comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et̾nitatẽ uoluit: & ipsam ȩt̃nitatis longitu¬
dinẽ. annos uocauit. Cũ enĩ breuitatẽ tẽ¬
poris dilatare uolumꝰ: mom̃ta ꝑ horas. ho¬
ras ꝑ dies. dies ꝑ m̃ses. menses aut̃ ꝑ annoᷤ
extendimus. Qa gͦ amplũ quiddã dicere
uoluit. s qͥd dicer& latius ñ inuenit: in
dõ annos sine ȩstimatione numeri multi¬
plicauit dicens. numerꝰ annoꝵ eiꝰ innume¬
rabilis: ut dũ ea quȩ apud te sunt ꝓlixa
multiplicat. ȩt̾nitatis longitudinem se
metiri ñ posse infirmitas humana cogno¬
scat. Tende itaq ocłm in et̃nitatẽ ut ui¬
deas dm̃. uel qͦndo. ẽ. a principio. uel qͦusq.
& nusqͣm finis suꝑior. quia c̾e ñ incipit.
nusqͣm finis inferior. quia e̾ẽ ñ desinit. In¬
tra ipsũ om̃ia coangustant᷑. ipse uͦ circa om¬
nia sine spacio extendit᷑: sine loco dilatat᷑.
Ecce cuncta quȩ facta sunt. ea ipsa circum¬
scriptione qua creata st̃. suꝑiore & inferio¬
piunt. festinant ñ eẽ: s quȩdã mirabiliter

Expanded text:
ernitatem voluit, et ipsam aeternitatis longitudinem annos vocavit. Cum enim brevitatem temporis dilatare volumus, momenta per horas, horas per dies, dies per menses, menses autem per annos extendimus. Quia ergo peramplum quiddam dicere voluit, sed quid diceret latius non invenit, in Deo annos sine aestimatione numeri multiplicavit, dicens: Numerus annorum ejus inaestimabilis, ut dum ea quae apud se sunt prolixa multiplicat, aeternitatis longitudinem se metiri non posse infirmitas humana cognoscat. Tende itaque oculum in aeternitatem, ut videas Deum, vel quando est a principio, vel quousque; et nusquam finis superior, quia esse non incipit; nusquam finis inferior, quia esse non desinit. Intra ipsum omnia coangustantur, ipse vero circa omnia sine spatio extenditur, sine loco dilatatur. Ecce cuncta quae facta sunt, ea ipsa circumscriptione qua creata sunt, superiori et inferiopiunt, festinant non esse. 11. Quaedam aeter
Abbreviated transcription (Latin):
dũ transgredereris ꝑ desertũ. tr̃a mota ẽ.
D s̃ enĩ qui ꝑ sems ipsum ñ localit̾ ubiq. ẽ:
ꝑ p̃dicatores suos in mundi partes localit̃
ambulabo in eis. Iter quippe ꝑ eos agit. dũ
humanis cordib eoꝵ se eloquio infundit: at¬
q in hoc itinere tentoriũ dĩ sunt hȩc eadẽ
corda scõꝵ: quib quasi in uia quiescendo
nis synagoga tentoriũ uocatur: cũ cessasse
a p̃dicatione sacerdotes ꝑ iheremyam dñs

Expanded text:
ansgredereris per desertum, terra mota est . Deus enim, qui per semetipsum non localiter ubique est, per praedicatores suos in mundi partes localiter r: Et inambulabo in eis . Iter quippe per eos agit, dum humanis cordibus eorum se eloquio infundit. Atque in hoc itinere tentoria Dei sunt haec eadem corda sanctorum, quibus quasi in via quiescendo nis synagoga tentorium vocatur, cum cessasse a praedicatione sacerdotes Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
Acsi dicat. Qui humilis uidebit᷑ in infir¬
mitate. excelsus manet in fortitudine: pau-¬
lo hoc etiã attestante qui ait. qͥa & si cruci¬
fixus. ẽ. ex infirmitate: s uiuit ex uirtu¬
te dĩ. De quo recꝰte subiungit᷑ Nullus ei
similis in legis latorib. Legis lator moyses:
gis latores cunctos dicere possumus. qͦs ex
lege ammonuisse recte popłm scimꝰ Sed
huic mediatori in legislatorib nullꝰ est
similis: quia isti gratuito uocati ex pecca
tis ad innocentiã redeunt: & ab his quae
in sem&ipsis exꝑti sunt. p̃dicando alios re-¬
ducunt: redẽptor aut̃ nr̃ homo sine pecca¬
to. ẽ. filius sine adoptione: nec ꝑpetrauit
umqͣm quod redarguit: & sic mundo ex hu¬
manitate loquit᷑ ut tam̃ eidẽ mundo an¬
te scła ex diuinitate dominet᷑. Hc̃ media¬

Expanded text:
 dicat: Qui humilis videbitur in infirmitate, excelsus manet in fortitudine, Paulo hoc etiam attestante, qui ait: Quia et si crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei . De quo recte subjungitur: Nullus ei similis in legislatoribus. Legislator Moyses, ae; legislatores cunctos dicere possumus, quos ex lege admonuisse recta populum scimus. Sed huic Mediatori in legislatoribus similis tis ad innocentiam redeunt, et ab his quae in semetipsis experti sunt, praedicando alios reducunt. Redemptor autem noster homo sine peccato est, filius sine adoptione, nec perpetravit unquam quod redarguit, et sic mundo ex humanitate loquitur, ut tamen eidem mundo ante saecula ex divinitate dominetur. Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
nes qͦq maris oꝑi&: ꝑ hȩc enĩ iudicat po¬
płos. & dat escas multis mortalib. Acsi a¬
ꝑte dicer&. Si scõs suos in ministerio p̃di¬
cationis extendit. eoꝵq uerba miracłis
adiuuat: totius mundi limites ad fidẽ
uocat: ꝑ quȩ & priꝰ suꝑbientes iudicat. &
postmodũ ꝑ uerbũ consolationis nutriers
in spe humiles roborat. S cũ ȩscas dari
mortalib dicer&: notandũ qͦd ñ ait. om̃ib.
s multis: qͥa uidelic& scriptũ.ẽ ñ omniũ
Nemo potest uenire ad me: nsi pat̾ qͥ misit
me traxerit eũ. Et rursũ. Nouit dñs qͥ
sunt eiꝰ. Unde in ipsa qͦq scã ȩccł̃a płimi
fidẽ tenent: & uitã fidei ñ tenent. Humi¬
litatis dñicȩ sacram̃ta ꝑcipiunt: s humili¬
ari dñica imitatione contẽpnunt. Blan-¬
da diuini eloquii p̃dicam̃ta cõmunicañ:
s apud se immanes in tumore ꝑseuerant.
Unde hic qͦq postqͣm ꝑ cardines maris aggre¬
gatȩ ȩccłȩ latitudo signata. ẽ apte subiu

