comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non credidis Post cuiꝰ abscessũ.
Aiũt turonici sacerdoti suo. Uade
post eum. et exere negotium tuũ.
qr si eũ ꝓsecutus nõ fueris anr̃m
omniũ contemptu hũiliaberis.
Iustinianus u̾o egressus aturo-¬
nis. uercellis y̾talie ciuitatẽ agres¬
sus. iudicio dei ꝑcussus obnt pegͥ¬
nus. Turonici eiꝰ obitum audi¬
entes: ⁊ ĩ sua malicia ꝑdurntes.
Armentiũ in eiꝰ loco constituũt.
At bricus ep̃c roman ueniens.
cuncta q̃ ꝑtulerat pape reffert.
Qui ad sedem aplicam residẽs.
plerũq missaꝵ solennia celebͣ¬
uit: ibi quicquid in scõ dei deliq̃¬
uit: deflens diluit. Septimo gͣ
regiessus anno a romu. cũ. auc¬
toritate pͣpe illius: turonis redue
disposuit. Ueniens aũt ad uicũ

Expanded text:
non credidi. Post cujus abscessum, non credidi. Post cujus abscessum, aiunt Turonici sacerdoti suo: Vade post eum, et exerce negotium tuum, quia si eum prosecutus non fueris, ad nostrum omnium contemptum humiliaberis. Justinianus vero egressus a Turonis, Vercellas Italiae civitatem aggressus, judicio Dei percussus, obiit peregrinus. Turonici ejus obitum audientes et in sua malitia perdurantes, Armentium in eius loco constituunt. At Brictius episcopus Romam veniens, cuncta quae pertulerat papae refert. Qui ad sedem apostolicam resedens, plerumque missarum solemnia caelebravit ibi, quicquid in sanctum Dei deliquerat deflens. Septimo igitur regressus anno a Roma, eum auctoritate papae illius Toronus redire disponit; et veniens ad vicum
Abbreviated transcription (Latin):
suppetit: per uos rescite. Tũc illi
magicis hec artib fcm̃ asseuerãte s
insurgũt contrai eũ in unai con¬
spiratione: et trahentes sc̃m̃ brici¬
um ep̃m dicetant. Non diucius
nobis falso pastoris noĩe dñcib̾is¬
ad satiffaciendũ ad huc
populo. prunas ardẽtes in birro
suo posuit. ⁊ ad se stringẽs. usqz
ad scm̃ sepulchrum uĩ martini
una cũ ppłoꝵ turbis uadit. Pro¬
iectisq ante scm̃ sepulchrum pͥ¬
ns. uestimentũ eius ĩustum
apparuit. Illo qͦ sic ꝓsequente.
sicut istud uestumeritũ ab his
ignib uidetis illesum: ita ⁊ corp
meum a tactu młieris scitote ĩ¬
pollutum ¶ Illis u̾o non credẽtib
hitur. calũpniatur. eicitur. ut
sermo sci martim ad ĩpleretur.
Noueris te in ep̃atu multa adu̾¬
sa passurum. Quo eiecto iusti¬
nicinũ in ep̃atu constituunt.
Deniq bricius rome urbis papã
expetiit: flens ⁊ eiulans atq di¬
cens. Merito hec patior. qr pecra¬
ui in sc̃o dei. et eũ delirum et a¬

Expanded text:
suppetit, per vos quaerite. Tunc illi magicis haec artibus facta asseverantes, insurgunt contra eum in una conspiratione. Et trahentes eum dicebant: Non diutius nobis falso pastoris nomine domiad satisfaciendum adhuc populo, prunas ardentes in byrrum suum posuit: et ad se stringens, usque ad sepulcrum beati Martini una cum populorum turbis accedit: projectisque ante sepulcrum prunis, vestimentum ejus inustum apparuit. Illo quoque sic prosequente: Sicut istud vestimentum ab his ignibus videtis illaesum, ita et corpus meum a tactu mulierisque coitu est impollutum. Illis vero non credentibus, hitur, calumniatur, ejicitur, ut sermo sancti adimpleretur Noveris te in episcopatu multa adversa passurum. Hoc enim ejecto, Justinianum in episcopatu constituunt. Denique Briccius Romanae urbis papam expetiit. flens et ejulans, atque dicens: Merito haec patior, quia peccavi in sanctum Dei, et eum delirum et a
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ igitur obstinati illiꝰ antistitiꝰ
cor ĩduratum ẽ: et quasi alt̾ pha
litas. ⁊ strenuitas. ꝓbitas etiã et
potestas suppeditant. cõmuni et
zelo dei ⁊ bĩ martini amore ductͦ.
huic te cõformes allegationi: et
ip̃m ⁊ cum ip̃o gaudiũ huic luctu¬
ose restituas regioni¬

Expanded text:
m igitur obstinati illius antistitis cor induratum est, et quasi alter Phalitas et strenuitas, et probitas etiam et potestas suppeditant, communi et zelo Dei, et beati Martini amore ductus, huic te conformes allegationi, et ipsum et cum ipso gaudium huic luctuosae restituas region
Abbreviated transcription (Latin):
leriq mortaliũ. studio et glo¬
ne seculari maniter deoit:
ex inde ꝑennẽ ut putabant meniori¬
am noĩs sui quesiuerunt: si uitas
claroꝵ uirorũ stillo il lustrassent Q
res utiq nõ ꝑennem quidẽ. s aliꝙͣ¬
tulũ tam̃ concepte spei fructũ affere¬
bat: quia et sui memoriã. licet ĩ cas¬
sũ ꝓpagabant: et ꝓpositis magnoꝵ
uiroꝵ exemplis nõ parua enmulatõ
legentib ercitabatur. ¶eed tam̃ nichil
ad beatã illã. et̾uam q uitam. hec eo¬
tũ cura ꝑtiuunt. uud enĩ ant ipĩs
occasura cuni scło. scriptorũ suorũ
gła ꝓfuit: aut quid posteritas emo¬
lumẽti tulit. legendo hectorẽ pug¬
nãtem. aut socratem philosopbãtẽ.
cũ eos nõ solũ nuitari stultitia sit.
sed nõ acerrine etiam impugnare
clemẽtia: Quippe qui bumanam
uitam p̾sentib tantũ actib estimã¬
tes. spes suas fabulis. aiãs sepulchris
dederint. Si quidẽ ad solẽ bominũ
memoriã se perpetuandos credider̃t:

Expanded text:
lerique mortales studio et gloiae saeculari inaniter dediti exinde perennem, ut putabant, memoriam nominis sui quaesiverunt, si vitas clarorum virorum stylo illustrassent. Quae res utique non perennem quidem, sed aliquantulum tamen conceptae spei fructum afferebat: quia et sui memoriam, licet incassum, propagabant; et propositis magnorum virorum exemplis non parva aemulatio legentibus excitabatur. Sed tamen nihil ad beatam illam aeternamque vitam haec eorum cura pertinuit. Quid enim aut ipsis occasura cum saeculo scriptorum suorum gloria profuit? aut quid posteritas emolumenti tulit legendo Hectorem pugnantem, aut Socratem philosophantem? cum eos non solum imitari stultitia sit, sed non acerrime etiam impugnare, dementia: quippe qui humanam vitam praesentibus tantum actibus aestimantes, spes suas fabulis, animas sepulcris dederint: siquidem ad solam hominum memoriam se perpetuandos credider
Abbreviated transcription (Latin):
uir egregie scĩtatis ab ĩeunte etate
dicus. Huius tꝑ̃e ciuitas turoĩca
cum om̃ib eccliis magno ĩcendio
concremata ẽ. de quib ip̃e post ea
duas reꝑauit. t̾tiam seniorẽ relin¬
quens desertã. Post ea uõ basilica
sci martiu ⁊ ip̃a incendio ẽ adu¬
sta. per uilicariũ cum ibi cõfugiũ
quã post ea idẽ pontifex texit stã¬
gno opitulãte rege dotario. Huiꝰ
temꝑe basilica sc̃i yincentii edifica¬
ta est. Tauriacus. corate. et orbi¬
acus uiti eccl̃ie edificate sunt. Se¬
it q etate septuagenaria. Et se¬
pultus ẽ in basilica sc̃i martini.

