comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etiam quia et hoc utiq scie¬
bat qͦd ds illis animã ⁊ spĩ
dederit: qͦd ipse illis uultus
⁊ menbra formauerit. Quid
gͦ nesciebat: anforte quod
nescimus ⁊ nos. utrum ani¬
mam⁊ spm̃ quem ds illis sine
dubio dedit. de parentibus tra¬
xerit. annouum sicut homi¬
ni pͥmo insuflauerit: s siue
hoc siuealiud aliquid de
naturaẽ humane institutio¬
ne nesciebat. Nescire se di¬
cebat: Non qͦd nesciebat te¬
mere defendebat. Nec tam
iste huic diceret: qͦd nobis
dicere non erubuit. homo
inhonore positus ñ intellex̃.
cõ paratus ẽ peccoribꝰ insen¬
satis. ⁊ similis factus ẽ eis.
E cce ista mulier dixit de fi¬
liis sius. Nescio quo modo pa¬
riustis inuentre meo: Nec
tamen cõparat᷑ peccoribꝰ in¬
sensatis. Nescio dixit.⁊ qua¬
si quererent abea cur nesci¬
ret. ad uincxit. Neq enim
ego spm ⁊ animã donaui uob̾.
Iue gͥ qui donauit scit un
fecerit qͦd donauit. utrum ex
ꝓpagine actraxerit. annouũ

Expanded text:
etiam, quia et hoc utique scieetiam, quia et hoc utique sciebat, quod deus illis animam et spiritum dederit, quod ipse illis uultus et membra formauerit. quid ergo nesciebat ? an forte quod nescimus et nos, utrum animam et spiritum, quem deus. illis sine dubio dedit, de parentibus traxerit an nouum sicut homini primo insufflauerit? sed sine hoc siue aliud aliquid de naturae humanae institutione nesciebat, nescire se dicebat, non quod nesciebat temere defendebat. nec tamen iste huic diceret. quod nobis dicere non erubuit: homo in honore positus non intellexit: comparatus est pecoribus insensatis e t s i mil is f actus est e i s. ecce ista mulier dixit de filiis suis: neseio quomodo paruistis in uentrem meum, nec tamen comparatur pecoribus insensatis. nescio, dixit; et quasi quaererent ab ea cur nesciret adiunxit: neque enim ego spiritum et animam donaui uobis ille ergo qui donauit scit, unde fecerit quod donauit, utrum ex propagine adtraxerit an nouum
Abbreviated transcription (Latin):
sit.: s prorsus uerũ eẽ ñ ẽẽ qͦd
dicit. idẽ qͦd anima nec extra¬
duce sit. nec exnichilo. Hoc
inquam uerum ñ eẽ sine du¬
bitatione firmamus. Ynũ ẽ
enim eduobꝰ: si extra duce
ñ ẽ. ex nichilo ẽ: ne ita sit ex dõ. ut na¬
ture sit i qd̾ c̃te sacrilegiũ ẽ crede¬
re. S ad buc utrũ sit extraduce.
certa testimonia flagitamus aut
querimus: ñ qualia iste posuit
qͥbꝰ hoc qd̾ querimꝰ nostendit᷑. Qui
utinam intanta ꝓfunditate
questionis. quã duu qui dicit
ignorat. imitaretͤ machabe¬
orum matrẽ. Que cum sciret
de iuro se filios concepisse:
⁊ creatore omĩum siue scd̃m
corpus siue scđm animã ⁊ sp̃m
sibi creatos eẽ: ait tamen. Ne
scio quomodo pariustis in
uentre meo. Uellẽ iste dice¬
ret quid ista nesciebat: hec
enim que dixi utiq sciebat.
quomodo scđm corpus ineiꝰ
uterum uenerint: quia de
uiro eosse concepisse dubi¬
tare ũ poterat. Conficebat᷑

Expanded text:
sit; sed prorsus uerum non esse quod sit; sed prorsus uerum non esse quod dicit, id est quod anima nec ex traduce sit nec ex nihilo, hoc, inquam, uerum non esse sine dubitatione firmamus. unum est enim e duobus: si ex traduce non est, ex nihilo est, ne ita sit ex deo, ut naturae sit dei, quod omnino sacrilegum est credere. sed adhuc utrum non sit ex traduce, certa testimonia flagitamus aut quaerimus, quibus hoc quod quaerimus non ostenditur. 25. Qui utinam in tanta profunditate quaestionis, quamdiu quid dicat ignorat, imitaretur Machabaeorum matrem: quae cum sciret de viro se filios concepisse, et a Creatore omnium, sive secundum corpus, sive secundum animam et spiritum sibi creatos escio quomodo paruistis in uentrem meum. uellem iste diceret, quid ista nesciebat. haec enim, quae dixi, utique sciebat, quomodo secundum corpus in eius uterum uenerint, quia de uiro eos se concepisse dubitare non poterat. confitebatur
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ negaturus ẽ. nisi se obliui¬
scatur ẽc̃ xpĩanũ: s sicut cõ¬
stat exꝓpagine ab illo hȩc
fieri atq donari: ita querẽ¬
dum ẽ etiã sp̃s ⁊anima homi¬
nis. uude abillo efficiatur
a quo efficiente donatur:
Utrum exparentibꝰ. anex ni¬
chilo. an quod iste affirmat.
S omĩmorlo cauendũe exa¬
liqua flatus eiuis existente na¬
tura: Non denichilo creata.
s de ipso. Cum gͥ scriptura¬
rum testimonia quȩ cõ me¬
morat nequaquã doceant
id qͦd ꝑsuadere conat᷑. quod
enun ad hanc questionem
attinet omninoͣ expͥmunt:
Quid ẽ qͦd dicit. animã exfla¬
tu di constant̃ asserimus
Non extra duce. quia ex deo
dat᷑: Quasi corpꝰ exalio det᷑
quã ex illo aquo creatͦ. exquo
omnia. ꝑ quẽ omĩa. inquo
omiã: Quãuis ñ ex eius natu¬
ra. s exeius opificio. sleq ex
nichilo inquit: quia ex deo
ꝓficiscit᷑ hoc plane ñ ad huc
querendũ monemꝰ utrũ ita

Expanded text:
esse negaturus est, nisi se obliuiesse negaturus est, nisi se obliuiscatur esse Christianum ? sed sicut constat ex propagine ab illo haec fieri atque donari, ita quaerendum est etiam, spiritus et anima hominis unde ab illo efficiatur, a quo efficiente donatur, utrum ex parentibus an ex nihilo an — quod iste affirmat, sed omni modo cauendum est — ex aliqua flatus eius exsistente natura, non de nihilo creata, sed de ipso. Cum igitur scripturarum testimonia, quae commemorat, nequaquam doceant id quod persuadere conatur quod enim ad hanc quaestionem attinet, omnino non exprimunt —, quid est quod dicit: animam ex flatu dei constanter asserimus, non ex traduce. quia ex deo datur? quasi corpus ex alio detur quam ex illo, a quo creatur, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia, quamuis non ex eius natura, sed ex eius opificio. neque ex nihilo, inquit, quia ex deo proficiscitur. hoc plane non adhuc quaerendum monemus utrum ita
Abbreviated transcription (Latin):
fingit.⁊ puto quod ñ extra s
inipso: Et tamen ut certũ ẽ
exꝓpagine. Cum gͦ ⁊ sp̃m ho¬
minis in ipso fingat. querendũ
ẽ utrum noua insufflatione:
antractũ exꝓpagine. Noiuimꝰ
etiam machabeorũ uuenum
matrem fecundiorẽ uirtutibꝰ
quando filii passi sunt. quã
fetibus quando nati sunt: eos
sic fuisse ad horta tam ut dice¬
ret. filii nescio quomodo pa¬
rui stis inuentre meo. Neq
enum ego sp̃m ⁊animã donaui
uobis: Nec singulis uobis
uultus et menbra formaui.
s ds qui fecit mundum ⁊ oĩa
quȩ in eo sunt. fecitq hominũ
genus.⁊ omiã inquirit acta:
ipse uobis sp̃m ⁊ animã reddet
cũ magna miscdia. Nouimus
hec quidẽ.s huic quomodo
suffragent᷑ ad id quod asserit
ñ uidemus. Quis enim xpĩano
modo existimo istum negare
ñ posse dm̃ donare hominibꝰ
aurem. linguã manũ. pedẽ.
om̃s q corporis sensus. ⁊ omĩũ
formã naturãq menbrorum.
Quomodo enim hec di dona

