comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se recolit parcenda peccasse. De muidia.¬
quod ꝑpetratur humano cordi an¬
tĩqͣm hostis turus infunditur: in neqͥ
cia tñ midie. tota suia uiscera serpens con¬
cutit .ꝙ. inprimende malicie pestem mo¬
uec. de quo miniruma scͥptum ẽ. Inuidia
diabli: mors intrarut a orbem terrarũ.
Nam cum deuictum cor litioris putredo
corruꝑit: ipsa quoq exteriora indicant.
qmͣ gratnteranimum uesania instigat.
Color quippe pallore afficitur: ocłi depri¬
muntur: mens accenditur. ꝙ m̃bra frgil¬
cunt. Hit incogitatione rabies: indentib
stridor. Ct̃q in latebris cordis crescens ab¬
sconditur odiũ: dolore oȩco denebrat con¬
scientiam tulnus mnelusũ. Mlletũ de ꝓ¬
prus libet: quia tabescentem m̃tẽ sta pe¬
na satiat. quam felicitas torquet aliena
Qnͣtoq extͣnei opis maltum fabrica du¬
cittir. tanto fundamentum mentis
liuore uel liuide profundius suffodi¬
tur. nt quo alii admeliora ꝓꝑant. eõip¬

Expanded text:
se recolit parcenda peccasse. se recolit parcenda peccasse. quod perpetratur, humanis cordibus antiqui hostis virus infundatur, in hac tamen nequitia tota sua viscera serpens concutit et inprimendae malitię pestem movet. De quo nimirum scriptum est: Invidia diaboli mors intravitNam cum devictum cor livoris putredo corruperit, ipsa quoque exteriora indicant quam graviter animum vesania instigat. Color quippe pallore afficitur, oculi deprimuntur, mens accenditur, et membra frigescunt: fit in cogitatione rabies, in dentibus stridor. Cumque in latebris cordis crescens absconditur odium, dolore caeco terebrat conscientiam vulnus inclusum. Nil laetum de propriis libet, quia tabescentem mentem sua poena sauciat, quam felicitas torquet aliena. Quantaque extranei operis in altum fabrica jacitur, tanto fundamentum mentis lividae profundius suffoditur, ut quo alii ad meliora properant, eo ip
Abbreviated transcription (Latin):
pe ẽ. ut mens sollicita nequaqͣm
agere quodlibet incipiat. cdonec õs¬
sͥ quas pati podest contumelias ꝓ¬
pomꝰt: quatinus redempdoris sin
probra cogitans. ad adũsa se p̃paret.
Que nimirum uenientia tanto for¬
tior. excipit: qnͣto se cautius expre¬
mus ante actionis sue pͥmordia eune¬
ta debet adũsa meditari: ut semꝑ hȩc co¬
gitans semꝑ contͣhec tͣorace patientie mn¬
matur: & qticquid accesserit ꝓtuduis su¬
ꝑet . & quicquid non accesserit. lucrtim
putet. Scd̃s autem sertiande mansuetu¬
dinis modus est: ut cũ alienos excessus
aspicimus. nr̃a quib in aliis excessimus
delicta cogitemus. Considerata quippe
infir mitas ꝓpria: mala nob̃ excusat alie
qui pie meminit quod fortasse ad huc¬
ex se habeat. in quo debeat ipse tolerari.
quasi aqua ignis ertinguitur. cũ surgẽ¬
de fertiore anmi. sua cruq admentem
culpa reuocatur:qr erubescit peccata
non parcere.qui uel deo.uel ꝓrimo sepe

Expanded text:
pe est, ut mens sollicita antequam pe est, ut mens sollicita antequam agere quodlibet incipiat, omnes sibi, quas pati potest, contumelias proponat, quatenus Redemptoris sui probra cogitans, ad adversa se praeparet. Quae nimirum venientia tanto fortior excipit, quanto se cautius ex praemus ante actionis suae primordia cuncta debet adversa meditari, ut semper haec cogitans, semper contra haec torace patientiae munitus, et quicquid accesserit, providus superet, et quicquid non accesserit, lucrum putet. Secundus autem servandę mansuetudinis modus est, ut, cum alienos excessus aspicimus, nostra, quibus in aliis excessimus, delicta cogitemus. Considerata quippe infirmitas/ propria mala nobis excuqui pie meminit quod fortasse adhuc habeat in quo debeat ipse tolerari. Quasi aqua ignis exstinguitur, cum, surgente furore animi, cuique sua ad mentem culpa revocatur, quia erubescit peccata non parcere, qui vel Deo vel proximo saepe
Abbreviated transcription (Latin):
ira exrelo rectitudims surgat: si
inmoderata m̃tẽ uicerit rationi¬
protinus serure contempint. Et
tanto se impudentius dilatat: qn¬
to impatientie ticium uirtutem
puitat. Unde necẽe est. ut hocante
om̃ia qui delo rectitudinis moue¬
tur accendat. ne ira extra mentis
dominium tͣnseat. s in ultionem
pecͬci tempus modumq considãn᷑.
surgentem animi ꝑturbationem
subtilius ꝑtractando restringat.
Ammositatem repmat: &. mottiᷤ fer¬
nidos sub equitate disponat. sł. eo
fiat iustior. ultor. alienus. quo priꝰ
exciͣt metor. sintis: quatinus sic eul¬
pas delinquentium corrigat. ut anͣ
ipse qui corrigit ꝑ patientiam creᷤ¬
cat .&. feruorem suum transcendẽ¬
do dirudicet: ne intempanter ex¬
citatuis ipso relo rectitudinis. lon¬
ge arectitridine aberret. D qtuid ꝓ¬
dest quod iracundia qͦmͦ mendem
teneat dicimus. si non ꝙe qualicer
compesci debeat exprimamus : Bti
amimum ira desuescit. Primtis qͥp¬

Expanded text:
ira ex zelo rectitudinis surgat, si ira ex zelo rectitudinis surgat, si inmoderata meutem vicerit, rationiprotinus servire contempnit et tanto se inpudentius dilatat, quanto inpatientiae vitium virtutem putat. Unde necesse est, ut hoc ante omnia, qui zelo rectitudinis movetur, attendat, ne ira extra mentis dominium transeat, sed in ultione peccati tempus modumque considerans, surgentem animi perturbationem subtilius pertractando restringat, animositatem reprimat et motus fervidos sub aequitate disponat, ut eo fiat iustior ultor alienus, quo prius extitit Victor suus, quatenus sic culpas delinquentium corrigat, ut ante ipse, qui corrigit, per patientiam crescat, ut fervorem suum transcendendo diiudicett ne intemperanter excitatus ipso zelo rectitudinis longe a rectitudine aberret. Qudest quod iracundia quomodo mentem teneat, dicimus, si non etiam qualiter compesci debeat exprimamus? 81. Ianimum ira desuescit. Primus quip
Abbreviated transcription (Latin):
iracundiȩ flamas accipnunt :ꝙ.
tarcdius deponunt. Non nalli uͦ
has tarde suscipront:q etius amit¬
tunt. In quib nimirtm .iiiͦiͬ. mo¬
dis liquido lector agnoscit qͥa &
adtnͣquillitatis bonum uldimus
plusqm pͥmus appropinquat. et
in malo scđm tercius suꝑat. S int̃
est ira qmͣ mpatientia excitat. alia
qmͣ relus format. Ila exuicio: hȩc
ex uirtute generatur. Si.N. nuilla.
ra ex uirtute surgeret: cume aĩad¬
ũsionis impecum finees per gladi¬
um non placasset. Hanc iram qr
heli non habinit: motum contra
se implacabiliter suꝑne ultionis
eccitarit. Nam quo contra subdi¬
torum uicia depuit: eo contra il¬
lum districtio eterni rectoris ex¬
eadem quȩ instrumento uirtutis
assummitur m̃ti ira dñet᷑. nec ꝗtia¬
si dña preeat .s. uelut ancilla adob-¬
sequium parata a rationis t̃go nũ¬
qmͣ recedat. Tuc enim robustiuᷤ
contra uicia erigitur: cũ subdita
rationi famulatur. Nam qnͣtũlib&

