comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Eterit in dilecto princeps. c̃ȩregatis principib populoꝵ simul
tribubus isrł. Non ne glegenter p̃tereunda estista ꝓphetia.
moysi. qđ insequentib euidenter appara. Namsi ꝓpterea dictũ ẽ
dñs exsina uenit. ꝗa in monte sina lexdata est ꝗd sibi uult qđ seutur.
& alluxit exseir nob̾. cũseirmons idumeae sit ubi regnauit esau. u
Deinde cũ moyses filios isrł benedicat his uerbus sicut scripturae dixit.
quomodo idẽ dr̃. & accepit deuerb̵ ipsius lerẽ quã mandauit nob̵ moysess
nuncians: ideo sub nomine filioꝵ isrł. ꝗa sem̃ est abraham hoc est filii
sunt ꝓmissionẽs & intp̃tatio eĩ est uidens dm̃. Diĩs ergo ꝗex sina uenit
xp̃i intellegendus est: qm̃ sina int̾ptatur tẽptatio. Uenit ergo extẽp¬
tatione passionis. crucis mortis. Etalluxit exseir. Ssir int̃p̃tatur
pilosus: quõ significat peccatorẽ. Sic enĩ natus est esau odio halit̾.

Expanded text:
princeps congregatis principibus populorum, simul tribus Israel. » Non negligenda est ista prophetia. Moysi, quod in sequentibus evidenter apparet. Nam si propterea dictum est, « dominus ex Sina uenit, quia in monte Sina lex data est, quid sibi uult quod sequitur: et alluxit ex Seir nobis, cum Seir mons Idumaeae sit, ubi regnauit Esau? deinde cum Moyses filios Israhel benedicat his uerbis, sicut scriptura praedixit, quomodo idem dicit: et accepit de uerbis ipsius legem, quam mandauit nobis Moyses? tificatum praenuntians ideo sub nomine filiorum Israhel, quia semen est Abraham, hoc est filii sunt promissionis, et interpretatio eius est «uidens deum". dominus ergo, qui ex Sina uenit, Christus intellegendus est, quoniam Sina interpretatur "tentatio". uenit ergo ex tentatione passionis, crucis, mortis. et alluxit ex Seir. Seir interpretatur ..pilosus", quod significat peccatorem; sic enim natus est Esau odio habitus.
Abbreviated transcription (Latin):
ordo rationem dat dehumani generis distributione: ꝗacũ mut¬
tudo hominũ tanta sit. ut eo numerositas humana c̃õputatio¬
ne cõp̃hendi ñ possit. solos filios isrł detanta multitudine insuã
hereditatẽ dñs elegit. ubi nom̃ suũ & potentiã suã notã facer&
et uoluntatis suȩ secreta ꝑlegis inditia & ꝓphetarũ scriptura

Expanded text:
ordo rationem dat de humani generis distributione, quia cum multitudo hominum tanta sit, ut eorum numerositas humana computatione comprehendi non possit, solos filios Israel de tanta multitudine in suam haereditatem Dominus elegit, ubi nomen suum et potentiam suam notam faceret et voluntatis suae secreta per legis judicia et prophetarum script
Abbreviated transcription (Latin):
legis cõparat pluuiȩ Acrori. ꝗa germina sp̃italiũ sruetuũ a fideliũ
cordib expecit. Ipsa enĩs ager & unci dni. unde illi sructũ sib
amabile hoc est bonaꝵ operũ quaerit. Huic similẽ cõparationẽ ine
saia ꝓpħa inuenimꝰ. Quo modo inquit descenditimb̵ & nixdecielo
& illuc ultra ñreuertit̃ sedinebri at t̾rã &insundit eã & germinare
eã facit. &d at sem̃ serenti & panẽ comedenti. sicerit uerbũ meũ qdđ
egrediet̃ deuremeo. Nonr euertet᷑ adme uacuũ. sed faci& que¬
cũq uolur & ꝓsperabit᷑ in hus adq mnuisi illud : Verũ qa moyses doctri¬
nã suã in pluiua c̾erescere dixit utratent̃ qͣͣ laec pluiua. eẽt demon¬
straret. subiunc xit dic̃s. Quia nom̃ dnĩ inuocabo. Nonĩer godnĩ
saluatoris corde credulaore pio simul cũbonis actib p̃dicare. Vnde¬
& maria mat̃ dnĩ in cantico euangłi: uit. Magnificat anima mea
dnm̃ & exultauit sp̃s mĩ indõ salutari meo. Dĩ inquiđ ꝑfertasoꝑ.a.

Expanded text:
um cordibus expetit, ipsa enim sunt vinea Domini, unde ille fructum sibi amabilem, hoc est, bonorum operum quaerit. Huic similem comparationem in Isaia propheta invenimus: « Quomodo, inquit, descendit imber et nix de coelo, et illuc ultra non revertetur, sed inebriat terram et infundit eam, et germinare eaegredietur de ore meo, non revertetur ad me vacuum, sed faciet quaecunque volui et prosperabitur in his ad quae misi illud . » Verum quia Moyses doctrinam suam in pluviam concrescere dixit, ut patenter, quae haec pluvia esset, demonstraret, subjunxit dicens, « quia nomen Domini invocabo. » Nomen ergo Domini Salvatoris corde credulo, ore pio, simul cum bonis actibus praedicare. Unde Maria mater Domini in Cantico ait: « Magnificat anima mea Dominum: et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo . » Dei, inquit, pe
Abbreviated transcription (Latin):
scere potest. ꝗuid ȩos uidet a tra reꝓmissionis eiectos. & ꝑtotũ orbem
coꝵ ñ numeret᷑. Vnde ꝑps al mistã inquinquagesi mo primo psal¬
mo. capitiomniũ iniquoꝵ simul cũ toto corpore poena p̃dicit̃ futu¬
ra: cum subputatis singulis spetieb uitiaꝵ sub infercur. ꝓpterea de¬
struet teds̃ infinẽ.: euellecte &emuigrabitte detab naculo suo & ra¬
dicẽ tuã det̾ra uiuentium. S elypt̃ irã inimicoꝵ distuli: neforte suꝑ¬
birent hostes eoꝵ & dicerent. Manus nr̃a excelsa & ñds̃ srcit hȩc
om̃a Ideo enĩ dñs sepepriorem populũ tolerando sustinuit. negenars
eis consines nomĩ & potentiã eĩ blasphemarent. Vnde & moyses ad dñm
ꝓpeccatoisrł indignantẽ . x eos dis ꝑdere uolente.dit. Nequȩ so dñe
dicant degỹptii callide eduxit eos utint̃ sicer& inmontib: & deler&

