comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cura inuenuttur.
othã egressus de segor mansit in monte
inspelunca et due filie enis cumeo didice¬
rant ã filie loth. ꝯsumiatõnem mundi futu¬
ram per ignem & suspicate sunt tale ad fẽm
silium inierunt & pattis mesticiam qs niorẽ
uino mollientes singłe licet iigines singłis
noctibus. susceperunt ab ignoranteꝯ ceptum.
nec repecierunt. hoc tant de super apũgt̃ hebi
quasi incredibile. qr natura terum non patit᷑
coire quem piã nescientem uł dr᷑ nescisse filiã
suisse putans fuise uxorem sitam. dĩ quo ip¬
possibie inderlorationẽ fĩ. ceptum obhan sͣ¬
dicet se filium uuginis peꝑit q a maior fib
filuntr & uocauit eum moab ⁊ atrem moa¬
btianim. mninor pepit filium. & uocauit eũ
filius poprli mei. hec aliqͣntulutexit qpasĩ
as posse excudin quia credidernt genus hu¬
manum defecisse & pietas postitatis in pie¬
eod̾ ut ait strabus. loth. ⁊ nexcisabilis ẽ pre¬
mum quia ãgło non crdidit se posse saiua¬

Expanded text:
ca inveniuntur. Lot autem egressus de Segor, mansit in monte in spelunca, et duae filiae ejus cum eo . Didicerant autem filiae Lot consummationem mundi futuram, per ignem. et suspicatae sunt tale aliquid silium inierunt, et patris moestitiam et rigorem vino mollientes, singulae, licet virgines, singulis noctibus susceperunt ab ignorante conceptum, nec repetierunt. Hoc tamen desuper appungunt Hebraei quasi incredibile, quia natura rerum non patitur coire quempiam nescientem. Vel dicitur nescisse filiam fuisse, putans fuisse uxorem suam. Dicitur quoque impossibile in defloratione fieri conceptum. Ob ia filium, et vocavit eum Moab, patrem Moabitarum; minor peperit filium, et vocavit eum filius populi mei. Haec aliquantulum texit, quasi as posse excusari, quia crediderunt genus humanum defecisse, et pietas posteritatis impieeodem dicit Strabus: Lot inexcusabilis est: primo, quia angelo non credidit se posse salva
Abbreviated transcription (Latin):
quo prouisum est uł nediu unientes seque¬
rentur exempla patrum ⁊ est aliꝙ bonum
reu non ẽẽ qui głosus non est prodest .ti.
pauperem non ẽt̃ qui rex cẽ non potest. ⁊ res¬
piciens uxor loth: uersa est ustatutam salis

Expanded text:
quo provisum est illis, ne diu viventes, sequerentur exempla patrum, et est aliquod bonum reum non esse, qui gloriosus non est. Prodest enim pauperem non esse, qui rex non esse potest. Et respiciens uxor Lot retro, versa est in statuam salis
Abbreviated transcription (Latin):
Multiplicabo semen tuum ⁊ tu
nomen ei muta. dicebatur enim abram ex abra
et ram quasi abram .i. pater excelsus ⁊ addita
hebrei tñdũt quod de nomine suo te tretagra¬
maton. e. litt᷑am aodidit deus abralx. que tũ

Expanded text:
Multiplicabo semen tuum, et tu nomen ei mutat. Dicebatur enim Abram, ex Abba, et ram, quasi Abbaram, id est excelsus Pater, Hebraei tamen dicunt, quod de nomine suo tetragrammaton, e litteram addidit Deus Abrahae, quae tamen
Abbreviated transcription (Latin):
na culus qui nutritus est domi. Empti cius
qui in propria ꝑsona emptus originanus qui
nis sare sic factam quia cum prius ꝑ duo. R
Quiadam quia sarath. hebraiee sonat lepram
errauerunt putantes eam primo lepram uo
in faciem & risit pregandio dicens applauden¬
sara noua genaria dũc dm̃ patrem hr̃e¬

Expanded text:
nula, qui nutritus est domi. Emptitius qui in propria persona emptus est. Originarius, qui nis Sarae sic factam, quia cum prius per duo rr Quidam, quia Sarath Hebraice lepram sonat, erraverunt, putantes eam primo lepram vocin faciem, et risit prae gaudio dicens applaudenSara nonagenaria
Abbreviated transcription (Latin):
adorauit. S quia nusꝙͣ legitur pater ap¬
paruisse in sub cancia creata. dicitur quod
duo angeli apparuerunt indesignatione
duorum p̃conum ploysꝑ⁊ hel ye quorim
alter primlim p̃uenit aduentum alter p̃¬
q butirum & lacͥ eͣ uitusum assatum ⁊ p¬
sint coram eis. Uen siłe est quod prius hop
credidit. quibus exenia parauit post ancte¬
los dei esse comprobauit. de cibo quem sin¬
serunt potest dici quod in masticam do ex

Expanded text:
adoravit. Sed quia nusquam legitur Pater apparuisse in subjecta creatura dicitur quod duo angeli apparuerunt in designatione duorum praeconum Moysi, et Eliae, quorum alter primum praevenit adventum, alter prque butyrum, et lac, et vitulum assatum, et posuit coram eis. Verisimile est quod prius homines credidit, quibus haec xenia paravit, post angelos Dei esse comprobavit. De cibo quem sumpserunt, potest dici quod in masticando ex
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit posteniam cessauit loqu
ei & ille reuersus est inlocum suiri
uenerunt qr illi duo angeli qui fue¬
runt cum domino. ueb alu secidu
rens eis adorauit petens ut peelinarẽt
in domumsuam qui re¬
uitentes: compulit oꝑido. Ingressisq¬

Expanded text:
apparuit, postquam cessavit loqui ei, et ille reversus est in locum suum. Veneruntque illi duo angeli, qui fuerant cum Domino, vel alii secundum rens eis, adoravit, petens, ut diverterent in domum suam. Quos renitentes compulit oppido. Ingressisq
Abbreviated transcription (Latin):
defecit ius pariendi. Si alter iuuenis eẽt non
erat inpossibile ex sene o iuuene prolem
fieri. Sed anbo pro uecte etatis. ad hoc etiam
ip̃asterlis erat. Risit ergo quia dubitauit
dicens postquam consenm a dominus m̃s
uetulus est uoluptati operam dabo. dixitq
dominiis ad abraham quare risit sara.
Nunquid deo qui quam est dificile. nega¬
uit sara se rsisse. perternta ecce qua intẽ¬
tione quisq risit diuidicare potuit qui
uni dutxerunt oculos contra
sodoniam & abraham gudiebatur ⁊̃¬
simul & dixit dominus. Non potero celaie