Expanded text:
iracundiae flammas accipiunt et iracundiae flammas accipiunt et tardius deponunt. Nonnulli vero has et tarde suscipiunt et citius amittunt. In quibus nimirum quattuor modis liquido lector agnoscit, quia et ad tranquillitatis bonum ultimus plus quam primus appropinquat et in malo secundum tertius superat. Sed est ira, quam inpatientia excitat, alia, quam zelus format: Illa ex vitio, haec ex virtute generatur. Si enim nulla ira ex virtute surgeret, divinae animadversionis impetum Finees per gladium non placasset. Hanc iram quia Heli non habuit, motum contra se inplacabiliter supernę ultionis excitavit. Nam quo contra subditorum vitia tepuit, eo contra illum districtio aeterni rectoris exeadem, quae in instrumento virtutis adsumitur, menti ira dominetur, ne quasi domina pręeat, sed velut ancilla, ad obsequium parata,/ a rationis tergo numquam recedat. Tunc enim robustius contra vitia erigitur, cum subdita rationi famulatur. Nam quantumlibet
Abbreviated transcription (Latin):
lectione separatur:&. acriores stimu¬
li admentem ueniunt. Causeq que
grauius erasperent oriuntur. Atq ĩ
irati ocło festuca int̾ͥbem uertitur: dũ
ira modium ꝑmutatur. Plerumq ira
per silentium clausa intra mentem ne¬
hementius estuat: et clamosa cecitas
uoces format. Uerba sͥ quib exaspatur
obicit: et quasi incause examine po¬
clatise fiãma consumat. Sciendum uͦ¬
ẽ: quodñ nullos ira citius accendit.
facilius deserit: non nullos uero tarde¬
quidem commouet:s: durius tenet.
Alii namq accensis calamis similes dũ
uocib ꝑstrepunt:quasi quosclam ac¬
censionis suȩ somitus reddunt. Citinᷤ
quidem flammam faciunt: s ꝓtinu
infauisla frigescunt. Alti autẽ lignis
grauiorib durioribq: non dispares.
accensionem tarde suscipiunt : s: tñ
aensi semel difficilius ercinguntur.
Et qr se tardius iasꝑitatem conei¬
tant. furoris sui durius ignẽ ser¬
uant. Alni aũt qđ est nequius. eitiꝰ

Expanded text:
lectione separatur; et acriores stimulectione separatur; et acriores stimuli ad mentem veniunt, dum causae quae gravius exasperant oriuntur, atque in irati oculo festuca in trabem vertitur; dum ira in odium permutatur. Plerumque ira per silentium clausa intra mentem vehementius aestuat, et clamosas tacita voces format, verba sibi quibus exasperetur objicit, et quasi in causae examine pousa irae flamma consumit. Sciendum est quod nonnullos ira citius accendit, facilius deserit; nonnullos quidem commovet, sed durius tenet. Alii namque accensi calamis similes, dum vocibus perstrepunt, quasi quosdam / accensionis suae sonitus reddunt; citius quidem flammam faciunt, sed protinus in favillam frigescunt. Alii autem, lignis gravioribus durioribusque non dispares, accensionem tarde suscipiunt, sed tamen accensi semel difficilius extinguntur, et quia se tardius in asperitate concitant, furoris sui durius ignem servant. Alii autem – quod est nequius – et citius
Abbreviated transcription (Latin):
ira prosiliat: &. qtio ratio longius
recessit. audatior exurgat. Seq ani¬
inter ipsa membroꝵ dominia men¬
tem captiuam tenet. Aliqnͣdo autẽ
manus ñ ererit: s inmaledictionis
iaculum linguam uertit. fiatris
namq interitum precib exposcit.
ꝙ. hoc dm ꝑpetrare expecit qđ̃ ip¬
seꝑtiersus homo facere. uel mecu¬
it uł erubescit. fit namq tit uodo
&. uoce homicidium ꝑagat. etiã
cum alesione ꝓximi manib cessat
Aliqnͣdo ira ꝑturbato aĩo quasi er
iudicio silentium indicit: & qͦ se
foras ꝑ lingm non exprimit. intus deteriꝰ
ignescit. tit iratus quisq collocutionem
stiam ꝓximo subtrahat: & nicħ dicen¬
do.qmͣ sit aũsus dicat. & non numꝙͣ
hec silentii se r̃ntas ꝑ discipline dispẽ¬
sationem geritur:si tñ sollicite min¬
timis discrecionis forma teneattir. N¬
numqm uͦ dum accensus animus a
consueta loccitione restringitur ꝑ ac¬
cessum demꝑoris penitus agirim di¬

Expanded text:
ira prosiliat, et quo ratio longius ira prosiliat, et quo ratio longius recedit, audacior exsurgat; seqintus ipsam membrorum dominam mentem captivam tenet. Aliquando autem manus non exerit, sed in maledictionis jaculum linguam vertit. Fratris namque interitum precibus exposcit, et hoc Deum perpetrare expetit, quod ipse perversus homo facere vel metuit, vel erubescit. Fitque ut voto et voce homicidium peragat, etiam cum a laesione proximi manibus cessat. Aliquando ira perturbato animo, quasi ex judicio silentium indicit; et quo se foras per linguam non exprimit, intus deterius ignescit, ut suam proximo subtrahat, et, nihil dicendo, quam sit aversus dicat. Et nonnunquam haec silentii severitas per disciplinae dispensationem geritur, si tamen sollicite in intimis discretionis forma servetur. Nonnunquam dum accensus animus a consueta locutione restringitur, per accessum temporis penitus a proximi di
Abbreviated transcription (Latin):
tia ꝑditur: ut quid quo tiel ordi¬
ne sit agendum omĩno nesciatur:
ira suibtrahit. cũ mentem ꝑmo¬
uendo confundit. Per iram iꝰticia
relinquitur: quia dum ꝑtͣbata
mens iudicium sue rationis erasꝑ¬
at: om̃e quod furor. suggerit. rectũ
putat. ꝑ iram gratia uitȩ socialis
ratione non temꝑat. necẽe ͤ ut besti¬
aliter solus uiuat. ꝑiram mansu¬
titur: qr cũ m̃ti iracundia confusi¬
onis denebras incutit. hiic d̃s radi¬
um stiȩ cognitionis abscondit. ꝑ
iram sc̃i sp̃e splendor excludit᷑. qui su¬
subtͣhit. suiam scõ spũ habitationẽ
claudit. Euius recessione animus
uacuus adaꝑtam mox insaniamdu¬
citur: &. usq ad suꝑficiem abintimo
cogitationum fundamento dissi
sep̃pedit. facies ignescit. ex asꝑantur
octih: et nequaquam recognoscunt᷑
notz. Ore quidem clamorem format.
sed sensus quid loquatur ignorat.
In quo itaq: iste ab abrepticiis lõge
ẽ. qui accionis scie conscius non ẽ:
Unde fit plerumq ut usq adaꝑtũ

