comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tra quam dicit idem apl̃s: non exoꝑib ne
forte quis głetur. Quomͦ ergo: N unquid ñ
oꝑabimur bonum: Oꝑabimur: s ipso inno¬
bis oꝑante. Ipsius enim sumus figmentum.
tos potius quam bonos oꝑatores. quia bo¬
ni oꝑatores illi sunt. inquib ds̃ oꝑatur: sic
et nescio quam litteraturam inuenimus
apud iudȩos: Dñs adsit ut explicẽ uerbiᷤ
qđ̃ dignatus ẽ. donare ut corde conspicerem:
Suꝑbia iudeoꝵ ẽ p̃sumentiũ tanquã de ui¬
rib suis: et de iusticia oꝑum suors: Głabant᷑
delege qđ ipsi legem acceꝑunt: aliȩ gentes
ñ acceꝑunt: Inqua lege non de gr̃a głabant᷑.
sed de littera. Lex enim sine gr̃a. litera ẽ.
sola. Manet ad conuincendam iniquitatem:
ñ addandam salutem: Quid enim ait apłs
Si enim data esset lex que posset uiuifica¬
re: omnino exlege esset iusticia: S coN

Expanded text:
tra quam dicit idem Apostolus: Non ex operibus, ne tra quam dicit idem Apostolus: Non ex operibus, ne forte quis extollatur. Quomodo ergo? Numquid non operabimur bonum? Operabimur; sed ipso in nobis operante: Ipsius enim sumus figmentum, tos potius quam bonos operatores; quia boni operatores illi sunt in quibus Deus operatur: sic et nescio quam litteraturam invenimus apud Judaeos. Dominus adsit ut explicem verbis, quod dignatus est donare ut corde conspicerem. Superbia Judaeorum praesumentium tanquam de viribus suis et de justitia operum suorum, gloriabatur de Lege, quod ipsi Legem acceperint, aliae gentes non acceperint; in qua Lege, non de gratia gloriabantur, sed de littera. Lex enim sine gratia, littera sola est: manet ad convincendam iniquitatem, non ad dandam salutem. Quid enim ait Apostolus? Si enim data esset lex quae posset vivificare, omnino ex lege esset justiti
Abbreviated transcription (Latin):
indeo: et tanto longuis agr̃a resiliant. qͣnto
quibusclam exemplaub qm non cognoui
litteraturam: Ybi alii cõdices habent nego¬
ciationem. ibi alii litteraturã quomͦ con¬
cordent inuenire difficile ẽ: et tamen inter¬
pretum diuersitas forte sensum ostendit:
ñ errorem inducit. Queramus gͦ et littera¬
turam quomͦ intelligamus÷ nec sic offen¬
damus grammaticos quomͦ paulo ante
negotiatores: quia et grammaticꝰ potest
inarte sua honeste uiuere: non peĩurare ñ
mentiri. Queramus gͦ litteraturã. quam
non cognouit iste meuius ore tota die laus dĩ
ẽ. Est quedã litteratura iudeoꝵ: adillos enĩ
et hoc referamus. Ibi inueniemus qđ dictũ ÷
quomͦ cũde negociatorib quereremus. ꝓpter
actus et oꝑa inuenimus illã dici negociatio¬
non decestandã. quam notauit apl̃s dicens:
ignorantes ñ di iusticiam. et suã uolentes con¬
stituere: iusticiȩ dei non sunt subiecti. Con¬

Expanded text:
in Deo; et tanto longius a gratia resiliant, quanto in Deo; et tanto longius a gratia resiliant, quanto quibusdam exemplaribus, Quoniam non cognovi litteraturam. Ubi alii codices habent, negotiationem; ibi alii, litteraturam: quomodo concordent, invenire difficile est; et tamen interpretum diversitas forte sensum ostendit, non errorem inducit. Quaeramus ergo et litteraturam quomodo intelligamus, ne sic offendamus grammaticos, quomodo paulo ante negotiatores: quia et grammaticus potest in arte sua honeste vivere; non pejerare, non mentiri. Quaeramus ergo litteraturam quam non cognovit iste, in cujus ore tota die laus Dei est. Est quaedam litteratura Judaeorum: ad illos enim et hoc referamus; ibi inveniemus quod dictum est. Quomodo cum de negotiatoribus quaereremus, propter actus et opera, invenimus illam dici negotiationem detestandam, quam notavit Apostolus dicens: Ignorantes enim Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Con
Abbreviated transcription (Latin):
uolentes constituere: iusticiȩ dei non sunt
subiect̾i. Mento enim negotium dictum ẽ.
qđ negat ocium. Quantum mali ẽ. negat
ocium: Merito dñs expulit de templo illoᷤ
quib dixit: scriptum ẽ. quia domus mea do¬
mus orationis uocabitur. Uos autẽ fecistis
entes contra inquietudinẽ. et negociationẽ
ur̃am dicentem scripturam. Uacate et uidete
qͣm ego sum dñs: Quid est uacate et uide¬
te qm̃ ego sum dñs: nisi ut sciatis quia ds̃
ẽ. qui oꝑatur in uob̾: ut non de ur̃is oꝑib
extollamini: Non audistis uocem dicentis:
uenite adme om̃s qui laboratis et onerati
estis. et ego uos reficiam. tollite iugũ me
um suꝑ uos. et discite ame quia mitis sũ
et humilis corde: et inuenietis requiẽ ani¬
mab uris: hec requies contra negociatores
predicatur: hec requies contra eos qui ode¬
runt ocium predicatur: agendo et iactan¬
do se de oꝑib siuis. ut ñ longius requiescañ

Expanded text:
volentes constituere, justitiae Dei non sunt volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Merito et negotium dictum est, quia negat otium. Quantum mali est, quod negat otium? Merito Dominus expulit de templo illos quibus dixit, Scriptum est, Domus mea domus orationis vocabitur; vos autem fecistis entes contra inquietudinem et negotiationem vestram dicentem Scripturam: Vacate, et videte quoniam ego sum Dominus . Quid est, Vacate, et videte quoniam ego sum Dominus; nisi, ut sciatis quia Deus est qui operatur in vobis, et non de vestris operibus extollamini? Non audis vocem dicentis: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam. Tollite vos, et discite a me, quia mitis sum et humilis corde; et invenietis requiem animabus vestris ? Haec requies contra negotiatores praedicatur, haec requies contra eos qui oderunt otium praedicatur, agendo et jactando se de operibus suis, ut non requiescant
Abbreviated transcription (Latin):
uiua Si bene: bene mͥerit. Unum tam̃ scio.
die laudat dm. Negociatio & ingreca lingua
Qui enim negociatores auctuosi. quasi exeo qdđ
agunt p̃sumunt: oꝑa sua laudant: non ꝑ¬
ueniunt adgrãm di Ergo contra illã grãm
sunt negociatores: quam commendat hic
psalmus Illam enim grãm commendat:
ut nemo desuis opib glorietur: Quomodo
quodã loco dicitur. medici ñ resuscitabunt:
deserere debent homines medicinam: Sed
quid ẽ hoc: Subisto nomine intelligunt᷑
suꝑbi.: pollicentes salutẽ hominib cũ dñi
sit salus. Quomͦ gͦ contra medicos il̃ suꝑ¬
bos. salutis pollicitatores. uigilat hoc quid
dictum ẽ. tota die salutem tuã: sic contra
negociatores. id÷ qui de act̾u suo et oꝑib gau¬
dent. ingilat qđ dietum ẽ. os meum annun¬
tiabit iusticiam tua: id non meam. Quid
sunt negociatores: id ÷ quasi de actu suo sibi
placentes: Qui ignorantes dĩ iusticiã et suã

