comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
das animas singulorũ in spũ uerit et
iusibilis. sicut scriptũ est. Spiritꝰ ante
facic̃ nostrã xp̃s dñs. Et ut noucris
occultũ esse hunc spiritalc̃ aduentũ: ĩ
umbra cius inquit uiuemius inter gen¬
tes. Propterca dignũ est ut si non ualit
infirmus in occursũ tanti medici pro¬
cedere longius: salti conctur crigere
caput. et aliquatenus assurgere uenic̃¬
ti. Non te oportet o homo maria trans¬
frctare. non penctrare nubes: nõtrãsal¬
puiare necesse est. Non grandis inq̃m
tibi ostenditur uia. usq ad temctip̃m
occurre deo tuo: prope est cnum uerbum
i ore tuo et in corde tuo. Usq ad cor¬
dis cõpunctionẽ t confessionẽ oris oe¬
curre:ꝰ ut saltẽ excas de sterquiluuo mi¬
sere consciencie: q̃m indignũ est illus
auctorẽ puritatis intrare. Et hec qͥdem
de co aducitu sunt dicta: quo singulo¬
rũ mentes minisibili dignatur illustra¬
re presencia. Libet aũt et manifesti

Expanded text:
das animas singulorum in spiritu venit et das animas singulorum in spiritu venit et invisibilis, sicut scriptum est: Spiritus ante faciem nostram Christus Dominus. Et ut noveris occultum esse spiritualem hunc adventum: In umbra ejus, inquit, vivemus inter gentes . Propterea dignum est, ut si non valet infirmus in occursum tanti medici procedere longius, saltem conetur erigere caput, aliquatenus assurgere venienti. Non te oportet, o homo, maria transfretare, non penetrare nubés, non transalpinare necesse est. Non grandis, inquam, tibi ostenditur via: usque ad temetipsum occurre Deo tuo. Prope est enim 721 verbum in ore tuo, et in corde tuo . Usque ad cordis compunctionem et oris confessionem occurre, ut saltem exeas de sterquilinio miserae conscientiae; quoniam indignum est illuc auctorem puritatis intrare. Et haec quidem de eo adventu dicta sunt, quo singulorum mentes invisbili dignatur illustrare praesentia. 11. Libet autem manifesti
Abbreviated transcription (Latin):
nio. Sic sic dũ mediũ silcutiũ tencrẽt
omnia. et nor in suo cursu iter pragtret.
dĩpotens sermo tuns dñc a regalib sedi¬
bus ucnit. Quod et apostolus intuens
aicbat. Quando ucrat plenitudo tp̃is.
misit dus filiũ suũ. Riirũ plenitu
do et abundantia tc̃poraliũ. oblionẽ
et mopiã feccrat eternorum. Oportunc
ergo tunc aducint cternitas: quando
magis tẽpor alitas preualebat.Sani
ut ectera silcam. ip̃a quoq pax tc̃po: ali
illo in tcrapore tanta fuit: ut ad hoĩs
unius edictum. describeretur unuersus
orbis. Labctis iam et personã ueni¬
cntis. et locũ utrũq idest a quo et ad
quẽ uert: causã quoq et tẽpus non
ignoratis. Unũ restat: ma scilitz per
quã ueruit. Et hec qͦq diligenter requi¬
renda: ut possimus si eut dignũ est octur¬
rere ci. Ueruntamen sicut ad operandã
salutem in medio terre semel uenit ĩ
carnc uisibilis: ita quotidic ad saluã¬

Expanded text:
nio . Sic, sic dum medium silentium tenerent nio . Sic, sic dum medium silentium tenerent omnia, et nox in suo cursu iter perageret , omnipotens sermo tuus, Domine, a regalibus sedibus venit. Quod et Apostolus innuens ajebat: Quando venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum Galdo et abundantia temporalium oblivionem et inopiam fecerat aeternorum. Opportune ergo tunc advenit aeternitas, quando magis temporalitas praevalebat. Nam ut caetera sileam, ipsa quoque pax temporalis illo in tempore tanta fuit, ut ad hominis unius edictum describeretur universus orbis . 10. Habetis jam et personam venientis, et locum utrumque, id est, a quo, et ad quem venit: causam quoque et tempus non ignoratis. Unum restat, via scilicet per quam venit: et haec quoque diligenter requirenda; ut possimus, sicut dignum est, ei occurrere. Verumtamen sicut ad operandam salutem in medio terrae venit semel in carne visibilis, ita quotidie ad salvan
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit. Hec est crũ illa lcuissima pla¬
ne et prcfulgida mibes: supra quã ascẽ¬
surũ cũ propheta ꝓredixerat. ut descende¬
eet in cgiptum. Es empus cst ia ip̃m
quoq considrare tc̃pus quo saluator ad¬
latere. nec in mitio nec in medio tp̃is.
sed in fine. Nec incongrue factũ est.
sced ucre sapicuter disposunit sapientia.
ut cum magis esset necessariũ. tũc pri¬
mo ferrit auxiliũ: pronos ad ingrati¬
tudinẽ ade filios non ignoraus. Uere
cnĩ aduesperascebat. et inclinata crat
iam dies: recesserat paulomius sol ui¬
sticis. ita ut criguns niis splendo. ci
aut calor essct in tcrris. Nlam et lux di¬
uinc noticie parua admodũ erat: et
abundante ignitate feruor refrigu¬
crat caritatis. Iam non apparebat ari¬
gelus. non loquebatur prophita: cessa¬
bat uelut desperatione uicti. pre ni¬
mia utiq duricia hominũ et obstina¬
tione: at ego ait filius. tũc dixi ecce ue¬

Expanded text:
suscepit. Haec est enim illa levissima plasuscepit. Haec est enim illa levissima plane et praefulgida nubes, supra quam ascensurum eum propheta praedixerat, ut descenderet in Aegyptum . 9. Tempus est jam ipsum quoque considerare tempus, quo Salvator adlatere non in initio nec in medio temporis, sed in fine. Nec incongrue factum est, sed vere sapienter disposuit Sapientia, ut cum magis esset necessarium, tunc primo ferret auxilium, pronos ad ingratitudinem Adae filios non ignorans. Vere enim advesperascebat et inclinata erat jam dies, recesserat paulo minus sol justitiae: ita ut exiguus nimis splendor ejus aut calor esset in terris. Nam et lux divinae notitiae parva admodum erat, et abundante iniquitate fervor refriguerat charitatis. Jam non apparebat angelus, non loquebatur propheta; cessabant velut desperatione victi, prae nimia utique duritia hominum et obstinatione: at ego, ait Filius, tunc dixi: Ecce ve
Abbreviated transcription (Latin):
ipse qui fccit. Omnes crũ diuitie. oĩs
gloria mundi. et quicquid in eo concu¬
piscitur. minus est ad hanc gloriã. ĩio
nec est aliquid in cius cõparatione. dñc
quid est homo quia magnificas cũ. aut
quid apporis erga cũ cor tuũ: Attamcr
uelim nosse. quid sibi uolucrit quod ad
nos uenit ille: aut quare non magis
iuimus nos ad illum. Rostra enĩ crat
necessitas: sed nec est consuctudo diui¬
tum ut ad pauperes ueniant nec si p̃sta¬
re uoluerint. Ita est fr̃es. nos magis ad
cum uenire dignũ fuit: sed duplex crat
impedimcrtum. Nam et caligabant
cculi nostri. ille uero lucẽ habifat mac¬
cessibilẽ: et iacentes paralitici in graba¬
to. diuinã illam non potcranius attrn¬
gere celsitudinẽ. Propterea benignissi¬
mus saluator ac medicus animarum.¬
et descendit ab altitudinc sua:. et claritatẽ
suam infirmis oculis temprauit. Indu¬
it le laterna quadã: illo utiq glorioso
et ab omni labe purissimo corpore quod

