comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in moclũ: quasi quasclam pestes abi
mala: Nulla illis nsi uentris cura
ẽ: et quȩ uentrisunt ꝓxima Istiꝰ¬
modi hortari solent et dicere Mi ca¬
tella rebus tuis utere: et uiue dum
uiuis Et nunquid filiꝰtuis. seruas :
Uinose atq lasciuie. quicqͥd uis mali
insinuant: ac ferreas quoq mentes
ad deliciaᷤᷤ molliunt: Et cũ luxuri¬
ate fuerint. in xp̃o nubere uolt̾:
habentes dãpnationem quod pri¬
mã fidem irritã fecerunt: Nec tibi
diserta multũ uelis uideri. aut liricis¬
festiua carminib metro ludere: nec
elũbem matronarũ saliuã delicata sec¬
teris. quȩ nc̃ strictis dentib nẽ labiis
dissolutis balbucientem linguã. indi¬
midiata u̾ba moderant᷑: rusticũ pu¬
tantes omne quod noscit᷑: adeo illis
adulterium etiã linguȩ placet: Quȩ¬
nicatio luci ad tenebras: Qui consen¬
sus xp̃i ad belial: Quid faciet cum
psalterio oratius : cum eugłiis maro:

Expanded text:
imorum, quasi quasdam pestes abicimorum, quasi quasdam pestes abiciones pessimae. nulla illis nisi uentris cura est et quae uentri proxima. istiusmodi hortari solent et dicere: \'mi catella, rebus tuis utere et.uiue, dum uiuis\', et: \'numquid filiis tuis seruas?\' uinosae atque lasciuae quiduis mali insinuant ac ferreas quoque mentes ad delicias molliunt et, cum luxuriatae fuerint in Christo, nubere uolunt habentes damnationem, quia primam fidem inritam fecerunt. nec tibi diserta multum uelis uideri aut lfestiva carminibus metro ludere. Non delumbem matronarum salivam delicata secteris, quae nunc strictis dentibus, nunc labiis dissolutis, balbutientem linguam in dimidiata verba moderantur,. rusticum putantes omne, quod nascitur. Adeo illis adulterium etiam linguae placet. Qunicatio luci ad tenebras, qui consensus Christo et Belial? Quid facit cum psalterio Horatius? cum evangeliis Maro?
Abbreviated transcription (Latin):
uiro. uirginem scam̃ exhibere xp̃o
Aut si ñ ẽ qui possit exponere: meliꝰ
ẽ aliquid nescire securam quã cum
ꝑiculo discere: Mem̃to quod in me¬
dio laqueoꝵ ambulas: et multe ue¬
terane uirgines. castitatis indubi¬
tatam in ipso mortalis uitȩ lumine
coronãnt ꝑdidere de manibꝰ Si qͤ
ancillȩ sunt comites ꝓpositi tui: ne
erigaris aduersus eas. nec infleris ut
domina: Unum sponsũ habere cȩpi-¬
stis: simul psallitis: xp̃i simul corpus
accipitis. ⁊ cur mensa diuersa sit:ꝓ
uocentur et alie: honor uirginum.
sit inuitatio cȩterarum. Quod si ali¬
quam senseris infirmiorẽ infide:
suscipe. consolare. blandire: et pudi¬
ciciã illius fac lucrum tuũ: Si qua
simulat fugiens seruitutem: huic
aꝑte apłm lege. melius ẽ nubere qm
uri: Eas autem uirgines uiduasq
quȩ ociose et curiose domus cireũ¬
eunt matronarum: quȩ rubore
frontis attrito. parasiti discursant¬

Expanded text:
uiro, uirginem castam exhibere Christo. uiro, uirginem castam exhibere Christo. aut si non est, qui possit exponere, melius est aliquid nescire securam, quam cum periculo discere. memento, quoniam in medio laqueorum ambulas et multae ueteranae uirgines castitatis indubitatam in ipso mortis limine coronam perdidere de manibus. si quae ancillae sunt comites propositi tui, ne erigaris aduersus eas, ne infleris ut domina. unum sponsum habere coepistis, simul psallitis Christo, simul corpus accipitis, cur mensa diuersa sit? prouocentur et aliae. honor uirginum sit inuitatio ceterarum. quodsi aliquam senseris infirmiorem in fide, suscipe, consolare, blandire et pudicitiam illius fac lucrum tuum. si qua simulat fugiens seruitutem, huic aperte apostolum lege: melius est enim nubere quam uri. eas autem uirgines uiduasque, quae otiosae et curiosae domus circumeunt matronarum, quae rubore frontis adtrito parasitos uicere m
Abbreviated transcription (Latin):
bicula dormientium senex impor¬
tunus ing̃diens. si puluillũ uiderit
si mantile elegans. si aliud domesti¬
cȩ suppellectilis. laudat. ad miratur.
attrectat: et se his indigere conque¬
rens. non tam impetrat quã extor¬
quet: quia singulȩ metuunt uere¬
darium urbis offendere: huic i¬
mica castitas: inimica ieiunia  pͣn¬
dium nidorib ꝓbat: et altilis ierono
Os barbarum. et ꝓcax: et in conuicia
semꝑ armatũ: Quocunq te uerte¬
ris. primus in facie ẽ: quicquid no¬
uum insonuerit. aut auctor. aut ex¬
aggerator ẽ fame: et qui ꝑ horarũ
mom̃ita mutatur. Tam nitidus tã
ferox. ut illum trachi regis putes
ẽẽ germanũ: Uariis calliclus hostis
impugnat insidiis: Sapientior erat
Nec affectatȩ sordei. nec exquisitȩ mũ¬
dicie. conueniunt xp̃iano: Siqͥd
ignoras. si quid de scripturis dubi¬
tas : interroga eum quem uita cõ¬
inendat. excusat ȩtas. fama ñ repbat:
qui possit dicere. desponsaui te uni

Expanded text:
bilia dormientium senex inporbilia dormientium senex inportunus ingreditur. si puluillum uiderit, si mantele elegans, si aliquid domesticae supellectilis, laudat, miratur, adtrectat et se his indigere conquerens non tam inpetrat quam extorquet, quia singulae metuunt ueredarium urbis offendere. huic inimica castitas, inimica ieiunia; prandium nidoribus probat et \'altilis\', os barbarum et procax et in conuicia semper armatum. quocumque te uerteris, primus in facie est. quidquid nouum insonuerit, aut auctor aut exaggerator est famae. equi per horarum momenta mutantur tam nitidi, tam feroces, ut illum Thracii regis putes esse germanum. Variis callidus hostis pugnat insidiis. sapientior erat nec affectatae sordes nec exquisitae munditiae conueniunt Christianis. si quid ignoras, si quid de scripturis dubitas, interroga eum, quem uita commendat, excusat aetas, fama non reprobat, qui possit dicere: desponsaui enim uos uni
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ discentes et numquam ad sci¬
entiam ueritatis ꝑuenientes. tristi¬
ciam simulant: et quasi longa ieui¬
ma furtutiuis noctium eẏbis ꝑtra¬
hunt: Pudet dicere reliqua: ne ui
dear inuebi potiꝰ quam monere: St̃
alii. de mei ordinis hominib loquor:
qui ido ad p̃sbiteratus et ad diaconatꝰ¬
culmen ꝓuehuntur. ut mulieres li¬
centius uideant: His omĩs cura de ues¬
tib si bene oleant: si pelle laxa pes ñ
saltat Crrnes in calamistri uestigio ro¬
tant᷑: digiti anulis radiant: et ne plan¬
tas humidior uia spargat. upx impri¬
munt sũma uestigia: Tales cũ uideris:
sponsos magis estimato quam elericos
Ouidam in boc omẽ studiũ uitãq
posuere: ut matronarũ nomina.
domos. moresq cognoseant: E qui¬
b unum qui huiꝰ artis ẽ pͥnceps
tro cognito discipulos recognoscas:
Cum sole festinus exurgitꝰ salutan¬
di ei ordo disponitur: uiarũ cõpen¬
dia requirunt᷑: et pene usq ad cu¬

