comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iacob dixerat ⁊ isrł. patrẽ filiosq
coniungit. ⁊ sequentis recordat᷑
historie: quando in ꝓpħa moyse
eduxit dñs isrł de egipto. & du-¬
odecĩ trib quȩ generatȩ sunt de
isrł ꝓpħa educente seruatȩ sunt.
Non errabit qͥ supplantatorẽ iacob.
& isrł iuidentẽ dm̃ intipo dñi di¬
xerit p̃cessisse: ⁊rachel pͥmũ steri¬
lẽ atq formosam. quã plurimũ
dilerit iacob significare ȩccłam:¬

Expanded text:
Jacob dixerat Israel, patrem filiosque Jacob dixerat Israel, patrem filiosque conjungit, et sequentis recordatur historiae, quando in propheta Moyse eduxit Dominus Israel de Aegypto, et duodecim tribus, quae generatae sunt de Israel, propheta educente, servatae sunt. Non errabit qui supplantatorem Jacob, et Israel videntem Deum, in typo Domini dixerit praecessisse, et Rachel primum sterilem atque formosam, quam plurimum dilexit Jacob, significare Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
rantes. Fugit iacob in regionẽ sỹ-
sẏriȩ. & seruiuit misrł in uxore.
& in uxore custodiuit. ⁊inꝓpħa e
duxit dñs isrł de egipto ⁊ in ꝓpła
seruatꝰ ẽ. Uidet᷑ absq ratione & or¬
dine ꝓpħali post idolum galaad.
&& galgal ⁊ altaria aceruis lapidũ
similia: subito historiã geneseos de
iacob uoluisse narrare qđ stacĩ sol¬
uit. qui supra de iacob legisse se
meminit. inutero supplantauit
frẽm suũ.⁊ inforticudine directꝰ
ẽ cũ angło. & inualuit ad angłm.
& confortatꝰ ẽ. fleuit ⁊ rogauit eũ.¬
in bethel inuenit eum. ⁊ ibi locu¬
tus ẽ nobiscũ. Iste gͥ iacob ñ frust᷑
ab angło confortatꝰ ẽ: s quia to-¬
ta nocte pugnauit. & uicit ad¬
uersariũ. ut ex hoc frẽm disceret
ñ amere: cuiꝰ metu in syriã fuge¬
rat ad laban auunculũ suũ :iser¬
uiuit in uxore rachel septẽ annis.
& ꝓlia oues soceri laban eodẽ an¬
noꝵ spacio custodiuit. Et qr semel

Expanded text:
rantes. Fugit Jacob in regionem Syriarantes. Fugit Jacob in regionem SyriaSyriae, et servivit Israel in uxore, et in uxore custodivit, et in propheta eduxit Dominus Israel de Aegypto, et in propheta servatus est. Videtur absque ratione et ordine prophetali post idolum Galaad et Galgal et altaria acervis lapidum similia, subito historiam Geneseos de Jacob voluisse narrare: quod statim solvit, qui supra de Jacob legisse se meminit: In utero supplantavit fratrem suum, et in fortitudine sua directus est cum angelo, et invaluit ad angelum, et confortatus eBethel invenit eum, et ibi locutus est nobiscum. Iste igitur Jacob non frustra ab angelo confortatus est; sed quia tota nocte pugnavit, et vicit adversarium, ut ex hoc fratrem disceret non timere, cujus metu in Syriam fugeret ad Laban avunculum suum , et servivit in uxore Rachel septem annis, et pro Lia oves soceri Laban, eodem annorum spatio custodivit. Et quia semel
Abbreviated transcription (Latin):
b c̃gregati:. suie de arenis. Cũq: &e
illi &e hi incaptiuitate fuerint ab-¬
ducti: arȩ quondã coꝵ absq culto¬
rib. testudinũ uł tumuloꝵ habe¬
bunt similitudinẽ. Quia uͦ gala ad
int̃p̃cat᷑ tͣnslatio testimonii. & gal¬
gal uolutabrũ:. hoc dicere possu¬
inus qđ pͥncipes hereticoꝵ testimo¬
quid colunt idolum sit: & sacrificia
eoꝵ habeant similicudinẽ uel acer¬
uoꝵ de lapidib congregatoꝵ. uel
retici de sapientia scłari.⁊ arguti¬
is hominum fraude atq m̃datio
simulachra componunt. Et cum
hoc fecerint tardis gressib in u-¬
no mouent᷑ loco ⁊ totũ orbẽ occu¬
pare ñ possunt. Testudo tardi gra¬
dũi & onerata. immo opp̃ssa pon¬
dere suo. ñ tam ambulat quã mo-¬
uet᷑ hereticoꝵ grauissima peccata
significans. qͥ suis inceno ⁊ uoluta-¬
bro luti errorib ĩmolant. ad orã¬
tes oꝑa manuũ suarũriinstar bo¬
um cuncta ꝓ t̾renis frugib labo

Expanded text:
us congregati, sive de arenis. Cumque et us congregati, sive de arenis. Cumque et illi et hi in captivitatem fuerint abducti, arae quondam eorum absque cultoribus testudinum vel tumulorum habebunt similitudinem. Quia vero Galaad interpretatur, translatio testimonii, et Galgal, volutabrum, hoc dicere possumus, quod principes haereticorum testimoquid colunt, idolum sit, et sacrificia eorum habeant similitudinem, vel acervorum de lapidibus congregatorum, vel retici de sapientia saeculari et argutiis hominum, fraude atque mendacio simulacra componunt. Et cum hoc fecerint, tardis gressibus in uno moventur loco, et totum orbem occupare 142 non possunt. Testudo tardigrada et onerata, immo oppressa pondere suo, non tam ambulat quam movetur, haereticorum gravissima peccata significans, qui suis in coeno et volutabro luti erroribus immolant, adorantes opera manuum suarum, et instar boum cuncta pro terrenis frugibus labo
Abbreviated transcription (Latin):
serto & in lictorib flante uendo uł
augentur uł minuunt᷑.lxx. tͣnͣstu¬
dotio colles. Et reuerasi semac
respicias: hñt sunilitudinẽ mag-¬
naꝵ testudinũ indeserto agro. uł
inripis atq lictorib: paululum
bumo eminentiũ. Qđ gͦ dicit ħ
ẽ. si in galaad de qͣ scͥptũ ẽ. galaad
ciuitas oꝑantium idolũ sup plan-¬
tata asanguine falsi sunt dii. &
ꝑuersa religio: & ẽ transiordanẽ
ubi duȩ trib habitant ruben &
gad. & dimidia trib manasse : gͦ
&e galgal de qua in hoc eodẽ ꝓpħa
legimus. omnis malicia eoꝵ in
galgala quȩ ẽ post t̃gũ betha-¬
uen: qͥcũq idola colunt. ñ boues
diis immolant. s bubus offert̃
sacrificia. uitantes errorẽ sama-
tgalaad in regno decẽ tribuũ
erat: & galgal sub imꝑio duarum
tribuũ quȩ appellabant᷑ iuda.
Ergo &e decẽ trib & duȩ. pari idola¬
triȩ errore decepte sunt: & altaria
eoꝵ sic̃ acerui & tumuli de lapidi-¬

