comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccła sepe multis in hac uita aduer¬
sitatib laborat: & reꝓboꝵ uita tanto
sine flagello dimittit᷑. qͣnto ad nul¬
la p̃mia seruat᷑. Sed afflictiones
sc̃ẽ eccłȩ uidentes heretici eã despi¬
ciunt: & tot illã flagellis atteri ex
prauȩ ꝓfessionis merito suspicant᷑.
est. ut consoletur te ds̃: Sed uerba
tua praua hoc ꝓhibent. Acsi patent̃¬
dicat. Si ꝓfessionẽ fidei corrigeres
iam dudũ consolationẽ a flagellis
habere potuisses. Sequit᷑. Quid te

Expanded text:
Ecclesia multis in hac vita adversitatibus laborat, et reproborum vita tanto sine flagello dimittitur, quanto ad nulla praemia servatur. Sed afflictiones sanctae Ecclesiae videntes haeretici, eam despiciunt, et tot illam flagellis atteri ex pravae professionis merito suspicantur.est ut consoletur te Deus? sed verba tua prava hoc dicat: Si professione fidei corrigeris, jam dudum consolationem flagellis habere potuisses. Sequitur: VE
Abbreviated transcription (Latin):
testant᷑: atq ipsos doctores ȩccłȩ suȩ
ꝓfessionis magistros dicunt. Cũq
p̃sentes p̃dicatores despiciunt: de an¬
tiquoꝵ patrũ magisterio. falsa pre-¬
sumptione gloriant᷑: ut ea quȩ ip¬
si dicunt. etiam antiqui patres tenu-¬

Expanded text:
testantur, atque ipsos doctores Ecclesiae suae testantur, atque ipsos doctores Ecclesiae suae professionis magistros dicunt. Cumque praesentes praedicatores despiciunt, de antiquorum Patrum magisterio falsa praesumptione gloriantur, ut ea quae ipsi dicunt etiam antiquos Patres tenu
Abbreviated transcription (Latin):
Acsi uerbis aꝑtiorib dicat. Qui de
ȩterno loqueris: pensa qͥa tẽporalis
es. Qui de euus sapientia disputas:
pensa quia eius consilium ignoras.
Sed quia ad hoc heretici uerba dñi¬
cȩ defensionis assumunt ut docti
ẽẽ uideant᷑ & dũ diuinã glam de-¬
fendere uident᷑. suã scientiã homi¬
nib innotescunt: ipse hoc elyphaz¬
ꝑ subiuncta uerba testat᷑. qui loqui
quidem de sapientia dĩ cȩpit. s statĩ
ad suam elationẽ cecidit dicens.:
gis quod nesciamꝰ: Quȩ uidelicet
dicta. patent̃ ostendunt. ex qͣ m̃tis
elatione ꝓdeat: quicqͥd qͣsi ad dñicã
defensionẽ sonat.Seqͥt᷑. Et senes &¬
antiqui sunt in nobis: multo uetu¬
stiores qͣm patres tui. Quia om̃s
heretici a scã uniuersali ȩccła sunt
egressi: testatur iohannes qui ait.
Ex nobis ꝓdiert̃: s ñ erant ex nobis.
Sed ut ea quȩ assert̃ comm̃dare stul¬
tis m̃tib hominũ. quasi de antiqͥta¬
te possent. antiquos patres se hab̾e

Expanded text:
Ac si verbis apertioribus dicat: Qui de aeterno loqueris pensa quia temporalis es, qui de ejus sapientia disputas, pensa quia ejus consilium ignoras. Sed quia ad hoc haeretici verba dominicae defensionis assumunt, ut docti esse videantur, et dum divinam gloriam defendere videntur, suam scientiam hominibus innotescant, ipsa hoc Eliphaz subjuncta verba testantur, qui loqui quidem de sapientia Dei coepit, sed statim ad suam elationem cecidit, dicens: gis quod nesciamus? 405 Quae videlicet dicta patenter ostendunt ex qua mentis elatione prodeat quidquid quasi ad Dominicam defensionem sonat. Sequitur: antiqui sunt in nobis multo vetustiores quam patres tui. - Quia omnes haeretici a sancta universali Ecclesia sunt egressi testatur Joannes, qui ait: « Ex nobis prodierunt, sed non erant ex nobis . » Sed ut ea quae asserunt commendare stultis mentibus hominum quasi de antiquitate possent, antiquos Patres se habere
Abbreviated transcription (Latin):
quęrentes imitari. exteriorib se acti¬
onib inserunt: s qͣnto ad eas ñ eru¬
diti spualib ueniunt. tanto eas car-¬
nalit̾ exequunt᷑. Nisi enim prius cor
longo studio. & diuturna conuersati¬
one in desideriis cȩlestib conualescat:
cũ ad exteriora agenda refundit᷑. ab
om̃i statu boni oꝑis eradicat᷑. Vnde
recte quoq de hoc iniquo dr̃. anteqͣm
dies eius implaant᷑ ꝑibit: quia & si qͥd
ad ext̃iora relabit᷑: & ꝑuerse deserit.
quȩ recte inchoasse uidebat᷑. Vnde
& apte subditur. manus eiꝰ arescent:
quia dũ extĩorib actib intẽpestiue
inuoluit᷑. ab om̃i nimirũ bona oꝑa¬
tione siccatur. Unde bene adhuc sub

Expanded text:
quaerentes imitari, exterioribus se actiquaerentes imitari, exterioribus se actionibus inserunt; sed quanto ad eas non eruditi spiritalibus veniunt, tanto eas carnaliter exsequuntur. Nisi enim prius cor longo studio et diutina conversatione in desideriis coelestibus convalescat, cum ad exteriora agenda refunditur, ab omni statu boni operis eradicatur. Unde recte quoque de hoc iniquo dicitur: Antequam dies ejus impleantur peribit. Quia et si quid ad exteriora relabitur, et perverse deserit quae recte inchoasse videbatur. Unde et apte subditur: Et manus ejus arescent. Quia dum exterioribus actibus intempestive involvitur, ab omni nimirum bona operatione siccatur. Unde adhuc b
Abbreviated transcription (Latin):
Plerumq enĩ quos dã cernimꝰ & ꝑuerse
agere: & usq ad senectutẽ ultimam
ꝑuenire. Quomͦ enim dr̃. antequã
dies eius impleant᷑. ꝑibit: cũ in qͥb dã
sepe uideamus quia ȩtate longa iã
m̃bra deficiunt: & tam̃ in prauitate
sua eoꝵ desideria exseqͥ ñ desistunt:¬
Sunt nãq ñnulli. qui post uitã ꝑditã
ad sem& ipsos redeunt: & accusante
se conscientia. ꝑuersa itinera relin¬
quunt. Commutant oꝑa: antiquȩ
suȩ prauitati contradicunt: terrenas
actiones fugiunt: desideria suꝑna
sectant᷑. S priusquã in eisdẽ scĩs de¬
sideriis solidentur ꝑ torporẽ m̃tis
ad ea quȩ diuidicare ceꝑant redeuÑ:
atq ad mala quȩ fugere disposuert̃
recurrunt. Quia enĩ sepe contingit.
ut ꝓ utilitate multoꝵ etiã scĩ uiri ex¬
teriorib accionib seruiant. & popłoꝵ
gubernationib occupent᷑: hoc infirmi
aspicientes. & ꝑ uetustã adhuc suꝑbiã

