanded text:
um quid dixerit: si potens est aut infirmus, hoc est: si pauci sunt aut multi. nam quomodo possent de monte prospicientes sentire humanarum uirium fortitudinem? potest et alius sensus esse multo congruentior ueritati. quod ait: ascendetis in montem, in ipsam terram dixit, quam explorare uolebant. non enim possent facile exploratores intellegi, ubi tamquam peregrinantes omnia perquirebant. nam si de montis uertice putauerimus eos conspexisse terram et explorasse, quomodo possent exquirere omnia quae Moyses exquirenda praecepit? quomodo intrare ciuitintrasse? Quomodo de alia valle botrum tollere propter quem et loco nomen est inditum ut vallis Botri diceretur? In ipso monte explorabatur terra, quiumque ascendissent, exploraverunt terram a deserto Sin, usque Roob intrantibus Emath. Ascenderuntque ad meridiem, et venerunt in Hebron, ubi erant Ahiman et Sesai et Tholmai filii Enac. Nam Hebron septem annis ante Thanim
Abbreviated transcription (Latin):
Redeamꝰ adeugłiã. redeam̃ adapostolũ Cugłia scis ꝓmit ꝗit reg¬
naceloꝵ. Apłs diẽ nr̃a aut̃ conuersatio incȩlis ÷ Incȩlis gͦ loc here¬
ditatis qui ꝓmitat̃ scĩs Et qud putamꝰ qđ his locis quȩ tibi
ꝓmat cunt᷑ nullus non habitator sit quẽ tudebeas inde pugnando
de pellere: Et quomꝰ gͦ dic̃ dñs quia adieb. ioħ̃is baptistȩ regnũ
cȩloꝵ uim patit᷑ &iuim facientes diripiunt illud: Nisienĩesset
quib uisfieret. nisi essent quunde pelli ex trudideberent.
nũ quã diceret᷑ ꝑiumm diri piendũ ẽẽ regnũ cȩloꝵ Et nisieent
cũ quib nobis certam̃ esset ac p̃liũ: nũ quã diceret apłs ñ ÷¬

Expanded text:
Redeamus ad Evangelia, redeamus ad Apostolum. Evangelia sanctis Redeamus ad Evangelia, redeamus ad Apostolum. Evangelia sanctis In coelis ergo locus haereditatis, qui promittitur sanctis; et quid putamus, quod in his locis quae tibi promittuntur nullus non habitator sit, quem tu debeas inde pugnando depellere? Et quomodo ergo dicit Dominus: A diebus Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur, et vim facientes diripiunt illud? Nisi enim esset quibus vis tieret, nisi essent qui inde pelli et excludi deberent, nunquam diceretur per vim diripiendum esse regnum coelorum. Et nisi essent cum quibus nobis certamen esset
Abbreviated transcription (Latin):
indesertũ pharan qđ ÷ incades. Solitudo pharandecẽ & octo c̃tonet
mansiones inquarũ ultimareuersi ex ploratores ad moẏsen renun¬
tiauer̃ quȩ in t̾ri rȩꝓmissionis c̃spexerant : reportantes indebotrũ
in uecte simul cũ malo granatis. & ficis loci illiũ. inde & in sequenti¬
b scriptũ ÷ : ꝓseci deasiongaber castrametatis indeserto sinhoc ÷
trans lata In hac mansione morit᷑ maria & sepelit᷑ : & ꝓpt̃ aquas
contradiccionis mox ses &aaron offendunt dum̃. & ꝓhibent᷑ transi¬
& narrauer̃ dicentes. Uenimꝰ int̃rã ad quã muisistinos quȩ reuere flu¬
it lac̾te a melle ut ex his fructib a gnosci potest s cultores fortis¬
qđ t̃ra quidẽ sit bona & ad mirabilis. habitent aut̃ in ea filii gi
tam̃ non desperat. s confirmat populi fidẽ cũ caleb qui ÷ de cribu
iuda xdicunt: Sidiligit nos ds̃ introducet nos int̃rãhanc Iuȩergo
÷ t̃ra ista scđ̃m spiritalẽ intellestũ : quȩ t̃ri quide sc̃ã ÷. & t̃rabo¬

Expanded text:
in desertum Pharan quod est in Cades. Solitudo Pharan decem et octo continet mansiones, in quarum ultima reversi exploratores ad Moysen, renuntiaverunt quae in terra repromissionis conspexerant, reportantes inde botrum in vecte, simul cum malogranatis et ficis loci illius. Inde et in sequentibus scriptum est: Profecti de Asiongaber, castrametati sunt in deserto Sin, hoc est, ed mutata sive translata. In hac mansione moritur Maria et sepelitur; et propter aquas contradictionis, Moyses et Aaron offendunt Domet narraverunt dicentes: Venimus in terram ad quam misisti nos, quae revera fluit lacte et melle, ut ex his fructibus cognosci potest. Sed cultores fortisquod terra quidem sit bona et admirabilis, habitent autem in ea filii gitamen non desperat, sed confirmat populi fidem cum Caleph, qui est de tribu Juda, et dicunt. Si diligit nos Deus, introducet nos in terram hanc. Quae ergo est terra ista secundum spiritalem intellectum, quae terra quidem sancta est et terra bo
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ orauit ꝓpło illo & eauditꝰ ÷ Et fortasse ꝓpt̃ ea moxses scribi¬
t̃ int̃ uenisse ꝓpeccatis popłi prioris & impetrasse ueniã. ut mul¬
pͥstabit apatre si tam̃ conuertam̃ adeũ & ñ recedat retro cor nrmn
cauerit aliquisurm̃ habemꝰ aduocatũ apad putrẽ iħm iustum
quuint̃ pellet ꝓpeccaas nr̃is Locutꝰq moẏses uniuersa uerba