Expanded text:
que maris operiet. Per haec enim judicat populos, et dat escas multis mortalibus. Ac si aperte diceret: Si sanctos suos in ministerium praedicationis extendit, eorumque verba miraculis adjuvat, totius mundi limites ad fidem vocat, per quae et prius superbientes judicat, et post per verbum consolationis nutriens in spe humiles roborat. Vet. Imortalibus diceret, notandum quod non ait, omnibus, sed multis, quia vid licet scriptum est: Non omnium Nemo potest venire ad me, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum . Et rursum: Novit Dominus qui sunt ejus . Unde in ipsa quoque sancta Ecclesia plurimi fidem tenent, et vitam fidei non tenent; humilitatis dominicae sacramenta percipiunt, sed humiliari dominica imitatione contemnunt; blanda divini eloquii praedicamenta communicant, sed apud se immanes in tumore perseverant. Unde hic quoque, postquam per cardines maris aggregatae Ecclesiae latitudo signata est, apte subju
Abbreviated transcription (Latin):
noctes: quia intra secreta cordis cubilia
in tribulatione spc̃ desiderat᷑. quẽ tam̃
quȩrens sponsa ñ inuenit: quia electa
quȩq anima iam quidẽ amoris eiꝰ facib
flagrat: s adhuc quȩsiti negat᷑ species. ut
amantis desideriũ crescat: & quasi in siti
aqua subtrahit᷑. ut eiusdẽ sitis estꝰ auge¬
atur: & quo hanc diutiꝰ sitiens desiderat.
eo quandoq cũ inuenerit auidiꝰ sumat
S hanc quȩrentẽ uigiles inueniunt: eãq
uulnerant. & eiꝰ palliũ tollunt: qͥa unam¬

Expanded text:
eritur, quia intra secreta cordis cubilia in tribulatione spiritus desideratur. Quem tamen quaerens sponsa non invenit, quia electa quaeque anima jam quidem amoris ejus facibus flagrat, sed adhuc quaesita negatur species, ut amantis desiderium crescat; et quasi in siti aqua subtrahitur, ut ejusdem sitis aestus augeatur, et quo hanc diutius sitiens desiderat, eo quandoque cum invenerit avidius sumat. Sed hanc quaerentem vigiles inveniunt, eamque vulnerant, et ejus palliu
Abbreviated transcription (Latin):
saltẽ specietenus continent᷑. hanc uerbis.
hanc laborib defendunt: & cȩlestẽ patriã
uindicant. nec tam̃ amant. Quos bene
apud moysen filii ruben. & gad. & dimi¬
dia tribꝰ manasse. exprimunt: qͥ multa
pecora & ium̃ta possidentes. dũ extra ior¬
danẽ ea quȩ uiderant campestria concu¬
piscunt: in reꝓmissionis tra hereditatẽ
habere noluert̃ dicentes. Terra qͣm ꝑcus¬
sit dñs in conspectu filioꝵ isrł. regionis¬

Expanded text:
saltem specie tenus continentur, hanc verbis, saltem specie tenus continentur, hanc verbis, hanc clamoribus defendunt, et coelestem patriam vindicant, nec tamen amant. Quos bene apud Moysen filii Ruben et Gad et dimidia tribus Manasse exprimunt, qui multa pecora et jumenta possidentes, dum extra Jordanem ea quae viderunt campestria concupiscunt, in repromissionis terra haereditatem habere noluerunt, dicentes: « Terra quam percussit Dominus in conspectu filio
Abbreviated transcription (Latin):
dentib. & reuelasti ea paruulis: sapien-¬
tes & prudentes uidelic& suꝑbientes uo¬
canf. Qui enĩ ñ subiunxit. reuelasti ea
stultis. s paruulis: tumorẽ se dãpnasse.
innotuit. ñ acum̃. Vnde & alias dicit᷑.
Custodiens paruulos dñs Atq ut osten-¬
datur hȩc ẽadẽ paruitas quid uocatur.
adiungit᷑. Humiliatus sũ & liberauit
me. Quia gͦ sunt multi in ȩccł̃a qui par-¬
uuli ẽẽ despiciunt. etiã in humilitatis
loco immanes ẽẽ apud se minime desi¬
stunt: hos plerũq uideas honorib ex¬
tolli: uoluptatib ꝑfrui: rerũ multiplici¬
tate dilatari: bii sepe nil p̃cipue nisi pre-¬
culantur: recte uiuere negligunt: & re-¬
ctȩ uitȩ famã habere concupiscunt: adu¬
lationes quęrt̃: fauorib intumescunt:
& quia in reb sibi copiose p̃sentib ꝓmp-¬
ti sunt. uentura gaudia ñ requirunt.
Cumq eos multiplex actio occupat: etiã
a sem& ipsis alienos demonstrat: & tam̃
si qua fidei temptatio exurgat. qͥa in ea

Expanded text:
elasti ea parvulis : sapientes et prudentes videlicet superbientes vocans. Qui enim non subjunxit: Revelasti ea stultis, sed parvulis, tumorem se damnasse innotuit, non acumen. Unde et alias dicitur: Custodiens parvulos Dominus . Atque ut ostendatur haec eadem parvitas quid vocatur, adjungitur: Humiliatus sum, et liberavit me . Quia ergo sunt multi in Ecclesia, qui 864 parvuli esse despiciunt, etiam in humilitatis loco immanes apud se esse minime desistunt. Hos plerumque videas honoribus extolli, voluptatibus perfrui, rerum multiplicitate dilatari. Hi saepe nil praecipue nisi praulantur, recte vivere negligunt, et rectae vitae famam habere concupiscunt, adulationes quaerunt, favoribus intumescunt: et quia rebus sibi copiose praesentibus prompti sunt, ventura gaudia non requirunt. Cumque eos multiplex actio occupat, etiam a semetipsis alienos demonstrat. Et tamen si qua fidei tentatio exsurgat, quia in ea
Abbreviated transcription (Latin):
litatis deserit: & ad ꝓphetiȩ sũma conscen¬
ri ꝓphetico sp̃u potuit: cũ saul etiam in
numero ꝓpħarũ fuit. S hoc de saul cur
dicimus: cũ ex uisione angłi accepisse uer¬
ba rationabilia. & asinã nouerimꝰ: S sicut
irrationale animal rationis uerba edidit.
nec tam̃ ad ꝑmutationẽ naturȩ rationa¬
lis accessit: ita sepe quilib& indignus scã
rendam scĩtatis głam ñ ꝑtingit: ut & supͣ
se loquendo emineat & infra se uiuendo
torpescat. Unde nc̃ helyu redẽptoris nr̃i
aduentũ humilẽ ñ humilis conspicit: &
eũ ꝓpħando p̃dicat. quẽ elatis morib ĩpug¬

Expanded text:
litatis deserit, et ad prophetiae summa conscenlitatis deserit, et ad prophetiae summa conscenri prophetico spiritu potuit, cum Saul etiam in numero prophetarum fuit . Sed hoc de Saule cur dicimus, cum ex visione angeli accepisse verba rationabilia et asinam noverimus ? Sed sicut irrationale animal rationis verba edidit, nec tamen ad permutationem naturae rationalis accessit, ita saepe quilibet indignus sancta rendam sanctitatis gloriam non pertingit, ut et supra se loquendo emineat, et infra se vivendo torpescat. Unde nunc Eliu Redemptoris nostri adventum humilem non humilis conspicit, et eum prophetando praedicat, quem elatis moribus impug
Abbreviated transcription (Latin):
de magnis dictis arrogantiũ sumere
sententiam nititur: ꝓuidere sollerter
deb&. ne hoc qͦd eoꝵ scientia altũ tum&
imitetur: ne cũ uirtutũ uerbis morũ
uicia colligat. & in eo qͦd loquendi noti¬
cia assequit᷑. uiuendi se imperitia trans¬
figat. Hos nãq cũ fortia dicere audimꝰ.
s tam̃ de dictis fortib tumere conspi¬
cimus: quasi doctrinȩ hortos ingressi.
de spinis rosas attingimꝰ. Discreta ergo
nobis sollicitudine opus. ẽ & carꝑe quod
redol&. & cauere qͦd pungit: ne si fortas¬
se imꝓuide dictoꝵ flos legit᷑. in cauta le¬
gentis manus morũ spina laceret᷑. Helyu
itaq doctus & arrogans ꝓfert aliqͣndo quod¬
oleat: aliquando qͦd pungat. Sic igitur su-¬
mendũ .ẽ. de eius doctrina qͦd fraglat: ut
tam̃ sollicite cauendũ sit de elatione qͦd
uulnerat. Qui multa quidẽ suꝑiꝰ moralit̃
intulit: s in uerbis sequentib ad sola se
ꝓphetiȩ archana sustulit. Ima enĩ iã mora¬

