comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me tibi soli. quia tu solus sine peccato es: et ideo iustus punitor
Ille enim iuste punie. qui non habet quod in illo puniatur.Ii
le iustus rep̃hensor. qui non habet in se quod reprehendatur.
hic est inter homines solus xp̃e. Dequo ysaias. Qui peccatum
non fecit: nec inuentus est dolus in ore eius. Et malũ in pri¬
mum. coram te fecr: id est intui p̃sentia. Tibi soli peccaui. qui a¬
ileo iustus es. ut iustificeris. id est solus uerax inueniaris. in ser¬
monib tius: quia solus iomnib uerũ potuit dicere. homo do̾
Unde. deus uerax: om̃is homo mendar. addeo ustus es nte uti¬
cas om̃s in iustitia. Suꝑas enim om̃s homines: om̃s iudices.
Et qui seputat iustum coram te iniustus est: in euius conspee¬
tu astra non sunt munda. qui in angłis cius repis prauitatẽ.
Tu ergo solus iuste iudicas cum id est quãuis. iniuste iudi¬
Et adeo ustus es. ut uincas diabolum. et mortem. et iudeos.

Expanded text:
me, tibi soli, quia tu solus sine peccato es. Et ideo justus punitor. me, tibi soli, quia tu solus sine peccato es. Et ideo justus punitor. Ille enim juste punit, qui non habet in se quod in illo puniatur. Ille est justus reprehensor, qui non habet in se quod reprehendatur. Hic est inter homines solus Christus, de quo Isaias: Qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus . Et malum in proximum coram te feci, id est in tui praesentia. Tibi soli peccavi, qui adeo justus es, ut justificeris, id est solus verax inveniaris; in sermonibus tuis, quia solus in omnibus unum potuit dicere homo Deus, unde Deus verax, omnis homo mendax . Vel adeo justus es, ut vincas omnes injustitias; superas enim omnes homines, omnes judices; et qui se putat justum esse, eoram te injustus est. In cujus conspectu astra non sunt munda ; qui in angelistuis reperis pravitatem . Tu ergo solus juste judicas, cum, id est quamvis injuste judiet adeo justus es, ut vincas diabolum, et mortem, et Judaeos,
Abbreviated transcription (Latin):
de popło errauerit: et deo peccat et regi. Rex uero nõ habet hominẽ:
qui sua facta diuidicet. Ideo ait tibi soli peccaui: et malũ cõmissiut
in ꝓximũ coram te feci. Hoc dicit. quia ubiq scit eum ẽẽ: unde se ar¬
guit. qui eo p̃sente peccare non erubuit. Tibi soli peccaui. qui a
ileo iustus es. ut iustificeris. id est ut iustus et uerar inueniaris.
in sermonib tus. id est in uerbis quȩ dixisti. euius uerba non tran¬
seunt sed implentur. Unde. celum. et terra transibunt: uetba au¬
tẽ mea non transibunt. Et adeo iustus es ut umcas. id est superes
in ustitia alios. cum iudicaris. id est cum michi et aluis iniudi¬
cio cõpararis. Deus enim tantȩ iustitiȩ est: ut secum hominẽ ue¬
lit iudicari. Unde in ysaia.Iudicate inter me et uineam meam
Et postea quasi sub iudice causam suam exponens ait. Popłem̃s
tibi soli. Quasi diceret. Ideo tibi dico munda: quia peccaui m

Expanded text:
de populo erraverit; et Deo peccat et regi. Rex vero non habet hominem de populo erraverit; et Deo peccat et regi. Rex vero non habet hominem qui sua facta dijudicet. Ideo ait: Tibi soli peccavi, et malum, commissum in proximum, coram te feci. Hoc dicit, quia ubique scit Deum esse. Unde se arguit, quia eo praesente non erubuit. Tibi soli peccavi, quia a Deo justus est, ut justificeris, id est ut justus et verax inveniaris, in sermonibus tuis, id est in cibis quae dixisti, cujus verba non transeunt, sed implentur. Unde: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt , et adeo justus es, ut vincas. id est superes in justitia, alios, cum judicaris, id est cum mihi et aliis in judicio compararis. Deus enim tantae justitiae est, ut se cum homine velit judicari. Unde in Isaia: Judicate inter me et vineam meam , et postea quasi sub judice causam suam exponens, ait: Popule mt David. Tibi soli, quasi dicat, ideo dico tibi munda, quia, peccavi in
Abbreviated transcription (Latin):
enim quedam: quȩ tamen non sunt pura. Dm̃ iniquitatem.
puniat. subdit. Qm̃ iniquitatem. Posset enimei dici. Detis per
miscdiam peccatum deleri. Quid ergo erit: Der miscdiam pibit
iustitia. ut hoc sit impunitũ: Non: quia ego punio. Et hoc ẽtuido ne
punias.qm̃ inqͥtatẽ meã ego agnosco. Q si ignosce qͥa ego agnosco t̃dis¬
simulo. Er pecc̃m meũ contra meẽ semꝑ. Sibi facit ute. quod deus
in iudicio faciet. Unde supra. Aiguam te: et statuam contra
faciem tuam: Uel sodm aliam litteram: et peccatũ meum contra
me est semꝑ. Non habet peccatũ post cergum: ut prius habuit.
cum negligeret. Pͥost tergum enim peccatũ habuit. cum rex sen¬
tentiam in diuite qui rapuit ouem pauꝑis dedit: oblitus sui.
ibi soli peccaui. ilico munda. et merto te oro ut mundes. quia
peccaui. in me carnis uoluptate sed tibi soli. quia rec est om̃ibus
suꝑior. Et ideo tantũ a deo qui est maior eo: punendus est. Siquis

Expanded text:
enim quaedam, quae tamen non sunt pura. VERS. 5.-- Quoniapuniat, subdit, quoniam iniquitatem. Posset enim ei dici: Petis per misericordiam peccatum deleri, quid ergo erit? Per misericordiam peribit justitia ut hoc sit impunitum? non, quia ego punio; et hoc est: Tu ideo ne punias, quoniam iniquitatem meam ego cognosco. Quasi dicat: Ignosce, quia ego cognosco, non dissimulo, et peccatum meum contra me est semper. Sibi fecit iste quod Deus in judicio faciet. Unde supra: Arguam te, et statuam contra faciem tuam . Vel secundum aliam litteram, et peccatum meum contra me est semper, non habet peccatum post tergum, ut prius habuit cum negligeret, post tergum enim peccatum habuit, cum rex sententiam in divitem, qui rapuit ovem pauperis, dedit, oblitus sui.int., Cassiod. Dico munda, et merito te oro ut mundes, quia peccavi in me carnis voluptate, sed tibi soli, quia rex est omnibus superior, et ideo a Deo tantum, qui est major eo, puniendus est. Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
est habere głam inter iortales homines. tantum in inferno corru¬
ptionem patietur . Uelita distinguȩ. scđ̾m aliam litteram. duxi¬
lium eoꝵ ueterescet in inferno. hic distingue. Sequitur. A gła sua

