comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
runt populum cui hec sunt. Statim inquit male¬
dixi pulcritudini eiꝰ. Cui concordat psalmista
dicens. Deus destruet te nifinem euellette ⁊ e¬
migrabit te de tabernatulo tuo. et radicem tuã
deterra uiuentium. Ne ergo dilectio dei ꝑ inc̃ostã¬
tiam animi relabatur intupiditatem setrili. ⁊ nedi¬
lectio proximi aliquib inturiis exagitata recidere
possit in odium uel contemptum ꝓximi: dilectori
dei ⁊ proximi recte dicitur. Inelectis meis mittera¬
dices. Quib uerbis monetur in utraq dilectione
inconuulsis radicib stare. ⁊ usq ad finem ꝑseuerare
ut aliquando dicereualeat.⁊ radicaui inpopulo
henorifiato. Populus autem iustoꝵtrib modis. ⁊
quasi trib nomiinib significatur ur ia tob. inisr̾. in ele¬
clisi cis. Iatob enum est secundum simꝑ htempudentiã
inqua simplitit᷑ ambulat. ⁊ ominia maligni moluni¬
na supplantat. ne supplantatus nis sinim ꝑdat. Istł ue¬

Expanded text:
runt populum, cui haec sunt . Statim, inquit, malerunt populum, cui haec sunt . Statim, inquit, maledixi pulchritudini ejus. Huic concordat Psalmista, dicens: Deus destruet te in finem, et evellet te de tabernaculo tuo, et radicem tuam de terra viventium . Ne ergo dilectio Dei per inconstantiam animi relabatur in cupiditatem saeculi; et ne dilectio proximi aliquibus injuriis exagitata recidere possit in odium vel contemptum proximi, dilectori Dei et proximi recte dicitur: In electis meis mitte radices: quibus verbis monetur in utraque dilectione inconvulsis radicibus stare, et usque ad finem perseverare, ut aliquando dicere valeat: Et radicavi in populo honorificato. Populus enim justorum tribus modis, et quasi tribctis meis. Jacob enim est secundum simplicem prudentiam, in qua simpliciter ambulat, et omnia molimina supplantat, ne supplantatus jus suum perdat. Israel ve
Abbreviated transcription (Latin):
acquisiuit. unde ⁊ benedictionem hereditauit. H¬
autem hereditas dilectione dei acquiritur. Extrã
hani hereditatem requies frustra querit᷑. Dropt̾ea
querentieam dicitur. In ifrł hereditare. Hoc .ẽ. stu¬
de. satage ut herediteris inisrł non in egypto. non int̃
gentes que ignorant deum. s inpopulo isrł. Sola gͦ
hereditas isrł requiem querentib est querenda. ⁊ ꝑ¬
seueranter. Nam qui ꝑseueratit usq in finem hic sal¬
uuserit. Unde ⁊ additur. Inelectis meis mute radices.
Sicut cupiditas est radix omnumi maloꝵ. sic ⁊ caritas¬
est radix omnium bonoꝵ. De illa dicitur. uidi stultũ
firma radice. ⁊ maledixi pulcritud ini eius statim. St¬
ultus est qui eternis temporalia preponit. hic fir mã
hñt radicem. s setundum suam sibiq fimilium c̃o
reputationem. Confiditenim inuirtute sua. ⁊ ĩ mul¬
titudine diuitiar̃ suat̾ gloriatur. ⁊ beatum dixe¬

Expanded text:
acquisivit, unde et benedictionem haereditavit. Hacquisivit, unde et benedictionem haereditavit. Haec enim haereditas dilectione Dei acquiritur. Extra hanc haereditatem requies frustra quaeritur. Propterea quaerenti eam dicitur: In Israel haereditare, hoc est, stude, satage, ut haerediteris in Israel, non in Aegypto, non inter gentes quae ignorant Deum, sed in populo Israel. Sola ergo haereditas Israel requiem quaerentibus est quaerenda, et perseveranter. Nam qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Unde et additur: In electis meis mitte radices. Sicut cupiditas est radix omnium malorum, sic et charitas radix est omnium bonorum. De illa dicitur: Vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim . Stultus est, qui aeternis temporalia praeponit. Hic firmam habet radicem, sed secundum suam, sibique similium, reputationem Confidit enim in virtute sua, et in multitudine divitiarum suarum gloriatur . Et: Beatum dixe
Abbreviated transcription (Latin):
reditatem. nisi sꝑetiem iatob quem dilexit. Hec est aũt
speties iatob. forma scilicet fidei ⁊ iusticie qͣm exhibuit
iacob omnib proponendam. ⁊ omnib imitandam. Qͥ
habitare con sentit inegypto ad tempꝰ. ubi net mortu¬
us remanere noluit. s transferri ad terram qͣm mre
promissione acceꝑat. p̃monstrans hereditatem non
essequerendam megypto. hoc est inmundo. nec inhͣ
uita. s tum dederit deus dilectis suis sompnum. He¬
reditas autem isrł nonalia est nisi illa dequa ꝓpħa
dicit. Portio inea domine. Et it̾um. Wominusꝑs here¬
ditatis mec. Esau autem. ⁊ qui in ipso figurantitr
amatores mundi. ꝓp̾edulium uilissime uoluptatis
⁊ ꝓpͥunam escam semel scilicet ⁊ cito finiendam iushe¬
reditarium contẽpnunt ⁊ ꝑdunt. dequalib scͥptũ ẽ.
Onichilo habuerunt terram desiderabilem. At ia¬
cob edulium contempsit. ⁊ ius pͥmitiuoꝵ prudent᷑

Expanded text:
reditatem, nisi speciem Jacob, quam dilexit? Haec est autem reditatem, nisi speciem Jacob, quam dilexit? Haec est autem species Jacob, forma scilicet fidei et justitiae, quam exhibuit Jacob omnibus proponendam, et omnibus imitandam: qui habitare consensit in Aegypto ad tempus ubi nec mortuus remanere voluit, sed transferri ad terram, quam in promissione acceperat : praemonstrans haereditatem non esse quaerendam in Aegypto, hoc est in mundo, nec in hac vita; sed cum dederit Deus dilectis suis somnum . Haereditas autem Israel non alia est, nisi illa de qua Propheta dicit: Portio mea, Domine . Et iterum: Dominus pars haereditatis meae . Esau autem, et qui in ipso figurantur amatores mundi, propter edulium vilissimae voluptatis, et propter unam escam, semel scilicet, et cito finiendam, jus haereditarium contemnunt et perdunt. De qualibus scriptum est: Pro nihilo habuerunt terram desiderabilem . At Jacob edulium contempsit, et jus primitivorum prudenter
Abbreviated transcription (Latin):
inueniri non pot̾. in loco afflictionishuiꝰ. in loco ꝑe¬
grinationis huiꝰ. Extra hereditatem nfani. non ẽ
uobis plena requies. Additur ergo. In isrł heredi¬
tare. Iacob ipse est ifrł. ⁊ ip̃& est hereditas dñi.
⁊ dominus est hereditas illius. Quicumq iustus sup¬
plantat esau. malignum scilic qui odit fratrem su¬
um. uit ad nichilum redicatier in cõspectu eiꝰ malig¬
nus: ipse est iacob. Qui uero cont̾ deum fortis ẽ ui¬
riliter agens ⁊ deum sustinens. qui deum semꝑ ui¬
det intimore suo. indesiderio suo. insꝑe sua. min
tentione sua: ipse est ifrł. Iacob autem siue isrł ip̃e
est hereditas domini. Iam de isrł scriptum ẽ. Opus
manuum mearum. hereditas mea isrł. Et de iacob.
llegit nobis hered itatem suam. spetiem iacobꝙ̃
dilexit. Nobis inquit elegit. quia nobis prodest
qd̾ elegit. Nobis legit sed suam here ditatemelegit. Quam he¬