Expanded text:
ortasse propterea Moyses scribitur intervenisse pro peccatis populi prioris et impetrasse veniam, ut muls veniam praestabit a Patre, si tamen convertamur ad eum, et non recedat retro cor nostrccaverit aliquis vestrum, habemus advocatum apud Patrem justum, qui interpellat p
Abbreviated transcription (Latin):
ñi aborsus in ꝑfectꝰ & in positꝰ ÷ partꝰ ita &ille populus aliquanto qui¬
dem tẽ pore intra uuluã matris. hoc ÷ intra synagoge institutionẽ po¬
situs ÷ sipeccatis int̃cedentib formari ad integrũ uiuificariqs ñ potu¬
it Ctideo abiectis uelut abors inꝑfect & inmnaturꝰ peccato scilicet
c̃sum̃te dimidiũ ut ait cirnis eiꝰ Est tam̃ int̃dũ & abors bon Von dñt¬

Expanded text:
enim aborsus imperfectus et incompositus est partus, ita et ille populus aliquanto quienim aborsus imperfectus et incompositus est partus, ita et ille populus aliquanto quidem tempore intra vulvam matris, hoc est, intra synagogae institutionem positus est; sed peccatis intercedentibus formari ad integrum, vivificarique non potuit. Et ideo abjecti sunt velut aborsus imperfectus et immaturus, peccato scilicet consum
Abbreviated transcription (Latin):
considerandũ diligentiũ qđ pͥũ retedit nubes xitalepra repletur.
recedit abeo p̾obtrectationẽ. & sic lepra replet animatiꝰ Nã a po¬
& transiunt ad nos inmontẽ excelsũ cũ saluator nr̃ transformatꝰ ÷
& nubes refulgens obumbrauit discipulos eiꝰ. & uenit uox denube
dics̃ hc ÷̃ filiũ m̃sdilectꝰ inqͦmi hi bene cõ placui Post hocgͦ maria
facta ÷ lȩꝓsa sic̃ nix Donec aderat nubes maria ñerat lȩpsa sꝰcũ
discessit Donec enĩ uisitatiodĩ erat in popło illo: ñerat leꝑsus
Ubi uͦ discessit ĩ gnominia uultꝰ sui c̃ tex̃ eũ Sed& nos timeamꝰ ne
forte effigemꝰ Anob hanc nubẽ male loquendo maleagendo
& ecce erat lȩꝓsa Etdix̃ aaron ad moxsen Prȩtor dnẽ nec̃ tuleris in nos
peccatũ : qm̃ ignorauimꝰ qđ peitaum. nesiat simile morti. & ut ab ors
eiestꝰ deuulua matris. & comedit dimidũ carmseius Uult in hocos¬
gogę. non tam̃ ꝑuenire potuerit ad ꝑfectũ & integrũ partũ Sic̃e

Expanded text:
ntius est, quod prius recedit nubes, et ita lepra repletur: recedit ab eo post obtrectationem; et sic lepra repletur anima ejus. Nam et poet transivit ad nos in montem excelsum, cum Salvator noster transformatus est, et nubes refulgens obumbravit discipulos ejus; et venit vox de nube dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacuit . Post hoc ergo Maria facta est leprosa sicut nix. Donec aderat nubes, Maria non erat leprosa, sed cum discessit. Donec enim visitatio Dei erat in populo illo, non erat leprosus. Ubi vero discessit, ignominia vultus sui contexit eum. Sed nos timeamus ne forte effugemus a nobis hanc nubem male loquendo, male agendet ecce erat leprosa. Et dixit Aaron ad Moysen: Precor, Domine, ne contuleris in nos peccatum, quoniam ignoravimus quod peccavimus: ne fiat simile morti, et ut aborsus ejectus de vulva matris. Et comedit dimidium carnis ejus. Vult in hoc osenire potuerit ad effectum et integrum partum; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
lam̃ lit terȩ : & ñ nobis deformis uultꝰ moy si syglorios adetor᷑ Appa¬
reat. ita ut non solũ ñ obtrectemꝰ s & ꝓmagnitudine sensuũ laudẽ ei
xgłam conferamꝰ Ettra furoris dñi facta ÷ suꝑ illos & discesser̃. x nu¬
bes recessit a tab naculo Etecce maria facta ÷ leꝓsa sic̃ nua Irafitro

