comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit. agens de quodam filio noe. S
quo non egit moyses. sic dicens. Cente¬
simo anno dercie cyliadis. natus est
noe filius. in similitudinẽ eius. et dix̃
eum ionicum: ẽ recentesimo annode¬
dit noe donationes filio suo iomito.
Et dimisit eum in t̾ra etham. Et intra¬
uit eam ionitꝰ. usq ad mare orientis.
qd̃ dicitur elyochora .i. soł regio. hic
accepit a deo donum sapientie. et in¬
tienit astronomiam. Ad quemueni¬
ens nemproth gigas. nouem cubitor.
eruditus est ab eo. Et accepit ab eo cõ¬
silium. in quib regnare cepisset. Ion¬
dus: preuidit et maxime de ortu. qͣtu
regnoꝵ. et occasu eoꝵ. ꝑ successiones.
Q uod etiam plane prophauit damel
Et predixit ionitꝰ discipulo suo nẽp¬
roth: quod primi regnarent cham: de
quobdus descendit. Post de sem: pro¬
de iapheth romani. A quo rediens nẽp¬
roth: accensus amore dñandi sollici¬
tauit genus suum de sem: ut impe¬
raret aliis quasi primogenitus. s no¬
luerunt. & ideo transiuit ad cham.

Expanded text:
ostendit, agens de quodam filio Noe, de quo non egit Moyses, sic dicens: Centesimo anno tertiae chiliadis natus est Noe filius in similitudinem ejus, et dixit eum Jonithum. Trecentesimo anno dedit Noe donationes filio suo Jonitho, et dimisit eum in terram Ethan, et intravit eam Jonithus usque ad mare orientis, quod dicitur Elioschora, id est solis regio, hic accepit a Domino donum sapientiae, et invenit astronomiam. Ad quem veniens Nemrod, Gigas decem cubitorum, eruditus est ab eo, et accepit ab eo consilium, in quibus locis regnare coepisset. Jontus praevidit, et maxime de ortu quatuor regnorum, et occasu eorum per successionem. Quam etiam plane prophetavit Daniel. Et praedixit discipulo suo Nemrod, quod primi regnarent de Cham, de quo Belus descendit, post de Sem de Japheth Romani. A quo rediens Nemrod accensus amore dominandi, sollicitavit genus suum de Sem, ut imperaret aliis, quasi primogenitus, sed noluerunt; et ideo transivit ad Cham,
Abbreviated transcription (Latin):
boset. uerum est. Qd̃ autem anni¬
culus esset cum regnare cepisset pa¬
ter eius : stare non potest. Saulenĩ
circit .xx. annos regnauit. hysposet.
uero regnans post patrem. iam qua¬
dragenarius erat. Qd̾ tamen ipsi
determinare conantur dicentes. sa¬
ul cepisse regnare post hely. et pont
in regno saulis. antos samuelis. he¬
nasset per annum. et post per duos
quasi post tres annos : elegit sͥ. ⁊ cet᷑.
st erant duo milia cum saul in mac¬
hinas et in bechel. Mille autẽ erant¬
cum ionacha in gabaa beniamin. qͣ
fuit urbs phynees filii eleazari. Alia¬

Expanded text:
boseth certum est, quod autem anniboseth certum est, quod autem anniculus esset, cum regnare coepisset pater ejus, stare non potest. Saul enim circiter viginti annos regnavit. Isboseth vero regnans post patrem jam quadragenarius erat. Quod tamen ipsi determinare conantur dicentes Saul coepisse regnare post Heli; et ponunt in regno Saulis annos Samuelis. Henasset per annum et post duos annos, quasi post tres annos, elegit sibi, etc. « Et erant duo millia cum Saul in Machmas et in Bethel; mille autem cum Jonatha in Gabaa Benjamin, » quae fuit urbes Phinees filii Eleazari.
Abbreviated transcription (Latin):
ante uos. et me abiecistis. et ãnm̃.
Et hoc uob̾ signum. quod dedit uo¬
bis dñs regem in ira. Ecce mes. sis dei¬
ticea ẽ. hodie. Inuocabo dñm. & da¬
bit tonitrua. choruscationes. gran¬
dinem et pluuiam. Ꝙ sic factum ẽ.
statim contra naturam. terrę illius.
Et timens popłs : ait. Ora pro seruis
tuis. Addidimus enĩ peccatis nr̃is ma¬
lum. ut peteremus nob̾ regem. Etait
samuhel. Peccastis dño. Nolite dem¬
ceps recedere a dño. et uuetis. Alio¬
quin: peribitis uos. et rex uester.
Iilius unius anni erat saul
cum regnare cepisset .i. hũmił¬
tamꝙͣ paruulus. Quob annis regna¬
uit suꝑ isrł. hoc ẽ. rix̾te rexit popu¬
lum. In reliquis annis regni. quasi
tyrannus fuit et non rex. Quidamħ
legunt de ysboset filio eius. dicenteᷤᷤ
eum anniculum ẽẽ in principio reg¬
ni paterni. et de eodem aictum: qd̾
duob annis regnauerit in isrł. Qd
autem duob annis regnauit hys¬

Expanded text:
ante vos. Me abjecistis, et Dominum; ante vos. Me abjecistis, et Dominum; et hoc vobis signum, quod dedit Dominus vobis regem in ira: ecce messis triticea est hodie. Invocabo Dominum, et dabit tonitrua et coruscationes, grandines et pluvias . » Et sic factum est statim contra naturam terrae illius. Et populus timens ait: « Ora pro servis tuis. Addidimus enim peccatis nostris malum, ut peteremus nobis regem. Et ait Samuel: Peccastis: nolite deinceps recedere a Domino, et vivetis; alioquin peribitis vos, et rex vester. » Filius unius anni erat Saul cum regnare coepisset, iam parvulus; duobus autem annis regnavit super Israel, id est juste rexit populum . In reliquis annis regni quasi tyrannus fuit, et non rex. Quidam hoc legunt de Isboseth filio ejus, dicentes eum anniculum esse in principio regni paterni. Et de eodem dictum est quod duobus annis regnavit in Israel, quod autem duobus annis regnavit Is
Abbreviated transcription (Latin):
omnib uob̃ oculos dextros. Eis autẽ
quos bello capiebat: dextͦs oculos
eruebat. ut sintros scutis celantes
ad bellum forent inutiles. & respõ¬
derunt ei. Concede nob̾ sepdẽ dies.
et mittemus in omnes terminos isrł:.
q si non fuerit nob̾ defensor. egre¬
diemur ad te. Uenerunt gͦ mincii
in gabaa sauli. Et cum minciassent
hec : fleuit popłs. R ipse saul ue¬
niebat de agro: sequens boues. &
promisit iabitis se tercia die uen¬
turum eis in auxilium. Et iussit
aliqͦs eorum pro ducatu itineris
sustinere. Et diuinitꝰ inspiratus
concidit utrumq bouem infrus¬
ta. Et comininatus.ẽ. in omnes ẽ¬
minos isrł. dicens. Qui ñ exierit
post saul : et samuhelem: sic fiet
tes. & ingressus.ẽ. castra intugilia
matutina. et ꝑcussit amon plaga
grandi. Et ait popłs ad saul. Quis:
qui dixit. non regnabit saul super
ibi regnm. Et inunxerunt saulre
gem sed̾o. in galgala. Et ait samu¬
hel ad populum. Ecce rex graditur