Expanded text:
ipse qui fecit. Omnes enim divitiae, omnis ipse qui fecit. Omnes enim divitiae, omnis gloria mundi, et quidquid in eo concupiscitur, minus est ad hanc gloriam: imo nec est aliquid in comparatione ejus. Domine, quid est homo quia magnificas eum? aut quid apponis erga eum cor tuum? 8. Attamen velim nosse, quid sibi voluerit, quod ad nos venit ille, aut quare non magis ivimus nos ad illum. Nostra enim erat necessitas: sed nec est consuetudo divitum ut ad pauperes veniant, nec si praestare voluerint. Ita est, fratres, nos magis ad eum venire dignum fuit; sed duplex erat impedimentum. Nam et caligabant oculi nostri: ille vero lucem habitat inaccessibilem ; et jacentes paralytici in grabato divinam illam non poteramus attingere celsitudinem. Propterea benignissimus Salvator et medicus animarum descendit ab altitudine sua, et claritatem suam infirmis occulis temperavit. Induit se laterna quadam, illo utique glorioso et ab omni labe purissimo corpore quod
Abbreviated transcription (Latin):
uia: sccundũ cius testimoniũ. qui
prophetico preuentus sp̃u. ecce ĩquit
nomen dñi uenit de longinqͦ. Porro
quo ueniat intucntibz apparuit mesti¬
mabilis dignatio. et penitus incxcogi¬
tabilis: quod in carccris huius horro¬
rem tanta descendere dignata est celsitu¬
do. Nam quis dubitet magnũ aliqͥd
in causa fuisse. ut maicstas tanta de
tam longiiquo. in locũ tam indignũ
descendert dignarctur: Planc mag¬
nũ aliquid. quia miscricordia magna
quia miseratio multa: quia caritas
copiosa. Ad quid cuim uenisse creden¬
dus est; Ha nãq est qͦd iuxta propo¬
situm ordinc̃ oporteat iam perscrutari.
Net lane laborandũ est in hac parte:
cum manifeste aduentus cius causã. Et
urba ipsius et opera clament. Ad quertu¬
dun quippe oucui centesimã que crraue¬
magua dignitas hominis sic quesiti:
in qua si gloriari uolucrit non crit rasi¬
picns. non quod aliquid esse uideatur
tanꝙͣ a sc ip̃o: scd quod tanti cũ fecerit

Expanded text:
via, secundum ejus testimonium qui via, secundum ejus testimonium qui prophetico praeventus spiritu, Ecce, inquit, nomen Domini venit de longinquo . Porro quo veniat intuentibus, apparuit inaestimabilis dignatio et penitus inexcogitabilis, quod in carceris hujus horrorem tanta descendere dignata est celsitudo. 7. Jam quis dubitet magnum aliquid in causa fuisse, ut majestas tanta, de tam longinquo, in locum tam indignum descendere dignaretur? Plane magnum aliquid, quia misericordia magna, quia miseratio multa, quia charitas copiosa. Ad quid enim venisse credendus est? Hoc namque est quod juxta propositum ordinem 720 oporteat jam perscrutari. Nec sane laborandum est in hac parte, cum manifeste adventus ejus causam et verba ipsius, et opera clament. Ad quaerendam quippe ovem centesimam, quae erravemagna dignitas hominis sic quaesiti! In qua si gloriari voluerit, non erit insipiens: non quod aliquid esse videatur tanquam a seipso; sed quod tanti eum fecerit
Abbreviated transcription (Latin):
tenebris lacct. et tenebre cam non con¬
prchendrunt: unde nec relinquitur aĩ¬
ma ui inferno. nec sanctũ corpus in
terra uidet corruptionem. Christus erã
qui descendit ip̃e est qui et ascendit. ut
adimpleret omnia. De quo scriptum
est. qui pertransiit bencfaciendo et sanã¬
Do omnes oppressos a diabolo. Et alibi.
Exultauit ut gygas ad currendã uiã:
a summo celo egressio cus. et occursus
cius usq ad summũ cius. Mcrito pro¬
inde clamat apostolus dicens. Quie sur¬
sum sunt querite. ubi xp̃s est ĩ dextera
dei scdens. Incassum crum laboraret cri¬
gere corda nr̃a: nisi collocatũ in celis
salutis nostre doceret auctorem. D ed
uidcamus iam que scquũtur. Nam
et si matcria quidẽ copiosa mucnitur
et ulririma ualde: sed angustic tpĩs
tantã scrmonis longitudinc̃ non ad¬
mittunt. Considerantib crgo qui ue¬
niat. magna omnino et incffabilis
maiestas innotuit. Suspicientibus
unde ueniat. grandis planc patuit

Expanded text:
tenebris lucet, et tenebrae eam non comtenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Unde nec relinquitur anima in inferno, nec sanctum corpus in terra videt corruptionem. Christus enim qui descendit, ipse est et qui ascendit ut adimpleret omnia; de quo scriptum est: Qui pertransiit benefaciendo, et sanando omnes oppressos a diabolo : et alibi: Exsultavit ut gigas ad currendam viam: a summo coelo egressio ejus, et occursus ejus usque ad summum ejus Merito proinde clamat Apostolus, dicens: Quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens . Incassum laboraret erigere corda nostra, nisi collocatum in coelis salutis nostrae doceret auctorem. Sed videamus jam quae sequuntur. Nam etsi materia quidem copiosa invenitur et uberrima valde, sed angustiae temporis tantam sermonis longitudinem non admittunt. Considerantibus ergo quis veniat, magna omnino et ineffabilis majestas innotuit. Suspicientibus unde veniat, grandis plane patuit
Abbreviated transcription (Latin):
te adhesero ucritati. Alicquin non hu¬
mana crit temptatio. nec humanum
peccatũ: led obstinatio diabolica. Nam
perscuerare in malo diabolicũ est: et
digni sunt perire cum illo. quicũq in
similitudinẽ cius permanc̃t in peccato.
Ecce fr̃es audistis quis sit qui ueniat:
considerate iam unde ueniat aut quo.
¶cuit utiq de corde dci prĩs. in utcrũ
uirguns matris: uenit a sũmo celo in
inferiores partes terre. Quid ergo: Non¬
ne et nobis in terra est cõuersandum:
Est si tamcn in ca perstitit ille. Ubi bñ
crit sinc illo: aut ubi male poterit esse.
cum illo: Quid michi est in celo: et ã
ie quid uolui super terram: Ocus cor¬
dis mei et pars mca deus in cternum.
Nam et si ambulauero in medioum¬
bre mortis. non timcbo mala: si tm̃
tu mecũ es. Nunt autẽ ut uidco et
ad terras. et ad ipsũ quoq descendis in¬
fernũ. non tanꝙͣ uinctus. sed tanquã
inter mortuos liber: sicut lux que in

