comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ignoras: egredere. Dura et aspera
increpatio: quod dicit egredere.
hoc quippe uerbum serui audire
solent a ualde irascentib & indigña¬
tib dominis: uel ancille a domina¬
b suis. cum grauit̾ illas offenderint.
Exi hinc exi a me: egredere a conspe¬
etu meo et a domo ista. Hoc gͦ uerbo
asꝑo atq amaro satis nimiumq in¬
crepatorio utitur modo sposisus
contra dilectam: sub conditione tñ
si se ipsam ignorauerit. Nil quippe
ualidius efficatus ue ad terrendũ
potuit in eam intendere: qũa ut
putas. nisi de sp̃u ad carnem: de bo¬
nis animi ad secularia desideria. de
interna requie mentis ad mũdi stre¬
pitum. & in quietudinem curarum
interiorum: In quib omnib non est
nisi labor et dolor: atq afflictio sp̃e.
Quȩ enim anima semel a dño didi¬
a cit et accepit intrare ad seipsam. et in
intimis sius dĩ presentiam suspirare
et querere faciem eius semꝑ: spiritꝰ est
enim ds̃. et qui requirunt eum oportet
eos in sp̃u ambulare et non in carne. at

Expanded text:
ignoras, egredere . Dura et aspera increpatio, quod dicit, egredere. Hoc quippe verbum servi audire solent a valde irascentibus et indignantibus dominis, vel ancillae a dominabus suis, cum graviter illas offenderint: Exi hinc, exi a me, egredere a conspectu meo et a domo ista. Hoc ergo verbo aspero et amaro satis, nimiumque increpatorio utitur modo sponsus contra dilectam, sub conditione tamen, si se ipsam ignoraverit. Nil quippe validius efficaciusve ad terrendum potuit in eam intendere, quam ut putas, nisi de spiritu ad carnem, de bonis animi ad saecularia desideria, de interna requie mentis ad mundi strepitum, et inquietudinem curarum exteriorum? In quibus omnibus non est nisi labor et dolor, atque afflictio spiritus. Quae enim anima semel a Domino didicit et accepit intrare ad se ipsam, et in intimis suis Dei praesentiam suspirare, et quaerere faciem ejus semper: spiritus est enim Deus; et qui quaerunt eum, oportet eos in spiritu ambulare, et non in carne, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Nobis inquis capite. Cui decum:
An eccłiȩ degentib  De mortalibus
& peccatorib collecta est. Illam scimꝰ
quȩ sit. S tu quis es. echiopisse huiꝰ
tam deuptus. tam ambitiosus amatorͤ.
Sane ñ alter moyses: s plusquam
moyses. Num tu ille es speciosus
forma p̃ filiis hominũ : Parum dixi:
candor es uitȩ et̃nȩ ÷ splendor et figura
substantiȩ dĩ: postremo suꝑ omnia
ds bñdictus in secula ameqi S̾. lxuͦ.

Expanded text:
Nobis, inquis, capite. Cui tecum? Nobis, inquis, capite. Cui tecum? an Ecclesiae de gentibus? De mortalibus et peccatoribus collecta est. Illam scimus quae sit. Sed tu quises, Aethiopissae hujus tam devotus, tam ambitiosus amator? Sane non alter Moyses, sed plus quam Moyses . Num tu ille es speciosus forma prae filiis hominum? Parum dixi; candor es vitae aeternae, splendor et figura substantiae Dei ; postremo super omnia Deus benedictus in saecu
Abbreviated transcription (Latin):
socialius: An non tibi uidet᷑ hoc di¬
cere quasi quidam pat̾familias qui
ꝑ se nil habeat. s omnia commu¬
nia cum uxore et filiis atq dome¬
sticis: E qui loquit᷑ d̾s est. mini¬
me tamen ut ds id loquit᷑. s ut
sponsus. Capite nobis uulpes.
Uides quam socialiter loquitur. qui
socium non habet: Poterat diccre
mͥ: s malius nobis. consortio delecta¬
tus. O suauitatem ÷ o gr̃ãm: o amoris
uim. Ita ne summꝰ omniũ. unus
faccus est omniũ: Quis hoc fecit:
amor dignitatis nescius: dignatione
diues. affectu potens: suasu efficax.
Quid iuolentius: Triumphae de do
amor. Nuid tam̃ tam non uiolentum:
Amor est. Quȩ ista uis queso tam ui¬
olenta ad uictoriam: tam uicta ad ui¬
olentiam: Deniq semet ipsum exin¬
aniuit: ut scias amoris fuisse qđ ple¬
nitudo effusa est. quod altitudo ade¬
quata est. quod singularitas associata
est. Cum quo nam tibi o ammiran¬
de sponsȩ.tam familiate consortiũ:

Expanded text:
socialius? An non tibi videtur hoc disocialius? An non tibi videtur hoc dicere, quasi quidam paterfamilias, qui per se nihil habeat, sed omnia communia cum uxore et filiis atque domesticis? Et qui loquitur Deus est - minime tamen ut Deus id loquitur, sed ut sponsus. 10. Capite nobis vulpes. Vides quam socialiter loquitur, qui socium non habet? Poterat dicere: Mi hi, sed maluit, nobis, consortio delectatus. O suavitatem! o gratiam! o amoris vim! Itane summus omnium unus factus est omnium? Quis hoc fecit? Amor, dignitatis nescius, dignatione dives, affectu potens, suasu efficax. Quid violentius? Triumphat de Deo amor. Quid tamen tam non violentum? Amor est. Quae est ista vis, quaeso, tam violenta ad victoriam, tam victa ad violentiam? Denique semetipsum exinanivit , ut scias amoris fuisse, quod plenitudo effusa est, quod altitudo adaequata est, quod singularitas associata est. Cum quonam tibi, o admirande sponse, tam familiare consortium?
Abbreviated transcription (Latin):
scdm apłm deiutandus. Ex hoc ĩa
melius ut quidem ego arbitror ef¬
fugatur aut etiam rẽligatur: quam
sinitur uineas demoliri. Nec ꝓpterea
sane nichil se egisse putet qui here¬
ticum uicit et conuicit hereses con¬
futauit: ueri similia a uero clare aꝑ¬
teq distinxit: praua dogmata. plana
et irrefragabili ratione praua ẽẽ mon¬
strauit: prauũ deniq intellectum
extollentem se aduersus scientiam
dĩ. in captiuitatem redegit. Nempe
cepit nichilominus qui talia oꝑatus
est. uulpem et si non ad salutẽ illi:
et cepit eam sponso et sponsȩ ꝗͣuis
aliter. Nam et si herecicus ñ surexit
de fece÷ eccłia tam̃ confirmat᷑ in fide:
et quidem de ꝓfectib sponse. sponsꝰ
sine dubio gratulatur. Gaudiũ & enĩ
dñi fortitudo nr̃a. Deniq non putat
a se aliena luera nr̃a qui se nobis
tam dignant̃ assotiat: dum iubet
capi uulpes non sͥ s nobis secum.
capite inquiens nobis. Aduertere ẽ
enim qd̾ ait nobis. Quid hac uoce

