comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tenebat. quia suũ erat. & ne¬
mo ad cȩlos ascend̾e poterat: s
om̃s tam iustos qͣm iniustos
mors secũ tͣhebat ad inferos.
Cum gͦ mdrs om̃s secũ ad inferoͤ
raꝑet .&. pecẽm om̃i spe remo¬
ta ad sũmum ꝑueniret: tune
omĩps sermo exiliens de cȩlo
a regalib sedib uenit. silenti¬
um rupit. ostendit reu̾tendi
uiã. ꝑ qͣm ipse uen̾at. scilicet
patͥs obedientiã: ut qui ꝑ mo¬
bedientiã a uia u̾itatis exhorbi¬
sequens. salutẽ querat. feẽ qd̾
docuit: qͥa durꝰ debellator ĩ me¬
diam excerminii t̃ram ꝓsiliuit.¬
Durus inqͣm: quia ꝓpter u̾ba¬
inqͥt labioꝵ tuoꝵ ego custodi¬
uiuias duras. ꝑ afflictionẽ
siquidem carnis. ꝑ effusionẽ
sanguinis. debellauit diabo¬
lũ: eripuit genus humanũ.
liũ cordib ext̃minat᷑. Rex enĩ
ñr oꝑatus ẽ salutẽ in mediot̃¬
re. Rex erat. & a regalib sedib
uen̾at. et cũ ad cȩlos rediit. quoᷤᷤ

Expanded text:
tenebat, quia suum erat, et netenebat, quia suum erat, et nemo ad coelos ascendere poterat, sed omnes tam justos quam injustos mors secum trahebat ad infernum. Cum ergo mors omnes secum ad inferos raperet, et peccatum omni spe remota ad summum perveniret, tunc omnipotens sermo exsiliens de coelo a regalibus sedibus venit, silentium rupit, ostendit revertendi viam, per quam ipse venerat, scilicet Patris obedientiam. Ut qui per inobedientiam a via veritatis exorbisequens salutem quaerat: fecit quod docuit, quia durus debellator in mediam exterminii terram prosilivit.--Durus, inquam, quia propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras . Per afflictionem siquidem carnis, per effusionem sanguinis debellavit diabolum, eripuit genus humanum, lium cordibus exterminatur. Rex enim noster operatus est salutem in medio terrae . Rex erat, et a regalibus sedibus venerat: et cum ad coelos rediit, quos
Abbreviated transcription (Latin):
Scd̾m silentiũ. fuit ab adam uꝰ¬
q ad xp̃m. Int̾m tam̃ lex subĩ¬
trauit. quedã ꝓmisit: s in ꝓmiᷤ¬
sione tandem defecit. Idohomo
consid̾ans. ꝑ legem neminẽ iꝰ¬
tificari posse. siluit. Cũ gͦ qui¬
etum silentiũ teneret omnia.
Uere omia. qͥa et ea quȩ ante le¬
gem fuerant: et ea que sublege
erant. Illa enĩ in petitione des¬
ꝑabant: ista in ꝓmissione defe¬
cerant. Mirũ ẽ tam̃ qd̾ hoc si¬
lentiũ quietũ fuisse dr. cũ sub
dñio diabłi cen̾etur. nisi forsi¬
tan qd̵ aliqͥs dicet. ille rẽ aliqͣm
quiete possidet. qui absq contͣ¬
dictione eam tenet. Quietum
siquidem silentiũ ẽe dr: quod
nullo ꝓhibente possidetur. Et
nox in suo cursu mediũ iter
hab̾et. Nox. id ẽ pecc̃m. a dia¬
bolo cepit: & descendens ad pͥ¬
mũ hominẽ. ꝑ singłos actua¬
lit̃ eucurrit. Mediũ inquit it
hab̾et. Est enĩ iter sursũ. est &¬
iter deorsũ. Sursũ ad cȩlos: de¬
orsũ ad inferos. Iter uͦ mediũ.

Expanded text:
silentium fuit ab Adam usque ad Christum. Interim tamen lex subintravit, quaedam promisit, sed in promissionem tandem defecit. Ideo homo considerans per legem neminem justificari posse, siluit. Cum ergo quietum silentium tenerent omnia, vere omnia, quia et ea quae ante legem fuerant, et quae sub lege erant. Illa enim in petitione desperabant, ista in promissione defecerant. Mirum est tamen quod hoc silentium quietum fuisse dicitur, cum sub dominio diaboli teneretur, nisi forsitan aliquis dicat, quod ille rem aliquam quiete possidet, qui absque contradictione eam tenet. Quietum siquidem silentium esse dicitur, quod nullo probibente possidetur. Et nox in suo cursu medium iter haberet. Nox, id est peccatum, a diabolo coepit, et descendens ad primum hominem, per singulos actualiter cucurrit. Medium, inquit, iter haberet. Est enim iter sursum, et est iter deorsum: sursum ad coelos, deorsum ad inferos. Iter vero medium
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ. animas uindietȩ peti¬
tionẽ dic̃e. nͥ diem extremi iu¬
dicii. & resurrectionẽ extincto¬
rũ corpoꝵ desið̾are: Magnus
desidium. Tanto enĩ quisq mi¬
nus clamat: qnͣto minꝰ desidat.
Et tanto maiorẽ uoc̃ẽ in aures
incircũscͥpti sp̃s expͥmit: qͣnto
se in eiꝰ desidium pleniꝰ fundit.
fAnimarũ gͥ u̾ba. ipsa st̃ desidia.

Expanded text:
s vindictae petitionem dicere, nisi diem extremi judicii, et resurrectionem exstinctorum corporum desiderare. Magnus desiderium, tanto enim quisque minus clamat, quanto minus desiderat; et tanto majorem vocem in aures incircumscripti spiritus exprimit, quanto se in ejus desiderium plenius fundit. Animarum igitur verba ipsa sunt desideria.
Abbreviated transcription (Latin):
unt. E sicut lucifer quasi ful¬
gur de cȩlo cecidit: sic a sublita¬
te sui ordinis unꝰqͥsq suꝑbe
cadit. Ira succensi. tonanteᷤ u̾biᷤ.
chorus cationũ p̃mittenteᷤᷤ mina̾:
a claustro qͣsi a cęlo recedunt. &
alioᷤᷤ secũ tͣhunt. Cũ scłarib ha¬
bitant. se ipsos excusant. ad hoc
etiã laborant. ut sic̃ diabłs ho¬
mines seducit: sic et eos cũ qͥb
morant᷑. sua ꝑsuasione ꝑu̾sos
reddant. O bedientiã quã diabl̃s
pͥmo homini p̃cepit seruant:
a laude d̾i &. a p̃ceptis eiꝰ inobedi¬
entes uacant. Sub silentio igit᷑
hoc quieto silentio. in libro sapĩe

