comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lxx. Ue p̃uaricatorib qui p̃uaricant᷑
legẽ: timor & fouea. & laqueus si ꝑ uoᷤᷤ
qui habitatis t̾rã. Et erit qui fugerit
timorẽ. cadet in foueã: & qͥ exierit de fo¬
uea. capiet᷑ laq̃o. Hec est causa luctus
& gemitus mei. ꝓpter quã scło dixi. se¬
cretũ meũ mͥ. secretũ meũ mͥ: qͥa om̃s
p̃uaricati sunt legẽ dei. Et neqͣquam
dñi pena differt᷑ nec fut᷑a p̃dicit᷑. s im¬
minet: & habitatores terrȩ captos tenet.
Cũq se putauerint fugisse ex alio. inci¬
dent in aliud: & qͦcũꝙ se uerterint im¬
ꝑendentẽ iram dei non euadent.
Iia catharacte de excelsis apte sunt:
& concutient᷑ fundam̃ta terrȩ. Confra¬
ctione confringet᷑ terra: contritione coi¬
teret᷑ terra. Cõmotione cõmouebit᷑ t̾ra
agitatione agitabit᷑ terra sicut ebrius.¬

Expanded text:
aricatoribus qui praevaricantur legem. Timor et fovea et laqueus super vos qui habitatis terram. Et erit, qui fugerit timorem, cadet in foveam, et qui exierit de fovea, capietur laqueo. Haec est causa luctus et gemitus mei, propter quam secundo dixi, secretum meum mihi, secretum meum mihi: quia omnes praevaricati sunt legem Dei, et nequaquam Domini poena differtur, nec futura praedicitur, sed imminet, et habitatores terrae captos tenet. Cumque se putaverint fugisse, ex alio incident in aliud, et quocumque se verterint, impendentem iram Domini non evadent. Quia cataractae de excelsis apertae sunt, et concutientur fundamctione confringetur terra, contritione conteretur terra, commotione commovebitur terra, agitatione agitabitur terra sicut ebrius
Abbreviated transcription (Latin):
laterẽ. & cad̾e murũ. Quȩ autẽ erroris
causa sit: seq̃ntia u̾ba monstrabunt.
Sol lingua hebraica. trib nominib ap¬
pellatur.sãmẽs. & hama. qͦd int̃p̃tatur
uel ariditatẽ sonat. Mor. aut̃ qͦd grece
ꝙcociñ. latine dr᷑ luminare: soli lune¬
ꝙ: cõmune est. Rursũ luna uocat᷑ lanẽẽ
rem qui hebraice appellat᷑ lebanã uer¬
bi ambiguitate decepti. Rursũ ꝓ ha¬
m̃a. id ÷ calore ꝑ qͦd intelligit᷑ sol. po¬
suert̃ murũ qͥ hebraice dicit᷑ Nooa.
Est aut̃ hic sensus. totiꝰ capituli. fene

Expanded text:
laterem, et cadere murum: quae autem erroris causa sit, sequentia verba monstrabunt. Sol lingua Hebraica tribus generibus appellatur: SEMES , et HAMMA , quod interpretatur el ariditatem sonat. MAOR autem, quod Graece φωστὴρ, Latine dicitur luminare, soli lunaeque commune est. Rursum luna vocatur JAREE ,rem, qui Hebraice appellatur LEBENA, verbi ambiguitate decepti. Rursum pro HAMMA, id est, calore, per quem intelligitur, sol, posuerunt murum, qui Hebraice dicitur HOMA . Est autem h
Abbreviated transcription (Latin):
laudabunt qͣndo uenerit dñs ingłapa
tris sui cũ angłis suis. & eum uid̾int in¬
sua maiestate regnantẽ. Tunc hinmg
inȩquoꝵ similitudinẽ. leticie magntu¬
dinẽ. gestientes: & hinnient de marihu
scłi. Propt̾ea qui nunc script᷑is sc̃ĩs crudi¬
ti estis. & scitis uobis tantũ gaudiũ tan¬
taq p̾mia reseruarr: in doctris glorifi¬
cate dñm. audientes illud qͦd scͥptũ est.

Expanded text:
laudabunt. Quando venerit Dominus in gloria laudabunt. Quando venerit Dominus in gloria Patris sui, cum Angelis s majestate regnantem, tunc hinnient in equorum similitudinem, laetitiae magnitudine gestientes, et hinnient de mari hujus saeculi. Propterea qui nunc in Scripturis sanctis eruditi estis, et scitis vobis tantum gaudium tantaque praemia reservari, in doctrinis glorificate Dominum, audientes
Abbreviated transcription (Latin):
in insulis erit maris: nom̃ dñi głosũ erit
dñi dei isrł. Relictis hominib paucis. qͣn¬
do maledictio uorauerit t̾rã & in urbe
fuerit solitudo. & uniu̾sa hec contigerid̃
in medio terrȩ in medio pͦpłoꝵ & gen¬
tiũ: tanta erit scõꝵ paucitas de qͥb dñs
loqͥt᷑ in eungłio. multi uocati. & pauci
electi: & tam uehemens p̃ssura iustoꝵ.
ut tẽptent᷑ si fieri potest etiã electi dei.
& paucitas eoꝵ bacis oliuarũ rarissimiᷤᷤ
cõparet᷑. quȩ cũ excusse fuerint atq di¬
misse iuix pauce remanent in ramoꝵ ca¬
cumine & qͦmͦ cũ fuerit funtauindemia.
solent pauꝑes egestate cogente uacuas
circiure uites. & pauca uuarũ grana col¬
ligere. Higͥ qͥ remanserint. & post um¬
demiã mundi atq p̃ssurã manus qͥueruł
antixp̃i ꝑ seq̃ntis effugere. uolente illo¬
effugere pene imminentis ardores:. le¬
uabunt uocem suã in sublime. dm̃q

Expanded text:
in insulis erit maris, nomen Domini gloriosum erit, in insulis erit maris, nomen Domini gloriosum erit, Domini Dei Israel. Relictis hominibus paucis, quando maledictio voraverit terram, et in urbe fuerit solitudo, et haec universa contigerint in medio terrae, in medio populorum et gentium, tanta erit sanctorum pauti, et pauci electi : et tam vehemens pressura justorum, ut tententur, si fieri potest, etiam electi Dei: et paucitas eorum baccis olivarum rarissimis comparetur, quae cum excussae fuerint atque demessae, vix paucae remanent in ramorum cacumine; et quomodo cum fuerit finita vindemia, solent pauperes, egestate cogente, vacuas circuire vites, et pauca uvarum grana colligere. Hi igitur qui remanserint, et post vindemiam mundi atque pressuram, manus quiverint Antichristi persequentis effugere, sive poenae imminentis ardores, levabunt voces suas in sublime, Deumque
Abbreviated transcription (Latin):
& inuenert̃ nchil om̃s uiri diuitiarũ
in manib suis. Trans latũ est inqͥt in cȩlis
gaudiũ t̾rȩ: & relicta est murbe qͦndam
celeberrima solitudo. & portas uiarum
freq̃ntiũ ꝑ quas pͦpłoꝵ influebant agim¬
na. Oppͥmet habitatoꝵ calamitas. Et
ut sciremꝰ ꝑspicue de totiꝰ orbis interitu
medio gentiũ siue pͦpłoꝵ  Iiomͦ si par¬
ce oliue quȩ remansert̃. excũtĩant᷑ ex olea:
& racemi cũ fuerit finita uindemia. Hi
leuabunt uocẽ suã atꝙ laudabunt: cum
glorificatus fuerit dñs. humient de mari.
ꝓpter hoc in doctͥnis glorificate dñm: in
insulis maris nom̃ dm̃ dei isrł. Quantũ
ab hebraica ueritate in hoc locolxx. distet
tͣnslatio: sequentia uerba monstrabunt.
Quom siqͥs excutiat oliuã. sic excutient
eos. & si quiescat uindemia. isti clamore
uociferabunt᷑ : qͥ aut̃ relicti fuerint suꝑ
terrã letabunt᷑ simul. cũ gła dm̃ con¬
turbabit᷑ aquas maris. ꝓpter ea gła dñi

