comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ilit dicit. cum sumus incorpore¬
ntia peregrinamur adomino: ui¬
hẏs detur mͥ quod nequaquã pere¬
Ergrinan in corpore animã
diceret: si candem corpus. eẽ. censeret:
Quia si anima corpus ẽ et peregrinat᷑
in corpore: insua ergo substantia pere¬
grinatur. incorpore nec umquam po-¬
terit non peregrinari: quȩ sine se ẽẽ.
non poterit. Nulla autem res ipsãse
ullatenus amutit: quia non potest
quicquam esse post se. facilius enim
est aliquid prorsus aboleri ne quicquã
sit: quam se et amittere. et sibi suꝑ eẽ.
Aut igitur amma corpus ẽ & fefellit
apłs: aut si ꝑeregrinatur incorpore.
fortassis ac dicas. Quomodo hic tantũ
peregrinari dicitur anima. eo quod sit
incorpore: si resurrectionem ꝓbe credi¬
quoq eterna patria: non sine corporib
futuri sumus. Hic respondeas uelim:
Utrũ nam iccirco nunc anima peregri¬
pe corpus ut supra memoraui aggra¬
uat animam: non illo utiq pondere:

Expanded text:
i dicit: cum sumus in corporei dicit: cum sumus in corpore, peregrinamur a domino, uidetur mihi quod nequaquam peregrinari in corpore animam diceret, ei eandem corpus esse censeret, quia si anima corpus est et peregrinatur in corpore, in sua ergo substantia peregrinatur, nec umquam poterit non peregrinari quae sine se esse non poterit. nulla autem res ipsam se ullatenus amittit, quia non potest quidquam esse post se. facilius enim est aliquid prorsus aboleri ne quidquam sit, quam se et amittere et sibi superesse. ant igitur anima corpus est et fefellit apostolus, aut si peregrinatur in corpore, fortassis ac dicas: quo modo hic tan tum peregrinari dicitur anima eo quod sit in corpore? si resurrectionem probe crediquoque aeterna patria non sine corporibus futuri sumus. Hic respondeas: Velim, utrumnam idcirco nunc anima peregripe corpus, ut supra memoravi, aggravat animam non illo utique pondere
Abbreviated transcription (Latin):
quia illorum tantũ meminit. quoꝵ
species ꝑcorpus accepit: nichil. eẽ. credit:
quicqͥd tale non fuerit. Nec suspi rare
potest illi patriȩ. dequa inhanc pere¬
grinationem merito prccipitata ẽ: cũ
peregrinari se nesciat. Peregrinam se
uͦ incorpore scire non poterit: si corpus
.eẽ. se credit. Unde uir ille quẽ sui iam
substantia non latebat: sic ait. Cum su¬
mus in corpore: peregrinam᷑ a domino.
Audemus autem et bonam uoluntatem
habentus. magis peregrinari a corpore:
et p̃sentes. eẽ. ad dñm. Quid quȩsodici
clarius potest: Omnia corpora siue
crassa uł grauia. ut est aqua. uł t̃ra.
siue tenu̾a et leuia. ut est ignis. & aer.
siue illa quȩ ex his confuint seminalit
cocuntibꝰ: corporis nomine includi non
ambigit᷑. Quicqͥd autem quale libet
corpus ẽ dici potest. leuius corpus. te¬
nulis corpus. habiluis corpus. sublimiꝰ
corpus. clarius corpus: non tam̃ potest
dicinisi corpus. Apłs autem qui¬

Expanded text:
quia illorum tantum meminit, quorum quia illorum tantum meminit, quorum species per corpus accepit, nihil esse credit quidquid tale non fuerit, nec suspirare potest illi patriae, de qua in hanc peregrinationem merito praecipitata est, cum peregrinari se nesciat. peregrinam se uero in corpore scire non poterit, si corpus esse se credit, unde uir ille, quem sui iam substantia non latebat, sicait: cum sumus in corpore, peregrinamur a domino. audemus autem et bonam uoluntatem habemus magis peregrinari a corpore et praesentes esse ad dominum. quid, quaeso, dici clarius potest?, omnia corpora siue crassa uel grauia, ut est aqua uel terra, siue tenuia et lenia, ut est ignis et aer, siue illa quae ex his confiunt seminaliter coeuntibus corporis nomine includi non ambigitur. quidquid autem qualelibet corpus est, dici potest leuius corpus, tenuius corpus, habilius corpus, sublimius corpus, clarius corpus, non tamen potest dici nisi corpus. apostolus autem qu
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ suauitas alat: Aut aliquidistic cor¬
pulentum sapit: Aut aliquid molle
uł durum localit̃ tangitur: Uisus illiꝰ
clarescit prudentia: Tenebrescit insi¬
pientia. Auditus illius. fallacia offen¬
ditur: ueritate mulcetur: In localiter
illi fraglat ȩquitas: fecet iniquitas. Ua¬
nitate tabescit: uirtute pinguescit:
Miser ẽ contubernio stulticiȩ: beatus
complȩxii sapientiȩ. Totusigitur ocłs
est: quia totus uidet: et totum quod in¬
spicit uidet. Quodlibet autem corpus.
nec totum uidetur: nec totum uidet.
Totus auditus ẽ: quia totũ quod audit:
totus audit. Corpus autem. nichil totũ
audit: Et totus odoratur. gustat. ac
tangit: cum huiꝰmodi unitas & poten¬
tentia incorpore. eẽ. non possit. hoc
autem iccirco illi suapte natura ẽ: qͥa
Iibi hoc est uidere quod au dire. hoc audi¬
gere. S occurrunt animȩ. fantasiȩ cor¬
porum. quib ꝑsensus corporis affecta:
non locis. s fallaciis circum scribit᷑. Et

Expanded text:
tiae suauitas halat aut aliquid istic cortiae suauitas halat aut aliquid istic corpulentum sapit aut aliquid molle uel durum localiter tangit? uisus illius clarescit prudentia, tenebrescit insipientia. auditus illius fallacia offenditur, ueritate mulcetur. inlocaliter illi fraglat aequitas, foetet iniquitas, uanitate tabescit, uirtute pinguescit. miser est contubernio stultitiae, beatus conplexu sapientiae. totus igitur oculus est, quia totus uidet et totum quod inspicit uidet, quodlibet autem corpus nec totum uidetur nec totum uidet. totus auditus est, quia totum quod audit totus audit, corpus autem nihil totum audit. et totus odoratur, gustat ac tangit, cum huius modi unitas et potentia in corpore esse non possit. hoc autem idcirco illi suapte natura est, quia ibi hoc est uidere quod audire, hoc audigere. sed occurrunt animae phantasiae corporum, quibus per sensus corporis adfecta non locis, sed fallaciis circumscribitur, et
Abbreviated transcription (Latin):
non animam m̃bro debili localiter pul¬
sam. sed ab animȩ intentione uiuaci
menbrũ languore torpens. uelut qua¬
dam mortis uicinia dissidentem: ita
cum animalis cuiꝰpiam corpus disso¬
nantia su disciuerit. recurrentibus
ad regiones suas elementorum parti¬
culis anima non habens quo iitentio¬
nes suas explicet: pecudis deꝑit. huma¬
na requiescit. Abhis tam̃ tantum motibꝰ
quib corpus mouebat ꝑ loca: ipsa ꝑ tẽ¬
pus in localiter mota: Nonse nunc ali¬
qua uelutti corpuscula oculis m̃tis obiec¬
tent: ut animas positis corporib quȩ¬
dam loca acris. aut cuiꝰlibet elem̃ti oc¬
cupare credamus . Intellectum tuũ si po¬
tes intellige: cui sõli cum angło hec uide¬
re concessum ẽ. Nũ quippiam in intellec¬
tutuo. longum. latum. aut altum ui¬
des: Num splendor ullius corporeȩ lucis
ibi rutilat : Num aliquis cantilenȩ
modificatus et ꝑ tempus fluens canor il¬
lic insonat: Aut euanescentis fraglan¬

