comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reddere et cet̾is om̃ib audit testari.
Quȩ res pot̾ ꝓficere etiam ad salutem
dñoꝵ. Uiaentes enĩ quod difficile ẽ.
seruos ꝑdei gr̃ãm factos fideles mini¬
stros: poterunt dei głam collaudare.
Et uos añi eadem facite ad illos dimit¬
tentes minas. scientes quod & uester
& ipsoꝵ dñs est incelis: et ꝑsonarum
ño est acceptio apud dm̃: non ignoran
cominimem:. talia exigant seruitia qualia
a se erigi non ferant egrȩ. Inqua enĩ quis
mensuram mensurauerit remetietur illi.
ñs enĩ iustus iudex causas discernit nou
rita et hortamenta et discipline ordin̾e
tradditũ religios&̃ & dispostionẽ misteris
manifestam robustos illos uult ee infide.
fiducia potestateis dei ÷ ut sciences firma
eẽ sp̃e ꝓmissionis. ꝓmpti sint circa obse¬
quia dei erigentes gubernacła contra
fluctus excitos in prudentia inimici. Cẽ¬
pestatẽ eñi aei serus cõmouet. s ipse nau¬

Expanded text:
reddere, et caeteris omnibus audit testari. reddere, et caeteris omnibus audit testari. Quae res potest proficere etiam ad salutem dominorum; videntes enim, quod difficile est, servos per Dei gratiam factos fideles ministros, potuerunt Dei gloriam collaudare. Et vos, domini, eadem facite ad illos, remittentes minas: scientes quod et vester et illorum Dominus est in coelis, et personarum non est acceptio apud eum. Non ignorantinum esse communem, talia exigant servitia, qualia a se exigi non ferant aegre. In qua enim quis mensura mensuraverit, remetietur illi ; Dominus enim justus judex causas discernit, nons. Post omnia monita et hortamenta, et disciplinae ordinem traditum religiose, et dispositionem mysterii manifestam, robustos illos vult esse in fide fiducia potestatis Dei; ut scientes firmam esse spem promissionis, prompti sint circa obsequia Dei, erigentes gubernacula contra fluctus excitos imprudentia inimici. Tempestatem enim Dei servis commovet, sed ipse nau
Abbreviated transcription (Latin):
sola potẽsẽ religio nr̃a. & quȩ ereden¬
tibus celorũ regna pollicetur: ne hac
gͥ causa supbia nasceret᷑ hominib om̃s
debita conditionũ uł officioꝵ presen¬
tium iubent᷑ ex soluere. ut mag̃ in¬
citent ꝑfidorum animos adcult᷑am
dei. quãuident et iustam et humilem
uidentes autẽ dñi meliorasse seruos
et reddendis obsequiis fiddeliter ꝓfe
etudin̾e dñoꝵ om̃i a uiditate concu¬
piseunt fidem cuius tam placidis re¬
tinacłis gubernat humana officia
Nam & qui in conditione ẽ si babeat fa¬
mulũ non uult condẽpni ab eo: idõq
nec ipse debet contẽpnere dñm suũ.
Et sicut uult agere secũ dñm sitĩr.ita
et ipse agere debet cũ seruo suo. et sic
quod unusqͥsq quodeũq fecerit bonũ.
hoc consequetur a dño: siue seruus
siue liber. ꝓpter timorem dei iusta
et fidelia uult hominib exiberi ser¬
uitia. Seo em̃ seruit euius iura mob¬
sequiis dñi carnalis custoait: qũe sͥ
ꝓiustis actib indiem iudicii uicem

Expanded text:
sola potens est religio nostra, et quae credentibus coelorum regna pollicetur: ne hac igitur causa superbia nasceretur hominibus, omnes debita conditionum vel officiorum praesentium jubentur exsolvere; ut et magis incitent perfidorum animos ad culturam Dei, quam vident et justam et humilem. Videntes enim domini meliorasse servos, et in reddendis obsequiis fideliter profeetudinem dominorum, omni aviditate concupiscunt fidem, cujus tam placidis retinaculis gubernantur humana officia. Nam et qui in conditione est, si habuerit famulum, non vult contemni ab eo; ideoque nec ipse debet contemnere dominum suum: et sicut vult agere secum dominum suum, ita et ipse agere debet cum servo, et sic poterit usquisque quodcumque fecerit bonum, hoc consequetur a Domino, sive servus, sive liber. Propter timorem Dei justa et fidelia vult hominibus exhiberi servitia; Deo enim servit, cujus jura in obsequiis domini carnalis custodit, quem sibi pro justis actibus in die judicii vicem
Abbreviated transcription (Latin):
ut etiã animas suas ꝓ illis ponant. Caule¬
sint dilectionis. ⁊elum habentes cirea af¬
fectũ earum & disciplinã. ut religiose &
sc̃ȩ sint. Sinum corpus diligit qui uxor̃e
suam diligit. Nat᷑ali ratione mulier por¬
tio corꝑis uiri ẽ. Ac ꝑhoc uir in muliere
se ipsum diligit quomodo si formeetur
inse ipsum peccat. quia duo in carne u¬
na sunt. Non ergo ꝑsone substantiam
diuidunt ut ꝑ ꝑsonas ninerus fiat ne¬
cure: sed sunt inunitate nature. Nemo
enim innqͣm carnem suam odit secl
nutrit & fonet eam sicut xp̃c ecełiam lia¬

Expanded text:
ut etiam animas suas pro illis ponant, causa dilectionis zelum habentes circa affectum earum et disciplinam, ut religiosae et sanctae sint. Suum corpus diligit, qui uxorem suam diligit. Naturali ratione mulier portio corporis viri est, ac per hoc vir in muliere se ipsum diligit; quomodo si fornicetur, in se ipsum peccat, quia duo in carne una sunt. Non ergo personae substantiam dividunt, ut per personas numerus fiat naturae: sed sunt in unitate naturae. Nemo enim umquam carnem suam odit, sed nutrit et fovet eam sicut et Chri
Abbreviated transcription (Latin):
tiõe. p̾sciꝰ apłs multos fut᷑os despate
fidei sensum habentes de dño iħu xp̃o
qui diligunt xp̃m: recte de illo & cum
dei patris uoluntate sentientes. Qͥ enim
deagñtẽ hunc dicuñ data illis gr̃a auferet᷑.¬

Expanded text:
ius Apostolus multos futuros desperatae fidei sensum habentes de Domino nostro qui diligunt Christum, recte de illo, et cum Dei Patris voluntate sentientes; qui enim degenerem hunc dicunt, data illis gratia auferet
Abbreviated transcription (Latin):
pħȩ sunt. illo em̃ loco de ordinatione
eccłȩ disputat: hic uͦ de fundam̃to
damta iecer unde dicit dñs ad petrũ:
suꝑ istã petram ȩdificabo ȩccłam meã.
hoc. ẽ. in hac catholicȩ fidĩ confessione
statuo fideles adutam. Nam & da
disposuit domũ dĩ & sign auit locu
ubi fieret: salomon uͦ fundauit eam.
instructura cũ pacta crescit intẽplum
sc̃m indño. in qͦ & uos coedificamim
inhabitaculũ dĩ in sp̃u. hic sensus. ẽ.
unde dñs ait suꝑ istam petrã ȩdifi¬
cabo eccłam meam: duos eni popłos
in se suscepit saluator & fecit unũ in
dño: Sicut & lapis angłaris auos pa¬
rietes continet munitate domꝰ firma
tos. fide̾s enĩ suꝑficia sunt templidĩ
insp̾u conu̾santes: ut possint heredeᷤ
fieri cȩlestis habitationis. Huiꝰ ra¬

