comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
es tu et faciens mirabilia tu es d̃s solus ds̃ ma¬
gnus. Nemo se dicat magnum. Futuri erant qͥ
se dicerent magnos. Contra hos dicitur: tu es
solus ds̃ magnus. Nam quid magnum dicit̃
deo: quia ip̃se ẽ solus ds̃ magnus: S qͥa futim¬
erant qui se dicerent magnos: et dm̃ facerent¬
magnum paruum: contra illos dicitur. tu es
ds̃ solus magnus. Et emm quod tu dicis im¬
pletur: non quod illi dieunt qui se dieunt ma¬
gnos. Quid dixit ds̃ ꝑspm̃ scm̃. suũ: Om̃s gen¬
tes quot quot fecisti uenient: et adorabunt co¬
ram te dñe. quid dicit nescio quis. qui se di¬
cit magnum: Absit. Non adoratur ds̃ mom¬
nib gentib fierunt om̃s gentes. sola aftiea
remansit. Hoc tu dicis. qui te.dicis magnum:
aliud dicit qui ẽ. solus ds̃ magnus. Quid dic̃.
qui ẽ. solus d̾s magnus: Om̃s gentes quotqͦt
fecisti: uenient et adorabunt coram de. domine.
ideo quod dixit solus ds̃ magnus: taceat ho
falso magnus. Ideo fallaciter magnus. quia

Expanded text:
es tu, et faciens mirabilia; tu es Deus solus magnus.» Nemo se dicat magnum. Futuri erant qui se dicerent magnos: contra hos dicitur, «Tu es Deus solus magnus.» Nam quid magnum dicitur Deo, quia ipse est solus Deus magnus? Querant qui se dicerent magnos, et Deum facerent parvum, contra illos dicitur, Tu es Deus magnus.» Etenim quod tu dicis, impletur, non quod illi dicunt, qui se dicunt magnos. Quid dixit Deus per Spiritum suum? «Omnes gentes quotquot fecisti, venient, et adorabunt coram te, Domine.» Quid dicit nescio quis, qui se dicit magnum? Absit: non adoratur Deus in omnibus gentibus; perierunt omnes gentes, sola Africa remansit. Hoc tu dicis, qui te dicis magnum; aliud dicit qui est solus Deus magnus. Quid dicit qui est solus Deus magnus? «Omnes gentes quotquot fecisti, venient, et adorabunt coram te, Domine.» Video quod dixit solus Deus magnus; taceat homo falso magnus; ideo fallaciter magnus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
unum uerum adm. quia pater et filius unus
uenis d̾s. ut iste sit sensus: te et quẽ misistue¬
sum xp̃m cognoscant unum uerum deum.
Nonenim illi ibunt aduisionem patrie: & non
ibi udebunt et filium. Si non esset filius in pa¬
tris sui uisione: ũdiceret ipse filius discipłis
siis. quia filius inꝑatre ẽ. et pat̃ infilio. dict̃
illi discipłi. Ostende nobis patrem et sufficit
nobis. ait illis. Tanto tempore uobiscum sũ
et non me nostis: Phylippe qui me uidit ui¬
dit et patrem. Uidetis. quia inuisione patris
et filii uisio ẽ. ⁊inuisione filii ⁊ patsuisioẽ Ido

Expanded text:
unum verum Deum; quia Pater et Filius unus unum verum Deum; quia Pater et Filius unus verus Deus: ut iste sit sensus, te et quem misisti Jesum Christum cognoscant unum verum Deum. Non enim illi ibunt ad visionem Patris, et non ibi videbunt et Filium. Si non esset et Filius in Patris sui visione, non diceret ipse Filius discipulis suis quia Filius in Patre est, et Pater in Filio. Dicunt illi discipuli: «Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Ait illis: Tanto tempore vobiscum sum, et non me nostis? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem.» Videtis quia in visione Patris, et Filii visio est; et i
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum erat apud d̃m: et ds̃ erat uerbum: hoc
non uidebunt impii. Si enim ds̃ uerbum. &
beati inundo corde q̃m ipsi dm̃ uidebunt:
impii autem inmundi sunt corde: ꝓculdu¬
bio dominum nonuidebunt. Et ubi ẽ uide¬
bunt in quem pupugerunt: nisi qͥa apparet
formamhõis eosuisurosut iudicent᷑. formãdi ñ ui¬
suros nͥeosqͥ ad dext̾am separabuntur: Etenim
c̃seꝑati fũint ad dext̾am: hoc eisdicet᷑: Henite bñ¬
dicq pats mei: ꝓcipite regnum qđ uob̃ ꝑatum ẽ
ab initio mundi Impiis uͦ adsinistram quidͤ
te inignem ȩtemum: quẽ parauit pater m̃s
diabolo et angłis eus. finito autem udicio
quomꝰ conclusit: Sic: Ibunt impii in ignem¬
nem ȩcernum: iusti autem inuitam ȩteram.
Iam auisione formȩ hominis ꝑgunt illi adu
sionem formȩ di. Hec ẽ enim inquit uita ȩcer¬
na ut cognoseant te unum uerum deum. et
quem misisti iłm xp̃m subaudis et ipsum

Expanded text:
Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum» : hoc Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum» : hoc non videbunt impii. Si enim Deus Verbum, et «beati mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt;» impii autem immundi sunt corde: procul dubio Deum non videbunt. Et ubi est, «Videbunt in quem pupugerunt» : nisi quia apparet formam hominis eos visuros, ut judicentur; formam Dei non visuros, nisi eos qui ad dexteram separabuntur? Etenim cum separati fuerint ad dexteram, hoc eis dicetur: «Venite, benedicti Patris mei; percipite regnum, quod vobis paratum est ab origine mundi.» Impiis vero ad sinistram quid? «Ite in ignem aeternum, quem paravit Pater meus diabolo et angelis ejus.» Finito autem judicio, quomodo conclusit? «Sic ibunt impii in ambustionem aeternam; justi autem in vitam» «aeternam» . Jam a visione formae hominis perguntormae Dei. «Haec est enim,» inquit, «vita aeterna, ut cognoscant te unum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum» : subaudis, Et ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam incensum inconspectu patris.
et eleuatio manuũ eiꝰ sacrificiũ uesptinũ.
Longanimis et multum misericors: et uerar. Si
ergo tu uerax: Respice ime et miserere mei : da
potestatem puero tuo. Quia uerar: da potesta¬
dem puero tuo: transeat tempus patientie: ue¬
niat cempus iudicii. Quomodo: Da pocestatẽ
puero tuo. Pater non uidieat quenquam. s: ome
iudicium dedit filio. Ille resurgens & interram
ipse ueniens iudicaturus: ipse uidebit᷑ terribi¬
lis: qui uisus ẽ. contemptibilis. Demonstrabit
potenciam: qui demonstrauit patientiã. Incru¬
ce patientia erat: in uidicio potentia erit. Ap¬
parebit enim homo iudicans. sed inclaritate.
quia sicut eum iuidistis ire dicerunt angłi. sie
ueniet. forma ipsa ueniet adiudicium: ideo ui¬
eternum: ut impleatur qđ dixit ysaias. Tol¬
latur impius: ut non uideat claritatem dñi.
Qui cum informa cłi esset equalis do: hoc non
uidebunt impii. Inprincipio erat uerbum: et