Expanded text:
m m torum non numeretur. Unde per Psalmistam in quinquagesimo primo psalmo, capiti omnium iniquorum, simul cum toto corpore poena praedicitur futura, cum supputatis singulis speciebus vitiorum subinfertur: « Propter ea destruet te Deus in finem; evellet te, et emigrabit te de tabernaculo tuo, et radicem tuam de terra viventium. » « erbirent hostes eorum et dicerent: Manus nostra excelsa, et non Deus fecit haec omnia. » Ideo enim Dominus saepe priorem populum tolerando sustinuit, ne gentes eis confines, nomen et potentiam ejus blasphemarent. Unde et Moyses ad Dominum pro peccato Israel indignantem, et eos disperdere volentem ait: « Ne, quaeso, Domine, dicant Aegyptii: Callide eduxit eos, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
torib expetunt ut erucient. Foris uastabit eosgladuis. & int̾
pauor. łoris uastabit inpios gladius & intus pauor: quando in ex¬
trema ultione undiq corpus ignis aet̾ni torquebit existiorx int̾
mentẽ angustiȩ opprim& magnitudo. Vnde scriptũ est. Vermis ctum
nmoriet᷑. & ignis n extinguet᷑. Iuuenẽ simul acuirginẽ : lactantẽ cũ
homine sene. Enumeratis uniuersis aetatib ostendit nulli a etati
in exherta ultione eẽ parcendũ. quosidem idolatriȩ foeda uerat
cultus : allegorice autẽ iniuiuene lascuium & libidinosũ: inuirgine
abonis operib sterilem. inlactante . ebetem. in sene. pigrũ & inutilem
ostendit. H os ergo om̃s iusta uindictadĩ in extrema ultione c̃sum&
quosnunc admonitio & correptio a peccatis ñ cohib&. Etdixi. Vbi¬
nã sunt : Cessare faciã ex hominib memoriã eoꝵ Introgatiodin
estignorantia sed correptio. huiꝰ sententiȩ expletionẽ fucile dino

Expanded text:
toribus expetunt, ut crucient. « Foris vastabit eos gladius, et intus toribus expetunt, ut crucient. « Foris vastabit eos gladius, et intus pavor. » Foris vastabit impios gladius, et intus pavor, quando in extrema ultione, undique corpus, ignis aeterni torquet exustio, et intus mentem angustiae opprimit magnitudo. Unde scriptum est: « Vermis eorum non morietur, et ignis non exstinguetur. Juvenem simul ac virginem, lactentem cum homine sene . » Enumeratis universis aetatibus, ostendit nulli aetati in exerta ultione esse parcendum, quos idem idololatriae foedaverat cultus. Allegorice autem in juvene, lascivum et libidinosum; in virgine, a bonis operibus sterilem; in lactente, hebetem; in sene pigrum et inutilem ostendit. Hos ergo omnes juxta vindictam Dei in extrema ultione consumet, quos nunc admonitio et correptio a peccatis non cohibet. « Et dixit: Ubinam sunt? Cessare faciam ex hominibus memoriam eorum. » Interrogatio Dei non est ign
Abbreviated transcription (Latin):
A. paulus testat. regnũdĩ ñ consequent. Et montiũ fundam̃ta cõ¬
bur&: cum suꝑboꝵ iniqua c̃silia ꝗbusse inpune posse peccare
quando n solũ mala opera sed etrogitationes. atq priua ꝓquib
puniant in memoriã adduc& uerba. Sagitas suas in eis com¬
plebit: quando irã indignationis suae ꝑuaria torm̃ta ostends
Consument᷑ fame: hoc est ñ cibi nec potus. se dꝑpetua bonor ope¬
rũ sterilitate. Et deuorabunt eos aues morsu a marissimo:
maligni uidelic& sp̃s peccata p̃terita im ꝓperantes. ore lacera¬
bunt seuissimo. Dentes bestiarũ in nũtã in eos. cũ furore tra¬
hentium suꝑtrã. ałq serpentiuĩ. Bestiȩ adq serpentes idem ma¬
ligni sp̃s sunt. Quibestie dicunt ꝓpt̃ ferocitatẽ. serpentes ꝓpt̃
calliditatẽ. Trahunt bestiȩ adq serpentes reꝓbus dentibus
suꝑ trã cumsurore. quando hoc qđ prius blandiendo carnalib
ꝑ sua serant utseducerent. postmodũ suribundo animo a pecca¬

Expanded text:
regnum Dei non consequentur . » « Et montium fundamenta comburet. » Cum superborum iniqua consilia quibus se impune posse peccare » Quando non solum mala opera, sed et cogitationes atque prava pro quibus puniantur in memoriam adducet verba. Sagittas suas in eis complebit, quando iram indignationis suae per varia tormenta ostendit: « Consumuntur fame. » Hoc est, nec cibi, nec potus, sed perpetua bonorum operum sterilitate, « et devorabunt eos aves morsu amarissimo: » maligni videlicet spiritus peccata praeterita improperantes, ore lacerant saevissimo. « Dentes bestiarum immittam in eos, cum furore trahentium super terram atque serpentium. » Bestiae atque serpentes, maligni spiritus sunt. Qui bestiae dicuntur propter ferocitatem, serpentes propter calliditatem. Trahunt bestiae atque serpentes reprobos dentibus super terram cum furore, quando hoc quod prius blandiendo carnalibus persuaserant ut seducerent, postmodum furibundo animo a pecca
Abbreviated transcription (Latin):
Finuolumine atq cõpleuit. p̃cepit leuitis ꝗ por¬
tabant archã foederis diũ dic̃s. Iollite librũ istũ & poni¬
te eũ in latere archȩ foederis dnĩ diurĩ. ut sit ibi c̃trate in
testimoniũ & c&̃. Moyses deutero nomuim scribens. leui¬
tis cõm̃dauit ut ponerent illud in lacere archȩ dnĩ quatin fie¬
Sret ibi intestimoniũ. spĩtalit̃ ostendens qł euangłm xp̃i cuus¬
deutero nomium tipus est. ꝑsacerdotũ fideliũ hocẽ. uero leuita¬
rum mnisteriũ inmemoria rec̃dendũ sit aeccłe. quaȩ ueraciter
est archadnĩ ꝗa ibi tͥes aura caelestia c̃dunt̃. Ibi ergoduȩ tabule
testam̃ti. hocẽ. libri legis & euangelii reseruant᷑. Ibic̃. urna que
c̃tinet manna: ꝗa ibiin carnatio. xp̃i c̃tinens cibũ uita aet̃nȩ cu¬
stodit̃. Ibi uirga aaron quȩ sronduerat. ꝗa ibi xp̃i sacerdotiũ
ꝑpetualit᷑ manens locatur. Utsitibi inquit c̃trate intestimo

Expanded text:
t Levitis, qui portabant arcam foederis Domini, dicens: Tollite librum istum, et ponite eum in latere arcae foederis Domini Dei vestri, ut sit ibi contra te in testimonium, » etc. Moyses Deuteronomium scribens, Levitis commendavit ut ponerent illud in latere arcae Domini, quatenus fieret ibi in testimonium. Spiritaliter ostendit quod Evangeliu sacerdotum fidelium, hoc est, verorum Levitarum ministerium, in memoria recondendum sit Ecclesiae, quae veraciter est arca Domini, quia ibi thesauri coelestes reconduntur. Ibi ergo duae tabulae testamenti, hoc est, libri legis Evangelii reservantur. Ibi est urna quae continet manna, quia ibi incarnatio Christi, continens cibum vitae aeternae, custoditur. Ibi virga Aaron quae fronduerat, quia ibi Christi sacerdotium perpetualiter mane
Abbreviated transcription (Latin):
eum inquit ꝗ ñ nouerat peccatũ peccatũ ꝓ nob fecit: ut nos esseni
iustitia dĩ in ipso. Cur ergo timeret moyses dicere maledictũ. qđ
buit &x p̃dicere: paratus ab ereticis cũ a postolo rep̃hendi. Quis¬
quis enĩ rep̃henderit ꝓphetã dixisse maledictũ. cõĩtur rep̃hende¬
re apostolũ dixisse peccatũ. Namutiq maledictũ. comes peccati
est. Nec ideo maior inuidia est qđ ad diderit dõ: ut dicer& male¬
dictis adõ om̃is ꝗ pependit in lgno. Nisi enid̃ odissar peccatu de ma¬

