comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ille ammirationem habuit. s ñ uenerationem
ut diximꝰ. sic e mediis qͦ sp̃itabem ei intellectũ¬
qͥdem natura. s ñ etiam gr̃a affectum dedit̾. sic
nicħominꝰ ex infimis istis facile satis animadũte
ẽ. qͣm inuentꝰ sit fidelitatis exꝑrs: non autem si¬
milit̾ caruisse prudentia᷑. Nisi tu forte alium
aliquem putas ẽẽ. qui dictꝰ est callidior cunctis
animantib serpens. Forte etiam ñ incongrue di¬
cumus. qm̃ eo ipso tam ir reuocabilis easꝰ eiꝰ irre¬
parabilisq collisio fu̾it: quod ex his qͣs diximꝰ
alissic̃ inparte dert̾a nulla affu̾it. sic in leua
nulla defu̾it. Nonitasane duoilli qͦs ꝓpħica
nob̃uisio comm̃dauit. stantes ⁊ astantes dñoma¬
iestatis. Cuiꝰ ettam duab ut dict̾um est alis ca¬
put uelant: ipsa equidem sua ammiratione. in
qua delect̾ant᷑ felicit̾. ac uen̾atione. in qͣsublimi¬
ter głant᷑. Duabꝰ etiam pedesfidelitate uidelicce

Expanded text:
ille admirationem habuit, sed non venerationem, ille admirationem habuit, sed non venerationem, ut diximus; sic e mediis quoque spiritualem ei intellectum natura, sed non etiam gratia affectum dedit. Sed nihilominus ex infimis istis facile satis animadvertere est, quam inventus sit fidelitatis expers, non autem similiter caruisse prudentia. Nisi tu forte alium aliquem putas esse, qui dictus est callidior cunctis animantibus serpens . Forte etiam non incongrue dicimus quoniam eo ipso tam irrevocabilis casus ejus, irreparabilisque collisio fuerit, quod ex his quas diximus alis, sicut in parte dextra nulla adfuerit, sic in laeva nulla defuerit. Non ita sane duo illi, quos prophetica nobis visio commendavit stantes, et astantes Domino majestatis. Cujus etiam duabus, ut dictum est, alis caput velant; ipsa equidem sua admiratione, in qua delectantur feliciter ac veneratione in qua sublimiter gloriantur: duabus etiam pedes, fidelitate videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
enim tam grauis pruritꝰ ocłi quam inuidia est:
Mec uͦ alns liuor inuidꝰ. quam aliena gła ce felici¬
iudicioꝵ eiꝰ abyssum & dispositionis eiꝰ uias dixi¬
mus inuestigabiles designari. duab eque alis se¬
raphin uelant Ego autem dico prudentra & fide¬
litate. Cum enm& fideles parit ministͥ sint ⁊ pro¬
dentes. sic ditina negotia gerunt. & satuti ꝓuidẽt
electoꝵ: ut malignꝰ ille dephende ommino ñ pos¬
sit. Ex hoc pedum uelamento factum reorut ne¬
sciens dñm głȩ fecerit crucifigi: ex hoc cotidie
fieri. ut salutis nr̃e negotus ignorans seruiat.⁊ in¬
uitus. sero pꝰmodum plangens. qͦddum obẽẽ uo¬
luit. inuentꝰ sit ꝓfuisse. Sic minirum ꝑ ammim¬
stratorios sp̃s illudit᷑ eiꝰ astutiȩ. qͦd &e fideles sint
qͥ detegere nolint & prudentes qͥnorint tegere
diumn e erganos ꝓuidentiȩ & dispositionis ar¬
chana. Cet̃m sic̃ e sup̃mis duabꝰ alis neqͥssimus

Expanded text:
enim tam gravis pruritus oculi, quam invidia est? enim tam gravis pruritus oculi, quam invidia est? Nec vero aliis livor invidus, quam aliena gloria et felicijudiciorum ejus abyssum, et dispositionis ejus vias diximus investigabiles designari, duabus aeque alis velant seraphim. Ego autem dico, prudentia et fidelitate. Cum enim et fideles pariter ministri sint, et prudentes; sic divina negotia gerunt, et saluti provident electorum, ut malignus ille deprehendere omnino non possit. Ex hoc pedum velamento factum reor, ut nesciens Dominum gloriae fecerit crucifigi: ex hoc quotidie fieri, ut salutis nostrae negotiis ignorans serviat et invitus, sero postmodum plangens, quod dum obesse voluit, inventus est profuisse. Sic nimirum per administratorios spiritus illuditur ejus astutiae, quod et fideles sint qui detegere nolint, et prudentes qui norint tegere divinae erga nos providentiae et dispositionis arcana. 12. Caeterum sicut e supremis duabus alis nequissimus
Abbreviated transcription (Latin):
ueneratione. Iniquus ille ammirationem qͥdem
snon uenationem hñs: quia subdi nolint ꝑtie¬
nerationem. figiñ ualuit ꝑ ammirationem. De¬
niq ammirationem ipsam in emulationem cõ-¬
uerdit: nec uenari dignatꝰ s conat̾ est initani.
Quam meliꝰ seraphin sua ipsa ammiratione feli¬
ces uenatione etiam uen̾abiles fiunt. ueram in ip¬
sohabentes glam. cuiserture. est regnare est: et
apud quem omnisquise humiliat eraltat᷑. Et
nẽ audi quemadmodum his tuabꝰ aus ipsum
IAdiximꝰ caput dñi ne iniquus ille inspiciat ue¬
lare seraphin uideant᷑. Quotiens enim sursum
dirigit acicin. in anglicam statm felicitatem ce
Qlam malignꝰ offendit: &e offundit ocłm pessimꝰ
humor. liuor ꝓpꝰ. ut penetrare ultra non possit
Sic nimirum qͣsi gemino qͦdam uelamine ne
sublimiora ꝓspiciat inuitꝰ p̃pedit᷑: ad illoꝵ quoᷤᷤ
suꝑiores hab̾e dolet. mͦ qͥdemfelicitatem. m głam.

Expanded text:
veneratione. Iniquus ille admirationem quidem, veneratione. Iniquus ille admirationem quidem, sed non venerationem habens, quia subdi noluit per venerationem, figi non valuit per admirationem. Denique admirationem ipsam in aemulationem convertit; nec venerari dignatus, sed conatus est imitari. Quam melius seraphim sua ipsa admiratione felices, veneratione etiam venerabiles fiunt, veram in ipso habentes gloriam, cui servire regnare est, et apud quem omnis qui se humiliat exaltatur? Et nunc audi quemadmodum his duabus alis ipsum, quod diximus, caput Domini ne iniquus ille inspiciat, velare seraphim videantur. Quoties enim sursum dirigit aciem, in angelicam statim felicitatem et gloriam malignus offendit; et offendit oculum pessimus humor, livor proprius, ut penetrare ultra non possit. Sic nimirum quasi gemino quodam velamine, ne sublimiora prospiciat, invidus praepeditur; ad illorum, quos superiores habere dolet, modo quidem felicitatem, modo
Abbreviated transcription (Latin):
suis uera illa iusticia legit᷑ inuenisse: Nonenim
iustificabit᷑ in conspectu tuo omnis uiuens: ait
isqͥdei iusticiam minime ignorabat. Nec ait oĩs
homosz omnis uiuens:. forte ut ne ipsos angłicos
eum nou̾is sp̃s excepisse. Uiuunt enim & ipsi. tan¬
toueriꝰ. quanto ꝓpiꝰ astant ei apud quem ẽ fons
uite. Nichominꝰ etiam iusti sunt. s ex eoñ coram
ed: munere eiꝰ: non in eiꝰ comparatione. Ipse n
sͥ iusticia ẽ cuiꝰ uoluntas nontam eqͣ quam ip¬
sa equitas. ⁊ utraq non aliud quam ipsa suba
substantia est. Quanta in hoc capite altitu
in hoc tamumbroso ce conden so morite reposita.
Quib tamen putamꝰ alis hoc caput seraphin
uelant: ut nulla suȩsubtilitate nat᷑ȩ. nullaratio¬
nis ꝑspicacitate. neqm ocłs in illiꝰ queat irrum¬
pere ueriluminis claritatem: Otiab ni fallor
alis suȩ uidelicet ipsorum głe ⁊ felicitatis.Inef¬
fabilit̾ siquidem delectantur in ammiratione
contemplationis illiꝰ: nec minꝰ głantur in ipsius