Expanded text:
omnibus vobis oculos dextros. » Eis enim omnibus vobis oculos dextros. » Eis enim quos bello capiebat, dextros oculos eruebat, ut sinistros scitis celantes ad bellum forent inutiles. Et responderunt ei: « Concede nobis septem dies; et mittemus in omnes terminos Israel; et si non fuerit nobis defensor, egrediemur ad te. Venerunt autem nuntii in Gabaa Saulis. » Et cum nuntiassent hoc, flevit populus, et ipse Saul veniebat de agro sequens boves, et promisit Jabitis se tertia die venturum eis in auxilium, et jussit aliquos eorum, pro ducatu itineris sustinere, et divinitus inspiratus concidit utrumque bovem in frusta, et comitatus est in omnes terminos Israel, dicens: « Qui non exierit post Saulem et Samuelem, sic fiet tes, et ingressus est castra in vigilia matutina, et percussit Ammon plaga grandi: « Et ait populus ad Saul: Quis est qui dixit: Non regnabit Saul super ibi regnum. » Et inunxerunt Saul in regem secundo in Galgala. « Et ait Samuel ad populum: Ecce rex graditur
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cum quesisset ab eo de uerb̾ sa¬
muhelis. de ũbo regni tacuit: cet̾a
indicauit. Nocauit᷑ autẽ samuhel
cendit usq ad saul filium cys. Et
credidit samuhel temperasse sortes
iuxta cor suum. Sciens autẽ saul
quod quereretur. latuit : quasi no¬
lens susciꝑe principatum. Quẽ in¬
uentum statuerunt in medio po¬
puli. Et fuit altior uniũsis ab hu¬
mero et sursum. Iait samuhel. Ee¬
ce quem elegit dñs. Non ẽ. ei simi¬
lis inomni populo. & exclamauit
omnis popłs. Hiuat rex. Et scͥpsit
samuhel legem regni. et segit uni¬
ũsa: audiente rege ⁊ populo. Et re¬
posuit libellum in tabernaculo. qd̾
adhuc erat in sylo cum altari. Et
redierunt ad propͥa. Et saul abiit
in domum suam in gadaa. Quidã
uͦ despexerunt eum. ⁊ saul dissimu
actum ẽ. autem
quasi post mensem: naas amo¬
nites obsedit iabes galaad. Cumq
petissent obsessi ab eo fedus: ait. In
hoc feriam uob̾cum fedus: ut eruã

Expanded text:
Qui cum quaesisset ab eo de verbis SaQui cum quaesisset ab eo de verbis Samuelis, de verbo regni tacuit, caetera indicavit. Vocavit autem Samuel cendit usque ad Saul filium Cis. » Et creditur Samuel temperasse sortes juxta cor suum. Sciens autem Saul quod quaereretur, latuit, quasi nolens suscipere principatum. Quem inventum statuerunt in medio populi, « et fuit altior universis ab humero et sursum. Et ait Samuel: « Ecce quem elegit Dominus; non est ei similis in omni populo. Et exclamavit omnis populus: Vivat rex! Et scripsit Samuel legem regni, et legit universo, audiente populo et rege. Et reposuit libellum in tabernaculo, quod erat adhuc in Maspha cum altari, et redierunt ad propria, et Saul abiit in domum suam in Gabaa; quidam vero despexerunt eum, et Saul dissimuactum est autem, quasi post mensem, Naas Ammonites obsedit Jabes Galaad . » Cumque petissent ab eo obsessi foedus, ait: « In hoc feriam vobiscum foedus, ut eruam
Abbreviated transcription (Latin):
pe descendam ad te: ut offeras obla¬
tionem septem dieb. In consecratio¬
ne enim sacerdotis. et regis: tot die¬
b fiebat oblatio scđm quosdam. Et
addidit. Expectabis donec ueniam
ad te : et ostendam tͥ que facias. Ca¬
men quidam. septem dies referunt
ad expectacionem. ut sit sensus sep¬
tem dieb expectabis: donec ueniam
quod post ea explicabitur. Cumq
uenisset saui ad cuneum ꝓpħarum¬
ꝓpħauit cum eis. Aiunt hebrii eũ
prophasse. de gog. et magog. et de
premiis iustoꝵ. et de penis maloꝵ.
Et admirantes qui nouerant eum:
dixerunt. Num quid est saul int̾
propħas : et cys pater enus: Quasi
dicerent. cum non sit degenere pro¬
pħarum : Alia littera ht̃. Et qͥs pat̃
eius: Sub eodem sensu. Hel ita. Et
quis pater eoꝵ: Quasi. diceret. Solꝰ
ds̃ ᷤ pater ppħarum : et spiritus ubi
uult spi̾rat. non tantum in filios
Qd̾ forte de solo saule dicebatur. Ul
de quocumq repente sublimato.
Et intrauit ad ner patruum suum.

Expanded text:
ippe descendam ad te, ut offeras oblationem septem diebus. » In consecratione enim sacerdotis et regis tot diebus fiebat oblatio, secundum quosdam. Et addidit: « Exspecta hic, donec veniam ad te, et ostendam tibi quae facias. » Tamen quidam, septem dies referunt ad exspectationem, ut sit sensus. Septem diebus exspectabis donec veniam: quod postea explicabitur. Cumque venisset Saul ad cuneum pravit cum eis Saul. Aiunt Hebraei eum prophetasse de Gog et Magog, et de praemiis justorum et poenis malorum. Et admirantes, qui noverant eum, dixerunt: Nunquid est Saul inter prophetas, et Cis pater ejus? Quasi dicat: cum non sit de genere prophetarum. Alia littera habet: « Et quis pater ejus? » sub eodem sensu; vel ita: « Et quis pater eorum? » Quasi dicat: solus Deus est pater prophetarum, « et Spiritus ubi vult, spirat , » non tantum in filios  prophetas? » Quod forte de solo Saule dicebatur, vel de quocunque repente sublimato. Et intravit ad Ner patruum suum.
Abbreviated transcription (Latin):
uir .i. dignus erit morte. qui come¬
derit panem usq ad uesperam. do¬
nec ulciscar de inunicis meis. Cum¬
q transisset populus ꝑ saltum: ap¬
paruit mel fluens. et nullus gusta¬
uit ex eo. Ionathas qui non audierat
maledictum patris. tinxit uirgã
in fauo. Et cum gustasset: illumi¬
nati sunt oculi eius .i. facies ex hyla¬
rata ẽ. resumptis uirib. Dicitur:
quia tanta copia mellis est in cauiᷤ
arborum. et cauernis petrarum
et ab ditis terrȩ. quod plures rep¬
ionatham apum cubilia. in quereu
que erat in sorte effraim. Cumq in¬
dicasset ei quidam maledictum patͥ.
edere cessauit. non approbans dietũ
patris. Nam sumente populo cybũ
maior plaga fuisset in hostib Inues¬
pera uͦ : popłs fessus nimis. et p̾ta¬
me moram non sustinens. pecora mi¬
ctauit in terra. et comedit cũ san¬
guine. hoc ẽ: quocumq mͦ occidit
et coxit: antequam sanguis bene
dilueretur. ñ depurgatis carnibus¬

