comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
epe contingit ut inmonasths monacho¬
uum surta ꝑpetrent᷑. Iocirco statuimꝰ
tit qñ ip̃i fiẽs de talib expurgare se debent
ntissa ab abbade celebret᷑. uł ab aliqtio ex p̃¬
sentibus fiib & sic expleta missa. omines
comintincent in hec u̾ba. Corpul dñi sit ci¬
bi adꝓbationem hodie¶ It ꝓfingtlis

Expanded text:
epe contingit ut in monasteriis furta perpetrentur. Idcirco statuimus ut quando ipsi fratres de talibus se purgare debent, missa ab abbate celebretur, vel ab aliquo praesentibus fratribus. Et sic, expleta missa, omnes communicent in haec verba: 316 Corpus Domini sit tibi ad probationem hodie. De causa
Abbreviated transcription (Latin):
Qnomachiam uerõ in
sictit̃ sc̃m dauuid & goaam sacra ꝓdit hy¬
storia. ntisqͣm tam̃ ut ꝓ lege teneat᷑ alicubi
diitina sanxit auctoriras ctim hoc & huiꝰ.¬
modi sectantes dm̃ solunimͦ temptare ui¬

Expanded text:
nomachiam vero in lsicut sanctum David et Goliam sacra prodit historia, nusquam tamen ut pro lege teneatur, alidivina sanxit auctoritas, quum hoc et hujusmodi sectantes Deum solummodo tentare vi
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ continet᷑ uendẽ. uł coministare. Item sic̃
intiꝰ utiles aut longe posteas paruas
episcopꝰ sine confilio fratitĩ si necessitas fĩt
distrahendi habec potestatem. ¶. Settuos
quoq fcigitinos qui reuocati rettneti ñ pos¬
sunt simbi ter ep̃is distrabere licet.

Expanded text:
 continetur vendere vel commutare. Item sicutminus utiles, aut longe positas et parvas, episcopus sine consilio fratrum si necessitas fuerit distrahendi habeat potestatem. Gratian. Servos quoque fugitivos, qui revocati retineri non possunt, similiter episcopis distra
Abbreviated transcription (Latin):
andastił ut scuib̾em tiobis qualit᷑ instats
uirgrum contra me suscitatum fit uiłaqͦ.
ut tũo aminticło pelleret᷑. & causa mea frr¬
maret᷑. Scitote ie cͥminami a quodãbasso.
& intuste ꝑsequi. d̾ audiens ualentimanꝰ
augustus: nr̃a auctoritate. synooum congre
gara tussit & fcõ concilio. cum magna ex a¬
mnatione satisfaciens omnib licet euade
alit̾ satilpotiussẽ sulpitionẽ tam fugiens¬
coram ommbꝰ me puugaui afulpitione .&.e.¬

Expanded text:
andastis, ut scriberem vobis qualiter instans jurgium contra me suscitatum sit, vel a quo, ut vestro adminiculo pelleretur, et causa mea firmaretur, scitote me criminari a quodam Basso et injuste persequi. Quod audiens Valentinianus Augustgari jussit, et facto concilio cum magna examinatione, satisfaciens omnibus licet evadere satis aliter potuissem, suspicionem tamen fugienscoram omnibus me purgavi a suspicione
Abbreviated transcription (Latin):
quigia redintegranda ¶Hisita res¬
pondet᷑ Aliud÷ sententiam rescind̃e
& rõnabilit̾ decisa tuubare. atq aliud
que ꝑsubreptionem euentunt dep̃¬
hensa corrige. Suũ nanq errorem cuiq
corrig̃e licet atq iõ que a quolibet il¬
licite ꝯmutunt᷑. siue a decessorib ad¬
missa inuentunt᷑ in melĩ reuocario¬
portet. Porro illicite uxor a itiro suose¬
ꝑata ÷. & illo utuente alii copulata.
cui copularet᷑. ⁊ aqualibet occasione
int̾uemente ab eiꝰ consortio discedet.
qͣmins iudicio eccłie cogat᷑ redire ad eñ
quẽ reliquerat tam̃ si post cͥ enntum in¬
rum qui mortuus putabat᷑ redue conti¬
g̃it. ꝓpͥa contugia redintegrabunt᷑. sic cũ
dep̃hendunt᷑ ñ fuisse consanguinei. qui
causa consangutitatis ab tnuicem seꝑati
ad missa inuentunt᷑ corrigenda funt uł
qd̃ sententia etiã romane sedis inmeliꝰ cõ¬
mutara ualeat: auctoritate ylanii. ppͣ. &

Expanded text:
unt redintegranda. His ita respondetur: Aliud est sententiam rescindere et rationabiliter decisa turbare, atque aliud quae per subreptionem obveniunt deprehensa corrigere; suum namque errorem cuique corrigere licet, atque ideo quae a quolibet illicite committuntur, sive a praedecessoribus admissa inveniuntur, in melius revocari oportet. Porro illicite uxor a viro suo separata est, et illo vivente alii copulata, defunctus, alicui copularetur, et qualibet occasione interveniente ab ejus consortio discederet, quamvis judicio ecclesiae cogatur redire ad eum, quem reliquerat, tamen si post triennium virum, qui mortuus putabatur, redire contigerit, priora conjugia redintegrabuntur: sic, quum deprehenduntur non fuisse consanguinei qui causa consanguinitatis ab invicem separati admissa inveniuntur, corrigenda sint, vel quod sententia etiam Romanae sedis in melius commutar
Abbreviated transcription (Latin):
sumant cibum nec potums solifaci¬
ant hec. ñ osculent᷑ ab eis neq saluten
tuu. S si sins sacendotib in obedien¬
tes extiterant. &. a tam nefando sceleue
segregaui. atq ad publicam penitentiã
redire uoluũit. inten eos habeant᷑. qui
sp̃u ꝑiclitant᷑ inmundo. Uł etiam inteu

Expanded text:
sumant cibum nec potum, sed soli faciant hoc; non osculentur, nec salutentur ab eis. Et si suis sacerdotibus inobedientes exstiterint, et a tam nefando scelere se segregare, atque ad publicam poenitentiam redire noluerint, inter eos habeantur, qui s
Abbreviated transcription (Latin):
a decessorib nr̃s utilit̃ decisa siciñt robo¬
rate. &. que a tem̃auiis p̃sumpta fuĩnt
inꝓmptu nicħomuiꝰ ulcilti. Reum quip¬
pe ante conspectum dtuum urdicil nõtũt
se ẽẽ. qui mtit᷑ utilit̃ fintta rescurõe. acro¬
borata gnolibet ansu uiglaue. Eccłiastici
quippe iugoris oroo confundit᷑. si aut
remĩe illicita p̃sumant᷑ aut ñ concesta

Expanded text:
ris utiliter decisa fuerint roborare, et quae a temerariis praesumpta fuerint in promptu nihilominus ulcisci. Reum quippe ante conspectum divini Judicis se noverit esse, qui nititur utiliter finita rescindere ac roborata quolibet ausu violare. Ecclesiastici quippe vigoris ordo confunditur, si aut temere illicita praesumantur, aut non concessa
Abbreviated transcription (Latin):
sitp̃e discesserat tł peccaũit Episcopꝰ entin
ñ debet abbatem itiolenter retinere in locũ
sium. Ipse autem ñ pot̾ aliquem ordinare
de sutis ꝓpinquis. uł amicił. sine uoluntate.
fratram.

