comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et noc ẽ damelem interius ẽẽ:tam ista qũa
illa scđ̃m iudiciũ diuinum estimare. Qñ
int̾ bona etiam oꝑa quȩ agimus. qñ int̾
utilia quȩ dicimus. subtili examinatione
pensamus. quid de nob̾ homines sentirent.
prauas affectiones. si sordidas cogitationes.
si prauas afftetiones uiderent: qñ inqm̃ ħ
agimus. quasi danielem exteruis tenemus.
Qñ autẽ studiosa distussione querit᷑. qͣlit̃
oꝑa uel dicta nr̃a in conspectu dci indicent᷑.
etiam tunc cũ scđm iudicium humanũ
bona uident᷑: qñ huiꝰmodi studio cum
magna deuotione insistit᷑. daniel nr̃ intꝰ
inuenit᷑. Quid itaq ẽ danielem ad inte¬
tiora intrare: nisi ex intima deuotione
in his quȩ discutienda sunt uł quetenda.
tam de exceriorb quã de interiorib ad diui¬
num uidiciũ recurrere: E fit sepe dum sa¬
pientes nr̃i in somnii inttrp̃tatione deficiũt.
dum studiose meditationes. dum intime

Expanded text:
et hoc est Danielem interius esse, tam ista quam et hoc est Danielem interius esse, tam ista quam illa, secundum judicium divinum aestimare. Quando inter bona etiam opera quae agimus, quando inter utilia quae dicimus, subtili examinatione pensamus, quid de nobis homines sentirent, tras intentiones, si sordidas cogitationes, si pravas affectiones viderent; quando, inquam, hoc agimus, quasi Danielem exterius tenemus. Quando autem studiosa discussione quaeritur, qualiter opera, vel dicta nostra in conspectu Dei judicentur, etiam tunc cum secundum judicium humanum bona videntur, quando hujusmodi studio, cum magna devotione insistitur, Daniel noster intus invenitur. Quid itaque est Danielem ad interiora intrare, nisi ex intima devotione in his quae discutienda sunt, vel quaerenda tam de exterioribus quam de interioribus, ad divinum judicium recurrere? Et fit saepe, dum sapientes nostri in somniorum interpretatione deficiunt, dum studiosae meditationes, dum intimae
Abbreviated transcription (Latin):
onec collega ingressus ẽ in conspectu meo
daniel. ꝑpendis ex his ut arbitior. quod
daniel iste mͦ ingredit᷑ de exceriorib ad inte¬
riora: mͦ egredit᷑ de interiorib ad exteriora.
Exterius ẽ. qñ deuotio nr̃a meditando. di¬
iudicando. orando. sollicita ẽ de reb exterio¬
rib. Interius ẽ. qñ eisdem exercicus uł stu¬
diis occupata ẽ ⁊ sollicita ꝓ teb interiorib
Necesse cñi ht̃ ꝓuidere bona coram deo. ⁊ cora
hominib. Coram hominib. in sermone
⁊ oꝑe. Coram deo. in cognitione ⁊ uolunta¬
te. Facta itaq ⁊ dicta nr̃a ad iudiciũ reuoca¬
re. ⁊ ꝓ his dño supplicare: hoc ẽ danielem
exterius ẽẽ. Cogitationes ⁊ affectiones. uo¬
luntates. intentiones. alta ꝑscrutatione ri¬
mari. ⁊ ꝓ euismodi in oratione compungi:
hoc ẽ danielem intꝰ morari. Uel hoc ẽ dani¬
elem exterius ẽẽ: tam interiora qu̾ã exctrio¬
ra nt̃a scd̃m humanũ iudiciũ pensare.

Expanded text:
onec collega ingressus est in conspectu meo Daniel. Perpendis ex his, ut arbitror, quo Daniel iste modo ingreditur de exterioribus ad interiora, modo egreditur de interioribus ad exteriora. Exterius est, quando devotio nostra meditando, dijudicando, orando, sollicita est de rebus exterioribus. Interius est, quando eisdem exercitiis vel studiis occupata est, et sollicita pro rebus interioribus. Necesse enim habet providere bona coram Deo, et coram hominibus. Coram hominibus in sermone et opere, coram Deo in cogitatione et voluntate. Facta itaque et dicta nostra ad judicium revocare, et pro his Domino supplicare, hoc est Danielem exterius esse. Cogitationes, affectiones, voluntates, intentiones alta perscrutatione rimari, et pro ejusmodi in oratione compungi, hoc est Danielem intus morari. Vel hoc est Danielem exterius esse, tam interiora quam exteriora nostra secundum humanum judicium pensare,
Abbreviated transcription (Latin):
mĩtis subleuatione ꝑ contemplationẽ uidet.
qua miro quã occulto d̃i iudicio qd̾ & de
caitere cathenisq int̃dum quis egrediat᷑ ad
regnũ: et alius natus in regno inopia con¬
su mat᷑. Qũe queso diuinors iudicior
abyssus ñ terreat: cũ diuino lumine tactus
mentis intelligentia ꝑspiciat. nec uelociũ
cẽ cursum. nec fortuĩ bellum. nec sapientium
panem. nec doctoꝵ diuicias. nec artificũ grãm.
s tempus casumq in omnib: Hiderat utiq
ꝓpħ̾a qͥa iudicia domini abyssus multa: & ꝑter¬
ruerant eum uisiones capitis sui cũ diceret dño.
Aiudiciis eñĩ tius timui. Solent tam̃ huitis¬
modi uisiones ꝑtertere. non cam eo temꝑe quo

Expanded text:
evatione per contemplationem videt, quam miro, quam occulto Dei judicio quod et de carcere catenisque interdum quis egrediatur ad regnum, et alius natus in regno inopia consummetur? Quem, quaeso, divinorum judiciorum abyssus non terreat, cum divino lumine tactus mentis intelligentia perspiciat, nec velocium esse cursum, nec fortium bellum, nec sapientium panem, nec doctorum divitias, nec artificum gratiam, sed tempus, casumque in omnibus? Viderat utique Propheta, quia judicia Domini abyssus multa et perterruerant eum visiones capitis sui, cum diceret Domino: A judiciis enim tuis timui . Solent tamen hujusmodi visio
Abbreviated transcription (Latin):
sarios usus deficere. Ecce quomͦ adherent
humano semini. cum uideat᷑ unum quasi
ex consilio alterum requirere: nec tamen
ꝑmiscent᷑. quia unum alteri uidet᷑ sepe con¬
tradicere. Aluid imꝑat amor diuiciarum:
atq aliud amor deliciarum. Auud estus
uoluptatis: aliud questus cupiditatis. Sed
cum in hunc modum diuersa uicia ho¬
minem ꝑ diuersa rapiunt. uel ad contra¬
ria impellunt: miscrabilit̾ affligunt. nec
die nec notte quiescere sinunt: et mͦ nuua¬
bili. atq miserabili qui eiusmodi sunt.
dampnationis suȩ tempora p̾ueniunt:
dum int̾na animi anxietate. uel exterio¬
ri afflictione erga semet ipsos deseuiunt.
& nisi suꝑna eos clementia respiciat: per
temporalia tormenta ad eterna uadunt.

