comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentis desideriũ ꝑ m̃tis excessũ calcat.
Hinc ꝑ salomonẽ dr̃. Non contristabit iustũ.
quicquid ei acciderit. Hinc in eo rursum
scriptũ.ẽ. Iustus quasi leo confidens. absq
t̃rore erit. In occursũ bestiarũ iccirco leo
ñ trepidat: quia p̃ualere se om̃ib ñ igno¬
rat. Unde iusti uiri securitas recte leo¬
ni cõparat᷑: quia contra se cũ qͦglib& insur¬
gere conspicit. ad m̃tis suȩ confidentiã re-
dit: & scit quia cunctos aduersantes suꝑat:
quia illũ solũ diligit. quẽ inuitꝰ nullo mͦ
amitat. Qs quis enĩ exteriora quȩ & no¬
lenti subtrahant᷑ appetit: sua se sponte
extraneo timore substernit. Infra autẽ
uirtꝰ. ẽ. concupiscentiȩ tr̃enȩ contẽptꝰ: qͥa
s in alto mens ponit᷑. cũ a reb infimis spei
suȩ iudicio subleuat᷑: atq a cunctis ad¬
uersantib tanto minꝰ attingit᷑. qͣnto in
ñ solũ contra seuientes minime metuit:

Expanded text:
praesentis desiderium per mentis excessum calcat. praesentis desiderium per mentis excessum calcat. Hinc per Salomonem dicitur: Non contristabit justum quidquid ei acciderit . Hinc in eo rursum scriptum est: Justus quasi leo confidens absque terrore erit . In occursu bestiarum idcirco leo non trepidat, quia praevalere se omnibus non ignorat. Unde justi viri securitas recte leoni comparatur, quia contra se cum quoslibet insurgere conspicit, ad mentis suae confidentiam redit; 1023 et scit quia cunctos adversantes superat, quia illum solum diligit, quem invitus nullo modo amittat. Quisquis enim exteriora, quae et nolenti subtrahuntur, appetit sua se sponte extraneo timori substernit. Infracta autem virtus est concupiscentiae terrenae contemptus, quia et in alto mens ponitur, cum a rebus infimis spei suae judicio sublevatur, atque a cunctis adversantibus tanto minus attingitur quanto in non solum contra se venientes minime metuit,
Abbreviated transcription (Latin):
a conspectu concilii: qm̃ digni habiti st̃ ꝓ
nomine iħu contumeliã pati. Hinc paulus
cũ duris in macedonia fuiss& ꝑsecutionib
p̃ssus: in eo qͦd se afflictũ insinuat. etiam
iocundatũ demonstrat. dicens. Nam cum
uenissemꝰ macedoniã: nullã requiẽ habuit
caro nr̃a. Acsi aꝑte dicers. Qa sp̃c requiẽ
habuit: dũ ꝑ ꝓuectũ animȩ ꝑsecutionũ sup¬
plicia caro tolerauit. Contra hc̃ itaq equũ
ab aduersariis scẽ ȩccłȩ parant᷑ gladii de
dolore pęnarũ: parant᷑ arma de patrocini¬
is scl̃ariũ potestatũ. Solent nãq heretici
potentũ mundi defensionib. quasi qͥb dã
armis se tegere. solent om̃s infideles p̃dica¬
tionẽ fidei excitatis etiã scłi potestatibus
impugnare. S equus dĩ exultat audacter
& exteriora torm̃ta ñ metuit: qͥa internã
delectationẽ quęrit. Potestatũ mundi ira¬
cundiã ñ formidat: quia ipsius quoq uitȩ

Expanded text:
a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam cum duris in Macedonia fuisset persecutionibus pressus, in eo quod se afflictum insinuat etiam jucundatum demonstrat, dicens: Nam cum venissemus Macedoniam, nullam requiem habcaro nostra . Ac si aperte diceret quia spiritus requiem habuit dum per profectum animae persecutionum supplicia caro toleravit. Contra hunc itaque equum ab adversariis sanctae Ecclesiae parantur gladii de dolore poenarum, parantur arma de patrociniis saecularium potestatum. Solent namque haeretici potentum mundi defensionibus, quasi quibusdam armis, se tegere; solent omnes infideles praedicationem fidei excitatis etiam saeculi potestatibus impugnare. Sed equus Dei exsultat audacter, et exteriora tormenta non metuit, quia internam delectationem quaerit, potestatum mundi iracundiam non formidat, quia ipsius quoque vitae
Abbreviated transcription (Latin):
dacter: quia sic aduersis ñ frangit᷑. sicut
nec ꝓsꝑis eleuat᷑. Aduersa nãq ñ deiciuĩ:
quẽ ꝓsꝑa nulla corrũpunt. Equus itaq iste
& fortis. & sub freno. ẽ. Ne gͦ p̃mat᷑ aduersiᷤ.
habs uĩ fortitudinis: ne eleuet᷑ ꝓsꝑis. hab&
pondus desuꝑ insidentis. Decurrt̃ quippe
tẽpora: s iccirco iustũ trahere ñ ualent qͥa
leuare ñ possunt. Illos nimirũ trabunt. qͦs
leuant: irata deiciunt. quos blanda sustol¬
lunt. Uir aut̃ bene dõ subdit᷑. scit int̃ tran¬
seuntia stare: scit int̾ lapsus decurrentium
tẽpoꝵ m̃tis gressũ figere: scit nec ad subie¬
cta se erigere: nec ad obiecta trepidare.
Plerũq aut̃ quia exerceri se utiliꝰ contritio¬
nis suȩ laborib nouit. aduersis hilarescit.
quȩ dũ constant̃ ꝓueritate patit᷑. augeri si¬
bi uirtutis meritis lȩtat᷑. Hinc ẽ. qͦd tẽ apłoᷤ
exultasse legimꝰ: cũ ꝓxp̃o illos contigit flagel¬
la colerasse: sicut scriptũ ẽ ibant gaudenteᷤᷤ

Expanded text:
sic adversis non frangitur, sicut nec prosperis elevatur. Adversa namque non dejiciunt, quem prospera nulla corrumpunt. Equus itaque iste et fortis et sub freno est. Ne ergo prematur adversis, habet vim fortitudinis; ne elevetur prosperis, habet pondus desuper insidentis. Decurrunt quippe tempora, sed idcirco justum trahere non valent, quia levare non possunt. Illos nimirum trahunt, quos levant; irata dejiciunt, quos blanda sustollunt. Vir autem bene Deo subditus scit inter transeuntia stare, scit inter lapsus decurrentium temporum mentis gressum figere, scit nec ad subjecta se erigere, nec ad objecta trepidare. Plerumque autem quia exerceri se utilius contritionis suae laboribus novit, in adversis hilarescit, quae dum constanter pro veritate patitur, augeri sibi virtutis meritum laetatur. Hinc est quod tunc apostolos exsultasse legimus, cum pro Christo illos contigit flagella tolerasse, sicut scriptum est: Ibant gaudentes
Abbreviated transcription (Latin):
asꝑgo. De hac enĩ pluuia alias dr̃. Pluui¬
am uoluntariã segrega ds̃ hereditati tuȩ.
Uoluntariam quippe pluuiã hereditati suȩ
dñs segregat: qui ñ eam nobis ꝓ nr̃is me-¬
ritis. s ꝓ sug munere benignitatis p̃stat.
catores sunt: qui arua pectoris nr̃i int̾
mala uitȩ p̃sentis quasi int̾ tenebras siccȩ
noctes arentia. gr̃a suꝑnȩ largitatis infun¬
dant. De his stillis. contumaci iudeȩ dr̃
Propt̾ea ꝓhibitȩ sunt stillȩ pluiiarũ & se¬
rotinus imber ñ fuit. Ipse quippe stillȩ
roris sunt. quȩ stillȩ pluuiarũ. Quando
enĩ dispensatione aliqua p̃dicationẽ tẽpe¬
rant: quasi ros tenerũ asꝑgunt. Quando
uͦ ea quȩ de suꝑnis sentiunt. uirtute qua
p̃ualent loquunt᷑. quasi ubertĩ manantẽ
pluuiã fundunt. Ros asꝑgebat pauł: cũ¬
ad corinthios dicer&. Non enĩ iudicaui