Expanded text:
si ipse discesserit vel peccaverit. Episcopus enim non debet abbatem violenter retinere in loco suo. Ipse autem non potest aliquem ordinare de suis propinquis vel amicis sine voluntate fratrum.
Abbreviated transcription (Latin):
mep̃atti acqisitas. nulla ÷ alienandi
tuam temꝑe quo ad noᷤ fũt cõquestã ẽẽ
recoltmꝰ. qd q̃dam mobilia que constantiꝰ
testam̃ti sui serie legati tytulo dereliquit
que iam ep̃s acquisisset. decreuissetq noł
ut si hoc constat nullum ex hil eccłia trr̃a
p̃tudicium pateret᷑. Qnod & uol opordet
recolẽ. &. molestiam aliqͣm p̃dicte ancille
dĩ ñ face̾ nec ei sine coguitione. de huque
ꝑossidet qͥcqͣm auferie Idem De eodẽ¬

Expanded text:
uisitas nulla est alienandi tuam tempore, quo ad nos fuit, questam esse recolimus quaedam mobilia, quae Constantius testamenti serie legati titulo reliquit, jam episcopus acquisisset, decrevisseque nos, ut, si hoc constaret, nullum ex his ecclesia vestra praejudicium pateretur. Quod et vos oportet recolere, et molestiam aliquam praedictae ancillae Dei non facere, nec ei sine cognitione de his, quae possidet, quidquam auferre. C. II. De eode
Abbreviated transcription (Latin):
q opus erat. De eoꝵ quoq stipentio co¬
tastica regula sunt teneroi. ut bonis mori
b uitiant. & canendis psalmis inuigileñ
&e ab omnib illicitis cor & linguam. &
ntt̃ aucem utuentib iam de facienois
portionib uł exhibenda hospitalitate
ce ad implenda mĩa a nobis quid erre
cimus uos non ignorare quod hactenꝰ
uita cominitinis inter omnes xp̃ianoᷤᷤ
triguit & ad huc gr̃a oĩ itiget maxtine in¬
teti eoł qui in sorte dñi sunt electi id: cłi¬
cos. Sictit inactib apłorum legit᷑ Nul¬

Expanded text:
ue opus erat . De eorum quoque stipendio co sub Ecclesiastica regula sunt tenendi, ut bonis moribus vivant, canendis psalmis invigilent, et ab omnibus illicitis cor, linguam et ni vita viventibus iam de faciendis portionibus vel exhibenda hospitalitate et adimplenda misericordia nobis quid erit cimus vos non ignorare, quia hactenus vita communis inter omnes Christianos viguit, et adhuc gratia Dei viget, et maxime inter eos, qui in sortem Domini sunt electi, id est clericos, sicut in Actibus legitu
Abbreviated transcription (Latin):
Uente ego sum qui statueram nullum
ordinare cłicum. młi qui mecũ uellet
manẽ. ce si uellet a ꝓpolito recede recte il¬
li tollerem cłicatum. Ecce inconspectu õi
bere aliquud ꝓpͥum. quib non sufficit
d̃s. & eccłia etͦ. maneant ubi uolunt. &¬
ubi possunt eu ñ aufero clicattum. nolo
habe xpocͥtas. Malum ẽẽ quis uesciat:
stitatem. dimiditis cecidit si intułꝰ ha¬
buit fantilationem tocuł cecidit Nolo tit¬
habeant potestatem sinulandi. Scio qͦ¬
modo hournel amant clicattim nentin
eum tollo. nolenti mecum communter
lum aliis s etiã ep̃ił. U ñ in concilio a¬

Expanded text:
erte ego sum, qui statueram nullum ordinare clericum, nisi qui mecum vellet manere, aut, si vellet a proposito recedere, recte illi tollerem clericatum. Ecce in conspectu dei bere aliquid proprium, quibus non sufficit Deus et Ecclesia ejus, maneant ubi volunt, et ubi possunt, non eis aufero clericatum. Nolo habere hypocritas. Malum enim est, quis nesciat? nctitatem, dimidius cecidit. Si intus habuerit simulationem, totus cecidit. Nolo habeat necessitatem siomodo homines ament clericatum. Nemini eum tollo nolenti mecum communiterlum aliis, sed etiam episcopis. Unde in Consilio A
Abbreviated transcription (Latin):
munem uitã susceptam habee. & nouit
se nich ꝓpͥum hab̃e iudeat ne pollicitati¬
onem suam irrtcam faciat. s hoc qd dño
ẽ pollicitꝰ fidelit̾ custodiat. ne dampna¬
tionem. s p̃mtũ sibi acquurat. & q̃m san

Expanded text:
munem vitam susceptam habet, et vovit se nihil proprium habere, videat ne pollicitationem suam irritam faciat, sed hoc, quod Domino est pollicitus, fideliter custodiat, ne damnationem, s
Abbreviated transcription (Latin):
subuenenire. qr pupillił tutionem etiã
oiutnitas iussit impenoi. & ĩo maxtino
&. iantiario cłicalis officii qui solatio pa¬
rentũ. uł ꝓpinquoꝵ se assenunt destitutos
auxiltũ ex nr̃a delegatione p̃stabis. ut ad¬
usuᷤ impbitatem ad u̾sariortun fuioꝵ ꝓ
tecti tũe execulationis amnilti noxia cõ¬
menta ñ sentiant. ¶ Offictum uicedm̃

Expanded text:
decet subvenire, quia pupillis tuitionem etiam divinitas jussit impendi. Et ideo Maximo et Januario clericalis officii qui se solatio parentum vel propinquorum asserunt destitutos auxilium ex nostra delegatione praestabis, ut adversus improbitates adversariorum suorum protecti tuae exsecutionis annisu noxia commenta non senti
Abbreviated transcription (Latin):
ad tempꝰ s eciam met̾num morereris.
qr ae fi ñ ad salutem. ñ ad eccłie pacem.
ñ ad xͥ corporis unitatem. ñ ad scãm oe in¬
diinonam caritatem. s ad mala aliqͣ coge¬
rerił nec sic tib⁊ mortem inferte debuisti.
consida scͥpturas dutinas & discitte qͣnttĩ
potes &e uide hoc utrũ feci̾t aliquis aliq̃n
panca. repetis sicut audio qd meuangłio
scͥptam ẽ recessisse a dño.lxx. discipłos &
arbito suo male atq impie discessionis

Expanded text:
ad tempus sed etiam in aeternum morereris, ad tempus sed etiam in aeternum morereris, quia, etsi non ad salutem, non ad ecclesiae pacem, non ad Christi corporis unitatem, non ad sanctam et indiuiduam caritatem sed ad mala aliqua cogereris, nec sic tibi ipse mortem inferre debuisti. Considera scripturas diuinas et discute, quantum potes, et uide, utrum hoc fecerit aliquis aliquando pauca: § 3. Repetis, sicut audio, quod in evangelio scriptum est, recessisse a Domino LXX discipulos, et arbitrio suae malae atque impiae discessionis
Abbreviated transcription (Latin):
displiceamꝰ. qr reuocamꝰ errantes & q̃rimꝰ ꝑ¬
ditos. Meliꝰ enĩ facimꝰ uoluntatẽ dñi monen¬
tis. ut uos ad eiꝰ ouile redire cogamꝰ. qͣm con¬
sentiamꝰ uoluntati erranttum. ut ꝑue uos
ꝑmittamꝰ. Noli gͦ iam dic̾e qd̾ te assidue au¬
mus. Modo qd̾ te inputeum quo morereriꝰ
misisti. utiq lib̃a tioluntate fecisti s qͣm
crudeles ẽent sertu dĩ si huic male uoltũ¬
libarentꝰ ins cos ñ m̃ito culparet. quil ñ
impios recte iudicaret : Et tam̃ tudeuo¬
lens in aquam misisti tibi morereris. illi
teris. tu fecisti scd̾m uolantatem tuam
ẜ iꝑitiem tuam. slli contra uoluntatem
tuam s concra mortem tuam. Si gͦ salus
ista corꝑalis sic custodienda ẽ ut etiã in no¬
lentib ab eis qui eos diligunt serueture
qnto magis illa sp̃tialis incuiꝰ desertione
mors et̾na metiit᷑ quamgͣm & ista mor¬
te qͣm tibi tu ip̃e noluisti inferre. ñ solũ