Expanded text:
unt. Et sicut Lucifer quasi fulunt. Et sicut Lucifer quasi fulgur de coelo cecidit, sic a sublimitate sui ordinis unusquisque superbe cadit. Ira succensi, tonantes verbis, coruscationum praemittentes minas, a claustro quasi a coelo recedunt, et alios secum trahunt. Cum saecularibus habitant, seipsos excusant: ad hoc etiam laborant, ut sicut diabolus homines seducit, sic et eos, cum quibus morantur, sua persuasione perversos reddant. Obedientiam, quam diabolus primo homini praecepit, servant; a laude Dei et praeceptis ejus inobedientes vacant. Sub silentio igitur to silentio in libro Sapie
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Potest & hȩc auetoritas ali¬
ter exponi: ut anglĩs in cȩlo si¬
lentium obedientiȩ factũ ante
ruinã diabłi possit assignari.
Multitudo siquidem angłoꝵ
ante casum siluit:quandiu
uoluntati sui creatoris humi¬
lis obediuit. S diabls silentiũ
rupit: locutꝰ ẽ suꝑbiã .&. in hec
u̾ba ꝓrupit. Ponã sedẽ meã ad
aquilonẽ: et ero similis altissi¬
mo. Hoc autẽ silentiũ in cęlo
qͣsi media hora ꝑmansisse d̾r:
quia ñ diu pꝰt creationẽ suã il¬
lud diabłs tenuisse ꝑhibet᷑. Si¬
milit̃ sic̃ lucifer in cęlo: sic qͥdã
fr̾s se habent in mat̾iali clau¬
stro. Obedientiȩ siqͥdem silen¬
tium teuent. sicut lucifer
nobilitate gen̾is uł scĩe clarita¬
te lucent: & qui cetos fr̾es humi¬
litate p̃cedere debuissent. sum¬
pliciorib fr̾ib exemplũ ꝑu̾si¬
tatis p̃bent. Magistris ȩqualeᷤᷤ
uideri uolunt:simpliciores
fr̾es sibi u̾bis seductoriis allici¬

Expanded text:
tur. Potest et haec auctoritas alitur. Potest et haec auctoritas aliter exponi, ut angelis in coelo silentium obedientiae factum ante ruinam diaboli possit assignari. Multitudo siquidem angelorum ante casum siluit, quandiu voluntati sui Creatoris humiliter obedivit. Sed diabolus silentium rupit, locutus est superbiam, et in haec verba prorupit: Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . Hoc autem silentium in coelo quasi media hora permansisse dicitur, quia non diu post creationem suam illud diabolus tenuisse perhibetur. Similiter sicut Lucifer in coelo, sic quidam fratres se habent in materiali claustro. Obedientiae siquidem silentium tenent; sed sicut Lucifer, nobilitate generis, et scientiae claritate lucent: et qui caeteros fratres humilitate praecedere debuissent, simplicioribus fratribus exemplum perversitatis praebent. Magistris aequales videri volunt, simpliciores fratres sibi verbis seductoriis allici
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ desid̾ioꝵ se inserit: ñẽ in
solitudine. Si uͦ aliqͥs corꝑalit̃
popularib turbis p̃matur ꝙ
tam̃ nullos eurarũ scłarium
tumultus in corde patiatur:
ñ ẽ in urbe. De hoc secreto cordiᷤ
dictũ ẽ. factũ ẽ silentiũ in cęlo.
quasi media hora. Celũ quippe
iusti. dũ ad ȩt̃na sublimia ꝑ
subleuationẽ contemplationis
intendit: surgentes ab infimis
cogitationũ tumultus p̃mit.
& intͣ se d̾o qddam silentium
facit. S quia hoc silentiũ con¬
templationis. & hȩc quieᷤᷤ m̃tᷤ
in hac uita ñ potest ẽẽ ꝑfecta.
nequaqͣm hora integra factũ
media:ut nec media plene sen¬
tiatur. cũ p̾mittitur qͣsi quia
mox ut se animꝰ subleuare ce¬
ꝑit . &. quietis intimȩ lumĩe
ꝑfundi: redeunte motu cogi¬
tationũ. stupendus de semetip¬
so confundit᷑. & confusus cecat᷑.
bene gͦ factũ hoc silentium. ñ
integra s media bora desebit᷑:¬
q̃m hic contemplatio neqͣqͣm
ꝑficit᷑. quãuis ardent̃ inchoe¬

Expanded text:
 in solitudine. Si vero aliquis corporaliter popularibus turmis prematur, et tamen nullos curarum saecularium tumultus in corde patiatur, non est in urbe. De hoc secreto cordis dictum est: Factum est silentium in coelo quasi media hora. Coelum quippe justi, dum ad aeterna sublimia per sublevationem contemplationis intendit, surgencogitatio num tumultus premit, et intra se Deo quoddam silentium facit. Sed quia hoc silentium contemplationis, et haec quies mentis in hac vita non potest esse perfecta, nequaquam hora integra factum uasi media, ut nec media plene sentiatur, cum praemittitur quasi; quia mox ut se animus sublevare coeperit et quietis intimae lumine perfundi, redeunte motu cogitationum, stupidus de semetipso confunditur et confusus caecatur. Bene ergo factum hoc silentium non integra, sed dimidia hora descrim haec contemplatio nequaquam perficitur, quamvis ardenter inchoe
Abbreviated transcription (Latin):
um de miscđia reꝑationis: lau-¬
do etiam ꝓ bono future resurrec¬
tionis. S adhuc adiciam. supeR
omnẽ laudẽ istam. Post pͥmam
enĩ ereationẽ. et peccare a. mori
homo potuit. post reꝑationem.
peccare similit̃ et mori ñ desiit:
s post resurrectionẽ mor et pee¬
care cessabit. Et hec laus est suꝑ
omnẽ laudem: quia ñ impedie¬
tur aliquo casu. nec habebit fi
suis. in miraculis faciendiᷤ:. in
futuro aut̃ mirabilis. in re¬
munandis bonis. Ipse dat in
p̾senti plebi suȩ adhuc infirme
fidi uirtutẽ. patientie uirtu
fortitudinẽ: in futuro autẽ
dabit uirtutẽ incorruptioniᷤ.

Expanded text:
um de misericordia reparationis, laudum de misericordia reparationis, laudabo etiam pro bono futurae resurrectionis. Sed adhuc adjiciam super omnem laudem istam. Post primam enim creationem et peccare, et mori homo potuit, post reparationem peccare et mori non desiit, sed post resurrectionem et mori et peccare cessabit. Et haec laus est super omnem laudem, quia non impedietur aliquo casu, nec habebit finsuis in miraculis faciendis, in futuro admirabilis in bonis remunerandis. Ipse dat in praesenti plebi suae adhuc in fide firmam virtutem, patientiae fortitudinem; in futuro autem dabit virtutem incor
Abbreviated transcription (Latin):
tionis requiescent. Hȩc requies¬
mea inscłm scli: hic habitabo qͦ
niã elegi eã. Ibi uidebo dm̃ salua¬
torẽ meũ. Scio enĩ qd̾ redẽptor
m̃s uiuit .&. in nouissimo die
de t̾ra surrecturꝰ sim: & rursũ eir¬
cundabor pelle mea. & incarne
mea uidebo dm̃ saluatorẽ meũ.
Non dixit creatorẽ: sed redẽptorẽ.
Qui enĩ omĩa creauit: de capti¬
uitate nr̃a. sua nos passione re¬
demit. Et qui inter impiorũ
manꝰ occubuit: in cȩlo uiuit.In
nouissimo gͥ die resurgam: ut
in carne mea uerꝰ homo uerum
hominẽ dm̃ uideam. Reposita
est hȩc spes mea: in sinu meo:
Unde beatus Gregoriꝰ. Nicħ cer¬
tius nos hab̾e credimꝰ: quã qd̃ ĩ
sinu tenemꝰ. In sinu gͦ spem re¬
positam tenuit: qui uera certi¬
tudine de spe resurrectionis p̃¬
sumpsit. Laudabo gͥ dm̃ in ui¬
ta mea: ut possim eũ laudare
infutura uita. Laudabo dm̃ in
oꝑe humanȩ creationis. &. post
lapsũ humani gn̾is. laudabo e¬

