comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. minoris qͥdẽ stature. soe uelociors. unde & nom̃ ht̃. Nã dromos g̾re.cursꝰ et uelo
citas appellat᷑. Centũ eñi et ãpliꝰ milia una die ꝑgere sox sol&e. qd animal sic̃ bos et ouis
et camelus ruminat. Ruminatio aũt dicta ẽ aruma: eminente guturis parte. ꝑ
quã dimisso cib a certis reuocat᷑ animalib. Asinꝰ et asello a sedendo dicto. qi
a sedus. soc hoc nom̃ qđ magis equis ꝯuenebat idõ hoc animal sũpsit: qr pnꝰ ꝙͣ eq̃
nirens. statĩ ut uoluir sibi hõo sb̾strauit. Onager int̾pretat᷑ af.asinꝰ fe̾rꝰ. On qͥppe
greci asinũ uocant. Agriã ferũ. hos affrica hc̃ magnos et ĩdomitos. et ĩ destͥo ua¬
gantes. Singłi aũt feminarũ gregib presũt. uascentib masculis telant. et̃ testi¬
culos eoꝵ morsu detruncant. qd̃ cauentes matres. eosĩ secretis locis occultant. Asino̾

Expanded text:
um, minoris quidem staturae, 45 sed velocioris. Unde et nomen habet. Nam δρὸμος Graece cursus veum, minoris quidem staturae, 45 sed velocioris. Unde et nomen habet. Nam δρὸμος Graece cursus vecitas appellatur. Centum enim et amplius milia uno die pergere solet. Quod animal, sicut bos et ovis et camelus, ruminat. Ruminatio autem dicta est a ruma, eminente gutturis parte, per quam dimissus cibus a certis revocatur animalibus. Asinus et asellus a sedendo dictus, quasi asedus: sed hoc nomen, quod magis equis conveniebat, ideo hoc animal sumpsit quia priusquam nitens, statim ut voluit sibi homo substravit. Onager interpretatur asinus ferus. Ὄνον quippe Graeci asinum vocant: ἄγριον ferum. Hos Africa habet magnos et indomitos et in deserto vagantes. Singuli autem feminarum gregibus praesunt. Nascentibus masculis zelant et testiculos eorum morsu detruncant, quod caventes matres eos in secretis locis occultant. Asinos
Abbreviated transcription (Latin):
gen̾ositatis ĩ boue signũ. Boũ in sociis erimia pietas. Nlam alt̾ alterũ inquirit
ẽ quo ducere collo aratra osueuit. et freq̃nti mugitu piũ testat᷑ affectũ si forte
defecerit. Ulacca dicta qĩ boaca. est eñi ex qualitate mobiliũ nominũ. sic̃ leo leena.
ꝑ diriuationẽ qđ sint similes beũ. idõ indomiti. ut ꝑferitatẽ ugũ ceruicib ñ reci¬
piant. Hos africa ꝓcreat. Uiri agrestes boues s̃. in germania. habentes cornua in
nom̃ dedit. siue d qño on̾ant᷑ ut breuiores et humiles fiant occubant. qr greci
cami humile et breue dicunt. siue qr curiuis ẽ dorso. Cani eñi uerbo greco cur¬
uũ significat. hos licoe et alie regiones mittãt. s& arabia płimos. Differ̃ aũt sͥ.
Nã arabici bina tubera ĩ dorso hñt. reliqͣrũ regionuĩ singłi. Dromeda genꝰ cameloꝵ¬

Expanded text:
generositatis in bove signum. Boum in sociis eximia pietas. Nam alter alterum inquirit generositatis in bove signum. Boum in sociis eximia pietas. Nam alter alterum inquirit cum quo ducere collo aratra consuevit, et frequenti mugitu pium testatur affectum, si forte defecerit. 44 31. Vacca dicta, quasi boacca. Est enim ex qualitate mobilium nominum, sicut leo leaenaper derivationem, quod sint similes boum; adeo indomiti, ut prae feritate jugum cervicibus non recipiant. Hos Africa procreat. 34. Uri, agrestes boves sunt in Germania, habentes cornua in nomen dedit, sive quod quando onerantur, ut breviores, et humiles fiant, accubant, quia Graeci χαμαὶ humile, et breve dicunt; sive quia curvus est dorso. Camur enim verbum Graecum curvum significat. Hos licet et aliae regiones mittant, sed Arabia plurimos. Differunt autem sibi. Nam Arabici bina tubera in dorso habent, reliquarum regionum singula. 36. Dromeda, genus est camelor
Abbreviated transcription (Latin):
ris nimpcupat᷑. Porcoꝵ pilos setas uocamꝰ. et setas asue dictas a quib et sutores
uocant. qđ exsetis suant idẽ ꝯsuant pelles. Aper aferitate uocat᷑. ab lata f̃. litta ⁊
sb̾rogata.p. unde apud grecos suagros idẽ ferus dr̃. Om̃e eñi d fẽrũ ẽ et innutre:
uł qđ apud gentiles ioui sẽꝑ ubiq iuuencus ĩmolabat᷑ nũꝙͣ taurꝰ. Nlam ĩ uictimiᷤ
&̃ etas osid̾abat᷑. Taurꝰ grecũ nom̃ ẽ sic̃ et bos. Indiciis taurinis color fuluus ẽ. uo¬
lucris ꝑnicitas. pilis incontrariũ uersis. caput circũplectũt fleribilitate q̃ uolunt
t̾gi duricia. Om̃c telũ respuqͥnt̾immitti fẽtitate. Bouẽ greci boeti dicũt. Hũc lati
nn trionẽ uocant. eod t̾ram t̾rar. qͣi terionẽ. Ilenius. T̃rionẽ hic modat᷑ rusticꝰ.
Cuiꝰ latitudo ẽ pelliũ am̃to ad crura. Palearia dicunt᷑ apelle. ip̃a. q̃i pellearia. qd̾ c̃

Expanded text:
rios nuncupatos. Porcorum pilos setas vocamus, et setas a sue dictas: a quibus et sutores rios nuncupatos. Porcorum pilos setas vocamus, et setas a sue dictas: a quibus et sutores vocantur, quod ex setis suant, id est consuant, pelles. subrogata p. Unde et apud Graecos suagros, id est, ferus dicitur. Omne enim, quod ferum est et immite ique juvencus immolabatur, nunquam taurus, nam in victimis aetas etiam considerabatur. Taurus Graecum nomen, sicut et bos. Indicis tauris color fulvus est, volucris pernicitas, pilis in contrarium versis. Caput circumflectunt flexilitate, qua volunt: tergi duritia omne telum respuunt, immiti feritate. Taurod terram terat, quasi terionem Naevius: Trionum hic moderator rusticus. Cujus latitudo pellium a mento ad crura, palearia dicuntur, a pelle ipsa, quasi pellearia, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
parant᷑. Ditannũ herbã ip̃i prodider̃. Nam eiꝰ pastu excutiũt erceptas sagitas. Mi¬
rant᷑ aũt sibilũ fistularũ. Rectis aurib acute audiũt. sũmissis niehil. Si qño inm̃¬
sa flumina uł maria transnatat. capita clunib p̾cedentiũ suꝑponũt. sibiq ĩuicẽ
succedentes uullũ laborẽ ponderũ sencuĩt᷑. T̃ngellapbi agrecis nominati. qui dũ
aꝑ. defendũt cornua ceruũ inbelles damie qͥd nisi preda sumꝰ: Lepus ẽ leuipes
qr uelocit̾ curriz. unde et grece ꝓ cursu lagos dr̃. uelox ẽ eñi animal et satis tuni¬
dũ. Cimicłi genus agrestũ animaliũ. dicti qͣi caniculi eo qđ canũ indagine ca¬
piantꝰ. uł excludant᷑ ab spellineis. Sus dicta qđ pascua subigar. idẽ t̾ra sbacta
escas ĩquirat. Uerres eo đ grandes hẽat iures. Porcus qi spurcus ingurgitat eñi se
ceno. luto ĩmeg̾it. limo inlinit. Oratius. Et amica luto sus. Hic oẽ spurcicia ut spu¬