Expanded text:
a Justitia legitur invenisse? . Non enim justificabitur in conspectu tuo omnis vivens, ait is qui Dei justitiam minime ignorabat . Nec ait: Omnis homo, sed, omnis vivens, forte, ut ne ipsos angelicos eum noveris spiritus excepisse. Vivunt enim et ipsi, tanto verius, quanto propius adstant ei apud quem justi sunt, sed ex eo, non coram eo; munere ejus, non in ejus comparatione. Ipse enim sibi justitia est, cujus voluntas non tam aequa, quam ipsa aequitas: et utraque non aliud quam ipsa substsubstantia est. Quanta in hoc capite latet ain hoc umbroso et condenso monte reposita! 10. Quibus tamen putamus alis hoc caput seraphim velant, ut nulla sublimitate naturae, nulla rationis 954 perspicacitate nequam oculus in illam queat irrumpere veri luminis claritatem? Duabus, ni fallor, alis, suae videlicet ipsorum gloriae, et felicitatis. Ineffabiliter siquidem delectantur in admiratione contemplationis illius; nec minus gloriantur in ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
cont᷑ ꝓrimoꝵ saludem multifarie multisq m̾is
⁊uariis occasionibꝰ agere uideant᷑. Hoc uidet xp̃s
&e silet: hec saluator patit᷑ & dissimulat: Ppt̾ea dissi¬
mulemꝰ nos qͦ necesse ẽ:⁊ sileamꝰ intim maximeq

Expanded text:
contra proximorum salutem multifarie, multisque modis contra proximorum salutem multifarie, multisque modis et variis occasionibus agere videantur. Haec videt Christus, et silet; haec Salvator patitur, et dissimulat. Propterea dissimule
Abbreviated transcription (Latin):
ut sacdos. Heu heidñe ds quia ipsi sunt in ꝑse¬
cutione tua pͥmi. qͥuident᷑ in eccłia tua pͥmatũ
diligere. gerere pͥncipatum. Arcem syon occupa¬
uerunt. app̃hendert̃ munitiones. ⁊ uniuers am
deinceps lib̃e ⁊ potestatiue tͣdunt incendio ciui¬
tatem. Misera eoꝵ conuisatio: pleb̃ tuȩ miserabił
subusio est. Atq utinam solahac parte nocereñ.
Esset forte qͥ dñica p̃monitꝰ ⁊ p̃munitꝰ erhortatiõe.
cdaret oꝑam ipsoꝵ ñ exempla unitari. s obserua¬
re p̃cepta. Nunc autemdatist̾ sacͥ grad̾ꝰ in occasi¬
onem turpis lucͥ. ⁊ questum estimant pietatem.
Copiosissime siqͥdem pietatis inueniunt᷑ insus¬
cipienda imino accipienda mag̃ animarum cu¬
ra. s ħ apud eos cura minor ⁊ de animars salute no¬
uissima cogitatio ẽ. Anuͦ saluatori animarum gra¬
ritotam̃ & crudeliorem eam censet ꝑsecutionem.
ꝓ acceptis beneficus. ⁊ grauiorem sentit ꝓpotesta¬
te. qm ꝓpͥis sustinet a ministͥs. licet alii qͦ multi

Expanded text:
ut sacerdos. Heu, heu! Domine Deus, quia ipsi sunt in persecutione tua primi, qui videntur in Ecclesia tua primatum diligere, gerere principatum! Arcem Sion occupaverunt, apprehenderunt munitiones, et universam deinceps libere et potestative tradunt incendio civitatem. Misera eorum conversatio, plebis tuae miserabilis subversio est. Atque utinam sola hac parte nocerent! Esset forte qui Dominica praemonitus et praemunitus exhortatione, daret operam ipsorum non exempla imitari, sed observare ponem turpis lucri, et quaestum aestimant pietatem. Copiosissimae siquidem pietatis inveniuntur in suscipienda, imo accipienda magis animarum cura: sed haec apud eos cura minor, et de animarum salute novissima cogitatio est. An vero Salvatori animarum grarito tamen et crudeliorem eam censet persecutionem pro acceptis beneficiis, et graviorem sentit pro potestate, quam propriis sustinet a ministris; licet alii quoque multi
Abbreviated transcription (Latin):
in int̾ptatione elegit sensum. quem uisionis
ipsiꝰ consequentia minꝰ uidet᷑ admittere:. ut uide¬
licet & uolarent ⁊ uelarent parit̾ caput pedesq
sedentis: ñ qͦd origenis expositionem secut᷑ ẽ ĩ hac
parte. Qͦd side ipsis qͦ seraphin licet acciperẽ sic
pit Ige eaut oꝑto capite ⁊ pedibꝰ solum appareat

Expanded text:
in interpretatione elegerit sensum, quem visionis in interpretatione elegerit sensum, quem visionis ipsius consequentia minus videtur admittere, ut videlicet volarent, et velarent pariter caput pedesque sedentis, nisi quod Origenis expositionem secutus est in hac parte. 4. Quod si de ipsis quoque seraphim licet accipere, sic pinge ea, ut operto capite et pedibus, solum appareat
Abbreviated transcription (Latin):
ignominiȩ corruerunt. A deo uera ꝓbat᷑ illa sen¬
tentia. scientibonum ⁊ ñ facienti. peccatum ẽ uli.
Sic ⁊ zelꝰ absq scientia qͦ uehementiꝰ irruit. eo cor¬
ruit grauiꝰ: impingens nimirumatq resitiens.
E u̾intelligentiam caritas. agnitionem deuotio
comitat᷑: uolet secure quisqͥs eimͦi est: uolet sine
finẽ qͥa uolat in et̾nitatem. Iam suꝑ ea que p̾mit¬
tit᷑ capitis ⁊ pedum uelatione. extat apatͥb ꝓbata
sententia.di caput pedeq suelari eoqͦdlateat quid
ante mundum fũit. qͥdue futurum post consũ¬
mationem. ¶ hoc qͥdem ex eo qͦd distincte in lati¬
nis codicib scͥptum est: caput eiꝰ ⁊ pedes eiꝰ. Testat᷑
autem int̃pres nr in hebreot̃bum ẽẽ cõmune.
qͦdintp̃tari possit eiꝰ & suamut seraphin iurta
hebrei sermonis ambiguitatem. uel faciem pe¬
desq dei uel suam faciem ac pedes oꝑire dicãt᷑.
Unde ⁊mirum uideri potest. cur e duob mag̃

