comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spr̃ dni: Aut tales sunt cogitationes eius : Nonne uerba mea bona sunt. cũ eo quirocte gra
listis & eos qui transiebant simpliciter conuestistis inbellum. XX. in ȩclesia dnĩ¬
bonisunt cumeo: & rectiiam ambula uer̃ & prois populus ms̃ inimicitiis restitit. con¬
tra pscem suam. pellem eius ex coriauerunti ut auferent contritionem belli: Neloqua¬
mini inquit loquenter proquo interp̃tatus ẽ aquila. Nestilletis stillantes. quodam
idiomaite hebraico eloquium ab eo quod fluat & adaures ꝑueniat audientum: insimili¬
uuidinem pluuiȩ descendentis stillationemuocans : Nolite uos decipere. odomur ia cob:
& in consolationẽ mutuam dicere : Ds̃ bonus ẽ : nonueni& captiuitas quamtimemus
Num larga eiur misericordia &clementissimus spr̃ qui late & abundant̃ ostus ẽ omni¬
bus in nob tantũ adbreuiabitur. & seuerus erit: aut huiuscemodi sunt cogitationes eiꝰ

Expanded text:
spiritus Domini aut tales sunt cogitationes eius nonne verba mea bona sunt cum eo spiritus Domini aut tales sunt cogitationes eius nonne verba mea bona sunt cum eo  pallium sustulistis, eos qui transibant simpliciter convertistis in bellum. Mulieres boni sunt cum eo, et recti ambulaverunt? Et prius populus meus inimicitiis restitit contra pacem suam: pellem ejus excoriaverunt, ut auferrent spem contritionem belli. Ne loquamini, inquit, loquentes; pro quo interpretatus est Aquila: ne stilletis stillantes, quondam idiomate Hebraico, eloquium ab eo quod fluat et ad aures perveniat audientium, in similitudinem pluviae 453 descendentis, stillationem vocans. Nolite vos decipere, o domus Jacob, et in consolationem mutuam dicere, Deus bonus est: non veniet captivitas quam timemus. Num larga ejus misericordia, et clementissimus spiritus, qui late et abundanter ortus est omnibus, tantum in nobis abbreviabitur et severus erit? aut hujuscemodi sunt cogitationes ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
tiuos quondam diabtili reduc& in porsessionem suã : & complebitur psalmistȩ sermo
dicentis: Ascendens in altum captiuam duxit captiuitatẽ: Iuxta quã expontionem
potest & deedesa quarta captiuitas accipi : dequa unus quisq egreditur ꝑ peccatum.
& post ea ab etra qui interp̃tatur ad uitor. id est sermone dĩ. reducitur hierusalem
Siquis autẽ in lege dni die ac nocte meditatus maiushabuit studium. maus ingeniũ.
otium gratum᷑ quȩ & porest dep̃senti capitulo probabilius aliquid dicere : Non inuideo
non aspernor : quin potius cupio abeo discere quod ignoro & libenter me discipulum.
pro fitebore Dummodo doceat: & nonde trahat. Nihil enimtam facile : qua motiosum
& dormientem de aliorum labore &uigiliis disputare : Nelo quamini loquentes: Non
stillabit suꝑ istos non conp̃hend& confusio : Dicit domus ia cob: Numquid breuiatus ẽ

Expanded text:
tivos quondam diaboli, reducet in possessionem suam, et complebitur sermo Psalmistae tivos quondam diaboli, reducet in possessionem suam, et complebitur sermo Psalmistae dicentis: Ascendens in altum, captivam duxit captivitatem . Juxta quam expositionem potest et de Ecclesia quarta captivitas accipi, de qua unusquisque egreditur per peccatum, et postea ab Ezra, qui interpretatur adjutor, id est, sermone Dei reducitur in Jerusalem . Si quis autem in Lege Domini die ac nocte meditatus, majus habuit studium, majus ingenium, otium, gratiamque, et potest de praesenti capitulo probabilius aliquid dicere, non invideo, non aspernor, quin potius cupio ab eo discere quod ignoro, et libenter me discipulum profitebor, dummodo doceat, et non detrahat. Nihil enim tam facile, quam otiosum et dormientem de aliorum labore et vigiliis disputare. Ne loquamini loquestillabit super istos non conprehendet confusio dicit domus Iacob numquid adbreviatus est
Abbreviated transcription (Latin):
rent cuma postolo: Lugebo multos qui peccauer : & noneger̃ penitentiã: Quis
enimnon plangat. uidens humanas animas quasi uariã suppellectilẽ ademo¬
nib & diuernsuitus eẽ possersas Alius dȩ monũ fornicationis mitut funiculũ :
alius auaritiue.: Ille homicidi hic ꝑiuru lineis tendit. Pari populi di diuisa ẽ
infuniculo &agri quondam sanctitatis & paradisi. quorum odoreis : Ae delectabatur
& uolucribꝰ cȩlinidos filius hominis non hab& ubi caput suum reclin& : Ex posui
iuxta quod imei ingenioli patiebantur angustiȩ : & primã ab assyrus. babylonisq
populi captiuitatẽ & secundam aromanis quia dñm crucifixerant. & tertiã spin¬
talem : quia unus quisq nr̃m cum adam deparadiso cecidit. & in huius mundi capti¬
uitate uersatur: Dequa cum uenerit dñs: erig& allisos. & solu& compeditos & cap¬

Expanded text:
rent cum Apostolo: Lugebo multos qui peccaverunt, et non egerunt poenitentiam . Quis rent cum Apostolo: Lugebo multos qui peccaverunt, et non egerunt poenitentiam . Quis enim non plangat videns humanas animas quasi variam suppellectilem a daemonibus et diversis vitiis esse possessas? Alius daemonum mittialius avaritiae: ille homicidii, hic perjurii lineas tendit: pars populi Dei divisa est in funiculo: et agri quondam sanctitatis et paradisi, quorum odore delectabatur Isaac ias, 452 et volucribus coeli nidos, Filius hominis non habet ubi caput suum reclinet . Exposui juxta quod mei ingenioli patiebantur angustiae, et primam ab Assyriis, Babyloniisque populi captivitatem, et secundam a Romanis, quia Dominum crucifixerunt, et tertiam spiritualem, qua unusquisque nostrum cum Adam de paradiso cecidit, et in hujus mundi captivitate versatur, de qua cum venerit Dominus, eriget elisos, et solvet compeditos : et cap
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationei: quis nondederat uillas istius sȩculi. oblitus possessionũ paradin : Vide¬
mus alios agror agris. & terminos iungere terminis : & paruo hominĩ corpusculo rurce
urbium non sufficere : Propter ea cogitat dñs suꝑ uor malu de quibus nras nonpor
simus eleuare ceruices nec ambulare reca : quia tempus pessimum ẽ iuxti iohan¬
nis uerba dicentis : Mundus inmaligno positur ẽidipsum significat: Et illa in e¬
uangelio filia abraham nobilis anima quam satanas uinxerat. & incuruauerat : an¬
si ad aduentum dñi insublime erigi ante non potuit: nec suũ suipisere creatorem
ui deuinculo isto indie sabbati: Quia ergo gloria nr̃a omnis ad consa ẽ. & dilatiu¬
mus rasuramuel uiduitatem nram̃ ÷: Sic enim in quibusdam codicib inuenit᷑
nissi sunt quinor plangerent cum hieremia & sumerent suꝑ nor parabolã : & dice¬