Expanded text:
Simon obediens, Judas lauSimon obediens, Judas laudans vel confitens interpretatur. Qui igitur bonitatem Dei sicut Petrus agnoscunt, sicut Andreas viriliter agunt, sicut Jacobus luctantur contra de terra surrecturus sum: et rursum circumdabor pelle mea, et in carne mea videbo Deum salvatorem meum . Non dixit Creatorem, sed Redemptorem. Qui enim omnia creavit, de captivitato nostra sua nos passione redemit. Et qui inter impiorum manus occubuit, in coelo vivit. In novissimo igitur die resurgam, ut in carne mea verus homo verum hominem Deum videam. Reposita est haec spes mea in sinu meo . Unde beatus Graegorius: « Nihil certius nos habere credimus, quam quod in sinu tenemus. » In sinu ergo spem repositam tenuit, qui vera certitudine de spe resurrectionis praesumpsit. Laudabo igitur Deum in vita mea , ut possim eum laudare in futura vita. Laudabo Deum in opere humanae creationis, et post lapsum humani generis laudabo e
Abbreviated transcription (Latin):
austrũ ꝑfectȩ religionis. PRe¬
misit grãm. ꝓposuit miscd̃am:
ꝓmisit ueniã. Collegit ꝯuẽtũ:
constituit numerũ duodecĩ
scilicet apłos. &. discipłos quam¬
plures. quasi ꝯu̾sos. Construx̃
ȩccłiam. ꝑ totũ orbẽ t̃rarum dif¬
fusam: ꝓposuit cõmunẽ uitã.
scd̾m regłam sub scĩs apłis consti¬
tutã. Sic̃ pͥor cet̾os ad laborẽ p̃ce¬
tent᷑. et diuinis laudib icũ
bunt. nec sic̃ iudas scariothes
loculos portant. et locũ mu¬
tant. osculo magistros tͣdunt.
dũ illis insidiantes detrahunt.
qui tales sunt:a do recedunt.
Qui aut̃ in tͥbulationib cũ xͦ¬
ꝑmanserunt. in fut̾o cȩlestis
glẽ participes erunt: & qui
secuti st̃ eũ ad laborẽ. sequent᷑
ad requiẽ. Cũ ipso er̃t in clau¬
stro ꝑfectȩ beatitudinis: & ꝑ
fruent᷑ dulcedine diuinȩ ꝯtẽ
plationis. In libro uite legen:
florib amenitatis ꝑpetuȩ de¬
lectati. sub umbra ligni uitȩ¬
quasi sub umbra diuinȩ ꝓtec

Expanded text:
austrum perfectae religionis. Praemisit gratiam, proposuit misericordiam, promisit veniam. Collegit conventum, constituit numerum, duodecim scilicet apostolos, et discipulos complures quasi conversos. Construxit Ecclesiam per totum orbem terrarum diffusam, proposuit communem vitam secundum regulam sub sanctis apostolis constitutam. Sicut prior ad laborem claustri reducit; sic Christus post hujus unt, nec sicut Judas Iscariotes loculos portant, et locum mutant, osculo magistros tradunt, dum illis insidiantes detrahunt. Qui tales sunt a Deo recedunt. Qui autem in tribulationibus cum aliquo sequi, hi sunt Petrus, Andreas, Jacobus, Joannes, Thomas, Jacobus, Philippus, mon, Judas, et Judas Iscariotes . Petrus agnoscens, Andreas virilis, Jacobus luctator, Joannes gratia, Thomas geminus, Jacobus supplantator, Philippus os lampadis, Bartholomaeus filius suspendentis aquas, Matthaeus donatus,
Abbreviated transcription (Latin):
porea oppositione nil obstat. lo¬
quit᷑ ds ad angłos scõs. eo ipso qͦ
cordib eoꝵ occulta sua inuisibi¬
ua ostendit. ut qͥcqͥd agere debe¬
ant in ipsa contẽplatione u̾ita¬
tis legant: et uelut quedã p̃cep¬
ta sint uocis ipsa gaudia contẽ¬
plationis. Quasi enĩ audientib
dicit᷑: qd uidentib inspiratur

Expanded text:
porea oppositione nihil obstat, loquitur Deus ad angelos sanctos eo ipso, quo eorum cordibus occulta sua invisibilia ostentat: ut quidquid agere debeant, in ipsa contemplatione veritatis legant, et velut quaedam praecepta vocis sint ipsa gaudia contemplationis. Quasi enim audientibus dicitur, quod videntibus 42 inspiratur.
Abbreviated transcription (Latin):
nire. Quib et dic̃. Descendamꝰ
& confundamꝰ linguas eorũ.
Ascendunt angli. in eo quod
creatorem conspiciunt: descen¬
dunt angłi. in eo qd̾ creaturã
sese in illicitis erigentẽ. exami
qd̾ recte agit᷑ ostendere. et ꝑ uĩ
int̃ne uisionis eoꝵ m̃tib exhi¬
benda iudicia motib occultiᷤ
inspirare. S & angłi. ad dm̃ lo¬
cunt᷑. sic̃ ꝑ ioħem in apocalip¬
si dicit᷑. Dignus ẽ agnꝰ qͥ occisꝰ
ẽ. acciꝑe uirtutẽ. & diuinitatẽ.¬
laude conditoris: ipsa admira¬
tio intimȩ contẽplationis. Mi¬
racła diuinȩ uircutis obstupu¬
isse dixisse ẽ: q̃m excitatꝰ cũ re¬
u̾entia motus cordis. magnuᷤ ẽ
ad aures incireũscͥpti spirituᷤᷤ
clamor uocis. Quȩ uox se qͣsi
ꝑ distineta u̾ba explicat: dũ se
ꝑ innum̾os modos admirati¬
onis format. Ds̃ gͦ angłis loqͥ¬
tur: cũ eis uoluntas eiꝰ inti¬
ma uidendo manifestat᷑. An¬
suꝑ semetipsos respiciunt. in
motum admiratiõiᷤᷤ surgunt.¬

Expanded text:
nire. Quibus et dicit: Descendamus et confundamus linguam eorum. Ascendunt angeli, in eo quod creatorem conspiciunt. Descendunt angeli, in eo quod creaturam sese in illicitis erigentem examineqinternae visionis eorum mentibus exhibenda judicia motibus occultis inspirare. Sed et angeli ad Deum loquuntur, sicut per Joannem in Apocalypsi dicitur: Dignus est Agnus, qui occisus est, accipere virtutem et divinitatelaude Conditoris, est ipsa admiratio intimae contemplationis. Miracula divinae virtutis obstupuisse, dixisse est; quoniam excitatus cum reverentia motus cordis, magnus est ad aures incircumscripti spiritus clamor vocis. Quae vox se quasi per distincta verba explicat, dum se per innumeros modos admirationis format. Deus igitur angelis loquitur, dum eis voluntas ejus intima videndo manifestatur. Ansuper semetipsos respiciunt, in motum admirationis surgunt.
Abbreviated transcription (Latin):
um teneat᷑. S nicħ nosphibet
factum ẽ silentiũ in cęlo: quasi
media hora. Unde beatꝰ Gregori.
Nich̃ ꝓdest solitudo corꝑis: si so¬
litudo defu̾it cordis. Qui eñ

Expanded text:
um teneatur? Sed nihil nos prohibet Factum est silentium in coelo quasi media hora . Unde B. Gregorius: « Nihil prodest solitudo corporis, si soli
Abbreviated transcription (Latin):
rapit: quociens scl̃ares ad conu̾sionẽ
p̃dicando trahit. Captas occidit: dum
scłares mundo mori ꝑcarnis mortifica¬
tionem querit. Dñs aut̃ eius .i. om̃ipe
ds̃. uentres earum aꝑit: qr molliciem
carnalium ꝑscͥpturas increpando sol¬
uit. Corda nͦ extrahit: dum cogitati¬
ones scłariuim ꝑ confessionem mani¬
festas facit. Int̾iora uentris cum fimo
eicit: quando memoriam peccati pee¬
cati fetentem reddit: ad mensam itaq
dñi capte uolucres ueniunt: dum in

