comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ int̾ior ł suꝑior hõ dicit᷑. ex eo qd intͦ ⁊ desuꝑ a sp̃u sc̃o
fecũdata suꝑiorib intendit. Ecce partĩ lib̾tas reodita
a̾:ic̃.Q. ꝯdelector legi. Uideo ã aliã legem in .m̃. mi.
cce partĩ restat infirmitas. lex q̃ in m̃bris ⁊ repug¬
uans m̃ti: uiciũ carnus ẽ. qd ex pena peccĩ. ⁊ ex tͣduce
mortis ꝓuenit. s lex ista q̃ ÷ in m̃bris remissa ẽ. rege¬
n̾atione sp̃uali:⁊ manet in carne mortali. remissa
ẽ: quia reatus solutꝰ ẽ sacͣmento. quo renascunt᷑
fideles. manet ã quia oꝑat᷑ desidĩa. cont᷑ que : di¬

Expanded text:
vel interior, vel superior homo dicitur, ex eo quod intus et desuper a Spiritu sancto fecundata superioribus intendit. Ecce partim libertas redditaat: Condelector legi, video autem aliam legem in membris meis. Ecce partim restat infirmitas. Lex quae in membris est repugnans menti, vitium carnis est quod ex poena peccati, et ex traduce mortis provenit, sed lex ista quae est in membris, remissa est regeneratione spirituali, et manet in carne mortali: remissa est, quia reatus solutus est sacramento quo renascuntur fideles; manet autem, quia operatur desideria, contra quae di
Abbreviated transcription (Latin):
cors: ⁊ cẽt crudeł. ⁊ alia hͦmodi. S audiens legẽ dicen¬
tẽ. Nõ ꝯcupisces. uiciũ agnouit. ⁊ oditi bellũ habuit
quia uolebat nõ ꝯcupisc̾e. ⁊ ꝯcupiscebati Idõ dicit ꝙ
nolo facio.i. concupisco. nõ ꝙ post ꝯcupiscentiã eat
apłc. ⁊ eũ ad mala trahat. luccabatur nõ subiugaba¬
tur. de se hoc tibi ꝓponit ne de hoc desꝑes inte. Con¬
stituit tibi añ ocłos pugnã suã. ne timeres tuam. Si
sic mouerer. Uide ã apłm pugnantẽ. ⁊ noli te fac̾e despe

Expanded text:
gem dicentem, non concupiscas, vitium agnovit, et odit; bellum habuit, quia volebat non concupiscere, et concupiscebat. Ideo dicit, quod nolo facio, id est concupisco. Non quod post concupiscentiam eat Apostolus, et eum ad mala trahat. Luctabatur, non subjugabatur. De se haec tibi proponit, ne de hoc desperes vitae. Constituit tibi ante oculos pugnam suam, ne timeres tuam. Si sic moverer. Vide autem Apostolum pugnantem, et noli te facere des
Abbreviated transcription (Latin):
seip̃m eẽ nõ putat. Qͥ gͦ adicit. nõ ego oꝑor ills si tm̃¬
mi concupiscit. uerũ dicit. ñ si cordis consensioe decer¬
nit. aut ⁊̃ minist̾io corꝑis ꝑficit. Mõtũ porro illiciti
desidii cui nõ obediendo: nõ eũ oꝑam᷑. Id̾o ⁊ nos ag̾e

Expanded text:
se ipsum esse non putat. Qui ergo dicit: iam non ego operor illud, se ipsum esse non putat. Qui ergo dicit: iam non ego operor illud, tummodo concupiscit, verum dicit, non cordis consensione decernit, aut etiam ministerio corporis perficit. Motum porro illiciti desiderii, cui non obediendo, non cum operamur: ideo et nos agere
Abbreviated transcription (Latin):
peccm̃n scto. ⁊ qͣntũ uales caueto. Seqr̃. Nc̃ a̾ dico. facio
qs nolo. Nc̃ a̾ ego. int̾ior homo iã redẽptꝰ. iam accep¬
ta gr̃a xp̃i. qͥ sui ante sub peccõ uenũdatꝰ. nõ oꝑor il¬
luo. libera ÷ enĩ mens. s caro captiua. Uñ subdit. sed
mea ⁊ si habitet uiuit tñ iste sc̃s ex fide nõ ꝯsentien¬
do ei. St̃ enĩ desidĩa mala. s si nõ regnano: ip̃e ñ fac̃.
fac̾et a si consentiret. Mõtus enĩ ialoꝵ desidĩoꝵ ñ ip̃e
tũ euĩ fallitur hõ. qui ꝯsentiens ꝯcupiscẽtie caruis sue.
⁊ qd̾ illa desidat deceruens fac̾e. ⁊ statuens putat sibi
adhuc eẽ dicendũ. ñ ego oꝑor uld ⁊̃ si odĩt. qr ꝯsen¬
ip̃e facit. quia fac̾e statuiti si uͦ ĩ illd̃ addat. ut qd fa¬
cere statuit in corde. oꝑe ꝯpleat. ⁊ dicat. hõ ego oꝑor
cet sibi. tũi errat: ut nec seipm̃ agnoscat. qñ c̃ ex to¬
to ip̃es id. ⁊ corde statuente ⁊ corꝑe ĩplende adhuc

Expanded text:
esse scito, et quantum vales caveto. Nunc autem dico facio quod nolo, nunc autem, ego interior homo, jam redemptus jam accepta gratia Christi, qui fui ante sub peccato venumdatus, non operor illud. Libera est enim mens, sed caro captiva. Unde subdit sed mea; etsi hoc habitet, vivit tamen iste sanctus ex fide non consentiendo ei. Sunt enim desideria mala, sed si non regnant, ipse non facit. Faceret autem si consentiret. Motus enim malorum desideriorum non ipse tum autem fallitur homo: qui consentiens concupiscentiae carnis suae et quod illa desiderat decernens facere et statuens putat sibi adhuc esse dicendum: non ego operor illud, etiamsi oderit, qipse facit quia facere statuit. Si vero etiam illud addat, ut quod facere statuit in corde, opere compleat et dicat. Non ego opercet sibi, tantum errat, ut nec se ipsum agnoscat, quando, cum ex toto ipse sit et corde statuente et corpore inplente, adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eũ peccõꝵ remissione ꝑcepta: hõ releuet᷑¬
ut de cet̾o possit respic̾e p̃sso pecc̃õ. pot̾ .it.
homo exon̾atus malis: resutere adu̾sario.
potestate recepta contͣ illũ dũ iuiuat᷑ adõ
Et attende ꝙ hic inducit qͣrtã legẽ fidĩ po¬
ciorẽ lege moysi. ꝗͣ: gr̾am uocat. Quatuor
enĩ leges i hac serie memorant᷑. si ler na
hic t̾tius actus .i. statꝰ hoĩs in lege sp̃c. lo¬
degentis. Seqr̃. Igitur ego ip̃e. ⁊c̃. Quia
dixit gr̾a se ẽẽ lib̾atũ. ne qͥs corpeat secu¬
rus qiͣ pecc̃m nõ ultra noceat. det̾minat.
quomͦ facta sit lib̾atio.s. si in gr̾a remã¬

Expanded text:
issione percepta, homo relevetuut de caetero possit resipiscere presso peccato. Potest enim homo exoneratus malis resistere adversario, potestate recepta contra illum dum juvatur a Deo. Et attende quod hic inducit quartam legem fidei, poiorem lege Mosi, quam et gratiam vocat. Quatuor enim leges in hac serie memorantur, scilicet hic tertius actus, id est status hominis, in lege spdegentis. Igitur ego ipse, etc. Quia dixit se gratia esse liberatum, ne quis torpeat securus quasi peccatum non ultra noceat; determinat quomodo facta sit liberatio, scilicet si in gratia
Abbreviated transcription (Latin):
nec̾ariũ inuenit. S ñ id̾o
oĩa ibi q̃ inscͥpta st̃ accipien¬
da ꝯfirmat. Uñ in lege p̃¬
ceptũ ÷ iudĩs. ut si manci¬
piũ gentile em̾ent. eiꝰ pili
rd̾ent᷑. ⁊ unguiũ uicremẽ¬
ta abscid̾entur. dem̃ aduiꝰ
domesticos assumentur. ita uanis atq suꝑfluis gẽ¬
tiliũsupsticionũ ⁊ poetieaꝵ sentẽcis abrasis ⁊ dẽc¬
sis. qd purũ reꝑtũ fu̾it ad minist̾iũ domꝰ dñi: as
Quã obcãm increpa illos. ñ utsoles mollit̾. s dure.