Expanded text:
vir, » id est dignus erit morte, « qui comevir, » id est dignus erit morte, « qui comederit panem, usque ad vesperam, donec ulciscar de inimicis meis. » Cumque transiret populus per saltum, apparuit mel fluens, et nullus gustavit ex eo. Jonathas vero, qui non audierat maledictum patris, tinxit virgam in favo. Et cum gustasset, « illuminati sunt oculi ejus, » id est facies exhilarata est resumptis viribus. Dicitur quod tanta copia mellis est ibi in cavis arborum, et cavernis petrarum et abditis terrae, quod plures reonatham apud cubilia in quercu, quae erat in sorte Ephraim. Cumque indicasset ei quidam maledictum patris, edere cessavit, non approbans maledictum patris: « Nonne, sumente populo cibum, major plaga fuisset in hostibus? In vespera vero populus fessus nimis, et prae fame moram non sustinens, pecora mactavit in terra, et comedit cum sanguine; » hoc est, quocunque modo occidit et coxit, antequam sanguis bene dilueretur, nond
Abbreviated transcription (Latin):
donec uenamus ad uos. stemus. Qd̾
si dixerint ascendite ad nos: ascen¬
damus. quia tradidit eos dñs in ma¬
nib nr̃is. Hoc erit nod̾ s̃ignum. Cũ¬
ꝙ dixissent phylistei. ascendite ad noᷤ.
ascendit ion athas. reptans manib
et pedib : et armiger post eum. Et
exterruit eos dñs ande ionatham. et
ꝑcussit ex eis ionachas cum puero .xx.
uiros in media parte iugeris. Et cõ¬
turbata sunt castra. et diffugiebãt¬
se mutuo se mutuo se ꝑimentes. Et
indicauerunt speculatores sauli fu¬
natham. et armigerum eiꝰ. Et ait ad
tumultus crebresceret in castris: ait
ad sacerdotem. Contrahe manus eiꝰ.
Et exclamans saul cum populo. ce¬
pit persequi fugientes. S ⁊ hebrei
qui transierant ad castra phẏlistiim:
reũsi sunt ut essent cũ isrł. Omĩsq
qui se prius absconderant rediert
in prelium. et iam erant cum saul
quasi decem nilia. Uidensq saul mo¬
ram dampnosam si comederet: adiu¬
rauit populum dicens. Malediectꝰ

Expanded text:
donec veniamus ad vos, stemus: Quod donec veniamus ad vos, stemus: Quod si dixerint: Ascendite ad nos, ascendamus, quia tradidit eos Dominus in manus nostras: hoc erit nobis signum. » Cumque dixissent Philisthaei: « Ascendite ad nos, » ascendit Jonathas reptans manibus et pedibus, et armiger ejus post eum. Et exterruit eos Dominus ante Jonatham, et percussit Jonathas cum puero ex eis viginti viros in media parte jugeri. Et conturbata sunt castra, et diffugiebant, mutuo se perimentes; et indicaverunt speculatores funatham et armigerum ejus. Et ait ad tumultus crebresceret in castris, ait ad sacerdotem: « Contrahe manum tuam. » Et exclamans Saul cum populo coepit persequi fugientes; sed et Hebraei, qui transierant ad castra Philisthiim, reversi sunt, ut essent cum Israel, omnesque, qui se prius absconderant, redierunt in praelium, et jam erant cum Saul quasi decem millia. Vidensque Saul moram damnosam si comederet, adjuravit populum, dicens: « Maledictus
Abbreviated transcription (Latin):
ui cum populo obuiam phylisteis.
Hec erant cum eo. nisi .de. uiri. ⁊
ionathas filius eius. Porro faber fer¬
rarius non erat in isrł. Cauerant
enim phylistei. nec facerent hebrei
gladium. aut lanceam. Et descen¬
debat isrł ad pħylistiim. ut exacue¬
ret acies omnium ferram̃torum. us¬
q ad stimulum corrigendum .i. e
maendandum. et exacuendum. Nes
ita. Ad stimulum. qui ẽ. ad corrigen¬
dum. sub audi boues. Cumq uenis¬
set dies prelii. non est inuentus en¬
sis uel lancea in manu totrus popu¬
li. excepto saul et ionatha. Et fecit
saul archam dñi afferri in castra.
et achias filius achẏtop frĩs ycaboth
portabat ephot.
ccidit ut quadam die exiret io¬
nathas. cum armigero suo ut
exploraret stacionem phylistinoꝵ
patre suo ignorante: et uoluit trã¬
sire ionathas ad phylisteos per ual¬
lem p̃ruptam. scopulis hinc inde
eminentib: in modum dentium
Et ait ionathas ad puerum. Cũ appa¬
ruerimus eis: si dixerint manete

Expanded text:
ul cum populo obviam Philisthaeis, ul cum populo obviam Philisthaeis, nec erant cum eo nisi sexcenti viri, et Jonathas filius ejus. « Porro faber ferrarius non erat in Israel; caverant enim Philisthaei ne facerent Hebraei gladium, aut lanceam. Et descendebat Israel ad Philisthiim, ut exacuerent acies omnium ferramentorum usque ad stimulum corrigendum, » id est ad emendandum et exacuendum. Vel ita, « ad stimulum, qui est ad corrigendum, » subaudi, boves. « Cumque venisset dies praelii non est inventus ensis, vel lancea in manu totius populi, excepto ense Saul et Jonathae. » Et fecit Saul arcam Domini afferri juxta castra, et Achias filius Achitob fratris Ichabotd portabat ephod. ut quadam die exiret Jonathas cum armigero suo, ut exploraret stationem Philisthinorum, patre suo ignorante , et transire voluit Jonathas ad Philisthaeos per vallem praeruptam scopulis, hinc et inde eminentibus, in modum dentium. Et ait Jonathas ad puerum: « Cum apparuerimus eis, si dixerint: Manete
Abbreviated transcription (Latin):
ueneras iixta placitos dies. Et timui
ne hostes ascendent. ad nos pusqͣm
placarem faciem dñi. et neccessitate
compulsus obtuli dño. Hi detur saul
peccasse. quod sine samuhele obtu
offerendum. sine eo ad consulendũ.
Neruntamen ut oblationes septem
dierum fierent pro sacerdote legit᷑.
pro rege uͦ : non memini me legisse.
Ad hoc ualde mirandum ẽ. cum
iam bis inunctus esset saul in regẽ.
quo inneutra illarum facta fuerit
talis oblatio pro rege. et ideo dici
potest samuhelem sic mandasse. ut
cum uellet ĩmolare ad consusendũ
dñm. citaret ipsum: ut ostenderet
ei que facturus esset. Et post citaci¬
onem si moram faceret: expectaret
eum septem dieb. Saul uͦ: diem
citacionis annumerauit in his septẽ
et non expectauit eum nisi sex dieb
& addidit samuel. Nequa quã regñ
tuum consurget. s quesiuit sibi do¬
minus uirum uixta cor suum : ut re¬
gat populum eius. Abiit samuel in
gabaa beniamin. Et egressus est sa¬

