comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
condignȩ passiones huiꝰ temporis: ad futuram
głam quȩ reuelabit᷑ in nob̃. Qd ẽ gͦ qͦd pateriᷤ
Sed semꝑ pateris. concedo ex qͦ natꝰ es ꝑ om̃s
etates tuas. usq ad senectam tuam. quouisq
morieris: puta quia hoc pateris qͦd passus ẽ¬
iob. Qd ille passus ẽ aliquot diebꝰ: aliquis
patiat᷑ ab ipsa infantia. Qdͦ pateris. transit.
fuit᷑ qͦd accepturꝰ es. finem ñ habebit. No¬
lo iam ȩques penam. cũ p̃mio temporali: eqͣ
et̾nitati si potes. Confitebit᷑ tͥ cum benefece¬
ris ei. Nolite eẽ tales fr̃s: uidete. quia ꝓpt̾ea
dicimꝰ hec. ꝓpt̾ea cantamꝰ: ꝓpt̾ea tractat᷑. ꝓpt̾ea
sudat᷑. Nolite facere ista: negocia ur̃a uos
ꝓbant. Aliquando in negotio ur̃o auditis uerũ:
& blasphematis: Eccłam blasphematis. Quare:
Quia xp̃iani estis. Si sic ẽ. duco me in parte do¬
nati: paganꝰ nolo eẽ. Quare: Qa momordisti
panẽ: & dolent dentes. Quando uidebas ipsũ
panẽ laudabas: cepisti manducare & doleñ

Expanded text:
e passiones hujus temporis, ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Quid est ergo quod pateris? Sed semper pateris. Concedo. Ex quo natus es, per omnes aetates tuas usque ad senectam tuam, quo usque morieris, puta quia hoc pateris quod est passus Job; quod ille passus est aliquot diebus, aliquis patiatur ab ipsa infantia: quod pateris transit, finitur; quod accepturus es, finem non habebit. Nolo jam aeques poenam cum praemio: tempora aequa aeternitati, si potes. 10. Confitebitur tibi, cum bene feceris ei. Nolite esse tales, fratres: videte quia propterea dicimus haec, propterea cantamus, propterea tractatur, propterea sudatur: nolite facere ista. Negotia vestra vos probant: aliquando in negotio vestro auditis verum, et blasphematis, Ecclesiam blasphematis. Quare? Quia christiani estis. Si sic est, duco me in partem Donati: paganus volo esse. Quare? Quia momordisti panem, et dolent dentes. Quando videbas ipsum panem, laudabas; coepisti manducare, et dolent
Abbreviated transcription (Latin):
rem. Non accipiam de domo tua uitulos:
neq de gregibꝰ tuis hẏroos. Qm̃ meȩ st̃¬
omĩs bestie siluȩ. Quid a te queram. qͦd
ego condidi: Magisne ẽ hoc tuum eui pos¬
sidere dedi: quam meum qui feci Qm̃
mes sunt omnes bestiȩ siluȩ. Sed forte
ait ille isrł. Bestiȩ dĩ sunt ille bestis fe¬
ronquas non includo in curte mea: qͥt
non alligo ad pͣsepe meum. Cȩterum bos
lle is uuas. & hẏrcus. mea st̃ hec Peco¬
raii montibꝰ & boues. Mea sunt illa
Que non posides : mea sunt ista quȩ pos¬
iassum. enim seruus meꝰ es tĩ: totum
peculium tuum meum ẽ. Nleq enim ẽ
sesullumi dũ qͦd sibi seruus comparauit:
paert peculium dñi qͦd ipse dñs seruo¬

Expanded text:
remur. Non accipiam de domo tua vitulos, remur. Non accipiam de domo tua vitulos, neque de gregibus tuis hircos. 17. versomnes bestiae silvae. Quid a te quaeram quod ego condidi? Magisne est hoc tuum cui possidere dedi, quam meum qui feci? Quoniam meae sunt omnes bestiae silvae. Sed forte ait ille Israel, Bestiae Dei sunt, illae bestiae ferae quas non includo in chorte mea, quas non alligo ad praesepe meum: caeterum bos ille et ovis et hircus, mea sunt haec. Pecora in montibus et boves. Mea sunt illa quae non possides, mea sunt ista quae possides. Si enim servus meus es tu, totum peculium tuum meum est. Neque enim est peculium Domini quod sibi servus comparavit, et non erit peculium Domini quod ipse Dominus ser
Abbreviated transcription (Latin):
tabis sacrificium iusticię. oblationes&
holocausta. Dieit quȩdam holo causta am
acceptaturũ. Qͥd ẽ aut̃ holocaustum :
Totum igne absumptum. Causys incersio ẽ:
holon totum ẽ. Holocaustum aut̃ ẽ: totum
igne absumptum. Est quidam ignis flagran¬
tissimȩ caritatis. Animꝰ inflammet᷑ cartra¬
te : arripiat eadem caritas mbra in usum
suum. nͣ ea ꝑmutat militare cupiditati: ut
totꝰ exardescat igne amoris diuini: qui uult
offerre dõ holocaustum. Talia holocausta tua:
forte non intelligit quȩ holocausta eiꝰ in con¬
spectu suo habeat semꝑ: & adhuc de bobus.
de oiubꝰ. de hircis cogitat. Non cogitet.
Non accipiam de domo tua uitulos. Holo¬
causta nominaui: iam animo & cogitatio¬
ne ad t̾renos greges currebas. inde pingue
mͥ aliquid eligebas : non accipiam de domo
tua uitulos. Prenuntiat testam̃tum nouũ:
ubi omnia sacrificia illa uetera cessauer.
Erant erum tunc p̃nuntiantia futurum
qͦodam sacrificium: cuiꝰ sanguine munda¬

Expanded text:
ptabis sacrificium justitiae oblationes et holocausta . Dicit quaedam holocausta Deum acceptaturum. Quid est autem holocaustum? Totum igne absumptum: καῦσις incensio est, ὅλον totum est: holocaustum autem est totum igne absumptum. Est quidam ignis flagrantissimae charitatis: animus inflammetur charitate, arripiat eadem charitas membra in usum suum, non ea permittat militare cupiditati, ut totus exardescat igne amoris divini qui vult offerre Deo holocaustum. Talia holocausta tua iforte non intelligit quae holocausta ejus in conspectu suo habeat semper, et adhuc de bobus, de ovibus, de hircis cogitat: non cogitet; Non accipiam de domo tua vitulos. Holocausta nominavi; jam animo et cogitatione ad terrenos greges currebas, inde pingue mihi aliquid eligebas: Non accipiam de domo tua vitulos. Praenuntiat Testamentum novum, ubi omnia illa sacrificia vetera cessaverunt. Erant enim tunc praenuntiantia futurum quoddam sacrificium, cujus sanguine munda
Abbreviated transcription (Latin):
paulꝰ hoc dicit. E enim qͦd ad p̃sens ẽ. tempo¬
rale leue tribulationis nr̃ȩ: uixta incredi¬
Sed quando: Non respicientibꝰ inqͥt quȩ ui¬
dent᷑. sed quȩ ñ uident᷑: ñ quȩ temporalia.
sed quȩ ȩtͣna. Quȩ enim uident᷑ temporalia

