comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cens.Si suꝑ hoc legẽ seruau̾itis. eritis
hostes legis. dantes causam ut ꝑeat
ppłs dei. et lex cum ppło ꝑibit. Et ex¬
inde dicit iosephus ꝑmanet nob̾ con¬
suetudo prignandi. etiã si tali die bel¬
la consurgant. Colligensq mathathi¬
as armatos. aras deposuit ydoloꝵ. im¬
molantes qͦs potuit int̾emit. pue¬
ros incireuncisos iussit circuncidi.
⁊ anno uno hunc gessit pͥncipatum.
Cumq grauit egrotaret conuocans fi¬
los ait. Ego decretam ꝓficiscor uiam.
ꝯmendo uob̾ patrias leges. ut ꝓ eis
grata mente moriamini. Nã corpora
mortalia sunt. factorũ uͦ monimenta
immortalitatis ordinẽ consequuntur.
Concordiã habete. et symonẽ ꝓpt̃ sapi¬
entiam in consiliis habete patrẽ. Iudã
uͦ ꝓpter forcitudinẽ ducẽ in armis. Et
modin. et planxte isrł planctu magno.
Et surrexit pro eo iuidas machabeus filiꝰ
eius. et factus ÷ quasi leo. defendens isrł
iudas autẽ occurrit ei. et ꝑcussit eum

Expanded text:
cens: « Si super hoc legem servabitis, eritis cens: « Si super hoc legem servabitis, eritis hostes legis, dantes causam, ut pereat populus Dei, et lex cum populo peribit. » Et exinde, dicit Josephus, permanet nobis consuetudo pugnandi, etiam si tali die bella consurgunt. Colligensque Mathathias armatos, aras deposuit idolorum, et immolantes, quos potuit, interemit, pueros non circumcisos jussit circumcidi. Et anno uno hunc gessit magistratum. Cumque graviter aegrotaret, convocans filios ait: « Ego decretam proficiscor viam, commendo vobis patrias leges, ut pro eis grata mente moriamini. Nam corpora mortalia sunt, sanctorum vero monumenta immortalitatis ordinem consequuntur. Concordiam habete, et Simonem propter sapientiam in consiliis habete patrem. Judam vero propter fortitudinem ducem in armis. Et Modin. Et planxit eum Israel planctu magno. Et surrexit pro eo Judas Machabaeus filius ejus, et factus est quasi leo defendens IsraeJudas autem occurrit ei, et percussit eum,
Abbreviated transcription (Latin):
n pͥor iussa regis imple. Qͥ clamauit.
et si om̃s obediant regi: ego ⁊ filii ni
⁊ fr̃s mei obediemus iegi di cęli. nõ
sacrificabimus ydoł. e unc quidã ex
iudeis immolauit in medio. Et surgẽs
mathathias cũ suis trucidauit eum
suꝑ aram. et nuncios regis int̾emit.
Aram qͦ deponens: clamauit. Qui dei ÷
sequatur me. et cũ omni tribu sua
exiit in solitudinẽ relinqͤns omnia.¬
multiq cũ filiis. ⁊ uxorib ad solitu¬
dines confugerunt. malentes herbis
uti. quam inquinari. Quos iudices
regis prius u̾bis flectere conabantur.
ut elig̾ent que prosint. ne eis tamꝙͣ
hostib ut̾entur. Qu noluet̃ eos au¬
dire. Tunc emissarii regis aggressi st̃
eos in dieb sabbatoꝵ. quib nefas erat
eis arma mouere. & ꝑcusserunt qͦs¬
dam. alios in speluncis. glob̾ fumferis.
suffocantes. et ꝑierunt ex eis mille.
thathie. et eum iudicẽ sib statuert̃.
Qui docuit eos pugnare in sabbatis di¬

Expanded text:
t prior jussa regis imple. Qui clamavit: t prior jussa regis imple. Qui clamavit: Et si omnes obediant regi, ego, et filii mei et fratres mei obediemus legi Dei coeli. Non sacrificabimus. » Tunc quidam ex Judaeis immolavit in medio. Et surgens Mathathias cum suis, trucidavit eum super aram, et nuntios regis interemit, aram quoque deponens clamavit: « Qui Dei est sequatur me. » Et cum omni tribu sua abiit in solitudinem, omnia relinquens. Multique cum filiis et uxoribus ad solitudines confugerunt, malentes herbis uti quam inquinari. Quos judices regis prius verbis flectere conabantur, ut eligerent quae prosunt, ne eis tanquam hostibus uterentur. Qui noluerunt eos audire. Tunc emissarii regis aggressi sunt eos in diebus Sabbatorum quibus nefas erat eis arma movere, et percusserunt quosdam, alios in speluncis globis fumiferis suffocantes. Et perierunt ex eis tria mithathiae, et eum Judicem sibi statuerunt. Qui docuit eos pugnare in Sabbatis, di
Abbreviated transcription (Latin):
Uenuntq iudices uri ad nos. et si¬
milia iudeis nob̾ inferunt. dũ ab in¬
tio sydones nos eẽ cognoscimus. Cohi¬
be iudices tuos ab afflictione ñr̃a. q
⁊ adiudicauit antiochꝰ ⁊pͣeticionẽ eoꝵ.¬
unc muiti
iudeoꝵ sponte. quidã timore
iussa regis secuti sunt. Probati uͦ pa¬
triis legib adheserunt. Erat uir de
modin modico uico sac̃dos nomine
mathathias filiꝰ iohannis filii symo¬
nis. filii asamones. de uice ioachĩ.i.
unus illoꝵ. uiginti qͣtuor. qͦs dauid
elegit. In eundem modũ dictus. ẽ.
zacharias de uice abya. Erãtq es
filii qͥnꝙ. ioħs. Symon. iudas. elearar̾.¬
et ionathã. Quisq suo cognomine
censebatur. s sufficit de iuda dicere
qui dicebat᷑ machabeus. hii uidenteᷤᷤ
mala induti ciliciis planxerunt. et
uenerunt emissarii directi a rege in
modm. statuentes ydola in loco. quib
cog̾ent iudeos immolare. & dixerunt
mathathie. Princeps es in ciuitate hac :¬

Expanded text:
veniuntque judices vestri ad nos, et siveniuntque judices vestri ad nos, et similia Judaeis nobis inferunt, dum ab initio Sidones esse noscamur. Cohibe judices tuos ab afflictione nostra, e» Et adjudicavit Antiochus facere petitionem eounc multi Judaeorum sponte quidem timore regis jussa secuti sunt; probati vero patriis legibus adhaeserunt . Erat autem vir de Modin, modico Judaeae vico sacerdos, nomine Mathathias, filius Joannis, filii Simonis, filii Asmonaei, de vice Joarib, id est unius illorum viginti quatuor quos David elegit ; et in eumdem modum dictus Zacharias de vice Abia . Erantque ei filii quinque Joannes, Simon, Judas, Eleazarus, Jonathas, et quisque suo cognomine censebatur. Sed sufficit de Juda dicere, qui dicebatur Machabaeus. Hi videntes mala, indutis ciliciis, planxerunt. Et venerunt emissarii directi a rege in Modin, statuentes idola in loco, quibus cogerent Judaeos immolare. Et dixerunt Mathathiae: « Princeps es in civitate hac, e
Abbreviated transcription (Latin):
ei portas fauentes sͥ. et int̾emit con¬
traria sentientes. et expoliauit tem¬
plum menelao ductore. tollens uasa
⁊ lucernas m̃sam. ⁊ sacrariũ. et ur¬
nã aureã. Aueł quoq ñ abstinuit.
et posuit in templo ydolũ iouis olim
cas fieri prohibuit. Aitare eneum
amouens. et carnẽ suillam eđe.⁊
ydolo immolare coegit iudeos. Arcẽ¬
quoq muniuit in eiuitate dauid. ĩ
qua posuit p̃sidiũ macedonũ qͥ iudeiᷤᷤ
erant in omnib inhumani. Nam
quoscũq circuncidisse filios suos re¬
ꝑissent. suspendebant᷑ paruulos ad
colla eoꝵ. uidentes autẽ samarite
iudeos hec pati. de consuedudine na¬
ture sue se ñ e̾e̾ cognatosiudeorũ
fatebantur. ⁊ qui hactenus p̃dicaue¬
rant templũ suꝑ gariã in dei maxi
mi ẽe̾ negauerunt. scribentes antio¬
cho in hunc modum. Deo epiphani
relatio a sychimitis sydonioꝵ. maro¬
res nr̃i ꝓpt̾ pestes quandã suꝑsticio¬
nem sabbatoꝵ secuti st̃. edificantes
in garizim templũ. sine numine.

