comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur apatre. Nos autẽ ad illam uisionẽ
di que nob̾ in resurrectiõe ꝓmitit̃ ñ ex hoc
mundo istã concupiscentiã oculorũ transser¬
re conemur: s mundandis cordibꝰ pio stude¬
amus affectu. Nec corꝑalem faciẽ cogitemꝰ
cum dicit apłs. uidemus nunc ꝑspeculũ in
eniginate. tunc autẽ facie ad faciem: p̃sert̃i qr
apłs exp̃ssius dixit. nc̃ scio ex parde. tunc aut̃
cognoscam inqͥt sicut & cognitus sum. Sic̃¬
eius facie cogniti sumus. Tunc enĩ cognoscã
inqͥt sicut & cognitꝰ sum. Uñ qͥs eum non in¬
significare de qua dicit alio loco. nos autem
reuelata facie głam dñi speculantes in eandẽ
imaginẽ transformamͣ de gła ingłam. tanꝗͣ¬
a dñi sp̃uͦ De gła scilicet fidi. ingłam contẽ¬
plationis ȩdernȩ. Hoc qͥppe agit hȩc tͣnsforma¬
tio qua int̾ior homo renouatur de die indiẽ.
de quo & apłs petrꝰ cũ cum moneret ornari.

Expanded text:
rem sicut videtur a Patre. Nos autem ad illam visionem rem sicut videtur a Patre. Nos autem ad illam visionem Dei, quae nobis in resurrectione promittitur, non ex hoc mundo istam concupiscentiam oculorum transferre conemur, sed mundandis cordibus pio studeamus affectu; nec corporalem faciem cogitemus, cum dicat Apostolus: « Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad fas expressius dixit: Nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam, sicut et cognitus sum. si eeius facie cogniti sumus; tunc enim cognoscam, inquit, sicut et cognitus sum. unde quia eum non incare uoluisse, de qua dicit alio loco: Nos autem reuelata facie gloriam domini speculantes in eandem imaginem transformamur de gloria in spiritu, de gloria scilicet fidei in gloriam contemplationis aeternae? hoc quippe agit haec transformatio, qua interior homo renouatur de die in diem, de quo et apostolus Petrus, cum eum moneret ornari:
Abbreviated transcription (Latin):
loquendi more orta sit. scͥpturȩ tam̃ sc̃ȩ ñ sic
ñ corꝑe s sp̃u etiã futura uiderunt. S cogitã¬
dum ẽ ne quid insolent̃ audeamus. si dix̾imus
corpus ñ solum mortalitatẽ & corruptibilita¬
dem. uerum etiã hoc ipsum quod corpus est
ꝑgłam resurrectionis amittere: & sp̃m ficri:
Eo modo quippe aut conduplicabit᷑ substantia
sp̃c si & corpus sp̃c erit. aut si unuserit sꝑitus
hominis. ita ut cõmutado & conu̾so in sp̃m
corꝑe neq ingeminatione neq incremento
conduplicet᷑. nec om̃ino ulliꝰ accessu qͣntitatis
augeatur. metuendum ẽ. ne nichilaliud dici
uideatur quã corꝑa ñ illa mutatione ĩmor¬
talia mansura. s nulla potius futura & om̃ino
peritura. Quaꝓpt̾ donec diligenti inqͥsitione¬
si dñs adiuuerit repꝑiatur qͥd scd̾m scͥpturas
de sꝑitali corꝑe quod in resurrectione ꝓmitcit
ꝓbabilius sentiendum sit: int̾im nob̾ sufficiat.

Expanded text:
loquendi more orta sit, scripturae tamen sanctae non sic loquendi more orta sit, scripturae tamen sanctae non sic non corpore sed spiritu etiam futura uiderunt. Sed cogitandum est, ne quid insolenter audeamus. si dixerimus corpus non solum mortalitatem et corruptibilitatem uerum etiam hoc ipsum, quod corpus est, per gloriam resurrectionis amittere et spiritum fieri. eo modo quippe aut conduplicabitur substantia spiritus, si et corpus spiritus erit, aut, si unus erit spiritus hominis, ita ut commutato et conuerso in spiritum corpore neque geminatione neque incremento conduplicetur nec omnino ullius accessu quantitatis augeatur, metuendum est, ne nihil aliud dici uideatur quam corpora non illa mutatione inmortalia mansura, sed nulla potius futura et omnino peritura. quapsi Dominus adjuverit, reperiatur quid secundum Scripturas de spiritali corpore, quod in resurrectione promittitur, probabilius sentiendum sit, interim nobis sufficiat,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius dm̃ qui transfigat corpꝰ humilitatis
nr̃e conforme corꝑi glẽ suȩ: ut possit sͥ subic̾e
om̃ia. Cũ enim & ds pater uideat filium:⁊
filius uideat patrẽ: ꝓculdubio ñ sunt audiendi
qui uisionẽ nolunt tribuere nͥ corꝑib. Neq enĩ
dici fas ẽ quod filiũ pater ñ uideat. aut & ut
ipse uideat corꝑe indiitus ẽ. si ñ nisi ad corpus
ꝑtinet uisus. Quid quod in ipso mundi exor¬
dio andequã fuio ẽẽt ulla forma serui sus cep¬
ta. uidit ds̃ lucẽ quia bona ẽ. & firmam̃tum.
& mare. & aridam. & omne fenum.
atq õẽ Elignũ. solem. lunam. stellas.
reptilia anmarũ uiuarum. uolatilia cęli. a
nimam uiuam: Postremo uidit ds̃ omnia q̃
fȩcit. & ecce bona ualde. Quod cum ꝑquasq
creaturas totiens scͥpt᷑a repetisset: muor unde
nata fuerit illa opinio qua putatum ẽ tantũ
ad corꝑa ꝑtinere uisionẽ. Que opimo de qͦc̃q

Expanded text:
ipsius domini, qui transfigurat corpus humilitatis ipsius domini, qui transfigurat corpus humilitatis nostrae conforme corpori gloriae suae, ut possit sibi subicere omnia. cum enim et deus pater uideat filium et filius patrem, procul dubio non sunt audiendi, qui uisionem nolunt tribuere nisi corporibus. neque enim dici fas est, quod filium . pater non uideat, aut, et ipse ut uideat, corpore indutus est, si nonnisi ad corpus pertinet uisus. quid, quod in ipso mundi exordio, antequam a filio eta, vidit Deus lucem quia bona est; et firmamentum, et mare, et aridam, et omne fenum, atque omne lignum, solem, lunam, stellas, reptilia animarum nimam uiuam? postremo uidit deus omnia, quae fecit, et ecce bona ualde. quod cum per quasque creaturas totiens scriptura repetisset, miror, unde nata fuerit illa opinio, qua putatum est tantum ad corpora pertinere uisionem. quae opinio de quocumque
Abbreviated transcription (Latin):
ore opinione. & quã hoc sit tolerabilius etiam
siuerum ñ sit: pudo facillime iudicari. Primo
quia multum interest utrum de creatore. ande
creatura aliter aliqͥd sentiatur quã ueritas ht̃.
Deinde quia conatus mentis utcunq ferendus
ẽ uolentis corpus conu̾tere in sp̃m:. ñ in corpus
dm̃. Postremo quia id quod in illa epła mea
dixi de istis nr̃e carnis oculis. quia neq nunc
possunt. neq tunc poderunt dm̃ uidere. ẽ sic
uerum ẽ. Non enĩdictum ẽ. nisi de oculis cor-¬
poraubꝰ quod tunc ñerunt: si corpus ipsũ spc̃
erit. Ac ꝑ hoc corporei oculi nũquã dm̃ uidebt̃.
quia cum uidebitur sp̃c eum ñ corpus uidebit:
Tota gͥ questio iam remansit de corpore sꝑitali
qͣtenus induat incorruptionẽ. & ĩmortalitatẽ
hoc corruptibile atq mortale & quatinus ex
animali in sꝑitale mutetur. que diligentius
sollicitiꝰq tractanda ẽ. maxime ꝓpter corpꝰ

