comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. om. ł.ẜ. fiat. Item in libro dabreiami
nathan ꝓpħa: sub ꝑsona dñi in hec uerba.
Cum compleiĩs dies tuos ut uadas ad
prẽs tuos. suscitabo sem̃ tuum pꝰ te. qđ e
rit de filuis tius: & statuam regnum eiꝰ.
Ip̃e edificabit mͥ domum. & firmabo soli¬
um eius met̾num. Ego ero illi in prẽm.
te fuit. & statuam eum in domum mea.
⁊ in regno meo usq in sempit̾num. & thro¬
nus eius firmissimꝰ anꝑpetuum. Dic ĩqͣm
o moyses. ista de quo est dc̃a ꝓpħia. Moyses.
De salomone. Petrus. Neqͣqͣm põt
hoc ẽ. Qđ enuim ait c̃ cõplerũs dies tuos
ut uadas ad prẽs tuos. qđ est cum mor¬
tuus suĩs suscitabo sementuum pꝰ te: pa¬
tet hoc qđ dictum ñ est de salomone. Rex
namq iam erat salomon: uiuente ad¬
huc prẽ suo. Qđ si de salomone uellet
dicere: utiq ñ dixiss qđ erit de filiis
tius: s qđ erit de te. Qa etiam sequitur
ce statuam eũ in domo mea ce in regno
meo usq met̾num. ce thronꝰ eiꝰ firmissi¬

Expanded text:
ejus omnis terra. Item in libro Dabrejamin, Nathan propheta sub persona Domini in haec verba: Cum compleveris dies tuos ut vadas ad patres tuos, suscitabo semen tuum post te, quod erit de filiis tuis, et statIpse aedificabit mihi domum, et ego firmabo solium ejus in aeternum. Ego ero illi in patrem, te fuit. Et stabiliam eum in domo mea;  et regno meo usque in sempiternum, et thronus ejus firmissimus in perpetuum . Dic, inquam, o Moyses, ista de quo dicta est prophetia? MOYSES. De Salomone. PETRUS. Nequaquam potest hoc esse. Quod enim ait, cum compleveris dies tuos, ut vadas ad patres tuos, quod est, cum mortuus fueris, suscitabo semen tuum post te, patet quod dictum non est de Salomone: rex namque jam erat Salomon vivente adhuc patre suo. Quod si de Salomone vellet dicere, utique non dixisset, quod erit de filiis tuis, sed, quod erit de te. Quod etiam sequitur, et statuam eum in domo mea, et in regno meo usque in aeternum, et thronus ejus firmissi
Abbreviated transcription (Latin):
isrł cunctis dieb eiꝰ. Ip̃e edificab̾ domũ
noĩ meo. & ip̃e erit mͥ ĩ filium. & ego ero
illi iprẽm. firmaboq solium regni eiꝰ
siꝑ israhel ineternum. Moyses. E
hoc quidem & salomone concedo ego
dictum ẽẽ ꝑꝑ illud. Ecce natus est tͥ filius
& postea salomon uocabit᷑. Qđ etiam te¬
statur dauid loquens ad filios isrł: de eo¬
dem in hec u̾ba. De filiis meis: filios enim
multos dedit mͥ dñs: elegit salomonem
filrum meũ. Petrus. Et hic quidẽ
sermo dauid ad salomonẽ: omino diu¬

Expanded text:
Israel cunctis diebus ejus. Ipse aedificabit domum nomini meo, et ipse erit mihi in filium, et ego ero illi in patrem, firmaboque solium regni ejus super Israel in aeternum . Et hoc quidem de Salomone concedo ego dictum esse propter illud: Ecce natus est tibi filius, et postea, Salomon vocabitur. Quod etiam testatur David loquens ad filios Israel de eodem in haec verba. De filiis meis, filius enim multos dedit mihi Dominus, elegit Salomonem filium meum . Et hic quidem sermo David ad Salomonem omnino di
Abbreviated transcription (Latin):
ne spiritus sancti perfunditur.
et impinguatur. ut quod ante
baptismum liberum erat ad
posse peccare. non autem liberũ
ad posse non peccare mortalit.
post baptismum liberum sit
cooperante gratia ad non pec¬
candum dampnabiliter. Ante
baptisinumenim ut ait augͥ¬
tinus. premiturr a concupiscen¬
tia et uincitur. et habet infir¬
mitatem ad malum. sednon
habet gratiam ad bonum. et
ideo potest peccare. et non po¬
test non peccare etiam dampna¬
biliter. Post baptismum uero
premiturr a concupiscentia. s
non uincitur. et habet quide
infirmitatem ad malum. sed gra¬
ciam ad bonum. ut possit pecca¬
repropter libertatem. et infir
mitatem. et possit non peccare
ad mortem. propter libertatemo
et gratiam adiuuantem. non¬
dum tamen habet posse omni¬
no non peccare uel non posse pes¬
care. propt̾ infirmitatẽ nondũ per¬
fecte absortũ ꝓpt̾ gratiam non-
dum perfecte consummatam.
In baptismate igitur liberatur
uoluntas. et quia uelle non fuf¬

Expanded text:
ne Spiritus sancti perfunditur et impinguatur, ut quod ante baptismum liberum erat ad posse peccare, non autem liberum ad posse non peccare mortaliter, post baptismum liberum sit cooperante gratia ad non peccandum damnabiliter. Ante baptismum enim, ut ait Augustinus, premitur a concupiscentia, et vincitur, et habet infirmitatem ad malum, sed non habet gratiam ad bonum, et ideo potest peccare, et non potest non peccare, etiam damnabiliter. Post baptismum vero premitur a concupiscentia, sed non vincitur, et habet quidem infirmitatem ad malum, sed gratiam ad bonum, ut possit peccare propter libemitatem, et possit non peccare ad mortem propter libertatem et gratiam adjuvantem: nondum tamen habet posse omnino non peccare, vel non posse peccare, propter infirmitatem nondum perfecte absorptam, et prdum perfecte consummatam. In baptismate igitur liberatur voluntas; et quia velle non suf
Abbreviated transcription (Latin):
nes nocereminime potuerunt qr
ire et tribulationis tempore quod
est in die niuis et calrginis iuicia
eum non solum non subuigaue¬
runt. sed ei potius diuino sunt.
auxilio subiugata. Nam quod
apud damhelem septem. Hic tres
ita xecte intelligitur. ut in septe¬
nario omnia iuciorum genera
designentur. si cut septem demonia de
mana a domino sunt eiecta. intri¬
b leonib cria ulla marima:
ex quib cetera omnia oriuntur:
superbia seslicet luxuria. et aua¬
ricia. Bene autem hec tria leonũ
nomine exprimuntur. quia les
animal superbissimũ libidinosissimũ⁊
uoracissimũ esseperhibetur. M¬
to igitur triginta fertib tres isti
fortiores dicuntur. quod et illos
non latuit. qui iob tricesimum.
daniheli: fructum sexage simũ
asignarunt. S quamtumcumq
danihel fortem se sentiat nulla
se ratione spiritali. noe audrat
comparare. quia et si docti iux¬
ta danihelem intelligent. qui
ad iusticiam erudiunt multos.
quasi stelle futurisunt in per¬
petuas eternitatis. Unde et