Expanded text:
 invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis . Translatum est quippe in coelos gaudium terrae, et relicta est in urbe quondam celeberrima solitudo, et portas viarum frequentium per quas populorum influebant agmina, opprimet habitatorum calamitas. Et ut sciremus perspicue de totius orbis interitu medio gentium sive populorum. Quomodo si paucae olivae, quae remanserunt, excutiantur ex olea, et racemi cum fuerit finita vindemia. Hi levabunt vocem suam atque laudabunt, cum glorificatus fuerit Dominus, hinnient de mari: propter hoc in doctrinis glorificate Dominum: in insulis maris nomen Domini Dei Israel. Quantum ab Hebraica veritate in hoc loco LXX distet translatio, sequentia verba monstrabunt.quis excutiat olivam, sic excutient eos: et si quiescat vindemia, isti clamore vociferabuntur. Qui autem relicti fuerint super terram, laetabuntur simul cum gloria Domini, conturbabitur aqua maris, propterea gloria Domini
Abbreviated transcription (Latin):
pes pedis pauꝑis. Huiꝰ gͦ iusti semita
recta est: siue ut u̾bũ nouũ fingam
rectitudines quas greci uocant ycyy¬
iac̃. & nos equalitates latinius possu¬
mus appellare. Dicit᷑q hebraice q̃fõd̃¬
reꝑiunt᷑. Et ꝓpt̾ea eam suo calcaut e
triuit pede. ut quic̃q ꝑ eã uoluertal¬
bulare. cursu ambulet in offenso. libã
& nom̃ illiꝰ. & memoriale habuert̃ in
desicłio animȩ dicentes. Concupiuit aĩa
mea desid̾are iudicia tua in omm tp̃it.
Et it̾m. Desid̾at amima mea: &. defecit
in salutare tuũ. Qui aut̃ nom̃ dñ habet
in desid̾io: aliud ñ desid̾at. Et hoc notan¬
dum. qͦd desidiũ dei non incarne. st. s
in anima: iuxta illud qͦd in alio psalms

Expanded text:
pes, pedes pauperis. Hujus ergo justi semita recta est, sive, ut verbum novum fingam, rectitudines, quas Graeci vocant εὐθύτητας, et nos aequitates Latinius possumus appellare, dicunturque Hebraice MESSAreperiuntur, et propterea eam suo calcavit et trivit pede, ut quicumque per eam voluerit ambulare, cursu ambulet inoffenso. In hac Et nomen illius et memoriale habuerunt in desiderio animae, dicentes: Concupivit anima mea desiderare judicia tua in omni tempore ; et iterum: Desiderat anima mea, et defecit in salutari tuo . Qui autem nomen Domini habet in desiderio, aliud non desiderat. Et hoc notandum, quod desiderium Domini non in carne sit, sed in anima, juxta illu
Abbreviated transcription (Latin):
tudo mollescat. Atteret᷑ ciuitas uam¬
tatis. Siue om̃ĩs ciuitas. siue spiritaliᷤ
babylon. que sedet in septẽ montibusᷤ
purpurata. cuiꝰ supplicia in apocalyp¬
sin ioħis legimꝰ. Pulcreq dixit urbem
uamtatis. Si enĩ de cęlo & t̾ra. & de oĩb
uanitas. qͣnto magis de una urbe dicen¬
dũ est quȩ totiꝰ orbis pars modica est.
Tunc domꝰ quarũ nunc st̃ aurata laq̃a¬
ria. & pauꝑib absq tecto & tugurio
frigore morientib. parietes earũ uesti¬
untur marmoꝵ crustis. & secti ebous
nitore resplendent: remanebunt ua¬
cuȩ. Clamor erit in plateis suꝑ umum.
Non marta & in angusta ina quȩ du¬
cit ad uitã: s in lata & spaciosa quȩ
ducit ad mortẽ. Suꝑ uinũ & ebrictatt̃

Expanded text:
scat. Atteretur civitas vanitatis, sive omnis civitas, vel spiritualis Babylon, quae sedet in septem montibus purpurata, cujus supplicia in Apocalypsi Joannis legimus . Pulchreque dixit urbem vanitatis. Si enim de coelo et terra, et de omnibus vanitas ; quanto magis hoc de una urbe dicendum est, quae totius orbis pars modica est! Tunc domus quarum nunc sunt aurata laquearia, et pauperibus absque tecto et tugurio frigore morientibus, parietes earum vestiuntur marmorum crustis, et secti eboris nitore resplendent, remanebunt vacuae. Clamor erit in plateis super vino, non in arcta et angusta via quae ducit ad vitam: sed in lata et spatiosa, quae ducit ad
Abbreviated transcription (Latin):
tit᷑. & in nouissimo amarior felle reꝑi¬
ctur. Tunc om̃is de celo letantiũ. & tym¬
panoꝵ. & cythare sonitus: in planctũ
uertet᷑ ac gemitũ. Ingeramꝰ hoc testi¬
moniũ his qui in conuiuiis. non solũ
gula & ebrietate. s ctiã aurib lixu

Expanded text:
titur, et in novissimo amarior felle reperititur, et in novissimo amarior felle reperietur. Tunc omnis dulcedo laetantium et tympanorum ac citharae sonitus in planctum vertetur ac gemitum. Ingeramus hoc testimonium his qui in conviviis non solum gula et eb
Abbreviated transcription (Latin):
opprimet portas: qͥa hȩc ert̃ in medio
terrȩ. in medio pͦpłoꝵ. In consũmatio¬
ne mundi. p̃teritarũ deliciarũ recorda¬
tio: erit materia cruciatuũ. Unde & di¬
ues ille in conunuo purpuratus. qui re¬
cepat bona sua in uita sua. eleuans ocłoᷤᷤ
suos de inferno: lazarũ cernit in requie.
Et dñs increpans diuites. & luxuriosos
Ue uobis qui nunc satͣati estis: qm̃ esu¬
rietis. Ne uobis qui ridetis nc̃: qͥa lugebitiᷤᷤ
& flebitis. Quando gͥ fuerit resurrectio
mortuoꝵ. & iudicii aduenerit dies: tunc
lugebit uinũ atq uindemia. de qua
moy ses loqͥt᷑. de uinea sodomoꝵ uinea
eoꝵ: ꝓpago coꝵ de gomorra. Uua eoꝵ
uua fellis: botrus amaritudinis eoꝵ.
furor drachonũ uiũ eoꝵ: & furor
aspidũ in sanabilis. Tunc om̃ĩs potio.
siue ut hebraice dr᷑ sicera id÷ ebrietas.
quȩ statũ mentis euertit. & hoĩes ingi¬
lare ñ patit᷑. amaritudine cõmutabit᷑.
quȩ ad tempus utentib se mella men¬

