comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lorũ agmina: auro redempta nobi¬
litas: & seminariũ romani generis.
in arce cognouit. Penet᷑uit hic rumor
orientis litora: & in mediterraneis qͦ
Quȩ uirginũ xp̃i. ñ huiꝰ se societate
infideles sint p̃mia futoꝵ. plus ĩterĩ
recepisti uirgo. qͣm obtulisti. Quã ho¬
uerat: uirginẽ xp̃i. totꝰ orbis audiuit.
Solent miseri parentes. ⁊ ñ plene fidei
xp̃iant. deformes ⁊ aliqͦ m̃bro debiles
filias: qͥa dignos generos ñ inueniunt.
uirginitati tͣdere: tanti ut dr̃ uitrũ.
qͣnti margaritũ. Certe qͥ religisiores sibi
uident᷑. paruo sũptu ⁊ qͥ uix ad aluñ¬
ta sufficiat uirginib dato. omnẽ cen¬
sũ in utroq sexu scłarib liberis lagi¬
unt᷑: qđ nuꝑ in hac urbe qͥda diues
fecit prb̃r: ut duas filias ĩ ꝓposito ui¬
uirginali inopes relinqueret: ⁊ alioꝵ.
ad omnẽ copiã filioꝵ luxuriȩ atq de¬
liciis ꝓuidet. Fecerũt hoc multe nr̃i

Expanded text:
lorum agmina auro redempta nobilorum agmina auro redempta nobilitas et seminarium Romani generis in arce cognouit. penetrauit hic rumor orientis litora et in mediterraneis quoqquae uirginum Christi non huius se societate infideles sint praemia futurorum: plus interim recepisti, uirgo, quam obtulisti. quam suerat, uirginem Christi totus orbis audiuit. solent miseri parentes et non plenae fidei Christiani deformes et aliquo membro debiles filias, quia dignos generos non inueniunt, uirginitati tradere — tanti, ut dicitur, uitrum, quanti margaritum —; certe, qui religiosiores sibi uidentur, paruo sumptu et qui uix ad alimenta sufficiat uirginibus dato omnem censum in utrosque sexus saecularibus liberis largiuntur. quod nuper in hac urbe diuesfecit Presbyter ut duas filias in proposito virginali inopes relinqueret, et aliorum ad omnem copiam filiorum luxuriae atque deliciis provideret. Fecerunt hoc multae,
Abbreviated transcription (Latin):
tacionis fuit. Quasi ex radice fecun¬
da. multȩ simul uirgines pullular̃
exẽplũq pat᷑nȩ ⁊ dñe. secuta ẽ clientiũ
turba atq famularũ. ꝑ om̃s domos
feruebat uirginitatis ꝓfessio. qͣrũ cũ
erat p̾miũ castitatis. Parũ loquor
cunchȩ ꝑ africã ȩccłe. qͦdã exultauere
tͥpudio. Non solũ ad urbes. opida.
uiculosq: s ad ipsa quoq mappalia.
celebris fama penet᷑uit. Om̃s intra
italiã affricãq insulȩ. hoc rumore
replete st̃: ⁊ in offenso pede. gaudia lonq¬
cuturrere. Tẽ lugubres uestes italia
mutauit: ⁊ semiruta urbis romȩ
ciũ sibi estimantes dnm. in alitine cõ¬
u̾sione ꝑfecta. Putares extincłã gothoꝵ.
rũ dñi desuꝑ  intonantis fulminȩ
concidisse. ¶ Non sic post trebiã.
tͣsumenũ. ⁊ cannas. in qͥbꝰ locis roma¬
noꝵ exercituũ cesa st̃ milia: marcel
i apud nolã p̃lio. se popłs romanꝰ
erexit. Minori pͥus gaudio strata gal¬

Expanded text:
tationis fuit? quasi ex radice fecuntationis fuit? quasi ex radice fecunda multae simul uirgines pullularunt exemplumque patronae et dominae secuta est clientium turba atque famularum. per omnes domos feruebat uirginitatis professio, quarum cum erat praemium castitatis. parum loquor: cunctae per Africam ecclesiae quodam exultauere tripudio. non solum ad urbes, oppida uiculosque, sed ad ipsa quoque mappalia celebris fama penetrauit. omnes inter Africam Italiamque insulae hoc rumore repletae sunt et inoffenso pede longius gaudia cucurrere. tunc lugubres uestes Italia mutauit et semiruta urbis Romae tium sibi aestimantes deum in alumnae conuersione perfecta. putares extinctam Gothorum rum domini desuper intonantis fulmine concidisse. non sic post Trebiam, Trasumennum et Cannas, in quibus locis Romanorum exercituum caesa sunt milia, Marcelli primum apud Nolam proelio se populus Romanus erexit. minori prius gaudio strata Gal
Abbreviated transcription (Latin):
fetu tantũ ⁊ planctib quȩ esset osten¬
dens. Ostupuit. scã ⁊ ꝗͣuis femina ali¬
cuũ habitũ in nepte cõspiciensꝰ mater
gaudio stabat attonita: utͦq uerũ ñ are¬
dere qđ uerũ c̾e̾ cupiebant. Hesit uox
faucib ⁊ int̾ ruborẽ atq pallorẽ. metũq
& leticiã. cogitaciones uariȩ mutabant̃
Succũbendũ ẽ huic loco: neq narrare
aggdiar. qđ dicendo minꝰ faciã. q ex¬
plicandã incredibił gaudii magnitu¬
dinẽ. ⁊ tulli  ani fluuiꝰ siccaret᷑ elo¬
quii: ⁊ contorte demostenis iuibia¬
teq sententie. tardiꝰ languidiꝰq ferren¬
iacentẽ manu attollere: amplexariq
trepidantẽ: agnoscere ĩ illiꝰ ꝓposito
mentẽ suã: ⁊ gͣtulari qđ nobilẽ fami¬
liã uirgo uirginitate sua faceret no
biliorẽ: inuenisse eã qđ p̃staret generi:
qͦd romanȩ urbis cineres mitigaret.
Iħu bone: qͥd illud ĩ tota domo exul¬

Expanded text:
fletu tantum et planctibus, quae esset, ostenfletu tantum et planctibus, quae esset, ostendens. obstipuit sancta et grauis femina alienum habitum in nepte conspiciens, mater gaudio stabat adtonita. utraque uerum non credere, quod uerum esse cupiebant. haesit uox faucibus et inter ruborem atque pallorem metumque ac laetitiam cogitationes uariae mutabantur. Succumbendum est huic loco neque narrare adgrediar, quod dicendo minus faciam. ad explicandam incredibilis gaudii magnitudinem et Tulliani fluuius siccaretur ingenii et contortae Demosthenis uibrataeque sententiae tardius languidiusque ferreniacentem manu attollere amplexarique trepidantem, agnoscere in illius proposito mentem suam et gratulari, quod nobilem familiam uirgo uirgi- nitate sua nobiliorem faceret. inuenisse eam, quod praestaret generi, quod Romanae urbis cineres mitigaret. Iesu bone, quid illud in tota domo exul
Abbreviated transcription (Latin):
uã. & pudiciciã tuã ñ tuȩ potestatis:
horruisti truces hostiũ uultꝰ: raptas
uirgines dĩ gemitutacito conspexisti.
Urbs tua qͦndã orbis caput. romani
popłi sepulchrũ c̃ & tu ĩ litore libico.
exulẽ uirũ. ipsa exul accipies: Qũa ha¬
bitura ꝓnubã : Qͦ de ducenda comita¬
tu: Stridor linguȩ punice: ꝓcacia tͥ fes¬
cennina cantabit. Runpe moras om̃s.
ꝑ fecta dilectio: foras mittit timorẽ Ai¬
sume scutũ fidei loricã uisticiȩ: galeã
salutis. ꝓcede ad p̾liũ: hab& & seruata
pudicicia martyriũ suũ. Qͥd metuis aui¬
am. qͥd formidas parentẽ : Forsitã ⁊ ipse
uelint. qd̾ te uelle ñ credunt. His inflam¬
mata stimulis: omnẽ corpꝰiᷤcultũ ⁊ habi¬
tũ scłarẽ qͣsi ꝓpositi su inpedim̃ta ꝓiec̃
Preciosa monilia. & gͣuescentes uniones.
tunica induit᷑. uiliori tegit᷑ pallio: et
insꝑata aiȩ genibꝰ repente ꝓuoliit᷑.