Expanded text:
vivam: si bene, bene mihi erit; unum tamen scio, vivam: si bene, bene mihi erit; unum tamen scio, die laudat Deum. Negotiatio et in graeca lingua Qui enim negotiatores actuosi, quasi ex eo quod agunt praesumunt, opera sua laudant, non perveniunt ad gratiam Dei. Ergo contra illam gratiam sunt negotiatores, quam commendat hic psalmus. Illam enim gratiam commendat, ut nemo de suis operibus glorietur. Quomodo quodam loco dicitur, Medici non resuscitabunt ; deserere debent homines medicinam? Sed quid est hoc? Sub isto nomine intelliguntur superbi, pollicentes salutem hominibus, cum Domini sit salus. Quomodo ergo contra medicos, id est superbos salutis pollicitatores, vigilat hoc quod dictum est, Tota die salutem tuam: sic contra negotiatores, id est, qui de actu suo et operibus gaudent, vigilat hoc quod dictum est, Os meum enuntiabit justitiam tuam, id est non meam. Qui sunt negotiatores, id est quasi de actu suo sibi placentes? Qui ignorantes Dei justitiam, et suam
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde impsa sutura tantas fraudes ñ faciunt:
faciunt ista: & dicunt ista. S ipsi mali sunt.
ñ ars quam ꝓfitentur Om̃s gͦ artifices mali
aut egestatis mentiuntur pelurant: ñ ẽ cori¬
tinua dei laus meis: Quomͦ reuocas anegotia¬
tione: An ut sim agricola. et aduersus dm̃ to¬
uantẽ murmurẽ: ut grandinem timens. sorti¬
legum consulam: ut queram qͥd faciã contͣ ee¬
lum: ut optem pauꝑib famem. quo possu
uendere qđ seruaui: Adhoc me adducis:s
non ea faciunt inquis agricolȩ boni. Nec illa
negotiatores boni. Quid enim: Iam et filios
habere malum ẽ quia quando eis caput do¬
let. malȩ et infideles matres ligaturas sacrile¬
gas et incantationes querunt: Ista hominũ:
ñretum peccata sunt. Potest mͥ dicere hoc ne¬
gotiator Quere gͦ episcope quemadmodum
intelligas negociationes quas legisti inpsal¬
ierio: ne forte tu ñ intelligas et me anegociati¬
one ꝓhibeas Mone ergo: quemadiodum

Expanded text:
Deinde in ipsa sutura tantas fraudes non faciunt? Deinde in ipsa sutura tantas fraudes non faciunt? Faciunt ista, et dicunt ista; sed ipsi mali sunt, non ars quam profitentur. Omnes ergo artifices mali aut egestatis mentiuntur, perjurant; non est continua Dei laus in eis. Quomtione? An ut agricola sim, et adversus Deum tonantem murmurem, ut grandinem timens sortilegum consulam, ut quaeram quid faciam contra coelum; ut optem pauperibus famem, quo possim vendere quod servavi? ad hoc me adducis? Sed non ea faciunt, inquis, agricolae boni. Nec illa negotiatores boni. Quid enim, etiam et filios habere malum est, quia quando eis caput dolet, malae et infideles matres ligaturas sacrilegas et incantationes quaerunt? Ista hominum, non rerum peccata sunt. Potest mihi hoc dicere negotiator. Quaere ergo, Episcope, quemadmodum intelligas negotiationes quas legisti in Psalterio; ne forte tu non intelligas, et me a negotiatione prohibeas. Mone ergo quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
Sed agitur demendatio: deꝑiurio: Hoc uiti¬
um meũ ẽ. ñ negotiationis. Neq enĩ si non
uellem: ñpossem agere sine isto uicio. Non
enim meã culpã auctor ad negotium trans¬
fero: s si mentior. ego mentior ñ negocium.
Possem enun dicere tanto emi. s tanto uendã
si placet eme. Non enĩ istã ueritatẽ audiens
emptor repelleretur: et ñ potius om̃s accur¬
rerent. qͥa plus fidem. quã mercẽ diligerent:
Hoc gͦ inquis me mone ne mentiar. ne ꝑeiurẽ.
non ut abiciam negotium. unde me transigo:
Quo enum uocas: qͣndo hinc reuocas: Forte ad
aliquam artem. Ero sutor: calciamenta faciã
hominib. Alendaces et enim ipsi non sunt:
Per suri et ipsi ñ sunt: Nonne locatis ab alio
calciamentis cum accepint abalio p̃cium. di¬
mitunt qđ faciebant: et suscipiunt alteri fa¬
cere. et fallunt eũ eui ꝓmiserant cito se facturos:
Nonne seꝑe dicunt hodie facio: hodie impleo:

Expanded text:
Sed agitur de mendacio, de perjurio. Hoc vitiSed agitur de mendacio, de perjurio. Hoc vitium meum est, non negotiationis: neque enim non, si vellem, possem agere sine isto vitio. Non ergo meam culpam actor ad negotium transfero: sed si mentior, ego mentior, non negotium. Possem enim dicere: Tanto emi, sed tanto vendam; si placet, eme. Non enim istam veritatem audiens emptor repelleretur, et non potius omnes accurrerent; quia plus fidem quam mercem diligerent. Hoc ergo, inquit, me mone ne mentiar, ne perjurem; non ut abjiciam negotium unde me transigo. Quo enim vocas, quando hinc revocas? Forte ad artem aliquam? Ero sutor; calceamenta faciam hominibus. Mendaces enim et ipsi non sunt? perjuri et ipsi non sunt? Nonne locatis ab alio calceamentis, cum acceperint ab alio pretium, dimittunt quod faciebant, et suscipiunt alteri facere, et fallunt eum cui promiserant cito se facturos? nonne saepe dicunt: Hodie facio, hodie impleo?
Abbreviated transcription (Latin):
ciationes audiant negotiatores: ⁊mutent uiti.
Et si fuert̃ ñsint: ñ cognoscant: qđ fuer obliuisc̃a¬
t᷑: Postremoñ apꝓbent. ñ laudent. impbent. dãt¬
nent. mutentur: si peccatũ ẽ negociatio: hinc
auiditate nescio qua acqͥrendi. onegociator. qñ
dãpnum passus fueris blasphemabis:⁊ non
erit inte qđ dictũ ẽ tota die laudẽ tuam.
Quando autẽ ꝓprecio rerũ quas uendis. non
solũ mentiris: uerũ etiã falsum uiras: qͦmͦ
more tuo tora die laus di. uł qͣndo si xp̃ia¬
nus es. etiam exore tuo blasphematur no¬
men cłi. ut dicatur:ecce quales sunt xp̃ia¬
ni: Ergo istę si ꝓpterea dota die laudẽ dĩ
dic̃. qm̃ ñ cognouit negociationes: corrigãt
se xp̃iani ñ negocient᷑. S ait mͥ negotiator.
Ecce ego affero quidẽ exlonginquo merces.
adea loca inquib nonsunt ea quȩ attulero:
Unde uiuã tanquã mercedẽ laboris mei peto:
ut carius uendam quã emero. Unde enĩ uiuã
cũ scriptum sit. dignus ẽ. oparius mercede sua.