Expanded text:
e nocere potuerunt ; quia irae et tribulationis tempore, quod est in die nivis et caliginis, vitia eum non solum non subjugaverunt, sed ei potius divino sunt auxilio subjugata. Nam quod apud Danielem septem, hic tres ita recte intelligitur, ut in septenario omnia vitiorum genera designentur, sicut septem daemonia de Maria a Domino sunt ejecta, in tribus leonibus tria illa maxima, ex quibus caetera omnia oriuntur, superbia scilicet, luxuria et avaritia. Bene autem haec tria leonum nomine exprimuntur; quia leo animal superbissimum, libidinosissimum, et voracissimum esse perhibetur. Merito igitur triginta fortibus tres isti fortiores dicuntur, quod et illos non latuit, qui Job tricesimum, Danieli fructum sexagesimum assignarunt. Sed quantumcunque Daniel fortem se sentiat, nulla se ratione spirituali Noe audeat comparare; quia etsi docti juxta Danielem intelligendi, qui ad justitiam erudiunt multos, quasi stellae futuri sunt in perpetuas aeternitates, unde et
Abbreviated transcription (Latin):
rum conceditur. ad quod nec
suis studiis. nec sua umquam ꝯ¬
templatione leuantur. Merito
igitur fortissum dauid doctores

Expanded text:
rum conceditur, ad quod nec suis studiis, nec sua unquam contemplatione levantur. Merito igitur fortissimi David doctores
Abbreviated transcription (Latin):
Prius autem quam ad ea que a
prophetis et patrib de ipsa dicta
et figurata leguntur accedamus:
attendendum diligentius et di¬
cendum esse uidetur quod hec
duodecuna nostre cuuitatis por¬
ta de qua tractare habemus:
premissarum portarum prima
sit et suprema. Primaerdine dig¬
uitate suprema. Ab ipsa quidem
cetere porte habuerunt imcium.
in ipsa obtinent fulcimentum.
per ipsam recipiunt complem̃¬
dituł Ipsa quidem meminentio¬
¶iͥ. ei pcͣese cinitatis sita. aliisminis¬
trat bucem glorie dignitatem con¬
fert. aufert consumraationem.
Ee ipsa namq sacramenta nob̃
omimã profluxerunt. Eratiarũ
omniitm carismata et exempla
uirtutum non minus delecta¬
serunt. Deniq ipsisetiam apłis
primo per eam uelut per orien¬
talem portam nostre redemptio¬
nis primerdia patuerunt. Aquo
enim melius que de nostri redẽ¬
ptoris in fantia scripturi et pre¬
dicaturierant inuniuerso mũ¬
do.ac fidelius potuerunt addis¬
cere. quam abea que omnnaui¬
derat et audierat. et manibus

Expanded text:
Prius autem quam ad ea quae a prophetis et patribus de ipsa dicta et figurata dicuntur, accedamus; attendendum diligentius, et dicendum esse videtur quod haec duodecima nostrae civitatis porta, de qua tractare habemus, praemissarum portarum prima sit et suprema. Prima ordine, dignitate suprema. Ab ipsa quidem caeterae portae habuerunt initium, in ipsa obtinent fulcimentum, per ipsam recipiunt complementum. Ipsa quidem in eminentiori parte civitatis sita, aliis ministrat lucem, gloriae dignitatem confert, affert consummationem. Ex ipsa namque sacramenta nobis omnia profluxerunt, gratiarum omnium charismata et exempla virtutum non minus delectaserunt. Denique ipsis etiam apostolis primo per eam velut per orientalem portam nostrae redemptionis primordia patuerunt. A quo enim melius, quae de nostri Redemptoris infantia scripturi et praedicaturi erant in universo mundo, ac fidelius potuerunt addiscere, quam ab ea quae omnia viderat et audierat, et manibus
Abbreviated transcription (Latin):
peregrinamur adomino. et cor¬
pus quod corrumpitur aggra¬
uat animam. et deprimit sensum
hominis młta cogitantem. cali¬
gantenterim occulo rationis.
sepius aiusticia deflectmur di¬
centes bonum. malum. et malũ
bonum. ponentes lucem tenebraᷤ.
et tenebras lucem. Contra hunc
igitur morbum statutum est etiã
antidotum. euearistie sacramen¬
tum. per quod uelut per quan¬
dam portam. que uere dici debe¬
at speciosa. xpistum. sapientiam
speculemur. hoc siquidem any¬
doto morbo ignoraritie subuenit᷑
unde infractione panis. discipu¬
lorum occuli fuisse leguntur aper¬
ti. In eo namq quod sub uisibili
specie. in uisibilem spetiem latere
credimus. et confitemur. edocem.¬
non esse rerum species. auit formas
uisibiles tantummodo attenden¬
das. sed potius inuisibilia. que
cause sunt muisibilram. queren¬
da esse et diligenda. Que enirin¬
dentur temporalia sunt. unde et
pariupendenda. que autem non
iuidentur eterna. unde et toto cor¬
de optanda. et complectenda. De

Expanded text:
peregrinamur a Domino, et corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit sensum hominis multa cogitantem, caligante interim oculo rationes saepius a justitia deflectimur, dicentes bonum malum, et malum bonum, ponentes lucem tenebras, et tenebras lucem. Contra hunc igitur morbum statutum est etiam antidotum Eucharistiae sacramentum, per quod velut quamdam portam, quae vere dici debet speciosa, Christum sapientiam speculamur. Hoc siquidem antidoto morbo ignorantiae subvenitur, unde in fractione panis discipulorum oculi leguntur aperti. In eo namque, quod sub visibili specie invisibilem speciem latere credimus et confitemur, edocemnon esse rerum species aut formas visibiles tantummodo attendendas; sed potius invisibilia, quae causae sunt visibilium quaerenda esse et diligenda. Quae enim videntur temporalia sunt, unde et parvipendenda: quae autem non videntur aeterna, unde et toto corde optanda et complectenda. De
Abbreviated transcription (Latin):
agricole de uinee nostre fractu pri¬
mi percipiamus. Pater siquidem fa-¬
rilias quilibet u̾stus est ad perfec¬
tionem tendens. Cuis familia sunt
exterioris hominis sensus. et interioris
affectus. Istis presidere sic debet homo:
sicut pacerfamilias in domo. ut cum
derxerit urniuade: uaclat. et cum aliis
conscrentia. que tamduiraculta. et
sine fructumanet: quamdui negle