Expanded text:
serto, et in littoribus flante vento, vel serto, et in littoribus flante vento, vel augentur, vel minuuntur, LXX transtudotio colles. Et revera si θῖνας respicias, habent similitudinem magnarum testudinum in deserto agro, vel in ripis atque littoribus paululum humo eminentium. Quod ergo dicit, hoc est, si in Galaad, de qua scriptum est: Galaad civitas operantium idolum, supplantata sanguine, falsi sunt dii et perversa religio, et est trans Jordanem ubi duae tribus habitant, Ruben et Gad, et dimidia tribus Manasse, ergo et Galgal de qua in hoc eodem propheta legimus: Omnis malitia eorum in Galgala, quae est post tergum Bethaven; quicumque idola colunt, non boves diis immolant, sed bobus offerunt sacrificia, imitantes errorem Samaribantur, Galaad in regno decem tribuum erat; et Galgal sub imperio duarum tribuum, quae appellabantur Juda. Ergo et decem tribus et duae pari idololatriae errore deceptae sunt, et altaria eorum sicut acervi et tumuli de lapidib
Abbreviated transcription (Latin):
gentiliũ Et ne forsican peccati
memores tardiꝰ reuertant᷑. adhuc
inquit sedere uos faciã intab̾na¬
culis. sic̃ in dieb festiuitatis: ut qd̾
facit baptisma hoc faciat peni¬
tentia. ⁊ habitent in tabnaculis
saluatoris hoc ẽ ineccłiis: de qui¬
b dr̃. Plantati in domo dñi ana¬
triis domus dĩ nr̃i florebt̃. Et ne
putent heresiarchas & pͥncipes er-¬
magistros uros. & ego uisiones mul¬
tiplicaui. & inmanu ꝓpħarum
meoꝵ qͥ st̃ in excłia constituti as¬
Ssimilatꝰ sum. Si galaad idolũ gͦ
iantes. Nam & altaria eoꝵ quass
aceru suꝑ sulcos agri.lxx. Sin ga¬
iaad ẽ. gͦ falsi errant ingalgala
pͥncipes immolantes. & altaria
cor qsi testudines suꝑ desertũ a-¬
gri. Peo qđ nos tnͣstulimꝰ bubus
quȩ hebraice appellat᷑ surim. lxx
int̾p̃tati sunt pͥncipes qͥ uocant᷑
sarĩ: uerbi similitudine atq ãbi-¬
guitate decepti. Rursum ubi
ios congregatos. qͥ maxime in de¬

Expanded text:
gentilium. Et ne forsitan peccati gentilium. Et ne forsitan peccati memores tardius revertantur: adhuc, inquit, sedere vos faciam in tabernaculis, sicut in diebus festivitatis: ut quod facit baptisma, hoc faciat poenitentia, et habitent in tabernaculis Salvatoris, hoc est, in Ecclesiis, de quibus dicitur: Plantati in domo Domini, in atriis domus Dei nostri florebunt . Et ne putent haeresiarchas et principes ermagistros vestros: et ego visiones multiplicavi, et in manu prophetarum meorum qui sunt in Ecclesia constituti, assimilatus sum. Si Galaad idolum, erlantes; nam et altaria eorum quasi acervi super sulcos agri. LXX: Si non Galaad est, ergo falsi erant in Galgala principes immolantes, et altaria eorum quasi testudines super desertum agri. Pro eo quod nos transtulimus, bobus, qui Hebraice appellantur SURIM  , LXX interpretati sunt, principes, qui vocantur SARIM  , verbi similitudine atque ambiguitate decepti. Rursum ubi los congregatos, qui maxime in de
Abbreviated transcription (Latin):
uaria genera uisionũ assimilatꝰ sũ
hominib: & te ad penitentiã ꝓuo¬
caui. Anñ ẽ humane similitudinis.
quando moyses in altũ extollens
crucis in eo sacram̃ta monstnͣtur.
N onne inmanib ꝓpħarũ assimilat᷑
ds̃.: quando ionas trib dieb ac
noctib in ꝓfundũ ẽ ut dñm sig¬
nificet die t̾cia ab inferis resurgen¬
tẽ: Multiplicatas aũt uisiones in
chiel cernit᷑ dm̃ in aurige modũ
sedentẽ suꝑ cherubin. Et isaias.
U idi inquit dnm sedentẽ suꝑ tchro¬
nũ excelsum &e eleuatũ. & duo sera¬
phim incircuitu eiꝰ clamantia ad
toris: in quib abscondita ẽ forti.¬
tudo eiꝰ. Unde & psalmista c̃cla-¬
mat. Audiam quid loꝗͣ t᷑ in me
in scͥpturis scĩs appellari uisionẽ.
tur uidentes: ad eos quoq qͥ abe
hereticis seducti sunt dicit᷑. ut
reuertant᷑ ad dnm: qͥ mauult pe¬
nitentiã peccatoꝵ quã mortẽ. Ip¬
sũ enĩ eẽ. qͥ eos eduxerit de t̾raę¬
gipti id÷ de tenebris & errore

Expanded text:
a genera visionum assimilatus sum hominibus, et te ad poenitentiam provocavi. An non est humanae similitudinis, quando Moyses in altum extollens crucis in eo sacramenta monstrentur? Nonne in manibus prophetarum assimilatur 140 Deus, quando Jonas tribus diebus ac noctibus in profundo est, ut Dominum significet die tertia ab inferis resurgentem? Multiplicatas autem visiones in Dominum cernit in aurigae modum sedentem super Cherubim . Et Isaias, Vidi, inquit, Dominum sedentem super thronum excelsum et elevatum, et duo Seraphim in circuitu ejus clamantia ad toris, in quibus abscondita est fortitudo ejus . Unde et Psalmista conclamat: Audiam quid loquatur in me in Scripturis sanctis appellari visionem: tur videntes. Ad eos quoque qui ab haereticis seducti sunt, dicitur ut revertantur ad Dominum, qui mavult poenitentiam peccatoris, quam mortem : ipsum enim esse qui eos eduxerit de terra Aegypti, id est, de tenebris et errore
Abbreviated transcription (Latin):
onis & captiuitatis aduenerit aut
stare aut sufferre ñ pocerit. Sinsipi¬
enti filio mlxx ꝑ hironiam legit᷑
iste filiꝰ sapiens. hoc ẽ quẽ sapien¬
tem putabas: ut etontrario intel¬
ugit᷑ insipiens. Om̃ib aũt herea¬
cis iniquitas colligata ẽ: quã in
excelso locuti sunt: Abscondicõ
ẽ peccatũ eoꝵ dum se putant ue¬
nena sui cordis abscondere: & ha¬
bere secreta quȩ cũ dies parturi¬
onibq panclent᷑: Iste ephraĩ fillꝰ

Expanded text:
ionis et captivitatis advenerit, aut ionis et captivitatis advenerit, aut stare aut sufferre non poterit. Pro Insipiente filio in LXX per ironiam legitur: Iste filius sapiens, hoc est quem sapientem putabas, ut econtrario intelligatur insipiens. Omnibus autem haereticis iniquitas colligata est, quam in excelso locuti sunt: et absconditum est peccatum eorum, dum se putant venena sui cordis abscondere et habere secreta: quae cum dies parturinibusque pandentur. Iste Ephraim filius
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ eiꝰ. Dolores parturientis
uenient eripse filiꝰ ñ sapiens Nc̃
enĩ ñ stabit in contricione filioꝵ.
lix. Congregatio iniquitatis ephͣiͣ.
absconditũ peccatũ eiꝰ. dolores
qͣsi parturientis uenient ei. Iste
ẽ filiꝰ tuus sapiens. qr nc̃ ñ susti¬
nebit in contricione filioꝵ. Quo¬
mͦ si liget᷑ qͥd insacculo conserua¬
tur. & ñ perit ei cui ligatũ ẽ. Nic
omĩs iniquicas qua in dm̃ pec¬
cauit ephraĩ. conligata ẽ ei ce ab¬
scondica. & qͣsi in marsupio resar¬
uat᷑. Deniq cũ dies ultionis ad¬
uenerit. & extrema captiuitas do¬
iores qͣs parcurientis uenient ei.
siue app̃hendent illũ. Mulier pa¬
rturiens multo anteqͣ pariat ex
eo tẽpore qͦ concipit. scit eẽ se pa¬
riturã: et expectat cotidie extre¬
ma corm̃ta cruciatꝰq uenturos.
ta &e ephraĩ filiꝰ insipiens de qͦsu¬
pra dixerat ephraĩ columba ĩsipi¬
ens ñ habens cor. incontritione fili¬
oꝵ & popłi sui. cum dies parturit¬

