comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suisie diuine scͥpturȩ expositionem.
atq testimonia:sorte separauerunt.
Siue aũt concionari. idest popłm ex¬
ortari. siue ꝓpħas int̃p̃tari. & cleros
sotiare: eccła stice dispensationis &
ordinis fuit. Ergo manifestũ est.
quia quẽ admodum in eccłia colle¬
ctimn illis dieb erant hoc qđ & legis¬
lator modis om̃ib significari con¬
siderans. consequenter & ea quȩ sub¬
sequntur addidit. Et tendens ma¬
num contra popłm. bene dixit ei. sic¬
q completis hostus ꝓpeccato. & ho¬
locaustis. & pacificis: descendit. In
guram eccłie uult exponere. Nam
postquam dixit. descendit. postquã
fecit ꝓpeccato & holocaustis ce pa¬
cificis. ostendit quia completionẽ
sacrificiorum intellexit expositionẽ
eorum. & ꝓptea dixit descendit. ꝑde
scensionem d octoralẽ sedem desig¬
uans: De qua post expositionem.
sac̃dotes quib figura intelligibilis
aaron credita est̃. descendunt: et

Expanded text:
suisset divinae Scripturae expositionem suisset divinae Scripturae expositionem atque testimonia, sorte separaverunt. Sive autem concionari, id est, populum exhortari, sive prophetas interpretari, et cleros sociare, ecclesiasticae dispensationis et ordinis fuit; ergo manifestum est, quia quemadmodum in Ecclesia collecti in illis diebus erant, quod et legislator modis omnibus significari considerans, consequenter et ea quae subsequuntur addidit: Et tendens manum contra populum benedixit ei: sicque completis hostiis pro peccato et holocaustis et pacificis, descendit . guram Ecclesiae vult exponere. Nam postquam dixit, Descendit postquam fecit pro peccato, et holocaustis et pacificis, ostendit quia completionem sacrificiorum, intellexit expositionem eorum, et propterea dixit, descendit: per descensionem doctoralem sedem designans, de qua post expositionem sacerdotes quibus figura intelligibilis Aaron credita est, descendunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
& que corrigentes siue uncti salua¬
r possimus. quamuis ñ sublixitt᷑
conuersemur. In his enĩ oportet eccłi¬
am congregari. & manifestationem
dĩ głe susciꝑe: hec sinedubio dieb
pencecostes maxime asebãt discipłi
dñi. ꝓpt̃ quod in unũ tune collecti
erant. quod manifestat lucas diẽs
Et dum complerent᷑ dies pentecostes:
erant om̃s simul unammiteR.
Quid aũt erant collecti agere⁊ nisi
ea modis om̃ib que dicta sunt:
Namce palam ñ p̃dicabant. & ꝓpt̃ea
intus erant. insuꝑiorib sedentes:
necdum uerbum disseminantes.
siue palam loquentes: quiade o¬
stio tabernaculi cestimonii ñerant
ussi egredi. usq dum de excelso
induerentur spẽ uirtute uerũtũ
insemetipsos quia hȩc alebant
manifestũ est: & quȩcumq de
cerent ȩccłiam. meditari ñ cessabãt:
ut ipsũ uidelicet insemetipsis
habentes xꝑ̃m. qui ẽ ȩccłie caprit.
Unde ce mathiam ad apłatum. cũ
concionatus fuisset petrus. & ꝓpo¬

Expanded text:
 quod corrigentes sive uncti salvari possimus quamvis non sublimiter conversemur. In his enim oportet Ecclesiam congregare et manifestationem Dei gloriae suscipere. Haec sine dubio diebus Pentecostes maxime agebant discipuli Domini, propter quod in unum tunc collecti erant, quod manifestat Lucas dicens: Et dum complerentur dies Pentecostes, erant omnes simul unanimiter . Quid autem erant collecti agere, nisi ea modis omnibus quae dicta sunt? Nam et si palam non praedicabant et propterea intus erant in superioribus sedentes, necdum verbum disseminantes, sive palam loquentes, quia de ostio tabernaculi testimonii non erant jussi egredi, usquedum de excelso induerentur Spiritus virtutem, verumtamen in semetipsos quia haec agebant manifestum est, et quaecunque decent Ecclesiam meditari non cessabant, ut ipsum videlicet in semetipsis habentes Christum, qui est Ecclesiae caput: unde et Mathiam ad apostolatum concionatus fuisset Petrus, et propo
Abbreviated transcription (Latin):
de panib ignis consumet. De o¬
stio quoq cab̃naculi ñ exibitis
septem dieb usq ad diem quo cõ¬
plebitur tempus consecrationis ur̃e.
Septem enĩ dieb finitur consecratio:
sicut & inp̃sentiarum factum est.
ut ritus sacrificii compleretur. Die
ac nocte manebitis intabnaculo:
obseruantes custodias dni. ne mo¬
riamini. sic enĩ mͥ preceptũ ẽ. fẽcer̃q¬

Expanded text:
de panibus, ignis consumet. De ode panibus, ignis consumet. De ostio quoque tabernaculi non exibitis septem diebus, usque ad diem quo complebitur tempus consecrationis vestrae. Septem enim diebus finitur consecratio, sicut et in praesentiarum factum est, ut ritus sacrificii compleretur, die ac nocte manebitis in tabernaculo, observantes custodias Domini, ne moriamini. Sic enim mihi praeceptum e
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: ipse enim xp̃s adscĩficationem
nrãm. asꝑsionẽ proprii sanguinis.
iudelicet passionẽ suam. pro nobis
obtulit. Unde filios aaron & tum¬
cas seustolas cum aaron cdixerit scĩ¬
ficari: quia quecũq in nob contin¬
gunt. ad eum ut caput scilicet totiꝰ
corporis. necessario reducuntur. Ad
ꝓbationẽ aũt eorum que dicta sunt.
dñi sumamus uerba. Cũ enĩ cru¬
cifigendus ꝓ nob̃ eẽt. hec sub orati¬
onis forma ad instruendã obedi¬
entiam apłorũ dixit. Sicut me mi¬
sit pat̾ inmundũ. & egomisi eos
in mundum. & ꝓ eis ego scifico me¬
ipsũ. ut sint & ipsi scificati inue¬
ritate. Ergo aꝑte scificationẽ. sacͥ¬
ficiũ quod ꝓ nob obtulit. ex quo &
nobis sc̃ificatio ꝓficit: appellauit.
ante fores tabernaculi: & ibi co¬
medite eas. Panes quoq consecra¬
tionis edite. qui positi sunt incani¬
stro. sicut p̃cepit mͥ dñs. dicens.A¬
aron & filii eius cõmedent eas. Ec¬
quid aut̃ reliquũ fuerit cͤarne &

Expanded text:
se enim Christus ad sanctificationem nostram aspersionem proprii sanguinis, videlicet passionem suam pro nobis obtulit, unde filios Aaron et tunicas seu stolas cum Aaron dixerit sanctificari, quia quaecunque in nobis contingunt, ad eum, ut caput put scilicet totius corporis, necessario reducunt. Ad probationem autem eorum quae dicta sunt, Domini sumamus verba: Cum enim crucifigendus pro nobis esset, haec sub orationis forma ad instruendam obedientiam Apostolorum dixit: Sicut me misit Pater in mundum, et ego misi eos in mundum: et pro eis ego sanctifico meipsum: ut sint et ipsi sanctificati in veritate. Ergo aperte sanctificationem sacrificium quod pro nobis obtulit, ex quo et nobis sanctificatio proficit appellavit. comedite eas. Panes quoque consecrationis edite qui positi sunt in canistro, sicut praecepit mihi Dominus dicens: Aaron et filii ejus comedent eos: quidquid autem reliquum fuerit de carne et
Abbreviated transcription (Latin):
ficium hoc cȩlebrat: quia magie
ab alus. ipse xp̃i figuram gerit. Tẽ
aut̃ maxime sacrificium suum xͤ
cȩlebrauit: unde et illud incipit.
Uide enim sequentia. Quem cum
immolassec moy. ses: sumens de san¬
guine detigit extremũ auriculȩ dex¬
trȩ aaron &e pollicem manus eius
dextrȩ. similit &r pedis dextri obtulit
& filios aaron. Cumq de sanguine
arietis immolati cetigisset extremũ

