comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gilans. et adũsus peccata semꝑ ar¬
matus: sermo in omrabus mode¬
ratus ac parcus: et qui necessita¬
tem magis loquendi indicet. qͣm
uoluntatẽ. Oruec prudentiam it¬
um semꝑ fuit: cunctas in te uir¬
tutes pudor suꝑet. Dui ante consi¬
dera. quid loquendum sit: et ad¬
huc tacens prouide. ne quid dixis¬
se peniteat. Uerba tua ponderet co¬
gitauo: ec lingue officium. animi
libra dispenset. Unde scriptura
dicit. Argentum et aurum tuum
confla. et uerbis tuis factto staterã:
ec frenos ori tuo rectos. et attende
ne forte labaris lingua. Numqͣr
maledictio ex ore tuo procedat: que
ad cumulum benignitatis. iube¬
ris etiam maledicentibus benedi¬
cere. Miscdes inquit humiles. ñ
reddentes malum pro malo. neq
malodictum ꝑ maleditdo: sed econ¬
trario benedicentes. Mentiri uero
atq iurare. lingua tua prorstis
amor. ut quicquid dixeris. iura¬
tum putes. De quo saluator ad dis¬
ciprlos ait. Ego autem dico uobts:

Expanded text:
gilans et aduersus peccata semper argilans et aduersus peccata semper armatus, sermo in omnibus moderatus ac parcus et qui necessitatem magis loquendi indicet quam uoluntatem. ornet prudentiam ueinis semper fuit, cunctas in te uirtutes pudor superet. diu ante considera quid loquendum sit, et adhuc tacens prouide, ne quid dixisse paeniteat. uerba tua ponderet cogitatio et linguae officium animi libra dispenset; unde scriptura dicit: argentum et aurum tuum confla et uerbis tuis facito stateram et frenos ori tuo rectos et attende, ne forte labaris lingua. numquam maledictio ex ore tuo procedat, quae ad cumulum benignitatis iuberis etiam maledicentibus benedicere. misericordes, inquit, humiles, non reddentes malum pro malo neque maledictum pro maledicto, sed e contrario benedicentes. Mentiri uero atque iurare lingua tua prorsus amor, ut quicquid dixeris iuratum putes; de quo saluator ad discipulos ait: ego autem dico uobis,
Abbreviated transcription (Latin):
ficant uos. seducunt uos: ec semi¬
tas pedum ur̃oꝵ conturbant. In
mutts. isto maxime tp̃e. regrat
hoc uitium: quodq grauissimum
est humilitatis ac beniuolentie lo¬
co ductiur. Eo fit: ut iam qui adu¬
lari nescit ÷ aut iraudus aut suꝑ¬
bus putetur. Et sane grande et ꝑ¬
subtile arcificiũ. laudare alterum
in comodationem sui: et decipien¬
do. animum sibi obligare decepti:
quodq hoc maxime uitio agi solet.
ficta laus certo pretio uendere. Que
autem hec tanta est leuttas animi
que tanta uanitas relicta ꝓpͥa consci¬
encia. alicram opinionem. et qui¬
dem fictam atq simulatam: rapi
uento false laudationis: gaudere
ad cͥcumuentionem suam: et illusi¬
onem pro beneficio accipere: Tu
ergo si uere lauoabilis else cupis.
laudem hominum ne requiras:
illiq prepara tuam conscientiã.
qui et illuminabit abscondita terae¬
brarum. et manifestabie consili a
cordium: et tunc laus erit ⁊ͥ a deo.
dit igitut animus intentus ac ui¬

Expanded text:
ficant uos, seducunt uos et semificant uos, seducunt uos et semitas pedum uestrorum conturbant. in multis isto maxime tempore regnat hoc uitium, quodque grauissimum est, humilitatis ac beniuolentiae loco ducitur. eo fit, ut iam, qui adulari nescit, aut inuidus aut superbus putetur. et sane grande et persubtile artificium laudare alterum in commendatione sui et decipiendo animum sibi obligare decepti, quodque hoc maxime uitio agi solet, fictas laudes certo pretio uendere. quae autem haec tanta est leuitas animi, quae tanta uanitas relicta propria conscientia alienam opinionem sequi et quidem fictam atque simulatam, rapi uento falsae laudationis, gaudere ad circumuentionem suam et illusionem pro beneficio accipere? tu ergo, si uere laudabilis esse cupis, laudem hominum ne requiras illique tuam praepara conscientiam, qui et illuminabit abscondita tenebrarum et manifestabit consiliacordium; et tunc laus erit tibi a deo. Sit igitur animus intentus ac ui
Abbreviated transcription (Latin):
amicissimis eciam inumcos facit:
dum concordes quidem sed credit¬
las animas. maliloqua lingua dis¬
sotiat. At contra magna quuies ani¬
mi. magnaq est morũ gͣuitas. nõ
temere de quoqͣm sẏmstrum aliqͥd
audire : beatusq est qui ita se contͣ
hoc uitium armauit: ut apud eũ
dechraere nemo audent. Quod si es¬
set hec in nobis diligentia. ne pas¬
sim obtrestatoribus crederemus:
iam omanes dechraere timerent: ne
non dam alios qͣm se ipsos. uiles
dechraendo facerent. Ded ideo hoc
malum celebre est. ulcirco in multis
feruet hoc uicium: quia pene ab
omrubus libenter auditur. Adula¬
toꝵ quoq assentationes. et noxia
blandimenta fallacie: uelut quas¬
dam pestes anime suge. Nichil ẽ.
quod tam facile corrumpat mentes
hominum: nichil quod tam dul¬
ci et molli uulnere anmum feri¬
at. unde et sapiens. uerba inquro¬
adulatoꝵ mollia: feriunt autem
interiora uentris. Et dñs loquit᷑
per ꝓpham. Sopłs meus qui beati¬

Expanded text:
amicissimis etiam inimicos facit, amicissimis etiam inimicos facit, dum concordes quidem sed credulas animas maliloqui lingua dissociat. at contra magna quies animi magnaque est morum grauitas non temere de quoquam sinistrum aliquid audire. beatusque est, qui ita se contra hoc uitium armauit, ut apud eum detrahere nemo audeat. quodsi esset in nobis haec diligentia, ne passim obtrectatoribus crederemus, iam omnes detrahere timerent, ne non tam alios quam se ipsos uiles detrahendo facerent. sed ideo hoc malum celebre est, idcirco in multis feruet hoc uitium, quia paene ab omnibus libenter auditur. Adulatorum quoque assentationes et noxia blandimenta fallaciae uelut quasdam pestes animae fuge. nihil est, quod tam facile corrumpat mentes hominum, nihil, quod tam dulci et molli uulnere animum feriat. unde et sapiens: uerba, inquadulatorum mollia, feriunt autem interiora uentris. et dominus loquitur per prophetam: populus meus, qui beati
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa non dechraas. led ne alii qui¬
dem dethraeriti aliqͣndo credas: nec
obtrectatori auctoritatem de consẽ¬
su tuo tribuas: eiusq uiciũ nutͥ¬
as anruendo. Noli inquit scriptu¬
ra consertaneus esse. cum derogan¬
ribus aduersus proximũ suum:
et non accipias suꝑ illum peccatũ
Et alibi. Sepi aures duas spini s:
et noli audire lingͣm neqͣm. Unde
et beatus daiud diuersas innoceri¬
tie species iusticieq dinumerans:
de Hac quoq uirtute non tacuit
dicendo. Et obprobrium non acce
Ait enim. Dethraentem secreto pro¬
rimo suo: hunc ꝑsequebar. Est sane
hoc uitium. quod uel in pͥmais exci¬
gui debeat: et ab his qui se sc̃e insti¬
tuere uolunt. ꝓrsus excludi. Nichil
enam tam inquietat aramami nicħ
est quod ita mobilem mentem ac le¬
uem faciat. ꝙͣ facile totum credere :¬
et obtrectatorum uerba teraerario as¬
sensu mentis sequi. Hinc enim cre¬
bre dissensiones: hinc odia iniusta
nascuritur: hoc est quod sepe de