Expanded text:
tanquam incensum in conspectu Patris, tanquam incensum in conspectu Patris, et elevatio manuum ejus sacrificium vespertinum . «Longaniergo tu «verax, respice in me, et miserere mei; da potestatem puero tuo.» Quia «verax, da potestatem puero tuo.» Transeat tempus patientiae, veniat tempus judicii. Quomodo, «da potestatem puero tuo? Pater non judicat quemquam; sed omne judicium dedit Filio» . Ille resurgens, et in terram ipse veniet judicaturus; ipse videbitur terribilis, qui visus est contemptibilis. Demonstrabit potentiam, qui demonstravit patientiam: in cruce patientia erat; in judicio potentia erit. Apparebit enim homo judicans, sed in claritate: quia «sicut eum vidistis ire,» dixerunt Angeli, «sic veniet» . Forma ipsa veniet ad judicium; ideo vieternum;» ut impleatur quod dixit Isaias, «Tollatur impius, ut non videat claritatem Domini» . «Qui cum in forma Dei esset aequalis Deo» : hoc non videbunt impii. «In principio erat Verbum, et
Abbreviated transcription (Latin):
iħm xp̃m. clamantium et dicentium uno
ore crucifige. crucifige. De quib dictum est.
Filii hominum dentes eoꝵs arma et sagutȩ:
et lingua eoꝵ gladius acutus. Non ꝑcisse¬
runt: sed clamauerunt. Clammando ferie¬
runt: clamando crucifixerunt. Holuntas cla¬
mantium impleta ẽ: quando dñs crucificus
ẽ. Et sẏnagoga potentium inquisicrunt
animam meam: & non ꝓposuerunt te in
conspectu suo. Quomͦ non ꝓposuerunt: fi
intellexerunt dmut homini parcerent: ut
qđ uidebant ad hoc ambularent. Puta qͥa
cs non erat: homo erat Ideo occidendus e
cors: & uerax. Quare longanimis. et mul¬
tum misericors. et miserator: Quia meruce
pendens: ait Pater ignosce illis: quia nesci¬
unt quid faciunt. Quem petit: ꝓquibus
petit: quis petit: ubi petit: Patrem filius:
ꝓimpus crucifixus: inter ipsas iniurias ñ
uerboꝵ.s mortis illatȩ pendens incruce: tan¬
quam adhoc extensas manus habuerit. ut
sic ꝓillis oraret: ut dirgeretur oratio eius

Expanded text:
istum, clamantium et dicentium uno ore, «Crucifige, crucifige» : de quibus dictum est, «Filii hominum dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum gladius acutus» . Non percusserunt, sed clamaverunt: clamando ferierunt, clamando crucifixerunt. Voluntas clamantium impleta est, quando Dominus crucifixus est: «Et synagoga potentium inquisierunt animam meam. Et non proposuerunt te in conspectu suo.» Quomodo non proposuerunt? Non intellexerunt Deum. Homini parcerent: ad quod videbant, ad hoc ambularent. Puta quia Deus non erat, homo erat: ideo occidendus erricors, et verax.» Quare «longanimis et multum misericors, et miserator?» Quia in cruce pendens ait: «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» . Quem petit? Pro quibus petit? quis petit? ubi petit? Patrem filius, pro impiis crucifixus, inter ipsas injurias, non verborum, sed mortis illatae, pendens in cruce: tanquam ad hoc extentas manus habuerit, ut sic pro illis oraret, ut dirigeretur oratio ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi pretereuntes legem insurrexerunt suꝑ me.
Dicat omnis anuma pia: dicat om̃ĩs anima
xxp̃iana. Quȩ hoc non patitur: non dicat.
Si aguoscit inse passionem suã: agnoseit hic
uocem suam. Si autem extra passionem ẽ.
et extra uocem sit necesse ẽ yt autem non sit
extra passionem: ambulet ꝑuiã angustam:
et incipiat pie uiuere in xp̃o: et necesse ẽ. ut hãc
psecutionem patiatur. Om̃s enim inquit apłs

Expanded text:
ipsi «praetereuntes legem insurrexerunt super me.» ipsi «praetereuntes legem insurrexerunt super me.» Dicat omnis anima pia, dicat omnis anima christiana. Quae hoc non patitur, non dicat. a patitur: si agnoscit in se passionem suam, agnoscat hic vocem suam; si autem extra passionem est, et extra vocem sit; ut autem non sit extra passionem, ambulet per viam angustam , et incipiat pie vivere in Christo, necesse est ut hanc persecutionem patiatur. «Omnes» enim, inquit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
iudei erant. Insurrexerunt suꝑ me pretere¬
untes legem. Non seruauerunt: & accusaue¬
runt xp̃m. quasi ipse preteriret legem. Pre¬
tcreuntes legem insurrexerunt suꝑ me. Et
passus ẽ dominus quȩ nouimus. Putas ni¬
chil tale patitur mͦ corpus eius: Unde ficri
potestꝰ. Si patrem familias beelrebub uoca¬
uerunt: quantomagis domesticos eius:F
ẽ. discipłs suꝑ magistrum: nec seruus sũꝑ
dominũ suum. Patitur et corpus pretereun¬
des legem: et insurgunt suꝑ corpus xp̃i pre¬
treuntes legem. qui scuint legem. Nunqͥd
forte udei audent insurgere suꝑ. xp̃m:
Non. Nam nec ipsi nobis ualde faciunt tri¬
bulationem. Nondum enim crediderunt.
nondum salutem agnouerunt. Insurgunt
tidie tribulationem patitur corpus xp̃i.
Omnia scismata. om̃s hereses. om̃s intus pes¬
simȩ uiuentes et mores suos bene iuuenti¬
biis imponentes. & adsua trahentes. et ma¬
lis colloquiis bonos mores corrumpentes

Expanded text:
Judaei erant. «Insurrexerunt super me praetereJudaei erant. «Insurrexerunt super me praetereuntes legem:» non servaverunt legem, et accusaverunt Christum, quasi ipse praeteriret legem. «Praetereuntes legem insurrexerunt super me.» Et passus est Dominus quae novimus. Putas nihil tale patitur modo corpus ejus? Unde fieri potest? «Si patrem familias Beelzebub vocaverunt; quanto magis domesticos ejus? Non est discipulus super magistrum, nec servus super dominum suum» . Patitur et corpus praetereuntes legem; et insurgunt super corpus Christi. Praetereuntes legem qui sunt? Numquid forte Judaei audent insurgere super Christum? Non: nam nec ipsi nobis valde faciunt tribulationem. Nondum enim crediderunt, nondum salutem agnoverunt. Insurgunt tidie tribulationem patitur corpus Christi. Omnia schismata, omnes haereses, omnes intus pessime viventes, et mores suos bene viventibus imponentes, et ad sua trahentes, et malis colloquiis bonos mores corrumpentes
Abbreviated transcription (Latin):
fueris: recte dicis medico. liberasti me ab egn¬
tudine: non inqua iam eras. sed inqua futurꝰ
eras. Nescio quis habens causam molestam:
mittendus erat incarcerem. uenit alius: defen¬
dit eum. Grãs agens quid dicit: Eruisti ani¬
mam meam decarcere. Suspendendus erat de¬
bitor: solutũs ẽ ꝓeo: liberatus dicitur de suᷤ¬
pendio. Inhis omnib non erant: sed quia ta¬
lib meritis agebatur. ut nisi subuentũ esset
ibi essent: inde se recte dicunt liberari: quo ꝑ
liberatores suos non sunt ꝑmissi ꝑduci. Ergo
frs siuie illud siue illud sit: hic me scrutato¬
rem uerbi di. ñtemerarium affirmatorem
deneatis. Eruisti animam meam exinferno
paganos: qui non acccꝑunt legem. Nemo
enum preterit: qđ ñ accepit Dicit ãpls defi¬
nite. Ybi enim non ẽ. lex: nec preuaricatio.
Pirtercuntes legem: p̃uaricatores dicit legis.
Quos ergo intelligimus fr̃s: Si abipso dño ac¬
cipiamus hanc uocem. pretereuntes legem