Expanded text:
ei portas faventes sibi. Et interemit contraria sentientes, et exspoliavit templum, Menelao ductore, tollens vasa et lucernas, mensam et sacrariam, et urnam auream. A velis quoque non abstinuit. Et posuit in templo idolum Jovis Olympcas fieri prohibuit, altare aereum amovens, et carnem suillam edere, et idolo immolare coegit Judaeos, arcemque munivit in civitate David, in qua posuit praesidium Macedonum, qui Judaeis erant in omnibus inhumani. Nam quoscunque circumcidisse filios suos reperissent suspendebant, et parvulos ad colla eorum . Videntes autem Samaritae Judaeos haec pati, de consuetudine naturae suae se non esse cognatos Judaeorum fatebantur, et quod hactenus praedicaverant, templum super Garizim Dei esse maximi, negaverunt scribentes Antiocho in hunc modum: Deo Epiphani relatio a Sichimitis Sidoniorum. Majores nostri propter pestes, quamdam superstitionem Sabbatorum secuti sunt, aedificantes in Garizim templum sine numine
Abbreviated transcription (Latin):
nt̾ea cũ audisset demetͥus qͥa cecidit
nichanor cũ suis. misit rursũ ĩ uideã
bachidem et alchimũ. et dextrũ cor¬
nu cũ ilł. et applicuer̃ exercitũ ad
biersm̃. et surgentes abier̃ inberea.
Et iudas posuit castra ĩ laysa. cũ tͥb
milib electoꝵ. Qui uidentes multi¬
tudinẽ hostiũ tunuer̃ ualde. et sub¬
traxer̾ se de castris. nec remansert̃
cũ iuda nͥ octingenti uiri. S et iu¬
das corde dissolutus ẽ. Nam bellum
ꝑurgebat eũ. nec habebat tempꝰ. con¬
gregandi. Et loquuti st̃ ad eũ qui re¬
ut fugiamus ab eis. et suꝑinducamꝰ
st̃ cũ hostib. et expugnabant cor¬
nu dextrũ. Qui autẽ in sinistro cor¬
nu erant uener̾ eis a t̃go: et ingra¬
uatum ÷ p̃lium. et cecidit iudas.⁊
cet̾i fugerunt. Symon autẽ ⁊ iona¬
thas frẽs eius redimentes corpus
ab hostib sepelierunt illud in modin
serunt iniqͥ ex isrł: et facta est fameᷤ
di. Et elegit bachides impios icros. &

Expanded text:
nterea cum audiisset Demetrius quia cecidit Nicanor cum suis, misit rursum in Judaeam Bacchidem, et Alcimum, et dextrum cornu cum illis, et applicuerunt exercitum ad Jerusalem . Et surgentes abierunt in Beream, et Judas posuit castra in Laisa cum tribus millibus electorum. Qui videntes multitudinem hostium timuerunt valde, et subtraxerunt se de castris, nec remanserunt cum Juda, nisi octingenti viri. Sed et Judas corde dissolutus est; nam bellum perurgebat eum, nec habebat tempus congregandi. Et locuti sunt ad eum, qui reut fugiamus ab eis, et superinducamsunt cum hostibus, et expugnabant cornu dexterum. Qui autem in sinistro cornu erant, venervatum est praelium, et cecidit Judas, et caeteri fugerunt, Simon autem et Jonathas, fratres ejus redimentes corpus ejus ab hostibus, tulerunt illud in Modin.serunt iniqui in Israel, et facta est fames o. Et elegit Bacchides impios
Abbreviated transcription (Latin):
sioni sue. ne in denudatione grecis ap¬
parerent dissimiles. Causa uͦ huiꝰ flagi¬
cii hec erat. Onias sine lib̃is: duos habe¬
debant de pontificatu. & ut plac̾ent
antiocho: declinauert ad ritus gentiũ.
adeout etiam nomina gentiliũ s im¬
ponerent. et iħc dictꝰ ÷ iason. uł onias.
plures cũ iasone. supplitinus. qͦd ig
modi. Post ea antiochus xerat. extinc¬
uit menelaũ. Qui secutꝰuendente sa
hic enĩ cũ uidisset facinus fr̃m descen¬
dat ad regem. si posset mutare animũ
regis. Quod cũ nequiret sedebat in an¬
tiochiam in asilo. Et ueniens pꝰ eũ me¬
nelaus suasit andronico ut occidẽt o¬
nam. Qui euocans eũ de asilo occidit
eum. Et iratꝰ rex ꝑro morte iusti. an¬
droneũ exuit purpura. ⁊ flageliatũ
ꝑ ciuitatem in eodẽ loco fecit eũ occid.
inqͦ ille occid̾at oniam. Porro antiochꝰ
cũ ꝑcussisset egiptuni. in dolo ascendoc
dos in isrł. ⁊ lugebat omnis t̾ra. Cumq

Expanded text:
sioni suae, ut in denudatione Graecis apsioni suae, ut in denudatione Graecis apparerent dissimiles. Causa vero hujus flagitii haec fuit. Onias sine liberis duos habdebant de pontificatu, et ut placerent Antiocho declinaverunt ad ritus gentium, adeo ut etiam nomina gentium sibi imponerent. Et Jesus dictus est Jason, vel Onias, pluresmodi. Postea Antiochus at Menelaum. Qui secutus Hic enim cum vidisset facinus fratrum, descenderat ad regem, si posset mutare animum regis. Quod cum nequiret, sedebat in Antiochia in asylo. Et veniens post eum Menelaus, suasit Andronico, ut occideret Oniam. Qui evocans eum de asylo occidit eum. Et iratus rex pro morte justi, Andronicum exuit purpura, et flagellatum per civitatem, in eodem loco fecit interfici, ubi ille occiderat Oniam. Porro Antiochus, cum percussisset Aegyptum, in dolo ascendit tos in Jerusalem, et lugebat omnis terra. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
udiens
uͦ antiochꝰ epiphanes qͥ rome ob¬
ses erat pro patre. patrẽ mortuũ. sci¬
ensq fratris inertiam. de regno syrie
habendo p̾sumens: clam romã egressus :
licet quidam tradant sub coniuentia
senatoꝵ eũ rediisse reu̾susq in syriam
benignũ se omnib ⁊munificũ exposuit.
strenuus erat in agendis. et acer in hosteᷤᷤ.
Unde ⁊ a ppło cognominatꝰ. ẽ. epiphanes.
quod sonat illustris: et mortuo fratre
regnauit pro eo. Tunc iniqͥtatẽ s insi¬
tam aꝑuit. quã ꝓ regno obtinendo
palliauerat. Cumñc surrexerunt in
hierłm filii belial introducentes ri¬
tus gentiũ. ⁊ petierunt ab antiocho
ut face̾nt inhierłm̃ ephebiam .i. lupa¬
nar epheboꝵ. ⁊ qͦd hierosolimite scri¬
berentur antiochenꝰ. et gynnasia in
quib dogmatirabant de ritu gentili¬
tatis. et fecerunt sͥ p̃pucia .i. non cir
cuncidebant paruulos suos. uł qͥa ritu
ppuciatoꝵ uiuebant. Quidã tam̃ uolt̃
quod qͥdam uelamina fecert̃ circunci¬

