comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
digne laudet cęlum & terram & mare :
&omnia que ineis sunt : & ista quidẽ
iusibilia: Quis digne laudet angłos:
sedesꝰ dominationes: principatus &
potestates: Quis digne laudet. hoc ip¬
sum qđ in nobis uiget. uegetans corpus:
mouens menbra: sensus exerens: &
memoria tam multa complectens. in¬
tellec̾tu tam multa discernens: Quis¬
ħ digne laudet: Aut si inistis creatu¬
ris łi. sic laborat humanus sermo: in
creatore quid agit nͥ sola restet sermo¬
ne deficiente iubilatio. Circuuii:
et immolaui intabernaculo eius hosti¬
am iubilationis Est etalius sensus: qͥ
mͥ uidetur ad contextionem psalmi ma¬
gis ꝑtinere: Quia enim dixerat inpetͣ
se exaltatum quod ẽ. xp̃c. & caput suũ
exaltatum suꝑ inimicos suos quod ẽ
capite suo se exaltatum uoluit intel¬
ligi suꝑ inimicos suos: referens hoc
ad honorem eccłiȩ sue. cui cessit inimi¬
corum ꝑsecutio: Et quia hoc ꝑfidem
orbis terrarum factum ẽ: circuiui in¬

Expanded text:
digne laudet coelum et terram, mare, et digne laudet coelum et terram, mare, et omnia quae in eis sunt? Et ista quidem visibilia. Quis digne laudet Angelos, Sedes, Dominationes, Principatus, et Potestates? Quis digne laudet hoc ipsum quod in nobis viget, vegetans corpus, movens membra, sensus exserens, et memoria tam multa complectens, intellectu tam multa discernens, quis digne laudet? At si in istis creaturis Dei sic laborat humanus sermo, in creatore quid agit, nisi sola restet sermone deficiente jubilatio? Circumivi, et immolavi in tabernaculo ejus hostiam jubilationis. 13. Est et alius sensus, qui mihi videtur ad contextionem Psalmi magis pertinere. Quia enim dixerat in petra se exaltatum, quod est Christus; et caput suum exaltatum super inimicos suos, quod est capite suo exaltatum intelligi voluit super inimicos suos, referens hoc ad honorem Ecclesiae, cui cessit inimicorum persecutio: et quia hoc per fidem orbis terrarum factum est, Circumivi, in
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ. Ubi: In ipso tab̾naculo eius: in
scã ȩccłia Quid gͦ immolamus: Ha¬
bundantissimum et inenarrabile gau¬
dium: nullis uerbis: uoce in effabili:
Hȩc ẽ hostia iubilationis: Unde quesita:
unde inuenta ẽ: Circueundo: Circui¬
ui inquit: et immolaui intab̃naculo
eius hostiam iubilationis. Circueat
animus tuus ꝑuniuersam creaturam:
undiq tͥ clamabit creatura. ds̃ me fec̃
Quicquid te delectauerit inparte. arti¬
ficem commendat: magisq si circue¬
as uniuersa. consideratio concipit arti¬
ficis laudem: Hides celos: magna oꝑa
dĩ sunt Uides terram: ds̃ fecit: Semi¬
num numeros: diuersitates germinum:
multitudinẽ animalium: cireui adhuc
celos usq ad terram: nichil relinquas:
undiq tͥ omnia resonant conditorem:
Et ipse species creaturarum: uoces sunt
quedam creatorẽ laudantiũ: Quis au¬
tem explicet laudib uniuersam creatu¬
ram: Quis illam explicet laudibus: Qͥs

Expanded text:
autem, ubi? In ipso tabernaculo ejus, in autem, ubi? In ipso tabernaculo ejus, in sancta Ecclesia. Quid ergo immolamus? Abundantissimum et inenarrabile gaudium, nullis verbis, voce ineffabili. Haec est hostia jubilationis. Unde quaesita, unde inventa est? Circumeundo, Circumivi, inquit, et immolavi in tabernaculo ejus hostiam jubilationis. Circumeat animus tuus per universam creaturam: undique tibi clamabit creatura: Deus me fecit. Quidquid te delectarit in arte, artificem commendat; magisque si circumeas universa, consideratio concipit artificis laudem. Vides coelos, magna opera Dei sunt. Vides terram, Deus fecit seminum numeros, diversitates germinum, multitudinem animalium. Circumi adhuc coelos usque ad terram, nihil relinquas: undique tibi omnia resonant conditorem; et ipsae species creaturarum, voces sunt quaedam creatorem laudantium. Quis autem explicet universam creaturam? quis illam explicet laudibus? quis
Abbreviated transcription (Latin):
quod sequit᷑. In petra exaltauit me:
Tigo inxp̃o exaltauit te: Quia inpuluet
tia: Et nunc exaltauit caput meuꝵ
suꝑ inimicos meos: E nunc ante qu
ueniam adulam domum. ubi uolo hab¬
tare ꝑom̃s dies uitȩ meȩ÷ ante quam ue¬
niam adillam contemplationẽ dĩi: &
nunc exaltauit caput meum suꝑ in¬
micos meos: Adhuc patior inimicos.
corpus xp̃i: adhuc non sum exaltatis
suꝑ inimicos meos: sed caput meum
mus exaltati suꝑ inimicos: sed caput
nr̃m iam ibi ẽ: Unde hoc dixit: Saule
saule: quid me ꝑsequeris: Se dixit in
nob̃ esse hic deorsum: F rgo et nos il
ulo sumus. ibi sursum: qͥa et nunc ex¬
altauit caput meum suꝑ inimieos me¬
os: Ecce quale pignus habemus: Un
de et nos fide et spe et caritate cũ capite
nr̃o sumus incęlo inȩternum: quia &
ipsum diuinitate. et bonitate. ⁊unitate
nobiscum ẽ interra. usq ad consũmatio¬
gratulationis: hostiã gr̃arum actionis.
que uerbis explicari ñ pot̃: Immolamꝰ

Expanded text:
quod sequitur: In petra exaltavit me. quod sequitur: In petra exaltavit me. Ergo in Christo exaltavit me. Quia in pulvere tia: Et nunc exaltavit caput meum super inimicos meos. Et nunc, antequam veniam ad illam domum, ubi volo habitare per omnes dies vitae meae, antequam veniam ad illam contemplationem Domini, Et nunc exaltavit caput meum super inimicos meos. Adhuc patior inimicos corporis Christi, adhuc non sum exaltatus super inimicos; sed caput meum mus exaltati super illos; sed caput nostrum jam ibi est. Unde hoc dixit: Saule, Saule, quid me persequeris ? Se dixit in nobis esse hic deorsum: ergo et nos in illo sumus ibi sursum, quia et nunc exaltavit caput meum super inimicos meos. de et nos fide et spe et caritate cum capite nostro sumus in coelo in aeternum: quia et ipsum bonitate, divinitate, unitate nobiscum est in terra usque in consummatiogratulationis, hostiam gratiarum actionis, quae verbis explicari non potest. Immolamus
Abbreviated transcription (Latin):
lorum: S longe discretius dies malorũ
agunt: qui adhuc ñcrediderunt: Nec ip¬
anima humana: et unam illã secura
habebit: secura possidebit: Si tm̃ dilec¬
lecta ẽ feda: pulchra quomͦ fulgebit:
⁊ m̃ abscondit me intabernaculo suo in
die maloꝵ meoꝵ: ꝓtexit me in abscondi¬
to tabernaculi sui: Qđ ẽ absconditũ tab̃¬
naculi ipsius: Quid ẽ hoc: MIulta enim
quasi menbra tab̾naculi forinsecus uiden¬
tur: et ẽ quasi abditum. qđ dicitur pene.¬
trale. secretum interioris templi: & quid
ẽ hoc: Quoͦ solus sacerdos intrabat. Et
forte: pse sacerdos ẽ absconditũ tab̃nacłi
dei: Accepit enim de isto tab̃naculo car¬
nem. et fecit nos absconditum tab̃nacu¬
lum: ut tab̃naculum eius. alia menbra
ipsius. credentes ineum.sint: abscondi¬
tum autem tab̃naculi. ipse sit. Mortui
enim estis. ait apłs: et uita ur̃a abscondi¬
inabscondito tab̃naculi sui: Querebas
quid sit absconditum tab̾naculi: audi