Expanded text:
deficit. Si alter juvenis esset, non esset impossibile ex sene et juvene prolem fieri. Sed ambo erant provectae aetatis. Ad haec, etiam, ipsa sterilis erat. Risit ergo, quia dubitavit, dicens: Postquam consenui, et dominus meus vetulus est, voluptati operam dabo. Dixitque Dominus ad Abraham: Quare risit Sara, nunquid quidquam Deo est difficile? Negavit Sara se risisse perterrita. Ecce qua intentione quisque riserit, dijudicare potuit, quiviri direxerunt oculos contra Sodomam, et Abraham gradiebatur simul, et dixit Dominus: Non potero celare
Abbreviated transcription (Latin):
tolletur pp̃ agad rex enis & auferetur regnũ
illius. quod̃ fc̃m est saili. quia pepertit agad¬
ad ppłm. qui benedixent tibi erit & ipe bene¬
dictus. qui maledixent in maledictione
reputabitur. cumq irasceretur balach: dix̃
quod in discessu suo daret ei osilium qͥd facet
ad uersus ppłm hunc. It̾m q assumpta ꝑ a¬
bit totum genus humarum.ꝙ.s. carna¬

Expanded text:
« Tolletur propter Agag rex ejus, et auferetur regnum « Tolletur propter Agag rex ejus, et auferetur regnum illius. » Quod factum est Sauli, quia pepercerat Aga Qui benedixerit tibi, erit et ipse benedictus, qui maledixerit, in maledictione reputabitur. » Cumque irasceretur Balac, dixit quod in discessu suo daret ei consilium quid faceret adversus populum hunc. Iterumque assumpta parat, vastabit totum genus humanum,
Abbreviated transcription (Latin):
caustum: tc̃m posuit domimis uerba in
ore eius et reuertens ait. non est ydolum
in iacob: nͨ simulachrum misrł. dñs deuc
eius cum eo est. Non est augurium ĩ iacob
nec diuinatio in isrł. Surget ut leena: et¬
quasi leo non accubabit donec deuoret pae¬
dam .i. tertam clananeorum. tunc ait ba¬
balach. Saltem nͨ bñdicas eis: nͥ uradicas.
It̾mq duxit eum super montem phagor
statitisq .uii. aris impositisq holocauste
persingulas: non abiit balaam sic̃ abut
ante ut augnrium quereret. s elenans o¬
culos uidit isrł ꝯmorantem. ĩtẽmtonis
suis ꝑt̾ibus suas et reuerteme iise sp̃n dĩ
ait loquens dese. dixit balaam. frlius beor
homo cuius obturatus est oculus: auditor
sermonum dei. Euam pulcra tabernacula
tita iacob. hebrens habet. et translatio origi¬
nis cuius oculus reuelatus est. ⁊ñ idem est
cadit et aꝑuuntur oculi erus hebreus plemꝰ
dit eciam apertam de saule ꝓpħam diceris.

Expanded text:
caustum, iterum posuit Dominus verba in caustum, iterum posuit Dominus verba in ore ejus, et revertens ait: « Non est idolum in Jacob, nec simulacrum in Israel. Dominus Deus ejus cum eo est. Non est augurium in Jacob, nec divinatio in Israel. Surget ut leo, quasi leaena non accubabit, donec devoret praedam, » id est terram Chananaeorum. Tunc ait Balac: « Saltem nec benedicas eis, nec maledicas. » Itemque duxit eum super montem Phogor, statuitque septem aras impositisque holocaustis per singulas, non abiit Balaam, sicut ante, ut augurium quaereret, sed elevans oculos vidit Israel commorantem in tentoriis per tribus suas, et irruente in se spiritu Dei, ait loquens de se: « Dixit Balaam filius Beor: Homo cujus obscuratus est oculus, auditor sermonum Dei. Quam pulchra tabernacula tua, Jacob . » Hebraeus habet, et translatio Origenis: « Cujus oculus revelatus est. » Tamen idem est cadit, et aperiuntur oculi ejus. » Hebraeus plenius dit etiam apertam de Saule prophetiam dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
moabitarum. magnifice q suscipiens
eum: dedit ei munera. cui ꝯtestatus balaã
ait. Non potero loqui nisi quod posuerit ds̃
in ore meo. Ascenderunt q panter excelsa .s.¬
phasga montis: uñ ex tiemam partem p
intuebantur. ab erant aũ ab exercitu dñista¬
aras &. para cotidem uitulo: et eiusdem nin
arietes. cumq imposuissent ambo uttutũ
et anetem sr̃ aram: dixit balaam regi.Sta
iuxta holocaustum. uadam si forte occurrat
nichi dominus & quod tuxerit. loquar tibi
cumq abyss: posuit dominus uerba more
eius. Qu rediens coram omnibus assumpta
merabilis. Monatur anima mea morce istor:
et fiant nouissima mea horum similia. con¬
tustatus balach: att. Quid est quod agise du¬
xitq eum ad alium locum excelsum mon¬
tis phasga. uñ aliam ꝑtem ppłundere poss
scd̾m errorem gentilium. putans omnia
locis mẽẽ ꝙ t p̃ribus. et dm̃ sicut hominem
poise mutari. cumq uixta mod̾ predc̃tu sta¬
tuissent ibi .uii. aras &. imposuissent holo¬

Expanded text:
Moabitarum, magnifice suscipiens et dedit ei munera . Cui contestatus Balaam ait: « Non potero loqui nisi quod posuerit Dominus in ore meo. » Ascenderuntque pariter excelsa montis, unde extremam partem populi intuebantur. Aberant autem ab exercitu Domiaras, et para totidem vitulos, et ejusdem numeri arietes . Cumque imposuissent ambo vitulum et arietem super aram, dicit Balaam regi: « Sta juxta holocaustum, vadam, si forte occurrat mihi Dominus, et quod jusserit loquar tibi. Cumque abiisset, posuit Dominus verba in ore ejus. Qui rediens coram omnibus assumpta merabilis. « Moriatur anima mea morte justorum, et fiant novissima mea horum similia. » Contristatus Balac ait: « Quid est quod agis? » Duxitque eum ad alium locum excelsum montis Phasga, unde aliam partem populi videre posset, secundum errorem gentilium putans omnia locis inesse et temporibus, et Deum sicut hominem posse mutari. Cumque juxta modum praedictum statuissent ibi septem aras, et imposuisset holo
Abbreviated transcription (Latin):
ydumos & amalech qui funt prncipium¬
hebreos. et ad extientum ip̃i ꝑibunt. mo¬
narchiam p̃dixit ħ romanorum & ĩfine
temporum destructionem eorsidem. dic̃
futurum eorum habiacłm in etermum.
etiam insulas & cum pars ꝓpħie sit ĩple.
reliquũ pro certo ĩ plemd̾ est :¬
suum rediret. cumq ĩ fimibus
madian uasle diceret balachos suis:
osinum dedit eis ut uirgines quarum
sibi laboraren: ut eos transgredi leges p¬
trias facerẽt. et deos colerent alienos. ut
sic deo suo e isirato: uł ad modicũ tempie¬