Expanded text:
asasam voluntariam segregabis, Deus, haereditati tuae . Voluntariam quippe pluviam haereditati suae Dominus segregat, quia non eam nobis pro nostris meritis, sed pro suae munere benignitatis praestat. catores sunt, qui arva pectoris nostri inter mala vitae praesentis, quasi inter tenebras siccae noctis arentia, gratia supernae largitatis infundunt. De his stillis contumaci Judaeae dicitur: Propterea prohibitae sunt 942 stillae pluviarum, et serotinus imber non fuit . Ipsae quippe stillae roris sunt quae stillae pluviarum. Quando enim dispensatione aliqua praedicationem temperant, quasi rorem tenerum aspergunt. Quando vero ea quae de supernis sentiunt virtute qua praevalent loquuntur, quasi ubertim manantem pluviam fundunt. Rorem aspergebat Paulus, cum Corinthiis diceret: Non enim ju
Abbreviated transcription (Latin):
S cum misericors ds̃ imbri suo cursũ. & sonan¬
tis tonitrui uiã dare dignat᷑: compuncti
ꝑ int̾nam grãm uerbis uitȩ aures cordis
aꝑiunt: & impletur terra inuia: qͥa dũ p̃b&
auditum uerbo. cumulat᷑ mysterio: & ꝓduc̃
herbas uirentes: quia ꝑ gr̃am cõpunctionis
infusa p̃dicationis uerba ñ solũ libent̃ re¬
cipit. s etiã ubertim reddit: ut qͦd audire
audiendo etiam intrinsecus aruerat. iam
loquendo quȩ sca sunt uiriditate sua qͦs li¬
b& esurientes pascat. Unde bene ꝑꝓpħam
uirtute renouationis immutat᷑: dũ sicca
dudũ mens gr̃a ueniente compluit᷑. & post
ariditatẽ pristinam quasi ꝓductis herbis
scientiȩ uiriditate uestit᷑: quȩ conditoris
nr̃i gr̃a adhuc nobis altius cõmendat᷑. cum
subdit᷑ Qs. ẽ pluiuiȩ pat̾. uel qͥs genuit stil¬
las roris. acsi dicer& nisi ego: qui siccã t̃rã
humani cordis guitis scientiȩ gratuito

Expanded text:
Sed cum misericors Deus imbris sui cursum et sonanSed cum misericors Deus imbris sui cursum et sonantis tonitru viam donare dignatur, c gratiam verbis vitae aures cordis aperiunt, et impletur terra invia; quia, dum praebet auditum verbo, cumulatur mysterio. Et producit herbas virentes; quia per gratiam compunctionis infusa praedicationis verba non solum libenter recipit, sed etiam ubertim reddit, ut quod prius audiendo etiam intrinsecus aruerat, jam loquendo quae sancta sunt, viriditate sua quoslibet esurientes pascat. Unde bene per Provirtute renovationis immutatur, dum sicca dudum mens, gratia veniente, compluitur, et post ariditatem pristinam, quasi productis herbis, scientiae viriditate vestitur. Quae Conditoris nostri gratia adhuc nobis altius commendatur, cum subditur: Quis est pluviae pater? vel quis genuit stillas roris? Ac si diceret: Quis nisi ego, qui siccam terram humani cordis guttis scientiae gratuito
Abbreviated transcription (Latin):
pusilli ac teneri auditores sacri eloquii de¬
signant᷑: In draconũ gͦ cubilib uiror cala-¬
mi & iunci orit᷑: quia in eis popłis qͦs anti¬
qui hostis militia possidebat. & doctoꝵ scien¬
tia. & auditoꝵ obȩdientia coaceruat᷑ Hȩc ta-¬
nĩ quȩ generalit̃ de gentilitate dicta st̃. dũ
sollert̃ aspicimꝰ: intra sinũ scẽ ȩccłȩ agi in sin¬
gulis uidemus. St̃ enĩ pleriq ad uerba dĩ
ualde insensibiles: qui fidei quidẽ nomine
censent᷑: uerba uitȩ aurib audiunt: s ea
transire usq ad int̾na cordis minime ꝑmit¬
tunt. Hii quid aliud qͦm deserta terra st̃:
Quȩ scilic& tr̃a hominẽ ñ hab&: qͥa eoꝵ mens
sensu rationis car&. Et nullus mortaliũ in
hac terra cõmorat᷑: quia & si qͣndo in eoꝵ
conscientia rationabiliũ sensuũ cogitatio¬
nes ueniunt ñ ꝑsistunt. Praua enĩ deside¬
ria in eoꝵ cordib sedẽ inueniunt: recta uͦ
si qͣndo uenerint. acsi impellant᷑ decurrt̃.

Expanded text:
pusilli ac teneri auditores sacri eloquii designantur? In draconum ergo cubilibus viror calami et junci oritur, quia in eis populis quos antiqui hostis malitia possidebat, et doctorum scientia, et auditorum obedientia coacervatur. men quae generaliter de gentilitate dicta sunt si solerter inspicimus, intra sinum sanctae Ecclesiae agi in singulis videmus. Sunt enim plerique ad verba Dei valde insensibiles, qui fidei quidem nomine censentur, verba vitae auribus audiunt, sed ea transire usque ad interna cordis minime permittunt. Hi quid aliud quam deserta terra sunt? Quae scilicet terra hominem non habet, quia eorum mens sensu rationis caret. Et nullus mortalium in hac terra commoratur, quia et si quando in eorum conscientia rationabilium sensuum cogitationes veniunt, ria in eorum cordibus sedem inveniunt; recta vero, si quando venerint, ac si impellantur, dejiciuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
sicut de eo sub antyochi specie ꝑ danielẽ
felicit̾: hoc daniel ait ꝓsꝑabit᷑. Iuxta hoc
itaq testimoniũ qͦd ꝑ salomonẽ dr̃. gallus
succinctus lumbos. apte etiã hoc loco gallũ
scõs p̃dicatores accipimꝰ. Ad se gͦ cuncta re¬
ferens ds̃ dicit. Os posuit in uiscerib ho¬
minis sapientiã: uel qͥs dedit gallo intelli¬
gentiam: Acsi dicer&. In cor hominis hu
mana sapientis suꝑnȩ sapientiae gr̃am qͥs
infudit: Uel ipsis scĩs p̃dicatorib. quis.
nisi ego intelligentiã dedit: ut sciant
qͣndo uel quib debeant uenturũ mane
nuntiare: Iccirco enĩ qͣndo & qͥd agant
sentiunt: qͥa hoc intrinsecus me reuelante
cognoscunt. Notandũ uͦ ẽ. qͦd sapientia di¬
unit᷑ inspirata in uiscerib hominis poni¬
tur: qͥa nimirũ qͣntũ ad elector numerũ

