comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aboli p̾cioso illo sanguine humanũ
gemis esse redemptimi in eo solo cõ¬
stare dicebat quod exemplũ nobis
exhibitũ esse usq ad mortẽ pron̾ita¬
te ⁊ institia certandi. ⁊ adhĩtũ est
uelut quoddam incentinũ amoris
cũ ex impenso amore data ẽ occasio
readamandi. Quasi u̾o et ħ duo ĩ
mortib ꝓph̾aꝵ. pro u̾itate ⁊ iustici¬
a occisoꝵ nobis aute exhibita nõ
sint. Et quidẽ magna hec ⁊ uera
s nõ sola. Senedictus dens qui m¬
smuis ⁊ robis magr̃m dedit postea me¬
liorem ꝑ quẽ prioris redargnit ignoran¬
tiam in solenciam ꝯfutauit᷑. Ille enĩtan¬
quan uerus hebreus auide prorsus uo¬
rabat ⁊ uorandum nobis sollicite ꝯmen¬
⁊ sic iradamandũ amantẽ. ut principa¬
lem huins sacrificii cãm uelut agni a¬
bis in sua passione xp̃c exhibuit. exẽ¬
plum uirtutis incentiuũ amoris. redq̃¬
cõmis satramentũ. Q nod t̾tiũ enatuãti

Expanded text:
aboli pretioso illo sanguine humanum aboli pretioso illo sanguine humanum genus esse redemptum, in eo solo constare dicebat, quod exemplum nobis exhibitum est, usque ad mortem pro veritate et justitia certandi; et adhibitum est velut quoddam incentivum amoris: cum ex impenso amore occasio data est redamandi. Quasi vero et haec duo in mortibus prophetarum pro veritate et justitia occisorum nobis ante exhibita non sint; et quidem magna haec et vera, sed non sola. Benedictus Deus qui mvobis magistrum dedit postea meliorem; per quem prioris redarguit ignorantiam, insolentiam confutavit. Ille enim tanquam verus Hebraeus avide prorsus vorabat, et vorandum nobis sollicite , sic redamandum amantem, ut principalem hujus sacrificii causam velut Agni cabis in sua passione Christus exhibuit; exemplum virtutis, incentivum amoris, redemptionis sacramentum. Quod tertium evacuanti
Abbreviated transcription (Latin):
Otempore finit petrus abaclardꝰ¬
magr̃ isignis. celeberrimus
inopimone scĩe. s de fide ꝑfide dogina¬
tizans. huiꝰ scripta intendio. ⁊ scrip¬
torem silentio ꝯdempnanit innocen¬
tius ppͣ. Caprtula in libris eis repre¬
hensibilia annotauit bĩ b̾niardus
In epła qmͣ dessło scripsit ad mnuocẽ¬
tiũ pp̃m. libri tñ enis adhuc. amul¬
tis curiose sernantur.Qmib aque
furtine dultiores sunt. ⁊ pamis ab¬
sconditus snauior. Ego ip̃e meis
multa rep̾hensibilia inueni. huis
petri aliqũ discipulus fuerat gaufri¬
dus antisiodorensis qui multo tem¬
pore notarins fuit bĩ b̾nardi. hic int̾
cetera. de eodẽ petro dicit. Ego mͥaliqũ
chali ant ipse uorans aut discipulis
exhibens. ⁊ se pariter ⁊ suos nõ mo¬
dica euis ꝑte frandabat. Siquidẽ p̃ci¬
uni redemptionis enatuans. Nichil
aliud nobis in sacrificio passionis domi¬
nite ꝯmendabat insi uirtrtis exem¬
plum ⁊ amoris incentinũ. Quod
eñ scripture ꝑibent de potestate dy¬

Expanded text:
tempore fuit Petrus Abaelardumagister insignis, celeberrimus in opinione scientiae, sed de fide perfide dogmatizans. Hujus scripta incendio et scriptorem silentio condemnavit Innocentius papa. Capitula in libris ejus reprehensibilia adnotavit B. Bernardus in epistola quam de illo scripsit ad Innocentium papam. Libri tamen ejus adhuc a multis curiose servantur, quibus aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior. Ego ipse in eis multa reprehensibilia inveni. Hujus Petri aliquando discipulus fuerat Gaufridus Antissiodorensis, qui multo tempore notarius fuit beati Bernardi. Hic inter caetera de eodem Petro dicit: « Ego mihi alchali aut ipse vorans, aut discipulis exhibens, et se pariter et suos non modica ejus parte fraudabat. Siquidem pretium redemptionis evacuans, nil aliud nobis in sacrificio passionis Dominicae commendabat, nisi virtutis exemplum et amoris incentivum. Quod enim Scripturae perhibent de potestate di
Abbreviated transcription (Latin):
nobis pacientie p̾bens exemplũ. ⁊ sine
cã exhibuit ⁊ ꝯmendauit. hꝰ ĩmense
dilectionis affectũ. si nõ recipit ab olim
iam addicta captinitas copiose redemp¬
tionis effectũ. Ganfridus ꝯtra pelrum
olim magistrũ suuĩ fortiter ⁊ catholice

Expanded text:
aebens exemplum: et sine causa exhibuit et commendavit hujus immensae dilectionis affectum, si non recipit ab olim jam addicta captivitas copiosae redemptionis effectum. Haec Gaufridus contra Petrum olim magistrum suum fortiter et catholice
Abbreviated transcription (Latin):
dam de ex̾titu suo clanstralib minatur
ut eos terroit. ꝑ alios blanditur. ut deci¬
piat ꝑ aliquos. promittit ut ꝑuertat
ꝑ aliquos in sidiatur ut rapiat. phisicã¬
docet. de ꝯplexionib loquitur. Infirmi¬
tates diñsas. si teneatur religio p̾dicat
luxurie nre posse minui. ⁊ iõ nõ tarda¬
ri minatur egritudinem. Timet otiũ
ꝑire ⁊ sompnolenciã destrui. ⁊ ideo labo¬
ns intolerantiã ⁊ protensa uigiliaꝵ spa¬

Expanded text:
dam de exercitu suo claustralibus minatur ut terreat eos, per alios blanditur ut decipiat, per alios promittit ut pervertat, per reliquos insidiatur ut rapiat. Sde complexionibus loquitur: infirmitates diversas, si teneatur religio, generarluxuriae vires posse minui, et ideo non tardat minari aegritudinem. Timet otium perire et somnolentiam destrui: et ideo laboris intolerantiam, et protensa vigiliarum spa
Abbreviated transcription (Latin):
loco ad locũ transire nõ põt. Deñ a̾
ubiq esse multa sunt indicia. Pri
st probat. Quecumq enĩ aĩati cors
ensus om̃is doloris retorquetur. Q
omnĩo nõ fieret. si unus ⁊ idem ubiq
diffusus nõ ess. si ergo rõnalis sp̃c hõis
cum sit simplex ꝑ omne qd̃ regit corp
diffimditur dignũ nõ ẽ. ut ille treator¬
sp̃t qui omia regit ⁊ possidet. uno alqͦ
in loco coartari. ⁊ nõ omĩa potins mi¬
plere credatur. Nami ⁊ ip̃i rermn mo¬
tus. qui tam certo ⁊ tam rõnabili u̾¬
q moderamine currunt. uitam in¬
trnisetus meuentẽ esse ostendunt

