comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rant᷑: alit̃ qui ea quidẽ quȩ mundi st̃ con¬
cupiscunt: s tam̃ aduersitatis labore fati¬
gant᷑: alit̃ coniugiis obligati: alit̃ coniugii
nexib liberi: alit̾ admixtionẽ carnis ex¬
perti: alit̃ ignorantes. Alit̃ qui peccata
deplorant operũ: alit̃ qui cogitationum:
alit̃ qui cõmissa plangunt. nec tam̃ dese-¬
runt: alit̃ qui desert̃. nec tam̃ plangunt.
alit̾ qui illicita quȩ faciunt. etiã laudant:
alit̾ qui accusant praua. nec tam̃ deuitañ:
alit̃ qui repentina conscientia suꝑant᷑: atq
alit̃ qui in culpa ex consilio ligant᷑: alit̃ qͥ
licet minima. crebro tam̃ illicita faciunt.
atq alit̃ qui se a paruis custodiunt. s ali¬
qͣndo in grauib demergunt᷑: alit̃ qͥ bona
nec inchoant. alit̃ qui inchoata minime
consũmant: alit̾ qui mala occulte agunt.
& bona publice: alit̃ qui bona quȩ faciuĩs
abscondunt: & tam̃ quib dã factis publi¬

Expanded text:
rantur, aliter qui quidem quae mundi sunt conrantur, aliter qui quidem quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur; aliter conjugiis obligati, aliter a conjugii nexibus liberi; aliter commistionem carnis experti, aliter ignorantes; aliter qui peccata deplorant operum, aliter qui cogitationum; aliter qui commissa plangunt, nec tamen deserunt; aliter qui deserunt, nec tamen plangunt; aliter qui illicita quae faciunt etiam laudant, aliter qui accusant prava nec tamen devitant; aliter qui repentina concupiscentia superantur, aliter qui in culpa ex consilio ligantur; aliter qui licet minima, crebro tamen illicita faciunt, atque aliter qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur; aliter qui bona nec inchoant, aliter qui inchoata minime consummant; aliter qui mala occulte agunt, et bona publice, aliter qui bona quae faciunt abscondunt, et tamen quibusdam factis publi
Abbreviated transcription (Latin):
ert̃. ut nec ꝑ flagella corrigant᷑ alit̃ ni-¬
mus taciti. alit̾ multilo ur quio uacantes:
alit̃ timidi. alit̃ audaces: alit̾ pigri. alit̃
p̃cipites: alit̾ mansueti. alit̾ iracundi: alit̃
humiles. alit̃ elati: alit̃ ꝑtinaces. alit̃ in¬
constantes: alit̃ gulȩ dediti. alit̃ abstinen-¬
tes. Alit̃ qui sua iã miscdit̃ tribuunt: alit̃
qui aliena raꝑe contendunt: alit̃ qui nec
aliena rapiunt. nec sua largiunt᷑: alit̃ qui
& ea quȩ habent sua tribuunt. & aliena ra-¬
pere ñ desistunt: alit̃ discordes: alit̃ pacca¬
ti: alit̃ seminantes uirgia: alit̃ pacifici.
Alit̃ ammonendi sunt qui sacre legis uerba
ñ recte intelligunt. alit̾ qui recte intelligt̃ qͥdẽ¬
digne ualeant. p̃ nimia humilitate formi¬
dant: alit̃ qͦs a p̃dicatione imꝑfectio uel
ȩtas ꝓhiba. & tam̃ p̃cipitatio ĩpellit. alit̃¬
qui in hoc qͦd temporalit̾ appetunt ꝓspe¬

Expanded text:
erunt, ut nec per flagella corrigantur; aliter nierunt, ut nec per flagella corrigantur; aliter nimis taciti, aliter multiloquio vacantes; aliter timidi, aliter audaces; aliter pigri, aliter praecipites; aliter mansueti, aliter iracundi; aliter humiles, aliter elati; aliter pertinaces, aliter inconstantes; aliter gulae dediti, aliter abstinentes; aliter qui sua misericorditer tribuunt, aliter qui aliena rapere contendunt; aliter qui nec aliena rapiunt, nec sua largiuntur, aliter qui et ea quae habent sua tribuunt, et aliena rapere non desistunt; aliter discordes, aliter pacati; aliter seminantes jurgia, aliter pacifici; aliter admonendi sunt qui sacrae legis verba non recte intelligunt, aliter qui recte quidedicare valeant, prae nimia humilitate formidant; aliter quos a praedicatiore imperfectio vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit. Alitquod temporaliter appetunt prospe
Abbreviated transcription (Latin):
quȩdã in cythara tensiones stratȩ cordar:
Quas tangendi artifex ut ñ sibun& ipsi dis¬
simile canticũ faciat. dissimilit̃ pulsat: &
iccirco cordȩ consonã modulationẽ reddt̃:
quia uno quidẽ plectro. s ñ in uno pulsu
feriunt᷑. Unde & doctor quisq ut in una
cunctos uirtute caritatis ȩdific&: ex una
doctrina ñ una eadẽq exhortatione tan¬
gere corda audientiũ deb&. Alit̃ namq¬
uiri. alit̃ ammonendȩ sunt feminȩ: alit̃
iuuenes. alit̾ senes: alit̃ inopes. alit̃ locu¬
pleces: aliter leti. alit̃ tristes: alit̃ subditi.
alit̾̃ p̃lati: alit̃ serui. alit̃ dñi: alit̾ huius
mundi seruientes. alit̃ hebetes: alit̃ ĩpu¬
dentes. alit̃ uerecundi: alit̃ ꝓterui. aliter
pusillanimes: alit̃ ĩpatientes. alit̃ patien¬
tes: alit̃ beniuoli. alit̃ inuidi: alit̃ simpli¬
ces. alit̾ ĩpuri: alit̃ incolumes. alit̾̃ egri.
Alit̃ qui flagella metuunt. & ꝓpt̃ea innocen¬
t̃ uiuunt: alit̾̃ qui sic in iniquitate duru¬

Expanded text:
quaedam in cithara tensiones stratae chordarum? quas tangendi artifex, ut non sibimetipsi dissimile canticum faciat, dissimiliter pulsat. Et idcirco chordae consonam modulationem reddunt, quia uno quidem plectro, sed non uno impulsu feriuntur. Unde et doctor quisque, ut in una cunctos virtute charitatis aedificet, ex una doctrina, non una eademque exhortatione tangere corda audientium debet. CAviri, aliter admonendae sunt feminae; aliter juvenes, aliter senes; aliter inopes, aliter locupletes; aliter laeti, aliter tristes; aliter subditi, aliter praelati; aliter servi, aliter domini aliter hujus mundi sapientes, aliter hebetes; aliter impudentes, aliter verecundi; aliter protervi, aliter pusillanimes; aliter impatientes, aliter patientes; aliter benevoli, aliter invidi; aliter simplices, aliter impuri; aliter incolumes, aliter aegri; aliter qui flagella metuunt, et propterea innocenter vivunt; aliter qui sic in iniquitate duru
Abbreviated transcription (Latin):
gas ebrio imponit. Doctrina itaq ut ꝑue
nire ad cor audientis ualeat: quȩ sibi sint
congrua tempor mom̃ta ꝑpendat. Bene
gͦ de eis dẽ catulis dr̃. qͣndo cubant in antriˢ.
& in specub insidiant᷑. Doctores enĩ scĩ qͣn¬
do & arguenda conspiciunt. & tam̃ sẽꝑ silen¬
tiũ in cogitationib retinent. qͣsi in specub
latent. & uelut in antris se contegunt: qͥa
in suis cordib occultant᷑. S cũ oportunũ
tẽpꝰ inuenerint. repente ꝓsiliunt: nulla
quȩ dicenda sunt reticent: & ceruicẽ subi¬
entiũ morsu asꝑȩ increpationis tenent.
p̃dã capit: & ꝑ eos qͦs cȩꝑit alios etiã caꝑe ñ
desistit. Ad hoc quippe iusti huiꝰ mundi
peecatores rapuint: ut ꝑ conuersos eos alii
etiã ex mundo rapiant᷑ Unde & ipsa gen¬
tilitas quȩ pio apłor ore rapta. ẽ. tanta nc̃
fame alios esurit: qͣnta se ab apłis concupi¬