Expanded text:
lamen litterae, et non nobis deformis vultus Moysi, sed gloriosus et decorus appalamen litterae, et non nobis deformis vultus Moysi, sed gloriosus et decorus appareat, ita ut non solum obtrectemus, sed pro magnitudine sensuum, laudem ei et gloriam conferamus. Et ira furoris Domini facta est super illos, et discesserunt; et nubes recessit a tabernaculo. Et ecce Maria fa
Abbreviated transcription (Latin):
legi & ꝓphetis dusis derogare Etideonos ñ detra hamꝰ moy si necde¬
rogemꝰ legi : ssimꝰ ñ solũ auditores legis sed & factores uttũ ip somo¬
Yse c̃glorificarimercam godũt puto qđ & illi materiã p̃stant
adderogandũ moysi qui uerbi causi cũ legit̾ liber leurtici uł lec¬
cio numeroꝵ ñ ostendunt quomodohȩc quȩ inenig mate scriptas
intellegi ꝑspeciẽ debeant. id ÷ qͥ ñspritalit̃ eaquȩ in lige legunt
exponunt. Necessario enĩ qͥ dudiunt ritũ sacrificioꝵ ł sabbat&¬
obseruantiã ł ceteroꝵ similiũ inȩccła recitari offendant᷑ & dicant᷑
puli obseruantiȩ : hȩc iudeoꝵ s̃ : & iuder dehis uiderint Negͦ ha¬
modi offendicula duditorib accedant. danda opera : ad scientiã
legis & scđm hoc qđ spiritalis ÷ lex intellegenda & ex planaridas quȩ
legunt᷑ nedoctoꝵ causa immodesidia & neglegentia ab imperitis
& indoctis deroget᷑ mox si Sed & c̃ ũ tam̃ addnm̃ ut auferat nob̵ ue¬

Expanded text:
legi et prophetis ausi sunt derogare. Et ideo nos non detrahamus Moysi, nec derogemus legi, sed simus non solum auditores legis, sed factores, ut cum ipso Moyse conglorificari mereamur. Ego autem puto quod et illi materiam praestant ad derogandum Moysi, qui verbi causa cum legitur liber Levitici, vel lectio Numerorum, non ostendunt quomodo haec quae in aenigmate scripta sunt, intelligi per speciem debeant; id est, qui non spiritaliter ea quae in lege leguntur exponunt. Necessario enim qui audiunt ritum sacrificiorum, vel sabbatorum, vel similium in Ecclesia recitari, offendantur, et dicant: puli observantiae? Haec Judaeorum sunt, et Judaei de his viderint. Ne ergo hujusmodi offendicula auditoribus accedant, danda opera est ad scientiam legis; et secundum hoc quod spiritalis est lex, intelligenda et explananda sunt quae leguntur, ne doctorum causa, imo desidia et negligentia, ab imperitis et indoctis derogetur Moysi. Sed et convertamur ad Dominum ut auferat a nobis ve
Abbreviated transcription (Latin):
go in c̃sequentib quid referat : & quib moysen laudib efferat sp̃s
sc̃s Et descendit inquit dñs incolũ na nubis & stetit adostiũ ta¬
b naculi testimoni & uocatis laron & maria & steter̃ ambo & dix̃
onib ei agnoscar & in sonis loquarei Non sic̃ famulo meo moysi
lomeo mox si : Etira furoriscbm̃ facta ÷ suꝑillos & discesser̃ & nubes

Expanded text:
go in sequentibus quid dicat, et quibus Moysen laudibus efferat Spiritus go in sequentibus quid dicat, et quibus Moysen laudibus efferat Spiritus sanctus. Et descendit, inquit, Dominus in columna nubis, et stetit ad ostium tabernaculi testimonii. Et vocati sunt Aaron et Maria, et steterunt ambo, et dixit i, in visionibus ei agnoscar, et in somnis loquar ei: non sicut famulo meo Moysi, lo meo Moysi? Et ira furoris Domini facta est super illos et discesserunt: et nube
Abbreviated transcription (Latin):
trahunt stĩb & male locunt᷑ de ꝓximis sius om̃s qui hoc iutio
agunt᷑ dubitandũ ñ ÷ quinleꝓsi sint in anima sua Et maria
quidẽ int̃ueniente aaron pontifice septi ma die curat᷑: nos
uͦ siob treclationis uitio inciderimꝰ inanimȩ leprã : usꝙ adfi¬
nẽ septimane mandi. id ÷ usq ad resurreccionis tempus
leprosi inamima ꝑmanebim & in mundi: nisidũ poenitendi tẽ pris est
corrigam̃ : & c̃uersi ad dnm iħ̃m ac supplicantesci ꝑ poenitentiã pur¬
ysi derogat : qr de uerbis scis carnalit̃ homines docet Audistis qiđ
sibi uideao ob tres tatores & mali loqui & quiaddã nitionis ad quirant
dudite nunc & quantũ beneficii c̃serant ihsquib obtrectant Nũ quã
inuenies tantas laudes dm̃ dixisse demox se famulo suo quantas
nunc dici quidẽ uidem̃ quando abhominib ei derogatũ ÷ Audier¬

