comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus: eoꝵq uestigia in quantũ
possumus sequendo. ⁊ ip̃i eiusdẽ
festiuitatis suꝑne participes exi¬
stere curemus: testante apło.
quia si socii passionum fi̾umꝰ
simul ⁊ consolationis erimus
Nec tam de morte eoꝵ iuuista
lugeanius: quam de iuista pal¬
me ꝑceptione letemur. Siquidẽ
singłos eoꝵ cum ꝑ tormenta pel¬
lerentur ex hac uita: rachel ge¬
mebunda idẽ eccła que genuit
luctu lacͥmisq ꝓsecuta ẽ: s iam
hinc expulsos. suꝑua ierłm que
est mat̾ om̃ium nr̃m. mox in
aliam uitam obuiis. leticie mi¬
nistris ercepit: atq ingaudi¬
uii dñ sui ꝑpetuo coronandos
bant aute thronum un conspee¬
tu agni. amicti stolis albis. ⁊ pal¬
me in manib eoꝵ. Stant enim
modo ante thronum dei corona¬
ti: qui quondam aute thronos
uidicum t̾renoꝵ iacebant penis
attriti. Stant inconspectu agni
nulla ratione illine a contemplan¬
da eius gła separaudi: a cuius hic
amore uec ꝑ supplicia pot̾ant se¬

Expanded text:
mus, eorumque vestigia, in quantum mus, eorumque vestigia, in quantum possumus, sequendo, et ipsi ejusdem festivitatis superbae participes existere curemus, testante Apostolo, quia si socii passionum fuerimus, simul et consolationis erimus : nec tam de morte eorum lugeamus, quam de justa palmae perceptione laetemur. Siquidem singulos eorum cum per tormenta pellerentur ex hac vita, Rachel gemebunda, id est, Ecclesia gemit, luctu lacrymisque prosecuta: sed jam hinc expulsos superna Jerusalem, quae est mater omnium nostrum, mox in aliam vitam obviis laetitiae ministris excepit, atque in gaudium Domini sui perpetuo coronandos bant ante thronum in conspectu Agni amicti stolis albis, et palmae in manibus eorum. Stant enim modo ante thronum Dei coronati, qui quondam ante thronum judicum terrenorum jacebant poenis astricti. Stant in conspectu Agni nulla ratione illic a contemplanda ejus gloria separandi, a cujus hic amore nec per supplicia poterant se
Abbreviated transcription (Latin):
clesie tp̃ra designat: quando ꝓea q̃
nunc ẽ uniu̾sali gentis illiuis ceci¬
tate qua xp̃iauos in quantum
ualet ꝑsequi ñ desistit. acͥor uiqͥ¬
b dani antirp̃i ꝑsecutio consur¬
get: ⁊ quidem plurimis ad p̃di¬
cationem enoch ⁊ helie a ꝑfidia
conu̾sis: s cet̾is ad instinctum
antixp̃i. tota irtentione contͣ
fidem. duncantib. Pars gͥ ui
dee inqua regnabat archelaus:
ꝑfidos antixp̃i sequaces osteu¬
dit. Porro narareth galilee
quo dñs transfertur: partem
gentis eiusdem que tunc tp̃ris
fidem xp̃i ẽ susceptura desig¬
uat. Unde bene galilea ꝑpetra¬
ta transinigratio: narareth flos
autem uirgultum eius inrt̃pre¬
tatur: qr uinurum sc̃a ec¬
clesia quo ardeutiore desiderio
abhis que int̾ris uidet. ad ce¬
lestia ꝓmerenda transiigrat:
eo maiore sp̃alium abuidat
flore ac germine iͥtutum. Inde¬
nirm hodierna festiuitate uene¬
ramnur. de et̃na que incelis est mar¬
tirun festiuitate securi cogite¬

Expanded text:
clesiae tempora designat, quando per ea, quae clesiae tempora designat, quando per ea, quae nunc universali gentis illius caecitate, qua Christianos in quantum valet persequi non desistit, acrior in quibusdam Antichristi persecutio consurget. Et quidem plurimis ad praedicationem Enoch et Eliae a perfidia conversis, sed caeteris ad instinctum Antichristi tota intentione contra fidem dimicantibus. Pars igitur Judaeae in qua regnabat Archelaus, perfidos Antichristi sequaces ostendit. Porro Nazareth Galilaeae, quo Dominus transfertur, partem gentis ejusdem quae tunc temporis fidem Christi est susceptura, designat. Unde bene Galilaea ta transmigratio, Nazareth flos, aut virgultum ejus, interpretatur. Quia nimirum sancta Ecclesia quo ardentiore desiderio ab his quae in terris videt ad coelestia promerenda transmigrat, eo majore spiritalium abundat flore ac germine virtutum. Cmartyrum hodierna festivitate venecamur, de aeterna quae in coelis est martyrum festivitate sedule cogite
Abbreviated transcription (Latin):
rate fidem xp̃i in gentib mansurã
donec plenitudo earun iutroeat:
n sic om̃is isrł saluus fiat. Obitus
quippe herodis: t̃minũ intentionis
maliciose. qua nunc contra eccłam
uidea seuit insinuat. Occisio paruu¬
loꝵ.: mortem hunilium insinat.¬
sp̃u. quos fugato a se xp̃o iudei ꝑem̾e
designat. Qd autem defuuncto herode.
rẽdit ad t̾rani isrł iħe: finem scłi de¬
nuntiat: quando enochii helia p̃di¬
cantib. uidei sopita moderne iniui¬
dic flamina. fidem u̾itatis accipi¬
ent. Et bene eum uideam deserit.
fugere. ⁊ hoc in nocte dicitur: cum
uero reu̾titur. nulla ñ solũ fuge.
s nec uoctis fit mentio: qr nimirũ
quos ob pecẽoꝵ tenebras olim ꝑse¬
cutores reliquit: ap̃os oblucẽ fidi
tandem se querentes reuisit. Qd̃
dampnato licet herõde. ioseph ti¬
more archelai filii eius. inuidea.
uͥ metropolun habebat. ire formi¬
daus mouente anglo inuarareth.
galilee secedit: ultuna p̃sentis ec¬

Expanded text:
rate fidem Christi in gentibus mansuram, rate fidem Christi in gentibus mansuram, donec plenitudo earum introeat, et sic omnis Israel salvus fiat. Obitus quippe Herodis terminum intentionis malitiosae; qua nunc contra Ecclesiam Judaea saevit, insinuat; occisio parvulorum, mortem humilium spiritu, quos, fugato a se Christo, Judaei perimere desiderant. Quod autem defuncto Herode redit ad terram Israel Jesus, finem saeculi denuntiat, quando Enoch et Elia praedicantibus, Judaei, sopita modernae invidiae flamma, fidem veritatis accipient. Et bene cum Judaeam deserit, fugere, et hoc in nocte dicitur, cum vero revertitur, nulla non solum fugae, sed ne noctis fit mentio, quia nimirum quos ob peccatorum tenebras olim persecutores reliquit, ipsos ob lucem fidei tandem se quaerentes revisit. Quod, damnato licet Herode, Joseph timore Archelai filii ejus Judaeam, ubi metropolim habebat, ire formidans, monente angelo, in Nazareth Galilaeae secedit, ultima praesentis Ec
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepit. fugiendo hominem qͣr
homo int̃ra: quem magis par lo
cisis ꝓ dño pueris. herodes ñ longe post¬
obut. ⁊ ioseph monente angło. dñm cũ
matre ad tr̃am isrł reduxit: signifi¬
cat oñis ꝑsecutiones que contra ec¬
cdesiam erant. mouende. ip̃oꝵ ꝑse¬
cutoꝵ morte iundicandas: eiscdem¬
ꝙ uiultatis ꝑsecutorib. pacẽ eccłe
denuo reddendam: ꝯscos qui latue¬
rant. ad sua loca ẽe reu̾suros. Pos¬
sumus quoq odium herodis quo
que apłoꝵ sunt temporib facte ui
ualescente inuidia. p̃dicatores u̾bi
pene oĩs expulsisunt de ꝓuincia:
ingentib p̃dicaturi sunt longe
lateq disꝑsi. Sicq factumẽ: ut
gentilitas que ꝑegiptum figura¬
tur. peccatis ante teuebrosa: liuñ
ubi  ꝑciꝑet. Hoc ẽ enu puerũ
tum transferri: fidem scili¬
cet dñice uicarnationis. eccłe
societatem. ꝑ doctores scõs gen¬
tib cõmutti. Qderant inegiptit
usq ad obitum herodis: indicat figu¬