Expanded text:
parantur. Dictamnum herbam ipsi prodiderunt. Nam eo pasti excutiunt acceptas sagittas. Mirantur autem sibilum fistularum: arrectis auribus acute audiunt, submissis nil. Si quando immensa flumina vel maria transnatant, capita clunibus praecedentium imponunt, sibique invicem succedentes nullum laborem ponderis sentiunt. 20. Tragelaphi a Graecis nominati, qui dum aper, defendunt cornua cervum. Imbelles damae, quid nisi praeda sumus? 23. Lepusquia velociter currit. Unde et Graece pro cursu λαγώς dicitur; velox est enim animal et satis timidum. Cuniculi genus agrestium animalium dicti quasi caniculi, eo quod canum indagine capiantur vel excludantur ab speluncis. Sus dicta, quod pascua subigat, id est terra subacta escas inquirat. Verres, quod grandes habeat vires. Porcus, quasi spurcus. Ingurgitat enim se caeno, luto inmergit, limo inlinit. HoratiusEpist. 1, 2, 26: Et amica luto sus. Hinc etiam spurcitiam vel spu
Abbreviated transcription (Latin):
asiã collecto aginne ꝑgũt᷑. Cornices duces eas precedũt. et ip̃e q̃i exercitꝰ ꝓsecũ¬
t᷑. exina illis circa filios ẽ pieras. nã adeo uidos impensius fouent: ut asfidue
ĩ cubitii pliimas eruant. Quantũ au̾t̾ tp̃s impenderit in ferib. et ĩ curis tantũ¬

Expanded text:
Asiam collecto agmine pergunt. Cornices duces eas praecedunt, et ipse quasi exercitus prosequiAsiam collecto agmine pergunt. Cornices duces eas praecedunt, et ipse quasi exercitus prosequitur. Eximia illis circa filios pietas. Nam adeo natos impensius fovent, ut assiduo incubitu plumas exuant. Quantum autem tempus impenderint in fetibus edu
Abbreviated transcription (Latin):
ne qͣꝙͣ ur cet̾e uolucres attollit᷑ uelocitate pennarũ. Grues nom̃ de ꝓpria uece sũp
ser̃. tali eñ sono susurrãt̾. heau̾t dũ ꝓperant nã sequiit᷑ ordine litrgato. Deqͥ¬
b lucanꝰ. et turbata ꝑit disꝑsis lutera pennis. Excelsa aũt petũt qͦ faciliꝰ uide¬
ant quas petant t̾ras. Castigar aũt uoce qͦ cogit agmẽ. A tubi raucescit. succe¬
dit alia. Nocte aũt excubias dundñt. et ordinẽ uigiliarũ ꝑ uices faciui̾̃t. tenẽ¬
tes lapillos suspensis digitis quib somnos arguanr. qđ cauendũ erit clamor
ĩdicat. Etatẽ millis color ꝓdit̾. nã senectute ngrescũt. Cichonie uocate a sono
qͦ crepitant q̃i eichanie quẽ sonũoris potiꝰ eẽ quã uocis qi eũ qͣtiente rostro fa¬
ciũt. he ueris mincie societatis comites. sp̾entiũ hostes maria transuolãt. in

Expanded text:
nequaquam, ut caeterae volucres, attollitur velocitate pennarum. 14. Grues vero nomen de pnequaquam, ut caeterae volucres, attollitur velocitate pennarum. 14. Grues vero nomen de psurrant. Hae autem dum properant, unam sequuntur ordine litterato. De quibus Lucanus: Et turbata perit dispersis littera pennis. Excelsa autem petunt, quo facilius videant quas petant terras. 15. Castigat autem voce quae cogit agmen. At ubi raucescit, succedit alia; nocte autem excubias dividunt, et ordinem vigiliarum per vices faciunt, tenetes lapillos suspensis digitis, quibus somnos arguant, quod cavendum erit clamor indicat. Aetatem in illis color prodit, nam senectute nigrescunt. 16. Ciconiae voquo crepitant, quasi cicaniae, quem sonum oris potius esse quam vocis, quia eum quatiente rostro faciunt. Hae veris nuntiae societatis comites, serpentium hostes maria transvolant, in
Abbreviated transcription (Latin):
quid nominarent᷑. Aquila ab acumine ocłoꝵ uocata. Tanti em̃ ꝯtiuio ẽẽ dr̃. ur
te piscicłos natare uidear. ac torm̃ti instar descendẽs. raptã predã pennus ad lito¬
ꝑtrahat. Plam et contͣ radiũ solis fert᷑ obtutũ ñ flectere. Unde et pullos suos
ungue suspensos radus solis obicit. et quos uidit ĩmobilẽ teñe aciẽ. dignos
nominata putatꝰ. magnitudine qͥppe corporis p̃petes uolatꝰ ñ ht̃. harũ quasdã
dicũt cõcubitu ñ misceri et sine copula ⁊ciꝑe. et gn̾are. natosq earũ pene usq
ad centũ annos ꝓcedẽ. Uultures aũt sic̾ et aquile & ultra maria cadau̾a senci¬
ũt alt̾is qͥppe uolantes. montiũ multa q obscuritate celant᷑. ex alto illo ospici¬
ũt̃. Gradipedes ap̃ grecos uocat᷑ auis. apud nos tarda. coqđ graui uolatu detenta.

Expanded text:
quid nominarentur. Aquila ab acumine oculorum vocata. Tanti enim contuitus esse diciquid nominarentur. Aquila ab acumine oculorum vocata. Tanti enim contuitus esse dicite pisciculos natare videat, ac tormenti instar descendens raptam praedam pinnpertrahat. 11. Nam et contra radium solis fertur obtutum non flectere, unde et pullos suos ungue suspensos radiis solis objicit, et quos viderit immobilem tenere aciem, ut dignos nominata putatur. Magnitudine quippe corporis praepetes volatus non habet: harum quasdam dicunt concubitu non misceri, et sine copula concipere, et generare, natosque earum pene usque ad centum annos procedere. Vultures autem, sicut et aquilae, etiam ultra maria cadavera sentiunt; altius quippe volantes multa quae montium obscuritate celantur ex alto illae conspiciunt. 13. Bradypus apud Graecos vocatur, avis apud nos tarda, eo quod gravi volatu detenta,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pͭ. Neq enĩ om̃is indie. erhiopie. auz sicilie desta quis penetrare potuir.
qui carũ genꝰ uł differencias nosfee. Aues dicte eoqd uias certas ñ hẽant. soe ꝑ tu
uolucres a uolando. nã inde uolare et ambulare dicimꝰ. Uola eñi dr̃ media pars
pedis siue manus. et ĩ auib pars media alarũ. q̃rũ motu penne agitant᷑. inde
uolucres. Pulli dicñr omniũ ainũ nati. Soc ez animaliũ quadrupedũ uati pul¬
tis nigra. pulla dicta. Ale s̃ ĩ quib penne ꝑ ordinẽ fixe uolandi exhibent usũ.
uocate aũt ale qd his aues cõplexos alant ac foueant pullos. Penna a pendendo. id
ẽ a uolando dicta. Unde et pendẽ. Uolucres pennarũ auxilio mouent᷑. qno seaeri
mandant. Pluma qiͣ piluma. Nam sic̃ pili in quadrupedũ corpore. ita pluma in
auib. Auiũ nomina młta a sono uocis ꝯstar eẽ cõposita. ut grus. coruus. ciginis.
pauo. miluus. ulula. eugolo. gauilo et cet̾a. Uarietas eñi uocis eoꝵ docuit boĩe