Expanded text:
ipsa non detrahas, sed ne alii quiipsa non detrahas, sed ne alii quidem detrahenti aliquando credas nec obtrectatori auctoritatem de consensu tuo tribuas eiusque uitium nutrias annuendo. noli, inquit scriptura, consentaneus esse cum derogantibus aduersum proximum tuum et non accipias super illum peccatum et alibi: sepi aures tuas spinis et noli audire linguam nequam. unde et beatus Dauid diuersas innocentiae species iustitiaeque dinumerans de hac quoque uirtute non tacuit dicendo: et obprobrium non accepait enim: detrahentem secreto proximo suo hunc persequebar. est sane hoc uitium, quod uel in primis extingui debeat et ab his, qui se sancte instituere uolunt, prorsus excludi. nihil enim tam inquietat animam, nihil est, quod ita mobilem mentem ac leuem faciat quam facile totum credere et obtrectatorum uerba temerario assensu mentis sequi. hinc enim crebrae dissensiones, hinc odia iniusta nascuntur. hoc est, quod saepe de
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dei. cõmunis sit utilitas homi¬
num. Et o miram dei clemeritiã:
mneftabilem det benignitatem. Pre¬
mium nobis pollicetur si nos mu
tio diligamus: ia est si nobis ea
p̃stemus inuicem quoꝵ incicsim
indigemaud: et nos suꝑbo simul et
ingrato animo. euis renitimur
uoluntati: cuius etiam imꝑtum.
beneficium est. Nulli omnino ũ¬
qͣm dechraas. et alioꝵ uituꝑatio¬
ne de laudabilem uderi uelis: ma¬
gisq tuam uitam ornare disce. ꝙͣ
alienam carꝑe: ac semper scriptu¬
re memor esto diceritis. Noli dilig̃e
dethraere: ne eradiceris. Pauci ao¬
modum sunt: qui huic uitio re¬
nuntientͥ rarumq inuenias. qͥ
ita irreprehensibilem suam uitã
exhibere ueltt: ut is non libent̃
reprehendat alienam. Tantaq
huius mali lybido merites horra¬
num inuasit: ut etiam qui pro¬
cul ab aliis uiciis recesserurit: in
istud damen quasi in extremum
laqueum diaboli incidanit. Tuuͦ
tta hoc malum effuge. ut nõ mͦ

Expanded text:
hoc dei communis sit utilitas homihoc dei communis sit utilitas hominum. et o miram clementiam! o ineffabilem dei benignitatem! praemium nobis poltuo diligamus, id est, si nobis ea praestemus inuicem, quorum uicissim indigemus; et nos superbo simul et ingrato animo eius renitimur uoluntati, cuius etiam imperium beneficium est. Nulli umquam omnino detrahas et aliorum uituperatione te laudabilem uideri uelis, magisque tuam uitam ornare disce quam alienam carpere. ac semper scripturae memor esto dicentis: noli diligere detrahere, ne eradiceris. pauci admodum sunt, qui huic uitio renuntient, rarumque inuenias, qui ita inreprehensibilem suam uitam exhibere uelit, ut is non libenter reprehendat alienam. tantaque huius mali libido mentes hominum inuasit, ut etiam, qui procul ab aliis uitiis recesserunt, in istud tamen quasi in extremum laqueum diaboli incidant. tu uero ita hoc malum effuge, ut non modo
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe coarguat: uel de iusto letificet.
Quotienscumq enim talem in alte¬
rum habueris animũ. qualem in
te ab altero seruari cupis: equitatis
uiam tenes. Quotiens uero talis
erga alterum fueris. qualem in te
uis neminem: iter iusticie reliqisti.
En totum illui ailluum diuine le¬
gis. totumq difficile: en ob qͣm du¬
ra imꝑta dño reclamamus: et dici¬
mus nos uel difsicultate. uel i¬
possibilitate mardatoꝵ p̃mi. Nec
sufficit quod ussa non facunus:
nisi eciam iuberitem iniustum pro¬
nuntiem us: dum ipsum equita¬
tis auctorem. non modo dura et
ardua: sed impossibilia etiam. p̃¬
cepisse conq̃rimur. Omnta in qͥt
quecumq uultis ut faciarit uob̃
homines: hec et uos facite illis. Con¬
iungi uult inter nos atq connec¬
ti ꝑ mutua beneficia karitatem. õs¬
q homines uicario inter se amore
copulari: ut id uno quoq prestan¬
de alteri. quod sibi ab omnib pres¬
tari uelit: tota iusticia. et p̾ceptũ

Expanded text:
opere coarguat uel de iusto laetificet. opere coarguat uel de iusto laetificet. quotienscumque enim talem in alterum habueris animum, qualem in te ab altero seruari cupis, aequitatis uiam tenes; quotiens uero talis erga alterum fueris, qualem in te uis neminem, iter iustitiae reliquisti. en totum illud arduum diuinae legis totumque difficile, en ob quam dura imperia domino reclamamus et dicimus nos uel difficultate uel impossibilitate mandatorum premi. nec sufficit quod iussa non facimus, nisi etiam iubentem iniustum pronuntiemus, dum ipsum aequitatis auctorem non modo dura et ardua sed impossibilia etiam praecepisse conquerimur. omnia, inquit, quaecumque uultis ut faciant nobis homines, haec et nos facite illis. coniungi uult inter nos atque conecti per mutua beneficia caritatem omnesque homines uicario inter se amore copulari, ut id unoquoque praestante alteri, quod sibi ab omnibus praestari uelit, tota iustitia et praeceptum
Abbreviated transcription (Latin):
one legentis animũ pascit ac refo¬
uet. Que cognoscere omnia. secũq
reuoluere semꝑ. ingens ad conser¬
uandam iusticiam beneficium est:
sed qͣsi ad compendiosum locum.
quoddam commonitortũ illa tibi
scribenda cordi tuo: que ad totius
iusticie breuiarium. dm̃co ore pro¬
fercur. Omnia quecumq uultis
ut faciant uobis homines: Hec et
uos facite illis Cuius p̾cepti uires
expͥmens: uingit ac dicit. Hec est
enim lex ec ꝓphe. Infinite namqz
sunt species partesq iusticie: quaᷤᷤ
non modo stylo ꝑsequi: sed cogi¬
tatione eciam capere. difficillimũ
est. Quas omnes breui hac una
sententia. comprehendit: et laten¬
tem hominum conscientiam secre¬
to anmi iudicio. aut abloluit aut
dampnat. Ad omnem igitur actũ
ad omne uerbur. ad omnem etiã
cogitatum. hec sententia recctetur:
que tͥ quasi ꝑ speculum quoddã
paratum. et ad manum semꝑ po¬
sium. qualitatem tue uoluntatis
ostendat: atq etiam uel de iriͥusto

