comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scribat. Sine strepitu sermo. ẽ: qui & au¬
ditũ aꝑit: & habere sonitũ nescit. Quod
enim de aduentu scĩ spc̃ scriptũ ẽ. factꝰ. ẽ
repente de cȩlo sonus tãquã aduenientis
sp̃e uehem̃tis. & repleuit totã domum ubi
erant sedentes. & apparuert̃ illis disꝑtitȩ
linguȩ quasi ignis. seditq supra singłos
eoꝵ ꝑ ignẽ quidẽ dñs apparuit: s ꝑ sem&¬
ipsũ locutionẽ interius fecit. Et neq ig¬
nis ds̃. neq ille sonitꝰ fuit: s ꝑ hoc qͦd ext̃iꝰ
exibuit. exp̃ssit hoc qͦd interiꝰ gesut. Quia
enim discipulos & zelo succensos. & uerbo
eruditos intus reddidit: foras linguas¬
igneas ostendit. In significatione gͥ admo¬
ta sunt elem̃ta. ut ignẽ & sonitum sentireq̃
corpora: igni uͦ inuisibili. & uoce sine sonitu
docerent᷑ corda. Foris gͦ fuit ignis qui ap¬
paruit: s intus qui scientiã dedit. Et cũ
reginȩ candacis eunuchꝰ currui p̃sidens iter

Expanded text:
scribat; sine strepitu sermo est qui et auscribat; sine strepitu sermo est qui et auditum aperit et habere sonitum nescit. Quod enim de adventu sancti Spiritus scriptum est: Factus est repente de coelo sonus tanquam advenientis s vehementis, et replevit totam domum ubi erant sedentes; et apparuerunt illis dispertitae linguae quasi ignis, seditque supra singulos eorum ; per ignem quidem Dominus apparuit, sed per semetipsum locutionem interius fecit. Et neque ignis Deus, neque ille sonitus fuit, sed per hoc quod exterius exhibuit, expressit hoc quod interius gessit.enim discipulos et zelo succensos et verbo eruditos intus reddidit, foris linguasigneas ostendit. In significatione igitur admota sunt elementa, ut ignem et sonitum sentirent corpora, igne vero invisibili et voce sine sonitu docerentur corda. Foris ergo fuit ignis qui apparuit, sed intus qui scientiam dedit. Et cum reginae Candacis eunuchus currui praesidens iter
Abbreviated transcription (Latin):
ones aeris fieri: & hȩc ei quȩ subiuncta st̃
ꝑ eũ uerba mandari. Rursũq potuit &
exterius angłs in turbine aerẽ excutere:
& tam̃ interius ꝑ sems ipsũ dñs uĩ suȩ sen¬
tentiȩ cordi eius sine uerbis insonare: ut cre¬
dat᷑ qͦd dicta dñica quȩ secunt᷑ ipse iam ꝑ
uerba ꝓtulit. qui repletꝰ hȩc sine uerbis au¬

Expanded text:
ones aeris fieri, et haec ei quae subjuncta sunt ones aeris fieri, et haec ei quae subjuncta sunt per eum verba mandari. Rursumque potuit et exterius angelus in turbine aerem excutere, et tamen interius per semetipsum Dominus vim suae sententiae cordi ejus sine verbis insonare, ut credatur quod dicta dominica quae sequuntur ipse jam per verba protulit, qui, repletus Deo, haec sine verbis au
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃. & ñ nisi ꝑ incarnationis suȩ p̃dicati¬
onẽ. filiũ angłm uocat. Unde & in eiꝰdem
⁊achariȩ uerbis aꝑte ostendit᷑. qͦd in illo
uere angłs. id .ẽ. creatura loqueret᷑ cũ dr̃
ecce angłs qui loquebat᷑ in me egredieba¬
tur. S̾tatĩq subiungit᷑. Et alius angłs
egrediebat᷑ in occursũ eiꝰ. & dixit ad eum.
nisteria ordinata graduũ positione distin¬
cta sunt. ut & ꝓ cõmuni felicitate beati¬
tudinis opificẽ suũ simul uidentes gau¬
deant.&. tam̃ ꝓ dispositione dignitatis alis
alii subministrent: ad ꝓpħam angłman
głs mittit. & quẽ secũ de dõ gaudere com¬
munit̃ conspicit. & doc& & dirigit: qͥa eũ
& ꝑ suꝑiorẽ scientiã uirtute cognitionis.
& ꝑ p̾stantiorẽ grãm culmine potestatis
loquat᷑ ds̃ hominib demonstraret᷑. Cũ uͦ
beato iob respondisse dñs de turbine dr̃.
utrũ ꝑ sems ipsũ. an ei ꝑ angłm sit locutꝰ
ambigit᷑. Potuert̃ quippe ꝑ angłm cõmoti¬

Expanded text:
m, et nonnisi per incarnationis suae praedicationem Filium angelum vocat. Unde in ejusdem Zachariae verbis aperte ostenditur quod in illo vere angelus, id est creatura loqueretur, cum dicitur: ecce angelus qui loquebatur in me, egrediebatur . Statimque subjungitur: Et alius angelus egrediebatur in occursum ejus, et dixit ad eum: nisteria ordinata graduum positione distincta sunt, ut et pro communi felicitate beatitudinis opificem suum simul videntes gaudeant, et tamen pro dispositione dignitatis aliis alii subministrent, ad prophetam angelus angelum mittit, et quem secum de Deo gaudere communiter conspicit, et docet, et dirigit, quia eum et per superiorem scientiam virtute cognitionis, et per praestantiorem gratiam culmine potestatis loquatur Deus hominibus demonstraretur. Cum vero beato Job respondisse Dominus de turbine dicitur, utrum per semetipsum, an ei per angelum sit locutus ambigitur. Potuerunt quippe per angelum commoti
Abbreviated transcription (Latin):
scdȩ. ipsum rursũ in inicio terciȩ genera¬
tionis inseruit. Ipse nãq in babyloniã cum
israhelitica plebȩmigratꝰ. ẽ: qui dũ ab aliis
ad alia ducitur. ꝓ utriq parietis latere.
ñ immerito scdo numerat᷑: cuiꝰ migratio¬
nis flexus angłarẽ lapidẽ signat. Ubi enĩ
ordo a rectitudine flectitur: ut eat in di¬
uersũ. tamqͣm angulũ facit. Recte ergo
numerari bis potuit: quia ꝑ utrũq pari¬
etem quasi duo in se latera ostendit. Un-¬
de & eius bene imaginẽ tenuit. qui in u¬
dea ortus. gentilicatẽ colligens. quasi ab ibe-¬
rusolimis babyloniã uenit: atq hanc in
sem&. ipso fidei fabricã prius discordiȩ stu
diosam arte caritatis intexuit. S hȩc quȩ
de significatione scẽ ȩccłe dicta sunt. plac&
ut breuiata replicatione moralit̃ disseraq᷑.
Dignũ nãq. ẽ ut ꝑ ea quȩ beato iob dici cog¬
noscimus. ad corda nr̃a reuocemus: quia

