comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad iusticiã. Quare enĩ in hac ꝓmissione
credidit habraham dõ plusqͣm in aliis ꝓ¬
missionib que sibi facte sunt adeo:M
nusqͣm fut. Petrus. E quare in
singulis ꝓmissionib ñ dicit scͥptura quia
credidre sicuir hic. uł cum semꝑ credulus fu¬
erit. cur sicut in aliis suꝑ hoc tacuit. simiłr
ñ tacuit ahicͨ Moyses. Nescio. S sic
dicit. P Numqͥd non sitpradiximus
qł uerbũ aliqđ temere scͥpt᷑a ñ posint: M
Dictu g quare hocdixerit. Petrus. Pro¬
fecto quiausum erat. & incredibił illa ꝓmis¬
sio de ascensu semiis sui in celun: ideo ad¬
ostendendam eius scĩtatem additim. credi¬
dit habraham deo. Quia uͦ cum ñ foret mi¬
rum sidubitaret. non tamen dubitauie. s
credidit: ideo sequit᷑i ce estimatũ ẽ illi ad iusti¬
ciam. S &e dauid inpsalmo de xp̃i ascensu lo¬
quit᷑: cumn refert qd oe semine suo a dño pro¬
luna ꝑfecta inet̾num oe testis in celo semper.
hec autem ꝓmissio. fuitne facra ꝓpt̾ aliquem

Expanded text:
itiam . Quare enim in hac promissione credidit Abraham Deo plus quam in aliis promissionibus quae sibi factae sunt a Deo? nunquam fuit. PETRUS. Et quare in singulis promissionibus non dicit Scriptura quia credidit Deo, sicut hic; vel cum semper credulus fuerit, cur sicut in aliis super hoc tacuit, similiter non tacuit et hic? MOYSES. Nescio, sed sic dicit. PETRUS. Nunquid non supra diximus, quod verbum aliquod temeretu, quare hoc dixerit. PETRUS. Profecto quia contra usum erat et incredibilis illa promissio, de ascensu seminis sui in coelum, ideo adostendendam ejus sanctitatem: Credidit Abraham Deo. Quia vero, cum non foret mirum si dubitaret, non tamen dubitavit, sed credidit, ideo sequitur, et aestimatum est illi ad justitiam. Sed et David in psalmo de Christi ascensu loquitur, cum refert quod de semine suo a Domino pron aeternum, et testis in coelo fidelis semper . Haec autem promissio fuitne facta propter aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
dixinꝰ. & homo fut᷑s erat. Concedat aũ tͥ
ĩparce dextera collocandi sunt: sis unꝰ. am̃.
Ditutus.xiiꝰ. qđ lex xp̃ianorum legi moysi
non sit contraria. Moyses.
actemus de singłis tue credulita¬
tis partib sufficient̃ dispritatũẽ:
s indisputatonis exordio unũ
ad huc dixisti. uidelicet qđ ho¬
ra baptismatis tui apłos credidi¬
sti. De qua credulitate qͥd sit mͥ postulo. res¬
pondiᷤ: utrum. s. eos bonos &e scõs credas tmͣ¬

Expanded text:
diximus, et homo futurus erat. Concedat autem tin parte dextera collocandi sunt , sit unus. Amen. TITULUS XII. Quod lex Christianorum legi Moysi non est contraria. MOYSES. Hactenus de singulis tuae crudelitatis partibus sufficienter disputatum est, sed in disputationis exordio unum adhuc dixisti, videlicet quod hora baptismatis tui apostolos credidisti de qua credulitate quid sit mihi postulo responderi, utrum scilicet eos bonos et sanctos credas t
Abbreviated transcription (Latin):
qđ in fine mundi est fut᷑m. in qͦ q̃i inlibͥs
scͥpta discuent᷑ m̾ita singłoꝵ. Qui aũ cum
nubibus celi ueniebat. xꝑc est. qui recte fi
lius homuus ñ absolute. s quasi filtas hoĩs
dicit᷑ qr ñ de patre carnali &e matre. immo
parato iuditio. & aꝑtis libͥs antiquus dieꝵ¬
ppłorum tribuum. ce lingͣrũ. ẜuitutem
ꝙꝓĩ ꝓmittit: patet ꝓfecto qr iudiciũ oĩum
inmundi comsummatione sibi concessũ
sit. ꝑhocetiam qd est potestas eiꝰ potestas¬
cterna que ñ aufẽti. & regnũ euis qđ ñ
corrũpetur. tm̃ ad regnũ diuinũ ꝑtinet.

Expanded text:
turum, in quo quasi in libris scripta discutientur merita singulorum . Qui autem cum nubibus coeli veniebat, Christus est, qui recte non Filius hominis absolute, sed quasi Filius hominis dicitur, quia non de patre carnali et matre, imo parato judicio, et apertis libpopulorum, tribuum ac linguarum servitutem ipsi promittit, patet profecto, quia judicium omnium in mundi consummatione sibi concessum sit. Per hoc etiam quod est, potestas ejus aeterna quae non auferetur, et regnum ejus quod non corru
Abbreviated transcription (Latin):
nim ut creditis. & ds est & homo. satis eum
iudicẽ mundi etiam ẽẽ concedo. s habes tu a¬
bro. Aspiciebam donec throni positi sut̃.
& antiqꝰ dierum sedit. E pꝰa in eodem. Iu¬
dicium sedit. &libͥ aꝑtisũt. Dem̃ etiã inea¬
dem uisione. Aspiciebam ego inqͥt in uisioneno¬
ctis & ecce cum nubib celi. qͣi filius hoĩs
ueniebat. ce usq ad antiquũ ddierum ꝑuen̾.

Expanded text:
nim, ut creditis, et Deus est et homo, satis eum nim, ut creditis, et Deus est et homo, satis eum judicem etiam mundi esse concedo. Sed habes tu abro: Aspiciebam donec throni positi sunt, et Antiquus dierum sedit . Et postea in eodem: Judicium sedit, et libri aperti sunt. Deinde etiam in eadem visione: Aspiciebam ergo, inquit, in visione noctis, et ecce cum nubibus coeli quasi Filius hominis veniebat, et usque ad A
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectõem designat. Ac si diceret. Exur¬
ge demorte xp̃e. qui es gła mea. Illud aũ
qđ est exurge psalt̾ium ⁊ cythara: ꝓpter
gaudium intulit celeticiam que ex xp̃i
resurrectone fu̾ãnt ꝓrient᷑a. Que bñ per
psalt̾iũ designant᷑ &e cytharam. cum tp̃r
ꝓsꝑitatis &e leticie huiꝰmõi ex̾ceaut᷑ ĩstrum̃¬
ta. Ac sidiceret. Ap̃o resurgente. om̃e c̃
est indiluculo. notatrir qr tp̃e darud de
teneb̾s inferni eripiendus erat resurgen
texp̃o. Sic namq hic ꝑ dilucłm intelligi¬
mus lucem. sicut multis in locis ꝑ nom̃
noctem. Acsi aꝑte diceret. xp̃o resurgente
resurgam ce ego detenebͥs cum eo in gloria
ce magna luce. Quartum aũ qd̃ ẽ exalta¬
de exaltatione & ascensu xp̃i in cetum ad¬
didit. de qͦ ascensu ꝑ totum sibi mundũ ꝓue¬
nire debeat gła. Q uasi diceret. Exaltab̃is
ꝓculdubio nec descendit. nec ascendit. aut ex¬
altat᷑. Moyses. Sufficit fateor qđ de
nec argumentum. nec rõnem expostulo. Sie¬