Expanded text:
loco ad locum transire non potest. Deum autem ubique esse multa sunt indicia. Primesse probat. Quaecunque enim animatis corporis sensus omnis doloris retorquetur, quod omnino non fieret, si unus et idem ubique non diffusus esset. Si ergo rationalis spiritus hominis cum sit simplex, per omne quod regit corpus diffunditur, dignum non est ut ille Creator qui omnia regit et possidet, uno aliquo in loco coarctari, et non omnia potius implere credatur. Nam et ipsi rerum motus, qui tam certo et tam rationabili ubique moderamine currunt, vitam intrinsecus moventem esse ostendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
qr ałr implet mũdũ ds. ⁊ alit᷑ aiã
corpus. Anima implet corpꝰ. ⁊ ꝯtine
quia uͥq p̾sens misqm̃ comp̾̃hen¬
di põt. P reterea cũ diuine uirtutis
effectus misqmͣ esse cerninuis. cur
cmndẽ dei uirtutẽ om̃ib in eẽ rebus
dubitemus. si autẽ dei uirtus ubiq
est. cũ alia nõ sit dei uirtus qmͣ deus
constat quod misqmͣ dei uirtus deełt
Neq em̃ ut homo ad oꝑandũ alie¬
na uirtute d̾s indiget. Q nod siquis

Expanded text:
r implent mundum Deus, et aliter anima corpus. Anima implet corpus et eo coquia ubique praesens nusquam comprehendi potest. Praeterea cum divinae virtutis effectus nusquam deesse cernimus, cur eamdem Dei virtutem omnibus inesse rebus dubitemus? Si autem Dei virtus ubique est, cum alia non sit Dei virtus quam Deus, constat quod nusquam Deus deest. Neque enim ut homo ad operandum aliena virtute Deus indiget, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cirs cere qui lemer ip̃o ampluis iil põt
reciꝑe. Neq minui põt. Quicquid
enĩ semet ip̃o minus fieripõt. uere
unũ nõ ẽ. qr id ꝙ inseꝑatione se di¬
iudit: in ꝯiunctione idem nõ fuit. Ds
semet ipõ minor fieri põt. Neq enĩ ꝑ
fectio pot̃ angeri neq unitas minũ¬

Expanded text:
crescere qui semetipso amplius nil potest recipere, neque minui potest. Quidquid enim semetipso minus fieri potest, vere unum non est, quia id quod in separatione se dividit, in conjunctione idem non fuit. Deusemetipso minor fieri potest. Neque igitur perfectio augeri, neque unitas minu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ legib humanis ftatutũ ẽ in sausis
iudiciũ. uefallant uł fallantur amo¬
re suoꝵ. Quod si culpam amti tuo n¬
ditio abscondit amor illius aut̾ minu¬
fallit.⁊ frnstra u̾o sibi de infirmitate l
ignorantia blandiunt᷑. qui ut liberi¬
us peicent libentẽr ignorant ui ifir¬
lapidatores. qui aures suas ꝯtinue¬
rũt. ꝑ ignorantiã excusabiles erũt

Expanded text:
 legibus humanis statutum, et in causis,judicium: ne vel fallant, vel fallantur amore suorum. Quod si culpam amici tuo judicio amor illius aut minu frustra sibi de infirmitate, vel ignorantia blandiuntur, qui ut liberius peccent, libenter ignorant, vel infirlapidatores, quoniam aures suas continuerunt , per ignorantiam excusabiles erunt
Abbreviated transcription (Latin):
nis ꝓnuis ad peccandũ. quatinus extiu
ꝯsideratione nuttescas. sic q ad succur¬
rendum aliis in spũ lenitatis accedas. ali¬
d qum si monentẽ nõ audis discipłm ar¬
ce pͥmũ trabem de oculo tuo. ⁊ c̃. Trabes

Expanded text:
uam pronus ad peccandum: quatenus ex tui consideratione mitescas, sicque ad succurrendum aliis in spiritu lenitatis accedas. Alioquin si monentem non audis discipulum, arce primum trabem de oculo tuo; et s
Abbreviated transcription (Latin):
mens orauit scm̃i nicholaũ ut ei aliqͣ
suam ꝑtem dignaretur ostendere qͣm
osculari ualerẽt. mmuistri gͥ occlĩe cum
peniculo extraxissent aliquid de li quo¬
re nrne dens una ẽ extracta. Q. mñ ĩ
aurea pixide magnatus ilłos abscondͭ
⁊ suꝑ altare qd̾ erat ibi posint paulu¬
lumi. post aspiciens. uidit de pixide olcũ
manare ⁊ inuolint eam passio putãe
sic posse stare oleum. s tanto magis ma¬
culto quod sibi dominus manifestan̾at

Expanded text:
m Nicolaum, ut ei aliquam sui particulam dignaretur ostendere, quam osculari valeret. Minister igitur ecclesiae cum peniculo extraxisset aliquid de liquore urnae, dens unus extractus est; quem in aurea pyxide magnatus ille abscondit, et super altare quod ibi erat posuit. Paululum post aspiciens, vidit de pyxide oleum manare, et involvit eam pallio, putans sic posse stare oleum; sed tanto magis maculto, quo sibi Dominus manifestaverat
Abbreviated transcription (Latin):
uenenams inditantib auterre corpus
sci incholai.  miridaliciea turtis deso¬
lata. p̃o cupauerunt cos barenses cuies
inuentis ertorserunt ostendi sibi tum¬
bami scĩ. Qua qffracta ossa scĩ ncholai
m olei liquore natantia integro mĩo
cetrarerunt ⁊ barum cũ gloria detulert
.rͥon ͦ a deposicione scĩ icholai. Actor

Expanded text:
Venetianis meditantibus auferre corpus sancti Nicholai a Myrea Lyciae a Turcis desolata, preoccupaverunt eos Varenses cives inventis extorserunt sibi ostendi tumbam sancti. Qua effracta, ossa Nicolai in olei liquore natantia integro numero extraxerunt, et Barim cum gloria detulerunt. 745 a depositione sancti Nicolai. Tr
Abbreviated transcription (Latin):
bũ uisolens opꝰ in utile. Risus ĩmodera
abhorrent uenacionẽ nec ludicͣ illa aui¬
uii aniũ rapina ũ assol delectant iuu̾s
⁊ magos ⁊ fabulatores scurriles ꝙ can:¬
tilenas atq ludoꝵ spectatula tanqͣm ua¬
iitates ⁊ in samas falsas respirint. ⁊
ab honunãtur. Capilsos tondent. scien¬
tes uixta apłm ignoninuã esse uiro si co¬
mã nutrierit. Numqm compti raro loc¬
ti magis autẽ neglecto crine hyspidi.
pulu̾e fedi. lorica ⁊ cannate. fusci por¬
ro iminente belło intus fide foris ferro
añ phałatos pugnã quippe nõ pompã
uictoriã. S nõ gliam cogitantes ⁊ stu¬
dentes magis ẽẽ formidini qmͣ adinira

Expanded text:
bum insolens, opus inutile, risus immoderatabhorrent venationem: nec ludicra illa avium rapina ut assolet delectantur. Mimos, et magos, et fabulatores, scurrilesque cantilenas, atque ludorum spectacula, tanquam vanitates et insanias falsas respuunt et abominantur. Capillos tondent, scientes juxta Apostolum ignominiam esse viro, si comam nutrierit. Nunquam compti, raro loti, magis autem neglecto crine hispidi, pulvere foedi: lorica et caumate fusci. 8. Porro imminente bello, intus fide, foris ferro,aut phaleratos: pugnam quippe, non pompam, victoriam, sed non gloriam cogitantes, et studentes magis esse formidini quam admira
Abbreviated transcription (Latin):
Quociens ⁊ quotiens redis ad nos. ⁊
inuenis nos dormientes. Et mĩt be¬
nigne suscitas nos. ⁊ itm̃ abis scdo̾ ⁊
t̾cio emidẽ ẜmonẽ dicens. Statim a
ut recesseris itm̃ sompnꝰ occupat nos
nͨ uigilare pꝰsumꝰ. nisi qmͣ dui nobiscũ
la miserabilis aĩa. Si nõ amore sałtẽ
timore. Cogita saltem cruciatũ ꝙ iã
passura es in morte. Certe milla crux¬
⁊ nõ attendis. uide quõ mors te trntifi¬
git. Corpus rigescit trura distendunt᷑
manꝰ ⁊ brachĩa decidunt. pectus hane¬
lat c̾uix languescit. labia spumãt ocu¬
li stupescũt facies exudat. unltus hor¬
rescit ⁊ uelut testa pallescit. Ista crux
manet te. nestio utrũ in lectulo molli
an in truce rigida: suamꝰ moriat᷑. Nũ
quid crux cinus dolor ẽ abscidit. Que
uidenns ⁊ sentimꝰ leuia sñt. Ad ea q̃ ĩ