Expanded text:
gas ebrio imponit. Doctrina itaque ut pegas ebrio imponit. Doctrina itaque ut penire ad cor audientis valeat, quae sibi sunt congrua temporum momenta perpendat. Bene ergo de eisdem catulis dicitur: Quando cubant in antris, et in specubus insidiantur. Doctores enim sancti quando et arguenda conspiciunt et tamen se per silentium in cogitationibus retinent, quasi in specubus latent, et velut in antris se contegunt quia in suis cordibus occultantur. Sed cum opportunum tempus invenerint, repente prosiliunt, nulla quae dicenda sunt reticent, et cervicem superbientium morsu asperae increpationis tenent. praedam capit; et per eos quos ceperit, alios etiam capere non desistit. Ad hoc quippe justi hujus mundi peccatores rapiunt, ut per conversos alii etiam ex mundo rapiantur. Unde et ipsa gentilitas, quae pio apostolorum ore capta est, tanta nunc fame alios esurit, quanta se ab apostolis concupi
Abbreviated transcription (Latin):
uidemꝰ. Ipsi enĩ & si subsequentiũ popłor
patres sunt: tam̃ p̃cedentiũ filii. Unde &
ñ immerito catuli dicunt᷑: uel certe quia
& si quordã fideliũ magistri sunt. uniuer¬
salif cam̃ ȩcclȩ discipłos se ẽẽ głant᷑. Leenȩ
itaq dñs p̃dam capit: quia uirtute suȩ in¬
spirationis ab errore uitã delinquentium
diripit. Et animas catulor illius replet:
quia conuersione multor piis doctor deside¬
riis satis facit. De quib catulis bene subiun¬
git᷑. Quando cubant in antris. & in specu¬
b insidiant᷑. Neq enĩ cuncta tẽpora doctri¬
nȩ sunt congrua. Nam plerũq doctoꝵ uir¬
tus ꝑditur: si intẽpestiue ꝓferat᷑. Sepe uͦ
& qͦd lenius dr̃: conuentu temporis con¬
gruentis animat᷑. Ille gͦ scit recte dicere.
qui & ordinate nouit tacere. Qd enĩ ꝓdest
eo tempore irascentẽ corripere: qͦ alienata
ctionẽ corripit: quasi ei qui ñ sentiat pla¬

Expanded text:
videmus. Ipsi enim, etsi subsequentium populorum videmus. Ipsi enim, etsi subsequentium populorum patres sunt, tamen praecedentium sunt filii. Unde et non immerito catuli dicuntur. Vel certe, etsi quorumdam fidelium magistri sunt, universalis tamen Ecclesiae discipulos se esse gloriantur. Leaenae itaque Dominus praedam capit, quia virtute suae inspirationis ab errore vitam delinqdiripit; et animas catulorum illius replet, quia conversione multorum piis doctorum desideriis satisfacit. De quibus catulis bene subjungitur: Quando cubant in antris, et in specubus insidiantur. Neque enim cuncta tempora doctrinae sunt congrua. Nam plerumque dictorum virtus perditur, si intempestive proferantur. Saepe vero et quod lenius dicitur conventu temporis congruentis animatur. Ille ergo scit recte dicere, qui et ordinate novit tacere. Quid enim prodest eo tempore irascentem corripere, quo alienatactionem corripit, quasi ei qui non sentiat, pla
Abbreviated transcription (Latin):
apłi contra m̃bra diaboli in uoce liberae
torẽ suũ firma auctoritate p̃dicarent: ad¬
huc contra aduersarios suos qͣsi in antris
insidiabant᷑. Clausis quippe forib qͣsi in
quibdã abditis specub suis catuli rapturi
mundũ cubabant. ut animarũ p̃dã postmo¬
dũ p̃sum̃tes diriperent: de quib tẽ certũ. ẽ.
qͦd mundi impetũ etiã sibims ipsis laten¬
do formidarent. Illis forib clausis isti ca¬
tuli mortẽ mortis nr̃ȩ insidiati quęsiert̃:
ut culpã nr̃am int̾ficerent. omnẽq in no¬
bis peccati uitã necarent. Horũ primo il¬
li esurienti catulo. s iam ualenti ostensa
ꝑ linteũ gentilitate quasi monstrata p̃da
dr̃. macta & manduca. His catulis uelut
adhuc infirmis. ut cubare in antris debe
alto. Anñ recte leenȩ catuli uocant᷑. qui in
ȩccła editi. aduersantẽ mundũ ore rapue
runt: Et hȩc quidẽ facta a scĩs apłis no¬
uimus: hȩc nc̃ etiã fieri a ꝑfectis doctorib

Expanded text:
i contra membra diaboli in voce liberae torem suum firma auctoritate praedicarent, adhuc contra adversarios suos quasi in antris insidiabantur. Clausis quippe foribus quasi in quibusdam abditis specubus suis catuli rapturi mundum cubabant, ut animarum praedam postmodum praesumentes diriperent, de quibus tunc certum est quod mundi impetum etiam sibimetipsis latendo formidarent. Illis foribus clausis isti catuli mortem mortis nostrae insidiati quaesierunt, ut culpam nostram interficerent, omnemque in nobis peccati vitam necarent. Horum primo illi esurienti catulo, sed jam valenti, ostensa per linteum gentilitate, quasi monstrata praeda, dicitur: Macta et manduca . His catulis velut adhuc infirmis ut cubare in antris debeaalto . An non recte leaenae catuli vocantur, qui in Ecclesia editi adversantem mundum runt? Et haec quidem facta a sanctis apostolis novimus, et nunc etiam fieri a rectis doctoribus
Abbreviated transcription (Latin):
cęli concentũ. nisi concors p̃dicantiũ sermo
signatur: Conditor gͥ nr̃ cũ cęlor rationẽ
narrare cȩꝑit. dormire cęli concentũ facit:
quia cũ iam nobis ꝑ speciem ostendit᷑. ni¬
mirũ p̃dicantiũ uerba subtrahunt᷑. Hnc
enim ꝑ iheremiã dñs dicit. Non docebit
ultra uir ꝓximũ suũ. & uir frẽm suũ di¬
cens. cognosce dñm: om̃s enĩ cognoscent
me a minimo eoꝵ usq ad maximũ dicit

Expanded text:
coeli concentum, nisi concors praedicantium sermo coeli concentum, nisi concors praedicantium sermo designatur? Conditor igitur noster cum coelorum rationem narrare coeperit, dormire coeli concentum facit; quia cum jam nobis per speciem ostenditur, nimirum praedicantium verba subtrahuntur. Hinc enim per Jeremiam Dominus dicit: Non docebit ultra vir proximum suum, et vir fratrem suum, dicens: Cognosce Dominum; omnes enim cognoscent me, a mini
Abbreviated transcription (Latin):
Quoꝵ tam̃ uerba quia cũ sese nobis ꝑ speciẽ.
ostenderit. subtrahit: ꝓtinus subdit. Et cõ¬
iestatis suȩ. s p̃dicatoꝵ suoꝵ uoce locutꝰ. ẽ.
ut corda adhuc carnalia carnis lingua pul¬
sar&: & tanto facilius insueta ꝑciperent.
qͣnto eam ꝑ sonitũ consuetȩ uocis audireñ.
At postqͣm ꝑ mortẽ in puluere caro resolui¬
tur. & ꝑ resurrectionẽ puluis animatur:
tc̃ de dõ audire uerba ñ quęximꝰ: qͥa unũ
ipsũ qͦd implet om̃ia.iam ꝑ speciẽ dĩ uer¬
bũ uidemꝰ. Quod tanto nobis altiꝰ sonat:
qͣnto & m̃tes nr̃as suȩ intimȩ illustratio¬
nes penetrant. Sublatis nãq ortis & occi¬
dentib uerbis. quasi quidã sonus ȩt̃nȩ p̃di¬
cationis fit: ipsa imago int̾nȩ uisionis.
Unde recte nc̃ ad beatũ iob dñs dicit. Quis
enarrauit cęlor rationẽ: & concentũ cȩli
quis dormire faciet: Qd enĩ cęloꝵ ratio
accipit᷑: nisi uis suꝑna secretoꝵ: Qd enĩ ꝑ