Expanded text:
tandus . Ex hoc jam melius, ut quidem ego arbitror, effugatur, aut etiam religatur, quam sinitur vineas demoliri. 9. Nec propterea sane nihil se egisse putet qui haereticum vicit et convicit, haereses confutavit, verisimilia 1487 a vero clare aperteque distinxit; prava dogmata, plana et irrefragabili ratione prava esse monstravit; pravum denique intellectum, extollentem se adversus scientiam Dei, in captivitatem redegit. Nempe cepit nihilominus, qui talia operatus est, vulpem, etsi non ad salutem illi; et cepit eam sponso et sponsae, quamvis aliter. Nam, etsi haereticus non surrexit de faece, Ecclesia tamen confirmatur in fide: et quidem de profectibus sponsae sponsus sine dubio gratulatur. Gaudium etenim Domini est fortitudo nostra . Denique non putat a se aliena lucra nostra, qui se nobis tam dignanter associat, dum jubet capi vulpes, non sibi, sed nobis secum. Capite, inquiens, nobis. Advertere est enim quod ait, nobis. Quid hac voce
Abbreviated transcription (Latin):
facio. etiam et tertiam et quartam de
demonstrabo: si te ad capiendas eas quas
torte ex his in tua aduerteris uinea inue¬
nero uigilantem. Interdum bene ꝓfici¬
entis cuiuspiam cum sͥ ꝓfusius aliqͥd
suꝑne gr̃e senserit orari subit animũ
desiderium predicandi: non quidem
ad parentes et ꝓpinquos. iuxta illud
continuo non acquieui carm et san¬
guiniͤ. s quasi purius fructuosius.
fortiusq passim ad extraneos & ad om̃s.
Caute omnino. Sane timet ꝓpħicum
abscondito accepit frumenta. abscon
cauerit suꝑ tecta. U ulpes est: atq illa
pͥore eo nociuor quo occultior ueni¬
ens. S capio tibi eam. Primus moises
dicit: non arabis in primogenito bo¬
uis. Hoc paulus interpretans non neo¬
phitum inquit: ne in suꝑbiam elatus.
incidat in iuditium diaboli. Et rur¬
sum. Nec quisquam inquit sumit sͥ
honorem: s qui uocatur a deo tanqũa
aaron. Item ipse. Quomͦ predicabunt
ait. nisi mutant᷑ : Et scimus mona¬

Expanded text:
Facio etiam et tertiam, et quartam quoque Facio etiam et tertiam, et quartam quoque demonstrabo, si te ad capiendas eas, quas forte ex his in tua adverteris vinea, invenero vigilantem. Interdum bene proficientis cujuspiam, cum sibi profusius aliquid supernae gratiae senserit irrorari, subit animum desiderium praedicandi, non quidem ad parentes et propinquos, juxta illud: Continuo non acquievi, carni et sanguini ; sed quasi purius, fructuosius, fortiusque, passim ad extraneos et ad omnes. Caute omnino. Sane timet prophetiscondito accepit frumenta, abscondcaverit super tecta . Vulpes est, atque illa priore eo nocivior, quo occultior veniens. Sed capio tibi eam. Primus Moyses dicit: Non arabis in primogenito bovis . Hoc Paulus interpretans: Non neophytum, inquit, ne in superbiam elatus, incidat in judicium diaboli : et rursum, Nec quisquam. inquit, sumit sibi honorem, sed qui vocatur a Deo tanquam Aaron ; item ipse: Quomodo praedicabunt, ait, nisi mittantur? Et scimus mona
Abbreviated transcription (Latin):
um harum turpiter supplantatos ex¬
ꝑtus sum: et sero in se uirtutũ suffo¬
catos plangere fructus. Uidi ego homi¬
nem currentem bene: et ecce cogitatio.
Quidni uulpecula fuit: Quantis
inquit bonũ quo solus fruor. si eẽm
in patria possem utiq imꝑtiri: fr̃ib
et cognatis. et notis. Amant me: et fa¬
cile acquiescerent suadenti. Utquid ꝑ¬
ditio hec: Hado illuc: et saluo mul¬
tos ex illis et me pariter. Nec uerendũ
in loci mutatione. E enim dum bene¬
faciamͤ. quid interẽ ubi: Nisi qd̵ illic
ꝓculdubio satius: ubi fructuosius
degam. Quid plura: It. et ꝑit miser.
non tam exul ad patriam. qũa canis
reuersus ad uomitum. Et se ꝑdidit in¬
felix: et suoꝵ acquisiuit neminem. En
una uulpecula. ista uidelicet frustrato¬
ria spes: quam habuit in acquisitiõe
suoꝵ. Potes tu qͦ ꝑ te ipsum in te ipso
alias atq alias similes hiue inuenire
seu aduertere: si non negligas. Nis tam̃
ut unam adhuc ego ostendam tibi:

Expanded text:
um harum turpiter supplantatos exum harum turpiter supplantatos expertus sum, et sero in se virtutum suffocatos plangere fructus! 2. Vidi ego hominem currentem bene; et ecce cogitatio: quidni vulpecula fuit? Quantis, inquit, bonum, quo solus fruor, si essem in patria, possem utique impertiri fratribus et cognatis, notis et amicis? Amant me, et facile acquiescerent suadenti. Utquid perditio haec? Vado illuc, et salvo multos ex illis, et me pariter. Nec verendum in loci mutatione. Etenim, dum benefaciam, quid interest ubi? nisi quod illic procul dubio satius, ubi fructuosius degam. Quid plura? It, et perit miser, non tam exsul ad patriam, quam carnis reversus ad vomitum. Et se perdidit infelix, 1485 et suorum acquisivit neminem. En una vulpecula, ista videlicet frustratoria spes, quam habuit in acquisitione suorum. Potes tu quoque per te ipsum in te ipso alias atque alias similes huic invenire seu advertere, si non negligas. 3. Vis tamen ut unam adhuc ego ostendam tibi?
Abbreviated transcription (Latin):
Capite nobis uulpes paruu¬
las quȩ demoliunt᷑ uineas:
nam uinea nr̃a floruit. Uulpes tem¬
ptationes sunt. Necesse est ut ueni¬
ant temptationes. Quis enim coro¬
nabitur ÷ nisi legitime certauerit :
Aut quomͦ certabuntͥ si desit qui
impugnet: Tu gͦ accedens ad seruitu¬
tem dĩ. sta in timore. et preꝑa anim̾a
tuam ad temptationem: certus om̃s
qui pie uolunt uiuere in xp̃o ꝑsecu¬
tionem passuros. Porro temptationes
diuerse sunt: ꝓ tempoꝵ diuersitate.
Et initus quidẽ nr̃is tanqu̾a nouella¬
rum teneris fiorib plantationum. me
uidenti uis algoris incumbit: cuius
meminimus in sermone altero ͤ ꝙ. in¬
cipientes ab hac peste cautos reddidimꝰ.
Iam uͦ ꝓficientium sanctiorib studus.
minime quide sese opponere contra¬
riȩ uirtutes aꝑte audent: s solent ex
occulto insidiari quasi quedam frau-¬
dulente uulpeculȩ: spetiȩ quidẽ uir¬
tutes. re autem uitia. Quantos uerbi
gĩa ingressos uias uite. ꝓgressos ad me