Expanded text:
Plerumque enim quosdam cernimus, et perverse Plerumque enim quosdam cernimus, et perverse agere, et usque ad senectutem ultimam pervenire. Quomodo enim dicitur, antequam dies ejus impleantur, peribit, cum in quibusdam saepe videamus, quia aetate longa jam membra deficiunt, et tamen pravitatem suam eorum desideria exsequi non desistuntSunt namque nonnulli qui post vitam perditam ad semetipsos redeunt, et, accusante se conscientia, perversa itinera relinquunt, commutant opera, antiquae suae pravitati contradicunt, terrenas actiones fugiunt, desideria superna sectantur; sed priusquam in eisdem sanctis desideriis solidentur, per torporem mentis ad ea quae dijudicare coeperant redeunt, atque ad mala quae fugere disposuerant recurrunt. Quia enim saepe contingit ut pro utilitate multorum etiam sancti viri exterioribus actibus serviant, et populorum gubernationibus occupentur, hoc infirmi aspicientes, et per vetustam adhuc superbiam
Abbreviated transcription (Latin):
iustoꝵ. ẽ. tanto sollicitius p̃sentẽ uitã
quã sit fugitiua cogitare: qͣnto studi¬
osius nouert̃ cȩlestis patrie bona ȩter-¬
na ꝑpendere. Ex his enĩ que manen¬
tia intus ꝑspiciunt: foris fugã rerũ
labentiũ subtilius attendunt. Unde
beatus iob cũ de lapsu humani tem¬
poris sententiam ꝓtuliss&. dicens. ho¬
mo natͦ ex muliere breui uiuens tẽ¬
pore. & rursum. & fugit uelut um¬
bra. & nũqͣm in eodẽ statu ꝑman&.

Expanded text:
sentem vitam quam sit fugitiva cogitare, quanto studiosius noverint coelestis patriae bona aeterna perpendere. Ex his enim quae manentia intus aspiciunt, foris fugam rerum labentium subtilius attendunt. Unde beatus Job, cum de lapsu humani temporis sententiam protulisset, dicens: Homo natus de muliere, brevi vivens tempore. Et rursum: Et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu perman
Abbreviated transcription (Latin):
coniugib carnis tribulatio qͣsi speci¬
alit̾ dicit᷑. quȩ etiã a uita sp̃ualium
longe ñ. ẽ: nisi qͦd hii frequent̃ maio¬
res tribulationes ex carne suscipiuN.
bit: quia quisqͥs in se gaudere appe¬
tit: eo ipso iã in luctu. ẽ. quo a uera
leticia recessit. Uera quippe leticia
m̃tis: creator. ẽ. Dignũ itaq. ẽ. ut in
se semꝑ homo merores inueniat: qui
derelicto creatore. in se gaudiũ quȩ¬

Expanded text:
conjugibus carnis tribulatio quasi speciconjugibus carnis tribulatio quasi specialiter dicitur, quae etiam a vita spiritalium longe non est, nisi quod hi frequenter majores tribulationes ex carne suscipiunt bit, quia quisquis gaudere in se appetit, eo ipso jam in luctu est quo a vera laetitia recessit. Vera quippe laetitia mentis creator est Dignum itaque est ut in se semper homo moerores inveniat, qui, derelicto creatore, in se gaudium quae
Abbreviated transcription (Latin):
generationẽ filioꝵ saluari dr̃: qͥa per
effectum bonoꝵ operũ ꝑpetuȩ saluti
sociat᷑. Nobiles gͦ filii sunt recta opera:
ignobiles aut̃ ꝑuersa oꝑa. Et sepe ho-
mo agere quęlibs bona intentione ni-¬
titur: s tam̃ ꝓ multis quȩ subripiuq̃
eius acta apud om̃ipotentẽ dm̃ qͣlit̃
habeant᷑ incertũ. ẽ. Siue itaq nobiles
fuerint filii eius siue ignobiles. ñ intel¬
ligit: quia subtili examine discussa.
utrũ apꝓbent᷑ eius oꝑa. an reꝓbent᷑.
ignorat. Et hic gͦ homo in dolore la¬
boris. ẽ. posit᷑: & illuc ducit᷑ in timore
suspicionis. Unde adhuc de ipso p̃sen¬
tis uitȩ labore subiungit᷑. Attamen¬
caro eius dũ uiuit dolebit: & anima
eius suꝑ sem& ipsũ lugebit. De comu¬
gib paulus dicit. Tribulationẽ tamen
carnis: habebt̃ huius modi. S tribu¬
lationẽ carnis hic pati possunt: etiã
qui spũalit̃ uiuunt. Cur gͦ in esse

Expanded text:
generationem filiorum salvari dicitur, quia per generationem filiorum salvari dicitur, quia per effectum bonorum operum perpetuae saluti sociatur. Nobiles ergo sunt filii recta opera, imo agere quaelibet bona intentione nititur, sed tamen pro multis quae subrepunt, ejus acta apud omnipotentem Deum qualiter habeantur, incertum est. Sive itaque nobiles fuerint filii ejus, sive ignobiles, non intelligit, quia, subtili examine discussa, utrum approbentur ejus opera an reprobentur ignorat. Et hic ergo homo in dolore laboris est positus, et illuc ducitur in timore suspicionis. Unde adhuc de ipso praesentis vitae labore subjungitcaro ejus dum vivet, dolebit: et anima ejus super semetipsum lugebit. - De conjugibus Paulus dicit: Tribulationem tamen carnis habebunt hujusmodi . Sed tribulationem carnis hic pati possunt, etiam jam qui spiritaliter vivunt. Cur ergo inesse
Abbreviated transcription (Latin):
huc uiuentes sunt. mortuoꝵ animas qͦ
loco habeant᷑ ignorant. ita mortui in
carne. uitã uiuentiũ post eos qualit̃
disponantur nesciunt: quia & uita sp̃e.
longe. ẽ. a uita carnis: & sicut corporea
atq incorporea diuersa sunt genere.
ita etiam distincta cognitione. Quod
tam̃ de animab scĩs sentiendũ ñ est.
quia quȩ intͦ omipotentis dĩ clarita¬
tem uident: nullo mͦ credendũ. ẽ qͥa¬
sit foris aliquid quod ignorent. Sed
carnalłs quiq qui amorẽ precipuũ
filiis impendunt. hoc eos beatus iob
nescire postmodũ asserit. qͦd hic ue¬
hem̃ter amauert̃: ut siue nobiles sint
siue ignobiles filii nesciant. qͦrũ eos
semꝑ cura fatigabat. Quod tam̃ si
intelligi spualit̃ debet. non incongru¬
e filioꝵ nomine. oꝑa designant᷑. sicut
de muliere paulus dicit. quia salua
erit ꝑ filioꝵ generationẽ. Neq enim
mulier quȩ continentiȩ studens neqͣ¬
quã filios generat. salua ñ erit: s ꝑ

Expanded text:
huc viventes sunt, mortuorum animas quo loco habeantur ignorant, ita mortui, vita in carne viventium post eos qualiter disponantur nesciunt, quia vita spiritus longe est a vita carnis. Et sicut corporea atque incorporea diversa sunt genere, ita etiam distincta cogitatione. Quod tamen de animabus sanctis sentiendum non est, quia quae intus omnipotentis Dei claritatem vident nullo modo credendum est quia foris sit aliquid quod ignorent. Sed carnales quique, quia amorem praecipuum filiis impendunt, hoc eos beatus Job nescire postmodum asserit quod hic vehementer amaverunt, ut sive nobiles, sive ignobiles sint filii nesciant, quorum eos semper cura fatigabat. Quod tamen si intelligi spiritaliter debet, non incongrue filiorum nomine opera designantur; sicut de muliere Paulus dicit: Quia salva erit per filiorum generationem . Neque enim mulier quae, continentiae studens, nequaquam filios generat salva non erit, sed per
Abbreviated transcription (Latin):
De quo recte dr̃. cucurrit: id ẽ. in ma¬
lo oꝑe obstaculũ de aduersitate ñ
habuit. De quo adhuc addit᷑: & pin¬
gui ceruice armatꝰ. ẽ Pinguis ceruix
est. opulenta suꝑbia: affluentib ui-¬
delic& reb quasi multis carnalibus
ꝓtecta. Potens igitur iniquus in pin
cepta ueritatis quasi de magnitu¬
dine carnis erigit᷑. Quid enĩ pauꝑ¬
tas. nisi quȩdã macies: Et qͥd rerũ
abundantia. nisi pinguedo. ẽ uitae
presentis: Pingui gͦ ceruice se contra
dm̃ erigit: qui temporalẽ abundan-¬
tiam in suꝑbiã assumit. Habent enĩ
hoc potentes & iniqui ꝓpriũ: ut fal¬
lacib diuiciis occupati. ueras dĩ opeᷤᷤ
negligant: & qͣnto minus qͦd uerũ
est inquirt̃. tanto ampliꝰ falsis diui¬