Expanded text:
one legentis animum pascit ac refoone legentis animum pascit ac refouet. quae cognoscere omnia secumque reuoluere semper ingens ad conseruandam iustitiam beneficium est. sed quasi ad compendiosum locum quoddam commonitorium illa tibi erscribenda cordi tuo, quae ad totius iustitiae breuiarium dominico ore profertur: omnia quaecumque uultis ut faciant uobis homines, haec et uos facite illis. cuius praecepti uires exprimens iungit ac dicit: haec est enim lex et prophetae. infinitae namque sunt species partesque iustitiae, quas non modo stilo persequi sed cogitatione etiam capere difficillimum est; quas omnes breui hac una sententia comprehendit et latentem hominum conscientiam secreto animi iudicio aut absoluit aut damnat. Ad omnem igitur actum, ad omne uerbum, ad omnem etiam cogitatum haec sententia retractetur, quae tibi quasi per speculum quoddam paratum et ad manum semptum qualitatem tuae uoluntatis ostendat atque etiam uel de iniusto
Abbreviated transcription (Latin):
mandatoꝵ celestium memoria nas¬
cauit. De quib sẏmbriis phariset
denotantur a dño. quod eas ꝑtterso
usut non ad cõmonitionem p̃ceptoꝵ
dei. sed ad ostentationem sui habere
ceꝑint: ut scilicet quasi de maioriᷤ
obseruationis diligentia. sc̃i appło
iudicarentur. Tibi uero seruanti nõ
iamlitr̾e p̃cepta. sed sp̃c: diuino¬
rum mandatoꝵ memoria sp̃na¬
liter excolenda est: cui non tam fre¬
quenter recordanda sunt p̃ceptad̃i.
qͣm semꝑ cogitanda. Ergo diuine scͥp¬
ture semꝑ in manibus. et iugit̃ mẽ¬
te uoluantur: nec sufficere tibi pu¬
des. mandata dei memoria retinere
et oꝑib obliuisci: sed ideo illa cog¬
nosce : ut facias quicquid faciendũ
didiceris. Non enim auditores legis
iusti sunt apud deum: sed factores
legis iustificabuntur. Latus qui¬
dem ⁊ inmensus diuine legis cam¬
pus extenditur: qui diu̾sis testimo¬
niis ueritatis uelut celestibus qui¬
bus florib uernans. mira oblectati¬

Expanded text:
mandatorum caelestium memoria nasmandatorum caelestium memoria nascatur. de quibus fimbriis pharisaei denotantur a domino, quod eas peruerso usu non ad commonitionem praeceptorum dei sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet quasi de maioris obseruationis diligentia sancti a populo iudicarentur. Tibi uero seruanti non iam litterae praecepta sed spiritus diuinorum mandatorum memoria spiritualiter excolenda est, cui non tam freqquam semper cogitanda. sint ergo diuinae scripturae semper in manibus et iugiter mente uoluantur. nec sufficere tibi putes mandata dei memoria tenere et operibus obliuisci; sed ideo illa cognosce, ut facias quicquid faciendum didiceris; non enim auditores legis iusti sunt apud deum, sed factores legis iustificabuntur. latus quidem et immensus diuinae legis campus extenditur, qui diuersis testimoniis ueritatis uelut caelestibus quibusdam floribus uernans, mira oblectati
Abbreviated transcription (Latin):
corpore suo suꝑ. lignum: ut pec¬
catis mortui. iusticie uiueremꝰ.
Cesset omnis excusatio erroꝵ: au¬
ferantur peccandi feda solatia. Ni¬
chil omnino agimus. qui nos
ꝑ mulatudinis eremplã defendi¬
mus: et ad consolationem nr̃i. alicna
sepe numerantes iucta ͤ deesse nobis
dicimus. quos debeamus sequi ad
illiuis exemplum mittimtis. quem
omnes fatemur imitandum: atq
ideo preriptia dͥcura sto. legem nosse
diuinam: ꝑ qͣm putes quasi presen¬
tia cernere exempla scõꝵ: eo quid faci¬
endum quid uitandum sit. illius
consilio discere. Maximum enim
ad iusticiam auxilium est. imple¬
re diuinic eloquiis animũ: et quod
oꝑe exsequi cupias: semꝑ corde medi¬
tari. Rudi adhuc ppło. et homini¬
bus ad obedientiam insuctis. ꝑ moy¬
sen imꝑat᷑ a dño. ut in signum me¬
morie qua precepta dñi recordentur.
ꝑexcremitates uestimentoꝵ fymbͥ¬
as habeant: easq cocco iacinctint
coloris insigniant: ut etiam casu
huc illuc ue respicientib oculis.

Expanded text:
cor pore suo super lignum, u t peccatis mortui iustitiae uiueremus. Cesset omnis excusatio errorum, auferantur peccandi foeda solacia. nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus et ad consolationem nostri aliena saepe numerantes uitia deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. atque ideo praecipua tibi cura sit legem nosse diuinam, per quam putes quasi praesentia cernere exempla sanctorum et, quid faciendum, quid uitandum sit, illius consilio discere. maximum enim ad iustitiam auxilium est implere diuinis eloquiis animum et, quod opere exequi cupias, semper corde meditari. rudi adhuc populo et hominibus ad oboedientiam insuetis per Moysen imperatur a domino, ut in signum memoriae, qua praecepta domini recordentur, per extremitates uestimentorum fimbrias habeant easque cocco hyacinthini coloris insigniant, ut etiam casu huc illucue respicientibus oculis
Abbreviated transcription (Latin):
mortuum queris: uiuentem
tangere non mereris. Si me
nec dum putas ascendisse ad
patrem.sed hominum fraude
sublatum: meo tactu indigna
es. Hoc autem dicebat. Non ut
studium querentes obtundet:
sationem in diuinitatis głam
sciret esse mutatam: et neqͣqͣm
corporaliter uellec esle cum do¬
mino. quem sp̃ualiter creclere
deberet cum patre regnare. Un¬
de et apli maioris fidet sunt:qui
absq angłoꝵ uisu. et ipsius
saluacoris aspectu. postqͣm cor¬
pus eius inmonumento non
repererunt.crediderunt ab in¬
feris eum resurrexisfe. Alu pͥ¬
mum putant esse quod a io¬
hanne nartatum est. uenisse
mariam maglalene ad sepul¬
chrum. et uidisse lapidem re
uolectum.et postea regressam
cum aplis pecro et iohanne. so¬
lam ad monumentum remã¬
sisse: et idcirco adhuc incredu¬
lam. a dño fuisse correptam:
reuerlamq domum. rur¬
sumq ad se ect pulchrum
uenisse cum maria. et ab an¬
gło monitam.exeuntem de
monumento adorasse dñm.