Expanded text:
uam et pudicitiam tuam non tuae potestatis, uam et pudicitiam tuam non tuae potestatis, horruisti truces hostium uultus, raptas uirgines dei gemitu tacito conspexisti. urbs tua, quondam orbis caput, Romani populi sepulchrum est, et tu in Libyco litore exulem uirum ipsa exul accipies? quam habitura pronubam? quo deducenda comitatu? stridor linguae Punicae procacia tibi fescennina cantabit. rumpe moras omnes. perfecta dilectio forasmittit timorem. adsume scutum fidei, loricam iustitiae, galeam salutis, procede ad proelium. habet et seruata pudicitia martyrium suum. quid metuis auiam? quid formidas parentem? forsitan et ipsae uelint, quod te uelle non credunt. his inflammata stimulis omnem corporis cultum et habitum saecularem quasi propositi sui inpedimenta proiecit. pretiosa monilia et graues censibus uniones tunica induitur, uiliori tegitur pallio et insperata auiae genibus repente prouoluitur
Abbreviated transcription (Latin):
tris & auiȩ comitatu erant. nunqͣm eã
linteamine. nunqͣm plumarũ usa mol¬
liciȩ: s ciliciolũ in nuda humo habuisse
ꝓstrato: uigib faciẽ rigasse lacrimis:
sauatoris m̃te genibꝰ aduolutã. ut suũ
reciꝑet ꝓpositũ: ut suũ inpleret desi-¬
deriũ: ut auiş animũ matͥsq mollir&e.
Quid ult᷑ differo: Cũ iã nuptiar̃ aꝓpin¬
quaret dies. & futuro matͥmonio tha¬
iamꝰ pararet᷑. secrete ⁊ absq arbitris
noctẽq habens ꝓ solatio: talib fert᷑ se ar¬
masse consiliis. Quid agis demetͥas:
Cur pudititiã tãto pauore deffendis:
Lib̾tate opꝰ ẽ ⁊ audatia. Quȩ sic in pa¬
ce metuis: qͥd faceres in matyrio ꝑpemͣ
securã beata martyr agnes. quȩ & cta¬
tẽ uicit ⁊ tyrannũ: & tytulũ castitatis
martyrio coronauit. Nescis misera cui
bar̃baras tremusti manꝰ: auiȩ mat̾sq
sinti ⁊ paleis regebaris. Uidist te capti¬

Expanded text:
tris et auiae comitatu erant, numquam eam tris et auiae comitatu erant, numquam eam linteamine, numquam plumarum usam mollitie, sed ciliciolum in nuda humo habuisse pro stratu, iugibus faciem rigasse lacrimis saluatoris mente genibus aduolutam, ut suum reciperet propositum, ut inpleret desiderium, ut auiae animum matrisque molliret. Quid ultra differo? cum iam nuptiarum adpropinquaret dies et futuro matrimonio thalamus pararetur, secrete et absque arbitris noctemque habens pro solacio talibus fertur se armasse consiliis: \'quid agis, Demetrias? cur pudicitiam tanto pauore defendis ? libertate opus est et audacia. quae sic in pace metuis, quid faceres in martyrio perpesecuram beata martyr Agnes, quae et aetatem uicit et tyrannum et titulum castitatis martyrio coronauit. nescis, misera, nebarbaras tremuisti manus, auiae matrisque sinu et palliis tegebaris, uidisti te capti
Abbreviated transcription (Latin):
iuniis. usq ad ultimã senectutẽ. in
tẽplo dño seruiebat. Quatuor uir¬
ginũ filiarũ philyppi desiderabat
chorũ: & unã se illarũ ẽẽ cupiebat:
quȩ pudicicia uirginali ꝓpħiȩ grãm
cunsecutȩ st̃. His ⁊ huiꝰcemoĩ cogita
cionib pascebat animũ: nichil ita
metuens. qͣm auiã matrẽq offende¬
re. Quarũ cũ incitaret᷑ exẽplis. uo¬
luntate ⁊ studiis t̾rebat᷑: ñ qͦ displi¬
ceret eis scm̃ ꝓpositũ: s qͦd ꝓ rei mag¬
nitudine. optare id & appetere non
auderent. Estuabat xp̃i tyruncula:
oderat ornatũ suũ. & cũ hester loque¬
bat᷑ ad dñm. Tu nosti qđ oderĩ in¬
signe capitis mei: hoc ẽ diadema qͦ
utebat᷑ qͣsi regina: & tante ducã in¬
nouerunt. qͣs de litore galliarũ ad ha-¬
bitationẽ scõꝵ locoꝵ hostiũ ꝑ africam
cõpulit seua tẽpestas: noctib ⁊ secreto
consciis tantũ uirginib dĩ quȩ in ma¬

Expanded text:
iuniis usque ad ultimam senectutem in iuniis usque ad ultimam senectutem in templo domino seruiebat. quattuor uirginum filiarum Philippi desiderabat chorum et unam se illarum esse cupiebat, quae pudicitia uirginali prophetiae gratiam consecutae sunt. his et huitionibus pascebat animum, nihil ita metuens, quam aviam matremque offendere. Quarum cum incitaretur exemplo, voluntate et studiis terrebatur: non quo displiceret eis sanctum propositum, sed quod pro rei magnitudine, optare id et appetere non auderent. Aestuabat Christi tyruncula. Oderat ornatum suum; et cum Esther loquebatur ad Dominum: Tu nosti quod oderim insigne capitis mei hoc est diadema, quo utebatur quasi regina et tantae ducam imnorunt, quas de litore Galliarum ad habitationem sanctorum locorum hostium per Africam conpulit saeua tempestas, noctibus et secreto consciis tantum uirginibus dei, quae in ma
Abbreviated transcription (Latin):
felix morte sua. qͥñ uidit patͥam cor¬
ruent̾ẽ: ĩmo felicior sobole: qͥ demetͥa¬
dis ꝓaiuȩ nobilitatẽ. insigniorẽ reddi¬
dit demetͥadis filiȩ ꝑpetua castitate.
Uerũ qͥd ago oblit̾ ꝓpositi: Dũ admi¬
ror iuuenẽ. laudau aliqͥd bonoꝵ. scła¬
danda sit. qđ hec uniu̾sa cõntẽpserit:
qđ ñ se nobilẽ. ñ diuitis p̃pollentẽ. s
hominẽ cogitauerit. Incredibilis am
mi fortitudo: int̾ gẽmas ⁊ sericũ. int̾
cunuchoꝵ. & puellarũ cat᷑uas. & adu¬
lationẽ ac ministeria familie ꝑstrepen¬
tis int̾ exquisitas epulas qͣs ample do¬
mus p̾bebat habundantia. appetisse
eã ieiunioꝵ. laborẽ: asꝑitatẽ uestium:
uictꝰ continentiã. Legerat enĩ u̾ba dñi
dicentis: qͥ mollib uestiunt᷑ in domib
regũ st̃. Stupebat ad conu̾sationẽ he
laudat᷑. Annȩ filiȩ phanuelis mira¬
bat᷑ ardorẽ. quȩ orationibꝰ atq ie¬