Expanded text:
est habere gloriam inter homines, tantum in inferno corruest habere gloriam inter homines, tantum in inferno corruptionem patietur. Vel ita distingue, secundum aliam litteram, auxilium eorum veterascet in inferno, hic
Abbreviated transcription (Latin):
di abolus pastor est eis. Alia littera. Ut xp̃c uita. ita et diabolꝰ¬
tis: Uel ita. se iactant. sed michi iam constat. quod positi sunt in¬
inferno. id est quod ponentur post hanc uitam in inferno. sicut
sic et illi inmorte reiuuiscunt: quia non deficunt. uel
de pascet eos. id est de pascua ad pascuam. id est de pena ad penã de¬
bunt. eos in matutino. id est iñ resurrectione. quia sunt cum xp̃o.¬
qui eos iudicabit: Uel in matutino. id est in iudicio. quando om¬
nia erunt aꝑta. quia modo est nox. dum non aparent merita iusto¬
rum: et quasi felicitas nominãtur. impiorũ. Et aucilrũ eorum. qd̾
hic habebant in gła seculi. quod erat a gła eorum. id est a uirtute
sua. pecunia. amicis. ueterascet. asimili panni in inferno. Uel au¬
xilium eerum ueterescet. id est in inferno. et hoc agła eorum: id ẽ
iuxta quantitatem głȩ eorum. quia quantũ aliquis maluᷤᷤ uisus

Expanded text:
diabolus, pastor est eis; alia littera, ut Christus vita, ita diaboldiabolus, pastor est eis; alia littera, ut Christus vita, ita diaboltis. Vel ita se jactant, sed mihi jam constat quod positi sunt, id est quod ponentur, post hanc vitam, in inferno sicut sic et illi morte depasti reviviscunt, quia non deficiunt. Vel depascet eos, id est de pascua ad pascuam, id est de poena ad poenam dbunt eos in matutino, id est in resurrectione, quando o et judicabunt eos in matutino, id est in resurrectione, quando omnia erunt aperta, quia modo est nox, dum non apparent merita justorum, et quasi felicitas nominatur impiorum; et auxilium eorum, quod hic habebant in gloria saeculi, quod erat a gloria eorum, id est a virtute sua, pecunia, amicis, veterascent a simili panni, in inferno. Vel, auxilium eorum veterascet in inferno: et hoc, a gloria eorum, id est juxta quantitatem gloriae eorum; quia quantum aliquis malus visus
Abbreviated transcription (Latin):
buntur: madian id est ex iudicio. cuius metu. et nunc et in fu¬
turo cruciabuntur. Et postea in ore
suo cõplacebunt. aliis: id est alios secum ꝑdunc. Uel compla
mulatio est non in corde: quia sua mala palliant. et ideo illis pla¬
cent. non in corde sed more: Uel benedicent alia littera. Quasi di¬
ceret. Cum tales sint ut non querant nisi bona tẽporalia. fiunt eti¬
am ypocrite. et labus benedicunt dm̃: nou corde. dudientes enim
de et̃ua uita. de contẽptu mundi. non curant. sed ne erubescant
uel corripiantur. ore benedicunt: et peiores fuĩt aꝑtis malis. et
fiunt posteriora. priorib deteriora. Uel benedicunt dm̃. implen¬
do desideria: hic est mos peccantiũ. Cum enim uota implent. deo
gr̃as agunt. sed inore suo hoc faciunt: iuxta illud. Populus hic
denda sint. Quasi diceret. Illi ita se iaitant. sed positi sunt illi qui
cȩlo: ipsi dico existentes. sicut oues scilicet ignaui. et mors. id est

Expanded text:
untur? Hier., Alcuin., Aug. Madian, id est ex judicio cujus metu et nunc et in fuuntur? Hier., Alcuin., Aug. Madian, id est ex judicio cujus metu et nunc et in futuro cruciabuntur. Et postea in ore suo complacebunt aliis, id est alios secum perdunt; vel in ore mplacebunt, quia sua mala palliant. Et ideo illis placent, non in corde, sed in ore. Vel, benedicent, alia littera quasi dicat: Cum tales sunt ut non quaerant nisi bona temporalia, fiunt etiam hypocritae, et labiis benedicent Deum, non corde, Audientes enim de aeterna vita, de contemptu mundi non curant, sed ne erubescant vel corripiantur, ore benedicunt Deum, et pejores sunt apertis malis, et fiunt posteriora prioribus deteriora. Vel benedicunt Deum, implendo desideria. Hic est mos peccantium. Cum enim vota implent, Deo gratias agunt, sed in ore suo hoc faciunt, juxta illud: Populus hicdenda sint. Quasi dicat: Illi ita se jactant, sed positi sunt illi, quiciunt. Ipsi dico existentes, sicut oves, scilicet ignavi, et mors, id est
Abbreviated transcription (Latin):
et dolor non securitas. quia de suis actib torquentur. Ipsis: ul est
malis. Non ita sit tibi: ut talesputeᷤ cẽ heatos. Uita malorũ est¬
scandalum. Unde ab acuc. Pro iniquitate uidi centoria ethio¬
piȩ:turbabuntur pelles terrȩ madian. Ethiopes ngri. demoneᷤ
sunt: animas seductoꝵ nigredine peccatoꝵ et uicioꝵ caligine of¬
fuscantes. Unde. pedisti eum escam popłis echiopum. horum ten¬
toria et tabernacula sunt mali. qui de ditrtus et honoribus la¬
borant: sicut boni ȩt̾na querentes. sunt templũ sp̃c sanct. Idem
etiam sunt pelles terrȩ madian: quia terram amant non cȩlum.
Non daut terrena ꝓ ȩternis: sicut iob ate. Pellẽ ꝓ pelle. et om̃ia
quȩ habet homo dabit ꝓ aĩa sua. Pellẽ scilicet t̾renitatis. et mortalita
tis. pͥellem deformẽ ꝓ pelle głosa. Ergo uidi qd̃ turbabunt᷑ tentoria
ethiopiȩ. scilicet pelles terrȩ: et hoc ꝓ iniqͥtate sua. Per quid turba

Expanded text:
et dolor, non securitas, quia de suis actibus torquentur ipsis, id est et dolor, non securitas, quia de suis actibus torquentur ipsis, id est malis. Non ita sit tibi, ut tales putes esset beatos. Vita malorum scandalum est. Unde Habacuc: Pro iniquitate vidi tentoria Aethiopiae; tursunt, animos seductorum nigredine peccatorum et vitiorum caligine offuscantes. Unde: Dedisti eum escam populis Aethiopum . Horum tentoria et tabernacula sunt mali, qui de divitiis vel honoribus laborant, sicut boni aeterna quaerentes sunt templum Spiritus sancti . Idem etiam sunt pelles terrae, quia terram amant, non coelum; non dant terrena pro aeternis, sicut Job ait: Pellem propelle, et omnia quae habet homo, dabittis pellem deformem pro pelle gloriosa. Vidi ergo quod turbabuntur tentoria Aethiopiae, scilicet pelles terrae, et hoc pro iniquitate sua. Per quid turbab
Abbreviated transcription (Latin):
telligibiliter egit: dum sepulcra quasi et̃na construxit: et nomi¬
na sua fecit inuocari. cum potius et̃na deberet querere. Cum tam̃
in honore eẽt. id est ad imaginem dei factus. non quidẽ d̃i uirib:
s rationis intellectu. Uel ita. Quasi dicert. Ita studet homo ua¬
nitati. et inde non est accusandus deus sed honio: quia hono cuni
ẽẽt in honore. id est ad imaginem dei factus non intellexit suã dig¬
nitatem. scilicet quod intellectui. preest homo iumentis. non uirib.
Quasi non intelligibilit̃ egit: s cõparatus est amissa ratione ium̃tis
insipientib. id est non in alia re. sed in insipientia. Et merito. Et id ẽ
quia similis factus est uitio suo non natus. illis: i est iumentis.
Ita agunt illi: et hȩc uia. id est uita quȩ dicitur uia. quȩ ducit ad
mortem. Ua dico illorum non dei. scandalum est. id est stimulus