Expanded text:
Idumaeos, et Amalec, qui fuit principHebraeos, et ad extremum ipsi peribunt. » Monarchiam praedixit Romanorum, et in fine temporum destructionem eorumdem. Dicitfuturum eorum habitaculum in aeternum, etiam insulas. Et cum pars prophetiae sit impleta, reliquum pro certo credimus suum . Cumque finibus Madian valediceret Balac, et suis, consilium dedit eis, ut virgines, quarum laborarent, ut eos transgredi leges patrias facerent, et deos colerent alienos, ut sic. Deo suo irato eis, vel ad modicum temp
Abbreviated transcription (Latin):
ad seon regem amorreorum ut ei transitũ
perterram siram ꝯcederet. Qui noluit᷑. ĩ mo
cum exercitu suo egressus ei obiriam in desertũ¬
et pugnauit cum irł. et ꝑcussus est in ore gla
perisse. alios ruentes ad fluium iaculis t̾re
confixos fugientes ad metiia: fundibłariis p̃¬

Expanded text:
ad Seon regem Amorrhaeorum, ut transitum ei per terram suam concederet. Qui noluit; imo cum exercitu egressus ei obviam in desertum, pugnavit cum Israel, et percussus est in ore gladperiisse, alios ruentes ad fluvium jaculis terrae confixos, fugientes ad moenia fundibulariis pr
Abbreviated transcription (Latin):
omus autem salphaach¬
quia non retinquerat filiũ.
non est uirata audientes autem
u. filie ip̃ius ꝙ mũatis daretur tert.
steterunt ad hostium tabis coram moy.
et eleataro &. onini muttitudine & dixeit.
suis. nec hũit mares filios. Cur to slitur
nomen enus de familta: date nobis posses¬
sionem inter cognatos nr̃os. Quorũ cãm
retulit moy. ad dnm. qui ait. Iustã rem
postulant. filie salpharth. ad filios autẽ¬

Expanded text:
omus autem Salphaaquia non reliquerat filium non est numerata . Audientes autem quinque filiae ipsius, quod numeratis daretur terra, steterunt ad ostium tabernaculi coram Moyse, et Eleazaro, et tota multitudine, et dixerunt: « suo, nec habuit mares filios, cur tollitur nomen ejus de familia? Date nobis possessionem inter cognatos nostros. » Quarum causam retulit Moyses ad Dominum, qui ait: « Justam rem postulant filiae Salphaad. Ad filios aute
Abbreviated transcription (Latin):
cebat balaam: ⁊ & maledictus cui male¬
dicebat. audierant etiam quod isrł non
uncebat in arcu &. gladio: s orationem
fusa ad dñn sinim. uisum q est eis como¬
dum execrationibus contra orationes dum¬
care. Cumq uenissent ad balaam semores
moabo madian ferentes muera drui¬

Expanded text:
cebat Balaam, et maledictus cui malecebat Balaam, et maledictus cui maledicebat. Audierant etiam quod Israel non vincebat in arcu et gladio, sed oratione fusa ad Deum suum; visumque est eis commodum exsecrationibus contra orationes dimicare. Cumque venissent ad Balaam seniores Moab et Madian, ferentes munera divi
Abbreviated transcription (Latin):
nterat esebon & habitauit in dutononio.¬
ineis. dicit iose. hanc terram inter tria flumi¬
nasitam quasi natinam insule hñtem et
opulentissimam. ar̃non fluit amendie: ra¬
both. asepͣtentrione qui in iordanem descẽ¬
te cumq transiss isrł fluntum iabocho as
cenderet ꝑ uiam basan: occurrit ei õg rexba¬
san in edrai. quem percusserunt cum ppło
suo usq ad int̾nectionem. et possederunt
terram enis. Tñ terra hec quani habuerunt
ultra iordanem: non fuit de terra ꝓmuisa.
Quod patet. quia moyses hanc intrauit. ꝑ
fectiq castrametati sunt in campestub
moab. ubitrans iordanem iencho sita est:
sephor quitime rex erat
inmorb quid fecerant. amorreoru
timuit. et ascitos semores madian. qͥ
consulut quid opus fco eẽt dicens. po¬
pulus hic delebit nos: sicut bos solet
herbas usq ad radices carpere. oꝯisitq eoꝵ
osilio ad balaam filium beor ariolum ario¬
lum qui habitabat sr̃ flumen amonitaꝵ:¬
erant emm: quod bñdictus erat cui bñdi¬

Expanded text:
erat Hesebon, et habitavit in eis. Dicit Josephus hanc terram, inter tria flumina sitam, quasi naturam insulae habentem, et opulentissimam. Arnon fluit a meridie, Jabock a septentrione, qui in Jordanem descete. Cumque transisset Israel fluvium Jabock, et ascenderet per viam Basan, occurrit ei Og rex Basan in Edrai, quem percusserunt cum populo suo, usque ad internecionem, et possederunt terram ejus. Tamen terra haec quam habuerunt ultra Jordanem, non fuit de terra promissionis; quod patet, quia Moyses hanc intravit. « Profectique castrametati sunt in campestribus Moab, ubi trans Jordanem Jericho sita est Sephor, qui tunc rex erat in Moab, quid fecerat Amorrhaeo timuit, et ascitos seniores Madian, qui consulit quid facto opus esset, dicens: Populus hic delebit nos, sicut solet bos herbas usque ad radices carpere . Misitque eorum consilio ad Balaam, filium Beor, ariolum, qui habitabat super flumen Ammonitaerant enim quod benedictus erat cui benedi
Abbreviated transcription (Latin):
si nec filiam habuent: transibit ad fr̃s
eius. Ꝙ si nec fratres habuerit transibit
ad patruos. Ꝙ si nec hos hubuerit: trans¬
sibit ad eos qui proximi sunt.
unt q dominus ad moꝵ ascende
in montem abarim & otẽplare
terram quam daturus sum fillis istł
et post ad ppłm tuum. nn enim intrabis

Expanded text:
si nec filiam habuerit, transibit ad fratres ejus. Quod si nec fratres habuerit, transibit ad patruos. Quod si nec hos habuerit, transibit ad eos qui proximi sunsi nec filiam habuerit, transibit ad fratres ue Dominus ad Moysen: Ascende in montem Abarim, et contemplare terram quam daturus sum filiis Israel, et post ibis ad populum tuum: non enim intrabis
Abbreviated transcription (Latin):
ad moysen. tolle cunctos principes ppłiod sus¬
furor meus ab iscł. forte qui subditos non
corrtpiebant duces tpibuum uoluit suspẽ¬
di. uł poctus principes .i. auctores hꝰ ydolat̾e.
uñ & statim subdit. dixit moy ad iudices
Ridit iose. quod princiͦpes uttͥbu
simeon ⁊ ambri filiam cuiusdam potẽ¬
tis madianitarum duxerat. qui dicebatur
corbi. Qui uxore iubente in quadam sol¬
lempnitate cum aliis ducibus deo ñ ĩ mo
gasset. & eos cuparet non noĩatim tñ qr
turba erat ui cã. Ille coram omnibus cõ¬
fessus est se aliengenam duxisse. coluisse.
sub figmentos legis et dei grauiori serin¬
tute ppłm premebat quam egyptii. cui
ꝓprium auferebat inuendi arbitriũ. Et
dafferẽs coram omni ppti que flebat ante
gens phuiees filius eleazari de medio mł¬
titudins oarrepto. pugione ingressus
est post ilum in lupanar. Et cum inue¬
nisset coeuntes: ꝑ fodit ambos in locis ge¬
ntalibus. cessau̾itq plaga. et occisi sũt
precedentem. que tunc cessauit. Siose.

