comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pore uindictȩ disꝑdet te. Noli gͦ dicere cras me
conuertam: cras dõ placebo: & omnia hodierna
& hesterna dimittuntur mͥ Uerum quidem di¬
cis: quia ds̃ conuersioni tuȩ indulgentiam ꝓ¬
misit: s dilationi tue diẽ crastinum ñ ꝓmisit¬
Suauis dñs omnib: & miserationes eius inomĩa
oꝑa eius Quare ergo dampnat: Quare flagellat:
oꝑa eius Etuis nosse quia suꝑ omnia oꝑa eiꝰ
miserationes eius: Inde ẽ uia longanimitas.
qua facit solẽ suum oriri suꝑ bonos & malos.
nonne miserationes eiꝰ inomnia oꝑa eiꝰ: Qui
pluit suꝑ iustos & inuistos: nonne miseratio¬
nes eiꝰ inomnia oꝑa eus: Longanimis. expec¬
tans peccatorẽ: dicens conuertimini adme &
conuertar aduos: Nonne miserationes eiꝰ i

Expanded text:
pore uindictae disperdet. Item illic: pore uindictae disperdet. Item illic: convertam, cras Deo placebo; et omnia hodierna et hesterna dimittuntur mihi. Verum quidem dicis, quia Deus conversioni tuae indulgentiam promisit; sed dilationi tuae dieSuavis Dominus omnibus, et miserationes ejus in omnia opera ejus.» Quare ergo damnat? quare flagellat? ra ejus. Et vis nosse quia «super omnia opera ejus miserationes ejus?» Inde est illa longanimitas qua facit solem suum oriri super bonos et malos: nonne «miserationes ejus in omnia opera ejus,» qui pluit super justos et injustos ? nonne «miserationes ejus in omnia opera ejus?» Longanimis exspectat peccatorem, dicens, «Convertimini ad me, et co
Abbreviated transcription (Latin):
cem desꝑantis adaugenda peccata: & uideti
uocem sꝑantis adaugenda peccata: et qͦmͦ utͥq
uoci occurrit ꝓuidentia et miscđia di Audi
uertero. dimittet mͥ omnia Quare non facio
quicquid uolo: Desꝑat ut peccet: sꝑat ut pec¬
cet Utrumq metuendum ẽ: utrumq ꝑicu¬
losum: Ue adesꝑatione: ue aꝑuersa spe. Utͥq
huic periculo. & utriq malo: quomͦ occurrit
miscđia di : Quid dicis tu qui desꝑando uo¬
lebas peccare: Iam dampnandus sum: quare
non facio quicquid uolo: Audi scripturam:
Nolo mortem impii: tantum ut reuertatur & ui¬
uat Hac uoce dĩ: reducitur inspe Q timendꝰ
ẽ alius laqueus: ne ipsa spe amplus peccet:
Quid gͦ & tu dicebas: qͥ spe magis peccas: Qndo
me conuertero omnia mͥ ds̃ dimitet: faciam
quicquid uolo: Audi & tu scripturam: He tar¬
des conuerti addominũ. neq differas de die in
diem: subito enim uenit ira illius: & intem¬

Expanded text:
cem desperantis ad augenda peccata, et videte cem desperantis ad augenda peccata, et videte vocem sperantis ad augenda peccata, et quomodo utrique voci occurrit providentia et misericordia Dei. Audi quando me convertero, dimittet mihi omnia: quare non facio quidquid volo? Desperat, ut peccet; sperat, ut peccet. Utrumque metuendum est, utrumque periculosum; vae a desperatione! vae a perversa spe! Utrique huic periculo et utrique malo quomodo occurrit misericordia Dei? Quid dicis tu, qui desperando volebas peccare? Jam damnandus sum; quare non facio quidquid volo. Audi Scripturam: «Nolo mortem impii, tantum ut revertatur et vivat.» Hac voce Dei reducitur in spem: sed timendus est alius laqueus, ne ipsa spe amplius peccet. Quid ergo et tu dicebas, qui spe magis peccas? Quando me convertero, omnia mihi Deus dimittet; faciam quidquid volo. Audi et tu Scripturam: «Ne tardes conuerti ad dominum et ne differas de die in diem: subito enim uenit ira illius, et in
Abbreviated transcription (Latin):
cisti gratis omnia: Longanimis: Suantos enĩ
his quib ueniam dedit: in his quib adhuc non
dedit longanimis: non dampnans s expec̾tans
ipsa expectatione clamans Conuertimini ad
me: et conuertar aduos: Et nimia longanimi¬
tate nolo inquid mortẽ impii: tantum reuer¬
tatur & uiuat: Iue quidẽ longanimis: tu aut̃
scđm duriciã cordis tui. & cor inpenitens. the¬
saurias tͥ iram indiȩ ire. & reuelationis iusti
iudicii dĩ: qui reddet unicuiq scđm oꝑa sua
Non enim mͦ sic longanimis insustinendo: ut
nunquã iustus iniudicando Distribuit tem¬
pora: uocat te nunc: ex hortatur te. nunc. Ex¬
pectat donec facias: & tu tardas: Magna eius
ut nescias quando hinc emigrabis: & cum co
magna eiꝰ miscđia: Cȩterum si statuisset diem:
omnib faceret habundare peccata de securitate
Dedit gͦ spem ueniȩ: ne desꝑando ampliꝰ pecces:
Spes. ⁊ desꝑatio timenda ẽ. inpecĩs. Uidete uo¬

Expanded text:
cisti omnia gratis. «Longanicisti omnia gratis. «Longaniniam dedit: in his quibus adhuc non dedit, «longanimis,» non damnans, sed exspectans, ipsa exspectatione clamans, «Convertimini ad me, et convertar ad vos» ; et nimia longanimitate, «Nolo,» inquit, «mortem impii, tantum ut revertatur et vivat» . Ille quidem longanimis; tu autem secundum duritiam cordis tui et cor impoenitens thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua . Non enim modo sic longanimis in sustinendo, ut nunquam justus in vindicando. Distribuit tempora: vocat te nunc, exhortatur te nunc; exspectat donec resipiscas, et tu tardas! Magna ejus ut nescias quando hinc emigrabis; et cum qumagna ejus misericordia. Caeterum si statuisset diem omnibus, faceret abundare peccata de securitate. Dedit ergo spem veniae, ne desperando amplius pecces. Et spes, et desperatio timenda est in peccatis. Videte vo
Abbreviated transcription (Latin):
ut simus: ut laudemꝰ: ut iusticia tua exul¬
temus: ut memoriam habundantię suauita¬
tis tuȩ eructemus : qͥd erga nos fecisti dñe quẽ
laudamus. Dicamus: et cum dicimꝰ laudamꝰ:¬
Misericors & miserator dñs: longanimis et mul¬
tum misericors: suauis dñs omnib: & mi¬
serationes eiꝰ in omnia oꝑa eiꝰ. Nisi ille talis
eẽt: de nob̃ reparatio talis nulla eẽt Adtende
adte ipsum qͥd merebaris peccator: contem¬
ptor dĩ. qͥd merebaris: uide si occurrit tibi nͥ
pena: si occurrit tͥ nͥ supplicium Uides gͦ
qͥd tͥ debebatur: & qͥd dederit qui gratis de¬
dit: Data ẽ uenia peccatori: Data ẽ spes iu
stificationis: data ẽ. caritas & dilectio. inqua
bona omĩa facias: et suꝑ hȩc dabit & uitã eter¬
nam & societatem angłorum: Lotum de mi¬
scđia: Merita tua nusquã iactes: quia ⁊ ipsa
tua merita illius dona sunt Et iusticia tua
exultabunt misericors & miserator dñs: qui st¬