Expanded text:
« Eum, inquit, qui non noverat peccatum, peccatum pro nobis fecit, ut nos essemus « Eum, inquit, qui non noverat peccatum, peccatum pro nobis fecit, ut nos essemus justitia Dei in ipso . » Cur ergo timeret Moyses dicere « maledictum, »buit et praedicere, paratus ab haereticis cum Apostolo repquis enim reprehenderit prophetam dixisse maledictum, cogitur reprehendere apostolum dixisse peccatum; nam utique maledictum comes peccati est. Nec ideo maior inuidia est, quod addiderit: deo, ut diceret: maledictus deo omnis qui pependerit in ligno. nisi enim deus odisset peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
ex maledicto est & maledictũ est omne peccatũ: siue ipsũ quofit ut
sequatur suppliciũ .: siue ipsũ supplicuĩ qđ alio modo uocat᷑ peccatũ.
ꝗa fit expeccato. Suscepit autẽ xp̃ssine reatu suppliciũ nrm. utin¬
de solueret reatũ nr̃m & seret &iam suͥpliciũ nrm̃. Ex ingenio
meo istadixerim: si ñ a postolus totiens hoc inculcat: ut et dormientes
excitet. & calumniantes offo&. Misit ds̃ inquit filiũ suũ insimi¬
litudinẽ carnis peccati: utdepeccato damnar& peccatũ in carne.
Nonergo erat illa caro peccati: ꝗa ñ deriduce mortalitatis in mi¬
ria ꝑmasculũ uenerat. Sed tam̃ ꝗa depeccato est mors. illa caro
quãuis ex uirgine tamĩ mortalis fuit: eo ipso quomortalis erat simili¬
tudinẽ habebat carnus peccati. Hoc appellat &iãpeccatũ c̃sequent̃
dicens : utdepeccato damnar& peccatũ in carne. Item in alio loco

Expanded text:
ex maledicto est, et maledictum est esse peccatum, sive ipsum quo fit ut ex maledicto est, et maledictum est esse peccatum, sive ipsum quo fit ut sequatur supplicium, sive ipsum supplicium, quia fit ex peccato. suscepit autem Christus sine reatu subplicium nostrum, ut inde solueret reatum nostrum et finiret etiam subplicium nostrum. E; ingenio meo ista dixerim, si non apostolus totiens hoc inculcat, ut et dormientes excitet et calumniantes offocet. misit, inquit, deus filium suum in similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum in c» Non ergo erat, illa caro peccati, quia non de traduce mortalitatis in Mariam per masculum venerat. Sed tamen quia de peccato est mors, illa caro, quamvis ex virgine, mortalis tamen fuit: eo ipso quo mortalis erat similitudinem carnis peccati habebat. Hoc appellat etiam peccatum consequenter dicens: « Ut de peccato damnaret peccatum in carne. » Item in alio loco:
Abbreviated transcription (Latin):
flicta est humanȩ naturȩ suscepit ꝓ nob hoc suspendit in ligno:
hoc maledictũ est: ꝑmoyse hubimors dampnata ẽ. neregnar& et ma¬
nrm peccatũ utnos liberarem: neregnante peccato nos dam natire¬
maneremus. Quid ergo mirat̃ faustus maledictũ eẽ. percatũ. male¬
dic tã eẽ mortẽ. maledictã eẽ mortalitatẽ carnissine percato xpi.
expeccato tam̃ hominis & iam in xp̃o fuctẽ  exadam quippe corpus
aut̃ ds̃ in paradiso: quadie tetigeritis morte moriemini. Hocẽ ma¬
ledictũ quo pependit in ligno. Ille neget xpm male dictũ: ꝗ negat &
mortuũ. Quiaut̃ c̃sicetur mortuũ & negare ñ potest mortẽ depec¬
cato ee & obhoc & iam ipsũ peccatũ uocari: audiat apłm dicentẽ. qm̃
uetus homo nr̃ simul cũ illo crucifixus est. & intellegat quẽ maledictũ
moyses dexerit. Ideoq s ecutus apłs ait dexp̃o factus ꝓ nob maledictũ.¬

Expanded text:
flicta est humanae naturae, suscepit pro nobis. Hoc suspendit in ligno, flicta est humanae naturae, suscepit pro nobis. Hoc suspendit in ligno, hoc maledictum est per Moysen: ubi mors damnata est ne regnaret, et manostrum peccatum, ut nos liberaremur: ne regnante peccato nos damnati remaneremus. Quid ergo miratur Faustus, maledictum esse peccatum, maledictam esse mortem, maledictam esse mortalitatem carnis sine peccato Christi? Ex peccato tamen hominis etiam in Christo factum. Ex Adam quippe corpus autem Deus in paradiso: Qua die tetigeritis, morte moriemini . Hoc est maledictum, quod pependit in ligno. Ille neget Jesum maledictum, qui negat et mortuum; qui autem confitetur et mortuum, et negare non potest mortem de peccato esse et ob hoc etiam ipsam peccatum uocari, audiat apostolum dicentem: quoniam uetus homo noster simul cum illo crucifixus est, et intellegat, quem male dictum Moyses dixerit ideoque securus apostolus ait de Christo: factu
Abbreviated transcription (Latin):
sedꝗa expercato factũ est utmoriat᷑. Sicut alio modo dicit̃ linguo
ꝓpria caro quȩ intradentes subpalato mouet᷑ : &x alio modo dicitꝰ
lingua qđ ꝑ linguã fit. scđm quẽ modũ dicit̃ linguagreca alia
latina. Etmanus alio modo dicunt᷑ ipsũ ꝓprie corporis mebrũ
qđ mouemꝰ adoperandũ : & alio modo manꝰdicit̃ scriptura quȩ
sit ꝑmanũ. Dicimꝰ enĩ ꝓbata est manꝰeĩ & lecta est aduersus eũ
Eman eĩ. Habeo enĩ mani tuũ recipe manũtuã manꝰ uaqꝗ ꝑe¬
membrũ est hominis. Non aut̃ opinor illa scripturã membrũ tẽ. ho¬
minus. Ex tam̃ dicit᷑ manꝰeo qđ manu facta sit. Sic & peccatũ ñ tantũ
ipsũ opus malũ qđ poena dignũ ẽ : sed &iã ipsa mors quȩ peccato
factaest peccatũ appellata est. Illud itaq percatũ quo eis eẽt
mortis ñ cõmisit xp̃s. illud aut̃ alterũ id est mortẽ quȩpeccato in