Expanded text:
telligibiliter egit, dum sepulcra quasi aeterna exstruit, et nomitelligibiliter egit, dum sepulcra quasi aeterna exstruit, et nomina sua facit invocari, cum potius aeterna deberet quaerere, cum tamen in honore esset, id est ad imaginem Dei factus, non quidem viribus, sed rationis intellectu. Vel ita: quasi dicat: Ita studet homo vanis, et inde non est accusandus Deus, sed homo, quia, homo cum esset in honore, id est ad imaginem Dei factus, non intellexit suam dignitatem, scilicet quod intellectu praeest homo jumentis, non viribus. Quasi dicat: Non intelligibiliter egit, sed comparatus est amissa ratione jumentis insipientibus, id est non in alia re, sed in insipientia. Et merito et, id est quia similis factus est illis vitio suo, non natura; illis, id est jumentis. Ita agunt illi. Et haec via, id est vita, quae dicitur via, quia ducit ad mortem. Via dico, illorum, non Dei, est scandalum, id est stimulus
Abbreviated transcription (Latin):
tamen: quia alieni sunt. qui nichil ꝓsunt. et sepulchra eoꝵ sunt
domus illorum qui palatia edisicauerunt in ȩt̾num huius seculi.
illorũ mȩt̃num. id est putant quod sepulchra eorum. quȩ constru¬
unt quasi domos eternas ad memoriam semꝑ sint sibi domus. quã¬
uis in inferno magis maneant. O abernacula etiã eoꝵ in quib
eẽ duratura. in ꝓgenie filioꝵ et ꝓgenie nepotum: et deinceps. Et
uocauerunt nomina sua. ab eis: id est hoc querunt. ut inuocent̃
nomina eorum a domib illoꝵ. Quod tamen non est magnũ: quia
hec inuocatio tantũ fit in tetris suis. id est in ꝓuincus. non apud ex¬
qui ad sepulchra mortuoꝵ in ebriant se. ad mnemoriam eorũ: sed
ne gutta ꝑuenit ad linguam. in inferno ardentis. entri itaq
suo seruiunt: non spiritib defunctoꝵ Ad sp̃c enim defunctoꝵ
nichil ꝑuenit: nisi quod fecerunt dum uiuerent. Et homo.¬

Expanded text:
tamen, quia alieni sunt, qui nihil prosunt; et sepulcra eorum sunt tamen, quia alieni sunt, qui nihil prosunt; et sepulcra eorum sunt domus illorum, qui palatia aedificaverunt in aeternum hujus saeculi. illorum in aeternum, sunt, id est putant quod sepulcra eorum quae construunt quasi domos aeternas ad memoriam, semper sint domus sibi quamvis in inferno magis maneant. VEesse duraturas in progenie filiorum et progenie nepotum. Et deinceps, et vocaverunt nomina sua, id est hoc quaerunt, ut invocentur nomina eorum a domibus illorum: quod tamen, non est magnum, quia haec invocatio tantum fuit, in terris suis, id est in provinciis suis, non apud exqui ad sepulcra mortuorum inebriant se in memoriam eorum, sed nec gutta pervenit ad linguam in inferno ardentis. Ventri itaque suo serviunt, non spiritibus defunctorum; ad spiritus enim defunctorum nihil pervenit, nisi quod fecerunt dum viverent.
Abbreviated transcription (Latin):
Labor non fuuetur. uita hȩc fimetuir. Uiuet tamen adhue infi¬
nem. id est post finem uitȩ uiuet scłm animam: quia non ꝑibte
anima cum corpore. sed dolori reseruabitur usq quo accepto corpo¬
re: utrũq crucietur. Ideo laborabit. quia. N on uidebit interi
iuderit sapientes morientes: id est quia uidet equȩ mori bonoᷤ
et malos. Dicit enim. Si sapiens qͥ pie coluit dm̃ mortiuis est. et
non potest euadere. cur sequerer eum: faciam michi bene dum ui¬
uo. Et ita nescit iste quid sit uerus interitus uel cruciatus. qui ei
imminet ȩternus.: cum sapiens transit ad uitam᷑. S insipieis.
id est qui sibi non ꝓspicit in futuro. et stultus. scilicet qui nescit iu
quo malo nunc sit. uel insipiens. qui non attendit mala p̃sentia
uel futura. it stultus. qui si attendit non cauet: simul peribunt.¬
suas que non sunt scd̃m dĩn: alienis. Et si filiis relinquant alienis

Expanded text:
Labor non finietur, vita finietur. Vivet tamen adhuc in fiLabor non finietur, vita finietur. Vivet tamen adhuc in finem, id est, post finem vitae; vivet secundum animam, quia non peribit anima cum corpore, sed dolori reservabitur, usquequo accepto corpore utrumque crucietur. Ideo laborabit, quia VERS. 9.-- « Non viderit sapientes morientes, id est quia vident aeque mori bonos et malos. Dicit enim: Si sapiens qui pie coluit Deum mortuus est, et non potest evadere, cur sequerer eum? Faciam mihi bene dum vivo, et ita nescit iste, quid sit verus interitus, qui ei eminet aeternus, tamen sapiens transit ad vitam, sed insipiens, id est qui sibi non prospicit in futuro; et stultus, scilicet qui nescit in quo malo nunc sit. Vel, insipiens, qui non attendit mala praesentia vel futura, et stultus, qui, si attendit, non cavet, simul peribunt.suas, quae non sunt secundum Deum, alienis: et si filiis relinquant, alienis
Abbreviated transcription (Latin):
hoc non mutatur. frater id est xp̃e. sub ammiratione ꝑnuntian¬
dum: qui est pͥmogenitus in multis fr̃ib. et qui post resurrectio¬
nem dixit. Uade et dic fr̃ib meis. Ille inquam frater tantus
non rediuit. Et si ipse fraterad est xp̃c non redimit. redimet homo
fratre confidit. non timebit in die iudicii ut alii. Ideo non rediniet
homo. quia non dabit homo deo placationem suam: id est un¬
de placetur. et non dabit precium redemptionis auimȩ suȩ. id
est unde redimatur anima hominis: quia nuilla oblatio potest
cõpensari precio xp̃i. Uel ideo frater. ia est xp̃e. non redimet talẽ.
quia iste talis. qui confidit in uirtute sua. uel diuitus. uel ami¬
cis. non dabit deo placationẽ suã. idestqua flectat dm̃ ꝓ peccatis.
Et non dabit preciũ redemptionis anime suȩ: id est elemosinas
quib redimat animam. Et ideo hic talis laborabit in ȩternum.

