comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trimonia potestatiua qͣdã p̃suptione dirimant. ñ adten¬
habeant. s. in uno c̃ ugio ꝑmanentes dominis seruiant suis.
& hoc in illis obseruandũ ẽ. ubi begalis c̃iunctio fuit. & ꝑuo
luntatẽ dominoꝵ. Si furiosi matrimonia contraxerint
possunt. Sedsi c̃tractũ furerit. ñ separet᷑. diquis lepiuᷤ¬
ei donare comiatũ ut accipiat uirũ. ipsa femina siuult ansendiũ

Expanded text:
trimonia potestativa quadam praesumptione dirimant, non adtenhabeant; sed in uno coniugio permanentes dominis suis serviant. Et hoc in illis observandum est, ubi legalis coniunctio fuit et per voluntatem dominorum. possint: sed si contractum fuerit, non separetur. Si qui ei donare commeatum ut accipiat virum, ipsa femina, si vult,
Abbreviated transcription (Latin):
Dcillo qͥ ante nuptias concubinas habuerint xcx
adherere non erubescunt. quas post aliqͦd annos dimittunt pͣ uiu¬
liberis q̃ hoies similit̃ fiscalinos regios accipiunt. ut ñ dehe :¬
reditate parentũ ł de causa sua querenda. nec de testimo
mo ꝓhac re abiciant᷑. Sed talis &iã nob̃ inhac causa honor
seruet᷑. qͣlis & ante cessorib nr̃is regib ł imꝑatorib seri e¬
suo acceꝑit. & pꝰea cũ ancilla eiꝰ ad ulteriũ ꝑpetrauerit.
sidominꝰ eiꝰ uult uelit nolit ipsã ad uocorẽ habebit. Qđ si
ipsã dimiserit. & aliã ducerit. cogat᷑ om̃ino ut posteriorẽ
dimittat. & ipsa cũ qͣ prius ad ulteriũ fec̃ recipiat. aut il¬
la uiuente nullã aliã habeat. deillo qͥseriũ suũ ancillaq

Expanded text:
illis qui ante nuptias concubinas habuerunt. Iteadhaerere non erubescunt, quas post aliquot annos dimittunt, et siliberis quae homines similiter fiscalinos regios accipiunt, ut non de hereditate parentum, vel de causa sua quaerenda, nec de testimonio pro hac re abiciantur; sed talis etiam nobis in hac causa honor servetur, qualis et antecessoribus nostris regibus vel imperatoribus servatsuo accepta, postea cum ancilla eius adulterium perpetraverit, si dominus eius vult, velit nolit ipsam ad uxorem habebit. Quod si ipsam dimiserit et aliam duxerit, cogatur omnino, ut posteriorem dimittat, et ipsam cum qua prius adulterium fecit, recipiat, aut illa vivente nullam aliam hab
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipimꝰ nec unquã aplius contugio copulari. ẜsub
magna districtione sieri. De eo der
potest habere nec illa nec ille. alusse poterunt conum epr.¬
gere ullounquã tẽpore. Attam̃uxor ei siitauoluerit
& si se continere ñ potest. si postea quã cognouit. qđ cũ
filia sua uir eiꝰ fut in adulterio. carnale comerciũ cũ eo
ñ habuit siuult potest alio nubere.  suert

Expanded text:
praecipimus, nec unquam amplius conjugio copulari, sed sub magna districtione fieri. CAP. 10.--otest habere: nec illa, nec ille aliis se gere ullo unquam tempore. Attamen uxor ejus, si ita voluerit, et si se continere non potest, si posteaquam cognovit quod cum filia sua vir ejus fuit in adulterio, carnale commercium cum eo non habuit, si vult alii nubere potest
Abbreviated transcription (Latin):
qui cũ cõmatre sua spualiconcubuit. & deeo qͥ filiũ siũ bap¬
tuauit & cuiꝰ uxor eũ defonte suscepit. ea ratione ut disci
detalib sic respondendũ ẽ Si siliolã aut cõmatrẽ suã sp̃u¬
Aut ãbo ex industria fecerint. ut filiũ suũ de fonte suscipi¬
ant ut discidiũ siat tale consilũdamꝰ: Sun nupti manere
uoluerit hocbonũ: Sinaut̃ grauis poenitentia in sidiatori
inuingat᷑ & simul maneant. Et si suꝑuixerit p̾uaricator
conuigii. acerrima poenitentia multetur & sine spe

Expanded text:
uit cum commatre spirituali, et de eo qui filium suum baptizavit, et cujus uxor eum de fonte suscepit, ea ratione ut dissidDe talibus sic respondendum est. Si filiolam aut commatrem suam spirituaut ambo ex industria fecerint ut filium suum de fonte suscipiant, ut dissidium fiat, tale consilium damus, si innupti manere voluerint bonum est; sin autem, gravis poenitentia insidiatori injungatur; et simul maneant, et si supervixerit praevaricator conjugii, acerrima poenitentia mucltetur, et sine spe
Abbreviated transcription (Latin):
De francia nobilis hõqͥdã diuersese
nobilẽ desa ronica saronũ ge duriturorẽ Tenuit mults
annis. & exea filios ꝓcreauit Uerũ quia non isdẽutunt᷑
legib sarones & franci. causatꝰ eͣ qđ eã non sua .i. francorũ
lege desponsauerit ł acceꝑit. aut dotauerit dimissaq illa

Expanded text:
De Francia nobilis quidam homo, nobilem de Saxonia Saxonum lege duxit uxorem. Tenuit multis annis, et ex ea filios procreavit. Verum, quia non iisdem utuntur legibus Saxones et Franci, causatus est quod eam non sua, id est, Francorum lege desponsaverit, vel acceperit, aut dotaverit, dimissaque illa
Abbreviated transcription (Latin):
sepulchrũ consũpsit. &e t̾ra quȩ intumulo collecta fuit.
quideiꝰ aninia ꝑtulit in occulto. cuiꝰ &eiã corpꝰante humanos
occulos flãma c̃sũpsit. Qua in re qͦq nob̾ hȩcaudientib
erẽplũ formidinis dare dignatꝰ ẽ qͦti nꝰ ex hac csideratione
colligamꝰ. qͥd animauiuens ac sentiens preatusuo patitur
sitanto ignissupplicio &iã insensibilia ossac̃ cremant᷑¬

Expanded text:
sepulchrum consumpsit: et terra quae in tumulo collecta fuit, quid ejus anima pertulit in occulto, cujus etiam corpus ante humanos oculos flamma consumpsit. Qua in re quoque nobis haec audientibus exemplum formidinis dare dignatus est, quatenus ex hac consideratione colligamus, quid anima vivens ac sentiens, pro reatu suo patitur, si tanto ignis supplicio etiam insensibilia ossa concremant
Abbreviated transcription (Latin):
delere illã maritis machinauerit. ipsa uꝰ urgente mortis
periculo ad ep̃m confugerit. & duxiliũ quȩsierit. operosi¬
oritam̃ si potest ep̃c labore de sudet neoccidatur
Siu̾ non potest. nillomͦ liceatei requirenti eã reddere
ad occidendũ quȩ se ei obtulit ad defendendũ. Si
possit uiuerit. Siuͦ int̾dũ maritꝰeã inuenerit. & repe¬
tiuerit & scđm scłm potestatẽ habuerit. qđ ei agere
litate. contra crudelissimã libidinis bestiã quare
uultunꝰ quisq uaorẽ suã ce uictricẽ. cũ ipse ad pͥmũ