Expanded text:
agricolae de vineae nostrae fructu priagricolae de vineae nostrae fructu primi percipiamus. Pater siquidem familias quilibet justus et ad perfectionem tendens. Cujus familia sunt exterioris hominis sensus, et interioris affectus. Istis praesidere sic debet homo, sicut paterfamilias in domo, ut cum dixerit uni: Vade, vadat; et cum alii: conscientia, quae tandiu inculta et sine fructu manet, quandiu negle
Abbreviated transcription (Latin):
tus: quem qui bibunt adhuc sitient.
Hec de apostoli uerbis sufficere pos¬
seuiderentur: ni si quia ad huc de bra¬
uo et corona aliquid restat dicen¬
dum. Eurrentib siquidem insta¬
dio obedientie per bonorum studium
operum. pro brauio solet dari que¬
dam securitaris audatia. et bone con¬
scientie iocunda confidentia. Que
non est aliud nisi unde gloriatur apls
dicens. E loria nostra hec est testimo¬
raum conscientie nostre. Pugnanti¬
b quoq inagone reposita est coro¬
ia iusticie que est druine letieia ꝯ¬
solationis. quam qui lugent ad be¬
atitudinem solent accipere. iuxta
illud pro pħe. secundum misttitudi¬
nem dolorum meorum consolationes
tue letificauerunt animam meam.
et illud apłi. Sicut habundant pas¬
siones. xpisti mnnobis. ita et per ipsum
habundat consolatio nostra. et mul¬
ta aliam hunc modum. Hiis de apłi
lectione breuiter prelibatis: iam ad
ineam euuangelicam acceclamus.
et iuxta apł̃i consiliuminstar bomi

Expanded text:
tus, quem qui bibunt, adhuc sitient. tus, quem qui bibunt, adhuc sitient. Haec de Apostoli verbis sufficere posse videntur, nisi quia adhuc de bravio et corona aliquid restat dicendum. Currentibus siquidem in stadio obedientiae per bonorum studium operum, pro bravio solet dari quaedam securitatis audacia, et bonae conscientiae jucunda confidentia, quae non est aliud, nisi unde gloriatur Apostolus, dicens: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Pugnantibus quoque in agone reposita est corona justitiae, quae est divinae laetitia consolationis; quam qui lugent, ad beatitudinem solent accipere, juxta illud Prophetae: Secundum multitudinem dolorum meorum, consolationes tuae laetificaverunt animam meam . Et illud Apostoli: Sicut abundant passiones Christi in nobis, ita et per illum abundat consolatio nostra ; et multa alia in hunc modum. His de Apostoli lectione breviter praelibatis, jam ad vineam evangelicam accedamus, et, juxta Apostoli consilium, instar boni
Abbreviated transcription (Latin):
uersarium suꝑare. Unde ait. Qui in
agone contendit: et ab ommibus
se abstinet. Quod autem subuing̃
patres nostros omnes sub nube fu¬
isse. et cetera que sequntir: mittit
nos aduetera. ut probet perea pre¬
figurata noua. et noua remesse.
ueterum. sicut et uetera umbram
fuisse nouorum. Quod enim illis
nubes fecit contra estum. hoc nob̃
facit exercitium bonorum. operũ
contra carnaliuim ardorem deside¬
riorum. et quodillis diuisio maris.
hoc nobis moderata probatio tri¬
bulationis. et sicut ꝑ illa duo sub
moyse illi haptizati phibentur. ita
per hee nos spicit timoris abliu¬
mur et mundamur. sicq corde mũ¬
do ad spicitualem escam comeden¬
dam. et spiritualem potum biben¬
dum. transimus ministrante nob
petra xpisto. secunchim isbad ꝓpħe.¬
Saciauit illos exadipe frumenti.
et depetra melle saturauit eoscxp̃e
emm deiuretus et dei sapieutia ca¬
patiorib cib est. quem qui edunt
ad huc esirrient: mnius capatib. po¬

Expanded text:
versarium superare. Unde ait: Qui in versarium superare. Unde ait: Qui in agone contendit, ab omnibus se abstinet . Quod autem subjungit, patres nostros omnes sub nube fuisse, et caetera quae sequuntur, mittit nos ad vetera, ut probet per ea praefigurata nova, et nova rem esse veterum, sicut et vetera umbram fuisse novorum. Quod enim illis nubes fecit contra aestum, hoc nobis facit exercitium bonorum operum contra carnalium ardorem desideriorum; et quod illis divisio maris, hoc nobis moderata probatio tribulationis: et, sicut per illa duo sub Moyse illi baptizati perhibentur, ita per haec nos sub spiritu timoris abluimur et emundamur, sicque corde mundo ad spiritualem escam comedendam, et spiritualem potum bibendum transimus, ministrante nobis petra Christo, secundum illud Prophetae: Cibavit eos ex adipe frumenti, et de petra melle saturavit eoei virtus et Dei sapientia capacioribus cibus est, quem qui edunt, adhuc esurient; minus capacibus po
Abbreviated transcription (Latin):
cursum. Sciens eͥtam callidum afłe¬
rit circurre. Sciens tamdem mali¬
ciosum: ait uelle nos deuorare. Con¬
tra talem igitur armarenos et au¬
mare uolens. fortes esse in file docu¬
it. ut fortis fortem ualeat alligare.
Uigilare etiam admonuit. ut calli¬
cli hostis uersutias ingil sollercia
deprehendat. ut sic ars artem de¬
ludat. Tandem sobrios esse precep̃
ut dum nos malicia enis ieiunos et
media affectos inuenit. non sit un¬
de suam ingluuiem de nobis saca¬
repossit. Atcendentum est antẽ⁊
diligenter aduertendum. qued eĩ
hec que prediximus currentib ⁊
constrt esse necessaria. duotantum no¬
mindarit apostolus dicens. Siccurro:
non quasi iincertum: sic pugno:
non quasi aerem uerberans. sedeas¬
tigo corpus meum. et cetera. Qm̃ et¬
si cetera desint: hec dno aliquando
sufficere cognoseuntur. Uidemus
etiampigras. et minus instantes so¬
la ꝑsenerantia obtinere minus etiã
fortes. et astutos sola abstinentia ad¬