Expanded text:
sed quia ex peccato factum est quod moriatur. Sicut alio modo dicitur lingua sed quia ex peccato factum est quod moriatur. Sicut alio modo dicitur lingua proprie caro quae intra dentes sub palato movetur; et alio modo dicitur lingua, quod per linguam fit: secundum quem modum dicitur lingua Graeca, alia Latina. Et manus alio modo dicitur ipsum proprie corporis membrum quod mouemus ad operandum, et alio modo manus dicitur scriptura, quae fit per manum; dicimus enim: "probata est manus eius" "lecta est aduersus eum manus eius" "habeo manum tuam" "recipe manum tuam". manus utique prmembrum est hominis. non autem opinor illam scripturam membrum esse hominis; et tamen dicitur manus eo quod manu facta sit. sic et peccatum non tantum ipsum opus malum, quod poena dignum est, sed etiam ipsa mors, quae peccato facta est, peccatum appellatum est. illud itaque peccatum, quo reus esset mortis, non commisit Christus; illud autem alterum, id est mortem, quae p
Abbreviated transcription (Latin):
n est dedie indiem differenda penitentia peccatoꝵ sed post peccatum
mox agenda. ut ante sinẽ uitȩ p̃sentis ꝑ confessionẽ ac penitentiã
ađq bona opera. stud eat abscondere corã oculis dĩ delictũ suũ:
nr̃ primũ peccauit: & nequaquã inquit c̃taminabis t̾rãtuã
Ergo ꝗa t̾ra carnis nitaẽ suedat̃ sordib: peccatoꝵ : omnumodis stude¬
re debemꝰ uteã mundem̃ ꝑ poenitentiã & esfusionẽ lacrimarũ
nefoeditas eĩ alis scandalũ & nob pariat in ferni cruciatũ. Sed
orit᷑ hic difficillima quȩstio in eo qđ dicit maledietꝰ adõ om̃is qui
pendit in ligno: ꝗa ꝗdã heretici ad calũniã passionis xpĩ hano sen¬
tentiã trans ferre uoluer. ñ intellegentes qđ mors hominis exptu
pereati est. Vnde & ipsa peccatũ dicit̾. ñꝗa peccat homo dũ mort.

Expanded text:
ificat quod non est de die in diem differenda poenitentia peccatorum, sed post peccatum ificat quod non est de die in diem differenda poenitentia peccatorum, sed post peccatum mox agenda, ut ante finem vitae praesentis per confessionem ac poenitentiam atque bona opera studeat abscondere coram oculis Dei delictum suum: noster primum peccavit. Et nequaquam, inquit, contaminabis terram tuam. » Ergo quia terra carnis nostrae foedatur sordibus peccatorum, omnimodis studere debemus, ut eam mundemus per poenitentiam et effusionem lacrymarum, ne foeditas ejus aliis scandalum, et nobis pariat in fine cruciatum. Sed oritur hic difficillima quaestio in eo quod dicit, « Maledictus a Deo omnis qui pendet in ligno. » Quia quidam haeretici ad calumniam passionis Christi hanc sententiam tranferre voluerint, non intelligentes quod mors hominis ex poena peccati est, unde et ipsa peccatum dicitur: non quia peccat homo dum moritur,
Abbreviated transcription (Latin):
& quasi scelus id olatriȩ nolle ad quiescere. In obedientẽ ergo silium
& uitiosũ uetus lex lapidibus obrui iub& utmoriat̃. Sedo euan¬
geliũ ñ parcet incorrectis immoduris increpationib ađq casti¬
gationib: qđ signisicant lapides ꝑ magistros arguere mandat de¬
linquentes ꝗa nullomodo parcit uiciis. sed fauet uirtutibus.
Quando peccauerit homo qđ morte plertendũ est & adiudicatus
morti ad pensus suerit in patibulo: ñ ꝑmanebit cadauer eius in
ligno: seilineadẽ die sepelietur.: ꝗa maledictus adõ est ꝓpendet
inligno & nequaquã c̃caminabis t̾rã tuã quã dnis̃ dr̃tuus dedera
tibi in possessionẽ. Hic homo unus ꝗsq baptizatus potest intellegi
ꝗ quando peccauerit adiudicandus est morti: hoc estreatu ꝓ quo
morte torm̃toꝵ plectendus est. Suspensus enĩ erit in patibulo : cuuis
scelus ꝓ uindictã manifestat̃ in popło. Vnde apłs peccantes coram
omnib iubet arguere. ut& ceteri metũ habeant. Quod aut̃ dicit

Expanded text:
ntem ergo filium et vitiosum vetus lex obrui lapidibus jubet ut moriatur. Sed et Evangelium non parcit incorrectis, imo duris increpationibus atque castigationibus, quod significant lapides, per magistros arguere mandat delinquentes: quia nullo modo parcit vitiis, sed favet virtutibus: « Quando peccaverit homo quod morte plectendum est, et adjudicamorti adpensus fuerit in patibulo non permanebit cadaver eius in ligno sed in eadem die sepelietur quia maledictus a Deo est qui pendet in ligno et nequaquam contaminabis terram tibi in possessionem. » Hic homo unusquisque baptizatus potest intelligi, qui quando peccaverit, adjudicandus est morti, hoc est reatui, pro quo morte tormentorum plectendus est. Suspensus enim erit in patibulo, cujus scelus per vindictam manifestatur in populo. Unde Apostolus peccantes coram omnibus jubet arguere, ut et caeteri metum habeant. Quod autem dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓculpositũ nec incielo sicũ ut possis dicere. Quis nr̃m adcaelum
ual& c̃scendere ut deferat illud adnos & audiamꝰ adq opere cõ¬
pleamꝰ Neq trins mare posicis utcauseris &e dicas. Quis e nob
trans fretare potent mare & illud adnosusq deferre utpossimꝰ audi¬
egomando tibi hodie ñ ẽ sũp̃modũ neq longe abste ẽ. ñ incaelo ẽ. dic̃s
idest utdicas ꝗs ascendit nob incaelũ & accipiet nob̵ illud & audientes
illud facientes mus neq trans mare est. dicens id est uidicas ꝗs trans¬
fretrabit nob̵ trans mare & accipi& nob illud & audientes illud faci¬
emus. Pro peest uerbũ hoc ualde inoretuo & incordetuo & in manib:
ta sunt in libro legis hui: nisi ꝗalis om̃ib spĩtalia signi sicãt᷑ ad nouũ
testam̃tũ ꝑtinentia sibene intellegunt᷑. Itẽ queri pocest curhic qđ¬

Expanded text:
lum valet conscendere, ut deferat illud ad nos et audiamus, atque opere compleamus? Neque trans mare positum, ut causeris et dicas: Quis ex nobis transfretare poterit mare, et illud ad nos usque deferre, ut possimus audiego mando tibi hodie non est supra modum, neque longe abs te est: non in coelo est, dicens, id est, ut dicas, Quis ascendet nobis in coelum, et accipiet illud nobis, et audientes illud faciemus? neque trans mare est dicens — id est ut dicas — quis transfretabit nobis trans mare et accipiet nobis illud et audientes illud faciemus? prope <te> est uerbum hoc ualde in ore tuo et in corde tuo et in manibus ta sunt in libro legis huius, nisi quia his omnibus spiritalia significantur ad nouum testam
Abbreviated transcription (Latin):
ipseerit tecũ & ñ deꝑmittet. nec derelinquette arł. Ergo uerba
moysi adiosue exprimunt testificationẽ legis dednõ nrõ ihũ xp̃o
ꝗahoc manifeste lex & ꝓphetȩ testant᷑ qđ redemptor nr̃ trã suturȩ
patriȩ singulis scđm ꝓpria distribuat merita : & omã ꝓmissadi ipse
impleturus sit. Vnde psalmista de hacipsa t̾ra testat̃ dicens
Credo uidere bona dnĩ int̾ra uiuentiũ. Expecta dnm̃ uiriliter