Expanded text:
arium invenit, sed non ideo omnia ibi quae inscripta sunt accipienda confirmat. Unde in lege praeceptum est Judaeis, ut si mancipium gentile emerent, ejus pili raderentur, et unguium incrementa abscinderentur, deinde ad usus domesticos assumeretur: ita vanis atque superfluis gentilium superstitionum et poeticarum sententiis abrasis et decisis, qQuam ob causam increpa illos, non ut soles molliter, sed dure,
Abbreviated transcription (Latin):
creta incarnõnis.i passioĩs.
ne p̃ssura łbułdnũ ip̃a for¬
midine accum doctne ob¬
tundat. ita ut c̃fiducia .s.¬
lib̃e absq ĩpedun̾to possĩ
notũ fac̾ẽ illud misteriũ
fungor legatione. nẽ rome
tione. dico possim c̃fiduci¬
a notũ fac̾e eugłiũ. ⁊ ita cũ
fiducia.u ĩ ip̃o eugłio p̃di¬
cando. audeã loqͥ. int̾ ma¬
la oĩa ꝓu̾oportet me loqͥ.

Expanded text:
creta incarnationis et passionis, ne pressura tribulationum ipsa formidine acumen doctrinae obtundat, ita, ut cum fiducia, slibere absque impedimento possim notum facere illud mysterium fungor legatione, nunc Romatione. Dico possim cum fiducia notum facere Evangelium, et cum fiducia, ut in ipso Evangelio praedicando, audeam loqui, inter mala omnia, prout oportet me loqui.
Abbreviated transcription (Latin):
tant᷑. nõ tñ aĩum hũanũ ꝯcupiscentie car¬
nali ita efficiunt obst̾ctũ ⁊ obnoxiũ. sic̃
in solo oꝑe fornicõnis corꝑał fit. ꝯmis¬
ceri facit aĩm uis libidinis cũ ip̃o cor¬
pore.⁊ unũ cũ ip̃o quod ãmodo. cui con¬
glutinat᷑. Uñ subd. Quiã for .ĩ.c.s. pec.

Expanded text:
tantur, non tamen animum humanum concupiscentiae carnali ita efficiunt, obstrictum et obnoxium, sicut in solo opere fornicationis corporalis fit cum misceri facit animum vis libidinis cum ipso coret unum cum ipso quodammodo cui agglutinatur, unde subd
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpedire posst̾: abstineat.: ⁊ qͣr ille q̃¬
reret. Uñ gͦ uiuã : cũ fodere ñ pos¬
sim ⁊ m̃dicare ꝯfundar: subdit. La
uis ita moneã telaborare: nõ tam̃
uiuas de oꝑe tuo. qr infirmꝰ es. et

Expanded text:
impedire possunt abstineat. Et quasi ille quaereret: Unde ergo vivam, cum fodere non possim, et mendicare confundar? subdit: Labvis ita moneam te laborare, non tamen vivas de opere tuo, quia infirmus es, et
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ ñ in honore aliqͦ. qr dñt se ñ cu¬
tare.de honore hũano.⁊ qr ñ st̾ ad
satitatẽ carius. qr młta sͥ subtͣhũt.
inu̾itate. s ĩ suꝑstitõe .i. in falsitate
q̃ ÷ suꝑhabũdans uͥ nlla utilitas ẽ.¬

Expanded text:
sunt non in honore aliquo, quia dicunt se non curare de honore humano. Et quia non sunt ad saluritatem carnis, quia multa sibi subtrahunt, in veritate, sed in superstitione, id est in falsitate quae est superabundans ubi nulla utilit
Abbreviated transcription (Latin):
licito dãpnabił eẽm.
⁊ de actione gr̾aꝵ ui
tuꝑarer ab ĩꝑitis. qͥ
putarent me sentire
eo qd̃ lib̾e licet dãp
aliqͥ dͥ suspicat᷑ impi¬

Expanded text:
licito damnabilis essem; et de actione gratiarum, vituperarer ab imperitis qui putarent me sentire eo quod libere licet damner aliquod suspicatur imp
Abbreviated transcription (Latin):
ta facit. ut sibi ñ hoĩb placea¬
neqͥ mꝰ. quas .ii. uires nocendi
habeat. hũane głe amor: nõ
sentit. nͥ qui ei bellũ mom̾t.¬
ctari. laudẽ nõ cuꝑe dũ negat᷑
difficile ÷ tñ ea nõ delectari: cũ

Expanded text:
ta facit, ut sibi non hominibus placeanequimus. Quas enim vires nocendi haberet humanae gloriae amor non sentit, nisi qui ei bellum indixst laudem non cupere, dum negatur, difficile est
Abbreviated transcription (Latin):
nõ imꝑo. s memoro. ut uerecun¬
demini:⁊ debetis erubesc̾e. qr ñ ⁊
possit iudicare int̾ fr̾e ⁊ fr̾ẽ suũ.
ut ita necẽe sit ut stultos statua¬
tis iudices: ⁊ hii tñ pociꝰ stacu endi
st̃: ꝗͣ ad infideles iudices eatur.
si desunt sapientes. sic inꝗͣ nõ ÷

Expanded text:
Non impero, sed memoro, ut verecundemini, et debetis erubescere, quia non est possit judicare inter fratrem et fratrem suum, ut ita necesse sit ut stultos statuatis judices. Et hi tamen potius statuendi sunt, quam ad infideles judices catur, si desunt sapientes; sic, inquam, non est
Abbreviated transcription (Latin):
eccła ꝯtẽ .i. aliquossapientes. qͥ
tñ sunt ininoris m̾iti. Apłi .i. p̃¬
dicando cͥcũ euntes. talib ñ ua¬
cabant. sapientes gͦ qui in locis
ꝯũstebant fideles ⁊ scĩ. nõ qͥ hac

Expanded text:
es, id est aliquos sapientes, qui tamen sunt minoris meriti. Apostoli enim praedicando circumeuntes talibus non vacabant. Sapientes ergo qui in locis consistebant fideles et sancti, non qui hac
Abbreviated transcription (Latin):
examinent. qui ext̾ioꝵ rerũ sapĩam ꝑceper̾t. Q aut̃
sp̃ualib donis ditati st̃: t̾renis nõ debent nego ciis ĩ¬
plicari. ut dũ nõ cogunt᷑. inferiora bona dispon̾eua¬
leant bonis suꝑiorib deserinre. S tñ curandũ mag¬
noꝑe ẽ. ut hii qui donis sp̃ualib emicãt. nequa qͣm
ꝓruoꝵ infirmantiũ negocia funditꝰ deserant. s
ħ aliis quib dignũ ÷ tractanda ꝯmittat. ł ꝑse ge¬

Expanded text:
exteriorum rerum sapientiam perceperunt. Qui autem spiritualibus donis ditati sunt, terrenis non debent negotiis implicari, ut dum non coguntur inferiora bona disponere, valeant bonis superioribus deservire. Sed curandum magnopere est ut hi qui donis spiritualibus emicant nequaquam proximorum infirmantium negotia funditus deserant; sed haec aliis quibus dignum est tractanda committant vel per se ge
Abbreviated transcription (Latin):
b oꝑari.⁊ cet̾as horas hab̾e lib̾aᷤᷤ
ad legend. ł orand. ł ad agendi
aliqͥd de diuinis litt̾is: ꝗͣ tumł¬
tuosissi mas ꝑplexitates causaꝵ
pati. de negociis scłarib ł iu
dicando dirimendis. ł int̾ueni¬
endo p̃cidendis: dico

Expanded text:
ras habere liberas ad legendum, orandum, vel ad agendum aliquid de divinis litteris, quam tumultuosissimas perplexitates causarum pati de negotiis saecularibus, vel judicando dirimendis, veendo praecidendis. Dico
Abbreviated transcription (Latin):
fr̾es: rogamꝰ hoc. ĩqͥetos. i. curi¬
osos ⁊ girouagos. corripite. a qͦ
qui cessat: ne ꝑdat qd illi dare
⁊ ĩfirmos in fide sus cipͤite. ut
medici ad saluand. ⁊ si in hoc
officio aliqͥs uob̾ infert᷑: paciẽtes est. ad õs ⁊nõ solũ¬