Expanded text:
ignominiae corruerunt ; adeo vera probatur illa senignominiae corruerunt ; adeo vera probatur illa sententia: Scienti bonum et non facienti, peccatum est illi . Sic et zelus absque scientia, quo vehementius irruit, eo gravius corruit, impingens nimirum atque resiliens. Ubi vero intelligentiam charitas, agnitionem devotio comitatur; volet secure quisquis ejusmodi est, volet sine fine, quia volat in aeternitatem. 3. Jam super ea, quae praemittitur, capitis et pedum velatione exstat a Patribus probata sententia, Dei caput, pedesque velari, eo quod lateat quid ante mundum fuerit, quidve futurum sit post ejus consummationem. Et hoc quidem pro eo, quod distincte in Latinis codicibus scriptum est: Caput ejus et pedes ejus. Testatur autem interpres noster in Hebraeo verbum esse commune, quod interpretari possit ejus, et suam; ut seraphim juxta Hebraei sermonis ambiguitatem, vel faciem pedesque Dei, vel suam faciem ac pedes operire dicantur. Unde et mirum videri potest, cur e duobus eum magis
Abbreviated transcription (Latin):
pedes. duab uolabant. In quib c̃ibis uidere mui
deor. qͦd de statione dict̾um est. uolatumanifestiꝰ
explicari. Q uoenimseraphin uolant. nͥineum
euius ardent amore: uide flammam quasiuo¬
lantem ⁊ stantem simuł. nec mirab̾is iam seraphĩ
stantes uolare. stare uolantes. S qr diximꝰ quo uo¬
lant: ipsas qͦ qͥb uolant alas erigere religiosa curio
tum ẽ ce uide. Ego tam̃opinor ñ incongrue penraᷤᷤ
ista sagnitionẽ & deuotionem intelligi posse: qͥbꝰ
in eum qͥ supͣ ipsos est. seraphin rapiunt᷑. Leuat
qͥppe cognitionis ala: s sola ñ sufficit Ruit citius
qui una tantum ala uolare contendit: & qͦ mag̃
atcollit᷑. peiꝰ couidit᷑. Erꝑti sunt hoc phylosophi
gentium: qͥ eum cognouissent dm̃. non siẽ deum
glificauerunt: s euanuerunt in cogitationbus
suis.⁊ obscuratum est insipiens cor eors. Demq tͣ¬
diti in repbum sensum:usq inpsas etiam passioẽs

Expanded text:
pedes, et duabus volabant. In quibus verbis videre mihi pedes, et duabus volabant. In quibus verbis videre mihi videor, quod de statione dictum est, volatu manifestius explicari. Quo enim seraphim volant, nisi in eum, cujus ardent amore? Vide flammam quasi volantem, et stantem simul; nec miraberis jam seraphim stantes volare, stare volantes. 2. Sed quia diximus quo volant; ipsas quoque quibus volant alas exigere religiosa curiostum est et videre. Ego tamen opinor non incongrue pennas istas agnitionem et devotionem intelligi posse, quibus in eum, qui supra ipsos est, seraphim rapiuntur. Levat quippe cognitionis ala, sed sola non sufficit. Ruit citius qui una tantum ala volare contendit: et quo magis attollitur, pejus colliditur. Experti sunt hoc philosophi gentium, qui cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, sed evanuerunt in cogitationibus suis, et obscuratum est insipiens cor eorum. Denique traditi in reprobum sensum, usque in ipsis etiam passiones
Abbreviated transcription (Latin):
iunxit deinde & ait. Dex ale umi: ⁊ sex ale alteri.
adhuc erit ce ipsisseraphin. ut possint diuersis
occurrere necessitatib diũsoꝵ. ab imminentibꝰ
libare ꝑicłis. opemferre laborantib. in tͥbula¬
dione positos consolari: Absit ut millo eterne
beatitudinis regno. necessitas aut ꝑicłm aut la¬
bor aut tͥbulatiosit: cuioporteat fubueniri. ad
quid gͦ tẽ alȩ: Racet mstatio illa: omninosie
uolomanere:nec aliqͥd ꝓrsꝰ admitto. qͦ mͥstabili
mͥsit illa tam amata stabilitas:. iam siquid ale
iste ad b̃itudinem addidint. ñ recuoo. Credo ay¬
tem sic̃ instatione immutabilitatem. sic & it
uolati alacͥtitem ꝓmitti: ne uidelicet insensi¬
bilis quedam.⁊ quasi lapidea stabilitas estimetur.
S dicas. Et si alas habere necesse est. quare tam
multas: Qd sibiuult multiplicitas ista pennarũ:
Audi qͦd sequit᷑. Duabꝰ alis uelabant caput. duab

Expanded text:
junxit deinde, et ait: Sex alae uni, et sex alae alteri. junxit deinde, et ait: Sex alae uni, et sex alae alteri. adhuc erit et ipsis seraphim, ut possint diversis occurrere necessitatibus diversorum, ab imminentibus liberare periculis, opem ferre laborantibus, in tribulatione positos consolari? Absit ut in illo aeternae beatitudinis regno necessitas, aut periculum, aut labor, aut tribulatio sit, cui oporteat subveniri. At quid ergo tunc alae? Placet mihi statio illa, omnino sic volo manere, nec aliquid prorsus admitto, quo mihi stabilitmihi sit illa tam amata stabilitas: jam si quid alae istae ad beatitudinem addiderint, non recuso. Credo autem sicut in statione immutabilitatem, sic et in volatu alacritatem promitti, ne videlicet insensibilis quaedam et quasi lapidea stabilitas aestimetur. Sed dicas: Etsi alas habere necesse est, quare tam multas? Quid sibi vult multiplicitas 949 ista pennarum? Audi quod sequitur: Duabus alis velabant caput, duabus
Abbreviated transcription (Latin):
etna incommutabilitate. & et̾nitate in cõmutabi¬
li.Tu sedere temptasti ommpie. ꝓptea tui motist᷑
pedes. ⁊ effusi sunt gssusdui. fuliꝰ est quisedet in
throno dñs sabaotheum tnquillitate ndicans
omnia. Sola sedet tͥnitas. que sola habet immor
nec uicissitudinis obumbratio. Deraphin uero
stant. immutabiles qͥdem. s suom. ñ in eiꝰ compa¬
ritione. Stant. extendentes se.⁊ intendentes in eũ.
inquem ꝓspicere concupiscunt. Iui sede p̃sump¬
sit. se ipso uoluit eẽ content̾: unde solam hodieq
maliciam estirit:quia solam habet hanc a semet¬
ipso. Cum loquit̾ mendacium. de ꝓpͥoloquitcr:
quiamendax est e pat eiꝰ. Ea audis de ũbo men¬
dacir. inteluige ⁊ de oꝑe malicie. Qlicet male sͥ
inmalo complaceat:sufficẽ tamensibi nunquã
pot̾it nec in ipso. Dola ꝓinde sedet tͥnitas summa.
sola nulliꝰ eget: sola sufficit sibi ipsi

Expanded text:
aeterna incommutabilitate et aeternitate incommutabiaeterna incommutabilitate et aeternitate incommutabili. Tu sedere tentasti, o impie, propterea tui moti sunt pedes, et effusi sunt gressus tui. Filius est qui sedet in throno, Dominus sabaoth, cum tranquillitate judicans omnia. Sola sedet Trinitas, quae sola habet immortnec vicissitudinis obumbratio. Seraphim vero stant immutabiles quidem, sed suo modo, non in ejus comparatione. Stant extendentes se et intendentes in eum, in quem prospicere concupiscunt. Qui sedere praesumpsit, seipso voluit esse contentus: unde solam hodieque malitiam esurit; quia solam habet hanc a semetipso. Cum loquitur mendacium, de proprio loquitur; quia mendax est, et pater ejus . Quod audis de verbo mendacii, intellige et de opere malitiae. Et licet male sibi in malo complaceat, sufficere tamen sibi nunquam poterit nec in ipso. Sola proinde sedet Trinitas summa, sola nullius eget, sola sufficit sibi ipsi.
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq sitam uehem̃t splendorem desid̾as quod
uideriinꝰ ẽẽ curato. &e pͥmum quere feruoremiti
dtbium qͥn & splendor adiciat᷑ tͥ. Auoquinm
cassum laboras: quia uanꝰsplendor absq feruo¬
re Mutuata aut magis certe simulatalis
est que non abigne ꝓcedit. Qd aut̃ alientmed.
ad modicum potis usurpare. Erit maior confu¬
sio q̃dnonerat tuum. tuum uoluisse uideri lu¬
naut aiunt habet absq feruore splendorenih
iosum mutuat᷑ a sole: ideoꝙ tamtrequent ins
& semꝑmutat᷑: nec unquam in eodem statupina¬
net. Dic ꝓfect̾o sic stult̾ ut una mutat᷑. sapiens ꝑ¬
manet ut sol Iile inqmstultꝰ quim decore suo ꝑ¬
didit sapientiam. idẽ qui refriguit insplendore.
secidit gͦ lucifer tanquam fulgur e celo. seraphĩ
u̾stant suꝑ illuo. Stant plane seraphin:quiaca¬
ritas nunquam ercidit. Stant acconiti & suspen¬
sin contemplatione sedentis inthrono: stant ĩ