Expanded text:
um tamen verba quia cum sese nobis per speciem ostenderit subtrahit, protinus subdidit: Cjestatis suae, sed praedicatorum suorum voce locutus est, ut corda adhuc carnalia carnalis lingua pulsaret, et tanto facilius insueta perciperent, quanto ea per sonitum consuetae vocis audirent. At postquam per mortem in pulverem caro resolvitur, et per resurrectionem pulvis animatur, tunc de Deo audire verba non quaerimus, quia unum ipsum quod implet omnia jam per speciem Dei verbum vidquanto et mentes nostras vi intimae illustrationis penetrat. Sublatis namque fortis et occidentibus verbis, quasi quidam sonus aeternae praedicationis fit ipsa imago internae visionis. Unde et recte nunc ad beatum Job Dominus dicit: Quis enarrabit coelorum rationem, et concentum coeli quis dormire faciet? Quid enim coelorum ratio accipitur, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
caprarũ ex qͥb cilitioꝵ asꝑitas texit᷑. nisi du¬
ra pęnitentiũ affuctio designat᷑. Dũ igit᷑
alii ꝑ armillas & anulos forte magisteriũ
exercent. alii ꝑ inaures & dextralia deuo¬
tã obȩdientiã rectãq oꝑationẽ exhibent.
alii ꝑ separatũ uas aureũ. p̃clarã subtilio¬
rẽq intelligentiã tenent. alii ꝑ iacinctum.
purpurã & coccũ. audita cȩlestia sꝑare. cre¬
dere. amare ñ desinunt. etiã quȩ adhuc
subtiliori intellectu minime cognoscunt.
alii ꝑbyssũ incorruptionẽ carnis offert̃.
alii ꝑ caprarũ pilos deplorant asꝑe quod
libent̃ admisert̃: qͣsi ex una t̾ra innumerȩ
glebe ꝓferunt᷑: qͥa ex uno & pari obsequio.
facta fideliũ disparia ꝓcedunt. Quȩ nimi¬
rũ glebȩ nequaqm concrecȩ ex puluere sur¬
gerent. nisi aqͣm prius puluis acciꝑ&. & con-¬
cepto se amore solidar&: quia nisi peccato¬

Expanded text:
caprarum, ex quibus ciliciorum asperitas texitur, nisi pucaprarum, ex quibus ciliciorum asperitas texitur, nisi pura poenitentiae afflictio designatur? Dum igitur alii per armillas et annulos forte magisterium exercent, alii per inaures et dextralia devotam obedientiam, rectamque operationem exhibent, alii per separatum vas aureum praeclaram subtilioremque Dei intelligentiam tenent; alii per hyacinthum, purpuram et coccum, audita coelestia sperare, credere, amare non desinunt, etiam quae adhuc subtiliori intellectu minime cognoscunt, alii per byssum incorruptionem carnis offerunt; alii per caprarum pilos deplorant aspere quod libenter commiserunt; quasi ex una terra innumerae glebae proferuntur, quia ex uno et pari obsequio facta fidelium disparia procedunt. Quae nimirum glebae nequaquam concretae ex pulvere surgerent, nisi aquam prius pulvis acciperet, et concepto se humore solidaret, quia nisi peccato
Abbreviated transcription (Latin):
Quando fundabat᷑ puluis in t̾ra: & glebae
cõpingebant᷑. Acsi dicer&. Tunc primũ uoca¬
tione & diseretione manifesta secreta spi¬
ritalia & ñ sine miscđia aliis aꝑui: & ñ si¬
ne iusticia aliis clausi: cũ alios respuerẽ
& alios intra ȩccłam concordia caritatis
adunarẽ. Quȩ scã ȩccła qͥa a ꝑfidia iude¬
oꝵ repulsa ad rapiendas gentes se contulit.
Nunqͥd capies leenȩ p̃dam: aut animã ca-¬
ena. ẽ. de qua iob dixerat: cũ suꝑbientem
iudeã cerner&. p̃dicante eccła p̃termissa.
N on calcauert̃ eã filii institor: nec ꝑtransi
uit ꝑ eam leena. Huic gͦ leenȩ p̃dã dñs
capit. ut animã catuloꝵ eiꝰ impleat: qͥa ad
augm̃tũ huiꝰ ȩccłȩ innumeros de gentili¬
tate diripuit: & ꝑ animarũ lucrũ esurien¬
tia apłoꝵ uota satiauit. Ipsi quippe catuli
ꝓ m̃tis teneritudine. & formidinis infirmi¬
tate cecati sunt: qͥa passo dño clausis forib
residebant: sicut de illis scriptũ .ẽ. Cũ e̾et

Expanded text:
Quando fundabatur pulvis in terram, et glebae compingebantur. Ac si diceret: Tunc primum vocatione et discretione manifesta, secreta spiritalia et non sine misericordia aliis aperui, et non sine justitia aliis clausi, cum alios respuerem, et alios intra Ecclesiam concordia charitatis adunarem. Quae sancta Ecclesia quia a perfidia Judaeorum repulsa, ad rapiendas gentes se contulit, Nunquid capies leaenae praedam, et animam caena est de qua Job dicebat, cum superbientem Judaeam cerneret praedicante Ecclesia praetermissam: Non calcaverbit per ea leaena . » Huic ergo leaenae praedam Dominus capit, ut animam catulorum ejus impleat, quia ad augmentum hujus Ecclesiae innumeros de gentilitate diripuit, et per animarum lucrum esurientium apostolorum vota satiavit. Ipsi quippe catuli pro meritis teneritudine et formidinis infirmitate vocati sunt, qui passo Domino clausis foribus residebant. Sicut de illis scriptum est: « Cum esset
Abbreviated transcription (Latin):
cũ p̃dicam̃tis. Sc̃i enĩ p̃dicatores uerbis
sius quasi quibdã iaculis aduersarios fe¬
riunt: armis uͦ id ẽ. miracłis sem& ipsos
tuentur: ut & qͣntũ sint audiendi sonent
ꝑ impetũ iacłoꝵ: & qͣntũ sint reuerendi
clarescant ꝑ arma miracłor. Dicitur gͦ¬