Expanded text:
trahunt fratribus, et male loquuntur de fratribus suis, omnibus qui hoc vitio trahunt fratribus, et male loquuntur de fratribus suis, omnibus qui hoc vitio aguntur, dubitandum non est quin leprosi sint in anima sua. Et Maria quidem interveniente Aaron pontifice septima die curatur: nos vero si obtrectationis vitio inciderimus in animae lepram, usque ad finem septimanae mundi, id est, usque ad resurrectionis tempus leprosi in anima permanebimus et immundi, nisi dum poenitendi tempus est corrigamus, et conversi ad Dominum Jesum ac supplicantes ei, per poenitentiam purysi derogat quia de verbis sanctis carnaliter homines docet. Audistis quid sibi judicii obtrectatores et maleloqui, et quid damnationis acquirant. Audite nunc, et quantum beneficii conferant his quibus obtrectant. Nunquam invenies tantas laudes Deum dixisse de Moyse famulo suo, quantas nunc dici quidem videamus, quando ab hominibus ei derogatum est. Audi er
Abbreviated transcription (Latin):
occulte aduersã pximũ suũ ꝑsequar. Exhisigit᷑ om̃ib diuinȩ
scripturȩ sermonib uelut glidus quibdĩ utrimq acutis ob¬
trectandifrib & derogandiscis uitiũ resetem Lepraenĩ c̃se¬
mysticã trinscam̃ Iuã uis & in superiorib pluca iã dicta sint : ta¬
ñ quȩ desiusse uident̃ adilem Uideam̃ gͦ quis ÷ quderogat mo¬
si quis deeo male lo q̃t̃ Nlon solos iudȩos s & hereticiquiñ reti¬
piunt legẽ & ꝓphetas ipsi detrahunt moyse Deniq solentei etiã
crim̃ in pigere: dicentes qe homi cidi fuit mox ses. int̃ fec̃ eñi egso¬
tũ &alia multa uł in ipsũ ł in ꝓphetas blas phemoore c̃cimant
stigͦ quid etrahunt moy si habent leprã in anima sua &s̃ in homi¬
ne intenore lȩꝓsi. &ideo habent̾ extracastra ȩccłȩdi Siue er¬
gohereticisint quide rogant moẏsi siue de ȩcclȩsia sint quide¬

Expanded text:
occulte adversus proximum suum persequebar . Ex his igitur omnibus divinae occulte adversus proximum suum persequebar . Ex his igitur omnibus divinae Scripturae sermonibus velut gladiis quibusdam utrinque acutis, obtrectandi fratribus, et derogandi sanctis vitium resecemus. Lepra enim conseuperioribus pauca jam dicta sunt, tamen quae defuisse videntur addemus. Videamus ergo, quis est qui derogat Moysi, quis de eo male loquitur: non solus judaeus, sed et haeretici, qui non recipiunt legem et prophetas, ipsi detrahunt de Moyse. Denique solent ei etiam crimen impingere dicentes, quia homicida fuit Moyses: interfecit enim Aegyptium, et alia multa vel in ipsum, vel in prophetas blasphemo ore concinnant. Isti ergo qui detrahunt Moysi, habent lepram in anima sua, et sunt in homine interiore leprosi: et ideo habentur extra castra Ecclesiae Dei. Sive ergo haeretici sunt qui derogant Moysi, sive de Ecclesia sint qui de
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tiger̃ illis scriptas̃ aut̃ ꝓpt̃ cõmonitionẽ nrãm Iuȩ uͦ quio
cõmunionis accipiamꝰ exeo qđ lectũ ÷ nobis qrdetr axer̃. alron
& maria demoyse & ꝓpt̃ hoc correptis maria uͦ etiã lȩꝓsa effici¬
tur lanta aut̃ suit cura cor reptionis hiuꝰ ut dũmari septima¬
nȩ tẽp̾expleret in lepra popłsdi ñageret it̃ ad t̃rã reꝓmissio¬
nis hec tab̾naculũ testimomi moueret᷑ : Primo interĩ moneor
& utilit̃ dcnecessario moneor ex hoc facto nede trahã frĩ. nema¬
le loquar dȩpximo meo ned periã osieũ adderogandũ. ñ solũ
scĩs sout quib libet ꝓximissuis uidens quanta ex hoc indigna¬
tiodĩ suerit quanta uindicta ꝓcesserit Denꝙ aduersũ pet¬
catũ istud simili indignatione etiã in psilmis dm̃ cõmoueri uide¬
m̃ & dicere sedens aduers frem tuũ detrahelas & aduers nliũ ma¬
tris cuȩ ponebas scandalũ Similit̃ aut̃ & in alio psalmo ex ꝑ

Expanded text:
commonitionem nostram . Quaero quid commonitionis accipiamus ex eo quod lectum est nobis, quia detraxerunt Aaron et Maria de Moyse, et propter hoc correpti sunt. Maria vero etiam leprosa efficitur. Tanta autem fuit cura correptionis hujus, ut dum Maria septimanae tempus expleret in lepra, populus Dei non ageret iter ad terram repromissionis, nec tabernaculum testimonii moveretur. Primo interim moneor, et utiliter ac necessario moneor ex hoc facto, ne detraham fratri, ne male loquar de proximo meo, ne aperiam os meum ad derogandum non solum sanctis, sed quibuslibet proximis meis, videns quanta ex hac indignatio fuerit Dei, quanta vindicta processerit. Denique, adversum peccatum istud simili indignatione etiam in psalmis Domini commoveri videmus et dicere: Sedens adversus fratrem tuum detrahebas, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum . Similiter autem et in alio ps
Abbreviated transcription (Latin):
erit xp̃s Uides quomodo emgmata legis paulus ab soluit: & spiti¬
es enignatũ docet & dic̃. qx petra in enigmate erat apud moy sen
antequã iungeret᷑ huic nr̃ȩ ȩth opisẽ. nunc inspecie petraxp̃s ÷¬
mũ uinube & inmari. nuncdũt inspecie regeneratio ÷ inaqua
& spũ scõ lunc erat inenigmate manna cyb: nunc aut̃ inspeti¬
e caro uerbidĩ ueres ÷ cibus Sic̃ ipsedic̃ qr caro mea uerer¬