Expanded text:
delere illam machinaverit; ipsa vero urgente mortis periculo ad episcopum confugerit, et auxilium quaesierit, operosius tamen si potest episcopus laborare desudet ne occidatur. Si vero non potest, nullo modo liceat ei requirenti eam reddere ad occidendum, quae se ei obtulit ad defendendum, sedpossit vivere. Si vero interdum maritus eam invenerit et repetierit, secundum saeculum potestatem habebit quid ei agere litate, quare contra crudelissimam libidinis bestiam vult unusquisque uxorem sua
Abbreviated transcription (Latin):
ceteriselemosinis & ceteris quib eunq religiose & saluisicȩ
conuersationis actionib inseruire ꝓcurent. usqueqͦ ab
laudabile pereati. ad eccłasticã dignitate nullo modo ꝓ¬
uehant᷑ Nec detali conuigio generati eccłasticis hominib
applicent᷑. nisi forte eos aut marima eccłȩ utilitas łneces¬
sitas postulet. ł euidens meritoꝵ p̾rogatiua cõmendet

Expanded text:
caetero eleemosynis et caeteris quibuscunque salvificae conversationis actionibus inservire 189 procurent, usquequo ab laudabile procreati, ad ecclesiasticam dignitatem nullo modo provehantur, nec de tali conjugio generati ecclesiasticis ordinibus applicentur, nisi forte eos aut maxima Ecclesiae utilitas aut necessitas postulet, aut evidens meritorum praerogativa commendet
Abbreviated transcription (Latin):
cibũ s solihos faciant ñ osculent᷑ aut salutentur
abeis. Sedsi siuissacerdotib uioboedientes catiterutt
datã ne fando scelere se segregare attrad publicã
poenitentiã redire noluerint int̾ eos ab eant qͥ
spu periditant᷑ in mundo. ł &iãint᷑ eos de qͥb ꝑ¬

Expanded text:
cibum, sed soli hoc faciant; non osculentur aut salutentur ab eis. Sed si suis sacerdotibus inobedientes exstiterint, et a tam nefando scelere se segregare atque ad publicam poenitentiam redire noluerint, inter eos habeantur qui spiritu periclitantur immundo
Abbreviated transcription (Latin):
utñ habeat urorẽ & illamulier qua reliquerit accipiat
ul nescientib qđ cũ matre s filia morfiss&.
albobant uiros Nã si innoticiã illarũ uenerit hoc
scelus. dinunt ant mritos &agant poemtentiã
& illarũ mariti posteriores accipiait mulieres.
Sinuliter &. deduab ẜrorib qͥcũ una madulterio
mansiti & aliã in prblico accepit. non abeat multerẽ
usq indiẽ mortissicȩ. & ille sorores sinescierint¬
marttos sinescierint maritos & si innoticiã eisuenit

Expanded text:
non habeat uxorem, et illa mulier quam reliquerit, accipiat ambabus nescientibus quod cum matre et filia mansisset, habeant viros. Nam si in notitiam illarum venerit hoc scelus, dimittant maritos, et agant poenitentiam, et illorum mariti posteriores accipiant mulieres. 18. Similiter et de duabus sororibus, qui cum una in adulterio mansit, et alteram in publico accepit, non habeat mulierem usque in diem mortis. Et illae duae sorores, si nescierunt, habeant maritos. Et si in notitiam eis venit,
Abbreviated transcription (Latin):
ncillã athoro abicere. & unorẽ certȩ ingenuitatis accipere. ñ
duplieatio conugn sed pferccus est honeslatis. Cul pandat
sane taliũ neglegentia. sed ñ penit᷑ desperanda. ut crebris cohortatio¬
nib incitati. quod necessarie expetiuerunt. sideliter exequantur
Nemo enuĩ desperandusẽ. dũ in hoc corpore constitutẽ. qui a
non nunquã qđ diffidentia ȩtatis differt̃. consilio maturiori

Expanded text:
 uxorem certae ingenuitatis accipere, non duplicatio conjugii, sed profectus est honestatis. Culpanda est sane talium negligentia, sed non penitus desperanda, ut crebris cohortationibus incitati, quod necessarie expetierunt, fideliter exsequantur. Nemo enim desperandus est dum in hoc corpore constitutus est, quia nonnunquam quod diffidentia aetatis diff
Abbreviated transcription (Latin):
Uosse desideras utrũ mulierquȩ uiri siliũ exalia femina
genitũ de sacro fonte leuauerit. post mͦ possit cũ eodẽ
uiro icerũ copulari. Quos ideo iungi posse decernimus
qr scđ̃m sacros canones nͥ examboꝵ consensu nulliusreligi¬
onis obtentu. debet conuina dimittere conuigẽ Per¬
cinet aut̃ ad ingens uxoris exitiũ. quȩ habens odiouirũ.
ł infirmitatẽ ipsius ñ considerans quasi causa pietatis
inquiens fraudare inuicẽ nͥ ex consensu ad tẽpus ut
uacetis orationi. & iterũ reuertimini in id ipsũ. netẽptet
uos sathanas ꝓpt̾ in continentia uram Ergo sin ex consen¬
su utriusq conuigis hoc factũ c̾e ꝓbat᷑. ñ fraudent᷑ inuice.

Expanded text:
osse desideras, utrum mulier, quae viri filium ex alia femina genitum de sacro fonte levaverit, postmodum possit cum eodem viro copulari. Quos ideo jungi posse decernimus, quia secundum sacros canones, nisi amborum consensu, nullius religionis obtentu debet conjunx dimittere conjugem. Pertinet autem ad ingens uxoris exitium, quae habens odio virum, vel infirmitatem ejus non considerans, quasi causa pietatis inquiens, fraudare invicem, nisi ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi, et iterum revertimini in idipsum, ne tentet vos Satanas propter incontinentiam vestram . Ergo si non consensu utriusque conjugis hoc factum esse probatur, ne fraudentur invicem,
Abbreviated transcription (Latin):
deingenuo homine si alteriũ ancilłã ꝓingenua acciꝑit.¬
& postea ancillam ẽẽ intellererit
mat qđ ingenua sit. supsa femina postea fuerit inseruita.
luerit aliã accipiat. Si dut̃ serua eã screrat. & conlaudaue¬
rat. pꝰ ut legitima habeat. Similit̃ & mulier ingenua defer¬
qͥa seruus ẽẽt. habeat eũ. qͥa om̃s unũ patr̃e habemꝰ incȩlis.
Una lex erit. & uiro & feminȩ.

Expanded text:
De ingenuo, si alterius ancillam pro ingenua acceperit, et postea ancillam esse intellexerit.mat quod ingenua sit, si ipsa femina postea fuerit in servitutluerit, aliam accipiat. Si autem servam eam scierat et collaudaverat, post ut legitimam habeat. Similiter et mulier ingenua de seruia servus esset, habeat eum, quia omnes unum patrem habemus in coelis . Una lex erit et viro et feminae.
Abbreviated transcription (Latin):
cõpetentih & poenitentib audiant & cathecumini. audiant
om̃s timeant & nemocontennat. Sit mͥ inconsolationẽ ur
auditꝰ ne uobis sit intestimoniũ dolorms Coͣpetentib dicoᷤ
Fornicari uobis ñ licet. sufficiant uobis uxores. concubinas
uobis ñ licet habere Audiat ds̃ siuos surdiestis. audiant
angłieiꝰ siuos contemnitis. c̃cubinas uob n licet habere
Et sin habetis uxores. tam̃ non licet uobis habere concubix
nas. quas postea dimittatis. & ducatis uxores. Lanto maior
dãnatio uobis. si uolueritis habere & cͥcubinas & uxores
Non licet uobis habere uxores quarũ priores maritiuiut¬

