comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uersa urbe rediturꝰ. Quib depositis
tͥnsibit eam cursim: & in gabee habe¬
bit diu̾sorium. Quo paululum ibi¬
dem subsistente ut lassum refoueat
exercitũ. rama urbs uicina t̾rebidur:
gabea saulis qͦndã ciuitas fugiet. Tc̃
& filia gallim quȩ hebraice dicit᷑ bech
gallim ita eiulabit: ut equorum arbi¬
treris hinnitum. Unde &e layssa ce pati¬
percula uel obediens fiue humilis ana¬
thot. trib enm modis inter pretan⁊
potest: diligent̃ atendite. & declina¬
te currentis impetum si podestis. Mi¬
grauit enimiam de sedib sunis urbs
medemena. Uos atitem qͥ habitatis ĩ
collib gebim. dati locoꝵ altaidine
confortamii: id est arma corripite.
Adhuc tm̃ fuꝑerat diei. ut stans in op¬
pidulo nob. ce ꝓccil urbem conspicienᷤᷤ
irłm. agitaret mantun fuam atq con¬
cuteret suꝑ montem syon uel despici¬
ens cam atq conteinens: uel salutanᷤ
& commninans: &e ammirans qͦd totos

Expanded text:
versa urbe rediturus: quibus depositis, versa urbe rediturus: quibus depositis, transibit eam cursim, et in Gabee habebit diversorium: quo paululum ibidem subsistente, ut lassum refoveat exercitum, Rama urbs vicina terrebitur: Gaba Saulis quondam civitas fugiet. Tunc et filia Gallim, quae Hebraice dicitur BETH GALLIM  , ita ejulabit, ut equorum arbitreris hinnitum. Unde, o Laisa, et paupercula, vel obediens, sive humilis Anathoth tribus enim modis interpretari potest, diligenter attendite, et declimate currentis impetum, si potestis: migravit enim jam de sedibus suis urbs Medemena. Vos autem qui habitatis in  Gebim, tuti locorum altitudine, confortamini, id est, arma corripite. Adhuc tantum supererat diei, ut stans in oppidulo Nob, et procul urbem conspiciens Jerusalem; agitaret manum suam, atque concuteret super montem Sion, vel despiciens eam atque contemnens, vel insultans et comminans, et admirans, quod toto sibi
Abbreviated transcription (Latin):
Agitabit manum suam suꝑ montem
filie syon. collem irłm. Lxx. Uemet
enim in ciuttatem aggai & trans ibit ĩ
mageddo & in magmas ponet uas a
sua: & tͣnsibit uallem ce ueniet ĩ aggai.
Timor app̾hendit rama cruitatem saul
fugiet filia gallim. Attende layesa
audiet᷑ in anathot. Obstupuit mede¬
mena & habitatores gebim consolammi
hodic in tua ut mancat. consolamini
montem filiȩ sẏon. & collem irłm. Mul¬
tum in hoc loco.lxx. ab hebiatco discre¬
pant. Quamobrem uttamq editionẽ
posuimꝰ: ut qͥd nobis uideat᷑ infinglis.¬
xp̃osi merutmꝰ inspirante dicamꝰ. Des eͥ¬
bit sermo ꝓphicꝰ assẏrii it̃ pompamq re¬
deuntis de egypto irłm: & qͣnto strepitri
quantoq curfti ad opptignandam eam
uenat. Et pͥmum inquit ueniet in has
at. ubi p̃festinagone nmia nolens man̾e:
tͣisibit in magron. Tantãq capiende ur¬
bis habebit fiduciam. ut apud maginaᷤᷤ
cõmendet sarcinas stias: quas cito fub¬

Expanded text:
agitabit manum suam super montem agitabit manum suam super montem filiae Sion, collem Jerusalem. LXX: Veniet enim in civitatem Aggai, et transibit in Mageddo: et in Machmas ponet vasa sua: et transibit vallem, et veniet in Aggai. Timor apprehendet Rama civitatem Saul: fugiet filia Gallim: attende Laisa: audietur in Anathot: obstupuit Medemena, et habitatores Gebim. Consolamini hodie in via, ut maneat: consolamini montem filiae Sion, et collem Jerusalem. Multum in hoc loco LXX ab Hebraico discrepant: quam ob rem utramque Editionem posuimus, ut quid nobis videatur in singulisimus, inspirante, dicamus. Describit sermo propheticus Assyrii iter pompamque redeuntis de Aegypto Jerusalem, et quanto strepitu quantoque cursu ad oppugnandum eam veniet. Et primum, inquit, veniet  ubi prae festinatione nimia nolens manere, transibit in Magron, tantamque capiendae urbis habebit fiduciam, ut apud Machmas commendet sarcinas suas, quasi cito sub
Abbreviated transcription (Latin):
popło in ecclra commoraut ne timeat
aduersarios qui ad pugnandum semp
paratifunt: & multas disputatione sua
animas subiterunt. Ideo enim eos cont̾
popłm dei pauxillum acciꝑe potestatem.
&e non tam gladio ꝑcutere quam uirga.
.i. ñ occidere s minari: qͥa inuia ambu¬
lauerint egypti. & ñ in dño sint confisi.
Cum autem reuersi fuerint ad deum¬
&e reliquerint iter egypti: tẽ flagellum
dei iudicio suscitandum contͣ adu̾sari¬
os. Madian enim interpretatur ex iu¬
dicio: ut sp̃u oris eiꝰ &e oleo miscdiȩ iugũ
hostium computres cat. Uemet in hai¬
at. tͣnsibit in magron: apud magmas
commendabit uasasua. Transierunt
cursim. gabec sedes nr̃a: siue ut alibiscͥp¬
tum repꝑimus. mansione manserunt.
Obstupuit rama: gabaa saulis fugit.
Hinni uoce tua filia gallim. Atcende
layssa: pauꝑcła anathot. Migrauit
medemena. habitatores gebim confor¬
tamini. Adhuc dies est ut in nobstet᷑

Expanded text:
populo in Ecclesia commoranti, ne timeat populo in Ecclesia commoranti, ne timeat adversarios, qui ad pugnandum semper parati sunt, et multa disputatione sua animas subverterunt. Ideo enim eos contra populum Dei pauxillum accipere potestatem, et non tam gladio percutere quam virga, id est, non occidere, sed minari, quia in via ambulaverint Aegypti, et non in Domino sint confisi. Cum autem ad Deum reversi fuerint, et reliquerint iter Aegypti, tunc flagellum Dei judicio suscitandum contra adversarios. Madian enim interpretatur ex judicio: ut spiritu oris ejus, et oleo misericordiae jugum hostium computrescat. Veniet in Aioth, transibit in Magron: apud Machmas commendabit vasa sua. Transierunt cursim Gabee sedes nostra sive ut alibi scriptum reperimus: mansione manserunt ; 152 obstupuit Rama, Gaba Saulis fugit. Hinni voce tua, filia Gallim; attende, Laisa, paupercula Anathoth: migravit Medemena: habitatores Gebim confortamini. Adhuc dies est, ut in Nob stetur:
Abbreviated transcription (Latin):
bacłm sium leuabit suꝑ te in uia egyp¬
ti. & rursum.⁊ uirgam suam suꝑ ma¬
re. & leuabit cam in uia egyꝑti. cciã
sic intelligere: quod icc̾co ꝑcusserit
plurimos de tͥbuiuda. & in ecuitu
regni irłm cȩꝑit ciuitates: qͥa ñ in deo
s in egyptus habuerunt fiduciam
Onde & rapsaces exprobrat eiᷤᷤ dicens
Ecce confidis suꝑ baclm arundineum
confractum suꝑ egyptum: cui simmxꝰ
fu̾it homo intrabit inmanum eiꝰ ce ꝑ
forabit eam. Sic pharao rex egypu õib
qui confidunt in eo. Hystoria madiani¬
tarum in tudicum lihro e scͥpta: quam
& in psalmo legimꝰ. Pone yͥncipes eors
sic̃ oreb &e zeb & zebee & salmana. Ei¬
rant gͦ qui putant illud significari tp̃
qͣn in libro numerors madiantte cesi
referunt᷑ ab isrł̃ & a deserto fur usq
ad montem dei oreb. quȩ aliis apud
hebreos scribunt᷑ litc̃is: cum eo tempo¬
re ñ fucrint in monte oreb s in solitudi¬
ne sechym. Iuxta anagogen p̃ciptare