Expanded text:
onem designat. Ac si diceret: Exsurget de morte Christus qui est gloria mea. Illud autem quod est: Exsurge, psalterium et cithara, propter gaudium intulit, et laetitiam quae ex Christi resurrectione fuerant proventura, quae bene per psalterium designantur, et citharam, cum tempore prosperitatis et laetitiae hujusmodi exerceantur instrumenta. Ac si diceret: Christo resurgente, omne cum est in diluculo, notatur quia ipse David de tenebris inferni eripiendus erat resurgente Christo. Sic namque hic per diluculum intelligimus lucem, sicut multis in locis per nomnoctem. Ac si aperte diceret: Christo resurgente, exsurgam et ego de tenebris cum eo in gloria et magna luce. Quartum autem quod dixit: Exaltade exaltatione et ascensu Christi in coelum addidit, de quo ascensu per totum sibi mundum provenire debebat gloria. Quasi diceret: Exaltaberis procul dubio nec descendit, nec ascendit aut exaltatur. MOYSES. Sufficit, fateor quod nec argumentum nec rationem expostulo. Si e
Abbreviated transcription (Latin):
credere uideris. Petrus. Apłi sa¬
ne ueri discipłi xp̃i fuerunt: & qͥcquid
predicauerunt ꝑ xp̃m utiq fecerunt.
tũ sit qđ nullam nͥ post mortem eiꝰ pre¬
dicationem fecerunt: P Quomodo
aũ inde possumꝰ dubitare. cũ sciamus
eos nicħ aliuo quam xp̃m ce p̃cepta eiꝰ pre¬
dicasse. Qdenim ce eũ. & euis precepta p̃¬
dicarunt. argumentũ est qł ip̃i ut eiꝰ fi¬
dem dilatarent. diuersas &e longinqͣs
t̾ras nudipedes petierunt: fam̃. nudita¬
tem. frigus simul & calorẽ angustiã. &
laborem. flagra ce occisionem. ob eiꝰ confez¬
sionem fere om̃s ꝑtulerunt. Nam qͦmͦ
hec ꝓ eo potuissent sustiũe. & p̾ceptis eiꝰ coͣ¬
rii uł iobedientes existere: ¶Sutt¬
sinã. ac mĩam p̃dicarunt dm̃ suꝑ oĩa¬

Expanded text:
PETRUS. Apostoli sane veri discipuli Christi fuerunt, et quidquid praedicarunt per Christum utique fecerunt, tum sit quod nullam nisi post mortem ejus praedicationem fecerunt? PETRUS. Quomodo autem inde possemus dubitare, cum sciamus eos nihil aliud quam Christum et praecepta ejus praedicasse? Quod enim et eum et ejus praecepta praedicarunt, argumentum est quod ipsi ut ejus fidem dilatarent, diversas et longinquas terras nudipedes petierunt, sitim, famem, nuditatem, frigus simul et calorem, angustiam et laborem, flagra et occisionem ob ejus confessionem fere omnes pertulerunt. Nam quomodo haec pro eo potuissent sustinere, et praeceptis ejus contrarii vel inobedientes existere? fuerunt apostoli? PETRUS. Et in quo in
Abbreviated transcription (Latin):
terit. ꝑ Uñ uobis huiꝰmõi credulitas
uenu: cum nechabrahe nec moysi deus
ne prepucii sui. disꝑiet anima illa de gñe
suo. ꝑhoc enim innuit᷑. qđ qͥ circumcifus fti¬
erit ñ ꝑibit. immo saluabit᷑. P Scłm¬
huius auctoritatis tue explanationem:
ille qͥ decima septimi mensis die ñ ieumaue¬
rit. licet crrcuncisus sit. nullam tñ habebit
saluationẽ. Sic enim scͥptum est in leutiro.
Omĩs amma que afflicta ñ fuerit die ħ:¬

Expanded text:
terit. PETRUS. Unde vobis hujusmodi credulitas venit, cum nec Abrahae nec Moysi Deus ne praeputii sui, disperiet anima illa de genere suo . Per hoc enim innuitur quod qui circumcisus fuerit non peribit, imo salvabitur. Phujus auctoritatis tuae explanationem, ille, qui decima septimi mensis die non jejunaverit, licet circumcisus sit, nullam tamen habebit salvationem. Sic enim scriptum est in Levitico: Omnis anima quae afflicta non fuerit die
Abbreviated transcription (Latin):
Miam in laqueum incidisti. de quo
non potĩs expedrei. Cum enum in principio
quesissem de lege moysi. si eam ut ab ip̃o data
est obseruares. quam transgressus iutdebaris
mͥ.tu quidem eam complere te ueratiter &e ob¬
seruare. & ꝑrectissimas eius semitas rectuo
gressu incedere respondisti. Ille etiã qũe
xp̃m dicitis. eamꝑonña conseruauit. sict̃
testatur ipse cumdicit: qr legem nõs solũe
s adimplere uenit. Apłi aũ quoste asseris
credidisse. eam dissoluerunt. & p̾ceptis eiꝰ
alia contraria p̃ceꝑunt. Quare cum eoꝵ¬

Expanded text:
Jam in laqueum decidisti, de quo non poteris expediri. Cum enim in principio de lege quaesissem Moysi, si eam ut ab ipso data est observares, quam transgressus esse videbaris mihi, tu quidem eam te complere, veraciter observare, et per rectissimas ejus semitas recto gressu incedere respondisti. Ille etiam quem Christum dicitis, eam per omnia conservavit, sicut testatur ipse cum dicit: Quia legem non solvere, sed adimplere veni . Apostoli autem quos te asseris credidisse, eam dissolverunt, et praeceptis ejus alia contraria praeceperunt . Quare, cum eor
Abbreviated transcription (Latin):
Cum gͥ corpus xꝑipost resurrectionem leuis¬
simũ &e subtilissimũ fuerit. quippecum in
morte omẽm poncłositatẽ. ce spissitudinem
amiserit. cuiꝰ rei argum̃tum ẽ qd ulteriꝰ nec
cibonec potu indiguit: cum ĩqͣm tale fraĩt.¬
ce sp̃m .i. animã secũ habuĩt. ce p̃t̾ea łitatem
que om̃ib carnis sp̃itib moyse attestan¬
tedñatur ce p̃celliti ñ qͥd ñ in celum cũpla¬
cuit ascencłe potuit: Item de helẏa cuiꝰ
corpꝰ nullam ꝑ mortẽ subtilitatem suscepit.
&e tñ coram discipło suo helyseo in altum as¬
cendit: qͦmͦ credis rõnabiliter & scłm phi¬
sicã factũ ficit. Moyses. Helyas sane
multũ ierunauit et parum comedit: un
& corpꝰ suum leuitatem ce subtilitatẽ tan
qd post resurrectionẽ necc̃itate aliqua nͦ
manducauit nec bibit. qͥn &e d̾itatis pleni¬
tudinẽ que suꝑ angłos ẽ in se habuerit.
cur sicut diximꝰ conscend̾e in celũ neqͥuit :
S ce ratio est qd ascenit. Si enim locũ ĩ qͦ