Expanded text:
displiceamus, quia reuocamus errantes et quaerimus pdispliceamus, quia reuocamus errantes et quaerimus perditos; m�lius enim facimus uoluntatem domini monentis. ut uos ad eius ouile redire cogamus, quam consentimus uoluntati ouium errantium, ut perire uos permittamus. noli ergo iam dicere, quod te assidue aumus. Modo quod te in puteum, ut morereris, misisti, utique libera uoluntate fecisti. sed quam crudeles essent serui dei. si huic malae tuae uolunliberarent! quia eos non merito culparet? quis non impios recte iudicaret? et tamen tu te uolens in aquam misisti, ut morereris, illi ereris; tu fecisti secundum uoluntatem tuam sed in perniciem tuam, illi contra uoluntatem tuam sed propter salutem tuam. si ergo salus ista corporalis sic custodienda est, ut etiam in nolentibus ab eis, qui eos diligunt, seruetur, quanto magis illa spiritalis, in cuius desertione mors aeterna metuitur! quamquam in ista morte, quam tibi tu ipse inferre uoluisti, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
diligat᷑. llam quis nesciat nec dampna¬
ri hominẽ nisi m̃tto male uoluntatis. nec
ti impune & crudelit̾ ꝑmittenoi sunt. S
ubi potestas dat᷑. & amalo ꝓhibendi &
ad bontun sunt cogendi. Nam si tioluntas
mala semꝑ sue ꝑmittenda ÷ lib̃tati. qͣr is¬
rahelite recusantes & murmurantel.
tam duris flagellis a malo ꝓhibebant᷑. &
ad t̾ram ꝓmissionis compellebant᷑ : Si tio
te qua ꝑsequebat᷑ eccłiam. s ꝓstratꝰ : ut
cecaret᷑. & cecatus. ut mutaret᷑. & inutatꝰ¬
ẽ ut mitteret᷑. &. missus:: ut qualia facie¬
bat in errore. talia pat̾et᷑ pu̾itate: Si no¬
luntas semꝑ mala sue ꝑmittenda ⁊ lib̃tati.
dere. ut ad bonam disciplinam coactus
morte. Si autẽ mala uoluntas semꝑ fue
ꝑmitcenda : lib̃tati qͣr corriptunt᷑ negli¬
gentes pastorel.&. dicit᷑ eis. errantem ñ reto¬
castis ꝑ ditum ñ requisistis. & uol oueł xp̃i
estis. caracterem dñicum portatił insacram̃to
qd̃ accepistis. s etratis e ꝑits : lonĩo uobis

Expanded text:
dirigatur. nam quis nesciat nec damnari hominem nisi merito malae uoluntatis nec ti impune et crudeliter permittendi sunt, sed, ubi potestas datur, et a malo prohibendi et ad bonum cogendi. Nam si uoluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare Israhelitae recusantes et murmurantes tam duris flagellis a malo prohibebantur et ad terram promissionis compellebantur? si uolute, qua persequebatur ecclesiam, sed prostratus est, ut excaecaretur, excaecatus, ut mutaretur, mutatus, ut mitteretur, missus, ut, qualia fecerat in errore, talia pro ueritate ibertati, dere, ut ad bonam disciplinam coactus morte. si mala uoluntas semper suae permittenda est libertati. quare corripiuntur neglegentes pastores et dicitur eis: Errantem ouem non reuocastis, perditam non inquisistis? et uos oues Christi estis; characterem dominicum portatis in sacramento, quod accepistis, sed errastis et peristis. non ideo uobis
Abbreviated transcription (Latin):
uello gͣmine ptillabat: Nondum comple¬
teges t̾re. om̃s gentes serment ei. qd utiq
qͣntomagis implet᷑ tantomaiore uat᷑ eccłia
potestate. ut ñ solum ĩ inuitet s etiã cogat
ad bonum. hoc dñł significare uolebat.
qui qͣuis hab̾et magnã potestatem. praiꝰ
tam̃ elegit ꝯm̃dare humilitatem. hoc & in
ulla ꝯuttui similituoine satis eiudent̃ osten¬
dit ubi misit ad inititatol & nolueit ueni¬

Expanded text:
complereges terrae, omnes gentes seruient illi, quod utique quanto magis impletur, tanto maiore utitur ecclesia potestate, ut non solum inuitet, sed etiam cogat ad bonum. hoc tunc dominus significare uolebat, qui quamuis haberet magnam potestatem, prius tamen elegit commendare humilitatem. hoc et in illa conuiuii similitudine satis euidenter ostendit, ubi misit ad inuitatos et ueni
Abbreviated transcription (Latin):
tum. nec etate. nec scĩa nec utde m̃itił posse
ꝑotici. ad hoc tmmͦ inqiietare eccłiam uo¬
lunt. ut sͥ de his qtie ex ip̃a p̃sumpta sunt
impuntcatem futuitus ꝓmittat ep̃s. &. fiat
rapine secͣitas. ep̃atul am̃bitio. hoc eciam uos
duximꝰ commouendos ut decretum in elpidi¬
unĩ diaconem factum &e suibscͥptam ab omin¬
bus quos tr̃a relatio designauit ad noi cump̃¬
dicti isitatoris epła & etim eodem diacono
mattiretił deo ꝓpitiante ꝑduc̾e. &. post parica.
Cum huc filiꝰ nũ. itir magnilicꝰ leo p̃tor ueniss
dubitare ommino ñ posstimꝰ idctrco sic̃ dictam
ẽ elpidium diaconem ad nos facite ꝓperare:
nec ex pectetił tilt̾itił. ut ammonitio ad eum
dilectionem p̃sentitusione sp̃ialit̃ anmonemꝰ.¬

Expanded text:
nec vitae meritis posse perduci, ad hoc tantummodo inquietare Ecclesiam volunt, ut sibi de his, quae ex ipsa praesumpta sunt, impunitatem futurus promittat episcopus, et fiat rapinae securitas, episcopatus ambitio; hoc etiam vos duximus commonendos, ut decretum in Elpidium diaconum factum, et subscriptum ab omnibus, quos vestra relatio designavit, ad nos cum praedicti visitatoris epistola, et cum eodem diacono maturetis, Deo propitiante, perducere. Et post pauca. Cum igitur huc filius noster madubitare omnino non possumus, idcirco, sicut dictum est, Elpidium diaconum ad nos facite properare, nec exspectetis ulterius, ut admonitio ad eum dilectionem in praesenti jussione specialiter admonem
Abbreviated transcription (Latin):
m .ii. legit᷑. Puil rectionem i indempnitate
ecclie licet electo turamonti p̃stane
orcatotis arelatensis ep̃s. narbonenfis
eccłie fuffraganeus romam consecran¬
pe archiep̃s eum consecrare nolebat. q̃m pꝰ
electionem stiam ꝓpter bona eccłie consentiã¬
da canonicis turauuit. Consecrattis itaq est
a dño pp. urbano purgatus añ hitimodi iti¬
ram̃to. Deturam̃to qd canonicis nr̃e eccłie
feci post electionem. ntillam conuentionem