Expanded text:
felix morte sua, qui non uidit patriam corfelix morte sua, qui non uidit patriam corruentem, immo felicior sobole, qui Demetriadis proauiae nobilitatem insigniorem reddidit Demetriadis filiae perpetua castitate. Uerum quid ago ? oblitus propositi, dum admiror iuuenem, laudaui aliquid bonorum saeculadanda sit, quod haec uniuersa contempserit, quod non se nobilem, non diuitiis praepotentem, sed hominem cogitarit. iimi fortitudo inter gemmas et sericum, inter eunuchorum et puellarum cateruas et adulationem ac ministeria familiae perstrepentis et exquisitas epulas, quas amplae domus praebebat abundantia, appetisse eam ieiuniorum laborem, asperitatem uestium, uictus continentiam. legerat enim domini uerba dicentis: qui mollibus uestiuntur, in domibus regum sunt. stupebat ad conuersationem Helaudatus. Annae, filiae Fanuelis, mirabatur ardorem, quae orationibus atque ie
Abbreviated transcription (Latin):
secus. S ⁊ nr̃a oratio: dabit aliqͥd emo¬
lum̃ti. Equoꝵ cursus: fauore ꝑnicior
paratas ad p̾liũ acies. strictosq muero¬
nes. sermo imꝑatoris accendit. Igitur
⁊ in oꝑe p̃senti. auia qͥde mat̾q plan¬
tauerut᷑: s & nos rigabimꝰ: & dñs in¬
crem̃tũ dabit. Rethorũ disciplina ẽ
ab auis ⁊ atauis. & retro om̃i nobili¬
tate. oinare quẽ laudes: ut ramoii ste¬
rilitatẽ. radix fecunda conpenset. & qd̃
in fructu ñ teneas. mireris in trunco
petenda st̃ nomina. ⁊ illustre anicii
sanguinis genꝰ: in qͦ aut nullꝰ aut rarꝰ
ẽ qͥ ñ merui̾t consulatũ: aut p̾feren¬
dus olibriꝰ uirginis nr̃e pat̾: qu̾e in¬
maturata morte se subtractum.
roma cũ gemuit. ¶Uereor plu¬
ra dicere. ne sc̃e matͥs uulnꝰ exape¬
rẽ: ⁊ uirtutũ recordatio. fiat doloris
instauratio. Piꝰ filiꝰ. uir amabilis: cle¬
mens dñs: ciuis affabilis. Consul qͥdẽ

Expanded text:
secus . Sed et nostra oratio dabit aliquid emosecus . Sed et nostra oratio dabit aliquid emolumenti. Equorum cursus favore pernicior r: paratas ad praelium acies, strictosque mucrones, sermo Imperatoris accendit. Igitur et in opere praesenti, avia quidem materque plantaverunt; sed et nos rigabimus, et Dominus incrementum dabit. Rhetorum disciplina est abauis et atauis et omni retro nobilitate ornare, quem laudes, ut ramorum sterilitatem radix fecunda conpenset et, quod in fructu non teneas, mireris in trunco. petenda sunt nomina et inlustre Anicii sanguinis genus, in quo aut nullus aut rarus est, qui non meruerit consulatum, aut proferendus Olybrius, uirginis nostrae pater, quem inmatura morte subtractum Roma congemuit. uereor plura dicere, ne sanctae matris uulnus exasperem et uirtutum eius recordatio fiat doloris instauratio. pius filius, uir amabilis, clemens dominus, ciuis affabilis, consul quidem
Abbreviated transcription (Latin):
hine potest estimari: qđ occupatꝰ in ex¬
planatione tẽpli iezechiclis. qđ opus
in om̃ib scͥpturis scĩs u difficillimũ
ẽ & in ea parte delubri. in qͣ scã scõn
& timiamatis altare describit᷑: malus
parũꝑ hoc uti diu̾ticulo. ut de alta¬
ri tͣnsirẽ ad altare: ⁊ hostiã uiuã. pla¬
centẽ dõ. ac sine ulla macula etͣnc pu¬
dicitie consecrarẽ. Scio qd ad ĩp̃catio¬
nẽ pontificis. flãmeũ uirginale scm̃
operu̾it caput: & illud apłicȩ uocis
insigne celebratũ sit. Uolo autẽ uos
om̃s uirginẽ castã exibere xp̃o: qͣndo
astitit regina adextris eiꝰ. in uestitu
de aurato: circũ ancta uarictate. Qua
ueste polimita. & multarũ uirtutũ di
usitatȩ contexta. indutꝰ fuit & ioseph.
⁊ regũ quondã utebant᷑ filię. Unde
⁊ ipsa sponsa letat᷑. ac dic̃. Introdux̃ me
rex incubiculũ suũ. Sodaliũq respon¬
det chorus. Omĩs gła. filie regis uitͥn¬

Expanded text:
hinc potest aestimari, quod occupatus in exhinc potest aestimari, quod occupatus in explanatione templi Hiezechielis — quod opus in oest: et in ea parte delubri, in qua Sancta sanctorum, et thymiamatis altare describitur, malui parumper uti hoc diverticulo, ut de altari transirem ad altare, et hostiam vivam, placentem Deo, ac sine ulla macula, aeternae pudicitiae consecrarem. Scio quod ad imprecationem pontificis, flammeum virginalem sanctum operuerit caput; et illud apostolicae vocis insigne, celebratum sit: Volo autem vos omnes virginem castam exhibere Christo. Quando astitit regina a dextris ejus, in vestitu deaurato, circumdata varietate. Qua veste polymita, et multarum virtutum 977 diversitate contexta, indutus fuit et Joseph, et regum quondam utebantur filiae. Unde et ipsa sponsa laetatur ac dicit: Introduxit me rex in cubiculum suum . Sodaliumque respondet chorus: Omnis gloria filiae regis intrin
Abbreviated transcription (Latin):
dixero. adulari putabor: si quȩdã
sub trarero. ne incredibilia ẽt̃ uide¬
ueretundia. Quid gͥ faciã: Qđ̃ ĩple¬
re ñ possũ. negare ñ audeo: tanta ẽ a
iuiȩ etꝰ & matͥs insigniũ feminarũ.
in ubendo autoritas. in petendo fi¬
des: in extorquendo ꝑseuerentia.
Neq enĩ ut nouũ qͥddã & p̃cipuũ a
me flagitant. cuiꝰ ingeniũ in hui̾cemo¬
di materiis sepe detritũ ẽ: s ne uoci
meȩ ꝓuirili parte desit testimoni¬
ũ in eiꝰ uirtutib explicandis: cuiꝰ ut
inclyti oratoris utar sentencia. spes
magis laudãda. qͣm res ẽ: qͦnqͣm pu¬
ellares annos fidei ardore suꝑarit:
n inde ceꝑit. uͥ alias desisse. ꝑfectȩ
consũmatȩq uirtutis ẽ. ꝓ eui obtrec¬
tatio: facessat itiuidia: nullũ in am¬
bicionẽ sit crim̃. Ignoti ad ignotam
Auoqͥn interior homo pulchre sibi
ses multosq credentiũ nouerat. quos
ante ñ uiderat. Quantũ sit apud me
meritũ. ĩmo miraculũ uirginis nr̃e

Expanded text:
dixero; adulari putabor, si quaedam subtraxero, ne incredibilia uideuerecundia. quid igitur faciam ? quod inplere non possum, negare non audeo: tanta est auiae eius et matris, insignium feminarum, in iubendo auctoritas, in petendo fides, in extorquendo perseuerantia. neque enim ut nouum quiddam et praecipuum a me flagitant, cuius ingenium.in huiusce modi materiis saepe detritum est, sed ne uocis meae pro uirili parte desit testimonium in eius uirtutibus explicandis, cuius — ut incliti oratoris utar sententia — spes magis laudanda quam res est, quamquam puellares annos fidei ardore superarit et inde coeperit, unde alias desisse perfectae consummataeque uirtutis est. Procul obtrectatio, facessat inuidia, nullum in ambitione sit crimen. ignoti ad ignotam m; alioquin interior homo pulchre sibi ses multosque credentium nouerat, quos ante non uiderat. quantum sit apud me meritum, immo miraculum uirginis nostrae,
Abbreviated transcription (Latin):
necesse fuit ire contͣ uicia: ⁊ ꝓpt̃ instruc¬
tionẽ uirguns qͣm monebã. diaboli insi¬
dias patefacere. Qui sermo offendit plu¬
rimos: dũ unꝰqͥsq in se intelligens qđ di¬
lius concientiȩ dolore monstrasse: Liber
manet: homines p̃cerier᷑. Scͥpsi ⁊ adple¬
iqͥcqͥd dici poterat. in illis opuscłis deflo¬
ratũ ẽ: ut aut exsuꝑfluo cadẽ a nob̃ repe¬