Expanded text:
 corpus post resurrectionem levissimum et subtilissimum fuerit, quippe cum in morte omnem ponderositatem et spissitudinem amiserit, cujus rei argumentum est quod ulterius nec cibo nec potu indiguit; cum, inquam, tale fueritea deitatem, quae omnibus carnis spiritibus Moyse attestante dominatur et praecellit, nunquid non in coelum, cum placuit, ascendere potuit? Item de Elia, cujus corpus nullam per mortem subtilitatem suscepit, et tamen coram discipulo suo Eliseo in altum ascendit, quomodo credis rationabiliter et secundum physicam factum fuit? MOYSES. Elias sane multum jejunavit, et parum comedit, unde et corpus suum levitatem et subtilitatem tantquod post resurrectionem necessitate aliqua nec manducavit nec bibit, quin et deitatis plenitudinem, quae super angelos est in se habuerit, cur, sicut diximus, conscendere in coelum nequivit? Sed et ratio est quod ascenderit. Si enim locum, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
geat in affectu meo. et sic dulces
facte sunt michi aque marath.
et sapide lacrime contritionis
quantumcumq prius amare
extiterint. Ideo hec hodie duede¬
cum discipulis proponuntur. et qr
nichil horum intelligentes ad huc
extra uiam sunt. cecus filium dauid
inuocans illuminatur. et iam ui¬
am cum eo carpens sequens eum

Expanded text:
geat in affectu meo; et sic dulces geat in affectu meo; et sic dulces factae sunt mihi aquae mara, et sapientiae lacrymae contritionis, quantumcunque prius amarae exstiterint. Ideo haec hodie duodecim discipulis proponuntur; et quia nihil horum intelligentes, adhuc extra viam sunt, caecus filium David invocans illuminatur ; et jam viam cum eo carpens, sequens eum
Abbreviated transcription (Latin):
paulus prostratus q domino in ura
et ceeatus. perseuerauerit non ui¬
dens et nichil comedens aut bibens.
Post istos trez diez iam fere defici¬
ente homine mitatur anamas
qui interpretatur ouis. qui non
est alius quam magni consilii an¬
gelus. qui quasi ouis ad oce isio¬
nem duetus est. et sicut agnus co¬
ram dondente se obmutuit. Hec
ouis post illos trez dies lac sue hu¬
manitatis pariulis sins propina¬
uit. et amaritudinem contricio¬
nis uelut marath in lactis cõmu¬
tat dulcedinem. Quod ergo hic
ꝑ ouem. hoc ibi per lignum in¬
telligitur et quod hic ouis: ibi
lignum operatur. Non est hoc lig¬
num scientie boni et mali. sed sci¬
entie solius bom. lignum uite.lig¬
num uite. lignum quod plantã¬
tum est secis decursus aquarum
quod ad humorem humane de-¬
uotionis mitret ramos suos. et
non timebit cum uenerit estus.
Olignum dulee. duloes elauos.
dulce pondus sustinens. numqͣm
ui meinoria recedat de ore meo.
semꝑdeuotionis tue dulcedo iuui¬

Expanded text:
Paulus prostratus a Domino in via, et caecatus, perseveravit non videns, et nihil comedens aut bibens . Post istos tres dies, jam fere deficiente homine mittitur Ananias, qui interpretatur ovis, qui non est alius quam magni consilii angelus; qui quasi ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram tondente se obmutuit . Haec ovis post illos tres dies, lac suae humanitatis parvulis suis propinavit, et amaritudinem contritionis velut mara, in lactis commutat dulcedinem. Quod ergo hic per ovem, hoc ibi per lignum intelligitur, et quod hic ovis, ibi lignum operatur. Non est hoc lignum scientiae boni et mali, sed scientiae solius boni; lignum vitae, lignum quod plantatum est secus decursus aquarum , quod ad humorem humanae devotionis mittet ramos suos, et non timebit cum venerit aestus. O lignum dulce, dulces clavos, dulce pondus sustinens, nunquam tui memoria recedat de ore meo; semper devotionis tuae dulcedo vi
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit sequentis operis expositor.
m̾ipotens suo nos sp̃u in¬
spirauit. & me ad rectam
semitam direxit. tenuem
pͥus ocłorum albuginẽ.
⁊ post graue corruptia¬
nini uelamentũ remoriens. Tunc
iob̃ ꝓpħiarum claust᷑ patuerunt. &
drum archana reuelata sunt. &e ad¬
nouimus animũ ad ꝑcipiendũ uerũ
arum intellectum. moratiq sumꝰ su
ipsum explanandum.Unde perptn¬
imꝰ et quod intelligendum. & qd̾ in
e ẽcrẽcendum. uidelicet qł unꝰ sit
eus in ꝑsonarum trinitate. que nͦ
illo se precedunt temp̃r nec aliqua
se segrregant᷑ diuisione. qͦs xꝑiani
patrem et filium & spiritum sc̃m no¬
minant. & qđ beata Maria de sp̃u sc̃o
concipiens. sine uiri cõmixtione xp̃m
peperit. corpus generans animatũ qđ
ce ds & homo ẽ. E qd eum udei erucifixe¬
runt sua dispositione ce uoluntate. ite si¬
cut erat creator fieret &e redemptor totius
sc̃e eccłe. fidelium scł precedentiũ &e se¬
quentium. mortiisq est corꝑe oe sepul¬

Expanded text:
Dixit sequentis operis compositor: Omnipotens suo nos Spiritu inspiravit, et ad viae rectae semitam direxit, tenuem prius oculorum albuginem, et post grave corrupti animi velamentum removens. Tunc nobis prophetiarum claustra patuerunt, et earum arcana revelata sunt, et admovimus animum ad percipiendum verum earum intellectum, moratique sumus super ipsum explanandum. Unde perpendimus, et quod in eis intelligendum, et quod inde est credendum, videlicet quod unus sit Deus, in personarum Trinitec aliqua a se segregantur divisione, quas Christiani Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum nominant, et quod beata Maria de Spiritu sancto concipiens, sine virili commistione Christum peperit, corpus generans animatum, quet Deus et homo est, et quod eum Judaei crucifixerunt, sua dispositione et voluntate, ut sicut erat creator, fieret et redemptor totius sanctae Ecclesiae, fidelium scilicet praecedentium et sequentium, mortuusque corpore et sepul
Abbreviated transcription (Latin):
cipio. & qui carz
termino.omm̃¬
potenti rerum
omnium creato¬
ri.omnia scien¬
ti. omĩa que uu¬
it facienti. qui
hominem ratione & sapieñtia p̃ditũ.
onui p̃posuit animali. quib duabus
uirtutib. & que uista sunt intelligẽs
appeteret. ⁊ que saluti contraria sunt
effugeret. honor ⁊ głã: sit q mirabile
nomen enis bñdictum in scła scłoꝵ¬