Expanded text:
ndemnitate ecclesiae licet electo juramentum praestare. Artaldus Arelatensis episcopus, Narbonensis ecclesiae suffraganeus. Romam consecranpe archiepiscopus eum consecrare nolebat, quoniam post electionem suam propter bona ecclesiae conservanda canonicis juravit. Consecratus itaque est a Domino papa Urbano, ante purgatus hujusmodi juramento: « De juramento, quod canonicis nostrae ecclesiae feci post electionem, nullam conventionem
Abbreviated transcription (Latin):
uochias non sacerdotalit̾ s crudeliter
Deseuire. & dum scͥptum sit forma estote
semul excepto qd tiecerum constitutiones
hoc ẽ nec inangaiuis pb̃ri. auit diacones
ne aliquib fatigent᷑ indictionib. ne tude¬
amͣ in eccłia dei exauctores potiusqͣm ponti¬
ficeł dei nominati. hiiuͦ cłici tam locales
qͣm diocefiam. qui se ab ep̃o gratiari cogno¬
uentnt. querelas suas ad metropolteantĩ
oeferre. non differant & mecͦpolteantilñ
moret᷑ htuꝰmodi p̃sumptionem auercere.

Expanded text:
uas non sacerdotaliter, sed crudeliter desaevire; et, dum scriptum sit: Forma estote semus, excepto quod veterum constitutiones Hoc est, neque in angariis presbyteros aut diaconos, neque in aliquibus fatigent indictionibus, ne videantur in Ecclesia Dei exactores potius quam Dei pontifices nominari. Hi vero clerici, tam locales quam dioecesani, qui se ab episcopo gravari cognoverint, querelas suas ad metropolitanum deferre non differant: qui metropolitanus non moretur ejusmodi praesumptiones coercere.
Abbreviated transcription (Latin):
Uatiendutm sane ẽ. ne cum exigant.¬
ip̃i ꝑ parrochias stias ꝑagrant. q̃ndã ñ
lolum erga stibiectos s erga socios ctramnidẽ
exerceant neq qd̃ ablit cum caritate. s cũ
quadam iactantie demerteate nec cum gra¬
tiai actione. s cum tudiciaria inuentione
stipendia ab hił exigant obsertandum oi
nib etiam insqtarendis reb em̃datione dig¬
mił. in p̃dicatione d̃i u̾bi. in lucł antinaꝵ potiꝰ

Expanded text:
endum sane est, ne cum episcopi parochias suas peragrant, quamdam non solum erga subditos, sed erga socios tyrannidem exerceant: nec quod absit non cum charitate, sed cum quadam jactantiae temeritate: nec cum gratiarum actione, sed cum quadam judiciaria invectione stipendia ab eis nibus, in inquirendis rebus emendatione dignis, in praedicatione verbi Dei, in lucris animarum potius
Abbreviated transcription (Latin):
Uathedraticum etiam non ampliꝰ qͣm
uetusti moril ẽe constit̾it ab eiꝰ loci
pb̃̾do nouus exigendum. & de hił que
die dedicationis fũtt offerentis deuoti¬
one collata: consuettroinem que gu̾alit̃
omnib eccłiis p̃scripta est: seruabis:

Expanded text:
athedraticum etiam non amplius quam vetusti moris esse constiterit, ab ejus loci presbytero noveris exigendum, et de his quae die dedicationis fuerint offerentium devotione collata, consuetudinem, quae generaliter omnibus ecclesiis est praescripta servabis
Abbreviated transcription (Latin):
riplebisq consensir: metͦpolitantis
piscopus ad tuam frat̾nitatem referat.
Qd̾ꝙ in ꝓuintia bñplacuit scire tefaciat.
ut ordinem tite celebranditm tua qͦ con¬
firmet auctoritas. que rectis dispositio¬
nib nncħ more aut difficultatis debebit
afferre. ne gregib dñi dudesit cura pasto¬

Expanded text:
ri plebisque consensu metropolitanus episcopus ad fraternitatem tuam referat, quodque in provincia bene placuit scire te faciat, ut ordinationem rite celebrandam tua quoque confirmet auctoritas, quae rectis dispositionibus nihil morae aut difficultatis debebit afferre, ne gregibus Domini diu desit cura pasto
Abbreviated transcription (Latin):
piscopus non est ordinandꝰ sine con¬
cui meliꝰ erit. siex omni ꝓuintia congre¬
gent᷑ ep̃i. Quod si fieri non pot̃. hii qui
ad ẽẽ non possunt. ꝓpͥis litt̾is consensrĩ
sittim de tp̃o designent. & tunc demum
ꝑ litt̾as consensum sententia consona or¬
dmet᷑. Quod si alit̾ qm statuttim ẽ fiat: ncħ̃
ualere huiꝰmodi ordinationem. Si tiero etiã
scdm̃ diffinitas regulas ordinatio celebret᷑.
contradicant autem aliqui ꝓpter ꝓpͥas
& domesticas simultates: his comtemptiᷤ
sententia de eo obtineat płimorum ¶ Si
nec etiam inet᷑politano absq eiꝰ conscientia

Expanded text:
piscopus non est ordinandus praeter concui melius erit si ex omni provincia congregentur episcopi. Quod si fieri non potest, hi qui adesse non possunt, propriis litteris consensum suum de ipso designent. Etper literas consensum sententia consona ornetur. Quod si aliter, quam statutum est, fiat, nihil valere hujusmodi ordinationem. § 1. Si vero etiam secundum definitas regulas ordinatio celebretur, contradicant autem aliqui propter proprias et domesticas simultates, his contemptis sententia de eo obtineat plurimorum. Grnec etiam a metropolitano absque ejus conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
.x. inuenit᷑. Im ip̃is autẽ conciliis & pbros
&e diacones p̃sentes ẽẽ oporcet. & om̃s qͦo¬
quot se lesos existimant & synodicam expe-¬
ctare sententiam. nec liceat aliguib aptid
semetipsos concilia sine metͦ politanorum
ep̃oꝵ conscientia face. quib de omnib cau¬

Expanded text:
ipsis autem conciliis et presbyteros et diaconos praesentes esse oportet, et omnes quotquot se laesos existimant, et synodicam exspectare sententiam, nec liceat aliquibus apud semetipsos concilia sine metropolitanorum episcoporum conscientia facere, quibus de omnibus cau
Abbreviated transcription (Latin):
sollempne deo possit offerti ieunitĩ. Sed̾m¬
uͦ agat᷑ circa tempꝰ autumpm.tem ex¬
concilio antiocheno. Ad morum correctionem
& controũsiarum dissolutionem bis in anno¬
troũsias dissoluendas. suffice uistim ẽ bis in
anno ꝑsingłas ꝓuuntias episcopoꝵ conciltũ
pleat᷑ Ainmoneant autem comꝑuintia¬
les ep̃os hi qui in ampliorib .i. qui mine

Expanded text:
solenne Deo possit offerri; secundum vero agatur circa tempora adtumni. C. IV. Ad morum correctionem et controversiarum dissolutionem bis in anntroversias dissolvendas, sufficere visum est bis in anno per singulas provincias episcoporum concilium pleatur; admoneant autem comprovinciales episcopos hi qui in amplioribus, id 48 e
Abbreviated transcription (Latin):
on oportet conuocatos ep̃ol ad sy¬
nodum contempñe s adire deb̃e
&e aut docẽ aut doceri que sc̃ ad eccłie
cet̾orumq cortectionem utilia. Quod sicon-¬
tempserant seipsol uident᷑ accusare. nisi for
uocati uemre contempnunt.

