comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecte. scđm ea quȩ asemoribꝰ nr̃i accepimꝰ. pau¬
ca disserere. In eo quoq p̃ceptis tuis satisfacere
studebo: ut siqͥd forte ñ scd̃m typũ maioꝵ an¬
tiquissima constitutione fundatũ. s ꝓ arbitͥo
uniuscuiꝰq instituentis monasteriũ. uł diminu¬
tũ. uł additũ. mistis regionibꝰ comꝓbauero:
scđm eam quã uidimꝰ monasterioꝵ regulã. ꝑ

Expanded text:
perfectae, secundum ea quae a senioribus nostris accepimus, pauperfectae, secundum ea quae a senioribus nostris accepimus, pauca disserere. In eo quoque praeceptis tuis satisfacere studebo, ut si quid forte non secundum typum majorum antiquissima constitutione fundatum, sed pro arbitrio uniuscujusque instituentis monasterium, vel diminutum, vel additum in istis regionibus comprobavero; secundum eam quam vidimus monasterior
Abbreviated transcription (Latin):
et ea quȩ omĩmodis intacta relictasunt ab an¬
teriorib nrĩs. utpote qui audita potiꝰ quã ex¬
ꝑta describere temptauerunt: uelut rudi
monasterio. et ueritatẽ sitientib intimabo.
Nec plane mirabiliũ dei. signoꝵq narrationẽ
studebo contexere: quȩ quauis multa ꝑsenio¬
res nrõs et incredibilia ñ solũ audierimꝰ. ue¬
rũetiam sub obtutib nrĩs ꝑspexerimꝰ im¬
pleta÷ tam̃ his om̃ibꝰ p̃termissis quȩ legentibꝰ p̃¬
ter ammirationẽ. nichil ampliꝰ ad instructionẽ
ꝑfecte uitȩ conferunt: instituta eoꝵ tantũmͦ. ac
monastioꝵ regulas. maximeq pͥncipaliũ uiti¬
oꝵ. quȩ octo ab eis designant᷑. origines et causas
curationesq. scđm traditiones eoꝵ qͣntũ dño ad¬
uuante potuero. fideliter explicare contendam.
Propositũ siquidẽ mͥ ẽ: ñ de mirabilib dĩ. s de
correptione morũ nr̃oꝵ. et consummatione uitȩ¬

Expanded text:
et ea quae omnimodis intacta relicta sunt ab anet ea quae omnimodis intacta relicta sunt ab anterioribus nostris, utpote qui audita potius quam experta describere tentaverunt, velut rudi monasterio et veritatem sitientibus intimabo. Nec plane mirabilium Dei, signorumque narrationem studebo contexere: quae quamvis multa per seniores nostros et incredibilia non solum audierimus, verum etiam sub obtutibus nostris perspexerimus impleta: tamen his omnibus praetermissis, quae legentibus praeter admirationem nihil amplius ad instructionem perfectae uitae conferunt, instituta eorum tantummodo ac monasteriorum regulas maximeque Principalium uitiorum, quae octo ab eis designantur, origines et causas curationesque secundum traditiones eorum, quantum domino adiuuante potuero, fideliter explicare contendam. propositum siquidem mihi est non de mirabilibus dei, sed de correctione morum nostrorum et consummatione uit
Abbreviated transcription (Latin):
onib. ñ solũ facundo. uerũetiã diuinarũ scͥꝑ¬
turarũ destimoniis copioso sermone respon¬
dit: alius uͦ. ñ suo solũ elucubratos ingenio
edidit libros: uerũetiam greca lingua dige¬
stos. in latinũ uertic eloquiũ. Post quorum
tam exub̃antia eloquendiȩ flumina. possem
ñ immerito p̃sumptionis notari: si aliquid
stillicidi huiꝰ inferre temptassẽ: ñ meadhec
fidutia tuȩ scĩtatis animaret. et spõsio: quo
uł tͥhe nuge forent accepte qualescũq sint.
uł eas congregationi fr̃m in nouello tantũ
monasterio cõmorantiũ deputares. Qui siqͥd
a nob̃ minus forsitan caute platum fuerit: uł
pie relegant. uł morũ et cũ uenia indulgenti¬
ore sustentent: fidem potiꝰ mei sermonis. ꝙͣ
uenustatẽ eloquii requirentes. Quapt̃ bea¬
tissime papa.uncũ religionis et humilitatii
exemplar: tuis precib animatus. scdm uires
ingenii mei opus quod iniungis aggrediar.

Expanded text:
onibus non solum facundo, verum etiam divinarum Scrionibus non solum facundo, verum etiam divinarum Scripturarum testimoniis copioso sermone respondit; Alius vero non solum suo elucubratos ingenio edidit libros, verum etiam Graeca lingua digestos, in Latinum vertit eloquium: post quorum tam exuberantia eloquentiae flumina, possem non immerito praesumptionis notari, si aliquid stillicidii hujus inferre tentassem; nisi me ad haec fiducia tuae sanctitatis animaret, et sponsio, quod vel tibi hae nugae forent acceptae qualescumque sint; vel eas congregationi fratrum in novello tantum monasterio commorantium deputares. Qui si quid a nobis minus forsitan caute prolatum fuerit, et pie relegant, et cum venia indulgentiore sustentent, fidem potius mei sermonis, quam venustatem eloquii requirentes. Quapropter, beatissime papa, unicum religionis et humilitatis exemplar, tuis precibus animatus, secundum vires ingenii mei opus quod injungis aggrediar,
Abbreviated transcription (Latin):
possumꝰ ad integrum retinere. tot annors
circulis ab eoꝵ consortio. ⁊ imitatione conu̾sati¬
onis abstracti: p̃sertim cũ harũ rerũ ratio neqͣ¬
quã possit ociosa meditatione. doctrinaq uer¬
boꝵ. uł tradiuł intelligi. uł memoria contine
ri. Totũ nanq insola exꝑientia usuq consisti
Et qũeadmodũ tradi nͥ ab exꝑto ñ queunt:
ita nec ꝑcipi quidẽ. uł intelligi. nisi ab eo qͥea
paristudio. ac sudore app̃hendere elaboraue¬
rit possunt. Quȩ tam̃ si consultatione iug
spũaliũ uiroꝵ frequenter discussa ñ fuerint
et polita: cito mentis rursũ incuria dilabũ¬
nisci. imꝑitior sermo congrue ñ ualet explicar.
Huc accedit qđ suꝑhac re uiri uita nobiles. et
sermone scientiaq: p̃clari. multa iamopuscła
desudarunt: sc̃mbasilium et hieronimũdi¬
co. aliosq nonnullos. Quoꝵ anterior scisci¬
tantib fr̃ib suꝑ diuersis institutis uł questi¬