Expanded text:
mortuum quaeris, uiuentem mortuum quaeris, uiuentem tangere non mereris. si me necdum putas ascendisse ad patrem, sed hominum fraude sublatum, meo tactu indigna es\'. hoc autem dicebat, non ut studium quaerentis obtunderet, mptae in diuinitatis gloriam sciret esse mutatam et nequaquam corporaliter uellet esse cum domino, quem spiritaliter credere deberet regnare cum patre. unde et apostoli maioris fidei sunt, qui absque angelorum uisu, absque ipsius saluatoris aspectu, postquam corpus eius in monumento non reppererant, crediderunt eum ab inferis surrexisse. alii putant primum esse, quod a Iohanne narratum est, uenisse Mariam Magdalenen ad sepulchrum et uidisse reuolutum lapidem et postea regressam cum apostolis Petro et Iohanne solam ad monumentum remansisse et idcirco adhuc incredulam a domino fuisse correptam reuersamque domum rursum ad sepulchrum uenisse cum Maria et ab angelo monitam exeuntemque de monumento adorasse dominum
Abbreviated transcription (Latin):
uatorem uocat: sed humilita¬
te et umore hortolano defert
obsequium. Et uide quanta ig¬
noraritia. Quem custodiebat
cohors militum. cuius sepulchꝰ
angłi presidebant. ab uno horto¬
lato arbitratur ablatum: et ig¬
norans imbetillitatem femine¬
am.tantarum se uirium re¬
ꝓmittit. ut corpus iuiri et per¬
fecte etatis. quod ut cetera tace¬
am. certum libris myrre cir¬
cumlitum erat:estimaret ab
una et pauida muliere posse
portari. Cumq iħcapoellasset
eam atq dixisset maria: ut quẽ
facie non cognoscebat. uoce cog¬
nosceret: illa in errore ꝑsistens.
ta turbatio. Quem hortolanũ
pritans dñm nuncuparat: dei fi¬
lium resurgentem magistrum
uocat. Itaq ad eam que iuuen¬
tera querebat cum mortuis. que
errore femineo et imbecillitate
muliebri huc illucq currebeit.
et corpus querebat occisi. cuuis
pedes iiuertis tenuerat: loquit᷑
dtĩs et dicit. Noli me tangere: tibi
enim non dũ ascendi ad patrem
meum. Et est sensus. Quem

Expanded text:
uatorem uocat, sed humilitauatorem uocat, sed humilitate et timore hortulano defert obsequium. et uide, quanta ignorantia! quem custodiebat cohors militum, cuius sepulchro angeli praesidebant, ab uno hortulano arbitratur ablatum et ignorans inbecillitatem femineam tantarum se uirium repromittit, ut corpus uiri et perfectae aetatis, quod-ut cetera taceam-centum libris myrrae circumlitum erat, aestimaret ab una et pauida muliere posse portari. cumque Iesus appellasset eam atque dixisset: \'Maria\', ut, quem facie non agnoscebat, uoce intellegeret, illa in errore persistens nta turbatio! quae hortulanum putans dominum nuncuparat, dei filium resurgentem magistrum uocat. itaque ad eam, quae quaerebat uiuentem cum mortuis, quae errore femineo et inbecillitate muliebri huc illucque currebat et corpus quaerebat occisi, cuius pedes uiuentis tenuerat, loquitur dominus et dicit: noli me tan g ere, tibi enim nondum ascendi ad patrem meum. et est sensus: \'quem
Abbreviated transcription (Latin):
tireo alpectum: sed muliebriter
responderet ac diceret. Ideo plo¬
ro. quia tulerunt diĩm meũ: et
nescio ubi gosuerunt cum. O mã
esse sublatum: Hescio inquit u¬
bi posuerunt eum. Quomo¬
do nesçis quem paulo ante ad¬
orasti:Cumq uideret angłos. et
quos cernebat ignoraret: stupore
perterrita huc atq illuc faciem
circum ferebat: inchilaliud ni¬
si dũm uidere desiderans. Conũ¬
saq retro. uidit ih̃m stantem.
et nesciebat quia ihc erat: ũ quod
iuxta manycheum et altos here¬
ticos formam dñs uultumq mu¬
rauit. ut ꝓ uoluntate diuersus
ac uarius uideretur: sed quod
maria obstupefr̃a miraculo. hor¬
tolanũ ⁊ putaret. quem tan¬
to studio requirebat. Itaq et do¬
minus eisdem uerbis quibus
et angłi: loquitur ad eam. Mu¬
lier quid ploras: Addiditq de
suo. Quem queris:do illa res¬
pondit. Dñe: si tu sustulisti
eum dicito ubi posueris eum:
ec ego eura tollam. Hic dñ
non de confessione uere fidci sal¬

Expanded text:
tiret aspectum, sed muliebriter tiret aspectum, sed muliebriter responderet et diceret: ideo ploro, quia tulerunt dominum meum et nescio, ubi posuerunt eum. o Mariesse sublatum ? nescio, inquit, ubi posuerunt eum. quomodo nescis, quem paulo ante adorasti ? cumque uideret angelos et, quos cernebat, ignoraret stupore perterrita, huc atque illuc faciem circumferebat nihil aliud nisi dominum uidere desiderans conuersaque retro uidit Iesum stantem et nesciebat, quia Iesus erat, non quo iuxta Manicheum et alios hereticos formam dominus uultumque mutasset et pro uoluntate diuersus ac uarius uideretur, sed quo Maria obstupefacta miraculo hortulanum putaret, quem tanto studio requirebat. itaque et dominus isdem uerbis, quibus et angeli, loquitur ad eam: mulier, quid1 ploras? additque de suo: quem quaeris? at illa respondit: domine, si tu sustulisti eum, dicito, ubi posueris eum, et ego illum tollam. hic dominum\' non de confessione uerae fidei sal
Abbreviated transcription (Latin):
uerat maiestater: errorin illo
quod cdicebat. tulcrunt dñm
de monurnento: et nescio ubi
posuerunt eum. Deniq cum
petrus et iohannes introcuntes
sepulchrum iudissent lutthe¬
amina separata. et sudarium
quio caput dc̃u fuerat inuolu¬
tum seorsum positum. ut resur¬
rexisse crederent. cuiis corpus
non inuenerant: maria stabat
ad monumentum foris plorãs.
Cumq se inclinalset: iudit du¬
os angłos inalbis sedentes in lo¬
comonumenti. ad caput et pe¬
des. ubi positum fuerat corpus
ihri: itc sub tanta custodic dig¬
nitate non crederet ab homini¬
b potuisse furari. qui ange¬
lis mynistris scruabatur. Dicũt
matremi. quid michi et tibi est
mulier. Non dum uenit hora
mea ÷ ut ex eo quod appella¬
uerunt mulierem arguerẽt
frustra ploraritem: et dicerent.
Qiuid ploras: In tantum autẽ
maria magdalere obstupefacta
torpuerat. et fide ac miraculis
territam qua si
caligo posside bat: ut ne
angłoꝵ quidem presentium sẽ¬