Expanded text:
Non oportet vocatos episcopos ad synodum contemnere, sed adire debere, et aut docere, aut doceri, quae sunt ad ecclesiae ceterorumque correctionem utilia; quod si contemserint, se ipsos videntur accusare, nisi fortvocati venire contemnunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ huiꝰ rei negotio uoticie tue patefacto
reuentiatua qiͣ rectituois telo flagͣns
p̃fatum hominẽ a sua comuge iudica¬
uit ẽẽ seꝑandum. Quod fieri nullatenꝰ
debet dicende scͥptura. Qd̾ d̃s comiuux̃
iam olim legittine sociate. imꝑnne qͣm¬
omi uixerit iudicamꝰ manẽ coninuctũ.
nec õb hoc contra p̃fatas auctoritates
diuinas: aliqͣtenꝰ seꝑari dẽbere.

Expanded text:
pro hujus rei negotio notitiae tuae patefacto reverentia tua, quasi rectitudinis zelo flagrans, praefatum hominem a sua conjuge judicaverit separandum. Quod fieri nullatenus debet, dicente scriptura, a Domino jam olim legitime sociata impune, quandiu vixerint, judicamus manere conjunctum, nec ob hoc contra praefatas auctoritates divinas aliquatenus separari debere.
Abbreviated transcription (Latin):
lericum qui pagantim occiderat non
oportet ad graditm maiorem ꝓuiebi qͥ
carere debet etiam acquisito. homicida enĩ ÷
llam cum discreti sunt milites scl̃i amilitib
eccłie: non conuenit militib eccłie militare
scło. ꝑ quod ad effusionem sanguinis necesse
iepiscopus atit pb̃r. atit diacontil capi¬
tale crrimen commisenit: aut cartam
talsauerit. aut falsum restimontum dixent
ab osficn honore depositus inmonastĩo de¬
truoat᷑ & ibi qͣm d̃tu uixerit laicam tm̃ mͦ

Expanded text:
lericum, qui paganum occiderit, non oportet ad gradum majorem provehi, qui carere etiam debet acquisitio, homicida enim est. Nam cum discreti sint milites saeculi a militibus Ecclesiae, non convenit militibus Ecclesiae militare saeculo, per quod ad effusionem sanguinis necesse episcopus, presbyter, aut diaconus capitale crimen commiserit, aut chartam falsaverit, aut falsum testimonium dixerit, ab officii honore depositus in monasterium retrudatur, et ibi quamdiu vixerit laicam tantummodo
Abbreviated transcription (Latin):
igtus induiam aut ab alio relictam dux̾it
Dñ admnictat᷑ ad cleitum qui scibrepserit
deitiat᷑ Similit̾. si homicidii aut facto. aut
p̃cepto. atit conçilio. aut defensione post bap¬
tismũ consctus fui̾t. & ꝑ aliqͣm sub reptionem
ad clĩcatum uen̾io: deitiat᷑ & infine tute fue
communionem accipiat. ¶ Scontra exem
płis & auctoritatib ꝓbat᷑ eos post actam pe¬
uitentiam in ꝓpͥos gradus licite posse. admini¬
murmurauerat acta penitentia mundata¬

Expanded text:
is viduam aut ab alio dimissam duxerit, non admittatur ad clericatum; quod si obrepserit dejiciatur. Similiter si homicidii, aut facto, aut praecepto, aut consilio, aut assensione post baptismum conscius fuerit, et per aliquam subreptionem ad clericatum venerit, dejiciatur, et in finem vitae suae cplis et auctoritatibus probatur, post actam poenitentiam proprios gradus licite posse adminimurmuraverat, acta poenitentia a
Abbreviated transcription (Latin):
tutum ÷. sos qui rapuerint puellas fub
nomine simul habitandi & .ẽ. ut lupͣ.¬
ib ũbuͤ dat᷑ intelligi. qualit̃ huius
nathemate feriunt᷑. & tuxta canonicã
auctoritatem ad contugia legittina rap¬
tam sͥ iure uendicare nullatenꝰ possunt.

Expanded text:
 est: Eos qui rapuerant puellas sub nomine simul cohabitandi cooperantibus verbis datur intelligi, qualiter hujus nathemate feriuntur, ut juxta canonicam auctoritatem ad conjugia legitima raptas sibi jure vendicare nulla
Abbreviated transcription (Latin):
purg¬
laui raptori. anteqͣm rapine ab oleaty n
donee ille raptor &. illa rapta iuire appel¬
lant᷑. Cetertum cium illã patͥe potestati
resticuta fiũt. & raptor sue rapine peni¬
tentiam egĩt. cum uoluntas parentum
utriꝰq inunũ conueiĩt. ñ ꝓhibent᷑ ad

Expanded text:
purglari raptori, antequam vitium rapine aboleatur, donec ille raptor et illa rapta iure appellatur. Ceterum cum illa patrie potestati restituta fuerit et raptor sue rapine penitentiam egerit, cum voluntas parentum utriusque in unum convenerit, non prohibentur ad
Abbreviated transcription (Latin):
ro ñ est passus uti corona. Fuigiun uͦ can¬
dido nitore splenoioam resurrectionẽ
dñcam designans. eiris sacratissimo ũti¬
ci manib nr̃as imposuimꝰ. Et tenentes
frenum equi ipsiꝰ ꝓreũentia beati petͥ
stratoriᷤ officiũ illi exhibumꝰ. Statuen¬
tes eodem frigio onmes eiꝰ successores sin¬
głarit̃ uti in ꝓcessionib ad mutationẽ
imꝑii mã. Uñ ut pontificalis apex ñ ui¬
lescat s magis qm imꝑii t̃reni dignital
glã &e potentia decoret᷑. Ecce tam palatiũ
nr̃m qͣm romanã uibem. & om̃s italie
fiue occrdentaliũ regionũ ꝑuintias. loca
ciuitates. beatissimo pontifici & ĩimũ¬
&e ab eo & successorib ꝑ pͣgniaticam con¬

Expanded text:
ro non est passus uti corona. Phrygium vero candido nitore splendidum resurrectionem Dominicam designans, ejus sacratissimo vertici manu nostra imposuimus, et tenentes frenum ipsius pro reverentia beati Petri, stratoris officium illi exhibuimus, statuentes eodem phrygio omnes successores ejus singulariter in processionibus uti ad imitationem m. Unde ut pontificalis apex non vilescat, sedmagis quam imperii terreni dignitas gloria et potentia decoretur, ecce tam palatium nostrum quamque Romanam urbem et omnes Italic sive occidentalium regionum provincias, loca, civitates beatissimo pontifici et univeret ab eo et a successoribus
Abbreviated transcription (Latin):
rentĩq cbronum. sedem sacratissimam
beati.p. gloriose ex altaui tͥbuentes ei po¬
testatem & głam & dignitatẽ atq ingo¬
rem &e honorificentiã imꝑialem atq
deceruentes sancimꝰ ut pͥncipattim teno¬
at. tam suꝑ .iiͦii. sedes alexartorinã. anti¬
ocheuam. lerosolunttanã. constantinopo¬
liaanam. qͣm etiã suꝑ om̃s untũso orbe
t̃rarum dei eccłias. & pontifex quiper
temꝑa tp̃i sacrosc̃̾e romane eccłie extitert
celsior & pͥnceps cunctis sacerdotib &
totius mundi existat. & etus tudicio qͦ
bilitatem ꝓcrrandam fĩnt disponant᷑.¬