Expanded text:
fueris, recte dicis medico: "liberasti me ab aegrfueris, recte dicis medico: "liberasti me ab aegritudine", non in qua iam eras, sed in qua futurus eras. nescio quis habens causam molestam mittendus erat in carcerem. uenit alius, defendit eum; gratias agens quid dicit? "eruisti animam meam de carcere". suspendendus erat debitor; solutum est pro eo; liberatus dicitur de suspendio. in his omnibus non erant. sed quia talibus meritis agebantur et, nisi subuentum esset, ibi essent, inde se recte dicunt liberari quo per liberatores suos non sunt permissi perduci. ergo, fratres, siue illud siue illud sit, hic me scrutatorem uerbi dei, non temerarium affirmatorem teneatis. et eruisti animam meam ex inferno Paganos, qui non acceperunt legem. Nemo enim praeterit quod non accepit: dicit Apostolus definite, «Ubi enim lex non est, nec praevaricatio» . Praetereuntes legem, praevaricatores legis dicit. Quos ergo intelligimus, fratres? Si ab ipso Domino accipiamus hanc vocem, praetereuntes legem
Abbreviated transcription (Latin):
diceret. pater abraham mute lararum ut
intinguat digitum suum. et stillet in linguã
meam quia crucior in hac flamma: Fili ait.
memento quia recepisti bona inuita tua: la¬
rarus autem mala. Nunc autem hic requi¬
escit: tu uͦ torqueris. Et suꝑ hec ait int̃ nos
et uos chaos magnum firmatum ẽ: ut nec
nos possimus uenire aduos. nec inde aliquis
uenire aduos. Ergo inder ista fortasse duo in¬
ferna. quoꝵ inuno quieuerunt animȩ ustoꝵ.
in altero torquentur animȩ impiorum. atten¬
dens quidam orans hic iam incorpore. xp̃i po¬
situs. & orans inuoce xp̃i: eruisse dm animã
suam abinferno inferiore dixit: quia libera¬
uit se atalib peccatis. ꝑ quȩ posset deduci ad
tormenta inferni inferioris. Quem admodũ
si medicus uideat tibi imminentem egritudinẽ
forte ex aliquo labore et dicat: parce tibi: sic
de tracta: requiesce: his cibis utere. Nam si ñ
feceris: egrotabis. Tu autem si feceris & saluus

Expanded text:
diceret: pater Abraham, mitte Lazarum ut diceret: pater Abraham, mitte Lazarum ut intinguat digitum suum et stillet in linguam meam, quoniam crucior in hac flamma? fili, ait, memento quia percepisti bona in uita tua, Lazarus autem mala; nunc autem hic requiescit, tu uero torqueris. et super haec, ait, inter uos et nos chaos magnum firmatum est, ut nec nos possimus uenire ad uos nec inde aliquis uenire ad nos. ergo inter ista fortasse duo inferna, quorum in uno quieuerunt animae iustorum, in altero torquentur animae impiorum, attendens quidam orans hic, iam hic in corpore Christi positus et orans in uoce Christi, eruisse deum animam suam ab inferno inferiore dixit, quia liberauit se a talibus peccatis, per quae posset deduci ad tormenta inferni inferioris. quemadmodum si medicus uideat tibi imminentem aegritudinem forte ex aliquo labore et dicat: "parce tibi, sic te tracta; requiesce, his cibis utere; nam si non feceris, aegrotabis"; tu autem si feceris et saluus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc infernum missus ẽ nascendo: adillud
moriendo. Propterea uox eius ẽ. in psalmo il¬
lo: non quoquam homine coniciente. sed
apło exponente ubi ait: qm̃ non dereliquisti
animam meam minferno. Ergo aut ipsius
uor ẽ. et hic. eriusti animã meam ex inferno in
quia ideo ille ꝑuenit usq adinfernum. ne
nos remaneremus ininferno. Aliam etiã opi¬
nionem dicam. Fortassis enim apud ip̃sos in¬
feros ẽ. aliqua pars inferior: quo truduntur
impii qui plurimum peccauerunt. Et ẽnim
apud inferos utrum in locis quibusdam iam
fuisset abraham: ñ satis possumus definire. N¬
dum enim ds̃ uenerat adinfernum. ut erueret
inde omnium scõꝵ p̾cedentium animas: &
tamen abraham inrequie ibi erat. Et quidam
diues cum dorqueretur apud inferos. eum ui¬
deret abraham leuauit. ocłos. Non enim pos¬
set leuatis ocłis uidere: nisi ille esset supius.
ille infenus. Et quid ei respondit abraham cũ

Expanded text:
hoc infernum missus est nascendo, ad illud hoc infernum missus est nascendo, ad illud moriendo. propterea uox eius est in illo psalmo, non quoquam homine coniciente, sed apostolo exponente, ubi ait: quoniam non derelinques animam meam in inferno. ergo aut ipsius uox est et hic: eruisti animam meam ex inferno infminum nostrum, quia ideo ille peruenit usque ad infernum, ne nos remaneremus in inferno. Aliam etiam opinionem dicam. fortassis enim apud ipsos inferos est aliqua pars inferior, quo truduntur impii, qui plurimum peccauerunt. etenim apud inferos utrum in locis quibusdam iam fuisset Abraham non satis possumus definire. nondum enim dominus uenerat ad infernum, ut erueret inde omnium sanctorum praecedentium animas; et tamen Abraham in requie ibi erat. et quidam diues cum torqueretur apud inferos, cum uideret Abraham, leuauit oculos. non eum posset leuatis oculis uidere, nisi ille esset superius, ille inferius. et quid ei respondit Abraham, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ubi mutabilitas & in constantia. ubi timores.
cupiditates. errores. leticie incerte. et spes fra¬
gilis: caduca substantia. Piito quia omĩs ista
pars non potest comꝑari illi celo: de quo pau¬
loante loquebar. Si gͦ illi parti hȩc pars non
comparatur: illa suꝑna: hec inferna. Et pͦt
mortem quo hinc nisisit infernũ inferus hoc
inferno inquo sumus incarne. & inista mor¬
talitate: Corpus enim mortuum. ẽ. ait apłs:
ꝓpter peccatum. Ergo et hic sunt mortui:
ut non mueris quia infernus dicitur. si mor¬
tuis habundat. Non enim ait corpus moritu¬
rum ẽ sed corpus mortuum. ẽ. Adhuc habet
uitam utiq corpus nr̃m: & tamen cõ paratũ
corpori illi qđ futurum ẽ qualia sunt angloꝵ
corpora: inuenitur corpus hominis mortuũ:
quamuis adhuc habens animam. S rursus
abhoc inferno. id: abhac parte inferni: est
alius inferius quo erunt mortui inde uoluit
ds̃ eruere animas nrãs: etiam illuc mittendo