Expanded text:
tores, et mutent vitam; et si fuerunt, non sint; non cognoscant quod fuerunt, obliviscantur: postremo, non approbent, non laudent; improbent, damnent, mutentur, si peccatum est negotiatio. Hinc enim aviditate nescio qua acquirendi, o negotiator, quando damnum passus fueris, blasphemabis; et non erit in te quod dictum est: Tota die laudem tuam. Quando autem pro pretiis rerum quas vendis, non solum mentiris, verum etiam falsum juras; quomodo in ore tuo tota die laus Dei? quando si christianus es, etiam ex ore tuo blasphematur nomen Dei , ut dicatur: Ecce quales sunt Christiani! Ergo, si propterea iste tota die laudem Dei dicit, quia non cognovit negotiationes, corrigant se Christiani; non negotientur. Sed ait mihi negotiator: Ecce ego affero quidem ex longinquo merces ad ea loca in quibus non sunt ea quae attulero, unde vivam, tanquam mercedem laboris mei peto, ut carius vendam quam emerim. Unde enim vivam, cum scriptum sit: Dignus est operarius mercede sua ?
Abbreviated transcription (Latin):
pnandisq discernat: quib donat salutem.
paratãq reuelari intempore nouissimo.Ata¬
lib quippe illi dicitur. ne ꝑdas cum impiis¬
ds̃ animã meã: et iudica me ds̃ et discerne
causam meã degente ñsca Consid̃andũ

Expanded text:
mnandisque discernat, quibus donat salutem mnandisque discernat, quibus donat salutem paratam revelari in tempore novissimo . A talibus quippe illi dieitur, Ne comperdas cum impiis animam meam ; et, Judica me, Deus, et discerne causam mea
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiam: ut hoc mͦ uttisq concordantib
fiat qđ scriptum ẽ iusticia et pax osculatȩ
sunt. Qđ uero alii codices habent. suscipiat
montes pacem popło etcolles: utrosq p̃di¬
catores euangłicȩ pacis intelligendos puto:
precedentes. siue subsequentes: Inhis autẽ
codicib illud sequitur. Iusticia iudicabit
pauꝑes popłi: S: illi magis codices approbant᷑
qui habent qđ supra exposuimus: suscipiat
montes pacem popło. et colles iusticiam: Aliqͥ
autem habent populo tuo: aliqui ñhabent
sic̃ eadem ciuitas c̃. syon. et filia syon. Si
autem distinctius intelligendum ẽ. pauꝑes
accipiamus montes. filios autem pauꝑum
colles: uelut ꝓph̾as atq apłos pauꝑes: fili¬
os autẽ eoꝵ idest qui subeoꝵ auctoritate
ꝓficiunt: filios pauꝑum: Quod uͦ supradie¬
tum ẽ. iudicabit. et postea saluos faciet: quȩ¬
dã ueluc expositio ẽ qͦmͦ iudicabit: Adhoc .N.
iudicabit ut saluos faciat: id÷ aꝑdendis dã¬

Expanded text:
justitiam; ut hoc modo utrisque concordantibus, fiat quod scriptum est, Justitia et pax osculatae sunt se . Quod vero alii codices habent, Suscipiant montes pacem populo, et colles: utrosque praedicatores evangelicae pacis intelligendos puto; sive praecedentes, sive subsequentes. In his autem codicibus illud sequitur: In justitia judicabit pauperes populi. Sed illi magis codices approbantur, qui habent quod supra exposuimus, Suscipiant montes pacem populo, et colles justitiam. Aliqui autem habent, populo tuo; aliqui non habent sicut eadem civitas est Sion et filia Sion. Si autem distinctius intelligendum est; pauperes accipimus, montes; filios autem pauperum, colles: velut Prophetas atque Apostolos, pauperes; filios autem eorum, id est, qui sub eorum auctoritate proficiunt, filios pauperum. Quod vero supra dictum est, Judicabit, et postea, salvos faciet, quaedam velut expositio est quomodo judicabit. Ad hoc enim judicabit, ut salvos faciat, id est, a perdendis da
Abbreviated transcription (Latin):
natura tua inillo p̃cessit te: et qđ sumptũ
est ate. ascendit ante te. Ibi gͦ et tu ascen¬
disti: Ascendit gͦ ille prior: et in illo nos:
qͥa caro illa degenere humano: Ergo et illo
reduristi me. Cum uero credimus inxp̃m:
de abyssis terre iterum reduristi me. Ecce
unum iterum: Audi impleri abapło. Si gͦ
Audi hoc idem apłm paulum dicentem. Et̃
ipsi innobismet ipsis ingemiscimus ad op¬
tionem expec̾tantes redemptionẽ corporis
nr̃i. Adhuc ingemiscis: adhuc expectas. Qa¬

Expanded text:
natura tua in illo praecessit te; et quod sumptum natura tua in illo praecessit te; et quod sumptum est ex te, ascendit ante te: ibi ergo et tu ascendisti. Ascendit ergo ille prior, et in illo nos; quia caro illa de genere humano. Ergo et illo reduxisti me. Cum vero credimus in Christum, de abyssis terrae iterum reduxisti me. Ecce unum iterum. Audi impleri ab Apostolo: SAudi hoc idem apostolum Paulum dicentem: Et ipsi in nobismetipsis ingemiscimus adoptionem, exspectantes redemptionem corporis nostri. Adhuc ingemiscis, adhuc exspectas. Q
Abbreviated transcription (Latin):
suo ñpeꝑcit. s ꝓnob omnib tradidit illũ:
quomͦ ñetiam cum illo omnia nob̾ dona¬
uit: Ecce quis. qͥd. ꝓpter quem. filiꝰ dĩ
caro ꝓpter peccatorem: ꝓpter iniquum:
caro: Exmaria uirgineUnde maria uirgo:
Exadam. Ergo ex illo primo captiuo: etcaro
inxp̃o de massa captiuitatis It quid: hoc
adexemplum suscepit ate: in quo moreret᷑
ꝓpter te. Duscepit ate qd offerret ꝓte: quo
exemplo doceret te.Quid doceret te: Quia
resurrecturus es. Unde enim crederes: nisi
exemplum carnis p̃cederet. assumptȩ de
massa carnis tuȩ: Figo inillo primo resur¬
reximus: quia et xp̃c cũ resurrexit nos re¬
surreximus Non enĩ uerbum mortuum
ẽ.et resurrexit: s in uerbo caro mortua ẽ
moriturus. Et ibi resurrexit. xp̃o ubi es tu
resurrecturus Exemplo suo docuit. qͥd non
duneres: quid spares:Timebas mortem: mor¬
tuus ẽ. Despab as resurrectionem: resurrex̃.
S dicis m. Ile surrerit: nunquid ego: Sed̃
resurrexit. in eo qdđ ꝑte accepit exte Ergo