Expanded text:
es parturientis venient ei, ipse filius non sapiens: nunc enim non stabit in contritione filiorum. LXX: Congregatio iniquitatis Ephraim: absconditum est peccatum ejus: dolores quasi parturientis venient ei: iste est filius tuus sapiens: quia nunc non sustinebit in contritione filiorum. Quomodo si ligetur quid in saeculo, conservatur, et non perit ei cui ligatum est: sic omnis iniquitas qua in Deum peccavit Ephraim, colligata est ei, et abscondita quasi in marsupio reservatur. Denique cum dies ultionis advenerit, et extrema captivitas, dolores quasi parturientis venient ei, sive apprehendent illum. Mulier 151 parturiens multo antequam pariat, ex eo tempore quo concepit, scit se esse parituram, et exspectat quotidie extrema tormenta cruciatusque venturos. Ita et Ephraim filius insipiens, de quo supra dixerat: Ephraim columba insipiens, non habens cor in contritione filiorum et populi sui, Cum dies parturit
Abbreviated transcription (Latin):
legimꝰ ineditione uulgata. Fleuer̃
&e rogauer̃ me. indomo õñ inue¬
ner me. & ibi dictum ẽ eis: oñ.
int̃p̃tat᷑ dolor. Siquis gͥ flet et
agit penitentiã. ⁊dñm dep̾catur.¬
eũ inuenit eũ in dolore cordis
sui. Et cũ eũ inuocauerit. sibi au-¬
diet respondentẽ. Possumꝰ iudã
eccłasticũ uirũ intelligere qͥ ado¬
mino corripit᷑. qđ ñ sit pͥstinoꝵ in
se beneficioꝵ eiꝰ memor s cotidie
peccatis peccata consotiet. & expo¬
nit quȩ sint ipsa beneficia. Cũ
de inquit nascentẽ infide eccłia
parturret. supplantasti uideũ si¬
ue gentilẽ frẽm tuũ & eiꝰ accepi¬
sti pͥmogenita: & infortitudine

Expanded text:
ione Vulgata: fleverunt et rogaverunt me, in domo ὢν invenerunt me, et ibi dictum est ad eos; ὢν interpretatur dolor. Si quis igitur flet, et agit poenitentiam, et Dominum deprecatur, inveniet eum in dolore cordis sui, et cum eum invocaverit, sibi audiet respondentem. Possumus Judam Ecclesiasticum virum intelligere, qui a Domino corripitur, quod non sit pristinorum in se beneficiorum ejus memor, sed quotidie peccatis peccata consociet, et exponit quae sint ipsa beneficia: Cum te, inquit, nascentem in fide Ecclesia parturiret, supplantasti Judaeum sive gentilem fratrem tuum, et ejus accepisti primogen
Abbreviated transcription (Latin):
gustiȩ. Int̾ficiunt᷑ aũt & bella¬
tores samariȩ gladio. & lacł mn¬
tes elidunt᷑. & pregnantes dis¬
rũpunt᷑: ut pereunte malo semi¬
ne. zizamisq eiꝰ exustis: solũ rema¬
neat triticum: qđ in dĩ horrea
recondat᷑. Conuertere isrł ad¬

Expanded text:
gustiae. Interficiuntur autem et bellagustiae. Interficiuntur autem et bellatores Samariae gladio, et lactentes eliduntur, et praegnantes disrumpuntur: ut, pereunte malo semine, zizaniisque ejus exustis, solum remaneat triticum, quod in Domini horrea recondatur. Convertere, Isra
Abbreviated transcription (Latin):
nt. ñ quo custodes sint legis eiꝰs
nẽ scismatis nouatianoꝵ: qͥ ce ipsi
cant. cum sint omiũ ĩmundis¬
simimegantes penitentiã ꝑ quã
peccata mundant᷑. uixta illud qͥ
scriptum ẽ. Lauabis me & super
niuẽ de albabor. Et in isaia. La¬
uamini mundi estote. Lauacrũ
aũt ñ baptisinũ uocat. sed om¬
nẽ penicudinẽ. quȩ sordes abluic
peccatoꝵ. Peat gͥ huiꝰcemodi sa¬
maria. quia quicquid loquit᷑
repugnat deo suo: &e clem̃tiã
eiꝰ uertit in crudelicatẽ: usq eo
ut qui uiri sunt apud illã. ce ad
paruuli atq lacł entes: elidant᷑
ad petram. De quib & in psabmo
legimus. Beatus qͥ tenebit &e al¬
lidet paruulos suos ad petrã. fẽ¬
tȩ quoq eiꝰ atq p̃gnantes. quȩ
de malo semine conceper̃: ideo
disrumpent᷑. ne pessimos liberoᷤ
faciant. Tale quid & in euangło
nob̃ subicit᷑. Unde pregnantib
& nutrientib in dieb illis. die¬
bus indelicet tribulationis & an¬

Expanded text:
nt, non quod custodes sint Legis ejus;nt, non quod custodes sint Legis ejus;nem schismatis Novatianorum, qui et ipsi cant, cum sint omnium immundissimi, negantes poenitentiam, per quam peccata mundantur, juxta illud quod scriptum est: Lavabis me, et super nivem dealbabor . Et in Isaia: Lavamini, mundi estote . Lavacrum autem non baptismum vocat, sed omnem poenitudinem, quae sordes abluit peccatorum. Pereat igitur hujuscemodi Samaria: quia quidquid loquitur, repugnat Deo suo, et clementiam ejus vertit in crudelitatem, usque adeo, ut qui viri sunt apud illam et ad mparvuli atque lactentes, elidantur ad petram. De quibus et in psalmo legimus: Beatus qui tenebit et allidet parvulos suos ad petram . Fetae quoque ejus atque praegnantes quae de malo semine conceperunt, ideo disrumpentur, ne pessimos liberos faciant. Tale quid et in Evangelio nobis subjicitur: Vae praegnantibus et nutrientibus in diebus illis : diebus videlicet tribulationis et an
Abbreviated transcription (Latin):
ad petrã: & habentes in utero dis-¬
rumpentur. Sepe diximꝰ decem
trib appellari samariã ametro
poli samaria: quȩ ex nomine au¬
gusti nc̃ uocat᷑ augusta. idẽ sebas¬
ten. Cur aũt samaria dicta sit ci
uitas: in regum uolumine legimꝰ.
ria pereat cui cum ds̃ tanta p̃¬
pararit bona illa contra dm̃ faci-¬
at: & magis demonũ simulacra
sectet᷑. Syminachus aũt ñ dixic
aget penitentiam. suiq eã peni¬
tebit erroris: qđ dulcissimũ dm̃
in amaritudinẽ uerterit. ita ut
bellatores eius ingladio pereant.⁊
Paruuli & lactantes elidant᷑ ad t̃¬
ram: & fetȩ eiꝰ atq p̃gnantes dis¬
rũpant᷑ in mortẽ. Quȩ omĩa ei ac¬
cidisse credendum ẽ. tẽpore cap¬
tiuitatis &e angustiȩ: quando suã
patriam ꝑdider̃. & qui euasere
gladium inseruitutẽ ꝑpetuã st̃
abducti. De hereticis facilis incel¬
ligentia ẽ. qđ uocent᷑ samaria.
eo qđ dĩ p̾cepta seruare se iacte¬