Expanded text:
de magnis dictis arrogantium sumere scientiam nititur, providere solerter debet, ne hoc quod eorum scientia altum tumet, imitetur, ne cum virtutum verbis morum vitia colligat, et in eo quod loquendi notitiam assequitur, vivendi se imperitia transfigat. Hos namque cum fortia dicere audimus, sed tamen de dictis fortibus tumere conspicimus, quasi doctrinae hortum ingressi, de spinis rosas attingimus. Discreta ergo nobis sollicitudine opus est, et carpere quod redolet, et cavere quod pungit, ne si fortasse improvide dictorum flos legitur, incauta legentis manus morum spina laceretur. Eliu itaque doctus et arrogans profert aliquando quod redoleat, aliquando quod pungat. Sic igitur sumendum est de ejus doctrina quod fragrat, ut tamen sollicite cavendum sit de elatione quod vulnerat. Qui multa quidem superius moraliter intulit, sed in verbis sequentibus ad sola se prophetiae arcana sustulit. Ima enim mora
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis igne liquefiunt: atq eoꝵ amore ar-¬
dent. in qͦs asꝑa correptione seuiunt: seq
etiã eis intrinsecus in secreto cordis humi¬
liant: qͦs duriꝰ foris animaduersionũ sti.¬
mulis quasi despiciendo castigant. Perũq¬
autẽ & ñ despiciendo despiciunt. & ñ desꝑan¬
do desꝑant: ut tanto eos celeriꝰ a culpa paues¬
cere. ac resilire faciant. quanto iã quasi uici¬
niꝰ mortis foueã ostendt̃. Sepe etiã qͦda de¬
centi moderamine suas culpas corã discipłis
indicant: ut illi audientes discant. qͦmͦ semoe
ipsos de sius actionib subtilit̃ reprehendant.
Tanta autẽ dispensatione se tẽꝑant. ut neq
cũ se erigt̃ intrinsecus rigidi sint: neq rur¬
sũ cũ se humiliant extrinsecꝰ remissi: qr & in
disciplina humilitatẽ custodiunt. & in humi¬
litate disciplinã. Paulus disciplinã tenuit.
cũ corinthiis diceret. cũ enĩ sit int̾ uos zelus¬

Expanded text:
ritatis igne liquefiunt, atque eorum amore arritatis igne liquefiunt, atque eorum amore ardent, in quos aspera correptione saeviunt; seque etiam eis intrinsecus in secreto cordis humiliant, quos foris duris animadversionum stimulis quasi despiciendo castigant. Plerumqautem et non despiciendo despiciunt, et non desperando desperant, ut tanto eos celerius a culpa pavescere ac resilire faciant, quanto jam quasi vicinius mortis foveam ostentant. Saepe etiam quodam decenti moderamine 781 suas culpas coram discipulis indicant, ut illi audientipsos de suis actionibus subtiliter reprehendant. Tanta vero dispensatione se temperant, ut neque cum se erigunt intrinsecus rigidi sint, neque rursum cum se humiliant extrinsecus remissi, quia et in disciplina humilitatem custodiunt, et in humilitate disciplinam. Paulus disciplinam tenuit, cum Corinthiis diceret
Abbreviated transcription (Latin):
reptionis uerba descendit: & ecce in corde
audientiũ qũa blanda fauoris manu uiã
districte increpationis aperuit. Priꝰ nãq
suꝑboꝵ brachia studuit ꝑ blandĩtoꝵ uin¬
cla religare: ut postmodũ potuisset uulnꝰ
suꝑbiȩ ferro correptionis incidere. Erant
ꝓfecto in corinthiis & quȩ laudari debius¬
sent: erant & quȩ argui. Peritꝰ itaq medieꝰ.
priꝰ sana m̃bra quȩ circa uulnꝰ erant laudan¬
do palpauit: & postmodũ putridũ sinũ uul¬
neris feriendo transfixit. Habet gͦ in scĩs
p̃dicatorib ad utraq aptũ doctrinȩ regula
ponctꝰ suũ: ut & recta fauentes nutriant: &
ꝑuersa animaduertentes abscidant. Non¬
nũquã uͦ etiã p̃dicatores iusti rigide feri¬
unt: s aliud ẽ cũ iustitia stimulat. aliud
cũ suꝑbia inflat. Iusti cũ seuere corriguñ:
int̃nȩ dulcedinis grãm ñ amittunt. Nam
sepe ꝓ inqͥetudine refrenanda prauoꝵ. du¬
ritiã districti uigoris assumunt: s intus ca¬

Expanded text:
reptionis verba descendit; ecce in corde audientium quam blanda favoris manu viam districtae increpationis aperuit. Prius namque superborum brachia studuit per blandimentorum vincula religare, ut postmodum potuisset vulnus superbiae ferro correptionis incidere. Erant profecto in Corinthiis et quae laudari debuissent, erant et quae argui. Peritus itaque medicus prius sana membra, quae circa vulnus erant, laudando palpavit, et postmodum putridum sinum vulneris feriendo transfixit. Habet ergo in sanctis praedicatoribus ad utraque aptum doctrinae regula pondus suum, ut et recta faventes nutriant, et perversa animadvertentes abscindant. nunquam vero etiam praedicatores justi rigide feriunt. Sed aliud est cum justitia stimulat, aliud cum superbia inflat. Justi cum severe corrigunt, internae dulcedinis gratiam non amittunt. Nam saepe pro inquietudine refrenanda pravorum duritiam districti vigoris assumunt, sed intus cha
Abbreviated transcription (Latin):
dicatis om̃s: & ñ sint in uobis scismata. Rur¬
sũ humilitatẽ tenuit. cũ eiscłe corinthiis
loquens. paulo latiꝰ fortasse quã uoluerat.
semet ipsũ rep̃hendit dicens factus sũ insi¬
piens: s disciplinã in hac humilitate ñ ꝑdi¬

Expanded text:
dicatis omnes, et non sint in vobis schismata . Rursum humilitatem tenuit, cum eisdem Corinthiis loquens paulo latius fortasse quam voluerat, semetipsum reprehendit, dicens: Factus sum insipiens . Sed disciplinam in hac humilitate non perdi
Abbreviated transcription (Latin):
s onus estimat᷑. Nã cui ẽẽ nc̃ iudicẽ libet:
huic uidere tẽ iudicẽ ñ libet. Numerari
enĩ culpe nequeunt: quȩ habendȩ potesta
ne gerit᷑: cũ ñ amando. s tim̃do retinetur.
Quȩ ut ministrari recte ualeat: oportet pͥmũ
ut hanc ñ cupiditas s necessitas imponat.
Percepta autẽ nec ꝓ formidine debet deseri.
nec ex libidine amplecti: ne aut peiꝰ quis qͣsi
ex humilitate suꝑbiat. si diuinȩ dispensati.¬
onis ordinẽ fugiendo contẽpnat: aut eo iu
gũ supni rectoris abiciat. quo eũ suꝑ cȩteroᷤᷤ
priuatũ regim̃ delectat. Potestas gͦ cũ pcipit᷑.
ñ ex libidine amanda ẽ. s ex longanimitate
toleranda: ut inde tc̃ ad iudiciũ salubrit̃ le¬
ius sit. unde nc̃ ad ministeriũ patient̃ gra¬
uis innotescit