Expanded text:
cum praedicamentis. Sancti enim praedicatores verbis cum praedicamentis. Sancti enim praedicatores verbis suis, quasi quibusdam jaculis adversarios feriunt; armis vero, id est miraculis seipsos tuentur, ut et quantum sint audiendi sonent per impetum jaculorum, et quantum sint reverendi clarescant per arma miraculorum. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ: Fulgura quippe ex nubib exeunt:
sicut mira oꝑa ex scĩs p̃dicatorib osten¬
dunt᷑. Qui ut sepe dixinꝰ iccirco nubes
uocari solent: quia & choruscant miracłis.
& uerbis pluunt. Et quia humana corda
postqͣm ꝑ p̃dicationẽ mota ñ fuerint. istis
miracłor fulgorib conturbant᷑: ꝓpħa acce¬
stante didicimꝰ. qui ait. fulgura multiplica¬
bis & conturbabis eos: ac si diceret. Dum
uerba p̃dicationis tuȩ ñ audiunt: ꝑ p̃di¬
cantiũ miracła conturbant᷑. Vnde alias
dictũ. ẽ. In lumine iacula tua ibunt: in
splendore fulgoris armorũ tuor. Lacula dĩ
in lumine ire. ẽ: uerba eiꝰ aꝑta ueritate re¬
sonare. S quia sepe homines uerba uitȩ
etiã intellecta despiciunt: adiunguntur
etiam miracła. Vnde illic subdidit: in
splendore fulgoris armoꝵ tuor. Fulgor
quippe armor. ẽ. cdaritas miracłor. Ar¬
mis nãq nos tuemur: iaculis aduersa de¬
striumꝰ. Arma gͦ cũ iacłis. sunt miracła¬

Expanded text:
ura quippe ex nubibus exeunt, sicut mira opera ex sanctis praedicatoribus ostenduntur. Qui, ut saepe diximus, idcirco nubes vocari solent, quia et coruscant miraculis, et verbis pluunt. Et quia humana corda, postquam per praedicationem mota non fuerint, istis miraculorum fulgoribus conturbantur, Propheta attestante didicimus, qui ait: Fulgura multiplicabis, et conturbabis eos . Ac si diceret: Dum verba praedicationis tuae non audiuat, per praedicantium miracula conturbantur. Unde alias scriptum est: In lumine jacula tua ibunt, in splendore fulgoris armorum tuorum . Jacula Dei in lumine ire est verba ejus aperta veritate resonare. Sed quia saepe homines verba vitae etiam intellecta despiciunt, adjunguntur etiam miracula. Unde illic subdidit: In splendore fulgoris armorum tuorum. Fulgor quippe armorum est claritas miraculorum. Armis namque nos tuemur, jaculis adversa destruimus. Arma ergo cum jac
Abbreviated transcription (Latin):
dñs narrat: cũ sems ipsũ nobis qm̃ dõ
electis spiritib p̃sit. insinuat. Tẽ cȩloꝵ
rationẽ narrat: cũ detersa m̃tis nr̃ae
caligine clara se uisione manifestat.
Unde & in euuangło dicit Uenit hora
cũ iam ñ in parabolis loqͦr uobis: s pa¬
lam de patre annuntiabo uobis. Palam
quippe de patre annuntiare se asserit:
quia ꝑ patefactam tẽ maiestatis suae
speciẽ & quomͦ ipse gignenti ñ impar ori¬

Expanded text:
Dominus narrat, cum semetipsum nobis quomodo electis spiritibus praesit insinuat. Tunc coelorum rationem narrat, cum detersa mentis nostrae caligine clara se visione manifestat. Unde et in Evangelio dicit: Venit hora cum jam non in parabolis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis . Palam quippe de Patre annuntiare se asserit, quia per patefactam tunc majestatis suae speciem, et quomodo ipse gignenti non impar ori
Abbreviated transcription (Latin):
More enim suo quȩ adhuc futura sint qͣsi
iam p̃terita sint diuinꝰ sermo describit:
hoc in se uidelic& seruans qͦd ꝑ eũ dr̃. qui
fecit quȩ futura sunt. Puluis itaq tẽ in
terra fundat᷑: qͥa in solida m̃bra reducit᷑.
Et glebȩ cõpingunt᷑: quia nimirũ firma cor¬
pora ex puluere collecta consurgunt.
S postqͣm uerba hȩc dñica qͦmͦ de futuro
intelligenda sunt diximꝰ: nc̃ etiã quid
de p̃senti insinuent. indicemꝰ. Qs enar¬

Expanded text:
More enim suo quae adhuc futura sunt quasi jam praeterita divinus sermo describit, hoc in se videlicet servans quod per eum dicitur: Qui fecit quae futura sunt . Pulvis itaque tunc in terram fundatur, quia in solida membra reducitur. Et glebae compinguntur, quia nimirum firma corpora ex pulvere collecta consurgunt. Sed postquam verba haec dominica quomodo de futuro intelligenda sint diximus, nunc etiam quid de praesenti insinuent indicemus. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓducit᷑. a ꝓferentib ñ p̃itur. Aꝑte tẽ
uidebimꝰ: qͦmͦ & unũ diuisibilit̃ tria
sint: s indiuisibiliter tria unũ. Lingua
gͦ tẽ narrantis dĩ ẽ. uisa claritas suble¬
uantis: & concentus cęli tc̃ dormiunt: qͥa
apparente in iudicio retributore operũ
exhortationũ iam uerba cessabunt. Vnde
& apte ipsũ resurrectionis tẽpꝰ adiungi¬
tur: cũ ilico ꝓfert᷑. Quando fundabat᷑

Expanded text:
ducitur a proferentibus non praeitur. Aperte tunc videbimus quomodo et unum divisibiliter tria sint, et indivisibiliter tria unum. Lingua ergo tunc narrantis Dei est visa claritas sublevantis. Et concentus coeli tunc dormiet, quia apparente in judicio retributore operum, exhortationum jam verba cessabunt. Unde et aperte ipsum resurrectionis tempus adjungitur, cum illico
Abbreviated transcription (Latin):
N isi enĩ ad contemplandũ dm̃ sollicita sẽꝑ
m̃te recurrerent: nimirũ int̾na cęcitas
etiam exteriora p̃dicationis eoꝵ uerba sic¬
car&. S dũ uidere dm̃ indesinent̃ sitiuĩ:
quasi decursa foras flumina intus semꝑ
oriunt᷑: quatinus illic amando sumant. un¬
de ad nos p̃dicando fluant. Dicat᷑ gͥ recte.
N umquid mittis fulgura. & ibunt. & reuer¬
tentia dicent tͥ. adsumꝰ. subaudis ut ego: qͥ
p̃dicatores meos dũ uoluero post contẽpla¬
tionis grãm ad actiuȩ uitȩ ministerium
cõpono: qͦs tam̃ semꝑ a bonis exteriorib
ad int̾nũ culm̃ contẽplationis reuoco: ut
mͦ iussi ad exercenda oꝑa exeant: mͦ reuo¬
cati in speculationis studiũ apud me fami¬
liarius uiuant: Reuertentes itaq dicunt
adsumꝰ: quia qͥmius ꝑ extĩora acta parum
quid contẽplationi deesse uideant᷑. ꝑ ardo¬
rem tam̃ desiderii quẽ in m̃te sua conti-¬

Expanded text:
Nisi enim ad contemplandum Deum sollicita semper Nisi enim ad contemplandum Deum sollicita semper mente recurrerent, nimirum interna siccitas etiam exteriora praedicationis eorum verba siccaret. Sed dum videre Deum indesinenter sitiunt, quasi decursura foras flumina intus semper oriuntur, quatenus illic amando sumant unde ad nos praedicando defluant. Dicatur igitur recte: Nunquid mittes fulgura, et ibunt, et revertentia dicent tibi, Adsumus? Subaudis ut ego, qui praedicatores meos cum voluero post contemplationis gratiam ad activae vitae ministerium compono; quos tamen semper a bonis exterioribus ad internum culmen contemplationis revoco, ut modo jussi ad exercenda opera exeant, modo revocati ad speculationis studium apud me familiarius vivant. Revertentes itaque dicunt Adsumus, quia quamvis per exteriora acta parum quid contemplationi deesse videantur, per ardorem tamen desiderii, quem in mente sua conti
Abbreviated transcription (Latin):
ignẽ incessant̃ redirent. Unde bene ꝑ salo¬
monẽ dr̃. Ad locũ de quo exeunt flumina
reuertunt᷑: ut iterũ fluant. Ipsi qͥppe illic
flumina: qui hic fulgura sunt uocati.
Quia enĩ corda audientiũ rigant. flumina:
quia uͦ accendunt. fulgura memorantur.
De quib alias scriptũ. ẽ Eleuauert̃ flumi¬
na dñe: eleuauert̃ flumina uoces suas.
Et rursũ. Illuxert̃ fulgura eiꝰ orbi t̾rȩ Ad
locũ gͦ de quo exeunt flumina reuertunt᷑.
quia scĩ uiri & si a conspectu creatoris siu
cuius claritatẽ m̃te conspicere conant᷑. fo¬
ras ꝓpt̃ nos ad actiuȩ uitȩ ministeriũ ue¬
niunt: incessant̃ tam̃ ad scm̃ contẽplatio¬
nis studiũ recurrunt. Et si in p̃dicatio¬
ne sua exterius nr̃is aurib ꝑ corporalia
uerba se fundunt: nĩte tam̃ tacita ad cõ-¬
siderandũ semꝑ ipsũ fontẽ luminis reuer¬
tunt᷑. De quib & bene dr̃: ut iterũ fluans.