Expanded text:
praecepit fugiendo hominem, quasi praecepit fugiendo hominem, quasi homo in terra, quem magis paulo cisis pro Domino pueris Herodes nobiit, et Joseph, monente angelo, Dominum cum matre ad terram Israel reduxit, significat omnes persecutiones, quae contra Ecclesiam erant movendae, ipsorum persecutorum morte vindicandas, eisdemque multatis persecutoribus, pacem Ecclesiae denuo reddendam, et sanctos qui latuerunt ad sua loca esse reversuros. Possumus quoque odium Herodis quo quae apostolorum temporibus factae valescente invidia praedicatores verbi sunt pene omnes expulsi de provincia, et in gentibus praedicaturi sunt longe lateque dispersi. Sicque factum est ut gentilitas quae per Aegyptum figuratur, peccatis ante tenebrosa lumen verbi perciperet. Hoc est enim puerum tum transferri, fidem scilicet Dominicae incarnationis et Ecclesiae societatem per doctores sanctos gentibus committi. Quod erant in Aegyptusque ad obitum Herodis indicat figu
Abbreviated transcription (Latin):
iainui que de rachel ortaẽ: ꝓri¬
nia fuit tͥbui ude. Un merito cre¬
di debet q̃d plaga crudelissime
pis pueros inuoluerit: quos ꝓge¬
mies rachel elata inexcelsum uoce
plorauit. Potest ⁊ alit̃ urtelligi. qr
rachel uxta bethleem sepulta ẽ. sic̃
ticulus monĩiti eius manens usq
hõdie testatur. ad occidentem ciuui¬
tatis ultra uiam que ducit ebron:
quod ea que in eodẽ loco agebantur.
ip̃a egisse ꝓpħico locittionis mõdo
recte dicatur: euuis corpore ⁊ noĩe
locus ip̃e fuerat uisignis. Quõd
dñs ip̃e ne occideretur ab herõde.
sublatusẽ a parentib inegiptũ:
significat electos sepus maloꝵ.
imꝓbitate. siuis effugandos e sedib:
simulexemplũ datur fidelib. ne
dubitent rabiem ꝑsequentium.
ubi oportunũ fuerit decliuare.
fugiendo: cum hoc deũ ac dñm
suum fecisse menimerint. Diqͥd̃
ip̃e qui erat sius p̃cepturus. cum
uos ꝑsecuti fu̾nt inciurtate ista.
fugite maliam: pͥus fecit qͣd

Expanded text:
jamin, quae de Rachel orta est, projamin, quae de Rachel orta est, proxima fuit tribui Judae. Unde merito credi debet quod plaga crudelissimaepis pueros involverit, quos progenies Rachel elata in excelsum voce ploraverit. Potest et aliter intelligi quia Rachel juxta Bethleem sepulta est, sicut titulus monumenti ejus manens usque hodie testatur, ad occidentem civitatis, ultra viam quae ducit Hebron: quod ea quae in loco eodem agebantur, ipsa egisse prophetico locutionis modo recte dicatur, cujus corpore et nomine locus ipse fuerat insignis. Quod Dominus ipse ne occideretur ab Herode sublatus est a parentibus in Aegyptum, significat electos saepius malorum improbitate suis effugandos  Al. add.simul exemplum datur fidelibus, ne dubitent rabiem persequentium, ubi opportunum fuerit, declinare fugiendo, cum hoc Deum ac Dominum suum fecisse meminerint. Si quidem ipse qui erat suis praecepturus, Cum vos persecuti fuerint in civitate ista, fugite in aliam, prius fecit quod
Abbreviated transcription (Latin):
dunit: nerclaiiatio eius suꝑ de¬
ducentem eas: Amaxilla enun
ascendunt usq ad celum: ⁊ dñs
exauditor ũ delectabitur in illis
Quod rachel dicit᷑ plorasse filios
suos. nec uoluit cousolari quia
ñ siuit : significat eccłam plora¬
re quideni scõꝵ de hoc scło abla¬
tionem: s ñ ita uelle consolari.
ut qui scłm morte uicerunt. rur¬
sus ad scłi cettamina sec̃ tolerau¬
da redeant : quia uinurũ ñ sunt
ultra reuocandi m mundum:
de cuius erumins semel euaser̃t.
coronandi ad rp̃m. Rachel nãꝙ
que oiuis aut uidens deum dicitur.
eccłam figurate demonstrat: cuius
tota intentio. ut uidere deũ merea¬
tur iniuigilat. Et ip̃a est ouis cen
gem. Queritur autẽ iuxta lit¬
teram. quomodo rachel dicitur
plorasse filios suos: cũ tͥb uida que
bethleem tenebat ñ de rachel. s
de sorore eius lia fuerit orta. Ubi
tamen facilis patet responsio: qr
ñ tantum in bethleem. uerueniã
mom̃ib finib eius. pueri sunt
om̃s trucidati. Crib autem ben¬

Expanded text:
us super deducentem eas? A maxilla enim ascendunt usque ad coelum, et Dominus exauditor non delectabitur in illis . Quod Rachel plorasse dicitur filios suos, nec voluisse consolari, quia non sunt, significat Ecclesiam plorare quidem sanctorum de hoc saeculo ablationem, sed non ita velle consolari ut qui saeculum morte vicerunt, rursus ad saeculi certamina secum toleranda redeant, quia nimirum non sunt ultra revocandi in mundum, de cujus aerumnis semel evaserunt coronandi ad Christum. Rachel namque, quae ovis aut videns Deum dicitur, Ecclesiam figurate demonstrat, cujus tota intentio ut videre Deum mereatur, invigilat. Et ipsa est ovis centgem. Quaeritur autem juxta litteram quomodo Rachel plorasse dicitur filios suos, cum tribus Juda quae Bethleem tenebat, non de Rachel, sed de sorore ejus Lia fuerat orta. Ubi tamen facilis patet responsio, quia non tantum in Bethleem, verum etiam in omnibus finibus ejus pueri sunt omnes trucidati. Tribus autem Ben
Abbreviated transcription (Latin):
quam desiderabant apparuerit.
at quicũq celestib diuitiis t̃re¬
uas p̃ponere gaudent: hi uu¬
mirum tp̃r ultime discrerio¬
nis. manes tocius beatirudi¬
nis dimittuntur a dño: ideoq
cum diabolo ꝑhennis miserie
pena plectuitur. Quod etiam
ui hac uita ex parte ñ minima¬
cotidie uidemus impleri : ut yhu¬
uules uidelicet suꝑne bonitatis
alimoniis repleantur. uͥtutũq
celestium largitate direscant:
qui uł de t̃renis diuitiis glantes
suꝑbuiit. uł de opibz se bonors
oꝑui quasi ꝑ fese hec habeaut ex¬
tollunt: uitus aliumie urcatis
mianescunt. Singłis autẽ his
u̾siculis quos de diu̾so suꝑboꝵ
atq hummilium statu beata oa¬
Ria ꝓtulit: aduingendũ quod
quia nunirum ꝑom̃e labentis
scłi tempus.creator iustus ac mi¬
sericors ⁊ suꝑbis resistere ⁊⁊ hu¬
milib dare gr̃am consueuit. Nn
bñ post generalem diumne pre¬
tatis ⁊ iusticie cõmemorationem:

Expanded text:
quam desiderabant, apparuerit. quam desiderabant, apparuerit. At quicunque coelestibus divitiis terrenas praeponere gaudent, hi nimirum tempore ultimae discretionis inanes totius beatitudinis dimittuntur a Domino, ideoque cum diabolo perennis miseriae poena plectuntur. Quod etiam in hac vita ex parte non minima videmus impleri, ut et humiles videlicet supernae bonitatis alimoniis repleantur, virtutumque coelestium largitate ditescant: et qui vel de terrenis divitiis gloriantes superbiunt, vel de opibus se bonorum operum quasi haec per se habeant, extollunt, intus a lumine veritatis inanescunt. Singulis autem his versiculis, quos de diverso superborum atque humilium statu beata Maria protulit, adjungendum est quod quia nimirum per omne labentis saeculi tempus Creator justus ac misericors et superbis resistere, et humilibus dare gratiam consuevit. Unde bene post generalem divinae pietati
Abbreviated transcription (Latin):
potentes sunt. s quia confiden¬
tes inu̾tute sua. conditoris adiu¬
toruim querere detrectant.
Illi autem uere potentes sunt:
lib scriptum ẽ Deus potentes
ñ abicit: cum ⁊ ip̃e sit potens.
De posuit gͦ potentes de sede nexal¬
tauit humiles: quia omis qui
se exaltat humiliabitur: ꝯqui
se humiliat exaltabitur. Quã¬
us etiam ita recte possit initelli¬
gi ÷ quod ñ uumquã illi ip̃i qui
inerito sue elationis a dño fue¬
rant deiecti. denuo miserante
illo ad humilitatis grãui rede¬
ant: sicq merito deuote hu¬
militatis erigant᷑ ad głam.
Deniq saulus obsuꝑbiam. de
sede doctrine legalis deposinis
est: s mor obhumilitatis sub¬
iectionem. ad euangłiz audam
xp̃i fidem leuatus. Esurientes
impleuit bonis. ⁊ diuites di¬
misit uanes: quia qui et̃ua
bona ꝑfecte nunc esuruint.
atq ad hec appetenda infatiga¬
bili oꝑm iustoꝵ instantia cer¬
tare uͭ desistunt: saciabunt᷑
utiq cum sui redemptoris gła

Expanded text:
potentes sunt, sed quia confidenpotentes sunt, sed quia confidentes in virtute sua, conditoris adjutorium quaerere detrectant. Illi autem vere potentes sunt qalibus scriptum est: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens . Deposuit ergo potentes de sede, et exaltavit humiles, quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur. Quamvis etiam ita recte possit intelligi, quod nonnunquam illi ipsi, qui merito suae elationis a Domino fuerant dejecti, denuo miserante illo ad humilitatis gratiam redeant, sicque merito devotae humilitatis erigantur ad gloriam. Denique Saulus ad superbiam de sede doctrinae legalis depositus est, sed mox ob humilitatis subjectionem ad evangelizandam Christi fidem levatus. Esurientes implevit bonis, et divites dimisit inanes. Qui aeterna perfecte nunc esuriunt, atque ad haec appetenda infatigabili operum justorum instantia certare non desistunt, satiabuntur utique cum sui Redemptoris gloria,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsit suꝑbos mente cordis sui.
In brachio suo. iudictionẽ ꝓprie
uͥtutis significat: quia alieno
ad oꝑandum ñ indiget auxilio:
cui sicut scͥptum ÷. sub est cum
uoluerit ẽe posse. Quod ad di¬
stinctionem nr̃e bone oꝑatiõĩs
dicit: qui ñ ni nr̃e uirib liber¬
tatis. s in deo facuus uͥtutem.
Et sicut alias scriptum ẽ ⁊ bra
chium eoꝵ. ñsaluauit eos: sed
dextera tua ⁊ brachium tuum
⁊ illuminatio nultus tui. Disꝑ¬
sit autẽ suꝑbos mente cordis
sui: quia initium om̃is pec̃ei
genus humanũ astabili habi¬
tatione patͥe celestis eiciens. in
huius ꝑegrinatione exilii lon¬
ge lateq dispulit: s ⁊ his qui
in pec̃cis ꝑdurare ñ timent. gra¬
uiorem future disꝑsionis uin¬
dictam reseruauit. Deposuit
potentes de sede. Los potentes
appellat: quos ante dixerat suꝑ¬
bos. Qui ideo nimirum suꝑbi
uocantur: quia supra mensu¬
ram se sue conditionis extollt̃.
Potentes autem: ñ quia uere

Expanded text:
persit superbos mente cordis sui. persit superbos mente cordis sui. In brachio suo, in ditione propriae virtutis significat. Non enim alieno ad operandum indiget auxilio, cui, sicut scriptum est, subest cum voluerit posse. Quod ad distinctionem nostrae bonae operationis dicit, qui non in nostrae juribus libertatis, sed in Deo facimus virtutem, echium eorum non salvavit eos, sed dextra tua, et brachium tuum, et illuminatio vultus tui . Dispersit autem superbos mente cordis sui, quia initium omnis peccati genus humanum a stabili habitatione patriae coelestis ejiciens, in hujus peregrinationem exsilii longe lateque dispulit: sed et his qui in peccatis perdurare non timent, graviorem futurae dispersionis vindictam reservavit. Deposuit potentes de sede. Eosdem potentes appellat quos ante dixerat superbos. Qui ideo nimirum superbi vocantur, quia supra mensuram se suae conditionis extollunt; potentes autem, non quia vere
Abbreviated transcription (Latin):
te portauit: ⁊ ubera que suristi.
at ille testimonium u̾itati ꝓla¬
tum. libent̃ accipiens÷ conti¬
uuo respondit. Beati qui au¬
diunt u̾bum dei ⁊ custodiunt
illud: ut ip̃a quoq mulier.
ummo uniu̾si qui audiebant.
se beatos fore confiderent: si di¬
uinis uellent obtemꝑare may¬
datis. Ac si aꝑte dicat. Quam¬
ius singulare pͥuilegium bea¬
tituduus habeat. que filium di
incarnatum uͥgo inut̾o gestare.
puum tamen in eadem uita ꝑ¬
ꝑtue beatitudinis locum.⁊ ip̃i
sunt habituri. qui eũ fide ae di¬
lectione casto in corde concipium:
qui sedula in mente p̃ceptoꝵ ei
memoriam portant: qui hanc ⁊⁊
ui uiente ꝓximoꝵ. sollerti exhor¬
tatione nutrire satagunt. Uerii
quia uenerabilis dei genttrix.
misccłiam eius om̃ib ꝑ orbẽ qui
eum tunerent affiturã ẽe ꝑdocu¬
it: restat ut etiam suꝑbi ⁊ contẽp¬
nentes mouita u̾itatis quidine¬
reantur insinuet. Fecit inquit
potentiam in brachio suo: dis¬