Expanded text:
lorum? sed longe discretius dies malorum lorum? sed longe discretius dies malorum agunt qui adhuc non crediderunt: nec ipanima humana, et unam illam petere; secura habebit, secura possidebit. Tantum dilecta est foeda, pulchra quomodo fulgebit! Quoniam abscondit me in tabernaculo suo, in die malorum meorum: protexit me in abscondito tabernaculi sui. Quid est absconditum tabernaculi ipsius? quid est hoc? Multa enim quasi membra tabernaculi forinsecus videntur. Et est quasi adytum, quod dicitur penetrale secretum , interius templi. Et quid est hoc? quod solus sacerdos intrabat. Et forte ipse sacerdos est absconditum tabernaculi Dei. Accepit enim de isto tabernaculo carnem, et fecit nobis absconditum tabernaculi: ut tabernaculum ejus alia membra ipsius credentes in eum sint, absconditum autem tabernaculi ipse sit. Mortui enim estis, ait Apostolus, et vita vestra abscondiin abscondito tabernaculi sui. Quaerebas quid sit absconditum tabernaculi, audi
Abbreviated transcription (Latin):
tionem dñi. et ꝓtegar templũ eius Ut
autem illuc ꝑueniã: unde mͥ ꝓmitto:
maloꝵ meoꝵ. Tunc ñerunt dies inaloꝵ
meoꝵ: s: uidet me nunc indieb maloꝵ
meoꝵ: Qui gͦ me longe positũ miseri¬
cordit̃ respexit: secum positum qͦmͦ ñ
illuminabit: Proptereaergo non impfu¬
dent̃ illam petiui: nec mͥ dirit cor me¬
um. qͥd petis. aut a quo petis: Audes
enĩ adõ aliquid petere peccator inique:
audes sperare aliquam contemplationẽ
dñi te habiturũ infume: inmundo cor¬
de: Audeo inquit ñ de me. s de ipsius
donatione: ñ de mea p̃sumptione. s
de ulius pignore: Qui tantũ pignꝰ dedit
ꝑegrinanti: deserst ꝑuenientem: Qm̃
abscondit me intabnaculo suo: indie ma¬
alit̃ fideles Nam etiã credentes. s ad huc
peregrinantes adomino. quamdiui enim¬
sumus in hoc corpore peregrnamur ado¬
agant: unde uox dominicȩ orationis li¬
bera nos amalo. si ñ sumus indieb ma¬

Expanded text:
tionem Domini, et protegar templum ejus. Ut tionem Domini, et protegar templum ejus. Ut autem illuc perveniam, unde mihi promitto? malorum meorum. Tunc non erunt dies malorum meorum, sed vidit me in diebus malorum meorum. Qui ergo me longe positum misericorditer respexit, secum positum quomodo beabit? Propterea ergo non impudenter unam illam petivi; nec mihi dixit cor meum: Quid petis, aut a quo petis? Audes enim a Deo aliquid petere, peccator inique? audes sperare aliquam contemplationem Dei te habiturum, infirme, immundo corde? Audeo, inquit, non de me, sed de ipsius delectatione; non de mea praesumptione, sed de illius pignore. Qui tantum pignus dedit peregrinanti, deseret pervenientem? Quoniam abscondit me in tabernaculo suo, in die maaliter fideles. Nam etiam credentes, sed adhuc peregrinantes a Domino , si diperegrinantes a Doagunt, unde vox Dominicae orationis, Libera nos a malo , si non sumus in diebus ma
Abbreviated transcription (Latin):
rus. ipso dño meo: quid faciet m:
roteget me Non solũ gͦ contemplari
uolo delectationem dm̃i ait. sed et pro¬
tegi templum eius: ut templum suũ
me ꝓtegat. Ero templum eius: & ꝓ¬
tegar abeo: Nunquid tale ẽ templũ
dĩ: qualia sunt templa simulachroꝵ.
Simulachra gentium templis sius ꝓte¬
giuitur: dñs ds̃ nr̃ templum suũ prõ¬
teget & securus ero Contemplabor ad
delectationem: et ꝑtegar ad salutem
fectum gaudium contemplandi: tã
ꝑfecta etiam incorruptio sanitatis. Ad
ista duo uerba quȩ dixi. contempler
delectationem dñi. et ꝓtegar templũ
eius: ꝑtinent illa duo. unde psalmus
cepit: Dominus illuminatio mea. &
salutaris m̃s: quem timebo Quia
contemplabor delectationẽ dñi. illu¬
minatio mea: qͥa ꝓtegit me templum
hoc prestat infinem: Qm̃ abscondit
me intab̃naculo suo: indie maloꝵ meoꝵ:¬
Ent gͦ mͥ indomo habitatio ꝑ om̃s dies
uitȩ meȩ: adhoc ut contempler delecta¬

Expanded text:
rus, ipso Domino Deo meo, quid fiet mihi? rus, ipso Domino Deo meo, quid fiet mihi? Proteget me. Non solum ergo contemplari volo delectationem Domini, ait, sed etiam protegi templum ejus. Ut templum suum me protegat, ero templum ejus, et protegar ab eo. Numquid tale est templum Dei, qualia templa sunt simulacrorum? Simulacra gentium templis suis proteguntur: Dominus Deus noster templum suum proteget, et securus ero. Contemplabor ad delectationem, et protegar ad salutem. erfectum gaudium contemplandi, tam perfecta etiam incorruptio sanitatis. Ad ista duo verba quae dixit, contempler delectationem Domini, et protegar templum ejus, pertinent illa duo unde Psalmus coepit, Dominus illuminatio mea, et salutaris meus, quem timebo? Quia contemplabor delectationem Domini, illuminatio mea est: quia proteget me templum hoc praestat in finem? Quoniam abscondit me in tabernaculo suo, in die malorum meoergo mihi in domo habitatio per omnes dies vitae meae, ad hoc ut contempler delecta
Abbreviated transcription (Latin):
Adumxisti: quoties dixisti. bonus ẽ. Bo¬
num simpler: ipsum bonum. qͦ cuncta
sunt bona: Ipsum bonum exqͥcuncta
sunt bona: i psa ẽ delectatio dñ. hanc
contemplabimur: Iam uidete fr̃s:
Si nos delectant bona ista quȩ appellan¬
tur bona.si nos delectant bona quȩ
non sunt ꝑse bona: omnia enim mu¬
tabilia. ñ ꝑse bona: qualis erit contẽpla¬
tio inmutabilis bom et eterni. semper
codem mͦ manentis: quandoquidẽ ista
quȩ dicuntur bona. nullo pacto nos de¬
lectarent nͥ essent bona: nec alio pacto
essent bona. ñ abillo essent qui simpli¬
citer bonus ẽ: Ecce quare habitare uo.¬
lo inquit indomo dñi: ꝑ om̃s dies uitȩ
meȩ Dixi uobis quare U⁊ contem¬
pler delectationem dñi Ut autem seꝑ
contempler. et nulla molestia me con¬
tingat contemplantem: nulla sugge¬
stio auertat. nulla auferat aliciuꝰ po¬
tentia: nullum inimicum patiar in
contemplando. et ꝑfruar deliciis secu¬

