comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ioħm in apocalypsi dicunt. Dignꝰ
ẽ agnus qui occisus ẽ accipere uir¬
nãq angłoꝵ ẽ in laude conditoris.
ipsa admiratio intimȩ contẽplatio
puisse. dixisse ẽ: quia excitatus cũ re¬
uerentia motus cordis. magnꝰ ẽ ad
aures incircũscripti sp̃c clamor uo¬
cis: quȩ uox se quasi ꝑ distincta uer¬
ba explicat: dũ sese ꝑ innumeros
modos admirationis format. Ds̃
gͦ angłis loquit᷑: cũ eis uoluntas eiꝰ
intima uidendo manifestat᷑. Angłi
semet ipsos respiciunt. in motũ ad¬

Expanded text:
Dignus est Agnus, qui occisus est, accipere virenim angelorum in laude Conditoris, est ipsa admiratio intimae contemplationpuisse, dixisse est; quoniam excitatus cum reverentia motus cordis, magnus est ad aures incircumscripti spiritus clamor vocis. Quae vox se quasi per distincta verba explicat, dum se per innumeros modos admirationis format. Deus igitur angelis loquitur, dum eis voluntas ejus intima videndo manifestatur. Angeli semetipsos respiciunt, in motum ad
Abbreviated transcription (Latin):
bet. cũ dicit. tantũ in eũ ne extendas ma¬
nũ tuã. Trib autẽ modis loquit᷑ dia¬
bolus ad dm̃: cũ uel uias suas insinuat.
uel electorũ innocentiã fictis criminib
accusat: uel tẽptandã eamdẽ innocen¬
tiã postulat. Uias qͥppe suas insinuat.
qͥ ait: circuiui terrã & ꝑambulaui eam.
Electorũ innocentiã accusat. qͣdicit:
nũqͥd frustra iob timet dm̃: Nonne tu
uallasti eũ ac domũ eiꝰ. uniuersãq sub¬

Expanded text:
 ne extendas manum tuam. Tribus autem modis loquitur diabolus ad Deum, cum vel vias suas insinuat, vel electorum innocentiam fictis criminibus accusat, vel tentandam eamdem innocentiam postulat. Vias quippe suas insinuat, qui ait: Circuivi terram, et perambulavi eam. Electorum innocentiam accusat, qui dicit: Nunquid frustra Job timet Deum? Nonne tu vallasti eum, ac domum e
Abbreviated transcription (Latin):
tandã eorũ innocentiã ei concedendo ꝑ¬
mittit: & aliquando eũ ne tẽptare aude.¬
at ꝓhibet. Iniustas enĩ uias eiꝰ redargu¬
it. sicut ĩa dictũ est. unde uenis. Electo¬
rũ suorũ contra illũ iustitiã ꝓponit. si¬
cut ait: considerasti seruũ meũ iob. qđ
ñ sit ei similis suꝑ terrã. Tẽptandã eo¬
rũ innocentiã concedendo ꝑmittit  cut

Expanded text:
iam ei concedendo permittit, et aliquando eum, ne tentare audeat, prohibet. Injustas enim vias ejus redarguit, sicut jam dictum est: Unde venis? Electorum suorum contra illum justitiam proponit, sicut ait: Considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram? Tentandam eorum innocentiam concedend
Abbreviated transcription (Latin):
stabili motu ẽ semꝑ uenire. Quib &
dicit. descendamꝰ: & confundamꝰ lin-
guas eorũ. Ascendt̃ angłi. in eo qđ
creatorẽ conspiciunt: descendt angłi.
in eo qd creaturã sese in illicitis eri¬
gentẽ examine districtionis premunt.
Dicere gͦ dĩ ẽ. descendamꝰ & confunda¬
mus linguas eorũ. in se ipso eis hoc qd̃
recte agat᷑ ostendere: & ꝑ iũ internȩ
uisionis eorũ mentib exhibenda iu¬
dicia occultis motib inspirare. Alit̃¬

Expanded text:
e. Quibus et dicit: Descendamus, et confundamus ibi linguam eorum. Ascendunt Angeli in eo quod Creatorem conspiciunt, descendunt angeli in eo quod creaturam sese in illicitis erigentem examine districtionis premunt. Dicere ergo Dei est, Descendamus, et confundamus ibi linguam eorum, in seipso eis hoc quod recte agatur ostendere, et per vim internae visionis, eorum mentibus exhibenda judicia occultis motibus inspirare.
Abbreviated transcription (Latin):
femina hostilib gladiis nudatur.
Isboseth qͥppe. uir confusionis dr̃.¬
Uir autẽ confusionis ẽ. qui forti m̃¬
tis custodia munitus ñ est: quia
dũ uirtutes se agere estimat: sub.¬
intrantia uicia nescientẽ necant.
Tota itaq uirtute muniendus ẽ
aditus m̃tis: ne quando eã insidi¬
antes hostes penetrent foramine
neglectȩ cogitationis. Hinc salo¬
mon ait. Om̃i custodia serua cor
tuũ: qm̃ ex ipso uita ꝓcedit. Uirtu¬
tes gͦ quas agimꝰ dignũ ẽ ut sũmo¬
pere ab intentionis origine pense¬
mus: ne ex malo ortu ꝓdeant. etiã
si recta st̃ quȩ ostentant. Unde hic
quoq recte subiungitur. Dicebat¬

Expanded text:
femina hostilibus gladiis nudatur. femina hostilibus gladiis nudatur. Isboseth quippe vir confusionis diciVir autem confusionis est, qui forti mentis custodia munitus non est; quia dum virtutes se agere aestimat, subintrantia vitia nescientem necant. Tota itaque virtute muniendus est aditus mentis, ne quando eam insidiantes hostes penetrent foramine neglectae cogitationis. Hinc Salomon ait: Omni custodia serva cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit . Virtutes ergo quas a mus dignum est ut summopere ab intentionis origine pensemus, ne ex malo ortu prodeant, etiam si recta sunt quae ostentant. Unde hic quoque recte subjungitur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
Isuꝑ stratũ suũ meridie: ingressi
Ist̃ autẽ domũ. & hostiaria domus
purgans triticũ obdormiuit: assu¬
Imentes spicas tritici. latent̃ ingres.¬
si st̃: & ꝑcussert eũ in inguine. Ho¬
stiania triticũ purgat: cũ m̃tis cu-¬
stodia discernendo uirtutes a uitiis
separat: quȩ si obdormierit. in mor¬
tẽ ꝓprii dñi sui insidiatores admit¬
tit: quia cũ discretionis sollicitu¬
do cessauerit. ad int̃ficiendũ ani¬
mũ malignis spiritib it̃ pandit.
Qui ingressi spicas tollunt: quia
mox bonarũ cogitationũ germi-¬
na aufert̃: atq in inguine ferins:
quia uirtutẽ cordis delectatione
carnis occidt̃. In inguine qͥppe fe¬
iste hac morte succũberet: si ñ ad
ingressũ domꝰ mulierẽ. idẽ ad m̃tiᷤ
aditũ mollẽ custodiã deputasset.
Fortis nãq uirilisq sensus p̃poni
cordis forib debet: quẽ nec negli¬
gentiȩ somnꝰ oppͥmat: nec ignoran.¬
tiȩ error fallat. Unde bene & is¬
bosech appellatus ẽ: qui custode