Expanded text:
uerat maiestatem, error in illo, uerat maiestatem, error in illo, quod dicebat: tulerunt dominum de monumento et nescimus, ubi posuerunt eum. denique, cum Petrus et Iohannes introeuntes sepulchrum uidissent linteamina separata et sudarium, quo caput domini fuerat inuolutum, seorsum positum et resurrexisse crederent, cuius corpus non inueneraad monumentum foris plorans. Et cum se inclinasset, vidit duos angelos in albis sedentes in loco monumenti, unum ad caput, et des, ubi positum fuerat corpus Iesu, ut sub tanta custodiae dignitate non crederet ab hominibus potuisse furari, qui ministris angelis seruabatur. dicuntqmatrem: quid mihi et tibi est, mulier? nondum uenit hora mea, ut ex eo, quod appellauerunt mulierem, arguerent frustra plorantem et dicerent: quid ploras? in tantum autem Maria Magdalene obstupefacta torpuerat et fidem miraculis territa quasi in caligine possidebat, ut ne angelorum quidem praesentium sen
Abbreviated transcription (Latin):
simplex uidetur et aꝑta respõ¬
sio: sc̃as feminas. xp̃i abscritiã
uon ferentes ꝑ totam noctem
non semel non bis. sed crebro
ad sepulchrura dñi curcut ris¬
se: preserum cum terre motus.
et saxa dirita. et sol fugiens. et
rerum natura turbata. et quod
his maiis est disidium salua¬
toris. sompnum ruꝑit femina
uxta matheum mag
dalene uesꝑe sabbati
cum altera maria adioluta
matie una sabbati auidit a dño.
uoli me tangere. non dum enĩ
ascendi ad patrem incum. que
ptius uideit dr̃m relurger.¬
rem cum altera maria. et eits
reuersa per nostem: domr crã¬
ob desiderium uꝰ manere non
poterat. uenit ad sepulch rum.
Cumq lapidem quo moniũ¬
ablatum: cuccurrit ad symo¬
nem petrum. et ad alium dis¬
cipulum quem iłx amabat płi¬
mũ: et dicit eis du¬
lerunt domx num de monum̃¬
to: et nescimus ubi posuerunt
eum.Crror mulieris:cum pie¬
tate sotiatus est. Pietal in eo erat.
quod desiderabat eum cuius no¬

Expanded text:
autem simplex uidetur et aperta responautem simplex uidetur et aperta responsio: sanctas feminas Christi absentiam non ferentes per totam noctem non semel nec bis, sed crebro ad sepulchrum domini cucurrisse, praesertim cum terrae motus et saxa disrupta et sol fugiens et rerum natura turbata et - quod his maius est — desiderium saluatoris somnum ruperit feminarum. iuxta Matheum Maria Magdalene uespere sabbati cum altera Maria aduoluta o: noli me tangere; necdum enim ascendi ad patr em meum? — Quae prius ui- derat dominum resurgentem cum altera Maria et eius reuersa per noctem — domi enim desiderio eius manere non poterat-uenit ad sepulchrum, cumque lapidem, quo monumeablatum, cucurrit ad Simonem Petrum et ad alterum discipulum, quem Iesus amabat plurimum, et dicit eis: tulerunt dominum de monumento et nescimus, ubi posuerunt eum. error mulieris cum pietate sociatus est; pietas in eo erat, quod desiderabat eum, cuius no
Abbreviated transcription (Latin):
autem illud obicitur. quonͦ
eadem marta que prins uiderat
dũta resurgentem. postea ad
sepuld rum eiꝰ flere referatur.
hoc dicendum est quod et sola
et cum altera liue cum aliis
mulierib raeinor beneficioꝵ.
que in se dñs contulerat. ad le¬
pulchrum eius frequenter tuc¬
currerit: et uunc adorauerit
quera uidebat. nunc fleuerit
cet qurdani drias marias mag¬
dalenas de eodem inco magda¬
lo fuisse corttendant: et alterã
esse que in mathco eura iide¬
rit resurgentem: alterara que
in iohanne cum querebat ab¬
sentem. Quatuor autem fu¬
isse marias in euangłio legi¬
mus. Unam. matrem diũi
saluatoris. alteram materte
trem iacobi et ioseꝓh. quartã
mariam magdalenam: licet
alii matrem iacobi et ioseph.
materceram cuis fuisse contẽ¬
dant. Nonnulli ut seliberent
questioi e mmarco nolunt
unam esse de mariis. sed non
adoium cognomen magclale¬
ne: ut exsuꝑfluo scriptoꝵ mno¬
leuisse uitio. quod primũ erͣ¬
gelista non scripserit. Nobis

Expanded text:
autem illud obicitur, quomodo autem illud obicitur, quomodo eadem Maria, quae prius uiderat dominum resurgentem, postea ad sepulchrum eius flere referatur, hoc dicendum est, quod et sola et cum altera siue cum aliis mulieribus memor beneficiorum, quae in se dominus contulerat, ad sepulchrum eius frequenter cucurrerit, et nunc adorauerit, quem uidebat, nunc fleuerit, cet quidam duas Marias Magdalenas de eodem uico Magdalo fuisse contendant et alteram esse, quae in Matheo eum uiderit resurgentem, alteram, quae in Iohanne eum quaerebat absentem. quattuor autem fuisse Marias in euangeliis legimus: unam matrem domini saluatoris, alteram matertertrem Iacobi et Ioseph, quartam Mariam Magdalenen, licet alii matrem Iacobi et Ioseph materteram eius fuisse contendant. nonnulli, ut se liberent quaestione, in Marco uolunt unam esse de Mariis, sed non additum cognomen Magdalenae, et ex superfluo scriptorum inoleuisse uitio, quod primum euangelista non scripserit. nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Matheus enim scribit. uesꝑẽ
sabbi id est sero non incipiente
nocte. sed tam ꝑfuinda et mag¬
na. ex parte trarsacta. apparu¬
isse dñm marie magdalcne.
et apparuisse uesꝑe sabb̃i illu¬
cescentis in unam sablitti: se ip¬
sum interp̃tans. qui dixisset ues¬
ꝑe sabbi. id est appropinquante
rama lute sequentis diei: et io¬
hanuem nor absolute dixis¬
se. una autem sabor uenit ma¬
ria magdalene mane ad sept¬
chrum: sed addidille. cum
adhuc eslerit tenebre. Cusdẽ
igitur acq unius temporis.
id est medie noctis. et galloꝵ
cantus. alterum finem. afte¬
rum dixisse principiura: m¬
ꝙ uidetur euangelistam ma¬
theum. qui eungłium hebreo ser¬
mone conscripsit. non tam nesꝑe
dixisse qͣm sero: et eum qui mnͥ¬
terpretatus est. uerbi ambiguita¬
te deceptum. non sero inter pre
ncat. sero non uesꝑum signifi¬
care sed tarde. Solemus entm
dicere.scro uenisti id est rarde:
et qui facere aute debueras.
fas saltem sero. id est darde. Si