Expanded text:
De quo recte dicitur cucurrit, id est, in maDe quo recte dicitur cucurrit, id est, in malo opere obstaculum de adversitate non habuit, de quo adhuc additur. Et pingui cervice armatus est. - Pinguis cervix est opulenta superbia, affluentibus videlicet rebus quasi multis carnibus fulta. Potens igitur iniquus in pingaecepta veritatis quasi de magnitudine carnis erigitur. Quid enim paupertas nisi quaedam macies, et quid rerum abundantia nisi pinguedo est vitae praesentis? Pingui ergo cervice se contra Deum erigit qui temporalem abundantiam in superbiam assumit. Habent enim hoc potentes et iniqui proprium, ut, fallacibus divitiis occupati, veras Dei opes negligant; et quanto minus quod verum est inquirunt, tanto ampli
Abbreviated transcription (Latin):
quiuert̃. Vnde & ad se reducti cuius
sint conditionis aspiciunt: & plangt̃
se contraria ueritati uoluisse. Et st̃
ñnulli. qui hoc qͦd ꝑuerse contra dm̃
appetunt. iusto dĩ iudicio implere
nequius ꝑmittunt᷑: & cũ eos malicia
accendit. potentia roborat: tanto iã
sem& ipsos in errore cognos eere neque¬
unt. qͣnto in reb affluentib extra se
semꝑ ꝑ potentiã trahunt᷑. De quorũ
nunc intentione dr̃. Ietendit enĩ ad¬
uersus dm̃ manũ suã: & contra om̃i¬
potentẽ roborat᷑. ẽ. Contra dm̃ qͥppe¬
manum tendere. ẽ: in oꝑatione pra-¬
ua despectis dĩ iudiciis ꝑseuerare..
Et quia tẽ magis irascit᷑ ds̃ cũ ꝑmittit
impleri qͦd saltẽ concipi in cogitati¬
one ñ debuit: contra om̃ipotentem
iniquus iste roborat᷑: qͥa ꝓsꝑerari in
mala sua actione ꝑmittitur. qͣtinꝰ &
contra dm̃ currere. ẽ: ea quȩ crea-¬
tori displicent. cũ audacia ꝑpetrare

Expanded text:
quiverunt. Unde ad se reducti, cujus quiverunt. Unde ad se reducti, cujus sint conditionis aspiciunt, et plangunt se contraria veritati voluisse. Et sunt nonnulli 411 qui hoc quod perverse contra Deum appetunt justo Dei judicio implere nequius permittuntur. Et cum eos malitia accendit, potentia roborat, tanto jam semetipsos in errore cognoscere nequeunt, quanto in rebus affluentibus extra se semper per potentiam trahuntur. De quorum nunc intentione dicitur: Tetendit enim adversus Deum manum suam, et contra Omnipotentem roboratus est. Contra Deum qmanum tendere est in operatione prava despectis Dei judiciis perseverare, et quia tunc magis irascitur cum permittit impleri, quod saltem concipi in cogitatione non debuit. Contra Omnipotentem iniquus iste roboratur, quia prosperari in mala sua actione permittitur, quatenus et adversus Deum currere est, ea quae Creatori displicent cum audacia perpetrare.
Abbreviated transcription (Latin):
deliberat. dũ modo hic dũ uals om̃e
qͦd plac& agat. Unde & adhuc subdit᷑.¬
Tetendit enĩ aduersus dm̃ manũ suã
& contra omipotentẽ roboratus. ẽ
Hȩc de ipso iniquoꝵ capite. scilic& an¬
tixp̃o. aꝑtius sentiuntur: qui contra
dm̃ manũ erigens. roborari dr̃ quia
paruo in tempore ꝑmittit᷑ exaltari.
ut cũ ad modicũ głari sinit᷑. eo in
ꝑpetuo atrocius puniat᷑. Sed qͥa eiꝰ
m̃bra sunt om̃s iniqui: hoc qͦd in fi¬
ne mundi ille dc̃ singłarit̃ acturꝰ. ẽ
unus. uideamus mͦ qualit̃ a malignis
agatur singulis. Sunt nãq ñnulli
qui & si qua aliqͣndo agere contra
omĩpotentis dĩ iudiciũ nitunt᷑: ipsa
impossibilitate explendȩ suȩ uolun¬
tatis fracti. ad sem&s. ipsos respiciunt.
atq ad eum quẽ contẽpnere uolue¬
rant conuertunt᷑. Et qui discere lon.¬
ge poterant si quod uellent implere
ualuissent: ꝑ hoc aliqͣndo saluantur.
quia qͦd nequit̃ uoluert̃. implere ne¬

Expanded text:
deliberat, dummodo hic, dum valet, omne deliberat, dummodo hic, dum valet, omne quod placet agat. Unde et subditTetendit enim adversus Deum manum suam, et contra Omnipotentem roboratus est. - Haec de ipso iniquorum capite scilicet Antichristo apertius sentiuntur. Qui contra Deum manum erigens, roborari dicitur, quia parvo tempore permittitur exaltari, ut cum ad modicum gloriari sinitur, eo in perpetuum atrocius puniatur. Sed quia ejus membra sunt omnes iniqui, hoc quod in fine mundi ille tunc singulariter acturus est unus, videamus modo qualiter a malis agatur singulis. Sunt namque nonnulli qui et si qua aliquando agere contra omnipotentis Dei judicium nituntur, ipsa impossibilitate explendae suae voluntatis fracti, ad semetipsos respiciunt, atque ad eum quem contemnere voluerant convertuntur; et qui discedere longe potuerant, si quod vellent implere valuissent, per hoc aliquando salvantur, quia quod nequiter voluerunt, implere ne
Abbreviated transcription (Latin):
cium: ut inique agerent laborauer̃.
sum in labore timoris deficit. qͥ se¬
curitatis sociã ueritatis uiã relinqͥt.
Qui bene regi p̃parato ad p̃liũ cõpa¬
ratur: quia in eo ipso malo qͦd agit.
& t̾retur & festinat: & ex conscientia
trepidat.s ex desiderio anhelat. Me¬
tuit. & suꝑbit: pauescit suspicionib.
hoste suspectus. ẽ. ut eũdẽ qͦq quẽ
ducit exercitũ metuat ne labefacte¬
tur: ne ꝑ destitutionẽ militũ. tacu¬
lis pateat inimicoꝵ. Iniquus gͦ angu¬
stia uallatur. sicut rex qͥ p̃parat᷑ ad
p̃lium: quia uidelic& falsa agens. fal¬
sa loquens. formidat ne suos amittat
milites: idest argum̃ta falsitatis &
ueritatis iaculis pateat. si ei fortasse
defuerit qͦd ex fallacia opponat.
S quãuis animus trepid&. qͥmuis con¬
scientia accuset: cupiditate tam̃ sua
iniquus uincit᷑. & supp̃sso pauore. au¬
daciã de iniquitatib sumit. Et sepe
enĩ ultioni m̃te ꝓposita se contͣ dñm
erigit: quęlib& ab eo aduersa ꝑpeti