Expanded text:
meridie. Ingressi sunt autem domum, et ostiaria domus purgans triticum obdormivit; assumentes spicas tritici latenter ingressi sunt, et percusserunt eum in inguine. Ostiaria triticum purgat, cum mentis custodia discernendo virtutes a vitiis separat. Quae si obdormierit, in mortem proprii Domini insidiatores admittit, quia cum discretionis sollicitudo cessaverit, ad interficiendum animum malignis spiritibus iter pandit. Qui ingressi spicas tollunt, quia mox bonarum cogitationum germina auferunt; atque in inguine feriunt, quia virtutem cordis delectatione carnis occidunt. In inguine qiste hac morte succumberet, si non ad ingressum domus mulierem, id est, ad mentis aditum mollem custodiam deputasset. Fortis namque 34 virilisque sensus praeponi cordis foribus debet, quem nec negligentiae somnus opprimat, nec ignorantiae error fallat. Unde bene et Isboseth appellatus est, qui custode
Abbreviated transcription (Latin):
tenuissimi contagii inquinatione ꝑ¬
agatur: Nonnũqua nãq ipsis bo¬
nis quȩ agimꝰ. ad deterius ꝓpinqͣmꝰ:
quia dũ letitiã menti pariunt. quã¬
dã etiã securitatẽ gignunt: dumq
mens secura redditur. in torpore la¬
xatur. Nonnũquã uͦ aliquantula
elatione nos polluunt: & tanto de¬
iectiores apud dm̃ faciunt. quanto
apud nosmet ipsos nos tumidiores
reddunt. Unde bene subiungitur.

Expanded text:
inatione peragatur? Nonnunquam namque ipsis bonis quae agimus ad deterius propinquamus; quia dum laetitiam menti pariunt, quamdam etiam securitatem gignunt; dumque mens secura redditur, in torporem laxatur. Nonnunquam vero aliquantula elatione nos polluunt; et tanto dejectiores apud Deum faciunt, quanto apud nosmetipsos tumidiores reddunt. Unde bene subjungitur.
Abbreviated transcription (Latin):
do terere: & usq ad subtilitatẽ occul¬
ti examinis reuocare. Et notandũ
qđ de eodẽ puluere dr̃. pones ex eo
corã testimonio tabernaculi: quia
tunc nimirũ bona nr̃a ueracit̃ in con¬
spectu iudicis placent. cũ hȩc mens
subtiliꝰ recogitando conterit: & qua¬
si de aromatib puluerẽ reddit: ne
grossũ durũq sit bonũ qđ agitur.
ne si hoc arta retractationis manus
ñ cõminuat. odorẽ de se subtiliꝰ ñ
asꝑgat. Hinc ẽ enĩ qđ sponsȩ uirtꝰ.
sponsi uoce laudatur. cũ dr̃. Quȩ
est ista quȩ ascendit ꝑ desertũ sicut
uirgula fumi ex aromatib myrrȩ
& thuris & uniuersi pulueris pigm̃¬
tarii: Scã qͥppe ęccła sicut fumi
uirgula ex aromatib ascendit: quia
ex uitȩ suȩ uirtutib. in int̃ni cotidie
incensi rectitudine ꝓficit. Nec spar¬
sa ꝑ cogitationes defluit: sed sese in¬
tra archana cordis in rigoris uirga
constringit: quia ea quȩ agit dũ re-¬

Expanded text:
do terere, et usque ad subtilitatem occuldo terere, et usque ad subtilitatem occulti examinis revocare. Et notandum, quod de eodem pulvere dicitur: Pones ex eo coram testimonii tabernaculo; quia tunc nimirum bona nostra veraciter in conspectu judicis placent, cum haec mens subtilius recogitando conterit, et quasi de aromatibus pulverem reddit; ne 37 grossum durumque sit bonum quod agitur; ne si hoc arcta retractationis manus non comminuat, odorem de se subtilius non aspergat. Hinc est enim quod sponsae virtus, sponsi voce laudatur, cum dicitur: Quae est ista, quae ascvirgula fumi ex aromatibus myrrhae et thuris, et universi pulveris pigmentarii ? Sancta quippe Ecclesia sicut fumi virgula ex aromatibus ascendit; quia ex vitae suae virtutibus in interni quotidie incensi rectitudinem proficit, nec sparsa per cogitationes defluit, sed sese intra arcana cordis in rigoris virga constringit. Quae ea quae agit, dum re
Abbreviated transcription (Latin):
aut pauca agentes inueniam᷑ steri¬
les. aut indiscussa relinquentes. ue¬
cordes. Neq enĩ unaqueq uere uir¬
tus ẽ: si mixta aliis uirtutib non ẽ.
Unde recte ad moysen dr̃. Sume
tibi aromata. stacten. & onica. galba¬
Snen boni odoris. & thus lucidissimũ:
guentarii: mixtũ diligent᷑ & purũ.
Chymiama quippe ex aromatib
cõpositũ facimus: cũ in altari boni
oꝑis uirtutũ multiplicitate redole¬
mus. Qđ mixtũ & purũ fit: quia
quanto uirtus uirtuti adiungit᷑. tan¬
to incensũ boni oꝑis sinceriꝰ exhibet᷑.
Ubi & bene subiungit᷑. Cũq in tenu¬
issimũ puluerẽ uniuersa contuderis:
pones ex eo corã testimonio taberna.¬
culi. In tenuissimũ puluerẽ aroma.¬
ta uniuersa conterimꝰ: cũ bona nr̃a
quasi in pilo cordis occulta discussio¬
ne tundimꝰ: & si ueracit̾ bona sint sub¬
tilit̾ retractamꝰ. Aromata gͦ in pul¬
uerẽ redigere ẽ. uirtutes recogitan¬

Expanded text:
aut pauca agentes, inveniamur steriaut pauca agentes, inveniamur steriles; aut indiscussa relinquentes, vecordes. Neque enim unaquaeque vere virtus est, si mista aliis virtutibus non est. Unde recte ad Moysen dicitur: Sume tibi aromata, stacten et onycha, galbanum boni odoris, et thus lucidissimum; guentarii, mistum diligenter et purum . Thymiama quippe ex aromatibus compositum facimus, cum in altari boni operis, virtutum multiplicitate redolemus. Quod mistum et purum fit; quia quanto virtus virtuti jungitur, tanto incensum boni operis sincerius exhibetur. Unde et bene subjungitur: Cumque in tenuissimum pulverem universa contuderis, pones ex eo coram testimonii tabernaculo . In tenuissimum pulverem aromata universa conterimus, cum bona nostra quasi in pilo cordis, occulta discussione tundimus; et si veraciter bona sint, subtiliter retractamus. Aromata ergo in pulverem redigere, est virtutes recogitan
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ cũ ab inicio deprebendit᷑ ꝑcu¬
tere calcaneũ molit᷑: quia & si sug¬
gestione prima intentione ñ
ꝑcutit. decipere in finẽ tendit. Si
autẽ semel cor in intentione corrũpi¬
tur: sequentis actionis medietas & ter¬
minꝰ ab hoste callido secure possidet᷑:
qm̃ totã sibi arborẽ fructus ferre con-¬
spicit. quã ueneni dente in radice ui-¬
ciauit. Quia gͦ sũma cura uigilan¬
dũ ẽ ne uel bonis oꝑib seruiens menᷤ
repba intentione polluat᷑: recte dr̃.
Ne forte peccauerint filii mei: & be¬
nedixerint dõ in cordib suis. Ac si
aꝑte diceret᷑. Nullũ ẽ bonũ qđ fo¬
ris agitur: si ñ ꝓ eo intus ante dĩ ocu¬
los innocentiȩ uictima in ara cordiᷤᷤ
ex fonte cogitationis. Om̃i cura ser¬
uandus ẽ a malitiȩ puluere ocłs cor¬
dis: ne hoc qđ in actione rectũ homi.¬
nib ostentat. apud semet ipsũ ꝑ ui-¬
ciũ prauȩ intentionis intorqueat.
ca sint: curandũ ne indiscussa: ne