Expanded text:
sed onus aestimatur. Nam cui esse nunc judiciem libet, sed onus aestimatur. Nam cui esse nunc judiciem libet, huic videre tunc judicem non libet. Numerari enim culpae nequeunt, quae habendae potestatne geritur, cum non amando, sed timendo retinetur. Quae ut ministrari recte valeat, oportet primum ut hanc non cupiditas, sed necessitas imponat. Percepta autem nec pro formidine debet deseri, nec ex libidine amplecti; ne aut pejus quis quasi ex humilitate superbiat, si divinae dispensationis ordinem fugiendo contemnat; aut eo jugum 788 superni rectoris abjiciat, quo eum super caeteros privatum regimen delectat. Potestas ergo cum percipitur, non ex libidine amanda est, sed ex longanimitate toleranda, ut inde tunc ad judicium salubriter levis sit, unde nunc ad ministerium patienter gravis innotescit
Abbreviated transcription (Latin):
alta suꝑbiȩ radice ueniebant. cũ quada qͣ¬
si altitudine & distinctione ꝓcederent: Ita
udelicet p̃dicare om̃s arrogantes solent:
cũ quodã enĩ fastu ꝓfert̃ hoc qđ singula.¬
rit intellexisse se credt̃: & fortasse tc̃ humi¬
litatẽ p̃dicant. cũ ꝑ elationis typũ exempla
suꝑbiȩ ostentant. Vnde fit. ut eoꝵ p̃dicatio¬
concors sibi manere ñ possit: qr id qđ rectũ
loquentes seminant. ꝑuerse tumentes im¬
pugnant. Humilib nãq auditorib uerba
sua ñ cõpatiendo. s uix dedignando largi¬
unt᷑. Longe qͥppe se in altũ positos estimañ.
& suꝑ eoscłe auditores suos quasi ꝓcedentes
doctrine respectũ uix de sũmo dignanter
inclinant. At contra uerba iustoꝵ ex radi¬
ce ueniunt humilitatis. ut fructũ ferre ua
leant pietatis: & qͥcqͥd salubre potuerint ñ
tum̃do. s cõpatiendo subministrant. Uia
qͥppe caritatis uel se in auditorib suis. uel
auditores suos in se ita transformant: acsi

Expanded text:
radice veniebant, cum quadam quasi altitudine et distinctione procederent. Ita videlicet praedicare omnes arrogantes solent? Cum quodam enim fastu proferunt hoc quod singulariter intellexisse se credunt; et fortasse tunc humilitatem praedicant, cum per elationis typhum exempla superbiae ostentant. Unde fit ut eorum praedicatioconcors sibi manere non possit, quia id quod rectum loquentes seminant, perverse tumentes impugnant. Humilibus namque auditoribus verba sua non compatiendo, sed vix dedignando largiuntur. Longe quippe se in altum positos aestimant, et super eosdem auditores suos quasi praecedentes doctrinae respectum vix de summo dignanter inclinant. At contra verba justorum ex radice veniunt humilitatis, ut fructum valeant ferre pietatis: et quidquid salubre potuerint, non tumendo, sed compatiendo subministrant. Per verba quippe charitatis vel se in auditoribus suis, vel auditores suos in se ita transformant, ac si
Abbreviated transcription (Latin):
stasyȩ delabit᷑: quotiens p̃esse hominib
delectat᷑: honoris sui singularitate leta¬
tur. Sub quo enĩ sit ñ considerat: & qͦd
ęqualib quasi ñ sit ȩqualis exultat. Vn¬
de autẽ hȩc uitioꝵ radix pullulat in cor-¬
de regentiũ: nisi ex imitatione illiꝰ. qui
despectis angłoꝵ societatib dixit. ascendã
suꝑ altitudinẽ nubiũ. & similis ero altis¬
simo: Quia gͦ unusquisq rector qͦtiens
extollitur. in eo qͦd cet̃os regit. totiens ꝑ
lapsum suꝑbiȩ a sũmo rectoris seruicio
separat᷑. & cũ ȩquales sibi subditos despicit.
eius suꝑ se dominiũ sub quo om̃s eqͣles st̃

Expanded text:
stasiae dilabitur, quoties, praeesse hominibus stasiae dilabitur, quoties, praeesse hominibus delectatus, honoris sui singularitate laetatur. Sub quo enim sit non considerat, et quod aequalibus quasi non sit aequalis exsultat. Unde autem haec vitiorum radix pullulat in corde regentium, nisi ex imitatione illius qui, despectis angelorum societatibus, dixit: Ascendam super altitudinem nubium, et similis ero Altissimo ? Quia ergo unusquisqextollitur, in eo quod caeteros regit, toties per lapsum superbiae a summi rectoris servitio separatur; et cum aequales sibi subditos despicit, ejus super se dominium, sub quo omnes aequales sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Deq̃r. Et uere deliqui: & ut erã dignus
ñ recepi. Peccatores se plerũq confitent᷑:
etiã qui se ẽẽ non credt̃. Nã sepe contin¬
git ut passim se homines iniquos ẽẽ fate¬
ant᷑: s cũ peccata sua ueracit᷑ aliis argu¬
entib audiunt. defendant se sũmopere.
atq innocentes uideri conent᷑. Unusqͥs¬

Expanded text:
r: Et vere deliqui, et ut eram dignus non recepi. - Peccatores se plerumque confitentur, etiam qui se esse non credunt. Nam saepe contingit ut passim se homines iniquos esse fateantur, sed cum peccata sua veraciter aliis arguentibus audiunt, defendunt se summopere, atque innocentes videri conantur. Unusq
Abbreviated transcription (Latin):
Abrahã in cinerẽ reuersus fuerat dicens. Lo¬
quar ad dnm̃ meũ cũ sim puluis & cinus.
Et si uiuentẽ carnẽ necdũ in t̾ra mors sol¬
uerat: hoc tam̃ apud se erant. qđ se futuroᷤᷤ
absq dubitatione p̃uidebant. Hinc alias dr̃.¬

Expanded text:
dicens: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Et si viventem carnem necnon in terra mors solverat, hoc tamen apud se erant, quod se futuros absque dubitatione praevidebant. Hinc alias d
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ds̃ qui ñ patiet᷑ uos tẽptari supra id
qd potestis. s faciet cũ tẽptatione etiã pro¬
uentũ. ut possitis sustinere: citiꝰ consolamo¬
Iis
ope occurrit: & surgentes tẽptationũ stimu¬
los mitigat: impugnantesq se cogitationũ
motꝰ int̾na pace tranquillat. Moxq ani¬
ma imm̃sã de spe cęlesti lȩtitiã ꝑcipit: dũ
deuictũ malũ respicit qđ tolerauit: ut u¬