Expanded text:
ue agerent laboraveruntsum in labore timoris deficit, qui securitatis sociam viam veritatis relinquit. Qui bene regi praeparato ad praelium comparatur, quia in eo ipso malo quod agit, et terretur, et festinat, et ex conscientia trepidat, et ex desiderio anhelat, metuit et superbit, pavescit suspicionibus,hoste suspectus est, ut eidem quoque quem ducit exercitui metuat, ne labefactetur, ne per destitutionem militum jaculis pateat inimicorum. Iniquus ergo angustia vallatur, sicut rex qui praeparatur ad praelium, quia videlicet falsa agens, falsa loquens, formidat ne suos amittat milites, id est, argumenta falsitatis, et veritatis jaculis pateat, si ei fortasse defuerit quod ex fallacia opponat. Sed quamvis animus trepidet, quamvis conscientia accuset, cupiditate tamen sua iniquus vincitur, et suppresso pavore audaciam de iniquitatibus sumit. Et saepe etiam ultione menti proposita, se contra Deum erigit, quaelibet ab eo adversa perpeti
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi quoq qui ei coniuncti sunt t̃renis
desideriis estuant: & dũ desideriorũ
flãma clientũ eiꝰ animus accenditur.
scilicet ramos eius arefacit: ut fruc¬
tum boni oꝑis ñ ferat. qͥa ad appeten¬
da infima ꝑ nequitiã anhelat. Bene
Suꝑbus et enĩ quisq qͦ in hac uita plus
ual&. eo sibi linguȩ frena audacius re-¬
laxat: ut loquat᷑ ꝑuersa quęlib&: nul¬
lum de uerbis suis metuat: istos con¬
tumeliis feriat: illos maledictionib
iaculet᷑. Nũnũquã uͦ in blasphemia con¬
tra conditorẽ rapitur: sicut de talib
aquam ex digito latari in linguã po¬
stulat. Qua ex re intelligit᷑. qͥa ubi plꝰ
peccauerat: ibi atrocius ardebat.
pit. quo oris sui sp̃m sub diuina for¬
midine ñ restrinxit. Sequit᷑. Non¬

Expanded text:
njuncti sunt terrenis desideriis aestuant, et dum desideriorum flamma clientium ejus animos accendit, scilicet ramos ejus arefacit, ut fructum boni operis non ferant, quia ad appetenda infima per nequitiam anhelant. Bene bus etenim quisque quo in hac vita plus valet, eo sibi linguae frena audacius relaxat, ut loquatur perversa quaelibet, nullum de verbis suis metuat, istos contumeliis feriat, illos maledictionibus jaculetur. Nonnunquam vero in blasphemiam contra conditorem rapitur, sicut de talibusus, stillari sibi aquam ex digito Lazari in linguam postulat . Qua ex re intelligitur quia peccaverat, ibi atrocius ardebat. pit, quo oris sui spiritum sub divina formidine non restrinxit. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
nis głam respondere ualeamꝰ. Qua
in re largitatẽ diuinȩ miscđiȩ pen-¬
sare quis ualeat: qͦd adtantã ꝑduc̃
głam hominẽ post culpam: Pensat
ds̃ mala quȩ facimꝰ. & tam̃ ꝑ benig¬
nitatis suȩ grãm ea miscdit᷑ rela¬
xat. Unde & subdit᷑. Tu quidẽ gres¬
sus meos dinumerasti: s parce pecca¬
nisi una quȩq nr̃a actio designat᷑:
Omp̃s itaq ds̃. & gressus dinumerat.
acta nr̃a considerat. & tam̃ hec pęni¬
tentib misericordit̃ relaxat. Qui &
duriciam in peccantib conspicit: s
tam̃ hanc p̃ueniente gr̃a ad pęniten¬
tiam emollit. Culpas gͦ enumerat:
cum nos ipsos ad singła quȩ fecimꝰ
deflendo conuertit. Quas misericor¬
dit̾ relaxat: quia ea dũ nos punimꝰ
ipse neqͣqͣm in extremo iudicat: pau¬
lo attestante qui ait. Si nosins ipsos
diuidicaremus: ñ utiq iudicarem᷑.¬

Expanded text:
nis gloriam respondere valeamus. Qua nis gloriam respondere valeamus. Qua in re largitatem divinae misericordiae pensare quis valeat, quod ad tantam perducit gloriam hominem post culpam? Pensat Deus mala quae facimus, et tamen per benignitatis suae gratiam ea misericorditer relaxat. Unde et subditusus meos dinumerasti, sed parce peccanisi unaquaeque nostra actio designatur? Omnipotens itaque Deus et gressus dinumerat, acta nostra considerat, et tamen haec poenitentibus misericorditer relaxat . Qui et duritiam in peccantibus conspicit, sed tamen hanc, praeveniente gratia, ad poenitentiam emollit. Culpas nostras Deus enumerat, cum nos ipsos ad singula quae fecimus deflenda convertit. Quas misericorditer relaxat, quia eas dum nos punimus, ipse nequaquam in extremo examine judicat; Paulo attestante, qui ait: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicarem
Abbreviated transcription (Latin):
iungit᷑. Oꝑi manuũ tuarũ porriges
dexteram. Ac si patent̃ dicat. Idcirco
creatura coiruptibilis ꝑsistere ad in¬
corruptionẽ potest: qͥa tuȩ potestatis
manu erigit᷑. & tui respectꝰ gr̃a ut ꝑ-¬
sistat tenet᷑. Humana nãq creat᷑a
eo ipso quo creata. ẽ: in sem& ipsa ha-¬
bet sub se defluere. Sed a conditore
suo homo accipit: ut & ad suꝑna con¬
templatione rapiat᷑. & in seipso in cor-¬
ruptione teneatur. Creatura gͦ ne
sub se defluat. s in incorruptione ꝑ¬
sistat: ad incõmutabilitatis statum
auctoris sui dextera leuat᷑. Potest qͦ¬
q dexterȩ nomine filius designari:
quia om̃ia ꝑ ipsũ facta st̃. Operi gͥ
manuũ suarũ porrexit omp̃s ds̃ dex¬
teram suam: quia ut abiectũ atq in
infimis iacens ad sũma eriger& ge¬
nus humanũ. incarnatũ ad hoc uni¬
genitũ misit. Ex cuiꝰ nobis incarna¬
tione datũ. ẽ: ut qui ex uoluntate
ꝓpria in corruptionẽ cecidimꝰ uo¬
canti nos dõ qͣndoq ad incorruptio¬

Expanded text:
icit: Operi manuum tuarum porriges dexteram tuam . Ac si patenter dicat: Idcirco creatura corruptibilis persistere ad incorruptionem potest, quia Dei omnipotentis manu erigitur, et sui respectus gratia ut persistat tenetur. Humana creatura eo ipso quo creatura est, in sembet sub se defluere, sed a conditore suo homo accepit, ut et super se contemplatione rapiatur, et in seipso incorruptione teneatur. Creatura ergo ne sub se defluat, sed in incorruptione persistat, ad incommutabilitatis statum auctoris sui dextera levatur. Potest quoque dexterae nomine Filius designari: Quia omnia per ipsum facta sunt . Operi igitur manuum suarum porrexit omnipotens Deus dexteram suam, quia ut abjectum atque in infimis jacens ad summa erigeret genus humanum, incarnatum ad hoc unigenitum misit. Ex cujus nobis incarnatione datum est ut qui ex voluntate propria in corruptionem cecidimus, vocanti nos Deo quandoque ad incorruptio
Abbreviated transcription (Latin):
nomine meo. Cui enĩ adhuc ꝓ trans¬
de signatũ tenebat. S ꝓculdubio
delicta eiꝰ signando curauerat: quem
uas electionis uocabat. Uel certe pec¬
cata nr̃a signant᷑ in sacculo: cũ mala
quȩ fecimꝰ sollicito semꝑ corde pensa¬
mus. Quid nãq. ẽ cor hominis: nisi
sacculus dĩ: Ubi dum studiose con¬
spicimꝰ ꝑ qͣnta delinquimꝰ: peccata
nr̃a quasi in dĩ sacculo signata porta¬
mus. An non peccatũ suũ dauid sig¬
natũ tenebat in sacculo. qui dicebat.
iniquitatẽ meã ego cognosco. & delic¬
tum meũ coram me . ẽ semꝑ: Et qͥa
culpas qͥs nos intuendo & penitendo
cognoscimꝰ. pius nobis conditor rela-¬
xat: recte post signata in sacculo de¬
licta subiungit᷑: s curasti iniqͥtatẽ
meam. Acsi aꝑte dicat. Que mͦ sig¬
nas ut pęnitendo uideã: agis ꝓculdu¬