Expanded text:
competentibus, et poenitentibus. Audiant catechumeni, audiant omnes, omnes timeant, nemo contemnat; sit mihi in consolationem vester auditus, ne vobis sit in testimonium dolor meus. Competentibus dico, fornicari vobis vobis non licet habere. Audiat Deus si vos surdi estis. Audiant angeli ejus, si vos contemnitis. Concubinas vobis non licet habere, et sinas, quas postea dimittatis et ducatis uxores; Tanto major damnatio vobis erit, si volueritis habere et concubinas et uxores. Non licet vobis habere uxores, quarum priores mariti
Abbreviated transcription (Latin):
uã detestabile & execrabile
scclusst. unicuq ⁊ p̾anofiliolã suã c̃ stuprare. testat᷑
sc̃s Gregorius papa indialogissuis. ubi refert qͦndã hõiẽ
polluisse. filiolã suã. Etqr neglexit poenitentiã agere
subito miserabilt morbocorreptꝰ ex piraũ. & sepulto
ñ solũ corpꝰ. soetiã om̃e sepulchrũ in uisibił ignis con

Expanded text:
uam detestabile et exsecrabile scelus sit unicuique Christiano filiolam suam constuprare testatur sanctus Gregorius papa in Dialogis suis , ubi refert quemdam hominem polluisse filiolam suam, et quia neglexit poenitentiam agere, subito miserabili morbo correptus exspiravit, et sepultus, non solum corpus, sed etiam omne sepulcrum, ignis invisibilis con
Abbreviated transcription (Latin):
iquis de unoinalũi transmigrat ep̃atũ.
& si qđ ab sit contingat illũ filiũ sororis suȩ amitȩ autmat᷑¬
habeatuis & potestatẽ seđm canonica auctoritatẽ &
uram synodalẽ institutionẽ flagitiosũ cohercere. et
ad poenitentiã emollire. ꝑhos enĩ melius reiueritas

Expanded text:
Si quis de uno in alium omnino transmigrat episcopatum, et si, quod absit, contingat eum filiam sororis suae, amitae, aut matehabeat jus et potestatem secundum canonicam auctoritatem, et nostram synodalem institutionem flagitiosum coercere, et ad poenitendum emollire. Per quem enim melius rei veritas
Abbreviated transcription (Latin):
ncestuosi parricidȩ homicidȩ
meutia puanos prohdolorrepperunt᷑ Sed aliqui
exulis sacerdocũ nolunt aminortionib aurẽ accõmo¬
dare uolentes in p̾stinis ꝑdurare criminib qͦ soportet
pscdaris potentiȩ disci plinã atã praua consuetudine
coserceri qͥ psaluti fem sacerdocũ monita noluert̃

Expanded text:
ncestuosi, parricidae, homicidae, multi apud nos, heu proh dolor! repperiuntur. Sed aliqui ex illis sacerdotum nolunt admonicionibus aurem accommodare, volentes in pristinis durare criminibus; quos oportet per saecularis potentiae disciplinam a tam prava consuetudine coerceri, qui per salutifera sa
Abbreviated transcription (Latin):
łinde necessarũ ẽ ualde. ut durã uidicu sententiã. miti¬
gare studeat peccator ꝑc̃dignã poenitentiã. ne forte scelꝰ
in euangło turbas quȩ exibant ut baptirarent᷑ ab eo. hor¬
tatꝰ ẽ dicens Genimina uiperarũ. qͥs ostendit uobis
sugere auentura ua: Pacite gͦ sructꝰ dignos poenitentiȩ Laenĩ¬

Expanded text:
de necessarium est, ut duram judicii sententiam mitigare studeat peccatorum per condignam poenitentiam: ne forte scelus in Evangelio turbas quae exibant ut baptizarentur ab eo, hortatus est, dicens: « Genimina viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Facite ergo dignos
Abbreviated transcription (Latin):
si pat᷑ & silius. ł si duo fr̃s auunculus & nepos. cũ muliere¬
una fornicaueruit. quid inde faciendũ eet. Mani sestiũ ẽ
qđ graui uindicta plectendũ erit. qđ graue facinꝰ ẽẽ reperit᷑
Om̃is erĩ mecha interdicit᷑. ubiscriptu̾ẽ ñ mechaberis
quantomagis cũ cognata. ł cũ conuige. seu cũ concubina
liber leuiticꝰostendit. ubiita scriptũ. eͥᷤ Simechatus fu

Expanded text:
unculus, et nepos cum una muliere fornicati sunt, quid inde faciendum sit. Manifestum est quod gravi vindicta plectendum est, quod grave facinus esse reperitur. Omnis enim moecha interdicitur, ubi scriptum est, non moechaberis, quanto magis cum cognata, vel cum conjuge seu concubina liber Leviticus demonstrat, ubi ita scriptum est : « Si moechatus fu
Abbreviated transcription (Latin):
iq̃s incestu occutte cõmiserit. & sacerdoti o ccutte con¬
fessione egerit indicat᷑ ei uidicũ canonieũ qđ subire
debuerat seĩ faciꝰ publicũ fecisset Uerũ qi latet
comnissũ det eia sacerdote consilũ ut salutianimȩ
sue poccultã poenitentiã ꝓspiciat hoc ẽ ueraciter ea
corde poentens se grauit᷑ deliqͥsse Et pieiuma & ele¬
mosin asuigiliasq atq ꝑsacras orationes eñ laerunisse

Expanded text:
is incestum occulta commiserit, et sacerdoti occulte confessionem egerit, indicetur ei remedium canonicum quod subire debuerat, si ejus facinus publicum fuisset; verum quia latet commissum, detur ei a sacerdote consilium, ut saluti animae suae per occultam penitentiam prospiciat; hoc est ut veraciter ex corde peniteat, se graviter deliquisse, et per jejunia et elemosinas vigiliasque, atque per sacra
Abbreviated transcription (Latin):
intalib nuptus difficiliserit poenitentia inuita ꝑmanenti
nde patet. qđ eque malũ. hoc ẽ qđ mulier duob srib
nupserit. & illud cũ uir duas sorores duxerit. aut pater
& filius cũ una muliere fornicati fuerint aut auunculꝰ
& nepos cũ una muliere dormierint. aut aliqͥd huiꝰ mͦ
factũ suerit. Qua ꝓpt̾ statutu : uttalit̾ peccantes. usq ad
sinẽ uite poenitentiã agant. nͥforte ꝓpt̾ niniũ fletũ
& cõpunctionẽ ualidã. deuotãq pocnitentiã. aliquid¬

Expanded text:
in talibus nuptiis, difficilis erit poenitentia in vita manenti. » Unde patet, quod aeque malum est hoc, quod mulier duobus nupserit, et illud, cum vir duas uxores duxerit, aut pater et filius si cum una muliere fornicati fuerint, aut avunculus et nepos si cum una muliere dormierunt, aut aliquid hujusmodi factum fuerit. Quapropter justum est, ut taliter peccantes, usque ad finem vitae poenitentiam agant. Nisi forte propter nimium fletum et compunctionem validam, devotamq
Abbreviated transcription (Latin):
& rłq. Sienĩ dñsulege turpitudinẽ incestꝰ. mortis sen
poenatẽporis decernitur. hic gebenna ignis ꝑpetui p̾dicit᷑
Quã discretionẽ sentiens apłs. ad hebreos scribensait
Irritã quxͥ fecerit legẽ moysi. sine ulla miseratione sub
duob ł trib testib morit᷑: quantomagis putatis deteriora
mereri suplicia. qͥ filiũ dĩ conculcauerit. & testam̃ti sangͥnẽ