Expanded text:
udiens autem Antiochus Epiphanes, qui Romae obses erat pro patre, patrem mortuum, sciensque fratris inertiam, de regno Syriae habendo praesumens, clam Romam egressus est , licet quidam tradunt eum sub conniventia senatorum rediisse. Reversusque in Syriam benignum se omnibus, et munificum exposuit. Strenuus erat in agendis et acer in hostes. Unde et a populo cognominatus est Epiphanes, quod sonat illustris. Et mortuo fratre regnavit pro eo. Tunc iniquitatem sibi insitam aperuit, quam pro regno obtinendo palliaverat. Tunc surrexerunt in Jerusalem filii Belial, introducentes ritum gentium, et petierunt ab Antiocho ut faceret in Jerusalem ephebiam, id est lupanar epheborum, et quod Jerosolymitae scriberentur Antiocheni, et gymnasia in quibus dogmatizabant de ritu gentilitatis . Et fecerunt sibi praeputia, id est non circumcidebant parvulos suos, vel quia ritu praeputiatorum vivebant; quidam tamen volunt quod quaedam velamina fecerunt circumci
Abbreviated transcription (Latin):
in egẏpto. hebreus hãbet in de pastorũ¬
habemꝰ lapidem inisrł
ost cõmendationẽ eius: benedis¬
ei sic. Ds patris tui erit adiutor cu¬
us. Om̃ipotens ds̃ benedicat tͥ. benedi¬
tionib celi desuꝑ. benedictionib abi
iacentis deorsum. benedictionib ube¬
rum ec uulue. Ordo conũsus quiap
conceptione et nutricione ponitur.
Optat ei rorem cęli. fertilitatẽ c̾rȩ. uł¬
tatem lactis. fecunditatẽ peccor. bi¬
nedictiones patris tu confortate st̃.
benedictionib patrũ eius. donecus¬
niret desiderium colliũ edernoꝵ. hi
ad litterã nil est expositum. forte sic
intelligi potest. legitur in numeris.
inclinati sunt scopłi arnon. uel gesti¬
runt scopłi arnon. Et inpsalmo. Mõ¬
des exultauerunt sicut arietes. et col¬
les sicut agni ouium. & hic dicit. desi
tant. Alibi dicuntur colles detragon
et̃ni. Dicimus enĩ uixta arnon. fuisse
colles asperrimos. et saxeos. et ideo dl¬

Expanded text:
in Aegypto. Hebraeus habet verius: Inde pastoruin Aegypto. Hebraeus habet verius: Inde pastorum lapidem in Israel. Post commendationeit adjutor tuus. Omnipotens benedicet tibi benedictionibus coeli desuper, benedictionibus abyssi jacentis deorsum, benedictionibus uberum et vulvae ordo conversus, quia pro conceptione et nutritione ponitur. Optat ei rorem coeli, fertilitatem terrae, ubertatem lactis, fecunditatem pecorum. Benedictiones patris tui confortatae sunt benedictionibus patrum ejus, donec veniret desiderium collium aeternorum. Hic ad litteram nihil est expositum. Forte sic intelligi potest: Legitur in Numeris: Inclinati sunt scopuli Arnon, vel gestierunt scopuli Arnon : et in Psal.: Montes exsultaverunt sicut arietes, et colles sicut agni ovium . Et hoc dicit Desidetant. Alibi dicuntur colles tetragoni aeterni. Dicimus ergo, juxta Arnon, fuisse colles asperrimos et saxeos, et ideo d
Abbreviated transcription (Latin):
nit et fortiter dimicans hostes ftͣuit.
delitias regib. Fertilis enĩ fuit
et dans eloquia pulchritudinis
ꝑ uelocitatem cerui. signatur ueloci¬
tas terre ubioris. que pre aliis p̾co¬
cos fructus parit. Alii habent ager
irriguus. quia suꝑ lacũ genesareth
referunt. quia eũ propħe incoluer̃.
Uel quia de pͥmis eius frugib offer¬
batur in pascha. unde fiebat laus q
que ẽ eloquium pulchritudinis. tam
quia ibi maxime docuit. De ioseph
Nel propt̾ duas partes in tribubus.
filie discurrunt ꝑ murum. Hic nota
quia ioseph transe unte ꝑ egyptum:
mulieres ascendebanthmuros ut ui¬
derent eius pulchritudinẽ. Exaspera¬
uerunt eum. et iurgati sunt contͣ¬
et ideo dissoluta sunt uincula brach¬
oꝵ et manuũ eiꝰ. ꝑ manus potentisia¬
cob.i. ds qui est potencia iacob. solui
uincula quib ligauerant eũ fres n
pastor estressus est lapis isrł. quia de
eo leroboam. qͥ fortit᷑ rexit isrł .i. dec̃
tribus. Uel pastor totiꝰ familie padris

Expanded text:
nit, et fortiter dimicans hostes stravit.delicias regibus . Fertilis enim fuit et dans eloquia pulchritudinis . Per velocitatem cervi significatur velocitas terrae uberioris, quae prae aliis pretiosos fructus parit. Alii habent ager irriguus, quia super lacum Genezareth referunt, quia eum prophetae incoluerunt, vel quia de primis ejus frugibus offerebatur in Pascha, unde fiebat laus Deo, quae est eloquium pulchritudinis. Tamequia ibi maxime docuit. CAP. CXII.vel propter duas partes in tribus. Filiae discurrerunt per murum . Hic notat quia Joseph transeunte per Aegyptum mulieres ascendebant muros, ut viderent ejus pulchritudinem. Exasperaverunt eum, et jurgati sunt, inet ideo dissoluta sunt vincula brachiorum, et manuum illius per manus potentis Jacob, id est Deus, qui est potentia Jacob, solvit vincula, quibus ligaverant eum fratres. Inde pastor egressus est lapis Israel, quia de eo Jeroboam, qui fortiter rexit Israel, id est decem tribus, vel pastor totius familiae patris
Abbreviated transcription (Latin):
et suꝑbiam phylistiim retͦ cade faciet.
S quamius tantus sit: non tam̃ erit
x̃p̃s. Und̾e subdit. tamen post istum
rum de dan asserunt. qui contra scõs
morsu pestifere p̃dicationis. et cornu
potestatis armabitur. Muitos etiam
qui ascenderant ad culmen uirtutũ
ditionis deiecit in mortẽ. tamen salua¬
tor expectatus resurget. s udas cre¬
ditur fuisse de ysachar. ẜ Paterus¬