Expanded text:
ubi mutabilitas et inconstantia, ubi timores, ubi mutabilitas et inconstantia, ubi timores, cupiditates, horrores, laetitiae incertae, spes fragilis, caduca substantia, puto, quia omnis ista pars non potest comparari illi caelo, de quo loquebar paulo ante. si ergo illi parti haec pars non comparatur, illa superna est, haec inferna. et post mortem quo hinc, nisi sit infernum inferius hoc inferno, in quo sumus in carne et ista mortalitate? corpus enim mortuum est, ait apostolus, propter peccatum. ergo et hic sunt mortui, ut non mireris quia infernum dicitur, si mortuis abundat. non enim ait: "corpus moriturum est" sed: corpus mortuum est. adhuc habet uitam utique corpus nostrum; et tamen comparatum corpori illi, quod futurum est qualia sunt angelorum corpora, inuenitur corpus hominis mortuum, quamuis adhuc habens animam. sed rursus ab hoc inferno, id est ab hac parte inferni, est aliud inferius, quo eunt mortui; unde uoluit deus eruere animas nostras etiam illuc mittendo
Abbreviated transcription (Latin):
mam meã ex inferno inferiori. Q a dicimus
fĩs: hoc si ñ uobis tanquã certus ex posuero:
ne suscenseatis. Homo sum enim: et qͣntum
conceditur de scripturis scĩs tantum audeo
dicere: nichil exme. Infernum nec ego exꝑtus
sum adhuc: nec uos. Et fortasse alia uia erit
& non ꝑinfernum erit. Incerta sunt enim hec
Uerum quia dicit scriptura cui contra dici ñ
potest. eruisti animam meam ex inferno in¬
feriori: intelligimus tanquã duo inferna
eẽ. suꝑus & inferius. Nam unde infernum in¬
ferius: nisi quia ẽ infernum suꝑius: Aliud
non diceretur infernum: nisi imcomparatio¬
ne illius suꝑioris partis. Yidetur gͦ fr̃s esse habi¬
tatio quȩdam cȩlestis angeloꝵ: ubi
uita ineffabilium gaudiorum: ubi im¬
mortalitas & incorruptio: ubi omnia secundũ
di donum et grãm ꝑmanentia. Illa pars rerũ.
suꝑna ẽ. Si ergo illa suꝑna ẽ hȩc terrena ubi
caro et sangius ubi corruptibilitas ubi nati¬
uitas. et mortalitas. ubi decessio atq successio.

Expanded text:
imam meam ex inferno inferiori. quid dicimus fratres? hoc si non uobis tamquam certus exposuero, ne suscenseatis; homo sum enim et quantum conici datur de scripturis sanctis, tantum audeo dicere, nihil ex me. infernum nec ego expertus sum adhuc nec uos. et fortassis alia uia erit et non per infernum erit. incerta sunt haec. uerum quia dicit scrpotest: Eruisti animam meam ex inferno inferiori, intelligimus tanquam desse, superius et inferius. nam unde infernum inferius, nisi quia est infernum superius? aliud non diceretur infernum nisi in comparatione illius superioris partis. uidetur ergo, fratres, esse habitatio quaedam caelestis angelorum: ibi gloria ineffabilium gaudiorum, ibi immortalitas et incorruptio, ibi omnia secundum dei donum et gratiam permanentia. illa pars rerum superna est. si ergo illa superna est, haec terrena, ubi caro et sanguis, ubi corruptibilitas, ubi natiuitas et mortalitas, ubi decessio atque successio,
Abbreviated transcription (Latin):
siderat: et si lingua taceat. corde eantat Qͥ
libet clamore aures hominum feriat. int̾¬
mutus ẽ. deo. Yidete quomͦ erant amatores
huius ciuitatis ardentes illi ipsi ꝑ quos hȩc
dicta sunt: ꝑ quos hȩc nob̃ commendata st̃.
quanto ꝑeos affectii ista cantata sunt. Af¬
fectum istum generabat ineis amor ciui¬
tatis: amorem autem ciuitatis infuderat sp̃s
di. Caritas inquit dĩ diffusa ẽ. incordibus

Expanded text:
siderat, etsi lingua taceat, cantat corde: qui siderat, etsi lingua taceat, cantat corde: qui libet clamore aures hominum feriat, mutus est Deo. Videte quomodo erant amatores hujus civitatis ardentes, illi ipsi per quos haec dicta sunt, per quos haec nobis commendata sunt, quanto per eos affectu ista cantata sunt. Affectum istum generabat in eis amor civitatis; amorem autem civitatis infuderat Spiritus Dei: «Charitas,» inquit, «Dei diffusa est in corbus
Abbreviated transcription (Latin):
SAloiys iste qui mͦ cantatꝰ
ẽ brrus ẽ numero uerboꝵ:
magnus ẽ pondere senten¬
tiarum. Nam totus lectus
ẽ et uidetis quam exiguo
tempore ad terminum usq
pductus. hic nobis qͣntũ
tus abeatissimo presente patre nr̃o. Repenti¬
na ꝓposidio me grauaret: nisi me continuo
ꝓponentis oratio subleuaret. Intendat ergo
cantas ur̃a. Qiuitas quedã misto psalmo can¬
tata. et commendata ẽ cuius ciues sumus.
inquantum xpĩani sumus: et unde peregͥ¬
namur quamdiu mortales sumus: et ad quã
tendimus ꝑeuis uiam quȩ omnino quasi
dumetis et sentib interelusa ñ inueniebat᷑.
Rex ipsius ciuitatis sȩ fecit uiam: ut adciui¬
tatem ꝑueniremus. Ambulantes gͦ inxp̃o.
et adhuc peregrinantes donec ꝑueniamus:
et suspirantes desideno cuiusdã ineffabilis
quietis. qui habitat in illa ciuitate. de qua
quiete dictum ẽ. hoc nobis eẽ ꝓmissum.
qd ocłs non uidit nec auris audiuit. nec
incor hominis ascendit: ambulantes ergo
sic cantemus ut desideremus. Nam qui de¬

Expanded text:
salmus qui modo cantatus est, brevis est numero verborum, magnus pondere sententiarum. Nam totus lectus est, et videtis quam exiguo tempore ad terminum usque perductus. Hic nobis, quantutus a beatissimo praesente patre nostro. Repentina propositio me gravaret, nisi me continuo proponentis oratio sublevaret. Intendat ergo Charitas vestra. Civitas quaedam in isto psalmo cantata et commendata est: cujus cives sumus, in quantum christiani sumus; et unde peregrinamur, quamdiu mortales sumus; et ad quam tendimus, per cujus viam, quae omnino quasi dumetis et sentibus interclusa non inveniebatur, rex ipsius civitatis se fecit viam, ut ad civitatem perveniremus. Ambulantes ergo in Christo, et adhuc peregrinantes donec perveniamus, et suspirantes desiderio cujusdam ineffabilis quietis quae habitat in illa civitate, de qua quiete dictum est hoc nobis esse promissum «quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» ; ambulantes ergo, sic cantemus, ut desideremus. Nam qui de
Abbreviated transcription (Latin):
ñ postea diceres transierunt omnia tanquã
umbra. quando abumbra intenebras iturus
es. Fac mecum signum inbono: ut uideant
qui me oderunt et confundantur: qm tu do¬
mine adiuuisti me. et consolatus es me. Ad¬
iuiusti me incertamine: et consolatus es me. in
tristicia. Nemo enim consolationem querit:
nisi qui c̃ inmiseria. Non uultis consolari:
dicite quia felices estis: & auditis popłs m̃s.¬