Expanded text:
fingit? et puto quod non extra, sed fingit? et puto quod non extra, sed in ipso et tamen, ut certum est, ex propagine. cum ergo et spiritum hominis in ipso fingat, quaerendum est, utrum noua insufflatione an tractum ex propagine. Nouimus etiam Machabeorum iuuenum matrem fecundiorem uirtutibus, quando filii passi sunt, quam fetibus, quando nati sunt, eos sic fuisse adhortatam, ut diceret: filii, nescio quomodo paruistis in uentrem meum. neque enim ego spiritum et animam donaui uobis nec singulis uobis uultus et membra formaui; sed deus, qui fecit mundum et omnia quae in es o sunt fecitque hominum genus et omnium inquirit actum, ipse uobis spiritum et animam reddet cum magna misericordia. nouimus haec quidem, sed huic quomodo suffragentur ad id quod asserit non uidemus. quis enim Christianor eodem modo existimo istum negare non posse deum donare hominibus aurem, linguam, manum, pedem omnesque corporis sensus et omnium formam naturamque membrorum. quomodo enim haec dei dona
Abbreviated transcription (Latin):
An uero nouum neq ꝓpaga¬
tum singulis insufflando di¬
stribuat. Quod ñ ambigua fi¬
etit sicut iste facit. s aliqua
certissima uolumus diuinoꝵ
elo quiorum auctoritate defen¬
di: eadem ratione etiã qͦd dicit
ds̃. sp̃s enim a me exiret.⁊ omnẽ
flatũ ego feci. Despũ quidẽ
scõ accipiendũ ẽ quod ait
sp̃s ame exiet. dequo ⁊ salua¬
tor ait. a patre ꝓcedit. S qͦd
dictum ẽ om̃e flatũ ego feci.
de omĩ anima dictũ negari
ñ potest: s omne etiã corpus
ipse facit. Quod aut̃ ex ꝓpa¬
gine corpus humanum faciat:
nullus ambigit. Ac ꝑhoc de
anima cũ eã constet abeo fie¬
ri. unde eã faciat utrũ ex
ꝓpagine sicut corpus. an
insufflando sicut p̾mã fecit:
ad huc utiq requirendũ ẽ.
Ad iecit etiã terciũ testimo¬
nium quia scriptũ ẽ. Quifin¬
git spm̃ hominis in ipso:
qua si hoc neget᷑ s unde eũ
fingat hoc querit᷑. Nã ⁊ corpora¬
lem hominis oculũ quis nisi ds

Expanded text:
an uero nouum neque propagaan uero nouum neque propagatum singulis insufflando distribuat; quod non ambigua, sicut iste facit, sed aliqua certissima uolumus diuinorum eloquiorum auctoritate defendi. Eadem ratione etiam quod dicit deus: spiritus enim a me exiet et omnem flatum ego feci, de spiritu quidem sancto accipiendum est quod ait: spiritus a me exiet, de quo et saluator ait: a patre procedit, sed quod dictum est: omnem flatum ego feci, de omni anima dictum negari non potest. sed omne etiam corpus ipse facit; quod autem ex propagine corpus humanum faciat, nullus ambigit. ac per huc de anima, cum eam constet ab illo fieri, unde eam faciat, utrum ex propagine sicut corpus an insufflando sicut primam fecit, adhuc utique requirendum est. Adiecit etiam tertium testimonium, quia scriptum est: qui fingit spiritum hominis in ipso. quasi hoc negetur; sed unde eum fingat, hoc quaeritur. nam et corporalem hominis oculum quis nisi deus
Abbreviated transcription (Latin):
aut pecori. s etiã semini tri¬
tici aut alicuius ceterorum
quomodo uoluerit: Anuero¬
iã nouã sicut homo pͥmus
accepit insusflet.Sunt etiã
qͥ hec u̾ba ꝓpħica sic intelligant:
ut qͦd ait dedit flatum ppło
super eam. idẽ suꝑ terrã: nõ
nisi animã uelint accipi fla¬
tum. Quod uero ad uurexit
⁊ sp̃m calcantibus eã. Spm̃ scm̃
significatũ arbitrant᷑. illo
scł ordine quo et apłs dicit.
Non pͥmum qͦd spiritale ẽ. s
qͦd animale: postea spiritale.
Nã ex hac ꝓphetica sententia
etiã elegans ille sensus excul¬
pit᷑ qͦd ita dixerit calcantibꝰ
eam: ut uellet intelligi con
naturã quisq intelligat:
siue utrũq dictum accipiat
de spũ scõ: siue flatũ ad ani¬
referat.S si anima ⁊ sp̃s homi¬
nis hic intelligendꝰ ẽ. sicuc
ñ dubitandũ ẽ qͦd eum ds det:
ita querendũ ẽ ad huc unde
det. utrum exꝓpagine. sicut
ipse quidẽ dat s tamen exꝑpa¬
gine dat corporis menbra:

Expanded text:
aut pecori. sed etiam semini triaut pecori. sed etiam semini tritici aut alicuius ceterorum quomodo uoluerit, an uero nouam, sicut homo primus accepit, insufflet. Sunt etiam, qui haec uerba prophetica sic inteut quod ait, Dedit flatum populo super eam, id est, super terram, non nisi animam velint accipi flatum: quod vero adjunxit, et spiritum calcantibus eam, Spiritum significatum arbitrantur, illo scilicet ordine, quo et apostolus dicit: non primum quod spiritale est, sed quod animae, postea spiritale. nam ex hac prophetica sententia etiam elegans ille sensus exsculpitur, quod ita dixerit \'calcantibus eam\', ut uellet intellegi \'conaturam. quisque intellegat siue utrumque dictum accipiat de spiritu sancto siue flatum ad anireferat. sed si anima et spiritus hominis et hic intellegendus est, sicut non dubitandum est quod eum deus det, ita quaerendum est adhuc unde det, utrum ex propagine, sicut ipse quidem dat, sed tamen ex propagine dat corporis membra,
Abbreviated transcription (Latin):
inquit ẽ inhominibꝰ: Aspira¬
tio aut̃ omĩpodentis ẽ quȩ
docet. Ut intelligeret᷑ ista re¬
pecitio ne ñ se de spũ hominis
dixisse qͦd ait. Sp̃sẽ in homini-¬
bus. yolebat enim ostendere
unde habeant sapientiam
quia ñ ase ipsis.⁊ repetendo
id exposuit dicens. Aspiratio¬
aut̃ omĩpodentis ẽ quȩ docet.
Itemalio loco in eodẽ libro.
Intellectus inquit labiorum
meorum pura intelligit sp̃s
diuinus qui fecit me. Inspira¬
tio aut omĩpotentis que docet
me. Et hic qͦd ait inspiratio
nis uel de spũ hominis eẽ dic¬
dibilius possit intelligi: qua
tandẽ ratione audebit aliqͥs¬
definire animã uel sp̃m quo
nadura nr̃a uiuit loco illo uo¬
luisse significare ꝓpħam cũ
ꝓfecto si aꝑtissime diceret.
quidat animã ppło suꝑ terrã.
ad huc querendũ eẽt utrũ eã
ds exorigine p̃cedentis gene¬
ris ipsedet. sicut exoriguie
p̃cedentis generis tam̃ dat
corpus Non solum homini