Expanded text:
tae adhaesero veritati. Alioquin non hutae adhaesero veritati. Alioquin non humana erit tentatio, nec humanum peccatum, sed obstinatio diabolica. Nam perseverare in malo diabolicum est: et digni sunt perire cum illo, quicunque in similitudinem ejus permanent in peccato. 6. Ecce, fratres, audistis quis sit qui veniat; considerVenit utique de corde Dei Patris in uterum virginis Matris; venit a summo coelo in inferiores partes terrae. Quid ergo? nonne et nobis in terra est conversandum? Est, si tamen in ea perstitit ille. Ubi enim bene erit sine illo? aut ubi male esse poterit cum illo? Quid mihi est in coelo, et a te quid volui super terram? Deus cordis mei, et pars mea, Deus in aeternum . Nam et si ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mala, si tamen tu mecum es . Nunc autem, ut video, et ad terras, et ad ipsum quoque descendit infernum; non tanquam vinctus, sed tanquam inter mortuos liber: sicut lux quae in
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua sen infirmitate peccasse: ideoq pe¬
rire ntceile est printere nolentes. Patris
amor et honor regis iudiciũ diligit.
Propter hoc crã et ip̃ creauit homines
ab mitio qui supplerent locũ illũ. et rii¬
nas icrusalẽ restaurarent. Sciebat crũ
nullã angelis patere redcundi uiam:
nẽpe nouit suꝑbiã moab qͦd superbus
est ualde: et superbia cius remediũ peni
tentie non adittit. at per hoc nec uenis.
At uero hõĩs nice nullã postra condidit
creaturã. innucris ex hoc ip̃o redimen¬
dũ adhuc hominẽ: quippe quẽ supplã¬
tauit aliena malicia. ideoq prodesse ci po¬
et inaens in lacũ missus sum. Nõ qͥdẽ
penitus innoccns: sed quantũ ad cum
qui me sebuxit. innocens aliqua tenu
Mendacium michi persuasũ est dñc:
ueniat ueritaz ui possit falsitas depre¬
hendi. et cognoscam ueritatẽ et ueritas
liberabit me: si tamen deprchense falsi¬
tati penitus abrenunciaucro. et cogni¬

Expanded text:
aliqua seu infirmitate peccasse; ideoque pealiqua seu infirmitate peccasse; ideoque perire necesse est poenitere nolentes. Patris enim amor, et honor Regis judicium diligit. 5. Propter hoc enim et ipse creavit homines ab initio, qui supplerent locum illum, et ruinas Jerusalem restaurarent. Sciebat enim nullam angelis patere redeundi viam. Nempe novit superbiam Moab, quod superbus est valde : et superbia ejus poenitentiae remedium non admittit, ac per hoc nec veniae. At vero hominis vice nullam postearedimendum adhuc hominem: quippe quem supplantavit aliena malitia; ideoque prodesse ei poet hic innocens in lacum missus sum . Non penitus quidem innocens: sed quantum ad eum qui me seduxit, innocens aliquatenus. Mendacium mihi persuasum est, Domine: veniat Veritas, ut possit falsitas deprehendi, et cognoscam veritatem, et veritas liberabit me; si tamen deprehensae falsitati penitus renuntiavero, et cogni
Abbreviated transcription (Latin):
quit occasione mci creaturas suas pater
anuttit. altitudinẽ incã primus anglu
affectauit: et populũ qui sibi crederet ha¬
buit: scd continuo patris zelus grami¬
ter uiudicauit in illum. percutiens cũ
pariter cum õĩb sius plaga incurabili
castigatione crudeli. Scientiã qͦq que
nichilominus mea est subripere uoluit ho¬
mo: et ne illi quidẽ mlertus eit. nec peper¬
cit oculus cius. Nunquid de babz est cu
ra deo: Ouas tantũ feccrat nobiles trea¬
turas. rationis participes. capaces batitu¬
uniuersos. Ergo ut sciant quia et egodi¬
ligo patrẽ: per me recipiat quos quodãmͦ
hec orta est ait ionas: tollite me et mittite
in mare. Ommes inuident michi: uado
et talcn cis crhibro intinetipsũ. ut quisqͥs
inuidert uolucrit. quisquis gesticrit imi¬
tari: fiat ei ciulatio ista in bonũ. Noui
tamen in affectũ malicie et nequicie trã¬
sisse angelos descitores. nec ex ignorantia

Expanded text:
quit, occasione mei creaturas suas Pater quit, occasione mei creaturas suas Pater amittit. Altitudinem meam primus angelus affectavit, et populum qui sibi crederet, habuit: sed continuo Patris zelus graviter vindicavit in illum, percutiens eum pariter cum omnibus suis plaga incurabili, castigatione crudeli. Scientiam quoque, quae nihilominus mea est, subripere voluit homo: et ne illi quidam misertus est, nec pepercit oculus ejus. Nunquid de bobas cura est Deo? Duas tantum fecerat nobiles creaturas rationis participes, capaces beatitu homines universos. Ergo ut sciant quia et ego diligo 719 Patrem; per me recipiat, quos quodammodhaec orta est, ait Jonas, tollite me, et mittite in mare . Omnes invident mihi. Ecce venio, et talem eis exhibeo memetipsum, ut quisquis invidere voluerit, quisquis gestierit imitari, fiat ei aemulatio ista in bonum. Novi tamen in affectum malitiae et nequitiae transisse angelos desertores, nec ex ignorantia
Abbreviated transcription (Latin):
iniq̃ furaltris: Sidctis quia uerc iuxta
dñi seritentiã mendax iste est: et pater ciꝰ.
Nam et mendax fuit diccus. similis cro
altissimo: et mendacii pater. cũ in hõiez
quoq uencnatũ suc falsitatis seminari¬
um fudit diccns. eritis sicut dii. Tu qͦsẜ
o homo si iudes furẽ curris cũ co: Audi¬
stis fr̃es. quod hac nocte lectũ est in ysaia
dicente dr̃io. Principes tui infidles. uel
ut alia translatio habet mobedientes. so¬
cu furum. Reuera ciũ principes nr̃i. adã
et cua principia nr̃e propaginis. mobedi¬
entes it seniifurũ: quod filu dei est. serpen¬
tis ĩmo diaboli pec serpentẽ consilio subri¬
pert teraptant. Net dislimulat ĩiuriã filu¬
in ipsũ hominẽ uiadictã retribuit. Et ag¬
grauat super nos manũ suam. Omncs
cnũ in adam pitauimus: et in eo seritẽ¬
tiam dãnatiors excepimus dẽs. Quio
agat filius uidens pro se zclare patrẽ: et
nulli penitus parcere creature: Ecte ii¬