Expanded text:
s principes populi tui, et susfuror meus ab Israel. » Forte quia subditos non corripiebant, duces tribuum voluit suspendi. Vel potius principes, id est auctores hujus idololatriae. Unde et statim subdens, dixit Moyses ad judices radit Josephus quod princeps in tribu Simeon, Zambri, filiam cujusdam potentis Madianitarum duxerat, quae dicebatur Corbi, qui, uxore jubente, in quadam solemnitate, aliis ducibus Deo immolantigasset, et eos culparet, non nominatim tamen, quia turba erat in causa, ille coram omnibus confessus est, se alienigenam duxisse, idola colesub figmento legis, et Dei graviori servitute premebat populum, quam Aegyptii, cui proprium auferebant vivendi arbitrium, et discedens coram omni turba, quae flebat ante rgensque Phinees, filius Eleazari, de medio multitudinis, et arrepto pugione ingressus est post illum lupanar, et cum invenisset coeuntes, perfodit ambo in locis genitalibus, cessavitque plaga, et occisi sicutpraecedentem, quae tunc cessavit. Sed Jose
Abbreviated transcription (Latin):
Iterum stecit angłs inloco angusto: ubi
uͤ ad dexteram si ad sinistram poterat de¬
inare. Si mensq asina cecidit sub pedib
et ait. cur percutis me ecce iam tercio:
Qui R. Illusisti michi. unnam haberẽ
gladium ut percuterem te. assuetus
iste monstris: ad uocem asine non expa¬
uit. protinus aperuit dominus oculos
balaam: uiditq angłm stantem ĩ ura
cum gładio: et ad orauit eum. cui Angłs.
peruersa est michi uia tua &̾ insi asina
declinass: occidissem te. Cui balaam. por
quam precepero tibi loquaris. loquaris¬

Expanded text:
Iterum stetit angelus in loco angusto ubi Iterum stetit angelus in loco angusto ubi nec ad dexteram, nec ad sinistram poterat deviari. Timensque asina, cecidit sub pedibus et ait: « Cur percutis me? Ecce jam tertio? Qui respondit. Illusisti mihi; utinam haberem gladium, ut percuterem te! » Assuetus iste monstris ad vocem asinae non expavit: « Protinus aperuit Dominus oculos Balaam; viditque angelum stantem in via cum gladio, et adoravit eum. Cui angelus: « Perversa est mihi via tua, » et nisi asina declinasset, occidissem te. Cui Balaam: « Pequam praecepero tibi loquaris. » CA
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificando ꝯsuleret demones. forte demon̾e
qui sibi loquebatur. dñm uocauit. dixitq
ei dñs in nocte turam ppłi sui gerens. Nõ
a domino: dix̃. rursus misit ad illum ba¬
lach uiros ptures & honoratiores mun̾a¬
q maiora & amptiora promisit. si male¬
diceret ppło. Quibus ait balam. Si ded̾it
michi balach domum suam plenã auri:
non potero mutare uerbum dominri.
eis ita dum taxat ut quod prepero tibi
facias. Mane strata asina ꝓfectus est
angłs domini euaguiato gladio in uia
cõ balaam. Mutauerat enim propositũ
et captus cupiditate promissorum. dis¬
ponebat quomodo populo malediceret.
dominus iratus quasi yronice dixerat
ei. uade cum eis. Quod quia iste ñ intellẽ¬
xerat: obstitit ei angłs. Cum ã asia ui¬
disset angłm quen tanẽ bataam non
Quam cum uerberibus reduxisset balaam
ad semitam: tr̃m stenit angłs in angustiis
maceriarum. quibus uinee cingebantur
timensq asina iunxit se paneti. et atri¬
uit pedem sedentis. at ille uerberabat eã

Expanded text:
sacrificando consuleret daemones. Forte daemonem qui sibi loquebatur Dominum vocabat. Dixitque ei Dominus in nocte curam populi sui gerens: « Noa Domino. Rursum misit ad eum Balac viros plures, et honoratos, muneraque majora, et ampliora promisit si malediceret populo. Quibus ait Balaam: « Si dederit mihi Balac domum suam plenam auri, non potero mutare verbum Domini. eis; ita duntaxat, ut quod praecepero tibi facias. » Mane strata asina profectus estangelus Domini, gladio evaginato, in via contra Balaam. » Mutaverat enim propositum, et captus cupiditate promissorum, disponebat quomodo populo malediceret, Dominus iratus, quasi ironice dixerit ei: « Vade cum eis. » Quod quia non intellexit obstitit ei angelus. Cum autem vidisset asina angelum, quem tamen Balaam nonQuam cum verberibus reduxisset Balaam ad semitam, iterum stetit angelus in angustiis maceriarum, quibus vineae cingebantur, timensque asina junxit se parieti, et attrivit pedem sedentis. At ille verberabat eam.
Abbreviated transcription (Latin):
sine patore. cui doominus. Tolle iosue et ei stanc̃o
ram eleararo & omni multitudine. impone
manus tuas sr̃ capud eius. ut audiat eumsic
audiuit te omnis synagoga filiorum isri.
fecit ꝙ mor. ut dominus imꝑauerat. sogno
mortem moysi añ cederet eos. utr ã tunc up
post ascenderet moy ut inderet terram ĩcer¬
tum est. s certum est. quod ascendit & ꝑtem
terte uidere potuit. Quod si totam uidit. mi¬
raculose factum est.

Expanded text:
Dominus: Tolle Josue, et statue eum coram Eleazaro et omne multitudine, et impone manum tuam super caput ejus, ut audiat eum; sicut audivit te omnis synagoga filiorum Israel. Fecitque Moyses ut Dominus imperaverat . » Cognooysi antecederet eos. Utrum autem tunc, vel post ascenderit Moyses, ut videret terram, certum non est; sed certum est quod ascendit, et partem terrae videre potuit. Quod si totam vidit, miraculose factum est.
Abbreviated transcription (Latin):
genti. ⁊ .xxx. inter quos nullus erat eorũ qui¬
nu̾ati fuerunt a moy. ⁊ aaron: preter iosue
et calepha. ait dominus. Istis diuidetur t̾ra.
płibus maiorem partem dabis: et pauciorib
intnorem. Quod non est intelligendum de
tribubus & familiis s de domibus. terra enim
eque diuisa est scd̃m sortes data est tribub

Expanded text:
quos nullus fuit eorum qumerati fuerant a Moyse et Aaron, praeter Josue et Caleb, et ait Dominus: « Istis dividetur terra, pluribus majorem partem dabis, et paucioribus minorem. » Quod non est intelligendum de tribubus, vel familiis, sed de domibus. Terra enim aeque divisa, secundum sortes, data est tribubus,
Abbreviated transcription (Latin):
extenderetur in arnon. ibiq requiesteret .i.
finiret fuerunt qui dicerent describi situm
arnon quia cum scopuli p̃ruptia. altissi¬
mi sinit in deserto. partatim inclinantur
hũiliando donec requiescant .i. finiantur
iuxta arnon. potuit eẽ ut aliqui scopuli
natis inͣt ut de facili transirent. quod forte
predcm erat inbenedictione ioseph ibi. do¬