Expanded text:
ut simus, ut laudemus, ut justitia tua exsulut simus, ut laudemus, ut justitia tua exsultemus, ut memoriam abundantiae suavitatis tuae eructemus, quid erga nos fecisti, Domine, quem laudamus? Dicamus, et cum dicimus, laudemnus, longanimis et multum misericors. Suavis Dominus omnibus, et miserationes ejus in omnia opera ejus.» Nisi ille talis esset, de nobis repetitio nulla esset. Attende ad te ipsum; quid merebaris peccator? contemptor Dei, quid merebaris? Vide si occurrit tibi nisi poena, si occurrit tibi nisi supplicium. Vides ergo quid tibi debebatur, et quid dederit qui gratis dedit. Data est venia peccatori, datus est spiritus justificationis, data est charitas et dilectio, in qua omnia bona facias; et super haec dabit et vitam aeternam, et societatem Angelorum: totum de misericordia. Merita tua nusquam jactes, quia et ipsa tua merita illius dona sunt: «Et justitia tua exsultabunt. Misericors et miserator Dominus:» qui fe
Abbreviated transcription (Latin):
estis ꝑfidẽ: non exuobis. Quamuis hoc ipsũ
intelligeret: planus hoc aꝑire dignatus est
Da intellectorem & totum dix̃: gr̃a salui facti estiͦ.
Ubi audis grãm: gratis intellige Si gͦ gratis:
nicħ tu attulisti: nicħ tu meruisti Nam si
meritis aliqͥd redditũ ẽ: merces ẽ. ñ gr̃a. Grã
inquid salui facti estis ꝑfidem Expone illd̃
aꝑciuis ꝓpt̃ arrogantes : ꝓpt̃ sibi placentes:
ꝓpt̃ ignorantes dĩ iusticiam. et suã uolentes c̃¬
stituere Audi hoc idem aꝑtius Et hoc inqͥd
Sed et nos forte aliqͥd fecimus: ut dona dĩ me¬
reremur. Non exoꝑib inqͥt: ne forte qͥs extolla¬
tur: Suid gͦ nos: Benȩ ñ oꝑamur: Immo ope¬
ramur: Sed quomͦ: Ipso innobis oꝑante: q̃a
ꝑfidem locum damus incorde nr̃o ei. qui iN
nobis & ꝑnos bona oꝑatur. Audi enim unde
bulemus: Ista ẽ suauitas abundans memoriȩ
ipsius: circa nos: Hanc eructando p̃dicatores
eius iusticia eius exultabunt: ñ sua Quidgͦ

Expanded text:
s per fidem «non ex vobis.» Quamvis hoc ipsum  quis aliter intelligeret, planius hoc aperire dignatus est. Da intellectorem, et totum dixit: «Gratia salvi facti estis.» Ubi audis, «gratia,» Gratis intellige. Si ergo gratis, nihil tu attulisti, nihil meruisti: nam si meritis aliquid redditum est, merces est, non gratia. «Gratia,» inquit, «salvi facti estis per fidem.» Expone illud apertius propter arrogantes, propter sibi placentes, propter ignorantes Dei justitiam et suam volentes constituere. Audi hoc idem apertius: «Et hoc,» inqSed et nos forte aliquid fecimus, ut dona Dei mereremur. «Non ex operibus,» inquit, «ne forte quis extollatur,» Quid ergo? nos bene non operamur? Imo operamur. Sed quomodo? Ipso in nobis operante; quia per fidem locum damus in corde nostro ei qui in nobis et per nos bona operatur. Audi enim unde bulemus» . Ista est suavitas abundans memoriae ipsius circa nos. Hanc eructando, praedicatores ejus justitia ejus exsultabunt, non sua. Quid ergo
Abbreviated transcription (Latin):
tendere ocłos ñ potes ut uideas ipsum finem:
crede ei qͥ uidet Et quis ẽ ħo qui uidet for¬
te nemo homo: s ñs ds tuus adteuenit. ut cre¬
deres dõ Honenim et dño dõ tuo ñes creditu¬
rus qͥ ait. Mlata et spaciosa uia ẽ quȩ ducit ad
interitum. & multi sunt qui intrant pulam:¬

Expanded text:
tendere oculos non potes, ut videas ipsum finem: tendere oculos non potes, ut videas ipsum finem: crede ei qui videt. Et quis est homo qui videt? Forte nemo homo; sed Dominus tuus ad te venit, ut crederes Deo. Num enim et Domino Deo tuo non es crediturus, qui ait: «Lata et spatiosa est via quae ducit ad interitum, et multi sunt qui ingrediu
Abbreviated transcription (Latin):
na inferorum: fabellȩ istȩ: xp̃ianorum sunt.
Ad qđ uideo: adhoc uiuuam Manducemus &
bibamus: cras enim moriemiu: Uide netale
aliqͥd ꝑsuadeant: ne paurem incor intrent: spi¬
nas inueniant inaurib tuis Qui cepit sic in¬
trare: punctus abscedat Corrumpunt enim
mores bonos. eloquia mala S forte hic dictur̾
es Quale ergo felices sunt: Ecce non dm̃ colt̃:
& omnia mala cotidie committunt: habun¬
dant reb his quib ego egens laboro: holi ⁊e¬
lare inpeccatores Quid accipiant uides: quid
ullis seruetur non uides Et unde inquit uideo.
qđ non uidet: Omnino habet ocłos fides : ue
maiores ocłos & potentiores. & fortiores: hi ocłi.
catorum placet tͥ quia lata ẽ & multi pillam
ambulant: Latitudinem eius uides: finem eis
non uides Ecce ubi finitur precipitum ẽ: ubi
finitur: ꝓfunditas quedã baratri ẽ: letantes &¬
spaciantes inuia ista. illo fine mergunt᷑. S ex¬

Expanded text:
na inferorum? Fabellae istae Christianorum sunt. na inferorum? Fabellae istae Christianorum sunt. Ad quod video, ad hoc vivam: «Manducemus et bibamus, cras enim moriemur.» Vide ne tales aliquid persuadeant: ne per aurem in cor intrent, spinas inveniant in auribus tuis; qui coeperit sic intrare, punctus abscedat. «Corrumpunt» enim «mores bonos colloquia mala» . Sed forte hic dicturus es: Quare ergo felices sunt? Ecce nec Deum colunt, et omnia mala quotidie committunt; abundant rebus his quibus ego egens laboro. Noli zelari in peccatores. Quid accipiant, vides; quid illis servetur, non vides? Et unde, inquit, video quod non videtur? Omnino habet oculos fides; et majores oculos, et potentiores et fortiores. Hi oculi catorum placet tibi, quia lata est, et multi per illam ambulant; latitudinem ejus vides, finem ejus non vides. Ecce ubi finitur, praecipitium est; ubi finitur, profunditas quaedam barathri est: laetantes, exspatiantes in ista via, illo fine merguntur. Sed ex
Abbreviated transcription (Latin):
incorꝑe hoc et peregrinationis locum incolimꝰ:
absens ẽ pat̾nr̃ adquẽ clamamus. pat̃ nr̃ qͥ es
incelis Ideo eccłia iuidua. qͥsi absente sponso.
et mamore eiꝰ quẽ ñ nouimꝰ desideramus. Inhe¬
rebimus amplexib uisi: s ñdum uisi. fide de¬
tinemur:. Ergo etpupillum & iuduã qͥd
uoluit intelligi fr̃s : destitutos omĩ ope &
auxilio: Destituta anima in scło: ipsa sibi spe¬
ret adiutorium dĩ. Quicqͥd hic habueris: au¬
ñes orphanus: non inuidua numeraris Ami¬
cum habes: si de illo p̃sumpseris. et dm̃ dimi¬
seris: ñ es destitutus Habes hȩc omnia: non
inde presumis: non inde suꝑbis: pupillus dĩes.
et uidua dĩ Suscepit gͦ destitutos. hoc dixit.
suscipit pupillum. suscipit & uiduam Tui
am peccatorum exterminabit Quȩ ẽ uia pec¬
catorum: Irridere ista quȩ dicimus: Quis pu¬
pillus: Quȩ uidua: Qđ regnum celoꝵꝰ: & que pe¬