Expanded text:
ficium hoc celebrat, quia magis ab aliis ipse Christi figuram gerit. Tunc autem maxime sacrificium suum Christus celebravit, unde et illud incipit. Vide enim sequentia: Quem cuimmolasset Moses sumens de sanguine tetigit extremum auriculae dextrae Aaron et pollicem manus eius dextrae similiter et pedis obtulit et filios Aaron cumque de sanguine arietis immolati te
Abbreviated transcription (Latin):
moysi. Carnes uͦ & pellem euis extͣ
castra cõbussit igni. Immolauit
& holocausti uictimam: obtulert̃q
ei filii sui sanguinem eius: quem¬
I fudit ꝑaltaris circuitũ. Ipsametiã
Ihostiam in frusta concisam. cũ
capite & m̃bris singłis. obtulerunt
omĩa suꝑ altare. cremanit ignelotis
prius aqua intestinis & pedib. Et
cuiꝰ rei grã hec etiam in hoc loco sa¬
crifitia ꝑagunt᷑. suꝑiꝰ diximus. Non
gͦ necesse est. iterum eorum uirtutẽ
ꝑsingła dicere. quȩ in hoc sacrificio
ꝑaguntur: cum olim ea ꝑordinem
discusserimus. & cuiꝰ cõparationẽ
gerant. Nichil int̃mutentes ostende¬
rimus: & quẽ ad modum indñi sa¬
crifitio. quod cum unum sit.non
tantum nob̃ peccatorum p̾̃stat remiᷤ¬
sionẽ. s & uitam ꝑfectam inphiloso¬
phia & consum matam efficit
necessarie & uitulũ qui ꝓpeccato
est. & arietem hrine qui in holo¬
caustum immolatur.oportet repu

Expanded text:
Moysi. Carnes vero et pellem ejus extra castra combussit igni; immolavit et holocausti victimam, obtuleruntque ei filii sui sanguinem ejus, quem fudit super altaris circuitum. Ipsam etiam hostiam in frusta concisam cum capite et membris singulis, obtulerunt. Quae omnia super altare cremavit igni, lotis prius aqua intestinis et pedibus . Et cujus rei gratia haec etiam in hoc loco sacrificia peraguntur, superius diximus, non ergo necesse est iterum eorum virtutem per singula dicere quae in hoc sacrificio peraguntur, cum olim ea per ordinem discusserimus, et cujus comparationem gerant nihil intermittentes ostenderimus; et quemadmodum in Domini sacrificio, quod cum unum sit, non tantum nobis peccatorum praestans remissionem, sed et vitam perfectam in philosophia et consummatam efficiens, necessario et in vitulum qui pro peccato est et in arietem hunc qui in holoca
Abbreviated transcription (Latin):
nis fractionem manifestatum: quod
aꝑte quidẽ lucas: planius tamen
etiam ioħs eugłista tradit. Dixitq ad
aarõ. accede ad altare. & immola ꝓ
peccatotuo: offeres holocaustum: et
de p̃care prote & ꝓppło. Cumq ma-¬
ctaueris hostiam popłi: ora ꝓeo sic̃
precepit dñs. Ubi nr̃a translatio pla¬
sunt domus intelligibilis sac̃dotis:
paulo dicente cognosce. Ait enĩ. Xꝑ̃s
aut̃ ut filuis in domo sua. que domꝰ
nossumus. si fiduciam & głam spei.
usq ad finẽ. firnam retineamꝰ. Ergo
hii qui ꝓfecerunt. & ꝑfectiores sunt.
domus eius iuste appellantur: ꝓqͥb
dep̃cat᷑. & pro om̃i popło: ut pote
qui nr̃a factus est ꝓpiciatio. S ꝓ
semccipso: cur hoc. cum propiciatio¬
ne ñ egeat: magis aũt ipse prestet
ꝓpiciationẽ: S. ut nrm̃ peccatum
suscipiens: etiam ꝓsemetipso dep̃¬
cat᷑: eiudenter aũt hoc hominis ẽ
& dĩ.idẽ. sic̃ hominis. ꝓpitiationẽ
suscipietis: & sic̃ dĩ. sibimet p̃stan¬

Expanded text:
nis fractionem manifestatum. Quod nis fractionem manifestatum. Quod aperte quidem Lucas, tamen etiam Joannes evangelista tradit. Dixit ad Aaron: Accede ad altare et immola pro peccato tuo, offeres holocaustum, et deprecare pro te et pro populo: Cumque mactaveris hostiam populi, ora pro eo, sicut praecepit Dominus. Ubi nostra translatio plant domus intelligibilis sacerdotis, Paulo dicente, cognosce. Ait enim: Christus autem ut filius in domo sua, quae domus nos sumus, si fiduciam et gloriam spei usque ad finem firmum retineamus . Ergo hi qui profecerunt et perfectiores sunt, domusdeprecatur et pro omni populo, ut pote qui nostra factus est propitiatio, sed et semetipso. Cur hoc, cum propitiatione non egeat, magis autem ipse praestet propitiationem, sed ut nostrum peccatum suscipiens, etiam pro semetipso deprecatur? Evidenter autem hoc hominis est et Dei, id est sicut hominis propitiationem suscipientis, et sicut D
Abbreviated transcription (Latin):
Ut gͦ gła dñi uideretur. idẽ. ut aduentꝰ
celebtaretur sp̃c: iste ẽ sermoinquit
quem precepit dñs. facite: iudelicet
misticus. de quo dñs preceperat. hoc
facite in meam cominemorationẽ. Ser¬
monem aũt legis lator exconsuetudi¬
ne illud uocat: quia plus sermone
subsistit huius dispensatio misterii:
maxime. dñico uerbo ea que apparẽt.
inaliud aliquid mauis & intelligi¬
bile. transferente. Unde. cum manna
imaginẽ panis uite qui descendit
de celo p̃sentaret: hic ẽ panis ait quẽ
dedit uob̃ dñs ad commedendum.
hicẽ sermo quẽ constituit dñs. Qͥd
gͦ ex his que dicta sunt legislator
significat: nͥ quia si ne dubio agẽ¬
tibus eis sc̃m misterium. & dñicam
multa quippe studio breuitatis scͥp¬
tura diuina prec̃misit: que fas est
exalus colligere. Erat enim dies qͥ
appellatur dñicus: in quo oportebat
modis omib agere apłos mistica et
sacra. Nam & nosillorum sequen¬
onẽ amortius. ꝑ mistice cene & pa¬