Expanded text:
non potest. Neque enim omnis Indiae, et Aethiopiae, aut Scythiae, deserta quis penetrare potuit, qui earum genus vel differentias nosset. 3. Aves dictae, eo quod vias certas non habeant, sed perVolucres a volando; nam unde volare, inde et ambulare dicimus. Vola enimpedis sive manus; et in avibus vola pars media alarum, quarum motu pinnae agitantur; inde volucres. Pulli dicuntur omnium avium nati; sed et animalium quadrupedum nati pultis nigra pulla dicta est. Alae sunt, in quibus pinnae per ordinem fixae volandi exhibent usum. Vocatae autem alae quod his aves conplexos alant ac foveant pullos. Pinna a pendendo, id est a volando, dicta; unde et pendere. Volucres enim pinnarum auxilio moventur, quando se aeri mandant. Pluma quasi piluma; nam sicut pili in quadrupedum corpore, ita pluma in avibus. Avium nomina multa a sono vocis constat esse conposita: ut grus, corvus, cygnus, pavo, milvus, ulula, cuculus, graculus et cetera. Varietas enim vocis eorum docuit homines
Abbreviated transcription (Latin):
uadiũ dicebant. q int̾ cetem animalia fortiꝰ uadat. Ip̾e ẽ et spadix ꝙ̃ femaatũ uo¬
cant. et dicto spadix. a colore palme. quã siculi spadicem uocant. Glaucꝰ u̾o ẽ.
punctis. Candidꝰ au̾t et albus inuicẽ sibi differ̃. Nam alb ẽ quodã pallore est.
qui frontẽ albã calidi. Cerunꝰ ẽ quẽ uulgo gauranẽ dicũt. Aeranẽ idem uulgꝰ
uocat. qm modũ erei sit coloris. Mirteus au̾t ẽ pressꝰ ĩ purpura. Dosinꝰ aũt dictꝰ
qd sit color eiꝰ de asino. idem et cireneus. Sunt aũt hi de agresti gen̾e orti. quoᷤᷤ
equifores dicimꝰ. et proĩde ad urbanã dignitatẽ transire nõ possũt. Mlauronni¬
ger c̃. nigrũ eñi grece̾ mauron dicũt. Mannus uͦ ẽ equus breuior ẽ. quẽ uulgo
bruniciũ uocant. Ueredas antiqui dixer̃ qd̾ ueherent redas. id ẽ ducerẽt. uł qͣ iuaᷤ
publicas currũt. ꝑ quas redas ire solitũerat. Equoꝵ tria gen̾a sũt. Umĩ gen̾¬

Expanded text:
ui inter caeterea animalia fortius vadant. Ipse est et spadix, quem phoenicatum vocant, et est dictus spadix a colore palmae, quam Syrii spadicem vocant. Glaucus vero punctis. Candidus autem et albus invicem sibi differunt. Nam albus cum quodam pallore est; qui frontem albam, callidi. 53. Cervinus est, quem vulgo gauranem dicunt. Aeranem idem vulgus vocat, quod in modum aerei sit coloris. Myrteus autem est pressus in purpura. 54. Dossinus autem dictus, quod sit color ejus de asino, idem, et cinereus. Sunt autem hi de agresti genere orti, quos equiferos dicimus, et proinde ad urbanam dignitatem transire non possunt. ger est; nigrum enim Graeci μαῦρον vocant. Mannus vero equus brevior est, quem vulgo brunicum vocant. Veredos antiqui dixerunt, quod veherent redas, id est ducerent; vel quod vias publicas currant, per quas et redas ire solitum erat. Equorum tria sunt genera: unum gene
Abbreviated transcription (Latin):
auiũ ardua et excelsa teneant. et ĩ sublime ĩ habitent. ita ut de ẜb̾limitate uix
humanis obtutib pateant. Unde et meridiana pars ibices aues uocat. q̃ nili flu¬
entis ĩhĩtant. hec itaq animalia ur diximꝰ ĩ petris altissimis cõmorant᷑. et si qño
ferarũ uł hominũ adu̾sitatẽ ꝑsenserint: de alnissinis saroꝵ cacuminib sese p̾ci¬
pitantes ⁊̃ suis sese cornib ĩ lesa suscipiũt. Cerui dciꝰ a poton ceraton. idẽ a cornib.¬

Expanded text:
avium ardua et excelsa teneant et in sublime inhabitent, ita ut de sublimitate vix avium ardua et excelsa teneant et in sublime inhabitent, ita ut de sublimitate vix humanis obtutibus pateant. Unde et meridiana pars ibices aves vocant, qui Nili fluentis inhabitant. Haec itaque animalia, ut diximus, in petris altissimis commorantur, et si quando ferarum vel hominum adversitatem persenserint, de altissimis saxorum cacuminibus sese praecipitantes in suis se cornibus inlaesa suscipiunt. Cervi di
Abbreviated transcription (Latin):
grege erruerit. statĩ balati recognoscat uocẽ parentis. hedi ab edendo uocati.
parui eñi pinguissimi s̃. et saporis iocundi. Unde et edere. inde et eduliũ uocat᷑.
hireꝰ lasciuum animal et petulcũ. ex feruens semꝑ ad coitũ cuiꝰ ocłi ob libidinẽ
ĩtransuersũ aspiciũt unde et nom̃ trar̃. Nam huri s̃ ocłoꝵ anguli. sedm sueto
niũ. cuiꝰ natura adeo calidissima ẽ ut ad amantẽ lapidẽ quẽ nec ignis ñ ferri
domare ualez mat̾ia: solus huius cruor dissoluat. Maiores hirei cinifi dicñr. afilu¬
uio cinife ĩ libia ubi grandes nascuntur. Capros et capras a carpendis irgultis
quidã dixer̃. Ali qd carpant asꝑa. ñ nulli a crepitui crurũ. unde eas capreas uocita¬
tas que s̃ agrestes capree. quas greci ꝓ eo q acutissime uideant. idẽ or iaepliecte¬
dent tam̃ om̃s qui ueniũt. Idem aũt et capree. Idẽ ibices qi auices. eo ad ĩstar

Expanded text:
grege erraverit, statim balatu recognoscat vocem parentis. 13. Hoedi ab edendo vocati, grege erraverit, statim balatu recognoscat vocem parentis. 13. Hoedi ab edendo vocati, parvi enim pinguissimi sunt, et saporis jucundi; unde et edere, inde et edulium vocatur. 14. Hircus, lascivum animal, et petulcum, et fervens semper ad coitum, cujus oculi ob libidinem in transversum aspiciunt, unde et nomen traxit. Na cuius natura adeo calidissima est ut adamantem lapidem, quem nec ignis, nec ferri domare valet materia, solus huius cruor dissolvat. Maiores hirci Cinyphii dicuntur a fluvio Cinyphe in Libya, ubi grandes nascuntur. Capros et capras a carpendis virgultis quidam dixerunt. Alii quod captent aspera. Nonnulli a crepitu crurum, unde eas crepas vocitatas; quae sunt agrestes caprae, quas Graeci pro eo quod acutissime videant, id estdent tamen omnes qui veniunt. Idem autem et capreae: idem ibices, quasi avices, eo quod ad instar
Abbreviated transcription (Latin):
aũt om̃e animal pecus a pascendo uocat᷑ Ium̃ta nomina inde traxer̃ quod
nr̃m laborẽ uł onus suo adiutorio sb̃̾uehendo uł arando iuuent. Namboᷤᷤ
caᷤpenta trahir et cdurissimas t̾re glebas uom̾e u̾tit. equus et asinꝯ porrant
onera. et̾ hominũ ingradiendo laborẽ tẽꝑant. Unde et uun̾̃ta appellant᷑
ab eo qd uiuent̾ homines. sũt enĩ magnarũ uiriũ animalia. Itẽ qͦ ariũ¬
molle pecus lanis. corpore inhermis. placidũ. ab oblatõe dictũ. eoq apud
ueteres inicio ñ nature soc oues in sacrificia mactarent᷑. Er his quasdã bidẽ¬
tes uoçant. eas que int̾ octo cdentes duos altiores hñt. quas maxime gentilẽ
sit uir.idẽ masculꝯ. uł qđ uermẽ in capite heatꝰ. quoꝵ excitati pruritu ĩ uicẽ
te uocatꝰ. unde apud nos ĩ gregib mascłi mares dicunt᷑. siue qͣ hoc pecus agẽ¬