Expanded text:
percit, sed pro nobis omnibus tradidit illum; quomodo non et cum illo omnia nobis donavit ? Ecce quid, quis, propter quem. Filius Dei caro propter peccatorem, propter iniquum, s: unde caro? Ex Maria virgine . Unde Maria virgo? Ex Adam. Ergo ex illo primo captivo; et caro in Christo de massa captivitatis. Utquid hoc? Ad exemplum. Suscepit a te in quo moreretur pro te; suscepit a te quod offerret pro te, quo exemplo doceret te. Quid doceret te? Quia resurrecturus es. Unde enim crederes, nisi exemplum carnis praecederet assumptae de massa mortis tuae? Ergo in illo primo resurreximus; quia et Christus cum resurrexit, nos resurreximus. Non enim Verbum mortuum est, et resurrexit; sed in Verbo caro mortua est,  tu moriturus; et ibi resurrexit Christus, ubi es tu resurrecturus. Exemplo suo docuit quid non timeres, quid sperares. Timebas mortem; mortuus est: desperabas resurrectionem; resurrexit. Sed dicis mihi: Ille resurrexit; numquid ego? Sed resurrexit in eo quod pro te accepit ex te. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
bum erat apud dm: et ds̃ erat uerbũ. hoc
erat in principio apud dm̃. Omnia ꝑip
sum fact̾a sum: et sine ipso factum ẽ. nich.
Grande hoc: magnum hoc.Tu qͥd captiue:
Ibi iaces: Incamne submorte. Qius g̃ ille:
Quis tu: Et qͥd ille postea: Propter quem:
Quis ille⁊ nisi qđ dic̾tum ẽ. uerbum: Quod
uerbum: Ne forte qđ sonat et transit: uer¬
bum ds̃ apud dm̃: Uerbum ꝑ qđ facta st̃

Expanded text:
rat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Grande hoc! magnum hoc! Tu quid, captive? ubi jaces? In carne, sub morte. Quis ergo ille? quis tu? et quid ille postea? Propter quem? Quis ille, nisi quod dictum est, Verbum? Quod Verbum? ne forte sonat et transit? Verbum Deus apud Deum; Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
De hac littera: dicit alio loco: lutera occi¬
dit: sp̃s autem uiuificat. Habes autem¬
licteram. si preuaricator legis es qui per
litteram inquit et circumcisionẽ preua¬
ricator legis es. Nonne bene cantatur
et dicitur: eruẽ me de manu legem pre¬
tereuntis et iniqui: Habes litteram: sed
ñimples litterã. Ynde non imples litterã:
Qm̃ qui p̾dicas ñfurandũ furaris: Qui di¬
cis ñ adulterandũ. adulteras. Qui abho¬
minaris ydola: sacrilegium facis: Nomen
enim dei puos blasphematur inter gt̃s:
sicut scriptum ẽ. Quid tͥ gͦ ꝓfuit littera
quam ñimples: Quare autem ñimples:
Quia de te presumis: Quare non imples:
Quia negociator es: oꝑa tua extollis: Nescis
necessariã esse grãm adiuuantis: ut imple¬
atur p̃ceptum iubentis: Eece ussit deus:
age qđ iussit. Incipis agere quasi exuirib
tuis: et cadis. et manet suꝑ te littera puniẽs
ñsaluans. Mertto lex ꝑmoysen data ẽ: gr̃a

Expanded text:
littera dicit alio loco: Littera occidit; spiritus autem vivificat . Habes litteram, si praevaricator legis es: Qui per litteram, inquit, et circumcisionem praevaricator legis es. Nonne bene cantatur et dicitur: Erue me de manu legem praetereuntis et iniqui? Habes litteram; sed non imples litteram. Unde non imples litteram? Quoniam qui praedicas non furandum, furaris; qui dicis non adulterandum, adulteras; qui abominaris idola, sacrilegium facis. Nomen enim Dei per vos blasphematur in Gentibus, sicut scriptum est . Quid tibi ergo profuit littera quam non imples? Quare autem non imples? Quia de te praesumis. Quare non imples? Quia negotiator es; opera tua extollis: nescis necessariam esse gratiam adjuvantis, ut impleatur praeceptum jubentis. Ecce jussit Deus; age quod jussit. Incipis agere quasi ex viribus tuis, et cadis; et manet super te littera puniens, non salvans. Merito Lex per Moysen data est; Gratia
Abbreviated transcription (Latin):
intus exultabat indie. Namq uror ꝑsuadẽ¬
ti blasphemiã. et commitenti animã ipsiꝰ
male suadenti misere tanquã umbre nocturne:
locuta es inquit tanquã una exinsipientibus
mulierib. Uere filia noct̾is. Si bona suscepim̃
de manu dñi: mala ñsustinebimus: Laudaui¬
mus indie: deficiemus in noc̾te: T̃ota die. id
cũ sua nocte: salutem tuã. Qm̃ ñ cognoui

Expanded text:
intus exsultabat in die. Namque uxori persuadenintus exsultabat in die. Namque uxori persuadenti blasphemiam, et committenti animam ipsius, male suadenti miserae tanquam umbrae nocturnae, Locuta es, inquit, tanquam una ex insipientibus mulieribus. Vere filia noctis! Si bona suscepimus de manu Domini, mala non sustinebimus ? Laudavimus in die, deficiemus in nocte? Tota die, id est cum sua nocte, salutem tuam. 17. Quoni
Abbreviated transcription (Latin):
laudem di: scilicet in ꝑsꝑis et inaduersis:
Inꝑsꝑis tanquã tempore diurno: in aduer¬
sis tanquam tempore nocturno. Tota tam̃
die laudem dic: ut ñ frustra cantaueris.
Benedicam dñm inomni tempore. sempet
laus eius inore meo. Salius filiis. pecore
familia. omni re sua. ioblaudabat deum:
hoc quasi diurno cempore: Damna uene¬
runt: orbitas irruit: periit qđ seruabatur.
obierunt quib seruabat᷑: hoc qͣsi noc̾turno
tempore.Uide tamen tota die laudem tuã.
Nunquid post illud diurnum tempus inquo
lȩtabatur: quia factus ẽ. illius tanquã lucis.
ħ ẽ ꝓsꝑitatis occasus. defecit alaudib dei:
Nonne dies erat incorde. unde fulgebat. dñs
dedit dñs abstulit: sic̃ dño placuit ita fac¬
tum ẽ sit nomen dñi benedict̾um: Et hoc
nox crassior: tenebre ꝓfundiores: corporis
dolor: putredo uermium: nec sic impsa pu¬
tredine defecit. alaudib dei foris in nocte qͥ