Expanded text:
tia perditur, ut quid, quoque ordine agendum sit, omnino nesciatur. en subtrahit, cum mentem permovendo confundit. Per iram vita ratur, quia dum perturbata / mens iudicium suę rationis exasperat, omne, quod furor suggerit, rectum putat. Per iram gratia vitae socialis ratione non temperat, necesse est, ut bestialiter solus vivat. Per iram conia cum menti iracundia confusionis tenebras incutit, huic Deus radium suae cognitionis abscondit. Per iram sancti Spiritus splendor excluditur; quo subtrahit, suam sancto Spiritui habitationem claudit, cujus recessione animus vacuus, ad apertam mox insaniam ducitur, et usque ad superficiem ab intimo cogitationum fundamento dissipse praepedit, facies ignescit, exasperantur oculi, et nequaquam recognoscuntur noti. Ore quidem clamorem format, sed sensus quid loquatur ignorat. In quo itaque iste ab arreptitiis longe est, qui actionis suae conscius non est? Unde fit plerumque ut usque ad manus
Abbreviated transcription (Latin):
dymentib. in ẽ clamor. in locutiõe.
amaritado insilentio: dissolutio
inhyllaritate. furor intͥsticiã. in¬
honestas mactione: honestas in
imagine: erectio mincessti.rancor
inresponsione.horũ mens seꝑ ẽ.
adirrogandas contumelias uali¬
da.adtolerandas infir ma: adobe¬
alios inportuna: ad ea quȩ facere¬
&. debet & p̃ualet ignatia: ad ea all¬
tem quȩ facere nec debet nec p̃ua¬
lec parata. hec in eo qd̃ sponte nõ
appetit. nullis exhortadionib fr¬
titur: ad hoc aut qͦd latenter desioe¬
rat querit ut cogat᷑. qͥa dũ metuit ex desi¬
deriosuouilescere optat uim in ipsa

Expanded text:
tumentibus, inest clamor in locutione, tumentibus, inest clamor in locutione, amaritudo in silentio, dissolutio in hilaritate, furor in tristitia, inhonestas in actione, honestas in imagine, erectio in incessu, rancor in responsione. Horum mens semper est ad irrogandas contumelias valida, ad tolerandas infirma, ad obevero importuna, ad ea quae facere debet et praevalet ignava, ad ea autem quae facere nec debet nec praevalet parata. Haec in eo quod sponte non appetit nullis exhortationibus flectitur; ad hoc autem quod latenter desiderat, quaerit ut cogatur, quia dum metuit ex desiderio suo vilescere, optat vim in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
mentis ꝓcaritatis suȩ uerba sub¬
trahentes.cum male loqti sole¬
ant. peius tacent: quia cũ peccã¬
tes aliguid de correptione audi¬
ut̃. idignantes ꝙ̃ responsionis
ũba suspendunt.Cũ his quanoo
aspe agitur: sepe ad querele uoceᷤ
de hac ipsa aspitate ꝓsiliunt. sũ
tiero eos magistri sũi blande pre¬
ueniunt: de ipsa humilitate qua
p̃tienti sunt. grauius in dignant᷑
Et tanto eorũ mens tiastius accen¬
dicur: qnͣto consideratius inftrma
iudicatur. hi nimirum qr humi¬
litatem que uirtutam mater est
ꝙ.si qua bona sint quȩ oꝑari moe¬
antur:qr surgentis fabrice rob̾ta
celsiuido ñ figitur. que ne quaꝗͣ.
ꝑfundamenti fortitudinem inpe
tra solidatur. Soli ergo rume crescit
quod edificant: qui añ molẽ fabͥcȩ.
humilitatis fundamina ñ ꝓ curãt.
Quios bn ab intimis ꝓdimus: si pau¬
cis mexteriorib ostendamꝰ. Etinc¬
tis namq suꝑba apd̃ se cogitatiõe

Expanded text:
mentis procacitatis suae verba submentis procacitatis suae verba subtrahentes, cum male loqui soleant, pejus tacent, quia cum peccantes aliquid de correctione audiunt, indignantes etiam responsionis verba suspendunt. Cum his quando aspere agitur, saepe ad querelae vocem de hac ipsa asperitate prosiliunt. Cum vero eos magistri sui blande praeveniunt, de hac ipsa humilitate qua praeventi sunt gravius indignantur, et tanto eorum mens vastius accenditur, quanto consideratius infirma judicatur. Hi nimirum, quia humilitatem, quae virtutum mater est, , etiamsi qua bona sunt quae operari videantur, quia surgentis fabricae 1140 robusta celsitudo non figitur, quae nequaquam per fundamenti fortittra solidatur. Soli ergo ruinae crescit quod aedificant, quia ante molem fabricae humilitatis fundamina non procurant, quos bene ab intimis prodimus, si paucis in exterioribus ostendamus. Cunctis namque superba apud se cogitatione
Abbreviated transcription (Latin):
fendentes corruunt.dum alibi m¬
tendunt.  quidem peccõres se asse-¬
runt: nec tñ tantũ. ut tam noxie
mregimine ꝑsone tͣderent᷑. Et dt̃
eins facta despiciunt. dum p̃cepta
contempnunt: ad tantam usq insa¬
nam deciolantur. uc dm̃ res hti-¬
manas curare non estiment: qtria
ei qui qtasi iure rep̃henditur. ẽẽ se
cõmissos dolent. dicq dum contra
rectorem suꝑbitint. &. contͣ iudicia
conditoris intimescunt: &. dum
pastoris uitam diudicant. ipsã
quasi ꝓrectituidine lib̃tatis obic̃:
sicut sepe timor ꝓ humilitate
scipponit. Nam sicat pleriq reci¬
cent ex timore.&. tñ tacere se estimãt
exhumilitate: ita non nulli lo¬
quuntur ꝑimpatientiam elatio¬
ms. & tñ loqui se credunt ꝑ libta¬
tem rectittidinis. Aliqͣndo autẽ
subditi ꝓterua que sentiunt. ne¬
quaqm ꝓdunt: & hi quorum ioqͣ¬
citas tux compescitur. ñ numꝙͣ
ex sola amaritudine intimi ran
coris obticescunt. Qui ꝑ dolorẽ

Expanded text:
fendentes corruunt, dum alibi ifendentes corruunt, dum alibi intendunt. Et quidem peccatores se asserunt, nec tamen tantum ut tam noxie in regimine personae traderentur. Et dum ejus facta despiciunt, dum praecepta contemnunt, ad tantam usque vesaniam devolvuntur, ut Deum res humanas curare non aestiment, quia ei qui quasi jure reprehenditur, esse se commissos dolent. Sicque dum contra rectorem superbiunt, etiam contra judicia conditoris intumescunt, et dum pastoris sui vitam dijudicant, ipsam quasi pro rectitudine libertatis objicit, sicut saepe timor pro humilitate supponit. Nam sicut plerique reticent ex timore, et tamen tacere se existimant ex humilitate, ita nonnulli loquuntur per impatientiam elationis, et tamen loqui se credunt per libertatem rectitudinis. Aliquando autem subditi proterva quae sentiunt nequaquam produnt, et hi quorum loquacitas vix compescitur, nonnunquam ex sola amaritucoris obmutescunt. Qui, per dolorem
Abbreviated transcription (Latin):
gesta psuadeat. ipsam ad destimont¬
um potestatis tradite retributionẽ
uocat dicens. Quia insi om̃ipodens
ds̃ de his om̃ib meliorem cerneret:
hos sub tuo regimine ñ dedisset.
Eiusq mox mentem erigit. uiles atq
mutiles eos ostendit qui subiecti s̃:
ita ut nullum iam quasi dignũ res¬
piciat. cui equanimiter loquatur
unde ꝙ mox mentis tnͣquistitas in
iram uertit᷑ : qr dum cunctos despi¬
cit. dũ sensũ uitamq om̃tũ sine mo¬
deramine deprehencdit:tanto irre
qnͣto eos qui sͥ commissi stint. ẽẽ sͥ¬
met indignos putat. Anͣ contra ctĩ
subiectorã cor suꝑbia instigat. Hoc
suimmopere agere nitit᷑. ut sua acta
considerare funditus negligane: ꝙ
sep tacitis cogitationib rectoris stt
iudices fiant. Qti dum in illo qͦd
rep̃hendere debeant inporcamne res¬
piciunt: insemetipsis qd̃ corrigant
numquam uident. ynde et tanto
attrocius ꝑeunt. qnͣto a se oculos
auertunt: qr. in huiꝰ uite itiere of¬