Expanded text:
cipio et qui caret termino, Omnipotenti, rerum omnium Creatori, omnia scienti, omnia quae vult facienti, qui hominem ratione et sapientia praeditum, omni praeposuit animali, quibus duabus virtutibus et quae justa sunt intelligens appeteret, et quae saluti contraria sunt effugeret, honor et gloria, sitque mirabile nomen ejus benedictum in saec
Abbreviated transcription (Latin):
tre. uenturꝰ in die iudicii iudicare uiuos
ce mortuos. sicut ꝓpħe locuti sunt: & fũ¬
t᷑m ydixerunt.
Um itaq diuine miserationis in¬
stinctu. ad tam excelsum huiꝰ fides
gradũ ꝑuenissem: exiu palliũ falsita¬
tis. ce nurdatus sum tunica iniquita¬
tis: & baptiratus sum in sede oscensis
matis pret̃ ea que p̃missa sunt. credidi

Expanded text:
care vivos et mortuos, sicut prophetae locuti sunt, et futurum praedixerunt. Cum itaque divinae miserationis instinctu ad tam excelsum hujus fidei gradum pervenissem, exui pallium falsitatis, et nudatus sum tunica iniquitatis, et baptizatus in sede Oscensis matis, praeter ea quae praemissa sunt, credidi
Abbreviated transcription (Latin):
iulio: die natalis apłoꝵ petrice pauli.
Uñ m obuenerationem &ememoriã eiꝰdẽ
sui. Fuit autẽ pater meus spiritalis
alfunsus głiosus hẏspanie imꝑator.
qui me de sacro fonte suscepit. qua re

Expanded text:
Petri et Pauli. Unde mihi ob venerationem et memoriam ejusdem sui. Fuit autem pater meus spiritualis ALFUNSUS, gloriosus Hispaniae imperator, qui me de sacro fonte suscepit, quare
Abbreviated transcription (Latin):
oeceris autem in parabolis. ac si dic̃et.
uobis datum est propituis ad archam
accedere. et eunangelii archana. cog¬
nosceret. et uelut in sancta sanctorũ
ingressum habere. ceteris a longe
uelamento interposito manentib
et faciem uestri moysi cormitam stu¬
pentib. et prefulgoreminio nonua¬
lentib sustinere. Studeamus igitur
et nos propuis acceclere. et que cliermn¬
trre ritilius intelligere et intellecta
in archa memorie firmiter retinere.
Ait ergo. Semen est uerbum dei. Qd
enm aliud uerbum dei sine cõmi¬
uando terreat. sine promittendo
demulceat. intendit nisi ut precep¬
la deiuelut quoddam semien hõ
pro consensum repiat. pro diligen¬
tis studii attentionem retineat.per
bonorum opetum exectitionem fõ¬
ueat. per contemptum mundi. et c̃õ¬
punctionem rigare contendat: Es¬
to ait consentiens aduersario tuo.
dum es cum illo in uia. Aduersatur

Expanded text:
caeteris autem in parabolis . Ac si diceret: caeteris autem in parabolis . Ac si diceret: Vobis datum est propius ad arcam accedere, et Evangelii arcana cognoscere, et velut in sancta sanctorum ingressum habere, caeteris a longe velamento interposito manentibus, et faciem vestri Moysi cornutam stupentibus, et prae fulgore nimio non valentibus sustinere. Studeamus igitur et nos propius accedere, et quae dicuntur utilius intelligere, et intellecta in arca memoriae firmiter retinere. Ait ergo: Semen est verbum Dei . Quid enim aliud verbum Dei, sive comminando terreat, sive promittendo demulceat, intendit, nisi ut praecepta Dei, velut quoddam semen, homo per consensum recipiat, per diligentis studii attentionem retineat, per bonorum operum exsecutionem foeat, per contemptum mundi et compunctionem vigere contendat? Esto, ait, consentiens adversario tuo, dum es cum illo in via . Adversatur
Abbreviated transcription (Latin):
apostoli. Gursum consummaui. fi¬
dem seruaui. dereliquo reposita est
michi corona iustieie. et oetera. Riene¬
latur etiam ira dei de celo.ubi non
iam penatemporalis. sedeterla dã¬
pnatio intentatur. Non iam dentem
pro dente oculum pro oculo. mor¬
tem corporis pro morte corporali.
sed corpus et animam mittere in
gehennam enuangelium sius trãs¬
gressorib. comminatur. Quod aũt
ait insticiam reuelari ex fide infi¬
dem. ideo dictum uidetur. quia sierit
fides precedentium ex subsequentiãi
exhibitione comprobatur: ita etiam
experceptione presentium munerũ:
firma est expectatio futuorum. uel
ex fide promittentis: infidem ereden¬
tis. Non enim est diffidentie locus uͥ
non tam uerax quam ueritas. nec
tam potens quam ommpodens est
qui repromitat deus. Quod artem
hec que prediximus in doccrina en¬
uangelisa. uelut in quadam testimo¬
nii archa concludantur ostendit
dominus apostol as requirentibus
que esset hec parabola dicens. uobis
datum est nosse misterium regni łi.

Expanded text:
consummavi, fidem servavi: de reliquo reposita est mihi corona justitiae, etc. . Revelatur etiam ira Dei de coelo, ubi non jam poena temporalis, sed aeterna damnatio intentatur, non jam dentem pro dente, oculum pro oculo, mortem corporis pro morte corporali, sed corpus et animam mittere in gehennam, Evangelium suis transgressoribus comminatur. Quod autem ait justitiam revelari ex fide in fidem, ideo dictum videtur quia sicut fides praecedentium ex subsequentium exhibitione comprobatur, ita etiam ex perceptione praesentium munerum firma est exspectatio futurorum. Vel ex fide promittentis, in fidem credentis. Non enim est diffidentiae locus, ubi non tam verax quam veritas; nec tam potens quam omnipotens est, qui repromittit Deus. Quod autem haec quae praediximus, in doctrina Evangelica velut in quadam testimonii arca concludantur, ostendit Dominus apostolis, requirentibus quae esset haec parabola, dicens: Vobis datum est nosse mysterium regni Dei;
Abbreviated transcription (Latin):
it reuelarene daret scmen canibus.
dicens. dequib non est modo dicen¬
dum persingła. Aliotamen tempe
romaris seribens ea disserendo apuit.
ubi ait. non enim erubesco euuangeli¬
um. Uirtus enim dei est insalutem
omni creclenti. Iusticia enim dei i eo
reuelatur ex fide infidem. Reuelat᷑
etiamira dei ineo super omnemim¬
pietatem et iisticiam hominum.
eorum qui ueritatem dei in iuiusti¬
cia detinent. Ira erum et incligna¬
tio. tribulatio et aigustia. iomũe
animam hominis operantis malũ.
Eloria autem ethonor et pax oĩ
operanti bonum. Uirtus ad precep¬
ta refertur in eo quod non modica
uirtus sit in eis exerceri. nec insidi¬
nina uirtute ualent. adimpleri. Un¬
depropha. In uoluntate.t .p. d.i.¬

