comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amorem. Uerba itaq quȩamor exasꝑat: pro-¬
fecto exfonte humilitatis manant. Quomodo
rat addeteriora crescentib seq lapidantib
flexis genib orauit dicens. dñe ne statu¬
asillis hoc peccatũ : Quomodo paulus con-¬
tra gentis suȩ sacerdotem ac pͥncipem asꝑita-¬
tis uerba suꝑbiens intulit: qui humilitate
se ȩciã discipłoꝵ seruitio substernit dicens:
ñ eñi nos mecipsos predicamꝰ s iħm xꝑ̃m¬

Expanded text:
amorem. Verba itaque quae amor exasperat proamorem. Verba itaque quae amor exasperat profecto ex fonte humilitatis emanant. Quomodo rat ad deteriora crescentibus seque lapidantibus flexis genibus oravit, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum. Quomodo Paulus contra gentis suae sacerdotem et principem asperitatis verba superbiens intulit, qui humilitate se etiam discipulorum servitio substernit, dicens: Non enim nosmetipsos praedicamus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. in conspectu dĩ uos pocius audire quã dm̃.
iudicate. Non enĩ possumus quȩ uidimus
et audiuimꝰ ñ loqui. hinc ẽ. qđ paulꝰ cũ residentẽ
contra ueritatem sacerdotũ pͥncipẽ cerneret.
eũq minister illius alapa ꝑcussissec. ñ maledic̃¬
tũ ꝑturbatus intulit: s repletus spu lib̃a uoce
ꝓpħauit. dicens. ꝑcutiet te dĩ paries dealbate.
& tii sedens iudicas me scd̾m legem: et contra
legem iubes me ꝑcuti: hinc ẽ. qđ stepħs con-¬
tra ium ꝑsequentiũ. auctoritatem uocis exe¬
rere: nec moriturꝰ ex pauit. dicens. Dura ceruice
et incircũcisi cordib et aurib uossemꝑ restitis¬
uerba tantȩ altitudinis ⁊ elo ueritatis. ñ aut̃ uitio
elationis exiliunt: ipsi patent̃ indicant: quia
factis dictisq aliis. et quanta humilitate polleat:
& erga eos qͦs redarguunt. qͣnta caritate ferueãt. mani¬
festant. Suꝑbia qͥppe odiũ generat: humilitas

Expanded text:
est in conspectu Dei, vos potius audire quam Deum, est in conspectu Dei, vos potius audire quam Deum, judicate. Non enim possumus quae vidimus et audivimus non loqui . Hinc est quod Paulus cum resistentem contra veritatem sacerdotum principem cerneret, eumque minister illius alapa percussisset, non maledictum perturbatus intulit, sed repletus Spiritu, libera voceprophetavit, dicens: Percutiet te Deus, paries dealbate. Et tu sedens judicans me secundum legem, et contra legem jubes me percuti ? Hinc est quod Stephanus contra vim persequentium auctoritatem vocis exerere nec moriturus expavit, dicens: Dura cervice et incircumcisi cordibus et auribus, vos Spiverba tantae altitudinis zelo veritatis, non autem vitio elationis exiliunt, ipsi patenter indicant qui, factis dictisque aliis, et quanta humilitate polleant, et erga eos quos redarguunt quanta charitate ferveant manifestant: superbia quippe odium generat, humilitas
Abbreviated transcription (Latin):
dita dm̃: et secuti estis baalim. hinc est qđ heli¬
seus uerã magistri celsitudinẽ sequens. cũdem
achab adse cũ iosaphat rege uenientẽ exreatu
ꝑfidiȩ confundit dicens. Quid mͥ et tͥ ẽ. Uade
adꝓpħas patris tui. et matris tuȩ. & inuit dñs
exercituũ in cuiꝰ conspectusto. Qđ siuultũ
iosaphat regis tudȩ erubescerem. nec atten-¬
dissem quidẽ te: nec respexissem. E inc est
qđ isdem uir. naaman adse cũ equis et curri¬
b uenientẽ ante ostiũ domꝰ fixit: et talen¬
toꝵ copia ac uestiũ fulto ñ occurrit. ñ iamui¬
am domꝰ aꝑuit: s ut lauari septies in iorda¬
ne debuisset. ꝑnuntiũ iussit. Unde et isdẽ
naaman iratꝰ recedebat: dicens. Putabam
qd̃ egredet᷑ ad me. Hinc ẽ. qđ petrus cũ eũ
sacerdotes ac pͥncipes. ȩtiã ꝑflagella seuien¬
tes. in ħu nomine loqͥ ꝓhibent: cũ magna
ꝓtinꝰ auctoritate respondit. dicens. Siustũ

