comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum: terres eloquentia: &
in epłar stilo ꝓpe tullium
repsentas Qd quereris me paruas
& incõptas litterulas mittere. non
uenit de incuria. s de timore tui.
ne uerbosius ad te loquens plura
rep̃hendenda transmittam Pt ut
simul epłe flagitantur: ut si cun¬
cta ad singulos uelim rescribere.
occurrere nequeam Unde accidit.
ut omissa compositione uerborum
et scribentiũ sollicitudine. dictẽ
qͥeqͥd in buccam uenerit: et amc̃
te tantum meors dictors ñ iudicẽ
considerẽ Iuas questiunculas tue
littere p̃ferebant.: u inam. quare sit
a deo induratũ cor pharaonis et apłs
dixerit. ñ uolentis neq eurrentis
sed miserentis ẽ dei᷑ et cetera que
liberũ tollere uident᷑ arbitrium:
altera quomodo scĩ sint qui de fide¬
lib idẽ.baptiratis nascantur: cũ
genes fortissime respondit: quode¬
tentꝰ oꝑe. implere ñ potui. quod
tibi ꝓmiserã: & danielem nr̃m rur¬
sum cõperendinaui Et qͥdẽ qͣmuis
mei amantissimi et egregii uiri. tam̃

Expanded text:
dum, terres eloquentia et in epistolari stilo - prope Tullium repraesentas. quod quereris me paruas et incomptas litterulas mittere, non uenit de incuria, sed de timore tui, ne uerbosius ad te loquens plura reprehendenda transmittam. et, utsimul epistulae flagitantur, ut, si cuncta ad singulos uelim rescribere, occurrere nequeam. unde accidit, ut omissa conpositione uerborum et scribentium sollicitudine dictem, quicquid in buccam uenerit, et amicum te tantum meorum dictorum, non iudicem considerem. Duas quaestiunculas tuae litterae praeferebant: unam, quare sit a deo induratum cor Pharaonis et apostolus dixerit: non uolentis neque currentis, sed miserentis est dei et cetera, quae liberum tollere uidentur arbitrium; alteram, quomodo sancti sint, qui de fidelibus, id est baptizatis, nascantur, cum genes fortissime respondit; quo detentus opere inplere non potui, quod tibi promiseram, et Danielem nostrum rursum conperendinaui. et quidem, quamuis mei amantissimi et egregii uiri, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
& repudiatam uiuo marito. alteri
ñ nubere: aut certe uiro suo debe¬
re reconciliari: Nec ñ & in alio loco
Mulier alligata ẽ quanto tempore uir
eius uiuit: Qd si dormierit uir eiꝰ.
liberata ẽ: cui uult nubat. tantũ
in dño. id ẽ xp̃iano Qui scdas nup¬
tias terciasq concedit in dño: pͥmas
cũ ethnico ꝓhibet: Aperiant queso
aures obtrectatores mei: et uideãt
me t̾tias & scdas nuptias in dño con¬
cessisse: Qui scd̾as & t̾̃cias ñ dãpnaui:
pͥmũ potui dampnare matrimoniũ:

Expanded text:
et repudiatam, vivo marito, alteri et repudiatam, vivo marito, alteri non nubere: aut certe viro suo debere reconciliari. Necnon et in alio loco: Mulier alligata est, quanto tempore vir ejus vivit. Quod si dormierit vir ejus, libeino\', id est Christiano. qui secundas nuptias tertiasque concedit in domino, primas cum ethnico prohibet. Aperiant, quaeso, aures obtrectatores mei et uideant me secundas et tertias nuptias in domino concessisse. qui secundas et tertias non damnaui, primum potui
Abbreviated transcription (Latin):
dextris tuis in uestitu deaurato. cir¬
cundata uarietate: Et petrꝰ apłs:
sicut coheredes ait multiplicis gr̃e
tentio: claudere oculos. nec aꝑtissimũ
lumen conspicere: In eccłia diximus¬
dona diu̾sa: & aliud donũ uirginita¬
tis. aliud nuptiarũ: Et pꝰ paululum:
Concedo et nuptias ẽẽ dĩ donũ: s int̃
donum & donũ magna diu̾sitas ẽ:
Et qđ dĩ donum uoce aꝑtissima ꝓnũ¬
tiamus: dampnare dicimur: Por¬
ro si ioseph in typo dñi accipit᷑: tu¬
nica eius uaria atq distincta. in uͥ¬
ginib. uiduis.continentib ac ma¬
ritis ẽ: Et potest uideri quasi alie¬
nus qui de tunica xp̃i ẽ: cum ipsam
reginam hoc ẽ eccłiam saluatoris in
uestitu deaurato. eadem uarietate
circumdatam dixerimꝰ: Sed et in
consequentib de coniugio disputã¬
tes: eundem sensum secuti sumus:
hic locus ad p̾sentem controu̾siam
ñ ꝑtinet: Nocet enĩ iuxta senten¬
tiam saluatoris. uxorem excepta cau¬
sa fornicationis non repudiandam:

Expanded text:
dextris tuis in vestitu deaurato, circumdata varietate. Et Petrus Apostolus: Sicut cohaeredes, ait, multiplicis gratiae tentio claudere oculos, nec apertissimum lumen aspicere? In Eccdona diuersa et aliud donum uirginitatis. aliud nuptiarum. et post paululum: concedo et nuptias esse dei donum, sed inter donum et donum magna dinersitas est. et quod dei donum uoce apertissima pronuntiamus, damnare dicimur? porro, si Ioseph in typo domini accipitur, tunica eius uaria atque distincta in uirginibus, uiduis, continentibus ae maritis est et potest uideri quasi alienus, qui de tunica Christi eBt, cum et ipsam reginam, hoc est ecclesiam saluatoris, in uestitu deaurato eadem uarietate ciconsequentibus de conjugio disputantes, eumdem sensum secuti sumus. Hnon pertinet. Docet enim juxta sententiam Domini, uxorem, excepta causa fornicationis, non repudiandam,
Abbreviated transcription (Latin):
sententiã nos exponentes: hec intu¬
limus Quid inquit uelim: ꝑspicuũ
ẽ S qm̃ in eccłia diuersa sunt donaͥ
concedo et nuptias: ne uidear damp¬
nare naturam: Simulq considera:
qd aliud donum uirginitatis sit. ali¬
ud nuptiarum. Si enim eadẽ eẽt
merces nuptarũ. & uirginum: nũ¬
quã dixisset pꝰ p̃ceptum continentiȩ
sed umusquisq ꝓpͥum habet donum
ex do: alius qͥdem sic. aliꝰ uero sic U¬
bi ꝓpͥetas singuloꝵ ẽ: ibi altrinsecus
diuersitas: Concedo et nuptias eẽ di
donum: s inter donũ ꝙ donũi. mag¬
na diu̾sitas ẽ Neniq et apłs de eod̾e
pꝰ incestum penitent e: e contrario
inquit donate ei & consolamini:
& si cui. quid donastis. & ego Ac ne
putaremꝰ donũ hominis contẽpnẽ¬
dum: adlidit: Nam et ego quod lo¬