Expanded text:
lii prophetae sunt: illo enim loco de ordinatione ecclesiae disputat; hic vero de fundamentodamenta jecerunt. Unde dicit Dominus ad Petrum: Super istam petram aedificabo Ecclesiam meam , hoc est, in hac catholicae fidei confessione statuam fideles ad vitam; nam et David disposuit domum Dei, et signavit locum ubi fieret: Salomon vero fundavit eam. structura, compacta, crescit in templum sanctum in Domino, in quo et vos coaedificamini in habitaculum Dei in spiritu. Hic sensus est, unde Dominus ait: super istam petram aedificabo Ecclesiam meam. Duos enim populos in se suscepit Salvator, et fecit unum in Domino, sicut et lapis angularis duos parietes contitos; fideles enim superficies sunt templi Dei in spiritu conversantes ut possint haeredes fieri coelestis habitationis. Per
Abbreviated transcription (Latin):
coronam mereatur. Propterea audita
morationem ur̃i facere i orationibꝰ me¬
is. Qm̃ uxta ciecretũ c̾ei quor̃tatutr gen¬
tes participes fieri ꝓmissionis iudioru̾r
audito ephesisuerbo dei susceperunt fidẽ
xp̃i diligentes om̃s scõs sicut mandauit
dñs: hac causa ddeo gr̃as agit proconuer¬
sione et caritate eorũ: qui dignatus est
bis sp̃m sapientis et reuelationis in ag¬
nitione. illuminatos hab̾e ocłos cor¬
dis ur̃i: adhoc ut sciatis quȩ ẽ. spes uo¬
inscĩs. Manifestum. ẽ. qͥa idõ se orare
dicit ꝓ eis ut fidi suȩ sp̃e agnoscant
in remuneratione cȩlesti:qͥa cum ple¬
ne scierint illtrm qͥ fruftꝰ. ẽ. credenti¬
um: ꝓpensiores fierent circa ext̾ollen¬
dam religionemziam em in huiꝰ modi ui¬

Expanded text:
coronam mereatur. Propterea et coronam mereatur. Propterea et orationibus meis. Quoniam juxta decretum Dei, quo statuit gentes participes fieri promissionis Judaeorum, audito Ephesii verbo Dei, susceperunt fidem Christi, diligentes omnes sanctos, sicut mandavit Dominus; hac causa Deo gratias agit pro conversione et charitate eorum, qui dignatus est bis spiritum sapientiae et revelationis in agnitione ejus, illuminatos habere oculos cordis vestri; ad hoc ut sciatis quae sit spes vonctis. Manifestum est quia ideo se orare dicit pro eis, ut fidei suae spem cognoscant in remuneratione coelesti; quia cum plene scierint qui fructus est credentium, propensiores fient circa excolendam religionem. Jam enim in hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ inxp̃o. hoc est qͤa dieit quia elit¬
pensano predicationis hic decretaẽ.
a deo: qui ex iudeis crediderunt i
xp̃m Unde nullus exgentib ad apła¬
tum electus ẽ. Dignum enĩ erat ex
his eligi predicatores. qui ante spera¬
uerunt᷑ saludem quȩ illis ꝓmissaerat
inrp̃o. In quo et nos eũ audissetis
uerbum ueritatis cunãgebii salntis
ur̃e. credentes signati estis sp̃u ꝑmissio
nis sc̃s. quiest pignꝰ hereditatis nr̃ȩ mre¬
dẽptionẽ ad quisitionis in laudẽ głs
ipsius. Laus głe cłi est cũ multi adqͥ¬
runt᷑ ad fidem: sicut gła mediciest si
multos curet: icd quoq ad głam dei ꝑ¬
tinet quia gentes uocauit: ut salutis
sus medelam consequerentur ꝑfidẽ
ꝓmissam nideis signũ habentes redẽpti¬
onis atq hereditatis futurȩ sp̃m sc̃m
datũ post baptisinsi Redẽpti enĩ he¬
redes designati sunt. sui ut in regene¬
rationẽ ꝑdurent: ut fides prnna ueniã
sc̃a uero conuersatio perdurans eũ fide

Expanded text:
est, quod dicit, quia dispensatio praedicationis his decreta est a Deo; qui ex Judaeis crediderunt in Christum. Unde nullus ex gentibus ad apostolatum electus est; dignum enim erat ex his eligi praedicatores, qui ante speraverunt salutem, quae illis promissa erat in Christo. In quo et vos, cum audissetis verbum veritatis Evangelii salutis trae, credentes signatinis sancto; qui est pignus haereditatis nostrae, in redemptionem acquisitionis in laudem gloriae ipsius. Laus gloriae Dei est, cum multi acquiruntur ad fidem, sicut gloria medici est, si multos curet. Ideoque ad gloriam Dei pertinet, quia gentes vocavit, ut salutis suae medelam consequerentur per fidem promissam Judaeis, signum habentes redemptionis atque haereditatis futurae, Spiritum sanctum datum post baptismum. Redempti enim haeredes designati sunt, si in regeneratione perdurent; ut fides prima veniam, sancta vero conversatio perdurans cum fide,
Abbreviated transcription (Latin):
sabbatisimũ ꝓpͥũ nomen ad qđ gaude¬
bant & cͦurrebant: sabbatissimũ regnũ
dei uocans. Sicut eñi sabbato ab om̃b

Expanded text:
sabbatismum; proprium nomen, ad quod gaudebant et concurrebant, sabbatismum regnum Dei vocans; sicut enim sabbato ab om
Abbreviated transcription (Latin):
cta: & quia p̃uaricatio ꝑ illã in choata
est. hoc signum debet habere ut in ec¬
clesia ꝑ reuerentiã episcopalẽ non ha¬
beat caput liberũ. s uelamine tectũ
nochabeat potestatẽ loquendi qr ep̃s

Expanded text:
cta. Et quia praevaricatio per illam inchoata est, hoc signum debet habere; ut in Ecclesia propter reverentiam episcopalem non habeat caput liberum, sed velamine tectum: nec habeat potestatem loquendi; quia epis
Abbreviated transcription (Latin):
ostendunt. qđ & uiris opprobriũ ẽ. Imu¬
lierum enĩ insolentia etiã mariti notant᷑.¬
Notum autẽuob̾ fatio fr̃s euangłiũ quod
p̃dicaui uobis quod & accepistis in quo
&. statis ꝑ quod & salui efficimim. Qđ
sermone annuntiaui uobis debetis te¬
nere: nisi forte sine causa credidistis. Osten¬
dit illis quia sii hac causa quȩ subiec¬
ta ẽ. atraditione seducti sunt ꝑdide¬
runt quod crediderunt. Omnis enĩ spes credẽtiũ
in hoc sensu est quia mortiu resurgeñ.
Quod autẽ dicit in quo &. statis his dic̃
qui firmi erant infide traditionis huiꝰ.
.Pmuiseuis eñ loquitur. ut hii qui in fude
firmisunt gaudeant: & quinutant
corripi se doleant & corrigantur. Tra
Scripturas testamenti ueteris memora.¬
uit. que futuram passionem dñi ceci-¬
nerunt. Dicit enĩ ysaias ꝓpħa. Ut omᷤ
ad immolandum ductus ẽ & int̾ cet̾a:
quia tollet᷑ a terra uita eiꝰ. ab iniquita¬