Expanded text:
inique furaberis? Videtis quia juxta inique furaberis? Videtis quia juxta Domini sententiam mendax iste est, et pater ejus . Nam et mendax fuit, dicens: Similis ero Altissimo ; et mendacii pater, cum in hominem quoque venenatum suae falsitatis seminarium effudit, dicens: Eritis sicut dii . Tu quoque, o homo, si vides furem, curris cum eo. Audistis, fratres, quid hac nocte lectum est in Isaia, dicente Domino: Principes tui infideles; vel, ut alia translatio habet, inobedientes, socii furum . 4. Revera enim principes nostri Adam et Eva, principia nostrae propaginis, inobedientes et socii furum; qui quod filii Dei est, serpentis, imo diaboli per serpentem consilio subripere tentant. Nec dissimulat injuriam Filin ipsum hominem vindictam retribuit, et aggravat super nos manum suam. Omnes enim in Adam peccavimus, et in eo sententiam damnationis accepimus omnes. Quid agat Filius, videns pro se zelare Patrem, et nulli penitus parcere creaturae? Ecce, in
Abbreviated transcription (Latin):
iiis : Si suꝑbicutib angelis deus nsui
peprut: quãtomagis tibi putredo et ur¬
mis : Nichil .ili fecit. nichil operatus
st tm̃ iegitait superbiã: et ĩ momẽto
in ictu oeuli nrepirabilitce precipita¬
tus est: quia iuxta prophetã ua ucritate
non stctit. Fugite superbiã frẽs rici qͣso
multũ fugite: fugite initiũ oĩs petiati
suꝑbiã: que tam uelociter ipsũ qͦq sidcri¬
b cunctis cdarius micantẽ cterna caligi¬
nc obtenebrauit laciferũ. que non modo
angelũ scd angelorũ primũ in diabolũ
cõmutauit. Snde et protinus inuidc̃s
honuri. quã conceperat in scinctip̃o. in
co peperit iquitatẽ: suadens ut lignũ
retitũ gustans. ficret sicut deus. sciens
bonũ et malum. Quid crũ polliceris
quid promittis miscr: cũ filius altissi¬
mi scientie clauẽ habeat. ĩmo et ip̃e sit cla¬
ius dauid qui claudit et nemo aprit: In
co sunt omnes thesauri sapicntie et scic̃cie
absconditi: tu ne cos ut homini prestes

Expanded text:
cinis? Si superbientibus angelis Deus non pepercit; quanto magis tibi, putredo et vermis? Nihil ille fecit, nihil operatus est: tantum cogitavit superbiam; et in momento, in ictu oculi, irreparabiliter praecipitatus est; quia juxta evangelistam: In veritate non stetit . 3. Fugite superbiam, fratres mei; quaeso, multum fugite. Initium omnis peccati superbia: quae tam velociter ipsum quoque sideribus cunctis clarius micantem aeterna caligine obtenebravit Luciferum: quae non modo angelum, sed angelorum primum in diabolum commutavit. Unde et protinus invidens homini, quam conceperat in semetipso, in eo peperit iniquitatem; suadens ut lignum vetitum gustans fieret sicut Deus, sciens bonum et malum. Quid enim polliceris, quid promittis, miser: cum Filius Altissimi scientiae clavem habeat, imo et ipse sit clavis David, qui claudit, et nemo aperit . In eo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi : tunc eos, ut homini praestes,
Abbreviated transcription (Latin):
: ut sũt
adco ut iam nec sibi nec illr̃
xilium
ferre p̾ualcant. Sic percun d oe ma¬
ri magno et spacioso. sic pẽ S mscri
dũ peritura sectantes omitt solida:

Expanded text:
, ut sunt adeo ut jam nec sibi, nec illis auxilium ferre praevaleant. Sic pereunt in ri magno et spatioso, sic pereunt miseri; dum p
Abbreviated transcription (Latin):
aduentus mitiũ: cuius
utiq sicut et trtcrarũ so¬
lennitatũ nomen quidẽ
celebre satis et notũ mundo sed ratio
nomius forte non ita. Intelices enĩ
filu adam omissis ueris et salutarib
studus: cadiica potius et transitoria q̃¬
runt. Quibus assimilabimus hõies
gencrationis huius: aut quib cõparabi¬
mus illes quos idemus a tcrrenis et eor¬
poralib consolationib auelli scparariq
non posse: Pr ofecio similes sunt his qͥ
subincrsi pcriditantur in aquis. Numi¬
rũ uidcas cos tenentes tenere: nec ulla
rationc deserere quod primũ occurrcrit ma¬
nib quicquid sit illud licet sit tals aliqͥd
quod prodesse omnino non possit: ut sũt¬
radicts herbarũ ietcraq similia. Nam ⁊
si qui ad cos forte ueniant ut subucniãt
ĩũq̃m solent appechensos ĩuoluere sccũ:
adco ut iam nec sibi ncc illis auxilium
ferre p̃ualcant. Sic percunt in hoc ma¬
ri magno et spacioso. sic percunt miscri
dũ peritura sectantes omittunt solida:

Expanded text:
Adventus initium; cujus utique, sicut et caeterarum solemnitatum nomen quidem celebre satis, et notum mundo, sed ratio nominis forte non ita. Infelices enim filii Adam, omissis veris et salutaribus studiis, caduca potius et transitoria quaerunt. Quibus assimilabimus homines generationis hujus, aut quibus comparabimus illos, quos videmus a terrenis et corporalibus consolationibus avelli separarique non posse? Profecto similes sunt his qui submersi periclitantur in aquis. Nimirum videas eos tenentes tenere, nec ulla ratione deserere quod primum occurrerit manibus, quidquid sit illud, licet tale sit aliquid, quod oradices herbarum, caeteraque similia. Nam et si qui ad eos forte veniant ut subveniant, nonnunquam solent apprehensos involvere secum: adeo ut jam nec sibi, nec illis auxilium ferre praevaleant. Sic pereunt in hoc mari magno et spatioso, sic pereunt miseri; dum peritura sectantes, amittunt solida,
Abbreviated transcription (Latin):
paniuilis reuclat deus que abscondita sũt
a sapientibz et prudentib circa ca que ut¬
re salutaria sunt sedula cogitatione uer¬
samimi: ci diligenter pensate rationẽ aduẽ¬
tus huius: querentes nimirũ quis sit qͥ
ueiiat unde quo. adquid. quando ⁊ qua
Landabilis sine dubio curiositas ista est
et salubris neq ciũ iam deuote ecclauni¬
ucrsa p̃scntẽ celebrarit aducutũ: nisi latẽ¬
ret in eo magnũ aliquoo saicamentum.
Drimo igitur loco cũ apostolostupnte
et admirante. intueim et nos quantus
sit iste qui ĩgreditur: ip̃e crũ est sccudũ
gabrielis testunoniũ altissum filius ac¬