Expanded text:
te portavit, et ubera quae suxisti . te portavit, et ubera quae suxisti . At ille testimonium veritatis prolatum libenter accipiens, continuo respondit: Beati qui audiunt verbum Dei, et custodiunt illud, ut ipsa quoque mulier, imo universi qui audiebant, se beatos fore confiderent, si divinis vellent obtemperare mandatis. Ac si aperte dicat: Quamvis singulare privilegium beatitudinis habeat, quae Filium Dei incarnatum virgo in utero gestare, puum tamen in eadem vita perpetuae beatitudinis locum et ipsi sunt habituri qui ejus fidem ac dilectionem casto in corde concipiunt, qui sedula in mente praeceptorum ejus memoriam portant, qui hanc et in mente proximorum solerti exhortatione nutrire satagunt. Verum quia venerabilis Dei genitrix misericordiam ejus omnibus per orbem qui eum timerent adfuturam esse per docuit, restat ut etiam superbi et contemnentes monita veritatis, quid mereantur, insinuet. Fecit, inquit, potentiam in brachio suo, dis
Abbreviated transcription (Latin):
refert: qui essentialit poteus
⁊ magnus existens. fideles suos
de parius atq infirmis. fortes
facere consueuit ⁊magnos.
b̾ene autem addidit. sc̃m no¬
men eius: ut admou̾et audi¬
eutes. unino or̃us ad quos eius
u̾ba ꝑuenirent instrueret. ad
cau̾it nom̃i dñi. saluus erit. Ip¬
sum ẽ enim nomen: de quo supͣ
ait. Et exultauit sp̃c meus: in
deo salutari meo. Un ⁊ adhuc
aꝑtius addit. Et iiscd̾ia eius
eum ꝓgenies autẽ ꝯꝓgenies.
uł utriusq ppłi. uidei uidelicet
⁊ gentilis appellat: uł certe
om̃num ꝑ orbem nationum
quas in xp̃o credituras ẽẽ p̃ui¬
debat: quia sicut petrus ait.
ñ est ꝑsonarum acceptor deus:
noꝑatur iusticiam. acceptus
est illi. Concunt aũt his bea¬
te marie u̾bis. ip̃ius dñi ser
tos. Cum enim docente illo po¬
płm quodam loco. ⁊ miracula
faciente. oms eius sapientiam
ac iͥrtutes nurarentur: extolleis
uocem quedam mulier de tur¬
ba. dirit illi. b̾eatus ueñt qui

Expanded text:
refert, qui essentialiter potens refert, qui essentialiter potens et magnus existens, fideles suos de parvis atque infirmis fortes facere consuevit, et magnos. Bene autem addidit, Et sanctum nomen ejus, ut admoneret audientes, imo omnes ad quos ejus verba pervenirent, instrueret ad fcaverit nomen Domini, salvus erit . Ipsum enim est nomen, de quo supra ait, Et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo. Unde adhuc apertius addit: Et misericordia ejus eum. Progenies autem et progenies vel utriusque populi, Judaei videlicet et gentilis, appellat, vel certe omnium per orbem nationum, quas in Christo credituras esse praevidebat: quia, sicut Petrus ait, Non est personarum acceptor Deus, et operatur justitiam, acceptus est illi . Concinit autem his beatae Mariae verbis ipsius Domini sermtos. Cum enim docente illo populum quodam loco, et miracula faciente, omnes sapientiam ejus ac virtutes mirarentur, extollens vocem quaedam mulier de turba, dixit illi: Beatus venter qui
Abbreviated transcription (Latin):
suo. speciali p̃cet̾is scĩs gaudio
potuit exultare: quia quẽ ꝑpe¬
tuum salutis auctorem nou̾at.
hunc ip̃m tp̃rali ortu de sua car
ue uasciturum ẽe sciebat: qua¬
tuius una eãdemq ꝑsona. uera¬
citer suus. ⁊ filius eẽt ⁊ dñs.
Que sequentib quoq u̾bis.
quam uilia de seipa senserit. edo¬
cet: ⁊ quod om̃e quicqͣd boni m̾iti.
habuit. hoc suꝑna gr̃a largiente
ꝑceꝑit: dicens. Quia resperit hu¬
militatem ancille sue: ecce enun
ex hoc beatain me dicent om̃s ge¬
uerationes. Humilem quippe xͥ
ancillam suo iudicio se fuisse de¬
monstrat: s respectu se gr̃e celestis
repente subluuatam ꝓuiuitiat:
atq uitantũ glorificatam. ut sua
beatitudo p̃cipua. nuto cunctarũ
gentumi uoce uuretur. Ad dit
etiam adhuc diuine pietatis mu¬
uera: que mirabilit accepta. dig¬
ua gr̃arum actione laudat
Quia fecit iͥn magna qui poteis
tis siuis tͥbuit: que totam suam¬
magnitudiuem ad illius donũ

Expanded text:
suo speciali prae caeteris sanctis gaudio suo speciali prae caeteris sanctis gaudio potuit exsultare, quia quem perpetuum salutis auctorem noverat, hunc ipsum temporali ortu de carne sua nasciturum esse sciebat, quatenus in una eademque persona veraciter suus et filius esset et Dominus. Quae sequentibus quoque verbis, quam vilia de seipsa senserit edocet, et quod omne quidquid boni meriti habuit, hoc superna gratia largiente perceperit, dicens: Quia respexit humilitatem ancillae suae: ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Humilem quippe Christi ancillam suo judicio se fuisse demonstrat, sed respectu se gratiae coelestis repente sublimatam pronuntiat, atque in tantum glorificatam, ut sua beatitudo praecipua merito cunctarum gentium voce miretur. Addidit etiam adhuc divinae pietatis munera, quae mirabiliter accepit, digna gi magna qui potens suis meritis tribuit, quae totam magnitudinem ad illius donum
Abbreviated transcription (Latin):
spu reuelante. ẽẽ patefacta cer¬
nebat: moretiam ip̃a thesaurũ
celi queni in corde seruabat aꝑu¬
it. Ait gͦ. Magnficat aĩa mea
pͥmo dona sͥ specialĩt concessa con¬
fitetur: deuide geueralia dei be¬
neficia. quib generi humano
mẽtnum consulere ĩs desistit e¬
numerat. Eius autẽ anima dñm
magnificat: qui om̃s uit̾ioris
sui homiuis affectus. diuuiuis lau¬
dib ac seruitiis mancipat: qui ob¬
seruantiam p̃ceptoꝵ dei. semꝑ enus
potentiam maiestatis se cogitare
demonstrat. Cius sp̃c semꝑ in dõ
salutari suo erultat: quẽ nichil
in t̾renis libet : nulla caducarũ
rerum affluentia emollit: ulła
adusitas frangit: s sola ip̃ius a
quo salus sꝑatur ẽt̃na. sui condito¬
ris menioria delectat. Que cum
om̃ib ꝑfectis u̾ba recte comueni¬
ant: marume tn ea beatam dei
genitricem ꝓferre decebat: que
meriti pͥuilegio singularis. sp̃ali
ip̃ius dilectione flagrabat: cuiꝰ

