comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tacente ueritas clamat. prȩ ponenda ess&. certe rebus ro¬
manis & iam sinon omis sed saltem aliqua essqs Pecte
aut̃ post ponit: Ergo nilla ẽ: Nonitaq rebus diuinis
ante ferre uoluit res humanas. sed rebus ueris
noluit anteferre res falsas: In his enĩquȩ scrip¬
sit de rebus humanis. secutꝰ ẽ historiã rerũ gestarũ:
Quȩ aut̃ de his quas diuinas uocat quid nisi opini¬
ones rerũ uanarũ : hoc est nimirũ qđ uoluit
subtili significatione monstrare: non solũ scribens
dehis posterius quã de illis. sed & iam rationẽ red¬
dens cur id fecerit. quãsi tacuisset. ã lit̃ hoc factũ
eius abalus fortasse defenderet᷑. in ea uͦ ipse ratio¬
ne quã reddidit. nec aliis quicꝗ reliquit ꝓ arbi¬
trio suspicari: & satis ꝓbauit hoẽs se p̃posuisse
institutis hominũ. non naturã hominũ naturȩ
deoꝵ: ita se libros rerum diunarũ non deueritate

Expanded text:
tacente veritas clamat, praeponenda esset certe rebus Rotacente veritas clamat, praeponenda esset certe rebus Romanis, etiamsi non omnis, sed saltem aliqua esset: recte autem postponitur; ergo nulla est. Non itaque rebus diuinis anteferre uoluit res humanas, sed rebus ueris noluit anteferre res falsas. In his enim, quae scripsit de rebus humanis, secutus est historiam rerum gestarum; quae autem de his, quas diuinas uocat, quid nisi opiniones rerum uanarum? Hoc est nimirum, quod uoluit subtili significatione monstrare, non solum scribens de his posterius quam de illis, sed etiam rationem reddens quur id fecerit. Quam si tacuisset, aliter hoc factum eius ab aliis fortasse defenderetur. In ea uero ipsa ratione, quam reddidit, nec aliis quidquam reliquit pro arbitrio suspicari et satis probauit homines se praeposuisse institutis hominum, non naturam hominum naturae deorum. Ita se libros rerum diuinarum non de ueritate
Abbreviated transcription (Latin):
multũ ẽ ut aliqua pars diuina p̃ponat uniuer sĩ reb
humanis: saltem digna ẽ uł romanis. Rerũ quippe
humanarũ libros. non quantũ ad orbẽ terrarũ. sed
quantũ ad solam romã ꝑtin&. scrisit: quos tam̃ rerum
diuinarũ libris se dixit scribendi ordine merito p̃tu
lis se. sicut pictorem tabulȩ pictȩ. sicut fabrũ aedificio.
aꝑtissime confitens qđ & iam istȩ res diuinȩ. sicut pie¬
tura. sicut structura ab hominib institutȩ sint res¬
tat. ut de nulla deoꝵ natura scripsisse intelligntur:
N eq hoc aꝑte dicere uoluise. sed intelligentibus
reliquisse. Ubi enĩ dr̃ non om̃is. usitate quidẽ intel¬
ligitur aliqua. sed pocest intelligi & nulla: qm̃ quȩ
nulla ẽ. nec om̃is nec aliqua est: Nã ut ipsẽ dicit.si
om̃is ẽd natura deoꝵ dequa scribera: scribendi
ordine rebuis humanis p̃panenda ess&: Ut aut̃ & ipsõ

Expanded text:
multum est, ut aliqua pars diuina praeponatur uniuersis rebus multum est, ut aliqua pars diuina praeponatur uniuersis rebus humanis, saltem digna est uel Romanis. Rerum quippe humanarum libros, non quantum ad orbem terrarum, sed quantum ad solam Romam pertinet, scripsit, quos tamen rerum diuinarum libris se dixit scribenlisse, sicut pictorem tabulae pictae, sicut fabrum aedificio; apertissime confitens quod etiam istae res divinae, sicut pictura, sicut structura, ab hominibus institutae sint. Restat ut de nulla deorum natura scripsisse intelligatur; neque hoc aperte dicere voluisse, sed intelligentibus reliquisse. Ubi enim dicitur, Non omnis, usitate quidem intelligitur aliqua: sed potest intelligi et nulla; quoniam quae nulla est, nec omnis, nec aliqua est. Nam, ut ipse dicit, si omnis esset natura deorum de qua scriberet, scribendi ordine rebus humanis praeponenda esset: ut autem et ipso
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut prior est inquit prctor quã tabula picta
prior faber quã aedificiũ. ita priores sunt cuuita¬
tes quã ea quȩ aciuitatibiis instituta sunt: dicit aut̃
prius se scripturũ fuisse de duis postea dehommib.
si de om̃i natura deoꝵ scriber&: quasi hic de aliqua
scriberet & non de om̃i : Qut uͦ &iam aliqualicet Non
om̃ĩs deoꝵ natura non prior debeat eẽ quã hominũ.
Quid qđ in illis tribus nonissimis libris deos cercos&
incertos & selectos diligent̃ explicans. nullam deoꝵ
naturã p̃ternittere uidet: Quid ẽ gͦ qđ ait si de
omĩ natura deoꝵ & hominũ scriberemꝰ. prius diuina
absoluissemꝰ quã hiumana atti gissemꝰ ᷤ. Iut enĩ de
omi natura deoꝵ seribit. auc de aliqua: aut om̃ino
de nulla: side omĩ: p̃ponenda est unq rebus
humanis. Si de aliqua: cur non &iam ipsa res prȩ¬
cedat humanas : An indigna ẽ p̃ferri & iam uni¬
uersȩ naturȩ hominũ pars aliqua deoꝵ÷ Quodsi

Expanded text:
\'Sicut prior est, inquit, pictor quam tabula picta, \'Sicut prior est, inquit, pictor quam tabula picta, prior faber quam aedificium: ita priores sunt ciuitates quam ea, quae a ciuitatibus instituta sunt. Dicit autem prius se scripturum fuisse de dis, postea de hominibus, si de omni natura deorum scriberet, quasi hic de aliqua scribat et non de omni, aut uero etiam aliqua, licet non omnis, deorum natura non prior debeat esse quam hominum. Quid, quod in illis tribus nouissimis libris deos certos et incertos et selectos diligenter explicans nullam deorum naturam praetermittere uidetur? Quid est ergo, quod ait: Si de omni natura deorum et hominum scriberemus, prius diuina absoluissemus, quam humana adtigissemus\'? Aut enim de omni natura deorum scribit, aut de aliqua, aut omnino de nulla. Si de omni, praeponenda utique est rebus humanis; si de aliqua, quur non etiam ipsa res praecedat humanas? An indigna est praeferri etiam uniuersae naturae hominum pars aliqua deorum? Quod si
Abbreviated transcription (Latin):
lime apparet: Uł hominũ enĩ sunt ista instituta
uł dȩmonũ: non quales uocant illi dȩmones bo¬
nos. sed ut loquar aꝑtius in mundoꝵ spirituum.
& sine controuersia malignoꝵ: qui noxias opiniones¬
quib anima humana magis magisq uanescat. &
in cõmutabili aet̾nęq ueritatł cooptari atq in¬
herere non possit: inuidentia mirabili & occulte
tione confirmant: Iste ipse uarro ꝓptea se prius
de rebus humanis. dediuinis aut̃ postea scripsisse
testatur: qđ prius extiter ciuitates. deinde abeis
haec instituta sint: Uera aut̃ religio ñ a terrena
aliqua citate instituta est : sed plane cȩlestem
ipsa instituit ciuitatem: Cam uͦ inspirat & do¬
cet uerus d̃s: dator uitȩ aet̃nȩ ueris cultorib suis:
Carronis igit᷑ conefiteritis idõ se pͥus de rebus huma¬
nis scripsisse postea de diuinis quia diuinae istae
ab hominib institutae sunt: haec ratio es:

Expanded text:
lime apparet. Vel hominum enim sunt ista instituta lime apparet. Vel hominum enim sunt ista instituta uel daemonum, non quales uocant illi daemones bonos, sed, ut loquar apertius, inmundorum spirituum et sine controuersia malignoquibus anima humana magis magisque vanescat, et incommutabili aeternaeque veritati coaptari atque inhaerere non possit, invidentia mirabili et occulte tione confirmant. Iste ipse Varro propterea se prius de rebus humanis, de divinis autem postea scripsisse testatur, quod prius exstiterint civitates, deinde ab eis haec instituta sint. Vera autem religio non a terrena aliqua civitate instituta est; sed plane cipsa instituit ciuitatem. Eam uero inspirat et docet uerus Deus, dator uitae aeternae, ueris cultoribus suis. Varronis igitur confitentis ideo se prius de rebus humanis scripsisse, postea de diuinis, quia diuinae istae ab hominibus institutae sunt, haec ratio est:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinent ita subdiuisit: ut pͥmus sit de pontificib. scđs
de augurib. tercius de quindecĩ uiris sacroꝵ: secundos
tres ad loca ꝑtinentes. ita: ut in uno eoꝵ de sacellis. al¬
tero de sacris ȩdibus dicer&. t̃cio de locis religiosis
Tres porro qui istos secunt̾. & ad tempora ꝑtinent. id:
ad dies festos. itauit unũ eoꝵ facer& de feriis. alte-¬
rũ de ludis circensib. de sçenicis t̾ciũ: Quartorũ
trium al sacra ꝑtinentiũ. uni dedit consetrationes:
alti sacra priuate. ultimo publica: Henc uelut
pompã obsequioꝵ in trib qui restant ipsi sequintoꝵ
Extremi quib iste uniuersus cultus impensus ẽ. inpͥ
atq selecti: In hac tota serie pulcherrimȩ ac subtilis¬
simȩ distributionis & distinctionis. uitam aet̃nã frus¬
tra quȩri & sꝑari impudentissime uł optari ex his ꝗ̃
iã diximꝰ. &quȩ deinceps dicenda sunt: cuiuis homi¬
nũ qui corde obstinato sibi ñ fuerit in imicꝰ facil¬

Expanded text:
tinent, ita subdivisit, ut primus sit de pontificibus, secundus de auguribus, tertius de quindecimviris sacrorum. Secundos tres ad loca pertinentes; ita ut in uno eorum de sacellis, altero de sacris aedibus diceret, tertio de locis religiosis. Tres porro qui istos sequuntur, et ad tempora pertinent, id est ad dies festos; ita ut unum eorum faceret de feriis, alterum de ludis circensibus, de scenicis tertium. Quartorum trium ad sacra pertinentium uni dedit consecrationes, alteri sacra privata, ultimo publica. Hanc velut pompam obsequiorum in tribus, qui restant, dii ipsi sequuntur extremi, quibus iste universus cultus impensus est: in pae reperiantur. In hac tota serie pulcherrimae ac subtilissimae distributionis et distinctionis uitam aeternam frustra quaeri et sperari inpudentissime uel optari, ex his, quae iam diximus et quae deinceps dicenda sunt, cuiuis hominum, qui corde obstinato sibi non fuerit inimicus, facil
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ad minuta in cõp̃hensibilia sed ad tempoꝵ spatia
ꝑtinent quȩ obseruari notariq possunt: qud
hic agit rota illa figuli nisi ut homines luteũ
cor habentes ingirũ mittant᷑. nemathematicoꝵ
bũ qđ eodẽ tẽpore grauior leuiorq apparebat
amboꝵ medicinalit̃ inspiciens hypocratos gemi¬
nos suspicatus est: Nonne satis istos redargu¬
unt qui uolunt sideribus dare qđ de corpoꝵ
simili tẽꝑatione ueniebat. Cur enĩ si militer
eodẽq tempore non alter pͥor alter posterior egro¬
tabant sicut nati fuerant. quia utiq simul nasci
ambo non poterant: Aut si nihil mom̃ti at tulit

Expanded text:
n ad minuta incomprehensibilia, sed ad temporum spatia n ad minuta incomprehensibilia, sed ad temporum spatia pertinent, quae observari notarique possunt; quid hic agit rota illa figuli, nisi ut homines luteum cor habentes in gyrum mittantur, ne mathematicorum dem tempore grauior leuiorque apparebat amborum, medicinaliter inspiciens Hippocrates geminos suspicatus est, nonne satis istos redarguunt, qui uolunt sideribus dare, quod de corporum simili temperatione ueniebat? Quur enim similiter eodemque tempore, non alter prior, alter posterior aegrotabant, sicut nati fuerant, quia utique simul nasci ambo non poterant? Aut si nihil momenti adtulit
Abbreviated transcription (Latin):
sic alt̃ post alt̾um ut posterior plantã pͥoris te-¬
neret. Tanta in eoꝵ uita fuer̃ moribusq diuersa.
tanta in actionib disparilitas. tanta in parentũ
amore dissimilitu ut etiã inimicos eos int̃ se
faceret ipsa distantia: Numquid hoc dr̃ quia
uno ambulante alius sedebat. et alio dormien¬
quȩ ꝑtinent ad illas minutias quȩ ñ possunt
ab eis cõprehendi qui constitutionẽ siderũ qua
quisq nascit᷑ scribunt unde mathematici con¬
sulant᷑ unus dux̃ mercennariã seruitutẽ : alius
non seruiuit: unus amatre diligebat᷑: alius non
diligebat̾: unus honorẽ qui magnꝰ apud eos habe¬
bat amisit: alter indeptusi est: Quid deuxo¬
ribus. quid defiliis. quid de rebus quanta diũ¬
sitasẜ Si ergo haec ad illas ꝑtinent minutias
tempoꝵ qs int̃ se hñt gemini & constellationib ñ asci¬
inspectis ista dicuntir  Si ant̃ idõ dicunt quia