Expanded text:
semper discentes, et nunquam ad scisemper discentes, et nunquam ad scientiam veritatis pervenientes, tristitiam simulant; et quasi longa jejunia, furtivis noctium cibis protrahunt. Pudet dicere reliqua, dear inuehi potius quam monere. sunt alii — de mei ordinis hominibus loquor —, qui ideo ad presbyterium et diaconatum ambiunt, ut mulieres licentius uideant. omnis his cura de uestibus, si bene oleant, si pes laxa pelle non folleat. crines calamistri uestigio rotantur, digiti de anulis radiant et, ne plantas umidior uia spargat, uix inprimunt summa uestigia. tales cum uideris, sponsos magis aestimato quam clericos. quidam in hoc omne studium uitamque posuerunt, ut matronarum nomina, domos moresque cognoscant. e quibus unum, qui. huius artis est princeps,tro cognito discipulos recognoscas. cum sole festinus exsurgit; salutandi ei ordo disponitur; uiarum conpendia requiruntur et paene usque ad cu
Abbreviated transcription (Latin):
sum. humeris innitaris alterius St̃
quippe nonnullȩ exterminantes faci¬
es suas. ut pareant hominib ieiunã¬
tes: quȩ statim ut aliquem uidint in¬
gemiscunt: demittunt suꝑcilium:
uenter solus qui uicderi non potest es¬
tuat eybo his cotidie psalmus ille
cantatur: Neus dissipauit ossa homi¬
num sibi placentiũ Aliȩ uirili habi¬
tu ueste mutata. erubescunt feminȩ
ẽẽ. quod natȩ sunt: crinẽ secant. et
impudent̃ erigunt facies eunuchias:
Sunt que ciliciis uestiunt᷑ : et cucul¬
lis fabrefactis. ut ad infantiã redeãt.
imitantur noctuas et bubones: S ne
tantum uilear disputare de femi¬
nis: uiros quoq fuge quos uideris ca¬
tenatos: quib feminei contra apłm
crines: hyrcoꝵ barba: nigrum pal¬
lium: et nudi in patientia frigoris
pedes: hec omia argum̃ta sunt diabo¬
um roma congemuit: Qui pꝰqͣm no¬
bilium introierint domus. et decepe¬
rint mulierculas oneratas peccatis.

Expanded text:
sum, humeris innitaris alterius. Sunt sum, humeris innitaris alterius. Sunt quippe nonnullae exterminantes facies suas, ut appareant hominibus jejunantes: quae statim ut aliquem viderint, ingemiscunt, demittunt supercilium, et venter solus, quia videri non potest, aestuat cibo. His quotidie Psalmus ille canitur: « Dominus dissipabit ossa hominum sibi placentium » . Aliae virili habitu, veste mutata, erubescunt esse feminae quod natae sunt, crinem amputant, et impudenter erigunt facies eunuchinas. Sunt quae ciliciis vestiuntur, et cucullis fabrefactis, ut ad infantiam redeant, imitantur noctuas et bubones. 28. Sed ne tantum videar disputare de 112 feminis, viros quoque fuge, quos videris catenatos, quibus feminei contra Apostolum crines, hircorum barba, nigrum pallium, et nudi in patientia frigoris pedes. Haec omnia argumenta sunt diaboum Roma congemuit. Qui postquam nobilium introierunt domus, et deceperunt mulierculas oneratas peccatis,
Abbreviated transcription (Latin):
et ille ẽ optimus. qui quasi in pulchro
corpore rara neuoꝵ. sorde resꝑgitur:
Neq uero moneo. ne de diuitiis głeris:
ne de generis nobilitate te iactes: ne
te cȩteris p̃feras Scio humili q̃ da¬
tẽ tuam: scio te ex affectu dicere: Po¬
mine ñ ẽ exaltatum cormeũ: neq e¬
lati sunt oculi mei: Nouiet apud te.
et apud matrẽ tuam. suꝑbiã ꝑ quam
diabolus de cęlo cecidit. locum penitus
ñ habere: Unde et suꝑ ea scribere suꝑ¬
secli Stultissimũ quippe ẽ docere: qđ
nouerit ille quem doceas: S ne hoc
ipsũ tibi iactantiam generet quod scłi
iactantiã contempsisti: ne cogitatio ta¬
cita surrepat. ut quia in auratis ues¬
tib placere desisti. placere coneris in
sordidis: et si quando in conuentu fra¬
trum ueneris uł sororum. humili lo¬
co sedeas: scabello ne causeris indignã:
Uox exindustria. quasi confecta ieuiniis.
tenuis ñ sit: et deficientis imitata gͦs¬

Expanded text:
et ille est optimus, qui quasi in pulchro et ille est optimus, qui quasi in pulchro corpore rara naeuorum sorde respergitur. neque uero moneo, ne de diuitiis glorieris, ne de generis nobilitate te iactes, ne te ceteris praeferas: scio humilitatem tuam, scio te ex affectu dicere: domine, non est exaltatum cor meum neque elati sunt oculi mei. noui et apud te et apud matrem tuam superbiam, per quam diabolus cecidit, locum penitus non habere. unde et super ea scribere supersedi. stultissimum quippe est docere, quod nouerit ille, quem doceas. sed ne hoc ipsud tibi iactantiam generet, quod saeculi iactantiam contempsisti, ne cogitatio tacita sutibus placere desisti, placere coneris in sordidis: et si quando in conventum fratrum veneris vel sororum, humilies sedeas, scabello te causeris indignam. Vocem ex industria, quasi confecta jejuniis, non tenues; et deficientis imitata gres
Abbreviated transcription (Latin):
et si adhuc hominib placerem. xp̃i
seruus ñ eẽm: et mͥ autem absit gła¬
ri. nͥ in cruce dñi mei iħu xp̃i. ꝑ que¬
mͥ mundus crucifixus ẽ et ego mun¬
do et illud. in te laudabimur tota
die: et in dũo laudabit᷑ anima mea
Cum facis elemosinã ds̃ solus uideat:
cum ieiunas leta sit facies: Uestis nec
satis munda nec satis sordida. et nul¬
la diuersitate notabilis: ne te obui
monstreris: fr̃ ẽ mortuus⁊ sororis ẽ
corpꝰculũ deducendum: caue nedũ
hoc sepiꝰ facis. ipsa moriaris: Nec satis
religiosa uelis uiders: nec plus hu
milis qũa necesse ẽ: ne głam fugien¬
do. queras: Plures enim pauꝑtatis mi¬
sccuȩ atq ieiunii arbitros declinantes.
in hoc ipso placere cupiunt quod plac̾e
contẽpnunt: et mirũ inmodũ lausdũ
uitat᷑ appetit᷑ ceteris ꝑturbationib qͥb
mens hominis gaudet. egrescit. sꝑat. et
metuit: Plures inuenio extraneos hoc
uicio: pauci admodũ ft̃ qͥ caruerint:

Expanded text:
et: si adhuc hominibus placerem, Christi et: si adhuc hominibus placerem, Christi seruus non essem, et: mihi absit gloriari, nisi in cruce domini mei Iesu  mundus crucifixus est, et ego mundo. » Et illud: « In te laudabimur tota die, in Domino laudabitur anima mea » . Cum facis eleemosynam, Deus solus videat. Cum jejunas, laeta sit facies tua. Vestis nec satis munda, nec sordida, et nulla diversitate notabilis; ne ad te obt digito monstreris. Frater est mortuus, sororis est corpusculum deducendum: cave ne dum haec saepius facis, ipsa moriaris. Nec satis relmilis, quam necesse est. ne gloriam fugiendo quaeras. plures enim paupertatis, misericordiae atque ieiunii arbitros declinantes in hoc ipso placere cupiunt, quod placere contemnunt; et mirum in modum laus, dum uitatur, adpetitur. ceteris perturbationibus, quibus mens hominis gaudet, aegrescit, sperat et metuit, plures inuenio extraneos; hoc uitio pauci admodum sunt qui caruerint,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑxima mea: columba mea. ꝑfecta
mea Hecesse ẽ ut dicas: defpoliaui
me tumca mea. quomͦ induã illã.
laui pedes meos. quomͦ inqui nabo
illos: Ilieo consurge et api. ne ce re¬
morante transeat: et postea conquȩ¬
raris dicens: Aꝑui egõ fruelimeo:
frũelis m̃s ꝑtransiit: Quid enim: Ne¬
cesse ẽ. ut cordis tui ostia sicut sponso
scdm illud Si sp̃c potestatem habentis
ascencłit suꝑte: locũ ne dederis ei:
Daniel incenacło suo. neq enim ma¬
nere poterat in humili:fenestras
ad ierłm aꝑtas habuit: ꝙ tu habeto
aꝑtas fenestras: sed unde lumen in¬
troeat. unde uideas ciuitatẽ dei: Ne
aꝑueris illas fenestras: de quib dr̃:
Mors intrauit ꝑfenestras ur̃as: Illud
quoq tͥ uitandũ ẽ cautiꝰ: ne uane
głȩ ardore capiaris: Quomͦ inquit
iħc potestis credere: głam ab homi¬
nib accipientes : Uide quale malũ
sit:quod qui habuerit non potest eͤ¬
dere: Nos uͦ dicamus. qm̃ gloriatio

Expanded text:
proxima mea, columba mea, perfecta proxima mea, columba mea, perfecta mea. Nec est, quod dicas: Dispoliavi me tunicam meam, quomodo induar eam? laui pedes meos, quomodo inquinabo eos? ilico surge et aperi, ne te remorante pertranseat et postea conqueraris dicens: aperui ego fratrueli meo, fratruelis meus pertransiit. quid enim necesse est, ut cordis tui ostia clausa sint sdiabolo secundum illud: si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum ne dederis ei. Danihel in cenaculo suo — neque enim manere poterat in humili — fenestras ad Hierusalem apertas habuit: et tu habeto fenestras apertas, sed unde lumen introeat, unde uideas ciuitatem dei. ne aperias illas fenestras, de quibus dicitur: mors intrauit per fenestras uestras. Illud quoque tibi uitandum est cautius, ne uanae gloriae ardore capiaris. quomodo, inquit Iesus, potestis credere gloriam ab hominibus accipientes? uide, quale malum sit, quod qui habuerit, non potest, credere. nos uero dicamus: quoniam gloriatio
Abbreviated transcription (Latin):
temetipsam o pulchra in mulierib ÷
egredere tu in uestigiis gregum: et
pasce hedos tuos in tabernaculis pas¬
toꝵ Si sis inquit pulchra. ⁊ int̾ om̃s
nobilior. et species tua diligatur a
sponso: nͥ te cognoueris et om̃i eus¬
todia seruaueris cortuũ. nͥ oculos
iuuenum fugeris. egͤdieris de tha-¬
lamo meo: et pasces hedos qui statu
endi sunt a sinistris: Itaq et mi
eustochium. filia. domina. conser¬
ua. germana: aliud enim ȩtatis.
aliud meriti. illud religionis. hoc
caritatis ẽ nomen: audi ysaiam lo¬
quentem: Populus m̃s intra incubi¬
cula tua: claude ostia tua suꝑ te:
so: Quȩ si ostium cluseris et scłm eu¬
gelii p̃ceptum in occulto oraueris
patrem tuũ: ueniet pulsabit. et di¬
cet Ecce ego sto ante iauuã: et pul¬
so Si quis mͥ aperuerit. intrabo:
et cenabo cum eo. et ipse mecũ Et
statim sollicita respondebis: Uox fra¬
cͥuelis mei pulsantis: aꝑi mͥ soror mea

Expanded text:
temet ipsam, o pulchra in mulieribus, temet ipsam, o pulchra in mulieribus, egredere tu in uestigiis gregum et pasce haedos tuos in tabernacu-I lis pastorum. sis , inquit, Cpulchra et inter omnes mulieresI species tua diligatur ab sponso, nisi te cognoueris et omni custodia seruaueris cor tuum, nisi oculos iuuenum fugeris,1 egredieris de thalamo meo et pasces hri sunt a sinistris. Itaque, mi Eustochia, filia, domina, conserva, germana—aliud enim aetatis, aliud meriti, illud religionis, hoc caritatis est nomen—audi Esaiam loquentem: Populus meus, intra in cubicula tua, claude ostium tuum, so, quia, si ostium cluseris et secundum evangelii praeceptum in occulto oraveris patrem tuum, veniet et pulsabit et dicet: Ecce ego sto ante ianuam et pulso. Si quis mihi aperuerit, intrabo et cenabo cum eo et ipse mecum, et tu statim sollicita respondebis: Vox fratruelis mei pulsantis: aperi mihi, soror mea,
Abbreviated transcription (Latin):
teis ñ potest inueniri Arta et augus¬
ta uia ẽ. quȩ ducit ad uitam: Deniq
sequit᷑: Quesiui eum. et ñ inueni eũ:
uocaui eum et ñ respondit mͥ: Atq
utinã non inuenisse sufficiat Uulue¬
raberis. nudaberis. et gemebunda nar¬
rabis Inuenerunt me custodes qui
circueunt in ciuitate: ꝑcusserunt.
uulnerauert me. tulerunt theristrũ
meũ michi: Si autẽ hoc exiens patit᷑
illa quȩ dixerat. ego dormio et cor me¬
um uigilat. et fasciculus stacten frue¬
lis meus mͥ. in medio uberum meoꝵ
cõmorabit᷑: quid de nobis fiet quȩ ad¬
huc adolescentulȩ sumus. quȩ spon¬
so intrante cumsponsa. remanemus
extrinsecus : Telotipus ẽ iħe: ñ uult
ab aliis uideri faciẽ tuam Excuses
licet atq causeris: ad ducto uelami¬
ne ora contexi. te quesiui. tibi dixi.
annuncia michi quẽ dilexit anima
mea. ubi pascis. ubi eubas in mericue.¬
tumebit. et dicet: Si non cognoueris