Expanded text:
ulis revelat Deus quae abscondita sunt a sapientibus et prudentibus; circa ea quae vere salutaria sunt, sedula cogitatione versamini, et diligenter pensate rationem Adventus hujus, quaerentes nimirum quis sit qui veniat, unde, quo, ad quid, quando, et qua. Laudabilis sine dubio curiositas ista est et salubris: neque enim tam devote Ecclesia universa praesentem celebraret Adventum, nisi lateret in eo magnum aliquod sacramentum. 2. Primo igitur loco cum Apostolo stupente et admirante intueamini et vos, quantus sit iste qui ingreditur: ipse enim est secundum Gabrielis testimoniu
Abbreviated transcription (Latin):
ptione dignus. sermo non tam oris quã
opcris. Putatis fr̃es parũ michi molcstum
esse. si hoc ipsum uerbũ quod nunc loquor ad
uos bacuũ et sinc aliqua utilitate deperire in
cordibz uestris nossem: Et quis sum ego ant
quis est hic scrino nicus: Si hunc tantillũ
uocis laborẽ inntilem esse doleret homo pusillꝰ
ĩmo et nichili: quã iustius indignabitur
dũs maicstatis. si tantam ciuuis operam. nostra
aut duricia aut negligentia contingat eua¬
cuari: Auertat hoc a scrius sins. qͥ pro corũ
salute induere dignatus est formã scrui.
bingenitus dei prĩs qͥ est suꝑ oĩa dcꝰ bñdictꝰ

Expanded text:
ptione dignus; sermo non tam oris quam ptione dignus; sermo non tam oris quam operis. Putatis, fratres, parum mihi molestum esse, si hoc ipsum verbum, quod nunc loquor ad vos, vacuum et sine aliqua utilitate deperire in cordibus vestris nossem? Et quis sum ego, aut quis est hic sermo meus? Si hunc tantillum vocis laborem inutilem esse doleret homo pusillus, imo et nihili, quam justius indignabitur Dominus majestatis, si tantam ejus operam nostra aut duritia aut negligentia contingat evacuari? Avertat hoc a servulis suis, qui pro eorum salute induere dignatus 784 est formam servi, Unigenitus Dei Patris, qui est super omnia Deus benedictus
Abbreviated transcription (Latin):
habrtis consolationẽ uestram: ut iam nen
mere amum habere celestem. Quã multi cnĩ
nobules scd̃m carnẽ. quã multi potentes. ꝙ̃
mult sapientes huius scculi. hora illa in
stratis mollib quiescebant: et nemo eorum
dignus habitus est nouã uidere lucem. scire
magnũ illud gaudiũ: angelos andire cã¬
tantes. gloria in excelsis deo. Agnoseant
igitur hoĩes quia qui in labore hominũ
non sunt. bisitari ab angelis non meren¬
tur. Agnoscant quã placcat supernis ci¬
uib labor cuius specialis intentio est: qñ¬
quide et cos qui pro bictu corporis corpora¬
li brgente necessitate laborant. sno dignã¬
tur alloquio. et alloquio tam fclici. Rum¬
rũ humanũ in cis agnoscunt ordincm: qͦ
tur adam panc suo. Obsecro uos dilectissĩ
considerate diligentius quantũ feccrit deus
pro uestra exhortatione et salute: nec infru¬
ctuosus mnucniatur in nobis scrmo tam
buins et efficax. scrmo fidclis et omni acce¬

Expanded text:
habetis consolationem vestram, ut jam non habetis consolationem vestram, ut jam non mereamini habere coelestem! Quam multi enim nobiles secundum carnem, quam multi potentes, quam multi sapientes hujus saeculi, hora illa in stratis mollibus quiescebant; et nemo eorum dignus habitus est novam videre lucem, scire magnum illud gaudium, angelos audire cantantes: Gloria in excelsis Deo ! Agnoscant igitur homines, quia qui in labore hominum non sunt, visitari ab angelis non merentur. Agnoscant quam placeat supernis civibus labor cujus spiritualis intentio est, quandoquidem et eos qui pro victu corporis, corporali urgente necessitate, laborant, suo dignantur alloquio, et alloquio tam felici. Nimirum humanum in eis agnoscunt ordinem  altur Adam pane suo . 6. Obsecro vos, dilectissimi, considerate diligentius, quantum fecerit Deus pro vestra exhortatione et salute: ne infructuosus inveniatur in vobis sermo tam vivus et efficax, sermo fidelis et omni acce
Abbreviated transcription (Latin):
morcretur. Pudet itaq dilectissimi propriã
negligenter dissimulare passionẽ: cui tan¬
tam a maiestate tanta exhibtri bideo cõpassi¬
oncui. Compatitur filius dei et plorat: homo
patitur et ridbit. Sic et medicine estimatio
et doloris michi et tunoris exaggeratio cłt.
Ucrũ si diligenter obseruem precepta medici:
crit ctiaui consolationis occasio. Sicut crum
grauen agnosco morbũ. cui tanta apponit
medici asic et ex hoc ipso non incurabilez
esse conicctor. M eq crm preciosissim as speties
frustra insumcret medicus sapicns: inimo
sapientia ipsa. Morro frustra insumi cõsiat
non solũ si absq cis facilis esset curatio: sed
multomagis si et cum eis sit impossibilis.
Anunat itaq ad peratentiam et accendit
behementius desideriũ spes concepta. S anc
accedit ad consolationem. ipsa quoq que
pastorib uigilantib exhibita est. bisitatio
et allocutio angelorũ. Ue uobis diuites qͥ

Expanded text:
moreretur. Pudet itaque, dilectissimi, propriam moreretur. Pudet itaque, dilectissimi, propriam negligenter dissimulare passionem; cui tantam a majestate tanta exhiberi video compassionem. Compatitur Filius Dei, et plorat: homo patitur, et ridebit? Sic et medicinae aestimatio, et doloris mihi et timoris exaggeratio est. 5. Verum si diligenter observem praecepta medici, erit etiam consolationis occasio. Sicut enim gravem agnosco morbum, cui tanta apponitur medicina; sic et ex hoc ipso non incurabilem esse conjector. Neque enim pretiosissimas species frustra insumeret medicus sapiens, imo sapientia ipsa. Porro frustra insumi constat, non solum si absque eis facilis esset curatio, sed multo magis et si cum eis sit impossibilis. Animat itaque ad poenitentiam, et accendit vehementius desiderium spes concepta. Sane accedit ad consolationem ipsa quoque, quae pastoribus vigilantibus exhibita est, visitatio et allocutio angelorum. Vae vobis, divites, qui
Abbreviated transcription (Latin):
biculi super me fcrebatur uidiciũ mortis. Au¬
dunt hoc bragenitus crs. exut posito diade¬
mate. sacco uestitus. aspersus cinere caput.
nudus pedes. flens et cuilans q̃d morte daui¬
natus esset scruulas cus. Intueor illum su¬
bito procedente. stupeo nouitatem. causã per¬
cunctor et andio. Quid facturus sũ: Aohuc¬
ne ludam et deludam lacrimas cius: Plans
si insans sũ et mentis inops. non scquar
cum: nec sunul cũ lugente lugebo. E cec ñde
pudor: dolor et tunor unde: Utiq quia ex cõ¬
sideratione remedu. periculi mei estuno quã¬
titatem. Resciebam. sanus michi bidebar. et
ecce mittitur uirgnus filius. filius da altis¬
simi et mbctur occidi. ut uulucrib meis pre¬
cioso sangumis illius balsamo medeatur.
Agnosce homo ꝙͣ grauia sint bulnera: pro
quib necesse est xp̃m dominũ bulnerari. Si
non essent hec ad mortẽ et morteu sempiter¬
nam: nunꝙ̃ pro corũ remedio dei filius