Expanded text:
Denique si tam vehementer splendorem desideras, quod Denique si tam vehementer splendorem desideras, quod videri vis, esse curato; et primum quaere fervorem, nec dubium quin et splendor adjiciatur tibi. Alioquin incassum laboras, quia vanus splendor absque fervore. Mutuala, aut magis certe simulata lux est, quae non ab igne procedit. Quod autem alienum est, ad modicum poteris usurpare. Erit major confusio, quod non erat tuum, tuum voluisse videri. Luna, ut aiunt, habet absque fervore splendorem, sed et ipsum mutuatur a sole; ideoque tam frequenter, imo et semper mutatur, nec unquam in eodem statu permanet. Sic profecto stultus ut luna mutatur, sapiens permanet ut sol . Ille, inquam, stultus, qui in decore suo perdidit sapientiam, id est qui refriguit in splendore. 4. Cecidit ergo Lucifer ut fulgur de coelo; seraphim vero stant super illud. Stant plane seraphim; quia charitas nunquam excidit . Stant attoniti et suspensi in contemplatione sedentis in throno, stant in
Abbreviated transcription (Latin):
si manifeste lucifer dicere uideat᷑. Qͥd ammirami¬
nuintuentessplendorem ieum: Nonsum ego sol:
longe auum uidebtas eum in cuiꝰ comparatione
denebre sum & non lux. Ego tanquam sycdꝰ ante lu¬
canum matutino uosrore ꝑfundo: ille emittet ĩ
feruore radiossuos. soluet glacies: paludes sicca¬
bit: algentes calefaciet: pauꝑib erit ꝓuestim̃to.
inigne ut feruorem.sic aesplendorem eẽ.Ncon¬
tendo: licet feruor ei qͥdammꝰ substantialior indi¬
atur. Ipsum potꝰaudiamꝰ: quid mag̃ in igne cõ¬
mendet. Ignem ait uem mnittere in tramꝰ. ⁊ qͥd
uolon̾ut arddeat: Cognouisticer te quiduelte.
S ne ulud qͥdem ignoras qͦduita inuoluntate uͥ:
⁊seruussciens Nec faciens dñitioluntatem. plag̾
plurimis habeat uaptilare. Qͥ lucere festinas:
Nondum illud aduenit tp̃s in quofulgebunt
iusti sic̃ sol inregnopatͥseoꝵ. Intim ꝑnitiosꝰ e ap¬
petitus iste lucenh:. ferciere enim multomeltus

Expanded text:
si manifeste lucifer dicere videatur: Quid admiramisi manifeste lucifer dicere videatur: Quid admiramini intuentes splendorem meum? Non sum ego sol; longe alium videbitis eum, in cujus comparatione tenebrae sum, et non lux. Ego, tanquam sidus antelucanum, matutino vos rore perfundo; ille emittet in fervore radios suos, solvet glacies, paludes siccabit, algentes calefaciet, pauperibus erit pro vestimento. in igne ut fervorem, sic et splendorem esse. Non contendo, licet fervor ei quodam modo substantialior videatur. Ipsum potius audiamus, quid magis in igne commendet. Ignem, ait, veni mittere in terram; et quid volo, nisi ut ardeat? Cognovisti certe quid velit. Sed ne illud quidem ignoras, quod vita in voluntate ejus ; et servus sciens, nec faciens Domini voluntatem, plagis plurimis habeat vapulare . Quid lucere festinas? Nondum illud advenit tempus, in quo fulgebunt justi, sicut sol, in regno Patris eorum. Interim perniciosus est iste appetitus lucendi: fervere enim multo melius.
Abbreviated transcription (Latin):
lo quem assumpturꝰ es homine p̃uenire ⁊ ex¬
tolli supraomne qͦd r aut quod colit̾ ds: qͥa &
tunc aduent̾ eiꝰ illustratione penitꝰ destrueris.
Quam meliꝰ ⁊ certe non adinsipientiam sͥ ioħs
baptista. siquidem & ipse lucifer fuit ñ sua p̃sũp¬
tione. ne ⁊ ipse fur eẽt ⁊ latro. s dei patͥs auẽt̾orita¬
sistat. &e gauidiogaudet ꝓpt̾ uocem sponsi. Stat gͦio
hannes. neq enim harundo ẽ uento agitata. Stat ꝙ
amieꝰ: stat quia ardens est: & seraphin stare descri¬
buntur. Uere amicꝰ sponsi. qui ꝓcedentis de thala¬
mosuononemulat᷑ głam. s parat uiam. s p̃dicat
grãm:ut & ipse de pleiitudine eiꝰ acciꝑe mereatur.
lucet gͦ iobs tantoutiq clariꝰ. quanto ampliꝰfer¬
uet: tanto ueriꝰ quanto iminꝰ appetit tucere. fidelis iu¬
cifer:qui solis iusticie ñ usurpare uenit. s p̃nũcia
⁊ouos aqua: ille baptizabit uos sp̃uscõ & igne. ae

Expanded text:
lo quem assumpturus es homine praevenire, et exlo quem assumpturus es homine praevenire, et extolli super omne quod dicitur, aut colitur Deus; quia et tunc adventus ejus illustratione penitus destrueris. 2. Quam melius, et certe non ad insipientiam sibi, Joannes Baptista, siquidem et ipse lucifer fuit, non sua praesumptione, ne et ipse fur esset et latro, sed Dei Patris auctoritasi stat, et gaudio gaudet propter vocem sponsi . Stat ergo Joannes: neque enim arundo est vento agitata. Stat quia amicus est, stat quia ardens est, et seraphim stare describuntur. Vere amicus sponsi, qui procedentis de thalamo suo non aemulatur gloriam, sed parat viam, sed praedicat gratiam; ut et ipse de plenitudine ejus accipere mereatur. Lucet ergo Joannes, tanto utique clarius, quanto amplius fervet; tanto verius, quanto minus appetit lucere. Fidelis lucifer, qui Solis justitiae non usurpare venerit, sed praenuntiarzo vos aqua, ille baptizabit vos Spiritu sancto et igne . Ac
Abbreviated transcription (Latin):
mittere in t̾ram. Et qͥd uolo nͥ ut accendat᷑: Uult
gͦ seraphin fabricars ut ibistent unde tucorrui
tu gͦ quimane oriebaris lucifer in ueritate non
stecistĩn quia seraphin non fuisti: Seraphĩ qͥppe
ardensuel incendens int̾pretat᷑. Tuuͦ babiusti
miser lucem. s arddorem ñ habuisti. Bonum erat tͥ
signifer magis eẽs quam lucifer: nec tam immo¬
derato appetitulucendi. ut eras frigidꝰ ipse. frigidã
qͦq eligeresregionem Dixistienm. ascendam sr̃
altitudinem nubium᷑. sedeboin lat̾ib aquilonis.
Qͥa festinas mane oririlucifer: qͥd głaris fuꝑ syd̃a.
quib aliqͣnto clariꝰ rutilare uideris: Breuis oĩo
erit głatio tua. Sequit̾ sol iusticie quem te esse
uanasimulatione iactabas: cuiꝰ feruore pariter
&e splendore in nichilum redactꝰ. omnmodis¬
pareas.frustra qͦq paras uenturum in fine scłido¬
minum tanqmueri solis ortum indamnato il¬