Expanded text:
sicut de eo sub Antiochi specie per Danielesicut de eo sub Antiochi specie per Danielefeliciter, hoc Daniel dicit prosperabitur. Juxta hoc itaque testimonium quod per Salomonem dicitur: Gallus succinctus lumbos , apte etiam hoc loco gallum sanctos praedicatores accipimus. Ad se ergo cuncta referens Dominus dicit: Quis posuit in visceribus hominis sapientiam? vel quis dedit gallo intelligentiam? Ac si dmana sapientis supernae sapientiae gratiam quis infudit? vel ipsis sanctis praedicatoribus quis, nisi ego, intelligentiam dedit, ut sciant uando vel quibus debeant venturum mane nuntiare? Idcirco enim quando et quid agant sentiunt, quia hoc intrinsecus me revelante cognoscunt. Notandum vero est quod sapientia divinitus inspirata in visceribus hominis quia nimirum quantum ad e
Abbreviated transcription (Latin):
nendo subicimꝰ. Nam quia post hȩc & anti¬
xp̃c apparebit. hoc illic quartũ subdidit
dicens. Et qui stultꝰ apparuit postqͣm ele
imposuiss& manũ. Ipse quippe in sublime
eleuabit᷑: cũ dm̃ se ẽẽ mentient᷑. S eleuatꝰ
in sublime. stultͦ apparebit: qͥa in ipsa ela-¬
tione sua ꝑ aduentũ ueri iudicis deficit.
Quod si intellexiss&. ori imposuiss& manũ: id
est si suppliciũ suũ cũ suꝑbire exorsus. ẽ p̃ui¬
diss&: bene aliqͣndo conditꝰ in tanta iactati¬
one suꝑbiȩ ñ fuiss& elatꝰ. De quo nequaqͣm
moueat qͦd suꝑius dictũ. ẽ qͣrtũ qͦd incedit
felicit̾: tria quippe incedere bene dixit. &
quartũ felicit̃. Non enim om̃e qͦd felicit̃ be¬
ne: neq in hac uita om̃e qͦd bene. feliciter.
N am leo. gallus. & aries. bene incedunt. s non
hic felicit̃: quia ꝑsecutionũ bella patiunt᷑.
Quartũ uͦ felicit̃. & ñ bene incedit: quia in

Expanded text:
nendo subjiciamus. Nam quia post haec et Antinendo subjiciamus. Nam quia post haec et Antichristus apparebit, hoc illic quartum subdidit, dicc. Ipse quippe in sublime elevabitur, cum Deum se esse mentietur. Sed elevatus in sublime stultus apparebit, quia in ipsa elatione sua, per adventum veri judicis deficiet; quod si intellexisset, ori imposuisset manum, id est, si supplicium suum, cum superbire exorsus est, praevidisset, bene aliquando conditus in tantae jactatione superbiae non fuisset elatus. De quo nequaquam moveat, quod superius dictum est, Quartum quod incedit feliciter: tria quippe incedere bene, dixit, et quartum feliciter; non enim omne quod feliciter, bene; neque in hac vita omne quod bene, felNam leo, gallus, et aries bene incedunt, sed non hic feliciter, quia persecutionem bella patiuntur. Quartum vero feliciter, et non bene incedit, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatores scĩ int̃ huiꝰ mundi tenebras ue¬
rũ mane nuntiantes. Qui succincti lum¬
bis sunt: quia a m̃bris suis luxuriȩ fluxa
restringunt. In lumbis quippe luxuria. ẽ.
ti. Et aries nec. ẽ rex qui resistat ei. Quem
aliũ hoc loco arietẽ accipimꝰ nisi primũ intͣ
ȩccłam ordinẽ sacerdotũ: de qͥb scriptũ. ẽ
afferte dño filios arietũ: Qui ꝑ exempla
sua gradientẽ popłm quasi subsequentẽ
ouiũ gregẽ trahunt: quib sp̃ualit̃. recteq
uiuentib nullus rex sufficit om̃ino resiste
re. quia quilib& ꝑsecutor obui&s. intentionẽ
eoꝵ ñ ualet p̃pedire. Sciunt enĩ ad eũ quẽ
desiderant & anxie currere: & moriendo
ꝑuenire. Ponit᷑ gͦ primꝰ leo: scds gallus:
t̃cius aries. Apparuit enĩ xp̃c: deinde sci
p̃dicatores apłi: & tẽ demũ sp̃uales partes
ȩccłarũ p̃positi. uidelic& duces gregũ: qͥa do¬
affirmamꝰ: si eiusdẽ loci etiã reliqua ex po-¬

Expanded text:
praedicatores sancti inter hujus noctis tenebras vepraedicatores sancti inter hujus noctis tenebras verum mane nuntiantes. Qui succincti lumbos sunt, quia a membris suis luxuriae fluxia restringunt. In lumbis quippe luxuria est. ti . Et aries, nec est rex qui resistat ei. Quem alium hoc loco arietem accipimus nisi primum intra Ecclesiam ordinem sacerdotum? De quibus scriptum est: Afferte Domino filios arsua gradientem populum quasi subsequentem ovium gregem trahunt, quibus spiritaliter recteque viventibus, nullus rex sufficit omnino resire, quia quilibet persecutor obviet, intentionem eorum non valet praepedire. Sciunt enim ad eum quem desiderant, et anxie currere, et moriendo pervenire. Ponitur ergo primus leo, secundus gallus, tertius aries. Apparuit enim Christus, deinde sancti praedicatores apostoli, et tunc demum spiritales patres Ecclesiarum praepositi, videliaffirmamus, si ejusdem loci etiam reliqua expo
Abbreviated transcription (Latin):
gallo intelligentiã: Qui hoc loco alii galli
nomine designant᷑. nisi modo alio repetiti
idem p̃dicatores scĩ: qui int̾ tenebras uitȩ
p̃sentis student uenturã lucẽ p̃dicando qͣ¬
si cantando nuntiare: Dicunt enĩ. Nox p̃¬
cessit: dies autẽ apꝓpinqͣuit. Qui uocib
suis somnũ nr̃i torporis excutiunt. claman¬
tes. hora. ẽ. iam nos de somno surgere: &rur¬
sum. euigilate iusti. & nolite peccare. De
hoc gallo alias scriptũ ẽ. Tria sunt quȩ be¬
ne gradiunt᷑: & quartũ qͦd incedit feliciter
Leo fortissimus bestiarũ ad nullius pau& oc¬
cursũ: gallus succinctꝰ lumbos: & aries nec
est rex qui resistat ei. Ipse quippe loco leo
ponit᷑: de quo scriptũ . ẽ. uicit leo de tribu
uida. Qui fortissimꝰ bestiarũ dr̃: quia in
illo hoc qͦd infirmũ.ẽ. dĩ. fortius . ẽ. hominib.
Qui ad nulliꝰ paus occursũ: dicit enĩ. uenit
princeps huius mundi: & in me ñ habet
quicqͣm. Gallus succinctus lumbos: id est

Expanded text:
lumbi succincti.---Qui hoc loco alii galli nomine designantur, nisi modo alio repetiti iidem praedicatores sancti, qui inter tenebras vitae praesentis student venturam lucem praedicando, quasi cantando, nuntiare? Dicunt enim: Nox praecessit, dies autem appropinquavit . Qui vocibus suis somnum nostri torporis excutiunt, clamantes: Hora est jam nos de somno surgere . Et rursum: Evigilate, justi, nolite peccahoc gallo alias dicitur: « Tria sunt, quae bene gradiuntur, et quartum quod incedit feliciter: leo fortissimus bestiarum ad nullius pavebit occursum, gallus succinctis lumbis, et aries, nec est rex qui rponitur de quo scriptum est: Vicit leo de tribu Juda . Qui fortissimus bestiarum dicitur, quia in illo hoc quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Qui ad nullius pavet occursum. Dicit enim: Venit princeps mundi hujus, et in me non habet quidquam . Gallus succinctus lumbos, id est
Abbreviated transcription (Latin):
ad hos. nc ad illos cognoscendos desiderium
mittunt. Quasi quȩdã qͥppe uagatio est.
ipsa cogitationis estuatio. Et uelut ad lo¬
ca uaria mutatis nutib transeunt: dũ ꝓ
adunandis animab ĩmundos innumeros.
ac partes diuersas esurienti m̃te discur¬
filii gentiliũ. ab ipso gentiũ magistro didi¬
cerunt. Iste quippe qͣm ualida caritate
flagrat: tã nimia ex locis ad loca se uaga¬
tione ꝑmutat. Transire ad alia ex aliis ap¬
petit: quia ipsa eũ quȩ implet caritas ĩpel¬
lit. Longe nãq a romanis positꝰ. scribit di¬
cens. Memoriã ur̃i facio sẽꝑ in orationib
meis: obsecrans si qͦ modo tandẽ aliqͣndo¬
ephesi. corinthiis scribit. Ecce t̾cio hoc pa¬
rat᷑ sũ uenire ad uos. Rursũ ephesi cõmo¬
rans. galathis loquit᷑ dicens. Uellẽ mͦ ẽẽ
apud uos: & mutare uocẽ meã. Romȩ qͦq
custodia carceris clausus. qͥa ire ꝑ sem& ip¬
sũ ad philippenses ñ ꝑmittit᷑. transmit¬

