comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pͥuatũ. ab om̃ĩpotenti dõ tanti excessus ueniam
cũ sũma  peͣnitentia ac lacͥmis exorare. Quod sihãi
sent̾am nr̃am te cognouĩmus ñ implesse. remis¬
sius ñ iam tm̃ iniustitiã s c̃tumatiã frat̃ntatiꝰ
tue cognoscas uiuante dõ seueruis puniendã.

Expanded text:
atum, ab omnipotente Deo tanti excessus veniam cum summa poenitentia ac lacrymis exorare. Quod si hanc sententiam nostram te agnoverimus implesse remissius, non jam tantum injustitiam, sed et contumaciam fraternitatis tuae cognoscas, juvante Domino, severius puniendam,
Abbreviated transcription (Latin):
sit scismaticos iudicabitis. aũ si uer̃ inapłicie
sedib ẽẽ ꝯstat eccłam.⁊ illos abunitate diuisos
cognoscite.⁊ cõĩonis questionẽ eẽ sublatã quam
uãm nͥ imunitate ꝯstit eẽ ñ posse. Noligͥ quaĩ
nulla scismaticoꝵ atꝙ eccłe diffeñtia sit uelle
confin gere. Unã uͥ sepe dictũ ẽ q̃ xcorpꝰ ẽ cõstat

Expanded text:
sit, schismaticos judicabitis; aut si veram in apostolicis sedibus esse constat Ecclesiam, et illos ab unitate divisos cognoscite, et communionis quaestionem esse sublatam, quam veram nisi in unitate constat esse non posse. Noli ergo, quasi nulla schismaticorum atque Ecclesiae differentia sit, velle confingere. Unam, ut saepe dictum est, quae Christ
Abbreviated transcription (Latin):
si filu estote solliciti. ꝗa quantũ coͣrꝑihostis
multitudinẽ hab collectã. ⁊ in ardua dicit̃
reside. ut sihuc tursũ dõsibi irato mitte uolu¬
eit. ł loca ipsius quantũ uos dñs adiuiũt dep̃¬
damini aut certe cͣłpas quos mittes sollicite
reꝗrant nedolens factũ aduos discurrat.

Expanded text:
riosi filii, estote solliciti, quia, quantum comperi, hostis multitudinem habet collectam, et in Marchia dicitur residere; et si huc cursum, Deo sibi irato, mittere voluerit, vos loca ipsius quantum vos Dominus adjuverit depraedamini, aut certe sculpas, quos mittitis, solicite requirant, ne dolens factum ad nos discurrat.
Abbreviated transcription (Latin):
epturus. sist̾itĩ  dehac uita migͣũt. ñ eũ nisi
catholicũ teputamꝰ. Si aũt fũit acorporali
morte liłat᷑. cũse catholice ꝯg̃gatioĩ. ⁊ p̃sentia
corpo h redanłit un nũqͣ corde discesserat. nõ
laudamꝰ. qm̃ p̃seritẽ dm̃ c̃didit. cordisuo ubi
hac uita migrare. Sics aũt cñ possit acciꝑe imp̃a

Expanded text:
epturus, si statim etiam de hac uita emigrauerit, non eum nisi catholicum deputamus. si autem fuerit a corporali morte liberatus, cum se catholicae congregationi etiam praesentia corporali reddiderit unde numquam corde discesserat, non laudamus, quia praesentem deum credidit cordi suo ubi hac ui
Abbreviated transcription (Latin):
gienda sinagoga ceriset̃ excutiendus pedũ pul¬
uis. ne fatiscentib ꝑficue stercł siccitatib iãqͣ
humi arido. harenosoq m̃tis tue uestigiũ pol¬
luat᷑. Nam sic̃ corporeas infirmĩtates ppłi fi¬
scͥptũ ẽ. Quis infirmat᷑. ⁊egoñ infirmor. ita
siqua ẽ eccła q̃ fidẽ respuat. nec apłice p̃dicati¬
onis fundam̃ta pꝰsideat. nequã labe ꝑ ficdie põ¬
sit asꝑgere. deserenda ẽ. q. apłs quoꝙ euident̃¬

Expanded text:
gienda synagoga censetur. excutiendus pedum puluis, ne fatiscentibus perfidiae sterilis siccitatibus tamquam humi arido harenosoque mentis tuae uestigium polluatur. nam sicut corporeas infirmitates populi fiscriptum est: quis infirmatur et non ego infirmor? ita si qua est ecclesia, quae fidem respuat nec apostolicae praedicationis fundamenta possideat, ne quam labem perfidiae possit aspergere, deserenda est. quod ap
Abbreviated transcription (Latin):
fons signatꝰ.⁊ ort̾ ille cõclusus sit. possit intelli¬
gi. idõmͥcathediã petri.⁊ fidẽ aplico ore lauda¬
tam cenfun ꝯsulendã. Iñ nc̃ mee aĩe postulans
cibũ. uñ olĩ x uestimta fuscepi. neq uõ uastita
tanta elem̃ti liqñtis. ⁊ unt̃ iacens latitudo t̃raꝵ

Expanded text:
fons signatus et hortus ille conclusus sit possit intelligi, ideo mihi cathedram Petri et fidem apostolico ore laudatam censui consulendam, inde nunc meae animae postulans cibum, unde olim Christi vestimenta suscepi. Neque vero tan
Abbreviated transcription (Latin):
tra eccłam. nec postulare fac̃. nec unꝰpetͣre. Uñ
dñs dicturiis. ꝙ. cũq petieritis. ⁊ c̃. p̃misit. si duo
sum inmedio eoꝵ. Nimirũ cunctis ostendens
tiũ scissuras refugiens. locũ non ht̃. Cũ gͦ pec¬
nec excõicando ei sccietate pͥuaẽ. quia ip̃i hesi
uł scismate olluti. siue sententia notati peni¬
tus carere ꝓbant. Uñ cũ om̃ib discipłis parem
ligandi tq soluendi potestatẽ dñs daret. pẽtro

Expanded text:
tra ecclesiam nec postulare facit, nec impetrare. Unde Dominus dicturus: Quodcunque petieritis, etc., praemisit: Si duo sum in medio eorum; nimirum cunctis ostendens, tium scissuras refugiens locum non habet. Quum ergo pecnec excommunicando ejus societate privare, qua ipsi, haeresi vel schismate polluti sive sententia notati, penitus carere probantur. Unde, quum omnibus discipulis parem ligandi atque solvendi potestatem Dominus daret, Petro
Abbreviated transcription (Latin):
licta recentib penaꝵ exẽplis cauẽla monstrau¬
it. et idolũ fabricatũ atq adoratũ ẽ. ⁊ ꝓꝑħicus
liber. aca regis cõtẽptoris incensiꝰcima tẽptatũ⁊do¬
litͥa gladiõ punitaẽ. exustio libribellica cede :
ꝑegͥna captiuitite. scism a biatut̃re. sepultis aucto¬

Expanded text:
licta recentibus poenarum exemplis cauenda monstrauit et idolum fabricatum adque adoratum est et propheticus liber ira regis contemptoris iucensus et schisma temptattrauit et idolum fabricatum adque adoratum est et propheticus liber ira regis contemptoris iucensus et schisma temptatu
Abbreviated transcription (Latin):
ca. Odisse aũt.⁊ ñ odorari.⁊ picẽ.hũana loꝗ¬
tur sumlitudine.ũ nos affectũ dĩnriᷤᷤ sermoĩb
agnoscamꝰ. S si holocãusta obtułint ut uide¬
ant̃ ieuinaẽ. dare helemosinas. puditiciã ꝓpl¬
liceri. quȩ holocausta sũt uera. nonea sulcip

Expanded text:
 odorari, et projicere, humana loquitur similitudine, ut nos affectum Dei nostris sermonibus agnoscamus. Et si holocausta obtulerent ut videantur jejunare, dare eleemosynas, pudicitiam polliceri, quae holocausta sunt vera, non ea suscep
Abbreviated transcription (Latin):
trssico ospectui sese rep̃sentarent. quãqͣ ꝓficiscẽ¬
tes ad comititũ possint ĩtelligi ñsecuti imꝑna¬
rem.uͭ. irinis sibi auxilient̃ . s ipsu cũ exercitu
luo cotidianis oratiõib dõ cõm̃dent. Inquoca¬
su auctoitas illa sardicensis concilu. foquidet᷑.¬