Expanded text:
ignem incessanter redirent. Unde bene per Saloignem incessanter redirent. Unde bene per Salomonem dicitur: Ad locum, de quo exeunt flumina revertuntur, ut iterum fluant . Ipsi quippe illic flumina qui hic fulgura sunt vocati. Quia enim corda audientium rigant, flumina; quia vero accendunt, fulgura memorantur. De quibus 959 alias scriptum est: Elevaverunt flumina, Domine; elevaverunt flumina voces suas . Et rursum: Illuxerunt fulgura ejus orbi terrae . Ad locum ergo de quo exeunt flumina revertuntur, quia sancti viri etsi a conspectu creatoris sui, cujus claritatem mente conspicere conantur, foras propter nos ad activae vitae ministerium veniunt, incessanter tamen ad sanctum contemplationis studium recurrunt, et si in praedicatione sua exterius nostris auribus per corporalia verba se fundunt, mente tamen tacita ad considerandum semper ipsum fontem luminis revertuntur. De quibus et bene dicitur: Ut iterum fluant.
Abbreviated transcription (Latin):
uidistis & nostis confirmauit nomen eius:
& fides quȩ ꝑ eũ. ẽ dedit integrã sanitatẽ
istã in conspectu om̃iũ ur̃m. It gͦ fulgur.
cum petrus nurałm fecit: rediit. cũ non
sibi tribuit. s auctori qͦd fecit. Uadunt
fulgura: cũ p̃dicatores scĩ mira oꝑa osten¬
dunt. S reuertendo dicunt adsumꝰ: cũ in
eo qͦd faciunt ad potentiã auctoris recur¬
Fulgura & enĩ sicut suꝑiꝰ dictũ. ẽ. scĩ uiri
mittunt᷑ & eunt: cũ a secreto conteplatio¬
nis ad publicũ oꝑationis exeunt. Mittun¬
tur & uadunt: cũ abscondita speculationis
intimȩ. in actiuȩ uitȩ latitudinẽ diffun¬
dunt᷑. S reuertentia dicunt dõ adsumꝰ¬
quia post oꝑa exteriora quȩ ꝑagunt. semꝑ
ad sinũ contemplationis recurrt̃: ut illic
ardoris sui flãmã reficiant: & qͣsi ex tac¬
tu suꝑnȩ claritatis ignescant. Citiꝰ enim
in ipsa lic& bona extĩora oꝑa frigescereĩ:
nisi intentione sollicita ad contemplationis

Expanded text:
t nomen ejus, et fides quae per eum est dedit integram sanitatem istam in conspectu omnium vestrum. Ivit ergo fulgur cum Petrus miraculum fecit, rediit cum non sibi tribuit, sed auctori quod fecit. Vadunt fulgura cum praedicatores sancti mira opera ostendunt, sed revertendo dicunt adsumus, cum in eo quod faciunt ad potentiam auctoris recurFulgura etenim, sicut superius dictum est, sancti viri mittuntur et eunt cum a secreto contemplationis ad publicum operationis exeunt. Mittuntur et vadunt cum ex abscondito speculationis intimae in activae vitae latitudinem diffunduntur. Squia post opera exteriora quae peragunt semper ad sinum contemplationis recurrunt, ut illic ardoris sui flammam reficiant, et quasi ex tactu supernae claritatis ignescant. Citius enim inter ipsa licet bona exteriora opera frigescerent, nisi intentione sollicita ad contemplationis
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ tribuit᷑.: quia doctori ueritatis discre¬
tionis uirtꝰ ut nouerit. quib. qͥd. qͣndo.
uel quomͦ inferat diuinitꝰ ministrat᷑. Non¬
enĩ una. eadẽq cunctis exhortatio conue¬
nit: qͥa nec cunctos par morũ qualitas
astringit. Sepe aut̃ aliis officiunt. quȩ a¬
liis ꝓsunt: nã & plerũq herbȩ quȩ hec
animalia reficiunt. alia occidunt: & leniᷤ
sibilus equos mitigat. catulos instigat: &
medicam̃tũ qͦd hc̃ morbũ imminuit. alti
uires iungit: & panis qui uitã fortiũ ro¬
borat. paruuloꝵ necat. Pro qualitate igit᷑
audientiũ. formari deb& sermo doctoꝵ:
ut & ad sua singłis congruat: & tam̃ a cõ¬
munis ȩdificationis arte nũqͣm recedat.

Expanded text:
super tribuitur, quia doctori veritatis, virtus discresuper tribuitur, quia doctori veritatis, virtus discretionis, ut noverit, quibus, quid, quando, vel quomenim una eademque cunctis exhortatio convenit, quia nec cunctos par morum qualitas astringit. Saepe enim aliis officiunt quae aliis prosunt. Nam et plerumque herbae quae haec animalia reficsibulus equos mitigat, catulos instigat; et medicamentum quod hunc morbum imminuit, alteri vires jungit; et panis qui vitam fortium roborat, parvulorum necat. Pro qualitate igitur audientium formari debet sermo doctorum, ut ad sua singulis congruat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat.
Abbreviated transcription (Latin):
corde. Magni autẽ laboris.ẽ hoc qͦd addit᷑
uel quis dedit gallo intelligentiã. subtili¬
ori adhuc expositione discutere. Intelli¬
gentia quippe doctor. tanto e̾e subtilior
deb&: qͣnto se ad penetranda inuisibilia
exerc&: qͣnto nil materiale discutit. qͣnto
& ꝑ uocẽ corporis loquens. om̃e qͦd. ẽ cor¬
poris transit. Quȩ ꝓfecto nullatenꝰ sũmiᷤᷤ
congruer&: nisi eã cantanti gallo. id. ẽ. p̃di¬
canti doctori. ipse summoꝵ conditor mini¬
strar&. Intelligentiã qͦq gallus accipit:
ut prius nocturni temporis horas discu
tiat. & tc̃ demũ uocẽ excitationis emit¬
tat: quia uidelic& sc̃s quisq p̃dicator priꝰ
in auditorib suis qualitatẽ uitȩ conside¬
rat: & tẽ demũ ad erudiendũ congruam
uocẽ p̃dicationis format. Quasi enĩ horas
noctis discernere. ẽ: peccatoꝵ merita di¬
iudicare. Quasi horas noctis discernere
est: actionũ tenebras apta increpationis
uoce corriꝑe. Gallo itaq intelligentia de¬

