comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Q illa qͥdem occupatꝰ exercuit: sed tam̃liber
magisterio doctrinȩ militauit lemporalia
regendo disposuit: ȩt̾na predicando nun¬
ciauit. Uitȩ rectitudinẽ & agendo uidenti¬
b ostendit: & loquendo audientib ingessit.
Sed siue heretici seuꝑuersi quilib& cũbona
iustorũ referunt: hȩc in argum̃tũ criminis
inflectunt. Inde nãq eliphar contra bea¬
tũ iob occasionẽ obiurgationis colligit:
unde laudanda narrauit. Nã sequit᷑. Nunc¬

Expanded text:
Et illa quidem occupatus exercuit, sed tamen liber Et illa quidem occupatus exercuit, sed tamen liber magisterio doctrinae militavit. Temporalia regendo disposuit; aeterna praedicando nuntiavit; vitae rectitudinem et agendo videntibus ostendit, et loquendo audientibus ingessit.Sed sive haeretici, seu perversi quilibet, cum bona justorum referunt, haec in argumentum criminis inflectunt. Inde namque Eliphaz contra beatum Job occasionem objurgationis colligit, unde laudanda narravit. Nam sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
tinentiã discordiȩ origo ꝓpinat᷑. Praui
igit᷑ sicut insensu leues sunt: ita in locu¬
tione p̾cipites. & reticere ꝑtractando ne¬
gligunt quȩ loquant᷑ sed qd̾ leuis consci¬
entia concipit: leuior ꝓtinus lingua ꝓdit.
Unde nunc eliphar ex suo exꝑim̃to colli¬
git: quod desꝑate de omĩb sentit dicers.
Sed conceptũ sermonẽ tenere quis possit:
tasti. Si ipse historiȩ textꝰ aspicit᷑: magna
est lectori utilitas: quod ab amicis iur¬
gantib inbeato iob ꝓlaceratione uicioꝵ
iuirtutũ p̃conia preferunt᷑. Numquã qͥp¬
pe est tam robustũ uitȩ cestimoniũ: qͦm
cum ille laudanda loquit᷑: qui ingerere
crim̃ conat᷑. Densemꝰ autẽ cuiꝰ celsitudinis
iste uir fuerit: qͥ indoctos docens: lassos
roborans. uacillantesq confirmans: int̾
curas domus int̾ multipliciũ rerũ custo¬
diam: inter affectus pignorũ: int̾ studia tot
laborum: erudiendis se cȩteris impendit.

Expanded text:
tinentiam, discordiae origo propinatur. Pravi tinentiam, discordiae origo propinatur. Pravi igitur sicut in sensu leves sunt, ita in locutione praecipites, et reticere pertractando negligunt quae loquantur. Sed quod levis conscientia concipit, levior protinus lingua prodit. Unde nunc Eliphaz ex suo experimento colligit, quod desperate de omnibus sentit, dicens: Sed conceptum sermonem tenere quis possit? tur. --Si ipse historiae textus aspicitur, magna est lectoris utilitas, quod ab amicis jurgantibus in beato Job pro laceratione vitiorum, virtutum praeconia proferuntur. Nunquam quippe est tam robustum vitae testimonium, quam cum ille laudanda loquitur, qui ingerere crimen conatur. Pensemus autem cujus celsitudinis iste vir fuerit, qui indoctos docens, lassos roborans, vacillantesque confirmans, inter curas domus, inter multiplicium rerum custodiam, inter affectus pignorum, inter studia tot laborum, erudiendis se caeteris impendit.
Abbreviated transcription (Latin):
sua nulla silentu grauitate refrenant᷑ Q st̃
alii qͥcũ praua concipiunt: magnose silen¬
tii uigore constringunt. & sunt ñnulli qͥ
uirtutũ usu roborati: usq ad eã celsitudinẽ
puehuntur: ut ad loquendũ ne incorde qͥde
puersa concipiant. quȩ silendo compescat
Eliphar itaq ex quo sit ordine ostenditur
qui conceptũ sermonẽ tenere se ñposse te¬
statur. Qua inre & illud innotuit: quods
loquendo offensurũ nouit. Neq enĩ retine¬
re uerba quȩ ñ potest uellet: nͥse ꝑhȩc uu
nera inferre p̃nosceret. Boni enĩ uirifreno
consilii retinent p̃cipitationẽ uerbi: &
caute considerant: ne relaxantes linguȩ
lascuuam. auditorũ conscientiã incaita
locutione transfigant. Unde bene ꝑsalo.¬
monẽ dr̃. Quidimittit aquã. caput est
iurgiorũ. qua qͥppe dimittit᷑: cũ linguę
fluxus effrenatur. Sed dimissor aque iur¬
giorũ caput efficitur: qr ꝑ lingua in con¬

Expanded text:
sua nulla silentii gravitate refrenantur. Et sunt sua nulla silentii gravitate refrenantur. Et sunt alii qui cum prava concipiunt, magno se silentii vigore restringunt. Et sunt nonnulli qui, virtutum usu roborati, usque ad eam celsitudinem vehuntur, ut ad loquendum, ne in corde quidem perversa concipiant, quae silendo 152 compescant. Eliphaz itaque ex quo sit ordine, ostenditur, qui conceptum sermonem tenere se non posse testatur. Qua in re et illud innotuit, quod se loquendo offensurum novit. Neque enim retinere verba quae non potest vellet, nisi per haec se vulnera inferre praenosceret. Boni enim viri freno consilii retinent praecipitationem verbi, et caute considerant ne relaxantes linguae lasciviam auditorum conscientiam incauta locutione transfigant. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aqua quippe dimittitur, cum linguae fluxus effrenatur. Sed dimissor aquae jurgiorum caput efficitur, quia per linguae incon
Abbreviated transcription (Latin):
lã suꝑiꝰ dicta sunt: quȩ his uocabulorũ inter¬
p̃tationib exprimant᷑. Quia gͦ festine ad in¬
discussatendimꝰ: plata replicare deuitamꝰ.
Hoc itaq est sollert̃ intuendũ: quodhi qui
hereticorũ speciem tenent: loqui molliter
inchoant. dicentes. Dicȩꝑimꝰ loquitͥ: forsitan
moleste accipies. Ex asꝑare qͥppe heretici.
auditores suos in exordio locutionis metu¬
unt: ne uigilant̾ audiantur: eorũq ualde
tristitiã declinant: ut negligentiã capians.
Ꝙ pene semꝑblanda sunt quȩ ꝓponunt:
sed asꝑa que ꝓsequendo subinferunt. Unde
& nunc amici iob areuerentia mansuetȩ
locutionis incipiunt: sedusq adiacula asprimȩ
inuectionis erumpunt: ꝙ & radices spinarũ
molles sunt. sed tam̃ ex ipsa sua mollitie cũ¬
ꝓferuntur de pungunt. Sequitur. Sed concep
nera hominũ: que gradatim ductis ase qua¬
litatib dissidunt. Sunt nãq alii qui&e adlo¬
quendũ praua concipiunt: & alocutione