Expanded text:
baculum suum levabit super te in via Aegypbaculum suum levabit super te in via Aegypti: Et rursum: Et virgam suam super mare, et levabit eam in via aegypti: etiam sic intelligere, quod idcirco percusserit plurimos de tribu Juda, et in circuitu regni Jerusalem ceperit civitates, quia non in Deo, sed in Aegyptiis habuerint fiduciam. Unde et Rabsaces exprobrat eis dicens: Ecce confidis super baculum arundineum confractum super Aegyptum. Cui si innixus fuerit homo, intrabit in manum ejus, et perforabit eam : sic Pharao rex Aegypti omnibus qui confidunt in eo. Historia Madianitarum in Judicum libro scripta est , quam et in Psalmo legimus: Pone principes eorum sicut Oreb, et Zeb, et Zebee, et Salmana . Errant ergo qui putant illud significari tempus, quando in libro Numerorum Madianitae caesi referuntur ab Israel a deserto Sur usque ad montem Dei Oreb: quae aliis apud Hebraeos scribuntur litteris, cum eo tempore non fuerint in monte Oreb, sed in solitudine Sethim. Juxta anagogen praecipitur
Abbreviated transcription (Latin):
egypti bacłm suum tm̃ eleuet contͣ de.
a ferire ñ ꝑossit. Adhuc enm paulu¬
lum & reuersꝰ de egypto cum infinita
erercitꝰ multitudine diq obsidere de
cupiens. statim mea indignatione feriet᷑.
& flagellũ ilłd qͦd qͦndam contͣ madi.n¬
antas sub gedeone qͥ altõ nomine-
uocabat᷑ gerobaal suscitaui. qn oreb⁊
⁊ebee pͥncipes madianitarum occisi st̃
suꝑ petͣm durissimam .i. silicem que he¬
braice appellat᷑ sur: ita ut ex petra ⁊ ex
rege qͥ in ea occisꝰ est. locꝰ petre oreb nom̃
acceꝑit. Leuabit gͦ uirgam suam suꝑ
mare rubrum.ꝑgens aduersꝰ ethiopaᷤ.
& leuabit reu̾tens ad te ꝑuiam egyyti:
s statim ut de egypto uenerit auferet᷑
onts de humerisitus. & tugum imꝑii
eiꝰ: ac serture desistes. Quod iugum
.i. potentia asyrii. afacie olei .i. deimi¬
sericordia computrescet. Possimnus
hoc quod dixit uirga ꝑeutiet de. et

Expanded text:
Aegypti, baculum tantum suum elevet contra te, Aegypti, baculum tantum suum elevet contra te, et ferire non possit. Adhuc enim paululum, et reversus de Aegypto cum infinita exercitus multitudine, atque obsidere te cupiens, statim mea indignatione ferietur, et flagellum illud, quod quondam adversum Madianitas sub Gedeone , qui altero nomine vocabatur Jerobaal, suscitavi: quando Oreb et Zebee principes Madianitarum occisi sunt super petram durissimam, id est, silicem, quae Hebraice appellatur SUR  , ita ut ex petra et ex rege, qui in ea occisus est, locus petrae Oreb nomen 151 acceperit. Levabit ergo virgam suam super mare Rubrum pergens adversus Aethiopes, et levabit revertens ad te per viam Aegypti: sed statim ut de Aegypto venerit, auferetur onus de humeris tuis et jugum imperii ejus, ac servire desistes. Quod jugum, id est, potentia Assyrii, a facie olei, id est, Dei misericordiae computrescet. Possumus autem hoc quod dixit: In virga percutiet te, et
Abbreviated transcription (Latin):
iurta plagam madian in petͣ oreb
& uirgam fuam suꝑ mare. & leua¬
bit eam mina egypti. Et erit ĩdie
illa auferet᷑ oñ etus de humero tuo.
& iugumeiꝰ de collo tuo: ce compu¬
trescet iugum a facie olei. Pro petra
quod iuxta hebraicum int̃pretatus est
aquila: symmachꝰ & theodotio ipfum
uerbum posuere hebraicum sur oreb.
ꝓquo .lxx. int̃pretati sunt locum tri¬
bulationis: de qͦ in suo dicemꝰ loco
Difficile inqͥt tͥ indetur ohabitator
syon: ut cunct̾is in circuitu ab assyrio
gentib subiugatis. tu solus de eiꝰ ma¬
nib libereris. Aosculta q̃dico. Noli
tmere popls m̃s.quod assur uincen¬
te capiaris. Licet enim anno. xiiii.
regis ez echie ascensurꝰ sit sennacherib
rex assyriꝰ suꝑ om̃s ciuitates iuda mo¬
nitas & caꝑiat eas. & missurꝰ sit rap¬
sacen qͥ obsessum in irłm popłm derrȩ¬
at: tam̃ hoc scire debes quod non te
gladio s uirga ꝑcussurꝰ sit: ce ꝑgens
contra tharacam regem ethiopiȩ. et
egyptios ac marerubrum ꝑuiam

Expanded text:
in petra Oreb, et virgam suam super mare, et levabit eam in via Aegypti. Et erit in die illa: auferetur onus ejus de humero tuo, et jugum ejus de collo tuo, et computrescet jugum a facie olei. Pro petra, quod juxta Hebraicum interpretatus est Aquila, Symmachus et Theodotio ipsum verbum posuerunt Hebraicum SUR OREB  . Pro quo LXX interpretati sunt, locum tribulationis: de quo in suo dicemus loco. Difficile, inquit, tibi videtur, o habitator Sion, ut cunctis in circuitu ab Assyrio gentibus subjugatis, tu solus de ejus manibus libereris. Ausculta quae dico: noli timere, populus meus, quod Assur vincente capiaris. Licet enim anno quarto decimo regis Ezechiae ascensurus sit Sennacherib rex Assyrius super omnes civitates Judae munitas, ut capiat eas, et missurus Rabsacen, qui obsessum in Jerusalem populum terreat; tamen hoc scire debes, quod non te gladio, sed virga percussurus sit, et pergens contra Taracham regem Aethiopiae, et Aegyptios ac mare Rubrum per viam
Abbreviated transcription (Latin):
legimꝰ. non omnem isrł s reliquias
ctus saluancdas: q̃ relict̾e fuerint abas¬
sẏruis. & ab egypta. & adiũsis ꝑcircui¬
quib pariter congregatis. dñs appa¬
indñm crediderunt. La cobꝰ quoq ad
paulum apłm loquit᷑ qui & ipse de re¬
liquus erat. Uides frater quanta mi¬
lia sinit itideorum credentrum. hi om̃s
emulatores sunt legis. Et in eodem
uolumine legimus. Erant autemin
trłm habitantes tudei uiri toorati.
de uniu̾sis gentib que sub cȩlofunt :
qui om̃s mirabantur atq dicebant.
Honne isti galiles sunt: Et quomͦ
nos audtumnus unusqͥsq linguam
nr̃am in qua natisumus: Parchi &e
medti & clamite ce habitantes in meso