Expanded text:
cogitatione? Quis non desiderat villas istius saeculi, oblitus possessionum paradisi? Videcogitatione? Quis non desiderat villas istius saeculi, oblitus possessionum paradisi? Videas alios agros agris, et terminos jungere terminis, et parvo hominis corpusculo rura urbium non sufficere. Propterea cogitat Dominus super nos mala, de quibus nostras elevare nequeamus cervices, nec ambulare recti, quia tempus pessimum est, juxta Joannis verba, dicentis: Mundus in maligno positus est . Idipsum significat et illa in Evangelio filia Abraham nobilis anima, quam Satanas vinxerat et incurvaverat, et nisi ad adventum Domini in sublime erigi ante non potuit, nec suum suspicere  Al. suscvi de vinculo isto die sabbati ? Quia ergo gloria nostra omnis attonsa est, et dilatavimus rasuram, vel nuditatem nostram sic enim in quibusdam codicibus invenitur missi sunt qui nos plangerent cum Jeremia, et sumerent super nos parabolam, et dice
Abbreviated transcription (Latin):
ilq aliud nouerit loqui populus : nisi hoc miseria: miseri. factisumus: Terra quippe re¬
promissionis quȩ prius duabus & semis tribubus. sostediuisa fuerat transiordanen . mo¬
yse mittente funiculum. & postea abhiesu naue tribus reliquis disꝑtita. huec gen¬
tibus roma nomen sore diuisa ẽ : & nemo fuit qui prohiber&. Quinpotius cum uni uer¬
saf optineant nationes nullus ẽ in iudȩis qui antiquum pristina libertate possedeat
solum. Quod si tertiam expositionem sequi uoluerimus. dequa supra dixeram: &d ani¬
mã humanã sermonem dirigiquaedeparadiso corruens incaptiuitatẽ huius mun¬
di uenerit: Videbimus quod omnis cogitatio nra labor sit & dolor & cubilia nostra
plenar inmalir : & lux ipsa quȩ uid &ur. mixta sit tenebrisqui que nocte tractemus
incaligine conpl eamus : Quis enimrm̃ leuat sanctas ad dm̃manus sine ira & in

Expanded text:
ihilque aliud noverit populus loqui, nisi hoc: miseria miseri facti sumus. Terra quippe reihilque aliud noverit populus loqui, nisi hoc: miseria miseri facti sumus. Terra quippe repromissionis quae prius duabus et semis tribubus sorte divisa fuerat trans Jordanem, Moyse mittente funiculum, et postea ab Jesu Nave tribubus reliquis 451 dispertita, haec gentibus Romano mensore divisa est: et nemo fuit qui prohiberet, quin potius cum universas obtineat nationes, nullus est ex Judaeis qui antiquum pristina libertate possideat solum. Quod si tertiam expositionem sequi voluerimus, omnem, de qua supra dixeram, ad animam humanam sermonem dirigi, quae de paradiso corruens in captivitatem hujus mundi venerit: videbimus quod omnis cogitatio nostra labor et dolor sit, et cubilia nostra plena sint malis, et lux ipsa quae videtur, mixta sit tenebris: quaeque nocte tractemus, in caligine compleamus. Quis enim nostrum ad Deum sanctas elevat manus sine ira et
Abbreviated transcription (Latin):
moyser las sabrachia deponebat : Non leuauer̃ ad dm̃ manus suas. sed omnia in paupe¬
res & plebemdnĩ. scelera ꝑpetrantes desiderauer̃ agros & pupillorũ domor diripiebañ
re foederatam dequibus non potuerunt eleuare ceruicem : nec recti incedereidemque
usq in presentem diem subditi sunt romano imperio: & prȩmuntur captiuitatis iugo
& colla noneleuant. Quodaũ sequitur. E E ΦMFIE. id est subito in hȩbraicis uolu¬
minibus non hab&ur : & tamen potest cump̃ senti loco ita congruere. Vt dicamus ꝓp¬
ter ea haec dic̃ dns̃ : Ecce ego cogito suꝑ tribũ istam malu subito dequibus nompossiN
eleuare ceruices suas : & obidȩleuare non poterunt : quia tempus malumẽ : Sic̃ enim
mala operati sunt contra dnm ihim̃ : sic malũ captiuitatis ꝑ p&uȩ sustinebuNt & intan¬
tã ueniant angustiam : ut omnia eorum cantica & psalmi uertant᷑ in luctum :¬

Expanded text:
Moyses lassa brachia deponebat , non levaverunt ad Dominum manus suas, sed omnia in paupeMoyses lassa brachia deponebat , non levaverunt ad Dominum manus suas, sed omnia in pauperes et plebem Domini scelera perpetrantes, desideraverunt agros, et pupillorum domos diripiebant, rae foedatam, de quibus non potuerunt elevare cervicem, nec recte incedere. Denique usque ad praesentem diem subditi sunt Romano imperio, et premuntur captivitatis jugo, et colla non elevant. Quod autem sequitur: ἐξαίφνης, id est, subito, in Hebraicis voluminibus non habetur, et tamen potest cum praesenti loco ita congruere, ut dicamus: Propterea haec dicit Dominus: Ecce ego cogito super tribum istam mala subito, de quibus nelevare cervices suas, et ob id elevare non poterunt, quia tempus malum est. Sicut enim mala operati sunt contra Dominum Jesum, sic mala captivitatis perpetuae sustinebunt, et in tantam venient angustiam, ut omnia eorum cantica, et psalmi vertantur in luctum. N
Abbreviated transcription (Latin):
one uastati sumus pars populimei: Templum inquit meũ quod solũ inter gentes
c&eras plus habebam mutabitur in ruinam: quomodo ame recedat assẏrius. cũ
reuertatur uta gros meos sibi soste distribuat. Propterea o familia isrł. suꝑ quam
ego malum cogito: non habebis pastem inhȩreditate iustorũ : sed & de extrema cap¬
tiuitate hoc ipsum accipi potest : quod omnia eis : uenerint. quia dnm̃ crucifixerunt :
& ad tonsa suꝑ filiis quondam delicatissimis : & si quid de incepr renatũ pilorũ fuit.
alia de inceprrasura & ad tonsione truncatumẽ. Tunc omnia consilia eorũ uersa
sunt in laborem : & quȩ cogitauer̃ mente. & anim& dormiente. attuler̃ eis. labores
quȩ o perati sunt statimut lux xpĩ. &ultio apparuit conturbatas ̃ Cumenĩ legis sen
uicirse irrł. quando moysermanur leuabat ad dnm̃ superatum eẽ x malech quando