Expanded text:
tolico conspectui sese repraesentarent. Quanquam proficiscentes ad comitatum possunt intelligi non secuti imperatorem, ut armis sibi auxilientur, sed ipsum cum exercitu suo quotidianis orationibus Deo commendent. In quo casu auctoritas illa Sardicensis Concilii loqui
Abbreviated transcription (Latin):
Et infra. Nabuthe sem̃ uirũ possessorẽ uineę
sue scimꝰ int̾ pellatũ peticione regia. ut uineã
suã &aret. uͥ rex succisis uitib:olus uile sereret.
eũ respõdisse absit. ut ego patrũ meoꝵ tͣdã ħr¬
ditatem. Regẽ contͥstatũ eẽ q. sibi ẽet alienũ
uis relatioe iusta negatũ. S muliebri ꝯsciliode¬
ceptũ morte inagrũ uenisse. Sc̃s i nabute ui¬
tes suas uł ꝓͥocruõe defendit. Sulle. uineã ñ
fidei de functusẽ. he ditatẽ eustorgii cõfes¬

Expanded text:
t: Nabuthe sanctum virum possessorem vinee sue scimus interpellatum peticione regia, ut vineam suam daret, ubi rex succisis vitibus olus vile sereret, eumque respoeditatem. Regem contristatum esse, quod sibi esset alienum jus relatione justa negatum: sed muliebri consilio deceptum morte in agrum venisse. Sanctus enim Nabuthe vites suas vel proprio cruore defendit. Si ille vineam non fidei defunctus est, hereditatem Eustorgii confes
Abbreviated transcription (Latin):
dñs reuelauit nequaquã iuuuenilẽ etate tu¬
aniculo pratꝰsũ doceri quomõ possim ut dõ
uł hom̃ĩb iustã redłe rationẽ. Si animas in¬
classitiam filius. ⁊ si trax̃ exparente noxã pͥmi
hõis sac̾ fente baptismatis expiandã. tñ ꝗcꝗd pꝰ¬
quam eũ genint peccati pat̾ eius admisit. ubi pã¬
ticeps ip̃e ñ fuit. ad eũ ñ ꝑtinẽ ꝗs ambigit: ꝗd
dicã deoiu̾ge : ꝗd detot animab uniu̾se familie.
Uñ siuna anima pistã seuĩtatẽ quatota domus
ista anathematizata ẽ sine baptismate decorpoẽ
exeundo perieĩt. innũabiliũ mors corpoꝵ. si de
rectã ñ uales inuenire. Hec aut dixi ̃ si filius
nr̃ clasitianus aliꝗͥ admisit.ꝙ tͥ anathemate
plectendũ iustissime uidetur. ¶⁊ gͦ ex¬

Expanded text:
dominus reuelauit, nequaquam in te aetatem tuanniculo paratissimus discere, quo modo possimus uel deo uel hominibus iustam reddere rationem, si animas inClassiciani filius et si traxit ex patre noxam primi hominis sacro fonte baptismatis expiandam, tamen quam genuit, peccati pater eius admisit, ubi particeps ipse non fuit, ad eum non pertinere quis ambigit? quid dicam de coniuge? quid de tot animabus in uniuersa familia? unde si una anima per istam seueritatem, qua tota domus ista anathemata est, sine baptismate de corpore exeundo perierit, innumerabilium mors corporum, si de ionem rectam non uales inuenire? Haec autem dixi. etiamsi filius noster Classicianus aliquid admisit, quod tibi anathemate plectendum iustissime uideretur. ce
Abbreviated transcription (Latin):
mittit eos adpugna accedere. Quo qͦ leopp̃
aduersus saracenos urbẽ egredit̃. ut eos
ꝓcul alittore arceat. ppłm undiq cõuocat
i suorũ iniurias p̃sentialit̾. uendicat atq
congͥgu milites adarma ĩuitat. S⁊ notindũ
ꝗ sic̃ indĩ sorte tm̃ nũant᷑. sic ipsũ dm̃ solũ mͦ¬

Expanded text:
mittit eos ad pugnam accedere. Quomodo ergo Leo Papa adversus Sarracenos urbem egreditur, et, ut eos procul a littore arceat, populum undique convocat, et suorum injurias praesentialiter vindicat, atque cum Gregorio milites ad arma invitat? Sed notandum qui, sicut in Dei sorte tan
Abbreviated transcription (Latin):
quia milites illuc erãt ꝑati uenire. S qm̃ im
micos cõgregatos.⁊ huc discũrere epła ur̃a sigͥ¬
ficauerat. hȩc eos hic cã retimnt. sic̃ gͦ utile est
iusũ. ut aliquanti illuc milites transmittant᷑.
quosgła tua ammonẽ.⁊ ortari. ut ꝑati sint
ad laborẽ studeant. ⁊ occasiõe inuenta cũ głosis
⁊ sihuc ł adrauẽnȩ partes. nec dicendũ arnul¬
phũ cognou̾itis excurrẽ. uos ador̃so eiꝰ it⁊ sicut
uiros fortes cõdecet laborate.quatinꝰ opinioura
ex laboris ur̃i qualitate ampliꝰ inre .p. dõ auxi¬
liante ꝓficiat. Illud tñ p̃ omĩb admonemus

Expanded text:
es illuc erant parati venire; sed quoniam inimicos congregatos et huc discurrere epistola vestra significaverat, haec eos hic causa retinuit. Nunc vero utile est visum ut aliquanti illuc milites transmittantur, quos gloria tua admonere et hortari, ut parati sint ad laborem, studeat. Et occasione inventa, cum gloriosis Et si huc vel ad Ravennates partes, nec dicendum Ariulphum cognoveritis excurrere, vos a dorso ejus ita sicut viros decet fortes, laborate, quatenus opinio vestra ex laboris vestri qualitate amplius in republica, Deo auxiliante, proficiat. Illud tamen prae omnibus admonemus,
Abbreviated transcription (Latin):
bant ħrtici scdđm parẽ dñi uoluntatẽ catholi¬
ci tenent: Ad om̃s iniquos⁊ impios illa dñi uox
ual. et auferet auob̃ regnũ dĩ. ⁊ dabit᷑ genti
facient i iustitiam. in frustta scͥptũ ẽ laboẽs
tis. quod ad huc tenetis aliꝗd. quã ꝙ. aliꝗd ami¬
sistis. Itẽ. Siquẽ iã cõcisi posside cepistis. ꝗa
uob ablata nob̾ dñs dedit. ñ iõ cõcupiscimꝰ
aliena. ꝗa illius imp̃io cuiꝰ ft̃ om̃ia. facta sũt

Expanded text:
bant heretici, secundum parem voluntatem domini, catholici tenent? Ad omnes iniquos et impios illa vox domini valet: Auferetur a vobis regnum dei et dabitur genti facienti iustitiam. An frustra scriptum est labores tis quod adhuc tenetis aliquid quam quod aliquid amisistis. Item . Si qua jam concisi possidere coepistis, quia vobis ablata nobis Dominus dedit, non ideo concupiscimus aliena, quia illius imperio cujus sunt om
Abbreviated transcription (Latin):
mur. ut ccͣ maĩnos latrunculos. ꝗ sub p̃textu
obfuscata fuisse cognoscis. qm̃ lic creddi possĩt ꝙ
te nolente illi nauigantib insicdient᷑ tñ ꝗa ate
cõpͥmi pꝰ se dicunt᷑. nͥ eos cõpescueĩs innoxiꝰ nõ
habrb̃is. scͥptũ ꝗppe ẽ. Ꝙ cͥmina q̃ pot em̃daẽ