Expanded text:
cursum ; sciens etiam esse callidum, assecursum ; sciens etiam esse callidum, asseruit circuire; sciens tandem malitiosum, ait velle nos devorare. Contra talem igitur armare nos et animare volens, fortes esse in fide docuit, ut fortis fortem valeat alligare. Vigilare etiam admonuit, ut callidi hostis versutias vigili solertia deprehendat, ut sic ars artem deludat. Tandem sobrios esse praecipit, ut, dum nos malitia ejus jejunos et inedia affectos invenit, non sit unde suam ingluviem de nobis satiare possit. Attendendum est autem, et diligenter advertendum quod, cum haec, quae praediximus, currentibus et constet esse necessaria, duo tantum nominavit Apostolus, dicens: Sic curro, non quasi in incertum; sic pugno, non quasi aerem verberans, sed castigo corpus meum , etc., quoniam, etsi caetera desint, haec duo aliquando sufficere cognoscuntur. Videmus etiam pigros et minus instantes, sola perseverantia obtinere, minus etiam fortes et astutos sola abstinentia ad
Abbreviated transcription (Latin):
tib maxime sunt neccessaria. festmnantia.
instantia. et ꝑsenerantia. Festmnantia: ne
sirit pigri. instantia: ne molles et dissoluti.
ꝑseueranti. nẽ irremtinerati. ꝑscu̾antib
enim non incipientib primum repro¬
mittitur. et omnis laus in fine clauli
ꝑhibetur. Pugnantib similimodo
tria neccessaria esse solent. Arsqua se.
et ab hoste tueri. et hostem de lioere
sciant. uirtus : per quamictus aduersa¬
rii fortiter sustinere: et ipsum fortus
possint debilitare. Sobrietas: ne gra¬
uati crapula aut ebrietate. cum uen¬
tum fuerit ad pugnam essum potius
moueant mimicis: quam trumphum
de hoste reportent. Hsc tria rudetur.
apłs expresfisse ubi ait. Sobrii estore
et ingilate. quia aduersarius uester
chabolts camquam leo rugiens eir¬
cuit querens quem deuoret. cuire¬
sistite fortes infide. Sciens aduersa¬
rium nosirum fortem esse. leonem
nominauit. Leo enim fortissimus
bestiarum: ad nullus pauebit oc¬

Expanded text:
tibus maxime sunt necessaria, festinantia, tibus maxime sunt necessaria, festinantia, instantia, perseverantia. Festinantia, ne sint pigri; instantia, ne molles et dissoluti; perseverantia, ne irremunerati. Perseverantibus enim, non incipientibus praemium repromittitur, et omnis laus in fine claudi perhibetur. Pugnantibus simili modo tria necessaria esse solent: Ars qua se et ab hoste tueri, et hostem deludere sciant; virtus, per quam ictus adversarii fortiter sustinere, et ipsum fortius possint debilitare; sobrietas, ne gravati crapula aut ebrietate, cum ventum fuerit ad pugnam, risum potius moveant inimicis, quam triumphum de hoste reportent. Haec tria videtur Apostolus expressisse, ubi ait: Sobrii estote et vigilate, quia adversarius vester diabolus tanquam leo rugiens circuit quaerens quem devoret, cui resistite fortes in fide . Sciens adversarium nostrum fortem esse, leonem nominavit. Leo enim fortissimus bestiarum, ad nullius pavebit oc
Abbreviated transcription (Latin):
ne actionis. Secundo probandus in ca¬
mino tribulationis. Canidem compo¬
nttrrr amimus in renouatione interioris
homiras. qui tanto ampliusinnouat᷑.
quanto exterior de die indiem ꝑ predie¬
ta exercicia corrumpittr. Primo igitur
curritur ꝑ obedientiam. secundo pugna¬
tur per pacientiam. T̃ an demintrodu¬
citur homo incellam uinariam. Curren¬
tes antem tria solent impedire. pondus.
casus. stadii longitido. siue icertinido.
Si ergo iuxta apostolum sic currere qͥs
cmpit. ut comprehendat. Oxhoneretur
primo. ab onmni sollicitudine et amore
inferiorum. ut sic exoneratus ad braui¬
um possit festinare. Festinans autem to¬
tostridio precipicium caueat. ut absq
interpolatione cursum ualeat coritiria¬
re. Continationis quoq usus instantia.
aliquem sibi certum prefigat terminũ.
ne simincercum currit: longitudine
tandem lassatus careat ꝑseuerantia. H
sunt que in obedientie stadio eirrsitat¬

Expanded text:
nae actionis, secundo probandus in canae actionis, secundo probandus in camino tribulationis, tandem componitur animus in renovatione interioris hominis; qui tanto amplius innovatur, quanto exterior de die in diem per praedicta exercitia corrumpitur. Primo igitur curritur per obedientiam, secundo pugnatur per patientiam, tandem introducitur homo in cellam vinariam. Currentes autem tria solent impedire, pondus, casus, stadii longitudo, sive incertitudo. Si ergo juxta Apostolum sic currere quis cupit, ut comprehendat, exoneretur primo ab omni sollicitudine et amore inferiorum, ut sic exoneratus ad bravium possit festinare. Festinans autem toto studio praecipitium caveat, ut absque interpolatione cursum valeat continuare. Continuationis quoque usus instantia, aliquem sibi certum praefigat terminum, ne si in incertum currit, longitudine tandem lassatus careat perseverantia. Haec sunt, quae in obedientiae stadio cursitan
Abbreviated transcription (Latin):
liis israhel faciensin planicie. cibo
cum eisclem celesti reficiatur. siue cũ
moyse in monte ab omni prorsus hu¬
mana sustentatione abstinens. tabu¬
las dirano inscriptas digito dcciꝑe¬
intoratur: Hec ad presens nifallor
sufficere possunt ad cognoscendum
in quo cum neterib: noua costue¬
mant. Nunc uero inquib ipsa inter
se noua concĩnant. attendamus. Sic
enim intestium productione non so¬
lum qui sint testes sed et in quo con¬
uemiant testimonia ipsa naturalis
ratio edocet: inquirendum. Ait gͥ
apłorum eximiis beatus paulus.
Nescitis quod hii qui instadio curt̃c¬
omnes quidem currunt. sedumis accipit
braurum: Sicut dominus in eunan¬
gelio oꝑariosumee ad denaririm: sic
apostolus currentes instadio ad braui¬
um. contendentes in agone ad coronã
muitat. fidelis sermo et omni acceptio¬
ne dignus. Primum est currere. sed̾m¬
est pugnare tercumn uineam excollere.
prius exercendus est homo instadio bo¬

Expanded text:
filiis Israel faciens in planitie, cibo filiis Israel faciens in planitie, cibo cum eisdem coelesti reficiatur; sive cum Moyse in monte ab omni prorsus humana sustentatione abstinens, tabulas divino inscriptas digito accipere mereatur? Haec ad praesens, ni fallor, sufficere possunt, ad cognoscendum, in quo cum veteribus nova conveniant. Nunc vero in quibus ipsa inter se nova concinant, attendamus. Sic enim in testium productione, non solum qui sint testes, sed et in quo conveniant testimonia ipsa, naturalis ratio edocet inquirendum, Ait igitur apostolorum eximius beatus Paulus: Nescitis quod hi qui in stadio curruomnes quidem currunt, sed unus accipit bravium? . Sicut Dominus in Evangelio operarios vineae ad denarium, sic Apostolus currentes in stadio ad bravium, contendentes in agone ad coronam invitat. Fidelis sermo, et omni acceptione dignus. Primum est currere, secundum pugnare, tertium est vineam excolere. Prius exercendus est homo in stadio bo
Abbreviated transcription (Latin):
meam et laborem meum. et dimitte uni¬
uersa delicta mea. Humilitatem: qͣm
ex peccatorum recordatione. et laborẽ
quem ex satisfactionis dolore sustineo.
delicta: que fugienite le egypto ad te
insequi non desistunt. Merito igitur sie
liberata amma aseruitite peccatorum.
quasi ab egẏptiorum ingo: iam mari
transmisso. et iraumicis capitalib sub¬
mersis iam etiam ad carnales motus
ecdomandos accingitur. et rebelles ar¬
tus inseriitutem redigere festinans. qͥn¬
quagesimam celebrando consumat.
Sicigitur in egẏpto post multas pha¬
raonis contradictiones firmato pro¬
posito a malo declinandi et mulclplici¬
b egyꝓti plagis septuagesime muta¬
bilitate probata: sexagesime quoq
laborioso certamine peccatis. actua¬
lib finitis. sed et peccatorum motib
sensuum maceratione repressis. nmo
ipsis iam sensib quakresime studis
edonitis. quid iam suꝑest insiut elõ¬
gans homo effugiat. et maneat in
solitudine ubi quakagesimam fi