Expanded text:
veneras juxta placitos dies; timui veneras juxta placitos dies; timui ne hostes ascenderent ad nos, priusquam placarem faciem Domini, et necessitate compulsus obtuli Domino. » Videtur Saul peccasse, quod sine Samuele obtuliofferendum ad consulendum Dominum. Verumtamen ut oblationes septem dierum fierent, « pro sacerdote » legitur, « pro rege » vero non memini me legisse. Ad hoc valde mirandum est, cum jam bis inunctus esset Saul in regem, quod in neutra illarum fuit oblatio talis pro rege. Et ideo dici potest Samuelem sic mandasse, ut, cum vellet Saul immolare ad consulendum Dominum, citaret ipsum, ut ostenderet ei quae facturus esset; et post citationem si moram faceret, exspectaret eum septem diebus. Saul vero diem citationis annumeravit in his septem, et non exspectavit eum nisi sex diebus. Et addidit Samuel: « Nequaquam regnum tuum ultra consurget; sed quaesivit sibi Dominus virum juxta cor suum, ut regat populum ejus. » Abiit Samuel in Gabaa Benjamin, et egressus est Sa
Abbreviated transcription (Latin):
min. Et ꝑcussit ionathas stacionem
philistinoꝵ. quȩ erat in gabaa: idr̃
lotum munitum. in qͦ posuerant phy¬
listei custodes. tamꝙͣ dñantes in isrł.
Et erexit se isrł aduersus phylistiim.
Quo audito: phylistei congregati st̃
ad pugnam contra isrł .xxx. milia
curruum. et sex milia equites. et
uulgus innumerabile. Et ascendens
saui in galgala: conuocauit populũ
et samuelem. ad consulendum do¬
minum. Et cum expectaret samuelẽ
septem dieb nixta condictum. dilap¬
sus ẽ. populus ab eo. Et timentes abs¬
conderunt se in speluncis. et in abdi¬
tis. zin autris. hebrei quoq transier̃
iordanem. Quidam erant in isrł: sic
apropriato uocabulo dicti. qui p̃ti¬
more creduntur ãescendisse in castͣ
phylistiim ad obsequendum eis. Cũq
uidisset saul moram s dampnosam.
septima die obtulit holocaustum. ⁊
pacifica. Cumq complesset. ecce sa¬
muhel ueniebat et arguens sai. lem
ait. Quid fecisti: Respondit saul.
Populus subt̃ fugiebat. et tu non

Expanded text:
 Et percussit Jonathas stationem Philisthinorum, quae erat in Gabaa, » id est locum munitum, in quo posuerunt Philisthaei custodes tanquam dominantes in Israel, et tunc erexit se Israel adversus Philisthiim. Quo audito, Philisthaei congregati sunt ad pugnandum contra Israel triginta millia curruum, et sex millia equitum, et vulgus innumerabile. Et ascendens Saul in Galgala convocavit populum et Samuelem ad consulendum Dominum. Et cum exspectaret Samuelem septem diebus, juxta condictum, dilapsus est ab eo populus; et timentes « absconderunt se in speluncis, et in abditis, et in antris; Hebraei quoque transierunt Jordanem. » Quidam erant in Israel, sic appropriato vacabulo dicti. Qui prae timore creduntur descendisse in castra Philisthiim ad obsequendum eis. Cumque vidisset Saul moram sibi damnosam septima die obtulit holocaustum et pacifica. Cumque complesset, ecce Samuel veniebat, et arguens Saulem ait: « Quid fecisti? Respondit Saul: Populus subterfugiebat, et tu non
Abbreviated transcription (Latin):
÷ͥ uerbum dñi. Tulit autem samuhel
lenticulam olei. quod ẽ. uas fictile. qͣ¬
drangulum.habens foramen in latere.
et effudit suꝑ caput eius: et osculatus
est eum. et ait. Hnxit te ds in princi¬
num. Cum recesseris a me: muenies
duos uiros iuxta sepulchrum rachel.
qui dicent tͥ inuente sunt asinȩ. Cũ¬
q ueneris ad quercum thabor. et. ẽ.
thabor nomen hominis. non montis:
inuenient te tres uiri. unus portans
tres hedos. alius tres tortas panis. &
alius lagenam uini. Et accipies de
manu eoꝵ panes. Post hec uenies ad
locum qui dicitur stacio phylistinoꝵ.
eo quod quondam ib phẏlistei castra¬
metati sunt. Et habebis obuium cu¬
neum prophetarum descendentium
de colle dñi psallentium instrumentis
et ꝓpħantium. Et insiliet in te sp̃us
añi: et prophetabis eum eis. Et nota
quia samuhel pͥmus instituit con¬
uentus religisorum: iugiter psallen¬
tium dño. et dicebatur conuentus
eoꝵ cuneus. quasi coueneus .i. simul¬

Expanded text:
tibi verbum Domini. Tulit autem Samuel tibi verbum Domini. Tulit autem Samuel lenticulam olei; » quod est vas fictile, quadrangulum habens foramen in latere « et effundit super caput ejus, et osculatus est eum, et ait: Unxit te in princinum: Cumque recesseris a me, invenies duos viros, juxta sepulcrum Rachel, qui dicent tibi quod inventae sunt asinae. Cumque veneris ad quercum Thabor, et est Thabor nomen hominis, non montis, invenient te tres viri, unus portans tres hoedos, alius tres tortas panis, et alius lagenam vini, et accipies de manu eorum duos panes. Post hoc venies ad locum qui dicitur statio Philisthinorum, eo quod quondam ibi Philisthaei castrametati sunt, et habebis obvium cuneum prophetarum descendentium de colle Domini, psallentium in instrumentis, et prophetantium; et insiliet in te spiritus Domini, et prophetabis cum eis . » Et nota quod Samuel primo instituit conventus religiosorum jugiter psallentium Domino, et dicebantur conventus eorum cuneus, quasi couneus.
Abbreviated transcription (Latin):
Cumꝙ ambularent in urbis medis
apparuit eis samuhel. Cin pridie dixe¬
& ait ad saul. Ego sum uidens. Ascen¬
de ut comedas mecum. Eras dimittã
te. et que sunt in corde tuo indicabotͥ.
&e de asinis non sis sollicitꝰ : quia inuen¬
te sunt. Posset uideri saul habuisse
sollieitudinem in corde pro asiniꝰb nisi
hoc det̾minasset propħa. Unde aiunt
hebrei. sauelem uidisse ꝑ sompniũ se col¬
bocatum inuertice palmȩ. quod ẽ. sigñ
regnaturi. et inde sollicitus erat. ct̃
obhoc dix̃ ei samuhel. Cuius exunt
optima queqͣ ifrł: Nonne tͥ: Et ascen¬
aerunt in excelsum. Ante templũ eñ
licebat sacrificare in excelso. Cumq re¬
cumberent in triclinio. dedit ei samu¬
hel locum in capite.xxx. uiroꝵ: qui fu¬
erant inuitati. Et posuit ante rum
armun quasi partem regalem. quẽ
de ind̾ustria seruauerat ei. Cumq
mane surrexissent. et egressi e̾ent ei¬
uitatem : dixit samuhel. Antecedat
nos puer. et tu subsiste : ut indicem

Expanded text:
Cumque ambularent in urbis medio, apparuit ei Samuel, cui pridie dixeEt ait ad Saul: Ego sum videns, ascende, ut comedas mecum; cras dimittam te, et quae sunt in corde tuo indicabo tibi, et de asinis non sis sollicitus, quia inventae sunt. » Posset videri Saul habuisse sollicitudinem in corde pro asinabus, nisi hic determinasset propheta. Unde aiunt Hebraei Saulem vidisse per somnium se collocatum in vertice palmae, quod est signum regnaturi, et inde sollicitus erat, et ob hoc dixit ei Samuel: « Cujus erunt optima quaeque in Israel? Nonne tibi? » Ascenderunt in excelsum; ante templum enim licebat sacrificare in excelso. Cumque recumberent in triclinio, dedit ei Samuel locum in capite triginta virorum qui fuerant invitati, et posuit ante eum armum, quasi partem regalem, quem de industria servaverat ei. Cumque mane surrexissent, et egressi essent civitatem, dixit Samuel: « Antecedat nos puer, et, tu, subsiste, ut indicem
Abbreviated transcription (Latin):
pe gemini. cui erat filius saul. et ñ
erat uir melior illo in isrł. Cumq ꝑiᷤ¬
sent asinȩ cys: dixit ad filium. Tol¬
le unum de pueris : et quere asinas.
Cumq transissent ꝑ montem effra¬
im. et t̾ram salym. et terrã benia¬
min. et non inuenissent. et uenissẽt
in t̾ram suph. qui fuit ꝓauus samu¬
helis : ait saul ad puerum suum.
Reuertamur ne pater m̃s sollicitꝰ
sit pro nob̾. Cui puer. Est uir deim
cruitate hac : qui absq ambiguita¬
te loquitur. E amus ad eũ. si forte
indicet nob̾ de uia nostra. Ꝙ ait saul.
Quid feremus ad eum: Panis deficit
in sartaciis. et sportulam non habemꝰ.
.i. argentum insportula. Errabat ut
ait iosephus. putans ꝓpħam acceptu¬
rum munera. Tamen nec saui legitur
obtulisse: nec ille accepisse. Cui puer.
habeo inmanumea quartã partẽ sta¬
teris argenti. Et ascenderunt in rama¬
cha: in qua erat uir dei. Et dixerunt
puelł egredientib ad aquam. Num¬