Expanded text:
ad petram, et habentes in utero disad petram, et habentes in utero disrumpentur. Saepe diximus decem tribus appoli Samaria, quae ex nomine Augusti nunc vocatur Augusta, id est Sebastia. Cur autem Samaria dicta sit civitas, in Regum volumine legimus.ria pereat. Cui cum Deus tanta praepararit bona, illa contra Deum faciat, et magis daemonum simulacra sectetur. Symmachus autem non dixit aget poenitentiam, suique eam poenitebit erroris, quod dulcissimum Deum in amaritudinem verterit, ita ut bellatores ejus in gladio pereant, parvuli et lactentes elidantur ad terram, et fetae ejus atque praegnantes disrumpantur in mortem. Quae omnia ei accidisse credendum est tempore captivitatis et angustiae, quando suam patriam perdiderunt, et qui evasere gladium, in servitutem perpetuam sunt abducti. De haereticis facilis intelligentia est, quod vocentur Samaria, eo quod Dei praecepta servare se jacte
Abbreviated transcription (Latin):
bona dñi ant̾ra uiuentiũ. Et iux¬
ta euangłm mites possidebunt
t̾rã. ł contrario debemꝰ acciꝑe t̾rã
inferni: ñ eẽ t̾rã uiuentiũ s mor¬
tuoꝵꝰ quȩ diripit᷑ atq uastat᷑.
qͣndo morte xp̃i uincte apud
inferos anmȩ liberant᷑. Scd̃m
tropologiã. inisdem de quibꝰ supͣ
diximꝰ cõm̃tariis. legimꝰ uentũ
urentẽ diabolũ intelligi.⁊ singu¬
los heresiarchas qđ nobis displi¬
cet. Neq enim diabolus uenas
mortis fontesq erroris siccare po¬
test: cum ipse fons & miciũ mor¬
tuoꝵ sit. Itaq sermo ȩccłiasticus
urens intelligendus ẽ uentꝰ. qͥ
omĩa herecicoꝵ dogmata a refaci-
at. & ꝑducat adnichilũ ce diripiat
eos atq disꝑgat qui hereticoꝵ do-¬
ctrina in morte fuerant congre
o peat paruuli eoꝵ elidant᷑. & fece
eiꝰ discindantur. Lxx. Disꝑdetur sa¬
maria qm̃ restitit deo suo. Ingladio
ꝑibunt. & lact intes eoꝵ elidentur

Expanded text:
bona Domini in terra viventium . Et juxbona Domini in terra viventium . Et juxta Evangelium: Mites possidebunt terram . Econtrario debemus accipere terram inferni non esse terram viventium, sed mortuorum, quae diripitur atque vastatur, quando morte Christi vinctae apud inferos animae liberantur. Secundum tropologiam in eisdem de quibus supra diximus Commentariis legimus ventum urentem, diabolum intelligi et singulos haeresiarchas. Quod nobis displicet: Neque enim diabolus venas mortis fontesque erroris siccare potest: cum ipse fons et initium mortuorum sit. Itaque sermo Ecclesiasticus, urens intelligendus est ventus, omnia haereticorum dogmata arefaciat et perducat ad nihilum, et diripiat eos atque dispergat, qui haereticorum doctrina in morte fuerant congrego pereant: parvuli eorum elidantur, et foetae ejus discindantur. LXX: Disperdetur Samaria quoniam restitit Deo suo, in gladio corruent, et lactentes eorum elidentur
Abbreviated transcription (Latin):
pse quasi radix ascendit de t̾ra
inhabitabili. Et nequa ꝗͣ mors in
eum: s ipse morti suꝑueniet. Ne¬
q enim mors ineum ullã suȩ
potestatis uiã repperit. & hoc
est qđ in ꝓuerbiis dr̃: impossibi¬
le ẽ suꝑ pecrã serpentis inue¬
nire uestigia. Et ipse loquit᷑ in euã¬
gelio. Ecce ueniet pͥnceps mundi
istius: &e inueniet in me nichil. Iste
siccabit uenas mortis: &e desolabit
fontes eiꝰ. Uene mortis & fonces &
aculeus. peccata ab apło nominã¬
tur Quib arefactis. mors qͦq ipsa
siccabit᷑. Qđq sequit᷑. ipse diripiae
thesaurum omĩs uasis desiderabi¬
us: duplicit᷑ accipit᷑. Siue qđ de¬
siderabilia sunt hisqui in morte
habitant. suie uasa deside rabilia
quȩ inthesauro retinebant᷑ infer-¬
ni scõs intelligimus. quos alliga¬
to forte dñs eripuit ce tulit de
inferis & qͣsi uasa p̃ciosissima se¬
bium quin mortis significet. Et in
psalmis legimus. Credo uidere

Expanded text:
Ipse quasi radix ascendet de terra Ipse quasi radix ascendet de terra inhabitabili, et nequaquam mors in eum, sed ipse morti superveniet, neque enim mors in eo ullam suae potestatis viam reperit, et hoc est, quod in Proverbiis dicitur: Impossibile est super petram serpentis invenire vestigia . Et ipse loquitur in Evangelio: Ecce veniet princeps mundi hujus, et inveniet in me nihil . Iste siccabit venas mortis, et desolabit fontes ejus. Venae mortis et fontes et aculeus, peccata ab Apostolo nominantur: quibus arefactis, mors quoque ipsa siccabitur. Quodque sequitur: Ipse diripiet thesaurum omnis vasis desiderabilis, dupliciter accipitur, sive quod desiderabilia sunt his, qui in morte habitant, sive vasa desiderabilia quae in thesauro retinebantur inferni, sanctos intelligimus, quos alligatos forte Dominus eripuit et tulit de inferis, et quasi vasa pretiosissima seerra haud dubium quin mortem significet. Et in Psalmis legimus: Credo videre
Abbreviated transcription (Latin):
cendentẽ. illum intelligamꝰ de qͦ
&e in abacuc legimus. Ds̃ ab aus¬
tro ueniet. & sc̃s de monte pha-¬
rã: qui utiq insolitudine & in
meridie sicꝰ ẽ. Et in cantico legimꝰ.
Ubi pascis. ubi cubas in meridie:
hunc itaq uentũ urentẽ qͥ siccet
uenas mortis. & fontes eiꝰ arefaciat:
adducet dñs de deserto ascente.
De deserto aũt humani generis in
quo &e diabolus querens requiẽ
inuenire ñ potuit. Siue deserta
incelligimus scẽ manie uterũ
uirginalẽ. qͥ absq semine hu-
mano nulla frutice pullulaue¬
rit s uirgo simplex atq puris¬
sima. & unione fecunda e dcłic
eum florẽ qui dicit incantico
canticoꝵ. Ego flos campiae liliũ
conualliũ. Et pulchre tam in isaia.
quã in p̃senti loco flos ascendeis
ae uentꝰ ascendens dr̃: quia de
humilitate carnis. ad excelsa con¬
scendit: & nos secum dux̃ ad pa-¬
trẽ dicens in euangłio. Cũ exal¬
tatus fuero: omĩa trahã ad me.

Expanded text:
cencen ab Austro veniet, et sanctus de monte Pharan : qui utique in solitudine et in meridie situs est. Et in Cantico legimus: Ubi pascis, ubi cubas in meridie ? Hunc itaque ventum urentem, qui siccet venas mortis, et fontes ejus arefaciat, adducet Dominus de deserto ascendentem: de deserto autem humani generis, in quo et diabolus quaerens requiem, invenire non potuit. Sive desertum intelligimus sanctae Mariae uterum virginalem, quod absque semine humano nullo  Al. nulla frutice pullulaverit: sed virga simplex atque purissima et unione fecunda ediderit eum florem qui dicit in Cantico canticorum: Ego flos campi et lilium convallium . Et pulchre tam in 155 Isaia, quam in praesenti loco, flos ascendens et ventus ascendens dicitur: quia de humilitate carnis ad excelsa conscendit, et nos secum duxit ad Patrem, dicens in Evangelio: Cum exaltatus fuero, omnia traham ad me .
Abbreviated transcription (Latin):
tio plagã & conclusionẽ intp̃¬
tati sunt. Adducet urentẽ uen¬
tum dñs de deserto. ascendentẽ
Uor sicabit uenas ei: & desolabit
fontes eiꝰ. Et ipse diripiet thesau¬
rũ: omis uasis desidabilis. lix
Adducet urentẽ uentũ dñs de
deserto suꝑ eos ce siccabit ueni
eiꝰ. Desolabit fontes illiꝰ lste arefa¬
ciet t̾ram eiꝰ & omĩa uasa desida¬
bilia. Legi in cuiusdã cõm̃tari¬
is uentũ urentẽ quẽ adducet
dñs thadeserco illum eẽ. qui ꝑcł¬
rit lob domũ in quactuor an¬
gulis. & fecerit eam suꝑ filios
ruere conuiuantes: & unũ esse
de his uentis quos in euangłio e¬
gimꝰ flare. &e uenire cum tur¬
bine. pluuiis. atq fluminibus.
dñi tacitũ ẽ. ut uentꝰ desolitudi¬
ne qui contͣ sc̃m uirũ sua ue¬
nerat uoluntade. contraria
possit accipi fortitu do: &e uen¬
ti qui domoꝵ fundam̃ta sub¬
uertunt utiq ad bonam partẽ ñ
poter̃ referri suꝑ ẽ. ut uentũ uren¬
tẽ quẽ adducet dñs de deserto as¬