Expanded text:
meam, et laborem meum; et dimitte unimeam, et laborem meum; et dimitte universa delicta mea . Humilitatem, quam ex peccatorum recordatione, et laborem, quem ex satisfactionis dolore sustineo; delicta quae fugientem de Aegypto ad te, insequi non desistunt. Merito igitur sic liberata anima a servitute peccatorum, quasi ab Aegyptiorum jugo jam mari transmisso et inimicis capitalibus submersis, jam etiam ad carnales motus edomandos accingitur, et rebelles artus in servitutem redigere festinans, Quinquagesimam celebrando consummat. Sic igitur in Aegypto post multas Pharaonis contradictiones formato proposito a malo declinandi, et multiplicibus Aegypti plagis Septuagesimae mutabilitate probata, Sexagesimaeque laborioso certamine peccatis actualibus finitis, sed et peccatorum motibus sensuum maceratione repressis, imo ipsis jam sensibus Quinquagesimae studiis edomitis, quid jam superest, nisi ut elongans homo effugiat et maneat in solitudine; ubi Quadragesimam cum
Abbreviated transcription (Latin):
quib siextoto corde ad deum elama¬
uerunt: mare eis rubrum diuidendo
transmeabile facit. Mare enmrubrũ
amaritudo est peritentie. et rubor o¬
fusionis. qui expeccatorum confessio¬
ne. et in consueta ciborum et uestium
asperitate procedens: nouiter conuer¬
sis importabilis et intransieabilis pri¬
mo uideri solet. S cognoseit dominus
qui sunt eius. et paruulos lactantes
suosultra quam ferre possint tempta¬
rinon sinens: facit cum temptatione¬
etiam prouentum. ut eaque impedi¬
mento esse uidebantrir: pro muro¬
racipiant incipiant esse a dextris
et a simistris. Adextris erim muniunt
cumindie bonorum non iminemorẽ
quis malorum que sustinuit. Asinistri.
cum in die malorum non immemor
est bonorum que gustauit. Sie sic mit¬
tens cdeus mĩam suam et ueritatem.
suam. fluctuantem animam de medio
catulorum leonum eripuit. declucens
eam minube diei. et induce stellarum
bri transitum. et talium ꝑsecutorum
defectum desideramdo uidebatur pro¬
pħa cum diceret. Uide humilitatem

Expanded text:
quibus, si ex toto corde ad Deum clamaverint, mare eis Rubrum dividendo transmeabile facit. Mare enim Rubrum amaritudo est poenitentiae, et rubor confusionis, qui ex peccatorum confessione et insueta ciborum et vestium asperitate procedens, noviter conversis importabilis et intransmeabilis primo videri solet. Sed cognoscit Dominus qui sunt ejus, et parvulos lactentes suos ultra quam ferre possint tentari non sinens, facit cum tentatione proventum, ut ea quae impedimento esse videbantur, pro muro incipiant esse a dextris et a sinistris. A dextris enim muniunt, cum in die bonorum non immemor est quis malorum quae sustinuit. A sinistris, cum in die malorum non immemor est bonorum quae gustavit. Sic sic mittens Deus misericordiam suam et veritatem suam, fluctuantem animam de medio catulorum leonum eripuit, deducens eam in nube diei, et in luce stellarum bri transitum, et talium persecutorum defectum desiderare videbatur Propheta, cum diceret: Vide humilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o ꝓpħe p̃dicauerant in eo quẽ ip̃m fuis¬
se credimꝰ. s & in uerbis eꝰ oꝑibq parue¬
runt: patet reuera eum iam uenisse. nec
debes iam ulterius dubitare. Moyses.
Satis intelligo qđ dixisti: s si ita ẽ cur
cet̾ã omĩa que de xp̃o in ꝓphis sunt con¬
cõpleta: Petrus. Que: Moyses.
Dicit qͥppe de xꝑo idem ysaias. E iudica¬
bit gs̃. & arguet pplõs multos. & conflabt̃
gladios suos in uomeres. ce lanceas suas ĩ
falces. Non leuabit gens contra gentem
gladium: nec exercebunt᷑ ultra ad p̃lium.
ex hec qͥdem nondum completa sũt que
post xp̃i aduentum ꝓculdubio cõplebũt᷑.
Usq hodie hodie enim gentes ad iniuicem
p̾̃lant᷑. Petrus Tu qđ dicis. qͣm dc̃m
sit non respicis. Neq enim illud qđ est com

Expanded text:
praedicarunt, in eo quem ipsum fuisse credimus, sed et in verbis ejus operibusque patuerunt, patet revera eum jam venisse, nec debes jam inde ulterius dubitare. MOYSES. Satis intelligo quod dixisti. Sed si ita est, cur caetera omnia quae de Christo in prophetis sunt conunt completa? PETRUS. Quae? MOYSES. Dicit quippe de Christo idem Isaias: Et judicabit gentes, et arguet populos multos, et conflabs suas in falces: non levabit gens contra gentem gladium, nec exercebuntur ultra ad praelium . Et haec quidem nondum completa sunt, quae post Christi adventum procul dubio complebuntur. Usque hodie enim gentes ad invicem praeliantur. PETRUS. Tu quod dicis quomodo sit non respicis. Neque enim ill
Abbreviated transcription (Latin):
et digniora sunt sacramenta presen¬
tis ecclesie. quam tabernacula et ceri¬
monie: ueteris synagoge. In illisenm
umbra. I his ueritas. In his stabilitaᷤᷤ.
In illis antiquatio et uetustas. Unde
apostolus holocaustomata et propec¬
cato non tibi placuerunt. tunc dixi
ecce uenio. dicens. Et hostias holocau¬
isti. tunc dixi. Ecce uenio. ut facidm
uoluntatem tuam deus. Aufe pri¬
mum: ut sequens statuat. Merito gͥ
diligere dicitur dominis portas sy¬
on super omma tabernacula ia¬
cob. cum illa nec dilexisse dieatur.
unde nec ei placuisse apl̃s propħe
consonans et proph̃am approbans
asserit. Sacramenta uero ecclesie a¬
deo diligere cognoseitur. ut per sa¬
cramentum baptismatis uelut per
portam orientalem introdusat ad
patriam. O quantum diligende.
quantum attollende. quantum
uenerande sunt anobis hee por¬
de. quas non ob aliud diligit et
frequentat rex glorie. nisiut per
eas intrantes omnes faciat glorio¬