Expanded text:
pe Jemini, cujus erat filius Saul, non pe Jemini, cujus erat filius Saul, non erat vir melior illo in Israel. Cumque periissent asinae Cis, dixit ad filium. Tolle unum de pueris, et quaere asinas . » Cumque pertransissent per montem Ephraim, et terram Salim, et terram Benjamin, et non invenissent, venerunt in terram Suph, qui fuit proavus Samuelis, et ait Saul ad puerum: « Revertamur, ne pater meus sollicitus sit pro nobis. Cui puer: Est vir Dei in civitate hac, qui absque ambiguitate loquitur. Eamus ad eum, si forte indicet nobis de via nostra. Et ait Saul: Quid feremus ad eum? Panis defecit in cistartiis nostris, et sportulam non habemus, » id est argentum in sportula. Errabat, ut ait Josephus, putans prophetam accepturum munera, cum nec Saul legitur obtulisse, nec ille accepisse. Cui puer: « Habeo in manu mea quartam partem stateris argenti. » Et ascenderunt in Ramatha, in qua erat vir Dei, et dixerunt puellis egredientibus ad aquam: « Nun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuerterunt iudicia. Qd̾ non ferens
populus : dixit ad samu̾elem. Da no¬
bis regem ut iudicet nos: sicut ce¬
tere gentes habent. Qd̃ grauiter
tulit samuhel ꝓpt insitam gͥ iusti¬
ciam. et circa odium regis. Cumq
consuluisset dnm: ait ei dñs. Audi
uocem popul. Nec te tantum ab¬
iecerunt: s me. ne regnem super
eos. Heruntamen p̾dic eis ius regis.
super eos. Et ait samuhel ad popmm.
hoc erit ius regis. Filios ur̃os faciet
seruos suos. equites et precursores.
agricolas. et fabros armoꝵ. Filias ueᷤ¬
tras faciet unguentarias. et coques¬
trias. et panficas. Seruos ur̃os et an¬
cillas et iumenta. ponet in opere
suo. Optima queq ur̃a dabit seruis
suis. et uos eritis ei serui. Ꝙ ait popł.
Non audiemus te. s erit rex nob̾. ꝙ
pugnabit ante nos. Ꝙ ait samuhel.
Ite ad propria. Oportune uos euoca¬
bo: cũ cognouero a dño quem datu¬
rus sit uob̾ in regem.
Abeniamin nomine eys. de styr¬

Expanded text:
perverterunt judicium. Quod non ferens perverterunt judicium. Quod non ferens populus dixit ad Samuelem: « Da nobis regem, ut judicet nos sicut caeterae gentes habent. » Quod graviter tulit Samuel propter insitam sibi justitiam, et circa odium regis. Cumque consuluisset Dominum, ait ei Dominus: « Audi vocem populi. Nec te tantum abjecerunt, sed me, ne regnem super eos. Verumtamen praedic eis jus regis super eos. Et ait Samuel ad populum: Hoc erit jus regis: Filios vestros faciet sibi servos suos, equites et praecursores, agricolas, et fabros armorum; filias vestras faciet unguentarias et coquestrias et panificas. Servos vestros, et ancillas, et jumenta ponet in opere suo, optimaque vestra dabit servis suis, et vos eritis ei servi. Et ait populus: Non audiemus te, sed erit rex nobis, et pugnabit ante nos, et ait Samuel: Ite ad propria opportune vos evocabo, cum cognovero a Domino, quod daturus sit vobis regem. Benjamin, nomine Cis, de stir
Abbreviated transcription (Latin):
in fugam uersi: cesi sunt a filiis is¬
rahel. Qui percusserunt eos usq ad
derminos derrȩ sue. Tulitq samu¬
el lapidem. et posuit eum in t̾minis
et uocaut nomen loci illius lapis
adiutorii. Nec apposuerunt ultra
phylistiim. ut intrarent t̃minos is¬
rahel: dum uiueret samuel. Iudica¬
uit itaq samuhel. populum inbe¬
thel. et galgala. et masphat. circu¬
iens ꝑ singulos annos: et reũtebat᷑
et edificauit ibi altare. S et ibi
iudicabat ifrłem. Tres ille ciuita¬
tes famosȩ erant. Bethel ꝓpter som¬
pnͥum iacob. et galgala ꝓpt̃ circũ¬
cisionem scdm. et masphat ꝓꝑter
frequentiam iosue. Et ascendebat
ad eas samu̾es uicissim. in tribus
sollempntatib ebdoma dariis. et
iudicabat ibi popłm. Aliis diebus
adscendebat ad eum pͦpłs in rama
samuhel. posuit suos filios.io
hel. et abiam. alterum in bethel.¬
et alterum in bersabee: ut ibi se¬
dentes iudicarent populum. Qui
declinauerunt post auariciam : et

Expanded text:
in fugam versi, caesi sunt a filiis Isin fugam versi, caesi sunt a filiis Israel, qui percusserunt eos, usque ad terminos terrae suae. Tulitque Samuel lapidem, et posuit eum in terminis, et vocavit nomen loci illius Lapis adjutorii. Nec apposuerunt ultra Philisthiim, ut intrarent terminos Israel, dum viveret Samuel. Judicabat itaque Samuel populum in Bethel, et Galgala et Masphath circumiens per singulos annos, et revertebatur aedificavit ibi altare, sed et ibi judicabat Israel. Tres illae civitates famosae erant; Bethel, propter somnium Jacob; et Galgala propter circumcisionem secundam; et Masphath propter frequentiam Josue, et ascendebat ad eas Samuel vicissim in tribus solemnitatibus hebdomadariis, et judicavit ibi populum. Aliis diebus ascendebat ad eum populus in RamatSamuel, posuit filios suos Joel et Abiam, alterum in Bethel, alterum in Bersabee, ut ubi sedentes judicarent populum . Qui declinaverunt post avaritiam, et
Abbreviated transcription (Latin):
uod atcendens
samtihel. et uidens eorũ fidu¬
ciam in dño: ait. Ascendamus in
masphat : ut orem pro uob̾. Cumq
ascendissent in masphat effudert̃
aquam coram dño. in qua maledie¬
ta congesta erant. quam si bibe¬
bat ydolatra. labia eiꝰ adherebant
sͥ inseparabiliter. Forte in signum
fedis: sicut fecit iosue. E indica¬
uit eos ibi samuel .i. docuit eos iu¬
dicia d̃i. Quidã tamen asserunt
samuelem quoddam ydolum rede¬
gisse inpuluerem. et mixtum de¬
disse populo ad bibendum. et in
barb eoꝵ indicasse reos ydolatrie
a non reis. sicut quondam fecit mo¬
yses. Et audierunt filistism congre¬
gatum e̾e̾ isrł in ermem in mai¬
phat: et armati ascenderunt adũ¬
sus eos. Et timens isrł: dixit ad sa¬
muelem. Ciama pro nob̾ ad dñm.
Et obtulit samuel agnum lactantẽ
i holocaustum. Et dum clamaret
samuel ad dnm : initum ẽ. p̃lium.
et intonuit dñs fragore magno sr̃
phẏlisteos. Et mota est terra. et ꝑ
loca pandebat hẏatus. et phylistei