Expanded text:
 gloria Domini videretur, id est, ut adventus celebraretur Spiritus. Iste est sermo, inquit, quem praecepit Dominus: sermo videlicet mysticus, de quo Dominus praeceperat: Hoc facite in meam commemorationem. Sermonem autem legislator ex consuetudine illud vocat, quia plus sermone subsistit hujus dispensatio mysterii, maxime Dominico verbo ea quae apparent in aliud aliquid majus et intelligibile transferente. Unde cum manna imaginem panis vitae qui descendit de coelo praesentaret: Hic est panis, ait, quem dedit vobis Dominus ad comedendum; hic est sermo quem constituit Dominus . Quid ergo ex his quae dicta sunt legislator significat, nisi quia sine dubio agentibus eis sanctum mysterium et Dominicam multa quippe studio brevitatis Scriptura divina praetermisit, quae fas est ex aliis colligere. Erat enim dies qui appellatur Dominicus, in quo oportebat modis omnibus agere apostolos mystica et sacra. Nam et nos illorum sequenonem a mortuis per mysticae coenae et pa
Abbreviated transcription (Latin):
uitulum pro peccato. Cumq suꝑ¬
caput eius posuissent a aron ⁊ fui
eius manus suas. immolauit eun
hauriens sanguinem. ⁊ tincto di¬
gito cetigit cornua altaris ꝑgrũ
Quo expiato & scĩficato: fudit reli¬
quum sanguinem ad fundam̃taa
Adipem quoq qui erat suꝑ uitalia
reticulumq iecoris. duosq renun¬
culos cum aruinulis suis. adolebi
suꝑ altare. iitulum cum pelle et
carne & fimo cremans extra castiua
sicut preceperat dñs. Quȩ p̃diet
sanctionis sit uirtus. & quomod
unum quodq eius capitulũ iu
nigeniti sacrificium accipiatur:
precedens continet sermo. Uituł¬

Expanded text:
itulum pro peccato; cumque posuissent Aaron, et filii ejus manus suas, immolavit eum hauriens sanguinem, et tincto digito tetigit cornua altaris per gyrum; quo expiato et sanctificato, fudit reliquum sanguinem ad fundamenta ejus. Adipem quoque qui erat super vitalia, reticulumque jecoris, duosque renunculos cum arvinulis suis adolevit super altare, vitulum cum pelle, et carne et fimo cremans extra castra, sicut praeceperat Dominus. Quae praedictae sanctionis sit virtus, et quomodo unumquodque ejus capitulum in Unigeniti sacrificium accipiatur, praecedens continet sermo;
Abbreviated transcription (Latin):
lex p̃cepit. Diem eium octauam
pentecosten appellat.quia penteco¬
sten dies incidit in hac qua saluator
resurrexit: que eẽ octana creditur.
quia figuram gerit primiciarum
futuri: s & consuminationis p̃sẽtis
scłi. quod inseptẽ reuoluit᷑ dieb.

Expanded text:
 vobis. Diem enim octavam Pentecosten appellat, quia Pentecoste dies incidit in hac qua Salvator resurrexit, quae esse octava creditur, quia figuram gerit primitiarum futuri, sed et consummationis praesentis saeculi, qui in septem revolvitur diebus.
Abbreviated transcription (Latin):
erit qͥ & p̃dicandus erat. & qui
mapłis loquebatur. ꝓt ea cum fi¬
li is. & ipse aaron consetrari seu
confirmari dicebatur. Quis sit aũ
consetrans. sen consumans. legis¬
lator neq̃ꝗͣ subdidit. Ait enĩ. Septẽ
dieb finit᷑. conseeratio. siue scdin
lxx. consummauit manus ur̃as.sĩ
& fecit. Manifestũ est aut̃. quod
ipse erat. qui filios consecrabat si¬
ue ꝑficiebat. qui & ꝑfici in eis siul
utpote inm̃bris propriis dicebatur.

Expanded text:
erat qui et praedicandus erat, et qui in apostolis loquebatur, propterea cum filiis et ipse Aaron consecrari seu consummari dicebatur. Quis sit autem consecrans sive consummans, legislator nequaquam subdidit. Ait enim: Septem diebus finitur consecratio, sive, secun consummavit manus vestras, sicut et fecit. Manifestum est autem quod ipse erat qui filios consecrabat, sive perficiebat, qui et perfici in eis sive embris propriis dicebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
& comede illud integre ñ possumꝰ.
m̃te forsan lassescente. suie deficiente.
utrum ea que iudent̃. corpus opor¬
teat intelligi dñi. in quo oculis nec
angłi possunt ꝓspicere. ñ reliqui.
s etiam tradi ea igni oportet sp̃s. ut
ea comedat. que nobissunt ex in¬
firmitate inesibilia. Quomͦ aut̃
comedat: Cum cogita uerimus.
uirtuti spc̃ eẽ possibilia: ea que
nob̃ in possibilia uident᷑. Uñ & sub¬
sequent̃ disputare legis lator ui¬
detur. Dicit enĩ sic. De ostio quo¬
q tabnaculi ñ exibitis. septem di¬
eb. Septem cur: quia quinqͣ gesi¬
ma dies seꝑtenario numero inse¬
metipso multiplicato. & uno ei
adiecto: ꝑficit᷑. Unde &e ebdo¬
madarum eam festiuitatẽ apid
moy sendici: manifestant sequentia.

Expanded text:
et comedere illud integre non possumus, et comedere illud integre non possumus, mente forsan lassiscente sive deficiente, utrum ea quae videntur corpus oporteat intelligi Domini, in quo oculis nec angeli possunt prospicere, non relinqui, sed etiam tradi ea igni oportet spiritus, ut ea comedat quae nobis sunt ex infirmitate invisibilia. Quomodo autem comedat? cum cogitaverimus virtuti Spiritus esse possibilia ea quae nobis impossibilia videntur. Unde et subsequenter disputare legislator videtur: Dicit enim sic: De ostio quoque tabernaculi non exibitis septem diebus. Septem cur? quia quinquagesima dies septenario numero in semetipso multiplicato et uno ei adjecto perficitur: unde et Hebdomadarum eam festivitatem, apud Moysen dici, manifestant sequentia.
Abbreviated transcription (Latin):
despictus: Et hoc idõ ut uuc ab¬
solute mistica cȩna deberet celebͣri.
A aron aũt ce filii eiꝰ illudrecte comedt̃.
Nisi eñĩ xꝑ̃c rogatus ore sac̃ dotum.
ipse uenerit. & cenam scĩficauerit.
& initiauerit ea quȩ agunt᷑: nulla¬
tenus sacrificiũ dñicum fuint.S
hoc reliquũ ẽ qđ de carnib &e pa¬
nib inigne incendi precepit. quod
nunc uidemus etiam sensibiliter in
ȩccłia fieri igniq tradi quecumq
remanere contigerit insumpra: si¬
omino ea que una die uel duabus
aut multis seruata sunt. Sicut enĩ
apparet. ñ hoc legis lator precepit:
s quod reliquũ est incendi uibet.
Dies aũt ñ commemorauit. ut quetũ¬
q cutꝰcũq rei causa emergente. re¬
manserint in consumpta: siue tempꝰ
incausasit. siue quid aliud fuerit
ignis opꝰ ce consũptio fiat. Ergo
ex hoc quod agit᷑ sensibilit̃. signif¬
catio cuiꝰ dam intelligibilis reies
qui intendunt ꝓuenit. ut quando
ad comestionẽ sacrificii deficimꝰ