Expanded text:
non postea diceres, «Transierunt omnia velut non postea diceres, «Transierunt omnia velut umbra,» quando ab umbra in tenebras iturus es. «Fac mecum signum in bono, ut videant qui me oderunt, et confundantur.» mine, adjuvisti me, et consolatus es me. Adjuvisti me,» in certamine; «et consolatus es me,» in tristitia. Nemo enim consolationem quaerit, nisi qui est in miseria. Non vultis consolari? Dicite quia felices estis. Et auditis, «Populus
Abbreviated transcription (Latin):
bris confusionis: si ñ contempnant medi¬
cinam confessionis. Si autem mͦ nolut̃
confundi: tunc confundentur quando
deducent eos exaduerso iniquitates eoꝵ
Quando confundentur: Quando dicent. hist̃
quos aliquando habuimus mrisum: et in
similitudinem imꝓperii. Nos insensati ui¬
tam eoꝵ estimabamus insaniam. Quomͦ
computati sunt inter filios dei: Quid no¬
bis ꝓfuit suꝑbia tunc dicent: mͦ dicant: &
salubriter dicant. Conuertatur enĩ unusqͥsq¬
humilis addm: et mͦ dicat. quid m ꝓfuit
suꝑbia: et audiant abapło. Quam enim
głam habuistis inhis inquib nunc erube¬
scitis: Nidetis eẽ. et mͦ confusionem salubrẽ
in loco penitentiȩ: tunc autem seram: inuti¬
lem: infructuosam. Quid nob ꝓfuit super¬
bia: aut quid diitiarũ iactatio contulit
nobis: Transierunt omĩa. tanquã umbra.
Quid enim: quando hic uiuebas ñ uidebas qr
transirent ista omnia tanquam umbra. Si¬
tunc relinqueres umbram ut esses inluce:

Expanded text:
bris confusionis, si non contemnant medibris confusionis, si non contemnant medicinam confessionis: si autem modo nolunt confundi, tunc confundentur, quando deducent eos ex adverso iniquitates eorum . Quomodo confundentur? Quando dicent, «Hi sunt quos aliquando habuimus in risum et in similitudinem improperii. Nos insensati vitam eorum aestimabamus insaniam: quomodo computati sunt inter filios Dei? Quid nobis profuit superbia?» Tunc dicent: modo dicant, et salubriter dicunt. Convertatur enim unusquisqhumilis, et modo dicat, Quid mihi profuit superbia? et audiat ab Apostolo, «Quam enim gloriam habuistis in his, in quibus nunc erubescitis» ? Videtis esse et modo confusionem salubrem in loco poenitentiae; tunc autem seram, inutilem, infructuosam. «Quid nobis profuit superbia? aut quid divitiarum jactantia contulit nobis? Transierunt omnia tanquam umbra» . Quid enim? quando hic vivebas, non videbas quia transiebant ista omnia tanquam umbra? Tunc relinqueres umbram, et esses in luce;
Abbreviated transcription (Latin):
Quid si de pagana natus ẽ. et xp̃ianus fac¬
tus s̃ꝰ filius paganȩ quomͦ potest eẽ. filiꝰ
ancille ipsuis: Est quidem pagane filius
rectionis: Dominus dicit. Generatio hec
praua et amaricans signum querit: et si¬
gnum ñdabitur ei nisi signum ione pro¬
phete. Sicut enim fuit ionas inuentre ce¬
ti trib dieb et trib noctib: sic erit et fi¬
lius hominis incorde terre. Ergo cum ca¬
pite nr̃o iam factum ẽ signum ibono.
Dicat unusquisq nr̃m fac mecum signum
inbono: quia innouissima tuba. maduẽ¬
tu dñi et mortui resurgent incorrupti: &
nos immutabimut. Erit hoc signum in
bono. Fac mecum signum inbono: ut
uideant qui me oderunt et confundant᷑
Iniudicio confundentur ꝑniciosȩ: modo
nolunt confundi salubriter. Modo ergo
confundantur: accusent uias suas malas:
deneant uiam bonam: quia nemo nr̃m
uiuit sine confusione. nisi prius confusus
reuiuiscat. Prebet ulis ds̃ mͦ aditum salu¬

Expanded text:
Quid si de pagana natus est, et christianus facQuid si de pagana natus est, et christianus factus est? filius paganae quomodo potest esse filius ancillae ipsius? Est quidem paganae filiusrectionis? Dominus dicit: «Generatio haec prava et amaricans signum quaerit; et signum non dabitur ei, nisi signum Jonae prophetae. Sicut enim Jonas fuit in ventre ceti tribus diebus et tribus noctibus, sic erit et filius hominis in corde terrae» . Ergo cum capite nostro jam factum est signum in bono: dicat et unusquisque nostrum, «Fac mecum signum in bono;» quia in novissima tuba, in adventu Domini, et mortui resurgent incorrupti, et nos immutabimur . Erit hoc signum in bono. «Fac mecum signum in bono, ut videant qui me oderunt, et confundantur.» In judicio confundentur perniciose, qui modo nolunt confundi salubriter. Modo ergo confundantur; accusent vias suas malas, teneant viam bonam: quia nemo nostrum vivit sine confusione, nisi prius confusus reviviscat. Praebet illis Deus modo aditum salu
Abbreviated transcription (Latin):
di: filium ancillȩ suȩ informa serui. De an¬
cilla gͦ di natus ẽ. dominus informa serui:
et dixit saluum fac filium ancille tuȩ. &
saluatus ẽ amorte sicut nostis: resuscitata
care sua que mortua erat.Sed ut uideatis
quia ds̃ ẽ & non apatre sic ẽ. suscitatus. ut
ase non sit sucitatus: quia et ipse suscitauit
carnem suam: habes ineuangłio dictum.
Destruite templum hoc: et intriduo suscita¬
bo illud. Ne autem nos aliud suspicarem᷑:
euangłista secutus ait hoc autem dicebat
de demplo corporis sui. Saluus gͦ factusẽ.
filius ancillȩ tuȩ. Dicat et unusquisq xa¬
nus incorpore xp̃i positus: saluum fac
filium ancillȩ tuę. forte non potest dicere
da potestatem puero duo: quia ille filius
accepit potestatem. Sed quare non dicit
cunt. Nescitis quia angłos iudicabimus:
Accipit gͦ et unusquisq scõrum potestatem:
et ẽ unus quisq scõrum filius ancillȩ eius.