Expanded text:
legimus, non omnem Israel, sed reliquias legimus, non omnem Israel, sed reliquias esse salvandas, quae relictae fuerint ab Assyriis et ab Aegypto, et a diversis per circuiquibus pariter congregatis Dominus appainum crediderunt. Jacobus quoque ad Paulum apostolum loquitur, qui et ipse de reliquis erat: Vides, frater, quanta millia sint Judaeorum credentium? hi omnes aemulatores legis sunt . Et in eodem volumine legimus: Erant autem in Jerusalem habitantes Judaei viri timorati, de universis 163 gentibus quae sub coelo sunt, qui omnes mirabantur atque dicebant: Nonne isti Galilaei sunt, et quomodo nos audivimus unusquisque linguam nostram, in qua nati sumus? Parthi, et Medi, et Elamit
Abbreviated transcription (Latin):
dam. & iudas ñpugnabit contra ef¬
ftaim. Et uolabunt in humeros
phylistum ꝑ mare: simul p̃dabun¬
tur filios orientis: Et idumea &e mo¬
ab p̃ceptum manꝰ eortm. & amonfi
lii obedientes erunt. Indie illa hoc
est inr illo tempore de quo &e fupra di¬
ct̾um est. cum surrexerit radix lesse
in signum popłorum. siue ut dñetur
gentrum. apponet dñs scđo mairum
fuamut nequaquam iuxta nr̃os tuda¬
iantes in fine mundicum intrauerit
plenitudo gentrum tẽ omnis ifrł sal¬
uus fiat: s hec omnia in pͥmointel¬
liganius aduentu. Heq enm possu¬
itis cum una diesdicat᷑ & nẽ. & fupͣ.
illam referre ad pͥmum aduentum.
& istam ad scđm: ne ꝑ hec q̃ sequunt᷑
&e illa que p̃cesserunt ad cum referen¬
dasint xp̃m. quem tudei necdumue
nisse. s uenturum ẽe contendunt.
Post uocationem gͥ gentium que qͦn¬
dam in cauda reptitate sunt. ifrł in
catidam reptitabitur. ut apponat do¬
mintis scđo manum suam. & posfide¬
at residuum poplisui de quo&e supͣ

Expanded text:
das non pugnabit contra Ephraim. Et volabunt in humero Philisthiim per mare, simul praedabuntur filios Orientis: et Idumaea et Moab praeceptum manus eorum, et filii Ammon obedientes erunt. In die illa, hoc est, in illo tempore, de qua et supra dictum est, cum surrexerit radix Jesse in signum populorum, sive ut dominetur gentium, apponet Dominus secundo manum suam, ut nequaquam juxta nostros Judaizantes in fine mundi, cum intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiat ; sed haec omnia in primo intelligamus adventu. Neque enim possumus, cum una dies dicatur et nunc et supra, illam referre ad primum adventum, et istam ad secundum: ne per haec quae sequuntur, et illa quae praecesserunt ad eum referenda sintnisse, sed venturum esse contendunt. Post vocationem igitur gentium, quae quondam in caudam reputatae sunt, Israel in caudam reputabitur : ut apponat Dominus secundo manum suam, et possideat residuum populi sui, de quo et supra
Abbreviated transcription (Latin):
sig̃cat: ut ꝑ hec mundi uocatio demon¬
strecur. Eo tempore inquit ysaias ne¬
quaquam effran &e tudas qui nc̃ me
ꝓpħante inter se hostili odio dissident
duȩ uirge in unam uirgam copula¬
buntur & rungent᷑ in xp̃i eccłia qui
prrus fuerant separat. ita ut in genti¬
bus cõmuni labore desudent. & uolẽt
in humeros phylistum ꝑ mare. hoc ẽ
pͥmum maritimis p̃dicent palestinis.¬

Expanded text:
significat, ut per haec mundi vocatio demonsignificat, ut per haec mundi vocatio demonstretur. Eo tempore, inquit Isaias, nequaquam Ephraim et Judas, qui nunc, me prophetante, inter se hostili odio dissident, duae virgae in unam virgam copulabuntur, et jungentur in Christi Ecclesia, qui prius fuerant separati , ita ut in gentibus communi labore desudent, et volent in humero Philisthiim per mare, hoc est, primum maritimis praedicent Palaestinis
Abbreviated transcription (Latin):
magnalia dͥi. De his guntuer sis gen¬
tibus ꝑ apłos isrł reliqine saluabunt᷑.
Tradunt eccliastice hystorie qͦd apłi
in toto orbe disꝑsi euangłm p̃dica¬
rint. ita ut qͥdam ꝑsas indosq pene¬
tiarent. & ethiopta daret mants fuaᷤᷤ
deo. & trans flumina ethiopie. inde
xp̃omunera deferentur. Ac ne solũ
orientales popłos significare uideat᷑:
tungit & reliqua. &e ab insuł mariᷤ.
Insulas autem maris occidentalem
plagam sig̃cat. que occeani ambi¬
tu clauditr. Leuabit gͥ signum
crucis inumuers as nationes. ⁊ de
synagogis iudeorum pͥmum isrł po¬
pulos congregabit. ut apli p̃ceptum
saluatoris implerent qui hirerat.
ite ad oues ꝑctitas domꝰ ifrł. Demq
ce patilus ad incredulos loquidur ex
iudcis. Uobis oportebat pͥmum loqui
uerbum dei.s qm̃ repulistis illud. ce
indignos uos iudicastis eterne uite: ec¬
ce conũtinur ad gs̃. sic̃ p̃cepit nob̃ dñs.
Quatuor autem plagas orientem ⁊ oc¬
cidentem. metidiem & scptemtrionem

Expanded text:
magnalia Dei . De his igitur universis gentibus per Apostolos Israel reliquiae salvabuntur. Tradunt Ecclesiasticae historiae, quod Apostoli in toto orbe dispersi Evangelium praedicarint: ita ut quidam Persas Indosque penetrarent, et Aethiopia daret manus suas Deo, et trans flumina Aethiopiae inderentur. Ac ne solum orientales populos significare videatur, jungit et reliqua: Et ab insulis maris. Insulas autem maris occidentalem plagam significat, quae Oceani ambitu clauditur. Levabit igitur signum Crucis in universas nationes, et de synagogis Judaeorum primum Israel populum congregabit, ut Apostoli praeceptum Salvatoris implerent, qui dixerat: Ite ad oves perditas domus Israel . Denique et Paulus ad incredulos loquitur ex Judaeis: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei; sed quoniam repulistis illud, et indignos vos judicastis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes, sicut praecepit nobis Dominus . Quatuor autem plagas, orientem, et occidentem, meridiem et septentrionem
Abbreviated transcription (Latin):
aquas p̃dicat hauriendas. nequaquã
de aquis fluminis egypti quȩ ꝑcusse lt̃
neq de aquis flummis rasin: s de fon¬
tibus iħu. Hoc enim hebreorum lingͣ
saltiator exprimitur. Unde ce ipse cla¬
inabat in eugłio. Qui sitit tieniat ad
me &e bibat. Qui credidit in me sicut
dicit scͥptura flumina de uentre eius
fluent aque uiue. Hoc autem inquit