Expanded text:
Paulus hoc dicit: Etenim quod ad praesens est tempoPaulus hoc dicit: Etenim quod ad praesens est temporale leve tribulationis nostrae, juxta incrediSed quando? Non respicientibus, inquit, quae videntur, sed quae non videntur; non quae temporalia, sed quae aeterna. Quae enim
Abbreviated transcription (Latin):
lumꝰ manducare iusticiam. temꝑemꝰ nos ab
iniquitatibꝰ. & nascit᷑ in corde ñ solum de¬
lectatio. laudandi iusticiam: sed etiam faci¬
uas manducandi. Nam si dicit xpĩanꝰ. as̃
nouuit quia delectat me. sed ñ possum face¬
rut quass os dentes hab&: dui manduca¬
lit iniquitatẽ. Ergo & iusticia manducat᷑.
ue norte torquebit᷑. Confitebit᷑ tͥ eũ benefe¬
enrsur. a gendite & pascimini. hereat in cor
ub urĩs manducate & uidece tales. & no¬
ite ee tales cauete talia ũba. Confitebit
tsli bene feceris ei. Quam multi st̃ x p̃iani
confitet᷑: uenit hereditas confitet᷑. Patit᷑
dampnum: blasphemat. Qualis filiꝰ es: qͥa
datori: ut accipias hereditatem a dõ qui te
em̃dat. Erudiris cũ em̃daris : sed multum
emͣdat. quia magnum ẽ qͦd habes acciꝑe. Nã
si appendas qͦd em̃daris cum eo qͦd accepturꝰ
es: inuenies quia nichil ẽ qͦd em̃daris. Apłs

Expanded text:
lumus manducare justitiam, temperemus nos ab lumus manducare justitiam, temperemus nos ab iniquitatibus; et nascitur in corde non solum delectatio laudandi justitiam, sed etiam facilitas manducandi. Nam si dicit Christianus, Deus novit quia delectat me, sed non possum facere: quassatos dentes habet, diu manducavit iniquitatem. Ergo et justitia manducatur?  in morte torquebitur. 9. Confitebitur tibi, cum bene feceris ei. Attendite et pascimini, haereat in cordibus vestris; manducate, videte tales, et nolite esse tales: cavete talia verba. Confitebitur tibi, cum bene feceris ei. Quam multi sunt christiaconfitetur; venit haereditas, confitetur: patitur damnum, blasphemat. Qualis filius es, quidatori, ut accipias haereditatem a Deo qui te emendat. Erudiris enim, cum emendaris. Sed multum emendat, quia magnum est quod habes accipere. Nam si appendas quod emendaris cum eo quod accepturus es, invenies quia nihil est quod emendaris. Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
oculis : sic iniquitas utentibꝰ ea. Qui mandu¬
cauerit enim iniqͥtatẽ. id ẽ qͥ libent̃ habuerit
iniquitatẽ : ñ poterit manducare uisticiam.
Panis enũ iusticia ẽ. Quid ẽ panis: Ego sũ
panis uiuus qͥ de cęlo descendi. Ipse ẽ panis
cordis nr̃i. Qͦmͦ qui manducat ore corporis
uuas acerbas. obrigescunt & obstupescunt
dentes eiꝰ. & minꝰ idoneꝰ fit ad manducandũ
panem: & reman& illi laudare qͦd uid& et
manducare ñ posse: sic & qͥ iniquitate usus ẽ.
& pastꝰ peccatis in corde. incipit non posse
manducare panem : laudat u̾bum dĩ & ñ facit.
Unde ñ facit. Quia cũ ceꝑit facere labo¬
rat: qͦmͦ sentimꝰ laborare dentes pꝰ uuas acer¬
bas. cũ ceꝑimꝰ panem manducare. Ses quio
faciunt illi. quibꝰ obstupescunt dentes: em¬
ꝑant se aliqͣntum ab uius acerbis. & redeuñ
dentes ad stabilitatem suam: & incumbunt
pani. Sic & nos laudamꝰ iusticiam: sed si uo¬

Expanded text:
oculis, sic iniquitas utentibus ea . Qui manduoculis, sic iniquitas utentibus ea . Qui manducaverit enim iniquitatem, id est, qui libenter habuerit iniquitatem, non poterit manducare justitiam. Panis enim justitia est. Quis est panis? Ego sum panis vivus qui de coelo descendi . Ipse est panis cordis nostri. Quomodo qui manducat ore corporis uvas acerbas, obrigescunt et obstupescunt dentes ejus, et minus idoneus fit ad manducandum panem, et remanet illi laudare quod videt, et manducare non posse: sic et qui iniquitate usus est, et pastus peccatis in corde, incipit non posse manducare panem, laudat verbum Dei, et non facit. Unde non facit? Quia cum coeperit facere, laborat; quomodo sentimus laborare dentes post uvas acerbas, cum coeperimus panem manducare. Sed quid faciunt illi quibus obstupuerunt dentes? Temperant se aliquantum ab uvis acerbis, et redeunt dentes ad stabilitatem suam, et incumbunt pani. Sic et nos laudamus justitiam: sed si vo
Abbreviated transcription (Latin):
sed falso dicunt. Benedictio ẽ ab animoli¬
nedicentis : non ab ipsa uanitate. Qͥ eni¬
tu dicis: Quia manducauit & bibit. quo
fecit qͦd uoluit. qmͣ splendide epulat ẽ. is
secum benefecit. Ego dico fecit secũ ml
nͣ ego dico sed xp̃c. fecit secũ male. stol
diues ille quando cotidie epulabat᷑ slus¬
de : bene secum facere putabat᷑. Canli
cȩpit ardere apud inferos: tunc muetillie
male. qͦd putabat᷑ bene. Qͦs enum mandns¬
uerat apud suꝑos: hoc digerebat apis ll¬
ros. Iniquitatem dico fr̃s. quã epulabas
Manducabat p̾ciosas epulas ore cari
ore cordis manducabat iniquitatẽ. Qᵈ
apuo suꝑos ore cordis manducabate hos
apud inferos in illis suppliciis aigaent᷑
Et qͥdem temporalit᷑ manducauerat inac̃t
male digerebat. D anducat᷑ gͦ iniqͥtas. for.¬
te aliquis hoc dicit. Quid ẽ qͦd loquit᷑: man¬
ducat᷑ ini quitas: Non ego dico: audi scͥpt᷑am.
Sicut uua acerba dentibꝰ uexatio ẽ: & fumꝰ

Expanded text:
sed falso dicunt. Benedictio est ab animo benedicentis, non ab ipsa veritate. Quid enim dicis tu? Quia manducavit et bibit, quia fecit quod voluit, quoniam splendide epulatus est, ideo secum fecit bene? Ego dico: Fecit secum male. Non ego dico, sed Christus: Fecit secum male. Etenim dives ille quando quotidie epulabatur splendide, bene secum facere putabatur: cum autem coepit ardere apud inferos, tunc inventum est male quod putabatur bene. Quod enim manducaverat apud superos, hoc digerebat apud inferos. Iniquitatem dico, fratres, quam epulabatur. Manducabat pretiosas epulas ore carnis, ore cordis manducabat iniquitatem. Quod apud superos ore cordis manducabat, hoc apud inferos in illis suppliciis digerebat. Et quidem temporaliter manducaverat, in aeternum male digerebat. Manducatur ergo iniquitas? forte aliquis dicit: Quid est quod loquitur? Manducatur iniquitas? Non ego dico, audi Scripturam: Sicut uva acerba dentibus vexatio est, et fumus
Abbreviated transcription (Latin):
patres sunt eorum qui futuri erunt. Osten¬
dere uoluit sp̃s sc̃s quia ñ ẽ mala ȩquitas.
quando ad illam murmurat᷑. Sed hi ab ori¬
gine usq ad ꝓgeniem patrum suoꝵ : patrem
suum habent. Duos genuit adam: & in i.¬
no iniquitas. & in unoꝰ iusticia. Iniquitas
n cain: uisticia in abel. P reualuisse ui¬
detur iniquitas siꝑ iusticiã: quia occidit
cuin iniustꝰ. abel iustum & in nocentem.
Numꝗͥd mane . Sed dominabunt᷑ eis recti ma¬
ne. Uenid mane: & uidebit᷑ ubi sit abel. &
ubi cain. Sic om̃s qͥ sod̾m cain. & sic om̃s qͥ
seđm abel: usq in finem scłi. Introibitꝰ
usq in ꝓgeniem patrum suorum : usq in
ȩc̃num non uidebit lum̃. Quia & hic eũ
eẽt in tenebris erat: gaudens falsis bonis.
& non amans uera bona: & idõ hinc ad
tartara ibit : a tenebris somnioꝵ. excipient
eũ tenebre torm̃toꝵ. Ergo usq in ȩt̾num
nͥ uidebit lumͣ. Sed quare hȩc: Eo posu¬