Expanded text:
extenderentur in Arnon, ibique requiesceret, id est finiret. Fuerunt qui dicerent describi situm Arnon, quia cum scopuli praerupti et altissimi sint in deserto, paulatim inclinantur humiliando, donec requiescant, id est finiantur, juxta Arnon. Potuit esse ut aliqui scopuli nati sunt, ut de facili transirent, quod forte erat praedictum in benedictione Joseph, ibi:
Abbreviated transcription (Latin):
humiitiarentur. deoemmeis propitio nec bellum
nec pestis aliqua eos corriꝑiet. fecerunti ita ma¬
dianice ⁊ũ et demoabitidis uirginibus ibi¬
misse sunt s pauce quia naturaliter sunt
deformes. eo tempore morabatur isrł ĩ sechmi
et forncatus est isił cum filiabus moab q̃
uocauerunt eos ad sacrificia sua. et comede¬
runt ydolatita sua. et adoiauerunt deos eax.¬
et iniciatus est .i. ꝯsecratus isrł heelphegor

Expanded text:
humiliarentur Deo enim eis propitio, nec bella, nec pestis aliqua eos corriperent . Feceruntque ita Madianitae. Tamen et de Moabitidis virginibus mised paucae, quia naturaliter sunt deformes. Eo tempore morabatur Israel in Settim, et fornicatus est cum filiabus Moab, quae vocaverunt eos ad sacrificia sua, et comederunt idololathyta sua, et adoraverunt deos eoest, id est consecratus Israel, Beelphegor
Abbreviated transcription (Latin):
dr᷑ .i. dicetur. et siet ꝑnemoria in libro bellorunt
domini .i. in hystoria ustã. Cum legetur apost̾s.
fiet aũt m̃tio de ea talis sicut fecit dominus ĩ
moy. dixit fut᷑m faciet: nos dñis preteritum.
in nu̾am młtitudinem amorieorum inoual¬
libus torrentium & scopulorum arnon po¬
suisse insidias israelitis ut transeusites ꝑtmñ
rupibus hunc iñ inclinatis. ita ut labentia

Expanded text:
d est dicetur, et fiet memoria « in libro Bellorum Domini, » id est in historia ista, cum legetur a posteris. Fiet autem mentio de ea talis: « Sicut fecit Dominus in  dixit futurum, « faciet, » nos dicimus praeteritum simmensam multitudinem Amorrhaeorum, in convallibus torrentium et scopulorum Arnon posuisse insidias Israelitis, ut transeuntes incautrupibus, hinc inde inclinatis, ita ut labentia
Abbreviated transcription (Latin):
monem cyteneum
prẽm alexandri ⁊ rusi
et hñ ouo putarur
fuisse discipłi ihu.⁊
anganaueriint eñ
tollere crucem post

Expanded text:
onem Cyrenaeum, patrem Alexandri et Ruffi, et hi duo putantur fuisse discipuli Jesu, et angariaverunt eum tollere crucem post
Abbreviated transcription (Latin):
ceue cum oratur pro
tes arumdine percu¬
ciebant capuo euis.
⁊ eruentes euinꝑur¬
pura redierunt cũ
ueste sua ⁊ dixerũt.
eum ut crucifige̾m

Expanded text:
ceve cum oratur pro tes arundine percutiebant caput ejus, et exuentes eum purpura, reinduerunt eum veste sua, et duxerunt eum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
pat᷑: clanficãnomen tuum. et uenit
uoꝵ de celo: et clanficaui ⁊ icm̃n clanfi¬
cabo .i. clarum genuu. sec desĩstam uł
scd̃m homunem clarificaui inbapo in
transfiguratione clanticabo inresinte¬
tione et astensione ⁊ iditio. et guidã
direrunt dicebant conitruum fcñ alii
quia angłs locutus est ei ⁊ ait iħr. iptec̃

Expanded text:
Pater clarifica Filium tuum. Et venit vox de coelo: Et clarificavi, et iterum clarificabo, » id est clarum genui, nec desistam. Vel secundum hominem clarificavi in baptismo, in transfiguratione, clarificabo in resurrectione, et ascensione, et judicio. « Et dicebant quidam, tonitruum factum. Alii quod angelus locut
Abbreviated transcription (Latin):
t respiciebat diuites¬
qui mutebant mumera sua
ad dexteram ingredientibus cuta al¬
tare in qua intidebatur peccunia offe¬
rentium ad sartatecca templi reꝑan¬
da. et seruabatur. sñ erat ibi q̃dam
sp̃alis archa ĩqua soli sacenotes
mttebant donaria sira. que uoca¬
uatur corbanan. Et. erat ⁊ ibi t̾cia:
in qua rex uł puncops trbuũ que
sabb̃i. dñt in illa archa tm̃ reponi
oblationes sollempniuum dierum
et quia corban uotum sonã dñt in
corbanan reponi uotiua in garoph¬
latio aliorum dierum munera et
spontanea. tũ quelibet earum gna¬
li noĩe garophilatium dicebatur ⁊̃
et locus in quo erant postte uñ habec lñ
hec locutus est sht in garaphilatio. In ede¬
chiele quoq thalami sacerdotum dñi
garophilatia. uidit ã q⁊ quandam
uiduam pauperculam mitendeam
era minuta duo quod est qͥuadrans

Expanded text:
t respiciebat divitequi mittebant munera sua ad dexteram ingredientium circa altare, in qua mittebatur pecunia offerentium ad sartatecta templi restauranda, et servabatur. Tamen erat ibi quaedam specialis arca, in qua soli sacerdotes mittebant donaria sua, quae vocabatur corbanam. Et erat ibi tertia, in qua rex, vel principes tributum Sabbati. Et dicunt in illa arca tantum reponi oblationes solemnium dierum, et quia corbam votum sonat, dicunt in corbanam reponi votiva. In gazophylacio aliorum dierum munera, et spontanea. Tamen quaelibet earum generali nomine gazophylacium dicebatur, et etiam locus, in quo erant positae. Unde habetur: « Haec locutus est Jesus in gazophylacio . » In Ezechiele quoque thalami sacerdotum dicuntur gazophylacia. « Vidit autem, et quamdam viduam pauperculam, mittentem aera minuta duo, » quod est quadrans
Abbreviated transcription (Latin):
perium cambise octo¬
annis et post uno an¬
no sub duobus magis.¬
Interra uno anno sub¬
dario filio ytasphis. Se¬
cundo añ anno regn
eius recepta licentia ab
matum est opus. Quod
ad distitinctionem menbrorum non¬
quod ad frmationem dc̃m est. ħ autẽ¬

Expanded text:
perium Cambyseannis, et post uno no sub duobus Magiiterum uno anno subDario filio Hystaspis, scundo autem anno regni ejus recepta licentia ab matum est opus. Quod ad distinctionem membrorum, non ad formationem dictum est. A
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝙ deo non dicatum transferi per
radiosus egrediekatut ex oculis ipitus
Quoterriti sacerdote et leuite ñ pote¬
iant ei resistere. Sd̃m hoc recte faciunt
qui cereas faculas in eccł ia uendi. nõ
ad eum edci ⁊ claudi intemplo et sa¬
nauit eos.:¬
It admrantes principes
oꝑẽ inuisitato. uł potuss non credimus
tibihoc licere. ergo ostende nobis sig¬
num quo crodamus tibi hoc lice: Et¬