Expanded text:
t.---Magni autem laboris est hoc quod additur: Vel quis dedit gallo intelligentiam, subtiliori adhuc expositione discutere. Intelligentia quippe doctorum tanto esse subtilior debet, quanto se ad penetranda invisibilia exercet, quanto nil materiale discutit, quanto et per vocem corporis loquens, 961 omne quod est corporis transit. Quae profecto nullatenus summis congrueret, nisi cantanti eam gallo, id est praedicanti doctori, ipse summorum conditor ministraret. Intelligentiam quoque gallus accepit, ut prius nocturni temrnat, et tunc demum vocem excitationis emittat: quia videliet sanctus quisque praedicator prius in auditoribus suis prius qualitatem vitae considerat, et tunc demum ad erudiendum congruam vocem praedicationis format. Quasi enim horas noctis discernere est peccatorum merita dijudicare, quasi horas noctis discernere est actionum tenebras apta increpationis voce corripere. Gallo itaque intelligentia de
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ solem reducit: atq sic ostendit qͣntum
nos diligit. qui nos nec cũ respuit᷑ relinqͥt:
ut saltẽ sic erudita humana conscientia ad
se temptationes erubescat admittere: quã
redemptor suus & uagantẽ ñ cessat ama¬
re. Hoc in nobis ꝑ sem& ipsũ tolerat: hoc
ab infidelib ꝑ suos cotidie p̃dicatores por¬
tat. Eius enĩ donũ suborta in nobis temp¬
tatione repellit᷑. &. tam̃ ab infundendo in-¬
trinsecꝰ munere. neqͦqͣm nr̃a infirmitate
reuocat᷑. Eius publice uerba respuunt᷑ &
tam̃ ab erogandȩ gr̃ȩ largitate. nulla infi¬
deliũ iniquitate compescit᷑. Nã cũ praui
homines p̃dicam̃ta despiciunt: adiungit
etiã miracła que uenerent᷑. Unde post

Expanded text:
tiae solem reducit; atque sic ostendit quantum tiae solem reducit; atque sic ostendit quantum nos diligit, qui nos nec cum respuitur relinquit, ut saltem sic erudita humana conscientia ad se tentationes erubescat admittere, quam Redemptor suus et vagantem non cessat amare. Hoc in nobis per semetipsum tolerat, hoc ab infidelibus per suos quotidie praedicatores portat. Ejus enim donum suborta in nobis tentatione repellitur, et tamen ab infundendo intrinsecus munere nequaquam nostra infirmitate revocatur. Ejus publice verba respuuntur, et tamen ab eroganda gratiae largitate nulla infidelium iniquitate compescitur. Nam cum pravi homines praedicamenta despiciunt, adjungit etiam mirac
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscimꝰ: s tam̃ adhuc eũ in secreta in¬
spiratione qua instruimur ñ uidemus.
cultat speciẽ: uelut in nebula format uo¬
cem. Sed ecce iam uerba dĩ intrinsecus sem&¬
ipsũ loquentis audiuimꝰ: iamq amori eius
qua continuatione. quo studio. inherere de¬
beamus agnoscunꝰ: & tam̃ ab int̾nȩ conside¬
rationis culmine ad consueta nr̃a. ex ipsa
mortalitatis huiꝰ mutabilitate relabimur:
& imminentiũ peccatoꝵ male sedula impor¬
tunitate temptamur. Cũ gͦ cȩcis nr̃is m̃tib
subtilia de sem&. ipso insinuat. in nebula uo¬
dõ nr̃ intellectꝰ opprimit᷑. qͣsi aqͥrũ ĩpetu
in uoce sua ds̃ operit᷑. Tot enĩ suꝑ illũ aqͦs
emittimꝰ: qͦt post inspirationẽ eiꝰ gr̃ȩ cogita¬
tiones illicitas in corde uersamꝰ: nec tamen
nos uel opp̃ssos deserit: nam ilico ad m̃tem
redit: temptationũ nebulas decutit: ymbrẽ
cõpunctionis infundit: & subtilis intelligen¬

Expanded text:
cognoscimus, sed tamen adhuc eum in secreta incognoscimus, sed tamen adhuc eum in secreta inspiratione qua instruimur non videmus.cultat speciem, velut in nebula format vocem. Sed ecce jam verba Dei intrinsecus semetipsum loquentis audimus, jamque amori ejus qua continuatione, quo studio inhaerere debeamus agnoscimus, et tamen ab internae considerationis culmine ad consueta nostra ex ipsa mortalitatis hujus mutabilitate relabimur, et imminentium peccatorum male sedula importunitate tentamur. Cum ergo caecis nostris mentibus subtilia de semetipso insinuat, in nebula votellectus opprimitur, quasi aquarum impetu in voce sua Deus operitur. Tot enim super illum aquas mittimus, quot post inspirationem ejus gratiae, cogitationes illicitas in corde versamus. Nec tamen nos vel oppressos deserit, nam illico ad mentem redit, tentationum nebulas discutit, imbrem compunctionis infundit, et subtilis intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
eleuabis in nebula uocẽ tuam: ut uͦ osten¬
der& se ẽẽ qui in scĩs suis om̃ia aduersa pa¬
teret᷑. subdidit. & impetꝰ aquarũ oꝑiet te
subaudis. ut me: quẽ iniqui om̃s neq ꝑ
p̃dicantes scõs loquentẽ intelligt̃. neq ꝑ
morientes patientẽ uident. Narrat gͦ dñs
qͦd ab hominib patit᷑: ut dolor afflicti ho¬
minis mitiget᷑. Acsi illi aꝑte dicat. Mea
subtilit̃ pensa: & tua ȩqͣnimit̃ tempera.
Multo enĩ minꝰ ẽ te uulnera. qͣm me huma¬
sollicite corda pensamus. Iam quidẽ fideleᷤ
sumus: iã quȩ auduuimꝰ. suꝑna credimꝰ: iã
quȩ credimꝰ amamꝰ. s dũ quibdã suꝑuacu¬
is curis p̃mimur. obducta confusione cali¬
gamus. Et cũ nobis etiã talib mira qͣdã
dñs de se sentienda insinuat: quasi in ne-¬
bula uocẽ leuat. Dum caligosis nr̃is m̃tib
sem&. ipsũ loquit᷑: uelut in nebula is qui ñ
cernit᷑ audit᷑. Sũma sunt nãq quȩ de illo

Expanded text:
m? Ut vero ostenderet se esse qui in sanctis suis omnia adversa pateretur, subdidit: Et impetus aquarum operiet te? subaudis ut me, quem iniqui omnes neque per praedicantes sanctos loquentem intelligunt, neque per morientes patientem vident. Narrat ergo Dominus quod ab hominibus patitur, ut dolor afflicti hominis mitigetur, ac si illi aperte dicat: Mea subtiliter pensa, et tua aequanimiter tempera. Multo enim minus est te vulnera quam me humasollicite corda pensamus. Jam quidem fideles sumus, jam quae audimus superna credimus, jam quae credimus amamus. Sed dum quibusdam supervacuis curis premimur, obducta confusione caligamus; et cum nobis etiam talibus mira quaedam Dominus de se sentienda insinuat, quasi in nebula vocem levat. Dum caliginosis nostris mentibus semetipsum loquitur, velut in nebula is qui non cernitur auditur. Summa sunt namque quae de illo
Abbreviated transcription (Latin):
ibunt: & reuerentia suꝑna auditor corda
transfigunt. Reuertentia uͦ dicunt ad su¬
mus: cũ ñ sibi s dĩ uirib tribuunt quic¬
quid se fortit̃ egisse cognoscunt. Qd est
enim dõ dicere. adsumus: Quoddã nãq
in hoc uerbo obsequiũ declarat᷑. Reuerte¬
ntes itaq p̃dicatores scõs dicere. ẽ. adsumꝰ:
illi laudẽ tribuere gr̃ȩ a quo se accepisse
sentiunt uictoriã pugnȩ: ne sibi tribu¬
ant qͦd oꝑant᷑. Et ire quidẽ fulgura ope¬
rando possunt: s reuerti suꝑbiendo non
rũ ñ .ẽ mͥ: qͦd autẽ habeo hoc tͥ do. In nomi¬
ne iħu xp̃i nazareni surge & ambula. Et
app̃hensa manu eiꝰ dextera alleuauit eũ.
& ꝓtinꝰ consolidatȩ sunt bases eius & plan¬
tȩ: & exiliens stetit. & ambulabat. S cum
de hoc facto iudeoꝵ fuisset turba cõmota:
uideamꝰ nc̃ fulgur rediens qͥd ait. Uiri is¬
rahelitȩ. quid ammiramini in hoc. aut nos
quid intuemini: quasi nr̃a uirtute aut pi

