comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
icebat quidam senex. Siquis manserit
in aliquoloco. et non fecerit fructũ lo¬
ci illius: locus ipse expellet eumn ut pote
qui non fecerit fructum loci:
biit quidam fr̃ aliquando de monaste¬
rio abbatis pastoris peregre: et applicu¬
it ad quendam solitarium qui illic crat.
habens cum omnib karitatem: et multi
ueniebant ad cum. Nuntiauit autẽ ei fr̃
ille: quia ueniebat de abbate pastore.
Qui audiens uirtutẽ eius: desiderauit eũ
uidere. Cum reuersus autẽ fuisset ille fr̃
in egyptum: post aliquantũ temporis sur¬
gens supradictus uir solitarius. uenit pe
grinus in egyptum ad eundem frẽm qͥ pͥus
applicuerat ad ipsum. Dixerat autẽ ei qui¬
dam: ubi maneret. Uidens autem cũ ille.
miratus ẽ: et ualde gauisus. Dixit autẽ
ei ille solitarius. Ostende karitatẽ quam
habes inme: et deduc me ad abbatem pa¬
storem. Et tollens eum. duxit ad senem:
et nunciauit ei de eo: dicens. quia ma¬
gnus homo hic est: et multam karitatẽ

Expanded text:
it senex: Si quis manserit in aliquo loco, et non fecerit fructum loci illius, locus ipse expellit eum, utpote quia non fecit fructum loci biit quidam frater aliquando de monasterio abbatis Pastoris in peregre , et applicuit ad quemdam solitarium; erat enim ille habens cum omnibus charitatem, et multi veniebant ad eum. Nuntiavit autem ei frater ille quaedam de abbate Pastore: qui audiens virtutem animi ejus, desideravit eum videre. Cum reversus autem fuisset frater ille in Aegypto, post aliquantum tempus surgens supradictus solitarius, venit ut peregrinus in Aegyptum ad eumdem fratrem, qui prius applicuerat apud ipsum, dixerat enim ei ubi maneret. Videns autem ille, miratus est et valde gavisus. Dixit autem ei ille solitarius: Ostende charitatem quam habes in me, et duc me ad abbatem Pastorem. Et tollens eum, duxit ad senem, et nuntiavit ei de eo, dicens; Quidam magnus homo, et multam charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
osculabat᷑ Et dixit patri cits. Amas eum:
& ille rispondit. Etiam. Rursus dicit ei. Om¬
mino diligis cum: & respondit. Etiam. Hȩc
audiens abbas: postea dixit ei. Tolle gͦ si amas
eum. mitte eum infurnum: sic mͦ dum ardet¬
furnus. Et tenens eum pater suus: iac̾tauit
inftirno ardenti. Statim autem factus ẽ furnꝰ
uelut ros. Ex qua re adquisiuit głam uiomĩ

Expanded text:
osculabatur. Et dixit patri ejus: Amas eum? osculabatur. Et dixit patri ejus: Amas eum? Et ille respondit: Etiam. Et rursus dixit ei: Omnino diligis eum? Et respondit: Etiam. Haec audiens abbas, dixit ei: Tolle ergo, si amas eum, et mitte in furnum sic modo dum ardet. Et tenens eum pater suus jactavit eum in clibano ardenti: statim autem factus est clibanus velut ros. Ex qua re acquisivit glori
Abbreviated transcription (Latin):
Alter quidam scłaris uitȩ habens tres filios.
renuntiauit scło: et tienit ad monasteri¬
um. relinquens filios suos in ciuitate. Et
cũ fecisset tres annos in monasterio: ceperunt¬
ei cogitationes suȩ filios ad memoriã freq̃nt̃
addducere: et contristabat᷑ ꝓ eis ualde. Neq
enim dixerat abbati. filios se habere. Uidens
autem abbas eum tristem: dicit ei. Quid ha¬
bes quod tristis es: Et narrauit ei qͥa tres fi¬
lios haberet inciuitate: et quia uellet eos
bas: ut adduceret eos. Qui cũ ꝑrexisset ad ci¬
uitatem: inuenit duos ex his iam fuisse de¬
functos: unũ uͦ solũmͦ remansisse. Quẽ assu¬
mens uenit ad monasteriũ: et requirens abba¬
tem. ñ eum inuenit illic. Int̾rogauit aut̃ fr̃s:
ubi eẽt abbas. Et illi dixcrunt. Usq ad pi¬
strinum ꝑrexit. Ille uͦ tollens filium suũ quẽ
adduxerat: abiit ad pistrinum. Et uidens
eũ abbas uenientem salutauit: et tenens in¬
fantẽ quem adduxcrat. amplexatus ẽ cũ et¬

Expanded text:
abo. Quidam saecularis vitae habens tres filios, renuntiavit saeculo et venit ad monasterium, relinquens filios in civitate, et cum fuisset per tres annos in monasterio, coeperunt cogitationes suae filios ei ad memoriam frequenter adducere, et contristabatur pro eis valde, neque tamen dixerat abbati filios se habere. Videns autem eum abbas tristem, dixit ei: Quid habes, quod tristis es? Et narravit ei quia tres filios haberet in civitate, et vellet eos bas ut adduceret eos. Qui cum pervenisset ad civitatem, invenit ex iis duos jam fuisse defunctos, unum vero solummodo remansisse. Quem assumens duxit ad monasterium; et requirens abbatem, non eum invenit illic. Interrogavit autem fratres ubi esset abbas? Et illi dixerunt quod ad pistrinum perrexisset. Ille vero tollens filium suum, quem adduxerat, abiit ad pistrinum: et videns eum abbas venientem salutavit, et tenens infantem quem addux
Abbreviated transcription (Latin):
corporis ita omĩ exparte computruerant.
ut consumptis carnibꝰ interiora qͦꝙ et secfeta
nat᷑eͣ nudarent᷑. ac uermiũ ebulliret inde ĩnu¬
mera multitudo. itaut nec accedẽt qͥdẽ quisꝗͣ
ad eã fȩtoris horrore. Hec cũ allata a parenti¬
bꝰ et ꝓiecta fuisset ante fores eiꝰ. miserans uir¬
ad salutẽ dñs ñ ad interitũ dedit. Uñ ꝓuiden¬
dum ẽ magis: ut sanitas tua nullum tͥ ꝑicłm
conferat. Et dũ institisset orationibꝰ. ꝑseptẽ ꝯti¬
nuos dies. et oleũ benedicens innoĩe anĩ ꝑun¬
geret m̃bra eiꝰ. ita eã sanam reddidit. ut mulie¬
bris in eanateͣ nulla forma nulla species appa¬
reret. s eẽt eiint̾ uiros conuersatio. absq femi¬
neȩ suspitionis obstaculo