Expanded text:
sarios usus deficere. Ecce quomodo adhaereat sarios usus deficere. Ecce quomodo adhaereat humano semini cum videatur unum quasi ex consilio alterum requirere, non tamen permiscentur, quia unum alteri videtur saepe contradicere. Aliud imperat amor divitiarum, atque aliud amor deliciarum; aliud aestus voluptatis, aliud quaestus cupiditatis. Sed cum in hunc modum diversa vitia hominem per diversa rapiunt, vel ad contraria impellunt miserabiliter affligunt, nec die nec nocte quiescere sinunt, et modo mirabili atque miserabili qui ejusmodi sunt damnationis suae tempora praeveniunt, dum interna animi anxietate, vel exteriori afflictione erga semetipsos desaeviunt, et nisi superna eos clementia respiciat, per temporalia tormenta ad aeterna vadunt.
Abbreviated transcription (Latin):
in testam durat᷑: qñ feda actio in consu¬
etudinem ducit᷑. s ex fedȩ consuetudi¬
nis obduratione homo ad impatienti¬
am deicit᷑: et teste more leuit nunc ꝑ ira¬
cundiam frangit᷑: nunc in concupiscentiã
resoluit᷑. S sicut de auaris ostendimus.
uident᷑ multi fuis uoluptatib libenter
tunc satisfacere. cum hoc possunt sine
dispendio pecuniȩ. cum autẽ sine lucri
dampno non possunt. uehement̃ contra¬
ire: nonne tibi uident᷑ isti ferrũ. & testã
ex luto parit̃ commiscere: Quia autem
iudisti inquit ferrum mixtũ teste ex
luto: commiscebunt᷑ quidẽ humano semi¬
III: s. non adherebunt sͥ sicut ferrum ñ
potest misceri teste. Quȩ sunt humana
semina nisi carnalis prudentiȩ consi¬
lia: Docet nos prudentia carnis ꝓpter
usui necessaria. pecuniam. querere. docet¬
nos eadem. multa de uitȩ necessariis detꝰ¬
here. et pecuniȩ parcere: ne uideat᷑ in neces¬

Expanded text:
in testam duratur quando foeda actio in consuin testam duratur quando foeda actio in consuetudinem ducitur, sed ex foedae consuetudinis obduratione homo ad impatientiam dejicitur, et testae more leviter nunc per iracundiam frangitur, nunc in concupiscentiam resolvitur. Sed, sicut de avaris ostendimus, videntur multi suis voluptatibus libenter tunc satisfacere, cum hoc possunt sine dispendio pecuniae, cum autem sine lucri damno non possunt, vehementer contraire. Nonne tibi videntur isti ferrum, et testam ex luto pariter commiscere? Quia autem vidisti, inquit, ferrum mistum testae ex luto, commiscebuntur quidem humano semini, sed non adhaerebunt sibi, sicut ferrum non potest misceri testae. Quae sunt humana semina nisi carnalis prudentiae consilia? Docet nos prudentia carnis propter usui necessaria pecuniam quaerere. Docetnos eadem multa de vitae necessariis detrahere, et pecuniae parcere, ne videatur in neces
Abbreviated transcription (Latin):
la I bores animus obdurat᷑: & tunc
tem poris scdm sententiam iob. esse
sub sentib delicias computat. dum ad
desiderioꝵ suoꝵ. finem qualieũq mͦ.
ꝑtiungat. O quam felices ceñt. si ea quȩ su-¬
stinent ꝓ amore pecuniȩ. uel alicuiꝰ adipis¬
cende secularis pompe uel głe: patienter
sustinerent ꝓ amore uisticiȩ. S qui tot mo¬
lestias. dot iniurias. tot contumelias sepe
tam patient̃ colerant ꝓ lucro cupiditatis:
nec unum uel leue correptionis uerbum
ȩquanimit audiunt ꝓ amore uircittis:
hoc ẽẽ puto quod sequit᷑. cum statĩ sub¬
infert᷑. Scd̾m qđ iudisti ferrũ mixtũ
teste ex luto et digicos ex parte ferreos. et
ex parte fictiles: ex parte erit solidum:
et ex parte erit contritum. Fortes enum
& patientes ut dictum est eiꝰmodi homi¬
nes sunt in ea parte qua eoꝵ. labor mi¬
testa ex luto: quid aliud ẽ huiꝰmoditesta
nͥ feda consuetudo: Quasi enim lutũ

Expanded text:
labores animus obduratur, et tunc labores animus obduratur, et tunc temporis, secundum sententiam Job, esse sub sentibus delicias computat , dum ad desideriorum suorum finem qualicunque modo pertingat. O quam felices essent, si ea quae sustinent pro amore pecuniae, vel alicujus adipiscendae saecularis pompae vel gloriae, patienter sustinerent pro amore justitiae! Sed qui tot molestias, tot injurias, tot contumelias, saepe tam patienter tolerant pro lucro cupiditatis, nec unum vel leve correctionis verbum aequanimiter audiunt pro amore virtutis. Hoc esse puto quod sequitur, cum statim subinfertur: Secundum quod vidisti ferrum mistum testae ex luto, et digitos ex parte ferreos, et ex parte fictiles, ex parte erit solidum, et ex parte erit contritum. Fortes enim et patientes, ut dictum est, ejusmodi homines sunt in ea parte qua eorum labor ptesta, ex luto quid aliud est hujusmodi testa nisi foeda consuetudo? Quasi enim lutum
Abbreviated transcription (Latin):
digitoꝵ partem testeam. parcem ferream
habent: qui in uno tam patientes et pe¬
ne insensibiles. en altero tam impatientes
existunt. Porro quia uidisti inquit pedũ
et digicoꝵ. partem ceste figuli. & partem
ferream: regnum diuisũ erit. Uere diu¬
sum regnum erit: qđ huiꝰmodi fuerit.
Nam ut aliqͤua unum ex plurib exemi¬
pli causa ponamus: cum unus ideq sepe
sit auarus. & gulosus: quanta queso rixa
uel contentio fit frequent in corde illius.
cum unũ eundemq numinũ sepe grla
expendere. auaricia iubeat reseruare:
In hunc itaq modũ. multotiens leui ex
causa regnum in seipsum diuidit᷑. ꝑtur¬
hat᷑. atq confundit᷑: donec funditus deso¬
letur. Omne enim regnum in se ipsum
diuisum desolabit᷑: & domus supͣ domũ
cadet. Notandum sane qd̃ de hoc regno
d̾r : qd̾ tam̃ inquit de plantario ferri
orietur. Cum enim p̃uaricatrix
mens pͥmo ad secularia desideria
re Iuertitur. ad tolerandos mundi