Expanded text:
it revelare, ne daret sanctum canibus, dicens: De quibus non est modo dicendum per singula . Alio tamen tempore Romanis scribens, ea disserendo aperuit, ubi ait: Non enim erubesco Evangelium. Virtus enim Dei est in salutem omni credenti. Justitia enim Dei in eo revelatur ex fide in fidem. Revelatur etiam ira Dei in eo super omnem impietatem et injustitiam hominum, eorum qui veritatem Dei in injustitia detinent. Ira enim et indignatio, tribulatio et angustia in omnem animam hominis operantis malum. Gloria autem et honor et pax omni operanti bonum . Virtus ad praecepta refertur, in eo quod non modica virtus sit in eis exerceri, nec nisi divina virtute valeant adimpleri. Unde Propheta: In voluntate tua
Abbreviated transcription (Latin):
dunt a latere tuo mille. et ne ãdex¬
tris inermes esse uderemur sub¬
uunxit. et decem milia a dexdris
tuis. et forte non umerito perde¬
cem milia que preclixerat ab in¬
cursu. et demonio meridiano in¬
telligi uoluit. Demonium namq
meridianum non in congrue ã
patrib iuterpretatum est cum an¬
gelus sathane transfigurat se in
angłm lucis. Cum enim ad peruer¬
sa et manifeste mala hominem iu¬
clinare non potest. ad callida seu̾¬
dit argumenta. et uelut reeta sua

Expanded text:
dunt a latere nostro mille; et ne a dexdunt a latere nostro mille; et ne a dextris inermes esse videremur, subjunxit: Et decem millia a dextris tuis. Et forte non immerito per decem millia quae praedixerat, ab incursu et daemonio meridiano intelligi voluit. Daemonium namque meridianum non incongrue a Patribus interpretatum est, cum angelus Satanae transfigurat se in angelum lucis. Cum enim ad perversa et manifeste mala hominem inclinare non potest, ad callida se vertit argumenta; et velut recta sua
Abbreviated transcription (Latin):
In quo recte concupiseentia car¬
ns intelligitur. quia secunduo
apostolum qui in deliciis est: uiuẽs
mortuuz est. Sicut enim mors
sensus carnis a presentib alienat.
sic sopor carnalis uoluptatis sen¬
sus amme ab etenorum cognitõe
infatuat. unde qui dormiunt noc¬
tedor. et qui ebrii sunt nocte ebrii
sunt et eipsi fortissum israhel. Ae¬
emcti sunt gladio super feraur fu¬
um propter timores noct᷑noᷤs equit.
Asagitta uolante indie. et ꝑhanc
non in merito suꝑbiam uite aeci¬
punus. que maxime inddie mun¬
dane prosperitatis solet obrepere.
quem diem propheta non deside¬
rasse fatetur. In negotio uero per¬
ambulante intenebris. quod ter¬
cio loco ponitur manifeste auari¬
cie negotiatio. seu oculorum petu¬
lantia exprimitur. que nulla ac¬
quisitorum habundantia satiat᷑.
quia secundum salomonem non
satiatur ocubosuisu. et hec quid̃
a simstris nos impugnant. Sed
siseuto ueritatis circundamur: ca¬

Expanded text:
In quo recte concupiscentia carIn quo recte concupiscentia carnis intelligitur quia, secundum Apostolum , qui in deliciis est, vivens mortuus est. Sicut enim mors sensus carnis a praesentibus alienat, sic sopor carnalis voluptatis sensus animae ab aeternorum cognitione infatuat. Unde qui dormiunt, nocte dormiunt, et qui ebrii sunt nocte ebrii sunt; et ipsi fortissimi Israel accincti sunt gladio super femur suum, propter timores nocturnos. Sequitur: A sagitta volante in die, et per hanc non immerito superbiam vitae accipimus, quae maxime in die mundanae prosperitatis solet obrepere. Quem diem Propheta non desiderasse fatetur. In negotio vero perambulante in tenebris, quod tertio loco ponitur, manifeste avaritiae negotiatio, seu oculorum petulantia exprimitur, quae nulla acquisitorum abundantia satiatur, quia, secundum Salomonem, non satiatur oculus visu , et haec quidem a sinistris nos impugnant. Sed si scuto veritatis circumdamur, ca
Abbreviated transcription (Latin):
tat. et quantum bona transito¬
ria aueris distent bonis. ipsa rerũ
experientia uernus edoeetur. et hac
ueritatis eognitione uelut quodã
scuto in superiorib lato. ininferio¬
rib angusto etrcundatus cominu¬
nider ad transitoria despicienda.
uelut ea que non uere sunt. et angꝰ¬
ta sunt. et desideranda eterna que
uere sunt. Sic petrus post angeli¬
cam usionem et eductionem cͤar¬
cere. et porte ferree ultroneam aꝑ¬
tionem. ad setandem reuersus dis̃
Nunc scio uere. Alibi quoq post
uisionem linthei in quo erant
unuersa quadrupedia. et serpen¬
tia. idem petrus ad se reuersus
ait. In ueritate comperi Ecce ibi se
uere scire. Hic inueritate compe¬
risse testatur. que prius ignorasse
non creditur. sed diuina reuelatio¬
ne certificatus diuine ueritatis scu¬
do erccundatus esse ostenditur. Uo¬
lensetiam propheta ostendere ad¬
uersus q̃ scutum istud muniat uni¬
uersatemptamenta quadruplici
distinctione comprehendit dicens.
Non timebis a timore nocturno.

Expanded text:
tat, et quantum bona transitoria a veris distent bonis ipsa rerum experientia verius edocetur; et hac veritatis cognitione velut quodam scuto in superioribus lato, in inferioribus angusto circumdatus, communitur ad transitoria despicienda, velut ea quae non vere sunt et angusta sunt: et desideranda aeterna, quae vere sunt. Sic Petrus post angelicam visionem, et eductionem de carcere, et portae ferreae ultroneam apertionem, ad se tandem reversus dicit: Nunc scio vere . Alibi quoque post visionem lintei, in quo erant universa quadrupedia et serpentia, idem Petrus ad se reversus ait: In veritate comperi . Ecce ibi se vere scire, hic in veritate comperisse se testatur, quae prius ignorasse non creditur; sed divina revelatione certificatus, divinae veritatis scuto circumdatus esse ostenditur. Volens etiam propheta ostendere adversus quae scutum istud muniat, universa tentamenta quadruplici distinctione comprehendit dicens: Non timebis a timore nocturno.
Abbreviated transcription (Latin):
fletu.⁊p. De elemosina. frange esuri¬
enti panem tuum et egenos uagosq
it Iduc in domum tuam cum in¬
dect nudum operieum. In thobia qͦ
legitur. Bona est oratio cum ienmo ⁊ ele¬
mesma Et illud. Simultum tibi fuerit
habundanter tribue. si exiguum tibi¬
fu̾it. etiam libenter illud impertire. ħ
et alia que in ueteriet nouo testam̃to
commendata leguntur. uerba et ex̃ẽ¬
pla omnia ponere super sedemus.
ne pariat copia congesta fastidium.
docere non credidi omitrenda. Ipse
quippe salutem humani generis
operaturus in medio terre per bap̃m
suum mexab oratione et ieiunio dux̃

