comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfitet᷑: dicens. Omma urã sunt: siue pauilus: siuie
apollo: siue cephas: siue mundus: siue uita: siue
mors: siue p̃sentia: siue futura: omña ur̃a sunt. Ad
quã etiam similitudinẽ: saluatoris p̃cepta nos ꝓ¬
uocant. Estote inguit uos ꝑfecti: sicut et pater
ur̃ cȩlestis ꝑfectus ẽ. In illis enim ñnunqũa solet
int̾rumpibonitatis asfectas: cum aliqͦ uel tepore.
uel leticia. uel oblectatione. ugor animi relaxat᷑.
atit metũ ad p̃sens gehennȩ. aut desideriũ suibtra¬
hit futuroꝵ. Et est quidẽ in illis gradꝰ cuĩdam
ꝓfectus. imbuens nos: ut dũ uel penarũ metui. uł
p̃mioꝵ spe incipimus uicia declinare. ad carita¬
dis gradũ transire possimus: quia timor inquit
ñ est incaritate. s ꝑfecta caritas foras mnitat ti¬
morẽ: qm̃ timor penã habet: qͥ autẽ timet. ñ ẽ ꝑ
fectus in caritate. Nos gͦ diligamus dm̃: qͥa ipse
pͥor dilexit. Nong alit̃ adillãuerã ꝑfectionem con¬

Expanded text:
sunt, sive Paulus, sive Apollo, sive Cephas, sive mundus, sive vita, sive mors, sive praesentia, sive futura, omnia vestra sunt . Ad quam similitudinem etiam Salvatoris praecepta nos provocant: Estote, inquit, et vos perfecti, sicut et Pater vester coelestis perfectus est . In illis enim nonnumquam solet interrumpi bonitatis affectus, cum aliquo vel tepore, vel laetitia, vel oblectatione vigor animi relaxatus, aut metum ad praesens gehennae, aut desiderium subtrahit futurorum. Et est quidem in illis gradus cujusdam profectus imbuens nos, ut dum vel poenarum metu, vel praemiorum spe incipimus vitia declinare, ad charitatis gradum transire possimus, quia Timor, inquit, non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem, quoniam timor poenam habet. Qui afectus in caritate. nos ergo diligamus, quia deus prior dilexit nos. non ergo aliter ad illam ueram perfectionem con
Abbreviated transcription (Latin):
renuntiationis culmina uidebant᷑ : ut nullo
modo illuc humilitatẽ nr̃am crederemꝰ posse
conscendẽ. Igit᷑ desꝑatione deiecti: et ipso etiã
uultu intimã cogitationum amaritudinẽ ñ
cclantes: adbeatum senẽ satis anxia m̃te cucurri¬
mus. Cui ꝓtinus catisam tantȩ mestitudinis

Expanded text:
renuntiationis culmina uidebantur, at nullo renuntiationis culmina uidebantur, at nullo modo illuc humilitatem nostram crederemus posse conscendere. igitur desperatione deiecti et ipso etiam uultu intimam cogitationum amaritudinem non celantes ad beatum senem satis anxia mente recucurrimus: cui protinus causam tantae maestitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
ris sui ac pͥmatus obsequiis: ac furtim ascendeis
nauem. ad palestinam syriȩ ꝓuintie transme¬
auit: ubiuelut incipiens atq nouicius. in
illo in quo nos degebamꝰ monasteri receptꝰ
habitaculo. in nĩa cellula ab abbate p̃ceptꝰ ẽ cõma¬
nere. S ne illi quidẽ diu uirtutes eiꝰ ac merita
latere potuerunt. Namsimili ꝓditione decectꝰ:
atq ad monasteriũ suũ cum ingenti honorifi-
uor igit᷑ post ñ longũ tempꝰ nos qͦq egyptũ
petere scẽ institutionis desideriũ compulsis¬
set: summo eũ affectu ac desiderio ꝑquirentes.
quam in extrema orti parte construxerat. ho¬
noraret hospicio. Ubi cũ satis ardua atq pre-¬
celsa cuidam fr̃i. monasterii regulam subeun¬
ti coram om̃ib insynaxi fr̃ib p̃cepta tradidis¬
set: quȩ inquarto ut p̃diximꝰ institutionũ li¬
bro quanta potui breuitate complexus sũ: tã
incomp̃hensibilia nob̃ tamq mirifica uerȩ ab¬

Expanded text:
ris sui ac primatus obsequiis ac furtim conscendens ris sui ac primatus obsequiis ac furtim conscendens nauem ad Palaestinam Syriae prouinciam transmeauit, ubi uelut incipiens atque nouicius in illo in quo nos degebamus monasterii receptus habitaculo in nostra cellula ab abbate praeceptus est conmanere. qud nec illic quidem diu uirtutes eius ac merita latere potuerunt. nam simili proditione detectus atque ad monasterium suum cum ingenti honorifum igitur post non longum tempus nos quoque Aegyptum petere sanctae institutionis desiderium conpulisset, summo cum affectu ac desiderio perquirentes tquam in extrema horti sui parte construxerat, honoraret hospitio. abi eum satis ardua atque praecelsa cuidam fratri monasterii regulam subeunti coram omnibus in synaxi fratribus praecepta tradidisset, quae in quarto ut diximus institutionum libro quanta potui breuitate conplexus sum, tam inconprehensibilia nobis., tam mirifica uerae ab
Abbreviated transcription (Latin):
illa congregatio. tam utiliũ oꝑum adimirans
ignoraret auctorem: cumq ita trienniũ ferme.
gaudens desidcratis tam iniuriosȩ subiectionis
exegisset: accidit ut quidã eidem cognitꝰ ex iłł
unde ille discesserat egypti partib adueniret.
Qui cum de indumentorum eiꝰ atq officii uili¬
tate. ꝓmptissime agnitionis facilitatẽ diuhesi¬
tans cohiberet: post explorationẽ manifestissi¬
mam ad genua ciꝰ ꝓuolutus. pͥmũ stuporẽ fribꝰ
cunctis. de hinc etiam ꝓdito nominc qd apud
illos quoq p̾cipue scĩtatis fama uulgauerat. eti¬
am dolorẽ compunctionis incussit: qd scilicet
tanti iurũ meriti ac sacerdotiitam imuriosis oꝑi¬
bus deputassent. S postquã flens tibertĩ. ⁊ dia¬
bolicȩ inuidiȩ quasi grauem ꝓditionis suȩ im¬
putans casum. ad monasteriũ suũ honorifica
fratrũ custodia ambiente. ꝑductus ẽ: exiguo illic
tempore demoratus. rursus offensus ẽ. ipsis hono¬