Expanded text:
digitorum partem testeam, partem ferream digitorum partem testeam, partem ferream habent, qui in uno tam patientes et pene insensibiles, in altero tam impatientes existunt? Porro quia vidisti, inquit, pedum et digitorum partem testeam figuli, et partem ferream, regnum divisum erit. Vere divisum erit quod hujusmodi fuerit. Nam ut aliqua in unum ex pluribus exempli causa ponamus, cum unus idemque saepe sit avarus, et gulosus; quanta, quaeso, rixa vel contentio sit frequenter in corde illius, cum unum eumdemque nummum saepe gula expendere, avaritia jubeat reservare. In hunc itaque modum multoties levi ex causa regnum in seipsum dividitur, perturbatur atque confunditur, donec funditus desoletur. Omne enim regnum in seipsum divisum desolabitur, et domus supra domum cadet. Notandum sane quod de hoc regno dicitur, quod tamen, inquit, de plantario ferri orietur. Cum enim praevaricatrix mens primo ad saecularia desideria revertitur, ad tolerandos mundi
Abbreviated transcription (Latin):
xuii deseruire: Porro inquit quia iudisti
pedum et digitoꝵ. partem teste figuli et
partem ferream: regnũ diuisum erit:
quinq digitos diuidit᷑: et necessitatis con¬
ditio ꝓculdubio quinqueꝑtit᷑: cum ad õs
corporis sensus dilatetur. S cum sensuũ
oblectamenta studiose querimus. uł cau¬
tȩ delinamus: quid aliud qmͣ duob
hinc inde adextris et a sinistris nitum᷑.
et inter ꝓsꝑa et aduersa ꝑ desiderioꝵ nr̃oꝵ
iter gradimur: S sepe uideas hos uni il¬
los alio sensui uehementius indulgere: et
ꝓpter unuis alicuius sensus delicias. alioꝵ
sensuum molestias libent̃ sustinere. Qũa
multi multo temꝑe. magnoq labore acqui¬
runt: quod sub unius diei uel horȩ. crapu¬
la uel ebrietate expendunt. Quot timores.
qtͦ horrores. quot angores. hostis. noctis et
frigoris. ad ulteri sponte colerant: ut ad
momentanea. fedȩ uoluptatis blandim̃ta
ꝑtingant: Nonne huiꝰmodi pedum uel

Expanded text:
xui deservire? Porro, inquit, quod vidisti xui deservire? Porro, inquit, quod vidisti pedum et digitorum partem testeam figuli, et partem ferream, regnum divisum erit, quinque digitos dividitur, et necessitatis conditio procul dubio in quinque partitur, cum ad omnes corporis sensus dilatatur. Sed cum sensuum oblectamenta studiose quaerimus vel caute declinamus, quid aliud quam duobus pedibus hinc inde, a dextris et a sinistris nitimur, et inter prospera et adversa per desideriorum nostrorum iter gradimur? Sed saepe videas hos uni, illos alii sensui vehementius indulgere, et propter unius alicujus sensus delicias, aliorum sensuum molestias libenter sustinere. Quam multi multo tempore in agnoque labore acquirunt quod sub unius diei, vel horae crapula vel ebrietate expendunt? Quot timores, quot honores, quot algores hostis, noctis et frigoris adulteri sponte tolerant, ut ad momentanea foedae voluptatis blandimenta pertingant? Nonne hujusmodi omnes pedum vel
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. cui bonus erit: Notate tam̃ qđ̵ qui
eiusmodi est. pͥus in tibus ferreis obdu¬
rat᷑ erga ꝓximũ suum: postmodũ etiam
in ferreis pedib obduratur erga semetip¬
fum. Uide gͦ quisqͥs hec legis. ne forte post
amorem studiumq sapientię. reuertaris
ad amorem lucrumq pecuniȩ. Hoc ẽ au¬
reum caput in ferreos pedes deflectere.
Uiscera auari crudelia. Pone nunc ante
oculos tuos: et considera qͦslibet auaros.
Uide queso quam sint solliciti: qũa labo¬
riosi: quã parci: quam austeri sibi. Qui
tam̃ sepe idem facere consueuerunt. uel
adhuc qͦ facturi sunt: si ab alio gratis
nutriant᷑. uestiant᷑. ꝓtegantur: uidebis
utiq eos mollib uestiri uelle: crapula et
ebrictate madere: somno et ocio torpere:
irasci et indignari. cum sibi uideant ali¬
parte testeis incedere: cum uideas unum
eundẽq in suis tam parcum. in alienis
tam ꝓdigum ẽẽ. modo austeritati. mͦ lu¬

Expanded text:
est, cui bonus erit? Notate tamen quod qui est, cui bonus erit? Notate tamen quod qui ejusmodi est, prius in tibiis ferreis obduratur erga proximum suum. Postmodum etiam in ferreis pedibus obduratur erga semetipsum. Vide ergo quisquis haec legis, ne forte post amorem studiumque sapientiae revertaris ad amorem lucrumque pecuniae, hoc est aureum caput in ferreos pedes deflectere. Viscera avari crudelia: pone nunc ante oculos tuos, et considera quoslibet avaros. Vide, quaeso, quam sint solliciti, quam laboriosi, quam parci, quam austeri sibi. Quid tamen saepe idem facere consueverunt, vel adhuc quoque facturi sunt, si ab alieno gratis nutriantur, vestiantur, protegantur? Videbis utique eos mollibus vestiri velle, crapula et ebrietate madere, somno et otio torpore, irasci et indignari cum sibi videant alieis et ex parte testeis incedere, cum videas unum eumdemque in suis tam parcum, in alienis tam prodigum esse, modo austeritati, modo lu
Abbreviated transcription (Latin):
sum erit: qđ tam̃ de plantario ferri
orictur. S si ꝑ pedem necessitas. ꝑ ferrũ
intelligit᷑ crudelitas: quid sͥ uult quod
pedum pars quedam ferrea eẽ describit᷑:
numquidnam quisq erga ꝓpͥas necessi¬
tates durus et inmitis. seu etiam in fle¬
xibilis inuenit᷑: Scimus quia auarus
non implebit᷑ pecunia: & qui amat di¬
uicias fructus ñ capiet ex eis: & tamen
laborare non cessat: nec saciant᷑ oculi
diuiciis: nec recogitat dicens. Cui labo¬
ro: et fraudo animã meam bonis:
Nonne tibi uidet᷑ incedere ferrea plan¬
ta: qui cunctis dieb uite suȩ comedit
in cenebris & in curis multis: et in
erumpna atq in tristicia: Uere ut
scriptum est auaro nichil scelestius: qͥ
nec ꝓximo compatit᷑: nec sui miseretur.
Quid iam miram᷑ eiusmodi hominem
habere tibias ferreas: cum iam habet¬
ferreas plantas: Quid iam conquerim᷑
qđ ininitis est erga ꝓximos: qui iam ob¬
duratus ẽ erga usus ꝓprios: Qui sͥ neqmͣ

Expanded text:
sum erit, quod tamen de plantario ferri orietur . Sed si per pedem necessitas, per ferrum intelligitur crudelitas, quid sibi vult quod pedum pars quaedam ferrea esse describitur? Nunquidnam quisque erga proprias necessitates durus, et immitis seu etiam inflexibilis invenitur? Scimus quia avarus non implebitur pecunia, et qui amat divitias fructus non capiet ex eis, et tamen laborare non cessat, nec satiantur oculi divitiis, nec recogitat, dicens: Cui laboro, et fraudo animam meam bonis? Nonne tibi videtur incedere ferrea planta qui cunctis diebus vitae suae comedit in tenebris, et in curis multis, et in aerumna atque in tristitia? Vere, ut scriptum est, avaro nihil est scelestius , qui nec proximo compatitur, nec sui miseretur. Quid jam miramur ejusmodi hominem habere tibias ferreas, cum jam habet plantas? Quid jam conquerimur quod immitis est erga proximos, qui jam obduratus est erga usus proprios? Qui sibi nequam
Abbreviated transcription (Latin):
ulla infestatio uel uiolentia oppͥmat. uel frati¬
de circumueniat. felix animi status. et omni
studio expetendus: qñ omne qd̃ animũ ꝑ cogi¬
tationẽ pulsat. statim et absq ulla mora. men¬
tis aeuotionẽ excitat. Debet itaq dcuotio m̃tis
omnẽ arbitrii consensum studiose p̾uenire.
et oratione p̃munire: et hoc erit damelem
regis forib presidere. Ad omnẽ suggestionẽ.
ad omñe cmergentẽ cogitatioñe. petamꝰ a dño
ne nos inducat in temptationẽ: & nabemꝰ
danielem ciuitatis nr̃e forib presidentẽ. Au¬
di quid scdm hec sapiens ammoneat: cum
dicat. Omni temꝑe benedic dm̃: & pete ab
co ut uias tuas dirigat. Ao uerã antẽ uitã
uias nr̃as dirigat: qui sine fine uiuit et