Expanded text:
Capite nobis vulpes parvulas, quae demoliuntur vineas: nam vinea nostra floruit . Vulpes, tentationes sunt. Necesse est ut veniant tentationes. Quis enim coronabitur, nisi qui legitime certaverit? aut quomodo certabunt, si desit qui impugnet? Tu ergo accedens ad servitutem Dei, sta in timore, et praepara animam tuam ad tentationem , certus omnes qui pie volunt vivere in Christo, persecutionem passuros . Porro tentationes diversae sunt, pro temporum diversitate. Et initiis quidem nostris, tanquam novellarum teneris floribus plantationum, in evidenti vis algoris incumbit, cujus meminimus in sermone altero, et incipientes ab hac peste cautos reddidimus . Jam vero proficientium sanctioribus studiis minime quidem sese opponere contrariae virtutes aperte audent, sed solent in occulto insidiari, quasi quaedam fraudulentae vulpeculae; specie quidem virtutes, re autem vitia. Quantos, verbi gratia, ingressos vias vitae, progressos ad mel
Abbreviated transcription (Latin):
ab errore uie sue. saluabit animã
eius a morte: & oꝑit multitudi¬
nem peccatoꝵ: Quod si reuerti no¬
luerit nec conuictus: post pͥmam
iam & scdam ammonitionẽ. utpo¬
te qui omnino subuersus est. erit
scd̃m apłm deuitandus. Ex hoc ĩa
melius ut quidem ego arbitror ef¬
fugatur aut etiam religatur: quam

Expanded text:
suae, salvabit animam ejus a morte, et operit multitudinem peccatorum . Quod si reverti noluerit, nec convictus post primam jam et secundam admonitionem, utpote qui omnino subversus est; erit secundum Apostolum devitandus . Ex hoc jam melius, ut quidem ego arbitror, effugatur, aut etiam religatur, quam
Abbreviated transcription (Latin):
tutes censuerim deputandas: s audiet
a ꝓpha qui eiusmodi est. Nunquid
tale est quod elegi dicit dñs. Et addet.
In die bonoꝵ tuoꝵ inueniunt᷑ uolun¬
tates tuȩ. Grande malum ꝓpͥa uolun¬
tas. qua fit ut bona tua. bona ñ sint.
Oportet ꝓinde lilia fiant quȩ huius¬
modi sunt. quia nichil omnino. quod
ꝓpͥa inquinatum sit uoluntate. gusta¬
bit is qui pascitur int̾ lilia. Sapien¬
tia est ubiq attingens ꝓpter mundici¬
am suam. et nil inquinatũ in eam.
incurrit. Ita gͦ int̾ lilia pasci amat
sponsus: idẽ apud munda & nitida
corda. S quousq  Donec aspiret
dies. et inclinent᷑ umbrȩ. Umbrosus
locus ẽ et condensus. ñ intremus sil¬
uam hanc ꝓfundi sacramenti. nisi cla¬
ra luce dici. Iam enim disputante me
longuis. inclinata est dies. dũ inuiti
traheret odor florum. Modicum quid
restare uidecur de p̾senti capitulo: at
istud modicũ reconditũ nimis. sicut
et cetera uniuersa carminis huius.

Expanded text:
tutes, censuerim deputandas; sed audiet tutes, censuerim deputandas; sed audiet a propheta, qui ejusmodi est: Nunquid tale est obsequium quod elegi, dicit Dominus? et addet: In die bonorum tuorum inveniuntur voluntates tuae . Grande malum propria voluntas, qua fit ut bona tua tibi bona non sint. Oportet proinde lilia fiant, quae hujusmodi sunt, quia nihil omnino, quod propria inquinatum sit voluntate, gustabit is qui pascitur inter lilia. Sapientia est ubique attingens propter munditiam suam, et nil inquinatum in eam incurrit . Ita ergo inter lilia pasci amat sponsus, id est apud munda et nitida corda. Sed quousque? Donec aspiret dies, et inclinentur umbrae. 1519 Umbrosus locus est hic et condensus: non intremus silvam hanc profundi sacramenti, nisi clara luce diei. Jam enim disputante me longius, inclinata est dies; dum inviti traheret odor florum. Modicum quid restare videtur de praesenti capitulo. At istud modicum reconditum nimis, sicut et caetera universa carminis hujus.
Abbreviated transcription (Latin):
Cum ueniretis ante conspectũ meũ. qͥs
quesiuit ea de manib ur̃is: Credo
non redolebant lilia manus ille. et ꝓpt̾¬
ea respuebat munus ex illis qui pasci
int̾ lilia consueuit: et non it̃ spinas.
Quidni spinosas habebant manus.
quib aiebatͤ. manus ure sanguine
plene sunt: Et manus esau pilose e¬
tant. spinosis similes: id̾o ñ sunt ad¬
misse ut ministrarent sc̃o. Uereor ne
et int̾ nos aliqui sint. quoꝵ ñ acceptes
munera sponsus: eo quod ñ redoleant
lilia. Ꝙ enim si in ddie ieunii mei in¬
ueniat᷑ uoluntas mea: non tale ieiuniũ
elegit sponsus. nec sapit illi ieunium
meũ. quod ñ lilium obedientiȩ. s uiciũ
de ieuinio. s de silentio. de uigiliis. de
oratione. de lectione. de oꝑe manuum.
postremo de omni obseruantia mona¬
chi. uͥ inuenit᷑ uoluntas sua in ea. & ñ
obedientia magistrr sui: id ipsũ sentio.
Minime ꝓrsus obseruantias illas. et si
bonas in se. tam̃ int̃ lilia. idest int̾ uir¬

Expanded text:
Cum veniretis ante conspectum meum, quis Cum veniretis ante conspectum meum, quis quaesivit ea de manibus vestris? Credo, non redolebant lilia manus illae et propterea respuebat munus ex illis qui pasci inter lilia consuevit, et non inter spinas. Quidni spinosas habebant manus, quibus aiebat: Manus vestrae sanguine plenae sunt Et manus Esau pilosae erant, spinosis similes; ideoque non sunt admissae, ut ministrarent Sancto. 14. Vereor ne et inter nos aliqui sint, quorum non acceptet munera sponsus, eo quod non redoleant lilia. Etenim si in die jejunii mei inveniatur voluntas mea, non tale jejunium elegit sponsus, nec sapit illi jejunium meum, quod non lilium obedientiae, sed vitiumde jejunio, sed de silentio, de vigiliis, de oratione, de lectione, de opere manuum, postremo de omni observantia monachi, ubi invenitur voluntas sua in ea, et non obedientia magistri sui, id ipsum sentio. Minime prorsus observantias illas, etsi bonas in se, tamen inter lilia, id est inter vir
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi est. aꝑte indicantis ẽe suũ cibum
factum bonũ: si tam̃ inuenerit illud int̾̃
lilia. hoc ẽ int̾ uirtutes. Alioquin si extra
repperit. et si bonus quod in se ẽ iudetur
cib: non tanget illum is qui pascit᷑ inter
lilia. Nerbi causa non recipit elemosinã
de manu raptoris. seu feneratoris. s nec
de ipocritȩ quidẽ: qui cũ facit elemo¬
sinam. facit tuba cani. ante se. ut glo¬
rificet᷑ ab hominib. S neq illiꝰ oratio¬
nem aliquom᷑ exaudiet: qui amat
oare in angulis platearum. ut ab
hominib uideat᷑. Nempe oratio pecco¬
tous execrabilis erit. frustra qͦ offerat
munus suum ad altare. qui conseuis ẽ
sibi. quod frat̃ suus ht̃ aliquid aduer¬
sum se. Deniq non respexit ad cain
munera: qd̾ non recte ambularet cum
fratre suo. Teste sc̃o ꝓpħa. etiam abho¬
minabat᷑ sabba. & neomenias. et sacri¬
ficia iudeorum: ita ut manifeste ꝓcesta¬
retur: odisse ea anim̃a suam et dicebat.