Expanded text:
et digniora sunt sacramenta praesenet digniora sunt sacramenta praesentis Ecclesiae, quam tabernaculum et caeremoniae veteris Synagogae. In illis enim umbra, in his veritas; in his stabilitas, in illis antiquatio et vetustas. Unde Apostolus: Holocautomata et pro peccato non tibi placuerunt; tunc dixi: Ecce venio. Dicens, quia hostias, holocauisti, tunc dixi: Ecce venio, ut facerem voluntatem tuam, Deus; aufert primum, ut sequens statuat . Merito igitur diligere dicitur Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob, cum illa nec dilexisse dicatur. Unde nec ei placuisse Apostolus prophetae consonans, et prophetam approbans asserit. Sacramenta vero Ecclesiae adeo diligere cognoscitur, ut per sacramentum baptismatis velut per portam orientalem introducat ad patrem. O quantum diligendae, quantum attollendae, quantum venerandae sunt a nobis hae portae, quas non ob aliud diligit et frequentat Rex gloriae, nisi ut per eas intrantes omnes faciat glorio
Abbreviated transcription (Latin):
castra nostre eruitatis. uellet redi¬
re passionem ipsius portam ha¬
beret. et per eam in ciuitatem ha¬
beret regres sum. Si quis autemꝯ
de nostra ad illa muellet transire.
eandem passions̃ inuenixet ob¬
staculum. Heesunt pone enuta¬
tis xpisti. dequib dicit propha.
diligit dominus portaᷤ cuntatis syon
super omina taber nacula ia
cob. Ubi iacob non israhel po¬
uit. et cabernacula iacob. non
israhel dicit. Uidetur nobis in¬
nuere se deillis tabernaculis
loqui. que mutanda. et finem
habitura essent sicut nomen ia¬
cob in israhel est mutatum. ita
quod nec uocari iacob ultra de¬
beret. dicente domino. nequa¬
quam uocaberis iacob. sed isrł
erit nomen tuum. Sicut isił̃
antem. longe dignius ⁊ melnal
nomen quam iacob. secundum suam
inter pritationem esse cognoscitur. eo qd
lacob luccator. et israheluidens deum
dicatur. et longe melius sit deum uidẽ¬
do quiestere. quam deum querendo
luctari. sic in comparabiliter meliora

Expanded text:
castra nostrae civitatis vellet redicastra nostrae civitatis vellet redire, passionem ejus portam haberet, et per eam in civitatem haberet regressum: si quis autem de nostra ad illam vellet transire, eamdem passionem inveniret obstaculum. Hae sunt portae civitatis Christi, de quibus dicit Propheta: Diligit Dominus portas Sion super omcob . Ubi Jacob, non Israel ponit, et tabernacula Jacob non Israel, dicit. Videtur nobis innuere, se de illis tabernaculis loqui, quae mutanda, et finem habitura essent; sic nomen Jacob in Israel est mutatum, ita quod nec vocari Jacob ultra deberet, dicente Domino: Nequaquam vocaberis Jacob, sed Israel erit nomen tuum . Sicut autem Israel longe dignius et melius nomen, quam Jacob, secundum suam interpretationem esse cognoscitur, eo quod Jacob luctator, et Israel videns Deum, dicatur; et longe melius sit Deum videndo quiescere, quam Deum quaerendo luctari: sic incomparabiliter meliora
Abbreviated transcription (Latin):
nis panis media afflicti. quia pa¬
nes sanctifieatos contingere non
presumunt.ad panes laicos se ꝯ¬
uertunt. Neq enim panes scĩfica¬
tos contungere permitiuntur. nisi
qui mundi fuerint. maxime a
mulierib. idest carnalib deli¬
ciis. Qui igitur terram austri in¬
habitant. quorum ortum auster
frequenti perflat uisita tione. ut
educat panem de terra eorum.
merito fugientib cum panib
precipuintur oceurrere ut pane
uite et intellectus refocillati ma¬
nere in cruitate. et locum siuuim stu¬
deant retinere. Merito igitur por¬
tam australem eucharistiam dñs.
que specialiter carnis illecebris op¬
ponitur. et cunius urrtutem qui
carnem suam erucifixerunt cum
uitiis et concupiscentiis sepuis ex¬
periuntur. Ipsa siquidem est alta¬
re. de quo edere non habent potes¬
tatem. qui tabernaculo carnis
deseruiunt. Unde et extra castra xͦ
pati uoluit. ut quis quis de castris
babylonice cuntatis fugiens. ad

Expanded text:
ini panis inedia afflicti, quia paini panis inedia afflicti, quia panes sanctificatos contingere non praesumunt, ad panes laicos se convertunt. Neque enim panes sanctificatos contingere permittuntur, nisi qui mundi fuerint, maxime a mulieribus, id est carnalibus deliciis. Qui igitur terram austri inhabitant, quorum hortum auster frequenti perflat visitatione, ut educat panem de terra eorum, merito fugientibus cum panibus praecipiuntur occurrere; ut pane vitae et intellectus refocillati, manere in civitate, et locum suum studeant retinere. Merito igitur portam australem Eucharistiam dicimus, quae specialiter carnis illecebris opponitur; et cujus virtutem, qui carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis saepius experiuntur . Ipsa siquidem est altare, de quo edere non habent potestatem, qui tabernaculo carnis deserviunt. Unde et extra castra Christus pati voluit, ut quisquis de castris Babylonicae civitatis fugiens ad
Abbreviated transcription (Latin):
lauachro. ut gemellis sit fe¬
tib principali spiritu confirma¬
tur. Non est enim nouiter inuen
legatur. inter spicitum innouan¬
tem qui datur in baptismate. et
spiritum confirmantem. qui datur.
cum manus impositione. et sprritũ
sanctificantem qui datur in septẽ¬
plici sacri liquoris mnictione. De isto
sic dicitur. Sp̃m sanetum cirum ne
auferas ame. De sprcitu confirman¬
te. spicttu principali confirmame.
demnouarte. Spiritum recturm
in noudͥmuscerib meis. Restat
porta salsitalis quam non inm̾to
dixerim sactamentum altaris. ubi
non iam oleum demulcensegro¬
tantem. s panis confirmans et
uinum letificans triumphantẽ.
Unde legitur in propheta. Qui
habitatis terram austri. eum pa¬
nib occurrite fugienti. fugere
deciuitate domini uirtutum. dis¬
ponit. quisquis ad carnis suauia.
ad mundi prospera non contra
ea pugnaturus. s eis abstractus
et illectus accedit. quod illis spe¬
cialiter solet contingere. qui duu¬