Expanded text:
tamen cum ab initio deprehenditur, percutere calcaneum molitur, quia etsi suggestione prima intentionem non percutit, decipere in fine tendit. Si autem semel cor in intentione corrumpitur, sequentis actionis medietas, et terminus ab hoste callido secure possidetur; quoniam totam sibi arborum fructus ferre conspicit, quam veneni dente in radice vitiavit. Quia ergo summa cura vigilandum est, ne vel bonis operibus serviens mens, reproba intentione int filii mei, et benedixerint Deo in cordibus suis. Ac si erte diceretur: Nullum est bonum, quod foris agitur, si non pro eo intus ante Dei oculos innocentiae victima in ara cordis iex fonte cogitationis. Omni cura servandus est a malitiae pulvere oculus cordis; ne hoc, quod in actione rectum hominibus ostentat, apud semetipsum per vitium pravae intentionis intorqueat. ca sint; curandum ne indiscussa; ne
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmansistis mecũ in tẽptationib me.¬
is. Hinc ioseph qui int̾ fr̃s usq ad
finẽ iustꝰ ꝑseuerasse describit᷑: solus
talarẽ tunicã habuisse ꝑhibetur.
Nã qͥd ẽ talaris tunica: nͥ actio con¬
sũmata: Quasi enĩ ꝓpensa tunica
talũ corporis oꝑit: cum bona actio
ante dĩ oculos usq ad uitȩ nos ter¬
minũ tegit. Hinc ẽ qđ ꝑ moysen
cauda hostiȩ in altari offerre p̃ci¬
pit᷑: ut uidelicet om̃e bonũ cũ inci¬
pimꝰ. etiã ꝑseueranti fine cõpleamus.
Bene gͥ cepta cunctis dieb agenda st̃:
ut cũ malũ pugnando repellit᷑. ipsa
bona uictoria constantiȩ manu tene¬
atur. Hȩc itaq sub intellectu triplici
diximꝰ: ut fastidienti animȩ uaria ali¬
m̃ta ꝓponentes aliqͥd qđ eligendo su¬
mat offeramꝰ. Hoc tam̃ magnopere
petimꝰ: ut qui ad spiritualẽ intelli¬
gentiã mentẽ subleuat: a ueneratio¬
ne hystoriȩ non recedat.

Expanded text:
mecum in tentationibus meis . Hinc Joseph, qui inter fratres usque ad finem justus perseverasse describitur, solus talarem tunicam habuisse perhibitur . Nam quid est talaris tunica, nisi actio consummata? Quasi enim protensa tunica talum corporis operit, cum bona actio ante Dei oculos usque ad vitae nos terminum tegit. Hinc est quod per Moysen caudam hostiae in altari offerre praecipitur ; ut videlicet omne bonum quod incipimus, etiam perseveranti fine compleamus. Bene igitur coepta cunctis diebus agenda sunt; ut cum malum pugnando repellitur, ipsa boni victoria constantiae manu teneatur. 56. Haec itaque sub intellectu triplici diximus, ut fastidienti animae varia alimenta proponentes, aliquid, quod eligendo sumat, offeramus. Hoc tamen magnopere petimus, ut qui ad spiritalem intelligentiam mentem sublevat, a veneratione historiae non recedat.
Abbreviated transcription (Latin):
inchoantib subesse in itinere laque.¬
os psalmista conspexerat: recte ꝓ¬
phetico plenꝰ sp̃u dicebat. In uia
hac qua ambulabã. absconderurs
laqueos mͥ. Qd bene ac subtiliter
iheremias insinuat: qui dũ gesta
foris referre studuit. quȩ intus ap̃
nosmet ipsos gererent᷑ indicauit di¬
cens. Uenerunt octoginta uiri de
sichem. & de sylo. & de samaria. rasi
barba & scissis uestib squalentes:
munera & thus habebant in manu.
ut offerrent in domo dñi: egressus

Expanded text:
etiam inchoantibus subesse in itinere laqueetiam inchoantibus subesse in itinere laqueos Psalmista conspexerat, recte prophetico plenus spiritu dicebat: In via hac, qua ambulabam, absconderunt laqueum mihi . Quod bene ac subtiliter Jeremias insinuat, qui dum gesta foris referre studuit, quae intus apud nosmetipsos gererentur indicavit, dicens: Venerunt octoginta viri de Sichem, et de Silo, et de Samaria, rasi barba, et scissis vestibus, squalentes; munera et thus habebant in manu, ut offerrent in domo Domini. Egressu
Abbreviated transcription (Latin):
acti one longe alit̃ quã ceꝑat per¬
currat. Sepe enĩ bono operi
dũ laus humana obuiat. mentem
oꝑantis ĩmutat: quȩ quãuis quesi¬
ta ñ fuerat. tam̃ oblata delectat: cuiꝰ
delectatione dũ mens bene oꝑantiᷤᷤ
resoluit᷑: ab om̃i intentionis intimȩ
uigore dissipat᷑. Sepe se bene incho¬
ate nr̃ȩ iustitię ex latere ira subiun¬
git: & dũ relo rectitudinis immode¬
ratiꝰ mentẽ turbat. cunctã quietis
intimȩ salutẽ sauciat. Sepe graui.¬
tatẽ cordis quasi subiunctã ex late¬
re tristitia sequit᷑: atq om̃e opꝰ qđ
mens bona intentione inchoat. hȩc
uelamine meroris obumbrat: quȩ
& nonnũqũa tanto tardiꝰ repellit᷑:
quanto & pressȩ m̃ti quasi suꝑior
famulat᷑. Sepe se bono oꝑi lȩtitia
immoderata subiungit: cũq plus
m̃tẽ quã decet hilarescere exigit. ab
actione bona om̃e pondus graui-¬
tatis repellit. Quos dũ eciã bene

Expanded text:
actione longe aliter quam coeperat peractione longe aliter quam coeperat percurrat. Saepe enim bono operi dum laus humana obviat, mentem operantis immutat, quae quamvis quaesita non fuerat, tamen oblata delectat: cujus delectatione cum mens bene operantis resolvitur, ab omni intentionis intimae vigore dissipatur. Saepe se bene inchoatae nostrae justitiae ex latere ira subjungit, et dum zelo rectitudinis immoderatius mentem turbat, cunctam quietis intimae salutem sauciat. Saepe gravitatem cordis quasi subjuncta ex latere trmens bona intentione inchoat, haec velamine moeroris obumbrat. Quae et nonnunquam tanto tardius repellitur, quanto et pressae menti quasi serior famulatur. Saepe se bono operi laetitia immoderata subjungit; cumque plus mentem quam decet, hilarescere exigit, ab actione bona omne pondus gravitatis repellit. Quia enim bene
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ in fine actionis illaqueat: qͣn¬
toq uel a domo cordis uel ab itinere
oꝑis longiꝰ recessisse se simulat. tanto
decipiendũ bonȩ actionis t̾minũ astu¬
tius expectat: & quõ incautũ quẽq qͣ¬
si recedendo reddiderit: eo illũ repen-¬
tino nonnũquã uulnere duriꝰ insa¬
nabiliꝰq transfigit. Intentionẽ qͥppe
in bono oꝑe polluit: quia cũ facilia
ad decipiendũ corda hominũ cons¬
picit. eorũ desideriĩs aurã transito¬
rii fauoris apponit: ut in his quȩ¬
recta faciunt. ad appetenda ima
tortitudine intentionis inclinent᷑.
Unde recte sub iudeȩ specie. de una¬
quaq anima laqueo miserȩ inten
diceret᷑. Cũ bonũ opus ñ bona in¬
tentione sumit᷑. huic aduersantes
sp̃s ab ipso cogitationis exordio pͥn¬
cipantur: tantoq eã pleniꝰ possi-¬
dent. quantõ & ꝑ mniciũ dominan¬
tes tenent. Cũ uero intentionẽ uici¬
are ñ p̃ualet. in uia positus laque.