Expanded text:
 nequaquam de aquis fluminis Aegypti, quae percussae sunt, neque de aquis fluminis Rasni, sed de fontibus Jesu. Hoc enim Hebraeorum lingua Salvator exprimitur. Unde et ipse clamabat in Evangelio: « Qui sitit, veniat ad me, et bibat. Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aq
Abbreviated transcription (Latin):
ipso assyrio ꝑcussore qͥ prius amicus
falso ut sub pͥorib fecerant regib. sed
inueritate quod fub ezechia fact̾umle¬
giius: ita ut idolis derelict̾is conuer¬
terentur adcultum dei. Et qͥa dixe¬
rat reliquias ẽẽ saluandas. transit
ad posteriora tempora. & plenam sal
adromanos. Ysaias autem clamat pro
ifrł. Sifc̃cit numerꝰ filiorum istł tanꝗͣ
arena maris:reliquie saluȩ fient. Uer¬

Expanded text:
ipso Assyrio percussore, qui prius amicus, ipso Assyrio percussore, qui prius amicus, falso, ut sub prioribus fecerant regibus, sed in veritate. Quod sub Ezechia factum legimus: ita ut idolis derelictis, converterentur ad cultum Dei. Et quia dixerat reliquias esse salvandas, transit ad posteriora tempora, et plenam salad Romanos: Isaias autem clamat pro Israel. Si fuerit numerus filiorum Israel tamquam arena maris, reliquiae salvae fient. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
nomina de ser nomnib quib paruu¬
lum puerum & filium qͥ datus ẽ nob̃.
supra legimꝰ appellatum. Et pro eo qͦd
sariasub̃: & ex hac occasione sermo¬
nis putant iasub filium ysaie in sig¬
numsaluand ex isrł popłi p̃cessisse
Quando gͦ lumenisrł ce sc̃s. carmeli
saltum tiepresq consumpserit. & rex
assyrius cum paucis fugerit: dẽ residui
isił qui cum ezechia principe captis
cȩt̃is iudee urbib obsidebantur in irłm
nequaquam confident in assyrtosic̃
nc̃ faciunt sub achaz rege qui misit
nuncios ad regem asgyriortim dicens.
seruus tuus egosum ascende & lib̃a me
de manuregis syriȩ & de manu regis
ifrł. qͥ consurrexerunt aduersum me:
qn tulit aurum & argentum quod in¬
uentum ẽ in thes auris domus dm̃ &
in domo regia.⁊ misit regi assyriorũ
munera. audtuitq eum rex assyrius
& uenit in damascum & cepit eam ce
tͣnstulit. &e rasin int̃̾fecit. s liberati ab

Expanded text:
nomina de sex nominibus, quibus parvunomina de sex nominibus, quibus parvulum puerum et filium, qui datus est nobis, supra legimus appellatum. Et pro eo quod SAR JASUB  . Et ex hac occasione sermonis putant Jasub filium Isaiae in signum salvandi ex Israel populi, praecessisse. Quando ergo lumen Israel, et sanctus Carmeli saltus vepresque consumpserit, et rex Assyrius cum paucis fugerit: tunc residui Israel, qui cum Ezechia principe captis caeteris Judaeae urbibus 149 obsidebantur in Jerusalem, nequaquam confident in Assyrio: sicut nunc faciunt sub Achaz rege, qui misit nuntios ad regem Assyriorum dicens: Servus tuus ego sum, ascende et libera me de manu regis Syriae, et de manu regis Israel, qui consurrexerunt adversum me ; quando tulit aurum et argentum, quod inventum est in thesauris domus Domini, et in domo regia, et misit regi Assyriorum munera, audivitque eum rex Assyrius, et venit in Damascum, et cepit eam, et transtulit, et Rasin interfecit; sed liberati ab
Abbreviated transcription (Latin):
diximus &e sc̃s eius in flamma: illi
uerterunt. & scĩficabit eum in ig¬
ne. ꝑquod quidam intelligiuoluñ
penas atq tormenta ad hoc adhib̃i
peccatorib: ut diuino igne purgent᷑.
Quodq nos diximus &e gła saltus eiꝰ
&e carmeli eiꝰ. ili int̃pretati sunt ex.¬
tinguentur montes &e colles ce saltꝰ
qͦ omnns assyriorum claritas & fuꝑbia
& multitudo humilietur extinct̾a.
Et crit in die illa non adiciet resi¬
duum isrł & hi qͥ saluat fuerint de
domo iacob inntq suꝑ eo qͥ ꝑcutit
eos: s innitentur suꝑ dñm scm̃ isrł¬
in ueritate. Reliquie conutentur: re¬
liquie inquam iacob ad dm̃ fortem.
Si enim fuit popłs tuus isrł̃ quasi a¬
rena maris: reliquiȩ conuertentur
ex eo. Consummatio adbreuiata in¬
undabit iusticiam. Consummatio¬
nem enim & adbreuiationem : dñs
ds exercittum faciet in medio omĩs
reliqͥe iacob ad dm̃ fortem: ꝓ deo forti
in hebreo scͥptum habet helgybbor. dyo

Expanded text:
diximus: et sanctus ejus in flamma, illi diximus: et sanctus ejus in flamma, illi verterunt: et sanctificabit eum in igne: per quod quidam intelligi volunt poenas atque tormenta ad hoc adhiberi peccatoribus, ut divino igne purgentur. Quodque nos diximus: Et gloria saltus ejus, et Carmeli ejus: Illi interpretati sunt: Exstinguentur montes, et colles, et saltus, quo omnis Assyriorum claritas et superbia, et multitudo humilietur exstincta. Et erit in die illa, non adjiciet residuum Israel, et hi qui salvati fuerint de domo Jacob, inniti super eo qui percutit eos, sed innitetur super Dominum sit Ys. X: Reliquie convertentur, reliquie, inquam, Iacob ad Dominum fortem. Si enim fuerit populus tuus Israel quasi arena maris, reliquie convertentur ex eo. Consummatio abbreviata inundabit iustitiam. Consummationem enim et abreviationem Dominus Deus exercituum faciet in medio omnis reliquiae Jacob ad Deum fortem, pro Deo forti, in Hebraeo scriptum habet EL GIBBOR  , duo
Abbreviated transcription (Latin):
tradatur ardorib. quȩ p̃parata est dia
est ipsum dñm succendere uiepres & spi¬
nas assyrii. omnemq illiꝰ potentiam &
innumerabiles poplos ad nchilum de¬
ducendos: tunc eum qmore ꝑterritum
quasi colubrum tortuosum & fugitiuũ
imminentes penas uelle uitare. Qͥ aut̃
de saltu &e confusione eiꝰ lignisq ꝑitͣis
potuerint euade. eos dignos existere qui
numerent᷑ & describantur a puero:cui
pͥncipatꝰ in humeris eiꝰ est. Hoc ipsum
&e ad hereticos teferri potest: qͦd postqͣm
eccłiastica doetͥna illuxerit. & om̃seoꝵ
decipule patuerint. tẽ ad tantam ue¬
niant solitudinem. ut de saltu & IN¬
fructuosis arborib. & innumetabili eiꝰ
multitudine quã heretica fraude dece¬
perant: uic pauci resideant qui eors
sequant᷑ errorem. Peo quod uertimcis
mutet dñs in pinguib eiꝰ tenuitatem:
lex. tnstulerunt. mitcet dns ihonore
tuum ignominiam. Et ꝓ eo qͥd nos