Expanded text:
sic alter post alterum, ut posterior plantam prioris tesic alter post alterum, ut posterior plantam prioris teneret. Tanta in eorum uita fuerunt moribusque diuersa, tanta in actibus disparilitas, tanta in parentum amore dissimilitudo, ut etiam inimicos eos inter se faceret ipsa distantia. Numquid hoc dicitur, quia uno ambulante alius sedebat, et alio dormien quae pertinent ad illas minutias, quae non possunt ab eis conprehendi, qui constitutionem siderum, qua quisque nascitsulantur? Unus duxit mercenariam servitutem, alius non servivit; unus a matre diligebatur, alius non diligebatur; unus honorem, qui magnus apud eos habebatur, amisit, alter indeptus est. Quid de uxoribus, quid de filiis, quid de rebus, quanta diversitas? V. Si ergo haec ad illas pertinent minutias temporum, quae inter se habent gemini, et constellationibus non adscri
Abbreviated transcription (Latin):
N am si tam multũ incȩlo int̃ est qđ constellationib
cõphendi ñ potest. ut alt̾i geminoꝵ hereditas obue¬
niat alteri non obueniat. Cur audent cȩt̃isqui
gemini ñ sunt. cũ inspexerint eoꝵ constellatio¬
nes talia ꝓnuntiare quȩ ad illud secretum
ꝑtinent. qđ nemo potest cophendere. & mom̃tis anno-¬
tare nascentiũ : Siaut̃ ꝓpt̾ea talia dicunt in alioꝵ
genituris. quia hȩc ꝓͥdutiora spatia tempoꝵ ꝑtinent.
mom̃ta uͦ illa parciũ minutarũ quȩ int̾ se gemini
possunt habere nascentes. rebus minimis tribuunt᷑.
de qualibus mathematici ñ solent consuli. quis enĩ
consulat quando sedeat. quando deambul&. quan¬
do uł quid prandeat: tũ quid ista dicimꝰ quando
in morib: oꝑib. casibusq geminoꝵ plurima
plurimũq diuersa monstramꝰ ÷ Natist̃ duo ge-
mini antiqͣ patrũ memoria. ut de in signib: loquar:

Expanded text:
Nam si tam multum in caelo interest, quod constellationibus Nam si tam multum in caelo interest, quod constellationibus conprehendi non potest, ut alteri geminorum hereditas obueniat, alteri non obueniat: quur audent ceteris, qui gemini non sunt, cum inspexerint eorum constellationes, talia pronuntiare, quae ad illud secretum pertinent, quod nemo potest conprehendere et momentis adnotare nascentium? Si autem propterea talia dicunt in aliorum genituris, quia haec ad productiora spatia temporum pertinent; momenta uero illa partium minutarum, quae inter se gemini possunt habere nascentes, rebus minimis tribuuntur, de qualibus mathematici non solent consuli quis enim consulat quando sedeat, quando deambulet, quando uel quid prandeat?: numquid ista dicimus, quando in moribus operibus casibusque geminorum plurima plurimumque diuersa monstramusmini antiqua patrum memoria ut de insignibus loquar
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ pars horoscopi maneat. paria cuncta quȩro.
quȩ in nullis possunt geminis inueniri. Siaut̃
sequentis tarditas horoscopũ mutat: parentes
diuersos quȩro. quos gemini hab̾e ñ possunt:¬
rustra itaq affert̾ nobile illud com̃tũ de figu¬
li rota: qđ respondisse ferunt dCipio hac q̃sti¬
one turbatũ: Undđ & figulus appellatꝰ ẽ. Dũ enĩ
rotã figuli quanta potuit intorsisset. currente
illa. bis numero de atram̃to tãquã uno eius loco
sũma celeritate ꝑcussusȩt. Deinde inuenta st̃ sig-¬
na quę fixerat desistente motii ñ paruo int̃uallo
in rotȩ illius distantia. sic inquit in tanta rapacita-¬
te cęli &iam si abt̃ post alterũ tanta celeritate
nascat quanta rotãbis ꝑcussi: incęli spatio pluri-¬
mũ ẽ. Hinc sunt inquit. quȩcũq dissimillima
ꝑhibent̾ in motib casibq geminoꝵ hoc figiñtũ
fragilius ẽ quã uasa quȩ illa rotatione fingunt:

Expanded text:
eadem pars horoscopi maneat, cuncta paria quaero, eadem pars horoscopi maneat, cuncta paria quaero, quae in nullis possunt geminis inveniri: si autem sequentis tarditas horoscopum mutat, parentes diversos quaero, quos gemini habere non possuntrustra itaque affertur nobile illud commentum de figuli rota, quod respondisse ferunt Nigidium hac quaestione turbatum, unde et Figulus appellatus est. Dum enim rotam figuli ui quanta potuit intor?isset, currente illa bis numero de atramento tamquam uno eius loco summa celeritate percussit; deinde inuenta sunt signa, quae fixerat, desistente motu, non paruo interuallo in rotae illius extremitate distantia. <Sic, inquit, in tanta rapacitate caeli, etiamsi alter post alterum tanta celeritate nascatur, quanta rotam bis ipse percussi, in caeli spatio plurimum est: hinc sunt, inquit, quaecumque dissimillima perhibentur in moribus casibusque geminorum.\' Hoc figmentum fragilius est quam uasa, quae illa rotatione finguntur.
Abbreviated transcription (Latin):
actus et peregrinationes hab̾e diuersas: uerũ ettã
dispares ȩgritudines ꝑpeti: De qua re facillimã
quantũ mͥ uidet᷑ rationẽ redderet ippocrates:
diuersis alim̃tis & exercitationib quȩ ñ de corpo¬
ris tẽꝑatione sed de animi uoluntate ueniunt.
disumiles eis accidẽ potuisse ualitudines: Porro
aut̃ possidonius uł quilib&. fataliũ syderũ asser-¬
tor. mirũ si potest hic inuenire quid dicat: si no-¬
lit imꝑitoꝵ m̃tibus ineis quas nesciunt rebus illu-¬
dere. Quod enĩ conant᷑ efficere de int̃uallo exiguo
tẽporis. quod int̾ se gemini dũ nascerent᷑ ꝓpt̃ par-
uocant: Aut non tantũ ual& quanta inuenit᷑ inge¬
minoꝵ uoluntatib actib morib casibusq diuersitas.
aut plus &iã ualet quã ẽ geminoꝵ uł humilitas
gnr̃is eadẽ uł nobilitas. cuiꝰ maximã diuersita¬
tẽ non nisi in hora qua quisq nascit᷑ ponunt: ac
ꝑ hoc si tam celerit̾ alter post altum nascit᷑. ut

Expanded text:
actus et peregrinationes habere diuersas, uerum etiam dispares aegritudines perpeti. De qua re facillimam, quantum mihi uidetur, rationem redderet Hippocrates, diuersis alimentis et exercitationibus, quae non de corporis temperatione, sed de animi uoluntate ueniunt, dissimiles eis accidere potuisse ualetudines. Porro autem Posidonius uel quilibet fatalium siderum adsertor mirum si potest hic inuenire quid dicat, si nolit inperitorum mentibus in eis quas nesciunt rebus inludere. Quod enim conantur efficere de interuallo exiguo temporis, quod inter se gemini dum nascerentur habueruntuocant: aut non tantum ualet, quanta inuenitur in geminorum uoluntatibus actibus moribus casibusque diuersitas, aut plus etiam ualet, quam est geminorum uel humilitas generis eadem uel nobilitas, cuius maximam diuersitatem per hoc, si tam celeriter alter post alterum nascitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
morram adõ decelo : Quanta e phesi ministra
maioriblis : Idõ apłs onesiforido nũ gererale
ostendit: neinderetur fore̾ ꝑsonȩ se conm̃dase
idoneigrut & alios docere : Constantẽ hime
& robustum esse precipit indocendo grãmdĩque ẽ.¬
max põibũ : et nnsolũ ingram sedetiam mmirins¬
teriis que sunt dexpõ archana fidelib: ac dignis
tradiuult: qin alios possont docere. nom passim
uulgarib: acneglegentib: magnaenĩ cura eligen¬
dus est dortor: Labora ut bonus miles ep̃.
ut ei placeat cuise ꝓbaut: Mamfestũ est qđ
dicit qina nemo potest dinob dominis seruire:

Expanded text:
autem Ephesi ministravmajoribus; ideo Apostolus Onesiphori bonum generale ostendit, ne videretur forte personae se commendasse, idonei erunt et alet robustum esse praecipit in docendo gratiam  Jesu: et non solum in gratia, sed etiam in mysteriis, quae sunt de Christo. Arcana fidelibus et dignis tradi vult, qui alios possint docere, non passim vulgaribus ac negligentibus; magna enim cura eligendus est doctor. Labora ut bonus miles Chrisut placeat ei, cui se probavit. Manifestum est quod dicit; quia nemo potest duobus dominis ser
Abbreviated transcription (Latin):
a pud dm milla die: Romam ueniens apls
cmm appella set cȩsarẽ: Amilicibus custode¬
bat Tunic em̃ eum onesiforus carititis eacisa
et magis tr̃ ii magna diligentia requsitũ muenit :
miscłiam querens inuemat apud uidicẽ: Hoc
eñ orat ut prestet eidñs pat̾ celi & terre inuera¬

Expanded text:
niens Apostolus, cum appellasset Caesarem, a militibus custodiebatur; tunc enim eum Onesiphorus charitatis causa et magisterii magna diligentia requisitum invenit. misericordiam quaerens, inveniat apud judicem. Hoc enim orat, ut praestet ei
Abbreviated transcription (Latin):
custodiat ea spũ scõ stiuente: Scis hoc qđ
auer sati sugit oms ame : qui mn assia sunt. exẽ
quib: est figilus &ermogenes : hiquos
memorat fallata pͥem erant : Simulabat̃
enim amicita sapliut adherentes ei addis¬
cerent unde illi calmniam facerent. Aut
palios imit tererit: qrunpost ea ꝗ inderimu
manifestosse recesserunt ab eo  Det miscđa
ci gonere restigeri ũ hoc intelligendum est:
quia & mnotas sitate custo die solatiosuo
tefrige rauit eum : et si qua illi opuserant
siue indigentib ministritatt spe enĩ eoꝵ
qne pmmisa simt non illũ pridiurt accedere
et requirere hominẽ positum incusto dia:
Iliemꝰ quos supra memorat quia erobescebant
de eruce api ine cesfitate  deseruerat

Expanded text:
custodiat ea Spiritu sancto favente. « Scis hoc, quod custodiat ea Spiritu sancto favente. « Scis hoc, quod aversati sunt omnes a me, qui in Asia sunt, ex quibus est Phygellus et Hermogenes. » Hi quos memorat fallacia pleni erant. Simulabant enim amicitias Apostoli, ut adhaerentes ei addiscerent unde illi calumniam facerent, aut per alios immitterent; qui, posteaquam viderunt manifestos se, recesserunt ab eo. « Det miserici genere refrigerium hoc intelligendum est, quia et in necessitate custodiae solatio suo refrigeravit eum; et si qua illi opus erant, sive indigentibus ministravit. Spe enim eorum quae promissa sunt, non illum puduit accedere et requirere hominem positum in custodia. Illi enim, quos supra memorat, quia erubescebant de cruce Christi, in necessitate deseruerunt
Abbreviated transcription (Latin):
sat: & quo modo inluminet᷑ uita ostendit
quia ꝑcuuangłium cradentib: datꝰ etermtas
magistro genttum predicante : Iuam ob causa
ethȩc patior: predicans dĩ donũ. dabolũ patitꝰ
miicũ : ut p̃s furtas ei ex suscitet. quia popłm
defaucib: eius eruit: Sed non confundor in hoc:
securus qrna ꝓtribu lationibus. magna ꝓmissa
mercesest : non cũ funditꝰ sed głatur in prestũ¬
ris: Scio enĩ cui credidit & certus sum quia po¬
tens est depositum meum custo dire milla die:
oc est qđ dic̃ quia spe & fiducia magnificen¬
tie saluatoris secutiis est: quia qđ conmendat
ilłi intud. est Quid autẽ illi conmendat nasĩ
salutẽ siim. ut hic ꝓillo patiens. salutẽ muem
les istum dignũ et̃ naunti ꝓnunti& : formam
habens sanoꝵ uerboꝵ quȩ ame audisti infidȩ
& dilectionẽ que est incepõ ihũ bonũ conm̃da¬
tũ custo di ꝑ sp̃m̃ scm̃ qui habrtit nnobis¬
Preceptcisua cum gestis. formam appellat salu¬
taris doctrine. quam istũ qui mendat ut

Expanded text:
 ostendit; quia per Evangelium credentibus datur aeternitas, magistro gentium praedicante. Quam ob causam et haec patior. Praedicans Dei donum, diabolum patitur inimicum; ut pressuras ei exsuscitet, quia populum de faucibus ejus eruit. Sed non confundor. In hoc securus, quia pro tribulationibus magna promissa merces est, non confunditur, sed gloriatur in pressuris. Scio enim cui credidi, et certus sum quia potens est depositum meum custodire in illa die. Hoc est quod dicit, qua spe et fiducia magnificentiae Salvatoris securus est; quia quod commendat illi, in tuto est. Quid autem illi commendat, nisi salutem suam? Ut hic pro illo patiens, salutem invenles, istum dignum aeterna vita pronuntiet. Formam habens sanorum verborum, quae a me audisti in fide et dilectione, quae est in Christo Jesu, bonum commendatum custodire » Praecepta sua cum gestis formam appellat salutaris doctrinae, quam istum sequi mandat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
gustaret mortẽ : Hic ostendit quia gła
noratꝰ est ab angłis. nc̃ ipse dñs eam semꝑ uo¬
cat dicens ut glorificet᷑ filius homimis: Sulle
dubitare ñ debes: Addidit : Ut gr̃am dĩ pro
om̃ib gustaret mortẽ : Ipsum uͦ grã nomi¬
nat qui pro
om̃ium salutẽ gustauit
mortẽ:
Nonem̃ debebat᷑ nob̵ ut
filius dĩ
ꝓnob gusitart mortẽ
sed grã hoc fec̃ ipse qͥdẽ ꝓom̃ib mortuus¬
est: Quid aut̃ sm̃ om̃s creduntꝰ.  ille tam̃
deuicta confestim resiirgeret Decebat enĩ