Expanded text:
i Deo dicatum transferri per radiosus egrediebatur ex oculis ipsius, quo territi sacerdotes et levitae non poterant ei resistere. Secundum hoc recte faciunt qui cereas faculas in ecclesiis vendi nonad eum caeci, et claudi in templo, et sanavit eos.ec opere inusitato? Vel potius: Non credimus tibi hoc licere, ergo ostende nobis signum, quo credamus tibi hoc licere
Abbreviated transcription (Latin):
trahendi. Et ego si erattatus fuero acerta
omnia traham et ad me ip̃m .i. exom¬
nibus partibus mundi et cum intelle¬
xiss crucifirionem que sorte usu alit
ab eis dicebatur eratiauio a teria. quafi
oppsuerunt ei. Q si exaltaretur: ñ erat
manet metermm. Quod non deter¬
minans dixit. quia modicum luñ¬
iubechaniam..
t um rediens diuculo
terti sabbi intemplum
docebat ppłm et accesserunt ad eum
principes sacenotum dicentes. inqua
mea. Quibus quia dixerunt se nestito
quod tñ sciebant: noluit eis apue dese
bolam duoꝵ fitioꝵ quoꝵ mu dixit pat̃

Expanded text:
trahendi. « Et ego si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum, » id est ex omnibus partibus mundi. Et cum intellexisset crucifixionem, quae forte usualiter ab eis dicebatur exaltatio a terra, quasi opposuerant ei, quod si exaltaretur, non essemanet in aeternum, quod non determinans, dixit, quia modicum luBethaniam, et iterum rediens diluculo tertii Sabbati in templum, docebat populum. Et accesserunt ad eum principes sacerdotum dicentes: « In qmea. Quod quia dixerunt se nescire, quod tamen sciebant, noluit eis aperire debolam duorum filiorum, quorum uni dixit pater: «
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃ dertam nisi qntum¬
sacerdotes poterant usq¬
admediecatem dorsi ssi¬
per initi finitune enĩ¬
gentes edificationeni¬
impendebant pꝰ inter

Expanded text:
r terram, nisi qusacerdotes poterant, usqad medietatem dorsi sperinniti. Finitimae enigentes aedificationimpediebant. P
Abbreviated transcription (Latin):
nichil offerrent: si hostias p̃sto nonin¬
uenirent et ne pauperes qui nichil secũ
attislerant excusationem precenderent
pecume non habite posuerant ibidem
inimularios qui mutuam sub eantione
darent peccumam. S qr ler nonpacie
excogitauerunt᷑ collibitas facerent. sol¬
tnscła ut ciceris et tuie᷑ passe ⁊ pomorũ
diuersi generis. quasi ꝙ in mmiero ñi
licebat intalibus liceret. Ꝙ et ꝓ hibuit
sub noĩe cartiatis usuram palliant. et
ne domũ patissui. que erat or̃onus

Expanded text:
nil offerrent, si hostias praesto non invenirent. Et ne etiam pauperes, qui nihil secum attulerant, excusationem praetenderent pecuniae non habitae, posuerunt ibidem nummularios, qui mutuam sub cautione darent pecuniam. Sed quia lex non patieexcogitaverunt, ut collibistas facerent. Colnuscula, ut ciceris, et uvae passae et pomorum diversi generis, quasi quod in nummo non licebat in talibus liceret. Quod prohibuit sub nomine charitatis usuram palliant. Et ne domum Patris sui, quae erat domus
Abbreviated transcription (Latin):
cem qr sic ostenditur eis nõͥ eẽ sꝑand̾
in quantalibet gła mundi. qr extrema
gandii luccus occupat ꝓ eadem signi¬
ticatione in illadie gandio processio¬
nis subdiatur euuangłium dominice
passionis forte qr et dominus exulta¬
tioni inseruit. lam̃tum siuini. et nos
processioni. passionem qr passiᷤ fuit
cũ eu̾sionis: pro qua fleunt. Ecclie. qͥd̃
ille que in eadem die dñicalem ꝓcessi¬
onem isti p̾mittunt rectius faciunt
qr non ꝓ ista ułła est dimitcenda siłr¬
et ille que pontifici suo extia urbem
posito in loco p̃ dicto. predc̃o crucis ei
occurrunt ⁊ ipid ppłm precedente in
cutiatem egrediutur ordinatius
fagunt.:¬

Expanded text:
cem, quia sic ostenditur eis non esse sperandum in quantalibet gloria mundi, quia extrema gaudii luctus occupat . Pro eadem significatione in illa die, gaudio processionis subditur evangelium Dominicae Passionis. Forte quia et Dominus exsultationi inseruit lamentum suum, et nos processioni passionem, quia passio fuit causa eversionis, pro qua flevit. Ecclesiae quidem illae, quae eadem die Dominicalem processionem isti praemittunt, rectius faciunt, quia non pro ista illa est dimittenda. Similiter illae quae pontifici suo, extra urbem posito, in praedicto loco crucis ei occurrunt, et ipso populum praecedente, in civitatem regrediuntur, ordinatius faciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
am ⁊ qui precedebant ⁊ qui sequbã¬
tur. clamabant. osanna filio dãuid.
et est osanna hebreum uerbum
osi .i. sonat. salua sit. uł salmfica
amꝑa est interieccio obsecrantis sicut¬
h̃ . pp. ad munitus que qr in latino e¬
loquio non habetur pro ea posuit.¬
leit. nr obsecro uł sunt que dictiones
et tunc legetur ita dicentes. Osamna
o filidauid et post comitendo sermo¬
nem inter se dicebant. Benedictus
quiuenit iex in noĩe domini sub
domimis deus sẽdem doͣ patris enis.
dicebant. ossanua in extelsis. Qura
licet forte petedant sulimaladem
regni terreni cñ ꝓphice nescientes eũ
regem celi ⁊ angłorum predicabãt.
et quid̃ phiscorũm de turba dicebãt
ei ut in creparet disci pulos. Quib¬

Expanded text:
am; Et qui praeibant, et qui sequebantur, clamabant: Hosanna filio David; et est osanna, verbum Osi enim sonat salva, vel salvifica. Anna est interjectio obsecrantis, sicut papae admirantis. Quae quia in Latino eloquio non habetur, pro ea posuitlva obsecro; vel sunt duae dictiones, et tunc legitur ita, dicentes: « Osanna, o fili David. » Et post, convertendo sermonem inter se, dicebant: « Benedictus qui venit rex in nomine Domini, » subaDominus sedem David patris ejus . dicebant: « Osanna in excelsis, quia licet forte petebant sublimitatem regni terreni, tamen prophetice nescientes eum Regem coeli et angelorum praedicabant. Et quidam Pharisaeorum de turba dicebant ei, ut increparet discipulos. Quib
Abbreviated transcription (Latin):
triebantur. Nundum enim quisguam
ascenderat eum et ob eius ita cõi ne ob¬
sequium quidani dcãm eam subiuga¬
lem putant quasi ominum diu̾o expo¬
sitam s grecum nomen est asina etstm¬