Expanded text:
hoc non mutatur. Frater, id est Christus, sub admiratione pronuntianhoc non mutatur. Frater, id est Christus, sub admiratione pronuntiandum, qui est primogenitus in multis fratribus , et qui post resurrectionem dixit: Vade, et dic fratribus meis . Ille, inquam, tantus frater, non redimit: et si ille frater, id est Christus non redimit, redimet homo,fratre confidit, non timebit in die mala, ut alii. Ideo non redimet homo, quia non dabit homo Deo placationem suam, id est unde placetur. VERS. 8.-- « Et pretium redemptionis animae suae; et est unde redimatur anima hominis, quia nulla oblatio potest compensari pretio Christi. Vel ideo, frater, id est Christus, non redimet talem, quia iste talis, qui confidit in virtute, vel divitiis, vel amicis, non dabit Deo placationem suam, id est qua flectat Deum pro peccatis; et non dabit Deo, pretium redemptionis animae suae, id est eleemosynas, quibus redimat animam; et ideo hic talis laborabit in aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
uel ingenũ. et aliĩ qui głantur. in multitudine diuitiarũ suarũ.
id est qui głantur in diuitiis multis: und e suꝑbiuint. Unde enĩ¬
magis inflatur homo. quã de diuitũs: Et nota. quia post intrinse¬
ca. quȩ nomine uirtutis significauit ponit exteriora: quȩ intelligit
ꝑ duittias. Et alii sunt qui confidunt in amicis. Hoc sub intelligen¬
dum est sed frustra: quia. Erater carnalis ad litteram. non redi¬
met eum. Et uere non. Quia an redimet eum homo purus. Quasi
non. Quia ñ dabit fr̃ uel alius homo deo placationem suam: id est
unde deus placetur. Uel ita ab illo loco. Qui confidunt. O uasi di¬
ceret. Ideo timendum est iniquitate curundato. quod ꝑ partes iniqͥ¬
tatis exponit. scilicet quem cirrundet. iniquitas cum aie. qui con¬
fidunt et głantur et cetera. Quia eos scilicet qui confidunt in
uirtute sua. et quim multitudine diuitiarũ suarum głantur

Expanded text:
vel ingenii, et alii, quia gloriantur in multitudine divitiarum suarum, vel ingenii, et alii, quia gloriantur in multitudine divitiarum suarum, id est qui gloriantur in divitiis multis, unde superbiunt. Unde enim inflatur homo magis, quam de divitiis? Et nota quia post intrinseca quae nomine virtutis significatur, ponit exteriora quae intelligit per divitias. Et alii sunt qui confidunt in amicis, hoc subintelligendum est; sed frustra, quia VERS. 7.-- « mit eum. Et vere non, quia, an redimet eum homo purus? Quasi dicat: Non, quia non dabit frater, vel alius homo, deo placationem suam, id est unde Deus placetur. Vel ita ab illo loco, qui confidunt. Quasi dicat: Ideo timendum est iniquitate circumdato, quod per partes iniquitatis exponit, scilicet quem circumdet iniquitas, cum ait, qui confidunt et gloriantur, etc., quia eos scilicet Qui confidunt in virtute sua, et in multitudine divitiarum suarum gloriantur,
Abbreviated transcription (Latin):
seducit uirum. id est rationem. ꝑ quam catnem labitur homo qui
lapsus ꝑ calcaneum hic significatur. quẽ obseruat diabolus ut dei¬
ciat. yel ꝑ colcaneum finis uitȩ intelligitur: euimaximediaboluᷤ
insidiat᷑ ꝑ caput serpentis id est iniciũ diabolicȩ suggestionis. hĩc
tas calcanei. id est quȩ michi est ex lapsu carnis: quẽ obseruat dia¬
bolus. Obseruat enim diabolus quando labaris ut deiciat te: tu
obseruat caput eius. id est mictum suggestionis. Uel iniquitas
calcanei. id est quȩ michi trit in fine circundabit me. id est oppu¬
ilabit iniquitas calcanei. scilicet qui confidunt in uirtute. corporis
uel animi: in diuituis. in amicis. in quib summa omtitũ terrenoꝵ
concluditur. Quasi diceret. Timor est de iniquitate: iniquitas
uero de terrenis: in quib adeo stulti sunt. quia alii sunt. qui con¬
fidunt in uirtute sua. id est p̃sumit in uirtute sua corporali:

Expanded text:
seducit virum, id est rationem, per quam carnem labitur homo, qui seducit virum, id est rationem, per quam carnem labitur homo, qui lapsus per calcaneum hic significatur, quem observat diabolus, ut dejiciat. Vel per calcaneum, finis vitae intelligitur, cui diinsidiatur; per caput serpentis initium diabolicae suggestionis. Hinc itas calcanei, id est quae mihi est ex lapsu carnis, quem observat diabolus. Observat enim diabolus quando labaris, ut dejiciat te; tu observa caput ejus, id est initium suggestionis. Vel, iniquitas calcanei mei, quae mihi erit in fine, circumdabit me, id est opprmdabit iniquitas calcanei, scilicet, qui confidunt in virtute corporis vel animi, in divitiis vel amicis, in quibus summa omnium terrenorum concluditur. Quasi dicat: Timor est de iniquitate; iniquitas vero de terrenis, in quibus adeo stulti sunt, quia alii sunt. Qui confidunt in virtute sua, id est praesumunt in virtute sua corporali,
Abbreviated transcription (Latin):
est sensus. Factis ostendam quod dico. Curtunebo: Scd̾a parsubi
incipit uarrare quod supra ꝓmisit: dicens quod ap̃c non redimec
impios. hic ꝓpħ̾a in sua ꝑsona generalem agens causam. querit
causam dampuationis et timoris malorum: quȩ est iuiquitas.
Et hoc est Curtinebo in die mala. id est in die uidicii. quȩ dicitur
dies. quia tunc om̃ia aꝑta erunt. Et mala quantũ ad iniustos.
quia cunc dampnabuntur. Ecce curtimebo. quia iniquitas et ce¬
tera. Id est ꝓ iniquitate timebo: quam uttare possum. Mors qͣm:
tient homines separatio est animȩ: a carne: mors autem ueta.
quã non timent homimnes se paratio est auimȩ adeo. Utiaq uero
diaboli ꝑsuasione homiii ꝓpmata est. Quasi. Non est quod time
am. id est quod timere me oporteat si uolo. cum iniquitatẽ quȩ est
in die nouissima: quȩ erit dampnatis mala. non iustis. Iuste ergo
punietur quicũq non uitat cum possit. Et hoc est. Ideo timor: qͥa
Ipsa conteret caput tuum : & tu insidiaberis calcaneo eius. In