Expanded text:
one vastati sumus, pars populi mei: Templum, inquit, meum quod solum inter gentes one vastati sumus, pars populi mei: Templum, inquit, meum quod solum inter gentes caeteras plus habebam, mutabitur in ruinam. Quomodo a me recedet Assyrius, cum revertatur ut agros meos sibi sorte distribuat? Propterea, o familia Israel, super quam ego malum cogito, non 450 habebis partem in haereditate justorum. Sed et de extrema captivitate hoc ipsum accipi potest, quod omnia eis evenerint quia Dominum crucifixerunt: iet attonsa super filiis quondam delicatissimis, et si quid deinceps renatum pilorum fuit, alia deinceps rasura et attonsione truncatum est. Tunc omnia consilia eorum versa sunt in laborem, et quae cogitaverunt, mente et anima dormiente, attulerunt eis labores: quaeque operati sunt, statim ut lux Christi et ultio apparuit, conturbata sunt. Cum enim legissent vicisse Israel, quando Moyses manus levavit ad Dominum, superatum esse ab Amalec, quando
Abbreviated transcription (Latin):
inhereditate. Quod infine capituli iuxta hȩbraicũ posuimus incoetudñ. pro quolxx
tis nocte tractatis. quasi differre non liceit : statim utdies claruerit festinatis impler
Non considerates quia aduersumdm̃ fostis ẽ manus urã : & ut docer& scriptura quid
e&̃. quod in nocte cogitarent. & indie facerent ex ponit in partibꝰ:: Concupierunt
inquit agros. & uiolent̃ tuler : & domos subauditur concupierunt: & quas concupier aN
diripuerunt : Ꝙ non solũ calumniabantur homines. & domos eorũ sed posteros quoq
quimisericordim ꝓpt̃ aetatem paruulam merebant᷑ rabido ore uastabant. Quia igit᷑
ista fecistis & cogitastis inutile : & ego dns̃ cogitabo suꝑ familiã istã malũ non quomaluĩ
non possitis leuare . Mec ambul&is suꝑbi scilic& quos tempus captiuitatis oppresse

Expanded text:
in haereditate. Quod in fine capituli juxta Hebraicum posuimus, in coetu Domini, pro qin haereditate. Quod in fine capituli juxta Hebraicum posuimus, in coetu Domini, pro qtis nocte tractatis, quasi differre non liceat, statim ut dies claruerit, festinatis implere: non considerantes quod adversum Dominum fortis est manus vestra. Et ut doceret Scriptura quid esset quod in nocte cogitarent, et in die facerent, exponit in partibus. Concupierunt, inquit, agros, et violenter tulerunt: et domos, subauditur, concupierunt, et quas concupierant, diripuerunt: et non solum calumniabantur homines, et domos eorum, sed posteros quoque qui misericordiam propter aetatem parvulam merebantur, rabido ore vastabant. Quia igitur ista fecistis, et cogitastis inutile, et ego Dominus cogitabo super familiam istam malum: non quod malum met, ut colla vestra non possitis levare, nec ambuletis superbi, scilicet quos tempus captivitatis oppresser
Abbreviated transcription (Latin):
feretis colla ur̃a : & non ambulabitis suꝑbi. qñ tempus pessimum ẽ : indie illa su¬
metur suꝑuos parabola : & cantabitur canticum cum suauitate dicentiũ. De popu¬
latione uastati sumus : pars populimei commutata ẽ : quomodo reced& ame cum
reuertatur quiregiones nrãs diuidat: propt̃ hoc nonerit tibi mittens funiculũ
sortis in coetudnĩ: Hex: Faeti sunt cogitantes labores &operantes mala in
cubilib suis: & simul indie consummabantea : quia non leuauer᷑ ad dñ manus qus
& desiderabant agros & diripiebant pupillos. & domos opprimebant & rapiebantu¬
mila dequib non auferatis colla ur̃a : & non ambuletis recti subito : quia tempus persi¬
mum ẽ : Indie illa sum&ur suꝑuos parabula : & plangetur planctus incantico dicent
ber& eum: &auerteretur. Agri nr̃i diuisis. propt̃ hoc nonerittibi mitens funiculũ

Expanded text:
feretis colla vestra et non ambulabitis superbi quoniam tempus pessimum est in die illa suferetis colla vestra et non ambulabitis superbi quoniam tempus pessimum est in die illa sumetur super vos parabola et cantabitur canticum cum suavitate dicentium depopulatione vastati sumus pars populi mei commutata est quomodo recedet a me cum revertatur qui regiones nostras dividat propter hoc non erit tibi mittens funiculum sortis in coetu Domini. LXX: Facti sunt cogitantes labores et operantes mala in cubilibus suis, et simul in die consummabunt ea: quia non levaverunt ad Deum manus suas, et desiderabant agros, et diripiebant pupillos, et domos opprimebant, et rapiebantmala, de quibus non auferetis colla vestra, ut non ambuletis recti ÷ subito  quia tempus pessimum est. In die illa sumetur super vos parabola, et plangetur planctus in cantico dicentiberet eum, ut averteretur. Agri nostri divisi sunt: propter hoc non erit tibi mittens funiculum
Abbreviated transcription (Latin):
tariir hoc quod dicitur Decaluare. & tondere suꝑ filios deliciarum tuarũ & de con¬
ditione humana posse accepi : ut dĩ ad adam. siue adhierłm cȩlestẽ dirigat᷑ eloquiũ:
anima humana. o urbs quondam sanctorũ mater. que prius eras inpara diso. & fru¬
ebaris deliciis arborum diuersarum & habebas speciosissimã comã: Nunc quia
proiecta es de sublimibus. & deducta & deducta in babylonẽ. & uenisti in locũ capti¬
uitatis & perdidisti comam tuã radere & ad sume habitum penitentis : & quȩ prius qua¬
siaquila uolabas in excelsis plange filios. plange sobolem tuã quȩ  exte ẽ ducta
captiua: Vae qui cogitatis inutile : & operamini malũ incubilib urĩs in luce matu¬
tina faciunt illud : qn contra dñm est manus eorũ & concupier a gros & uiolent̃ tule¬
runt & domos rapuerunt & calum niabantur uirũ & domum eius : uirũ & heredi¬
tatem eius. Id circo huec dic̃ dns. Exce ego cogito suꝑ familiã istã malũ. unde non au¬