Expanded text:
possumus ad integrum retinere, tot annorum possumus ad integrum retinere, tot annorum circulis ab eorum consortio et imitatione conuersationis abstracti, praesertim cum harum rerum ratio nequaquam possit otiosa meditatione doctrinaque uerborum uel tradi ri: totum namque in sola experientia usque consistit. Et quemadmodum tradi nisi ab experto non queunt, ita nec percipi quidem vel intelligi, nisi ab eo qui ea pari studio ac sudore apprehendere elaboraverit, possunt: quae tamen si collatione jugi spiritalium virorum frequenter discussa non fuerint, et polita, cito rursum mentis incuria dilabunnisci, imperitior sermo congrue non valet explicare. Huc accedit, quod super hac re viri et vita nobiles, et sermone scientiaque praeclari, multa jam opuscula desudarunt, sanctum Basilium et Hieronymum dico, aliosque nonnullos, quorum anterior sciscitantibus fratribus super diversis institutis vel quaesti
Abbreviated transcription (Latin):
mone atq scientia. ut aliqͥd ad explementum
tui desiderii de inopia sensus mei conferam
poscis: p̃cipisq ut instituta monasterioꝵ.
quȩ ꝑegyptũ ac palestinã custodiri conspexi¬
mus. ita ut ibi nobis a patribꝰ tradita st̃. ꝙͣ¬
uis imꝑito digerãstilo: ñleporẽ sermonis in¬
quirens. in quo ipse adprime eseruditꝰ :⁊ sed
scõꝵ simplicẽ uitã. simplici sermone. fr̃ibꝰ in
nouello monasterio tuocupiens explanari.
Cui rei. quantũ me pius ardor desiderii tui
ꝓuocat obedire: tantũ multiplices estuũ mo¬
les uolentẽ obtemꝑare det̾rent. Primũ: qͥa
nec uidȩ meȩ ita equiꝑant merita: ut con¬
fidã me res tam arduas. tam obscuras.tam
scãs. digne posse animo ac mente comple¬
cti. Scdđo: qđ ea quȩ apueritia nr̃a int̾ eosdem
constituti. atq eoꝵ incitadi cotidianis adhor¬
tationib et exemplis. uł agere tẽptaumꝰ
didicimus. uł uisu ꝑcepimus. minime iam

Expanded text:
mone atque scientia, ut aliquid ad explementum mone atque scientia, ut aliquid ad explementum tui desiderii de inopia sensus mei conferam, poscis praecipisque ut instituta monasteriorum, quae per Aegyptum ac Palaestinam custodiri conspeximus, ita ut ibi nobis a patribus tradita sunt quamuis inperito digeram stilo, non leporem sermonis inquirens, in quo ipse adprime es eruditus, sed sanctorum simplicem uitam simplici sermone fratribus in nouello monasterio tuo cupiens explanari. cui rei quantum me pius ardor desiderii tui prouocat oboedire, tantum multiplices aestuum moles uolentem obtemperare deterrent. primum quia nec uitae meae ita aequiperant merita, ut confidam me res tam arduas, tam obscuras, tam sanctas digne posse animo ac mente conplecti. secundo quod ea, quae a pueritia nostra inter eosdem constituti atque ipsorum incitati cotidianis adhortationibus et exemplis uel agere temptauimus uel didicimus uel uisu percepimus, minime iam
Abbreviated transcription (Latin):
rationabile dõ templũ non lapidib insensibi
rale et corruptibile. s eternũ atq in expugna¬
bile ȩdificare disponens: uasa etiam p̃ciosissi¬
ma dño cupiens consecrare. ñ multi auri me¬
tallo argentiue conflata. quȩ post rex babylo¬
nius capta concubinarũ suarũ ac principũ
deputet uoluptati. s animabꝰ scĩs quȩ innocen¬
die. iusticiȩ. et castitatis integritate fulgentes.
regẽ xp̃m insemetipsis circumferant cõmoran¬
tem: egenũ me omĩq ex parte pauꝑrimũ. ad
cõmunionẽ tanti oꝑis dignaris adscisscere .
Inꝓuintia siqͥdẽ cenobioꝵ exꝑti orientaliũ.
maximeq egiptioꝵ. uolens instituta fundare:
cũ sis ipse cunctis untutibꝰ scientiaq ꝑfectus.
et uniuersis itarefertus diuitiis spiritalib.
ut ꝑfectionẽ querentib. satis abundeq non
modo tuus sermo. s etiam sola uita sufficiat
ad exemplũ: me quoq elingũe et pauꝑem ser¬

Expanded text:
rationabile deo templum non lapidibus insensibirationabile deo templum non lapidibus insensibirale et corruptibile, sed aeternum atque inexpugnabile aedificare disponens, uasa etiam pretiosissima domino cupiens consecrare non muto auri metallo argentin conflata, quae post rex Babylonius capta concubinarum suarum ac principum deputet uoluptati, sed animabus sanctis, quae innocentiae, iustitiae et castitatis integritate fulgentes regem Christum in semet ipsis circumferant commorantem, egenum me omnique ex parte pauperrimum ad communionem tanti operis dignaris accersire. in prouincia siquidem coenobiorum experti Orientalium maximeque Aegyptiorum uolens instituta fundari, cum sis ipse cunctis uirtutibus scientiaque perfectus et uniuersis ita refertus diuitiis spiritalibus, ut perfectionem quaerentibus satis abundeque non modo tuus sermo, sed etiam sola uita sufficiat ad exemplum, me quoque elinguem et pauperem ser
Abbreviated transcription (Latin):
strumentinarrat hystoria.
sapientissimũ salomonẽ pꝰ
cceptã diuinitus sapienti¬
am prudentiãq multa̾ nimis. et latitudinẽ cor¬
dis quasi arenã maris innumerabilẽ : itaut dñi
testimonio nullus eisimilis retroactis tempo¬
rib extitisse. neq post eũ surrecturus ẽẽ dica¬
t᷑ : illud magnificũ dño templũ extruere cupi¬
entẽ. alienigene regis tyri auxiliũ poposcisse.
Qui misso ad se iram filio mulieris uidriȩ:
quicqͥd diuina sapientia suggerente. p̃clarĩ:
intemplo dni uł in sacris uasis moliebat᷑: mi¬
nisterio eius ac dispositione ꝑtecit. Si gͦ ila
uniuersis regnis terrȩ sublimior pͥncipatꝰ. et ifra¬
helitici generis nobilior excellentiorq ꝓgenes.
illaq sapientia diuinitus inspirata. quȩ cun¬
ctoꝵ orientalrũ et egyptioꝵ disciplinas et in¬
stituta suꝑabat. nequaꝗͣ. pauꝑis atq alienige¬
ne uiri consiliũ dedignat᷑. recte etiã tuhis eru¬
ditus exemplis beatissime papa castori. uerũ ac

Expanded text:
strumenti narrat historia sapientissimum Salomonem post acceptam diuinitus sapientiam prudentiamque multam nimis et latitudinem cordis quasi harenam maris innumerabilem, ita ut domini testimonio nullus ei similis retro actis temporibus exstitisse neque post eum surrecturus esse dicatur, illud magnificum domino templum exstruere cupientem alienigenae regis Tyri auxilium poposcisse. qui misso ad se Hyram filio mulieris uiduae, quidquid diuina sapientia suggerente praeclarum in templo domini uel in sacris uasibus moliebatur, ministerio eius ac dispositione perfecit. si ergo ille uniuersis regnis terrae sublimior principatus et Israhelitici generis nobilior excellentiorque progenies illaque sapientia diuinitus inspirata, quae cunctorum Orientalium et Aegyptiorum disciplinas et instituta superabat, nequaquam pauperis atque alienigenae uiri consilium dedignatur, recte etiam tu his eruditus exemplis, beatissime papa Castor, uerum ac
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑponi in sacris ordinib cerneret: uer¬
ba uiri dei quasi ex longo tempore ob¬
litus post posuit: atq ad sacrũ ordinẽ
accessit. Quem mox is qui reliquerat di¬
abolus tenuit: eumq uexare. quousq