Expanded text:
Verbi est aperte indicantis, esse suum cibum Verbi est aperte indicantis, esse suum cibum factum bonum; si tamen invenerit illud inter lilia, hoc est, inter virtutes. Alioquin si extra repererit, etsi bonus, quod in se est, videtur cibus, non tanget illum is, qui pascitur inter lilia. Verbi causa, non recipit eleemosynam de manu raptoris seu feneratoris; sed nec de hypocritae quidem, qui cum facit eleemosynam, facit tuba cani ante se, ut glorificetur ab hominibus. Sed nec illius orationem aliquo modo exaudiet, qui amat orare in angulis platearum, ut ab hominibus videatur . Nempe oratio peccatoris exsecrabilis erit . Frustra quoque offerat munus suum ad altare, qui conscius est sibi quod frater suus habet aliquid adversum se . Denique non respexit ad Cain munera , eo quod non recte ambularet cum fratre suo. Teste sancto propheta, etiam abominabatur sabbata, et neomenias, et sacrificia Judaeorum, ita ut manifeste protestaretur odisse ea animam suam, et dicebat:
Abbreviated transcription (Latin):
dam excreuisse corpulentiam: quia
uerbo opus accessit. ut pote refectum
quibꝰdam fruetib obedientiȩ. iusti¬
ciȩ frugib: Inde est qd̾ in apocalip¬
sy loquitur. Ecce sto ad ostiũ ee pul¬
so: siquis audierit uoc̾e meã. et aꝑue¬
rit ianuam. introibo ad illũ & cena¬
bo cum eo. et ipse mecũ. Uidet᷑ appro¬
bari hic sensus &e apud ꝓpham senten¬
cia dm̃i. ubi dicit. quod uerbũ suũ non
reuertetur ad eum uacuum. s ꝓsꝑabitur
et faciet ad quod misit illud. Non reuer¬
tetur inquit ad me uacuũ. uel ieunum:
s quasi ꝓsꝑe in omnib agens. saturabit᷑
bonis actib eoꝵ qui in dilectione acqui¬
escent illi. Deniq usu loquendi sermo
impletus tunc dicitur. cũ fuerit manei¬
patus effectui. qͦd uidelicet tam diu ina¬
nis et macer ac quodammͦ famelicus sit.
donec oꝑe impleatur. S audi ipsum
quo se dicat cibo ali. Meus inqͥt cib ẽ:
ut faciam uoluntatẽ patͥs mei. Uerbum

Expanded text:
dam excrevisse corpulentiam, quia dam excrevisse corpulentiam, quia verbo opus accessit, utpote refectum quibusdam fructibus obedientiae, justitiae frugibus? Inde est quod in Apocalypsi loquitur: Ecce sto ad ostium, et pulso: si quis audierit vocem meam, et aperuerit mihi januam, introibo ad illum, et coenabo cum eo, et ipse mecum . Videtur approbari hic sensus et apud prophetam sententia Domini, ubi dicit quod verbum suum non revertetur ad se vacuum, sed prosperabitur, et faciet ad quae misit illud . Non revertetur, inquit, ad me vacuum vel jejunum, sed quasi prospere in omnibus agens, saturabitur bonis actibus eorum, qui in dilectione acquiescent illi. Denique usu loquendi sermo impletus tunc dicitur, cum fuerit mancipatus effectui: quod videlicet tandiu inanis et macer, ac quodam modo famelicus sit, donec opere compleatur. 13. Sed audi ipsum quo se dicat cibo ali. Meus, inquit, cibus est, ut faciam voluntatem Patris mei . Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
de filio qd̾ nichilominus in patre si
p̃rogatiua et unici. His gͦ absolutis.
recurrendum nobis ad illũ qui pasci¬
tur int̾ lilia. quia inde excursus hie
factus ẽ usq huc. utrũ nam ociose uos
uidicabitis. Et iam quidẽ loci ipsius
duos intellectus posueram. siue quod
uirtutib pascit᷑ candidatoꝵ qui uutꝰ
& cancdor ẽ. siue qͦd peccatores recipit
ad pententiam in corꝑe suo quod est¬
fecit p̾eccatum. qui peccm̃ ñ fecit. ut
destrueret᷑ corpus pecc̃i. cui aliqͣndo
conplantati fuere peccantes. eeñtq u
sticia in ipso: iustificati gratis. Adhuc
& satis fore reor non mͦ ꝓ loci expla¬
natione. s et ꝓ fine sermonis. Sermo
ãi ueritas ẽ: et ipse sponsus. Nostis
hoc: audite cetera. Is cum auditur
& minime obeditur illi. uacuus in¬
terim et ieiunus quodammͦ remanet
omnino tristis et querulus qd̾ ꝓlatꝰ
in uacuũ sit. Si autẽ obeditum su¬
erit: nonne tͥ uerbũ uidebit᷑ in qͣnͣ¬

Expanded text:
de Filio, quod nihilominus in Patre sitde Filio, quod nihilominus in Patre situr, et Unici. 11. His ergo absolutis, recurrendum nobis ad illum qui pascitur inter lilia, quia inde excursus hic factus est usque huc: utrumnam non otiose, vos judicabitis. Et jam quidem loci ipsius duos intellectus posueram, sive quod virtutibus pascitur candidatorum, qui virtus et candor est; sive quod peccatores recipit ad poenfecit peccatum, qui peccatum non fecit, ut destrueretur corpus peccati, cui aliquando complantati fuere peccantes, essentque 1518 justitia in ipso justificati gratis. 12.  satis fore reor non modo pro loci explanatione, sed et pro fine sermonis. Sermo Dei veritas est, et ipse sponsus. Nostis hoc; audite caetera. Is cum auditur, et minime obeditur illi, vacuus interim et jejunus quodam modo remanet, omnino tristis et querulus, quod prolatus in vacuum sit. Si autem obeditum fuerit, nonne tibi verbum videbitur in quam
Abbreviated transcription (Latin):
ab ȩt̃no in do tanqũa ab eterno dilectꝰ
qui t̾n si ex illis sit qui dicunt. quia di¬
lexit et gratificauit nos in dilecto filio
suo ante mundi constitution̾e. Deusuͦ
in homine: ex quo dilectus ab homine
& si ita est. homo quidẽ in deo est. et
qñ in homine ds non ẽ. ds aut̃ẽ in ho¬
mine non est: qui non sit in do. Mla¬
nere enim in dilectione ñ potest. et si
forsitan ad tempus diligat ñ dilectus:
potest autem ñdum diligere. etiã dile¬
ctus. Alioquin quomͦ stabit. qm̃ ipse
pͥor dilexit nos: Porro eum iam dili¬
git qui diligebatur: & homo in do
et ds̃ in homine ẽ. Qui autẽ ñ qu̾a
diligit. ñqmͣ dilectus ẽ: ac ꝑ hoc. nec¬
ipse in dõ. nec ds in eo est. Hec dicta
sint ad cdandam differentiam inter
illam conexionem. qua pat̾ et filus
unum sunt. & illam qua adherens
dõ anima unus sp̃e est: ne forte qͥl
legit᷑ de homine manente in caritate.
ꝙ in deo manet & ds in eo. et item