Expanded text:
inquit, est in hominibus, aspirainquit, est in hominibus, aspiratio autem omnipotentis, quae docet, ut intellegeretur ista repetitione non se de spiritu hominis dixisse, quod ait: spiritus est in hominibus. uolebat enim ostendere, unde habeant sapientiam, quia non a se ipsis, et repetendo id exposuit dicens: aspiratio omnipotentis est, quae docet. item alio loco in eodem libro: intellectus, inquit, labiorum meorum pura intellegit. spiritus diuinus qui fecit me, inspiratio autem omnipotentis, quae docet m c. et hic quod ait \'inspiratio\' nis uel de spiritu hominis esse dicdibilius possit intellegi, qua tandem ratione audebit aliqdefinire, animam vel spiritum, quo natura nostra vivit, loco illo voluisse significare Prophetam? Cum profecto si apertissime diceret, Qui dat animam populo super terram, adhuc quaerendum esset, utrum eam Deus ex origine praecedentis generis ipse det, sicut ex origine praecedentis generis, ipse tamen dat corpus, non so
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ fines terrȩ. Nõ utiq aliud
dixit hereditatẽ. aliud posses¬
sionẽ: nec aliud gentes. aliud
fines terrȩ: S eiusdẽ sentẽtie
repetitio ẽ:⁊ innumerabiles
inueniet Huiusmodi locuti¬
ones diuinorum eloquiorum:
sidu̾tat quod legit. Quod aũt
grecus dicit pneoma. hoc
latini uarie interp̃tati sunt
aliquando flatũ. aliquãdo
spm̃: aliquando inspiratio¬
nem. Nã hoc u̾bũ habent co¬
dices greci mnisto ꝓphetico te¬
stimonio. de quo nũc agimus.
ubi dictum ẽ. Quidat flatũ
Ipsum uerbum ẽ ⁊ ubi homo
animatus ẽ. ⁊ in sufflauit ds
infaciem eius flatum uitȩ. Sed
ipsum uerbũ ẽ inpsalmo ubi
canit᷑ Omĩs sp̃s laudet dñm.
Ipsum ẽ ⁊ in libro iob ubi scrip¬
tum ẽ. Aspiratio aut̃ omĩpo¬
dentis ẽ que docet. Noluit
dicere flatus s aspiratio: cum
loco nescio utrũ debeat dubi
agebat᷑ enim de sapientia
unde sit in hominibꝰ: quia ñ
ex numero annorum: S sp̃s

Expanded text:
tuam fines terrae non utique aliud tuam fines terrae non utique aliud dixit \'hereditatem\', aliud \'possessionem\' nec aliud \'gentes\', aliud \'fines terrae\', sed eiusdem sententiae repetitio est. et innumerabiles inueniet huiusmodi locutiones diuinorum eloquiorum. si aduertat quod legit. Quod autem graecus dicit πνοἡν hoc latini uarie interpretati sunt: aliquando \'flatum\', aliquando \'spiritum\', aliquando \'inspirationem\'. nam hoc uerbum habent codices graeci in isto prophetico testimonio, de quo nunc agimus. ubi dictum est: qui dat flatum ipsum uerbum est et ubi homo animatus est: et insufflauit deus in faciem eius flatum uitae. sed ipsum uerbum est et in psalmo, ubi canitur: omnis spiritus laudet dominum; ipsum est et in libro Iob, ubi scriptum est: aspiratio autem omnipotentis est, quae docet. noluit dicere flatus, sed \'aspiratio\', culoco nescio utrum debeat dubitagebatur enim de sapientia, unde sit in hominibus: quia non ex numero annorum, sed spiritus,
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ille qui dat᷑ ad naturã
hominis ꝑtinens. siue exꝓpa¬
gine detur. siue nouus insuf¬
flat᷑ quorum nichil affirmã¬
dum eẽ dico donec alterutrũ
sine ulla dubitatione clare¬
scat: nondat᷑ calcantibꝰ ter¬
ram s ad huc materno utero
inclusis. Dedit gͦ flatum ppło
suꝑ terrã.⁊ sp̃m calcantibꝰ eã.
quando multi simul credẽtes¬
simul repleti sũt spũscõ. ⁊ ip¬
sedat eum ppło suo. ⁊ siñsimul
om̃ĩb. suo cuiq tẽpore:. donec
discedendo dehac uita ⁊ succe¬
dendo inhanc uitã. uniu̾sus
euisdẽ ppłi numerus cõpleat᷑:
ut hoc scẽ scripture loco nõ
aliud sit flatus aliud sp̃s. s
eiusdẽ sententie repetitio: sic̃
ñalius ẽ qui habitat incelis.
⁊ alius dñs: Nec aliudẽ irride¬
re ⁊ aliud subsanare: s eadẽ
sententia repetita ẽ. ubi legit᷑
Qui habitat incelis irridebit
eos:⁊ dñs sussannabit eos. Uel
cum dictumẽ. Dabo tibi gẽtes
hereditatẽ tuam:.⁊ possessio

Expanded text:
nam ille qui datur ad naturam nam ille qui datur ad naturam hominis pertinens, siue ex propagine detur siue nouus insuffletur — quorum nihil affirmandum esse dico, donec alterutrum sine ulla dubitatione clarescat —, non datur calcantibus terram, sed adhuc materno utero inclusis. dedit ergo flatum populo super terram et spiritum calcantibus eam, quando multi simul credentes repleti sunt spiritu sancto. et ipse dat eum populo suo, etsi non simul omnibus, suo cuique tempore, donec discedendo de hac uita et succedendo in hanc uitam uniuersus eiusdem populi numerus compleatur, ut hoc sanctae scripturae loco non aliud sit flatus, aliud spiritus, sed eiusdem sententiae repetitio. sicut non alius est \'qui habitat in caelis\' et alius \'dominus\' nec aliud est \'inridere\' et aliud \'subsannare\', sed eadem sententia repetita est, ubi legitur: qui habitat in caelis, inridebit eos et dominus subsannabit eos, uel, cum dictum est: dabo tibi gentes hereditatem tuam et possessionem
Abbreviated transcription (Latin):
tum ppło. utrum eũ trahens
de parentibꝰ.an insufflans
nouum: Unde etiam scit. utrũ
repetitio sententie sit. qui
dat flatum ppło suꝑ eam. et
spm̃ calcantibꝰ eãut de una re
sc̃s: Non dñs post resurrecti¬
onẽ insuflasset discipulis.
⁊ dixisset. Accipite spm̃n scm̃:
Neq scriptum eẽt in actibus
apłorum. factus ẽ subito de
celo sonus quasi ferret᷑ flatꝰ
ue hemens. ⁊uise sũt illis lin¬
gue diuise sicut ignis: qui
et insedit suꝑ unũquenq
eorum. ⁊ impleti sunt om̃s sꝑũ
scõ. Quid si hoc ꝓpħa p̃nunti¬
auit dicens. Quidat flatum
ppło suꝑ eã.⁊ tanquã exponẽs
quid dixerit flatum. repeti¬
uit atq ait. ⁊ spm̃ calcantibꝰ
eam: Tunc enim eudentissi¬
me factumẽ: quando imple¬
ti sunt om̃s spũscõ. Aut siñ¬
dum dicendus ẽ ppłs centũ
uiginti homines qui tunc in
loco uno aderant:certe quãdo
simul quatuor uel quinq mi¬
lia crediderunt ⁊ baptitati ac