Expanded text:
--Jam superius dicta sunt quae his vocabulorum interpretationibus exprimantur. Quia ergo festine ad indiscussa tendimus, prolata replicare devitamus. Hoc itaque est solerter intuendum, quod ii qui haereticorum speciem tenent, loqui molliter inchoant, dicentes: Si coeperimus loqui tibi, forsitan moleste accipies. Exasperare quippe haeretici auditores suos in exordio locutionis suae metuunt, ne vigilanter audiantur, eorumque valde tristitiam declinant, ut negligentiam capiant. Et pene semper blanda sunt quae proponunt; sed aspera quae prosequendo subinferunt. Unde et nunc amici Job a reverentia mansuetae locutionis incipiunt, sed usque ad jacula asperrimae invectionis erumpunt; quia et radices spinarum molles sunt, sed tamen ex ipsa sua mollitie proferunt unde pungunt. Sequitur: CAPnera, quae gradatim ductis a se qualitatibus dissident. Sunt namque alii qui et ad loquendum prava concipiunt, a locutione
Abbreviated transcription (Latin):
qui sub quasit ȩstimatione iudicii. iter sui
oꝑis nescit: Bene autẽ subdit᷑: & circum¬
dedit eum d̃ cenebris. Tenebris nãq homo
circũdat᷑. qr quauis cȩlesti desidĩo ferueat̾. qͥd
desemet ipso sit disposicũ intͥnsecꝰ ignorat. Et.
ualde metuit. ne qͥd sibi iniudicio obuiȩt: qđ
se dese ñc is. indesidioboni fꝗͤuoris latet. Tenebriꝰ
ħocircũdat᷑: qͥa ignorantiȩ suȩ caligine p̾mit᷑.
minit: futura ñ ĩuenit: p̃sentia uix cognoscit:
Tenebris secircũdatũ qͥdã sapiens uiderat: cũ di¬
cebat. Quȩ ĩꝑspectu st̃ ĩuenimꝰ cũ labore. &qͦ ĩcȩ

Expanded text:
qui sub qua sit aestimatione judicis iter sui qui sub qua sit aestimatione judicis iter sui operis nescit? Bene autem subditur: Et circumdedit eum Deus tenebris. Tenebris namque homo circumdatur; quia quamvis coelesti desiderio ferveat, quid de semetipso sit dispositum intrinsecus, ignorat. Et valde metuit, ne quid sibi in judicio obviet, quod se de se nunc in desiderio boni fervoris latet. Tenebris homo circumdatur, quia ignorantiae suae caligine premitur. minit, futura non invenit, praesentia vix cognoscit? Tenebris se circumdatum quidam sapiens viderat, cum dicebat: Quae in prospectu sunt, invenimus cum labore; et quae
Abbreviated transcription (Latin):
causa dq̃pnationisest: & ꝓuectus putatur
ẽẽ uurtutis. Sepe unde placari uidex cre¬
dit᷑: inde adirascendũ placidus instigat᷑
salomone attestante qui ait. Est uia qͦ
uidetur hominib recta: nouissima aut̃
eiꝰ deducunt ad mortẽ. Unde scĩuiricum
mala superant: suace iã bene gesta formi¬
dant: necũbene agere appetunt: de ac¬
tionis imagine fallant᷑: ne pestiferata¬
besputredinis subboni specie lateat corꝰ¬
dis. Sciunt enĩ: quia corrruptionis ad¬
huc pondere grauati. diiudicare bona
subtiliter nesciunt. Ꝙ cũ ante oculos extre¬
miexaminis regulãdeducunt: hȩc ipsa
in señnũqͣm & quȩ approbant mecuunt.¬
& tota quidem m̃te int̾na desiderant.
sed tam̃ de incertitudine oꝑũ trepidi. qͦ
gradiuntur ignorant. Unde bene post¬
quã dictũ est. quare data ẽ misero lux:
adiungitur: uiro cuiꝰ abscondita est uia.
Acsidicat᷑. Cur huiꝰ uitȩ successus accipit:

Expanded text:
causa damnationis est, et provectus putatur causa damnationis est, et provectus putatur esse virtutis. Saepe unde placari judex creditur, inde ad irascendum placidus instigatur; Salomone attestante, qui ait. Est quae videtur homini recta; novissima autem ejus ducunt ad mortem . Unde sancti viri cum mala superant, sua etiam bene gesta formidant, ne cum bona agere appetunt, de actionis imagine fallantur, ne pestifera tabes putredinis sub boni specie lateat coloris. Sciunt enim quia corruptionis adhuc pondere gravati, dijudicare bona subtiliter nesciunt; et cum ante oculos extremi examinis regulam deducunt, haec ipsa in se nonnunquam et quae approbant metuunt. Et tota quidem mente interna desiderant, sed tamen de incertitudine operum trepidi, quo gradiuntur ignorant. Unde bene postquam dictum est: Quare data est misero 144 lux? adjungitur: Viro, cujus abscondita est via. Ac si dicatur: Cur hujus vitae successus accipit,
Abbreviated transcription (Latin):
mundo ꝑfecte extincti sunt ĩ occulto cum
diuitiis reqͥescunt. Sepulchro gͦ diues ef¬
ficitur: qui ꝑ exẽpla iustorũ incontẽplati¬
onis uirtute subleuatur. Sedcũ reqͥrens
dicat quare data ẽ misero lux: curhos
ipsum requirere p̃sumat. insinuat dicens Uiro¬
inqua sit uitȩ qualitate considerat: adhuc
cam̃ adquẽ finem tendat ignorat. Ꝙ siiã su¬
ꝑna appetit: & si plenis hȩc desideriis querit.
adhuc si meisdẽ desideriis ꝑmaneat nescit.
Deccata qͥppe deserentes: adiusticiã tendi¬
mꝰ: & unde uenimꝰ nouimꝰ: sed quo ꝑueni¬
amꝰ ignoramꝰ. Qd hesterna die fuimꝰ scimꝰ
sed quid contingat crastina nos eẽ. nescimꝰ
Uagͦ suauiro abscondita est: quia sic pe¬
ddem ponit oꝑis: ut tam̃ p̃uidere neque¬
iuȩ nr̃ȩ aosconsio: quia ñnũqͣm ea ipsaqͤ
recte nos agere credimꝰ: an indistricti iu¬
dicis examine recta sint ignoramꝰ. De pe
enĩ sicut & longe suꝑiꝰ diximꝰ: opus nr̃m

Expanded text:
mundo perfecte exstincti sunt, in occulto cum mundo perfecte exstincti sunt, in occulto cum divitiis requiescunt. Sepulcro ergo dives efficitur, qui per exempla justorum in contemplationis virtute sublevatur. Sed cum requirens dicat: Quare data est misero lux? cur hoc ipsum requirere praesumat, insinuat dicensin qua sit vitae qualitate considerat, adhuc tamen ad quem finem tendat, ignorat. Etsi jam superna appetit, etsi plenis haec desideriis quaerit, adhuc tamen si in eisdem desideriis permaneat, nescit. Peccata quippe deserentes, ad justitiam tendimus; et unde venimus, novimus; sed quo perveniamus, ignoramus. Quid hesterna die fuimus, scimus; sed quid contingat crastina nos esse, nescimus. Via ergo sua viro abscondita est, quia sic pedem ponit operis, ut tamen praevidere nequeviae nostrae absconsio; quia nonnunquam ea ipsa quae recte nos agere credimus, an in districti judicis examine recta sint, ignoramus. Saepe enim, sicut et longe superius diximus, opus nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
ce agitur: cũ atẽporaliũ desideriorũ cu¬
multib delectatione in interiora rapiun¬
tur: ut menseorũ dũ in amore dei cota ten¬
dit᷑: nulla inutiliꝑturbatione laceretur
scipulos uiderat: quib dicebat. Mortui
enĩ estis: & uita ur̃a abscondita ẽ. cũ xp̃o ĩdõ
Quigͦ mortẽ querit: gaudet dũ sepulchrũ
inuenit: q qui mortificare se appetit: ual¬
de ad inuentã reqͥem contẽplationis hilare¬
scit: ut extinctus mundolateat: & cunctis
exteriorũ rerũ ꝑturbationib intra sinum
quod thesaurꝰ effodidr̃. &iã sepulchri inuen¬
tio sub infertur: hoc necẽe ẽ. ut intentio nr̃a
conspiciat: quod antiqͥ mortuos cũ diuiti¬
is obruebant. Qgͥ querit thesaurũ: gaudet
rentes. cũ sacrȩ scripture paginas uoluimꝰ:
cum exempla p̃cedentiũ ꝑscrutam᷑. quasi
ex sepulchro gaudiũ sumimꝰ. quia m̃tis di¬
uitias apud mortuos inuenimꝰ: q qui huic