Expanded text:
Christus . Vides quomodo aenigmata legis Paulus absolvit, et species aenigmatum docet et dicit, quia petra in aenigmate erat apud Moysen, antequam jungeretur huic nostrae Aethiopissae: nunc in specie petra mum in nube et in mari; nunc autem in specie regeneratio est in aqua et Spiritu sancto. Tunc erat in aenigmate manna cibus; nunc autem in specie caro Verbi Dei verus est cibus sicut ipse dicit: Quia caro mea vere
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ ipsasit filia iathor analterã dxerit ł suꝑduxent. s ipsã fuis¬
se credibile ÷ Demadianitis quippeerat. quire periunt᷑ inparali
appellant᷑ Sed nunc eos ethopes nemosere appellat. sic̃ solent
locoꝵ & gentiũ nomi. na plerũq uetustate mutari Allegorice
dut̃ mariã dicim̃ formã habisse plebis pͥoris. moysen id ÷ legẽ
dnĩ trinsisse ad conubiũ ȩtinopisse hui quȩ exgentib c̃gregata :
Ia ncgͦꝰ moxses id ÷ lexspiritalis accepit uxorẽ  & ꝓhoc facto mi¬
ria quȩ nunc sẏ nagoga ÷ indignat᷑ & detrahit una cũ aaron
cũ sacerdotib scilicet & pharis eis derogat usq in hodiernũ diẽ
moysi noluscũ posito plebsilla. & tͣpis ei uidet̃ : qr arcũcisio¬
nẽ carnis nondocet a pudnos: nec obseruationẽ sabbati. necne¬
omeniȩ. nec sacrificia sangiunis. s cirtũ cisionẽ cordis & pectini
diotiũ diesq festos ina zimis sinceritaus & ueritatis & sacri¬

Expanded text:
utrum ipsa sit filia Iothor an alteram duxerit uel superduxerit. sed ipsam fuisse credibile est; de Madianitis quippe erat, qui reperiuntur in Paralappellantur. sed nunc eos Aethiopes nemo fere appellat, sicut solent locorum et gentium nomina plerumque uetustautem Mariam dicimus formam habuisse plebis prioris: Moysen, id est legem Domini transisse ad connubium Aethiopissae hujus, quae ex gentibus congregata est. Hanc ergo Moyses, id est, lex spiritalis accepit uxorem, et pro hoc facto Maria, quae Synagoga est, indignatur et detrahit una cum Aaron, cum sacerdotibus scilicet et Pharisaeis. Derogat usque in hodiernum diem Moysi nobiscum posito plebs illa; et turpis ei videtur, quia circumcisionem carnis non docet apud nos, ne observationem sabbati, nec neomeniae, nec sacrificia sanguinis, sed circumcisionem cordis et precandi otium, diesque festos in azymis sinceritatis et veritatis, et sacri
Abbreviated transcription (Latin):
& por rofac̃ atabnaculo testimonu. cũeicit᷑ etiã aaron. in suꝑ
aut̃ & leꝓsa effiat᷑ maria. Aspice nunc ad illã plebẽ & uide
quanta in illa ÷ lepra pescati. quanta intellegentiȩ caligo
quanta obser uantȩ feditas. quanta curproudo conspectus
Ueruntamen hȩc lepra non ꝑpetuo ꝑmanet. sed ubi septimđ a cõ¬
pleri coeperit mundi. reuo cabit᷑ ad castra Infine enĩ mundi cũ
plenitudo gentiũ introierit. tc̃ etiã om̃is isrł saluabit᷑ Et tuc :
cũ cessabit lepra defaciȩ mariȩ Recipiet enĩ dec̾sidei: & splen¬
dorẽ xp̃i agnitionis accipiet. & restituet᷑ uultꝰ eiꝰ cũ fiet ut̃ ꝙ
unꝰ grex & unꝰ pastor inqͦ ueredicendũ ÷ caltitudo diuiciaꝵ

Expanded text:
bernaculo testimonii, cum non ejicitur etiam Aaron; insuper autem et lepra afficitur Maria. Aspice nunc ad illam plebem, et vide quanta in illa est lepra peccati, quanta intelligentiae caligo, quanta observantiae foeditas, quanta turpitudo conspectus. Verumtamen haec lepra non perpetuo permanet, sed ubi septimana compleri coeperit mundi, revocabitur ad castra. In fine enim mundi cum plenitudo gentium introierit, tunc etiam omnis Israel salvabitur : et tunc est cum cessabit lepra de facie Mariae. Recipiet enim decus fidei, et splendorem Christi agnitionis accipiet, et restituetur vultus ejus, cum fiet uterque unus grex
Abbreviated transcription (Latin):
lis gͦ popłs uideoꝵ cȩlestẽ cybũ sꝑnens uoluptatẽ carniũ desidera¬
bat. sed diuina ꝓuidentia itaiuditiũ tẽ perauit ut puniret uolup¬
tuosoꝵ concupiscentiã : ne tam̃ denegaret fragilib cõpetentẽ alimo¬
niã. qui in ipsa concessione aliqud spiritalit᷑ eis innueret. Cũ enĩ
illi peterent carnes sibimꝑtiri: non feraꝵ. nonquadru pedũ nec
t̃ restriũ animaliũ es esũ tribuit seduo lucrũ. quatinꝰ exipsã ꝑcep¬
tione alm̃toꝵ discerent suꝑna muagis desiderare quã t̃rena¬
spiritalia potiuꝰ quã corporalia. Auiũ gͦ natura exaquis pͥmũ ꝓ¬
cessit sed inaere habitationẽ sibi ad qͥrit. unde & qͥuo lucrũ esũ
ꝑcipiunt abimis ad suꝑna cor leuare ad monent᷑. ut licet int̃ renis cor¬
porib degant. tam̃ in animo sẽꝑ cȩlestia appetant. scđm illud a płi¬