Expanded text:
fratres rogamus, hoc: Inquietos, id est curiosos, et gyrovagos, corripite. A quo qui cessat, ne perdat quod illi dare et infirmos in fide suscipite, ut medici ad salvandum. Et si in hoc officio aliquid vobis infertur, patientes estote ad omnes, et non solu
Abbreviated transcription (Latin):
hucusq cõ̾it᷑ ad om̃es
locutꝰ esti nc̃ adsubdi¬
tosspecialit̾. moralit̾
eosinstruens de hono¬
rificentia p̾latis enͥi¬

Expanded text:
Hucusque communiter ad omnes locutus est, nunc ad subditos specialiter, moraliter eos instruens de honorificentia praelatis exhi
Abbreviated transcription (Latin):
ħspes ẽ nob̾. ꝯ¬
solammniuos
nuseria ĩuicẽ
alii alios. dmo¬
rte suoꝵ dolẽ¬
tes. ⁊ edificate.
citis. ut ñ munus pꝰ a¬

Expanded text:
spes est nobis, consolamini miseria invicem, alii alios de morte suorum dolentes, et aedificate ncitis, ut non minus p
Abbreviated transcription (Latin):
tefactũ ÷ illud misteriũ. ⁊ hoc in cũc¬
tis gẽtib ad obeditionẽ. ł ad obediẽd.
.l. ut obediant fidĩ bene oꝑando.
dico mist̾ii taciti utiq aliis. s cogni¬
ti soli sapienti dõ. quia ⁊ si mͦ sit
hõib reuelatũ. tłi soli dõ cognit᷑ ÷.

Expanded text:
tefactum est illud mysterium; et hoc, in cuncs gentibus ad obeditionem. Vel ad obediendum, id est ut obediant fidei bene operando. Dico mysterii taciti, utique aliis sed cogniti soli sapienti Deo, quia, etsi modo sit hominibus revelatum cum soli Deo cogn
Abbreviated transcription (Latin):
lius. ut qui edit c̃ gr̃aꝵ actione edat. ⁊ qͥ abstin ꝑ deo
faciat. Uł ĩ suo sẽsu.i. i suo ꝯsilio dimittat᷑. ne scandalũ
passus a caritate que ÷ mat̾ om̃iũ uirtutũ recedat. di¬
co ꝙ in suo sensu sit habũdans. ⁊ ita faciet. Oui sap̃ diẽ. ł¬
õem ł int̾ diẽ dño dõ sapit .i. ad
honorẽ om̃ facit. quia dõ pla¬
cere in hoc se putat. Et siłr qui
manducat oĩa. mãducat dño.
.i. ad laudem dñi ⁊ honorẽ. cutꝰ
osa creata credit mũda. ⁊ quia
ei seruiturꝰ illis sustentat᷑. ⁊ qd̾
dño manoucet effectꝰ indicat.

Expanded text:
lius, ut qui edit cum gratiarum actione edat, et qui abstinet pro Deo faciat. Vel, in suo sensu, id est in suo consilio dimittatur ne scandalum passus, a charitate quae est mater omnium virtutum recedat. Dico quod in suo sensu sit abundans. Et ita faciet, qui sapit diem em et diem, Deo Domino sapit, id est ad honorem Domini facit, quia Deo placere in hoc se putat. Et similiter qui manducat omnia, manducat Domino, id est ad laudem Domini et honorem, cujus omnia creata credit munda; et quia ei serviturus illis sustentatur, et quod Domino manducet, effectus indicat;
Abbreviated transcription (Latin):
sibił ymaginẽ gerat in t̾ris. ut unꝰ d̾s
in uno hoie auctoritatẽ uniꝰ pͥncipii
uidetur ꝯseruare. ad ꝯfusionẽ diabłi
qͥ neglecto uno deosibi dm̃ũ usur pa¬
re uoluiti Inde gͥuir ⁊ ymago dĩ. qr
sic̃ ex deo sunt oĩa: sic ex adã oes hoĩeᷤ.
⁊ sic ꝯseruat auctoritatẽ pͥncipii. ꝗ
ab uno deo sunt oĩa. ꝯtͣ illũ qͥd esse¬

Expanded text:
n terris, ut unus Deus in uno homine auctoritatem unius principii videretur conservare ad confusionem diaboli, qui neglecto uno Deo sibi dominium usurpare voluit. Inde igitur vir est imago Dei, quia sicut ex Deo sunt omnia, sic ex Adam omnes homines: c conservat auctoritatem principii, quod ab uno Deo sunt omnia, contra illum qui De
Abbreviated transcription (Latin):
pendo: uta ad ĩpietatẽ trahen¬
do. Ex quib ⁊ ymeneꝰ ⁊ phile¬
tus. hoꝵ ꝓdidit noĩa: ut ab
his sp̃alit̾ caueat. quos ⁊ ꝓpha¬
nos ⁊ ĩpios designat. ⁊ errã
Id̃oq ad huc eis credit᷑. Uñ ⁊̃
magis norii sũt. s ab ea erci¬
tes resurrec

Expanded text:
pendo, et ita ad impietatem trahendo. Ex quibus est Hymenaeus et Philetus. Horum prodit nomina ut ab his specialiter caveat; quos et profanos et impios designat, et erranideo adhuc eis creditur: unde etiam magis noxii sunt; sed ab ea excites resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
spe ꝓmissioĩs. ut dolor ẽẽt iudeis. ħ
utẽ dr̃ contͣ morẽ ⁊ legẽ iusertioĩs. bona .i. arbor ĩ nõ
bonã inseri solet. hic aũ nõ bonamn bonã. dicit .i. ole¬
astrli insertũ ut furculus fructũ radicis afferat. Noli gͦ
enĩ ait salomon. displicet deo: qui insultat in malis
alt̾uis. nec .i. cã gentiũ abiectisc̃. s quia nõ credider̾t.

Expanded text:
is, ut dolor esset Judaeis. Hoc autem dicitur contra morem et legem insertionis. Bona etenim arbor in non bonam inseri solet. Hic autem non bona in bonam. Dicit enim oleastrum insertum, ut surculus fructum radicis afferat. Noli ergo enim ait Salomon: Displicet Deo qui insultat malis alterius. Nec enim causa gentium abjecti sunt, sed quia non crediderunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tare malis alt̾ius. Et si .n. putata
bi.⁊ blas phemi ꝑfragm̃tũ iamibi
nõ st̃ioleast̾ nõ ibi erat. ibiẽ. Illi
ꝑ suꝑbiã frangi m̾uer̾t. Iste ꝑhu
nulitatẽ in serim̾uit. Illi amisert̃
radicẽ. iste tenuit eam.⁊ factꝰ ⁊ so¬
qus radicis.⁊ pĩgnedinis oliue ĩspe

Expanded text:
tare malis alterius. Et si enim putatabi et blasphemi per fragmentum jam ibi non sunt. Oleaster non ibi erat, ibi est. Illi per superbiam frangi meruerunt, iste per humilitatem inseri meruit. Illi amiserunt radicem, et iste tenuit eam, et factus est socius radicis, et pinguedinis olivae in spe
Abbreviated transcription (Latin):
genus pot̃ scificari. Est ã delibatio.
parna ex aliqua re assũptio ad ex¬
ꝑm̃ĩtũ tociꝰ massa. ut excibo ł po¬
tu. Cũ. q delibatio uniꝰ sub̾e sit cũ
massa nõ pot̾̃ ẽẽ delibatio sc̃a.⁊
massa ĩmunda. delibatio .N. de
massa ẽ.⁊ si radix ẽ scã .i. si patͥar¬
che a quib contrahunt humorẽ
na bonũ succũ diffundit in ramoͤ
ubi fuint fructus boni saporis. ita
apłi ⁊ alii qͥ originẽ duxerunt a
huc iudos posse assum. ut repri
fracti st̃ .i. a ꝓmissione excisi .s. ip̃i
blasphemi ⁊ ĩpii de ppło iud eoꝵ.
tu ã o gentił cũ eẽs oleast̾.s. sfilis¬