Expanded text:
superponi in sacris ordinibus cerneret, versuperponi in sacris ordinibus cerneret, verba viri Dei quasi ex longo tempore oblitus postposuit, atque ad sacrum ordinem accessit: quem mox is qui reliquerat diabolus tenuit, eumque vexare quousq
Abbreviated transcription (Latin):
odem quoq: tempore.stati
quidam aquinensis ȩccłiȩ clericꝰ¬
a demonio uexabat᷑: qui a uenerabili
uiro constantio. ȩccłȩ eiusdem antistide.
ꝑ multa fuerat martyrum loca transmis¬
sus. ut sanari potuisset. S scĩ dei mar¬
tyres nolucrunt ei sanitatis donũ tribu¬
ere: ut quanta eẽt in benedicto gr̃a de¬
monstraret᷑. Ductus itaq est adomnipo¬
tentis dei famulũ benedictum. Qui iħu
xp̃o domino preces fundens: antiquũ
hostem de obsesso homine ꝓtinꝰ expu¬
lit. Cui sanato: p̃cepit dicens. Uade et
post hȩc carnem ñ comedas: ad sacrũ¬
uero ordinem. nunquam accedere p̃¬
sumas. Quacunq autem die sacrũ or¬
dinẽ temerare p̃sumpseris: statim iuri di¬
aboli iterum mancipaberis. Discessit igit᷑
clericus sanus. Et sicut terrere solet an¬
mum pena recens: ea quȩ uir dei prece¬
ꝑat interim custodiuit. Cum uero post
annos multos omnes priores eiꝰ de hac lu¬
ce migrassent: et minores suos sibimet

Expanded text:
odem quoque tempore quidam Aquinensis Ecclesiae clericus daemonio vexabatur, qui a venerabili viro Constantio Ecclesiae ejus anstistite per multa fuit martyrum loca transmissus, ut sanari posset. Sed sancti Dei martyres noluere, ut quanta esset in Benedicto gratia demonstrarent. Ductus itaque est ad omnipotentis Dei famulum Benedictum: qui Jesu Christo Domino preces fundens, antiquum hostem de obsesso homine protinus expulit. Cui sanato praecepit, dicens: Vade, et posthac carnem non comedas; et ad sacrum ordinem nunquam accedere praesumas; quacunque autem die sacrum ordinem temerare praesumpseris statim juri diaboli iterum mancipaberis. Discessit igitur clericus sanus, et sicut terrere solet animum poena recens, ea quae vir Dei praeceperat, interim custodivit. Cum vero post annos multos omnes priores illius de hac luce migrassent, et minores suos sibimet
Abbreviated transcription (Latin):
ualet aduersus eas. confugiat ꝑorationẽ ad
Item dixit. Similis debet esse monachus ho¬
minihabenti ad sinistram suamignẽ. ad de¬
xteram uͦ aquam: quotiens enĩ succensus fu¬
erit ignis. tollit de aqua et extinguit illũ.
Sic oportet et monachum facere om̃i hora:
ut quandocunq turpis cogitatio ab inimi¬
co succensa fuerit: tunc aquam orationis
effundat ad deum. et extinguat illam.
Spodam tempore cecus quidam roga¬
bat se deduci ad cellulam macharii:
que erat indeserto. itinere trium dierum.
Q posteac:ĩs eccus multo ducentiũ labore ꝑ¬
uenit: macharium non repperit domi.
Contristatus ualde: nullatenus tristiciam
cor inquit ad eos qui eum adduxerant. ap¬
plicate me ad illam partem parietis: ubicu¬
bare senior solet. Et cum fuisset admotus:
parum lut aridiunde paries illitus uide¬
gat etiam: ut aquam de puteo exquobibe¬
re solebat haurirent. Quohumore resol¬
uens glebulam. eodemq: luto oculos suos

Expanded text:
uerit eis resistere, confugiat per orationem ad Idem dixit: Similis debet esse monachus homini habenti a sinistra ignem, et a dextra aquam; quoties enim succensus fuerit ignis, tollit de aqua et exstinguit illum. Sic oportet et monachum facere omni hora, ut quandocunque cogitatio turpis succensa fuerit ab inimico, tunc aquam orationis effundat, et exstinguat illam.vero temporis caecus quidam rogabat deduci se ad cellulam Macarii, quae 272 erat in deserto, itinere trium dierum. Quo posteaquam caecus multo ductantium labore pervenit, Macarium non reperit domi. Contristatus valde, nullatenus mitigare cor, inquit ad eos qui deduxerant, applicate me ad illam partem parietis, ubi cubare senior solet. Et cum fuisset admotus, parum luti aridi, unde paries oblitus videgat etiam ut aquam de puteo, ex quo bibere solebat, haurirent. Quo humore resolvens glebulam, eodemque luto oculos suos
Abbreviated transcription (Latin):
tagio. untutib tantũ uelut naturalib bonis dedita:
ugi om̃potentis acicontemplatione pascat᷑. De mo¬
tenim qualitas animȩ ñ inepte subtilissime plu
ta ñ fuerit uel infusa: mobilitate substantiȩ suȩ de¬
nuissum spc̃ adium̃to uelut naturalit᷑ ad sublimia
celestiaq sustollit᷑. Sin uͦ humoriscuiꝰqũa asꝑgine
uel infusione fuerit p̃grauata: ñ mͦ in nullos acrios
uolatꝰ naturali mobilitate raptabit᷑: s etiã ad ima
t̃rȩ concepti humorispondde depͥmet᷑. Ita mens qͦq
nr̃a si accedentib uiciis curisq mundanis aggraua¬
ta ñ fuerit. noxie ue libidinis humore corrupta⁊ ue¬
lut naturali puritatis suȩ beneficio subletiata. leuis¬
simospũalis meditationis afflatui. sublimabit᷑ ad suꝑ¬
na: et humilia deserens atq terrena. ad illa cęlestia
anĩcis admonem᷑. uidete neqͣndo grauent᷑ corda tirã
in crapula et ebrietate. et curis scłarib. Et iccirco

Expanded text:
tagio uirtutibus tantum uelut naturalibus bonis dedita tagio uirtutibus tantum uelut naturalibus bonis dedita iugi omnipotentis dei contemplatione pascatenim qualitas animae non inepte subtilissimae pluta non fuerit uel infusa, mobilitate substantiae suae tenuissimi spiritus adiumento uelut naturaliter ad sublimia caelestiaque sustollitur. sin uero umoris cuiusquam aspargine uel infusione fuerit praegrauata, non modo in nullos aerios uolatus naturali mobilitate raptabitur, sed etiam ad ima terrae concepti umoris pondere deprimetur. ita mens quoque nostra si accedentibus uitiis curisque mundanis adgrauata non fuerit noxiaeue libidinis umore corrupta, uelut naturali puritatis suae beneficio subleuata leuissimo spiritalis meditationis adflatu sublimabitur ad superna, et humilia deserens atque terrena ad illa caelestia eptis dominicis admonemur: uidete ne quando grauentur corda uestra in crapula et ebrietate et curis saecularibus. et idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
horã anima nr̃a conceꝑit: necesse ẽ ut orantib nob
ꝑinstigationẽ recordationis occurrat. Qũãobrẽ
quales orantes uolumꝰ inueniri: tales nos ante ora¬
tionis tempꝰ yparare debemnꝰ. Ex p̃cedente enĩ statu
mensinsupplicatione format᷑: eorundẽq actuũ ꝓcũ¬
bentib nob̃ ad p̃cẽ. uerboꝵ quoq uel sensuũ ante o¬
cłos imago p̃ludens: aut irasci nos scd̃m p̃cedentẽ qͣli¬
tatẽ. aut tristari. aut concuipiscentias causas ue p̃ce¬
ritas retractare: aut risufatuo qđ ctiã pudet dicere.
cuiꝰquã scurrilis dicti uel facti titillatione pulsari:
uel ad pͥores faciet uolitare discursus. Et iccirco qͥe¬
quid orantib nob̃ nolumꝰ ut irrepat: ante orationẽ
de aditisnr̃i pectoris extrudere festinemꝰ : ut ita il
ptatione. Aliasnanq mandatũ istud ꝑficere ñ ua¬
lebimꝰ: insi mens nr̃a ab omĩ uicioꝵ purificata con¬