Expanded text:
teis non potest inueniri — arta et angusteis non potest inueniri — arta et angusta uia est, quae ducit ad uitam - ; denique sequitur: quaesiui eum et non inueni eum, uocaui eum et non respondit mihi. atque utinam non inuenisse sufficiat! uulneraberis, nudaberis et gemebundanarrabis:inuenerunt me eustodesqui circumeunt ciuitatem; percusserunt me, uulnerauerunt me, tulerunt theristrum meum a me. si autem hoc exiens patitur illa, quae dixerat: ego dormio et cor meum uigilat et: fasciculus stactae fratruelis meus mihi, in medio uberum meorum commorabitur, quid de nobis fiet, quae adhuc adulescentulae sumus, quae sponsa I intrante cum sponso remanemus extrinsecus? zelotypus est Iesus, non uult ab aliis uideri faciem tuam. excuses licet atque causeris: \'adducto uelamine ora contexi, te quaesiui, tibi dixi: adnnntia mihi. quem dilexit anima mea, ubi pascis. ubi cubas in meritumebit, et dicet: « Si non cogn
Abbreviated transcription (Latin):
na ẽ comlũba mea÷ ꝑfecta ẽ: una ẽ ma¬
licet ierłm Semꝑ te cubiculi tui secra¬
ta custodiant: semꝑ tecum sponsus lu¬
dat. intrinsecus orans loquaris ad spon¬
sum: legenti tibi loquatur Et cum te
somnꝰ oppresserit. ueniet pꝰ parietem :¬
et mittet manũ suam ꝑforamen. et tan¬
get uentrem tuum: & tre mefacta con¬
surges. et dices: Uulnerata caritate
ego sum Et rursus abeo audies: hor¬
tus conclusus soror mea. sponsa mea:
hortus conclusus. fons signatus Caue
ne domũ exeas. et uelis uidere filias
regionis alienȩ: quãuis fratres habe¬
as patriarchas. et isrł parente leteris:
Iina egressa corrumpitur: Nolo te spon¬
sum querere ꝑ plateas: nolo eirciure
angulos ciuitatis: Licet dicas. surgã
et. circiubo ciuitatẽ. in choro et ĩ
plateis queram quẽ diligit anima
mea: et interroges. nun quẽ diligit
anima mea uidistis: nemo tibi res¬
pondere dignabitur: Sponsus in pla¬

Expanded text:
na est columba mea, perfecta mea; una est mana est columba mea, perfecta mea; una est malem. I Semper te cubiculi tui secreta custodiant, semper tecum sponsus ludat intrinsecus. oras: loqueris ad sponsum; legis: ille tibi loquitur et, cum te somnus oppresserit, ueniet post parietem et mittet manum suam per foramen et tanget uentrem tuum, et tremefacta consurges et dices: uulnerata caritatis ego sum, et rursus ab eo audies: hortus conclusus soror mea sponsa; hortus conclusus, fons signatus. caue ne domum exeas, ne uelis uidere filias regionis alienae, quamuis fratres habeas patriarchas et Israhel parente laeteris: Dina egressa corrumpitur. nolo te sponsum quaerere per plateas, nolo circumire angulos ciuitatis. dicas licet: surgam et circumibo in ciuitate, in foro et in plateis et quaeram, quem dilexit anima mea, et interroges: numquid, quem dilexit anima mea, uidistis? nemo tibi respondere dignabitur. sponsus in pla
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uult domũ patris. fieri speluncã
latronum: Alioqͥn. ubi exa numerã¬
tur. ubi sunt caueȩ colũbarũ. et sim¬
plicitas enecat᷑. ubi in pectore uirgi¬
nali scłarium negocioꝵ cura estuat:
statim uelum templi scinditur. spon¬
sus consurgit iratus: et dicit. derelin¬
quentur uobis domus ur̃a desertai le¬
ge eugłm: et uide quomͦ maria ad pe¬
des ib̾u sedens. inarthȩ studio p̃ferat᷑:¬
Et certe marcha sedulo hospitalitatis of¬
ficio. dño atq discipłis conuiuiũ p̃para¬
bat: Martha inquit martha sollicitaes:
et turbaris circa płima: Pauea autem
necessaria sunt: aut unum Maria
bonam partem elegit: quȩ ñ auferet᷑
ab ea: Esto et maria: cybis p̃ferto doc¬
trinam: Sorores tuȩ cursitent: querãt
quomodo.xp̃m hospitem habeant: tu
semel scłi onere ꝓiecto: sede ad pedes
dñi. et dic: Inueni eum quem quere¬
bat anima mea: tenebo eum. et non
dimittam eũ: Et ille respondeat:U¬

Expanded text:
non uult domum patris fieri speluncam non uult domum patris fieri speluncam latronum. alioquin, ubi aera numerantur, ubi sunt caueae columbarum et simplicitas enecatur, ubi in pectore uirginali saecularium negotiorum cura aestuat, statim uelum templi scinditur; sponsus consurgit iratus et dicit: relinquetur uobis domus uestra deserta., lege euangelium et uide, quomodo Maria ad pedes domini sedensMarthae studio praeferatet certe Martha sedulo hospitalitatis officio domino atque discipulis convivium praeparabat: Martha, inquit, Martha, sollicita es et turbaris circa plurima; pauca autem necessaria sunt aut unum. Maria bonam partem elegit, quae non auferetur ab ea. Esto et tu Maria, cibis praeferto doctrinam. Sorores tuae cursitent et quaerant, quomodo Christum hospitem habeant; tu insemel saeculi onere proiecto sede ad pedes domini et dic: Inveni eum, quem quaerebat anima mea; tenebo eum et non dimittam eum, et ille respondeat: U
Abbreviated transcription (Latin):
mus indignos. et calidus rubor. ma
ꝑfundat: tamen ad laudem suã in¬
trinsecus anima lȩtatur: Sponsa .xͥ.
archa ẽ testam̃ti. extrinsecus & intͥn¬
secus deaurata: custos legis dñi Sic̃
in illa nichil aliud fuit nisi tabulȩ tes¬
tamenti: ita et in te nullus sit extͥn¬
secus cogitatus: Suꝑ hoc ꝓpiciatori¬
um. quasi suꝑ cherubim seclere uult
dñs: Mittit discipulos suos. ut ince
sicut in pullo asine. sedeat: curis ce
scłarib soluant. ut paleas et lateres
egipti derelinquens. moysen seqͣris
in heremo. et t̾ram repmissionis in¬
troeas.et nemo sit qui ꝓhibeat. ñ
mater. ñ soror. non cogn̾ata. ñ ger¬
manus: Dñs te necessariã habet ¶d̃
si uoluerint impedire: timeant fla¬
gella pharaonis: qui ꝓ populo dei ad
colendum eum nolens dimittere
passus ẽ illa quȩ scripta sunt: Iħc in¬
gressus templũ: omĩa quȩ templi ñ
erant ꝓiecit: Ps̃ enim ⁊ elotis ẽ: et

Expanded text:
mus indignos, et calidus rubor ora mus indignos, et calidus rubor ora perfundat; attamen ad laudem suam intrinsecus anim laetatur. Sponsa Christi arca est Testamenti, intrinsecus et extrinsecus deaurata, custos legis Domini. Sicut in illa nihil aliud fuit, nisi tabulae Testamenti, ita et in te nullus sit extrinsecus cogitatus. Super hoc propitiatorium quasi super Cherubim, sedere vult Dominus. Mittit discipulos suos, ut in te sicut in pullo asinae sedeat, curis te saecularibus solvat, ut paleas et lateres Aegypti derelinquens, Moysen sequaris in eremo, et terram repromissionis introeas. Nemo sit qui prohibeat, non mater, non soror, non cognata, non germanus: Dominus te necessariam habet. Quod si voluerint impedire, timeant flagella Pharaonis, qui populum Dei ad colendum cum nolens dimittere, passus est ea quae scripta sunt. Jesus ingressus templum omnia, quae templi non erant, proiecit. deus enim zelotes est et
Abbreviated transcription (Latin):
tas ẽ: Tu quidem simplicit̃ loque¬
ris: et ignotos quosq blancda non
despicis: sed aliter impuclici uidẽt
oculi Hon norunt amme pulcbri¬
tudinẽ considerare: sed corporis Eze¬
chias thesaurũ dei monstrat assyriis.¬
cuꝑent: Deniq frequentib bellis
iudea conuulsa. uasa pͥmũ dñi capta
atq translata sunt: et inter epulas
concubinar ũq greges. quo palma ui¬
cioꝵ ẽ. honesta polluere. baltbasar po.¬
tat in fialis: Ne declinet auris tua
in uerba mala: Sepe enim indecens
aliquid loquentes: temptant m̃tis
arbitrium. Si libent̃ audias uirgo
quod dicit᷑ : si ad ridicula queq sol¬
uaris: qͥcquid dixeris laudant: qͥc¬
quid negaueris negant: castam uocãt
et scãm. in qua nullus sit dolus: ecce
uere xp̃i ancilla dicentes. ecce tuta
simplicitas: ñ ut illa horrida. turpis.
rusticana. terribilis: et quȩ ideo for
loͬ et adulatorib nr̃is libenter fa¬
uemus: et qnͣquam nos respondea¬