Expanded text:
ostendunt, quod et viris opprobrium est; in muostendunt, quod et viris opprobrium est; in mulierum enim insolentia etiam mariti notant Evangelium quod praedicavi vobis, quod et accepistis, in quo et statis, per quod et salvi efficiemini, quod et sermone annuntiavi vobis, debetis tenere; nisi forte sine causa credidistis. Ostendit illis quia si in hac causa quae subjecta est, a traditione ejus seducti sunt, perdiderunt quod crediderunt; omnis enim spes credentium in hoc sensu est; quia mortui resurgent. Quod autem dicit: In quo et statis, his dicit, qui firmi erant in fide traditionis hujus; promiscuis enim loquitur, ut et ii qui in fide sunt, gaudeant: et qui nutant, corripi se doleant, et corrigantur. TradScripturas Testamenti veteris memorat quae futuram passionem Domini cecinerunt. Dicit enim Esaias propheta: Ut ovis ad immolandum ductus est . Et inter quia tolletur de terra vita ejus. Ab iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ quȩ p̃termiserat. Suꝑiꝰ enĩ uelari
mulieres in ȩccłia p̃cepiiz modo ut qui¬
ae sint. & uerecunde ostendit ut oꝑe p̃
tum sit quia uelantur. Si enim imiage
Q uir ẽ. non femina. & uiro subiecta
est lege nature: quanto magis in eccłia
sed ẽe. insilentio: sicut et lex dicit. Quid
dicit lex : Ad uirum tuum conuersiotua:
et ipse tui dñabit᷑. Lex hȩc spetialis ẽ: hinc
sarra dnm̃ uocabat abraliã uirũ suũ. Lc
ꝑ hoc in silentio iubet᷑. ẽẽ: ne supͣdicte le¬
gis sententia infirmetur. Cuiꝰ memor sar¬
ra iiro suo erat subiecta sicut dictum
ẽ: quanuis una carosit. s duobꝰ excau¬
sis iubet᷑ eẽ. subiecta: quia & ex uiro est
& per ipsã intrauit peccatum. Si qͥd
autẽ discere uolunt domi uiros suos in¬
t̃rogent. Turpe ẽ. enĩ mulieribꝰ in eccłia
loqui. Turpe ẽ: qͥa contra disciplinã ÷
ut indomo di qͥ eas subiectas uiris suis
qui dedecus ẽ : quia iccirco uelant᷑ ut bumilia¬
te appareant. Ilȩ autẽ se inuerecundas

Expanded text:
ari mulieres in Ecclesia praecepit, modo ut quietae sint et verecundae ostendit: ut operae pretium sit, quia velantur . Si enim imago Dei vir est, non femina, et viro subjecta est lege naturae; quanto magis in Ecclesised esse in silentio, sicut et Lex dicit. Quid dicit Lex? Ad virum tuum conversio tua, et ipse tui dominabitur. . Haec lex specialis est; hinc Sara dominum vocabat Abraham virum suum: ac per hoc in silentio jubentur esse; ne supradictae legis sententia infirmetur, cujus memor Sara, viro suo erat subjecta, sicut dictum est . Quamvis una caro sit, sed duabus ex causis jubetur esse subjecta; quia et ex viro est, et per ipsam intravit peccatum. Si quid autem discere volunt, domi viros suos interrogent; turpe est enim mulieribus in Ecclesia loqui. Turpe est, quia contra disciplinam est, ut in domo Dei, qui eas subjectas viris suis qui, dedecus est; quia idcirco velantur, ut humiliatae appareant: illae autem se inverecundas
Abbreviated transcription (Latin):
mulierib se c̃maculart̃. Ira enĩdei
extitit contͣ illos quȩ emulatione
finees sacerdotis habentis ⁊elũ dei
sopita. ẽ. ne plures morerent᷑. N eq
tauert̃: & a serpentib perierunt
batur. Deniq ne nos in eadẽ causa
in ueniam᷑: cõmonet ne diabolo tra¬
damur euuꝰ serpentes hñt figuram.
eq murmuraueritis sic̃ quida er
ipsis murmura uert̃. Murmurar
est falso adinuicẽ de ppositis & recto¬
ribus queri qͣntũ adm̃tẽ loci ꝑtinet:
qr solet murm᷑ fieri & iusta excausa.
Et ꝑiert̃ ab ext̾minatore. Hoc ÷ in loc̃
iude concessert̃ anticipantes illum
quia tradens xp̃m ext̾miatꝰ.ẽ. de
ut monitis eiꝰ ad p̾miũ si obedientes fue¬
rimꝰ ueniamꝰ. aut ꝓpensiorẽ penã me¬
ream᷑ in obedientes. Non. ẽ. enĩ ãbigu¬
um illos peccantes plus fubiciendos
torm̃tis. q̃uib peccantium pene ad
hoc relate sunt ne peccarent. Hȩc
aut̃ omiã infigura contingebant ilł:
scripta st̃ aut ad eorreptionem nrãm

Expanded text:
mulieribus se commacularunt; ira enim Dei exstitit contra illos, quae aemulatione Phinees sacerdotis habentis zelum Dei, sopita est, ne plures morerentur. Neque taverunt, et a serpentibus perierunt.batur. Denique ne nos in eadem causa inveniamur, commonet ne diabolo tradamur, cujus serpentes habent figuram. Neque murmuraveritis, sicut quidam ex ipsis murmuraverunt . Murmurare est falso ad invicem de praepositis et rectoribus queri, quantum ad mentem loci pertinet; quia solet murmur fieri et justa ex causa. Et perierunt ab exterminatore. Hoc est, in locum Judae concesserunt, anticipantes illum; quia tradens Christum, exterminatus est de ut monitis ejus aut praemium, si obedientes fuerimus, aut propensiorem poenam mereamur inobedientes. Non est enim ambiguum illos peccantes plus subjiciendos tormentis, quibus peccantium poenae ad hoc relatae sunt, ne peccarent. Haec autem omnia in figura contingebant illis; scripta sunt vero ad correptionem nostram,
Abbreviated transcription (Latin):
utroq sexii conueniat᷑ premisit. In
quib reb si error fuerit ñ leue pecci¬
tum. ẽ. Cetera aut̃ quȩ ad edificatio¬
nem eccłȩ ꝑtinent: p̃sentia sua ordina
laeroꝵ forma euntes ꝓut ducebami¬
ni. Spiritalia illis traditurꝰ exemplũ
pͥoris conu̾sationis memorat. ut sicut
simulaeroꝵ fuert̃ forma colentes ido¬
la. & ducebant᷑ duce uoluntate de¬
monioꝵ: ita & colentes dm̃ sint for¬
ma legis dñce ãbulantessic̃ placet
dño. Forma enĩ uniꝰ euiꝰq legis in ꝓ¬
fessione & conu̾satione culcoris de¬
bet uidi. Ille enĩ forma & imago le¬
gis di. ẽ. in cuius fide & conu̾satione
eũgłii ueritas lucet. Propt̃ qd̾ no¬
tum uob̃ facio qr nemo in spũ dilo¬
quens dic̃ anathema iħu & nemo
pocest dicere dñ iħm nͥ in spũ scõ.