Expanded text:
ulla infestatio, vel violentia opprimat, vel frauulla infestatio, vel violentia opprimat, vel fraude circumveniat. Felix animi status, et omni studio expetendus, quando omne quod animum per cogitationem pulsat, et statim absque ulla mora mentis devotionem excitat. Debet itaque devotio mentis omnem arbitrii consensum studiose praevenire, et oratione praemunire. Et hoc erit Danielem regis foribus praesidere. Ad omnem suggestionem, ad omnem emergentem cogitationem petamus a Domino ne nos inducat in tentationem, et habeamus Danielem civitatis nostrae foribus praesidentem. Audi quid secundum haec Sapiens admoneat, cum dicat: Omni tempore benedic Deum, et pete ab eo ut vias tuas dirigat . Ad veram autem vitam vias nostras dirigat, qui sine fine vivit, et
Abbreviated transcription (Latin):
in quib humane necessitati consuli¬
mus. uel commnuni infirmitati deser¬
uimus: nicħ sine modestia. nicħ sine
mensura. nichil sine intentione bona.
nil pret̾ ordinem. nil preter rationem
agamus: & quale damel magisteriũ
in babilonica ꝓuincia habere nos uo¬
luit obtinemus. Deniq scdm sapientis
sententiam. omnia fac cum consilio:
& tale magisterium habes. qualet᷑
ꝓpħa designat ex misterio. Omuino
namq opus ẽ. circumspectione. discte¬
quicqͥd animũ ꝑ cogitationẽ pulsat. m̾̃tis
deuotionem extitare debeat xliiii:¬
d ultimũ autẽ in conclusione sermonis
infertur. Ipse autẽ damel erat in forib
regis. Scimus autẽ quia ꝑ fores. ad itus ad inte¬
riora patet. Daniel itaq quasi in regis forib
obseruat. qñ deuotio nr̃a circa quaslibet sug̃¬
gestiones caute inuigilat: & contͣ quasubet
maligni machinationes in ipso temptatiois
aditũ oratione repugnat: ne incautam iñtẽ

Expanded text:
in quibus humanae necessitati consuliin quibus humanae necessitati consulimus, vel communi infirmitati deseruimus, nihil sine modestia, nihil sine mensura, nihil sine intentione bona, nihil praeter ordinem, nil praeter rationem agamus, et quale Daniel magisterium in Babylonica provincia habere nos voluit, obtinemus. Denique secundum Sapientis sententiam, omnia fac cum consilio, et tale magisterium habes, quale tibi propheta designat ex mysterio. Omnino namque opus est circumspectione, discred animum per cogitationem pulsat, mentis devotionem excitare debeat. Ad ultimum autem in conclusione sermonis infertur: Ipse autem Daniel erat in foribus regis . Scimus autem, quia perfores aditus ad interiora patet. Daniel denique, quasi in regis foribus observat, quando devotio nostra circa quaslibet suggestiones caute invigilat, et contra quaslibet maligni machinationes in ipso tentationis aditu oratione repugnat, ne incautam mentem
Abbreviated transcription (Latin):
tu ꝑstitisset. ista homo nullomͦ erubesceret.
quia sine omni peccato exercere potiusset.
Nunc autem eadẽ ipsa necessitatis offici¬
A iuste erubescimus: quia corruptionis
nr̃ȩ uicio deuicti sine culpa exercere non
ualemus. Recte gͦ babilonice possessioni
deputat᷑. lata illa & uere multũ dilatata.
infirmitatis nr̃e corruptela: quȩ confu¬
sioni subiacere non dubitat᷑. In huiꝰmo¬
di itaq ꝓuintia. et necessitatis nr̃e officia
uel oꝑa. erit omnino ꝑutile. p̃dietoᷤ illoᷤ
uiros p̃fecisse: & sub eoꝵ dispositione oĩa
redegisse. Sicut suꝑius iam diximus
ꝑ istos tres uiros: circumspectionem. dis¬
cretionẽ. delib̾ationem intelligere debemꝰ
Debemus itaq nonsolum in studiis &
exercicuis spãlib. uerum etiam in nego¬
cis secularib et necessitatis usib nicħ
incircum specte. nich indiscrete. nichil
imꝓuide facere: & hoc erit sidrach.
babilonis constitusse. Itaq in his etiã

Expanded text:
tu perstitisset, ista homo nullo modo erubesceret, tu perstitisset, ista homo nullo modo erubesceret, quia sine omni peccato exercere potuisset. Nunc autem eadem ipsa necessitatis officia juste erubescimus, quia corruptionis nostrae vitio devicti, sine culpa exercere non valemus. Recte ergo Babylonicae possessioni deputatur lata illa, et vere multum dilatata infirmitatis nostrae corruptela, quae confusioni subjacere non dubitatur. In hujusmodi itaque provincia, et necessitatis nostrae officio, vel opera, erit omnino perutile praedictos illos viros praefecisse, et sub eorum dispositione omnia redegisse. Sicut superius jam diximus, per istos tres viros, circumspectionem, discretionem, deliberationem intelligere debemus. Debemus itaque non solum in studiis et exercitiis spiritualibus, verum etiam in negotiis saecularibus et necessitatis usibus nihil incircumspecte, nihil indiscrete, nihil improvide facere. Et hoc erit Sidrach, ra provinciae Babylonis constituisse. Itaque in his etiam,
Abbreviated transcription (Latin):
nichil inconsulte agere debeamus. xliii¬
a niel autem postulauit a rege:
& constituit suꝑ oꝑa ꝓuinciȩ ba¬
bilonis. sidrach. misacñ. & abdenago.
Petenti danieli rex absq dubio consentit.
qñ mentis arbitrium facile acceptat et
recipit. quicquid ei conscientia sub tem¬
pore intimȩ deuotionis suggerit. Sed
quȩ queso dicta ẽ illa babilonis ꝓuincia:
uel qui̧ illius ꝓuintie oꝑa: Certe circũ¬
adiacentem babilonis ꝓuintiam deus
fecit: nam muros utiq et edificia hu¬
mana industria expleuit. Si gͦ babilon
recte confusio interpretat᷑. si euis queli¬
bet confusioni subiacere uident᷑: quomͦ
queso ad babilon̾e ꝑtinere. uel confusi¬
oni subẽẽ potuit. quod ds fecit & iusti¬
tuit: Scimus autẽ quia hominẽ dõ¬
multiplici necessitate subiecit: nam come¬
dendi. bibendi. et quorũlibet eussmodi ne¬
cessitatem ex ipso conditionis suȩ ure acce¬
pit. S si in primo illo conditionis suȩ sta¬