Expanded text:
secundae, ipsum rursum initio tertiae generasecundae, ipsum rursum initio tertiae generationis inseruit. Ipse namque in Babyloniam cum Israelitica plebe migratus est, qui dum ab aliis ad alia ducitur, pro utriusque parietis latere non immerito secundo numeratur. Cujus migrationis flexu angularem lapidem designat. Ubi enim ordo a rectitudine deflectitur, ut eat in diversum, tanquam angulum facit. Recte ergo numerari bis potuit, quia per utrumque parietem quasi duo in se latera ostendit, unde et ejus bene imaginem tenuit, qui in Judaea ortus, gentilitatem colligens, quasi a Jerosolymis Babyloniam venit, atque hanc in semetipso fidei fabricam prius discordiae studio scissam arte charitatis intexuit. Sed haec quae de significatione sanctae Ecclesiae dicta sunt placet ut breviata replicatione moraliter disserantur. Dignum namque est ut per ea quae beato Job dici cognoscimus ad corda nostra revocemur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nationes qͥ uirtute coniunchȩ sunt: id ẽ.
diuersa huius domus edificia qua sibi
arte concordant. Sequit᷑. Aut qͥs dimisit¬
om̃ib liqu&. quẽ scriptura sacra angula¬
rẽ lapidẽ uocet: illum ꝓfecto qui dũ in se.
hinc iudaicũ. illinc gentilẽ popłm suscipit.
in una ȩccłȩ fabrica. quasi duos parietes
iungit: illũ de quo scriptũ. ẽ fecit utraq
unũ. Qui angłarẽ se lapidẽ non solũ in
inferiorib. s & in suꝑiorib exibuit: qͥa &
in terra plebi ysraheliticȩ nationes gen¬
tium .& utrãq simul angłis in cęlo socia¬
uit. Eo quippe nato. clamauert̃ angeli.¬
bonȩ uoluntatis. In ortu enim regis neqͥqͣ
ꝓ magno offerrent pacis gaudia: si discor¬
diam prius ñ haberent. De eo lapide per
ficantes: hic factus. ẽ. in caput anguli.
Huiꝰ lapidis tẏpum ihechonyas rex tenuit.
quẽ matheus dũ quat̃denas generationeᷤ
describer&. scd̃o numerauit. Quẽ enĩ fini

Expanded text:
nationes qua virtute conjunctae sint, id est nationes qua virtute conjunctae sint, id est diversa hujus domus aedificia qua sibi arte concordent. Sequitur: CAPUT VIIIomnibus liquet, quem Scriptura sacra angularem lapidem vocet, illum profecto qui, dum in se hinc Judaicum illinc gentilem populum suscipit, in una Ecclesiae fabrica quasi duos parietes jungit, illum de quo scriptum est: Fecit utraque unum . Qui angularem se lapidem non solum in inferioribus, sed et in supernis exhibuit, quia et in terra plebi Israeliticae nationes gentium et utramque simul angelis in coelo sociavit. Eo quippe nato clamaverunt angelibonae voluntatis . In ortu enim Regis nequaquam pro magno offerrent hominibus pacis gaudia, si discordiam non haberent. De hoc lapide perficantes, hic factus est in caput anguli . Hujus lapidis typum Jechonias rex tenuit, quem Matthaeus dum quaterdenas generationes describeret, secundo numeravit . Quem enim fini
Abbreviated transcription (Latin):
ex usu seruat᷑: sine usu autẽ in nigredinẽ
uertitur Propħarũ quoq ante mediatoriᷤ
aduentũ quia in usũ spiritalis intelligen¬
tiȩ ñ erant: dũ conspici p̃ obscuritate ñ
poterant. quasi nigra remanebant. At po¬
stqͣm mediator ueniens ea ante ocłos nr̃os
incarnationis suȩ manu tersit: qͥcqͥd lucis
in eis latebat inclaruit: sensusq patrũ
p̃cedentiũ in usũ dedit. qua uerba reb
exposuit. Siue itaq ꝓpħas. seu doctores
extremis temporib subsequentes. basium
appellatione signific&. dicat. suꝑ qͦ bases
illius solidatȩ st̃. subaudis. nisi suꝑ me.
qui cuncta mirabilit̃ teneo: & bonis ext̃i¬
orib intus principalit̃ originẽ presto:
Qui enim sibi qͦd bonũ.ẽ tribuit. solida
bases ñ ẽ: quia dũ fundam̃to ñ innitit᷑
ipso suo pondere in ima p̃cipitat᷑ S cũ
tam multa de sc̃ȩ ȩccłȩ constructione re¬
ferant᷑: audire mens appetit. inimicae

Expanded text:
ex usu servatur, sine usu autem in nigredinem ex usu servatur, sine usu autem in nigredinem vertitur. Prophetarum quoque dicta ante Mediatoris adventum, quia in 902 usu spiritalis intelligentiae non erant, dum conspici prae obscuritate non poterant, quasi nigra remanebant. At postquam Mediator veniens ea ante oculos nostros incarnationis suae manu tersit, quidquid in eis lucis latebat inclaruit, sensusque patrum praecedentium in usum dedit, quia verba rebus exposuit. Sive itaque prophetas, seu doctores extremis temporibus subsequentes, basium appellatione significet, dicat: Super quo bases illius solidatae sunt? subaudis, nisi super me, qui cuncta mirabiliter teneo, et bonis exterioribus intus principaliter originem praesto. Qui enim sibi quod bonum est tribuit, solida basis non est, quia dum fundamento non innititur, ipso suo pondere in ima praecipitatur. Sed cum jam multa de sanctae Ecclesiae constructione referantur, audire mens appetit inimicae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħȩ signari: qui dũ primi aꝑte de dñica
incarnatione locuti sunt. quasi qͦs dã bases
eos conspicimꝰ a fundam̃to surgere: & suꝑ¬
positȩ fabricȩ pondera sustinere. Vnde¬
ad moysen dñs rursũ cũ tabernacłi tabulaᷤᷤ
erigi p̃cepit. fundi earũ bases argenteas ui¬
b&. Qd enim ꝑ tabulas nisi apłi extensa in
mundũ p̃dicatione dilatati: quid ꝑ bases
argenteas. nisi ꝓpħe signant᷑. Qui suꝑĩpo¬
sitas tabulas ipsi firmi ac fusiles sustineq̃.
quia apłor uita dũ eoꝵ p̃dicatione instru¬
itur. eoꝵ & auctoritate solidat᷑. Vnde et
coniunctȩ binȩ bases singłis tabulis suppo¬
nunt᷑: quia dum ꝓpħȩ scĩ in uerbis suis de
mediatoris incarnatione concordant. sub¬
sequentes p̃dicatores ȩccłȩ indubitant̃ ȩdi¬
ficant: ut cũ a sem& ipsis ñ discrepant. illoᷤᷤ
in se robustius figant. Nec immerito ba¬
ses quib ꝓpħe signant᷑. ut ex argento debe-
at fundi p̃cipit᷑ Argenti quippe claritas

Expanded text:
ordo signari? Qui dum primi aperte de Dominica incarnatione locuti sunt, quasi quasdam bases, eos conspicimus a fundamentis surgere, et superpositae fabricae pondera sustinere. Ad Moysen ergo Dominus cum tabernaculi tabulas erigi praecepit, fundi earum bases argenteas jubet. Quid enim per tabulas, nisi apostoli extensa in mundum praedicatione dilatati? Quid per bases argenteas, nisi prophetae signantur? Qui superimpositas tabulas ipsi firmi et fusiles sustinent; quia apostolorum vita dum eorum praedicatione instruitur, eorum et auctoritate solidatur. Unde et conjunctae binae bases singulis tabulis supponuntur, quia dum prophetae sancti in verbis suis de Mediatoris incarnatione concordant, subsequentes praedicatores Ecclesiae indubitanter aedificant; et cum a semetipsis non discrepant, illos in se robustius figunt. Nec immerito bases quibus prophetae signantur, ut ex argento fundi debeant praecipitur. Argenti quippe claritas
Abbreviated transcription (Latin):
in laude dĩ tanto eleuatͦ. ẽ: qͣnto maiore
est castigatione ꝑcussus. S humiliandꝰ
erat iste. qui ꝓstratꝰ ulcerib. sic uirtutib.¬
sic uirtutib stabat: humiliandus erat.
ne tam robustum pectus. elationis tela
confoderent: qͦd constabat certe. qͥa & illa¬
ta uulnera ñ uicissent. Requirendꝰ nimi¬
rũ fuit homo: cuiꝰ debuss& cõparatione
suꝑari. S quid.ẽ qͦd de eo uoce dñi dr̃.