Expanded text:
utroque sexu conveniatur, praemisit: in utroque sexu conveniatur, praemisit: in quibus rebus si error fuerit, non leve peccatum est. Caetera autem quae ad aedificationem Ecclesiae pertinent, praesentia sua ordinarlacrorum forma euntes, prout ducebamini. Spiritalia illis traditurus exemplum prioris conversationis memorat; ut sicut simulacrorum fuerunt forma, colentes idola, et ducebantur duce voluntate daemoniorum: ita et colentes Deum, sint forma legis Dominicae, ambulantes sicut placet Domino. Forma enim uniuscujusque legis in professione et conversatione cultoris debet videri; ille enim forma et imago legis Dei est, in cujus fide et conversatione Evangelii veritas lucet. Propter quod notum vobis facio, quod nemo in Spiritu Dei loquens, dicit anathema Jesu: et nemo potest dicere Dom
Abbreviated transcription (Latin):
tractari fore secredat ¶contẽpsit exẽ¬
plum. Qđ si nosm& ipsos discerne¬
remꝰ: non utiq udicarem᷑: dũ iudi¬
cam᷑ aut̃ adũo corripim᷑: ut ñ eũ boc
mundo damnem᷑. Hoc diẽ quia si
nos m& ipsi errores nr̃os corrigeremꝰ:
non ad nõ iudicarem᷑. & quia corri
em̃dem̃. In paueis enĩ om̃iũ. ẽ. eit̃i¬
datio:
ne cum hoc mundo. Idest eum infide¬
libus damnem᷑. Nichil enĩ differt ab
infideli: qui in considate adm̃sam do¬
mini accedit. Itaq fr̃s cum conue¬
nitis ad manducandum inuice̾ expe¬
ctate: siquis esurit domi manducet.
Abinuicem expectandum dic̃ ut mul¬
toꝵ oblatio simul celebret᷑: ut & om̃ĩ¬
bus ministret᷑. Et siquis in paciens est
domit̾reno pane pascat᷑. Ut non inui¬
ditio conueniatis. hoc est ne miste¬
rium rep̃hensibilit᷑ & cũ offensione
agatis. Cetera aut̃ cũ uenero dispo¬
nam. Caput pͥus salutis ordine ageN¬
dum ostendit & quomͦ in eccłam ab

Expanded text:
tractandum fore; quia contempsit exemtractandum fore; quia contempsit exemplum. Quod si nosmet ipsos discerneremus, non utique judicaremur. Dum judicamur autem, a Domino corripimur; ut non cum hoc mundo damnemur. Hoc dicit, quia si nosmet ipsi errores nostros corrigeremus, non a Domino judicaremur. Et quia corripemendemur. In paucis enim omnium est emendatio. Ne cum hoc mundo, id est, cum infidelibus damnemur. Nihil enim differt ab infideli, qui inconsiderate ad mensam Domini accedit. Itaque, fratres, cum convenitis ad manducandum, invicem exspectate. Si quis esurit, domi manducet. Ad invicem exspectandum dicit, ut multorum oblatio simul celebretur, ut et omnibus ministretur: et si quis impatiens est, domi terreno pane pascatur. Ut non in judicium conveniatis: hoc est, ne mysterium reprehensibiliter et cum offensione agatis. Caetera autem cum venero, disponam. Caput prius salutis ordine agendum ostendit, et quomodo in Ecclesiam ab
Abbreviated transcription (Latin):
tum ducunt. Probet aut̃ se homo &
siode pane edat & de poculo bibat qͥ
enĩmanducat. & bibit ^ i attliciũ sibi ipsi
manducat & bibit. ñ discernens corpus
diũ. Deuoto animo & c̃timore acceden¬
dum ad cõmunionem docet: ut sciat
mĩs reuerentiã se deb̾e ei ad cuiꝰ opꝰ sum̃¬
dum accedit. Hoc enĩ apd̃ se debet iu¬
dicare qr dñs. ẽ. cuiꝰ inmist̾i̾o sanguinẽ
putat. qui testis. ẽ. beneficii dizquẽ nos
si cum disciplina accipiamꝰ. non erimus
uob̾ inualidi & egroti & dormiunt
multi. Ut uerum ꝓbaret qr examen
futurum. ẽ. accipientium corpꝰ dñi
Iam hic imaginẽ iudicii ostendit in eos
qui in consicłate corpꝰ dñi acceperant:
dum febrib & infirmitatib corripie¬
bant᷑. & multi moriebant᷑. ut in his
ceteri discerent: Et paucoꝵ exẽplo cet̾i¬
tͣriti emendarent᷑ non in ultũ scien¬
tes corpus dnĩ neglegenteraccipere.
Et eum quẽ hic pena distulerit. grauiꝰ

Expanded text:
tum ducunt. Probet autem se homo, et tum ducunt. Probet autem se homo, et sic de pane illo edat, et de poculo bibat. Qui enim manducat et bibit indigne, judicium sibi ipsi manducat et bibit, non discernens corpus Domini. Devoto animo et cum timore accedendum ad communionem docet; ut sciat mens reverentiam se debere ei, ad cujus corpus sumendum accedit. Hoc enim apud se debet judicare; quia Dominus est, cujus in mysterio sanguinem potat, qui testis est beneficii Dei. Quem nos si cum disciplina accipiamus, non erimus vobis invalidi et aegroti. Et dormiunt multi. Ut verum probaret quia examen futurum est accipientium corpus Domini, jam hic imaginem judicii ostendit in eos, qui inconsiderate corpus Domini acceperant, dum febribus et infirmitatibus corripiebantur, et multi moriebantur: ut in his caeteri discerent, et paucorum exemplo territi emendarentur, non inultum scientes corpus Domini negligenter accipere; et eum quem hic poena distulerit, gravius
Abbreviated transcription (Latin):
totum hominẽ saluũ fec̃. Caro enĩ
saluatoris ꝓsalute corporis sanguis uͦ
p anima nr̃a effusus. ẽ: sic̃ prius pre¬
figuratũ fuerat a moyse sic enĩ ait.
sanguinem. Si gͥ apd̾ neteres imago
fuit ueritatis quȩ nunc apparuit &
manifesta. ẽ. in saluatoris aduentũ. qͦ¬
modo hereticis contͣrium uidet᷑ uetꝰ
nouo. eum ipsasibi inuicem testimonio
sit.Itaq quic̃q ederit panẽ hunc
aut biberit calicem domini indigne dño:
reuserit corꝑis & sanguinis dm̃. In¬
dignũ dic̃. e̾ẽ. dnõ qͥ alit̾ misteriũ cele¬
brat ꝗͦ ab eo traditũ. ẽ. Non enĩ po¬
test deuotus. eẽ. qui alit̾ p̃sunit quã
datum. ẽ. ab auetore. Ido p̃monet ut
sedm ordinẽ traditum deuota mens
xꝑi. quia sine disciplina traditionis &
conu̾sationis. qui accedunt. rei sunt¬
corporis & sanguinis dni. Quid. ẽ. aut̃
reos. eẽ. nisi penas dare mortisdm̃: De
cisus. ẽ. enĩ ꝓhis qui beneficiũ einirri¬