Expanded text:
mur, ut contra marinos latrunculos, qui sub praetextu obfuscatam fuisse cognoscis; quoniam, licet credi possit, quod te nolente illi navigantibus insidientur, tamen, quia a te comprimi posse dicuntur, nisi eos compescueris, innoxius non habeb
Abbreviated transcription (Latin):
magis diligere. fligelł tribulationũ mali st̃
cohibendi amalo ⁊ ꝓuocandi adbonũ uit dũ
timoe pene malũ indissuctudinẽ ducit᷑. ab hõ¬
se homo a pecc̃o. fit consuẽtudo iustitiȩ ⁊ inci¬
pit ꝙ durũ erat amari. ⁊ incip̃ excludi timor

Expanded text:
a diligere, flagellis tribulationum mali sunt cohibendi a malo, et provocandi ad bonum, ut, dum timore poenae malum in desuetudinem ducitur, abhose homo a peccato, fit consuetudo justitiae, et incipit quod durum erat amari, et incipit excludi timor
Abbreviated transcription (Latin):
niusali̾ cui p̃ficiendꝰ eãt eccłe. meliꝰ ac facilius
potiuss agnosci. ⁊ insua ꝗ ad ep̃atũ ꝓuehendus
erat. nec tñ ordinatoĩ suo subdendꝰ fuãt. u or
nłłã aliã eẽ ꝯstat. nͥ quę in apłica ẽ rahice fun¬
data. aꝗb ip̃am fidẽ uniu̾so orbe ꝓpagatã. noni

Expanded text:
salis, cui praeficiendus erat, ecclesiae melius ac facilius potuisset agnosci, et in sua qui ad episcopatum provehendus erat, nec tamen ordinatori suo subdendus fuerat, ordnullam aliam esse constat, nisi quae in apostolica est radice fundata, a
Abbreviated transcription (Latin):
scamꝰ ⁊ auftram utinã catholici fiant. ⁊ ñ solũ
possideant. uscp adeo aũt calũpnĩandi cupidi¬
tate cecant᷑. ut ñ attendant quã sint int̃ se cõtͣ¬
ria quȩ locunt᷑. Ipsicerte dic̃t ⁊ inuidiosissime
lento legũ imꝑio cohertͤamꝰ. ħ itaq nullomͦ
facẽmus sires eoꝵ posside uellemꝰ. quis auarꝰ
querit cũ possessorẽ. Quis dnãndi cupiditate
ĩ flãmatꝰ. uł fastu dñatiõis clatꝰ desidat habe

Expanded text:
scamus et auferamus, utinam catholici fiant, et non solu et caritate possideant: usque adeo autem calumniandi cupiditate caecantur, ut non attendant, quam sint inter se contraria quae loquuntur. Ipsi certe dicunt, et invidiosissime lento legum imperio coarctamus. Hoc utique nullo modo faceremus, si res eorum possidere vellemus. Quis avarus quaerit compossessorem? Quis dominandi cupiditate inflammatus, vel fast
Abbreviated transcription (Latin):
na ñ recte aquoquã possidi possit ñ uł iure
diu̾ino quo cũcta iustoꝵ st̃ ł iuire huãno
qd inpotestate ẽ regũ tre. Idõq falsores appel¬
latis ur̃as quas nec iuste possidetis. ⁊ scđm le
dicͥtis nos cis ꝯgregandis laboamꝰ. sũ scͥptum
legatis labores impioꝵ iusti edũt. S tñ ꝗsc̃s
exoccasioẽ legis huiꝰ ꝗͣ reges t̾re xͦ ẜuiente atas

Expanded text:
n recte a quoquam possideri possit nisi uel iure diuino, quo cuncta iustorum sunt, uel iure humano, quod in potestate est regum terrae, ideoqlatis vestras, quas nec iuste possidetis et secundumdicitis: Nos in eis congregandis laboramus, cum scriptum legatis: Labores impiorum iusti edunt. Sed tamen quisquis ex occasione legis huiusmodi quam reges terre Christo s
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ arma milit᷑aĩa non sumãt. nec armati ince¬
dant. s ꝓfessioĩs sue uocabulũ religiois morib
⁊ religioso habitu p̃beant. ꝙ si cõtẽpseĩnt tãꝗͣ
sacroꝵ canonũ cõtẽptores. ⁊ eccłasticȩ aucto¬
ritatis ꝑfanatoẽs pͥi gͣdus amissione mulctẽ¬

Expanded text:
 arma militaria non sumant, nec armati incedant, sed professionis suae vocabulum religiosis moribus et religioso habitu praebeant. Quod si contempserint, tanquam sacrorum canonum contemptores et ecclesiasticae sanctitatis profanato
Abbreviated transcription (Latin):
dũ disputatione eẽ pugnandũ rõe uincẽdu
ne fictos catholicos ħre. quos aptos ħrticos no¬
ueram.S hec opinio mea ñ ccͣdicentiũ u̾b̾tm̃¬
s demostrantiũ suꝑabat exẽplis. Nã pͥmo oppo
nebat̾ mͥciuitas mea q̃ cũ tota eẽt in partes do

Expanded text:
dum, disputatione pugnandum, ratione vincendum, ne fictos catholicos haberemus quos apertos haereticos noveramus. Sed haec opinio mea non contradicentium ved demonstrantium superabatur exemplis. Nam primo nebat
Abbreviated transcription (Latin):
si spotañeus motꝰ fuiss inoccidendo filio execͣ
societatis deuictꝰ ꝙ propt̃ ea cͥminis ꝑsetutor.
ut sit hõĩs ubator. Idem. Qr̃ sint ĩstituta regia
ta potestas regis. iuis cognitoĩs. ungule car¬
nificis. arma militis. disciplina militantis.
seũtas ÷ boni p̃dicͤatoĩs. hab⁊̃ ista om̃ia modo
suos. cãs. roes. utilitates. hec cũ tim̃t᷑.⁊ coheret̃

Expanded text:
si spontaneus in occidendo filio motus societate devinctus, qui propterea est criminis persecutor, ut sit hominis liberator C. XVIII. Quare sint instituta regia ta potestas regis, ius cognitoris, ungule carnificis, arma militis, disciplina dominantis, severitas etiam patris. Habent ista omnia modos suos, causas, rationes, utilitates. Hec cum timentur, et
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinib satis ꝑspicue ostendit᷑. ꝙ sict̃
serra ⁊ securis. nec secare nec cedere ligna pos¬
sũt. nͥ ab alio regant᷑. ac iõ ccͣ regentẽ sc supbr¬
re ñ cb. sic illi ꝑ quos ds̃ punit absꝙ nutu di¬
uine dispositionis nicħ agẽ ualeant ac iõ cotͣ

Expanded text:
similitudinibus satis perspicue ostenditur, quod sicut serra et securis nec secare, nec caedere ligna possunt, nisi ab alio regantur, ac ideo contra regentes se superbire non debent: sic illi, per quos Deus punit, absque nutu divinae dispositionis
Abbreviated transcription (Latin):
teipsum. Porro si falsi testimonii ñ minꝰ re¬
us c̃. ꝗ de seip̃o falsũ fatet̃. quã si adu̾sus ꝓxi¬
nũ hoc facẽt. cũ meo p̃cepto quo falsum ce¬
stimoniũ ꝓhibet᷑. ad u̾sus ꝓximũ ꝓhibeatur.
possit ꝙ nõ recte intelligentib uidĩ ñ eẽ phi¬
bitũ. ut adu̾sus seipsũ quisq falsus testĩs assi¬
stat qͣntomag̃ intelligendũ ẽ ñ licere hõi le¬
ipsũ occide cũ mneo ꝙ scͥptũ ẽ non occides nicħ