Expanded text:
adjunxisti, quoties dixisti, Bonum. Est boadjunxisti, quoties dixisti, Bonum. Est bonum simplex, ipsum bonum quo cuncta sunt bona, ipsum bonum ex quo cuncta sunt bona: ipsa est delectatio Domini; hanc contemplabimur. Jam videte, fratres, si nos delectant bona ista quae appellantur bona, si nos delectant bona quae non sunt per se bona omnia enim mutabilia non sunt per se bona, qualis erit contemplatio incommutabilis boni, aeterni, semper eodem modo manentis? Quandoquidem ista quae dicuntur bona, nullo pacto nos delectarent, nisi essent bona; nec alio pacto essent bona, nisi ab illo essent qui simpliciter bonus est. 9. Ecce quare habitare volo, inquit, in domo Domini per omnes dies vitae meae. Dixi vobis quare: Ut contempler delectationem Domini. Ut autem semper contempler, et nulla molestia me contingat contemplantem, nulla suggestio avertat, nulla auferat alicujus potentia, nullum inimicum patiar in contemplando, et perfruar deliciis secu
Abbreviated transcription (Latin):
Qui descendit: ascendit: Et ñ ideo despe¬
remus: quia ipse solus ascendit. leuat
enim nos. ad quos cadentes descenait.
& stabimꝰ. ⁊templabim̃. ⁊ magna delectatioẽ
tatione ꝑfrusmur. Ecce dixi hoc: &
exclamastis desiderio quodã speciei
nondum uise: Excedat cor ur̃m om¬
nia usitata: excedat intentio uniuer¬
sas cogitationes uras sollempnes ex
carnẽ educt᷑as asensib carnis : & ima¬
gmantes nescio quo fantasmate᷑. To¬
tum abanimo reicite: quicquid oc¬
curerit negate. cognoscite infirmi¬
tatem cordis ur̃i: & quicquid occur¬
nit.qͦd cogitare possitis. dicite. non est
ullud Non enim si illud esset: mͥ iam
occurrisset Ita desiderabitis quoddã
bonũ. Quale bonum: Bonum. bonũ:
unde om̃e bonum: Bonum. cui ñ ad¬
latur. qͥd .s ipsũ ꝑse bonum. Bicit᷑
sium bomus homo. et bonus ager. & bo¬
la domus: & bonum animal & bona
arbor. & bonum corpus: et anima bondo

Expanded text:
qui descendit, ascendit. Et non ideo despequi descendit, ascendit. Et non ideo desperemus, quia ille solus ascendit. Levat enim nos, ad quos cadentes descendit: et stabimus, et contemplabimur, et magna delectatione perfruemur. Ecce dixi hoc, et exclamastis desiderio cujusdam speciei nondum visae. Excedat cor vestrum omnia usitata, et excedat intentio universas cogitationes vestras solemnes ex carne, eductas a sensibus carnis, et imaginantes nescio quae phantasmata. Totum ab animo rejicite, quidquid occurrerit negate: cognoscite infirmitatem cordis vestri, et quia vel occurrit quod cogitare possetis, dicite: Non est illud; non enim si illud esset, mihi jam occurrisset. Ita desiderabitis quoddam bonum. Quale bonum? Omnis boni bonum, unde omne bonum, bonum cui non additur quid sit ipsum bonum. Dicitur enim bonus homo, et bonus ager, et bona domus, et bonum animal, et bona arbor, et bonum corpus, et bona anima:
Abbreviated transcription (Latin):
que delectabant. uult homo inde qͦ¬
cunq: migrare: interrogemus quasi
curiosius. & dicat iste qͥd nos. qͥd ipse
acturus ẽ inipsa domo. ubi cupit et
optat et desiderat. et hanc unã petit
adomino. habitare inea om̃s dies ui¬
tȩ suȩ: Quid ibi agis queso te Quid
ẽ qđ desideras : Audi quid Ut con¬
templer delectationem dñi: Ecce qđ
amo: ecce quare uolo habitare indo¬
mo diũ.ꝑ om̃s dies uitȩ meȩ habet
ibi magnum spectaculum: delectatio¬
nem ipsuis domini contemplari: yult.
finita nocte sua. herere inluce ipfius:
Tunc enim erit mane nr̃m: nocte trans¬
acta Unde alio loco psalmus dicit:
Mane astabo tibi: & contemplabor te
Modo ideo ñ contemplor: quia cecidi:
Tunc adstabo: & contemplabor ħ uor
humana ẽ: Cecidit enim homo: &
ñmitteretur qui erigeret. nͥ cecidissem̃:
Ios cetidimus: ille descendit Ille ascerĩ¬
dit: nos leuamur: qͥa nemo ascendit.
nͥ qui descendit Qui ruit: leuatur.

Expanded text:
quae delectabant, vult homo undequae delectabant, vult homo undecumque migrare: interrogemus quasi curiosius, et dicat iste, quid nos ipsi, quid acturus est in illa domo, ubi cupit et optat, desiderat et hoc unum petit a Domino, habitare in ea omnes dies vitae suae. Quid ibi agis, quaeso te? quid est quod desideras? Audi quid: Ut contempler delectationem Domini. Ecce quod amo, ecce quare volo habitare in domo Domini per omnes dies vitae meae. Habet ibi magnum spectaculum, delectationem ipsius Domini contemplari. Vult finita nocte sua haerere in luce ipsius. Tunc enim erit mane nostrum nocte transacta: unde alio loco psalmus dicit: Mane astabo tibi, et contemplabor . Modo ideo non contemplor, quia cecidi: tunc astabo, et contemplabor. Haec vox humana est. Cecidit enim homo, et non mitteretur qui erigeret, nisi cecidissemus. Nos cecidimus, ille descendit. Ille ascendit, nos levamur: quia nemo ascendit, nisi qui descendit . Qui ruit, levatur;
Abbreviated transcription (Latin):
bendo qđ amant: qͣm carendo: Amando
enim res noxias miseri: habendo sunt
miseriores Et ꝓpicius ds̃: cum male
amaius. negat qđ amamus Iratus
autem: dat amanti qđ male amat:
Habes euidenter dicentem apłm. Tradi
do: Habes rursum negantẽ petitum:
Propt̃ qđ ter dominum inquit roga¬
ui. ut auferret eum ame. stimulum ui¬
delicet carnis: et dixit mͥ Sufficit tibi
grã mea: nã uirtus ininfirmitate ꝑ¬
ficitur: Ecce illos dedit inconcupiseen¬
tiã cordis eoꝵ: paulo apło negauit qdđ
orauit: Illis dedit ad dampnationem.
huic negauit adsanitatẽ Cum autẽ
id amamus qđ uult ds̃ ut amemus:
ꝓculdubio daturus ẽ nob̃ Hec ẽ illa
una quã debemus amare: ut habite
Et quia inistis terrenis habitationib.
diuersis deliciis et uoluptatib homi¬
nes oblectantur. et unusquisq inea
domo uult habitare ubi ñ habeat qđ̃
offendat animũ. et habeat multa q̃
delectent: et si subtrahantur ea