Expanded text:
cendit. » Et hoc ideo ut illic absolute mystica coena deberet celebrari. Aaron autem et filii ejus illud recte comedunt. Nisi enim Christus rogatus ore sacerdotum ipse venerit, et coenam sanctificaverit et mitiaverit, ea quae aguntur nullatenus sacrificium Dominicum fiunt. Sed hoc quod reliquum est de carnibus et panibus in igne incendi praecepit: quod nunc videmus etiam sensibiliter in Ecclesia fieri, ignique tradi quaecunque remanere contigerit inconsumpta. omnino ea quae una die vel duabus aut multis servata sunt. Sicut enim apparet, non hoc legislator praecepit, sed quod reliquum est incendi jubet; dies autem non commemoravit, ut quaecunque cujuscunque rei causa emergente remanserint inconsumpta, sive tempus in causa sit, sive quid aliud fuerit, iguis opus et consumptio fiat. Ergo ex hoc quod agitur sensibiliter significatio cujusdam intelligibilis rei eis qui intendunt provenit, ut quando ad comestionem sacrificii deficimus,
Abbreviated transcription (Latin):
amini. sic enĩ mͥ p̃cepit dñs. fẽt¬
runtq aaron. & filii eiuis: cuncta
que locutus est dñs ꝑmanũ moy¬
si. Siquerttur cur aaron filussu
coniungatur: inuenietur causa
om̃ino necessaria: & ad rei conside¬
rationẽ oportuna. Non enim exur
de ianua tab̃nacłi testimonii. id
ñ interim at trectari eugłicã p̃di¬
cationẽ: his que sunt p̃dicta appa¬

Expanded text:
cepit Dominus. Feceruntque Aaron et filii ejus cuncta quae locutus est Dominus per manum Moysi. Si quaeritur cur Aaron filiis suis conjungat, invenietur causa omnino necessaria et ad rei considerationem opportuna. Non enim exire de janua tabernaculi testimonii, id est, non interim attrectari evangelicam praedicationem his quae sunt praedicta. Appa
Abbreviated transcription (Latin):
ginta apparens eis. loquens de re¬
gno dĩ. & conuescens. p̃cepit eis ab
ierosolums nediscederent. s expe¬
ctarent ꝓmissionẽ patris. Cernis
quomͦ consecͣbat. siue ꝑficiebat
eos : apparens eis. & loquens de
regno dei:. Et conuescens. Dicens
aut ab iero solunis ñ discedere. non
p̃cepit ianuã tab̃naculi progredi.
uel egredi: idest non ꝑmitit p̃di¬
care usq dum ꝓmissionẽ sp̃s
quȩ facta est quinquagesima die.

Expanded text:
ns de regno Dei, et convescens praecepit eis ab Hierosolymis ne discederent, sed exspectarent promissionem Patris . Cernis quomodo consecrabat, sive perficiebat eos? Apparens eis et docens de regno Dei, et convescens, dicens autem ab Hierosolymis non discedere, non praecepit januam tabernaculi progredi vel egredi, id est, non permittit praedicare usque dum promissionem Spiritus, quae facta est, quinquagesima die
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑationis atq uirtutis. nimis re¬
cte oleum unctionis. ⁊ sangͥnem
altaris idẽ dominici corporis.
legis lator iunxerit: audi ioħem
dicentem. Tria sunt quȩ testimo¬
nium prebent: & cres unũi sunt.
Sp̃e aqua. et sangius. Unum eñ
effectum scificationis habent
Multum aut̃ recte: uestem a aron
ab stolis filioꝵ aaron lex separaui.
nam &e si ad imitationem dñi uestẽ
qui ab eo adoptati sumꝰ habemus
ueruntam̃ quantũ pontificis difti¬
rat uestis. ꝑ anteriora didicimus.

Expanded text:
operationis atque virtutis, et minus reoperationis atque virtutis, et minus recte oleum unctionis et sanguinem altaris, id est, Dominici corporis legislator unxerit, audi Joannem dicentem: Tria sunt quae testimonium praebent, et tres unum sunt, spiritus, aqua, et sanguis . Unum enim effectum sanctificationis habent. Multum autem recte vestem Aaron ab stolis filiorum Aaron lex separavit; nam etsi ad imitationem Domini vestem qui ab eo adoptati sumus habemus, verumtamen quantum pontificis differat vestis per anteriora didicimus.
Abbreviated transcription (Latin):
um: propt̾ea adolescentulȩ dilexe¬
runt te. Sacrificui dñi: idẽ. sacri¬
ficii & holocaustomatis. sic̃ manda¬
uit dñs. Ipse enim mandauit. Quo¬
tienscumq hoc bibitis: mortẽ dñi
in uob̾mec ipsis annuntiate. Tulit
& pectusculum. eleuans illud corã
dño. de ariete consecrationis: seu
scdm .lxx. consũmationis. in partẽ
suam: sicut preceperat ei dominꝰ.
Sicut in sacrificio pacificoꝵ seu
salutari pectusculum: sic oꝵ hic
offertur utiq intelligibili moysi.
idẽ. xp̃o. Pectusculum ariecis con¬
secrationis. seu consũmationis. sepa¬
ratur: quia ꝑ pectusculum fides ꝙ
confidentia figuratur. sic̃ pridem
diximus. Cum aut̃ ipsis sit sacͥ¬
ficium: necesse ẽ. ut et fides ipsi
quȩ in eo ẽ deputetur. Assumensq
unguentum & sanguinem qui
erat in altari: asꝑsit suꝑ aaron
& uestimenta eius:⁊ suꝑ filios eiꝰ
ac uestes eoꝵ. Cumq scificasset
eos in uestitu suo. Quod unigeni¬
ti sanguis łt unctio spẽ uniꝰ sint

Expanded text:
lescentulae dilexerunt te . Sacrificio Domini, id est, sacrificii et holocaustomatis, sicut mandavit Dominus; ipse enim mandavit: Quotiescunque hoc bibitis, mortem Domini in vobismetipsis annuntiate . Tulit et pectusculum, elevans illud coram Domino, de ariete consecrationis, seu consummationis in partem suam, sicut praeceperat ei Dominus. Sicut in sacrificio pacificorum seu salutari, pectusculum sic et hic offertur, utique intelligibili Moysi, id est Christo pectusculum arietis consecrationis seu consummationis separatur, quia per pectusculum fides et confidentia figuratur, sicut pridem diximus. Cum autem ipsius sit sacrificium, necesse est ut et fides ipsi quae in eo est deputatur? Assumensque unguentum et sanguinem qui erat in altari, aspersit super Aaron et vestimenta ejus, et super filios ejus ac vestes eorum. Cumque sanctificasset eos in vestitu suo, quod Unigeniti sanguis et unctio Spiritus unius sint
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ gͦ in his ñ ammiranda sit sapien¬
tia spc̃: Nullam quippe dubietatẽ
huimodi intellectui dereliquit: ꝓpt̃¬
ea carnes cum panib comedi p̃cipi¬
ens: ut nos intelligeremꝰ illud ab
eo misterium dici: quod simul pa¬
nis & caro est: sicut corpus .xͥ. panis
uiui qui de cęlo descendit. ꝓpt̃¬

Expanded text:
go in his non admiranda sit sapientia spiritus? Nullam quippe dubietatem hujusmodi intellectui dereliquit. Propterea carnes cum panibus comedi praecipiens, ut nos intelligeremus illud ab eo mysterium dici, quod simul panis et caro est sicut corpus Christi, « panis vivus, qui de coelo descendit.
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o aut̃ non sunt diuisione.
Hominem quippe mundũ apeccato.
crificio lex memoriam focit: ꝓ eo
Quod aut̃ tutulum quidem in pecca¬
to. arietem autem in holocaustum
sacerdos offeret: hoc absolute lex
significat: ut quia conũsatio ꝑfe¬
cta ꝑ holocaustomatis oblationẽ
cognoscitur. aries necessario in sa¬
crificium offeratur. hic quippe du¬
catum prebere ouib euntib in pas¬
cua. & ad egressum ingressumq a
caulis ꝙ in caulis solet: sicut &r xp̃e
dux ꝑfectȩ conu̾sationis ẽ.A quo
uidelicet sumpsit exordium: atq
ideo intrare ꝑse & exire ouib pre¬
cipiebat. Obtulit & arietem scdm̃
in consecratione sacerdotum. posue¬
runtq suꝑ caput eius aaron et
filii eius manus suas. Quem cũ in¬
molasset moyses. sumens de sang¬
ne. detigit extremum auricule de¬
tie aaron. & pollicem manus eus