Expanded text:
Quoties et quoties redis ad nos, et invenis nos dormientes! et tamen benigne suscitas nos, et iterum abis secundo et tertio eumdem sermonem dicens. Statim autem ut recesseris, iterum somnus occupat nos, nec vigilare possumus, nisi quamdiu nobiscum la, miserabilis anima; si non amore, saltem timore. Cogita saltem cruciatum quem jam passura es in morte; certe et non attendis. Vide quomodo te mors crucifigit. Corpus rigescit, crura distenduntur, manus et brachia decidunt, pectus anhelat, cervix languescit, labia spumant, oculi stupescunt, facies exsudat, vultus horrescit, et velut testa pallescit: ista crux manet te. Nescio utrum in lectulo molli, an in cruce rigida suavius moriatur, nisi quod crux citius dolorem abscidit. Quae videmus et sentimus levia sunt ad ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis. qui deagone tuo sudat
usq ad t̾r̾am urãm decurrat ⁊ apiat
t̾ra os siĩ. ⁊ bibat illũ ⁊ clamet ad te
⁊ tecũ ad prẽm. melius qmͣ sanguila
bel. Quuis ẽ añt̃ dñe qui tetũ una ho¬
ra uigilet.ͣ Etiã in celo nõ est friu

Expanded text:
sanguinis qui de agone tuo sudat, usque ad terram nostram decurrat, et aperiat terra os suum, et bibat illam, et clamet ad te, et tecum ad Patrem, melius quam sanguis Abel. Quis autem est, Domine, qui tecum una hora vigilet? etiam non est factum
Abbreviated transcription (Latin):
Caput enis reliquo corpori compaginia¬
tũ signũ martyrii coctinea tycatrice p̾¬
tendit. E isdẽ sci irmes ⁊ mignes sen¬
hinus sc̃ĩ corpus cũ sibi nmatit᷑ ostẽ¬
di p̾ciꝑet leonstanus adolescens fame
ut dicebat intertũ oculoꝵ fide explora¬
re desiderans. Mox ut uidit amens ef¬
fectus ẽ. Et post modicũ u̾mib scatu¬
riens mortuns ẽ. Etheldrida ut beda
actor est duob uiris impta nirgo ꝑ¬
mansit pr eius fint anna rex orienta¬
liũ angloꝵ. hũit quon alias duas
filias. ith elburgam ⁊ sexburgam qͣr
prinia in monastĩo gallie qd dr̃ bri¬
gis sc̃imonialis primũ. post ab bĩssa
cantuarioꝵ data ẽ. ex quo genuit᷑
filias suas duas ertongat᷑am de qua
beda multa scripsit ⁊ hermenildam
que willio regi m̃cior data est in ꝯm¬
gem. ex quo hm̃t filiam u erburgã

Expanded text:
Caput ejus reliquo corpori compaginaCaput ejus reliquo corpori compaginatum, signum martyrii coccinea cicatrice praetendit. Ejusdem sancti crines et ungues senHujus sancti corpus cum sibi minaciter ostendi praeciperet, Leostanus adolescens famae, ut dicebat, incertum oculorum fide explorare desiderans; mox ut vidit, amens effectus est: post modicum vermibus scaturiens mortuus est. Etheldrita, ut Beda auctor est, duobus viris nupta virgo permansit. Pater ejus fuit Anna rex orientalium Anglorum. Habuit quoque alias duas filias, Ethelburgam, et Sexburgam; quarum prima in monasterio Galliae, quod dicitur Brigis, sanctimonialis primum, post abbatissa Cantuariorum uxor data est: ex quo genuit filias duas, Ercumgotam, de qua Beda multa scripsit, et Hermenildam, quae Vulfio regi Merciorum data est in conjugem: ex quo habuit filiam Witerburgam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ paulus dicentes nõ eũ debere metũe
de illo monastĩo hac pestilentia moritu¬
rũ qm deus p̃clari regis osuraldi concesse¬
ut m̃itis pro compatriotis cadem die sup¬
plicantis. hunc eñi esse diem quo idem
Quesitus ẽ dies mortis enis ⁊ ita muẽ¬
tus. extinic inter matyres annumera¬
tus ẽ. Duces danoꝵ hingnar. ⁊ hubba
orientaliũ angloꝵ depopnlabant᷑ pro¬
imiciam. Q uoꝵ primus regem ead¬
mũdũ nõ resistentẽ. sr proiectis armis
solũ prostratũ ⁊ orantẽ post aliqua tor¬
menta decapitanit. Capnt a liitore ĩt̾
dumeta proiectũ ẽ. Quod dñ cines que¬
rebent. Andierunt uocẽ capitis omnes
ad se muctantis. Qnod inpus lacertis
cirtumplexus custodiebant. Qui ⁊ ba¬
inlos post tergñ ad tumulũ usq secnt᷑
ẽ. nemiuẽ ledens a nemine lesus. super
corpus enis primo erecta ẽ capella ligne¬
a.Qmͣ cum fines expilare uellent in¬
uisibilib loris in ipsis conatib irretiuit

Expanded text:
et Paulus, dicentes, non eum debere metuereet Paulus, dicentes, non eum debere metuere neminem de illo monasterio hac pestilentia moriturum, quod Deus praeclari regis Oswaldi concesserit meritis, pro compatriotis eadem die supplicantis. Hunc enim esse diem, quo idem Quaesitus est dies mortis ejus; ita inventus. Ex tunc inter martyres annumeratus est. Duces Danorum Hinguar et Hubba orientalium Anglorum depopulabantur provinciam: quorum primus regem Edmundum non resistentem, sed projectis armis solo prostratum et orantem post aliqua tormenta decapitavit; caput autem a lictore inter dumeta projectum est. Quod dum cives quaererent, audierunt vocem capitis omnes ad se invitantis, quod lupus lacertis circumplexus custodiebat: qui bajulos post tergum ad tumulum usque secutus est, neminem laedens, et a nemine laesus. Super corpus ejus primo exstructa est capella lignea; quam cum fures expilare vellent, invisibilibus lotis in ipsis conatibus irretivit.
Abbreviated transcription (Latin):
tem e medio satelliti qui eius alump¬
mis erat mandanit. Qui puerum
uenatũ ducens inter frutecta obtrim¬
altare scĩ petri suꝑne delapsa clementis
angelicis sc̃p̃ta. columba deferente. et
necẽ ⁊ sepultũ ꝑ ordinẽ prodidit. Et a
quodam angło interp̾tata ẽ: ⁊ mox
epł̃a pape regib anglie ꝯpatriotam
martyreni indicanit. unde freqñti cul¬
ricidalis femina. e fenestra cenatuli in
quo stabat extulit. Et forte ꝓsalteri¬
ni p̾ manib hñs ꝯtinuatione lecti¬
ons ꝑuenerat ad psalmũ. Dens lau¬
dem meã ne tatũis. Que a fine nescio
quo p̾stigio retrograde dicens intebãt᷑
tantantiũ leticiam infirmare. Gũc
u̾o in diuina otuli uenefice a tauis or¬
bib emilsi cruore polluert̃ uersimi
signa ĩmanitatẽ mulieris. ⁊ ultionẽ
N sclesicnsi cenobio pestis crorta multos
iiteremt. Indictũ ẽ tridiianũ ienimũ
Scd̃a ienimũ die. ꝑnero cadem ualttu¬
dine decubenti apparuert̃ apłi petr