Expanded text:
stimonii non minus reus est, qui de ipso falsum fatetur, quam si adversus proximum hoc faceret, cum in eo praecepto quo falsum testimonium prohibetur, adversus proximum prohibeatur, possitque non recte intelligentibus videri non esse prohibitum, ut adversus seipsum quisque falsus testis assistat, quanto magis intelligendum est non licere homini seipsum occidere, cum in eo quod scriptum est: Non occides , nihil
Abbreviated transcription (Latin):
fecta cauĩtas foras mittit timorẽ. Cur gͦ ñ cogẽt
eccła ꝑditos filios ũ redirẽt. si ꝑditi filu coege¬
runt alios ũ ꝑirent. Quãuis ⁊ illos quos ñcoe¬
leges. meius gremio reuocent. blandius pia
mat̃ amplectit᷑. ⁊ deilł multo ampliꝰ ꝗͣ dehis qͣs
nũquã ꝑdid̾at gͣtulat᷑. anñ ꝑtisiet addiligen¬
tiam pastoralẽ.⁊ illas oues que ñuiolent Ctep¬
te.s blande lenit̃ꝙ seducte. agrege aberraũãt.
prius ut neminẽ coget expectauit ut defide re
non absur de intelligit̾. apłica sentã illa uͥ paulꝰ¬

Expanded text:
cta charitas foras misit timorem , Cur ergo non cogeret Ecclesia perditos filios ut redirent, si perditi filii coegerunt alios ut perirent? Quamvis etiam illos quos non coeleges in ejus gremio revocentur, blandius pia ater amplectitur et de illis multo amplius quam de his. quos numquam perdiderat, gratulatur. an non pertinet ad diligentiam pastoralem etiam illas oues, quae non uiolenter ereptae sed blande leniterque seductae a grege aberrauerint prius ut neminem cogeret exspectavit, ut de fide regnon absurde intelligitur apostolica illa
Abbreviated transcription (Latin):
nabuchodonosor ⁊ ꝑantiochũ. ⁊ ꝑpͥncipes roa¬
noꝵ.⁊ ꝑ ñ nullos teges gentiliũ ppłm isrłiti¬
cum delinquentẽ afflixit aliqño. aliqñ cap
ris mei assur. ip̃e aũt ñ cogͦuit. assur erat uit¬
ga suroris dñi ꝗa ꝑ eũ innuãs gentes duuna
iustitia flagellare disposuit. Ip̃e nõ ñ cogno¬
uit. ꝗa insuꝑbiã eleuatus uictoĩam quã asse¬
cutus fuãt ñ diuine potentiȩ s suis uirib tri

Expanded text:
Nabuchodonosor et per Antiochum et per principes romanorum et per nonnullos reges gentilium, populum israeliticum delinquentris mei Assur: ipse autem non cognovit. Assur erat virga furoris Domini, quia per eum innumeras gentes divina justitia flagellare disposuit. Ipse vero non cognovit, quia in superbiam elatus victoriam, quam assecutus fuerat, non divinae pote
Abbreviated transcription (Latin):
ta sũt peccã amorreoꝵ. que tc̃ intelligũt᷑ fuis¬
se consumata. cũ ppłs ille deegiptiaca ẜ uitu¬
te lib̾atꝰ. trã eoꝵ sicut abrahe ꝓmissũ fuerat
niendũ peccã ppłi excitant᷑. sic̃ ppłs ille uidai¬
cus ẽ excitatꝰ. ad occupandũ trã ꝓmissioĩs.⁊ ad
delend as gentes peccatͥces sine cłpa noxius sã
tu aliꝗ mouent᷑ ad ꝑsequendũ malos. sic̃ se¬
nacherib ⁊ ceti. ꝗ ppłm delinquentẽ ꝓsecuti

Expanded text:
guntur fuisse consummata, quum populus ille, de Aegyptiaca servitute liberatus, terram eorum, sicut Abrahae promissum fuerat,niendum peccata populi excitantur, sicut populus ille Judaicus excitatus ad occupandam terram promissionis et ad delendas gentes peccatrices, sine culpa noxius sangtu aliqui moventur ad persequendum malos, sicut Sennacherib et ceteri qui populum del
Abbreviated transcription (Latin):
effusio sangͥnis. s legũ ministiũ. si pax eccłe
mestitiã cõsolat ꝑditoꝵ. si illi ꝗ zelo catholice
matris accensi excõicatos int̃ficuint hoĩcide
non iudicant᷑. patet ꝙ malos non solũ flagel
aliquos malos puniri abhis ꝗ ñ hñt legitimã
potestatẽ. an sint rei effusi sanguinis. hu ꝑqͦs
puniunt᷑. D ehis ita scribit ambr̃. Aliqñ pu

Expanded text:
sio sanguinis, sed legum ministerium; si pax ecclesiae maestitiam consolatur perditorum; si illi, qui zelo catholicae matris accensi excommunicatos interficiunt, homicidae non judicantur, patet, quod malos non solum flagellaliquos malos puniri ab his, qui non habent legitimam potestatem, an sint rei effusi sanguinis hi, per quos puniuntur? De his ita scribit Ambrosiu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdere: S sialit̃ nõ meruit habe pacẽ domꝰ
tauid. ñ absalon filius eiꝰ inbello ꝙ gerebat cc
patrem fuss extinctꝰ. qũauis magna cura
mandaũt suis. ut eũ quantũ potuiss uiuũ
saluũq ẜuarent. ⁊ cẽt cui penitenti pat̃nus
affectus ignoscẽt. ꝗd ei testicit nͥ ꝑditũ flere.
tes non fuerunt tñsgͣsores illuis mandati.
non eccides. quãuis qͦsq flagitiosos digͣ morte
ꝑimerẽt similes suȩ potestati hobediens ñ est
reus hõĩcidii. si eiꝰ imꝑio quẽlib flagitiosũ

Expanded text:
 habere domus David, nisi Absalon, filius ejus, in bello, quod gerebat contra patrem, fuisset extinctus, quamvis magna cura mandaverat suis, ut eum, quantum possent, vivum salvumque servarent, ut esset cui poenitenti paternus affectus ignosceret, quid ei restitit, nisi perditum flere, tes non fuerunt transgressores illius mandati: Non occides, quamvis quosque flagitiosos digna morte perimerent; si miles suae potestati obediens non est reus homicidii, si ejus imperio quemlibet fla
Abbreviated transcription (Latin):
silirent. ut suã diuisionẽ catholicã eẽ credẽ¬
tes eccłam asua uos pollutioe ꝓhibetie. Sis
cm̃ ꝑmiam dĩ ⁊̃ nescientib illis hoc factũ ẽ¬
ut ascismaticoꝵ cõione tͣrudditi. catholice qͣ¬
tiligitis ẜuaĩ uos contigiss eccłe. Quãuis igiͭ¬

Expanded text:
silirent, ut suam divisionem catholicam esse credensilirent, ut suam divisionem catholicam esse credentes Ecclesiam, a sua vos pollutione prohiberent. Sic ricordiam Dei etiam nescientibus illis hoc factum eut a schismaticorum factione eruti, catholicae, qdiligitis, servari vos contigisset Ecclesiae. Quamvis igi
Abbreviated transcription (Latin):
usꝙ ad nos ꝑtã longũ iter necessitate cõpellẽ
te. ꝗdã infatigabilit᷑ uenientes p̃ces offe̾rent.
obquã cãm petrũ pb̃rm sedis ñrȩ. s et ꝓiectum
notariũ ad eadẽ loca duximꝰ destinandos. ũ ea
quȩ canonicis statutis ap̃dictis pseudo ep̃is cõ
uł cosdc̃ adnõ usq ꝑduce. ⁊ iõ salutantes pat̃no
hoc eñi ⁊ diuine. ⁊ humanę leges statuert̃. ũ ab
eccłe unitate diuisi ⁊ eius pacẽ iniꝗssime ꝑtur
quam sid ordinetis. ut hii ꝗ insuã ⁊ alioꝵ per¬
sutiem debachant᷑. cõpetenti debeant iugore
hoĩum p̃sũptio ingessit ualde ddoluimꝰ. s quia
scunus occulto dĩ uditio aĩam ur̃am. ⁊ si ꝑ alioꝵ
iniꝗtatẽ ac suꝑbiã acontaminatiõe scismatis
custoditã. egimus om̃ipotẽti dõ grãs. ꝗ etiam
demał hoĩũ actib boña oꝑari cõsueuit. Nec
n sine illius ꝓuidentia factũ ẽẽ credendũ est
ut insensati. ⁊ ꝑuersisimi hoĩes adhoc usꝙ pro¬