Expanded text:
in Christo autem non sunt divisiones, in Christo autem non sunt divisiones, hominem quippe mundum a peccato crificio lex memoriam fecit. Pro eo autem quod vitulum quidem in peccato, arietem autem in holocaustum sacerdos offeret, hoc absolute lex significat, ut quia conversatio perfecta per holocaustomatis oblationem cognoscitur, aries necessario in sacrificium offeratur. Hic quippe ducatum praebere ovibus euntibus in pascua, et aggressum ingressumque a caulis et in caulas solet: sicut et Christus dux perfectae conversationis est; a quo videlicet sumpsit exordium, atque ideo intrare per se et exire ovibus praecipiebat. Obtulit et arietem secundum in consecratione sacerdotum, posueruntque super caput ejus Aaron et filii ejus manus suas. Quem cum immolasset Moyses, sumens de sanguine, tetigit extremum auriculae dextrae Aaron et pollicem manus
Abbreviated transcription (Latin):
lex sac̃dotem in multis imaginem
ferentem dñi. nunc uitulum pro
peccatis inmolare. & extra tab̃na¬
culum incendere. precepit. Sic enĩ
& dñi sacrificium. ad ablutionẽ
naturȩ ñȩ peccatoꝵ factum est:
Nunc aut̃ iterum ei sacrificium
aliud in holo causto arietis precep̃
fieri crucifixus enim mundus. &
doctoremq & exemplum. Propt̃ qͥ
dixit. Qui non accipit crucem. &
sequitur me. non ẽ me dignus : Id ẽ.
qui sic non renuntiat mundo. sicut
ame ei traditum ẽ. hoc ẽ. enu eum
sequi: non ẽ me dignus. S cuiꝰ rei
gr̃a. diuiditur holocaustum: Pedes
autem eius et incestina. siue sedm
holocaustomatis quȩ in initio libri
facta ẽ. sufficienter expleuit. Quod
aut̃ inmutat de sacrificio. hoc ne¬
cessarie dr̃: quia ibi quidem partes
fieri oblationem dixit: corpꝰ ꝑ hoc
significans ꝙ animam debere offer¬
ri. In nob̾ aut̃ hec diuisiones. ut pote
quȩ sͥ inuicem sunt contrariȩ. seo¬
dum quod paulus ait. nominant᷑:

Expanded text:
lex sacerdotem, in multis imaginem ferentem Domini, nunc vitulum pro peccatis immolare, et extra tabernaculum incendere praecepit: sic enim et Domini sacrificium ad ablutionem naturae nostrae peccatorum factum est. Nunc autem iterum ei sacrificium aliud in holocausto arietis praecepit fieri; crucifixus enim mundus et doctoremque et exemplum; propter quod dixit, Qui non accipit crucem et sequitur me, non est me dignus , id est, qui sic non renuntiat mundo sicut a me ei traditum est, hoc est enim eum sequi, non est me dignus. Sed cujus rei gratia dividitur holocaustum, pedes autem ejus et intestina, sive secunholocaustomatis quae in initio libri facta est sufficienter explevit. Quod autem immutat de sacrificio, hoc necessario dicitur, quia ibi quidem partes fieri oblationem oblationum dixit, corpus per hoc significans et animam debere offerri. In nobis autem hae divisiones, ut pote quae sibi invicem sunt contrariae, secundum quod Paulus ait, nominantur;
Abbreviated transcription (Latin):
innuit. Cur autẽ aries scd̃s. hic nẽ
aries nominatur : quia uidelicet
pͥus figuratam ouem cũ apłi
cenans dñs. postea suum obtulit
sacͥficium. & scđo sicut ouẽ ipse
semet ipsum occidit: quod demon¬
strant sequentia. Posueruntq a¬
aron et filii eius manus suas suꝑ
caput eius: quem cum immolass
moy ses necessarie simul eũ aaron
& filii eus suꝑ caput arietis ma¬
nus imponunt : quia cõmunem ce¬
nam festiuitatis paschalis cũ suis
xp̃c discipulis cęlebrauit. Cum enĩ

Expanded text:
ntur. Cur autem aries secundus hic nunc aries nominatur? quia videlicet prius figuratam ovem cum apostolis coenans Dominus, postea suum obtulit sacrificium, et secundo sicut ovem ipse semetipsum occidit, quod demonstrant sequentia. Posueruntque Aaron et filii ejus manus suas super caput ejus. Quem cum immolasset Moyses, etc. Necessario simul cum Aaron et filii ejus super caput arietis manus imponunt, quia communem coenam festivitatis paschalis cum suis stus discipulis celebravit; sed
Abbreviated transcription (Latin):
nunc dicimꝰ.: quȩ sola de sanctioe
inmutata sunt. Ibi enim a aron im¬
ponere manus uitulo. hic aut̃ et
filios eius. non frustra hoc custodi¬
ens: s etiam unctos scͥpsit. Quan¬
do aut̃ &e nos ungunur & offerim
baptismati. socii dominicȩ efficim᷑
passionis: cuiꝰ gerit imaginem bap¬
tisma. Quod etiam docent hȩc pau¬
li u̾ba. Quicumq enim in xp̃o bap¬
tizati sumꝰ. in morte ipsius bapti:a¬
ti sumus. Consepulti sumꝰ em̃ ei
ꝑ baptismũ: in mortem eius. Neces¬
sarie  filii aaron sacrificio manus.
cum sint ei cõmunicantes: impo¬
nunt. Obtulit & arietem in holo¬
caustum. suꝑ euius caput cum im¬
posuissent aaron et filii eius manꝰ
suas: immolauit eum. & fudit san¬
guinem eius ꝑ altaris circuitum.
Ipsumq arietem ꝑ frustra concidens:
caput eius & artus & adipem adole¬
uit igni. lotis pͥus intestinis ⁊ pedi¬
b. totumq simul arietem incendit
suꝑ altare. eo quod eẽt holocaustũ
suauissimi odoris dñi: sicut prece¬

Expanded text:
nunc dicimus quae sola de sanctione immutata sunt. Ibi enim Aaron imponere manus vitulo, hic autem et filios ejus; non frustra hoc custodiens, sed etiam unctos scripsit: quando autem et non ungimur et offerimur baptismati, socii Dominicae efficimur passionis, cujus gerit imaginem baptisma; quod etiam docent haec Pauli verba: Quicunque enim in Christo baptizati sumus, in morte ipsius baptizati sumus: consepulti sumus ergo ei per baptismum in morte ejus; necessario filii Aaron sacrificio manus, cum sint ei communicantes, imponunt. Obtulit et arietem in holocaustum, super cujus caput cum imposuissent Aaron et filii ejus manus suas, immolavit eum, et fudit sanguinem ejus per altaris circuitum: ipsumque arietem per frusta concidens, caput ejus, et artus, et adipem adolevit igni, lotis prius intestinis et pedibus, totumque simul arietem incendit super altare, eo quod esset holocaustum suavissimi odoris Domino, sicut praece
Abbreviated transcription (Latin):
a nunc legislator ꝓuidit discreuit¬
q misteria: & figuralit̃ ꝑea que
nunc contemplatus est. tradidit
intra eccłiam ea ꝑfici. & nullate¬
nus ꝓphanorũ uisibus & auribus
publicari. nec cuilibet uolenti. pro¬
phanandi ea esse facultatem. Uñ
quia tabnaculũ testimonii dõ ce¬
lum ẽe. atriũ aũt tab̃naculi huiꝰ
eccłiam: quia ipsa ẽ ante cęli intro
itum collocata: ipsa ierłm quippe
celestis tenet imaginẽ sicut olim
p̃diximꝰ. intus in ea. carnes sacrifi¬
cii coqui precepit. Ait enĩ. Precep̃
eis dicens. Coquite carnes añ fores
tabnacłi. & ibi cõmedite eas. Et¬