Expanded text:
gustaret mortem. « Hic ostendit quia glornoratus est ab angelis, « sicut ipse Dominus eam semper vocat dicens: Ut glorificaretur Filius hominis. Si ille dubitare non debes. Addidit, ut gratia Dei pro omnibus gustaret mortem. Ipsum vero gratiam nominat qui pro omnium salute gustavit mortem; non enim debebatur nobis ut Filius pro nobis gustaret mortem, sed gratia hoc fecit, ipse quidem est. Quid autem si non omnes credunt? Ille tamen devicta confestim resurgeret. « Decebat enim
Abbreviated transcription (Latin):
iecta monstratur: Quia sicut abiõ oꝑat᷑¬
ꝓbat᷑ esse dunsum Ineo eñ qđ ei om̃ia subiecit
nichil dimiste ñ sũbiectũ ei dicendo er̃ om̃ia
nec terrena indet᷑ excepisse. nec cęlestia quẽ
prius propt̃ humilitatẽ carnis paulominꝰ
ab angłis dixerat esse nimoratum: Postas¬
censionẽ dicit plebib eiꝰ om̃a fuisse sub iec¬
ii ut ista distinctio & dubietttẽ titubantibus
auferat & głam suȩ incarnationis ostendat :
Sub pedibus ait: ut om̃is creatura merito ipsũ
colatur atq adhorare indeatꝰ: Hunc autẽ
nec dũ uidem omĩa sub ieetet ei: Hac itaq
ait denon credentibus ineũ qr necdũ om̃nia
euanglica optinunit predicatio: Suꝑius diẽ
mchil diritti sib non sũbiectũ. & hnc
ad struat necdũ onm̃a subie ti fibi uideri
qr̾ illic umuersalẽ sibi uoluntariam siue
necessariam subiectionẽ defignat. hic
tantũ uolim tariã qui fidelit̾ eredunt incũ

Expanded text:
jecta monstratur; quia sicut a jecta monstratur; quia sicut a probatur esse divisum; in eo enim quod ei omnia subjecit, nihil dimisit non subjectum ei. Dicendo enim, omnia, nec terrena videtur excepisse, nec coelestia. Quem prius propter humilitatem carnis paulo minus ab angelis dixerat esse minoratum, post ascensionem dicit pedibus ejus omnia fuisse subjecta, ut ista distinctio et dubietatem titubantibus auferat, et gloriam suae incarnationis ostendat. Sub pedibus, ait, ut omnis creatura merito ipsum colere atque adorare videatur. Nunc autem necdum videmus omnia subjecta ei. Hoc itaque ait de non credentibus in eum, quia necdum omnia evangelica obtinuit praedicatio. Superius dixit nihil dimitti sibi non subjectum; et hic astruit necdum omnia subjecta sibi videri, quia illic universalem sive voluntariam, sive necessariam subjectionem designat; hic tantum voluntariam, qui fideliter credunt in eum.
Abbreviated transcription (Latin):
cata domttit &im sediȩ suȩ dona largit᷑
Aut filius hominis qm̃ iisitas eum: Hic iam
hominib natus est sed ex spũ scõ & beate
mariȩ semꝑ irgimis utero tanꝗ sponsus
deglorioso thalamo ꝓcedens: & confidera
quod superius diocit memores sub iecit
sed pnetatis sue spontanea uoluntate : Sicut
apłs ait  Semet ipsu exinamuit formã
serin accipiens : Sequnit᷑ : Paulominꝰ ab angłis
quicrucem ꝓ om̃ium salute suscepit : ex ea
quidẽ parte creator angłoꝵ minor factus
est angłis Bene autẽdix̃ paulonimnꝰ quia & fi
mortale corpris ad sumsit tam̃ peccatũ ñ
habrnit: Gła & honore coronasticũ cũ post
resurrectionẽ nmis mirabilẽ mudi eredu¬
lttcitẽ dĩ meo qđ homo factus est exaltatus
accepit Gta coronatus est mresiractione
& ascensione & honore in confessone pat̾ne
ꝑfectissima plenitudo: Dicendo em̃ suꝑ
opera manuũ tuarũ: om̃is creatura s̃ib¬

Expanded text:
cata dimittit et misericordiae suae dona largitur. « cata dimittit et misericordiae suae dona largitur. « Aut Filius hominis, quoniam visitas eum? » Hic jam hominibus natus est, sed ex Spiritu sancto et beatae Mariae semper virginis utero, tanquam sponsus de glorioso thalamo processit. Et considera quod superius dixit: « Memor es: » subjecsed pietatis suae spontanea voluntate, sicut Apostolus ait: Semetipsum exinanivit, formam servi accipiens . Sequitur, paulo minus ab angelis, qui crucem pro omnium salute suscepit, et ex ea siquidem parte creator angelorum minor factus est angelis. Bene autem dixit, paulo minus, quia si et mortale corpus assumpsit, tamen p honore coronatus est, cum post resurrectionem nimis mirabilem, mundi credulitatem Deus in eo quod homo factus est, exaltatus accepit. Gloria coronatus est in resurrectione et ascensione; et honore in confessione paternestatis perfectissima plenitudo. Dicendo enim, Super opera manuum tuarum, omnis illi creatura sub
Abbreviated transcription (Latin):
rũ deqͦ loquit᷑ Non erũ salutẽ nr̃am quȩ
imoris fimo tempore facta est morbe an¬
głis sub iecit quę aprophętis futura esse
olim prediciti e: sedeii filio suo: Atquẽ
uorc pat̾na sic ait superius demonstratt
sonuit filius m̃s estu egohodie gemute:
Postula añe & dabo tibi gontes herectttraaẽ
tuam. &hoc ꝓpheticis confirmat eocemplis
dicens Testttus est in quodã loco quisdicens
Curnon ipsum nomen ꝓphetę posuit sed
abscondit: Facit hoc etiam in aliis testi¬
momis sicut supra dictũ est : Existimo
non abscondentes effectu. sed ostendentis
intuitu eos multam habere suentiam
scripturarũ ut nec opus haberet nom̃
posuisse dicens sed ueluti dicere manifes¬
te & in promptu constituti induceret
testimonium: Quid est homo qđ menͦi
res eiꝰ aut filius hominis qm̃ instctis eũ
Iuidest homo cũ des pectu ꝓnuntiandũ est
id ẽ fragilis & cqducis adesequao quimn
ueteri peccato generali praintitte deume¬
tus huius momor est dñs quando ei pec¬

Expanded text:
 loquimur. Non enim salutem nostram, quae novissimo tempore facta est in orbe, angelis subjecit, quae a prophetis futura esse olim praedicta est, sed etiam Filio suo, ad quem vox paterna, sicut superius demonstratum est, sonuit: Filius meus es tu, ego hodie genui te; postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam. Et hoc propheticis confirmat exemplis dicens: Testatus est autem in quodam loco quis, dicens: « Cur non ipsum nomen prophetae posuit, sed abscondit? Facit hoc etiam in aliis testimoniis, sicut supra dictum est. Existimo non abscondentis affectu, sed ostendentis intuitu, eos multam habere scientiam Scripturarum, ut nec opus haberet nomen posuisse dicentis; sed veluti de re manifesta et in promptu constituta induceret testimonia. » Quid est homo, quod memor es ejus, aut Filius hominis, quoniam visitas eum? Quid est homo, cum despectu pronuntiandum est, id est, fragilis et caducus, Adae sequax, qui in veteri peccato generali pravitate devinctus. Hujus memor est D
Abbreviated transcription (Latin):
quia inp̃positio. pro ꝑ accipit᷑ : sic̃ multis in locis
epłarum eius inuenit᷑ his p̃positionib in diffe¬
rent̃ uti : tacuit adhuc de xp̃i nomine : qe pluri¬
mos illoꝵ sciebat negasse xp̃m filiũ dei esse.
Non enĩ dix̃ xp̃c locutus est ꝗuis ipsũ locutũ consta
ẽẽ. manifestũ. Ita necdũ iudȩos aꝑto nomine tetigit:
Nã ferme om̃ s quibus ꝓphetȩ locuti sunt
malignos. ẽẽ nefariosque constabat : & necdũ
de istis rationẽ mouere uoluit. sed interĩ gene¬
nerali sermoxe demuneribus disputat. quae
illis largitate diuina donabant᷑.: Quẽ constituit
heredẽ uniũsoꝵ: Quid est quẽ conseituit here¬
dẽ uniũ soꝵ Hic incarnatũ dic̃ de quo suꝑus