Expanded text:
et superbiam Philisthiim retrocedere faciet. et superbiam Philisthiim retrocedere faciet. Sed quamvis tantus sit, non tamen erit Christus. Unde subdit: Tamen post illum rum de Dan asserunt, qui contra sanctos morsu pestiferae persecutionis, et cornu potestatis armabitur. Multos etiam, qui ascenderant ad culmem virtutum, ditionis dejecit in mortem, tamen Salvator exspectatus resurget. Sed Judas creditur fuisse de Issachar. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
abulon in litcore abilon.¬
maris habitabit. et in stacione
nauium.ꝑtingens usq ad sydonẽ.
Ad literam tribus hec: marituna
id÷ uir agricola. accubans in
terminis. qui mediterraneũ posse¬
dit int̾ maritimam et montes. &
uidit requiem quod ẽẽt bona .i.
derram fecundam. Unde sequitur
et t̾ram quod optima. et supposu¬
it humerum suum ad portandum:
quia in uehendis mercib ad mare.
que in finib suis habundabant. La¬
borauit factusq est tributis seruien
id nauib ferentib tributa. Hoc he¬
brei methaphorice exponentes dicen¬
des. quod nocte ac die. studendo labo¬
tauit. et ideo omnes trib ei seruier̃.
quasi magistro dona ferentes.
an iudicabit populum suum. sic̃
et alia tribusisrł. fiat dan colu¬
ber in uia. cerastes in sitnita. mordẽs
ungulas equi. ut cadat ascensor eiꝰ
retro. hoc in sansone impletum est.
auasi diceret. Licet dan sit minima
trib: tamen de ea surget iuidex in isrł.
sicut et de aliis. qui ad modum colub

Expanded text:
abulon in littore maris habitabit, et in statione navium pertingens usque Sidonem . Ad litteram tribus haec maritima id est vir agricola, accubans in terminis, quia Mediterranea possedit inter maritimam et montes. Et vidit requiem, quod esset bona, id est terram fecundam, unde sequitur, et terram, quod esset optima, et supposuit humerum suum ad portandum, quia in vehendis mercibus ad mare, quae in finibus suis abundabant, laboravit, factusque est tributis serviens, id est navibus ferentibus tributa. Hoc Hebraei metaphorice exponunt dicentes quia nocte et die studendo laboravit, et ideo omnes tribus ei servierunt, quasi magistro dona ferentes.an judicavit populum suum, sicut et alia tribus Israel. Fiat Dan coluber in via, cerastes in semita, mordens ungulas equi, ut cadat ascensor ejus retro . Hoc in Samsone impletum est, quasi dicat: Licet Dan sit minima tribus, tamen de ea surget judex in Israel, sicut, et de aliis, qui ad modum colubr
Abbreviated transcription (Latin):
in taberna culo facto.et᷑ huiusmod̾i.
donec ueniat qui mittendus ẽ. In he¬
ldr usq ad saulem uentum in sylo.
post tamen rediit ad rudam. qui eri¬
puit ioseph a manib fratrum suorũ erit
expectacio gentium .i. tribuum. Un¬
de dñs. Iudas ascendet. pro nob̾ inp̃li¬
um. ligans ad uineam pullum suum
uini copia. quod inuna uite honera¬
bitur asinus. E̾t obhoc etiam rubicũ¬
dos dixit oculos. quia sic apparet in
oculis bibentium. In candore dentiũ
copiam ouium et lactis. notant. quia
lac comestum apparet indentib. ¶¬

Expanded text:
facto tabernaculo, et hujusmodi, facto tabernaculo, et hujusmodi, donec veniat qui mittendus est. Heid est usque ad Saulem unctum in Silo. Post tamen rediit ad Judam, qui eripuit Joseph a manibus fratrum suorum. Erit exspectatio gentium, id est tribuum, unde Dominus Judas ascendet pro vobis inum, ligans ad uineam pullum suum,ei copia vini, quod in una vite onerabitur asinus, et ob hoc etiam rubicundos dixit oculos, quia sic apparet in oculis bibentium. In candore dentium, copiam ovium et lactis notat, quia lac comestum apparet in dentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
suscitabit eum. ad prophetandum
quasi. spiritus solus qui directus est
indauid. Uel de successione saiomo
nis potest dici. Non auferetur sceptri
id ÷ rex de iuda et dux de femore euis
donec ueniat qui mittendus. ẽ. a pai
scilicet xp̃s. usq ad tͣnsmigrationẽ
babilonis fuerunt reges de iuda.
Ex inde duices. usq ad hẏrcanum.s
itetum fuerunt reges. Circa tempo¬
ra xp̃i defecerunt utriq Et regnauit
herodes alienigena. Et ipse erit expeo¬
catio gentium. salus scilicet expectata.
non solum iudeis s etiam gentib. Lan¬
dem conuertit sermonem ad filium iudã
et de xp̃o mittendo sic ait. Ofili mi
ille erit ligans ad uineã pullũ suum.
et ad uitem asinamsuã .i. gentilem
et iudeum popłm sibr: qui uitis est as¬
sociabit. Lauabit in uino stolam suã
et in sanguine uue palliũ suum .i.
entabit. Pulchriores sunt oculi eius
res lacte candidiores. hebreus omnia
de iuda. sic. Non auferetur sceptrũ .i.

Expanded text:
suscitabit eum ad prophetandum, suscitabit eum ad prophetandum, quasi dicat spiritus solus qui directus est in David, vel de successione Salomonis dici potest: Non auferetur sceptrum, id est rex de Juda, et dux de femoribus ejus, donec veniat qui mittendus est, a Patre scilicet, Christus. Usque ad transmigrationem Babylonis viginti fuerunt reges de Juda, exinde duces, usque ad Hircanum. Et iterum fuerunt reges circa tempora Christi, et defecerunt utrique, et regnavit Herodes alienigena. Et ipse erit exspectatio gentium, salus scilicet exoptata, non solum Judaeis, sed etiam gentibus. Tandem convertit sermonem ad filium Judam de illo Christo mittendo sic: O fili mi, ille erit ligans ad vineam pullum suum, et ad vitem asinam suam, id est gentilem, et Judaeam, sibi, qui vitis est, associabit. Lavabit in vino stolam suam, et in sanguine uvae pallium suum, id entabit. Pulchriores oculi ejus vino,res, lacte candidiores. Hebraeus omnia de Juda sic: Non auferetur sceptrum de J
Abbreviated transcription (Latin):
rapuerat dẏnam intelligitur. Quidͥ
de xp̃o. Quidam de tauris ipsis pe
sẏlempsim dictum putant. In consi¬
lio coꝵ non ueniat anima mea. hoc
plane de xp̃o. De symeon enĩ scribe.¬
et de leu sacerdotes. quoꝵ consilio
& disꝑgam in isrł. Ad literam. leuisor¬
dem non habuit in terra promissionis.¬
s ammixtꝰ aliis uiculos habuit ad a¬
lenda peccora. Symeon similit̃ quia
de regno futuro in iuda. et pla¬
ne de xp̃o. Iuda te laudabunt frẽs
tui. hoc factum quando aliis hesitan¬
tib. primus post moysem intrauii
mare rubrum. ubi et regnum pro¬
meruit. Manus tuam cericibus
inimicoꝵ tuoꝵ. et adorabunt de fili
patris trii. hic notat regem futurũ
Catulus leonis uidas hic de capite
regni. Dauid enĩ minimus frm̃. elec̾
est in regem. Ad predam fili mi ason¬
disti. quia pͥmo dauid. plurimos ho¬
tes habuit . Rquiescens accubustut
leo. et quasi leena. post ea in pace res¬
nauit et maxime timebatur. Quis