Expanded text:
mittere in terram; et quid volo, nisi ut accendatur; Vult mittere in terram; et quid volo, nisi ut accendatur; Vult ergo seraphim fabricari, ut ibi stent, unde tu corruisergo tu, qui mane oriebaris, Lucifer, in veritate non stetisti, nisi quia seraphim non fuisti? Seraphim quippe ardens vel incendens interpretatur. Tu vero habuisti, miser, lucem, sed ardorem non habuisti. Bonum erat tibi, si ignifer magis esses quam lucifer, nec tam immoderato appetitu lucendi, ut eras frigidus ipse, frigidam quoque eligeres regionem. Dixisti enim: Ascendam super altitudinem nubium, sedebo in lateribus aquilonis . Quid festinas mane oriri, Lucifer? quid gloriaris super sidera, quibus aliquando clarius rutilare videris? Brevis omnino erit gloriatio tua. Sequitur te Sol justitiae, quem te esse vana simulatione jactabas, cujus fervore pariter et splendore in nihilum redactus omnino dispareas. Frustra quoque paras venturum in fine saeculorum Dominum, tanquam veri solis ortum, in damnato il
Abbreviated transcription (Latin):
seraphim hodie nob̃ habendum eẽ sermonem.
ꝓpt̃ illud ysaiȩ qͥ postquam dñm sese uidisse
testatꝰ est suꝑ solium residentem: addidit seraphĩ
stare si illud. Seraphim quidem dilect̾issimi
rum hoc locout arbitror. non in eaponitur sig¬
nificatione. psertm cum in numera illa sint
agmina. hic duo tantum seraphin descͥbant᷑.
& egoqͥdemfr̃s silicet in hac parte unicuiq a¬
bundare insuosensti. in duob seraphim dupli¬
cem arbit̾r intelligi ereaturam rationabilem:
anglicamscilicet &e humanam. Ne mireris
hominem seraphin fact̾um: memento quia
creator ⁊ dñs seraphin.factꝰ est homo. Ad con¬
tumeliam tuamosupbe qui creatꝰ int̾ angłoᷤ
int̾ angłosstare ñ meruisti: ecce rexnr̃ nouos in
tra anglos fabricaturꝰ aduenit. Atq ut tabescas
ampliꝰ. ⁊liuore ꝓpͥo torquearis: non qualescunq
nec inferioris alicuiꝰ ordinis angłos iͦ seraphin.
Audienim quidipse loquat᷑. Ignem inquit ueni

Expanded text:
m hodie nobis habendum esse sermonem, 947 propter illud Isaiae, qui postquam Dominum sese vidisse testatus est super solium residentem, addidit, seraphim stare super illud. Seraphim quidem, dilectissimi, rum hoc loco, ut arbitror, non in ea ponitur significatione, praesertim cum innumera illa sint agmina, hic vero duo tantum seraphim describantur. Et ego quidem, fratres, si licet in hac parte unicuique abundare in suo sensu, in duobus seraphim duplicem arbitror intelligi creaturam rationabilem, angelicam scilicet et humanam. Nec mireris hominem seraphim factum: memento quia Creator et Dominus seraphim factus est homo. Ad contumeliam tuam, o superbe, qui creatus inter angelos, inter angelos stare non meruisti, ecce rex noster novos in terra angelos fabricaturus advenit. Atque, ut tabescas amplius, et livore proprio torquearis; non qualescunque, nec inferioris alicujus ordinis angelos, sed seraphim. Audi enim quid ipse loquatur. Ignem, inquit, veni
Abbreviated transcription (Latin):
sericordiam consecuti:. Nempe filii ignoran¬
tiȩ. ignauiȩ. captiuitatis: ⁊ consecuti sumꝰ fapĩã.
uitutem. redemptionem. Ignorantia mulie¬
ris seductȩ excecatierat nos. mollicies uiri ab¬
stracti ⁊ illectia ꝓpͥa concupiscentia eneruauerat
nos. malicia diaboli expositos iuste ado. captiua¬
uerat nos. Sic gͦ nascim᷑ uniu̾si pͥmum quidem
ine ciuitatis habitacłi ꝓrsꝰ ignari: deinde imbe
captiui sub pessimo crudelissimoq tyranno.
ut licet prudentes eẽmꝰ atq robusti. ipsa tamen
misere seruitutis oppͥmerem conditione. Nun¬
quidnon misccłia ⁊ miseratione multa opꝰ ht̃
patre & iusticia ⁊ scĩficatio. ⁊ redemptio: qͣnta no¬
bis uigilantia opꝰ est dilect̾issimi. ne forte quod
absit inueniant᷑ nouissima nr̃a peiora pͥorib.
sidenuo contingat iram ineidẽ. utpote qui ñ
natura iam s ꝓpͥa uoluntate fili irȩ simꝰ: Ample¬
ctamur itaq misediam qm̃ in medio templisus¬
cepimꝰ: ⁊ cumbeata anna ñ dimotieam̃ a templo

Expanded text:
sericordiam consecuti? Nempe filii ignorantiae, ignaviae, captivitatis: et consecuti sumus sapientiam, virtutem, redemptionem. Ignorantia mulieris seductae excaecaverat nos; mollities viri abstracti et illecti a propria concupiscentia enervaverat nos; malitia diaboli expositos juste a Deo captivaverat nos. Sic ergo nascimur universi, primum quidem viae civitatis habitaculi prorsus ignari; deinde imbeccaptivi sub pessimo crudelissimoque tyranno, ut licet prudentes essemus atque robusti, ipsa tamen miserae servitutis opprimeremur conditione. Nunquid non misericordia et miseratione multa opus habet Patre, et justitia et sanctificatio, et redemptio : quanta nobis vigilantia opus est, dilectissimi, ne forte, quod absit! inveniantur nostra novissima pejora prioribus, si denuo contingat iram incendere, utpote qui non natura jam, sed propria voluntate filii irae sumus? 4. Amplectamur itaque misericordiam, quam in medio templi suscepimus, et cum beata Anna non dimoveamur a templo.
Abbreviated transcription (Latin):
patͥs. zelo patͥs adiuuans adoptiuos. Sic illum ste¬
phanus stantemuidit quemhabuit adiutorem:
sic ꝓpħa in adiutorium eum surgere p̃cabatur:
exurge inquiens dñe adiuuanos. Sane angłica
statioministratio ẽ: dicente ꝓpħa. Milia miliũ
ministrabant ei: ce decies centena milia assiste¬
bant ei. Nam hominis qͥdem stare: ꝑsistere ẽ

Expanded text:
Patris, zelo Patris adjuvans adoptivos. Sic illum StePatris, zelo Patris adjuvans adoptivos. Sic illum Stephanus stantem vidit , quem habuit adjutorem: sic Propheta in adjutorium eum surgere precabatur, Exsurge, inquiens, Domine, adjuva nos . Sane angelica statio ministratio est, dicente propheta: Millia millium ministrabant ei, et decies centena millia assistebant . N
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m faciens:. sic̃ multitudinis qͦq credentium
cor unum ⁊ anima una legit᷑ extitisse. Et ea que
sub ipso erant replebant templum. Replebars
omni bndictione sp̃itali. replebant consolatio¬
ne diuina: replebant diuisionib gr̃arum: Re¬
plebant deniq fructu scĩficationis: siquidem
domum tuam dñe decet scĩtudo: replebant diu̾sĩ
karismatum donis. sp̃u sapientiȩ & intellectus.
consilii. ⁊ fortitudinis. scientie ⁊ pietatis: & reple¬
bant illuosp̃u timoris dñi. Seraphin stabant suꝑ
illud. Nomen ẽ ordinis angłors summiatq sup̃ms:
ut meritostare suꝑ cȩtos des cͥbant᷑. Et ipsi tamen
qͣmlibet cȩt̾is p̃stent. astant nichilominꝰ dño p̃¬
sidenti: deuotũ utiq minist̾ium & plenum reue¬
rentiȩ obsequium erhibentes. Alit̃ enim dñi ali¬
ter angłi. alit̾ hominis intelligi conuenit stati
& tanquam fidelis unigenitꝰ. immo ⁊ pͥmogenttꝰ