Expanded text:
m Dominus in lege turpitudinem incestus mortis sentpoena temporalis decernitur, hic gehenna ignis perpetui praedicitur. Quam discretionem sentiens Apostolus, ad Hebraeos scribens ait : « Irritam faciens legem « Moysi, sine ulla miseratione sub duobus vel tribus testibus moritur. Quanto magis putatis deteriora mereri supplicia, qui Filium Dei conculcaver
Abbreviated transcription (Latin):
in coniugii durit illud c̃siderandũ ẽ. qͦta generatione
& sic deutroq sexu iudiciũ ȩquũ agendũ. qr alii tcia
ł quarta generatione hoc fieri posse uidicabant. alii
quinta alii uͦ sexta. Sedillud p̃cipue c̃siderandũ e.
quid lex diuina inde pcipiat. Suꝑ quo capitulo hum¬
bto ep̃osciscitantiiã respondimꝰ cuꝰ responsionis for¬
muiã &iã nc̃ tͥdireximꝰ Manifestũ ẽ enĩ qđ sacri
canones ei anathema sint. qͥde ꝓpͥacognatione ł
ꝗͣ cognatꝰ habuit durerit uxorẽ & ideo sũmacautela

Expanded text:
duxit, illud considerandum est, quota generatione  sic de utroque sexu judicium aequum agendum: quia alii tertia vel quarta generatione hoc fieri posse judicabant: alii quinta, alii sexta. Sed illud ibi praecipue considerandum est, quod lex divina inde praecipiat, super quo capitulo Humberto episcopo sciscitanti jam respondimus. Cujus responsionis formulam etiam nunc tibi direximus. Manifestum est enim quod sacri canones ei anathema dicunt, qui de propria cognatione, vel quam cognatus habuit, duxerit uxorem. Et ideo ibi summa
Abbreviated transcription (Latin):
implere p̃ceptũ. Sed qͦusq sermonẽ ꝓtraho. refu¬
giens indicare quã triste ẽ. Qđ qͥdem necesse ẽ. li¬
cet tardȩ ꝓferre Hic deniq ipse petrud qͥ ꝓ imm̃sa
uaritate quã erga om̃s hamines gerebat. palã eũ
cĩmi fiducia aduersante etiã trranno totiꝰ mun¬
dibonũ p̃dicare ñdestint: & regẽ om̃ium scłoꝵ
ꝑ orbẽ terrȩ et usq. ad ipsius romȩ urbis huiꝰ noti¬
ciã ut etiã ipsa saluaret᷑ muex̃. Hic inquã ꝓpieta¬
te patiendo uolens p̃sentẽ uitã finiuit Inipsis aut
dieb qͥb. uitȩ finẽ imminere sibi p̾sensit: in c̃uen¬
tu fr̃m positꝰ. ad p̃hensa manu mea repente con¬
surgens in aurib totius eccłȩ hȩc ꝓtulit uerba.
Audite me fr̃s & conserui mei: qm̃ sicut edoctꝰ sum
cui soli p̃dicationis & doctrinȩ cathedrã credo.
qͥ mͥ abinicio usq infinẽ comes inom̃ib fuit & ꝑ¬

Expanded text:
implere praeceptum. Sed quousque sermonem protraho, refugiens indicare quod triste est, quod quidem necesse est, licet tarde, proferre? Hic denique ipse Petrus, qui pro immensa charitate quam erga omnes homines gerebat, palam cum omni fiducia adversante etiam tyranno totius mundi bonum praedicare non destitit, et Regem omnium saeculorum per orbem terrae et usque ad ipsius Romanae urbis hujus notitiam, ut etiam ipsa salvaretur, invexit; hic, inquam, pro pietate patiendo volens praesentem vitam finivit. In ipsis autem diebus quibus vitae finem sibi imminere praesensit, in conventu fratrum positus, apprehensa manu mea, repente consurgens, in auribus totius ecclesiae haec protulit verba: Audite me, fratres et conservi mei. Quoniam, sicut edoctus sumcui soli meae praedicationis et doctrinae cathedram trado: qui mihi ab initio usque in finem comes in omnibus fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ obsecranelo cessabo Iuanto gͦ mͥ citius
adqͥ eueris: tanto me citius laboris & tristiciȩ
met merore releuabis. Noui etiã hoc o clemeas.
qđ tͥ tedia & molestias. pericula etiã & obpro¬
bria ineruditi uulgi indocilisq conciliem: quę
tu tam̃ scio ꝗcstant̃ & fortit̃ ferens. repicies ad
illã spem: quȩ tͥ apud dm̃ patientie p̃parat co¬
ronã Sed & illud cupio te metũ iusta ratione
ꝑspicere : qndo mixima opera tna indiget xp̃c
Nunc cũ inimicis ad uersus sponsã eiꝰ commouet

Expanded text:
omnium ab obsecrando cessabo. Quanto ergo mihi citius omnium ab obsecrando cessabo. Quanto ergo mihi citius acquieveris, tanto me citius laboris et tristitiae meae moerore relevabis. Novi etiam hoc, o Clemens, quod tibi taedia et molestias, pericula etiam et opprobria ineruditi vulgi indocilisque conciliem; quae tu tamen, scio quod constanter et fortiter feres, respiciens ad illam spem quae tibi apud Deum patientiae pronam. Sed et illud cupio te mecum juxta rationem perspicere, quando maxima opera tua indiget Christus nunc, cum inimicus adversus sponsam ejus commovet
Abbreviated transcription (Latin):
gaueris. hoc enĩ fieri statutũ ẽ mͥ: & eo magis
qͦ excusas Iuia hec cathedra eũ qͥcupit eã &
audacter expetit ñ reqͥrit. Sed ornatũ morib
& in uerbo dĩ eruditũ Qđ si esset alius melior¬
aut siqͥs mͥ alius ad iutor tã sedulus adstitisset
Siqͥs tã plene doctrine meȩ orationẽ coepisset.
s. & eccłasticas dispositiones ame tã plene didi¬
cisset. habens aliũ talem ñ te cogetẽ honũ opꝰ
susciꝑe nolentẽ Suꝑfluũ ẽ gͦ aliũ querere:
cũ primitias eoꝵ qͥ exgentib ꝑme saluant᷑.
et p̃cipue huiꝰ urb te pͥmũ obculerĩ dõ: sed &
aliud intuere qr sipericulũ peccati times susci¬
pere refugiens eccłȩ gubnacula. certus esto qr
amplius peccas qͥ pepłm di uelut influctib positũ
tantũ mͦ habens considerationẽ & ñ qđ in c̃mune
om̃ib expedit ꝓuidens. sed certꝰ esto qr neresse ẽ
te susciꝑe om̃e periculũ. qr nec ego ꝓsalute

