comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hic uidi posteriora uidentis me. Proptẽa
appellauit puteũ illũ: puteũ uiuentis &
uidentis me. Ipse ẽ inter cades & bara. Pe¬
peritq agar abre filium: qui uocauit no¬
men eiꝰ ismahel. Octoginta & sex annorum
ceꝑat. apparuit ei dñs dix̃q ad cũ. Ego ds
om̃ps: ambula coram me & esto ꝑfectus
Ponamq fedus meũ inter me & te: & mul¬
tiplicabo te uehementer nimis. Cecidit abrã
ꝓnus in faciem: dixitq ei ds̃. Ego sum et
pactum meũ tecũ erisq pater multarum
gentiũ. Nec ultra uocabitur nom̃ tuum
abram. s appellaberis abrahã: quia patrẽ
multarũ gentiũ constitui te. faciamq te
crescere uehem̃tissime. & ponam te in genti¬
bus. regesq ex te egredientur. Et statuam
pactum meũ inter me & te. & semen tuum
post te in generationib suis. federe sempit̾no.¬

Expanded text:
hic vidi posteriora videntis me propterea appellavit puteum illum puteum Viventis et videntis me ipse est inter Cades et Barad peperitque Abrae filium qui vocavit nomen eius Ismahel octoginta et scoeperat, apparuit ei Dominus: dixitque ad eum: Ego Deus omnipotens, ambula coram me, et esto perfectus. Ponamque foedus meum inter me et te, et multiplicabo te vehementer nimis. Cecidit Abram pronus in faciem. Dixitque ei Deus: Ego sum, et pactum meum tecum, erisque pater multarum gentium. Nec ultra vocabitur nomen tuum Abram: sed appellaberis Abraham, quia patrem multarum gentium constitui te. Faciamque te crescere vehementissime, et ponam te in gentibus, regesque ex te egredientur. pactum meum inter me et te, et inter semen tuum post te in generationibus suis foedere sempiterno
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ anima tua. Dixitq illi isaac. Quis enim
estu: Qui respondit. Egosum filiꝰ tuus pri¬
mogenit᷑ esau. Expauit isaac stupore uehe¬
menti: & ultra ꝗͣ credi potest admirans ait.
Quis gͥ ille ẽ qui dudum captã uenationẽ
attulit mͥ: & comedi ex om̃ib priꝰquã tu ue

Expanded text:
itur: Dixitque illi Isaac, Quis enim es tu? Qui respondit, Ego sum filius tuus primogenitus Esau. Expavit Isaac stupore vehementi, et ultra quam credi potest admirans, ait: Quis igitur ille est, qui dudum captam venationem at
Abbreviated transcription (Latin):
gentes in utero tuo st̃: & duo popli exuentre
tuo diuident᷑. Popłsq popłm suꝑabit. et
uenerat: & ecce gemini in utero eiꝰ inuenti
sunt. Qui priꝰ egressus ẽ rufus erat. & totꝰ
in morem pellis hispidus. Uocatũq ẽ nom̃
eiꝰ esau. Protinus alter egrediens plantam
fris tenebat manu: & id circo appellauit ia
cob eũ. Sexagenariꝰ erat ẏsaac: quando
natisunt paruuli. Quib adultis: factus ẽ
esau uir gnarus uenandi. & homo agricola
Iacob autẽ uir simplex. habitabat in tabnacłi
lsaac amabat esau. eoqͦd de uenatiomibꝰ illiꝰ
uesceretur: & rebecca diligebat iacob. Coxit
aut̃ iacobpulm̃tũ. Ad quẽ cum uenisset esau.
de agro lassus: ait. Da mͥ de coctione hac rufa:
quia oppido lassus sum. Quam obcausã: uo¬
catum ẽ nom̃ eiꝰ edom. Cui dixit iacob. Uen¬
de mͥ pͥmogenita tua. Ille respondit. En mo¬
rior: quid michi ꝓderunt pͥmogenita : Ait
iacob. Iura gͦ mͥ. Iurauit esau: & uendidit
pͥmogenita. Et sic accepto pane & lentis

Expanded text:
ntre tuo dividentur, populusque populum superabit, et 167 advenerat, et ecce gemini in utero ejus reperti sunt. Qui primus egressus est, rufus erat, et totus in morem pellis hispidus: vocatumque est nomen ejus Esau. Protinus alter egrediens, plantam fratris tenebat manu: et idcirco appellavit eum Jacob. Sexagenarius erat Isaac quando nati sunt parvuli. Quibus adultis, factus est Esau vir gnarus venandi, homo agricola: Jacob autem vir simplex habitabat in tabernaculis. Isaac amabat Esau, eo quod de venationibus illius vesceretur: et Rebecca diligebat Jacob. Coxit autem Jacob pulmentum: ad quem cum venisset Esau de agro lassus, ait: Da mihi de coctione hac rufa, quia oppido lassus sum. Quam ob causam vocatum est nomen ejus Edom. Cui dixit Jacob: Vende mihi primogenita tua. Ille respondit: En morior, quid mihi proderunt primogenita? Ait Jacob: Jura ergo mihi. Juravit ei Esau, et vendidit primogenita.
Abbreviated transcription (Latin):
tudo dicens. Nunc dilatauit nos dñs: & fecit
crescere suꝑ terram.
Ascendit autẽ ex illo loco inbersabcȩ: ubi appa¬
ruit ei dñs inipsa nocte dicens. Egosum ds̃
abraham patris tui. Noli metuere quia tecum
sum: & benedicã tͥ & multiplicabo semen tuũ
ꝓpt̾ seruũ meũ abrabam. Edificauit itaq ibi
altare. & inuocato noĩe dñi: extendit taber
naculũ. Precepitq seruis suis: ut foderent pu¬
teum. Ad quem locũ cum uenissent de geraris
litum: locutꝰ est eis isaac. Quid uenistis ad me.
hominẽ quẽ odistis. & expulistis a uob̃: Qui
respondert̃. Uidimꝰ tecũ ẽẽ dñm: & idcurco nẽ¬

Expanded text:
s et fecit crescere super terram ascendit autem ex illo loco in Bersabee ubi apparuit ei Dominus in ipsa nocte dicens ego sum Deus Abraham patris tui noli metuere quia tecum sum benedicam tibi et multiplicabo semen tuum propter servum meum Abraham itaque aedificavit ibi altare et invocnaculum: praecepitque servis suis ut foderent puteum. Ad quem locum cum venisset de Geraris, litum, locutus est eis Isaac: Quid venistis ad me, hominem quem odistis, et expulistis a vobis? Qui responderunt: Vidimus tecum esse D
Abbreviated transcription (Latin):
cẽt annoꝵ. Hac quippe etate patris natꝰ est
ysaac. Dixitq sara. Risum fecit mͥ ds̃. Qui¬
cumq audierit: conridebit mͥ. Rursumq
ait. Quis auditoꝵ crederet abraham quod
sara lactaret filium. quẽ peꝑit ei iam seni:
Creuit gͥ puer & ablactatus est. fecitq abra¬
ham grande conuiuiũ. in die ablactatio¬
nis cius.
uoiq uidisset sara. filiũ agar egẏptiȩ luden¬