Expanded text:
te agitur, cum a temporalium desideriorum tute agitur, cum a temporalium desideriorum tumultibus delectatione in interiora rapiuntur; ut mens eorum dum in amorem Dei tota tenditur, nulla inutili perturbatione laceretur.scipulos viderat, quibus dicebat: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo go mortem quaerit, gaudet dum sepulcrum invenit, quia qui mortificare se appetit, valde ad inventam requiem contemplationis hilarescit; ut exstinctus mundo lateat, et a cunctis exteriorum rerum perturbationibus intra sinum quod thesaurus effodi dicitur, etiam sepulcri inventio subinfertur, hoc necesse est ut intentio nostra conspiciat, quod antiqui mortuos cum divitiis obruebant. Qui igitur thesaurum quaerit,irentes, cum sacrae Scripturae paginas volvimus, cum exempla praecedentium perscrutamur, quasi ex sepulcro gaudium sumimus, quia mentis divitias apud mortuos invenimus: qui quia huic
Abbreviated transcription (Latin):
se latebat agnoscat. Facile enĩinse chesau¬
rũ inuenit: si eã quȩ se male presserat mo¬
lem a se t̾renȩ cogitationis repellit. Quia au¬
tẽ quesitã mortẽ sicut chesaurũ dicit: recte
cus ẽ. quo absconditur corpꝰ: ita diuina con¬
templatio quoddã sepulchrũ m̃tis ẽ. qͦ ab¬
sconditur anima. Quasi enĩ huic adhuc mun¬
do uiuimꝰ: cũ m̃te in eũ forasuagam᷑. Sed mor¬
tui insepulchro abscondim᷑: cũ mortificati
exterius insecreto int̾nȩ contẽplationis cȩ¬
lamur. Sc̃ngitur uiri ab importunitate &¬
sideriorũ cemporaliũ. atumultu inutliũ
curarũ: aclamore ꝑstrepentiũ ptͣbationi
semet ipsos sacriuerbi gladio mortificare
ñ desinunt: atq se intꝰ ante deifaciem insini
m̃tis abscondunt. Unde recte ppsalmistã
dr̃ Abscondes eos in abdito uultꝰ tuui: a coñ¬
turbatione hominũ. Quod quãuis ꝑfecte
post mundũfiat: & iã nunc ex magna par¬

Expanded text:
se latebat, agnoscat. Facile enim in se thesause latebat, agnoscat. Facile enim in se thesaurum invenit, si eam quae se male presserat molem a se terrenae cogitationis repellit. Quia autem quaesitam mortem sicut thesaurum dicit, recte cus est quo absconditur corpus, ita divina contemplatio quoddam sepulcrum mentis est, quo absconditur anima. Quasi enim huic adhuc mundo vivimus, cum mente in eum foras vagamur; sed mortui in sepulcro abscondimur, cum mortificati exterius, in secreto internae contemplationis celamur. Sancti igitur viri ab importunitate desideriorum temporalium, curarum, a clamore perstrepentium perturbationum, semetipsos sacri verbi gladio mortificare non desinunt, atque intus se ante Dei faciem in sinu mentis abscondunt. Unde recte per Psalmistam dicitur: Abscondes eos in abdito vultus tui a perturbatione hominum . Quod quamvis perfecte postmodum fiat, etiam nunc ex magna par
Abbreviated transcription (Latin):
diceret. Eo labor crescat: quo ipsa iã p̃mia
laboris appropinquant. Uelut si aꝑte dicat.
Thesaurum queritis: sed eofodere ardentius
debetis: quo iã unta quesitũ aurũ fodiendo
in telligi & alit̾ potest. Quia enĩ ꝑfecte mun
do mori ñ possumus: nisi intra m̃tis nr̃ȩ inui¬
sibilia auisibilibus abscondamur: recte hi
qui mortificationẽ suã appetunt: chesaurũ
effodientib cõparantur. Mundo enim ꝑin
uisibilem sapientiã morimͣ: de qua ꝑsalomo¬
nem dr̃. Si quesieris illã: quasi pecuniam.
& sicut thesauros effoderis eã. Sapientia
qͥppe in rerũ suꝑficie ñ iacet: qr in inuisibi¬
lib latet. Ꝙ tunc mortificatione nr̃a sapi¬
entiã contingentes apprehendimꝰ: si relic¬
tis uisibilibͥ inuisibilib abscondamͣ: si hic
hanc cor effodientes querimꝰ: ut omẽ quod
cerrenũ mens cogitat. a seince ipsa manu sce
discretionis eiciat: & thesaurũ uirtutis qͥ

Expanded text:
diceret: Eo labor crescat, quo ipsa jam praemia diceret: Eo labor crescat, quo ipsa jam praemia laboris appropinquant, velut si aperte dicat: Thesaurum quaeritis? sed eo fodere ardentius debetis, quo jam juxta quaesitum aurum fodiendo intelligi et aliter potest. Quia enim perfecte mori mundo non possumus, nisi intra mentis nostrae invisibilia a visibilibus abscondamur, recte ii qui mortificationem suam appetunt, thesaurum effodientibus comparantur. Mundo enim per invisibilem sapientiam morimur, de qua per Salomonem dicitur: Si quaesieris illam quasi pecuniam, et sicut thesauros effoderis eam . Sapientia quippe in rerum superficie non jacet; quia in invisibilibus latet. Et tunc mortificationem nostram sapientiam contingentes apprehendimus, si relictis visibilibus in invisibilibus abscondamur; si sic hanc, cor effodientes, quaerimus, ut omne quod terrenum mens cogitat, a semetipsa, manu sanctae discretionis ejiciat, et thesaurum virtutis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
laborant. Qigit᷑ plene mortificationẽ suam
appetunt: quasi effodientes thesaurũ que¬
runt: quia quanto fiunt uiciniores adfinẽ:
tanto se exhibent ardentiores inoꝑe Labo¬
rando gͦ ñ deficiunt: sed magis adusũ labo¬
ris crescunt: qr quo iã p̃mia ꝓpinqͥora con¬
siderant: eo in oꝑe delectabilius exsudant.
Unde bene paulus quibdã absconditũ ȩt̃nȩ
patriȩ thesaurũ querentib dicit Nondese¬
rentes collectionẽ nrãm. sicut est consuetu¬
dinis quibdã: sed consolantes: & tanto ma¬
gis quanto uideritis appropinquantẽ diẽ.
Laborantẽ quippe consolari est. parit᷑ in
labore ꝑsistere: quia subleuatio laboris ẽ.
uisio collaborantis: sicut cũ initinere co¬
mes iungit᷑: uia qͥdem ñattrahit᷑: s tam̃
de societate comitis labor itineris leuigatur.
Dum itaq paulus consolantes se inlabore
querer&: adiunxit dicens. Iancomagis:
quanto uideritis appropinquantẽ diẽ Ac si