Expanded text:
Spiritu revelante esse patefacta cerSpiritu revelante esse patefacta cernebat, mox ipsa etiam thesaurum coeli quem in corde servabat, aperuit. Ait ergo: Magnificat anima mea primo dona sibi specialiter concessa confitetur, deinde generalia Dei beneficia quibus generi humano in aeternum consulere non desistit, enumerat. Ejus autem anima Dominum magnificat, qui omnes interioris hominis sui affectus divinis laudibus ac servitiis mancipat, qui observantia praeceptorum Dei semper ejus potentiam majestatis se cogitare demonstrat. Ejus spiritus in Deo salutari suo exsultat, quem nihil in terrenis libet, nulla caducarum rerum affluentia emollit, nulla adversitas frangit, sed sola illius a quo salus speratur aeterna, sui conditoris, memoria delectat. Quae cum omnibus perfectis verba recte conveniant, maxime tamen ea beatam Dei genitricem proferre decebat, quae meriti privilegio singularis spirituali ipsius dilectione flagrabat, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
tis. sͥinnotuisse ꝓdidit. S ⁊ fut᷑o¬
rum scientiam sibi ñ negatam
intimauit: cũ ꝑficienda a dño
que es dicta ẽẽnt. aꝑuit. Quis
ta in matre p̾cursoris lux doni
celestis enucuit: Herum audi¬
amus u̾ba que dixit: si forte ex
his ualeamus aliquantulum
dignoscere quid unitus habu̾it.
Audita gͦ responsione elisabeth.
qua eam beatam int mulieres
p̃dicauit: matrem dñ sui cog¬
nominauit: fide fortẽ laudauit:
ad cuius ingressum seipam cũ
filio sp̃u scõ repletã eẽ signauit:
ñ amplius tacere potuit dona q̃
tum tempus inuenit. etiam de¬
uota oris ꝓfessione patefecit. Nãq
ut uͥginalem decebat pudorem.
aliquandui silentio tegebat ÷ ar¬
chanum misterii celestis in sui
pectoris abdito uen̾abatur occul¬
tum: expectabat reuenter. donͤ
ip̃e donoꝵ distributor. quid sibi
doni specialis iͥbuisset. quid secre¬
ti reuelasset. quandocũq uellet
ostenderet. At postquã cadem que
sͥerant carisinata p̾stita. ꝑ alios

Expanded text:
tis sibi innotuisse prodidit. Sed et futurorum scientiam sibi non negatam intimavit, cum perficienda a Domino, quae ei dicta essent aperuit. Quis ta in matre praecursoris lux doni coelestis emicuit? Verum audiamus verba quae dixit, si forte ex his valeamus aliquantulum dignoscere quid intus habuerit. Audita ergo responsione Elizabeth, qua eam beatam inter mulieres praedicavit, matrem Domini sui cognominavit, fide fortem laudavit, ad cujus ingressum seipsam cum filio Spiritu sancto repletam esse signavit, non amplius tacere potuit dona quatum tempus invenit, etiam devota oris professione patefecit. Namque ut virginalem decebat pudorem, aliquandiu silentio tegebat, arcanum mysterii coelestis in sui pectoris abdito venerabatur occultum, exspectabat reverenter donec ipse donorum distributor quid sibi doni specialis tribuisset, quid secreti revelasset, quandocunque vellet, ostenderet. At postquam eadem quae sibi erant charismata praestita per alios
Abbreviated transcription (Latin):
inercelso ploratus ⁊ ululatus
multus: manifeste denuntiat
luctum sc̃e ecclẽ. qd de inuistam̃¬
broꝵ suoꝵ nece genut. ñ ut hostes
garriunt inuacuum cẽdere: s usq
⁊ sicut ꝓthomartiris abel. ita eti¬
aui sanguinem cetoꝵ martirum
de t̾ra clamare ad dñm: uixta illd̾
uiri sapientis. Nou despiciet p̃ces
populi: nec uiduã si effiuidat
loquelam geritus. Nonne lacͥ

Expanded text:
ita est ploratus et ululatus , manifeste denuntiat luctum sanctae Ecclesiae, quae de injusta membrorum suorum nece gemit, non ut hostes garriunt in vacuum cedere, sed usque et sicut protomartyris Abel, ita etiam sanguinem caeterorum martyrum de terra clamare ad Dominum, juxta illud viri sapientis: Non despicies preces pupilli, nec viduam, si effundat loquelam ge
Abbreviated transcription (Latin):
ini occisisunt: doctrina ⁊ oꝑatio¬
ne ꝑfectos indicant. Qui uͦ in¬
fra: simplices uł ĩdiotas fidei tñ
ñ ficte constantia eque fortes deũ¬
tiant. Qui illi quidem occisi ft̃.
nullatenus eis uł uiuentib uł
occisis posse auferri: seos uera¬
citer contestari. quia siune uius¬
mus. dño iuiumus. siue moru
dño morimiur: siue enun unu¬
mus siue morimur. dñi sumius.

Expanded text:
matu occisi sunt, doctrina et operatione perfectos indicant; qui vero infra, simplices vel idiotas, fidei tamen non fictae constantia fortes aeque denuntiant. Quod illi quidem occisi sunt,nullatenus eis vel viventibus vel occisis posse auferri, sed eos veraciter contestari, quia sive vivimus, Domino vivimus, sive morimur, Domino morimur. Sive enim vivimus sive morimur, Domi
Abbreviated transcription (Latin):
potest: s illo illustrante de quo scͥp
tum est. Oñuis sapientia a dũo
deo ẽ. Cuius utramiq naturam:
diuinam uidelicet. qua semꝑ uͥq
totus mauet: ꝯhuinanã exqua
in tp̃r natus. locos inclusus appa¬
ruit: consequent̃ euangłista des¬
cribit dicens. In muudo erat. et
mundus ꝑ ip̃m factus ẽ: ⁊ mun¬
duseum ñ cognouit. In ꝓpͥa ue¬
nit: ꝯ sui eum ñ receꝑunt. In
mundo quippe erat. ⁊ niundus
ꝑ ip̃ui factus ẽ. quia deus erat:
quia totus uͥq : qua sue p̃sentia
maiestatis sine labore regens.
sine onere continens q̃d fecit.
Et mundus eũ ñ cognouit: qͥa
lux in tenebris lucet: ⁊ tenebre
eam ñ comp̃henderunt. Mun¬
dum namq hoc in loco dieit ho¬
mines mundi amore deceptos:
atq inherendo creature. a cognoᷤᷤ¬
cenda creatoris sui maiestate re¬
fleros. In ꝓpͥa uenit: quia in mun¬
do quem ꝑ diuinitatem fecit: ꝑ
humanitatem natus apparuit.
In ꝓpͥa uenit: quia ingente iu¬