Expanded text:
biculi super me ferebatur judicium mortis. Aubiculi super me ferebatur judicium mortis. Audivit hoc Unigenitus ejus: exiit posito diademate, sacco vestitus, aspersus cinere caput, nudus pedes, flens et ejulans, quod morte damnatus esset servulus ejus. Intueor illum subito procedentem, stupeo novitatem, causam percontor et audio. Quid facturus sum? adhucne ludam, et deludam lacrymas ejus? Plane si insanus sum et mentis inops, non sequar eum, nec simul cum lugente lugebo. Ecce unde pudor? Dolor et timor unde? Utique quia ex consideratione remedii, periculi mei aestimo quantitatem. Nesciebam, sanus mihi videbar: et ecce mittitur Virginis Filius, Filius Dei altissimi, et jubetur occidi; ut vulneribus meis pretioso sanguinis illius balsamo medeatur. Agnosce, o homo, quam gravia sunt vulnera pro quibus necesse est Dominum Christum vulnerari. Si non essent haec ad mortem, et mortem sempiternam, nunquam pro eorum remedio Dei Filius
Abbreviated transcription (Latin):
dri. Hoc tibi predicat stabulũ illud. hoc p̃sepe
clamat. hoc mnerabra illa infantilia manife¬
ste loquinitur: hoc lacrune et uagitus cuan¬
gelizant. Plorat quippe xp̃s. sed non sicut
ccteri: aut certe non quart ceteri solent. In
alus scusus: in xp̃o prcualebat affectus. Pa¬
tutur illi non agunt: utpote nec ipsius
adhuc usum uoluntatis haberites. Illi ex pas¬
sione lugent: xp̃s ex compassione. Illi ugũ
grauc quod est super onmes filios ade: xp̃s
filiorũ ade peccata deplorat. Et certe ꝓ qͥb
ninc lacrimas fundit: postca fundet ⁊ san¬
gumem. O duricia cordis mei. Utinã dñc
sicut uerbum caro factũ est. ita et cor incum
carncũ fiat. Siquidem et hec pollicitus es ꝑ
prophetã. Anferam inquit a uobis cor lapidcũ.
et dabo uobis cor carneũ. Fratres. lacrune xp̃i
michi et pudorem parurat et dolorcm. Eudebã
ego foris in platea: et in sccreto regalis cu¬

Expanded text:
Dei . Hoc tibi praedicat stabulum istud hoc praesepe Dei . Hoc tibi praedicat stabulum istud hoc praesepe clamat, hoc membra illa infantilia manifeste loquuntur, hoc lacrymae et vagitus evangelizant. Plorat quippe Christus, sed non sicut caeteri, aut certe non quare caeteri solent. In aliis sensus, in Christo praevalebat affectus. Patiuntur illi, non agunt, utpote nec ipsius adhuc usum voluntatis habentes. 783 Illi ex passione lugent, Christus ex compassione. Illi jugum grave, quod est super omnes filios Adae: Christus filiorum Adae peccata deplorat. Et certe pro quibus nunc lacrymas fundit, postea fundet et sanguinem. O duritia cordis mei! Utinam, Domine, sicut Verbum caro factum est, ita et cor meum carneum fiat! siquidem et hoc pollicitus es per prophetam: Auferam, inquit, a vobis cor lapideum, et dabo vobis cor carneum . 4. Fratres, lacrymae Christi mihi et pudorem pariunt, et dolorem. Ludebam ego foris in platea, et in secreto regalis cu
Abbreviated transcription (Latin):
cligir. et illam ceprobat. puer sapicns. u̾bũ
infans. Uerbũ crum caro factũ est. caro
infirma. caro infantilis. caro tenera. caro
impotens: omins operis. oĩs laboris ĩpatic̃s.
Et uerc fr̃es uerbũ factũ est caro: et sic habi¬
tauit in nobis. Sum esset in principio apd̃
deum. lucem habitabat maccessibilẽ: et nõ
erat qui caperet illud. Quis cñ inuestigaint
sensũ dr̃i. aut quis consiliarius cius fuit:
Carnalis homo non percipiet ca que spũs dei
est caro Si nichil prcter carnẽ nouit audi¬
rc. eccc berbũ caro factũ est: audiat illud uel
ua carne. O homo in carne tibi exhibetur sa¬
pientia illa quondam occulta: ecce iam tra¬
hitur de occultis. et ipsis sese ingerit sensib
carnis tue. Carnaliter ut ita dixcrim predi¬
catur tibi. fuge boluptatem. quia mors po¬
sita est sccus introitũ delectationis: age peni¬
tentiam. quia per hanc appropinquat regnũ

Expanded text:
eligit, et illam reprobat puer sapiens, Verbum eligit, et illam reprobat puer sapiens, Verbum infans. Verbum enim caro factum est, et caro infirma, caro infantilis, caro tenera, caro impotens, omnis operis, omnis laboris impatiens. 3. Et vere, fratres, Verbum factum est caro, et sic habitavit in nobis. Dum esset in principio apud Deum , lucem habitabat inaccessibilem , et non erat qui caperet illud. Quis enim investigavit sensum Domini? aut quis consilia rius ejus fuit? Carnalis homo non percipit ea quae sunt Spirium factum est caro. Si nihil praeter carnem novit audire, ecce Verbum caro factum est: audiat illud vel in carne. O homo, in carne tibi exhibetur Sapientia: illa quondam occulta, ecce jam trahitur de occultis, et ipsis sese ingerit sensibus carnis tuae. Carnaliter, ut ita dixerim, praedicatur tibi: Fuge voluptatem, quia posita est mors secus introitum delectationis; age poenitentiam, quia per hanc appropinquat regnum
Abbreviated transcription (Latin):
qui xp̃m sequeris. iucntũ absconde thesar¬
rum: ama nesciri. Laudet te os alicuum:
silcat tuũ. Adhuc autem in stabulo nasci¬
tur xp̃s: et in prescpio reclinatur. Et nonne
ipse est qui dicit. meus est orbis terre et ple¬
nitudo eius: Quid ergo stabulũ clegit:
Planc ut reprobet gloriã mundi: damuet
scculi uanitatem. Necdũ loquitur lingua:
et quecũq de co sunt. clamant. predicant.
cuangelizant. Ipsa quoq infantilia mẽ¬
bra non silent. In omnib mundi indiciũ
arguitur. subuertitur. confutatur. Quis
enim hominũ si daretur optio. non magis
cligeret robustũ corpus et etatc̃ intelligibilẽ
quã infantilem: O sapientia que de occul¬
tis trahcris: o uere incarnata. et uelata sapi¬
entia. Et tamen fr̃es ipse est promissus olĩ
per ysaiam paruulus. scicns reprobare ma¬
lũ et eligere bonũ. Malũ ergo uoluptas cor¬
poris: bonũ uero afflictio est. Siquidẽ ⁊ hanc