Expanded text:
tariis hoc quod dicitur, decalvare et detondere super filios deliciarum tuarum, de conditione humana posse accipi: ut Dei ad Adam, sive ad Jerusalem coelestem dirigatur eloquium. O anima humana! o urbs quondam sanctorum mater, quae prius eras in paradiso, et fruebaris deliciis arborum diversarum, et habebas speciosissimam comam: nunc quia projecta es de sublimibus et deducta in Babylonem, et venisti in locum captivitatis, et perdidisti comam tuam, radere et assume habitum poenitentis, et quae prius quasi aquila volabas in excelsis, plange filios, plange sobolem tuam, quae ex te ducta est captiva. Vae qui cogitatis inutile, et operamini malum in cubilibus vestris: in luce matutina faciunt illud, quoniam contra Deum est manus eorum, et concupierunt agros, et violenter tulerunt, et domos rapuerunt, et calumniabantur virum, et domum ejus, virum et haereditatem eius idcirco haec dicit Dominus ecce ego cogito super familiam istam malum unde non au
Abbreviated transcription (Latin):
ruit & effodit eum : incid& in foueam quũ fecit : Et re uertitur dolor eius in
caput eius & suꝑ ueslicem eius. in iquitas eius descendit: Et confosso assyno
a septẽ pustorib & octo morsib liberauit nos xpr̃. demanu a sur. qui uenerat
suꝑ terram nram : & calcare cupiebat terminos isrł. Quodaũ sẏmmachur
ait : Et pascemt terram ussur ingladio & regionem nemrod intrapostus eiur
Hoc senuendum ẽ quod indomosua alligeturfortis. & uulneretur aduersarius :
etiuxtu aquilũ & quintã editionem. sic is. & lanceis septẽ pastorũ. & octo
chiistorum hominum confochatur Et erunt peliquie iacob in medio po¬
pulorum multorx. quasi ros ad nõ. & quasi stelle suꝑ herbam. quue non ex¬

Expanded text:
ruit et effodit eum, incidet in foveam quam fecit, et revertetur dolor ejus in ruit et effodit eum, incidet in foveam quam fecit, et revertetur dolor ejus in caput ejus, et super verticem 495 ejus iniquitas ejus descendet . Et confosso Assyrio a septem pastoribus, et octo morsibus, liberavit nos Christus de manu Assur, qui venerat super terram nostram, et calcare cupiebat terminos Israel. Quod autem Symmachus ait: Et pascent terram Assur in gladio, et regionem Nemrod intra portas ejus, hoc sentiendum est, quod in domo sua alligetur fortis, et vulneretur adversarius. Et juxta Aquilam et quintam editionem, sicis et lanceis septem pastorum, et octo christorum hominum confodiatur. Et erunt reliquiae Jacob in medio populorum multorum, quasi ros a Domino, et quasi stillae su
Abbreviated transcription (Latin):
dicur & quindecim inpsalterio gradussunt quibur ꝑebedo madem & oc̃do adem
adcanendardo laudes scandimur i noctiuahe celebratur circumciso spiritalis &
intemplo iudeorum destruit᷑ sabbatum : & quidam psalmi prooctaua inseribun¬
turIstiigitur septem pastores. & octo morsus hominũ pascentassur ingludio
liuens enim & efficax sermodĩ. & acutur suꝑ omnem gladiũ bicipitẽ. missusẽ
abeo quiuenit gludium mittere suꝑterram : ut diuidantur duo intres & terrã
nemro quunt᷑ pretatur temptatio. Descendens: pascent in fouea eius : Sigun¬
tes enim & uenatores & suꝑbiems contradm̃ terrasnonẽ in montib sed in fouȩ
infuetuosa ligna lustrat & saltus. Quantũ possum in mea recolere memoria :
num quam uenatorem inbonam pastem legi Ismahel &tsau uenatores suer.
& p̃cesserunt intypo populi iudaici. quorum alter filius uegyptiȩ ẽ. amibulans
ra nemrod in foueis suis Quienim fodit foueũ: incid& in eã: Etquilacũ appe¬

Expanded text:
rio quindecim gradus sunt, quibus per hebdomadem et ogdoadem ad canendas Deo laudes scandimus. In octava die celebratur circumcisio spiritualis, et in templo Judaeorum destruitur sabbatum, et quidam psalmi pro Octava inscribuntur. Isti igitur septem pastores et octo morsus hominum, pascent Assur in gladio. Vivens enim et efficax sermo Dei, et acutus super omnem gladium bicipitem , missus est ab eo qui venit gladium mittere super terram, ut dividantur duo in tres . Et terram Nemrod qui interpretatur, tentatio descendens  pascent in fovea ejus; gigantis enim et venatoris et superbientis contra Dominum terra, non est in montibus, sed in foinfructuosa ligna lustrat et silvas. Quantum ergo possum mea recolere memoria, numquam venatorem in bonam partem legi. Ismael et Esau venatores fuerunt , et praecesserunt in typo populi Judaici, quorum alter filius Aegyptiae est, ambulans ra Nemrod in foveis suis: Qui enim fodit foveam, incidet in eam : et qui lacum ape
Abbreviated transcription (Latin):
Ne interir&: & mostem non fecit: Post huec sequitur: Eterit indie illa quando
eleuata fuerit manus tua suꝑ hostes tuos O isrł. & om̃s in imicitui. perierint.
ferebaris : It disꝑdam ciuitates terrȩ tuȩ : Nonenim aedificasti urbem. quã leti¬

Expanded text:
ne interiret, et mortem non fecit. Post haec sequitur: Et erit in die illa, quando ne interiret, et mortem non fecit. Post haec sequitur: Et erit in die illa, quando elevata fuerit manus tua super hostes tuos, o Israel, et omnes inimici tui perierint, ferebaris. Et disperdam civitates terrae tuae: Non enim aedificasti urbem quam laeti
Abbreviated transcription (Latin):
ita in iumentis. & inouibus peruagante : manus dĩ  Ex altatur suꝑ eos. qui uel
dñi. uel requias isrł ante tribulauerant. & omnes inunici eius disperdentur
Non quo pereant inimici. & esse desistunt: sed quia in eo pereun. quod inimici sua:
Sicut᷑ udthesalonicenses scribitur. quem dñs ihs̃ interfici& spũ oris sui & inter¬
fectio Non abolitionem significat. sed cessationem uitȩ pessimȩ. qua male ante ui¬
uebant. Deniq infest & destru& in lustratione aduentus sui Num quã aũ destru¬
er& si inter fectio abolitionẽ sonar& cumiam eẽ cessassa: Itu & hic inimicorx
consumptio iuxta prouerbia solomonis accipitur. in quibꝰ scriptum ẽ: Interi¬
tus impus hospitabitur : Nonerit ꝑ p&uus. non eos redigit adnihilum : sed hospitu¬
bitur apud eos : quã diuquȩ in illis st impietas consumatur. Ds̃ enincreauit hominẽ