Expanded text:
necesse fuit ire contra vitia, et, propter instructionem virginis quam monebam, diaboli insidias patefacere; qui sermo offendit plurimos, dum unusquisque in se intelligens quod divulnus conscientiae dolore monstrasse. Liber manet, et homines perierunt. Scripsi et ad pleet quiquid dici poterat in illis opusculis defloratum est, ut aut ex superfluo eadem a nobis repe
Abbreviated transcription (Latin):
roꝵ mulierũq corpora. insito calo¬
re feruere: ⁊ noxios ẽẽ his ȩtatib cy¬
bos qui calorẽ augeant: sanitatiq
conducere. frigida queq in ęsu ⁊ po¬
tu sumere: sicut e contrario senib qͥ
pituita laborant ⁊ frigore calidos
cybos. ⁊ ueterana uina ꝓdesse. Nude
t᷑ corda ⁊ corpora ur̃a in crapula ⁊ e¬
brietate: ⁊ curis huiꝰ uitȩ. E apłs:
uinũ in quo ẽ luxuria. Nec mirum
hoc figulũ sensisse de uasculo qđ ip
humanos mores nosse. atq descͥbere.
dixerit: sine cerere ⁊ libero. friget uenus
t᷑ donec puellares annos transeas. aquã
in potu sume: quȩ nat᷑a frigidissima ẽ
Aut si hoc infirmitas ꝓhibet: audi cũ
timotheo. Modico uino ucere. ꝓpt̾ sto¬
machũ: ⁊ frequentes tuas iufirmitates.
Deinde in ipsis cybis: calida quȩq deui¬
ta. Don solũ de carnib loquor. suꝑ qͥb
uas electionis ꝓfert sententiã. bonũ ẽ

Expanded text:
rorum mulierumque corpora insito calore fervere, et noxios esse his aetatibus cibos, qui calorem augeant; sanitatique conducere frigida quaeque in esu et potu sumere. Sicut e contrario senibus, qui pituita laborant et frigore, calidos cibos, et vetera vina prodesse. Unde tur corda uostra in crapula et ebrietate et curis huius uitae. et apostolus: uino, in quo est luxuria. nec mirum hoc figulum sensisse de uasculo, quod humanos mores nosse atque describere; dixerit: sine Cerere et Libero friget Uenus.atitur, donec puellares annos transeas, aquam in potum sume, quae natura frigidissima est, aut, si hoc inbecillitas prohibet, audi cum Timotheo: uino modico utere propter stomachum et frequentes tuas infirmitates. deinde in ipsis cibis calida quaeque deuita; non solum de carnibus loquor, super quibus uas electionis profert sententia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprii habent᷑ libri: ad quoꝵ ce mutimꝰ
lectionẽ. ut discas qͥd boni habeat conti¬
uentia: & qͥd e contrario mali saturitas.
Imitare sponsũ tuũ: esto auiȩ matͥq sub¬
iecta. Nullũ uiroꝵ. ⁊ maxine iuuenũ.
nͥ cũ illis uideas: nullũ scias quẽ ille nesci¬
ant. Scłaris quoq sententia ẽ: eade uel¬
le ⁊ eadẽ nolle. ea demũ firma amicicia
ẽ. Ut appeteres uirginitatẽ. ut xp̃i p̃cep¬
ta cognosceres. ut scires qͥd tͥ expediret.
qͥd eligerc deberes. illarũ te exempla do¬
cuer̃: scã domi instrux̃ cõuersatio. Non
suã in te exp̃sser̃ pudiciciã: ⁊ honorabi¬
liũ nuptiarũ cubilisq inmaculati p̾cio¬
sissimũ germinaue̾ te florẽ: qͥ ꝑfectos af¬
feret fructuᷤᷤ. si humiliaueris te sub poten¬
ti manu di: ⁊ scriptũ semꝑ memineris.
suꝑbis d̾s resistit. humilib autẽ dat grãm.
Ubi aũt gr̃a: ñ oꝑũ retributio. s donanꝰ¬

Expanded text:
proprii habentur libri, ad quorum te mittimus proprii habentur libri, ad quorum te mittimus lectionem, ut discas, quid boni habeat continentia et quid e contrario mali saturitas. Imitare sponsum tuum: esto auiae matrique subiecta. nullum uirorum — et maxime iuuenum — nisi cum illis uideas. nullum scias, quem illae nesciant. saecularis quoque sententia est: eadem uelle et eadem nolle, ea demum firma amicitia est. ut adpeteres uirginitatem, ut Christi praecepta cognosceres, ut scires, quid tibi expediret, quid eligere deberes, illarum te exempla docuerunt, sancta domi instruxit conuersatio. non suam in te expressere pudicitiam et honorabilium nuptiarum cubilisque inmaculati pretiosissimum germinauere te florem, qui perfectus afferet fructus, si humiliaueris te sub potenti manu dei et scriptum semper memineris: superbis deus resistit, humilibus autem dat gratiam. ubi autem gratia, non operum retributio sed donan
Abbreviated transcription (Latin):
sermo ita potest resonare: moderatas
ẽẽ uirtures: & excedentes modũ atq
m̃surã int̾ uicia deputari. Unde ⁊ unꝰ
de septẽ sapientib: neqͥd ait nimis. Qđ̃N
tã celebre factũ ẽ: ut comico quoq ũ¬
su exp̃ssũ sit. Sic debes ieuinare. ut ñ
palpites. ⁊ respirare uix possis: & co¬
mitũ tuarũ uł porteris uł t᷑haris ma¬
nib: s ut fracto corporis appetitu. nec
in lectione. nec in psalmis. nec in uigi¬
liis. solito qͥd minꝰ facias. leuiniũ ñ ꝑͭ¬
fecta uirtꝰ. s ceterarũ uirtutũ funda¬
m̃tũ ẽ: & scĩficatio atq pudicicia sine
qua nemo uidebit dm̃. gͣdus p̾bet ad
sũma scandentib: nec tam̃ si sola fuerit.
uirginẽ poterit coronare. Legamꝰ eugł̃m
sapientiũ ⁊ stultarũ uirginũ: qͣrũ alie
cubiculũ ingrediunt᷑ sponsi: ⁊ alie bono¬
rũ operũ oleũ ñ habentes. extinctis lã¬
padib exdudunt᷑. Latꝰ ẽ suꝑ ieuiniis
cãpus: in qͦ ⁊ ego sepe cururri ⁊ multoꝵ

Expanded text:
s ita potest sermo resonare: moderatas esse uirtutes, excedentes modum atque mensuram inter uitia reputari. unde et unus de septem sapientibus: ne quid, ait, nimis. quod tam celebre factum est, ut comico quoque uersu expressum sit. sic debes ieiunare, ut non palpites et respirare uix possis et comitum tuarum uel porteris uel traharis manibus, sed, ut fracto corporis appetitu nec in lectione nec in psalmis nec in uigiliis solito quid minus facias. ieiunium non perfecta uirtus, sed ceterarum uirtutum fundamentum est et sanctificatio atque pudicitia, sine qua nemo u i debit deum, gradus praebet ad summa scandentibus nec tamen, si sola fuerit, uirginem poterit coronare. legamus euangelium 3 sapientium et stultarum uirginum, quarum aliae cubiculum ingrediuntur sponsi, aliae bonorupadibus excluduntur. latus est super ieiuniis campus, in quo et nos saepe cucurrimus et multorum
Abbreviated transcription (Latin):
sine corꝑe. Neq eñ ĩmoderata tͥ imꝑa¬
mꝰ ieina. ⁊ enormẽ cyboꝵ abstinẽ¬
gunt᷑ ⁊ ante egrotare incipiunt: qͣm
sc̃e conu̾sationis iacere fundam̃ta. Phi¬
losophoꝵ qͦq sententia ẽ mes otetas a¬