Expanded text:
Matheus enim scribit \'uespere Matheus enim scribit \'uespere sabbati\', id est sero, non incipiente nocte, sed iam profunda et magna ex parte transacta apparuisse dominum Mariae Magdalenae et apparuisse uespere sabbati inlucescentis in unam sabbati se ipsum interpretans, quid dixisset \'uespere sabbati\', id est adpropinquante iam luce sequentis diei — et Iohannem non absolute dixisse: una autem sabbati uenit Maria Magdalene mane ad sepulchrum, sed addidisse: cum adhuc essent tenebrae, eiusdem igitur atque unius temporis, id est mediae noctis et gallorum cantus, alterum finem, alterum dixisse principium. mihique uidetur euangelista Matheus, qui euangelium Hebraico sermone conscripsit, non tam \'uespere dixisse quam \'sero\' et eum, qui interpretatus est, uerbi ambiguitate deceptum non \'sero\' interpreneat \'sero\' non uesperum significare, sed \'tarde\'. solemus enim dicere: \'sero uenisti\',id est \'tarde\', et: \'qui facere ante debueras, fac saltim sero , id est tarde. sm
Abbreviated transcription (Latin):
autem resurrexisset. et parum¬
ꝑ spu ccartato inferendum. pͥma
labbati mane apparuit marie
magdalene: tit qui uesꝑe sab¬
bati uixta matheuma resurre¬
rerat: mane prima sabbati uixͣ
marcum apparucrit mante mag¬
dalcne. Quod quidera et ioħes
eunglista significat: mane eũ
alterius dici uisum esse demõ¬
iuxta matħm
uesꝑe sabbi marieͥ mag¬
dalene iudit dñm resurgentẽ.
et ioħs eu̾ngłista refers. mane
una sabbati eam itxta sepulchrĩt
fere. Una sabb̃i dies dñica intelli¬
genda est: quia omnis ebdoma¬
da in sabbatum et inprimam
et scd̃am. et terciam. et quarcam.
et quintam. et sext̃a. sabbati di¬
uiditur. qͣm ethnci. ydoloꝵ. et ele¬
mertoꝵ nominib appellant. De¬
niq et apłs collectam pecunie q̃
indigentib preparatur: in una
sabbi precipit congregandam.
Nec pritandum est matheum
et iohannem dutersa sensisse:
sed unum atq idem tempulme¬
dic nocꝰtis. et galloꝵ cartus. di¬
uersis appellare nominibus.

Expanded text:
autem resurrexisset, et parumautem resurrexisset, et parumper spiritu coartato inferendum: prima sabbati mane apparuit Mariae Magdalenae, ut, qui uespere sabbati iuxta Matheum resurrexerat, mane prima sabbati iuxta Marcum apparuerit Mariae Magdalenae. quod quidem et Iohannes euangelista significat mane eum alterius diei uisum esse demiuxta Matheum uespere sabbati Maria Magdalene uidit dominum resurgentem et Iohannes euangelista refert mane una sabbati eam iuxta sepulchrum flere ?— Una sabbati dies dominica intellegenda est, quia omnis ebdomada in sabbatum et in primam et secundam et tertiam et quartam et quintam et sextam sabbati diuiditur, quam ethnici idolorum et elementorum nominibus appellant. denique et apostolus collectam pecuniae, quae indigentibus praeparatur, in una sabbati praecepit congregandam. nec putandum est Matheum et Iohannem diuersa sensisse, sed unum atque idem tempus, mediae noctis et gallorum cantus, diuersis appellasse nominibus —
Abbreviated transcription (Latin):
tione dñt etingłiste
diuerla narrauerint. Inquib
primum queris. cur mathetis
dixerit. uesꝑe sabbi illucescerite
i una sabbi dñm resurrexisse
et marcus mane resurrectionẽ
cuis fastam esse commemoret.
tta scribens. Cum auttem resur¬
rexislet prua sabbi mane appa¬
rutt marie magdalene: de qtta
etecerat septem demonia: et illa
abiens. nuntiauit his qui cũ
co fuerant. lugentib et flerti¬
bus. Illiq audientes quod ui¬
ueret: et quod uidisset eum:
crediderunt. Cuus qu estioris.
duplex solutio est. Aut eram nõ
recipinius marci testitnoniũ.
quod in ratis fertur euͣngeliis.
omnib gretie libris pene hoc
capitulum in fine non haben¬
tib: prelertm cum diuersa
atq contraria euangłistis cet̾is
narrare iudeatur: aut hoc res¬
pondendum. quod uterq ue¬
rum dixerit. matheus quan
Do dñs resurrexerit. icl est ues¬
pere sabbi. marcus auter qͣndo
cum udit maria magdale¬
ne. id est mane pruna sabbr. Ita
cruim distinguendum est. Cũ

Expanded text:
tione domini euangelistae tione domini euangelistae diuersa narrauerint. — In quibus primum quaeris, cur Matheus dixerit uespere sabbati inlucescente in una sabbati dominum surrexisse et Marcus mane resurrectionem eius factam esse commemoret ita scribens: cum autem resurrexisset, una sabbati mane apparuit Mariae Magdalenae, de qua eiecerat septem daemonia; et illa abiens nuntiauit his, qui cum eo fuerant, lugentibus et flentibus. illique audientes, quod uiueret et qoud uidisset eum, crediderunt. cuius quaestionis duplex solutio est. aut enim non recipimus Marci testimonium, quod in raris fertur euangeliis omnibus Graeciae libris paene hoc capitulum in fine non habentibus, praesertim cum diuersa atque contraria euangelistis ceteris narrare uideatur, aut hoc respondendum, quod uterque uerum dixerit: Matheus, quando dominus resurrexerit,. id est uespere sabbati, Marcus autem, quando eum uiderit Maria Magdalene, id est mane prima sabbati. ita enim distinguendum est: cum
Abbreviated transcription (Latin):
inebricmur iuno sobrictatis.
Non est cram regnum det oybus
et potus: sed iusticia. gaudium.
et pax in spũ scõ: nec moyses de¬
dit nobis panem uerum. sed do¬
mirus iħe. Ipse conuia et con¬
uiuium: ipse comedens et qui
comedtur. Illius bibimus san¬
guinem. eo sine ipso potare nõ
possumus: ec chotidie in sacri¬
ficiis etus de genimine uitis ue¬
re. et uince sorech que interpre¬
tatur electa. rubentia musta cal¬
camus. et nouum ex his uinum
bibimus in regno patris. neqͣqͣm
in uetustate littere. sed innouita¬
te spiritus canentes canticum
niouum: quod nemo potest cane¬
re uisi in regno eccłie. quod est
regnum patris. Hunc panem
ce iacob patriarcha cuiptebat co¬
medere ditens. Si fuerit dñis ds
mecum. et dederit michi parẽ
ad uescendum: et uestimentũ
Qeus cybus est. ut faciam uo¬
luntatem cuis qui me misit:
opus curs: et xp̃i nobrscum bi¬
bet in regno eeclie sanguinem
suum.
ue causa sit: it de re¬
surrectione et appari¬