Expanded text:
lis ergo populus Judaeorum coelestem cibum spernens, voluptatem carnalium desiderabat; sed divina providentia ita judicium temperavit, ut puniret voluptuosorum concupiscentiam, nec tamen denegaret fragilibus competentem alimoniam. Quin in ipsa concessione, aliquid spiritaliter eis innueret. Cum enim illi peterent carnes sibi impartiri, non ferarum, non quadrupedum nec terrestrium animalium eis esum tribuit, sed volucrum, quatenus ex ipsa perceptione alimenti, discerent superna magis desiderare quam terrenaspiritalia potius quam corporalia. Avium ergo natura ex aquis primum processit, sed in aera habitationem sibi acquirit. Unde et qui volucrum esum percipiunt, ab imis ad superna cor levare admonentur, ut licet in terrenis corporibus degant, tamen animo semper ad coelestia appetant, secundum illud Ap
Abbreviated transcription (Latin):
ris habere uide ret᷑. Nunc aut̃ addidit & manentẽ ineo ut eĩt hoc
signi saluatore. qđ innullo alio possit oftendi Denillo enũ scriptũ :÷
enĩ singuli dicta sua &inueniunt qđ denullo alio dictũ÷ qe petcatũ non
fec̃ nec inuentꝰ ÷ dolus inore eiꝰ. Quia enuĩ solus ÷ quipetcatũ non fec̃ idcir¬
quid eximiũ dr̃ : hoc qđ sup̃di ximꝰ qr peccatũ non sec̃ constat reliquos
om̃s fuisse sub peccato siem̃s nefessario & ꝓphrfas. & quomodo conuenit
ad huc i dipsũ mox senquẽ habem inmanib reuertam̃. quiut iꝓ maxi¬
mus ÷ & eximiũ ꝓphetaꝵ ipse describit & testimoniũ dat desem&¬

Expanded text:
ris habere videretur. Nunc autem addidit et manentem in eo, ut esset hoc signi in Salvatore, quod in nullo alio possit ostendi. Denuo enim scriptum est enim singuli dicta sua, et inveniunt, quod de nullo alio dictum est, quia peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus . Quia enim solus est qui peccatum non fecit, idcirquid et eximium dicitur, hoc quod supra diximus, quia peccatum non fecit, constat reliquos omnes fuisse sub peccato. Si omnes, necessario et prophetas. Et quomodo convenit, adhuc ad ipsum Moysen quem habemus in manibus revertamur, qui utique maximus est, et eximius propheta
Abbreviated transcription (Latin):
& manser ibi Quarta detima monsio in solitudine pharan quȩ inatria
uertit᷑ in hac ad ron & maria ꝓpt̃ ȩthiopissa contra moysen mur mu¬
rant Et hoc prudens lector adtende. qđ post c̃sũ mata induo decimo
numero uirtutẽ quia suꝑbit isrł & inse pulcris cancupiscentiȩ carnes
e gyptias desiderauit: rursũ icit aliud fundam̃tũ & atria id ÷ adues
tibula uirtutis ingredit: ostendens nobis & eosquistant possecadere:
e quicetiderint posse resurgere Iositũ ÷ enĩ iħs in nunã & inresur¬
reccionẽ multoꝵ Et ipse loqͥt̃ ꝑ ꝓphetã. Nũquid quicadet ñ re

Expanded text:
 Aseroth. Quarta decima mansio in solitudine Pharan, quae in \'atria\' uertitur. in hac Aaron et Maria propter Aethiopissam contra Moysen murmurannumero uirtutem, quia superbiit Israhel et in sepulchris concupiscentiae carnes Aegyptias desiderauit, rursum itibula virtutis ingreditur, ostendens nobis et eos qui stant posse cadere, et qui ceciderunt, posse resurgere. Positus est enim Jesus in ruinam et resurrectionem multorum . Et ipse loquitur per Prophetam: Nunquid qu
Abbreviated transcription (Latin):
anno uno & dieb quat tuor nura dispositione castroꝵ egressus :¬
in solitudinẽ pharan. quȩ int̾ ptat᷑ onager aut feritas. ibiꝙ succũ¬
bit male bestiȩ fastidiens cȩlestẽ panẽ. & ȩgiptioꝵ carnes deside¬
rans. quandomul tossubitũ uorabit incendiũ. & int̾ aedente moy se
humũ uorax flã ma c̃ sũpsit Iunc accipiunt cot᷑ nices. & usq adrui¬
tes. sed humilitate sũ missidũ se honore arbitrant᷑ indignos Un¬
de & absentes ꝓphetant Saturatoꝙ popło cũ ad huc ȩscieẽt in ore
ipsoꝵ ira dĩ astendit suꝑ eos. & occidit pingueseoꝵ xeleltosisrł