Expanded text:
corporis ita omni ex parte computruerant, ut consumptis carnibus, interiora quoque et secreta naturae nudarentur, ac vermium ebulliret inde innumera multitudo, ita ut nec accedere quidem quisquam ad eam posset prae foetoris horrore. Haec cum allata a parentibus, et projecta fuisset ante fores ejus, miserans virad salutem Dominus, non ad interitum dedit: unde providendum est magis, ut sanitas tua nullum tibi periculum conferat. Et cum institisset orationibus per septem continuos dies, et oleum benedicens, in nomine Domini perungeret membra ejus, ita eam sanam reddidit, ut muliebris in ea naturae nulla forma, nulla species appareret, sed esset ei inter viros conversatio, absque femineae suspicionis obstaculo
Abbreviated transcription (Latin):
uappt̃ ad conseruandam ꝑpetuã ⁊ indiui.¬
duam caritatem nichil prodest pͥmam causã
amputasse discidii. quȩ nasci solet de reb cadu¬
cis atq: t̾renis. et uniuersa despexisse carnalia.
atq omniũ quib nr̃ usus indiget rerũ. indiscre¬
tam cõmunionẽ fr̾ib ꝑmisisse: nisi &iam scð̾ã
quȩ sub specie spiritaliũ sensuũ nasci solet simi¬
liter abscidentes. ad quisicrimꝰ in omĩb humi¬
lem sensum: et consonas uoluntates. Memi
uel in moralibꝰ disciplinis. uel inscripturis sa¬
cris frequenter insertam. ut nichil ea uerius. ni¬
chilq rationabilitis crederemus: s cum in unc̃
conuenientes. sententias nrãs ꝓmere cepissemꝰ:
quȩdam cõmuni examinatione discussa. pͥmũ
ab altero falsa. ac noxia notabant᷑: mox deinde
ut ꝑnitiosa communi ꝓnunciata iudicio dam¬
pnabant᷑. Quȩ in tañdũ pͥus infusa adiabolo
uel ut lucc fulgebant: ut facile potuissent genera¬
re discordiam: nisi p̃ceptum semoꝵ uelut diumũ

Expanded text:
uapropter ad conseruandam perpetuam et indiuiduam caritatem nihil prodest primam causam amputasse discidii, quae nasci solet de rebus caducis atque terrenis, et uniuersa despexisse carnalia atque omnium quibus noster usus indiget rerum indiscretam conmunionem fratribus permisisse, nisi etiam secundam, quae sub specie spiritalium sensuum nasci solet, similiter abscidentes adquisierimus in omniblem sensum et consonas voluntates CAPUT vel in moralibus disciplinis vel in Scripturis sacris frequenter insertam, ut nihil ea verius nihilque rationabilius crederemus. Sed cum in unum convenientes sententias nostras promere coepissemus, quaedam communi examinatione discussa primum ab altero falsa ac noxia notabantur, mox deinde ut perniciosa communi pronuntiata judicio damnabantur, quae in tantum prius infusa a diabolo velut luce fulgebant, ut facile potuissent generare discordiam, nisi praeceptum seniorum velut divinum
Abbreviated transcription (Latin):
lebat egredi cũ ueruece. nec poterat. Mi¬
ro itaq modo fur quia uiuis uideri timu¬
erat : hunc mortuus denebat. Cumq ita
gressus manusq illius fuissent obstricte:
immobilis ꝑstitit. facto audem mane. ex¬
pletis q laudibus dei. ab eccłia egressi
sunt clerici: et inuenerunt ignotũ ho¬
minẽ. ueruecemdenentẽ manu.Resuenit
indubium: utrum ueruecẽ tolleret. anof¬
ferret. S culpȩ reus: citius indicauit pe¬
nam. Mirati sunt om̃s: quia ingressus
fur. uiri dei merito ad p̃dam suã stabat
ligatus. Qui se ꝓeo ꝓtinꝰ in orationẽ de¬
derunt: suisꝙ p̃cib uix obtinere ualu¬
erunt: ut qui res eoꝵ uenerat raꝑe. saltem
uacuuis exire mereret᷑. Itaq fur qui diustete¬
rat cũ p̃da captiuus: quandoq exiit uacu¬
us et liber.PET.RUS.
pparet quantȩ sit suꝑ nos dulcedinis
omp̃s ds̃: cuius erga nos fiunt dam io

Expanded text:
lebat egredi cum vervece, nec poterat. Milebat egredi cum vervece, nec poterat. Miro itaque modo fur, qui a vivis videri timuerat, hunc mortuus tenebat. Cumque ita gressus manusque illius fuissent obstricta, immobilis perstitit. Facto autem mane expletisque laudibus Dei, ab Ecclesia egressi sunt clerici, et invenerunt ignotum hominem vervecem tenentem manu. Res venit in dubium, utrum vervecem tolleret, an offerret, sed culpae reus citius indicavit poenam. Mirati omnes quia ingressus fur viri Dei merito ad praedam suam stabat ligatus. Qui se pro eo protinus in orationem dederunt, suisque precibus vix obtinere valuerunt ut qui res eorum venerat rapere saltem vacuus exire mereretur. Itaque fur, qui diu steterat cum praeda captivus, quandoque exiit vacuus et liber. PETR. Apparet quantae sit super nos dulcedinis omnipotens Deus, cujus erga nos fiunt tam
Abbreviated transcription (Latin):
Nualeriȩ nanq ꝓuincia. res ẽ hȩc gesta ꝗͣ.
narro: michiq: beatȩ memoriȩ abbatis mei
ualentionis relatione cognita. Ibr⁊i enĩ
quidam uenerabilis sacerdos erat: qui
cũ clericis suis dei laudib bonisq oꝑib
Uintentus. sc̃ȩ̃ conuersationis uitam duce¬
bat. Suꝑuemiente autẽ uocationis die.
defunctus ẽ: atq ande eccł̃am sepultus
Eidem uero eccłie. caulȩ inherebant ouiũ.
atq isdem locus inquo sepultus ẽ. ad eas¬
dem ouestendentib ꝑuius erat. Quadã
autem nocte. cũ clericis intra ȩccłam psal¬
lentib fur uenisset. ut ingressus caulas
furtum faceret: ueruecẽ dulit. ⁊ concitus
exiit. Cum uero ꝑuenisset ad locũ ubiuir
dni sepultus erat: repente hesit: et gres¬
sum mouere ñpotuit. Ueruecẽ qͥdem de
collo deposuit: eumq dimittere uoluit:
scd manũ laxare ñ ualuit. Cepit gͥ stare
miser cũ preda sua: reus et ligatus. uole¬
bat ueruecem dimittere. nec ualebat: uo¬

Expanded text:
aleria namque provincia res est haec gesta quam narro, mihique beatae memoriae abbatis mei Valentionis relatione cognita. Ibi etenim quidam venerabilis sacerdos erat, qui cum clericis suis, Dei laudibus bonisque operibus intentus, sanctae conversationis vitam ducebat. Superveniente autem vocationis suae die defunctus est, atque ante ecclesiam sepultus. Eidem vero ecclesiae caulae inhaerebant ovium, atque idem locus in quo sepultus est ad easdem oves tendentibus pervius erat. Quadam autem nocte cum, clericis intra ecclesiam psallentibus, fur venisset, ut ingressus caulas furtum fac ret, vervecem tulit, et concitus exiit. Cum vero pervenisset ad locum ubi vir Domini sepultus erat, repente haesit, et gressum movere non potuit. Vervecem quidem de collo deposuit, eumque dimittere voluit, sed manum laxare non valuit. Coepit igitur stare miser cum praeda sua reus et ligatus. Volebat vervecem dimittere, nec valebat; vo
Abbreviated transcription (Latin):
diceres ei. Tunc discipulus eiꝰ confessus ẽ ei
dicens. Uere domine dico: qm̃ propter hu¬
militatem quã tibi exhibere debeo tanquã
patri et dño: ideo non audebam respondere
tibi aliquid quancio mittebas me ad eũ:
ueruntamen nichil horum dixi ei quȩ man¬
dabas ad eũ. Hec autẽ audiens senior: sta¬
sui dicens. Exhodierna dic tu pater m̃s esto.
⁊ ego discipulus tuus: qm̃ te festinante et mo¬
derante cũ timore et caritate dei agente: et
meam et illiꝰ frĩs animam de peccati laqueo