Expanded text:
non animam membro debili localiter pulnon animam membro debili localiter pulsam, sed ab animae intentione uiuaci membrum languore torpens uelut quadam mortis uicinia dissidere: ita cum animalis cuiuspiam corpus dissonantia sui dissederit, recurrentibus ad regiones suas elementorum particulis anima non habens quo intentiones suas explicet pecudis deperit, humana requiescit ab his tamen tantum motibus, quibus corpus mouebat per loca ipsa per tempus inlocaliter mota. Non se nunc aliqua ueluti corpuscula oculis mentis obiectent, ut animas positis corporibus quaedam loca aeris aut cuiuslibet elementi occupare credamus. intellectum tuum, si potes, intellege, cui soli cum angelo haec uidere concessum est. num quippiam in intellectu tuo longum, latum aut altum uides? num splendor ullius corporeae lucis ibi rutilat P num aliquis cantilenae modificatus et per tempus fluens canor illic insonat aut euanescentis fraglan
Abbreviated transcription (Latin):
tum corpus implebat anima. nec pocest
adicipleno quippiam: quin suꝑfluat.
Ergo fortassis ex alandum ẽ. aliquid ani¬
mȩ. uł eructuandũ. aut quo quomo¬
do digerendum: eo qd non integrũ corpꝰ.
non integram capiat animam: Hȩc cer¬
te absq ambiguo consequi necesse ẽ:
potest: illud potuis intuere. quod non
anima imꝑandiuim ꝑdidit: s uires
seruiendi manus amisit. Illo enim ut
puta sanguinis impetu conb̾entiũ ele¬
m̃torum armonia turbata. corpori adi¬
mitur seruiendi possibilitas. & animo
dominandi accedit difficultas: & incipit
ẽẽ oneri: quod erat usui. Non tam̃ ani¬
ma mouendi iumꝑdidit: si menbrũ
conuenient̃ se necessariȩ motioniñ
p̃buit Et inquolibet oculis capto. qͣn¬
tum ad anima inspectat. remanet iuis
uidendi corporalia ꝑ corpus: s organa
menbrorum deficiunt. quib poten¬
tias suas exerat: ad sentenda corporea:
Sicut gͦ ratione ꝑspicua claret liquido.

Expanded text:
tum corpus inplebat anima, et potest tum corpus inplebat anima, et potest adici pleno quippiam quin superfluat ? ergo fortassis exhalandum est aliquid animae uel eructuandum aut quoquo modo digerendum eo quod non inte- \' grum corpus non integram capiat animam. haec certe absque. ambiguo consequi necesse est,potest, illud potius intuere quod non anima imperandi uim perdidit, sed uires seruiendi manus amisit. illo enim ut puta sanguinis inpetu coniuentium elementorum harmonia turbata corpori adimitur seruiendi possibilitas, et animo dominandi accidit difficultas et incipit esse oneri quod erat usui. non tamen anima mouendi uim perdidit, sed membrum conuenienter se necessariae motioni non praebuit, et in quolibet oculis capto, quantum ad animam spectat, remanet uis uidendi corporalia per corpus, sed organi membra deficiunt, quibus potentias suas exserat ad sentienda corporea. sicut ergo ratione perspicua claret liquido
Abbreviated transcription (Latin):
ferre iudicio: transeamus ad animata
uiuentia: quȩ non solum uiuunt
s etiam sentiunt. Est ergo inpecude
corruptibile corpus. & mortalis anima:
quȩ uitam corporis. nec anticipat. nec
posticipat. Uis ergo uitȩ seminalis
quam in herbis arbustisq reppimus.
in corpore pecudis ꝑ appetitus animȩ
sensum motumq tribuit. Sic tamen
si ipsum corpus conuenienter elem̃tis
analogicȩ concinnentibꝰ ꝓbe ualeat:
ut nutib animȩ consentaneo moti¬
onis concordet obsequio. Quomodo
autem fit ut anima codem nutusanũ
infirmũq m̃brũ disparilit̾ moueat:
Ecce ille. leuȩ manus uigore ualeat:
usum dexterȩ. ictu ut ad solet humo¬
ris amisit: manus reliquo adherens
corpori. et si non in eodem uigore. in
eadem ꝑmanet specie: nec tam̃
seruit nutib animȩ. Quiddi rid¬
cemus: pulsa exinde localit̃ pore
cessit anima:. & quo abiit. qui¬
Quo inde discessit: S forte ad .i. reli¬
quam partem sui se contulit: sediam to¬

Expanded text:
ferre iudicio, transeamus ad animata ferre iudicio, transeamus ad animata uiuentia, quae non solum uiuunt, sed etiam sentiunt. Est ergo in pecude corruptibile corpus et mortalis anima, quae uitam corporis nec anticipat nec posticipat. uides ergo. uitae seminali, quam in herbis arbustisque repperimus, in corpore pecudis per adpetitus animae sensum motumque tribui, sic tamen, si ipsum corpus conuenienter elementis analogice concinentibus probe ualeat, ut nutibus animae consentaneo motionis concordet obsequio. quo modo autem fit ut anima eodem nutu sanum infirmumque membrum dispariliter moueat? ecce ille laeuae manus uigore ualet, usum dexterae ictu ut adsolet humoris amisit: manus reliquo adhaerens corpori, etsi non in eodem uigore, in eadem permanet specie, nec tamen seruit nutibus animae. quid dicemus, pulsa exinde localiter cessit anima? et quo abiit, quo inde discessit? sed forte ad reliquam partem sui se contulit: sed iam to
Abbreviated transcription (Latin):
ut unũ aliquod ex om̃ĩ seminũ genere
delegamꝰ. Oranum certe tritici quante
sit magnitudinis scimus: eusdem capa¬
citatem. sui ad modum mole metim᷑. Cuiꝰ¬
siquid int̾num corporeũ uidere uelimꝰ:
scisso eodem. nichil nisi tantum candentis
farris aspicimus: quantũ breuis capaci¬
tas tenuissimȩ cutis includit. Ecce tͥ in
spatio corporali summã grani triticei.
datu nunc in hoc eodem granulo cor¬
poralit̃ mͥ tumores germinũ: herbarũ
uirentia: calamosstipularum: spica¬
rum hyspida: leuia palearum: pin¬
giua frugum: atq ex his in defessis
multiplicandorum semina seminũ quȩ
omĩa in illo sunt granulo causalibꝰ reposi¬
ta secretis. Nunc gͥ aut cuncta quȩ de se¬
minib prodeunt in tra cadem semina cor¬
poraliter ostende. aut herbarum quoq
uitam in corpoream confitere: & p untia
si placet corporcam hominis animã: et
corpoream fru ticis uitam. Quod quia
nemo hominum in columi potest