Expanded text:
inveniri non potest in loco afflictionis hujus, in loco peinveniri non potest in loco afflictionis hujus, in loco peregrinationis hujus. Extra haereditatem nostram non est nobis plena requies. Additur ergo: In Israel haereditare. Jacob ipse est Israel, et ipse est haereditas Domini; et Dominus est haereditas illius. Quicunque justus supplantat Esau, malignum scilicet, qui odit fratrem suum, ut ad nihilum redigatur in conspectu ejus malignus, ipse est Jacob. Qui vero contra Deum fortis est, viriliter agens, et Deum sustinens; qui Deum semper videt in timore suo, in desiderio suo, in spe sua, in intentione sua, ipse est Israel. Jacob autem, sicut Israel, ipse est haereditas Domini. Nam de Israel scriptum est: Opus manuum mearum haereditas mea Israel . Et de Jacob: Elegit nobis haereditatem suam, speciem Jacob quem dilexit . Nobis, inquit, elegit; quia nobis prodest od elegit, sed suam haereditatem elegit. Quam hae
Abbreviated transcription (Latin):
Patifica ergo conu̾satio in medio fratrum nobiscom¬
mendatur. que bonis quidem inter malos minꝰ est du¬
lcis s sepe magisutilis bonis autem inter bonos. ⁊ u¬
tilis est ⁊ predulcis. Nichil enim inhumana cõuersa¬
tione meluis dilectione mutua. nichildultiꝰ socie¬
tate sancta. Amare ⁊ amari dulce ẽ commertium.
tociꝰ uite delectamentum. ⁊ beatitudinis pretium.
Quomͦ enim non dultis est habitatio bona ⁊ iocunda
ubi deus habitat. ubi ⁊ requiescit. Deus enim ĩ loco
sancto suo. deusqui in habitare facit unuis moris ĩ do¬
mo. Unitas socielis uite figura est. ⁊ significatio que¬
dam illius suꝑne societatis. icriꝑ amoris cõmunionẽ
que ꝓpͥa sunt singuloꝵ inueniuntur cõmunia om̃i¬
um. Hic nempe meritum. illic p̃mium. hic figura
illic ueritas. nec tamen figura hec sine u̾itate. Hie re¬
quies inchoatur. illic ꝑficitur. Perfecta enim reqͥes

Expanded text:
Pacifica ergo conversatio in medio fratrum nobis comPacifica ergo conversatio in medio fratrum nobis commendatur; quae bonis quidem inter malos minus est dulcis, sed saepe magis utilis. Bonis autem inter bonos et utilis est, et praedulcis. Nihil enim in humana conversatione melius dilectione mutua; nihil dulcius societate sancta. Amare et amari dulce est commercium, fons vitae, delectamentum et beatitudinis praemium. Quomodo enim non dulcis est habitatio bona et jucunda, ubi Deus habitat, ubi et requiescit? Deus enim in loco sancto suo: Deus qui inhabitare facit unius moris in domo . Unitas socialis vitae figura est et significatio quaedam illius supernae societatis, ubi per amoris communionem, quae propria sunt singulorum inveniuntur communia omnium. Hic nempe meritum, illic praemium; hic figura, illic veritas, nec tamen figura haec sine veritate; hic requies inchoatur, illic perficitur. Perfecta enim requies
Abbreviated transcription (Latin):
Iustus qui dicit habitaui tum habitautib cedar. anzhit
in iacob in iacob inhabitat. Inhabitat quidem. ⁊ sinõ
corꝑe. animo tamen. Ambulat enum simꝑlicit̾ sicut iacob
ut supplantaret esau. emenspͥmogenita eiꝰ. ⁊ secun¬
do supplantaret. eibenedictionem p̃ripiens. Nec in¬
iuste. Nambenedictio ei deiure debebatur. ⁊ esau pri¬
mogenita contempsit. Abut eni ꝑuipendens qd̾ pri¬
mogenita uendidiss. ⁊ tum p̾nascens adhereditatẽ
festinaret mninitio: infine benedictione caruit. Cu¬
piens enim hereditare benedictionem: reꝓbatꝰ est.
Non enim uiuenit locumpenitentie. qͣmqͣm cum la¬
trimis inquisisset eam. Quisꝗs ergo momuib simꝑli¬
citer agit ne cuiqͣm noccat. ⁊ in omnib prudenter
ne sibi noceatur: neue aquoqͣm supplantetur. ne ue
suo iure defraudetur: ipse est iacob qui ius frat̾ne
societatis qͣntum inse est. ille sum seruat ⁊ illibatũ

Expanded text:
Justus qui dicit: Habitavi cum habitantibus Cedar , an et Justus qui dicit: Habitavi cum habitantibus Cedar , an et hic Jacob inhabitat? Inhabitat quidem, et si non pore, animo tamen. Ambulat enim simpliciter, sicut Jacob ut supplantaret Esau, emens primogenita ejus, et secundo supplantaret, ei benedictionem praeripiens . Nec injuste. Nam benedictio ei de jure debebatur, et Esau primogenita contempsit, abiit enim parvipendens, cum primogenita vendidisset; et cum praenascens ad haereditatem festinaret in initio, in fine benedictione caruit . Cupiens enim haereditare benedictionem, reprobatus est . Non enim invenit locum poenitentiae, quanquam cum lacrymis inquisisset eam. Quisquis ergo in omnibus simpliciter agit, ne cuiquam noceat, et in omnibus prudenter, ne sibi noceatur, neve a quoquam supplantetur, neve suo jure defraudetur, ipse est Jacob, qui jus fraternae societatis, quantum in se est, illaesum servat et illibatum.
Abbreviated transcription (Latin):
Et cominixti sunt int̾ gentes ⁊ didicerunt oꝑa eorũ. ⁊ ẜ¬
iuerunt sculptilib eorum. ⁊ factum ẽ illis inscandalũ.
Ergomalorum societas fugienda est animo semꝑ. s nõ
corꝑe semper. semꝑ malorum dissimilitudine. s nõ sꝑ
corꝑali seꝑatione. Sepe enim dum tõmunit̃ habitãt bo¬
ni ⁊ mali: mali fiunt emendatiores. uel boni meliores. ⁊ pur¬
gatiores. Nascitur lilium uiter syinas. ⁊ iustus int̾ malos
sicut liliumg̾minat. ⁊ cumpungitur a spinis. ⁊ tͥbulati¬
onempatitur a malis. sicut iacobabesau. imotens a notẽ¬
te. iustusa iusto. ip̃e tamen qͣntum im põ est. tum onũb
pacem h̃t ut dicere possit. Cumhis qui oder unt patem
erampacifitus. Lima ꝑnecc̾ia est in officina fabroꝵ. et a¬
deus rubigniem ferri. ut elimatiꝰ splendeat. Sic ⁊ ma¬
lus socius intonu̾satione cõmuni. ⁊ si sibi noceat. ⁊ aliis
nocere intindat: quosꝑsequitur elimat ⁊ purgat. Qdgͦ:

Expanded text:
t inter gentes, et didicerunt opera eorum, et servierunt sculptilibus eorum, et factum est illis in scandalum . Ergo malorum societas fugienda est, animo semper, sed non corpore semper: semper morum dissimilitudine, sed non semper corporali separatione. Saepe enim dum communiter habitant boni et mali, mali fiunt emendatiores, vel boni meliores et purgatiores. Nascitur lilium inter spinas, et justus inter malos sicut lilium germinat, et compungitur in spinis, et tribulationem patitur a malis, sicut Jacob ab Esau, innocens a nocente, justus ab injusto; ipse tamen, quantum in ipso est, cum omnibus pacem habet, ut dicere possit: Cum his qui oderunt pacem, eram pacificus . Lima pernecessaria in officina fabrorum, eradens rubiginem ferri ut elimatius splendeat; sic et malus socius in conversatione communi, etsi sibi noceat, et aliis nocere intendat, quos persequitur elimat et purgat. Quid ergo?
Abbreviated transcription (Latin):
ad ipsius uenerationem ꝑtiuere uideantur apd̃ ysay¬
amdicit. Laboraui sustinens. Et alioloco apudeundẽ pro¬
phetam. Seruire me fecisti inpectis tuis. ⁊ prebiusti mͥ
laborem miniquitatib tuis. In aduentu uero suo tñ
mundum oꝑatur deus ⁊ laborat. Oꝑatit autem salu¬
tem nmedio terte. ⁊ laborat usq ad mortem. ꝑꝙͣ ⁊ ip
sius laborib ⁊ nr̃is ꝑ iter finis imponitur. Est ergo la¬
bor sustinendi pect̾a nostra. est ⁊ labor patiendi ꝓp̃ pec¬
tata nostra. Itlabore sustiendi requiescit deuscum ĩ
potenti manu dei humiliari. ⁊ quietieẽ ad deum
⁊ ad sermones eius contremiscere. Unde ⁊ ipse reqͥes¬
cit in nobis. sicut ipse testatur dicẽs. Suꝑquẽ reqͥ¬
escet spiritus meus. nisi suꝑ humilem ⁊ quietum

Expanded text:
ad ipsius venerationem pertinere videantur, apud Isaiad ipsius venerationem pertinere videantur, apud Isaiam dicit: Laboravi sustinens . Et alio loco apud eumdem prophetam: Servire me fecisti in peccatis tuis, et praebuisti mihi laborem in iniquitatibus tuis . In adventu vero suo in mundum, operatur Deus et laborat. Operatur autem salutem in medio terrae, et laborat usque ad mortem; per quam et ipsius laboribus, et nostris pariter finis imponitur. Est ergo labor sustinendi peccata nostra; est et labor patiendi propter peccata nostra. A labore sustinendi requiescit Deus, cum ipotenti manu Dei humiliari et quieti esse ad Dominum et ad sermones ejus contremiscere. Unde et ipse requiescit in nobis, sicut ipse testatur, dicens: Super quem requiescit Spiritus meus, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
siuit in nobis. ⁊ in se nobis. In omnib eium que p̃p ho¬
minem creauit. condidit uel fetit. hoc agebat ut ho¬
miuem glorificet in se. uel seglorificet in homine. et
requiem multis modis quesitam malterutro ha̾nt.
deus ꝑomnia homini placens. ⁊ homo in nullo deo¬
displicens. Si cur sum temꝑis cogitimꝰ ab mitio inue¬
nttur deus nunc oꝑans ⁊ non laborans. nunc laborãs
⁊ non oꝑans. nunc laborando oꝑans. ⁊ oꝑando labo¬
rans. In creatione mundi oꝑatur deus ⁊ non laborat
dieq septima requiescit nonalabore s ab oꝑe. Inqͣ
re homini exemplum proposuit antepett̃m sinela¬
bore oꝑandi. ⁊ pꝰmod̾ quiescendi. Popt̃ qd̾ hominẽ
mꝑadysoposuit ut oꝑaretur ⁊ tustodiret illum.
Bostpect̃m uero mꝑuerlis hominum morib laborat¬
deus et nonoꝑatur. Nonenim iniquitatis auctor est. s detesta¬
tor. Hinc contra quorundam malorinnoꝑa qͣmuis tia

Expanded text:
sivit, in nobis, et in se nobis. In omnibus enim, quae propter hosivit, in nobis, et in se nobis. In omnibus enim, quae propter hominem creavit, condidit, vel fecit, hoc agebat, ut hominem glorificet in se, vel se glorificet in homine; et requiem multimodis quaesitam in alterutro habeant, Deus per omnia homini placens, et homo in nullo displicens Deo. Si cursum temporis cogitemus ab initio, invenitur Deus nunc operans, et non laborans; nunc laborans et non operans; nunc laborando operans, et operando laborans. In creatione mundi operatur Deus, et non laborat, dieque septima requiescit, non a labore, sed ab opere: in qua re homini exemplum proposuit, ante peccatum sine labore operandi, et postmodum quiescendi. Propter quod hominem in paradiso posuit, ut operaretur et custodiret illum. Post peccatum vero in perversis hominum moribus laboratDeus, et non operatur. Non enim iniquitatis auctor est, sed detestator. Hinc contra quorumdam malorum opera, quamvis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Apientia dei inqua instaurata ⁊ restaurata sunt
Iomnia. metclesi astico introducitur loquens. ⁊ com¬
memiorans quedam oꝑa uirtutissue. mirandaquidẽ
⁊ stupenda. ⁊ consequenter sub iungit dicens. in his
omnib requiem quesiui. Xp̃c dei uirtus est ⁊ dei
sapientia. Deus autem quedam summa pax ẽ sum¬
maq quies. ut pote semꝑ idem. semꝑ iminutabił
⁊ inuariabilis. apd̃ quem non est trasmutatio. q non
mutatur ab eo qd̾ fuit. nec uicissitudnuis obumbrat̃o
quia non niutanr ab eo qd̾ est. Uicissitudo quippemu¬
tabilis status est rei mutabilis. ⁊ indeum omnino nõ
cadit. Non enim uicissimuatiis passionib afficitur
lis ⁊ quietus est. nec necẽe habet quietem sibi querere in
se. qui nonpotest discordare a se. ⁊ tamendicit. In om̃ib
requiem quesuuni. Cui ergo requiem quesiuit. sibi an
nobis. an magis sibi. ⁊ nobis: Ita plane est. In omnib
que ab initio eꝑatus est deus ꝓp̃nos. requiem sibi que¬

Expanded text:
apientia Dei, in qua instaurata et restaurata sunt omnia, in Ecclesiastico introducitur loquens, et commemorans quaedam opera virtutis suae, miranda quidem et stupenda; et consequenter subjungit, dicens: In his omnibus requiem quaesivi. Christus Dei virtus est, et Dei sapientia. Deus autem quaedam summa pax est, summaque quies, utpote idem, semperque immutabilis et invariabilis; apud quem non est transmutatio , quia non mutatur ab eo quod fuit; nec vicissitudinis obumbratio , quia non mutabitur ab eo quod est. Vicissitudo quippe mutabilis status est rei mutabilis, et in Deum omnino non cadit. Non enim vicissim variis passionibus afficitur, lis et quietus est; nec necesse habet quietem sibi quaerere in se, qui non potest discordare a se. Iterum dicit: In omnibus requiem quaesivi. Cui ergo requiem quaesivit? sibi, an nobis, an magis sibi et nobis? Ita plane est. In omnibus quae ab initio operatus est propter nos, requiem sibi quae
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ laborem quem de̾ funxit inp̃cepto p̃itto obedientie ob¬
tinctur. Dicitur ergo ei ut requiem inueniat: in iacob in¬
habita. inpopulo scilie quem dilexi. Iacob eium dilexi¬
⁊ esau odio habi. Ac si diceretur ei. Int̾ bonos sit cõnũ¬
satio tua. ⁊ cum iustis sit habitatio tua. Inter malos enĩ