Expanded text:
illa congregatio tam utilium operum admirans illa congregatio tam utilium operum admirans ignoraret auctorem, cumque ita triennium ferme illic gaudens desideratis tam iniuriosae subiectionis laboribus exegisset, accidit ut quidam frater eidem cognitus ex illis unde ipse discesserat Aegypti partibus adueniret. qui cum de indumentorum eius atque officii uilitate promptissimae agnitionis facilitatem diu haesitans cohiberet, post explorationem manifestissimam ad eius genua prouolutus primum stuporem fratribus cunctis, dehinc prodito etiam nomine, quod apud illos quoque praecipuae sanctitatis fama uulgauerat, etiam dolorem conpunctionis incussit, quod scilicet tanti meriti et sacerdotii uirum tam iniuriosis operibus deputassent. sed postquam flens ubertim et diabolicae inuidiae quasi grauem proditionis suae inputans casum ad monasterium suum honorifica fratrum custodia ambiente perductus est, exiguo illic tempore demoratus rursus offensus est ipsis hono
Abbreviated transcription (Latin):
curitatẽ. quam etiam imꝑfecti quiq laborẽ obȩdi¬
entiȩ in cȩnobiis ñ ferentes. suꝑba ñ nunquã pre¬
sumptione scctant᷑: s celeberrimo p̃legit cȩnobio
subiugari. Ubitamen ne ullo habitꝰ sui ꝓderet᷑
indicio. indutus ueste seculari. multis ut illic
moris c̃ dieb lacrimans ꝓforib excubauit: at¬
q ad omniũ genua ꝓuolutus. post diuturna fasti¬
dia eoꝵ qui ad explorandũ eiꝰ desideriũ inulti¬
ma. eum iam ȩtate uelut panis egestate compul¬
sum. ñ sincere illius ꝓpositi sc̃itatem expetisse di¬
cebant: tandem ut suscipet᷑ obtinuit. Ubi ado¬
lescenti cuidam frĩ quiortum susceꝑat excolendũ.
in amminiculũ deputatus: cum ñ solũ omnia
quȩ ciidẽ p̃positus imꝑasset. uel quȩ inunc̾ti oꝑis
cura poscebat. cũ ammiratione tamscẽ humili¬
tatis impleret: uerũ etiam quedam necessaria
oꝑa quȩ ꝓpt̃ horrorẽ sui acȩteris uitabant᷑. ita

Expanded text:
curitatem, quam etiam imperfecti quique, laborem obedicuritatem, quam etiam imperfecti quique, laborem obedientiae in coenobiis non ferentes, superba non numquam praesumptione sectantur, sed celeberrimo praeelegit coenobio subjugari. Ubi tamen ne ullo habitus sui proderetur indicio, indutus veste saeculari, multis, ut illic moris est, diebus lacrymans pro foribus excubavit, atque ad omnium genua provolutus, post eorum diuturna fastidia, qui ad explorandum ejus desiderium in ultima eum jam aetate velut panis egestate compulsum, non sincere illius propositi sanctitatem expetisse dicebant, tandem ut susciperetur, obtinuit, ubi adolescenti cuidam fratri, qui hortum susceperat excolendum, in adminiculum deputatus cum non solum omnia, quae idem praepositus imperasset uel quae iniuncti operis cura poscebat, cum admiratione tam sanctae humilitatis impleret, uerum etiam quaedam necessaria opera, quae propter horrorem sui a ceteris uitabantur, ita
Abbreviated transcription (Latin):
ri abbatis pinuphi de fine pȩni¬
tentiȩ p̃cepta dicturus. magnã¬
michimateriȩ partẽ uideor ampu¬
tare:⁊ sihumilitatis eiꝰ laudem. quã in quarto
institutionis libro qui ẽ suꝑ instituendis re¬
nuntiantib titulatus. breui sermone ꝑstrinxi.
lectoris fastidio consulens hic silentio preter¬
mittam: cum p̃sertim multuilliꝰ opusculi no¬
ticiam ñ habentes. in hanc possint incurrere
lectionẽ:⁊ et omnis dictoꝵ uacillet auctoritas: si
dicentis meritũ subtrahat᷑. Hic si quidẽ cũ haud
longe apanefis egypti. ut alio dietum ẽ ciuita¬
te egypti abbas et pb̃r ingenti cȩnobio p̃sidẽ¬
uideret᷑ retͥbutione laudis humanȩ laboꝵ suoꝵ re¬
cepisse mercedẽ: timens ne sibi specialit̃ iniisa po¬
pularis fauoris manitas. fructũ p̃mii euacuaret
ȩc̃mi: occulte monasteriũ suũ fugiens. ad inti¬
ma tabennensiũ monachoꝵ secreta contendit:
ubi ñ heremi solitudinẽ. ñ singłaris uite se¬

Expanded text:
ri abbatis Pinufii de fine poenitentiae praecepta dicturus, magnam materiae partem mihi videor amputare, si humilitatis ejus laudem, quam in quarto Institutionum libro , qui est super instituendis Renuntiantibus titulatus, brevi sermone perstrinxi, lectoris fastidio consulens, hic silentio praetermittam; cum praesertim multi illius opusculi notitiam non habentes in hanc possint incurrere lectionem, et omnis dictorum vacillet auctoritas si dicentis meritum subtrahatur. Hic siquidem cum haud longe a Panephysi Aegypti, ut illic dictum est, civitate, abbas et presbyter ingenti coenobio praesidevideretur retributione laudis humanae laborum suorum recepisse mercedem, timens ne sibi specialiter invisa popularis favoris inanitas, fructum praemii evacuaret aeterni, occulte monasterium suum fugiens, ad intima Tabennensium monachorum secreta contendit, ubi non eremi solitudinem, non singularis vitae se
Abbreviated transcription (Latin):
uentris. Quibꝰ etiam illtid potest elegant̾ apta¬
ri. Inore pacem cũ amico suo loquitur: et oc¬
culte ponit ei insidias. Quib tam̃ magis de¬
cipitur ipse qui dccipit. Nam qui p̃parat ante
faciem amicisui rete. circundat illud pedib
suis: ⁊ qui fodit foueam proximo suo: inci¬
det in eamipse. Demq cũ magna multitudo¬
ad comp̃hendendum dñm cũ gladiis et fuisti¬
bus cũ iuda ucnisset:⁊ nemo tamen in au¬
ctorem uitȩ nr̃ȩ illo cruentior exdicit parrici¬
da: qui cunctos ficto salutationis honore p̃¬
ueniens: osculum subdole caritatis ingessit.
Cui dñs. Iuda inquit osculo filiũ hominis tra¬
dis: Ia est amaritudo ꝑsecutionis atq odii tui
hoc tegien assumpsit: quo dalcedo ucriamo¬
ris exprimit᷑. Aꝑtius quoq ac uehementiꝰ ꝑ

Expanded text:
uentris. quibus etiam illud potest eleganter aptauentris. quibus etiam illud potest eleganter aptari: in ore pacem cum amico suo loquitur, et occulte ponit ei insidias, quibus tamen decipitur magis ipse qui decipit. nam qui praeparat ante faciem amici sai rete, circumdat illud pedibus suis, et: qui fodit foneam proximo suo, incidet in eam ipse. denique cum magna ad conprehendendum dominum cum gladiis et fustibus multitudo uenisset, nemo in auctorem uitae nostrae illo cruentior extitit parricida, qui cunctos ficto salutationis honore praeneniens osculum subdolae caritatis ingessit. cai dominus: Iuda, inquit, osculo filium hominis tradis? id est: amaritudo persecutionis atque odii tui hoc tegmen adsumpsit, quo dulcedo ueri amoris exprimitur. apertius quoque ac uehementius
Abbreviated transcription (Latin):
tium erit ȩqualit̾ noxium: quia sic̃ ex aggerat
in alterius corde tristiciam: ita in suo non ꝑmit¬
tit extingui. Contra qͦs. illa ꝓpħȩ satis ꝓpͥȩ ẽ
directa maledictio. Uȩ qui potat amicũ suũ.
mittens fel suum. et in ebrians. ut aspiciat
nuditatem qus: replctus ẽ ignominia pro
gła. Illud quoq qd̾ ꝑ alium de talib dicit᷑.
quia omnis frater supplantans supplantabit᷑:
et omnis amicus fraudulenter incedet: et uir
frẽm suũ deridebit: et ueritatem ñ loquent᷑:
extenderunt enim linguã suã quasi arcum
mendacii. et ñ ucritatis. Sepe autem ficta pati¬
entia & iam acrius ad iracundiam quã sermo
succendit: et atrocissimas uerboꝵ transcendit
imurias maligna taciturnitas: lcuiusq to¬
lerantur inimicoꝵ uulnera: quam irridenti¬
um subdola blandimenta. De quib ꝓpͥc di
oleum: et ipsi sunt iacula. Et alibi. Uerba cal¬
lidioꝵ mollia: hec autẽ feriunt inpenetlia