Expanded text:
sine corpore. Neque uero inmoderata tibi imperasine corpore. Neque uero inmoderata tibi imperamus ieiunia et inormem ciborum abstinenguntur et ante aegrotare incipiunt quam sanctae conuersationis iacere fundamenta. philosophorum quoque sententia est
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. Hec st̃ diaboli ignita iacula. quȩ
simul ⁊ uulnerant ⁊ inflãmant. ⁊ a re¬
ge babilonio tͥbus pueris pueris pre¬
parant᷑. qͥ succendit fornacẽ qͣdraginta
nouẽ cubitoꝵ. habens ⁊ ipse septem
ebdomadas ad ꝑdicionẽ: qͣs dñs ob¬
seruari usserat ad salutẽ. S quomͦ
ibi quartꝰ habens speciẽ quasi filii
hominis. inm̃sos mitigauit ardorẽ¬
⁊ int̾ camini estuantes incendia docu¬
it flãmas calorẽ amittere: ⁊ aliud ocu¬
lis cõminari. aliud p̃bere attatui: sic &
in animo uirginali rore cęlesti ⁊ ieui¬
nioꝵ frigore. calor puellaris extingui¬
t᷑. & humano corpori angłoꝵ. imꝑat᷑
cõu̾satio. Quãobrẽ ⁊ uas electionis de
uirginib se dicit ñ habere p̾ceptum:
quia contͣ naturã. ĩmo ultͣ naturã ẽ.
ñ exercere qđ nata sis: int̾ficere in te
radicẽ tuã. ⁊ sola uirginitatis poma
decerꝑe: nescut thorũ. omnẽ uiroꝵ.
horrere contactu: ⁊ in corꝑe uiuere

Expanded text:
cula, quae simul et vulnerant et inflammant, et a rege Babylonio tribus pueri, praeparantur, qui succendit fornacem quadraginta novem cubitorum, habens et ipse septem hebdomadas ad perditionem, quas Dominus observari jusserat ad salutem. Sed quomodo ibi quartus speciem habens quasi filii hominis, imet inter camini aestuantis incendia docuit flammas calorem amittere et aliud oculis comminari, aliud praebere tactui, sic et in animo uirginali rore caelesti et ieiuniorum frigore calor puellaris , extinguitur et humano corpori angelorum impetratur conuersatio. quam ob rem et uas electionis de uirginibus se dicit domini non habere praeceptum, quia contra naturam, immo ultra naturam est non exercere, quod nata sis, interficere in te radicem tuam et sola uirginitatis poma decerpere, nescire torum, omnem uirorum horrere contactum et in corpore uiuere
Abbreviated transcription (Latin):
ens cũ adu̾sario tuo. dũ es in uia huiꝰ
scłi: ne forte t᷑dat te uidici ⁊ de suo aliqͥd
usurpasse cõuincat. tdarisq ministro qͥ
ipse ẽ inimicꝰ ⁊ uindex: & muaris in car¬
cert̃. ⁊ in tenebras exteriores: quȩ qͣnto
a xp̃o uero lumine seꝑam᷑. tanto nos
maiori horrore circundant: ⁊ ñ inde e¬
xeas donec reddas nouissiũ qͣdrãtẽ. id
ẽ minimũ qđq delictũ: qͥa ⁊ ꝓ ocioso
uerbo reddituri sumꝰ rationẽ in die iu¬
dicii. Hec dicta sint ñ infausto contͣ te
uaticinio: s pauidi cautiq utiq moni¬
toris officio: ea quoq quȩ in te tuta st̃
formidantis. Si sp̃c inqͥt potestatẽ ha¬
bentis ascenderit suꝑ te: locũ tuũ ne
dimiseris. Quasi in ꝓcuitu ⁊ in aciȩ.
stamꝰ sẽꝑ ad pugnã. Uult nos loco
mouere hostis. & de gͣdu excedere: s so¬
lidanda st̃ uestigia: ⁊ dicendũ. Statu¬
it supͣ petrã pedes meos: ⁊ petra refu

Expanded text:
ens cum aduersario tuo, dum es in uia huius ens cum aduersario tuo, dum es in uia huius saeculi, ne forte tradat te iudici et de suo aliquid usurpasse conuincat tradarisque ministro, qui ipse est inimicus et uindex, et mittaris in carcerem et in tenebras exteriores, quae, quanto a Christo, uero lumine, separamur, tanto nos maiori horrore circumdant, et non inde exeas, nisi soluas nouissimum quadrantem, id est minimum quodque delictum, quia et pro otioso uerbo reddituri sumus rationem in die iudicii. Haec dicta sint non infausto contra te uaticinio, sed pauidi cautique monitoris officio ea quoque in te, quae tuta sunt, formidantis. si spiritus, inquit, potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris. quasi in procinctu et in acie stamus semper ad pugnam. uult nos loco mouere hostis et de gradu excedere, sed solidanda uestigia sunt et dicendum: statuit supra petram pedes meos e
Abbreviated transcription (Latin):
lectionis amorȩ occupes: nec in bona
t̾ra pectoris tui. sementẽ lolii auenarũq
suscipias: ne dormiente patre fami¬
rens. inimicꝰ hõ tizania suꝑ semin&.
s sẽꝑ̃ loqͣris. ĩ noctib quesiui quesius
quẽ diligit anima mea. uͥ pascas uͥ cu¬
bes in meridie: & adhesit anima mea¬
post te. me suscepit dextera tua: illudq
iheremiȩ: ñ laboraui sequens te: neq
eñ ẽ dolor in iacob. nec labor in isrł.
Quando eras in scło. ea quȩ erant in scło
cogitabas: polire faciẽ: purpurisso et
cerussa ora depingere: ornare cͥnẽ. & a¬
taccã de inauriũ p̾ciis. candore marga¬
ritarũ. rubri maris ꝓfunda testantiũ.
sinaragdoꝵ uirore. ceraunioꝵ. flãmis: ia¬
cinctoꝵ pelago: ad quȩ ardent & insani¬
unt studia matronarũ. Nc̃ autẽ quia
scłm reliqͥsti. ⁊ scdõ pꝰbaptismũ gͣdu u̾sti
pactũ cũ adu̾sario tuo. dicens ei. reniui
pigisti. & esto cõsentiens pactũq custodi¬

Expanded text:
lectionis amore occupes: nec in bona lectionis amore occupes: nec in bona terra pectoris 984 tui sementem lolii avenarumque suscipias: ne dormiente patrefamirens inimicus homo zizania superseminet; sed semper loquaris: In noctibus quaesivi quem dilexit anima mea. ubi pascis, ubi cubas in meridie?et:adhaesitpostte anima mea, me suscepit dextera tua illudque Hieremiae: non 1 aboraui sequens te. neque enim est dolor in Iacob nec labor in Israhel. quando eras in saeculo, ea, quae erant saeculi, diligebas: polire faciem purpurisso et cerussa ora depingere, ornare crinem et ataceam de inaurium pretiis, candore margaritarum Rubri Maris profunda testantium, zmaragdorum uirore, cerauniorum flammis, hyacinthorum pelago, ad quae ardent et insaniunt studia matronarum. nunc autem, quia saeculum reliquisti et secundo post baptismum gradu inisti pactum cum aduersario tuo dicens ei: \'renunpigisti, et esto consentiens pactumque custodi
Abbreviated transcription (Latin):
mnȩ & clarissimȩ feminȩ: qͥ accusare po
ter. si me scierint hucusq tacuisse. Neq¬
enĩ unqͣm laudaui in ea antiqͥtatẽ gene¬
ris: diuiciarũ ⁊ potenciȩ magnitudiñe.
uiro uiuente uł mortuo: quȩ alii forsitan
mercennaria oratione laudauerint.
Michi ꝓpositũ ẽ stilo eccłastico laudare
auiã uirginis meȩ: ⁊ grãs agere. qͦd uo¬
iluntatẽ eiꝰ sua adiuuerit uoluntatȩ. du¬
oqͥn. cellula monasterii: uilis cyb. ues¬
tisq contẽpta: ⁊ ętas uicina iã morti
breiuisq tp̃ris uiaticũ: carent om̃i assen¬
tacionis infamia. Deniq in reliqͥs par¬
tib omĩs mͥ sermo ad uirginẽ diriget᷑.
& uirginẽ nobilẽ: ⁊ nobilẽ ñ minꝰ sc̃ita¬
te qͣm genere: cuiꝰ qͣnto sublimis ascen¬
sus ẽ: tanto causus ꝑiculosior. Iuud tͥ na¬
ta dõ p̃om̃ib unũ p̃dicã. ⁊ repetens ut¬
rũ iterũq monebo: ut animũ tuũ sacrȩ