Expanded text:
nomine meo pati . Cum enim adhuc pro transnomine meo pati . Cum enim adhuc pro transde signatum tenebat; sed procul dubio delicta ejus signando, curaverat, quem vas electionis vocabat. Vel certe peccata nostra signantur in sacculo, cum mala quae fecimus, sollicito semper corde pensamus. Quid namque est cor hominis, nisi sacculus Dei? ubi dum studiose conspicimus per quanta delinquimus, peccata nostra quasi in Dei sacculo signata portamus. An non peccatum suum David signatum tenebat in sacculo, qui dicebat: Iniquitatem meam ego cognosco, et peccatum meum contra me est semper? Et quia culpas, quas nos intuendo, et poenitendo cognoscimus, pius nobis Conditor relaxat, recte post signata in sacculo delicta, subjungit: Sed curasti iniquitatem meam. Ac si aperte dicat: Quae modo signas, ut poenitendo
Abbreviated transcription (Latin):
tem meam. Signant᷑ quasi in sacculo
delicta nr̃a: quia hoc qͦd nos exteriꝰ
agimus. nisi pęnitentia int̾ueniente
deluamus. in secreto iudicioꝵ dĩ sub
quadã occultatione seruat᷑: ut qͦn¬
doq etiam de sigillo secreti. exeat ad
publicũ iudicii. Vnde etiã ꝑ moysen
dr̃. Nonne hȩc congregata sunt apud
me: & signata in thesauris meis: Et¬
in die ultionis reddam illis. Cũ uͦ ꝓ
malis que fecimꝰ. discipline flagello
atterimur. s hȩc ꝑ pęnitentiã deflemꝰ.
iniquitatẽ nr̃am signat & curat: qͥa
nec inulta hic deserit. nec in iudicio
punienda seruat. Signat gͥ delicta:
quia ea hic subtilit̾ attendit ut feri
at. Curat uͦ: qͥa hȩc ꝑ flagella fun¬
ditus relaxat. Vnde iniqͥtatẽ quoq
illius ꝑsecutoris sui quẽ in t̾ra ꝓstra¬
uerat. signando curauit: cũ de illo ad
ananiam dixit. Uas electionis mͥ. ẽ.
iste: ut portet nom̃ meũ corã gentib
& regib & filiis isrł. Ego enĩ osten¬
dam illi: qͣnta oporteat eũ pati pro

Expanded text:
 --Signantur quasi in sacculo delicta nostra, quia hoc quod nos exterius agimus, nisi poenitentia interveniente diluamus, in secreto judiciorum Dei sub quadam occultatione servatur, ut quandoque etiam de sacculo secreti exeat ad publicum judicii. Unde etiam per Moysen dicitur: Nonne haec congregata sunt apud me, et signata in thesauris meis? In die ultionis reddam illis . Cum vero pro malis quae fecimus disciplinae flagello atterimur, et haec per poenitentiam deflemus, iniquitatem nostram signat et curat, quia nec inulta hic deserit, nec in judicio punienda reservat. Signat igitur delicta, quia ea hic subtiliter aat; curat vero quia haec per flagellum funditus relaxat, unde iniquitatem quoque illius persecutoris sui, quem in terra prostraverat, signando curavit, cum de illo ad Ananiam dixit: Vas electionis mihi est iste ut portet nomen meum coram regibus et gentibus et filiis Israel. Ego enim ostendam illi quanta oporteat eum pro
Abbreviated transcription (Latin):
to corruunt. mͦ paulisꝑ infusa aqͥrũ
mollicie consumunt᷑: ita etiã eũ quẽ
rationabilẽ condidisti. uel subita tẽp¬
tatione deicis. uel longa ac lenta con¬
sumi ꝑmittis. Atq mox eamdẽ rati¬
onabilem creaturã uerbis seqͣntib
lum roboratus. ẽ homo: qͥa hic uiuen¬
di uires ad modicũ accipit: ut in ꝑ¬
petuũ transeat. ubi eiꝰ uitã t̾̃minus
ñ concludat. S in hac breuitate ubi
roboratꝰ. ẽ. colligit: unde in ꝑpetuita¬
te inueniat. uel ut semꝑ gaudeat. uel
ut suscepta sup plicia non euadat.
Qui pro eo qͦd paululũ roboratꝰ ẽ ut
in ꝑpetuũ transeat: apte mox subdit᷑¬
miutabis faciẽ eiꝰ. & emittes eũ. Fa¬
cies hominis ĩmutat᷑. cũ eiꝰ species mor¬
te atterit᷑. Emittitur uͦ: qͥa ab his qͦ
uolens tenuit. transire ad ȩtña cogit᷑
nolens: dũq ad illa ꝑducit᷑. hȩc quae
diu cognita tenuit. qualit̾ sese habit᷑a
sint relicta nescit. Unde & subditur.¬

Expanded text:
orruunt, modo paulisper infusa aquarum mollitie consumuntur, ita etiam eum quem rationabilem condidisti, vel subita tentatione dejicis, vel longa ac lenta consumi permittis. Atque mox eamdem rationabilem creaturam verbis sequentibus lum roboratus est homo, quia hic vivendi vires ad modicum accepit ut in perpetuum transeat ubi ejus vitam terminus non concludat. Sed in hac brevitate ubi roboratus est colligit unde in perpetuitate inveniat, vel ut semper gaudeat, vel ut suscepta supplicia non evadat. Qui pro eo quod paululum roboratus est ut in perpetuum transeat, apte mox subditmutabis faciem ejus, et emittes eum . Facies hominis immutatur, cum ejus species morte atteritur. Emittitur vero, quia ab his quae volens tenuit, transire ad aeterna cogitur nolens. Dumque ad illa perducitur, haec quae diu cogitata tenuit, qualiter sese habitura sint relicta nescit. Sicu
Abbreviated transcription (Latin):
& enim om̃ipotentis dĩ. in hoc cotidie¬
cur su uim suȩ districtionis ꝑagit:
qͦd uiuentes indigne dignis suppli¬
ciis demergit. Qui furor nc̃ quidẽ
transit. s in fine ꝑtransit: qͥa mͦ agit᷑.
s in mundi t̃mino consũmat᷑. Qui ta¬
m̃ iste furor. qͣntũ ad electoꝵ animaᷤᷤ
in redemptoris nr̃i aduentu ꝑtran-¬
sit: quia eas ab inferni claustris. ad
paradysi gaudia mediator dĩ & homi¬
nũ. dũ ipse illuc pie descender&. redu¬
xit. Int̾ hȩc uͦ sciendũ. ẽ qͦd furoris
nom̃ diuinitati ñ congruit: qͥa natu¬
ram dĩ simplicẽ. ꝑturbatio nulla con-¬
fundit. Vnde ei dr̃. Tu autẽ domina¬
tor uirtutis cũ tranquillitate iudi¬
cas: & cũ magna reuerentia dispo