Expanded text:
ab aeterno in Deo, tanquam ab aeterno dilectus, ab aeterno in Deo, tanquam ab aeterno dilectus, si tamen ex illis sit qui dicunt quoniam dilexit et gratificavit nos in dilecto Filio suo ante mundi constitutionem ; Deus vero in homine, ex quo dilectus ab homine est. Et si ita est, homo quidem in Deo est et quando in homine Deus non est; Deus autem in homine non est qui non sit in Deo. Manere enim in dilectione non potest, etsi forsitan ad tempus diligat non dilectus; potest autem nondum diligere etiam dilectus. Alioquin quomodo stabit, quoniam ipse prior dilexit nos? Porro cum jam etiam diligit qui ante diligebatur, et homo in Deo, et Deus in homine est. Qui autem nunquam diligit, ipse in Deo, nec Deus in eo est. Haec dicta sint ad dandam differentiam inter illam connexionem, qua Pater et Filius unum sunt, et illam qua adhaerens Deo anima, unus spiritus est, ne forte quia legitur de homine manente in charitate, quia in Deo manet, et Deus in eo; et item
Abbreviated transcription (Latin):
p̃fatum me memini. unum duo ista
in illis. unũ et cum illis sunt: ac ꝑ
nentes. uere et singulariter unũ sunt.
Siqͥs tñ inter patrem et filium dicat
ẽe consensum non contendo: dum mͦ
ñ uoluntatum union̾ẽ. s unitatem
urtelligat uoluntatis. At qui dm̃ et
hominem. qͥa ꝓpͥis extant. ac distãt.
&e uoluntatib et substantus: consen
aliter in se alterutrum manere senti¬
mus: idẽ non substantus confusos.
s uoluntatib consentaneos. Et hec uni¬
o ipsis communio uoluntatũ: & con¬
sensus in caritate. felix unio si exꝑiaris.
nulla si comꝑaueris. Uox exꝑti. Michi
autẽ adherere dõ bonum est. Bonum
plane ex pͣarte adheseris. Quis enun¬
ẽ qui ꝑfecte adheret dõ. nisi qui in do
manens. tanqũa dilectus a do. dm̃ nicħ¬
ominus in se traxit uicissim diligendo:
dilectione. inuiscerati alterutrũ sibi: ꝑ
hoc dm̃ in homine & hominem in clo
ẽẽ. haut dubie dixerim. S homo qͥd̾e

Expanded text:
praefatum me memini, unum duo ista praefatum me memini, unum duo ista in illis, unum et cum illis sunt; ac per nentes, vere et singulariter unum sunt. Si quis tamen inter Patrem et Filium dicat esse consensum, non contendo, dummodo non voluntatum unionem, sed unitatem intelligat voluntatis. 10. Atqui Deum et hominem, quia propriis exstant ac distant et voluntatibus et substantiis, longe aliter in se alterutrum manere sentimus, id est, non substantiis confusos, sed voluntatibus consentaneos. Et haec unio ipsis communio voluntatum, et consensus in charitate. Felix unio, si experiaris; nulla, si comparaveris. Vox experti: Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Bonum plane, si omni ex parte adhaeseris. Quis est qui perfecte adhaeret Deo, nisi qui in Deo manens, tanquam dilectus a Deo, Deum nihilominus in se traxit vicissim diligendo? dilectione inviscerati alterutrum sibi, per hoc Deum in homine, et hominem in Deo esse haud dubie dixerim. Sed homo quidem
Abbreviated transcription (Latin):
Nempe hec ipsa omnia si pie conside¬
res. non diuersa. seu diuisa in illis:
s unum sunt. Minus dixi. unũ sunt
& cum illis. Quid illa unitas qua:
multa corda unũ .&. multe animȩ u¬
na legunt᷑: Nec censenda ut reor noĩe
unitatis comparata huic. quȩ ñ mul¬
ta unit: s unũ singularit̾ signat. Ergo
singularis ac summa illa ẽ unitas.
quȩ ñ unitione constat: s extat ẽt̾nita-¬
te. Nec sane hanc sp̃alis illa p̃fata
manducatio facit: qr nec fit. Est enĩ.
Multominus eam facere putanda est
essentiarũ qualiscũq conunctio. seu
ut dictum ẽ et eẽntia. & uoluntas. Ue¬
ro uni non est consensus. non compositio.
non copulatio. aut tale aliquid. Duas ẽẽ
oportet adminus uoluntates ut sit con¬
sensus: duas equȩ eentias ut sit coniun¬
ctio: siue unitio ꝑ consensum. Hoꝵ nich
in patre et filio: quippe nec eẽntias
duas. nec duas habentib uoluntates.
Una est utraq res illis. uel potius ut

Expanded text:
Nempe haec ipsa omnia, si pie consideNempe haec ipsa omnia, si pie consideres, non diversa seu divisa in illis, sed unum sunt. Minus dixi: unum sunt et cum illis. Quid illa unitas, qua multa corda unum, et multae animae una leguntur? Nec censenda, ut reor, nomine unitatis, comparata huic, quae non multa unit, sed unum singulariter signat. Ergo singularis ac summa illa est unitas, quae non unitione constat, sed exstat aeternitate. Nec sane hanc spiritualis illa praefata manducatio facit, quia nec fit. Est enim. Multo minus eam facere putanda est essentiarum qualiscunque conjunctio, seu ut dictum est, et essentia, et voluntas; uni vero non est consensus, non compositio, non copulatio, aut tale aliquid. Duas esse oportet ad minus voluntates, ut sit consensus; duas aeque essentias, ut sit conjunctio sive unitio per consensum. Horum nihil in Patre et Filio, quippe nec essentias duas, nec duas habentibus voluntates. Una est utraque res illis; vel potius, ut
Abbreviated transcription (Latin):
deo unum poterit conuenire. Non pos¬
sunt dici unus pater & filiꝰ. qͥa ille pa¬
ter. et ille filius ẽ: unũ tam̃ dicunt᷑ et
sunt. qđ una omnino illis et ñ ciuq
sua suba ẽ. Quo contͥ homo et ds q
unius ñ sunt sub̃e uel nature. unũ qͥ¬
dem dici ñ possunt. unus tn sp̃e certa
et absoluta ueritate dicunt᷑: si sͥ gluti¬
no amoris inhereant. Qũa quide unita¬
tem. non tam essentiarum coherentia
facit: qũa coniuentia uoluntatum. Patet
nifallor satis non mͦ diuersitas. s et dis¬
paritas unitatum. una in una. altera.
in diuersis existente essentiis. Quid tã
distans a se qũa unitas plurium et
unius : Ita inter unitates ut dixi. di¬
sterminant unus et unum: qd̾ ꝑ unũ
quidem in patre et filio essentiȩ unitas:
ꝑ unus uͦ int̾ dm et hominẽ non hec.
s consentanea quedam affectionũ pi¬
etas designat᷑. Cum adiectione tam̃
etiam pat̾ et filius sanissume dicunt᷑