Expanded text:
qui Christum sequeris, inventum absconde thesauqui Christum sequeris, inventum absconde thesaurum. Ama nesciri, laudet te os alienum, sileat tuum. Adhuc autem in stabulo nascitur Christus, et in praesepio reclinatur. Et nonne ipse est qui dicit: Meus est orbis terrae, et plenitudo ejus? Quid ergo stabulum elegit? Plane ut reprobet gloriam mundi, damnet saeculi vanitatem. Necdum loquitur lingua, et quaecunque de eo sunt, clamant, praedicant, evangelizant: ipsa quoque infantilia membra non silent. In omnibus mundi judicium arguitur, subvertitur, confutatur. Quis enim hominum, si daretur optio, non magis eligeret robustum corpus et aetatem intelligibilem, quam infantilem? O Sapientia, quae de occultis traheris? o vere incarnata et velata Sapientia! Et tamen, fratres, ipse est promissus olim per Isaiam parvulus, sciens reprobare malum, et eligere bonum . Malum ergo voluptas corporis, bonum vero afflictio est: siquidem et hanc
Abbreviated transcription (Latin):
cessitas: nullam audio pelliũ ficri mentio¬
nem. Primus adam pelliceis uestitur tum¬
cis: panius sccundus obuoluitur. Non est
tale iudiciũ mundi: aut iste fallitur. aut
mundus crrat. Sed diumam falli ĩpossibile
est sapientiam. Merito proude et carnis
prrdentia mors. siquidem et ipsa munica
est deo: et seculi quoq prudentia stulticia
nominatur. Quid cnim: Sp̃s utiq qͥ nõ
fallitur. digit quod carni molestius est.
Ad ergo mnclus. id utilius. id potius cligend.
et quisquis aliud doccat uel suãdcat. abco tanꝙͣ
a scductore caucndum. Iam uero ctiam nocte
uoluit nasci. Ubi sunt qui tam ĩpudenter
ostentare gestiumt scinctipsos: Ip̃s eligit qͦd
salubrins iidicat: uos cligitis qͣd reprobat
ille. Quis prudentior e duob: Cums indi¬
ciũ iustiuus: curas sententia samor: Deniq
tacet xp̃s. non se extollit. non magnificat.
non predicat: et eccc anminciat cũ angelus.
laudat multitudo celestis exercitus. Et tu gͦ

Expanded text:
necessitas, nullam audio pellium fieri mentionecessitas, nullam audio pellium fieri mentionem. Primus Adam pelliceis vestitur tunicis, pannis secundus obvolvitur. Non est tale judicium mundi: aut iste fallitur, aut mundus errat. Sed divinam falli impossibile est sapientiam. Merito proinde et carnis prudentia mors siquidem et ipsa inimica est Deo ; et saeculi quoque prudentia stultitia nominatur . Quid enim? Christus utique, qui non fallitur, elegit quod carni molestius est. Id ergo melius, id utilius, id potius eligendum: et quisquis aliud doceat vel suadeat, ab eo tanquam a seductore cavendum. 2. Jam vero etiam nocte voluit nasci. Ubi sunt qui tam impudenter ostentare gestiunt semetipsos? Christus eligit quod salubrius judicat: vos eligitis quod reprobat ille. Quis prudentior e duobus? cujus judicium justius? cujus sententia sanior? Denique tacet Christus, non se extollit, non magnificat, non praedicat: et ecce annuntiat eum angelus, laudat multitudo coelestis exercitus. Et tu ergo
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimas: sed et ipsorũ quib pͥmo annun¬
ciatur natiuitas saluatoris. paupertatẽ
pastorũ atq bigilias. Mea sunt hec. ꝓ me
facuit. michi apponuntur : mͥꝓponuntur
unitanda. Hicme natus est: nocte natus
est xp̃s. Nunquid credimus casu factũ. ut
in tanta acris indementia. et in tenebris
nascerctur: cuius est hyems. et cstas. dies et
nox:Son cligunt pariili ceteri qñ nascan¬
tur. quippe quib adhuc uix incipientibus
buicre nullus subest rationis usus. nulla
cligendi libertas: facultas nulla deliberandi.
Cheistus fr̃es et si homo non crat. erat tam̃
in principio apud deũ. et dens crat: cuisdem
cuus nune est sapicntie et potestatis. utpote
dei uirtus et dei sapicntia. Nasciturus itaq
dei filius cuius in arbitrio crat quodcumq
uellet cligere tempus. clegit qͦd molestius est.
presertu paruulo. et pauperis matris filio:
que bix pannos haberet ad inuolucndum.
presepe ad redinandũ. Et cũ tanta esset ne

Expanded text:
lacrymas; sed et ipsorum quibus primo annunlacrymas; sed et ipsorum quibus primo annuntiatur nativitas Salvatoris, paupertatem pastorum atque vigilias. Mea sunt haec, pro me faciunt, mihi apponuntur, mihi proponuntur imitanda. Hieme natus est, nocte natus est Christus. Nunquid credimus casu factum ut in tanta aeris inclementia et in tenebris nasceretur, cujus est hiems et aestas, dies et 782 nox? Non eligunt parvuli caeteri quando nascantur: quippe quibus adhuc vix incipientibus vivere, nullus subest rationis usus, nulla eligendi libertas, facultas nulla deliberandi. Christus, fratres, etsi homo non erat, erat tamen in principio apud Deum, et Deus erat, ejusdem, cujus nunc est, sapientiae et potestatis, utpote Dei virtus, et Dei sapientia. Nasciturus itaque Dei Filius, cujus in arbitrio erat quodcunque vellet eligere tempus, elegit quod molestius est, praesertim parvulo, et pauperis matris filio, quae vix pannos haberet ad involvendum, praesepe ad reclinandum. Et certe cum esset tanta
Abbreviated transcription (Latin):
rerum genera fr̃es in hac nati¬
uitate dñi considro: non solũ
diucrsa scd et dissimilia ualde. Si quidem
et puer qui nascitur deus est. et mater de q̃
nascitur uirgo est: et partus ipse sinc dolore
est. Fulget in tencbris lux noua de celo:
gaudiũ magnũ angelus euangeliz at. Zan¬
dat multitudo militie celestis: datur gloria
deo: par hõib bone uoluntatis. Currunt
pastores: inueniunt quod ad cos dictũ est
uerbũ: nunciant alus: quicũq audiunt
admirantur. Hec et his similia dilectissmi.
diuine uirtutis sunt: non fragilitatis huma¬
ne. Uala sunt aurea et argentea quibz pro
tanta solennitate. in mensa dñi ctiã egeni
quibusq hodic ministratur. Non est nobis
tollere ista. Non nobis aureus discus datur¬
aut scyphus: sẽd qui in eis est cibus ⁊ potus.
Diligenter considera ait sapiens. que tibi
apponuntur. Et ego agnosco in ea esse na¬
tiuitatis huius tempus et locũ: infantilis
corporis tencritudinẽ: parmili uagitus et