Expanded text:
mae et clarissimae feminae. qui accusare non mae et clarissimae feminae. qui accusare non poterunt, si me scierint hucusque tacuisse; neque enim laudaui in ea umquam antiquitatem generis, diuitiarum et potentiae magnitudinem uiro uiuente uel mortuo, quae alii forsitan mercennaria oratione laudauerint. mihi propositum est stilo ecclesiastico laudare auiam uirginis meae et gratias agere, quod uoluntatem eius sua adiuuerit uoluntate. alioquin cellula monasterii, uilis cibus uestisque contempta et aetas uicina iam morti breuisque temporis uiaticum carent omni adsentationis infamia. denique in reliquis partibus omnis mihi sermo ad uirginem dirigetur et uirginem nobilem et nobilem non minus sanctitate quam genere, cuius quanto sublimis ascensus est, tanto lapsus periculosior. unum aeque omnibus unum. Praedicam, et repetens, iterumque iterumque monebo, ut animum tuum sacrae
Abbreviated transcription (Latin):
tiatorib ⁊ auidissimis mortaliũ syris.
nobiliũ puellar̃ nuptias uẽde: ñ pupilloꝵ
ñ uiduarũ ñ uirginũ xp̃i in opiȩ par¬
cere: mauꝰq mag̃ rogantiũ expectare.
qͣm uultꝰ Hanc ferã ⁊ carybdim seyliãq
succĩctã multis canib. fugiens barbaros
matrona uenerabilis sustinuit: que nec
naufragiis parceret: nee captiuitatibus
flecteret᷑. Iiitare crudeł: saltẽ hostẽ ro¬
mani inꝑĩ b̾reuniꝰnꝰ nr̃i tẽporis. tantũ
qdđ inuenerat tulit. tu queris qͦd ñ in¬
uenis & mirant᷑ emu li. urtꝰ enĩ sẽꝑ
inuidiȩ patet: cur tantarũ secũ
pudicitiã tacita ꝓscͥp cione mercata sit:
cũ ⁊ ille partẽ sit dignatꝰ acciꝑe qui
totũ potuit auferre: ⁊ hȩc qͣsi comiti
negare ñ ausa sit. quȩ se intelligebat.
sub nomine pͥuate dignitatis tyranno
seruientẽ. Sentio me ininicoꝵ. patere
morsib. qđ adulari uidear nobilissi¬

Expanded text:
tiatoribus et auidissimis mortalium Syris tiatoribus et auidissimis mortalium Syris nobilium puellarum nuptias uendere, non pupillorum, non uiduarum, non uirginum Christi inopiae parcere manusque magis rogantium spectare quam uultus. hanc feram et Charybdim Scyllamque succinctam multis canibus fugiens barbaros matrona sustinuit, quae nec naufragiis parceret nec captiuitatibus flecteretur. imitare, crudelis, saltim hostem Romani imperii. Brennus nostri temporis tantum, quod inuenerat, tulit; tu quaeris, quod non inuenis. et mirantur aemuli — uirtus enim semper inuidiae patet -, curtantarum secum pudicitiam tacita proscriptione mercata sit, cum et ille partem sit dignatus accipere, qui totum potuit auferre, et haec quasi comiti negare non ausa sit, quae se intellegebat sub nomine priuatae dignitatis tyranno seruientem? sentio me inimicorum patere morsibus, quod adulari uidear nobilissi
Abbreviated transcription (Latin):
diꝰ : Sic̃ scriptũ ẽ. Qm̃ ꝓpt̾ te mortifica¬
mͣ totadie: estimati sumꝰ ut oues oc¬
cisionis. Et ysaias huiꝰcemõi homines
cohortat᷑ dicens. Qui ablactati estis
a lacte. ⁊ auulsi abubere: tͥbulationẽ
suꝑ tͥbulationẽ expectate: spẽ suꝑ
spẽ. Non st̃ condigne passiones huiꝰ
tẽꝑis: ad futurã głam quȩ reuelabit᷑
ĩ nobis. Cur ista replicauerĩ: sequens
sermo declarabit. Que de medio ma¬
ri fumantẽ uiderat patͥam: ⁊ fragili
cymbe saluit suã suoꝵq cõmiserat:
crudeliora inuenit africę litora. Exei¬
pit᷑ enĩ abco. quc̃ nescias utrũ auari¬
or sit an crudeliorꝰ cui nichil ddulce
p̃ter uinũ ⁊ p̃ciũ: ⁊ sub occasiõ̾e partiũ cle¬
mentissimi pͥncipis: seuissimꝰ omniũ
extitit tyrannoꝵ. E ut aliqͥd loquar
de fabulis poetarũ: qͣsi orcus ĩ tarta¬
ro. ñ t̃cipitẽ. s multoꝵ. capitũ habuit
cerberũ: qͥ cuncta traberet. laceraret. Hic
matrũ gremiis abducere: pactas nego¬

Expanded text:
ptum est: quia propter te mortificamur tota die, aestimati sumus ut oues occisionis. ct Esaias huiusce modi homines cohortatur dicens: qui ablactati estis a lacte, qui auulsi ab ubere, tribulationem super tribulationem expectate, spem super spem. non sunt condignae passiones huius temporis ad futuram gloriam, quae reuelabitur in nobis. cur ista replicauerim, sequens sermo monstrabit. quae de medio mari fumantem uiderat patriam et fragili cumbae salutem suam suorumque commiserat, crudeliora inuenit Africae litora. excipitur enim ab eo, quem nescias utrum auarior an crudelior fuerit, cui nihil dulce praeter uinum et pretium et qui sub occasione partium clementissimi principis saeuissimus omnium extitit tyrannorum et — ut aliquid loquar de fabulis poetarum — quasi Orcus in tartaro non tricipitem sed multorum capitum habuit Cerberum, qui cuncta traheret, laceraret, extingueret. hic matrum gremi i s abducerepactas, nego
Abbreviated transcription (Latin):
pondit. Ego nichil timeo. Dicit se a
domino suo ẽe dimissũ. Et si uobis pla¬
cet. ecce hic ẽ: tasmutite eũ quo uultis.
Arbitror me ñ peccare: si homine ua¬
gũ ñ sinã longiꝰ fugere. Qua ꝓpt̃. qͥa
ego ĩ hac solitudiue constitatus ñ pos¬
sũ agere qud iussisti: rogaui carissimũ
mͥ euagrũi: ut t̾a tui qͣm mei causa.
iustant᷑ negotiũ ꝓsequat᷑. Opto te. ua

Expanded text:
pondit: Ego nihil timeo. Dicit se a pondit: Ego nihil timeo. Dicit se a Domino suo fuisse dimissum: et si vobis placet, ecce hic est, transmittite quo vultis. In hoc arbitror me non peccare, si hominem vagum non sinam longius fugire. quapropter quia ego in hac solitudine constitutus non possum agere quod iussisti, rogaui carissimum mihi Euagrium, ut tam tui quam mei causa instanter negotium prosequatur. VI. A
Abbreviated transcription (Latin):
hoc queso ut eos libros quos me nͨ habere
breuis subditus edocebit: librarii manu in
carta scribi iubeas. Interp̾tationẽ quoq
psalmoꝵ dauiticorp: et plixũ ualde de
sẏnodis librũ sc̃i hylarii. quẽ ei apud tre¬
ueros manu mea ipse descripseram: ȩque
anȩ amiȩ pabulũ: sii lege domini medi-¬
tet᷑ die ac noctȩ. Cȩteros hospitio suscipis:
solatio foues: sumptib iuuas: mͥ si roga¬
ente dño. multis sacrȩ bibliothecȩ codici¬
b habundamus : imꝑa uicissim. qd̃ cũq
uis mittam: nec putes mͥ graue ẽc̃ si iubeaˢ.
Habeo alumnos: qͥ antiquariȩ arti serui¬
ant. Neq uͦ. beneficiũ ꝓ eo qd polliceor posco:
heliodorus fr̃ mͥ indicauit: te multa de
scripturis querere. nec muenire. Aut si
omnia habes: incipiet sͥ caritas uendicare
plus petere. Magistrũ autẽ pueri
tui de quo dignatꝰ es scribere. que
euagriꝰ prb̃r dũ adhuc anthochiȩ es¬
sem. me p̾sente corripuit. Cui ille res¬