Expanded text:
l II. De eleemosyna: Frange esurienti panem tuum, et egenos vagosque induc in domum tuam; cum videris nudum operi eum . In Tobia quoque legitur: Bona est oratio cum jejunio et eleemosyna . Et illud: Si multum tibi fuerit, abundanter tribue; si exiguum, etiam libenter illud impertire . Haec et alia, quae in Veteri et Novo Testamento commendata leguntur, verba et exempla omnia ponere supersedemus, ne pariat copia congesta fastidium. docere, non credidi omittenda. Ipse quippe salutem humani generis operaturus in medio terrae, post baptismum suum mox ab oratione et jejunio dux
Abbreviated transcription (Latin):
nia tua meditatio mea est. et consilxũ
meum iustificationis tu e Nos
quoq si hec testimonia meilitã¬
do diligentius per serutemur. predic¬
ta testimonia inueniemus seripture
sacre testimoriis innumeris commen¬
data. De ieninio et eratione ait ꝓpħ̃a.
Ego autem cum miebi molesti essent.
induebã me cilitõ humiliabam in ie¬
iumo animam meam et oratio mea
in sinu meo conuertetur. Be helemo¬
sina. Mutuabitur peccator et non
soluet: instus autem mmseretur et
tribuet. Et illud. Dispersit dedit pau¬
perib iusticia eius manet insorulũ
et oratione sie ait. Conuertimim ad

Expanded text:
um meum justificationes tuae . Nos quoque si haec testimonia meditando diligentius perscrutemur, praedicta testimonia Scripturae sacrae testimoniis innumeris commendantur. De jejunio et oratione ait Propheta: Ego autem cum mihi molesti essent, induebam me cilicio. Humiliabam in jejunio animam meam, et oratio mea in sinu meo convertetur . De eleemosyna: Mutuabitur peccator, et non solvet, justus autem miseretur et tribuet . Et illud: Dispersit, dedit pauperibus, justitia ejus manet in saeculum et oratione
Abbreviated transcription (Latin):
ore autem confessio fit ad salutẽ.
hoc ostenditur in eo quod ep̃s sig¬
no crucis faciem suam mumĩes confi¬
tendo caranoce dixit. Ad iutorium
nostromin nomine domim. Tercio
ꝙ sum pepulum signans: benedie¬
tionem suamininuocatione sancte
trinitatis concludit. Prima harum
benedictio dici potest domino attͥ¬
buta. secunda a domino recribu¬
ta. tercia in populo distributa.
Attribuenda siquidem est noĩ
eius gloria et benedictio pro donis
sius. ut dicamus ex affectu et deuo

Expanded text:
ore autem confessio fit ad salutem . ore autem confessio fit ad salutem . Hoc ostenditur in eo quod episcopus signo crucis faciem suam muniens, confitendo clara voce dicit: Adjutorium nostrum in nomine Domini. Tertio ipsum populum signans, benedictionem suam in invocatione sanctae Trinitatis concludit. Prima harum benedictio dici potest Domino attributa, secunda a Domino retributa, tertia in populo distributa. Attribuenda siquidem est nomini ejus gratia et benedictio pro donis suis, ut dicamus ex affectu et devo
Abbreviated transcription (Latin):
ita factum est. sit nomen dni
benedictum. Legitur dominꝰ
benedixisse abrahe. s suum
ei nomen reuelando et commen¬
dando dicens. Ego sum ds̃ om¬
nipotens ambula coram me ⁊ esto
ꝑfectꝰlegitur ẏsaac benedixisse iacob
filio suo. sed innomine domini di¬
cens. Dec tibi deus de rore celi. ⁊c̃.
Hec triplex benedictio in scriptu¬
ris frequenter reperitur. Prima:
qua deum benedicimus dicentes.
sit nomen domrm benedictum. et
hanc signat print᷑ipium episcopa¬
lis benedictionis. quod primo sit
in pectore. quia primo benedicendꝰ
est deus pꝯtriam acceptis donis q̃
intranos sunt. ut dicamus cum
proph̃a. Benedic anima mea¬
domino et omnia que intra me
sunt nomini sancto eius. Scd̃a
petenda et expectenda de ipsius
benedictione et adiutorio gratie
que nondum habemus. Absq
ipsius namq adiutorio: mehil
boni facere possumus. et hocñ
solum corde credere. s et in facie
ecclesie confiteri debemus. scd̃m
illud. Corde creditur ad isticiam.

Expanded text:
ita factum est: sit nomen Domini ita factum est: sit nomen Domini benedictum . Legitur Dominus benedixisse Abrahae, sed suum ei nomen revelando et commendando, dicens: Ego Deus Omnipotens, ambula coram me, et esto perfectus . Legitur Isaac benedixisse Jacob filio suo, sed in nomine Domini, dicens: Det tibi Deus de rore coeli, etc. . Haec triplex benedictio in Scripturis frequenter reperitur. Prima, qua Deum benedicimus dicentes: Sit nomen Domini benedictum; et hanc signat principium episcopalis benedictionis, quae primo fit in pectore, quia primo benedicendus est Deus pro jam acceptis donis quae intra sunt, ut dicamus cum Propheta: Benedic, anima mea, Domino, et omnia quae intra me sunt nomini sancto ejus . Secundo petenda et exspectanda de ipsius benedictione et adjutorio gratiae, quae nondum habemus. Absque ipsius namque adjutorio nihil boni facere possumus: et hoc non solum corde credere, sed et in facie Ecclesiae confiteri debemus, secundum illud: Corde creditur ad justitiam;
Abbreviated transcription (Latin):
huius nominis saluantur. et
liberantur amalo. In boc etiam
nomine benelicuntur promo¬
uentur. et confirmantur in bo¬
no.secundum quod eͤrat sacer¬
dos in canonemisse. ut oblationẽ
suam benedicam. ascriptam. ra¬
tam deus facere dignetur. Bene¬
dicam: ad sanecificationem. As¬
criptam: ad perfectionem. Ra-¬
tam: ad confirmationem. Sic
quippe fierisolet inconcessio¬
nib principum: siue institutio¬
nib testatorum. Primo namoi
apud principem uel precib uel
aliomodo: rei alicuius concessio
nuda obtinetur: dehinc ut cõ¬
cessio redigatur inscripturam
ad perfectionem elaboralur.
Ta ndem ut scriptura sigillo
principis ad confirmationẽ
roboretur. In hunc etiam mo¬
dum ut benedictio domini
sit plena primo fecundanda
sanctificeͬt. De hinc perficiendo
multiplicat. danoem corrobo¬
rando confirmat. S hec non
nisii dñi nomine alicuius br¬
nedictio operatur. Legitur
iob benedixisse dominum. s
nomen domini collaudando.
dicens. Sicut do mino placuit