Expanded text:
gesta persuadeat, ipsam ad testimonigesta persuadeat, ipsam ad testimonium potestatis traditae retributionem vocat dicens: Quia nisi omnipotens Deus de his omnibus meliorem cerneret, omnes hos sub tuo regimine non dedisset. Ejusque mox mentem erigit, viles atque inutiles eos ostendit qui subjecti sunt; ita ut jam nullum quasi dignum respiciat, cui aequanimiter loquatur. Unde et mox mentis tranquillitas in iram vertitur, quia dum cunctos despicit, dum sensum vitamque omnium sine moderatione reprehendit, tanto irrefquanto eos qui sibi commissi sunt, esse sibimet indignos putat. At contra cum subjectorum cor superbia instigat, hoc summopere agere nititur, ut sua acta considerare funditus negligant, et semper tacitis cogitationibus rectoris sui judices fiant, qui dum in illo quod reprehendere debeant importune respiciunt, in semetipsis quod corrigant nunquam vident. Unde et tanto atrocius pereunt, quanto a se oculos avertunt: quia in hujus vitae itinere of
Abbreviated transcription (Latin):
netur: s tanto facilis ruma sequit᷑.
qnͣto apud se quisq impudeneiti
exaltatur. Hinc enim scͥptum ẽ an¬
teruinam ȩpaltatur cor Sciendũ uͦ¬
quod hȩc ipsa de qua tractamꝰ elatio.
alios ex reb scłarib: alios tͦ exspiri¬
talib possiciet. Alider namq intumeᷤ¬
cit auro. aliter eloquio: alider in infi¬
mis &. terrenis reb. aliter summis
tutib diũso amictu pasliecur. Nam
cũ his qui de terrena prius gloria
suꝑbiebat. postmodum de scĩtate ex¬
tollitur: neqͣqͣm cor. eiꝰ elatio deseru¬
it. sad eum consueta ueniens ut cog¬
nosci nequeat mucauit. Sciendr̃i
quoq ẽ qͦd aliter hȩc p̃positos: atq
aliter subditos temptat. Prelato
namq incogitationib suggerit.
quia solo uite m̃ito suꝑ ceteros ex¬
creuit: &. si qua ab eo bene aliqnͣdo
gesta stint: hec importane eiꝰ aĩo
obicit. Et ctĩ hunc deo singlariter
plactrisse insintiat: quo facile sug¬

Expanded text:
netur. Sed tanto facilis ruina sequitur, netur. Sed tanto facilis ruina sequitur, quanto apud se quisque inpudentius exaltatur. Hinc enim scriptum est: Ante ruinam exaltatur cor. Hinc quod ipsa haec de qua tractamus elatio, alios ex rebus saecularibus, alios vero ex spiritalibus possidet. Alter namque intumescit auro, alter eloquio, alter in infimis et terrenis rebus, alter summis tutibus diverso amictu pallietur. Nam cum is qui de terrena prius gloria superbiebat, postmodum de sanctitate extollitur; nequaquam cor ejus elatio deseruit, sed ad eum consueta veniens ut cognosci nequeat, vestem mutavit. Sciendum quoque est quod aliter haec praepositos, atque aliter subditos tentat. Praelato namque in cogitationibus suggerit, quia solo vitae merito super caeteros excrevit; et si qua ab eo bene aliquando gesta sunt, haec importune ejus animo objicit, et cum hunc Deo singulariter placuisse insinuat, quo facile sug
Abbreviated transcription (Latin):
de agittr.ꝙ̃. si ẽẽ uirtus ostendit᷑.¬
Quasi entͣ ttrannus quidã obsessam
cuitatem int̃cipit: cam mentẽ su¬
ꝑbia irrumpit. Et quo diciorem
quemq ceꝑit. eo in dominio dirior
exurgit:qr. quo amplius res curtu¬
tis sine humilitate agit᷑. eo latiꝰ ista
dñat᷑. Osqtis uͦ eiꝰ inse tyrannidẽ
captiua m̃te suscepit: hoc pͥmum
dampnum patitur. quod clatiso
cordis ocło iudicii equitatẽ ꝑdit.
Nam cuncta quȩ ab aliis uł bene
gertnt᷑. displicent:ꝙ sola ei quȩ
aliena oꝑa despicit. semꝑ mirat᷑
quod facit:. qr ⁊qͥcqͥd eg̾it. egisse sin¬
gulariter credit : atq: in eo quod
exhibet ꝑ gle ctipiditatem. sibi¬
met ipsi fatiet per cogitationem
& cũ se incunctis tnͣscendere cẽtõ
estimat: per lata cogitationũ spa¬
tia seccim de ambulans. laudes
suas tacitus clamat. Nonnumꝙͣ
uero ad tantam elationem mens
ducitur. ut in eo quod tumet. ꝙͣ
ꝑ ostentationẽ loqutitionis effre¬

Expanded text:
te agitur, etiamsi esse virtus ostendatte agitur, etiamsi esse virtus ostendatQuasi enim tyrannus quidam obsessam civitatem intercipit, cum mentem superbia inrumpit; et quo ditiorem quemque ceperit, eo in dominio durior exurgit, quia quo amplius res virtutis sine humilitate agitur, eo latius ista dominatur. Quisquis vero eius in se tyrannidem captiva mente susceperit, hoc primum damnum patitur, quod clauso cordis oculo iudicii aequitatem perdit. Nam cuncta, quę ab aliis vel bene geruntur, displicent, et sola ei, quae aliena opera despicit, / semper miratur, quod facit, quia et quicquid egerit, egisse se singulariter credit atque in eo, quod exhibet per gloriae cupiditatem, sibimetipsi favet per cogitationem. Et cum se in cunctis transcendere ceteros ęstimat, per lata cogitationum spatia secum deambulans, laudes suas tacitus clamat. Nonnumquam vero ad tantam elationem mens ducitur, ut in eo, quod tumet, etiam per ostentationem locutionis effre
Abbreviated transcription (Latin):
biȩ ab ipsa mox radice secandtĩ ẽ.
ut cũ latent oritor. tunc uigilant̃
abscidatur: ne ꝓuectu iugeat :
ne usu roborecor. Difficile enĩ in
se quisq mueceratam suꝑbiam
dep̃hendit:qr nimirum hoc ui¬
citim qmͣdmagis patim᷑. tanto
minus uidemtis. Sic quippe in
m̃te suꝑbia : sictit in ocłis caligo
generattir. Quo se hȩc latitis di¬
latat: eo uebementius lumen
tias extencłic oppresse m̃tis octi¬
lum funditus claudit: ut cap¬
tiutis antmus elationis typtĩ
et pati possit. &. tñ id quod patit᷑
radix degitur. s ab illa ra¬¬
ni extnsecus expanduntur: ita
celat. s abilla ꝓcinus aꝑta incia
pecunt. quib ipsa destruuntur.
ut indelicet ira patientiam. cas¬
trimargia abstinentiam. libido
continentiam exptignet Stipbia
autẽ qm triciorũ radicem dixinꝰ.
nequaqtiam unius turtutis extine¬
tione contenta. contra cuncta aĩȩ
mẽbra se erigit: et quasi generalis
ac pestifer morb: corptis om̃e cor¬
rumpit:ut quicqtid illa inuaden¬