Expanded text:
patres sunt eorum qui futuri erunt. Ostendere voluit Spiritus sanctus quia non est mala aequitas, quando ad illam murmuratur: sed hi ab origine usque ad progeniem patrum patrem suum habent. Duos genuit Adam, et in uno iniquitas, in uno justitia: iniquitas in Cain, justitia in Abel. Praevaluisse videtur iniquitas super justitiam, quia occidit Cain injustus Abel justum in nocte . Numquid mane? Sed dominabuntur eis recti mane. Veniet mane, et videbitur ubi sit Abel, et ubi Cain. Sic omnes qui secundum Cain, et sic roibit usque in progenies patrum suorum: usque in aeternum non videbit lumen. Quia et hic cum esset, in tenebris erat, gaudens falsis bonis, et non amans bona vera; et ideo hinc ad tartarum ibit: a tenebris somniorum excipient eum tenebrae tormentorum. Ergo usque in aeternum non videbit lumen. Sed quare hoc? Quod posu
Abbreviated transcription (Latin):
& pauꝑ. id ẽ & qui ꝑtinent ad adam. & qͥ
ꝑtinent ad xp̃m : alii dicunt demoniũ
hab& : alii dicunt ñ st̃ u̾ba ista demo¬
nium habentis. Alii enĩ tenent uiã scłi.
as asta ad tempꝰ audiunt: ali n frista
audiunt. sed faciunt qͦd dictum ẽ. aite
ꝑcipite qui habitatis orbem. Et eumas
ista. ucertꝰ ẽ fructꝰ. Sed qui male agut
&s uam scłi eligunt: mors pastor ẽ esd
aut̃ eligunt uiam dĩ: uita pastor estes
ni&e ipsa uita iudictura: & dampnaturie
pastore suo eos quibꝰ dicet᷑. Ite in ignẽ qũ¬

Expanded text:
ad Adam, et qui pertinent ad Christum, alii dicunt, Daemonium habet; alii dicunt, Non sunt ista verba daemonium habentis. Alii enim tenent viam saeculi, et ista ad tempus audiunt - alii non frustra audiunt, sed faciunt quod dictum est, Auribus percipite qui habitatis orbem. Et cum agunt ista, incertus est fructus. Sed qui male agunt, et viam saeculi eligunt, mors pastor est eis: qui autem eligunt viam Dei, vita pastor est eis. Veniet ipsa vita judicatura, et damnatura cum pastore suo eos quibus dicetur: Ite in ignem
Abbreviated transcription (Latin):
thesaurirauit in cęlo cor ipsiꝰ. de cęlo ñ descen¬
e uidentur florere ad tempꝰ. & uisti laborare.
Sed quare: Quia nox ẽ adhuc. Qd ẽ nor ẽ:
Non apparent merita iustorum: & quasi nomi¬
natur felicitas impiorum. Tamdici uidet᷑ her¬
ba letior qͣm arbor: qͣndiu lirems ẽ. Herba
erim ꝑ hr̃emem uiget: arbor ꝑ hyemem qͣsi
arida ẽ. Cum sol exierit feruentior tempore
tatis. arbor que ꝑ hyemem arida uidebat᷑.
explet solus. ꝓfert fructꝰ herba aut̃ arescit.
ł uiebis uonorem arboris: herba arida ẽ. Sic
iusti mͦ laborant: anteqͣm ueniat estas. Eit
iui duit radice: nondum appar& in ramis. Ra¬
in debeam̃ Ibere radicem: ut uita sit pastor
u puia lubitatio nrã ñ deho& i ecedere ee celo
qua ilue tra debemꝰ sic̃ mortut ambudaro.¬

Expanded text:
thesaurizavit in coelo, cor ipsius de coelo non descenthesaurizavit in coelo, cor ipsius de coelo non descenors pastor est, videntur florere ad tempus, et justi laborare: sed quare? Quia nox est adhuc. Quid est, nox est? Non apparent merita justorum, et quasi nominatur felicitas impiorum. Tamdiu videtur herba laetior quam arbor, quamdiu hiems est. Herba enim per hiemem viget, arbor per hiemem quasi arida est: cum sol exierit ferventior tempore aestatis, arbor quae per hiemem arida videbatur, expletur foliis, profert fructus; herba autem arescit: videbis honorem arboris, herba arida est. Sic et modo justi laborant, antequam veniat aestas. Est vita in radice, nondum apparet in ramis. Rasum debeamus habere radicem, ut vita sit pastor noster, quia habitatio nostra non debet recedere de coelo, quia in hac terra debemus sicut mortu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ suꝑbiam cadens. inuidit stanti. & morte in¬
uisibili deiecit stantem: ut etiam morte uisi¬
bili ꝑder&. Ad eum ꝑtinentes. pastorem habent
mortem. Nos autem qui de futura immortali¬
tate cogitamꝰ. & non sine causa in fronte signũ
crucis xp̃i portamꝰ: non habemꝰ pastorem nͥ uit̾ã.
Infidelium pastor mors: fidelium pastor uita.
Si gͦ in inferno sunt oues quibꝰ pastor morsẽ.
in celo sunt oues quibꝰ pastor uita ẽ. Qdͥgͥ: lam
in celo sumꝰ: In celo scđm fidem. Si gͦ ñ in cȩlo.:
ubi sursum cor: Si non in cȩlo: ubi ẽ qͦd apłs
paulus dicit. nr̃a eium conu̾satio in celis ẽ: Cor¬
pore ambulamus in t̾ra: corde habitamus in cęlo.
Habitamꝰ ibi: si illuc aliquid mittimꝰ. qͦd ibi nos
teneat. Nemo enm in habitat corde: nͥ unde co¬
gitat. Inde autem cogitat: ubi thesaurirat.
ẽ hesaurirauit in t̾ra cor ipsiꝰ. a t̾ra ñ recedit:

Expanded text:
per superbiam cadens invidit stanti, et morte inper superbiam cadens invidit stanti, et morte invisibili dejecit stantem, ut etiam mortem visibilem penderet . Ad eum pertinentes, pastorem mortem habent: nos autem qui de futura immortalitate cogitamus, et non sine causa in fronte signum crucis Christi portamus, non habemus pastorem nisi vitam. Infidelium pastor mors, fidelium pastor vita. Si ergo in inferno sunt oves quibus pastor mors est, in coelo sunt oves quibus pastor vita est. Quid igitur? Jam in coelo sumus? In coelo secundum fidem. Si ergo in coelo, ubi, Sursum cor? Si non in coelo, unde apostolus Paulus dicit, Nostra enim conversatio in coelis est ? Corpore ambulamus in terra, corde habitamus in coelo. Habitamus ibi, si illuc aliquid mittimus quod ibi nos teneat. Nemo enim inhabitat corde, nisi unde cogitat: inde autem cogitat, ubi thesaurizat. Thesaurizavit in terra, cor ipsius a terra non recedit,
Abbreviated transcription (Latin):
erat: deinde sic incipuint u̾sus hodie di¬
cutiendi atq tractandi. Sicut oues ie
ferno positȩ: mors pastor ẽ eis. Quibꝰ. lli
quorum uia scandalum ipsis. Quibꝰ: Ili
qui p̾sentia sola attendunt: dum futura
non cogitant. Illis qui uitam non putat
nͥ istam: quȩ mors dicenda ẽ. Nongͥmi
merito tamquam oues in inferno: morton
habent pastorem. Qͥd ẽ mortem habent pͥ¬
storem: Mors enim aliqua res ẽ: aut aliqͥ
potestas ẽ. Mors nempe separatio ẽ anime
a corpore. Mors equidem quam tunent he¬
mines. separatio ẽ animȩ a corpore: mors
aut̃ quam non timent homines. sepurid
ẽ animȩ a dõ. Et plerumq cum tis
mines istam. quȩ separat animon lue¬
re : incidunt in illam ubi anima sqdra
ã dõ. H ec ẽ gͦ mors. Quomꝰ autem mols
stor ẽ illis: Si uita xp̃c ẽ: mors diaboꝰ. P
qua lapsus ẽ adam. ipsiꝰ ꝑsuasiore honis
ꝓpinata ẽ: suie ista qua separait anislo
a corpore. ipsum hab& auctorem qui pͥmo