Expanded text:
esset annorum: hac quippe aetate patris, natus est esset annorum: hac quippe aetate patris, natus est Isaac. Dixitque Sara: Risum fecit mihi Deus: quicumque audierit, corridebit mihi. Rursusque ait: Quis auditurum crederet Abraham, quod Sara lactaret filium, quem peperit ei jam seni? Crevit igitur puer, et ablactatus est: fecitque Abraham grande convivium in die ablactationis ejus. Cumque vidisset Sara filium Agar Aegyptiae luden
Abbreviated transcription (Latin):
eam uxorẽ. Postquã autẽ eduxit meds̃ de
domo patris mei: dixi ad cã. Hanc miscdiã
facies mecũ in omni loco ad quẽ ĩgrediemur
dicesis qđ fr̃ tuus sim. Tulit gͥ abimnelechoues
& boues & scruos & ancillas. & dedit abrabam.
reddiditq illisaram uxorem suã. & ait. Terra
coram uobis ẽ. ubicũq tͥ placuerit habita.
Sare autẽ dixit. Ecce mille argenteos dedi frĩ
tuo. Hoc erit tͥ in uelamen ocłoꝵ ad oĩns qui
tecũ sunt & quocũq prexeris. mem̃toq te de
prehensam. Orante autẽ abraham sanauit
dẽ abimelech & uxorem ancillasq eiꝰ: & pepe¬
rerunt. Concluserat enĩ ds̃ omnẽ uuluã dom̃
abimelech. ꝓpter saram uxorẽ abraham.
isitauit autẽ dñs saram sicut xxxix¬
ꝓmiserat: & impleuit que locutus est. Con¬
cepit q & peꝑit filium in senectute sua. tẽpo¬
re quo predixerat eids̃. Uocauit abrahã nom̃
filii sui quẽ genuit ei sara ẏsaac. & circũcidit
eum octauo die. sicut precepat ei ds̃. eũ centũ

Expanded text:
uxorem. Postquam autem eduxit me Deus de domo patris mei, dixi ad eam: Hanc misericordiam facies mecum: in omni loco, ad quem ingrediemur, dices, quod frater tuus sim. Tulit igitur Abimelech oves et boves, et servos et ancillas, et dedit Abraham: reddiditque illi Saram uxorem suam, et ait: Terra coram vobis est, ubicumque tibi placuerit, habita. Sarae autem dixit: Ecce mille argenteos dedi fratri tuo: hoc erit tibi in velamen oculorum ad omnes qui tecum sunt, et quocumque perrexeriprehensam. Orante autem Abraham, sanavit Deus Abimelech et uxorem, et ancillas ejus, et pepererunt: concluserat enim Deus omnem vulvam Abimelech propter Saram uxorem Abrahae. Visitavit autem Dominus Saram sicut promiserat: et implevit quae locutus est. Concepitque et peperit filium in senectute sua, tempore quo praedixerat ei Deus. Vocavitque Abraham nomen filii sui, quem genuit ei Sara, Isaac: et circumcidit eum octavo die, sicut praeeperat ei Deus, cum centum
Abbreviated transcription (Latin):
Quia semel ait cepi: loquar ad dñm meũ.
Quid si inuenti fuerint ibi uginti: Dixit.
Non interficiã ꝓpt̾ uiginti. Obsecro inquit
ne irascaris dũe: si loquar adhuc semel. Qͥd
siinuenti fucrint ibi decem: Dixit. Non de¬
lebo ꝓpter decem. Abiit dñs postquã cessauit
loqui ad abraham: & ille reuersus c̃ in locũ¬

Expanded text:
Quia semel, ait, coepi, loquar ad Dominum meum: Quia semel, ait, coepi, loquar ad Dominum meum: Quid si inventi fuerint ibi viginti? Dixit: Non interficiam propter viginti. Obsecro, inquit, ne irascaris, Domine, si loquar adhuc semel: Quid si inventi fuerint ibi decem? Et dixit: Non delebo propter decem. Abiit Dominus, postquam cessavit loqui ad Abraham, et ille reversus est in locu
Abbreviated transcription (Latin):
ad me oꝑe compleuerint: an ñ est ita. ut sciã.
Conuertert̃q se indeͫ & abierunt sodomã.
Abrabam uͦ. adhuc stabat corã dño. Et aꝑp¬
pinquans ait. Numqͥd ꝑdes iustũ cũ impio:
Si fuerint quinqͣginta iustim ciuitate pe¬
ribunt simul. & ñ parces loco illi ꝓpter quin¬
quaguita iustos si fuerint in eo: Absit a te
t rem hanc facias. & occidas iustum cũ impio.
fiatq iustus sicut impiꝰ. Hon est hoc tuũ. qui
iudicas omnẽ terrã. Nequaꝗͣ facies hoc uudi¬
cium. Dixitq dñs ad eum. Simuenero sodomis
quinquaginta iustos in medio ciuitatis:
dimittã om̃i loco ꝓpter eos. Respondens
abraham ait. Quia semel cepi. loquar ad
dñm meũ cũ sim puluis & cinis. Quid si mi¬
nus qͥnquaginta uistis quinq fuerint: de¬
urbem: Et ait. Non delebo: si inuenero ibi
quadraginta qͥnq. Rursumq locutꝰ est ad
eum. Sin autẽ quadraginta inuenti fuerĩt:
quid facies: Ait. Non ꝑcutiã ꝓpter qͣdragin
pondit. Non faciã simuenero ibi triginta.

Expanded text:
a ut sciam converteruntque se inde et abierunt Sodomam Abraham vero adhuc stabat coram Domino et adpropinquans ait numquid perdes iustum cum impio si fuerint quinquaginta iusti in civitate peribunt simul et non parces loco illi propter quinquaginta iustos si fuerint in eo absit a te ut rem hanc facias et occidas iustum cum impio fiatque iustus sicut impius non est hoc tuum qui iudicas omnem terram nequaquam facies iudicium dixitque Dominus ad eum si invenero Sodomis quinquaginta iustos in medio civitatis dimittam omni loco propter eos respondens Abraham ait quia semel coepi loquar ad Dominum meum cum sim pulvis et cinis quid si minus quinquaginta iustis quinque fuerint deurbem? Et ait; Non delebo, si invenero ibi quadraginta et quinque. Rursumque locutus est ad eum: Sin autem quadraginta inventi fuerint, quid facies? Ait: Non percutiam propter quadragintpondit: Non faciam, si invenero ibi triginta.
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Ille autẽ contemplabat᷑ eã tacitꝰ. scire
uolens. utrũ ꝓsꝑum fecisset iter suũ dñs.
an non. Postquã gͦ biberunt cameli: ꝓtu¬
lit iuir maures aureas. appendentes siclos
duos. Et armillas totidem pondo sicloꝵ
decem: dixitq ad eam. Cuius es filia: In¬
dica mͥ. Est in domo patris tui locus ad
manendũ: Que respondit. filia batuheł
rimum ẽ apud nos: & locus spaciosuis ad
manendum. Inclinauit se homo: & ado¬
rauit dñm diccns. Benedictus dñs ds̃ dñi
mea abraham. qͥñ abstulit miscdđiam &
ueritatẽ suam a dño meo. & recto me itine¬
re ꝑduxit in doniũ frĩs dñi mei. Cucurrit
itaq puella. & nuntiauit in domũ matͥs
sue. om̃ia que audierat. Habebat autem
rebecca fr̃ẽm nomine laban. qͥ festinꝰ egres¬
sus ẽ ad hominẽ ubi erat fons. Cumq uidis¬
set maures & armillas in manib: sororis
sue. & audisset cuncta uerba referentis. hec