Expanded text:
rerum genera, fratres, in hac Nativitate Domini considero, non solum diversa, sed et dissimilia valde. Siquidem et puer qui nascitur, Deus est; et mater de qua nascitur, virgo est; et partus ipse sine dolore est. Fulget in tenebris lux nova de coelo; gaudium magnum angelus evangelizat; laudat multitudo coelestis militiae; datur gloria Deo, pax hominibus bonae voluntatis; currunt pastores, inveniunt quod ad eos dictum est verbum, nuntiant aliis: quicunque audiunt, admirantur. Haec et his similia, dilectissimi, divinae virtutis sunt, non fragilitatis humanae. Vasa sunt aurea et argentea, quibus pro tanta solemnitate in mensa Domini etiam egenis quibusque hodie ministratur. Non est nobis tollere ista, non nobis datur aureus discus aut scyphus, sed qui in eis est cibus et potus. Diligenter considera, ait Sapiens, quae tibi apponuntur . Et ego certe agnosco mea esse Nativitatis hujus tempus et locum, infantilis corporis teneritudinem, parvuli vagitus et
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc autẽ si qua noua creatura:
in ip̃o uctera transierunt: et circa fa¬
cinus in maini uninocentia. cieca fla¬
giciũ. continentia est. In ore circa ar¬
rogantiam. nerbũ confessionis: crre¬
ca detractionẽ. uerbũ edificationis:
ut recedant uetera de ore nestro. In cor¬
de ucro circa tarnis desideria. caritas.
humulitas circa gloriã temporalem.
Et inde si non in his tribus xp̃m dei
uerbũ. rccipiant singuli clectorũ qͥb
dictum est. Pone me signaculum
supex brachiũ tuũ: signũ suꝑ cor tuũ.
Et alibi. Prope est uerbũ ĩ ore tuo et

Expanded text:
Nunc autem si quo nova creatura Nunc autem si quo nova creatura in ipso, vetera transierunt, et contra facinus in manu, innocentia; contra flagitium, continentia est. In ore contra arrogantiam, verbum confessionis; contra detractionem, verbum aedificationis, ut recedant vetera de ore nostro. In corde vero contra carnis desideria, charitas; humilitas contra gloriam temporalem. Et vide si non in his tribus Christum Dei Verbum recipiant singuli electorum, quibus dictum est: Pone me signaculum super brachium tuum, signum super cor tuum : et alibi: Prope est verbum in ore tuo, et
Abbreviated transcription (Latin):
in mores tuos. Comcde bonũ: et dele¬
ctabitur in crassitudine anima tua.
Ne oblunscaris comedere panc tuũ.
ne exarescat cor tuũ: sc̃d adipe ⁊ pi¬
gucdine repleatur anima tua. Si
sic uerbum dei seruaucris: haud du¬
biũ quin ab coscrucris. Acret crũ
magnus qui renonabit icrusalc̃:
et ille noua faciet oĩa. Hoc cĩ facit
hic aduentus ut sicut portauimus
unaginẽ terrem: sic portemus ⁊ ua¬
ginẽ celestis. Sicut fuit uctu̾ adã
effusus per totũ hominem et totũ
occupauit: ita modo totũ optinet
xp̃s qui totũ ercauit totũ redemit
totũ et glorificabit. quiq totũ hõĩẽ
saluũ fccit in sabbato. Erat in nobiᷤᷤ
aliquando uctus homo: preuarita¬
tor ille crat in nobis: tam in mani.
qͣm in orc et in corde. In maini dupli¬
citer: per facinus et flagitiũ. In ore
similiter per arrogantiã et detractio¬
nem. Sn corde quoq per desideria car¬
nuis. et desideria gloric tempo:alis.

Expanded text:
in mores tuos. Comede bonum, et delein mores tuos. Comede bonum, et delectabitur in crassitudine anima tua. Ne obliviscaris comedere panem tuum, ne exarescat cor tuum, sed adipe et pinguedine repleatur anima tua. 3. Si sic verbum Dei servaveris, haud dubium quin ab eo serveris. Veniet enim magnus, qui renovabit Jerusalem, et ille nova faciet omnia. Hoc enim faciet hic adventus, ut, sicut portavimus imaginem terreni, sic portemus et imaginem coelestis . Sicut fuit vetus Adam effusus per totum hominem, et totum occupavit, ita modo totum obtineat Christus, qui totum creavit, totum redemit, totum et glorificabit, quique totum hominem salvum fecit in Sabbato. Erat in nobis aliquando vetus homo: praevaricator ille erat in nobis, tam in manu quam in ore et in corde. In manu dupliciter, per facinus et flagitium. In ore similiter per arrogantiam et detractionem. In corde quoque per desideria carnis, et desideria gloriae temporalis.
Abbreviated transcription (Latin):
nostra: in ultumo apparebit uita nr̃a.
In isto ut dormianius inter medios le¬
ros. requies est et consolatio nostra.
Scd ne cui forte inuenticia iideantͤ
que de hoc aduentu mncdio dicimus:
ipsum audite. Si quis diligit me.
Ubi ergo seruandi sunt: Hauddubiũ
quin in corde sicut ait propheta. In cor¬
de meo abscondi doquia tua. ut non
peccem tibi. Sed quomodo in corde ser¬
uandi: An ucro sufficit sola cos ser¬
nart memoria: Atucro sic seruanti
dicet apostolus: qm̃ scicutia inflat.
demq et memoriã facile delet obliuio.
Sic serua sermonem dei: quomodo
melius potes seruare cibũ corporis tui.
Nam et ille pains est uiuus: et cibus
mentis. Panis terrenus dũ in archa
est. potcłt a furc tolli. potest a murt
corrodi: potest uctustate corrũpi. Ubi
uero comederis illum. quid horum ti¬
mes: Hoc modo custodi uerbum dei.
Bcati cnim qui custodumt illud. Er¬
go trahiciatur in iuscera quedã aĩc
tue: transcat in affectiones tuas et

Expanded text:
nostra: in ultimo apparebit vita nostra: nostra: in ultimo apparebit vita nostra: in isto ut dormiamus inter medios cleros, requies est et consolatio nostra. 2. Sed ne cui forte inventitia videantur quae de hoc adventu medio dicimus, ipsum audite. Si quis diligit me, Ubi ergo servandi sunt? Haud dubium quin in corde, sicut ait Propheta: In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi . Sed quomodo in corde servandi? an sufficit sola eos servare memoria? At vero sic servanti dicet Apostolus: Quoniam scientia inflat . Denique et memoriam facile delet oblivio. Sic serva sermonem Dei, quomodo melius servare potes cibum corporis tui. Nam et ille panis vivus est, et cibus mentis. Panis terrenus dum in arca est, potest a fure tolli, potest a mure corrodi, potest vetustate corrumpi. Ubi vero comederis illum, quid horum timeas? Hoc modo custodi verbum Dei: beati enim qui custodiunt illud . Ergo trajiciatur in viscera quaedam animae tuae; transeat in affectiones tuas, et