Expanded text:
sententiam nos exponenteshaecintulimus: quid, inquit, uelim, perspicuum est. sed quoniam in ecclesia diuersa sunt dona, concedo et nuptias, ne uidear damnare naturam. simulque considera, quod aliud donum uirginitatis sit, aliud numerces nuptarum et virginum, numquam dixisset post praeceptum continentiae: Sed unusquisque proprium habet donum ex Deo: alius quidem sic, alius autem sic. Ubi proprietas singulorum est, ibi altrinsecus diversitas. Concedo et nuptias esse Dei donum, sed inter donum et donum magna diuersitas est. denique et apostolus de eodem post incestum paenitente: \'e contrario\', inquit, \'donate ei et consolamini\' et: \'si cui quid donastis, et ego1. ac ne putaremus donum hominis contemnendum, addidit: \'nam et ego, quod do
Abbreviated transcription (Latin):
dissem: me daturum ẽẽ pollicitꝰ sũ.
& ilico eẽ missurũ: Paululũ autẽ mo¬
rarũ fuit in medio: dũ quero optimũ
uelũ ꝓ eo mittere: Arbitrabar enum:
de cypro mͥ eẽ mittendũ Hc̃ autẽ
misi qđ potui reꝑire: & p̾cor ut iube¬
as prb̃o ipsiꝰ loci susciꝑe uelũ a lectore.
qđ a nobis missũ ẽ: & deinceps p̃cipere.
di Iecet enim honestatem tuã hanc
magis habere sollicitudinẽ. ut seru
miscdia di indiget. caue: qͥa origenis¬
heresim p̃dicat & docet: ne forte aliqͦs
de popło tibi credito. ad ꝑu̾sitatẽ sui ĩ¬
ducat erroris: Opto. ut ualeatis in do¬
& qͥdã luciferi sectator cum
alio eccłiȩ alĩno ocdiosa loqͣ

Expanded text:
dissem, me daturum esse pollicitus sum dissem, me daturum esse pollicitus sum et ilico esse missurum. paululum autem morarum fuit in medio, dum quaero optimum uelum pro eo mittere; arbitrabar enim de Cypro mihi esse mittendum. nunc autem misi, quod potui repperire, et precor, ut iubeas presbytero ipsius loci suscipere uelum a lectore, quod a nobis missum est, et deinceps praecipere i non adpendi. decet enim honestatem tuam hanc magis habere sollicitudinem et uti scmisericordia dei indiget, caue, qhaeresim praedicat et docet, ne forte aliquos de populo tibi credito ad perversitatem sui inducat erroris. Opto ut valeatis in Douod quidam Luciferi sectator, cum alio Ecclesiae alumno odiosa loq
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatio: Pret̾ea qͥa audiui quosdã
mͦ m᷑are contra me. qͣndo simul ꝑge¬
bamus ad scm̃ locũ qui uocat᷑ bethel.
ubi cũ collectã tecũ ex more eccłiastico
facerem. & uenissem ad uillã q̃ dr̃ ana¬
blatha. uidissemq ibi p̃teriens lucer¬
nam ardentem. & int̾rogassẽ qͥ locus
eẽt. didicissemq eẽ eccłiã. & intrassẽ
ut orarem: inueni ibi uelũ pendens
inforib eiꝰcdem eccłiȩ tinctũ atq de¬
pictũ. & habens imaginẽ quasi xp̃i.
uł scĩ cuiꝰcdam Non enim satis memi¬
ni:cuiꝰ imago fuerit Cũ gͦ hoc ui¬
dissem in eccła xp̃i contra auctorita¬
tem scͥpturarũ boĩs pendere imagi¬
nẽ: scidi illud: & magis dedi consili¬
um custodib eiꝰdem loci. ut pauꝑẽ
mortuũ eo obuoluerent. et efferrent:
illiq contra mm᷑antes dicerent. si scin¬
dere uoluerat: iustũ erat ut aliud cla¬
ret uelũ. atq mutaret Quod cũ au¬

Expanded text:
praedicatio. Praeterea — quia audiui quosdam praedicatio. Praeterea — quia audiui quosdam murmurare contra me — quando simul pergebamus ad sanctum locum, qui uocatur Bethel, ut ibi collectam tecum ex more ecclesiastico facerem, et uenissem ad uillam, quae dicitur Anablata, uidissemque ibi praeteriens lucernam ardentem et interrogassem, qui locus esset, didicissemque esse ecclesiam et intrassem, ut orarem, inueni ibi uelum pendens in foribus eiusdem ecclesiae tinctum atque depictum et habens imaginem quasi Christi uel sancti cuiusdam; non enim satis memini, cuius imago fuerit. cum ergo hoc uidissem, in ecclesia Christi contra auctoritatem scripturarum hominis pendere imaginem, scidi illud et magis dedi consilium custodibus eiusdem loci, ut pauperem mortuum eo obuoluerent et efferrent. illique contra murmurantes dicere: \'si scindere uoluerat, iustum erat, ut aliud daret uelum atque mutaret! quod cum au
Abbreviated transcription (Latin):
erimus Nouimꝰ autẽ quia cũ ille re¬
uelatus fuerit: similes ei erimꝰ Ui¬
debimꝰ enĩ eũ sicuti ẽ: hoc enim ꝓpt̃
ẽ: sicut et in alio loco legimus: A
scĩ arrabonem & portiuncłam susce¬
pert̃: Primꝰ moyses: cuiꝰ fulsit faci
igneo eurru raptus in celũ: & ignis
detͥm̃ta ñ sentiens Stephanus lapicla¬
batur: & faciem habebat angłi. q̃ ab
omib cernebat᷑: hoc autẽ qd in pau¬
eis diximꝰ. de om̃ib ẽ intelligendũ:
ut impleat᷑ illud qd̾ scͥptũ ẽ Oĩs qui¬
scĩficat semetipsũ: inter beatos nuime
ant dilectissime: custodi animã tuã.
cit scͥpt᷑ã diuina Nolite mͣmurare¬
serpentib ꝑiert̃ Magis acqͥesce ueri¬
tati: & dilige diligentes te. & uerita¬
tem Os autẽ pacis p̃stet nobis iuixta
suã clem̃tiam.ut conterat᷑ sathanas
sub pedib. xp̃ianoꝵ: et abiciatur oĩs
occasio ꝑu̾sa. ne scindat᷑ in nobis uĩ¬
culũ caritatis & pacis. et recte fide

Expanded text:
mus. nouimus autem, quia, cum ille reuelatus fuerit, similes ei erimus. uidebimus enim eum, sicuti est. hoc enim propter , dictum est, sicut et in alio loco legimus: a sancti arrabonem et portiunculam susceperunt: primus Moyses, cuius fulsit facieigneo curru raptus in caelum et ignis detrimenta non sentiens; Stephanus lapidabatur et faciem habebat angeli, quae ab omnibus cernebatur. hoc autem, quod in paucis diximus,. de omnibus intellegendum, ut inpleatsanctificat semetipsum, inter beatos numerant, dilectissime, custodi animam tuam, enim Scriptura divina: « Nolite mserpentibus perierunt. magis adquiesce ueritati et dilige diligentes te et ueritatem. deus autem pacis praestet nobis iuxta suam clementiam, ut conteratur satanas sub pedibus Christianorum et abiciatur omnis occasio peruersa, ne scindatur in nobis uinculum caritatis et pacis et rectae fidei
Abbreviated transcription (Latin):
sectatoribus. pax eccłiȩ reddita sit. &
disciplina dm̃ conseruetur: Atq uti¬
nam apud uos quoq deponerent hipo¬
erisim. qui occulte dicunt᷑ surruere
ueritatem: de qͥb ñ bene sentientes
in his regionib fr̃s. hec me scribere
ꝓuocarunt: Quamobrẽ cauete. et ef¬
fugite huicemodi homines: et nixta
quod scriptum ẽ. si quis ñ affert ad
uos ȩccliasticã fidẽ. hinc nec aue di¬
xeris: qñquã ex suꝑfluo faciã. hȩc
tibi scribere. qui potes etiam aberro¬
re reuocare: Tamen nichil nocet: q̃
prudentes et eruditos uiros ꝓ solli¬
citudine fidei cõmoneri: Om̃s fr̃s
qui tecum sunt. meo nomine sa¬