Expanded text:
gens potest sanctificari. Est autem delibatio parva ex aliqua re assumptio ad experimentum totius massae, ut ex cibo vel potu. Cum enim delibatio unius substantiae sit cum massa, non potest esse delibatio sancta, et massa immunda. Delibatio enim de massa est. Et si radix est sancta, id est si patriarchae a quibus contrahunt humorem na bonum succum diffundit per ramos ubi sunt fructus boni saporis, ita apostoli, qui originem duxerunt a huc Judaeos posse assumi ut reprimfracti sunt, id est a promissione excisi, scilicet ipsi blasphemi et impii de populo Judaeorum. Tu autem, o gentilis cum esses oleaster, i
Abbreviated transcription (Latin):
subitꝰ aĩ motꝰ. pꝰ maiora ꝓhi¬
bet minora. ne uideanturħ
de alio sublimato. malitiã. ef¬
fectũ ireis. ⁊ indignõnis. Ma¬
licia em̃ ÷ qua qͥs molit᷑ dãp¬
⁊ si in corde sit ꝯceptus. Qͥd ꝑsi
alii aliis. St̃ : qͥ nõ hñt ꝯsuetu¬
dinẽ ebnetatis. qͥ tñ aliqñ ĩe¬
briant᷑. Sic st̃: qui ñ hñt cõ¬

Expanded text:
subitus animi motus. Post majora, prohibet minora, ne videantur hationem, de alio sublimato; malitiam, effectum irae, scilicet indignationis. Malitia autem est qua quis molitur dametsi in corde sit conceptus. Quid per alii aliis. Sunt qui non habent consuetudinem ebrietatis, qui tamen aliquando inebriant
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ostenditis extra. sic sit ñ uolũtate ur̃a. ut si nõ
potestis a dñis lib̾i fieri. lib̾e seruiatis. liberã. q. qͦdã¬
mꝰ facit seruitutẽ. qͥseruit. nõ timore subdolo: sfis̾¬
li dilectione.donec tͣnseat iqͥtas. ⁊ om̃is enacue¬
tur potestas. ita simplicit̾ obedite. si c̃ obediretis
obedite dico. Uon ieriuẽtes ad ocłm. s. dũ uidemm.

Expanded text:
sicut ostenditis extra, sic sit in voluntate vestra, ut si non potestis a domino liberi fieri, libere serviatis, liberam enim quodammodo facit servitutem qui servit non timore subdolo, sed fideli dilectione, donec transeat iniquitas, et omnis evacuetur potestas. Ita simpliciter obedite, sicut obedire debobedite dico, non servientes ad oculum,
Abbreviated transcription (Latin):
.si ut uetulus de uetula ⁊ stili
gñaret ex dei potentia. que
spes ÷ gr̃e. c̾didit dico. ut ita
fieret pat̾ młtaꝵ gentiũ. ꝑ
fidem. ⁊ tam ample credidic.¬

Expanded text:
 ut vetulus ex vetula et sterili generaret ex Dei potentia, quae spes est gratiae. Credidit, dico, ut ita, fieret, pater multarum gentium. Per fidem ita impleri credidi
Abbreviated transcription (Latin):
saluarent᷑ dei dñio mau¬
cipati. Attendendũ ÷ ⁊̃ qd
nõ pret̾ magne rei figurã
ysaacͣ naturã gen̾atioĩs
humane furo ꝓmissus. hoc

Expanded text:
salvarentur, Dei dominio mancipati. Attendendum est etiam quod non praeter magnae rei figuram, Isaac contra naturam generationis humanae fuit promissus. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
subitꝰ aĩ motꝰ. pꝰ maiora ꝓ hi¬
bet minora. ne uideantur ħ
de alio sublimato. malitiã. ef
⁊ si in corde sit ꝯceptus. Qͥd ꝑsĩ¬
gula: Nolite m̃tiri inuice. si
alii aliis. St̃ : qͥ nõ hñt ꝯsuetu¬
dinẽ ebrietatis. qͥ tñ aliqñ ĩe¬
briant᷑. Sic st̾: qui ñ hñt cõ¬

Expanded text:
subitus animi motus. Post majora, prohibet minora, ne videantur haec de alio sublimato; malitiam, effetsi in corde sit conceptus. Quid per singula? Nolite mentiri invicem, scilicet alii aliis. Sunt qui non habent consuetudinem ebrietatis, qui tamen aliquando inebriant
Abbreviated transcription (Latin):
ł ¶ᵈdm̃ q aliũ reꝓbat.⁊ aliũ eligit. qͥs ess
.l. cuiꝰ ualentie es : qͥ respõdeas do: i. intelligns q̃ fecit
scires respondere.i. intellig̾e ꝓ tua camalitate. nec te
hoĩt̃ ꝯtradicere dõ. iinquũ iusto. malũ bono. ĩꝑitũ
ꝑfecto. infirmũ firmissimo. mortalẽ ĩmortali. seruũ
oño. creaturã creatori. Mouet᷑ ã iniquꝰ eo ꝙ de eadẽ
massa creatos alios iꝰtificat d̃s. alios reꝓbat. Ad hoc
ã ostñdendũ recte fieri apłc utit᷑ u̾bis ysaie. ⁊ figm̃¬
ti siłitudine. qd̾ adu̾s us sigulũ nõ habet uocẽ ꝯ q̃¬
rendi dicens. N ũqͥo figm̃tũ diẽ ei qͥ se fixit .i. ei a qͦ
factũ ÷ ⁊ qui nil ei debet. hoc .s. qͥo¬

Expanded text:
eligit. Quis es, id est cujus valentiae es, qui respondeas, id est intelligas quae facit, scires respondere, id est intelligere pro tua carnalitate, nec te hominem contradicere Deo, iniquum justo, malum bono, imperitum perfecto, infirmum firmissimo, mortalem immortali, servum domino, creaturam Creatori. Movetur autem iniquus eo quod de eadem massa creatos alios justificat Deus, alios reprobat. Ad hoc autem ostendendum recte fieri, utitur verbis Isaiae, et figmenti similitudine, quod adversus figulum non habet vocem conquerendi, dicens: Nunquid figmentum dicit ei qui se finxit, id est ei a quo factum est, et qui nil ei debet, hoc s
Abbreviated transcription (Latin):
apparet. ⁊ sacre sqͥpture loca qd nolũt
cred̾e. ⁊ recte uiu̾e. ꝯtra qd carnales ĩ
uoluptatib suis uiuentes sic solenit sic̃¬
⁊ uolũtati eiꝰ nõ uicio suo deputare. ꝙ¬
mali st̃. quos red arguit apłe reuocãs
ab huiꝰ cemodi p̃silptione.⁊ huiꝰ ĩp udẽ¬
tiã q̃stioĩs ita recundit. O hõ:ic̾. ħoc ã

Expanded text:
sacrae Scripturae loca, quod nolunt re et recte vivere, contra quod carnales in voluptatibus suis viventes sic solent, sicet voluntati ejus, non vitio suo deputare mali sunt. Quos redarguit Apostolus, revocans ab hujusmodi praesumptione, et hujus impudenquaestionis ita retun
Abbreviated transcription (Latin):
de pharaone qͥ iusto iudicio dĩ reꝓbatꝰ
ẽ ꝑtinet ad esau qͥ eod̃ iudicio eqͥssimo¬
ei ds̃ cũ tantis mał ẽẽt reus. ut indignꝰ
.i. ad hoc ut in eo ostñderet u̾ͥtutẽ suã.
.i.ut młta signa ⁊ plage ostñderent᷑ ĩ

Expanded text:
de Pharaone qui justo judicio Dei reprobatus est, pertinet ad Esau qui eodem judicio aequissimoei Deus, cum tantis malis esset reus, ut indignus 46 ad hoc ut in eo ostenderet virtutem suam, id est ut multa signa et plagae ostenderentur in
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. añꝗͣ noua inciꝑet p̃dic̃õ: oportuit cͥcũcidi. nc̃ aũ le¬
ge fidi succedente. nicħ ꝑd̾it fideli ad dita cͥcũcisio. s
oberit. Maiꝰ.N. malũ ÷ ex hb̃o fieriserinĩ quã nasci
estificor aũ