Expanded text:
: quia haec erunt in medio terrae, in medio populorum. In consummatione mundi, praeteritarum deliciarum recordatio erit materia cruciatuum. Unde et dives ille in convivio purpuratus, qui receperat bona sua in vita sua, elevans oculos suos de inferno, Lazarum cernit in requie . Et Dominus increpans divites et luxuriosos Vae vobis qui nunc saturati estis, quoniam esurietis. Vae vobis qui nunc ridetis, quia lugebitis et flebitis . Quando igitur fuerit resurrectio mortuorum, et judicii advenerit dies, tunc lugebit vinum atque vindemia, de qua Moyses loquitur: De vinea Sodomorum vinea eorum, propago eorum de Gomorrha. Uva eorum uva fellis, botrus amaritudinis eorum. Furor draconum vinum eorum, et furor aspidum insanabilis . Tunc omnis potio, sive ut Hebraice dicitur, sicera, id est, ebrietas, quae statum mentis evertit, et homines vigilare non patitur, amaritudine commutabitur, quae ad tempus utentibus se mella men
Abbreviated transcription (Latin):
alam ñ finẽ sonat. Hi gͦ de qͥb sup̃dic¬
tum est: leuabunt uocẽ suã atꝙ lau¬
dabunt: cũ hinnierint de mari. & in
doctrinis glorificauerint dñm. & uide¬
rint in insulis maris laudari nom̃ dñi
dei isrł: tunc consona uoce cantabuiss
& dicent. Ab alis terrȩ hoc est ꝓpħis. &¬

Expanded text:
alam, non finem, sonat. Hi ergo, de quibus supra dictum est: Levabunt vocem suam atque laudabunt, cum hinnierint de mari, et in doctrinis glorificaverint Dominum, et viderint in insulis maris laudari nomen Domini Dei Israel, tunc consona voce cantabunt, et dicent: Ab aliis terrae, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
dat᷑ nom̃ dñi dei qͦndã isrł: siue homi¬
nis uidentis d̾m. Iuxta .lxx. omĩa quȩ de
scĩs intelleximꝰ: referri possunt ad impioᷤ
Qd̃ cũ fuerit finita uidemia: tunc illi
clament. in suppliciis constituti. Qui aut̃
euaserint impioꝵ numerũ. letent᷑ ingła¬

Expanded text:
Dei quondam Israel, sive, hominis videntis Deum. Juxta LXX, omnia quae de sanctis intelleximus, referri possunt ad impios, quod cum fuerit finita vindemia, tunc illi clament in suppliciis constituti. Qui autem evaserint impiorum numerum laetentur in
Abbreviated transcription (Latin):
quaquã p̾pło iudeoꝵ. s omnib gentib
in monte syon pingue conuiuium. ho¬
locausta medullata. & uinũ uindennie
defecatũ. ut p̃cipitet & ab sorberi faci¬
at faciem mortis & uincłi quo omnes
ppłi ligabant᷑. Disrũpet ꝙ ritũ mortiᷤᷤ.
& telam quȩ om̃s ceꝑat nationes: & uix¬
ta apłm absorbebitur mors imꝑpetu¬
um. Et auferet dñs lacrimã ab om̃i
facie: qͣndo morte suꝑata. xp̃i aduene¬
rit regnũ. & opꝓbriũ gen̾is humani
qͦd ad iaginem conditũ fuerat creato¬
ris. diaboli & mortis effugerit seruitu¬
tem. Nec mirũ: si iuxta syminachum
dña appellat᷑ mors. cum beatus apłs
dixerit. Regnauit mors ab adam usq
ad moysen. etiã suꝑ eos qui non pecca¬
uert̃ in similitud inem p̃uaricationis

Expanded text:
quaquam populo Judaeorum, sed omnibus gentibus quaquam populo Judaeorum, sed omnibus gentibus in monte Sion pingue convivium, holocausta medullata, et vinum vindemiae defaecatae, ut praecipitet et absorberi faciat faciem mortis et vinculi quo omnes populi ligabantur; disrumpetque rete mortis, et telam quae omnes ceperat nationes. Et juxta Apostolum, absorbebitur mors in perpetuum . Et auferet Dominus lacrymam ab omni facie, quando morte superata, Christi advenerit regnum: et opprobrium generis humani, quod ad imaginem conditum fuerat Creatoris, diaboli et mortis effugerit servitutem. Nec mirum si juxta Symmachum domina appelletur mors, cum beatus Apostolus dixerit: Regnavit mors ab Adam usque ad Moysem, etiam super eos qui non peccaverunt, in similitudinem praevaricationi
Abbreviated transcription (Latin):
dñs sabaoth omnib gentib suꝑ montẽ
bent uinũ. unguebunt᷑ unguento i
monte isto. Kade omna hec gentibus.
Consiliũ enĩ hoc: suꝑ om̃s gentes. Deuora¬
bitur mors p̃ualens. Et rursum abstu¬
lit dñs ds̃ omnẽ lacrimã ab omni fał
& op ꝓbriũ ppłi sin abstulit ab om̃ teria
Os on dm̃i: ocitũ ẽ. ꝓ eo qͦd nos uetamus
faciem uinculi colligati suꝑ om̃s ppłos.
aqͥla int̾p̃tatus est faciem tenebrarum
suꝑ om̃s ppłos. Cũq aqͥla. bis tenebras
direrit cheodotio semel tenebras nomi¬
nauit: cet̾a similiter. ꝑ quo simmachus
tnstulis faciẽ dñaris: qui dñat᷑ suꝑ om̃s
iͥpłos. Quid aut̃ uoluerint ꝓ hoc loco.lxx.
dicere trade hec omĩa gentib legenti ꝑ spi¬
cuum est qͦd ñ scͥpt᷑s uerba sed suũ sensũ
posuerint: eo qͦd omĩa mysteria legis &
templi. tͣns ferenda sint ad eccłias natio¬
num. Post passionẽ gͣ dñi qͣndo eũ a siti
& estu uel turbine lib̾au̾it. faciet dñs ne¬

Expanded text:
em bent vinum. Ungentur unguento in monte isto. Trade omnia haec gentibus, consilium enim hoc super omnes gentes: devoravit mors praevalens. Et rursum: Abstulit Dominus Deus omnem lacrymam ab omni facie, et opprobrium populi sui abstulit ab omni terra. Os enim Domini locutum est. Pro eo quod nos vertimus, faciem vinculi colligati super omnes populos, Aquila interpretatus est, faciem tenebrarum super omnes populos. Cumque Aquila bis tenebras dixerit, Theodotio semel tenebras nominavit, caetera similiter. Pro quo Symmachus transtulit, faciem Dominatoris qui dominatur super omnes populos. Quid audicere: Trade omnia haec gentibus, legenti perspicuum est, quod non Scripturae verba, sed suum sensum posuerint, eo quod omnia mysteria Legis et Templi transferenda sint ad Ecclesias nationum. Post passionem ergo Domini, quando eum a siti et aestu, ac turbine liberaverit, faciet Dominus ne
Abbreviated transcription (Latin):
imaginẽ celestis. Unde eidem apls
loqͥdur.Caro & sanguis: regnũ dei no
possidebunt. Non quo scdm hertios
dispeat nat᷑a corpoꝵ: s quo corrup¬
firmata est altitudo pͦpłi t̾rȩ: & t̾ra
ter fecta est ab habitatorib suis. Lxi
Luxit terra corruptus est orbis luxe¬
runt excelsi t̾rȩ. t̾ra aut̃ egit impie:
ꝓpter habitatores suos. Ds suꝑbis resi¬
stit: humilib dat grãm. Unde pͥma sen
tentia est contra eos qui excelsi sunt
trȩ ut infirment᷑ uniu̾sa quȩ nuncbo¬
cia sunt: ꝓpter eos qui sanguinẽ fal¬
guimi miscuert̃. & in morem sanguril
abel. int̾fectoꝵ cruorẽ ad dm̃ clamati