Expanded text:
triebatur. Nondum enim quisque ascenderat eam, et ob ejus ita commune obsequium, quidam eam dictam subjugalem putant, quasi omnium dominio expositam. Sed Graecum nomen est s
Abbreviated transcription (Latin):
duntur fuisse pecrus et philtipus
ad sig̃cand̾ qr ipsi prinium adduxert̾
gentes ad ib̃m petrus cornelumi et
domum eius philippus samariam.
In hoc itinere dum a denderet ierłm.
ex te amplius exeat fructus et statim
cum nondum iempus ficuum ẽit.
Quodlicet ap̃ macħm legatur sequen¬
tidie fc̃m: Marchus quoq dicat abaa
die eum cum exiret abechania esurut¬
chus .ii. nariat hoc fcm̃ eẽ añ eiectio¬
nem uendencium de templo quam
constat die dñica fcãm. Ner ob aliud
lando siue marchus añ eiectionem
poccupando e qr de fcõ non est questio
de die arbitͥo legetitis reliquimus.
p̃ceperat donlinui ⁊ ponentes uestim̃¬
ta sua sĩ pullum eum sr̃ sedere secerũt.
Marchus et lucas et ioħs non dñt eũ se¬
disse nisi sr̃ pustum. ⁊achartas quoq
ꝓpħa dixit sedens sĩ pullum asine. Ꝙ¬

Expanded text:
duntur Petrus et Philippus, ad significandum, quia ipsi primum adduxerunt gentes ad Jesum, Petrus Cornelium, et domum ejus, Philippus Samariam. In hoc itinere dum ascenderet Jerusalem, nquam amplius ex te exeat fructus; et statim cum nondum tempus ficuum erat, quod licet apud Matthaeum legatur sequenti die factum; Marcus quoque dicat, alia die cum exiret a Bethania, esurcus enim narrat hoc factum esse ante ejectionem vendentium de templo, quam constat die Dominico factam. Nec ob aliud lando, sive Marcus ante ejectionem praeoccupando, quia de facto non est quaestio, de die arbitrio legentis relinquimus. ponentes vestimenta sua super pullum, eum desuper sedere fecerunt. » Marcus, Lucas et Joannes non dicunt eum sedisse, nisi super pullum. Zacharias quoque propheta dixit: « Sedens super pullum asinae
Abbreviated transcription (Latin):
moriam hunis Rei eod̾ salło dominus
ẽnim pedes domini sedentis in celo ahuc
sunt ambulantes in terꝑ largitionis
faciat ad celebrandam missam añ est
quod mantiqiis gradualibus legitur
nabatur autem iudas scanotes qͣ de per¬
dito unoguento cum poss uendi trecen¬
tis denariis et dari egenis. Erant ã ⁊ alii
indigne ferentes et dicentes. ut quid
perditio hec unguenti fc̃a est. Isti quid̃
pp̃ pauperes indignabantur quibus
forte uerbis uide persuas um erat. indas

Expanded text:
moriam hujus rei, eodem Sabbato dominus enim pedes Domini, sedentis in coelo, adhuc sunt ambulantes in terra. Cujus largitionis faciat ad celebrandam missam Inde est quod in antiquis gradualibus legitur nabatur autem Judas Iscariotes, quasi deperdito unguento, cum posset vendi trecentis denariis, et dari egenis. Erant et alii indigne ferentes et dicentes: « Utquid perditio haec unguenti facta est? » Isti quidem propter pauperes indignabantur, quibus forte verbis Judae persuasum erat. Judas
Abbreviated transcription (Latin):
bat. habebat .n.¬
uxorem ⁊ fili os
sic̃ scriptũ ẽ: de¬
molesti estis huic mulieri: bonum
putture. Ioħs ait sine illam ut indeã¬
ie sepulture mee seruet illud. Marchus
quasi exponens hoo ait. Ꝙ habu at
o s non poterit. Et forte asp̃u scõ licet
nesciens sicsic p̃ocupauit unctionẽ
sepuiture mulier. tune dit sh̃e opꝰ
hoc me morandũ uͥontiq p̃dicaret᷑
hoc noñ dumi enim scuipta fuerant
mam et discipuliem̃ set cum ue
et cum uenisset bethphage qui erat
uicħ sacerdotum in latere montis
oliueti: misit duos de dist᷑putis in castel¬
lum quod contra. eis erat .i. iierłmut
adducerent ei asinam et pultim eius
qui erant alligati in biuio et quis cõ-¬
tradiceret dicerent dnm hiis opus hr̃e.
asina hec creditur coĩs fuisse pauꝑibus
qui propria ium̃ta non habebatit. cũq¬

Expanded text:
bat. Habebat enuxorem et filios, sicut scriptum est demolesti estis huic mulieri? Bonum pulturae. Joannes ait: « Sine illam, ut in diem sepulturae meae servet illud. » Marcus quasi exponens hoc ait: « Quod habo, sed non poterit. Et forte a Spiritu sancto, licet nesciens, sic praeoccupavit unctionem sepulturae mulier. « Tunc dixit Jesus: Opus hoc memorandum ubicunque praedicaretur hoc. Nondum enim scripta erant mam, et discipuli ejus cum eo . Et cum venisset Bethphage, qui erat viculus sacerdotum, et in latere montis Oliveti, misit duos de discipulis in castellum, quod contra eosadducerent ei asinam et pullum ejus, qui erant alligati in bivio, et si quis contradiceret, dicerent Dominum his opus habere. Asina haec dicitur fuisse communis pauperibus, qui propria jumenta non habeba
Abbreviated transcription (Latin):
guẽti nardi .i. pradẽ de ab. alabautͦ
est genus marmoris eandidi ⁊ perłicdi
uatiis coloribus intertmeti ꝙ incortup¬
sa seruat unguenta. sardus. a est
frutex. aromatica crassa radice s bre¬
sas et folia nardi celebrant. Un ad onĩ¬
dationen maguenti ait marchus:
spicati preciosi. Erat enim de nardo
indica. alia enim gña nardi inliasũt.
Ioħs qntitatem exp̃ssit dicẽs libtam ũ¬
guenti nardi pustna .i. fidelis pisteno

Expanded text:
guenti nardi, id est pyxidem de alabastro est genus marmoris candidi, et perlucidi variis coloribus intertincti, quod incorrupta servat unguenta. Nardus autem est frutex aromatica, crassa radice; sed brecas, et folia nardi celebrant, unde ad commendationem unguenti, ait Marcus, spicati pretiosi. Erat enim de nardo Indica. Alia enim genera nardi vilia sunt. Joannes qualitatem expressit, dicens: Libram unguenti nardi pistici, id est fi
Abbreviated transcription (Latin):
Quia si cognouisses et tu subaudi fleres:
et cãm eius que abscondita sunt tibi in
hac die que ad pacem tibi est. fleres. Qtuod
reparauit mutauit q nom̃ et locum
uocans eã helẏam. Merito aũ ꝑituram
dicit dñs qr cum mistu et hyrimdo
cognoseant tempus suum ip̃a ñ cog¬
nouit tempus iustcationis sue. Et cũ
intrasset ur bem: cominota est uniũ¬
sa ciuttas dicens. Quis est hic: Turbe
qu̾asi obiitam domino ex traminos
crucem in qua ⁊ ramõ quos gestant