Expanded text:
e quidam infatigabiliter venientes preces offerrent. Ob quam causam Petrum presbyterum sedis nostrae, sed et Projectum notarium ad eadem loca duximus destinandos, ut ea, quae canonicis statutis a praedictis pseudoepiscopis cvel eosdem ad nos usque perducere. Et ideo salutantes paterno Hoc enim et divinae et humanae leges statuerunt, ut ab Ecclesiae unitate divisi, et ejus pacem iniquissime perturbquam si id ordinetis, ut hi qui in suam et aliorum perniciem debacchantur, competenti debeant vigore hominum praesumptio ingessit, valde doluimus. Sed quia scimus occulto Dei judicio animam vestram, etsi per aliorum iniquitatem ac superbiam a contaminatione scismatis custoditam, egimus omnipotenti Deo gratias, qui etiam de malis hominum actibus bona operari consuevit. Nec enim sine illius providentia factum esse credendum est, ut insensati et perversi homines ad hoc usque pro
Abbreviated transcription (Latin):
intentionẽ modũ cõgrue satisfactiois in uinge.
Non ti eos hoicidal arbit᷑mur. quos adu̾sus excõ¬
municatos zelo catholicȩ mat̾s ardentes aliqͦs
eis indicito congruentẽ. qua diuine simplicitatis
ocłos adu̾sus se cõplacare ualeant. si forte ꝗd
duplicitatis ꝓhumana fragilitate in eod flagr¬

Expanded text:
ntionem modum congruae satisfactionis injunge. Non enim eos homicidas arbitramur, quos, adversus excommunicatos zelo catholicae matris ardentes, aliquos eis indicito congruentem, qua divinae simplicitatis oculos adversus se complacare valeant, si forte quid duplicitatis pro humana fragilitate in eodem flagi
Abbreviated transcription (Latin):
puniri ambrͤult᷑ ñ cb̃. Exercete gͥ intalibus
debitã auctoĩtatẽ.⁊ ne eis ampliᷤᷤ talia cõmit
ut talia uob̃ corngentib ab eoꝵ scełe. alios po¬
setis dõꝓpitiante munire. Quales aũt st̃ qui
eccłam fugiũt. eufrasu uos sceła. quȩ ds̃ ampliꝰ
occulta ẽẽ noluit euident̃ informant. ꝗ inhoi̾
oso aũmnadult̃io ⁊̃ ip̃i iũdicte abstulit modũ
ꝗa si adult̾iũ punias. ñ remanet inquo iũdi¬
cet̃ incestus. si incestuoso ingeras penã. inultũ
crim̃ adulti remanebit. Eece tequocollegio
sũt ꝗ quantũ adsuꝑbiã suã in uiiam uobis
inferre mollitist̃.⁊ quantũ ad puidentiã dĩ
inpollutos uos eccłe ẜuauert̃ auferce tales

Expanded text:
puniri, ambigi ultra non debet. Exercete igitur in talibus debitam auctoritatem, et, ne eis amplius talia committut talia vobis corrigentibus ab eodem scelere alios possitis, Deo propitiante, munire. Quales autem sint qui Ecclesiam fugiunt, Eufrasii vos scelera quae amplius occulta Deus esse noluit evidenter informant: qui in homicioso autem adulterio etiam ipsius vindictae abstulit modum: quia, si adulterium punias, non remanet in quo vindicetur incestus. Si incestuoso ingeras poenam, inultum crimen adulterii remanebit. Ecce de quo collegio sunt, qui quantum ad superbiam suam, injuriam vobis inferre moliti sunt; et quantum ad providentiam Dei, impol
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩb licentiã facinoꝵ ꝓhibeamꝰ auferri. s hoc
mag̃ sufficere uolumꝰ. utiuiui ⁊ nulla parte¬
sui corpoĩs trũcati. uł ab inꝗetudine insana.
ad sanitatis otiũ legũ cohertioẽ dirigant᷑ ut ⁊
malignis oꝑib alicui utili opi deputent᷑. uocat̃
ꝗd̾ ⁊ ista dãpnatio. S: quis ñ intelligat. magis
beneficiũ. quã supplitiũ nũcupandũ. uͥ nec seui¬
endi relaxat᷑ audatia. nec penitendi salutaris¬
inpecc̃oꝵ atrocitatib ex̃ceas ulciscendi libidinẽ¬
sed pecc̃oꝵ uulnẽib curandi adhibeas uolũta¬
tem. noli ꝑde pat̾nã diligentiã. quã imp̃a in¬
quisitioẽ seruasti. qñ tantoꝵ scelerũ ꝯfessionẽ.
non extendendo eͣculeo ñ sulcantib unguł. ñ
urantib flãmis. s uirgaꝵ uerbib criusti.Ꝙ
modus cohertioĩs: amagistris artiũ lib̾alium.
⁊ ab ip̃is parentib adhibet. ũ sepe ⁊̃ iniuditus
sol ab epĩs habi. noli gͦ atrotius uindic ic. qd̾

Expanded text:
eamus auferri, sed hoc magis sufficere volumus, ut vivi et nulla corporis parte truncati vel ab inquietudine insana ad sanitatis otium legum coercitione dirigantur, vel a malignis operibus alicui utili operi deputentur. Vocatur quidem et ista damnatio; sed quis non intelligat magis beneficium quam supplicium nuncupandum, ubi nec saeviendi relaxatur audacia, nec poenitendi in peccatorum atrocitatibus exsed peccatorum uulneribus curandi adhibeas uoluntatem. noli perdere paternam diligentiam, quam in ipsa inquisitione seruasti, quando. tantorum scelerum confessionem non extendente eculeo, non sulcantibus ungulis, non urentibus flammis sed uirgarum uerberibus eruisti. qui modus cohercitionis et a magistris artium liberalium et ab ipsis parentibus et saepe etiam in iudiciis solet ab episcopis haberi. noli ergo atrociu
Abbreviated transcription (Latin):
te tẽ aii amare. ẜuũ tuũ qñ eũ ñ cedis. aũ ama¬
re filiũ tuũ. qñ ñdas ci disciplinã. añtẽ ama¬
re uicinũ tuũ. qñ ñ corrigis eũ. ñẽ ista caĩtas
sed langor. ferueat cañt.is adem̃dandũ. ad
cortigendũ. si sunt boni mores delectẽt. Sist̃

Expanded text:
 eum non caedis, aut tunc amare filium tuum quando non das disciplinam, aut tunc amare vicinum tuum quando non corrigis eum. Non est ista charitas, sed languor; ferveat charitas ad emendandum, ad corrigendum; sed si sunt boni mores, delectent; si sunt
Abbreviated transcription (Latin):
innocñtiȩ parcendo sin̾e ut inmalũ guius in¬
cidat. ꝑtin⁊ ergo ad innocentis officiũ. ũso¬
lũ nemin̾i malũ inferre. uerũ et iã cohibere
apeccõ uł punire pecẽm. ut aut ĩpqui pͥus odi¬
ohabetur corrigatur exꝑim̃to. aut alii tere¬
ũ uoluntatẽ. tãnõest misercros. quã quiũ
uult cultrũri pe puero neaudiit plorantẽ.¬

Expanded text:
innocentiae parcendo sinere. ut in malum grauius incidatur. Pertinet ergo ad innocentis officium, non solum nemini malum inferre, uerum etiam cohibere a peccato uel punire peccatum, ut aut ipse qui plectitur corrigatur experimento, aut alii terreum uoluntatem, tam non est misericors, quam qui non uult cultrum rapere puero, ne audiat plorante
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta uastantib ñ añ tñ mediolanẽsẽ ep̃m
fieĩ ꝑmisistis. nͥ adclem̃tissimũ pͥncipẽ ex iñ re¬
tulissetis.⁊ ꝗd fieĩ debiuss eiꝰ int̾m scͥptis cogͦ¬
uissetis. &s int̾ ubiꝙ feruentes hostes rauen¬
nã. tñ⁊ his qui ordinabat᷑. ⁊his qui ordina¬
turus erat. ꝓuidentia culitums un deducti
sunt. Id narse patͥcio Scismaticos ⁊ ħrticos sełi¬