Expanded text:
ore opinione et quam hoc sit tolerabilius, etiam ore opinione et quam hoc sit tolerabilius, etiam si uerum non sit, puto facillime iudicari: primo, quia multum interest, utrum de creatore an de creatura aliter aliquid sentiatur. quam ueritas habet; deinde, quia conatus mentis\'� utcumque ferendus est uolentis corpus conuertere in spiritum, non in corpus deum; postremo, quia id, quod ego in illa epistula mea dixi de istis nostrae carnis oculis, quia neque nunc possunt neque tunc poterunt deum uidere, etiam sic uerum est; non enim dictum est nisi de oculis corporalibus, quod tunc non erunt, si corpus ipsum spiritus erit, ac per hoc corporei oculi numquam deum uidebunt, quia, cum uidebitur, spiritus eum, non corpus uidebit. Tota igitur quaestio iam remansit de corpore spiritali, quatenus induat incorruptionem et inmortalitatem hoc corruptibile atque mortale et quatenus ex animali in spiritale mutetur. quae diligentius sollicitiusque tractanda est maxime propter corpus
Abbreviated transcription (Latin):
scĩficationẽq ꝑdamꝰ. sine: qua nemo pot̾it uidẽ
dm̃: quod ipse auertat a cordib nr̃is. ut ea suȩ cõ¬
templationi munda reddat atq custodiat. Iud̃
tam̃ qm̃ ñ dubito ñ requiro: quod dĩ natura ñꝗͣ
uideatur inloco. Iam utrum possit huiꝰ corꝑis
oculis uidi aliquid qđ in loco ñ uidetur ab eis
qui hoc ualent disserendo monstrare. cum pace
dilectionis audire ꝑadus sum: &e quod me mouce
incõmune conferre. Sunt enĩ qͥdam quideum
ipsum om̃ino corpus ẽẽ p̃sumunt. putantes qͥc¬
quid corpus ñ ẽ nullam ꝓrsus ẽẽ sub̃am. istos
om̃im adu̾sandos censeo. Sunt autẽ alti dm̃qͥ¬
dem ipsũ corpꝰ ñ eẽ minime dubitantes. s ideo
eos qui ad uitam ȩt̾nam resurgent etiã ꝑ corpꝰ
uisuros dm̃ putant. qm̃ talẽ sperant sꝑitalis
corꝑis qualitatẽ. ut etiã ipsa que caro fuerat
spirit᷑ fiat. Quod si ita ẽ. quantũ distet a suꝑi¬

Expanded text:
sanctificationemque perdamus, sine qua nemo poterit uidere sanctificationemque perdamus, sine qua nemo poterit uidere deum; quod ipse auertat a cordibus nostris, ut ea suae contemplationi munda reddat atque custodiat. illud tamen quia non dubito, non requiro, quod dei natura numquam uideatur in loco. iam utrum possit huius corporis oculis uideri aliquid, quod in loco non uidetur, ab eis, qui hoc ualent disserendo monstrare. cum pace dilectionis audire paratus sum et, quod me monet, in commune conferre. sunt enim quidam, qui deum ipsum omnino corpus esse praesumunt putantes, quicquid corpus non est, nullam prorsus esse substantiam. istos omni modo auersandos censeo. sunt autem alii deum quidem ipsum corpus non esse minime dubitantes, sed ideo eos, qui ad uitam aeternam resurgent, etiam per corpus deum uisuros putant, quoniam talem sperant spiritalis corporis qualitatem, ut etiam ipsa, quae caro fuerat, spiritus fiat. quod si ita est, quantum distet a superi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmitebat. Qui diligit me diligetur a patrȩ
meo: & ego diligam eũ. & ostendam me ipsum
illi. Hec quippe natura eius equalit̃ cũ patre
muisibilis sicut equalit̃ incorruptibilis ẽ. Quȩ
sicut supra dictum ẽ. continuatĩ apls posuit:
diuinam sub̃am qua potuit hominib p̃dica¬
tione cõmendans. Quã si oculi corꝑales ĩ resur¬
rectione mutata corꝑum qualitate conspicient
uiderint qui hoc possint adstruere:. me plus mo¬
uet illius sententia qͥ nec ipsa resurrectione hoc
corꝑalib oculis. s mundis cordibꝰ tribuit. Et
ꝓmittitur. uł dicere aliqͥd adhuc uł querere non
recuso. si tam̃ de hac re disputantes illis uitiis ca-¬
rere possimus. quȩ plerunq studiis humanis &
concertationib excitantur: dum supͣ quã scͥptũ
ẽ. unus ꝓaltero infletur ndño la aduersus
alderum. ne dum altercando euerir querimꝰ¬
inuestigare. quomͦ possit uideri ds̃. ipsam pacem

Expanded text:
promittebat: Qui diligit me, diligetur a Patre promittebat: Qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et ostendam meipsum illi . Haec quippe natura ejus aequaliter cum Patre inuisibilis sicut aequaliter incorruptibilis est, quae, sicut supra dictum est, continuatim apostolus posuit diuinam substantiam, qua potuit, hominibus praedicatione commendans. quam si oculi corporales in resurrectione mutata corporum qualitate conspicient, uiderint, qui hoc possunt adstruere; me plus mouet illius sententia, qui nec in ipsa resurrectione hoc corporalibus oculis sed mundis cordibus tribuit. Et promittitur, uel discere aliquid adhuc uel quaerere non recuso, si tamen de hac re disputantes illis uitiis carere possimus, quae plerumque studiis humanis et concertationibus t\'xcitantur, dum supra, quam scriptum est, unus pro altero infletur aduersus alterum, ne, dum altercando quaerimus uestigare, quo modo possit uideri deus, ipsam pacem
Abbreviated transcription (Latin):
luntas elegisset: ñ quas natura formasset. Fac̃ enĩ
ista ds quib uult. ut uult. cui uult. q̃ndo uult¬
ut apparcat sua latente atq in se incõmutabilit̃
manente sub̾a. Si enĩ uoluntas nr̃a apud se
manens & latens sine ulla sui cõmutatione per
quas se utcunq ostendat expͥmit uoces: quanto
facilius cłs om̃ipe sua latente natura. atq incõ¬
mutabilit̾ manente in qua uoluerit specie pot̃
cui uoluerit apparere qui ex nichilo creauit oĩa.
atq in se manens innouat om̃ia: Ad eam uero
uisionem qua uidebimus dm̃ sicuti ẽ mundan¬
da corda cõmonuit. Quia enim corꝑa consue¬
tudine loquendi insibilia nominant᷑. propterea
ds̃ inuisibilis dr̃ ne corpus cẽ credatur: non qͥa
corda munda sue substantie contẽplatione fray¬
dauit. cum hec summa & magna merces deũ
colentib & diligentib ꝓmittatur: dicente ip̃o
& inuisibilem se contuendum mundis cordibꝰ