Expanded text:
anno uno et diebus quatuor, mira dispositione castrorum egressus anno uno et diebus quatuor, mira dispositione castrorum egressus in solitudinem PHARAN, quae interpretatur, onager, aut feritas, ibique succumbit malae bestiae, fastidiens coelestem panem, et Aegyptiorum carnes desiderans, quando multos subitum voravit incendium; et intercedente Moyse , humum vorax flamma consumpsit. Tunc accipiunt coturnices, et usque ad nates, sed humilitate submissi, dum se honore arbitrantur indignos. Unde et absentes prophetant; saturatoque populo, dum adhuc escae essent in ore eorum, ira Dei ascendit super eos, et occidit pingues eorum, et electos Is
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ descensione cõplet̾ Longũ ÷ sireplicare uelĩ quid inlege p̃¬
ceptũ sit . quomodo fabricatũ tab̃ naculũ. quȩ uarietas hosti¬
aꝵ quȩ uasoꝵ diuersitas. quȩ indum̃ta pontificis. quȩ sacerdotũ
ac leuitaꝵ cerimoniȩ quidegerint: quomodo populus nume
ratufsit. Hoc tantũ dicã qđ media parsexodi & totꝰ leuitic̃
liber aenumeroꝵ p̃cepta ñmodici & ꝑsingulas popłi trib
distributio & oblatio principũ in hac mansione descriptȩsint
Multoꝵq uoluminũ disputio huc loco sufficere ux possit lnt̃¬
pͣtat᷑ aut̃ synai rubi nonunꝰ ut supͣ insolitudine sinsed plures
ut ibi principiũ sit. hnc ꝑfeccio lbi solitariũ numerꝰ: Inc multi¬
plex Aliud ÷ enĩ unã : & aliud om̃s gras pofsidere Itaq i frł pꝰ
familiarẽ cũ dõ sermonẽ. pꝰquã uixta montẽ sẏnai cõmorat ÷

Expanded text:
s sit. longum est, si replicare uelim, quid in lege prs sit. longum est, si replicare uelim, quid in lege praeceptum sit, quomodo fabricatum tabernaculum, quae uarietas hostiarum, quae uasorum diuersitas, quae indumenta pontificis, quae sacerdotum ac leuitarum caerimoniae, quratus sit. Hoc tantum dicam, quod media pars Exodi, et totus Leviticus liber, et Numerorum praecepta non modica, et per singulas populi tribus distributio, et oblationes principum in hac Mansione descriptae sint, multorumque voluminum disputatio huic loco sufficere vix possit. Interpretatur autem SINAI rubi; non unus ut supra in solitut ibi principium sit, hic perfectio. Ibi solitarius numerus, hic multiplex. Aliud est enim unam, et aliud omnes gratias possidere. Itaque Israel post familiarem cum Deo sermonem, postquam juxta montem Sinai commoratus est
Abbreviated transcription (Latin):
dede sertosynai & retubuit nubes in solitudine pharan &cẽt
Duodecima mansione uener̃ filuisr ł indesertũ synai quadrage¬
simo septimo die ex qͦ deegẏpto transier : ꝓbante hoc scriptura
exodi acdicente. m̃ se t̃tio egressions filioꝵ isrł deꝑgypto in
die hac transier̃ in solitudine synai ꝓfectiq simuldera pindĩ
uener̃ indesertũ synai & castrametatis inheremo seditꝙ ibi
diẽ t̃tiũ : qx t̃tiodie descendet dñs uidente uniuersopopło
suꝑ montẽ sẏnai qđ & factũ ÷ Lauer̃q uestim̃ ta sua &
ab uxoꝵ coitu separatis die t̃tio descendit dñs in montem̃
Quofumante & fulgore tonitrui caligine uoce tube mortaliũ
corda t̃rentib. mox ses loquȩbat᷑ & dñs respondebat ei
Sub putemꝰ numerũ: & inuenimꝰ quinquage simo die egressio¬
nisisrł exȩgypto inuertice montis synai legẽ datã Vnde&
pente costes cȩlebrat᷑ solle p̃nitas e p̾ea eugłii sacram̃tũ sps̃¬

Expanded text:
Sinai, et recubuit nubes in solitudine Pharan, etc. . Duodecima mansione venerunt filii Israel in desertum Sinai, quadragesimo septimo die, ex quo de Aegypto transierunt, probante Scriptura  dicente: mense tertio egressionis filiorum Israhel de Aegypto, in die hac transierunt in solitudinem Sinai profectique simul de Raphidim uenerunt in desertum Sinai et castra metati sunt in heremo seditque ibdiemtertium, quia tertia die descendet do minus uidente uniuerso populo super montem Sinai. quod et factum est. laueruntque uestimenta sua et ab uxorum coitu separatis die tertio descendit dominus in montem, quo fumante et fulgore, tonitru, caligine, uoce tubae mortalium corda terrentibus Moyses loquebatur et dominus respondebat ei. supputemus numerum et inueniemus quinquagesimo die egressionis Israhel ex Aegypto in uertice montis Sinai legem datam. unde et pentecostes celebratur sollemnitas et postea euangelii sacramentum sp
Abbreviated transcription (Latin):
erat hs qͥb minstrabat᷑ Remanserant aut̃ in castris duo uiriqu&̧¬
scripti fuerant & non exier̃ id tab̵naculũ Nongꝰ c tep̃tũ pͣcep¬
ti dnĩ sed magis obdeuotionẽ humilitatis in castris hiduo uiri re¬
manser̃ : quasi in dignos sem& ipsosiudicantes ad ꝑ ceptionẽ tanti
muneris & id eoms pector cordiũ dignos eos iudicauit grã spsscĩ
quoꝵ tata intentio humilitatis uir tute adornata fuit. Cũꝙ ꝓphe¬
tarent in castris ucurrit puer & nunti auit mox sidic̃s : heldad & me¬
dad ꝓphetant in castris. Statĩ iosuȩ filũ nun minist̃ mox si & elet
de plurib ait: dnẽ mi mox ses. ꝓhibe eos Atille Quid inqit̃ emulir s¬