Expanded text:
data Domini, et secuti estis Baalim . Hinc est quod Elidata Domini, et secuti estis Baalim . Hinc est quod Eliseus veram magistri celsitudinem sequens, eumdem Achab ad se cum Josaphat rege venientem ex reatu perfidiae confudit, dicens: Quid tibi et mihi? Vade ad prophetas patris exercituum, in cujus conspectu sto, quod si non vultum Josaphat regis Judae erubescerem, nec attendissem quidem te, nec respexissem . Hinc est quod isdem vir Naaman ad se cum equis et curribus venientem ante ostium domus fixit, et talentorum copia ac vestium fulto non occurrit; non januam domus aperuit, sed ut lavari septies in Jordane debuisset per nuntium jussit . Unde et isdem Naaman iratus recedebat dicens: Putabam quod egrederetur ad me . Hinc est quod Petrus, cum eum sacerdotes ac ptes, in Jesu nomine loqui prohiberent, cum magna protinus auctoritate respondit dicens: Si justum
Abbreviated transcription (Latin):
cet michi. Cui dum plagis p̃ssus pharao
fieri. Ab ominationes enĩ ȩgyptioꝵ imino-¬
labimꝰ dño deo nr̃o. Hinc est qđ peccantem
regem nathan ad greditur dicens cin prius
similitudinem ꝑpetratȩ p̃uaricationis obi¬
ciens eumq reũ ꝑꝓprii uditii uocem te¬
nensꝙͣptinus ad iunxit. dicens. Tues uir. qͥ
fecisti hanc rem. Hinc ẽ. qđ uir dĩ addes-¬
truendam idolatriã samariam misfus:
contra altare intrepidus auctoritatem li-¬
bȩ uocis exercuit: dicens. Altare altare:
hȩc dicit dñs. Ecce filius nascetur domui
dauid. iosias nomine: et immolabit suꝑ te
sacerdotes excelsoꝵ. hinc est qđ achab
idoloꝵ suꝑb seruitio fubactus cũ incre¬
pare heliã p̃sumeret dicens. tu es ille qui
conturbas isrł: helias ꝓtinus suꝑbi regis
stulticiam oburgationis libȩ auctoritate
ꝑcussit. dicens. Non ego turbaui ifrł: s tu
et domus patris tui: qui deliquistiꝰ man-¬

Expanded text:
cet mihi . Cui dum plagis pressus Pharao cet mihi . Cui dum plagis pressus Pharao fieri; abominationes Aegyptiorum immolabimus Domino Deo nostro ? Hinc est quod peccantem regem Nathan aggreditur, cui prius similitudinem perpetratae praevar cationis objiciens, eumque reum per proprii judicii vocem tenens, protinus adjunxit, dicens: Tu es ille vir, qui fecisti hanc rem . Hinc est quod vir Dei, ad destruendam idololatriam Samariam missus, s pressus, contra altare intrepidus auctoritatem liberae vocis exercuit, dicens: Altare, altare, haec dicit Dominus Deus: Ecce filius nascetur domui David, Josias nomine, et immolabit super te sacerdotes excelsorum . Hinc est quod Achabidolorum servitio subactus, cum increpare Eliam praesumeret, dicens: Tu es ille qui conturbas Israel? Elias protinus superbi regis stultitiam objurgatione liberae auctoritatis percussit, dicens: Non ego turbavi Israel, sed tu et domus patris tui, qui dereliquistis man
Abbreviated transcription (Latin):
eñ inter hȩc ocłos mentis attollere: et clec¬
tis dĩ exteris opp̃ssis. quante intrinsecus
arti p̃sideant. uidẽ. Cuncta qͥppe quȩ fo-¬
ris emment. occultis eoꝵ obtutib ꝑdespec¬
tũ iacent. Namsuꝑ se interiꝰ rapti malto a¬
iumũ figt̃: & quȩq in hac uita paciunt᷑: quasi
longe infra labentia atq ase aliena conspi¬
ciunt: atq ut ita dixerin. dum m̃te ex¬
ta carnem fieri decertant: pene ipsa q̃
ralit̾ emmnet. altum ñ est. Nam uelut inmag¬
in uertice montissiti. p̃sentis uitȩ plana des.¬
piciunt: seq ipsos ꝑspualem celsitudinem
transcendentes subiecta sibi met intus uident:
quȩ ꝑcarnalem głam foris tument. Unde
et nullis contra ueritatem potestatib par¬
cunt s quos longe adeo per elationem
conspiciunt: ꝑsp̃c auctoritatem p̃munt.
hinc est eñ qđ adeserto moyses ueniens:
egypti regem exauctoritate ad greditur.
dicens. Hec dicit dñs ds̃ hebreoꝵ. Usqueqͦ
ñuis subici mͥ : dimitte ppłm meũ ut sacrifi¬