Expanded text:
autem omne animal pecus a pascendo vocatum. Iumenta nomina inde traxerunt, quod autem omne animal pecus a pascendo vocatum. Iumenta nomina inde traxerunt, quod nostrum laborem vel onus suo adiutorio subvectando vel arando iuvent. Nam bos carpenta trahit, et durissimas terrae glebas vomere vertit; equus et asinus portant onera, et hominum in gradiendo laborem temperant. Unde et iumenta appellantur ab eo quod iuvent homines: sunt enim magnarum virium animalia. Item qumolle pecus lanis, corpore inerme, animo placidum: ab oblatione dictum eo quod apud veteres in initio non tauros, sed oves in sacrificio mactarent. Ex his quasdam bidentes vocant, eas quae inter octo dentes duas altiores habent, quas maxime gentiles sit vir, id est, masculus, vel quod vermem in capite habeant; quorum excitati pruritu, invicem , id est, a Marte vocatus, unde apud nos in gregibus masculi mares dicuntur; sive quod hoc pecus a gen
Abbreviated transcription (Latin):
appellans unicuiq nom̃ exp̾senti institutõne. uixta ꝯditionẽ naru¬
rẽ cũi suirae. Gentes au̾t uincuiq animaliũ ex ꝓpria lingna deder uocabula.
Non au̾t scđ̾m latiuã linguã atq grecã. aut quarũlibae gentiũ barbararũ.
nomina illa impo adam. soe illa lingua q̃ ante diluuiũ omniũ unafuit.
q̃ hebrea nuncupatꝰ. Latine aũt animalia siue animantia dicta. qd animẽ¬
tur uita et moneant᷑ sp̃u. Quadrupedia uocata qd qͣtuor pedib gradiant᷑.
gri. et cet̾a. Soe neq bestie s̃ ut leones. neq iuñita ut usꝯ hominũ uiua¬
re possint. Necꝰ dicimus om̃e qđ humana lingua et effigie caro. ꝓ prie at̾
et sues. Aut inusu homiinũ cõmoda. ut equi et boues. Differt aũt int̾ p̾co¬
ra et pecudes. Nam uet̾es cõmunit̾ ĩ significatõne omiiũ animaliũ p̾cora
dixer̃. Pecucles aũt tantũ illa animalia q̃ edunt᷑. qi pecua pedes. Gen̾alit̾

Expanded text:
one iuxta condicionem naturae cui serviret. Gentes autem unicuique animalium ex propria lingua dederunt vocabula. Non autem secundum Latinam linguam atque Graecam aut quarumlibet gentium barbararum nomina illa inposuit Adam, sed illa lingua quae ante diluvium omnium una fuit, quae Hebraea nuncupatur. Latine autem animalia sive animantia dicta, quod animentur vita et moveantur spiritu. Quadrupedia vocata, quia quattuor pedibus gradiuntur: gri, et cetera. Sed neque bestiae sunt, ut leones; neque iumenta, ut usus hominum iuvare possint. Pecus dicimus omne quod humana lingua et effigie caret. Proprie autem es, aut in usu hominum commoda, ut equi et boves. 6. Differt autem inter pecora et pecudes; nam veteres communiter in significatione omnium animalium pecora dixerunt; pecudes autem tantum illa anim
Abbreviated transcription (Latin):
tũ c̃ buiꝰ similitudinis pisciculos sarras sardinasq uocari. Allec pisciculus ad li¬
corẽ salsam̃toꝵ idoneꝰ unde et mincupat᷑. Afõrus piscicul qui pp̃ exiguitatẽ
hamo capi ñ pͣ. Anguille: similitudo angis nom̃ dedit. Origuo hꝰ ex limo.
Unde et qũo capit᷑ adeo leuis ẽ ut q̃nto forciꝰ p̾sseris. tanto citiꝰ elabatꝰ. Fertur
aũt̾ orientis fluuiũ gangẽ angiullas trigenis pedib gignere. Anguille inno

Expanded text:
tum est huius similitudinis pisciculos sardas sardinasque vocari. Allec pisciculus ad litum est huius similitudinis pisciculos sardas sardinasque vocari. Allec pisciculus ad liquorem salsamentorum idoneus; unde et nuncupatus. Aphorus pisciculus, qui propter exiguitatem hamo capi non potest. Anguillae similitudo anguis nomen dedit. Origo huius ex limo; unde et quando capitur, adeo lenis est ut quanto fortius presseris, tanto citius elabitur. Ferunt autem Orienti
Abbreviated transcription (Latin):
uirgis puniceis ꝑpetuis. Alusq discolorib designat᷑. Dictꝰ hannoq no̾ capit᷑ nͥ
hamo. Echeruis ꝑuus ez se imipedalis pisciculꝯ. nonĩ sumpsit qđ nauẽ retineat
adherendo.ruant hic& uenti seuiant ꝓcelle nauis tñ qĩ radiciti ĩ mari stare
uidet᷑. nec moueri nͨͦ retinẽdo. soc tantũ mͦ adherendo. hunc latini morã ap¬
pellauer̃. eo d cogat stare naiugia. Uranꝰ cospus uocat᷑ ab oculo quẽ in capite
ht̃. a qͦ semꝑ supͣ intendit. Miliago nominat᷑. qr euolat suꝑ aquã. Quociens
aũt cernit᷑ exrra a quã uolitans tempestates mutari. Scartus dietꝰ. qđ sit scamiꝰ
acutꝰ. unde et eiꝰ cute lignũ politꝰ. Ciuitas cirie que nũc tỹrus dr̃. Olim sarriuo¬
cabat᷑. apisce quodã qui illie habundat. quẽ lingua sia sar appellant. eo q̃ diriia¬

Expanded text:
virgis puniceis perpetuis aliisque discoloribus designatur; dictus hamio quia non capitur nisi virgis puniceis perpetuis aliisque discoloribus designatur; dictus hamio quia non capitur nisi hamo. Echenais, parvus et semipiant procellae, navis tamen quasi radicata in mari stare videtur nec moveri, non retinendo, sed tantummodo adhaerendo. Hunc Latini moram appellaverunt, eo quod cogat stare navigia. Uranoscopus vocatur ab oculo, quem in capite habet, a quo semper supra intendit. Millago nominatus, quia evolat super aquam. Quoties autem cernitur extra aquam volitans, tempestates mutari. Squatus dictus, quod sit squamis acutus. Unde et eius cute lignum politur. Civitas Syriae, quae nunc Tyrus dicitur, olim Sarra vocabatur a pisce quodam qui illic abundat, quem lingua sua 'sar' appellant; ex quo deriva
Abbreviated transcription (Latin):
albꝰ. Greciem̃ albũ gleoton dicũt. hic estate raro apparoe. nisi tantũ in nu¬
bilo. Tĩmallus ex fiore nom̃ accep̃. ⁊ ĩmũ qͥppeflos appellat᷑. Naui dũsit sp̃e
gͣtꝯ. & sapore iocundꝰ. tñ sic̃ flos flagrat et corpore odores aspirat. Escarꝰ diciꝰ
eoqđ̃ solc escã ruminare ꝑhibet᷑. Deniq alii pisces nõ ruminãt. Tradũt añt hũc
ingeniosũ eẽ. Namq iclusũ nansis. nõ fronte erũꝑe nec ĩfestis iuminib cap̾
ĩserere: s& auersũ caude ictib crebris laxare fores. atq ĩ retrorsũ redire. quẽ luc¬
tarũ eius si forte aliꝰ escarꝰ extrinsecꝰ uidear: apprebensa mordicꝰ cauda. adiuuat¬
renisꝯ erũpentis. Sparꝰ a lancea missile nom̃ traxit. qd eiusdẽ figure sit. Terreᷤ¬
tria eñi priꝰ inuenta s̃ quã maria. Nam sparꝯ ẽ telũ rusticanũ missile aspargẽ
qͦ tp̃re tendere ĩ occisũ pliaded ceꝑint. Hanno saxatilis dextra sinistraq lat̾ib