Expanded text:
sectatoribus pax ecclesiae reddita sit et sectatoribus pax ecclesiae reddita sit et disciplina domini conseruetur. atque unam apud uos quoque deponerent hypocrisin, qui occulte dicuntur subruere ueritatem! de quibus non bene sentientes in his regionibus fratres haec me scribere prouocarunt. quam ob rem cauete et effugite . huiusce modi homines et, iuxta quod scriptum est, si quis non adfert ad uos ecclesiasticam fidem, huic nec aue dixeritis. quamquam ex superfluo faciam haec tibi scribere, qui potes etiam ab errore reuocare, tamen nihil nocet etiam prudentes et eruditos uiros pro sollicitudine fidei commoneri. omnes fratres, qui tecum sunt, meo nomine sa
Abbreviated transcription (Latin):
nodica habes ad me dirigas: quo possĩ
tanti pontificis auctoritate firmatus.
liberius et confidentiꝰ ꝓ xp̃o ora resera¬
re: Uincentius prb̃r ante biduũ quã
hanc epłam darem de urbe uenit: et
supplicit᷑ te salutat: crebroq sermone
concelebrat. romã et totam italiam tu
papa beatissime: et ꝑ omẽm occasionẽ
ad occidentales ep̃os scribe: ut mala ger¬
mina. acuta ut ipse significas suecid̾e
falce non cessent:.lxii. łpła. beati
theophili ad ieronimiun
omino dilectissimo et amantis¬
simo fr̃i ierommo prb̃o: theo¬
philus ep̃c Didici quod et scĩ¬
tas tua nouerit theodorum monachĩt
eiusq studium comꝓbaui: quia cum
a nobis roma nauigaturus exiret.
noluit ante ꝓficisesͥ nͥ te et scõs fr̃s
qui tecũ st̃ in monasterio. quasi sua uis¬
cera amplexaret᷑ et inuseret: Quem
nasteria: et referre potest continen¬
tiam et mansuetudinẽ monachoꝵ:
quomͦ extinctis ac fugatis origenis

Expanded text:
nodica habes, ad me dirigas, quo possim nodica habes, ad me dirigas, quo possim tanti pontificis auctoritate firmatus liberius et confidentius pro Christo ora reserare. Uincentius presbyter ante biduum, quam hanc epistulam darem, de urbe uenit et suppliciter te salutat crebroque sermone concelebrat Romam et totam Italiam tuipapa beatissime, et per omnem occasionem ad occidentales episcopos scribe, ut mala germina acuta, ut ipse significas, succidere falce non cessent. LXXXIX. EPISTULA THEOPHILI AD HIERONVMUM. Domino dilectissimo et amantissimo fratri Hieronymo presbytero Theophilus episcopus. Didici, quod et sanctitas tua nouerit, Theodorum monachum eiusque studium conprobaui, quia, cum a nobis Romam nauigaturus exiret, noluit ante proficisci, nisi te et sanctos fratres, qui tecum sunt in monasterio, quasi sua uiscera amplexaretur et inuiseret. quem ae monasteria et referre potest continentiam et mansuetudinem monachorum, quomodo extinctis ac fugatis Origenis
Abbreviated transcription (Latin):
habuerint portitores: & adu̾sus scele¬
ratissimã heresim delũ fidi de monstͣ¬
rint: Uox beatitudinis tue in toto or¬
be ꝑsonuit: et cunctis. xp̃i eccłis letã¬
tibus. diaboli uenena siluerunt: Neqͣ¬
quam antiquus serpens sibilat: sed cõ¬
tortus et euisceratꝰ in cau̾narũ tenebͥs
delitescens. solem clarum ferre ñ susti¬
net: Qui qͥdem suꝑ hac re et anteqͣm
scriberes. ad occidentem epłas miserã:
ex parte. hereticoꝵ strophas mee lin¬
guę hominib indicans: Et dispensa-¬
tione dei factũ puto. ut eo in tempo¬
re tu quoq ad payam anastasiũ scribe¬
res: et nrãm dum ignoras sententiam
roborares: Herumate nẽ cõmoniti.
magis studium accõmodauimus : ut
et hic ꝓcul simplices aberrore reuoce¬
mus: nec timeainus odia subire qͦrũ¬
dam: Nonenim debemus hominib
placere sed deo: quanquã ardentius
ab illis defendatur heresis. quam a nob̾
oppugnet᷑:. Simulq obsecro. ut siqua sy¬

Expanded text:
537 habuerint portitores: et adversum scele537 habuerint portitores: et adversum sceleratissimam haeresim, zelum fidei demonstrarint. Vox Beatitudinis tuae in toto orbe personuit et cunctis Christi ecclesiis laetantibus diaboli uenena siluerunt. nequaquam antiquus serpens sibilat, sed contortus et euisceratus in cauernarum tenebris delitescens solem clarum ferre non sustinet. equidem super hac re, et antequam scriberes, ad occidentem epistulas miseram ex parte hereticorum strophas meae linguae hominibus indicans. et dispensatione dei factum puto, ut eo in tempore tu quoque ad papam Anastasium scriberes et nostram, dum ignoras, sententiam roborares. uerum nunc a te commoniti magis studium adcommodabimus, ut et hic et procul simplices ab errore reuocemus nec timeamus odia subire quorundam - non enim debemus hominibus placere, sed deo —, quamquam ardentius ab illis defendatur heresis, quam a nobis oppugnetur. simulque obsecro, ut, si qua sy
Abbreviated transcription (Latin):
nec uelle te in aliquo ledere:. Lx.
Epła.beati theophili adieronimũ.
ilectissimo & amantissimo
Ffrĩ ierommo: theophilus
lectissimo diacono athanasio: in eccle¬
siastica directus ẽ causa Quam cum
didiceris: ñ ambigo quin nr̃m stu¬
dium ꝓbes: & in ȩccłiȩ uictoriis głe¬
ris Nam origenis heresim in monas¬
teriis nitrie quidam nequã et furi¬
osi homines serere et fundare cupien¬
tes. ꝓpħica falce succisi sunt: qͥa recor¬
dati sumus apłi cõmonentis: argue
eos seuere: festina gͥ et tu partẽ huius
p̃mii recepturus. deceptos quosq emen¬
dare sermonibus: Oytamusq si fieri
potest in dieb nr̃is. catholicam fidem.
et eccłie regulas. cum subiectis nobis
popłis custodire: et omnes nouas sopi¬
mi ad theophilum
eatissimo pape theophilo: iero¬
nimus: Nuplicem mͥ grãm be¬
atitudinis tue littere p̃stite¬
runt: quod et scõs ac uenerabiles aga¬
thonem ep̃m et diaconũ athanasium