Expanded text:
ectos Dei exterius oppressos quantae intrinsecus arci praesideant videre. Cuncta quippe quae foris eminent, occultis eorum obtutibus per despectum jacent. Nam, super se interius rapti, in alto animum figunt; et quaeque in hac vita patiuntur, quasi longe infra labentia atque a se aliena conspiciunt; atque, ut ita dixerim, dum mente extra carnem fieri decertant, pene ipsa quae raliter eminet altum non est. Nam, velut in magni vertice montis siti, praesentis vitae plana despiciunt, seque ipsos per spiritalem celsitudinem transcendentes, subjecta sibimet intus vident, quaeque per carnalem gloriam foris tument. Unde et nullis contra veritatem potestatibus parcunt; sed quos attolli per elationem conspiciunt, per spiritus auctoritateHinc est enim quod a deserto Moyses veniens Aegypti, regem ex auctoritate aggreditur dicens: Haec dicit Dominus Deus Hebraeorum: Usquequo non vis subjici mihi? Dimitte populum meum, ut sacrifi
Abbreviated transcription (Latin):
et postmodum detractdonib eoꝵ uitam
detriub loquitur lingua mordeat: quando¬
q aut̃ usq adaꝑtas contumelias erũpat.
hinc seminantur stimuli. oriuntur rixę. ac¬
cenduntur faces odioꝵ: pax tota extinguit᷑
cordium. Unde bene ꝑsalomonem dicitur.
Qui dimittit aquam: caput est iurgioꝵ.
lquam qͥppe dimittere estlinguã in flu¬
xũ eloquii relaxare. Quo contra et ibo¬
nã partem asserit dicens. Aqua ꝓfunda:
uerba exore iuri. Qui gͦ dimittit aquã
caput est uirgioꝵ: quia qui linguam
ñ refrenat. concordiam dissipat. Unde
ediuerso scriptũ ẽ. Qĩ ponit stulto
silentiũ iras mitigat. Quia aut̃ multilo¬

Expanded text:
et postmodum detractionibus eorum vitam, et postmodum detractionibus eorum vitam, de quibus loquitur, lingua mordeat, quandoque autem usque ad apertas contumelias erumpat. Hinc irarum seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax tota exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam caput est jurgiorum . Aquam quippe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra et in bonam partem asserit, dicens: Aqua profunda, verba ex ore viri . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat .  Vet
Abbreviated transcription (Latin):
& noxiagn̾ihumnano. Unũ qͦd curat etiã ꝑuersa
laudare: aliud qͥstudet sẽꝑ etiã recta corrigere. Illud
deorsũ cũ fluuio ducit᷑: hoc uero contra flu¬
enta ueritatis obturare et alueũ conatur.
Illud metus premit: hoc elatio erigit. Ilłd
grãm ex fauorib captat. hoc iram ut excer¬
tamine ostendat᷑ exagitat. Illud inꝓmtu
subiacet : hoc semꝑ ediucrso tumet. Excuiꝰ
ergo qualitate beatus ios amicossuos fuisse re¬
darguit cũ dicit: ad in crepandũ tantũ eloqͥa
concinnatis. Sed. unde usq ad iniustȩ
increpationis audatiam ꝑuenitur: ꝓtinus
innotuit cum sub iunxit. & inuentum
uerba ꝓfertis. Inuentũ enĩ uerba ꝓferre est:
ociosa dicere. Nam sepe dum abociosis uerb̃
nequaquam lingua compescitur: ad teme¬
ritatem quoq stultȩ increpationis effre¬
natur. Quib dam enĩ rumnȩ suȩ gradibus:
desidiosa mens infoueae lapsus impellitur.
Nam dum ociosa cauere uerba ne gligimꝰ:
adnoxia ꝑuenimꝰ: ut pꝰ loqui aliena libeat:

Expanded text:
et noxia generi humano, unum quod curat etiam perversa laudare, aliud quod studet semper etiam recta corripere. Illud deorsum cum fluvio ducitur, hoc vero contra fluenta veritatis obserare et alveum conatur. Illud metus premit, hoc elatio erigit. Illud gratiam ex favoribus captat, hoc ira ut ex certamine ostendatur exagitat. Illud in promptu subjacet, hoc semper e diverso tumet. Ex hujus ergo qualitate beatus Job amicos suos fuisse redarguit, cum dicit: Ad increpandum tantum eloquia concinnatis. Sed unde usque ad injustae increpationis audaciam pervenitur, protinus innotuit, cum subjunxit: Et in ventum verba profertis. In ventum enim verba proferre est otiosa dicere. Nam saepe dum ab otiosis verbis nequaquam lingua compescitur, ad temeritatem quoque stultae increpationis effrenatur. Quibusdam enim ruinae suae gradibus dedum 55 otiosa cavere verba negligimus, ad noxia pervenimus, ut prius loqui aliena libeat,
Abbreviated transcription (Latin):
nunt: qui insemerpsos recta oꝑa qͥ¬
b uitã mereant᷑ ostendunt. Hinc deu¬
no qͦq electo psalmista iterũ dic̃. Q ñ as¬
cipit inuano aĩam suã. Inuano qͥppe ani¬
mã suã accipit: qͥ sola p̾sentia iudicans:¬

Expanded text:
niunt qui in semetipsis recta opera quniunt qui in semetipsis recta opera quibus vitam mereantur ostendunt. Hinc de unoquoque electo Psalmista iterum dicit: Qui non accepit in vanum animam suam . In vanum namque animam suam accipit, qui, sola prae
Abbreviated transcription (Latin):
fracti itinere adhȩc minime ꝑtingunt.
Unde fit plerũq ut ad amorẽ suũ lassa¬
ti redeant: seseq ab intentione anmi
in carnis uoluptatib sternant. Sola
quȩ transeunt cogitent. nulla quȩ secũ
ꝑmaneant curent. Vnde et apte subdit᷑.
Ambulabunt inua cuum: et ꝑibunt.
Inua cuunt quippe ambulant: qui
nichil secum defructu sui laboris por¬
tant. Alius nãq adipiscendis honorib
exudat: alius multiplicandis facultati
b estuat: aliꝰ ꝓmerendis laudib anbe¬
lat .S: quia cuncta hȩc hic quisq mo¬
riens deserit: labor es inua cuũ ꝑdi¬
dit: qui secum ante iudicem niltulit.
Quo contra bene ꝑlegem dr̃. Non ap¬
parebis inconspectu dñi ua cuus. Qui em̃
ꝓmerendȩ uitȩ mercedem bene agendo
ñ ꝓuidet: in conspectu dm̃i ua cuus ap¬
paret. hinc de iustis ꝑpsalmistã dicit᷑.
Uementes aut̃ uenient in exultatiõe:
portantes manipłos suos. Adexamen
qͥppe iuditii portantes manipłos ue¬