Expanded text:
totum hominem salvum fecit. Caro enim totum hominem salvum fecit. Caro enim Salvatoris pro salute corporis, sanguis vero pro anima nostra effusus est, sicut prius praefiguratum fuerat a Moyse; sic enim ait: sanguinem. Si igitur apud veteres imago fuit veritatis, quae nunc apparuit, et manifestata est in Salvatoris adventu; quomodo haereticis contrarium videtur vetus novo, cum ipsa sibi invicem testimonio sint? Itaque quicumque ederit panem hunc, aut biberit calicem Domini indigne Domino, reus erit corporis et sanguinis Domini. Indignum dicit esse Domino, qui aliter mysterium celebrat, quam ab eo traditudevotus esse, qui aliter praesumit, quam datum est ab auctore. Ideoque praemonet ut secundum ordinem traditum devota mens esu Christi; quia sine disciplina traditionis et conversationis qui accedunt, rei suntcorporis et sanguinis Domini. Quid est autem reos esse, nisi poenas dare mortis Domini? Occisus est enim pro his, qui beneficium ejus in irri
Abbreviated transcription (Latin):
pus meum qđ ꝓ uob̃ frangit᷑. hoc faci¬
te in meã cõmemorationem. similimͦ
s̃ calicem postꝗͣ cenatũ. ẽ. dicens hoc
pocłm nouũ testam̃tum ⁊ in meo san¬
guine. hoc facite quotiensc̃q bibetis
in meã cõmemorationẽ. Ostendit
ilł mist̾rium eucharistiȩ uit̾ cenari¬
dum celebratũ noncenam. e̾ẽ. Medi¬
cina enĩ sp̃ialis. ẽ: quȩ cum reueren¬
tia de gustata purificat sibi deuotũ.
redemptoris memores maiora ab eo
consequi meream᷑ Mortẽ dñĩ ad ñ¬
tiantes donec ueniat. Quia enĩ mor
nẽ q̃ ꝓ nob̾ oblata st̃. significamꝰ nouũ
testam̃tũ in his consecuti qd̾÷ noua
lex. quȩ obedientem sibi tradit eglestib
regnis. Nam & moy ses accepto sanguine
uituli inpat̾a: asꝑsis filios isrł dicens.
Hoc. ẽ. testam̃tum qđ disposuit ds̃ ad
uos. Hoc figura fuit testam̃ti qđ dñs
gͦ sanguine constitutũ. ẽ: quia benefi¬
cii diuini sanguis. ẽ. testisincuiꝰ typũ
diñ sanguinem nr̃m redemit. idest

Expanded text:
pus meum, quod pro vobis frangitur: hoc facite in mei commemorationem. Simili modo et calicem, postquam coenatum est, dicens: Hoc poculum novum Testamentum est in meo sanguine; hoc facite, quotiescumque bibetis, in mei commemorationem. illis mysterium eucharistiae inter coenandum celebratum non coenam esse. Medicina enim spiritualis est, quae cum reverentia degustata purificat sibi devotum. Redemptoris memores, majora ab eo consequi mereamur, mortem Domini annuntiantes, donec venem, quae pro nobis oblata sunt, significamus, Novum Testamentum in his consecuti, quod est nova lex, quae obedientem sibi tradit coelestibus regnis: nam et Moyses accepto sanguine vituli in patera, aspersit filios Israel dicens: Hoc est Testamentum quod disposuit Deus ad vos . Hoc figura fuit Testamenti quod Doergo sanguine constitutum est; quia beneficii divini sanguis testis est. In cujus typum Domini sanguinem nostrum redemit, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
reuerens & blaphemꝰ qͥs sic & cũ illo¬
pacẽ habere ñ possis: ñ utiq tibi asscri
in carne. xp̃m uenisse. nec salutari ꝑ¬
misit. Nos ergo parati sumꝰ si pocest fie
nobis si tam̃ de nobis q̃rela deponat᷑:
qͥ enĩ nullũ ledic apparet ̾ẽ. pacificꝰ.
Non uosmecipsos defendentes km̃i:¬
s date locũ ire. Ut pacis federa serua¬
ti possint. ab ira dissimulandũ monet:
postulet causa delictiꝰ aut sibi ipsi in¬
cõmodũ prestat. si grauiora peccata
in cõpetenti uincta uult ȩxeqͥ. Debilẽ
enĩ efficit: quẽ potuit em̃dacũ ha¬
bere & sanũ. Unde & salomon ait.

Expanded text:
reverens et blasphemus quis sit, et reverens et blasphemus quis sit, et pacein carne Christum venisse, nec salutari permisit . Nos ergo parati sumus, si fieri potnobis; si de nobis tamen querela deponatur. Qui enim nullum laedit, apparet esse pacificus. Non vosmet ipsos defendentes date locum irae. Ut pacis foedera servari possint, ab ira dissimulandum monet, postulet causa delicti: aut sibi ipsi incommodum praestat, si graviora peccata incompetenti vindicta vult exsequi; debilem enim efficit, quem potuit emendatum habere et sanum. Unde et Sa
Abbreviated transcription (Latin):
am uident᷑. Si qͥs hãc pacẽ sp̃uerit
ut alia uero nimicꝰ cũ aut rep̃hendi
forte ab illo uult aut inuidet bonis
eiꝰ. qd ab illo tam̃ ꝑtinet ñ discordat
a bene agentib. Hic. ẽ. enĩ in pacificꝰ
qͥ pret̃ missa uo luntate legis suũ ius
seqͥtur. quãquam dicat dauidd. Cũ
his qͥ oderunt pacẽ erã pacificꝰ. S hoc
necessitatis erat ꝓpt̾ potentiã ꝑsona¬
rũ ut uł obsequiis humilitatis uin¬
cat᷑: qͥ se sic excollit suꝑbia ut man¬
data legis sꝑnat pocest fieri utꝰ de ti¬
more dĩ pacificũ se qͥs p̾beat illi qͥ odit
pacẽ. Qnͣdo enĩ uicẽ malis reddere ñ
uult: pacificꝰ.ẽ. Hoc. ẽ. de bono uin¬
cere malũ: ut uł obseqͥis uincat᷑. quẽ
mandata legis ñ uincunt. Ergo si
fieri pocest inqͥt qd ex uobis. ẽ: ut be¬
ne agentes pacẽ habere uideam̃. Lã si
ñ fuerit amator pacis tu tam̃ uis. e̾t̃.
pacificꝰ quantũ ad te ꝑtinet: si au̾c in¬

Expanded text:
am. Viderit si quis hanc pacem spreverit, am. Viderit si quis hanc pacem spreverit, ut sit tali viro inimicus, cum aut reprehendi forte ab illo non vult, aut invidet bonis ejus; quod ad illum tamen pertinet, non discordat a bene agentibus. Hic est enim impacificus, qui praetermissa voluntate Legis, suum jus sequitur; quamquam dicat David: Cum iis qui oderunt pacem, eram pacificus . Sed hoc necessitatis erat propter potentiam personarum, ut vel obsequiis humilitatis vincatur, quem sic extollit superbia, ut mandata Legis spernat. Potest fieri ut et de timore Dei pacificum se quis praebeat illi, qui odit pacem. Quando enivult, pacificus est, hoc est, de bono vincere malum, ut vel obsequiis vincatur, quem mandata legis non vincunt. Ergo si fieri potest, inquit, quod ex vobis est, ut bene agentes pacem habere videamur. Jam si non fuerit amator pacis, tu tamen vis esse pacificus, quantum ad te pertinet. Si autem ir
Abbreviated transcription (Latin):
docent᷑ ñ reddere malũ ꝓ malo: ut ꝑ fec̃¬
ti sint. & ꝓ hoc merces illis reddat᷑ in
iuditio dĩ. Suꝑ gredi enĩ uidet᷑ ipsã
iticiã: cũ qd licet. ut melior sit ñ facit
cȩlestis iꝰticiȩ imitator. Mundi ergo
itcia a dõ illi concessa innocentẽ facit.
Cȩlestis aut̃: ꝑfectũ ut meritũ habe¬
at apud dm̃. Prouidentesbonañ tm¬
fucura ance ocłos habere. ut ea gerant᷑
q̃ possint post qͣm facta fuerint in rep̃¬
hensionẽ ñ uenire. s magis laudi. ẽẽ:
siue apud dm̃ siue apud hoĩes. Ne
qͥs ęstimet qͥa dõ licita ñ displicent:
lccirco ñ curandũ sifr̃i scandalo sint.
hoc p̃monet qͥa illud fieri debet qđ
& dõ ñ displiceat. & fr̃is scandalũ ñ sit:
et si liceat enĩ& frẽm scandalitet dõn
placet: Quia ds saluci studendũ monet.
Sic ergo ꝓuident᷑ bona corã dõ & hoĩb:
si ea quȩ licent sic agant᷑ ne scandalũ
factiant. Si fieri po test qđ ex uobis