Expanded text:
potest, sed illo ipotest, sed illo itum est: Omnis sapientia a Domino Deo est, cujus utramque naturam, et divinam videlicet, qua semper ubique totus manet, et humanam, ex qua in tempore natus, loco inclusus, apparuit; consequenter Evangelista describit, dicens: In mundo erat. Non mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit. In propria venit, et sui eum non receperunt. In mundo quippe erat, et mundus per ipsum factus est, quia Deus erat, quia totus ubique, quia suae praesentia majestatis, sine labore regens et sine onere continens quod fecit. Et mundus eum non cognovit. Quia lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Mundum namque hoc in loco dicit homines, mundi amore deceptos, atque inhaerendo creaturae, ab agnoscenda creatoris sui majestate reflexos. In propria venit, quia in mundo, quem per divinitatem fecit, per humanitatem natus apparuit. In propria venit, quia in gente Ju
Abbreviated transcription (Latin):
cata. eorũ corda ad cognitionem
ẽ ante illum homo magni mit:
cuius testimonio pararentur om̃s.
ad audiendam morut appareret.
ipsam dei sapientiam: ad uidendũ
ipsum solem iusticie. uube iam
corporis tectum : id ẽ ad uidendum
audiendumq hominem qui deus
ẽet: pleuum gr̃e ꝯu̾itatis. fuit
uiquit honio missus a deo: cui no¬
men erat ioh̾es. Hic uenit in testi¬
monium: ut testimonium ꝑhi¬
beret de lumine: ut omns credent
ꝑ illum. Non ait̃. ut om̃s crede¬
rent millum: maledictus enim
homo qui confidit in. homine.
n poit carnem brachi¬
um suum: s ut oins inquit ere¬
derent ꝑillum. hoc ẽ ut ꝑ illiuis
testimonium credent in lucem. qm
necdum uide nouerant: dũm ui
delicet iħm xp̃m. qui de seĩpo te¬
statur. Ego sum lux mundi. Qe
sequitur uie ñi ambulat intene¬
bris: s: habebit lumen uite. Seq̃r.
Nonerat ille lur: si ut testimont¬
um ꝑhiberet de lumine. Erat lux
uera: que illuninat omnem

Expanded text:
cata, eorum corda ad cognitionem cata, eorum corda ad cognitionem est ante illum homo magni meriti, cujus testimonio pararentur omnes ad audiendam mox, ut appareret, ipsam Dei sapientiam, ad videndum ipsum solem justitiae, nubae jam corporis tectum; id est, ad videndum audiendumque hominem, qui Deus esset, plenum gratiae et veritatis. Fuit, inquit, homo missus a Deo, cui nomen erat Joannes. Hic venit in testimonium, ut testimonium perhiberet de lumine, ut omnes crederent per illum. Non ait, ut omnes crederent in illum, Maledictus enim homo qui confidit in homine, et ponit carnem brachium suum : sed ut omnes crederent per illum, hoc est, ut per illius testimonium crederent in lucem quam necdum videre noverant, Dominum videlicet Jesum Christum, qui de seipso testatur: Ego sum lux mundi: qui sequitur me, non ambulabit in tenebris, sed habebit lumen vitae . Sequitur: Non erat ille lux, sed ut testimonium perhiberet de lumine. Erat lux vera quae illuminat omnem
Abbreviated transcription (Latin):
qui ẽẽt indiuiuitate uigenitus
a patre conueniret. Quõd autem
talib datum ẽ. ut statim ex quo in
utero uͥginis concipi. ⁊ homo fieri
credenda ⁊ confitenda ẽ. Idem u̾itate
plenus erat. ⁊est: ip̃a uidelicet u̾bi
diuinitate. que homiiem illum
singularit electum. cum quo una
ñ aliquod diuine sue substantie ut
heretici uolunt. infaciendam homi¬
nis naturam cõmutans: s ip̃a ap̃d
patrem maneus. totum qd erat. to¬
tam de semine daiuid naturam ue¬
ri nominis. quam ñ habebat sus¬
qui humanam redemptoris nr̃i ua¬
tiuitatem. hodre anuua deuotione
recolunus: ꝯdiuinam pariter:
hunianam eius naturam. ñ au¬
nuo s contunio semꝑ amplecta¬
mur amore. Diumnam ꝑ quam
creati sumus cũ ñ ẽẽimus: huma¬
nam ꝑ quã recreati sumus. cum
ꝑditi eẽmus. Et quidem diuina
conditoris nr̃i uͥtus. sine assũp¬
tione humanitatis nos recreare.
erat idonea: humana autẽ eius d¬
dem redemptoris ur̃i infirmitas

Expanded text:
qui esset in divinitate unigenitus qui esset in divinitate unigenitus a Patre, conveniret. Quod autem stalibus datum est, ut statim ex quo in utero virginis concipi, et homo fieri credenda et confitenda est. Idem veritate plenus erat et est, ipsa videlicet Verbi divinitate, quae hominem illum singulariter electum, cum quo una non aliquid suae divinae substantiae, ut haeretici volunt, in faciendam hominis naturam commutans; sed ipsa apud Patrem manens, totum quod erat, totam de semine David naturam veri hominis, quam non habebat, susqui humanam Redemptoris nostri nativitatem hodie annua devotione recolimus, et divinam pariter et humanam ejus naturam non annuo, sed continuo semper amplectamur amore. Divinam, per quam creati sumus, cum non essemus; humanam, per quam recreati sumus, cum perditi essemus. Et quidem divina conditoris nostri virtus, sine assumptione humanitatis nos recreare erat idonea: humana autem ejusdem Redemptoris nostri infirmitas,
Abbreviated transcription (Latin):
uatur ꝑcaruem. Sie gͦ hoc inle¬
co q̃d dicitur. ⁊ u̾bum caro facti
urtelligi. quam si dicerenir. Ei
deus homo factus ẽ : carnem iuid¬
licet induendo ⁊ anunã: ut si.¬
uiusquisq nr̃m unus homo ex car¬
ne constat ⁊ aniam: ita unus
ab incarnatioius tp̃r. xp̃c. ex diui¬
uitate carne.⁊ amma constat.
Deus abet̾̃no metum existens.
uerus ut erat: homiem assu
ñ poterant homines. pꝰ iicarna¬
tionem uiderunt: aspicientes
humanitatẽ miracłis. refulgen¬
tem. ⁊ intelligentes diuinitatem
intus latitantem: illi maxime
qui ⁊ eius claritatem ante passi¬
ouem trausfigurati in monte sc̃o.
contemplari meruerunt: uoce
delapsa ad eum huiuscemõdi a
magnifica gła. hic ẽ filius m̃s di¬
lectus in quo mn complacui: Et
post passionem resurrectionis
ascensionisq ip̃ius gl̾a conspec¬
ta. sp̃e eius sunt dono mirifice
refecti. Quib orñib maniseste cog¬
nouerunt: quod huiusmodi głan
cuilibet scõꝵ.. s illi solum homini

Expanded text:
r carnem. Sic ergo hoc in loco, quod dicitur: Et Verbum caro factum intelligi, quam si diceretur: Et Deus homo factus est, carnem videlicet induendo et animam. Ut sicut quisque nostrum unus homo ex carne constat et anima, ita unus ab incarnationis tempore Christus ex divinitate, carne et anima constat: Deus ab aeterno in aeternum existens verus, ut erat, hominem ex tnon poterant homines, post incarnationem viderunt, aspicientes humanitatem miraculis refulgentem, et intelligentes divinitatem intus latitantem; illi maxime, qui et ejus claritatem, ante passionem transfigurati in monte sancto, contemplari meruerunt, voce delapsa ad eum hujuscemodi a magnifica gloria: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui : et post passionem resurrectionis ascensionisque ipsius gloria conspecta, Spiritus ejus sunt dono mirifice refecti; quibus omnibus manifeste cognoverunt quod hujusmodi gloria non cuilibet sanctorum, sed illi solum homini
Abbreviated transcription (Latin):
uere douec ueniam. Non quia
ñ ⁊ ip̃e multos autea labores
s quia ultimũ in pace senium
finerit: ut pote eccłiis xp̃i ꝑ asiã
quain regebat. iam longe lateq
fundatis. Nam ⁊ uiactib apłoꝵ¬