Expanded text:
tium erit aequaliter noxium, quia sicut exaggerat tium erit aequaliter noxium, quia sicut exaggerat in alterius corde tristitiam, ita in suo non permittit extingui contra quos illa prophetae satis proprie est directa maledictio: nae qui potat amicum suum mittens fel suum, et inebrians ut aspiciat nuditatem eius. repletus est ignominia pro gloria. illud quoque quod per alium de talibus dicitur: quia omnis frater subplantans subplantabit, et omnis amicus fraudulenter incedet. et uir fratrem suum deridebit, et ueritatem non loquentur. extenderunt enim linguam suam quasi arcum mendacii et non ueritatis. saepe autem ficta patientia etiam acrius ad iracundiam quam sermo succendit et atrocissimas uerborum transcendit iniurias maligna taei-lo tornitas, leninsque tolerantur inimicorum uulnera quam inridentium subdola blandimenta. de quibus proprieius super oleum: et ipsi sunt iacula, et alibi: uerba callidorum mollia, haec autem feriunt in penetralia
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝑemerit frẽm. an aliqua ad mortẽ fraude cõ¬
pulerit: cum ipsius cum dolo. uel crimine
constet extinctum: Quasi uͦ cȩcũ inp̃ceps manu
ꝓpͥa non impegisse sufficiat: cũ similit̃ reus
sit. qui ꝓnum ⁊ imminentẽ iam foucȩ cũ potu¬
erit reuocare contempserit: aut ille solus in cri¬
minc sit qui manu sua quempiã laqueaticrit:
et non etiam is. qui uel parauerit. uel ingesserit
laqueũ: uel certe cum potuerit auferre nolue¬
rit. Ita igit᷑ tacere nichil ꝓdest: si iccirco nob̃
indicimus silentiũ. ut quod agendum cũ uitio
fuerat. hoc taciturnitate faciamus: assimu¬
lantes quosdam gestus. quib ille quẽ curari
oportuit. uehementiore in ardescat iracundia:
et nos suꝑhȩc omnia damno illius. ac ꝑditione
laudemur. Quasi uero non etiam ex hoc ipso qͥs
criminosior sit: quod głam sibi de frĩs uolue¬
rit ꝑditione conquirere. Utriq enm tale silen¬

Expanded text:
se peremerit fratrem an aliqua ad mortem fraude conse peremerit fratrem an aliqua ad mortem fraude conpulerit, cum ipsius eam dolo uel crimine constet extinctum? quasi uero caecum in praeceps manu propria non inpegisse sufficiat, cum similiter reus sit qui pronum et inminentem iam foueae, cum potuerit, reuocare contempserit, aut ille solus in crimine sit qui manu sua quempiam laqueauerit et non etiam is qui uel parauerit uel ingesserit laqueum uel certe, cum potuerit, auferre noluerit. ita igitur tacere nihil prodest, si idcirco nobis indicamus silentium, ut quod agendum conuicio fuerat hoc taciturnitate faciamus, adsimulantes quosdam gestus, quibus et ille quem curari oportuit uehementiore inardescat iracundia et nos super haec omnia damno illius ac perditione laudemur: quasi uero non etiam ei hoc ipso quis criminosior sit, quod gloriam sibi de fratris uoluerit perditione conquirere. utrique enim tale silen
Abbreviated transcription (Latin):
gestuq ir risorio subsannamꝰ. ut eos magis ad tra¬
cundiam uultu tacito ꝓuocemꝰ. quã tumida po¬
tuissent incitare conuitia: in conos ȩstimantes
minime apud dm̃ reos. quia nichil ore ꝓtulimus.
qd̾ nos notare hominũ iudicio. aut condempna¬
re potuisset: Quasi uͦ apud dm̃ uerba tantũmͦ ⁊
ñ p̃cipue uoluntates uocent᷑ inculpam: et opꝰ
solum peccati. ñ etiam uotũ. ac ꝓpositũ habcat᷑
incrimine: aut hoc tantum quid unusquisq
fecerit ꝑloquelam. et nonqͥd etiam ꝑ taciturni¬
tatem faccre studucrit in iudicio sit querendũ. Non
enimsola cõmotionis illatȩ qualitas: s etiã ꝓpo¬
situm irritantis innoxa ẽ. Et iccirco ñ quead mo¬
dum iurgium fucrit excitatum : s cuiꝰ confla¬
grauerit uitio: uerũ iudicis nr̃i ꝑ quirit examen.
E ffectus enimpeccati: non ordo ẽ considerandꝰ
admissi. Quid enim differt. utrumqͥs gladio ip¬

Expanded text:
gestuque irrisorio subsannamus, ut eos magis ad iragestuque irrisorio subsannamus, ut eos magis ad iracundiam vultu tacito provocemus, quam tumida potuissent incitare convicia, in eo nos aestimantes minime apud Deum reos, quia nihil ore protulimus, quod nos notare hominum judicio aut condemnare potuisset? quasi vero apud Deum verba tantummodo, et non praecipue voluntas vocetur in culpam, et opus solum peccati, et non etiam votum ac propositum habeatur in crimine, aut hoc tantum quod unusquisque fecerit per loquelam, et non quod etiam per taciturnitatem facere studuerit, in judicio sit quaerendum. Non enim sola commotionis illatae qualitas, sed etiam propositum irritantis in noxa est. Et idcirco non quemadmodum jurgium fuerit excitatum, sed cujus conflagraverit vitio, verum judicis nostri perquiret examen. Affectus enim peccati, non ordo considerandus est admissi. Quid enim differt utrum
Abbreviated transcription (Latin):
gencraliter exhibenda. aut iracundia contra
gentilem noxia. contra frẽm utilis estiman¬
da .⁊ cum utiq ꝑturbatȩ mentis obstinata cõ¬
motio. ñ dissimile contra quemuis fuerit exci¬
tata sibi inferat detrimentũ. Quantȩ autẽ
obstinationis immo uecordiȩ ẽ ut nec ipsã
uerboꝵ ꝓprietatẽ. brutȩ mentis stupore
discernant: quia non dicit᷑ omnis qͥ irascit᷑ alienige¬
nȩ reuserit iudicio. quod fortasse potuerat. scd̃m
illoꝵ sensum. consortes nr̃ȩ fidei et conuersationis
exciꝑe: s significant᷑ exp̃ssit euangłicus sermo
dicens. Omnis qui irascit᷑ fr̃i suo: reuserit iudi¬
cio. Licet itaq scdm regulam ueritatis. omnẽ ho
fidelis. ac nr̃ȩ conuersationis particeps quam
echnicus ipsofrĩ uocabulo designat᷑.x
llud uero quale ẽ quod int̾dum patientes eẽ nos
eredimꝰ. quia responde contempnimꝰ lacessiti. s¬
ita commotos fr̃s amara taciturnitate uel motu.