Expanded text:
docentur non reddere malum pro malo; ut perfecti sint, et pro hoc merces illis reddatur in judicio Dei. Supergredi enim videtur ipsam justitiam, cum quod licet, ut melior sit, non facit coelestis justitiae imitator. Mundi ergo justitia a Deo illi concessa innocentem facit: coelestis autem perfectum, ut meritum habeat apud Deum. Providentes bona futura ante oculos habere, ut ea gerantur quae possint, postquam facta fuerint, in reprehensionem non venire, sed magis laudi esse, sive apud Deum, sive apud homines, ne quis aestimet quia Deo licita non displicent, idcirco non curandum, si fratri scandalum sint; hoc praemonet quia illud fieri debet, quod et Deo non displiceat, et fratri scandalum non sit. Etsi liceat enim, et fratrem scandalizet, Deo non placet; quia Deus saluti studendum monet. Sic ergo providentur bona coram Deo et hominibus, si ea quae licent sic agantur, ne scandalum faciant. Si fieri potest, quod ex vobis
Abbreviated transcription (Latin):
estimans quasi remunerationẽ tribi¬
lationũ. ANnuntians nobis ur̃m
desidiũ. Nuntiauit titus desidium
habere illos emendandi se. Addis¬
centes enĩ quȩ ꝓmissa sint beneuiuen¬
tibꝰ. incitati sunt addesid̾iũ horum
UÑm fletum. Correpti flebant dolensi
quia peccauerant nec exeusare mais
unde głatur in his. Urãm cinulatio¬
nem ꝓme. Addiscentes enĩ caritatẽ
apłi. Ergase: cȩperunt illum defendẽ
contͣ aduersarios. Ita ut magis gaud̾em.
Paesi c̃tristainuos in ȩpła. non me
penitet. Manifestũ ÷ non debere pe¬
errores eorũ: non inquit me penitet
asꝑiꝰ scripsisse quia hoc causa poposcit.
ñc̃ gaudeo. Hoc dicit sime penit̾et
inquit ꝓpter caritatẽ quia uos con-¬
stristaui. consolatiosuc.cederet gaudiĩ.
qͥa ꝓfuit quod uos contristaui. N on
quia contristati estis. s quia contrista¬
tiestis inpenitentiã. Coutristati
tnĩ estis scdm detim. Iccirco gauisũ¬

Expanded text:
aestimans quasi remunerationem tribuaestimans quasi remunerationem tribulationum. Annuntians nobis vestrum desiderium. Nuntiavit Titus desiderium habere illos emendandi se; addiscentes enim quae promissa sunt bene viventibus, incitati sunt ad desiderium horum. Vestrum fletum. Correpti flebant, dolentes quia peccaverunt, nec excusare nisatur in his. Vestram aemulationem pro me; addiscentes enim charitatem Apostoli erga se, coeperunt illum defendere contra adversarios. Ita ut magis gauderem; unde etsi contristavi vos in epistola, non me poenitet. Manifestum est non debere poeerrores eorum. Non, inquit, me poenitet asperius scripsisse; quia hoc causa poposcit. nc gaudeo. Hoc dicit, quia si me poeniteret, inquit, propter charitatem; quia vos contristavi, consolatio succederet gaudii; quia profuit quod vos contristavi. Non quia contristati estis, sed quia contristati estis ad poenitentiam; contristati enim estis secundum Deum. I
Abbreviated transcription (Latin):
foris pugne idẽ. in publico aꝑsidis ficreat
contͣ fidos: dũ furore pleni resistebant
u̾itati. Cuiꝰ rei nuntꝰ intus timores
timeat angustias: s quia inłi rebus
ꝓpensior erat: timorẽ hunc suꝑabat.
ei qui consolat᷑ humiles. consolatus
suorũ non ẽ. ĩmemor & semꝑ dat cis
in tribulatiõe solatiũ. Adcele rauit
aduentũ titi. ut refrigerio eẽt. positis
tione quȩ consolatꝰ ẽ. in nob̃. Plus ad¬
dit adconso lationem quia audisses
atito significat conuersiones eorũꝓmp¬
ta uoluntate. In tantũ ut citus quido¬
lorẽ habebat in obauditionis illorũ
consolationẽ acciꝑet de penitentia il¬
lorum. Quantũ affectũ se circaeos¬
hab̾e ostendit apłs. ut nec ima carcetiᷤ
nec plagarũ dolorẽ computaret scis¬
si corꝑis. neq neruũ quo pedes con¬
clusierant s auditã correptione corũ
letaretur. Immenior factus passioniꝰ¬
& dõ gr̃ãs ageret ꝓ horũ salute.: sic hi

Expanded text:
foris pugnae, id est, in publico a perfidis fierent foris pugnae, id est, in publico a perfidis fierent contra fidos, dum furore pleni resistebant veritati: cujus rei nuntius intus timore timeat angustias? Sed quia in Dei rebus propensior erat, timorem hunc spe superabat. Sed qui consolatur humiles Deus, consolatus uoin adversitate solatium, acceleravit adventum Titi, ut refrigerio nobis esset positis tione, qua consolatus est ipse in vobis. Plus addit ad consolationem; quia audisse se a Tito significat conversionis eorum promptam voluntatem, in tantum ut Titus qui dolorem habebat inobauditionis eorum, consolationem acciperet de poenitentia illorum. Quantum affectum haberet circa eos, ostendit Apostolus; ut nec ima carceris, nec plagarum dolorem computaret scissi corporis, neque nervuum, quo pedes ejus conclusi erant: sed audita correctione eorum, laetaretur, et immemor factus passionum, Deo gratias ageret pro eorum salute, sic hoc
Abbreviated transcription (Latin):
diuinũ fugaret de ancilla quorumdã.
Qui uidentes ꝑdidisse se ñ inmimum
quȩstum quem puella referebat
diuinando. concitauerunt seditionẽ
paulo & sileȩ & traxerunt eos ad forũ
ad magistratus. qui multas eis plagas
imponentes miserunt eos in ima carce¬
ris. Ita ut pedes eorũ in neruo conclu¬
derent: Hec ẽ. p̃ssura quam passist̃ in ma
chedonia: unde dicit. nullã requit̃ ha¬
buit caronr̃a. Horis pugne intus
timores. Pugnȩ erãt corꝑi dũ cedebat᷑:
animo. timores. Illic enĩtimor est ubi¬
& intellectus. ẽ: s timor hic ꝓpt̾ eo erat qͥ cre¬
dið̾ant ne passione eiꝰ scandalizarentur.
Nã sibi quid iã timeret qui patiebat᷑. Pre¬
terea cum dicat in accibꝰ apłorũ. Honso¬
lũ ligari s & mori ꝑatũ se ꝓ nomine
flictũm carne significasse. ut ex parte
potuisse mimine⁊ intelligat᷑. s ut hõ
totus ex parte corporis & animȩ afflic¬
tus in carne dicat᷑ Ex parte uͦ sp̃c
im passibilis. Potest & sic inrtelligi ut