Expanded text:
ita in jumentis, et in ovibus pervagante, manus Dei exaltatur super eos, qui vel ita in jumentis, et in ovibus pervagante, manus Dei exaltatur super eos, qui vel Deum, vel reliquias Israel ante tribulaverant. Et omnes inimici ejus disperdentur, non quod pereant inimici, et esse desistant; sed quia in eo quod inimici sunt pereant. Sicut Thessalonicensibus scribitur: Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui . Haec interfectio non abolitionem significat, sed cessationem pessimae vitae, qua male ante vivebant. Denique infert: Et destruet illustratione adventus sui. Numquam autem destrueret, si interfectio abolitionem sonaret, cum jam esse cessasset: ita et hic inimicorum consumptio, juxta Proverbia Salomonis accipitur, in quibus scriptum est: Interitus impiis hospitabitur: non erit perpetuus, non eos rediget ad nihilum; sed hospitabitur apud eos quamdiu quae in illis est, impietas consumatur. Deus enim creavit hominem,
Abbreviated transcription (Latin):
re liquiȩ icob. sicut agni carpentes gramen. & herbã dentib demetentes : & hoc fa¬
& cũ hominibꝰ Nonflugellabuntur : Eruntquoq iacob. reliquiȩ in medio gentiũ.
qua sileo iniumentis insultu : & quasi catulus leonis in gregib. ouiũ. Dñs enĩ i hs̃
dequo ingenesi prophecatur. Catulus leonis iuda degermine filimi Ascendens
accubans dormisti ut leo & quasi citulus leonis : Dedit &upostolissuis. quib dixe¬
rat Ite & bapti ate omnes gentes. In nomine patris. & filii. & spr̃ scĩ : Vt quomodo
leoni nemo potest resistere iniumentis. & catulo leonis in ouibus: ita illi demanuas¬
syrii. & demanudiaboli liberati. raperent iumenta. & pecora. homines quippe &
iumenta saluos faci& dns̃: & raperent. nonut in t̃ficerent. sedut uiderent. hoc est
ab infidelib separirent : & nemo ẽ&̃ quieis resister& : Leonẽ aũ &catuls leonis

Expanded text:
reliquiae Jacob, sicut agni carpentes gramen, et herbam dentibus demetentes. Et hoc fareliquiae Jacob, sicut agni carpentes gramen, et herbam dentibus demetentes. Et hoc famedio gentium quasi leo in jumentis in saltu, et quasi catulus leonis in gregibus ovium. Dominus enim Jesus, de quo in Genesi prophetatur: Catulus leonis Juda, de germine, fili mi, ascendisti: accubans dormisti ut leo et quasi catulus leonis . Et in aliorat: Ite, baptizate omnes gentes in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti : ut quomodo leoni nemo potest resistere in jumentis, et catulo leonis in ovibus, ita illi de manu Assyrii, et de manu diaboli liberati, 497 raperent jumenta et pecora: homines quippe et jumenta salvos faciet Dominus . Et raperent, non ut interficerent, sed ut dividerent, hoc est, ab infidelibus separarent, et non essent qui eis resisterent. Leone autem et catulo leonis,
Abbreviated transcription (Latin):
medio tui: & dĩ moliar ciuitates tuas. & faciũ in ira & infurore ultionẽ ingentib
proeo quod non audier̃: Liberatis nobis de assur. quando uenerit suꝑ terrã
nram & ascenderit suꝑ terminos nror. & liberatis ad nõ. qui suscitauit suꝑ eũ
septẽ pastores. & octo morsus hominũ : Reliquiȩ iacob quos a postolos intellegi
cadens ardebant enim ignitis diaboli iaculis corda populorũ : & omnes gentes ud¬
ulterantes adõ habebant corda quasiclibanus igne suc census : Vnderos adnõ ca¬
dens factus ẽ sanitus eorum : Et quod ania. &aZaria & misahel legimus. quod
spĩ roris sibilantis fornacemignis extinxerit: Hoc de omnib generilit̃ intellegamus
quod in mnedio uniuersarum gentium doctrina a postolorũ quasi ros fuerit a dnõ:
Quod iũ sequitur. & sicut agni suꝑ gramen : Vt nonc̃ greget᷑ quisquã Neq sit infilus ho¬

Expanded text:
medio tui, et demoliar civitates tuas, et faciam in ira, et in furore ultionem in gentibus, medio tui, et demoliar civitates tuas, et faciam in ira, et in furore ultionem in gentibus, pro eo quod non audierunt. Liberatis nobis de Assur, quando venerit super terram nostram, et ascenderit super terminos nostros, et liberatis a Domino qui suscitavit super eum septem pastores et octo morsus hominum, reliquiae Jacob, quos apostolos intelligimcadens. Ardebant enim ignitis diaboli jaculis corda populorum: et omnes gentes adulterantes a Deo, habebant corda, quasi clibanus igne succensus . Unde ros a Domino cadens, factus est sanitas infirmorum. Et quod in Anania, Azaria et Misael legimus , quod spiritus roris sibilantis fornacem ignis exstinxerit, hoc de omnibus generaliter sentiamus, quod in medio universarum gentium doctrina Apostolorum quasi ros fuerit a Domino. Quod autem sequitur: Et sicut agni super gramen, ut non congregetur quisquam neque sit in filiis ho
Abbreviated transcription (Latin):
nuum tuunim Et euellũ lcostuos demediotui : & conteram ciuitates tuas. &
faciã infurorẽ. & in indignationẽ. & inultionẽ: cunctis gentibus quȩ uudier̃¬
cadens. & quasi agni suꝑ gramen : ut non congregetur quis quã. neq sit in filus ho¬
minum: Et erunt reliquie iacob ingentib. in medo populorũ multoruũ quasi
leo iniuinentir insaltu : & quasi catulus leonis ingregib pecorũ: Quo modo siper¬
transeat. & diuidens rapiat: & non sit quieruat: e leuabit᷑ manustua suꝑeos qui
tribulantte : & omnes in imicitui perdentur: & eritindie illa dicit dns̃ : & in ter¬
ficiam equos tuos demediotui. & disꝑdam currds tuos. & sub uestam ciuitates teo¬
rȩ tuȩ : & auferam omnes munitiones tuas : & auferã maleficiatua demanib
tuis. Et quiloquantur nonerunt inte: & disꝑdã sculptilia tua. & statuas tuas
demediotui: & ultra non adorabis opera manuumtuarũ: Et succidũ Idcorde

Expanded text:
tuas, et faciam in furore et in indignatione ultionem in cunctis gentibus, quae non audieruasi ros a Domino cadens, et quasi agni super gramen: ut non congregetur quisquam neque sit in filiis hominum. Et erunt reliquiae Jacob in genleo in jumentis, in saltu, et quasi catulus leonis in gregibus pecorum: quomodo si pertranseat et dividens rapiat, et non sit qui eruat. Elevabitur manus tua super eos qui tribulant te, et omnes inimici tui perdentur. Et erit in die illa, dicit Dominus, interficiam equos tuos de medio tui, et disperdam currus tuos, et subvertam civitates terrae tuae: et auferam omnes munitiones tuas. Et auferam maleficia tua de manibus tuis, et qui loquuntur, non erunt in te: et disperdam 496 sculptilia tua, et statuas tuas de medio tui, et ultra non adorabis opera manuum tuarum: et succidam lucos de
Abbreviated transcription (Latin):
& pasc& in fortitudine dnĩ. & ingloria nominis dñi dĩ sui erunt̃ quia nunc magni¬
ficabitur usq ad terminos terrȩ. Post quam sol iustitiȩ egressus fuerit a sum¬
mitate caelorum. & ꝑuenerit usq ad terminos eorum : & pepererit pariens.
& reliquiȩ fratrumeius conuersȩ fuerint ad filios isrł : Tunc ipse dnr quipn¬
us ambulabat. & cumhis qui initinere erant positi necdum habebat fixum gradum.
stabit: & pasc& eos infortitudinednĩ ut possint dicere : Dñs pascit me. & nihil
mihi deerit: in loco pascuȩ ibime collo cauit: Suꝑ aquã refectionis. enutriuit