Expanded text:
imaginem supercoelestis . Unde idem Apostolus loquitur: Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt . Non quod secundum haereticos dispereat natura corporum, sed quod corrupfirmata est altitudo populi terrae, et terra interfecta est ab habitatoribus suis. LXX: Luxit terra, corruptus est orbis, luxerunt excelsi terrae, terra autem egit impie propter habitatores suos. Deus superbis resistit, et humilibus dat gratiam . Unde ra eos, qui excelsi sunt terrae, ut infirmentur universa, quae nunc fortia sunt, propter eos qui sanguinem sanguini miscuerunt, et in morem sanguinis Abel, interfectorum cruorem ad Deum clamare
Abbreviated transcription (Latin):
est uerbum hoc. Post specialẽ singula¬
nũ gentiũ correptionẽ. iudeȩ. babyloꝰ¬
nis. phylistum. moab. damasci. isił.
egypti desertimaris. ydumee. & ara¬
bie uallis isionis. & ad extremũ tyr
inquarũ explanatione quȩ potuimꝰ
diximꝰ: nunc qͥd totꝰ orbis in consũma¬

Expanded text:
t verbum hoc. Post specialem singularum gentium correptionem, Judaeae, Babylonis, Philistiim, Moab, Damasci, Israel, Aegypti, deserti maris, Idumaeae et Arabiae, vallis visionis, et ad extremum Tyri: in quarum explanatione quae potuimus dixim
Abbreviated transcription (Latin):
dabit cã ut omĩa oꝑa eiꝰ ꝓferant᷑ in
publicũ: & disꝑgant᷑ habitatores eiꝰ
in diu̾sa loca. p̃miis uel suppliciis de¬
stinati. Tunc nulla erit diu̾sitas int̾
nobilẽ & ignobilem. sacerdotẽ & lai¬
diuitẽ & pauꝑem. feneratorẽ & eum
qui ȩre alieno p̃mit᷑. ementẽ atq uen¬
dentẽ. Om̃s enim ex equo stabunt an¬
te tribunal xp̃r: nec erit acceptio ꝑ¬
sonarũ apud dm̃. De qͦ & iob. eiscdem
ꝓpe modũ uerbis loquit᷑. Paruus &
magnus ibi st̃: & seruus ñ timens do¬
minũ suũ. Et saluator in eungelio.
cui omne nidiciũ traditũ est pleno
ser mone cestat᷑. Dissipabit᷑ gͥ t̾ra. &
omĩa frena oꝑa redigent᷑ ad nichiln
in abolita unagine choiti. ꝑmidlet¬

Expanded text:
bit eam, ut omnia opera ejus proferantur in publicum, et dispergantur habitatores ejus in diversa loca, praemiis vel suppliciis destinati. Tunc nulla erit diversitas inter nobilem et ignobilem, sacerdotem et laidivitem et pauperem, feneratorem et eum qui aere alieno premitur, ementem atque vendentem. Omnes enim ex aequo stabunt ante tribunal Christi, nec erit acceptio personarum apud Deum . De quo et Job eisdem propemodum verbis loquitur: Parvus et magnus ibi sunt, et servus non timens Dominum suum . Et Salvator in Evangelio, cui omne judicium traditum est, pleno sermone testatur. Dissipabitur ergo terra, et omnia terrena opera redigentur ad nihilum, ut abolita imagine
Abbreviated transcription (Latin):
liam uariis subici cruciatib. & nequa¬
quã sua implesse p̃cepta. De hoc eodẽ
loco: plemꝰ saluator in euͣngłio docet.
dol obscurabit᷑. & luna ñ dabit lumen
suũ. & stellȩ cadent de cęlo. & untu¬
tes cęloꝵ mouebunt᷑: quando appa¬
tuerit signũ filii hominis in cęlo. &
planxerint se om̃s trib t̾rȩ. & uid il
filiũ hominis uenientẽ cũ inibibus
celi. in uirtute & gła multa. Didicimꝰ
subu̾sionẽ terte. uisitationẽ milicie
celi. congregationẽ rerũ & pͥncipũ in
unũ fascem. & detrusionẽ in lacũ. &
custodiã carceris. & clausoꝵ post lon¬
gum tempꝰ uisitationẽ. ruborẽ lunȩ.¬
& confusionẽ solis. Post hȩc omĩa
ficabit᷑. qualis senex fuit abraham qͥ
mortuus est in senectute bona. & appo¬
situs ad patres suos. quales iubet᷑ & mo¬
yses p̃sb̾os eligere: qͦs scit ec̃. p̃sbiteros.
Cam enĩ hominis sapientia eiꝰ: qui imi¬

Expanded text:
liam variis subjici cruciatibus, et nequaliam variis subjici cruciatibus, et nequaquam sua implesse praecepta. De hoc eodem loco plenius Salvator in Evangelio docet: Sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, et stelltes coelorum movebuntur, quando apparuerit signum Filii hominis in coelo, et planxerint se omnes tribus terrae, et viderint Filium hominis venientem cum nubibus coeli, in virtute et gloria multa . Didicimus subversionem terrae, visitationem militiae coeli, congregationem regum et principum in unum fascem, custodiam carceris, et clausorum post longum tempus visitationem, ruborem lunae et confusionem solis. Post haec omnia riabitur . Qualis senex fuit Abraham, qui mortuus est in senectute bona, et appositus est ad patres suos . Quales jubetur et Moyses presbyteros eligere, quos scit esse presbyteros : cani enim hominis sapientia ejus , qui imi
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ seqͥt᷑ & post multos dies insita¬
bunt᷑ : uidetur applaudere amicis
meis qui diabolo & demonib dant
penitentiã qͦd multa post temꝑͥa
a dnõ uisitent᷑. S consid̾ent qͦd non
dixerit aꝑte script᷑a diuina. uisitabun¬
tur a dño uel uisitabunt᷑ ab angłis:
sed ab solute uisitabunt᷑. Ex qua am¬
biguitate uerbi & remediũ potest
intelligi & correptio. qͦd postquã ol
p̃mia teceꝑint. illi in penis ꝑpetius ii¬
stent᷑. Et tam̃ sciendũ. qͦd iudiciũ dei
humana ni possit scire fragilitas. nec
ac penarũ magnitudine atꝙ mensu¬
ra ferre sentententiã. quȩ dñi arbi¬
trio derelicta est. Tunc erubescet lu¬
na &e confundet᷑ sol. rixta illud quod
apłs ait. & enim creat᷑a ipsa congemis¬
cit & parturit: cernens hoiẽs qui suo
fruebant᷑ lumine. nichil dignũ dei bo¬
nitate fecisse. qui solẽ suũ oriri facit suꝑ
nistos & iniustos. Quomͦ si dispensator
& uillicus ueniente dño cernens fami¬