Expanded text:
lavacro, ut gemellis sit felavacro, ut gemellis sit fetibus principali spiritu confirmatur. Non est enim noviter inventlegatur inter spiritum innovantem, qui datur in baptismate, et spiritum confirmantem, qui datur in manuum impositione, et spiritum sanctificantem qui datur in septemplici sacri liquoris unctione. De isto sic dicitur: Spiritum sanctum tuum ne auferas a me . De spiritu confirmante: Spiritu principali confirma me De innovante: Spiritum rectum innova in visceribus meis . Restat porta australis, quam non immerito dixerim sacramentum altaris: ubi non jam oleum demulcens aegrotantem, sed panis confirmans et vinum laetificans triumphantem. Unde legitur in propheta: Qui habitatis terram austri, cum panibus occurrite fugienti . Fugere de civitate Domini virtutum disponit, quisquis ad carnis suavia, ad mundi prospera, non contra ea pugnaturus, sed eis abstractus et illectus accedit; quod illis specialiter solet contingere, qui div
Abbreviated transcription (Latin):
bitur. Bene autem porta h dicitur
orientalis. uelquia primo per hanc
uifitaũ mundum oriens ex alto. cũ
baptizato in iordane domino. eui.
nomen est oriens. aperti sunt celi⁊
uox patris audita est. et inspetie
columbe spiritus sanctus. super eũ
apparuit. et tota truitas in ipsius
baptismatis consecrationemr⁊ tidems¬
baptitant᷑i᷑uelut modo geniti infan¬
tes. mundo mortui. et xpisto perba¬
ptismirm consepulti patri spiritu¬
um oriintur. et innouam transe¬
unt creaturam. Porta igidre intran¬
tium: baptismi est sacramettm.
Portam autem occidentalem non
in merito dixerim. sacram egrotan¬
tium unctionem. quo sacramento
sic mumuntur morituri. uelut
de cuuitate militante. ad trium.¬
phantem iamiamq transigra¬
turi. Portam ab aquilone secure
diffinio sacramentum confirma¬
tionis. siue manuum impositioni
quod pugnaturis ad corroboratio¬
nem dat᷑ cũ post baptismum quis
iniirum perfectum ꝓficiens.
uelut ouis ascendens de

Expanded text:
bitur. Bene autem porta haec dicitur bitur. Bene autem porta haec dicitur orientalis, vel quia primo per hanc visitavit mundum Oriens ex alto, cum baptizato in Jordane Domino, cui nomen est Oriens aperti sunt coeli, et vox Patris audita est, et in specie columbae Spiritus sanctus super eum apparuit, et tota Trinitas in ipsius baptismatis consecrationem, eelut modo geniti infantes mundo mortui, et Christo per baptismum consepulti Patri spirituum oriuntur, et in novam transeunt creaturam. Porta igitur intrantium baptismi est sacramentum. Portam autem occidentalem non immerito dixerim sacram aegrotantium unctionem, quo sacramento sic muniuntur morituri, velut de civitate militante ad triumphantem jamjamque transmigraturi. Portam ab aquilone secure diffinio sacramentum confirmationis, sive manuum impositionis, quod pugnaturis ad corroborationem datur, cum post baptismum quis in virum perfectum proficiens, velut ovis ascendens de
Abbreviated transcription (Latin):
pua dei sacramenta que per diuer¬
sa horinum genera.uelut quidam
ipsius eiuitatis ciues. secundum ua¬
ria ꝯficia diuersos habent exitus ⁊
ingressus. Quidam enaim intrant ei¬
uitatem aboriente ad commod̾andũ.
Quidam ab occidente exeunt ad
transmigrandum. Et quia duppli¬
cem aciem producit mundus contͣ
milites xpisti blandiens ut decipiat.
terrensut frangat. exire non cessant
stremussimi et ad bella doctissimi
nostre ciuitatis milites contra ad¬
uersarios suos dimicaturi. alii ab
austro. alii ab aquilone. uel sed̾m
apostolum a dextris et asinistris. Ab
austro siue a dextris. ut carnis deli¬
ciiset mundi prosperitatib stigmata
ibesu ercum ferentes resistant. Ab a¬
quilone siue a sinistris. ut aspera ⁊
molesta scuto patientie et armis iusti¬
cielongiuis studeant propulsare. Por¬
ta igitur aboriente sacramentũẽ bap¬
tiliatis ꝑ qd̾ in cuutatem intratur et ip¬
sirꝰ cuns quis quis recte intrat aseri¬

Expanded text:
pua Dei sacramenta, per quae diverpua Dei sacramenta, per quae diversa hominum genera velut quidam ipsius civitatis cives, secundum varia officia diversos habent exitus et ingressus. Quidam enim intrant civitatem ab oriente ad commorandum, quidam ab occidente exeunt ad transmigrandum. Et quia duplicem aciem producit mundus contra milites Christi, blandiens ut decipiat, terrens ut frangat: exire non cessent strenuissimi et ad bella doctissimi nostrae civitatis milites contra adversarios suos dimicaturi; alii ab austro, alii ab aquilone, vel secundum Apostolum: A dextris et a sinistris . Ab austro, sive a dextris, ut carnis deliciis et mundi prosperitatibus, stigmata Jesu circumferentes, resistant, Ab aquilone, sive a sinistris, ut aspera et molesta scuto patientiae et armis justitiae longius studeant propulsare. Porta igitur ab oriente sacramentum est baptismatis, per quod in civitatem intratur, et ipsius civis, quisquis recte intrat, ascri
Abbreviated transcription (Latin):
gressi sumus. Et quia errearumos
duttius quam sperarerous imine¬
ratisumus. ⁊ desiderantibus młe
cruitatem tanto optabilius porte
aperiuntur. quanto tarcdius ad
eas peruenitur. ad ipsas iam pre¬
pius accedlamus portas et ut nob̾
aperiantur oportune et mipor¬
tane pulsemus. ut eis ceseratiset
eis que intrat ciuitates sunt stu¬
diose inspectis. duitius in eis et
delectabilius iocundemrr. Eñ
porte. inter alias quatuor prin¬
cipaleseminere iudentur. qual
Aceteris disraguere uolens propha
spreitu sancto reuelantesie ait.
Attollite portas principes uestras.
Aui diceret. Siutes qindem portaᷤ¬
S.
sicut. auduumus sic uidimus in cun¬
tate domini uirtutum. s preceteris.
principalis et precipire atollantur. ne
quid infimum. nequid terrenum.
nequid carnale eas feclare aut cor-¬
rurapere queat. quominus rex glo¬
riose quem non nisi gloriosa et subli¬
mia decent per eas introeat has prin¬
cipales portas quatuor existimo preci¬