Expanded text:
dit ille autem contemplabatur eam tacitus scire dit ille autem contemplabatur eam tacitus scire volens utrum prosperum fecisset iter suum Dominus an non postquam ergo biberunt cameli protulit vir inaures aureas adpendentes siclos duos et armillas totiddecem. Dixitque ad eam: Cujus es filia? indica mihi: est in domo patris tui locus ad manendum? Quae respondit: Filia Bathuelis rimum est apud nos, et locus spatiosus ad manendum. Inclinavit se homo, et adoravit Dominum, dicens: Benedictus Dominus Deus domini mei Abraham qui non abstulit misericordiam et veritatem suam a domino meo et recto me itinere perduxit in domum fratris domini mei cucurrit itaque puella et nuntiavit in domum matris suae omnia quae audierat habebat autem Rebecca fratrem nomine Laban qui festinus egressus est ad hominem ubi erat fons cumque vidisset inaures et armillas in manibus sororis suae et audisset cuncta verba referentis haec
Abbreviated transcription (Latin):
& filic habitatoꝵ huius ciuitatis egredientur
ad hauriendã aquã. Igitur puella cui dixe¬
ro indinahydriã tuã ut bibam: & illa respon¬
derit bibe. quin & camelis tuis dabo potum.
ipsa ẽ quã p̃parasti seruo tuo ysaac. Et per
hoc intelligã: qđ feccris miscdiã cũ dño meo.
Necdũ intra se uerba cõpleuerat: & ecce re¬
becca egrediebat᷑ filia batuhel filii melche
uroris nachor frĩs abrahã habens hydriam
inscapula. puella decora minis. uirgoq pul¬
cherrima: a incognita uiro. Descenderat
autẽ ad fontẽ & impleuerat hẏdriã suam:
ac reuertebatur. Occurritq ei seruus: & ait.
Pauxillũ mͥ ad sorbendũ prebe aque de hy¬
dria tua. Que respondit. Bibe dñe mi. Cele¬
riterq deposuit hẏdriã suꝑ ulnã suã: et
dedit ci potum. Cumq ille bibisset: adiecit.
Quinetiã & camelis tuis hauriã aquã.: do¬
nec cunctibibant. Effundensq hydriã in ca¬
nalib. recucurrit ad puteum. ut hauriret¬
aquam. Et haustam: omnib camelis de¬

Expanded text:
s egredientur ad hauriendam aquam igitur puella cui ego dixero inclina hydriam tuam ut bibam et illa responderit bibe quin et camelis tuis dabo potum ipsa est quam praeparasti servo tuo Isaac et per hoc intellegam quod feceris misericordiam cum domino meo necdum intra se verba conpleverat et ecce Rebecca egrediebatur filia Bathuel filii Melchae uxoris Nahor fratris Abraham habens hydriam in scapula puella decora nimis virgoque pulcherrima et incognita viro descenderat autem ad fontem et impleverat hydriam ac revertebatur occurritque ei servus et ait pauxillum mihi ad sorbendum praebe aquae de hydria tua quae respondit bibe domine mi celeriterque deposuit hydriam super ulnam suam et dedit ei potum cumque ille bibisset adiecit quin et camelis tuis hauriam aquam donec cuncti bibant effundensque hydriam in canalibus recurrit ad puteum ut hauriretaquam et haustam omnibus camelis de
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. Qđ cum audisset abraham: appen
dit pecuniã quã ephron postulauerat audien¬
tib filiis hech. quadringentos siclos argenti.¬
quondã ephronis in quo erat spclunca duplex
respiciens mambre. tam ipse quã spelunca. &
om̃s arbores cius. in cunctis terminis ꝑcireu¬
itum. abrahe in possessionem. uidentibꝰ filiis
heth. & cunctis qui intrabant portã ciuitatis
illius. Atq ita scpeliuit abraham sarã uxorẽ
suã in speluncã agri duplicẽ qui respiciebat
mambre. Hec ẽ ebron: in t̾ra chanaan. Et
confirmatꝰ ẽ ager. & antrũ qđ erat in eo abra¬
hȩ. inpossessionẽ monum̃ti a filiis hech.
rat autẽ abraham senex.
dierumq multoꝵ: & dñs in cunctis bene¬
dixerat ei. Dixitq ad seruũ seniorem dom̃
sue: qui preerat om̃ib quȩ habebat. sone
manũ tuã subter femur meũ. ut adiurem
te ꝑ dñm dm̃ celi & terrȩ. ut ñ accipias uxo¬
rem filio meo de filiab chananeoꝵ interqͥs¬

Expanded text:
tuum quod cum audissetuum quod cum audissedit pecuniam, quam Ephron postulaverat, audientibus filiis Heth, quadringentos siclos argentiquondam Ephronis, in quo erat spelunca duplex respiciens Mambre, tam ipse quam spelunca et omnes arbores ejus, in cunctis terminis per circuitum Abrahae, in possessionem videntibus filiis Heth, et cunctis qui intrabant per portam civitatis illius atque ita sepelivit Abraham Sarram uxorem suam in spelunca agri duplici qui respiciebat Mambre haec est Hebron in terra Chanaan et confirmatus est ager et antrum quod erat in eo Abrahae in possessionem monumenti a filiis Heth erat autem Adierumque multorum: et Dominus in cunctis benedixerat ei. Dixitque ad servum seniorem domus suae qui praeerat omnibus quae habebat: Pone manum tuam subter femur meum, ut adjurem te per Dominum Deum coeli et terrae, ut non accipias uxorem filio meo de filiabus Chananaeo
Abbreviated transcription (Latin):
cos. Si placet anime ur̃e ut sepeliã mortuum
incũ: audite me & intercedite apud ephron
filium soor: ut det mͥ speluncã duplicem. quã
habet in extrema parte agri sui. Pecunia dig¬
na tradat mͥ cam coram uobis: in possessionẽ
sepulchri. Habitabat autẽ ephron: in medio
filioꝵ hech. Responditq ad abraham cunctis
audientib: qui ingrediebant᷑ portas ciuitatis
illius: dicens. Nequaquã ita fiet dñc mi: s
magis ausculta qđ loquor. Agrum trado
tͥ. & speluncã que in co est. presentib filiis po¬
puli mei. sepeli mortuũ tuũ. Adorauit abra¬
ham coram popło t̾re: & locutus ẽ ad ephron
circũstante plebe. Queso ut audias me. Da¬
bo pecuniã pro agro. Suscipe cã: & sic sepeliã
mortuũ meum in eo. Respondit ephron. Dñc
mi: audi. Terrã quam postulas: quadrin¬
gentis argenti siclis ualet. Istud ẽ preciũ int̃
ie & te.S quantũ est hoc : Sepeli mortuũ

Expanded text:
eos si placet animae vestrae ut sepeliam mortuum eos si placet animae vestrae ut sepeliam mortuum meum audite me et intercedite apud Ephron filium Soor ut det mihi speluncam duplicem quam habet in extrema parte agri sui pecunia digna tradat mihi eam coram vobis in possessionem sepulchri habitabat autem Ephron in medio filiorum Heth responditque ad Abraham cunctis audientibus qui ingrediebantur portam civitatis illius dicens nequaquam ita fiat domine mi sed magis ausculta quod loquor agrum trado tibi et speluncam quae in eo est praesentibus filiis populi mei sepeli mortuum tuum adoravit Abraham coram populo terrae et locutus est ad Ephron circumstante plebe quaeso ut audias me dabo pecuniam pro agro suscipe eam et sic sepeliam mortuum meum in eo respondit Ephron domine mi audi terram quam postulas quadringentis argenti siclis valet istud est pretium inter me et te sed quantum est hoc sepeli mortuum
Abbreviated transcription (Latin):
gentes terre: quia obedistiuoci mee. Reuers
est abrabam ad pueros suos: abicruntq ber¬
sabec simul. & habitauit ibi.
His ita gestis: nunciatũ ẽ abrabã qđ melcha
quoq genuisset filios. nachor frĩ suo. Hus
primogenitũ: & but frẽm eiꝰ. Camuel patrẽ
syroꝵ. & chased. & azau. pheldas quoq et
iedlaph. acbathuel: de quo nata ẽ rebecca.
Octo istos genuit melcha nachor fr̃i abrahã.
Concubina uͦ illius noĩe roma: peꝑit thabee
ixit autẽ sara centũ uiginti septẽ annis: et
mortua est in ciuitate arbee quȩ ẽ hebron in
terra chanaan. Uenitq abraham: ut plan¬
geret & fleret eam. Cumq surrexisset ab of¬
ficio funeris: locutus ẽ ad filios hethdicens.
Aduena sum: & ꝑegrinꝰ apud uos. Date mͥ
ius sepulchri uobiscum: ut sepeliã mortuum
chris nr̃is: sepeli mortuũ tuũ. Nullusq te
ꝓhibere poterit: quin in monum̃to ei seplul
mortuũ tuũ. Surrexit abrabam: & adorauit
popłm terre. filios uidelicet hech. dixitq ad