Expanded text:
ipse erit tecum, et non dimittet te, nec derelinquet, » etc. Ergo verba Moysi ad Josue exprimunt testificationem legis de Domino nostro Jesu Christo: quia hoc manifeste lex et prophetae testantur, quod Redemptor noster terram futurae patriae singulis secundum propria distribuat merita, et omnia promissa Dei impleturus ipse sit. Unde Psalmista de ipsa terra testatur, dicens. « Credo videre
Abbreviated transcription (Latin):
rib traudent: Bene ergodemones gens stulta dici possunt : ga
odiunt iustitiã: amant iniꝗtatẽ. Igiis suecensus est in surore meo
x ardebit usq ad inferni nouissima. Dehis quos lampnant f lagella
ũ. & ñ liberant scriptũ: est ꝑ cusisti eus necdoluer. ad eriuisti eos & ren
nuer accipere disciplinã. His flagella ab hac uita incant : x ine¬

Expanded text:
ribus tradentur. Bene eribus tradentur. Bene eodiunt justitiam, et amant iniquitatem. « Ignis succensus est in furore meo, et ardebit usque ad inferni novissima. » De his quos damnant flagella et non liberant, scriptum est: « Percussisti eos, et non doluerunt: attrivisti eos, et non renuerunt accipere disciplinam . » His flagella
Abbreviated transcription (Latin):
& c̃siderabo nouissima eoꝵ. Nihil grauius est in poenis. quã p̃¬
sentia & uisionedĩ priuari. Inde psalmista dnm̃ dep̃cat̃ dic̃s
Curergo filii & filię hoc est utrusq sexus homines inritantes eũ
ꝓmalissuis quȩ faciunt eius misđiam nõ merentur. ab illo desero
in nouissimis eoꝵ ꝓbabit̃ quando poenas sustinebunt qđ dnoͣha¬
bent iratum. H oc est enim c̃siderare nouissimaeoꝵ. manifesta¬
ri torm̃ta illoꝵ. Generatio enĩ ꝑuersa est & insideles filii. Ipsi ꝓ¬
Etego ꝓuocabo eos quia ñ est populus: & ingente stulta in ritabo
illos. Quia ergo is raelitȩ derelictodõ idola coluer: deserentes
uerũ & uiuum dm̃ deseruier uanitatȩ. gentib ꝗpopulidĩ no¬
minenecdum eo tempore uocari meruer indireptione tradi¬
tisunt. Similit̃ & aecclesi astici ꝗ deserta ueritate aderrores
declinauer̃ si ꝓmalis suis ñ poenituerint malignis sp̃ĩtib ꝗ suꝑ
biendo ꝑdider angelica dignitatẽ aderudendũ in ferni carce¬

Expanded text:
 in novissimo. » Nihil gravius est in poenis, quam praesentia et visione Dei privari. Inde Psalmista Dominum deprecatur d. » Quia ergo filii et filiae, hoc est, utriusque sexus homines irritantes eum malis suis, quae faciunt, ejus misericordiam non merentur, sed ab illo deserti, in novissimis eorum probabitur, quando poenas sustinent, quod Deum habent iratum, hoc est enim considerare novissima eorum, manifestari tormenta illorum. « Generatio enim perversa est et infideles filii. Ipsi pe in eo, qui non est populus, et in gente stulta irritabo illos. » Quia ergo Israelitae derelicto Deo idola coluerunt, deserentes verum et unum Deum, deservierunt vanitati, gentibus, qui populi Dei nomine necdum eo tempore vocari meruerunt, in direptionem traditi sunt. Similiter ecclesiastici, qui deserta veritate ad errorem declinaverunt, si pro malis suis non poenituerint, malignis spiritibus, qui superbiendo perdiderunt angelicam dignitatem, ad puniendum, inferni carce
Abbreviated transcription (Latin):
patreftui. Circũ cidet dns̃ dĩ tuus cortuũ: & corseminis tui utdi¬
ligas dnm̃ dm̃ tuũ intoto cordetuo & in tota animatua. ut possis ui¬
uere. Septuaginta. Eteircũ pargabit dns̃ cortuũ & corseminis tui
diligere dnm dm̃ tuũ extoto cordetuo extota animatua: utuiuastu
Euidens pollicitatio gratiȩ. Promittit enĩ ds̃ sceẽ facturũ. qđ solet

Expanded text:
cidet Dominus Deus tuus cor tuum et cor seminis tui, ut diligas Dominum Deum tuum, in toto corde tuo, et in tota anima tua, ut possis vivere. » Septuaginta: Et circumpurgabit Dominus cor tuum, et cor seminis tui, diligere Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, ut vivas tu. » Evidens pollicitatio gratiae. Promittit enim Dominus se esse facturum quod solet
Abbreviated transcription (Latin):
.b. pigit inoreb. Septuaginta haeruerba testam̃ti qđ mandauit
ans moysi statuere silis isrł int̾ra moab: p̃ter testam̃tũ qđ testat
est eis in oreb. Ostendit unde apellat sit liber deutero nomion
quasi secundalex: ubimagis illius repetitio est. quã aliquid aliud.
auca enĩ s̃ quȩ ibi ñ sint qđ primũ datũ est. Nec tñ haer apel

Expanded text:
 in Horeb. » Septuaginta: « Haec verba testamenti quod mandavit Dominus Moysi statuere filiis Israel in terra Moab, praeter testamentum quod testatus est eis in Horeb. » Ostequasi secunda lex. ubi magis illius repetitio est quam aliquid aliud; pauca enim sunt, quae ibi non sint, quod primum datum est. nec tamen haec appel
Abbreviated transcription (Latin):
Percutiat tedns̃ ulcere pessino ingenib &insuris sanariq ñ possis
aplanta pedis usq aduerticẽtuũ. Ingenib: & insuris uł roburtol¬
lendũ ł stabilitatẽ loci significat. Igit qa uidei siuehereuci ab
nitio uoluntatis suȩ usq adꝑfectionẽ operis maliti ã suã exercu
Indece es uas talibus comminans ait. Ve genti peccitrici populo
graui iniꝗtate. semini nequami siliis sceleratis. Dereliquer dim¬

Expanded text:
ssimo in genibus et suris: sanarique non possis, a planta pedis usque ad verticem tuum. » In genibus et in suris vel robur tollendum, vel stabilitatem loci significat. Igitur quia Judaei vel haeretici ab initio voluntatis suae usque ad perfectionem operis malitiam suam exercuet percussi. Unde et Isaias talibus comminans ait: « Vae genti peccatrici, populo gravi iniquitate, semini nequam, filiis sceleratis. Dereliquer
Abbreviated transcription (Latin):
custodit uestim̃ta sua nenudus ambulet. Aduena ꝗtecum
uersatur int̾ra ascend& suꝑte erit que sublimior: tuautẽ
descendes &eris inferior. Ipie fenerabit᷑ in caput. & cuñ senera¬
bis ei. Ipse erit incaput.: & tueris incaudam. Etuenient suꝑte
om̃s maleidictiones istȩ : & ꝑsequentes apphendentte. donec
interreas: ꝗa ñ audisti uocẽ dnĩ dĩ tui. nec seruasti mandata
eĩ & caerimonias quas p̃cepit tibi & coẽ. Manifeste hoc capi¬
tulo describit̃ is rahelitarũ abiectio & gentiliũ electio qͥa
scđm ueritatis uocem qua adipsos iudgos ait auferet᷑ a uobꝰ
regnũ dĩ &dabit genti facienti fructus eĩ : sicer primi nouis¬
simi & nouissimi primi: & scđm annȩ ꝓphetiã sterilis peperit¬