Expanded text:
tas est. Tu quidem simpliciter loquetas est. Tu quidem simpliciter loqueris et ignotos quoque blanda non despicis, sed aliter inpudici vident oculi. Non norunt animae pulchritudinem considerare, sed corporum. Ezechias thesaurum Dei monstrat Assyriis,perent. Denique frequentibus bellis Iudaea convulsa vasa primum domini capta atque translata sunt et inter epulas et concubinarum greges, quia palma vitiorum est honesta polluere, Balttat in phialis. 24. Ne declines aurem tuam in verba malitiae. Saepe enim indecens aliquid loquentes, tentant mentis arbitrium, si libenter audias virgo quod dicitur, si ad ridicula quaeque solvaris, quidquid dixeris, laudant; quidquid negaveris, negant: facetam vocant et sanctam, et in qua nullus sit dolus: Ecce vere ancilla Christi, dicentes: ecce tota simplicitas. Non ut illa horrida, turpis, rusticana, terribilis, et quae ideo forslo. Adulatoribus nostris libenter favemus, et quanquam nos respondea
Abbreviated transcription (Latin):
culum: in quib tanto se effudit elo¬
quio. ut qͥcquid ad laudem uirginũ
ꝑtinet exquisierit. inueni̾t. ordina¬
uerit. exp̃sserit: A nobis diuerso tra¬
mite incedit᷑ Hirginitatẽ ñ efferimꝰ.
sed serunmus: Nec sufficit scire quod
bonum ẽ. nisi custodiat᷑ attentiꝰ quod
electũ ẽ: quia illud iudicii ẽ hoc labo¬
ris: et illud cõmune cũ płib. hoc cũ
paucis: Qui ꝑseuerauerit inquit us¬
q in finẽ. hic saluus erit: et multi uo¬
cati. pauci autẽ electi: Itaq obtestor
coram dño et xp̃o iħu et electis ange¬
lis eius: ne uasa templi dni quȩ solis
sacerdotib uidere concessũ ẽ. facile
in publicum ꝓferas: ne sacrarium
dĩ qͥsquam ꝓfanus inspiciat: Oras ar¬
cham qm non licebat attingens: subi¬
ta morte ꝓstratus ẽ: Neq enim aure¬
um uas et argenteum tam carum
deo fuit: quam templũ corporis uir¬
ginalis Prȩcessit umbra: nẽ ueri¬

Expanded text:
cula. In quibus tanto se fudit elocula. In quibus tanto se fudit eloquio, ut, quidquid ad laudem virginum pertinet, exquisierit, ordinant, expresserit. Nobis diverso tramite inceditur: virginitatem non efferimus, sed servamus. Nec sufficit scire, quod bonum est, nisi custodiatur adtentius, quod electum est, quia illud iudicii est, hoc laboris, et illud commune cum pluribus, hoc cum paucis. Qui perseveraverit, inquit, usque ad finem, hie salvus erit, et: Multi vocati, pauci autem electi. Itaque obtestor te coram Deo et Christo Iesu et electis angelis eius, ne vasa templi, quae solis sacerdotibus videre concessum est, facile in publicum proferas, ne sacrarium Dei quisquam profanus inspiciat. Ozias arcam, quam non licebat, adtingens subita morte prostratus est. Neque enim aureum vas et argenteum tam carum Deo fuit, quam templum corporis virginalis. Praecessit umbra, nunc veri
Abbreviated transcription (Latin):
ut sit scã et corpore e spũ: Nam quȩ
nupta ẽ: cogitat quȩ sunt mundi.
quomͦ placeat uiro Quantas moles¬
tias habent nuptiȩ. et quot sollici¬
tudinib uinciant᷑: in eo libro que
aduersũ heluidium de beatȩ mariȩ
re ꝑlongũ ẽ Et sicui placet: de illo
potest haurire fonticulo uerũ ne
at. et qui in comugio debitum soluit.
orare non possit: Aut orainus semper
et uirgines sumꝰ: aut orare desinmꝰ.
ut coniugio seruiamꝰ: Et si nupserit
inquit uirgo ñ peccabit: tribulatio¬
nem tam̃ carnis habebit huiꝰmodi:
Sicut in pͥncipio libelli p̾fatus sum. de
angustia nuptiarũ aut nichil oĩno¬
me aut pauca dicturũ: et nc̃ eadẽ
admoneo: ut si tibi placet scire quot
molestiis uirgo lib̾a. quot ipcor astͥ¬
cta sit. legas tertulliam ad amicum
philosophum. et de uirginitate alios
libellos: et beaticypriam uolumen
eg̃gium. et pape clamasi suꝑ hac re
uersib ꝓsaq composita. et ambrosii
nr̃i quod nuꝑ ad sororem scripsit opꝰ.¬

Expanded text:
u; nam quae nupta est, cogitat, quae sunt mundi, quomodo placeat viro. Quantas molestias habeant nuptiae et quot sollicitudinibus vinciantur, in eo libro, quem adversus Helvidium de beatae Mariae re perlongum est et, si cui placet, de illo potest haurire fonticulo. Verum, ne at et, qui in coniugio debitum solvit, orare non possit, aut oramus semper et virgines sumus, aut orare desinimus, ut coniugio serviamus. Et si nupserit, inquit, virgo, non peccat; tribulationem tamen carnis habebunt huiusmodi. Et in principio libelli praefatus sum me de angustiis nuptiarum aut nihil omnino aut pauca dicturum et nunc eadem admoneo. At, si tibi placet scire, quot molestiis virgo libera, quot uxor adstricta sit, lege Tertulliani ad amicum philosophum et de virginitate alios libellos et beati Cypriani volumen egregium et papae Damasi super hac re versu prosaque conposita et Ambrosii nostri quae nuper ad sororem scripsit opus
Abbreviated transcription (Latin):
cas. in qͥb ꝑsecutionis et famis tem¬
pore. ꝓpħarũ agmina sunt nutri¬
ta: Ibimus ad nazareth: & iuxta
int̾pretationẽ nominis eius florẽ
uidebimꝰ galileȩ. Haud ꝓcul inde
cernit᷑ chana: inqua aquȩ inui¬
num uersȩ sunt: Igemus ad itha¬
barĩ. & tabernacła saluatoris: non
ut petrus quondã uoluit cũ moy¬
se et helia. sed cum patre cernemꝰ
et spũ scõ Inde ad mare genesareth:
et de qͥnq & septem panib uidebi¬
mꝰ. indeserto quinq & quatuor
milia hominũ saturari Apparebit
oppidũ naym: in cuiꝰ portis uiduȩ
filiꝰ suscitatus ẽ Uidebit᷑ hermo¬
niym et torrens endor: in quo su¬
ꝑatus ẽ sisara Capharnaum qͦq
signoꝵ dñi familiaris: ꝙ om̃is pa¬
rit᷑ galilea cernet᷑ Tc̃ comitante
xp̃o eũ ꝑ sylo et bethel et cetera lo¬
ca. in quib eccłiȩ quasi quedã uic¬
toriarum dñi st̃ erecta uexilla. ad
nrãm spelũcam redierimꝰ: canemꝰ