Expanded text:
rapuerat Dinam, intelligunt; quidam rapuerat Dinam, intelligunt; quidam de Christo, quidam de tauris ipsius per syllepsim dictum putant. In concilio eorum non veniat anima mea: hoc plane de Christo. De Simeon enim Scribae, de Levi sacerdotes, quorum consilio et disperdam in Israel. Ad litteram Levi sortem non habuit in terra, sed admistus aliis viculos habuit ad alenda pecora. Simeon similiter, quide regno futuro in Juda, et plane de Christo. Juda, te laudabunt fratres tui . Hoc factum est, quando aliis haesitantibus primus post Moysen intravit mare Rubrum, ubi et regnum promeruit. Manus tua in cervicibus inimicorum tuorum, et adorabunt te filii patris tui. Hic notat regem futurum. Catulus leonis Judas, hoc de capite regni, David enim minimus fratrum electus est in regem. Ad praedam, fili mi, ascendisti, quia primo David plurimos hostes habuit. Requiescens, accubuisti ut leo, et quasi leaena, quia postea in pace regnavit, et maxime timebatur. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
in dieb nouissimis. Ad literam dedi¬
uisione terreꝰ. de statu tribuum fu¬
turo prophetaure. Aꝑtissime uͦ: de
utroq xp̃i aduentu.
uben primogenitus m̃s forti¬
tudo mea .i. quem genui in e¬
tate robusta. Principium doloris
mei .i. sollicitudinis meȩ circa filios.
lib̾is meis. Prior in donis. maior im¬
perio. supplete esse ãebueras. effusꝰ
bidinem. Non crescas. quia ascendisti
cubiculum patris tui. uelita distin¬
gue. Cffusus es sicut aqͥ. non crescas
quia ascendisti.cui.pa. tui. Ac si ddice¬
ret. Lege primogeniture honor pre
aliis tͥ debebatur. et duplicitas in pos¬
sessione. s sufficiat tibi pro crimine
tuo. parem e̾ẽ cetis. Non gͦ suꝑcres¬
ces ficut aqua bulliens suꝑegreditur.
uel sicut fluuius inundans.sy
occiderunt uiros. scilicet sychimita
et suffoderunt murum inuolunta¬
de sua. Hic aperuit: quia contͣ uolũ¬
tatem suã factum fuit illud. Aliiha¬
bent subneruauerunt taurum. ꝓpt̾¬
dinis. Qd̃ quidam de filio regis qui

Expanded text:
in diebus novissimis . Ad litteram de divisione terrae, et statu tribuum futuro prophetavit, apertissime vero de utroque Christi adventu.uben primogenitus meus, fortitudo mea, id est quem genuit in aetate robusta, principium doloris mei, id est sollicitudinis meae circa meos filios, liberis meis. Prior in donis, major in imperio supple esse debuerat, effusus bidinem. Non crescas, quia ascendisti cubile patris tui . Vel ita distingue: Effusus es sicut aqua, non crescas, quia ascendisti cubile patris tui, ac si diceret: Lege primogeniturae honor tibi prae aliis debebatur, et duplicitas in possessione, sed sufficiat tibi pro crimine tuo, parem esse caeteris. Non ergo super excresces, sicut aqua bulliens super egreditur, vel sicut fluvius inundans. CAocciderunt viros, scilicet Sichimitas, et foderunt murum in voluntate sua . Hic aperit, quia contra voluntatem suam factum fuit istud. Alii habent, subvernaverunt taurum, dam de filio regis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ad accinctus uel latruncłs.
p̾liabitur ante eum. et ipse ac¬
cingetur retrorsum. Gad cũ ruben
et dimidia tribu manasse. relictis
uxorib et liberis. ultra iordanẽ infinmi¬

Expanded text:
ad accinctus, vel latrunculus praeliabitur ante eum, et ipse accingetur retrorsum . Gad, cum Ruben, et dimidia tribu Manasse, relictis uxoribus et liberis ultra Jordanem in fini
Abbreviated transcription (Latin):
et u̾sa ẽ. insanguinẽ. Et fuit sangui
in omni derra egipti. in fluuiis riuis
et paludib. Forde ñ in omĩb s in hiis
que manabant de nilo. et in uasis do¬
moꝵ. tã ligneis ꝙͣ saxeis. foderuntq
puteos egiptii. ꝑ circuitũ fluminis et
inuenerunt sangumẽ. Feceruntq
similiter magi. Iamnes et manbres.
Et dicunt quod ablata ẽ. aqua det̾ra
gessen. quã ñ ꝑcussit dñs plagis ꝓpt̃
filios isrł qui habitabant in ea. Tam̃
iosephus dicit. quod hebreis erat fluiꝰ

Expanded text:
et versa est in sanguinem; » et ut fuit sanguis et versa est in sanguinem; » et ut fuit sanguis in omni terra Aegypti, in fluviis, rivis et paludibus. Forte non in omnibus, sed in his quae manabant de Nilo, et in vasis domorum tam ligneis quam saxeis. « Foderuntque puteos Aegyptii per circuitum fluminis, et invenerunt sanguinem. » Feceruntque similiter magi Tannes et Mambres. Et dicunt quod allata sit aqua de terra Gessen, quam non percussit Dominus plagis propter filios Israel, qui habitabant in ea. Tamen Josephus dicit quod Hebraeis flu
Abbreviated transcription (Latin):
ad pharaonẽ omnia que loquor tͥ. Nec
timeas eũ. Ecce constituite dm̃ pha¬
raonis.i. potentem in pso. et in terba
eius. facere signa ad modum dei.
Aaron erit propħa tuus .i. prolqͣtor
ñ tam̃ moyses ds. uel aaron ꝓpħa.
Ingressiq sunt moyses et a aron. ad
ad pharaonem. Tulit gͦ aaron uirgã
moysi.et iecit eam in terram coram
pharaone et u̾sa ẽ in colubrũ. Uoca¬
uit autẽ pharao maleficos et fecert
similit̾. proicientes singuli uirgas su¬
as que u̾se sunt in dracones.s deuora¬
uit uirga aaron uirgas eoꝵ. Et scien¬
dum.quia magi oculos spectanciũ de¬
tudebant. Uel scđ̾m augustiñ demo¬
nes discurrunt ꝑ mundum. et subito
semina rerũ. de quib hoc agitur.
nec audiuit eos. Et ait dñs ad moysen.
Egredẽ in occursum pharaoni. cũ egͤ¬
dietur ad aquas: et dices. In hoc scies
uirga aquã fluminis. et u̾tetur in
sanguinẽ. et pisces morientur. et af¬
fligentur egiptii.
t factum ẽ. ita.
Et ꝑcussit aaron aquã fluminis

Expanded text:
ad Pharaonem omnia, quae loquor tibi, et ne timeas eum. Ecce constitui te Deum Pharaonis, » id est potentem in ipso, et in terra ejus facere signa ad modum Dei . Aaron erit propheta tuus, id est prolocutor. Non tamen Moyses deus, vel Aaron propheta. Ingressique sunt Moyses, et Aaron ad Phi sunt ad Pharaonem. Tulit ergo Aaron virgam Moysi, et jecit eam in terram coram Pharaone, et versa est in colubrum. Vocavitque Pharaon maleficos, et fecerunt similiter, projicientes singuli virgas suas, quae versae sunt in dracones, sed devoravit virga Aaron virgas eorum. » Et sciendum quia magi oculos spectantium deludebant. Vel secundum Augustinum, daemones discurrunt per mundum, et subito semina rerum, de quibus hoc agitur, nec audivit eos. Et ait Dominus ad Moysen: Egredere in occursum Pharaonis, cum egredietur ad aquas, et dices: In hoc scies, virga aquam fluminis, et vertetur in sanguinem. Pisces morientur, et affligentur Aegyptii . Et factum est ita. « Et percussit Aaron aquam fluminis,
Abbreviated transcription (Latin):
patre deseuit. Cuius regni anno
primo angłs dixit iosepħ ut rediret
cum matre et puero in t̾ram isrł. Qͥ
rediens ab egipto pꝰ annos septẽ. Cũ
audiret quod archelaus ꝓ patre reg¬
nabat in iudeam noluit illo ire. et
admonitus ab angelo iuic in galile¬
am. et mansit innazarech. In hoc
loco inuenies suꝑ matħm et atehe¬
laũ totius regn monarchũ pꝰ pa¬
trem et ħodem regnantẽ in galilea.¬