Expanded text:
tum populo\', utrum eum trahens tum populo\', utrum eum trahens de parentibus an insufflans nouum? Vnde etiam scit, utrum \'repetitio sententiae sit: qui dat flatum populo super eam et spiritum calcantibus eam\', ut de una re sanctus, non dominus post resurrectionem insufflasset discipulis et dixisset: accipite spiritum sanctum, neque scriptum esset in Actibus apostolorum: factus est subito de caelo sonus, quasiferretur flatus uehemens, et uisae sunt illis linguae diuisae sicut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum, et inpleti sunt omnes spiritu sancto. quid si hoc propheta praenuntiauit dicens: quidat flatum populo super eam et tamquam exponens quid dixerit flatum repetiuit atque ait: et spiritum calcantibus eam ? tunc enim euidentissime factum est, quando inpleti sunt omnes spiritu sancto. aut si nondum dicendus est populus centum uiginti homines, qui tunc in loco uno aderant, certe quando simul quattuor uel quinque milia crediderunt et baptizati acc
Abbreviated transcription (Latin):
animas adõ ñ exꝓpagine fieri.
s nouaᷤ singulis insufflari.
ꝓ bet sipotest.⁊ fatebor me dicis¬
dicisse ab illo qd magna inten¬
tione querebã s querat alia:¬
ne fortassis iͥnueniat. Nã si hoc
istis testimoniis que iã posuit
s̃i ꝓbauit. Omĩa quippe quȩ
hic ad hibuit ad aliquid certa
sunt: ad hoc uero qͦd de animȩ
origine querit᷑. demonstrant᷑
ambigua. Certum ẽ enim dm̃
dedisse hominib flatũ et spm:
dicente ꝓpħa. Sic dicit dñs qui
fecit celum ⁊fundauit terrã.
fendit: Yt qͦd ait. Dat flatũ ppło.
ñ ex ꝓpagine facere animas po¬
pulo. s nouas insufflare cre¬
dat᷑. Audeat gͦ dicere ñ ipsũ
nobis dedisse carnem: quia de
parentibꝰ origo carnis astrac¬
frumenti grano: ds illidat
corpus quomodo uoluerit.
Neget si audet detritico triti¬
cum nasci:⁊herbã euis exsemi¬
ne scđm genus suum. Quod
sinegare naudet:unde gͥ scit
quo modo dictum sit. dat fla¬

Expanded text:
\'animas a deo non ex propagine fieri, \'animas a deo non ex propagine fieri, sed nouas singulis insufflari\'. probet, si potest, et fatebor me didicisse ab illo quod magna intentione quaerebam. sed quaerat, aliane fortassis inueniat; nam hoc istis testimoniis, quae iam posuit. non probauit. omnia quippe quae hic adhibuit ad aliquid certa sunt; ad hoc uero, quod de animae origine quaeritur. demonstrantur ambigua. certum est enim deum dedisse hominibus flatum et spiritum dicente propheta: sic dicit d ominus, qui fecit caelum et fundauit terram fendit, ut, quod ait, \'dat flatum populo\', non ex propagine facere animas populo, sed nouas insufflare credatur. audeat ergo dicere non ipsum nobis dedisse carnem, quia de parentibus origo carnis adtracfrumenti grano: deus illi dat corpus quomodo uoluerit, neget, si audet, de tritico triticum nasci et herbam eius ex semine secundum genus. quod si negare non audet, unde igitur scit quomodo dictum sit \'dat fla
Abbreviated transcription (Latin):
que sana doctrina condẽnat.
idẽ si ñaudeas dicere uel sine
ullo peccato existentes ado
fieri animas peccatrices:aut
sine xp̃i sacramento meis sol¬
ui originale peccatũ: aut eas
alicubi peccasse ante quã
mitterent᷑ incarnẽ: aut ea q̃
nunquã habuerũt ineis pec-¬
cata dãnari: Si hec nolens di¬
cere. qm̃ ñ sunt utiq ilicenda.
dixerit paruulos ñtrahere
originale peccatũ. nec habe¬
re unde dãnent᷑ si non accep¬
to sacramento regenerationis
hinc exeant: in heresimpela¬
gianam sine dubitatione dã¬
nabilem dãnandus incurret.
Quod ei necontingat: quanto
melius tenet de anime origine
cunctationẽ meã. Ne audeat
affirmare qͦd nec humana ra-¬
tione conp̃hendit. Nec diui¬
na auctoritate defendit. MNe
cogat᷑ in sipientiã ꝓfiteri: dũ
ueret᷑ ignorantiã confiteri.
Hic forte dicat sententiã suam
diuina auctoritate defendi:
qm̃ scãrum scripturarũ testi¬
moniis ꝓbare se existimant

Expanded text:
quae sana doctrina condemnat, quae sana doctrina condemnat, id est si non audens dicere uel sine ullo peccato exsistentes a di\'o fieri animas peccatrices aut sine Christi sacramento in eis solui originale peccatum aut eas alicubi peccasse, antequam mitterentur in carnem, aut ea quae numquam habuerunt in eis peccata damnari, si haec nolens dicere, quoniam non sunt utique dicenda, dixerit paruulos non trahere originale peccatum nec habere unde damnentur, si non accepto sacramento regenerationis hinc exeant, in heresim Pelagianam sine dubitatione damnabilem damnandus incurret. quod ei ne contingat, quanto melius tenet de origine animae cunctationem meam ne audeat affirmare, quod nec humana ratione conprehendit nec diuina auctoritate defendit, ne cogatur insipientiam profiteri, dum ueretur ignorantiam confiteri! Hic forte dicat sententiam suam diuina auctoritate defendi, quoniam sanctarum scripturarum testimoniis probare se existimat
Abbreviated transcription (Latin):
Non inuenit und d damnaret᷑
Non ꝑcepto baptismo: nisi
originale peccatũ. Ex hoc pec-¬
cato uiste dãnari animã ñ ne¬
gamus: quia peccato supplici¬
um lesiusta constituit. S ad
hoc peccatum subeundum
curdamnata sit querimus. si
ñ ex illa una trahit᷑ quȩ inge¬
neris humani primo patre
peccauit. Quã obrẽ sids ñdã¬
nat innocentes. ne facit nocẽ¬
tes quos ꝑspicit in nocentes:
⁊ sianimas ñliberat siue abori¬
ginalibꝰ siue aꝓpriis peccatis
⁊ sianime ante carnẽ nullum
habuerunt omĩo peccatum:
et si peccata ante quã cõmit¬
tant᷑ ⁊ multomagis quȩ nũꝗͣ
cõmissa sunt damnari iusta
lege ñ possunt:Nichil horum
quattuor iste dicat:⁊ si pot̃ ex¬
plicet paruulorũ anime que
sine baptismo exeuntes indãna¬
tionem mictunt᷑. Quo merito
incarne peccatrice que nichil
peccauerunt misse sunt. ut
illic inuenirent peccatum
ꝓpt̾ qͦd merito damnarent᷑. Por¬
ro si quattuor ista deuitans