Expanded text:
bonum in fine actionis illaqueat; quanbonum in fine actionis illaqueat; quantoque vel a domo cordis, vel ab itinere operis longius recessisse se simulat, tanto ad decipiendum bonae actionis terminum astutius exspectat; et quo incautum quemque quasi recedendo reddiderit, eo illum repentino nonnunquam vulnere durius insanabiliusque transfigit. 51. Intentionem quippe in bono opere polluit, quia cum facilia ad decipiendum corda hominum conspicit, eorum desideriis auram transitorii faae faciunt recta, ad appetenda ima, tortitudine intentionis inclinentur. Unde recte sub Judaeae specie, de unaquaque anima laqueo miserae intentdiceretur: Cum bonum opus non bona intentione sumitur, huic adversantes spiritus ab ipso cogitationis exordio principantur. Tantoque eam plenius possident, quanto et per initium dominantes tenent. Cum vero intentionem vitiare non praevalent, in via positos laqueos
Abbreviated transcription (Latin):
Filii in cordib maledicunt: cum
recta nr̃a oꝑa. a ñ rectis cogitatio¬
nib ꝓdeunt: cũ bona in aperto ex¬
erunt. sed noxia in occulto moli
unt᷑. Dõ quippe maledicunt: cũ
mentes nr̃e se de se estimant habere
qđ sunt. Dõ maledicunt. cũ se & ab
illo accepisse uires intelligt̃: sed tam̃
de eiꝰ munerib ꝓpriã laudẽ quert̃.
Sciendũ uͦ est. qđ bona nr̃a tribus
modis antiquus hostis insequitur:
ut uidelicet hoc qđ rectũ corã ho-¬
minib agitur. in int̾ni iudicis con¬
spectu uicietur. Aliquando nanq
in bono oꝑe intentionẽ polluit: ut
om̃e qd in actione sequitur eo pu¬
rũ mundũq ñ exeat. quod hoc ab
origine ꝑturbat. Aliquando uͦ in.¬
tentionẽ boni oꝑis uiciare ñ p̃ual&s.
sed in ipsa actione se quasi in itinere
opponit: ut cũ ꝑ propositũ mentis
securior qͥsq egreditur. subiuncto la¬
tent̃ uicio quasi ex insidiis ꝑimatur:
Aliquando uͦ nec intentionẽ uiciat.
nec in itinere supplantat. sed opus

Expanded text:
Filii in cordibus maledicunt, cum recta nostra opera a non rectis cogitationibus prodeunt; cum bona in aperto exerunt, sed in occulto noxia moliuntur. Deo quippe maledicunt, cum mentes nostrae se de se aestimant habere quod sunt. Deo maledicunt, cum se et ab illo accepisse vires intelligunt, sed tamen de ejus muneribus prSciendum vero est, quod bona nostra tribus modis antiquus hostis insequitur, ut videlicet hoc, quod rectum coram hominibus agitur, in interni judicis conspectu vitietur. Aliquando namque in bono opere intentionem polluit, ut omne, quod in actione sequitur, eo purum mundumque non exeat, quo hoc ab origine perturbat. Aliquando vero intentionem boni operis vitiare non praevalet, sed in ipsa actione se quasi in itinere opponit; ut cum per propositum mentis securior quisque egreditur, subjuncto latenter vitio, quasi ex insidiis perimatur. Aliquando vero nec intentionem vitiat, nec in itinere supplantat, sed opus
Abbreviated transcription (Latin):
subtrahimꝰ: cũ a mentis nr̃e oculis
suꝑficiẽ uirtutis amouemꝰ. Cuiꝰ ar-¬
tus in frusta concidimꝰ: cũ distin¬
guentes subtilit̃ eius intima m̃bra¬
timq excogitamꝰ. Curandũ gͦ est.
ne cũ mala uincimꝰ. bonis lasciui¬
entib supplantem̃: ne fortasse flu¬
xa ꝓdeant: ne incircũspecta capi¬
antur: ne ꝑerrorẽ uiã deserant:
ne ꝑ lassitudinẽ fracta. anteacti la¬
boris meritũ ꝑdant. In cunctis enĩ
uigilant̃ debet se mens circũspice¬
re: atq in ipsa circũspectionis sue

Expanded text:
 cum a mentis nostrae oculis superficiem virtutis amovemus. Cujus artus in frusta concidimus, cum distinguentes subtiliter ejus intima membratimque cogitamus. Curandum ergo est, ne cum mala vincimus, bonis lascivientibus supplantemur, ne fortasse fluxa prodeant, ne incircumspecta capiantur, ne per errorum viam deserant, ne per lassitudinem fracta, anteacti laboris meritum perdant. In cunctis enim vigilanter debet se mens circumspicere, atque in ipsa circumspectionis suae
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ timens dm̃. & recedens a malo:
quia scã electorũ ȩccła simplicitatiᷤᷤ
sue & rectitudinis uias timore in¬
choat. sed caritate consũmat. cui tc̃
ẽ funditus a malo recedere. cũ ex a¬
more dĩ ceperit iã nolle peccare: cũ
uͦ adhuc timore bona agit. a malo
penitus ñ recessit: quia eo ipso pec¬
cat. quo peccare uellet. si inulte po¬
tuisset. Recte gͦ cũ timere dm̃ iob
dr̃. recedere etiã a malo ꝑhibetur:
quia dũ metũ caritas sequit᷑. ea quȩ
mente relinquit᷑. etiã ꝑ cogitationiꝰ
ex timore unũ qđq uiciũ p̾mitur.
ex caritate autẽ uirtutes orunt᷑:
rec̾te subiungitur. Natiq sunt ei¬

Expanded text:
r: Timens Deum, et recedens a malo; quia sancta electorum Ecclesia simplicitatis suae et rectitudinis vias timore inchoat, sed charitate consummat. Cui tunc est funditus a malo recedere, cum ex amore Dei coeperit jam nolle peccare. Cum vero adhuc timore bona agit, a malo penitus non recessit; quia eo ipso peccat, quo peccare vellet, si inulte potuisset. Recte ergo cum timere Deum Job dicitur, recedere etiam a malo perhibetur; quia dum metum charitas sequitur, ea quae mente relinquitur, etiam per cogitationis ex timore unumquodque vitium premitur, ex charitate autem virtutes oriuntur, recte subjungitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Qui gͦ thesauros in agro habu.¬
ere seruati st̃: quia qͥ post incaute¬
lȩ suȩ uiciũ ad lamentũ redeunt.
nec capti moriunt᷑. Cũ uͦ antiquus
hostis neq in exordio intentionis
ferit. neq in itinere actionis inter¬
cipit. duriores in fine laqueos ten¬
dit: quẽ tanto nequiꝰ obsidet. qͣntõ
solũ sibi remansisse ad decipiendũ
bat. Ipsi calcancũ meũ obseruabt̃.
Quia enĩ in calcaneo finis ẽ corpo¬
ris: qͥd ꝑ hunc nͥ t̾̃minꝰ signat᷑ acti¬
onis: Siue gͦ maligni sp̃s. seu praui¬
quiq homines illorũ suꝑb. iȩ sequa