Expanded text:
ut unum aliquod ex omni seminum genere ut unum aliquod ex omni seminum genere deligamus, granum certe tritici quantae sit magnitudinis scimus eiusdemque capacitate si adsi quid internum corporeum videre velimus, scisso eodem nihil nisi tantum candentis farris aspicimus quantum brevis capacitas tenuissimae cutis includit. Ecce tibi in spatio corporali summam grani triticei. Da tu nunc in hoc eodem granulo corporaliter mihi tumores germinum, herbarum virentia, calamos stipularum, spicarum hispida, levia palearum, pinguia frugum, atque ex his indefessis multiplicandorum semina seminum quae omnia in illo sunt granulo, causalibus reposita secretis. Nunc igitur aut cuncta quae de seminibus prodeunt intra eadem semina corporaliter ostende aut herbarum quoque uitam incorpoream confitere et pronuntia, si placet, corpoream hominis animam et corpoream fruticis uitam. quod quia nemo hominum incolumi potest
Abbreviated transcription (Latin):
pacto machinam̃to quodam. sursum
ũsus unda grauior obnaturam cogit᷑:
Et aeris amminiculo. inangustos tuboꝵ
meatus ui compulsa. labro tenꝰ supra
sumiũ putei ex pressa prolabitur. Hec
gͦ dissonantia contrariorum sibi corpoꝵ.
ut quodlibet uiuens corpus existat. in
quãdam continentiam cogitur: nutu
creatoris. Ex his autem elem̃tis quatuor
quȩ moderate musiceq in arboris uitam
ibi concinunt. si quid contra m̃suram
uł suꝑfuit forte ut defuit: egrescit ar¬
bor ipsa. Primũ de hinc emorit᷑ ueluti
uicta languore. Cernis istic dissonantib
ab unitatis concinentia corporis partibꝰ.
uitam potius a corpore deseri: quam cor¬
pus auita dimitti: Constat igitur om¬
nem uitam. nec localit̃ abscedere a cor¬
pore: nec in corpore uelut in loco. eẽ. nec
localiter corpus accedere. Hic si causali¬
um rationum secreta rimare animadũ¬
tas. licet defore fixis uiuentib animã.
sed non defore in corpoream uitam: atq

Expanded text:
pacto machinamento quodam sursum pacto machinamento quodam sursum uersus unda. grauior ob naturam cogitur et aeris adminiculo in angustos tubulorum meatus ui conpulsa labrum tenus supra summum putei expressa prolabitur. haec ergo dissonantia contrariorum sibi corporum, ut quodlibet uiuens corpus exsistat, in quandam concinentiam cogitur nutu creatoris. ex his autem elementis quattuor, quae moderate musiceque in arboris uita sibi concinunt, si quid contra mensuram uel superfuit forte uel defuit, aegrescit arbor ipsa primum, dehinc emoritur ueluti uicta languore. cernis istic dissonantibus ab unitatis concinentia corporis partibus uitam potius a corpore deseri, quam corpus a uita dimitti. constat igitur omnem uitam nec localiter abscedere a corpore nec in corpore uelut in loco esse nec localiter corpori accedere. Hic si causalium rationum secreta rimare, animaduertas licet defore fixis uiuentibus animam, sed non defore incorpoream uitam. atque
Abbreviated transcription (Latin):
semina conuenisse. Est illi uidelicet
tr̃a in crassitudine: aqua inhumorẽ aer
in progressione. ignis ingermine. Si
aut de aere ẽ anima. aut aeri similisut
tu pronuntias: ergo arborem non nega¬
bis animatam: qui aꝑspicuum ẽ aeri
similem eẽ. naturam. Inferiora nempe
rato rerum ordine: suꝑiorib afficiunt᷑.
Transacto scilicet frigore brumali ꝑ con¬
uersionem cęli. recursu syderum. calor
suꝑne ueniens: aerem sibi & loco & na¬
tura proximum: pͥus afficit. Qui qͣm
tanto gradu ignicedit. quanto ipse a¬
quis eminet: ꝑ radices arborum t quoꝵ¬
piam germinũ de t̾rȩ intimis. aquas at¬
trahit: eo quod ignis elem̃tum. omnia
naturaliter rapiens. tepefactum aerẽ
ad se cogit: Perq arboris medullam. si¬
cut ipse haurit aerem: sic aer aquam: sic
aqua tr̃am. Unde est quod etiam nos ꝑ
fłstucam uł cuiꝰ cemodi tibiam. ad trac¬
to aere. aquas in difficulter haurimus:
Ce eꝓuteorum profundis. artificiose cõ¬

Expanded text:
semina conuenisse. est illi uidelicet semina conuenisse. est illi uidelicet terra in crassitudine, aqua in humore, aer in progressione, ignis in germine. si autem de aere est anima aut aeri similis, ut tu pronuntias, ergo arborem non negabis animatam, quia perspicuum est aeri similem illi inesse naturam. inferiora nempe rato rerum ordine a superioribus adficiuntur: transacto scilicet frigore brumali per conuersionem caeli recursu siderum calor superne ueniens aerem sibi et loco et natura proximum prius adficit. qui quoniam tanto gradu igni cedit, quanto ipse aquis eminet, per radices arborum uel quorumpiam germinum de terrae intimis aquas adtrahit eo quod ignis elementum omnia naturaliter rapiens tepefactum aerem ad se cogit, perque arboris medullam sicut ipse haurit i l aerem, sic aer aquam, sic aqua terram. unde est quod etiam nos per fistulam uel cuiusce modi tibiam adtracto aere aquas indifficulter haurimus, et e puteorum profundis artificiose con
Abbreviated transcription (Latin):
tas debet. atquantas potest creatori suo
totus homo referat. qui illi in effabilis
benignitatis largitate essentiam cum
lapidib: uitam seminalem cum her-¬
bis et arborib: uitam sensualem can-¬
demq animalem cum pecudib. uitã
tationalem cum angłis dedit. Igitur
ut herbarum quoq et fruticum. uitã
in corpoream eẽ pateat. eandemq non
amitti a corpore sed dimitti: quero a te
herbas & asbusta utrumne neges uiue¬
re: anforsitan dicas hisipsis uiuentib
aliquib ut uiuant. animas in eẽ. Sed
animata si essent. motu ꝓprio non ca¬
rerent: quia sunt quȩ mouent᷑ mo¬
tu non ꝓprio: Sentirent etiam uulnꝰ
inflictum. S hȩc talib nonin. eẽ. ł de
ossi. um sectione. et capillorum atq ungui¬
um precisione cognoscimꝰ: quȩ sine ullo
sensu doloris abscidimus: est ergo etiã
ibi uita: ubi non est anima. Aspice nunc
ad conficiendam hanc ipsam arboris ui¬
tam. omĩum elem̃torum particulatim