Expanded text:
audi fleres, et causam ejus, quae abscondita sunt tibi in hac die, quae ad pacem tibi est, fleres. Quod areparavit, mutavitque locum et nomen, vocans eam Heliam. Merito autem eam dixit Dominus, quia, cum milvus et hirundo cognoscant tempus suum , ipsa non cognovit tempus visitationis suae. « Et cum intrasset urbem, commota est universa civitas, dicens: Quis est hic? Turbaequasi obviam Domino extra muros aliquam, in qua ramos, quos gestant,
Abbreviated transcription (Latin):
t egrediente eo iericho: secuta est eũ
turba młta paũcientm ñ audebat
ingredi desertum pp̃ latrones. Et ecce
filius. Qui cum clamarent filii dãuid
miserere nostri. Et cũ increparentur
ut tacerent magisch. clamabant. Sce¬
tit ihe et ilł ad seuocatis tetigit oculos
eoium et ꝯfestim uiderunt et secutist̃¬
remus ip̃m et diem pasche.c̃.iͦii. in¬
terpositis et erat indomo symous le¬
prosi. Simon fuerat leprosus ⁊ a dño
matheus publicanus. Multiq tudeorumr
sacerdotum ut et lazarumꝰ interficerẽt
bat et lararus ius erat discumbentiũ.
intertogantibus locapenatum et sedes
inferi diligenti nallatione indicauit.
et ita inferi longis temporibus ignoꝵ¬
trtandem inuenerunt poditorem

Expanded text:
 egrediente eo Jericho, secuta est eum turba multa . Pauci enim non audebant ingredi desertum propter latrones. Et ecce filius. Qui cum clamarent: Fili David, miserere nostri, et cum increparentur ut tacerent, magis clamabant. Stetit Jesus, et illis ad se vocatis tetigit oculos eorum, et confestim viderunt, et secutiremus ipsum, et diem Paschae cum quatuor interpositis, et erat in domo Simonis leprosi . Simon fuerat leprosus, et a Domino sblicanus. Multique Judaeorum sacerdotum, ut Lazarum interficerentbat, et Lazarus unus erat discumbentium. interrogantibus loca poenarum, et sedes inferni, diligenti narratione indicavit. Et ita inferni longis temporibus ignorati, tandem invenerunt proditorem
Abbreviated transcription (Latin):
inperam pastoralem .i. inuas quolac mulgẽ¬
batur. uel ferebat panem &. fundam. in ma¬
mitiruit & processit aduersum philisteum.
mis. Ego autem uenio ad te in nomine dñi.
ut sciat hodie uniuersa eccła hec: quia non ĩ
gladio saluat dominus. Cumq iecisset lapi¬
dem funda. percussit eum in fronte. secundo
quoq et tertio lapide. percussit eum in eodem
fabulantur quidam iudei. quod ferrum ga¬
lee & lorice dbsequium prestitit domino. dãs
locum lapidi.ut intraret ad hominem occi¬
dendum .&. ob hoc de inceps circunciso: fẽa
est cutello ferreo. que prius fiebat pet̾rino.
fugerunt itaq philistei. et istł ꝑsecutus
est usq ad portas accharon. dauid autem
breus non habet suo. ob hoc creditur quod ĩ
tropheum posint ea in ta bernatulo dñi. uñ
postea abymelechaccepit gladium. Cum¬
autem rediss dauid aprelio. ait saul ad
abuer. dequa stirpe est hic ad olescens. for¬

Expanded text:
in peram pastoralem, » id est vas quo lac mulgein peram pastoralem, » id est vas quo lac mulgevel ferebat panem, « et fundam manu tulit, et processit adversus Philisthaeum. mis, ego autem venio ad te in nomine Domini, ut sciat hodie universa ecclesia haec, quia non in gladio salvat Dominus. Cumque jecisset lapidem, funda percussit eum in fronte. Secundo quoque, et tertio lapide percussit eum in eodem fabulantur quidam Judaei, quod ferrum galeae loricae obsequium praestitit Domino, dans locum lapidi, ut intraret ad hominem occidendum, et ob hoc deinceps circumcisio facta est cum cultello ferreo, quae prius fiebat petrino. Fugerunt itaque Philisthaei, et Israel persecutus est eos, usque ad portas Accaron. « Tulit autem braeus non habet « suo. » Ob hoc creditur quod in trophaeum posuit ea in tabernaculo Domini. Unde postea Abimelech accepit gladium. Cumque rediisset David a praelio, ait Saul ad Abner: « De qua stirpe est hic adolescens? » For
Abbreviated transcription (Latin):
aliqui peehantes:. Ecce ascendebut goliath
exprobrans ut heri et midius tercuis & fuge¬
runt filii istł a facie erus. et ad intrans dd̾
audunt aptuibus uirum qui percussent
istum. ditabit Rex. et dabit ei filiam suam.
Cumq eum audiret elyab fiater eius. talia
scictiantem increpans enm timens. ne pug¬
naret et occumberet et respondit dauid. qͥd¬
increpas me: uel tia uerbum tantum est.
et non res .i. non ammo pugnandi. hoc
dico. sed ut remsuͣam. nungata sutit añ
uerba dauid ad saul & ait ad regem. egi
serunstius pugnabo aduersus philisteũ
nem et ursum. Cum inuasissent gregẽ:
ert igitur hic incirtucisus quasius
ex eis. domino me liberante. Tunc induit
eum saul armis suis et deposuit ea do.
quia non habebat armorum ꝯsuetudinẽ.
et tulit in maru baculum pastoralem.
Melegit de torrente .u. lapides limpidis¬
simos .i. planos e uolubies & misit eos

Expanded text:
aliqui praeliantes, ecce ascendebat Goliath aliqui praeliantes, ecce ascendebat Goliath exprobrans ut heri, et nudiustertius, et fugerunt Israelitae a facie ejus, et admirans David, audivit a pluribus viris: « Qui percusserit istum, ditabit eum rex, et dabit ei filiam suam. » Cumque audiret eum Eliab frater ejus talia sciscitantem, increpabat eum, timens ne pugnaret et occumberet. Et respondit David. increpas me? Vel ita: Verbum tantum est, et non res, id est non animo pugnandi hoc dico, sed ut rem sciam. Nuntiata sunt ante verba David ad Saul, et ait ad regem: « Ego servus tuus pugnabo adversus Philisthaeunem et ursum, cum invasissent gregem. Erit igitur hic incircumcisus quasi unus ex eis, » Domino me liberante. Tunc induit eum Saul armis suis: et deposuit ea David, quia non habebat armorum consuetudinem, « et tulit in manu baculum pastoralem, et elegit de torrente quinque lapides limpidissimos, » id est planos et volubiles, « et misit eos