Expanded text:
tur. Qui ergo thesauros in agro habutur. Qui ergo thesauros in agro habuere servati sunt, quia post incautelae suae vitium ad lamentum redeunt, nec capti moriuntur. Cum vero antiquus hostis neque in exordio intentionis ferit, neque in itinere actionis intercipit, duriores in fine laqueos ostendit. Quem tanto nequius obsidet, quanto solum sibi remansisse ad decipiendum bat: « Ipsi calcaneum meum observabunt . » Quia enim in calcaneo finis est corporis: quid per hunc nisi terminus figuratur actionis? Sive ergo maligni spiritus, sive pravi homine
Abbreviated transcription (Latin):
tute latet. occidat. Qui plerũq se
spondet ad altiora ꝓuehere: unde¬
& dixisse phibet᷑. uenite ad godoliã
filiũ aicham: atq dũ maiora ꝓmit¬
tit etiã minima subtrahit: unde &¬
recte dictũ est. quia cũ uenissent ad
mediũ ciuitatis interfecit eos. Uiroᷤᷤ
gͦ ad offerenda dõ munera uenien¬
tes. in medio ciuitatis int̃ficit: qͥa
diuinis deditȩ oꝑib m̃tes. nͥ mag¬
na se circũspectione custodiant.
subripiente hoste dũ deuotionis
portant hostiã. in ipso itinere ꝑdt̃
uitã. De cuiꝰ hostis manu ñ euaditur:
nͥ citius ad penitentiã recurrat᷑: un¬
de illic apte subiungit᷑. Decẽ autẽ
uiri reꝑti st̃ int̾ eos: qui dixert̃ ad
ismahel. Noli occidere nos: qͥa ha.¬
bemꝰ thesauros in agro frumenti. &
hordei. & olei. & mellis: & ñ occidit
eos. Thesaurus qͥppe in agro ẽ. spes
in penitentia: quȩ quia ñ cernitur.
quasi in t̾ra cordis suffossa contine¬

Expanded text:
tute latet occidit, quia plerumque se tute latet occidit, quia plerumque se spondet ad altiora provehere. Undet dixisse perhibetur: Venite ad Godoliam filium Aicham; et dum majora promittit, etiam minima subtrahit. Unde recte dictum est: Qui cum venissent ad medium civitatis, interfecit eos. Viros ergo ad offerenda Domino munera venientes in medio civitatis interficit, quia divinis deditae operibus mentes, nisi magna se circumspectione custodiant, subripiente hoste, dum devotionis portant hostiam, in ipso itinere perdunt vitam. De cujus hostis manu non evaditur, nisi citius ad poenitentiam recurratur. Unde illic apte subjungitur: Decem autem viri repperti sunt inter eos qui dixerunt ad Ismahel noli occidere nos quia habemus thesauros in agro frumenti et hordei et olei et mellis eos. » Thesaurus quippe in agro, spes in poenitentia, quae quia non cernitur, quasi in terra cordis suffossa contine
Abbreviated transcription (Latin):
ibat: cũq occurrisset eis. dixit ad eos.
uenite ad godolyã filiũ aicham: qui¬
S cũ uenissent ad mediũ ciuitatis. int̃¬
fecit eos. Barbã qͥppe radunt: qͥ sibi
de ꝓpriis uirib fidutiã subtrabunt.
Uestes scindt̃: qui sibimet ipsis in ex¬
terioris decoris laceratione ñ parcuił.
Oblaturi in domũ dñi thus & mune¬
ra ueniunt: qui exhibere se in dĩ sa.¬
crificio orationẽ cũ oꝑib pollicent᷑.
Sed tam̃ si se in ipsa sc̃ȩ deuotionis
uia caute circũspicere nesciunt: is¬
mahel nathaniȩ filiꝰ in eorũ occursũ
uenit: quia nimirũ qͥlibet malignꝰ
sp̃s. prioris sui sathanȩ uidelicet ex¬
emplo in suꝑbiȩ errore generatus.
se ad laqueũ deceptionis opponit.
De quo & bene dr̃. incedens & plo.¬
rans ibat: quia ut deuotas mentes
interimere feriendo p̃ualeat. semet
ipsũ quasi sub uelamine uirtutis
occultat: Et dũ concordare se uere
lugentib simulat: ad cordis intima
securiꝰ admissus. hoc qđ intꝰ de uir.¬

Expanded text:
eis, dixit ad eos: Venite ad Godoliam filium Aicham. Qui cum venissent ad medium civitatis, interfecit eos . Barbam quippe radunt, qui sibi de propriis viribus fiduciam subtrahunt. Vestes scindunt, qui sibimetipsis in exterioris decoris laceratione non parcunt. Oblaturi in domo Domini thus et munera veniunt; qui exhibere se in Dei sacrificio orationem cum operibus pollicentur. Sed tamen si se in ipsa sanctae devotionis via caute circumspicere nesciunt, Ismael Nathaniae filius in eorum occursum venit; quia nimirum quilibet malignus spiritus, prioris sui, Satanae videlicet exemplo, in superbiae errore generatus, se ad laqueum deceptionis opponit. De quo et bene dicitur: Incedens et plorans ibat; quia ut devotas mentes iipsum quasi sub velamine virtutis occultat, et dum concordare se vere lugentibus simulat, ad cordis intima securius admissus, hoc quod intus de vir
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla ẽ scientia. si utilitatẽ pieta¬
tis ñ habet: quia dũ bona cognita
exequi negligit. sese ad udiciũ artiꝰ
stringit. Et ualde inutilis ẽ pietas.
si scientiȩ discretione careat: qͥa dũ
nulla hanc scientia illuminat. qñ¬
uel quomͦ misereat᷑ ignorat. Limor
quoq ipse si ñ has etiã uirtutes ha¬
buerit. ad nullũ opꝰ ꝓcul dubio bo¬
nȩ actionis surgit: quia dũ ad cun¬
cta trepidat. ipsa sua formidine a
bonis om̃ib torpens uacat. Quia
gͦ alternato ministerio uirtꝰ a urtu¬
te reficitur: recte dr̃. qđ apud se filii
uicissim conuiuant᷑. Cunq una
aliã subleuanda sub leuat: quasi ꝑ
dies suos numerosa soboles pascen¬
da conuiuiũ parat. Sequitur.¬

Expanded text:
Nulla est scientia, si utilitatem pietaNulla est scientia, si utilitatem pietatis non habet; quia dum bona cognita exsequi negligit, sese ad judicium arctius stringit. Et valde inutilis est pietas, si scientiae discretione caret; quia dum nulla hanc scientia illuminat, quomodo misereatur ignorat. Timor quoque ipse nisi has etiam virtutes habuerit, ad nullum opus procul dubio bonae actionis surgit; quia dum ad cuncta trepidat, ipsa sua formidine a bonis omnibus torpens vacat. Quia ergo alternato ministerio virtus a virtute reficitur, recte dicitur quod apud se filii vicissim convivantur. Cumque una aliam sublevando sublevat, quasi per dies suos numerosa soboles pascenda convivium parat. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
die suo conuiuiũ parat: quia in
uentre m̃tis ignorantiȩ ieuimium
suꝑat. Pietas in die suo conuuiũ
exhibet: quia cordis uscera miseri¬
cordiş oꝑib replet. Timor in die
suo coninuiũ facit: quia dũ p̃mit
m̃tẽ ne de p̃sentib suꝑbiat. de fu¬
turis illã spei cibo confortat. Sed¬
illud in hoc filiorũ conuiuio ꝑscru
libet destituit᷑: si ñ una alii uirtus
uirtuti suffraget᷑. Min or quippe ẽ
sapientia si intellectu careat: & ual
de inutilis intellectus ẽ. si ex sapien¬
tia ñ subsistat: quia cũ altiora sine
sapientiȩ pondere penetrat: sua illũ
leuitas grauiꝰ ruiturũ leuat. Uile ẽ
consiliũ. cui robur fortitudinis deẽ:
qͥa qđ tractando inuenit. carens ui¬
rib usq ad ꝑfectionẽ oꝑis ñ ꝑducit.
Eualde fortitudo destruitur. nisi ꝑ
consiliũ fulciat᷑: quia qͦ plus se pos¬
se conspicit. eo uirtꝰ sine rationis mo¬
deramine deterius in p̃ceps ruit.