Expanded text:
na reverentia auditorum corda transfigunt. Revertentia vero dicunt, Adsumus, cum non sibi, sed Dei viribus tribuunt quidquid se fortiter egisse cognoscunt. Quid est ergo Deo dicere, Adsumus? Quoddam namque in hoc verbo obsequium declaratur. Revertentes itaque praedicatores sanctos dicere est, adsumus, illi laudem tribuere gratiae a quo se accepisse sentiunt victoriam pugnae, ne sibi tribuant quod operantur. Et ire quidem fulgura operando possunt, sed reverti superbiendo non rum non est mihi, quod autem habeo, hoc tibi do: In nomine Jesu Christi Nazareni surge et ambula. allevavit eum, et protinus consolidatae sunt bases ejus et plantae, et exiliens stetit, et ambulabat . Sed cum de hoc facto Judaeorum fuisset turba commota, videamus nunc fulgur rediens, quod ait: Viri Israelitae, quid admiramini in hoc, aut nos quid intuemini, quasi nostra virtute aut
Abbreviated transcription (Latin):
Has glebas ex uno quidẽ puluere. s qͣsi diuer¬
sa mole distinctas. cotidie dñs in t̾ra cõpin¬
git: quia seruata unitate sacram̃ti. iuxta
uarietatẽ moꝵ atq linguarũ fideles in
ȩccła popłos colligit. Has glebas iã tc̃ dñs
designauit: qͣndo ad esũ panis & pisciũ qͥn¬
quagenos discũbere uel centenos iussit.
meritor attendimꝰ: fortasse adhuc distin¬
guere subtiliꝰ ualemꝰ. Nãdũ alius . ẽ. ordo
p̃dicantiũ. alius auditor: alius regentium.
atq alius subditoꝵ: alius conugũ: aliꝰ con¬
tinentiũ: alius pęnitentiũ: alius uirginũ:
quasi ex una t̾ra. ẽ. diuersa glebarũ forma
distincta: dũ in una fide. in una caritate.
disparia demonstrant᷑ bene oꝑantiũ merita.
Has glebas popłs ille signauit: qui ad constru¬
ctionẽ tabernacłi sub uno studio diuersa
donaria obtulit. De quo scriptũ . ẽ. Qcqͥd

Expanded text:
Has glebas ex uno quidem pulvere, sed quasi diverHas glebas ex uno quidem pulvere, sed quasi diversa mole distinctas quotidie Dominus in terra compingit, quia, servata unitate sacramenti, juxta varietatem morum atque linguarum fideles in Ecclesia populos colligit. Has glebas jam tunc Dominus designavit, quando ad esum panis et piscium quinquagenos discumbere vel centenos jussit .meritorum attendimus, fortasse adhuc distinguere subtilius valemus. Nam dum alius est ordo praedicantium, alius auditorum; alius regentium, atque alius subditorum; alius conjugum, alius continentium, alius poenitentium, alius virginum; quasi ex una terra est diversa glebarum forma distincta, dum in una fide, in una charitate disparia demonstrantur bene operantium merita. Has glebas populus ille significavit, qui ad constructionem tabernaculi sub uno studio diversa donaria obtulit, de quo scriptum est: Quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
uere nisi peccatores accipimꝰ: qui nullo ra¬
tionis pondere solidati. cuiꝰlib& tẽptatio¬
nis flatu rapiunt᷑. De quib scriptũ. ẽ.
N on sic impii ñ sic: s tamqͣm pulus quẽ ꝓi
ciet uentꝰ a faciȩ terrȩ. Puluis gͦ in terra
fundatꝰ. ẽ: cũ peccatores uocati in ȩccła. tra¬
ditȩ fidei sunt ratione solidati: ut qui priꝰ
inconstantia mobiles temptationis aura le-¬
uabant᷑. ĩ mobiles postmodũ contra tẽptam̃ta
consisterent: & dõ ꝑseuerant̃ inherentes. fixũ
beneuiuendi poncdꝰ tenerent. Glebȩ uͦ ex hu¬
more coagulant᷑ & puluere. In hac itaq t̾ra
glehȩ cõpactȩ sunt: qͥa uocati peccatores & ꝑ
tis uniti. Istȩ glebȩ in tr̃a cõpactȩ st̃: qͣndo
popłi qui prius quasi in disꝑsione pulueris
cepta in illa paccatissima unanimitatis con-¬
cordia conuenert̃: ut cũ e̾ent tria milia.
uel rursũ qͥnq milia. scriptura testante
diceret᷑. qͥa erat in eis cor unũ. & anima una.

Expanded text:
vere, nisi peccatores accipimus, qui nullo rationis pondere solidati, cujuslibet tentationis flatu rapiuntur? De quibus scriptum est: « Non sic impii, non sic, sed tanquam pulvis, » cit ventus a facie terrae . Pulvis ergo in terram fundatus est, cum peccatores vocati in Ecclesia traditae fidei sunt ratione solidati, ut qui prius inconstantia mobiles tentationis aura levabantur, immobiles postmodum contra tentamenta consisterent, et Deo perseveranter inhaerentes, fixum bene vivendi pondus tenerent. Glebae vero ex humore coagulantur et pulvere. In hac itaque terra glebae compactae sunt, quia vocati peccatores et ptis uniti. Istae glebae in terra compactae sunt, quando populi qui prius quasi in dispersione pulveris cepta, in illa pacatissima unanimitatis concordia convenerunt, ut cum essent tria millia, vel rursum quinque millia, Scriptura testante, diceretur quia erat in eis cor unum et anima una .
Abbreviated transcription (Latin):
cũ lacte matris hauserat uirus erroris.
Aluis celsitudinẽ beneuiuendi appetere &
intelligat diseretã lancẽ ȩquitatis occultȩ:
Ad cognoscendos quippe iustos iudicioꝵ setre¬
toꝵ sinus nullus ascendit. Dicat᷑ gͦ homini
ut si se nescire cognoscat. nescientẽ uero se
cognoscat. ut timeat: timeat ut humiliet᷑
humiliet᷑. ne p̃sumat in se: ñ psumat in se.
ut conditoris sui auxiliũ requirat: & qui
in se fidens mortuus. ẽ. auctoris sui adiu¬
toriũ appetens. uiuat. Audiat itaq uir
iustꝰ. iam quidẽ se sciens: s adhuc quȩ supͣ
se sunt nesciens. Numqͥd nosti ordinẽ cȩli.
& ponis rationẽ eius in t̾ra: id ẽ numqͥd
occultos ordines iudicior cȩlestiũ cõp̃hen¬
dis: aut aꝑire humanis aurib sufficis:
Beatꝰ gͥ iob de iudicioꝵ incop̃hensibiliũ in¬
uestigatione requirit᷑ acsi ei aꝑte dicere¬
tur. Cuncta quȩ pateris tanto tolerare
patientius debes: qͣnto secretoꝵ cȩlestiũ