Expanded text:
vir egregiae sanctitatis, ab ineunte aetate clericus. Huius tempore civitas Turonica cum omnibus ecclesiis magno incendio concremata est; de quibus ipse postea duas reparavit, tertiam seniorem relinquens desertam. Postea vero basilica sancti Martini et ipsa incendio est adusta per Wiliacliarium, cum ibi confugium quam postea idem pontifex texit stagno, opitulante rege Chlothario. Huius tempore basilica sancti Vincenti aedificata est. Tausiriaco, Gerate et Orbaniaco vicis ecclesiae aedificatae sunt. Seitque aetate septuagenaria et sepultus est in basilica sancti Martini.
Abbreviated transcription (Latin):
honore sc̃e trinitatis missã celebret.
cõmemoratc̃em mei faciẽs. ⁊ scõꝵ
quoꝵ reliquie in pñti altario apie
cõsecrato cõtinentur. Ponatq sili-¬
gulas hostias ꝓ uob̾ singlis oblatu¬

Expanded text:
honore sanctae Trinitatis missam celebret, commemorationem mei faciens, et sanctorum quorum reliquiae in praesenti altario a me consecrato continentur, ponatque singulas hostias pro vobis singulis immolan
Abbreviated transcription (Latin):
misit. aut uie. aut semite capere
potuer̃t. Onmes febricitartes
uel frigorietici. qui adueniebant.
sani reu̾tebantur. Leprosi autẽ.
suidi. muti. et claudi: multi cu-¬
a transitr ip̃oꝵ abbas aichardus.
cõgregatis fr̃ib scĩ monast̾n ad¬
briciũ. una cũ clero ⁊ ppło s Inito¬
aũt consilio sĩc erant uestiti sepe-¬
lieuint eos in ip̃a cella uel oratorio
añ altare ip̃ius oratorii abõ mrͣ¬
tino cũ pignore scoꝵ consetrati.
Transierũt aũt pridie idꝰ nouẽ¬
bris scdo die afesto quo celebratur
transitus bĩ martini. Sepultiq
Qui sepulti t̾ris in xp̃o se uiu̾e:
manifestant uirtutib ⁊ mura-¬

Expanded text:
misit, aut viae vel semitae capere misit, aut viae vel semitae capere potuerunt. Omnes febricitantes vel frigoritici, qui adveniebant, sani revertebantur; leprosi autem, surdi, muti et claudi multi ca transitu ipsorum abbas Aicardus, congregatis fratribus sancti monastBrictium una cum clero et populo: initoque consilio, sicut erant vestiti, sepelierunt eos in ipsa cella vel oratorio, ante altare ipsius oratorii, a beato Martino cum pignoribus sanctorum consecrati. Transierunt autem pridie Idus Novembris, secundo die a festo quo celebratur transitus sancti Martini, et depositi Qui sepulti terris, in Christo se vivere manifestant virtutibus et mira
Abbreviated transcription (Latin):
missaq finita: ꝓstrabitis uos ad
or̃onem. uianiq uniu̾se carnis
ĩgrediem̃. tam a dolore mortis ex¬
tranci. qmͣ acorruptione carnis
estis alien. Sicq ab angeli¬
suscipienuni. et ameipso sursum
conducemini. donec assignemꝰ uos
añ tribunal xp̃i. Qd̃ totum fc̃m
sent de manu aichardi abb̃i ᷤ.
fuutaq missa. genib flexis scui
Iaũt cella illa tanto odore. ac si
multoꝵ aromatũ congeries ibi
sparsa putaretur. Suscipiens aũt
eos nõ de morte s qiͣ de orone abbas
aichardus una cũ fr̃ib non mor¬
tuos putabant. s dormientes cũ
facies eoꝵ ut rosa iuberet. caro ut
nx splendesc̾et. Quã ob rem per
sedilia sedẽ fecit. sicuti soliti erãt
sedere in cella sua. Posuit ees me
bant etiã limina. ut om̃s adueni¬
entes uid̾ent scõꝵ faties. nõ sicut
mortuoꝵ s sĩc dormientium. Nͥa
aũt dies quib suꝑ t̾ram fuerũt.
nõ defuit edor ille suauissimus.
Tanta aũt fuit aduentantium
multitudo. qnͣtum aut locus ad¬

Expanded text:
tis vos ad orationem, viam universae carnis ingrediemini, tam a dolore mortis extranei, quam a corruptione carnis estis alieni; sicque ab Angelisuscipiemini, et a meipso sursum conducemini, donec assignemus vos ante tribunal Christi: quod totum factum sent de manu Aicardi abbatis, finita missa, genibus flexis, sani illico cella illa tanto odore, ac si multorum aromatum congeries ibi sparsa putaretur. Suscipiens autem eos non de morte, sed quasi de oratione abbas Aicardus una cum fratribus, non mortuos putabat sed dormientes, cum facies eorum ut rosa ruberet, caro ut nix splendesceret. Quam ob rem per sedilia illos disposuit, sicuti soliti erant sedere in cella sua, posuitque ebant etiam limina ut omnes advenientes viderent sanctorum facies, non sicut mortuorum, sed sicut dormientium: quia autem dies, quibus super terram fuerunt, non defuit odor ille suavissimus. Tanta autem fuit adventantium multitudo, quantum aut locus ad
Abbreviated transcription (Latin):
contigit festiuitatem bĩ martini de
tiruisitu sabbõ euenire. Seq̃nti uo̾
die. qua dñicam celebramus pꝰ
pacta matutinoꝵ solẽniannedia
nocte appuit eis b̃s martinus:
nũtians eis diẽ obitus sui dicẽs.
Crastina die sũmo manie. uocate
huc aichardũ abbẽm ad uos. Quo¬

Expanded text:
contigit festivitatem beati Martini de transitu Sabbato evenire; sequenti vero die, qua Dominicam celebramus, post peracta matutinorum solemnia, media nocte apparuit eis beatus Martinus, nuntians eis diem obitus sui, dicens: Crastina die summo mane vocate huc Aicardum abbatem ad vos: qu
Abbreviated transcription (Latin):
De ligno beati cauceni xxxiiiu
O uod uirtꝰ euis nob̾ inimicos
inhibuit. xxxui.
De merguminis et frigorititii¬
De leomeria ceta.
e securo contͣtto. xxxx¬