Expanded text:
patietur vos tentari supra id quod potestis, sed faciet cum tentatione etiam proventum ut possitis sustinere , » citius consolationis opus occurrit, et surgentes tentationum stimulos mitigat, impugnantesque se cogitationum motus interna pace tranquillat. Moxque anima immensam de spe coelesti laetitiam percipit dum devictum malum respicit quod toleravit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
unt. dilatant᷑: & ñ quidẽ acriores. s longio¬
res existunt. Minꝰ autẽ dolent. s magis
inficiunt: qr dũ m̃ti diutiꝰ adherent. tan¬
tõ funt minꝰ pauendi. quanto magis assu¬
eti. Int̾ hec gͦ dep̃hensa mens. huc illucq
distendit᷑. & multiplicib tẽptationũ estib
dissipat᷑: & sepe hinc inde ꝓuocata cui tẽp¬
tanti uicio obuiet. uel qđ primũ impug¬
net ignorat. Unde plerũq euenit. ut dũ
nimis insurgentia uicia cruciant. dũ repu¬
gnantis animũ iaiãq quasi in lapsũ despe.¬
rationis inclinant: conuersus qͥsq hanc ip¬
sã sublimitatis uiã qũa sibi ad remedium
elegit. expauescat: & qͣsi in sũmo eductus¬
titubat. qui in imo solidiꝰ stabat. Ita uͦ cir¬
cũfrem̃tib tẽptationũ motib angustat᷑:
ut recte de eo dici debeat. abominabilis ei
fit panis in uita sua. & animȩ illiꝰ cibus
ante desiderabilis: Uel certe. ꝓpinqͣuit cor¬

Expanded text:
unt, dilatantur, et non quidem acriores, sed longiount, dilatantur, et non quidem acriores, sed longiores existunt. Minus autem dolent, sed magis inficiunt: quia dum menti diutius adhaerent, tanto fiunt minus pavendi, quanto magis assueti Inter haec ergo deprehensa mens huc illucque distenditur, et multiplicibus tentationum aestibus dissipatur, et saepe hinc inde provocata cui tentanti vitio obviet, vel quod primum impugnet ignorat. Unde plerumque evenit ut dum nimis insurgentia vitia cruciant, dum repugnantis animum jam jamque in lapsum quasi desperationis inclinant; conversus quisque hanc sublimitatis viam, quam sibi ad remedium elegit, expavescat: et quasi in sutitubat, qui in imo solidius stabat. Ita vero circumfrementibus tentationum motibus angustatur, ut recte de eo dici debeat: Abominabilis ei fit in vita sua panis, et animae illius cibus ante desiderabilis. Vel certe: Ap
Abbreviated transcription (Latin):
Ita & in corde scłariũ sepe occulta quȩdã
tẽptationũ radix ñ facile apparet exurge¬
re: qr uelut in uia actionũ sita transeun¬
tiũ terit᷑ pede cogitationũ: & ꝑ innumeraᷤᷤ
curas. quasi multis itinerantib premit᷑
ne uideat᷑. Si autẽ ꝑ conuersionis gr̃am a uia
cordis curarũ turba remouet᷑. ut nulla acti¬
onũ insolentia conterat. nullꝰ cogitationũ
tumultꝰ p̃mat: tc̃ qd occultũ latebat agnoᷤ.¬
cit᷑: tẽ de radice uicioꝵ pungit libere spi.¬
na tẽptationũ. Contͣ quã bene uiuentis
manu agit᷑. ut in quantũ potest fieri ñ te¬
gat᷑ occulta: s radicitꝰ euellat᷑. Qđ donec
fiat. uniꝰcuiꝰq conuersi animũ ita hȩc spi¬
na conturbat: ut sepe ꝑcussione subita pe.¬
ne suꝑari se sentiat: eiꝰq uulnꝰ medullitꝰ
inflictũ exitiabilit̃ ꝑtimescat. Plerũq uͦ
ipsi tẽptationũ stimuli dũ in usu ueni-¬

Expanded text:
Ita et in corde saecularium saepe occulta quaedam Ita et in corde saecularium saepe occulta quaedam tentationum radix non facile apparet exsurgere, quia velut in via actionum sita, transeuntium pede teritur cogitationum, et per innumeras curas quasi multis itinerantibus premitur ne videatur. Si autem per conversionis gratiam a via cordis curarum turba removetur, ut nulla actionum insolentia conterat, nullus cogitationum tumultus premat, tunc quod occultum latebat agnoscitur, tunc de radice vitiorum pungit libere spina tentationum. Contra quam bene viventis manu agitur, ut quantum potest fieri non tegatur occulta, sed radicitus evellatur. Quod donec fiat, uniuscujusque conversi animum ita haec spina conturbat, ut saepe percussione subita pene superari se sentiat, ejusque vulnus medullitus inflictum exitiabiliter pertimescat. Plerumque vero ipsi tentationum stimuli dum in usum veni
Abbreviated transcription (Latin):
tionũ stimulis agitat᷑: qualib ante conu̾¬
sionis grãm nũquã pulsatũ se ẽẽ reminis¬
cit᷑: ñ qr tc̃ hȩc eadẽ radix tẽptationis de¬
erat. s qr ñ apparebat. Humanꝰ qͥppe a-¬
nimꝰ multis cogitationib occupatꝰ. sepe si¬
bimet ipsi aliquo mͦ manet incognitus: ut
om̃ino qđ tolerat nesciat: qr dũ ꝑ multa
spargit᷑. ab int̾na sui cognitione remouetur.
Si autẽ se dõ uacare appetati. aui & ramoᷤ
multimodȩ cogitationis abescen scidat:
tc̃ libere conspicit qđ de in Ftima carniᷤᷤ
radice ꝓcedit. Carduus nãq si nascat᷑ in
uia. itinerantiũ pedib teritur: atq ipso
usu transcuntiũ eiꝰ suꝑficies ne appareat
confricat᷑. S quauis desuꝑ fruticantes
spinȩ ñ appareant: subt̃ tam̃ radix occul¬
ta ꝑdurat. Si autẽ eũ transeuntiũ pedes
terere & calcare cessauerint: mox in suꝑfi¬
ciẽ surgendo ꝓgredit᷑: & ꝑspinã ꝓdit in
publicũ. qͥcqͥd in radice uiuebat occultũ.

Expanded text:
ibus ante conversionis gratiam nunquam pulsatum se esse reminiscitur, non quia tunc haec eadem radix tentationis deerat, sed quia non apparebat. Humanus quippe animus multis cogitationibus occupatus, saepe sibimetipsi aliquo modo manet incognitus, ut omnino quod tolerat nesciat, quia dum per multa spargitur, ab interna sui cognitione removetur. Si autem Deo soli vacare appetat, et ramos multimodae cogitationis abscidat, tunc libere conspicit quod de intima procedit radice carnis. Carduus namque si nascatur in via, itinerantium pedibus teritur, atque ipso usu transeuntium ejus superficies ne appareat confricatur. Sed quamvis desuper frutificantes spinae non appareant, subter tamen radix occulta perdurat. Si autem eam transeuntium pedes terere et calcare cessaverint, mox in superficiem surgendo progreditur, et per spinam prodit in publicum, quidquid in radice vivebat occultum.
Abbreviated transcription (Latin):
uit: qr p̃sidens sp̃s cuncta eiꝰ fluxa restrin¬
git: & quoda districtionis suȩ gladio om̃e
qđ in illo male uiuebat int̾ficit. Hoc ni-¬
mirũ disciplinȩ gladio semet ipsũ iheremi¬
as int̾fecerat cũ dicebat. Postqũa conuerti¬
sti me egi penitentiã: & postquã ostendisti
mͥ. ꝑcussi femͣ meũ. Qd enĩ in femore. nisi
uoluptas carnis accipit᷑: Et qͥd ẽ qđ dicit.
postqũa ostendisti mͥ. ꝑcussi femͣ meũ: nͥ qđ
postquã suꝑna spũalit̃ uidit. om̃e qđ inferiꝰ
in se carnalit̾ uiuebat extinxit: ut quantõ
magis sũma patescerent. tantõ ampliꝰ ima
quȩ tenuerat ñ liberent: Nã quanto in
cipit qͥsq suꝑiꝰ uiuere: tantõ & inchoat in¬
feriꝰ interire. Iuxta affectũ nãq carnalis
oꝑationis. om̃is caro pauli simul interierat.
cũ dicebat. Uiuo autẽ iã ñ ego: uiuit uero