Expanded text:
inebriemur vino sobrietatis. inebriemur vino sobrietatis. Non est enim regnum Dei cibus et potus, sed justitia et gaudium, et pax in Spiritu sancto ; nec Moyses dedit nobis panem verum, sed Dominus Jesus, ipse conviva et convivium, ipse comedens et qui comeditur; illius bibimus sanguinem, et sine ipso potare non possumus, et quotidie in sacrificiis ejus de genimine vitis verae, et vineae Sorech, quae interpretatur electa, rubentia musta calcamus, et novum ex his vinum bibimus in rein vetustate litterae, sed in novitate spiritus , canentes canticum novum, quod nemo potest canere, nisi in regno Ecclesiae, quod est regnum patris . Itemet Jacob Patriarcha comedere cupiebat, dicens: Si fuerit Dominus Deus mecum, et dederit mihi panem ad vescendum, et vestimentum Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus, qui me misit opus ejus; et Christus nobiscum bibet in regno Ecclesiae sanguinem suum. Quae causa sit, ut de resurrectione et appari
Abbreviated transcription (Latin):
instruunt: in quib xꝑra regna¬
turum corporaltteyesse conten¬
dunt: et bibiturum uinum.
quod ex illo tempore itsq ad cõ¬
summationem scłi non bib̾it.
Nos autem audiamus. panẽ
quem fregit dñs et dedit discipu
us. esse corpus dñi saluatoris ip¬
so dicente ad eos. accipite ex come¬
dite. Hoc est corpus meum. et ca¬
licera illum este de quo iterur
loquittus ad eos. bibite ex hoc om¬
nes. hic est sanguis m̃s nour tes¬
tamenti. qui pro multis esfuride
tut. Iste est calixi de quo in ꝑpħa
legimus. Calicem saltitatis accipt¬
am. Et alibi. Calix m̃s inebrians
qͣm p̃clarus est. Si ergo panis qui
de celo descendit. coxrpus est . ct iii
num qd̾i disciptilis dedit. sangͥs
illiuis est nout testamenti. qui
pro multis effusus est in remis¬
icas fabulas repellamus. et ascẽ¬
darnus cum dño cenaculum
magnum stratum atq nun¬
datum. et accipiemus sursum¬
ab eo calicem noui testamenti:
ibiq cum co pascha celebrante

Expanded text:
struunt, in quibus Christum regnastruunt, in quibus Christum regnaturum corporaliter esse contendunt, et bibiturum vinum, quod ex illo tempore 824 usque ad consummationem mundi non biberit. Nos autem audiamus panem, quem fregit Dominus, deditque discipulis suis, esse Corpus Domini Salvatoris, ipso dicente ad eos, Accipite, et comedite, hoc est Corpus meum: et calicem illum esse, de quo iterum locutus est: Bibite ex hoc omnes: hic est enim Sanguis meus novi Testamenti, qui pro multis effundetur , etc. Iste est calix de quo in Propheta legimus: Calicem salutaris accipiam . Et alibi: Calix tuus inebrians quam praeclarus est . Si ergo panis, qui de coelo descendit, Corpus est Domini; et vinum quod discipulis dedit, Sanguis illius est novi Testamenti qui pro multis effusus est in remisicas fabulas repellamus, et ascendamus cum Domino coenaculum magnum, stratum, atque mundatum, et accipiamus ab eo sursum calicem novi Teibique cum eo Pascha celebrantes,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm tibi ad iuctum et uestimen¬
num necessarium est: illud eroga:
in illo debitricem te esse noucris.
ananias et saphyra apłi merĩte
sententiara: quia sua timide reser¬
uarunt. Etgone inquies puni¬
endus est qui sita non dederit :
Minime. Ideo punteisunt. qura
mentiri uoluerunt spẽt sc̃õ: et re¬
seruantes necessaria uictin suo.
quasi ꝑfecte scło renuittiantes. ua
nam sectabantur glam. Alioquĩ
licet libere uel dare uel non da¬
re : qͣmqͣm ei qui cupiat elle ꝑfec¬
tus. presens pauꝑtas futuris diui¬
tiis compensanda sit. Quomodo
autem iudua iuuere debeat. bre¬
uu sermone apłs comprelzendit
aiens : que in deliciis est. iuuenis
mortua est: et nos inditol libel¬
lis quos ad furiam et saltuara
scripsimus plenuis dictura pita¬
sit quod in matheo scrip¬
tum est: dico autem uo
bis non bibar de hoc genimine
rutis. usq in dicra illum cum
in regno patris met. Ex hoc loco
quidam mille annoꝵ fabulã

Expanded text:
quam tibi ad victum vestitumquam tibi ad victum vestitumque necessarium est, illud eroga, et in illo debitricem esse te noveris. Ananias et Sapphira Apostoli meruere sententiam, quia sua timide reservarunt . Ergone, inquies, puniendus est, qui sua nminime. puniti sunt, quia mentiri uoluerunt spiritui sancto et reseruantes necessaria uictui suo quasi perfecte saeculo renuntiantes uanam gloriam sectabantur. alioquin licet libere uel dare uel non dare, quamquam ei, qui cupiat esse perfectus, praesens paupertas futuris diuitiis conpensanda sit. quomodo autem uidua uiuere debeat, breui sermone apostolus conprehendit dicens: quae in deliciis est, uiuens mortua est et nos in duobus libellis, quos ad Furiam et Saluinam scripsimus, plenius dictum putasit, quod in Matheo scriptum est: dihoc genimine vitis, usque in diem illum, quo in regno Patris mei . Ex hoc loco quidam mille annorum fabulam
Abbreviated transcription (Latin):
gradur uircutis: diratite om
tua que habes. da filiis. da pro¬
pinquis: nemo te reprehendit.
si infcriora secteris: dum modo
ellam scias tibi uire prelatam.
que elegerit primam. Dices.
Hoc apłor est et uiroꝵ: mu¬
lierum aititm nobrli¬
um non posse omnia uerdere.
que multis adiumentis huiꝰ
commonentem: non ut aliis
refrigerium uobautem tribu¬
latio: sed ex equalitate. ur̃a ha
buudantia illoꝵ sustentet in¬
opiam: ut et illoꝵ habundan¬
Quid si seythie frigora sint. et
alpine niues: que non ditab
non trib runicis. sed urx pecu¬
dura pellib reppelluntur. Qͥc¬
quid corpora nostra defendere
pocest. et humane succurrere
unbecillitati. quos nudos natura
ꝓfuidit. hoc tina appellanda ẽ.
tunica: et quicquid in p̃sertib
alimertis neceslarium est. Hoc
unius diei uictus appellatur.
Unde preceptum est ne cogite¬
tis de crastino: Hoc est de fitturo
tempore. Et apłs. Habentes
inquit iuictum et uesticittũ.
his contenti simꝰ. Si plus habes