Expanded text:
hujus nominis salvantur et liberantur a malo. In hoc etiam nomine benedicuntur, promoventur et confirmantur in bono, secundum quod orat sacerdos in canone missae, ut oblationem suam benedictam, ascriptam ratam, Deus facere dignetur. Benedictam ad sanctificationem, ascriptam ad perfectionem, ratam ad confirmationem. Sic quippe fieri solet in concessionibus principum, sive institutionibus testatorum. Primo namque apud principem vel precibus, vel alio modo, rei alicujus concessio nuda obtinetur: dehinc ut concessio redigatur in scripturam ad perfectionem elaboratur: tandem, ut scriptura sigillo principis ad confirmationem roboretur. In hunc etiam modum ut benedictio Domini sit plena, primo fecundanda sanctificat, dehinc perficiendo multiplicat, tandem corroborando confirmat. Sed hoc non nisi in Domini nomine alicujus benedictio operatur. Legitur Job benedixisse Dominum, sed nomen Domini collaudando, dicens: Sicut Domino placuit,
Abbreviated transcription (Latin):
reat. ut terrenis affectib ipso horro¬
remittigatis. siue etiam effugatis. li¬
bentus ac facilius celestia requirat.
Sic psalmista cum elongasse fugien¬
do se dixisset. statim subraxit. ex¬
pectabam eum quasidiceret. ipsius
solituddinis squalore et uastitatis hor¬
rore prouocatus ad expectandam ⁊
expectendam consolationem dirina
protinus me conuerti. Tandem eti¬
am ieuimo corporali affligẽ dus
est hostis. et corpus inseruitutem
spiritus redigendum. ut quanto ex¬
terior homo corrumpitur. tanto in¬
teriorrenouetur. Et hec dicta sint
pro eo quod dictum est. dominus
ihesus ductus esse in desertum a ĩuo
spiritu. et cum ieuinasset .xl. dieb.
Et accrdens temptator ac si diceret᷑.
predicta a suo sibi spiritu imposuit.
que secuntur ab alieno sustinuit.
Notissime sunt et a patrib subtilis¬
sime dispritate tres ille temptationes
que a tẽptatore. domino facte ex¬
primunitur. s quomodo predictiz
conueniant: ostendendum esse iui

Expanded text:
reat, ut terrenis affectibus ipso horrore mitigatis, sive etiam effugatis, libentius ac facilius coelestia requirat. Sic Psalmista cum elongasse fugiendo se dixisset, statim subjunxit: Exspectabam ; quasi diceret: Ipsius solitudinis squalore et vastitatis horrore provocatus, ad exspectandam et expetendam consolationem divinam protinus me converti. Tandem etiam jejunio corporali affligendus est hostis, et corpus in servitutem spiritus redigendum, ut quanto exterior homo corrumpitur, tanto interior renovetur. Et haec dicta sint, pro eo quod dictus est Dominus Jesus ductus esse in desertum a suo spiritu, et cum jejunasset quadraginta Et accedens tentator ; ac si diceretur: Praedicta a suo sibi spiritu imposuit; quae sequuntur, ab alieno sustinuit. Notissimae sunt, et a Patribus subtilissime disputatae, tres illae tentationes quae a tentatore Domino factae exprimuntur. Sed quomodo praedictis conveniant, ostendendum esse vi
Abbreviated transcription (Latin):
num. Si existatnando dicat bonũ
malum. et malirm borum. pro¬
culdubio nesciens interea eligere
a predieta excidet castitate appro¬
bando potius quam reprobando
uerum malum. et uerum bonum
fastidiendo potius quam eligendo.
sicq a sammo bono ad minisbo¬
num clecidendo. Et quia scienti
bonum et non facienti peccatum
est illi. neceessaria est enu lon¬
ganimitas. ne quando pusilla¬
nimitate superatus iridioet se
homo ineo quod discernendo
probat. Ad hec obtinenda queren¬
dum est anime spãli uerbum d̾s.
cui consentiendo ad correctionem
castificetur quo illuminata ad
ceogitationem scientia impleatur.
cum innitens ad uirtutem longa¬
nimis efficiatur. uolens autem a¬
postolus etiam futuri seculrura¬
tutes distinguendo subiungere. p̾

Expanded text:
num . Si existimando dicat bonum num . Si existimando dicat bonum malum, et malum bonum; procul dubio nesciens inter ea eligere, a praedicta excidet castitate, approbando potius quam reprobando verum malum, et verum bonum fastidiendo potius quam eligendo; sicque a summo bono ad minus bonum decidendo; et quia scienti bonum et non facienti, peccatum est illi, necessaria est etiam longanimitas, nequando pusillanimitate superatus judicet se homo, in eo quod discernendo probat. Ad haec obtinenda, quaerendum est animae spirituali Verbum Deus, cui consentiendo ad correctionem castificetur, quo illuminata ad cogitationem scientia impleatur, cui innitens, ad virtutem longanimis efficiatur. Volens autem Apostolus etiam futuri saeculi virtutes distinguendo subjungere p
Abbreviated transcription (Latin):
Qui autem accipit non in uano
anmamquam accepit. non inua¬
cuumeueurrit. nec inuacnum
gratiam dei recepit. Attendenda
est etiam in hiis uerbis apostoli
quedam interioris hominis ur¬
dutum distinctio. Aliterenm hur
uirtutes m ina. Aliter habebant᷑
in patria. In uia cum labore et
interpolatione. in patria sine dif¬
siculrate et matabiltate.Haz islẽ
apostolus uirtutes futuriet seculi
nominat. et eas etiam in presentitam
haberi quam gustari asserit. Numo
igitur urccutes ie porit dicens. In
castitate. in scieritia. in longanunta-¬
te. Nera castitas anime est super
omnem creaturam uerbo adherere.
secundum illud. perdidistionines
qui forncantur abste. Michi aut̃
ad. dõ bonum est. Forncatur quip¬
pe a deo qui amori alicuius rei ad¬
heret propter se ipsam. non propt̾
sed preter deum. S ad huius feli¬
cis castitatis custodiam neressaria
ẽsĩe scientia. ut sciat qui eiusmodi
est reprobare malum et eligerebo¬