Expanded text:
 Deinde sic incipiunt versus hodie discutiendi atque tractandi: Sicut oves in inferno positae, mors pastor est eis. Quibus? Illis quorum via scandalum ipsis. Quibus? Illis qui praesentia sola attendunt, dum futura non cogitant; illis qui vitam non putant nisi istam, quae mors dicenda est. Non igitur immerito tanquam oves in inferno, mortem habent pastorem. Quid est, mortem habent pastorem? Mors enim aliqua res est, aut aliqua potestas est? Mors nempe aut separatio est animae a corpore: et ea quidem quam timent homines, separatio est animae a corpore: mors autem vera quam non timent homines, separatio est animae a Deo. Et plerumque cum timent homines istam quae separat animam a corpore, incidunt in illam ubi anima separatur a Deo. Haec est ergo mors. Quomodo autem mors pastor est illis? Si vita Christus est, mors diabolus. qua lapsus est Adam, ipsius persuasione homini propinata est, sive ista in qua separatur anima a corpore, ipsum habent auctorem qui primo
Abbreviated transcription (Latin):
t.scum si non audis: non loquar ẽ. Auds
uloquar tͥ. Nlam si non audis & si loquar.
uon t. Q uando gͦ tͥ loquar:. Si audis. Quan¬
doruidis : Si populus neus es. Audi enam
populus uieꝰ: non audis si populius alienus.

Expanded text:
m si non audis, non loquar tibi. Audi et loquar tibi. Nam si non audis, etsi loquar, non tibi. Quando ergo tibi loquar? Si audis. Quando audis? Si populus meus es. Audi enim, populus meus: non audis, si populus alienus.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd magis dolendũ ẽ. quia & utꝰ multi
dormiunt. & euigilare nolunt. a suis xp̃i¬
anis audiunt: quid pateris: Fr̃s mei ho¬
mini uiuenti scłm uiam xp̃i: qͥ dicit qͥd
pateris . putamꝰ quid dicit : Horremꝰ iude¬
dei xp̃o : demoniũ habes. Age tu xp̾iane
qͣndo uideris de corde hominis expulsum
diabolũ. & in habitare xp̃m. & dicis qͥd pa¬
teris: demonium tͥ uidet᷑ habere. Dictum
ẽ & de ipso domino qͦd uisanir&: quando

Expanded text:
quod magis dolendum est, quia et intus multi quod magis dolendum est, quia et intus multi dormiunt et evigilare nolunt, a suis, a Christianis audiunt, Quid pateris? Fratres mei, homini viventi secundum viam Christi, qui dicit, Quid pateris? putamus quid dicit? Horremus Judaeisto. Daemonium habes: age tu, christiane, quando videris de corde hominis expulsum diabolum, et inhabitare Christum, et dicis, Quid pateris? daemonium tibi videtur habere? Dictum est et de ipso Domino
Abbreviated transcription (Latin):
rartibꝰ insultar: & dicent intͣ se peniteritiã
agentes : sed pęnitentia sera & infructuo¬
sa. Qui nolunt mͦ agere fructuosam: agent
tunc infructuosam. Qdͥ gͦ dicunt iam in pe¬
nitentia infructuosa: Hi sunt qͦs aliqͣndo
in derisum habuimꝰ: & in similitudinẽ imꝓ¬
ꝑii. Uerba dico libri dĩ sapientiȩ: cognosct᷑
qui ea solent audire. U erba enim st̃ maloꝵ
futura. quando uidebunt uidicem. etiam
om̃s fideles ad dext̾am eiꝰ. & om̃s scõs eiꝰ eum
illo udicantes. hoc habent dicere : u̾ba ip¬
sorum dicit scriptura. Hi sunt qͦs aliqͣndo
babiumꝰ in derisum. & in similitudinẽ im¬
ꝓꝑũ. nos insensati uitam illoꝵ estimaba¬
mꝰ insaniam. Cum enim ceꝑit dõ qͥsq ui¬
uere. mundum contempnere. inuirias su¬
as nolle ulcisci. nolle hic diuitias. ñ mc
querere felicitatem tͣrenam. contẽpnere oĩa.
dnm̃ solum cogitare. uiam xp̃i ñ desere¬
re: non solum a paganis dr̃. in sarus. sed

Expanded text:
rantibus insultatur, et dicent intra se poenitentiam rantibus insultatur, et dicent intra se poenitentiam agentes, sed poenitentiam seram et infructuosam. Qui noluerunt modo agere fructuosam, agent tunc infructuosam. Quid ergo dicent jam in poenitentia infructuosa? Hi sunt quos aliquando in risum habuimus, et in similitudinem improperii. Verba dico libri de Sapientia: cognoscunt qui ea solent audire. Verba enim sunt malorum futura, quando videbunt judicem, et jam omnes fideles ad dexteram ejus, et omnes sanctos ejus cum illo judicantes: hoc habent dicere, verba ipsorum dicit Scriptura, Hi sunt quos aliquando habuimus in risum, et in similitudinem improperii; nos insensati, vitam illorum aestimabamus insaniam . Cum enim coeperit Deo quisque vivere, mundum contemnere, injurias suas nolle ulcisci, nolle hic divitias, non hic quaerere felicitatem terrenam, contemnere omnia, Dominum solum cogitare, viam Christi non deserere, non solum a Paganis dicitur, Insanit; sed
Abbreviated transcription (Latin):
hab& uitam. & mane ñ hab& uitam. Ergo qui
dormit uiuit: & qui surgit ñ uiuit: Nonne
qui dormit. morti similior ẽ: & qͥ st̃ qͥ dormi¬
unt: Quos exeitat apłs paulꝰ: si tam̃ uelint
euigilare. Qͥb̾dam enim dicit. Surge qͥ dormis.
& erurge a mortuis: & illuminabit te xp̃c.
Qui gͦ illuminant᷑ a. xp̃o. iam uigilant: sed
ñdum appar& fructꝰ uigiliarum. Mare ap¬
parebit: id ẽ cum scłi huiꝰ incerta transieruis.
Facit bene. rep̃hendit᷑. blasphemat᷑. accusat᷑.
laborat. tretur: qͣsi tenebrȩ st̃. In radice aũ
uigor. fructꝰ. opulentia. uita ñdũ ẽ in ramis.
sed radix ñ aruit: similis arescenti ẽ. Sed temp̾
uenit. uestiet᷑ honore suo: fecundabit᷑ fruetibꝰ
suis. Tunc illi de qͥbꝰ dictum ẽ ut ñ eos relem.
quid enĩ de illis ait psalmꝰ: Om̃ sic̃ fenũ cito
arescent: & sic̃ olera prati cito cadent. Ca
dent cũ iudebt̃ ad dext̾am scõs. quibꝰ labo¬