Expanded text:
Dei; Filium ancillae suae, in forma servi. De anDei; Filium ancillae suae, in forma servi. De ancilla Dei natus est ergo Dominus in forma servi; et dixit, «Salvum fac filium ancillae tuae.» Et salvatus est a morte, sicut nostis, resuscitata carne sua quae mortua erat. Sed ut videatis quia Deus est, et non a Patre sic est suscitatus, ut a se non sit suscitatus; quia et ipse suscitavit carnem suam, habes in Evangelio dictum, «Destruite templum hoc, et triduo suscitabo illud:» ne autem nos aliud suspicaremur, Evangelista secutus ait, «Hoc autem dicebat de templo corporis sui» . Salvus ergo factus est Filius ancillae. Dicat et unusquisque christianus in corpore Christi positus, «Salvum fac filium ancillae tuae.» Forte non potest dicere, «Da potestatem puero tuo;» quia ille Filius accepit potestatem. Sed quare non dicit cunt: «Nescitis quia angelos judicabimus» ? Accipit ergo et unusquisque sanctorum potestatem, et est unusquisque sanctorum filius ancillae ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
uct᷑ ⁊ filiꝰ Patris ⁊ filii seꝑari ñ potest uisio: ubi
uniꝰ ñseꝑat᷑ natura ⁊ substantia: uisio seꝑari ñ
potest: Hamut nou̾itis illuc debere prepara¬
ricor ad uidendam diuinitatem pa¬
tris et filii. et sp̃s sc̃i. inquam non uisam
dimus: et credendo cor unde iuideri possit
mundamus: ipse dñs alio loco dicit. Qui
audit mandata mea et seruat ea: ille ẽ. qui
diligit me. Qui diligit me autem diligetur
apatre meo: et ego diligam eum. et manife¬
stabo ei me ipsum. Nunquid non eum iu¬
debant cum quib loquebatur: Et uidebãt.
et non uidebant. Aliquid uidebant. aliquid
credebant. Uidebant hominem credebant
đm. In iudicio autem eundem dominum
nr̃m iħm xp̃m uidebant hominẽ cũ impiis
post iudicium uidebunt deum preter impioᷤ
Da potestatem puero tuo: & saluum fac fili¬
um ancillȩ tuȩ. Dñs filius ancille. Cuius an¬
cille: Cui nasciturus quando nuntiatus ẽ:
suȩ: et filium suum. filium suum informa

Expanded text:
ii separari non potest visio: ubi non separatur natura et substantia, visio separari non potest. Nam ut noveritis illuc debere praeparari cor ad videndam divinitatem Patris et Filii et Spiritus sancti, in quam non visam credimus, et credendo, cor unde videri possit mundamus; ipse Dominus alio loco dicit: «Qui habet mandata mea et servat ea, ille est qui diligit me: qui autem diligit me, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum» . Numquid non eum videbant cum quibus loquebatur? Et videbant, et non videbant: aliquid videbant, aliquid credebant; videbant hominem, credebant Deum. In judicio autem eumdem Dominum nostrum Jesum videbunt hominem cum impiis; post judicium videbunt Deum praeter impios. «Da potestatem puero tuo.» 22. «Et salvum fac filium ancillae tuae.» Dominus filius ancillae. Cujus ancillae? Cui nasciturus quando nuntiatus est, suae, et Filium suum: Filium suum, in forma
Abbreviated transcription (Latin):
ultatio illa non nos faciat securos: s: ita io¬
cundetur cor nr̃m ut timeat nomen dñi:
ne aliunde iocundetur. aliunde feriatur.
Securtatem ñ expectetis in peregrinatione
qͣndo illã hic uoluerimus uiscus erit cor¬
poris. ñ securitaᷤ hominis. Iocundetur cor

Expanded text:
ultatio illa non nos faciat securos, sed ita juultatio illa non nos faciat securos, sed ita jucundetur cor nostrum, ut timeat nomen Domini, ne aliunde jucundetur, aliunde feriatur. Securitatem non exspectetis in peregrinatione: quando illam hic voluerimus, viscum erit corporis, non securitas hominis. «Jucundetur cor
Abbreviated transcription (Latin):
ni. Ds̃ enim ẽ. qui oꝑatur inuobis. Quicqͥd
ergo ꝓsperum uenit fr̃s: magis inetuendũ
c̃. Quȩ putatis ꝓspera: magis demptationes
sunt. Henit hereditas: uenit copia rerum:
abundat circum fluentia nescio cuius feli¬
citatis: temptationes sunt iste. Caucte: ne
uos ista corrumpant. Qiucquid enim ꝓspe
fuit inparte donati: si forte crediderunt fi¬
lii tui qui fuerunt pagani: si forte lucratus
es amicum tuum. qui te uolebat secũ ducere
adtheatrum. et tu eum duxisti adeccłiam:
si forte contradictor nescio quis inimicus tu¬
us & rabide scuiens deposita illa rabiȩ factꝰꝰ
ẽ. mitis & agnouit d̾m: nec oblatrat aduer¬
sum te. s clamat tecũ aduersus malũ: ista
iocunda sunt. Unde enim gaudemꝰ: Si de
his gaudemus: Aut que sunt alia gaudia
nr̃a. nisi ista: S. quia abundant & tribula¬
diones. & temptationes. et dissensiones. & scis¬
mata. et ceterca mala. sine quib: non potest
esse scłm hoc donec transeat iniquitasꝰ ex¬

Expanded text:
s enim est qui operatur in vobis» . Quidquid ergo prosperum venit, fratres, magis metuendum est: quae putatis prospera, magis tentationes sunt. Venit haereditas, venit copia rerum, abundat circumfluentia nescio cujus felicitatis: tentationes sunt istae; cavete ne vos ista corrumpant. Quidquid etiam prosfuit in parte Donati; si forte crediderunt filii tui qui fuerunt pagani; si forte lucratus es amicum tuum qui te volebat seducere ad theatra, et tu eum duxisti ad ecclesiam; si forte contradictor nescio quis inimicus tuus et rabide saeviens, deposita illa rabie factus est mitis, et agnovit Deum, nec oblatrat adversus te, sed clamat tecum adversus malum: ista jucunda sunt. Unde enim gaudemus, si de his non gaudemus? aut quae sunt alia gaudia nostra, nisi ista? Sed quia abundant et tribulationes, et tentationes, et dissensiones, et schismata, et caetera mala, sine quibus non potest esse saeculum hoc, donec transeat iniquitas; exs
Abbreviated transcription (Latin):
sunt inmari quȩ uolant ꝑarem: non ẽ hoc ds̃.¬
stelle sol etluna: non ẽ. ds̃. hoc. Ipsum cęlum:
non ẽ. ds̃. Angłos cogita: uirtutes: potestates:
archangłos: thronos: sedes: dñationes: nonẽ.
hoc ds̃. Et quid .ẽ. hoc. Solum potui dicere:
ascendit. Quid queris ut ascendat inlinguã:
qđ incor non ascendit: Non ẽ. similis tui in

Expanded text:
sunt in mari, quae volant per aerem; non est hoc Dsunt in mari, quae volant per aerem; non est hoc Dstellae, sol et luna; non est hoc Deus: ipsum coelum; non est hoc Deus: Angelos cogita, Virtutes, Potestates, Archangelos, Thronos, Sedes, Dominationes; non est hoc Deus. Et quid est? Hoc solum potui dicere, hominis ascendit . Quid quaeris ut ascendat in linguam, quod in cor non ascendit? «Non est similis tibi in
Abbreviated transcription (Latin):
Non plane nostis angłos. Angłi enim unum
dm̃ colunt: nec fauent hominib qui uo¬
lunt colere angłos & non dcum. Nam inue¬
nimus honoratos angłos. ꝓhibentes homi¬
nes ne se adorarent: s uerum dm.S angłos
dieant homines: dieant quia dictum est.
ego dixi dii estis. & filii altissimi om̃s. Noñ
ẽ similis tui indiis dñe. Quodlibet aliud co¬
gitet homo: non ẽ simile qđ factum ẽ uli
qui fecit. Excepto deo quicquid aliud s̃ in
natura rerum: factum ẽ. adeo. Quantum
inter est inter eum qui fecit & ulud qđ fac¬
tum ẽ: quis digne cogitet: Iste ergo dirit:
non ẽ similis tui indus domine. Quantum
autẽ sit dissimilis ds̃ non dixit: quia dici ñ
potest. Intendat caritas ur̃a. Ds̃ in effabilis
ẽ facilius dicimus quid non sit: quã quid
sit.Terram cogitas: non ẽ hoc ds̃.Mare cogi¬
tas: non ẽ hoc ds. Omnia quȩ sunt interta
homines et animalia: non ẽ. hoc ds̃. Omĩa q̃