Expanded text:
tio, plagam, et conclusionem interpretati sunt. 154 Adducet urentem ventum Dominus de deserto ascendentem, et siccabit venas ejus, et desolabit fontem ejus, et ipse diripiet thesaurum omnis vasis desiderabilis. LXX: Adducet urentem ventum Dominus de deserto super eos, et siccabit venas ejus, desolabit fontes illius; iste arefaciet terram ejus, et omnia vasa desiderabilia. Legi in cujusdam Commentariis, ventum urentem quem adducet Dominus de deserto, illum esse qui rit domum Job in quatuor angulis, et fecerit eam super filios ruere convivantes , et unum esse de his ventis, quos in Evangelio legimus flare et venire cum turbine, pluviis atque fluminibus, Domini tacitum est, ut ventus de solitudine, qui contra sanctum virum sua venerat voluntate, contraria possit accipi fortitudo, et venti qui domorum fundamenta subvertunt, utique ad bonam partem non poterunt referri. Superest ut ventum urentem quem adducet Dominus de deserto as
Abbreviated transcription (Latin):
braice dr̃ isau. hoc ẽ dirigentis
siue directi nom̃ accepit. Et inua¬
iuit inquit aduersũ angłm: et eiꝰ
benedictione quẽ uicerat confor¬
angłm: dicens. ñ te dimittã nͥ mͥ
benedixeris. Cumq patris matriᷤ¬
q consilio mesopotamiã fugeret:
inuenit eunde angłm in bethel:
qͥ locutꝰ ad eũ locutꝰ ẽ nobiscum
id÷ inpatre loc utꝰ de  filliꝰ. Et in ia¬
cob dilexit uudamiex qͦ tẽpore
usq ad p̃sens. nominis eiꝰ qđ illi ab
angło &e adeo positum ẽ memoria
ꝑseuerat. Cum hec se habeant ita.
& tu iuda imitare parentẽ tuũ
plora ⁊ roga dñm exercituũ. &

Expanded text:
r ISAR  , hoc est, dirigentis, sive directi, nomen accepit. Et invaluit, inquit, adversum angelum; et ejus benedictione quem vicerat, conforangelum, dicens: Non te dimittam, nisi mihi benedixeris . Cumque patris matrisque consilio in Mesopotamiam fugeret, invenit eumdem angelum in Bethel, qui locutus est ad eum, locutus est nobiscum, id est, in patre locutus et filiis est, et in Jacob dilexit et Judam: ex quo tempore usque ad praesens, nominis ejus quod illi ab Angelo et a Deo impositum est, memoria perseverat. Cum haec se habeant ita, et tu, o Juda, imitare parentem tuum, plora et roga Dominum exercituum, et
Abbreviated transcription (Latin):
popłm:⁊ delinquit in idolis quȩ
de suo corde confinxit.⁊ morit᷑
Feit corruisse. nͥ linguã quã
ad ca nendũ dm̃ acceꝑat ue¬
rtat in imagines idoloꝵ: ⁊ar-
tifici eloquio simili ueritate do¬
gma conponat: qđ nichil ẽ ali-¬
ud: nͥ excogitatio pͣuitatis huma-¬
ne. Precipiuntq discipłis suis
ut et ipsi ĩmolent homines. ħ÷
furent᷑ de ęccła dĩ. & introdu
gentib qͥ uocant᷑ bruca anima-¬
lia: s eos capite. eos ĩmolate qͥm
eccłia constituti. xp̃i censentur
nomine. ⁊ homines appellant᷑.
dcirco er̃ qͣsi nubes matutina: &
puluis turbine raptꝰ exarea: &
sic̃ fumꝰ de fumario.lxx. simmilit̃:
hoc solũ qđ in ultimo ẽ ĩmutan-¬
tes. ⁊ sic̃ uapor de locustis siue
de lacrimis: qr implerisq codici¬
positum repꝑimꝰ. Quia inquit
molar̃. ⁊ ad orarunt uitulos. idcir¬
co ert̃ qͣsi nubes matutina. isic̃
ros mane ꝑtnͣsiens. sic̃ puluis tͦbi¬
ne raptꝰ exarea. ⁊ sic̃ fumꝰ de fu-¬

Expanded text:
 delinquet 145 in idolis, quae de suo corde confinxit, et mortuicit corruisse, nisi linguam quam ad canendum Deum acceperat, vertat in imagines idolorum, et artifici eloquio simile veritati dogma componat, quod nihil est aliud, nisi excogitatio pravitatis humanae. Praecipiuntque discipulis suis, ut et ipsi immolent homines, hoc est, furentur de Ecclesia Dei, et introducgentibus, qui vocantur bruta animalia; sed eos rapite, eos immolate, qui in Ecclesia constituti, Christi censentur nomine, et homines appellantur. Idcirco erunt quasi nubes pulvis turbine raptus ex area, et sicut fumus de fumario. LXX similiter: hoc solum quod in ultimo est immutantes: et sicut vapor de locustis, sive de lacrymis, quia in plerisque codicipositum reperimus. Quia, inquit, molaverunt, et adoraverunt vitulos: idcirco erunt quasi nubes matutina, et sicut ros mane pertransiens, sicut pulvis turbine raptus ex area, et sicut fum
Abbreviated transcription (Latin):
cor suũ⁊ iobliti sunt eiꝰ cuiꝰ bene¬
ficioꝵ memores eẽ. debeant. Neq
enim ꝑ tancã heremi uastitatẽ
solis. quadraginta anniͦs poce¬
rat isrł ad t̾ram ꝑuenire iorda¬
nis. nͥ dnĩs omĩa p̃stitisset. Hereci¬
cos qͦq edurit dñs de t̾ra egipti
de domo seruitutis. & de cami-¬
no ferreo qui pͥmũ seruiebant
regi pharaoni. ⁊ ducib eiꝰ. p̃ce¬
pitq eis in ęccłia ut alium nescirẽt
dm̃ nͥ eum qui creator ẽ om̃iũ.ce
nouit saluare quos fec̃. Ipse cogno¬
uit eos & pauit in t̾ra solicudinĩ
ita ut possint dicere. Dñs pascit
me & nichil mͥ deerit. in loco pã

Expanded text:
 obliti sunt ejus, cujus beneficiorum memores esse debebant. Neque enim per tantam eremi vastitatem, solis, quadraginta annis poterat Israel ad terram pervenire Jordanis, nisi Dominus omnia praestitisset. Haereticos quoque eduxit Dominus de terra Aegypti, de domo servitutis, et de camino ferreo: qui primo serviebant regi Pharaoni et ducibus ejus: praecepitque eis in Ecclesia, ut alium nescirent Deum, nisi eum qui creator est omnium, et novit salvare quos fecit. Ipse cognovit eos et pavit in terra solitudinis; ita 148 ut possint dicere: Dominus pascit me et nihil m
Abbreviated transcription (Latin):
inueni idolũ mͥ: Om̃s labores mei
peccata mea inuenire ñ poteruñ.
Ego aũt dñs ds̃ tuus qui te eduxi
de t̾ra ęgipti quando seruiebas
pharaoni. & ȩdificabas de luto &
palcis ciuitates adhuc tribuo tͥ
locũ penitentiȩ & magnitudine
ꝓmissoꝵ hortor ut adme redeas.
Adhuc enĩ sedere te faciã intab̾na-¬
culis: sic̃ in dieb festiuitatis. Diem
festiuitatis scenophegiã uocat sep¬
timo mense quinta decima die
m̃sis: quando de egẏpto egressi st̃
filii ifrł. Sicut inquit ineo tẽpo¬
re te de egipto lib̾aui. & habita¬
sti in tabnaculis. mntrã scãm. oe
ad locum tẽpli ire festinans. sic̃
etiã nc̃ educam de de tribulati¬
one & angustiis. & ĩminente ca¬
ptiuitate: si tam̃ feceris quȩ p̃ce¬