Expanded text:
mnipotentis Dei, in hoc quotidie vim suae districtionis peragit, quod viventes indigne suppliciis demergit. Qui furor nunc equidem transit, sed in finem pertransit, quia modo agitur, sed in mundi termino consummatur. Qui tamen iste furor, quantum ad electorum animas in Redemptoris nostri adventu pertransiit, quia eas ab inferni clparadisi gaudia mediator Dei et hominum, dum ipse illuc pie descenderet, reduxit. Inter haec vero sciendum est quod furoris nomen Divinitati non congruit, quia naturam Dei simplicem perturbatio nulla confundit. Unde ei dicitur: Tu autem dominator virtutis cum tranquillitate judicas, et cum magna reverenti
Abbreviated transcription (Latin):
hic uirebat ꝑ fidem. illic uirescit ꝑspe¬
ciem. Et rami eius pullulant: qͥa ple¬
rũq ex passione iusti. fideles quiq ad
amorẽ cȩlestis patriȩ multiplicant᷑.
& uiriditatẽ uitȩ sp̃ualis accipiunt.
dũ hc̃ ꝓ dõ fortit̾̃ egisse gratulantur.
illius: ad odorẽ aquȩ germinabit. &
facis comã quasi cũ primũ plantatũ
est. Quid radix iusti: nisi scã p̃dica¬
tio: Quia ab ipsa orit᷑: & in ipsa sub
sistit. Et quid trȩ uel pulueris nomi¬
ne: nisi peccator accipit᷑. Cui uoce
conditoris dr̃ Terra es: & in t̾rã ibis.
Uel certe sicut hab& nr̃a translatio: pul¬
uis es.s in puluerẽ reuerteris. Iusti
itaq radix in terra senescit. & in pul¬
uere truncus emorit᷑: qͥa apud corda
prauoꝵ. eius p̃dicatio despecta. cunc¬
tisq uirib effeta credit᷑ Et in pulue¬
re truncus emorit᷑: quia int̾ manꝰ
ꝑsequentiũ corpꝰ illius exanimatur.
Luxta sapientię & enim uocẽ. uisi st̃

Expanded text:
hic virebat per fidem, illic virescit per spehic virebat per fidem, illic virescit per speciem. Et rami ejus pullulant. Quia plerumque ex passione justi fideles quoque ad amorem coelestis patriae multiplicantur, et viriditatem vitae spiritalis accipiunt, dum hunc pro Deo fortiter egisse gratulantur. illius: ad odorem aquae germinabit, et faciet comam quasi cum primum plantatum est. - Quid radix justi, nisi sancta praedicatio, quia ab ipsa orisistit? et quid terrae vel pulveris nomine nisi peccator accipitur? cui voce conditoris dicitur: Terra es, et in terram ibis, vel certe, sicut habet nostra translatio: Pulvis es, et in pulverem reverteris . Justi igitur radix in terra senescit, et in pulvere truncus emoritur, 395 quia apud corda pravorum ejus praedicatio despecta cunctisque viribus effeta creditur. Et in pulvere truncus emoritur, quia inter manus persequentium corpus illius exanimatur. Juxta Sapientiae etenim vocem: Visi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nũ humile: qͥa uixta eidẽ ueritatis
uocẽ. om̃is qͥ se exaltat humiliabit᷑. &
qui se humiliat exaltabit᷑. Salomon
quoq ait. Si ceciderit lignũ ad au¬
strũ. aut ad aquilonẽ: in qͦcũq loco
ceciderit ibierit. In die genĩ mortis
suȩ iustus ad austrũ cadit. peccator
ad aquilonẽ: quia & iustꝰ ꝑ feruorẽ
sp̃c ad gaudia ducit᷑: & peccator cũ
apostata angło qui dixit. sedebo in
monte testam̃ti in laterib aqͥlonis.
in frigido suo corde reꝓbat᷑. Rursũ
ꝑ lignũ incarnata dĩ sapientia figu¬
ratur: sicut de ea scriptũ. ẽ Lignũ
uitȩ. ẽ. his qui app̃henderint eã . Et
sicut ipsa ait. Si in uiridi ligno hȩc
faciunt: in arido quid fiet: Hoc itaq
loco cũ lignũ p̃fert᷑ homini: qͥd homo.
nisi carnalis qͥsq accipit᷑ & qͥd ligni
nomine. nisi iusti uniꝰ cuiꝰq uita sig¬
nat᷑ Lignũ & enĩ hab& spẽ. si p̃cisum
fuerit rursũ uirescit: qͥa cũ in mor
te passionis ꝓ ueritate iustꝰ afficit᷑.

Expanded text:
dem Veritatis vocem: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur . Salomon quoque ait: Si ceciderit lignum ad Austrum, aut ad Aquilonem, in quocunque loco ceciderit, ibi erit . In die etenim mortis suae justus ad Austrum cadit, peccator ad Aquilonem, quia et justus per fervorem spiritus ad gaudia ducitur, et peccator cum apostata angelo, qui dixit: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis , in frigido suo corde reprobatur. Rursum per lignum incarnata Dei Sapientia figuratur, sicut de ea scriptum est: Lignum vitae est his qui apprehenderint eam ; et sicut ipsa ait: Si in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet ? Hoc itaque loco cum lignum praefertur homini, quid homo nisi carnalis quisque accipitur? Et quid ligni nomine nisi justi uniuscujusque vita designatur: Lignum etenim habet spem; si praecisum fuerit, rursum virescite passionis pro veritate afficitur,
Abbreviated transcription (Latin):
cus emortuus. ẽ. ad odorẽ aquȩ germi¬
nabit: quia ꝑ afflatũ scĩ sp̃c. in elec¬
toꝵ cordib. exemplũ sui oꝑis. germen
uirtutis facit. Aquȩ & enĩ appellati
ri sol&: sicut scriptũ. ẽ. Si quis sitit:
ueniat ad me & bibat. Qui autẽ bi¬
berit ex aqua quã ego dabo ei: ñ sicis
in ȩt̃nũ. Et faciet comã: quasi cum
primũ plantatũ. ẽ. Succiso trunco.
comã facere. ẽ: extincto corporalit̃ u¬
sto ipso suȩ passionis exemplo. multoꝵ
corda suscitare: & in fide recta uiri¬
ditatẽ ueritatis ostendere. Bene au-¬
tem dr̃: quasi cũ primũ plantatũ est.
Om̃e qͦd hic a iustis agit᷑ scda plantatio
est: qͥa prima uidelic& plantatio. non
in oꝑe iustoꝵ. s in p̃scientia condito¬
ris.ẽ. Et qͥa cuncta quȩ agunt electi
sicut prius interiꝰ conspiciunt᷑ atq dis¬
ponunt᷑. ita postmodũ exteriꝰ ꝑficiunt᷑.
bene dr̃. faci& comã. quasi cũ primũ

Expanded text:
em aquae germinat, quia per afflatum sancti Spiritus in electorum cordibus exemplo sui operis germen virtutis facit. Aquae etenim appellatiori solet, sicut scriptum est: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat. Qui autem biberit ex aqua, quitur: Et faciet comam quasi cum primum plantatum est. Succiso trunco comam facere, est exstincto corporaliter justo, ipso suae passionis exemplo multorum corda suscitare, et ex fide recta viriditatem veritatis ostendere. Bene autem dicitur: Quasi cum primum plantatum est. Omne quod hic a justis agitur secunda plantatio est, quia prima videlicet plantatio non in opere justorum, sed in praescientia conditoris est. Et quia cuncta quae agunt electi, sicut prius interius conspiciuntur atque disponuntur, ita postmodum exterius perficiuntur, bene dicitur: Faciet comam quasi
Abbreviated transcription (Latin):
se agit. simplicit̾ erga se agi ñ ȩstimat.
Et quia scriptũ. ẽ impius cũ in ꝓfun¬
dum uenerit peccatoꝵ contẽpnit: in¬
uolutus iniquitatis suȩ tenebris iam
de luce desꝑat. Unde sequit᷑. Non cre