Expanded text:
generaliter adhibenda aut iracundia contra generaliter adhibenda aut iracundia contra gentilem noxia contra fratrem utilis aestimanda, cum utique perturbatae mentis obstinata conmotio non dissimile, contra quemuis fuerit excitata, sibi inferat detrimentum. 3 quantae autem obstinationis, immo uecordiae est, ut nec ipsam uerborum proprietatem brutae mentis stupore discernant, quia non dicitur: \'omnis qui irascitur alienigenae, reus erit iudicio, quod fortasse poterat secundum illorum sensum consortes nostrae fidei et conuersationis excipere, sed significanter expressit euangelicus sermo dicens : omnis qui irascitur fratri suo, reus erit iudicio. licet itaque secundum regulam ueritatis omnem homifidelis ac nostrae conuersationis particeps quam ethnicus ipso fratris uocabulo designatur. IIIud uero quale est quod interdum nos patientes esse credimus, quia respondere contemnimus lacessiti, sita commotos fratres amara taciturnitate vel motu
Abbreviated transcription (Latin):
ari crubescimus. auctores nos fẽnȩ tristiciȩ
denegamus: ac rebelli spũ subici p̃ceptis dnĩ
dedignantes. nequaquam eam obseruari debere
nec impleri posse contendimus: Eoq fit. ut iu¬
dicantes cũ impossibilia uel incongrua p̃cepisse:
llud quoq quib lacrimis ẽ deflendũ. xui.
qđ ñnulli fr̃m cum fuerint contumelia cuilibet
sermonis accensi. si alteriꝰ cuiꝰpiam qui cã lenire
desid̃at precibus fatigent᷑ : cum audierint ne¬
quaquã deb̃e adu̾sus frẽm concipi. recineriue
tristiciam scd̃m illud qd̃ scͥptum ẽ. qui irascitur
fr̃isuo reuscrit iudicio. et sol ñ occidat suꝑ ira¬
cundiam urãm: ꝓclamant ilicosi paganus ab¬
quis si secularis hoc fecisset. aut ista dixisset. re¬
cte debuit sustineri. Quis autẽ ferat frẽm. tam
grauis conscium culpȩ. aut tam insolens de
ore conuitiũ ꝓferentem: Quasi uͦ patientia ĩ¬
fidelib tantum atq sac̾legis. et ñ om̃ĩb sit

Expanded text:
ari erubescimus, auctores nos fraternae tristitiae ari erubescimus, auctores nos fraternae tristitiae denegamus, ac rebelli spiritu subici praeceptis domini dedignantes nequaquam ea uel obseruari debere uel inpleri posse contendimus? eoque fit, ut iudicantes eum inpossibilia uel incongrua praecepisse eIIIud quoque quibus lacrimis est deflendum, quod nonnulli fratrum, cum fuerint contumelia cuiuslibet sermonis accensi, si alterius cuiuspiam qui eam lenire desiderat precibus fatigentur, cum audierint nequaquam debere aduersus fratrem concipi retineriue tristitiam secundum illud quod scriptum eat: qui irascitur fratri suo, reus erit iudicio, et: sol non occidat super iracundiam tuam, proclamant 2ilico: si paganus aliquis, si saecularis hoc fecisset ant ista dixisset, recte debuit sustineri. quia autem ferat fratrem tam grauis conscium culpae aut tam insolens de ore conuicium proferentem! quasi uero patientia infidelibus tantum atque sacrilegis et non omnibus sit
Abbreviated transcription (Latin):
Ntantum gͥ non uult nosxu Ituũ.
dñs nr̃ alteriꝰ despectui habere tristiciã:
ut si aliquid adu̾sum nos fẽ habuerit. nec mune¬
ra nr̃a suscipiat. id est nec orationes sibi a nobis
lamus. Neq enim ait si habet uerã querelam¬
adu̾sum te fã tuus relinque munꝰ tuũ ad alta¬
re. et uade pͥus reconciliare ei: s si recordatꝰ
id ẽ ctiam si leue aliquid ac uile sit. qͦ frĩs in
te excitata fuerit cõmotio. et hoc memoriã
tua subita recordatione pulsauerit: scias of¬
ferre te p̃cũ duarum spiritalia munera ñ deb̃e:
nisi pͥus qualibet ex causa ortam tristitiam de
corde frĩs. benigna satiffactione depuleris.
Si gͥ euangłicus sermo etiam ꝓp̃tirita et minima
simultate. ac de exiguis oborta causis satisfacere
nos irascentib iubet÷ quid de nobis miseris
fiet. qui recentes et maximas causas nr̃oq er¬
rore cõmissas. ꝑtinaci dissimulatione contem¬
pnimꝰ. et inflatitumore diabolico. dũ humili¬

Expanded text:
tantum igitur non vult nos Deus noster alterius despectui habere tristitiam, ut si aliquid adversum nos frater habuerit, nec munera nostra suscipiat, id est, nec orationes sibi a nobis lamus. Neqaduersum te frater tuus, relinque munus tuum ad altare et uade, prius reconciliare ei\', sed si recordatus aduersum te, id est etiam si leue aliquid ac uile sit quo fratris in te fuerit excitata conmotio, et hoc memoriam tuam subita recordatione pulsauerit, scias offerre te precum tuarum spiritalia munera non debere, nisi prius qualibet ex causa ortam tristitiam de corde fratris benigna satisfactione depuleris. si igitur euangelious sermo etiam pro praeterita et minima simultate ac de exiguis oborta causis satisfacere nos irascentibus iubet, quid de nobis miseris fiet, qui recentes et maximas causas nostroque errore conmissas pertinaci dissimulatione contemnimus et inflati tumore diabolico, dum humili
Abbreviated transcription (Latin):
secedentes ab eis quos humili satisfactione.
atq colloquio lenire debuerant: aliquos psalmoꝵ
incipiunt cantare uersiculos. Quib dũ con¬
ceptam corde amaritudinẽ dclinire se putaĩis.
insultando augent quod statim extinguere
potuerunt. si magis auxii. atq humiles ẽẽ
uoluissent: ut oportuna compunctio. et ipsoꝵ
cordib mederetur:⁊ et frm animos delimret.
Nam illo utiq modo pusillanimitatis. immo
suꝑbiȩ suȩ uitio palpant. et nutriunt potiꝰ qͣm
extirpant fomitẽ uirgioꝵ: dominice illiꝰ p̃cep.¬
tionis immemores qua ait. Qui irascit᷑ fr̃i suo
reus erit iudicio: et si recordatus fueris qͥa
frat̃ tuus habet aliqͥd aduersum te. relinque
ibi munus tuũ ad altare. et uade pͥus recon¬