Expanded text:
nec uelle te in aliquo laedere. + LXXXVII. nec uelle te in aliquo laedere. + LXXXVII. EPISTULA THEOPHILI AD HIERONVMUM. Dilectissimo et amantissimo fratri Hieronymo Theophlectissimo diacono Athanasio in ecclesiastica directus est causa, quam cum didiceris, non ambigo, quin nostrum studium probes et in ecclesiae uictoriis glorieris. nam Origenis heresim in monasteriis Nitriae quidam nequam et furiosi homines serere et fundare cupientes prophetica falce succisi sunt, quia recordati sumus apostoli commonentis: argue eos seuere. festina igitur et tu partem huius praemii recepturus deceptos quosque emendare sermonibus. optamusque, si fieri potest, in diebus j nostris catholicam fidem et ecclesiae regulas cum subiectis nobis I populis custodire et omnes nouas sopiI. AD THEOPHILUM. Beatissimo papae Theophilo Hieronymus. Duplicem matitudinis tuae litterae praestiterunt: quod et sanctos et venerabiles Agathonem Episcopum, et Diaconum Athanasium
Abbreviated transcription (Latin):
eatissimo pape theophilo: ie¬
romimus Nuꝑ tuȩ beatitudi¬
nis scripta ꝑcepi. emendantia uetus
silentium: et me ad solitũ officium
citatos. raptim palestine lustrasse re¬
latebras ꝑsecutos. breuiter scribimus.¬
qd totus orbis exultet. & in tuis uicto¬
riis głet᷑. erectumq alexandriȩ uex¬
illum. & adu̾sus heresim trophea ful¬
gentia. gaudens popłoꝵ turba ꝓspec¬
tet: Macte uictꝰ. macte delo fideios¬
tendisti: quod huc usq taciturntas
dispensatio fuerit. ñ consensus lab̾e
enim reuerentiȩ tue loqͦr: doleba¬
mus te nimiũ eẽ patientem: et igno¬
rantes magistri gubernacła. gestie¬
bamur in interitũ ꝑditoꝵ: S ut¬
uideo diu exaltast manũ: & suspen¬
disti plagam. ut ferires fortiter: Suꝑ
susceptionẽ cuiꝰdã. ñ debes contra ur¬
bis huiꝰ dolere pontificẽ: quia nicħ
tuis litteris p̃cepisti: et temerariũ
fuit de eo quod nesciebat ferre sen¬
tentiam: Tam̃ reor. illũ nec audere

Expanded text:
EATISSIMO PAPAE THEOPHILO HIERONYMUS. 1. Nuper tuae Beatitudinis percepi scripta, emendantia vetus silentium, et me ad solitum officium citatos, raptim Palaestinae lustrasse relatebras quod totus orbis exultet et in tuis uictoriis glorietur erectumque Alexandriae uexillum aduersus heresim tropaea surgentia gaudens populorum turba prospectet. macte uirtute, macte zelo fidei! ostendisti, quod huc usque taciturnitas dispensatio fuerit, non consensus. libere enim reuerentiae tuae loquor: dolebamus te nimium esse patientem et ignorantes magistri gubernacula gestiebamus in interitum perditorum. sed tu ideo diu exaltasti manum et suspendisti plagam, ut ferires fortius. super susceptione cuiusdam non debes contra huius urbis dolere pontificem, quia nihil tuis litteris praecepisti et temerarium fuit de eo, quod nesciebat, ferre sententiam; tamen reor illum nec audere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ carnem: ds̃ filium suũ misit insi¬
militudinẽ carnis peccati: et de pec¬
cato condempnauit peccatũ in car¬
ne: Et iterum: Ex oꝑibus legis non
iustificabit᷑ omĩs caro Quod ne de
lege tantũmͦ dictum putes. et non
de oĩb mandatis. que uno legis noie
continentur: icde apłs scribit dicens
Consentio enim legi dei iuxta interi¬
orem hominẽ: Uideo autẽ aliã legẽ
in menbris meis. repugnantẽ legi
mentis mee: et captiuantẽ me in le

Expanded text:
per carnem, deus filium suum mittens in siper carnem, deus filium suum mittens in similitudine carnis peccati et de peccato condemnauit peccatum in carne et iterum: ex operibus legis non iustificabitur omnis caro. quod ne de lege tantum Moysi dictum putes et non de omnibus mandatis, quae uno legis nomine continentur, idem apostolus scribit dicens: consentio enim legi dei iuxta interiorem hominem; uideo autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et captiuantem
Abbreviated transcription (Latin):
decipiendas rudes animas frustra
conaris adiungere: ñ absq dei gr̃a.
Si enun semel ꝑse homo potest esse
sine peccato: quid necessaria ẽ gr̃a di:
Si autẽ sine illius grã nichil pocest fa¬
cere: qͥd necesse fuit dicere. posse qđ
ñ potest : Potest inquit ẽẽ sine pecca¬
to: potest eẽ ꝑfectus. si uoluerit: Quis
enim. xp̃ianoꝵ ñ uult ẽẽ sine pecca¬
toꝰ aut quis ꝑfectionẽ recusat. si suf¬
ficit ei uelle. & statim seqͥt᷑ posse. si uel¬
ẽ: qui nolit eẽ sine peccato Om̃s ergo
sine peccato ert̃: quia om̃s cupiunt
ẽẽ absq peccato. Et in hoc ingratꝰ te¬
nebͤris: ut quia aut nullũ aut rarũ
quenq sine peccato ꝓferre potes. õs
absq peccato ẽẽ fatearis Possibilia in¬
quit mandata dedit deus: Et quis
hoc negat: S quomͦ hec sit intelli¬
genda sentencia: uas electionis aꝑ¬
tissime docet: Ait enim: Quod erat
impossibile legis in quo infirmabat᷑

Expanded text:
decipiendas rudes animas frustra decipiendas rudes animas frustra conaris adiungere: \'non absque dei gratia\'. si enim semel per se homo potest esse sine peccato, quid necessaria est gratia dei ? sin autem sine illius gratia nihil potest facere, quid necesse fuit dicere posse, quod non potest? \'potest\', inquit, \'esse sine peccato, potest esse perfectus, si uoluerit\'. quis enim Christianorum non uult esse sine peccato aut quis perfectionem recusat, si sufficit ei uelle et statim sequitur posse, si uelest, qui nolit esse sine peccato: omnes ergo sine peccato erunt, quia omnes cupiunt esse absque peccato. et in hoc ingratis teneberis, ut, qui aut nullum aut rarum quemque sine peccato proferre potes, omnes absque peccato esse fatearis. \'possibilia\', inquit, \'mandata dedit deus\'. et quis hoc negat? sed quomodo haec sit intellegenda sententia, uas electionis apertissime docet; ait enim: quod erat inpossibile legis, in quo infirmabatur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓeis qui persecunt᷑ uos: Sinautẽ diffici¬
lia: cur ausus es dicere facilia ẽẽ deimã¬
data. que nullus impleuerit: Non in¬
telligis tuas inter se pugnare sententi¬
as: Aut enim facilia sunt. et infunita ẽ
multitudo hominũ. que ea impleũit.
aut difficilia. & temere dixisti ẽẽ facile
quod difficile ẽ: Soletis et hoc dicere.
aut possibilia. ẽt manclata. et recte a
do data: aut impossibilia. et ñ ihis
culpam ẽẽ qui acceꝑe mandata: sed in
eo qui dedit impossibilia: Nũquid p̃cepit
mͥ ds̃ ut eẽm quod ds̃ ẽ. ut nchil inter
me eẽt & dm̃ creatorẽ: ut maior eẽm an¬
głorũ fastigio. ut haberẽ qđ angłi non
habent: Ne illo scriptum ẽ. quasi ꝓpͥum:
qui peccatum ñ fecit. nec dolus inuen¬
tus ẽ in ore eius: Si hoc et mͥ cõmime
Alioquin ꝑse tua sententia destruet᷑:
Asseris posse hominẽ sine peccato esse
si uelit: et post gͣuissimũ sõnum. ad