Expanded text:
luntas : elegisset, non quas natura formasset. facit enim luntas : elegisset, non quas natura formasset. facit enim istas deus. quibus, ut uult, cui uult, quando uult, appareat sua latente atque in se incommutabiliter manente substantia. si enim uoluntas nostra apud se manens et latens sine ulla sui commutatione, per quas se utcumque ostendat, exprimit uoces, quanto facilius deus omnipotens sua latente atque incommutabiliter manente natura, in qua uoluerit specie, potest, cui uoluerit, apparere, qui ex nihilo creauit omnia atque in se manens innouat omnia! Ad eam uero uisionem, qua uidebimus . deum, sicuti est, mundanda corda commonuit. quia enim corpora consuetudine loquendi uisibilia nominantur, propterea deus inuisibilis dicitur, ne corpus esse crmunda corda suae substantiae contemplatione fraudabit, cum haec magna et summa merces Deum colentibus et diligentibus promittatur, dicente ipso arebat, et invisibilem se contuendum mundis cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
huimodi scͥpt᷑arum scãrum auctoritatib per
fidem ambulantes. qui dato uł adiuto diuinit᷑
intellectu sꝑitaliter ꝓfecer̃. & sꝑitalib sꝑitalia
cõparare potuer̃. uiderunt melius uideri m̃de
quã corpore. & ea uidi mente que ñ contin̾ent᷑
locis. nec inter se locorũ interuallis seꝑaientur:
nec minora cẽnt in parde quam intoto. Hinc
ẽ quod fiducialit̃ dixit ille. quod nec in loco cłs
uidetur. s mundo corde. nec corꝑalibus oculis
queritur. nec circũ scͥbit᷑ uisu. nec tactu tenetur.
quia & inuisibilis inscͥpturis scis eius sub̃a cõ¬
mendatur. & uisus eẽ aplurimis ꝑcorpus. & cor¬
poralibus locis in cisdem auctoritatib inuenitur.
aut sp̃u quo corꝑales cernunt᷑ imagines ꝑaliquã
licet incorꝑeam tam̃ similitudinẽ corꝑis. sicut
in somnis uł mextasi. sccreuit ille ui sc̃s dĩnat᷑am¬
ab huiꝰmodi uisionibꝰ. casq dixit ẽẽ quas dei uo¬

Expanded text:
huius modi scripturarum sanctarum auctoritatibus per huius modi scripturarum sanctarum auctoritatibus per fidem ambulantes qui dato uel adiuto diuinitus intellectu spiritaliter profecerunt et spiritalia spiritalibus comparare potuerunt, uiderunt melius uideri mente quam corpore et ea uideri mente, quae non continerentur locis nec inter se locorum interuallis separarentur nec minora essent in parte quam in toto. Hinc est. quod fiducialiter ille dixit, quod Cnec in loco deus uidetur sed mundo corde nec corporalibus oculis quaeritur nec cquia et invisibilis in Scripturis sanctis ejus substantia commendatur, et visus esse a plurimis per corpus et corporalibus locis in iisdem auctoritatibus invenitur, aut spiritu, quo corporales cernuntur imagines, per aliquam licet incorpoream, tamen similitudinem corporis, sicut in somnis vel in exstasi, sa huius modi uisiones easque dixit esse, quas dei uo
Abbreviated transcription (Latin):
quoq nob̾ ds reuelabit: si in quod ꝑuenimus
in eo ambulemus. ꝑuenimus autẽ ut credamꝰ
quod dm̃ nemo uidit unquam. & quod ds lux
& denebre in eo ñ sunt ulle. & quod apud eum
ñ ÷ cõmutatio. nec momenti obumbratio. &
quod lucem habitat inaccessibilem. ꝗͦ nemo
hominum uidit. nec uidere podest. & qđ pat̃
& filius & sp̃c sc̃s unus ds ẽ. sine ulla diu̾sita¬
de & seꝑatione naturȩ. & quod mundicordes
dm̃ uidebunt. & quod similes eierimus qm̃
uidebimus eum sicuti ẽ. & quod d̾s caritasẽ.
& qui manet in caritate indõ manet & ds in¬
illo. & quod pacẽ ac sc̃ĩficationem sectari de¬
corruptibile hoc & mortale corpus nr̃m in re¬
surrectione cõmutabitur. & induet incorrup¬
tionem atq immortalitatẽ. & qr seminatur
corpus anmale surget corpus sꝑitale. trans¬
figurante dño corpus humilitatis nr̃e. ut cõ¬
scđm imaginẽ eius qui creauit nos. In his atq

Expanded text:
quoque nobis Deus revelabit, si in quod pervenimus quoque nobis Deus revelabit, si in quod pervenimus in eo ambulemus. Pervenimus autem ut credamus quod Deum nemo vidit unquam, et quod Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae; et quod apud eum non est commutatio, nec momenti obumbratio; et quod lucem habitat inaccessibilem, quem nemo hominum vidit, nec videre potest; et quod Pater itus sanctus unus deus est sine ulla diuersitate et separatione naturae et quod mundi corde eum uidebunt et quod similes ei erimus, quoniam uidebimus eum, sicuti est, et quod deus caritas est et, qui manet in caritate, in deo manet et dillo manet; et quod pacem ac sanctificationem sectari dequod corruptibile hoc mortale corpus nostrum in resurrectione commutabitur et inducet incorruptionem atque inmortalitatem et quia seminatur corpus animale, resurget corpus spiritale transfigurante domino corpus humilitatis nostrae, ut consecundum imaginem eius, qui creauit nos. in his atque
Abbreviated transcription (Latin):
iste sit oculis corꝑalib inuisibilis. illa putetur
ẽẽ uisibilis. An aliud pax dĩ. aliud splendor cli.
cum idem ipse sit unigenitus filius dĩ. cuius
& illa caritas que suꝑeminet scientie. cuiꝰ co¬
gnitione implebimur in omnẽ plenitudinẽ
dei. non ÷ lucc nr̃e mentis inferior que illa illy¬
minante tribuitur: Porro si ista maccessibilis
ẽ oculis carnis: quantomagis illa huic incom¬
parabiliter suꝑcminens: De ꝑhoc cum sit aliqͥd
nr̃m uisibile sicut hoc corpus. aliqͥd uͦ inuisibile
sicut homo int̾ior. & cum optimum nr̃m. hoc :
mens atq intelligentia inuisibile sit ocłi corꝑiᷤ
nr̃o: Arbitͦr iãte ꝯcecłe. hiᷤᷤ oĩbus consideratis
recte dictum eẽ quod ds̾ nec in loco uidetuꝵ.
s mundo corde. nec corporalib oculis querit᷑.
nec circũscribitur uisu. nec tactu tenetur. nec
auditur affatu. nec sentitur incessu. & si qͥd in
his minus intelligimus uł alider sapimus id