Expanded text:
biae ab ipsa mox radice secandum est, ut cum latenter oritur, tunc vigilanter abscidatur, ne provectu vigeat, ne usu roboretur. Difficile enim in se quisque inveteratam superbiam deprehendit, quia nimirum hoc vitium quanto magis patimur, tanto minus videmus. Sic quippe in mente superbia sicut in oculis caligo generatur, quo se haec latius dilatat, eo vehementius lumen tius extenderit, oppressae mentis oculum funditus claudit; ut captivus animus elationis typum et pati possit, et tamen id quod patitur radix tegitur, sed ab illa rami extrinsecus expanduntur, ita celat, sed ab illa protinus aperta vitia petunt, quibus ipsa destruuntur, ut videlicet ira patientiam, gastrimargia abstinentiam, libido continentiam expugnet; superbia autem, quam vitiorum radicem diximus, nequaquam unius virtutis exstinctione contenta, contra cuncta animae membra se erigit, et quasi generalis ac pestifer morbus corpus omne corrumpit, ut quidquid illa invaden
Abbreviated transcription (Latin):
ad aliud stibito eruipit: ꝑ quod
ab om̃ipotente deo etiam tunc
alienus extitit: quando se ei per
mundiciam corporis inherere
qmͣ a reatu adulteriĩ neqͣꝗͣ
discrepat culpa fornicationis: cũ
non aliena comtx. s mtilier tricsi
solo uisu cũ curpiter uel mnupta
concupiscitur: adulderium ꝑpetrat᷑.
Quod tñ plerumq exloco nel ordi¬
ne concupiscentis discernitur:qr
concupiscendia. sicut illum aduilde¬
rii inquinat culpa. In ꝑsonis tam̃
ñ dissimilib isdem luxtirię distͥn¬
guitor reatus. in quib formcatio¬
nis calpa qtua ab aduldern reatu
discernitur predicatoris eggregiĩ
lingua testatur: quȩ inter cetera as¬
serit dicens.Neq formcarii: ne ido¬
lis sertientes. neq adulteri regnĩ
dei possidebunt. Qn enim disiunc

Expanded text:
uo aliud subito erupit; ac per uo aliud subito erupit; ac per hoc omnipotenti Deo etiam tunc alienus extitit, quando se ei per munditiam corporis inhaerere qdiscrepat culpa fornicationis, cum non aliena conjux, sed mulier videri solo visu, cum turpiter vel innupta concupiscitur, adulterium perpetratur. Quod tamen plerumque ex loco vel ordine concuconcupiscentia, sicut illum adulterii inquinat culpa. In personis tamen non dissimilibus, idem luxuriae distinguitur reatus, in quibus fornicationis culpa quia ab adulterii reatu discernitur, praedicatoris egregii lingua testatur, quae inter caetera asserit, dicens: Neque fornicarii, neque idolis servientes, neque adulteri regnum Dei possidebunt . Quod enim disjunc
Abbreviated transcription (Latin):
uanda est m ĩudicia castitatis. S
enim pie sp̃c suib deo p̃mitur: cam
illicite suꝑ sp̃m ñ eleuatur. Harec
quippe sp̃s commisum sibi domi¬
nium carnis. si tñ sub oño recos¬
noscit iura legitime seruitutis. Nam
si auctorem sutm superbiendo cõ¬
tempnit: iure ꝙ a subiecta carne
prelium suscipit. Nullus aũt qui
postquam suꝑna appetere ceꝑit.
si carnis uoluptate prosternat᷑.
tunc demum se uictum iudicet.
cũ aꝑte suꝑatur.Si enim plerũq
uirus libidims deradice nascitur
elationis: tunc caro tricit. cũ spiri¬
tus latender intumuit.hinc est
enim quod longa continentia re¬
pente soluitur: Hinc quoa plerũ¬
q & usq add senium uirginitas ser¬
uata uiciatur. Quia enim negligi¬
tur humilitas cordis. rectus iudex
despicit ꝙ̃. uirginitatem corꝑis:
& qͣndoq per apertum malum
reprobos adnuntiat. quos dudũ
reprobos in occtilto tolerabat. Nã
qui dui seruatum bonum stibi¬
to perdidit: aptia semet ipsum
intus aliud malum tenuit. ex qͦ¬

Expanded text:
itatis. Si enim spiritus sub Deo premitur, caro illicite super spiritum non levatur. Habet quippe spiritus commissum sibi dominium carnis, si tamen sub Domino recognoscit iura legitimae servitutis. Nam si auctorem suum superbiendo contempnit, iure et a subiecta carne praelium suscipit'. Hinc est enisuperna appetere coeperit, si carnis voluptate prosternitur, tunc se victum judicet, cum aperte superatur. Si enim plerumque virus libidinis de radice nascitur elationis, tunc caro vicit, cum spiritus latenter intumuit: jam tenim, quod longa continentia repente solvitur, hinc, quod plerumque et usque ad senium virginitas servata vitiatur. Quia enim neglegitur humilitas cordis, rectus Iudex despicit etiam integritatem corporis. Et quandoque per apertum malum reprobos annunciat, quos dudum reprobos in occulto tolerabat. Nam qui diu servatum bonum subito perdidit, aput semet ipsum intus aliud malum tenuit, ex q
Abbreviated transcription (Latin):
pe nõie caro designatur: unde et
supius dicitur. Homo putredo:&
filius hominis uermis. Quio nã¬
q caro. nisi putredoac ũmis est:
.quisquis carnatib desideriis an¬
belat: quid alitia qm uermis ẽ:
Qqe enim sit carnis substantia. tes¬
tantur sepulchra. Quis parentũ.
quis amicorum fideliũ. qͣm libet
dilecti sui tangere carnem scat᷑ientẽ
uermib potest: Caro itaq cũ con¬
cupiscitur. pensetur quid sit exanimiᷤ:
& intelligitur quid amatur. Nil qͥp¬
pe sic ad edomandum desidiorum
carnalitm appetitum tialet: qm ut
unusquisq: hoc quod uiuum dili-¬
git. quale sit mortuum penset. Con¬
fiderata ecenim corruptione carna¬
li cicitis cognoscitur: qr cum illicite
caro concupiscitur. tabes desiderat᷑.
Bene ergo de luxtriosi mente dicit᷑.
qulcedo illiuᷤ uermis:qr is qui ĩ
desicdio carnalis corruptionis ex¬
estuat.ad fetorem putredinis an¬