Expanded text:
ad hos, nunc ad illos colligendos desiderium ad hos, nunc ad illos colligendos desiderium mittunt. Quasi quaedam quippe vagatio est ipsa cogitationis aestuatio; et velut ad loca varia mutatis nutibus transeunt, dum pro adunandis animabus in modos innumeros ac in partes diversas esurienti mente discurfilii gentilium, ab ipso gentium magistro didicerunt. Ipse quippe quam valida charitate flagrat, tam nimia ex locis ad loca se vagatione permutat; transire ad alia ex aliis appetit, quia ipsa eum quae implet charitas impellit. Longe namque a Romanis positus scribit: Memoriam vestri facio semper in orationibus meis, obsecrans si quo modo tandem aliqEphesi, Corinthiis scribit: « Ecce tertio hoc paratus sum venire ad vos . » Rursum Ephesi commorans, Galatis loquitur dicens: « Vellem modo esse apud vos, et mutare vocem meam . Romae quoque custodia carceris clausus, quia ire per semetipsum ad Philippenses non permittitur, transmit
Abbreviated transcription (Latin):
ium̃tis escã ipsor: & pullis coruoꝵ inuo¬
cantib eũ. Ium̃ta quippe escã accipuus.
dum sacrȩ scripturȩ pabulo m̃tes dudũ
brutȩ satiant᷑. Pullis uͦ coruoꝵ. filiis scili¬
c& gentiũ esca dat᷑: cũ eoꝵ desideriũ nr̃a
conuersione reficit᷑. Iste coruus esca fuit:
quia ipse ad conuersionẽ alios exqͥrit. Cuiꝰ¬
uidelica pulli id ẽ. p̃dicatores ex eo editi. ñ
in se p̃sumunt. s in uirib redẽptoris sui.
N ichil enĩ sua uirtute posse se sciunt. Et qͣm¬
uis animarũ lucra piis uotis esuriant: ab
illo cam̃ qui cuncta intrinsecus oꝑat᷑. hec
fieri exoptant. Uera enĩ fide cõphendunt.
qͥa neq qui plantat. ẽ. aliquid. neq qͥ rigat.:
s qui increm̃tũ dat ds̃. Qͦd uͦ dictũ . ẽ. ua
gantes eo qͦd ñ habeant cibos: in hac uaga¬
tione nichil aliud qͣm ȩstuantiũ p̃dicator
uota signant᷑. Qui dũ in eccłȩ sinũ reciꝑe
popłos ambiunt: magno ardore succensi nẽ

Expanded text:
jumentis escam ipsorum, et pullis corvorum invocantibus eum . Jumenta quippe escam accipiunt, dum sacrae Scripturae pabulo mentes dudum brutae satiantur. Pullis vero cervorum, filiis scilicet gentium esca datur, cum eorum desiderium nostra conversatione reficitur. Iste corvus esca fuit dquia ipse ad conversionem alios exquirit. idelicet pulli, id est praedicatores ex eo editi, non in se praesumunt, sed in viribus Redemptoris sui. Nihil enim sua virtute posse se sciunt. Et quamvis animarum lucra piis votis esuriant, ab illo tamen qui cuncta intrinsecus operatur haec fieri exoptant. Vera enim fide comprehendunt, quia neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum gantes eo quod non habeant cibos, in hac vagatione nihil aliud quam aestuantium praedicatorum vota signantur. Qui dum in Ecclesiae sinum recipere populos ambiunt, magno ardore succensi, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
caprarũ ex qͥb cilitioꝵ asꝑitas texit᷑. nisi du¬
ra pęnitentiũ affuctio designat᷑. Dũ igit᷑¬
alii ꝑ armillas & anulos forte magisteriũ
exercent. alii ꝑ inaures & dextralia deuo¬
alii ꝑ separatũ uas aureũ. p̃clarã subtilio¬
rẽq intelligentiã tenent. alii ꝑ iacinctum.
purpurã & coccũ. audita cȩlestia sꝑare. cre¬
dere. amare ñ desinunt. etiã quȩ adhuc
subtiliori intellectu minime cognoscunt.
alii ꝑbyssũ incorruptionẽ carnis offert̃.
alii ꝑ caprarũ pilos deplorant asꝑe quod
libent̃ admisert̃: qͣsi ex una t̾ra innumerȩ
glebe ꝓferunt᷑: qͥa ex uno & pari obsequio.
facta fideliũ disparia ꝓcedunt. Quȩ nimi¬
rũ glebȩ nequaqm concrecȩ ex puluere sur¬
gerent. nisi aqͣm prius puluis acciꝑ&. & con-¬
cepto se amore solidar&: quia nisi peccato¬

Expanded text:
caprarum, ex quibus ciliciorum asperitas texitur, nisi pucaprarum, ex quibus ciliciorum asperitas texitur, nisi pura poenitentiae afflictio designatalii per armillas et annulos forte magisterium exercent, alii per inaures et dextralia devoaram subtilioremque Dei intelligentiam tenent; alii per hyacinthum, purpuram et coccum, audita coelestia sperare, credere, amare non desinunt, etiam quae adhuc subtiliori intellectu minime cognoscunt, alii per byssum incorruptionem carnis offerunt; alii per caprarum pilos deplorant aspere quod libenter commiserunt; quasi ex una terra innumerae glebae proferuntur, quia ex uno et pari obsequio facta fidelium disparia procedunt. Quae nimirum glebae nequaquam concretae ex pulvere surgerent, nisi aquam prius pulvis acciperet, et concepto se humore solidaret, quia nisi peccato
Abbreviated transcription (Latin):
uiri dona cũ mulierib offert̃: qͥa in explen
& infirmor oꝑa extrema numerant᷑. Qd
aut̃ ꝑ armillas quȩ lacertos astringunt.
nisi p̃positoꝵ ualide laborantiũ oꝑa de¬
monstrant᷑: Et quid ꝑ inaures. nisi sub¬
ditor obȩdientia exprimit᷑: Qd ꝑ anulos.
nisi signacłm secretoꝵ : Plerũq enĩ magi¬
stri signant: qͦd ab auditorib capi ñ pos¬
se considerant. Et quid ꝑ dextralia. nisi
primȩ oꝑationis ornam̃ta memorantur:
Od ꝑ uas aureũ in donaria diũ separatum:
nisi diuinitatis intelligentia accipit᷑: Quȩ
tanto ab inferioꝵ amore disiungit᷑: qͣnto ad
sola quȩ ȩt̃na sunt amanda subleuat᷑ Qd ꝑ
iacinctũ. nisi spes cęlestiũ: Qd ꝑ purpu¬
ram: nisi cruor. ac tolerantia passionum
amore regni ꝑpetui exhibita: Et quid ꝑ
bistinctũ coccũ. nisi caritas demonstratur:
Qui ꝓ ꝑfectione bis tinguit᷑ qͥa dĩ & ꝓximi
dilectione decorat᷑. Qd ꝑ byssũ insi ĩma¬
culata carnis incorruptio: Et qͥd ꝑ pilos