Expanded text:
erat his quibus ministrabant. Remanserant in castris autem duscripti fuerant et non exierunt ad tabernaculum. Non ob contemptum praecepti Domini, sed magis ob devotionem humilitatis, in castris hi duo viri remanserunt, quasi indignos semetipsos judicantes ad perceptionem tanti muneris. Et ideo inspector cordium dignos eos judicavit gratia Spiritus sui: quorum tota intentio humilitatis virtute adornata fuit. Cumque prophetarent in castris, cucurrit puer et nuntiavit Moysi dicens: Eldad et Medad prophetant in castris. Statim Josue, filius Nun, minister Moysi et electus de pluribus, ait: Domine mi, Moyses, prohibe eos. At
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ: siuide qr supͣ nullũ aliũ sps̃ dĩ reqͥeuisse se ptẽplic uirtute
describit᷑. ꝑ qđ sine dubio ipsa illa dium sps̃ substantia quȩgx uno
nomuine non poterat dicidiuersis uocabulis ex planat᷑ : reqesitre
suꝑ urgã quȩ destir peiesse ꝓcederet ꝓphetast᷑: habeo & aliud
testimoniũ quodo cere possũ indnõ saluacore meo spm̃ sem̃ &

Expanded text:
d vide quia supra nullum alium Spiritus Dei requievisse septemplici virtute describitur. Per quod sine dubio ipsa illa divini Spiritus substantia; quae quia uno nomine non poterat dici, diversis vocabulis explanatur, requiescere super virgam, quae de stirpe Jesse procederet, prophetatur. Habeo et aliud testimonium, quo
Abbreviated transcription (Latin):
sit: atq inde solite uirtutis ÷ consecutꝰ effect: Uerba gͦ illa q¬
bdit. nũquid exhac petra educim uobis iquã : Possent sicaccipi
tã quã diceret᷑ Nẽpe exhac petra scđm urãm incredulitatẽ a qu̾ȩ du¬
cinon potest ut deniq ꝑ cutiendo ostende ret᷑ fieridiuinit̃ potuisse.
qđ illi infidelitate ñ crederent. maximeqe dixerat auditeme incre¬
duli Ita quidẽ intellegi possent hȩc uerba : nisids̃ qui cordis inspec¬
ter ÷ quod nuimo dicta fuerint indicaret. Seqͥt̃ enĩ scriptura & dicit
Ac ꝑ hoc intellegit᷑ illa uerba ita dixisse moysen tãquã adincertũ
ꝑcusserit : ut siñ sequeret᷑ effect. hoc p̃dixisse putaret᷑ cũ ait Nũ¬
quid ex hic petra educimꝰ uolis aquã. qđ in animo eiꝰ lateret onmi¬
no. nisidi sententia ꝓderet᷑ Econtrario itaq isto locodebem incelle¬
gere uerba moysi carnib: querentis potiũ quomodo fierec. quã difsi¬
dentis suisse: quando sententia dñi ñ secuta ÷ que uindicaret sed

Expanded text:
olitae uirtutis est consecutus effectus. uerba ergo illa quibus ait: numquid ex hac petra educemus uobis aquam? possent sic accipi, tamquam diceretur: nempe ex hac petra secundum uestram incredulitatem aqua educi non potest, ut denique percutiendo ostenderetur fieri diuinitus potuisse, quod illi infidelitate non crederent, maxime quia dixerat: audite me, increduli. ita quidem intellegi possent haec uerba, nisi deus qui cordis inspector est, quo animo dicta fuerint indicaret. sequitur enim scriptura et dicit: ac per hoc intellegitur illa uerba ita dixisse Moysen, tamquam ad incertum percusserit, ut si non sequeretur effectus, hoc praedixisse putaretur, cum ait: numquid ex hac petra educemus uobis aquam? quod in animo eius lateret omnino, nisi dei sententia proderetur. e contrario itaque isto loco debemus intellegere uerba Moysi de promissis carnibus quaerentis potius quomodo fieret quam diffidentis fuisse, quando sententia domini non secuta est, quae uindicaret, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nificari p̾ca quã finis & ꝓfeccio om̃iũ quȩ ergaillũ popłm gerinda fue¬
rant uent & tumnc transit Quenit adeũ. quẽ uerbũ carnẽ factũ ante
non credidit. Notindũ dut̃ qđ pharan ñ speciale nom̃ ÷ mansionis
alicuĩ: sisolitudinis quȩ plures c̃tinebat onse mansiones sic̃ insetuen¬
tib istiũ libri ubicata logus mansionũ integer : demonstrat᷑ ibi enĩ
narrat᷑ qđ ꝓfecti filu isr ł dei seroth custra metatis inrethina: inre mon

Expanded text:
quae erga illum populum gerenda fuerunt, venit; et tunc transit et venit ad eum, quem Verbum carnem factum ante non credidit. Notandum autem, quod Pharan non speciale nomen est mansionis alicujus, sed solitudinis quae plures continebat in se mansiones, sicut in consequentibus istius libri, ubi catalogus mansionum integer est, demonstratur. Ibi enim narratur, quod profecti filii Israel de Aseroth, castra metati