Expanded text:
Deo unum poterit convenire. Non posDeo unum poterit convenire. Non possunt dici unus Pater et Filius, quia ille Pater, et ille Filius est: unum tamen dicuntur et sunt, quod una omnino illis, et non cuique sua substantia est. Quo contra homo et Deus, quia unius non sunt substantiae vel naturae; unum quidem dici non possunt, unus tamen spiritus certa et absoluta veritate dicuntur, si sibi glutino amoris inhaereant. Quam quidem unitatem non tam essentiarum cohaerentia facit, quam conniventia voluntatum. 9. Patet, ni fallor, satis non modo diversitas, sed et disparitas unitatum, una in una, altera in diversis existente essentiis. Quid tam distans a se, quam unitas plurium et unius? Ita inter unitates, ut dixi, disterminat unus et unum, quod per unum quidem in Patre et Filio essentiae unitas, per unus vero inter Deum et hominem non haec, sed consentanea quaedam affectionum pietas designatur. Cum adjectione tamen etiam Pater et Filius sanissime dicuntur 1517
Abbreviated transcription (Latin):
essentiis uel uoluntatib. quia ñ sunt.
non est qd dicatur uel fieri quia est.
Nec enim facticia est: s natiua. Sunt
in sese pater et filius nonsolum ineffa¬
bili s etiam in comp̃hensibili mͦ sui ip¬
sorum capabiles pariter et capaces. s
sane ita capabiles ut non partibiles.
ita capaces ut non participes. Nam ut
filius. et totus in uerbo pater. Est pa¬
der in filio in quo sibi bñ com¬
placuit. et est filius in patre a quo
ut nunquam non natus. ita nunquam
est seꝑatus. Porro ꝑ caritatem homo
in deo. et ds̃ in homine ẽ. dicente iħ̾e
quia qui manet in caritate in deo ma¬
net et deus in eo. Consensio quedam est:
ut suit duo in uno sp̃u. inmo unus sp̃e
sint. Uides ne diuersitatem : Non est
idem ꝓfecto consubstantiale. et consenti¬
bile. Quamquam si aduertisti satis tͥ
ꝑ unum et unus. ipsarum quoq innu¬
itur differentia unitatum: qm̃quidem
nec patri et filio unus. nec homini et

Expanded text:
essentiis, vel voluntatibus, quia non sunt: essentiis, vel voluntatibus, quia non sunt: non est quod dicatur vel fieri, quia est. Nec enim factitia est, sed nativa. Sunt in sese Pater et Filius, non solum ineffabili, sed etiam incomprehensibili modo sui ipsorum capabiles pariter et capaces: sed sane ita capabiles, ut non partibiles; ita capaces ut non participes  alias,Filius, et totus in Verbo Pater . » Est Pater in Filio, in quo sibi semper bene complacuit; et est Filius in Patre, a quo ut nunquam non natus, ita nunquam est separatus. Porro per charitatem homo in Deo, et Deus in homine est, dicente Joanne, quia qui manet in charitate, in Deo manet, et Deus in eo . Consensio quaedam haec, ut sint duo in uno spiritu imo unus spiritus sint. Videsne diversitatem? Non est idem profecto consubstantiale et consentibile. Quanquam, si advertisti, satis tibi per unus et unum, ipsarum quoque innuitur differentia unitatum; quoniam quidem nec Patri et Filio unus, nec homini et
Abbreviated transcription (Latin):
singulari summȩq unitati comparet᷑.
Nam quomͦ unitas. uͥ uerus naturarũ:r
sub̃arum diuersitas: Et tamen unus
sp̃e dicitur. et est cum deo anima adhe¬
rens deo. nec p̃iudicat rerum pluralitas
unitati huie qu̾a facit non confusio
naturarum. s uoluntatum confessio.
ꝓpter hanc qͦ multa corda unum. et
multe animȩ dicuntur. sicut scriptum
ẽ. Multitudinis credentium erat cor
unum et anima una. Et hec gͦ unitas.
Ceterum quid ad illam que non unitio¬
ne constat. s extat unione et̾nitate: Non .r¬
plane illam quedam instar huius man
ducatio mutua facit. quia nec fit. Est
enim. S: nec coniunctio. uel quasi com¬
positio. uel tale aliquid quod unius ñ
est: autem patri filioq natura eentia.
uoluntas. non mͦ una s: unum. Hoc
nempe est illis ẽẽ. quod naturã ẽẽ: hoc
uelle quod ẽẽ. uel naturam eẽ. Non est
itaq qđ unitas. qua unum sunt pat̾
et filius. dicatur fieri de naturis. uel

Expanded text:
singulari summaeque unitati comparetur. singulari summaeque unitati comparetur. Nam quomodo unitas, ubi numerus naturarum, substantiarum diversitas? Et tamen unus spiritus dicitur, et est cum Deo, anima adhaerens Deo; nec praejudicat rerum pluralitas unitati huic, quam facit non confusio naturarum, sed voluntatum consensio. Propter hanc quoque multa corda unum, et multae animae una dicuntur, sicut scriptum est: Multitudinis credentium erat cor unum, et anima una . Et haec ergo unitas. 8. Caeterum quid ad illam, quae non unitione constat, sed exstat aeternitate? Non plane illam quaedam, instar hujus, mutua manducatio facit, quia nec fit. Est enim. Sed nec conjunctio, vel quasi compositio, vel tale aliquid, quod unius non est. Est autem Patri Filioque natura, essentia, voluntas non modo una, sed unum. Hoc nempe est illis esse, quod naturam esse; hoc velle, quod esse, vel naturam esse. Non est itaque quod unitas, qua unum sunt Pater et Filius, dicatur fieri de naturis vel
Abbreviated transcription (Latin):
ducati a deo. Nam de tali adhesione
puto dictum qui adheret deo unus
sp̃e est. Quid gͦ: Dicit filius. ego in
patre et pater in me est. & unũ sumꝰ.
dicit homo ego in deo. et d̃s in me
est. & unus sp̃iritus sumus. S nun¬
quid pater et filius ut sint in inui¬
cem ac ꝑinde unum inuice se man¬
ducant᷑. sicut ds et homo mutua se
quadam in sese manducatione tra
enĩ uno mͦ insunt sibi hi atq illi:
s neq una unitas utrorumq. Deni¬
q innuitur tibi unitatum diuersi¬
tas ꝑ unus et unum. qm̃ nec patͥ
et filio unus. nec homini et deo u¬
num poterit conuenire. Tu si sapło
occasione accepta eris sapientior.
prudent̃ aduertens illie quidẽ ꝑ
unum unitatem sub̃ȩ uel naturȩ.
hic uͦ ꝑ unus equȩ unitatẽ. s ideo
longe alteram quia inter sub̃as &
naturas. homini nempe et deo sua
ciuiq & natura et sub̃a est. cũ pars
filiiq constet penicus ẽẽ unam. Uides
illam nec unitatem ẽẽ. siquidem huic