Expanded text:
quia in praepositio pro per accipitur, » sicut multis in locis quia in praepositio pro per accipitur, » sicut multis in locis Epistolarum ejus invenitur his praepositionibus indifferenter uti. Tacuit adhuc de Christi nomine, quia plurimos illorum sciebat negasse Filium Dei esse. « Non enim dixit, Christus locutus est; quamvis ipsum locutum constet esse manifestum. Ita necdum Judaeos aperto nomine tetigit. Nam ferme omnes quibus prophetae locuti sunt, malignos esse nefariosque constabat; et necdum de istis rationem movere voluit, sed interim generali sermone de muneribus disputat, quae illis divina largitate donabantur. Quem constituit haeredem universorum. Quid est, quem constituit haerede
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc esse non de dignat᷑ qui sẽꝑ tedia
passus est & exitia: & cedes. ꝑ secutiones.
ac uincula. st cuius requies nonerat nisi in
ultipharie multisque modis
olim dsloquens patrib in pro¬
phetis Tota intentio beati apłi
fuit ixhac epbẽ hebreos. Id est gentẽ suã.
ad xp̃i conuosare fidẽ eminentiaque gr̃ae
quȩ ꝑfilium data est alegalibus discerneree
umbris Quac angłicis ministrationibus fuer̃
locut ẽe. clicens. multipharie multis mođ
tiplicaui : & inmanib ꝓ̃pħtarũ assimilatꝰ sum
ro inde non scđm hõc solũ eminentia noui
testam̃ti declarat᷑. quia patrib quidem
ꝓpbtȩ missi sunt. nõb aut̃ filus sed &iã¬
in similitudinie uidit dm̃: Filiũ uero incar¬
natũ uinigenitũ: eẽ. atque in ea carne uisum
constat: quia idẽ homo a uerbo dei susceptꝰ unige¬
nitꝰ est filius dĩ : Ideo mox addidit Nouis sime
dieb istis. locutꝰ est nob̵ infilio: Dicendo enĩ

Expanded text:
adhuc esse non dedignatur, qui semper taedia adhuc esse non dedignatur, qui semper taedia passus est et exitia, caedes, persecutiones, ac vincula, et cujus requies non erat, nisi in ultifarie et multis modis olim Deus loquens patribus in prophetis. Tota intentio beati Apostoli fuit in hac epistola, Hebraeos, id est, gentem suam ad Christi convocare fidem; eminentiamque gratiae, quae per Filium data est, a legalibus discernere umbris, quae angelicis ministrationibus fuerunt. locutos esse dicens: Multifarie et multis modis tiplicavi, et in manibus prophetarum assimilatus sum . « Proinde non secundum hoc solum eminentia Novi Testamenti declaratur, quia patribus quidam prophetae missi sunt, nobis autem Filius; sed etiain similitudinibus vidit Deum, Filium vero unigenitum incarnatum esse, atque in ea carne visum constat, » qua idem homo a Verbo Dei susceptus unigenitus est Filius Dei. Ideo mox addidit: Novissime diebus istis locutus est nobis in Filio. « Dicendo enim
Abbreviated transcription (Latin):
łgo paulus seripsi manu mea. ego redlam.
ut non clicã tibi qđ &iam te ipsum debes:
Si qua offensa est onesimi. cautioniẽ suã
destat᷑. ee. idoneã: ut ꝓillo satis faciat:
Et ut uerũ loquat᷑ : sub erigit se & dicit qr
minus ab illo exigit quã debe ꝓbatur.
In seruo enim cogitur satis facere qui scipsũ
debito honerat: Ita fr̃ sic egote fruar
indño : refoue uiscera mea in xp̃o: łilutiã
habens obauditionis tuae. scripsitibi: sciens
quia suꝑ quẽ dico facies Modo blandit᷑
ut obauditio eius uoluntaria sit ut possit
fructũ habe. Sic enĩ ꝓuocat eũ : ut am¬
plus faciat quȩ postulat᷑ abeo. Sol& enĩ
fieri. ut qui uid& bene de se sentiri meliorẽ
sẽ prebeat : Simul aũt prepara mihi hospi¬
tiũ. spo enim qđ ꝑorationes ur̃as donabor
elñs: Ot sollitiorẽ illũ faciat & magis oboe¬
diat. uenturũ se illis eȩ significat: Solent
enĩ absentes contẽpni Etut quid apłs hic

Expanded text:
Ego Paulus scripsi manu mea, ego reddam; Ego Paulus scripsi manu mea, ego reddam; ut non dicam tibi quod etiam te ipsum mihi debes. Si qua offensa est Onesimi, cautionem suam testatur se esse idoneam; ut pro illo satisfaciat. Et ut verum loquatur, suberigit se, et dicit quia minus ab illo exigit, quam debere probatur. In servo enim cogitur satisfacere; quia seipsum debito onerat. Ita frater, sic ego te fruar in Domino, refove viscera mea in Christo. Fiduciam habens obauditionis tuae, scripsi tibi, sciens quia supra quam dico, facies. Modo blanditur, ut obauditio ejus voluntaria sit; ut possit fructum habere. Sic enim provocat eum, ut amplius faciat, quam postulatur ab eo; solet enim fieri, ut qui videt bene de se sentiri, meliorem se praebeat. Simul autem et praepara mihi hospitium; spero enim quod per orationes vestras donabor vobis. Ut sollicitiorem illum faciat, et magis obediat, venturum se esse illi significat; solent enim absentes contemni. Et ut quid Apostolus hic
Abbreviated transcription (Latin):
ut oblitterati s peccatis utilis reũtẽt᷑ In
tantũ ut non solum dño suo dequalis ficrei
meritis sed ipsi magistro fr̃ philemon aliqd
ut acdsol& quasi d̃s adseruuu suũ fastiũ inflatu¬
conditionis causa: quia om̃s ex uno sumus
fr̃s nos cognoscamus maxime cũ fides accsei
media : quȩ omẽm suꝑbiã amputat: Si ergo
habes mẽ sotiũ: ad summe illũ sicut me :
Tantũ illũ affectũ habe circa onesimũ ostendi
ut tunc philemorĩquẽ suꝑius laudat partier
sapienti : liberi seruient Qđ dictũ  terron
est philemoni: ut saltim ułhac causa ad¬
sumer& eũ : si caritate flecti Non possit:
S in aut̃ aliquid lesitte Ad debitor est. hoc ma
imputa : Nunc excusationẽ iracundiae
conuellit : Ne forte sic lesum se ab eo quere¬
retur. ut illi ognoscendũ minimȩ uideretur:
d sieẽt sibi imputandũ dic̃ ꝑquẽ regni
caeloꝵ heredes futuri sunt qui ante peccauer̃:

Expanded text:
ut obliteratis peccatis, utilis reverteretur in ut obliteratis peccatis, utilis reverteretur in tantum, ut non solum domino suo aequalis fieret meritis, sed et ipsi magistro frater. Et ne Philemon aliquod, ut assolet, quasi dominus adversum servum, fastidium inflaticonditionis causa, quia omnes ex uno sumus Adam, fratres nos cognoscamus: maxime cum fides accedit media, quae omnem superbiam amputat. Si ergo habes me socium, assume illum sicut me. Tantum se affectum habere circa Onesimum ostendit, ut tunc Philemonem, quem superius laudat, particisapienti liberi servient . Quod dictum terrori est Philemoni, ut saltem vel hac causa assumeret eum, si charitate flecti non posset. Si autem aliquid laesit te, aut debitor est, hoc mihi imputa. Nunc excusationem iracundiae convellit; ne forte sic laesum se esse ab eo quereretur, ut illi ignoscendum minime videretur. Quod si esset, sibi imputandum dicit, per quem regni coelorum haeredes futuri sunt, qui ante peccaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
fidem dei: unde sileas particeps laborum
inuenitur apłi Obsecro te de meo filio
quem genui in uinculis onesimo quondã tibi
remisi : Tuaut̃ illum idẽ sicue mea uiscera sus¬
cipe: quẽ ego uoluerã apđ mem& ipsum retine : ut
ꝓte mihi ministrar& inuinculis euuangłu : sed citra
ex necessitate bonũ tuũ. eẽt : sed uoluntariusi
uero : sublimen uere uirum humiliare se: Ideo
ut in om̃nibus forma sit ad ꝑfectũ meritorum
O nesimũ ergo ꝓfugũ decurrentẽ ad diumũ
auxiliũ cum ess& incustodia urbis romȩ
baptizauit apłs: uidens in illo utilitatis
spem: Quẽ sic commendat. ut suũ animũ
in illo signific& icloneũ ex inutili factũ
tã scłaribus quam diuinis obsequus : forsita
enim idcirco recessit ad horam : ut aeq̃uum
magis tibi & incarţere & ind̃o: Onesimus
offenso ꝓprio dño confugit longa peregrii¬
natiorie ad apłm : ut ostender& senon ad
hoc recessisse ut delicti. eẽt. obnoxius. secd

Expanded text:
fidem Dei. Unde Silas particeps laborum fidem Dei. Unde Silas particeps laborum Iesu Christi obsecro te de meo filio quem genui in vinculis Onesimo qui tibi aliqi utilis quem remisi tu autem illum id est mea viscera suscipe quem ego volueram mecum detinere ut pro te mihi ministraret in vinculis evangelii sine ex necessitate bonum tuum esset, sed uoluntarium. vero sublimem virum humiliare se; ideo ut in omnibus 318 forma sit ad profectum meritorum. Onesimum ergo profugum recurrentem ad divinum auxilium, cum esset in custodia urbis Romae baptizavit Apostolus , videns in illo utilitatis spem. Quem sic commendat, ut suum animum in illo significet idoneum ex inutili factum tam saecularibus, quam divinis obsequiis. Forsitan enim idcirco secessit ad horam, ut in aeternmagis tibi et in carne et in Domino? Onesimus, offenso domino proprio, confugit longa peregrinatione ad Apostolum; ut ostenderet se non ad hoc recessisse, ut delicti esset obnoxius, sed
Abbreviated transcription (Latin):
magnum habui & consolationem suꝑ caritate
tua: quia uiscera scõꝵ requieuer̃ ꝑte frater
Manifestũ ẽ quia idcirco se significat letũ eẽ
quia scoꝵ necessitatibus utensilia ministrabat:
Onde & paulus gaud& & certus ex hoc quia
obsequeretur : & manclatis quem constat esse
potiorem. Quã ꝓpter fidutiã multã habens
caritatem magis dep̃cor cũ talissis ut ꝑaũ.¬
uulus senex̃. Nunc aut̃ & uinctus iħu xp̃i:
Iuantũ ratiõ exigebat dignũ erat imꝑare disci¬
pło magistrũ: & fidutia apłice auctoritatis :
Sedquia uir bonus erat philemon ꝑ affectũ
illũ ꝓuocat. ob dedire coeuum actatis &
uinctum xp̃i iħu. Id ẽ. obligatũ negotis drucis.
uł propter nomex euis subiectũ uinculis: sicut
eraN & ipsrapłi : Tales enĩ fuer̃ uidas & sileas.
qui cũ explebe. eẽnt. primiores inter fratres.
obligauerant sem& ipsos dominicis actibus.
ut una cum a płis coagonitarent ꝓpter

Expanded text:
magnum habui et consolationem super charitate magnum habui et consolationem super charitate tua; quia viscera sanctorum requieverunt per te, frater. Manifestum est quia idcirco se significat laetum esse; quia sanctorum necessitatibus utensilia ministrabat: unde et plus gaudet, certus ex hoc quia obsequeretur et mandatis ejus, quem constat esse potiorem. Quapropter multam fiduciam habens charitatem tamen magis deprecor, cum sis talis, ut Paulus senex: nunc autem et vinctus Christi Jesu. Quantum ratio exigebat, dignum erat imperare discipulo magistrum ex fiducia apostolicae auctoritatis: sed quia vir bonus erat Philemon, per affectum illum provocat obaudire, quasi coaevum aetatis, et vinctum Christi Jesu, id est, obligatum negotiis Dominicis, vel propter nomen ejus subjectum vinculis, sicut erant et ipsi apostoli. Tales enim fuerunt Judas et Silas, qui cum ex plebe essent primores inter fratres, obligaverant semetipsos Dominicis actibus ; ut una cum apostolicis coagonizarent propter
Abbreviated transcription (Latin):
põ Ut dignitatẽ epłe a se misssȩ faceret.
ab in uria sua cepit :Sicut em̃ peccati causa
custodie uincula sũstinere: maxia gła
Co enĩ tempore qͦđ hanc epłam miste.
incustodia erat : Quam uis clericus non
fuerit ꝑhilemon. tooen int̾erat
ecclȩ siasticis neces sittitib: causa deuio¬
tionis: Vnde participẽ hrme dicitlaboꝵ:
Sut en̾ĩ multi quicũ sint digni. eaccusant
tamen: in fonos semet ipsos udicantes
tanti ministerii: unde uere digni appareN:
onibus meis: audiens fidẽ tuã & caritatem
quam habes in dnm iħm & in om̃s sanctos
ut communice tua accepta fiat in agnitione
omĩs boni: qua in nobis est iN xp̃o Gaudere
sedicie & deo gr̃as referrȩ in precibus suis
quia firmus erat infide. & bonis oꝑibus insifte¬
bat : Qui enim diligit xp̃m : ꝓbare hoc
Apłs tamexi hoc se dicit ad dere p̃cibus ut̃
oꝑatio eius cũ cognitione fiat bonitatis. Hoc
est tali hoc mexite oꝑetur: ut infuturũ
huius rei expect& mercedem Gaudiũ enĩ