Expanded text:
dum e medio satelliti qui alumndum e medio satelliti qui alumnus erat mandavit; qui puerum venatum ducens inter fruteta obtrunaltare sancti Petri superne delapsa elementis Anglicis scripta columba deferente, et necem et sepulcrum per ordinem prodidit; quae a quodam Anglo interpretata est: et mox epistola papae regibus Angliae compatriotam martyrum indicavit. Unde frequenti culricidalis femina, ex fenestra coenaculi, in quo stabat, caput extulit, et forte psalterium prae manibus habens continuatione lectionis pervenerat ad psalmum; Deus laudem meam ne tacueris . Quem a fine nescio quo praestigio retrograde dicens, nitebatur cantantium laetitiam infirmare. Tunc vero vi divina oculi veneficae a cavis orbibus evulsi cruore polluerunt versum signa immanitatem mulieris, et ultionem ensi coenobio pestis exorta multos interemit. Indictum est triduanum jejunium: secunda jejunii die puero eadem valetudine decumbenti apparuerunt apostoli Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
Oc anuo corpus edgari regis re.¬
glastonie. sepulti iueit abbas
adilpardus incorruptũ. Et quia locelłꝰ
quẽ paranerat magnitudine corporis
angustior erat. irgales exiias ferro
ansus ẽ temerare. unde ꝯtinuo sangnis
uidatim emituit. Tunc regiũ corpus
inscrinio qd̾ ip̃e eccĩe ꝯtulerat suꝑ alta¬
ir lotatũ ẽ tñ captte sc̃i appollinaris mris
⁊ reliquiis scĩ uicentii mris q̃ ille mag¬
no emerat. abb̾em uõ temeratorẽ satri
corporis. Mox auiniꝰ reliquit. Nec mul¬
to post de occĩa egressum mors iucuit
Sanatus ẽ ibi furiosus ⁊ cecus. Nnsꝙ
gentiũ ut opinor reꝑies tot scõꝵ post
mortẽ illibata corpora ut in anglia
q̃ future incorruptõnis sp̃em ꝓfendt̃
Q uod iõ diuinitus fcn existimo. ut
natio pene exͣ orbem poĩta in spem re¬
surrectionis antmetur. ex conlid̾atio
siliũ septennẽ. kenciinũ quendride so¬
roris fidei alendñ ꝯmiserat. Itta falso
sibi regnũ p̾sagiens infartulum tollẽ¬

Expanded text:
oc anno corpus Edgari regis Glistoniae sepulti invenit abbas Adilpradus incorruptum; et quia locellus, quem paraverat, magnitudine corporis angustior erat, regales exuvias ferro ausus est temerare; unde continuo sanguis undatim emicuit. Tunc regium corpus in scrinio, quod ipse ecclesiae contulerat, super altare locatum est cum capite S. Apollinaris martyris, et reliquiis S. Vincentii martyris, quae ille magno emerat; abbatem vero temeratorem sacri corporis mox animus reliquit, nec multo post de ecclesia egressum mors invenit. Sanatus est ibi furiosus et caecus. Nusquam gentium, ut opinor, reperies, tot sanctorum post mortem illibata corpora, ut in Anglia, quae futurae incorruptionis speciem praetendunt. Quod ideo divinitus factum existimo, ut natio pene extra orbem posita, in spem resurrectionis animetur, ex considerationfilium septennem Kenelmum Quendridae sororis fidei alendum commiserat. Illa falso sibi regnum praesagiens, infantulum tollen
Abbreviated transcription (Latin):
Idco pessimũ ẽ alios exemplo uł u̾bo a bono
infirmare qr fortasse te peccatũ granab ͭ
alicnũ cum deletũ fu̾it tuũ. Q uod ep̃m̃
caruotensem fulb̾tũ p̾dixisse aimt. Nã
cũ eũ in extremis positũ multi uisitarent
⁊ edum capacitas uir ꝯfluentib capien¬
dis sufficeret ille uter oppositas cateruas
oculos longe rumatus berengariũ iisu ĩ¬
quo potuit expellendũ censuit. protesta¬
tus imanẽ demonẽ ꝓpt̾ eũ consistere.
multos q ad eũ ꝯsequendũ blandiente
manit ⁊ illice anelitu corrumꝑe. S ⁊ ip̃e
berengarius die epiphauinoꝵ. moriens
record atus quot miseros qͦndam adoles¬
cens pͥmo erroris sui calore secta sua in¬
spero ad gloriam uel pp̃ alios ut timeo

Expanded text:
adeo pessimum est alios exemplo vel verbo a bono adeo pessimum est alios exemplo vel verbo a bono infirmare; quia fortassis peccatum te gravabit alienum, cum deletum fuerit tuum. Quod episcopum Carnotensem Fulbertum praedixisse aiunt. Hic autem cum eum in extremis positum multi visitarent, et aedium capacitas vix confluentibus capiendis sufficeret, ille inter oppositas catervas oculos longe rimatus, Berengarium nisu quo potuit expellendum censuit; protestatus immanem daemonem prope eum consistere, multosque ad eum sequendum blandiente manu, et illice anhelitu corrumpere. Sed et ipse Berengarius die Epiphaniarum moriens, recordatus quot miseros quondam adolescens primo sui erroris calore secta sua inspero, ad gloriam, vel propter alios, ut timeo,
Abbreviated transcription (Latin):
batur eccĩa ꝑ berengariũ turonẽ¬
seni qui asserebat enkaristiam qmͣ sũ¬
mus in altari nõ esse reu̾a corpus xpisti
⁊ sangninẽ. s figurani corporis ⁊ sangͥ¬
niĩ. ꝯtra quẽ multũ a multis ⁊ u̾bis ⁊
scriptis disputatũ ẽ. inter quos domuꝰ
gindo abbas decrute sc̃ĩ lenfredi ꝯͣ enin
de corpore ⁊sanguine domini elegantẽ e¬
didit librim. Guillermus. leo ppͣ uer¬
cellis ꝯͣ eum telebrauit ꝯciliũ. s post leo¬
nis obitũ hyldebrandꝰ archydiaconus
tũ ess thionis. Mox papa rome aduna¬
tis conciliis eñ compulit ad sui dogina¬
tis anathema. Responder̃t ei lanfrant
postea ep̃c an̾samis apulie nr̃i temporis
eloqñtissimus. Berengarius autẽ in fine
ita resipuit. ut sine retractatione aquib¬
dam sc̃s hẽatur. plenus elemosimis ⁊ hũi¬
litate magnaꝵ possessionũ dñs disꝑcien¬
do nõ famlus nõ abscondendo ⁊ orando.
Nullam feminã ꝯspectui suo paciebatur
uis cos quos deprauerat conu̾tere neqͥuit