Expanded text:
laudem Dei dic; scilicet in prosperis et in adversis: laudem Dei dic; scilicet in prosperis et in adversis: in prosperis, tanquam tempore diurno; in adversis, tanquam tempore nocturno: tota tamen die laudem Dei dic, ut non frustra cantaveris, Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo . Salvis filiis, pecore, familia, omni re sua, Job laudabat Deum; hoc quasi diurno tempore: damna venerunt, orbitas irruit, periit quod servabatur, obierunt quibus servabatur; hoc quasi nocturno tempore. Vide tamen tota die laudantem. Numquid post illud diurnum tempus ubi laetabatur, quia factus est illius quasi lucis, hoc est prosperitatis occasus, defecit a laudibus Dei? Nonne dies erat in corde, unde fulgebat, Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum ? Et hoc nox crassior, tenebrae profundiores, corporis dolor, putredo vermium; nec sic in ipsa putredine defecit a laudibus Dei foris in nocte, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ñinca: tu enim iustificas impium: Os meũ
anuntiabit iusticiã tuã: T ota die salutem
tuam Quid. ẽ. salutem tuã: Dm̃ est salus.
emo sibi usurpet. quia se saluum facit: dñi
ẽ salus: ñse saluum ꝑse quisqua facit Dñi
ẽ. salus: uana salus hominis. Tota die salu¬
tem tuã: toto tempore. Aliqͥo aduersi ẽ: pre¬
dica salutẽ dm̃i. Aliquid ꝓsꝑi ẽ: p̃dica salu¬
tem dñi. Ne predices inꝑspis. et obmutescas
inaduersis. alio quiq nerit qđ dictum est
tota die: Tota enim dies: cum sua nocte ẽ
Nunquid qͣndo dicimus triginta dies uerbi
causa. transierunt: ñ dicimus et noctes: Ñne
inipso numero dierũ inducimus noctes:
Ingenesi quid dicebatur: factum ẽ uespe
et factum ẽ mane: dies unus Ergo dies
totus cum sua nocꝰte ẽ. Nor enim diei ser¬
uit: non dies nocti Quicquiad facis inearne
mortali iusticie debet seruire: Quiequid
facis exp̃cepto dei: ñ ꝓpt̃ emolumenta car¬
nis fiat: ne dies seruiat nocti. Ergo tota die

Expanded text:
 Os meum enuntiabit justitiam tuam; tota die salutem tuam. Quid est, salutem tuam? Domini est salus . Nemo sibi usurpet quia se salvum facit: Domini est salus. Non se salvum per se quisquam facit: Domini est salus, vana salus hominis . Tota die salutem tuam: toto tempore. Aliquid adversi est; praedica salutem Domini: aliquid prosperi est; praedica salutem Domini. Ne praedices in prosperis, et obmutescas in adversis; alioquin non erit quod dictum est, tota die. Tota enim dies cum sua nocte est. Numquid quando dicimus, Triginta dies, verbi causa, transierunt, non dicimus et noctes? nonne et in ipso nomine dierum includimus noctes? In Genesi quid dicebatur? Factum est vespere, et factum est mane dies unus . Ergo dies totus cum sua nocte est; nox enim diei servit, non dies nocti. Quidquid facis in carne mortali, justitiae debet servire; quidquid facis ex praecepto Dei, non propter emolumenta carnis fiat, ne dies serviat nocti. Ergo tota die
Abbreviated transcription (Latin):
ei liberũ arbitnium: inparadiso collocasti:
preceptũ imposiusti: mortẽ si preceptum
uiolasset iustissimam denuntiasti: nichil
ñfccisti. Nemo. ẽ qui ate amplius exigat.
Peccauit: factum ẽ genus humanum tan¬
quam massa peccatoꝵ. ꝓfluens de peccato¬
ribus. Quid gͦ tu. si massam istam iniquita¬
tis dampnes: quisquã tͥ diceret. iniustȩ fe¬
cisti: Esses plane sic iustus: & omĩs esset
laus tua: S quia liberasti et ipsum pecca¬
torem iustificando impium: adiciam suꝑ
omnem laudem tuam: Os meum an¬

Expanded text:
ei liberum arbitrium, in paradiso collocasti, ei liberum arbitrium, in paradiso collocasti, praeceptum imposuisti, mortem, si praeceptum violaret, justissimam denuntiasti; nihil non fecisti, nemo est qui a te amplius exigat. Peccavit; factum est genus humanum tanquam massa peccatorum, profluens de peccatoribus ; quid ergo, tu si massam istam iniquitatis damnes, quisquam tibi dicet: Injuste fecisti? Esses plane etiam sic justus, et omnis esset ista laus tua; sed quia liberasti et ipsum peccatorem justificando impium, adjiciam super omnem laudem tuam. 16.
Abbreviated transcription (Latin):
mordine dempoꝵ: ineminentia cęliꝰ in
fecunditate terrarũ: incircum fusione
maris: in omni p̃pollentia nascentis ubiq
cirature: inipsis filiis hominũ: indanda
lege: in lib̾andis suis acaptiuitate egyp¬
tioꝵ et cet̾is omnib mirabilib suis: non¬
dum erat laudatus in eo qđ suscitauit
carnẽ inuitã ȩternam Sit gͦ ista laus
ligamus: S: qͥd tu forte peccator qui ti¬
mebas committi animã tuã: qͥ impsoso¬
lo sꝑabas. ut abilla captiuitate pͥma libe¬
rareris. qui de iusticia tua np̃sumebas. s
de gr̃a uliꝰ quã commendat hic psalmus:
Quid tu: Adicies aliquid suꝑ omnem lau¬
dem dei: Adicio inquit. Uideamus quid
adiciat. Posset ẽẽ omnis laus tua. et nicħ
omnino de ẽẽ uideretur adlaudem tuam:
quia et nichil deesset si dampnares omnes
iniquos Non enim ñesset magna laus
di iusticia ipsa: qͣa iniqui dampnantur:
Magna laus esset fecisti hominem: dedisti

Expanded text:
in ordine temporum, in eminentia coeli, in in ordine temporum, in eminentia coeli, in fecunditate terrarum, in circumfusione maris, in omni praepollentia nascentis ubique creaturae, in ipsis filiis hominum, in danda lege, in liberandis suis a captivitate Aegyptiorum, et caeteris omnibus mirabilibus suis: nondum erat laudatus in eo quod suscitavit carnem in vitam aeternam. Sit ergo ista laus ligimus. Quid, tu forte peccator, qui timebas committi animam tuam, qui in ipso solo sperabas, ut a prima illa captivitate liberareris, qui de justitia tua non praesumebas, sed de gratia illius quam sommendat hic psalmus; quid, tu adjicies aliquid super omnem laudem Dei? Adjiciam, inquit. Videamus quid adjiciat. Posset esse omnis laus tua, et nihil omnino deesse videretur ad laudem tuam, quia et nihil deesset, si damnares omnes iniquos. Non enim non esset magna laus Dei justitia ipsa qua iniqui damnantur: magna laus esset. Fecisti hominem, dedisti
Abbreviated transcription (Latin):
runt om̃s qui me tribulant. Mala mͥ que¬
runt: Quȩ mala querebat etiam mulier il¬
la: quando suggessit. Dic aliquid indeũ:
et morere: Et ula uxor tobi. quȩ ait uiro¬
suo. ubi sunt iusticiȩ tuȩ: ad hoc dicebat
ut displiceret illi ds̃. qui fecerat illum cęcũ:
et cum illi displiceret committeretur anima
ipsius: Si ergo nemo tͥ tribulando ꝑsua¬
serit. nemo extorserit. ut tibi displiceat ds̃
inhis quȩ pateris: aut ut oderis homines
ꝑ qͦs pateris: non committitur anima tua :
securus dicis qđ sequitur. Ego autẽ sẽꝑ
inte sꝑabo: et adiciam suꝑ omnẽ laudem
duã. Quid. ẽ hoc: Mouere nos debet: ad¬
itiam suꝑ omnem laudẽ tuã. ꝑfec̾tiorem
facturus es laudem dĩ: Est aliguid quod
suꝑadiciatur: Si autem iam omnis illa
laus ẽ tu quid adiecturus es: Laudatus ẽ
ds̃ iomnib bonis factis suis: inom̃i erea¬
tura sua: in omni institutione rerum om¬
mum: ingub̃natione et regimine scłoꝵ:

Expanded text:
runt omnes qui me tribulant; mala mihi quaerunt omnes qui me tribulant; mala mihi quaerunt. Quae mala quaerebat etiam mulier illa, quando suggessit: Dic aliquid in Deum, et morere . Et illa uxor Tobiae, quae ait marito: Ubi sunt justitiae tuae ? Ad hoc dicebat, ut displiceret illi Deus, qui illum fecerat caecum; et cum illi displiceret, committeretur anima ipsius. 15. vers. 14. Si ergo nemo tibi tribulando persuaserit, nemo extorserit ut tibi displiceat Deus in his quae pateris, aut ut oderis homines per quos pateris, non committitur anima tua; sed securus dicis quod sequitur: Ego autem semper in te sperabo, et adjiciam super omnem laudem tuam. Quid est hoc? Movere nos debet, adjiciam super omnem laudem tuam. Perfectiorem facturus es laudem Dei? est aliquid quod superadjiciatur? si jam omnis illa laus est, tu quid adjecturus es? Laudatus est Deus in omnibus bonis factis suis, in omni creatura sua, in omni institutione rerum omnium, in gubernatione et regimine saeculorum,
Abbreviated transcription (Latin):
uerecundiã ꝓpter modestiã. Fiat hoc inillis.
et boni erunt. Non tͥ uideatur sȩuire. Yti¬
nam exaudiatur ꝓuus. Nam seuire uide¬
batur et stephanus.quando ore flammanti
uerba illa iaculabatur: dura ceruice. &
ñ circumcisio corde & aurib. uos semꝑ
restitistis spũ scõ Quam accensa iracun¬
dia: quam uehemens aduersus inimicos:
Commissa tͥ uidetur anima ipsius: Absit.
Salutẽ ipsoꝵs reqͥrebat: freneticos male sȩ¬
uientes uerbis ligabat: Nam uide quia ñ
etat commissa anima ipsius: non solũ con¬
tra dm̃. sed nec contra ipsos: Dñe inqͥt iħu
accipe sp̃m meũ. Non ei displicuit iħs:
quia passus erat lapidationẽ ꝓuerbo ipsiꝰ.
Lon gͦ erat cominissa anima eius contͣ dm̃.
Iiem dixit Dñe ne statuas illis hoc delictũ.
Non gͦ erat commissa anima eius contra inimi¬
cos suos. In duantur confusionẽ et uerecun¬
diã: qui cogitant mͥ mala: Hoc enim que¬

Expanded text:
verecundiam propter modestiam. Fiat hoc in illis, verecundiam propter modestiam. Fiat hoc in illis, et boni erunt. Non tibi videatur saevire: utinam exaudiatur pro illis! Nam saevire videbatur et Stephanus, quando ore flammanti verba illa jaculabatur: Dura cervice, et non circumcisi corde et auribus, vos semper resistitis Spiritui sancto. Quam accensa iracundia, quam vehemens adversus inimicos! Commissa tibi videtur anima ipsius. Absit. Salutem ipsorum requirebat; phreneticos male saevientes verbis ligabat. Nam vide quia non erat commissa anima ipsius, non solum contra Deum, sed nec contra ipsos: Domine, inquit, Jesu, accipe spiritum meum. Non ei displicuit Jesus, quia passus erat lapidationem pro verbo ipsius; non ergo erat commissa anima ejus contra Deum. Item dixit, Domine, ne statuas illis hoc delictum : non ergo erat commissa anima ejus, nec contra inimicos suos. Induantur confusionem et verecundiam, qui cogitant mihi mala. Hoc enim quae
Abbreviated transcription (Latin):
Si enim uel ipsos odio habueris: & contra ipsos
cõmissa ẽ. anima tua: ꝓrsus illi gr̃as age: ꝓ
istis ora: Forte enim et oratio ꝓipsis ẽ. ista quã
audisti. Confundantur et deficiant cõmit¬
tentes animã meã. Confundant᷑ et deficiant.
Multum deiusticia sua p̾sumunt: Ergo confun¬
dantur:. Hoc illis expedit ut peccata sua ag¬
noscant: ut inde confundant᷑ & deficiant:
Male enĩ deuirib suis presumebant: Et ipsi de¬
fecti dicant. quando infirmor tunc potens sũ.
& ipsi defecti dicant. ne abicias me intemꝑe
senectutis: Bonũ gͦ ulis optauit. ut confun¬
fundantur de malis suis: et deficiant. aꝑu̾sis
uinib suis: et tunc iã defecti et confusi. que¬
rant illuminatorẽ aconfusione. & refectionẽ.
adefectione: Deniq uide quid sequitur:
In duantur confusionẽ & uerccundiã: qui
cogitant mͥ mala:. Confusionem et uerccun¬
diam: Confusionem de mala conscientia:

Expanded text:
Si enim vel ipsos odio habueris; et contra illos Si enim vel ipsos odio habueris; et contra illos commissa est anima tua. Prorsus illi gratias age; pro istis ora. Forte enim et oratio pro ipsis est ista quam audisti: Confundantur et deficiant committentes animare meam. Confundantur et deficiant: multum enim de justitia sua praesumunt; ergo confundantur. Hoc illis expedit ut peccata sua cognoscant, unde confundantur et deficiant, male enim de viribus suis praesumebant; et ipsi defecti dicant, Quando infirmor, tunc potens sum ; et ipsi defecti dicant, Ne abjicias me in tempus senectutis. Bonum ergo illis optavit, ut confundantur de malis suis, et deficiant a perversis viribus suis; et tunc jam defecti et confusi quaerant illuminatorem a confusione, et refectorem a defectione. Denique vide quid sequitur: Induantur confusionem et verecundiam, qui cogitant mihi mala. Confusionem et verecundiam: confusionem de mala conscientia;
Abbreviated transcription (Latin):
Que es quȩ contra illum clames: Ingrata es.
Redi gͦ adconfessionem infirmitatis tuȩ: im¬
plora medici manum: Non tͥ uideantur fe¬
lices: qui florent adtempus. Tu castigaris:
illis parcitur: forte tͥ castigato et emendatofi¬
lio: hereditas reseruatur: Redi gͦ: redi preua¬
ricator adcor. Non committatur anima tua:
potentior. ẽ. multum. cui bellum indixisti
Quanto grandiores lapides incȩlum miseris:
tanto te fortior. ruina pressura ẽ Redi potia
agnosce te: ds̃ ẽ qui tibi displicet: Frubesce:
tu tͥ displice. Nichil bom faceres. nisi ile bo¬
nus esset: et nichil mali patereris. nisi ille
iustus esset: Euigila gͦ in hane uocem: Dñs
dedit dñs abstulit: sicut dño placuit ita
factum ẽ: sit nomen dñi benedict᷑um. Iniusti
erant qui iurta iob putrescentem sedebant
sani: &tamen ille recipiendus flagellabat᷑:
illis flagellandis parcebatur: Nuicqͥd ergo
tribulationis tͥ accidit: quicquid insultatio¬