Expanded text:
gressi sumus. Et quia circa muros gressi sumus. Et quia circa muros diutius quam speraremus immorati sumus, et desiderantibus intrare civitatem tanto optabilius portae aperiuntur, quanto tardius ad eas pervenitur; ad ipsas jam propius accedamus portas, et ut nobis aperiantur, opportune et importune pulsemus, ut eis reseratis, et eis quae intra civitatem sunt, studiose inspectis, diutius in eis et delectabilius jucundemur. Cum portae, inter alias quatuor principales eminere videntur, quas a caeteris distinguere volens Propheta Spiritu sancto revelante, sic ait: Attollite portas principes vestras . Ac si diceret: Plures quidem portas, sicut audivimus, sic, vidimus in civitate Domini virtutum; sed prae caeteris principales et praecipuae attollantur, ne quid infimum, ne quid terrenum, ne quid carnale, eas foedare aut corrumpere queat, quominus Rex gloriae, quem non nisi gloriosa et sublimia decent, per eas introeat. Has principales portas quatuor existimo praeci
Abbreviated transcription (Latin):
xpisti contempnendi. et pro nr̃e
ciuitatis seruanda gloria susti¬
nendi᷑ Aut quomodo se aude¬
res excollere xpistianus de uolũ¬
taria paupertate. quam
suscepit ut in huius uite
peregrinatione expeditior
ambulet iam que producit ad
patriam cuius uere druitie deus
ipse est. eum legat lucium ualeri¬
um qui insuo defunctus est con¬
sulatirusq a deo pauperem esse
uoluisse. ut raummis a populo col¬
latis eius sepultura curaretr. cũ
legat et quintium cĩeumnatumr
quatiuor iug̾a possidentera. et ed¬
sins manib excolentem ab aratro
finsse ab driecum. ut cictatorfiere
libimaior esset quam consullne¬
tisq hostib ingendem glonaeꝵ.
consecutum. m eadera pauper¬
tate mansisse: Siiterrena et pro
tertena eiuttate isti talia et misui
ediimralto ampliora fecetunt. qͣn¬
ca pro eterna patria faceses et sul¬
stmere debent xpistian : S ecce
dum ⁊ dotec cenam eritatem ocło
pcululum reflexmmus amuris
et portis nostre cruitatis longe di¬

Expanded text:
Christi contemnendi, et pro nostrae Christi contemnendi, et pro nostrae civitatis gloria sustinendi? Aut quomodo se auderet extollere Christianus de voluntaria paupertate quam suscepit, ut in hujus vitae peregrinatione expeditior ambulet viam quae ducit ad patriam, cujus verae divitiae Deus ipse est, cum legat, Lucium Valerium, qui in suo defunctus consulatu, usque adeo pauperem esse voluisse, ut nummis a populo collatis ejus sepultura curaretur: cum legat et Quintum Cincinnatum quatuor jugera possidentem, et suis manibus excolentem, ab aratro fuisse abductum, ut dictator fieret, ubi major esset quam consul, victisque hostibus ingentem gloriam consecutum in eadem paupertate mansisse? Si in terrena et pro terrena civitate isti talia, et multi alii multo amplius fecerunt, quanta pro aeterna patria facere et sustinere debent Christiani? Sed ecce dum ad terrenam civitatem oculos paululum refleximus, a muris et portis nostrae civitatis longe di
Abbreviated transcription (Latin):
romanis. ut dicerent: utinam aut m̃¬
quam natus aut numquam mortuisˢ
esset. quanitum diligatius est xp̃e
a nobis. pro quib nacas en pass
uitam nobis eterna auit:
Si brutus natos nouasiestugentes
ad inortera pro ronia tbertate
ea uiipfiae. ita ut legatir de eo
Ficit amor patrie laudumq inm̃a¬
sa cupido. Si alius enam romanus
princeps cognomine torquatus fili¬
um non quia contra patriam. s eni¬
ampro pat̾ a. tamen quia contra
imperium siuirm ab hoste prouocat᷑
urenili ardore pugnauerat. licet
uiciss÷ occidit. ne plus maliesset
i exemplo contemptumperii: qͣm
bonum gloria hostis occisi potꝰ qͣnto
nere et abdicare debemus: Si mar¬
chuis regulus ne erudelissimos hostes
uirando falleret. ad eos abipsaro¬
ma reuersus est. et a cartaginensi¬
b romani imperii emulis. quia ꝰ¬
tra eosin romano senatu egerat.
ne pro suis captiras captiuosilloꝵ
redderent. grauissimis suppliciis
necari. quam fidem iuolare maluit.
qui ecritiatus non sunt pro fide

Expanded text:
Romanis, ut dicerent, utinam aut nunquam natus, aut nunquam mortuus esset: quantum diligendus est Christus a nobis, pro quibus natus et passus, vitam nobis aeternam donavit? Si Brutus natos nova bella gerentes ad mortem pro Romana libertate ea imperaret, ita ut legatur de eo: Vicit amor patriae, laudumque immensa cupido. Si alius etiam Romanus princeps cognomine Torquatus, filium, non quia contra patriam, sed etiam pro patria, tamen quia contra imperium suum ab hoste provocatus juvenili ardore pugnaverat, licet vicisset, occidit; ne plus mali esset in exemplo contempti imperii, quam boni in gloria hostis occisi: quanto potntemnere et abdicare debemus? Si M. Regulus ne crudelissimos hostes jurando falleret, ad eos ab ipsa Roma reversus est et a Carthaginensibus Romani imperii aemulis, quia contra eos in Romano senatu egerat, ne pro suis captivis captivos illorum redderent, gravissimis suppliciis necari, quam fidem violare maluit: qui cruciatus non sunt pro fide
Abbreviated transcription (Latin):
dicerentur. Quod et per prophetam
longe ante predictum fuerat. qͥ ait.
seruos meos uocabo nomine altero ĩ
qͦ quidem benedicendus super ter¬
ram. benedicetur in domino amen
Augustus cuntati illi totum or¬
bem subiugauit. Xpistus seruissus
etiam demones. quos romani cole¬
bant ut deos: subiecit. Et transit¬
t̾ia omina calcanda edocens. eisret¬
num celorum. aperuit. S fratres
et conciues mel quid ultra nobis
facere debiit et non fecit : Quantũ
diligendus est xpistus axꝑistianis
si tantum dilectus est Romulus am

Expanded text:
 singuli dicerentur. Quod et per Prophetam  singuli dicerentur. Quod et per Prophetam longe ante praedictum fuerat, qui ait: Servos meos vocabo nomine altero, in quo qui benedicendus est, benedicetur in Domino. Amen. Augustus civitati illi totum orbem subegit; Christus servis suis etiam daemones quos Romani colebant ut deos, subjecit; et transitoria omnia calcanda edocens, eis regnum coelorum aperuit. O fratres et concives mei, quid ultra nobis facere debuit, et non fecit? Quantum diligendus est Christus a Christianis. Si tantum dilectus est Romulus a