Expanded text:
fugaret de ancilla quorumdam, qui videntes perdidisse se non minimum quaestum, quem puella referebat divinando, concitaverunt seditionem Paulo et Silae, et traxerunt eos in forum ad magistratus: qui multas eis plagas imponentes, miserunt eos in ima carceris, ita ut pedes eorum in nervo concluderent. Haec est pressura, quam passi sunt in Macedonia. Et hinc est unde dicit: Nullam requiem habuit caro nostra. Foris pugnae, intus timores. Pugnae erant corpori, dum caedebatur: animo timores. Illic enim timor est, ubi intellectus est: sed timor hic propter eos erat, qui crediderant, ne passione ejus scandalizarentur. Nam sibi quid jam timeret, qui patiebatur? praeterea cum dicat in Actibus apostolorum, non solum ligari, sed et mori paratum se pro nomine flictum in carne significasse, ut ex parte potuisse minime intelligatur: sed ut homo totus ex parte corporis et animae afflictus in carne dicatur; ex parte vero spiritus impassibilis. Potest et sic intelligi,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑitꝰ. ẽ. dignatus ĩptiri sensũ ratio¬
tis huius modi. Quomͦ gͦ fieri poterat
ut his abhis disceret: quando ꝑitum
inueniens ꝑr tiorẽ fecit: gr̃a xp̃i:
sed contra cũ uidissent qͥa creditũ
est mͥ ȩuangłm p̾putii: sic̃ petro cir¬

Expanded text:
peritus, dignatus est impertiri sensum ratioperitus, dignatus est impertiri sensum rationis hujusmodi. Quomodo ergo fieri poterat, ut hic ab his disceret, quem peritum inveniens, peritiorem fecit gratia Christi. Sed e contra, cum vidissent quod creditum est m
Abbreviated transcription (Latin):
cessisse & scđm legem purificauit in
tẽplũ asc̃disse. Iue pͥosset dicere nec
adhorã se cessisse qui nunꝗ inueni¬
retur cessisse: aut enͣi cessurds ꝓpt̃
pite. Halsi fr̃s tam̃ dicuntur quicre¬
dentes iudaizabant. Abhis autẽ
qui estimantur aliqͥd ẽẽquales ali¬
quando fuer̾ nichil mea inter. ẽ.
as ꝑsonã hominis ũ accipit. hoc
significat qͥa apłi pͥus simplices ho¬
mines erant & irpꝑiti: nullius dig¬
nitatis in lege s: hoc non ob ẽẽ qͥs
eñi accuset eũ quẽ ñ ds excusat: qͥa
non queritur qͥsqͥd fuerit s qͥd sit.
p̾terita eñi nec condẽpnant nec iu¬
dicant: se tam̃ uult intelligi qͥa
& ꝑitus erat in lege & clarꝰ uita. ac
ꝑhoc & dispensatione ȩuangłii prȩ¬
cipuus minister mͥ eñi qͥ estimant᷑
aliqͥd. eẽ. nichil contuler̃. niħ se dicie
ab apłis consecutũ. s a dõ. qͥa qui im
nȩ ipse & michi inqͥt cũ. eem legͥn

Expanded text:
cessisse, et secundum Legem purificatum in cessisse, et secundum Legem purificatum in templum ascendisse . Ille enim posset dicere nec ad horam se cessisse, qui numquam inveniretur cessisse. Aut enim cessurus, propter pite. Falsi fratres autem dicuntur, qui credentes judaizabant. Ab his vero qui existimantur aliquid esse, quales aliquando fuerunt, nihil mea interest, Deus personam hominis non accipit. Hoc significat, quia apostoli prius simplices homines erant et imperiti nullius dignitatis in Lege, sed hoc non obesse. Quis enim accuset eum, quem Deus excusat? Quia non quaeritur, qPraeterita enim nec condemnant nec vindicant. Sed tamen vult intelligi quia et peritus erat in Lege, et clarus vita: ac per hoc et dispensatione Evangelii praecipuus minister. Mihi enim, qui existimantur aliquid esse, nihil contulerunt. Nihil dicit se ab apostolis consecutum, sed anae, ipse et mihi, inquit, cum essem legis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdilectionem oꝑans. Nam ñ solum
historia sed & literȩ hoc indicant
qͥa cessit: nã supͣ dicit titum cũ. eẽt.
adhorã ꝓpt̾ sub inductos falsos fr̃s:
si quominꝰ qͦm᷑ u̾ba aut sensus seq̃¬
rentur.Titũ certe negat cõpulsũ
circuncidi: ꝓpt̾ sub inductos autẽ
falsos fr̃s quid sonat nͥ qͥa cessit:
cessur se significauit si hoc. ẽ sedd
ꝓpt̾ sub inuctos falsos fr̃s ñ ces¬
sit si gͦ cedẽdũ noti fuit. quare fal
fecit qđ faciendũ ñ erat: itaq
si hoc.ẽ. beneficium. prestiterut̃
apło. quia hoꝵ causa ñ cessit.
qđ c̃de  habebat. Cur gͥ exploratores
dicti st̃. si hoc illũ facere nolebant qđ
facturꝰ erat. s ꝓpt̾ istos ñ fecit: si aut̃
ñ erat facturꝰ sine dubio ꝓpt̾ istos fe¬
cit: aliud eñi ñ.ẽ. Litere em̃ hoc in di¬
cant qͥa uta cessit: & historia factum
exclamat. Qͦmͦ eñi adhoram negaret
se cessisse cũꝓbetur ꝓpt iudeos timo¬
theũ circuncidisse: qđ. est ad horã

Expanded text:
dilectionem operans . Nam non solum historia, sed et litterae hoc indicant, quia cessit. Nam supra dicit Titum, cum esset ad horam propter subintroductos falsos fratres? Si quominus, quomodo verba aut sensus sequerentur? Titum certe negat compulsum circumcidi: propter subintroductos autem falsos fratres, quid sonat, nisi quia cessit? essurum se significavit, si hoc est: sed propter subintroductos falsos fratres non cessit. Si ergo cedendum non fuit, quare falsfecit, quod faciendum non erat? Itaque si hoc est, beneficium praestiterunt Apostolo; quia horum causa non cessit, quod cedere habebat. Cur igitur exploratores dicti sunt, si hoc illum facere nolebant, quod facturus erat: sed propter istos non fecit? Si autem non erat facturus, sine dubio propter istos fecit: aliud enim non est. Litterae enim hoc indicant, quia cessit, et historia factum exclamat. Quomodo enim ad horam negaret se cessisse, cum probetur propter Judaeos Timotheum circumcidisse, quod est ad horam
Abbreviated transcription (Latin):
obsequia. Quare si quaẽ. in xp̃o no-¬
ua ereatura: uetera transsierunt. ecce om̃ia
facta sunt noua. Manifestũ ÷ quia ꝑ xp̃m
renouata sunt omnia si animaduertant
dignitatẽ eiꝰ. Nouus enĩ fit his quibus
priꝰ homo tantũ uidebat᷑. cũ intelligit᷑
eẽ. ds̃: Ut recedente inifirmitate agnos.¬
catur diuinitas. & cessante errore ueteri
qui introducta multorum dõrũ opimõe
ab uniꝰ ueridĩ fide transduxerant genꝰ
humanũ. reuertant᷑ omia ad simpli¬
citatis ꝓfessionẽ. unũ dm̃ adorantia in¬
in trinitate. Omnia autẽ exdõ. Quã¬
uis xp̃c nos redemerit: omĩa tam̃ exdõ
quia ab ipso ẽ. om̃is paternitas. Iđoq
necessẽ p̃ferri ꝑsonã patris. Qui re¬