Expanded text:
uod attendens Samuel, et videns eorum fiduciam in Domino, ait: « Ascendamus in Masphath, ut orem pro vobis , » Cumque ascendissent in Masphath effundens aquam coram Domino, in qua maledicta congesta erant, quam si idololatra bibebat. Labia ejus adhaerebant sibi inseparabiliter, forte in signum foederis sicut fecit Josue, et indicavit eos ibi Samuel, id est docuit eos judicia Dei. Quidam tamen asserunt Samuelem quoddam idolum redegisse in pulverem, et mistum dedisse populo ad bibendum, et in barbis eorum indicasse reos idololatriae a non reis, sicut quondam fecit Moyses. Et audierunt Philisthiim congregatum Israel esse inermem in Masphath, et armati ascenderunt adversus eos, et timens Israel dixit ad Samuelem: « Clama pro nobis ad Dominum. » Et obtulit Samuel lactentem agnum in holocaustum. Et dum clamaret Samuel ad Dominum, initum est praelium, et intonuit Dominus fragore magno super Philisthaeos, et mota est terra, et per loca pandebat hiatus, et Philisthaei
Abbreviated transcription (Latin):
posuisse archam: cũ non eent sacer¬
dotes. Si queritur. cur ergo mortui
non sunt phylistei quotquot uidert
archam. potest dici. quia ñ peccaue¬
runt uidendo : quib non erat ꝓhi¬
bitum non uidere. Timendes gͦ beh¬
samite : miserunt ad uiros cariachi¬
aru ut reduc̾ent ad se archan.
Qui reduxerunt eam. et intulert̃
dab. uiri iusti in gabaa. Et eleazarũ
filium eiꝰ sacerdotem instituerunt.
in custodiam archȩ. Et fuit ibi .xxx.
annis. usq ad octauum annum reg¬
ni saulis. quo ipse tuut eã in castra.
Manserat autẽ apud phylisteos sep¬
tem mensib. et tunc quieuit om̃is¬

Expanded text:
posuisse arcam, cum non essent sacerposuisse arcam, cum non essent sacerdotes. Si quaeritur cur ergo mortui non sunt Philisthaei quotquot viderunt arcam, potest dici quod non peccaverunt videndo, quibus non erat prohibitum videre. Timentes autem Bethsamitae miserunt ad viros Cariathiarim, ut reducerent ad se arcam . Qui reduxerunt eam, et tulerunt dab viri justi in Gabaa. Et Eleazarum filium ejus sacerdotem instituerunt in custodiam arcae, et fuit ibi viginti annis usque ad octavum annum regni Saulis, quo ipse tulit eam in castra. Manserat autem apud Philisthaeos septem mensibus; et tunc quievit Is
Abbreviated transcription (Latin):
tum dño. Uiri autẽ bechsamite obtu¬
lerunt holocausta. ⁊ uictimas in die
fuisse ciuitas phẏlisteoꝵ. Unde meliꝰ
uidetur quod dicit ysidorus qͥnque
fuisse tantũ metropoles : et queq
obtulit anum aureum. et murem.
Ale solum mures obtulerunt. usq
ad abel magnum. super quem posu¬
erunt archam dñi. E uidetur utt̾a
sonare hȩc : quod abel sit nomen la¬
pidis suꝑ quem posita fuit archa.
aiii asserunt ciuitatem. que tunc
bechsames dicebatur. post ea dicta
abel. quod int̃precatur luctus. ꝓpt̃
luctum bethsamicarum. qui secutꝰ :
Et additum ẽ. magnum : ad diffe¬
rentiam alt̾ius abel. que in sequen¬
tib abela dr̃. uͥ sapiens muler ex¬
clamauit ad ioab. Qui int̾rogant int̾¬
rogent᷑ ab ela. et tunc legitur super
quem posuerunt arcħam dñi .i. iux¬
ta quem et ꝑcussi sunt de bethsam¬
tis septuaginta uiri: et qͥnqͣginta
milia pleb̾. eo quod uidissent archã.
Creduntur autẽ illi septuaginta de¬

Expanded text:
tum Domino. Viri antem Bethsamitae obtutum Domino. Viri antem Bethsamitae obtulerunt holocausta, et victimas in die fuisse civitas Philisthinorum . Unde melius videtur, quod dicit Isidorus quinque fuisse tantum metropoles; « et quaeque obtulit annulum aureum et murem; aliae solum mures obtulerunt, usque ad Abel magnum super quem posuerunt arcam Domini. » Et videtur haec littera sonare, quod Abel sit nomen lapidis super quem posita fuit arca. Alii asserunt civitatem, quae tunc Bethsames dicebatur, quae postea dicta est Abel, quod interpretatur luctus, propter luctum Bethsamitarum qui secutus est. Et additum est, magnum, ad differentiam alterius Abel, quae in sequentibus Abela dicitur, ubi sapiens mulier exclamavit ad Joab . « Qui interrogant, interrogent in Abela. » Et tunc legitur « super quem posuerunt arcam, » id est juxta quem. « Et percussi sunt de Bethsamitis septuaginta viri, et quinquaginta millia plebis, eo quod vidissent arcam nudam. Creduntur autem illi septuaginta de
Abbreviated transcription (Latin):
s non uacuam. Reponite in capsella
iuxta archam. quitiq annoᷤᷤ aureosł¬
Iosephus tam̃ dicit. qͥnq simusachͣ
hominum aurea. Et ponetis archã¬
super plaustrum nouum. Cui iunge¬
tis duas uaccas fetas. quib non est im¬
positum iugum. et uitulos earum repo¬
nite domi. Et si recto itinere ascendent
contra bethsames: iꝑsa fecit hoc malũ.
Auoquim casu factum est. Et ibant
uacce mugientes in directum : nec de¬
clinantes ad dexteram nec ad sinistrã.
ꝑ uiam que aucit bethsames. Et hec ÷
una sacerdotalium eiuitatum. intri¬
bu Geniamm. Est alt̾a bechsames in
tribu neptalim. Porro bethsamite me¬
tebant triticum. et uenit plaustrũ
in agrum iosue bechsamite. ⁊ stecit
ib. Et posuerunt archam super la¬
pidem grandem. quẽ putant hebres
fuisse aram edificatam ab abraham.
et capsellam que erat iuxta eam. Et
conciderunt leuite ligna plaustri ce
uaccas posuerunt super ea holo eanis¬