Expanded text:
in corpore hoc, et peregrinationis locum incolimus, in corpore hoc, et peregrinationis locum incolimus, absens est Pater noster, ad quem clamamus, «Pater noster, qui es in coelis» . Ideo Ecclesia vidua, quasi absente sponso, et amore ejus quem non videmus, desideramus. Inhaerebimus amplexibus visi, si nondum visi fide detinemur. Ergo «et pupillum et viduam» quid voluit intelligi, fratres? Destitutos omni ope et auxilio. Destituta anima in saeculo, ipsa sibi speret adjutorium Dei. Quidquid hic habueris, auelytus, non es orphanus, non in vidua numeraris. Amicum habes: si de illo praesumpseris, et Deum dimiseris, non es destitutus. Habes haec omnia; non inde praesumis, non inde superbis? Pupillus Dei es, et vidua Dei. Suscipit ergo destitutos; hoc dixit: suscipit pupillum, suscipit et viduam. 19. «Et viam peccatorum exterminabit.» Quae est via peccatorum? Irridere ista quae dicimus. Quis pupillus? quae vidua? Quod regnum coelorum? et quae poe
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi iusti: Modo quatenus iusti: Quẽ ad mo¬
dum habẽt: Dominus custodit ꝓselitos ꝓ¬
seliti aduene sunt Omnis ȩccłia gentium: ꝓ¬
selita ẽ Aduenticia ẽ enim adpatres: ñ decar¬
ne eoꝵ nata: s imitando filia. Dñs tam̃ cu¬
stodit ñ aliquis homo. Orphanum
et uiduam suscipiet: hemo putet qͣsi pupullũ.
ꝓpt̃ hereditatem: aut uiduã. ꝓpt̃ nescio quod
negotium suum Et quidẽ & inistis ds̃ opitula¬
tur: et in omĩb officiis generis humani bonũ
opꝰ facit. qͥ pupulum consolat᷑: qͥ uiduã ñde¬
serit: s scđm quendam modũ om̃s pupii su¬
mus. absente patre. ñmortuo Pupillus enuim
scđm homines: mortuo patre fit. Et si uerũ
queratis fr̃s: qͥa anima ñ morit̃. uiuunt paren¬
tes nr̃i: et magis absentib patrib sunt pupu¬
li Qui pupilli sunt. si mali fucrint inpers
uiuunt: si boni fuerint in requie uiuunt. Oiã
integra sunt creator: tam̃ nos quãdui sumus

Expanded text:
ipsi justi? modo quatenus justi? Quemadmoipsi justi? modo quatenus justi? Quemadmodum habes, «Dominus custodit proselytos.» Proselyti, advenae sunt. Omnis Ecclesia Gentium, proselyta est. Adventitia enim est ad patres, non de carne eorum nata, sed imitando filia. Dominus tamen custodit, non aliquis homo. «Orphanum et viduam suscipiet.» Nemo putet quasi pupillum propter haereditatem, aut viduam propter nescio quod negotium suum. Equidem et istis Deus opitulatur, et in omnibus officiis generis humani bonum opus facit, qui pupillo consulit, qui viduam non deserit: sed secundum quemdam modum omnes pupilli sumus, absente patre, non mortuo. Pupillus enim secundum homines, mortuo patre fit. Et si verum quaeratis, fratres, quia anima non moritur, vivunt parentes nostri; et magis absentibus patribus sunt pupilli, qui pupilli sunt: si mali fuerint, in poenis vivunt; si boni fuerint, in requie vivunt: omnia integra sunt Creatori. Tamen nos quamdiu sumus
Abbreviated transcription (Latin):
tie. qͥuluminant̃ a ceci Ergo qͦmͦ uluminã¬
tur ceci lucȩ sapientiȩ: sic soluuntur compe¬
diti: sic eriguntur elisi Uñ gͦ sumꝰ compedin:
unde elisi: Corpꝰ nr̃m ornamentũ nob̾ fuit:
peccauimꝰ : & compedes inde accepimꝰ: Quȩ
sunt compedes nr̃ȩ: mortalitas ipsa Audi apłm
paulum: qͥa et ipse adhuc inhac peregrinatio¬
ne compeditus erat Quanta ꝑagrauit compe¬
dit̾ iste Hon illi fuerunt graues compedes: cũ
ipsis compedib toto orbe euuangłium pri¬
dicauit Sp̃s caritatis rapuit compedes. &
cirũiuit qͥntũ potuit S tam̃ qͥd ait: Con¬
cupiscentiam haberis dissolui: et eẽ cum xp̃o
si sunt: Quia erecti erant Quare eriguntur:
Quia humiliati sunt. Cecidit atq elisus ẽ adã
Ille cecidit: xps descendit. Quare descendit qͥ
noncecidit: ñ ut laliaretur qui cecidit: añs
sapientes fac̃ cecos. D ñs diligit iustos: Ideo fac̃

Expanded text:
tiae, qua illuminantur caeci. Ergo quomodo illuminantiae, qua illuminantur caeci. Ergo quomodo illuminantur caeci luce sapientiae, sic solvuntur compediti, sic eriguntur elisi. Unde sumus ergo compediti? unde elisi? Corpus nostrum ornamentum nobis fuit: peccavimus, et compedes inde accepimus. Quae sunt compedes nostrae? Mortalitas ipsa. Audi apostolum Paulum, quia et ipse adhuc in hac peregrinatione compeditus erat. Quanta peragravit compeditus iste! Non illi fuerunt graves compedes; cum ipsis compedibus toto orbi Evangelium praedicavit: spiritus charitatis rapuit compedes, et circuivit quantum potuit. Sed tamen quid ait? «Concupiscentiam habens dissolvi, et esse cum Christo.» si sunt? Quia erecti erant. Quare eriguntur? Quia humiliati sunt. Cedidit atque elisus est Adam: ille cecidit, Christus descendit. Quare descendit qui non cecidit, nisi ut levaretur qui cecidit? «Dominus sapientes facit caecos; Dominus diligit justos.» Ideo faci
Abbreviated transcription (Latin):
hominum qͥb ñ ẽ salꝰ. N ipsi dr̃t salutẽ f rgore¬
cedant heretici de medio: ñs soluit com¬
peditos : dñs erigit elisos: dñs sapientes facit.
cecos: idest eos qui ceci sunt facit sapientes.
Optime ꝑhanc sententiam exposuit nob om̃s
suꝑiores: ne forte cũ dixisset dñs soluit compe¬
ditos: adillos compeditos referremꝰ. qͥ forte
ꝓpt̃ aliqͣm noxam ligant᷑ ferro adnĩs suis.
Suia autẽ dix̃ erigit elisos: occurrit nob̃ anqͥs
aut offendens & cadens: aut equo lapsus. ẽ
alius casus: sunt aliȩ compedes: qͦm sunt
aliȩ tenebre. & alia lux In eo qđ dixit sapsen¬
des cecos facit. noluit dicere. ulluminat cecosᷤ
ne ethoc carnalit̃ intelligeres: sic̃ uluminat᷑
ẽ adño cuiꝰ ocłos luto despito fac̾to inunxit.
& saluũ eum fecit Hetale aliqͥd sꝑares. cumde
spiritalib loquitur: ostendit q̃ndã lucẽ sapien¬