Expanded text:
pro his, qui persequuntur uos? sin autem difficipro his, qui persequuntur uos? sin autem difficilia, cur ausus es dicere facilia dei esse mandata, quae nullus inpleuerit? non intellegis tuas inter se pugnare sententias? aut enim facilia sunt et infinita est multitudo hominum, qui ea inpleuerint, aut difficilia et temere dixisti esse facile, quod difficile est. Soletis et hoc dicere, aut possibilia esse mandata et recte a deo data aut inpossibilia et non in his esse culpam, qui accepere mandata, sed in eo, qui dedit inpossibilia. numquid praecepit mihi deus, ut essem, quod deus est, ut nihil inter me esset et dominum creatorem, ut maior essem angelorum fastigio, ut haberem, quod angeli non habent? de illo scriptum est quasi proprium: qui peccatum non fecit nec dolus inuentus est in ore eius. si hoc et mihi communalioquin per se tua sententia destruitur. adseris posse hominem esse sine peccato, si uelit, et post grauissimum somnum ad
Abbreviated transcription (Latin):
faciamus hoc aut illud Nẽ autẽ exul¬
tatis in suꝑbiis ur̃is: Oĩs istiꝰmodi gła¬
tio. pessima ẽ: Iniuriam tib fieripu¬
tas: et destrui arbitrii libertatẽ. si ad
dm̃ semꝑ auctorem recurras: si ex illiꝰ
pendeas uoluntate. et dicas. oculi mei
pedes meos: Unde et audes lingua
ꝓferre temeraria: unũquemq suo ar¬
bitrio regi Si suo regitur arbitrio:
ubi ẽ auxilium dei: Si xp̃o rectore
ñ indiget: quomͦ scripsit ierennas. ñ¬
ẽ in homine uia eius. et adño gressus
hominis dirigunt᷑ : facilia dicis dei
ẽẽ manclata: et tamen nullũ ꝓferre
potes.qui uniuer sa compleuerit: Res¬
ponde mꝰ facilia sunt an difficilia:
Si facilia: ꝓfer quis ea impleuerit. et cͣ
dauid in psalmo canat. qui fingis labo¬
rem inp̃cepto: et it̃m ꝓpter uerba labi¬
oꝵ tuoꝵs ego custodiui uias duras: et do¬
minus in eugłio. intrate ꝑ angustã por¬
tam: & diligite inmicos ur̃os. et orate

Expanded text:
faciamus hoc aut illud. nunc autem exulfaciamus hoc aut illud. nunc autem exultatis in superbiis uestris; omnis istius modi gloriatio pessima est. iniuriam tibi fieri putas et destmi arbitrii libertatem, si ad deum semper auctorem recurras, si ex illius pendeas uoluntate et dicas: oculi mei pedes meos ? unde et audes lingua proferre temeraria unumquemque suo arbitrio regi ? si suo regitur arbitrio, ubi est auxilium dei ? si Christo rectore non indiget, quomodo scribit Hieremias: nonest in homine uia eius et: adomino gressus hominis diriguntur ? facilia dicis dei esse mandata et tamen nullum proferre potes, qui uniuersa conpleuerit. responde mihi: facilia sunt an difficilia? si facilia, profer, quis ea inpleuerit et cur Dauid in psalmo canat: qui fingis dolorem in praecepto et iterum: propter uerba labiorum tuorum ego custodiui uias duras et dominus in euangelio: intrate per angustam portam et: diligite inimicos uestros et: orate
Abbreviated transcription (Latin):
ditionẽ hoĩs referas. et non in singłis
oꝑib auxiliũ di requirasͥ ne scilicet
lib̾um arbitũ uidearis amittere: et
cũ dĩ contempnas adminiculũ: hoĩs
queras auxilia. Audite queso: audite
sacͥ legui: Si inquit uoluero euruare
digitum. mouere manũi. sedere. stare.
ambulare. discurrere. sputa iacere.
duob digitulis nariũ purgam̃ta dis¬
cutere. releuare aluum. urinã digere̾:
semꝑ m auxiliũ di erit necessarium:
Audi ingrate. ĩmo sacͥlege: apłm predi¬
cantẽ: Siue manducetis. siue bibatis.
siue aliud quid agatis: omĩa in nomine
dñi agite: Et illud iacobi: Ecce nẽ qui
dicitis. hodie. et eras ꝓficiscem̃ in illã
ciuitatem. et faciemius illie annum.
et negociemur et lucrem᷑: qui nescitis.
de crastino Que ẽ enĩ uita ur̃a: Aura
enim ẽ siue uapor. paululũ apparens.
deinde dissipata: ꝓeo qđ debeatis di¬
cere. si dñs uoluerit. et uixerimꝰ: ut

Expanded text:
ditionem hominis referas et non in singulis ditionem hominis referas et non in singulis operibus auxilium dei requiras, ne scilicet liberum arbitrium aidearis amittere, et, cum dei contemnas adminiculum, hominum quaeris auxilia\'? Audite, quaeso, audite sacrilegium: \'si\', inquit, \'uoluero curuare digitum, mouere manum, sedere, stare, ambulare, discurrere, sputa iacere, duobus digitulis narium purgamenta decutere, releuare aluum, urinam digerere, semper mihi auxilium dei erit necessarium? \' audi, ingrate, immo sacrilege, apostolum praedicantem: siue manducatis siue bibitis siue aliud quid agitis, omnia in nomine domini agite et illud Iacobi: age nunc qui dicitis: hodie et cras proficiscemur in illam ciuitatem et faciemus illic annum unum et negotiemur et lucremurqui nescitis de crastino; quae est enim uita uestra? aura enim estis siue uapor paululum apparens, deinde dissipata- pro eo, quod debeatis dicere: si dominus uoluerit et uixerimus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cũ omĩa feceritis: dicite serui in¬
utiles sumꝰ: qd̾ debuimꝰ fac̾e̾ ñ fecimꝰ:
Si inutilis ẽ qͥ fecit omĩa: quid de il¬
lo dicendũ ẽ qui explicare ñ potuit:
Uñ et apłs ex parte accepisse et ex par¬
te cõp̃hendisse se dicit: & necdũ esse
ꝑfectum: p̃teritoꝵq obliuiser: & in
futurũ se extendere: Qui semper
p̃teritoꝵ obliuiscit᷑: et futura desi¬
derat: ostendit se p̃sentibus ñ eẽ con¬
tentum: Quod autẽ sursũ deorsum
iactitant liberum a nobis arbitriũ
destrui: audiant e contrario eos ar¬
le eo abittuntur aduersus benefi¬
cium largitoris: Quis destruit arbitͥ¬
umꝰ ille qui semꝑ agit deo grãs. ꝙ qđ¬
cumq in suo fluit riuulo ad fontem
refert: an qui dicit. recede a me quia
mundus sũ. ñ habeo te necessarium.
dedisti enim mͥ semel arbitrii liberta¬
tem.ut faciam quod uoluero. quidrur¬
sũ te ingeris. ut nichil possim facere.
isi tu in me tua dona compleueris:
Fraucdulenter p̃tendis dĩ grãm. ut ad cõ¬

Expanded text:
ia feceritis, dicite: Servi inutiles sumus: quod debuimus facere, fecimus . Si inutilis est qui fecit omnia, quid de illo dicendum est, qui explere non potuit? Unde et Apostolus, ex parte accepisse, et ex parte conprehendisse se dicit et necdum esse perfectum, praeteritorum obliuisci et in futurum se extendere. qui semper praeteritorum obliuiscitur et futura desiderat, ostendit se praesentibus non esse contentum. quod autem sursum deorsum iactitant liberum a nobis arbitrium destrui, audiant e contrario eos arle eo abutuntur aduersum beneficium largitoris. quis destruit arbitrium? ille, qui semper agit deo gratias et, quodcumque in suo fluit riuulo, ad fontem refert, an qui dicit: \'recede a me, quia mundus sum; non habeo te necessarium\'. dedisti enim mihi semel arbitrii libertatem, ut faciam, quod uoluero; quid rursum te ingeris, ut nihil possim facere, nisi tu in me tua dona conpleueris? fraudulenter praetendis dei gratiam, ut ad con
Abbreviated transcription (Latin):
potissimũ parte homines condid̾it.
ad imaginẽ & similitudinẽ suam:
Qui hȩc relinquentes. multis se ques¬
tionib implicart: et ꝑ has in cenũ
dimersi sunt peccatoꝵ: Nos autem
dilectissime credimꝰ his q̃ locutꝰ est
dñs: et scimꝰ qđ in cunctis homini¬
b imago di ꝑmaneat: ipsiq concedi¬
mus nosse in qua parte homo adima¬
ginem di conditꝰ sit : S neq illud qd̾