Expanded text:
in laude Dei tanto elevatus est, quanto majore in laude Dei tanto elevatus est, quanto majore est castigatione percussus. Sed humiliandus erat iste qui, prostratus ulceribus, sic virtutibus stabat. Humiliandus erat, ne tam robustissimum pectus elationis tela confoderent, quod constabat certe quia et illata vulnera non vicissent. Requirendus nimirum fuit homo cujus debuisset comparatione superari. Sed quid est quod de eo voce Domini
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ. post funera pignerũ. post uul¬
nera corporis. post uerba malesua¬
dentis uxoris. post contumeliosa di¬
cꝰta consolantiũ. post suscepta for-¬
titer iacula tot dolorũ. de tanta
uirtute constantiȩ laudandus a
iudice beat᷑ iob fuerat: s si iã de pre¬
senti scło e̾e̾t euocandus. At postꝗͣ
hic adhuc duplicia recepturꝰ. ẽ: post¬
redditis diutiꝰ utat᷑. ne ꝑ elationis
gladiũ ipsa illũ sua uictoria ster¬
nat. deb& om̃ps ds̃ increpare per di¬
strictã iusticiã quẽ seruat ad uitã.
Q denim peiꝰ plerũq animã qͣm conscia uirtꝰ
int̾ficit: quȩ illã dũ consideratione sua in¬
flat. a plenitudine ueritatis euacuat: &dũ
se ad ꝑcipienda p̃mia sufficere suggerit. eã
a melioris intentione distendit: Iustus
gͥ iob ante flagella extitit. s iustior post
flagella ꝑmansit: & laudat᷑ antea dĩ uoce.
postmodũ creuit ex uerbere. Profecto ue¬
lut tuba ductilis ex ꝑcussione ꝓducta.

Expanded text:
rerum, post funera pignorum, post vulnera corporis, post verba male suadentis uxoris, post contumeliosa dicta consolantium, post suscepta fortiter jacula tot dolorum, de tanta virtute constantiae laudandus a judice beatus Job fuerat, si jam de praesenti saeculo esset evocandus. At postquam hic adhuc duplicia recepturus est, postredditis diutius utatur, ne per elationis gladium ipsa illum sua victoria sternat, debet omnipotens Deus increpare per districtam justitiam quem servat ad vitam. Quid enim pejus plerumque animam quam conscia virtus interficit? Quae illam dum consideratione sua inflat, a plenitudine veritatis evacuat; et dum se ad percipienda praemia sufficere suggerit, eam a meliorationis intentione distendit. Justus igitur Job ante flagella exstitit, sed justior post flagella permansit; et laudatus antea Dei voce, postmodum crevit ex verbere. Profecto lut tuba ductilis ex percussione producta
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ uitam in sapientiȩ meȩ arte ñ apꝓbo:
quia dũ laudib humanis inflant᷑. a uera
gła ȩt̃nȩ retributionis inanescunt: In eo uͦ
qͦd ait. sententias. & ñ addidit quales: bo¬
nas utiq accipimꝰ. Quas qͥdẽ imperitis as¬
serit sermonib inuolutas: qͥa cũ uerbis
iactantiȩ fuerant ꝓlatȩ. Imperitiȩ qͥppe
uiciũ. ẽ. rectũ ñ recte sapere. id ẽ celeste do¬
nũ ad appetitũ t̾renȩ laudis inclinare.
Sicut enĩ sepe contingit. ut & bona male. &
nala bene ꝓerant᷑ ita helu arrogano re¬
cta Ñrecte ꝓtulx. quia humiles in dĩ de
fensione sententiã humilit̃ dixit. Uude
imperitia redarguunt᷑ qͥa s ait apłs.¬

Expanded text:
sapientiae meae arce non approbo? Quia dum laudibus humanis inflantur, a vera gloria aeternae retributionis inanescunt. In eo vero quod ait, Sententias, et non addidit quales, bonas utique accipimus, quas quidem imperitis asserit sermonibus involutas, quia cum verbis jactantiae fuerant prolatae. Imperitiae quippe vitium est rectum non recte sapere, id est coeleste donum ad appetitum terrenae laudis inclinare. Sicut enim saepe contingit ut et bona male et mala bene proferantur, ita Eliu arrogans recta non recte protulit, qxit. Unde imperitia redarguuntur, quia sicut Apos
Abbreviated transcription (Latin):
lit: tot sco uiro nesciens uictorias n¬
nistrauit. Nam fidelis dĩ famulus
uino eoddẽq tempore int̾ uulnera os
uerba de prehensus. & dolentẽ carnei
equanuimit᷑ ꝓtulit: & desipientẽ con
qt prudenter increpauit. Antiqu
itaq hostis quia uinci se in domess¬
cis doluit: ꝓtinus exteriora requisu
Amicos nanq eius de locis singulis su¬
si perercenda caritate cõmouit: eo fu
ora sub specie consolationis aperuit
sea ꝑ hec iacula increpationis intor si
que eo durius cor secure audientis ie¬
figerent. quo int̃ ostensȩ & noi serue¬

Expanded text:
lit, tot sancto viro nesciens victorias mlit, tot sancto viro nesciens victorias ministravit. Nam fidelis Dei famulus, uno eodemque tempore inter vulnera et verba deprehensus, et dolentem carnem aequanimiter pertulit, et desipientem conjugem 730 prudenter increpavit. Antiquus itaque hostis, quia vinci se in domesticis doluit, protinus exteriora requisivit. Amicos namque ejus de locis singulis, quasi pro exercenda charitate commovit, eorumque ora sub specie consolationis aperuit; sed per haec jacula increpationis intorsit, quae eo durius cor secure audientis infigerent, quo inter ostensae et non ser
Abbreviated transcription (Latin):
distriete custodire: noueral bene uti reb
habitis: sed nesciebamus ĩ patiens ꝑ¬
maneret ablatis. Nouerai cotidianũ
dõ pro sanis pignorib sacrificiũ solue.¬
re: sed incertũ erat si ei gratiarum sa.¬
crificiũ & orbatus immolaret. Ne
quidd gͦ uicii salus tegeret: dignũ fuit
ut hoc dolor aperiret. Data itaq est
contra scm̃ uirũ hosti callido temptan.¬
di licentia: qui dũ bona eius multis
cognita interimere appetit. etiã bonũ
patientiȩ qͣ latebat ostendit: & qũe
se angustare ꝑsequendo credidit. fla¬
gellis auctum & in exemplo dilata¬
uit: nec sine graui arte exercuit l¬
centiã qũa accepit. Nam c̃õbussio
greges: extinxit familias: obruit he¬
redes: ꝑcussit salutẽ corporis: & ad
intorquendũ grauioris tẽptationis ia¬
culum lingũa seruauit uxoris: qua¬
tinus sc̃i uiri forte ac solidũ pectus.
& ꝑ dampna rerũ dolor sterneret: &s
ꝑ uerba comugis maledictione ꝑfori¬
ret. Sed quot uulnera seuiens intu¬