Expanded text:
bendo quod amant, quam carendo: amando bendo quod amant, quam carendo: amando enim res noxias miseri, habendo sunt miseriores. Et propitius Deus, cum male amamus, negat quod amamus: iratus autem dat amanti quod male amat. Habes evidenter dicentem Apostolum: Tdo. Habes rursum negantem petitum: Propter quod ter Dominum rogavi, inquit, ut auferret eum a me stimulum videlicet carnis, et dixit mihi: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Ecce illos dedit in concupiscentiam cordis eorum; Paulo apostolo negavit quod oravit: illis dedit ad damnationem, huic negavit ad sanitatem. Cum autem id amamus quod vult Deus ut amemus, procul dubio daturus est nobis. Haec est illa una, quae debet amari, ut habitemostrae. 8. Et quia in istis terrenis habitationibus, diversis deliciis et voluptatibus homines oblectantur, et unusquisque in ea vult domo habitare, ubi non habeat quod offendat animum, et habeat multa quae delectent; si autem subtrahantur ea
Abbreviated transcription (Latin):
in illa domo: habes euidenter expressiᷤ¬
se alterum psalmum: Beati qui habi
te: Hac iste si dicendum ẽ cupiditate
ardens. & amore isto estuans. desidat.
dicuntur dies qͦmͦ annii: dequib dic¬
tum ẽ. & anni tui non deficient Nam
dies uitȩ eternȩ: unus dies ẽ sine occa¬
su Hoc gͦ dixit addñm Concu¬
piui hanc Unam petii a¬
mino: hanc requiram: E q̃si
diceremus ei. & quid ibi facturus es.
quȩ ibi delectatio tua. quod aduocamentũ
cordi. q̃ ille delicie: unde tanta gaudia sup¬
petent: Non enim ibi ꝑdurabis: nͥ felix
eris: felicitas autẽ ila unde succedit
Habemus enim hic felicitates diuersas
generis humani: et miser quisq dicit᷑.
quando illi subtrahitur qđ amat
Amant gͦ homines diuersas res & qñ
quisq qđ amat habere uidetur felix
uocatur. Uere autem felix ẽ. ñ si id
habet qđ amat. sedsi id habet qđ aman¬
dum ẽ. Multi enim miseri. magis ha¬

Expanded text:
in illa domo, habes evidenter expressisin illa domo, habes evidenter expressisse alium psalmum: Beati qui habitte . Hac iste, si dicendum est, cupiditate ardens, et amore isto aestuans, desideratdicuntur dies, quomodo anni, de quibus dictum est, et anni tui non deficient . Nam dies vitae aeternae unus dies est sine occasu. Hoc ergo dixit ad Dominum, Concupivi hanc, Unam petii, Hanc requiram. Et quasi diceremus ei, Et quid ibi facturus es? quae ibi delectatio tua? quod avocamentum cordis? quae illae deliciae, unde gaudia suppetent? Non enim ibi perdurabis, nisi felix eris. Felicitas autem illa unde succedet? Habemus enim hic felicitates diversas generis humani, et miser quisque dicitur quando illi subtrahitur quod amat. Amant ergo homines diversas res; et quando quisque quod amat habere videtur, felix vocatur. Vere autem felix est, non si id habeat quod amat; sed si id amet quod amandum est. Multi enim miseri magis ha
Abbreviated transcription (Latin):
dis: Uultis non timere: hanc unam
petite Quam unam petit. qui nichil
timet: aut quam petit. ut nichil tume¬
at: Unam inquit petii adño: hanc
requiram. Hoc hic agitur abeis qui be¬
ne ambulant: Quid ẽ hoc: Que est
ila una: Ut inhabitem indomo do¬
mini: om̃s dies uitȩ mec hȩc ẽ una.
Domus enim ea dicitur: ubi semꝑ manebi¬
mus Inista peregrinatione dicitur domꝰ.
s. ꝓprie tab̃naculum appellatur: Tab̃¬
naculum ꝑegrinantium. et quod ammͦ
militantium. &aduersus hostem pug¬
nantium ẽ Quando ergo tabernaculũ
ẽ in hac uita: manifestum ẽ. quia ẽ &
hostis: Nam simul habere tabernacula.
hoc ẽ esse contubernales: et nostis esse¬
hoc nomen militantium: Ergo hic
tab̾naculum: ibi domus S et hoc ta¬
bnaculum interdum ꝑabusionem uici¬
nitatis domus dicitur: et domus aliqñ
secundum eundem modũ dr tabnacłm:
Proprie tamen illa domus: hoc tabna¬
culum: Quid autem acturi sumus

Expanded text:
dis. Vultis nihil timere? Hanc unam dis. Vultis nihil timere? Hanc unam petite, quam unam petit qui nihil timet, aut quam petit ut nihil timeat? Unam, inquit, petii a Domino, hanc requiram. Hoc hic agitur ab eis qui bene ambulant. Quid est hoc? quae est illa una? Ut inhabitem in domo Domini omnes dies vitae meae. Haec est una: domus enim ea dicitur ubi semper manebimus. In ista peregrinatione dicitur domus, sed proprie tabernaculum appellatur: tabernaculum peregrinantium, et quodammodo militantium, et adversus hostem pugnantium est. Quando ergo tabernaculum est in hac vita, manifestum est quia est et hostis: nam simul habere tabernacula, hoc est esse contubernales; et nostis hoc nomen esse militantium. Ergo hic tabernaculum, ibi domus. Sed et hoc tabernaculum interdum per abusionem vicinitatis dicitur domus, et domus aliquando secundum eumdem modum dicitur tabernaculum: proprie tamen illa domus, hoc tabernaculum. 7. Quid autem acturi simus
Abbreviated transcription (Latin):
et summa Et non ẽ. ista potestaᷤ irati:
sed pena dampnati: Hec ipse gͦ potest
habere aliquam potestatem: nͥ ꝑmiss.
Et iniuo libro quem commemoraui: &
in ȩuangłio dñs dicit: hac nocte po¬
stulauit sathanas. ut uos uexaret sic̃
triticum: et ego rogaui ꝓte petre. ne de¬
ficiat fides tua. ꝑmititur autem: aut
adpenam nr̃ãm. aut ad ꝑbationem. Ergo
qͥa nemo nobis potest auferre qđ dat
ds̃: non tuneamus nͥ dm. Quicquid ali¬
ud fremuerit. quicquid aliud suꝑbierit
aduersum nos: ñ tuneat cor nr̃m. Si¬
exurgat aduersum me bellum: in hoc
ego sperabo: Inquo: Unam inquit pe¬
tii adomino: Feminino genere appel¬
lauit quoddam beneficium: tanquam
diceret. unam peticionem Et quomͦ so¬
lemus
loquentes dicere. uerbi gr̃a.
duas habes. ñ dicimus
duo: hoc more loquendi ẽ usa
scriptura: Unam inquit peti adño:
hanc requiram: Uideamus quid petit:
qui nichil timet Magna securitas cor¬