Expanded text:
post laborem, quem Deus finxit in praecepto, merito obedientiae obpost laborem, quem Deus finxit in praecepto, merito obedientiae obtinetur. Dicitur ergo ei, ut requiem inveniat: In Jacob inhabita, in populo scilicet, quem dilexi: Jacob enim dilexi, Esau autem odio habui . Ac si diceretur ei: Inter bonos sit conversatio tua, et cum justis sit habitatio tua. Inter malos enim
Abbreviated transcription (Latin):
get eum. ⁊ ad eum ueniemiꝰ ⁊ manfionem apd eum fitiemꝰ
uelrequieuit intabernatulo meo. hoc est incorde meõ. In
tab̃ naculo siquidem cordis habitat uistus. ubi ⁊ deus habitat
Mali autem qui apd̾ se non mauent. exulant acorde suo
Unde ⁊ ad cor reuocantur ꝑpropħam dicentem. Redite p̃¬
uaricatores adcor. Quitreauit me requieurt intabernatu¬
lo meo. Het uox tum singulis tustis cõueniat. beatissime di¬
genitrici spetiali modo congruere non dubitatur. que de¬
um sui om̃iumiq cceatorem inter iuscera sua baiulans. hãc
uocem singulari uote uire sibi uendicat ut dicat. Qͥ trea¬
uit me reqiuieuit intab̾ . mn. Homo eium natus ẽ in ea. ⁊
ipse fundauit cam altifsimus. Iustus autem ad deum con¬
uersusꝑ grãm habet dcum inhabitantem ⁊ requiescen¬
tem inse. ut mandata eius reuereut̃ suscipiens. eiq obe¬
diens. ꝑ obedientiam mereatur in ip̃o requiescire. Dero¬
bedientiam enimp̃ceptoꝵ requies desider. ata p̃ꝑatur. ⁊

Expanded text:
get eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Vel requievit in tabernaculo meo, hoc est in corde meo. In tabernaculo siquidem cordis habitat justus, ubi et Deus habitat. Mali autem, qui apud se non manent, exsulant a corde suo. Unde et ad cor revocantur per prophetam dicentem: Redite, praevaricatores, ad cor . Qui creavit me, requievit in tabernaculo meo. Haec vox cum singulis justis conveniat, beatissimae matri Dei speciali modo congruere non dubitatur, quae Deum sui omniumque Creatorem intra viscera sua bajulans, hanc vocem singulari jure sibi vindicat, ut dicat: Qui creavit me, requievit in tabernaculo meo. Homo enim natus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus . Justus autem ad Deum conversus, per gratiam habet Deum inhabitantem et requiescentem in se, ut mandata ejus reverenter suscipiens, eique obediens, per obedientiam mereatur in ipso requiescere. Per obedientiam enim praeceptorum requies desiderata praeparatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
morari. deuscreator ⁊ ideo miserator ociurrit qͣi deui¬
a erroris reuettenti. ⁊ fugitiuum seruum ad se reuersũ
suscipit. suoq domino subicit. ⁊ utꝑ obedientiam requiẽ
inueniat: p̃ceptum ei imponit. Propt̃ qd̾ dicit. Turc
p̃cepit ⁊ drxit michi crcator om̃ium. Mox in sequen¬
tib dicturus ẽ quid p̃ciꝑet ⁊ diceret. Nunc autem que¬
dam interponit. ⁊ dicit. Qui creauit me requieuit ĩ
tabernaculo. m. Magna spes uisto inueniendi requi¬
em. quam querit. Mox enimin ip̃o inttio conuersio¬
nis ad deum. deus tp̃o melioris uite proposito delectatꝰ
requiescit incorde cõuertentis ad se ut couersum reqͥ¬
escere facut uise. Non potest enun quis requiescere in deo nisi
deus requieuerit in ip̃o. ⁊ nisi spitttꝰ dourinn requienerit sr̃

Expanded text:
morari, Deus Creator, et ideo miserator occurrit, quasi de vimorari, Deus Creator, et ideo miserator occurrit, quasi de via erroris revertenti, et fugitivum servum ad se reversum suscipit, suoque Domino subjicit, et ut per obedientiam requiem inveniat, praeceptum ei imponit. Propter quod dicit: Tunc praecepit, et dixit mihi Creator omnium. Mox in sequentibus dicturus est, quid praeceperit et dixerit. Nunc autem quaedam interponit et dicit: Qui creavit me, requievit in tabernaculo meo. Magna spes justo inveniendi requiem, quam quaerit. Mox enim in ipso initio conversionis ad Deum, Deus ipso melioris vitae proposito delectatus requiescit in corde convertentis ad se, ut conversum quiescere faciat in se. Non potest enim quis requiescere in Deo, nisi Deus requieverit in ipso, et nisi Spiritus Domini requieverit super
Abbreviated transcription (Latin):
uertitut intedium. ⁊ post tedium quictis requies denuo
desi deratur inex̾cicio laboris. ⁊ inhunc mod̾ requies queri¬
tur cum fugitur. Querinir autem ⁊ uilabore. ⁊ ꝑ laborem
⁊ post laboremnec est finis laborandi requiem ue querendi
hisqui non ingredutntur uiam inueniendi. Maliergo
momnib requiem querunt. s requiem non inuenũt
Contͥtio enim ⁊ infelicitas in iis eoꝵ. ⁊ uiampacis non cog¬
nouerunt. Iustus autem in omuib requiem querit. ⁊¬
ut requiem inueniat. pͥmum ubi sit requies inuenit¬
⁊ dicit. In omnib requiem quesiui. ⁊ inhereditate do¬
mini morabor. Ccte hic est requies inhereditate. scilic: do¬
muni. ubi iustus requiescendo cõmorari disponit. Here¬
ditas dñi quenam est. nisi congregatio sanctoꝵ dequa scͥp¬
tumẽ. Dars autem dñi populus eiꝰ. iacob fimiculus here¬
ditatis euis: Cogitanti autem mhereditate domini cõ¬

Expanded text:
vertitur in taedium, et post taedium quietis requies denuo vertitur in taedium, et post taedium quietis requies denuo desideratur in exercitio laboris; et in hunc modum requies quaeritur, et cum fugitur. Quaeritur autem et in labore, et per laborem, et post laborem, nec est finis laborandi, requiemve quaerendi iis, qui non ingrediuntur viam inveniendi. Mali ergo in omnibus requiem quaerunt, sed requiem non inveniunt. Contritio enim et infelicitas in viis eorum, et viam pacis non cognoverunt . Justus autem in omnibus requiem quaerit, et ut requiem inveniat, primum ubi sit requies, invenit, et dicit: In omnibus requiem quaesivi, etc. Ecce hic est requies, in haereditate scilicet Domini, ubi justus requiescendo immorari disponit. Haereditas Domini quaenam est, nisi congregatio sanctorum, de qua scriptum est: Pars autem Domini populus ejus, Jacob funiculus haereditatis ejus . Cogitantis autem in haereditate Domini com
Abbreviated transcription (Latin):
requiem qui suii. sit xp̃o comuenit oꝑanti ⁊ loquenti omnib in¬
stis. ut et ouinub uistis c̃oueniat. sic omnib iustis conuenit
ut nichilomuꝰ xp̃o conueniat. Cumenim iustus requiem
prest. ansei. ut requiem sibi querat in ip̃o. Requies autem
bilis. Hec uotisomnium efflagicatur. ommnui ⁊ maloꝵ ⁊
num labore queritur. Onnia siquidem hominum stud ia.
um laborantium ex̾cicia. iuxta desiderium querentium ad
requiem tendunt. ⁊ ad requiem se dirigunt. s non semꝑ
secund̾ inquisitionis euentum ad requiem ꝑueniunt. Qͥ
agriculturain ex̃tent. qui armatam militiam ex̃cent. qͥ
negociationem ex̃cent. deuiq quiuaria studioꝵ. ⁊ laboꝵ
genera ex̾cent. ⁊ mhis se ex̾tent: in hisomnib requiem
cupunit. requieni querunt. ⁊ ad alqͥd qd delectet. ⁊ in qͦ
delectabiliter requiescant. contendunt. Onnia hominũ
negotia. pariter ⁊ otia. ⁊ onmes occuꝑationes ⁊ uaiationes.
huc se uertiint. huc respitunt. Sepe diuturna quies