Expanded text:
spiritum faciens, sicut multitudinis quoque credentium spiritum faciens, sicut multitudinis quoque credentium cor unum et anima una legitur exstitisse . Et ea quae sub ipso erant, replebant templum. Replebant omni benedictione spirituali, replebant 952 consolatione divina, replebant divisionibus gratiarum, replebant denique fructu sanctificationis: siquidem domum tuam, Domine, decet sanctitudo. Replebant diversis charismatum donis, spiritu sapientiae et intellectus, consilii et fortitudinis, scientiae et pietatis; et replebant illud spiritu timoris Domini. 6. Seraphim stabant super illud. Nomen est ordinis angelorum summi atque supremi, ut merito stare super caeteros describantur: et ipsi tamen quamlibet caeteris praestent, astant nihilominus Domino praesidenti, devotum utique ministerium, et plenum reverentiae obsequium exhibentes. Aliter enim Domini, aliter angeli, aliter hominis intelligi convenit statioet tanquam fidelis Unigenitus, imo et primogenitus
Abbreviated transcription (Latin):
soerant: Nunquid ipsum qͦd dixerat solium qm̃¬
libet excelsum & eleuatum sub ipsotamen ni¬
cbilominꝰ erat: Si enimipse suꝑsolium sedeis:
Solũ plane sub ipso. Et qͦm illudreplebat tẽplũi:
Deniq qñ ⁊ ipsa iam terra omnis plena ẽ ma
pletur Enimũ disce exhis qͥ auidis solium.
non machinam imaginari corpoream. s angłicã
intelligere c̾aturam. Si enim sedes sapientiȩ ẽ. aĩa
iusti: qram dignior sedes angliscĩ: Hoc plane so¬
lium głȩ eiꝰ. excelsum ꝑ nat᷑am. s multomagis per
grãm eleuatum. Eccelsos enim fecit eos natura eon¬
ditionis. eleuatos grã confirmationis: de qua dicit᷑.
ds.⁊ q̃ sub ipsosunt. templum replent: licet iam
t̾ra omnis ipsiꝰ plena sit maiestate. uͥq enimreg¬
nat. uͥq imꝑat: uͥq maiestas eiꝰ s gr̃a forte non ita.
Non inquamuq sic̃ potestas sic cruoluntas erus:
electis sp̃itib fit uoluntas di. qñ eis effictt᷑ cum
ipso una uoluntas. Hsane adhesiosp̃alis. unum

Expanded text:
so erant? Nunquid ipsum quod dixerat solium? Quamlibet excelsum et elevatum, sub ipso tamen nihilominus erat. Si enim ipse super solium sedens, solium plane sub ipso. Et quomodo illud replebat templum? Deinde quando et ipsa jam terra omnis plena est mapletur? Enimvero disce ex his quae audis, solium non machinam imaginari corpoream, sed angelicam intelligere creaturam. Si enim sedes sapientiae est anima justi, quam dignior sedes angeli sancti? Hoc plane solium gloriae ejus, excelsum per naturam, sed multo magis per gratiam elevatum. Excelsos enim fecit eos natura conditionis, elevatos gratia confirmationis, de qua dicitur:  sub ipso sunt, templum replent, licet jam terra omnis ipsius plena sit majestate. Ubique enim regnat, ubique imperat, ubique majestas ejus, sed gratia forte non ita. Non, inquam, ubique sicut potestas, sic et voluntas ejus electis spiritibus fit voluntas Dei, quando eis efficitur cum ipso una voluntas. Haec sane adhaesio spiritualis unum
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc templum eiꝰ. ⁊ hec sedes eiꝰ. nͥforte exeidit uob
qm anima iusti sedes sapĩȩ est. Qͦd gͦ frequent̃
imino & semꝑ ammonere ccipio fũs meos. ob
ddeo: ñ simꝰ amicihꝰ scłi. ne dei constituam᷑ inun¬
nr̃a. Siquidem ⁊ corpꝰ quod corrumpit̾ agora¬
uat. ⁊ eneruat. ⁊ effeminat anmam: ⁊ derrena
in habitatiosensum multa cogitantẽ depͥmit
ut ad celestia ñ assurgat. Uñ &e sapientia huus
mundi stulticia ẽ apudđm: & a maligno qͥ suꝑ¬
atur. ei ce serutis addicit᷑. Porro in corde suscipt̃
misccłia: in corde habitat xp̃s. in corde loquit pa¬
cem in plebem suam. ⁊ suꝑ scõssuos & ineos qul

Expanded text:
orte excidit vobis quoniam anima justi sedes sapientiae est. Quod ergo frequenter, imo et semper admonere cupio fratres meos, obsDeo. Non simus amici hujus saeculi, ne Dei constituamur iniminostra. Siquidem corpus quod corrumpitur, aggravat, et enervat, et effeminat animam; et terrena inhabitatio sensum multa cogitantem deprimit , ut ad coelestia non assurgat. Unde et sapientia hujus mundi stultitia est apud Deum ; et a maligno qui superatur, ei et servus addicitur. Porro in corde suscipitur misericordia, in corde habitat Christus, in corde loquitur paDeus in plebem suam, super sanctos suos et eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
sensum. caput eiꝰ. maiestas eiꝰ. potestas eiꝰ. sempi¬
ternauirtꝰ atꝙ diuinitas. Caput eiꝰ uxta ulud
ꝓpħicum. iusticia tua sic̃ montes dei. Nempe qͦ
sequit᷑. iudicia tua abyssus multa. ñ in congrue
forte uidebit᷑ pedum posse appeulatione signar
Sunt enimuelut qͥdam pedes eiꝰ inuestigabiles
uie eiꝰ. inscrutabilia iudicia eiꝰ: ꝓfundum sapĩe
eiꝰ. & irrep̃hensilis q̃dam s in comỹhensibilis
dispositio eiꝰ. Ad hos pedes ipsum qͦ incarnato

Expanded text:
sensum caput ejus, majestas ejus, potestas ejus, sempisensum caput ejus, majestas ejus, potestas ejus, sempiterna virtus atque divinitas. Caput ejus, juxta illud propheticum: Justitia tua sicut montes Dei. Nempe quod sequitur, Judicia tua abyssus multa , non incongrue forte videtur pedum posse appellatione signari. Sunt enim velut quidam pedes ejus, investigabiles viae ejus, inscrutabilia judicia ejus, profundum sapientiae ejus, et irreprehensibilis quaedam, sed incomprehensibilis dispositio ejus. Ad hos pedes ipsum quo
Abbreviated transcription (Latin):
s in suam plane ꝑnitiem: quem qͥppe defectꝰ gr̃ĩ
mox deiecit. Nec dissimilis sane illoꝵ cas. qͥ cum
cognouissent dm̃ mongłificauerunt aut gratias
egertint: qͦ tandem mito tͣditist̃ in reꝓbum sensũ:
& obseuratum ẽ insipiens eor eorum. Deniq & ip¬
si eoꝵ pͥncipi int̃positum est uelam̃. quod nulla rã
nat᷑e uiuacitate ꝑtranseat: ut ipsiꝰ qͥ suꝑ solium se¬
det. caput aut pedes ualeat intueri. Siquidem
seraphinstantes ⁊ astantes duab alis caput uelãt:
duab pedes. Non est corporalis diuma substan¬
tia nec in formam hominum m̃bͥs distincta cor¬
poreis. Sp̃s est ds: ⁊ que de eodicunt᷑ sp̃italit̃ ue¬
stiganda. Alioqͥn qͥs nob̃ reuelauit hoc caput
pedes istos qͦs geminis alis seraphinuelant: t̃
sp̃s ipse qͥ nouit omnia q̃ in eosunt. & scrutat᷑ ĩ
alta dei: Ego enim opinor ipsa eẽ: que hoc lo¬
cocapitis nomine des ignant᷑. Itaq scđm hẽ