Expanded text:
nomine caro designari. Unde et superius dicitur: Homo putredo, et filius hominis vermis . que caro nisi putredo ac vermis est? Et quisquis carnalibus desideriis anhelat, quid aliud quam vermem amat? Quae enim sit carnis substantia, testantur sepulcra. Quis parentum, quis amicorum fidelium, quamlibet dilecti sui tangere carnem scaturientem vermibus potest? Caro itaque cum concupiscitur, pensetur quid sit exanimis, 534 et intelligitur quid amatur. Nil quippe sic ad edomandum desideriorum carnalium appetitum valet, quam ut unusquisque hoc quod vivum diligit, quale sit mortuum penset. Considerata etenim corruptione carnali, citius cognoscitur quia cum illicite caro concupiscitur, tabes desideratur. Bene ergo de luxuriosi mente dicitur: Dulcedo illius vermis; quia is qui in desiderio carnalis corruptionis aestuat, ad fetorem putredinis an
Abbreviated transcription (Latin):
Si uigilanter intenditor. utq
mentis humilitas .&. carnis
castimonia teneatur: cito agnosci¬
mus. quia aldercim custoditur ex
altero. Nam maltis sepe suꝑbia
luxurie seminarium fuit: quiadñ
eos sp̃c quasi maltum erigit. qͣs.¬
caro minfimis mersit. hi enim pͥ¬
us secrede eleciantur.s postmodũ
publice corruunt: qtiia dũ occul¬
tis intumescunt motib cordis a¬
ꝑtis cadunt lapsib corporis. Eu¬
randum itaq ẽ: et om̃i custodia
mens a suꝑbie tumore seruanda
Non enim ante ocłos dĩ uacuȩ tnͣs¬
uolant cogitationes nr̃e:ꝙ nulla
momenta temporis ꝑanimum¬
transeunt sine statu retributionis
Intus ergo indet as̃ quod mentẽ
eletiat: et idcirco foras ꝑmittit ĩ¬
ualescere quod deponat. Intus prus
extollitur: quod foras postmodum
iuxuriȩ corruptione seriatur. Occul¬
tam uidelicet culpam sequitur a¬
ꝑta percussio: ut malis ext̃ioribus
interiora puniantur. & cor ꝓuibli¬
ce corruat quod latenter tumebat̃.

Expanded text:
si vigilanter intenditur, ut et mentis humilitas, et carnis castimonia teneatur, cito cognoscimus, quia alterum custoditur ex altero. Nam multis saepe superbia luxuriae seminarium fuit, quia dum eos spiritus quasi in altum erexit, caro in infimis mersit. Hi enim prius secreto elevantur, sed postmodum publice corruunt, quia dum occultis intumescunt motibus cordis, apertis cadunt lapsibus corporis. randum itaque est, et omni custodia mens a superbiae tumore servanda. Non enim ante oculos Dei vacuae transvolant cogitationes nostrae; et nulla momenta temporis transeunt sine statu retributionis. Intus videt Deus quod mentem elevat, et idcirco foras permittit invalescere quod deponat. Intus prius extollitur, quod foras postmodum luxuriae corruptione feriatur. Occultam superbiae culpam sequitur aperta percussio, ut a malis exterioribus interiora puniantur, et cor publice corruat, quod latenter tumebat.
Abbreviated transcription (Latin):
nationem maculat. sed tisq adꝑ
dicionem uorat. Et quia quelibq
alia fuerint bona oꝑa. si luxurie
scetꝰ ñ abluitur ĩmensitate huius
criminis obrinintur sectitus ad¬
iuxit. Et om̃ia eradicans genimi¬
na.Genimina quippe sunt aie:
dine caro dominatur:igne lux¬
urie bone prolata cre mandur. Nul¬
la ꝯtuppe ante om̃ipotentis dei
oclõs iusticiȩ pietatisq sunt oꝑa:
quȩ corruptionis contagio monstͣn¬
tuir inmunda. Qtud enim prodest
s pie quisquam necessitatz compati¬
turproximi: qnͣdo impie semetip¬
sum destruit habitationem dĩ: Si
ergo per cordis mundiciam libioi¬
nis flãma non extinguitur. incas¬
sum qͦlibet turdutes oritnt᷑. qr. si cor¬

Expanded text:
inationem maculat, sed usque ad inationem maculat, sed usque ad perditionem vorat. Et quia quamlibet alia fuerint bona opera, si luxuriae scelus non abluitur, immensitate hujus criminis obruuntur, secutus adjunxit: Et omnia eradicans genimina. Genimina quippe sunt animadine caro dominatur, igne luxuriae omnia bene prolata concremantur. Nulla quippe ante omnipotentis Dei oculos justitiae pietatisque sunt opera, quae corruptionis contagio monstrantur immunda. Quid enim prodest si pie quisquam necessitati compatitur proximi, quando impie semetipsum destruit habitationem Dei? Si ergo per cordis munditiam libidinis flamma non exstinguitur, incassum quaelibet virtutes oriuntur, sic
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla enim bona funt cetera: si occui¬
q tudicis ocłis castitatis testimo¬
nio ñ apꝓbantur. Om̃s quippe
uirtutes inconspectu conditoris¬
stii uicaria operã subleuant ut qr
una uirtus sine alia. uł nulla ẽ oĩ¬
no uł minima uicissim sua con¬
iunctione fulciantur. Si eniͣ tiel
castitatem humilitas deserat. uel
aptid auctorẽ humilitadis et casti¬
castitaᷤ. uł humititas inquinata:
S interhec sciendum ẽ. aliud ẽẽ qͦd
ammꝰ de temptatione carnis patit᷑:
alitid uͦ cum ꝑ consensum delecta¬
tionib obligatur. Plerumq emm
cogitatione praua pulsatur.si re-
quid concipit. hoc intͣ semet ipstĩ
&̃. per desiderium uoluit .&. nimi¬
rum mentem nequaquam cogita¬
tio inmunda inquinat. cum ptil¬
sat. sec cum hanc sibi per delectatio¬
quia non nusla peccata ammã
poltuun nam crimina extingnͣt.
Unde beatus iob. cͥmen luxurie dif¬
simens ait. ignis est tisq ad ꝑditi¬
onem detorans:qr. nimirum
reatus facinoris non usq ad inqͥ¬

Expanded text:
Nulla enim bona sunt caetera, si occulti judicis oculis castitatis testimonio non approbantur. Omnes quippe virtutes in conspectu conditoris vicaria ope se sublevant, ut quia una virtus sine alia vel nulla est omnino, vel minima, vicissim sua conjunctione fulciantur. Si enim vel castitatem humilitas deserat, vel apud auctorem humilitatis et mundicastitas, vel humilitas inquinaum est, aliud esse, quod animus de tentatione carnis patitur, aliud vero, quum per consensum delectationis obligatur. Plerumque enim cogitatione prava pulsatur, sed versum quid concipit, hoc intra semetipsum etiam per desiderium voluit. Et nimirum mentem nequaquam cogitatio immunda inquinat, quum pulsat, sed quum hanc sibi per delectatioquia nonnulla peccata animam polluunt, quam crimina exstinguunt. Unde beatus Job crimen luxuriae definiens, ait: Ignis est usque ad perditionem devorans, quia nimirum reatus hujus facinoris non solum usque ad inqu
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑ sub qͦrege militet inuenit᷑. Unꝰqͥsq i
qͣsi qͦndã titulũ portat oꝑis: qͦ facile osten¬
dat. sub cuiꝰ seruiat potestate rec̾tori. Qͥ gͦ¬
humilitatiᷤᷤ assum̃t. semetipsos tñ celare in
semꝑ pauidi atq ex om̃i latere circũ¬
specti. adu̾sum iacula elationis pug¬
nant: et quasi contra uementes ietus
solum magis in stio corpore ocłi
custodiunt: dum insemet ipsiᷤ pͥn¬
apaliter humilitatem tuentur.:¬