Expanded text:
tradatur ardoribus, quae praeparata est diabtradatur ardoribus, quae praeparata est diabest, ipsum Dominum succendere vepres ac spinas Assyrii, omnemque illius potentiam et innumerabiles populos ad nihili deducendos. Tunc eum timore perterritum, quasi colubrum tortuosum et fugitivum, imminentes poenas velle vitare. Qui autem de saltu et 148 confusione ejus lignisque perituris potuerint evadere, eos dignos existere, qui numerentur et describantur a puero, cujus principatus in humeris ejus est. Hoc ipsum et ad haereticos referri potest: quod postquam Ecclesiastica doctrina illuxerit, et omnes eorum decipulae patuerint, tunc ad tantam veniant solitudinem, ut de saltu et infructuosis arboribus et innumerabili eorum multitudine, quam haeretica fraude deceperant, vix pauci resideant qui eorum sequantur errorem. Pro eo quod nos vertimus, mittet Dominus in pinguibus ejus tenuitatem, LXX transtulerunt, mittet Dominus in honorem tuum ignominiam. Et pro eo quod nos
Abbreviated transcription (Latin):
sis uestib assyriors. corpora occulto
crementur ardore. Ctinc lum̃ isrł
ma: c om̃sspine ac uepres assyriorum
.i. malicia consumetur. non longo tp̃r
s inuno die atq mom̃to. Et quomo¬
dosaltꝰ &e carmelus qui ẽ mons in ga¬
lilea nemorib consitꝰ supposito igne
uelocit̃ concremat᷑. sic ab anima usq
ad caruem omnis assyrii gła consume¬
tur. Cunc expoliatꝰ etercitus ftigiet: qͦd
idem in consequentib ꝓpħa destatur. ⁊
de tam innumerabili multitudine q̃
carmelo & saltui comparata est ad tan¬
tam deueniet pauicitatẽ. ut puier par¬
uulus eos possit numcrare & describere
Tradunt eium hebrei decem tantum
de etus etercitu remansisse. Nrõrumqͥ¬
dam uolunt hẽ regem typum ẽe adũ¬
sarie fortitudinis: & qͦmͦ in damele le¬
gimus pͥncipes regni ꝑsarum & regni
medors. & regni grecorum:sic ce pͥnei¬
pem ẽẽ assyrioꝵ. qui ꝓpt̃ suꝑbiam sensꝰ
magnꝰ uocet᷑. & in die tudien gehenne

Expanded text:
sis vestibus Assyriorum, corpora occulto sis vestibus Assyriorum, corpora occulto crementur ardore: tunc lumen Israema, et omnes spinae ac vepres Assyriorum, id est, malitia consumetur, non longo tempore, sed uno die atque momento. Et quomodo saltus et Carmelus, qui est mons in Galilaea nemoribus consitus, supposito igne velociter concrematur: sic ab anima usque ad carnem omnis Assyrii gloria consumetur. Tunc spoliatus exercitus fugiet, quod idem in consequentibus Propheta testatur, et de tam innumerabili multitudine quae Carmelo et saltui comparata est, ad tantam veniet paucitatem, ut puer parvulus eos possit numerare et describere. Tradunt enim Hebraei, decem tantum de ejus exercitu remansisse; nostrorum quidam volunt hunc regem typum esse adversariae fortitudinis. Et quomodo in Daniele legimus principes regni Persarum, et regni Medorum, et regni Graecorum, sic et principem esse Assyriorum, qui propter superbiam sensus magnus vocetur, et in die judicii gehennae
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpturis appellat᷑. eo qͦd ꝑ illum in¬
fructuose arbores succidantur. et
diuidatur atq serretur increduloꝵ
duricia: & ꝑcutiantur uirga qͥ non
recipiunt disciplinam. Heretici qͦq
in bonam pardem acceꝑunt abutan¬
dur in contrarium usum atq ꝑuer¬
sum:ut loguantur contra eum a qͦ
conditisunt. & lingue ministerium
qͦ laudandus ẽ dñs uertant in blasphe¬
miam ꝓpt̃ hoc mittet dñator dñs
exercituum in pinguib eius tenuti
erit lum̃ istł in igne. & sc̃s eus inflã¬
ma: & succendetur &e deuorabitur
spina etus ce uepres in die una. Et
gła salcus eiꝰ &e carmeli eiꝰ ab anima
usq ad carnem consumetur. Et
erit derrore profugus. & reliquie
ligni saltus eius pre paucitate nu¬
merabuntur: & puer scribet eos.
Qͥ a ista fecisti. &e locutus es que fupͣ
dentissimi quiq quos pingues appel¬
lat redigantun in denuitatem & in
nichili: &e sicut hebrei tradunt ille¬

Expanded text:
Scripturis appellatur, eo quod per illum inScripturis appellatur, eo quod per illum infructuosae arbores succidantur, et dividantur, atque serretur incredulorum duritia, et percutiantur virga qui non recipiunt disciplinam. Haeretici quoque in bonam partem acceperunt, abutuntur in contrarium atque perversum, ut loquantur contra eum a quo conditi sunt, 147 et linguae ministerium, quo laudandus est Dominus, vertant in blasphemiam . Propter hoc mittet dominator Dominus exercituum in pinguibus ejus tenuiterit lumen Israel in igne, et sanctus ejus in flamma: et succendetur et devorabitur spina ejus, et vepres in die una. Et gloria saltus ejus, et Carmeli ejus ab anima usque ad carnem consumetur, et erit terrore profugus, et reliquiae ligni saltus ejus prae paucitate numerabuntur, et puer scribet eos. Quia ista fecisti, et locutus es quae suprtentissimi quique, quos pingues appellat, redigantur in tenuitatem et in nihili: et sicut Hebraei tradunt, illae
Abbreviated transcription (Latin):
& ne muttre qͥdem & commouere lin¬
guam contra rationem & fortitudinẽ
sui sermonis audere. Munquid glabit᷑
securis contra eum qͥ secat inea. atit ex
altabitt serra contͣ eum a quo tra¬
hitur: Quom̾ si eleuet᷑ uirga contra
cleuantem se. & exaltet̾ bacłs qͥ utiq
lignum est. Contra sennacheribsiye
ut multi ptitant nabuchodonosor
glantem atq dicentem in fortitudine
stultissime mortalium. dei iram tuiã
putas ẽẽ sapientiam. & illiꝰ iussionem
ad tuam refers fortitudinem: Quomͦ
fi securis gletur contra eum qͥ sectirĩ
serram fiant sua arte ꝑfect̾a. Et si ele¬
uet qͥsꝑiam uirgam &e exaltet bacłm
sa uirga & bacls glentur &e dicant a
se ꝑcussum ẽẽ qui ꝑcussus ẽ: sic &e tu
cum organum dei fueris uoluntatiꝰ¬
erigeris in suꝑbiam. & cuncta que ge¬
runtur duȩ głaris futisse uirtutis.
Qͥcquid autem assyrio dr ce ad here¬
ticor suꝑbiam & ad diabolum refer¬
ripotest. qͥ securis & serra ce uirga ĩ