Expanded text:
laborant. Qui igitur plene 142 mortificationem suam laborant. Qui igitur plene 142 mortificationem suam appetunt, quasi effodientes thesaurum quaerunt; quia quanto fiunt viciniores ad finem, tanto se exhibent ardentiores in opere. Laborando ergo non deficiunt, sed magis ad usum laboris crescunt; quia quo jam praemia propinquiora considerant, eo in opere delectabilius exsudant. Unde bene Paulus quibusdam absconditum aeternae patriae thesaurum quaerentibus dicit: Non deserentes collectionem nostram, sicut est consuetudinis quibusdam, sed consolantes, et tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem . Laborantem quippe consolari, est pariter in labore persistere, quia sublevatio laboris est visio collaborantis: sicut cum in itinere comes jungitur, via quidem non abstrahitur, sed tamen de societate comitis labor itineris leviatur. Dum itaque Paulus consolantes se in laboribus quaereret, adjunxit dicens: Tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem. Ac si
Abbreviated transcription (Latin):
ficione agitꝰ ut repulsa crescant. Sic qͥppe mor¬
tificari appetunt: ut ĩãꝑfecte siliceat con¬
ditoris sui faciem contẽplent᷑: sed eorũ de¬
siderium differt᷑ ut ꝓficiat: & tarditatis suȩ
sinu nutritur ut crescat. Unde bene sponsa
insponsi sui desiderio anhelans clamat. In
lectulo meo ꝑnoctes quesiui: quẽ diligit ani¬
ma mea. Quesiui illum: & ñ inueni. Abscon¬
dit se sponsus cũ querit᷑: ut ñinuentꝰ arden¬
tius queratur. & differt᷑ querens sponsa ne
inueniat: ut tarditate sua capatior reddita:
multiplicius quandoq inueniat quod que¬
rebat. Unde beatꝰ iob cũ diceret. expectant
mortem &. ñuenit: ut hoc ipsũ querentium
desideriũ subtilius expleret: ilico adiungit̃.¬
endo thesaurũ querunt: cũ fodere altiꝰ cȩ¬
periit. ad laborem intentius in ardescunt:
quia quo se thesauro abscondito iãiãq ap¬
propinquare ȩstimant: eo ineffossione enixiꝰ

Expanded text:
sitione agitur ut repulsa crescant. Sic quippe morsitione agitur ut repulsa crescant. Sic quippe mortificari appetunt, ut jam perfecte, si liceat, conditoris sui faciem contemplentur. Sed eorum desiderium differtur, ut proficiat; et tarditatis suae sinu nutritur, ut crescat. Unde bene sponsa in sponsi sui desiderio anhelans clamat: In lectulo meo per noctes quaesivi quem diligit anima mea; quaesivi illum, et non inveni . Abscondit se sponsus cum quaeritur, ut non inventus ardentius quaeratur; et differtur quaerens sponsa, ne inveniat, ut tarditate sua capacior reddita, multiplicius quandoque inveniat quod quaerebat. Unde beatus Job cum diceret: Exspectant mortem, et non venit, ut hoc ipsum quaerentium desiderium subtilius expleret, illico adjungitendo thesaurum quaerunt, cum fodere altius coeperint, ad laborem instantius inardescunt; quia quo se thesauro abscondito jam jamque appropinquare aestimant, eo in effossione enixius
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis: foris autẽ explent ministerium
ordinis: quati nꝰ nec aꝑfectione ꝑ intenti¬
onem receclant: nec dispositioni condito¬
ris ꝑsuꝑbiã contradicant. Mira enĩ diuini¬
tatis pietate agit᷑: cũ isqui ꝑfecto corde ad
contemplationẽ dendit: humanis mini¬
steriis occupatur: ut & multis infirmiori
ctũ repic̃ iñ ad humilitatis culm̃ ꝑfectior¬
assurgat. Nonumquam & enĩ scĩ uiri
unde desideriorũ suorũ detrim̃ta tole¬
rant: inde maioraluera conuersis ali¬
is reportant: qr dũeisuacare ut appe¬
tunt ñlicet: rapere secũ alios quibus
admiscentur libet. Fit gͦ mira dispositi¬
one pietatis: ut unde se destructiores
estimant: inde locupletiores ad cȩlestis
patriȩ constructionẽ surgant. Nonnũ¬
quã uͦ iccirco adc̃cepta desid̾ia minime
ꝑueniunt᷑. ut ipsa int̾ueniente tarditate.
ad eadẽ desidia larato m̃tis sini dilacent᷑. Et
qͦ excenuari foetase ĩpleta pot̾ant: magnadispo¬

Expanded text:
pietatis, foris autem explent ministerium pietatis, foris autem explent ministerium ordinis; quatenus nec a perfectione per intentionem recedant, nec dispositioni conditoris per superbiam contradicant. Mira enim divinitatis pietate agitur, cum is qui perfecto corde ad contemplationem tendit, humanis ministeriis occupatur; ut et multis infirmioribus ctum respicit, inde ad humilitatis culmassurgat. Nonnunquam enim sancti viri unde desideriorum suorum detrimenta tolerant, inde majora lucra conversis aliis reportant, quia dum eis vacare, ut appetunt, non licet, rapere secum alios quibus admiscentur libet. Fit ergo mira dispensatione pietatis, ut unde se destructiores aestimant, inde locupletiores ad coelestis patriae constructionem surgant. Nonnunquam vero idcirco ad concepta desideria minime perveniunt, ut ipsa interveniente tarditate, ad eadem desideria laxato mentis sinu dilatentur. Et quae extenuari fortasse impleta poterant, magna dispo
Abbreviated transcription (Latin):
ctionis omĩmode ñ assurgunt: recte ge¬
m̃tes dicunt. Quare dataẽ misero lux. & ui¬
tahisqui in amaritudine animȩ sunt:
Uita qͥppe amaricatis dat᷑: cũhuiꝰ mundigła
tristib gem̃tib que tribuit᷑. In qua nimi¬
rum uita. pęna se ualidissimi timoris affi¬
cunt: qꝑ & si ipsi mundũ ñtenent: adhuc
tam̃tales se ẽẽ metuunt qui amundo tene¬
ant᷑: ꝙ nisi ei quantulũcumq iuiuerent:
hos addusũ suũ ꝓcul dubio ñ amaret. Mare
eñ iuua corpora insem&e ipso retin&: nã
mortua extra se ꝓtinꝰ expellit. Sequitur.¬
qͥpe mortificare se funditꝰ: atq ab omi uita
le temporalis extinguere: sed occultis se¬
bedei uidicus uelpre ẽẽ in regimine. uel
occupari inunctis honorib cõpelluntur.
Itꝙ inter hȩc mortificationem plenissimã
inddesinent̾ expectant᷑. s expectata mors
nolens uiuit:: quãtam̃ ꝓ diuino timore
colerant. ꝑ intꝰ quidem seruant desidiũ