Expanded text:
requiem quaesivi, sic Christo convenit operanti et loquenti in omnibus justis, ut et omnibus justis conveniat; sic omnibus justis convenit, ut nihilominus Christo conveniat. Cum enim justus requiem praestans ei, ut requiem sibi quaerat in ipso. Requies autem bilis. Haec votis omnium efflagitatur; omnium et bonorumne labore quaeritur. Omnia siquidem omnium studia, laborantium exercitia, juxta desiderium quaerentium ad requiem tendunt, et ad requiem se dirigunt; sed non semper secundum inquisitionis eventum ad requiem perveniunt. Qui agriculturam exercent, qui armatam militiam exercent, qui negotiationem exercent, denique qui varia studiorum et laborum genera exercent, et in iis se exercent; in iis omnibus requiem cupiunt, requiem quaerunt, et ad aliquid quod delectet, et in quo delectabiliter requiescant, contendunt. Omnia hominum negotia pariter et otia, omnes occupationes et vacationes huc se vertunt, huc respiciunt. Saepe diuturna quies
Abbreviated transcription (Latin):
rantur. ut requiescat in eis xp̃c. Ad hec tria ordine pulcher¬
rimo ꝑtinent tria que hie distinguntur. inhabita. heredi¬
tare. mitte radices. Inhabita autem adfidem ad fidemꝑ.¬
tinet. iuxta apostolum dicentem. Det uobis setund̾ diu¬
tias glorie sue uirtutem corroborari ꝑspm̃ eius in niteriore
homine. ⁊ habitare xp̃m ꝑfidem in cordib uestris. Heredi¬
t.are autem. ad spemꝑtinet. Repromissaenim hereditas nõ¬
dumuidetur. nondum in rehabetur. s sola spe obtinet᷑
Ap̃c autem hereditas iustorumẽ. ⁊ ꝑsꝑem intermi here¬
ditatur. Ad quemꝑat̾ dicit. In istael hereditare. hoc est.
Esto tuhere ditas isr̃ł. Et addic. Inelectis meis mitte radi¬
tes. Qd̾ ad caritatemꝑtinet. Hinc apostolus ait. Incari¬
tate radicati. Histrib uirtutib parat sibi requiem de̾
inhereditate sua. ⁊ inpopulo que melegit inheredita¬
⁊̃ inte nintet radices. ut inet̾num ꝑmaneat inte. ⁊ sicut

Expanded text:
rantur, ut requiescat in eis Christus. Ad haec tria ordine pulcherrantur, ut requiescat in eis Christus. Ad haec tria ordine pulcherrimo pertinent tria, quae hic distinguuntur: Inhabita, haereditare, mitte radices. Inhabita autem ad fidem pertinet, juxta Apostolum dicentem: Det vobis secundum divitias gloriae suae virtutem corroborari per spiritum ejus in interiori homine, et habitare Christum per fidem in cordibus vestris . Haereditare autem ad spem pertinet. Repromissa enim haereditas nondum videtur, nondum in re habetur, sed sola spe obtinetur. Christus autem haereditas justorum est, et per spem interim haereditatur, ad quem Pater dicit: In Israel haereditare, hoc est, esto tu haereditas Israel. Et addit: In electis meis mitte radices, quod ad charitatem pertinet. Hinc Apostolus ait: In charitate radicati . His tribus virtutibus parat sibi requiem Deus in haereditate sua, et in populo, quem elegit in haereditaet in te mitte radices, ut in aeternum permaneat in te; et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tem. inqua fortiter militauit.⁊ aerias potestates de¬
bellauit. In quo taber natulo ⁊ pater requieuit. Deuse¬
nim erat in xp̃o mundum reconcilians sibi. Requieũ
auttui pater in filio ut mitium quesite quietis constitu¬
eret. ⁊ post modum quesitam requiem ꝑ mysterium mẽ¬
nationis consummaret. Quomodo autemꝑandafit re¬
quies filio ab ipso filio m hereditate sua: oftendit cum
dicit. Et dixit michi. Iniacob inhabita. ⁊ in ifrł here¬
ditate. ⁊ in electis meis mitte radices. ⁊̃ ria sibi apatre
dicta ⁊ iruncta filius ostendit. Aoque tria si ci mag̾
sie platet. potest peferri ꝗd̾ p̾missum est. T̃ unc precep.
⁊ dixit michi. Facta enim interposttione de incirna¬
tione sua. nunc tandem que preteꝑit pater uel dix¬
pent. ⁊ dixit. ut expͥmat que sibi dicta sunt. uelpre¬
cepti ad pat indam sibi requrem inhered irate sua.
Sunt itaq tria. fides. sꝑes. catitis quib cordaelectorum prepa¬

Expanded text:
tem, in qua fortiter militavit, et aerias potestates detem, in qua fortiter militavit, et aerias potestates debellavit: in quo tabernaculo et Pater requievit. Deus enim erat in Christo, mundum reconcilians sibi. Requievit autem Pater in Filio, ut initium quaesitae quietis constitueret, et postmodum quaesitam requiem per mysterium Incarnationis consummaret. Quomodo autem paranda sit requies Filio ab ipso Filio in haereditate sua, ostendit cum dicit: Et dixit mihi: In Jacob inhabita, et in Israel haereditare, et in electis meis mitte radices. Tria sibi a Patre dicta et injuncta Filius ostendit. Ad quae tria, si cui magis sic placet, potest referri, quod praemissum est: Tunc praecepit, et dixit mihi. Facta enim interpositione de Incarnatione sua, nunc tandem quae praeceperit, Pater, vel dixpetit et dixit, ut exprimat, quae sibi dicta sunt, vel praecepta, ad parandam sibi requiem in haereditate sua. Sunt itaque tria, fides, spes, charitas, quibus corda electorum praepa
Abbreviated transcription (Latin):
aut quidpretiꝑet non manifeste expͥmitur. s exscquẽ¬
tib ꝑpenditur. Sicut ⁊ malio loco dicitur. Danda deũ
uirtuti tue. Non expͥmitquid a deo patre uirtutisue .i.
ut confirmaretur qd̾ oꝑ atus est innobis. Et maliolo¬
co scͥptum est. Ipsedixit ⁊ facta sunt. iꝑse mandauit
⁊ treata sunt. Quid dix̾it ⁊ quid mandau̾it ex adiu̾c¬
tis eftenditur. qd̾ tamenm anifeste e xpͥmitur. Sic ⁊
in hoc loco intelligituꝰr deum patrem creatorem omni¬
um xp̃o precepisse ⁊ dixisse ut sccundum hounnem
crearetur. Unde et apd̾ ysayamdicit. Et iusticiaoriatur
simul. ego domuiꝰ creaui eum. Et filius hoc loco patrẽ
creator em ominum cõmemorans ad intimandam nob̾
p̃cepti formam. de ip̃o dicit. Qui creauit me. requieñ
intabernatulo meo. Quasi diceret. Creator ommum
p̃cipicndo me creauit. ⁊ in me requieuit. Dequo ⁊ dicit.
Hit est filius meus dilectus in quo mithi bene tomplatin
Tabernaculum autem suum dic̃: assumptam humanita¬