Expanded text:
potissimum parte homines condiderit potissimum parte homines condiderit ad imaginem et similitudinem suam; qui haec relinquentes multis se quaestionibus inplicanint et per has in caenum demersi sunt peccatorum. nos autem, dilectissime, credimus his, quae locutus est dominus, et scimus, quod in cunctis hominibus imago dei permaneat, ipsique concedimus nosse, in qua parte homo ad imaginem dei conditus sit. sed neque illud. quod
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem dĩ conditꝰ sit: dicens: Uir
ñ debet nutrire comã. eũ gła et ima¬
go dei sit: umaginẽ simplicit̾ suo ap¬
pellans nomine: simmlitudinẽ autẽ
głe appellatione significans: Pro tͥb
testimonia dedimꝰ. Quis gͦ sustinebit
origenis ineptias. ut ñ gratiꝰ aliquid
loquar. et similis efficiar uel ipsi uel
uenerit: et magis iubere dõ et ñ ab
eo uel errare uel discere ueritatem:
Quidã enĩ eoꝵ dicunt. qđ imago qͣm
pͥus accepit adam. illo peccante ꝑierit᷑
alii suspicant᷑ corpꝰ quod filiꝰ de habi¬
turus eẽt ex maria. ipsã ẽẽ imaginẽ::
alii sensũ: alii uͥtutẽꝰ isti baptisma:
hi quod homo adimaginẽ dei dñet᷑
omĩb hebreor more hȩc uel illa ruc-¬
tantes: quos oportebat tantũ effug̾e
discrimen. nec negare quę loquit᷑
ds̃. et credentes simplicit̃ saluos fi¬
eri: idoq condiscere donationis sue
certamen et ueram scientiam. in qͣ

Expanded text:
tudinem dei conditus sit, dicens: uir tudinem dei conditus sit, dicens: uir non debet nutrire comam, cum gloria et imago dei sit, imaginem simpliciter suo appellans nomine, similitudinem autem gloriae appellatione significans. Pro tributestimonia dedimus. quis ergo sustinebit Origenis ineptias? ut non grauius aliquid loquar et similis efficiar uel ipsi uel in buccam uenerit, et magis iubere deo et non ab eo uel orare uel discere ueritatem. quidam enim eorum dicunt, quod imago, quam prius accepit Adam, illo peccante perierit; alii suspicantur, quod filius dei corpus habiturus esset ex Maria, ipsam esse imaginem, alii sensum, alii uirtutem, isti baptisma, hi, quod homo ad imaginem dei dominetur omnibus, ebriorum more haec uel illa ructantes, quos oportebat tantum effugere discrimen nec negare, quae loquitur deus, et credentes simpliciter saluos fieri deoque concedere donationis suae certam et ueram scientiam, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
mo. cũ quereret᷑ de omib hoĩb quod ĩ
uanitate ambularent. et peccatis eẽnt
obnoxii: loquitur Uerũtam̃ in rma¬
gme ꝑ ambulat omnis homo: Nec non
pꝰ dauid etiam sub salomone filio eius
legimus tale qͥddam: suꝑ dĩ imagine
nominatum: Dicit enĩ in sapientia:
quȩ titulo eius inscribit᷑ Creauit
incorruptũ hominẽ: et imaginem
sue ꝓpͥetatis dedit ei Ex rursũ post
annos. ccc .xͦiͥ. plus minꝰ. in nouo legi¬
mus testam̃to: qđ ñ ꝑdiderint hoĩes
imaginẽ di: Iacob enĩ apłs et fr̃ dñi¬
cunuis. supra meminimus. instruit
nos ne origenis laqueis capiam᷑: ha¬
bere hominẽ imaginẽ & similitudi¬
nem dei: Nam cũ de lingua hominis
latiꝰ disputasset: adiecit: Instabile ma¬
lum: in ipsa benedicimus dm̃ & patͦm.
& in ipsa maledicimꝰ homines. qͥ ad si¬
militudinẽ dĩ conditi sunt: Paulus
qͦq uas electionis. & qui doctrinã eũ¬
głicam sua p̾dicatiõe cõpleuit. docet
nos quod homo ad imaginẽ & simili¬

Expanded text:
mo, cum quereretur de omnibus hominibus, quod in uanitate ambularent et peccatis essent obnoxii, loquitur: uerumtamen in imagine perambulat omnis homo. nec non post Dauid etiam sub Salomone, filio eius, legimus tale quiddam super dei imagine nominatum. dicit enim in Sapientia, quae titulo eius scribitur: creauit incorruptum hominem et imaginem suae proprietatis dedit ei. et rursum post annos mille CXI plus minus in nouo legimus testamento, quod non perdiderint homines imaginem dei. Jacobus\'. enim, apostolus cuins et supra meminimus, instruit nos, ne Origenis laqueis capiamur, habere hominem imaginem et similitudinem dei. nam cum de lingua hominum latius disputasset, adiecit: instabile malum: in ipsa benedicimus deum et patrem et in ipsa maledicimus homines, qui ad similitudinem dei conditi sunt. Paulus quoque, uas electionis et qui doctrinam euangelicam sua praedicatione conpleuit, docet nos, quod homo ad imaginem et simili
Abbreviated transcription (Latin):
tia et scĩs eiꝰ : & ñ ista sola que dixi:
s & alia innumerabilia Neq enĩ nc̃
michi ꝓpositũ ẽ: adu̾sũ oĩa origenis
dogmata disputare: Nichil mͥ fur¬
ripuit origenes: nec in mea genera¬
tione fuit: nec ꝓpt̾ aliquas resmun¬
et adu̾sũ illũ pugnas suscepi S ut si¬
plicit᷑ fatear. doleo ⁊ ualde doleoł ui¬
dens płimos frm. et eoꝵ p̃cipue qͥ ꝓ¬
fessionem habent ñ minimã. et in

Expanded text:
tia et sanctis eius, et non ista sola, quae dixi, tia et sanctis eius, et non ista sola, quae dixi, sed -et alia innumerabilia; neque enim nunc mihi propositum est aduersum omnia Origenis dogmata disputare. nihil mihi subripuit Origenes nec in mea generatione fuit nec propter aliquas res munersum illum pugnasque suscepi, sed —- ut simpliciter fatear — doleo et ualde doleo uidens plurimos fratrum et eorum praecipue, qui professionem habent non minimam et in
Abbreviated transcription (Latin):
gia qͥs ñ statim abiciat atq contemp¬
nat dicentẽ origenẽ. de aquis q̃ suꝑ
firmam̃tũ sunt. ñ eẽ aqͣs. s fortitudi¬
nes qͣscła angłice potestatis: et rur¬
sum aquas quȩ suꝑ terrã sunt. hoc ẽ
sub firmam̃to. eẽ uͥtutes contͣrias. id
cataractas celi: et aqͣs inundasse di¬
luuii: Uñ aꝑtist̃ fontes abyssi: et
totꝰ mundus oꝑtꝰ ẽ aquis : O furor
nẽ patris tui. et ne abicias legẽ ma¬
tris tuę: et conu̾si st̃ ad errorẽ. & di¬
et̃ stulto. ut pͥnceps sin sit: nec con¬
tẽpnunt res fatuas quȩ dicunt᷑ a fa¬
tuo. sicut scripta testat᷑: faruus fatu¬
a loqͥt᷑: et coreiꝰ uana intelligit Uñ
obsecro te dilectissime. & quasi meis
menbris parcens ꝓpter caritatẽ. qͣm
in te habeo p̃cor scribens et orans: ut
impleas illud qđ dr: Nonne odien¬
tes te dñe odiui: et suꝑ immicos tu¬
os tabescebam: Inimica dõ et digna
odio origenis u̾ba st̃: et do repugnan¬