Expanded text:
s cuncta ejus fluxa restringit, et quodam districtionis suae gladio omne quod in illa male vivebat, interficit. Hoc nimirum disciplinae gladio semetipsum Jeremias interfecerat, cum dicebat: Postquam convertisti me, egi poenitentiam; et postquam ostendisti mihi percussi femur meum . Quid enim in femore, nisi voluptas carnis accipitur? Et quid est quod ait: Postquam ostendisti mihi, percussi femur meum, nisi quod posin se carnaliter vivebat exstinxit: ut quanto magis summa patescerent, tanto amplius ima quae tenuerant non liberent? Nam quanto magis incipit quisque superius vivere, tanto inchoat inferius interire. Juxta affectum namque carnalis operationis, omnis caro Pauli simul interierat cum dicebat: « Vivo autem jam non ego, vivit vero
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando iusti neq̃quã uixta oꝑa flagel.¬
lant᷑: hac ipsa hystoria quã tractamꝰ osten-¬
dit᷑. Neq enĩ isde beatꝰ iob ꝓculpa fuerat
flagellatꝰ: qui ante flagelli stimulũ ipso ui¬
dice attestante laudatus ẽ. Ueriꝰ gͦ helyu
diceret si dixisset. qr in om̃ipotente dõ im¬
pietas atq imquitas ñ ẽ: etiã cũ uxta uias
ꝓprias hominib reddere ñ uidet᷑. Nam &
qd a nobis ñ intelligit᷑: ex occulti iudicii ñ
iniusta lance ꝓfert᷑. Na uͦ p̃dicatores arro.
gantes dũ multa inania spargt̃. etiã sepe
uera ac solida ꝓfert̃: helyu recte subiungit.¬

Expanded text:
uam juxta opera flagellantur, hac ipsa historia quam tractamus ostenditur. Neque enim idem beatus Job pro culpa fuerat flagellatus, qui ante flagelli stimulum ipso judice attestante laudatus est. Verius ergo Eliu diceret, si dixisset: Quia in omnipotente Deo impietas atque iniquitas non est, etiam cum juxta vias proprias hominibus reddere non videtur. Nam et quod a nobis non intelligitur, ex occulti judicii non injusta lance profertur. gantes, dum multa inania spargunt, etiam saepe vera ac solida proferunt, Eliu recte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
agit᷑ qđ subiunxit: qr uixta opꝰ suũ singulis.
& iuxta uias ꝓprias reddat. Nã & multos
illicita ac ꝑuersa ꝑpetrantes gratuitu p̃ue-¬
nit. atq ad oꝑa scã conuertit: & ñnullos re.¬
ctis actib deditos. flagello int̾ueniente corri¬
pit: acsi placentes quasi displiceant affligit:
salomone attestante qui ait. St̃ iusti quib
multa eueniunt quasi oꝑa egerint impioꝵ:
& st̃ impii qui ita securi st̃. acsi iustoꝵ facta

Expanded text:
agitur quod subjungit, quia juxta opus suum singulis et juxta vias reddet. Nam et multos illicita ac perversa perpetrantes gratuito praevenit, atque ad opera sancta convertit. Et nonnullos rectis actibus deditos flagello interveniente corripit, ac si placentes quasi displiceant affligit. Salomone attestante, qui ait: « Sunt justi quibus mala veniunt, quasi opera egerint impiorum, et sunt impii qui it
Abbreviated transcription (Latin):
nũ post se oculos tendunt. Recte uideri
appetunt: s ad inueniendos se tortã regu-¬
lã sumunt. Si enĩ semet ipsos quales sunt
cognoscere appetunt: ñ deterioꝵ conspi-¬
cere. s melioꝵ exẽpla debuert̃. Iccirco gͦ
peccatores se ẽẽ ñ intelligt̃. qr homines ñ
atcendt̃. Nã si homines adtenderent. ꝗͣto
peccando distarent a bonis hominib in¬
uenirent. De hoc gͦ penitente qui iccir¬
co bonoꝵ exempla considerat. ut sibimc¬
ipsi quanto a bono recessit innotescat. be

Expanded text:
num post se oculos tendunt. Recti videri num post se oculos tendunt. Recti videri appetunt, sed ad inveniendos se tortam regulam sumunt. Si enim semetipsos quales sunt cognoscere appetunt, non deteriorum conspicere, sed meliorum exempla debuerant. Idcirco ergo peccatores se esse non intelligunt, quia homines non attendunt. Nam si homines attenderent quantum 770 peccando distarent a bonis hominibus, invenirent. De hoc ergo poenitente qui idcirco bonorum exempla considerat ut sibimetipsi quantum a bono recessit innotescat be
Abbreviated transcription (Latin):
ut eõ ad uolatũ se altius excitent. quo hu¬
miliꝰ alt̃ in altero qđ admiret᷑ uidet: Hinc
itaq colligendũ ẽ. quanta debemꝰ sollicitu¬
dine melioꝵ uitã conspicere. nos qui in
infimis iacemꝰ si & hi qui iã tanta scĩtate su¬
blimes st̃. ut ꝑ humilitatis gressũ ad maio¬
ra ꝓficiant. adhuc quert̃ in aliis qđ imitan¬
m̃tis ocłos semꝑ in infimis p̃munt. Q& si
quando in uia dñi ueniunt. ñ ad melioꝵ
uestigia. s ad intuenda semꝑ deterioꝵ ex¬
empla uertunt᷑. Neq enĩ eoꝵ uitã consi¬
derant. quib se humiliando postponant:
s quib suꝑbiendo se p̃ferant. Deteriores
nãq respiciunt. quib meliores se ẽẽ glori¬
ent᷑: & iccirco ꝓficere ad meliora ñ possuns.
qi hoc sibi sufficere estimant. qđ pessimos
antecedt̃. Omiseri. Uiã ꝑgunt: & in t̃go
respiciunt. ꝑsp̃e quidẽ quasi ante se pe-¬
dẽ ꝓfert̃: s ꝑ considerationẽ prauoꝵ homi¬

Expanded text:
ut eo ad volatum se altius excitent, quo huut eo ad volatum se altius excitent, quo humilius alter in altero quod admiretur videt? Hinc itaque colligendum est quanta debemus sollicitudine meliorum vitam conspicere nos, qui in infimis jacemus, si et hi qui jam tanta sanctitate sublimes sunt, ut per humilitatis gressum ad majora proficiant, adhuc quaerunt in aliis quod imitanmentis oculos semper in infimis premunt, qui et si quando in viam Domini veniunt, non ad meliorum vestigia, sed ad intuenda semper deteriorum exempla vertuntur. Neque enim eorum vitam considerant, quibus se humiliando postponant, sed quibus superbiendo se praeferant. Deteriores namque respiciunt, quibus meliores se esse gloriantur; et idcirco proficere ad meliora non possunt, quia hoc sibi sufficere aestimant, quod pessimos antecedunt. O miseri, viam pergunt, et in terga respiciunt. Per spem quidem, quasi ante se pedem proferunt, sed per considerationem pravorum homi
Abbreviated transcription (Latin):
ipso uolatu animaliũ ocłos m̃tis attollere:
& quanta uicissim alarũ ꝑcussione se ex¬
citent subtili consideratione pensare. Paulꝰ
nãq cũ ceteroꝵ scõꝵ sollicitudinẽ in p̃dica¬
tione robustiꝰ laborandũ transcenderet: ut
ab elatione se p̃meret. & uires suas in hu¬
militatis gremio nutriret. crudelitatiᷤᷤ suȩ
antiquȩ ñ immemor. apłoꝵ om̃iũ in nocen¬
tiã contẽplatus. ait. Ego enĩ sũ minimus
cutus sũ ęccłam dĩ. Et tam̃ eoꝵde om̃iũ¬
apłoꝵ primꝰ quasi accepti principatꝰ oblitꝰ.
ac si minꝰ ipse aliqͥd saꝑet. in paulo sapien¬
tiã mirat᷑ dicens. sicut & carissimꝰ fr̃ nost̃
paulꝰ scdm datã sibi sapientiã scripsit uo
bis. sic̃ & in om̃ib epłis loquens in eis de
his in quib st̃ quȩdã difficilia intellectu.
Ecce paulus in apłis mirat᷑ innocentiam:
lantia animalia alarũ ꝑcussione se tangt̃:

Expanded text:
ipso volatu animalium oculos mentis attollere, ipso volatu animalium oculos mentis attollere, et quanta vicissim alarum percussione se excitent, subtili consideratione pensare. Paulus namque, cum caeterorum sanctorum sollicitudinem in praedicatione robustius laborando transcenderet, ut ab elatione se premeret, et vires suas in humilitatis gremio nutriret, crudelitatis suae antiquae non immemor, apostolorum omnium innocentiam contemplatus, ait: Ego enim sum minimus cutus sum Ecclesiam Dei . Et tamen eouasi accepti principatus oblitus, ac si minus ipse aliquid saperet, in Paulo sapientiam miratur, dicens: Sicut et charissimus frater noster Paulus, secundum datam sibi sapientiam scripsit bis, sicut et in omnibus epistolis, loquens in eis de his in quibus sunt quaedam difficilia intellectu . Ecce Paulus in apostolis miratur innocentiam, lantia animalia alarum percussione se tangunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ille in isto. atq hic in illo respicit qđ admi¬
ret᷑. distincta bona & ab altitudine elatio¬
nis reprimant: & ad studiũ ꝓuectus accen-¬
dant. Magna nãq sollicitudine ad curã
nr̃ȩ meliorationis accingim᷑: quando id uir.¬
tutis in aliis cernimꝰ qđ ñ habemꝰ. Unde
ihezechiel ꝓpħa cũ uolantia animalia
descripsisset. adiunxit. Et audiui pꝰ me
uocẽ cõmotionis magnȩ. benedicta gła dñi
entiũ altera ad alterã. Qd nãq alas ani-¬
Qdũ terrena despiciunt: ad cȩlestia uolando
malia. alis suis se uicissim ferunt: qr scõꝵ
m̃tes in eo qđ suꝑna appetunt. considera¬
tis inuicẽ alt̾nis uirtutib excitant᷑. Ala
enĩ sua me ꝑcutit: qui exemplo sc̃ĩtatis ꝓ¬
priȩ me ad meliꝰ accendit. Et ala mea iu¬
cinũ animal ferio: si aliquando alteri opꝰ
bonũ qdđ imitet᷑ ostendo. S qr scoꝵ uitam
significari istis animalib diximꝰ: libet in

Expanded text:
ille in isto, atque hic in illo respicit quod admiille in isto, atque hic in illo respicit quod admiretur, distincta bona et ab altitudine elationis reprimant, et ad studium profectus accendant. Magna namque sollicitudine ad curam nostrae meliorationis accingimur, quando id virtutis in aliis cernimus quod non habemus. Unde Ezechiel propheta, cum volantia animalia descripsisset, adjunxit: Et audivi post me vocem commotionis magnae: Benedicta gloria Domini entium alterius ad alterum. Per alas anidum terrena despiciunt, ad coelestia volando malia aliis suis se vicissim feriunt, quia sanctorum mentes in eo quod superna appetunt, consideratis invicem alterius virtutibus excitantur. Ala enim sua me percutit qui exemplo sanctitatis propriae ad melius me accendit, et ala mea vicinum animal ferio, si aliquando alteri opus bonum quod imitetur ostendo. Magna namsignificari istis animalibus diximus, libet in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħiȩ sp̃m ñ ht̃ qͥd sequat᷑ ignorat. Alius
indigentib multa ĩa ꝓpria largiri potest:
s tam̃ iniuste agentib obuiare libere ñ
potest. Aliꝰ iniuste agentib audacter ꝓ
dõ obuiat: s tam̃ indigentib quȩ ht̃ tribu¬
ere om̃ia recusat. Aliꝰ iã & ab otioso se ser¬
mone restringens. linguȩ lasciiã suꝑat:
s tam̃ adhuc insurgentis irȩ stimulos ꝑ¬
fecte ñ calcat. Alius insurgentẽ iã iram
ꝑfecte edomat: s tam̃ adhuc linguã in lȩ¬
titiã relaxat. Od ẽ hoc qđ iste eo bono in¬
diget quo aliꝰ pollet. & ille cũ multis polle.¬
at abunde. aliis bonũ adẽe considerat qđ
sibi deesse suspirat: nisi qđ mira nobiscũ
dispensatione agit᷑. ut ꝑ hoc qđ alt̃ ht̃ &
iste ñ ht̃ unꝰ alteri melior ostendat᷑: qua¬
tinꝰ tanto ardentiꝰ ad humilitatẽ quisq
ꝓficiat. quanto ex bonis quȩ ñ ht̃. inferio.¬
rẽ se habentib pensat: Sicq fit. ut dum

Expanded text:
piritum non habet, quid sequatur ignorat. Alius indigentibus multa jam propria largiri potest, sed tamen injuste agentibus obviare libere non potest. Alius injuste agentibus audacter pro Deo obviat, sed tamen indigentibus quae habet tribuere omnia recusat. Alius jam et ab otioso se sermone restringens, linguae lasciviam superat, sed tamen adhuc insurgentes irae stimulos perfecte non calcat. Alius insurgentem iram jam perfecte edomat, sed tamen adhuc linguam in laetitiam relaxat. Quid est hoc, quod iste eo bono indiget quo alius pollet; et ille, cum multis polleat, abunde aliis bonum adesse considerat quod sibi deesse suspirat, nisi quod mira nobiscum dispensatione agitur, ut per hoc quod alter habet, et iste non habet, unus altero melior ostendatur, quatenus tanto ardentius ad humilitatem quisque proficiat, quanto ex bonis quae non habet inferiorem se habentibus pensat? Sicque fit ut dum
Abbreviated transcription (Latin):
sit: qͥ eisde delinquentib dicit. qͥd uultis in
uirga ueniã ad uos. & cetera. Sciunt gͦ p̃di¬
catores iusti utroq moderamine artẽ ma-¬
gisterii tẽꝑare: & cũ delinquentiũ reatꝰ in¬
uenuint. sciunt mͦ seuere corripere. mͦ hu-¬
milit̾ dep̃cari. S cũ arrogantes uiri eos imi¬
tari appetunt. sumunt ab eis asꝑa uerba cor¬
reptionis: & sumere ab eis ueracit nesciunt p̃¬
ces humilitatis. Magis enĩ t̃ribiles petunt
ẽe qũa mites: & iccirco discunt unde se eri-¬
gant: & discere negligt̃ ut animũ submittats.
Cũq admonere delinquentes placide nes-¬
ciunt: nimio rigoris usu ꝑ inuectionis ira¬
cundiã etiã contͣ recte agentes effrenantur.
Quoꝵ iste helyu speciẽ tenens. beatũ iob ñ
refouet. s obiurgat dicens. Qs ẽ uir ut ẽ iob.
qͥ bibit subsannationẽ qͣsi aqũa: qui gradit᷑