Expanded text:
patre desaevit. Cujus regni anno patre desaevit. Cujus regni anno primo angelus dixit Joseph, ut rediret cum matre, et puero in terram Israel. Qui rediens ab Aegypto post annos septem, cum audiret quod Archelaus pro patre regnaret in Judaea, noluit illo ire. Et admonitus ab angelo ivit in Galilaeam, et mansit in Nazareth . In hoc loco invenies super Matthaeum, et Archelaum totius regni monarcham post patrem, et Herodem regnantem in Galil
Abbreviated transcription (Latin):
dins animadũitit. misitq sadũ qui
et alexandrum bene cognoscet. ut ad
se iruentẽ adducẽt uitã s pollicens
si tante fraudis ꝓdidisset auctorem.
Cumq ille ꝯfessus ẽẽt se talia simu¬
lasse. ad questum risit cesar. suasorẽ¬
q eius iussit int̾fici. falsumq alexã¬
drum ꝓpt̃ habitudinẽ corporis mi¬
mero remugum inseruit.
andem de consilio senatꝰ cesar
meam tradens archelao sub nomine
tethrachͥe pollicitꝰ eum se facturum
cessitq in partem herodis detrache
nata sunt. Factus.ẽ. gͥ archelaus. qͥsi
diarcus. Monarchꝰ u nũquã fuit.
Cum gͦ legeris eum monarchũ fuis¬
se .ix.annis post patrẽ urtellige se¬
cundum opinionẽ uulgi dictum
et scdm sui iactanciam. qua se fu¬
turum regem scdm ꝓmissum cesa¬
ris. iactabat : et sic remissi sunt in
uideam tres fratres. cũ sedissent ro¬
des.
uͦ non solũ in acusatores suo ᷤ
uerũ etiã insibi subditos crudeliuᷤᷤ

Expanded text:
dinis animadvertit, misitque Celadum, qui dinis animadvertit, misitque Celadum, qui et Alexandrum bene cognosceret, ut ad se viventem adduceret, vitam sibi pollicens si tantae fraudis prodidisset auctorem. Cumque ille confessus esset se talia simulasse ad quaestum, risit Caesar, suasoremque ejus jussit interfici, falsumque Alexandrum propter habitudinem corporis, numero remigum inseruTandem de consilio senatus Caesar Idumaeam tradens Archelao sub nomine tetrarchae, pollicitus se facturum eum ias, cessitque in partem Herodis tetrarchae nata est. Factus est igitur Archelaus quasi diarchus, monarchus vero nunquam fuit. Cum ergo eum legeris monarchum fuisse novem annis, post patrem intellige, secundum opinionem vulgi dictam, et secundum sui jactantiam, qua se futurum regem secundum promissum Caesaris jactabat. Et sic remissi sunt in Judaeam tres fratres, cum sedissent Rotes. vero non solum in accusatores suos, verum etiam in sibi subditos crudelius
Abbreviated transcription (Latin):
ut audiret cesar. in palatini templo
nidem herodis et filiorũ eius in iudeos
explicantes. supplicabant romanis: ire
nideoꝵ reliquias miscdia dignas iudi¬
carent. et aut ius antiquum sͥ restitu
odẽ tempore quidam
natione iudeus. in sydomorũ
oppido educatus quã simillimus ale¬
xandro herodis filio. qͣm et pader in¬
deremerat. uenit in iudeam instine¬
tu cuiusdam herodis liberti. qͥ om̃s
actus regni optime sciebat asserens
s regnum deberi. tũ quia maior fi¬
lius herodis. tũ quia ex parde matͥs
sue mariagnes cum contingebat.
Cũq plures iudeoꝵ sequaces hab̾et.
bant. sciscitatusq qualit uiueret:
aiebat. lictores fratrũ miseratos ali¬
os similes eis morti subiecisse. aristo¬
bolum quoq frẽm ad huc uiuentem
in creta uł cipro latere.S cesar oꝑti¬
me ultum alexandri sciens. quẽ dũ
rome studeret puer amasĩ habue¬
rat. cũ patre quoq post disceptantẽ
plenius notauerat᷑. fallatiam similitu¬

Expanded text:
ut audiret Caesar, in palatium Apollinnidem Herodis, et filiorum ejus in Judaeos explicantes, supplicabant Romanis, ut Judaeae reliquias misericordia dignas judicaret, et aut jus antiquum regni sibi restitui,  tempore quidam natione Judaeus in Sidoniorum oppida educatus, quam simillimus Alexandro Herodis filio, quem, et pater interemerat, venit in Judaeam instinctu cujusdam liberti Herodis, qui omnes actus regios optime sciebat, asserens sibi regnum deberi, tum quia major filius Herodis, tum quia ex parte matris suae Mariannes eum contingebat. Cumque plures Judaeorum sequaces haberet,bant. Sciscitatusque qualiter viveret, aiebat, lictores miseratos fratrum, alios similes eis morti subjecisse. Aristobolum quoque fratrem adhuc viventem in Cypro, vel Creta latere. Sed Caesar optime vultum Alexandri sciens, quem, dum Romae studeret puer, amasium habuerat, cum patre quoque post disceptantem, plenius notaverat, fallaciam similitu
Abbreviated transcription (Latin):
infantia saluatoris ⁊ oꝑib eius us¬
q ad baptismum ñ legitur in euuan¬
gelio nisi qͦd lucas dicit duodennẽ
remansisse in hierłm. et post tridu¬
um inuentũ a parentib in medio
doctoꝵ audientẽ et int̾rogantẽ eoᷤ
Sanc archelaus in ꝯtumeliã genĩs
sui repudiauit mariagnẽ frĩs sin
filiam. quã pat̾ ded̾at ei uxorem.
duxitq galafirã filiã regis capado¬
cum. fratris sui alexandri qͦndam
uxorem. et mortuo alexandro regi
iuba apud patrẽ mͦ inuduitate de¬
gentem. que cũ in iudeam rediisset¬
et nupta est archelao uidere uisa :
astandem sͥ alexandrũ ⁊ dicere. Sa¬
tis tibi fuerat libicũ matͥmonium
srursum reũsa ad penates meos
fratri meo impudenter ꝯiuncta es.
Te gͦ licet inuitã recuꝑabo. Que
andem crebro accusatus arche¬
laus a cesare aduocatur. Qͥnto
enim die pͥusꝗͣ uocaretur. nouem¬
aristas plenas et maximas comedi¬
citos uates consuleret: symon esseus
gen̾e̾. aristas annos et boues rerum