Expanded text:
gias quis non statim abiciat atque contemgias quis non statim abiciat atque contemnat dicente Origene de aquis, quae super firmamentum sunt, non esse aquas, sed fortitudines quasdam angelicae. potestatis, et rursum aquas, quae super terram sunt, hoc est sub firmamento, esse uirtutes contrarias, id cataractas caeli et aquas inundasse diluuii, unde aperti sunt fontes abyssi et totus mundus opertus est aquis? Heu furor nem patris tui et ne abicias legem matris tuae, et conuersi sunt ad errorem et dicunt stulto, ut princeps sui sit, nec contemnunt res fatuas, quae dicuntur a fatuo, sicut scriptura testatur: fatuus autem fatua loquitur, et cor eius uana intellegit! unde obsecro te, dilectissime, et quasi meis membris parcens propter caritatem, quam in te habeo, precor scribens et orans, ut inpleas illud, quod dicitur: nonne odientes te, domine, odiui et super inimicos tuos tabescebam? inimica et digna odio Origenis uerba sunt et deo repugnan
Abbreviated transcription (Latin):
physon: et nom̃ scdi geon Ego ego ui¬
di aquas geon: aqͣs quas his ocłis car¬
nis aspicerẽ: Iste ẽ geon: quẽ ieremi¬
as de monstrat dicens: Quid uobis et
inȩ ȩgypti. ut bibatis aquã geon tur
bidã : Bibi et de magno flumine eu¬
fraten: aqͣs simplicit̾ qͣs manu tange¬
re et ore sorbere poterã. ñ aquas spũa¬
les Ubi autem flumina st̃. qͦ & uiden¬
tur et quȩ bibuntur: ibi consequens
sicut flumina similia st̃ fluminib
et aqͥs: Si autẽ aqua q̃ cernit᷑ uere
uera sit et alia ligna: et adã uerꝰ sta¬
tim a pͥncipio plasmatꝰ in corpore sic̃
ȩua. et ñ infantasmate: et ñ pꝰ ruinã
ut uult origenes ꝓpt̾ peccatum pꝰea
corpꝰ acceꝑit: S dicis: legimus quod
sc̃s paulus raptꝰ sit usq ad tercium
celũ: et usq in paradisũ: Bene dicis:
Quando ponit tẽiũ celũ. et pꝰea addi
dit et in paradisũ. ostendit alibi eẽ
celum. ⁊ alibi paradisũ Illa uero p̃sti¬

Expanded text:
Phison et nomen secundi Geon. ego, ego uiPhison et nomen secundi Geon. ego, ego uidi aquas Geon, aquas, quas his oculis carnis aspicerem. iste est Geon, quem Hieremias demonstrat dicens: quid uobis et uiae Aegypti, ut bibatis aquam bidam? Bibi et de magno flumine Euphrate aquas simpliciter, quas manu potes tangere, ore sorbere, non aquas spiritales. Ubi autem flumina sunt, quae et videntur et bibuntur, ibi consequens sicut flumina similia sunt fluminibus et aquis. Si autem aqua quae cernitur, vere vera sit, et alia ligna: et Adam verus statim a principio plasmatus in corpore, sicut et Eva, et non in phantasmate, et post ruinam ut vult Origenes propter peccatum postea corpus acceperit. Sed dicis: Legimus quod sanctus Paulus raptus sit usque ad tertium coelum, et usque in paradisum . Bene dicis: Qudit \'et in paradisum\', ostendit alibi esse caelum et alibi paradisum. illas uero praesti
Abbreviated transcription (Latin):
quã tulerat ex eo illi in uxorem: Aut
runt de arbore uetita: Quis autẽ
patient̃ ferat. origenem lubricis argu¬
m̃tationib resurrectionẽ carnis hu¬
ius negantem: sicut declarat mani¬
festissime in uolumine explanationũ
pͥmi psalmi. et in aliis multis locis:
Aut qͥs audiat in t̾cio cȩlo donantem
nob̾ origenẽ paracḣsũ: & illũ quẽ scͥp¬
t᷑a cõmemorat de t̾ra ad cȩlestia trans¬
ferentem. et om̃s arbores qͤ scribunt᷑
ingenesi. sic allegorice intelligentẽ.
scilicet qd arbores angłice fortitudi¬
nes sint. cũ hoc ueritas ñ recipiat:
Neq enim scriptã diuina dixit. de¬
posuit adam et euam in t̾ra: sed eie¬
cit eos de paradiso. & habitare fecit
so Et posuit rompheã flãmam. et che¬
rubin: custodire introitũ ligni uitȩ:
Non dixit ascensũ: Et fluuiꝰ egreditur
ex eden: Non dixit descendit exeden:
Iste diuidit᷑ in .iiiͦiʳ. pͥncipia. nom̃ uni

Expanded text:
quam tulerat ex eo, illi in uxorem? » Auquam tulerat ex eo, illi in uxorem? » Aurunt de arbore vetita? Quis autem patienter ferat Origenem lubricis argumentationibus resurrectionem carnis hujus negantem: sicut declarat manifestissime in volumine Explanationum primi psalmi, et in aliis multis locis? Aut quis audiat in tertio coelo donantem nobis Origenem paradisum, et illum quem Scriptura commemorat, de terra ad coelestia transferentem: et omnes arbores quae scribuntur in Genesi, sic allegorice intelligentem: quod scilicet arbores, angelicae Fortitudines sint, cum hoc veritas non recipiat? neque enim dixit scripturk diuina: \'deposuit Adam et Euam in terram\', sed: eiecit eos de paradiso; et: b a bit are fecit s sub paradiso\'; et: posuit rumpheam flammeam et cherubin custodire introitum ligni uitae, et non-"ascensum"; et: fluuius egreditur ex Eden, non dixit \'descendit ex Eden\'. iste diuiditur in quattuor principia: nomen uni
Abbreviated transcription (Latin):
docere diabolum hoc rursũ futurũ
ẽẽ quod fuerat: et ad eandẽ rediturũ
dignitatẽ: & concessurũ regna celor̃:
fiãt diabolo in regno cȩloꝵ: Pret̾eo
friuolã eius expositionem suꝑ tuni¬
cis pelliciis. qnͣto conatu qnͣtisq eg̾it
argum̃tis: ut tunicas pellicias hu¬
mana ẽẽ corpora crederemꝰ: Quiter
multa ait: Nũquid coriariꝰ aut sor¬
discarius erat cds. ut confice̾t pelles
animaliũ: et consueret ex eis tuim¬
cas pellicias. adam. et ȩuȩ: Manife¬
stum ẽ gͦ inquit: qđ de corporib no¬
stris loquat᷑ Et si hoc ita ẽ: quomͦ
legimꝰ ante pellicias tunicas. et ante
inobedientiã. & de paradyso ruinam
adam loqͤntẽ. ñ scd̾m allegoriã s uere
hoc nc̃ os ex ossib meis. & caro de car¬
ne mea: Aut uñ assũptũ ẽ illud qđ
diuinus sermo testat᷑: et iniecit do¬
minus soporẽ in adã. et dormiuit.
& sũpsit unã de costis eiꝰ. & adimple¬