Expanded text:
habet vitam, et mane non habet vitam. Ergo qui habet vitam, et mane non habet vitam. Ergo qui dormit vivit, et qui surgit non vivit? Nonne qui dormit morti similior est? Et qui sunt qui dormiunt? Quos excitat apostolus Paulus, si tamen velint evigilare. Quibusdam enim dicit: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Qui ergo illuminantur a Christo, jam vigilant, sed nondum apparet fructus vigiliarum: mane apparebit, id est, cum saeculi hujus incerta transierint. facit bene; reprehenditur, blasphematur, accusatur, laborat, terretur: quasi tenebrae sunt. In radice autem vigor, fructus, opulentia: vita nondum est in ramis, sed radix non aruit: similis arescenti est; sed tempus venit, vestitur honore suo, fecundatur fructibus suis. Tunc illi de quibus dictum est ut non eos zelemus: quid enim de illis ait psalmus? Quoniam sicut fenum cito arescent, et sicdent, cum videbunt ad dexteram sanctos, quibus labo
Abbreviated transcription (Latin):
in. foliis & fructibꝰ: Sequit᷑ & dicit. Cum
xp̃c apparuerit uita ur̃a. tunc & uos cum
illo apparebitis in gła : & erit mane. Nam
mͦ non ẽ mane. Tumeant mͦ suꝑbi & diui¬
tes huiꝰ scłi: impii bonis insultent. infideles
fidelibꝰ: & dicant. Quid uob̃ ꝓdest quia
credidistiꝰ : Quid plꝰ habetis. quia xp̃m habe¬
tis: Respondeant fideles si uere fideles sunt
nox ẽ. nondum udetur qͦd tenemꝰ. Non qͥes¬
cant manꝰ in bonis oꝑibꝰ. Unoe alibi dr̃. In
die tribulationis meȩ dm̃ exquisiui manibꝰ
meis: nocte coram eo. non sum deceptꝰ. Appa¬
rebit labor nr̃ mane. & erit fruetꝰ mane: ut
illi qͥ mͦ laborant. pꝰea dominent᷑: & illi qͥ mͦ se
lactant & suꝑbiunt. pꝰea subiciant᷑. Qd enim
sequit᷑. Sicut oues in inferno posite: mors
pastor ẽ eis. Et dominabunt᷑ eis recti mane.
Puto iam planum eẽ u̾sum istum. quia
p̃locuti sumus: dominabunt᷑ eis recti mane
Colera noctẽ. desid̾a mane: ne putes qͥa nor

Expanded text:
ructibus, sequitur et dicit, Cum Christus apparuerit, vita vestra, tunc et vos cum illo apparebitis in gloria . Et erit mane. Nam modo non est mane. Tumeant modo superbi et divites hujus saeculi, impii bonis insultent, infideles fidelibus, et dicant: Quid vobis prodest quia credidistis? quid plus habetis, quia Christum habetis? Respondeant fideles, si vere fideles sunt: Nox est, nondum videtur quod tenemus. Non quiescant manus in bonis operibus. Unde alibi dicitur: In die tribulationis meae Deum exquisivi manibus meis nocte coram eo, et non sum deceptus . Apparebit labor noster mane, et erit fructus mane: ut illi qui modo laborant, postea dominentur; et illi qui modo se jactant et superbiunt, postea subjiciantur. Quid enim sequpastor est eis. Et dominabuntur eis recti mane. 4. Puto jam planum esse istum versum, quia praelocuti sumus: Dominabuntur eis recti mane. Tolera noctem, desidera mane. Ne putes quia nox
Abbreviated transcription (Latin):
Inuocabunt nomina eorum in t̾ris ipsoꝵ.
Qd ẽ hoc : Tollunt panem & uinum ad se-¬
pulchra: & inuocant ibi nomina mortuorum.
Putas quantum inuocatũ ẽ nom̃ illiꝰ diuitis.
postea qͣndo inebriabant se homines in me¬
moria ipsiꝰ : Nec descendebat una gutta
suꝑ linguam ipsiꝰ ardentem. Uentri suo ser¬
uiunt homines: ñ sp̃itibꝰ suoꝵ. Ad sp̃s mor¬
tuorum ñ ꝑuenit. nͥ qͦd secum uiui fecer.
Si aut̃ uiui secum ñ fecer̃: ad mortuos
nichil ꝑuenit. Sed quid faciunt illi: Solũ
comparatꝰ ẽ ium̃tis insipientibꝰ. & similis fa¬
ctꝰ ẽ illis. Qͦmͦ insultatum ẽ homunibꝰ qui
non intellexer̃ quid facerent de diuitiis
cum uiuerent. & putauer̃ se beatos futuros
si haberent memoriam marmoratam qͣsi et̃¬
nam domum: & si sui quibꝰ reliquissent sub¬
stantiam suam inuocarent nomina eoꝵ in
t̃ris ipsorum. Debuer̃ aut̃ contͣ p̃parare si¬
bi domum ȩt̃nam in bonis oꝑibꝰ. p̃parare si¬
bi uitã immortalem: mittere ante se sũptꝰ.

Expanded text:
nvocabunt nomina eorum in terris ipsorum. Quid est hoc? Tollent panem et merum ad sepulcra, et invocabunt ibi nomina mortuorum. Putas quantum invocatum est nomen illius divitis postea, quando inebriabant se homines in memoria ipsius, nec descendebat una gutta super linguam ipsius ardentem ? Ventri suo serviunt homines, non spiritibus suorum. Ad spiritus mortuorum non pervenit, nisi quod secum vivi fecerunt: si autem vivi secum non fecerunt, ad mortuos nihil pervenit. Sed quid faciunt illi? Solum comparatus est jumentis insensatis, et similis factus est illis. Quomodo insultatum est hominibus, qui non intellexerunt quid facerent de divitiis cum viverent, et putarunt se beatos futuros, si haberent memoriam marmoratam, quasi aeternam domum, et si sui, quibus reliquissent substantiam suam, invocarent nomina eorum in terris ipsorum. Debuerunt autem contra praeparare sibi domum aeternam in bonis operibus, praeparare sibi vitam immortalem, mittere ante se sumptus,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃brun tuum. non semꝑ in dolore futurum
Minat᷑ gͦ inimicꝰ tam leue malum & ei
is malum: minat᷑ ds̃ ęt̾num malum & ñ
facis bonum: Ad malum facienaũ nec mi¬
ne te compellere deberent: a bono faciendo
nec minȩ te det̾rere deberent. M inis eñi
di. minis et̃ni ignuis ꝓhiberis a malo: inui¬
taris ao bonum. Pnde pig&: nisi quia ñ cre¬
des÷ E xcutiat gͦ unꝰ quisq cor suum: & ui¬
deat qͥd ibi fides teneat. Si credimꝰ futurũ

Expanded text:
membrum tuum, non semper in dolore futurum. membrum tuum, non semper in dolore futurum. Minatur ergo inimicus tam leve malum, et facis malum: minatur Deus aeternum malum, et non facis bonum! Ad malum faciendum nec minae te compellere deberent: a bono faciendo nec minae te deterrere deberent. Minis autem Dei, minis aeterni ignis prohiberis a malo, invitaris ad bonum. Unde piget, nisi quia non credis? Excutiat ergo unusquisque cor suum, et videa
Abbreviated transcription (Latin):
quid loquar: aut quibꝰ ioquar: Iȩc aman¬
tibꝰ pena ẽ non contempnentibꝰ. Qui dulce¬
dinem sapientie & ueritatis utcũq sentire
ceptunt. nouerunt qͦd dico: quanta pena sit.
tantum mͦ a facie dĩ separari. Qui aut̃ illã
Aulcedinem nondum gustauerunt. si ñdũ
desiud̾ant dĩ faciem: timeant uł iguẽ. Sup¬
plicia t̾reant: quem p̃mia non inuitant. Si¬
le tͥ ẽ qͦd ds̃ pollicet᷑: contremisce qͦd minat᷑:
Uenis dulcedo p̃sentiȩ: non mutaris. ñ et¬
citaris. ñ suspiras. ñ desideras: ampleraris
peccata dua. & delicias carnis tuȩ. Stipulas
ad t congeris: ueni& ignis. Ignis in conspe¬
etu eiꝰ ardebit. Non erit iste ignis sic̃ foc
ticus. qͦ tam̃ si manum mittere cogaris:
facies quicquid uoluerit qui hoc minatur.
S t̾ dicit scribe contͣ caput patris tii. seri¬
be cont̾ capita filiorum tuorum. nam si non
eoeris. manum tuam mito in focum tuum.
faeres ne ardeat manꝰ tua: ne ardieat as temp̃