Expanded text:
die suo convivium parat, quia in die suo convivium parat, quia in ventre mentis, ignorantiae jejunium superat, pietas in die suo convivium exhibet, quia cordis viscera misericordiae operibus replet; timor in die suo convivium facit, quia dum premit mentem, ne de praesentibus superbiat, de futuris illam spei cibo confortat. Sed in hoc filiorum convivio illud libet destituitur, si non una alii virtus irtuti suffragetur. Minor quippe est sapientia, si intelde inutilis intellectus est, si ex sapientia non subsistat; quia cum altiora sine sapientiae pondere penetrat, sua illum levitas gravius ruiturum levat. Vile est consilium, cui robur fortitudinis deest; quia quod tractando invenit, carens viribus, usque ad perfectionem operis non perducit: et valde fortitudo destruitur, nisi per consilium fulciatur; quia quo plus se posse conspicit, eo virtus sine rationis moderamine deterius in praeceps ruit.
Abbreviated transcription (Latin):
conuiuiũ faciunt: dũ uirtutes sin¬
gulȩ iuxta modũ ꝓpriũ mentẽ pas¬
cunt. Ubi & bene dr̃. unusqͥsq in die
suo. Dies enĩ uniuscuiꝰq filii est. illu¬
minatio uniꝰcuiusq uirtutis. Ut enĩ
hȩc ipsa dona breuit̾ septiformis gr̃ȩ
replicẽ: aliũ diẽ habet sapientia. a¬
liũ intellectus: aliũ consiliũ. alium
fortitudo: aliũ scientia. aliũ pietas:
aliũ timor. Neq enĩ hoc ẽ sapere.
qđ intelligere: quia multi quidem
ȩterna sapiunt. sed hȩc intelligere
nequaqua possunt. Sapientia gͦ
in die suo conuiuiũ facit: qͥa mentẽ
de ȩt̃norũ spe & certitudine reficit.
Intellectus in die suo coniuuiũ pa¬
rat: quia in eo qđ audita penetrat.
reficiendo cor tenebras eiꝰ illustrat.
Consiliũ in die suo conuiuũ ex hi¬
bet: quia dũ ẽe p̃cipitẽ ꝓhibet. rati¬
one animũ replet. Fortitudo in die
suo conuiuiũ facit: quia dũ aduer¬
sa ñ metuit. trepidanti menti ciboᷤᷤ
confidentiȩ apponit. Scientia in

Expanded text:
ivium faciunt, dum virtutes singulae juxta modum proprium mentem pascunt. Et bene dicitur: Unusquisque in die suo. Dies enim uniuscujusque filii, est illuminatio uniuscujusque virtutis. Ut enim haec ipsa dona breviter septiformis gratiae replicem, alium diem habet sapientia, alium intellectus, alium consilium, alium fortitudo, alium scientia, alium pietas, alium timor. Neque enim hoc est sapere, quod intelligere; quia multi aeterna quidem sapiunt, sed haec intelligere nequaquam possunt. Sapientia ergo in 32 die suo convivium facit, quia mentem de aeternoruintellectus in die suo convivium parat, quia in eo, quod audita penetrat, reficiendo cor, tenebras ejus illustrat: consilium in die suo convivium exhibet, quia dum esse praecipitem prohibet, ratione animum replet; fortitudo in die suo convivium facit, quia dum adversa non metuit, trepidanti menti cibos confidentiae apponit; scientia in
Abbreviated transcription (Latin):
ba multiplicat: ut autẽ ratio ad m̃¬
dem redierit. mox se confusio tumul¬
tuosa cõpescit: & quasi ancillȩ se ad
iniunctũ opꝰ tacite repͥmunt: dũ co¬
gitationes ꝓtinꝰ causis se ꝓpriis ad u-¬
tilitatẽ subdunt. Possidemus gͦ mul¬
tã familiã: cũ recto iure innumeris
cogitationib rationis discretione do¬
minam᷑. Qđ nimirũ cũ sollert̃ agi¬
mus: iungi ꝑ eandẽ discretionẽ angłis
conam᷑. Vnde & recte subiungitur.
orientales efficimur: cũ eis spiritib
qui orienti luci inherent. pressa car¬
nalis corruptionis nebula. discreti¬
onis nr̃ȩ radiis in quantũ possibili¬
tas subpetit. sociamur. Unde & ꝑ
occasũ petit: quisqͥs uͦ suꝑna deside¬
rat. quia in oriente habitat demon¬
strat. Magnꝰ gͦ non int̾ occidentales.
sed int̾ orientales efficitur: qui non
int̃ actiones. ima & fugitiua queren¬
tiũ. sed int̃ choros ꝓficere suꝑnoꝵ
ciuiũ conat᷑. Sequit᷑. Et ibant filii

Expanded text:
ba multiplicat. Ut autem ratio ad meba multiplicat. Ut autem ratio ad mentem redierit, mox se confusio tumultuosa compescit; et quasi ancillae se ad injunctum opus tacite reprimunt, dum cogitationes protinus causis se propriis ad utilitatem subdunt. Possidemus ergo multam familiam, cum recto jure innumeris cogitationibus rationis discretione dominamur. Quod nimirum cum solerter agimus, jungi per eamdem discretionem angelis conamur. Unde et recte subjunOrientales efficimur, cum eis spiritibus, qui orienti luci inhaerent, pressa carnalis corruptionis nebula, discretionis nostrae radiis, in quantum possibilitas suppetit, sociamur. Unde et poccasum petit; quisquis vero superna desiderat, quia in Oriente habitet, demonstrat. Magnus ergo non inter Occidentales, sed inter Orientales efficitur, qui non inter malorum actiones ima et fugitiva quaerentium, sed inter choros proficere supernorum civium conatur. Sequitur: CAPUT XXXII
Abbreviated transcription (Latin):
ga boũ siue asine quingentȩ refe¬
runt᷑: quia uel in hoc qđ prudent̃
sapimꝰ. uel in hoc qđ humilit̃ igno¬
ramus dũ ȩternȩ pacis requiẽ que-¬
rimꝰ: quasi intra iubelei numerũ
Stenemur. Sequitur. Ac familia¬
meras sub mentis dominatione
restringimꝰ: ne ipsa sui multitudi¬
ne animũ suꝑetur: ne ꝑuerso ordi¬
ne discretionis nr̃ȩ principatũs cal.¬
cet. Et bene cogitationũ turba.
multȩ familiȩ appellatione signa¬
tur. Nã scimꝰ qđ absente domina
ancillarũ linguȩ pstrepunt: silen¬
tiũ desert̃. deputati oꝑis officia ne-¬
gligt̃: totũq sibimet ordinẽ uiuen¬
di confundt̃: ac si repente domina
ueniat. mox ꝑstrepentes linguȩ re-¬
ticent. officia uniuscuiꝰq oꝑis repe¬
tunt: sicq ad opꝰ ꝓpriũ. ac si non re¬
cesserint reuertuntur. Sic gͥ si a
domo m̃tis ad mom̃tũ ratio discedat.
quasi absente dña. cogitationũ se
clamor. uelut garrula ancillarũ tur¬