Expanded text:
docere diabolum id rursum futurum docere diabolum id rursum futurum esse, quod fuerit, et ad eandem rediturum dignitatem et conscensurum regna caelorum. fiant diaboli in regno caelorum? praetereo friuolam eius expositionem super tunicis pelliciis, quanto conatu quantisque egerit argumentis, ut tunicas pellicias humana esse corpora crederemus. qui inter multa ait: numquid coriarius aut scortiarius erat deus, ut conficeret pelles animalium et consueret ex eis tunicas pellicias Adam et Euae? manifestum est ergo, inquit, quod de corporibus nostris loquatur. et, si hoc ita est, quomodo legimus ante pellicias tunicas et ante inoboedientiam et de paradiso ruinam Adam loquentem . non secundum allegoriam, sed uere: hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea? aut unde adsumptum est illud, quod diuinus sermo testatur: et iniecit deus soporem sUperAdam, et dormiuit; et sumpsit unam de costis eius et adinple
Abbreviated transcription (Latin):
peccans quã in t̾ris ante peccau̾at
p̃cipitet᷑ in mundũ: qͣnͣqmͣ istiꝰmõ
nugas et deliram̃ta soleat ille scͥp¬
turarum interp̃tatione ꝑuersa &
aliud significante quam quod ue¬
rũ ẽ affirmare dicens. pͥquã a malicia
humiliarer ego deliqͥ. & illud. reu̾tere
anima mea in reqͥẽ tuã. nec ñ & illud.
educ de carcere animã meã. et ĩ alio lo¬
co. confitebor. dño in regione uiuoꝵ:
cum aliꝰ ꝓculdubio sensus sit scriptu¬
re diuine:. quã ut ille in heresim sua
maligna interp̃tatione detorqueat.
qđ faciunt et manichei. ꝙ gnostici.
& hebionitȩ. & marcionis sectatores.
& alie hereses numero octoginta. qͦ
de purissimo scripturarũ fonte as¬
sumentes testimonia. ñ ita int̾̃tant᷑
ut scripta st̃: sed simplicitatẽ sermo¬
nis eccłastici id uolunt significare¬
qđ ipsi sentiunt: Illud quoq qđ as¬
serere nititur. doleam ne an rideã.
nescio Noctor. egͤgius origenes aud&

Expanded text:
peccans quam in terris ante peccaverat, peccans quam in terris ante peccaverat, praecipitetur in mundum. Quanquam istiusmodi nugas et deliramenta soleat ille Scripturarum interpretatione perversa et aliud significante, quam quod verum est affirmare, dicens: Priusquam a malitia humiliarer, ego deliqui . Et illud: Revertere anima mea in requiem tuam . Necnon et illud: Educ de carcere animam meam . Et in alio loco: Confitebor Domino in regione vivorum : cum alius procul dubio sensus Scripturae divinae sit, quam ille in haeresim suam maligna interpretatione detorquet. Quod faciunt et Manichaei, et Gnostici, et Hebionitae, et Marcionis sectatores, et aliae haereses numero octoginta, quae de purissimo Scripturarum fonte assumentes testimonia, non ita interpretantur, ut scripta sunt, sed simplicitatem sermonis eccquod ipsi sentiunt. Illud quoque, quod adserere nititur, doleamne an rideam, nescio. doctor egregius audet
Abbreviated transcription (Latin):
riã int̃p̃tari: eo qđ animã ita in se
inclusam habeat quomodo sepul¬
chra & tumuli cadauera mortuo¬
rum Et si hoc uerũ ẽ: ubi ẽ fides
nr̃a: ubi p̃coniũ resurrectionis:
uͥ apłica doctrina. qͤ in eccłiis xp̃i
huc usq ꝑdurat: uͥ illa benedictio
ad adam et ad semen eiꝰ & ad noe
& filios eiꝰ. crescite et multiplica¬
mini & replete t̾ram: Iam enim
ñ erit benedictio s maledictio uix¬
ta origenẽ. qui angłos uertit in
aĩas. et de sublimi fastigio dignita¬
tis facit ad inferiora descendẽ:
quasi deus generi humano non
possit animas ꝑ benedictionẽ dare.
nisi angłi peccauerint: et tot in
cȩlis sint ruine. quot in t̾ra nati¬
uitates: Dimittenda gͦ nobis est
gis. & ipsius dũi saluatoris in eũgłio
ꝑtonantis: E contͣrio origenes p̃ci¬
pit et legem dat. ut ñ dicam con¬
stringit discipłos suos. ne qͥs oret
in cęlũ ascendere. ne peiꝰ iterum

Expanded text:
riam\' interpretari, eo quod ita animam in se riam\' interpretari, eo quod ita animam in se clausam habeat, quomodo sepulchra et tumuli cadauera mortuorum. et, si hoc uerum est, ubi est fides nostra? ubi praeconium resurrectionis? ubi apostolica doctrina, quae in ecclesiis Chrihucusque perdurat? ubi illa benedictio ad Adam, et ad semen ejus, et ad Noe, et ad filios ejus: Crescite et multiplicamini, et replete terram? Jam enim non erit benedictio, 247 sed maledictio, juxta Origenem, qui angelos vertit in animas: et de sublimi fastigio dignitatis facit ad inferiora descendere, quasi Deus generi humano non possit animas per benedictionem dare, nisi angeli peccaverint: et tot in coelo sint ruinae, quot in terra nativitates. Dimittenda ergo nobis est gis et ipsius Domini Salvatoris in Evangelio pertonantis. Econtrario Origenes praecipit, et legem dat, ut non dicam constringit discipulos suos, ne quis oret in coelum ascendere, ne pejus iterum
Abbreviated transcription (Latin):
tum his uerbis legimus: & ita locu¬
tus ẽ origenes Sicut enim incongͣ¬
um ẽ dicere. quod possit filius uide¬
re patrem: sic inconsequens ẽ opina
Illud quoq origene dicente quis pa¬
tiatur. quod amiȩ. angłi fuerint
in cęlis. et postquã peccauerunt in
suꝑnis. deiectas eẽ in istũ mundũ.
et qͣsi in tumulos et sepulchra. sic
in corpora ista religatas. penas anti¬
quoꝵ luere maloꝵ: et corpora e¬
dentium ñ templa xp̃i eẽ. sed carce¬
res dampnatoꝵ: Ex ini ueritatẽ
historie allegorice deprauans. m̃¬
dacia infinita et uerba multiplicat.
et simplices quosq uaria ꝑsuasiõe
supplantantes. ñc asserit animas
co uocitatas. quia de celestib ad in¬
feriora uenientes. calorẽ pristinum
amiserint: nẽ corpꝰ hoc ob id iuxta
grecos demas id ẽ. uinculũ siue
iuxta aliã ꝓpͥetatẽ cadauer dici. quia
animȩ de celo ruerint. a plerisq
autẽ scđm uariã gͦci sermonis sup¬
pellectilem. corpꝰ. Semo. hoc ẽ memo¬

Expanded text:
tur, his uerbis legimus et ita locutus est Origenes: sicut enim incongruum est dicere, quod possit filius uidere patrem, sic inconsequens est opinaillud quoque quis Origene dicente patiatur, quod animae angeli fuerint in caelis et, postquam peccauerint in supernis, deiectas esse in istum mundum et quasi in tumulos et sepulchra sic in corpora ista relegatas poenas antiquorum luere peccatorum et corpora credentium non templa Christi esse, sed carceres damnatorum? exin ueritatem historiae allegoriae deprauans mendacio infinita uerba multiplicat et simplices quosque uaria persuasione subplantans nunc adserit animas idcirco uocatas, quia de caelestibus ad inferiora uenientes calorem pristinum amiserint, nunc corpus hoc ob id iuxta Graecos SljAa?, id est \'uinculum\', siue iuxta aliam proprietatem \'cadauer dici, quia animae de caelo ruerint; a ple-. risque autem secundum uariam Graeci sermonis supellectilem corpus a7|ja, hoc est \'memo