Expanded text:
horam anima nostra conceperit, necesse est ut orantibus nobis horam anima nostra conceperit, necesse est ut orantibus nobis per ingestionem recordationis occurrat. quamobrem quales orantes uolumus inueniri, tales nos ante orationis tempus praeparare debemus. ex praecedenti enim statu mens in supplicatione formatur, eoruudemque actuum prooumbentibus nobis ad precem, uerborum quoque uel sensuum ante oculos imago praeludens aut irasci nos secundum praecedentem qualitatem aut tristari aut concupiscentias causasue praeteritas retractare aut risu fatuo, quod etiam pudet dicere, cuiusquam scurrilis dicti uel facti titillatione pulsari aut ad priores faciet uolitare discursus. et idcirco quidquid orantibus nobis nolumus ut inrepat, ante orationem de adytis nostri pectoris extrudere festinemus, ut ita illt disceptatione. alias namque mandatum istud perficere non ualebimus, nisi mens nostra ab omni uitiorum purificata con
Abbreviated transcription (Latin):
niꝰ solidi necessitatem nr̃i corporis expedire: ad du¬
oꝵ uel triũ solidoꝵ adquisitionẽ nosmet ipsos ꝓ¬
pensius uelimus oꝑe ac labore distendere. Et cũ
duarũ uelam̃ sufficiat tunicarũ. adusũ scilicet¬
noctis ac dici: triũ aut quatuor fieri dñ ꝓcuremus.
Cũq umꝰ siue duarũ habitudo sufficiat cellularũ:
ambitione scłari atq amplitudine delectati. q̃ tuor
seu qͥnq cellaset has casdẽ exquisiti ornatꝰ et capa¬
tiores quãusus desid̾at extruamꝰ⁊ passiones libidi¬
nis mundialis. in quib possumꝰ p̃ferentes. de ui

Expanded text:
ri corporis expedire, ad duorum uel trium solidorum adquisitionem nosmet ipsos propensiore uelimus opere ac labore distendere, et cum duarum uelamen sufficiat tunicarum ad usum scilicetnoctis ac diei, trium uel quattuor fieri domini procuremus, cumque unius sine duarum habitatio sufficiat cellularum, ambitione saeculari atque amplitudine delectati quattuor seu quinque cellas et has easdem exquisiti ornatus et capaciores quam usus desiderat extruamus, passionem libidinis mundialis in quibus possumus praeferentes. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
lio gͥ tempore in eadem campanie re¬
gione.fames incubuerat: magnaq:
om̃nes alimentorũ indigentia coangusta¬
bat: iamq inbenedicti monasterio triti¬
cum deerat. Panes uero pene om̃s consũ¬
pti fuerant: ut non plus quamquinq
ad refectionis horam fr̃ib inueniri po¬
duissent. Cumq eos uenerabilis pat̾ con¬
tristatos cerneret: eoꝵ pusillammitatẽ
studuit molesta merepadione corrigere :
et rursum ꝓmissione subleuare dicens.
Quare de panis mopia. ur̃ animꝰ contͥsta¬
tus ẽ: Hodie quidem minus ẽ: s die
crastina. habundanter habebitis. Se¬
quenti autem die: ducenti farine modii
ante fores cellulȩ. insaccis inuenti sunt.
Quos omnipotens ds̃. quib deserentib
transmiserit: nunc usq manet incogni¬
tum. Quod cum fr̃s cernerent: dño grãs
referentes. didicerunt iam de abundan¬
tia. nec in egestate dubitare. Petrus
ic queso de. nunqͥdnam credendũ ẽ
adesse potuisse: an ꝑ interualla tempoꝵ
eius mentem ꝓpheciȩ sp̃s implebat:

Expanded text:
oque tempore in eadem Campaniae regione fames incubuerat, magnaque omnes alimentorum indigentia coangustabat. Jamque in Benedicti monasterio triticum deerat: panes vero pene omnes consumpti fuerant, ut non plus quam quinque ad refectionis horam fratribus inveniri potuissent. Cumque eos venerabilis Pater contristatos cerneret, eorum pusillanimitatem studuit modesta increpatione corrigere, et rursum promissione sublevare, dicens: Quare de panis inopia vester animus contristatur? Hodie quidem minus est, sed die crastina abundanter habebitis. Sequenti autem die ducenti farinae modii ante fores cellae in saccis inventi sunt, quos omnipotens Deus quibus deferentibus transmisisset, nunc usque manet incognitum. Quod cum fratres cernerent, Domino gratias referentes, didicerunt jam de abundantia nec in egestate dubitare. Petr. Dic, quaeso te: nunquid non credendum est adesse potuisse? an per intervalla temporum ejus mentem prophetiae spiritus implebat
Abbreviated transcription (Latin):
molata comederent. eis mortẽ minari. At illi
et̃nam potius. quam p̃sentẽ uitam ac transi¬
toriam diligentes: fideliter ꝑstiterunt: atq
insua constantia simul om̃s occisisunt. Qͥd
itaq isti nisi ueritatis mr̃es fuerunt : qui
ne uetitũ comedendo. conditorẽ suũ offen¬

Expanded text:
molata comederent, eis mortem minari. At illi aeternam potius quam praesentem vitam ac transitoriam diligentes, fideliter persteterunt; atque in sua constantia simul omnes occisi sunt. Quid itaque isti nisi veritatis martyres fuerunt, qui, ne vetitum comedendo
Abbreviated transcription (Latin):
hunc ab eadem habitatione eicere facto t̃¬
rore conatus ẽ. Cepit etenm serpens in
spelunca :nueniri solus cũ solo: eoq oran¬
te se ante illum sternere: et cũ cubante
pariter cubare. S uir sc̃s omĩno imꝑt̾ritꝰ.
eiꝰ ori manũ uł pedem extendebat. dicens: si
licentiam accepistiut ferias: ego ñ ꝓhibeo.
Cumq hoc continue ꝑtrienniũ gereret᷑: die
quadã antiquus hostis tancahac nꝰ forti¬
tudine uictus infremuit: seq ꝑdeuexum
montis latus. inprecipidũ serpens dedit:
omniaq arbusta lociillius. flamma exeun¬
de concremauit. Qui in eo qͦd montis latus
omne combussit: cogente omnipotente dõ
monstrare compussus ẽ. quantȩ uirtutis
suerat. qui uictus abscedebat. ꝑpende
queso iste uir dñ in quo mentis uertice
Istetit: qui cum serpente ꝑtrienniũ securꝰ iacuit
PETRUS Auditu paueo. GREGORIUS