Expanded text:
nere donec veniam, non quia non et ipse multos antea labores sed quia ultimum in pace senium finierit, utpote Ecclesiis Christi per Asiam quam regebat jam longe lateque fundatis. Nam et in Actibus apo
Abbreviated transcription (Latin):
herum ne quis hominum dubi¬
tet. filium se dei ⁊ coherẽdem xp̃i
posse fieri: dat eremplũ euangli¬
sta. quia ⁊ ip̃e filius dei homo fieri.
⁊ habitauit in nobis. Quod ẽ dic̾e.
Et filius dei homo factus ẽ: ꝯ inter
homines conu̾satus est. Solet nãq
scriptura. mͦ anime. mͦ carnis uo¬
cabulo. totum designare hominẽ
Anime uidelicet ut scriptum est.
quia descrudit iacob in egiptum.
in animab septuaguita. Carnis
uero: ut rursum scriptum ẽ. Et ui¬
debit oñus caro salutare dei. Neq
enun uł anme sine corporib in
egiptum descendere. uł caro sine
anuna uidere aliquid potest: s¬

Expanded text:
Verum ne quis hominum dubitet filium se Dei cohaeredem Christi posse fieri, dat exemplum evangelista, quia et ipse Filius Dei homo fieri, et habitavit in nobis. Quod est dicere, et Filius Dei homo factus est, et inter homines conversatus est. Solet namque Scriptura modo animae, modo carnis vocabulo, totum designare hominem; animae videlicet, ut scriptum est: Quia descendit Jacob in Aegyptum, in animabus septuaginta ; carnis vero, ut rursus scriptum est: Et videbit omnis caro salutare Dei . Neque enim vel animae sine corporibus in Aegyptum descendere, vel caro sine anima videre aliquid potest; s
Abbreviated transcription (Latin):
tis est. Quia gͦ cum in mundo
ẽet ꝑ diuinitatẽ. mundus eum
ñ cognouit : dignatus ẽ uenire
in mnundum ꝑ humanitatem.
ut uł siceum mundus agnos¬
ceret. Si uideanius q̃d sequitur.
In ꝓpͥa uenit: ⁊ sui eum ñ rece¬
ꝑunt. Quẽ enim in potentia
deitatis cuncta creantem regen
in carnis infirmitate miracłis
choruscantem. reciꝑe uoluerunt.
Et qd grauius ÷ sui eum ñ recepe¬
runt : homines scilicet quos ip̃e
creauit: iudei quos peculiarem
sͥ elegerat in plebem: quib sue
cognitionus reuelauerat archa¬
num: quos mirificis patrũ glori¬
ficauerat actis: quib sue legis
doctrinam contulerat : ex quib se
incarnandum ꝓmiserat. ⁊ inqͥb
se incarnatũ ut ꝓmiserat osten¬
dit: ip̃i eum reciꝑe uenientem
magna ex parte recusarunt.
Neq enim om̃s recusarunt. Ali¬
oquin nillus ẽet saliuus. ⁊ suꝑua¬
cua eius ẽet incarnatio. Nunc
auten multi eũ ex utroq ppło
ñ credendo respuerunt: multi
credendo receꝑunt. De quibus

Expanded text:
ndo esset per divinitatem, mundus eum non cognovit, dignatus est venire in mundum per humanitatem, ut vel sic eum mundus cognosceret. Sed videamus quid sequitur In propria venit, et sui eum non receperunt. Quem enim in potentia divinitatis cuncta creantem regentin carnis infirmitate, miraculis coruscantem recipere noluerunt. Et quod gravius est, sui eum non receperunt, homines scilicet, quos ipse creavit; Judaei, quos peculiarem sibi elegerat in plebem, quibus suae cognitionis revelaverat arcanum, quos mirificis patrum glorificaverat actis, quibus suae legis doctrinam contulerat, ex quibus se incarnandum promiserat, et in quibus se incarnatum, ut promiserat, ostendit, ipsi eum recipere venientem magna ex parte recusarunt. Neque enim omnes recusarunt; alioquin nullus esset salvus, et supervacua ejus esset incarnatio. Nunc autem multi eum ex utroque populo non credendo respuerunt, multi credendo receperunt: de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
pletus ẽ ⁊ ioħes: atq uno eodemq
sp̃u ambo edocti: illa salutantem
que ẽet agnouit. ⁊ut matrẽ dñi
sui debita cum benedictione uene¬
u̾ginis portaretur intellexit.
Et quia lingua nec dum ualuit.
anio exultante salutauit: offi¬
ciumq sue p̃cursionis quã liben¬
pleturus. anquã nasceretur ad¬
ueniente dño quib ualebat indi¬
cus urtunauit. Aderat naniq
tempus quo impleretur angłi
sermo quem dixerat: qr sp̃u sc̃õ
uoce magna: quia magna dei
dona cognouit. Recte uoce miag¬
na: qr illum quẽ ubiq p̃sentẽ
nouerat. etiam corporaliter ad¬
c̃ẽ sentiebat. Magna ⁊ enim
uoce: ñ tã elamosa quã deuo¬
ta intelligendũ ẽ. Neq enim
modice uocis denotione dinu lan¬
dare ualebat. que spu sc̃o pleua
fagrabat: que: illum in utero ge¬
stabat. quo in natis mulierum
ne mat̾s uͥguus. filius altissunt
uocaretur nẽet. Erelamauit au
⁊ dixit. Benedicta tu iñt mulie¬
res: ⁊ benedictus fructus uen¬
eres. Non solum benedicta int

Expanded text:
pletus est et Joannes: atque uno eodemque Spiritu ambo edocti, illa salutantem quae esset agnovit, et ut matrem Domini sui debita cum benedictione venevirginis portaretur intellexit: et quia lingua necdum valuit, animo exsultante salutavit, officiumque suae praecursionis quam devopleturus, et antequam nasceretur adveniente Domino quibus valebat indiciis intimavit. Aderat namque tempus quo impleretur angeli sermo quem dixerat: Quia Spiritu svoce magna, quia magna Dei dona cognovit; recte voce magna, quia illum quem ubique praesentem noverat, etiam corporaliter adesse sentiebat. Magna etenim voce non tam clamosa quam devota intelligendum est. Neque enim modicae vocis devotione Dominum laudare valebat, quae Spiritu sancto plena flagrabat: quae et illum in utero gestabat, quo in natis mulierum ne matris virginis filius Altissimi vocaretur, et esset. Exclamavit autem, et dixit: Benedicta tu inter mulieres, et benedictus fructus venNon solum benedicta inter
Abbreviated transcription (Latin):
dũetur nr̃i om̃is iniusticia. Ui¬
deutes autem: coguouerunt de
u̾bo qd dictum eitce illis de puero
hoc. Et nos fr̃s dilectissuni que
dicta sunt nobis de saluatore nr̃o.
deo uero ⁊ homine i int̾im pia
fide ꝑciꝑe. plena dilectione festi¬
nemus amplecti: ut hec in fu¬
turo ꝑfecte cognitionis uisu cõ¬
p̃hendere ualeamus. Hec erenĩ