Expanded text:
 suum in fortitudine Dominus, et in gloria nominis Domini Dei sui erunt, quia nunc magnificabuntur usque ad terminos terrae. Postquam sol justitiae egressus fuerit a 492 summitate coelorum, et pervenerit usque ad terminos eorum, et pepererit pariens, et reliquiae fratrum ejus conversae fuerint ad filios Israel: tunc ipse Dominus qui prius ambulabat, et cum his qui in itinere erant positi, necdum habebat fixum gradum, stabit et pascet eos in fortitudine Domini, ut possint dicere: Dominus pascit me, et nihil mihi deerit: in loco pascuae, ibi me collocavit, super aquas refe
Abbreviated transcription (Latin):
bs peretta corum: Misericordiam autem meam Nondispergũ abeo: Tribulati¬
sontur i anlla sie foste nescirer quȩ eã filia quȩ obstruitur obstructione &

Expanded text:
lis peccata eorum: misericordiam autem meam non dispergam ab eo . Tribulatilis peccata eorum: misericordiam autem meam non dispergam ab eo . Tribulatisunt, in maxilla. Ac ne forte nescires quae esset filia, quae obstruitur obstructione, et
Abbreviated transcription (Latin):
bstulit enim dnr̃ de udea & dehierłm. foytem & ualidam & sapientem archi tectũ
test ẽgredi decaptiuitate : sed durissimo premitur imperio : Si aũ uoluerimus
tione ⁊ Illud deosee proferamus exemplum. inquo adultera loquitur : Uadã pos
amatores meos : quidabant mihi panes meos & aquam mec̃ & uestimentu mecu & lin¬
teumnio ieces oleummeũ. & omnia quȩ mihi prosunt: Et postet dr̃ uolens impe
enuis. ncconsequatur. amatores suos & amplius fornicetur: A it quippe propt̃¬
ea ecee eo obseruumuiam eius insudibus & obsepiamuias eius & semitam suam
poninueni& & ꝑsequetur amatores suos & non adp̃ hendit eos : & quer& cos & non
inuu ces te diestiuidium & reuertir aduirum neum prioren : quiabene mihi erit
legemineã & in iudicus meis non ambulu uerint᷑ : Siiustitias mers ꝓ fanauerineiu¬
& p̃cepti mea noncustodierint: Visitubo inurgu imiquitates corum &in flagel¬

Expanded text:
Abstulit enim Dominus de Judaea et de Jerusalem, fortem et validum, et sapientem architectum, Abstulit enim Dominus de Judaea et de Jerusalem, fortem et validum, et sapientem architectum, test egredi de captivitate; sed durissimo premitur imperio . Si autem juxta supctione, illud de Osee proferamus exemplum, in quo adultera loquitur: Vadam post amatores meos, qui dabant mihi panes meos, et aquam meam, et vestimenta mea, et linteamina mea, oleum meum, et omnia quae mihi prosunt . Et postea Deus volens impedejus, ne consequatur amatores suos, et amplius fornicetur. Ait 488 quippe: Propterea ecce ego obstruam vias ejus in sudibus, et obsepiam vias ejus: et semitam suam non inveniet, et persequetur ainveniet, et dicet: Vadam et revertar ad virum meum priorem quia bene mihi erat legem meam et in iudiciis meis non ambulaverint, si iustitias meas prophanaverint et mandata mea non custodierint, visitabo in virga iniquitates eorum et in verber
Abbreviated transcription (Latin):
tunc futurum est. quando sub intrauerit plenitudo gentium. & omnis isrł saliuas i
sed filiam latronis. quod hebraice dicitur gẽdud id est diaboli : ad predandũ semp
accincti: fecisti enimdomum meam speluncã latronũ. repugnasti aduer summe
& filiitui obsidionem posuer̃ suꝑ me : & suꝑ filium. & spm̃ meum: Annon contumelia
trinitatis ẽ. quando inuirga & incalumo facientete ꝑ cussere romani caput iudi
tus tius ꝑcus sit eum in maxilla dicens. Sic respondes pontifici Hoc iuxta hebra icum
cuiinterp̃tationi aquila & symmachus & theodotio & quinta edicio consentiunt : Iux¬
tidxx autem multo alter est sensur : & quasi a proprio intellentur exordio :
Nunc obstrustur sinagoga obstructione quiinea clausi fuerint: Angastiam posa¬
it supnos. & romanis potestatib. subdite ꝑ cutientur in maxilla tribur in ł.

Expanded text:
tunc futurum est, quando subintraverit gentium plenitudo, et omnis Israel salvatus tunc futurum est, quando subintraverit gentium plenitudo, et omnis Israel salvatus sed latronis filiam, quod Hebraice dicitur, BATH GEDUD  , id est, diaboli ad praedandum semper accincti. Fecisti enim domum meam speluncam latronum, repugnasti adversum me, et filii tui obsidionem posuerunt super me, et super Filium, et Spiritum meum. An non contumelia Trinitatis est, quando in virga et calamo, te faciente, percussere Romani caput judictris tuis percussit eum in maxillam, dicens: Sic respondes pontifici ? Hoc juxta Hebraicum, cui interpretationi Aquila et Symmachus, et Theodotio, et editio quinta consentiunt. Juxta LXX autem multo altior sensus est, et quasi a proprio intelligitur exordio. Nunc obstruitur synagoga obstructione: et dicent qui in ea clausi fuerint: Angustiam posuit super nos; et Romanis potestatibus subditae, percutientur in maxilla tribus Israel.
Abbreviated transcription (Latin):
quidixer̃. Consecrabis dño. multitudinẽ eorum. & robur eorum dño uniuerse
terrȩ in bonã pastem debere accepi consecrationẽ : theodotio. promultitudi¬
ne munera transtulitꝰ quinto editio emolumentum. id est iõ pexiana syn¬
machur lucrum hocest T ΟRΕΡAOC AΥTIN Nunc uastaberis filia latronis
obsidionẽ posuerunt suꝑ nos. inuirga ꝑcutient max illũ iudicis isrł : LX XI
Nunc obstruetur filia obstructione angastiam posuit suꝑ nos in uirga ꝑcutient supe
maxillam tribus isrł: Non quo trib ꝑcutiant maxillã alterius: sed quo ali ꝑcu¬
tiant triburisrł in maxillã: pollicitus quidem tibi sum õfilia sion quoduenturũ sit
tempus quo cor nutuũ ponam ferreũ & ungulas tuas aereas : & comminutu de monũ
multitudine. offeras quid quid illi ante possederant dño uniuersȩ terre: sed quia hoc