Expanded text:
custodit vestimenta sua, ne nudus ambulet. « Advena qui tecum custodit vestimenta sua, ne nudus ambulet. « Advena qui tecum versatur in terra, ascendet super te, eritque sublimior. Tu autem descendes, et eris inferior. Ipse fenerabit tibi, et tu non fenerabis ei. Ipse erit in caput, et tu eris in caudam. Et venient super te omnes maledictiones istae, et persequentes apprehendent te doa non audisti vocem Domini Dei tui, nec servasti mandata ejus et ceremonias quas praecepit tibi Dominus. » Manifeste hoc capitulo describitur Israelitarum abjectio et gentium electio: quia secundum Veritatis vocem, qua ad ipsos Judaeos ait: « Auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructum ejus; sic erunt primi novissimi, et novissimi primi
Abbreviated transcription (Latin):
ad aliquid dexp̃o intellegendũ ñ ꝑtinent: hoc solũ ibreẽ. dexp̃o qđ¬
scriptũ est uidebis uitãtu ĩ pendentẽ & ñẽredes uigȩ cuae. Neq: enĩ
fieri ñ poss& utint̃ diuersa maledicta quȩ impio populo ꝓphetice
p̃nunciabant: hoc quoq poneret. Sedego &ꝗmecũ aliquanto ad¬
tentius cogitant euangelicã illã dominicãq sententiã qua non
scripsisse crederetur. sed aitdemȩ enĩ ille scripsit. utomnẽ
scripturȩ intentionẽ. ñ nisi ad intellegendũ xpĩgrãm ꝑseru¬

Expanded text:
ad aliquid de Christo intelligendum non pertinent, hoc solum ibi esse de ad aliquid de Christo intelligendum non pertinent, hoc solum ibi esse de scriptum est: uidebis uitam tuam pendentem et non credes uitae tuae; neque enim fieri non posset, ut inter diuersa maledicta, quae inpio populo prophetice praenuntiabantur, hoc quoque poneretur. sed ego et qui mecum aliquanto adtentius cogitant euangelicam illam dominicamque sententiam, qua non scripsisse crederetur, sed ait: de me enim ille scripsit, ut omnem scripturae illius intentionem nonnisi ad intellegendam Chr
Abbreviated transcription (Latin):
nam & abscidant̃ quos c̃turbant. Qđ utiq sic̃ sideres ꝑ sonã
seribentis: magis eum eligantissimo ambiguo bene optasse
intelleges. Sunt enĩ spadones ꝗseipsos absciderunt. ꝓpter
regnũ caeloꝵ. Qđ in his quoqs uerbis faustus sapuisso si pum
palatũ adescas dominicas adtulisset. Sic eñ sonuit furtas se
uideis. qđ dic tũ est uideis uitã tuã pendentẽ & ñcredes uitȩtuȩ : utin
t̃minas uł dolos hostui suoꝵuitĩ suã uidentes exincerto pendere uie¬
tores seẽẽ ñ erederent. Sed silius euangelii cũ audit ille enim deme
scripsit. in hacipsa ambiguitate sententiȩ uid& qđ ꝓpheuȩ porcis ꝓ¬
iciant. ꝗd hominibinnuant. statimq occurrit illi uitu hominum
xp̃s pendens. eiꝗ ñcredentes iudei obhoc ipsũ ꝗapendentẽ uident.
Et aliuis ꝗdẽ aliꝗs citodiceret int̾cetera maledicta quȩ in illa lertione

Expanded text:
nam et abscidantur, qui uos conturbant! quod utique, si consideres personam nam et abscidantur, qui uos conturbant! quod utique, si consideres personam scribentis, magis eum elegantissimo ambiguo bene optasse intelleges. sunt enim spadones, qui se ipsos absciderunt propter regnum caelorum. quod in his quoque uerbis Faustus sapuisset, si pium palatum ad escas dominicas adtulisset. sic enim sonuit fortasse Iudaeis, quod dictum est: uidebis uitam tuam pendentem et non credes uitae tuae, ut inter minas vel dolos hostium suorum vitam suam videntes ex incerto pendere, victores se esse non crederent. Sed filius Evangelii cum audit, « Ille enim de me scripsit, » in hac ipsa ambiguitate scientiae videt quid prophetiae portis projiciant, quid hominibus innuant; statimque occurrit illi vita hominum Christus pendens, eique non credentes Judaei ob hoc ipsum quia pendentem vident. Et alius quidem aliquis cito diceret inter caetera maledicta illa quae lectione
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ sacerdotes coꝵ adeos. Videtis ꝗa nihil ꝓsicimꝰ  Ecce munđ
totis postipsũ abiit. Sidimitimꝰ eũ. sic. oñs credent in eũ. & ue¬
nient romani & collent nrm locũ & gentẽ. Hoc eis euenit qđ ue¬
rebant᷑: sedinde unde ñ arbitrabant. Illi estimabant deside
dens antete. Tiniebis nocte & die: & ñcreides uitȩ tuȩ. & rełĩ.¬
Quasi uero quicquã sit peiuis int̾ maledicta que iuidȩis ꝓmerito
suꝑbiȩ impietatis accider : quã uidere uitã suã id est siliũ dĩ
pendentẽ.: & ñ credere uite suȩ. Maledicta enĩ cũ ex ꝓphetia
dicunt᷑ ñ sunt demalo uoto inp̃cantis. sed de praescio spũ denun¬
tiantis. Namilla quȩ demalo uotos ꝓhibent᷑ cũ dicit᷑. Benedici¬
te & nolite maledicer e. Haec aut̃ sȩpe inueniunt̾ in sermone
scõꝵ : sicut apłs paulus: alexander inquit ȩrarius multa mala
mihi ostendit. reddat illidns scđm opera sua. Nam illud tã quã
stomachatus & in dignatus & iam male optasse uidet̃ apłs. uti¬

Expanded text:
autem sacerdotes eorum ad eos: « Videtis quia nihil proficimus. Ecce mundus totus post ipsum abiit. Si dimittimus eum sic, omnes credent in eum. Et venient Romani, et tollent nostrum locum et gentem » . Hoc eis evenit quod verebantur, sed inde unde non arbitrabantur. Illi aestimabant de fide dens ante te, timebis nocte et die, et non credes vitae tuae. » Quasi vero quidquam sit pejus inter maledictsuperbiae inpietatis acciderunt, quam uidere uitam suam, id est filium dei, pendentem et non credere uitae suae. maledicta enim cum ex prophetia dicuntur. non sunt de malo uoto inprecantis, sed de praescio spiritu denuntiantis. nam illa, quae de malo uoto sunt, prohibentur, cum dicitur: benedicite et nolite male dicere. haec autem saepe, inueniuntur in sermone sanctorum. sicut apostolus Paulus, Alexander, inquit, aerarius multa mala mihi ostendit; reddet illi dominus secundum opera sua. nam illud tamquam stomachatus et indignatus etiam male optasse uidetur apostolus: uti
Abbreviated transcription (Latin):
darenolunt. Ideirco omnitẽpore calum niã sustinent: ꝗa inuacuũ
tȩ inferi p̃ualebt̃ aduersus eam. Vxoremaccipias: & alius dor¬
miat cumea. Domũ ȩdisiees. & ñ habites in ea. Plantes uineã
& ñ uindemies eã. Bostuus immolet corãte : & ñ cõmedes ex eo
& cõ. Propt̃ p̃uaricationẽ quapuaricatis̃ is rahelitȩ inmanda¬
tis dĩ t̃rã possessionis suȩ relinquebant : & animaliũ suoꝵ damna
sentiebant. Sic & auari quiq & facinorib inretitilic& in p̃senti
multũ laborent: tam̃ ꝑdunt laborem: ꝗa infine eoꝵ si mulcũ eis de¬
struunt᷑ opera illoꝵ. Inuxore enim potest accipi plebs hereticaꝵ
ꝑfidiȩ sociata : quã diabolus fornicatione spĩtali corrũpit.
quando &iam inerrorẽ seducit. Sic & animaliũ nomine
sub iectoꝵ ꝑsona designat̃. quaetunc ab hereticis euellent᷑. qñ do