Expanded text:
batur Ecclesia per Berengarium Turonensem, qui asserebat eucharistiam, quam sumimus in altari, non esse revera corpus Christi et sanguinem, sed figuram corporis et sanguinis: contra quem multum a multis et verbis et scriptis disputatum est. Inter quos domnus Guido abbas de Cruce Sancti Leufridi contra eum de corpore et sanguine Domini elegantem edidit librum. GUILLELMUS. Leo papa Vercellis contra eum celebravit concilium. Sed post Leonis obitum Hildebrandus, archidiaconus cum esset Turonis, mox papa, Romae adunatis conciliis, eum compulit ad sui dogmatis anathema. Responderunt ei Lanfrancupostea episcopus Aversanus Apuliae, nostri temporis eloquentissimus. Berengarius autem in fine ita resipuit, ut sine retractatione a quibusdam sanctus habeatur; plenus eleemosynis et humilitate, magnarum possessionum dominus dispertiendo, non famulus abscondendo et adorando, nullam feminam conspectui suo patiebatur exerit, eos quos depravaverat convertere nequivit:
Abbreviated transcription (Latin):
nuitauit om̃es. Mirũ ĩ modũ luctꝰ
⁊ gemitus om̃ subito ꝯquiescit. Mu¬
tatur ingaudiũ. meror planctũ
Malachias amitiis nr̃ dormit. ⁊ ego
lugeam. luctus iste se usu nõ rõne tue¬
tur. Si dñs dedit dilecto suo sompuũ
tur fletum indicere. Ego ne fleam il¬
lum qui fletum euasit. Ille tripudiat
ille triumphat. ille introductus ẽ in
gaudiũ domini sui. ⁊ ego eũ plangã
Cupio michi hec nõ ilsi inuideo. In¬
termi parantur obsequie. offertur
pro eo sacrificiũ ꝯsũmantur ex more
omĩa cũ sũma denotione stabat enu¬
mis puer cui mortuũ pendebat a late̾
brachiũ. Magis illi impedinẽto. Qͣ
usui. Qͦ comꝑto iniui ut acced̾e̾t᷑
⁊ app̃hendi aridam manũ. ⁊ appli¬
tui ad manuĩ ep̃i. ⁊ uiuificanit eã:
Nempe uiuebat in mortuo gr̃a sam
le de longe uen̾at. ⁊ manũ qmͣ pendẽ¬
tem attulerat sanã in prĩam reporta¬
unt. Iam om̃ib rite ꝑactis in ip̃o ora¬
torio scẽ dei gemtritis marie inquo si¬

Expanded text:
mutavit omnes. Mirum in modum luctus et gemitus omnium subito conquiescit: mutatur in gaudium moeror, planctum Malachias amicus noster dormit, et ego lugeam? Luctus iste usu se, non ratione tuetur. Si Dominus dedit dilecto suo somnum, tur fletum indicere? Egone fleam illum, qui fletum evasit? Ille tripudiat, ille triumphat, ille introductus est in gaudium Domini sui; et ego eum plangam? Cupio mihi haec, non illi invideo. Interim parantur exsequiae: offertur pro eo sacrificium; consummantur ex more omnia cum summa devotione. Stabat eminus puer, cui emortuum pendebat a latere brachium, magis illi impedimento, quam usui. Quo comperto, innui ut accederet: et apprehensam aridam manum applicui ad manum Episcopi, et vivificavit eam. Nempe vivebat in mortuo gratia sale de longe venerat, et manum quam pendentem attulerat, sanam in patriam reportavit. Jam omnibus rite peractis, in ipso oratorio sanctae Dei genitricis Mariae, in quo si
Abbreviated transcription (Latin):
rõnem ⁊ p̾terrõnem. Illa sane supͣ
q̃ qmͣuis rõ patitur esse nulla tñ hu
possunt. Ista autẽ dicumus. ⁊ supͣ roẽn¬
⁊ p̾ter rõem esse. quib uidetur omĩs
rõ hũana contrarie. qualia sunt ea
q̃ de trinitatis unitate credmiꝰ. ⁊ mul¬
ta q̃ de corpore xp̃i indubitata fidei auc¬
toritate tenemus. Quod enĩ in uua
⁊ simplici elsentia triplex ꝑsona sit
uł quod unũ idem q corpus codem
intempore totũ indiu̾sis locis eẽ pos¬
tinatio reclamare uidetur. hec sunt
ꝑtinet ad benianim exceslũ. In pꝰ
bemiamin interficit inrẽm. ubi om¬
nẽ suꝑgreditur rõem. In scd̾o autẽ ⁊̃ se

Expanded text:
eter rationem. Illa sane supra quae quamvis ratio patitur esse, nulla tamen possunt. Illa autem dicimus, et supr rationem esse quibus videtur omnis ratio humana contraire. Qualia sunt ea, quae de Trinitatis unitate credimus, et multa quae de corpore Christi indubitata fidei auctoritate tenemus. Quod enim in una, et simplici natura triplex persona sit, vel quod unum idemque corpus eodem in tempore, in diversis locis esse pos dubio ratiocinatio reclamare videtur. Haec sunt pertinet ad Benjamin excessum. In primo Benjamin interficit matrem, ubi omnem supergreditur rationem; in secundo autem e
Abbreviated transcription (Latin):
misteriũ uotẽ meã fregi. ut dultius
tantarem magisq delectabar in noci
modulacione. qͣm in cordis ꝯpmcti¬
finxi me esse qd̾ nõ eram. dixi me nel¬
⁊ aliud mente uolebam. ⁊ ita subo¬
uina pelłe uulpinã ꝯscĩam absconde¬
notione. or̃o sine intentione. lectio sñ
edificacõne. sermo sine turũ spectione
Magiiã porto coronã. ⁊ uestem rotundã
psalło. S cor meũ longe ẽ a deo meo
Exterioreni suꝑficiẽ intuens. salua mͥ¬

Expanded text:
Mysterium vocem meam fregi, ut dulcius cantarem: magis delectabar in vocis modulatione, quam in cordis compunctiFinxi me esse quod non eram: dixi me velet aliud corde volvebam: et ita sub ovina pelle vulpinam conscientiam consevotione, oratio sine intentione, lectio sine aedificatione, sermo sine circumspectioneMagnam porto coronam, et vestem rotundam; horis, sed cor meum longe est a Deo meo. Exteriorem superficiem intuens  al. m
Abbreviated transcription (Latin):
Iserere mei d̾s. qm ibi plus pecco
uͥ pcc̃a mea emendare debeo. In
monastio sepe dum oro nõ attendo.
quid dico. Idcirco magnã inuriam¬
deo facio. cũ illũ p̾cor ut or̃onem meã
exaudiat. qmͣ ego qui fundo nõ audie
nec illi intendo. s ꝙ deterius ẽ ĩmũda
⁊ i utilia incorde uͦsando fetorem hor
tiens me deserit. ⁊ ꝑ prauas cogitacio¬
nes deflint tociens deũ ołfendit. Con¬

Expanded text:
iserere mei, Deus, quoniam ibi plus pecco, ubi peccata mea emendare debeo. In monasterio namque saepe dum oro, non attendo quod dico. Deo facio, cum illum precor ut meam precem exaudiat, quam ego qui fundo, non audionec illi intendo; sed, quod deterius est, immunda et inutilia in corde versando, fetorem horroties me deserit, et per pravas cogitationes defluit, toties Deum offendit. Co
Abbreviated transcription (Latin):
actedimꝰ ans. particulis cedat hostia frat¬
ta trib. Pars intuicta mero pro uiuis¬
orat opusq. sangninis ⁊ carnis expiat
ip̃a caro. Pro bñ defimictis quoꝵ purga¬
tior umiis. hoc internentu nõ eget. al¬
ter eget. Offerrmus tibi xp̃e dnas. set
ꝓpter cosdẽ oblate ꝑiter nõ oꝑant᷑ ĩdẽ
Nam ꝑs pro sanctis pars ẽ ꝓ sanctificã¬
dis. Illa refert grates supplicat ista deo
hostia pro istis laus ẽ pro instificandis
tib hic ex pane caro. dens exelemento
mystĩo simpler utilitate triplex. Ipse¬