Expanded text:
gaveris. Hoc enim fieri statutum est mihi, et eo magis gaveris. Hoc enim fieri statutum est mihi, et eo magis quod excusas; quia haec cathedra eum qui cupit eam, et audacter expetit, non requirit, sed ornatum moribus et in verbis eruditum. Quod si esset alius melior, si quis mihi alius adjutor tam sedulus astitisset, si quis tam plene doctrinae meae rationem cepisset, sed et ecclesiasticas dispositiones a me tam plene didicisset; habens alium talem, non te cogerem opus bonum suscipere nolentem. Superfluum est ergo alium quaerere, cum primitias eorum qui ex gentibus per me salvantur, et praecipue hujus urbis, te primum obtulerim Deo. Sed et aliud intuere, quia si periculum peccati timens, suscipere refugis Ecclesiae gubernacula, certus esto quia amplius peccas, qui populum Dei velut in fluctibus positum tantummodo habens considerationem, et non quod in commune omnibus expedit providens. Sed certus esto quod necesse est te suscipere omne periculum, quia nec ego pro salute
Abbreviated transcription (Latin):
Iui in om̃ib tẽptationib meis socius extitit. fi¬
delit̃ ꝑ seuerans. quẽ p̃ceteris exꝑtꝰ sũ dm̃ colen¬
tẽ. homines diligent̃ castũ discendistudiis dedi¬
tũ: Sobriũ. benignũ. iustũ. patientẽ. scientem
fer̾re ñ nulloꝵ etiã exhis qui in uerbodi insti¬
tuunt᷑ iniurias. ꝓpt̾ quã ipsi trado adño inͥ
tradita potestatẽ. ligandi & soluendi: ut de
sit & inceł Ligabit enĩ qđ oportet ligari.: & sol¬
uet qđ expedit solui. tanꝗ qͥ adliqͥdũ eccłe regulã
nouenit Ipsũ gͦ audite. scientes qr qͥcunq contris¬
tauerit doctorẽ ueritatis. peccat in xp̃m. & pa¬
trem om̃iũ exacerbat dm̃: ꝓpt̃ qđ et uita ca¬
rebit eterna Ipsũ aũt qͥ p̃ ẽ ceteris. oportet me¬
dici uicẽ agere. & ñ ferebestie furore c̃moueri
Hȩc eo dicente ego ꝓcidens ad pedes eiꝰ. rogabam
excusans me et declinins honorẽ cathedrȩ ł po¬
testitẽ. Atille respondens. Pro hoc inqͥr me ro¬

Expanded text:
exstitit, fideliter perseverans; quem prae caeteris expertus sum Deum colentem, homines diligentem, castum, discendi studiis deditum, sobrium, benignum, justum, patientem, et scientem ferre nonnullorum etiam ex his qui in verbo Dei instruuntur injurias. Propter quod ipsi trado a Domino mihi traditam potestatem ligandi et solvendi; ut de sit et in coelis. Ligabit enim, quod oportet ligari, et solvet quod expedit solvi, tanquam qui ad liquidum Ecclesiae regulam noverit. Ipsum ergo audite, etc. taverit doctorem veritatis, peccat in Christum, et Patrem omnium exacerbat Deum, propter quod et vita carebit. Ipsum autem qui praeest caeteris, oportet medici vicem agere, et non ferae bestiae furore commoveri. Haec eo dicente, ego procidens ad pedes ejus, rogabam, excusans me et declinans honorem cathedrae vel potestatem. At ille respondens: Pro hoc, inquit, ne me ro
Abbreviated transcription (Latin):
matertera sua. ł cũ silia patrui sui. ł auunculi sui. ł
cũ silia amitȩ suȩ siue materterȩ suȩ. cũnepte sua. ł
cũ cõmatre sua. aut cũ filiola sua. siue qua defonte sus¬
cepit. ł ante ep̃mtenuit. & siqua mulier similimꝰ forni¬
cata suerit. abstineat se ab ingressu domꝰ dñi anno. et
eodẽ anno nͥ dñicis & festis dieb solũ mͦ pane &aqua. et
sale utatur arma ñferat. osculũ nulli p̾beat. sacrificiũ
nͥ ꝓuiatico minime sumat. Sex de inde annis ingredi¬
at᷑ quidẽ domũ dĩ. socarnib: & umo. & sicert minime
sicut supdictũ ẽ. Postea uͦ duob annis quando carne ues¬
citur. a patu orñi quo in ebriari potest abstineat
Et si potũ biberit minime carne uescat᷑. absq p̃cipuis
festis dieb De armis uͦ. & osculo ł de sacrificio modũ
teneat iã dictũ In de uͦusq ad obitũ suũ. n p̃dictis sestis
dieb acarne abstineat tresserias legitimasin om̃i ebd̃a

Expanded text:
culi sui, vel cum filia amitae suae, sive materterae suae, cum nepte sua, vel cum commatre sua aut filiola sua, sive quam de fonte suscepit, vel ante episcopum tenuit, et si qua mulier simili modo fornicata fuerit, abstineat se ab ingressu domus Dei annum, et eodem anno nisi dominicis et festis diebus solummodo pane et aqua et sale utatur: arma non ferat, osculum nulli praebeat, sacrificium nisi pro viatico minime sumat. Sex deinde annis ingrediatur quidem domum Dei: sed carnibus, et vino, ac sicera minime sicut supra scriptum est. Postea vero duobus annis quando carne vescitur, a potu omni quo inebriari potest se contineat. Et si biberit potum, minime carne vescatur, absque praecipuis festis diebus. De armis vero vel osculo, et sacrificio, modum teneat jam dictum. Inde usque ad obitum suum, nisi praedictis festis diebus a carne abstineat: tres ferias legitimas in omni hebdo
Abbreviated transcription (Latin):
entẽ Cuge serue bone & fidelis qr suꝑ pauca fuisti si¬
delis supramultate c̃stituã. intra ingaudiũ dñitui
catholicã sidẽ & patrũ statuta ita ut dõ sacratas feminas
ducere p̾sumant. mulieres & ꝓpinqͦs in c̾uigio socient
qđ oportunũ ẽ spuali a putare muchrone. atq siurȩ
placet sc̃itati radicitꝰ euelli. ne seges honi agricolȩ. ziramoꝵ
mixta horrentib fructib sordescat Et in sra

Expanded text:
ientem: Euge, serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fiientem: Euge, serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, supra multa te constituam, intra in gaudium Domini tui catholicam fidem, et Patrum statuta, ita ut Deo sacratas feminas ducere praesumant mulieres, et propinquas in conjugio socient, quod opportunum est spiritali amputari mucrone, atque si vestrae placet sanctitati, radicitus evelli: ne seges boni agricolae zizaniorum mista horrentibus fructibus sordescat . Sa
Abbreviated transcription (Latin):
N diuisione inquit patrimonioꝵ seu fiscaliũ dominoꝵ.
seu pͥuatoꝵ obseruari specialit debet ut qr iustũ ẽ silios
a parentib uaores a maritis. cũ adquencũq possessio
ꝑuenerit seqͥstrari. ut mancipia quȩ ꝑmicta fuerint.
iđ uxor cũ filiis & maritosuo datisuicariis adunũ debe¬
ant ꝑuenire. cuinecesse fuerit cõmutare. Qđ sollicitudo
ordinantiũ debet specialit̃ custodire. ut separatiosieri
obferuari debere. ut quando qͥs maritũ emerit. emat:
lex iubet atq int̾dicit. ut nullus seruus neq: ꝓpͥusneq
eccłasticꝰ neq de sisco ancillã alienã inẽugiũ ducat
Similit᷑ alterus ancilla alterius seruũ nequaꝗͣ accipiat
Qd si fecerit. irritũ habrat᷑ huiuscemodi coniugiũ. &
õ ͦ fauente sollicitudinenimia. pa pad ixit
animeqͥori mentiduino uiuamine freti. ꝓsalute om̃ip̃
studere debemꝰ. ut in c̃ susouultu non de fraude cuiꝰ piã
ꝑculsi asistere ȩt̾noui dici meream᷑ & uocẽ audire inqͥ¬

Expanded text:
n divisione, inquit, patrimoniorum seu fiscalium dominorum, seu privatorum, observari specialiter debet ut quia injustum est filios a parentibus, uxores a maritis, cum ad quemcunque possessio pervenerit, sequestrari, ut mancipia quae permista fuerint, id est, uxor cum filiis et marito suo, datis vicariis, ad unum debeant pertinere, cui necesse fuerit commutare quod sollicitudo ordinantium debet specialiter custodire, ut separatio 259 fone videtur observari debere, ut quando quis maritum emerit, emat plex jubet atque interdicit ut nullus servus neque proprius neque ecclesiasticus neque de fisco ancillam alienam in conjugium ducat, similiter ancilla alterius servum nequaquam accipiat: quod si fecerit, irritum habeatur hujuscemodi conjugium, et  favente, sollicitudine nimia animae aequiori mente divino juvamine freti pro salute omnium studere debemus, ut inconfuso vultu, non de fraude cujusquam perculsi assistere aeterno judici mereamur, et vocem audire inqu
Abbreviated transcription (Latin):
abneptis. sr̃ patruelis. soror patruelis . iđ patrui ł filius
ł silia: Consobrinꝰ consobrina. iđ auunculi & matͣterȩ
silius ł silia: amitinꝰ amitina. iđ amitȩ silius ł filia. ltẽq
consobrini qr exduab sororib nascunt᷑. quib accrescit
patruus magnꝰ. Amita magna. idđ aui pat̾ni fr̃ & soror
Auunculus magnꝰ. mat̾tera magna. iđ auiȩ tam̃ patͣnȩ
iunto gradi supra qͥdẽ. Atauus atauia. infra. ab nepos.