Expanded text:
et ne mutire quidem, et commovere linet ne mutire quidem, et commovere linguam contra rationem et fortitudinem sui sermonis audire. Numquid gloriabitur securis contra eum qui secat in ea, aut ra contra eum a quo trahitur? Quomodo si elevetur virga contra levantem se, et exaltetur baculus, qui utique lignum est. Contra Sennacherib, sive ut multi putant, Nabuchodonosor gloriantem atque dicentem: In fortitudine stultissime moputas esse sapientiam et illius iussionem ad tuam refers fortitudinem? Quomodo si securis glorietur contra eum qui securim serram fiunt, sua se arte perfecta. Et si eleuet quispiam uirgam et exaltet baculusa uirga et baculus glorientur et dicant a se percussum esse, qui percussus est? Et sic tu, cum organum Dei fueris uoluntatierigeris in superbiam, et cuncta quae geruntur, tuae gloriaris esse virtutis. Quidquid autem Assyrio dicitur, et ad haereticorum superbiam, et ad diabolum referri potest, qui securis, et serra, et virga in
Abbreviated transcription (Latin):
tus inquit terror fuit fortitudinis
mee atq uict̾orie: ut ne fletum qͥ¬
dem & gemitum uicti libere yrode¬
rent. Stint qui hec generaliter
contia regnum assyriorum dici arbitͤnt᷑
est postquam subuersa fu̾it irłm. as¬
syriorum imꝑium destruat᷑. MMichi.
autem ex his que sequunt᷑ ꝓprie contͣ
sciacherib regem assyriorum uidet᷑
comminatio. Quod autem ait pꝰqͣm
compleu̾it dñs cuncta oꝑasua ĩmon¬
te syon &e in irłm. ñ subuersionem ur¬
bis sig̃cat. s obsidionem: qñuenit rap¬
saces dux sennacherib: ce ea fecit que ĩ
posteriorib idem ꝓpħa commemorat.
tam cont᷑ dñm inflatꝰ ẽ fuꝑbiam. ut sa¬
pientie sue estimauerit cuncta cessura.
ac quamtus excelsa dogiata &e dialecti¬
ca arte munita concutienda & penitꝰ
destruenda: intantum ut insimilida¬
dinem pullorum auium ñ ualeant in
sublime confurgere. & necdum ani¬
mata insensibilia ẽẽ atq dorpentia.
quod ouorum demonstrat exemplũ:

Expanded text:
tus, inquit, terror fuit fortitudinis tus, inquit, terror fuit fortitudinis meae atque victoriae, ut ne fletum quidem et gemitum victi libere proderent. Sunt qui haec generaliter contra regnum Assyriorum dici arbitrentuest, postquam subversa fuerit Jerusalem, Assyriorum imperium destruatur. Mihi autem ex his quae sequuntur, proprie contra Sennacherib regem Assyriorum videtur comminatio. Quod autem ait: Postquam compleverit Dominus cuncta opera sua in monte Sion et in Jerusalem, non subversionem urbis significat, sed obsidionem, quando venit Rabsaces dux Sennacherib, et ea fecit quae in posterioribus idem Propheta commemorat . tam contra Dominum inflatus est superbiam, ut sapientiae suae aestimaverit cuncta cessura, et quaevis excelsa dogmata, et dialectica arte munita, concutienda, et penitus destruenda: intantum ut in similitudinem pullorum avium, non valeant in sublime consurgere, et necdum animata insensibilia esse atque torpentia, quod ovorum demonstrat exemplum,
Abbreviated transcription (Latin):
me residentes: & inuenit qͣsi ndum
manꝰ mea fortitudinem popłorum.
Et sic̃ colligunt᷑ oua que derelict̃a
sunt. sic umuersam terram ego con¬
gregaui. & non fuit qͥ mouer et pen¬
nam &e aꝑiret os. atq ganniret
Lrx. ꝓ fructu: sensum uel mentem
magnam int̃precatisunt. Post captiui¬
tatem samarie & assyriorum inctoriã
ferienda sententia: nc̃ aduersum ip¬
sum assẏrium qͥelatꝰ est in suꝑbiam
& sue fortitudinis putauit cẽ quod
uicit ꝓpħa loquit᷑. Dicit enim assy¬
rius cordis tunnore se iact̾ans. quod
inforditudine manꝰ sue cunctas uice¬
rit nationes & incredibili sapientia
omnium possecłit t̾mino: ⁊ iuxta lic.
tante potentie fu̾it ut bellatorum
hominum urbes funditꝰ subruerit.
omnemq orbem qͣsi nidum app̾hen¬
derit. & quasi derelict̾a oua a matͥ¬
bus in suam p̃dam uerterit. Et qͥa
semel metaforam ab auib ndo et¬
ouis fumpserat. seruauit in reliqͥs
ut diceret ñ fuit qui moueret pen¬
nam. & aꝑiret os & ganiiret. Tan¬

Expanded text:
quasi nidum manus mea fortitudinem populorum; et sicut colliguntur ova, quae derelicta sunt; sic universam terram ego congregavi, et non fuit qui moveret pennam, et aperiret os, atque ganniret. LXX pro fructu, sensum, vel mentem magnam interpretati sunt. Post captivitatem Samariae, et Assyriorum victoriam, ferienda sententia; nunc adversum ipsum Assyrium qui elatus est in superbiam, et suae fortitudinis putavit esse quod vicit, Propheta loquitur. Dixit enim Assyrius, cordis tumore se jactans, quod in fortitudine manus suae, cunctas vicerit nationes, et incredibili sapientia omnium possederit terminos. Et juxta LXX tantae potentiae fuerit, ut bellatorum hominum urbes funditus subruerit, totumque orbem quasi nidum apprehenderit, et quasi derelicta ova a matribus, in suam praedam verterit. Et quia semel metaphoram ab aovis sumpserat, servavit in reliquis, ut diceret: Non fuit qui moveret pennam, et aperiret os, atque ganniret. Tan
Abbreviated transcription (Latin):
Cantate dño qm magnifice fecit.
anrunciate hoc mnumnuet sa terra
Hec p̃ciptuntur ab apłis &e reliquiis
isrł his qui de gentib crediderunt.
ut soli confiteantut domino. & idoł
dcrelictis inuocent nomenetus. c
cuncta eiꝰ oꝑa p̃dicent infidelibus: ut
sciant qm solus ercelfus est cui cantan¬
duimsit qͦd magnifice fecerit. & in õi
orbe illitis mis cđia predicetur. Ex¬
ulta & lauda habitatio syon: quia

Expanded text:
niam magnifice fecit: annuntiate hoc in universa terra. Haec praecipiuntur ab Apostolis et reliquiis Israel his qui de gentibus crediderunt: ut soli confiteantur Domino, et idolis derelictis, invocent nomen ejus: et cuncta opera ejus praedicent infidelibus; ut sciant, quoniam solus excelsus est: cui cantandum sit quod magnifice fecerit, et in omni orbe illius misericordia praedicetur. Exsulta et lauda, habitatio
Abbreviated transcription (Latin):
uirga. & flos. non reftrant᷑ ad sensum.
t̃raq ꝑcussa uerbo dei. &e interfoctus
imprus sp̃u labiorum etus. sic intelli¬
gantur ut scͥpta sunt: & docere cogan¬
tur qͣm reb incorporcis iusticia ce ue¬
ritate renes dñi circumdendur. S
& hoc cos interrogemꝰ qͥd dignum
sit dñi maiestate ut lupus & agnus
pascant᷑ sinul. & pardus cum hedo
accubet ce leo paleas comedat.⁊ puer
paruulus mittat manum in forami¬
ne aspidum. nͥ forte. tuxta fabulas po¬
etarum. aurcum nobis saturni scłm
restituent: in qͦ lupi & agni pascent᷑
simul. &e mulso umo plena current
flamina. & de folus arborum stilla¬
bunt mella dulcissima lact̾eisq fon¬
tib omnia cõplebuntur. Quodsires¬
ponderint ꝓ beatitudine temporum
hec futura ut absq cuitisquam noxa
homines bonis omnib ꝑfruantutr. au¬
diant a nob nichil esse bonum nisi
uirtutem. & nicħ malum nisi uittũ
dicente psalmista. Qͥs est homo qui