Expanded text:
d vultis, in virga veniam ad vos ? et caetera. Sciunt ergo praedicatores sancti utroque moderamine artem magisterii temperare, et cum delinquentium reatus inveniunt, sciunt modo severe corripere, modo humiliter deprecari. Sed cum arrogantes viri eos imitari appetunt, sumunt ab eis aspera verba correptionis, et sumere ab eis veraciter nesciunt preces humilitatis. Magis enim terribiles possunt esse quam mites; et idcirco discunt unde se erigant, et discere negligunt, ut animum submittant. Cumque admonere delinquentes placide nesciunt, nimio rigoris usu per invectionis iracundiam, etiam contra recte agentes effrenantur. Quorum iste Eliu speciem tenens, beatum Job non refovet, sed objurgat, dicens: Quis est vir, ut est Job, qui bibit subsannationem quasi aquam, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tores iusti in ipsis qͦs corrigt̃. cũ ex parte
alia fortasse aliqͥd bonȩ oꝑationis inueni¬
unt. ad eadẽ obuirgationis uerba cũ qͣnta
dispensatione descendunt. Ecce paulꝰ co-¬
rinthios docens. eosq in culpa diuisionis
aspiciens. exorsus ẽ dicens. Grãs ago dõ
meo semꝑ ꝓ uobis in gr̃a dĩ. quȩ data ẽ uo¬
bis in xꝑo ihũ: qui in om̃ib duuites facti¬
estis in illo. Multũ ꝓfecto laudabat: quos
in xp̃o diuites in om̃ib dixit. Et ecce ad¬
huc blandim̃ta multiplicat dicens. In om̃i
uerbo & in om̃i scientia. sicut testimoniũ
pegissent. qđ doctrina didicerant. Et mox
in laudis consũmationẽ subiunxit: ita ut ni
te paule: istis tot fauorib iã quo tendas
insinua. Ecce paulopost sequit᷑. obsecro

Expanded text:
usti in ipsis quos corrigunt, cum ex parte alia fortasse aliquid bonae operationis inveniunt, ad eadem objurgationis verba cum quanta dispensatione descendunt. Ecce Paulus Corinthios docens, eosque in culpa divisionis aspiciens exorsus est, dicens: Gratias ago Deo meo semper pro vobis, in gratia Dei, quae data est vobis in Christo Jesu, quia in omestis in illo. Multum profecto laudabat, quos in Christo divites in omnibus dicebat. Ecce adhuc blandimenta multiplicat, dicens: In omni verbo et in omni scientia, sicut testimonium peregissent quod doctrina didicerant. Et mox in laudis consummatione subjunxit: Ita ut nihte, Paule, istis tot favoribus jam quo tendas insinues. Et ecce paulo post sequitur: Obsecro
Abbreviated transcription (Latin):
iubilo. Menti enĩ nr̃e de consideratione ce¬
citatis suȩ priꝰ ignis tribulationis immita¬
tur: ut om̃is uitioꝵ rubigo concremet᷑. &
tc̃ mundatis ocłis cordis. illa lȩtitia patriȩ
celestis apitur: ut priꝰ purgemꝰ lugendo qđ
fecimꝰ: & postmodũ manifestiꝰ cotẽplem᷑ ꝑ
gaudia qđ queramꝰ. Priꝰ a mentis acie ex¬
urente tristitia int̾posita maloꝵ caligo de¬
t̃gitur: & tc resplendente raptĩ coruscatio¬
ne incircũscripti luminis illustrat᷑: quo ut¬
cũq conspectu in gaudio cuiꝰda securitatis
absorbetur: & quasi post defectũ uitȩ pre¬
sentis ultra se rapta. aliquo mͦ in quadam
nouitate recreatur. Ibi mens ex immenso
fonte infusione suꝑni roris asꝑgitur: ibi
ñ se sufficere ad id qđ rapta ẽ contẽplat᷑:
& ueritatẽ sentiendo. uidet. qr quanta ẽ
ipsa ueritas ñ uidet. Cui ueritati tanto
magis se longe existimat. quanto magis
apꝓpinquat: qr nisi illã utcũq conspice.¬

Expanded text:
ur. Menti enim nostrae de consideratione caecitatis suae prius ignis tribulationis immittitur, ut omnis vitiorum aerugo concremetur. Et tunc mundatis oculis cordis illa laetitia patriae coelestis aperitur, ut prius purgemus lugendo quod fecimus, et postmodum manifestius contemplemur per gaudia quod quaeramus. Prius enim a mentis acie, exurente tristitia, interposita malorum caligo detegitur, et tunc resplendente raptim coruscatione, incircumscripti luminis illustratur, quo utcunque conspectu in gaudio cujusdam securitatis absorbetur, et quasi post defectum vitae praesentis ultra se rapta, aliquomodo in quadam novitate recreatur. Ibi mens ex immenso fonte infusionis superni roris aspergitur; ibi non se sufficere ad id quod rapta est contemplatur; et veritatem sentiendo, videt, quia quanta est ipsa veritas non videt. Cui veritati tanto magis se longe existimat, quanto magis appropinquat, quia nisi illam utcunque conspice
Abbreviated transcription (Latin):
Seq̃r. Audite sapientes uerba mea. & eru¬
diti auscultate me: auris enĩ uerba ꝓbat.¬
& guttur escas gustu duudicat. Acsi dice¬
ret. Sic̃ nec auris escas. nec gutt᷑ uerba cog¬
noscit: ita nec stultꝰ quisq sententiã sapien¬
tis intelligit. Sapientes gͦ & eruditi audite
qđ dico: qui potestis ea quȩ fuerint dicta
cognoscere. Uideamꝰ gͥ quantũ tumeat: qͥ
uerba sua ñ nisi a sapientib audiri decen¬
ter existimat. Uerus autẽ sapientiȩ p̃di¬
cator dicit. Sapientib & insipientib debi¬
tor sũ. At contra arrogans in p̃dicatione
sua aures tantũmꝰ sapientiũ expectat. qr ñ
ideo p̃dicat ut possit qͦs libet sapientes effi¬
cere: s ideo sapientes querit. ut possit qđ
senserit suꝑbiendo monstrare. Sic̃ enĩ suꝑiꝰ
dictũ ẽ. ñ illos appetit erudire. s se ostende:
nec intuet᷑ quã iusti qͥ audiunt fiunt. s ip¬

Expanded text:
r. Audite, sapientes, verba mea, et eruditi auscultate me. Auris enim verba probat, et guttur escas gustus dret: Sicut nec auris escas, nec guttur verba cognoscit, ita nec stultus quisque sententiam sapientis intelligit. Sapientes ergo atque eruditi, audite  dico, qui potestis ea quae fuerint dicta cognoscere. Videamus igitur quantum tumeat, qui verba sua non nisi a sapientibus audiri decenter existimat. Verus autem sapientiae praedicator dicit: Sapientibus et insipientibus debitor sum . At contra arrogans in praedicatione sua aures tantummodo sapientium exspectat, quia non ideo praedicat ut possit quoslibet sapientes efficere, sed ideo sapientes quaerit, ut possit quod senserit superbiendo monstrare. Sicut enim superius dictum est, non illos appetit erudire, sed se ostendere; nec intuetur quam justi qui audiunt fiant, sed ip