Expanded text:
viri dona cum mulieribus offerunt, quia in explendet infirmorum opera extrema numerantur. Quid autem per armillas quae lacertos astringunt, nisi praepositorum valide laborantium opera demonstrantur? Et quid per inaures, nisi subditorum obedientia exprimitur? Quid per annulos, nisi signaculum secretorum Dei? Plerumque enim magistri signant, quod ab auditoribus capi non posse considerant. Et quid per dextralia, nisi primae operationis ornamenta memorantur? Quid per vas aureum in donaria Domini separatum, nisi divinitatis intelligentia accipitur? Quae tanto ab inferiorum amore disjungitur, quanto ad sola, quae aeterna sunt, amanda sublevatur. Quid per hyacinthum, nisi spes coelestium? Quid per purpuram, nisi cruor ac tolerantia passionum amore regni perpetui exhibita? Et quid per bis tinctum coccum, nisi charitas demonstratur, quae pro perfectione bis tingitur, quia Dei et proximi dilectione decoratur? Quid per byssum, nisi immaculata carnis incorruptio? Et quid per pilos
Abbreviated transcription (Latin):
ris imitat᷑. In similitudinis qͥppe lapidis
aqua duruerat: cũ ille prius impatiens.
ille ꝑsecutor. postmodũ paulus. dicebat.
Impleo ea quȩ desunt passionũ xp̃i in car¬
ditur. & suꝑficies abyssi constringit᷑. Sol&
enim leticia archana m̃tis aꝑire: atq aꝑi¬
endo amittere: aduersa uͦ cũ nos exteruis
deprimunt. interius cautiores reddunt.
Post gelu itaq uel glaciẽ suꝑficies abyssi
constringit᷑: quia mens nr̃a ad conserua-¬
nda ꝓfunda dona quȩ acceꝑit. in ipsis ad¬
uersitatib munit᷑. Abyssi enĩ sui suꝑficiẽ
ysaias constrinxerat: cũ dicebat. Secretũ
meũ mͥ: secretũ meũ mͥ. Abyssi sui suꝑfi¬
ciem paulus constrinxerat: qui tot peri¬
culis aduersitatis insudat: & sub p̃textu
cuiusdã. de semetipso loquit᷑ dicens. Audi¬
uit archana uerba quȩ ñ licebat homini

Expanded text:
nis imitatur. In similitudinem quippe lapidis nis imitatur. In similitudinem quippe lapidis aqua duruerat, cum ille prius impatiens persecutor postmodum Paulus dicebat: Impleo ea quae desunt passionum Christi in carditur: Et superficies abyssi constringitur. Solet enim laetitia arcana mentis aperire, atque aperiendo amittere; adversa vero cum nos exterius deprimunt, interius cautiores reddunt. Post gelu itaque vel glaciem superficies abyssi constringitur, quia mens nostra, ad conservanda profunda dona quae acceperit, adversitatibus munitur. Abyssi enim suae superficiem Isaias constrinxerat, cum dicebat: Secretum meum mihi, secretum meum mihi . Abyssi suae superficiem Paulus constrinxerat, qui tot periculis ac adversitatibus insudans, sub praetextu cujusdam de semetipso loquitur, dicens: Audivi arcana
Abbreviated transcription (Latin):
tionis p̃mit. Potest etiã in gelu uel glacie
p̃sentis uitȩ aduersitas designari: quȩ dum
sub asꝑitate sua scõs cõprimit. ualentiores
reddit. Dũ enim nos om̃ps ds̃ molestiis exer¬
cere ꝑmutit. atq ad melioris uite statum
int̾ueniente tristicia ꝓuehit: miro consilio
suꝑ futurã frugẽ gelu & glaciẽ gignit: ut
electus quisq in hac uita tãqͣm in hyeme
aduersa uentoꝵ & frigoꝵ toler&: & uelut in
ȩstiua serenitate postmodũ fructꝰ qͦs hic
conceꝑit demonstr&. Vnde & sponsi uoce
unicuiq animȩ post huiꝰ mundi turbines
ad illa et̃nitatis amena ꝓꝑanti dr̃. Surge¬
ꝓꝑa amica mea. formosa mea & ueni iam
enĩ hyemps transiit: imber abiit. & recessit.
Et quia si sola nobis adsunt ꝓsꝑa soluimur.
ad uirtutẽ uͦ melius ꝑ aduersa solidamur:
lit̃ fluerent. constrictȩ aduersitatib du¬
rescunt: & ad similitudinẽ lapidis aqua
ꝑducit᷑: qͣndo infirmus quisq ꝑ acceptam
desuꝑ tolerantiam passiones sui redẽpto¬

Expanded text:
n gelu vel glacie praesentis vitae adversitas designari, quae dum asperitate sua sanctos comprimit, valentiores reddit. Dum enim nos omnipotens Deus molestiis exerceri permittit, atque ad melioris vitae statum interveniente tristitia provehit, miro consilio super futuram frugem gelu et glaciem gignit, ut electus quisque in hac vita, tanquam in hieme, adversa ventorum et frigorum toleret, et velut in aestiva serenitate postmodum fructus quos hic conceperit demostret. Unde et sponsi voce unicuique animae post hujus mundi turbines ad illa aeternitatis amoena properanti dicitur amica mea, formosa mea, et veni; jam enim hiems transiit, imber abiit et recessit . Et quia si sola nobis adsunt prospera solvimur, ad virtutes vero melius per adversa solidamur, trictae adversitatibus durescunt; et ad similitudinem lapidis aqua perducitur, quando infirmus quisque per acceptam desuper tolerantiam passiones sui Redemptio
Abbreviated transcription (Latin):
supplantator: alit̃ misericors conditor.
Ille diuidit. ut ꝑ illũ citius interimat: iste
ut eũ tolerabilẽ reddat. Et quia cũ tẽp¬
tatione fatigamur. ñ solum int̾no dĩ spũ
instriumur. s etiã extĩorib p̃dicantium
uerbis adiuuamur: recte post diuisum
ȩstũ subdit᷑. Ꝙs dedit uehem̃tissimo imbri
nomine illa in iudeȩ regionib ꝑsecutio
designatur: quia ipsa ꝑsecutionis asꝑitas
p̃dicatores scõs suꝑno munere aduitos.
a p̃dicationis suȩ misterio nullo timore
compescuit: apte subiunxit. quis dedit
uehem̃tissimo imbri cursũ. acsidicer&. ni¬
si ego: Diuiso enim ȩstu cursũ uehem̃tis¬
simo ymbri dedisse. ẽ. int̃ ipsas ꝑsecutionis

Expanded text:
supplantator, aliter misericors Conditor. supplantator, aliter misericors Conditor. Ille dividit, ut per illum citius interimat, iste ut eum tolerabilem reddat. Et quia cum tentatione fatigamur, non solum interno Dei Spiritu instruimur, sed etiam exterioribus praedicantium verbis adjuvamur; recte post divisum aestum subditur: Quis dedit vehementissimo imbri ne illa in Judaeae regionibus persecutio designatur, quia ipsa persecutionis asperitas praedicatores sanctos superno munere adjutos a praedicationis suae ministerio nullo timore compescuit, apte subjungit: Quis dedit vehementissimo imbri cursum? Ac si diceret: nisi ego. Diviso enim aestu, cursum vehementissimo imbr
Abbreviated transcription (Latin):
si aut uoraces de abstinentie gła aut ab¬
stinentes de gulȩ imbecillitate pulsaret:
si mittes ꝑ studiũ certaminis. aut iracun¬
dos cape ꝑ pauorẽ formidinis quȩreret.
Quia gͦ in temptationis ardore callide sin¬
gulis insidians uicinos morib laqueos ab¬
scondit: recte dr̃ diuidit᷑ estus suꝑ terrã.
S cum p̃mittit᷑ ꝑ qͦm uiã spargit᷑ lux. statĩ¬
q subuingit᷑. diuiditur ęstus suꝑ terrã: ni¬
mirũ ꝑ eamdẽ uiã ꝑ qͦm lux spargit᷑. etiã
diuidi ęstus indicat᷑. Alta quippe atq in
sarii dispensando modificat: ut simul mul¬
tȩ ñ ueniant: ut ipse tantunm quȩ ferri
possunt illustratã iam dõ animã tangans
ut cũ tactus sui ardore nos cruciant ꝑfe¬
ctionis incendio ñ exurant: paulo attestan¬
te qui ait. fidelis aut̃ ds̃ qui ñ patiet᷑ uos
temptari supra qͦm potestis: s faci& cum
temptatione etiã exitũ ut possitis sustine¬