Expanded text:
ga boum, sive asinae quingentae refega boum, sive asinae quingentae referuntur; quia vel in hoc, quod prudenter sapimus, vel in hoc, quod humiliter ignoramus, dum aeternae pacis requiem quaerimus, quasi intra jubilei numerum tenemur. Sequitur: CAmeras sub mentis dominatione restringimus; ne ipsa sui multitudine animum superent, ne perverso ordine discretionis nostrae principatum calcent. Et bene cogitationum turba multae familiae appellatione signatur. Nam scimus quod absente domina, ancillarum linguae perstrepunt, silentium deserunt, deputati operis officia negligunt, totumque sibimet ordinem vivendi confundunt. At si repente domina veniat, mox perstrepentes linguae reticent, officia uniuscujusque operis repetunt; sicque ad opus proprium, ac si non recesserint, revertuntur. Si igitur a domo mentis ad monumentum ratio discedat, quasi absente domina, cogitationum se clamor, velut garrula ancillarum tur
Abbreviated transcription (Latin):
te asinȩ. Iuga boũ in usu nr̃e pos¬
sessionis sunt. cũ cordis uirtutes
exarant. duritiã mentis. Quingen.¬
tas quoq asinas possidemꝰ: cũ las¬
ciuientes motus restringimꝰ: & qͥc¬
quid in nos carnale exurgere ap¬¬
petit. spũali cordis dñio refrenamꝰ
Uel certe asinas possidere ẽ: cogita¬
tiones intra nos simplices regere: que
dũ in subtiliori intellectu currere
ñ ualent. qͦ quasi pigrius ambulant.
eo fraterna onera mansuetiꝰ portant.
Sunt nãq ñ nulli qui dũ alta non
intelligt̃: ad exteriora conuersatio¬
nis oꝑa se humiliꝰ p̾munt. Bene gͦ
ꝑ asinas pigrũ quidẽ animal. sed ta¬
men portandis onerib deditũ. sim¬
plices cogitationes accipimꝰ: qͥa dũ
nrãm plerũq ignorantiã cognosci¬
mus. leurꝰ onera aliena toleramus:
cũq nos quasi singularis sapientiȩ
altitudo ñ eleuat. ad ꝑferendã alie¬
ni cordis inertiã. mens se nr̃a equa¬
nimit̃ inclinat. Recte autẽ siue iu¬

Expanded text:
es. --Juga boum in usum nostrae possessionis sunt, cum concordes virtutes exarant duritiam mentis. Quingentas quoque asinas possidemus, cum lascivientes motus restringimus; et quidquid in nobis carnale exsurgere appetit, spiritali cordis dominatu refrenamus. Vel certe asinas possidere, est cogitationes intra nos simplices regere: quae dum in subtiliori intellectu currere non valent quo quasi pigrius ambulant, eo fraterna onera mansuetius portant. Sunt namque nonnulli qui dum alta non intelligunt, ad exteriora conversationis opera se humilius premunt. Bene ergo per asinas, pigrum quidem animal, sed tamen portandis oneribus deditum, 31 simplices cogitationes accipimus; quia dum nostram plerumque ignorantiam cognoscimus, levius onera aliena toleramus. Cumque nos quasi singularis sapientiae altitudo non elevat, ad perferendam alieni cordis inertiam, mens se nostra aequanimiter inclinat. Recte autem sive ju
Abbreviated transcription (Latin):
res suas: ut comederent & biberent
cũ eis. Cũ uirtutes nr̃e in om̃e qđ
agunt spẽ. fidẽ. & caritatẽ sciunt:
quasi oꝑatores filii tres ad conuiuiũ
sorores uocant: ut fides. spes. & cari-¬
tas gaudeant in opus bonũ. qđ una¬
quȩq uirtꝰ administrat. Quȩ quasi
ex cibo uires accipiunt. dũ bonis o¬
ꝑib fidentiores fiunt: & dũ post ci¬
bũ contẽplationis rore infundi ap¬
petunt: quasi ex poculo debriantur.

Expanded text:
t biberent cum eis. Cum virtutes nostrae in omni, quod agunt, spem, fidem, et charitatem sciunt, quasi operatores filii tres ad convivium sorores vocant, ut fides, spes et charitas gaudeant in opus bonum, quod unaquaeque virtus administrat. Quae quasi ex cibo vires accipiunt, dum bonis operibus fidentiores fiunt; et dum post cibum contemplationis rore infundi appetunt, quasi ex poculo ebriantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Dũ uulgus uitȩ suȩ studiũ deserit:
iam nec fluenta hystoriȩ exquirit.
banti se iudici conquerentes dicunt.
Mancducauimꝰ & bibimꝰ corã te: qđ
aꝑte exponendo subiungt̃: & in pla¬
teis nr̃is docusti. Quia gͦ sacra elo¬
quia in locis obscuriorib exponen¬
do frangunt᷑. in locis uͦ aꝑtiorib
ita ut inuenta fuerint potantur:
dicat᷑ recte. Mittentes uocabant
tres sorores suas: ut comederent
& biberent cũ eis. Acsi aꝑte dicere.¬
tur. Infirmos quosq blanda ad
se ꝑsuasione deducebant: quatinꝰ
eorũ mentes & magna ꝑ contẽpla¬
tionẽ disserentes. pascerent: & par¬
ua ꝑ hystoriã tradentes nutrirent.
es conuiuii: mittebat ad eos iob. &
scĩficabat eos: consurgensq dilucu¬
lo. offerebat holocausta ꝑsingulos.
In orbẽ dies conuiuii transeunt: cũ
p̃dicationũ ministeria ꝑaguntur.
Peractisq conuiuiis holocaustũ
iob ꝑfiliis obtulit: quia ꝓ apłis de¬

Expanded text:
dum vulgus vitae suae studium deserit, dum vulgus vitae suae studium deserit, jam nec fluenta historiae exquirit. reprobanti se judici conquerentes dicunt: Manducavimus et bibimus coram te . Quod aperte exponendo subjungunt: Et in plateis nostris docuisti . Quia ergo sacra eloquia in locis obscurioribus exponendo franguntur, in locis vero apertioribus ita, ut inventa fuerint, potantur, dicatur recte: Mittentes vocabant tres sorores suas, ut comederent et biberent cum eis. Ac si aperte diceretur: infirmos quosque blanda ad se persuasione deducebant, quatenus eorum mentes, et magna per contemplationem disserentes pascerent, et parva per historiam tradentes nutrirent. es convivii, mittebat ad eos Job, et sanctificabat eos. Consurgensque diluculo offerebat holocausta per singulos. » In orbem dies convivii transeunt, cum praedicationum ministeria peraguntur. Peractisque conviviis, holocaustum Job pro filiis obtulit, quia pro apostolis de
Abbreviated transcription (Latin):
ita sorbetur sicut inuenit᷑. Cibum
uidit ꝓpha scripturã sacr̃a qui ex¬
ponendo frangeret᷑. cũ diceret. par¬
uuli petiert̃ panẽ. & ñ erat qui fran¬
geret eis: idest infirmi quiq scrip.¬
turȩ sacrȩ ualentiores sententias
petierunt exponendo cõminui: sed
qui exponere debeat ñ ualet inue¬
niri. Potũ uidit scripturã sacram
ꝓph̃a. cũ diceret: om̃s sitientes ueni
te ad aquas. Si potus aꝑta manda
ta ñ essent. ꝑ semer ipsã ueritas non
clamaret: si quis sitit. ueniat ad me
biles eius interiert̃ fame. & multi.¬
tudo eiꝰ siti exaruit. Paucoꝵ qͥppe
ẽ fortia & occulta cognoscere: mul¬
torũ uͦ hystoriȩ aperta sentire. Et¬
idcirco iudeȩ nobiles ñ siti sed fame
interisse asserit: quia hi qui p̾esse
uidebant᷑. dũ totos se exteriori in¬
discutiendo manderent ñ habe.¬
intelligentia & in exteriorib exsic¬
catur: recte illic aduingitur. Multi.¬
tudo eiꝰ siti exaruit. Aesi aꝑte dicer&.