Expanded text:
Non plane nostis Angelos. Angeli enim unum Non plane nostis Angelos. Angeli enim unum Deum colunt, nec favent hominibus qui volunt colere Angelos, et non Deum. Nam invenimus honoratos Angelos, prohibentes homines ne se adorarent, sed verum Deum . Sed Angelos dicant, homines dicant, quia dictum est, «Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes» : «Non est similis tibi in diis, Domine.» Quodlibet aliud cogitet homo, non est simile quod factum est illi qui fecit. Excepto Deo, quidquid aliud est in natura rerum, factum est a Deo. Quantum interest inter eum qui fecit, et illud quod factum est, quis digne cogitet? Iste ergo dixit, «Non est similis tibi in diis, Domine:» quantum autem sit dissimilis Deus, non dixit, quia dici non potest. Intendat Charitas vestra: Deus ineffabilis est; facilius dicimus quid non sit, quam quid sit. Terram cogitas; non est hoc Deus: mare cogitas; non est hoc Deus: omnia quae sunt in terra, homines et animalia; non est hoc Deus: omnia quae
Abbreviated transcription (Latin):
Absii. absit. Recedant omnia seductoria: rece¬
dant blandimenta falsa: recedant ea quȩ
mus suꝑ nos animã nr̃am: confiteamur inla¬
crimis: gemamus inconfessionib: inmiseriis
suspiremus. Quicquid adẽ. preter dm̃ nr̃m:
non ẽ dulce. Nolumus omĩa quȩ dedit: si non
dat se ipsum qui omnia dedit. Aurib infi¬
ge dñc orationem meã: & intende uoci orati¬
onis meȩ. Indie tribulationis mee clamaui ad
uolunt pagani: adducant fabros argentarioᷤ:
aurifices: expolitores: sculptores: faciant dõs.
Quales deos: Oeulos habentes & non uiden¬
des: et cetera quȩ dicit psalmus consequent̃.
Sed ista ñ eolimus ait: non eolimus hec signa
sunt. Et quid colitis: Aliud aliquid peius:
qm dii gentium demonia. Et quid: Nec de¬
monia inquiunt eolimus. Plane nichil ali¬
ud habetis intemplis ÷ nichil aliud implet
uates ur̃ds quam demonium. Sed quid di¬
citis: Angłos colimus: angłos habemꝰ dõs.

Expanded text:
Absit, absit: recedant omnia seductoria, receAbsit, absit: recedant omnia seductoria, recedant blandimenta falsa; recedant ea quae mus super nos animam nostram, confiteamur in lacrymis, gemamus in confessionibus, in miseriis suspiremus . Quidquid nobis adest praeter Deum nostrum, non est dulce: nolumus omnia quae dedit, si non dat seipsum qui omnia dedit. «Auribus infige, Domine, orationem meam, et intende voci orationis meae. In die tribulationis meae clamavi ad volunt Pagani; adducant fabros argentarios, aurifices, expolitores, sculptores, faciant deos. Quales deos? Oculos habentes, et non videntes ; et caetera quae dicit psalmus consequenter. Sed ista non colimus, ait; non colimus, haec signa sunt. Et quid colitis? Aliud aliquid pejus: «Quoniam dii Gentium daemonia» . Et quid? Nec daemonia, inquiunt, colimus. Plane nihil aliud habetis in templis, nihil aliud implet vates vestros quam daemonium. Sed quid dicitis? Angelos colimus, Angelos habemus deos.
Abbreviated transcription (Latin):
głis: ibi uisio sine defectu: & amor sine fastidio.
Quandiu gͦ non ibi uidetis: Quia non inbono
sed habundant omnia. Abundent omnia:
uide si securus es. quia non pereunt omnia.
Sedhabeo qđ non habebam. Accessit pecunia.
que non erat: forte accessit et timor qui ñ
erat. forte tanto securior eras: qͣnto paupior.
Postremo sint copie: redundet affluentia huiꝰ
scłi: detur securitas qđ non pereant: dicat
ista: sed meam faciem ñuidebis. Nẽmo carnẽ
consulat: sp̃m consulite: respondcat uob̾cor ur̃mͥ
respondeat fides. spes. caritas: quȩ inuobis
esse cepit. Ergo ne si accipemus securitatem
nos inaffluentia bonorum secularium sẽp
futuros: & diceret nob̃ ds̃ faciem meã non
uidebitis: gauderemus inillis bonis: Eli¬
geret forte aliquis gaudere et dicere. abun¬
dant mͥ ista: bene michi ẽ: nichil amplius
quero. Nondum cȩpit ẽẽ amator dĩ: non¬
dum cepit suspirare tanquam pegrinus.

Expanded text:
gelis; ibi visio sine defectu, et amor sine fastidio. gelis; ibi visio sine defectu, et amor sine fastidio. Quamdiu ergo non ibi, videtis quia non in bono. Sed adundant omnia? Abundent omnia, vide si securus es quia non pereunt omnia. Sed habeo quod non habebam; accessit pecunia quae non erat. Forte accessit et timor qui non erat; forte tanto securior eras, quanto pauperior. Postremo sint copiae, redundet affluentia hujus saeculi, detur securitas quod non pereant: dicat ista, sed meam faciem non videbis. Nemo carnem consulat; spiritum consulite: respondeat vobis cor vestrum; respondeat spes, fides, charitas, quae in vobis esse coepit. Ergone si acciperemus securitatem nos in affluentia bonorum saecularium semper futuros, et diceret nobis Deus, Faciem meam non videbitis, gauderemus in illis bonis? Eligeret forte aliquis gaudere, et dicere: Abundant mihi ista, bene mihi est, nihil amplius quaero. Nondum coepit esse amator Dei; nondum coepit suspirare tanquam peregrinus.
Abbreviated transcription (Latin):
clamaui adte: qm exaudisti me. Causa ut
exaudires me: quia indie tribulationis mee¬
exclamaui adte. Paulo ante direrat: tota die
elamaui: tota die tribulatus sum. Nullus gͦ
xp̃ianus dicat ẽẽ diẽ quo non sit tribulat:
Totam diem: totum tempus intelligimus. c̃o¬
ta die tribulatur. Quia gͦ tribulatio ẽ. et qͣn¬
do bene ẽ. utiq tribulatio. Unde tribulatio:
Quia quandiu in corpore sumus: ꝑegrinamur
adomino. Quodlibet hie habundet: nondum
sumus mnilla patria: quo redire festinamus.
Cui ꝑegrinatio dulcis ẽ: ñ amat patriã. Si dui¬
cis ẽ patria: amara ẽ peregrinatio. Si amara¬
ẽ peregrinatio: dota die tribulatio. Quando
non ẽ tribulatio: quando inpatria delecta¬
tio. Delectationes in dextera tua usq infinẽ.
mplebis me lȩticia ait cum uultu tuo: ut
contempler delectationem domuii. Ioi transiet
labor. et gemitus. Ibi non oratio: se laudatio.
Ibi alleliua: amen. Ibi uor consona cum an¬