Expanded text:
secedentes ab eis, quos humili satisfactione secedentes ab eis, quos humili satisfactione atque conloquio lenire debuerant, aliquos psalmorum incipiant decantare uersiculos. qui dum conceptam corde amaritudinem delenire se putant, insultando augent quod statim extinguere potuerunt, si magis anxii atque humiles esse uoluissent, ut oportuna conpunctio et ipsorum cordibus mederetur et fratrum animos deleniret. nam illo utique modo pusillanimitatis, immo superbiae suae uitium palpant et nutriunt potius quam extirpant fomitem iurgiorum, dominicae illius praeceptionis inmemores qua ait: qui irascitur fratri suo, reus erit iudicio, et: si recordatus fueris quod frater tuus habet aliquid aduersum te, relinque ibi munus tuum ad altare, et uade p
Abbreviated transcription (Latin):
ñ odii comparatio. sed affluentior grã exub̃antis¬
sumi amoris extollit. Tale quid etiam ex ꝑsona
sponsȩ legimus in cantico canticoꝵ: dicentis.
Ordinate inme caritatẽ. Hȩc enim ẽ uerȩ caritas
ordinata. quȩ odio habens neminẽ. quosdam
meritoꝵ iure plus diligit: queq cũ generalit̃
diligat cunctos. aliter enim parentes. aliter
contuges. alit̃ fr̃s̃. aliter filii diligunt᷑: excipit ta¬
men sibi exhis quos debeat peculiari affectione
complecti. Et rursum int̃ ipsos q̃ indilectione
summi. atq p̃cipui sunt: aliqͦs sibi qͥ cȩteroꝵ
affectui suꝑ extollantur excerpit.
Icontrario noitimus qd utinã nesciremꝰ. non¬
nullos fr̃m tantȩ esse obstinationis atq
duriciȩ. ut cum ud suos aduersus fr̃em. ł frĩs
aduersum se senserint animos excitados: ad
dissimulandã mentis sue tristitiam. quȩ ex
indignatione alterudrȩ commotionis exorta ẽ.

Expanded text:
eam odii comparatio, sed affluentior gratia exuberantiseam odii comparatio, sed affluentior gratia exuberantissimi amoris extollit. Tale quid etiam ex persona sponsae legimus in Cantico canticorum, dicentis: Ordinate in me charitatem . Haec enim est vere charitas ordinata, quae odio habens neminem, quosdam meritorum jure plus diligit; quaeque eum generaliter deatur. aliter enim parentes, aliter coniuges, aliter fratres, aliter filii diliguntmen sibi ex his quos debeat peculiari affectione conplecti, et rursum inter ipsos qui in dilectione summi atque praecipui sunt aliquos sibi qui ceterorum affectui superextollantur excerpit. E contra nouimus quod utinam nesciremus! nonnullos fratrum tantae esse obstinationis atque duritiae, ut cum uel suos aduersus fratrem uel fratris aduersum se senserint animos excitatos, ad dissimulandam mentis suae tristitiam, quae ex indignatione alterutrae conmotionis exorta est,
Abbreviated transcription (Latin):
ligeret eum pater suus scilicet ñ qđ uir iustꝰ
& pat̾. non ualde diligeret etiam cȩteram plẽ:
s qd̾ huius qui tẏpum dnĩ p̃ferebat. affectui
aulcius quodamm atq indulgentius inhere¬
rec. Et hoc etiam de ioħe cuangłista legimꝰ cui¬
dentissime designari: cum de ipso dicit᷑. disci¬
pulus ille quẽ diligebat iħs: cumutiq etiã
reliquos undecim similit̃ lectos. ita p̃cipua
dilectione complextis sit. ut hoc etiam ȩuuangłi¬
ca attestatione designet dicens. Sicut dilexi uos:
et inuicem uos diligite. De quib et alibi dicit᷑.
Diligens suos qui erant in mundo: usq infinẽ
dilexit eos. S hic unitis dilectio. non erga rebi¬
quos discipłos teporem caritatis: s largiorẽ
erga hunc suꝑabundantiam amoris exp̃ssit:
quam ei uirginitatis pͥuilegiũ et carnis incor¬
ruptio conferebat. Quȩ iccirco uelut subli¬
mior. cum quadã exceptione signat᷑: qͥa eã

Expanded text:
ligeret eum pater suus , scilicet, non quod vir justus ligeret eum pater suus , scilicet, non quod vir justus et pater non valde diligeret etiam caeteram prolem, sed quod hujus, quia typum Domini praeferebat, affectui dulcius quodammodo atque indulgentius inhaereret. Hoc etiam de Joanne evangelista legimus evidentissime designari, cum de ipso dicitur: Discipulus ille quem diligebat Jesus , cum utique etiam reliquos undecim similiter electos ita praecipua dilectione complexus sit, ut hoc etiam evangelica attestatione designet, dicens: Sicut dilexi vos, et vos diligite invicem . De quibus et alibi dicitur: Diligens suos qui erant in mundo, usque in finem dilexit eos . Sed haec unius dilectio non erga reliquos discipulos teporem charitatis, sed largiorem erga hunc superabundantiam amoris expressit, quam ei virginitatis privilegium et carnis incorruptio conferebat. Quae idcirco velut sublimior cum quadam exceptione signatur, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
postulat prosanctis.
llam igit᷑ caritatẽ quȩ dicit᷑ agapẽ impossibile
ẽ om̃ib exhiberi: de quabeatus apłs. ergo
dum tempꝰ habemꝰ inquit. oꝑem᷑ qd̾ bonũ ẽ
ad om̃s: maxime autẽ ad domesticos fidei. Quȩ
in tantũ ẽ omnib generalit̃ exhibenda: ut eti¬
am eam inimicis nrĩs a dnõ iubeamͣ impend̃e.
Nam diligite inquit inmicos urõs. Ał atecic᷑
autem ia c̃. affectio paticis admodũ. ul his qͥ
parilitate moꝵ. uel uirtutũ socictate conexi ft̃
exhibet᷑: licet etiam ipsa a tͤ ã ͭẽ cͥicͦ multam
inse differentiã habere uideat᷑. Et in ipsa qͦq hoꝵ¬
affectuum necessitudine magna distantia est:
nec uniformis parentũ diledio erga inuenit᷑¬
filios. Quod etiamiacob patriarchȩ ꝓbat᷑
exemplo: qui cum cẽt duodecim filioꝵ pat̃.
om̃sq pat̃na caritate diligeret: tamen ꝓpen¬
so ioseph dilexit affectu. ut de eo scͥpt᷑a aꝑte cõ¬
memoret: inuidebant autẽ ei fr̃s sui. eoqd̃ di¬