Expanded text:
nihil inconsulte agere debeamus. Dnihil inconsulte agere debeamus. Daniel autem postulavit a rege, et constituit super opera provinciae Babylonis, Sidrac, Misach et Abdenago . Petenti Danieli, rex absque dubio consentit, quando mentis arbitrium facile acceptat, et recipit quidquid ei conscientia sub tempore intimae devotionis suggerit. Sed quae, quaeso, dicta est illa Babylonis provincia, vel quae illius provinciae opera? Certe circumadjacentem Babylonis provinciam Deus fecit: nam muros utique, et aedificia humana industria explevit. Si ergo Babylon recte confusio interpretatur, si ejus quaelibet confusioni subjacere videntur, quomodo, quaeso, ad Babylonem pertinere, vel confusioni subesse potuit, quod Deus fecit et instituit? Scimus autem, quia Deus hominem multiplici necessitati subjecit: nam comedendi bibendi, et quorumlibet ejusmodi necessitatem ex ipso conditionis suae jure accepit. Sed si in primo illo conditionis suae sta
Abbreviated transcription (Latin):
cunctos sapientes babilonis. Outiña
deuotio nĩa eo usq ꝓficiat. quo ctincus
principib babilonis suꝑior. cunctis pru¬
dentib: babiloniȩ sapientior appareat: et
omni eo qđ in mundo placet uel pretiosũ
udet᷑ ex mentis nr̃ȩ iudicio p̾ciosior emi¬
neat: & ex arbitri decieto suꝑiorem locũ
obtineat. Hoc a erit ut arbitror dam¬
elem a rege. principatus & magisterii ar¬
cem accipere. Utinam contingat tandem
aliqñ nram deuotionem id ꝑfectionis at¬
tingere. quo nulla quantulibet uehe¬
mens affectio. nulla occupatio. nulla sol¬
licitudo. nulla suggestio tiel suasio. pos
sit eius studium non dicam dissipare.
s nec quidẽ int̾rumꝑe: & illud in nob̃
apłicum impleat᷑: sine int̾missione orate
Ntinam cetera quelibet officia ita dispo¬
nant᷑. uel ordinent᷑: ut deuotionis nr̃e u¬
sib & utilitatib militare seu etiã sub¬
in necessitatiᷤᷤ nr̃ȩ usib nicħ imꝓuide

Expanded text:
cunctos sapientes Babylonis. O utinam cunctos sapientes Babylonis. O utinam devotio nostra, eousque proficiat, quo cunctis principibus Babylonis superior, cunctis prudentibus Babyloniae sapientior appareat, et omni eo quod in mundo placet, vel pretiosum videtur ex mentis nostrae judicio, pretiosior emineat, et ex arbitrii decreto superius lucrum obtineat! Hoc erit, ut arbitror, Danielem a rege principatus, et magisterii arcem accipere. Utinam contingat, tandem aliquando nostram devotionem id perfectionis attingere, quo nulla quantumlibet vehemens affectio, nulla occupatio, nulla sollicitudo, nulla suggestio, vel suasio possit in nobis ejus studium, non dicam dissipare, sed nec quidem interrumpere, et illud immobile Apostolicum impleatur: Sine intermissione orate! Utinam caetera quaelibet officia ita disponantur, vel ordinentur, ut devotionis nostrae usibus et utilitatibus militare, seu etiam subin necessitatis nostrae usibus nihil improvide,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc: Quod optimũ sit deuotionem
nram eo usq ꝓficere. qd̾ nulla occu¬
patio possit eius officiũ int̾rumꝑe: xlui:¬
Unc rex danielem in sublime¬
extulit: & munera magna
& multa dedit ei. Si ꝑ da¬
nielem deuotionem recte intelligimꝰ:
quid aliud erit danielem in sublume
attollere. quam deuotionis officiũ
int̾ ectera quelibet officia principale
& p̃cipium reputare. et quasi sũmo
loco habere: fieri autem solet. pꝰquã
mens quanta sit uirtus uere deuo¬
diis uehementius intendat: & eius
ꝓfectib diligent̃ insistat: inuestigan¬
do querat. querendo inueniat: unde
in idiꝑsum ad meliora ꝓficiat. Quid
igit᷑ aliud quam munera magna et
multa deuotionis nr̃e daniel accipit.
qñ ex alacrit̃ impenso studio quasi
quedam intelligentiȩ talenta & pru¬
dentiȩ lucra facile inuenit. unde ad
maiora crescere & ad plurima dilata¬
ri possit: Et constituit eum inquit
principem suꝑ om̃s ꝓuincias babi¬
lonis. et p̃fectum magistratuũ suꝑ

Expanded text:
 Quod optimum sit devotionem nostram eousque proficere, quod nulla occupatio possit ejus officium interrumpere. Tunc rex Danielem in sublimeextulit, et munera magna, et multa dedit ei. Si per Danielem devotionem recte intelligimus, quid aliud erit Danielem in sublime attollere quam devotionis officium inter caetera quaelibet officia principale et praecipuum reputare, et quasi summo loco habere? Fieri autem solet postquam mens quanta sit virtus verae devodiis vehementius intendat et ejus provectibus diligenter insistat, investigando quaerat, quaerendo inveniat, unde in idipsum ad meliora proficiat. Quid aliud igitur quam munera magna et multa devotionis nostrae Daniel accipit, quando ex alacriter impenso studio, quasi quaedam intelligentiae talenta et prudentiae lucra facile invenit, unde ad majora crescere, et ad plurima dilatari possit? Et constituit eum, inquit, principem super omnes provincias Babylonis, et praefectum magistratuum super
Abbreviated transcription (Latin):
gram cooꝑantem habet. que ex enis adu¬
torio humanis consilus et studus subiace̾
solent. Destias agri intra potestatis suȩ
iura possidet: cum secularium desideri¬
oꝵ impetus. intra equitatis terminoᷤ for¬
crib celi potent̃ imꝑat: qui cogitatioẽs
suas quotiens uoluerit. bonis meditatio¬
nib sp̃alibꝰq theoriis occupat. In hunc
itaq modum sub ditione sua uniuersa
constitui meruit: qui ad singula horum
que diximus gram diuinitus accepit.

Expanded text:
gratiam cooperantem habet quae ex ejus adjugratiam cooperantem habet quae ex ejus adjutorio humanis consiliis et studiis subjacere solent. Bestias agri inter potestatis suae jura possidet, cum saecularium desideriorum impetus intra aequitatis terminos forcribus coeli potenter imperat, cui cogitationes suas quoties voluerit, bonis meditationibus spiritualibusque theoriis occupat. In hunc itaque modum sub ditione sua universa constitui meruit, qui ad singula horum quae diximus, gratiam divinitus accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
seu malum inuiti cogi possumus. Qũa
multi in diffinitione lib̃i arbitrii errant.
quia int̃ potestatem et lib̾tatem distingue¬
re ignorant uel dissimulant. Uide tamen
quid int̃ sit cum potestatem homo sepe a¬
mutat: lib̾tatem uͦ numqmͣ amittere possit.
Item nemo ad omnia bona accipit potestat̾e:
s omĩs homo ad omnia bona uel mala ac¬
cipit lib̾tatem. Nam uti iam dictum est
ad nullum bonum uel malum inuitus¬
q̃ cogi potest. S cum sit liber omniũ. non
tam̃ omnium potestatem ht̃: alioquin om¬
nipotens eẽt. Multum ẽ autem ꝑ omuẽ mo¬
dum: cum ad illa accipit potestatem. que
sibi sufficiunt ad salutem. Quid autẽ cum
& illa suppetunt quȩ sufficiunt ad ꝑfectio¬
nem: Quẽadmodum hic dictum ẽ. & oĩa
in quib habitant filii hominum. et pesti
as agri. uolucresq celi dedit in manu tua
& sub ditione tua uniuersa constituit.
Omnia in quib habitant filii hominũ
quasi in manu sua tenet: cum ad illa