Expanded text:
tas debet, at quantas potest, creatori suo tas debet, at quantas potest, creatori suo totus homo referat, qui illi ineffabilis benignitatis largitate essentiam cum lapidibus, uitam seminalem cum herbis et arboribus, uitam sensualem eandemque animalem cum pecudibus, uitam rationalem cum angelis dedit. igitur ut herbarum quoque et fruticum uitam incorpoream esse pateat eandemque non amitti a corpore, sed dimitti, quaero a te herbas et arbusta utrumne neges uiuere, an forsan dicas his ipsis uiuentibus aliquibus ut uiuant animas inesse. sed animata si essent, motu proprio non carerent, quia sunt quae mouentur motu non proprio. sentirent etiam uulnus inflictum. sed haec talibus non inesse uel de ossuum sectione et capillorum atque unguium praecisione cognoscimus, quae sine ullo sensu doloris abscidimus. est ergo etiam ibi uita, ubi non est anima. Adspice nunc ad conficiendam hanc ipsam arboris uitam omnium elementorum particulatim
Abbreviated transcription (Latin):
hunc corporis usum. descrtorem animi.¬
& Quod ut magis pateat hoc ipsum di¬
ligentius uentilemꝰ: atq ab extremo
uiuentium genere adrationalem quo¬
q uitam ordinatim gradatumq ue¬
namus. ut tra illa memoriam. consi¬
lium uoluntatẽ. quib humanȩ animȩ
confic unitas uidere possimus. Quamli¬
bet rationali atq in rationali meminis¬
se commune sit. unde non ⁊ absq uͦ di¬
citur. in memoria. cẽ. hominis pecudisq
confiniũ. Nam & nidos ciconiȩ. atq hy¬
rundines. post annum reuisunt: &
equistabulare petunt. et canes dominos
recognoscunt. S qm̃ animȩ beluarũ.
et sumagines locorum naturalit᷑ reti¬
nent. ipsius tam̃ substantiȩ suȩ scien-¬
tiam non habent: in recordatione cor¬
poralium rerum quas ꝑcorporis sensus
hauserunt. necessarioremanent: &
ratiocinandi nonh abentes ocłm. ñ di¬
cam suprase aliquid: sed se ipsas ude¬
re non possunt. Grãs ergo si non quan¬

Expanded text:
hunc corporis usum, Desertore animi.hunc corporis usum, Desertore animi. Quod ut magis pateat hoc ipsum diligentius ventilemus, atque ab extremo viventium genere ad rationalem quoque vitam ordinatim gradatimque veniamus. Ut tria illa memoriam, consilium, voluntatem, quibus humanae animae constat unitas, videre possimus, quamlibet rationali atque irrationali meminisse commune sit. citur in memoria esse hominis pecudisque confinium. nam et nidos ciconiae atque hirundines post annum reuisunt, et equi stabula repetunt, et canes domi- \' nos recognoscunt. sed quoniam animae belluarum etsi imagines locorum naturaliter retinent, ipsius tamen substantiae suae scientiam non habent, in recordatione corporalium rerum, quas per corporis sensus hauserunt, necessario remanent et ratiocinandi non habentes oculum, non dicam supra se aliquid, sed se ipsas uidere non possunt. gratias ergo, si non quan
Abbreviated transcription (Latin):
patioris.: Nec umquam ꝑ exigui corporis
hominẽ magnanimen uere diceremꝰ cũ
ingentis corpulentiȩ. pulsillanimosple¬
rumq dicamꝰ. Sicut dicamus. magnus¬
animus moysi cum rubri maris uias in¬
trepidus ductor intrauit: & parui ani¬
mi popłs qui hoc ipsũ facillimũ factu
fore dõ promittente non credidit. Ecce
populi totius animo. unius hominis a¬
nimus sinc ambiguitate maior ẽ: ui
delicet uirtute: non mole. Qm̃ si mole.
unius. ñ dico multarũ. Est gͦ in anima
qualitas: s quantitas non est. Q m̃ qd
affectuum mutabilitati subiacet. qua¬
litatem recipit: Quod uero non habet
molem: ñ habet quantitatẽ. Hinc ẽ qd̾
emoriens omne corpus animatum non
amittit animam. s dimittit: Quia
non egreditur. qd̃ non includit᷑. Nec
amittit᷑. quod non tenet᷑. Si enim tenet᷑.
ñ amittitur: et si non amitteret᷑. nemo
moreret᷑. Unde non poctice. s philoso¬
phice papinus ait. Odi artus. fragilẽq

Expanded text:
pacioris. Nec unquam perexigui corporis pacioris. Nec unquam perexigui corporis hominem magnanimum vere diceremus, cum ingentis corpulentiae pusillanimes plerumque dicamus. Sicut dicimus, magnanimus Moyses cum Rubri maris vias intrepidus ductor intravit; et parvi animi populus, qui hoc ipsum facillimum factu fore Deo promittente non credidit. Ecce populi totius animo unius hominis animum sine ambiguitate majorem dicimus: videlicet virtute, non mole. Quoniam si mounius, non dico multarum. Est ergo in anima qualitas, sed quantitas non est: quoniam quod affectuum mutabilitati subjacet, qualitatem recipit: quod vero non habet molem, non habet quantitatem. Hinc est quod emoriens omne corpus animatum non amittit animam, sed dimittit: quia non egreditur quod non includitur: nec amittitur quod non tenetur. Si enim tenetur, non amittitur: et si non amitteretur, nemo moreretur. Unde non poetice, sed philosophice Papinius ait: ... Odi artus fragilemque
Abbreviated transcription (Latin):
in loco ẽ. Nec tempis. quia sempiterni¬
tas ẽ. Nec actum: qm̃ quietus agit.
Nec passionem: quia non patitur. Iam Er¬
decima immo prima ẽ ipsa substantia:
de qua hec p̃dicam̃ta texuntur. huma
recipit: ita subiacet qualitati. Nam sic̃
de quopiam quale sit corpus eiꝰ inqui¬
rimus: sic uidelicet qualitas corporis
indicatur. Flauus est ille. uł oculatꝰ.
Pallet ille uł niger ẽ. Sinuero de anima
consulamus: ita nob̾ qualitas eius osten¬
ditur. Suꝑba ẽ. humilis ẽ. iracundia:
tranquilla ẽ. U alde meminit: aut ce¬
lerit᷑ obliuiscitur. Quantitas itidem
corporis si queratur: uire nob̃ dicit᷑.
luius inpedes quinq ꝓtendit᷑ longi¬
tudo: Latus ẽ duob itidem pedib:
habet incrasso tantũdem. Nũ qͣn¬
titas animȩ istis signatur indicũs:
aut in illa longum ut latũ. ut spissũ
aliquid inuenit᷑: quod suta ẽ tanto qͥsq
maioris erit animȩ: quanto corporis ca¬