Expanded text:
diceres ei. Tunc discipulus ejus confessus est ei, diceres ei. Tunc discipulus ejus confessus est ei, dicens: Vere, domine, dico quia propter humilitatem quam tibi exhibere debeo tanquam Patri et domino, ideo non audebam respondere tibi aliquid quando me mittebas ad eum; verumtamen nihil eorum dixi ei quae mandabas ad eum. Haec audiens senior, stas dicens: Ex hodierna die tu meus pater esto, et ego discipulus tuus; quoniam te festinante et moderante, ac cum timore et charitate Dei agente, et meam et illius fratris animam de peccati laqueo
Abbreviated transcription (Latin):
te: egredere ergo celerius. et cũ gr̃ãrum actio¬
ne occurre ei:÷ quia ꝓnimia caritate et dile¬
ctione uenit ad te. Quistatim surgens: cũ ni¬
mia a lacritate occurrit ei. Cumq uidisset
cum: antequam approximaret. ꝓstrauit se
pronus int̾ram: adorabatq senem cũ grã¬
rũ actione dicens. Retribuat tͥ dominus
km̃e pater bona eterna procellula quã mi
chi propter nomen eiꝰ prestitisti: et in celesti
ierłm inter scõs suos xp̃c dominꝰ tibi głosam
et splendidam p̃paret mansionẽ. Hec autẽ
audiens semior. compunctus ẽ corde: et proi¬
ciens baculum. cucurrit in amplexũ eius.
et osculatus ẽ eum:⁊ et duxit illum ad cel¬
lulam suam:ut pariter cũ gr̃arũ actione ꝑci¬
perent cibum. Uocauit autem senior supra¬
memoratum discipulum suũ: et int̾roga¬
uit eũ dicens. Dic michi fili: si dixisti isti fr̃rci¬
ba que ꝓpter cellulam illam mandaui ut

Expanded text:
te, egredere ergo celerius, et cum gratiarum actiote, egredere ergo celerius, et cum gratiarum actione occurre ei, quia pro nimia charitate et dilectione venit ad te. Qui statim surgens cum nimia alacritate occurrit ei. Cumque vidisset eum antequam approximaret ad eum, prostravit se pronus in terram, adorabatque senem cum gratiarum actione, dicens: Retribuat tibi Dominus, charissime Pater, bona aeterna pro cellula tua, quam mihi propter nomen ejus praestitisti, et in coelesti Jerusalem inter sanctos suos Christus Dominus tibi gloriosam et splendidam praeparet mansionem. Haec autem audiens senior, compunctus est corde, et projiciens baculum recurrit in amplexus ejus, et osculatus est eum, et invitavit illum ad cellulam suam, ut pariter cum gratiarum actione sumerent cibum. Vocavit autem senior supramemoratum discipulum suum, et interrogavit eum, dicens: Dic mihi, fili, si dixisti verba isti fratri, quae propter cellulam mandavi ut
Abbreviated transcription (Latin):
baculo cedendo. expello eum de cellula mea.
Pergens autem discipulus ad supradictũ
fiẽm: dixit ei. Quoniam ualde sollicitus ẽ
abbas meus de infirmitate tua: idõ misit me:
requirens si meliꝰ habeas. At ille audiens: re¬
tati tuȩ: quia sollicitus es de me. Uerunta¬
men precib tuis melius habeo. Reuersꝰ
autẽ discipulus: dixit abbati suo. Etiam et
nunc satis deprecatur sanctitatẽ tuam: di¬
cens ut usq in diem dñicum expectes eũ:
et statim egredietur. Cum autẽ aduenisset
dies dñicus et non egrederet᷑: accipiens ba¬
culum senior. inflammatus inuidiȩ et iracun¬
diȩ spũ ꝑgebat ut cedendo expelleret eũ de
cella. Accedens autem discipulus eiꝰ: dixit ei.
Si iubes pater. precedo te et uideo ne forsitan
aliqui fr̃s adsalutandũ eum uenerint: et
si uiderint te scandalizentur. Precessit ergo
discipulus eius: et ingressus ad eũ dixit.
fece inquit abbas meus uenit ad salutandũ

Expanded text:
baculo caedendo expello eum de cella mea. baculo caedendo expello eum de cella mea. Pergens autem discipulus ad supradictum fratrem dixit ei: Quoniam valde sollicitus est abbas meus de infirmitate tua, ideo misit me requirens si melius habeas. At ille restati tuae, quia sollicitus es de me, verumtamen precibus tuis melius habeo. Reversus autem discipulus, dixit abbati suo: Etiam et nunc deprecatur sanctitatem tuam dicens, ut usque ad diem Dominicam exspectes, et statim egredietur. Cum autem advenisset Dominicus dies, et non egrederetur, accipiens vectem senior, inflammatus invidiae et iracundiae spiritu, pergebat ut caedendo expelleret eum de cella sua. Accedens autem discipulus ejus dixit ei: Si jubes, Pater, praecedo te, et video, ne forsitan aliqui fratres ad salutandum eum venerint, et si viderint te, scandalizentur. Praecessit ergo discipulus, et ingressus ad eum dixit: Ecce abbas meus venit ad salutandum
Abbreviated transcription (Latin):
cepit ac dicere. Quoniam ego tantis tempo¬
ribꝰ in hoc loco habito. et non ad me conue¬
niunt fr̃s nisirarissime. et hoc indieb fe¬
stis: et ecce ad istum impostorem pene eotidie
fr̃s quamplurimi uadunt: Dixit autẽ disci¬
pulo suo. Uade et dic ei ut egrediat᷑ de cellu¬
la illa: qm̃ necessaria michi est.Cum autẽ ꝑre¬
xisset discipulus ad illum frẽm: dixit ei..
Mandauit abbas meus sanctitati tuȩ: iube
ei mandare qualiter habeas:audiuit enĩ te
infirmari. Ipse uero remandauit ei dicens.
Ora pro me domine pater: quia ualde stoma¬
chum doleo. Reuersus autem discipulus:
dixit abbati suo. Nimis rogat angłm tuũ. ut
uel duos dies iubeas ei inducias dare: ut
possit sibi aliam cellulam prouidere. Trans¬
actis autem tribus dieb: iterum misit dis¬
cipłm suũ dicens. Uade et dic ei: ut egredi¬
atur de cellula mea. Namsirursus distulerit:
dices ad eum quia continuo uenio: et cum

Expanded text:
coepit ac dicere: Quoniam ego tantis tempocoepit ac dicere: Quoniam ego tantis temporibus in hoc loco habito, et ad me non veniunt fratres nisi rarissime, et hoc in diebus festis, et ecce ad istum impostorem pene quotidie fratres quamplurimi vadunt; dixitque discipulo suo: Vade, et die ei ut egrediatur de cellula illa, quoniam necessaria mihi est. Cum autem perrexisset discipulus ejus ad illum fratrem, dixit ei: Mandavit abbas meus sanctitati tuae, jube ei per me mandare qualiter habeas, audivit enim te infirmari. Ipse vero remandavit ei dicens: Ora pro me, domine Pater, quia valde stomachum doleo. Reversus autem discipulus dixit abbati suo: Nimis rogat sanctitatem tuam, ut vel duos dies jubeas ei inducias dare, ut possit sibi aliam cellam providere. Transactis autem tribus diebus, iterum misit discipulum suum, dicens: Vade, dic ei ut egrediatur de cellula mea; nam si rursus distulerit, dices ad eum, quia continuo venio, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
tute xp̃i egredior: tamen interrogo de ser¬
monẽ. ut dicas mͥ. quid est qͦd seͥptum est
senior. Hediquidem. iniustisunt. inter quos
et egosum peccator qui multis peccatis ob¬
noxius sum: oues autẽ ds̃ nouit qui sunt.
Tune exclamauit demon uoce magna diceis.
Propter humilitatẽ tuam stare omĩno ñ pos¬
sum. Et statim egressus ẽ de homine quem
dederunt gloriam deo.
Dferebant sancti seniores nobis dicentes:
quia fuit quidam monachus inheremo
qui habitabant in loco qui dicit᷑ cellia. ubi
multitudo monachoꝵ diuisis habitabant
cellulis. Cumq non inueniret ad p̾sens cel¬
lulam ubi posset manere: quidam de seni¬
orib habens aliam uacuam cellulam: de¬
dit ei dicens. Interim repausa in hac cellula:
donec inuenias ubi possis manere. Cumq
aduisitandum eum uenirent quãplurimi
fr̃s. desiderantes ab eo audire uerbũ salutis
ei adhabitandũ p̃stiterat cellulam: inuidiȩ
liuore cor eius uulneratum ẽ: et indignari