Expanded text:
non invenit unde damnaretur non invenit unde damnaretur non percepto Baptismo, nisi originale peccatum. Ex hoc peccato juste damnari animam non negamus: quia peccato supplicium lex justa constituit. Sed ad hoc peccatum subeundum cur damnata sit, quaerimus, si non ex illa una trahitur, quae in generis humani primo patre peccavit. Quamobrem si Deus non damnat innocentes, nec facit nocentes quos perspicit innocentes; et si animas non liberat sive ab originalibus, sive a propriis peccatis, et si animae ante carnem nullum habuerunt omnino peccatum; et si peccata antequam committantur, et multo magis quae nunquam commissa sunt, damnari justa lege non possunt; nihil horum quatuor iste dicat: et, si potest, explicet, parvulorum animae, quae sine Baptismo exeuntes in damnationem mittuntur, quo merito in carnem peccatricem quae nihil peccaverunt, missae sunt, ut illic invenirent peccatum, propter quod merito damnarentur. Porro si quatuor ista devitans,
Abbreviated transcription (Latin):
apͦstatare homines possunt.
Quid sigͦ qui baptiratus hinc
raptus ẽ. apostata erat futurꝰ
siuiueret: nullum ne illi bene¬
ficium putabamus eẽ colla¬
tũ quod raptus ẽ ne malitia
mutaret intellectũ eius. et ꝓnt̾
di p̃scientiã Non sicut fidele
menbrum xpĩ s sicut aposta¬
tam uidicandum eẽ censebi¬
mus: Quanto enim melius
si peccata nondum facta. nõ¬
dum cogitata s p̃cognita
⁊ futura puniuntͤ. ꝓicerent᷑
illi duo de paradiso ante pec-¬
catum. ne in loco tãscõ et bea-¬
tifico peccaret᷑ Quid quod
ipsa exinanit᷑ omĩno p̃scien¬
tia. si qͦd p̃scit᷑ non erit. Quomͦ
enim recte dicit᷑ p̃sciri futu¬
rum: qͦd ñẽ futurum: quomͦ
gͦ puniunt᷑ peccata quȩ nul¬
la sunt idẽ que nec uita ista
ñdum incipiente cõ missa s̃
ante carnẽ. nec morte p̃ueni¬
dium ex quo anima missa ẽ
incarnem quuisq solueret᷑ a
carne qm̃ pariuili anima ẽ
nec liberi arbitrii gessit etatẽ.

Expanded text:
apostatare homines possunt. apostatare homines possunt. quid? si ergo qui baptizatus hinc raptus est, apostata erat futurus, si uiueret, nullumne illi beneficium putabimus esse conlatum, quod raptus est, ne malitia mutaret intellectum eius, et propter dei praescientiam non sicut fidele membrum Christi, sed sicut apostatam iudicandum esse censebimus? qusi peccata nondum facta, nondum cogitata, sed praecognita et futura puniuntur, projicerentur illi duo de paradiso ante peccatum, ne in loco tam sancto et beatifico peccaretur? Quid, quod ipsa exinanitur omnino praescientia, si quod praescitur non erit? Quomodo enim recte dicitur praesciri futurum, quod non est futurum? Quomodo ergo puniuntur peccata quae nulla sunt; id est, quae nec vita ista nondum incipiente commissa sunt ante carnem, nec morte praevenidium, ex quo anima missa est in carnem, quo usque solveretur a carne, quoniam parvuli anima est, nec liberi arbitrii gessit aetatem,
Abbreviated transcription (Latin):
inuistũ dm futurũ fuisse. si
ñ ꝑfectis ꝓpriȩ uoluntatis
oꝑib uellet hominẽ iudicare
ñ natũ. Hoc enim respondit
cũ tractaret questionẽ adu̾sꝰ
eos qui dicunt cur ds homi¬
nem faciebat: quẽ ut pote
p̃scius sciebat futurũ ñbonũ¬
Non natum enim iudicaret: si
ꝓpt̾ea creare noluisset. quia
ñ bonum futurum eẽ p̃scisset.
Et utiq sicut ꝰ huic uisum ẽ.
deꝑfectis euis oꝑib debuisset
hominẽ iudicare llon depre'¬
cognitis:. nec fieri aliquando
ꝑmissis Nã si peccata quȩ si
homo uiueret cõmissurus eẽt.
etiã ñ cõmissa damnãt᷑ inmor¬
tuo: Nullũ beneficiũ collatũ
ẽ illi. qui raptus ẽ ne malitia
mutaret intellectũ eius quan¬
doqͥdẽ udicabit᷑ seđm eã quȩ in il¬
lo fuerat futura malitiã. ñ scd̾m
eã q̃ in illo inuenta ẽ innocentiã:
& de nullo mortuo baptizato po¬
terit eẽ securitas: qr & pꝰ baptismũ
ñ qͣlt̾ cumq peccare. uerum etiam

Expanded text:
\'iniustum deum futurum fuisse, si \'iniustum deum futurum fuisse, si non perfectis propriae uoluntatis operibus uellet hominem iudicare non natum\'. hoc enim respondit. cum tractaret quaestionem aduersus cos qui dicunt: \'cur deus hominem faciebat, quem utpote praescius sciebat futurum non bonum?\'non natum enim iudicaret, si propterea creare noluisset, quia non bonum futurum esse praescisset. et utique, sicut et huic uisum est, de perfectis eius operibus debuisset hominem indicare, non de praecognitis nec fieri aliquando permissis. nam si peccata, quae si homo uiueret commissurus esset. etiam non commissa damnantur in mortuo, nullum beneficium conlatum est illi, qui raptus est, ne malitia mutaret intellectum eius, quando quidem iudicabitur secundum eam, quae in illo fuerat futura, malitiam, non secundum eam, quae in illo inuenta est, innocentiam et de nullo mortuo baptizato poterit esse securitas, quia et post baptismum non qualitercumque peccare, uerum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
fert᷑. anex ii peccati originalis
absolui. cũ apłs doceat ex uno ire
om̃s incondẽpnationẽ: quibꝰ utiq
ñ subuenit grã. ut. ꝑunũ eruant᷑
in redep̃tionẽ: andicat animas
aiusto đo cũ eas ipse ñliberã¬
das carni inserit peccatrici.
eterna dãpnatione puniri.
Eigo nichil istorum duorum
dicendum eẽ confirmo: Nec
illud tercium alibi peccasse
animas ante carnẽ.ut dãpna
dũ incarne natos nichil egisse
boni seu mali. Ynde constat
paruulos ut remissione in¬
digeant peccatorũ: nõ nisi
originali contraxisse peccato.
Nec illud quartum. eas animas
paruulorum sine baptisma¬
te moriturorũ a uisto do in
carnẽ peccatricẽ religari atq
dãnari: quas p̃sciuit si adeta¬
tem ꝑuenissent inqua libero
uterent᷑ arbitrio. male fuisse
uicturas. hoc nãq nec iste au¬
sus ẽ dicere intantis angustiis
constitutus. Immo etiã contͣ
istã uanitatẽ iã satis manife¬
ste ac breuit̾ ẽ locutꝰ. ubi ait