Expanded text:
De ligno beati cancelli. 36. Quod virtus eius nobis inimicos inhibuit. 37. De inerguminis et frigoriticiDe Leomeria caeca. 40. De Securo contracto.
Abbreviated transcription (Latin):
inuitis uaticinationib. nũcia¬
bant: in tm̃ ut elafius quidã
cii relatione adueniret: exhibẽs
secum filiũ quem in ip̃o flore
adolescentie debilitas dolensa-
dãpnauerat. Erat eĩ arescẽtibꝰ
nenus contratto poplice. aui pro
siccitate crurũ usus ambuano
negabatur. Hũc alatiũ pũitie
multitudo. Confestim br̃dittis

Expanded text:
invitis vaticinationibus nunciabant; in tantum ut Elafius quidam cii relatione properaret, exhibens secum filium quem in ipso flore adolescentiae debilitas dolenda damnaverat. Erat enim arescentibus nervis contracto poplite, cui per siccitatem cruris usus vestigii negabatur. Hunc Elafium provincia multitudo, confestim benedictio,
Abbreviated transcription (Latin):
appetendũ ut unusqͥsq defic̾e nõ
delectetur ĩpeius. s om̃s ꝓficere
studeamꝰ in meliꝰ. Arbores sumus

Expanded text:
appetendum, ut unusquisque deficere non delectetur in pejus, sed omnes proficere studeamus in melius. 4. Arbores sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
inuutute. anͣ. Exequie mart̾im nõ
ditintir funeris. s t̾umphi greges
lios qͥ diutu suo nũdum uicerant
agebtit ante se pastor extinctus qui
corpus ad sepulchrum sequentes
psallebant et flebrint. ps̃ Doͥ est t̾.¬

Expanded text:
itteret. X. Exsequiae Martini non dicantur funeris, sed triumphi: nam greges suos qui ductu ejus mundum vicerant agebat ante se pastor exstinctus, qui corpus ad sepulcrum sequentes psallebant et flebant. XI. Mart
Abbreviated transcription (Latin):
fatiscentes spũi seruure cogebat straitu¬
q suo illo nobłi cilicio recubans nec
tiam iam uid̾e dignatus ẽ celo totus
me inq̃t celum uide̾ ut spr̃s dirigait᷑
ad dnm̃. nichil ime reꝑiet ĩmicus si
sinus abrabe me suscipiet. ps Dñe

Expanded text:
fatiscentes spiritui servire cogebat, stratuque suo illo nobili cilicio recubans, nec terram videre jam dignatus, coelo totus me, inquit, coelum videre, ut spiritus dirigatur ad Dominum, nihil in me reperiet inimicus, sed sinus Abrahae me suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
ex xp̃e martini decus. hic
laus tua tu illiꝰ. tu nos
in hunt te colere. qͥn ip̃m in te
tribue Qui das per orbis cardi¬
nes ꝙ gemma fulget p̾sulum
da quos premũt culpe gͣues sol¬
uat per ĩgens m̾itum Esn pau¬
per hic ⁊ modicus polũ diues ĩ¬
greditur celi coh̾edes obuiãt lin¬
gue tribus gs̃ ouant Et ał ut
uita fulget trãsitus celis ⁊ aruo
splendidus gaude̾ cunctis piũ
est cũctis salus sit hec dies Sit¬

Expanded text:
Rex Christe Martini decus Hic laus tua, tu illius: Tu nos in hunc te colere, Quin ipsum in te, tribue. Qui das per orbis cardines, Quod gemma fulget Præsulum: Da quo, premunt culpæ graues Soluat peringens meritum. En pauper hic & modicus, Cœlum diues ingreditur: Cœli cohortes obuiant, Linguæ, tribus, gentes, ouant. Vt vita, fulget transitus, Cœlis, & aruo splendidus: Gaudere cunctis pium est, Cunctis salus sit hæc dies
Abbreviated transcription (Latin):
berugnũ. largũ. ⁊ affluentem se:
sꝑ exhibuit. Elapsis post modũ
quã plurib annis. pace eccl̃ie red¬
dita. rollone fidei restituto. turo¬
nici uiri dñm ⁊ patronũ suum re¬
quirendi gr̃a: antisiodoꝵ ꝓficiscũtꝰ
onueniũt gͥ¬

Expanded text:
benignum, largum, & affluentem se benignum, largum, & affluentem se semper exhibuit! Elapsis postmodum quampluribus annis, pace Ecclesiæ reddita, Rollone fidei restituto, Turonici viri Dominum & Patronum suum requirendi gratia Antissiodorum proficiscuntur. Conueniunt
Abbreviated transcription (Latin):
iudicii sententia ab oĩb approbat᷑.
naigumentum gͥ Lectu
agnoscende u̾itatis: ĩ medio p̾¬
sulum leprosus ponituis. Decursa
ꝑtib. medietas hoĩs a maitini ꝑte
differtur. Dt autem ꝑ muraculimt
ceret: leprosi itum ꝑs sancnda u̾sus
martinũ uertitur. ⁊ mane fc̃o sũb
ocłis oĩ homo totꝰ ex integio alt̾atꝰ
insalutem: ĩuenitur. Sopita gͥ est
mutualis ⁊ cõtentio. ⁊ martini cul¬
torib extũc et deinceps: ĩfurmanciũ
unu̾sa cessit in pace oblatio. MOad¬
mirande urbanitatis germanũ
pontificẽ qui cũ tanti miti esset.
ut mortuos suscitaret: ĩ domo sua
hospiti suo tm̃ detulit horiorem.
ut ĩsignoꝵ exhibitione eo se uid̾i
uellet ĩferiorem. Osignipotentis
martini attollenda p̾conia: qͥ pon¬
tificalis misterii dignitatẽ. ubiq ĩ
om̃b licet exul obseruans a tiuita¬
tem exili sui susceptricẽ miracłoꝵ
gr̃a illustiauit. ⁊ sius sequacibus

Expanded text:
iudicij sententia ab omnibus approbatur. iudicij sententia ab omnibus approbatur. In argumentum igitur agnoscendæ veritatis, in medio Præsulum leprosus ponitupartibus, medietas hominis a Martini parte differtur Ut autem per miraculum ceret, leprosi iterum pars sananda versus Martinum vertitur. Et mane facto, sub oculis omnium, homo totus ex integro alteratus in salutem inuenitur. Sopita igitur est mutualis hæc contentio, & Martini cultoribus extunc & deinceps infirmantium vniuersa cessit in pace oblatio. O admirabilis vrbanitatis Germanum Pontificem, qui cum tanti meriti esset, vt mortuos suscitaret, in domo sua hospiti suo tantum detulit honorem, vt in signorum exhibitione eo se videri vellet inferiorem! O signipotentis Martini attollenda præconia, qui Pontificalis ministerij dignitatē vbique in omnibus, licet exul, obseruans, & ciuitatem exilij sui susceptricem miraculorum gratia illustrauit, & suis sequacibus
Abbreviated transcription (Latin):
Quib ex uidenti iitione satisfa¬
tientes illi: postulate ius cõionis.
in hũc medũ dissoluũt. dicentes.
Anteꝙͣ martinus nr̃ huc adueniret.
ur̃o hic ꝑhendinãte germano g̾ma¬
no: nulloꝵ mentio miracłoꝵ erait.
In aduentu uo nũ antistitis piis eiꝰ
id obtinẽtib m̾itis: ⁊ signoꝵ freq̃n¬
tia euidẽs exhibet᷑. et ex ĩpense ꝑ eũ
salutis respectu: huiꝰmodi nob bñfi¬
cia pueniũt. ¶t aũt ex cũo uestro
om̃is suꝑ hoc dubietatis scrupulus
exludatlir. leprosus hic qͥ pre ocł̃is
est: ĩ medio si placet p̾sulum. sana¬
dus inferat᷑. Si uo amartuu lat̾e
leprosi latꝰ positũ conualuerit. et gͥ¬
mani lat̾i eiusdẽ latus adiũctum
in lepra ꝑstit̾it. uirtutis auitori mar¬
tino miracłm ascribatur. Si autẽ
econu̾so a martiniꝑte leprosi pars
posita nõ curatur. ⁊ g̾mani pars
inherens sanet᷑. ad ger̾mani m̾itũ
patefata uutus ⁊ miuiłmi: trãsfe¬
ratur. Adquiescũt utriq ⁊ ppolata