Expanded text:
se agit simpliciter erga se agi non aestimat. se agit simpliciter erga se agi non aestimat. Et quia scriptum est: « Impius cum in profundum venerit peccatorum, contemnit . » Involutus iniquitatis suae tenebris, jam de luce desperat. Unde et sequitur: VE
Abbreviated transcription (Latin):
simplici corde felicius: quia qͦ innocen¬
ciam erga alios exibs. nichil.ẽ. qͦd pati
ab aliis formid&. Habet enim & qͦsi
arcẽ quandã fortitudinis simplicita¬
tem suã: nec suspectꝰ. ẽ pati qͦd se fe¬
cisse ñ meminit. Unde bene ꝑ salomo
mens quasi iuge conuiuiũ. Quasi
enim continuatio refectionis. ẽ. ipsa
tranquillitas securitatis. At contra
mens praua semꝑ in laborib. ẽ: qͥa
aut molitur mala quȩ inferat. aut
metuit ne hȩc sibi ab aliis inferant᷑.
Et quicquid contra ꝓximos excogitat.
hoc contra se excogitari a ꝓximis for¬
midat. Fit undiq suspecta: undiq
trepida. Om̃is qui ad memoriã ue¬
nit: ex quirere contraria credit᷑. Cui
gͦ tranquillitas securitatis deest: hu¬
ic ꝓcul dubio troris sonitꝰ semꝑ in au¬
rib. ẽ. Et sepe contingit. ut talia cui¬
lib ꝓximus suus simplicit̃ loquat᷑.
nichil aduersũ cogitet s cũ pax sit.
ille insidias suspicat᷑: qͥa qui sẽꝑ dolo¬

Expanded text:
simplici corde felicius quia quo innocentiam erga alios exhibet, nil est quod pati ab aliis formidet: habet enim quasi arcem quamdam fortitudinis simplicitatem suam. Nec suspectus est pati quod se fecisse non meminit. Unde bene per Salommens, quasi juge convivium . Quasi enim continuatio refectionis est ipsa tranquillitas securitatis. At contra mens prava semper est in laboribus, quia aut molitur mala quae inferat, aut metuit ne het quidquid contra proximos excogitat, hoc contra se excogitari a proximis formidat. Fit undique suspecta, undique trepida. Omnis qui ad memoriam venit exquirere contraria creditur. Cui ergo tranquillitas securitatis deest, huic procul dubio terroris sonitus semper in auribus est, et saepe contingit, ut tali cuilibet proximus suus simpliciter loquatur, nil adversum cogitet. Sed cum pax sit, ille insidias suspicatur, quia qui semper dolo
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc loco dr̃ recede: uĩ flagelli amoue.
Quis enim ual& dõ recedente qͥescere.
cũ solus ipse sit requies: & a qͦ qͥsq
qͣnto longe fuerit. fit tanto inquietꝰ:
Itaq sic recede ab eo dicit᷑: ut intelli¬
gas feriendo. Apte autẽ subiungit᷑.
donec optata ueniat sicut mercen¬
narii dies eiꝰ. Mercennarius qͣͥnto
longe .ẽ. a fine oꝑis: tanto & a retri¬
butione mercedis. Ita uir quisq sc̃s
in hac uita positꝰ. dũ longe se ab exi¬
tu uitȩ p̾sentis conspicit: longe se
ẽẽ ab ętñis gaudiis gemit. Qͥd est
gͦ dicere recede paululũ abeo ut qͥe¬
scat: nisi iam flagella uitȩ presentis
subtrahe. & bona ȩt̃nȩ quietis ostende:
Unde etiam de ipsa quiete additur:
donec optata ueniat sicut mercenna¬
rii dies eiꝰ. Tunc nãq homini optata
sicut mercennarii dies uenit: qͣndo
ȩtñam requiẽ ꝓ recõpensatione sui
laboris acceꝑit. Quantũ uͦ ad p̃sen¬
tis uitȩ speciem spectat. adhuc beatꝰ
iob humanũ genꝰ multis miseriis

Expanded text:
Hoc loco recede dicitur vim flagelli amove. Quis enim valet Deo recedente quiescere, cum solus ipse sit requies, et a quo quisque quanto longe fuerit, fit tanto et inquietus? Itaque sic recede ab eo, dicitur, ut intelligas feriendo. Apte enim subjungitur: Donec optata veniat, sicut mercenarii dies ejus. Mercenarius quanto longe est a fine operis, tanto et retributione mercedis. Ita vir quisque sanctus in hac vita positus, dum longe se esse ab exitu vitae praesentis conspicit, longe se esse ab aeternis gaudiis gemit. Quid est ergo dicere: Recede paululum ab eo, ut quiescat, nisi: jam flagella vitae praesentis subtrahe, et bona aeternae quietis ostende? Unde etiam de ipsa quiete additur: Donec 394 optata veniat, sicut mercenarii dies ejus. Tunc namque homini optata sicut mercenarii dies venit, quando aeternam requiem pro recompensatione sui laboris acceperit. Quantum vero ad praesentis vitae speciem spectat, adhuc beatus Job humanum genus multis miseriis
Abbreviated transcription (Latin):
S subuinta sententia indicant: quȩ dis¬
cretio in p̃missa lateat. Nã subdit᷑.
Donec atterat᷑ cęlũ. ñ eiugilabit: nec
consurg& de somno suo. Liquet enĩ
quia ñ resurg&. s donec atterat᷑ cȩlũ.
quia nisi mundi finis aduenerit. hu¬
manũ genus a somno mortis ad uitã
ñ euigilabit. Non gͦ qͥa om̃imͦ ñ resur¬
nũ genus minime resurgat: insinuat.
N otandũ. ẽ. qͦq. cur postqͣm suꝑius ho¬
minẽ mortuũ dixerat. inferiꝰ ñ mortu¬
ũ s dormientẽ nominat. eũq de som¬
no suo minime resurgere. donec cȩlũ
atterat᷑ narrat: nisi qͦd patent̃ datur
intelligi. quia in cõparatione ligni re¬
uirentis. hominẽ mortuũ peccatorẽ
memorat: a uita scilic& iusticiȩ extui¬
ctum. Ubi autẽ de morte carnis lo¬
quitur. ñ hanc mortẽ s somnũ malu¬
it uocare. spem ꝓculdubio resurrec¬
tionis insinuans: quia sicut citius ho¬
mo a somno euigilat. ita concite ad
conditoris nutũ a morte corporis sur¬

Expanded text:
 subjecta sententia indicat quae discretio in praemissa lateat. Nam subditur: Donec atteratur coelum, non evigilabit nec consurget de somno suo. - Liquet enim quia non resurget, sed donec atteratur coelum, quia nisi hujus finis advenerit, humanum genus a somno mortis ad vitam non evigilabit. Non ergo quia omnimodo non resurnum genus minime resurgat, insinuat. Notandum quoque est cur postquam superius hominem mortuum dixit, inferius non mortuum, sed dormientem nominat, eumque de somno suo minime consurgere, donec coelum atteratur narrat, nisi quod patenter datur intelligi quia in comparatione ligni revirentis hominem mortuum peccatorem nominat, a vita scilicet justitiae exstinctum. Ubi autem de morte carnis loquitur, non hanc mortem, sed somnum maluit vocare, spem procul dubio resurrectionis insinuans, quia sicut citius homo a somno evigilat, ita concite ad conditoris nutum a morte corporis resur
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m ual&. quia ñnũqͣm in uirtutib
ꝓficere conamur. & quȩdã dona ꝑci¬
pimꝰ: a quibusdã uͦ repulsi. in imis
iacemus. Nemo enĩ. ẽ qui tantũ uir-¬
tutis app̃hendat qͣntũ desiderat: qͥa
om̃ps ds̃ interiora discernens ipsis
spũalib ꝓfectib modũ ponit: ut ex
hoc homo qͦd app̃hendere conat᷑ & ñ
ual&. in illis se ñ eleu& quȩ ualet.
Unde ille qͦq egregius p̃dicator qͥ raptꝰ
ad t̃ciũ cęlũ fuerat. paradysi archana
penetrauerat: ẽe̾ post reuelationem
tranquillus. atq intẽptatus uolebat.
Si quia om̃ps ds̃ t̃minos constituit ho¬
mini qui p̃teriri ñ potert̃: & eleua¬
uit hc̃ ad cognoscenda sublimia. &
reduxit iterũ ad infirma toleranda:
ut modi sui m̃suras aspiciens. dũ se-¬
curitatem comp̃hendere conaretur.
& ñ poss&. ne ꝑ elationẽ extra se ir&.
ꝑbumilitatẽ cogeret᷑ intra suos sẽꝑ