Expanded text:
quia es quae contra illum clames, ingrata es. quia es quae contra illum clames, ingrata es. Redi ergo ad confessionem infirmitatis tuae; implora medici manum. Non tibi videantur felices qui florent ad tempus. Tu castigaris; illis parcitur: forte tibi castigato et emendato filio haereditas reservatur. Redi ergo, redi, praevaricator, ad cor ; non committatur anima tua. Potentior est multum cui bellum indixisti. Quanto grandiores lapides in coelum miseris, tanto te fortior ruina pressura est. Redi potius; agnosce te. Deus est qui tibi displicet: erubesce; tu tibi displice. Nihil boni faceres, nisi ille bonus esset; et nihil mihi patereris, nisi ille justus esset. Evigila ergo in hanc vocem: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit ita factum est: sit nomen Domini benedictum . Injusti erant qui juxta Job putrescentem sani sedebant ; et tamen ille recipiendus flagellabatur, illis puniendis parcebatur. Quidquid ergo tribulationis tibi acciderit, quidquid insultatio
Abbreviated transcription (Latin):
in eo qđ patimini ds̃ uobis displiceat: et
exeat exore ur̃o: Quid ẽ hoc: Quid enĩ feci:
Iam ergo tu nichil mali fecisti: et tu iustus
es. ille iniustus: Peccator sum iniquis fate¬
or: iustum me ñdico: S quid: Peccatorem:
Nunquid cantum quantum ille cui bene ẽ.
quantum gauis: Ego scio mala ipsius:
longe absum: et tamen eum uideo florere
omnib bonis. et ego tanta patior. Non ergo
ideo dico. ds̃ quid tibi feci. quia nichil om¬
nino male feci: s quia non tantum feci. ut
ista dignus sim pati: Iterum tu iustus: ille
iniustus: Euigila miser: commissa ẽ ani¬
ma tua: Non inquit ego iustũ me dixi &a
ergo dicis: Peccator sum: s non tantum com¬
misi: ut ista dignus essem pati Non gͦ dicis
deo iustus sum. et tu es iniustus: s dicis inui¬
stus sum. et tu iniustior: Ecce commissa est
anima tua: ecce iam bellum gerit anima
tua. Quȩ: Contra quem: Anima tua contͣ
deum: Quȩ fact᷑a ẽ: contra eum aqͦ facta ẽ

Expanded text:
in eo quod patimini Deus vobis displiceat, et in eo quod patimini Deus vobis displiceat, et exeat ex ore vestro: Quid est hoc? quid enim feci? Jam ergo tu nihil mali fecisti, et tu justus es, ille injustus? Peccator sum, inquis, fateor; justum me non dico. Sed quid, peccator? numquid tantum quantum ille cui bene est? quantum Gaius Seius? Ego scio mala ipsius, longe absum; et tamen video eum florere omnibus bonis, et ego tanta patior! Non ergo ideo dico: Deus quid tibi feci, quia nihil omnino mali feci; sed quia non tantum feci, ut ista dignus sim pati. Iterum tu justus es, ille injustus? Evigila miser; commissa est anima tua. Non, inquit, ego justum me dixi. Quid ergo dicis? Peccator sum, sed non tanta commisi ut ista dignus essem pati. Non ergo dicis Deo, Justus sum, et tu es injustus; sed dicis, Injustus sum, sed tu es injustior. Ecce commissa est anima tua, ecce jam bellum gerit anima tua. Quae? contra quem? Anima tua, contra Deum; quae facta est, contra eum a quo facta est. Vel
Abbreviated transcription (Latin):
tales uoces exꝑsona nr̃a habuit. ñ expoten¬
tia et maiestate sua: s: exeo qđ factus ẽ. ꝓpt̃
nos. ñ scđm id qđ erat qui fecit nos. Dñe
Confundantur et deficiant: Quare opta¬
uit: committentes animam meã: Quid ẽ
cõmittentes animãmeã: Cõmittentes quasi in
rixam aliqͣm: Cõmitti eñidicunt᷑: qͥ rixar: ꝓuo¬
cant᷑: Sigͦ itaẽ: caucamꝰ ꝯmittentes animam
nrãm: Quid . ẽ committentes animam
nr̃am: Primo ꝓuocantes nos. ut deo resi¬
stamus: ut inmalis nr̃is ds̃ nob̃ displiceat.
Quando enim rectus es. ut bonus sit tibi ds̃
isrł. bonus rectis corde: Quando rectus es.
uis audire: Quando ineobono qđ facis. ds̃
łͥ placet: in eo autẽ malo qđ pateris ds̃ tibi
non displicet. Hidete qͥd direrim fr̃s: et cau¬
ti estote contra committentes animas ur̃as:
Om̃s enim qui uobiscũ agunt ut inmerorib
et tribulationib fatigemini: id agunt ut

Expanded text:
tales voces ex persona nostra habuit, non ex potentales voces ex persona nostra habuit, non ex potentia et majestate sua; sed ex eo quod factus est propter nos, non secundum id quod erat qui fecit nos. 13. Confundantur et deficiant. Quare optavit? Committentes animam meam. Quid est, committentes animam meam? Committentes quasi in rixam aliquam. Committi enim dicuntur, qui rixari provocantur. Si ergo ita est, caveamus committentes animam nostram. Quid est, committentes animam nostram? Primo provocantes nos ut Deo resistamus, ut in malis nostris Deus nobis displiceat. Quando enim rectus es, ut bonus sit tibi Deus Israel, bonus rectis corde ? quando rectus es? vis audire? Quando in eo bono quod facis, Deus tibi placet; in eo autem malo quod pateris, Deus tibi non displicet. Videte quid dixerim, fratres, et cauti estote contra committentes animas vestras. Omnes enim qui vobiscum agunt, ut in moeroribus et tribulationibus fatigemini, id agunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
diebant animam meam consilium fecert̃
mnunum: dicentes: Ds̃ dereliquit eum: ꝑ¬
sequimin et comprehendite eũ: qͥa non ẽ
qui eruat eum Dictum ẽ. hoc de xp̃o Il¬
le enim qui potentia magnȩ diuinitatis
qua patri ȩqualis ẽ resuscitauerat mor¬
tuos: subito inter manus inimicorum in
firmus factus ẽ: et quasi nichil ualens cõ¬
prehensus ẽ. Quando comprehenderctur:
nisi illi primo corde suo dicerent. ds̃ de¬
reliquit eum: Unde illa uox ẽ incruce:
ds̃ dereliquit xp̃m. cum ds̃ esset inxp̃o:
xp̃c ds̃. ex iudeis quidẽ scđm carnẽ. qui
reliquit ulum: Absit. Sed inuetere nr̃o uox
nr̃a erat: quia simul crucifirus ẽ. uetus ħo
nr̃ cum illo: Et de ipso uetere nr̃o corpꝰ acce¬
perat: quia maria de adam erat: frgo qđ
illi put auerunt. hoc de cruce dixit. qͣre me
nunquã dñm głe crucifirissent. Psequimini:
et comprehendite eum. Familiarius tamen
hoc fis accipiamus inmenbris. xp̃i: et uocẽ
nr̃am inhis uerbis agnoscamus: quia et ille