Expanded text:
ducati a Deo. Nam de tali adhaesione ducati a Deo. Nam de tali adhaesione puto dictum: Qui adhaeret Deo, unus spiritus est. Quid ergo? Dicit Filius: Ego in Patre, et Pater in me est , et unum sumus ; dicit homo: Ego in Deo, et Deus in me est, et unus spiritus sumus. 7. Sed nunquid Pater et Filius ut sint in invicem, ac proinde unum, invicem se manducant, sicut Deus et homo mutua se quadam in sese manducatione trajenim uno modo insunt sibi hi atque illi, sed neque una unitas utrorumque. Denique innuitur tibi unitatum diversitas per unus et unum; quoniam nec Patri et Filio unus, nec homini et Deo unum poterit convenire. Tu, si sapis, occasione accepta eris sapientior, prudenter advertens, illic quidem per unum unitatem substantiae vel naturae; hic vero per unus aeque unitatem, sed ideo longe alteram, quia inter substantias et naturas, homini nempe et Deo, sua cuique et natura, et substantia est, cum Patris Filiique constet penitus esse unam. Vides illam nec unitatem esse, siquidem huic
Abbreviated transcription (Latin):
ita eẽt. ut non tamen in ipso pater. ⁊
dicere. et ipsoꝵ citra ꝑfectum unitas
remaneret. si tam̃
lam unitas
eẽt. Nunc uͦ cum
& ipse in pa¬
tre. et pater in
ipso sit. non
est quo claudicae unitas: s uere
et rotunde unum sunt ipse & pater
Sie igitur anima cui adherere deo
bonum ẽ. non ante se existimet ip¬
si ꝑfecte unitam. nisi cum & illum
in se. et se in illo manentem ꝑsense¬
rit. Non quia uel unum dicatur
cum deo. sicut unum sunt pater q
filius. qmuis qui adheret đo unus
sp̃c est. Legi hoc: s illud non legi
Non dico de me qui nichil sum: sed
nemo plane nisi demens. siue de t̾ra
siue de celo. usurpabit sibi illam uni¬
geniti uocem. ego et pater unũ sumꝰ
Ꝙ tamen ego licet puluis et cinis.
fretus quidẽm seripturȩ auctoritate
minime illud dicere uerear. quia
unus cum deo spiritus sum. si unꝗͣ.
tamen certis fuero ꝑsuasus exꝑim̃tis
manducantes quodammͦ dm̃. et man¬

Expanded text:
ita esset, ut non tamen in ipso Pater; auita esset, ut non tamen in ipso Pater; audicere, et ipsorum citra perfectum unitas remaneret, si tamen jam unitas esset. Nunc vero cum et ipse in Patre, et Pater in ipso sit; non est quo claudicet unitas, sed vere perfecteque unum sunt ipse et Pater. Sic igitur anima, cui adhaerere Deo bonum est , non ante se existimet ipsi perfecte unitam, nisi cum et illum in se, et se in illo manentem persenserit. Non quia vel tunc unum dicatur cum Deo, sicut unum sunt Pater et Filius: quamvis qui adhaeret Deo, unus spiritus est . Legi hoc, sed illud non legi. Non dico de me, qui nihil sum, sed plane nemo, nisi demens, sive de terra, sive de coelo usurpabit sibi illam Unigeniti vocem: Ego et Pater unum sumus . Et tamen ego, licet pulvis et cinis, fretus quidem Scripturae auctoritate, minime istud dicere verear, quia unus cum Deo spiritus sum: si unquam tamen certis fuero persuasus experimentis,manducantes Deum, et man
Abbreviated transcription (Latin):
suo gaudio spiritali reficiens: et de
nr̃o eque sp̃ali ꝓuectu gaudens. Cib
eius penitentia meaͤ. cib eus salus
mea: cib eius ego ipse. An non cine¬
rem tanquam panem manducat:
Ego autem quia peccator sum. cinis
sum: ut manucert ab eo. Mandor eũ
arguor glucior cum instituor: decoqͦr
cum immutorͤ degeror cum transfor¬
mor: unior cũ conformor. Nolite mi¬
rari hoc. et manducat nos .& mandu¬
catur a nobis: quo artius illi astringa¬
mur. Non sane alias ꝑfecte unimur
illi. Et enim si manduco & non man¬
ducorł uidebitur in me ille ẽẽ: s non¬
dum in illo ego. Quod si manducor
quidẽ nec manduco: me in se habere
ille. s non etiam in me ẽẽ uidebitur.
Nec erit ꝑfecta unitio: in uno quo¬
uis horum. S enim manducet me
ut habeat me in se. & a me uicissim
manducetur ut sit in me . quatinus
le ostendam quod dicitur: Atcolle
occulos nunc in quandam sublimi-¬
orem quidem conuenientiam. simiłe
tam̃ huic. Si ipse sponsus in patre

Expanded text:
suo gaudio spirituali reficiens, et de nostro aeque spirituali profectu gaudens. Cibus ejus poenitentia mea, cibus ejus salus mea, cibus ejus ego ipse. Annon cinerem tanquam panem manducat? Ego autem quia peccator sum, cinis sum, ut manducer ab eo. Mandor cum arguor, glutior cum instituor, decoquor cum immutor, digeror cum transformor, unior cum conformor. Nolite mirari hoc: manducat nos, et manducatur a nobis, quo arctius illi astringamur. Non sane alias perfecte unimur illi. Nam si manduco et non manducor, videbitur in me esse ille, sed nondum in illo ego. Quod si manducor quidem, nec manduco; me in se habere ille, sed non etiam in me esse videbitur; nec erit perfecta unitio in uno quovis horum. Sed enim manducet me, ut habeat me in se; et a me vicissim manducetur ut sit in me: quatenus iVis tibi per simile ostendam quod dicitur? Attolle oculos nunc in quamdam sublimiorem quidem convenientiam, similem tamen huic. Si ipse sponsus in Patre
Abbreviated transcription (Latin):
lilia: Ita gͦ scdm utrumq carnẽ dico
et sp̃m: pasci inter lilia sponsus inuen¬
tus est. Puto autẽ quod et ipse uicissim
pasceret: s in sp̃r. Hoc ipso quod pas¬
cebatur quomͦ pascebat: Quomodo
inquam confortabat tuniditatem femi¬
narum. iocundabat humilitatem. im¬
pinguabat deuotionẽ: S si iudisti qd̃
pasci illi pascere sit: uide etiam nunc
ne forte et econuerso pascere sit ei pasci.
Dñe qui pascis me a iuuentute mea. ait
sẽs patriarcha iacob. Bonus pater fami¬
lias. qui suoꝵ domesticoꝵ curam gerit.
maxune in dieb malis ut alat eos in
fame. cibans illos pane uitȩ et intelle¬
ctus: et sic nutriens ad uitam et̃nam.
At pascens ita
puto nichilominus
pascitur ipse.¬
& quidem escis
quib libent̃
uescit᷑ : ꝓfectibus
nr̃is. E eñi. gaudium dñi for