Expanded text:
si aut voraces de abstinentiae gloria, aut absi aut voraces de abstinentiae gloria, aut abstinentes de gulae imbecillitate pulsaret; si mites per studium certaminis, aut iracundos capere per pavorem formidinis quaereret. Quia ergo in tentationis ardore callide singulis insidians, vicinos moribus laqueos abscondit, recte dicitur: Dividitur aestus super terram. Sed cum praemittitur, per quam viam spargitur lux; statim subjungitur: Dividitur aestus super terram. Nimirum per eamdem viam per quam lux spargitur etiam dividi aestus indicatur. Alta quippe atque insarii dispensando modificat, ut simul multae non veniant, aut ipsae tantummodo quae ferri possunt illustratam jam a Deo animam tangant, ut cum tactus sui ardore nos cruciant, perfectionis incendio non exurant; Paulo attestante qui ait: Fidelis autem Deus, qui non patietur vos tentari supra id quod potestis, sed faciet cum tentatione etiam exitu
Abbreviated transcription (Latin):
pharaonis dola. Post lucẽ gͦ estus sequitur:
quia post illuminationẽ diuini muneris. tẽp¬
uicinis. ac iuxta positis uiciis fatigantur:
Prius enim consꝑsionẽ uniuscuiꝰq antiquus
aduersarius ꝑspicit. & tc̃ temptationis la-¬
queos opponit. Alius nãq letis. alius tri¬
stib. alius tumidis. alius elatis morib ex¬
istit. Quo gͦ occultus aduersarius facile
capiat: uicinas consꝑsionib deceptiones pa-¬
rat. Quia enim leticiȩ uoluptas iuxta. ẽ
letis morib luxuriam ꝓponit: & qͥa tristi¬
cia in irã facile labit᷑. tristib pocłm discor¬
diȩ porrigit: quia timidi supplicia formi¬
dant pauentib terrores intentat: & quia
elatos extolli laudib conspicit. eos ad qͦq
uoluerit blandis fauorib trabit. Singłis
igit᷑ hominib uiciis conuenientib insidi¬
atur. Neq enĩ facile captiuar&: si aut lu¬
xuriosis p̃mia. aut auaris scorta ꝓponer&:

Expanded text:
Pharaonis dolet. Post lucem ergo aestus sequitur, Pharaonis dolet. Post lucem ergo aestus sequitur, quia post illuminationem divini muneris tenvicinis ac juxta positis vitiis fatigantur: prius enim conspersionem uniuscujusque antiquus adversarius perspicit, et tunc tentationis laqueos apponit. Alius namque laetis, alius tristibus, alius timidis, alius elatis moribus existit. Quo ergo occultus adversarius facile capiat, vicinis conspersionibus deceptiones parat. Quia enim laetitiae voluptas juxta est, laetis moribus luxuriam proponit; et quia tristitia in iram facile labitur, tristibus poculum discordiae porrigit. Et quia timidi supplicia formidant, paventibus terrores intentat. Quia elatos extolli laudibus conspicit, eos ad quaeque voluerit, blandis favoribus trahit. Singulis igitur hominibus vitiis variis insidiatur. Neque enim facile captivaret, si aut luxuriosis praelia, aut avaris scorta proponeret;
Abbreviated transcription (Latin):
cum lux spargit᷑. mox ab occulto aduersario
contra fulgentẽ m̃tẽ temptam̃ta succresc̃t.
recte subiungit᷑ Diuidit᷑ ȩstus suꝑ terram.
Hostis nãq callidus qͦs luce iusticiȩ enitesce¬
re conspicit eoꝵ m̃tes illicitis desideriis in¬
flãmare contendit: ut plerũq plus se ur¬
geri temptationib sentiant. qͣm tunc cum
lucis internȩ radios ñ uidebant. Unde &
israhelitȩ postqͣm uocati sunt. contra moy
sen de excrescente labore conquerunt᷑. di¬
centes. Uideat dñs & iudic&: qm̃ fȩtere
fecistis odorẽ nr̃m corã pharaone & seruis
eius: & p̃buistis ei gladiũ ut int̾ficers noᷤ.
Uolentib quippe ex ȩgypto discedere. pha-¬
rao paleas subtraxerat: & tam̃ eiꝰdẽ m̃surȩ
oꝑa requirebat Quasi ergo contra legem
mens submurmurat: post cognitionẽ cuiꝰ¬
temptationũ stimulos acriores portat: &
cũ sibi labores crescere conspicit. in eo qͦd
aduersario displic&. quasi fȩtere in ocłis

Expanded text:
cum lux spargitur mox ab occulto adversario contra fulgentem mentem tentamenta succrescunt, recte subjungitur: Dividitur aestus super terram. Hostis namque callidus quos justitiae luce enitescere conspicit, eorum mentes illicitis desideriis inflammare contendit, ut plerumque plus 937 se urgeri tentationibus sentiant, quam tunc cum lucis internae radios non videbant. Unde et Israelitae postquam vocati sunt, contra Moysen et Aaron de excrescente labore conqueruntur, dicentes: Videat Dominus et judiccum lux spargitur mox ab occulto adversario rum coram Pharaone et servis ejus, et praebuistis ei gladium, ut interficeret nos . Volentibus quippe ex Aegypto discedere, Pharao paleas subtraxerat, et tamen ejusdem mensurae opera requirebat. Quasi ergo contra legem mens submurmurat, post cujus cognitionem tentationum stimulos acriores portat; et cum sibi labores crescere conspicit, in eo quod adversario displicet, quasi fetere se in oculis
Abbreviated transcription (Latin):
nos iusibilit̾ apparens. ea quȩ suꝑ nos e¬
rant t̾ribilit̃ sonuit: unde & ipsi sci apłi
de eius gr̃a generati. boanerges. id ẽ. filii
tonitrui sunt uocati. Aliqͦndo aut̃ sicut¬
dictum. ẽ. tonitrus ipsa eiꝰ p̃dicatio acci-¬
S quia quilib& ille p̃dicator uerba dare
bilit̃ aditũ p̃stet in cassũ p̃dicatio aure
audienti ꝑcipit᷑. quȩ ꝑuenire ad intima
surdo corde ꝓhibetur: se dñs uiã sonan¬
tis tonitrui dare asserit: qui cũ p̃dica¬
tionis uerba tribuit. ꝑ terrorem corda
compungit. Hanc uiã paulus p̃dicator
egregius dũ suꝑna misteria t̾ribilit̃ in¬
fonar&: ea se habere non posse conspiciens.
discipłos ammonebat dicens. orantes si¬
mul & ꝓ nobis: ut ds̃ aꝑiat nobis ostiũ
uerbi ad loqͦndũ misteriũ xp̃i. Qui gͦ
loquebat᷑ mysteria. s in corde audienti
um eisdẽ misteriis a dño aꝑire ostiũ
p̃cabatur. habebat quidẽ iã tonitruũ:

Expanded text:
nos visibiliter apparens, ea quae super nos enos visibiliter apparens, ea quae super nos erant terribiliter sonuit; unde et ipsi sancti apostoli de ejus gratia generati, Boanerges, id est filii tonitrui, sunt vocati. Aliquando autem tonitruus ipsa ejus praedicatio acciSed quia quilibet praedicator verba dare biliter aditum praestet, incassum praedicatio aure audientis percipitur, quae pervenire ad intima corde surdo prohibetur, se Dominus viam sonanti tonitrui dare asserit, qui cum praedicationis verba tribuit, per terrorem corda compungit. Hanc viam Paulus praedicator egregius, dum superna mysteria terribiliter insonaret, se a se habere non posse conspiciens, discipulos admonebat, dicens: Orantes simul et pro nobis, ut Deus aperiat nobis ostium verbi, ad loquendum mysterium Christi . Qui ergo loquebatur mystum eisdem mysteriis a Domino aperiri ostium precabatur, habebat quidem jam tonitruum,
Abbreviated transcription (Latin):
uis imm̃sa p̃dicationis. Uehemens nãq
suadebant. Ymber autẽ uehem̃tissimꝰ. cũ
uisibilia ꝓpt̃ iniisibilia contẽpni & ꝓpter
audita gaudia p̃sentis scłi pęnas crucia¬
tusq tolerari. S cũ fide cognita seuiente
estu ꝑsecutionis tot electi possessa reliqͣr.¬
carnales affectus obliti sunt: & ꝓ gaudio
sp̃c̃ in cruciatib m̃bra posuert̃: qͥd aliud
dñs fecit. nisi etiã uehem̃tissimo imbri
cursũ p̃buit: Qui usq ad exequenda sũ¬
ma p̃cepta ꝑ uerba corporis inuisibilia
cordis irrigauit. Ubi & apte subiungit᷑¬
& uiã sonantis tonitrui. Qd enĩ ꝑ toni¬
truũ. nisi p̃dicatio suꝑni t̾roris accipit᷑:
Quẽ t̾rorẽ dũ ꝑcipiunt humana corda: qua-¬
tiunt᷑ Aliqͥndo uͦ in tomtruo ipse incar¬
natꝰ dñs figurat᷑: qui ex antiquoꝵ patrũ
conueniente ꝓphetia ad noticiã nr̃am qͣsi
ex nubiũ concursione ꝓlatꝰ. ẽ. Qui inter

Expanded text:
vis immensa praedicationis. Vehemens namque vis immensa praedicationis. Vehemens namque suadebant. Imber autem vehementissimus, quvisibilia propter invisibilia contemni, et propter audita gaudia praesentis saeculi poenas cruciatusque tolerari. Sed cum, fide cognita, saeviente aestu persecutionis, tot electi possessa reliquerucarnalis affectus obliti sunt, et prae gaudio spiritus in cruciatibus membra posuerunt, quid aliud Dominus fecit, nisi etiam vehementissimo imbri cursum praebuit, qui usque ad exsequenda summa praecepta per verba corporis invisibilia cordis irrigavit? Ubi et apte subjungit viam sonantis tonitrui. - Quid enim per tonitruum, nisi praedicatio superni terroris accipitur? quem terrorem, dum percipiunt, humana corda quaum . Aliquando in tonitruo ipse incarnatus Dominus figuratur, qui ex antiquorum Patrum conveniente prophetia ad notitiam nostram quasi ex nubium concursione prolatus est. Qui inter
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͣntomagis uirtꝰ p̃dicantiũ cresceret.
tantomagis ꝑsequentiũ crudelitas obuia-¬
r&: quatinꝰ arentia corda audientiũ. plu¬
uiȩ guttis infunderent: & siccitatẽ ꝑfidiȩ
uberius irrigarent: ut qͣmuis contra eos
seuitiȩ ęstus candescer&s ꝑ eos tam̃ uox
gr̃ȩ ñ tacer&. Hunc ꝑsecutionis estum
ret. Laboro usq ad uincła quasi male o¬
ꝑans: s uerbũ dĩ ñ ẽ alligatũ. De hoc
imbre alias dr̃. Mandabo nubib ne plu¬
ant suꝑ eam imbrẽ. De hoc cursu imbriᷤᷤ
qui in electoꝵ cordib agit᷑. psalmista te-¬
statur dicens. Uelocit̃ currit sermo eiꝰ.
Plerumq uͦ imber.ẽ. & cur sũ ñ hab&: quia
pe dĩ ꝑtranseunt: qͣndo uerba p̃dicatio¬
nis eius ab aurib ad corda descendunt.
Quod quia solo diuino munere agit᷑: imbri
cursum dñs se dedisse testat᷑. S notandũ
uideo. qͦd eumidem imbrẽ ñ uehem̃tẽ. s
uehem̃tissimũ uocat. Ymber uehemens
est uis magna: imber uͦ uehem̃tissimus

Expanded text:
ut tanto magis virtus praedicantium cresceret, quanto amplius persecutionum crudelitas obviaret; quatenus arentia corda audientium pluviae guttis infunderent, et siccitatem perfidiae uberius irrigarent, ut quamvis contra eos saevitiae aestus candesceret, per eos tamen vox gratiae non taceret. Hunc persecutionis aestum bat: Laboro usque ad vincula, quasi male operans: sed verbum Dei non est alligatum . De hoc imbre alias dicitur: Mandabo nubibus meis ne pluant super eam imbrem . De hoc cursu imbris, qui in electorum cordibus agitatur, Psalmista testatur, dicens: Velociter currit sermo ejus . Plerumque vero imber est, et cursum non habet; quia pe Dei pertranseunt, quando verba praedicationis ejus ab auribus ad corda descendunt. Quod quia solo divino munere agitur, imbri cursum Dominus se dedisse testatur. Sed notandum video quod eumdem imbrem non vehementem, sed vehementissimum vocat. Imber vehemens est vis magna, imber vero vehementissimus
Abbreviated transcription (Latin):
boro: dũ uaga stabilio: dũ nutantia confir¬
quib ea meatib illustro. Hȩc qͥppe om̃ĩa
nos facta cernimus: nã qͣlit̾ intrinsecꝰ effi¬
ciant᷑ ignoramꝰ. Hanc uiã lucis ee̾ nobis
inuisibils̃ in ęuuangło ueritas ostendit

Expanded text:
boro, dum vaga stabilio, dum nutantia confirboro, dum vaga stabilio, dum nutantia confirquibus ea meatibus illustro. Haec quippe omnia nos facta cernimus: nam qualiter intrinsecus efficiantur ignoramus. Hanc viam lucis esse nobis invisibilem, in Evangelio Ver
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habetur. Dum enĩ aliud sicut. ẽ comp̃¬
hendimꝰ & aliud ignoramꝰ: quasi sparsa lu¬
ce & ex parte cernimꝰ & in obscuritate ex par¬
te remanemꝰ. Tunc uͦ lux nobis sparsa iam
ñ erit: qͣndo mens nr̃a ad dm̃ fundit᷑ rap¬
ta fulgescet. Et quia hȩc eadẽ lux. qͥb mo¬
dis humano cordi insinuat᷑ ignorat᷑. recte
ꝑ ꝑcunctationẽ dr̃. Per quã uiã spargitur
lux: Acsi aꝑte diceret᷑. Dic quo ordine ui¬
sticiã meã occultis sinib cordis infundo: cũ
& ꝑ accessũ ñ uideor. & tam̃ iusibilia oꝑa
hominũ inuisibilit̃ immuto: cũ unã ean¬
dẽq m̃tẽ mͦ hac. mͦ illa uirtute irradio: &
tam̃ ꝑ sparsam lucẽ adhuc ex parte aliqua
eã in temptationis tenebras remanere per¬
mitto. Requirat᷑ homo nesciens ꝑ qͦm uiã
spargit᷑ lux: acsi ei patent̃ dicat᷑. Dũ dura
corda emollio: dũ rigida inflecto: dũ asꝑa
mitigo: dũ frigida accendo: dũ debilia ro¬