Expanded text:
dominetur nostri omnis injustitia. Vidominetur nostri omnis injustitia. Videntes autem cognoverunt de verbo quod dictum erat illis de puero hoc. Et nos, fratres dilectisimi, quae dicta sunt nobis de Salvatore nostro Deo vero et homine, interim pia fide percipere, et plena dilectione festinemus amplecti, ut haec in futuro perfectae cognitionis visu comprehendere valeamus. Haec etenim
Abbreviated transcription (Latin):
uisibile nobis exibuit. Et uenerult
festinantes: ⁊ inuenerunt marlao
⁊ ioseꝑh ⁊ infantem positũ in p̃sepis.
Lenerunt pastores festinantes:
⁊ inuenerunt deum hominem na¬
tum: siul ⁊ eiusdem natiuita¬
tis ministros. Festinemus ⁊ nos fr̃s
mei. ñ passib ꝑedum. s bonors
profectib oꝑum. uidere eandem
glorificatam humanitatem: cum
eisdem miistris digna seruitii
sui m̾cede remunetis. festiunemus
uidere illum in diuina patris ac
sua maiestate fulgentem: festi¬
nemus inquam. Non ẽ enim tan¬
ta beartrũdo cũ desidia ac torpore
querenda: s alacͥter sinit xp̃i se¬
quenda uestigia. Nam ⁊ ipe cur¬
sum nr̃m docta mami uiuare de¬
Trahe mo post te: curremus in
odore ungentoꝵ tuoꝵ. Citis g̃
uͥitutum gressib sequamur: it
mereamur consequi. Nemo tar¬
dãt conuti ad dñmͥ nemõ differat
de die mn diem: ip̃m ꝑor̃ra ⁊ ante
oũna p̃cantes. ut gressus nr̃os diri¬
gat sed̾i eloquium suũ: ꝯ non

Expanded text:
bis exhibuit. Et venerunt festinantes, et invenerunt Mariam et Joseph, et infantem positum in praesepio. Venerunt pastores festinantes, et invenerunt Deum hominem natum, simul et ejusdem nativitatis ministros. Festinemus et nos, fratres mei, non passibus pedum, sed bonorum profectibus operum videre eamdem glorificatam humanitatem cum ejusdem ministris digna servitutis suae mercede remuneratis; festinemus videre illum in divina Patris ac sua majestate fulgentem. Festinemus, inquam, nam non est tanta beatitudo cum desidia ac torpore quaerenda, sed alacriter sunt Christi sequenda vestigia. Nam ipse cursum nostrum data manu juvare deTrahe nos post te, curremus in odorem unguentorum tuorum. Citius ergo virtutum gressibus sequamur, ut mereamur consequi. Nemo tardet converti ad Dominum, nemo differat de die in diem, ipsum per omnia et ante omnia precantes, ut gressus nostros dirigat secundum eloquium suum, et non
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am moriendo ac resurgendo
posset destruere: ꝑcoet̃uam uͦ
patris diuinitatem nos int̾us
uiuificando ad diuinam sustol¬
leret: remissionem nobis pec̃eoꝵ
post bonoꝵ ꝑfectionem oꝑii. non
solum nos ad uidendai głam ela¬
rificate sue ꝑduc̾et humanitatis:
s ⁊ incõmutabilem nob̾ eẽntiam sue
diuine maiestatis ostenderet: inqͣ
iuuit ⁊ regnat cũ patre inunitate

Expanded text:
rtem moriendo ac resurgendo posset destruere: per coaeternam vero Patri divinitatem nos interius vivificando ad divina sustolleret, remissionem nobis peccatorpost bonorum perfectionem operum non solum nos ad videndam gloriam clarificatae suae perduceret humanitatis, sed et incommutabilem nobis essentiam suae divinae majestatis ostenderet, in qua vivit et regnat cum Patre in unitate
Abbreviated transcription (Latin):
tur : nẽ uo miliario ad orientem
bethleem: uͥ etiam nunc tͥa pastoꝵ.
illoꝵ monuũtta ieccła monstran¬
tur. Nouerat tunc uenisse ui carne
dũm: cui una ⁊ et̃na ẽ cum patre
potestas : qui regnum daret eccle
cum his que iam facta cognouit: ñ
liec tamen ore ꝓmens. s clausa ser¬
uans uni corde. Et reu̾si sunt pastoies
glorificantes ⁊ laudantes deuu: in
om̃ib que audierant ⁊ uiderant sic

Expanded text:
tur, et est uno milliario ad orientem tur, et est uno milliario ad orientem Bethleem, ubi etiam nunc tria pastorum illorum monumenta in ecclesia monstrantur. Noverat tunc venisse in carne Dominum, cui una et aeterna est cum Patre potestas, qui regnum daret Ecclescum his quae jam facta cognovit: non haec tamen ore promens, sed clauso servans in corde suo. Et reversi sunt pastores, glorificantes et laudantes Deum in o
Abbreviated transcription (Latin):
ta paruula es inmilib iuda: exte
mͥ egredietur qui sit dñator in
isrł. ⁊ egressus eius ab initio a
dieb et̾nitatis. Hidebat se in beth¬
lecm peꝑisse. dũatorem isrł: qͥ
et̃nus a patre deus ante scla natus
est. Uidebat se uͥginem concepis¬
se ⁊ peꝑisse filium: ⁊ uocasse nom̃
eius iħm. Legerat in ꝓpħis. E cce
ugo concipiet ꝯ pariet filium:
⁊ uocabitur nomen eius emina¬
nuel. Leg̾at. Bos cognouit pos
sessorem suũ: ⁊ asinus p̃sepẽ dñi¬
sui. Uidebat dũm suum positum.
in p̃sepio: quo bos ⁊ asinus solet
nutͥendus aduenire. Meminit sͥ
natiuitatis eius. ñ nͥ angło reuelan¬
te potuisse cognosci: dicente ysaia.
Generationem autem eius quis
enarrabit: Legerat. Et tu turris
gregis nebulosa: filia syon usq
ad te uenient: ꝯueniet potestas
pͥma regnum filie ierłm. Audie¬
bat anglicas uͥtutes que sunt filie
suꝑne ciuitatis apparuisse pastori¬
bus. in loco qui a conuentu pecoꝵ
antiquitus turris gregis uocaba¬

Expanded text:
 Juda, ex te enim egredietur qui sit dominator in Israel, et egressus ejus ab initio a diebus aeternitatis. Videbat se in Bethleem peperisse dominatorem Israel, qui aeternus ex Patre Deus ante saecula natus est; videbat se virginem concepisse et peperisse Filium, et vocasse nomen ejus Jesum. Legerat in prophetis: Ecce virgo concipiet, et pariet Filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . Legerat: Bos cognosessorem suum, et asinus praesepe domisui. Videbat Dominum positum in praesepi, quo bos et asinus solent nutriendi advenire. Meminerat sibi nativitatis ejus, non nisi angelo revelante, potuisse cognosci, dicente Isaia: Generationem autem ejus quis enarrabit ? Legerat: Et tu, turris gregis nebulosa, filia Sion, usque ad te veniet, et veniet potestas prima, regnum filiae Jerusalem . Audiebat angelicas virtutes, quae sunt filiae supernae civitatis, apparuisse pastoribus in loco, qui a conventu pecorum antiquitus turris gregis vocaba
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sollicita cordis ac corporis castiga¬
tione ꝓcureunis. ut quẽ illi iu
p̃sepio uidere uagientem: nos
in patris solio mereainur uide
pio erat u̾bum: ⁊ u̾bum erat ap̃
deum: ꝯ deus erat u̾bum. Hoc
u̾bum uatum ex patre. ñ factũ
est: quia creatura deus ñ est. In
qua natiuitate diuina uideri
ab hominib ñ potuit: s ut ui¬
deri poss u̾bum caro factum ẽ.
n habitauit in nobis. Uideamiꝰ

Expanded text:
et sollicita cordis et corporis castigaet sollicita cordis et corporis castigatione procuremus, ut quem illi in praesepio videre vagientem, nos in Patris solio mereamur viderepio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum! Hoc verbum natum ex Patre, non factum est, quia creatura Deus non est. In qua nativitate divina videri ab hominibus non potuit; sed ut videri posset, Verbum caro factum est, et habitavi