Expanded text:
seu malum inviti cogi possumus. Quam seu malum inviti cogi possumus. Quam multi in definitione liberi arbitrii errant, quia inter potestatem et libertatem distinguere ignorant vel dissimulant. Vide tamen quid intersit cum potestatem homo saepe amittat, libertatem vero nunquam amittere possit. Item nemo ad omnia bona accipit potestatem, sed omnis homo ad omnia bona vel mala accipit libertatem. Nam, uti jam dictum est, ad nullum bonum, vel malum invitus cogi potest. Sed, cum sit liber omnium, non tamen omnium potestatem habet, alioqui omnipotens esset. Multum est autem per omnem modum cum ad illa accipit potestatem, quae sibi sufficiunt ad salutem. Quid autem cum et illa suppetunt quae sufficiunt ad perfectionem. Quemadmodum hic dictum est, et omnia in quias agri, volucresque coeli dedit in manu tua, et sub ditione tua universa constituit? Omnia in quibus habitant filii hominum quasi in manu sua tenet, cum ad illa
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil enim aliud ẽ habere huiꝰ modi
potestatem. et fortitudinem: qmͣ habere
gram cooꝑantem. Potestas tua: cooꝑatrix
gr̃a. Quantũ habes gr̃e. tantum habes
& potentiȩ : et quantũ grã accepta cres¬
cit. tantum & potentia tua ꝓficit: et
quantũ gr̃a minuit᷑. tantum & porenti¬
ȩ tuȩ detrahit᷑: & siqñ subtrahit᷑ gr̃a.
simul ꝑit et potentia. Datet uaq ex his.
quia aliud ẽ arbitrii potestas: atq aliud
est arbitrii libtas. Auud est enim magna
posse: atq aliud est liberum ẽẽ. Et lib̃
et infirmus ẽe potes: sicut econtrario
& sanus et seruus ẽẽ potes. Si sanus
et robustus es. & multa et magna fac̾e
potes: uerumtam̃ si liber es. ad nicħ co¬
gi potes. uel debes. Et si amittis sanita¬
tem. amittis pͥorem potestatem: ñ tam̃
& lib̃tatem. Potestatis itaq est qđ bonũ
facere possumus. qmͣdiu id facere ualemꝰ:
lib̃tatis autem. qđ ad nullum seu bonũ

Expanded text:
nihil enim aliud est habere hujusmodi nihil enim aliud est habere hujusmodi potestatem et fortitudinem, quam habere gratiam cooperantem. Potestas tua, cooperatrix gratia. Quantum habes gratiae, tantum habes et potentiae; et quantum gratia accepta crescit, tantum et potentia tua proficit; et quantum gratia minuitur, tantum et potentiae tuae detrahitur; et si quando subtrahitur gratia, simul perit et potentia. Patet itaque ex his quia aliud est arbitrii potestas, atque aliud est arbitrii libertas. Aliud est enim magna posse, atque aliud est liberum esse. Et liber, et infirmus esse potes, sicut econtrario et sanus, et servus esse potes. Si sanus et robustus es, et multa, et magna facere potes; verumtamen si liber es, ad nihil cogi potes, vel debes. Et si amittis sanitatem, amittis priorem potestatem, non tamen et libertatem. Potestatis itaque est quod bonum facere possumus quandiu id facere valemus. Libertatis autem quod ad nullum seu bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
rex imꝑat seruienti. Rex itaq regum ẽ
rationał consensus. qui omnib cordis
corporisq motib presidet: & in traditi¬
onis sue iura accepta tam̃ diuinitus
potestate coercet. Audi enim qd dicit᷑. et
intellige a quo potestas hec dat᷑. Tu inqͥt
rex regum es. et ds̃ celi regnum & fortitu¬
dinem. & imperium. et głam dedit tibi.
liberum arbitrium hominis in eo regnũ
accepit. et habet: qđ aliis omnib quȩ in
homine sunt p̃sidere debet. fortitudinem
accepit et habet: quamdui passionib suis
fortit resistere ualet. Imperium accepit et
ht̃: quãdu acciones. et uoluntates. cogita¬
tionesq in bono exercet. uel exercere ualet.
Osam accepit et habet: qmͣdui adhuc de
bona conscientia gaudet. Eła inquit nr̃a
hec est testimonium conscientie nc̃e. Scimꝰ
quis dicat: sine me nichil potestis facere.
Tantum gͦ possumus: quantũ accepimꝰ¬
posse. Quid enim habes qđ non accepisti:

Expanded text:
rex imperat servienti. Rex itaque regum est rex imperat servienti. Rex itaque regum est rationalis consensus, qui omnibus cordis corporisque motibus praesidet, et intra ditionis suae jura accepta tamen divinitus potestate coercet. Audi enim quod dicitur, et intellige a quo potestas haec datur: Tu, inquit, rex regum es, et Dominus coeli, regnum et fortitudinem, et imperium, et gloriam dedit tibi. Liberum arbitrium hominis in eo regnum accepit et habet quod aliis omnibus quae in homine sunt praesidere debet; fortitudinem accepit, et habet quandiu passionibus suis fortiter resistere valet; imperium accepit, et habet quandiu actiones et voluntates, cogitationesque in bono exercet, vel exercere valet. Gloriam accepit, et habet quandiu adhuc de bona conscientia gaudet: Gloria, inquit, nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Scimus quis dicat: Sine me nihil potestis facere . Tantum ergo possumus, quantum posse accepimus. Quid enim habes quod non accepisti,
Abbreviated transcription (Latin):
& qđ quisq ꝑ semet ipsum non potest ab
alterutro discere. Quandoq uͦ unus ideq
homo utriusq gr̃e plenitudinem accipit:
& tam̃ in uno eodemq animo quasi unꝰ
alium consulit: qñ illud qđ ꝑ unũ m̃tis
statum non potuit. ꝑ alium addiscit. Nã
multa que ex contemplationis gr̃a non
possumus: merico deuotionis obtinemuᷤ.
Hoc est qđ daniel a rege consulit᷑: hoc est
qđ rex ꝑ danielem cruditur. Hoc ẽ inqͥt
somnium: interp̃tationemq eiuis dicemꝰ
coram te rex. felix cui eo adhuc tempore
uisio hec ostendit᷑: eiusq interp̾tatio re¬
uelatur. Dum adhuc rex est: passionib
sius dominari pot. Tu inquit rex regũ
es. Scimus quia motui corporis p̃sidet
corporeus sensus: sensui appetitus. appeti¬
tui affectus: et his omnib rationał con¬
sensus. scdm qđ scriptum ẽ. quia excelso
alius excelsior est. & suꝑ hos qͦ emiuen¬
tiores sunt alii: insuꝑ et̾ uniuerse terre