Expanded text:
in loco est. Nec tempus, quia sempiterniin loco est. Nec tempus, quia sempiternitas est. Nec actum, quoniam quietus agit. Nec passionem, quia non patitur. Jam decima, immo prima est ipsa substantia, de qua haec praedicamenta texuntur. CAPUTrecipit, ita subjacet qualitati. Nam si de quopiam quale sit corpus ejus inquirimus, sic videlicet qualitas corporis indicatur. Flavus est ille, oculatus est, pallet ille vel niger est. Sin vero de anima consulamus, ita nobis qualitas ejus ostenditur; superba est, humilis est, iracunda, tranquilla est: valde meminit, aut celeriter obliviscitur. Quantitas itidem corporis si quaeratur, jure nobis dicitur, illius in pedes quinque protenditur longitudo, latus est duobus itidem pedibus, habet in crasso tantumdem. Num quantitas animae istis signatur indiciis, aut in illa longum vel latum vel spissum aliquid invenitur? Quod si ita est, tanto quisque majoris erit animae, quanto corporis ca
Abbreviated transcription (Latin):
simul accipit formas: et ꝑ eiusdem cor¬
poris partem quod ẽ auditus. cotasimul
accipit uoces.: et ꝑ exiguum nariũ m̃
aliquatenus apparuit. cum nondum
de principali hoc est de rationali nr̃o
disputauerim. in quo utiq incorpora¬
litas atq in localitas clarius elucebit.
quatinus anima nec quantitati subia
quantitas eẽ nonpossit. quia sibuta
mutuo hȩc eadem nexa sunt. ut aut
utrumq in aliquo eẽ possit. aut neu¬
trum. Ex illis aristotelicis catagoriis
nulli prorsus subiacet eeñtia diuina. Rur¬
sus anima humana: non om̃ib subia¬
cet. Porro corpus quodlibet: subiacet
omĩb. Nlam de dõ non dicimꝰ quał est.
quia non potest comparari quasi ad
aliud: ut dicatur talis ẽ. Nec dicimus
quantus ẽ. quia ñ mole magnꝰ ẽ nec
quid habet: quia nichil ñ habet. Nec
quomodo ẽ: quia ipse modꝰ ẽ. Nec ha¬
bitum eius in quirimꝰ: quia continet
omĩa. Nec locum: quia non nisi corpꝰ

Expanded text:
simul accipit formas et per eiusdem corsimul accipit formas et per eiusdem corporis partem, quod est auditus, tota simul accipit uoces et per exiguum narium aliquatenus apparuit, cum nondum de principali, hoc est, de rationali nostro disputaverim; in quo utique incorporalitas atque illocalitas clarius elucebit: quatenus anima nec quantitati subjacquantitas esse non possit, quia sibi ita mutuo haec eadem nexa sunt ut aut utrumque in aliquo esse possit, aut neutrum. Ex illis Aristotelicis Categoriis nulli prorsus subjacet essentia divina. Rursus anima humana non omnibus subjacet. Porro corpus quodlibet subjacet omnibus. Nam de Deo non dicimus qualis est, quia non potest comparari quasi ad aliud, ut dicatur, talis est. Nec dicimus quantus est, quia non mole magnus est. Nec quid habet, quia nihil non habet. Nec quomodo est, quia ipse modus est. Nec habitum ejus inquirimus, quia continet omnia. Nec locum, quia non nisi corpus
Abbreviated transcription (Latin):
situdine sui aliquid etiam medium: ex¬
teriora namq incorporib omĩno nulla
e̾ent: sunterna quoq ñ essent. Quodli¬
bet gͦ corpus. etiam si clausum manu
in exteriorib suisꝑ totum tangatur:
ininteriorib certe ñ tangitur. hinc
patet omne corpus totum simul tan-¬
gi non posse: nec uno in loco eẽ:quam¬
libet minimũ totumposse. Ut puta
granum papaueris. aut qͦ talibet pars
grani ipsius. quod illic non habet
ininferiora sua ubi suꝑiora:. nec illic
dextra ubi sinistra: nec anteriora illic
uidet. et tota uis orum recolit: & tota
audit. et tota sonorum reminis cat᷑
et tota odoratur. et tota odorũ memi.¬
nit: et tota ꝑlinguam atq ut uolunt
ali ꝑpalatum sapores sentit. eos demq¬
iuixta necessitatem localitatis tempoꝵ
sicut supra disscrui. quod anma totũ cor¬
pus tota uegetat. et toto nichilominus
iuuente corpore totoq sentiente ꝑmi
numã partem corporis quod ẽ uisus. cota

Expanded text:
situdine sui aliquid etiam medium. exsitudine sui aliquid etiam medium. exteriora namque in corporibus omnino nulla essent, si interna quoque non essent. quodlibet ergo corpus etiamsi clausum manu in exterioribus suis per totum tangatur, in interioribus certe non tangitur. hinc patet omne corpus totum simul tangi non posse, nec uno in loco esse quamlibet minimum totum posse, ut puta granum papaueris aut quotalibet pars grani ipsius quod illic non habet inferiora sua ubi superiora, nec illic dextra ubi sinistra, nec anteriora illic uidet et tota uisorum recolit et tota audit et tota sonorum reminiscitur et tota odoratur et tota odorum meminit et tota per linguam atque, ut uolunt alii, per palatum sapores sentit eosdemqm autem uidetur iuxta necessitatem localitatis temporum, sicut supra disserui, quod anima totum corpus tota uegetat et toto nihilominus uiuente corpore totoque sentiente per minimam partem corporis, quod est uisus, tota
Abbreviated transcription (Latin):
in partes amius quȩat. ut moueripar¬
te sui ꝓ corporis parte possit nec. ne:
uideamꝰ Ac pͥmũ illud excutiendȩ que¬
stionis huiꝰ. potissimũq sit nob̾ ut
si habet partesanimus. secari possit in
partes. Aduertamus gͦ animũ. quod
nullum corpus aut tangi simul totũ.
aut simul tangere cotum potest: & aĩa
insius quib ꝙ motib uł actibꝰ tota simul
est. Namut supra disputauimꝰ. omẽ corpꝰ
quamlibet magnũ. quamlibet mini-¬
mũ. habet longitudinem. latitudinẽ.
altitudinem: subiacet autem ꝓnumero
partium. sex utiq motib mouet᷑ autẽ
omne corpus sursum. deorsum: in dex¬
trum ac sinistrum: prorsus & retrorsus:
mouetut autem etiam motu septimo:
sic̃ ẽ rota. & spheroides. Qui ꝑtectus
motus ad ȩtñitatis inditium: a se & ꝑse
et in se ꝑagitur. Omne gͥ corpus ut di¬
.ximus. sex partes habens. sex motib¬
subiacens subiacens: habet utiq ꝓcras¬

Expanded text:
in partes animus queat, et amoveri parin partes animus queat, et amoveri parte sui pro corporis parte possit, nec ne, videamus. Ac primum illud excutiendae quaestionis hujus potissimumque sit nobis, ut, si habet partes animus, secari ppartes. aduertamus ergo animo, quod nullum corpus aut tangi simul totum aut simul tangere totum potest, et anima in suis quibusque motibus uel actibus tota simul est. nam, ut supra disputauimus, omne corpus quamlibet maximum quamlibet minimum habet longitudinem latitudinem et altitudinem. subiacet autem pro numero partium sex utique motibus. mouetur autem omne corpus sursum deorsum, in dextrum ac sinistrum, priorsus et retrorsus. mouetur autem etiam motu septimo, sicut est rotae et sphaeroidis, qui perfectus motus ad aeternitatis indicium a se et per se et in se peragitur. omne igitur corpus, ut diximus, sex partes habens, sex motibus subiacens habet utique pro cras
Abbreviated transcription (Latin):
tinus adid exprimendum. siue figuran¬
dum. agitur motus menbri: ad quod co¬
gitandum transiit nutus anuni: Scabit
ergo anma in contemplatione formarũ:
ut moueat corpus in figuratione forma¬
biliũ. Quȩ formarũ ueritas: nisiratio
nali conspicabilis non est. Stat enĩ oĩs
anima. in appetitu rationalis: & incon¬
silio. Non autem credibile ẽ quod cum
nutu animȩ scriptoris manus ad scri¬
bendum mouet᷑. Anima quoq manꝰ
agitatione moueat᷑. Queni si litterarũ
formas immobilit̾ atq in localit̾ aspi-¬
ceret: casdem motu digitorum localit̃
formare non possit. S forsitan dicis illa
pars animȩ quȩ inscribentis digitis ẽ
mouetur: & rłqͣ non mouet᷑. Hoc illi
porro contendunt: qui animam parti¬
bilem putant. Quam quã in dissotia¬
bili consequentia. si corporca foret.
partilis foret: quia et partile quod
corporcum: et corporeum omne qd̃
partule. Inquiramus igitur. discidi ne¬