Expanded text:
rae, quia obedisti voci meae. Reversus est Abraham ad pueros suos, abieruntque Bersabee simul, et habitavit ibi. His ita gestis, nuntiatum est Abraham quod Melcha quoque genuisset filios Nahor fratri suo: Hus primogenitum, et Buz fratrem ejus, et Camuel patrem Syrorum, et Chased, et Azau, Pheldas quoque et Jedlaph, ac Bathuel, de quo nata est Rebecca: octo istos genuit Melcha, Nahor fratri Abraham. Concubina vero illius nomine Roma, peperit TabeeVixit autem Sara centum viginti septem annis. Et mortua est in civitate Arbee, quae est Hebron, in terra Chanaan: venitque Abraham ut plangeret et fleret eam. Cumque surrexisset ab officio funeris, locutus est ad filios Heth, dicens: Advena sum et peregrinus apud vos: date mihi jus sepulcri vobiscum, ut sepeliam mortuum cris nostris sepeli mortuum tuum: nullusque te prohibere poterit quin in monumento ejus sepelias mortuum tuum surrexit Abraham et adoravit populum terrae filios videlicet Heth dixitque ad
Abbreviated transcription (Latin):
decĩ principes tribuũ suarũ. Anni uite
ismahelis centũ triguita septẽ: deficiensq
mortuus est. & appositus ad popłm suum.
Habitauit autẽ ab euila usq sur. quȩ res¬
picit egiptũ. introcuntibi assẏrios. coram
cunctis frĩb suis obiit.
De quoq sunt generationes ysaac filii abra¬
ham. Habraham genuit ysaac. Qui cum
quadraginta eẽt annoꝵ. durit uxorẽ rebec¬
cam filiam batud syri de mesopotamia: soro¬
rem laban. Dep̃catusq c̃ ysaac dñm ꝓuxore
sua: eoqđ cẽt sttrilis. Qui exaudiuit cũ: &
dedit conceptũ rebeoce. S collidebant᷑ in¬

Expanded text:
principes tribuum suarum. Anni vitae Ismaelis centum triginta septem, et deficiens mortuus est, et appositus ad populum suum. Habitavit autem ab Evila usque Sur, quae respicit Aegyptum introeuntibus Assyrios. Coram cunctis fratribus suis obiit ae quoque sunt generationes Isaac, filii Abraham: Abraham genuit Isaac: qui cum quadraginta esset annorum, duxit uxorem Rebeccam, filiam Bathuel Syri de Mesopotamia, sororem Laban. Deprecatusque est Isaac Dominum pro uxore sua, eo quod esset sterilis: qui exaudivit eum, et dedit conceptum Rebe
Abbreviated transcription (Latin):
& aliud placet: & hoc dicite. ut uadã ad dex¬
teram siue ad sinistram. Responder̃t laban
& batuhel. A dño egressus ẽ sermo. & ñ possu¬
mus extra placitũ eius quicꝗͣ aliud tecũ loqͥ¬
En rebecca corã te ẽ. Tolle eam & ꝓficiscere:
& sit uxor filii dñi tui. sicut locutus est dñs.
Qđ cum audisset puer abraham: adorauit
in terra dñm. Prolatisq uasis argenteis & au¬
reis ac uestib. dedit cas rebecce ꝓmunere. fr̾ib
quoq eiꝰ & matri: dona obtulit. Initoq con¬
iuuio. uescentes pariter & bibentes mansert̃
ibi. Surgens autẽ mane locutꝰ est puer. Di¬
mittite me: ut uadã ad dñm meũ. Respos¬
derunt fr̃s eius: & mater. Maneat puella
saltem decẽ dies apudnos: & postea ꝓfiscisce¬
tur. Nolite ait me retinere: quia dñs direx̃
uiam meã. Dimittite me: ut ꝑgam ad dñm
meũ. Dixerunt. Uocemꝰ puellam: & queramꝰ

Expanded text:
 aliud placet, et hoc dicite, ut vadam ad dexteram, sive ad sinistram. Responderunt Laban et Bathuel: A Domino egressus est sermo; non possumus extra placitum ejus quidquam aliud tecum loqcoram te est tolle eam et proficiscere et sit uxor filii domini tui sicut locutus est Dominus quod cum audisset puer Abraham adoravit in terra Dominum prolatisque vasis argenteis et aureis ac vestibus dedit ea Rebeccae pro munere fratribus quoque eius et matri dona obtulit initoque convivio vescentes pariter et bibentes manserunt ibi surgens autem mane locutus est puer dimittite me ut vadam ad dominum meum responderunt fratres eius et mater maneat puella saltem decem dies apud nos et postea proficiscetur nolite ait me retinere quia Dominus direxit viam meam dimittite me ut pergam ad dominum meum dixerunt vo
Abbreviated transcription (Latin):
& moriar. Est ciuitas hȩc iuxta ad quam
possum fugere parua: & saluabor in ea.
Numqͥd ñ modica ẽ. & uuet anima mea:
Dixitq ad eum. Ecce etiã in hoc suscepi
preces tuas: ut ñ subuertam urbẽ ꝓqua
locutus es. festina & saluare ibi: quia ñ
potero facere qͥcquã donec ingrediaris il¬
luc. Icirco uocatũ est nom̃ urbis illiꝰ segor.
Solegressus est suꝑ terrã: & lothingressus

Expanded text:
et moriar: Est civitas haec juxta, ad quam et moriar: Est civitas haec juxta, ad quam possum fugere, parva, et salvabor in ea: numquid non modica est, et vivet anima mea? Dixitque ad eum: Ecce etiam in hoc suscepi preces tuas, ut non subvertam urbem pro qua locutus es. Festina et salvare ibi, quia non potero facere quidquam donec ingrediaris illud. Idcirco vocatum est nomen urbis illius Segor. Sol
Abbreviated transcription (Latin):
nos ut ꝑdamus illos. Egressus itaq loth.
locutus ẽ ad gencros suos. qui accepturi
erant filias eius: & dixit. Surgite egredi¬
mini de locoisto: quia delebit dñs ciuitatẽ
hanc. Et uisus est eis quasi ludens loqui.
Cumq eẽt mane: cogebant eũ angłi dicen¬
tes. Surge & tolle uxorem tuã & duas filias
quas habes: ne & tu pariter ꝑeas inscelere
ciuitatis. Dissimulante illo. apprehendert̃
manũ eiꝰ & manũ uxoris & duarũ filiarum
cius: eoqd parceret dñs illi. & eduxert̃ eum.
Posueruntq extra ciuitatẽ.ibiq locuti st̃
ad eum dicentes. salua animã tuã. Noli re¬
spicere post tergum: nec stes in om̃i circa re¬
gione.s in monte saluũ te fac: ne & tu simul
ꝑeas. Dixitq lothad eos. Queso dñe mi. qͥa
inuenit seruus tuus grãm corã te: & mag¬
nificasti miscđiam tuã quã fecisti mecum.
ut saluares animã mea̾: nec possum in mon¬
te saluari: ne forte app̃hendat me malum