Expanded text:
t: Et post multos dies visitabuntur, videtur applaudere amicis meis, qui diabolo et daemonibus dant poenitentiam, quod multa post tempora a Domino visitentur; sed considerent quia non dixerit aperte Scriptura divina: Visitabuntur a Domino, vel visitabuntur ab Angelis, sed absolute, visitabuntur. Ex qua ambiguitate verbi et remedium potest intelligi, et correptio, quod postquam justi praemia receperint, illi in poenis perpetuis visitentur. Est tamen sciendum, quod judicium Dei humana non possit scire fragilitas, nec de poenarum magnitudine atque mensura ferre sententiam, quae Domini arbitrio derelicta est. Tunc erubescet luna, et confundetur sol, juxta illud quod Apostolus ait: Etenim creatura ipsa congemiscit et parturit , cernens homines qui suo fruebantur lumine, nihil dignum Dei bonitate fecisse, qui solem suum oriri facit super justos et injustos . Quomodo si dispensator et villicus, veniente Domino, cernat fami
Abbreviated transcription (Latin):
stultum ẽ. xp̃m inuisibilib lapidibus
comparari. Rursumq de iudiciis dĩ le-¬
gimꝰ. iudicia domini recta iust ificata in
semet ipsa: desiderabilia suꝑ aurum et
lapidem p̃ciosum multum. Ex quo pa-¬
lam ẽ. illum lapidem cct̾̃is lapidibus com¬
parari. De quo supra in hoc eodem ꝓpħa
ex ꝑsona dĩ dicitur. ecce inmictam infun¬
damenta syon lapidem angularem la¬
pidem electum p̃ciosum: et qui credide¬
rit in eo non confundetur. Hunc lapi¬
dem reꝓbauerunt edificantes scribe
stolus petrus disputans ait. Nobis gͦ
honor qui credimus angulari et p̃cio¬
so electoq lapidi: incredulis autem et
lapis offensionis et petra scandali. Qui
et mactibus apłorum ad pͥncipem lo¬
qui sacerdotum. Iste ẽ. lapis electus p̃ci¬
ofus quem uos despexistis reꝓbantes:
qui factus ẽ. in cap. ut anguli. et duos
populos continet gentium et ifrł. Qui
edificauit ciuitatem cuiꝰ artifex et con¬

Expanded text:
stultum est Christum insensibilibus lapidibus stultum est Christum insensibilibus lapidibus comparari. Rursumque de judiciis Dei legimus: Judicia Domini recta: justificata in semetipsa, desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum . Ex quo palam est, illud lapidem caeteris lapidibus comparari, de quo supra in hoc eodem Propheta ex persona Dei dicitur: Ecce immittam in fundamenta Sion lapidem angularem, lapidem electum, pretiosum: et qui crediderit in eo, non confundetur . Hunc lapidem reprobaverunt aedificantes , Scribstolus Petrus disputans ait: Nobis ergo honor qui credimus angulari et pretioso electoque lapidi. Incredulis autem est lapis offensionis et petra scandali . Qui et in Actibus Apostolorum ad principes loquitur sacerdotum: Iste est lapis electus, pretiosus, quem vos despexistis reprobantes ; qui factus est in caput anguli, et duos populos continet, gentium et Israel; qui aedificavit civitatem, cujus artifex et con
Abbreviated transcription (Latin):
rum sanguinem. et ꝑpetuum sabbatũ.
qui dicunt cum ifrł̃. in ꝑuersum modĩ.
manducemꝰ et bibamus cras enim regna¬
bimnis. que sit ista celestis ierłm cuinc̃
dicitur. ecce ego sternam ꝑordinem la¬
pides cuos. siue iuxta.lxx. ecce ego p̃pa
ut tota ciuitas sit plena carbunculis &
habeat fundam̃ta saphyrma. et ꝓpug¬
nacula iaspidem. fiue calcedonium.
et portas cristallinas siue aria tayhac
et murum in circuitu p̃ciosorum lapi¬
dum: om̃sq filii eius non habeant ma-¬
gistros homines s dm̃. et appellent᷑ disci¬
puli dĩ. et sit in ea pax ꝑpetua. et edifi¬
catio iusticie. Ex quo ꝑspicuum ẽ. sub
occasione iusticie qd uirtutis ẽ. nomen
etiam cet̾as uirtut es in edificationem
eccłe debere nos querere: nec iudaica de¬
liram̃ta sectari. Exponant enim quid sit
illud qd̾ in ꝓuerbiis de sapientia dicit᷑.
p̃ciosior ẽ. eunctis lapidis p̃ciosissimis.
Si enim xp̃c dĩ uirtus et dĩ sapientia est.

Expanded text:
rum sanguinem, et perpetuum sabbatum: rum sanguinem, et perpetuum sabbatum: qui dicunt cum Israel in perversum modum: Manducemus et bibamus, cras enim regnabimus: quae sit ista coelestis Jerusalem, cui nunc dicitur: Ecce ego sternam per ordinem lapides tuos: sive juxta LXX: Ecce ego praeput tota civitas sit plena carbunculis, et habeat fundamenta sapphirina, et propugnacula jaspidem, sive chalcedonium, et portas crystallinas, sive anaglyphas, et murum in circuitu pretiosorum lapidum: omnesque filii ejus non habeant magistros homines, sed Deum, et appellentur discipuli Dei; et sit in ea pax perpetua, et aedificatio justitiae. Ex quo perspicuum est, sub occasione justitiae, quod virtutis est netiam caeteras virtutes in aedificationem Ecclesiae debere nos quaerere: nec Judaica deliramenta sectari. Exponant enim quid sit illud quod in Proverbiis de sapientia dicitur: Pretiosior est cunctis lapidibus pretiosissimis . Si enim Christus Dei virtus et Dei sapientia est ,
Abbreviated transcription (Latin):
rusq fultus .xii. fundam̃tis. suiꝰ omns
edificatio ex lapide iaspide. et singula
fundam̃ta murorum habebant singu¬
los lapides. Primum iaspidem. scđm
saphirum. t̾cium calcedonium. quar¬
tum ⁊maragdum. qͥntum sardonicẽ.
octauum berillum. nonum topatiũ.
decimum chrisoprassum. undecimũ.
iacinctum. duodecimum amecistũ.
Qd legentes exclamamꝰ illud et dici¬
mus. O ꝓfundum sapientie et scien¬
tie dĩ. quam inscrutabilia nidiciaqꝰ
et inuestigabiles uie eius. Quiz ciuil
cognouit sensum dñi. aut quis cul¬
liarius eius fuit: Et iterum. Qu li¬
piens et incelliget hec. intelligalil
cognoscet ea: Respondeant amacoss
tantum occidentis lictere. et iumill
aunis exquisicos cibos gule ac luxu¬
rie p̃parantes qͦrum ds uent̾ ẽ. et gla
in confufione eorũ qui pꝰ scd̾m ingis¬
ria saluatoris aduentum sꝑant mip¬
tias et paruulos centum amorilll.
et entuincisionis imuriam. et uictima¬

Expanded text:
rusque fultus duodecim fundamentis, cujus omnis rusque fultus duodecim fundamentis, cujus omnis aedificatio ex lapide jaspide, et singula fundamenta murorum habebant singulos lapides, primum jaspidem, secundum sapphirum, tertium chalcedonium, quartum smaragdum, quintum sardonicem, octavum beryllum, nonum topazium, decimum chrysoprasum, undecimum hiacynthum, duodecimum amethystum; quod legentes, exclamamus illud, et dicimus: O profundum sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia judicia ejus, et investigabiles viae ejus! Quis enim cognovit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit ? Et iterum: Quis sapiens, et intelliget haec: intelligens, et cognoscet ea ? Respondeant amatores tantum occidentis litterae, et in mille annis exquisitos cibos gulae ac luxuriae praeparantes, quorum Deus venter est, et gloria in confusione eorum ; qui post secundum in gloria Salvatoris adventum, sperant nuptias, et parvulos centum annorum, et circumcisionis injuriam, et victima
Abbreviated transcription (Latin):
in stibio lapides tuos. In similitudi¬
nem compte mulieris que oculos
pinguit stibio. ut pulcricudinem
significet ciuitatis. Et ubi nos iaspi¬
dem sequentes.lxx. diximus. in hebra¬
ico scriptum habet. enop cnop qd̾
solus syminachus Rapruaonio tran¬
stulit. Pro croes talli quoq in cuius
loco apud hebreos ecda legitur. sym¬
ramq gemmarum sensum sonat.
Diũsitatem translationis diximus:
ueniamꝰ ad sensũ. aid Adhuc lo-¬
pauꝑculam que ñ habebat legem et
ꝓpħas nec sermonem dĩ. et tempesti¬
te conuulsam siue instabilem que mis¬
tos seculi turbines sustinuerat et me
uarios idolorum fluctuabat errore
que nullum habuit consolatorem. et
frustra omnẽ substantiam suam mine¬
agni. Habens lum̃ simile lapidis p̃a¬
si sicut iaspidis et cristalli et muru
magnum et portas duodecim scripta
nominib tribuum ifrł: quarũ tres
erant ab oriente et tres ab aquilone et
tres ab austro et cres ab occasu solis. mu¬