Expanded text:
citur, sub quo rege militet invenitur. Unusquisque enim quasi quemdam titulum portat operis, quo facile ostendat sub cujus serviat potestate rectoris. » humilitatis assumunt, semetipsos tamen celare in semper pavidi, atque ex omni latere circumspecti, adversum jacula elationis pugnant, et quasi contra venientes ictus solum magis in suo corpore oculum custodiunt, dum in semetipsis principaliter humilitatem tuentur.
Abbreviated transcription (Latin):
in his qui sͥ tunc comites ade¬
rant excitaret: assertionis suȩ
uim postposuit: & sine damp¬
fieri fidei amore prohibuit:s
ad fidei recorsit ministerium qd̾
quasi non fideliter fecit. Plert̃q
enim nirtus cum indiscrete de¬
nettr. amictitur: cum discrece
intermictitur plus denetur. Exstui¬
in stio tempore cum utilitate
tendatur. Qti si ocium relaxatio¬
nis non accipit: feriendi uirtu¬
tem ipso usu densionis ꝑdit. Sic
aliquando inexereitacione uirtus cu
per discrecionem pretermittitur
reseruattr:ut tanto post incia tia¬
lenter feriat. quanto a ꝑcussione
interim prudenter cessat.d alta¬
consideration opus est: nefortas.¬
se nequaquam comunis bomcõ¬
silio. s timore proprio. uł cuiꝰbet
ambicionis studio. auirtutis ex¬
eicitatione cessecur. Quod nimtrũ
cum agitur:iam non dispensa¬
tioni.sed culpe seruitur : Expliẽ¬

Expanded text:
in his qui sibi comites adein his qui sibi comites aderant excitaret, assertionis suae vim postposuit, et sine damecit quod fieri fidei amore prohibuit, sed ad fidei retorsit ministerium quod quasi non fideliter fecit. Plerumque enim virtus cum indiscrete tenetur, amittitur; cum discrete intermittitur, plus tenetur. Sein suo tempore cum utilitate tendatur. Qui si otium relaxationis non accipit, feriendi virtutem ipso usu tensionis perdit. Sic aliquando in exercitatione virtus cum per discretionem praetermittitur, reservatur, ut tanto post vitia valenter feriat, quanto a persecutione interim prudenter cessat. Tconsideratione opus est, ne fortasse nequaquam communis boni consilio, sed timore proprio vel cujuslibet ambitionis studio a virtutis exercitatione cessetur. Quod nimirum cum agitur, jam non dispensationi, sed culpae servitur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
N una eademq uirtute discrecionẽ
deserimus:si hanc et aliquando ag̾e
&. aliquando post ponere nesciamꝰ.
Non res eadem semꝑ ẽ uirtus:qr
permomenta temporũ sepe m̃ita
mutantur accionum. Unde fic.
tit cum quid bene agimus. plerũq
melius ab eius actione cessemus:
&. laudabilius ad dempus deserat:
quod instio dempore laudabilit̃
mens tenebat. Nam si pro nr̃is bo¬
nis minimis quib actis ꝓficimꝰ.
nec dñ intermissis interimus. ma¬
iora labortm mala proximis imi¬
nent. necessario nos uirtutum aug¬
menta se ponimus. ne insir miorib
proximis fidei detrimenta genere¬
mus: ne tanto iam quod agimus
uirtus non sit:quanto ꝑ occast¬
onem sui in alienis cordib fun
lus ostendit:qui et gentiles adli¬
bertadem sidei ueniendes circum¬
cidi prohibuit: ꝙ tñ listris atq
iechoniam transienᷤ. apse timothe¬
um qui gentili patre fuerat editꝰ.
circumcidit. Uidens enim quod
nisi se mandata littere sertiare
ostenderet. iudeorum rabiem ꝙͣ

Expanded text:
n una eademque virtute discretionis lineam deserimus, si hanc et aliquando agere et aliquando postponere nesciamus. Non enim res eadem semper est virtus, quia per momenta temporum saepe 907 merita mutantur actionum. Unde fit ut cum quid bene agimus, plerumque melius ab ejus actione cessemus, et laudabilius ad tempus deserat quod in suo tempore laudabiliter mens tenebat. Nam si pro nostris bonis minimis, quibus actis proficimus, nec tamen intermissis interimus, majora labornent, necessario nos virtutum augmenta seponimus; ne infirmioribus proximis fidei detrimenta generemus, ne tanto jam quod agimus virtus non sit, quanto per occasionem sui in alienis cordibus funlus ostendit, qui et gentiles ad libertatem fidei venientes circumcidi prohibuit, et tamen Lystris atque Iconio transiens, ipse Timotheum qui gentili patre fuerat editus circumcidit. Videns enim quod nisi se mandata litterae servare ostenderet, Judaeorum rabiem etiam
Abbreviated transcription (Latin):
am suiam non inconditore om̃iũ
s. in se fortasse atit inreb conditis
ponit: qr dũ a creatore spem scib¬
trahit. ipse sibi principalis iusticie
ordinem peruertit. Una itaq mrtꝰ
sine altis. aut omino nulla ẽ:aue
imꝑfecta. Ut enim sicut quibꝰdam ui¬
sum est. de primis.uiiͦiͬ. uirtutib lo¬
quar.prudentia. temperantia. forti¬
tudine atq iusticia: tando ꝑfecce st̃
singuie. quanto uicissim sibimet
conmincte. Disiuncte aut̃ ꝑfecte ẽẽ.
nequiaquam possunt:quia nec pru¬
dentia uera est quȩ iusta temperan :
&. fortis non est:nec ꝑfecta temꝑan¬
tia. que fortis. iusta. ꝙ prudens ñ
est: nec fortitudo integra. quȩ pru-¬
ẽ:nec uera iusticia. que prudens.
fortis. & temꝑans ñ ẽ. De discretioe

Expanded text:
am suam non in conditore omnium, am suam non in conditore omnium, sed in se fortasse, aut in rebus conditis ponit, quia dum a creatore spem subtrahit, ipse sibi principalis justitiae ordinem pervertit. Una itaque virtus sine aliis, aut omnino nulla est, aut imperfecta. Ut enim, sicut quibusdam visum est, de primis quatuor virtutibus loquar, prudentia, temperantia, fortitudine, atque justitia; tanto perfectae sunt singulae, quanto vicissim sibimet conjunctae. Disjunctae autem perfectae esse nequaquam possunt, quia nec prudentia vera est quae justa, temperans et fortis non est, nec perfecta temperantia quae fortis, justa et prudens non est, nec fortitudo integra quae pruest, nec vera justitia quae prudens, fortis et tem
Abbreviated transcription (Latin):
insquis nirtute aliqua polsẽ
ereditur: tunc ueraciter pollec
cum uiciis ex alia parte ñ subiacet.
Nam si ex alio meiis subditur: nec
hoc ẽ solidum uͥ stare putabatur.
Nna queq enim uirtus. tanto minor.
ẽ: qͣnͣto desunt oetere. Nam sepe quoᷤ¬
dam pudicos quidem uidisse nos
contigit. si non humales: quosdam
uero quasi humiles. sed ñ miscdes
qͦsdã qͣsi mi scdes. s neq̃qm iustos. qͦsdã
uͦ qͣsi iustos. s in se potius quam in
dño confidentes. Et certum ẽ qr nec
castitas in corde eius uera est cui
humilitas de ẽ: quippe qr. suꝑbia
se intͥnsecus corrumpente semecip¬
sum diligens. a diumo timore for¬
nicatur. Nec humilitas uera ẽ cui
miscdia nuncta non est:ꝯtria nec
debet humilitas dici. quȩ ad com¬
passionem fradernȩ miserie nescte
inclinari. Nec miscosia uera ẽ. quȩ
arectitudine iusticie existit aliena:
quia que podest ꝑmisticiam pollui.
nescie proculdubio sibimecipsimi¬
sereri. Nec tusticia uera ẽ. qtrȩ fiduci¬