Expanded text:
et summa. Et non est ista potestas irati, et summa. Et non est ista potestas irati, sed poena damnati. Nec ipse ergo potest habere aliquam potestatem, nisi permissus. Et in illo libro habes quem commemoravi, et in Evangelio Dominus dicit: Hac nocte postulavit satanas, ut vos cribraret sicut triticum, et ego rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua . Permittitur autem aut ad poenam nostram, aut ad probationem. Ergo quia nobis nemo potest auferre quod dat Deus, non timeamus nisi Deum: quidquid aliud fremuerit, quidquid aliud superbierit adversus nos, non timeat cor nosexsurgat in me bellum, in hac ego sperabo. In qua? Unam, inquit, petii a Domino. Feminino genere appellavit quoddam beneficium, tanquam diceret, Unam petitionem. Et quomodo solemus loquentes dicere, verbi gratia, Duas habes; non dicimus Duo, hoc more loquendi usa est Scriptura: Unam, inquit, petii a Domino, hanc requiram. Videamus quid petit qui nihil timet. Magna securitas cor
Abbreviated transcription (Latin):
mortalis. et securus ẽ Protegit᷑ morta¬
lis abimmortali: & timebit. et trepida
dicit ista: audite: Si consistant ad¬
uersum me castra: non timebit
cor meum Castra munita sunt. sed
quid munitius deo: Si exsurgat ad¬
uersum me bellum: quid in fac̃ bel¬
lum: Potest mͥ auferre spem meam:
potest mͥ auferre qđ dat omnipotens:
Sicut ñ uincitur qui dat: sic ñ aufertur
qđ dat: Si auferri potest datum: un¬
citur dator: Ergo nec ipsa temporalit̃¬
quȩ accipimus. auferre nob̾ quisqͣm
potest fr̃s mei: nͥ solus ille qui dedit.
Spalia quȩ donat ñauferet: nisi tu di¬
miseris Carnalia uͦ et tẽp̃oralia ipse
aufert: quia et quisquis alius aufert
ipso donante potestatem aufert Nomi¬
mus hoc: Legunus inlibro iob: quia
nec ille qui uidetur quasi maximam
habere potestatem ad tempꝰ diabolus.
potest aliquid. nͥ ꝑmissus Accepit po¬
testatẽ ininfima: et amisit marima

Expanded text:
mortalis, et securus est: protegitur mortamortalis, et securus est: protegitur mortalis ab immortali, et timebit et trepidabista dicit, audite: Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum. Castra munita sunt, sed quid munitius Deo? Si exsurgat in me bellum. Quid mihi facit bellum? Potest mihi auferre spem meam? potest mihi auferre quod dat Omnipotens? Sicut non vincitur qui dat, sic non aufertur quod dat. Si auferri potest datum, vincitur dator. Ergo nec ipsa quae temporaliter accipimus, auferre nobis quisquam potest, fratres mei, nisi solus ille qui dedit. Spiritualia quae donat, non auferet, nisi tu dimiseris: carnalia vero et temporalia ipse aufert; quia et quisquis alius aufert, ipso donante potestatem, aufert. Novimus hoc, et legimus in libro Job, quia nec ille qui videtur quasi maximam habere potestatem ad tempus diabolus, potest aliquid nisi permissus . Accepit potestatem in infima, et amisit maxima
Abbreviated transcription (Latin):
carnes meas: Qui tribulant me inimiqi
mei: ipsi infirmati sunt. & ceciderunt:
bo: aut quẽ timebo: Ego quẽ trepida¬
bo: aut quid trepidabo: Qui me ꝑse¬
cuntur. ipsi infirmantur: ipsi caduh
Ouare autem ꝑsecuntur: Utedant carnes
meas: Que sunt carnes mee: Caruales af¬
fec̾tus mei Seuiant ꝑsequendo: nichil
mine morit᷑: h mortale Ert in me aliqͥd
quo ꝑsecutor ꝑuenire ñ possit: ubi habi¬
tat ds̃ ms: Manducent carnes meas fi¬
tantam salutẽ mͥ ꝓmittit dñs m̃s: ut en¬
mitti manib ꝑsequentiũ. ñ ꝑeat ineter¬
num: s qđ demonstratũ ẽ incapite meo
resurgente. hoc menbra omĩa sperent.
Ouem timeat anima mea: quã in habitat
ds̃: Quẽ timeat caro mea: cũ corrupti¬
bile hoc induerit incorruptionẽ.: Uultis
nosse:quia carnes illi manducant.qui
nos ꝑsecuntur: nec ipsi autẽ carm nr̃e:
metuendum ẽ: Seminat᷑ corpꝰ animale:
surget corpus spũale Quanta autem
tatis. et ñtimet: ꝓtegitur amortalibus

Expanded text:
arnes meas: qui tribulant me inimici mei, ipsi infirmati sunt, et ceciderunt. bo, aut quem timebo? ego quem trepidabo, aut quid trepidabo? Qui me persequuntur, ipsi infirmantur, ipsi cadunt. Quare autem persequuntur? Ut edant carnes meas. Quae sunt carnes meae? Carnales affectus mei. Saeviant persequendo, nihil in me moritur nisi mortale. Erit in me aliquid, quo persecutor pervenire non possit, ubi habitat Deus meus. Manducent carnes meas: fitantam salutem mihi promittit Dominus meus, ut etmitti manibus persequentium, non pereat in aeternum; sed quod demonstratum est in capite meo resurgente, hoc omnia membra sperent. Quem timeat anima mea, quam inhabitat Deus? Quem timeat caro mea, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem? Vultis nosse quia carnes illi manducant, qui nos persequuntur, nec ipsi autem carni nostrae metuendum est? Seminatur corpus animale, surget corpus spirituale . Quanta autem tatis, et non timet; protegitur a mortalibus
Abbreviated transcription (Latin):
Siro xp̃i loquit᷑: cũ accedit ad fidẽ:
Ns illuminatio mea. et
salutari ms: quem timebo:
Dñs michi et noticiam sui
et salutem dabit: quie
me auferet ei: D ominus ꝓtector ui¬
te meȩ: aquo trepidabo: Dñs repellet
om̃s impctus & insidias hostis mei:
me. & insultandum. ut se mͥ p̃ferant:
mutasti me inmelius. ut maledico den¬
te ñme consumant: sed pocius car¬
nalia desideria mea: Qui tribulãt
me inimici mei. ñsolum qui me tri¬
bulant amico animo rep̃hendentes.
& aproposito reuocare uolentes: sed
etiam inimici mei: ipsi infirmati s̃
et ceciderunt: Dum ergo id agunt stu¬
dio defendendi sententiã suã:
infirmati sunt ad credenda meliora:
et uerbum salutis ꝑ qđ facio qđ eis di¬
conspirans multitudo consistat: non
timebit cor meum. ut ineoꝵ partes
transfugiam: Si insurgat aduersũ
me bellum: in hoc ego sperabo: Si ex¬
urgat inme ꝑsecutio huius scłi: in
hac quam cogito peticione figã spem