Expanded text:
ei peccata mea invenire non poterunt. Ego autem Dominus Deus tuus qui te eduxi de terra Aegypti , quando serviebas Pharaoni, et aedificabas de luto et paleis civitates, adhuc tribuo tibi locum poenitentiae, et magnitudine promissorum hortor, ut ad me redeas, adhuc enim sedere te faciam in tabernaculis sicut in diebus festivitatis. Diem festivitatis, Scenopegiam vocat, septimo mense, quintadecima die mensis, quando de Aegypto egressi sunt filii Israel. Sicut, inquit, in eo tempore te de Aegypto liberavi, et habitasti in tabernaculis ad terram sanctam, et ad locum templi ire festinans: sic etiam nunc educam te de tribulatione et angustiis, et imminente captivitate, si tamen feceris quae p
Abbreviated transcription (Latin):
aoxiiii. locustas int̃p̃tati sunt. Ap̃
hebreos locusta ⁊ fumariũ ĩsdẽ scͥ¬
bit᷑ licteris: aleph Res betech he
cat foram̃ in pariete fabricatũꝑ
braicã ueritatẽ. locuste sensum
quesierit. audiat ephraĩ ãtmaĩ
id ÷ uaporis. siue aure & spiritui
cõparari: qͥ ita temus de ore locꝰ¬
de egredit᷑ ut ñ sentiat᷑. Qd̾ siec̃t᷑¬
rio obiecerit quare ñ aliis quȩ
minora sunt piturũ ephraĩ assi¬
milauerit. uerbigra pulici quȩ
omĩa m̃bra habet. caput oculos
pedes uentrẽ. & cetera: qͣ licet oc¬
culis ñ uideamꝰ tam̃ sensu intel¬
ugimꝰ. in tantũ ut ospulicis ac
dentes ñ uidentes ocłis. morsib
sentiamꝰ: respondendũ ẽ ei qđ
inimica mortalib ut fam̃ faciat. &¬
segetum culta populet᷑ aintancũ
ut arbores qͦq uineasq decorticet.
rori. & pulueri. heretici cõꝑant᷑.
Deqͥb & inepistola catholica dr̃.
hi sunt nubes sine aquis. Habent¬

Expanded text:
 locustas interpretati sunt? Apud Hebraeos locusta et fumarium, iisdem scribitur litteris ALEPH, RES, BETH, HE. cat foramen in pariete fabricatum, braicam veritatem, locustae sensum quaesierit, audiat Ephraim ἀτμῷ, id est, vapori sive aurae et spiritui comparari: qui ita tenuis de ore locustae egreditur, ut non sentiatur: quod si econtrario objecerit, quare non aliis, quae minora sunt, periturum Ephraim assimilaverit: verbi gratia pulici, qui omnia membra habet, caput, oculos, pedes, ventrem, et caetera: quae licet oculis non videamus, tamen sensu intelligimus; intantum ut os pulicis ac dentes non videntes oculis, morsibus sentiamus. Respondendum est ei, quod inimica mortalibus, ut famem faciat, et segetum culta populetur: intantum ut arbores quoque et vineas decorticet: rori et pulveri haeretici comparantur, de quibus et in Epistola Catholica dicitur: Hi sunt nubes sine aquis
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ tuus firmans cęlum. ⁊ creans
t̾rã. cuiꝰ manꝰ creauit omnẽ mili-¬
tiã cęli. & sĩ ostendi eatͥ ut am¬
bulares postea: & eduxi te de t̃¬
ra egipti quȩ qđ & in hebraico
ñ habent᷑. & anullo uertuntur
int̾p̃tum. in antiqua quoq edi¬
dione lxx ñ legunt᷑. obelo p̃no¬
tanda sunt. p̃sertim cũ sensus
eoꝵ ꝑspicuus sic linde ad reli-¬
qua tnͣseamꝰ. cũ bis quȩ sequun¬
dur: iungentes suꝑius capitulũ.

Expanded text:
Deus tuus: firmans coelum, et creans terram: cujus manus creavit omnem militiam coeli, et non ostendi ea tibi, ut ambulares post ea  Et ego eduxi te de terra Aegypti. Quae quoniam et in Hebraico non habentur, et a nullo vertuntur Interpretum, in antiqua quoque editione LXX non leguntur, obelo praenotanda sunt: praesertim cum sensus eorum perspicuus sit. Unde ad reliqua transeamus, cum his quae sequuntur 147 jungentes superius capitulum.
Abbreviated transcription (Latin):
dinib suis & sanguis eiꝰ suꝑ eum
ueniet. & obꝓbriũ illis restituet
Sei dñs suus .lix. Similiter. Cũ ego
Sephiaũ tanta p̃stiterim. ut nudũ
& exulẽ. &ͦ solum diuitẽ dñmq
reducerẽ:⁊ multoꝵ filioꝵ parentẽ.
deseruit me epbraĩ. immno adirac̃¬
diã me ꝓuocauit: iamaritudine
sua amarũ fecit eẽ. qui dulcis sũ.
Unde sanguis eiꝰ suꝑ eũ ueniet. id:
ipse erit causa mortis suȩ: scđm
id qđ dauid loquit᷑ ad eũ qͥ sau¬
us nuntiabat int̾itũ. & a se regẽ
isrł cesum eẽ memorabat. sangu¬
is tuus suꝑ caput tuũ. Non mea
sanguis effundet᷑. Qđq sequit᷑.
& obꝓbriũ eiꝰ restituet ei dñs illi
sensui congruit: quo natan loqͥ¬
tur ad dauid. Qui blasphemare
in caput tuũ. Semꝑ heretici ad
iracundiã ꝓuocant clem̃tẽ dm̃.¬

Expanded text:
super eum veniet, et opprobrium illius restituet ei Dominus suus. LXX similiter. Cum ergo Ephraim tanta praestiterim, ut nudum et exsulem et solum, divitem dominumque reducerem, et multorum filiorum parentem, deseruit me Ephraim, immo ad iracundiam provocavit: et amaritudine sua amarum fecit esse qui dulcis sum. Unde sanguis ejus super eum veniet, id est, ipse erit causa mortis suae, secundum id quod David loquitur ad eum, qui Saulis nuntiavit interitum, et a se regem Israel caesus esse memorabat: Sanguis tuus super caput tuum . Non mea sanguis effundetur. Quodque sequitur: Et opprobrium ejus restituet ei Dominus, illi sensui congruit quem Nathan loquitur ad David: Quia blasphemare in caput tuum. Semper haeretici ad iracundiam provocant clementem D
Abbreviated transcription (Latin):
te uerbũ dñi pͥncipes sodomoꝵ:
ꝑcipite aurib legem dni dĩ nr̃i
popłs gomorre. Inzachariȩ quoq
extremo uersiculo legimus: & ñ
erit chananeus ultra in domo
sam siue iniquã. nubente scͥptura¬
equa sint tͥ pond̾a. Et ñ solũ ha-
Dixit ephraĩ. Ueruntam̃ diues ef-¬
fectus sũ. Et ẽ sensꝰ. Non refert un
plurimi. de quib scͥptũ ẽ. Diuitiȩ
ꝯgregate inique. euom̃t᷑. Redẽp¬
tio enĩ animȩ uiri ꝓpriȩ diuiiȩ.
Un de p̃cipit᷑ ut faciamꝰ nobis ami

Expanded text:
principes Sodomorum: percipite auribus legem Domini nostri, populus Gomorrhae . In Zachariae quoque extremo versiculo legimus: Et non erit Chananaeus ultra in domo sam, sive iniquam, jubente Scriptura, Aequa sint tibi pondera ; et non solum habeDixit Ephraim: Verumtamen dives effectus sum; et est sensus: Non refert undplurimi, de quibus scriptum est: Divitiae congregatae inique evomentur : Redemptio enim animae viri, propriae divitiae . Und
Abbreviated transcription (Latin):
qd ñ ꝓsit possidenti. casso labo¬
re sudauit. Sit̃ aũt gulosis et lu¬
ruriosis uent̾ ds̃ ẽ. ita & auarus
adorat auri idolũ ce dicit in
corde suo. Inueni qđ querebã.
Sed audiet. Stulte hac nocte ra-¬
piet᷑ anima tua ate. quȩ autẽ
pͥparasti cuiꝰ erunt: Cumq semel
ocłos eiꝰ diuitiarũ ñ dicã fulgor.