Expanded text:
districte custodire. Noverat bene uti rebus habitis, sed nesciebamus si patiens permaneret ablatis. Noverat quotidiana Deo pro sanis pignoribus sacrificia solvere, sed incertum erat si ei gratiarum sacrificium et orbatus immolaret. Ne quid ergo vitii salus tegeret, dignum fuit ut hoc dolor aperiret. Data itaque est contra sanctum virum hosti callido tentandi licentia. Qui dum bona ejus multis cognita interimere appetit, etiam bonum patientiae quod latebat ostendit; et quem se angustare persequendo credidit, flagellis auctum et in exemplo dilatavit. Nec sine gravi arte exercuit licentiam quam accepit. Nam combussit greges, extinxit familias, obruit haeredes, percussit salutem corporis, et ad intorquendum gravioris tentationis jaculum, linguam servavit uxoris , quatenus sancti viri forte ac solidum pectus et per damna rerum dolore sterneret, et per verba conjugis maledictione perforaret. Sed quot vulnera saeviens intu
Abbreviated transcription (Latin):
ortum suũ p̃cepisti di¬
luculo. & ostendisti au¬
rorȩ locum suũ: & te¬
niusti concutiens extre¬
ma t̾rȩ: & exclusisti im¬
pios ex ea: Restituet᷑
ut lutũ signacłm: et
stabit sicut uestimentũ. Auferet᷑ ab impi¬
is lux sua: & brachiũ excelsũ confringetur.
Numquid ingressus es ꝓfunda maris: & in
nouissimis abyssi deambulasti: Numqͥd
aꝑtȩ tͥ sunt portȩ mortis: & ostia tenebrosa
uidisti: Numqͥd considerasti latitudinem
terre: Indica mͥ si nosti omia in qua uia

Expanded text:
ortum tuum praecepisti diluculo, et ostendisti aurorae locum suum? et tenuisti concutiens extrema terrae; et excussisti impios ex ea? Restituetur ut lutum signaculum, et stabit sicut vestimentum et auferetur ab impiis lux sua, et brachium excelsum confringetur. Numquid ingressus es profundum maris, et in novissimis abyssi deambulasti? Numquid apertae sunt tibi portae mortis, et ostia tenebrosa vidisti? Numquid considerasti latitudines terrae? indica mihi, si nosti omnia, in qua via
Abbreviated transcription (Latin):
& intentionis nr̃ȩ uela deponentes. ñ eodẽ qͦ
prius impetu ducimur: s tam̃ adhuc impul¬
sione pristini flatus imus. Quasi anxieta¬
tis nr̃ȩ uentus cecidit: s tam̃ eiꝰ uis etiam
seipsa tranquillior. usq ad stationẽ nos litto¬
ris impellit. Igit᷑ postqͣm fideli famulo dñs¬

Expanded text:
 intentionis nostrae vela deponentes, non eodem quo prius impetu ducimur, sed tamen adhuc ex impulsione pristini flatus imus. Quasi anxietatis nostrae ventus cecidit, sed tamen ejus vis jam seipsa tranquillior usque ad stationem nos littoris impellit. Igitur postquam fideli famulo D
Abbreviated transcription (Latin):
deierdo creatore. ut suꝑat intacritut erceri
defecit elatꝰ. Ualde autẽ seuiens anhelat.
quo cũ ipsum ima crucient. homo ad sũma
conscendit: qͦd in illa celsitudine subuec¬
ta caro ꝑmans. a qua tantꝰ ipse spẽ sine
fine ꝓiectus iacet. S loca m̃tiũ. mutauit
ordo meritor. Sicsic suꝑbia meruit deici.
sic humilitas exaltari: quatinꝰ & cȩlestis
sp̃c erigendo se tartarũ toler&: & terra
humilis sine t̃mino suꝑ cȩlos regn&.per¬

Expanded text:
deserto Creatore, ut superatus inveniat quia defecit elatus. Valde autem saeviens anhelat, quod eum ipsum ima crucient, homo ad summa conscendat, quod in illa celsitudine subjecta caro permaneat, a qua tantus ipse spiritus sine fine projectus jacet. Sed loca mentium mutavit ordo meritorum. Sic superbia meruit dejici, sic humilitas exaltari, quatenus et coelestis spiritus erigendo se tartarum tolleret, et terra humilis sine termino super coelos regne
Abbreviated transcription (Latin):
Amicos nanq eius de locis singulis ius¬
si ꝑ exercenda caritate cõmouit: cofũq
ora sub specie consolationis aperuit.
sea ꝑ hec iacula increpationis intor sitͥ
quȩ eo durius cor secure audientis in¬
figerent quo int̾ ostense s noi serua

Expanded text:
Amicos namque ejus de locis singulis, quaAmicos namque ejus de locis singulis, quasi pro exercenda charitate commovit, eorumque ora sub specie consolationis aperuit; sed per haec jacula increpationis intorsit, quae eo durius cor secure audientis infigerent, quo inter ostensae et non serva
Abbreviated transcription (Latin):
di licentia: qui dũ bona eius multis
cognita interimere appetit. etiã bonũ
patientiȩ qđ latebat ostendit: & qũe
se angustare ꝑsequendo credidit. Fla¬
gellis auc̾tum & in exemplo dilata¬
uit: nec sine graui arte exercuit li¬
centiã qũa accepit. Nam cõbussio
greges: extinxit familias: obruit he.¬
redes: ꝑcussit salutẽ corporis: & ad
intorquendũ grauioris tẽptationis ia¬
culum lingũa seruauit uxoris: qua¬
tinus scĩ uiri forte ac solidũ pectus.
& ꝑ dampna rerũ dolor sterneret: &
ꝑ uerba comugis maledictione ꝑfora¬
ret. Sed quot uulnera seuiens intu¬
lit: tot sc̃o uiro nesciens uictorias m¬
nistrauit. Nam fidelis dĩ famulus
uno eodẽq tempore int̃ uulnera c
uerba deprehensus. & do lentẽ carnen
equanimit̾ ꝑtulit: & desipientẽ conu
gẽ prudenter increpauit. Antiquu
itaq hostis quia uinci se in domesti¬
cis doluit: ꝓtinus exteriora requisius

Expanded text:
di licentia. Qui dum bona ejus multis di licentia. Qui dum bona ejus multis cognita interimere appetit, etiam bonum patientiae quod latebat ostendit; et quem se angustare persequendo credidit, flagellis auctum et in exemplo dilatavit. Nec sine gravi arte exercuit licentiam quam accepit. Nam combussit greges, extinxit familias, obruit haeredes, percussit salutem corporis, et ad intorquendum gravioris tentationis jaculum, linguam servavit uxoris , quatenus sancti viri forte ac solidum pectus et per damna rerum dolore sterneret, et per verba conjugis maledictione perforaret. Sed quot vulnera saeviens intulit, tot sancto viro nesciens victorias ministravit. Nam fidelis Dei famulus, uno eodemque tempore inter vulnera et verba deprehensus, et dolentem carnem aequanimiter pertulit, et desipientem conjugem 730 prudenter increpavit. Antiquus itaque hostis, quia vinci se in domesticis doluit, protinus exteriora requisivit.
Abbreviated transcription (Latin):
opis totiens necessario rẽpeto: qͦ¬
tiens hoc in distinctione uolu-¬
minũ locutionis meȩ pausatio.¬
ne succido: ut cũ legendi exordi¬
um sumitur. prius ipsa memo¬
rie lectionis causa renouet᷑: & tan¬
tõ robustius surgat doctrinȩ edi¬
ficium: quanto ex considerata cau¬
se origine studiosius ponitur in
mente fundamentũ. Bcatus iob
do soli fibiq cognitꝰ in tranquilli.¬
tate. ad nram notitiã ꝑducendus
tactus ẽ uerbere: ut odorẽ suarũ
uiriũ tanto latius spargeret. qͣn¬
to more aromatũ melius ex incen¬
sione fraglaret. Nouerat in bo.¬
nis pie subditos regere. & a malis
districte custodire: noueral bene uti reb
habitis: sed nesciebamus ĩ patiens ꝑ¬
maneret ablatis. Noueral cotidianũ
dõ pro sanis pignorib sacrificiũ solue¬
re: sed incertũ erat s ei gratiarum sa.¬
crificiũ & orbatus immolaret. Ne
quid gͦ uicii salus tegeret: dignũ fuit
ut hoc dolor aperiret. Data itaq est
contra sc̃m uirũ hosti callido temptan¬