Expanded text:
fertur, a nexu peccati originalis fertur, a nexu peccati originalis absolui, cum apostolus doceat ex uno ire omnes in condemnationem, quibus utique non subucnit gratia, ut per unum eruantur in redemptionem, an dicat animas a iusto deo, cum eas ipse non liberandas carni inserit peccatrici, aeterna damnatione puniri. Ego nihil istorum duorum dicendum esse confirmo nec illud tertium alibi peccasse animas ante carnem, ut damnaruit nondum in carne natos nihil egisse boni seu mali; unde constat paruulos, ut remissione indigeant peccatorum. non nisi originale contraxisse peccatum — nec illud quartum eas animas paruulorum sine baptismate moriturorum a iusto deo in carnem peccatricem relegari atque damnari, quas praesciuit, si ad aetatem peruenissent. in qua libero uterentur arbitrio, male fuisse uicturas. hoc namque nec iste ausus est dicere in tantis angustiis constitutus, immo etiam contra istam uanitatem iam satis manifeste ac breuiter est locutus, ubi ait
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificia ꝓeis crebra munda¬
bunt. Quod p̃sciens d̾s. paulu¬
lum illas uoluit alienis here¬
re peccatis sine ullo exitio
damnationis eterne: ⁊ cũ spe
felicitatis eterne. De his enim
nunc loquim᷑ quarũ natiui¬
tas apud impios et eximpus
nulla talia poterit. inuenire
p̃sidia: que quidẽ si ad hiberi
possent. ꝓculdubio ñ baptira¬
tis ꝓdeẽ ñpossent. sicut nec
illa que delibro machabeo¬
rum cõmẽm̃dra uit sacrificia
fadꝓpeccatoribꝰ mortuis eis aliqͥd
ꝓfussent. si circũ cisi ñ fuissẽt.
Inueniat gͦ sipotest iste quid
dicat. cũ ab illo querit᷑. quid
meruerit anuma sine ullo pec¬
cado uel originali uel ꝓprio
sic adsubeundũ alienũ pecca¬
tum originale damnari. ut ñ
ab illo ualeat liberari: et uide.¬
at quid eligat eduobus. Ytrũ
dicat etiã eas animas morien-¬
tium paruulorum que hinc
sine lauaero regenerationis ab¬
scedunt. Et ꝓ quibꝰ nullũ sacͥ¬
ficium corporis dominici of¬

Expanded text:
sacrificia pro eis crebra mundasacrificia pro eis crebra mundabunt, quod praesciens deus paululum illas uoluit alienis haerere peccatis sine ullo exitio damnationis aeternae et cum spe felicitatis aeternae\'. de his enim nunc loquimur, quarum natiuitas apud impios et ex impiis nulla talia poterit inuenire praesidia. quae quidem si adhiberi possent, procul dubio non baptizatis prodesse non possent, sicut nec illa quae de libro Machabeorum commemorauit sacrificia facta pro peccatoribus mortuis eis aliquid profuissent, si circumcisi non fuissent. Inueniat ergo, si potest, iste quid dicat, cum ab illo quaeritur, quid meruerit anima sine ullo peccato uel originali uel proprio sic ad subeundum alienum peccatum originale damnari, ut non ab illo ualeat liberari, et uideat quid eligat c duobus, utrum dicat etiam eas animas morientium paruulorum, quae hinc sine lauacro regenerationis abscedunt et pro quibus nullum sacrificium corporis dominici of
Abbreviated transcription (Latin):
dam nari meruerint inpeccatri¬
ce carne.quȩ nichil mali fecerãt
ante carnem: hinc inueniat qͥd
respondeat. et sic dampuari ad
alienorum peccatorum sube¬
unda coͥtagia. ut nec baptisma
regeneret male generatos. nec
sacrificia expient inquinatos.
Ibi enim et detalibꝰ hiparuuli
nati sunt. siue ad hucusq na¬
scunt᷑: ut eis nullo tali possit
ad uitorio subueniri. Hic certe
omĩs argumentatio deficit.
Non enim querimus unde
anime damnari meruerint
post carnis consortium pecca¬
tricis: S querimus unde ani¬
me damnari meruerint ad
subeundum carnis consorti¬
um peccatricis: Nullum pec¬
catum habentes ante carnis
consortium peccatricis. Nõ
ẽ ut dicat᷑ nichil eis offuit
alieni peccati paulisꝑ cõmu¬
nicata contagio: quibus indi
p̃scientia fuerat parata redẽ¬
ptio. De his enĩ nunc loquim᷑
quibꝰ ante baptismum decor¬
pore exeuntib redẽptio nulla
succurrit. Non ẽ ut dicat᷑. eas
quas baptisma non abluit.

Expanded text:
damnari meruerint in peccatridamnari meruerint in peccatricem carnem, quae nihil mali fecerant ante carnem — hic inueniat quid respondeat , et sic damnari ad alienorum peccatorum subeunda contagia, ut nec baptisma regeneret male generatos nee sacrificia expient inquinatos —ibi enim et de talibus hii paruuli nati sunt siue adhuc usque nascuntur, ut, eis nullo tali possit adiutorio subueniri —, hic certe omnis argumentatio deficit. non enim quaerimus, unde animae damnari meruerint post carnis consortium peccatricis, sed qua. rimus, unde animae damnari meruerint ad subeundum carnis consortium peccatricis nullum peccatum habentes ante carnis consortium peccatricis. non est, ut dicatur: \'nihil eis offuit alieni peccati paulisper communicata contagio, quibus in dei praescientia fuerat parata redemptio\'. de\' his enim nunc loquimur, quibus ante baptismum de corpore exeuntibus redemptio nulla succurrit. non est, ut dicatur: \'eas, quas baptisma non abluit,
Abbreviated transcription (Latin):
latriam fuerit alienatus axp̃õ.
riture sororis p̃cbus donatus
exierit S etiam si hoc isti con¬
cedat᷑ quod salua fide catholi¬
ca et eccłastica regula nulla
ratione concedit᷑. ut pñ bap¬
tismatis cuius libet etatis ho¬
minibus offerat᷑ sacrificium
corporis et sanguinis xp̃i. tã¬
quã ꝑ huiusmodi pietatẽ
suorum ad regnum celorum
quo ꝑuenulnt ad iuuentur:
Quid responsurus ẽ detot mi¬
libus infantum qui nascunt᷑
ex impus. Nec in manus piorũ
aliqua uel diuina uel humana
miseratione ꝑuenunt. et de
ista uita in illa tenerrima etate
sine lauacro regenerationis
abscedunt: Dicat si potest
unde iste anime sic peccatrices
fieri meruerunt:ut a peccato
saltem nec postea liberent᷑.
Sienim querã quare damnari
mereant᷑ si ñ baptizant᷑ recte
michi respondet᷑ ꝓpt̾ originale
peccatum. Item si querã unde
traxerint originale peccatum:
iste respondebit excarne utiq
peccatrice. Sigͦ queram unde