Expanded text:
ita sorbetur sicut invenitur. Cibum ita sorbetur sicut invenitur. Cibum vidit propheta Scripturam sacram, qui exponendo frangeretur, cum diceret: Parvuli petierunt panem, et non erat qui frangeret eis : id est, infirmi quique Scripturae sacrae valentiores sententias petierunt exponendo comminui; sed qui exponere debeat non valet inveniri. Potum vidit Scripturam sacram propheta, cum diceret: Omnes sitientes venite ad aquas . » Si potus aperti mundo non essent, per semetipsam Veritas non clamaret: « Si quis sitit, veniat ad me biles ejus interierunt fame, et multitudo ejus siti exaruit . » Paucorum quippe est fortia et occulta cognoscere, multorum vero historiae aperta sentire; idcirco Judaeae nobiles non siti, sed fame interisse asserit, quia hi qui pracesse videbantur, dum totos se in exteriori inminimis discutiendo mandarent, non habeintelligentia et in exterioribus exsiccatur, recte illic adjungitur: Multitudo ejus siti exaruit. Ac si aperte diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Unusqͥsq gͦ filius in die suo con¬
uiuiũ exhibet: quia sc̃s quisq p̾di.¬
cator iuxta m̃surã illuminatȩ in¬
telligentiȩ m̃tes audientiũ epulis
ueritatis pascit. In die suo paulus
conuiuiũ fecerat. cũ dicebat. Bea¬
tiores er̃t si sic ꝑmanserint scdm
q admonebat cogitare. cũ diceret:
unusqͥsq in suo sensu abundet.
Sequitur. Et mittentes uocabars
Stres sorores suas: ut comederent &
biberent cũ eis. Sorores filii ad
conuiuiũ uocant: quia infirmis
auditorib scĩ apłi refectionis suꝑ¬
nȩ gaudia p̃dicant: eorũq m̃tes
quia a ueritatis pabulo ieiunas as¬
piciunt. dini eloquii epulis pas.¬
cunt. Bene autẽ dr̃ ut comede¬
rent & biberent cũ eis. Scriptura
enĩ sacra aliquando nobis cibus ẽ:
aliquando potus. Cibus ẽ in locis
obscuriorib: quia quasi exponen¬
do frangit᷑. & mandendo glutitur:
potus uero ẽ in locis aꝑtiorib: quia

Expanded text:
cit. Unusquisque ergo filius in die suo concit. Unusquisque ergo filius in die suo convivium exhibet, quia sanctus quisque praedicator juxta mensuram illuminatae intelligentiae meveritatis pascit. In die suo beatus Paulus convivium fecerat, cum dicebat: « Beatiores erunt, si sic permanserint, » scue admonebat cogitare cum diceret: « Unusquisque in suo sensu abundet . » Sequitur: « Et mittentes vocabant tres sorores suas, ut comederent et biberent cum eis. » Sorores filii ad convivium vocant, quia infirmis auditoribus sancti apostoli refectionis supernae gaudia praedicant; eorumque mentes, quia veritatis pabulo jejunas aspiciunt, divini eloquii opulis pascunt. Bene autem dicitur: « Ut comederent et biberent cum eis. » Scriptura enim sacra aliquando nobis cibus est, aliquando potus. Cibus est in locis obscurioribus, quia quasi exponendo frangitur, et mandendo glutitur. Potus vero est in locis apertioribus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
facturi conuiuia ꝑ domos ibant:
cũ p̾dicatores apłi in diuersis mun¬
di regionib uirtutũ epulas audi¬
entib quasi edentib ministrabats.
Unde & eisdẽ filus de esurientib
plebib dr̃ date illis uos mandu¬
care: & rursũ. dimittere eos ieiui.¬
nos nolo. ne deficiant in uia: id est
in p̃dicatione ur̃a uerbũ consola¬
tionis accipiant: ne a ueritatis pa¬
bulo ieiuni remanentes. in huiꝰ uitȩ
labore succũbant. Hinc rursũ eis¬
dẽ filiis dr̃. Oꝑamini ñ cibũ qui pe¬
rit: sed qui ꝑmanet in uitã ȩternã.
Quȩ conuiuia quomͦ ex hib̾entur
adiungit᷑: cũ ꝓtinus subinfertur.
Unusquisq in die suo. Si ignoran¬
tiȩ obscuritas sine dubitatione nox
cordis est: intellectus ñ immerito
Aliꝰ iudicat diẽ inter diẽ. alius iu¬
dicat om̃em diẽ: acsi aꝑte dicat. a¬
lius quȩdã ñnullis int̾missis intelli¬
git: alius uͦ om̃ia ad intellectũ pos¬
sibilia. ita ut sunt uidenda cognos.¬

Expanded text:
facturi convivia per domos ibant, cum praedicatores apostoli in diversis mundi regionibus, virtutum epulas audientibus, quasi edentibus ministrabant. Unde et eisdem filiis de esurientibus plebibus dicitur: Date illis vos manducare . Et rursum: Dimittere eos jejunos nolo, ne deficiant in via. Id est, in praedicatione vestra verbum consolationis accipiant, ne a veritatis pabulo jejuni remanentes, in hujus vitae labore succumbant. Hinc rursum eisdem filiis dicitur: Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam . Quae conviadjungitur, cum protinus subinfertur: « Unusquisque in die suo. » Si ignorantiae obscuritas sine dubitatione nox cordis est, intellectus non immerito Alius judicat diem inter diem, alius judicat omnem diem . Ac si aperte dicat: Alius quaedam nonnullis intermissis intelligit, alius vero omnia intellectu possibilia ita ut sunt videnda cognos
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationes ad opꝰ ꝓdeant. internos
suos motus sollicite circũspicientes
frenant. Hȩc agere nesciunt. nͥ hi
qͥ uirili custodia munire mentem
nouert̃. Unde recte inopinata morte
extinctus isboseth dr̃ quẽ scriptura
sacra ñ in domo hostiariũ. sed ho¬
stiariã habuisse testat᷑ dicens. Ue
Inientes filii remmon berothite. re

Expanded text:
cogitationes ad opus prodeant, internos cogitationes ad opus prodeant, internos suos motus sollicite circumspicientes frenant. Haec agere nesciunt, nisi qui virili custodia munire mentem noverunt. Unde et recte inopinata morte exstinctus Isboseth dicitur, quem Scriptura sacra non in domo ostiarium, sed ostiariam habuisse testatur, dicens: « Veniente