Expanded text:
clamavi ad te, quoniam exaudisti me.» Causa ut exaudires me, quia «in die tribulationis meae clamavi ad te.» Paulo ante dixerat: «Tota die clamavi,» tota die tribulatus sum. Nullus ergo christianus dicat esse diem in quo non sit tribulatus. Totam diem, totum tempus intelleximus: tota die tribulatur. Quid ergo, tribulatio est et quando bene est? Utique tribulatio. Unde tribulatio? Quia quamdiu in corpore sumus, peregrinamur a Domino . Quodlibet hic abundet, nondum sumus in illa patria quo redire festinamus. Cui peregrinatio dulcis est, non amat patriam: si dulcis est patria, amara est peregrinatio; si amara peregrinatio, tota die tribulatio. Quando non est tribulatio? Quando in patria delectatio. «Delectationes in dextera tua usque in finem. Implebis me laetitia,» ait, «cum vultu tuo» , «ut contempler delectationem Domini» . Ibi transiet labor et gemitus: ibi non oratio, sed laudatio; ibi Alleluia, Amen ibi, vox consona cum An
Abbreviated transcription (Latin):
ri adeo suo Uixẽ. ut occurrat talis oratio: int̃
multas orationes. Diceret unus quisq sibi con¬
uingere & alteri non contingere: nisi inuemire¬
mus inscripturis cłi dauid orantem quodam
inloco & dicentem: q̃m inueni dñe cor meũ
ut orarem adte. Inuenire se dixit cor suũ qͣsi
soleret abeo fugere: & ule sequi qͣsi fugitiuũ.
& non posse comprehendere: &clamare ad dm̃.
qm̃ cor meum dereliquit me. saq fis mei at

Expanded text:
ri a Deo suo. Vix est ut occurrat talis oratio inter ri a Deo suo. Vix est ut occurrat talis oratio inter multas orationes. Diceret unusquique sibi contingere, et alteri non contingere, nisi inveniremus in Scripturis Dei David orantem quodam in loco, et dicentem: «Quoniam inveni, Domine, cor meum, ut orarem ad te» . Invenire se dixit cor suum, quasi soleret ab eo fugere, et ille sequi quasi fugitivum, et non posse comprehendere, et clamare ad Deum, «Quoniam cor meum dereliquit m
Abbreviated transcription (Latin):
aut boni sunt. et sic eos oportet diligere. ut ci¬
meamus quia tunc possunt mutari ne mali
sint. Ibi malicia eoꝵ facit amaritudinem ani¬
me: hic sollicitudo & timor. ne labatur qui
bene ambulat. Quocunq gͦ cor se conuerte¬
rit interrenis reb: amaritudinem inuenit.
Unde dulcescat non habet: nisi leuet se addm.
Portas me: donec ꝑficias me. Uere enim fr̃s mei
dicam tanquam homo inhominib & exho¬
minib. leuet quisq cor suum: ut intueatur
se sine adulatione. et sine palpatione. Nichil
enim stultius: quã si se ipsum quisq palpet.
atq scducat. Attendat ergo et uideat qͣnta
aguntur incorde humano: quemadmodũ
ipse plerumq orationes impediantur uanis
cogitationib: ita ut iux stet cor addm̃ suũ.
Et uult se tenere ut stet. et quodãmͦ fugit ase:
nec inuenit cancellos quib se includat: aut
obices quosdam quib retineat auolationes
suas & uagos quosdam motus: sstet iocunda¬

Expanded text:
aut boni sunt, et sic eos oportet diligere, ut tiaut boni sunt, et sic eos oportet diligere, ut timeamus quia possunt mutari ne mali sint: ibi malitia eorum facit amaritudinem animae; hic sollicitudo et timor, ne labatur qui bene ambulat. Quocumque ergo se converterit, in terrenis rebus amaritudinem invenit; unde dulcescat non habet, nisi levet se ad DeuPortans me, donec perficias me. Vere enim, fratres mei, dicam tanquam homo in hominibus, et ex hominibus: ferat quisque cor suum, et intueatur se sine adulatione, et sine palpatione. Nihil est enim stultius quam ut seipsum quisque palpet atque seducat. Attendat ergo et videat quanta aguntur in corde humano; quemadmodum ipsae plerumque orationes impediantur vanis cogitationibus, ita ut vix stet cor ad Deum suum: et vult se tenere ut stet, et quodammodo fugit a se, nec invenit cancellos quibus se includat, aut obices quosdam quibus retineat avolationes suas et vagos quosdam motus, et stet jucunda
Abbreviated transcription (Latin):
sursum cor habeant. Audiant gͦ & faciant. le¬
uent adulum qd male ẽ interra. Ibi enim ñ
putrescit cor: si leuetur addm. frumentum si
haberes in inferiorib: ne putresceret leuares il¬
locum: et cor ꝑmittis interra putrescere: ftu¬
mentum leuares adsuꝑiora: cor leuaui incelũ.
Et unde inquis possum: Qui funes. quȩ machinȩ
quȩ scalȩ opus sunt: Gradus: effectus sunt.
Iter tuum: uoluntas tua ẽ Amando ascendis.
negligendo descendis. Stans interra incelo es
si diligas deum. Nõn enim sic leuatur cor:
quom leuatur corpus. Corpus ut leuetur locũ
mutat: cor ut eleuetur uoluntatem mutat. Qm̃
tedio affectus ex amaritudine terrenoꝵ indui¬
ean uoluit: & quesiuit fontem dulcedinis:
& interra non inuenit. Quacunq enim se uer¬
ationes inueniebat. Inquo homine securitas:
De quo certum gaudium: Nec de se ipso utiq :
quantomnagis de alio: Aut mali sunt. & necesse
ẽ eos pati: sed sperare quia mutari possunt:

Expanded text:
sursum cor habeant. Audiant ergo, et faciant; lesursum cor habeant. Audiant ergo, et faciant; levent ad illum quod male est in terra. Ibi enim non putrescit cor, si levetur ad Deum. Frumentum si haberes in inferioribus, ne putresceret, levares locum, et cor permittis in terra putrescere? Frumentum levares in superiora; cor leva in coelum. Et unde, inquis, possum? Qui funes, quae machinae, quae scalae opus sunt? Gradus, affectus sunt; iter tuum, voluntas tua est. Amando ascendis, negligendo descendis. Stans in terra, in coelo es, si diligas Deum. Non enim sic levatur cor, quomodo levatur corpus: corpus ut levetur, locum mutat; cor ut levetur, voluntatem mutat. «Quotaedio affectus ex amaritudine terrenorum indulcari voluit, et quaesivit fontem dulcedinis, et in terra non invenit. Quacumque enim se verationes inveniebat. In quo homine securitas? de quo certum gaudium? Nec de se ipso utique; quanto magis de alio? Aut mali sunt, et necesse est eos pati, et sperare quia mutari possunt;