Expanded text:
quid loquar, aut quibus loquar? Haec amanquid loquar, aut quibus loquar? Haec amantibus poena est, non contemnentibus. Qui dulcedinem sapientiae et veritatis utcumque sentire coeperunt, noverunt quod dico, quanta poena sit tantummodo a facie Dei separari: qui autem illam dulcedinem non gustaverunt, si nondum desiderant Dei faciem, timeant vel ignem; supplicia terreant quem praemia non invitant. Vile tibi est quod Deus pollicetur, contremisce quod minatur. Veniet dulcedo praesentiae; non mutaris, non excitaris, non suspiras, non desideras: amplexaris peccata tua et delicias carnis tuae, stipulam ad te congeris, veniet ignis. Ignis in conspectu ejus ardebit. Non erit iste ignis sicut focus tuus; quo tamen si manum mittere cogaris, facies quidquid voluerit qui hoc minatur. Si tibi dicat, Scribe contra caput patris tui, scribe contra capita filiorum tuorum; nam si non feceris, manum tuam mitto in focum tuum: facies ne ardeat manus tua, ne ardeat ad tempus
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ nr̃. Dii aut̃ gentium demonia: ds̃ xp̃i¬
anorum uerus ds̃. Ipse ueni& sed manifestꝰ.
non adhuc illudendꝰ. quia non adhuc exa
ꝑcutiendꝰ. non adhuc crucisigendꝰ. occidend̾
sepeliendꝰ : quia hȩc omĩa occultꝰ ds pati uolu¬
it. Ueni& manifestꝰ: & ñ silebit. Quia uͦ
ad iudicium ueni&: sequentia docent. Ignis
ante eũ p̃ibit. Timeamꝰ: mutemur. & nͨ ti¬
mebimꝰ ignem. Palea timeat. Auro qͥd facit:
Est aut̃ nc̃ in potestate qͥd facias: ne allud q̃d
E te nolente uenturum ẽ ñ correptꝰ exꝑiaris.
Si enuim possen facero fr̃s ut dies uidieu ns
henuras puto quia nec sic erat male uiuendũ.
tor uon uenire iguis diei iudicii. &e sola pecra¬
teritꝰ iriminer& separatio a facie dĩ. i qͣlita
eẽnt affluentia deliciarum: non uidentes a
es erenti sunt. & separati ab illa dulcedine in¬
effabilis uultꝰ eiꝰ. in qualib& ȩc̾nitate. & im¬
pumitate peccati. plangere se deberent. Sed

Expanded text:
Deus. Dii enim Gentium daemonia: Deus ChriDeus. Dii enim Gentium daemonia: Deus Christianorum, verus Deus. Ipse veniet, sed manifestus, non adhuc illudendus, non adhuc exalpercutiendus, non adhuc crucifigendus, occidendus, sepeliendus: quia haec omnia occultus Deus pati voluit. Veniet manifestus, et non silebit. 7. Quia vero ad judicium veniet, sequentia docent. Ignis ante eum praeibit . Timemus? Mutemur, et non timebimus. Ignem palea timeat: auro quid facit? Est autem nunc in potestate quid facias, ne illud quod et te nolente venturum est, non correctus experiaris. Si enim possemus facere, fratres, ut dies judicii non veniret, puto quia nec sic erat male vivendum. Si non veniret ignis die judicii, et sola peccatoribus immineret separatio a facie Dei, in qualibet essent affluentia deliciarum, non videntes a quo creati sunt, et separati ab illa dulcedine ineffabilis vultus ejus, in qualibet aeternitate et impunitate peccati, plangere se deberent. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
uenit occultꝰ: ueni& manifestꝰ. Uenit occultꝰ
uidicandꝰ: ueni& manifestꝰ uidicaturꝰ. Uenit
occultꝰ ut ante iudicem star&: ueni& mani¬
festꝰ ut etiam de uidicibꝰ iudic&. Ueni& ma¬
nifestꝰ. & non silebit. Quid enim: Modo sil&:
Et unde sunt quȩ dicimꝰ: Unde ista p̃cepta:
unde ista monita: Unde ista tuba terroris:
Non sil&s. & sil&. Non sil& a monendo: silet
a uindicando. Non sil& a pcepto: sil& a uidi¬
cio. Patitur enim peccatores cotidie mala fa¬
cientes. dñi non curantes: non in conscientia
sua. non in cęlo. non in tͣra: non eũ latent
hȩc omnia: & uniu̾salit̾ omnes ammon&e. E
quando aliquos flagellat in t̾ra: ammonitio
ẽ nondum dampnatio. Sil& gͦ a uidicio. oc¬
cultꝰ ui celo ẽ: adhue intͣpellat ꝓ nob̾. pati¬
eus ẽ suꝑ peccatores. non exercens iram. sed
expectans penitentiam. Dicit alio loco. Tacui.
numquid semꝑ tacebo: Quando gͦ ñ tacebit
ds̃. manifestꝰ ueni&. Et quis as̃: Ds nr̃. sẜ¬

Expanded text:
cultus, veniet manifestus: venit occultus judicandus, veniet manifestus judicaturus; venit occultus ut ante judicem staret, veniet manifestus ut etiam de judicibus judicet: Veniet manifestus et non silebit. Quid enim? modo silet? Et unde sunt quae dicimus? unde ista praecepta? unde ista monita? unde ista tuba terroris? Non silet, et silet: non silet a monendo, silet a vindicando; non silet a praecepto, silet a judicio. Patitur enim peccatores quotidie mala facientes, Deum non curantes, non in conscientia sua, non in coelo, non in terra: non eum latent haec omnia, et universaliter omnes admonet, et quando aliquos flagellat in terra, admonitio est, nondum damnatio. Silet ergo a judicio, occultus in coelo est, adhuc interpellat pro nobis: patiens est super peccatores, non exercens iram, sed exspectans poenitentiam. Dicit alio loco: Tacui, numquid semper tacebo ? Quando ergo non tacebit, Deus manifestus veniet. Quis Deus? Deus nos
Abbreviated transcription (Latin):
ur honore positꝰ. Qͥd ẽ in honore positꝰ. Fã¬
etꝰ ad imaginem & similitudinem dĩ.: ħo
p̃latꝰ ium̃tis. Non erum fecit ds̃ sic homi¬
nem. qͦmͦ fecit ium̃tum: sed fecit homi¬
nem cu seruirent uim̃ta. Numquid eiꝰ
uuiribꝰ & ñ intellectui: Ille aut̃ ñ intellex̃.
Et qui factꝰ erat ad imaginem dĩ. comparatꝰ
ẽ uim̃tis uisensatis. & similis factꝰ ẽ illis.
ertt s tͥ. Si putes qͦd beati sint tales. Si
uttelligas da ñ st̃ beati. ipsis erit scanda
tales ut non querant nͥ bona tẽporalia: si¬
unt hẏ pocritȩ. E quando benedicunt dm̃:
labiis benedicunt. non corde. T̃ ales facti. xp̃i¬
illis contemptores diuitiarum ẽẽ debere in
nomine xpĩ: torquentur in corde suo. Et si
non audent in facie ne erubescant. aut ne
corripiant᷑ ab hominibꝰ: in corde id faciunt.¬
& contempnunt & reman& eis in ore benedi¬
ctio. & in corde maledictio. Et pꝰea ur ore
suo benedicent. Longum ẽ ut psalmum fi¬