Expanded text:
aeci enim album λευκὸν dicunt. Hic aestate raro apparet, nisi tantum in nubilo. 29. Thymallus ex flore nomen accepit. Thymus quippe flos appellatur, nam dum sit specie gratus, et sapore jucundus, tamen sicut flos fragrat, et corpore odores aspirat. 30. Scarus dictus, eo quod solus escam ruminare perhibetur, denique alii pisces non ruminant. Tradunt autem hunc ingeniosum esse. Namque inclusum nassis, non fronte erumpere, nec infestisinserere, sed aversum caudae ictibus crebris laxare fores atque ita retrorsum redire; quem luctatum eius si forte alius escarus extrinsecus videat, adprehensa mordicus cauda adiuvare nisus erumpentis. Sparus a lancea missile nomen traxit, quod eiusdem figurae sit. Terrestria enim prius inventa sunt quam marina. Nam sparus est telum ruquo tempore tendere in occasum Pleiades coeperint. Hamio saxatilis dextra sinistraque lateribus
Abbreviated transcription (Latin):
ne reuattiꝰ ntam alia s uientia i aquis et discuerũa ut ꝑiscene slin que stio
te a uutastree iclma st ungto ⁊ ⁊. ins alias mares dici eo qł tenues sine t̾staile. syi¬
sior esq et alias feminas. que maiorib fistulis s̃ ac ipetiro tattas ilura diesumas¬
cirii seniceille uocant᷑ esq apte sint ad oculoꝵ tumores. Et ad eernut dũ sipitu¬
Ames. ntilses candide. ⁊ funge euura fiunt᷑. ꝑ estatẽ em̃ ad solẽ sternunt ei sic̃ ee¬

Expanded text:
nimantibus alia sunt viventia in aquis et discurrunt, ut pisces: alia, quae stant fixa, ut ostreae, icini, spungiae. Ex his alias mares dici eo quod tenues sint fistulae, spissioresque alias feminas, qui majoribus sunt ac perpetearum penicilli vocantur, eo quod aptae sint ad oculorum tumores, et ad extergendas lippitudines utiles. Candidae sfungiae cura fiunt; per aestatem enim ad solem sternunt
Abbreviated transcription (Latin):
iꝗͥs uerbũ carosaclum ẽ au¬
diens: uerbũ incarne cranslatũ
putet uel demutacionẽ sustinen¬
tem ascenissȩ carnem dicat: ana
ineo quod uerbum caro factum
ẽ dum u̾bum caro fit ñ amiferit
ꝑcarnem quod erat uerbum:
neq translacum incarne sit ut
uerbũ ẽẽ desineret: sed uerbũ
caro sactum ẽ ut caro pocius
hoc inciꝑet eẽ quod uerbum. Alio¬
inpassione securicatem: inmorte

Expanded text:
um caro factum est audiens, Verbum in carnem translatum putet, vel demutationem sustinentem accepisse carnem dicat: anatin eo, quod Verbum caro factum est, dum Verbum caro fit, non amiserit per carnem quod erat Verbum, neque translatum in carnem sit, ut Verbum esse desineret; sed Verbum caro factum est, ut caro potius hoc inciperet esse quod Verbum. Alioin passione securitatem, in morte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpanite inuisibilit̾ sp̃u dei. Cunis panis et calicis sicramentũ greci euciristiĩ
intelligat᷑. qd̾ sicre accipiendũ c̃. Sunt aũt sicrim̃ti baptismũ. ex xpisina. corp̾
et singuis. q̃ ob id sacram̃ti dicunt᷑ q sub tegum̃to corporihũ rerũ duuna uirtꝰ
secretiꝰ salutẽ eorundẽ sacram̃toꝵ oꝑat᷑. donde et a secretis uirtutib ut sacris sac̃¬
menti dicunt᷑ que ideo fructuose penes eccłam fiunt. q sc̃ in ea manẽs fp̃s.
eundẽ sacram̃toꝵ latent̾ oꝑat᷑ effectũ. Unde et si ꝑ bonos seu ꝑ malos minist᷑

Expanded text:
operante invisibiliter Spiritu Dei; cuius panis et calicis sacramentum Graeci Eucharistian intellegatur, quod sancte accipiendum est. Sunt autem sacramenta baptismum et chris dicuntur, quod sub tegumento corporalium rerum virtus divina secretius salutem eorumdem Sacramentorum operatur. Unde et a secretis virtutibus vel sacris Sacramenta dicuntur. Quae ideo fructuose penes Ecclesiam fiunt: quia sanctus in ea manens Spiritus eumdem Sacramentorum latenter operatur effectum. Unde seu per bonos
Abbreviated transcription (Latin):
sequia. q̃ pauꝑes diuitib loco munerũ soluunt. Itaq munꝰ homini dat᷑ domĩ
deo. Unde &̾ in templis donaria dicimꝰ. Munera au̾t uocant᷑. qr manib uł acci¬
cdatꝰ: unde et appellat᷑. Unde errant qui ꝯsecrationẽ dedicationẽ putant signi¬
ficari. Immolatio abantiqͥs dicta eo qd̾ ĩmola altaris posita uictima cederetꝰ. Un
et mactatõ pꝰ immolationẽ ẽ. Nunc aũr ĩmolatio panis ex calicis ꝯuenit. Liba¬
no aũt tantũ mͦ calicis oblatio ẽ. Hinc ẽ illud. et libauiz de sanguine uue. Sic
et scłariũ quidã poetarũ. Nunc inqͥz pateras libate ioui. libare gͦ ꝓpͥe fundẽ¬
uet̾es dicebant᷑ sacrificia q̃ fiebant ante quã ad hostem ꝑgerẽt. Uictime uͦ sacficu
uie pest uistoeiã de uictis bestib immolibanit᷑ et erant iuctime maiora sacri

Expanded text:
sequia, quae pauperes divitibus loco munerum solvunt. Itaque munus homini datur, donum sequia, quae pauperes divitibus loco munerum solvunt. Itaque munus homini datur, donum Deo. Unde etiam in templis donaria dicimus. Munera autem vocantur, quae animabus accidatur; unde et appellatur. Unde errant qui consecrationem dedicationem putant significari. Immolatio ab antiquis dicta eo quod in mole altaris posita victima caederetur. Unde et mactatio post immolationem est. Nunc autio autem tantummodo calicis oblatio est. Hinc est illud: Et libabit de sanguine uvae . Sic et saecularium quidam poetarum, nunc, inquit, pateras libate Jovi. Libare veteres dicebantur sacrificia quae fiebant antequam ad hostem pergerent. Victimae vero sacrificia quae post victoriam, devictis hostibus, immolabant. Et e
Abbreviated transcription (Latin):
referat se spĩ reuelanre uidisse et audisse uocẽ celestis exercitꝰ tamꝙͣ uocem
aquarũ młtarũ. et conitruũ ualidoꝵ dicentiũ amen et alleluya. ac ꝑ hoc sic
oporde in t̾ris utraq dici sic̾ in celo resonant. Osanna in alterius lingue int̾¬
pretationẽ in toto trnisire nõ p̃. Osi em̃ saluifica int̾pretat᷑. anna ut̾iectõ est
nos corrupta media uocali litta et elisa: dicimꝰ osanna: sic̃ fir in uersib cũ scan¬
dimꝰ. Putã eñi prima uerbi seq̃ntis. extremã prioris u̾bi ueniens excludix. et
riuĩ tali ex causa sumpsit uocabłm. Fertũ eni dr̃ oblatio q̃ altario offert᷑ et sacrifi¬
catꝰ a pontificib a quo offertoriũ nominatũ quasi ꝓfe̾rtũ fert᷑. Oblatio uocatur
qi offert᷑. Dona: diuina ꝓpͥe dicuntꝰ. munera hominũ. Nam munera dñr ob¬