Expanded text:
sed in suam plane perniciem, quippe quem defectus gratiae sed in suam plane perniciem, quippe quem defectus gratiae mox dejecit. Nec dissimilis sane illorum casus, qui cum cognovissent Deum, non glorificaverunt, aut gratias egerunt: quo tandem merito traditi sunt in ens cor eorum . Denique et ipsi eorum principi interpositum est velamen, quod nulla jam naturae vivacitate pertranseat, ut ipsius, qui super solium sedet, caput aut pedes valeat intueri. Siquidem seraphim stantes et astantes duabus alis caput velant, duabus pedes. 9. Non est corporalis divina substantia, nec in formam hominum membris distincta corporeis. Spiritus est Deus; et quae de eo dicuntur, spiritualiter vestiganda. Alioquin quis nobis revelabit hoc caput, et pedes istos, quos geminis alis seraphim velant, nisi Spiritus ipse, qui novit omnia quae in eo sunt, et scrutatur etiam alta Dei? Ego enim opinor ipsa esse quae in hoc loco capitis nomine designantur. Itaque secundum hunc
Abbreviated transcription (Latin):
& gr̃e dicimꝰ. p̃sertim cum pꝰ qͦ in his ipsis etiã
solii celsitudo & eleuatio a nob fuit assignata.
Uitiaci siqͥdem ꝑnat᷑am intellectu. ⁊ fertienti ni¬
chilominꝰ affectu ꝑ grãm. in eum qui sup̃ ipsos
est excenti uigit̾ ⁊ intenti stare qͥdemut diximꝰ
ꝑministium. s ⁊ uolare ꝑstudium ꝑhibentur.
Licet enim uelent caput dm̃i. uelent &̃ pedes:
s ͥista nonuelant: mag̃ autem sedule uolant
⁊ uolitant int̾ ista:.⁊ alta potentiȩ eiꝰ ⁊ ꝓfunda
sapientiȩ uestigantes. Nec sane scrutatores st̃
agit sp̃s qui scrutat᷑ etiam alta dĩ. Suꝑbꝰ ile luci¬
fer. lucem p̃ferens. ñ ignem hñs: alt̾i tantum inni¬
rus alȩ casum facere potuit. ñ tiolatum. Exultaũ
enimlucitꝰ ẽẽ ñ feruidꝰ: ũ incensꝰ qͦd serapbim so¬
nat. Mongͣ stetit qͥa contempsit. s nec uolare po¬
tuit quod p̾sumpsit. Sustulit eum nat̾ȩ uiuacitã:

Expanded text:
et gratiae dicimus: praesertim cum prius quoque in his ipsis etiam et gratiae dicimus: praesertim cum prius quoque in his ipsis etiam solii celsitudo et elevatio a nobis fuerit assignata. Vivaci siquidem per naturam intellectu, et ferventi nihilominus affectu per gratiam in eum qui supra ipsos est extenti jugiter et intenti, stare quidem ut diximus per ministerium, sed et volare per studium perhibentur. Licet enim velent caput Domini, velent etiam pedes; sed sibi ista non velant, magis autem sedule volant et volitant inter ista, et alta potentiae ejus, et profunda sapientiae vestigantes. Nec sane scrutatores suntagit Spiritus qui scrutatur etiam alta Dei. Superbus ille Lucifer, lucem praeferens, non ignem habens, alteri tantum innixus alae, casum facere potuit, non volatum. Exsultavit enim lucidus esse, non fervidus, non incensus, quod seraphim sonat. Non ergo stetit, quia contempsit; sed nec volare potuit, quod praesumpsit. Sustulit eum naturae vivacitas,
Abbreviated transcription (Latin):
stodiã posuit ds̃ : Nec icongrue fors itanche¬
rubin flammeus gladiꝰ tradit᷑. ut a lignouite
incisio parit᷑ & incensio qͥb nicħ carni t̾ribiliꝰ
manum ꝓhibeant corporalem: porro seraphĩ
tantum alas accipiunt. quarum uelamine ar¬
ceant ocłm sp̃ialem. Deniq duabꝰ inquit uela¬
bant caput eiꝰ & duab pedes: ut nec alta dei nec
ꝓfunda eiꝰ iniquus ille ualeat contemplari. Erit
cum reuelabit᷑ gła dñi. s non erit hoc nͥfact̾um
fu̾it ante qͦd scͥptum est. Tollat᷑ impiꝰ. ne uideat
głam di. Int̾m sane uelat᷑ caput uelant̾ pedes:
ut medium qͥdem aliqͥd eidem impiouidendũ.
s ad intudendum utiq relinquat᷑. Et uelant᷑
alis qͥ nimirum sic illum arceant. ut istos susti¬
neant & sustoilant. Querendum tamen pͥ qͥb
alis uolare dicant᷑: qr duab inquit uolabant.
Nec in congruum forsitan dduas alas istas nat᷑e

Expanded text:
stodiam posuit Deus? Nec incongrue forsitan chestodiam posuit Deus? Nec incongrue forsitan cherubim flammeus traditur gladius , ut a ligno vitae incisio pariter et incensio, quibus nihil carni terribilius, manum prohibeant corporalem. Porro seraphim tantum alas accipiunt, quarum velamine arceant oculum spiritualem. Denique duabus, inquit, velabant caput ejus, et duabus pedes; ut nec alta Dei, nec profunda ejus iniquus ille valeat contemplari. Erit cum revelabitur gloria Domini; sed non erit hoc nisi factum fuerit ante quod scriptum est, Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . Interim sane velatur caput, velantur pedes, ut medium quidem aliquid eidem impio videndum, sed ad invidendum utique relinquatur. Et velantur alis, quae nimirum sic illum arceant, ut istos sustineant et sustollant. 8. Quaerendum tamen prius, quibus alis volare dicantur; quia duabus, inquit, volabant. Nec incongrue forsitan duas istas naturae,
Abbreviated transcription (Latin):
au̾teret iram eiꝰ. sic stetit finees &e placauit. Sera¬
phin stabant suꝑ illud. Qdsibiuult. quod ñ u¬
num. ñ plurimos stantes uidisse se ꝑhibet ꝓph̃a
s duos: Ouossiqͥdem ei apparuisse constat erx eo
quod secut᷑ achunxit. Sexalȩ uni.⁊ sex ale alt̃i. &
de expulsus es pessuꝑbiȩ stare non potuit. Sol
sede uolens tanquiam fulgur eccidisti de cȩlo:
non habiturꝰ aliqñ subleuantem. Sex alȩ tim:
& sex ale alt̾i. Ad quid multiplicitas ista pen¬
narum: Duab inquit uelabant caput eiꝰ:
&e duab pedes: & duab uolabant. Grande mi¬
sterium: & ꝓfundumutiq sacramentum. Atten¬
tas in uob̃ hec ũba desid̾ant auresis multomagiᷤᷤ
disertam in nob̾ linguam exigerent. maxime q
animum spĩalem. Dico autem uteumq qͦd sen¬
tionec sane affirmans dico. s coniectans quodãm
& opinans. Quid emmestimare uetat deiect̾o lu¬
ciferoaddꝑuigiles excubias seraphĩ constitutos:
fic̃ eiecto homine teste scͥptura cherubin adcu¬