Expanded text:
consilium fecerunt in unum, dicentes: Deus dereliquit eum; persequimini et comprehendite eum, quia non est qui eruat eum. » Dictum est hoc de Christo: ille enim qui potentia magna divinitatis, qua Patri aequalis est, resuscitaverat mortuos, subito inter manus inifirmus factus est, et quasi nihil valens, apprehensus est. Sed quando prehenderetur, ni primo illi in corde suo dicerent, Deus dereliquit eum ? Unde illa vox est in cruce, Deus dereliquit Christum, cum Deus esDeus, ex Judaeis quidem secundum carnem, qui reliquit illum? Absit. Sed in vetere nostro vox nostra erat, quia simul crucifixus erat vetus homo noster cum illo; et de ipso vetere nostro corpus acceperat, quia Maria de Adam erat. Ergo quod illi putaverunt, hoc de cruce dixit: Quare menunquam Dominum gloriae crucifixissent . Persequimini, et comprehendite eum. Familiarius tamen hoc, fratres, accipiamus ex membris Christi, et vocem nostram in his verbis agnoscamus: quia et ille
Abbreviated transcription (Latin):
et exeius ꝑsona dictum sit. tanquam ꝓdi¬
gium factus sum multis. et tu adiutor for¬
tis: ex ꝑsona eius scđm infirmitatem. non
secundum potestatem: scđm id qđ nos in
se transfigurauit. non scđm id qđ ipse de¬
scendit: factus ẽ enim multis ꝓdigium.
Et forte ipsa erat senectus eius: qͥa exuetu¬
state ñ incongrue senectus uocatur: Etait
apłs: Uetus homo nr̃. simul crucifixus ẽ.
cum illo: Subi erat uetus homo nr̃: se¬
nectus ibi erat: quia uetus senectus. Tam̃
qͥa uerum ẽ. renouabitur sicut aquile iu¬
uentus tua: resurrexit ipse die tercio: pro¬
misit resurrectionem finito scło. Iam pre¬
cessit caput: menbra secutura sunt. Quid
times ne derelinquat te. ne abiciat intem¬
pus senectutis: cum defecerit uirtus tua:
Immo tunc erit inte iuitus eius: quando

Expanded text:
et ex ejus persona dictum sit, Tanquam prodiet ex ejus persona dictum sit, Tanquam prodigium factus sum multis, et tu adjutor fortis: ex persona ejus secundum infirmitatem, non secundum potestatem; secundum id quod nos in se transfiguraverat, non secundum id quod ipse descenderat. Factus est enim multis prodigium. Et forte ipsa erat senectus ejus; quia ex vetustate non incongrue senectus vocatur, et ait Apostolus: Vetus homo noster simul crucifixus est cum illo . Si ibi erat vetus homo noster, senectus ibi erat; quia vetus, senectus. Tamen quia verum est, Renovabitur sicut aquilae juventus tua , resurrexit ipse die tertio, promisit resurrectionem finito saeculo. Jam praecessit caput; membra secutura sunt. Quid times ne derelinquat te, ne abjiciat in tempus senectutis, cum defecerit virtus tua? Imo tunc in te erit virtus ejus, quando
Abbreviated transcription (Latin):
uersis quia corrigis. Ante quam essem. qͥa
fecisti: cũ essem quia salutem dedisti: Cum
peccassem. quia ignouisti: cum conuersus
essem. qͥa adiuiusti: cum ꝑseuerassem. quia
coronasti: Ita plane. repleatur os meũ lau¬
de: ut hymno dicam głam tuam: dota die
ne derelinquas me: Respondet hic tibi deus
ut dicas cum apło. quando infirmior tunc¬
potens sum: Noli timere. ne ꝑiciaris ininfir¬
mitatem: inista senectute. Quid enim: Dñs
tuus non est infurmatus incruce: Nonne an¬
de illum tanquã ante hominẽ. nichil ualen¬
cem. captiuatum atq oppressum. caput
agitauerunt fortissimi et tauri pingues: et
direrunt. si filius dĩ ẽ. descendat decruce:
Nunquid ille quia infumus erat desertus ẽ:
Qui maluit non descendẽ de cruce: ne non
podentiam ostendisse. s insultantib cessis¬
se uideretur. Quid te doeuit pendens qui
descendere noluit: nisi patientiã inter in¬
sultantes. ñ ut sis fortis indeo tuo: Forte

Expanded text:
versis, quia corrigis; antequam essem, quia versis, quia corrigis; antequam essem, quia fecisti; cum essem, quia salutem dedisti: cum peccassem, quia ignovisti; cum conversus essem, quia adjuvisti; cum perseverassem, quia coronasti. Ita plane repleatur os meum laude, ut hymno dicam gloriam tuam; tota die ne derelinquas me. Respondet hic tibi Deus,cerit, ut dicas cum Appotens sum . Noli timere ne projiciaris in infirmitate, in ista senectute. Quid enim, Dominus tuus non est infirmatus in cruce? nonne ante illum, tanquam ante hominem nihil valentem, captivatum et oppressum, caput agitaverunt fortissimi, et tauri pingues, et dixerunt: Si Filius Dei est, descendat de cruce ? Numquid ille, quia infirmus erat, desertus est; qui maluit non descendere de cruce, ne non potentiam ostendisse, sed insultantibus cessisse videretur? Quid te docuit pendens, qui descendere noluit, nisi patientiam inter insultantes, nisi ut sis fortis in Deo tuo? Forte
Abbreviated transcription (Latin):
bi securus. nisi in ꝑmissis dĩ Et illi: Mandu¬
cemus et bibamus: cras enim moriemur.
Quid ais: Repete: Manducemus inquit &
bibamus Age. Quid postea dixisti: Cras
eium moriemur Terruisti: non seduxisti
Plane hoc ipsũm qđ postea dixisti: incus¬
sisti mͥ timorẽ. ne tibi consentiam. Oras enim
moriemur. dixisti. & pre necessitate manduce¬
mus & bibamus: Cum enim dixisses man¬
ducemus et bibamus: adiunxisti. cras enĩ
moriemur. Audi contra ame. Immo ieuine¬
mus & oremus: cras enim moriemur: Hãc
uiam tenens artam etangustam: tanquã
ꝓdigium factus sum multis: Sed tu ad¬
iutor fortis: Adesto odne iħu: qui mͥ dicas.
Noli deficere inuia angusta: ego prior transi¬
duco Ergo quamiuis ꝓdigium factus sim
multis: tamen ñtimebo: quia tu adiutor
hẏmno dicam głam tuã. tota die magni¬
ficentiam tuã Quid . ẽ. tota die: Sine int̃¬
missione: Inꝓsperis quia consolaris: inad¬

Expanded text:
bi securus nisi in promissis Dei. Et illi: Mandubi securus nisi in promissis Dei. Et illi: Manducemus et bibamus; cras enim moriemur . Quid ais? repete. Manducemus, inquit, et bibamus. Age; quid postea dixisti? Cras enim moriemur. Terruisti; non seduxisti Plane hoc ipso quod postea dixisti, incussisti mihi timorem ne tibi consentiam. Cras enim moriemur, dixisti; et praecessit, Manducemus et bibamus. Cum enim dixisses, Manducemus et bibamus; adjunxisti, Cras enim moriemur. Audi contra a me: Imo jejunemus et oremus; cras enim moriemur. Hanc viam tenens arctam et angustam, tanquam prodigium factus sum multis; sed tu adjutor fortis. Adesto, o Domine Jesu, qui mihi dicas: Noli deficere in via angusta; ego prior transiduco, ad me perduco. Ergo quamvis prodigium factus sum multis; tamen non timebo, quia tu adjutor hymno dicam gloriam tuam; tota die magnificentiam tuam. Quid est, tota die? Sine intermissione. In prosperis, quia consolaris; in ad