Expanded text:
postulat pro sanctis. IIIam igitur caritatem, quae dicitur ἀγάπη, possibile est omnibus exhiberi. de qua beatus apostolus ergo dum tempus habemus, inquit, operemur quod bonum est ad omnes, maxime autem ad domestin tantum omnibus est generaliter exhibenda, ut eam etiam inimicis nostris a Domino jubeamur impendere. Nam Diligite, inquit, inimicos vestros . Διάθεσις autem, id est, affectio, paucis admodum, et his qui vel parilitate morum vel virtutum societate connexi sunt, exhibetur, licet etiam ipsa diathesis multam in se differentiam habere videatur. Aliter enim affectuum necessitudine magna distantia est, nec uniformis parentum dilectio erga filios invenitur. Quod etiam Jacob patriarchae probatur exemplo, qui cum esset duodecim filiorum pater, omnesque paterna charitate diligeret, tamen propensiore Joseph dilexit affectu, ut de eo aperte Scriptura commemoret: Invidebant autem ei fratres sui, eo quod di
Abbreviated transcription (Latin):
ta:⁊ postea ut uina quȩdam suaueolentia. et le¬
tificantia cor hominis. cũ sensutim canitie. et pa¬
tientiȩ fuerint uetustate decocta: cũ magna sui
fsaglantia de uase tui pectoris ꝓferent᷑: et tanqͣ
ꝑhennis fons de exꝑientiȩ uenis. et irrignis uirtu¬
tum meatib redundabunt: fluentaq continua.
uelut de quadam abysso tui cordis effundent.
Eueniet nanꝙ in te illud. quod inꝓuerbiis ad illũ
dicit᷑: qui hec oꝑe consũmauit. Bibe aquas de
tins uasis. et de ponteoꝵ tuoꝵ fontib: supfluats
tibi aquȩ de tuofonte.⁊ intuas autẽ planteas ꝑ¬
transeant aquȩ tuȩ. Ac scđm ysaiam ꝓpħam. e¬
ris quasi ortus irriguus. et sicut fons aquaru
cuiꝰ ñ deficient aquȩ: et edificabunt᷑ in te deser¬
ta a scłis: fundamenta generationis. et generationis
suscitabis: et uocaberis edificator sçpium: auer

Expanded text:
ta, postea ut uina quaedam suaue olentia et laeta, postea ut uina quaedam suaue olentia et laetificantia cor hominis, cum sensuum canitie et patientiae fuerint uetustate decocta, cum magna sui fragrantia de uase tai peetoris proferentar et tamquam perennis fons de experientiae uenis et miignis uirtutum meatibus redundabunt fluentaque continua aelat de quadam abysso tai cordis effundent. eueniet namque in te illud, quod in Prouerbiis ad illum didtar qui haec opere consummauit: bibe aquas de tais uasis et de puteorum taoram fonte. superefflaant tibi aquae de tio fonte, in tuas autem plateas pertranseant aquae tuae, ac secundum Esaiam prophetam eris quasi hortus inriguus, et sieat fons aquarum, caias non deficient aquae. et aedificabuntur in te deserta a saeculis: fundamenta generationis et generationis suscitabis: et uocaberis aedificator saepium, auer
Abbreviated transcription (Latin):
rabilia salutis uerba. uel aurib nr̃is indesinent̃
infundi. uel de nr̃o iugiter ore ꝓferri. Qũãuis e¬
nim adhibeatur scãrũ rerum crebra narratio.⁊
nunquã tam̃ ammȩ sitm uerȩ sciendiȩ sustinen¬
ti. sacietas generabat horrorem: s ea cotidie ue¬
lut notia ac desiderata suscipiens. quanto freqͦn¬
tius hauscrit. tanto auidius. uel audiet. uel lo¬
quetur: et confirmadionẽ potius ꝑceptȩ scien¬
tiȩ ex eoꝵ repetitione. quam ullum ex frequenti
capiet collatione fastidium. Euidens nanq ẽ de¬
pidȩ. ac suꝑbe mentis indicium: si uerboꝵ saluta¬
rium medicinam qũatus stuidio miniȩ assiduitatis
ingestam: fastidiose negligentq̃ suscipiat. Ami¬
ma enim quȩ insatietate est fauis illudit: ammȩ
autem egenti. etiam amara dulcia uident᷑. Si
itaq hȩc diligenter exccpta. & in recessumentis
condita. atq indicta fuerint taciturnitate signa¬

Expanded text:
rabilia salutis uerba uel auribus nostris indesinenter rabilia salutis uerba uel auribus nostris indesinenter infundi uel de nostro iugiter ore proferri. quamuis enim adhibeatur sanctarum rerum crebra narratio, numquam tamen animae sitim uerae scientiae sustinenti satietas generabit horrorem, sed ea cotidie uelut noua ac desiderata suscipiens quanto frequentius hauserit, tanto auidius uel audiet uel loquetur et confirmationem potius perceptae scientiae ex eorum repetitione quam ullum ex frequenti capiet conlatione fastidium. euidens namque est tepidae ac superbae mentis indicium, si uerborum salutarium medicinam quamuis studio nimiae adsiduitatis ingestam fastidiose neglegenterque suscipiat: anima enim quae in satietate est fanis inludit, animae autem egenti etiam amara dulcia uidentur. si itaque haec diligenter excepta et in recessu mentis condita atque indicta fuerint taciturnitate signa
Abbreviated transcription (Latin):
mana mens non potest: et idõ quandiu spiritali¬
b studiis non fuerit occupata: necesse ẽ eam illis
que pridem didicit implicari. Quandiu eñ non
habuerit quo recurrat. et indefessos exerceat mo¬
tus: necesse ẽ ut ad illa quib ab infantia imbuta
ẽ collabat᷑: eaq semꝑ reuoluat.:⁊ que longo usu.
ac meditatione concepit. Ut ergohec in te scientia
spiritalis ꝑpetua soliditate roboret᷑. nec ea iam dẽ¬
porarie ꝑfruaris. sicut illi qͥ eã n suo studio. s ali¬
ena relatione contingunt. et uelut aerio ut na
dixerim odore ꝑcipiunt : s ut sensib tuis muis-¬
cerata quodãmͦ et ꝑspecta atq plantata condat᷑.
illud omni obseruantia custodire te conuenit: ut
etiam si ca quȩ optime nosti. forte audicris in col¬
latione ꝓferri: non ex eo qđ tibi. iam nota sint
asꝑnanter fastidioseq suscipias: s ea cordi tuo
illa auiditate cõmendes: qua debent deside¬

Expanded text:
mana mens non potest, et ideo quamdiu spiritualimana mens non potest, et ideo quamdiu spiritualibus studiis non fuerit occupata, necesse est eam illis quae pridem didicit implicari. Quamdiu enim non habuerit quo recurrat, et indefessos exerceat motus, necesse est ut ad illa quibus ab infantia imbuta est, collabatur, eaque semper revolvat quae longo usu ac meditatione concepit. Ut igitur haec in te scientia spiritalis perpetua soliditate roboretur, nec ea jam temporarie perfruaris, sicut illi qui eam non suo studio, sed aliena relatione contingunt, et velut aereo, ut ita dixerim, odore percipiunt, sed ut sensibus tuis inviscerata quodammodo et perspecta atque palpata condatur, illud omni observantia custodire te convenit, ut etiamsi ea quae optime nosti, forte audieris in collatione proferri, non ex hoc quod tibi jam nota sint, nanter fastidioseque suscipias, sed ea cordi tuo illa auiditate conmendes, qua debent deside
Abbreviated transcription (Latin):
aut quasi bellantiũ heroum ante oculos imago
uersetur : taliumq me fantasmatũ imaginatio
semꝑ illudens. itamentẽ meam ad suꝑnos intui¬
tus aspirare non patitur: ut cotidianis fletib
non possit expelli.
esteros. De hac ipsare unde tibipurgatio
nis maxima nascitur desꝑatio. citum satis. at¬
q efficax remedium poterit oboriri: si eandẽ di¬
ligentiam. atq instandiam quam te in illis scl̃a¬
ribus studiis habuisse dixisti: ad spiritalium
scripturarum uolueris lectionem. meditationẽ¬
q transferre. Necesse ẽ enim mentẽ cuam. tan¬
diu m illis carminib occupari.:⁊ quandiusi¬
bi alia quȩ intrasemet ipsam recolat. simili
studio. et assiduitate conquirat: ac ꝓ illis infructuo
sis. atq terrenis. spiritalia. ac diuina parturiat.
Quc cum pfunde alteq conceꝑit. atq in illis fucrit
cnutrita: uel expelli priores. sensĩ poterunt. uel pe¬
nitus aboleri. Uacari enimcunctis cogitationib hu¬