Expanded text:
neptis, patruelis, soror patruelis, id est, patrui filius, vel filia. Consobrinus, consobrina, id est, avunculi et materterae filius, vel filia. Amitinus, amitina, id est, amitae filius, vel filia. Itemque consobrini: quia ex duabus sororibus nascuntur. Quibus accrescit patruus magnus, amita magna, id est, avi paterni frater et soror. Avunculus magnus, matertera magna, id est, aviae tam paternae, Quinto gradu
Abbreviated transcription (Latin):
filius. Trinepos ad nepotis filius. qr postnepotẽ qͣrtꝰ
in ordineẽ quasitetrane pos. Minores aut̃ ñ dicimus
nͥ qͦtiens gradus deficit nom̃ ut puta .i filus .ii. nepos¬
III. ab nepos .iiii. adnepos .V. trinepos Ubustigrađ
defuerint. merito iã dicimꝰ minores. sic̃ & maioresdi¬
cimꝰ post patris. aui: paui . abaui. ataui. tritauiq: uoca¬

Expanded text:
filius. Trinepos adnepotis filius, quia post nepotem quartus in ordine est, quasi tetranepos. Minores autem non dicimus, nisi quotiens graduum deficit nomen, ut puta filius, nepos, pronepos, abnepos, adnepos, trinepos. Ubi isti gradus defecerint, merito iam dicimus minores, sicut et maiores dicimus, post patris, avi, proavi, abavi, atavi, tritavique voca
Abbreviated transcription (Latin):
de illa parentela quȩ int̾ illũ .N. & eiꝰ c̃iugẽ .N. cõputat᷑.
qđ tu illud obseruabis inqͣntũ sapis aut audisti. sicte ds̃
& incestũ ꝑ pecrasti. nec inc̃uigio nec in adult̾io illã soci¬
abis. nec cũ illa ad unã mensã manducabis aut bibes.
aut sub unotectomanebis. nͥforte aut in eccła aut in
aliqͦ publico loco ubi nulla mala suspicio possit esse.
ut ubi coraĩtestib idoneis ꝓcerta necessitate pariter
colloqͥmini. nec aliã conuigẽ accipies. nͥ forte postactã.¬
poenitentiã tͥlicentia data fuerit ab ep̃otuo. aut eius

Expanded text:
de illa parentela, quae inter illum N. et ejus conjugem N. computatur, quod tu illud observabis in quantum sapis, aut audisti, sic te Deuet incestum perpetrasti, nec in conjugio, nec in adulterio illam tibi sociabis, nec cum illa ad unam mensam manducabis et bibes, aut sub uno tecto manebis, nisi forte in ecclesia, aut in alio publico loco, ubi nulla mala suspicio possit esse, et ibi coram testibus idoneis pro certa necessitate pariter colloqpenitentiam tibi licentia data fuerit ab episcopo tuo aut eius
Abbreviated transcription (Latin):
ab aui pat̾ Iritauus ataui pat̃. quasite trauus iđ qͣrtꝰ
supͣ abauũ Sed tritauus octauũ cognationis nomẽ. &¬
hoc in maiorib Familia enĩ orit᷑ apatre. tͥminatur a
tritauo. Filius & silia a familia dictist᷑. Ipsienĩ pͥmi
in ordine siue gradu nascentiũ eocistunt. Nepos est

Expanded text:
pater, quasi tetravus, id est quartus super avum. Sed tritavus ultimum cognationis nomen est. Familia enim oritur a patre, terminatur in tritavo. Filius et filia a familia dicti sunt; ipsi enim primi in ordine nascentium existunt. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
nationis. deccctccui. ap̃ c̃fluentiã iussu uenerabiliũ
principũ karoli uidelic& & hemrici regũ reuerentis¬
fimoꝵ c̃ gregati sunt ep̃i numero.uͭiii. herimannꝰ agrip¬
pinensis archi ep̃s. herigerus mogonciacus archi ep̃s.
Thiedo uiur Teburgensis ep̃c. luitharius mindanen¬
sis ep̃s. doto osneburgensis ep̃s. Rithgo uuo. uuormacis¬
ep̃c. Richuunꝰ strar burgensis ep̃s. Un uuanꝰ badebrun¬
nesis ep̃c. cũ abbatib aliisq sacri ordinis uiris qua plu¬
tes c̃silio int̾ cetera quȩ statuerunt hoc maccune.
necessariũ & instanti ꝓdolor tẽpore. ꝑ abusionẽ fre¬
quentissimũ cognationis in cestũ sũma cautela ui¬
tandũ firmauert̃. hoc. ẽ nullus ocsianꝰ infra sextã
generationẽ nuptias copulare p̃sumat. Qđ c̃ sang¬

Expanded text:
apud Confluentiam jussu venerabilium principum Caroli videlicet, et Henrici regum reverendissimorum, congregati sunt episcopi numero VIII: Hermannus Agrippinensis archiepiscopus, Herigerus Moguntiensis archiepiscopus, Thiedo Wirceburgensis episcopus, Luittharius Mindanensis episcopus, Doto Osneburgensis episcopus, Richgouwo Wormaci Strazburgensis episcopus, Unwano Padebrunensis episcopus, cum abbatibus aliisque sacri ordinis viris quamplutes consilio inter caetera quae statuerunt, hoc maxime necessarium, et instanti, proh dolor! tempore per abusionem frequentissimum cognationis incestum, summa cautela vitandum firmaverunt: hoc est, ne ullus Christianus infra sextam generationem nuptias copulare praesumat. FINIS
Abbreviated transcription (Latin):
peniteat.¬
ulli ee ꝓpinqͥtate sui sangͥnis usq ad septimũ gra neñĩ .¬
dũ ducant uaores. neq sine benedictione sac̃dotis.
qui ante innupti erant. a sac dote benedicti nubere
ullũ inutroq seu ꝑmittimꝰ eoeꝓpinqͥtate sui sangu
ł uacoris usq inseptimi generis gradũ uxorẽ ducere
ł incesti macula cõmaculari.