Expanded text:
rapit, quoties saeculares ad conversionem rapit, quoties saeculares ad conversionem praedicando trahit. Captas occidit, dum saeculares mundo mori per carnis mortificationem cogit. Dominus autem ejus et omnipotens Deus ventres earum aperit, quando mollitiem carnalium per Scripturas increpando solvit. Corda vero extrahit, dum cogitationes saecularium per confessionem manifestas facit. Interiora ventris cum fimo ejicit, quando memoriam peccanti fetentem reddit. Ad mensam itaque Domini captae volucres veniunt, dum in
Abbreviated transcription (Latin):
onis abitiat. et uirtutum plumas
in usum noui uolatus sumat: ut
hinc uidelicet sumat colligat. quia
uigilantiã sensus in semetipso ex se¬
ipso non habet. qui hanc ex se confer
sunt species accipitris: domesticꝰ
scilicet et siluestris. Idem tamen s diu̾¬
sis temꝑibz potest ẽẽ siluestris et dome¬
sticus. Siluestris raꝑe consueuit dome¬
sticas uolucres: et domesticus siluestreᷤᷤ.
Siluestris quas rapit continuo deuorat:
domesticus captas dño suo relinguen¬
das seruat. Porro dñs eius captarũ uo¬
lucrum uentres aꝑit: et earum corda
accipitri in cibum tͥbuenda sumit. In¬
teriora uentris cum fimo eicit: qui
intus remanens putredinem carniũ
cum fetore gignit. Moralit siluestris
accipit̃ captas uolucres et rapit et de¬
uorat: quia quilibet ꝑu̾sus actus et co¬
gitationes simplitium ñ cessat dissipa¬
re. Domesticus uͦ accipit̃: ẽ quilibet¬
sp̃alis pat̃. Qitociens silnestres uolucre ᷤ

Expanded text:
onis abjiciat, et virtutum plumas onis abjiciat, et virtutum plumas in usum novi volatus sumat, ut hinc videlicet colligat, quod vigilantiam sensus in semetipso ex se non habet, qui hanc ex se conferr. Duae sunt species accipitrum, domesticus scilicet et silvester, iidem tamen susis temporibus potest esse silvester et domesticus. Silvester rapere consuevit domesticas volucres, et domesticus silvestres. Silvester quas rapit continuo devorat, domesticus captas domino suo relinquendas servat. Porro dominus ejus captarum volucrum ventres aperit, et eorum corda accipitri in cibum tribuenda sumit. Interiora ventris cum fimo ejicit, qui intus remanens putredinem carnium cum fetore gignit. Moraliter: silvester accipiter captas volucres et rapit et devorat, quia quilibet perversus actus et cogitationes simplicium dissipare non cessat. Domesticus vero accipiter est spiritualis pater, qui toties silvestres volucres
Abbreviated transcription (Latin):
nouiorem reodat. & bene ait expandẽs
alas suas ad austrum. Alas quippe
nr̃as ad austrum expandere ẽ: ꝑ ad
tione ᷤᷤ aꝑire. ut iã ñ libeat defenden¬
do nos tegere: s accusando publicare
Tunc gͦ accipit plumescit. cũ ad aus¬
trum alas expanderit: quia tunc se
unusquisq uirtutũ pennuis indint.
cum scõ sp̃ui cogitationes suas confi¬
tendo subst̾nit. Qui enim fatendo ue¬
tera non detegit. noue inte oꝑa mi¬
uime ꝓducit. Qui nescit lugere qͥd
grauat: non ualet ꝓferre qd̾ suble¬
uat. Ipsa namq compunctionis uis
poros cordis aꝑit: et plumas uirtutũ
fundit. Tumq se studiose mens de
pigra uetustate redarguit: alacri no
uitate iuuenescit. Dicatur gͦ beato
iob. Numqͥd ꝑ sapientiam tuã plumeᷤ¬
cit accipit̾. expandens alas suas ad
austrum: Id . ẽ. numqͥd cuilibet electo
tu intelligentiam contulisti. ut flan¬
te spu scõ cogitationũ alas expandat.
quatiniis pondera uetuste conu̾sati¬

Expanded text:
noviorem reddit. Et bene ait: expandens noviorem reddit. Et bene ait: expandens alas suas ad Austrum. Alas quippe ras ad austrum expandere est, per tiones aperire, ut jam non libeat defendendo nos tegere, sed accusando publicare. Tunc ergo accipiter plumescit, cum ad austrum et alas expanderit, quia tunc se unusquisque virtutum pennis induit cum sancto Spiritui cogitationes suas confitendo substernit. Qui enim vetendo non detegit, novae vitae opera minime producit, qui nescit lugere quod gravat, non valet proferre quod sublevat. Ipsa namque compunctionis vis poros cordis aperit, et plumas virtutum fundit; cumque se studiose mens de pigra vevitate juvenescit. Dicatur ergo cum beato Job: Nunquid per sapientiam tuam plumescit accipiter, expandens alas suas ad Austrum? Id est, nunquid cuilibet electo tu intelligentiam contulisti, ut flante Spiritu sancto cogitationum alas expandat, quatenus pondera vetustae conversati
Abbreviated transcription (Latin):
stib accipitrib moris ẽ. ut flante aust̃
alas expandent. quatinus eoꝵ m̃bra
ad larandam pennam ueterem. uen¬
ti tepore concalescant. Cum uͦ uentus¬
deest. alis contra radium solis erpan¬
sis atq ꝑcussis. cepentem sibi aur̃a
fatiunt: sicq aꝑtis poris. uel ueteres
erͥliunt. uel noue succrescunt. Quid ẽ
gͦ accipitrem in austro plumescere. nͥ
sc̃i concalescit.: uisum uetuste conusa¬
tionis abiciens. noui hominis formã
sumit: Quod paulus apls ammonet
dicens. Expoliantes se ueterem homi¬
nem cum actib suis: et induentes no¬
nr̃ homo corrumpat᷑: tamen is qui
intus ẽ. renouatur de die in diem.
uetustam autem pennam ꝓicere ẽ:
in ueterata studia dolose actionis a¬
mittere. Et nouam pennã sumere ẽ:
mitem ac simplicem bene uiuendi
sensum tenere. Penna namq uet̾is
conu̾sationis grauat. et pluma no¬
ue immirtationis subleuat: ut ad
uolandum tanto leuiorem. quanto

Expanded text:
stibus accipitribus moris est ut flante austro stibus accipitribus moris est ut flante austro alas expandant, quatenus eorum membra ad laxandam pennam veterem venti tepore concalescant. Cum deest, alis contra radios solis extensis atque percussis, tepentem sibi auram faciunt, sicque apertis poris vel veteres exsiliunt, vel novae succrescunt. Quid est ergo accipitrem in Austro plumescere, nisSpiritus concalescit, et, usum vetustae conversationis abjiciens, novi hominis formam sumit? Quod Paulus admonet, dicens: Exspoliantes vos veterem hominem cum actibus suis, et induentes nonoster homo corrumpatur, tamen is qui intus est renovatur de die in diem . « Vetustam autem pennam projicere est inveterata studia dolosae actionis amittere. Et novam pennam sumere est mitem, et simplicem bene vivendi sensum tenere. Penna namque veteris conversationis gravat. Et pluma novae immutationis sublevat, et ad volatum tanto leviorem, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
calidissimus uentus ẽ. Ds̃ inquit
ab austro ueniet. Ibi sedes altissimi. ibi
dilectionis ardor. Inde sinceritas inta¬
tis. Auster a serena regione procedit:
quia ds̃ inserenitate moꝵ requiescit.
lbi pascit: ibi cubat. Ibi quies mentis:
ibi refectio contemplationis. Auster sp̃c
gnitatem sp̃c sc̃i. Cã¬
lor. amor Auster gͥ
libet accendit.Sur¬
git: quotiens a m̃te
gr̃a recedit. d̾s ab¬
s inquit ab au¬
stro ueniet. Ab
aquilone diabolus: ab austro ds̃. Ille
ignorantie tenebras inhabitat: iste
serenitatem caritatis amat. frigus
aquilonis: poros carnis stringit. Calor
austri: clausos aꝑit. Quod enim frigꝰ
auariciȩ restringendo retinet: aꝑtis
elemosine manib caritas larga p̃bet.
Penna siquidem uetus in infernum
mergiti noua uero animũ ad celestia
desidanda sustollit. Peccata enim gra¬
uant: uirtutes uͦ subleuant.
ꝑ sapientiam tuam plumescit
accipiter. expandens alas suas ad au¬
strum: Unde beatus gregorius. Agre¬