Expanded text:
lilia? Ita ergo secundum utrumque, carnem dico lilia? Ita ergo secundum utrumque, carnem dico et spiritum, pasci inter lilia sponsus inventus est. Puto autem quod et ipse vicissim pasceret, sed in spiritu. Hoc ipso quod pascebatur, quomodo pascebat? Quomodo, inquam, confortabat timiditatem feminarum, jucundabat humilitatem, impinguabat devotionem? Sed si vidisti, quod pasci illi sit pascere; vide etiam nunc, ne forte et e converso pascere sit ei pasci. Domine, qui pascis me a juventute mea; ait sanctus patriarcha Jacob . Bonus paterfamilias, qui suorum domesticorum curam gerit, maxime in diebus malis, ut alat eos in fame, cibans illos pane vitae et intellectus, et sic nutriens ad vitam aeternam. At pascens, ita puto, nihilominus pascitur ipse,dem escis quibus libenter vescitur, profectibus nostris. Etenim gau
Abbreviated transcription (Latin):
paucis utramq complexus est macu¬
lam. dolum tristiciamq. nolite inqͥ¬
ens fieri sicut ypocrite tristes. Spon¬
sus itaq et cum sit uirtus. in uirtu¬
tib complacet sͥ. et cum sit lilium.
libenter inter lilia commorat᷑. et cum
sit candor delectatur candidis. Et for¬
tassis hoc est. quod dicitur pasci int̾
lilia: candore et odore uirtutum dele¬
ctari. Et quidem pascebatur olim cor¬
poraliter apud mariam et martham.¬
& recumbens etiam corꝑe int̾ lilia.
illas loquor nam lilia erant. nichil¬
ominus sp̃m refocillabat deuotione
et uirtutib mulierũ. Quod si illa¬
hora intrasset ꝓpħa. ant angłs. seu alius
qui uis sp̃alis tantum non ignorans quȩ
maiestas recumberet. ñne stupens digna¬
tionem et familiaritatẽ quam illi esse
conspiceret cum puris animis pudicisq
corporib. tamen terrenis et sexus infirmi¬
oris. merito testaret᷑. quia uidi illum hon
mͦ commorantẽ: s et pascentem inter

Expanded text:
paucis utramque notavit macupaucis utramque notavit maculam, dolum, tristitiamque: Nolite, inquiens, fieri, sicut hypocritae, tristes . Sponsus itaque et cum sit virtus, in virtutibus complacet sibi; et cum sit lilium, libenter inter lilia commoratur; et cum sit candor, delectatur candidis. 4. Et fortassis hoc est quod dicitur pasci inter lilia, candore et odore virtutum delectari. Et quidem pascebatur olim corporaliter apud Mariam et Martham, recumbens etiam corpore inter lilia Illas loquor, nam lilia erant, nihilominus spiritum refocillabat devotione et virtutibus mulierum. Quod si illahora intrasset propheta, aut angelus, seu alius quivis spiritualis, tantum non ignorans quae majestas recumberet; nonne stupens dignationem et familiaritatem, quam illi esse conspiceret cum puris animis pudicisque corporibus, tamen terrenis et sexus infirmioris; 1515 merito testaretur: Quia vidi illum non modo commorantem, sed et pascentem inter
Abbreviated transcription (Latin):
de ipsa animi iocunditate dedisse
candorem quẽdam pietatis. uultui
pariter et oꝑi suo:Sicut e regione
si ex tristicia et ueluti ex necessitate
quis tribuat. non candidum plane.
s tecrum prefert manu et fronte co¬
lorem. E ideo hilarem datorem dili¬
git ds. Nunquid et tristem: ꝓfecto
qui respicit ad abel ob alacritatis can¬
dorem. auertit faciem a caim: quia
seu inuidiȩ sit: qui dĩ a se auercit as¬
pectus. Recte et eleganter in colorando
bñficio. candor iocunditatis laudatus
est. uoce illa poetȩ. suꝑ omnia uultus
accessere boni. Nec mͦ hilaris dator s
et qui tribuit in simplicitate. diligitur
a deo. Et simplicitas candor est. Sbamꝰ
a contrario: nam neuus dupplicitas.
Darum dixi: macula est. Quid duppli¬
citas nisi dolus: S qui dolose egit
in conspectu di: inuenta est iniquitas
eius ad odium. Et ideo beatus eui
non iputabit dominus peccm̃. nec
est in sp̃u eius dolus. Pulchre dñs

Expanded text:
de ipsa animi jucunditate indidisse de ipsa animi jucunditate indidisse candorem quemdam pietatis vultui pariter, et operi suo? Sicut e regione si ex tristitia et velut ex necessitate quis tribuat, non candidum plane, sed tetrum praefert manu et fronte colorem. Et ideo hilarem datorem diligit Deus . Nunquid et tristem? Profecto qui respexit ad Abel ob alacritatis candorem, avertit faciem a Cain, quia seu invidiae sit, qui Dei a se avertit aspectum. Pulchre et eleganter in colorando beneficio candor jucunditatis laudatus est voce illa poetae: « Super omnia vultus accessere boni . » Nec modo hilaris dator, sed et qui tribuit in simplicitate , diligitur a Deo. Et simplicitas candor est. Probamus a contrario: nam naevus duplicitas. Parum dixi, macula est. Quid duplicitas nisi dolus. Sed enim qui dolose egit in conspectu Dei, inventa est iniquitas ejus ad odium. . Et ideo beatus cui non imputabit Dominus peccatum, nec est in spiritu ejus dolus . Pulchre Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ata non absq traduce uicii ex se ꝓdu¬
cat. uerbi gr̃a sermo. actio. oratio. etiã¬
si fama applaudere uideatur. non est
quod debeat lilium dici: quia et si
odor conuiere uidetur. s non color.
Quo pacto enim lilium cũ impurita¬
tis neuo: Nec sane fama ualebit uen¬
dicate uirtuti. quod ẽẽ uiciũ conui¬
cerit conscientia. Erit quidem uirtus
contenta candore conscientiȩ. uͥ sequi
sufficiet uicium. conscientie decoloris.
ꝓiudebit tam̃ semꝑ quod in seẽ. ho¬
mo uirtutis. bona non tm̃ coram d̃o
s etiam coram hominib ut uere sit
lilium. S: etiam candor animȩ indul¬
gentia di: ipso dicente ꝑ ꝓpham. Si¬
fuerĩt peccata ut̃a ut coccinum. quasi
nix dealbabunt᷑. et si fuerunit rubra
quasi uermictilus. uelut lana alba
erunt. E est candor qũe sibi induit
is qui miseretur in hilaritate. Et enim
si intuearis illum que ꝓpħa describit
locundum hominem. qui miseretur
& commodat. ñne is tibi uidebitur

Expanded text:
ata non absque traduce vitii ex se produata non absque traduce vitii ex se producat, verbi gratia, sermo, actio, oratio, etiamsi fama applaudere videatur, non est quod debeat lilium dici; quia etsi odor connivere videtur, sed non color. Quo pacto enim lilium cum impuritatis naevo? Nec sane fama valebit vindicare virtuti, quod esse vitium convicerit conscientia. Erit quidem virtus contenta candore conscientiae, ubi sequi sufficiet vitium conscientiae decoloris. Providebit tamen semper, quod in se est, homo virtutis bona, non tantum coram Deo, sed etiam coram hominibus , ut vere sit lilium. 3. Sed est etiam candor animae indulgentia Dpeccata vestra ut coccinum, quasi nix dealbabuntur, et si fuerint rubra quasi vermiculus, velut lana alba erunt . Et est candor, quem sibi induit is qui miseretur in hilaritate. Etenim in intuearis illum, quem Propheta depingit jucundum hominem, qui miseretur et commodat , nonne is tibi videbitur