Expanded text:
fracti itinere, ad haec minime pertingunt. fracti itinere, ad haec minime pertingunt. Unde fit plerumque ut coelestem amorem lassati deserant, seseque ab in tentione animi in carnis voluptatibus sternant, sola quae transeunt cogitent, nulla quae secum permaneant, curent. Unde et aperte subditur: Ambulabunt in vacuum, et peribunt. In vacuum quippe ambulant, qui nihil secum de fructu laboris portant. Alius namque pro adipiscendis honoribus desudat, alius multibus aestuat, alius promerendis laudibus anhelat; sed quia cuncta haec hic quisque moriens deserit, labores in vacuum perdidit, qui secum ante judicem nihil tulit. Quo contra bene per legem dicitur: Non apparebis in conspectu Domini vacuus . Qui enim promerendae vitae mercedem bene agendo non providit, in conspectu Domini vacuus apparet. Hinc de justis per Psalmistam dicitur: Venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos . Ad examen quippe judicii portantes manipulos ve
Abbreviated transcription (Latin):
nis suȩ delectationib uictꝰ: bona quȩ
gemit. amans ꝑdit. Caqͥ patit claomna
considat: nec tamen uirtutis brachium
contra regembabilonis leuat. S dum
uidens nequitiȩ ꝑpetratione ꝑcutitur:
adhoc quandoq peccati usi ꝑducitur:
ut ipso quoq rationis lumine pͥuetur.
Unde babilonis rex extinctis prius filiis
sedechiȩ ocłos cruit: quia malignꝰ sp̃c
subductis pͥꝰ bonis oꝑib: post et intelli¬
gentiȩ lumen tollit. Qđ recte sedechi¬
as in reblata patitur. Reblata quippe:
multahȩc int̃pretat᷑. & eñ quandoq
et lumen rationis dauditur: ei qͥ pra¬
uo usu exiniquitatis suȩ multitudine
deat. uelquibus libet occasionib erũ¬
pat: rȩꝓboꝵ tamen semitȩ semꝑ inuo¬
lutȩ sunt ut prauis concupiscentiis
dediti: aut bona nulla appetant: aut
appecentes infirmo desidio. adhȩc ne¬
quaquã mentis liberos gressus tendant.
Recta em̃ aut ñ incipunt: aut impso

Expanded text:
nis suae delectationibus victus, bona, quae nis suae delectationibus victus, bona, quae gemit, amans perdit; ea, quae patitur damna, considerat, nec tamen virtutis brachium contra regem Babylonis levat. Sed dum videns nequitiae perpetratione percutitur, ad hoc quandoque peccati usu perducitur, ut ipso quoque rationis lumine privetur. Unde Babylonis rex exstinctis prius filiis Sedechiae oculos eruit, quia malignus spiritus subductis prius bonis operibus post haec intelligentiae lumen tollit. Quod recte Sedechias in Reblatha patitur. Reblatha quippe multa haec interpretatur. Ei enim quandoque et lumen rationis tollitur, qui pravo usu ex iniquitatis suae multitudine deat, vel quibuslibet ex occasionibus erumpat, reproborum tamen semitae semper involutae sunt, ut pravis concupiscentiis dediti, aut bona nulla appetant, aut appetentes infirmo desiderio ad haec nequaquam mentis liberos gressus tendant. Recta enim aut non incipiunt, aut in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
et renitens uincit᷑. dũ hoc ipsũ qđ agit.
diudicans. carnis suȩ delectatione su¬
peratur. Quia enĩ plerũq prius ods
contemplationis amitatur. et post ꝑ
carnis desidia huius mundi laborib
animus suburagatur: testatur sansoi
aballofilis captus. Qui postquã ocło
ꝑdidit: admolam deputatus est. Qͥa
mmirũ maligni sp̃c̃: postquã tempta¬
tionũ stimuł. intus aciem contempla¬
cionis effodiunt: foris incircuitũ labori
oꝑatio exterius ꝑdit᷑ et tam̃ adhucra¬
tionis lumen in corde retinetur : pro¬
pħa iheremias insinuat. Qui cũ sede¬
chiȩ captiuitatẽ narrat: ordinẽ captiui¬
tatis int̾nȩ denuntiat dicens. & occidit
rexbabilonis filioᷤ sedechiȩ inreblata.
possessor intimȩ confusionis. Qui priꝰ
filios ante intuentis odos trucidat: qͥa
sepe sic bona oꝑa int̾ficit: ut hȩc seamit¬
tere ipse qui captus est dolens cernat.
Nã gemit plerũq animꝰ : et tam̃ car¬