Expanded text:
cas, in quibus persecutionis et famis temcas, in quibus persecutionis et famis tempore prophetarum agmina sunt nutrita? ibimus ad Nazareth et iuxta interpretationem nominis eius \'florem\' uidebimus Galilaeae. haud procul inde cernetur Cana, in qua aquae in uinum uersae sunt. pergemus ad Itabyrium et ad tabernacula saluatoris, non, ut Petrus quondam uoluit, eum cumMoysi etHelia, sed cum patre cernemus et spiritu sancto. inde ad mare ueniemus Gennesareth et de quinque et septem panibus uidebimus in deserto quinque et quattuor milia hominum saturata. apparebit oppidum Naim, in cuius portis uiduae filius suscitatus est. uidebitur Hermonin et torrens Endor, in quo superatus est Sisara. Capharnaum quoque signorum domini familiaris, sed et omnis pariter Galilaea cernetur. tunc, comitante Christo cum per Selo et Bethel et cetera loca, in quibus ecclesiae quasi quaedam uictoriarum domini sunt erecta uexilla, ad nostram speluncam redierimus, canemus
Abbreviated transcription (Latin):
na concrepabt̃: Obuiam iam gesti¬
mꝰ occurrere: et ñ expectato uehi¬
culo concitatũ ferre pedib corpus:
tenebimus manus: ora cernemus:
et a desiderato uix auellemur am¬
plexii: Ergone erit dies illa. quan¬
do nobis liceat in speluncã saluato¬
ris intͣre: in sepulchro dñi flere cũ
sorore. flere cũ matre: crucis deinde
lignũ lambere: ⁊ in oliueti montẽ
cum ascendente dño uoto ⁊ animo
subleuari: uidere exire lararũ fas¬
ceis colligatũꝰ et fluenta iorcdanis
ad lauachrũ dñi puriora: inde ad
pastoꝵ caulas ꝑgere. in dauid ora¬
re mausoleo: amos ꝓpħ̾am etiam
nc̃ buccina pastorali in suã cons¬
picere rupem clangentem:: ad abra¬
ham isaac & iacob. tͥum quoq il¬
lustriũ feminarũ uel tabernacu¬
la ꝓꝑerare uel memorias: uidere
fontem. in quo a phylippo eunuchꝰ
ẽ tinctꝰ ÷ samariam ꝑgere et ioħis
baptistȩ heliseiq et abdiȩ pariter
cineres adorare: ingredi in spelũ¬

Expanded text:
na concrepabunt? obuiam iam gestina concrepabunt? obuiam iam gestimus occurrere et non expectato uehiculo concitum pedibus ferre corpus. tenebimus manus, ora cernemus et a desiderato uix auellemur amplexu. ergone erit illa dies, quando nobis liceat speluncam saluatoris intrare? in sepulchro domini flere cum sorore, flere cum matre? crucis deinde lignum lambere et in oliueti monte cum ascendente domino uoto et animo subleuari? uidere exire Lazarum fasceis conligatum et fluenta Iordanis ad lauacrum domini puriora? inde ad pastorum caulas pergere, in Dauid orare mausoleo, Amos prophetam etiam nunc bucina pastorali in sua conspicere rupe clangentem? ad Abraham, Isaac et Iacob, trium quoque inlustrium feminarum uel tabernacula properare uel memorias? uidere fontem, in quo a Philippo eunuchus est tinctus? Samariam pergere et Iohannis baptistae Helisaeique et Abdiae pariter cineres adorare? ingredi spelun
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝓposito monachoꝵ & quiete aliena
sunt: Aut enim uidemus ad nos ue¬
nientes et silentium ꝑdimꝰ: aut non
uidemꝰ et suꝑbiȩ argum᷑ Interdũq
ut uisitantib reddamꝰ uicem. ad suꝑ¬
bas fores currimꝰ: et inter linguas ro¬
dentium ministroꝵ postes ing̃dim᷑
auratos In xp̃i uero ut supra diximꝰ
uillula tota rusticitas: et extra psal¬
mos silentium ẽ: Quocunq te uer¬
teris: arator stiuam retinens alleluia
decantat: Sudans messor psalmis se
aduocat: et curua atrondens uitẽ
falce uinitor. aliquid cdauiticũ canit:
hec st̃ in hac ꝓuincia carmina: hȩc
ut uulgo dr̃ amatoriȩ cantiones:
s pastoꝵ sibilus: hec arma culture:
Uerum quid agamus. nec qͥd deceat
cogitantes: solũ quod cupimus hoc
uidemus: O quando illud tempus
adueniet. cum anhelus nuncium
uiator. apportet. marcellã nrãm ad
palestinȩ litus impulsam: et toti mo¬
nachoꝵ chori. tota uirginum agmi¬

Expanded text:
proposito monachorum et quiete aliena proposito monachorum et quiete aliena sunt. aut enim uidemus ad nos uenientes et silentium perdimus, aut non uidemus et superbiae arguimur. interdumque, ut uisitantibus reddamus uicem, ad superbas fores pergimus et inter linguas rodentium ministrorum postes ingredimur auratos. in Christi uero, nt supra diximusr uillula tota rusticitas et extra psalmos silentium est. quocumque te uerteris, arator stiuam tenens alleluia decantat, sudans messor psalmis se auocat et curua adtondens uitem falce uinitor aliquid Dauiticum canit. haec sunt in hac prouincia carmina, hae, ut uulgo dicitur, amatoriae cantiones, hic pastorum sibilus, haec arma culturae. Uerum quid agimus nec, quid deceat, cogitantes solum, quod cupimus, hoc uidemus? o quando illud tempus adueniet, cum anhelus nuntium uiator adportet, Marcellam nostram ad Palaestinae litus adpulsam, et toti monachorum chori, tota uirginum agmi
Abbreviated transcription (Latin):
nis: hic uisus a pastorib: hic demõs¬
tratꝰ ab stella: hic adoratꝰ a magis:
Et puto locus hic sanctior ẽ. rupe tar¬
peia: quȩ de celo sepiꝰ fulminata. ostñ¬
dit qͥd dño displiceret: Rege apocalip¬
sim ioħis: & qͥd de muliere purpura¬
ta. & scͥpta in eiꝰ fronte blasphemia.
septem fontib aquis multis. & babilo¬
nis cantet exitu. contuere: Exite in
quid de illa populus meus: et ne par¬
ticipes sitis delictoꝵ eius: et plagas
eius ñ accipiatis: Ad ieremiam quoq
regrediens. scriptum parit̃ attende:
Fugite de medio babylonis: et saluate u¬
nusqͥsq animã suã Cecidit enim ceci-¬
dit babylon magna: et facta ẽ habita¬
tio demonioꝵ. et custodia omis sp̃c in
gentilitate calcata in sublime se co¬
Sed ipsa ambitio. potentia. magnitu¬
do urbis. uideri et uidere. salutari
& salutare. laudare & detrahere. uel¬
audire uł ꝓloqui. et tantam frequen¬
tiam hominũ saltem inuitũ uidere:

Expanded text:
nis, hic uisus a pastoribus, hic demonsnis, hic uisus a pastoribus, hic demonstratus ab stella, hic adoratus a magis. et, puto, sanctior locus est rupe Tarpeia, quae de caelo saepius fulminata ostendit, quid domino displiceret. Lege Apocalypsin Iohannis et, quid de muliere purpurata et scripta in eius fronte blasphemia, septem montibus, aquis multis et Babylonis cantetur exitu, contuere. exite, inquit dominus, de illa, populus meus, et ne participes sitis delictorum eius et de plagis eius non accipiatis. ad Hieremiam quoque regrediens scriptum pariter adtende: fugite de medio Babylonis et resaluate unusquisque animam suam. cecidit enim, cecidit Babylon illa magna et facta est habitatio daemoniorum et custodia omnis spiritus inmgentilitate calcata in sublime se cosed ipsa ambitio, potentia, magnitudo urbis, uideri et uidere, salutari et salutare, laudare et detrahere, audire uel proloqui et tantam frequentiam hominum saltim inuitum pati a
Abbreviated transcription (Latin):
dicet᷑: Et quod inplerisq ꝓuinciis
familiare ẽ. ut genuino dente se
lacerent: hic penitus ñ habet᷑. Icul
luxuria: ꝓcul uoluptas: Tanta in
ipsa urbe orationum loca: ut ad
ꝑagrandũ dies sufficere ñ possit: Ue¬
rum ut ad uillulã xp̃i et ad ma¬
riȩ diuersorium ueniamus. plus
enim laudat unꝰquisq quod possi¬
det÷ quo sermone. qua uoce: spe¬
luncam tͥ possumus saluatoris ex¬
ponere. et illud p̃sepe in quo infan¬
tulus uagiit: Silentio magis
quam infirmo sermone honoran¬
dum ẽ. Ubi sunt latę portieus.
ubi aureata laquearia. ubi sunt¬
domꝰ. miseroꝵ. penis & dampnatoꝵ
labore uestitȩ. ubi ad instar palatii
opib pͥuatoꝵ. extruete basilicȩ. ut
uile corpusculũ. hominis p̾ciosius
inambulet: et quasi mundo qͥeqͣm¬
eẽ possit ornatiꝰ. tecta sua magis uo¬
lunt aspicere quam cęlum: Ecce
in hoc paruo terre foramine celoꝵ
conditor natus ẽ: hic inuolutus pan¬

Expanded text:
dicetur. et quod in plerisque prouinciis dicetur. et quod in plerisque prouinciis familiare est, ut genuino dente se lacerent, hic penitus non habetur. procul luxuria, procul uoluptas. Tanta in ipsa urbe orationum loca, ut ad peragrandum dies sufficere non possit: uerum, ut ad uillulam Christi et ad Mariae diuersorium ueniamus — plus enim laudat unusquisque, quod possidet —, quo sermone, qua uoce speluncam tibi possumus saluatoris exponere? et illud praesepe, in quo infantulus uagiit, silentio magis quam infirmo sermone honorandum est. ubi sunt latae porticus? ubi aurata laquearia? ubi domus miserorum poenis et damnatorum labore uestitae? ubi ad instar palatii opibus priuatorum extructae basilicae, ut uile corpusculum hominis pretiosius inambulet et, quasi mundo quicquam possit esse ornatius, tecta sua magis uelit aspicere quam caelum? ecce in hoc paruo terrae foramine caelorum conditor natus est. hic inuolutus pan
Abbreviated transcription (Latin):
fama sibi tantum et scripturarũ
relatione cognitum: Quid refera¬
mus armenios. quid ꝑsas. quid in¬
diȩ. et ethiopum populos. ipsãq
iuxta egiptum fertilem monachoꝵ
na: quȩ iuxta saluatoris eloquiũ
dicentis. ubicunq fuerit corpus il¬
luc cong̃gabuntur aquilȩ. concur¬
rt̃ ad hec loca. et diuersarũ nobis
uͥtutum specimen ostendunt: uex
quidem dissona: s una religio Tot
penȩ psallentium chori:quot gen¬
tium diuersitates Et int̾ hȩc. quȩ
uel pͥma. in xp̃ianis uͥtꝰ ẽ: nichil ar¬
rogans. nichil de continentia suꝑ¬
cilii. humilitatis inter om̃s conten¬
tio ẽ Quicumq nouissimꝰ fuerit:
hic pͥmꝰ putat᷑ In ueste nulla discre¬
tio: nulla admiratio Ut cumq pla¬
cuerit incedere: nec uituꝑatioĩs
nec laudis ẽ: Ieiunia qͦq neminẽ
ta saturitas condempnat᷑ Suo do¬
mino stat unꝰquisq: aut cadit: Ne¬
mo iudicat alterum: ne a dño ui¬

Expanded text:
fama sibi tantum et scripturarum fama sibi tantum et scripturarum relatione cognitum. quid referamus Armenios, quid Persas, quid Indiae et Aethiopum populos ipsamque iuxta Aegyptum fertilem monachoruna? quae iuxta saluatoris eloquium dicentis: ubicumque fuerit corpus, illuc congregabuntur aquilae concurrunt ad haec loca et diuersarum nobis uirtutum specimen ostendunt. uox quidem dissona, sed una religio. tot paene psallentium chori, quot gentium diuersitates, et inter haec, quae uel prima in Christianis uirtus est, nihil adrogans, nihil de continentia supercilii: humilitatis inter omnes contentio est. quicumque nouissimus fuerit, hic primus putatur. in ueste nulla discretio, nulla admiratio. utcumque placuerit incedere, nec detractionis nec laudis est. ieiunia quoque neminem ta saturitas condemnatur. suo domino stat unusquisque aut cadit. nemo iudicat alterum, ne a domino iu
Abbreviated transcription (Latin):
mũ eugłm de patibulo choruscaue¬
rat: Certe si etiam p̃clarus orator
rep̃hendendũ nescio quem putat.
quod litteras grecas ñ atbenis sed ly¬
bei. latinas ñ romȩ sed in sicilia di¬
dicerit. quod indelicet unaqueq
alia eque habere ñ possit: cur nos
putamus absq athenis nr̃is quenꝗͣ.
ad studioꝵ fastigium ꝑuenisse: Nec
hoc dicimꝰ. quo renuamus regnũ
dñi intra nos ẽẽ. et scõs uiros etiã
in ceteris ẽẽ regionibͥ sed quo hoc
asseramus. uel maxime ets qui in
toto orbe sunt pͥmi. huc parit̃ con¬
gͦgari: ad quȩ nos loca non ut pri¬
me sed ut extreme uenimus. ut
pͥmos in eis om̃iũ gentium cernere¬
inus. Certe flos quidem et p̃ciosissi¬
mus lapis inter eccłiastica ornam̃¬
ta: monachoꝵ et uirginum chorꝰ
ẽ: Quicumq in gallia fuerit pͥmꝰ.
huc ꝓꝑat: Iiuusus ab orbe nr̃o bri¬
tannus. si in religione ꝓcesserit:
occiduo sole dimisso. quęrit locũ.