Expanded text:
qui dixerunt: Consecrabis Domino multitudinem eorum, et robur eorum Domino universae qui dixerunt: Consecrabis Domino multitudinem eorum, et robur eorum Domino universae terrae, in bonam partem debere accipi consecrationem: Theodotio pro multitudine, munera transtulit: Quinta editio, emolumentum, id est, ὠφέλειαν: Symmachus, lucrum, id est, τὸ κέρδος αὐτῶν. Nunc vastaberis, filia latronis: obNunc obstruetur filia obstructione: angustiam posuit super nos: in virga percutient super maxillam tribus Israel. Non quod una tribus percutiat maxillam alterius, sed quod alii percutiant tribus Israel in maxillam. Pollicitus quidem tibi sum, o filia Sion, quod venturum sit tempus quo cornu tuum ponam ferreum, et ungulas tuas aereas, et comminuta daemonum multitudine, offeras quidquid illi ante possederant Domino universae terrae. Sed quia hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Dicimus aduersum filiamsion quȩ interp̃tatur ȩeclesia multas nationes dȩ monũ
eos quasi manipulos areȩ : Vt quid quid spino sum habere uidebantur. & aspe¬
rum : uacuumq & leue ungula sua conterat. & cornib uentil& : & purũ remanen
frumentũ in dnĩ offeratur donaria quod significatur in eo quodait. Et cõminu¬
es populos multos. & consecrabis dño multitudinẽ eorum: & rtibor eorũ dnõ uni¬
uersȩ terrȩ Legamus numeros. & hie sum naue & primum regnorũ librum.
& uidebimus quomodo de subectis gentib cumuniuersa perierint. in ore glu¬
dui : Aurum & argentũ & tam de hominib quã de uimentis cestus prȩde nume¬
rus dño consecratursit: Deniq & achan quide anathemate hiericho. aliquid
ẽ furatus conturbauit populum : & ex peccato uallinomen inpositumẽ ẽ mec̃.
achor idest uallis tumultus. siue turbarum Vt aũ scias. iuxta lxx int̾pretes

Expanded text:
imur, dicimus adversum filiam Sion, quae interpretatur 486 Ecclesia, multas nationes daemonum imur, dicimus adversum filiam Sion, quae interpretatur 486 Ecclesia, multas nationes daemonum eos quasi manipulos areae, ut quidquid spinosum habere videbantur et aspersum, vacuumque et leve, ungulis suis conterat, et cornibus ventilet, et purum remanenomminues populos multos, et consecrabis Domino multitudinem eorum, et robur eorum Domino universae terrae. Legamus Numeros, et Jesum Nave, et primum Regnorum librum, et videbimus quomodo de subjectis gentibus, cum universa perierint in ore gladii, aurum et argentum, et tam de hominibus, quam de jumentis certus praedae numerus Domino consecratus sit. Denique et Achor, qui de anathemate Jericho aliquid est furatus, conturbavit populum, et ex peccato valli nomen impositum est, EMEC ACHOR  , id est, vallis tumultus, sive turbarum . Ut autem scias juxta LXX interpretes,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ quasi de adultera loquuntur: & dicunt. Lapid&ur & aspiciat in ea oculus
nr̃ siue ut in Lxx scriptum ẽ Insultemus & gaudeumus & de spiciant super
sion oculi nri : & non cognouer̃ dñĩ uoluntatẽ. atq consiliũ : quiu propt̃ ea aduer¬
sumte comgregatȩ sunt nationes. ut conterꝰ seas quasi sȩnũ . stipulã areȩ: Surge
igitur filiasion & incornibus ferreis quȩ tibi dare spondeo atq inungulis aereis
quas accepturaes. Ventila & contere populos: & inter ficeos dño uniuersȩ ter¬
rue: talienim uictima talisacrificio delectatur: Haec iudet Nec dum ex pl&a
cernentes. infuturo sibi xp̃i pollicentur aduentu : & dicunt uniuersas nationes
iudaico populo seruituras. ipsumq imperium romanorum quod sub nomine in¬
terpr&atur edom̃ Conterendum ẽẽ ungulis suis: & cornib uentilandum:
Quodquam stultũ sit ex omnib scripturis facile comprobatur : sed hoc alterius

Expanded text:
quae quasi de adultera loquuntur, et dicunt: Lapidetur, et aspiciat in eam oculus noster. Sive ut in LXX scriptum est: Insultemus et gaudeamus, et despiciant super Sion oculi nostri: et non cognoverunt Domini voluntatem atque consilium: quia propterea adversum te congregatae sint nationes, ut conteras eas, quasi fenum vel stipulam areae. Surge igitur, filia Sion, et in cornibus ferreis, quae tibi dare me spondeo, atque in ungulis aereis, quas acceptura es, ventila et contere populos, et interfice eos Domino universae terrae. Tali enim victima et tali sacrificio delectatur. Haec Judaei necdum expleta cernentes, in futuro sibi Christi pollicentur adventu, et dicunt universas nationes Judaico populo servituras, ipsumque imperium Romanorum, quod sub nomine interpretantur Edom, conterendum esse ungulis suis et cornibus ventilandum. Quod quam stultum sit, ex omnibus Scripturis facile comprobatur; sed hoc alterius
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ipsum puto & illud mystice de monstrare: quod ȩcclesiaste scriptum est
Tempus pariendi & tempus moriendi: Quodeo tempore quo destereli natus est
gentiliũ populur. filios amiserit sinagoga. Potest aũ & aliter intellegi Dabit
dñs templum & hiero solimũ & iudȩos usq ad illud tempus quo uirgo pari&:
Que post quam pepererit. & natus paruulus acceperit spolia simiriȩ suis tutẽ
ud nuntiauerant : & complebitur psalmi uaticinium Propatrib. tuis nati sunt tibi

Expanded text:
Hoc ipsum puto et illud mystice demonstrari, quod in Ecclesiaste scriptum est: Hoc ipsum puto et illud mystice demonstrari, quod in Ecclesiaste scriptum est: Tempus pariendi, et tempus moriendi , quod eo tempore quo ex sterili natus est gentilium populus, filios amiserit synagoga. Potest autem et aliter intelligi: Dabit Dominus templum et Jerosolymam, et Judaeos usque ad illud tempus quo virgo pariet, quae postquam pepererit, et natus parvulus acceperit spolia Samariae, et virtutem tum annuntiaverunt, et complebitur psalmi vaticinium; Pro patribus tuis nati sunt tibi
Abbreviated transcription (Latin):
cutur ẽ. ꝑ prophetas . Et factus ẽ in manu scõnx sermodi : ideo dabitiudeos: eosq regna¬
re ꝑ mitt& usq ad tempus parientis : quando compl&ur Laetare sterelis quȩ non
paris erumpe & clama quȩ non pasturis : qm̃ multi filii desestȩ magis quã eius quae
hab& uirum: Cumenimsterelis pepererit septẽ &quȩ multos habuerat filios
fuerit infirmata & delicto populi iudaici sub intrauerit plenitudo gentiũ t unc¬
& adueniens helias propheta. quod interp̃tatur dr̃ dns conuert&corpatrũ ad filior
& cor filiorum ad patres suos & nouissimus populus iungetur antiquo uguere ap
est. Quod est autem tempus. in quo sterelis pari&  Vt reor illud: dequo is uarlo¬
quitur: Tempore acceptabili ex audiuite : & indie salutis aux iliatus sum tibi.
Quod & paulus intellegens de xp̃i tempore prȩdicatum Aiti  Erce nunc tempur ac¬
ceptabile :: Ecce nunc dies salutis