Expanded text:
ctionis 141 omni modo non assurgunt, recte gectionis 141 omni modo non assurgunt, recte gementes dicunt: Quare data est misero lux, et vita his qui in amaritudine animae sunt? Vita quippe amaricatis datur, cum hujus mundi gloria tristibus gementibusque tribuitur. In qua nimirum vita poena se validissimi timoris afficiunt, quia etsi ipsi mundum non tenent, adhuc tamen tales esse se metuunt, qui a mundo teneantur; quia nisi ei quantulumcunque viverent, hos ad usum suum procul dubio non amaret. Mare enim viva corpora in semetipso retinet; nam mortua extra se protinus expellit. Sequiturquippe mortificare se funditus, atque ab omni vita gloriae temporalis exstinguere; sed occultis saepe Dei judiciis vel praeesse in regimine, vel occupari injunctis honoribus compelluntur, atque inter haec mortificationem plenissimam indesinenter exspectant.nolens vivit, quam tamen pro divino timore tolerant. Et intus quidem servant desiderium
Abbreviated transcription (Latin):
est: & ego mundo. Mundus qͥppe ei cruc¬
fixus fuerat: qr hunc corde suo iã mortuũ
ñ amabat. Sed & se ipsũ mundo crucifixorat.
qr talem se ei exhibere studuit: ut ab eo qͥsi
mortuus concupisci ñ posset. Sienĩuno in
loco sint mortuus & uiuens: & si mortuusu
uum ñuidet: uiuꝰ taiñ mortuũ uidet. di
uero utriq sint mortui: alter alterũ nequa¬
quã uidet. Ita qui iã mundũ ñ amat s cam̃
ab illo uel ñuolens amatur: & supse uelut
mortuus mundum ñuidet: hunc tamen
mundus adhuc ñ mortuusuid et. Diuero
nec ipse in amore mundũ retinet. nec rur¬
sũ amundiamore retinet᷑: uicissim sibi uta¬
q extincti sunt: ꝙ dũ alt̃ alterũ ñ appetit:
quasi mortuus mortuũ ñ attendit. Quiagͥ
paulus nec mundigłam querebat: nec a-
mundigła ipse querebat᷑: & se mundo &
mundum sibi crucifixũ ẽẽ głatur. Qđ q
multi appetunt: sed tam̃usq adculm̃ extin¬

Expanded text:
est, et ego mundo . Mundus quippe ei crucest, et ego mundo . Mundus quippe ei crucifixus fuerat, quia hunc cordi suo jam mortuum non amabat. Sed et se ipsum mundo crucifixerat, quia talem se ei exhibere studuit, ut ab eo quasi mortuus concupisci non posset. Si enim uno in loco sint mortuus et vivens; etsi mortuus vivum non videt, vivus tamen mortuum videt; si vero utrique sint mortui, alter alterum nequaquam videt. Ita qui jam mundum non amat, sed tamen ab illo vel non volens amatur, etsi ipse velut mortuus mundum non videt, hunc tamen mundus adhuc non mortuus videt. Si vero nec ipse in amore mundum retinet, nec rursum a mundi amore retinetur, vicissim sibi utrique exstincti sunt; quia dum alter alterum non appetit, quasi mortuum mortuus non attendit. Quia igitur Paulus nec mundi gloriam quaerebat, nec a mundi gloria ipse quaerebatur, et se mundo, et mundum sibi crucifixum esse gloriatur. Quod quia multi appetunt, sed tamen usque ad culmen exstin
Abbreviated transcription (Latin):
quã confusa in quib cecidit sentit. Sedhoc
amaricatũ corad gaudiũ suũ quandõq redu¬
citur: atq meiꝰ gaudio ex traneus ñ miscet᷑.
qr is qui nc̃ abhoc merore cordis foras se ꝑde
eius sollempnitate remanebit. Hi itaq qͥ
inamaritudine animȩ sunt morimundo fun¬
ditꝰ concupiscunt: ut sicut in scło ipsi nichilap¬
petunt: itaiã a scło nulla obligatione tenean¬
tur. & plerũꝙ contingit: ut iã homo mun¬
dũ m̃te ñteneat: sed cam̃ mundus houi.¬
sui occupationib astringat. & ipse quiox
mundo iã mortuus. ẽ: sed ipsi mundusa¬
huc mortuus ñẽ. Quasi enĩuiuꝰ adhuc mun¬
dus eũ conspicit: dũ alio intentũ insuis ae¬
tionib raꝑe contendit. Unde bene pau¬
lus cũ & ipse scłm ꝑfecte despiceret: & tale
se factũ uideret. quẽ iãhoc scłm concup¬
scere omĩno ñ posset: ruptis huiꝰ uitȩ un¬
culis liber dicit. Michi mundus crucifiris

Expanded text:
quam confusa in quibus cecidit, sentit. Sed hoc quam confusa in quibus cecidit, sentit. Sed hoc amaricatum cor ad gaudium suum quandoque reducitur, atque in ejus gaudio extraneus non miscetur; quia is qui nunc ab hoc moeroejus solemnitate remanebit. Hi itaque qui in amaritudine animae sunt, mori mundo funditus concupiscunt; ut sicut in saeculo ipsi nihil appetunt, ita jam a saeculo nulla obligatione teneantur. Et plerumque contingit ut jam homo mundum mente non teneat, sed tamen mundus hominem occupationibus astringat: et ipse quidem mundo jam mortuus est, sed ipsi mundus adhuc mortuus non est. Quasi enim adhuc vivus mundus eum conspicit, dum alio intentum in suis actibus rapere contendit. Unde bene Paulus, cum et ipse saeculum perfecte despiceret, et talem se factum videret, quem jam hoc saeculum concupiscere omnino non posset, ruptis hujus vitae vinculis liber dicit: Mihi mundus crucifixus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsꝑitatis sue merore mordentur: qr & si
uident nequaquã se ab ea funditꝰ oppͥmi:
pensant tam̃ sollicite cogitationẽ suã in
amore dñi. & in eiꝰ dispensatione partiri.
Unde bene cũ dice̾t quare data ẽ. misero
animȩ sunt om̃s ȩlecti: quia uł punire
flendo ñ desinunt quȩ deliquert̃: uelgra¬
ui se merore afficiunt: quia longe huc a facie
conditoris ꝓiecti. adhuc inȩt̾nȩ patriȩ gaudiis
ñsunt. De quorũ cordebene ꝑsalomonẽ dicit᷑.
Cor quod nouit a maritudinẽ animȩ suȩ.: in
gaudio illiꝰ ñ miscebit᷑ extraneus. In amari¬
tudine nãq sunt & corda reꝓborũ: qr ipsis
& iã prauis suis desideriis affligunt᷑. Sed
eandẽ amaritudinẽ nesciunt: quia pensare
quod colerant. sponte sua excecati ñ possurs.
At contra cor bonorũ amaritudinẽ suã nouit:
quia erũpnã exilii inqua piectus ẽ. laceratꝰ
intelligit: & quã sint tranqͥlla quȩ ꝑdidit:

Expanded text:
prosperitatis suae moerore mordentur; quia etsi prosperitatis suae moerore mordentur; quia etsi vident nequaquam se ab ea funditus opprimi, pensant tamen sollicite cogitationem suam in amore Domini et in ejus dispensatione partiri. Unde bene cum dicit: Quare data est misero animae sunt omnes electi, quia vel punire flendo non desinunt quae deliquerunt, vel gravi se moerore afficiunt, quia longe huc a facie conditoris projecti, adhuc in aeternae patriae gaudiis non sunt. De quorum corde per Salomonem bene dicitur: Cor, quod novit amaritudinem animae suae, in gaudio illius non miscebitur extraneus . In amaritudine namque sunt et corda reproborum, quia ipsis etiam pravis suis desideriis affliguntur; sed eamdem amaritudinem nesciunt, quia pensare quod tolerant, sponte sua excaecati non possunt. At contra cor bonorum amaritudinem suam novit, quia aerumnam exsilii, in qua projectum laceratur, intelligit; et quam sint tranquilla quae perdidit,
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & ꝑ psalmistã dr̃. Sicut tenebrȩ eiꝰ.
scłi despicientes calcant: sicut & aduersita¬
ꝑa substernentes. dicunt. Sicut tenebre
intentionis nr̃ȩ fortitudinẽ eiꝰ tristia ñp̃¬
munt: ita hanc nec blanda corrumpunt.
Sed qr hȩc ut diximꝰ bonorũ m̃tem ceiã cũ
ñ subleuant ꝑturbant: sc̃i uiri qͥse in huiꝰ
exilii erũpna miseros agnoscunt: clares-
cere in eiꝰ ꝓsꝑitate refugiunt. Unde bene
miseris dat᷑: quando hi qui sublimia
contẽplandẽ ẽẽ se inhac pegrinatione mi¬
seros agnoscunt : claritatẽ transitoriȩ ꝓ¬
sꝑitatis accipiunt: & cũ ualde defleant.
quia tarde ad patriã redeunt: tolerare in¬
suꝑ honoris onera cõpellunt᷑. Amor eos et̃¬
norũ conterit: & gła de temporalib ar¬
ridet. Qui dũ cogitant quȩ sint quȩ in
infimis tenent. & quȩ sint que de subli¬
mib ñ uident: que sint que seint̾ra ful¬
ciunt. quȩ autẽ de cęlestib ꝑdiderunt:

Expanded text:
Unde et per Psalmistam dicitur: « Sicut tenebrae ejus, Unde et per Psalmistam dicitur: « Sicut tenebrae ejus, saeculi despicientes calcant, sicut et adversitapera substernentes diintentionis nostrae fortitudinem ejus tristia non premunt, ita hanc nec blanda corrumpunt. Sed quia haec, ut diximus, bonorum mentem etiam cum non sublevant, perturbant, sancti viri, qui se in hujus exsilii aerucere in ejus prosperitate refugiunt. Unde bene miseris datur, quando ii qui sublimia contemplantes, esse se in hac peregrinatione miseros agnoscunt, claritatem transitoriae prosperitatis accipiunt. Et cum valde defleant quia tarde ad patriam redeunt, tolerare insuper honoris onera compelluntur. Amor eos aeternorum conterit, et gloria de temporalibus arridet. Qui dum cogitant 140 quae sint quae in infimis tenent, et quae sint quae de sublimibus non vident; quae sint quae in terra fulciunt, quae autem de coelestibus perdiderunt,
Abbreviated transcription (Latin):
atur: ꝑ illã uero animꝰ dum multis pa¬
rere cogit᷑: a desideriĩ sui cursu retinet᷑.
Unde fit : ut sc̃ĩuiri magis in hoc mun¬
do ꝓsꝑa. quã aduersa formident. Sci¬
unt namq : quia mens dumblanda oc
cupatione p̃mit᷑. aliquando libens ad exte¬
riora diriuatur. Sciunt qr sepe sic hanc clan-¬
destina cogitatio decipit: ut quomͦ per¬
et̾na bona quȩ cupiunt: & cognoscunt
quam nichil sit om̃e quod blandũ tẽpo¬
licitatis ẽ. amore sauciata: Tantoq magis
inpresentis dulcedinis asꝑnatione erigit᷑:
quanto hanc conspicit. ꝙ furtiue sibi in
ȩt̃nȩ głe despectu blanditur. Unde beatꝰ¬
iob cũ suꝑnã requiem contẽplatꝰ dicer&
paruus & magnꝰ ibi sunt. & seruus liber a
dño suo: ilico adiungit. Quare data ẽ. mi¬
sero lux: inscriptura sacra ñ numquã
lucis appellatione ꝑsꝑitas: noctis autẽ no¬
mine huiꝰ mundi aduersitas designatur.

Expanded text:
atur. Per illam vero animus, dum multis paatur. Per illam vero animus, dum multis parere cogitur, a desiderii sui cursu retinetur. Unde fit ut sancti viri magis in hoc mundo prospera quam adversa formident. Sciunt namque cupatione premitur, aliquando libens ad exteriora derivatur. Sciunt quia saepe sic hanc clandestina cogitatio decipit, ut quomodo peraeterna bona quae cupiunt, et cognoscunt quam nihil sit omne quod blande tempolicitatis est amore sauciata. Tantoque magis in praesentis dulcedinis aspernatione erigitur, quanto hanc conspicit quia furtive sibi in aeternae gloriae despectu blanditur. SaJob cum supernam requiem contemplatus diceret, Parvus et magnus ibi sunt, et servus liber a Domino suo. Illico adjungit: Quare data est misero lux? - In Scriptura sacra nonnunquam lucis appellatione prosperitas, noctis autem nomine adversitas designatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑducat. Quia gͦ int̾ diuina udicia gra¬
ui incertitudinis suę caligine huma¬
na mens premit᷑: sc̃i uiri cũ sibi sub pe¬
tere ꝓsꝑa huiꝰ mundi conspiciunt: pa
uida suspicione curbant᷑. Timent enĩ
ne hic laborũ suorum fructus recipiant:
timent ne qͦd diuina iusticia latens in
eis uulnꝰ aspiciat: & exteriorib eosmu¬
neribus cumulans ab intimis repellat.
agant. nͥ ut soli dño placeant: nec ip
sa affiuentia suȩ ꝓspitatis exultant. minꝰ
quidem de ꝓsꝑis occulta contrase iudi¬
intima intentione p̃pediunt egre ferunt.
& moleste p̃sentis uite blandimenta to¬
lerant: ꝙ phec se ut cumq tardari in
int̾no desiderio ñ ignorant. Plus enĩ in
hoc mundo honor. quã despectio occu¬
pat: & magis ꝓsꝑitatis sublimitas. quã
necessitatis aduersitas grauat. Phanc nãq
ñnumquã cũ homo exteriꝰ p̾mit᷑: ad con¬
cupiscenda que itꝰ sunt liberior relax¬