Expanded text:
ubi incipit narrare quae supra promisit, dicens quod Christus non redimet impios. Hic Propheta in sua persona generalem agens causam, quaerit causam damnationis et timoris malorum, quae est iniquitas. Et hoc est, cur timebo in die mala, id est in die judicii? quae dicitur dies, quia tunc omnia aperta erunt; et mala, quantum ad injustos, qui tunc damnabuntur. Ecce cur timebo, quia, iniquitas, etc., id est, pro iniquitate timebo, quam vitare possum. Mors quam timent homines, separatio est animae a carne. Mors autem vera quam non timent, separatio est animae a Deo. Utraque vero diaboli persuasioam, id est quod timere me oporteat, si volo, cum iniquitatem, quae estin die novissima, quae erit damnatis mala, non justis. Juste ergo punietur quicunque non vitat, cum possit; et hoc est, ideo timebo quiaipsa conteret caput tuum, et tu insidiaberis calcaneo ejus
Abbreviated transcription (Latin):
et est miscđia in natura et miseratio ineffeccui. Quomodo uero mi¬
sertri uelit: ostendit. Tele. ut nullum remaneat peccati uestigiũ.
iniquitatẽ meam. contra ꝓximum cõmissam. Quemad modum
deleri ueltt: postea subdit. Amplius laua me ab iniquitate¬
mea: qua peccaui contra utiam. Laua dicit. quia iudebat ꝑ sp̃m ab¬
lutionem baptismi.: ubi plena ablittio. Et̃ taliter pecit abliu. Et laua
me a peccato meo adulterii: quod inme fuit carnis uoluptate. La¬
ua dico amplius. quam ab actui peccati. quia plus peccaui. quam
actu: quia sciẽnter et ex uoluntate utrũq feci. Tu engo amplĩ
laua. ut non modo culpam oꝑis S eciam reatum uoluntatis abstet¬
gas. Nel amylius laua. quam petere mtelligam. i uel ambabster¬

Expanded text:
Et est misericordia in natura, miseratio in effectu. Quomodo vero misereri velit, ostendit, dele ut nullum remaneat peccati vestigium, iniquitatem meam contra proximum commissam: quem modum delendi velit, oste qua peccavi contra Uriam. Lava dicit, quia videbat per spiritum ablutionem baptismi, ubi plena ablutio et remissio, et taliter ablui petit. Et lava me a peccatis meis, quod in me fuit carnis voluptate. Lava dico, amplius quam ab actu peccati, quia plus peccavi quam actu, quia scienter, et ex voluntate utrumque feci. Tu ergo, amplius lava, ut non modo culpam operis, sed etiam reatum voluntatis abstergas. Vel, amplius lava, quam petere intelligam; lava
Abbreviated transcription (Latin):
tytulus. Psalmus iste attribuitur dauid ꝓphetȩ. Psalmus agens
dico ide penitentia. et humilitate. quã habuit dauid. cũ uenit ad e
nathanꝓpħa. missus adeo argueudum eum: qui similitudinẽ
de oue pauꝑis ꝓpofuit. Uenit dico. ut argueret eum. qm̃ intra

Expanded text:
titulus: Psalmus iste attribuitur David prophetae. Psalmus dico, titulus: Psalmus iste attribuitur David prophetae. Psalmus dico, agens de poenitentia et humilitate quam habuit David, cum venit ad eum Nathan propheta, missus a Deo ad arguendum eum, qui similitudinem de ove pauperis proposuit. Venit dico, ut argueret eum de pecca
Abbreviated transcription (Latin):
trauit adbes sabee.
cogno uit. Comꝑto autem quod ꝑ eum facta eẽt grauila. re¬
uocauit ab expeditione uriam: qui si forte ad uxorem intrarei
ut eius concubitu grauida ẽẽ uideretur. Urias autẽ noluit. dũm
castris populus dñi laboraret. Scripsit ergo rex duci exeititu
ioab: ut uriam poneret in illa parte prelu. ubi confertissime¬
dedit ioab. Qui ita fecit sicut preceꝑat lauid: et occubuit uras.
Sic ergo l auid cum adulterii culpam celasset. nathan ꝓpħa missꝰ
adeo intrauit ad eum: et quȩsiuit ab eo iudicium dediuite. qui
cum haberet centum oues: uicino pauꝑi. solam quã habebat oiti¬
culam rapuit. Cum aut̃ẽ iudicaret dauid hunc ẽẽ dignum ma¬
te: respondit nathan. Sic et tu fecisti. qui cum multas iuores. et
concubinas haberes: unam quam habebat urias rapiusti. Ad¬
hanc uocem ergo ꝓpħȩ. daiuid penituit: et in conspectu om̃ium
confitens peccatum suum se reum alnecit. Et hoc est: quoa ate.

Expanded text:
travit ad Bersabee. cognovit. Comperto autem quod per eum esset facta gravida, revocavit ab expeditione Uriam, si forte ad uxorem intraret, ut ejus concubitu gravida crederetur. Urias autem noluit dum in castris populus Domini laboraret. Scripsit ergo rex duci exercitus sui Joab, ut Uriam poneret in illa parte praeliidedit Joab, qui ita fecit sicut praeceperat David, et occubuit Urias. Sic ergo David cum adulterii culpam celasset, Nathan propheta immissus a Deo intravit ad eum, et quaesivit ab eo judicium de divite, qui, cum haberet centum oves, vicino pauperi solam quam habebat oviculam rapuit. Cum autem judicaret David hunc esse dignum morte: Respondit Nathan: Sic et tu fecisti, qui cum haberes multas uxores et concubinas, unam quam habebat Urias rapuisti. Ad vocem ergo prophetae David poenituit, et in conspectu omnium contestans peccatum suum, se reum abjecit. Et hoc est quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
ram: id est corquebit impios. Exardescet dico. inconspectu eius: ia
est cum conspicient udicantem. Uel scđm aliam litceram. ignis
ante eum preibit. ignis iste materialis erit. quo cõburetur façies
mundi huius. et mali cõburentur: boni uero purgabuntur. Pena¬
ergo terreat: quos prȩmia non inuitant. Et icireuttu eius tẽpes¬
tas ualida. T empestas hȩc. uidicatio est dei. quȩnon uentis fiet s
potentia dei ꝑ quam fiet. ut eius sententia area uentiletur: et grana
a paleis secernantur. Que iudicatio tẽpestas dicitur quia impuisa
quia cum ipso iusti sedentes iudicabunt: et angłi. messores. bo¬
nos a malis sepurabt̃. Et ẽ. Et tẽ pestas id est iudicatio et sententia
equitatis. quȩ dicitur tẽpestas asimili. quȩ impuisa ueniet. et
subito rapiet. ualida: quia separabit bonos et malos. Frit incircuitu
eius. ia est inscĩs. et in angłis. Etus enim circuitus sunt angli sepa