Expanded text:
in stibio lapides tuos, in similitudiin stibio lapides tuos, in similitudinem comptae mulieris, quae oculos pingit stibio, ut pulchritudinem significet civitatis. Et ubi nos jaspidem, sequentes LXX, diximus, in Hebraico scriptum habet CHODCHOD , quod solus Symmachus χαλκηδόνιον transtulit. Pro crystallo quoque in cujus loco apud Hebraeos ECDA legitur, Symrumque gemmarum sensum sonat. De diversitate translationis diximus: veniamus ad sensum. Adhuc loperculam, quae non habebat Legem, nec Prophetas, nec sermonem Dei: et tempestate convulsam sive instabilem, quae multos saeculi turbines sustinuerat, et inter varios idolorum fluctuabat errores: quae nullum habuit consolatorem, et frustra omnem substantiam suam in meAgni, habens lumen simile lapidis pretiosi, sicut jaspidis et crystalli, et murum magnum, et portas duodecim inscriptas nominibus tribuum Israel, quarum tres erant ab Oriente, et tres ab Aquilone, et tres ab Austro, et tres ab Occasu solis : mu
Abbreviated transcription (Latin):
uulnerati sumpserint sͥ uxores ex om¬
nib quas elegerant: et ꝑdide¬
runt forti recon tudinem pͥstinam
et nequaquã in hoc diluiuo sint fu-¬
turi. hoc ille dixerit: cuiꝰ explanatio¬
nem lectoris. arbitrio derelin quo.
auꝑcula tempestate coniulsa absq¬
ulla consolatione: ecce ego sternam ꝑ
ordinem lapides tuos et fundabo te in
saphyris. Et ponam iaspidem ꝓpug¬
nacula tua. et portas tuas in lapides
sculptos et om̃s t̃minos tuos in lapi¬
des desiderabiles. Uniũsos filios tuos
doctos a dño. et multitudinem pacis
filiis tius. et in iusticia fundaberis.
Lxx. humilis et instabilis absq conso¬
latione. ecce ego p̃parabo tͥ carbun¬
culum lapidem tuum et fundam̃ta
tua saphyrum : et ponam ꝓpugnacu¬
la tua iaspim et portas tuas lapides
cristalli. et muros tuos lapides electos
et om̃s filios tuos discipulos dĩ et mul¬
ta pax erit filiis tuis. et in iusticia edi¬
ficaberis. Nbi nos diximus sternam

Expanded text:
vulnerati, sumpserunt sibi uxores ex omvulnerati, sumpserunt sibi uxores ex omnibus quas elegerunt, et perdiderunt fortitudinem pristinam: et nequaquam in hoc diluvio sunt futuri . Hoc ille dixerit, cujus explanationem lectoris arbitrio derelinquo. Paupercula tempestate convulsa absque consolatione. Ecce ego sternam per ordinem lapides tuos: et fundabo te in sapphiris: et ponam jaspidem propugnacula tua, et portas tuas in lapides sculptos, et omnes terminos tuos in lapides desiderabiles: Universos filios tuos doctos a Domino, et multitudinem pacis filiis tuis, et in justitia fundaberis. LXX: Humilis et instabilis absque consolatione. Ecce ego praeparo tibi carbunculum lapidem tuum, et fundamenta tua sapphirum: et ponam propugnacula tua jaspin, et portas tuas lapides crystalli, et muros tuos lapides electos: et omnes filios tuos discipulos Dei, et multa pax erit filiis tuis, et in justitia aedificaberis. Ubi nos diximus: Sternam
Abbreviated transcription (Latin):
riit reu̾tens a terra: non ẽ. qui faciat
rectum in hominibꝰ. Om̃s in sanguine
meo iudicantur. unus quisq ꝓximũ
suum tribulat tribulatione. et ad ma-¬
lum manꝰ fuas p̃parant: et cetera his si¬
milia. E quib illud ẽ. Nemo mundus
a sorde: nec siunꝰ quidem diei fuerit ui¬
ta eius suꝑ t̾ram. Unde dnm̃ fecisse dilu¬
uium qui iuxta apłm petrum occisꝰ
ẽ. carne. uiuificatus spũ. et p̃dicauit
spiritib in carcere constitutis. quando
dĩ patientia expectabat in diebus noe
diluuium impuis inferens in euiꝰ exem¬
plum aqua nos mundat. ñ sordes car¬
nis abluens s bone conscientie in t̾ro¬
gatione in dm̃. Montes aut̃ et colles
qui ñ commnoueant᷑ in huiꝰ cemodi dilu
sempit̾no: qui in priori diluiuo moti
fuerant. et suam reliquerant firmita¬
tem. Dic̃ montes et demones et adũsa-¬
rias potestates qui uiderint filias ho-¬
minum qd̃ ẽẽnt bone: et amoris iaculo

Expanded text:
riit revertens a terra. Non est qui faciat riit revertens a terra. Non est qui faciat rectum in hominibus, omnes in sanguine meo judicantur. Unusquisque proximum suum tribulat tribulatione, et ad malum manus suas praeparant : et caetera his similia. E quibus illud est: Nemo mundus 634 a sorde, nec si unius quidem diei fuerit vita ejus super terram . Unde Dominum fecisse diluvium, qui juxta apostolum Petrum occisus est carne, vivificatus spiritu ; et praedicavit spiritibus in carcere constitutis, quando Dei patientia exspectabatur in diebus Noe, diluvium impiis inferens. In cujus exemplum aqua nos mundat: non sordes carnis abluens, sed bonae conscientiae interrogatio in Deum. Montes autem et colles qui non commoveantur, et in hujuscemodi diluvsempiterno: qui in priore diluvio moti fuerant, et suam reliquerant firmitatem. Dicit montes, et daemones, et adversarias potestates, qui viderunt filias hominum, quod essent bonae, et amoris jaculo
Abbreviated transcription (Latin):
mea: ut fedꝰ pacis quo michi reconciliatꝰ :
mundꝰ. non merito eorum quib datum
ut quid dicatur difficile possit intelligi.
Nonignorem quid de hoc capitulo uir
prudentissimꝰ dixerit: s quo ñ satisfaciat
ammo meo. Ponit enim tropologieum
diluuium. qd̾ int̃pretat᷑ in baptismo sal¬
uatoris. congerens exempla quã plurima.
Ut ẽ illud. Dominꝰ diliuuum inhabitare
facit. Et icerum. Suauis dominꝰ expec¬
tantibus se in die tribulationis: et sciens
timentes se in diliuuo itineris consum¬
mationem facit. qd̾ scilicet uniu̾sa pecca¬
ta in baptismo deleuerit. dicens in alio
loco. Ego sum ego sum qui deleo imi¬
quitates tuas. Omnes enĩ declinauerant
simul inutiles facti erant. non erat qui
faceret miscđiam nec ueritatem: neq
erat scientia dĩ suꝑ t̾ram. Maledictio
et mendacium et homicidium et adul¬
t̾ium et furtum. cuncta occupauerant
et sanguinem sangiuni miscuerant.