Expanded text:
exprimitur, sed ex sequentibus perpenditur, sicut et in alio loco dicitur: Manda Deus virtuti tuae , non exprimit quid a Deo Patre virtuti suae, iut confirmetur quod operatus est in nobis. Et in alio loco scriptum est: Ipse dixit, et facta sunt, ipse mandavit, et creata sunt . Quid dixerit, et quid mandaverit, ex adjunctis ostenditur: quod tamen manifeste non exprimitur. Sic et in hoc loco intelligimus, Deum Patrem Creatorem omnium Christo praecepisse, et dixisse, ut secundum hominem crearetur. Unde et apud Isaiam dicitur: Et justitia oriatur simul, ego Dominus creavi illum . Et Filius hoc loco Patrem Creatorem omnium commemorans, ad intimandam nobis praecepti formam, de ipso dicit: Qui creavit me requievit in tabernaculo meo. Quasi diceret: Creator omnium mihi praecipiendo, me creavit, et in me requievit. De quo et dicit: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Tabernaculum autem suum dicit assumptam humanita
Abbreviated transcription (Latin):
ila dequa sc̃ptume. Dirigatur oratio mea sicut
incensum inconspectu tuo. eleuatio manium mear̃ sicrifi¬
tium uesꝑtinum. Hanc ergo hereditatem acquisiuit sͥ
filius in sangiine suo. patreita iandante ⁊ precipien¬
te. Propter qd̾ nunc dicit. Tunc precepit ⁊ dixit nichi
geator omntum. Tunc: temꝑis est. ⁊ uoneternitatis.
Ac si diceret. Cum uenit plenitudo temporis. ut acqui¬
terem michihered itatem inqua morarer. du expec¬
tatus ⁊ desideratus: tunc dixi. Ecte uenio. Tunc enĩ ꝑ̃¬
cepit ⁊ dixit michicreator .o. ꝑrecepit qi seruo quasimu¬

Expanded text:
ptum est: Dirigatur oratio mea, sicut incensum in conspectu tuo; elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . Hanc ergo haereditatem acquisivit sibi Filius in sanguine suo, Patre ita mandante ac praecipiente. Propter quod nunc dicit: Tunc praecepit et dixit mihi Creator omnium. Tunc, temporis est, et non aeternitatis. Ac si diceret: Cum venit plenitudo temporis, ut acquirerem, haereditatem in qua morarer, exspectatus et desideratus dixi: Ecce venio . Tunc praecepit, et dixit mihi Creator o
Abbreviated transcription (Latin):
nobistum oꝑatur in nobis. que nosꝑ ip̃m oꝑamur ĩ ip̃o
similitr ⁊ ea loquitur in nobis que nosꝑ ipsum loqͥ¬
dei. siquis ministrat: tamqͣm ex uirtute qͣm aimi¬
nistrat deus. Quicquid cordi nr̃o recte suggerit᷑ ad co
modo nrm est: onnuo a nobrs non est. Noute hoc
ille qui dixit. fiduciam talem habem̃ ꝑ xp̃maddeum.
non qd̾ sufficientes sius cogitare aliquid anobisqͣi ex
nobis s sufficientia nostra ex deo est. Hine psalmista
dicit. Indeo laudabo. ẜ mones meos. Et iterumdicit. sõ
est sermo inlinguamea. Nt si diceret. In lingua mea nonẽ
s magis in deo est. ut dignum proferam sermonem. Ec¬
quid enim digne profertur. hoc ipse loquitur quidat
ut proferatur. An expimentum inquit apostolus que

Expanded text:
m operatur in nobis, quae nos per ipsum operamur in ipso, similiter et ea loquitur in nobis, quae nos per ipsum loquiDei. Si quis ministrat, tanquam ex virtute, quam administrat Deus . Quidquid cordi nostro recte suggeritur ad comodo nostrum est, omnino a nobis non est. Novit hoc ille, qui dixit: Fiduciam talem habemus per ipsum ad Deum; non quod sufficientes simus cogitare aliquid ex nobis, quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est . Hinc Psalmista dicit: In Deo laudabo sermones meos . Et iterum dicit: Non est sermo in lingua mea . Ac si diceret: In lingua mea non est, sed magis in Deo est, ut dignum proferam sermonem. Quidquid enim digne profertur, hoc ipse loquitur, qui dat ut proferatur. An experimentum, ait Apostolus, qua
Abbreviated transcription (Latin):
mus. sicut iꝑse iterum dic̃. Discite ame quia mitis
sum ⁊ humilis corde. ⁊ inuenietis requiem anima¬
b uestris. Alabore patiendi requiescit deus sicut iꝑ¬
se dicit. In pace mid ipsum dormiam ⁊ requiestã.
Et nos quoq alaborib nr̃is post mortem requiesce¬
mus. Seatienim mortui qui in dommno morunt᷑.
A modo iam dicit spiritus ut requiescant alaborib¬
suis. In omnib inquit requiem quesiui. Ic si diceret.
quidem in omnib. ⁊ in me omnib quantum in me
est. uult enim deus om̃s homines saluos fieri. ⁊ ad
agnitionem ueritatis uenire. It non momnib te¬
quiem inueuit. cum tamen omnib dicat. uenite
ad me omnes qui laboratis ⁊ oneratiestis. In illisaũt
requiem inuenit. qui ad hereditatem dm̃ ꝑtine re
p̃sciti sunt. Unde ⁊ subdit. Et inhereditate dñi mo¬
rabor. Beata gens tuius est dominꝰ deus eiꝰ. ꝑopulꝰ
quemelegit in hereditatem sibi. Hec est hereditas
de qua seriptum ẽ. Qm̃ elegit dominꝰ sy.I. elegit eã

Expanded text:
sicut ipse iterum dicit: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . A labore patiendi requiescit Deus, sicut ipse dicit: In pace in idipsum dormiam et requiescam . Et nos quoque a laboribus nostris post mortem requiescemus: Beati enim mortui, qui in Domino moriuntur. Amodo jam dicit Spiritus, ut requiescant a laboribus . In omnibus itaque reququidem in omnibus, et in me omnibus, quantum in me est: Vult enim Deus omnes homines salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire ; at non in omnibus requiem invenit, cum tamen omnibus dicat: Venite ad me, omnes qui laboratis, et onerati estis . In illis autem requiem invenit, qui ad haereditatem Domini pertinere praesciti sunt. Unde et subdit: Et in haereditate Domini morabor. Beata gens, cujus est Dominus Deus ejus; populus, quem elegit in haereditatem sibi . Haec est haereditas, de qu
Abbreviated transcription (Latin):
militudanem enis ꝯditus est. hoc ÷ qͣdiu lnc in¬
uitur. ꝙͣ ꝓpius potest adeum accedat᷑ sim ilitudine.
a quo sola disceditur dissimilitudine. uc sit hic sc̃. sic̃
ille sãctus est. in futuro futurꝰ beatuis. fic̃ ille beatu
Ieniq hoc solum magnum bonum. magnꝰ ⁊ bonꝰ alta
similitudini sue. sua deuora ima o.Ip̃e enim ĩmago
dei est.⁊ ꝑ hoc qd̾ imago dei: antelligibile ei fic. ⁊ pos
se se er ⁊ debẽ inherere cuiꝰ ĩmago est Ideoq isi int̾tis
regit corpꝰ sibi cõmissum. meliore tñ parte sui .s. me
moria ⁊ intelligentia ⁊ amore. ibi semꝑ conũsari
similitudine accepturũ. quantum ⁊ hoc homini
sꝑandum est.sꝑare ei licet. si bonde spei iuitam suã
cum hominib cõmorans ait uiuificec eos uita
Idei ad querenda ⁊ capienda diuina. qͣ ut animat
uita ista mortali ⁊ humana Siẽ enĩ corpus
qd animat naturali stacu suo erigit in celũ. qd̾
natura ⁊ loco ⁊ dignitate ⁊ loca omĩa ⁊ corꝑa suꝑ¬