Expanded text:
ram, id est torquebit impios. Exardescet, dico, in conspectu ejus, id ram, id est torquebit impios. Exardescet, dico, in conspectu ejus, id est, cum conspicient judicantem. Vel, secundum aliam litteram, ignis ante eum praeibit. Ignis iste materialis erit, quo comburetur facies mundi hujus, et mali comburentur; boni vero purgabuntur. Pergo terreat, quos praemia non invitant. Et in circuitu ejus tempestas valida, tempestas haec, judicatio Dei est, quae non ventis fiet, sed potentia Dei, per quam fiet ut ejus sententia area ventiletur, et grana a paleis secernantur. Quae judicatio tempestas dicitur, quia improvisa quia cum ipso justi sedentes judicabunt, et angeli messores bonos a malis separabunt . Et est, tempestas, id est judicatio et sententia aequitatis, quae dicitur tempestas. A simili, quia improvisa veniet, et subito rapiet, valida, quia separabit bonos, et a malis erit; in circuitu ejus, id est in sanctis et in angelis. Ejus enim in circuitu sunt angeli sepa
Abbreviated transcription (Latin):
solis ortuusq ad occasum: missis testib usq ad ultimum cerrȩ.
Non engo solam affricam uocauit ut ait donatus. non illam sepa¬
rauit: quia nullas reliquit partes. quas sua uocatione non uoca¬
uerit. T antam uocauit: quantam fabricauit. Unde ait̾e cepit:
si. qui om̃s gentes uocat a ierłm incipit: quia inde exeuntes apłi.
spẽm decoris xp̃i. toto orbe nuntiauerunt. Unde ysaias. Ne syon exi¬
bit lex. et uerbum dñi de ierłm. Ex syon namq cepit detus euangelis
Inde speciosus pre filus hominũ. cepit aununtiari: quia ibidatus est
u. et est adhuc ad ilexteram patris sedens. tamen ueniet manifeste¬
uerus deus est. Et non silebit in iudicio. ut modo. cũ etiã fiagella
sunt admonitio: modo enim expectat ad penitentiam. Ignis
in conspectui. hic ostendit. qualiter ueniet ad iudiciũ. Ignis ma¬
terialis. uel male conscientiȩ. txardescet. timeat ergo palea se arsu¬

Expanded text:
l. int., Aug. missis testibus usque ad ultimum terrae. l. int., Aug. missis testibus usque ad ultimum terrae. Non ergo solam Africam vocavit, ut ait Donatus, non illam separavit, quia nullas reliquit partes, quas sua vocatione non vocavit; tantam vocavit, quantam fabricavit. Unde autem coepit? dicat: Qui omnes gentes vocavit, a Jerusalem incoepit, quia inde exeuntes apostoli speciem decoris Christi toto orbe nuntiaverunt. Unde Isaias: De Sion exibit lex, et verbum Domini de Jerusalem . Ex Sion namque Evangelii decus coepit. Inde speciosus forma prae filiis hominum coepit annuntiari, quia ibi datus estti; et est adhuc ad dexteram Patris sedens, tamen VERS. 3.-- « Deverus est Deus; et non silebit in judicio, ut modo cum et flagella sunt admonitio, modo enim exspectat ad poenitentiam. VERSicium ignis materialis, vel malae conscientiae; exardescet, timeat ergo palea se arsu
Abbreviated transcription (Latin):
popłs meus. Tertio dicit. aquib sacrificium uelit: ubi pecratori
sue nequitiȩ imputantur. Ibi. Peccatori. et cetera. Nequis autem
mediocriter de incarnatione estimet prȩ potentia incarnati. p̃dicit᷑
ut incredulitas om̃is tollatur. cum ait. Neus scilicet uerbum caro fa¬
ctum. qui est factor deoꝵ. idest qui homines deificat. Peditt euum¬
eis potestatem filios dei fieri: his qui credunt in nomine euis. Qui est
riam. in ꝓpħis loquebatur. Nota quia trib modis dicitur deus. Sub¬
st intialiter. seu naturaliter. ut deus trinitas: scilicet pater et filius. et¬
sp̃e sc̃s. Adoptiue dicuntur sicut sci: qui ꝑ grãm adoptionis dii sunt.
lo nomine dũ sunt. Et uocauit. ante quam dicat. quid locutus sit:
dicit quid loquendo fecit. Quasi. dico locutus est: et loquendo hoc
fecit. uocauit terram. non unam tantum. sed eam om̃em que est:¬

Expanded text:
populus meus. Tertio, dicit a quibus sacrificium velit, ubi peccatori populus meus. Tertio, dicit a quibus sacrificium velit, ubi peccatori suae nequitiae imputantur, ibi, peccatori autem, etc. Ne quis autem mediocriter de incarnatione aestimet, potentia incarnati praedicetur, ut incredulitas omnis tollatur, cum ait: VERS. 1.-- « Deus ctum, qui est factor deorum, id est qui homines deificat, dedit enim potestatem filios Dei fieri his qui credunt in nomine ejus ; qui est ria in prophetis loquebatur. Nota quia tribus modis Deus dicitur substantialiter vel naturaliter, ut Deus, Trinitas, scilicet Pater, Filius, Spiritus sanctus adoptative, sicut dicuntur sancti, qui per gratiam adoptionis dii sunt s: Et vocavit. Antequam dicat, quid locutus sit, dicit quid loquendo fecit, quasi dicat: Dico: Locutus est. Et loquendo hoc fecit, vocavit terram, non unam tantum, sed eam omnem quae est
Abbreviated transcription (Latin):
latine congregatio grece. synagoga interp̃tatur: quȩ scđm partẽ
increduli uidei. euius uoce ꝓpter certius testimoniũ itticur hic ꝓpħa.
agens de mutatione legalium sacrificiorũ. in sacrificium laudis: sic̃
supra egit de mutatione eorũdem. in sacrificium corporis et sangui¬
nis dñici. Adgit etiam de utroq aduentu xp̃i. Per primũ blandiens: ꝑ
icadm terrens Et est sensus tituli. Is almus iste attribuitur asaph. ia ẽ
synagoge fideli: in cuus ꝑsona loquitur hc ꝓpħa. Intentio monet.
nequis ad iamterminata sacrificia redeat. Modus. Triꝑtitus est psal¬
mus. Asaph uocem dei inducturus in scda parte. demutatione sa¬
crificioꝵ. prius. id est in prima parte. agit de utroq aduentu eits:
ꝑ primũ inuitans. ꝑ scdm terrens. Scđo uox xp̃i inducctur monen¬
tis. iit relietis sacrificus pecudum. fiat sacrificium laudis. Ibi. dudi

Expanded text:
Latine congregatio, Graece synagoga interpretatur, quae secundum partem Latine congregatio, Graece synagoga interpretatur, quae secundum partem increduli Judaei, cujus voce propter certius testimonium utitur hic Propheta agens de mutatione legalium sacrificiorum, in sacrificium laudis, sicut supra egit de mutatione eorumdem in sacrificium corporis et sanguinis Dominici; agit etiam de utroque adventu Christi; per primum blandiens, per secundum terrens. Et est sensus tituli: Psalmus iste attribuitur Asaph, id est synagogae fideli, in cujus persona loquitur hic Propheta. Intentione monet, ne quis ad jam terminata sacrificia redeat. Modus. Tripartitus est psalmus. Asaph vocem Dei inducturus, in secunda parte de mutatione sacrificiorum, prius, id est in prima parte, agit de utroque adventu ejus, per primum invitans, per secundum terrens. Secundo vox Christi inducitur, monentis ut relictis sacrificiis pecudum fiat sacrificium laudis, ibi, audi,
Abbreviated transcription (Latin):
solũmodo in ꝓsꝑis. Blasphemat in aduersis. N especta uͦ confessio est
quã ꝓsꝑitas facit.: s illa est magni meriti. quam non tollit ius dolo¬
ris. Nec sufficit ei ꝓpria iniquitas. immo etiam introibit usq in ꝓ¬
genies patrum suorum. id est immitabitur antiquos iniquos: et idõ
non udebit lumen. Qui enim patres pessimos in mitantur. eorũ soti¬
etate dampnandi sunt. Non uidebit dico usq mȩtnum. quia etiã
hic in teuebris interiorib est: et postea exteriores patietur. Se quare hoe:¬
cusandus deus sed homo: et ideo cõparatus est iumentis insipien¬
tib. et similis factus est illis. Iterat hic deformitatem hominis ut
eus deorum. Titulus. S asapi.
Sicut supra diximus. asapħ cũ alus
multis. prefectus fuit cantorib in ta¬
bernaculo domini: dequo in tytulis
psalmorum plerumq sit mentio tã
pro officii reuerentia tam ꝓ nominis
intpretatione. Asaph enim hebraicȩ.