Expanded text:
mea, ut foedus pacis, quo mihi reconciliatus est mea, ut foedus pacis, quo mihi reconciliatus est mundus, non merito eorum quibus datumut quid dicatur difficile possit intelligi: non quo ignorem quid in hoc capitulo vir prudentissimus dixerit, sed quo non satisfaciat animo meo. Ponit enim tropologicum diluvium, quod interpretatur in baptismo Salvatoris, congerens exempla quamplurima, ut est illud: Dominus diluvium inhabitare facit . Et iterum: Suavis Dominus exspectantibus se in die tribulationis: et sciens timentes se, in diluvio itineris consummationem facit : quod scilicet universa peccata in baptismo deleverit, dicens in alio loco: Ego sum, ego sum, qui deleo iniquitates tuas . Omnes enim declinaverunt, simul inutiles facti erant . Non erat qui faceret misericordiam, nec veritatem: neque erat scientia Dei super terram. Maledictio, et mendacium, et homicidium, et adulterium, et furtum cuncta occupaverant, et sanguinem sanguini miscuerant.
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. Ut credat scõrum congregatio mise¬
ricordiam dñi sempit̾nam et ideo ad pun¬
etum et breue eos ẽẽ desertos ut in amici¬
ciam dñi et̾no federe iungerent᷑. ponit
exempla malorum dicens. Quomͦ uni¬
uerso orbe peccante pꝰquam corrupit
omĩs t̾ra uiam dñi inductum ẽ. diluuiõ
et cum accorib peccatorib peccatorum
cuncta peccata deleta sunt. et in uno
homine uoe humanum seruatum ẽ.
genus. cui iuraui nequaqͣm t̾ris inducen¬
dum ẽẽ diluuium et sponsio mea huc¬
usq seruata ẽ. nec umquã irrita fiet: sic
iuro ecclie mee quam michi redemi san-¬
guine meo nequaquã me iratum fore
bis quorũ misertꝰ sum. nec meam clemen-¬
tiam ulla increpationis duritia cominu-¬
tandam. faciliꝰ enim montes mouebunt᷑
et colles: quam mea sententia cominuta¬
bitur. iuxta qd̃ in euangłio loquit᷑. selũ
et t̾ra transibunt: uerba autem mea non
p̃teribunt. Hoc ẽ. autem inquit misccłia

Expanded text:
Dominus. Ut credat sanctorum congregatio miseDominus. Ut credat sanctorum congregatio misericordiam Domini sempiternam, et ideo ad punctum, et breve nos esse desertos, ut in amicitiam Dei, aeterno foedere jungerentur, ponit exempla majorum, dicens: Quomodo universo orbe peccante, postquam corrupit omnis terra viam Domini, inductum est diluvium: et cum auctoribus cunctis peccatorum cuncta peccata deleta sunt, et in uno homine Noe humanum servatum est genus: cui juravi nequaquam terris inducendum esse diluvium: et sponsio mea hucusque servata est, nec umquam irrita fiet ; sic juro Ecclesiae meae, quam mihi redemi sanguine meo, nequaquam me iratum fore his quorum misertus sum, nec meam clementiam ulla increpationis duritia commutandam. Facilius enim montes movebuntur et colles, quam mea sententia commutabitur. Juxta quod et in Evangelio loquitur: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non praeteribunt . Haec est, autem, inquit, misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
abiecta a dõ sit non ob odium s obdis¬
pensationem. ut malorũ p̾ssa pon¬
dere reũtatur ad uirũ suũ pristimũ
et ꝑdita substantia de patris sub ele¬
mentia ñ desꝑet. an non ẽ. grandis
miscd̾ia occurr̾e filio reu̾tenti. aul¬
lum et stolam osculumq porigtłs
iuidenti frĩ iuxta alt̾ius parabols
similicudinẽ dicere. amice si ego boiꝰ
quare oculus tuus nequam: Uicisc
in dieb noe istud mͥ ÷ cui uraui le
induc̃em aquas noe ultra supraream
sic uiraui ut ñ irascar tͥ et ñ increpers
te. Montes enĩ cominouebunt eeol
receclec. et feds pacis mee ñ mouchtat
dixit miserator dñs.Lxx. abaqua que
fuit sub noe hoc michi ẽ. Sicut iuraui
eun temꝑe illo t̃re nequaquam ultrairaᷤᷤ
ci tibi neq in comminatione tua montes
tranfferre. neq colles tui cransferentur.
sic nec miscđia mea deficiet. nec testamen-¬
tum pacis mee auferetur dixic ꝓpitius tui

Expanded text:
abjecta a Deo sit, non ob odium, sed ob disabjecta a Deo sit, non ob odium, sed ob dispensationem, ut malorum pressa pondere, revertatur ad virum suum pristinum: et perdita substantia, de patris clementia non desperet . Annon est grandis misericordia occurrere filio revertenti, annulum et stolam, osculumque porrigere, et invidenti fratri, juxta alterius parabolae similitudinem, dicere: Amice, si ego bonus, quare oculus tuus nequam ? Sicut in diebus Noe istud mihi est, cui juravi, ne inducerem aquas Noe ultra super terram: sic juravi, ut non irascar tibi, et non increpem te. Montes enim commovebuntur, te, et foedus pacis meae non movebitur, dixit miserator tuus Dominus. LXX: Ab aqua quae fuit sub Noe hoc mihi est: sicut juravi ei in tempore illo, terrae nequaquam ultra irasci super te, neque in comminatione tua montes transferre: neque colles tui transferentur. Sic nec misericordia mea deficiet, nec testamentum pacis meae auferetur, dixit propitius tui
Abbreviated transcription (Latin):
illius in et̾nũ. Si gͦ iudei et nr̃i nuda¬
iantes dicunt isrł ad modicũ dereli¬
ctum ut in aduentu xp̃i eiꝰ misertat᷑
deus. et modicum int̾pretant᷑ ad com¬
parationem totiꝰ et̾nitatis: cur et nob̾
ñ concedunt modicum dicere cempus
qd̃ gentes sunt dereliete ut abiecam
modico que in adolescentia sua dĩfu¬
erant. pꝰea in senectute et̾nam miscdiam
consequant᷑. p̃sertim cũ inuocatione
tione parumꝑ uidemur exclusi sic illa
exclusione ꝑpetua. nob̃ ad dm̃ reditꝰ con-¬
cedatur: ꝑpetuam aut̃ exclusionem di¬
ximus:. si ñ egerint penicentiam. Alio¬
quin paulus apłs dicit. Conclusit d̃s
omĩa sub peccato: ut omĩb miserat̃.
Que nos de eccłia ex utroq populo con¬
gregata int̾pretati sumus. et
iudei de ierłm accipiunt quiso¬
lam tropologiam secuntur. et in locis
difficillimis libere disputationis ex¬
cursu nascentes fugnint questiones
ad animam referunt peccatricem: que