Expanded text:
hunc ab eadem habitatione ejicere facto terhunc ab eadem habitatione ejicere facto terrore conatus est. Coepit etenim serpens in speluncam venire solus cum solo, eoque orante se ante illum sternere, et cum cubante pariter cubare. Sed vir sanctus omnino imperterritus, ejus ori manum vel pedem extendebat, dicens: Si licentiam accepisti ut ferias, ego non prohibeo. Cumque hoc continue per triennium gereretur, die quadam antiquus hostis tanta hac ejus fortitudine victus infremuit, seque per devexum montis latus in praecipitium serpens dedit, omniaque arbusta loci illius flamma ex se exeunte concremavit. Qui in eo quod montis latus omne combussit, cogente omnipotente Deo, monstrare compulsus est, quantae virtutis fuerat, per quem victus abscedebat. Perpende, quaeso, iste vir Domini in quo mentis vertice stetit, qui cum serpente per triennium jacuit securus. PETR. Auditu paveo. GREGOR
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ quoq: inparte campaniȩ. uir ualde
uenerabilis. martinus nomine inmonte
marsico solitariam uitam duxit. ⁊ multisq
annis in spe. cu angustissimo inclusus fuit :
quẽ multi ex nr̃is nouerunt: eiꝰq actib p̃¬
sentes extiterunt. De quo multa ipse. et beate
memorie papa pelagio. decessore meo. et aliis
religiosissimis uiris narrantib agnoui. Cuiꝰ
hoc miraculũ pͥmũ fuit: qͦd mox ut se
inp̃dicti montis foramine contulit: expe¬
tra eadem que insemet ipsa concaua. angu¬
stum specum fecerat. aquȩ stũla ꝓrupit:
quȩ martino dĩ famulo. in usu cotidiano
sufficeret: et nec plus ad ẽẽt. nec necessita¬
ti deẽẽt. Qua in re ostendit omp̃s ds̃. qͣntam
sui famuli curam gereret: cui uetusto miracu¬
lo. potũ insolitudine ex petre duricia mini¬
straret. S antiquus hostis humani gene¬
ris. eiꝰ uirtutib inuidens: hunc usitata ar¬
te. pellere ex eo specu molitus ẽ.Namamicã
sibi bestiam. serpentem scilicet ingressus:

Expanded text:
 quoque in parte Campaniae vir valde venerabilis Martinus nomine in monte Marsico solitariam vitam duxit, multisque annis in specu angustissimo inclusus fuit, quem multi ex nostris noverunt, ejusque actibus praesentes exstiterunt. De quo multa ipse et beatae memoriae papa Pelagio decessore meo, et aliis religiosissimis viris narrantibus agnovi. Cujus hoc miraculum primum fuit, quod mox ut se in praedicti montis foramine contulit, ex petra eadem, quae in semetipsa concava angustum specum fecerat, aquae stilla prorupit, quae Martino Dei famulo in usu quotidiano sufficeret, et nec plus adesset, nec necessitati deesset. Qua in re ostendit omnipotens Deus quantam sui famuli curam gereret, cui vetusto miraculo potum in solitudine ex petrae duritia ministraret 316 Sed antiquus hostis humani generis, ejus viribus invidens, hunc usitata arte pellere ex eo specu molitus est. Nam amicam sibi bestiam, serpentem scilicet, ingressus,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnquagesimũ diẽ cum gaudio susceꝑunt. Et
ita ẽ ꝑ hec festiuitatis huiꝰ numerus euident̃
impletus: quem inuectri quoq destam̃do le.¬
gimꝰ figuraliter adumbratũ: in qͦ consũma-¬
tis ebdomadib septẽ pͥmiciarũ panis ꝑsacerdotes
dñõ iubebat᷑ offerri. Qui uerissime ꝑ apłoꝵ p̃di
cationẽ qua in illo die contionati legunt᷑ ad po¬
pulũ. oblatus domino comꝓbat᷑. uerus scilicet
pͥmiciarũ panis: qui nouȩ doctrinȩ insticutio.¬
ne ꝓlatus. quinq milib uiroꝵ escȩ suȩ mune̾
saciatis: pͥmitiuũ de iudeis xp̃ianoꝵ popłm
dño consecrauit. Et iecircohic quoq decem
dies: cum supiorib quadraginta. pari sol¬
lempnitate sunt ac lȩticia celebrandi. Cuiꝰ festi¬
uitatis traditio ꝑ apłicos uiros ad nos usq trans¬
missa: eodẽ tenore seruanda ẽ. Idõ nanq imp¬
sis dieb nec genua in oratione curuant᷑: qͥa

Expanded text:
quinquagensima eum die cum gaudio susceperunt. et quinquagensima eum die cum gaudio susceperunt. et ita est per haec festiuitatis huius numerus euidenter inpletus, quem in ueteri quoque legimus testamento figuraliter adumbratum, in quo consummatis ebdomadibus septem primitiarum panis per sacerdotes domino iubebatur offerri: qui uerissime per apostolorum praedicationem, qua in illo die contionati leguntur ad populum, oblatus domino conprobatur, uerus scilicet primitiarum panis, qui nouae doctrinae institutione prolatus quinque milibus uirorum escae suae munere satiatis primitiuum de Iudaeis Christianorum populum domino consecrauit. et idcirco hi quoque decem dies cum superioribus quadraginta pari sollemnitate sunt ac laetitia celebrandi. cuius festiuitatis traditio per apostolicos uiros ad nos usque transmissa eodem tenore seruanda est. ideo namque in ipsis diebus nec genua in oratione curuantur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
silugere: quandui cum ipsis ẽ sponsus: beni¬
ent autẽ diescũ auftret᷑ ab eissponsus: et tunc
ieunabunt. Quȩ uerba licet ante resurreccio¬
nẽ dixerit corporis sui: tam̃ ꝓpͥe qͥnqͣgesimȩ
tempus ostendunt. in quo post resurrectionẽ
suam ꝑ quadraginta dies domino cũ discipłis
epulante. ieiunare illos cotidianç eiꝰ p̃sentiȩ gau¬
Itota quinqͣgesima ahstmnentiȩ rigorẽ pͣn¬
diis relaxamus : cumutiq xp̃c quadraginta
tantum dieb post resurrectionẽ cũ discipłis
heonas. Nonincongrua int̾rogatio urã:
rationẽ integerrime ueritatis merct᷑ agno¬
scere. Post ascensionem saluatoris nr̃i. quȩ qͣdra¬
gesimo resurrectionis eiꝰ acta ẽ die. apłi rec̾si de
monte oliueti. in qͦ se ad patrẽ ꝑgens p̃buit intu
endũ. sicut etiam et actuum apłoꝵ lectio con¬
testat᷑: ingressi iherosolimã decem dieb aduen¬
tum sp̃c scĩ expectasse referunt᷑. Quib explccis:

Expanded text:
si lugere quamdiu cum illis est Sponsus? Venisi lugere quamdiu cum illis est Sponsus? Venient autem dies cum ab eis auferetur sponsus, et tunc ieiunabunt. quae uerba licet ante resurrectionem dixerit corporis sui, tamen proprie Quinquagensimae tempus ostendunt, in quo post resurrectionem per quadraginta dies domino cum discipulis epulante ieiunare illos cotidianae eius praesentiae gautota Quinquagesima abstinentiae rigorem prandiis relaxamus; cum utique Christus quadraginta tantum diebus post resurrectionem cum discipulis heonas: Non incongrue interrogatio vestra rationem integerrimae veritatis meretur agnoscere. Post ascensionem Salvatoris nostri, quae quadragesimo resurrectionis ejus acta est die, apostoli reversi de monte endum, sicut etiam Actuum apostolorum lectio contestatur, ingressi Hierosolymam decem diebus aduentum spiritus sancti expectasse referuntur, quibus expletis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃missis. subdenda adhuc sc̃arũ script᷑aꝵ
uidet᷑ auctoritas: ꝑ quã manifestius apꝓbet᷑
ieiumũ ꝑpetuo custodiri nec debere. nec pos¬
se. In euangłio ieiunantib phariseis una cũ
disciptilis iohannis baptistę. cũ apłi ut pote
amici et conuiue cȩlestis illius sponsi. necdũ
ieiuniorum obseruantiam custodirent:
discipulniohis qui sũmũ iusticiȩ se ierumiis
consequiposse credebant: quippe illiꝰ sectatores. qͥ
eximius penitentiȩ p̾dicator. ita cuctis popłis
formã suo p̃bebat exemplo: ut ñ solũ uaria esca¬
rũ genera. quȩ humanisusib suggerunt᷑. ab nu¬
cret. uerũ euam cõmunẽ panis ipsius esũ penitꝰ
ignoraret: dño conquerunt᷑ dicentes. Quare nos
et phariser ieitinamꝰ frequent̃: discipłi autẽ tui
ñ ieumant: Quibus respondens dñs euiden¬
ter ostendit. ñ omni tempore congruũ eẽ ieiu
nis admitct. Nunqͥd possunt inquiens filuspon¬

Expanded text:
emissis subdenda adhuc sanctarum scripturarum emissis subdenda adhuc sanctarum scripturarum uidetur auctoritas, per quam manifestius adprobetur ieiunium perpetuo custodiri nec debere nec posse. in euangelio ieiunantibus Pharisaeis una cum discipulis Iohannis Baptistae cum apostoli, utpote amici atque conuiuae caelestis illius sponsi, necdum ieiuniorum obseruantiam custodirent, discipuli Iohannis, qui summam iustitiae se ieiuniis possidere credebant, quippe illius sectatores qui eformam suo praebebat exemplo, ut non solum varia escarum genera quae humanis usibus suggeruntur, abnueret, verum etiam communem panis ipsius esum penitus ignoraret, Domino conqueruntur, dicentes, Quare nos et Pharisaei jejunamus frequenter, discipuli autem tui non jejunant ? Quibus respondens Dominus evidenter ostendit, non omni tempore congruum esse jejunis admiserit: Numquid possunt, inquiens, filii Spon
Abbreviated transcription (Latin):
iugiter retmentes. ita illud totis ammi uiri¬
bus appctamꝰ. ut tam̃ tẽ demũ id nob̃ congru¬
um nouerimꝰ. sim eo temporũ ratio. si qualitas.
si mensura seruet᷑: nec ita ut in ipso spei nr̃e t̃¬
minũ defigamus: s ut ꝑipsũ ad puritatẽ cor¬
dis et apłicamueritatẽ et caritatẽ ꝑuenire pos¬
simus. Igitur ex hoc ipso ieiunũ curñ solũspe¬
cialia p̃fixa sunt tempora. quib uel exerceri
debeat uel remitti: s etiam qualitas modꝰq
ꝓpositus c̃: ñ pͥncipale bonũ. s mediũ qͥddã
eẽ manifestũ ẽ. Cȩterum hȩc que auctoritate ut¬
ita exceptioni temporũ subiacent: ut int̾dum
aut quȩ uetita sunt fieri debeant: aut quȩ
imperata sunt p̃t̃mitti. Nec enim ullus iusti¬
ciȩ. patientiȩ. sobrietati. pudicitiȩ. caritati. sta¬
tutus ẽ modus: nec rursũ iniusticiȩ. impatien¬
tiȩ. furori. impudicitiȩ. inuidie. atq suꝑbiȩ.
uamobrẽ his de ieiunii qͣlitate icitinumxuii¬

Expanded text:
iugiter retinentes ita illud totis animi uiribus adpetamus, ut tamen tunc demum id nobis congruum nouerimus, si in eo temporum ratio, si qualitas, si mensura seruetur, nec ita ut in ipso spei nostrae terminum defigamus, sed ut per ipsum ad puritatem cordis et apostolicam caritatem peruenire possimus. igitur ex hoc ipso ieiunium, cui non solum specialia praefixa sunt tempora quibus uel exerceri debeat uel remitti, sed etiam qualitas modusque propositus est, non principale bonum, sed medium quiddam esse manifestum est. ceterum haec, quae prita exceptioni temporum subjacent, ut interdum, aut quae vetita sunt, fieri debeant; aut quae imperata sunt, praetermitti. Nec enim ullus justitiae, patientiae, sobrietati, pudicitiae, charitati, statutus est modus; nec rursum injustitiae, impatientiae, furori, impudicitiae, invidiae atque superbiae uamobrem his de ieiunii qualitate pra
Abbreviated transcription (Latin):
briter exercent᷑:⁊ ut aculeis carnis obtunsis.
mens pacifica suo reconciliet᷑ auctori: nec immu¬
tabilit̾ semꝑq sunt bona: quia plerũq eoꝵ
int̾missione ñledimur. immo etiã inꝑniciẽ
int̾dũ animȩ ĩportunus celebrata uertunt᷑.
S nec pͥncipale malũ ẽ id quod illi uidet᷑ ad̃¬
uersũ. idest ciborum naturalit̃ iocunda ꝑce¬
ptio: quȩ nisi intemꝑantia. atq luxuria. uel
alia qͤdam uitia subseqͣnt᷑ mala ñpot̃ diffiniri. qͥa
ñ qd̃ intrat inoscoqͥnat hominẽ. s q̃ ꝓcedt̃ d̾ corde.
hec coinqͥnant hominẽ. Principaliitaq derogat

Expanded text:
briter exercentur, ut aculeis carnis obtunsis briter exercentur, ut aculeis carnis obtunsis mens pacifica suo reconcilietur auctori, nec inmutabiliter semperque sunt bona, quia plerumque eorum intermissione non laedimur, immo etiam in perniciem interdum animae inportunius celebrata uertnntur. sed nec principale malum est id quod illi uidetur aduersum, id est ciborum naturaliter iucunda perceptio: quae, nisi intemperantia atque luxuria uel alia quaedam uitia subsequantur, mala non potest definiri, quia non quod intrat in os, coinquinat hominem, sed quae proceduntde ore, haec coin
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possunt: quia utilitatis suȩ sũmã inretenta
stituunt. Illud gͦ ẽ optimũ pͥncipalit̃: ꝓpter
qd̃ fiunt illa quȩ media sc̃. Ipsũ uero p̃cipiũ
bonum ñ obaliam causam: s ꝓpt̃ suã tantũ
agit᷑ bonitatẽ. Quod qͥdẽ acęteris quȩ media eẽ¬
p̃diximus. his secernit᷑ modis: si ꝑsebonũ sit.
et ñ ꝑ alitid aliquid: si ꝓpter se necessariũ sit.
et ñ ꝓpt̃ aliud: si immutabilit semꝑq sit bonũ.
ac ꝑpetuo suam retineat qualitatẽ. nec unꝗͣ.
inpardem possit transire contrariã: si adem¬
ꝓtio tiel cessatio eius ñ possit sũmã inferre ꝑ¬
niciẽ: si id qđ illi contrariũ ẽ. similit̾ pͥncipa¬
le sit malum: nec in partẽ bonam possit ali¬
cipaliũ natura ñ discernunt᷑: asscribi ie¬
iuniis otĩno ñ possunt. Neq enĩ ex semet
ipsis bona. aut. ꝓpter se necessaria sunt quȩ ꝓpt̃
acquirendam cordis et corporis puritatẽ salu¬