Expanded text:
ris toties necessario repeto, quoties hoc in distinctione voluminum locutionis meae pausatione succido, ut cum legendi exordium sumitur, prius ipsa memoriae lectionis causa renovetur, et tanto robustius surgat doctrinae aedificium, quanto ex considerata causae origine studiosius ponitur in mente fundamentum. Beatus Job, Deo soli sibique cognitus, in tranquillitate ad nostram notitiam perducendus tactus est verbere, ut odorem suarum virium tanto latius spargeret, quanto more aromatum melius ex incensione fragraret. Noverat in bonis pie subditos regere, et a malis se districte custodire. Noverat bene uti rebus habitis, sed nesciebamus si patiens permaneret ablatis. Noverat quotidiana Deo pro sanis pignoribus sacrificia solvere, sed incertum erat si ei gratiarum sacrificium et orbatus immolaret. Ne quid ergo vitii salus tegeret, dignum fuit ut hoc dolor aperiret. Data itaque est contra sanctum virum hosti callido tentan
Abbreviated transcription (Latin):
lapidẽ angłarẽ euis: Cũ me laudarent
simuil astra matutina. & iubilarent om̃s
filii cdĩ. quis conclusit ostiis mare. quando
erumpebat qͣsi de uulua ꝓcedens: cũ pone¬
rem nubẽ uestim̃tũ euis. & caligine illud
quasi pannis infantiȩ obuoluert̃. Circum¬
dedi illud t̃minis meis & posui uectẽ & o¬
stia & dixi. Usq huc uenies: s ñ ꝓcedes
ampluis: s hic confringes tum̃tes fluctus

Expanded text:
arem ejus? Cum me laudarent simul astra matutina, et injubilarent omnes filii Dei? Quis conclusit ostiis mare, quando erumpebat quasi de vulva procedens? Cum ponerem nubem vestimentum ejus, et caligine illud quasi pannis infantiae obvolverem? Circumdedi illud terminis meis, et posui vectem et ostia, et dixi: Usque huc venies, et non procedes amplius, et hic confring
Abbreviated transcription (Latin):
humane conditionis qualitas indicat:
quã longe reb cȩteris prestat. Nam
collata homini ratio asserit. quantũ
om̃ia quȩ uel uita uel sensu. uel rati¬
one carent natura rationalis antece.¬
dat: & tam̃ qr ab int̾nis. atq inuisibi¬
lib oculos clausimꝰ. & uisibilib pas.¬
cimͣ. plerũq hominẽ ñ ex eo qđ ipse

Expanded text:
humanae conditionis qualitas indicat quam longe rebus caeteris praestat. Nam collata homini ratio asserit quantum omnia quae vel vita, vel sensu, vel ratione carent, natura rationalis antecedit. Et tamen, quia ab internis atque invisibilibus oculos claudimus, et visibilibus pascimus, plerumq
Abbreviated transcription (Latin):
tis: ut abscondant᷑ hi qui oꝑant᷑ iniqͥtatẽ:
neq enĩ ultra in hominis potestate ẽ. ut
ueniat ad dm̃ in iudiciũ. Conteret mul¬
tos innumerabiles: & stare faciet alios ꝓ
eis: nouit enĩ oꝑa eoꝵ. & iccirco inducet
noctẽ & conterent᷑. Quasi impios ꝑcussit
eos in loco uidentiũ: qui quasi de industͥa
recessert̃ ab eo: &om̃s uias eiꝰ intelligere

Expanded text:
ui operantur iniquitatem neque enim ultra in hominis potestate est ut veniat ad Deum in iudicium conteret multos innumerabiles et stare faciet alios pro eis novit enim opera eorum et idcirco inducet noctem et conterentur quasi impios percussit eos in loco videntium qui quasi de industria recesserunt a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nobis. S qͥd ꝓ nobis loquat̃ audiamus.
unũ de similib. Mos medicinȩ ẽ. ut aliꝙ̃¬
do similia similib. aliquando contraria
contrariis curet: nã sepe calida calidis. se¬
pe autẽ frigida calidis. calida frigidis sa¬
nare consueuit. Ueniens gͦ ad nos desuꝑ
medicus nr̃. tantisq nos inueniens lan¬
guorib pressos: quiddã nobis simile. & qͥd¬
da contrariũ opposuit. Ad homines qͥp¬
pe hõ uenit: s ad peccatores iustus. Con¬
cordauit nobis ueritate naturȩ: s discre.¬
pauit a nobis ueritate iustitiȩ. Uiciosus
enĩ homo corrigi ñ poterat: nisi ꝑ dm̃.
Uideri autẽ debuit qui corrigebat: ut
p̃bendo imitationis formã anteactȩ ma¬
litiş mutaret uitã. S uideri ab homine
ñ poterat ds. Homo gͦ factus ẽ: ut uide¬

Expanded text:
 nobis . Sed quid pro nobis loquatur, audiamus: « Unum de similibus. » Moris medicinae est, ut aliquando similia similibus, aliquando contraria contrariis curet. Nam saepe calida calidis, saepe autem frigida calidis, calida frigidis sanare consuevit. Veniens ergo ad nos desuper medicus noster, tantisque nos inveniens languoribus pressos, quoddam nobis simile, et quoddam contrarium opposuit. Ad homines quippe homo venit, sed ad peccatores justus. Concordavit nobis veritate naturae, sed discrepavit a nobis vigore justitiae. Vitiosus enim homo corrigi non poterat, nisi per Deum. Videri autem debuit, qui corrigebat; ut praebendo imitationis formam, anteactae malitiae mutaret vitam. Sed quia videri ab homine non poterat Deus, homo factus e
Abbreviated transcription (Latin):
strat unũ. in qua tẽptatione sit positũ huma¬
nũ genꝰ ostendit uniuersũ. Dũq narrat qͥd
specialit̾ agatur in singulis: liquido inti¬
mat qͥd generalit̾ agatur in cunctis. Sic
enĩ tẽptationẽ ex pressit quoꝵda proprie
singuloꝵ: ut possit intelligi & uniuersalit̃
om̃ium. Cunctũ qͥppe electoꝵ genꝰ in hac
uita huiꝰ tedio laboris afficitur: unde &
mox huic generali pestilentiȩ. generale sub¬
intulit remediũ medicinȩ dicens. Si fue¬

Expanded text:
unum, in qua tentatione sit positum humanum genus ostendit universum; dumque narrat quid specialiter agatur in singulis, liquido intimat quid generaliter agatur in cunctis. Sic enim tentationem expressit quorumdam, proprie singulorum, ut possit intelligi et universaliter omnium. Cunctum quippe electorum genus in hac vita hujus taedio laboris afficitur. Unde et mox huic generali pestilentiae generale subintulit remedium medicinae, dicens: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
de ętatis augm̃tũ ꝑcipit. inde salutis
dispendiũ sentit. Tribulationes namꝙ¬
illi cũ tẽporib crescunt: & eo detrim̃ta
uitȩ debilior tolerat. quo quasi ad uitã
ꝓuectior durat. Totis enĩ contra illũ an
nc̃ interiit. pro eo qͦd suꝑnȩ conditionis
beatitudinẽ amisit: tẽ tam̃ pleniꝰ extin¬
guit᷑ qͣndo & a tẽptandi licentia abstract
et̃nis incendis religat᷑. Vnde & extrema
mundi atrocius tẽptaturus aggredit᷑.
quia tanto fit feruentior ad seuitiam.
qͣnto se uiciniorẽ sentit ad pęnã. Consi¬
derat qͥppe qͦd iuxta sit. ut licentiã ne¬
quissimȩ libertatis amittat. Et qͦntũ
breuitate tẽporis angustat᷑: tantũ mul¬