Expanded text:
in honore positus? Factus ad imaginem et similitudinem Dei, homo praelatus jumentis . Non enim fecit Deus sic hominem, quomodo fecit jumentum; sed fecit Deus hominem cui servirent jumenta: numquid ejus viribus, et non intellectui? Ille autem non intellexit: et qui factus erat ad imaginem Dei, comparatus est jumentis insensatis, et similis factus est illis. erit et tibi? Si putes quod beati sint tales. Si intelligas quia non sunt beati, ipsis erit scandaltales ut non quaerant nisi bona temporalia, fiunt hypocritae; et quando benedicunt Deum, labiis benedicunt, non corde. Tales facti christiillis contemptores divitiarum esse debere in nomine Christi, torquent os in corde suo: et si non audent in facie, ne erubescant, aut ne corripiantur ab hominibus, in corde id faciunt, contemnunt; et remanet eis in ore benedictio, et in corde maledictio. Et postea in ore suo benedicent. Longum est ut Psalmum fi
Abbreviated transcription (Latin):
Sesterno die cepto psalmo t̾minꝰ¬
debebat᷑: sicut meminit caritas
ur̃a. Perueneramꝰ aut̃ usq ad istũ
u̾sum ubi designat sp̃s dĩ. homines ñ atten¬
dertes nͥ ad pͣsentia scłaria & t̾rena. & in po¬
sterum pꝰ hanc uitam nichil cogitantes. neq
ullam felicitatẽ eẽ arbitrantes. nͥ diuitias
& honores huiꝰ scłi. & transitoriam uirtutẽ:
pꝰ obitum aut̃ suum non aitendentes. nisi
quem admodum eis ꝓcurentur funera pom¬
posa. & sepeliant᷑ in monum̃tis oꝑe mirabi¬
li exstructis. & inuooent᷑ nomina eoꝵ in t̃¬
ris ipsoꝵ a domibꝰ eoꝵ: ñ aut̃ sibi compa¬
rant ubi sit sp̃s pꝰ hanc uitam: stulti ñ
contremiscentes uocem xp̃i dicentis. stul¬
te hac nocte auferet᷑ anima tua a te. quȩ
pͣparasti cuiꝰ erunt: ñ attendentes pꝰ epulas
cotidianas splendidas. & purpuram & bys

Expanded text:
esterno die coepto Psalmo termindebebatur, sicut meminit Charitas Vestra. Perveneramus autem usque ad istum versum, ubi designat Spiritus Dei homines non attendentes nisi ad praesentia saecularia et terrena, et in posterum post hanc vitam nitias et honores hujus saeculi, et transitoriam virtutem; post obitum autem suum non attendentes, nisi quemadmodum eis procurentur funera pomposa, et sepeliantur in monumentis opere mirabili exstructis, et invocentur nomina eorum in terris ipsorum a domibus eorum; non autem sibi comparant, ubi spiritus sit post hanc vitam, stulti non contremiscentes vocem Christi, dicentis, Stulte, hac nocte auferetur anima tua a te, et quae praeparasti cujus erunt ? nec attendentes post epulas quotidianas
Abbreviated transcription (Latin):
& ostendit qͦd hoc p̾dicatoribꝰ dictũ sit:
& di stributte domos eiꝰ : ut enarretis
in ꝓgenie alt̾a. Id ẽ ut etiam ad nos pꝰ fu¬
turos : illoꝵ eugłii dispensatio ꝑuenir&.
Non enim illis tantũ laborauer̃. cũ quibꝰ in
hac tͣra uixerunt: nec dñs illis tantũ apłis
quibꝰ se uiuum etiam pꝰ resurrectionẽ digiatꝰ
ẽ ostendere. sed & nob̃. Nam & illis loquebit᷑.¬
& nos significabat cũ dicer&. Ecce ego uobẽ
sum omnibꝰ diebꝰ: usq ad c̃sum mationẽ scli.
Numquid illi hic futuri erant. usq in c̃sũma¬
tionẽ scłi: Item dicit. Non ꝓ ins rogo tantĩ
sed & ꝓ his qui credituri sunt ꝑ u̾bum illoꝵ
in me. Ergo attendit nos: quia passus ẽ ꝓptͣ
cebat᷑. Tenebat᷑ caro ab eis ex quibꝰ fuitt
sumpta ipsa caro: ex semine enĩ abrabȩ
uirgo maria. Ad carne̾ remanser̃: diuii¬
nitatem non intellexer̃. D apłi. o ciuita
magna : in turribꝰ tuis pͣdica & dic. Hie¬

Expanded text:
dit quod hoc praedicatoribus dictum sit, Et distribuite domos ejus: ut enarretis in progenie altera, id est, ut etiam ad nos post futuros illorum Evangelii dispensatio perveniret. Non enim illis tantum laboraverunt, cum quibus in hac terra vixerunt; nec Dominus illis tantum Apostolis, quibus se vivum etiam post resurrectionem dignatus est ostendere, sed et nobis. Nam illis loquebatur, et nos significabat, cum diceret: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad consummationem saeculi . Numquid illi hic futuri erant usque in consummationem saeculi? Item dicit: Non pro his rogo tantum, sed pro his qui credituri sunt per verbum illorum in me : Ergo attendit nos, quia passus est propter cebatur. Tenebatur caro ab eis ex quibus fuerat sumpta ipsa caro, ex semine Abrahae enim virgo Maria: ad carnem remanserunt, divinitatem non intellexerunt. O Apostoli, o civitas magna! in turribus tu praedica, et dic, Hi
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis apparebat in igne: Numquid qͣus
erat in epulis ad m̃sam: talis erat & apud
inferos. cũ sitir&. & stillam desidar&: Non
ibi erant omnia illa. Non gͦ secũ accipit.
homo omĩa: nec qͦd tollit sepultura. tollit
secum mortuus. U bi enĩ sensus. ibi homo¬
ẽ: ubi nullus sensus. ñ ẽ homo. lac& uasqͦd
continebat hominem : domꝰ quȩ habebat
hominẽ. Corpꝰ dicamꝰ domũ: spm̃ dicamꝰ
habitatorem domꝰ. Sp̃s torquet᷑ apud infe¬
lam unuenit ubi somnum capiat: etio
cis felir ẽ. nam ornata ẽ domꝰ ilꝰ. Qus
te non aut uocari. aut insanire arbitiet
quando unam guitam desudauit. & ñ at¬
pit  Hic enim contempsit mitere alti
aliquid. Quare contempsit: Quia sgni
eoꝵ scandalum ẽ illis. Non putauit imꝰ
nͥ p̃sentem: ñ cogitauit nͥ quẽ admodsa

Expanded text:
mentis apparebat in igne? Numquid qualis mentis apparebat in igne? Numquid qualis erat in epulis ad mensam, talis erat et apud inferos? Cum sitiret, et stillam desideraret, non ibi erant illa omnia. Non ergo secum accipit homo omnia, nec quod tollit sepultura, tollit secum mortuus. Ubi enim sensus, ibi homo: ubi nullus sensus, non est homo. Jacet vas quod continebat hominem, domus quae habebat hominem. Corpus dicamus domum, spiritum dicamus habitatorem domus. Spiritus torquetur apud infellam invenit ubi somnum capiat, et tu dicis: Felix est, nam ornata est domus illius. Quis te non aut jocari, aut insanire arbitretuquando unam guttam desideravit, et non accipit? Hic enim contempsit mittere ante se aliquid. Quare contempsit? Quia haec via eorum scandalum est illis. Non putavit vitam nisi praesentem, non cogitavit nisi quemadmod
Abbreviated transcription (Latin):
cum. Quid: Forte dicit aliqͥs. Iiluo secũ
tollit unde inuoluit᷑. & qͦd illi erogat᷑ ad pͣ¬
ciosum & marmoratũ sepulebrũ: ad instru¬
endam memoriã. hoc secum tollit. Ego dico
nec hoc. Exhibentꝰ enim ista non sentienti.
Si dormientẽ & ñ uigilantẽ ornes in lecto.
secum illa hab& forte ornamĩta: inst̃ in
corpore iacentis. & forte in somnis ile in pan¬
nis se uid&. Qd sentit hoc ei plꝰ ẽ. qͣm qͦs
non sentit. quãquã & illud cũ euigilauerit
ñ erit: tam̃ dormienti magis illuo erat qͦd
in sominis uidebat. qͣm illus qͦd ñ sentiebat.
Quid gͦ fr̃s: Dicant sibi homines. eroget᷑
ad mortem meam. Quare dimitto heredes
meos diuites: Multa habebunt de meo:
Quid habebit corpꝰ mortuum: Quid habe¬
bit caro putrescens: Quid habebit caroñ
sentiens: Si aliquid habuit diues ille euiꝰ
suo. Fr̃s̃. numquid sic legimꝰ in eugłio:
qͥa diues ille cũ olosericis. & byssinis tegu¬