Expanded text:
referat se Spiritu revelante vidisse et audisse vocem coelestis exercitus, tanquam vocem referat se Spiritu revelante vidisse et audisse vocem coelestis exercitus, tanquam vocem aquarum multarum et tonitruum validorum dicentium amen et alleluia , ac per hoc sic oportet in terris utraque dici, sicut in coelo resonat. Osanna in alterius linguae interpretatione in toto transire non potest. Osi enim salvifica interpretatur: anna interjectio est r, quod nos corrupta media vocali littera et elisa dicimus osanna: sicut fit in versibus, cum scandimus. Littera enim prima sequentis verbi extremam prioris verbi veniens excludit, et otum mundum. Offertorium tali ex causa sumpsit vocabulum. Fertum enim dicitur oblatio, quae altari offertur et sacrificatur a pontificibus. A quo offertorium nominatur, quasi propter fertur. Oblatio vocatur, quia offertur. Dona proprie dicuntur divina munera, hominum munera. Nam dicuntur ob
Abbreviated transcription (Latin):
posita fuerit. Quia ideo int̾ponit᷑ ut ꝯu̾sio seusuũ uł ꝑsonarũ eẽ noscatur. hymnꝰ
e canticũ laudantiũ qd de greco ĩ latimũ lans int̾pretat᷑ ꝓ eo qd̾ sit carmẽ leticie ex
ludis. ꝓ pͥeaĩt hyuini sunt ꝯtinenȩtes liudẽ dĩ. Si gͦ sic laus et ñ sit dĩ: nõ
et cantatur tunc ẽ hẏmnꝰ. Cui contrariũ ẽ trenũ qd̾ ẽ carm̃ lamenti et fune¬
ris. Aleliua duoꝵ uerboꝵ int̾pretatõ ẽ. hoc ẽ laus dei. et ẽ hebreũ. ia em̃ unũ
eͥ de decem nominib quib apud hebreos ds uocit᷑. Aoren significat uere siue
fidelit̾ qd et ip̃m hebreũ ẽ que duo uerba amen et alleluia nec grecis nͨ latiniᷤᷤ
si barbaris licoe insuã linguã ommnino transferre. uł alia lingua adnunciare
Nlam quãuis int̾pretari possint: ꝓpt̾ sanctiorẽ tam̃ auctoritatẽ sũata e̾ ab

Expanded text:
rpositum fuerit: quia ideo interponitur, ut conversio sensuum vel personarum esse noscatur. Hymnus rpositum fuerit: quia ideo interponitur, ut conversio sensuum vel personarum esse noscatur. Hymnus est canticum laudantium, quod de Graeco in Latinum laus interpretatur, pro eo quod sit carmen laetitiae et laudet cantatur, tunc est hymnus. Cui contrarium est threnum, quod est carmen lamenti et funeris. Alleluia duorum verborum interpretatio est, hoc est laus Dei, et est Hebraeum. Ia enim unum est de decem nominibus, quibus apud Hebraeos Deus vocatur. Amen significat vere, sive fideliter, quod et ipsud Hebraeum est. Quae duo verba amen et alleluia nec Graecis nec Latinis nec barbaris licet in suam linguam omnino transferre vel alia lingua adnuntiare. Nam quamvis interpretari possint, propter sanctiorem tamen auctoritatem servata est ab
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħam ĩ magno nusterio ꝓdit hẏstona. Hoc au̾t duo in quibdã psalmoꝵ tituli
iurta inusicã artẽ alt̾uatĩ sibi opponunt᷑. Nam canticũ psalini ẽ. c̃ id qd̾ organũ
modulat᷑. uox postea cantantis eloquit᷑. Psalmꝰ uͦ cantici ꝙ humana uox p̃loqͥtꝰ
oꝑe cõponi. Tres aũt̾ grado sunt ĩ cantando. Primꝰ suecentoris. Seds incentoris.
Tercius accentoris. Diapsalma quilã hebreũ uerbũ eẽ uolũt quo signif̾icatꝰ᷑ seꝑ.
id ẽ qd illa quib hoc int̾ponit᷑ sempit̾na eẽ ꝯfirmet. Quidã uͦ gregcũ uerbũ estimaĩt.
quo significit᷑ int̾uallum psallendi. ut psalma sit qđ psallat᷑. Dia psalma uͦ int̾po¬
sitũ in psallendo silentiũ. ut ad quẽadiuodũ sin psalma dr̃ uocis copulatõ ĩ cantando.
ita diapsalma disũtio earũ. ubi qued ĩ requies distincta cõtum. atõnis oñditꝰ.: un
de illus ꝓbabile c̃. nõ ꝯuingendas reqͥesentencius in psillendo ubi dupsalma int̾¬

Expanded text:
agno mysterio prodit historia. Haec autem duo in quibusdam psalmorum titulis juxta musicam artem alternatim sibi opponuntur. Nam canticum psalmi est, cum id, quod organum modulatur, vox postea cantantis eloquitur. Psalmi vero canticum, quod humana vox praeloquitur, opere eum componi. Tres autem gradus sunt in cantando. Primus succentoris. Secundus incentoris. Tertius accentoris. Diapsalma quidam Hebraeum verbum esse volunt, quo significatur semper idem: quod illa, quibus hoc interponitur, sempiterna esse confirmet. Quidam vero Graecum verbum existimant, quo significatur intervallum psallendi: ut psalma sit, quod psallitur, diapsalma vero interpositum in psallendo silentium: ut quemadmodum in psalmo ducitur vocum copulatio in cantando: ita diapsalma disjunctio earum, ubi quaedam requies distinctae continuationis ostenditur. Unde et illud probabile est, non conjungendas sententias in psallendo, ubi diapsalma inte
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. que diei int̾ spacia signant. T̃ercia. Sexta. ez nona. similit̾ et noctis. Sa
ideo he orandi hore diuise s̃ ur si forte aliquo fuerimꝰ oꝑe detenti. ip̃m nos
gregatis discipłis hori t̾ria Infu̾fus ẽ. Paerus q̃ die uisionẽ cõmunicatõnis
in illo uasculo erꝑto ẽ. serta hora orandi grã ascenłat. Idem &ẽ cũm iobe hori
nona templũ adiit qũo paraliticũ sanitati reformauit. Soc ex danielẽ leginu
hec tp̃ia in oritione obsiusse. et utiq ex isrłis disciplina. ut ne mimiis qui ter
aliis legitimis orationib. q̃ sine ulla admonitõne debent᷑ ingressꝰ lucis. ac noctis
siue uigiliarũ. Soc et cibũ ñ pnꝰ sumere quã int̾posita ratõne. Priori eñi hñda