Expanded text:
a nunc legislator providit discrevitque mysteria, et figuraliter per ea quae nunc contemplatus est, tradidit intra Ecclesiam ea perfici, et nullatenus profanorum visibus et auribus publicari, nec cuilibet volenti profanandi ea esse facultatem. Unde quia tabernaculum testimonii Deo coelum esse, atrium autem tabernaculi hujus Ecclesiam, quia ipsaitum collocata, ipsa Jerusalem quippe coelestis tenet imaginem sicut olim praediximus. In ea carnes sacrificii coqui praecepit. Ait enim: « Praecepit eis dicens: Coquite carnes ante fores tabernaculi, et ibi comedite eas.
Abbreviated transcription (Latin):
Tulit pectusculum: eleuans illudo¬
ram dño. de ariete consecrationis
in partem suam: sicut precepit e
dñs. Aꝑte hec sanctio eoꝵ quȩ er¬
ca nos aguntur mist̾i̾oꝵ ex ponit
traditionem: & pascha misticum
quod. xp̃e cum discipłis suis co¬
medit signifieat: quot docent ei
quȩ ꝑ parces in sacrificio ꝑagi pre¬

Expanded text:
lum, elevans illud coram Domino, de ariete consecrationis in partem suam, sicut praecepit ei Dominus. Aperte haec sanctio eorum, quae circa nos aguntur, mysteriorum exponit traditionem, et pascha mysticum quod Christus cum discipulis suis comedit, significat: quod docent ea quae per partes in sacrificio peragi prae
Abbreviated transcription (Latin):
agerent significare. considerauss
legislator: recte p̃cedere sac̃ dotis
sacrificia. ac deinde sulferri ppli
p̃cepit. Oportet enimȩccłie docai¬
nẽ as acͥficio unigeniti inchoare: ut ĩ¬
tͦducant᷑ docentes qͥd nob̃ passio dñca
ꝓfec̃it aut ẽtułit atq ita subĩferat᷑ ser¬
mo penitñtiȩ quẽ õs utiq hoĩes neces¬

Expanded text:
agerent, significari consideravit agerent, significari consideravit legislator, recte praecedere sacerdotis sacrificia, ac deinde subinferri populi praecepit. Oportet enim Ecclesiae doctrinam a sacrificio Unigeniti inchoare, ut introducantur docentes quid nobis passio Dominica profecerit, aut contulerit, atque ita subinferatur sermo poenit
Abbreviated transcription (Latin):
lauit ce bouẽ atq arietẽ. hostias pa¬
cificas ppłi. obtuleruntq ei filu
sui sanguinẽ. quẽ fudit suꝑaltare
incircuitu. : adipem aũt bouis. et
caudam arietis. renunculosq cum
adipib suis. & reticulũ iecoris
posuerunt suꝑ pectora. Cũq er¬
mati eẽnt adipes suꝑ altare. pectora
eorum & armos dextros separa¬
uit aaron. eleuans coram domie
sicut p̃ceperat ei moyses. Cuius
figuram ea quȩ dicta sunt habeãt.
& quẽ admodum ꝓpeccato yrtus
penitentie sacrificium significit.
holocausta aũt crucifixam conu̾¬
sationẽ. theologiã uõ simila. salu¬
tare aut̃ seu pacificorum sacrificũ
uitam que nos salu are potest: etuã
mediocriter sapientes. Cacrificio¬
rum discussio. p̃cedens unctionem
sac̃dotis. ostendit. Ergo qui hui
sanctionis nescit explanationem.
illic cum subtilitate ꝑquirens etiã
hec ꝑsingła sciet. Illud aut̃ nunc
neces sarie addimus:quia scĩspẽ
inpentecosten prouenisse discensi¬
onẽ. cũ inunũ congregati eeñt

Expanded text:
atque arietem hostias pacificas populi; obtuleruntque ei filii sui sanguinem, quem fudit super altare in circuitu; adipem autem bovis et caudam arietis, renunculosque cum adipibus suis, et reticulum jecoris posuerunt super pectora. Cumque cremati essent adipes super altare, pectora eorum et armos dextros separavit Aaron, elevans coram Domino, sicut praeceperat ei Moyses . Cujus figuram ea quae dicta sunt habeant, et quemadmodum pro peccato hircus poenitentiae sacrificium significet, holocausta autem crucifixam conversationem, theologiam vero simila, salutare autem seu pacificorum sacrificium, vitam quae nos salvare potest, etiam mediocriter sapientes, sacrificiorum discussio praecedens unctionem sacerdotis, ostendit: ergo qui hujus sanctionis nescit explanationem illic cum subtilitate perquirens, etiam haec per singula sciet. Illud autem nunc necessarie addimus, quia sancti Spiritus in Pentecosten provenisse descensionem cum in unum congregati essent
Abbreviated transcription (Latin):
erat qui unguebat eos. ipse qͥ un¬
gebatur: unguens u̾bo diuinita¬
tis. scđm quam ei omĩa cõmunia
cum patre & spũ sunt: a quo un¬
gi dr̃: nam daiid patrẽ uuguen¬
tem dix̃. cum ait. Propt̃ea uuxit ce
ds̃ ds̃ tuus. ysaias aut̃ unctionem
pater &r spc̃: hȩc eadem ⁊ filius fac̃.
Ergo ratione diuinitatis. ipse ẽ semec¬
ipsum unguens: & ipse ẽ. qui un¬
guitur. dispensationis humanita¬
te: similit̾.offert. & offertur. Unde
ꝙ danihel oblatum illum quidem
uidit. non uidit aut̃ qui eum obtu¬
lit: quia ipse erat. qui semet ipsum
offerebat. Frgo ut saluetur figuraꝵ
ueritas. ungit quidẽ ⁊ offert moy¬
ses.imaginem & ipse xp̃i gerens: de¬

Expanded text:
Dei qui ungebat eos, ipse qui ungebatur, ungens verbo divinitatis, secundum quam ei omnia communia cum Patre et Spiritu sunt, a quo ungi dicitur. Nam David Patrem ungentem dixit cum ait: Propterea unxit te Deus Deus tuus . Isaias autem unctionem Pater et Spiritus haec eadem et Filius facit: ergo ratione divinitatis ipse est semetipsum ungens, et ipse est qui ungitur dispensationis humanitate. Similiter offert et offertur: unde et Daniel oblatum illum quidem videt , non vidit autem qui eum obtulit, quia ipse erat qui semetipsum offerebat. Ergo ut salvetur figurarum veritas, ungit quidem et offert Moyses, imaginem et ipse Christi gerens.
Abbreviated transcription (Latin):
leuare nos legis lator uolens: mi¬
tram siue cidarim suꝑ caput ꝓpt̃
patrẽ memorauit: ꝑ laminam &
sculturam seu formationem sc̃ifi¬
cationis. incarnati dĩ u̾bi qui et
sacerdos nr̃ factus ẽ dignitatem
in pͥncipio. quam simul eum pat̾
habet manifestũ est quia exposuit:
ꝓpt̾ quod illam & suꝑ cidarim seu
mitram. & contra faciem mitre si¬
ue cydaris. imponit. Dicit autẽ.
manitatem xp̃i intelligens: pro eo
quod inseparabiliter coniuncta ẽ
diuinitati. Et erit suꝑ cyarum in¬
minens fronti pontificis. uł sleut
lxx. & erit suꝑ mitram contra fa¬
ciem mitiȩ & erit suꝑ mitrã. quia
pater in filio: & filius in patre. Et
ante faciem mitrȩ. Qui enim uid&
filium. hic uidere ꝙ patrem dicit᷑.
Ergo om̃is nunc sanctio: euidenter
in unigeniti explanata ẽ mift̾iũ.
uit tab̾naculum. cum om̃i sup¬
pellectile sua. Cumq scificans as¬
ꝑsisset altare seꝑtem uicib unxit
illud. & omĩa uasa eius. Labrumqͦ