Expanded text:
hominum, a quibus non est salus.» Non ipsi dant salutem. Ergo rehominum, a quibus non est salus.» Non ipsi dant salutem. Ergo recedant haeretici de medio. «Dominus solvit compeditos; Dominus erigit elisos; Dominus sapientes facit caecos;» id est, eos qui caeci sunt facit sapientes. Optime per hanc sententiam exposuit nobis omnes superiores: ne forte cum dixisset, «Dominus solvit compeditos,» ad illos compeditos referremus, qui forte propter aliquam noxam ligantur ferro a dominis suis; quia autem dixit, «Erigit elisos,» occurreret nobis aliquis, aut offendens et cadens, aut equo lapsus. Est alius casus, sunt aliae compedes; quomodo sunt aliae tenebrae et alia lux. In eo quod dixit, «Sapientes facit caecos;» noluit dicere, Illuminat caecos, ne et hoc carnaliter intelligeres; sicut illuminatus est a Domino, cujus oculos luto de sputo facto inunxit, et salvum eum fecit : ne tale aliquid sperares, cum de spiritualibus loquitur, ostendit quamdam lucem sapien
Abbreviated transcription (Latin):
am tu ꝓcede et dic ratiocinationib ulis tius
bonis. et qͣsi acutis et subtilib. qͥa tu pascis:
et dic famelicꝰ potest pascere: id÷ peccator
potest dare scm̃: famelicꝰ potest pascere:
languidus potest sanare. ligatus potest solue¬
re: Ista sunt ueluti magna & subtilia: quib
decipiunt impitos Claudat ulis os psalmꝰ
iste Dat escam esurientib. Ecce nicħ
bus: om̃ĩb hominib: ipse dat escam Et nul¬
lam escam seruat dilectis suis: Si habent aliã
famem: habent et aliam escam Queramus
pͥmo famem ipsoꝵ. et inueniemus escam ipsoꝵ
Beati qui esuriunt &sitiunt iusticiam: qm̃
ipsi saturabuntur Famelici dĩ ẽẽ debemꝰ. An¬
te ianuam conspectus ulius. in orationibus
mendicemus: ipse dat escam esurientib. Quis
ẽ qđ de heretice iactas. quia tu soluis: tueriq:
tu illuminas: Uidelicet quia tu iã liberatus
es. & tu stas. et tu lum̃ es: Absit Suꝑiꝰ atren¬
do: Holite confidere inprincipes: et infilios

Expanded text:
am tu procede, et dic ratiocinationibus illis tuis bonis, et quasi acutis et subtilibus, quia tu pascis; et dic: Famelicus potest pascere? id est, peccator potest dare sanctum? Famelicus potest pascere? languidus potest sanare? ligatus potest solvere? Ista sunt veluti magna et subtilia, quibus decipiunt imperitos. Claudat illis os psalmus iste: «Dantem» «escam esurientibus.» Ecce nihil bus, omnibus hominibus ipse dat escam; et nullam escam servat dilectis suis? Si habent aliam famem, habent et aliam escam. Quaeramus primo famem ipsorum, et inveniemus escam ipsorum: «Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur» . Famelici Dei esse debemus: ante januam conspectus illius in orationibus mendicemus; ipse «dat escam esurientibus.» Quid est quod te, haeretice, jactas quia tu solvis, tu erigis, tu illuminas? Videlicet quia tu liberatus jam es, et tu stas, et tu lumen es? Absit. Superius attende: «Nolite confidere in principes, et in filios
Abbreviated transcription (Latin):
torũ: qͥd nob̃ restat: Uenite benedicti patris
mei: ꝑcipite regnum qđ uob̃ paratum ẽ iabort̃¬
gine mundi. Adhoc concludit psalmus: etuiã
peccatorum exterminabit Et quid tu.: Ne¬
gnabit dñs ineternum Gaude. qͥa tͥ regnabũ:
gaude quia tu eris regnum eus Uide enĩ qđ
sequitur Es certe ciuuis de syon ñ debabilonia:
ldẽ. non dectuitate ꝑitura huius scłi: s desyon
adtempus laborante & peregrinante. inȩt̃nũ
aut̃ regnatura: Audisti gͦ finem: inde es. regna¬
tuus regnabit ineternum Nunqͥd sine tere¬
gnabit ds̃ tuus: Ingeneratione et generatio¬
nem: Bis dixit. qͥa ñ potuit semꝑ dicere: nepu¬
tes quia uerb̾sinitis. finit᷑ eternitas Eternitaᷤ
inuerbo. quatuor sillabis constat: inse sine fi¬
neẽ Nonpotuit tͥ nͥ sic commendari: ds̃ tuus
regnabit ingeneratione & generationem: Pa¬
rum dirit. Si tota die diceret: angustũ essit.
Si tota uita sua diceret: nonne aliquando conti

Expanded text:
torum, quid nobis restat? «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi» . Ad hoc concludit Psalmus: «Et viam peccatorum exterminabit.» Et quid tu? «Regnabit Dominus in aeternum.» Gaude, quia tibi regnabit; gaude, quia tu eris regnum ejus. Vide enim et quid sequitur. Es certe civis de Sion, non de Babylonia; id est, non de civitate peritura hujus saeculi, sed de Sion ad tempus laborante et peregrinante, in aeternum autem regnatura. Audisti ergo finem; inde es. «Regnatuus regnabit in aeternum: numquid sine te regnabit Deus tuus? «In generationem et generationem.» Bis dixit, quia non potuit semper dicere. Nec putes quia verbis finitis finitur aeternitas. Aeternitas in verbo quatuor syllabis constat, in se sine fine est. Non potuit tibi nisi sic commendari, «Deus tuus regnabit in generationem et generationem.» Parum dixit: si tota die diceret, angustum esset; vita sua diceret, nonne aliquando conti
Abbreviated transcription (Latin):
Si dampnares unum hominem ciuiꝯ causã nescis:
audes te dicere tenere iusticiam: Aut si qͥd ꝓhac
re passus esses: iniuiriam nominares: Erigis
te intemerarium tribunal cordis tui unde p̃¬
cipiteris: et audes sententiam ferre de homi¬
ne cuiuscausam nescis: Hoc si de uno homine
Int̃ tot scandala hereticoꝵ gemit. uidet ꝑmalaᷤ sua¬
siones & fraudes. rapi degremio suo infirmos:
paruulos ꝑtrahi ꝑnescio que secreta malarũ
speluncarum: rebaptitari: exsufflari in eiꝰ. xp̃m:
occidi ineis. non mortale illud suum qđ homi¬
nes sunt:suiud qđ inȩternum uicturi sunt
Suadetur homini dicẽ ñ sũ xpĩanꝰ: & iusticia