Expanded text:
nium, quae diei inter spatia signant, tertia, sexta, et nona; similiter et noctis. 61. nium, quae diei inter spatia signant, tertia, sexta, et nona; similiter et noctis. 61. Sed ideo orandi hae horae divisae sunt, ut si forte aliquo fuerimus opere detenti, ipsum nos sanctus Spiritus, congregatis discipulis, hora tertia infusus est. Petrus, qua die visionem communicationis in illo vasculo expertus est, sexta hora orandi gratia ascenderat. Idem etiam cum Joanne hora nona templum adiit, quando paralyticum sanitati reformavit. 63. Sed et Danielem legimus haec tempora in oratione observasse, et utique ex Israelis disciplina, ut ne minus quam ter aliis legitimis orationibus, quae sine ulla admonitione debentur in ingressu lucis ac noctis, sive vigiliarum; sed et cibum non prius sumere quam interposita oratione. 64. Priora enim ha
Abbreviated transcription (Latin):
stantẽ corĩ angło añi. et sathan stabat᷑ adextris eiꝰ. ut aduersaret᷑ ei. et̃ dix̾ dñs
ñ creatura dĩ ĩ infaintib erciratur. mit exsuflat᷑: soc ille sb quo sunt̾ om̃s qui
c̃ pc̃co nascunt᷑. Est eñĩ pͥnceps pcc̃oꝵ. Simbolũ ꝑ linguã grecã signũ uł cog¬
nitõ int̾pretat᷑. Discessuri eñi apłi ad euuangeliz andũ ingentib. Hoc ⁊ͥ predi
et unitatẽ eccłẽ. et om̃e rp̃iam docinatis sacramentũ. qd simbolũ fidei et spei
nr̃e nõ scribitꝰ in carta et attram̃to. sos ĩ tabulis cordis carnalib. Oratio petitio
dr̃. Nam orare ẽ petere. sic̃ exorare impetrare. Constar eñi oratio loco er tp̃. loco:
cessitas importauerit. N eq eñi contra preceptũ reputit᷑ ab apłis factũ. qui in
carcere audientib custodib orabant et canebant deo. De tp̃re uͦ dictũ ẽ. sine¬
int̾missione orate. soe hoc singłarib. Nam ẽ obsuatio qͣrundã horarũ cõmu¬

Expanded text:
antem coram angelo Dei, et Satan stabat a dextris eius, ut adversaretur ei; et dixit Dominus non creatura Dei in infantibus exorcizatur aut exsufflatur, sed ille sub quo sunt omnes qui cum peccato nascuntur. Est enim princeps peccatorum. Symbolum per linguam Graecam signum vel cognitet unitatem Ecclesiae et omne Christiani dogmatis sacramentum. Quod symbolum fidei et spei nostrae non scribitur in carta et atramento, sed in tabulis cordis carnalibus. Oratio petitio dicitur. Nam orare est petere, sicut exorare inpetrare. Constat autem oratio loco et tempore. Loccessitas inportaverit. Neque enim contra praeceptum reputatur ab Apostolis factum, quio in carcere audientibus custodibus orabant et canebant Deo. De tempore vero dictum esmissione orate, sed hoc singularibus. Nam est observatio quarumdam horarum commu
Abbreviated transcription (Latin):
sabb̃o. idẽ in qͣrta er sexta sabbi. T̃ prm au̾t que legalib ac ꝓpħicis institutõnib t̃¬
minatis tp̃rib staturi s. ut ieuiniũ qͣrti qͥnti septum ac undecum. uelsic̃ in
be institutõne apłica obfu̾it᷑. circa ꝯfimnũ dñice passionis. his c̾tiũ genꝰ quidã
adiciũt᷑. quã xerofagiã dict̾. abstinenciã scilic&e ciboꝵ hum̃tiũ. Unde et nomen
boc latũ. eo qd siccis quidã escis utant᷑: Penitencia appellata qͣi punitencii. eo qͥ
ip̃e homo inse penitendo pumit qd mali admisit. Nam nichil aliud agunt qͣs
ueracit᷑ penitet. nisi ut it qd̾ mali fecer̾ inpimitũ eẽ ñ sinant. Fo qͥppe mͦ sibi ñ
ĩpugnante diabło aliqd̾ pc̃cm inrepserrꝰ. hiuꝰ satisfactõne purget᷑. Satisfactõ
au̾e ẽ causas pc̃coꝵ et suggestiones exellide. et ultri pccm ñ itare. Recõsiliarõ

Expanded text:
tutionibus terminatis temporibus instituta sunt: ut jejunium quarti, quinti, septimi ac decimi: vel, sicut in be, institutione apostolica, observatur circa confinium Dominicae Passionis. His tertium genus quidam adjiciunt, quod xerohoc datum, eo quod siccis quidam escis utantur. 71. Poenitentia appellata, quasi punitentia, eo quod ipse homo in se puniat poenitendo quod male admisit; nam nihil aliud agunt, quos veraciter poenitet, nisi ut id quod male fecerunt impunitum esse non sinant. Eo quippe modo sibi non impugnante diabolo, aliquod peccatum irrepserit, hujus satisfactione purgetur. Satisfactio autem est causas peccatorum et sugges
Abbreviated transcription (Latin):
ita hoc sacramentũ ꝯfirmat t̾uarius numerꝰ nominũ diuinoꝵ. Quod aũt ꝑ aꝙͣ
sc̃m purit̾icat᷑ꝰ et animꝰ. Cuiꝰ significatõ iti ẽ. Inuocito eñi dõ. descendis sp̃s
sc̃s de celis. et medicitis aquis sc̃ĩficit eas de semer ip̃o et accipiunt iuni purga¬
tionis. ut in eis et caro et anima delictis inqͥnata mundet᷑. Crisma grece latine
sic̃ inbaptismo pectatoꝵ remissio datur: ita ꝑ unctionẽ sc̃ificatio sp̃s adhibet᷑.
E hoe de pnstina disciplina qua ungi in sacerdociũ et in regnũ solebant. Ex quo
et a aron amoise unctꝰ ẽ. que dum carnalit̾ fi̾t: spalit̾ ꝓficit᷑. Quomͦꝰ et in ip̃a baptiᷤᷤ¬
mi graͣ iunsibilis actꝰ ẽ. qd̾ in aqua mergimꝰ. soc spiritalis effectꝰ qͣ delictis iiun¬
.Liiiͦ. hoc significat illud unguentũ ꝙ peccatrir mulier suꝑ pedes. et ea que
ar̃ ñ fuisse peccntre suꝑcapit̾ iħn fudisse scribit᷑. Manꝰ impositõ ideo fir. ut

Expanded text:
firmat ternarius numerus nominum divinorum. Quod autem per aquam sanctum purificatur et animus. Cuius sanctificatio ita est. Invocato enim Deo descendit Spiritus sanctus de caelis, et medicatis aquis sanctificat eas de semetipso; et accipiunt vim purgationis, ut in eis et caro et anima delictis inquinata mundetur. Chrisma Graece, Latine sicut in baptismo peccatorum remissio datur, ita per unctionem sanctificatio spiritus adhibetur; et hoc de pristina disciplina, qua ungui in sacerdotium et in regnum solebant, ex quo et Aaron a Moyse unctus est. Quae dum carnaliter fit, spiritaliter proficit; quomodo et in ipsa baptismi gratia visibilis actus, quod in aqua mergimur, sed spiritalis effectus, quod delictis mundamur. Hoc significat illud unguentum, quod peccatrix mulier super pedes, et ea quae dicitur non fuisse peccatrix, super caput Iesu fudisse scribuntur. Manus inpositio ideo fit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
b deicere. illa que p̾cant tristi tractatõne mutare. Letanie aũt greco nomine
appellant᷑ que latine dicunt᷑ rogatõnes. Int̾ letanias uͦ ez ex mologesin hoc
differt. qd̾ ex mologesmn pro sola confessione pc̃coꝵ aguntꝰ᷑. Letanie uͦ que ĩdi¬
uocabulũ sb̾ una designatõne hẽtur. hec distat uulgo utrũ letaniean exo¬
mologeses indicant᷑. Supplicatõnis aũt nom̃ quodã mͦ nunc ex gentilitate
rennet᷑. Nam ferie aut legitiine erant ap̃ eos. aut indicte. Indicte aũt quia
pauꝑtas antiq̃ romanoꝵ ex cõlatione sacrificabat̾. aut certe ex bonis dampna¬
toꝵ. Unde supplicia dicunt᷑ supplicatõnes q̃ fiebant de bonis passoꝵ suppli¬
cia. Sacre enĩ res de reb execrindoꝵ fiebant. Explicit liber sextus.¬
. De deo..¬