Expanded text:
Quibus euidenti ratione satisfacientes illi, postulantes ius communionis in hunc modum dissoluunt, dicentes. Antequam Martinus noster huc adueniret, uestro hic perordinante Germano, nullorum mentio miraculorum erat. In aduentu vero nostri Antistitis, piis eius id obtinentibus meritis, & signorum frequentia euidens exhibetur, & ex impensæ per eum salutis respectu, huiusmodi nobis beneficia proueniunt. Vt autem ex animo vestro omnis super hoc dubietatis scrupulus excludatur, leprosus hic, qui præ oculis est, in medio, si placet, Præsulum sanandus inferatur. Si vero a Martini latere leprosi latus positum conualuerit, & Germani lateri eiusdem latus adiunctum in lepra perstiterit, virtutis auctori Martino miraculum ascribatur. Si autem e conuerso, a Martini parte leprosi pars posita non curatur, & Germano pars inhærens sanetur, ad Germani meritum patefacta virtus & miraculum transferatur. Adquiescunt vtique, & prolata
Abbreviated transcription (Latin):
stana p̾ambula p̾monitus ⁊ tota
ciuitas obuiã riũt ⁊ tm̃ hospitẽ
cũ honore nõ indebito dedutunt
it u ecłia beati germari secus eiꝰ dẽ
uuiis feretrũ: martini nõ imparis
aaudi gressũ. febricitantes sanitatẽ.
andi sospitatẽ leprosi mũdationẽ.
piitici mẽbroꝵ reintegrationem
stipiũt. sfama u̾o que clã nichĩl
age consueuit: ꝑ uniu̾sas regione
sanitritũ gr̃am diuulgãteItanta
ilu ĩ dies ĩfirmantiũ multitudo
õfluebat. ut ex numeri ĩnumeri
estimatione. regio cuilibet ex̾titui
asimilata uide̾tur. Et qr ciuitas
tante insufficiens młtitudin. u¬
niu̾sos caꝑe nõ poterat: ꝑ cͥcumia¬
cerites yicos hospitandi gr̃a diffũ¬
martini antistitis: scilus optata
ieddebatꝰ. In familie u̾o eiusdem
tium transibat oblacios Tantus
aũt oblate peccunie excreuit cu¬
nulus: ut numeꝵ qnͣtitas excedẽs
autisiodorensib clicis ĩuidie fo-¬
mitẽ mĩstraret. Onde cupiditatiᷤ
et ĩuudie stimło ꝑurgẽte. martini

Expanded text:
fama perambula præmonitus, & tota ciuitas, obuiam ruunt, & tantum hospitem cum honore non indebito deducunt, & in Ecclesia beati Germani, secus eiusdem Præsulis feretrum, Martini non imparis claudi gressum, febricitantes sanitatem, aridi sospitatem, leprosi mundationem, paralytici membrorum reintegrationē recipiunt. Fama vero quæ clam nihil agere cosanitatum gratiam divulgante, tanta illic in dies infirmantium multitudo confluebat, ut ex numeri innumera aestimatione, regio cuilibet exercitui assimilata videretur. Et quia civitas tantæ insufficiens multitudini vniuersos capere non poterat, per circumiacentes vicos hospitandi gratia diffunMartini Antistitis salus optata reddebatur. In familiæ vero eiusdem tium transibat oblatio. Tantus autem oblatæ pecuniæ excreuit cumulus, vt numerum quantitas excedens Antissiodorensibus Clericis inuidiæ fomitem ministraret. Vnde cupiditatis & inuidiæ stimulo perurgente, Martini
Abbreviated transcription (Latin):
stim oppressimm transpositis
hominib domi regressus sũ.
uenditum qͥue piscem imo
nim modio cum ceteris sũ
refectus. Ergo noueritis
quia uelociter in hif id quod
nnuotatus fuerit si peccatur
fideliter apparebit. Testor ãt
deuni qnis hec ab ipsins uan¬
te ore cognoui.
uodam die dum gun¬
tramꝰ boso contra ui¬
cum ambasiacensem ligetem
fluuium transmearet: et ir¬
ruentib iam tenebris mun¬
dum nox orubilis retineret.
subito aduersante uento naute
turbantur in pelago. Separa¬
tis q nauibus cine pontem sln
sustinebant. et aqrua usq ad sũ¬
mum repletis. descendunt cun
cti usq ad cingulũ cum ip̃is na
territis antem om̃ibus boso nõ
rauce uociferans beati marti¬
ni auxilium ꝓclamabat: et ut
eis ad lib̾andum festiuus ottur¬
reret precabatur dicens. fidenter
suis. Nolite timere. Stio em̃ qd
dextera santti uiri. ad auxila
porrigenda maxime in neccest¬
tatibus sit parata. Het eo dicen¬
te directis a deo nauib mutato¬

Expanded text:
stim obpressum, transpositis stim obpressum, transpositis hominibus, domi regressus sum, vinditumque piscem uno vini modio, cum ceteris sum refectus. Ergo noveritis, quam velociter in id quod invocatus fuerit, si petatur fideliter, apparebit'. Testor autem Deum, quia haec ab ipsius nautae ore cognovi. 17. Quodam die, dum Gunthramnus Boso contra vicum Ambiacensim Ligerem fluvium transmearet, et, inruentibus iam tenebris, mundum nox horribilis reteneret, subito adversante vento nautae turbantur in pelago, separatisque navibus, quae pontem illum sustenebant, et aqua usque ad summum repletis, discendunt cuncti usque ad cingulum cum ipsis navterritis autem omnibus, Boso non rauce vociferans beati Martini auxilium proclamabat et, ut eis ad liberandum festinus occurreret, precabatur, dicens fidenter suis: 'Nolite timere; scio enim, quod dextera sancti viri ad auxilia porregenda maxime in necessitatibus sit parata'. Haec eo dicente, directis a Deo navibus mutato
Abbreviated transcription (Latin):
bat solicite requireremus
loca inqua piscaturi proce¬
deremus. L ocum indicat.
dicens. Sit nobis beatus mͣr¬
tinus in adiutorium. At no¬
stri ingrate hec susceperunt.
dicentes. quod in eius nomi¬
ne numqmͣ captura nisa ẽ
eueniise. Et ille. haud dubi¬
um. quia prestat hec nirtꝰ
eins. Nam referam uobis
quid michi hoc anno conti¬
gerit. nel qualiter ꝑ inuo¬
cationem nomiinis eius o¬
pitulante domino que opta¬
ni promerin.Deniq dies
erat epyphaniorum. et ĩ¬
gressus in promptuario in
chil potus quod haurirem
inueni. egressus q coram di¬
ceus. Beatissime martine
transmitte michi in hac
satra sollempnitate aliquid
nini: ne epulantibus aliis e¬
go ieiumis remaneam. Dii
antem tatitus orarem. nocẽ
in ulteriori ruppa andio. me
notantem. ut nauem homi¬
in qui iter agebat adducerẽ.
uerum ubi acceptis contis tor
setare cepi. et in medio ut pu¬
ta anne peruem subito excus¬
sus magnus ex gurgite piscis
in naui cetidit. Qnem confe¬