Expanded text:
aris, Particulis cedat hostia fracta tribus. Pars intincta mero pro viorat, opusque Sanguinis et carnis expiat ipsa caro. Pro bene defunctis, quorum purgatior unus Hoc interventu non eget, alter eget, Offerimus tibi, Christe, duas, sed propter eosdem Oblatae pariter non operantur idem. Nam pars pro sanctis, pars est pro sanctificandis;  Illa refert grates, supplicat ista Deo. Hostia pro justis laus est, pro justificandis cibus hic ex pane caro, Deus ex elemento, Mysterio simplex, utilitate triplex.
Abbreviated transcription (Latin):
tudine sccurior. Caro enĩ uiusficati¬
onis officiũ amat. tantam q cñ eñ
pacem pepigit. ut si quid ei contra¬
riũ noũnit ⁊ implacabili odio ab hor¬
reat ⁊ curiosa sollicitudine au̾setur

Expanded text:
dinensis Caro enim vivificationis officium amat, tantamque cum eo pacem pepigit, ut si quid ei contrarium noverit et implacabili odio, abhorreat et curiosa solicitudine aversetur
Abbreviated transcription (Latin):
nnur emedio satis in genti¬
b om̃s. Et trahimur quo nos
nita pacta uocat. hii unqm hii semꝑ
alii plectiuitur ad horam. purgatis¬
q datur transitus ad requiẽ. hanc ilł
altare sacrũ. uł criminis expers. ui¬
ta uł obsequns emptus amicus eunt
ꝑfectos ualde q malos nil nota suoꝵ
nl impensa p̃cũ. nil holocansta inuãt
Nam nec instus eget nec pessimꝰ ista
metur. In medio est ueniã cui satra
mensa parat. Ip̃a tñ uiuos auite cal¬
le uagantec. uł redeant saltim sero in¬
nare solet. In de fit ut quotiens satris

Expanded text:
ur e medio fatis urgentibus omnes. Et trahimur quo nos vita peracta vocat. Hi nunquam, hi semper, alii plectuntur ad horam, Purgatisque datur transitus ad requiem. Hanc illis altare sacrum, vel criminis expers Vita, vel obsequiis emptus amicus emit. Perfectos, valdeque malos nil vota suorum, Nil impensa precum, nil holocausta juvant. Nam nec justus eget, nec pessimus ista meretur In medio est, veniam cui sacra mensa parat. 1150 Ipsa tamen vivos a vitae calle vagantes, Ut redeant, saltem sero juvare solet. Unde fit ut sacris
Abbreviated transcription (Latin):
celebrantes ac ludos diu̾si gen̾is
excentes atq dicentes. licet p̃cep
tor nr̃ mortuus sit modo tñ habe¬
mus pacẽ ⁊ seturitatẽ. Cumiq talia
dierint. suꝑueniet eis interritus

Expanded text:
celebrantes, et joca diversi generis exercentes ac dicentes: Licet princeps noster mortuus sit, modo habemus pacem et securitatem. Et cum talia dixerint, superveniet eis interitus ita
Abbreviated transcription (Latin):
belue appentes suꝑ mare: dabunt
rugitus usq ad celum. Quarto
ardebit mare ⁊ aq̃. Qnto herbe ⁊
arbores dabunt rorẽ sangͥneũ. Sex¬
to ruent edificia. Septinio petre ad
nuncẽ collidentur. Octano geuera¬
lis fiet t̾re motus. Nono equabitur
terra. Detimo exibunt homĩes de
nec inuitẽ pot̾ut loqui. undecĩo
singẽt olła mortuoꝵ.⁊ stabunt
supra sepultra. Duo decino cadent
stelle. Tertiodetimo morient᷑ uiuẽ¬
tes ⁊ cũ mortuis resurgant. Quar¬

Expanded text:
belluae apparentes super mare, dabunt rugitus usque ad coelum. Quarto ardebit mare. Quinto herbae et arbores dabunt rorem sanguineum. Sexto ruent aedificia. Septimo petrae ad invicem collidentur. Octavo generalis fiet terrae motus. Nono aequabitur terra. Decimo exibunt homines de nec mutuo poterunt loqui. Undecimo surgent ossa mortuorum, et stabunt super sepulcra. Duodecimo cadent stellae. Decimo tertio morientur viventes, ut cum mortuis resurgant. Deci
Abbreviated transcription (Latin):
esse poss malicia. si nõ eã in suo pat̾et
q̃ eam nõ fetit sapĩa. Nec enĩ sapĩa
malitiã fecit. s in eo ꝙ fecit. sapĩam
eẽ ꝑmisit. ut colłata malicie sapientia
uniceret ⁊ comparata pultrior appare¬
ret. ꝯfert enĩ se. ⁊ ꝯmetitur sapĩa ma¬
licie in oꝑib suis. ⁊ unicit eam ut᷑q
ut altingat a fine usq ad finẽ. Ideo

Expanded text:
suo pateretur, quae eam non fecit, Sapientia. Non enim Sapientia malitiam fecit; sed in eo quod fecit, malitiam esse permisit, ut collata malitiae Sapientia vinceret, et comparata pulchrior appareret. Confert enim se, et commetitur Sapientia malitiae in operibus suis, et vincit eam utrinque, ut attingat a fine usque ad finem; quia
Abbreviated transcription (Latin):
cendens. maliciã in in corruptis bonis qͦ
malicia nõ accedit. Et ꝯseqñs maliciã
uoluntatem se erigunnit. neqr potenter
ertinguat ut nichil suit. neq uiolẽ¬
ter ꝯp̾essat ut nichil possint. set esse
sinens. ⁊ posse annuens turrentia cont̾
s̃nã uolinitatẽ manifeste ꝑ mittit. ⁊ oc¬
tutte ꝯ̃ dicit adimplendã suã uolnita¬
tem. Restat maximus ille. ⁊ supp̾mus¬

Expanded text:
cendens malitiam in incorruptis bonis, quo malitia non accedit: et consequens malitiam voluntatem se erigunt, neque potenter exstinguat, ut nihil sint neque violenter compellat, ut nihil possint; sed esse sinens et posse annuens, currentia contra suam voluntatem manifeste permittit, et occulte conducit ad implendam suam voluntatem. Et
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscere ⁊ amare bonũ. Si fortiter ꝑ¬
tingit sapĩa a fine usq ad finẽ. ergo
nõ est defectus opifitis differens pnlcͥ¬
tudo ꝯdicõnis. Quare ergo nõ eqne pul¬
tra sinit omĩa insi ut magis plulcra sit
sinul sunt uniu̾sa. Nani si nõ essent
different pulcra singła nõ essent in ꝯ¬
ꝑabiłr pnlcra uniuersa quia si esset¬
una pulcritudo insingulis qͣmlib ex¬
cellens illa foret. ⁊ ceteris om̃ĩb emi¬
nentior. nõ essi om̃is pulcritudo in uni¬
uersis. Igitur sapĩa a fine usq ad finẽ
fortiter ꝑtingit. quia sic oꝑa sua usq
ad fudũ rerum ꝑsequitur .ut ⁊̃ de¬
fectũ inferioꝵ ad umin̾soꝵ pultritudi¬
nem moderet᷑. ut inde uniu̾sitas ma
tũ patiuntur. Nam hoc ip̃m ꝙ in qͥb
mis in parte pulcritudinis ht̃. qr hoc