Expanded text:
perducat. Quia ergo inter divina judicia graperducat. Quia ergo inter divina judicia gravi incertitudinis suae caligine humana mens premitur, sancti viri cum sibi suppetere prospera hujus mundi conspiciunt, pavida suspicione turbantur. Timent enim ne hic laborum suorum fructus recipiant, timent ne quod divina justitia latens in eis vulnus aspiciat, et exterioribus eos muneribus cumulans, ab intimiagunt nisi ut soli Deo placeant, nec in ipsa affluentia suae prosperitatis exsultant, minus quidem de prosperis occulta contra se judiintima intentione praepediunt, aegre ferunt, et moleste praesentis vitae blandimenta tolerant, quia per haec se utcunque retardari in interno desiderio non ignorant. Plus in hoc mundo honor quam despectio occupat, et magis prosperitatis sublimitas quam necessitatis adversitas gravat. Per hanc namque nonnunquam cum homo exterius premitur, ad concupiscenda quae intus sunt, liberius relax
Abbreviated transcription (Latin):
de occulta sint
diuina iudicia.
cur inhac uita
ñ niunquam
bonis male sit.
malis bene: tẽ
occultiora sunt cũ & bonis hic bene. ẽ.
& malis male. Nã cũbonis male est. ma¬
lis bene: hoc fortasse dep̃hendit᷑: q & bo¬
ni siqua deliquert᷑ hic recipiunt. ut ab
ȩt̾na pleniꝰ dãpnatione liberent᷑: & ma¬
libona quȩ ꝓhac uita faciunt hic inue¬
niunt: ut ad sola in posterũ tormenta ꝑ¬
trahantur. Unde & arcdenti in inferno di¬
uiti dicit᷑. Mem̃to fili. qr recȩpisti bona
inuita tua: & lazarus similit̾ mala. At
cum bonis hic bene. ẽ. & malis male: in¬
certum ualde fit. utrũ bom idcirco bo¬
na accipiant ut ꝓuocati ad aliqͥd me¬
lius crescant: an iusto latentiq iudicio
hic suorũ oꝑũ remunerationẽ ꝑcipian.
ut apremiis uitȩ sequentis in anescanT.
ꝙ utrum malos idcirto aduersa ferianT.
ut ab ȩt̾nis suppliciis corrigentia defendar
anhic eorũ pęna incipiat: ut quandoq
cõplenda. eos adultima gehennȩ torm̃ta

Expanded text:
de occulta sint divina judicia, cur in hac vita nonnunquam bonis male sit, malis bene, tunc occultiora sunt, cum et bonis hic bene est, et malis male. Nam cum bonis male est, malis bene, hoc fortasse deprehenditur, quia et boni, si qua deliquerunt, hic recipiunt, ut ab aeterna plenius damnatione liberentur; et mali bona, quae pro hac vita faciunt, hic inveniunt, ut ad sola in posterum tormenta pertrahantur. Unde et ardenti in inferno diviti dicitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala . At cum bonis hic bene est, et malis male, incertum valde fit utrum boni idcirco bona accipiant, ut provocati ad aliquid melius crescant; an justo latentique judicio hic suorum operum remunerationem percipiant, ut a praemiis vitae sequentis inanescant; et utrum malos idcirco adversa feriant, ut ab aeternis suppliciis corrigentia defendant; an hic eorum poena incipiat, ut quandoque complenda eos ad ultima gehennae 139 tormenta
Abbreviated transcription (Latin):
Lexnamq carnalit̃ degustata. mortẽ de¬
tulit: quia cõmissa delinquentiũ. dura
ammaduerfione distrixit. Mortẽ de¬
tulit: quia et ꝑp̃ceptum culpam inno¬
tuit: et hanc ꝑ grãm ñ deleuit: pau¬
lo attestante qui ait. Nichil ad ꝑfectũ
adduxit lex & rursum. Lex quidẽ scã
et mandatũ scm̃: et iustũ et bonũ. Et
paulo post. Peccatũ. ut appareat pec¬
catũ: ꝑbonũ michi oꝑatum est mortem.
Ad xp̃m uero conuersa gentilitas. qͥa
hunc sonare ꝑuerba legis intelligit : an¬
gustata desidiis suns eum quem uehem̃t̃
diligit: int̾p̃cepta carnalia sp̃ualit̃ re¬

Expanded text:
Lex namque carnaliter degustata mortem deLex namque carnaliter degustata mortem detulit, quia commissa delinquentium dura animadversione distrinxit; mortem detulit, quia et per praeceptum culpam innotuit, et hanc per gratiam non delevit, Paulo attestante, qui ait: Nihil ad perfectum perduxit lex . Et rursum: Lex quidem sancta, et mandatum sanctum et justum et bonum. Et paulo post: Peccatum, ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem . Ad Christum vero conversa gentilitas, quia hunc sonare per verba legis intelligit, angustata desideriis suis, eum quem vehementer diligit inter praecepta carnalia spiritaliter re
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Nequaquã sp̃ualit̃. s carnalit̃ teneba¬
tur : recte subiungitur. Aut poterit¬
In lege sal litterȩ ẽ: uirtus intelligentię
occultȩ. Quisquis ergo obsequiis carnali¬
b intentus hanc intelligere spũalit̃ no¬
luit: quid altud quã insulsĩ comedit
misit : cũ latere inlege sapore occultȩ m¬
telligentiȩ docuit. dicens. Sicretdetis mo¬
ysi : credẽtis forsitan et michi. Deme eñi
ille scripsit: & rursum. habete sal inuo¬
b: et pacem habete int̃ uos. S quia ante
mediatoris aduentũ. iudea legem carna¬
lit̃ tenuit: p̃ceptis eiꝰ dura iubentib gen¬
tilitas subdi recusauit. Insulsũ ergo cibũ
comedẽ noluit: qͥa p̾ quã spc̃ condim̃tũ
ꝑcipet: seruare ium litterȩ expauit.
Quisnamq gentilium hoc qđ illic p̃cipit᷑
ftret: filioꝵ carnem ꝓobseqͥo religionis
incidẽ: uerboꝵ culpas morit resccare:
Vnde etbene adhuc subdit᷑. Aut gustare

Expanded text:
tum nequaquam spiritaliter, sed carnaliter tenebatum nequaquam spiritaliter, sed carnaliter tenebatur, recte subjungitur: CAPUT VIIn lege sal litterae est virtus intelligentiae occultae. Quisquis ergo, obsequiis carnalibus intentus, hanc intelligere spiritaliter noluit, quid aliud quam insulsum cibum comisit, cum latere in lege saporem occultae intelligentiae docuit dicens: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi, de me enim ille scripsit . Et rursum: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Sed quia ante Mediatoris adventum Judaea legem carnaliter tenuit, praeceptis ejus dura jubentibus gentilitas subdi recusavit. Insulsum ergo cibum comedere noluit, quia prius quam Spiritus condimentum perciperet servare vim litterae expavit. Quis namque gentilium hoc quod illic praecipitur ferret, filiorum carnem pro obsequio religionis incidere, verborum culpas morte resecare? Unde et bene adhuc subditur: CAPUT IX.
Abbreviated transcription (Latin):
Unde et natꝰ dñs inp̃sepe ponitua ut
indelicet signaretur: qͥa scã anima¬
la quȩ ieuina apud legem diu intenta sunt.
in carnationis eiusfeno saciantur. Prestpe
enĩ natus impleuit : qui cibũ semetipsũ
m̃tib mortaliũ p̾buit. dicens. Qui come
dit carnem meã. et bibit sanguinem
meũ: in me manet. et ego ineũ. S: quia
diu et electoꝵ gentilium uota dilata st̃.
et ex hebraico popło scĩ quiq longo tp̃r
redemptionem suam expectando gemu¬
erunt. beatus ios bene ꝓphiȩ misteria
enarrans: ex utraq natione causas afflic¬
tionis insinuat dicens. Numquid rugiet
onager cum habuerit herbam: aut mu¬
giec bos. cum ante p̃sepe plenũ stecerit:
Acsi aꝑte dicat. Iccito gentilitas gemit:
quia eam redemptoris sui nec dũ gratia
reficit. Atq ideo iudea mugitus dilatat:
quia legem tenens. s legis auctorẽ non
uidens: stans ante p̃sepe ieuinat. Que
nimirũ lex. quia ante mediatoris ad uen¬