Expanded text:
iste sit oculis corporalibus inuisibilis, illa putetur iste sit oculis corporalibus inuisibilis, illa putetur esse uisibilis. an aliud pax dei aliud splendor dei, cum idem ipse sit unigenitus filius, cuius et illa caritas, quae supereminet scientiae, cuius cognitione implebimur in omnem plenitudinem dei, non est luce nostrae mentis inferior, quae illa inluminante tribuitur? porro si ista inaccessibilis est oculis carnis, quanto magis illa huic incomparabiliter supereminens! ac per hoc, cum sit aliquid nostrum uisibile sicut hoc corpus aliquid uero inuisibile sicut homo interior et cum optimum nostrum, hoc est mens atque. intellegentia, inuisibile sit oculis corponostro? Arbitror iam te concedere his omnibus consideratis recte dictum esse, quod deus nec in loco uidetur sed mundo corde nec corporalibus oculis quaeritur nec circuauditur affatu, nec sentitur incessu, et si quid in his minus intelligimus vel aliter sapimus, id
Abbreviated transcription (Latin):
uiuatiore uita facti sꝑitales pot̾imus omnia
duudicare: ipsi uͦ a nemine duudicari. Anima¬
lis autẽ homo ñ ꝑcipit ea que st spiritus dĩ.
Stulticia ẽ enim illi. & ñ potest scur qm spitalit̾
duudicantur. Quod si ñdum possumus p̃fer¬
re lucem iudicantẽ ei luci de qua iudicatur p̃¬
ferre uitam intelligentẽ uitȩ tantumͦ sentienti.
p̃ferre naturam ñ alibi hoc & alibi aliud s oĩa
quȩ ht̃ in uno simul habendem. sicutiẽ ipsa nr̃a
intelligentia ei nature q̃ ita partib constat. ut
minor sit dimidia quam tota. sicudi ẽ omne
corpus. suꝑfluo de rebus tantis ac talibꝰ dis¬
putamus. Si autem hoc iam possumus. aliqͥd
melius quam intellectum nr̃m eẽ dm̃ eredamꝰ:
ut pax eius quȩ p̃cellit omne intellectum cu¬
stodiat corda nr̃a & intelligentias nr̃as. ĩ xp̃o
iħu. Ipsa enim pax que p̃cellit omnẽ intelle¬
ctum ñ ÷ utiq minor nr̃o indellectu: ut cum

Expanded text:
uiuaciore uita facti spiritales poterimus omnia uiuaciore uita facti spiritales poterimus omnia diiudicare, ipsi uero a nemine diiudicari. animalis autem homo non percipit, quae sunt spiritus dei; stultitia est enim illi et non potest scire, quoniam spiritaliter diiudicatur. Quod si nondum possumus praeferre lucem iudicantem ei luci, de qua iudicatur, praeferre uitam intellegentem uitae tantum modo sentienti, praeferre naturam non alibi hoc et alibi aliud sed omnia, quae habet, in uno simul habentem, sicuti est ipsa nostra intellegentia, ei naturae, quae ita partibus constat, ut minor sit dimidia quam tota, sicuti est omne corpus, superfluo de rebus tantis ac talibus disputamus. si autem hoc iam possumus, aliquid melius quam intellectum nostrum deum esse credamus, ut pax eius, quae praecellit omnem intellectum, custodiat corda nostra et intellegentias nostras in Christo Iesu. ipsa enim pax, quae praecellit omnem intellectum, non est utique minor nostro intellectu, ut, cum
Abbreviated transcription (Latin):
cua ẽ. nec in loco uidetur:. nec corꝑalib queritur
nec auditur affatu. nec sentitur incessu: qͣntoma¬
gis ds̃ ipse cuiꝰ hoc pignus in nob̾ ẽ: Nam si in¬
terior homo nr̃ quantulacunq imago eius ñ
de illo genita. s abillo creata quamuis adhuc re¬
nouetur de die indiem. iam tam̃ intali luce ha¬
bitat. quo nullus oculorum corꝑalium sensus
accedit. si ea quȩ milla luce cordis oculis intue¬
mur. & discernunt᷑ inter se. & nullis oculorum
spaciis seꝑantur. qͣntomagis ds̃ qͥ lucem habitat
maccessibilem corꝑis sensibus. quo nec ipsiꝰ nisi
mundi potest ẽẽ cordis accessus: Cum gͥ lucem
istam om̃i corꝑali luci ñ solum iudicio ratioĩe
s amoris qͦ appetitu p̃posucrimꝰ: quanto id ma¬
gis ualebimus. tanto melius ualebimꝰ. donec
sanentur om̃s languores animȩ nr̃e. ab illo qͥ
ppitius fit om̃ib iniquitatib nr̃is. In hac enĩ

Expanded text:
cua est, nec in loco uidetur nec corporalibus cua est, nec in loco uidetur nec corporalibus nec auditur affatu, nec sentitur incessu: quanto magis Deus ipse cujus hoc pignus in nobis est! Nam si interior homo noster, quantulacunque imago ejus, non de illo genita, sed ab illo creata, quamvis adhuc renovetur de die in diem, jam tamen in tali luce habitat, quo nullus oculorum corporalium sensus accedit, si ea quae in illa luce cordis oculis intuemur, et discernuntur intra se, et nullis locorum spatiis separantur, quanto magis deus, qui lucem habitat inaccessibilem corporis sensibus, quo nec ipsius nisi mundi potest esse cordis accessus! cum igitur lucem istam omni corporali luci non solum iudicio rationis sed amoris quoque appetitu praeposuerimus, quanto id magis ualebimus, tanto melius ualebimus, donec sanentur omnes languores animae nostrae ab illo, qui propitius fit omnibus iniquitatibus nostris. in hac enim
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinẽ corꝑum. caritas. gaudium. pax.
longanimitas. bonitas. benignitas. fides. man¬
suctudo. continentia. nulla locorum spacia te¬
nent. nulla intercapedine seꝑantur. aut aliqͣ
oculi cordis qͦ radios suos mittant. & ea uide¬
ant. interualla conquirunt: Nonne omnia
in unos̃ sine angustia. & suis terminis nota s̃
sine circuitu regionum: Aut dic in quo loco
uideas caritatem: quȩ tam̃ intantum tibi co¬
gnita ẽ. inqͣntum eam podes mentis acie con¬
tueri. Quã ñ ideo magnam nosti quia ingen¬
tem aliquam molem conspiciendo lustrasti:
Nec cum tͥ intus loquit᷑ ut scdm eam uiuas ullis
ꝑstrepit sonis. nec ut eam cernas corꝑaliũ lum̃
erigis oculorũ. nec ut eã fortiter deneas corꝑaliỹ
uires p̃paras lacertorum: nec cum tͥ uenit ĩm̃tẽ
sentis eius incessum. Ecce etiam caritas qͣntula¬
cunq in nr̃a uoluntate consistit. nob̃q conspi¬

Expanded text:
similitudinem corporum, caritas, gaudium, pax, similitudinem corporum, caritas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia, nulla locorum spatia tenent, nulla intercapedine separantur aut aliqua oculi cordis, quo radios suos mittant et ea uideant, interualla conquirunt! nonne omnia in uno sunt sine angustia et suis terminis nota sunt sine circuitu regionum? aut dic, in quo loco uideas caritatem, quae tamen in tantum tibi cognita est, in quantum eam potes mentis acie contueri, quam non ideo magnam nosti, quia ingentem aliquam molem conspiciendo lustrasti; nec, cum tibi intus loquitur, ut secundum eam uiuas, ullis perstrepit sonis nec, ut eam cernas, corporalium lumen erigis oculorum nec, ut eam fortiter teneas, corporalium uires praeparas lacertorum nec, cum tibi uenit in mentem, sentis eius incessum. Ecce etiam cantas, quantulacumque in nostra uoluntate consistit nobisque conspi
Abbreviated transcription (Latin):
suesti. easq imagines celi & terrȩ q̃ ante ocłos
cogitationis ꝓducte s̃. uide similitudines cor¬
porum eẽ. ñ corꝑa. Sic gͦ iudica contra de ip¬
sam ꝓte ipsa. si ñ potes om̃ifariã corꝑaliũ
qͣlitatum imaginarias formas ab aciȩ m̃tie
tuȩ abigere. & unde uinceris inde conuince:
Neq enim ẽ ut opinor qͥs quam etiam talibus
imaginationib ita deditus ut credat sic eẽ
in memoria sua. us inipso conspectu cogitati¬
onis suȩ solem lunam. stellas. amnes. maria.
montes. colles. urbes. parietes. demiq domus
suȩ. uł etiã cubiculi sui. & qͥcqͥd ꝑ oculos corꝑis
tale cognouit & tenet: ut locorũ spaciis atq in¬
teruallis siue stent. siue moueantur. Porro si
ea quȩ manimo nr̃o sunt corꝑalib locis simil¬
lima. ñ tam̃ locorũ spaciis ac finib continent᷑.
nec interuallis localibus in nr̃a memoria repo¬
nuntur. qͣntomagis illa que nullam gerunt