Expanded text:
cognocere et amare bonum. Malum verertingit Sapientia a fine usque ad finem: ergo non est defectu opificis, differens pulchritudo conditionis. Quare ergo non aeque pulchra sunt omnia, nisi ut magis pulchra sint simul universa? Nam si non essent differenter pulchra singula, non essent incomparabiliter pulchra universa; quia summa esset pulchritudo in singulis quaelibet excellens illa foret, et caeteris omnibus eminentior, non esset omnis pulchritudo in universis. Ergo Sapientia a fine usque ad finem fortiter pertingit; quia sic opera sua usque ad fundum rerum persequitur, ut etiam defectum inferiorum ad universorum pulchritudinem moderetur, ut inde universitas magtum patiuntur. Nam hoc ipsum, quod in nus in parte pulchritudinis habet, quia hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ra usq ad ortum scd̃e ferie huma¬
nis aspectib apparere ⁊ uelut solute
annitulis libere spaciari. alas ex

Expanded text:
ra usque ad ortum feriae secundae humanis aspectibus apparere, et velut solutae a vinculis libere spatiari, alas ex
Abbreviated transcription (Latin):
uideir esset. quocũq se res u̾teret p̾sẽs
tibi nõ esse nõ poss. ⁊ sub uno unsionis
ictu inmobilis ꝑmanẽs comp̾hendes
quicquid qͣ qua u̾sum ĩ iespectu hrẽs
Inmio nõ isi ante te cerueres quit¬
mobilitate u̾teret. stanti ñ insi p̾sẽs
ess. Nuuc antẽ qr exꝑte uides mu¬
tabilr uides. Et tñ res uidentitran¬
sit: ant uideri desut. ant secũ uisi¬
onẽ mutabiłr trahit. Quod si tot᷑
otislus esses. sit mutabilit̾ nõ uide̾s

Expanded text:
idere, quocunque se res verteret, praesens tibi non esse non posset, et sub uno visionis ictu immobilis permanens comprehenderes quidquid quoquoversum in conspectu haberes; imo non nisi ante te cerneres quidmobilitate verteret, stanti non nisi praesens esset. Nunc autem quia ex parte vides, mutabiliter non vides, et cum res videnti transit, aut videri desinit, aut secum mutabiliter visionem trahit. Quod si totus oculus esses, sic mutabilit
Abbreviated transcription (Latin):
positũ de futuro. Sic quoq cognitione
ĩmutabilis esse credendus ẽ. trib enĩ
modis mutabilitati subiacet hũana
quod scimus obluuiscimur. uicissitu¬
do autẽ quadruꝑtita ẽ. In essentia ĩ
forma. in loco in tempore. In essencia
uicissitudinẽ parit. humana cognicõ
qũ nũc hoc nũc illud cogitamiis. qr
simul omĩa nrõ sensu comp̾hendere
nõ possumꝰ. In forma ut qũ idipm nc̃
tale. mĩc u̾o tale attendimnus quia u¬
trumq simul nõ ualemus. In loco ut¬
qñ nũc. huc nũc illuc cogitacõem du¬
timus. quia simul ubiq cogitacõne¬
cẽ nõ ualenius. In tempore qñ nũc pre¬
t̾ita ñc p̾sencia nũc futura ꝯsidera

Expanded text:
ropositum de futuro. Sic quoque cognitione immutabilis esse credendus est. Tribus enim modis mutabilitati subjacet humana quod scimus obliviscimur. Vicissitudo autem quadripertita est, in essentia, in forma, in loco, in tempore. In essentia vicissitudinem patitur humana cognitio, quando nunc hoc, nunc illud cogitamus; quia simul omnia nostro sensu comprehendere non possumus. In forma, quando idipsum nunc tale, nunc vero tale attendimus; quia utrumque simul non valemus. In loco, quando nunc huc, nunc illuc cogitationem ducimus, quia simul ubique esse cogitatione non valemus. In tempore, quando nunc praeterita, nunc praesentia, nunc futura considera
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid penitendũ fec̾it in p̾tito. siue¬
quia aliquid mordinatũ. ꝓponat de
futuro. S qd̾ deus de fcõ nõ peniteat
satis euidenter ostendit. in iutabilis
iste cursus rerum omniũ. qui sic lege
ꝑpetua prime iustitucõnis modũ nõ
deserit. Quod u̾o nil mordinatũ ꝓpo¬
nat. rõnabilis probat euentus qmi ĩ

Expanded text:
aliquid poenitendum fecerit in praeterito, sive aliquid inordinatum proponat de futuro. Sed quod Deus de facto non poeniteat satis evidenter ostendit immutabilis iste cursus rerum omnium, qui sic lege perpetua primae institutionis modum non deserit. Quod vero nil inordinatum proponat rationabilis probat eventus, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
mimꝰ. Quõ uicissitudinẽ reciꝑe pos¬
sit sapĩa. q̃ omĩa simul ⁊ semel. sub
uno uisionis radio comp̾hendit. sił
qr omnẽ eẽntiã omnẽ formã omĩa
loca. omia tempora. Semel: quia
uisionẽ int̾missam recipit. nec habi¬

Expanded text:
modo vicissitudinem recipere possit sapientia, quae omnia simul et semel sub uno visionis radio comprehendit? Simul, quia omnem essentiam, omnem formam, omnia loca, omnia tempora. Semel, quia visionem nec intermissam recipit, nec habi
Abbreviated transcription (Latin):
asmo qiͣ truncũ ꝓcul duci fecerunt
Descendẽs autẽ asimis ꝙ dã montis
p̾cipiciũ bibiturͦ de torrente. qui ra¬
pidus decurrebat in ualle. caput
deposint mulier q q̃ laxe uicta fue¬
rat. maquã lapsa ẽ. s bã maria ñ
passa est eã m̾gi. Inmio eã suꝑ undã
flumĩs euectã in ripa constituit. Ab¬
stracta de fluuue in hoxieo cuinsdã
nobilis. cuiꝰ domnius tetigerat ab
loĩm sequestrata consortio solitaria
iacebat. qr p̾fetore eius ⁊ uuluerũ ĩ¬
manitate granabantur intuitꝰ assis¬
tentiũ ⁊ olfactus. Miles autẽ curã
enis agens. uulnerib uniũ ⁊ oleũ ĩ¬
fundi iubebat. Mulier interĩ cura
medentiũ. ⁊ anunculo ciboꝵ refor¬
mabatur. s modite ⁊ sꝑ̃ geitritẽ
dei ĩ mente ruminabat ꝑ eã sanari
sesperans. signis q ⁊ nĩtib ⁊ qui¬
b poterat uerbulis ad rocheniador
uata sursum respic̾e nõ poss ꝑsistens
in orõne. ⁊ cordis ꝯtricione exaudiri

Expanded text:
asino quasi truncum procul duci fecerunt. asino quasi truncum procul duci fecerunt. Descendens autem asinus quoddam montis praecipitium, bibiturus de torrente, qui rapidus deferebatur in vallem, caput deposuit, mulierque quae laxe vincta fuerat, in aquam lapsa est. Sed beata Maria non passa est eam mergi, imo eam super undam evectam fluminis in ripa constituit. Abstracta de flumine in horreo cujusdam nobilis, cujus Dominus cor tetigerat, ab hominum sequestrata consortio solitaria jacebat; quia prae fetore ejus et vulnerum immanitate gravabantur intuitus assistentium, et olfactus. Miles autem curam ejus agens, vulneribus vinum et oleum infundi jubebat. Mulier interim cura medentium et adminiculo ciborum reformabatur, sed modice: et semper Genitricem Dei in mente ruminabat, per eam sanari se sperans; signisque et nutibus, et quibus poterat verbulis ad Rochemador vata sursum respicere non posset, persistens in oratione, et cordis contritione exaudiri
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ exalatiun suppremũ. in uirtute
sp̃c sc̃i ⁊ beniguitatis uirgnus marie
feris p̾cepit ferotib ne corpus suũ ul¬
terius lacerarent. ⁊ ne duicius ĩcam
grassarent᷑ inhibuit. mox eius lace¬
racione desistunt. corpus ex sanguea
q erat lacerata ꝙ uix mea aguosci
pot̾at forma humana. Delacerato
corpore. u̾mes ⁊ saiues ebulliebant
aspectu q tribilis existebat ⁊̃ san¬
guine propinquis. Qui ⁊̃ in breue
ẽam ĩ nuscditer repulerũt plectrũ
lnigue nõ mouebit᷑ ad aliquod uer¬
bñ formand̾. Et uittualia oxi infu¬
sa ꝑ foramia gutturis ⁊ pectoris ex¬
ibant incorporato tenui. uł modico
sapore. Neruoꝵ ꝯtractione ⁊ mẽbroꝵ
lesione genua pectori adherebant. ⁊
uuln̾a de quib nõ modica caro detrac¬
ta fu̾at. cute suꝑduci nõ poterant.
hanc gͥ parentes su impofitam ue¬
hiculo nocte ad remotã uillam detu¬
lerim. Q ͤ dinussa p̾forib monstr
ab intuentib putabatur. Et ne
duitius apd̾ eos moraretur. ligatã