Expanded text:
non possunt, quia utilitatis suae summam in retentanon possunt, quia utilitatis suae summam in retentatione constituunt. illud ergo est optimum principaliter, propter quod fiunt illa quae media sunt, ipsum uero praecipuum bonum non ob aliam causam, sed propter suam tantum agitur bonitates secernitur modis: si per se bonum sit, et non per aliud aliquid; si propter se necessarium sit, et non propter aliud; si immutabiliter semperque sit bonum, ac perpetuo suam retinens qualitatem, numquam in partem possit transire contrariam; si ademptio vel cessatio ejus non possit summam non inferre perniciem; si id quod illi contrarium est, similiter principale sit malum, nec in partem bonam possit alibonorum natura discernitur, adscribi ieiuniis omnino non possunt. neque enim ex semet ipsis bona aut propter se necessaria sunt, quia propter adquirendam cordis et corporis puritatem salu
Abbreviated transcription (Latin):
uel illa p̃dictarũ p̃cepta uirtutũ. in quibꝰ
utĩq ẽ bonũ pͥncipale ꝓpt̃ ieuinia sunt denen¬
da: s potius ieiuna ꝓpt̃ illa. Elaborandũ ẽ
enim tit uircutes ille quȩ bonȩ sunt. ieiunis ac¬
quirant᷑: ñ ut ad iciunioꝵ terminũ tendant
illarũ gesta tirtatũ. Ob hoc gͦ ẽ utilis carnis af¬
flictio. obhoc ei adhibenda ẽ mediȩ disciplina¬
uel medicina: ut ꝑ illam ad caritatẽ inqua
immobile ac sine ulla temporis exceptione
medicine. aurificinȩ. uel cęterarũ quȩ immun¬
do sunt. artium disciplina. ꝓpt̃ instrum̃ta quȩ
ad eiꝰ opus ꝑtinent exercet᷑: s potius ferram̃ta
ꝓpt̾ artis studium p̃parant᷑. Quȩ sic̃ utilia st̃
ꝑitis: ita suꝑflua his qui artis ipsius nesciunt
disciplinã. Epsicut his qui ad efficiendũ opus
suũ eoꝵ musterio fulciunt᷑. plurimũ ꝓsunt:
ita illis qui cuiꝰ rei grã instituta sint ignorantes.
sola eoꝵ possessione contenti st̃. penitꝰ ꝓdesse

Expanded text:
illa praedictarum praecepta uirtutum, in quibus utique bonum est principale, propter ieiunia sunt tenenda, sed potius ieiunia propter illa. elaborandum est enim ut uirtutes illae, quae uere bonae sunt, ieiuniis adquirantur, non ut ad ieiuniorum terminum tendant illa exercitia uirtutum. ob hoc ergo est utilis carnis adflictio, ob hoc ei adhibenda est inediae medicina, ut per illam ad caritatem, in qua inmobile ac sine ulla temporis exceptione medicinae, aurificinae uel ceterarum quae in hoc mundo sunt artium disciplinae propter instrumenta quae ad eius opus pertinent exercentur et non potius ferramenta propter artis exercitium praeparantur. quae sicut utilia sunt peritia, ita superflua his qui artis ipsius nesciunt disciplinam, et sicut his, qui ad efficiendum opus suum eorum ministerio fulciuntur, plurimum prosunt, ita illis, qui cuius rei gratia instituta sint ignorantes sola eorum possessione contenti sunt, penitus prodesse
Abbreviated transcription (Latin):
aduentu in quo xp̃m debet humanitate refic̾e̾.
et gratissima susceptione complecti. austerita¬
tem ieiunii custodire: nonne inhumanita¬
tis potiꝰ crimen incurrit. quam laudẽ aut me¬
ritũ religionis acquirit: Uel si cũ defectio
ĩbecillitas carnis reparationẽ uiriũ escȩ ꝑcep¬
tione deposcit. ñ acquiescat aliqͥs rigorẽ absti¬
nentiȩ relaxare:⁊ nonne magis crudelis sui
corporis homicida quam salutis ꝓuisor ẽ. esti
mandus: Ita etiam cum tempꝰ festiuitatis esca¬
rũ congruũ fotũ ac refectionẽ necessariȩ abso¬
lutionis indulget:⁊ siquisieiunoꝵ rigidã
obseruantiã indirupte uoluerit recinere: ne¬
cesse ẽ ut ñ tam religiosus quam inconditus
atq trrationabilis habeat᷑. S et illis nichilo¬
minus hȩc repꝑiunt᷑ adu̾sa. qui humanã lau¬
dc̃ iciumis aucupant᷑ ⁊ et manifestatione pallo¬
ris famã scĩtatis acquirunt : quos in p̃senti suã¬

Expanded text:
aduentu, in quo Christum debet humanitate reficere aduentu, in quo Christum debet humanitate reficere et gratissima susceptione conplecti, austeritatem ieiunii custodire, nonne inhumanitatis potius crimen incurrit quam laudem aut meritum religionis adquirit? uel si, cum defectio et inbecillitas carnis reparationem uirium escae perceptione deposcit, non adquiescat aliquis rigorem abstinentiae relaxare, nonne magis crudelis sui cormandus? Ita etiam cum tempus festivitatis escarum congruum fotum et refectionem necessariae absolutionis indulget, si quis jejuniorum rigidam observantiam indirupte voluerit retentare, necesse est ut non tam religiosus, quam inconditus atque irrationabilis habeatur. Sed et illis haec nihilominus reperiuntur adversa, qui humanam laudem jejuniis aucupantur, et inani ostentatione palloris, famam sanctitatis acquirunt, quos evangelicu
Abbreviated transcription (Latin):
sic seruata scificant. ut omissa ñ polluant.
mediacẽ manifestum ẽ: utpote nuptias: agͥ¬
culturam: diuitias: solitudinis remotionẽ:⁊
uigilias:⁊ sacroꝵ lectionẽ meditationẽq libroꝵ :
ipsaq ieiunia: de quib pͥncipiũ sermonis ex¬
ortum ẽ. Quȩ omnia diuma p̃ceptio. uel scãrũ
auctoritas scͥpturarũ. ñ ita incessabilit̃ obti¬
nenda. nec iugiter custodienda decrcuit: ut
ea paululũ intermisisse nefarium sit. Quicqͥd
enĩimꝑatiue decernit᷑. mortẽ irrogat ñ imple¬
tum: quȩcunq uero suadent᷑ potius ꝗͣ iuben¬
tur ⁊ facta ꝓsunt : infecta ñ pununt. Et ic¬
circo aut omnia hȩc. aut certa quedã. ꝓcau¬
sa. ꝓloco. ꝓ mod̾o. ꝓ dempore. circumspecte
agere nos maiores nr̃i et ꝓuide obseruare ius¬
serunt: quia si congrue hoꝵ aliquid actitet᷑.
aptum atq conueniens: si incongrue: ineptũ
ẽẽ constat ac noxium: ac si uelit quis infrĩs