Expanded text:
referantur ad sensum: terraque percussa verbo Dei, et interfectus impius spiritu labiorum ejus, sic intelligantur, ut scripta sunt: et docere cogantur, quomodo rebus incorporeis, justitia, et veritate, renes Domini circumdentur? Sed et hoc eos interrogemus, quid dignum sit Domini majestate, ut lupus et agnus pascantur simul, et pardus cum haedo accubet, et leo paleas comedat, et puer parvulus mittat manum suam in foramine aspidum? nisi forte juxta fabulas poetarum, aureum nobis Saturni saeculum restituent, in quo lupi et agni pascentur simul, et mulso vino plena current flumina, et de foliis arborum stillabunt mella dulcissima, lacteisque fontibus omnia complebuntur. Quod si responderint pro beatitudine temporum haec futura, ut absque cujusquam noxa, homines bonis omnibus perfruantur, audiant a nobis, nihil esse bonum nisi virtutem, et nihil malum nisi vitium, dicente Psalmista: Quis est homo qui
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd qͥ tius ante indebatur đs. & mo¬
dicis tudec terre clatdebat᷑ angustiiᷤ.
uc̃ replet̾it omnem terram scientra
sua. & de morte consurgens regnec
in gentib. & ipsum nationes depre¬
centur. atq adorent: ita dumtaxat
ut. adictat sccđo manum fuam ad
possidendum quod reliquum est¬
de popło fuo. & congregandos ꝓfu¬
gos isrł & disꝑsostuda colugendos a
quatuor plagis terre. qͥa seminartum

Expanded text:
quod qui tuus ante videbatur Deus, et modicis Judaeae terrae claudebatur angustiis, nunc repleverit omnem terram scientia sua, et de morte consurgens, regnet in gentibus, et ipsum nationes deprecentur, atque adorent; ita dumtaxat, ut adjiciat secundo manum 168 suam et possidendum quod reliquum est populi sui, et congregandos profugos Israel, et dispersos Juda colligendos a quatuor plagis terrae: quia seminarium
Abbreviated transcription (Latin):
bos comedet paleas. Et delectabititr
infans ab ube suꝑ foramine aspidis.⁊
incauerna regul qui ablactatus fu̾it
manrum suam mittet. Non nocebunt
&e non occident muntu̾so monte sanc¬
aque maris oꝑientis. Hec qͦq iudei ce
nr̃i iudaizantes iuxta litoeram futura
contendunt: ut inclaritate xp̃i quem
putant infine mundi ẽẽ uenturum.
om̃s bestie redigant᷑ in manfuetudinẽ.
& pͥstina feritate deposita lupꝰ ce agnus
pascant᷑ simul: &e cȩc̃a cum cęt̾is quȩ ne
uidemꝰ sͥ c̃ẽ contraria. Quos interrogare
debemus. si omnia p̾sentis loci sic accipi¬
tintur ut scͥpta sunt. &e nich refertur
ad ĩtelligentiam sp̃italem iuxta illud

Expanded text:
 Delectabitur infans ab ubere super foramine aspidis, et in cavernam reguli qui ablactatus fuerit manum suam mittet, non nocebunt, neque occident in universo monte sancaquae maris operientes. Haec quoque Judaei et nostri judaizantes juxta litteram futura contendunt, ut in claritate Christi, quem putant in fine mundi esse venturum, omnes bestiae 159 redigantur in mansuetudinem, et pristina feritate deposita, lupus et agnus pascantur simul, et caetera cum caeteris, quae nunc videmus sibi esse contraria. Quos interrogare debemus, si omnia praesentis loci sic accipiuntur, ut scripta sunt, et nihil refertur ad intelligentiam spiritalem, juxta illud
Abbreviated transcription (Latin):
suors interficiet imprm. De qͦ in no¬
no ꝑsalmo legimꝰ. Increpasti g̃s &e ꝑrit
imptus: nom̃ eorum delesti in scłm scł.
interficiet sp̃u orisfui. Ecusso aute im¬
pio. accinctus ẽ dñs tusticia. ueritate &
fide. Ipse enimfactus est nobis a deo sa¬
pientia & iusticia. & scĩficatio. & redemp¬
tio: qui in euanglio loquebat᷑. Ego sũ
lur ce tua ce ueritas. Et de qͦ in psalmis
dr. Ueritas de terra orta est: & iusticia
de celo ꝓsperit. Unde & apł̃s hortatur
ephefios. State gͦ accinct̾i lumbos ue¬
stros inueritate. & induq loricam tu¬
sticie. Quod si ꝓueritate fides legiar.
illud dicendum qͦd cingłm dñi quocin¬
ct̾us est. & iheremias fides credentiũ sit.
Habitabit lupꝰ cum agno. & pardus eũ
hedo accubabit. Uitultis &e leo & ouis
simtl morabunt᷑ & puer paruulus mi

Expanded text:
suorum interficiet impium : de quo in nono psalmo legimus: Increpasti gentes, et periit impius: nomen eorum delesti in saeculum einterficiet spiritu oris sui . Percusso autem impio, accinctus est Dominus justitia et veritate et fide. Ipse enim factus est nobis a Deo sapientia, et justitia, et sanctificatio et redemptio , qui et in Evangelio loquitur: Ego sum lux, et vita, et veritas . Et de Psalmis dicitur: Veritas de terra orta est: et justitia de coelo prospexit . Unde et Apostolus hortatur Ephesios: State ergo succincti lumbos vestros in veritate, et induti lorica justitiae . Quod si pro veritate, fides legitur, illud dicendum, quod cingulum Domini, quo cinctus est Jeremias , fides credentium sit. . Habitabit lupus cum agno, et pardus cum haedo accubabit; vitulus, et leo, et ovis simul morabuntur, et puer parvu
Abbreviated transcription (Latin):
&e factꝰ est michiinsalutem Qui
prius in solicudine dixeratis qñ ascen¬
distis de terra egypti & mare siccatum
illiꝰ arefacto atq conciso & humiliato
glificate dm & dicite. Conficebor ͥ
duciam habebo in idolis. nec tnebo
q̃ non sunt umenda: s dai es fortitudo
mea & salus mea. qui infact̾us es insa¬
lutem. Auctiat sceleratissima heresis
factum dñm his quii saluantur. ce qͦꝵ
prius dñs non erat: ut creationem in
tionem eorcim que ñ erant. s int̃dum
grãmin eos qͥ meruerint sibi dm̃ fier
intelligamus. Paurietis aquas in gau¬
dio de fontib saluatoris. Quem sitpͣ
emmantiel. dein spolia detrahe. festi¬
na predari. & cet̃is appellarat nomini¬
bus. ne uideret᷑ alter ẽẽ preter eumqͥ
gabriel uirgini nunciauit dicens. & uo¬
cabis nomen eitis iħm. ipse enim saluum