Expanded text:
infantia Salvatoris, et operibus ejus usque ad baptismum, non legitur in Evangelio nisi quod Lucas dicit duodennem remansisse in Jerusalem, et post triduum inventum a parentibus in medio doctorum audientem, et interrogantem eos . Sane Archelaus in contumeliam generis sui repudiavit Mariannem fratris sui filiam, quam ei pater dederat uxorem, duxitque Glasiram, filiam regis Cappadocum, fratris sui Alexandri quondam uxorem, et mortuo Alexandro Jubae Juba apud patrem modo in viduitate degentem. Quae cum in Judaeam rediisset nupta Archelao, videre visa est, astantem sibi Alexandrum, et dicere: Satis tibi fuerat Libycum matrimonium; sed rursus reversa ad penates meos, fratri meo impudenter conjuncta es. Te ergo licet invitam recuperabo. Quae andem crebro accusatus Archelaus, a Caesare advocatur. Quinto quidem die priusquam vocaretur, aristas plenas, et maximas citos magos consuleret, Simon Essaeus genere, aristas annos, et boves rerum
Abbreviated transcription (Latin):
delib̾abat an aliqͦm regni successorẽ
ꝯstitui oporteret. an toti familie distͥ¬
bui pͥncipatum. presertĩ cũi litteras
tiari de syria accepisset iudeos defecis¬
se nunciantes. Int̾im quoq mat arche¬
iai mortua nũciat᷑.
sub herode militauerant regẽ creaue¬
rant. Sephor uͦ galilee iudas filius e¬
rechie latͦnum principis olim abhero
de capti diadena s imposuerat. Trans
flumen quoq sẏmon quidã ex seruis
regalid uastitate coporis fretꝰ a latͦnib
rex creatus. ẽ. Pastores qͦ quendã proce¬
ri corporis pastorẽ infinib ierrahel re¬
gem sib constituerunt. Ob hec insinu¬
anda cesari missus ẽ. romam a uaro
ter decausis. ut et archelao subueniret¬
⁊ si regnum herodis distribui placuis
retur. Iuerunt etiã cũ eo de uiris iu

Expanded text:
deliberabat, an aliquem regni successorem deliberabat, an aliquem regni successorem constitui oporteret, an toti familiae distribui principatum, praesertim cum litteras varias de Syria accepisset, Judaeos defecisse nuntiantes. Interim quoque mater Archelai mortua nuntiatur.m, qui sub Herode militaverant, regem creaverant. Sephori vero Galilaeae Judas, filius Ezechiae latronum principis ab Herode olim capti, diadema sibi imposuit. Trans flumen quoque Simon quidam ex servis regalibus, vastitate corporis fretus a latronibus rex creatus est. Pastores quoque quemdam proceri corporis, cum pastor esset in finibus Israel, regem sibi statuerant. Ob haec insinuanda Caesari missus est Romam a Varo ter de causis, ut, et Archelao subveniret, et si regnum Herodis nepotibus distribui retur. Iverunt etiam cum eo qu
Abbreviated transcription (Latin):
sui romam profectus ÷ sororẽ patris
salomãq et filios euis secũ duxit.
ut cũ testamento extremã uolunta¬
tem patͥs sui testarent᷑. pbilippo
fr̃e regni procuratore relicto. Pro¬
fectus ẽ. etiam romam herodes anti¬
pas. ut de regno habendo eũ fratre
disceptaret oratore cyreneo ꝓpter
acrimoniam dicendi plurimũ ꝯfis ͦ
Cesar quoq ascitis optimatib roma¬
norum partib prosequendi copiam
dedit. Ibiq tunc primũ gauũ ex agͥp¬
pa et filia sua̾ natũ filium adoptiuũ
sederc iussit. Archelaus regnum sͥ¬
deberi asserebat et etatis merito.
et scdĩ testamenti uoluntate. Anti¬
pas uͦ pͥmum testamentũ debere ser¬
uari asserebat. qͦd pater qñ ꝯpos intiᷤᷤ
erat inscripserat. scdm̃ uͦ nullum fore.
qm ipsum pater m̃tis inops fecerat.
Nam et tunc manu ꝓpͥa se appetierat.
addebat qͦ quod archelaus umbram
sorum sanguine maculasset. Cesar uͦ
responsum differens secũ de cognitis

Expanded text:
sui, Romam profectus est, sui, Romam profectus est, Salomamque, et filios ejus secum duxit, ut cum testamento extremam voluntatem patris sui testarentur, Philippo fratre regni procuratore relicto. Profectus est etiam Romam Herodes Antipas, ut de regno habendo disceptaret cum fratre, oratore Hyreneo, propter acrimoniam dicendi, plurimum confisus. Caesar quoque, ascitis optimatibus Romanorum, partibus prosequendi copiam dedit. Ibique tunc primum Gaium, ex Agrippa, et filia sua natum, filium adoptivum sedere jussit. Archelaus sibi regnum deberi asserebat, et aetatis merito, et secundi testamenti voluntate. Antipas vero primum testamentum debere seraiebat, quod pater, quando compos mentis esset, inscripserat. Secundum vero nullum fore, quod ipsum pater mentis impos fecerat. Nam et tunc propria manu se appetierat. Addebat quoque, quod Archelaus umbram sorum sanguine maculasset. Caesar vero responsum differens, secum de cognitis
Abbreviated transcription (Latin):
suseptus est. sedens ꝙ protribunal
dixit se etiam a regis nomine eeͤmꝑa
cessio. promittens qͦd melior patre
in omnib appareret. Quo circa alii
tributa leuari. alii uectigalia tolli
quidã custodias solui acclamabant.
postulatis autẽ archelaus annuens
celebratis hostiis erat in epulis cum
amcis.¬
rta.ẽ. autẽ sedicio qͦ in nouis
reb accidẽ solet. Plurum eñ
sophistas pro defensione legis occisos
iugebant. om̃s fere pontificem qͣm
herodes p̃cio creauerat admouendũ
proclamabant. Instande uͦ he ari
moꝵ cũ turba ab immolatione pro¬
hiberet pontificem : archelaus misso
ciliarcho ubis eos sedare pͥus attemp¬
tauit. Cum autẽ uuln̾atum remisiᷤ¬
sent ciliarchũ. missa gͣndi manu sa¬
tellitũ archelaus circit̃ nouẽ milia
occidit. et ꝑ uocem p̃conis om̃s ad ꝓpͥa
redire cõmonens. neglecta festiui¬
tate om̃s abierunt. Ipse uͦ cum ni¬
cholao ⁊ ꝑtholomeo secrecariis patͥs

Expanded text:
susceptus est, sedensque pro tribunali, susceptus est, sedensque pro tribunali, dixit, se etiam a regis nomine velle tcessio, promittens quod patre melior omnibus appareret. Quocirca alii tributa levari, alii vectigalia tolli, quidam solvi custodias acclamabant. Postulatis autem Archelaus annuens, celebratis hostiis, erat cum amicisrta est autem seditio, quae in novis rebus accidere solet, plurimi enim sophistas, pro defensione legis occisos, lugebant; omnes fere pontificem, quem Herodes pretio creaverat, amovendum proclamabant. Instante autem azymorum die, cum turba ab immolatione prohiberet pontificem, Archelaus, misso chiliarcho, verbis eos prius sedare attentavit. Cum autem vulneratum remisissent chiliarchum, missa grandi manu satellitum, Archelaus circiter novem millia occidit, et per vocem praeconis omnes ad propria redire commonens, neglecta festivitate, omnes abierunt. Ipse vero cum Nicolao et Ptolomaeo, secretariis patris
Abbreviated transcription (Latin):
dum poposcit. Statimq cũ tuss ui¬
olenta distenderet᷑. circũspiciens ne
qͥs arbit̾ impediret se ꝑcussurus
dext̾am sustulit. s aciab consobri¬
lulatus qͣs rex mortuus c̾e̾t in re¬
gia excitatus ÷. Quo audito anti
missis sacellitib occidit eũ. sepeliriq
p̾cepit in hẏrcanio. statimq mutanᷤᷤ
testamentũ. archelaũ regni seͥpsit
successorem. ita tam̃ quia qͦd ab
augusto susciperet dyadema.
rex fuerat declatatus. In aliis fortu¬
natissimus. in reb domesticis infe¬
licissimus fuit. Salome uͦ qͦs occidi
mandau̾at absoluit. sepeliuitq eũ
atchelaus in herodiũ iuxta ipsius¬
mandatum. nchil regii ornatꝰ in
futũs pompam p̃termidens. Septẽ
autẽ dieb in lugendo pacre ꝯsump¬
tis epulisq ferialib large omni po¬
pulo ꝓlixe exibitis. qui mox iudeoꝵ
ob expensas funerũ multos depau¬
ꝑauit. candida ueste indutus ascen¬
dit templũ uariisq fauorib a plebe