Expanded text:
at, sollicitae requireremus at, sollicitae requireremus loca, in qua piscaturi procederimus, locum indicat, dicens: 'Sit vobis beatus Martinus in adiutorium'. At nostri ingratae haec susceperunt, dicentes, quod in eius nomine numquam captura visa est evenisse. Et ille: 'Haud dubium, quia praestat haec virtus eius. Nam referam vobis, quae mihi hoc anno contigerit, vel qualiter per invocationem nominis eine, opitulante Domino, quae obtavi promerui. Denique dies erat epiphaniorum, et ingihil potus quod haurirem inveni, egressusque oravi, dicens: Sanctissime Martine, transmitte mihi in hac sacra solemnitate aliquid vini, ne epulantibus aliis, ego jejunus remaneam. Dum autem haec tacitus orarem, vocem in ulteriori ripa audivi me vocantem, ut navim homini qui iter agebat adducerem. Verum ubi, acceptis contis, sulcare coepi, et ut in medio amne perveni, subito excussus magnus ex gurgite piscis in navim cecidit: quo confe
Abbreviated transcription (Latin):
nuillo sustentante peruenit. qne
isꝙ hodie incolumis perseuerat.
erobandus
çinidam ex pago pittauen¬
si dum eiset labozans in opere.
cetitate pessima insidiatore ĩmic¬
tente pertussus est. Qni cum ꝑ
sex annos male agens in hac inf̾¬
nitate duraret. Aduenit ad scm̃
templũ beati martini. Ibiq assi¬
due or̃oni incumbens. In trasti¬
na die de scã festinitate dum ad
pedes sainti martini staret. su¬
bito uisum est ei cirta se tamꝙͣ
choruscatio resplender et. Proti¬
mis aꝑtis oculis cuncta ꝓspexit.
Qm continuo cł̾itus facns in eo¬
dem loco. samus abscessit. xui.
uit et illud insigne mira¬
culum. Cum dñs in die
epyphanie obtentu beati anti¬
scitis ex aquis falerna ꝓduxit.
Ee de elnei fundo e unnu e¬
licuit pauperi. qui quondam
latices in uina mutauit ¶Ssitͦ
dum quodam tempore iter a¬
gerem in pago ualbiacenfi.
ad ligerem fluuium usq per¬
ueni. Cumq a nauta qmi nos
ripe alteri transpon̾e debe¬

Expanded text:
nullo sustentante, pervenit. Qui nullo sustentante, pervenit. Qui usque hodie incolomis perseverat. 15. Merobaudis quidam ex pago Pictavensi, dum esset laborans in opere, caecitate pessima, insidiatore inmittente, percussus est. Qui cum per sex annos male agens in hac infirmitate duraret, advenit ad sanctum templum beati Martini, ibique assidue orationi incumbens, in crastina die de sancta festivitate, dum ad pedes sancti Martini staret, subito visum est ei, circa se tamquam coruscatio resplenderet; protinus apertis oculis, cuncta prospexit. Qui continuo clericus factus in eodem loco, sanus abscessit. 16. Fuit et illud insigne miraculum, cum Dominus in die ephiphaniorum obtentu beati antestitis ex aquis Falerna produxit ac de alvei fundere vinum elicuit pauperi, qui quondam latices in vina mutavit. Igitur dum quodam tempere iter agerem in pago Balbiacinsi, ad Ligerem fluvium usque perveni. Cumque a nauta, qui nos ripae alteri transponere debe
Abbreviated transcription (Latin):
sua festiuitate operatus
sit. inc patronuis: Palatina¬
quedam puella paralisis humor
ꝑtussa. usum gressum̃ male reda¬
ta perdiderat. ita ut contratis
poplitib neruns. calcaneos ad ir¬
ra cõiungeret. Quam pater tir¬
mis deferens ante pedes uean ma¬
tini deuotus exposuit. Ibic tribꝰ
mensib iaceus. scipem a pret̾em¬
tib postulabat ¶actum est antẽ
in die in signis sollempnitatis ba¬
ti niri. ut illa nobis missam dicĩ¬
tib. in loco quodi suꝑius nomi¬
nauimus. fideliter ex ozaret ¶si¬
q nos rite satro santta solẽpna
celebrantes. contestationem de
scĩ domini uirtutib uarraremꝰ
subito illa uotiferato cepit flere
In dicans de torqueri. At ubi eys¬
ditam contestationem omnis
pulus sanstus in laudem dm̃
ꝓaamait. statim dissoluti sunt
nerin. qui hgati erant. et stetit
super pedes suos. Cintto populo
speclante. Et sic propiciante do¬
umno. usq ad altare santtũ ad ꝯ¬
rmincandum propriis gressibus

Expanded text:
suam festivitatem operatus suam festivitatem operatus sitquaedam puella, paralysis humore percussa, usum gressuum male redacta perdiderat, ita ut contractis in poplitibus nervis, calcaneos ad crura conjungeret. Quam pater Turonis deferens, ante pedes beati Martini devotus exposuit, ibique tribus mensibus jacens, stipem a praetereuntibus postulabat. Factum est autem in die insignis solemnitatis beati Viri, ut illa, nobis missam dicentibus, in loco quem superius nominavimus fideliter exoraret. Cumque nos rite sacrosancta solemnia celebrantes, contestationem de sancti domini virtutibus narraremus, subito illa vociferare coepit et flere, indicans se torqueri. At ubi, expeditam contestationem, omnis populus Sanctus in laudem Domini proclamavit, statim dissoluti sunt nervi, qui ligati erant, et stetit super pedes suos, cuncto populo spectante, et sic, propitiante Domino, usque ad altare sanctum ad communicandum propriis gressibus,
Abbreviated transcription (Latin):
populo missaꝵ sollempnia spͨ¬
taret. subito apertis oculis
cuncta clara uernere: cepit.
ita ut ad sanctum altare con¬
munitandi gratia nemine
ducente ueniret. Que aũt
fuerit cansa cetitatis: editã.
Primo die pasche uissus est
a domino suo. ut agrin cir
cm̃ret. Inuentumq aditũ
unde pectoza introibant. dũ
eum claudere conatur exce¬
catus est. Tuc ut diximꝰ
ad beatum sepulthrũ ueni¬
ens. flens et eiulans nisũ
quem perdiderat flagitabat
Die autem ma dum popu
dere lumen dignatur. ac e¬
lucente sole luminum suoꝵ
refulserunt stelle. Qnis uni¬
qmͣ rogo talis meditus pote¬
rit inueniri. qui in unam
infirmitatem duas cortule¬
rit medicinas: Ecre in uno
cero due nintutes ostense.
Cui dorporales oculos ad con¬
templanda t̾rena prius aperuis.
ninc cordis oculos. ne ea conti¬
piscat isluminauit. Et ad siũ
dignatus est duicare seruitiu.
quem ut itaditam. regnasa de¬
imo fetit in mundo. Aiii
ed nẽ hoc retitebo. amidĩ