Expanded text:
hoc quaeso, ut eos libros, quos non habere me hoc quaeso, ut eos libros, quos non habere me breuis subditus edocebit, librarii manu in charta scribi iubeas. interpretationein quoque psalmorum Dauiticorum et prolixum ualde de synodis librum sancti Hilarii, quae ei apud Treueris manu mea ipse descripseram, aeque Christianae pabulum, si in lege Domini meditetur die ac nocte . Caeteros hospitio recipis, solatio foves, sumptibus juvas. Mihi si rogalargiente Domino, multis sacrae Bibliothecae codicibus abundamus, impera vicissim, quodcumque vis mittam. Nec putes mihi grave esse, si jubeas. Habeo alumnos, qui Antiquariae arti serviant. Neque vero beneficium pro eo quod postulo, polliceor. Heliodorus frater mihi indicavit, te multa de Scripturis quaerere, nec invenire; aut si omnia habes, incipit sibi plus caritas vindicare, plus petere. 16 3. Magistrum autem pueri tui, de quo dignatus es scribere quem Evagrius Presbyter, dum adhuc Antiochiae essem, me praesente corripuit. Cui ille res
Abbreviated transcription (Latin):
ne nascentes amicicias. quȩ xp̃i gluttino
coeserunt: aut temporis aut locorum
magnitudo diuellat: qͥnpotius federemꝰ
eas recipcis ȩpłis. Ille int̾ nos currant:
ille se obuient: ille nob̾cum loqͣntur.
Non multum ꝑditura erit caritas: si
tali secũ sermone loquatur. Rufmnus
autẽ frͣ ut scribis: necdum uenit. Et si
uenerit. nͨ multũ ꝓderit desiderio meo:
cũ eum iã uisurus ñ sim. Ita enim et ille
longo ame int̾uallo separatus est. ut
huc non possit excurrere: et ego ar¬
reptȩ solitudinis terminis arceor: ut
ceꝑit mͥ iam non licere qd̵ uolui. Ob hoc
et ego obsecro. et ut tu petas plurimũ
queso: ut tͥ beati retici augustidunen¬
sis epĩ cõmentarios ad describendũ lar¬
giatur: in quib canticũ canticor sen¬
su sublumore disseruit. Scͥpsit mͥ et
quidã de patria supͣdicti fr̃ĩs rufini
paulus senex. tertulliani suũ apud eũ
codicem esse quẽ uehementer reposcit: et ex

Expanded text:
ne nascentes amicitias, quae Christi glutino ne nascentes amicitias, quae Christi glutino cohaeserunt, aut temporis aut locorum magnitudo diuellat. quin potius foederemus eas reciprocis epistulis; illae inter nos currant, illae se obuient, illae nobiscum loquantur. non multum perditura erit caritas, si tali secum sermone fabuletur. Rufinus autem frater, ut scribis, necdum uenit et, si uenerit, non multum proderit desiderio meo, cum eum iam uisurus non sim. ita enim et ille longo a me interuallo separatus est, ut huc non possit currere, et ego arreptae solitudinis terminis arceor, ut coeperit mihi iam non licere, quod nolui. ob hoc et ego obsecro et, ut tu petas, plurimum quaeso, ut tibi beati Reticii Augustodunensis episcopi commentarios ad describendum largiatur, in quibus Canticum Canticorum sublimi ore disseruit. scripsit mihi et quidam de patria supra dicti fratris Rufini Paulus senex Tertulliani suum codicem apud eum esse, quem uehementer repoposcit. et ex
Abbreviated transcription (Latin):
tib. In illo conspicies expressa scitatiᷤ
uestigia ÷ ego cinis. ⁊ uilissimi pars luti.
etiã fauilla dũ uegetor: satis habeo. si
splendorẽ morũ eiꝰ imbecillitas ocłor
meoꝵ ferre sustineat. Ille se mͦ lauit.¬
⁊ mundꝰ e. ⁊ sic̃ nix dealbatꝰ ÷ ego cunc¬
tis peccatoꝵ sordib inqͥnatꝰ: dieb ac
noctib oꝑior cũ tremore reddere no-¬
uissimũ quadrantẽ. S tamen quia do¬
in sepulchro scelerũ meoꝵ iacenti. dicat.
rimũ te salutat: et martimanũ frẽm iunc¬
to salutamus obsequio: quẽ ego uidere de¬
siderans. cathena languoris innector. Uale
n ea mͥ parte heremi cõmoranti. qͤ uxta sẏ¬
riam sarracenis iungit᷑: tuȩ dilectionis scͥp̃¬
ta ꝑlata sunt. Quib lectis. Ita accensus ẽ
animus ierosolimã ꝓficiscendi: ut pene
nocuerit ꝓposito. qđ ꝓfuerit caritati.
presento: et si corpore absens amore ta
men et spu uenio: impendio exposcens.

Expanded text:
tibus. in illo conspicies expressa sanctitatis tibus. in illo conspicies expressa sanctitatis insignia; ego cinis et uilissimi pars luti et iam fauilla, dum uegetor, satis habeo, si splendorem morum eius inbecillitas oculorum meorum ferre sustineat. ille modo lauit, mundus est et tamquam nix dealbatus; ego cunctis peccatorum sordibus inquinatus diebus ac noctibus opperior cum tremore reddere nouissimum quadrantem. sed tamen quia doin sepulchro scelerum iacenti dicat: \rimum te salutat; et Martinianum fratrem iuncto salutamus obsequio, quem ego uidere desiderans catena languoris innector. V. n ea mihi parte heremi commoranti, quae iuxta Syriam Sarracenis iungitur, tuae dilectionis scripta sunt perlata, quibus lectis ita reaccensus est animus Hierosolymam proficiscendi, ut paene nocuerit proposito, quod profuerit caritati. praesento. etsi corpore absens, amore et spiritu uenio inpendio exposcens,
Abbreviated transcription (Latin):
dinis tuȩ rumor. diu̾sa ppłor
ora compleuerit. hinc potes esti¬
mare: qđ̾ ego te ante incipio amare qͣm
nosse. Ut eniͣ ait apłs. quorindã homi¬
nũ peccata manifesta st̃. precedentia ad
iudiciu : ita e contrario tuȩ dilectionis
fama disꝑgit᷑: ut non tã laudandus sit
ille qͥ te amat: quã scelus putet᷑ facere
ille qͥ non amat. Pretmitto innumerabileᷤ.
tasti. pauisti: heliodori fris ate adiu¬
ta necessitas. mutoꝵ etiã potest ora
laxare. Quib gͣtiis. qͦ ille preconio. ꝑe¬
grinationis incõmoda a te fota refere-
bat: ut ego ille tardissimus. quẽ intole¬
rabilis langor exesit. pennatis ut aiunt
pedib. guͤstu caritatis et uoto te iã sa¬
lutauerim: iam cõplexꝰ sim. Gratulor
itaq tͥ: et nascentẽ amiciciã ut dñs fę¬
uenisse narrat᷑. indiuidua germanitatiᷤᷤ
caritate conexꝰ est: queso ut ȩpłam meaͬ.
huic tuȩ ȩpłȩ copulatam. ei redbere nͦ
graueris. Noli nos ex eiꝰ estimare uirtu¬