Expanded text:
equam nova inciperet praedicatio oportuit circumcidi, nunc autem lege fidei succedente nihil proderit fideli addita circumcisio, sed oberit; majus enim malum est ex libero fieri servum quam nasci. Testificor. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
a quo mandata st̃. obseruabant intelligentes.⁊
aboleri iustificarenemiẽ pot̾ant. nõ idõtũ fue¬
rant tanꝗͣ diabolica gentiũ saclegia fugiẽda.
⁊̃ cũ ip̃a gr̾a iam ceꝑat reuelari. q̃ umbristali¬
Ab fuat p̾nsiciata. Inde ÷ ꝗ timotheũ iudeama¬
Th̾modi custodiuit nõ simłatione fauaci. s ꝯsilio
prudenti. Circ̃cisio.q. ⁊ cet̾a legalia ita natis. ⁊institu¬
usq ad quos durare debu̾ant. gentiles uo ex diu̾so ueli¬
ti pariete ad eund lapidẽ angłarẽ uenientes nõ erant
ad talia cogendi. Si qui uͦ his qui ex cͥeũcisione uene
rant talibq sacram̃tis adhuedediti ultro uellent sic̃
timotheus ꝯferre ꝯgruentiã. nõ erant phibendi. s sĩ¬

Expanded text:
data sunt observabant, intelligentes et aboleri, justificare neminem poterant: non ideo tamen fuerant tanquam diabolica gentium sacrilegia fugienda, etiam cum ipsa gratia jam coeperat revelari quae umbris talibus fuerat praenuntiata. Inde est quod Timotheum Judaea mae morem hujusmodi custodivit, non simulatione fallaci, sed consilio prudenti. Circumcisio enim et caetera legalia ita natis et instituusque ad quos durare debuerant. Gentiles vero ex diverso veluti pariete ad eumdem lapidem angularem venientes, non erant ad talia cogendi. Si qui vero his qui ex circumcisionrant talibusque sacramentis adhuc dediti erant. ultro uellent, sicut Timotheus, conferre congruentiam, non prohiberentur,
Abbreviated transcription (Latin):
rendi xp̃i instituta. aut adhuc ꝓmitt̾e. s cessando iam
appareat signa futuri fuisse. q̃ cũ honore paulatĩ oese¬
rendo erant sepelienda. nõut saclegia gentiũ fugiẽda.
pꝰea uͦ tanꝗͣ cũ honore sepulta sint ab om̃ib rͥanis iere¬
in eis spes ponatursiue nõ obseruantib noria ẽẽ dic̃.
nͥ dispensatorie custodiant᷑. ⁊ ꝙ̃ hoc locꝰ hicita ex poit᷑¬

Expanded text:
tendi Christi instituta, aut adhuc promittere, sed cessando jam appareant signa futuri fuisse, quae cum honore paulatim deserendo erant sepelienda, non ut sacrilegia gentium fugienda. Postea vero tanquam cum honore sepulta sint, a Christianis in eis spes ponatur sive non, observantibus noxia esse dicit, nisi dispensatorie custodiantur; et secundum hoc ita hi
Abbreviated transcription (Latin):
portate me. s̃sipicutẽ. nc̃ it̾m
dico aꝑte. ne quis putet me
bono facio. Alioqͥn.s. si in illa
gła sp̃ualiũ insipieus sũ. tũe
magis accipite .i. accipietis.¬
me ĩupientẽ. in gła caris.
nec simpłr dicit insipientẽ.
ht̃ ꝓgła. accipite me dico.
qͣi inspͥiẽtẽ. in hoc. ut ego
q̃ glatio modica ẽ. Quodlo

Expanded text:
portate me insipientem, nunc iterum dico aperte, ne quis putet me bono facio. Alioquin, scilicet spiritualium insipiens sum, tunc magis accipite, id est accipietis,nsipientem, in gloria carnis. Nec simpliciter dicit insipientem, ria. Accipite me, dico, quasi insipientem in hoc, ut ego  gloriatio modica est. Quod lo
Abbreviated transcription (Latin):
amicos hab̾e se putat. habeat malos oemones fictos ami¬
cos. eosq ocentiores qͣnto astuciores. ac fallatiores pati¬
tur inumicos. neq sc̃i ⁊ fideles uniꝰ ueri dĩ cultores. ab eoꝵ
fallaciis ⁊ młt̾iform tẽptatione securist̾. in his dieb ma¬
lignis. uͥ ista sollicitudo nõ ÷ utił. ne cũ sathanasse tͣns¬
figat fallendo ad aliqͣ ꝑniciosa seducat. Nã qũsensus cor¬
ꝑis fallit. mentẽ uͭ nõ monet a uera rectaq seutentia.
qua qͥsq uitã fidelẽ gerit. ullũ ÷ in religione ꝑicłm. Ułc¬
utit ÷. ne sit spes sibi qͥsqꝰ ut hõalt̃ alt̾i. s d̾ tm. y nob̾ ex¬

Expanded text:
amicos habere se putat, habeat malos daemones fictos amicos, eosque tanto nocentiores quanto astutiores ac fallaciores patitur inimicos; neque sancti et fideles unius veri Dei cultores ab eorum fallaciis et multiformi tentatione securi sunt, in his diebus malignis, ubi ista sollicitudo non inutilis, ne, cum Satanas se transfigurat, fallendo ad aliqua perniciosa seducat. Nam, quando sensus corporis fallit, mentem vero non movet a vera rectaque sententia, qua quisque vitam fidelem gerit, nullum est in religione utilis est, ne sit spes sibi quisque, aut homo alter alteri, sed De
Abbreviated transcription (Latin):
meret᷑. impunita remanet. ⁊ ita nõ ułlũ ꝑ eccm̃ ĩpunit᷑
relinqͥt ds̃. cũ auctoritas dicat ułlũ malũ ĩpunitũ. ⁊ nł¬
lũ bonũ in remun̾atũ. Ad qd alii respondent illd accipi¬
endũ fore de cõmissis uite p̃sentis. nec tñ illd̃ ĩpunitũ ꝯ¬
cedunt. qr mala illa uoluntas nõ tm̃ culpa. uerũ ⁊̃ pena
.i. qui bene usi pacientia dei:
oꝑant᷑ bona. reod głam. quia
fulgebũt ut sol in regno patͥs
sui: ⁊ honorẽ. quia ad dext̃am di
scĩ erunt.: ⁊ ĩcorruptõe qr qd ha¬
bebunt ꝑmanebit sñfine. hoc
idõ adiecit. ut alia gła ⁊ alter
honor ille intellig̾et᷑. quã in p̃¬
senti habet᷑. In p̃senti enĩ ho¬
corruptibił est. ⁊ qui dat ⁊ qd¬

Expanded text:
meretur, impunita remanet, et ita nonnullum peccatum impunitum relinquit Deus, cum auctoritas dicat nullum malum impunitum, et nullum bonum irremuneratum. Ad quod alii respondent illud accipiendum fore de commissis vitae praesentis, nec tamen illud impunitum concedunt, quia mala illa voluntas, non tantum culpa, verum etiam poena est qui bene usi patientia Dei operantur bona, reddet gloriam, quia fulgebunt ut sol in regno Patris sui; et honorem, quia ad dexteram Dei sancti erunt. Et incorruptionem, quia quod habebunt permanebit sine fine. Hoc ideo adjecit, ut alia gloria et alter honor ille intelligeretur, quam in praesenti habetur. In praesenti enim hocorruptibi
Abbreviated transcription (Latin):
tuã ⁊ cor ĩpe .i. quia durꝰ es. ⁊ in malo tuo ꝑtinar. de qͦ
nec corde penites. Sunt enĩ quidã quib mala q̃ agũt
displicent.⁊ ducti penitentia cordis qͥtenꝰ eis datꝰ exe¬
is exire laborant. de quib ñ loqͣr hic. St̃ alii quibus
intelligunt putant sibi iã nõ posse ignosci. sic̃ cayͥm
qͥ dixit. maior ÷ iniqͥtas mea: quã ut ueniã merear.
⁊ hac desꝑatione subrepit eis. ut qͥcqͥd libu̾it tanqͣm
dãpuatiom destinati sine penitentia faciant. Illi gͦ