Expanded text:
tute Christi egredior, tamen interrogabo te sertute Christi egredior, tamen interrogabo te sermonem ut dicas mihi: Quid est quod scriptum est ei: Haedi quidem injusti sunt, inter quos et ego sum peccator, qui multis peccatis obnoxius sum; oves autem Deus novit quae sunt. Tunc exclamavit daemon voce magna, dicens: Propter humilitatem tuam stare omnino non possum, et statim egressus est de homine quem nt, dederunt gloriam Deo. 26. Referebant sancti seniores nobis dicentes: Quia fuit quidam monachus in eremo  Patres in loco qui dicitur Cellia, ubi multitudo monachorum divisis habitabat cellulis. Cumque non inveniret ad praesens cellulam ubi posset manere, quidam de senioribus habens aliam vacantem cellulam, dedit ei, dicens: Interim repausa in hac cellula, donec invenias ubi possis manere. Cumque ad visitandum eum convenirent quamplurimi fratres, desiderantes ab eo audire verbum salutis ei ad habitandum praestiterat cellam, invidiae livore cor ejus vulneratum est, et indignari
Abbreviated transcription (Latin):
scitote quia nonsũ mundus ab ea.Cũ ergo
uir dei exisset de corpore: scđm preceptũ
eius scĩ seniores plantauerunt baculum
eiꝰ suꝑ sepulchrum ipsius. et fronduit: ac¬
cedentiq tempore protulit fructum: et am¬
mirati sunt oms glorificantes dominum.
Ad tale enim miraculum: etiam de uĩcinis
regionib multi uenientes. magnificabant
grãm saluatoris. Nam et nos ipsam arbus¬
culam uidimus: et benediximꝰ dñm. qui ꝓ¬
tegit in omnib insinccritade et ueritate sibi
seruientes:
dam uexatum : qui fortiter a demonio tor¬
quebat᷑. Cumq ꝑtriduum obseruarent
respondit senior et dixit eis. nonse esse huiꝰ
meriti.ut demonib imperaret. Cum autẽ
ꝑsisterent qui uenerant rogantes eũ. flen¬
tes et nimis dep̃cantes: tandem acqͥeuit.
Cum autẽ in nomine dnĩ saluatoris nr̃i iħu¬
xp̃i imperaret demoni. dicens. exi immun¬
de sp̃s de plasmate dei:tunc demon respon
dens. dixit ei. Ego quidem imperante uir¬

Expanded text:
scitote quia non sum mundus ab ea. Cum ergo scitote quia non sum mundus ab ea. Cum ergo vir Dei exiisset de corpore, secundum praeceptum ejus sancti Patres plantaverunt baculum ejus super sepulcrum ipsius, et fronduit, accedenteque tempore protulit fructum; et admirati sunt omnes, glorificantes Deum. Ad tale enim miraculum, etiam de vicinis regionibus, multi convenientes magnificabant gratiam Salvatoris, nam et nos ipsam arbusculam vidimus; et benediximus Dominum, qui protegit in omnibus in sinceritate et veritate sibi servientes. dam vexatum, qui fortiter a daemonio torquebatur . Cumque per triduum observarent, respondens senior, dixit eis non esse se hujus meriti, ut daemonibus imperaret. Cum autem persisterent qui venerant, rogantes eum, et flentes nimis deprecantes, tandem acquievit. Cum autem in nomine Domini Salvatoris nostri imperaret daemoni, dicens: Exi, immunde spiritus, de plasmate Dei. Tunc respondens daemon dixit ei: Ego quidem imperante vir
Abbreviated transcription (Latin):
mente corrupti scđm scabiem mentis suę
suspicari. quod ñ sinceram haberet senior
conscientiam de uirgine quȩ ministrabat eĩ:
fudiens autem hec semior: exorabat diuini¬
tatem xp̃i domini dicens. Tu domine ds̃ nr̃
qui solus cognoscis omnia. et uides quia mul
ti dolores sunt egritudinis et miseriȩ meȩ.
per tantũ consumit tempꝰ ut necessariũ
habeam obsequium huiꝰ famulȩ tuȩ quȩ mͥꝓ
pter nomen duum ministrat: tribue ei condi¬
gnam mercedem inuita eterna⁊ sicut digna
exibent ministerium. Cum autẽ appropin¬
quassent dies transitus eius: conuenert̃
ad eum quamplurimi sancti seniores et¬
frẽs de monasterio.Et dixit eis senior. Obse¬
cro uos dominipatres et frẽs: ut cũ defunctꝰ
fuero. tollatis baculum meũ: et plantate e¬
um suꝑ sepulchrum meũ. Et cum radices
miserit feceritq fructum: tunc scietis qͥa
munda ẽ conscientia mea a famula dei q̃
michi ministrabat. Si audem ñ fronduerit:

Expanded text:
mente corrupti secundum scabiem mentis suae mente corrupti secundum scabiem mentis suae suspicari quod non sinceram haberet senior conscientiam de virgine, quae ministrabat ei. Audiens autem haec senior, exorabat divinitatem Christi, dicens: Tu, Domine Deus noster, qui solus nosti omnia, et vides quia multi sunt dolores aegritudinis et miseriae meae, per tantum consumpsit tempus, ut necessarium habeam obsequium hujus famulae tuae, quae mihi propter nomen tuum ministrat; tribue ei, Domine Deus meus, condignam mercedem in vita aeterna, sicut dignat ministerium. Cum autem approximasset dies transitus ejus, convenerunt ad eum quamplurimi sancti seniores fratres de monasterio, et dixit eis senior: Obsecro vos, domini, et patres, et fratres, ut cum defunctus fuero, tollatis baculum meum, et plantetis eum super sepulcrum meum, et si radices fecerit, miseritque fructum, tunc scietis quia munda est conscientia mea a famula Dei, quae mihi ministrabat. Si autem non fronduerit,
Abbreviated transcription (Latin):
rat quidam incenobio iam senex ꝓbatissi¬
mus monachus. et incurrit grauissimã
egritudinẽ: confectusq nimia et intolerabi¬
li infirmitate. ꝑ longum tempꝰ laborabat in
dolorib multis: nec adinuenire poterant
fr̃s qualiter succurrerent egritudini eius:
qm̃ ea quȩ necessitas infirmitatis eiꝰ expete¬
bat. ñ habebant inmonasterio. Audiens
autẽ quedam famula dci de afflictione infir¬
mitatis eiꝰ: deprecata ẽ patrem monasterii . ut
cum ad cellulam suam tolleret. et ministraret
ei: maxime autẽ obhoc qͥa faciliꝰ inueniri pos¬
sent in ciuitate. quȩ necessaria eius egritudini
uidebant᷑. Precepit gͦ pater monasterii: ut por¬
tarent eũ fr̃s ad cellulam famule dei. Ipsa
uero omni cum ueneratione suscipiens eũ:
ꝓpter nomen domini ministrabat ei: et ꝓ
retributione mercedis eterne quã credebat
a xp̃o saluatore nr̃o ꝑciperc Cumq ꝑtres et
amplius annos sedule obsequeretur et mĩ¬
nistraret ei famula dei: ceperunt homines