Expanded text:
latriam fuerit alienatus a Christlatriam fuerit alienatus a Christriturae sororis precibus donatus exierit? Sed etiamsi hoc isti concedatur, quod salua fide catholica et ecclesiastica regula nulla ratione conceditur. ut pro non baptizatis cuiuslibet aetatis hominibus offeratur sacrificium corporis et sanguinis Christi, tamquam per huiusmodi pietatem suorum ad regnum caelorum quo perueniant adiuuentur, quid responsurus est de tot milibus infantum, qui nascuntur ex impiis nec in manus piorum aliqua uel diuina uel humana miseratione perueniunt et de ista uita in illa tenerrima aetate sine lauacro regenerationis abscedunt? dicat, si potest, unde istae animae sic peccatrices fieri meruerunt, ut a peccato saltem nec postea liberentur. si enim quaeram, quare damnari mereantur, si non baptizantur, recte mihi respondetur: \'propter originale peccatum\'; item si quaeram, unde traxerint originale peccatum. iste respondebit: \'I\'X carne utique peccatrice\'. si ergo quaeram, unde
Abbreviated transcription (Latin):
paruulis. quos nullũ putat
habere originale peccatũ:Nec
sperat eis regnũ celorũ. si ñ per¬
ueniunt ad baptismatis sacra-¬
mentum. Iste aut̃ cũ confiteat᷑
paruulos originali obstr ic¬
tos ẽẽ peccato: eis etiam regnũ
Quod nec illi ausi sunt qui eos
asserũt sine ullo prorsus ẽẽ
peccato. Ecce qualibꝰ se laque¬
is p̃sumptionis innectat. nisi
eum talia scripsisse peniteat.
nocrate. nec scriptura ipsa
canonica ẽ:Nec illa sic scrip¬
sit uel quicumq illud senp¬
sit. ut illum puerum qui sep¬
tennis mortuus fuit sine bap¬
tismo diceret fuisse defunctũ:
ꝓquo illa imminente marti¬
rio credit᷑ exaudita. ut ape¬
nis transferet᷑ ad requiem.
Nã illius etatis ꝑueri et mẽ¬
tiri et uerum loqui: et confi¬
deri et negare iã possunt. Et
ideo cũ baptirant᷑ iam et sim¬
bolum reddunt: et ipsi ꝓse
ad interrogata respondent.
Quis gͥ scit utrum puer ille
post baptismum ꝑsecutionis
tempore a patre impio ꝑido¬

Expanded text:
parvulis, quos nullum putat parvulis, quos nullum putat habere originale peccatum; nec sperat eis regnum coelorum, si non perveniunt ad Baptismatis sacramentum. Iste autem cum confiteatur parvulos originali obstrictos esse peccato, eis etiam regnum quod nec illi ausi sunt, qui eos asserunt sine ullo prorsus esse peccato. Ecce qualibus se laqueis praesumptionis innectat, nisi eum talia scripsisse poeniteat.nocrate, nec scricanonica est nec illa sic scripsit uel quicumque illud scripsit, ut illum puerum, qui septennis mortuus fuit, sine baptismo diceret fuisse defunctum, pro quo illa imminente martyrio creditur exaudita, ut a poenis transferretur ad requiem. nam illius aetatis pueri et mentiri et uerum loqui et confiteri et negare iam possunt. et ideo cum baptizantur, iam et symbolum reddunt et ipsi pro se ad interrogata respondent. quis igitur scit, utrum puer ille post baptismum persecutionis tem-\' pore a patre impio per idolo
Abbreviated transcription (Latin):
dit. quando defecerũt qui fu¬
turi erant martires. Et hoc
quidẽ ocłis dnĩ clarum fuit:
qui ñbaptirato tanquã mar¬
tirii sanguine abluto tãtam
felicitatẽ statim contulit. S
etiam nr̃m quis ñ consideret.
quanta fide. quanta spe. quã
inmoriente quesiuit huc
accedit. quia ñ incredibilit̾
dicit᷑ latronẽ qui tunc credi¬
dit uixta dñm crucifixum.
aqua illa que deuulnere la¬
teris eius emicuit tanquam
sacratissimo baptismo fuisse
ꝑfusum: Ut omittã qͦd eum
ante quã damnaret᷑ baptira.¬
tum ñ fuisse: Qm̃ nemo nr̃m
nouit nemo coniuncit yerũ
hec ut uolet quisq accipiat.
dũ tamen debaptismo ñp̃scri¬
batur saluatoris p̃cepto husꝰ
latro nis exemplo: et ñ baptiza¬
tis pariilis nemo ꝓmittat
inter damnationẽ regnũq ce¬
lorum quietis uel felicitatis
cuiuslibet atq ubilibet quasi¬
medium locum. hoc enim eis
etiam heresis pelagiana ꝓmisit:
quia nec dãnationẽ mecuit

Expanded text:
dit, quando defecerunt qui fudit, quando defecerunt qui futuri erant martyres. et hoc quidem oculis domini clarum fuit, qui non baptizato tamquam niartj-rii sanguine abluto tantam felicitatem statim contulit. sed etiam nostrum quis non consideret, quanta fide, quanta spe, quantin moriente quaesiuit? hue accedit, quia non incredibiliter dicitur latronem qui tunc credidit iuxta dominum crucifixum aqua illa, quae de unlnere lateris eius emicuit, tamquam sacratissimo baptismo fuisse perfusum, ut omittam quod eum, antequam damnaretur, baptizatum non fuisse, quoniam nemo nostrum nouit, nemo conuincit. uerum haec ut uolet quisque accipiat, dum tamen de baptismo non praescribatur saluatoris praecepto huius latronis exemplo et non baptizatis parunlis nemo promittat inter damnationem regnumque caelorum quietis uel felicitatis cuiuslibet atqmedium locum. Hoc enim eis etiam haeresis Pelagiana promisit: quia nec damnationem metuit
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ sectator. s incruce confessor
Dequo ñ nunquã p̃uiditium
captat᷑ siue temptat᷑ contrabap¬
tismatis sacramentum. acy pͥ¬
ano scõ intermartires conpu¬
tat᷑ qui suo sanguine baptirãt᷑
Quod plerisq ñbaptiratis. fer¬
uente ꝑsecutione ꝓuenit.Tã¬
to nãq pondere appensum ẽ.
tantũq ualuit apud eum
qui hec nouit appendere.quod
confessus ẽ dñm crucifixum:
quantum sifuisset ꝓdño cru¬
cifixus. Tunc enim fides eiꝰ
de ligno floruit.quando di¬
scipulorum marcuit: nisi
cuius mortis terrore marcu¬
erat. eius resurectione reui¬
uisceret. Illieñ desperauert̃ de mori¬
ente: ille sperauit incõmoriente
Refugerunt illi auctorẽ uitȩ:
rogauit ille consortem penȩ.
Doluerunt illi tanquã homi¬
nis mortẽ.credidit ille regna¬
turum eẽ post mortẽ. Deseru¬
erunt illi sponsorẽ salutis:
honorauit ille socium crucis.
Inuenta ẽ in eo mensura mar¬
tiris: qui tunc inxp̃m credi¬