Expanded text:
populo missarum solemnia spepopulo missarum solemnia spectaret, subito apertis oculis cuncta clare cernere coepit, ita ut ad sanctum altare communicandi gratia, nemine ducente, veniret. Quae autem fuerit causa caecitatis, edicam. Primo die Paschae jussus est a dcuiret, inventumque aditum, unde pecora introiebant, dum cum claudere conatur, excaecatus est. Tunc, ut diximus, ad beatum sepulchrum veniens, flens et heiulans, visum, quem perdiderat, flagitabat. Die autem illa, dum populdere lumen dignatur, ac elucente sole luminum suorum refulserunt stellae. Quis umquam, rogo, talis medicus poterit inveniri, qui in unam infirmitatem duas contulerit medicinas? Ecce in unum caecum duae virtutes ostensae, cui corporales oculos ad contemplanda terrena prius aperuit, nunc cordis oculos, ne ea concupiscat, inluminavit; et ad suum dignatus est dicare servitium, quem, ut ita dicam, renasci denuo fecit in mundo. 14. Sed nec hoc reticebo, quid in
Abbreviated transcription (Latin):
uarisiasce urbis pontifex. ad fe¬
sinitatem antistitis głosi acced̾e̾t.
ragnimodus tunc dyaconꝰ mic
episcopus. in seruitium eins ac¬
cessit gramit̾ a dissinteria laborãs
sed ueatus germanus. prius ad
uillam ecchie sue que in hos ter¬
ritorio sita est. uenit. Igitur
cum aute nottem uigiliarũ
sollempnitatis eius turomis
aduenire cepisset. dyaconẽ
in illa residere iubet dicens.
Ne forte fatigeris eundo:
et aliquid deterius tibi con¬
tingat. at ille. potestas inqͥt
dei est. que nos iubeat mxta
meritum pati. Nam ego nõ
exeo aliter: nisi ad basilitam
beati antistitis eam. Confido
enim. quod si tumulũ eius
actigero. saluus ero. Et statĩ
ne de puluere sepultlii. seda
de pago. trans ligerem cetus.¬
Q beati martim suffragia
deuotus expetiit. qui duob
assidue mensibus ad eius tẽ¬
plum deseruiens. in ieiumie¬
et orationib perdurabat.
Fattum est autem in mia die
resurrettionis dñice. dũ eẽt
ab pedes domni. et cum rehqͦ

Expanded text:
Parisiacae urbis pontifex, ad feParisiacae urbis pontifex, ad festivitatem Antistitis gloriosi accederet, Ragnimodus tunc diaconus, nunc episcopus, in servitium ejus accessit, graviter a dysenteria laborans. Sed beatus Germanus prius ad villam ecclesiae suae, quae in hoc territorio sita est, venit. Igitur cum ante noctem vigiliarum solemnitatis ejus Turonis advenire coepisset, diacouem in villa residere jubet, dicens: Ne forte fatigeris eundo, et aliquid tibi deterius contingat. At ille: Potestas, inquit, Dei est, quae nos jubeat juxta meritum pati: nam ego non exeo aliter, nisi ad basilicam beati Antistitis eam; confido enim quod si tumulum ejus attigero, salvus ero. Et statim,ne de pulvere sepulcri, sedatde pago trans Ligerim, caecus, beati Martini suffragia devotus expetiit. Qui duobus assidue mensibus ad ejus templum deserviens, in jejuniis orationibusque perdurabat. Factum est autem in una 1046 die resurrectionis dominicae dum esset ad pedes Domni, et cum reliquo
Abbreviated transcription (Latin):
tatis postebat. Fattum est aũt
nt quadam die accedens ad señ
sepulchrũ orans et osculans x
palla que super est posita. aure¬
sibi et otulos tangeret. Potiiꝰ
sictato riuo sangninis: na sa¬
nata est. ut putaret se redei¬
toris fimbriam contignnse. Ci¬
ius uir in ualitudinem irru¬
ens ad hastium basilice man¬
uuis depositus aliorum. fidelt᷑
exorans. restincta febre cõnalis
Et sic pariter: hic ab incõmodo.
hec ab proflinio. sanati. magni¬
sitantes denin: ad propriam do
nus pedis perdiderat. et ita inde¬
bilitatem corruerat. nt aliorum
mamibus sustentaretur enecta.
sicubi disponeret processura Q̃
ad beati martini pedes deposita.
nocte tota cereum mami pro
noto detinuit. nobis in uafilica
ingilantib. Mane autem facto.
moto matutinis signo. super pe¬
dem debilẽ constitit. ita ut omni
debilitate sedata. ad metatum
saum ꝓpriie gressib nillo fustẽ¬
tante libera remearet. .xii.
cum beatus germanꝰ

Expanded text:
itatis poscebat. Factum est autem itatis poscebat. Factum est autem ut quadam die accedens ad sanctum sepulcrum, orans, et osculans, de palla quae super est posita, aures et oculos sibi tangeret. Protinus siccato rivo sanguinis, ita sanata est, ut putaret se Redemptoris fimbriam contigisse. Cujus vir in valetudinem irruens, ad ostium basilicae manibus depositus aliorum, fideliter exorans, restincta febre, convaluit. Et sic pariter hic ab incommodo, haec a profluvio sanata, magnificantes Deum ad propriam domnius pedis perdiderat; et ita in debilitatem corruerat, ut aliorum manibus sustentaretur erecta, sicubi disponeret progressura. Quae ad beati Martini pedes deposita, nocte tota cereum manu pro voto detinuit, nobis in basilica vigilantibus. Mane autem facto, moto ad matutinos signo, super pedem debilem constitit, ita ut omni debilitate sedata, ad metatum suum propriis gressibus, nullo sustentante, libera remearet. CAPUT cum beatus Germanus,
Abbreviated transcription (Latin):
nestigne. subito corripit eum
dolor in oculis. Et tum gra¬
uiter ab hoc dolore consume¬
tur. ceperunt otuli enis spu¬
mam emittere. Et sic erinu¬
pente a palpobris eius san¬
guine in rediuinam lucem̃
renascens aumen quod olim
perdiberat indere ꝓmeruit.
undetrudis que o¬
dam de uermendense
territorio oculoꝵ linnen per¬
diderat. Qne relinanens do¬
mũ et patriam. fide cõmo¬
nente uenit ad santam basi¬
litam. Ibiq diebus mustis dẽ¬
seruiens. innus otułi mẽru¬
it recipere iisum. Que mox
oblita uirum et filios. nesteq
mutata. ad religionem eccl̃iali¬
tam domino inspirante trans¬
uit.
ed nec hoc silebo. qnali¬
ter uelut ex ueste rer̃¬
toris nostri ad beatum sepulchi
fluxus sangͥ̾nis sit sictatus.
nlier quedam ex arue.¬
no ueniens cum nũo
suo. de pago. trausaliensi a yn¬
flumo sangninis egrotabat.
uetus atrium autem uasiice
mansionem habebat . Qne diel
singulis ad santti confessorie mn¬
na iacens prostrata opem san¬