Expanded text:
suesti, easque imagines caeli et terrae, quae ante oculos suesti, easque imagines caeli et terrae, quae ante oculos cogitationis productae sunt, uide similitudines corporum esse, non corpora. sic ergo iudica contra te ipsam pro te ipsa, si non potes omnifariam corporalium qualitatum imaginarias formas ab acie tuae mentis abigere, et, unde uinceris, inde conuince. neque enim est, ut opinor, quisquam etiam talibus imaginationibus ita deditus, ut credat sic esse in memoria sua uel in ipso conspectu cogitationis suae solem, lunam, stellas, amnes, maria, montes, colles, urbes, parietes denique domus suae uel etiam cubiculi sui, et quicquid per oculos corporis tale cognouit et tenet, ut locorum spatiis atque interuallis siue stent siue moueantur. porro si ea, quae in animo nostro sunt corporalibus locisque simillima, non tamen locorum spatiis ac finibus continentur nec interuallis localibus in nostra memoria reponuntur, quanto magis illa, quae nullam gerunt
Abbreviated transcription (Latin):
poralium ext̾ioris hominis sensus inuexit. S
forte difficile ẽ. Irruit eni de consuetudine
carnalis uitȩ in ipsos quoq int̾iores oculos
turba fantasmatũ insimilitudinib corꝑum
cui resistere conatꝰ saldem auctoritate diuina.
exclamaui dolens milla birui epła. & dixi:
Audiat caro carnalib cogitationib ebria. sp̃c¬
ẽ ds. Neq enim cuiꝰquã magis quã etiã ipsã
mcã mentẽ ab huiꝰmodi uanitate illa mere¬
patione compescui. Facilius quippe melinam
ad solita. & amicũ ẽ infirmitati anime cor¬
poralem conu̾sationẽ introis uł mitcere uł
admittere. ñuͥ sana consistat: s uͥ languida qͦ¬
dammͦ aut incũbat aut iaceat. Pinde si nõ
potesaciem mentis tuȩ a corꝑearum similitu¬
num qͣsi nubilo ꝑspicue serenare: cas ipsas ap̃¬
demetipsã uigilant̃ atdende. Intuere cȩlum ⁊
t̾ram cogitando siẽ ocuł corꝑeis c̾nendo con¬

Expanded text:
poralium exterioris hominis sensus inuexit. sed poralium exterioris hominis sensus inuexit. sed forte difficile est; inruit enim de consuetudine carnalis uitae in ipsos quoque interiores oculos turba phantasmatum in similitudinibus coi-porum, cui resistere conatus saltem auctoritate diuina exclamaui dolens in illa breui epistula et dixi: \'Audiat caro carnalibus cogitationibus ebria: Speus\'. neque enim cuiusquam magis quam etiam ipsam meam mentem ab huius modi uanitate illa increpatione compescui. facilius quippe inclinamur ad solita et amicum est infirmitati animae corporalem conuersationem introrsus uel mittere uel admittere, non ubi sana consistat, sed ubi languida quodam modo aut incumbat aut iaceat. Proinde, si non potes aciem mentis tuae a corporearum similitudinum quasi nubilo perspicue serenare, eas ipsas apud te ipsam uigilanter adtende. intuere caelum et terram cogitando, sicut oculis corporis cernendo con
Abbreviated transcription (Latin):
di & minist̾io famulentur. multaq illi uide¬
ant q̃ isti ñ uident. nicħ isti uideant unde ñ
illi tanꝗͣ p̃sides iudicent᷑: qͥs ñ illos istis incõ¬
ꝑabili estimatione p̃ponat : Quȩ cũ ita sint.
obsecro de cũ agitur in te ipsa hoc tamgͣnde
nego ciũ. cum ab ext̾ioribꝰ int̾iora distinguis.
atq illa istis meffabilit̃ anteponis. cũq istis
foris relictis mn illis intͥnsecus demoraris: ⁊ ea
suis quibꝰdã in corꝑaubꝰ finibꝰ metiendo iudi¬
cas: innulla de putas an maliqua luce u̾sari:
Ego enĩ existimo quod tanta ibi & talia. tam
uera tam certa. tam clata uidi sine luce non
possunt. Ipsam gͥlucem inqua illa cuncta
accedẽ ullus corꝑeorum radius oculorum:
ꝑfecto ñ potest. Atcende etiã & utrum in ea
uideas ulla locoꝵ spacia uł int̾ualla responde
Nichil ibi tale ut arbitror inuenis. si uigilant̃
abigis ab aspectu intimo qͥcqͥd imaginum cor¬

Expanded text:
di et ministerio famulentur multaque illi uidedi et ministerio famulentur multaque illi uideant, quae isti non uident, nihil isti uideant, unde non illi tamquam praesides iudicent, quis non illos istis incomparabili aestimatione praeponat? Quae cum ita sint, obsecro te, cum agitur in te ipsa hoc\' tam grande negotium, cum ab exterioribus interiora distinguis atque illa istis ineffabiliter anteponis cumque istis foris relictis in illis intrinsecus demoraris et ea suis quibusdam incorporalibus finibus metiendo diiudicas, in nulla te putas an in aliqua luce uersari? ego enim existimo, quod tanta ibi et talia tam uera, tam clara, tam certa uideri sine luce non possunt. ipsam igitur lucem, in qua illa cuncta accedere ullus corporeorum radius oculorum: profecto non potest. Attende etiam j et utrum in ea videas ulla locorum spatia vel intervalla, responde. Nihil ibi tale, ut arbitror, invenis, si vigilanter abigis ab aspectu intimo quidquid imaginum cor
Abbreviated transcription (Latin):
fidem duã. uides dubitationẽ tuam. uides
studium tuum. uoluntatẽq discendi. ⁊ cũ
auctoritate diuina mouearis adcredenda
quȩ ñ uides. hȩc de tam̃ credere incunctant̃
iudes. distribuis & disẽnis hec om̃ia. Num
gͥ ocłis his cordis tui quib hec omnia uera
& certa eẽ contueris. tibiq p̃sentia inuisibilit
cernis atq disc̃nis. ullomͦ corꝑeos oculos cõ¬
ꝑabis. cũ etiã de ipsis rebus insibilibꝰ q̃ corpo¬
ralium ocłorum acie quodãmͦ radiantur.
& de ipsis corꝑeis ocłis eorũq acie. q̃liscũq
et qͣntacũq sit. quantũ distet ab inuisibilibꝰ
ñ excellentioribꝰ. quib etiam ñ uisis fidem
debes.s abhis q̃ cõmemoraui q̃ non credis
absentia. s p̃sentia mente contueris. ñ eisdem
ipsis cariis ocłis. s illis int̾ioribus iudices:
Cum gͦ int̾iores oculi iudices sint ext̾iorum
oculorũ. isti autẽ illis qͦdam officio nuncian¬