Expanded text:
loquitur, cum accedit ad fidem. Dominus illuminatio mea et salutaris meus, quem timebo? Dominus mihi et notitiam sui et salutem dabit, quis me auferet ei? Dominus protector vitae meae, a quo trepidabo? Dominus repellet omnes impetus et insidias hostis mei, es, et insultandum, ut se mihi praeferant mutanti me in melius; ut maledico dente non me consumant, sed potius carnalia desideria mea. Qui tribulant me inimici mei: non solum qui me tribulant amico animo reprehendentes, et a proposito revocare volentes, sed etiam inimici mei. Ipsi infirmati sunt, et ceciderunt: dum ergo id agunt studio defendendi sententiam suam, infirmi facti sunt ad credenda meliora; et verbum salutis, per quod facio quod eis diconspirans multitudo consistat, non timebit cor meum, ut in eorum partes transfugiam. Si insurgat in me bellum, in hac ego sperabo: si exsurgat in me persecutio hujus saeculi, in hac, quam cogito petitionem, figam spem
Abbreviated transcription (Latin):
inclinato capite salutare :Da mͥ rogo de:
patior necessitatẽ: urgeor acreditore: &
ille: Non habeo mͦ inmanib. Si uellet
uendẽ: haberet: Agnoscimus hoc: fue¬
runt innob: iam ñsunt innob: Nonne
hesterno die uiximus: et hodie noN¬
uiuimus: Est corrigendi locus: nondũ
facta ẽ illa disiunctio. alioꝵ addexterã.
alioꝵ adsinistram: Nondũ apud inferos
sumꝰ: ubi fuit ille diues sitiens. & stillam
desiderans: Audiamꝰ: cum uiuimus cor¬
rigamur: ñ sꝑemus res alienas. & im¬
pregnati tumeamus: nec ꝑueniamꝰ ad
illas. et eas adipiscendo tanquã filios
osculemur: Ue enim pregnantib ⁊mã¬
mantib in illis dieb. Mutandũ ẽ cor le¬
uandum ẽ cor: ñ hic habitandum corde:
mala regio ẽ. Sufficiat quod adhuc car¬
ne hic eẽ necesse ẽ: qͦd ñ ẽ necesse. ñ fiat: Suffi¬
ciat diei malicia sua: sursũ corde habitemus.

Expanded text:
inclinato capite salutare: Da mihi, rogo te; inclinato capite salutare: Da mihi, rogo te; patior necessitatem, urgeor a creditore. Et ille: Non habeo modo in manibus. Si vellet vendere, haberet. Agnoscimus hoc: fuerunt in nobis, jam non sint in nobis. Nonne hesterno viximus, et hodie vivimus? Est corrigendi locus; nondum facta est illa disjunctio, aliorum ad dexteram, aliorum ad sinistram ; nondum apud inferos sumus, ubi dives ille fuit, sitiens et stillam desiderans : audiamus cum vivimus, corrigamur. Non speremus res alienas, et impraegnati tumeamus: nec perveniamus ad illas, et eas adipiscendo tanquam filios osculemur. Vae enim praegnantibus et mammantibus illis diebus. Mutandum est cor, levandum est cor, non hic habitandum corde: mala regio est. Sufficiat quod adhuc carne hic esse necesse est; quod non est necesse, non fiat: sufficiat diei malitia sua ; sursum corde habitemus.
Abbreviated transcription (Latin):
uidet filiũ Quȩ autem iã lactat: amplec¬
titur qͦd sꝑabat: Ergo similitudinẽ uerbi
gr̃a ponamꝰ: Bona ẽ ista uilla uiciniꝰ osi
mea eẽt adiungerem iliã: et facerẽ deisto
fundo. et de illo unitatem: Amat et aua¬
ricia unitatẽ Qͦd amat bonũ ẽ: s ubi a¬
mandum sit nescit: Eece concupunt iul¬
lam ꝓximiͤ s iste ꝓximus diues ẽ. non
indigens. habens honorẽ habens etiã po¬
tentiã: acuiꝰ forte potentia tͥ metuendũ
sit ñ de illius fundo. aliqͥd sꝑandum: Ni¬
cħ sꝑans ñ concipit: ñ ẽ pregnans aĩa
Si uͦ iuxta uicinus sit pauꝑ. qui uł inne¬
cessitate positus ẽ ut possit uendere uł
premi potest. ut cogatur uende. inicitur
rat se posse adipisci uillulam: et posses¬
sionẽ uicini pauꝑis: Et cum patitur
pauꝑ iste necessitatem: uenit additio¬
rem uicinũ suum cui forte obseqͥ solet.
cui deferre cui uenienti assurgere: quẽ

Expanded text:
videt filium: quae autem jam lactat, amplecvidet filium: quae autem jam lactat, amplectitur quod sperabat. Ergo similitudinem, verbi gratia, ponamus: Bona est ista villa vicini: o si mea esset; adjungerem illam, et facerem de isto fundo et de illo unitatem. Amat et avaritia unitatem: quod amat bonum est, sed ubi amandum sit, nescit. Ecce concupivit villam proximi; sed iste proximus dives est, non indigens, habens honorem, habens etiam potentiam, a cujus forte etiam potentia tibi metuendum sit, non de illius fundo aliquid sperandum: nihil sperans non concipit, non est praegnans anima. Si vero juxta vicinus sit pauper, qui vel in necessitate positus est, ut possit vendere, vel premi potest, ut cogatur vendere, injicitrat se posse adipisci villulam et possessionem vicini pauperis. Et cum patitur iste pauper necessitatem, venit ad ditiorem vicinum suum, cui forte obsequi solet, cui deferre, cui venienti assurgere, quem
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ lect̾um ẽ. de dieb tͥbulationum Quasi
falsos diuites pauperat: Pauꝑ autẽ cla¬
mat adeum: Afinib t̾re adte clamaui.
cum tederet anima mea: Henient dies tͥ¬
bulationũ: et maioꝵ tͥbulationũ:. Ueni¬
ent sic̃ dicit scͥptura: et qͣntũ accedunt
dies augent᷑ tͥbulationes Nemo sͥ ꝓmit¬
tat: qđ euuangłium ñ ꝑmittit: fr̃s̃ mei
obsecro uos attendite scripturas nr̃as. si
aliqͥd fefellerunt: Si aliqͥd dixerunt. &
aliter accidit qͣm dixerunt. Hecesse est
ut usq infinem. sic fiant omĩa quemad¬
modum dixerunt: Non nob̃ ꝓmittunt
scripture nr̃e in hoc scło. nͥ tͥbulationes.
p̃ssuras. angustias. augmenta doloꝵ: ha¬
bundantiam temptationũ Adista nos
p̃cipue paremus: ne imparati deficiamꝰ:
e pregnantib et mammantib: modo
audistis: Pregnantes sunt. qͥ spe intume¬
scunt: Mammantes autẽ id: lactantes:
qͥ iã ad epti sunt qͦd concupierant. Et enĩ
mulier pregnans in spe tumet filii: ñdum

Expanded text:
 lectum est, de diebus tribulationum. Quasi falsos divites pauperat. Clamat ad eum: A finibus terrae ad te clamavi, cum taederet animam meam . Venient dies tribulationum et majorum tribulationum: venient, sicut dicit Scriptura; et quantum accedunt dies, augentur tribulationes. Nemo sibi promittat quod Evangelium non promittit. Fratres mei, obsecro vos, attendite Scripturas nostras, si aliquid fefellerunt; si aliquid dixerunt, et aliter accidit quam dixerunt: necesse est, ut usque in finem sic fiant omnia, quemadmodum dixerunt. Non nobis promittunt Scripturae nostrae in hoc saeculo, nisi tribulationes, pressuras, angustias, augmenta dolorum, abundantiam tentationum. Ad ista nos praecipue paremus, ne imparati deficiamus. Vae praegnantibus et mammantibus : modo audistis. Praegnantes sunt, qui spe intumescunt: mammantes autem, id est lactantes, qui jam adepti sunt quod concupierant. Etenim mulier praegnans in spe tumet filii, nondum
Abbreviated transcription (Latin):
S tu inqͥt. Bonã rẽ dixit : s ñilli imputat᷑
qͦd dixit s quo animo dixit: qͦmͦ impu¬
tatum ẽ. & uideis quando illi qui exceco
nato factus ẽ. uidens cũ eum p̃merent
insultationib et urgerent. Ait illis: Nũ
maledixerunt ei hoc ait eugłista: Ma¬
ledixerunt ez dicentes Iu sis discipulꝰ
eius Iilis maledicentib dñs benedixtt:

Expanded text:
sed tu. Bonam rem dixit, sed non illi imputatur sed tu. Bonam rem dixit, sed non illi imputatur quod dixit, sed quo animo dixit: quomodo imputatum est et Judaeis, quando ille ex caeco nato factus est videns: cum eum premerent insultationibus et urgerent, ait illis, Numqmaledixerunt ei. Hoc ait evangelista: Maledixerunt ei dicentes, Tu sis discipulus ejus . Illis maledicentibus, Dominus benedixit:
Abbreviated transcription (Latin):
inmalum accipiamus: bene illis optauit.
ẽ uox illius qͥ dixit dicruce. Pat̃ ignosce illi.
quia nesciunt qͥd faciunt: Quare gͦ illos
dixit ut retrorsum redeant: Quia qͥ ante
suꝑb erant ut caderent retro: humiles
fact sunt ut resurgant: Quando enim
ante sunt precede uolunt dñm: melioreᷤ¬
eẽ uolunt quã dñs Si autẽ retro sunt:
ipsum agnoscunt meliorem ipsũ pͥorẽ
se postenores: ut ille p̃cedat illi seqͣmur:
Proinde petrum male sibi dantẽ consiliũ
lute nr̃a: et de ipsa passione quȩ fut᷑a erat
predicabat &ait petrus. Absit dñe: pro¬
picius tͥ esto: ñ fiet hoc Precede uolebat
dñm: et consiliũ dare magistro: Dñs au
quia uis ante. cedere eum quẽ debes seqͥ
Si autem retro fueris et secutus fueris: lã
ñ sathanas: Quid ergo: Suꝑ hanc petram
edificabo eccłiam meam Conuertantur
retrorsum. et reuereant᷑ qͥ uolunt mͥ mala
cunt. quantũ incorde eoꝵ ẽ. maledicunt:
Dicis alicui. Esto xp̃ianus: sis. xp̃ianus:

Expanded text:
t; et vox illius est qui dixit de cruce: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Quare illis ergo dicit, ut retrorsum redeant? Quia qui ante superbi erant ut caderent retro, humiles facti sunt ut resurgant. Quando enim ante sunt, praecedere volunt Dominum, meliores volunt esse quam Dominus: si autem retro sunt, ipsum agnoscunt meliorem, ipsum priorem, se posteriores, ut ille praecedat, illi sequantur. Proinde Petrum male sibi dantem consilium ro salute nostra, et de ipsa passione quae futura erant praedicabat: et ait Petrus, Absit Domine; propitius tibi esto, non fiet hoc. Praecedere volebat Dominum, et consilium dare magistro. Dominus quia vis antecedere eum quem debes sequi: si autem retro fueris, et secutus fueris, jam non satanas. Quid ergo? Super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . 26. Convertantur retrorsum et revereantur, qui volunt mihi mala. cunt, quantum in corde eorum est maledicunt. Dicis alicui, Esto christianus: Sis christianus,
Abbreviated transcription (Latin):
patrem: et pauꝑ apud nos Diues incelo:¬
& paup interra Diues ds̃: pauꝑ homo
Hoc te gͣ turbat. qͦd hominẽ uides: quod
carnem intueris. qͦd mortẽ respicis. quod
erucem irrides:: hoc te turbat. Intellige
suꝑ egenum & pauꝑem: Quid ẽ hoc: In¬
tellige. qͥa uͥ tͥ exposita ẽ infirmitas. ib
latet diuinitas. Diues: quia sic ẽ Pauꝑ:
quia tu sic eras S tam̃ pauꝑtas ipsius di
talitas nr̃a ẽ. Qui sit pauꝑ: attende Non
cum exaliorum pauꝑtate metiaris Im¬
plere uenit pauꝑes: qui pauꝑ effectus ẽ:
Propterea aꝑi sinum fides: suscipe paupẽ
ne pauꝑ remaneas:

Expanded text:
t pauper apud nos; dives in coelo, pauper in terra; dives Deus, pauper homo. Hoc te ergo turbat, quod hominem vides, quod carnem intueris, quod mortem respicis, quod crucem irrides? hoc te turbat? Intellige super egenum et pauperem. Quid est hoc? Intellige, quia ubi tibi exposita est infirmitas, ibi latet divinitas. Dives, quia sic est; pauper, quia jam tu sic eras. Sed tamen paupertas ipsius, ditalitas nostra est . Quid sit pauper, attende: non cum ex aliorum paupertate metiaris. Implere venit pauperes, qui pauper effectus est. Propterea aperi sinum fidei; suscipe pauperem, ne pauper remaneas
Abbreviated transcription (Latin):
nem colitis: in homine spem habetis:
mortuum adoratis falleris Intellige
suꝑ egenum & pauꝑem: ut illus pau¬
ꝑtate diues efficiaris Quid ẽ. intelligere
suꝑ egenum & pauꝑem: Ut ipsũ xp̃m
egenum et pauꝑem accipias: dicentem
in alio psalmo Ego autẽ egenus & pauꝑ
sum: dñs curã habet mei Suid ẽ. intelli¬
gere suꝑ egenum & pauꝑem: ¶ uia se¬
metipsum exinanuut formã serui acci

Expanded text:
nem colitis, in hominem spem habetis, nem colitis, in hominem spem habetis, mortuum adoratis. Falleris. Intellige super egenum et pauperem, ut illius paupertate dives efficiaris. Quid est, Intellige super egenum et pauperem? Ut ipsum Christum egenum et pauperem accipias, dicentem in alio psalmo: Ego autem egenus et pauper sum, Dominus curam habet mei . Quid est intelligere super egenum et pauperem? Quia seme
Abbreviated transcription (Latin):
gius effusus seminatione: accessit et morᷤ
martyrum: preciosa inconspectu domini
mors iustoꝵ euis Multiplicati sunt
magis magisq xpĩani: & non ẽ imple¬
tum qͦd dixerunt inimici: qͣndo moriet᷑
et peribit nomen eius Adhuc et mͦ dr̃
Sedent pagani et computant sibi annos:
audiunt fanaticos suos dicentes. aliqñ
xp̃iani non erunt: & ydola illa coli hñt.
quemadmodum antea colebantur. Et
dicunt adhuc Quando morietur et ꝑi¬
bit nomen eius: Bis uicti uel tercio sapi
eccłia: crescit ꝑom̃s gentes. nom̃ xp̃i. Qui
de morte sua & deresurrectione sua p̃dix̃:
qͥ demortib scõꝵ martẏrum & decorona p̃¬
dixit: ipse & de ȩccłia sua futura predixit
Si uerum dirit bis. tercio mentitus ẽ: Ua¬
num ẽ. ꝙͦ qͥa creditis contra illum. melius
ẽ ut credatis inillum ut intelligatis suꝑ
factus ẽ. contempnitur: et dr homo erat.
Quid erat: Mortuus ẽ: crucifixus ẽ hom¬