Expanded text:
nos ut perdamus illos. Egressus itaque Loth, nos ut perdamus illos. Egressus itaque Loth, locutus est ad generos suos, qui accepturi erant filias ejus, et dixit, Surgite, et egredimini de loco isto, quia delebit Dominus civitatem hanc. Et visus est eis quasi ludens loqui. Cumque esset mane, cogebant eum angeli, dicentes, Surge, tolle uxorem tuam, et duas filiquas habes, ne et tu pariter pereas cum scelere civitatis. Dissimulante illo, apprehenderunt manum eius et manum uxoris ac duarum filiarum eius, eo quod parceret Dominus illi, et eduxerunt eum posueruntque extra civitatem. Ibi loquuti sunt ad eum: Salva animam tuam. Noli respicere post tergum, nec stes in omni circa regione, sed in monte salvum te fac, ne et tu simul pereas. Dixitque Loth ad eos: Queso, Domine mi, quia invenit servus tuus gratiam coram te, et magnificasti misericordiam tuam quam fecisti mecum, ut salvares animam meam, nec possum in monte salvari, ne forte apprehendat me malum,
Abbreviated transcription (Latin):
Ubisunt uiri qui introiert̃ ad te nocte: Educ
illos huc: ut cognoscamꝰ illos. Egressus ad cos
loth. post tergum accludens ostiũ: ait. sloli¬
te queso fr̃s mei: nolite malum hoc facere.
Habeo duas filias: quȩ necdũ cognouert̃
iurũ. Educam eas aduos: & abutimini eis
sicut uobis placuerit: dum mͦ uiris istis ni¬
chil faciatis mali: quia ingressi sunt sub
umbra culminis mei. At illi dixer̃t. Recede
illuc. Et rursum. Ingressus es inqͥunt ut
aduena: numqͥd ut iudices: Te gͦ ipsum
magis quam hos affligemꝰ. Uimq facie
infringerent fores: & ecce miserunt manũ
uiri. & introduxert̃ ad se loch. Clauser̃tq
ostium: & eos qui erant foris ꝑcussert̃ cecita
te a minimo usq ad maximũ: ita ut ostiũ
inuenire ñ possent. Dixerunt autẽ ad loch.
Habes hic tuoꝵ quẽpiam generũ. aut fili¬
os aut filias: Omĩs qui tui sunt educ de ur¬
be hac. Delebimus enĩ locũ istum : eoquod
increuerit clamor eoꝵ corã dño. qui misit

Expanded text:
Ubi sunt viri qui introierunt ad te nocte? Educ illos huc, ut cognoscamus eos. Egressus ad eos Loth, post tergum occludens ostium, ait, Nolite, quaeso, fratres mei, nolite malum hoc facere; habeo duas filias, quae necdum cognoverunt virum: educam eas ad vos, et abutimini eis sicut placuerit vobis, dummodo viris istis nihil faciatis mali, quia ingressi sunt sub umbraculum culminis mei. At illi dixerunt: Recede illuc. Et rursus: ingressus es, inquiunt, ut advena; numquid ut judices? te ergo ipsum magis quam hos affligemus. Vimque faciinfringerent fores. Et ecce miserunt manum viri, et introduxerunt ad se Lot, clauseruntque ostium, et eos, qui nimo usque ad maximum, ita ut ostium invenire non possent. Dixerunt ergo ad Loth: Habes hic tuorum quempiam? generum, aut filios, aut filias, omnes, qui tui sunt, educ de urbe hac: delebimus enim locum istum, eo quod increverit clamor eorum coram Domino, qui misit
Abbreviated transcription (Latin):
enum in terra australi: & egressus fuerat ad
meditandũ in agro inclinata iam die. Cũq
leuasset oculos: uidit camelos uenientes ꝓcul.
Rebecca quoq conspecto ysaac. descendit de
camelo: & ait ad puerũ. Quis ẽ ille homo qui
uenit ꝑ agrum in occursum nobis: Dixit ei.
Ipse ẽ dñs meus. At illa tollens cito pallium:
oꝑuit se. Seruus autẽ cuncta que gesserat.
narrauit ysaac. Qui introduxit eam in tab̾¬
naculũ sare matris suȩ: & accepit uxorem.
Et in tantũ dilexit: ut dolorem qui ex mor¬
te matͥs acciderat. temꝑaret.
Abraham uͦ aliam duxit uxorem nomine ce¬
thuram: que peꝑit ei ⁊amram. & iexan. &
madan. & madian. & iesboc. & suȩ. lexan qͦq
geuuit saba & dadan. filii dadan: fuerunt
asurim. & lathusim. & loomim. At uero ex
madian ortus ẽ epha. & opher. & enoch. & abi¬
da & beldaa. Om̃s hi. filii cęthure. Deditq¬

Expanded text:
sus fuerat ad meditandum in agro inclinata iam die cumque levasset oculos vidit camelos venientes procul Rebecca quoque conspecto Isaac descendit de camelo et ait ad puerum quis est ille homo qui venit per agrum in occursum nobis dixit ei ipse est dominus meus at illa tollens cito pallium operuit se servus autem cuncta quae gesserat narravit Isaac qui introduxit eam in tabernaculum Sarrae matris suae et accepit uxorem et in tantum dilexit ut dolorem qui ex morte matris acciderat temperaret Abraham vero aliam duxit uxorem nomine Cetthuram quae pboc, et Sue. Jecsan quoque genuit Saba, et Dadan. Filii Dadan fuerunt Assurim, et Latusim, et Loomim. At vero, ex Madian ortus est Epha, et Opher, et Henoch, et Abida, et Eldaa. Omnes hi filii Ceturae. Cet
Abbreviated transcription (Latin):
Que respondit. filia batuhelis sum filii na¬
chor: quẽ peꝑit illi melcha. Suspendi itaq
maures ad ornandam faciem ciꝰ: & armillas
posui inmanib. P ronusq adoraui dñm. be¬
nedicens dño dõ dñi mei abrahã. qui ꝑdux̃
me recto itinere. ut sumerẽ filiã frĩs dñi mei¬

Expanded text:
quae respondit filia Bathuelis sum filii Naquae respondit filia Bathuelis sum filii Nahor quem peperit illi Melcha suspendi itaque inaures ad ornandam faciem eius et armillas posui in manibus pronusque adoravi Dominum benedicens Domino Deo domini mei Abraham qui perduxisset me recto itinere
Abbreviated transcription (Latin):
ciuꝰ conspectu ambulo. inittet angłin suum
tecũ. & diriget uiã tuã: accipiesq uxorẽ filio
meo de cognatione mea. & de domo patris
mei. Innocens eris a maledictione mea. cũ
ueneris ad ꝓpinqͦs meos. & ñ dederint tibi.
Ueni gͦ hodie ad fontẽ: & dixi. Dñe ds̃ dñi
mei abraham. si direxistiuiã meã in qua nẽ
ambulo: eccesto iuxta fontẽ aque. & uirgo
que egredictur ad hauriendã aquã audie¬
ritame. da mͥ pauxillũ aque adbibendum
ex hẏdria tua. & dixerit mͥ & tu bibe & caine¬
lis tuis hauriam: ipsa ẽ mulier quã p̃parauit
dĩs filio dñi inci. Dum hec mecũ tacit᷑ uol¬
uerem: apparuit rebecca ueniens cũ hẏdria.
quã portabat inscapula. Descenditq ad fon¬
tem: a hausit aquã. & aio ad cã. Da mͥ paulu¬
lum bibere. Que festina deposuit hẏdriam
de humero: & dixit mͥ. Et tu bibe: a camelis
tus potũ tribuam. Bibi. & adaquauit came¬
los: interrogauiq eã & dixi. Cuius es filia:

Expanded text:
angelum suum tecum et diriget viam tuam accipiesque uxorem filio meo de cognatione mea et de domo patris mei innocens eris a maledictione mea cum veneris ad propinquos meos et non dederint tibi veni ergo hodie ad fontem et dixi Domine Deus domini mei Abraham si direxisti viam meam in qua nunc ambulo ecce sto iuxta fontem aquae et virgo quae egredietur ad hauriendam aquam audierit a me da mihi pauxillum aquae ad bibendum ex hydria tua et dixerit mihi et tu bibe et camelis tuis hauriam ipsa est mulier quam praeparavit Dominus filio domini mei dum haec mecum tacitus volverem apparuit Rebecca veniens cum hydria quam portabat in scapula descenditque ad fontem et hausit aquam et aio ad eam da mihi paululum bibere quae festina deposuit hydriam de umero et dixit mihi et tu bibe et camelis tuis potum tribuam bibi et adaquavit camelos interrogavique eam et dixi cuius es filia
Abbreviated transcription (Latin):
sagittarius. Habitauitq i deserto pharan:
& accepit illi mater sua uxorẽ de t̾ra egẏpt.
abi melech & ficol princeps exercitꝰ ciꝰ ad abra¬
ham. Ds̃ tecũ est in uniuersis que agis. Iura
mes: s iuixtamiscđłiam quã feci tͥ facies mͥ¬
& t̾rȩ: in quauersatus es aduena. Dixitq
abraham. Ego iurabo. Et increpauit ab ue¬
lech ꝓpter puteũ aquȩ: quẽ ui abstulerant
scrui illiꝰ. Responditq abimelech. Nesciui
quis fecerit hancrem. S & tu ñ indicasti mͥ:
& ego ñ audiui preter hodie. Tulit itaq abra
nas gregisseorsum. Cui dixit abimelech. Qd
sibi uolunt septẽ agne iste. quas stare fecisti
seorsum: At ille. Septem inquit agnas acci¬
pies de manumea: ut sint in testimoniũ mͥ
qm̃ ego fodi puteũ istum. Idcireo uocatꝰ est
locus ille bersabeȩ. quia ibi uterq iurauit:
&e inicrunt fedus ꝓputeo iuram̃ti. Surrexit
autẽ abimelech. a ficol princeps militie eiꝰ:

Expanded text:
sagittarius. Habitavitque in deserto Pharan, sagittarius. Habitavitque in deserto Pharan, et accepit illi mater sua uxorem de terra Aegypti.Abimelech, et Phichol, princeps exercitus ejus, ad Abraham: Deus tecum est in universis, quae agis. Jura meae sed iuxta misericordiam quam feci tibi facies mt terrae in qua versatus es advena dixitque Abraham ego iurabo et increpavit Abimelech propter puteum aquae quem vi abstulerant servi illius respondit Abimelech nesciquis fecerit hanc rem: sed et tu non indicasti mihi, et ego non audivi praeter hodie. Tulit itaque Abranas gregis seorsum. Cui dixit Abimelech: Quid sibi volunt septem agnae istae, quas stare fecisti seorsum? At ille: Septem, inquit, agnas accipies de manu mea, ut sint in testimonium mihi, quoniam ego fodi puteum istum. Idcirco vocatus est locus ille Bersabee: quia ibi uterque juraverunt. Et inierunt foedus pro puteo juramenti. Surrexit autem Abimelech et Phicol, princeps militiae e
Abbreviated transcription (Latin):
ero. & suꝑ ancilla tua. Omĩa quȩ dixerit tͥ¬
sara. audi uocem eiꝰ: quia in ysaac uocabit᷑
tibi semen. Sed & filium ancille faciã in
gentẽ magnã: quia semen tuũ est. Surrex̃¬
itaq habrabam mane. & tollens panem &
utrem aquȩ imposuit scapule cius. tradidit¬
q puerũ: & dimisit cam. Que cum abisset:
errabat in solitudine bersabce. Cumq con¬
sumpta ẽc̃t aqua in utre. abiccit pucrũ sub¬
ter unã arborem quȩ ibi erat: & abiit. Seditq
e regione ꝓcul: quantũ potest arcus iacere.
Dixit enim. Non uidebomorientẽ puerum.
Et sedens contra: leuauit uocc̃ suã & fleuit.
agar: Noli timere. Exaudiuit enĩ ds̃ uocẽ
pueri: de loco. in quo est. Surge tolle puerũ
& tene manũ eiꝰ: quia in gentẽ magnã faciã
illum. Aꝑuitq oculos eius ds̃. Que uideris
pureũ aque. abiit & impleuit utrẽ. dedit¬
q puero bibere. & fuit cum eo. Qui creuit
& moratꝰ est in solitudine. factusq c̃ uiuenis

Expanded text:
ero, et super ancilla tua. Omnia quae tibi dixerit Sara, audi vocem ejus, quia in Isaac vocabitur tibi semen. Sed et filium ancillae faciam in gentem magnam, quia semen tuum est. Etsitaque Abraham mane, tollens panem et utrem aquae, imposuit scapulae ejus; tradiditque puerum, et dimisit eam. Quae cum abisset, errabat in solitudine Bersabeae. Cumque consumpta esset aqua in utre, abjecit puerum subter unam arborem quae ibi erat, et abiit, seditque e regione procul quantum potest arcus jacere.-- Dixit enim: Non videbo morientem puerum, et sedens contra, levavit vocem suam et flevit. Agar? noli timere. Exaudivit enim Deus vocem pueri de loco in quo est: Surge, tolle puerum, et tene manum illius, quia in gentem magnam faciam eum, aperuitque oculos ejus Deus. Quae videputeum aquae, abiit, et implevit utrem, deditque puero bibere. Et fuit cum eo: qui crevit, et moratus est in solitudine, factusque est juvenis
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc gͥ redde uxorẽ uirosuo quia ꝓpħa est:¬
& orabit ꝓte & uiues. Sin autẽ nolueris red¬
dere. scito qđ morte morieris tu. & omĩa que
tua sunt. Statumq de nocte consurgens abi¬
melech uocauit om̃s seruos suos. & locutꝰ ẽ
unuersa uerba hec in aurib eoꝵ. Timuert̃¬
q om̃s uiri ualde. Uocauit autẽ abimelech
etiam abraham: & dixit ei. Quid fccisti nob̾:
Quid peccauimꝰ inte. quia induxisti suꝑ me
& suꝑ regnũ meũ peccatũ grande: Que ñ
debiusti facere: fecisti nobis. Rursusq postu¬
lansait. Quid uidisti ut hoc faceres: Respon¬
dit abrahã. Cogitaui mecũ dicens. forsitan
ñ est timor dĩm locoisto: & interficient me