Expanded text:
 eam quoquo modo incesti macula polluat. Si quis vero hoc temere praesumppinquitate sui sanguinis usque ad septimum gradum uxores ducant, neque sine benedictione sacerdotis. Qui ante innupti erant, a sacerdote benedicti nubere ullum in utroque sexu permittimus ex propinquitate sui sanguinis, vel uxoris, usque in septimi generis gradum uxorem ducere, vel incesti macula commaculari.
Abbreviated transcription (Latin):
Primo gradusuꝑiori linea continentur.
cdõ gradu continent᷑ suꝑiori linea. auus. auia. In feriori.
nepos. neptis. in transuersa. fr̃. soror. quȩ ꝑsonȩ dupli¬
cantꝰ. Auusenĩ & auia. tantũ ex patre quã ex matre
accipiunt᷑ Quȩ ꝑsonȩ seqͥntib qͦq gradib similiter
ꝓ substantia earũ quȩ in qͦgradu subsistunt. ipso ordi¬
ne duplicant᷑ Istȩ ꝑsonȩ in scđo gradu ideo duplices
frͣ matris. qi aut patruus. aut auunculus nominant᷑
Qui & ipsi hoc ordine duplicantur
ercio gradu ueniunt supra. ꝓauus. ꝓauia. infra
pnepos ꝓneptis. E& obliqͦ fr̃is sororisq siluis ł silia.

Expanded text:
Primo gradu superiori linea continentur, onae junguntur. Secundo gradu continentur superiori linea avus et avia; inferiori, nepos et neptis. Interversa frater et soror. Quae personae duplicantur. Avus enim et avia tam ex patre quam ex matre accipiuntur. Quae personae sequentibus quoque gradibus similiter pro substantia earum quae in quo gradu subsistunt, ipso ordine duplicantur. Illae personae in secundo gradu, ideo duplices frater matris, qui aut patruus aut avunculus nominantur; qui et ipsi hoc ordine duplicanturTertio gradu ueniunt supra proauus proauia: infra pronepos proneptis: ex obliquo fratris sororisque filius filia,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinqͥoris sanguinis contagione pollutꝰ. Huiꝰ in¬
stitutionis regulã quã subscripsimꝰ in refragabili
Auctoritate nosspondemꝰ seruaturos Siqͥ saut̃ tã¬
huictã salubri ordinationi obuiare. p̾sũpserit.
ł sollerter adimplere neglexerit. conuictꝰ totius

Expanded text:
propinquioris sanguinis contagione pollutus. Hujus inpropinquioris sanguinis contagione pollutus. Hujus institutionis regulam qui subscripsimus irrefragabili auctoritate nos spondemus servaturos. Si quis autem tahuic tam salubri ordinationi obviare praesumpserit, vel solerter adimplere neglexerit, convictus totius
Abbreviated transcription (Latin):
Caneͤ sangumitas quȩ in ꝓpͥouiro obseruandae᷑. da ẽ¬
nec nimirũinuroris parentela de lege nuptiarum:
custodienda .ẽ. Quia c̃stat eosduos fuisse in carneuna.
cõmanis illisutraq parentela credenda ẽ sic̃ scriptũ:
ĩ & hȩc salubrit᷑ p̾cauenda sancimꝰ neqͥs fideliũ ꝓpͥnꝗͣ
sangunus sui usq qͦaffinitatis liniam̃ta generis fucces¬
sione cognoscit in matrimonio sibi desidereteopu¬
lari. qmꝰ scriptũ : Om̃is homo ad parimã sanguinis
sui ñ accedat. ut reuelet turpitudinẽ ei. nec sine de¬
nuntiatione sententiȩ Nã paulopost infert idic̃
Anima quȩ fecerit de ab hominationib istisqͥppiã
peribit demedio popłi sui. Siqͥsgͦ huiꝰ decrectteme¬
rator eatiterit. ac uetitu uiolare p̾sũpserit. tantũ
eã ꝓpinquiorẽ cui copulari semaluit suioriginisẽe
ñ ambigit. tanto annosiori excõmunicationistẽꝑe
a api corpore ac fr̃nitatis c̃sortio seqͤstret᷑ qͣnto suer̃

Expanded text:
consanguinitas quae in proprio viro observanda est, haec nimirum in uxoris parentela de lege nuptiarum custodienda est, qua constat eos duos fuisse in carne, ideoque communis illis utraque parentela credenda est; sicut scriptum est:  haec salubriter praecavenda sancimus, ne quis fidelium propinquam sanguinis sui, usquequo affinitatis liniamenta successione generis cognoscit, in matrimonio sibi desideret copulari, quoniam scriptum est: Omnis homo ad proximam sanguinis sui non accedat, ut revelet turpitudinem ejus, nec sine denuntiatione sit sententiae, nam paulo post infert et dicit: Anima quae fecerit de abominationibus istis quidpiam, peribit de medio populi sui. Si quis ergo hujus decreti temerator exstiterit, ac vetitum violare praesumpserit, tanto eam propinquiorem cui copulari se maluit serie originis esse non ambigit, tantoque annosioris excommunicationis tempore a Christi corpore et fraternitatis consortio sequestretur, quanto fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ instantis tẽporis reor hoc qđ theodorus archi¬
e p̃o int̃ gregoriũ &ysidorũ medius ricedens in sus
capitulis diffinuit magis sequendũ ut post qͥntã
generationẽ iã licitũ conubiũ fiat. qͥa nec lexe duu¬
na hoc c̃tradicit nec &iã scõꝵ patrũ dicta hoc ꝓhi¬
bent. Si aut̃ & in qͥnta abinsciis fuerit copula ꝑ ac¬
ta melius mͥ uidetꝰ ut cũ penitentiȩ humiliatione
si se uaoratꝰ c̃ unere ñ uult. dõ satis faciat & tam̃ ei
p̃dicet᷑ qua bonũ fit at abhuiꝰee modi copula fe absti¬
neat. si forte d& illi ds̃ penitentiã & resi piscat adia¬
boli laques gratãq c̃tinentrȩ suȩ spontanea uolun¬
tate dblationẽ pꝰmodũ offerat dõ & si ni fallor eau

Expanded text:
 instantis temporis, reor hoc quod Theodorus archiepiscopus inter Gregorium et Isidorum medius incedens, in suis capitulis diffinivit, magis sequendum: ut post quintam generationem jam licitum connubium fiat: quia lex divina hoc non contradicit: nec etiam sanctorum Patrum dicta hoc prohibent. Si autem et in quinta ab insciis copula fuerit peracta, melius mihi videtur, ut cum poenitentiae humiliatione, si se uxoratus continere non vult, Deo satisfaciat: et tamen ei praedicetur, quoniam bonum sit, ut ab hujuscemodi copula semetipsum abstineat: si forte det illi Deus poenitentiam, et resipiscat a diaboli laqueis: gratamque continentiae suae spontanea voluntate oblationem, postmodum offerat Deo: et sic ni fa
Abbreviated transcription (Latin):
iã cognationis ordo numerari de siuit
Ceterũ ante om̃a considerandũ. ut sic censura
discipdinȩ tepetꝰ. ne ꝑ immoderationẽ correpti¬
onis prccati cumulus augeat᷑. Scimꝰ enĩ qͥa in be¬
qͥs dimitter& uxorẽ excepta oausa fornicatio¬
nis. facer& tã mechari. Et qͥ dimissã ducer&. me

Expanded text:
jam cognationis ordo numerari desivit. jam cognationis ordo numerari desivit. Caeterum ante omnia considerandum est, ut sic censura disciplina temperetur, ne per immoderationem correptionis, peccati cumulus augeatur. Scimus enim, quod qui in lequis dimitteret uxorem excepta causa fornicationis, faceret eam moechari: et qui dimissam ducere
Abbreviated transcription (Latin):
institutꝰ suerat. nec eu̾ aliqͦ latere potuer̃. quȩ in
obseruationib legitimis greci ł romani eotẽpore
habuer̃ maxime cũiutraq lingua plenit᷑ instructꝰ¬
fuisset. Qđ aut̃ ꝓacimiftẽporib romanoꝵ ponti¬
sicũ scripta cͣtinent usq ad seatã ł septimã gn̾atioñ
c̃uigii usũ deferendũ magis exc̃suetudine humana
quã ex lege diuina hoceos ꝑcepisse credendũ ẽ
Qđ ita sentiens beatꝰ bonefatius martir nr̃q:
patronꝰ. deeadẽre epõs gentissuȩ credidit c̃su¬
lendus. ut ipsiquidinsc̃oꝵ patrũ sententus inde
explanatũ inuenirent. sibi rescriberent. Nã qđ
isidorꝰ inȩthimologiis suis usq ad seatã gñarioñ¬
c̃sanguinitatis abstinendũ. & sic legitimo conubio
uingendũ asseruit. indereoreũ fecisse qđ genea¬
estimaũ Sicq ad inuocationẽ gñĩs & amicitiȩ
ius c̃firmandũ redire ad conubiũ sanciũ. qͣndo