Expanded text:
cum, quid? Forte dicit aliquis: Illud secum cum, quid? Forte dicit aliquis: Illud secum tollit unde involvitur, et quod illi erogatur ad pretiosum et marmoratum sepulcrum, ad instruendam memoriam, hoc secum tollit. Ego dico: Nec hoc; exhibentur enim ista non sentienti. Si dormientem et non vigilantem ornas, in lecto secum illa habet: forte ornamenta insunt in corpore jacentis, et forte ille in somnis in pannis se videt. Quod sentit ei plus est, quam quod non sentit. Quanquam et illud cum evigilaverit non erit: tamen dormienti magis illud erat quod in somnis videbat, quam illud quod non sentiebat. Quid ergo, fratres dicant sibi homines, Erogetur ad mortem meam; quare dimitto haeredes meos divites? Multa habebunt de meo, quid habebit corpus mortuum? quid habebit caro putrescens? quid habebit caro non sentiens? Si aliquid habuit dives ille, cujus suo. Fratres, numquid sic legimus in Evangelio, quia dives ille cum holosericis et byssinis tegu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uis habere nͥ in p̃sentia: futura ꝓmisit.
qui resurrexit. Pacem in hac t̾ra: & reqͥẽ
in hac uita non ꝓmisit. Omis homo reqͥẽ
querit. bonam rem querit: sed ñ in regio¬
ne sua illam querit. Non ẽ pax in hac ui¬
ta: in cȩlo nob̾ ꝓmissum ẽ. qͦd in t̾ra qͣrimꝰ.
In futuro scło ꝓmissum ẽ: qͦd in isto seło
querimnꝰ. Ne timueris cũ diues factꝰ fue¬
ntt homo: & cum multiplicata fuerit
gła donꝰ eiꝰ. Quare ne timueris: Qm̃
ñ cẽ morietͥ. accipi& hȩe om̃ia. Uides
uuientẽ: cogita morientẽ. Qd hic
babebat aitendis: quid secum tollat attende.
Quid secum tollit: Multum auri hab&.
multum argenti hab&: multũ p̃dioꝵ. mul¬
tum mancipioꝵ: morit᷑. remanent illa
nescit quibꝰ. Et si enim dimittit quibꝰ uult.
nͣ seruat quibꝰ uult. Multi eñ & ñ sibi di¬
missa adquisier̃: & multi sibi dimissa ꝑdi¬
derunt. Remanent gͦ illa om̃ia: & tulit se¬

Expanded text:
non vis habere, nisi in praesentia? Futura promisit non vis habere, nisi in praesentia? Futura promisit qui resurrexit, pacem in hac terra et requiem in hac vita non promisit. Omnis homo requiem quaerit; bonam rem quaerit, sed non in regione sua illam quaerit. Non est pax in hac vita: in coelo nobis promissum est quod in terra quaerimus; in futuro saeculo promissuers. 18. Ne timueris cum dives factus fuerit homo; et cum multiplicata fuerit gloria domus ejus. Quare, ne timueris? Quoniam non cum morietur, accipiet omnia. Vides viventem, cogita morientem. Quid hic habeat attendis, quid secum tollat attende. Quid secum tollit? Multum auri habet, multum argenti habet, multum praediorum, mancipiorum: moritur; remanent illa, nescit quibus. Etsi enim dimittit quibus vult, non servat quibus vult. Multi enim et non sibi dimissa acquisierunt, et multi sibi dimissa perdiderunt. Remanent ergo illa omnia, et tollit se
Abbreviated transcription (Latin):
florere : Tu uisurus es hominem florente̾.
malum: & forte titubabunt pedes tui. &
dicturꝰ es in anima tua. Ds̃ ego noui fac¬
ta huiꝰ hominis. quȩ scelera fecit iste homo.
& ecce flor&. tͣr&. dominat᷑. extollit᷑. ca¬
put illi nͣ dol&c: nichil ĩ domo eiꝰ diminutũ ẽ: & timel
disti. & forte dic& cor tuum. Me miserũ.
puto sine causa credidi: ds̃ ñ respicit res
humanas. Eacitat nos ꝙͦ ds̃. E quid dicit:
Ne timueris cum diues factꝰ fuerit homo.
Quare enim timebas: Quia diues factꝰ
ẽ homo. Tunebas ne sine causa crederes.
ne forte ꝑdidisses laborem fidei tuȩ. & spem
conu̾sionis tuę: quia forte incurrit tͥ lu¬
erum cum fraude. & potuisti si faceres ip¬
sum lucrum cum fraude diues ẽẽ. & ñ la¬
borare: & attendens quid minatꝰ ẽ ds. tem¬
pasti a fraude. & contempsisti lucrum. Uides
alium fecisse lucrum de fraude. & nichil
mali pati : & times ẽẽ bonꝰ. Ne timueris ait
E sp̃s dĩ: cũ diues factꝰ fuerit homo. Ocłos

Expanded text:
florere? Tu visurus es hominem florentem malum, et forte titubabunt pedes tui, et dicturus es in anima tua, Deus, ego novi facta hujus hominis, quae scelera fecit iste homo, et ecce floret, terret, dominatur, extollitur, caput illi non dolet, nihil in domo ejus diminutdisti, et forte dicit cor tuum, Me miserum! puto sine causa credidi, Deus non respicit res humanas. Excitat ergo nos Deus: et quid dicit? Ne timueris, cum dives factus fuerit homo. Quare enim timebas, quia dives factus est homo? Timebas ne sine causa crederes, ne forte perdidisses laborem fidei tuae, et spem conversionis tuae: quia forte incurrit tibi lucrum cum fraude, et potuisti, si faceres ipsum lucrum cum fraude, dives esse, et non laborare; et attendens quid minatus est Deus, temperasti a fraude, et contempsisti lucrum: vides alium fecisse lucrum de fraude, et nihil mali pati; et times esse bonus. Ne timueris, ait tibi Spiritus Dei, cum dives factus fuerit homo. Oculos
Abbreviated transcription (Latin):
& uiu& in finem non uidebit int̾itum cũ
uiderit sapientes morientes: qͥd ẽ hoc:
Non intellig& quid sit int̾itꝰ qͣndo uidit
sapientes morientes : Dicit enim sibi iste.
Quia sapiens erat. & cum sapientia in habi¬
tabat. & cum pietate dm̃ coluit: num quid
Nam si aliqͥd possent qͥ aliud sapiunt. ñ mo¬
rerentur. U id& illum mori : & nͣ uid&
quȩ sit mors. Non uidebit uitͣitum: cum
uidit sapientes morientes. Quomͦ uidei ui¬
derunt xpm pendentem in cruce. & conteͬp¬

Expanded text:
cum viderit sapientes morientes: quid est hoc? Non intelliget quid sit interitus, quando viderit sapientes morientes. Dicit enim sibi: Iste, quia sapiens erat, et cum sapientia inhabitabat, et cum pietate Deum coluit, numquid nam si aliquid possent qui aliud sapiunt, non morerentur. Videt illum mori, et non videt quae sit mors. Non videbit interitum, cum videbit sapientes morientes. Quomodo Judaei viderunt Christum pendentem in cruce,