Expanded text:
domini sectator, sed in cruce confessor, domini sectator, sed in cruce confessor, de quo nonnumquam praeiudicium captatur siue temptatur contra baptismatis sacramentum, a Cypriano sancto inter martyres computatur, qui suo sanguine baptizantur, quod plerisque non baptizatis feruente persecutione prouenit. tanto namque pondere appensum est tantumque ualuit apud eum, qui haec nouit appendere, quod confessus est dominum crucifixum, quantum si fuisset pro domino crucifixus. tunc enim fides eius de ligno floruit, quando discipulorum marcuit, nisi, cuius mortis terrore marcuerat, eius resurrectione reuiresceret. illi enim desperauerunt de moriente, ille sperauit in commoriente; refugerunt illi auctorem uitae, rogauit ille consortem poenae; doluerunt illi tamquam hominis mortem, credidit ille regnaturum esse post mortem; deseruerunt illi sponsorem salutis, honorauit ille socium crucis. inuenta est in eo mensura martyris, qui tunc in Christum credi
Abbreviated transcription (Latin):
implicaret᷑ dicens qͦd meruerit
amma eẽ peccatrix Unde se om¬
nino non liberat: nisi hoc eũ
dixisse peniteat. De illis aut̃
pariuilis qui morte p̃ueniũt᷑
priusquã baptirant᷑ inxp̃o.
cum respondere uoluisset:
ausus ẽ eis ꝓmittere ñ solum
paradisum. uerum etiam regnũ
celorum ñ inueniens qua exiret:
ne dm̃ animas innocentes dice¬
re cogeret᷑ eterna morte damp¬
nare. quas nullo merito p̃cedẽ¬
de peccati carni inserit peccatri-¬
ci. S ut cumq sentiens quod
in quo fit remissio peccatorum:
uidens gͦ in quã se ꝓfunditatẽ
nau fragosi gurgitis iecerit:
exiturus ẽ. nisi eum dixisse
peniteat. Quis enim offerat
corpus xp̃i. nisi ꝓeis quim̃bra
sunt xpĩͦ Ex quo aut ab illo
dictum ẽ. nisi quirenatus fu¬
erit exaqua et spũ scõ. ñpotest
intrare in regnum di. Et alio
loco. qui ꝑdiderit animã suam
ꝓpt̾ me inueniet eam: Nemo
fit membrũ xpĩ nisi aut bap-
Ynde et latro ille ñante crucem

Expanded text:
inplicaretur dicens quod meruerit inplicaretur dicens quod meruerit anima esse peccatrix. unde se omnino non liberat, nisi hoc eum dixisse paeniteat. De illis autem paruulis qui morte praeueniuntur, priusquam baptizentur in Christo, cum respondere uoausus est eis promittere, non solum paradisum, verum etiam regnum coelorum: non inveniens qua exiret, ne Deum animas innocentes dicere cogeretur aeterna morte damnare, quas nullo merito praecedente peccati, carni inserit peccatrici. Sed utcumque sentiens quid in quo fit remissio peccatorum: videns ergo, in quam se profunditatem naufragosi gurgitis jecerit, exiturus est, nisi eum dixisse poeniteat. Quis enim offerat corpus Christi, nisi pro eis qui membra sunt Christi? Ex quo autem ab illo dictum est, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non potest intrare in regnum d e i, et alio loco: qui perdiderit animam suam propter m e, inueniet e a m, nemo fit membrum Christi nisi aut baptiiristo. Vnde et latro ille non ante crucem
Abbreviated transcription (Latin):
ta nr̃a cunctatio: Dicat si pot̃
in hanc penã quo ꝑuenent ani.¬
ma merito. dequa pena liberat
grã sine merito. Dicat. ut quod
dixit. aliqua siualuerit ratio¬
ne defendat. Non enim hoc exi¬
gerem: nisi ipse dixisset. quod
anma meru̾it eẽ peccatrix: di¬
cat meritum eius: utrum bonũ
fuerit anne malum. Sibonum:
quo merito bono uenit in malũ.
Si malum: unde aliqͦd malum
meritum ante omne peccatum.
cuius p̃cessit meritum bonum:
incarnem: quo ñuenisset. nisi
apud quẽ ñẽ iniquitas ipse mi¬
sisset: Numquã gͥ nͥ se mnpeiora
p̃cipitans. hanc suam sententiã
moliret᷑ astruere: qua dixit. qͦd
anima meruit ẽẽ peccatrix. Et
de his quidẽ paruilis quorum
inbaptismo diluit᷑ originale pec¬
catum: inuenit qualit̾cũq qͦd
diceret. Qm̃ p̃scientia di p̃desti¬
natis inuitam eternã. Nichil
obẽẽ potuisset paulisꝑ alieno
in herere peccato. Quod tolera¬
bilit̾ diceret᷑. siñ iste u̾bis suis

Expanded text:
ta nostra cunetatio. dicat, si potest, ta nostra cunetatio. dicat, si potest, in hanc poenam quo peruenerit anima merito, de qua poena liberat gratia sine merito; dicat, ut quod dixit aliqua, si ualucrit, ratione defendat. non enim hoc exigerem, nisi ipse dixisset. quod anima meruerit esse peccatrix. dicat meritum cius utrum bonum fuerit anne malum. si bonum, quo merito bono uenit in malum? si malum, unde aliquod malum meritum ante omne peccatum? cuius praecessit meritum bonum, in carnem, quo non uenisset, nisi apud quem non est iniquitas ipse misisset? numquam igitur nisi se in peiora praecipitans hanc suam sententiam molietur astruere, qua dixit, quod anima meruerit esse peccatrix. et de his quidem paruulis, quorum in baptismo diluitur originale peccatum, inuenit qualitercumque quod diceret, quoniam praescientia dei praedestinatis in uitam aeternam nihil obesse potuisset paulisper alieno inhaerere peccato. quod tolerabiliter diceretur, si non iste uerbis suis
Abbreviated transcription (Latin):
querulis murmurationibus
oblatrantum. et excussi quasi
quodã turbine idemtidẽ inter
immania saxa conlidimur.
hoc si ego de illo dicerem: forsi¬
tan succenseret. uerba sunt
eius: quibꝰ p̃missis ꝓposuit
questionẽ: inqua ipsa saxa
quibus co.llisus naufragauit.
ostenderet ad hoc enim ꝑduc¬
tus ẽ ⁊ tam horrendis cautibꝰ
illatus impusus. infixus. ut
eruere se nͥ emendando quod
dixit. omnino ñ possit. Non
ualens ostendere quo merito
anima sit facta peccatrix: ꝗͣ
dicere ñtimuit ante omne
suum peccatũ meruisse fieri
peccatricem. Quis tã immane
supplicium meret᷑ sine peccato:
ut inaliena iniquitate con¬
ceptus. ante quã exeat deuisce¬
ribus matris. iã ñsit sine pec¬
cato: De hac aũt pena.par¬
uulorum animas qui regene¬
rant᷑ inxp̃o. Nullis eorũ p̃ce¬
dentibꝰ meritis gratuita libe¬
rat grã. Alioquin: grã iam ñ ẽ
grã. Pinde iste homo ualde in¬
telligens. cui displicet intanta ꝓ¬
funditate ⁊ñdocta tamen cau¬

Expanded text:
uerulis murmurationibus oblatrantum et excussi quasi quodam turbine identidem inter immania saxa conlidimur — hoc si ego de illo dicerem forsitan succenseret; uerba sunt eius—: quibus praemissis proposuit quaestionem, in qua ipsa saxa, quibus conlisus naufragauit, ostenderet. ad hoc enim perductus est et tam horrendis cautibus inlatus, inpulsus, infixus, ut eruere sc nisi emendando quod dixit omnino non possit non ualens ostendere, quo merito anima sit facta peccatrix, quam dicere non timuit ante omne suum peccatum meruisse fieri peccatricem. quis tam immane supplicium meretur sine peccato, ut in aliena iniquitate conceptus, antequam exeat de uisceribus matris, iam non sit sine peccato? de hac autem poena paruulorum animas, qui regenerantur in Christo, nullis eorum praecedentibus meritis gratuita liberat gratia; alioquin gratia iam non est gratia. proinde iste homo ualde intellegens, cui displicet in tanta profunditate etsi non docta, tamen cau