Expanded text:
et quod quisque per semetipsum non potest, ab et quod quisque per semetipsum non potest, ab alterutro discere. Quandoque vero unus idemque homo utriusque gratiae plenitudinem accipiet, et tamen in uno eodemque animo quasi unus alium consulit, quando illud quod per unum mentis statum non potuit, per alium addiscit. Nam multa quae ex contemplationis gratia non possumus, merito devotionis obtinemus. Hoc est quod Daniel a rege consulitur, hoc est quod rex per Danielem eruditur: Hoc est, inquit, somnium interpretationemque ejus dicemus coram te, rex. Felix cui eo adhuc tempore visio haec ostenditur, ejusque interpretatio revelatur. Dum adhuc rex est, passionibus suis dominari potest: Tu, inquit, Rex regum es. Scimus quia motui corporis praesidet corporeus sensus, sensui appetitus, appetitui affectus, et his omnibus rationalis consensus, secundum quod scriptum est, quia excelso alius excelsior est, et super hos quoque eminentiores sunt alii, insuper et universae terrae
Abbreviated transcription (Latin):
cere. cui debeat tale aliquid accidere.
S qđ ꝑ semet ipsum uidere non potuit.
ab alio accepit: cum ꝑ dauielem audit.
Tu es caput aureum: et post te consur¬
get rex alius minor te. Alia itaq ẽ gr̃a
ꝑ quam cognoscimꝰ uidicia diuina: acꝙ
alia ẽ illa ꝑquam diuidicamus merita ꝓpria
uel aliena. Illud ẽ contemplationis: istud
ẽ meditationis. seu potius deuotionis. Nam
illa sane meditatio deuotioni recte ascribit᷑.
ꝑ quam uite nr̃e modus meritorũq quali¬
tas duudicat᷑. E quidẽ infirmitatis nr̃e
corrupcelam ñquam melius cognoscimꝰ. ñꝙͣ
plenius dep̃hendumus: quam cum int̾ con¬
punctionis lacͥmas totum cor nr̃m dño ef¬
fundimus. Si igit᷑ ꝑ dauielem deuotio recte
intelligit᷑. merito illi gr̃a ille asscribit᷑: ꝑ qu̾a
uite nr̃e status uel corruptela dep̃hendit᷑.
Contingit autẽ sepe unum in una illarũ
quas dici. & alium in alia gr̃a ꝑfectum ẽẽ:

Expanded text:
cere cui debeat tale aliquid accidere. cere cui debeat tale aliquid accidere. Sed quod per semetipsum videre non potuit, ab alio accepit, cum per Danielem audit: Tu es caput aureum, et post te consurget aliud regnum minus te. Alia itaque est gratia per quam cognoscimus judicia divina, atque alia est illa per quam dijudicamus merita propria vel aliena. Illud est contemplationis, istud est meditationis, seu potius devotionis. Nam illa sane meditatio devotioni recte ascribitur, per quam vitae nostrae modus meritorumque qualitas dijudicatur. Et quidem infirmitatis nostrae corruptelam nunquam melius cognoscimus, nusquam plenius deprehendimus, quam cum inter compunctionis lacrymas totum cor nostrum Domino effundimus. Si ergo per Danielem devotio recte intelligitur, merito illi gratia illa ascribitur per quam vitae nostrae status, vel corruptela deprehenditur. Contingit autem saepe unum in una illarum quas dixi, et alium in alia gratia perfectum esse,
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o iħu dño nr̃o: Qualẽ lib̾tatẽ natu¬
ralit̾ habemꝰ. & quałe potestatẽ ex gr̃a acci¬
pimꝰ. et qͥd sit ub̃tatis: uł quid potestatis:
cce somnium audiumus. S. ñqͥd
ad huc interp̃tatione indigemus:
Sicut suꝑus iam dixi. aliud est
diuinoꝵ udicioꝵ archana ex diuina reue¬
latione cognoscere: et aliud ẽ eorũdem ra¬
tionem ꝑpendere. uel penetrare potuisse.
Auud ẽ inqmͣ ꝑspicua contemplatione ui¬
dere quid in rerum uniuersitate soleat uł
oporteat accidere: atq alud est quid cui
ꝑ sonȩ quali de causa. qua ue illius cui ac¬
cidit utilitate debeat contingere. Unum
quasi ad somnii usionẽ: alud ꝑtinet ad
somnii interp̃tationem. Et quide regina¬
buchodonosor datum ẽ ex diuina reuela¬
tioue ꝑ similitudinem uidere. ex quanto
sublimitatis fastigio contingat hominem
in ima coiruere: & iterum ad integritatiᷤᷤ
statum ꝑfectionisq culmen resurgere: s
neq equȩ accepit qualitatem ꝑsone agnos¬

Expanded text:
naturaliter habemus, et quatem potestatem ex gratia accipimus, et quid sit libertatis vel potestatis. Ecce somnium audivimus. Sed nunquid adhuc interpretatione indigemus? Sicut superius jam dixit, aliud est divinorum judiciorum arcana, et divina revelatione cognoscere, et aliud est eorumdem rationem perpendere, vel penetrare potuisse. Aliud est, inquam, perspicua contemplatione videre quid in rerum universitate soleat vel oporteat accidere, atque aliud est quid cui personae, quali de causa, quave illius cui accidit utilitate debeat contingere. Unum quasi ad somnii visionem, aliud pertinet ad somnii interpretationem, et quid regi Nabuchodonosor datum est ex divina revelatione per similitudinem videre, ex quanto sublimitatis fastigio contingat hominem in ima corruere, et iterum ad integritatis statum, perfectionisque culmen resurgere, sed non aequa accepit qualitatem personae agnos
Abbreviated transcription (Latin):
cit in mont̾ẽ magnũ et eminentẽ : Sed
scimus quia ꝑfecta caritas foras mittit ci¬
morem. Nescit enim ꝑfectio caritatis auge¬
re formidinem: s mutat & magnificat in
confidentiȩ monte. Qui confidunt ĩ dño
sicut mons sion: non commoue bitur
ineternum. qui habitat in iherłm.
Uidesne queso quomͦ concurrunt sibi
ꝓpħicȩ sententiȩ: qͦmͦ concordet dauid
cum da niele. ueritas cum figura. ꝓpħe
sententia. cum uisione ꝓpħica: Lapis aut̾e
ait qui ꝑcussit statuam᷑ factus ẽ mons
magnus: & impleuit uniuersam t̾ram.
Quam magnus queso mons qui impleuit
uniuersam t̾ram: qui ñ commouebit᷑ ine¬
ternum: Uultis audire qũa magnꝰ. qũa
firmus. quam grancdis. quam unmobilis:
Audi alium hunc confidentie montem te¬
nentem: et de eius magnitutudine seu un¬
mobilitate ꝓponentem. Certus sum inqͥt.