Expanded text:
de aetatis augmentum percipit, inde salutis de aetatis augmentum percipit, inde salutis dispendium sentit. Tribulationes namque cum temporibus crescunt, et eo detrimenta vitae debilior tolerat, quo quasi ad vitam provectior durat; totis enim contra illum ants jam nunc interiit, pro eo quod supernae conditionis beatitudinem amisit; tunc tamen plenius exstinguitur, quando et a tentandi licentia abstractus, exterius incendimundi atrocius tentaturus aggreditur, qui tanto fit ferventior ad saevitiam, quanto se viciniorem sentit ad poenam. 276 Considerat quippe quid juxta sit, ut licentiam nequissimae libertatis amittat. Et quantum brevitate temporis angustatur, tanto mul
Abbreviated transcription (Latin):
stipulam uersi sunt lapides fundae.
Quasi stipulam ȩstimabit malleum: & de-¬
ridebit uibrantem Chastam. Sub ipso
erunt radii solis: sternet sibi aurum
quasi lutum. Feruescere faciet quasi
ollam ꝓfundum: mare ponet quasi cũ
ungenta bulliunt. Post eum lucebit se¬
mita: ȩstimabit abyssũ quasi senescen
pare. tur ei: qui factus est ut nullum
ti Emeret. Omne sublime uidet:
ipse  est rex suꝑ om̃s filios suꝑbiae.
mundo corpꝰ gerimꝰ: uniuersitatis t̃mi¬
nũ ex ea quȩ nos sumꝰ parte pensemus.
Citius qͥppe qualis sit mundi finis agnosci¬
mus: si sollicite aspicimꝰ hoc qͦd de mun-¬
do gestamus. Etas &enim nr̃a ꝑ iuuenileᷤᷤ
annos robustius uiget: in senili aut̃ tem¬
pore crebrescentib morbis excoqͥt᷑. Et dũ
diutius distendit᷑ ut subsistat: morien¬
di uice cotidie deficit. ꝑ mom̃ta uiuendi.
Lta etiã mundi tempꝰ dũ uenientib anniᷤᷤ
auget᷑. crebrescentib malis afficit᷑: & un

Expanded text:
stipulam versi sunt ei lapides fundae. stipulam versi sunt ei lapides fundae. Quasi stipulam aestimabit malleum, et deridebit vibrantem hastam. Sub ipso erunt radii solis; sternit sibi aurum quollam profundum, mare ponet quasi cum unguenta bulliunt. Post eum lucebit semita, aestimabit abyssum quasi senescentparetur ei; Qui factus est, ut nullum timeret. Omne sublime videt, ipse est rex super universos filios superbiae mundo corpus gerimus, universitatis terminum ex ea qua nos sumus parte pensemus. Citius quippe qualis sit mundi finis agnoscimus, si sollicite aspicimus hoc quod de mundo gestamus. Aetas etenim nostra per juveniles annos robustius viget, in senili autem tempore crebrescentibus morbis excoquitur; et dum diutius distenditur ut subsistat, moriendi vice quotidie deficit per momenta vivendi. Ita etiam mundi tempus dum venientibus annis augetur, crebrescentibus malis affici
Abbreviated transcription (Latin):
le into¬
lampades ꝓcedunt: sicut tedȩ ignis accen¬
se. De narib eius ꝓcedit fumus: sicut ollȩ
succensȩ atq feruentes. Halitus eiꝰ prunaᷤ
ardere facit: & flãma de ore eiꝰ egreditur:
nulla ratione concedit᷑. ut mens in hac cor-¬
ruptibili carne posita. neqͥqͥm suasionis eiꝰ
ardore tangat᷑. restat ut malignis flatib
adusta. ad orationis opẽ sine cessatione cõ¬
uertat. Flammã qͥppe suggestionũ illius.
extinguit citius unda lacrimarum.
N collo exꝰ eius morabit᷑ fortitudo: & fa¬
ciẽ illius p̃cedit ȩgestas. Membra car-¬
niũ eiꝰ coherentia sibi: mittet contra eũ
Sfulmina: & ad locum alium non feren¬
tur. Cor eius indurabitur quasi lapis:
& stringetur quasi malleatoris incus.
Cum sublatꝰ fuerit timebunt angłi.
& territi purgabunt᷑. Cum app̃hende¬
rit eum gladius. subsistere ñ poterit.
neq hasta. neq torax: reputabit enim
quasi paleas ferrũ: & quasi lignũ putridũ
es. Non fugabit tum uir sagittarius: in

Expanded text:
e intlampades procedunt sicut tedę ignis accensę; de naribus eius procedit fumus sicut ollq succensę atque ferventis. Halitus eius prunas ardere facit et flamma de ore eius egreditur. nulla ratione conceditur, ut mens in hac corruptibili carne posita nequaquam suasionis ejus ardore tangatur, restat ut malignis flatibus adusta, ad orationis opem se sine cessatione convertat. Flammam quippe suggestionum illius exstinguit citius unda lacrymarum.n collo ejus morabitur fortitudo, et faciem ejus praecedit egestas. Membra carnium ejus cohaerentia sibi: mittet contra eum fulmina, et ad locum alium non ferentur. Cor ejus indurabitur quasi lapis, et stringetur quasi malleatoris incus. Cum sublatus fuerit, timebunt Angeli, et territi purgabuntur. Cum apprehenderit eum gladius, subsistere non poterit; neque hasta, neque thorax. Reputabit enim ferrum quasi paleas, et quasi lignum putridum aes. Non fugabit eum vir sagittarius; in
Abbreviated transcription (Latin):
qui tam̃ in eade uia & seductus comedit.¬
& pastus interiit: Qua in re qͥd subtili con-¬
sideratione colligimꝰ: qͥd ut ita dixerim for¬
midandũ suspicam᷑ nisi qđ forsitan apud
semetipsũ tacitus & ꝓ p̃ceptis dñicis reg̃ẽ se
contẽpsisse głatus ab int̾na mox soliditate
quassatus ẽ: & inde ei in oꝑe culpa subripu
si uerbis deceptus disceret. qi nequaquam
ꝓpris fortitudinis fuerit qđ̃ ad regis u̾ba
restitisset: Bene autẽ & eius ore senten¬
itiã mortis accepit: cuiꝰ seductione a uite
p̃cepto deuiauit: ut inde penã ueracit̃ su¬
meret. unde culpã negligent̃ ad misisset.
Qa gͥ unũqũeq electum suũ diuina gr̃a tc̃
magis erudiens custodit. cũ quasi ꝑcutiens
deserit: dicatur recte. apꝓpinquauit corrup¬
tioni anima eiꝰ. & uita illius mortiferis: ut
quo se suis uirib uicinũ morti ꝑ aduersa
considerat. eõ in cunctis quȩ fortit᷑ egerit
ad diuinȩ spei munim̃ fugiens solidĩ uiuat.