Expanded text:
renum thronum, sedem sacratissimam beati Petri gloriose exaltari, tribuentes ei potestatem et gloriae dignitatem atque vigorem et honorificentiam imperialem: atque decernentes sancimus, ut pxandrinam, Antiochenam, Ierosolimitanam, Constantinopolitanam, quam etiam super omnes in universo orbe terrarum Dei ecclesias. Etiam pontifex, qui per tempora ipsius sacrosancte Romane ecclesie extiterit, celsior et princeps cunctis sacerdotibus et totius mundi existat, et eius iudicio, que bilitatem procurandam fuerint, disponant
Abbreviated transcription (Latin):
cumdare assolet collum. Uentum etiã cla¬
itoem purpuream atq tunicã coccine¬
am. &. omnia imꝑialia in dum̃ta. seu &
dignteatem imꝑialium p̃sioentium eqiti¬
trm conferentes ei &e. imꝑialia sceptra
simulq cunctasigna atꝙ banna. &. diũ¬

Expanded text:
cumdare assolet collum; verum etiam et chlamydem purpuream, atque tun cam coccineam, et omnia imperialia indumenta, sed et dignitatem imperialium praesidentium equitum, conferentes ei etiam imperialia sceptra, simulque cuncta signa atque banda, eti
Abbreviated transcription (Latin):
is etiam drũsi ordinis reuentissimil cli¬
cis scẽ romane ecclie scd̃m m̃tib illud itil¬
men singłis potentie. & p̃cellentie habe
cetis dignitatib imꝑialib eos ꝓmulgamꝰ
decorami. & sic̃ imꝑialib exstat᷑ decorata
militia. ⁊ta cleutim sc̃e romane eccłie ad or¬
nari decerntinꝰ. & quẽadmodũ imꝑialis
potentia oitĩsis officiis cubicuilauiorum
nempe & ostiatioꝵ atq omitt̃i concubl¬
tortim mramat᷑. Ita & scãm romanã eccłiã
decorari uolumꝰ. &. tit amplissime pontili¬
equos equitent. & sic̃ nuĩ senatus calciam̃¬
tuł utit᷑ cum ioonib .i. candido linceami¬

Expanded text:
ordinis, reverendissimis clericis sancte Romane ecclesie servientibus, illud culmen singularis potentie et precellentie haberceteris dignitatibus imperialibus eos promulgavimus decorari. Et sicut imperialis extat decorata militia, ita clerum sancte Romane ecclesie adornari decrevimus. Et quemadmodum imperialis potentia diversis officiis, cubiculariorum nempe et hostiariorum atque omnium concubitorum ornatur, ita et sanctam Romanam Ecclesiam decorari volumus. Et ut amplissime pontifiequos equitent. Et sic noster senatus calceamentis utitur cum udonibus, id est candido linteami
Abbreviated transcription (Latin):
Uonstantinꝰ impator quto die siadar¬
disinanł p̾uilegtum romane eclta
pontilici contulio ut in toto orbe roma¬
no sacer dotes ita hunc caput hãnt. siẽ
tudices regem. De eodem
Neo pͥsulegio ita int̾ cet̾a legit᷑. Utile m¬
dicamꝰ una cum omnib satrapis m̃tił &.
unit̃so senatti. obtimatib etiã &e cũ cun

Expanded text:
onstantinus imperator quarta die sui baptismi privilegium Romanae ecclesiae Pontifici contulit, ut in toto orbe Romano sacerdotes ita hunc caput habeant, sicut judices regem. In eo vilegio ita inter cetera legitur: « Utile judicavimus una cum omnibus satrapis nostris et universo senatu optimatibusque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ alia diuina decrera statinmꝰ & confir¬
maniꝰ usq infinem mundi illibata & in¬
concussa ꝑmianẽ decreuimꝰ. Uñ coram dõ
iuuo qui nos regnare p̃cepit. & coram tei¬
trapas etiã. amplissimũq senatũ. & uni¬
ũsum ppłm in toto orbe t̃rarum. Nunc
&e in posterũ nilli eorũ quocũq mͦ licere
hec aut confring̃e uł in quoqͣm conuelli.
Siquis autẽ qd̃ ñ credimꝰ in hoc tem̃ator¬
aut contemptor ex titerit. et̃inꝰ condẽp¬
nationib subiaceat innodatus. &. sc̃õs
ininferno inferiori concrematꝰ eum di¬
abolo. & omnib deficiat impiis. huiꝰ uͦ

Expanded text:
per alia divalia decreta statuimus atque confirmavimus, usque in finem mundi illibata et inconcussa permanere decernimus. Unde coram Deo vivo, qui nos regnare praecepit, et coram tertrapas etiam, amplissimum senatum, et universum populum in toto orbe terrarum nunc et in posterum nulli eorum quoquo modo licere hec aut confringere vel in quoquam convelli. Si quis autem, quod non credimus, in hoc temaut contemptor exstiterit, aeternis condemnationibus subjaceat innodatus, et sanctosin inferno inferiori concrematus cum dyabolo et omnibus deficiat impiis. Huius vero
Abbreviated transcription (Latin):
nqͣm depontificib młi eccłiam
gtim de talib ferre sententiã absꝙ ecclẽ
principalit̃ constitutis pontilicib oble¬
qui solere pͥncipes xp̃ianoł decretil eccłie.
ñ fuã p̃ponere potestatem. Episcopis capd̃
sub dere pͥncipem solitum. ñ de eoꝵ capi¬
tib udicare. Item Constantinuł imꝑa

Expanded text:
iam gum de talibus ferre sententiam absque Ecclesiae principaliter constitutis pontificibus. Obsequi solere principes christianos decretis Ecclesiae, non suam praeponere potestatem: episcopis caput subdere principem solitum, non de eorum capitibus judicare. Unde constat quia
Abbreviated transcription (Latin):
li ꝓ contintiatiõe lumitnarioꝵ. possessio
sacrã. tam in oriente qͣm in occidente. tił.
etiã a septemtͥonali uł mertoiana plaga
uideł intudea. gcia. asia. tracia. africa.
& italia. tił diũ̃sis inscilil nr̃a largitate
eis concessimꝰ ea rõne ꝓus. ut ꝑ mantis¬

Expanded text:
sessionionem sacram tam in oriente quam in occidente quam etiam a septentrione et meridionali plaga, videlicet in Iudea, Grecia, Asia, Trachia, Africa et Italia vel diversis insulis, nostra largitate eis concessimus, ea prorsus rati
Abbreviated transcription (Latin):
si concilio. Ultra tres menses non differat᷑
politanorum sic̃ ad nos ꝑ latum est
negligunt g̃ges sibi creditos. &. differtnt or¬
do infra tres menses fiera ordmationes e¬
piscoporum. nͥ forte inexcusabilil necessital

Expanded text:
 C. II. Ultra tres menses non differaturuidam metropolitanorum, sicut ad nos perlatum est, negligunt creditos sibi greges, et differunt ordo intra tres menses fieri ordinationes episcoporum, nisi forte inexcusabilis necessitas
Abbreviated transcription (Latin):
os sc̃oꝵ p̃decessorum nr̃oꝵ statutate¬
nentes eoł qui ex comntuncatis fide¬
litate. aut iuram̃to astrictilt̃. apłica ati¬
ctontate a sacram̃to absoluimꝰ & ne sͥ fi¬
delitatem obsertient. modaᷤ omnib ꝓ hi¬