Expanded text:
Nunc 162 igitur redde uxorem viro suo, quia propheta est:Nunc 162 igitur redde uxorem viro suo, quia propheta est: orabit pro te, et vives: si autem nolueris reddere, scito quod morte morieris tu, et omnia quae tua sunt. Statimque de nocte consurgens Abimelech, vocavit omnes servos suos: et locutus est universa verba haec in auribus eorum, timueruntque omnes viri valde. Vocavit autem Abimelech etiam Abraham, et dixit ei: Quid fecisti nobis? quid peccavimus in te, quia induxisti super me et super regnum meum peccatum grande? quae non debuisti facere, fecisti nobis. Rursusque expostulans, ait: Quid vidisti, ut hoc faceres? Respondit Abraham: Cogitavi mecum, dicens: Forsitan non est timor Dei in loco isto, et interficient me
Abbreviated transcription (Latin):
maior filium: & uocauit nom̃ eiꝰ moab. Ipse
ẽ pater moabitarũ: usq in p̃sentẽ diẽ. Minor
quoq peꝑit filium: & uocauit nom̃ eiꝰ amon.
id est filius popłi mei. Ipse ẽ pater amanita¬
rum usq hodie.
rofectus inde abraham in terrã australem
habitauit inter cades & sur. & ꝑegrinatus :
in geraris. Dixitq de sara uxore sua: soror
mea est. Misit gͦ abimelech rex gerare & tulit
eã. Uenit autẽ ds̃ ad abimelechꝑ somniũ noc¬
te & ait illi. En morieris ꝓpt̾ mulierẽ quã tu
listi. Habet enĩ uirũ. Abimelech uero. ñ terig¬
rat eam: & ait. Dñe. num gentẽ ignorantem
& iustã interficies: Nonne ipse dixit michi
soror mea est : & ipsa ait. frater meus ẽ. In
simplicitate cordis mei & mundicia manuũ
mearũ feci hoc. Dix̃q ad ds̃ eum. Et egoscio
qđ simplici corde feceris: & ideo custodiuite.
ne peccares in me. & ñ dimisi ut tangeres eã.¬

Expanded text:
maior filium et vocavit nomen eius Moab ipse maior filium et vocavit nomen eius Moab ipse est pater Moabitarum usque in praesentem diem minor quoque peperit filium et vocavit nomen eius Ammon id est filius populi mei ipse est pater Ammanitarum usque hodie profectus inde Abraham in terram australem habitavit inter Cades et Sur et peregrinatus est in Geraris dixitque de Sarra uxore sua soror mea est misit ergo Abimelech rex Gerarae et tulit eam venit autem Deus ad Abimelech per somnium noctis et ait ei enlisti: habet enim virum. Abimelech vero non tetigerat eam, et ait: Domine, num gentem ignorantem et justam interficies? Nonne ipse dixit mihi: Soror mea est, et ipsa ait: Frater meus est? in simplicitate cordis mei et munditia manuum mearum feci hoc. Dixitque ad eum Deus: Et ego scio quod simplici corde feceris, et ideo custodivi te ne peccares in me, et n
Abbreviated transcription (Latin):
uit loth de subuersione urbiũ in quib habi¬
tauerat. Ascenditq loth de segor & mansit
in monte. due quoq filic eiꝰ cum eo. Timue¬
rat enĩ manere in segor. Et mansit inspelun¬
ca ipse. & duȩ filie eius. Dixitq maior ad mi¬
norem. Pater noster seuexẽ: & nullus uiroꝵ
remansit in terra qui possit ingredi ad nos
iuxta morem uniuerse terre. Ueni inebrie¬
mus cũ iuno. dormiamꝰq cũ eo. ut seruare
possimꝰ ex patre nr̃o sem̃. Dederunt itaq patͥ
suo bibere uinũ nocte illa: & ingressa ẽ maior
do occubuit filia. nec qndosurrexit. Alt̾a
quoq dic: dixit maior ad minorẽ. Ecce dor¬
muii heri cum patre meo: demꝰ ei bibere ui¬
nũ etiã hac nocte: & dormies cũ eo: ut salue¬
mus sem̃ de patre nr̃o. Dederunt & illa noc¬
te patri uinũ. Ingressaq minor filia: dormi¬
uit cum eo. Et nec tẽ quidẽ sensit qnͣdo con¬
cubuerit: uel qnͣdo illa surrexerit. Concepe¬
runt gͦ due filie loth: de patre suo. Peꝑitq

Expanded text:
sione urbium in quibus habitaverat ascenditque Loth de Segor et mansit in monte duae quoque filiae eius cum eo timuerat enim manere in Segor et mansit in spelunca ipse et duae filiae eius dixitque maior ad minorem pater noster senex est et nullus virorum remansit in terra qui possit ingredi ad nos iuxta morem universae terrae veni inebriemus eum vino dormiamusque cum eo ut servare possimus ex patre nostro semen dederunt itaque patri suo biberedo occubuit filia, nec quando surrexit. Altera quoque nocte dixit major ad minorem, Ecce dormivi heri cum patre meo, demus ei bibere vinum etiam hac nocte et dormies cum eo ut salvemus semen de patre nostro dederunt et illa nocte patri vinum ingressaque minor filia dormivit cum eo et nec tunc quidem sensit quando concubuerit vel quando illa surrexerit conceperunt ergo duae filiae Loth de patre suo peperitque
Abbreviated transcription (Latin):
muliebria. Que risit occulte dicens. Postqͣm
consenui & dñs meus uetulus est. uolupta¬
ti oꝑam dabo: Dixit autẽ dñs ad abraham.
Quare risit sara dicens. num uere paritura
sum anus: Nuiqͥd dõ est quacqͣ difficile:
Iuxta condictum reuertarad te. hoc codẽ
temꝑe. uita comite: & habebit sara filium.
Negauit sara dicens. ñ risi: terrore ꝑterrita.
Dñs autẽ. Non ẽ inqͥt ita: s. risisti.
Cum gͦ surrerissent inde uiri. direxer̃t ocłos
contra sodomã: & abraham simul gradieba¬
tur deducens cos. Dixitq dñs. Num celare
potero abraham quȩ gesturus sum. cũ futu¬
rus sit ingentẽ magnam. ac robustissimam.
⁊ benedicende suut in eo om̃s nationes terre:
Scio enĩ qđ preccpturus sit filiissius & domu¬

Expanded text:
muliebria. Quae risit occulte, dicens: Postquam muliebria. Quae risit occulte, dicens: Postquam consenui, et dominus meus vetulus est, voluptati operam dabo? Dixit autem Dominus ad Abraham: Quare risit Sara, dicens: Num vere paritura sum anus? Numquid Deo est quidquam difficile? juxta condictum revertar ad te hoc eodem tempore, vita comite, et habebit Sara filium. Negavit Sara dicens, Non risi, timore perterrita. Dominus autem: Non est, inquit, ita; sed risisti. Cum ergo surrexissent inde viri, direxerunt oculos contra Sodomam, et Abraham simul gradiebatur, deducens eos. Dixitque Dominus: Num celare potero Abraham quae gesturus sum, cum futurus sit in gentem magnam, ac robustissimam, et benedicendae sint in illo omnes nationes terrae? Scio enim quod praecepturus sit filiis
Abbreviated transcription (Latin):
oculis tuis: ne transeas seruũ tiũ. s afferam
paxillulũ aque & lauentur pedes ur̃i.: & reqͥ¬
escite sub arbore. Ponam buccellã panis & con¬
fortetur cor ur̃m. postea transibitis. Idcirco
enim declinastis ad seruũ ur̃m. Qui dixert̃.
fac ut locutus es. festinauit abraham in taber¬
naculũ ad saram: dixitq ei. Accelera. tria
sata simile cõmisce: & fac subcinericios pa¬
nes. Ipse uero ad armentũ cucurrit. & tuli
inde uitulũ tenerrimũ & optimũ: deditꝙq
puero. Qui festinauit & coxit illũ. Tulit qͦq
butyrũ & lac & uitulũ quẽ coxerat: & posu¬
it coram cis. Ipse uero: stabat iuxta eos sub
arbore. Cumq comedissent: dixert̃ ad cum
Ubi est sara uxortua: Ille respondit. Ccce in
tabernaculo est. Cui dixit. Reuertens ueniã
ad te tempore isto uita comite: & habebit fi¬
lium sara uxor tua. Quo audito sara: risit
post ostium tab̾naculi. Erant autẽ ambo se¬
nes. ꝓuecteq etatis: & desierant sarȩ fieri