Expanded text:
 uirtutis ? dimitte omnia tua, quae habes, da filiis, da propinquis. nemo te reprehendit, si inferiora secteris, dum modo illam scias tibi iure praelatam; quae elegerit prima. dicis: hoc apostolorum est et uirorum, mulierem autem nobilem non posse omnia uendere, quae multis adiumentis uitaeapostolum commonentem: non ut aliis refrigerium, uobis autem tribulatio, sed ex aequalitate uestra abundantia illorum sustentet inopiam, ut et illorum abundanquid, si Scythiae fngora sint et Alpinae niues, quae non duabus et tribus tunicis, sed uix pecudum pellibus repelluntur ? quicquid ergo corpora nostra defendere potest et humanae succurrereimbecillitati, quos nudos natura profudit, hoc una appellanda est tunica; et quidquid in praesentibus alimentis necessarium est, hoc unius diei victus appellatur. Unde praeceptum est: Non cogitetis de crastino , hoc est de futuro tempore. Et Apostolus, Habentes, inquit, victum, et vestitum, his contenti simus . Si plus habes,
Abbreviated transcription (Latin):
detut esse ucrissima. Dies
aut iniquus. aut miqͥ heres
Quod cum legis doctor audis¬
set et ferre non posset. quia
habebat diutuas multas: cõ¬
uersus dñs ao discipulos ait.
impossibile sed difficile: licer
exemplum posuerit imposse¬
bilitatis. faciluis est camelũ
ꝑ foramen acus eͣnsire. qͣm
diuitem intrare in regna ce
loꝵ. Hoc arteem non taii diffi¬
cile: qͣ impossibile est. Num¬
qͣm enim fieri potest ut came¬
uis tͣnseat ꝑ foramen acui. Nũ¬
qͣm ergo diues uitͣre poterit in
rogna celoꝵ. Sel camelus tor¬
tuosus et curuis est: et gra¬
in sarcina p̾grauatur. Et nes
ergo qͣndo prauas ingredun
scmitas. et rectam dñi mam
ditamus. et onerat᷑ mun¬
di cliutais siue pondere pecca¬
toꝵ. regrimm dri ingredi non
ualemus. Sed si deponamus
granissimam sarcinaui. ecas¬
iumamus nobis pennias colũ¬
be : uolabimus et requiescemꝰ:
et dieccur nob̃. Si lornuatis
int᷑ medios eleroi penne colu¬
br deargaitate: et posteriora

Expanded text:
idetur esse uerissima: \'diues idetur esse uerissima: \'diues aut iniquus aut iniqui heres\'. quod cum legis doctor audisset et ferre non phabebat divitias multas, conversus Dominus ad discipulos, ait:impossibile; sed difficile: licet exemplum posuerit impossibilitatis: Facilius est camelum per foramen acus transire, quam divitem intrare in regnum Dei. Hoc autem non tam difficile est, quam impossibile. Nunquam enim fieri potest, ut camelus transeat per foramen acus. Nunquam igitur dives intrare poterit in regna coelorum. Sed camelus tortuosus, et curvus est, et gravi sarcina praegravatur. Et 822 nos ergo, quando pravas ingredimur semitas, et rectam Domini viam dimittimus, et oneramur mundi divitiis, sive pondere delictorum, regnum Dei ingredi non valemus. Quod si deponamus gravissimam sarcinam, et assumamus nobis pennas columbae, volabimus, et requiescemus, et dicetur nobis: Si dormiatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae, et posteriora
Abbreviated transcription (Latin):
Neq uero hoc quod dicitur. Hec
enun faciens carbones ignis
congregab suꝑ caput eus: in
malam parcem accipiendum
est. led in bonam. Quando erã
mimucis nr̃ts preberaus bene¬
ficta: maliciam eoꝵ nr̃a boni¬
tate suꝑamus. et mollimus
drariciam. itatumq animũ
ad molliciem et berauoletti¬
am flectimus: atq ita congre
gamus carbones suꝑ caput
eoꝵ. de quib scriptum est. sa¬
gute potentis acute cum car¬
bcnib desolatoriis: ut quom
de altari a seraplyyn carbo sb¬
latus. ꝓph̾e labia purgauit:
bononnalum. et beneclicatiᷤ
maleclicentib: et unternur
patrem. quisolem suum ori¬
ri facit suꝑ iustos et inuistos
Igitur et cli quia pancos nõ
Habes filios: habeto plurimo.
Fac tibi amicos de iniquo mã¬
rona: qui te recipiant in ẽt¬
na tabnacula. Pulchre dixit
de iuquo. Omnes enuim diui¬
tie de iniquitate descendũt:
et nisi alter ꝑdiderit. alter nõ
pocestinuenire. Unde illa
uulgata sentenuia. michi u¬

Expanded text:
Neque vero hoc quod dicitur, Hoc Neque vero hoc quod dicitur, Hoc enim faciens, carbones ignis congregabis super caput ejus, in malam partem accipiendum est, sed in bonam. Quando enim inimicis nostris praebemus beneficia, malitiam eorum nostra bonitate superamus, et mollimus duritiam, iratumque animum ad mollitiem et benevolentiam flectimus; atque ita cgamus carbones super caput eorum, de quibus scriptum est: sagittae potentis acutae cum carbonibus desolatoriis, ut, quomodo de altari a seraphin carbo sublatus prophetae labia purgauit, bono malum et benedicamus maledicentibus et imitemur patrem,I qui solem suum oriri facit super iustos et iniustos. igitur et tu, quia paucos non habes filios, habe plurimos; fac tibi amicos de iniquo mamona, qui te recipiant in aeterna tabernacula. pulchreque dixit \'de iniquo\'; omnes enim diuitiae de iniquitate descendunt et, nisi alter perdiderit, alter non potest inuenire. unde illa uulgata sententia mihi u
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑscquittiones passisunt: qui dixe¬
runt patri suo et matri. uxorib.
eo liberis. non nouimus uos. Hi
impleuerunt uoluntetem dr̃i:
et audierunt dicentem dñm sal¬
uatorem.Mater mea et fr̃es mei
hii surit. qui faciunt uolunta¬
tem patris mei. Et hec dicimꝰ
non quo in pauꝑes uideos siue gẽ¬
tiles. et omnino cuiuslibet gentis
sint pauꝑes.phibeamus facien¬
dam helemosinam: sed quo xp̃i¬
anos et credentes pauꝑes incre¬
dulis preferamus: et inter ipsos
tp̃ianos sit multa diuersitas.
utrum peccator an sc̃s sit. Unde
omnes miscdĩam ꝑbans. infert
maxime in domesticos fidet.Do¬
mesticus fidei est. qui eadem tͥ
religione conuingitur:quem
a consortio fraternitatis peccata
non separant.Quod si de inmi¬
cis quoq nobis preciptair. ut si
esurierit demus cis cybos. si si¬
tierint demus eis potum. et hec
facientes congregabimus car¬
bones suꝑ capit eoꝵ: qͣtitomagis
de his qui non sunt inimici. et

Expanded text:
persecutiones passi sunt, qui dixepersecutiones passi sunt, qui dixerunt patri suo et matri, uxoribus et liberis: non nouimus uos. hi lmpleuerunt uoluntatem dei et audierunt dicentem dominum saluatorem: mater mea et fratres mei hi sunt, qui faciunt uoluntatem patris mei. et haec dicimus, non quo in pauperes Iudaeos siue gentiles et omnino, cuiuslibet gentis sint pauperes, prohibeamus faciendam elemosynam, sed quo Christianos et credentes pauperes incredulis praeferamus et inter ipsos Christianos sit multa diuutrum peccator, an sanctus sit. Unde omnes misericordiam probans, infert: Maxime in domesticos fidei . Domesticus fidei est, qui eadem tibi religione conjungitur, quem a consortio fraternitatis peccata non separant. Quod si de inimicis quoque nobis 821 praecipitur, ut si esurierint, demus eis cibum, si sitierint, demus eis potum: et haec facientes congregemus carbones super caput eorum ; quanto magis de his, qui non sunt inimici, et