Expanded text:
evare nos legislator volens mitram sive cydarim super caput propter Patrem memoravit. Per laminam et sculpturam, seu formationem sanctificationis, incarnati Dei Verbi, qui et sacerdos noster factus est, dignitatem in principio quam simul cum Patre habet manifestum est quia exposuit; propter quod illam et super cydarim seu mitram et contra faciem mitrae sive cydaris imponit. Dicit autem: manitatem Christi intelligens, pro eo quod inseparabiliter conjunta est divinitati. Et erit super thiaram imminens fronte pontificis. Vel sicut erit super mitram contra faciem mitrae. Erit super mitram, quia Pater in Filio, et Filius in Patre: Et ante faciem mitrae. Qui enim videt Filium hic videre et Patrem dicitur. Ergo omnis nunc sanctio evidenter in Unigeniti explanata est mysterium. vit tabernaculum cum omni supellectile sua. Cumque sanctificans aspersisset altare septem vicibus, unxit illud et omnia vasa ejus labrum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
eum qui scđm doctrinam ẽ fide¬
lem sermonem. hȩc enim unicuiq:
quidem conuenit assequi. maxine
tam̃ sacerdoti. Si quidẽ figuram
gerit. xp̃i. qui predictos .xii. la¬
pides. suꝑ pectus propͥum porta¬
non ignoramus. & xp̃i caput ẽẽ
patrẽ didicimus. audiamꝰ qđ sequit᷑
Et suꝑ eam contra frontem posuit
lãminam auream. consecratam in
sc̃ificationem. sic ut preceperat

Expanded text:
eum qui secundum doctrinam est fideeum qui secundum doctrinam est fidelem sermonem . Haec enim unicuique quidem convenit assequi, maxime tamen sacerdoti, siquidem figuram gerit Christi, qui praedictos duodecim lapides super pectus proprium portanon ignoramus, et Christi caput esse Patrem didicimus, audiamus quod sequitur: Et super eam contra frontem posuit laminam auream consecratam in sanctificatione, sic
Abbreviated transcription (Latin):
ediderunt: & imposuit suꝑ logũ
ostensionẽ & ueritatem: hoc aui
alibi sacerdocalem exponens stolã.
rationale uidicii appellauit: sod̾m
rationale enim xp̃i. idẽ. doctrinã
& predicationem udicii futurrre¬
gitur. Ostensionem ergo. id ẽ. ma¬
nifestationem. & cum ea ueritatẽ
habet: ut ꝑote manifestante eo
hominib. ignotam mist̾ioꝵ ue¬
ritatem. Quatuor aut̃ u̾suum
ei rationale. id ẽ. ex quatuor ge¬
neralib uirtutib. & ex duodecim
lapidib. particialib quodãmͦ &
specialib. fieri precepit. Que sunt
aut̃ hȩc : utiq de quib scribebat
paulus. Oportet enim epm̃ in rep̃¬
hensibilem eẽ: sic̃ dĩ dispensatorẽ.
S. quomͦ in reprehensibilis. id ẽ. ac
eusatione mundus & a querela
omi liber sit: his quȩ postea sequnt᷑
ostendit. Non suꝑbum. ñ nacũdũ.
ñ uinolentum. ñ ꝑcussorem. non
turpis lucri cupi i. dum. s hos
pitalem. benignũ. castũ. iustũ.
scm̃. continentem. amplectentẽ

Expanded text:
ediderunt: Et imposuit super logium ostensionem et veritatem. Hoc autem alibi sacerdotalem exponens, stolam rationalem judicii appellavit. Secundum rationale enim Christi, id est doctrinam et praedicationem judicii futuri regitur. Ostensionem ergo, id est, manifestationem et cum ea veritatem habet, ut pote manifestante eo hominibus ignotam mysteriorum veritatem. Quatuor autem versuum ei rationali, id est, ex quatuor generalibus virtutibus, et ex duodecim lapidibus partilibus quodammodo et specialibus fieri praecepit. Quae sunt autem haec? Utique de quibus scribebat Paulus: Oportet enim episcopum irreprehensibilem esse, sicut Dei dispensatorem . Sed quomodo irreprehensibilis, id est, ab accusatione mundus, et a querela omni liber sit, his quae postea sequuntur ostendit: Non superbum, non iracundum, non vinolentum, non percussorem, non turpis lucgnum, castum, justum, sanctum, continentem, amplectentem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ holocausta significatur: & bouẽ
& arietem ꝓpacificis: s ad sacrif¬
cium salutare mediocrem conuersa¬
tionẽ: quȩ tam̃ pot̃ saluare eosqui
offerunt. sicut supͣdiximꝰ coram
dño aut̃ omĩa precept fieri. O¬
portet quippe omne urtutis opus.
ut pote uidente dõ ꝑagi: & ñ cor¬
rumpi neq uiciari. cũ miscemꝰ ei
uoluntatem nr̃am. Sacrificium si¬
milȩ consꝑsȩ oleo: theologiam cum
elemosina: hoc enĩ p̃dicta sacrifiti¬
a subtilit nob̃ olim discussa. in no¬
tuerunt. Quid aut̃ his nunc sub¬
didit.  quia hodie dñs apparebit
uob. Hoc conclusio. & ꝓbatio ẽ. qͥa
de pentecoste p̃dicta omĩa dicebãt᷑.:
inea enim eis apparuit dñs. sꝑ̃s
uidelicet: de quo paulus dicebat.
Dñs aut̃ spc̃ est. Quomͦ aut̃ appa¬
reret ieis: dixit lucas uise sunt
eis disptite lingue sicut ignis. & set¬
runt suꝑsingłos eoꝵ. Tulerunt eggo
cuncta que iusserat moyses ad of¬