Expanded text:
aut quasi bellantium heroum ante ocnloe imago aut quasi bellantium heroum ante ocnloe imago uersetur, taliumque me phantasmatum imaginatio semper inludens ita mentem meam ad supernos intuitus adspirare non patitur, ut cotidianis fletibus non possit expelli. NESTEROS: De hac ipsa nis maxima nascitur desperatio citum satis atque efficax remedium poterit oboriri, si eamdem diligentiam atque instantiam, quam te in illius saecularibus studiis habuisse dixisti, ad scripturarum spiritualium volueris lectionem meditationemque transferre. Necesse est enim mentem tuam tandiu illius carminibus occupari, quandiu sibi alia quae intra semetipsam recolat, simili studio et assidsis atque terrenis, spiritualia atque divina parturiat. Quae cum profunde alteque conceperit, atque in illis fuerit enutrita, vel expelli priores sensim poterunt, vel penitus aboleri. Vacare enim cunctis cogitationibus hu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solum turpis. s etiam ociosa. et a dõ quantulũ¬
cunq discedens. aꝑfecto uiro immundissima for¬
nicatio deputadur.
d hec ego occulta pͥmum compunctione ꝑmo¬
tus. ac deinde grauiter ingemiscens: hȩc in¬
michi intulerunt desꝑationis augmenta quam
hactenus sustinebam: quippe eui pret̃ illas gene¬
rales animȩ captiuitates. quibus ñ dubito infir¬
mos quosq pulsari. extrinsecus speciale impe¬
dimentũ salutis accedit. ꝑ illam quãtenuit̃ uide¬
or attigisse notitiam litterarũ: in qua me ita uel
instantia pedagogi. uel continuȩ lectionis mactra¬
uit intentio. ut nunc mens mea poeticis illis uelut
infecta carminib. illas fabularũ nugas. hystori¬
asq belloꝵ. quibus a paruulo pͥmis studioꝵ imbu¬
ta ẽ rudimentis. orationis etiam tempore meditet᷑:
psallentiq uel ꝓpeccatoꝵ indulgentia supplican¬
ti. aut impudens poematũ memoria sug gerat᷑:

Expanded text:
non solum turpis, sed etiam otiosa et a deo quantulumnon solum turpis, sed etiam otiosa et a deo quantulumcumque discedens a perfecto uiro inmundissima fornicatio deputatur. Ad haec ego occulta primum conpunctione permotus ac deinde grauiter ingemesoens: haec, inmihi intulerunt desperationis aogmenta quam hactenus sustinebam: quippe em praeter illas generales animae captimtates, quibus non dubito infirmos quosque pulsari extrinsecus, speciale inpedimentum salutis accedit per illam quam tenuiter uideor adtigine notitiam litterarum, in qua me ita uel instantia paedagogi uel continuae leetionie maoeranit intentio, at nUDe mens mea poeticis illis uelut infecta carminibus illas fabularum nugas historiasque bellorum, quibus a paruulo primis studiorum inbuta est rudimentis, orationis etiam tempore meditetur, psallentique uel pro peccatorum indulgentia supplicanti aut inpudens poematum memoria suggeratur
Abbreviated transcription (Latin):
trectaueritis. Quȩ de suꝑstitionib legis dicta
eẽ non dubium ẽ. Inquas siquis inciderit: ꝓ
audire. Despondi enim uos uni uiro uirgi¬
nem castam exhibere xp̃o: s illud ad cũ
quod sequit᷑. uoce eiusdẽ apłi diriget᷑. Timeo autẽ ne
sicut serpens seduxit euam in astutia sua: ita corrũ¬
pantur sensus ur̃i. a simplicitate quȩ ẽ in xp̃o iħu.
Quod si immundiciam quoq huiꝰ formcationis
effugerit: habebit quartam. quȩ heretici dog
matis adulterio ꝑpetrat᷑: de qua idem beatꝰ apłs.
Ego scio inquit quia post discessionẽ meã. intrabẽ
lupi graues inuos. non parcentes gregi: et ex uo¬
bis ipsis exurgent uiri loquentes ꝑuersa: ut ab¬
ducant discipulos post se. Hanc etiam qͥ potue¬
rit declinare: caueat ne subtiliori peccato infor¬
nicationis uicium collabat᷑: quȩ scilicet in cogi¬
tationũ ꝑuagatione consistit: quia omis cogitatio.

Expanded text:
jecturaveris . Quae de superstitionibus legis dicta jecturaveris . Quae de superstitionibus legis dicta e non dubium est, in quas si quis inciderit proaudire: despondi enim nos nni uiro uirginem castam exhibere Christo, sed illud ad eum quod sequitur uoce eiusdem apostoli dirigetur: timeo autem ne sicut serpens sednxit Euam astutia sua, ita corrumpantur sensusQuod si immunditiam hujus quoque fornicationis effugerit, habematis adulterio perpetratur. de qua idem beatus apostolus: ego scio quia post discessionem meam intrabunt lupi graues in uos, non parcentes gregi, et ex uobis ipsis exsurgent uiri loquentes peruersa, ut abducant discipulos post se. hanc etiam qui potuerit dedinare, caneat ne subtiliore pecoato in fornicationis uitium conlabatur, quae scilicet in cogitationum pernagatione consistit, quia. omnis cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
non formeaberis. Hoc ab homine carnaliũ adhuc
iam abhac actione lutulenta. ⁊ inpuro discessit
affectu. necesse ẽ ipsum spiritaliter obscruari: ut
scilicet ñ solum acerimoniis idoloꝵ. s etiam ab
omni suꝑstitione gentiliũ. et augurioꝵ: omniũ¬
q signoꝵ. et dicrum. ac tempoꝵ obseruatione di¬
scedat: uel certe ne quorundã uerboꝵ ac nominũ
comecturis. quȩ sinccritatẽ fidei nr̃ẽ polluunt
implicet᷑. Hac enim fornicatione. etiam ierłm
dicit᷑ constuprata: quȩ fornicata ẽ sub om̃ĩ colle
sublimi. et sub omni ligno frondoso. Et quã ite
uent te augures cęli ⁊ qui contemplabantur
sydera. et supputabant menses: tit ex eis annun
uͦ agemina hac fornicatione discesserit:⁊ habe¬
bit terciam quam deuitet: quȩ inlege. et iudaismi
suꝑstitionib continet᷑: de quib apłs diesinquit
obseruatis: et menses. et tempora. et annos. Et ite¬
rum. Netetigeritis. neq gustaueritis: neq con¬