Expanded text:
is, ne transeas servum tuum, sed afferam pauxillum aquae, et laventur pedes vestri, et requiescite sub arbore. Ponam bucellam panis et confortate cor vestrum, postea transibitis; idcirco enim declinastis ad servum vestrum. Qui dixerunt: Fac ut locutus es. Festinavit Abraham in tabernaculum ad Saram, dixitque ei: Accelera tria sata similae commiscens, et fac subcinericios panes. Ipse vero ad armentum cucurrit, et tulit inde vitulum tenerrimum et optimum, deditque puero, qui festinavit, et coxit illum.butirum et lac, et uitulum quem coxerat, et posuit coram eis, ipse uero stabat iuxta eos sub arbore. Cumque comedissent dixerunt ad eum: “Vbi est Sacra uxor tua?” Ille respondit: “Ecce in taberad te tempore isto, vita comite, et habebit filium Sara uxor tua. Quo audito, Sara risit post ostium tabernaculi. Erant autem ambo senes, provectaeque aetatis, et desierunt Sarae fieri
Abbreviated transcription (Latin):
uandos pedes cameloꝵ. & uiroꝵ qui uenerãt
cum eo: & appositus est panis in conspectu ciꝰ.
Qui ait. Non comedam donec loquar ser¬
mones meos. Respondit ei. Loquere. At ille.
Seruus inquit abraham sum: & dñs bene¬
dixit dño meo ualde. Magnificatusq est:¬
& dedit ei oues & boues. argentũ & aurum.
seruos & ancillas. camelos & asinos. Et peꝑit
sara uxor dñi mei filiũ dño meo in senectu¬
te sua. Deditq illi om̃ia que habuerat: &
adiurauit medñs meus dicens. Non acci

Expanded text:
andum pedes camelorum, et virorum qui venerant cum eo. Et appositus est in conspectu ejus panis. Qui ait: Non comedam, donec loquar sermones meos. Respondit ei: Loquere. At ille: Servus, inquit, Abraham sum: et Dominus benedixit domino meo valde, magnificatus est: dedit ei oves et boves, argentum et aurum, servos et ancillas, camelos et asinos. Et peperit Sara uxor domini mei filium domino meo in senectute sua, deditque illi omnia quae habuerat. Et adju
Abbreviated transcription (Latin):
& augebo & multiplicabo eũ ualde. Duodecĩ
duces generabit: & faciam illũ in gentẽ mag¬
nã. Pactum uͦ incũ statuam ad ysaac: quem
pariet tibi sara temꝑe isto in anno altero. Cũq
finitus ẽẽt sermo loquentis cũ eo: ascendit ds̃
ab abrahã. Tulit aut̃ abrabã ismahelem filiũ
suũ. & om̃s uernaculos domus suȩ: uniuer¬
sosq quos emerat. cunctos mares ex omnib
uiris domussue. & circũcidit carnẽ p̃putii
eoꝵ statim in ipsa die. sicut p̃ceꝑat ei dñs.¬
Abraham nonaginta nouẽ erat annoꝵ: qͣn¬
do circũcidit carnẽ preputii sui. Et ismabel
filius eiꝰ tredecim annos impleuerat: temꝑe
cutũcisionis sue. Cadem die circũcisus ẽ abra¬
ham & ismahel filius eiꝰ. & om̃s uiri domus
illius. tam uernaculi quã empticii & alieni¬
gene pariter circũcisi sunt. xXXx.xUii¬
iparuit autẽ ei dñs in conualle mambre. seden¬
tun ostio tabernaculi sui: in ipsoferuore diei.
Cumq eleuasset ocłos: apparuert̃ ei tres uiri

Expanded text:
eum valde duodecim duces generabit et faciam illum in gentem magnam pactum vero meum statuam ad Isaac quem pariet tibi Sarra tempore isto in anno altero cumque finitus esset sermo loquentis cum eo ascendit Deus ab Abraham tulit autem Abraham Ismahelem filium suum et omnes vernaculos domus suae universosque quos emerat cunctos mares ex omnibus viris domus suae et circumcidit carnem praeputii eorum statim in ipsa die sicut praeceperat ei Deus nonaginta novem erat annorum quando circumcidit carnem praeputii sui et Ismahel filius eius tredecim annos impleverat tempore circumcisionis suae eadem die circumcisus est Abraham et Ismahel filius eius et omnes viri domus illius tam vernaculi quam empticii et alienigenae pariter circumcisi sunt apparuit autem ei Dominus in convalle Mambre sedenti in ostio tabernaculi sui in ipso fervore diei cumque elevasset oculos apparuerunt ei tres viri
Abbreviated transcription (Latin):
quã empticiꝰ curcũcidetur: & quicũq ñ fu¬
erit de stirpe ur̃a. Eritt pactum meũ in
carne urã: in fedus et̃num. Masculus cuiꝰ
p̃pucii caro circũcisa ñ fuerit: delebitur
anima illa depopulo suo: quia pactũ mer̃
irritũ fecit. Dixit quoq ds̃ ad abraham.
Sarai uxorẽ tuã ñ uocabis sarai: s saram.
Et bencdicã ci: & ex illa dabo t̃ filium. cui
benedicturus sum. Eritq innationes: & re¬
ges popłoꝵ orient᷑ ex eo. Cecidit abraham in
faciem: & risit dicens in corde suo. Putas ne

Expanded text:
circumcidetur, et quicumque non fuerit de stirpe vestra: eritque pactum meum in carne vestra in foedus aeternum. Masculus, cujus praeputii caro circumcisa non fuerit, delebitur anima illa de populo suo: quia pactum meum irritum fecit. Dixit quoque Deus ad Abraham: Sarai uxorem tuam non vocabis Sarai, sed Saram. Et benedicam ei, et ex illa dabo tibi filium cui benedicturus sum, eritque in nationes, et reges populorum orientur ex eo. Cecidit Abraham in faciem suam, et risit, dicens in corde s
Abbreviated transcription (Latin):
ysaac. Respondit seruus. Si noluerit mulier
uenire mecũ in terrã hanc. num reducere
debeo filium tuũ ad locũ de quo egressꝰ es :
Dixit abraham. Caue. neqͣndo reducas illuc
patris mei. & de terra natiuitatis meȩ. qui
locutꝰ est mͥ & iurauit dicens. semini tuoda¬
bo terrã hanc: ipse mittet angłm suũ corã
te. & accipies inde uxorẽ filio meo. Sin autẽ¬

Expanded text:
 Respondit servus: Si noluerit mulier venire mecum in terram hanc, num reducere debeo filium tuum ad locum de quo egressus es? Cave, inquit Abraham, ne quando reducas illuc patris mei, et de terra nativitatis meae, qui locutus est mihi, et juravit, dicens: Semini tuo dabo terram hanc: ipse mittet angelum suum coram te, et accipies inde uxorem filio meo; sin aute
Abbreviated transcription (Latin):
Ascendit itaq rex isrł: & iosaphat rex uda mra¬
moth galaad. Dixitq rexisrł ad iosaphat. Su¬
me arma. & ingredere prelium: & induere ues¬
tib tuis. Porro rexisrł mutauit habitũ: & in¬
gressus ẽ bellum. Rex autem sẏrie. preceꝑat
principib curruũ triginta duob dicens. Non
pugnabitis contra minorem & maiorẽ quẽpiã:

Expanded text:
dit itaque rex Israhel et Iosaphat rex Iuda in Ramoth Galaad dixitque rex Israhel ad Iosaphat sume arma et ingredere proelium et induere vestibus tuis porro rex Israhel mutavit habitum et ingressus est bellum rex autem Syriae praeceperat principibus curruum triginta duobus dicens non pugnabitis contra minorem et maiorem que