Expanded text:
 prosit possidenti, casso labore sudavit. Sicut autem gulosi et luxuriosi venter deus est, ita et avarus adorat auri idolum, et dicit in corde suo: inveni quod quaerebam: sed audiet: Stulte, hac nocte rapietur anima tua a te: quae autem praeparasti, cujus erunt ? Cumque semel oculos ejus divitiarum, non dicam fulgo
Abbreviated transcription (Latin):
munt eos ꝑ potentiã. Opp̾mitur
pauꝑ ȩccłiasticꝰ. uerbositate & ar-¬
gutiis hereticoꝵ: qui postꝗͣ. alios
deceꝑerint solent dicere. Diuites
facti sumus. habemꝰ plurimã mul-¬
titudinẽ discipłoꝵ. Turba nos seqͥ-¬
tur. inuenimus idolũ. uł refrigeri¬
ũ nob̾. Icirco enim uł maxime
hereses componunt᷑ ut deuorent
domos uiduarũ qͦ sẽꝑ discuntie
nũꝗͣ ad scientiã ꝑueniunt ueri-¬
tatis. Et pulchre ait inueni idolũ
mͥ. Omĩa enĩ hereticoꝵ figmenta
meas. argum̃ta philosophoꝵ  Ha-¬
beo popłi multicudinẽ: quã qͥ as-¬
pecxerit me peccare ñ arbitret᷑.
Et ego dñs ds̃ tuus qͥ te eduxi de t̃
ra egypti. adhuc sedere te faciã
intabnaculis: sic̃ in dieb festiui-¬
go uisionẽ multiplicaui: & in
manib ꝓpħarũ adsimilatꝰ sũ.
lxx. Ego aũt dñs ds̃ tuus: eduxi
te de terra egipti adhuc habi¬
tare te faciã in ħab̾naculis. sic̃
in dieb sollennitatis. & loquar
ad ꝓpħas. Et ego uisiones multi-¬

Expanded text:
potentiam. Opprimitur pauper ecclesiasticus verbositate et argutiis haereticorum, qui postquam aliquos deceperint, solent dicere: Divites facti sumus, habemus plurimam multitudinem; discipulorum turba nos sequitur; invenimus idolum vel refrigerium nobis. Idcirco enim vel maxime haereses componuntur, ut devorent domos viduarum, quae semper discunt, et numquam ad scientiam perveniunt 139 veritatis . Et pulchre, inveni, ait, idolum mihi. Omnia enim haereticorum figmenta meas, argumenta philosophorum, habeo populi multitudinem, quam qui aspexerit, me peccare non arbitrabitur. Et ego Dominus Deus tuus qui eduxi te de terra Aegypti, adhuc sedere te faciam in tabernaculis sicut in diebus festivigo visionem multiplicavi, et in manu prophetarum assimilatus sum. LXX: Ego autem Dominus Deus tuus eduxi te de terra Aegypti: adhuc habitare te faciam in tabernaculis, sicut in diebus solemnitatis, et loquar ad prophetas, et ego visiones multi
Abbreviated transcription (Latin):
rilio. mͥ ñ poterit ĩpucari. Scđ
illud qđ sc̃ptũ ẽ: & qui iniqͣ ge¬
rit benedicit᷑. Diuitũ enĩ amici
multi. Unde & ad herecicos ħ
ipsũ refert᷑. Canaã quippe int̃¬
p̃cari pocest. qͣsi mouentes. Et
qͦs deceꝑint: qͣsi mouentes illos
quos mouere tẽptauerint. Sed
qr fundati st̃ suꝑ petr̃a. nullo pos¬
sunt turbine concuti. nec pedũ
suoꝵ mutare uestigiũ. In istius¬
modi chanaã manu. hoc ẽ oꝑib:
statera dolosa ẽ. & mniqua. Qͥcqͥd
enũ hereticꝰ loquit᷑. iusticiã dĩñ
habet. &e plenũ ẽ doloͥ & fraudiũ.
unde & calũpniã diligunt. dũ

Expanded text:
ilio, mihi non poterit imputari, secundum illud quod scriptum est: Et qui iniqua gerit, benedicitur : Divitum enim amici multi. Unde et ad haereticos hoc ipsum refertur. Chanaan quippe interpretari potest, quasi moventes. Et quos deceperint, quasi moventes, illos quos tentaverint. Sed quia fundati sunt super petram , nullo possunt turbine concuti, nec pedum suorum mutare vestigium. In istiusmodi Chanaan manu, hoc est, operibus, statera dolosa est et iniqua; quidquid enim haereticus loquitur, Dei justitiam non habet, et plenum est doli et fraudium; u
Abbreviated transcription (Latin):
aquila: aut uulnerabit᷑. ut sỹma¬
chus transtulit. Et uide quantum
pondis sit miseriarũ. ut ñ agri
nec possessiones ac rura uastent᷑s
medias ciuitates hostis introeat.
confumat electos eiꝰ. siue
brachia illiꝰ int̃p̃tatus ẽ
sẏmacꝰ qđ hebraice dicit᷑
baddau. Cumq consũpse¬
rit gladiꝰ electos. ⁊ pͥncipes. siue
robur exercitꝰ. & deuorauerit
uł capita uł consilia eoꝵ. ut ñ
possint aliquod inuenire p̃sidiũ:
tunc plebs miserabilis quȩ ad me
reuerti noluit. meũ ad se reditum
p̃stolabitur. ⁊ sero aget peniten¬
tiam: hostib cuncta uastantib
Itaq quia peccata grandia gͣndi¬
bus sunt pumenda suppliciis:
imponet eis qͥ relicti fuerint de
popło. rege eoꝵ ac principib as¬
syrio mucrone truncatis. iugũ gͣ¬
uissimũ seruitutis. Et impona
parit̃ qđ ñ auferet᷑ uixta luterã:
nͥ sp̃italit tollat᷑ in xp̃o. Iuxta

Expanded text:
Aquila, aut vulnerabit, ut SymmaAquila, aut vulnerabit, ut Symmachus transtulit. Et vide quantum pondus sit miseriarum, ut non agri vel possessiones ac rura vastentur; sed medias civitates hostis introeat, et consumat electos ejus, sive brachia illius, ut interpretatus est Symmachus, quod Hebraice dicitur BADDAU  . Cumque consumpserit gladius electos, et principes, sive robur exercitus, et devoraverit vel capita vel consilia eorum, ut non possint aliquod invenire praesidium, tunc plebs miserabilis quae ad me reverti noluit, meum ad se reditum praestolabitur. Et sero aget poenitentiam, hostibus cuncta vastantibus. Itaque quia peccata grandia grandibus sunt punienda suppliciis, imponent eis qui derelicti fuerint de populo rege eorum ac principibus Assyrio mucrone truncatis jugum gravissimum servitutis, et imponent pariter quod non auferetur juxta litteram, nisi spiritualiter tollatur in Christo. Juxta
Abbreviated transcription (Latin):
litũ meũ. Iugum aũt impoiet᷑
ei simul: qđ ñ auferet᷑.lxx. Habi¬
tabit ephrami in egipto: iassur ip¬
se rex eiꝰ. quia noluit conuerti. Et
infirmatꝰ ẽ gladiꝰ inciuitatib eiꝰ.
& requieuit in manib illiꝰ. ⁊ co-¬
medent de cognationib suis. &
popłs eiꝰ suspensus est ex incola¬
tu suo: ⁊ ds̃ suꝑ p̃ciosa eiꝰ irascet᷑
ce ñ exaltabit eum. Quando dicit
ñ reuercetur in t̾rã egẏpti. osten¬
dit qđ reuerti cupiat: sed ire ñ
possit. Reuerti aũt cupiebat isrł
ab agẏptiis auxilium flagitans. s
possessus ẽ ab assirio qui cepit eũ:
& dominatꝰ ẽ illiꝰ iure uictoris. Et
hoo passus ẽ: quia conuerti nolu¬
it. nec agere pęnitentiã. Uel cer¬
te dicamus qđ reuersus sit intrã
egypti. quando egyptios int̾ra
scã adorauit deos. uł illo sensu
accipiendum qđ supͣ dictũ ẽ.e
Qyptũ inuocabant. ad assyrios
abier̃. Cepit itaq gladiꝰ in ciuica¬
tib eiꝰ. siue irruce ut intp̃tatꝰ ẽ