Expanded text:
rat quidam in coenobio jam senex et probatissimus monachus, et incurrit gravissimam aegritudinem; confectusque nimia et intolerabili infirmitate, per longum tempus laborabat in doloribus multis, nec invenire poterant fratres, qualiter succurrerent aegritudini ejus, quoniam ea quae necessitas infirmitatis ejus expetebat, non habebant in monasterio. Audiens autem quaedam famula Dei de afflictione infirmitatis ejus, deprecabatur Patrem monasterii, ut eum ad cellulam suam tolleret, ut ministraret ei, maxime autem quia facilius invenire posset in civitate quae necessaria aegritudini ejus videbantur. Praecepit ergo Pater monasterii ut portarent eum fratres ad cellulam famulae Dei. Ipsa vero cum omni veneratione suscipiens senem, propter nomen Domini ministrabat ei pro retributione mercedis aeternae, quam credebat a Christo Salvatore nostro recipere. Cumque per tres-et amplius annos sedule obsequeretur famulo Dei, coeperunt homines
Abbreviated transcription (Latin):
Inspecu uero illius. magna desuꝑ rupis
eminebat: quȩ cum ex parte exigua mon¬
ti uideret᷑ affixa ⁊ martini cellulȩ ꝓmi¬
nens. casum suũ cotidie. et illius inte¬
ritum ruitura minabat᷑. Adhunc masd¬
tor. illustris uiri armentarii nepos.cũ magna
rusticoꝵ multitudine ueniens. p̃cabat᷑ ut uir
dei de specu eodem dignaret᷑ exire: quatinꝰ
ipse ruituram rupem ex monte potuisset
euellere: atq inspecu suo dĩ famulus iam

Expanded text:
In specu vero illius 317 magna desuper rupes In specu vero illius 317 magna desuper rupes eminebat, quae cum ex parte exigua monti videretur affixa, Martini cellae prominens, casum suum quotidie, et illius interitum ruitura minabatur. Ad hanc Mascator illustris viri Armentarii nepos, cum magna rusticorum multitudine veniens, precabatur ut vir Dei de specu eodem dignaretur exire, quatenus ipse ruituram rupem ex monte potuisset evellere, atque in specu suo Dei famulus jam
Abbreviated transcription (Latin):
lio quoq tempore. dũ multi ad hunc
religiosa deuotione concurrerent:
atq arta eẽt semita que indeuexo montiᷤ
latere ad eiꝰ cellulam ꝓperantes ducebat:
puer paruulus incaute gradiens. ex eodem
monte cecidit : et usq ad uallem corruit:
quȩ sub eodem monte sita. quasi in ꝓfundo
conspicit᷑. In loco quippe eodem tanta moni
ipse altitudine excreuit: ut arbusta ingen¬
tia. quȩ ex eadem ualle ꝓdeunt. ex monte
aspicientib. quasi frutecta ẽẽ uideantur.
Pturbatiitaq sunt cuncti qui ueniebant:
uinmaq cura quesitum ẽ. sicuhi corpus
elor ipueri potuisset inueniri. Quis enĩ
aliud nͥ extinctum crederet:⁊ quisue eiꝰ
corpus ad tram indegrum ꝑuenisse suspica¬
retur: dum int̃positis ubiq scopulis. in
partib discerpi potuisset: S requisitꝰ pu¬
er. ir ualle inuentus ẽ: non solũ uiuus.
sed etiam incolumis: Tunc cunctis paden¬
ter innotuit. qd̾ idõ ledinon potuit: qr
hunc in casu suo martini oratio portauit.

Expanded text:
lio quoque tempore dum multi ad hunc religiosa devotione concurrerent, atque arcta esset semita quae in devexo montis latere ad ejus cellulam properantes ducebat, puer parvulus, incaute gradiens, ex eodem monte cecidit, et usque ad vallem corruit, quae, sub monte eodem sita, quasi in profundo conspicitur. In loco quippe eodem tanta mons ipse altitudine excrevit, ut arbusta ingentia, quae ex eadem valle prodeunt, ex monte aspicientibus quasi fruteta esse videantur. Perturbati itaque sunt cuncti qui veniebant, summaque cura quaesitum est sicubi corpus elapsi pueri potuisset inveniri. Quis enim aliud nisi exstinctum crederet? quis vel corpus ad terram integrum pervenisse suspicaretur, dum interpositis ubique scopulis in partes discerpi potuisset? Sed requisitus puer in valle inventus est non solum vivus, sed etiam incolumis. Tunc cunctis patenter innotuit quod ideo laedi non potuit, quia hunc in casu suo Martini oratio portavit.
Abbreviated transcription (Latin):
aut noxia. aut suꝑflua. aut certe inferiora summisurrdu¬
tib iudicans. omnẽ intuitũ suũ. omne studiũ. onniẽꝙ
curã. ergacultum sui cordis. et castimoniȩ defixerit pumi¬
tatẽ: atq ita mensistis excrcitiis elimata. & ꝓfectibꝰ expo

Expanded text:
aut noxia, aut superflua, aut certe inferiora summis virtuaut noxia, aut superflua, aut certe inferiora summis virtutibus judicans, omnem intuitum suum, omne studium, omnem curam erga cultum sui cordis et castimoniae defixerit puritatem, atque ita mens istis exercitiis elimata et profectibus expo
Abbreviated transcription (Latin):
tũ mens nr̃a cotidianis exercitiis erudita ꝓfecerit:
tunc uiersiculi illiꝰ affectum. exꝑientia docente conci¬
piet: quẽ om̃s quidẽ solita psallendi modulatione
concinimꝰ: untutẽ uͦ eius. ñ nisi pauci. exꝑtiꝙ ꝑci¬
piunt: ꝓuid ebã dnm̃ in conspectu meo semꝑ: qm̃
adextris ẽ mͥ nec cõmouear. Ille tenim solusium at¬
q intellectum huiꝰ carminis efficacit̾ assequit᷑: qui
ꝑueniens ad istam de qua loquim᷑ corporis atq am¬
mȩ puritatẽ. intelligit se cunctis momentis. ne rur¬
sum ab ea deuoluat᷑. a dño conseruari: dextrasq su¬
as. id est oꝑationesscãs suas ab codẽ iugit c̃ muniri.
uͦ et impis̃ non uidet᷑. quia ñ habent illas dextras
quib dñs consueuit assistere: nec possunt dicere
cũ ꝓpħa oculi mei semꝑ ad dñm: quia inse euel¬
let de laqueo peades meos Quod nullus rocert ue
ridice ꝓfiteri: nisi qui inuniuersa quȩ in hoc mundo fc̃.