Expanded text:
o. Ut dignitatem epistolae a se missae faceret, ab injuria sua coepit. Sicut enim peccati causa custodiae vincula sustinere maxima gloria; eo enim tempore quo hanc epistolam misit, in custodia erat. Quamvis autem clericus non fuerit Philemon, tamen intererat ecclesiasticis necessitatibus causa devotionis, unde participem hunc dicit laborum. Sunt enim multi, qui cum sint digni; excusant tamen, infimos semetipsos judicantes tanti ministerii: unde vere digni apparent.onibus meis, audiens fidem tuam et charitatem, quam habes in Dominum Jesum, et in omnes sanctos; ut communicatio tua accepta fiat in agnitione omnis boni, quae in nobis est in Christo. Gaudere se dicit, et Deo gratias referre in precibus suis, quia firmus erat in fide, et bonis operibus insistebat: qui enim diligit Christum, probare hoc Apostolus tamen hoc se dicit addere precibus, ut operatio ejus cum cognitione fiat bonitatis; hoc est, ut tali hoc mente operetur, ut in futurum hujus rei exspectet mercedem. Gaudium enim
Abbreviated transcription (Latin):
reposita est michi corona ustiȩ quã reddet
micin chĩs millo die uistus nidex: Non solũ aut̃
michi : sedethis quidiligunt aduentũ eiꝰ : om̃ia
que sibi & cet is utilia & ꝓspera essent seruasse
sc memorat: non solũ cnu inũbis sed & moꝑib for¬
mãse prebuit audientib & auctori suo uertt¬
tẽ predicationis fidelis dispensator existeret:
& contra mundi principes & potestates om̃
sollicitudine & ꝑitia conluctettꝰ Ixemplum
quomodo uncerent᷑ relinqueret : ut minolata
doctrina & agoris legitimũ ceritanen dignos
illos sticeret coronari quia ds̃ iustus iudex̃
dabit amplissima premia diligentib: se. & ex¬
pectantib: filium eiꝰ decclis Sollicitꝰ esto uemire
ad me ꝗ primũ: demas em̃me dere quid diligens
hoc sełm& habnt thesalomicã crescens ingtlatiã
dec hidalmatia : lucas est mecũ solus: mar em au¬
summt radduc tecu: est em̃ michi utilis inminis¬

Expanded text:
reposita est mihi corona justitiae, quam reddet reposita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex. Non solum autem mihi, sed et his, qui diligunt adventum ejus. » Omnia, quae sibi, et caeteris utilia, et prospera essent, servasse se memorat. Non solum enim verbis, sed et in operibus formam se praebuit audientibus, ut et auctori suo veritate praedicationis fidelis dispensator existeret, et contra mundi principes, et potestates omni sollicitudine, et peritia colluctatus, exemplum, quomodo vincerentur, relinqueret; et ut inviolata doctrina, et agonis legitimum certamen dignos illos faceret coronari, quia Deus justus judex dabit amplissima praemia diligentibus se, et exspectantibus Filium ejus de coelis. « Sollicitus esto venire ad me quam primum. Demas enim me derCrescens in Galatiam, Titus in Dalmatiam, Lucas est mecum solus. Marcum assume, et adhuc tecum: est enim mihi utilis in minis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥseruiant morib: eoꝵ: Prurintes  aureseor umi
ut audiant fabulas uamtatũ . compositas sub nõe
doc trine quib delectent᷑ Quod nullis tam ꝓpri¬
um est quam manicheis epnnescio qui habent dũsa
conm̃te inflatis nominib: nuncupatti cum sintres
friuole &quedam dilmm̃iti : Tu uero sobrius esto.
in om̃ib: paciens. opus fac cuuangłiste iministe¬
rium tuum eaple ł goem̃ iã delibor: &tẽ pꝰ
solutionis mee insitit : Ad mon& ethor teit᷑
ut ingilet indisciplina ecdi astica: t̃urilit̃
agat seripturas eaeplanet : ut prudentes
& cruditi mnanes stibulas intent : Apł̃s enim
sciens pasnonẽ suam inminere exemplum
prȩ conuersationis & sane doctrine in scõ timꝰ¬
theo uilt relinquere : ut ꝑtraducẽ nũꝗ
de ẽẽnt doctores idonei : Passionẽ tam̃ suam
delibationẽ appellat: dõ enim in molat᷑ qui pro
nistitia eiꝰ patitur : Certam̃ bonũ cerican: cur¬
summ consummarn: fidc̃ seruain qđ reliquũ est

Expanded text:
serviant moribus eorum. Pruriunt enim aures eorum, ut audiant fabulas vanitatum compositas sub nomine doctrinae, quibus delectentur. Quod nullis tam proprium est, quam Manichaeis, qui nescio quae habent diversa commenta inflatis nominibus nuncupata, cum sint res frivolae, et quaedam deliramenta. « Tu vero sobrius esto, in omnibus patiens, opus fac evangelistae, ministerium tuum exple. Ego enim jam delibor, et tempus solutionis meae instat. » Admonet et hortatur, ut vigilet, in disciplina ecclesiastica viriliter agat, Scripturas explanet, ut prudentes, et eruditi inanes fabulas vitent. Apostolus enim sciens passionem suam imminere, exemplum piae conversationis, et sanae doctrinae in sancto Timotheo vult relinquere, ut per traducem nunquam deessent doctores idonei. Tamen passionem suam delibationem appellat. Deo enim immolatur, qui pro justitia ejus patitur. « Certamen bonum certavi, cursum consummavi, fidem servavi: quod reliquum est,
Abbreviated transcription (Latin):
Aquila & priscilla hisunt apud quos hosprtatus
operabat᷑ manib Onesi forus aut̃ hic ẽ. cui testis
quimortuos excite bat trophimus infirmaret᷑:
sed signa ꝓpt̃ incredulos faciti funt : & quia
exđiũsis carisis meritũ collocat᷑ aprid m : ut
siue quis intribrlatione siue megritud me dõ grãs
agat nec ab adũ sa parte suffragiũ querat ũ ł sq¬
ciat meritis apud dm̃: Propt̃ imbres aut̃ & fri¬
gora conmonuit. ut autũ no ad seueniret : Salu¬
taot te eunbolus & pridens & linus & cladia & om̃s

Expanded text:
Aquila, et Priscilla hi sunt, apud quos hospitatus Aquila, et Priscilla hi sunt, apud quos hospitatus operabatur manibus. Onesiphorus autem hic est, cui testis qui mortuos excitabat, Trophimus infirmaretur? Sed signa propter incredulos facta sunt. Et quia ex diversis causis meritum collocatur apud Deum, ut sive qui in tribulatione, sive qui in aegritudine Deo gratias agit, nec ab adversa parte suffragium quaerit, ut proficiat meritis apud Deum. Propter imbres autem, et frigora commonuit, ut autumno ad se veniret. « Salutat te Eubolus, et Pudens, et Linus, et Claudia, et omnes