Expanded text:
tinus ad id exprimendum siue figurantinus ad id exprimendum siue figurandum agitur motus membri, ad quod cogitandum transiit nutus animi? stabit ergo anima in contemplatione formarum ut moueat corpus in figuratione formabilium, quae formarum ueritas nisi ratnali conspicabilis non est. Stat enim omnis anima in appetitu rationali et in consilio. Non autem credibile est quod, cum nutu animae scriptoris manus ad scribendum movetur, anima quoque manus agitatione moveatur: quae nisi litterarum formas immobiliter atque illocaliter aspiceret, easdem motu digitorum localiter formare non posset. III. Sed forsitan dicis: Illa pars animae quae in scribentis digitis est, movetur, et reliqua non movetur. Hoc illi porro contendunt qui animam partilem putant, quanquam indissociabili consequentia, si corporea foret, partilis foret. Quia et partile quod corporeum, et corporeum omne quod partile. Inquiramus igitur si discindi
Abbreviated transcription (Latin):
ab eadem anima corpus et temporalit̃
et localit̾ moueri: cãdem uͦ a corpore lo¬
caliter non moueri. Atq ut boc ipsum si
quomodo queam uerbis planum faciã:
ad tentiorem michi lectorem opus ẽ. Eece
ad aliquid scribendum. uł fabre faci¬
endum. ut manus moueat᷑: animȩ nu¬
tus intenditur. Anima conspicat᷑ in cor¬
poreas in localiter formas.  quibus
in dissotiabiliter uincta. siue suꝑiecta
subiectis. siue suꝑiectis subiecta. et m̃¬
brum tota mouet: et formarũ ueritatẽ
tota conspicit. et totum prȩt̃ hoc corpꝰ
ubiq tota senfificat. Cum ergo ut dictũ
est ȩcernis illis isdemq semꝑ formis inten¬
ta. ad exempla eardẽ formarũ tecͣgonũ
suie sexagonũ. uł rotundũ corporeũ
ꝑcorpus efficere molitur: certe si ali¬
orsum mentem ocłm scilicet suũ u̾¬
terit. ut puta uolens quadrũ facere.
rotundum cogitat. aut uolens scribere pau¬
li nom̃. cogitet nom̃ sy monis. Nonne ꝓ¬

Expanded text:
ab eadem corpus et temporaliter ab eadem corpus et temporaliter et localiter moueri, eandem uero a corpore localiter non moueri. Atque ut hoc ipsum, si quo modo queam, uerbis planum faciam, adtentiorem mihi lectorem opus est. ecce ad aliquid scribendum uel fabrefaciendum ut manus moueatur animae nutus intenditur. anima conspicatur incorporeas inlocaliter formas, quibus indissociabiliter iuncta siue superiecta subie ctis sine subiecta superiectis et membrum tota monet et formarum ueritatem tota conspicit et totum praeter hoc corpus ubique tota sentificat. cum ergo, ut dictum est, aeternis illis hisdemque semper formis intenta ad exempla earundem formarum tetragonum siue hexagonum uel rotundum corporeum per corpus efficere molitur, certe si aliorsum mentem oculum scilicet suum uerterit, ut puta uolens quadrum facere rotundum cogitet aut uolens scribere Pauli nomen cogitet nomen Simonis: nonne pro
Abbreviated transcription (Latin):
pus ꝑtinet: tunc ergo istud. ad princi¬
pium temporisꝑtinet. ñ ad tempus:
quia temporancum motum. stabilitas
t̃c uelle: stabilis motus c̃: hic oportet
accipias. nichil moueriposse: nisi
ab inmoto. Atq ut id doceamꝰ exemplo:
digitum certe nisistante manu moue¬
re non possumus. Motus autem brachii
ab humeri stabilitate ẽ. Et ut ñ dutiꝰ
inmorem᷑: ingradiendo utiq pes unus figen¬
diis ẽ: ut aliter ꝓmoueri queat. Tene istud
cum paulisꝑ animimotũ. a corporis mo¬
tu discerminus. Nam sicut ut supradictũ
est. ds̃stabiliter mouet᷑ sic anima tempo¬
raliter. Temporale ẽ autem: quod paulo
ante suꝑba. nunc humilis: pͥuis lȩta. nunc
tristis: dilȩx̃ ante. nunc odit: prius ali¬
quid oblita: nunc meminit. Huiꝰcemodi
autem motib anima non commnunicat
corpori: quib in moto nichilhomins
corpore: mouet᷑. Unde datur intelligi
anuimam ꝑ tempus in localit᷑ moueri: atq

Expanded text:
pus pertinet. tunc ergo istud ad principus pertinet. tunc ergo istud ad principium temporis pertinet, non ad tempus, quia temporaneum motum stabilitas tunc uelle stabilis motus est. hic oportet accipias nihil moueri posse nisi ab inmoto, atque ut id doceamus exemplo, digitum certe nisi stante manu mouere non possumus, . motus autem brachii ab humeri stabilitate est. et ut non diutius inmoremur, in gradiendo utique pes unus figendus est, ut alter promoueri queat. tene istud cum paulisper animi motum a corporis motu discernimus. nam sicut, ut supra dictum est, deus stabiliter mouetur, sic anima temporaliter. temporale est autem, quod paulo ante superba, nunc humilis, prius laeta, nunc tristis, dilexit ante, nunc odit, prius aliquid oblita, nunc meminit. huius modi autem motibus animae non communicat corpus, quibus inmoto nihilominus corpore mouetur, unde datur intellegi animam per tempus inlocaliter moueri atque
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ quoq ꝑdidit partem. Cumuͦ parte
auime: perit pars memoriȩ. Anima gͦ
cuiꝰ inminuta substantia ẽ: minus debet
utiq meminisse. Ac ꝑhoc silocalis ẽ ani¬
ma. multimoda potest sectione cõminui.
et frequentia comminutionis aboleri.
Sed quia istud mens sana nec dicam docta
non recipit: ut in localitas animȩ. quan¬
tum ꝑ nos subope diuina ꝓferri potue¬
rit magis appareat: de motib disseramꝰ.
Quia dubium non erit. si corpus ẽ quod
mouetur localiter. itanon eẽ corpus. qd̾
localiter non mouetur. Tres ergo. eẽ. motꝰ.
tres ẽẽ motus stabilem. in localem. localẽq
iam notum ẽ. Stabilis motus. dei ẽ: in lo¬
calis. animȩ. localis. torporis. Stabilis
motus ẽ. quod ds̃ creaturam ñ semꝑ fe¬
cit: et tam̃ eandem ñ noua uoluntate.
tunc creare uoluit. cum creauit: quia
semꝑ tunc uoluit ereare: cum fecit. Tc̃:
temporis significatio ẽ Semꝑ᷑. ñ ad tẽ¬