Expanded text:
per holocausta significatur; et bovem per holocausta significatur; et bovem et arietem pro pacificis. Sed et ad sacrificium salutare mediocrem conversationem, quae tamen potest salvare eos qui offerunt, sicut supra diximus; coram Domino autem omnia praecepit fieri: oportet quippe omne virtutis opus ut pote vidente Deo peragi, et non corrumpi neque vitiari, cum permiscemus ei voluntatem nostram; sacrificium similae conspersae oleo, theologiam, cum eleemosyna. Hoc enim praedicta sacrificia subtiliter nobis olim discussa innotuerunt. Quid autem hic nunc subdidit? Quia hodie Dominus apparebit vobis. Hoc conclusio et probatio est, quia de Pentecoste praedicta omnia dicebantur; in ea enim in eis apparuit Dominus, Spiritus videlicet de quo Paulus dicebat: Dominus autem spiritus est. Quomodo autem apparuit in eis dixit Lucas: Visae sunt eis dispartitae linguae sicut ignis et sederunt super singulos eorum . Tulerunt ergo cuncta quae jusserat Moyses, ad os
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ eccłie spectaculũ. inqua intel¬
ligibilis aarõ. idest xꝑ̃c. sac̃ dos eẽ
creditur. Filui aũt eiꝰ qui sublimis
sunt conuersationis. & idõ sac̃ do¬
tii ministri & cooꝑatores sunt. Ma¬
ordo est: ex his quippe corpus eccłie
componitur.S aaron quidem ac¬
cepit sibi uitulũ ꝓpeccato. & arie¬
tem in holocaustum. utrũq im¬
maculatum: ce offert coram dño.
Tunc enim xp̃c sacrificiũ suum
innotescere cȩpit. ex quo sp̃c adue¬
niens.parthos. & medos. & ela¬
mitas. & om̃iũ gentiũ pͥmitias.
adapłoꝵ cenaculi suꝑiora colle¬
git. Accepit aũt̃ & ordomaiorũ natu
te ipse sortem ce figuram doccorum
gerens: & qui ad docendos nos uti¬
lisẽ: uitãq ꝑficere. in ęccłiam conue¬
nientiũ pot̃. Quȩ aut̃ sunt hec que
accipit:. yrcum ꝓpeccato. ꝓpeni¬
tentia uidelicet sacrificiũ. Et uitu¬
lum & agnũ anniculum in holocan¬
stum immaculatos: ꝑfectam uide¬
licet & consummatam uitam siue
conuersationẽ. que ꝑhostias. idest

Expanded text:
esiae spectaculum, in qua intelligibilis Aaron, id est, Christus sacerdos esse creditur; filii autem ejus qui sublimis sunt conversationis, et ideo sacerdotii ministri et cooperatores sunt; maordo est: ex his quippe corpus Ecclesiae componitur; sed Aaron quidem accepit sibi vitulum pro peccato et arietem in holocaustum, utrumque immaculatum, et obtulit coram Domino. Tunc enim Christus sacrificium suum innotescere coepit, ex quo Spiritus adveniens Parthos et Medos et Elamitas, et omnium gentium primitias ad apostolorum coenaculi superiora colligit . Accepit autem et ordo majorum natu te ipse sortem et figuram doctorum gerens et ad docendos nos utilis est, vitamque perficere in Ecclesia convenientium potest. Quae autem sunt haec quae accepit? Hircum pro peccato, pro poenitentia videlicet sacrificium, et vitulum et agnum anniculum in holocaustum, immaculatos: perfectam videlicet et consummatam vitam, sive conversationem, quae per hostias, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑ ipsam &e nos fortes factisu¬
mus. Quis aut̃ sit dispensationis
modus: Iohannes ait. Uerbum ca¬
ro factum ẽ. Ideoq eydarim et
zonam ait moyses bissinam eẽ.
opꝰ uariatum. Bissus enim de t̃ra
cum sit. carnem demonstrat:
quia ex tra nr̃a ẽ. Opus plumari
dm̃ u̾bum: qui artifex ⁊ uariator
totius ẽ creaturȩ. Ipse sͥ carnema
nob̾ sumptam oꝑatus ẽ: uariaus
in ea mistia quodam᷑. & creatioĩs
miracła. Post hȩc subdidit scd̃m

Expanded text:
quia per ipsam et nos fortes facti sumus. Quis autem sit dispensationis modus Joannes ait: Verbum caro factum est ; ideoque cydarim et zonam ait Moyses byssinam esse opus variatum. Byssus enim de terra cum sit, carnem demonstrat, quae ex terra nostra est; opus plumarii, Deum Verbum, qui artifex et variator totius est creaturae; ipse sibi carnem a nobis sumptam operatus est, varians in ea mysteria quodammodo et creationis miracula. Post hoc subdidit, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
quidem terrenum. id ẽ illum qui
de terra ẽ uecerem hominẽ: quem
etiam simul afixit cruci. Ait qͥpe
paulus: quia uetus homo nrͣ cr̃u
cifixus ẽ simiul. ut destruatur
corpus peccati. Indutus ẽ aut̃ et
cȩlestem. quem ipse insufflauit.
S quia nichil egit terrenum hie.
nec corruptioni proximũ: procu
dubio cȩlestis dr̃. Hoc paulus expo¬
nens. dicit. Primꝰ homo de t̾ra t̃renꝰ
scd̾s de celo cȩlestis. Quod duobus
modis accipi oportet. Primꝰ enim
homo nr̃. id ẽ corpus. ex t̾ra forma¬
tum ẽ: propt̾ quod t̾renus dictusẽ
Anima uero de celo: dĩ est enum in¬
sufflatio. Rursus pͥmꝰ homo inobe¬
diens. adam ex t̾ra c̾renus. quia oꝑi¬
b pulueris semetipsum deputant
lo ẽ: non solum quia de cȩlo descen¬
dit: s quia & dignitatem cȩlestis
seruauit: dum nec t̾renum aliquio
oꝑatus ẽ. nec corruptioni ꝓximũ
Ergo tunicam bie. cerrenum appel¬
lauit. De lino enim quod ẽ ex tͣn
tunica facta ẽ. Ait enim. Et fecnt

Expanded text:
quidem terrenum, id est illum qui de terra est, veterem hominem, quem etiam simul affixit cruci. Ait quippe Paulus quia vetus homo noster simul crucifixus est ut destruatur corpus peccati . Indutus est autem et coelestem, quem ipse insufflavit. Sed quia nihil egit terrenum hic, nec corruptioni proximum, procul dubio coelestis dicitur. Hoc Paulus exponens dicit: Primus homo de terra terrenus, secundus de coelo coelestis . Quod duobus modis accipi oportet: primus enim homo noster, id est corpus, ex terra formatum est, propter quod terrenus dictus est; anima vero de coelo, Dei est enim insufflatio. Rursus: primus homo inobediens Adam ex terra terrenus, quia operibus pulveris semetipsum deputavit; lo est: non solum quia de coelo descendit, sed quia et dignitatem coelestis servavit, dum nec terrenum aliquid operatus est, nec corruptioni proximum. Ergo tunicam hic terrenum appellavit: de lino enim, quod est ex terra, tunica facta est; ait enim: Et fecit
Abbreviated transcription (Latin):
subueula linea. accingens eum bal¬
theo. et induens tunicam. Quod .lxx.
transtulerunt. Et induit eum tu¬
nieam. & precinxit zonam: iuesti¬
uit illum ypoditim. Hic manife¬
ste unigeniti ex sequitur in carna¬
tionem. qui quia totum nr̃m in¬
carnatus ẽ hominẽ. tunieam in¬
dui & ypoditm dr̃. Duplex ẽ enĩ
nr̃a conditio. & unus quidem in no¬
bis ẽ de puluere. alter celestis: sed
tamen unus uterq. Ait eium mo¬
yses. Formauit ds̃ hominẽ de limo
cerrȩ: hic ẽ ergo t̾renus ꝙ. insuffla

Expanded text:
subucula linea accingens eum balsubucula linea accingens eum balteo, et induens tunica; quod Septuaginta transtulerunt, Et induit eum tunicam et praecinxit zonam, et vestivit illum ypoditim. Hic manifeste Unigeniti sequitur exsequitur incarnationem; qui quia totum nostrum incarnatus est hominem, tunica indui et ypoditim dicitur: duplex est enim nostra conditio, et unius quidem in nobis est de pulvere, alter coelestis, sed tamen unius uterque. Ait enim Moyses: Formavit Deus hominem de limo terrae , hic est ergo terrenus: et in