Expanded text:
tens, id est quia durus es, et in malo tuo pertinax, de quo nec corde poenites. Sunt, enim quidam quibus mala quae agunt displicent, et ducti poenitentia cordis, quatenus eis datur, ex eis exire laborant, de quibus non loquitur hic. Sunt alii quibus avia esse intelligunt, putant sibi jam non posse ignosci, sicut Cain qui dixit: Major est iniquitas mea quam ut veniam merear . Et hac desperatione subrepit eis, ut quidquid libuerit tanquam damnationi destinati sine poenitentia faciant. Illi ergo
Abbreviated transcription (Latin):
desꝑandũ ÷: quã diu paciẽtia dei ad penitentiã adduciti
maticꝰ ÷ hodie. qͥdsi cras amplectat᷑ catholicã pacẽ. ⁊ sequa¬
tur catholicã ueritatẽ. quid si isti quos in quoẽq gn̾e erro¬
ris notas.⁊ tanꝗͣ desꝑatissimos dãpnas. ante qͣfimant
istã uitam agunt penitentiã. ⁊ inueniunt uerã uitã in

Expanded text:
itentiam adducit. t hodie, quid si cras amplectatur Catholicam pacem, et sequatur Catholicam veritatem? Quid si isti quos in quocunque genere erroris notas, et tanquam desperatissimos damnas antequam finiant istam vitam agant poenitenti
Abbreviated transcription (Latin):
cat ꝑ mĩam consołonis. S obserua ne longitudĩe
mĩe dei male utendo thesauries tͥ uã. nõ tibitu¬
deat᷑ sic ds misericors. ut nõ uideat᷑ iust᷑. necita iutꝰ
ut miscreri nõ uelit. Ad hoc euł parcit᷑ hõi: ut ꝯu̾ta¬
tur. ⁊ nõ sit qͥdãpuet᷑. Solet hic q̃ri. qrͣ poccm ĩ sp̃o

Expanded text:
cordiam consolationis; sed observa ne longitudine misericordiae Dei, male utendo thesaurizes tibi iram. Non tibi videatur sic Deus misericors, ut non videatur justus; non ita justus, ut misereri non velit. Ad hoc non parcitur homini, ut convertatur, et non
Abbreviated transcription (Latin):
careant supplicio. quoꝵ mens in hac uita nũquã uoluit
carere peccõ: ⁊ nullus det᷑ iniquo t̾minꝰ ultionis. qui quã¬
diu ualuit. hab̾e noluit t̾minũ cͥminis. Postremo q̃ rit᷑
utrũ mala uoluitas atq consc̃ia reꝓboꝵ ingehẽna pu¬
mereat᷑ penã. Ad qd dñs. post haucuitã nõ ẽẽ tp̃s me¬
malã illam uoluntatẽ que ⁊ in reꝑbis. post hanc uitam

Expanded text:
careant supplicio, quorum mens in hac vita nunquam voluit carere peccato; et nullus detur iniquo terminus ultionis, qui, quandiu valuit, habere noluit terminum criminis. Postremo quaeritur utrum mala voluntas atque conscientia reproborum in gehenna pumereantur poenam. Ad quod dicimus, post hanc vitam non esse tempus memalam illam voluntatem quae est in reprobis, post hanc vitam
Abbreviated transcription (Latin):
rant desꝑaussimi. Uñ ioħes caute nõ ait. dico ut nõ quiᷤᷤ
minꝰ. qui in uitã nõ in mortẽ. a pͥncipio consticuit hoĩes.
tiam ꝑtimescat. ne quẽ nunc tͦnquillũ despicit. iratũ pꝰ¬
moo euad̾e nequaꝗͣ possit. Tales apłc det̾rens ait. thefu¬
tͥirã .i. accumulas tibi uindictã. ꝑspicuũ ÷ enĩ irã in de¬
um nõ cad̾e. s clem̾tissimũ nr̃is uichis ad uindictã ꝑuoca¬
qui tunc punient᷑. reuełonis: quia tũc re¬
uelabit᷑. qd a nob̃ modo nescitͤ. ut confiteã¬
tur ĩ inuiti: iustũ iudiciũ dei. qd̾ mͦ fut᷑m¬
negat᷑. benediri iusti iudicii. quia ip̃e ÷ qͥ
reod unicͥq iuxta oꝑa sua. Reddet enĩ ds̃¬

Expanded text:
ut non quis ominus, qui invitam non mortem a principio constituit homines. tiam pertimescat, ne, quem nunc tranquillum despicit, iratum postmodum evadere nequaquam possit. Tales Apostolus deterrens ait: Thespicuum enim est iram in Deum non cadere, sed clementissimum vitiis nostris ad vindictam provoqui tunc punientur; revelationis, quia tunc revelabitur quod a nobis modo nescitur, ut confiteantur etiam inviti justum judicium Dei, quod modo futnegatur. Bene dixit, justi judicii, quia ipse est reddet unicuique juxta opera sua. Reddet enim D
Abbreviated transcription (Latin):
uin.m .i. existimantes hoc.
ut si qui de p̃dicõne eos ac¬
cusent. in ine auctorẽ eiꝰuĩ¬
dicent. astucia gͦ simulõnis¬
isti xͦ annũciabant. ut posẽt¬
seditiões excitare apło. qͣsi¬
⁊ duas maloꝵ. qͥ oes annũtiant xp̃m. s nõ eod̾ aĩo. tnali

Expanded text:
id est existimantes hoc, ut si quis de praedicatione eos accuset in me auctorem ejus vindicent. Astutia ergo simulationiistum annuntiabant, ut posseditiones excitare Aposet duas malorum, qui omnes annuntiant Christum, sed non eodem animo. Mali
Abbreviated transcription (Latin):
h oĩem tanꝗͣ seip̃m qͥs potest nͥ dm̃ diligat cuiꝰ p̃¬
cepto ⁊ dono dilectionẽ ꝓtimi possit implere: C
gͦ utrũq p̃ceptũ ita sit ut neutrũ possit teneri sine
alt̾o. unũ eoꝵ ꝯmemorare sufficit. ⁊ nota qd̾ ait.
sic̃ teip̃m. sic̃ se nõ pot̃ ꝓximũ dilig̾e. qͥ nõ diligit se. se

Expanded text:
hominem tanquam seipsum quis potest nisi Deum diligat, cujus praecepto et dono dilectionem proximi possit implere? Cum ergo utrumque praeceptum ita sit, ut neutrum possit teneri sine altero, unum eorum commemorare sufficit. Et nota quod ait: sicut teipsum. Sicut non potest proximum diligere,
Abbreviated transcription (Latin):
uanãq uictoriã. unitate
tetigit. qr dissensio inimi¬
ca ÷ dilectioĩs. hoc .ii. ma¬
xime uicio ꝯtenticĩs ⁊ ĩ¬
uidie. ꝑniciosa int̾ eos uir¬
tur societas ⁊ uita. Dicoã.
Postꝗͣ a lege fc̃oꝵ eos ꝓhi¬
buit. in qua st p̃cepta caf

Expanded text:
anamque victoriam unitate. tetigit, quia dissensio inimica est dilectionis. Hoc enim maxime vitio contentionis et invidiae, perniciosa inter eos jurtur societas et vita. Dico autem. Postquam a lege factorum eos prohibuit, i
Abbreviated transcription (Latin):
ind̾o .i. recipi debet in ec¬
cłia. ⁊ ĩstet .i. instare de
eptione bonoꝵ. nocte
ac die. Nã si alit̾ facit:
mortua t. Uñ subd̾. Nã.
⁊ c̃ ⁊ debet ẽẽ ir rep̃hen¬
uiduam filios uł nepo
sollicite domũ suam gu

Expanded text:
id est recipi debet in Ecclesia. Et instet, id est instare debeptione bonorum, nocte ac die. Nam si aliter facit, mortua est. Unde subdit: Nam, etc. Et debet esse irreprehenViduam filios aut nepotsollicite domum suam gu
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ñ fit in honorẽ. s in ꝯtumieliã si
uile ÷ ex se luto ht̃ nõ ex figulo. sic¬
tota massa hũani gn̾is ñ ex dõ s suo
ceuiciata diuino iudicio debite dãpnationiẽ sub
nõ frustra uidẽt᷑ miqͥtas. ut ex ea fierent uasa in con¬
tumeliã. Cũ.ii. ꝑ lib̾m arbitũ pͥmi hõis uniu̾sa deflu¬