Expanded text:
mae quoque perdit partem. cum parte uero mae quoque perdit partem. cum parte uero animae perit pars memoriae, anima ergo, cuius inminuta substantia est, minus debet utique meminisse. ac per hoc si localis est anima, multimoda. potest sectione comminui et frequentia comminutionis aboleri. sed quia istud mens sana, ne dicam docta, non recipit, ut inlocalitas animae, quantum per nos sub ope diuina proferri potuerit, magis adpareat, de motibus disseramus, quia dubium non erit, sicut corpus est quod mouetur localiter ita non esse corpus quod localiter. non mouetur. XVIII. TRES ESSE MOTVS. Tres ergo esse motus, stabilem, inlocalem localemque iam notum est. stabilis motus dei est, inlocalis animae, localis corporis. stabilis motus est quod deus creaturam non semper fecit, sed tamen eandem non noua uoluntate tunc creare uoluit cum creauit, quia semper tunc uoluit creare cum fecit. tunc temporis significatio est, semper non ad tem
Abbreviated transcription (Latin):
nemo dubitat. Nam & cum flamꝰ ac re¬
flamus. particulas cius haurimꝰ & red¬
dinus. quas in pastum totius corporis ue¬
nȩ ille capiunt. quas arterias greci uo¬
cant ꝑquas idem aer intemꝑam̃tũ triũ
elementorum. pulmonũ quoq indefes¬
sa agitatione. disꝑgit᷑. S si haustus aer
uixta sententiam tuam ad animȩ ꝑti¬
uet pastum. quia scilicet res aeria con¬
uenienter alit᷑ acre: ergo sicut supra
dictum est cum corpore quod uegetat
recipit sectionem. Hiscerte memoriȩ: ad
totam sine questione animam ꝑtinct.
Omẽ porro corpus quamlibet magnum.
quamlibet paruũi: secari ꝓfecto potest.
Quod iccuro illi accidit: quia partibꝰ con¬
stat. Nam quicqͥd partem habet. potest
utiq liudi:. quia pars potest aparte
diuelli. Quappt̃ si corpus ẽ anima: reci-¬
pit utiꝙ seccionem. Sirecipit sectionẽ:¬
recipit inminutionẽ. Si inminutionẽ reci¬
pit: ꝑdita quisq uiui corporis parte: ani¬

Expanded text:
nemo dubitat nam et cum flamus et renemo dubitat nam et cum flamus et renamus, particulas eius haurimus et reddimus, quas in pastum totius corporis uenae illae capiunt, quas άρτηιας Graeci uocant, per quas idem aer in temperamentum trium elementorum pulmonum quoque indefessa agitatione dispergitur. sed si haustus aer iuxta sententiam tuam ad animae pertinet pastum, quia scilicet res aeria conuenienter alitur aere, ergo sicut supra dictum est cum corpore quod uegetat recipit sectionem. uis certe memoriae ad totam sine quaestione pertinet animam. omne porro corpus quamlibet magnum, quamlibet paruum secari profecto potest, quod idcirco illi accidit, quia partibus constat. nam quidquid partem habet, potest utique diuidi, quia pars potest a parte diuelli. quapropter si corpus est anima, recipit utique sectionem: si recipit sectionerecipit inminutionem: si inminutionem recipit, perdita quisque uiui corporis parte ani
Abbreviated transcription (Latin):
te : Simparte est: quemadmodũ uniũ¬
sum ubiq corpus mouet. atq sensificat:
Suntoto ẽ: quomodo intra soluis pecto¬
ris officinam cogitationes suas fingit:
et motus exercet: An forsitan non solum
inpectore ẽ. s etiam incapite: Nec in ca¬
pite tantum. s inplanta atq in ossibꝰ:
Et ubicumq animam localit̃. eẽ. credis:
illic etiam localiter saꝑe. et localiter cogita¬
re fateberis. Et qm̃ si corꝑea ẽ eatenus in est
corpori. ut sicut aqua utrem minore sui
parte minores partes eius impleat. & ma¬
iore maiores: necessario sequit᷑. ut maior
illi cogitatio inpectore sit. et minor. indi¬
gito: atq ita quo tam partem quisq cor¬
porisuiuentis absciderit: totam quoq
anime uegetantis abscidit. Ac ꝑhoc non
tanta erit in anima utiq debili. uł cogi¬
tandi uis. ut potentia reminiscendi: Ae¬
remnamq ex quo aut cuisimilẽ ani¬
mam eẽ pronuntias: diiduũ secabilẽq

Expanded text:
te ? si in parte est, quem ad modum uniuete ? si in parte est, quem ad modum uniuersum ubique corpus mouet atque sentificat? si in toto est, quo modo intra solius pectoris officinam cogitationes suas fingit et motus exercet? an forsitan non solum in pectore est, sed etiam in capite, nec in capite tantum, sed in planta atque in ossibus? et ubicumque animam localiter esse credis, illic etiam localiter sapere et localiter cogitare fateberis, et quoniam, si corporea est, eatenus inest corpori, ut, sieut aqua utrem, minore sui parte minores partes eius inpleat et maiore maiores, necessario sequitur, ut maior illi cogitatio in pectore sit et minor in digito. atque ita quotam partem quisque corporis uiuentis absciderit, totam quoque partem animae uege tantis abscidit, ae per hoc non tanta erit in anima utique debili uel cogitandi uis uel potentia reminiscendi. aerem namque, ex quo ant cui similem animam esse pronuntias, diuiduum secabilemque
Abbreviated transcription (Latin):
corpus ẽ: ipsa ut datur intelligi non ẽ corpꝰ.
Post hinc itidem consultori suo sic loquit᷑
Obicis michi idõ animam non cẽ. corporeã.
Quia nec localissit: nec qualitate aut qͣnti¬
tate subsistat. Quod cuiꝰ ꝑiculi sit ita cre¬
dere: in consequentib demonstrabimus.
Nunc uͦ in hoc tractatus nr̃i status habita
discussione pendebit: ut sinec localissit.
nec quantitati subiaceat: eẽ. eam indubie
in corpoream credas. Si uͦ cam demonstra¬
uerimus quantitate determinari. locõ¬
ue concludi: consequenter eam etiam
corpore contineri. nec ipse iam dubites.
Statũ nempe tractatus tui in articuli
istius conditione posiusti: ut si localis.
et quantitati subiacens anima ꝓbaripos¬
sit. consequenter etiam corporea crede¬
ret᷑: Quam tam̃ paulopost intra pecto¬
ris offici nam uarietates cogitationum
suarũ fingere: et motus agitare ꝓnuntias.
quo in loco sit corporis. In toto ẽ aninpar¬