Expanded text:
dare nolunt. Idcirco omni tempore calumniam sustinebunt, quia in vacuum dare nolunt. Idcirco omni tempore calumniam sustinebunt, quia in vacuum tae inferi praevalebunt adversus eam » . « Uxorem accipias, et alius dormiat cum ea. Domum aedifices, et non habites in ea. Plantes vineam, et non vindemies eam. Bos tuus immoletur coram te, et non comedas ex eo, » etc. Propter praevaricationem qua praevaricati sunt Israelitae in mandatis Dei, terram possessionis suae relinquebant, et animalium suorum damna sentiebant. Sic et avari quique et facinoribus irretiti, licet in praesenti multum laborent, tantum perdunt laborem, quia in fine eorum simul cum eis destruentur opera illorum. In uxore enim potest accipi plebs, haereticorum perfidiae sociata, quam diabolus fornicatione spiritali corrumpit quando eam in errorem seducit. Sic et in animalium nomine subjecta persona designatur, quae nunc ab haereticis evellentur quando
Abbreviated transcription (Latin):
dirigas n astuas. Am̃tia ꝑcussis̃ iudei. quando siliũ dĩ ꝗinuirtute
sp̃ĩ scĩ signa & miracula fa  ebat inbeel ⁊̃ ebub principe dȩmonioꝵ
dȩmonia eiecisse calumniabant. Palpabant in meridie sicut cȩcus
intenebris. qñdos extłora diei saluatorẽ mundi reũ mortis. eẽ. uo¬
ciferabant᷑. & crucisigi postulabant. Vnde eis tenebrȩ quas illi intꝰ
inanimo habebant. ꝑ obscuritatẽ luminarium forinsecus in ipsa
hora passionis dnũ demonstrabant. Sed cȩci cordib: ñ dirigebant uias
suas: ꝗa nec poenitentiã agere depeccatis suis. necueritati eredere
uolebant. Ideo omni tempore calumniã sustinebunt: & oppressi
uiolentiis ñ habebunt liberatorem. Simlit̃ & onis herenci & scis¬
matici ꝑ cutiunt amĩtia & palpitant in meridie uelu Icaeri. quando
clarescente euangelio intoto orbe t̾rarũ ipsi erroꝵ tenebris in uoluti
am̃tiã suã in hoc ostendunt : qđ catholicȩ fidei indogmatib: suis c̃cor¬

Expanded text:
igas vias tuas. » Amentia percussi sunt Judaei, quando Filium Dei, qui in virtute Spiritus sancti signa et miracula faciebat, in Beelzebub principe daemoniorum ejecisse daemonia calumniabantur. Palpabant in meridie sicut caecus in tenebris, quando sexta hora diei Salvatorem mundi reum esse vociferabant, et crucifigi postulabant. Unde eis tenebrae, quas illi intus in animo habebant, per obscuritatem luminarium forinsecus in ipsa hora passionis Domini demonstrabantur. Sed caeci cordibus non dirigebant vias suas, quia nec poenitentiam agere de peccatis suis nec veritati credere volebant. Ideo omni tempore calumniam sustinebunt, et oppressi violentiis non habebunt liberatorem. Similiter et omnes haeretici et schismatici percutiuntur amentia, et palpant in meridie velut caeci quando clarescente Evangelio in toto orbe terrarum, ipsi errorum tenebris involuti, animam suam in hoc ostendunt quod catholicae fidei in dogmatibus suis concor
Abbreviated transcription (Latin):
Permeta phorã doc& qđ a principibus usqadex tremã plebem.
adoctoribus usq adimperitũ uulgus. innullo sit sanitas: S ed
oms inimpietate pari ardore c̃sentiant. Ergo hocqđ dt̃ ñ est
ineosanitas ad extremã refer& captiuitatẽ.: quando post
ticũ & spasianũ &x ultimã euersionẽ hierussalẽ sub elio ad¬
Seruiesibi dus alienis ligno & lapidi. & eris ꝑ ditus in ꝓuerbũ &
fabulam omnib: popłis: ad quos te intro duxerit dñs. Duxit dñs
gentẽ antiquã israhelitarũ ꝓpt̃ percata sua in captutatẽ cũ re¬
gesuo sicut factũ est inoseȩ rege samariȩ: quẽ salmanas ar rex
Asirioꝵ duxit cũ decẽ tribubus incaptiuitite. Similit̃ egentẽ
uid ȩoꝵ nabuchodonosor rexbabilonis duxit inchaldeã cum
ioachim & sedechia regibus iudş. Sed & nunc intepore noui
testam̃ti ꝗ cũq aberrant a fide heretici uł mali catholici sper¬
nunt p̃cepta dĩ & obedire nolunt euangelio xp̃ĩ ꝑ malignosi ps̃

Expanded text:
Per metaphoram docet quod a principibus usque ad extremam plebem, a doctoribus usque ad imperitum vulgus, in nullo sit sanitas, sed omnes in impietate pari ardore consentiant. Ergo hoc quod dicit, « non est in eo sanitas, » ad extremam refert captivitatem, quando post Titum et Vespasianum, et ultimam eversionem Jerusalem sub Aelio Adservies ibi diis alienis, ligno et lapidi, et eris perditus in proverbium et fabulam omnibus populis ad quos te introduxerit Dominus. » Duxit Dominus gentem antiquam Israelitarum propter peccata sua in captivitatem cum rege suo, sicut factum est in Osee rege Samariae, quem Salmanassar rex Assyriorum duxit cum decem tribubus in captivitatem. Similiter et gentem Judaeorum Nabuchodonosor rex Babylonis introduxit in Chaldaeam, cum Joachim et Sedecia regibus Judae. Sed et nunc in tempore Novi Testamenti quicunque aberrant a fide haeretici, vel mali catholici spernunt praecepta Dei et obedire nolunt Evangelio Christi, per malignos
Abbreviated transcription (Latin):
listiim aut̃ dolorẽ patiebant̃ in posteriorib quando conputre
scebant ani eoꝵ. Queplagȩ digne insidelibus & conteptoribus¬
dĩ ingerunt: Cũ retributio c̃ digna meritis eoꝵ inpendit̃. Alit̃
inulcerib: dolosa huius scłi & purulenta malitia inuesicis
tumens & inflata suꝑbia. inscabie & prurigine feruore ac furo¬
ris in sania exprimit᷑. Haerergo exinimici factione peccatorib
merito in p̃senti uita infligunt. Cecerũ post finẽ uitȩ qđ signisi¬
cant posteriora: fueditate scelerũ suoꝵ aet̃nis cruciatibs usti