Expanded text:
fidem tuam, uides dubitationem tuam, uides fidem tuam, uides dubitationem tuam, uides studium tuum uoluntatemque discendi et, cum auctoritate diuina mouearis ad credenda, quae non uides, haec te tamen credere incunctanter uides. distribuis et discernis haec omnia. Num igitur his oculis cordis tui, quibus haec omnia uera et certa esse contueris tibique praesentia inuisibiliter cernis atque discernis, ullo modo corporeos oculos comparabis, cum etiam de ipsis rebus uisibilibus, quae corporalium oculorum acie quodam modo radiantur, et de ipsis corporeis oculis eorumque acie, qualiscumque et quantacumque sit, quantum distet ab inuisibilibus non excellentioribus, quibus etiam non uisis fidem debes, sed ab his, quae commemoraui, quae non credis absentia, sed praesentia mente contueris, non eisdem ipsis carnis oculis sed illis interioribus iudices? cum ergo interiores oculi iudices sint exteriorum oculorum, isti autem illis quodam officio nuntian
Abbreviated transcription (Latin):
uina u̾ba in fide recipis. De nob̃enĩ tͥ subest
fortasse aliqͥs scrupulus. ne in his diumis e¬
loquiis minus aliqͥd dilucide intelligamꝰ
et ñ sicut dicta sunt. s sic̃ suspicamur expo¬
nantur a nob̃. Forte enim dicis apud te ipsã
Od si et mundo corde uidetur ds̃. et in loco tñ
indetur. aut qͥd si ctiã oculis corꝑalibus dm̃¬
uidebunt qͥ mundo s̃ corde. c̃ corruptibile
hoc induerit incorruptionẽ: qñ erimꝰ eqͣles
angłis dĩ: Qͣntum ergo nob̃ eredere debeas
uł ñ debeas fortassis ignoras. et uł plus uel
minus ꝗͣ debes nob̃ credendo ne fallaris atcen¬
dis. Diuinis autẽ scͥpt̾is etiã ñdum ꝑspicue
tatem scientiȩ. & dubitationis estus. & piam
fidem quę diuinis debetur affatibꝰ in tua m̃te
ita ut s̃ attendis & uides. nec de his om̃ino
quod ap̃te ita sint. siue ut ego dixi. siue ut
ipsa potiꝰ nosti aliqͥd ambigis. Uides itaq

Expanded text:
uina uerba in fide recipis. de nobis enim tibi subest uina uerba in fide recipis. de nobis enim tibi subest fortasse aliquis scrupulus, ne in his diuinis eloquiis aliquid minus dilucide intellegamus et, non sicut dicta sunt, sed sicut suspicamur, exponantur a nobis. forte enim dicis apud temet ipsam: Quid, si et mundo corde uidetur deus et in loco tamen uidetur? aut: Quid, si etiam oculis corbunt, qui mundo sunt corde, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, quando erimus aequales angelis dei? quantum ergo nobis credere debeas uel non debeas, fortassis ignoras et, uel plus uel minus, quam debes, nobis credendo ne fallaris, adtendis; diuinis autem scripturis etiam nondum perspicue tatem scientiae et dubitationis aestus et piam fidem, quae diuinis debetur affatibus, in tua mente, ita ut sunt, adtendis et uides nec de his omnino, quod apud te ita sint, siue ut ego dixi siue ut ipsa potius nosti, aliquid ambigis. uides itaque
Abbreviated transcription (Latin):
ullomͦ nos eugłio cõꝑabis. aut scͥpta nr̃a scͥp¬
turis canonicis coȩquabis: ꝑfecto si recte ĩ di¬
iudicando sapis. longe nos infra uides ab illa
auctoritate distare. et me quidem longius. S
utq nr̃m quantũlibet credas. utrunq illi
exxclientiȩ nequaꝗͣ comꝑas. Qͦcura id quod
scͥptum ẽ. dm̃ nemo uidit unquã. et lucem ha¬
bitat mnaccessibilem. quẽ nemo hominum ui¬
dit nec uide podest. et beati mundicordes qm̃
ipsi dm̃ uidebunt. & qͥcqͥd aliud ex libris illis
scĩs cõmemoraui firmiꝰ credis ꝗͣ id quod dix̃
ambrosiꝰ. nec in loco ds̃ uidetur. nec corꝑalibꝰ
ocłis querit᷑ nec circunscͥbitur uisu. nec tactu
tenetur. nec audit᷑ affatu. nec sentidur incessu
Talem qͥppe ẽẽ intellexit uł credidit dm̃ qͥmun¬
do corde conspicitur. Hanc autẽ etiã meam
sententiã cẽ confiteor. Alit̃ gͦ ista alit̃ illa di¬

Expanded text:
ullo modo nos euangelio comparabis aut scripta nostra scripullo modo nos euangelio comparabis aut scripta nostra scripturis canonicis coaequabis? profecto, si recte in diiudicando sapis, longe nos infra uides ab illa auctoritate distare et me quidem 10 longius, sed utrique nostrum quantum libet credas, utrumque illi excellentiae nequaquam comparas. quocirca id, quod scriptum est: Deum nemo uidit umquam, et: Lucem habitat inaccessibilem, quem nemo hominum uidit nec uidere potest, et: Beati mundo corde, quia ipsi deum uidebunt, et quicquid aliud ex illis sanctis libris commemoraui, firmius credis quam id, quod dixit Ambrosius: Nec in loco deus uidetur nec corporalibus oculis quaeritur nec circumscribitur uisu nec tactu tenetur nec auditur affatu nec sentitur incessu\'. talem quippe esse intellexit uel credidit deum, qui mundo corde conspicitur; hanc autem etiam meam sententiam esse confiteor. . Aliter ergo ista, aliter illa di
Abbreviated transcription (Latin):
qͥt. s eorũ imagines. id ÷ incorꝑeas similitudi¬
nes corꝑũ incorꝑalit̾ cõmendat memorie. uñ
cũ uoluerit et potuerit uelut de custodia ꝓ¬
ductas atq in conspectũ cogitationis exhibitaᷤ¬
specie corꝑali foris reliquerit. qͥd eiꝰ simile intꝰ
aspiciat. Et illud absens. hoc p̃senseẽ dinoscit.
sic̃ me absente faciẽ meã corꝑis cogitas. & illa
ł÷ imago p̃sens. ab sens autẽ facies cuiꝰ imago
ẽ. et hec corpꝰ. illa uͦ incorꝑea corꝑis similitudoẽ.
his gͥ quȩ uides diligent̃ fident̾q ꝑspectis atq
distinctis. attende q̃ credis inhoc ipso sermone
todo. ex qͦ adde loqui his litt̾is cepi. et meis ip̃is
quib ñ uisis accomodas fidem. ipsa destium
pondã disc̾nendo ꝑpende. Neq enim michi
sic credis quẽadmodũ ambrosio. de cuiꝰ libris
tanta illa destimonia posui. Aut si ambobus
nob̾ ȩqua lance putas ẽẽ credendum. nũquid