Expanded text:
d non fit in honorem, sed in contumeliam, si vile est, ex luto habet, non ex figulo; sictota massa 47 humani generis, non ex Deo, sed suo ce vitiata divino judicio debitae damnationi est sunon frustra videretur iniquitas, ut ex ea fierent vasa in contumeliam. Cum vero per liberum arbitrium primi hominis
Abbreviated transcription (Latin):
tas dei ẽ. qua diu sustinet malos. ut p
si uelinit corrigant᷑. ł in ĩcepta malici
a ꝑdurantes ordinate disꝑdat. dui
enĩ expectati inexcusabiles st̃. uõ ex¬
pectauit eos ds c̃sciret. ñ credit᷑os. ⁊ ut
utat᷑ it qͣi uistrum̃to ad salutẽ bonoꝵ

Expanded text:
tas Dei est quandiu sustinet malos, ut, si velint, corrigantur, vel in incoepta malitia perdurantes ordinate disperdat. Diu enim exspectati inexcusabiles sunt, et ideo exspectavit eos Deus, cum sciret non credituros, et ut utatur illis quasi instrumento ad salutem b
Abbreviated transcription (Latin):
cio deprtandũ ÷. Bene ã dispensauit dñs. ut nec oẽs
dãpnaret. noc oẽs libaret. Si .i. oẽs libarent᷑. laterz
qͥd peccõ ꝑ iͦticiã deb̾etur. si nemo lib̾aret᷑. lat̾et qͥd gr̾a
largiretur. Qa ꝓculdubio qͣntũ ꝑtinet ad originale pee¬
catũ oẽs pares erant. s mĩa qͦs uoluit discreuit. Ibi gͣtui¬
ta ÷ indulgẽcia: uͥ iusta posset eẽ uindicta. Ecce exhi

Expanded text:
s, ut nec omnes damnaret, nec omnes liberaret: si enim omnes liberarentur, lateret quid peccato per justitiam deberetur; si nemo liberaretur, lateret quod gratia largiretur, quia procul dubio, quantum pertinet ad originale peccatum, omnes pares erant, sed misericordia quos voluit discrevit. Ibi gratuita est indulgentia, ubi justa posset esse vindicta. Ecce ex his
Abbreviated transcription (Latin):
qua ministri di armant᷑. S ic̃ rogani te. ꝑ ost salutõ¬
nẽ. pͥus de psendo reꝑellendis incipit
aui te

Expanded text:
quo ministri Dei armantur. Sicut rogavi te. Post salutationem prius de pseudo repellendis incipit avi te
Abbreviated transcription (Latin):
q uicarii. Uł candelabra sc̃ dona scĩ spus.
qͥñt in eccła lucent. Panis suꝑ m̃sã .i. u̾bũ¬
sacre scͥpture p̾sto ẽ a sabato spei. uͥ in xp̃o
a turbine sclĩ tuti sumꝰ. usq ad sabatũ ple¬
ne qͥetis. u̾spes ĩplebit᷑. Seqr̃. Post uela

Expanded text:
ue vicarii; vel candelabra sunt dona sancti Spiritus quae in Ecclesia lucent. Panis super mensam, id est vsacrae Scripturae praesto est Sabbato spei, ubi in Christo a turbine saeculi tuti sumus usque ad Sabbatum pleae quietis, ubi spes implebitur. VERS. 3-8.-- Post vela
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ꝯtinua. Iste saluꝰ erit ꝑ ignem
qui a fũdam̃to nõ discessit. S si qͥs.
ł pseudo apłe malediͦcendo. ł homo¬
ei assentiendo. tẽplũ dĩ qd̃ uos estis
uiolau̾it in se ł in aliis. uolens sub

Expanded text:
continet: Iste salvus erit per ignem qui a fundamento non discedit; sed si l pseudoapostolus male docendo, vel homoei assentiendo, templum Dei, quod vos estis, violaverit in se, vel in aliis volens sub
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ÷. Nõ .q. opꝰ ardet. ł det̾mentũ pati¬
tur. nisi malũ fu̾it. Aut gͥ ñ aroent oꝑa
ꝑ illa tͥa signata. aut mala st̃. Ad qd di¬
cunt quidã ꝑ illa tͥa mala oꝑa ñ intelli¬
gi. sbona. que ad sustentationẽ sui ⁊ suoꝵ

Expanded text:
dictum est. Non enim opus ardet, vel detrimentum patitur, nisi malum fuerit. Aut igitur non ardent opera per illa tria signata, aut mala sunt. Ad quod dicunt quidam per illa tria mala opera non intelligi, sed bona quae ad sustentationem sui,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ad eo malus ut destruat fundam̃tũ.i.fidẽ q̃ ꝑ cari
tatẽ oꝑat᷑. Simł gͦ ⁊ caritatẽ ⁊ calẽ affectũ aliqͥ hñt.
accipiunt᷑ nõ bona oꝑa. nec mala: que sint dã pua
future purgati oĩs accipiat. pens andũ sollicite est.
quia illũ oint ꝑ ignẽ posse saluari. nõ qui suꝑ fũ¬

Expanded text:
est adeo malus, ut destruat fundamentum, id est fictum aliqui habent. accipiuntur non opera bona, nec mala quae sint damnabilfuturae purgationis accipiat, pensandum sollicite est, quia illum dixit per ignem posse salvari, non qui su
Abbreviated transcription (Latin):
bona doctͥna inqua fũdatus ẽ. sic̃ doctͥna mala ꝑibit.
q̃ accidens ẽ. saluus erit dico. sic tñ qͣͣ ꝑ ignẽ. quia ñ
sine pena erit saluꝰ. ꝑ hoc .N. ostñdit saluũ illũ futͣm
s penas ignis passurũ. ut ꝑ ignẽ purgatꝰ fiat saluus
⁊ c̃ ꝑfidi in etͥnũ ꝑeant. ꝓoest illis ex parte credidisse

Expanded text:
bona doctrina in qua fundatus est, sicut doctrina mala peribit, quae accidens est. Salvus erit, dico, sic tamen quasi per ignem, quia non sine poena erit salvus. Per hoc enim ostendit salvum illum futurum, sed poenas ignis passurum, ut per ignem purgatus fiat salvus, et cum perfidi in aeternum pereant, prodest illis ex parte credidisse
Abbreviated transcription (Latin):
legis p̃uaricõne. nͥ oe lege scͥpta dr̃et.
quomͦ drẽt sine lege peccare. cũ om̃s
subditi sint legi naturali: s de moysi
lege dicit. cui uidei obnoxii sc̃i Aĩebat
minꝰ ꝑ moysen ppło urł. Idõ gͦ sñ lege

Expanded text:
legis praevaricatione. Nisi de lege scripta diceret, quomodo diceret sine lege peccare, cum omnes subditi sint naturali legi: sed de Mosi lege dicit, cui Judaei obnoxii sunt. Aug. minus per Mosen populo Israel. Ideo ergo sine lege
Abbreviated transcription (Latin):
ia sola. Post indiciũ aũ eritira ⁊ indignatio. ut dictũ est.
Uł ita. ut duo conseq̃ntia sint expositi
naturã ab his passionib ĩmunis est:⁊
ne uidead᷑ irasci:⁊ nõ uindicaro: subdit.
indignatio. quã addens suꝑ irã. inuri

Expanded text:
a sola; post judicium autem erit ira et indignatio, ut dictum est. Vel ita ut duo sequentia sint expositionatura ab his passionibus immunis est. Et ne videantur irasci, et non vindicare, subdit: 12 indignatio, quia addens supra iram, in
Abbreviated transcription (Latin):
dit: imaginatione u̾itatis ac pietatis illy¬
sus est. Conuenientib⁊⁊c̃. Hic redargu¬
it eos de hoc qd̾ corpꝰ dñicũ nõ eo ordine sumebat
quo sumi oportebat. Int̾ pͣndia .q. ł post pͣndia:
eucaristiã sumebant. qd ieuni pociꝰ fac̾e deb̾ent