Expanded text:
tum mens nostra quotidianis exercitiis erudita profecerit, tum mens nostra quotidianis exercitiis erudita profecerit, tunc versiculi illius affectum experientia docente concipiet, quem omnes quidem solita psallendi modulatione concinimus, virtutem vero ejus non nisi pauci expertique percipiunt: prouidebam dominum in conspectu meo semper: quoniam a dextris est mihi, ne conmouear. ille etenim solus uim atque intellectum huius carminis efficaciter adsequetur, qui perueniens ad istam de qua loquimur corporis atque animae puritatem intellegit se cunctis momentis, ne rursus ab eadem deuoluatur, a domino conseruari dextrasque suas, id est operationes sanctas ab eodem iugiter conmuniri. uero et inpiis non uidetur, quia non habent illas dextras quibus dominus consueuit adsistere nec possunt dicere cum propheta: oculi mei semper ad dominum: quia ipse euellet de laqueo pedes meos. quod nullusridice profiteri nisi qui universa quae in hoc mundo sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
positam ꝑfectionispalmã. summa animi distrietione
contendunt. Cuꝰ ardor ac desiderium eũ quẽ semel
accenderit: famẽ sitim uigilias. nuditatẽ. cunctosꝙ
labores corporis. ñ solũ patienter: ucrũ etiã libent̃
sustiere compellit. Tir enimin dolorib laborat fibi.
et uinifacit ꝑditionisuȩ. & iterũ. Animȩ autẽ egen¬
t: ctiam amara dulcia uident᷑. Alias nanq ñ pote
runt desidia p̃sentiũ rerũ. uel repͥmi. tiel auelli: i¬
si ꝓ istis affectib noxiis quoscupimꝰ amputari: alii
salutares fucrint intromissi. Nullatenꝰ eñ ualet uitia¬
citas mentis absq alicuiꝰ desiderii. uel timoris. uel gaui¬
dii. uł meroris affectione subsistere: nisi hec eadẽ in
extrudere: spiritales mearũ locis plantemꝰ ꝓtinꝰ
uoluptates: ut his animꝰ nr̃ semꝑinngxus. et habe¬
at quib iugiter immoret᷑: et illecebras p̃sentiũ. ac
temporalium respuat gaudioꝵ. Cumq in hune sta¬

Expanded text:
ropositam perfectionis palmam summa animi districtione ropositam perfectionis palmam summa animi districtione contendunt, cuius ardor ac desiderium eum quem semel accenderit funem, sitim, uigilias, nuditatem cunctosque labores corporis non solum patienter, uerum etiam libenter sustinere conpellit. uir enim in doloribus laborat sibi et uim facit perditioni suae, et iterum: animae autem egenti etiam amarais dulcia uidenrunt desideria praesentium rerum vel deprimi vel avelli, nisi pro istis affectibus noxiis quos cupimus amputari, alii salutares fuerint intromissi. Nullatenus enim valet vivacitas mentis absque alicujus desiderii vel timoris, gaudii vel moeroris affectione subsistere, nisi haec eadem inamus extrudere, spiritales in earum locis plantemus protinus voluntates, ut his animus noster semper innexus, et habeat quibus jugiter immoretur, et illecebras praesentium ac temporalium respuat gaudiorum. Cumque in hunc sta
Abbreviated transcription (Latin):
purissimȩ colluuionis asꝑgine se ꝓtinus mactilan¬
dũ. si uel paululũ quid ab eo ꝓtectio diuina
discesserit: ac ꝓinde ꝓpter ꝑpetuitatõ ciꝰ. cũ omĩ
contritione. et humilitate cordis indefessis ora¬
tionibus est excubandum.
ultis autẽ caꝑe suꝑhiiꝰ rci quã dicimꝰ ueritate. euidens
argumentũ: ꝑ quod et hȩc quȩ dicta sunt. aꝑpbctis.
et istam corporis pugnam. quȩ inimica nobis putat᷑ ac no¬
xia. utiliter membris nrĩs insertam esse doceamini:
Considerate queso illos qui corpore spadones funt: q̃¬
p̃cipue causa in uirtutib appetendis. desides eos red¬
dat ac tepidos. Nonne q corrumpendȩ castitatis cre¬
dunt se ꝑiculũ non hab̾e: Quod tam̃ nemo ita ppo¬
suisse credat: ut neminẽ eoꝵ penitꝰ inueniri posse
confirmẽ. ꝓfecta abrenuntiatione flagrantẽ: s qͥa
naturã suam quodãmꝰ uincant: siqui forte eoꝵ ad ꝓ¬

Expanded text:
purissimae conluuionis aspergine se protinus maculanpurissimae conluuionis aspergine se protinus maculandum, si uel paululum quid ab eo protectio diuina discesserit. ac perinde pro perpetuitate eius cum omni contritione et humilitate cordis indefessis est orationibus excubandum. Vultis autem capere super huius rei quam dicimus ueritate euidens argumentum, per quod et haec quae dicta sunt adprobetis et istam corporis pugnam, quae inimica nobis putatur ac noxia, utiliter membris nostris insertam esse doceamini? considerate quaeso illos qui corpore sunt spadones quae praecipue causa in uirtutibus adpetendis desides reddat ac tepidos. nonne quia eonrnmpendae castitatis credunt se periculum non habere? quod tamen nemo ita proposuisse me credat, ut neminem eorum penitus inueniri posse confirmem perfecta abrenuntiatione flagrantem, sed quia naturam quodammodo suam uincant, si qui forte eorum ad p
Abbreviated transcription (Latin):
tientissimo ardore obtat expleri. Et ita fict ut dum
ꝓ integritatis ꝑpetuitate. insatiabili cupiditate suc¬
cendimur: desidcrabilis despiciat᷑ cibus: necessariꝰ
horreat potus: sommus deniq ipse naturt debitꝰ
respuat᷑: uel certe ut deceptor fraudulentissimꝰ
puritatis. et emulus atq contrariꝰ castitatis. aito¬
nita atq suspect̾a mente capiat᷑. Et itaunusqͥsq co¬
tidic integritatis suç matutinus explorator effectꝰ. de
collatasibi purificatione congaudeat: cãq ñ suo
studio nec uigilantia. s ꝓtectione dnĩsentiat conse¬
quutũ: ac tamdiu illius ꝑscuerantiã. suo corpori
intelligat cohestram: quã diu eam dñs sua fuerit
miscratione largitꝰ. Qui cñ hanc stabilit̾ obtinet fi¬
dem. nequaquã suꝑbum sapiens. de sua uirtute
confidet.⁊ neq seductus longis obsecni liquoris in¬
dutiis. blandissima sccuritate soluctur: sciens un¬

Expanded text:
tientissimo ardore optat expleri. et ita fiet ut, dam tientissimo ardore optat expleri. et ita fiet ut, dam pro integritatis perpetuitate insatiabili cupiditate succenditur, desiderabilis despiciatur cibus; neceesarius horreat potus, somnus denique ipse naturae debitus respuatur uel certe ut deceptor fraudulentissimus puritatis et aemulus atque contrarius castitati adtonita atque suspecta mente capiatur, et ita unusquisque cotidie integritatis suae matutinus explorator effectus de conlata sibi purificatione congaudeat eamque se non suo studio nec uigilantia, sed protectione domini sentiat consecutum, ac tamdiu illius perseuerantiam suo corpori intellegat cohaesuram, quamdiu eam dominus sua fuerit miseratione largitus. qui enim hanc stabiliter obtinet fidem, nequaquam superbum sapiens de sua uirtute confidet neque seductus longis obsceni liquoris indutiis blandissima securitate soluetur, sciens in
Abbreviated transcription (Latin):
tinentiȩ districtionẽ. famem scilicit. ac sitim.
uigilias quoq et oꝑis iugitatẽ. atq incessabile sub¬
eamus studium lectionis: ꝓpetuam tam̃ castimoniȩ pti-¬
ritatĩ. horum laborum merido contingre nequeamꝰ:
nisi inhis itigiter insudantes. exꝑientiȩ magisterio
doceam᷑: incorruptionẽ esus. diuinȩ grẽ largitate
concedi. Ob hoc sanc solũmͦ sc unus quisq infatiga¬
bilit̃ in his exercitiis ꝑdurare debere cognoscat:
ut ꝓ illoꝵ afflictionẽ miscd̃iam domini consecutꝰ.
de impugnatione carnis ac dominatione p̃potenti¬
um uitioꝵ. aiuino mereat᷑ muncre liberari: ñ qđ
adepturum se ꝑilla confidat. istam quã cupit inuio¬
latam corporis castitatẽ. Tanto autẽ erga ad inqͥsi¬
tionẽ castimoniȩ desiderio atq amore flãmem᷑: qͣnto
quisꝙ pecumarũ cupidissimꝰ appetitor. uel qͥ sũma
honorũ ambitione distendit᷑. ⁊ ul qͥ intolerabili
pulchiȩ mulieris amore raptat᷑. desidiũ fitum ĩpa¬