Expanded text:
Si damnares unum hominem, cujus causam nescires, Si damnares unum hominem, cujus causam nescires, auderes te dicere tenere justitiam? aut, si quid pro hac re passus esses, injuriam nominares? Erigis te in temerarium tribunal cordis tui, unde praecipiteris; et audes ferre sententiam de homine cujus causam nescis! Hoc si de uno homine Inter tot scandala haereticorum gemit; videt per malas suasiones et fraudes rapi de gremio suo infirmos, parvulos pretrahi per nescio quae secreta malarum speluncarum, rebaptizari, exsufflari in eis Christum, occidi in eis non mortale illud suum quo homines sunt, sed illud quo in aeternum victuri sunt. Suadetur homini dicere, Non sum christia
Abbreviated transcription (Latin):
stis: ius pat̾is. Quare ista fr̃s dixi: Ut ñ se extollãt
heretici. qͣndo forte aliqͥd patiuntur ex iussio¬
nib pͥncipum t̾renoꝵ: ñ se numerent intereoᷤ
qui in iurias accipiunt: et dicant Eoce psalmꝰ
consolatur me: Ego enim dm̃ colo. qͥ iudicium
faciet inuiriã accipientib. Recte quero: utrũ
iniuriam accipias Si ius fecisti: inuiria ẽ quã
pateris: Si uis ẽ exsufflare xp̃m. iuis ẽ. rebelhsci¬
ꝑbia erigere altare: ius ẽ parcentib ꝑsecutori
Non es gͣ dehis qͥ patiuntur iniuriam: lego aliud
manifestius ex euuangłio: Beati inquit qͥ ꝑse¬
cutionẽ patiuntur Exspecta. Quid festinas:
Quid dicis ego sum: Expecta in quã: totũ legã
nescio qͥd ceꝑas arrogare Si ꝑmutis: totum
lego. Uide quid sequatur Beati qui ꝑsecutionẽ
patiuntur ꝓpt̃ iusticiam: Modo dic ego sum
si audes dicere ego sum. Suꝑiora quȩ dixi retra¬
ctemus: aut ne longum sit. hoc unũ interrogo.

Expanded text:
s? Ut non se extollant haeretici, quando forte aliquid patiuntur ex jussionibus principum terrenorum; non se numerent inter eos qui injurias accipiunt, et dicant: Ecce Psalmus consolatur me; ego enim Deum colo, «qui judicium faciet injuriam accipientibus.» Recte quaero utrum injuriam accipias. Si jus fecisti, injuria est quam pateris. Jus est exsufflare Christum? jus est rebelli superbia erigere altare? jus est, parcentibus persecutoribNon es ergo de his qui patiuntur injuriam. Lego aliquid manifestius ex Evangelio: «Beati,» inquit, «qui persecutionem patiuntur.» Exspecta: quid festinas? quid dicis, Ego sum? Exspecta, inquam; totum legam. nescio quid coeperas arrogare. Si permittis, totum lego; vide quid sequatur. «Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam» . Modo dic, Ego sum. Si audes dicere, Ego sum; superiora quae dixi retractemus: aut, ne longum sit, hoc unum interrogo:
Abbreviated transcription (Latin):
curat reficere te: Nonne ds̃ tuus ẽ. qͥ fec̃ celũ &
t̾ram. et mare: Si ista sola diceret: forte respon¬
deres tu Ds̃ qͥfecit cęlum et terrã. & mare magnꝰ
ds̃ S nunqͥd cogitat de me: Ipse te fec̃. diceret᷑
tͥ: Quomͦ : Hunquid ego sum cęlum: aut ego
sũ terraꝰ aut ego sum mare.: Etquidẽ mani¬
festum ẽ nec eclum sum: nec t̾ra sum: nec ma¬
re sum: s interra sum Uł hoc concedis mͥ:
qͥa interra es Audi quia ñtantum cęlum⁊
t̾ram.⁊ mare ds̃ fecit fẽcit enĩ cȩlum et terrã
et mare: et omĩa que ineis sunt: Si gͦ omĩa qͤ
ineis sunt: ette Parũ dico te: et passerẽ. et locu¬
stam. ⁊ uermiculum: Nicħ hoꝵ ñ ille fec̃ etcu¬
ra ẽ illi de oĩbꝰ: Hõ adp̃ceptum cura ẽ: nã p̃cep¬
tum soli homini dedit: Dicit enim psalmus:
Homines et uimenta saluos facies dñe. scđ mł¬

Expanded text:
curat reficere te? Nonne Deus tuus est qui fecit coelum, et curat reficere te? Nonne Deus tuus est qui fecit coelum, et terram, et mare? Si ista sola diceret, forte responderes tu: Deus qui fecit coelum, et terram, et mare, magnus Deus; sed numquid cogitat de me? Ipse te fecit, diceretur tibi. Quomodo? numquid ego sum coelum, aut ego sum terra, aut ego sum mare? Et quidem manifestum est, nec coelum sum, nec terra sum, nec mare sum; sed in terra sum. Vel hoc concedis mihi, quia in terra es. Audi quia non tantum coelum et terram et mare Deus fecit: «Fecit» enim «coelum, et terram, et mare, et omnia quae in eis sunt.» Si ergo «omnia quae in eis sunt,» et te. Parum dico, te: passorem, locustam, vermiculum; nihil horum non ille fecit, et cura est illi de omnibus. Non ad praeceptum cura est; nam praeceptum soli homini dedit. Dicit enim psalmus: «Homines et jumenta salvos facies, Dom
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce qͥ fecit hec omnia. ds̃ tius ẽ: Pone ibi spem
tuam ut sis beatus. Spes uiius: indnm deum
ipsuis uem: Qui fecit cȩlũ et terram. mare
men dicendũ ẽ. de do cogitauit: cȩlũ. terrã.
mare et omĩa que ineis sunt: Forte dicturꝰ
erat homo iste Uideo quidẽ omnia magna ista:
cȩlum e terram. mare fecit ds̃. Quando me
computat ds̃ int̃ ẽa quȩ fecit: Et uere ego ad
curam ipsiꝰ ꝑtineo. et modo de me cogitat ds̃:
aut scit aniuuã: Quid. ẽ. qđ dicis: Non sub
mea: psallã dõ meo qͣmdui sum S iste alios
alloquit᷑ nescio qͦs tepidos qͦs exhortat᷑᷑ ⁊ qͣsi
ueretur ne desꝑent de se: qͥa uł ñ sunt incõpoto
dĩ. Multorum enĩ tales sunt cogitationes s
ideo deseruntur. et ꝑgunt ꝑquelibet peccata:. qͥ
ñcredunt curare đm qͥdagant: Audi eloquia
diuina: noli te desꝑare: Qui curauit fac̾e tẽ. non

Expanded text:
Ecce qui fecit haec omnia, Deus tuus est. Pone ibi spem Ecce qui fecit haec omnia, Deus tuus est. Pone ibi spem tuam, ut sis beatus: «Spes illius in Dominum Deum ipsius.» Quem? «Qui fecit coelum et terram, mare men dicendum est de Deo, Cogitavit «coelum, terram, mare, et omnia quae in eis sunt?» Forte dicturus erat homo iste: Video quidem omnia magna ista: coelum et terram, mare fecit Deus: quando me computat Deus inter ea quae fecit? et vere ego pertineo ad curam ipsius, et modo de me cogitat Deus, aut scit an vivam? Quid est hoc quod dicis? Non subrmea, psallam Deo meo quamdiu sum.» Sed iste alios alloquitor, nescio quos tepidos, quos exhortatur, et quasi veretur ne desperent de se, quia ve non sunt in computo Dei. Multorum enim tales sunt cogitationes. Sed ideo deserunt Deum, et pergunt per quaelibet peccata, quia non credunt curare Deum quid agant. Audi eloquia divina, noli de te desperare. Qui curavit facere te, non
Abbreviated transcription (Latin):
ipse sit spes tua dñs ds tuus Smllo sit spes tua. ĩ
dño dõ tuo Spes etiã illiꝰ qͥ colit saturnũ. indño
mercuriũ: plus addo. qͥ colit uentrẽ: de qͥb dic¬
le uliꝰ. Quid huiꝰ beati: qͥa spes ipsiꝰ indño dõ
ipsiꝰ: S qͥs ẽ. iste: Qui fecit celum et terram:
mare et om̃ia quȩ ineis sunt: Fr̃s mei magnũ
dm̃ habemꝰ: benedicamꝰ nom̃ scm̃ eius. qͥa digna¬
tus ẽ facere nos possessionem suã. Nondũ uides
dm̃: ñ potes amare plene qđ nondum uides:
Que uides. ipse fecit. Miraris mundũ: quert ar¬
tificem mundi Suspicis celum: et exhorrescis.
Cogitas uniuersã terrã: et contremiscis: Maris
magnitudinẽ. qͣndo cogitatione occupas: respi¬
ce innumerabilitatem stellarũ: respice tanta
genera seminũ: tantas diu̾sitates animaliũ:
quicqͥd natat inaquis: repit interra: uolitat
inacreᷤ curuit incelo: om̃ia ista quã magna:
qͣm preclara: qͣm pulchra: quam stupenda