Expanded text:
sed non vacuam. Reponite in capsella sed non vacuam. Reponite in capsella juxta arcam quinque annulos aureos quinque simulacra hominum aurea: « Et ponetis arcauper plaustrum novum, et conjungetis duas vaccas fetas, quibus non est impositum jugum, et vitulos earum recludetis domi, et si recto itinere ascendant contra Bethsames, ipsa fecit nobis hoc malum; alioquin casu factum est. Ibant ante vaccae mugientes in directum, nec declinantes ad dexteram, nec ad sinistram per viam, quae ducit Bethsames. » Et haec est una sacerdotalium civitatum in tribu Benjamin. Est altera Bethsames in tribu Nephthalim. « Porro Bethsamitae metebant triticum, et venit plaustrum in agro Josue Bethsamitae, et stetit ibi. Et posuerunt arcam super lapidem grandem, » quem putant Hebraei fuisse aram, et aedificatam ab Abraham, « et capsellam, quae erat juxta eam, et conciderunt Levitae ligna plaustri, et vaccas posuerunt super ea in holocaus
Abbreviated transcription (Latin):
Caput uͦ et manus eius adscise a trũ¬
co: iacebant super limen. Ob hoc.
nullus egrediens templum in azoto.
calcat super limen. usq in hodier¬
num diem. Et aggrauata est manꝰ
dni in azotos: et ꝑcussit eos in secreti¬
ori parte natium ⁊ computrescebãt
p̃minendes extales eoꝵ. Qd̃ iosephus
dicit factum ex crudeli passione dis¬
senterie. ita ut putrefacta egererẽt
intestina. Et mures ebullientes de
agris corrodebant fines. uł extales
ad cos. Quid faciemus de archa: &ͥ
dixerunt. Circum ducatur. Quacũ¬
q autem circunducebatur: percuti¬
ebat omnes in posteriorid. Et fecer̃
S sedes pelliceas. Et conuenientes
principes quinq urbium: tractabã
quid facturi ẽent. Et erant qui di¬
cerent causam passionũ factam per
archam. Alii per casum. Alii ꝑ corrup¬
tionem aeris. et fructuum terre. Dix¬
runt autem sacerdotes. et diuimi.
Cur aggrauatis cor ur̃m sicut pha¬
rao et egiptus : Remittite archam

Expanded text:
caput vero, et manus ejus abscisae a truncaput vero, et manus ejus abscisae a trunco jacebant super limen. Ob hoc nullus ingrediens templum in Azoto calcat super limen, usque in hodiernum diem, et aggravata est manus Domini super Azotos, et percussit eos in secretiori parte natium, et computrescebant prominentes extales eorum. Quod Josephus dicit factum ex crudeli passione dysenteriae, ita ut putrefacta egererent intestina, et mures ebullientes de agris corrodebant extales ad eos: « Quid faciemus de arca? Qui dixerunt. Circumducatur. » Quocunque autem circumducebatur, percutiebat omnes in posterioribus; et fecerunt sibi sedes pelliceas, et convenientes principes quinque urbium, tractabant quid facturi essent, et erant qui dicerent causam passionum factam per arcam, alii per casum, alii per corruptionem aeris et fructuum terrae. Dixerunt autem sacerdotes et divini: « Cur aggravatis cor vestrum sicut Pharao et Aegyptus . Remittite arcam,
Abbreviated transcription (Latin):
potest dici. quod post sansonẽ. Flu¬
aggregati sunt annis quib iudica¬
uit hely. Quidam tam̃ dicunt .xx.
annos quib iudicauit samuhel ag¬
gregandos annis hely magistri sui.
Suerius anni samuhelis. cũ annis
saulis ascribuntur. Sane potuit fi¬
eri. ut hely factus iudex. transtulit
sacerdotium de domo eleazar. Piea¬
zar quidem successit phinees. Cui suc¬
cessitabiezer. Cui successit buri. cui
successit ori. ⁊ translatum ẽ sacer¬
dotiumt. Inestener
Ii dieb hely.
fuit t̾cius rex latinoꝵ syluiꝰ postumꝰ.
filius enȩȩ. et lauinie. a quo deincepᷤᷤ
latini reges syluii denominati sunt.
hunc ascanius heredem reliquit. ao¬
huc paruulo filio suo iulio. a quo ni¬
lioꝵ familia. ⁊ originem traxit. et
nomen. Hectoris filii illium recepunt.
uenerunt dagon prostratum int̾ra
ante archam. et quasi ad orantem:
ut dicit iosephus. et restituerunt
illum in locum suum. Rursum mane
sequenti. inuenerunt eũ prostratũ.

Expanded text:
Potest dici quod, post Samsonem, vigPotest dici quod, post Samsonem, vigaggregati sunt annis, quibus judicavit Heli. Quidam tamen dicunt viginti annos, quibus judicavit Samuel, aggregandos annis Heli magistri sui. Sed verius anni Samuelis, cum annis Saulis ascribuntur. Sane potuit fieri ut Heli factus judex transtulerit sacerdotium de domo Eleazar. Eleazar quidem succedit Phinees. Cui successit Abiezer, cui successit Buzi, cui successit Ozi, et translatum est sacerdotium. Incidentia. In diebus Heli fuit tertius rex Latinorum Silvius posthumius filius Aeneae, et Laviniae, a quo deinceps Latini reges Silvii denominati sunt. Hunc Ascanius haeredem reliquit adhuc parvulo filio suo Julio, a quo Juliorum familia et originem traxit et nomen. Hectoris filii Ilium receperunt,venerunt Dagon prostratum in terra ante arcam, et quasi adorantem, ut dicit Josephus, et restituerunt eum in locum suum. Rursus mane sequente invenerunt eum prostratum,
Abbreviated transcription (Latin):
archam : et iuerunt cum ea duo fi¬
lii hely. Nam et phynees iam funge¬
batur officio patris. Et acceperant
mandatum ab hely: ne ad eum redi¬
rent sine archa. Et tuuerunt phy¬
uistiim. et acrius pugnauerunt. Fu¬
gitq ifrł. et cesi sunt ab eo .xxx. milia
peditum. et archa dñi capta est.℥
duo filii hely mortui sunt. Cucurrit
autem puer beniamita ex acie. et in¬
dicauit in sylo. quod factum erat.
Hely autem sedente contͣ uiam que
ducebat ad castra. spectans .i. auscui¬
tans. Iam enĩ cecus erat. ut tradẽ
hebrei. ⁊ non cecutiens. Qui audita
strage populi. et morte filioꝵ qͥeuit.
Cum autem audisset archam captã
cecidit retrorsum. et fractis ceruicibꝰ
expirauit. Nurus autẽ eius uxor phy¬
nees. pregnans erat. et p̃dolore in¬
curuauit se et peperit filium. septẽ
mensium. ut dicit iosephus. et uoca¬
uit eum yscaboth .i. inglorium di
Cui concordat iosephus. Septuagin
ta uͦ. et ꝑalypomenon. dicunt .xx.