Expanded text:
listhiim autem dolorem patiebantur in posterioribus, quando computre scebant animae eorum. Quae digne plagae infidelibus et contemptoribus ingeruntur cum retributio condigna meritis eorum impenditur. Aliter, in ulceribus dolosa hujus saeculi et purulenta malitia; in vesicis, tumens et inflata superbia; in scabie et prurigine, fervor irae ac furoris insania exprimitur. Haec ergo ex inimici factione peccatoribus merito in praesenti vita infliguntur. Caeterum post finem vitae, quae significant posteriora,
Abbreviated transcription (Latin):
erroris: alter studiosus defensorueritatis.: necoportet ullomõ
ueritatẽ caedere.: sed resistere fortiter errori. Scđm illud sa¬
pientie. Responde inquit stulto uixta stultitiã suã. nesibi sapiens
eẽ uideat. Vnde & paulus głat̃ sehuiusc emodi hominib nec
adorã cedere. Vxoraut̃ illa quȩ inpudenti manu defendendo
uirũ suũ alterius ꝗ fortiorẽ. adphenderit uerenda: nulla fallor
aptius intellegi potest quã subiectoꝵ ꝑsona que subiugata est he¬
reticis. Haec uero si ꝑaliquã ignominiã falsã aut ꝑactionem
turpem uoluerit catholici maculare c̃ uersationẽ siue diffa¬
mare doetrinã: omnimodo tale machinam̃tũ abscidendũ est.
indomotua modius maior & minor. Pondus habebis uistũ
& uerũ. & modius ȩqualis & uerus erit tibi. ut multo uiuas tẽ pare
uitico int̃dicit : salomone quoq parem suꝑhoc sententiã ꝓserente

Expanded text:
erroris, alter studiosus defensor veritatis. Nec oportet ullo modo erroris, alter studiosus defensor veritatis. Nec oportet ullo modo veritatem succedere, sed resistere fortiter errori, secundum illud Sapientiae: « Responde, inquit, stulto juxta stultitiam suam, ne sibi sapiens videatur » . Unde et Paulus gloriatur se hujuscemodi hominibus nec ad horam cedere. Uxor autem illa quae impudenti manu defendendo virum suum, alterius qui fortior est apprehenderit verenda, nulla, ni fallor, aptius intelligi potest quam subjectorum persona quae subjugata est haereticis. Haec vero, si per aliquam ignominiam falsam, aut per actionem turpem voluerit catholici maculare conversationem, sive diffamare doctrinam, omni modo tale machinamentum abscindendum est, in domo tua modius maior et minor; pondus habebis iustum et verum. Et modius equalis et verus erit tibi, ut multo vivas tempore sue sextarius, Salomone quoque parem super hoc sententiam proferente:
Abbreviated transcription (Latin):
numerũ nimpleuit. Hui scilic& uxore suꝑstes sr̃ sortiri p̃cipit᷑: ꝗa
dignũ ꝓfectoest. utcura sce eccłae ei ꝗhanc bene regere p̃ual& in ponat᷑
Cuinolenti in faciem mulier expuit: ꝗaꝗs qs ex munerib que ꝑcipit ꝓ¬
saliuam iactat. Cui exuno pede calciam̃tũ tollit̃. uediscalciati do¬
mus uocet. Scriptũ quippeest. Calciati pedes in p̃paratione euan¬
gelii pacis. Siergo utnrãm siccurã ꝓximi gerim. utriumq pedẽ ꝑ
calciam̃tũ munimus. Quiuero suã cogitans utilitatẽ ꝓximoꝵ negle¬
git. quasi uniuis pedis calciam̃tũ cumdeeore a mittit. Sihabuerin
uxor alterius eruere uirũ suũ demanu furcioris miserit manũ
& ad p̃henderit uerenda eius. abscides manũ illius. nec flecteris
int̾catholicũ & hereticũ ex primit.: Ibienĩ necessaria estẽten¬
tio: ubidis par duoꝵ fit intentio. lter enĩ inportunꝰ sectator ẽ:

Expanded text:
numerum non implevit. Hujus scilicet uxorem superstes frater sortiri praecipitur, quia numerum non implevit. Hujus scilicet uxorem superstes frater sortiri praecipitur, quia dignum profecto est, ut cura sanctae Ecclesiae ei qui hanc bene regere praevalet imponatur. Cui nolenti in faciem mulier exspuit, quia quisquis ex muneribus quae perceperit psalivam jactat. Cui ex uno pede calceamentum tollitur, ut discalceati domus vocetur. Scriptum quippe est: Calceati pedes in praeparatione Evangelii pacis . Si ergo ut nostram, sic curam proximi gerimus, utrumque pedem per calceamentum munimus. Qui vero suam cogitans utilitatem, proximorum neglgit, quasi unius pedis calceamentum de area mittit. Si habuerint uxor alterius eruere virum suum de manu fortioris, miserit manum et apprehenderit verenda « ejus, abscindes manum illius, nec flecteris inter catholicum et haereticum exprimitur? Ibi enim necessaria est contentio, ubi dispar duorum fit intentio. Alter enim importunus sectator est
Abbreviated transcription (Latin):
sieri potuit. uteet̃ aliquis ita ꝓpinquus qio seph genuerit deuxore
ꝓpinquisui ꝗsi ne liberis deces sit. acsic ei eet̃ alt̃ exnatura pat̃ alt̃
exlege inquoꝵ patrib & auis & deinde maiorib: ideo nulla ꝓpin
ꝗtas appareret qđ ñ exmarib sed ex feminis ꝓpinquarent. Verũ¬
tamen suita eẽt. nec đđ aliquando unꝰ pat̃ occurrer&. Autsiꝗs quã
potuisse c̃tendit ibi ponimꝰ qd ẽsuetudo seripaurȩ ñẽ feminas ingene¬
alogia ꝓmiarib ponere. sicut eas nullas euangelista int̃ posuit. Vbi
quior defuit aduxorẽ defunet sibi copulandã. ut origo cognationis
dđ repeteret᷑: Aud ad optio ferit alcerũ patrẽ quẽ poss& habere iosepb.
Tipice aut̃ sr̃ desunctus ille est ꝗpostresurrectionis głam apparens dixit
Itenuntiate fr̃ib meis. Quiquasi sine siliis obiit: ꝗa adhuc electoꝵ siux

Expanded text:
fieri potuit ut esset aliquis ita propinquans, qui Joseph genuerit de uxore fieri potuit ut esset aliquis ita propinquans, qui Joseph genuerit de uxore propinqui sui, qui sine liberis decessit, ac sic ei esset alter ex natura pater, alter ex lege; in quorum patribus et avis, et deinde majoribus ideo propinquitas nulla apparet, quod non maribus, sed ex feminis propinquarent. Verumtamen si ita esset, nec David aliquando unus pater occurreret. Aut si quisquam potuisse contendit, ubi ponimus quod consuetudo Scripturae non est feminas in genealogia pro maribus ponere, sicut eas nullas nullus evangelista interposuit? Ubi quior defuit ad uxorem defuncti sibi copulandam, ut origo cognationis Dauid repeteretur; aut adoptio fecit alterum patrem quem posset habere Ioseph.tc.--Frater defunctus ille est, qui post resurrectionis apparens gloriam dixit: Ite, nuntiate fratribus meis . Qui quasi sine filiis obiit, quia adhuc electorum suorum