Expanded text:
et factus est mihi in salutem. Qui prius in solitudine dixeratis, quando ascendistis de terra Aegypti, et mare siccatum illius arefacto atque conciso, et humiliato, glorificate Dominum, et dicite: Confitebor tiduciam habeo in idolis, nec timebo quae non sunt timenda; sed tu es fortitudo mea, et laus mea, qui factus es mihi in salutem. Audiafactum Dominum his qui salvantur, et quorum prius Dominus non erat, ut creationem in tionem eorum quae non erant, sed interdum gratiam in eos qui meruerint sibi Deum fieri, intelligamus. Haurietis aquas in gaudio, de fontibus Salvatoris. Quem supra Emmanuel, deinde, spolia detrahe, festina praedari, et reliquis appellarat nominibus, ne videretur alter esse praeter eum quem Gabriel Virgini nuntiavit, dicens: Et vocabis nomen ejus
Abbreviated transcription (Latin):
cauerit. & repleta fuerit omnis terra
scientia dñi. sic̃ aq̃ maris tram oꝑien¬
tis: erit rachx iesse. & qui de ciꝰ styrpe
conscendet in signum omntũ poploꝵ
ut uideant popłi signum filii hominiᷤ
in quib abscondet᷑ fortitudo eꝰ. ut eral¬
tatus omnia trahat adse: stue ut lxx.
tͣnstulerunt resurget a mortuis ut pͥn¬
ceps sit omnium nationũ. & uniuerse
gentes sꝑent in eo. Quod etiam iacob
de tͥbui iuda misticosermone destatur.
Hon deficiet pͥnceps ex iuda. neq dux
de femorib eiꝰ. donec ueniat cui repo

Expanded text:
fuerit omnis terra scientia Domini, sicut aquae maris terram operientes, erit radix Jesse, et qui de ejus stirpe conscendet in signum omnium populorum, ut videant populi signum Filii hominis in quibus abscondetur fortitudo ejus, ut exaltatus omnia trahat ad se . Sive ut LXX transtulerunt, resurget a mortuis, ut princeps sit omnium nationum, et universae gentes 162 sperent in eo. Quod etiam Jacob de tribu Juda mystico sermone testatur: Non deficiet princeps ex Juda, neque dux de femor
Abbreviated transcription (Latin):
monem &e auditum aurium corripu¬
it. Lius cm̃ dicentib magistꝰ scimus
quia uerax es. & uiam dei inueritate
doces. & non ad de ꝑtinet de aliqͦ neq
entinuides in faciem hominum. scieis
maliciam eorum respondebat. Quid
me temptatis hypocrite: Et cȩt̾a his
similia. Iudicabat autem in rusticia
pauꝑes sp̃u. quorum est regnum di.
&e arguebat in equitate mansuetos &
humiles terre. dicens ad apłos. Ad¬
huc & uos insipientes estis. Et tcum.
Mecdum scitis: neq intelligitis. Et
ad petrum specialit̃. Modicȩ fidei
quare dabitasti: U el certe ꝓ humi¬
lib atq mansuetis alios arguebat: qui
eos oppͥmere conabantur. Pcussit qͦq
omnia terrena oꝑa uirga. siue ut.lxx.
tͣnstulerunt uerboorissin: loquensin

Expanded text:
ripuit. Illis enim dicentibus: Magister, scimus quia verax es, et viam Dei in veritate doces, et non ad te pertinet de aliquo: neque enim vides in faciem hominum : 158 sciens malitiam eorum, respondebat: Quid me tentatis, hypocritae? et caetera his similia. Judicabat autem in justitia pauperes spiritu, quorum est regnum Dei: et arguebat in aequitate mansuetos et humiles terrae, dicens ad Apostolos: Adhuc et vos insipientes estis? Et iterum: Necdum scitis neque intelligitis? Et ad Petrum specialiter: Modicae fidei, quare dubitasti ? Vel certe pro humilibus atque mansuetis alios arguebat, qui eos opprimere conabantur . Percussit quoque omnia terrena opera virga, sive ut LXX transtulerunt, verbo oris sui, loquens in
Abbreviated transcription (Latin):
fuorum interficiet impium. Et ertt
tusticia cingłm lumborum etus.
fides cinctorium renum eius. Hec
nos ad pͥmum actuentum referinus
saluatoris: tudei infine munch fut᷑a¬
contendunt. Porro .lxx. tstuleruñ.
Hon scđm głam iudicabit. neq iuxca
sermonem arguet. s rudicabit humi¬

Expanded text:
t impium. Et erit justitia cingulum lumborum ejus, et fides cinctorium renum ejus. Haec nos ad primum adventum referimus Salvatoris: Judaei in fine mundi contendunt futura. Porro LXX transtulerunt: Non secundum gloriam judicabit, neque juxta sermonem arguet: sed judicabit humi
Abbreviated transcription (Latin):
tib scribit᷑. ecce puer m̃s quem elegi.
electus m̃s in quo complacuit amme
meȩ: ponam sp̃m meum fuꝑ eum. tu¬
dicium gentib ꝓferet. ad saluatoris re¬
ut auolaret. & rursum ad eum descen¬
deret: s tuxta ioħis baptiste destimoni¬
um tugit̃ ꝑmaneret qͥ ait. Uidi sp̃m
descendentem quasi columbam de ce

Expanded text:
s quem elegi: electus meus in quo complacuit animae meae: ponam spiritum meum super illum: judicium gentibus proferet , ad Salvatoris reut avolaret, et rursum ad eum descenderet; sed juxta Joannis Baptistae testimonium jugiter permaneret, qui ait: Vidi Spiritum descendentem qua
Abbreviated transcription (Latin):
Et in ꝓuerbus legit᷑. Ds̃ in sapientia
sua fundauit t̾ram. & parauit cȩlos
in prudentia. Et qͦmͦ idem sermodei
uocat᷑ lux & tuta & resurrectio: sic sp̃c
sapientie & intellectꝰ. consilii & forcitu¬
dinis. scientie & pietatis ac dimoris dñi
nuncupatur ñ qͥ diu̾sus sit tircta differen¬
tias nominum: s unꝰ atq idem cunctaꝵ
uirtutum fons sit atq pͥncipium. Absq
telligens. nec consiliarius. nec fortis.
nec eruditꝰ. nec pius. nec plenꝰ timoris
dei. Et hoc notandum quod sp̃e dñi
sapientie & intellectus. consilii & for¬
titudins. scientie ce pietatis. & timoriᷤᷤ
dñi. id est seꝑtenarius numerus. qui
uiI.ocłi intmolapide dicuntur in za¬
charia. requiescat suꝑ uirgam & florẽ
qͥ de iesse ac ꝑhoc de dauid styrpe fur¬
rexit: specialit̃ autem sp̃c timoris dñi
impleuerit eum. ꝓpt̃ eos qui timore
dñi indigent. qͥa paruuli funt: quem
foras mitat ꝑfecta dilectio. Qui enim

Expanded text:
Et in Proverbiis legitur, Deus in sapientia sua fundavit terram, et paravit coelos in prudentia . Et quomodo idem sermo Domini vocatur lux et vita et resurrectio, sic spiritus sapientiae et intellectus, consilii et fortitudinis, et scientiae, et pietatis, ac timoris Domini nuncupatur: non quod diversus sit 157 juxta differentias nominum, sed unus atque idem cunctarum virtutum fons sit atque principium. Absquetelligens, nec consiliarius, nec fortis, nec eruditus, nec pius, nec plenus timoris Dei. Et hoc notandum quod Spiritus Domini, sapientiae, et intellectus, consilii, et fortitudinis, et scientiae, et pietatis, et timoris Domini, id est, septenarius numerus, qui septem oculi in uno lapide dicuntur in Zacharia , requiescat super virgam et florem, qui de Jesse, ac per hoc David stirpe surrexit. Specialiter autem spiritus timoris Domini impleverit eum propter eos qui timore Domini indigent: quia parvuli sunt, quem foras mittit perfecta dilectio. Qui enim