Expanded text:
ipse spes tua, Dominus Deus tuus; in illo sit spes tua. In domino deo suo est spes etiam illius qui colit Saturnum; in domiMercurium: plus addo, qui colit ventrem, de quibus dicle illius. Quis hujus beati? Quia «spes ipsius in Domino Deo ipsius.» Sed quis est iste? «Qui fecit coelunt et terram, mare et omnia quae in eis sunt.» Fratres mei, magnum Deum habemus! benedicamus nomen sanctum ejus, quia dignatus est facere nos possessionem suam. Nondum vides Deum, non potes amare plene quod nondum vides. Quae vides, ipse fecit. Miraris mundum, quare non artificem mundi? Suspicis coelum, et exhorescis; cogitas universam terram, et contremiscis; maris magnitudinem quando cogitatione occupas? Respice innumerabilitatem stellarum; respice tanta genera seminum, tuntas diversitates animalium, quidquid natat in aquis, repit in terra, volitat in aere, circuit in coelo: omnia ista, quam magna, quam praeclara, quam pulchra, quam stupenda!
Abbreviated transcription (Latin):
tu: portio mea interra uiuentium. Iu eris por¬
tio mea: eris tu possessꝰ &possidebis Posses¬
sio dĩ eris: et possessio tua erit ds̃. Tueris pos¬
sessio euis. ut colaris abeo: & ipse erit possessio
tua ut colas eum Nam et tu colis dm̃: et coleris
adõ Recte dr̃ colo dm̃. Quom autem color adcõ
uos estis sarmenta: et pat̃ ms̃ agricola Colit te
gͦ dõ. ut sis fructuosus: & colis dm̃. ut sis fructuo¬
sus Tibi bonum ẽ. qđ te colit ds̃: tͥ bonũ ẽ. qđ
colis dm̃ Cultor dẽ si recedat abhomine. deseirtꝰ
fit homo Cultor homo sirecedat adõ: desertus
sit ipse homo Nec crescit ds̃ accedente te: ne de¬
crescit discedente te Ergo erit ipse pos sessio
nr̃a. ut nos pascat: et erimus possessio ipsus. ut
dõs suos: s dic̃ apłs: Et si sunt qͥdicantur dii.
siue incȩlo. siue interra: quemadmodum sunt¬

Expanded text:
tu, portio mea in terra viventium» . Tu eris portu, portio mea in terra viventium» . Tu eris portio mea. Eris tu possessio, et possidebis; possessio Dei eris, et possessio tua erit Deus: tu eris possessio ejus, ut colaris ab eo; et ipse erit possessio tua, ut colas eum. Nam et tu colis Deum, et coleris a Deo. Recte dicitur, Colo Deum: quomodo autem color a Deo? vos estis sarmenta, et Pater meus agricola» . Colit te ergo Deus, ut sis fructuosus; et colis Deum, ut sis fructuosus. Tibi bonum est quod te colit Deus; tibi bonum est quod colis Deum. Cultor Deus si recedat ab homine, desertus fit homo; cultor homo si recedat a Deo, desertus fit ipse homo. Nec crescit Deus accedente te, nec decrescit discedente te. Ergo erit ipse possessio nostra, ut nos pascat; et erimus possessio ejus, ut dum quod dicit Apostolus, Etsi sunt qui dicuntur dii, sive in coelo, sive in terra, quemadmodum sun
Abbreviated transcription (Latin):
facimus: si infilios hominũ. si inprincipes ñ
ẽ sꝑandum: Quid facimus: Beatus cius ds̃
lacob aduitor. ẽ eius Honiue homo. aut uie
homo: non ilie angłs. aut ille angls: s beatus
cuiꝰ ds̃ iacob adiutor: qͥa & ipsi iacob sic fuit ad¬
iutor. ut de iacob faceret isrł. Magnum adiuto¬
rium: Isrł iam uidens dm̃ Hic gͦ positꝰ & pere¬
grinus nondum uidens: si habueris adiutorẽ
dm̃ iacob. ex iacob eris isrł. & eris uidens dm̃: &
periet omnis labor. et omnis gemitus Transi¬
ent curȩ mordaces: succedent laudes felices:
beatus cuius ds̃ iacob adutor. ẽ. eius huis iacob
Quare iste beatus: interim adhuc inhac uitage¬
mens: Spes ulius indnm̃ dm̃ ipsius Ideo
beatus: qͥa spes ipsus indñm dm̃ ipsius In qͦ
ẽ. spes ipsius: ipse erit rexipsuis frs: an forte
erraui qͥa dixerim nr̃m futurũ dm̃: Quid si di¬
cerem hereditatẽ nr̃am futurum: Spes mea es

Expanded text:
facimus, si in filios hominum, si in principes non facimus, si in filios hominum, si in principes non est sperandum? quid facimus? «Beatus cujus Deus Jacob adjutor est ejus.» Non ille homo aut ille homo, non ille angelus aut ille angelus; sed, «Beatus cujus Deus Jacob adjutor est:» quia et ipsi Jacob sic fuit adjutor, ut de Jacob faceret Israel . Magnum adjutorium, Israel jam videns Deum. Hic ergo positus et peregrinus nondum videns Deum, si habueris adjutorem Deum Jacob, ex Jacob eris Israel, et eris videns Deum; et periet omnis labor et omnis gemitus, transient curae mordaces, succedent laudes felices. «Beatus cujus Deus Jacob adjutor est ejus:» hujus Jacob. Quare iste beatus, interim adhuc in hac vita gemens? «Spes illius in Dominum Deum ipsius.» Ideo beatus, quia «spes ipsius in Dominum Deum ipsius.» In quo est spes ipsius, ipse erit res ipsius. Fratres, an forte erravi, quia dixi rem nostram futurum Deum? Quid si dicerem haereditatem nostram futurum? «Spes mea es
Abbreviated transcription (Latin):
de quib dictum ẽ. qͥa caro sunt: exiet sp̃s ei & re¬
uertetur interrã suã ¶Nuia die perient om̃s
cogitationes eoꝵ: Ubi ẽ tempus: Ubiẽ suꝑbia:
ybi ẽ iactantia: S forte adlocum bonum trans¬
ierit adiustos: si tamen transiit. Nam qui sic lo¬
quebat᷑: nescio quo transierit. Loquebatur enim su¬
ꝑbaꝰ & nescio quo transeant tales homines. nisi
quia inspielo alterum psalmum: et uideo ma¬
lum eorum ẽẽ transitum. Uidi impium exal¬
tari suꝑ cedros libani: et transiui & ecce ñerat:
et quesiui eum. et ñ ẽ inuentus locꝰ euis Iste piꝰ
qͥ transiit & ñ inuenit impium: illuc ꝑuenit
uͥ ñ est impius Ergo fr̃s om̃s audiamus: fr̃s
dilecti dõ om̃s audiamꝰ: inqualibet tͥbulatione.
inquolibet desidio muneris diuini: ñ confidamꝰ
in pͥncipes. nec infilios hominum quib non ẽ
salus Totum hoc mortale ẽ: transitoriũ. & ca¬