Expanded text:
tinentiae districtionem, famem scilicet ac sitim, vigilias quoque et operis jugitatem, atque incessabile subeamus studium lectionis, perpetuam tamen castimoniae puritatem horum laborum merito contingere nequeamus, nisi in his jugiter desudantes experientiae magisterio doceamur incorruptionem ejus divinae gratiae largitate concedi. Ob hoc sane solummodo se unusquisque infatigabiliter in his exercitiis perdurare debere cognoscat, ut per illorum afflictionem misericordiam Domini consecutus de impugnatione carnis ac dominatione praepotentium vitiorum divino mereatur munere liberari, non quod adepturum se per illa confidat istam quam cupit inviolatam corporis castitatem. Tanto autem erga acquisitionem castimoniae desiderio atque amore ftammetur, quanto quis pecuniarum auidissimus adpetitor, uel si qui summa honorum ambitione distenditur, uel qui intolerabili pulchrae mulieris amore raptatur, desiderium suum inpa
Abbreviated transcription (Latin):
ri possit ista tranquillitas obtamus agno¬
scere ut sicut indicto nobissilentio oris clau¬
stra precludimꝰ. uerborumq licentiam coher¬
cemus: ita etiam cordis lenitatẽ custodire pos¬
simus:⁊ qd nonnunꝗͣ etiam cũ lingua refre¬
nat᷑: intrinsecus tamen statum suȩ placidi¬
tatis amitcit. Et iccirco mansuctudinis bonũ
ñ alias tenere quẽpiam posse. nisi remotione
celle. ac solitario putamus habidaculo.

Expanded text:
ari possit ista tranquillitas optamus agnoari possit ista tranquillitas optamus agnoscere, ut, sicut indicto nobis silentio oris claustra praecludimus uerborumque licentiam cohercemus, ita etiam cordis lenitatem custodire possimus, quod nonnumquam etiam cum lingua refrenatur, intrinsecus tamen statum suae placiditatis amittit: et idcirco mansuetudinis bonum non alias tenere quempiam posse nisi remotione cellae ac solitario putamus habitaculo.
Abbreviated transcription (Latin):
confusione tam atrociũ criminũ notam existi¬
mationis incurieres. Quid queso nunc est.
qđ ad simplicem ad monitiunculã nr̃am quȩ
tamen inse ñ modo nullũ obꝓbriũ. s etiam
ȩdificationis habuit ac dilectionis affectũ.
tantate uideo indignatione ꝑmotum: ut cã
ne uultuquidem occultare. aut frontis serem¬
tate dissimulare potueris: An fortasse illam
dumte humiliabas expectabas a nr̃o ore
sententiam: iustus accusator sui cxistit in
pͥmordiis sermonis sui:. Pindeuera ẽ cordis hu¬
militas retinenda: quȩ ñ de affectata corporis atq
uerboꝵ: s dcintitia mentis humiliatione descen¬
dit. Quȩ tunc demũ euidentissimis patientiȩ
suȩ fulgebit inditiis: cum quis ñ ipse de se cri¬
mina ab aliis non credenda iactauerit: s ab a¬
lus sibimet arroganter ingesta contempserit:
et irrogatas iniurias mansueta cordis ȩquani¬
mitate toleratierit.
tamanus. Queadmodũ adquiri uel retine¬

Expanded text:
confessione tam atrocium criminum notam existiconfessione tam atrocium criminum notam existimationis incurreres; quid, quaeso, nunc est quod ad simplicem admonitiunculam nostram, quae tamen in se non modo nullum opprobrium, sed etiam aedificationis habuit ac dilectionis adfectum, tanta te uideo indignatione permotum, ut eam ne uultu quidem occulere aut frontis serenitate dissimulare potueris? an fortasse illam dum te humilias expectabus a nostro ore sententiam: iustus accusator sui est in primordio sermonis? proinde est uera cordis humilit retinenda, quae non de affectata corporis atque uerborum, sed de intima mentis humiliatione descendit: quae tunc demum euidentissimis patientiae suae fulgebit indiciis, cum quis non ipse de se crimina aliis non credenda iactauerit, sed ab alio sibimet adroganter ingesta contempserit et inrogatas sibi iniurias mansueta spiritus aequanimitate tolerarit. GERMANVS: Quemadmodum adquiri uel retent
Abbreviated transcription (Latin):
ro etiam ad ablutionẽ pedũ mulco mintis pre¬
buisset assensum: cum abba scrapion refectio¬
ne transacta. consoladionis consuetudine pro¬
uocante. monere cum benigne ac lenit cepit:
ne ociosus ac uagus. p̃sertim iuuenis tam ro-¬
bustus ꝑ instabil leuitate ꝑuniuersa discur¬
reret: s ut in cella residens. scd̃m regulam
semoꝵ suo potius oꝑe. quam aliena mallet
munificentia sustentari. Quod ne apłs paulꝰ
incideret:⁊ & quidẽ cum e in euangłio labo¬
ranti hȩc p̃bitio merito deberet᷑. dicb tamen
ac noctib maluit oꝑari. ut cotidianũ uictũ.
uel sibi uel his qui eidem ministrantes opus
exercere non poterant: suismanib p̃para¬
ret. Adhec ille tanta ẽ tristitia ac dolore sup
pletus: ut amaritudinẽ corde conceptam.
ne uultu quidẽ dissimulare potucrit. Cui
senex. Hactenus inquit ofili cunctis te faci¬
noꝵ onerabas ponderib:⁊ non metuens ne¬