Expanded text:
solummodo in prosperis: blasphemat in adversis; despecta vero confessio est, solummodo in prosperis: blasphemat in adversis; despecta vero confessio est, quam prosperitas facit; sed illa est magni meriti, quam non tollit vis doloris. Nec sufficit ei propria iniquitas, imo etiam VERS. 20.-- « In Aug., Hier. id est imitabitur antiquos patres iniquos, et ideo non videbit lumen. Qui enim patres pessimos imitantur, eorum societate damnandi sunt. Non videbit dico usque in aeternum, quia etiam hic in tenebris interioribus est, et postea exteriores patietur . Sed quare hocusandus Deus, sed homo. Et ideo comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis. Iterat hic deformitatem hominis, utsiod. Titulus: Psalmus Asaph. Sicut supra diximus, Asaph cum aliis multis praefectus fuit cantoribus in tabernaculo Domini, de quo in titulis psalmorum plerumque fit mentio, tum pro officii reverentia, tum pro nominis interpretatione. Asaph enim Hebraice,
Abbreviated transcription (Latin):
malos: ita spes redemptionis releuat bonos. Redimet dico de ma¬
nu inferi. id est de potestate diaboli: qui ante aduentum xp̃i ani¬
mas tenebat. Cum aceperit me. id est carnem ex me. quia de¬
potentes in seculo: quia omnia cum luce. relinquunt. Cur enĩ
sic ꝑ ibunt mali et deus redimet suos. gͦ netimueris ẽẽ bonꝰcũ di¬
ues factus fuerit homo. in quo uideris tibi frustra laborasse. qui ui¬
tus es: et tamen pauꝑ. slon est enĩ magnũ qd̃ diues est. hoc enĩ et abiec¬
ti habent. Postea subiungit quod manis est dicens. Et cum multi¬
plicata fuerit gła. quȩ est in honorib seculi. Gła dico non tantũ euᷤ
eiũ benedicetur. id est exaltabitur in uita ipsius: quia quam du uix̃
sibi benefecit. In morte torquebitur anima. uel benedicetur. non
utiq de bouo accu s de deliciis b enedicetur enim fauore luxuriantiũ.
qui inter epulas pastorib bene optant. Ideo etiam descendet. quia
confitebitur tibi. id est laudabit te. o deus. cum benefeceris ei: id eft

Expanded text:
malos, ita spes redemptionis relevat bonos. Redimet dico, de manu inferi, id est potestate diaboli, qui ante adventum Christi animas tenebat, cum acceperit me, id est carnem ex me. PARpotentes in saeculo, qui omnia cum luce relinquunt. Cur enim sic peribunt mali, et Deus redimet suos. Ergo ne timueris esse bonus, cum dives factus fuerit homo, in quo videris frustra tibi laborasse, qui justus es, et tamen pauper. Non est magnum quod dives est; hoc enim abjecti habent: Postea subjungit quod majus est, dicens: Et cum multiplicata fuerit gloria quae est in honoribus saeculi. Gloria dico, non tantum eju benedicetur, id est exaltabitur; in vita ipsius, quia, quandiu vixit, sibi benefecit: in morte torquebitur anima. Vel, benedicetur, non utique de bono actu, sed de deliciis. Benedicetur enim favore luxuriantium, qui inter epulas pastoribus bene optant. Ideo etiam descendet, quia confitebitur tibi, id est laudabit te, o Deus, cum benefeceris ei, id est
Abbreviated transcription (Latin):
rita. C ui illo sunt om̃ia. coquitione quadam iueffabili sapientiȩ dei.
Et ieo. Si esuriero. quod nunqquã fit. sed dicitur ad conuicendum
paruulũ sensum: non dicam tibi ut pascas me. Quasi si hec datis
sorsitan esurire putatis. quod est insania. Meus ett enii arbis ter¬
rarũ. Elego ne queras quod mictii des: quia sine labore habro quoid
uolo. Et plenitudo eius: id est om̃s creature. N unquid mandu¬

Expanded text:
rita; cum illo sunt omnia cognitione quadam ineffabili sapientiae Dei.rita; cum illo sunt omnia cognitione quadam ineffabili sapientiae Dei.ero. Aug., Hier. Quod nunquam fit; sed dicitur ad convincendum parvulum sensu. Non dicam tibi, ut pascas me. Quasi dicat: Si haec datis, forsitan esurire putatis, quod est insania, meus est enim orbis terrae, ergo ne quaeras quod mihi des, qui sine labore habeo quod volo, et plenitudo ejus, id est omnes creaturae, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Non accipiam. Quasi diceret. Non arguam si non feceris. Et si feceris. ĩ
accipiam uitulos in sacrificium: uitulos dico. qui sint de domo tua
Unde ꝓplieta. Redidemus deo itulos: labiorum nr̃orum. hoc dicmi¬
do. prenuntiat nouu testamentum: ubi omnia significatua sacrifi
qui creaui. Et hocest. Qm̃ meȩ iunt oĩs ferȩ siluarum. ia est mea ft̃
que non possides. scilicet iudomita: et etiam iumenta quȩ pascis imõ¬
tib et boues. quasi mea sunt etiam domita. quȩ tu nutris et possides.
Uel scdm aliam litteram: equi siluestres. et boues. Etiam uolatilia ft̃
sunt mea. id est ubertas om̃ium in cerra gignentiũ mecum est. id est in
seruit. Uel mecum est: quia ego ubiq sum. Unde in ꝓpħa. celum et
terram ego impleo. Uel mecum est. quia apud ie nichil p̃terit. nehil
futurũ est. Cum illo sunt om̃ia futura. et ei non decrahunturiam p̃te¬