Expanded text:
dinis tuae rumor diversa populorum ora compleverit, hinc poteris aestimare, quod ego te ante incipio amare, quam nosse. Ut enim ait Apostolus, quorumdam hominum peccata manifesta sunt, praecedentia ad judicium : ita e contrario tuae dilectionis fama dispergitur, ut non tam laudandus sit ille qui te amat, quam scelus putetur facere ille qui non amat. Praetermitto innumerabiles, tisti, visitasti. Heliodori fratris a te adjuta necessitas mutorum etiam potest ora laxare, quibus gratiis, quo ille praeconio peregrinationis incommoda a te fota referebat? Ita ut ego ille tardissimus, quem intolerabilis languor exedit, pennatis, ut aiunt, pedibus, gestu caritatis et voto 14 te salutaverim, et etiam complexus sim. Gratulor itaque tibi, et nascentem amicitiam, ut Dominus confoevenisse narratur, individua mihi germanitatis caritate conexus est, quaeso ut epistulam meam huic tuae epistulae copulatam ei reddere non graueris. noli nos ex eius aestimare uirtu
Abbreviated transcription (Latin):
in dño: ⁊ qͥ sub uigo ẽ. sic deb& currere
ne in luto comitẽ derelinqͣt: totũ red¬
de in sobole. qͦd ince iterĩ distulisti. An¬
na filiũ quẽ dño uouerat. postqͣm ob¬
tulit tab̾nacło nunqͣm recepit: indecẽs
arbitrata. ut futurꝰ ꝓpħa in eiꝰ domo
cresceret: quȩ adhuc alios filios habere
cupiebat. Deniq posqͣm cõcepit ⁊ pe¬
perit: ñ ẽausa ad tẽplũ accedere. ⁊ ua¬
cua apparere corã dño: nͥ pͥus redderet
qd̃ debebat. Taliq ĩmolato sacͥficio
reuersa domũ. qͥnq liberos sibi genu¬
it: qͥa pͥmogenitũ dño pepererat. Mi¬
raris felicitatẽ sc̃ȩ mulieris.: imitare si¬
de. Ipse si paulã miseris. & magistrũ &
nutriciũ spondeo: gestabo humeris:
balbuciencia senex u̾ba formabo: mui¬
to głosior mundi philosopho. qͥ ñ re¬
gẽ macedonũ. babylonio periturũ
ueneno: s ancillã ⁊ sponsã xp̃i eru¬
diã: regnis celestib offerendam . xii.¬

Expanded text:
domino et, qui sub iugo est, sic debet currere, domino et, qui sub iugo est, sic debet currere, ne in luto comitem derelinquat, totum redde in subole, quod in te interim distulisti. Anna filium, quem deo uouerat, postquam obtulit tabernaculo, numquam recepit indecens arbitrata, ut futurus propheta in huius domo cresceret, quae adhuc alios filios habere cupiebat. denique, postquam concepit et peperit, non est ausa ad templum accedere et uacua apparere coram domino, nisi prius redderet, quod debebat, talique inmolato sacrificio reuersa domum quinque liberos sibi genuit, quia primogenitum deo pepererat. miraris felicitatem sanctae mulieris ? imitare fidem. ipse, si Paulam miseris, et magistrum et nutricium spondeo. gestabo humeris, balbutientia senex uerba formabo multo gloriosior mundi philosopho, qui non regem Macedonum Babylonio periturum ueneno, sed ancillam et sponsam Christi erudiam regnis caelestibus offerendam. CVI
Abbreviated transcription (Latin):
Iuã uideat: illã amet: illã pͥmis mi¬
ret᷑ ab annis: cuiiꝰ ⁊ sermo ⁊ habitꝰ ⁊ in¬
cessus. doctrina uirtutũ ẽ. Sit in gre¬
mio auiȩ. quȩ repetat ĩ nepte qͥcqͥd p̃misit
in filia: quȩ longo usu didicit nutͥre.
docere. seruare uirgines: in cuiꝰ coro¬
nã centenariis cotidie numeris casti¬
tas texit᷑. Felix uirgo: felix paula toxo¬
cii. quȩ ꝑ auiȩ amitȩq uirtutes. nobilior
ẽ. scĩtate qͣm genere. Osi tͥ contĩger&
uidere socrũ ⁊ cognatã tuã⁊ ĩ paruuliᷤ
corpꝰculis ingentes animos intueri: ꝓ
insita tͥ pudicitia. ñ ambigerẽ qͥn p̾ce¬
deres filiã. ⁊ pͥmã di sententiã scd̾m ȩ¬
ugłii legẽ mutares: nec tu parupen¬
deres alioꝵ desideria liberoꝵ: s te ipsã
magis offerres dõ. S qͥa tẽpꝰ ẽ ample¬
xandi. ⁊ tẽpꝰ longe fieri a cõplexib. & u¬
xor ñ habe potestatẽ corꝑis sui. ⁊ unꝰqͥsq¬

Expanded text:
illam uideat, illam amet, illam primis miillam uideat, illam amet, illam primis miretur ab annis, cuius et sermo et habitus et incessus doctrina uirtutum est. sit in gremio auiae, quae repetat in nepte, quidquid praemisit in filia, quae longo usu didicit nutrire, docere, seruare uirgines, in cuius corona centenarii cotidie numeri castitas texitur. felix uirgo, felix Paula Toxotii, quae per auiae amitaeque uirtutes nobilior est sanctitate quam genere! o si tibi contingeret uidere socrum et cognatam tuam et in paruis corpusculis ingentes animos intueri! pro insita tibi pudicitia non ambigerem, quin praecederes filiam et primam dei sententiam secunda euangelii lege mutares. ne tu parui penderes aliorum desideria liberorum et te ipsa magis offerres deo! sed qaia tempus est amplexandi et tempus longe fieri a conplexibus et uxor non habet potestatem cor
Abbreviated transcription (Latin):
inoffenso decurrat pedȩ. Iuloꝵ tͣctatibꝰ.
illoꝵ delectet᷑ ingeniis: in quoꝵ librõ
pietas fidei ñ uacillat. Ceteros sic legat:
tanta frequentia hominũ. romȩ custo¬
dire potero: Noli gͦ subire onꝰ qđ ferre
ñ potes: s postqͣm ablactaueris eã cũ
isaac. & uestieris cũ samuele. mutȩ auiȩ
⁊ amitȩ: redde p̾ciosimã gẽmã cubicło
mariȩ: & cunis iħu uagientis inpone.
Nutat᷑ in monasterio: sit int̾ uirgi¬
nũ choros: uirare ñ discat: m̃tiri sa¬
crilegiũ putet: nesciat scłm: uiuat an¬
gelicȩ: sit in carne sine carne: om̃e ho¬
munũ genꝰ. sui simile putet. Q ut cet̾a
taceã: certe te lib̾et seruandi difficul¬
re tͥ absentẽ. qͣm pauere ad singula: cũ
quo loquat᷑ qͥd loqͣut᷑: cui annuat: quẽ
libent᷑ inspiciat. Trade eustochio par¬
uulã: cuiꝰ nc̃ & ipse uagitꝰ ꝓte oratio ẽ:
trade comiti future scĩtatis heredem.

Expanded text:
inoffenso decurrat pede. illorum tractatibus, inoffenso decurrat pede. illorum tractatibus, illorum delectetur ingeniis, in quorum libris pietas fidei non uacillet; ceteros sic legat, tanta frequentia hominum Romae custodire potero ?\' noli ergo subire onus, quod ferre non potes, sed, postquam ablactaueris eam cum Isaac et uestieris cum Samuhele, mitte auiae et amitae. redde pretiosissimam gemmam cubiculo Mariae et cunis Iesu uagientis inpone. nutriatur in monasterio, sit inter uirginum choros, iurare non discat, mentiri sacrilegium putet, nesciat saeculum, uiuat angelice, sit m carne sine carne, omne hominum genus sui simile putet et, ut cetera taceam, certe te liberet seruandi difficulderare absentem quam pauere ad singula, cum quo loquatur, quid loquatur, cui adnuat, quem libenter aspiciat. trade Eustochio paruulam, cuius nunc et ipse uagitus pro te oratio est, trade comitem futuram sanctitatis heredem.