Expanded text:
non habetur. Dum enim aliud, sicut est, comprnon habetur. Dum enim aliud, sicut est, comprehendimus, et aliud ignoramus; quasi sparsam lucem et ex parte cernimus, et in obscuritate ex parte remanemus. Tunc vero lux sparsa nobis jam non erit, quando mens nostra ad Dominum funditus rapta fulgescit. Et quia haec eadem lux, quibus modis humano cordi insinuetur, ignoratur, recte in percunctatione dicitur: Per quam viam spargitur lux. Ac si aperte diceretur: Dic quo ordine justitiam meam occultis sinibus cordis infundo, cum et per accessum non videor, et tamen visibilia opera hominum invisibiliter immuto? Cum unam eamdemque mentem, modo hac, modo illa virtute irradio, et tamen per sparsam lucem adhuc ex parte aliqua eam in tentationis tenebris remanere permitto? Requiratur ergo homo nesciens per quam viam spargitur lux. Ac si ei patenter dicatur: Dum dura corda emollio, dum rigida inflecto, dum aspera mitigo, dum frigida accendo, dum debilia ro
Abbreviated transcription (Latin):
rłm. Quia gͦ nc̃ hic nẽ illic ꝑsecutio extre¬
uerat: hii qui lucẽ ueritatis cognouerant.
quasi sub ardore diuisi ȩstus anhelabant.
S quia beatũ iob de iudiciis occultis requi¬
hoc qͦd de sparsa luce uel diuiso ȩstu dictũ
est subtilius ꝑscrutemur. Ad hoc enĩ alta
interrogatione discutit᷑. ut saltẽ qͥa nesciat
doceat᷑: eiq dr̃. Per qͦm uiã spargit᷑ lux: di
uidit᷑ ȩstꝰ suꝑ terrã: Qd enĩ lucis nomine.
nisi iusticia designat᷑: De qua scriptũ ẽ
Popłs qui sedebat in tenebris: uidit lucem
magnã. Om̃e aut̃ qͦd spargit᷑. ñ continue.
s sub quadã int̾missione iactat᷑: & idcirco
spargi lux dr̃. quia &si iam quȩdã ut sunt
ꝑspicimꝰ: quȩdã tam̃ ita ut uidenda sunt
ñ uidemꝰ. Cor nãq petri lux sparsa tenu¬
erat: qui tanto fidei. tanto miracłor fulgo¬
re claruerat: & tam̃ conuersis gentib dũ
dicer&. nesciebat. Lux gͦ in hac uita spargi¬
tur: quia ad om̃s res intelligentia continua

Expanded text:
lem . Quia ergo modo hic, modo illic persecutio excreverat; hi qui lucem veritatis agnoverant, quasi sub ardore divisi aestus anhelabant. Sed quia beatum Job de occultis judiciis requihoc quod de sparsa luce, vel de divisione aestus dictum est, subtilius perscrutemur. Adhuc enim alta interrogatione discutitur, ut saltem cum nesciat, doceatur, eique dicitur: Per quam viam spargitur lux, et dividitur aestus super terram? Quid enim lucis nomine, nisi justPopulus, qui ambulabat in tenebris vidit lucem magnam . Omne autem quod spargitur, non continue, sed sub quadam intermissione jactatur. Et idcirco spargi lux dicitur, quia etsi jam quaedam, ut sunt, perspicimus, quaedam tamen ita ut videnda sunt, non videmus. Cor namque Petri lux sparsa tenuerat, qui tanta fide, tanto miraculorum fulgore claruerat; et tamen conversis gentibus, dum diceret, nesciebat. Lux ergo in hac vita spargitur, quia ad omnis rei intelligentiam continua
Abbreviated transcription (Latin):
oni sic occultũ locũ dedit timori. Bene au
tẽ de talib dr̃: dilexert̃ głam hominũ ma¬
gis qͣm dĩ. Qs igit᷑ talis . ẽ. si hȩc distincte
iudicant᷑. & ꝑsecutio publica defuit: & tam̃
in pace ȩccłȩ antixp̃i temptam̃ta. Nemo ita¬
q illa ꝑsecutionis extremȩ tẽpora. qͣsi sola
phorrescat. A pud iniqͦs nãq cotidie res an¬
tixp̃i agit᷑: quia in eoꝵ cordib mysterium
suũ iã nc̃ occultus oꝑat᷑. Et si multi nunc
specietenus intra ȩccl̃am constituti simu-¬
lant se t̾e qͦd ñ sunt: in aduentu tam̃ iu¬
dicis ꝓdentur qͦd st̃. De quib bene salomon
ait. Uidi impios sepultos: qui etiã cũ ad¬
huc uiuerent. in loco scõ erant: & laudaba¬
nt᷑ in ciuitate quasi iustoꝵ oꝑm. Igit᷑ post¬
qͣm de iniquis dictũ. ẽ restituet᷑ ut lutũ
signacłm. & stabit sicut uestim̃tũ. & aufe¬
retur ab impiis lux sua. qͦd utiq in illa . ẽ.

Expanded text:
oni, sic occulto locum dedit timori. Quoni, sic occulto locum dedit timori. Qur: Dilexerunt gloriam hominum magis quam Dei . Quisquis igitur talis est, si haec districte judicantur, etsi persecutio publica defuit, tamen tin pace Ecclesiae Antichristi tentamenta. Nemo itaque illa persecutionis extremae tempora quasi sola perhorrescat. Apud iniquos namque quotidie res Antichristi agitur, quia in eorum cordibus mysterium suum jam nunc, occultus operatur. Et si multi nunc specie tenus intra Ecclesiam constituti simulant se esse quod non sunt, in adventu tamen judicis prodentur quod sunt: de quibadhuc viverent, in loco sancto erant, et laudabantur in civitate, quasi justorum operum . Igitur postquam de iniquis dictum est, Restituetur ut lutum signaculum, et stabit sicut vestimentum, et auferetur ab impiis lux sua, quod utique in illa est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ xp̃o quia uidelics ꝓ ueritate ꝑuenit..
Ponamꝰ gͦ ante ocłos qͦd aliquis ꝑcunctat᷑ ꝑ¬
sonã potentis accepit: & ne uerbi saltĩ iniu¬
riã pateret᷑. ueritatẽ negauit. Quid rogo
iste faceret in dolore pęnarũ: qui xp̃m eru¬
buit int̾ flagella uerboꝵ: Eece & post hȩc
ante ocłos hominũ adhuc xp̃ianus. ẽ: & ta¬
m̃ si eum dũs districte disposuit iudicare.
iam ñ .ẽ. Uideo autẽ alios qͥb ꝑ locũ ma¬
gisterii exhortandi sunt officia arguendi¬
q cõmissa. quia uident aliquid illicitum
admuti: & tam̃ dum quordam potentũ of-¬
fendere grãm meruunt. arguere non p̃su-¬
munt. Ꝙsquis iste. ẽ: quid aliud facit. nisi
uid& lupũ uenientẽ. & dimittit oues & fu¬
git: Fugit: qͥa tacuit. Tacuit: qͥa despecta
et̾na grã. temporalẽ głam plus amauit. Ecce
ante potentis faciem intra sui se latebras
silentii abscondit: & sicut pͥublicȩ pͣsecuti¬

Expanded text:
, quia videlicet pro veritate, pervenit. , quia videlicet pro veritate, pervenit. Ponamus ergo ante oculos quod aliquis percunctatus personam potentis accepit, et ne verbi saltem injuriam pateretur, veritatem negavit. Quid rogo iste faceret in dolore poenarum, qui Christum erubuit inter flagella verborum? Ecce et post haec ante oculos hominum adhuc Christianus est, et tamen si eum Dominus disjam non est. Video autem et alios quibus per locum magisterii exhortandi sunt officia arguendique commissa, quia vident aliquid illicitum admitti, et tamen dum quorumdam potentum offendere gratiam metuunt, arguere non praesumunt. Quisquis iste est, quid aliud facit, nisi videt lupum venientem, et dimittit oves, et fugit ? Fugit, quia tacuit, quoniam, despecta aeterna gratia, temporalem gloriam plus amavit. Ecce ante potentis faciem intra sui se latebras silentii abscondit, et sicut publicae persecuti