Expanded text:
Qui autem accipit, non in vano Qui autem accipit, non in vano animam suam accepit, non in vacuum cucurrit, nec in vacuum gratiam Dei recepit ibid. Attendenda est etiam in his verbis Apostoli quaedam interioris hominis virtutum distinctio. Aliter enim habentur virtutes in via, aliter habebuntur in patria. In via cum labore et interpolatione, in patria sine difficultate et mutabilitate. Has idem Apostolus virtutes futuri saeculi nominat; et eas etiam in praesenti haberi potius quam gustari asserit. Primo igitur virtutes viae ponit, dicens: In castitate, in scientia, in longanimitate. Vera castitas animae est super omnem creaturam Verbo adhaerere, secundum illud: Perdidisti omnes qui fornicantur abs te. Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Fornicatur quippe a Deo, qui amori alicujus rei adhaeret propter seipsam; non propter, sed praeter Deum. Sed ad hujus felicis castitatis custodiam necessaria est scientia, ut qui hujusmodi est, sciat reprobare malum et eligere bo
Abbreviated transcription (Latin):
do dura imponimus. uel cum ab
aliis irrogatas mniurias equanimit̾
sustmemus. Hec uolens apostolus
distinguere. primo ponit que in¬
feruntur ab aliis que sunt neccessita¬
gustie timoris et sollicttudinis. plã¬
ge carceres. seditiones contra nos
mote. Bene horum patientia dieitͣ
multa. quia mustte tribulationes
iustorum. Inde ostendisti michi
tribulationes multas et malas. De¬
hinc queipsi nobis imporamus
uoluntarie domino sacrificantes.
que sunt labores manuum. ierunla.
uigilie. Et quia corporalis exerci¬
tatio ad modicum utilis est. ne in
rioris hominis renouationem ꝑ
exterius exercicium facienlam pꝰt
prelictos labores mitcit nos apłs
dicens. In castitate que est cordis conͣ
tinentia carnis. In scientia. in lon¬
ganumitate. in suauitate. in spũ
sancto. in uerbo uerit. in urruite
dei. Hii sunt fructus spiritus qui
deumea bone conscientie colligun¬
tur. Hoc manna absconditum
quod neme scit. rasi qui accipit.

Expanded text:
do dura imponimus, vel cum ab do dura imponimus, vel cum ab aliis irrogatas injurias aequanimiter sustinemus. Haec volens Apostolus distinguere, primo ponit, quae inferuntur ab aliis, quae sunt necessitagustiae timoris et solitudinis, plagae, carceres, seditiones contra nos motae. Bene horum patientia dicitur multa, quia multae tribulationes justorum. Unde: Ostendisti mihi tribulationes multas et malas . Dehinc quae ipsi nobis imponimus, voluntarie Domino sacrificantes: quae sunt labores manuum, jejunia, vigiliae. Et quia corporis exercitatio ad modicum utilis est, ne in rioris hominis renovationem per exterius exercitium faciendam, post praedictos labores mittit nos Apostolus, dicens: In castitate, quae est cordis, sicut continentia carnis, in scientia, in longanimitate, in suavitate, in Spiritu sancto, in verbo veritatis, in virtute Dei . Hi sunt fructus Spiritus, qui de vinea bonae conscientiae colliguntur; hoc manna absconditum, quod nemo scit, nisi qui accipit.
Abbreviated transcription (Latin):
truendum regnum uttiorum. dies
salutis. ad promerendam gratiam
meritorum. ad percipiendam glo¬
riam premiorum. quoniam gratiam
et gloriam dabit dominus. Qui gͦ
taliaquerunt nemim ullam offen¬
sionem prebeant. nenm fiant.
lapis offensionis aut petra scandali.
non fiant offendiculum infirmis:
exemplo suo. non fortiorib scanda¬
lum. altiora se querendo. uel fortiora
presumendo. Caueant scancdaliza¬
re pupillos. caueant impedire ro¬
bustos. ut secundum beatum bene¬
dietum: fortes habeant quod eu¬
piant. et infirmm non refugiant.
ne uituperetur ministerium no¬
strum. Et qitia non sufficit decli¬
nare a malo. uttuperationem apro¬
ximo declinare samam ad proximũ
custodire. conscientiam puram deo
nos exhibere. admonet apostolus
temporalia ministrare. possumuis
nos met ipsos sacrificium deo offer¬
re. secundum illud. In me sunt d̃s
uota tua. et aput me oratio deo rite
mee. et illud. Calicem salutaris ac
cum ipsi nobis membra mortifican¬

Expanded text:
truendum regnum vitiorum; dies truendum regnum vitiorum; dies salutis, ad promerendam gratiam meritorum, ad percipiendam gloriam praemiorum; quoniam gratiam et gloriam dabit Dominus . Qui ergo talia quaerunt, nemini ullam offensionem praebeant, nemini fiant lapis offensionis, aut petra scandali ; non fiant offendiculum infirmis exemplo suo, non fortioribus scandalum, altiora se quaerendo, vel fortiora praesumendo. Caveant scandalizare pusillos, caveant impedire robustos; ut secundum beatum Benedictum fortes habeant quod cupiunt, et infirmi non refugiant, ne vituperetur ministerium nostrum . Et quia non sufficit declinare a malo, vituperationem a proximo declinare, famam ad proximum custodire; conscientiam puram Deo nos exhibere admonet Apostolus,temporalia ministrare, possumus nosmetipsos sacrificium Deo offerre, secundum illud: In me sunt Deus, vota tua . Et: Apud me oratio Deo vitae meae . Et illud: Calicem salutaris acccum ipsi nobis membra mortifican
Abbreviated transcription (Latin):
et secundum multitudinem doloꝵ
meorum in corde meo. consolãt. tue
letificauerunt animam meam. Et
cum apło sicut habundant passiones
latõnr̃a. Et illud. Benedictus deus
qui consolatur nos in omni tribu
consolationem in eluangelio lu¬
gentib repromttit. ad hanc requi¬
rendam apostolus nos hortatur.
ac sidiceret. ad hãcor tari uos possũ dare eã.
ñ possũ: sed mitto uos ad illum quiait.
ipse ꝑ alium prophetam dixit.
d̃empore accepto exaudui de. et
indie salutis adiuuite. Exaudiuui
deficientem ate. clamantem ad
me adirun. laborantem inte. le¬
uantem ocłos non in montes. s
ad me adiutor. inoportunitatib
intribulatione. Utrumq conan¬
tiet proficienti neccessarium est
ut exaudiatur ad impetrandam
ueniam. ut adiuuetur ad inue¬
miendam gratiam. Ad hoc dicit᷑
quadragesimale tempus esse ac¬
ceptabile. et diesesse salutis. Acce¬
ptabile peccatorib. ad optinen¬
dam ueniam peccatorum. ad des¬

Expanded text:
. Et: Secundum multitudinem dolorum . Et: Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, consolationes tuae laetificaverunt animam meam . Et cum Apostolo: Sicut abundant passiones latio nostra . Et illud: Benedictus Deus qui consolatur nos in omni tribulconsolationem in Evangelio lugentibus repromittit; ad hanc requirendam Apostolus nos hortatur, ac si diceret: Ad eam hortari vos possum, dare eam non possum; sed mitto vos ad illum qui ait: ipse per alium prophetam dixit: Tempore accepto exaudivi te, et in die salutis adjuvi te . Exaudivi deficientem a te, clamantem ad me, adjuvi laborantem te, levantem oculos non in montes, sed ad me, adjutorem in opportunitatibus, in tribulatione. Utcunque conanti et proficienti necessarium est, ut exaudiatur ad impetrandam veniam, ut adjuvetur ad inveniendam gratiam. Ad hoc dicitur quadragesimale tempus esse acceptabile, et dies esse salutis ; acceptabile peccatoribus, ad obtinendam veniam peccatorum, ad des