Expanded text:
qui tamen in eadem via et seductus comedit, et pastus interiit. Qua in re quid subtili consideratione colligimus, quid, ut ita dixerim, formidandum suspicamur, nisi quod forsitan apud semetipsum tacitus, et pro praeceptis Dominicis regem se contempsisse gloriatus, ab interna mox soliditate quassatus est, et inde ei in opere culpa subripuihetae falsis verbis deceptus diceret, quia nequaquam propriae fortitudinis fuerit, quod ad regis verba restitisset. Bene autem ex ejus ore mortis sententiam accepit, cujus seductione a vitae praecepto deviavit, ut inde poenameret, unde culpam negligenter admisisset. Quia igitur unumquemque electum suum divina gratia tunc magis erudiendo custodit, cum quasi percutiens deserit, dicatur recte: Appropinquabit corruptioni anima ejus, et vita illius mortiferis, ut quo se suis viribus vicinum morti per adversa considerat, eo in cunctis quae fortiter egerit, ad divinae spei munimen fugiens solidius vivat.
Abbreviated transcription (Latin):
na. dicit uah. Procul odorat᷑ bellũ: exor¬
tationũ ducũ. & ululatũ exercitꝰ. Nũqͥd
ꝑ sapientiã tuã plumescit accipiter: expan¬
dens alas suas ad austrũ: Aut ad p̃ceptũ
tuũ eleuabit᷑ aquila: & in ardius ponet
nidũ suũ: In petris man&. & in p̃ruptis
silicib comorat᷑. atq mnaccessis rupib: in¬
de contẽplat᷑ escam. & delonge ocłi eiꝰ ꝓspi¬
ciunt. Pulli eius lambent sanguinẽ: & ubi¬
cũq cadauer fuerit statĩ adest. Et adie¬
cit dñs. & locutꝰ. ẽ. ad iob. Numquid qui
contendit cũ dõ tã facile conquiescit:
sano homini diabolus inuiders
suꝑbiȩ uulnus inflixit: ut qui
mortẽ ñ acceꝑat conditꝰ. mere¬
ret᷑ elatꝰ. S quia diuinȩ poten¬
tiȩ suppetit. ñ solũ bona de ni¬
chilo facere. s ea iam ex malis
quȩ diabolus ꝑpetrauerat refor¬
mare contra hoc inflictũ uul¬
nus suꝑbientis diaboli medici¬
na apparuit int̾ homities hu¬
militas dĩ: ut auctoris exẽplo¬

Expanded text:
. dicit: Vah! procul odoratur bellum, exhortationem ducum, et ululatum exercitus. Numquid per sapientiam tuam plumescit accipiter, expandens alas suas ad austrum? Numquid ad praeceptum tuum elevabitur aquila, et in arduis ponet nidum suum? In psilicibus commoratur atque inaccessis rupibus inde contemplatur escam et de longe oculi eius prospiciunt pulli eius lambent sanguinem et ubicumque cadaver fuerit statim adest et adiecit Dominus et locutus est ad Iob numquid qui contendit cum Deo tam facile conquiescit sano homini diabolus invidens superbiae vulnus inflixit, ut qui mortem non acceperat conditus, mereretur elatus . Sed quia divinae potentiae suppetit, non solum bona de nihilo facere, sed ea etiam ex malis quae diabolus perpetraverat, reformare, contra hoc inflictum vulnus superbientis diaboli medicina apparuit inter homines humilitas Dei, ut auctoris exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
ei. qm̃ reddat sementẽ tͥ: & areã tuã con¬
greg&: Penna strucionũ similis ẽ. pennis
erodii & accipitris. Quando derelinqͥt in
terra oua sua: tu forsitan in puluere cale¬
facies ea: Obliuiscit᷑ qͦd pes conculcs ea:¬
aut bestiȩ agri conterant. Durant᷑ ad fili¬
os suos quasi ñ sint sui: frustra laborauit
nullo timore cogente: priuauit enim eã
dõ sapientia: nec dedit illi intelligentiã.
Cum tempꝰ fuerit. in altũ alas crigit: deri

Expanded text:
ei quoniam reddat sementem tibi et aream tuam conei quoniam reddat sementem tibi et aream tuam congreget pinna strutionum similis est pinnis herodii et accipitris quando derelinquit in terra ova sua tu forsitan in pulvere calefacis ea obliviscitur quod pes conculcet eaaut bestiae agri conterant. Duratur ad filios suos quasi non sint sui, frustra laboravit, nullo timore cogente. Privavit enim eam Deus sapientia, nec dedit illi intelligentiam. Cum tempus fuerit, in altum alas erigit: deri
Abbreviated transcription (Latin):
trahat᷑ ignoramꝰ: unũ ẽ. salubre remedium.
nec de his quȩ aliis maiꝰ accipins nosms ipsoᷤ
extollere. nec de eo alt̾m qͦd minꝰ acceꝑit irri¬
dere: s fixo humilitatis pede grauit s con¬
stant̃ incedere: quia in hac uita tanto ue¬
racius docti sumꝰ. qͣnto doctrinã nobis a no¬
bis m& ipsis suppetere ñ posse cognoscimus.
tur ignorat: Quamuis enĩ securitati ti¬
mor semꝑ longe uideat᷑ abesse: nobis tam̃
nichil . ẽ. securiꝰ qͣm sub spe semꝑ timere.
ne incauta mens aut desꝑando se in uicuꝰ
deiciat: aut extollendo de donis ruat. An¬
te districti enĩ ac pii iudicis ocłos. qͥnto de
se sub spe humiliꝰ trepidat: tanto in illũ
robustius stat
UMQUID UOTE
rinocherus seruire
tibi: aut morabit᷑
ad p̃sepe tuũ: Num¬
quid alligabis rino¬
cerota ad arandum
loro tuo: aut confri¬
nget glebas ualliũ postte: Nũqͥd fiduci¬
am habebis in magna fortitudine eiꝰ & de¬
relinques ei labores tuos: Numqͥd credeᷤ

Expanded text:
trahatur, ignoramus, unum est salubre remedium, nec de his quae aliis magis accepimus, nosmetipsos extollere, nec de eo alterum quod minus acceperit irridere; sed fixo humilitatis pede, graviter et constanter incedere, quia in hac vita tanto veracius docti sumus, quanto doctrinam nobis a nobismetipsis suppetere non posse cognoscimus. tur ignorat? Quamvis enim securitati timor semper longe videatur abesse, nobis tamen nihil est securius quam sub spe semper timere, ne incauta mens aut desperando se in vitiis dejiciat, aut extollendo de donis ruat. Ante districti enim ac pii judicis oculos quanto de se sub spe humilius trepidat, tanto in illo robustius statumquid volet rinoceros servire tibi aut morabitur ad praesepe tuum numquid alligabis rinocerota ad arandum loro tuo aut confringet glebas vallium post te numquid fiduciam habebis in magna fortitudine eius et derelinques ei labores tuos numquid credes
Abbreviated transcription (Latin):
post ortũ tuũ p̃cepisti diluculo. & ostendi¬
sti aurore locum suũ: Quis uͦ ista nisi
dñs potest: Et tam̃ int̾rogat᷑ homo ut
cognoscat quia ista ñ potest: quatinꝰ uir
qui tam imm̃sis uirtutib credit. & nulliꝰ
hominis exemplo uincit᷑. ne extolli debeat.
dĩ cõparatione suꝑet᷑. S o qͣm potent̃ eri¬
gitur: qui tam sublimit̾ humiliat᷑. O qͣnta
ẽ hominis uictoria: ex dĩ cõparatione ꝑdi¬
disse. O qͣnto hominib maior ẽ: qui testi¬
monus conuincit᷑ dõ minor. Multũ qͥp¬
pe potens. ẽ: qui tali int̾rogatione osten¬
dit᷑ quia potens ñ. ẽ S quia ad obscura
nunis disserenda ducimur: ad ciꝰdẽ textꝰ
quia si sano atq incolumi loqueret᷑ extran¬
quillitate. dominica locutio facta diceret᷑
fuisse describit᷑. Alit̃ enim dñs seruis suis
loquit᷑. cũ eos intrinsecus ꝑ cõpunctionẽ
ꝓuehit: alic̃ eũ ꝑ districtionẽ ne extol¬
lant᷑ p̃mit. Per blandã enĩ locutionem