Expanded text:
militudinem ejus conditus est: ut quamdiu hic vivitur, quam propius potest, accedat ad eum similitudine, a quo sola receditur dissimilitudine; ut sit is sanctus, sicut ille sanctus est; in futuro futurus beatus, sicut ille beatus est. Denique hoc solum magnum et bonum est, cum masimilitudini suae devota imago. Ipse enim imago Dei est. Et per hoc quod imago Dei est, intelligibile ei fit, et se posse et debere inhaerere ei cujus imago est. Ideo etsi in terris regit corpus sibi commissum, meliore tamen parte sui scilicet memoria, intelligentia, et amore ibi semper conversari similitudinem adepturum, quantum in hoc homini sperandum est, sperare ei licet, si bonae spei vitam suam cum hominibus commorans, ut vivificet eos vita Dei ad quaerenda et capienda divina, quam ut animet vita ista mortali et humana. Sicut enim corpus quod animat, naturali statu suo erigitur in coelum, quod natura et loco, et dignitate, et loca omnia et corpora super
Abbreviated transcription (Latin):
adiffinientib uł describitur a discribuentib
intuetur. Auc ip̃a ueri conteplacio auc ip̃m uͭtr um
qd̾ contẽplatur. aut uita tationalis. aut rationa le ob¬
sequium. in quo contemplate: ueritati conformatur.
qd̾ utile ⁊ honestum est. exc̃itio ꝓficiens: desidia uero
insemet ip̃a marcescens. Nulł̾m uͭ dlignius ⁊ uciliꝰ exc̃i¬
tium est homini eam habenti. ꝙͣ inec qd̾ melius ht̃ ⁊ in

Expanded text:
definientibus, vel describitur a describentibus: pus, verum intuetur: aut ipsa veri contemplatio, aut ipsum verum quod contemplatur, aut vita rationalis, vel rationale obsequium, in quo conformatur veritati contemplatae.  et honestum, exercitio proficiens, desidia vero in semetipsa marcescens. 5. Nullum vero dignius et utilius exercitium est homini eam habenti, quam in eo quod melius habet, et in
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is. ꝑ sp̃ms. quidatur nobis. Et tunc uere ratio est
hoc est habitus mentis ꝑ omnia conueniens ũritati.
tunc suus est. hoc : in se ip̃o libere utens efficitur. ⁊¬
amans bonũ suũ. quo bonis fit ⁊ sine quo. nec bonꝰ
nec animꝰ eẽ potuit. Fiat aũ bonꝰ ⁊ rationał diliges

Expanded text:
nctum, qui datur nobis . Et nunc vere est ratio, hoc est habitus mentis per omnia conveniens veritati. tuamans bonum suum, quo bonus fit, et sine quo nec bonus, nec animus esse potuit. Fit autem bonus animus
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽł de anima. Anima est res incorporea rationis
capax. iuiuficando corpori accomodata. Qd sit dña.¬
Hec animales constituit homines. que carnis sunt¬
sapientes. sensib corꝑi inherences. que ꝑ̃fecte ra¬
tionis incipit esse. non tantũ capax. s ⁊ paiticeps. con¬
particepi iationis. regendo corpori acconiodatus al se
uamdui anima ÷ cito inid qd̾ carnale ẽ effemina
melior omni ⁊ luce corporea lucidior. ac dignior ob
i maginẽ conditoris. ⁊ capatitatem rationis. uicio
tamen carnał originis implicitꝰ. pecci seruꝰ effectus.
est ⁊ captꝰ inlege peccati que est in menbris. De¬
ec tam̃ omnino amisit captiuitate spiritꝰ.
arbitrium .i. iudiciũ rationis in uidicando. pa
discernendo. ꝗͣ ꝗͣ lib̾tatem eiꝰ amuserit rauolendo ⁊ a¬
gendo. N̾am in penã pecẽi ⁊ testimoniũ amisse dig¬
nitatis naturalis positũ ÷ ei signũ arbitriũ. s captiuũ

Expanded text:
endum est de anima. 4. Anima est res incorporea, rationis capax, vivificando corpori accommodata. Haec animales constituit homines, quae carnis suntsapientes, sensibus corporis inhaerentes. Quae ubi perfectae rationis incipit esse, non tantum capax, sed et princeps, connimus particeps rationis, regendo corpori accommodatus, vel se anima est, cito in id quod carnale est, effeminatmelior, omni etiam luce corporea lucidior ac dignior ob imaginem conditoris, et capacitatem rationis; vitio tamen carnalis originis implicitus, peccati servus effectus est, et captivus in lege peccati, quae est in membris. Nec tamen omnino amisititrium, id est judicium rationis in judicando et discernendo, quanquam libertatem suam amiserit in volendo et agendo. Nam in poenam peccati, et testimonium amissae dignitatis naturalis, positum est in signum ei arbitrium, sed captivum.
Abbreviated transcription (Latin):
aĩe occidat eum. uel si aliquamdũ duraũit in ea ñ uͥtutiͤ
coustantia. s ꝑtinaci miseria.ic: ei cella quasi carcer.
aut sicut uiuenti sepultura pestilente uero flagellato.
sapiens sapientior erie.⁊ lauabit intꝰ manꝰ luas in san¬
guine pecc̃oris. Sicur gͦ dicit ꝓpħa. Si conũteris isrł cõ
uerte : hoc est ꝑfecte con uersionis
dei semꝑ aut ꝓficiendũ. aut deficiendũ aut sursũ
mritit᷑ aut ininferiora urget᷑. ab omnib aũt uob̃ ꝑfectõ
ed siincipis incipe ꝑfecte. siiam in ꝑfeccu es. ⁊ hoc ip¬
sum iam ꝑfecte age. si iam ꝑfectionis aliqͥd attigiti:
te ipm̃ intemet ip̃o metire. ⁊ dic cum apło. Non qd̾ iam