Expanded text:
calidissimus ventus est. Deus, inquit ab austro veniet . Ibi sedes Altissimi, ibi dilectionis ardor. Inde sinceritas veritatis. Auster a serena regione procedit. quia Deus in serenitate morum requiescit, ibi pascit, ibi cubat, ibi quies mentis, ibi refectio contemplationis. Auster Spiriignitatem Spiritus sancti, calor amorem. Auster igitur libet accendit. Surgit quoties a mente gratia recedit. Dinquit, ab austro veniet. Ab aquilone diabolus, ab austro Deus. Ille ignorantiae tenebras inhabitat, iste serenitatem charitatis amat. Frigus aquilonis poros carnis stringit, calor austri clausos aperit. Quod enim frigus avaritiae stringendo retinet, apertis eleemosynae manibus charitas larga praebet. Penna siquidem vetus in infernum mergit, nova vero animum ad coelestia desideria sustollit. Peccata enim gravant, virtutes vero sublevant. r sapientiam tuam plumescit accipiter. expandens alas suas ad austrum? Unde beatus Gregorius: « Agre
Abbreviated transcription (Latin):
apłis in cunctis gentib licentia p̃¬
dicationis data ẽ: quando tonitru¬
um euugłii ꝑcunctas scłi partes
intonuit. quando gentes quam ñ
am: quando qui longe fuerunt
facti sunt ꝓpe in sanguine .xͥ. qui
aliquando non ppłs. nunc autem
acceptabile et dies salutis. et tem¬
pora refrigerii in conspectu altis

Expanded text:
apostolis in cunctas gentes licentia prapostolis in cunctas gentes licentia praedicationis data est, quando tonitruum euangelii per cunctas saeculi partes intonuit, quando gentes quae nonunt iustitiam, quando qui longe fuerunt facti sunt prope in sanguine Christi, qui aliquando non populus, nunc autem  tempus acceptabile et dies salutis , et tempora refrigerii in conspectu Altis
Abbreviated transcription (Latin):
uodecimus abiisionis gradus
est ppss sine lege: qui dum dei
dicta et legum scita contempnit. ꝑ
diuersas erroꝵ iuas eumdo. ꝑditio¬
uis laqueum incurrit. de quib sub
genus ꝓpħa ita deplangit. Nos aũt
sicut oues errantes: unusquisq in
uiam suam dedinauit. De quib ⁊̃¬
QIua utiq ꝑditionis uia tunc incedt̃.
cum una regalis uia. lex uidelicet¬
dei que neq ad dexteram neq ad
sinistram declinat ꝑ negligentiam
deseritur. de qua scilicet uia dñs &
credenti denuntiat. ego sum uia ue
ritas et uita: nemo uenit ad patrẽ
nisi ꝑ me. ad quam uiam om̃s ho¬
mines communit inuitat dicens.
uenite ad me om̃s qui laboratis et
onerati estis: et ego uos reficiam. qr
non ẽ ꝑsonarum acceptio apiro
dm̃. Ubi non ẽ uroeus et grecus:
masculus et femina. seruus et lib̃̾.
qui sine lege sunt. sine xp̃o funt.
lgitur ppłs sine lege: ppłs sine xp̃o
ẽ. Abusiuum gͦ ẽ. in tempore euui¬
głii ppłm fieri sine xp̃o: quando

Expanded text:
uodecimus abusionis gradus est populus sine lege, qui dum Dei dicta et legum scita contemnit per diuersas errorum uias eundem perditionis laqueum incurrit. de quibus uiigenus propheta ita deplangit: nos autem sicut oues errauimus, unusquisque in uiam suam declinauit. de quibuque multae perditionis uiae tunc inceduntur, cum una regalis uia lex Dei uidelicet, quae neque ad dexteram neque ad sinistram declinat, per neglegentiam deseritur. de qua scilicet uia Dominusitiam omni credenti denuntiat: ego sum uia et ueritas et uita: nemo uenit ad patrem nisi per me. ad quam uiam omnes homines communiter inuitat dicens: uenite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego uos reficiam. quia non est personarum acceptio apud Deum. ubi non est Iudaeus et Graecus, masculus equi sinigitur populus sine lege populus sine Christo est. abusiuum ergo in temporibus euangelii populum fieri sine Christo, quando
Abbreviated transcription (Latin):
meum. s pascebant semetipsos. &¬
dñs suꝑ familiã suã. dare ulis ci-¬
bum in tempore suo. mensuram
tritici puram scilicet et ꝓbatam
doctrinam: quatimis ueniente
uño mereat᷑ audire. enge serne
bone et fidelis quia suꝑ pauca fu¬

Expanded text:
meum, sed pascebant pastores meum, sed pascebant pastores Dominus supra familiam suam dare illis cibum in tempore suo mensuram tritici, puram scilicet et probatam doctrinam, quatenus ueniente Domino mereantur audire: euge serue bone et fidelis, quia supra pauca fi
Abbreviated transcription (Latin):
si potuerit. et actu corrigere: et si ñ
potũit uixta cuuan gelii regulam¬
debet scelerum oꝑarios declinare.
et ipsum solum. si te audierit lucͣ¬
tus es frẽm tuum: si te non audie¬
rit. adhibe tecum unum uel duos.
ut in ore duoꝵ uel trium stet om̃e
ubum. Si illos non audierit dic ec¬
clie. si eccłiam non audierit. sit tibi
sicut ethincus et publicanus. Tali
qui tali orome expulsus fu̾it: ab
urouam et repudiatam non acciꝑe
urorem. Qui gͦ excõmunicatum a
catholico illo non ꝑmitente hac in¬
dit hac ratione. ep̃m ad eos quib¬
in speculatorem positus ẽ: ẽẽ oportet.
Teterum uero qualis in semetipso
ẽẽ debeat paulus apłr exponit. ut gͣ
dum ep̃i p̃ueniens sit sobrius. pru.¬
dens. castus. sapiens. modestus. hospi.
dat oꝑe. quod alios docet in sermo¬
ne doctrinȩ. Caueant gͦ negligen¬
tes ep̃i quod in tempore undictę
oñs ꝑ propħam conquirit᷑. Pastore
multi demoliti sunt ppłm meũ.
et non pascebant pastores gregẽ