Expanded text:
et iram ejus: sic stetit Phinees, et placavit . Seraphim stabant super illud. Quid sibi vult, quod non unum, non plurimos stantes vidisse se perhibet propheta, sed duos? Duos siquidem ei apparuisse constat ex eo quod secutus adjunxit: Sex alae uni, et sex alae alteri. Et te; expulsus es; pes superbiae stare non potuit. Solus sedere volens, tanquam fulgur cecidisti de coelo, non habiturus aliquando sublevantem. 7. Sex alae uni, et sex alae alteri. Ad quid multiplicitas ista pennarum? Duabus, inquit, velabant caput ejus, et duabus pedes; et duabus volabant. Grande mysterium et profundum utique sacramentum! Attentas in vobis haec verba desiderant aures, sed multo magis disertam in nobis linguam exigunt, maximeque animum spiritualem. Dico autem utcunque quod sentio, nec sane affirmans dico, sed conjectans quodammodo et opinans. Quid enim aestimare vetat, dejecto Lucifero, ad pervigiles excubias seraphim constitutos; sicut ejecto homine, teste Scriptura, cherubim ad cu
Abbreviated transcription (Latin):
parit̃ oꝑationr̃e salutis. Cernere est qmsit ust¬
cia illa sublimis: quam sic̃ montes d̃i ꝓpħa ẽt
mirat᷑. Nr̃a enimsiqua ẽ. htimilis ẽ iusticia.iu¬
taforsitan s ñ pura. Nisi forte meliores nos ẽ
c̃dimꝰ quam patres nr̃os: qui non minꝰ ueracis
ubi adhuc ñ potest culpa deẽe: Rect̾a ꝓuideus¬
deri int̾m potest iusticta hominum. si tam̃ pee¬
catonon consentiant: ut ñ regnet in eoꝵ mol¬
tali corpore. Nam pͥmi hominis in initio qͥ d is
non mͦrecta s etiam pura fuit: qmdiu eidatum
ẽ nec sentire peccatum. Cet̾m ⁊ hec ipsa qm̃ firma
ñ fuit: i puritatem facile ꝑdidit.⁊ ne ipsam quo¬
q r etinuit rectitudinem suam. Sane apud ange¬
los iusticia rect̾a pura ⁊ firma. ẽ sublimis quidẽ:
s adhuc longe inferior quam diuina. Nemm

Expanded text:
pariter operatio nostrae salutis. Cernere est quam sit justitia illa sublimis, quam sicut montes Dei propheta esse miratur. Nostra enim si qua est humilis est justitia, recta forsitan, sed non pura. Nisi forte meliores nos esse credimus, quam patres nostros, qui non minus veracitubi adhuc non potest culpa deesse? Recta proinde interim videri potest justitia hominum, si tamen peccato non consentiant, ut non regnet in eorum mortali corpore. Nam primi hominis in initio quidem non modo recta, sed etiam pura fuit, quandiu ei datum est nec sentire peccatum. Caeterum et haec ipsa, quoniam firma non fuit, et puritatem facile perdidit, et ne ipsam quoque retinuit rectitudinem suam. Sane apud angelos justitia recta, pura, et firma est; sublimis quidem, sed adhuc longe inferior quam divina. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
cat inspeaudiens imirum. qͥa replebit᷑ maie¬
state dñi omnis t̾ra. Quomͦ enim nc̃ carnem
nr̃am dilectissimi maiestas diuina repleat: cũ
& magnus ille pauiꝰ pͥmitias tantum sp̃s habẽs
ingemiscat miserabilit̾ satis. ⁊ dicat. scio quia
non ẽ inme. hoc est in carne meabonum: &
certe iam nondñabat᷑ peccatum in eiꝰ mortali

Expanded text:
quia replebitur majestate Domini omnis terra. Quomodo enim nunc carnem nostram, dilectissimi, majestas divina repleat, cum et magnus ille Paulus, primitias tantum spiritus habens, ingemiscat miserabiliter satis, et dicat: Scio quia non est in me, hoc est in carne mea, bonum? Et certe jam non dominabatur pec
Abbreviated transcription (Latin):
nos nosseruos. nominis sin ipsa de qͣ locuti sum
constituere dignet᷑ miscdia. quȩ ab et̃no est.⁊
usq in et̾num suꝑ elec̾tos: in medio quidem ali¬
quatenꝰ ostendens lib̃um arbitͥum meriti gratia.
pͥnciptum & finemomnium soliuendicans sͥ:

Expanded text:
nos nos servos nominis sui ipsa, de qua locuti sumus, nos nos servos nominis sui ipsa, de qua locuti sumus, 950 constituere dignetur misericordia, quae ab aeterno est et usque in aeternum super electos, in medio quidem aliquatenus ostendens liberum arbitrium, meriti gratia; principium vero et finem omnino soli vindicans sibi:
Abbreviated transcription (Latin):
uocauit. Iuos autem uocauit. hos &e iustificauit.
Et quos iustificauit: hos &e magnificauit. Ita ini¬
tium meum soliꝰgr̃e est: ⁊ ñ habeo qͥd mͥ in p̃desti¬
natione attͥbuam siue uocatione. Non sic sane
ab oꝑe iustificationis alienꝰ sum: oꝑat᷑ & illudgr̃a:.
s plane mecum. Uides ne quemao modũ seraphĩ
in medio appareat aliquaten: Porro consũma¬
tio qͥdem ⁊ ipsa souiꝰ grẽ: nec est mͥ in hac parte.ł
cum ea siue in ea głari. qͥsi coadiutor uidear. aut
cooꝑator Uelat itaq seraphim caput suum . ii.
pennis.si &e ueracit cognou̾it. & humilit̾ fateat᷑.
quia miscdia eum sola p̃uenit. Uelat & pedes
ignarꝰ ectitit nec ingratꝰ. Quam sanc capitis ⁊ pe¬
dum uelationem ⁊ uc̃ qͦr negligere ñ oportet. li¬
cet tc̃ maxime ꝑficienda sit quando iudex sede¬
bit suꝑsolium: & astantes sͥ seraphm ⁊ agnitione
u̾itatis subtiliꝰ illustrabit:⁊ inflammabit uehe¬
mentiꝰ caritatis ardore In quoꝵ num̃o indig¬

Expanded text:
vocavit; quos autem vocavit, hos et justificavit; quos autem justificavit, hos et magnificavit . Itaque initium meum solius gratiae est, et non habeo quid mihi in praedestinatione attribuam, sive vocatione. Non sic sane ab opere justificationis alienus sum: operatur et illud gratia, sed plane mecum. Videsne quemadmodum seraphim in medio appareat aliquatenus? Porro consummatio quidem et ipsa solius gratiae est: nec est mihi in hac parte, vel cum ea, sive in ea gloriari, quasi coadjutor videar, aut cooperator. Velat itaque seraphim caput suum duabus pennis, si et veraciter cognoverit, et humiliter fateatur, quia misericordia eum sola praevenerit. Velat et pedes alignarus exstiterit, nec ingratus. Quam sane capitis et pedum velationem et nunc quoque negligere non oportet, licet tunc maxime perficienda sit, quando judex sedebit super solium, et astantes sibi seraphim et agnitione veritatis subtilius illustrabit, et inflammabit vehementius charitatis ardore. In quorum numero indig
Abbreviated transcription (Latin):
mus qͥ reformabit corpꝰ humilitatis nr̃e: configura¬
tum corpori claritatis sue. Qͥd adhuc murmuras
cupiscis: Si te humiliat. si castigat. si redigit ĩ ser¬
uitutem: id ꝓfect̾o in tuo gn̾e nonminꝰ tua intest
qmipsiꝰ. Quid eis inuides. quide oꝑib ũmium.

Expanded text:
t corpus humilitatis nostrae, configuratum corpori claritatis suae . Quid adhuc murmuras, tum concupiscis? Si te humiliat, si castigat, si redigit in servitutem; id profecto in tuo genere non minus tua interest quam ipsius. Qui