Expanded text:
cum lacte matris hauserat virus erroris. cum lacte matris hauserat virus erroris. Alius celsitudinem bene vivendi appetere et intelligat discretam lancem aequitatis occultae? Ad cognoscendos quippe istos judiciorum secretorum sinus nullus ascendit. Dicatur ergo homini ut se nescire cognoscat; nescientem vero se cognoscat, ut timeat: timeat, ut humilietur; humilietur, ne praesumat in se; non praesumat in se, ut Conditoris sui auxilium requirat; et qui in se fidens mortuus est, auctoris sui appetens adjutorium vivat. Audiat itaque vir justus jam quidem se sciens, sed adhuc quae supra se sunt nesciens: « Nunquid nosti ordinem coeli, et pones rationem ejus in terra? » Id est nunquid occultos ordines judiciorum coelestium comprehendis, aut aperire humanis auribus sufficis? Beatus igitur Job de judiciorum incomprehensibilium investigatione requiritur, ac si ei aperte diceretur: Cuncta quae pateris tanto tolerare patientius debes, quanto, secretorum coelestium
Abbreviated transcription (Latin):
uite stultor. Alius culm̃ potestatis asseqͥt᷑.
qui ñ nisi ledere studet: alius tantummͦ
lesus defendere concupiscit. & tam̃ ipse op¬
pressus iacet. Alius uacare appetit. & in¬
numeris negotiis implicat᷑: alius negotiis
implicari desiderat. & coactus uacat. Alius
male inchoans usq ad uitȩ suȩ t̃minũ ad
peiora ꝓtrahit᷑: alius bene incipiens ꝑ longi¬
tudinẽ tempoꝵ ꝓficit ad augm̃ta meritoꝵ.
atq ccontra aliꝰ male uiuens diu reseruat᷑
ut corrigat: alius uͦ bene quidẽ uidet᷑ uiue¬
re. s in hac uita eo usq durat. qͦ ad ꝑuersa
ꝓrumpat. Alius in errore infidelitatis natꝰ
in errorẽ deficit: alius in catholicȩ fidei re¬
ctitudinẽ genit᷑. in catholicȩ fidei rectitudi¬
ne consũmat᷑. Econtra uͦ alius catholicȩ ma¬
tris uentre editͦ. iuxta uitȩ t̾minũ erroris
uoragine deuorat᷑: alius aut̃ uitã suã in ca-
tholica pietate consũmat: qui ort᷑ in ꝑfidia

Expanded text:
vitae multorum? Alius culmen potestatis assequitur, vitae multorum? Alius culmen potestatis assequitur, qui non nisi laedere studet; alius tantummodo laesos defendere concupiscit, et tamen ipse oppressus jacet. Alius vacare appetit, et innumeris negotiis implicatur; alius negotiis 954 implicari desiderat, et coactus vacat. Alius male inchoans usque ad vitae suae terminum ad pejora protrahitur; alius bene incipiens per longitudinem temporum proficit ad augmenta meritorum. At contra, alius male vivens diu reservatur ut se corrigat, alius vero bene quidem videtur vivere, sed in hac vita eo usque durat quoad in perversa prorumpat. Alius in errore infidelitatis natus in errore deficit, alius in catholicae fidei rectitudine genitus in catholicae fidei rectitudine consummatur. E contra vero alius catholicae matris ventre editus juxta vitae terminum erroris voragine devoratur, alius autem vitam suam in tholica pietate consummat, qui, ortus in perfidia,
Abbreviated transcription (Latin):
is uͦ consurgere uesperũ dixerat: ne ꝑseru¬
tari homo occulta di iudicia audeat. ilico
subiungit. Numquid nosti ordinem cȩli:
& pones rationẽ eius in terra : Ordinem
cęli nosse. ẽ. suꝑnarũ dispositionũ occultaᷤᷤ
p̃destinationes uidere: rationẽ uͦ eius in
terra ponere. ẽ ante humana corda taliũ
secretor causas aꝑire. Rationẽ uidelic&s
gli in terra ponere. ẽ suꝑnoꝵ iudiciorũ
mysteria uel considerando discutere. uel
loquendo manifestare: qͦd utiq facere in
hac uita positꝰ nullus potest. Ut enim a
paruis ad maiora ueniamꝰ: qͥs intelligat
quȩ e̾e ratio secretoꝵ potest. qͦd sepe uir iu¬
stus a iudicio ñ solũ ñ uindicat᷑. s etiã pu¬
nitꝰ redeat: & iniquus eiꝰ aduersariꝰ ñ solum
ñpunitꝰ. s etia uictor abscedat: quis intelli¬
gat cur uiuit alius insidians mortib ꝓxi¬
moꝵ: & moritur alius qui ꝓfuturus e̾et

Expanded text:
is vero consurgere vesperum dixerat, ne perscruis vero consurgere vesperum dixerat, ne perscrutari homo occulta Dei judicia audeat, illico subjungitur: Nunquid nosti ordinem coeli, et pones rationem ejus in terra? Ordinem coeli nosse est supernarum dispositionum occultas praedestinationes videre. Rationem vero ejus in tersecretorum causas aperire. Rationem videlicet coeli in terra ponere, est supernorum judiciorum mysteria vel considerando discutere, vel loquendo manifestare. Quod utique facere in hac vita positus nullus potest. Ut enim a parvis ad majora veniamus, quis intelligat quae esse ratio secretorum potest, quod saepe vir justus a judicio non solum non vindicatus, sed etiam punitus redeat, et iniquus ejus adversarius non solum non punitus, sed etiam victor abscedat? Quis intelligat cur vivit alius insidians mortibus proximorum, et moritur alius qui profuturus esset
Abbreviated transcription (Latin):
uocẽ seẽ p̃dicationis accipiunt. quasi ad
stellȩ lucẽ oculos cordis aꝑiunt: dũ uero
illi benedicenti inuident. & ñ salutis cau¬
sam. s elationis głam quȩxt̃: ꝓrũpente
iniquitatis suȩ uesꝑe. in somnũ mortis
ocłos claudunt. Per occultũ gͦ iudicium
ni ad uitam redeunt. praui deteriꝰ in
culpa moriunt᷑. Vnde bene ꝑ paulum
odor mortis in mortẽ: aliis autẽ odor ui¬
tȩ in uitam. Uerbũ itaq suũ auditorib¬
eẽ luciferũ simul s uesperũ uidit: ꝑ qͦd
& alios ab iniquitate suscitari. & econtra
alios sopiri in iniquitate conspexit. Qͦd
quia occultis dĩ iudiciis agit᷑ quȩ in hac
uita ab hominib comp̃hendi ñ possunt.
recte illiesubdidit. Et ad hȩc quis tã ido¬
neus: Ac si dicer&. Idonei quidẽ sumus
ad hȩc consideranda quia fiunt: s idonei ñ
sumꝰ ad hec inuestiganda cur fiant. Vnde
hic quoq dñs quia aliis ꝓduci luciferũ. ali¬

Expanded text:
vocem sanctae praedicationis accipiunt quasi ad vocem sanctae praedicationis accipiunt quasi ad stellae lucem oculos cordis aperiunt; dum vero illi benedicenti invident, et non salutis causam, sed elationis gloriam quaerunt, prorumpente iniquitate sua vespere, in somnum mortis oculos claudunt. Per occultum ergo judicium ni ad vitam redeunt, pravi deterius in culpa moriuntur. Unde bene per Paulum odor vitae in vitam . Verbum itaque, suum auditoribesse Luciferum simul et vesperum vidit, per quod et alios ab iniquitate suscitari, et e contra alios sopiri in iniquitate conspexit. Quod quia occultis Dei judiciis agitur, quae in hac vita ab hominibus comprehendi non possunt, recte illic subdidit: Et ad haec quis tam idoneus Ac si diceret: Idonei quidem sumus ad haec consideranda quia fiunt; sed idonei non sumus ad haec investiganda cur fiant. Unde hic quoque Dominus, quia aliis produci Luciferum, ali