Expanded text:
illius in aeternum. Si ergo Judaei et nostri judaillius in aeternum. Si ergo Judaei et nostri judaizantes, dicunt Israel ad modicum derelictum, ut in adventu Christi ejus misereatur Deus; et modicum interpretantur ad comparationem totius aeternitatis: cur et nobis non concedunt, modicum dicere tempus, quo gentes sunt derelictae: ut abjectae in medio, quae in adolescentia sua Dei fuerant, postea in senectute aeternam misericordiam consequantur? Praesertim cum in vocatione tione parumper videmur exclusi, sic illorum exclusione perpetua nobis ad Deum reditus concedatur. Perpetuam autem exclusionem diximus, si non egerint poenitentiam. Alioquin Paulus apostolus dicit: Conclusit Deus omnia sub peccato, ut omnibus misereatur . Quae nos de Ecclesia ex utroque populo congregata interpretati sumus; et Judaei de Jerusalem accipiunt: qui solam tropologiam sequuntur, et in locis difficillimis liberae disputationis excursu, nascentes fugiunt quaestiones, ad animam referunt peccatricem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
bus magis congregabo te.In mom̃to
indignationis abscondi faciem meam
parumꝑ ate: et in miscd̃ia sempit̾na
imisertꝰ sum tui. dix̃ redemptor tuus
dominꝰ.Lxx. Non ut mulietem dere¬
lictam et pufillanimem uocauit te
dñs: neq ut mulierem que ab adoles¬
centia odiosa ẽ. dixit dñs tuus. Temꝑe
serebor tui. In furore paruo auerti
faciem meam a te: et in miscdia sem¬
pit̾na miserebor tui dix̃ qui eruit te.
Hic amici iudeorũ uelificant mulie¬
rem derelictam et uxorem ab adoles¬
centia abiectam quam ad punctum
in modico dereliquit dominꝰ. ierłm
c̃ẽ dicentes: qui abscondens parumꝑ
faciem suam susciꝑet eam in miseri¬
cordiis sempit̾nis. et dolorem p̃teritũ
quasi derelictam mulierem et pusil¬
lanimem uocatam dño neq sic̃ uxorẽ
que ab adolescentia odio habita sit:
s icc̾co se eam ad modicum reliquisse.
et aũtisse faciem suam ut misereatur

Expanded text:
bus magnis congregabo te. In momento bus magnis congregabo te. In momento indignationis abscondi faciem meam parumper a te: et in misericordia sempiterna misertus sum tui, dixit redemptor tuus Dominus. LXX: Non ut mulierem derelictam et pusillanimem vocavit te Dominus, neque ut mulierem, quae ab adolescentia odiosa est, dixit Deus tuus. Tempore ia magna miserebor tui. In furore parvo averti faciem meam a te: et in misericordia sempiterna miserebor tui: dixit qui eruit te Dominus. Hic amici Judaeorum vilificant mulierem derelictam et uxorem ab adolescentia abjectam, quam ad punctum et ad modicum dereliquit Dominus, Jerusalem esse, dicentes. Qui abscondens parumper faciem suam susceperit eam in misericordiis sempiternis, et dolorem praeteritum, quasi derelictam mulierem, et pusillanimem vocatam a Domino: neque sicut uxorem, quae ab adolescentia odio habita sit; sed idcirco se eam ad modicum reliquisse, et avertisse faciem suam, ut misereatur
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ꝑcussi cum om̃ib gentibꝰ Ergo in
aduentu xp̃i dr̃ ad uirgam que absci¬
sa fuerat. Noli timere nec erubescas
neq ora pudore suffundas: nequaꝗͣ
enĩ ultra confunderis ut priꝰ confusa
fueras. nec confusionis adolescentie
tue memor eris et uiduitatis tue ñ recor¬
dabis. ꝑ quã relicta es a dõ: quia fac¬
tor tuus ipse dñabit᷑ tui. Cuiꝰ nomen
omp̃s ẽ: qui regnat ñ inuna gente
iudea. s inuniũso orbe t̾rarum. Deniq
sequit᷑. Qui te fecerat ipse te redemit san¬
guine suo. et ds̃ omĩs t̾re uocabitur. ꝓ
eo qd̃ ÷ omĩum qui morant᷑ in tr̃a. Exqͦ
ꝑspicue patet nequaquã dici ad ierłm
que nũquã in toto orbe dominata: s.
ad eccłiam xp̃i cuiꝰ hereditas mundi
possessio ẽ ¶uia ut mulierem dere¬
lictam et metencem̃ spũ uocauit tedo¬
minus: et uxorem ab adolescentia ab¬
iectam dix̃ ds̃ tuus. Ad punctum in
modico dereliqui te. et in miserationi¬

Expanded text:
quod percussi cum omnibus gentibus . Ergo in quod percussi cum omnibus gentibus . Ergo in adventu Christi dicitur ad virgam, quae abscissa fuerat: Noli timere, nec crubescas, neque ora pudore suffundas. Nequaquam enim ultra confunderis, ut prius confusa fueras, nec confusionis adolescentiae tuae memor eris, et viduitatis tuae non recordaberis, per quam relicta es a Deo: quia factor tuus ipse dominabitur tui, cujus nomen Omnipotens est, qui regnat, non in una gente Judaea, sed in universo orbe terrarum. Denique sequitur: Qui te fecerat, ipse te redemit sanguine suo: et Deus omnis terrae vocabitur: pro eo quod est, omnium qui morantur in terra. Ex quo perspicue patet, nequaquam dici ad Jerusalem, quae numquam in toto orbe dominata est: sed ad Ecclesiam Christi, cujus haereditas, mundi possessio est. Quia ut mulierem derelictam et moerentem spiritu vocavit te Dominus: et uxorem ab adolescentia abjectam, dixit Deus tuus. Ad punctum in modico dereliqui te: et in miserationi
Abbreviated transcription (Latin):
tur dici ad ierłm: que deserta a deo
rursum ab eo instauranda sit. Qui fa¬
cile repellentur: cũ admoniti fuerint
dici ex ꝑsona dñi in zacharia. Et assũp
simͥ duas uirgas unã uocaui decorem
et alt̾am funiculum. et paui gregem
de quo in suo loco pleniꝰ diximus. et
nunc dr̃ ex parte duas uirgas utrũq
eẽ popłm gentiũ et iudeorum: quorũ
pͥor uocata sit turba gentilium que
accipit naturalem legem fixam in cor¬
dib suis. De qua paulus scribens ad
romanos. fortissime disputat: quia
uirga nichil pulchriꝰ : ut omĩs crea¬
tura equalit̾ uocet᷑ ad cultũ creatoris
sui. Scd̾a aut̃ id ÷ popłi iudeorũ appel¬
lata ẽ. funiculus: que pꝰ offensam gen¬
tium uocat᷑ pars dñi et funiculus he-¬
reditatis enis ifrł. Deniq pꝰquã in abra-¬
ham uocatus ẽ. ifrł dic̃ dñs. tuli uir¬
gam meam que uocabat᷑ decus et absci¬
di eam: ut irritum facerẽ fedus meum

Expanded text:
tur, dici ad Jerusalem, quae deserta a Deo, tur, dici ad Jerusalem, quae deserta a Deo, rursum ab eo instauranda sit. Qui facile repellentur, cum admoniti fuerint, dici ex persona Domini in Zacharia: Et assumpsi mihi duas virgas: unam vocavi decorem, et alteram vocavi funiculum: et pavi gregem . De quo in suo loco plenius diximus, et nunc ex parte dicetur. Duas virgas, utrumque esse populum, gentium et Judaeorum, quorum prior vocata sit turba gentilium, quae accepit 631 naturalem legem fixam in cordibus suis, de qua Paulus scribens ad Romanos, fortissime disputat ; qua virga nihil pulchrius est, ut omnis creatura aequaliter vocetur ad cultum Creatoris sui. Secunda autem, id est, populi Judaeorum appellata est funiculus: quae post offensam gentium vocatur pars Domini, et funiculus haereditatis ejus Israel . Denique postquam in Abraham vocatus est Israel, dicit Dominus: Tuli virgam meam, quae vocabatur decus: et abscidi eam, ut irritum facerem foedus meum