Expanded text:
vestigiis, subito corripuit eum vestigiis, subito corripuit eum dolor in oculis; et cum graviter ab hoc dolore consumeretur, coeperunt ejus oculi spumam emittere. Et sic erumpente a palpebris ejus sanguine, in redivivam lucem renascens, lumen, quod olim perdiderat, videre promeruit.unthedrudis quaedam, de Viromandense territorio, oculorum lumen perdiderat: quae relinquens domum et patriam, fide commonente, venit ad sanctam basilicam, ibique diebus multis deserviens, unius oculi meruit recipere visum. Quae mox oblita virum et filios, vesteque mutata, ad religionem ecclesiastiam, Domino inspirante, transivit. 10. Sed nec hoc silebo, qualiter velut ex veste Redemptoris nostri ad beatum sepulchrum fluxus sanguinis sit siccatus. Mulier quaedam ex Arverno veniens cum viro suo de pago Trasaliensi, a profluvio sanguinis aegrotabat; secus atrio autem basilicae mansionem habebat. Quae disingulis ad sancti Confessoris limina jacens, prostrata opem san
Abbreviated transcription (Latin):
argus indulgeat. Purget q me
ab erroribus quos sepe conspitit.
er intendit: Restituas michi tẽ¬
pis ueritatis. eruat me ab infi¬
dentatis lapsu. muidet cor et
mentem a lurida lepra iuxu¬
rie. purget cositationes a cõ¬
cupiscentiis prauis. acq omnẽ
amine faciuorum molem. dilu¬
abac prosternat. ut cum in iu¬
ditio sinsire enero parte ioca¬
tas: ille me de medio hedor uni
larosantta dextera dignetur
allrahere. reseruatum ꝙ post
t̾gum sententiam iuditis pre¬
stoletur. Cuanq eo indicante.
fuero flauiiis inferualibus
deputatus sacrosantto palnio
quo me tegitur ad gloriam me
contectum excuset ad pena: Di¬
centibus regi augelis. quod qͦn¬
dam de monacho resnfitando di¬
xerunt. Iste est. pro quo mar¬
timis rogat ¶iat q nt quia nõ
mereor illa claritate uestiri.
uel ab irruentibus tartarorũ
ministris merear liberari. nec
tantum michi nuxa preua¬
ieat. ut separer ab eius reg¬
no. quem fideliter sum confes¬
sus in seculo.

Expanded text:
largius indulgeat, purgetque me largius indulgeat, purgetque me ab erroribus, quos saepe conspicit et intendit, restituatque mihi lumen veritatis, eruat me ab infidelitatis lapsu, mundet cor et mentem a lurida lepra luxuriae, purget cogitationes a concupiscentiis pravis, atque omnem a me facinorum molem diluac prosternat, ut, cum in iudicio sinistrae fuero parte locatus, ille me de medio hedorum sacrosancta dextera dignetur abstrahere, reservatumque post tergum, sententiam iudicis praestoletur. Cumque eo iudicante fuero flammis infernalibus deputatus, sacrosancto pallio, quo ille tegitur a gloria, me contectum excuset a poena, dicentibus regi angelis, quod quondam de monacho resuscitato dixerunt: 'Iste est, pro quo Martinus rogat'. Fiatque, ut, quia non mereor illa claritate vestiri, vel ab inruentibus tartarorum ministris merear liberari; nec tantum mihi noxa praevaleat, ut separer ab eius regno, quem fideliter sum confessus in saeculo.
Abbreviated transcription (Latin):
minuere sangninem. Tercio
uero die post sangnins duni¬
sangnine euenissẽt. et si uena
protinus fuisset inciss. confels
iste cessassent. Dum het cogm
ac reuoluo. amborum temph¬
rum uene prosiliunt. Eeni¬
tur doloz qui prius fuerat
et iam. non unam partemd
patis. set totum arripit toreꝰ¬
¶ Cõmotus ergo doloribus. aol
filitam propero. ac pro caia¬
tione praua depretans uens
palla q ane beatum tegit uri¬
chrũ caput actigi. Mox dolori
sedato. stinis recessi de tunmib
sonha quidem sunt et alia. que
ir beatus cotidie operatur: q̃
inequi longuan est  Tamen si
sohus meremur nidere mira¬
cuss. placet ea alteri comungi
uoelio. Nam ut diximus. hn
duo nbelli in hoc minero tene¬
antur ¶Ego anoq pietati do¬
mince maximas refero gra¬
cias. qd̾ mithi per suffragium
antistitis gloriosi concessum est.
ur quos in initio tractaui potu¬
erim ad finem usq perducere.
Serretans. nt auod sepe confessor
trbuit populis. michi pectatori

Expanded text:
minuere sanguinem: tertia minuere sanguinem: tertia autem die post sanguinis dimia sanguine evenissent, et si vena protinus fuisset incisa, confestim ista cessassent. Dum haec cogito, ac revolvo, amborum temporum venae prosiliunt, renovatur dolor, qui prius fuerat, et iam non unam partem capitis, sed totum arripit caput. Commotus ergo doloribus, ad basilicam propero, ac pro cogitatione prava deprecans veniam, palla, quae beatum tegit sepulchrum, caput attigi; mox, dolore sedato, sanae recessi de tumulo. Multa quidem sunt et alia, quae vir beatus cotidie operatur, quae insequi longum est. Tamen, ei adhuc meremur videre miracula, placet ea alteri coniungi libello. Nam, ut diximus, hii duo libelli in hoc numero teneantur. Ego quoque pietati domintias, quod mihi per suffragium Antistitis gloriosi concessum est, ut quod in initio tractavi, potuerim usque ad finem perducere; deprecans, ut quod saepe Confessor tribuit populis, mihi peccatori
Abbreviated transcription (Latin):
q a mrture super me faita cep¬
t̾um. ad me iterini sum regres¬
sus. Q nod non sine proindentia
arbit eor dimintatis esse fattũ
nt ad eum fanretur aquo le¬
gitur ceptus In quo tum qͥn¬
quaginta nouem uirtutes des¬
cripsillem. et sexagesimam ad¬
huc actentis prestolarersfu¬
bito mithi sistrim cãpitis. tẽ¬
pus artatur dolordus. Et pul¬
santibus uenis defluentibus
lacrimis fantus inebat cru¬
ciatus. nt oculum in compre¬
merem̃ ne creparet. Quod dñ
per unam diem ac nottent gͣ¬
iter ferrem: mane adnem¬
ens cid basilicam santis oratio¬
in prosterno. Qna expleta do¬
loris locum. nelo qui ante ue¬
atum dependebat sepalthrũ
actigi. Quo tatto. protimis
et pulsus uenatum. et latia¬
imarum flaxis sretit Post
partem similis at̾tigit doloꝵ us
pͥulsabant uene. acq ubenti
lactime de fhaebant Fterum
mane consurgens. pari ur q
modo. contretto uelo capite ⁊¬
mis adscessi. Transattis uero l¬
cem diebus: insum est mithi