Expanded text:
arcam, et iverunt cum ea duo fiarcam, et iverunt cum ea duo filii Heli. Nam et Phinees jam fungebatur officio patris sui; et acceperant mandatum ab Heli, ne forte redirent ad eum sine arca, et timuerunt Philisthiim, et acrius pugnaverunt. Fugitque Israel, et caesa sunt ex eo triginta millia peditum, et arca Domini capta est, et duo filii Heli mortui sunt. Cucurrit autem puer Benjamita ex acie, et indicavit in Silo quod factum fuerat. Heli autem sedebat contra viam quae ducebat ad castra, spectans, id est auscultans. Jam enim caecus erat, ut tradunt Hebraei, id est caecutiens. Qui, audita strage populi, et morte filiorum quievit. Cum autem audisset arcam captam cecidit retrorsum, et fractis cervicibus exspiravit. Nurus autem ejus uxor Phinees praegnans erat, et prae dolore incurvavit se, et peperit filium septem mensium, ut dicit Josephus, et vocavit eum Icabod, id est inglorium, diCui concordat Josephus; LXX vero et Paralipomenon dicunt viginti.
Abbreviated transcription (Latin):
dñm ideo ter uocasse samuelẽ ut pre¬
figuraret tres ipsius dignitates futu¬
ras. Fuit enim propħa. quod ab hac
uocatione dicit eum habuisse. Fuit
quoq iudex. Obtulit quoq quasi
sacerdos. eo quod paruulus ẽẽt hyca¬
both nepos hely. Mane adiurauit he¬
lẏ samuelem. ut indicaret ei uniuer¬
sum sermonem dñi. & indicauit ei
omnia. Et ait hely. Dñs.ẽ. Quod bo¬
num ẽ. in oculis suis faciat. Cruit
autem samuhel. et cognouit umũsꝰ
Et consuluit eum omnns populus
iuxta uerbum dñi. Preceꝑat enim
dñs. ut abicent diuinos et ariolos.
et huiusmodi. et sciscitarentur a
fratrib suis ubum dñi.¬
t factum est
conuenerunt phylists̃ in pug
Isrł quoq egressus ẽ. in p̃lium. iux¬
ta lapidem adiutorii. quod ꝑ prolen
est isrł et ceciderunt de eo quasi. qͣ¬
tuor milia uitorum. et dixerunt
seniores. Deferamus de prelio archã
dñi. sedentis suꝑ cherubin. Quod
ideo dictum ẽ. sicut ꝙ in p̃miso qui

Expanded text:
Dominum ideo tertio vocasse Samuelem, ut praeDominum ideo tertio vocasse Samuelem, ut praefiguraret tres ipsius dignitates futuras. Fuit enim propheta, quod ab hac vocatione dicit eum habuisse; fuit quoque judex; obtulit etiam, quasi sacerdos, eo quod parvulus esset Ichabod nepos Heli. Mane adjuravit Heli Samuelem, ut indicaret ei universum sermonem Domini, et indicavit ei omnia. Et ait Heli: Dominus est; quod bonum est in oculis suis faciat. Crevit autem Samuel, et cognovit universus » et consuluit eum omnis populus, juxta verbum Domini. Praeceperat enim Dominus, ut abjicerent divinos et ariolos, et hujusmodi, et sciscitarentur a fratribus suis verbum Domit factum est, convenerunt Philisthiim in pugnIsrael quoque egressus est in praelium juxta Lapidem adjutorii, quod per proleest Israel, et ceciderunt de eo quasi quatuor millia virorum, et dixerunt seniores: « Afferamus de Silo arcam Domini sedentis super cherubim. Quod ideo dictum est sicut et in Psalmo: « Qui
Abbreviated transcription (Latin):
detur autẽ huic sensui consentire he¬
breus. Qui distinguit ibi. nec poterat
udere. et subiungit. lucerna dñi itũ¬
dum extinguebatur. et sic congrue
dormiebat. Unde cum uocasset eum
añs. cucurrit ad helydicens. Uocasti
me. falsum dixit: s non ẽ mentitus.
Et ait hely. Non uocaui te. Reuert̾e
et dormi. Et factum. ẽ. sedo̾ similiter.
Cumq uocasset eum dñs t̾cio: iterũ
habiit ad hely. Et intellexit hely. qd̾
uocasset eũ dñs. et ait. Si deinceps
uocauerit te: dices. Loquere dñe:
quia audit seruus tuus. Cumq uo¬
casset eum dñs dormientem: dixit.
loquere dñe. Et indicauit ei dñs e¬
andem comminationẽ in domũ hely.
quam prius fecerat ꝑ uirum dei. Nõ
tamen putandum ẽ. irritam factã ẽẽ
promissionem quam fecerat dñs a a¬
ron de sacerdotio sempit̾no. Promis¬
sionib enĩ huiusmodi : semꝑ adden¬
da ẽ conditio quandoq posita. Si
custodierint filii tui testamentum
meum. ⁊cetã. Ni detur iosepħ. uelle

Expanded text:
bat « autem. » Huic sensui videtur consentire Hebraeus, qui distinguit ibi, « nec poterat videre; » et subjungit, « lucerna Domini nondum exstinguebatur, » et sic congrue dormiebat. Unde cum vocasset eum Dominus, cucurrit ad Heli, dicens: « Vocasti me. » Falsum dixit, sed non est mentitus. « Et ait Heli: Non vocavi te. Revertere, et dormi, » et factum est secundo similiter. dumabiit ad Heli. Intellexitque Heli quod vocasset eum Dominus, et ait: « Si deinceps vocaverit te, dices: Loquere, Domine, quia audit servus tuus. » Cumque vocasset eum Dominus dormientem, ait: « Loquere, Domine, » et indicavit ei eamdem comminationem in domum Heli, quam prius fecerat per virum Dei. Non tamen putandum est irritam factam esse promissionem, quam fecerat Dominus Aaron de sacerdotio sempiterno. Promissionibus enim hujusmodi semper addenda est conditio quandoque posita: « Si custodierint filii tui testamentum meum, etc. Videtur Josephus velle
Abbreviated transcription (Latin):
ut domus patris tui. ministraret in
ei almus dexter. Et uidebis emulum
tuum in templo. Qd̾ factũ ẽ. in dib
salomonis. cum sadoch. qui funt de e¬
ieazar. factus ẽ. sacerdos abiecto abya¬
thar. qui fuit de ythamar. Quidam
tamen autumant. translatum ẽẽ sa¬
cerdotium ad samuhelem. qͥ ñ fuit a¬
aronita. S neq legitur samuelem
fuisse sacerdotem. nec aaronitas amo¬
cos a sacerdotio. usq circa tempora
machabeorum. Quod autẽ addidit
uir dei. magna pars domus tue mo¬
rietur. forte impletum est in proximo.
qñ occubuerunt filii eiꝰ in bello. Nel
quando saui sacerdotes nobe int̾fecit.
Et in signum futurȩ ueritatis. pre¬
dixit ei una die filios eius morituros.
Porro in dieb ilł erat sermo dni p̾cio¬
in soco suo. et oculi eius caliga¬
uerant: nec poterat uidere lucernã
dei. antequam extingueretur. Qd
mirum uidetur. Non. ẽ. enim aliqͥs
adeo cecutiens. quin clarius uideat
lucernam ardentem. quam extinc¬

Expanded text:
ut domus patris tui ministraret mihi in ut domus patris tui ministraret mihi in ei armus dexter, « et videbis aemulum tuum in templo. » Quod factum est in diebus Salomonis cum Sadoc, qui fuit de Eleazar, factus est sacerdos, ejecto Abiathar, qui fuit de Ithamar . Quidam tamen autumant translatum esse sacerdotium ad Samuelem, qui non fuit Aaronita. Sed nec legitur Samuelem fuisse sacerdotem, nec Aaronitas amotos a sacerdotio, usque circa tempora Machabaeorum. Quod autem addidit vir Dei, « magna pars domus tuae morietur, » forte impletum est in proximo, quando occubuerunt filii ejus in bello, vel quando Saul sacerdotes Nobe interfecit, et in signum futurae veritatis praedixit ei una die filios ejus morituros. « Porro in diebus illis erat sermo Domini pretioin lecto suo, et oculi ejus caligaverant, nec poterat videre lucernam diei, antequam exstingueretur . » Quod mirum videtur. Non est enim aliquis adeo caecutiens, quin clarius videat lucernam ardentem quam exstinc