Expanded text:
cuncta vastantibus, non ante tamen Mediolanensem episcopum cuncta vastantibus, non ante tamen Mediolanensem episcopum fieri permisistis, nisi ad clementissimum ptulissetis, et quid fieri debuisset ejus iterum scriptis recognovissetis; et, inter ubique ferventes hostes, Ravennam tamen et is, qui ordinabatur, et is, qui ordinaturus erat, providentia culminis vestri deducti sunt. C. XLIII. Schismaticos et haereticos s
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o cõsentire. ⁊ noluit etd acꝗescere. neq obe¬
dut.⁊ pͥus ⁊ scdo uocanti. hũc om̃o dãpnati. nec
ũꝗͣ. uł ordem mereri. nec reciꝑe eũ posse ho¬
norem. si ti ꝑ manseĩt turbas faciens.⁊ sedi¬
tionẽ eccłe ꝑ extͣneã potestatem tãꝗͣ sediti
ta etiã eũ inuitis benigna qͣdã asꝑitate plectẽ¬
dis agenda sũt. quoꝵ potius utilitati cõsulen¬
dũ ẽ qua uolũtati. Nã incorripiendo filio ꝗͣuis
aspere nũquã pat̾nus amor amittit᷑. fit tam̃
ꝙ nollet ut doleat. ꝗ etiã inuitũs uidet᷑ dołe
sanandus. Ecce uidetis q̃ ad modũ tanti testi¬
monio pat̾ͥs. ñ ꝑsequat᷑ cohercendo talia. sed
diligat em̃dandotales semꝑ eccła. facite gͦ ⁊̃
uos quodscientes intentiones xͥanitatis ur̃ȩ
frequent̃ ortam̃ ⁊date oꝑam. ũtalia fieĩ ultra
nõliceat. s etiã ꝙ uob̃ facillimũ eẽ ñ dubito.¬
⁊ uenetias tiranno totila p̃sidente. frãcis etiã

Expanded text:
re, et noluerit eidem acquiescere, neque obedire primo et secundo vocanti, hunc omnino damnari, nec unquam vel orationem mereri, nec recipere eum posse honorem. Si enim permanserit turbas faciens et seditiones ecclesiae, per exteram potestatem tanquam seditiota etiam cum invitis benigna quadam asperitate plectendis agenda sunt, quorum potius utilitati consulendum est quam voluntati. Nam in corripiendo filio, quantumvis aspere, nunquam paternus amor amittitur; fit tamen quod nollet ut doleat qui etiam invitus videtur dolore sanandus. Ecce videtis, quemadmodum tanti testimonio patris non persequatur coercendo talia, sed diligat emendando tales semper Ecclesia. Facite ergo etiam vos quod scientes intentionem christianitatis vestrae frequenter hortamur, et date operam, ut talia fieri ultra non liceat, sed etiam et Venetias tyranno Totila possidente, Francis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
cet militarẽ disciplinã ut regi seͣruent oũ. Sane
his qui secũ fuiss. inadium̃tum fortasse sccieta¬
ti partẽ imolum̃ti tͥbuendã asseĩt. tãꝗͣ mercedẽ
quesunt. adõ accepit. sicut legimꝰ scͥptũ. ꝗa p̾ħ¬
ũba factũ est u̾bũ dni ad abraã minsu dic̃s. noli
timere abraã. ego ꝓtegã te.⁊ merces tua erit ma

Expanded text:
cet militarem disciplinam, ut regi serventur omnia. Sane his, qui secum fuissent in adjumentum fortasse sociati, partem emolumenti tribuendam asserit tanquam mercedem quaesivit, a Deo accepit, sicut legimus scriptum; quia pti, partem emolumenti tribuendam asserit tanquam mercedem la
Abbreviated transcription (Latin):
am egiptũ ethiopiã. Cũ aũt in corde suo su¬
ꝑbiens pꝰ eadicẽt ñ ne hec ẽ babilon quã ego
condidi in robore regͥ mei ⁊ cͥ. statĩ umutaũ
ds̃ ratioãbilẽ m̃tẽ eius ⁊ induit eũ ferina be¬
stialitate. ut abhoĩb fugiens cũ bestus uiuẽt.
puniret.⁊ pacẽ quã exlege dĩ icceptam exsa¬
cris nationũ assũptis querebãt. ⁊ illis in ꝑ¬
intiẽ uertẽt ꝗ a dispositiõe dĩ ignorans. suę
facultati deuastationẽ illuis pleb attͥbuit.¬
iram tuã ingt̃s que te ñ nouert̃. et in regna¬

Expanded text:
m et Aethiopiam. Quum autem in corde suo superbiens postea diceret: Nonne haec est Babylon, quam ego condidi in robore regni mei? etc. statim immutavit Deus rationabilem mentem ejus, et induit eum ferina bestialitate, ut ab hominibus fugiens cum bestiis viveret.puniret, et pacem, quam ex lege Dei abjecta, et ex sacris nationum assumtis quaerebant, illis in perniciem verteret, quia Dei dispositionem ignorans suae facultati devastationem illius plebis attribuit,iram tuam in
Abbreviated transcription (Latin):
aufẽndi. sic̃ fit abinimico. sic̃ alatͦne. anulci¬
scendi. uł hobediendi ordine. sic̃ auidice. sict
acarnifice. uł euadendi. uł subueniendi neces¬
sitate sic̃ int̃imnit lãt᷑ auiatõe. hostis amilite
⁊ aliqno quicã mortis fuit. po̾tius incłpa ẽ¬

Expanded text:
auferendi, sicut fit ab inimico, sicut a latrone; an ulciscendi vel obediendi ordine, sicut a judice, sicut a carnifice; an evadendi vel subveniendi necessitate, sicut interimitur latro a viatore, hostis a milite. Et aliquando qui causa mortis fuit potius in culpa e
Abbreviated transcription (Latin):
onib non lic ꝓͥa manu absꝙ eo ubi castitas
ꝑiclitat᷑. sed ꝑcutienti colla submitt̃e. Itẽ¬
tem. nłła ꝓrsus ꝓ illis in oblatiõe cõmemo¬
ratio fiat. neꝙ cum psalmis ad sepulturã
eoꝵ cadauãdeducãt᷑. Multi n sibi hoc ꝑigno¬
ranuam usur pant. Simłr ⁊ dehis placuit

Expanded text:
ia perire manu absque eo, ubi castitas periclitatur, sed percutienti colla submittertem, nulla pro illis in oblatione commemoratio fiat, neque cum psalmis ad sepulturam eorum cadavera deducantur, multi enim sibi hoc per ignorantiam usurpant. Similiter et de his placuit
Abbreviated transcription (Latin):
mus. hoc modis oĩb approbamꝰ neminem
spõtaneã mortẽ sibi inferre debe. uelũ mo¬
lestias fugiendo tp̃ales ne incidat imppetu¬
at ħre gͣuissimũ ꝓͥum neminẽ ꝓpt̃ sua p̃tĩta
penitendo sanart neminẽ uelud desi dĩo me
lioris uitȩ quȩ pꝰ mortẽ sꝑatur. quia reum
sue mortis: melior post mortẽ uita ñ suscip̃.¬
dem ccͣ petulianũ. Nemini licet sibi manꝰ inice

Expanded text:
mus, hoc modis omnibus approbamus, neminem spontaneam mortem sibi inferre debere, velulestias temporales, ne incidat in peatpoenitendo sanari; neminem velut desiderio vitae melioris, quae post mortem speratur, quia reos suae mortis melior post mortem vita non suscipit. C. X. Nemini licet sibi manus injice
Abbreviated transcription (Latin):
utenti.⁊ iõ nequaꝗͣ ccͣ hoc p̃ceptũ fecerunt.
que dictũ ẽ ñ occides ꝗ dõ auctõe bella gessert̃
aut ꝑsonã gerentes. publice potestatis ẜuis
legis. hoc est iustissime rõnis impiũ scełatos
morte punerũt. ⁊ abraham ñ solũ ẽ ñculpa¬
tus c̃minc crudelitatis. ueꝵ ⁊̃ laudat c̃ noiẽ pe¬