Expanded text:
corpus est, ipsa, ut datur intelligi, non est corpus. corpus est, ipsa, ut datur intelligi, non est corpus. Post itidem consultori suo sic loquitur: Objicis mihi ideo animam non esse corpoream, quia nec localis sit, nec qualitate aut quantitate subsistat: quod cujus periculi sit credere, in consequentibus demonstrabimus. Nunc vero in hoc tractatus nostri statu habita discussione pendebit, ut si nec localis sit nec quantitati subjaceat, esse eam indubie incorpoream credas. Si vero eam demonstraverimus quantitate determinari locove concludi; consequenter eam etiam corpore contineri, nec ipse jam dubites. Statum nempe tractatus tui in articuli istius conditione posuisti, ut si localis et quantitati subjacens anima probari possit, consequenter etiam corporea crederetur: quam tamen paulo post intra pectoris suarum fingere et motus agitare pronuntiasquo in loco sit corporis: in toto est an in par
Abbreviated transcription (Latin):
melius memoriȩ tenacitate meminisse.
Corpus uͦ et plus habet ponderis magnũ
quam parũi. et ualidior corporum mul¬
titudo quam paucitas. Et fortius qͥppiã
manus multe quam singulȩ. uł reti-¬
nent. uł sustinent: uł ꝓpellunt. S con¬
animȩ scd̾m se corpus quo subsistunt: li¬
cet multum et in comparabilit̾ teniiusꝗͣ
nra sint corpora. Accipiat᷑ ita. siita ẽ. illud
respondeas uelim. Quis est iste qui dicit
habet anima corpus in comparabilit̃ te¬
nuls quam nr̃a sint corporae Si animȩ
ũba ista sunt. quod corpus eẽ suũ dicit.
quod ipsa ẽ. aut istud quod sensificat. uege¬
tatq carnale. Ipsa enun dicit amma
tenuiꝰ ẽ corpus animȩ. quam corpus
meũ. Quod est corpus quod suũ dicat
anima. nisi illud quod ipsa ẽ : corpꝰ ẽ.
anima. Aut gͥ anima corpus ẽ. nec recte cor¬
pusistud carneum suũ dicit: quia potius
ulud ẽ suũ quod ipsa ẽ: aut sustud corpꝰ aĩe

Expanded text:
melius memoriae tenacitate meminisse. melius memoriae tenacitate meminisse. corpus uero et plus habet ponderis magnum quam paruum, et ualidior corporum multitudo quam paucitas, et fortius quippiam manus multae, quam singulae uel retinent uel sustinent uel propellunt. nunc conanimae secundum se corpus quo subsistunt, licet multum et inconparabiliter tenuius quam nostra sunt corpora. accipiatur ita, si ita est. illud respondeas uelim, quia est iste qui dicit: habet anima corpus inconparabiliter tenuius, quam nostra sunt corpora? si animae uerba ista sunt, quod corpus esse suum dicit, quod ipsa est, aut istud quod sentificat uegetatque carnale ? ipsa enim dicit anima: tenuius est corpus animae, quam corpus meum. quod est corpus quod suum dicat anima, nisi illanima? Aut igitur anima corpus est, nec recte corpus istud carneum suum dicit, quia potius illud est suum quod ipsa est: aut si istud corpus animae
Abbreviated transcription (Latin):
qua om̃s bonȩ animȩ fiuint unũ. nec in
ulla ex cademtrinitate ꝑsona minor. ẽ.
quam intrib. nec intrib maior quã
in singulis. Sic et animȩ humanȩ sub¬
stantia. ad eius imitationẽ cuiꝰ imago ẽ.
nec in multis scd̾m aliquam molem
maior ẽ: nec in singulis scdm̃ aliquã
molem minor quia uidelicet poten¬
tiȩ sunt ille. non corpora. Creatas autẽ
potentias creatrix utiq potentia iure
suꝑ eminet: eoipso uł maxime quo crea¬
uit. Nam et animam animap̃stantiorẽ
sepe et exꝑimur: et dicimꝰ. Nec tam̃ ean¬
dem quam scd̾m potentiã p̃stantiorem
dicimꝰ. scd̾m molem quȩ nulla illi ẽ cre¬
dimꝰ ẽẽ maiorem. Illud etiam necte ar¬
bitror diffiteri. quamlibet animas mul¬
tas ꝑfecte sapientes. non plus saꝑe iti
dem anima ꝑfecte sapiente: nec quod
una om̃imodis uolet anima. multas
id om̃imodis uolendo plus uelle. nec qd̾
quȩcumq optime meminerit. Multas

Expanded text:
qua omnes bonae animae fiunt unum, nec in qua omnes bonae animae fiunt unum, nec in ulla ex eadem trinitate persona minor est quam in tribus, nec in tribus maior est quam in singulis. sic et animae humanae substantia ad eius imitationem, cuius imago est, nec in multis secundum aliquam molem maior est nec in singulis secundum aliquam molem minor, quia uidelicet potentiae sunt illae, non corpora. creatas autem potentias creatrix utique potentia iure supereminet eo ipso uel maxime quo creauit. nam et animam anima praestantiorem saepe et experimur et didicimus, nec tamen eandem, quam secundum potentiam praestantiorem didicimus, secundum molem, quae nulla illi est, credimus esse maiorem. illud etiam nec te arbitror diffiteri quamlibet. multas animas perfecte sapientes non plus sapere idem una anima perfecte sapiente, nec quod una omnimodis uolet anima, multas id omnimodis nolendo plus uelle, nec quod quaecumque optime meminerit, multas
Abbreviated transcription (Latin):
tabilis creatura proficiet: unde in eugłio
dominꝰ dicit. Pater sint isti i nob̾ unm:
sicut et nossumusunum. Nec uͦ credi licet¬
quorumq coniunctionẽ corporum. uni¬
tatem trinitatis imitari: aut tidem in con¬
fusibilit̃ posse misceri. Patet enim liqͥdo.
qdlibet unum corpus paris corporis ad¬
iunctione duplicari: Esse illic. sursum.
deorsum dextrum. sinistrũ. anteriꝰ. atq
posterius esse illic ꝓmodo magnitudi¬
nis. longitudinẽ. latitudinem. altitudi¬
nem. Indeo uͦ ipsa trintate: huiꝰ secabi¬
litatis et localitatis partes et spatia. esse
non dicimꝰ. Ad cuiꝰ similitudinẽ unũ
nos ẽẽ secumq uniri nos posse. Dicit ip¬
se quifecit. sicut in apłicis actib legimꝰ:
Quodunum credentium unũq uolentiũ.
erat anima & cor unum. Nontam̃ reor
multas animasita sibi fuisse conuinctas.
ut maior quȩdam ex multis animabꝰ ani-¬
ma fieret : quia trinitas ꝑ quam et cũ

Expanded text:
tabilis creatura proficiet, unde in euangelio tabilis creatura proficiet, unde in euangelio dominus dicit: pater, sint isti in nobis unum, sicut et nos sumus unum. XV. quorumque conjunctionem corporum unitatem Trinitatis imitari, aut eidem inconfusibiliter posse misceri. Patet enim liquido, quodlibet unum corpus paris corporis adjunctione duplicari. Esse illic sursum, deorsum, dextrum, sinistrum, anterius atque posterius. Esse illic pro modo magnitudinis, longitudinem, latitudinem, altitudinem. In Deo vero ipsa Trinitate hujus secabilitatis et localitatis partes et spatia esse non dicimus, ad cujus similitudinem unum nos esse secumque uniri non posse, dicit ipse qui fecit, sicut in apostolicis Actibus legimus, quod unus credentium, unusque volentium erat animus et cor unum . Non tamen reor multas animas ita sibi fuisse conjunctas, ut major quaedam ex multis animabma fieret, quia trinitas, per quam et cum