Expanded text:
animae eum occidat. Vel si aliquandiu duraverit in ea, non virtutis animae eum occidat. Vel si aliquandiu duraverit in ea, non virtutis constantia, sed pertinaci miseria, sic ei cella est quasi carcer, aut sicut viventi sepultura. Pestilente vero flagellato sapiens sapientior erit , et lavabit justus manus suas in sanguine peccatoris . Sicut ergo dicit propheta, Si converterisere : hoc est, perfectae conversionis Dei aut semper proficiendum, aut deficiendum est: aut sursum nititur, aut in inferiora urgetur. Ab omnibus autem vobis perfectio ed si incipis, incipe perfecte: si jam in profectu es, et hoc ipsum jam perfecte age: si autem perfectionis aliquid attigisti, te ipsum in temetipso metire, et dic cum Apostolo: Non quod jam
Abbreviated transcription (Latin):
suus sepe collocant᷑. sic̃ uir ad amicũ suũ in quacrebro fi¬
delis anima uerbo d̾i coniungit᷑. sponsa sponso sociat᷑.
terrenis celestia. humanis diuina uniunt᷑. Siqͥdem
sicut tẽplum d̃ĩ lãctũ sic cella : serui dei. Et intẽplo enĩ
⁊ in cella diuina tractant᷑. s crebrius incella. In templo
santur:. In celł uero. sic̃ in celis ip̃a ũitate. ip̃o ordine. ⁊ si
nondum ip̃a puritatis maiestate. uł et̾nitatis securi¬
tate. Res ip̃a omniũ sacͣm̃toꝵ fidei nr̃e assidue celebrat᷑.
deo sicut dictũ ÷ alienũ qͥ nõ est filiꝰ citꝰ de eodem.
ase ꝓicit. quasi ab ortiuũ euomit. tamꝙͣ inutilẽ. ac no¬
xium cybum. nec diu talem pati potest in uscerib
suis. officina pietatis. Uenĩq pes suꝑbie ⁊ asportat eũ.
manus peccatoris ⁊ mouet eum. ⁊ expulsus nõ pstare.
s fugit miser nudꝰ. ⁊ tremebundꝰ. sic̃ camn a facie dñi. ex¬
positus uiciis ⁊ demonib. ut qͥ pͥor inuenit eum morte

Expanded text:
ejus saepe colloquuntur, sicut vir ad amicum suum. In qua crebro fidelis anima Verbo Dei conjungitur, sponsa sponso sociatur, terrenis coelestia, humanis 205 divina uniuntur: siquidem sicut templum sanctum Dei, sic cella est servi Dei. Et in templo enim, et in cella divina tractantur: sed crebrius in cella. In templo santur: in cellis vero, sicut in coelis, ipsa veritate, ipso ordine, etsi nondum ipsa puritatis majestate, vel aeternitatis securitate, res ipsa omnium sacramentorum fidei nostrae assidue celebratur. Ideo, sicut dictum est, alienum, qui non est filius, citius a se projicit quasi abortivum, evomit tanquam inutilem ac noxium cibum; nec diu talem pati potest in visceribus suis officina pietatis, venitque pes superbiae, et asportat eum manus peccatoris, et movet eum: et expulsus non potest stare, sed fugit miser, nudus et tremebundus, sicut Cain a facie Domini: expositus vitiis et daemonibus, ut qui prior invenerit eum, morte
Abbreviated transcription (Latin):
Iplex actimens dni. Proprie enĩ est simplicitas. ꝑfc̃a
ad deum conũsa uoluntas. Unã petens adño hanc reqͥres
non ambiens mulciplicari in scło Ul est simplicitas in cõ¬
uersatione uera humilitas. scił u̾tutis mag̾ cõscientian
am plectens ꝙͣ famã. ⁊ cũ nõ refugit uir simplex uid̾i stult᷑

Expanded text:
ctus, ac timens Deum . Proprie enim simplicitas est perfecte ctus, ac timens Deum . Proprie enim simplicitas est perfecte ad Deum conversa voluntas, unam petens a Domino, hanc requirens, non ambiens multiplicari in saeculo. Vel est simplicitas, in conversatione vera humilitas, scilicet virtutis magis conscientiam amplectens quam famam, cum non refugit vir simplex videri stultus
Abbreviated transcription (Latin):
ĩn locũ iñcorporee nat᷑e secũ ferre nõ p̃ualens. eor illne secum
trabit imagines. ⁊ annc abilr̃ ibi eũ eis conũsatur. Qͥbus
assuestã nis putat eẽ nisi quale foris reliqͥt. us quale intus
contraxit. quã diulicet iocundũ habet eũ delectatiõib
corꝑis uũe. Eñ aũt ab eis aũtitur. nescit nisi corꝑa ima¬
ginando cogitare. Cũ uͦ ad cogitanda spñalia uł cliuina
se erigit. nõ aliud de eis ꝙͣ de corporib uł de corꝑalib po¬
ec au̾sa adeo fit stulticia. cũ nimiũ intra semet ipͣm
fuerit remissa ⁊ tam bruta. ut regi uel nolit. uł non
dentia carnis ⁊ ip̃a sibi sapi̾a esse uidetur. cũ stulticia
sit. dicente apło. Dicentes se esse sapientes. stulti facti sũt.
Norto ad dm̃ conũsa fit sẽa simplicitas. hoc est eadem seiꝑ
Q icut fuit in iob qui dictus est uir rectu. ⁊ sim¬

Expanded text:
in locum incorporeae naturae secum ferre non praevalens, eorum illuc secum in locum incorporeae naturae secum ferre non praevalens, eorum illuc secum trahit imagines, et amicabiliter ibiintus contraxit, inde, quandiu licet, jucundum habet secundum delectationes corporis vivere. Cum autem ab eis evertitur, nescit nisi corporea imaginando cogitare. Cum vero ad cogitanda spiritualia vel divina se erigit, non aliud de eis quam de corporibus, vel de corporalibus poersa a Deo, fit stultitia, cum nimium intra semetipsam fuerit remissa, et tam bruta, ut regi vel nolit, vel nondentia carnis, et ipsa sibi sapientia esse videtur, cum stultitia sit, dicente Apostolo: Dicentes se esse sapientes; stulti facti sunt . Porro ad Deum conversa, fit sancta simplicitas, hoc est eadem semper icut fuit in Job; qui dictus est vir simplex et re
Abbreviated transcription (Latin):
pellantur. Primus status cirea corpꝰ se ht̃. Scd̾s circa
animũ se exercet. Terciꝰ nõ nisi indeo reqͥescit. quoꝵ su¬
guli sic̃ hñt c̾tam ꝓficiendi rationẽ. sic in geñe suo
certã hñt ꝑfectionis sue mensurã. Initiũ boni in cõ¬
uersatione animali ꝑfecta obedientia est. ꝑ fectꝰ subi¬
gere corpꝰ suũ. ⁊ inseruitutẽ redig̾e. ꝑfc̃o usus boni
consuetudinẽ uertisse in dilectionẽ. Initiũ uͦ ratio¬
nalis est. intellig̾e. que indoctna fidei apponunt᷑ ei
ꝓfc̃s talia p̃parare qualia apponunt᷑. ꝑfc̃õ cũ inaffe¬
imaginem aclaritate inclaritatẽ sicut a dñi spũ.¬
de pͥmo: animalitas est uite mod sensib corꝑᷤ
seruiens. scił cum anima quasi extra se ꝑ sensus. corꝑis
cirea dilectoꝵ delictaciones corpor astẽa cor fruitione
pascit. uł nutͥt sensualitatẽ suã. seu cũ in tra se regrediẽs
et corꝑa qͥb forti glucino amoris. ⁊ consuetudinis adhesit.

Expanded text:
pellantur. Primus 206 status circa corpus se habet: secundus circa animam se exercet: tertius nonnisi in Deo requiem habet. Quorum singuli sicut habent certam proficiendi rationem, sic in genere suo certam habent perfectionis suae mensuram. Initium boni in conversatione animali, perfecta obedientia est: profectus, subjicere corpus suum, et in servitutem redigere: perfectio, usu boni consuetudinem vertisse in delectationem. Initium vero rationalis est intelligere quae in doctrina fidei apponuntur ei: profectus, talia praeparare, qualia apponuntur: perfectio, cum in affecimaginem a claritate in claritatem, sicut a Domini Spde animali, animalitas est vitae modus sensibus corporis serviens: scilicet cum anima, quasi extra se per sensus corporis circa dilectorum delectationes corporum affecta, eorum fruitione pascit, vel nutrit sensualitatem suam: seu cum intra se regrediens, et corpora quibus forti glutino amoris et consuetudinis adhaesit,