Expanded text:
dit, imaginatione veritatis ac pietatis illusus est. Convenientibus, etc. Hic redarguit eos de hoc quod corpus Dominicum non eo ordine sumebant quo sumi oportebat. Inter prandia enim vel post prandia, eucharistiam sumebant, quod jejuni potius facere deberent.
Abbreviated transcription (Latin):
pret̾ ꝗͣ nõ debet uir dimittere
pplend ÷ hic. qd de uxore p̃mi¬
nõ subdit hic de uiro. sic̃ de
muliere. quia licet uiro aliã
duce. quia inferior nõ oĩo hac legeutib: qͣ potior

Expanded text:
r quam non debet vir dimittere pplendum est hic quod de uxore prnon subdit de viro sicut de muliere, quia licet viro aliam ducere, quia inferior non omnino hac lege utitur, quia potior
Abbreviated transcription (Latin):
baptizatos. nõ erroris eoꝵ s ouum mune
ris crat. hanc dei u̾itacem in iniqͥtate
scismatũ suoꝵ detinebant. ꝑ hanc gͦ u̾i¬
tatem ꝗͣ tenebant: ip̃oꝵ falłitatẽ ꝯuinc̃.¬
uerũ qiuippe baptm habebant. ex cu
iuis u̾tate ut corrig̾ent falsicatẽ ab ip̃o
audiunt. Nũqͥd paulus. ⁊c̾. Prsus fieri
pot᷑. ut aliqͥ uerũ habeant bapt̾m.⁊ nõ
uerã habeant fidem. sic̃ isti. ꝑ u̾itatem¬
gͦ quã habebant: corrigit falsitatem
quã negabant. Erant.i. intͥ eos qͥ mor¬
tuos resurg̾e nõ credebant. credebant tñ xp̃m resurre

Expanded text:
baptizatos, non erroris eorum, sed diuinis muneris erat; hanc dei ueritatem in iniquitate suorum schismatum detinebant. hanc m tenebant, ipsorum falsitatem conviVerum, quippe baptismum habebant, et ex veritate, ut corrigerent falsitatem ab ipso audiunt, nunquid Paulus, etc. Prorsus fieri potest ut aliqui verum habeant baptismum, veram habeant fidem, sicut isti. Per veritatemgo quam habebant corrigit falsitatem orum quam negabant. Erant enim inter eos qui mortuos resurgere non credebant, credebant tamen Christum resurre
Abbreviated transcription (Latin):
scificõis. scĩficõnis dico. incepte ex resurre¬
ctione aĩe.i. a remissione peccoꝵ. ꝑ quã
aĩa resiagit a uicĩs. Est enĩ oupplex re¬
surrõ. una aĩe. al tera corꝑis. de resur¬
xp̃i. qr eosiałus alius curare ꝑ otuit. qͣli¬
teraliqͥs curandus amedico. iliꝰ medici
dicit᷑ infirmꝰ. pot̾ ⁊̃ de hũana nataͣhoc

Expanded text:
 incoeptae ex resurrectione animae, id est a remissione peccatorum per quam anima resurgit a vitiis. Est enim duplex resurrectio una animae, altera corporis. De resurquia eos nullus alius curare potuit, qualiter aliquis curandus a medico, illius medici dicitur infirmus. Potest etiam de humana natura hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ãnis nolunt ł uolunt aliqͥd inchoare. qͣi faustał ĩ fau¬
sta sint ip̃a. nõ itaq ista obseruemꝰ. ne ab apło ista au¬
diamꝰ. timeo. ⁊ c̃ Eos .n. culpat qͥ ꝯstellationes secunt᷑
dicentes. ne ꝑficiscar. qr luna sic fert᷑. ł ꝑficiscarut ꝓͦ¬
ꝑa cedant. qͣr ita se habet positio siderũ. agã hoc m¬
se: cõm̾tiũ. qr illa stella agit m̃sem. nõ plantabo ħ an¬
no uineã. qr bisextꝰ est. tales culpant᷑. nõ qͥ nat᷑ales ele¬
m̃toꝵ effectꝰ in sider̃ ordinatissima ꝯu̾sione nouerunt.
ut. s. tẽpestate ñ nauigẽt. auptũpno seminẽt. oe qͥbic̃

Expanded text:
annis volunt vel nolunt aliquid inchoare, quasi fausta et infausta sint tempora. Non itaque ista observemus, ne ab Apostolo ista audiamus: Timeo, etc. Eos enim culpat qui constellationes sequuntur, dicentes: Non proficiscar, quia luna sic fertur, vel proficiscar ut prospera cedant, quia ita se habet positio siderum; agam hoc mense commercium, quia ista stella agit mensem; non plantabo hoc anno vineam, quia bissextus est. Tales culpantur, non quia naturales elementorum effectus in siderum ordinatissima conversione noverunt, ut scilicet tempestate n
Abbreviated transcription (Latin):
qr ⁊ egosic̃ uos hõ sũ. qͥ de errore correctꝰ sũ. ita
⁊ uos potestis corrigi. uł ita. Esto. sic̃ ⁊ .e. qr¬
⁊ ego qui legẽ habui: sũ mͦ sine lege.sic̃ uos.
cũ .nͥ. iudeus natus sũ. iã illa carnalia sp̃u¬
ali diudicõne ꝯtẽpno. fr̃es. asꝑe correctos
dici. Quasi. ⁊ debetis esse sic̃ ⁊ ego. qr¬

Expanded text:
quia et ego sicut vos, homo sum qui de errore correctus sum, ita et vos potestis corrigi. Vel ita, estote sicut et ego, quia ego qui legem habui, sum modo sine lege sicut vos.Cum enim Judaeus natus sim, jam illa carnalia spiritali dijudicatione contemno. Fratres, aspere correctos dici. Quasi dicat: Et debetis esse sicut ego, q
Abbreviated transcription (Latin):
cari. ne puces antiqͦs iustossolo u̾bo di¬
.i. soliꝰ uerbi fide. iñ fide incarnationis
libari. sine qua nec antiqͥ nec i oderni
qua credimꝰ nłłum hoĩem. siue inaioriᷤ¬
siue paruule etatis. libari a ꝯtagione
mortis antique.⁊ obligõne pecci. qd pͥ
ma natiuitate ꝯtrarit.nͥ ꝑ inũ medi¬

Expanded text:
ari; ne putes antiquos justos solo verbo Dest solius verbi fide sine fide incarnationis liberari, sine qua, nec antiqui, nec moderni qua credimus nullum hominem, sive majorisive parvulae aetatis, liberari a contagione mortis antiquae, et obligatione peccati quod ma nativitate contraxit, nisi per unum medi
Abbreviated transcription (Latin):
coꝑ unũ regnauit mors. s̃. diabolus. ⁊ peccm̃. Et atten¬
de qd̾ ait. mors regnaiit. nõ regnat. concordanc supiori
sensui. uͥ dixit mortẽ regnasse usq ad moysen. quia qͥ
ꝑ legem noto dei nidicio tinorẽ eius habuert. sublatis̃
demortis ĩꝑio. Ante uͦ dũ si ne lege timor di int̾ris ñ erat.
mors in siłes ade p̃ualuit: ⁊ siibi regnauit mors. młtoma¬

Expanded text:
per unum regnavit mors, scilicet diabolus vel peccatum. Et attende quod ait mors regnavit, non regnat, concordans superiori sensui, ubi dixit mortem regnasse usque ad Mosen, quia qui per legem noto Dei judicio timorem ejus habuerunt, sublati sunt de mortis imperio. Ante vero dum sine lege timor Dei in terris non erat, mors in similes Adae praevaluit; et si ibi regnavit mors, multo ma
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c̃. ut sit d̾s õa ĩ oĩb .i. ut uemo coħentiũ ei amet
ao u̾sus eũ aliqͥd. ⁊ tunc manifestũ sit qd dr. Quid
habes qd̾ ñ accepisti. Tunc .4. inanifestũ s erit ni¬
chil boni aliquẽ habe. ł habuisse: nͥ a xp̃o. Illud
⁊̃ neuo estimet. ꝙ pat̾ sic subiecit oĩa filio. ũ ip¬
sũ filiũ sibi oĩa subiecisse nõ putet. Inseꝑabił .i. est

Expanded text:
 ut nemo cohaerentium ei, amet adversus eum aliquid, et tunc manifestum sit quod dicitur. Quid habes quod non accepisti? Tunc enim manifestum erit nihil boni aliquem habere vel habuisse nisi a Christo. Illud etiam nemo aestimet quod Pater sic subjecerit omnia Filio, ut ipsum Fil