Expanded text:
cutus est per prophetascutus est per prophetase non paris, erumpe et clama quae non parturis, quoniam multi filii desertae magis quam ejus quae habet virum . Cum enim sterilis pepererit septem, et quae multos habuerat filios, fuerit infirmata, et delicto populi Judaici plenitudo gentium suadveniens Elias propheta, quod interpretatur, Deus Dominus, convertet corda patrum ad filios, et cor filiorum ad patres suos , et novissimus populus jungetur antiquo, ut vere fus est . Quod est autem tempus in quo sterilis pariet? Ut reor, illud de quo Isaias loquitur: Tempore acceptabili exaudivi te, et in die salutis auxiliatus sum tibi . Quod et Paulus intelligens de Christi tempore praedicatum, ait: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis
Abbreviated transcription (Latin):
xI. & uiculi earum : quod nec in hȩbraico nec apud alium. inuenitur interp̃tem
bro iudicum hoc ipsum possumus ad probare : quod b&hleem in tribu iuda sit
cepit⁊ sibi mulierem concubinam deb& hleẽ iuda & iratuẽ ei concubina su &
abuit indomum patrissui. & in b&hleẽ iudu : Pulchre aũ dicitur b& hleẽ uida
ad distinctionem eius b& hleẽ quȩ ingalilea sitaẽ sicut in eodem hie su uolum¬
ne. repperypotest efratha in linga nra sonane RAptIO Φo ΡΟΝ uberem
atq frugiferam : & idipsum ostendere inmy pisterio quod & domus panis ꝓpt̃
hoc dabit eos. usq ad tempus in quo parturiens pari& reliquiȩ fratrum eius con¬
uestentur ad filios eius isrł : Lxx : Propt̃ ea dabit eos usq ad cempus parientis :
efratha egres sus ẽ xp̃r dominator inisrł & egressus eius noneo tantũ fuer tempore
quo uisus incarne ẽ. sed abinitio ac ternitatis. siue ab initio sȩcđi : quia semꝑ ipse lo¬

Expanded text:
 viculi earum , quod nec in Hebraico, nec apud alium invenitur interpretem, ovimus. Nihilominus et de libro Judicum hoc ipsum possumus approbare, quod Bethleem in tribu Juda sit, Ephraim, et accepit sibi mulierem concubinam de Bethleem Juda, et irata est ei concubina sua, et abiit in domum patris sui in Bethleem Juda . Pulchre autem dicitur, in Bethleem Juda, ad distinctionem ejus Bethleem, quae in Galilaea sita est, sicut in eodem Jesu volumine reperi. Potest Ephratha in lingua nostra sonare, καρποφόρον, uberem atque frugiferam, et id ipsum ostendere in mysterio, quod et domus panis. Propter hoc dabit eos usque ad tempus in quo parturiens pariet, et reliquiae fratrum ejus convertentur ad filios Israel. LXX: Propterea dabit eos usque ad tempus parientis: pEphratha, egressus est Christus dominator in Israel, et egressus ejus non eo tantum fuerat tempore quo visus in carne est, sed ab initio aeternitatis, sive ab initio saeculi. Quia semper ipse lo
Abbreviated transcription (Latin):
in proelio. Septem pastores omnes patri archus. & prophetus. & scõr uiros
ar bitror : quiebdomad id est ueteri seruierint instrumento. Octo autem
morsus hominum. siue optimates homines: & ut symachus interp̃tatus ẽ
christos: uniuersor noui testamenti. qui aba postolis usq udhanc aecutẽ
momor derint assyrium. & suirdentib. lani: auerint: Vnde & inȩclesiuste
precipitur: Vtdenur partem septeidemur & octo. Et in templo lue hedi¬

Expanded text:
rsus eam in praelio. Septem pastores, omnes patriarchas et prophetas et sanctos viros rsus eam in praelio. Septem pastores, omnes patriarchas et prophetas et sanctos viros arbitror esse, qui hebdomadi, id est, veteri servierint Instrumento. Octo autem morsus hominum, sive octo primates homines, et ut Symmachus interpretatus est, Christos, universos novi Testamenti, qui ab apostolis usque ad hanc aetatem momorderint Assyrium, et suis dentibus laceraverint. Unde et in Ecclesiaste praecipitur: Ut demus partes septem, demu
Abbreviated transcription (Latin):
surgent suꝑ eum septẽ pastores. & octomorsus hominum: & pascent assur ingla¬
dio & terramnemrod. in foueã eius: & liberabit deassur cumuenerit suꝑ terram
uestram & cũ ascenderit suꝑ terminosuror. Ubi nos posuimus optimates homi¬
nes & in hȩbreo scriptumẽ Ne siche adam Simachus inter p̃tatus ẽ christos
hominum. theo dotio & quinta editio principes hominum Aquila graues. uel consti¬
tutos homines. idest. Rasectaͫ enO C Rursum ineo ubi &ego & aquila trans¬
tulimus in lanceis eius ut subaudiatur terrȩ nemrod: Si machus uestit. En⁊ oc
ΠYACMAytne idest intra portus eius. theodotio inportis eorum. quintu edito
Autem positum ẽ. ba f& haec : Tuncigitur erit paxcum reliquiȩ fratrum xp̃ĩ con¬
uerse fuerunt ad filior isrł. & uenerit assyrius interram nram: & adiuti ad nõ
Ipse enimdñ ait: Suscitabimur suꝑ eum. septem pastores. & octo primates ho¬

Expanded text:
surgent super eum septem pastores, et octo morsus hominum, et pascent Assur in glasurgent super eum septem pastores, et octo morsus hominum, et pascent Assur in gladio, et terram Nemrod in fovea etram, et cum ascenderit super terminos vestros. Ubi nos posuimus primates homines, et in Hebraico scriptum est NESICHE ADAM  , Symmachus interpretatus est Christos hominum; Theodotio et quinta editio, principes hominum; Aquila graves, vel constitutos homines, id est, καθισταμένους. Rursum in eo ubi ego et Aquila transtulimus, in lanceis ejus, ut subaudiatur, terrae Nemrod, Symmachus vertit, ἐντὸς πυλῶν αὐτῆς, id est, intra portas ejus; Theodotio, in portis eorum; quinta editioautem positum est BAPHETHEE  . Tunc igitur erit pax, cum reliquiae fratrum Christi conversae fuerint ad filios Israel, et venerit Assyrius in terram nostram, et adjuti a Domino, Ipse enim Dominus ait: Suscitabimus super eum septem pastores, et octo primates ho