Expanded text:
sic obseruata sanctificant ut omissa non polluant, sic obseruata sanctificant ut omissa non polluant, media esse manifestum est, ut puta nuptias, agriculturam, diuitias, solitudinis remotionem, uigilias, sacrorum lectionem meditationemque librorum ipsaque ieiunia, de quibus principium sermonis exortum est. quae omnia diuina praeceptio uel sanctarum auctoritas scripturarum non ita incessabiliter obtinenda nec iugiter custodienda decreuit, ut ea paululum intermisisse nefarium sit. quidquid enim imperatiue decernitur, mortem inrogat non inpletum: quaecumque uero suadentur potius quam iubentur, facta prosunt, infacta non puniunt. et idcirco aut omnia haec aut certe quaedam pro causa, pro loco, pro modo, pro tempore circumspecte agere nos maiores nostri et prouide obseruare iusserunt, quia si congrue horum aliquid actitetur, aptum atque conueniens, si incongrue, ineptum esse constat ac noxium. acsi uelit quis in fratris
Abbreviated transcription (Latin):
abstinentes a cibis quos ds̃ creauit ad ꝑcipiendũ
cum grãrũ actione fidelib ⁊ his qui cognouert̃
ueritatẽ: quia omnis creatura deibona: et ni¬
chil reiciendũ qđ cum grãrũ actione ꝑcipitur.
iccirco obsolam ꝑceptionẽ escȩ neminẽ legimus
condemnatũ : nsi forte iunctũ quid fuenit uel
postea subsecutũ. ꝑ qd meruerit condẽnari.
cut iustificat custoditum. ita ñ condemnat in¬
ruptum: nsi forte p̃cepti transgressiꝯ. magis
quam escarũ ꝑceptio puniat᷑. Principali atitẽ¬
bono ita nullum cẽ oportet uacuũ tempꝰ. ut si¬
ne eo cuiquam eẽ ñ liceat:⁊ quia necesse ẽ cessa¬
tione eiꝰ in malum corruere negligentẽ: nec rur¬
sus pͥncipali malo ullum concedit᷑ tempꝰ ⁊ qͥa
qđ noxium semꝑ ẽ. nunquã poterit si admis¬
sum fuerit ñ nocere: uel in pardem unquãm
laudabilẽ cõmutari. Ac ꝑinde hȩc inquibꝰ sta¬

Expanded text:
avit ad percipiendum avit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus, et his qui cognoverunt veritatem, quia omnis creatura Dei bona, et nihil rejiciendum quod cum gratiarum actione percipitur .Rom. XIV; et idcirco ob solam perceptionem escae neminem legimus condemnatum, nisi forte junctum quid fuerit, vel postea subsecutum, per quod meruerit condemnari. cut justificat custoditum, ita non condemnat irruptum, nisi forte praecepti transgressio magis quam escarum bono ita nullum esse oportet uacuum tempus, ut sine eo cuiquam esse non liceat, quia necesse eat cessatione eius in malum conruere neglegentem. nec rursum principali malo ullum conceditur tempus, quia quod noxiumsemper est, numquam poterit, si admissum fuerit, non nocere uel in partem umquam laudabilem CODmutari. ac perinde haec, quibus qua
Abbreviated transcription (Latin):
temporis. uel utilia int̃dum uel noxia sentiunt᷑
uamobrẽ nunc querendũ ẽ. Qͣie bonũ sit¬
debeam᷑: utrinã similiter et ipsũ bonũ eẽ eo
modo quo iusticiam prudentiã. fortitudinẽ.
ac temꝑantiam diximus. que in partẽ contͣri¬
am penitus transire ñ possunt: an mediũ qͥd
qd̃ int̾dum factum possit ꝓdesse. int̾dũ p̃ter¬
missũ condemnare ñ possit: qđq ñ nunqͣm
egisse rep̃hensibile sit: ñ nunqͣm p̃termi¬
sisse laudabile. Si enim m illa definitione
uirtutũ etiam ieiuniũ censeamꝰ: ut inter
pale malũ esse censendũ ẽ. Qđ diffinri a nob̃: sc̃¬
pturarũ scãrũ ñ ꝑmittit auctoritas. Si enĩ tali
sensii ac ꝓposito ieiunemꝰ. ut peccatũ contrahi
in escarum participatione credamꝰ.:⁊ ñ mͦ nullos
fructus ꝓabstinentia consequimͣ. s etiã reatũ ma¬
ximũ ac sacrilegii crim̃ scd̃m apłm contrahimꝰ.¬

Expanded text:
temporis uel utilia interdum uel noxia sentiuntur. temporis uel utilia interdum uel noxia sentiuntur. Quamobrem nunc quaerendum est quid super idebeamus, utrumnam similiter et ipsum bonum esse eo modo quo iustitiam, prudentiam, fortitudinem ac temperantiam diximus, quae in partem contrariam penitus transire non possunt, an medium quid, quod interdum factum possit prodesse et interdum praetermissum condemnare non possit, quodque nonnumquam egisse reprehensibile sit, nonnumquam praetermisisse laudabile. si enim in illa definitione uirtutum etiam ieiunium censeamus, ut inter pale malum esse censendum est. quod definiri a nobis scripturarum sanctarum non permittit auctoritas. si enim tali sensu ac proposito ieiunemus, ut peccatum contrahi in escarum participatione credamus, non modo nullos fructus pro abstinentia consequemur, sed etiam reatum maximum ac sacrilegii crimen secundum apostolum
Abbreviated transcription (Latin):
amplectendi: et tempꝰ longe fieri ab amplexu.
pus loquendi. Tempꝰ amandi: et tempꝰ odien¬
di. Tempus belli: et tempꝰ pacis. Et infra. Quia
tempus ẽ inquit omnirti et omĩ facto. Nichil gͥ
ex his bonũ eẽ ꝑpetuũ definuit : insicũ fuerit ho¬
rũ quid oportune et competent̾ expletũ: ita ut
hȩc cadem quȩ nẽ oportune gesta. benecedunt:
si importunȩ uł incongruo tempore p̃sumant᷑.
mutilia inuemant᷑ et noxia: absq his dũta¬
xat. quȩ ꝑse pͥncipalit̃. uelbona uł mala sunt.
nec aliquando possunt incontͣriũ diriuari:
iusticia. prudentia. fortitudo. temꝑantia. cec̾e¬
q uirtutes. siue ediuerso uicia: quoꝵ definiti¬
ones. in aliam partem cade omĩno mutariue
non possunt. Si qua uero in utrũq affectũ posst̃
aliquando transire: ut ꝓ qualitate utentiũ uel
bona inueniant᷑ uel mala: hȩc ñ ab solutt ꝓsua
natura. s ꝓꝑpetrantis affectu. et oportumtate

Expanded text:
amplectendi et tempus longe fieri ab amplexibus, amplectendi et tempus longe fieri ab amplexibus, pus loquendi, tempus amandi et tempus odiendi, tempus belli et tempus pacis . Et infra, Quia tempus est, inquit, omni rei et omni facto . Nihil igitur ex his esse bonum perpetuum definivit, nisi cum fuerit horum quid opportune et competenter expletum; ita ut haec eadem quae nunc opportune gesta bene cedunt, si importuno vel incongruo tempore praesumantur, inutilia inveniantur et noxia; absque his dumtaxat quae per se principaliter vel bona, vel mala sunt, nec aliquando possunt in contrarium derivari, iustitia, prudentia, fortitudo, temperantia ceteraeque uirtutes siue e diuerso uitia, quorum definitiones in aliam partem cadere omnino mutariue non possunt. si qua uero in utrumque effectum possunt aliquando transire, ut pro qualitate utentium uel bona inueniantur uel mala, haec non absolute pro sua natura, sed pro perpetrantis adfectu et oportunitate