Expanded text:
bus deicere, illa, quae peccant, tristi tractatione mutare. Litaniae autem Graeco nomine bus deicere, illa, quae peccant, tristi tractatione mutare. Litaniae autem Graeco nomine appellantur, quae Latine dicuntur rogationes. Inter litanias vero et differt, quod exomologesis pro sola confessione peccatorum agitur: litaniae vero, quae indi sub una designatione habetur, nec distat vulgo utrum litaniae an exomologeses dicantur. Supplicationis autem nomen quodammodo nunc ex gentilitate retinetur. 82. Nam feriae, aut legitimae erant apud eos, aut indictae. Indictae autem, quia paupertas antiqua Romanorum ex collatione sacrificabat, aut certe de bonis damnatorum. Unde supplicia dicuntur supplicationes, quae fiebant de bonis passorum supplicia. Sacrae enim res de rebus exsecrandorum fiebant. LIBER SEPTIMUS. DE DEO
Abbreviated transcription (Latin):
gelis greco uocabło dr̃. qd̾ latme confessio int̾pietat᷑ C iiꝰ nominis dupler signi¬
ficatõ ẽ. Aut em̃i in laude intelligit᷑ confessio. sic̃ ẽ confiteor tibi ꝑat̾ dñe
celi ee t̾re. aut clũ quisq confitet᷑ sua pcc̃a ab eo indulgentia cuiꝰ indeficiens
tum nr̃m dño confitemur ñ quidẽ ut ignaro cuiꝰ cognitõni nichil occultum ẽ
eẽ existimau̾at. rapere. adult̾are. furari. Soc ubi hec et̾ne dampnatõm obnox¬
ia eẽ cognouit cognitis his conficet᷑ errorẽ. Confessio au̾t̾ erroris. ꝓffẽssio ẽ de¬
sinendi. Desinendũ gͦ a pc̃cis ẽ. dum confessio ẽ. Confessio aũt antecedit. re¬
missio sequit᷑. Cent̾ũ extra ueniã ẽ. qui pcc̃̾m cognoscir. nec cognitũ ꝯfitet᷑.
Itaq exomologesis prost̾nendi et humilificandi hominis disciplina ẽ habi¬
tu atq uictu. sacco et cin̾e incubare. corpꝰ sordib obscurare. ez animũ merori¬

Expanded text:
gesis graeco vocabulo dicitur, quod Latine confessio interpretatur. Cujus nominis duplex significatio est. Aut enim in laude intelligitur confessio, sicut est: Confiteor tibi, Pater, Domine caeli et terrae': aut dum quisque confitetur sua peccata ab eo indulgenda, cuius indeficienstum nostrum Domino confitemur; non quidem ut ignaro, cuius cognitioni nihil occultum estesse existimaverat rapere, adulterare, furari; sed ubi haec aeternae damnationi obnoxia esse cognovit, cognitis his, confitetur errorem. Confessio autem erroris professio est desinendi: desinendum ergo a peccatis est, dum confessio est. Confessio autem antecedit, remissio sequitur. Ceterum extra veniam est qui peccatum cognoscit nec cognitum confitetur. Itaque exomologesis prosternendi et humilificandi hominis disciplina est, habitu atque victu, sacco et cinere incubare, corpus sordibus obscurare, animum maerori
Abbreviated transcription (Latin):
et grece mrenẽ luna appellat᷑. Inde Nleomrerua. id ẽ noua luna. Erant em̃i apd̾
dedicatõnis templi sollempnitatẽ udei octobrio mense colebant. Dies palmarũ
se ꝑhibet᷑. Tunc gradiens cũ ramispalmarũ multitudo plebiũ obiuã ei clamauer̃.¬
Osanna bñduto qui ueniz ĩ nomine dñi rex isrł. Uulgus aut ideo hunc diẽ capi¬
tilauiũ uocant. qr tunc moris ẽ lauandi capita infanciũ qui ungendis̃. ne obsuatõ¬
ne quadragesime sordidata ad unctionẽ accede̾nt. Hoc aũt die simbolũ cõpeten¬
tib tradit᷑: ꝓpt̾ ꝯfĩnẽ dñici pasche sollẽpnitatẽ. ut qͥ iã ad łi gr̾am ꝑcipiendã fe̾s

Expanded text:
et Graece μήνη luna appellatur, inde neomenia, id est nova luna. Erant enim apud caenia dicitur. Hanc dedicationis templi sollemnitatem Iudaei Octobri mense celebrabant. Dies Palmarum se perhibetur. Tunc gradiens cum ramis palmarum multitudo plebium obviam ei clamaverHosanna, benedictus, qui venit in nomine Domini, rex Israel . Vulgus autem ideo hunc diem capitilavium vocat, quia tunc moris est lavandi capita infantium, qui ungendi sunt, ne observatione quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. Hoc autem die symbolum competentibus traditur, propter confinem Dominicae paschae solemnitat
Abbreviated transcription (Latin):
purte uiscerũ tenui seꝑ et uacua. quo uulgo iciunũ uocat᷑: Unde ieumii nom̃
credit᷑ diriuatũ. qd sui mnedia iuscera uacua et ex munti existant. Ienuna aũt
et statio dr̃. Statio aũt de militari exemplo nom̃ accepit. ꝓ eo qd nilla lerieu.
obueniẽs cistris. ftationẽ militũ rescindie. Nam leticia libentiꝰ. tristiciasolici¬
tiꝰ ad ministrit disciplinã. Unde ex milites numꝙ̃ ĩmemores sacram̃ti. magissti¬
tionib parent. Discermĩt aũt quidã int̾ ienimũ et stitionẽ. Nam ieumiũ ẽ indt̃¬
ferent̾ cuiusliboe diei abstinencia ñ scłm lege̾ sox scđm ꝓpͥam uoluntatẽ. Statio ẽ

Expanded text:
 vulgo ieiunum vocatur. Unde ieiunii nomen creditur derivatum, quod sui inedia viscera vacua et exinanita existant. Ieiunium autem et statio dicitur. Statio autem de militari exemplo nomen accepit, pro eo quod nulla laetitia obveniens castris stationem militum rescindit. Nam laetitia libentius, tristitia sollicitius administrat disciplinam; unde et milites numquam inmemores sacramenti magis stationibus parent. Discernunt autem quidam inter ieiunium et stationem. Nam ieiunium est indifferenter cuiuslibet diei abstinen
Abbreviated transcription (Latin):
tioxura sacrificii administrarẽt: solebant totas hostus ĩ sacroꝵ ꝯsumere fem
et ipa erant holocaustomata. Holon eñĩ giece: totũ dr̃. cuisis incensio. re. bolo¬
eaustum totũ incensũ. Cerimonie apud latinos dicunt᷑ sacia om̃i que ap gͥcõ
orgeun uocunt᷑. ꝓpric aĩit iusum ẽ doctorib a carendo appelliri cerimonias i qsi
caremonius eo đ ea que ĩ sacris diuinis offe̾runt᷑ in suo iisuhis cireret̃ homine
Nił nom̃i eẽ in usu ẽ lict̾irũ sc̃irũ. Alii cerimonias ꝓpͥe in obsuationib ndeos¬
rũ credunt. abstinenciã sciliea quorindã escirũ scđ̃m uetem legẽ. coqousuante¬

Expanded text:
a sacrificia administrarent, solebant totas hostias in sacrorum consumere flamma, et ipsa erant holocaustomata. Holon enim graece dicitur totum, causis incensio: et holocaustum, totum incensum. Cerimoniae apud Latinos dicuntur sacra omnia, quae apud Graecos orgia vocantur. Proprie autem visum est doctoribus a carendo appellari cerimonias, quasi carimonias, eo quod ea, quae in sacris divinis offeruntur, in suo usu id carerent homines. Quod nomen etiam in usu est litterarum sanctarum. Alii cerimonias proprie in observationibus Judaeorum credunt, abstinentiam scilicet quarumdam escarum secundum veterem legem, eo qu