Expanded text:
os. Quasi dicat: Non arguam si non feceris; et si feceris non os. Quasi dicat: Non arguam si non feceris; et si feceris non accipiam vitulos in sacrificium. Vitulos dico qui sunt de domo tua,Unde propheta: Reddemus Deo vitulos labiorum nostrorum . Hoc dicendo praenuntiat novum testamentum, ubi omnia significativa sacrificqui creavi? Et hoc est quoniam meae sunt omnes ferae silvarum, id est mea sunt, quae non possides, scilicet indomita. Et etiam jumenta, 107 quae pascis in montibus et boves. Quasi dicat: Mea sunt etiam domita quae tu nutris et possides. Vel secundum aliam litteram, equi silvestres et boves, etiam volatilia sunt o agri, id est ubertas omnium in terra gignentium, mecum est, id est mihi servit. Vel mecum est, quia ego ubique sum. Unde in propheta: Coelum et t», ideo inquit ‘mecum est’ quia apud Deum nihil praeterit, nihil futurum est; cum illo sunt omnia futura et ei non detrahuntur iam praete
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprium est deitaus. Unde. Ego sum qui sum. et qui at misit me a dͥi
uos. Et nota quod prius dicit simpliciter sum deus: et postea dicte.
sum deus tuus. Quasi diceret. Et si non sũ ds tuus. tamensum deus.
Bono meo sum deus: malo tuo non sum deus tuus. Et ego ipienta¬
crificuis tuis nonexibitis. non arguam te: quia non quero animalia
in sacrificium. hec uolo. sed holoc austa tua. id est que tui uiris sũt.
semꝑ non ad tempus sunt. ineons pectu nieo. id est michi placent
illa uolo. Holocausta dicit anmam. igne caritatis infłamatam to¬
tam. Unde alibi. sacrificium deo sp̃c contribulatus: ubi etiam dicit
nolle animalia in sacrificiũ uel holocaustum. Si amuua inflãma¬
tur. et membra in suum usum rapit: ne seruant cupiditati. Unde
in leuitico p̃cipitur. ut adipem cum renunculis offerant: quib int̾na
caritas signatur. S ne putes hȩc holocausta de animalib. subdit.¬

Expanded text:
proprium est Deitatis. Unde: Ego sum qui sum, et qui est misit me ad proprium est Deitatis. Unde: Ego sum qui sum, et qui est misit me ad vos . Et nota quod prius dicit simpliciter, sum Deus. Et postea dicit, sum Deus tuus. Quasi dicat: Et si non sum Deus tuus, tamen sum Deus: bono meo sum Deus; malo tuo non sum Deus tuus. Et ego ipsecuin., Aug. non exhibitis, non arguam te, quia non quaero animalia in sacrificium: haec nolo, sed holocausta tua, id est quae sunt tui juris semper, non ad tempus, sunt in conspectu meo, id est mihi placent, illa volo. Holocausta dicit, animam igne charitatis inflammatam totam. Unde alibi: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . In quo psalmo dicit animalia nolle in sacrificium vel holocaustum. Si anima inflammatur et membra in suum usum rapit, ne serviant cupiditati. Inde in Levitico praecipitur, ut adipem cum renunculis offerant ; quibus interna charitas signatur. Sed ne putes haec holocausta esse de animalibus, subdit
Abbreviated transcription (Latin):
ficia pecudum. Et annuntiabunt. Quasi diceret. Cyeniet ma¬
nifectus et uudicabit: t̃t hanc iustitiam annuntiabunt celi. id est
apłi i toto mundo. hoc iam impletum cernimus. Iam enim celi
annuntiauerunt nobis. hanc iustitiam dei: scilicet qd̵ quidã erut̃
ad dexteram. quidam ad sinistram. Nullũ granum erit tunc
cum palea: et si nunc ꝑ muxta. Qm̃ deus quinon fallitur. iudex ẽ.
est. Que: hȩc locutus est. Audi aure scilicet cordis: tu qͥ es popłs ms
Ostendit in eodem uerbo: qui et quare debeat audire. Quan si
popłs meus s: audis. Et si audis: loquar tibi. Aliter scilicet si non
audis: et si loquar. non tibi loquat. Repetit sub alio uerbo dicens.
Audi isrł. id est sicut isrł: id est uir uideus dm̃. Quasi. si es israel
idest sime uides: audire me non negligis. Et cestificabor tibi per
lis. qui om̃iũ est ds̃ ꝑ potentiã et sũ ds tuus ꝓpͥe et familiatis. qa te
habeo seruũ et qͥa in ꝓpłis tibi ꝓmissus sum. Ido dicto sum quia eẽ

Expanded text:
iet manifestus et judicabit: et hanc justitiam ejus annuntiabunt coeli, id est apostoli, toti mundo. Hoc jam impletum cernimus. Jam enim coeli annuntiaverunt nobis hanc justitiam Dei, quod quidam erunt ad dexteram, quidam ad sinistram. Nullum granum erit tunc cum palea, et si nunc permista, quoniam Deus qui non fallitur, judex est, est? haec, scilicet audi aure, scilicet cordis, tu qui es populus meus. Ostendit in eodem verbo, qui et quare debeat audire. Quasi dicat: Si populus meus es, audi. Et si audis loquar tibi. Aliter, scilicet si non audis et si loquar, non tibi loquar. Repetit sub alio verbo dicens: Audi, Israel, id est sicut Israel, id est vir videns Deum. Quasi dicat: Si es Israel, id est si me vides, audire me non negligis; et testificabor tibi, id est per lis, qui est omnium Deus per potentiam, et sum Deus tuus proprie, et familiarius, quia te habeo servum; et quia in prophetis tibi promissus sum. Ideo dicit sum, quia esse
Abbreviated transcription (Latin):
intrauit ad brrsabee. Uicit pax ꝓsꝑitatis: quem bella non ui¬
cetant. Uauid autẽ hic ꝓponitur in exemplum. non cadenidi. non
ꝓsꝑitatis ocia affectandi. sed si cecideris resurgendi. et ne despes
de peccati immanitate: cum uideas dauid post reatum homi¬
cidii. et ad ulterii. ꝑ penitentiȩ humilitatem deo placuisse. Nã
arguente eum nathan ꝓpħa. rex non erubuit peccatũ publice
confiteri: non se excusauit ut solet homo. Et a se penas exegit:
Uquas uir ferret aliquis coactus inconspectu om̃ium reum se
abiecit: cuius uidicium ab hominib cimebatur. Unde hie
spiritaliter humilitas ostenditur: quȩ a deo penitentib ualet.
Inde est quod hic penitentialis psalmus. plus aliis frequentatur
in eccłia. quia hic magis humilitas ostenditur: et quia hoc est
tẽpatum supplicationis genus. quod etiam infirim possunt
implere: quia hic nchil difficile dicitur. ut in alus. lauabo ꝑsin¬
głas nortes lectum meum: et grauata est suꝑ me manus tua.

Expanded text:
iod., Aug. Vicit pax prosperitatis, quem bella non vicerunt. David autem hic apponitur in exemplum non cadendi, non prosperitatis otia affectandi, sed si cecideris resurgendi. Et ne desperes de peccati immanitate, cum videas David post reatum homicidii et adulterii, per poenitentiae humilitatem, Deo placuisse. Nam arguente eum Nathan propheta, rex non erubuit peccatum publice confiteri. Non se excusavit, ut solet homo, et a se poenas exegit, quas vix ferret aliquis coactus. In conspectu omnium reum se abjecit cujus judicium ab omnibus timebatur. Unde hic specialiter humilitas ostenditur, quae adeo poenitentibus valet. Inde est quod hic poenitentialis psalmus plus aliis frequentatur in Ecclesia, quia hic magis humilitas ostenditur, et quia hoc est temperatum supplicationis genus, quod etiam implere infirmi possunt quia hic nihil difficile dicitur ut in aliis: Lavabo per singulas noctes lectum ; et Gravata est super me manus tua ;