Expanded text:
quam contra hoc praeceptum fecerunt, quo dictum est: Non occides, qui Deo auctore bella gesserunt aut personam gerentes publicae potestatis secundum eius leges, hoc est iustissimae rationis imperium, sceleratos morte punierunt; et Abraham non solum non est culpatus crudelitatis
Abbreviated transcription (Latin):
occuparent. Cũ aũt ppłs dĩ sub manib eorũ
diutius afflictꝰ pecẽm suũ recognoscẽt. ⁊ ꝑpeni¬
tentiã sibidm̃ placaret exdĩ p̃cepto.⁊ baͣfach
comitatꝰ ẜ deboram ꝓpħissam uxorẽ lapidoth.¬
cõtͥuit. ⁊ ieteon. zebee. et salmana. reges ma¬
dianitaꝵ. et oreb. zeb. duces eoꝵ morti tͣdi¬

Expanded text:
occuparent. Quum autem populus Dei sub manibus eorum diutius afflictus peccatum suum recognosceret, et per poenitentiam sibi Deum placaret, Dei praecepto et Barach, comitatus Deboram prophetissam, uxorem Lapidothcontrivit, et Gedeon Zebee et Salamana, reges Madianitarum, et Oreb et Zeb, duces eorum, morti t
Abbreviated transcription (Latin):
occidit. ꝗło̾ nocẽtior eacã funt. qͣ se occidẽdũ putaũ. Nã
siuide factũ nuĩto detestam̃. cũꝙ uĩtas iudicat
cũ se laqueo suspendit scełate illiꝰ tͣditiois au¬
xisse potius quã expiasse cõmissũ qm̃ te dei
salubris penitentiȩ locũ reliꝗd quantomag̃
asua cede se abstinẽ debet. ꝗ tali supplitio
ꝗd inse puniat ñht̃: ĩudas enĩ cũ seocad̾ sccłitũ¬
occisus ẽ. Cur aũt homo ꝗ mc̾ mali fec̃ sibi ma¬
le faciat.⁊ seipsũ int̃ficiendo hoĩem int̾ficiat
ĩ nocentẽ. ne aliũ patiat᷑ noc̃ntẽ. atq inse ꝑpe

Expanded text:
to innocentior in ea causa fuit, qua se occidendum putauit. Nam si Iudae factum merito detestamur eumque ueritas iudicat, cum se laqueo suspendit, sceleratae illius traditionis auxisse potius quam expiasse commissum, quoniam Desalubris paenitentiae locum reliquit: quanto magis a sua nece se abstinere debet, qui tali supplicio quod in se puniat non habet. Iudas enim cum se occioccisus est. Quur autem homo, qui mali nihil fecit, sibi malefaciat et se ipsum interficiendo hominem interficiat innocentem, ne alium patiatur nocentem, adque in se p
Abbreviated transcription (Latin):
nob metip̃is necẽ inferamꝰ. nã ⁊ phibitos nos
c̃ẽ intelligendũ ẽ. ubilex ait. non occides. pre¬
sertĩ quia ñ addidit ꝓximũtuũ. sic̃ falsũ
testimoiũ cũ uetaret. falsũ inꝗt testimoĩ¬
um ñ dices adu̾sũ ꝓximũ tuũ. teeiõtñ si
adu̾sus seipsũ quisquã falsũ testimorũ dixe

Expanded text:
nobismetipsis necem inferamus. Nam et prohibitos nos esse intelligendum est, ubi lex ait: Non occides , praesertim quia non addidit proximum tuum, sicut falsum testimonium cum vetaret: Falsum, inquit, testimonium non dices adversus proximum tuum . Ne ideo tamen, si adversus seipsum quisquam falsum tes
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid fortasse pr̃ãtur. Hinc aũt dictũ est.¬
ñ resistamꝰ malo nenos uindicta teleccet. quȩ
alicno malo animũ pascit. ñ ut correctionho¬
minũ negligamus. Uñ nec rẽu̾mortis aliene
ꝗcũ suȩ possessioĩ muroꝵ ambitũ circũduxit
aliquis exip̃oꝵ usu ꝑcussus int̾ut. neꝙ n reus¬
xͥanus. sibos eius aliquẽ feriendo. uł equus
caleẽ iaciendo aliqut̃ occidit. aut iõ ñcle
pau̾liis satis egit. ut intribuni noticiã ꝑferre¬
hoc deductoẽs accepit armatos. si in illõ scełati
ac licitũ facim᷑. aũ habemꝰ. siꝗd ꝑꝑhȩc p̃t mam¬
uoluntatẽ cui ꝗͣ mali accid̾it nob̃ imputetur.
Alioꝗn nec feram̃ta domestica.⁊ agrestia st̃ hñ¬
da nequis ex eis. uł se uł alteꝵ intimat. nec ar¬
bores sũt plantande neꝗs exeis se in suspendat
nec fenestra facienda. ne phãc se ꝗs quã p̃cipi

Expanded text:
aliquid praestatur. Hinc autem dictum estn resistamus malo , ne nos vindicta delectet, quae alieno malo animum pascit, non ut et correctionminum negligamus; unde nec reus mortis alienae qui cum suae possessioni muros circumduxerit, aliquis ex ipsorum casanus, si bos eius aliquem feriendo uel equus calcem iaciendo aliquem occidat, aut ideo non dPaulus apostolus satis egit, ut in tribuni notitiam perferrehoc deductores accepit armatos, si in illa arma scelac licitum facimus aut habemus, si quid per haoluntatem cuiquam mali acciderit, nobis imputetur. Alioquin nec ferramenta domestica et agrestia sunt habenda, ne quis eis vel se vel alterum interimat; nec arbor aut restis, ne quis se inde suspendat; nec fenestra facienda est, ne per hanc se quisque praeci
Abbreviated transcription (Latin):
inueniunt᷑ malos trucidasse. necͣ tͣnsgliores
legis. s tefensoẽs appellant᷑. ꝓhibet̃ gͦ illo p̃cci¬
to quisꝙ sua auctoitate innecẽ alicuiꝰ arma
non legis imꝑio reos morti tͣde. Qui n publi¬
ca potestate functꝰ. ipsius legis imꝑio ꝑimit
malos. nec illius p̃cepti transgͣssor. nec ace¬
lesti patͥa alienus habet. U n aug̃ ad publi¬
aũ publica functioẽ teneat᷑. ut ꝓse ħ ñ faciat¬
gitma potestate. si eiꝰ ꝯgruit ꝑsone. ꝗ uõ re¬
pelluntur aliq̃ t̾rore ne malefaciant ⁊̃ ipsis

Expanded text:
inveniuntur malos trucidasse, nec transgressores legis, sed defensores appellantur. Prohibetur ergo illo precepto quisque sua auctoritate in necem alicuius armari, non legis imperio reos morti tradere. Qui enim publica potestate functus, ipsius legis imperio malos perimit, nec illius precepti transgressor, nec celesti patria alienus habetur. Unde Augustiaut publica functione teneatur, ut non gitima potestate, si eius congruit personae. qui uero repelluntur aliquo terrore, ne male faciant, etiam ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
punitꝰ aũt scit. ut ille in lege. ꝗ isrłite maledi¬
xãt. ⁊ ꝗ insabbato ligna collegerat. tales pꝰea
npuniri. quia cłpa leuis. p̃senti supplitio cõ¬
pensata sit. Itẽ gg̃. Qui rei sunt sanguinis abe
apparet ꝙ mali flagellis sunt cohercendi ñ
m̃broꝵ truncatiõẽ.uł tp̃ali morte plectendi
non patieris uiuere. It̃ ꝗcũq coierit cũ iu
tur. Itẽ moises ꝗ legem acceꝑat cultoẽs ido¬
li morte puniuit. Samuel ⁊ agag pingͥs¬
simũ regẽ infrustra cetidit. Finces quoꝙ
iudm̃ cũ madianita coeuntẽ gladio tͣnsfix̃