Expanded text:
 praedecessorum nostrorum statuta tenentes, eos qui excommunicatis fidelitate aut sacramento constricti sunt, apostolica auctoritate a sacramentis absolvimus, et ne sibi fidelitatem observent, omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
msi tiocatus ab eo cuiꝰ iuius eẽ cognoscit᷑.
ut quicqͣm ibi disponat. uł ordinet aut
iudicet. si futi gradus honore potiri tolut̃t
Sin autẽ alit̾ p̃sumpserit dampnabit᷑.
&e ñ solum ille: s cooꝑanteł & consentien¬
tes ei. qi sicut ordinãtio. ita etiam tudicatio
& alienauum rentũ dispositio ꝓhibetͣ lã

Expanded text:
nisi vocatus ab eo cujus juris esse dignoscitur, ut quidquam ibi disponat vel ordinet, aut judicet, si sui gradus honore potiri voluerit. Sin aliter praesumpserit damnabitur, et non solum ille, sed et cooperantes, et consentientes illi, quia sicut ordinatio, ita ejus eis et judicatio, et aliarum rerum disp
Abbreviated transcription (Latin):
brũ plebi furnensi consistentib salu¬
demi I am pͥdem concilio ep̃oꝵ stattitam
ẽ nequi declicil .ce. di ministiis tuitorem
&. ꝓcuratorem testamento suo nominatũt.
cłicor ministĩo constitti. non nͥ altari &e
sacłicis deseruire & p̃cibtis atq oratio¬
nibuacare debeat. Scͥptum: eutm lle¬
or salubrit᷑ ꝓuidentes cenfuer̃c. nequil
dredens ad tatelam uł curam clĩcum no¬
minaret. Ae siqtus hoc fecisset ñ offertet᷑

Expanded text:
 salutem. Jampridem concilio episcoporum statutum est ne quis de clericis et Dei ministris tutorem vel curatorem testamento suo nominaverit clerico ministerio constituti, nonnisi altari et sacrificiis deservire, et precibus atque orationibuet salubriter providentes, censuerunt ne quis excedens, ad tutelam vel curam clericum nominaret, ac
Abbreviated transcription (Latin):
iins iactantia & ornacura debet¬
corꝑalis aliena÷ a sacrato ordine. sos
stibtis omano emendari oportet. Qd̾ si m
solutm imagmarial scͥpturas abbominati
lunt. s etiam onnẽ reuẽntiam rep alerunt
eoł qui resigiose ac pie tuuunt offendentes.¬

Expanded text:
is jactantia et ornatura corporalis aliena est a sacrato ordine. Eos stibus ornant, emendari oportet. Quod si in solum imaginarias picturas abominati sunt, sed et omnem reverentiam repulerunt, eo
Abbreviated transcription (Latin):
atit eorum negotiis. soln᷑ qui ausifuñt
post ordinationem huiꝰ magne e untũla¬
lil s̾y nodi agere que ꝓhibitasumnt stattuit
bet. ita nec una eccłia inten plures dundi¬
non ualet. Uñ inrenensi cõncilio legit᷑.¬

Expanded text:
aut eorum negotiis. Eos vero, qui ausi fuerint post ordinationem hujus magnae et universalis synodi agere quae prohibita sunt, statuit bet, ita nec una ecclesia inter plures dividi valet. Unde in Remensi Concilio legit
Abbreviated transcription (Latin):
utant᷑ uiłi ut condecet tumca sacerdo¬
tali. S neq dum ambulaũint inciuitate
aut inurã. aut inplateis. sine oꝑim̃to p̃su¬
mant ambulare. p̃ter qͣm su untinere lon¬
go ambuilauerint qr sicut mulien orans
inecełiił ñ uelato capite deuirpat caput batĩ
tuxta apłicam uocem ⁊ta sacerdolstne oꝑuñ¬
to de tũrpat sacerdotium fitum. Qd̾ si cem̃e
p̃sumpserit contra statuta agete: cõinuniõe
priuet᷑ donec que statuta sunt ad implere

Expanded text:
utantur, nisi, ut condecet, tunica sacerdotali; sed neque dum ambulaverint in civitate, aut in via, aut in plateis, sine operimento praesumant ambulare, praeter si in itinere longo ambulaverint, quia sicut mulier orans in ecclesiis non velato capite deturpat caput suum , juxta apostolicam vocem; ita sacerdos sine operimento deturpat sacerdotium suum. Nam, si temere praesumpserit contra statuta agere, communione privetur, donec quae statuta sunt adimplere
Abbreviated transcription (Latin):
uir citm mediocri aut iłi ueste conũłabat᷑.
Ourue quippe qd ñ ꝓpt̾ necessitatem suam
s iptet uenistatem accipit᷑ elationis habet
calumpniam. quemadmodum magnꝰ ait
basilĩ. S neꝙ ex sericuꝰ texturaᷤᷤ uestem ꝯuis
uariatam induebat neq apponebant ua¬
rioꝵ coloꝵ oram̃ta infitmmntate uestim̃¬
torum Audierant entm quia qui mollib
inclero. uestimentum in deceniᷤ habeat
siue inciuitate degeniꝰ siue mitie ambu¬
lanł. s stolił utat᷑: quie concesse sunt dĩcis.¬

Expanded text:
ili veste conversabatur. Omne quippe quod non propter necessitatem suam, sed propter venustatem accipitur, elationis habet calumniam, quemadmodum magnus ait Basilius. Sed neque ex sericis texturis vestem quis variatam induebat, neque apponebant variorum colorum ornamenta in summitatibus vestimentorum: audierant enim in clero, vestimentum indecens habeat, sive in civitate degens sive in itinere ambulans, sed stolis utatur, quae concessae sunt cleri
Abbreviated transcription (Latin):
in habitu corporis. deo & hominib plac̃ẽ
studeant & nec insipfliutate scissure atte
colore uestium. nec in tonficra intuentiũ
quoꝵ forma & exeemplum ẽẽ debent. osseu¬
nolũint eccłiasticis careant bñficiis ¶Q

Expanded text:
in habitu corporis, Deo et hominibus placere studeant, et nec in superfluitate, scissura, aut colore vestium, nec in tonsura intuentium quorum forma et exemplum esse debent offennoluerint, ecclesiasticis careant beneficiis. Q
Abbreviated transcription (Latin):
Wedo plac̾e̾ suggestionem meam sc̾ita¬
ti nr̃e. & displic̾e uobis ut qui serui¬
unt dõ. &. ad nexist̃ clero. accedant ad a¬
ctiones. seu ad miistrationes. seu ad ꝓcri¬
stacuta sunt que dicunt nemo nilitanl des
tmplieat re negotis sełarib ẜ iñ aut cdicistĩ
sine actionib domoꝵ ant actores fine officio

Expanded text:
edo placere suggestionem meam sanctitati vestrae, et displicere vobis, ut qui serviunt Deo, et annexi sunt clero, accedant ad actiones, seu administrationes vel procustatuta sunt, quae dicunt: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus. Proinde aut clerici sint sine actionibus domorum, aut actores sine officio
Abbreviated transcription (Latin):
det ut exquirat quo unaqueq basilica¬
iureparatione scu indigeat. Quod sup̃e
atit langtiore decentus aut aliil occu
tat. qui ce. redditus basilicanum &e repa
cis suis exquirere debeant & quid eoł
docere. inconcilio bracarensi .i. sic statu¬
ep̃i & ꝑ dioceses ambulantes. pͥmum
discutiant clĩcos. quomͦ ordinem baptismi
teneant. uł missauum. & qualit̃ quecum¬
q officia in eccłia teneaut. & sirẽcte quidẽ
inuenerint. deo gr̃as agant. sin autem
mintinẽ: docere dẽbent ignaros. & hoc mo¬
dis omnib p̃ciꝑe sic̾ antiqiti canones tu¬
bent. ut ante dieł .xx. baptisim. ad purga¬
tionem exorcisini catectinti currant. in¬
quib .xx. dieb omnino catecumini stm¬
bolum. qd̾ ẽ credo in d̾m patrem ommpo¬
tentem sp̃alit̃ doceant᷑. Post qͣm hec erga
stioł clicoł disctisserant uł docuerint e¬
piscopi: alia die contiocata plebe ip̃iꝰ ec
dĩe doceant illol ut errores fugiant ydo
cata mortisera. &e qd nolunt sͥ fieni alt̾i