Expanded text:
episti diluculo, et ostendisti aurorae locum suum ? Quis vero ista, nisi Dominus potest? Et tamen interrogatur homo, ut cognoscat quia ista non potest, quatenus vir qui tam immensis virtutibus crevit, et nullius hominis exemplo vincitur, ne extolli debeat, Dei comparatione superetur. Sed o quam potenter erigitur qui tam sublimiter humiliatur! O quanta est hominis victoria, ex Dei comparatione perdidisse! O quanto hominibus major est qui testimoniis convincitur Deo minor! Multum quippe potens est qui tali interrogatione ostenditur quia potens non est. Sed quia ad obscura nimis disserenda ducimur, ad ejusdem textus quia si sano atque incolumi loqueretur ex tranquillitate Dominica locutio facta dicereturfuisse describitur. Aliter enim Dominus servis suis loquitur, cum eos intrinsecus per compunctionem provehit: aliter, cum per districtionem, ne extollantur, premit. Per blandam locut
Abbreviated transcription (Latin):
flat. a plenitudine ueritatis euacuat: sdũ
se ad ꝑcipienda p̃ma sufficere suggerit. eã
a melioris intentione distendit: Iustus
gͥ iob ante flagella extitit. s iustior post
flagella ꝑmansit: & laudatꝰ antea dĩ uoce
postmodũ creuit ex uerbere. Profecto ue¬
lut tuba ductilis ex ꝑcussione ꝓducta.
in laude dĩ tanto eleuatͦ. ẽ. qͣnto maiore
est castigatione ꝑcussus. S bumiliandꝰ
erat iste. qui ꝓstratꝰ ulcerib. sic uirtutib¬
sic uirtutib stabat: humiliandus erat
ne tam robustuni pectus. elationus tela
confoderent: qͦd constabat certe. qͥa s illa¬
ta uulnera ñ uicissent. Requirendꝰ numi¬
rũ fuit homo: cuiꝰ debiuss& cõparatione
suꝑari. S quid ẽ. qͦd de co uoct dñi dr̃

Expanded text:
cuat; et dum se ad percipienda praemia sufficere suggerit, eam a meliorationis intentione distendit. Justus igitur Job ante flagella exstitit, sed justior post flagella permansit; et laudatus antea Dei voce, postmodum crevit ex verbere. Profecto lut tuba ductilis ex percussione producta in laude Dei tanto elevatus est, quanto majore est castigatione percussus. Sed humiliandus erat iste qui, prostratus ulceribus, sic virtutibus stabat. Humiliandus erat, ne tam robustissimum pectus elationis tela confoderent, quod constabat certe quia et illata vulnera non vicissent. Requirendus nimirum fuit homo cujus debuisset comparatione superari. Sed quid est quod de eo voce Domini
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Contemplari enim dĩ sapientiã non¬
possunt. qui sibi sapientes uident᷑ qͥa tan¬
to ab eius lucc longe sunt qͣnto apud se¬
ms ipsos humiles ñ st̃: quia in coꝵ m̃tib
dũ tumor elationis crescit. aciẽ contẽpla¬
tionis claudit: & unde se lucere p̃ cȩteris
estimant. inde se lumine ueritatis pri¬
uant. Si gͥ ueracit̃ sapientes cͥe. atq ipsã
sapientiã contẽplari appetimus: stultos noᷤᷤ
humilit̃ cognoscamꝰ. Relinquamꝰ noxiam
sapientiã: discamꝰ laudabilẽ fatuitatem.
Hinc quippe seriptũ. ẽ. Stulta mundi elegit
ds̃: ut confundat sapientes. Hinc rursũ
dr̃. Si quis uidet᷑ int̾ uos sapiens ee in hoc
scło: stultꝰ fiat ut sit sapiens. Hinc ȩuuan¬
gelicȩ hystoriȩ uerba testant᷑. qͥa racheus
cũ uidere p̃turba nil poss&. sycomorum
arborẽ ascendit: ut transcuntẽ dñm cer¬
ner&. Sycomorus quippe ficus fatua dr̃
Pusillus itaq racheus syegͣtͦũ subut. & do¬
minũ uidit: quia qui mundi stulticiam

Expanded text:
t. Contemplari enim Dei sapientiam nequeunt, qui sibi sapientes videntur, quia tanto ab ejus luce longe sunt, quanto apud semetipsos humiles non sunt, quia in eorum mentibus dum tumor elationis crescit, aciem contemplationis claudit; et unde se lucere prae caeteris aestimant, inde se lumine veritatis privant. Si igitur veraciter sapientes esse atque ipsam sapientiam contemplari appetimus, stultos nos humiliter cognoscamus. Relinquamus noxiam sapientiam, discamus laudabilem faHinc quippe scriptum est: Stulta mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Hinc rursum dicitur: Si quis vult inter vos sapiens esse in hoc saeculo, stultus fiat ut sit sapiens . Hinc evangelicae historiae verba testantur , quod Zachaeus, cum videre prae turba nil posset, sarborem ascendit, ut transeuntem Dominum cerneret. Sycomorus quippe ficus fatua dicitur. Pusillus itaque Zachaeus sycomorum subiit, et Dominum vidit; quia qui mundi stultitiam
Abbreviated transcription (Latin):
intendat. curarũ scłariũ tumultꝰ p̃mit.
S prudent̃ sycomoꝵ ascendimꝰ: si ꝓuide
eam quȩ diuinitꝰ p̃cipit᷑ stulticiã tencmꝰ.
Qd enĩ in hoc mundo stultius qͣm amissa
ñ querere possessa rapientib relaxare.
nullam ꝓ acceptis iniuriis iniuriã red¬
dere. immo adiunctis aliis patientiã pre¬
bere. Quasi enim sycomor nos ascendert
dñs p̃cepit cũ dicit. qui aufert quȩ tua
sunt ne repetas: & rursũ. si qͥs te ꝑcus¬
serit in dexterã maxillã. p̃be illi .& alt̾am
Per sychomorũ transiens dñs cernit᷑: quia
ꝑ hanc sapientẽ stulticiã & si necdũ ut .ẽ.
solide. iam tam̃ ꝑ contemplationis lumen
dĩ sapientia quasi in transitu udctur.
Quam iuxta helyu uerba uidere nequeus.
qui sibi sapientes uident᷑: qͥa ad conspicien¬
dũ dnm in elata cogitationũ suarũ turba
dep̃hensi. ad huc sycomoꝵ arborem non
inuenerunt.

Expanded text:
. Sed prudenter sycomorum ascendimus, si provide eam quae divinitus praecipitur, stultitiam tenemus. Quid enim in hoc mundo stultius quam amissa non quaerere, possessa rapientibus relaxare, nullam pro acceptis injuriis injuriam reddere, imo et adjunctis aliis patientiam praebere? Quasi enim sycomorum nos ascendere praecipit, cum dicit: Qui aufert quae tua sunt, ne repetas . Et rursum: Si quis te percusserit in dexteram maxillam, praebe illi et altns cernitur, quia r hanc sapientem stultitiam etsi necdum ut est solide, jam tamen per contemplationis lumen Dei sapientia quasi in transitu videtur. Quam juxta Eliu verba videre nequeunt, qui sibi sapientes esse videntur, quia ad conspiciendum Dominum in elata cogitationum suarum turba deprehensi, adhuc sycomori arborem non invenerunt.