Expanded text:
instructus fuerat. Nec eum aliqua latere potuerunt quae in instructus fuerat. Nec eum aliqua latere potuerunt quae in observationibus legitimis Graeci et Romani eo tempore habuerunt, maxime cum in utraque lingua perfecte instructus esset. Quod autem proximis temporibus Romanoicum scripta contineant, usque ad sextam vel septimam generationem conjugii usum differendum, magis ex consuetudine humana, quam ex lege divina hoc eos praecepisse credendum est. Quod ita sentiens beatus Bonifacius martyr, nosterque patronus de eadem re episcopos gentis suae credidit consulendos: ut ipsi quid in sanctorum Patrum sententiis inde explanatum invenirent, sibi rescriberent. Nam quod Isidorus in Etconsanguinitatis abstinendum, et sic legitimo connubio conjungendum asseruit. Inde reor eum fecisse, quod geneaaestimavit, sicque ad revocationem generis et amicitiae jus confirmandum, redire a
Abbreviated transcription (Latin):
ad septiformẽ letaniã. iuxta distributionẽ in seruis de¬
signatã. deuota cũ lacrimis m̃te ueniamꝰ Nullus ur̃m
ad t̾rena oꝑa iã agros exeat. nullus qđ libet negotiũ agere
simul om̃s peccauimꝰ. simul om̃s mala qͣ fecinꝰ deplo¬
remꝰ. ut districtꝰ uidex dũ culpas nr̃as punire : c̃siderat.

Expanded text:
istributionem inferius designatam, devota mente cum lacrymis veniamus. Nullus vestrum ad terrena opera in agros exeat, nullus quodlibet negotium agere simul omnes peccavimus, simul omnes mala quae fecimus deploremus, ut districtus judex dum culpas nostras nos punire
Abbreviated transcription (Latin):
eatꝰ ysidorus de c̃sangͥnitare sic loqͥt᷑. cuiꝰ possint
series septẽ gradib dirimit᷑ hoc mͦ. Filius & filia qđ .ẽ.
fr̃ & soror. sit ipse trunctus illisseorsũ seuinctis ex
radice illius trunci egrediunt᷑ isti ramusculi. nepos
neptis t̃cius. ad nepos & ad neptis qͦrtꝰ. trine pos& tri¬
neptis qͥntꝰ trine poris ne pos & trine potis neptis sextꝰ.
Hȩc c̃sang̾nitas dũ se paulatĩ in ꝓpaginis ordinib diri¬
mens. usq ad ultimũ gradũ sese subtraxcerit. & ꝓpin
qͥtas ẽẽ. desierit. tunc pͥmũ le& matrimonu uinculũ re¬
cipret᷑ & qͦdã modo reuocabit fugientẽ. Ideo aut̃ usq
ad secctũ generis gradũ c̃ sanguinitas c̃stituta. ẽ. ut sic̃
in sex etatib mundi generanio & hoĩs statꝰ finit᷑. ita¬

Expanded text:
eatus Isidorus de consanguinitate sic loquitur: Cujus series septem gradibus dirimitur, hoc modo: Filius et filia, quod est frater et soror, sit ipse truncus. Illis seorsum sejunctis, ex radice illius trunci egrediuntur isti ramusculi, nepos neptis, tertius: adnepos et adneptis, quartus: trinepos et trineptis, quintus: et trinepotis nepos et trinepotis neptis, sextus. Haec consanguinitas, dum se paulatim in propaginum ordinibus dirimens, usque ad ultimum gradum sese suquitas esse desierit, tunc primum lex in matrimonii vinculum recipietur, et quodammodo revocabit fugientem. Ideo autem usque ad sextum generis gradum consanguinitas constituta est, ut sicut in sex aetatib
Abbreviated transcription (Latin):
Trunt duo incarne una. qͥ turpitudinẽ nouercȩ
qͣ una caro cũpatre fuit reuelare p̃sũpserit.
ꝓfecto patris turpitudinẽ reuelauit. Cũ cogna
non escã. ita illis mͦ ñ posteris ut p̾sixũ : tẽporib teuenda
induilsimꝰ. ne bonũ qđ insirma adhucradice plantatũ
erat exureret᷑ .s. aliqͣntulũ seruaret᷑. & usq ad ꝑfectionẽ
custodiret᷑ Hȩc gͦ ego iobannesiccircoꝑstringenda¬
curaui. ut hi qͥ occasione. nouȩ dispensationis illicita
matrimonia c̃tra hunc eruditissimũ uirũ causant᷑
ñ generalit᷑ qͣrte generationis copulã censiusse. ĩmo

Expanded text:
Erunt duo in carne una, qui turpitudinem novercae, quae una caro cum patre fuit, revelare praesumpserit, profecto patris turpitudinem revelavit. Cum cogna escam, ista illis modo, non posteris, ut praefixum est, temporibus tenenda indulsimus, ne bonum quod infirma adhuc radice plantatum erat exureretur, sed aliquantum 396 firmaretur, et usque ad perfectionem custodiretur. Haec ego Joannes idcircocuravi, ut hi qui occasione novae dispensationis illicita matrimonia contra hunc eruditissimum virum causantur, non generaliter quartae generationis copulam censuisse, imo
Abbreviated transcription (Latin):
sangͥnis ꝑ gradus cognationis placuit usq ad septimã
generationẽ obseruare. nã & hereditas rerũ ꝑlega¬
les definitiones sancit usq ad septimũ gradũ p̃tende¬
re heredũ succissionẽ. Nonenĩ suc cederent. nisi eis
de ꝓpagine cognationis deberetꝰ. Ut duob ł tribus¬

Expanded text:
sanguinis per gradus cognationis, placuit usque ad septimam generationem observare. Nam et haereditas rerum per legales definitiones sancit usque ad septimum gradum praetendere haeredum successionem. Non enim succederent, nisi eis de propagine cognationis deberetur. CAP. 52. - Ut duo
Abbreviated transcription (Latin):
In hocte pore ͦ scã eccła quȩdã ꝑseruorẽ corrigit ꝗqͣdã
pmansuetudinẽ tolerat. quȩ ꝑ c̃siderationẽ conꝰsiderit.
atq ita portat & dissimulat ut sepe malũ qđ aduersatur.
portando & dissimulando cõpescat Om̃s aut̃ qͥ ad sidẽ uȩ¬
nuuit admonendi st̃. netale. aliqͥd audeant ꝑpetrare
Siqͥ aut᷑ ꝑpetrauerint. corporis & sanguinis dñi cõmuni¬

Expanded text:
rem corrigit, quaedam per mansuetudinem tolerat, quaedam per considerationem dissimulat, atque ita portat et dissimulat, ut saepe malum quod adversatur portando et dissimulando compescat. Omnes autem qui ad fidem veniunt, admonendi sunt, ne tale aliquid audeant perpetrare. Si qui autem perpetraverint, corporis et sanguinis Domini communi