Expanded text:
obsequia sunt. Quare si qua est in Christo noobsequia sunt. Quare si qua est in Christo nova creatura, vetera transierunt, et ecce omnia facta sunrenovata sunt omnia, si animadvertant dignitatem ejus. Novus enim fit his, quibus prius homo tantum videbatur, cum intelligitur esse Deus: ut recedente infirmitate, agnoscatur divinitas, et cessante errore veteri, qui introducta multorum deorum opinione, ab unius veri Dei fide transduxerat genus humanum, revertantur omnia ad simplicitatis professionem, unum Deum adorantia in Trinitate. Omnia autem ex Deo. Quamvis Christus nos redemerit, omnia tamen ex Deo; quia ab ipso est omnis paternitas : ideoque necesse est praeferri personam Patris. Qui re
Abbreviated transcription (Latin):
ri causa ade : ꝓ om̃ibꝰ mortuus ẽ xp̃c. ut ros
a sca morte libaret. Idoq qui uuiunt in
corꝑe scientes xp̃m mortuũ ẽẽ ꝓse: sinte
eisubditi ꝓfitentes hunc dñm: quiaem̃
rectio etꝰ. s̾ hic sibi non uiuit: quiꝑatꝰ
est dñi sui facere uoluntatẽ. Itaq noᷤ¬
Uerũ ẽ. qͥa rp̃o resurgente a mortius iã ces¬
sat in eo carnał natiuitas cessat infirmi¬
tas corporis. cessat passio mortis. Usq ad cru¬
cẽ enĩ suspitio fuit infirmitatis in a p̃o
Post aut apparuit eẽ. quodnon credebat᷑.
sic̃ &e ipse ait. Cum graltaueritis filiũ
hominis: tunc cognoscetis qm̃ ego sum.
hec gͦ iccirco apłs memorat. ut ostendat
qua deuotione obsequendũ ẽ: xp̃o. Pro
salute enĩ hominũ non solũ hominẽ
se nasci ñ dedignatus⁊ s & iniriis agi
& mori. Ut incelligentes ꝗͣ p̃tiosa sit mors
eiꝰ ꝓpensius illi seruiant. ñ quasi homi¬
ni uicẽ reddentes s dõ. Qͥa unicuiq ꝓ
psona eiꝰ &r meritis refundenda sunt¬

Expanded text:
os a secunda morte liberaret; ideoque qui vivunt in corpore, scientes Christum mortuum esse pro se, sint ei subditi, profitentes hunc Dominum. Quia rectio ejus. Igitur hic sibi non vivit, qui paratus est domini sui facere voluntatem. ItaquVerum est, quia Christo resurgente a mortuis, jam cessat in eo carnalis nativitas, cessat infirmitas corporis, cessat et passio mortis. Usque ad crucem enim suspicio fuit infirmitatis in Christo: postea autem apparuit esse, quod non credebatur, sicut et ipse ait: Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quoniam ego sum . Hoc ergo idcirco Apostolus memorat, ut ostendat qua devotione obsequendum est Christo. Pro salute enim hominum non solum hominem se nasci non dedignatus est: sed et injuriis agi voluit; ut intelligentes quam pretiosa sit mors ejus, propensius illi serviant, non quasi homini vicem reddentes, sed Deo; quia unicuique pro persona ejus et meritis refundenda
Abbreviated transcription (Latin):
IMotheus filius smulieris iudeȩ fi¬
delis. patre greco icuns causa. paruu¬
lus circũcidi ñ potuit: qui studio ma¬
tris suȩ sacras litt̾as. didicit. qͥb opam
bonã dans: sibi uitã instituit. hunc
apłs cũ uolinssec assumere sciens ido¬
ne um fore dispensatorẽ ȩuangłice ue

Expanded text:
imotheus filius fuit mulieris Judaeae fidelis, patre Graeco, cujus causa parvulus circumcidi non potuit. Qui studio matris suae sacras litteras didicit, quibus operam dans, bonam sibi vitam instituit . Hunc Apostolus cum voluisset assumere, sciens idoneum fore dispensatorem evangelicae ve
Abbreviated transcription (Latin):
lege constituti exemplare & umbratile
sacerdotiũ gerebant celestiũ idẽ spi¬
ritaliũ. significantes uerum & sempi¬
ternũ xp̃i sacerdotiũ. Nonne altare
orationes m̃as : nichil uero habens car¬
nalis sacrificii quod incmere soluat᷑
ia & festiuiora efficiunt᷑ quomͦ cęles¬
tia. Nonne celebrant sacrificia quibꝰ
orũ om̃ia leuitiei sacerdotii sacrifi¬
cia signa fuerunt: qr lex ꝑmoysen

Expanded text:
lege constituti exemplare et umbratile lege constituti exemplare et umbratile sacerdotium gerebant coelestium, id est, spiritalium, significantes verum et sempiternum sacerdotium Christi. Nonne altare orationes? « Nihil vero habens carnalis sacrificii, quod in cineres resolvatur, ra et festiviora efficiuntur. Quomodo coelestia non celebrant sacrificia, quibuorum, omnia Levitici sacerdotii sacrificia signa fuerunt: Quia lex per Moysen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsuis. sicut suꝑnis dixit uł eciã ꝓppłi
peccadis. Unde necesse ẽ saluatorẽ nr̃m
indieb carnis suȩ aliqͥd habere adof-¬
ferendũ ꝓ nobis. Dũ insempiterna di-¬
umitatis sue natura ñ habuit qͥd offer-¬
ret: sũpsit ex nobis qͦd ꝓ nobis offerri
potuisset idẽ carñe humanã. Qd cã
aptũ ĩmolationi qũa caro inmortalis
ꝓmortalib : & qͥd t̾ã mundũ ꝓ mun¬
dandis uitiis mortaliũ. qua sine ulla
contagione carnalis concupiscentie
caronata iutero ex utero uirginali:
rat᷑. qͥq̃ offerat᷑ ꝓ quib offerat᷑ gͦ nec ali¬
cui sacrificiũ debet᷑ nͥ soli uͦ deo: ꝓĩn
pontifex ñt ꝓnobis semet ipsũ offe
& umbra deseruiunt cclestium. Sigͥeet
terrenꝰ pontifex sicut aaron. ñ e̾e̾t utiq
sacerdos sodm ordinẽ melchisedech in
eternum. Aaron qͥppe mortuus ẽ. & ñ
li fuerunt qͥ eremplari & umbre deser¬
uiunt celestium. Om̃s uͦ sacerdotes in

Expanded text:
suis, sicut superius dixit, vel etiam pro populi suis, sicut superius dixit, vel etiam pro populi peccatis. Unde necesse est Salvatorem nostrum in diebus carnis suae aliquid habere ad offerendum pro nobis: dum in sempiterna divinitatis suae natura non habuit quod offerret, sumpsit ex nobis 690 quod pro nobis offerre potuisset, id est, carnem humanam. Quid tam aptum immolationi quam caro mortalis pro mortalibus? Et quid tam mundum pro mundandis vitiis mortalibus quam sine ulla contagione carnalis concupiscentiae caro nata in utero, ex utero virginali? ratur, quid offeratur, pro quibus offeratur. Ergo nec alicui sacrificium debetur, nisi soli vero Deo. Proinde pontifex noster pro nobis, semetipsum offeret umbrae deserviunt coelestium. Si igitur esset terrenus pontifex, sicut Aaron, non esset utique sic sacerdos secundum ordinem Melchisedech in aeternum. Aaron quippe mortuus est, et nli fuerunt qui exemplari et umbrae deserviunt coelestium. Omnes vero sacerdotes in