Expanded text:
si potuerit et actu corrigere; si non potuerit, juxta Evangelii regulam scelerum operarios declinare. et ipsum. Si te audierit, lucratus es fratrem tuum: si te non audierit, adhibe tecum adhuc unum vel duos, ut in ore duorum vel trium stet omne verbum. Si illos non audierit, dic Ecclesiae. Si Ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus . Tali qui tali ordine expulsus fuerit, abViduam aut repudiatam non accipiat uxorem . Qui ergo illum excommunicatum a catholico, illo non permittente, sibi jundit. Hac ratione epin speculatione positus est esse oportet. ceterum uero qualis in semet ipso esse debeat Paulus apostolus exponit, ut ad gradum episcopii ueniens sit sobrius prudens castus sapiens modestus hospitalendat in opere quod alios docet in sermone doctrinae. caueant ergo neglegentes episcopi, quod in tempore uindictae Dominus per prophetam conqueritur: pastores muti demoliti sunt populum meum, et non pascebant pastores gregem
Abbreviated transcription (Latin):
futura uita habebit.
ecimus
abusionis gradus ẽ. ep̃c negli¬
gens. qui gradus sui honorem int
homines requirit: s ministerii su
uignitatem coram deo pro quo le¬
gatione fungitur ñ custodit. Pri¬
mum namq ab ep̃o quid sui no-¬
minis dignitas teneat inquirat᷑.
officii sui rationẽ denudat. ita inqͥ¬
ens.Speculatorem dedite domui
isrł. Audies gͦ ex ore meo uerbum:¬
et nuntiabis eis ex me.Si aũt uide
ipse in iniquitate sua moriet᷑: sangͥ¬
nem autẽ eius de manu tua requi¬
ram. Si autẽ tu anuintiaueris
et ille non fuerit reuersus. ipse qui¬

Expanded text:
futura poena habebit. « Decimus abusionis gradus est episcopus negligens, qui gradus sui honorem inter homines requirit, sed ministerii sui dignitatem coram Deo, pro quo legatione fungitur, non custodit. Primum namque ab episcopo, quid sui nominis dignitas tenet, inquiratur.officii sui rationem denuntiat, ita inquiens: Speculatorem dedi te domui Israel. Audiens ergo ex ore meo sermonem, nuntiabiipse in iniquitate sua morietur, sanguinem autem ejus de manu tua requiram. Si autem annuntiaveris impio, et ille non fuerit conversus ab i
Abbreviated transcription (Latin):
salomon obliquas fenestras in
tẽplo. Obliquȩ fenestrȩ st̃ doctores
ecclie: qui dũ fideles in ecclia u̾bo
p̾dicationis docent. quasi suscep¬
to solis lumine. tẽpli penetralia
claritate replent. Hi siqͥdẽ obliquȩ
fenestrȩ dicunt᷑ ẽẽ. qͥa sinũ m̃tis
dilatant in dilectione: dilatant ad
cõpatiendũ ꝓximo. extendunt in
cõtẽplando d̾o. St̃ etiã in templo
cuiꝰlibet fidelis amimȩ. septem
aliç fenestrȩ. septẽ uidelicet do¬

Expanded text:
Salomon obliquas fenestras in templo . Obliquae fenestrae sunt doctores Ecclesiae, qui, dum fideles in Ecclesia verbo praedicationis docent, quasi suscepto solis lumine, templi penetralia claritate replent. Hi siquidem obliquae fenestrae dicuntur esse, quia sinum mentis dilatant in dilectionem, dilatant ad compatiendum proximo, extendunt in contemplando Deo. Sunt etiam in templo cujuslibet fidelis animae septem aliae fenestrae, septem videlicet do
Abbreviated transcription (Latin):
bedientiȩ. et correctio discipline.
Lignũ sub pede p̾mit᷑ uirga de¬
suꝑ minat᷑: quia ad obedientiã
cogim᷑. dũ disciplinȩ legib co¬
artam᷑. Aduob acuminib fer¬
ri animꝰ pungit᷑. int̾ quȩ duo
ponit᷑. unũ ne ad scłm redeas.
aliud ut ad regnũ transeas: timor
enĩ compellit. amor uͦ trahit. In¬
ter hȩc itaq uoluit᷑. qͥ in torno
sp̾itali uoluit᷑ et dicit. Paratũ
cor meũ d̾s: paratũ cor meum.
b̾is dicit paratũ id ẽ. int̾ius in m̃te.
et ext̾ius in oꝑatione: intꝰ ad cogi¬
tandũ recta. foris ad faciendũ utilia.

Expanded text:
bedientiae et correctio disciplinae. bedientiae et correctio disciplinae. Lignum sub pede premitur, virga desuper minatur, quia ad obedientiam cogimur, dum disciplinae legibus coarctamur. A duobus acuminibus ferri animus pungitur, inter quae duo ponitur: unum, ne ad saeculum redeas; aliud, ut ad regnum transeas. Timor enim compellit, amor vero trahit. Inter haec itaque volvitur, qui in torno spirituali ponitur, et dicit: Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum . Bis dicit paratum, id est interius in mente, et exterius in operatione, intus ad cogitandum recta, foris ad faciendum utilia.
Abbreviated transcription (Latin):
mouetur sub pede. designari pot̃
uslocitas obedientiȩ: cita enĩ debet
c̃ẽ obedientia. et quasi sub pedib
posita. ut fiat cũ humilitate et
sine tarditate᷑. Unde et in canticiᷤ
canticoꝵ dr. Manus eius torna¬
tiles. aureȩ. plenȩ hẏacinctis. fiut̃
manꝰ tornatiles: dũ affectꝰ animi
facile diu̾tunt᷑ ad quaslibet oꝑa¬
tiones. Sunt aureȩ: dũ affectio¬
nes animi ab om̃i appetitu car¬
nalis desid̾ii reddunt᷑ purȩ. Plenȩ
sunt hẏacinctis. dũ estuant amo¬
re et desid̾io cȩlestis patriȩ. Ouo
uͦ acumina ferri. in quib poni¬
tur qͥcqͥd in torno uoluit᷑. sunt
timor et amor: timor penȩ. et a¬
cursum. Nota quoq qd̵ doetͥnȩ
u̾bo. uelut tornatoris ferro. fuper¬
flua docendo resecant᷑. Hirga uͦ
desuꝑinclinans se et eleuans ꝑcu¬
tientis more: disciplinã minatur.
Corrigia autẽ ligatur in sũmita¬
te uirgȩ. et in ligno qd tenet᷑ sub
pede. ħ enĩ carnẽ mortificant. et
mntem domant. labor uidelieet o¬

Expanded text:
movetur sub pede designari potest velocitas obedientiae. Cita enim debet esse obedientia et quasi sub pedibus posita, ut fiat cum humilitate et sine tarditate. Unde et in Canticis canticorum: Manus ejus tornatiles, aureae plenae hyacinthis . Fiunt manus tornatiles, dum affectus animi facile divertuntur ad quaslibet operationes. Sunt aureae dum affectiones animi ab omni appetitu carnalis desiderii redduntur purae. Plenae sunt hyacinthis, dum aestuant amore et desiderio coelestis patriae. Duo vero acumina ferri, in quibus ponitur quidquid in torno volvitur, sunt timor et amor: timor poenae, et acursum. Nota quoque quod doctrinae verbo velut tornatoris ferro, superflua docendo resecantur. Virga vero desuper inclinans se et elevans percutientis more disciplinam minatur. Corrigia autem ligatur in summitate virgae, et ligno quod tenetur sub pede: haec enim carnem mortificant, et mentem domant, labor videlicet o
Abbreviated transcription (Latin):
martyrii. Habes gͥ in templo sp̾i¬
tali uarias celaturas: dũ intͥnsecꝰ
in animo uirtutũ diu̾sitates lo¬
cas. Sculpunt᷑ etĩã morali torno.
dũ in uolubilitate obedientiȩ
uirtutes animi disponunt᷑ sub
p̾dicationis ferro. Doctͥnȩ et enĩ
u̾bum. potest appellari. tornato¬
ris ferrũ. tornator ẽ in mente
discretionis uigor: qui ante sed̾r.
habere tornũ. id ẽ rationabilem ĩ¬
tellectũ. In torno autẽ qͥnq consi¬
d̾antur. ferrũ. uirga. corrigia. li¬
gnũ sub pede. ꝑ quod instrum̃tũ