Expanded text:
supremum, in virtute Spiritus sancti et benignitate virginis Mariae feris praecepit ferocibus, ne corpus suum ulterius lacerarent; et ne diutius in eam grassarentur, inhibuit. Mox ab ejus laceratione desistunt, corpus exsangue suautem erat lacerata, quod vix in ea agnosci poterat forma humana. De lacero corpore vermes et sanies ebulliebant: aspectu terribilis erat, etiam sanguine propinquis. Qui etiam eam immisericorditer repulerant. Plectrum linguae non movebatur ad aliquod verbum formandum: victualia ori infusa per foramina gutturis et pectoris exibant, incorporato tenui vel modico sapore. Nervorum contractione et membrorum laesione genua pectori adhaerebant; et vulnera, de quibus non modica caro detracta fuerat, cute superduci non poterant. Hanc igitur parentes sui impositam vehiculo nocte ad remotam villam detulerunt: quae dimissa prae foribus monstrum ab introeuntibus putabatur; et ne diutius apud eos moraretur, ligatam
Abbreviated transcription (Latin):
oc anno nni ruthenensi pago q̃¬
dã tempestas graui flagello cas¬
tigauit populũ dei. Nam lupi feroces
ab uberib mrm̃ parnulos rapiebãt¬
⁊ duris morsib deuorabant. Mulier
tr̃ tam ꝑiciosa clade iam suctubue¬
taxat retinẽte. uigilia assimpcõni
bẽ marie ortũ intrauit. ut spitas col¬
lig̾et. Nebulosũ quippe tempꝰ erat
Et ecce duo lupi cũ strepitu. ut puta¬
rentur equites aduenisse accurre¬
rũt. Quoꝵ unus illam ꝑ gurtur.
Alius sublenatis ad imibilicũ ues¬
tib diu̾̃sis ⁊ letalib uulnerib wi¬
neratam. nõ uille recto tramite quo
freqũter fugari solebant a canib.
set transnuros duos. ⁊ sepes tres uelut
ouen proicientes. ad siluã ꝑtraxer̃t

Expanded text:
oc anno in Ruthenensi pago quaedam tempestas gravi flagello castigavit populum Dei. Nam lupi feroces ab uberibus matrum parvulos rapiebant, et duris morsibus devorabant. Mulier frater tam perniciosa clade jam succubuete, vigilia Assumptionis beatae Mariae hortum intravit, ut spicas colligeret. Nebulosum quippe tempus erat. Et ecce duo lupi cum tanto strepitu, ut putarentur equites advenisse, accurrerunt; quorum unus illam per guttur, alius sublevatis ad umbilicum vestibus diversis et lethalibus vulneribus sauciatam, non villae recto tramite, quo frequenter fugari solebant, a canibus, sed trans muros duos, et saepe tres velut nihil projicientes, ad silvam pertraxerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
exis ⁊ in dextera batulũ pauꝑis. qͦs
in itinere sic admui. Burdonẽ ha¬
bebat ꝓlãcea ⁊ sactulũ pro ꝑarma
.i. scuto. ⁊ statim qiͣ natus uemiens
elato baculo fugientes demones ex¬
ne coegit. Et ecce bĩ iacobi gr̃a me
lib̾auit. ⁊ loquebã nͥ ieddidit. Fa
cite ergo uenire p̾sbrm̃ qr diutuis
cũ morã faceret unũ de sociis ad mo¬
nuit dicens. Amite noli amodo dño
tuo militare. scias enĩ ꝙ u̾acit᷑ ẽ dãp¬
natus ⁊ mala morte ꝓximo ꝑitu

Expanded text:
eris, et in dextera bacculum pauperis quos eris, et in dextera bacculum pauperis quos in itinere sic adjuvi: burdonem habebat pro lancea et sacculum pro parma id est scuto. Et statim quasi iratus ueniens eleuato baculo fugientes demones exire coegit. Et ecce beati Iacobi gratia me liberauit et loquelam micite ergo venire presbyterum, quia diutius cum moram faceret, unum de sociis admonuit dicens: « Amice, noli domino tuo amodo militare, scias enim quod veraciter est damnatus et mala morte proxime moritu
Abbreviated transcription (Latin):
nifirmũ initinere reppent a quo ro¬
gatus equũ suũ ei actomodauit. ⁊ ac¬
tipiens burdonẽ infirmi ⁊ sacculũ mu¬
lious equũ suũ ferentẽ infirmũ seq̃¬
batur. Si fernore lolis ⁊ labore itius
infirmatus: reminiscens qd̾ in iiu¬
tis ostenderat amore bĩ apłi infirmi¬
tatem suã usq ad galeciam equam¬
miter tolerabat. Ibiq decumbens a
sociis monitus ẽ. ut more tom xp̃iani
confessus ꝯmunnicari se fac̾et. At ille be¬
ne audiens. s respondẽ nõ ualens. ꝑ tͥ¬
duũ mutus fuit. unde socios suosͬ de
salute corporis ⁊ aĩe sue uehenenter
turbauit. Quarta autẽ die uigilan¬
tib circa eum ⁊ mortẽ eiꝰ expectantib
grauiter suspirans dixit. Grãs deo ⁊
cere quod monebatis. s cũ cogitarẽ
uenert̃ subito ad me demonos. ita ne
ꝯstringentes ut nich loqui possen
ꝙ ꝑtineat ad salutẽ. Et uosquidẽ
audiebam. s respondere nõ poterã
s modo huc intrauit sc̃s iacob fe¬
rens in sinistra manu sactũ muli¬

Expanded text:
nfirmum in itinere reperit; a quo rogatus equum suum accommodavit. Et accipiens burdonem infirmi et sacculum mulieris, equum suum ferentem infirmum sequebatur. Sed feruore solis et labore itineris infirmatus reminescens quod in multis offenderat, amore beati apostoli infirmitatem suam usque ad Galitiam equanimiter tolerabat. Ibique decumbens a sociis suis commonitus est ut more boni christiani confessus communicari se facne audiens, sed respondere non valens, per triduum mutus fuit. Unde socios suos de salute corporis et animae suae vehementer turbavit. Quarta autem die vigilantibus circa eum et mortem ejus exspectantibus graviter suspirans dixit: « Gratias agcere quod monebatis, sed cum hoc cogitarem venerunt ad me subito daemones ita me constringentes, ut nihil loqui possem quod pertineat ad salutem. Et vos quidem audiebam, sed respondere non poteram; sed mox huc intravit sanctus Jacobus ferens in sinistra manu sacculum muli