Expanded text:
ro etiam ad ablutionem pedum multo minus praero etiam ad ablutionem pedum multo minus praebuisset assensum, tum abbas Serapion refectione transacta, collationis consuetudine provocante, monere eum benigne ac leniter coepit, ne otiosus ac vagus, praesertim juvenis tam robustus, instabili levitate per universa discurreret; sed ut in cella residens, secundum regulam seniorum, suo potius opere quam munificentia sustentari. quod ne apostolus Paulus incideret et quidem cum ei in euangelio laboranti haec praebitio merito deberetur, diebus tamen ac noctibus maluit operari, ut cotidianum uictum uel sibi uel his qui eidem ministrantes opus exercere non poterant suis manibus praepararet. ad haec ille tanta est tristitia ac dolorpletus, ut amaritudinem corde conceptam, ne vultu quidem dissimulare potuerit. Cui senex, Hactenus, inquit, o fili, cunctis te facinorum ponderibus onerabas, non metuens
Abbreviated transcription (Latin):
etiam in quib sarabaitarũ collegia cõmorant᷑.
uamobrem qm̃ de obtimogenere mo uiii.¬
nachoꝵ uideo uos ꝓfessionis huiꝰ arripuisse
principia. id est de laudabili cenobioꝵ palestra
ad excelsa fastigia anachoretice tendere discipli¬
nȩ.⁊ humilitatis patientiȩq uirtutẽ quã uos illic
didicisse non dubito. uero sectamin cordis af¬
fectu: ñ eam sicut qͥdam falsa humiliatione u̾¬
boꝵ. nec affectata atq suꝑflua in quibꝰdã officiis
corporis indinatione fingentes. Quod humilz¬
tatis figmentum: abbas serapion quodã tẽpo¬
re elegant irrisit. Cum enĩ quidã ad cũ sũmã
sui abiec̃tionem habidu ac uerbis p̃ferens ad¬
uenisset: eumq senex scđm morẽ ut orationem
colligeret hortaret᷑: ille nequaꝗͣ. annuens dcp̃¬
canti. tantisse subiciens adscrebat. flagiciis
inuolutum: ut ne usum quidẽ huiꝰ cõmunis
aeris caꝑe mereret᷑. Psiathii quoq ipsiꝰ refugi¬
ens sessionem: humipocius insidebat. Cũ ue

Expanded text:
etiam in quibus Sarabaitarum collegia conmorantur. Quamobrem quoniam de optimo genere monachorum uideo uos professionis huius arripuisse principia, id est de Laudabili coenobiorum palaestra ad excelsa fastigia anachoreticae tendere disciplinae, humilitatis patientiaeque uirtutem, quam uos illic didicisse non dubito, uero sectamini cordis adfectu, non eam sicut quidam falsa humiliatione uerborum nec adfectata atque superflua in quibusdam officiis corporis inclinatione fingentes. quod humilitatis figmentum abbas Sarapion quodam tempore eleganter inrisit. cum enim quidam ad eum summam sui abiectionem habitu ac uerbis praeferens aduenisset eumque senex secundum morem ut orationem colligeret hortaretur, ille nequaquam adnuens deprecanti tantis se subiciens adserebat flagitiis inuolutum, ut ne usum quidem huius communis aeris capere mereretur, paaihii quoque ipeins refugiens sessionem humi potius insidebat. cum u
Abbreviated transcription (Latin):
chi hoc non tam apparet mirũ. Petrꝰ.¬
quia uisus est: s quia is qui cũ indit.
cum sanus essec. egrotauit. GREGO RIUS
tud suꝑhac re miraris petre: Nunqͥd¬
nam mente excidit. quia cũ danihel
ꝓpha magnam illam ac terribilem uisionẽ
indit. ex qua etiam uisione contremuit. ꝓ¬
tinus adiungit: et ego elangui et egrot᷑a¬
ui ꝑ dies plurimos: Caro enmea quȩ st̃
sp̃s caꝑe non ualet: et iccirro ñ nunquã.
cũ mens humana ultrase ad uidendum
ducitur: necesse est ut hoc carneũ lla¬
sculum. qͦd ferre talenti pondus ñ ualet. in
meȩ: aperta ratio dissoluit.GREGORIUS

Expanded text:
hi hoc non tam apparet mirum quia visus est; sed quia is qui eum vidit, cum sanus esset, aegrotavit. GREGOR. Quid super hac re miraris, Petre? Nunquidnam menti excidit, quia cum Daniel propheta magnam illam ac terribilem visionem vidit, ex qua etiam visione contremuit, protinus adjunxit: Et ego elangui, et aegrotavi per dies plurimos ? Caro enim ea quae sunt spiritus capere non valet; et idcirco nonnunquam cum mens humana ultra se ad videndum ducitur, necesse est ut hoc carneum vasculum, quod ferre talenti pondus non valet, inae aperta ratio dissolvit.
Abbreviated transcription (Latin):
bidi actus inrabiẽ uersus ẽ multis uinctꝰ ca¬
thenisad eũ ad ducit᷑ ꝓsequentibꝰ eũ parenti¬
bus suis et rogantibus ꝓ eo. At ille quid in
quit mͥ molesti estis ohomines: Supͣ merita
qͥdem ualde. qđ ea quȩ insecreto gesta sunt.
ñ latuerunt hominẽ dĩ: gauisi st̃ tam̃ qd̾ hac̃
eis uiã salutis ostendit. Et sinc mora ut red¬
diderunt direpta: orante homine dei etiam
iuuem samtas redditur.

Expanded text:
bidi in rabiem versus est, multis vinctus cabidi in rabiem versus est, multis vinctus catenis ad eum deducitur, prosequentibus eum parentibus suis, et rogantibus pro eo. At ille dixit eis: Quid mihi molesti estis, o homines? supra merita quidem valde, quod ea quae secrete gesta sunt, non latuerunt hominem Dei. Gavisi sunt tamen, quod hanc eis viam salutis ostendit, et sine mora, ut reddiderunt direpta, orante homine Dei, etiam juveni sanitas redditur.
Abbreviated transcription (Latin):
Nicium sanc habitationis monasterioꝵ q̃ st̃
innitria sumptũ tradebant ab ammone qͦdã.
cuiꝰ animã cũ exisset decorpore. uidit ferriad
celum scẽs antoniꝰ. sicut refert scriptura illa.
quȩ uitam descͥbit antonii. Hic gͥ ammõn lo¬
cupletibus et generosis parentibꝰ natus est:
a quibus inuitus adnuptias cogit᷑. Et cum
iuim parentũ ñ posset effugere: accepta uirgi¬
ne cũ intra nuptiales thalamos conuenisseq̃.
et data cis eẽnt cubiculi secreta silentia. alloqͥ
puellam de pudicicia. et de conseruanda uir¬
ginitate cep̃et hortari dicens: quia corrup¬
tio sine dubio inuemet corruptionẽ: incor¬
ruptio uͦ incorruptionẽ sꝑat. Multo meliꝰ
corrumpat᷑ ab altero. Ad qͥescit uirgo: silertio
tegit᷑ incorruptionis thesaurꝰ Cũq plurimo
locũ: uirgo uͦ intͣdomũ residens. breui et ꝓꝑ¬
sa multitudinẽ uirginũ. et ille multitudinẽ
congregat monachoꝵ. Cũq secretiꝰ resideret
inheremo:adolescens qͥdam qͥ morsu canis ra¬

Expanded text:
nitium sane habitationis monasteriorum, quae in Nitria sunt, sumptum tradebant ab Ammone quodam, cujus animam cum exisset de corpore vidit ferri ad coelum sanctus Antonius, sicut refert scriptura illa, quae Vitam describit beati Antonii. Hic igitur Ammon locupletibus et generosis parentibus natus est, a quibus invitus 201 ad nuptias cogebatur. Et cum vim parentum non posset effugere, accepta virgine, cum intra nuptiales thalamos convenissent, et data eis essent cubiculi secreta silentia, alloquitur puellam de pudicitia, et de conservanda virginitate coepit cohortari, dicens: Quia corruptio sine dubio invenit corruptionem, incorruptio vero incorruptionem sperat. Multo ergo corrumpatur ex altero. Acquiescit ei virgo, silentio tegitur incorruptionis thesaurus. Cumque plurimo locum, virgo vero intra domum residens, in brevi et ipsa multitudines virginum, et ille multitudines congregat monachorum. Cumque jam secretus sederet in eremo, adolescens quidam, qui morsu canis ra