Expanded text:
Unde et natus Dominus in praesepe ponitur, ut Unde et natus Dominus in praesepe ponitur, ut videlicet signaretur quia sancta animalia, quae jejuna diu apud legem inventa sunt, incarnationis ejus feno satiantur. Preri voluit, qui cibum semetipsum mentibus mortalium praebuit dicens: « Qui comedit carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo . Sed quia diu et electorum gentilium vota dilata sunt, et ex Hebraico populo sancti quique longo tempore redemptionem suam exspectando gemuerunt, beatus Job, bene prophetiae mysteria enarrans, ex utraque natione causas afflictionis insinuat, dicens: Nunquid rugiet onager cum habuerit herbam? aut mugiet bos cum ante praesepe plenum steterit? Ac si aperte dicat: Idcirco gentilitas gemit, quia eam necdum Redemptoris sui gratia reficit; atque ideo Judaea mugitus dilatat, quia, legem tenens, sed legis auctorem non videns, stans ante praesepe jejunat. Quae nimirum lex, quia ante Mediatoris adven
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ onagrum idẽ agrestem asinũ. nͥ gen¬
tilis ppłs designatur: Quẽ situt natura
extra stabulum disciplinȩ ȩdidit: ita ua¬
gus inuoluptatum suarũ campo ꝑmã¬
sit. Quid ꝑbouemꝰ msi plebs iudaica fi
adspem ꝓselitos colligens: ꝑ corda quȩ
ualuit uomerẽ legis traxit . S bi ios
uita attestante cognoscimꝰ: ut expec¬
tasse redemptoris aduentũ. multos
etiã ex gentilib credamus. & nascente
dño. sĩmeone sp̃u intemplũ ueniente
didicimus: quanto desidio explebe isra¬
helitica scĩ utri. incarnationis eiꝰ miste¬
riũ uidere cupierunt. Unde et ꝑeun¬
ergo onagri. et fenum bous est. hec
ipsa mediatoris in carnatio: ꝑ ꝗͦsimul
gentilitas et iudea saciatur. Quia eñi
ꝑ ꝓpħam dicitur. omnis caro fenum :
umuersitatis conditor. ex nrã substan¬
tia carnem fumens: fęnũ fieri uoluit:
Tunc ergo herbã onager inuenit: cum
gentilis ppłs grãm diuinȩ incarnatio¬
nis accepit. Tunc bosua cuũ p̃sepe ñ

Expanded text:
per onagrum, id est, agrestem asinum, nisi gentilis populus designatur? quem sicut natura extra stabula disciplinae edidit, ita vagus in voluptatum suarum campo permansit. Quid per bovem nisi plebs Judaica figad spem proselytos colligens, per corda quae valuit vomerem legis traxit. Sed beati Job vita attestante cognoscimus, ut exspectasse Redemptoris adventum multos etiam ex gentibus credamus. Et nascente Domino, Simeone in spiritu in templum veniente, didicimus quanto desiderio ex plebe Israelitica sancti viri incarnationis ejus mysterium videre cupierunt. Unde et per eumergo onagri, et fenum bovis est haec ipsa Mediatoris incarnatio, per quam simul gentilitas et Judaea satiatur. Quia enim per prophetam dicitur: Omnis caro fenum , universitatis conditor, ex nostra substantia carnem sumens, fenum fieri voluit, Tunc ergo herbam onager invenit, cum gentilis populus gratiam divinae incarnationis accepit. Tunc bos vacuum praesepe n
Abbreviated transcription (Latin):
cõmutauit: s condescendendo apꝓ¬
pinquauit in fidelib ñ cadendo: ut
uidelicet singłos insc suscipiens. et
se insingłis tranffigurans cõpacien¬
do colligeret. si ita ipse ut illi e̾et:
quid impendi sibi ab aliis recte uo¬
luiss: et tanto ueriꝰ unicuiq erran¬
ti concurreret: quanto salutis eiꝰ
modũ exꝓpria considãtione didi¬
cisset. B ene ergo dr̃. et uisitans speci¬
em tuã ñ peccab̾: quia tunc peccatũ
plene uincitur: cũ exsua similitu¬
dine inꝰqͥsq ꝑpendit: quomͦ inpro¬
ximi dilectione dilatetur. Cũ uero
auiciis caro restringitur: cũ mens
uirtutib exercet᷑: restat ut loquẽ¬
do qͥsq doceat uitã. quã moribus

Expanded text:
commutavit; sed condescendendo appcommutavit; sed condescendendo appropinquavit infidelibus, non cadendo; ut videlicet singulos in se suscipiens, et se in singulos transfigurans, compatiendo colligeret, si ita 206 ipse, ut illi, esset quid impendi sibi ab aliis recte voluisset; et tanto verius unicuique erranti concurreret, quanto salutis ejus modum ex propria consideratione didicisset. Bene ergo dicitur: Et visitans speciem tuam non peccabis, quia tunc peccatum plene vincitur, cum ex sua similitudine unusquisque perpendit, quomodo in proximi dilectione dilatetur. Cum vero a vitiis caro restringitur, cum mens virtutibus exercetur, restat ut loquendo quisque doceat vitam quam moribus
Abbreviated transcription (Latin):
bam uirentem. et afferentẽ semen
iuxta genꝰ suũ: lignũq faciens fruc¬
tum: et habens unũ qđ ꝙ sementẽ.
scđm speciem suam. Lignũ qͥppe
scđm speciem suam sem̃ ꝓducit: cũ
mens nr̃a exseconsidationem in al¬
terũ colligit: et recti oꝑis certam̃
parit. Hinc quidã sapiens dicit. Qd
tibi ñ uis fieri: alii ne feceris. Hinc in
euagłio dñs dicit. Quȩ uultis ut fa¬
ciant uob homines: ẽadem et uos
facite illis. Ac siaꝑte diceret. Spe¬
ciem uram in alterũ uisitate: atq
ex uob̃metipsis cognoscite. ⁊ quid
uos oportrat aliis exib̾e. Hinc paulꝰ
ait. Factus sum uideis tanquã iu¬
deus. ut uideos lucrarer ⁊ et his qͥ
st̃ sub lege quasi sublege essem. cũ
sine lege sunt. quasi sine lege. et̃m. cũ
fieret. adꝑfidiam erupit : neq ut qͦ si
sublege cẽt. ad carnale sacrificiũ re¬
diit : neq ut om̃ib om̃ia fieret. sim¬
plicitatem m̃tis in erroris uarietate

Expanded text:
bam virentem et ferentem semen, bam virentem et ferentem semen, juxta genus suum, lignumque faciens fructum, et habens unumquodque sementem secundum speciem suam . Lignum quippe secundum speciem suam semen producit, cum mens nostra ex se considerationem in alterum colligit, et recti operis germen parit. Hinc quidam sapiens dicit: Quod tibi non vis fieri, alteri ne feceris . Hinc in Evangelio Dominus dicit: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis . Ac si aperte diceret: Speciem vestram in altero visitate, atque ex vobismetipsis cognoscite, quid vos oporteat aliis exhibere. Hinc Paulus ait: Factus sum Judaeis tanquam Judaeus, ut Judaeo sunt, quasi sub Lege esset, cum sinfieret, ad perfidiam erupit; neque ut quasi sub lege esset, ad carnale sacrificium rediit; neque ut omnibus omnia fieret, simplicitatem mentis in erroris varietatem