Expanded text:
et, ut exquirat quo unaquaeque basilireparatione sui indigeat. Quod si ipse aut languore detentus aut aliis occuptat, qui reditus basilicarum, et repacis suis exquirere debeant, et quid eos docere, in Concilio Bracarensi II. cap. 1. sic statuet dioeceses ambulantes primum discutiant clericos, quomodo ordinem baptismi teneant vel missarum, 34 et qualiter quaecunque officia in Ecclesia peragant. Et si recte quidem invenerint, Deo gratias, sin autem minime, docere debent ignaros. Et hoc modis omnibus praecipite sicut antiqui canones jubent, ut ante dies viginti baptismi ad purgationem exorcismi conquibus viginti diebus omnino catechumeni symbolum quod est: Credo in Deum Patrem omnipotentem, specialiter doceantur. Postquam ergo haec suos clericos discusserint vel docuerint epclesiae, doceant illos, ut errores fugiant idolcata mortifera, et quod nolunt sibi fieri alteri
Abbreviated transcription (Latin):
pontiłici. aute liganoi aite soluenoi normã
eis traoroit s successori stio elem̃ti. qui ledẽ
apłicam posteum. & pocestatem pontifica¬
lem tradente libi beato petro denere ꝓmũit.
linus nͦ & cletus mministrabant ext̾iora. pͥn¬
ceps autem apłorum petuus. ũbo & or̃oni
fibi consgtuere non licet
piscopo non licere decerminꝰ ꝓse alt̾m¬
sibi successorem constituere. licet ad exi¬
tumutre ꝑuemat. qd̃ sitale aliquid factũ
obitum quiescentis: potestatem hñt eum
ex concilio martur. ppͣ. Sedem
piscopo ñ liceat ante finem uite aliũ
in loco suo constituiere successorem.
Siquil atitem hoc usur pare temptatũt:
talis constitutio irritã erit. Non gͦ aliter
sieri oportet nisi cum concilio. & tudica¬
tu ep̃oꝵ. qui post exitum p̃decessoris po¬
testatem hñt dignum eligere. Item hy¬

Expanded text:
ificii ligandi vel solvendi normam eis tradidit, sed successori suo Clementi, qui sedem apostolicam post eum et potestatem pontificalem tradente sibi beato Petro tenere promeruit; Linus et Cletus ministrabant exteriora, princeps autem apostolorum Petrus verbo et orationi sibi constituere non licet. Episcopo non licere pro se alterum successorem sibi constituere, licet ad exitum vitae perveniat. Quod si tale aliquid factum obitum quiescentis potestatem habent, eum, ex Concilio Martini Papae, c. 8. Episcopo non liceat ante finem vitae alium in loco suo constituere successorem. Si quis autem hoc usurpare tentaverit, talis constitutio irrita erit. Non ergo aliter fieri oportet, nisi cum consilio et judicatu episcoporum, qui post exitum praedecessoris potestatem habent dignum eligere. C.
Abbreviated transcription (Latin):
filios hĩe. ñ possẽt: ex ancilla filios sͥ sus¬
citauit. nec solum ꝓpt̃ stĩlitatem: uerũ
etiã ꝓpt̃ fecuioitatem cessantẽ legit᷑ in¬
trasse ad ancillam lie. & ex ea filios genti¬
isse. Ex qtrib omnib colligit᷑ ꝓpt̾ stilita¬
tem uxoris fue ex ancilla siue ex qͣlibet
alia licite filios queui. Qo̾ uͦ contra

Expanded text:
n posset, ex ancilla ejus filios sibi suscitavit, nec solum propter sterilitatem, verum etiam propter foecunditatem cessantem legitur intrasse ad ancillam Liae, et ex ea genuisse filios. Ex quibus omnibus colligitur, propter sterilitatem uxoris sive ex ancilla sive ex qualibet alia licite filios quaeri; alioquin a
Abbreviated transcription (Latin):
puelle eccłie ur̃e famulũ autim
uͦ eiꝰ libis ortum constat ẽẽ natałib. &
ĩo ai magu electionem de coniuncti¬
rere: liceat: exemplo ꝓbat᷑ ab rahe qui
ꝓpt̃ stĩlitatem uxoris sue saral ing̾ssꝰ

Expanded text:
puellae ecclesiae nostrae famulam, avum vero ejus liberis ortum constat esse natalibus, et ideo avi magis electionem de conjunctirere alicui liceat, exemplo probatur Abrahae, qui propter sterilitatem uxoris suae Sarae ing
Abbreviated transcription (Latin):
renuit quesitus refugit sacͥs altanib¬
ẽ ad mouenõ: sic qui ultro ambie. uł ii¬
portmum se ingeuit ẽ ꝓculoubio repellẽ¬
dtis. Nam qiti sic itit᷑ ad altiora conscende.
quid altud agit inłi ut crescendo decrescat.
& ascendendo exterꝰ inteitiꝰ inꝓfundum
ordinandis siceritas urgeat. sit simplex &¬
sine tienalitate consensꝰ. pura p̃ferat᷑ electio.
ut ad suminũ sacerdotii ñ suffragio uendi¬
torum ꝓtiectts. s dei credat᷑ ẽe tudicio.
uł oroinato penitus ignorande. nec eomͦ ad

Expanded text:
renuit quesitus refugit sacris est altaribus ammouendus sic qui ultro ambit uel inportunum se ingerit procul dubio est repellendus. Nam qui sic nititur ad alciora conscendere qet ascendendo exterius interius in profundum ordinandis sinceritas vigeat, sit simplex sine venalitate consensus, pura praeferatur electio, ut ad summa sacerdotii non suffragio venditorum provectus, sed Dei credatur esse judicio. vel ordinato penitus ignorante, nec eo modo
Abbreviated transcription (Latin):
iguis fortititoinem latͦuis. uł pirate
eneruat & infirmos reddit ꝓdest
illis suia infirmitas. Debilitata emĩ mem¬
bra. quib prĩ ñ bñ utẽbant᷑ amalo oꝑe
cessabunt Item ambre. Qui a socus ñ

Expanded text:
uis fortitudinem latronis vel pirate enervat et infirmos reddit, prodest illis sua infirmitas. Debilitata enim membra, quibus prius non bene utebantur, a malo opere cessabunt. Item Ambrosius in
Abbreviated transcription (Latin):
uitio qͣm ille qui facit. Uñ sc̃s moyses hinc
puiꝰ orscis ÷. temptam̃ta imbecil fortitudi¬
nis llam cum utoisset ebueum ab egyptio
inturiam accipientem defendit. ita ut egyp¬
tum ꝓst̾neret atq in arena abscond̾ee. Salo¬
mon ꝙͦ ait. Eripe eum qui ductt᷑ ad mortem¬
ꝑictati fauet. qui eis obuiare cessat.

Expanded text:
nc prius orsus est tentamenta bellicae fortitudinis. Nam quum vidisset Hebraeum ab Aegyptio injuriam accipientem, defendit ita, ut Aegyptium prosterneret, atque in arena absconderet. Salomon quoque ait: Eripe eum qui ducitur ad mortempietati favet qui eis obviare cessat.