Expanded text:
martyrii. Habes igitur in templo spirimartyrii. Habes igitur in templo spirituali diversas caelaturas, dum intrinsecus in animo virtutum diversitates locas. Sculpuntur etiam morali torno, dum in volubilitate obedientiae virtutes animi disponuntur sub praedicationis ferro. Doctrina enim verborum, potest appellari tornatoris ferrum. Tornator est in mente discretionis vigor, qui ante se dicitur habere tornum, id est, rationalem intellectum. In torno autem quatuor considerantur, ferrum, virga, corrigia, lignum sub pede per quod instrumentum
Abbreviated transcription (Latin):
alii sermo scĩȩ. alii gr̃a curationũ.
alii interp̃tatio sermonũ. Sculpũ¬
tur etiã parietes cũ torno. cum
p̃cipit. nullus fideliũ contͣdicit.
s exanimo unusqͥsq clamat cũ
psalinista. paratus sũ et ñ sum
turbatus. ut custodiã mandata
tua. Et alius ꝓph̃a. Ecce ego mit¬
te me. In torno gͥ sunt. qͥ manda¬
tis diuinis obediunt. Moralit uͦ
uariis celaturis sculpunt᷑ tẽpli
parietes. dũ diu̾sa ꝑ loca diu̾saꝵ
rerũ impͥmunt᷑ imagines: ut ha¬
beant singłȩ uirtutes iuxta mo¬
ralitatis intuitũ formas sibi con¬
uenientes. Attende gͥ in qͦlibet
loco intelligibilis templi bouis
imaginẽ: id ẽ. mansuetudinem.
Impͥme et alibi figuram leonis.
rigorem uidelicet seu̾e distͥetioĩs.
impͥme colũbam. simplicitatis
formã: adde et turturẽ idẽ. casti¬
tatẽ. Adiunge arietẽ ouiũ scilicn
ducẽ. id ẽ. magistrũ u̾bo et exẽ¬
plo p̃cedentẽ turbã discipłoꝵ int̃¬
pone mundiciã lilii. seu rosam

Expanded text:
alii sermo scientiae, alii gratia curationum, alii interpretatio sermonum . Sculpuntur etiam parietes cum torno, cum praecipit, nullus fidelium contradicit, sed ex animo clamat cum Psalmista: Paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua ; et alius propheta: Ecce ego, mitte me . In torno sunt, qui mandatis divinis obediunt. Moraliter vero variis caelaturis sculpuntur templi parietes, dum per diversa loca diversarum rerum imprimuntur imagines, ut habeant singulae virtutes juxta moralitatis intuitum formas sibi convenientes. Attende igitur in quolibet loco intelligibilis templi, bovis imaginem, id est, mansuetudinem. Imprime, et alibi figuram leonis, rigorem videlicet severae districtionis. Imprime columbam, simplicitatis formam. Adde et turturem, id est, castitatem. Adjunge arietem, ovium scilicet ducem, id est, magistrum verbo et exemplo praecedentem turbam discipulorum. Interpone munditiam lilii, seu rosam
Abbreviated transcription (Latin):
tate auri. quȩ uirtutes suꝑemin:
cet̾as. intelligi potest caritas. Sub¬
sternit᷑ itaq firmitas fide ut ue¬
stiatur sublimitate spei: ut decore¬
tur auri p̃ciositate. id ẽ. caritate.
Teguntur autẽ parietes templi ce
nullũ debet habere finẽ in hac
uita: s a pͥmo iusto usq ad ulti¬
mũ iustũ. sub tutela spei. insuda¬
re debet ȩccłia bonis oꝑib et stu¬
dio uirtutũ. Moralit̃ autem in
sp̾itali templo structura parietũ
ẽ. ꝓcessus uirtutũ. Fit gͥ de mar¬
more pario: uestitur cedro. deco¬
ratur auro. Marmor pariũ can¬
didũ ẽẽ dinoscitur. cedrus odore
suo serpentes fugare solet:aurũ
puritate sua mecallorũ omnes
pario candorem:. incedro reꝑimꝰ
odorem: in auro splendorem. Can¬
dorem uidelicet mundicie. odorẽ
bonȩ famȩ:splendorem pure ꝯ¬
scĩȩ. Candor gͥ in marmore ẽ qͣsi
mundicia in m̃te. odor in cedro.
suauitas famȩ ꝓcedens ex bonȩ

Expanded text:
tate auri, quae virtutes supereminet tate auri, quae virtutes supereminet caeteras, intelligi potest charitas. Substernitur itaque firmitas fidei, ut vestiatur sublimitate spei, ut decoretur auri pretiositate; id est charitate. Teguntur autem parietes templi cedntia nullum debet habere finem in hac vita, sed a primo justo usque ad ultimum justum, sub tutela spei insudare debet Ecclesia bonis operibus, et studio virtutum. Moraliter autem in spirituali templo structura parietum est processus virtutum. Fit igitur de marmore Pario, vestitur cedro, decoratur auro. Marmor Parium candidum esse dignoscitur, cedrus odore suo serpentes fugat, aurum puritate sua metallorum omnes puro candorem, in cedro reperimus odorem, in auro splendorem; candorem videlicet munditiae, odorem bonae famae, splendorem bonae conscientiae. Candor igitur in marmore est quasi munditia in mente; odor in cedro, suavitas famae procedens ex bonae
Abbreviated transcription (Latin):
fenestra scĩc. lum̃ circũspectioĩs.
ꝑ fenestrã fortitudinis. exemplũ
bonȩ oꝑationis. ꝑ fenestrã consilii.
radius delib̾ationis. ꝑ fenestram
intellectus. lum̃ discretionis. ꝑ
fenestrã sapĩȩ. lux ȩdificationis:
sapia et enĩ dũ edificat illuminat.:
ꝑ ipsã siquidem oritur in mente
plet luce sapiȩ secretũ cordis nr̃i.
Audi fenestrarũ obliquitatẽ. au¬
di diffusam luminis claritatem:
nichil enĩ latet occultum in ab¬
sconso m̃tis. qd ñ appareat in lu¬
ce uerȩ confessionis. De parietibus
drinis a pauim̃to domꝰ usq ad sũ¬
mitatem parietũ: et suꝑ tabulas
cedrinas induxit aurũ. Mistici
templi parietes. sunt popłi fide¬
les: qui ad similitudinẽ parietũ
ꝑ successionẽ temꝑis sese inuicem
subsequentes. quasi ordines lapi¬
dũ dirigunt᷑ in altum. fiunt au¬
tem ex marmore: decorant᷑ tabuliᷤ
cedrinis: auro suꝑ uestiunt᷑. In for¬
titudine siqͥdem marmoris. fides:
in altitudine cedri. spes: inp̃ciosi¬

Expanded text:
stram scientiae, lumen circumspectionis. Per fenestram fortitudinis, exemplum bonae operationis. Per fenestram consilii, radius deliberationis. Per fenestram intellectus, lumen discretionis. Per fenestram sapientiae lux aedificationis. Sapientia enim aedificat, illuminat: per ipsam siquidem oritur in mente plet luce sapientiae secretum cordis nostri. Audi fenestrarum obliquitatem, audi diffusam luminis claritatem. Nihil enim latet occultum in absconso mentis, quod non appareat in luce verae confessionis. CAP. XX. De parietibus drinis, a pavimento domus usque ad summitatem parietum, et super tabulas cedrinas induxit aurum . Mystici templi parietes sunt populi fideles, qui ad similitudinem parietum per successionem temporis sese invicem subsequentes, quasi ordines lapidum diriguntur in altum. Fiunt autem ex marmore, decorantur tabulis cedrinis, auro supervestiuntur. In fortitudine siquidem marmoris, fides; in altitudine cedri, spes; in pretiosi
Abbreviated transcription (Latin):
uere enĩ omĩa renouant᷑: in esta¬
te uͦ maturant᷑. In uere ornatur
t̾ra florib: et in nouit̃ conuerso
uita morib. Ab equinoctio itaq
uernali cresẽt dies usq ad ꝑfectũ
diem et̃nȩ beatitudinis: ab au¬
tumnali uͦ crescunt noctes ad con¬
tinuã noctẽ ꝑpetuȩ dãnationis.
Hanc diẽ nulla nox int̃polat. illã¬