Expanded text:
guis effusus, seminationi accessit et mors guis effusus, seminationi accessit et mors martyrum. Pretiosa in conspectu Domini mors justorum ejus . Multiplicati sunt magis magisque Christiani, et non est impletum quod dixerunt inimici, Quando morietur, et peribit nomen ejus. Adhuc et modo dicitur. Sedent Pagani, et computant sibi annos, audiunt fanaticos suos dicentes, Aliquando Christiani non erunt, et idola illa coli habent, quemadmodum antea colebantur, adhuc dicunt, Quando morietur, et peribit nomen ejus. Bis victi, vel tertio sapitEcclesia, crescit per omnes gentes nomen Christi. Qui de morte sua et de resurrectione sua praedixit, qui de mortibus Martyrum suorum et de corona praedixit, ipse et de Ecclesia sua futura praedixit: si verum dixit bis, tertio mentitus est? Vanum est ergo quod creditis contra illum; melius est ut credatis in illum, ut intelligatis supefactus est, contemnitur, et dicitur: Homo erat. Quid erat? Mortuus est, crucifixus est; homi
Abbreviated transcription (Latin):
eus ñ erit int̾ra. nec. seducet aliqͦs mortu¬
us: s ipsa eius interfectione intelligent
homines.quia hominem sequebantur.
qͥa ñerat in eo spes salutis: et deserent
nomen euis et nerit: Mortuus ẽ. et non
periit nomen eius: s seminatũ ẽ nomen
eius: Mortuusẽ. s granũ fuit: quo morti¬
ficato seges continuo exsurgeret: Głifi
magis multoq numerosius credere in il¬
lum: etceꝑunt menbra eius audire qͦd
caput audiebat: Iam ergo dño nr̃o iħu
ra laborante: dixerunt adhuc inimic
eius Quando morietur et peribit nom̃
euis : hinc enim ꝑsecutiones diabolus
inȩccłia concitauit adꝑdendum nom̃
xp̃i: nisi forte putatis fr̃s. quia illi paga¬
ni qͣndo seuiebant iuxp̃ianos. non hoc
sibi dicebant delere nom̃ xp̃i deterra
ut moreretur iterum xp̃c ñincapite s
incorpore suo. Occisi sunt martyres: Ad
multiplicandam eccłiam ualuit sc̃s san¬

Expanded text:
ejus non erit in terra, nec seducet aliquos mortuejus non erit in terra, nec seducet aliquos mortuus; sed ipsa ejus interfectione intelligent homines, quia hominem sequebantur, quia non erat in eo spes salutis; et deserent nomen ejus, et non erit. Mortuus est; et non periit nomen ejus, sed seminatum est nomen ejus: mortuus est: sed granum fuit, quo mortificato seges continuo exsurgeret . Glorimagis multoque numerosius credere in illum; et coeperunt membra ejus audire quod caput audiebat. Jam ergo Domino nostro obis in terra laborante, dixerunt adhuc inimici ejus: Quando morietur, et peribit nomen ejus. Hinc enim persecutiones diabolus in Ecclesia concitavit ad perdendum nomen Christi. Nisi forte putatis, fratres, quia illi Pagani quando saeviebant in Christianos, non hoc sibi dicebant, delere nomen Christi de terra. Ut moreretur iterum Christus non in capite, sed in corpore suo, occisi sunt et martyres. Ad multiplicandam Ecclesiam valuit sanctus san
Abbreviated transcription (Latin):
uoce una. Primo qͦd legenti respondentes
cantauimꝰ: quãꝗͣ de medio psalm sit.
hinc tam̃ sermonis ducamꝰ exordium:
ipse ñr hic interra incarne ambularet:
Cũ uiderent enĩ multitudinẽ sequi auc¬
toritatẽ eius. & diuinitatem et maiesta¬
tem miraculis presentatã: cum hoc ui¬
derent iudei deqͥb ipse dñs similitudinẽ
posuit. qͥa dixerunt hic ẽ. heres. uenite
occidamꝰ eum et nr̃a erit hereditas: dixe¬
runt apud semetipsos id÷ intra se. Unde
pontificis illius caiphȩ uox ẽ: uidetis ꝗ̃
multa turba eum sequit᷑ et scłm post
illũ abiit: Si dimiserimꝰ eum uiuere:
nescientis quid diceret exposuit nobis.
et ait hoc autẽ non ase dixit. s cũ eẽt
pontifex ꝓpħauit quia oportebat xp̃m
mors ꝓpopulo et gente: Tamen illi cũ
uiderent populum post illum ire: dixe¬
runt: Quando morietur: et ꝑibit nom̃
eius: Idest cum occiderimus eũ. iã nom̃

Expanded text:
voce una. Primo quod legenti respondentes voce una. Primo quod legenti respondentes cantavimus, quanquam de medio Psalmo sit, hinc tamen sermonis ducamus exordium.pse Dominus noster hic in terra in carne ambularet. Cum enim viderent multitudinem sequi auctoritatem ejus, et divinitatem et majestatem miraculis praesentatam; cum hoc viderent Judaei, de quibus ipse Dominus similitudinem posuit, quia dixerunt, Hic est haeres; venite occidamus eum, et nostra erit haereditas , dixerunt apud semetipsos, id est inter se, unde pontificis illius Caiphae vox est: Videtis quod turba multa eum sequitur, et saeculum post illum abiit: si dimiserimus eum vivere,nescientis quid diceret, exposuit nobis, et ait: Hoc autem non a se dixit; sed cum esset pontifex prophetavit quia oportebat Jesum mori pro populo et gente . Tamen illi cum viderent populum post illum ire, dixerunt, Quando morietur, et peribit nomen ejus: id est, cum occiderimus eum, jam nomen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑduraret: s ꝓpt̃ electos breuiabuntur.
Dies illi erunt tribulationis: s ñ tã longe.
qͣsꝑantur Cito illi tͣnsibunt: requies
ueniens ñ transibit: quãꝗͣ longũ ferride¬
buit malum ꝓinfinito bono
martyrum illuxitꝰ ꝓꝑ
tẏrum qui non sibi peꝑcit militib impe¬
rans prignam. s prior pugnauit. prior
uicit ut pugnantes exemplo suo hortaret᷑.
it maiestate sua adiuuaret. et ꝓmissione
coronaret: audiamus aliquid inisto psal¬
mo qͦd ꝑtineat adeius passionem: Com¬
mendamꝰ autem sepius. nec nos piget ite
na sua qdđ ẽ. caput nr̃m: plerumq exꝑso¬
na corꝑis sui. qͦd sumus nos et eccłia eius:
s ita qͣsi unius hominis sonare uerba ut
intelligamus caput et corpꝰ inunitate in¬
tegritatis consistere. nec seꝑari abiniuicem
tanꝗͣ conuigium illud. de quo dictum ẽ.
erunt duo incarne una. Si gͦ agnoscimꝰ
duo uicarne una: agnoscamus duos in

Expanded text:
perduraret: sed propter electos breviabuntur . perduraret: sed propter electos breviabuntur . Dies illi erunt tribulationis, sed non tam longi quam sperantur. Cito illi transibunt; requies veniens non transibit. Quanquam longum, ferri debuit malum pro infinito bono. artyrum illuxit; protyrum, qui sibi non pepercit militibus imperans pugnam, sed prior pugnavit, prior vicit, ut pugnantes exemplo suo hortaretur, et majestate sua adjuvaret, et promissione coronaret, audiamus aliquid in isto psalmo, quod pertineat ad ejus passionem. Commendamus autem saepius, nec nos piget iterna sua, quod est caput nostrum; plerumque ex persona corporis sui, quod sumus nos et Ecclesia ejus; sed ita quasi ex unius hominis ore sonare verba, ut intelligamus caput et corpus in unitate integritatis consistere, nec separari ab invicem; tanquam conjugium illud, de quo dictum est: Erunt duo in carne una . Si ergo agnoscimus duos in carne una, agnoscamus duos in