Expanded text:
mum euangelium de patibulo coruscauemum euangelium de patibulo coruscauerat. certe, si etiam praeclarus orator reprehendendum nescio quem putat, quod litteras Graecas non Athenis, sed Lilybaei, Latinas non Romae, sed in Sicilia didicerit, quod uidelicet unaquaequm, quod alia aeque habere non possit, cur nos putamus absque Athenis nostris quemquam ad studiorum fastigium peruenisse? Nec hoc dicimus, quo rennuamus regnum dei intra nos esse et sanctos uiros etiam in ceteris esse regionibus, sed quo hoc adseramus uel maxime, eos, qui in toto orbe sunt primi, huc pariter congregari. ad quae nos loca non ut primae, sed ut extremae uenimus, ut primos in eis omnium gentium cerneremus. certe flos quidam et pretiosissimus lapis inter ecclesiastica ornamenta monachorum et uirginum chorus est. quicumque in Gallia fuerit primus, huc properat. diuisus ab orbe nostro Britannus, si in religione processerit, occiduo sole dimisso quaerit locum
Abbreviated transcription (Latin):
corporib expellunt᷑: quasi in conspec¬
tu tribunalis xp̃i stantes contremis¬
cunt. rugiunt: et se dolent crucifi¬
xisse quem timent: Si pꝰ passionẽ
dñi ut scelerata uox concrepat. hic
detestabilis locus ẽ: qͥd sͥ uoluerit
paulus ierosolimã festinare. ut ibi
faceret pentecosten. qͥ retinentibus
se locutus ẽ dicens. qͥd facitis flentes
et cont᷑bantes cor meũ: ego enim ñ¬
solum ligari sed et mori in ierłm pa¬
ratus sum ꝓ nomine dñi iħu: Quid
ta et oblationes pꝰ p̃dicationẽ xp̃i ad
fr̃s qui erant ierosolimis. deferebant᷑
Longum ẽ nunc ab ascensu dñi usq
ad p̃sentem diem ꝑ singulas ȩtates eur¬
rere. qui ep̃oꝵ qui martyrũ. qͥ elo¬
quentiũ in doctrina eccłiastica ui¬
roꝵ ierosolimam uenerint: putan¬
tes se minus religionis. minus habe¬
re scientiȩ. nec sũmam ut dr̃ ma-¬
nũ accepisse uirtutum. nisi in illis
xp̃m ad orassent locis: in quib pri¬

Expanded text:
. corporibus expelluntur, quasi in conspec. corporibus expelluntur, quasi in conspectu tribunalis Christi stantes contremescunt, rugiunt et sero dolent crucifixisse, quem timeant. si post passionem domini, ut scelerata uox concrepat, hic detestabilis locus est, quid sibi uoluit Paulus Hierosolymam festinare, ut ibi faceret pentecosten? qui retinentibus se locutus est dicens: quid facitis flentes et contsolum alligari, sed et mori in Jerusalem paratus sum pro nomine domini Iesu. quid ta et oblationes post praedicationem Christi ad fratres, qui erant Hierosolymis, deferebantur? Longum est nunc ab ascensu domini usque ad praesentem diem per singulas aetates currere, qui episcoporum, qui martyrum, qui eloquentium in doctrina ecclesiastica uirorum Hierosolymam uenerint putantes se minus religionis, minus habere scientiae nec summam, ut dicitur, manum accepisse uirtutum, nisi in illis Christum adorassent locis, in quibus pri
Abbreviated transcription (Latin):
ierosolima cȩlestis. ut pleriq ridicu¬
lȩ arbitrant᷑. in hoc loco intelligit᷑.
cum signũ nullũ eẽ potuerit apud
homines dñi resurgentis. si corpora
scõrũ in cȩlesti ierłm uisa sunt: Cũ
gͦ et eugłista & omĩs scriptura ieroso¬
limã scam nominent ciuitatẽ. et psal¬
sodomam et egiptum: ꝑ quam dñs iu¬
rari uetat. quia sit magni ciuitas re¬
gis: Maledictam terram nominant.
quod cruorem dñi hauserit: et quomͦ
benedicta loca putant. in quib petrꝰ
et paulus xp̃iani exercitus duces. san¬
guinem fudere ꝓ xp̃o: Si seruoꝵ et
hominũ ꝓfessio głosa ẽ: cur dñi et dei
ñ sit głosa confessio: Martyrũ utiq
sepulera ueneramur. et scãm fauillã
oculis apponentes. si licet etiã ore con¬
tingimus: et monum̃tum in quo do¬
minus conditꝰ ẽ quidã estimant ne¬
gligendũ: Si nob̾ ñ credimus: diabo¬
quotienscunq ante illud de obsessis

Expanded text:
Hierosolyma caelestis, ut plerique ridicuHierosolyma caelestis, ut plerique ridicule arbitrantur, in hoc loco intellegitur, cum signum nullum esse potuerit apud homines domini resurgentis, si corpora sanctorum in caelesti Hierusalem uisa sunt. cum ergo et euangelistae et omnis scriptura Hierosolymam sanctam nominent ciuitatem et psalSodomam et Aegyptum, per quam dominus iurari uetat, quia sit ciuitas magni regis. Maledictam terram nominant, quod cruorem domini hauserit, et quomodo benedicta loca putant, in quibus Petrus et Paulus, Christiani exercitus duces, sanguinem fudere pro Christo? si seruorum et hominum confessio gloriosa est, cur domini et dei non sit gloriosa confessio? martyrum ubique sepulchra ueneramur et sanctam fauillam oculis adponentes, si liceat, etiam ore contingimus: et monumentum, in quo dominus conditus est, quidam aestimant neglegendum? si nobis non credimus, credaquotienscumque ante illud de obsessis
Abbreviated transcription (Latin):
onnĩa qm̃ iħc populum de terra egip¬
ti saluans. scdo eos qui non credide¬
runt ꝑdidit: Et ne putaret᷑ de iħu
dici filio naue: statim sequit᷑ Angłos
uͦ qui ñ seruauert̃ suũ pͥncipatũ.
sed dereliquert̃ suum domicilium.
in iudiciũ magni dei. uinculis et̃¬
nis sub caligine reseruauit: Et ut
credas ubicunq simul egiptꝰ et so¬
doma ⁊ gomorra nominant᷑. ñ loca
sed mundũ hunc interp̃tari: stat̃ĩ
iungit exemplũ: Sicuit sodoma¬
et gomorra ⁊ finitime ciuitates.
simili modo exfornicatȩ. & abeun¬
tes pꝰ carnem alterã: facte sunt exẽ¬
plum ignis eterni penam sustinen¬
tes: Et quid necesse ẽ plura conqui¬
rere: cum pꝰ hassionem et resurrec¬
tionem dñi. matheus eugłista com¬
memoret. et petrȩ scisse sunt. et se¬
pulchra aꝑta. et plura corpora dor¬
mientium scõꝵ surrexert̃. & egre¬
dientes de sepulchris pꝰ resurrecti¬
onẽ suam ingressi st̃ scãm ciuitatẽ.
et apparuert᷑ multis: Non statim

Expanded text:
oniam Iesus populum de terra Aegypti saluans secundo eos, qui non crediderunt, perdidit. et ne putares de Iesu dici filio Naue, statim sequitur: angelos uero, qui non seruauerunj; suum principatum, sed dereliquerunt suum domicilium, in iudicium magni diei uinculis aeternis sub caligine reseruauit. et ut credas, ubicumque simul Aegyptus et Sodoma et Gomorra nominantur, non loca, sed mundum hunc interpretari, statim iungit exemplum: sicutSodomaetGomorra et finitimae ciuitates simili modo exfornicatae et abeuntes post carnem alteram factae sunt exemplum ignis aeterni poenam sustinentes. et quid necesse est plura conquirere, cum post passionem et resurrectionem domini Mattheus euangelista commemoret: et petrae scissae sunt et sepulchra aperta et plurima corpora dormientium sanctorum surrexerunt. et egredientes de sepulchris post resurrectionem suam ingressi sunt sanctam ciuitatem et apparuerunt multis? nec statim