Expanded text:
vere enim omnia renovantur, in aestavere enim omnia renovantur, in aestate vero maturantur. In vere ornatur terra floribus, et in noviter converso vita moribus. Ab aequinoctio itaque vernali crescunt dies usque ad perfectum diem aeternae beatitudinis; ab autumnali vero crescunt noctes usque ad continuam noctem aeternae damnationis. Hunc diem nulla nox int
Abbreviated transcription (Latin):
tepor. in hyeme torpor. tepor in
m̃te. torpor in oꝑe. Ab autũna¬
li equinoctio incipiunt cresc̾e
noctes. a uernali dies. In hyeme
torporis enĩ. crescunt caligines
temptationis: in estate uͦ feruori
multiplicant᷑ illuminationes
contẽplationis. In quorũdã autẽ
m̃te fit equinoetiũ autumnale.
Sunt nanq multi qͣmuis tepi¬
di qui attendunt miseriã mun¬
di. defectũ carnis. beatitudinem
sid̾ationis. illuminat archã con¬
scientiȩ. Ab hoc eqͥnoctio minu¬
unt᷑ dies. et noctes crescunt: quia
tepidi licet hȩc omĩa consid̾ent. ta¬
m̃ tẽpore tẽptationis recedunt. Co¬
mitat᷑ etiã longas noctes frigus
nes. Has noctes ꝑcurrit luna ne¬
gligentie: cooꝑta oblunonis nu¬
be. obtenebrata nubilo ignoran¬
tiȩ. Sunt autẽ alii a frigore hye¬
mis egͥssi qͣsi in eqͥnoctio u̾nali ꝯ¬
stituti. in quib uer oritur. in qͥ¬
b estas sequit᷑. de quib etiã dicit᷑.
estatem et uer tu plamasti ea. In

Expanded text:
tepor; in hieme torpor: tepor in tepor; in hieme torpor: tepor in mente, torpor in opere. Ab autumnali aequinoctio, incipiunt crescere noctes, a vernali dies. In hieme enim torporis crescunt caligines tentationis; in aestate vero fervoris multiplicantur illuminationes contemplationis. In quorumdam autem mente fit aequinoctium autumnale. Sunt namque multi quamvis tepidi, qui attendunt miseriam mundi, defectum carnis, beatitudinem siderationis, illuminat arcam conscientiae. Ab hoc aequinoctio minuuntur dies, et noctes crescunt; quia, tepidi licet haec omnia considerent, tamen tempore tentationis recedunt. Comitatur etiam longas noctes frigus nes. Has noctes percurrit luna negligentiae, cooperta oblivionis nube, obtenebrata nubilo ignorantiae. Sunt autem alii frigore hiemis egressi quasi in aequinoctio vernali constituti, in quibus ver oritur, in quibus aestas sequitur, de quibus etiam dicitur: Aestatem et ver tu plasmati ea . In
Abbreviated transcription (Latin):
legimus qd̵ sol equi noctialis
directis radioꝵ suoꝵ lineis
ꝑ illa tria ostia. uidelicet. porticus.
templi. et oraculi: archã testam̃ti
illuminare solebat. Asole enum
intelligentiȩ directus radius con¬
sid̾ationis. nubes cogitationũ pe¬
netrans. quȩ discurrunt ꝑ aerem
meditationis: ꝑ supͣdicta tria ostia
illuminat archã. idẽ. conscĩam.
Hoc autẽ fit. quotiens equinocti¬
um euenire contingit. fit autẽ
equinoctiũ cũ dies noctib. et
noctis dieb equales siunt. habet
animꝰ noctes et dies morales pro¬
sꝑa scilicet et adu̾sa. damna et
lueͣ. tristia et lȩta: m̃tis puritatẽ
et ꝑturbationẽ. lucẽ contẽplati¬
onis et caliginẽ temptationis.
Dũ hȩc animꝰ delib̾at: quasi sub
equali m̃sura dies et noctes li¬
brat. Duo sunt aut̃ eqͥnoetia. uͥ¬
nale scilicet et autũnale: sunt et
anni qͣtuor temꝑa. uer. estas.
autunꝰ. et hyemps. In uere
intelligit᷑ tẽꝑantia m̃tis. in es¬
tate feruor caritatis: in autũ no

Expanded text:
legimus, quod sol aequinoctialis directis radiorum suorum lineis per illa tria ostia videlicet porticus, templi et oraculi, arcam testamenti illuminare solebat. A sole enim intelligentiae directus radius considerationis, nubes cogitationum penetrans, quae discurrunt per aerem meditationis, per supradicta tria ostia illuminat arcam, id est, conscientiam. Hoc autem fit quoties aequinoctium, evenire contingit. Fit autem aequinoctium, cum dies noctibus et noctes diebus aequales fiunt. Habet animus noctes et dies morales, prospera scilicet et adversa, damna et lucra, tristia et laeta, mentis puritatem et perturbationem, lucem contemplationis et caliginem tentationis. Dum haec animus deliberat, quasi sub aequali mensura dies et noctes librat. Duo sunt autem aequinoctia, vernale scilicet et autumnale. Sunt etiam anni quatuor tempora, ver, aestas, autumnus et hiems. In vere intelligitur temperantia mentis; in aestate fervor charitatis; in autumno
Abbreviated transcription (Latin):
spontaneꝰ int̃ptatur. Serpens
ut dicit᷑. ꝑ angustum foram̃ tnͣsi¬
re nititur: ut pelle ueteri spoli¬
etur. Sic peccator ꝑ angustum
foram̃ confessionis egredituR:
ut uet̾em exuat hominẽ & in¬
duat nouũ. qͥ de die in diem re¬
nouat᷑ ꝑ confessionẽ. In hoc si¬
quidẽ foramine districte con¬
fessionis. reman̾e dicit᷑ pellis:
idẽ. gła mundane conu̾isatioĩs.
Ibi enĩ serpentis pellis remanet ÷
ubi ꝑ humilitatẽ confessionis
suꝑbia relicta iacet: &. ibi pellis
relinquit᷑. ubi peccator a ꝑu̾sa
consuctudine ꝑ distrietionem
disciplinȩ seꝑatur. Uides ne
quomͦ hii qui ad iudã ꝑtinens.
in om̃i negotio pͥmatũ tenen:
Audis ne qualit̃ in libro iridi¬
cũ. pꝰt mortẽ iosue uidas ob¬
tinuit pͥncipatum : dut enĩ
scͥptura. Pt mortẽ iosue consu¬
luer̃t filii isrł dñm dicenteᷤ. Qͥs
ascendet ante nos contͣ chana

Expanded text:
spontaneus interpretatur. Serpens, spontaneus interpretatur. Serpens, ut dicitur, per angustum foramen transire nititur, ut pelle veteri spolietur. Sic peccator per angustum foramen confessionis egreditur, ut veterem exuat hominem, et induat novum, qui de die in diem renovatur per confessionem: in hoc siquidem foramine districtae confessionis remanere dicitur pellis, id est, gloria mundanae conversationis. Ibi enim serpentis pellis remanet, ubi per humilitatem confessionis superbia relicta jacet, et ibi pellis relinquitur, ubi peccator a perversa consuetudine per districtionem disciplinae separatur. Videsne quomodo hi, qui ad Judam pertinent, in omni negotio primatum tenent? Audisne qualiter in libro Judicum post mortem Josue Judas obtinuit principatum? Ait enim Scriptura: Post mortem Josue consuluerunt filii Israel Dominum, dicentes: Quis ascen