Expanded text:
de quibus dictum est, «Quia caro sunt» Gen. VI, de quibus dictum est, «Quia caro sunt» Gen. VI, am suam: in illa die peribunt omnes cogitationes ejus». Ubi est typhus? ubi est superbia? ubi est jactantia? Sed forte ad locum bonum transierit, ad justos: si tamen transiit. Nam qui sic loquebatur, nescio quo transierit. Loquebatur enim superbia; et nescio quo transeant tales homines, nisi quia inspicio alterum psalmum, et video malum eorum esse transitum. «Vidi impium exaltari super cedros Libani, et transivi, et ecce non erat; et quaesivi eum, et non est inventus locus ejus» . Iste pius qui transiit et non invenit impium, illuc pervenit ubi non est impius. Ergo, fratres, omnes audiamus; fratres dilecti Deo, omnes audiamus: in qualibet tribulatione, in quolibet desiderio muneris divini, non fidamus in principes, nec in filios hominum in quibus non est salus. Totum hoc mortale, transitorium et ca
Abbreviated transcription (Latin):
stula qđ ipsa dat aqͣm: dicat et canalis quia ipse
manat: dicat et preco quia et ipse liberat. Ego in
aquam attendo fontem: inuocem p̃conis. agno¬
sco iudicem: Noneris tu plane auctor salutis mee
Iue erit dequo securus sum: Dete incertus sum. si
ñ sis arrogans. ñ ego solus de te incertus sum.s
salus Tu int̃ filios hominũ: tu int̃ principes: s au
turbam hominũ. qͥd sunt isti filii hominum:
Quid sint uis scire: E xiet sp̃s eio: et reuertetur
interram suã Ecce totum qđ loquit᷑ nesciens
quãdiu loquatur. minatur. nesciens quamdiu ui¬
uat: subito exiet sp̃s euis : reuertet᷑ interram suã.
N unquid quando uult exiet sp̃s eius: Exiet &
quando nonuult: exiet et quando nescit reuer¬
tetur interrã suam Exeunte spũ. caro reuertetur
interram: S quia caro erat quȩ sic loquebatur⁊
de me enim p̃sume & ego tͥdo ñ dicerent. nisi iui

Expanded text:
stula quia et ipsa dat aquam; dicat et canalis quia ipse stula quia et ipsa dat aquam; dicat et canalis quia ipse manat; dicat et praeco quia et ipse liberat. Ego in aqua attendo fontem, in voce praeconis agnosco judicem. Non eris tu plane auctor salutis meae: ille erit de quo securus sum; de te incertus sum. Si non sis arrogans, non ego solus de te incertus sum, sed quia «Domini est salus.» Tu inter filios hominum, tu inter principes: sed turbam hominum, quid sunt isti filii hominum? Quid sunt vis scire? «Exiet spiritus ejus, et revertetur in terram suam.» Ecce totum quod loquitur, nesciens quamdiu loquatur; minatur, nesciens quamdiu vivat. Subito exiet spiritus ejus, et revertetur in terram suam. Numquid quando vult, exiet spiritus ejus? Exiet, et quando non vult exiet, et quando nescit revertetur in terram suam. Exeunte spiritu, caro revertetur in terram. Sed quia caro erat quae sic loquebatur De me enim praesume, et ego tibi do, non dicerent nisi illi
Abbreviated transcription (Latin):
scruaiit insc. Ergo innullo homine salus. qua
Dic̃ enĩ alus p̃s. Dñi ẽ salus: et suꝑ populũ tuũ bene¬
dictio tua. Et sine causa sibi arrogant homines: qͥa
dant salutem: Sibi dent: Responde suꝑbo homini:
Głaris. quia dicis te dare mͥ salutem: Tibi da: Uide
si habes eam Considerans benc fragilitatem tuã: ui¬
des qͥa ñdum habes. Ergo noli monere ut expectẽ
ate: s expecta mecum: Noli confidere inpͥncipes:
et infilios hominum quib non ẽ salus. Fece scio
qui principes ꝓcedunt nescio unde: et dicunt: Ego
baptito: et ego qđ dedero hoc ẽ sc̃m: et si abalio acce¬
ꝑis. nicħ accepisti: si ame acceꝑis. aliquid accepisti.
Ohomo: oprinceps: int̾ filios hominum uis eẽ. &
int̃ principes quib ñẽ salus. Idco gͦ habeo salutẽ
qͥa tu mͥ das: Tuum ẽ. enim qđ das: Aut uͦ etiã
tu das: uł hoc dicendum ẽ. quia tudas: Dicat et fi¬

Expanded text:
servavit in se. Ergo in nullo homine salus: quia servavit in se. Ergo in nullo homine salus: quia ius psalmus: «Domini est salus, et super populum tuum benedictio tua» . Et sine causa sibi arrogant homines quia dant salutem. Sibi dent. Responde superbo homini: Gloriaris, quia dicis te dare mihi salutem; tibi da. Vide si habes eam. Considerans bene fragilitatem tuam, vides quia nondum habes. Ergo noli monere ut exspectem a te, sed exspecta mecum. «Nolite confidere in principes, et in filios hominum, quibus non est salus.» Ecce nescio qui principes procedunt, nescio unde, et dicunt: Ego baptizo, et ego quod dedero, hoc est sanctum: et si ab alio acceperis, nihil accepisti; si a me acceperis, aliquid accepisti. O homo, o princeps, inter filios hominum vis esse, et inter principes quibus non est salus? Ideo ergo habeo salutem, quia tu mihi das? Tuum est enim quod das? Aut vero etiam tu das? vel hoc dicendum est, quia tu das? Dicat et fi
Abbreviated transcription (Latin):
constituto: ẽ qͥdã homo magnus. ꝑquẽ possisli¬
mortalis etgaudes: ꝓmittitur inmortalis & tͥstis
es. Promittitur tͥ qđ libat te tecum libandus:
& tanquam aliqͦ magno auxilio exultas: ꝓmit¬
titur ule lib̾ator. qui lib̾atore non indiget: ⁊ qͣsi
adfabellam desꝑas Uctalib cogitationib longe
peregrinantur:ueramiscria. et magna mors in
eis. Adꝓpinqua: incipe desiderare: incipe quert
illum cui dicis: laudabo dnm inuita mea. psal¬
lam dõ meo quamdui sum: Monet enim nos
iam impletus tanto sp̃ũ iste ecdicit. quasi de longe
remotis et longe ꝑegrinantib. et non solum dm̃
ñ uolentib laudare. s nondum uł de deo sꝑanti¬
bus: nolite confidere inprincipes. & infilios ho¬
minum quib nonẽ salus In uno filio hominis
salus: et in ipso. non quia filius hominis.s quia
filius dĩ: ñ ꝓpter id qđ suscepit exte: s ꝓpt̃ id qd