Expanded text:
autem punitus sit, ut ille in Lege qui Israeliticis maledixerat, et qui in sabbato ligna collegerat : tales postea non puniri, quia culpa levis praesenti supplicio compensata sit. Hebraeus pparet, quod mali flagellis sunt coercendi, non membrorum truncatione vel temporali morte plectendi.non patieris vivere; item: Qui coierit cum jumtur. Item Moyses, qui legem acceperat, cultores idoli morte punivit. Samuel etiam Agag pinguissimum regem in frusta conscidit. Phinees quoque Judaeum cum Madianita c
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptã m̃tit̾ ꝙ nefas ẽ dicẽ. Receꝑunt gͥ.⁊ qui
indiluuio ꝑierunt.⁊ sodomite:⁊ egiptui. et isrłi¬
te. insolitudine mala sua inuita sua. Querat
hic aliquis si fidelis dep̃hensus inadultĩo de¬
collect᷑ ꝗ deeo pꝰea fiat. aut ii puniet̾.⁊ falsũ

Expanded text:
icere nefas est. Receperunt ergo et qui in diluvio perierunt, et Sodomitae, et Aegyptii, et Israelitae in solitudine, mala sua in vita sua. Quaerat hic aliquis, si fidelis deprehensus in adulterio decolletur, quid de eo postea fiat. Aut enim punietur, et falsum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cõpelle intͣre. ut imnpleat᷑ domꝰ mea. uide
int᷑ duc eos. ñ dictũ ẽ cõpelle. ita sigͥficata st̃
eccłȩ pͥmordia. adhuc crescentis ut eẽnt ui¬
res ⁊̃ cõpellendi.d suꝑ ioħm. Prtici utilit̃¬
ds̃ concitare potestatẽ adũsus hrticos. adu̾¬
sus scismaticos. adu̾sus dissipatoẽs eccłt. adu̾¬
uerberet᷑ agãr. cognoscat se agar ponat cer¬
uicẽ. quȩ cõ humiliata discedet adnã fua
occunt ei angłs.⁊ dix̃. quid tibi ẽ agar an¬
cilla sarre. cũ cõquesta eẽt dedña. ꝗd audi

Expanded text:
pleatur domus mea. Vide introduc eos; nunc dictum est: compelle. Ita significata sunt ecclesiae primordia adhuc crescentis, ut essent vires etiam compellendi. C. XXXIX. Haeretici utilits concitare potestates adversus haereticos, adversus schismaticos, adversus dissipatores Ecclesiae, adververberetur Agar. Cognoscat se Agar, ponat cervicem: quia cum humiliata discederet a domina sua, occurrit ei angelus, et dixit, Quid est, Agar ancilla
Abbreviated transcription (Latin):
cũ. ⁊ legũ. ne et̃ii uiditii penas luerãt corrigi
eos cupimꝰ ñ necari. nec disciplinã cuta cos ne¬
gligi uolumus nec supplicus ꝗb sũt digͥ coher
ceri. Sic gͦ eoꝵ peccã cõpesce. ut sint quos pe¬
ntrant peccauisse. Et paulo pꝰ. Prom̃ siccci¬
necessitate nob̾ in ꝑ^ icta. ut etiã oceidi abeis

Expanded text:
cum et legum, ne eterni iudicii penas luant, corrigi eos cupimus, non necari, nec disciplinam circa eos negligi volumus, nec suppliciis quibus digni sunt coerceri. Sic ergo peccata eorum compesce, ut sint quos peniteat peccanecessitate nobis impacta, ut etiam occidi ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙ dãpnet᷑. Quod si forte ⁊ hoc cõtẽpser̃t.⁊ per¬
manser̃t. diuisicẽs. ⁊ scismata faciendo ꝑ potesta¬
te timidus ẽ. ne ꝑsequi uidearis. depatrũ uob̃
auctoĩtate. hec breuit̃ dirigenda curaui cum
mille alia exẽpla ⁊ cõstitutioes sint. ꝗb euident̃
agnoscit᷑. ut facientes scissuras in scã eccta nõ
solũ exilus. sed ⁊̃ ꝓscͥptione rerũ. ⁊ dura custodia
ꝑ publicas potestates debeãt coherceri. Idẽ. Ab
eccłe unitate cdliuisi ascłarib potestatib cohercean

Expanded text:
 damnetur. Quod si forte et hoc contemserit, et permanserit divisiones et schisma faciendo, per potestate timidus est, ne persequi videaris, de Patrum vobis auctoritate haec breviter dirigenda curavi, quum mille alia exempla et constitutiones sint, quibus evidenter agnoscitur, ut facientes scissuras in sancta ecclesia non solum exsiliis, sed etiam proscriptione rerum et dura custodia per publicas potestates debeant coerceri. C. XLIV. Ab ecclesiae unitate divisi a saecularibus potestatibus coercean
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Ip̃e uõ pͥmas. ñ passim. lic̃ moĩs ẽ puillas .s.
in una eoꝵ iusta electioẽ giuitate resideat. q̃ tenꝰ
adepte dignitatis. melioi̾ ingenio resistendido¬
natistis possibilitas dispõat̃. Ex ꝯ̾ uõ numidie¬

Expanded text:
tur. Ipse vero primas non passim, sicut moris est, per villas, sed tur. Ipse vero primas non passim, sicut moris est, per villas, sed in uadeptae dignitatis meliori ingenio resistendi Donatistis possibilitas disponatur. Ex concili
Abbreviated transcription (Latin):
situĩ fuint delegata. aut absolutio aut dãp¬
natio ꝓ negotu qualitate ꝓfert̃.⁊ dũ legum
auccoitas in inꝓbos ex̃cetur. erit dĩctator in¬
Incorrectioe maloꝵ ds̃ om̃pts placatur.
fures. uł aliis pͣuis actib studẽ cognoscitis
dm̃ doꝵ correctione placare fastinate. ut p
ultiois nacundia scełatoꝵ fuit actioẽ cõmota.
belli pestis intimat. qͦs delinquẽtes ad rectitu¬
dinis uiã dĩ p̃cepta ñ reuocant. Id̾ genãdio¬
ur̃am hostilib. bellis inhac uita dñs uictoĩaꝵ
fecit luce fulgẽ. ita oportet ⁊̃ immicis eccłe
eiꝰ omi uiuacitate m̃tis⁊ corporis obuiare qͣ¬
tescat opimo. cũ ⁊ forensib bellis adu̾sarus
tis. ⁊ eccłastica p̃lia sic̃ bellatoẽs dm̃ fortit̃
fidomuehem̃t insurgere. qͣtenus hereleos suc
uenetia adtabe facienda si ualuint xͥani cõ¬
poris m̃bra tnͣsfundant. Cognouimꝰ N eos ccͣ
ura conatꝰ eoꝵ cõpͥmat. ⁊ supbas eoꝵ cerui¬

Expanded text:
tori fuerint delegata, aut absolutio aut damnatio pro negotii qualitate profertur. Et dum legum auctoritas in improbos exercetur, erit dictator imrrectione malorum Deus omnipotens placatur. fures, vel aliis pravis actibus studere cognoscitis, Deum de eorum correctione placare festinate, ut per ultionis iracundia sceleratorum fuerit actione commota, belli pestis interimat quos delinquentes ad rectitudinis viam Dei praecepta non revocant. Neram hostilibus bellis in hac vita Dominus victoriarum fecit luce fulgere, ita oportet etiam inimicis ecclesiae ejus omni vivacitate mentis et corporis obviare, qus ere et Ecclesiastica praelia sicut bellatores Domini fortiter fidem vehementer insurgere, quatenus haereseos suae venena ad tabefacienda se valuerint Christiani corporis membra transfundant. Cognovimus enim eos ra conatus eorum comprimat, et superbas eorum cervi