Expanded text:
Non fornicaberis . Hoc ab homine carnalium adhuc Non fornicaberis . Hoc ab homine carnalium adhuc tem qui jam ab hac actione lutulenta et impuro discessit affectu, necesse est idipsum spiritaliter observari, ut scilicet non solum a caeremoniis idolorum, sed etiam ab omni superstitione gentilium et auguriorum omniumque signorum et dierum ac temporum observatione discedat, vel certe ne quorumdam verborum aut nominum conjecturis, quae sinceritatem fidei nostrae polluunt, implicetur. Hac enim fornicatione etiam Jerusalem dicitur constuprata, quae fornicata est in omni colle sublimi, et sub omni ligno frondoso . Et quam Domvent te augures coeli, qui contemplabantur sidera et supputabant menses, ut ex eis annuntQuisquis vero a gemina hac fornicatione discesserit, habebit tertiam quam devitet, quae in lege et Judaismi superstitionibus continetur. De quibus Apostolus: Dies, inquit, observatis et menses et tempora et annos . Et iterum: Ne tetigeris, ne gustaveris, neque con
Abbreviated transcription (Latin):
occultissimoꝵ sensuũ quos ne tenui quidẽ uigilan¬
tes opinione ꝑcipimus: quiescentib nob̃ et uelut
soporis stupore demersis. intelligentia reuelet᷑. x
Urescente autẽ ꝑ hoc studium innouiatione m̃tis
ne etiamscripturarũ facies incipiet innoua¬
ri: et sacratioris intelligentiȩ pulchritudo. qͦ¬
dammͦ cum ꝓficiente ꝓficiet. c capacitate enĩ hu¬
manoꝵ sensuum. earum quoq facies coaptabit᷑:
et uel t̾rena carnalib. uel diuina spiritalibꝰ ap¬
parebit: ita ut hii quibus antea uidebat᷑ crassis
quibusdam nebtilis inuoluta: nec subtilitatem
eius dep̃hendere. nec fulgorem ualeant sustin̾e.¬
S tit hoc ipsum qd astruere nitimur. aliquo
clarius pandatur exemplo: unum legis testi¬
moniũ ꝓtulisse sufficiat: ꝑ qđ etiam omĩa p̃ce¬
pta cęlestia sc̃m mensuram statꝰ ur̃i ad omne ho¬
minũ genus. ꝓbemus extendi. Scriptum ẽ in lege:

Expanded text:
orum sensuum, quos ne tenui quidem uigilanorum sensuum, quos ne tenui quidem uigilantes opinatione percepimus, quiescentibus nobis et uelut soporis stupore demersis intellegentia reueletur. Crescente autem per hoc studium innouatione mentis nostrae etiam scripturarum facies incipiet innouari, et sacratioris intellegentiae pulchritudo quodammodo cum proficiente proficiet. pro capacitate enim humanorum sensuum earum quoque species coaptatur et uel terrena carnalibus uel diuina spiritalibus adparebit, ita ut hi, quibus antea uidebatur crassis quibusdam nebulis inuoluta, nec subtilitatem eius depSed ut hoc ipsum quod astruere nitimur, aliquo clarius pandatur exemplo, unum legis testimonium protulisse sufficiat, per quod etiam omnia praecepta coelestia secundum mensuram status nostri ad omne hominum genus probemus extendi. Scriptum est in lege:
Abbreviated transcription (Latin):
dammn absorta. spiritalib disciplinis. illud im¬
plebit pontificale mandatũ. qd̾ alegislatore ita
p̃cipit᷑. Ꝙ ae scĩs non egrediet᷑. ne polluat scũari¬
um dĩ. i est corsuum: in quo iugit̃ habitaturũ
se dñs repmittit diccns. In habitabo incis: et int̾
illos ambulabo. Quamobrẽ diligent̃ memoriȩ cõ¬
mendanda ẽ. et incessabilit̃ recensenda sacrarũ
series scͥpturarum. Hȩc enim meditationis iugitas:
duplicem nobis confert fructũ. Primũ qd̾ ditm
in legendis ac parandis lectionibꝰ occupat᷑ mentis
intentio: necesse ẽ ut nullis noxiarũ cogitatio¬
num laqueis captiuet᷑: deinde qd̃ ea quȩ creberri¬
ma repetitione ꝑcussa. dum memoriȩ tradere la¬
boramꝰ. intelligere id temporis obligata mente ñ
quiuimus: postea ab omniũ accuũ. ac uisionũ
illecebris absoluti. p̃cipueꝙ nocturna meditati¬
one taciti reuoluentes. clarius intuem̃: ita ut

Expanded text:
dammodo absorpta spiritualibus disciplinis, illud imdammodo absorpta spiritualibus disciplinis, illud implebit pontificale mandatum quod a legpraecipitur: Et de sanctis non egredietur, ne polluat sanctuarium Dei , id est, cor suum, in quo jugiter habitaturum se Dominus repromittit, dicens: Inhabitabo in eis, et inter illos ambulabo . Quamobrem diligenter memoriae commendanda est et incessabiliter recensenda sacrarum series Scripturarum. Haec etenim meditationis jugitas duplicem nobis confert fructum. Primum quod dum in legendis ac parandis lectionibus occupatur mentis intentio, necesse est ut nullis noxiarum cogitationum laqueis captivetur; deinde quod ea quae creberrima repetitione percursa, dum memoriae tradere laboramus, intelligere id temporis obligata mente quiuimus, postea ab omnium actuum ac uisionum inlecebris absoluti praecipueque nocturna meditatione taciti reuoluentes clarius intuemur, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ purã memoriam. atq sinceram: quȩ recon¬
ditum inse manna ꝑpetua tenacitate conseruet:
spiritalium scilicet sensuũ. et anglici illiꝰ panis ꝑ¬
hennẽ cȩlestemꝙ dulcedinem. Necnon etiã uirgã
aaron ia est summi ueriq pontificis. nr̃i iħu xp̃i
salutare uexillum: immortalis memoriȩ semper
uiriditate frondescens. Hȩc namq ẽ uirga. quȩ
postea quã dc iesse radicc succisa c̃: inuacius morti¬
ficata reuirescit. Hȩc autemomma duob cheru¬
bin: il est hystoricȩ. et spiritalis scientiȩ plenitu¬
dinȩ ꝓtegentur. Chcrubin enim interp̃tat᷑ scien¬
tiȩ plenitudo: quȩ ꝓpitiatorium dei. id est pla¬
ciditatẽ pectoris cui iugiter ꝓtegent: et a cunctis
spiritaliũ nequitiarũ incursib obumbrabunt.
Et itamens tua ñ solumin archam diuini desta¬
menti: uerũetiam in regnum sacerdotale ꝓue¬
cta: ꝑ indissolubilem puritatis affectum. quo¬

Expanded text:
hoc est memoriam puram atque sinceram, quae reconhoc est memoriam puram atque sinceram, quae reconditum in se manna perpetua tenacitate conseruet, spiritalium scilicet sensuum et angelici illius panis perennem caelestemque dulcedinem: nec non etiam uirgam Aaron, id est summi uerique pontificis nostri Iesu Christi salutare uexillum, inmortalis memoriae semper uiriditate frondescens. haec namque est uirga quae poeteaquam de Iesse radice succisa est ninaeins mortificata reuirescit. haec autem omnia duobus Cherubin, id est historicae et spiritalis scientiae plenitudine tiae multitudo, quae propitiatorium Dei, id est placiditatem pectoris tui jugiter protegent, et a cunctis spiritualium nequitiarum incursibus obumbrabunt. Et ita mens tua non solum in arcam divini Testamenti, verum etiam in regnum sacerdotale provecta, per indissolubilem puritatis affectum quo