Expanded text:
quit; sed eorum imagines, id est incorporeas similitudiquit; sed eorum imagines, id est incorporeas similitudines corporum incorporaliter commendat memoriae, unde, cum uoluerit et potuerit, uelut de custodia productas atque in conspectum cogitationis exhibitaspecie corporali foris reliquerit, quid eius simile intus aspiciat, et illud absens, hoc praesens esse dinoscit, sicut me absente faciem mei corporis cogitas et illa tibi est imago praesens, absens autem facies, cuius imago est; et haec corpus, illa uero incorporea corporis similitudo est. His igitur, quae uides, diligenter fidenterque perspectis atque distinctis adtende, quae credis in hoc ipso sermone toto, ex quo ad te loqui his litteris coepi. et in eis ipsis, quibus non uisis accommodas fidem, ipsa testium pondera discernendo perpende. neque enim mihi sic credis quem ad modum Ambrosio, de cuius libris tanta illa testimonia posui; aut si ambobus nobis aequa lance putas esse credendum, numquid
Abbreviated transcription (Latin):
siue qr ñ intellexisti. siue qr ñ iudicasti es se
credendum. Et ea q̃ uera ẽẽ uidisti. adhuc
discerne uñ uidis. utrum recolendo illa de ui¬
disse ꝑcorpꝰ sicut corꝑa cȩlestia uł terrestria.
anuͦnũꝙͣ ea corꝑalib attig̾is uisibꝰ s sola m̃te
intuens uera et certa ẽẽ ꝑpexeris sic̃ uoluntatẽ
tuã de qͣ ego tͥ credẽ loquenti possum. eã uͦ ut
abste uidet̾ uide ipse ñpossum. Et cum hȩc
ut᷑q discreueris: etiã id attende ũn discernas.
Quãuis enĩ alia corꝑe alia mente uidcamꝰ. horũ
tñ duoꝵ generũ ipsa discretio iuidetur mente ñ
corꝑe. et ea q̃ m̃te ꝯspiciunt᷑. ñ indigent ullo
corꝑis sensu ut ea uera ẽẽ nouerimꝰ: quȩ audẽ ꝑ
corpꝰ uident᷑ nͥ mens adsit q̃ talia nunciata sus¬
cipiat. nulla possunt scientia contineri. & qd̃
nunciata qͣsi suscipere ꝑhibetur. foris ea relin¬

Expanded text:
siue quia non intellexisti siue quia non iudicasti esse siue quia non intellexisti siue quia non iudicasti esse credendum. et ea, quae uera esse uidisti, adhuc discerne, unde uideris, utrum recolendo illa te uidisse per corpus sicut corpora caelestia uel terrestria, an uero numquam ea corporalibus adtigeris uisibus, sed sola mente intuens uera et certa esse perspexeris sicut uoluntatem tuam, de qua ego tibi credere loquenti possum. eam uero, ut abs te uidetur, uidere ipse non possum. et cum haec utraque discreueris, etiam id adtende, unde discernas. quamuis enim alia corpore, alia mente uideamus, horum tamen duorum generum ipsa discretio uidetur mente, non corpore. et ea, quae mente conspiciuntur. non indigent ullo corporis sensu, ut ea uera esse nouerimus; quae autem per corpus uidentur, nisi mens adsit, quae talia nuntiata suscipiat, nulla possunt scientia contineri. et quod nuntiata quasi suscipere perhibetur, foris ea relin
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ nemo uidit unquã nec uide potest. qͦmã
lucem habitat inaccessibilem. et ẽ nat᷑a ĩuisibił.
sicut incorruptibilis. Quȩ contextim apłs po¬
suit dicens. Regi autẽ scłoꝵ inuisibili. ĩmortali.¬
incorruptibili. quia sic̃ nuc incorruptibilis.
nec postea corruptibilis. ita ñ solum nc̃. sed etiã
semꝑ inuisibilis. Nec in loco enĩ uidetur s mũ¬
do corde: nec corꝑalib oculis queritur. nec cir¬
dui. nec sentitur incessu. Tingenitus aut̃e filius
qui ẽ in sinu patͥs. dĩtatis naturam atq subã
insonabilit̃ narrat. et ido dignis idoneisq tã¬
to conspectu oculis etiã inuisibilit̃ monstrat
meos ne ũquã obdormiã in morde. Dñs enĩ¬
qͥ podest dñm inuisibilit̃ uidẽ: ipse dõ podest
incorꝑalit adherere. Puto iã ñ ẽẽ inquestiõe
quã ꝓposuisti ampliꝰ quod requiras. s ĩ hac
tota nr̃a disputatione consida qͥd uideris.
qͥd credidis. qͥd ad huc nescias. siur qr ñdixi.

Expanded text:
m nemo vidit unquam , » nec videri potest, « quoniam lucem habitat inaccessibilem, » et est natura invisibilis sicut incorruptibilis quae contextim Apostolus posuit dicens, « Regi autem saeculorum invisibili, incorruptibili , » quia sicut nunc incorruptilis nec postea corruptilis, ita non solum nunc, sed etiam semper invisibilis. Nec in loco enim videtur sed mundo corde; nec corporalibus oculis quaeritur, nec audtu, nec sentitur incessu. Unigenitus autem Filius, qui est in sinu Patris, deitatis naturam atque substantiam insonabiliter narrat et ideo dignis idoneisque tanto conspectu, oculis etiam invisibiliter monstrat. meos ne unquam obdormiam in morte : qui potest deum inuisibiliter uidere, ipse deo potest incorporaliter adhaerere. Puto iam non esse in quaestione. quam proposuisti. amplius, quod requiras. sed in hac tota nostra disputatione considera, quid uideris, quid credideris, quid adhuc nescias, siue quia non dixi
Abbreviated transcription (Latin):
mei diligent̃ lecta & relecta considerans sine
ulla fortasse dubitatione ꝑspicies aduidend.
dm ꝑeius auxiliũ cor mundũ de debere p̃¬
parare. De corꝑe uͦ sꝑitali si dñs iuuerit oꝑe
alio exꝑiemur qͥd disputare ualeamus:¬

Expanded text:
mei diligenter lecta et relecta considerans sine mei diligenter lecta et relecta considerans sine ulla fortasse dubitatione perspicies ad uidendum deum per eius auxilium cor mundum te debere praeparare. de corpore uero spiritali, si dominus iuuerit, opere alio experiemur, quid disputare ualeamus
Abbreviated transcription (Latin):
mundo corde qm̃ipsi dm̃ uidebunt. Nãnq
sicut alibi idem ieronimꝰ bicuit̃ ac ueracit̃ defi¬
niuit. res incorꝑalis corꝑalib oculis ñ uidet᷑.
Has sententias de ie tanta uirorum tantorum
ñ obhoc interponere uolui. ut cuiꝰq̃m hominis
sensum tanꝗͣ seͥpture canonice auctoritatem
seq̃ndum arbritreris: s ut illiqualit̾ sapiunt
conentur mente uide quod uerum ẽ. & insim¬
plicitate cordis querere dm̃. ne tam doctos di¬
uinorũ eloquioꝵ tractatores demere rep̃hen¬
dant. Nec de moucat quod aquib̾dam minꝰ
considate dr̃. quid tẽ uidebunt ocłi corꝑales
si d̃m ñ uidebunt. anforte cecierunt: uł sine
causa crunt. N eq enim attendunt qui hȩc
locunt᷑ quia si ñ erunt corpora: profecto illi
oculi ñ erunt corꝑales. Si autẽ erunt corpora:
crit quod uidẽ possint occli corꝑales. S hȩc
iam satis dicta sint que abmitio huiꝰ opꝰculi