Expanded text:
isquis virtute aliqua pollere creditur, tunc veraciter pollet, cum vitiis ex alia parte non subjacet. Nam si ex alio vitiis subditur, nec hoc est solidum, ubi stare putabatur. Unaquaeque enim virtus tanto minor est, quanto desunt caeterae: Nam saepe quosdam pudicos quidem vidisse nos contigit, sed non humiles; quosdam vero quasi humiles, sed non misericordes; quosdam quasi misericordes, sed nequaquam justos; quosdam vero quasi justos, sed in se potius quam in Domino confidentes. Et certum est quia nec castitas in ejus corde vera est, cui humilitas deest, quippe quia superbia se intrinsecus corrumpente fornisum diligens, a divino recedit amore. Nec humilitas vera est cui misericordia juncta non est, quia nec debet humilitas dici, quae ad compassionem fraternae miseriae nescit inclinari. Nec misericordia vera est quae a rectitudine justitiae existit aliena, quia quae potest per injustitiam pollui, nescit procul dubio sibimetipsi misereri. Nec justitia vera est quae fiduci
Abbreviated transcription (Latin):
querit. Et tantomagis ext̃iora bo¬
na adipisci desiderat: qnͣto gau¬
dium non ht̃ ad qđ intͥnsecus
recurrat. Post hec uero:duo car¬
nalia uicia. id est tientris inglu¬
ines et luxiria suꝑsunt. d ccinc¬
tis liquet qͦd de uentris ingluuie
luxuria nascitur: dum inipsa di¬
tridutione mnb̃toꝵ uentri genita¬
dribio ad contumelias excitatur.

Expanded text:
quaerit; et tanto magis exteriora boquaerit; et tanto magis exteriora bona adipisci desiderat, quanto gaudium non habet ad quod intrinsecus recurrat. Post haec vero duo carnalia vitia, id est ventris ingluvies et luxuria, supersunt. Sed cunctis liquet qluxuria nascitur, dum in ipsa distributione membrorum ventri genitar, aliud procul dubio ad contumelias excitatur.
Abbreviated transcription (Latin):
generatur.Ex quib indelicet septẽ
eoꝵ tanta sͥ cognatione iungit᷑.
tit non nisi tinum de altero ꝑ¬
ferattr. Prima namq suꝑbie so¬
boles: inanis gloria est. Que dtĩ
oppressa mentem corruꝑit: mox
inuidiam gignit: quia minirtĩ
dum uani nominis potentiam
appetit: neqtus hanc alius acdipis¬
ci ualeat tabescit. Inuidia quoq
iram generat:qr quanto interno
liuoris uulnere anius sauciat᷑.
tanto ꝙ̃. mansuetuido tnͣquillita¬
tis amitcit᷑. Et qr. quasi dolens
membrum tangit᷑. idcirco op¬
posite actionis manus uelut gͣ¬
uius pressa sentitur. Ex ira qtoq
tͥsticia oritur: qr. turbata mens
quoĩordinate se concucit.eo ad¬
dicendo confandit. Et cum dui¬
cedinem tnͣquillitatis amiserit:
nichil hanc nisi exꝑturbatione
subsequens meror. pascit. Cristici¬
a quoq ad auariciam diriuatur.
quia dum confusum cor bonũ
leticiȩ in semxet ipso intus amise¬
rit. unde consolari debeat foris

Expanded text:
generatur. 3. Quia ergo septem generatur. 3. Quia ergo septem eorum tanta sibi cognatione jungitur ut non nisi unum de altero proferatur. Prima namque superbiae soboles inanis est gloria: quae dum oppressam mentem corruperit, mox invidiam gignit. Quia nimirum dum vani nominis potentiam appetit, ne quis hanc alius adipisci valeat, tabescit. Invidia quoque iram generat. Quia quanto interno livoris vulnere animus sauciatur, tanto etiam mansuetudo tranquillitatis amittitur. Et quia quasi dolens membrum tangitur, idcirco oppositae actionis manus velut gravius pressa sentitur. Ex ira quoque tristitia oritur. Quia turbata mens, quo in ordine se concutit, eo addicendo confcedinem tranquillitatis amiserit, nihil hanc nisi ex perturbatione subsequens moeror pascit. Tristitia quoque ad avaritiam derivatur, quia dum confusum cor bonum laetitiae in semetipso intus amiserit, unde consolari debeat foris
Abbreviated transcription (Latin):
senlicet manis gła. inuicdia. ira.
ttisticia. auaricia. uentris inglu¬
uies. luxitria.Nam qr. his septem
superbie uicus nos captos doluit:
idcirco redemptor ñr ad spirita¬
le liberationis p̃lium. septi formiᷤ¬
m obedientia. iactantia. hypoc̾¬
sis. contentiones. ꝑtinatiȩ. discor.¬
die. et nonitatum p̃sumptioneᷤ
ortuntur. De mindia: odium su¬
surratio. decractatio. exultatio
mactũsis proximi. affuctio autẽ
tristicia: malicia. rancor. ptisila¬
minitas. desꝑatio torpor. circa
precepta. tiagatio mentis erga
illicita nascitur. De auaricia: ꝓ¬
dicio. fraus. fallacia. ꝑiuria. inqͥ¬
etudo. uolentie .&. contra miscliã
obdurationes cordis orrunt᷑. Ue
uentris ingluuiȩ: in epta leticia.
scurrilitas. inmundicia młt̾ilo¬
quium. ebeͥtudo sensus circa in¬
tesligentiam ꝓpagatur. Ue luxt¬
ria: cecitas mentis. inconsid̾ato.
inconstantia. precipitatio. amor
sui. odium dĩ. affectus presentis
scłi. horror. autẽ uel desꝑatio futͣ

Expanded text:
scilicet inanis gloria, invidia, ira, tristitia, avaritia, ventris ingluvies, luxuria. Nam quia his septem superbiae vitiis nos captos doluit, idcirco Redemptor noster ad spiritalis liberationis praelium Spiriinobedientia, jactantia, hypocrisis, contentiones, pertinaciae, discordiae, et novitatum praesumptiones oriuntur. De invidia, odium, susurratio, detractio, exsultatio in adversus proximi, afflictio autem tristitia, malitia, rancor, pusillanimitas, desperatio, torpor circa praecepta, vagatio mentis 1036 erga illicita nascitur. De avaritia, proditio, fraus, fallacia, perjuria, inquietudo, violentiae, et contra misericordiam obduraventris ingluvie inepta laetitia, 262 scurrilitas, immunditia, multiloquium, hebetudo sensus circa intelligenda propagatur. De luxuria caecitas mentis, inconsideratio, inconstantia, praecipitatio, amor sui, odium Dei, affectus praesentis saeculi, horror autem, vel desperatio futuri