Expanded text:
que a virtute super me facta coepque a virtute super me facta coeptum, ad me iterum sum regressus. Quod non sine providentia arbitror Divinitatis esse factum, ut ad eum finiretur, a quo legitur coeptus. In quo cum quinquaginta novem virtutes discripsissem et sexagesimam adhuc adtentius praestolarem , subito mihi sinistrum capitis timpus artatur doloribus, et pulsantibus venis, defluentibus lacrimis, tantus inminebat cruciatus, ut oculum vi conpremerem, ne creparet. Quod dum per unam diem ac noctem graviter ferrem, mane adveniens ad basilicam sancti, orationi prosternor. Qua expleta, doloris locum velo, qui ante beatum dependebat sepulchrum, attegi. Quo tacto, protinus et pulsus venarum et lacrimarum fluxus stetit. Post partem similis attigit dolor. Pulsabant venae, atque ubertim lacrymae defluebant. Iterum mane consurgens, pari ut prius modo contacto velo, capite sanus abscessi. Transactis vero decem diebus, visum est mihi
Abbreviated transcription (Latin):
regressus sanatus est denuo.¬
et illud. quod mlier
post emeritam libertatem
rursum a patroni filiis. bar¬
baris uenundatur.: Ced uirtu¬
te santti quo fatilius defensa¬
retur contractis ad plene debi
Tunc. relicta a dominis quibus
fuerat imq distratta. patro¬
tima ueati expetit confessoris.
ad cuius edem non multo tẽ¬
pore cõmorata. lbertati simł
ac sospitati tonati
eo tempore ininatus. est.
quo panlimis reliquit. set sub
quadraginta capitulis consta
bat impletus Hestinaui. hunc
exceptum. in sexegnita comple¬
resscilicet ut beatus mantinus
qui uiduatus ab hoc mundo
uirainitatis custodunt integ rã
detus. martirnm etiam nel
in occultis insidiis. uel in publi¬
cis iniuriis triumphabiliter
adimpleuit. Cui etiam aderat co¬
rona tricosimi. sexagesimi nł
cetesimi fructus. in his centum
uirtutibus augeretur. Spes e¬
miu michi erat me non frustra¬
ui a uoto. Qnod in otto anns do¬
mino inbente compleui. Ipsum¬

Expanded text:
regressus, sanatus est denuo.regressus, sanatus est denuo.et illud, quod mulier post emeritam libertatem rursum a patroni filiis barbaris venundatur. Sed virtute Sancti, quo facilius defensaretur, contractis ad plenum debiTunc relicta a dominis, quibus fuerat inique distracta, patrocinia beati expetit Confessoris. Ad cujus aedem non multo tempore commorata, libertati simul ac sospitati donatureo tempore initiatus est quo Paulinus reliquit, et sub quadraginta capibat impletus, destinavi huic inceptum in sexaginta conplere; scilicet ut beatus Martinus, qui viduatus ab hoc mundo virginitatis custodivit integrum decus, martyrium etiam vel in occultis insidiis vel in publicis iniuriis triumphabiliter adimplevit, cui etiam erat corona trigesimi, sexagesimi vel centesimi fructus, in his centum virtutibus augeretur. Spes enim mihi erat, me non frustrari a voto, quod in octo annis, Domino iubente, complevi, ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
fete. quartanarius efficitis
Acq efferuescente humos
ita ourne corpuseins mi¬
us pustulis coartatur. ut a
mmibustam leprosus putaret᷑.
heo er rer omina menbra do¬
ores pessimos. sustinebat. am¬
soꝵ oculorum luce multatus.
ritur auditam besti antistitis
tamam et uirtutes ubiq uul¬
getas. turonitam expetit cun¬
atem. Accedens q ad basilitam
saii per dies multos ieumans
ciorans. tecepto linuine pristi¬
ne restituitur sospitati. Erat
enm ingemns genere sau diẽs
antem leodastis qui tunc turo¬
intum regebat comitatum
quod talis artifex esset culini¬
mari cepit diceus. Refnga es
in dominozum. nec tibi licebit
alea per diuersa nagars. Et
mtum domini sue custodiendũ
dirigit. Sed nec ibidem defuit
urtus angeliti confesforis. Nã
tum apprehensus fuisset. statĩ
wbinfirmitate quam caruerat
uatatur. Et cum pessime age¬
ren. uidens conres nichił se in
tum preualere posse. relaxatũ
a uinculis hbertum ab scede̾
wbet. Ine qnoq ad uasilicam

Expanded text:
fece, quartanarius efficitur, fece, quartanarius efficitur, atque effervescente humore, ita omne corpus ejus minutis pustulis coarctabatur, ut a quibusdam leprosus putaretur. Sed et per omnia membra dolores pessimos sustinebat, amborum oculorum luce mulctatus. Igitur auditam beati Antistitis famam, et virtutes ubique vulgatas, Turonicam expetivit civitatem; accedensque ad basilicam Sancti, per dies multos jejunans et orans, recepto lumine, pristinae restituitur sospitati. Erat enim ingenuus genere. Audiens autem Leodastis, qui tum Turonicum gerebat comitatum, quod talis esset artifex, calumniari coepit, dicens: Refuga es tu dominorum, nec tibi licebit ultra per diversa vagari. Et vinctum in domum suam custodiendum dirigit. Sed nec ibidem defuit virtus angelici Confessoris. Nam cum apprehensus fuisset, statim ab infirmitate qua caruerat coarctatur; et cum pessime ageret, videns comes nihil se in eum praevalere posse, relaxatum a vinculis liberum abscedere jubet. Ille vero ad basilicam
Abbreviated transcription (Latin):
nidere euignans. defluente
adhũc sangui sanam eleua¬
uit in dei. iaudibus manum.
cum populus ad missarum sol¬
lempnia conueniret smulier
quedam accepto sartulo a¬
oru adit. ut scilioet euulsa
mali seminis ⁊ irania messem
sols purgaret. aet enim pote¬
rat esse uallata sollacio. ob te¬
uerenciam doniiiti uretur¬
soris. Cinnq oꝑari cepisset.
protimis manus eius dumuos
igne sunt aperehense. fates
anoq eins. quasi emittens als¬
mas. tota uesitis. ac pustulis
ebulliuit. urebatur misera. nꝰ
minus pudoris dolore quam
corporis. quando ea cone clam
gesserat. in uita prodebat se¬
hinc nociferando. acq eiulea
beati martini bafilicam uebo¬
citer expetiuit. Ante cunis le¬
pulthrum. in hoc tormento ꝑ
quatuo mensium spacia pio¬
strata. restinto omni napore
in integritate torporis solidara
est. Erat enim antilla cumta
cñ concessa. aliam reqnisam
cui artis erat uestimi¬
ta cõmponere. In cresceme ne¬
lancolia id est de tott sangns

Expanded text:
videret, evigilans, defluente videret, evigilans, defluente adhuc sanguine, sanam elevavit in Dei laudibus manum. cum populus ad missarum solemnia conveniret, mulier quaedam accepto sarculo, agrum adiit, ut scilicet evulsa mali seminis zizania, messem sola purgaret; nec enim poterat esse vallata divino solatio ob reverentiam dominici Praecursoris. Cumque operari coepisset, protinus manus ejus divino igne sunt apprehensae, facies quoque ejus quasi emittens flammas, tota vesicis ac pusulis ebullivit. Urebatur misera non minus pudoris dolore, quam corporis, quando ea quae clam gesserat, invita prodebat. Dehinc vociferando atque ejulando, beati Martini basilicam velociter expetivit; ante cujus sepulcrum in hoc tormento per quatuor mensium spatia prostrata, restincto omni vapore, in integritatem corporis solidata est. Erat enim ancilla cujusdtii concessa, aliam requisivicujus artis erat vestimenta componere, increscente melancholia, id est decocti sanguinis