Expanded text:
spiritum valet, quia nonnunquam in virtutibus spiritum valet, quia nonnunquam in virtutibus proficere conamur, et quaedam dona percipimus, a quibusdam vero repulsi in imis jacemus. Nemo enim est qui tantum virtutes apprehendat quantum desiderat, quia omnipotens Deus, interiora discernens, ipsis spiritalibus profectibus modum ponit: ut ex hoc homo quod apprehendere conatur, et non valet, in illis se non elevet quae valet. Unde ille quoque egregius praedicator, qui raptus ad tertium coelum fuerat, paradisi arcana penetraverat, esse post revelationem tranquillus atque intentatus non valebat . Sed quia omnipotens Deus terminos constituit homini, qui praeteriri non poterunt, et elevavit hunc ad cognoscendum sublimia, et reduxit iterum ad infirma toleranda, ut modi sui mensuras aspiciens dum securitatem comprehendere conaretur et non posset, ne per elationem extra se iret, per humilitat
Abbreviated transcription (Latin):
culto consilio. ueniunt. Nam cuncta¬
ds̃ secutura p̃sciens ante scła: decre¬
uit qualit̃ ꝑ scła disponant᷑. Statu
immoderata ꝓsꝑitas eleu&. aut nimia
aduersitas grau&. Statutum qͦq ẽ
qͣntũ in ipsa uita mortali temporalit̃
uiuat᷑. Nam& si annos qͥndecĩ erechiȩ
regi ad uitã addidit om̃p̃s ds̃. cum
mui tuȩ. qͥa morieris tu & ñ uiues:
cui cũ mortis sententia dicta . ẽ. ꝓtinꝰ
mori ipse merebat᷑. ꝑ largitatem uͦ
miscđiȩ. illo eũ tempore ad mortem
distulit. qͦd ante scła ipse p̃sciuit.
N ec ꝓpħa gͥ fallax. qͥa tempꝰ mortis in¬
notuit. quo uir ille mori merebat᷑.
nec dominica statuta conuulsa st̃:
quia ut ex largitate dĩ anni uitae
crescerent. hoc qͦq ante scła p̃fixum
fuit: atq spaciũ uitȩ qͦd inopinate
foris. ẽ. additũ. sine augm̃to p̃scien¬
tiȩ. fuit intͦ statutũ. Bene gͦ dr̃: con¬
stitiusti t̃minos eiꝰ. qui p̃teriri ñ po¬
tert̃. Quod tam̃ intelligi etiã iuxta

Expanded text:
culto consilio Deus secutura praesciens, ante saecula decrevit qualiter per saecula disponantur. Statutimmoderata prosperitas elevet, aut nimia adversitas gravet. Statutum quoque est, quantum in ipsa vita mortali temporaliter vivatur. Nam etsi annos quindecim Ezechiae regi ad vitam addidit omnipotens Deus, cum mui tuae, quia morieris tu, et non vives. » Cui cum mortis sententia dicta est, protinus mori ipse merebatur; per largitatem vero misericordiae illo eum tempore ad mortem distulit, quod ante saecula ipse praescivit. Nec propheta igitur fallax, quia tempus mortis innotuit, quo vir ille mori merebatur; nec dominica statuta convulsa sunt, quia ut ex largitate Dei anni vitae crescerent, hoc quoque ante saecula praefixum fuit; atque spatium vitae quod inopinate foris est additum, sine augmento praescientiae fuit intus statutum. Bene ergoqui praeteriri non poterunt. » Quod tamen intelligi etiam juxta
Abbreviated transcription (Latin):
na ad susceptionẽ facer&. quȩ ei ui¬
dentur indigna: Sc̃a autem ȩccła
uerã carnẽ. uerã mortẽ illuis confi¬
tetur: s hȩc dicens. ab hereticis irro¬
gare dõ contumeliam credit᷑. Vnde
tiũ. Cui si quid in hoc mundo ad¬
uersitatis aduenerit: hoc ei contin¬
gere ex ipsa hac iniuria suȩ confessi¬
onis dicunt. Unde adhuc subditur.¬

Expanded text:
na ad susceptionem faceret, quae ei vina ad susceptionem faceret, quae ei videntur indigna? Sancta autem Ecclesia veram carnem, veram mortem illius confitetur; sed haec dicens, ab haereticis irrogare Deo contumeliam creditur. Undephemantium. Cui si quid in hoc mundo adversitatis evenerit, hoc ei contingere ex ipsa hac injuria suae confessionis dicunt. Unde adhuc subditur
Abbreviated transcription (Latin):
spicis dep̃cari. Cũ enĩ uera mala he¬
retici contra bonos ñ inueniunt. fin-¬
gunt quȩ redarguant. ut iusti esse
uideant᷑. & plerũq fit. ut ad aperta
contumeliarũ uerba ꝑueniant. Un
tas tua os tuum: & imitaris linguã
do ex mala uita concipit᷑. qͦd peius
dicatur. Quando aut̃ beatꝰ iob tan¬
co in ore liber fuerat. qͣnto iustus
in oꝑe: ab amicis suis hereticoꝵ ty¬
pum tenentib. & de iniqua uita. &
de audaciore rep̃hendit᷑. ut dicatur.
docuit enĩ iniqͥtas tua os tuũ. Aesi
aꝑte diceret᷑. Quod ꝑuerse loqueriᷤᷤ.
tatem putant. si ueritatẽ denegant.
existimant. si eũ uerã carnẽ assump¬
sisse fateant᷑: aut si eũ ueraciter ꝓ
nobis carne mori potuisse credide¬
rint. Cumq dõ quasi plus honoris
conantur tribuere: cogunt᷑ laudes
ueras bonitatis illius negare. Quid
enim.ẽ. ei in caritatis suȩ laude po-¬
tentius: quã ut illa sibi ꝓ nobis dig¬

Expanded text:
spicis deprecari. Cum enim vera mala haespicis deprecari. Cum enim vera mala haeretici contra bonos non inveniunt, fingunt quae redarguunt, ut justi esse videantur. Et fit plerumque ut ad aperta contumeliorum verba perveniant. Undm iniquitas tua os tuum, et imitaris linguam do ex mala vita concipitur quod pejus dicatur. Quia autem beatus Job tanto in ore liber fuerat quanto justus in opere, ab amicis suis haereticorum typum tenentibus, et de iniqua vita, et de audaci ore reprehenditur, ut dicatur: Docuit enim iniquitas tua os tuum. Ac si perte ei diceretur: Quod perverse loqueris, et humilitatem putant si veritatem denegant. existimant si eum veram carnem assumpsisse fateantur, aut si hunc veraciter pro nobis carne mori potuisse crediderint. Cumque Deo quasi plus honoris conantur tribuere, coguntur laudes veras bonitatis illius negare. Quid enim est in charitatis suae laude potentius quam ut illa sibi pro nobis dig