Expanded text:
mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt. namque, mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt. namque, sicut alibi idem Hieronymus breuiter ac ueraciter definiuit, \'res incorporalis corporalibus oculis non uidetur. Has sententias de re tanta uirorum tantorum non ob hoc interponere uolui, ut cuiusquam hominis sensum tamquam scripturae canonicae auctoritatem sequendum arbitreris, sed ut illi, qui aliter sapiunt, conentur mente uidere, quod uerum est, et in simplicitate cordis quaerere deum, ne tam doctos diuinorum eloquiorum tractatores temere reprehendant. nec te moueat, quod a quibusdam minus considerate dicitur: Quid tunc uidebunt oculi corporales, si deum non uidebunt? an forte caeci erunt uel sine causa erunt? neque enim adtendunt, qui haec loquuntur, quia, si non erunt corpora, profecto illi oculi non erunt corporales; si autem erunt corpora, erit, quod uidere possint oculi corporales. sed haec iam satis dicta sint, quae ab initio huius opusculi
Abbreviated transcription (Latin):
uiri q̃ ñcarnalia s sꝑitalia s̃ in qͣntũ indelligis
& uera eẽ. ñ quia dixit ipse. s quia ueritas sine
strepitu clamat agnoscis. intandũ intelligis
ũn adhereas dño. teq ipsam intrinsecꝰ p̃paras
incorporalẽ locum mansioni eius. ad audi¬
endum silentiũ narrationis eiꝰ & uidendam
muisibilem formã eiꝰ. B eati enĩ mundo corde
qr ipsi dm̃ uidebunt. ñ cũ eis sic̃ corpꝰ ex aliqͦ
loci interuallo apparebit: s cũ uenerit ad cos
⁊ mansionẽ fęcit apud eos. qm̃ sic implebunt᷑
inomnẽ plenitudinẽ dĩ. ñ cũ fu̾int & ipsi
plenus ds̃. s cũ ꝑfecte fu̾int plem dõ. Si aut̃
ñ nͥcorꝑa cogitam᷑. & nec illud saldem digne
cogitare possumꝰ un uł ipsa corꝑa cogitemꝰ ñ
queramꝰ qͥd adu̾sum nos ipsos loquamur: sed
ab hac potiꝰ carnali consuetudine orando & in
ant̾iora nos extendendo corda mundemus:
Ut enĩ ñ tantũ quod beat᷑ ambrosius. uerũetiã
oculi mentis de quib ipse saluator ait. beati

Expanded text:
uiri, quae non carnalia sed spiritalia sunt, in quantum intellegis et uera esse, non quia ipse dixit, sed quia ueritas sine strepitu clamat, agnoscis, in tantum intellegis, unde adhaereas domino, teque ipsam intrinsecus praeparas incorporalem locum mansionis eius ad audiendum silentium narrationis eius et uidendam inuisibilem formam eius. beati enim mundo corde, quia ipsi deum uidebunt, non cum eis sicut corpus ex aliquo loci interuallo apparebit, sed cum uenerit ad eos et mansionem fecerit apud eos, quoniam sic implebuntur in omnem plenitudinem dei, non cum fuerint et ipsi plenus deus, sed cum perfecte fuerint pleni deo. si autem nonnisi corpora cogitamus et nec illud saltem digne cogitare possumus, unde uel ipsa corpora cogitemus, non; quaeramus, quid aduersum nos ipsos loquamur, sed ab hac potius carnali consuetudine orando et in anteriora nos extendendo corda mundemus. ut enim non tantum quod beatus Ambrosius uerum etiam oculi mentis, de quibus ipse saluator ait: Beati
Abbreviated transcription (Latin):
dñe. & uercantur om̃s qͥ ostendunt seruis
tuis mala. & confundant᷑ ab om̃ipodentia.
ae uirtus eorũ conteratur. Sciant qm̃ tu
es dñs ds̃ solus &e gloriosus in uniu̾so orbe t̾re.
Hȩc illis dicentib & ad dm̃ ingemiscentibus
omnino suis aderit qͥ suis adesse consueuit.
& aut nich in earum castissimis menbris li¬
bidine hostili ꝑpetiari ꝑmitcet. aut si ꝑmit.¬
tit. cũ earum anmus nulla consensionis t̃¬
pitudine maculatur. etiã carnẽ suã defend&
a crimine: & qͥcqͥd in ea nec cõmisit nec ꝑmisic
libido patientis. solius erit culpa facientis.
om̃isq illa molentia ñ ꝓcorruptionis turpi¬
tudine. s pro passionis uulnere deputabit᷑:
Tantũ enim ualet in mente indegritas castita¬
tis. ut illa inuiolata nec incorpore possit pu¬
dicicia uiolari. cuiꝰ menbra potuerit suꝑari.
Hec epłã ꝓtuo desidĩo breuis. ꝓmeis tam̃ occu¬
pationib multum ꝓlixa. & ꝓpt̃ perlatoris
festinationẽ minis accelerata: sufficiat carita¬

Expanded text:
et uereantur omnes, qui ostendunt seruis tuis mala, et confundantur ab omni potentia et uirtus eorum conteratur; sciant, quoniam tu es dominus deus solus et gloriosus in uniuerso orbe terrae. Haec illis dicentibus et ad deum ingemesceutibus omnino suis aderit, et aut nihil in earum castissimis membris libidine hostili perpetrari permittet, aut si permittit, quum earum animus nulla consensionis turpitudine maculatur, etiam carnem suam defendit a crimine, et quicquid in ea nec commisit, nec permisit libido patientis, solius erit culpa facientis, omnisque illa violentia non pro corruptionis turpitudine, sed pro passionis vulnere deputabitur. tantum enim ualet in mente integritas castitatis, ut illa inuiolata nec in corpore possit pudicitia uiolari, cuius membra potuerint superari. haec epistula pro tuo desiderio breuis, pro meis tamen occupationibus multum prolixa et propter perlatoris festinationem nimis accelerata sufficiat carita
Abbreviated transcription (Latin):
ut de his tã magnis p̃osuris tanꝗͣ intorculart
dñi di nr̃i sic̃ amurca infideliũ murmurantiũ
iblasphemantiũ fluit. ita oleum qͦ fidelium cõ¬
fitentium & orantiũ expͥmi & liquari ñ cesset. In
enĩ qͥ contra xͥanam fidem querelas impias iacta¬
re ñ qͥescunt dicentes. quod ante ꝗͣ ista doctrina
ꝑmundũ p̃dicaret᷑ tanta mala ñ patiebat᷑ genꝰ
humanũ : facile ẽ ex eugłio respondere. Dñs enĩ
dicit. Seruus nesciens uoluntatẽ dñi sui & faci¬
ens digna plagis: uapulabit pauca. Seruus
uoluntatẽ dñi su & faciens digna plagis uapu¬
lat multa : Attendunt qͣnta celeritate eugłm p̃¬
dicatur: & ñ attendunt q̃nta ꝑu̾sitate contẽpnit᷑.
Serui autẽ dĩ humiles & sc̃i qui duplicit̾ mala

Expanded text:
ut de his tam magnis pressuris tamquam in torculari ut de his tam magnis pressuris tamquam in torculari domini deinostri, sicut amurca infidelium murmurantium et blasphemantium fluit, ita oleum quoque fidelium confitentium et orantium exprimi et liquari non cesset. illis enim, qui contra Christianam fidem querelas impias iactare non quiescunt dicentes, quod ante, quam ista doctrina per mundum praedicaretur, tanta mala non patiebatur genus humanum, facile est ex euangelio respondere; dominus enim dicit: Seruus nesciens uoluntatem domini sui et faciens digna plagis uapulabit pauca, seruus uoluntatem domini sui et faciens digna plagis uapulat multa? adtendunt, quanta celeritate euangelium praedicatur, et non adtendunt, quanta peruersitate contemnitur. serui autem dei humiles et sancti, qui dupl