Expanded text:
m autem imponetur eis simul, quod non auferetur. LXX: Habitabit Ephraim in Aegypto, et Assur ipse rex ejus: quia noluit converti. Et infirmatus est gladius in civitatibus ejus, et requievit 127 in manibus illius, et comedent de cogitationibus suis: et populus ejus suspensus est ex incolatu suo, et Deus super pretiosa ejus irascetur, et non exaltabit eum. Quando dicit: non revertetur in terram Aegypti, ostendit quod reverti cupiat, sed ire non possit. Reverti autem cupiebat Israel ab Aegyptiis auxilium efflagitans; sed possessus est ab Assyrio, qui cepit eum, et dominatus est illius jure victoris, et hoc passus est, quia converti noluit, nec agere poenitentiam. Vel certe dicamus, quod reversus sit in terram Aegypti, quando Aegyptios in terra sancta adoravit deos, vel illo sensu accipiendum, quo supra dictum est: Aegyptum invocabant, ad Assyrios abierunt. Coepit itaque gladius in civitatibus ejus, sive irruet, ut interpretatus est
Abbreviated transcription (Latin):
indigens cibo: ⁊disrũpã eoꝵ uni¬
uersa uitalia. Aiunt qui de bestia¬
rũ scͥpsere naturis. int̾ om̃s feras
nichil ẽẽ ursa seuiꝰ cũ ꝑdideric
catulos: uł indiguerit cibis. Etñ
solũ pantere. pardi. & urse. fero¬
ciã cõminat᷑: s leonis qͦq ⁊ oĩum
bestiarũ quȩ gignuntꝰ᷑ in saltib.
Etͣ hec omĩa dicit se ẽẽ uenturũ
quando ierint ad assirios: ne cum
mulq consideremꝰ qđ qui in euͣgło
credentib loquit᷑. uenite ad me
om̃s qui laboratis & onerati estis
ce ego reficiam uos. iugũ enĩ meũ
ꝓpħam incredulis & nolentib a-¬
gere penitentiã. pant̃. pardus. ursa
& leo efficit᷑. Non solum israelitis.

Expanded text:
indigens cibo: et disrumpam eorum uniindigens cibo: et disrumpam eorum universa vitalia. Aiunt qui de bestiarum scripsere naturis, inter omnes feras nihil esse ursa saevius cum perdiderit catulos, vel indiguerit cibis; et non solum pantherae, pardi, et ursae ferociam comminatur, sed leonis quoque et omnium bestiarum, quae gignuntur in saltibus: et in haec omnia dicit se esse vertendum, quando ierint ad Assyrios: ne cum mulque consideremus, quod qui in Evangelio credentibus loquitur: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estiim meum prophetam incredulis, et nolentibus agere poenitentiam, panther, pardus, ursa et leo efficitur: non solum Israelitis,
Abbreviated transcription (Latin):
festasti mͥ Impletiq & saturati
eleuauer̾ contͣ creacorẽ corsuũ:
&e alderũ sibi finxer̃ dñr qͥc quid
es obliti sunt dĩ qui p̃ceꝑat eis ut
legis uerba religarent int̾ oculo
& in manib acq in finbriĩs palloꝵ
ne unquã obliuiscerentur dĩ sui.
Et ero eis quasi leena. sicut pardus
inuia assẏrioꝵ occurrã eis quasi
ursa raptis catulis. & dirumpã in¬
teriora iecoris eoꝵ. & consumã eosl
quasi leo Bestia agri scindet eos.
lxx. Et ero eis quasi pant̃. & sic̃ par¬
dus inuia assyrioꝵ occurrã eis sẽ
ursa indigens cibo: & disrumpã
interiora cordis eoꝵ ÷ & deuorabt̃
eos ibi catuli siluarum: bestie agͥ
disrumpent eos. Illi adimpleti st̃
& saturati. eleuauer̃ corda sua &
obliti sunt mei. Ego aũt inquit
ero eis quasi leena. siue pant̃. de
qͦ supͣ plemus diximꝰ Et sic̃ par¬
dus in uia assẏrioꝵ. quando du¬
cent᷑ captiui ab assẏriĩs.: ⁊ occur.¬
rã illis qͣsi ursa raptis catulis siue

Expanded text:
estasti mihi . Impletique et saturati elevaverunt contra Creatorem cor suum: et alterum sibi finxerunt deum, quidquid irco obliti sunt Dei, qui praeceperat eis, ut Legis verba religarent inter oculos et in manibus, atque in fimbriis palliorum, ne umquam obliviscerentur Dei suEt ero eis quasi leaena, sicut pardus in via Assyriorum. Occurram eis quasi ursa raptis catulis, et disrumpam interiora jecoris eorum: Et consumam eos ibi quasi leo, bestia agri sLXX: Et ero eis quasi panther, et sicut pardus in via Assyriorum; occurram eis sicut ursa indigens cibo, et disrumpam interiora cordis eorum, et devorabunt eos ibi catuli silvarum, bestiae agri disrumpent eos. Illi adimpleti sunt et saturati: elevaverunt corda sua, et obliti sunt mei. Ego autem, inquit, ero eis quasi leaena, sive panther, de quo supra plenius diximus: et sicut pardus in via Assyriorum, quando ducentur captivi ab Assyriis: et occurram illis quasi ursa raptis catulis, sive
Abbreviated transcription (Latin):
boratꝰ benedictionib angłi ꝙr
ipse ẽ ds̃ & inualuisti ꝑfigurã c̃tͣ
angłm.ut inualesceres c̃tͣ hoĩes :¬
& confortatꝰ es. Cũq eẽs uictoriã
ꝯsecutꝰ. fleuisti & rogasti angłi
dñi. & peccatoꝵ ueterũ recordatꝰ
inuenisti eũ inbethel hoc ẽ. in do¬
mo dĩ quȩ ẽ ȩccłia: siue indomo
oñ. doloris & lacrimarũ.⁊ peni¬
tentiȩ. Et ut sciremꝰ quis eẽt ^ iudas.
ibi inquit locutꝰ ẽ nob̾cũ. hoc est
nob xp̃ianis. & exeo tempore usq
in p̃sentẽ diẽ xp̃i censem᷑ nomine:

Expanded text:
boratus benedictionibus angeli, qui ipse est Deus, et invaluisti per figuram contra angelum, ut invalesceres contra homines, et confortatus es. Cumque esses victoriam consecutus, flevisti, et rogasti angelum Domini, et peccatorum veterum recordatus, invenisti eum in Bethel, hoc est, in domo Dei, quae est Ecclesia, 137 sive in domo ὢν, doloris et lacrymarum et poenitentiae. Et ut sciremus quis esset iste Judas, ibi, inquit, locutus est nobiscum, hoc est, nobis Christianis, et ex eo tempore usque in praesentem diem, Christi censemur nomine,