Expanded text:
dum poposcit, statimque cum tussi vidum poposcit, statimque cum tussi violenta distenderetur, circumspiciens ne s eum impediret se ipsum percussurus dexteram sustulit. Sed consobrilulatus quasi rex esset mortuus in regia excitatus est. Qmissis satellitibus occidit eum, sepelirique praecepit in Hircanio. Statimque mutans testamentum, Archelaum regni scripsit successorem, ita tamen quod ab Augusto susciperet diadema.rex declaratus erat. In aliis fortunatissimus, in rebus domesticis infelicissimus fuit. Salome vero quos occidi mandaverat absolvit. Et sepelivit eum Archelaus in Herodio, juxta mandatum ipsius, nihil regii ornatus in funeris pompa praetermittens, septem autem diebus in lugendo patrem consumptis, epulisque feralibus prolixe populo exhibitis, qui mos Judaeorum ob expensas funerum multos depauperavit candida veste indutus ascendit in templum, variisque favoribus a plebe
Abbreviated transcription (Latin):
uariis affligebatur langorib. Nam
febris non mediocris crat. prurigo
intolerabił in omĩ corꝑis suꝑficie. as¬
siduis uexabat᷑ tormentis. pedes int̃¬
cute uicio tumuerant. putͤdo desti¬
culorum umes generabat. creber
anelitus. et inderrupta suspiria. qͦ
ad uindictã dei ab omnib refereban¬
dur. Ipse uͦ iordanẽ transiens. apud
calltropem calidis aqͥs utebatur. Cũq
corpus eiꝰ oleo calidiori foueri medicis
placuisset. in archam plenã dem̃sum
ita dissolutũ ÷ etiam ut lumina qͣsi
mortuus resoluta dorqueret. Tamen
tunc ad clamorem astantiũ respicere
uisus ÷:
umq redisset ierico audienᷤ
iudeos mortem suã expectan¬
cepi ͭ in ypodromo .i. in carc̾e circi.pre¬
cipiens salome sorori sue. ut cum
mam miserat redeuntes epistolam
tuler̃ a cesare. ut antipatrũ in exi¬
lium daret. uł si maliet morte dãp¬
naret. Quo nũcio paululũ recreat᷑:
cumq pomũ quo libent̃ uescebat᷑¬
poposcisset cultellũ quoq ad inciden¬

Expanded text:
variis affligebatur languoribus. Nam febris non mediocris erat, prurigo intolerabilis in omni corporis superficie, assiduis vexabatur colli tormentis, pedes intercutaneo vitio tumuerant, putredo testiculorum vermes generabat, creber anhelitus et interrupta suspiria, quae ad vindictam Dei ab omnibus referebantur. Ipse vero Jordanem transiens apud Callionem calidis aquis utebatur. Cumque corpus ejus oleo calidiori foveri medicis placuisset, in arcam plenam demersum ita dissolutum est, ut etiam lumina, quasi mortuus, resoluta torqueret, tamen n ad clamorem astantium respicere uisus est. Cum uero redisset Iherico, audiens Iudeos mortem suam expectaaecipit in hippodromo, id est in carcere circi, praecipiens Salome sorori suae, ut cum mam miserat redeuntes epistolam tulerunt a Caesare, ut Antipatrem in exsilium daret, vel, si mallet, morte damnaret. Quo nuntio paululum recreatus, cum pomum, quo libenter vescebatur, petiisset, cultellum quoque ad inciden
Abbreviated transcription (Latin):
filii quereret pãt ut eos cũ filio
e̾rant autem in hierłm. duo sophiste.¬
.i. magistͥ. quos non pauci ad olescenti¬
um sectabantur. cũ leges exponerent.
his opportunum uisum ÷ ut rege ta¬
bescente aquilam aureã deicerent.
quã rex suꝑ maximã portã tẽpl po¬
suerat. contra patrias leges. Qua de

Expanded text:
filii quaereret pater, ut eos cum filio filii quaereret pater, ut eos cum filio Erant autem in Jerusalem duo sophistae, quos non pauci adolescentium sectabantur, cum leges exponerent, his opportunum visum est rege tabescente, ut aquilam auream dejicerent, quam rex super maximam portam templi contra patrias leges posue
Abbreviated transcription (Latin):
occasionib romã proꝑauit. efficaci¬
simum uenenũ a quadam uenefi¬
ca arabica ꝯparans et apud uxorẽ
ferore reponens. qͦd int̾im dum ipse
abiisset ꝑ ministrũ quẽ ꝯduxerat
patri propinaretur.
ũ autẽ antipãt rome ee̾t mortu¬
us est feroras. accepitq herodes
de ueneno reposito apud uxorem ferore
tem. Itaq euocatam uxorłm fratͥs. ue
mͥ. Affer huc mulier uenenũ quodre¬
liquit nob̾ antipat. meq uidente in
igne ꝯsumme. ne ad inferos conscien¬
tiam fraͥcidii uitricẽ feram. Ego uͦ
magnã eius partẽ in igne̾ fundens
modicũ m ꝓpter dudios casus. et quia
te metuebam reseruaui. Cũq pixi¬
dem cũ ueneno protulisset expirauit.
Acceptis quoq plurib aliis argum̃tiᷤᷤ
qͦd antipater in mortẽ patͥs crassare¬
tur : herodes eum mature reuocauit.
matremq illius repudiauit. Cumq
filium de patͥcidio publice accu sasset
b hierosolimã uenerat. posuit eũ

Expanded text:
occasionibus Romam properavit, efficacioccasionibus Romam properavit, efficacissimum venenum a quadam venefica Arabica comparans, et apud uxorem Pherorae reponens, quod interim, dum ipse abesset, per ministrum quem conduxerat, patri propinaretur.Cum autem Antipater Romae esset, mortuus est Pheroras, accepitque Herodes de veneno reposito apud uxorem Pherorae, tem. Itaque evocatam uxorem fratris releus, ait mihi: Affer huc mulier venenum, quod reliquit nobis Antipater, meque vidente in igne consume, ne ad inferos conscientiam fratricidii ultricem feram. Ego vero magnam ejus partem in ignem consumens, modicum mihi propter dubios casus, et quia te metuebam reservavi. » Cumque pixidem cum veneno protulisset, expiravit. Acceptis quoque aliis pluribus argumentis, quod Antipater in mortem patris grassaretur, Herodes eum mature revocavit, matremque illius repudiavit. Cumque filium de parricidio publice accusasset, bus Jerosolymam venerat, posuit eum