Expanded text:
constituto, Est quidam homo magnus, per quem possis liconstituto, Est quidam homo magnus, per quem possis limortalis, et gaudes: promittitur immortalis, et tristis es! Promittitur tibi quod liberet te tecum liberandus, et tanquam aliquo magno auxilio exsultas: promittitur ille liberator qui liberatore non indiget, et quasi ad fabellam desperas. Vae talibus cogitationibus; longe peregrinantur: vere misera et magna mors in eis. Appropinqua, incipe desiderare, incipe quaerere illum cui dicis, «Laudabo Dominum in vita mea, psallam Deo meo quamdiu sum.» Monet enim nos jam impletus tanto spiritu iste, et dicit quasi longe remotis, et longe peregrinantibus, et non solum Deum non volentibus laudare, sed nondum vel de Deo sperantibus: «Nolite confidere in principes, et in filios hominum, quibus» «non est salus.» In uno filio hominis salus; et in ipso non quia filius hominis, sed quia Filius Dei; non propter id quod suscepit ex te, sed propter id quod
Abbreviated transcription (Latin):
es Ecce es & non psallis fortassis etiam cupidita¬
te inclinatus adaliquid: ñ solum non psallis. sed
et offendis auditum eius et es tamen: quȩ erit u¬
la laudatio: ubi quamdui es laudes: S qͥd ait
Quamdiu sum: Aliquando forte non erit: Immo ẽ¬
num erit ipsũ dui: et ideo uere dui erit. Nam qͥc¬
quid finem ht̃ intempore: quãlibet longum sit
dui nonẽ: Ps allã dõ meo quãdui sum Interim be¬
ne laudabis dũm ĩuita tua: psallis defuturo dõ
tuo quamdui es: Bene hic quicq̃d p̃sumendumẽ.
deillo sꝑa: Hon nos deserat spes inista peregrina¬
tione & temptatione: inistis imꝓbitatib et insi¬
inprincipes: fr̃s magnũ negotium hic accipi¬
mus: diuina uox ẽ: et desuꝑ sonat nob Modo
enĩ nescio qua infirmitate anima humana. qͣndo
fuit tribulata hic desꝑat de do: et uult p̃sumere
dehomine: Dicatur homini inafflictione aliqua

Expanded text:
es: ecce es, et non psallis. Fortassis etiam cupiditaes: ecce es, et non psallis. Fortassis etiam cupiditate inclinatus ad aliquid, non solum non psallis, sed et offendis auditum ejus; et es tamen. Quae erit illa laudatio, ubi quamdiu es laudes? Sed quid ait, «quamdiu sum?» Aliquando forte non erit? Imo aeternum erit ipsum diu, et ideo vere diu erit. Nam quidquid finem habet in tempore, quamlibet longum sit, diu non est. «Psallam Deo meo quamdiu sum.» 9. Interim bene, laudabis Dominum in vita tua, psallis de futuro Deo tuo quamdiu es. Bene: quidquid hic praesumendum est, de illo spera. Non nos deserat spes in ista peregrinatione et tentatione, in istis improbitatibus et insiin principes.» Fratres, magnum negotium hic accipimus; divina vox est, et desuper sonat nobis. Modo enim nescio qua infirmitate anima humana, quando fuerit tribulata, hic desperat de Domino, et vult praesumere de homine. Dicatur homini in afflictione aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
pascit: uita autem nr̃a ꝑfecta non ẽ. nͥ illa que
ꝓmittit᷑: hic gemitus : hic temptationes: hic
angustieꝰ hic merores: hic ꝑicula: laudabit
inscła scłoꝵ laudabunt te: qͣndo totũ negotiũ
M enim quid ẽ : Posset tͥ dicere: mors mea Unde morᷤ
tua: Quia ꝑegrinor adño: Si enim herere illi ui¬
ta ẽ: recedere abillo mors ẽ S qͥd te consolat᷑
Spes: lam uiuis inspe: de spe lauda: de spe canta:
Unde mors tua ẽ non cantes: unde uiuis canta Morͤ
tua ẽ. demerore huius scłi: uius inspe futuri scłi.
Laudabo inquit dñm inuita mea Et quomͦ lau¬
dabis dñm tuum: ꝑ sallam dõ meo quãdui sũ
Qualis illa laudatio: Esallam dõ meo quãdui sum
Uidete fr̃s mei: q̃le erit uiud eẽ Ubi sempit̃na lau¬
datio erit: sempiternũ eẽ erit. Ecce modoes Nun¬
quid psallis dõ tuo quamdiues: Ecce psallebas:
auertisti te adaliquod negotiũ: iam ñ psallis &

Expanded text:
pascit, vita autem nostra perfecta non est, nisi illa quae pascit, vita autem nostra perfecta non est, nisi illa quae promittitur; hic gemitus, hic tentationes, hic angustiae, hic moerores, hic pericula: laudabit  quando totum negotium Modo enim quid est? Posset tibi dicere, Mors mea. Unde mors tua? Quia peregrinor a Domino. Si enim haerere illi, vita est; recedere ab illo, mors est. Sed quid te consolatur? Spes. Jam vivis in spe; de spe lauda, de spe canta. Unde mors tua est non cantes; unde vivis, canta. Mors tua est de moerore hujus saeculi, vivis in spe saeculi futuri. «Laudabo,» inquit, «Dominum in vita mea.» 8. Et quomodo laudabis Dominum tuum? «Psallam Deo meo quamdiu sum.» Qualis illa laudatio, «Psallam Deo meo quamdiu sum?» Videte, Fratres mei, quale erit illud esse. Ubi sempiterna laudatio erit, sepiternum esse erit. Ecce modo es; numquid psallis Deo tuo quamdiu es? Ecce psallebas; avertisti te ad aliquod negotium, jam non psallis, et
Abbreviated transcription (Latin):
fecte dñm: laudabo dñm inuita mea Quid. ẽ in
uita mea: Spes mea tu es. hic: spes mea estu. hic
dicimꝰ: portio autẽ mea ñ hic s uĩtra uiuentiũ.
Nam ista t̾ra morientiũ: hac transimus: s interẽ
qͦ: qm̃ et malus homo ꝑegrinat᷑ hic. & bonꝰ homo
ꝑegrinatur hic. Non enim bonꝰ transit. et malꝰ
hic ꝑmanet: aut malus transit. et bonus hic per¬
manet Ambo tͣnseunt: s ñ ambo adunum:
Quo erant: pauꝑ ulcerosus. adianuã diuitis ia¬
cens : et diues indictus purpura et bysso inepu¬
lis coctidie splendidis. Ambo hic erant: ambo
hĩc transierunt: s. ñ adunũ locum Diuersa loca
suscipiunt: qͥa diuersa merita ꝑducunt Trans¬
iit pauꝑ insinum abrahe. et transiit diues ad
tormenta inferoꝵ: uicini corꝑe interra. ille in
domo. ille ante ianuã: post mortem tantum
separati: ut dicat abraham. int̃nos & uos cha

Expanded text:
erfecte Dominum? «Laudabo Dominum in vita mea.» 7. Quid est, «in erfecte Dominum? «Laudabo Dominum in vita mea.» 7. Quid est, «in vita mea? Spes mea tu es» hic. «Spes mea es tu» hic, dicimus: «portio» autem «mea» non hic, sed «in terra viventium» . Nam ista terra morientium est: hinc transimus: sed interest quo. Quoniam et malus homo peregrinatur hic, et bonus homo peregrinatur hic. Non enim bonus transit, et malus hic permanet; aut malus transit, et bonus hic permanet: ambo transeunt, sed non ambo ad unum. Duo erant; pauper ulcerosus ad januam jacens divitis, et dives indutus purpura et bysso, in epulis quotidie splendidis: ambo hic erant, ambo hinc transierunt, sed non ad unum locum; diversa loca suscipiunt, quia diversa merita perducunt. Transiit pauper in sinum Abrahae, et transiit dives in tormenta inferorum. Vicini corpore in terra; ille in domo, ille ante januam: post mortem tantum separati, ut dicat Abraham, «Inter nos et vos