Expanded text:
cit in montem magnum et eminentem? Sed cit in montem magnum et eminentem? Sed scimus quia perfecta charitas mittit timorem. Nescit enim perfectio charitatis augere formidinem, sed mutat et magnificat in confidentiae montem. Qui confidunt in Domino sicut mons Sion, non commovebitur in aeternum qui habitat in Hierusalem. Videsne, quaeso, quomodo concurrunt sibi propheticae sententiae, quomodo concordet David cum Daniele, veritas cum figura, Prophetae sententia cum visione prophetica? Lapis autem, ait, qui percussit statuam factus est mons magnus, et implevit universam terram. Quam magnus, quaeso, mons, qui implevit universam terram, qui non commovebitur in aeternum? Vultis audire quam magnus, quam firmus, quam grandis, quam immobilis? Audi alium hunc confidentiae montem tenentem, et de ejus magnitudine, seu immobilitate proponentem: Certus sum, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
ruptionis opus in fauillam redigit᷑. et pꝰ¬
modum uento raptat᷑ & tollitur: quia nͥ
p̃uaricatrix anima pͥus confusiones suas
cognoscat. & erubescat. et digno penitentiȩ
doloie exurat. & absumat. conscientiȩ suȩ areã
a culparum suarum macuł non emundat:
& ad plenam ueniȩ securitatem ñ quã se
subleuat. Raptis aut̃ẽ uenco nullus locus eis
iuenit᷑. quia postdiu quesitam uixq impe¬
tratam ueniam. contra similes temptatiões
mens nonsolum cautior s et robustior effici¬
tur: immo contra similium corruptionum
detrimenta insuꝑabilis reddit᷑. Nullus sa¬
ne locus eis potest inueniri cum ad simiłe
corruptelam. nec sensus decipi: nec affectꝰ
pot corrumpi. S quid illud sͥ uult quod
lapis ille in quo statua ꝑcutitur: ꝑcussaq
comminuit᷑: quid inquã ẽ quod lapis ñ
crescit in rupem. s mutat᷑ in mont̾e. nec
lapis in lapidem grandem. s potiuis excres¬

Expanded text:
ruptionis opibus in favillam redigitur, et poruptionis opibus in favillam redigitur, et postmodum vento raptatur et tollitur; quia, nisi praevaricatrix anima prius confusiones suas cognoscat, et erubescat, et digno poenitentiae dolore exurat, et absumat, conscientiae suae aream a culparum suarum maculis non emundat, et ad plenam veniae securitatem nunquam se sublevat. Raptis autem vento nullus locus eis invenitur; quia post diu quaesitam, vixque impetratam veniam contra similes tentationes mens non solum cautior sed et robustior efficitur, imo contra similium corruptionum detrimenta insuperabilis redditur. Nullus sane locus eis potest inveniri, cum ad similem corruptelam nec sensus decipi, nec affectus potest corrumpi. Sed quid illud sibi vult quod lapis ille in quo statua percutitur, percussaque comminuitur; quid, inquam, est quod lapis non crescit in rupem sed mutatur in montem, nec lapis in lapidem grandem sed potius excres
Abbreviated transcription (Latin):
S flante uento. fauillȩ collunt᷑: cum ad
sp̃c scĩ inspirationẽ reatus nr̃i formido oĩs
atq suspitio absorbet᷑. et ꝑ spem ueniȩ ab
omnis confusionis nigredine. conscientie
nr̃e area mundat᷑. ita ut ueracit dño
psallere possimus. ꝓiecisti post tergum¬
tuum omnia pecc̃a mea. Nonne in fauil¬
lam ñ dicam menbra cetera. ferrea uel
erea. s et caput eius aureum redactum
erat: cum ꝓpħa dicebat. Confusio faci¬
ei meȩ cooꝑuit me Nonne ꝓ fauillarũ
euentilatione. dño supplicabat: cum dño
in oratione ꝓclamaret. In de sꝑaui. non
confundar inet̃num: Nonne nigre ille
confusionum suarum fauillȩ uento ra¬
pte atq sublatȩ fuciant: cum ꝑ ueniȩ
p̃sumptionem. culparũ suarũ maculis e¬
mundatus. ii laudis confessionẽ erumꝑet
dicens. Benedic anima mea dño: & noli
obliuisci om̃s retͥbutiones eius. qui ꝓpitiatur
omnib iniquitatib tuis. Uide gͦ quia cor¬

Expanded text:
sed, flante vento, favillae, tolluntur, cum ad sed, flante vento, favillae, tolluntur, cum ad Spiritus sancti inspirationem reatus nostri formido omnis atque suscipio absorbetur, et per spem veniae ab omnis confusionis nigredine conscientiae nostrae area mundatur, ita ut veraciter Domino psallere possimus: projecisti post tergum omnia peccata mea. Nonne in favillam, non dicam membra caetera ferrea vel aerea, sed et caput ejus aureum redactum erat, cum Propheta dicebat: Et confusio faciei meae cooperuit me . Nonne pro favillarum eventilatione Domino supplicabit, cum Domino in oratione proclamaret: In te speravi, non confundar in aeternum . Nonne nigrae illae confusionum suarum favillae vento raptae atque sublatae fuerant, cum per veniae praesumptionem culparum suarum maculis emundatus in laudis confessionem erumperet, dicens: Benedic, anima mea, Domino, et noli oblivisci omnes retributiones ejus, qui propitiatur omnibus iniquitatibus tuis . Vide ergo quia cor
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ fiunt sub sole. Ecce area. ecce tritura: et
ubi est palea. uͥ ẽ arista: Hanitas inquit ua¬
tas. Ecce palea. Et uidi qđ in omnib inqͥt
eẽt uanitas: et afflictio sp̃e. E oce palea cum
arista: s ubi ẽ fauilla: Quẽ gͦ ait apłs fru
ctum habuistis. in quib nunc erubescitis:
Quid ẽ nigredo fauillȩ: nisi confusio uere¬
condiȩ : Uide gͦ quomͦ stipularũ itorem
in habominationis nigredinem uerterant:
qui iam crubescebant. in quib aliqñ dele¬
ctart consucuerant: Audi & illum qui ua¬
nitatum paleas. ñsolum in nigredin̾ẽ. sed
etiam in fetorem uerterat: cum dicebat.
Omnia arbitratus sum ut stercora: ut xp̃m
lucrifacerem. Dolor autẽ penitentie ẽ ignis
ille. quo solent sp̃ales uiri uanitatũ aristaᷤᷤ
comburere: & in abominationũ fauillaᷤ
uertere: has utiq fauillas in conscientiȩ
nr̃e adhuc area toleramus: quãdiu de p̃te¬
ritis culpis confusi. uel suspecti sumus.

Expanded text:
quae fiunt sub sole Ecce area, ecce tritura, et quae fiunt sub sole Ecce area, ecce tritura, et ubi est palea, ubi est arista? Vanitas, inquit, vatas. Ecce palea, et vidi quod in omnibus, inquit, esset vanitas, et afflictio spiritus . Ecce palea cum arista. Sed ubi est favilla? Quem ergo, ait Apostolus, fructum habuistis in quibus nunc erubescitis? Quid est nigredo favillae, nisi confusio verecundiae? Vide ergo quomodo stipularum nitorem in abominationis nigredinem verterant qui jam erubescebant in quibus aliquando delectari consueverant. Audi et illum qui vanitatum paleas non solum in nigredinem, sed etiam in fetorem verterat, cum dicebat: Omnia arbitratus sum ut stercora, ut Christum lucrifacerem . Dolor autem poenitentiae est ignis ille quo solent spiritales viri vanitatum aristas comburere, et in abominationum favillas vertere. Has utique favillas in conscientiae nostrae adhuc area toleramus, quandiu de praeteritis culpis confusi vel suspecti sumus;