Expanded text:
et renitens vincitur, dum hoc ipsum, quod agit, et renitens vincitur, dum hoc ipsum, quod agit, dijudicans, carnis suae delectatione superatur. Quia enim plerumque prius oculus contemplationis amittitur, et post per carnlaboribus fatigatur, testatur Samson ab Allophylis captus, qui postquam oculos perdidit, ad molam deputatus est : quia nimirum maligni spiritus, postquam tentationum stimulis intus aciem contemplationis effodiunt, foris in circuitum laborum operatio exterius perditur, et tamen adhuc rationis lumen in corde retinetur, sicut Jeremias insinuat, qui, dum Sedechiae captivitatem narrat, ordinem captivitatis internae denuntiat, dicens: « Occidit rex Babylonis filios Sedechiae in Reblatha possessor intimae confusionis, qui prius filios ante intuentis oculos trucidat, quia saepe sic bona opera interficit, ut haec se amittere ipse, qui captus est, dolens cernat. Nam gemit plerumque animus, et tamen car
Abbreviated transcription (Latin):
ne suggerit: m̃tẽ adlibidinũ effrenatio¬
nẽ trahit. Quȩ sepe dep̃hensa: patrocinũ
mox fallatiȩ et negationis inquirit. Re¬
amq se eẽ. ñ estimat: sim̃tiendo uitam
defendat. Pilosus ergo alt̃ ad alterum
clamat: quando subaliqua rationali¬
raciocinandi
specie ꝑuersam m̃tẽ culpa sequens. ex
occasione culpȩ p̃cedentis inlaqueat.
cordit̃ pilosi dñant᷑. Sicq fit ut semꝑ
se gressuum semitȩ deterius inuoluãt.
dum m̃tem rȩpbam culpa ꝑculpam
ligat. S int̾ hȩc sciendũ est qđ aliqã
prius ocls intellectu obtundit᷑. et post¬
modũ captus animus ꝑ exteriora desi¬
dĩa uagatur: ut ceca mens quo ducit᷑
nesciat: et carnis suȩ illecebris sese libẽ¬
ter subdat. Aliquando uero prius
desidia carnis cbulliunt⁊ et post lor¬
gum usũ illiciti oꝑis ocłm cordis clau¬
dunt. siam sepe mensrecta cernit. nec
cam̃ audent̃ contra ꝑuersa se crigit:

Expanded text:
ne suggerit, mentem ad libidinum effrenatione suggerit, mentem ad libidinum effrenationem trahit; quae saepe deprehensa patrocinium mox fallaciae, et negationis inquirit; reamque se esse non aestimat, si mentiendo vitam defendat. Pilosus ergo alter ad alterum clamat, quando sub aliqua ratiocinandi specie perversam mentem culpa subsequens ex occasione culpae praecedentis illaqueat. corditer pilosi dominantur. Sicque fit ut semper se gressuum semitae deterius involvant, dum mentem reprobam culpa per culpam ligat. « Sed inter haec sciendum est quod aliquando prius oculus obtunditur, et postmodum captus animus per exteriora desideria vagatur, ut caeca mens, quo ducatur nesciat, et carnis suae illecebris sese libenter subdat. Aliquando vero prius desideria carnis ebulliunt, et post longum usum illiciti operis oculum cordis claudunt. Nam saepe mens recta cernit, nec tamen audenter contra perversa se erigit,
Abbreviated transcription (Latin):
cipit᷑ .s. bestiali extremitate terminatua:
Pilosi ergo nomine: cuilibet peccati aspi¬
tas designat᷑. Qđ et si quando quasi ab op¬
tentu rationis incipit: semꝑ tam̃ adirratio¬
nabile motus tendit Et qͥsi hõ inbestia de¬
sinit: dum culpã ꝑrationifimaginẽ
inchoans: usq ad irrationabilem effectũ
trahit. Nam sepe edendi delectatio seruit
gulȩ: et seruire se fimulat indigentiȩ na¬
turȩ. Cũq uentrẽ ingluuie extendit:
membra in luxuriã erigit. Pilosus aut̃
alt̃ ad alterũ clamat. cum ꝑ petrata ne
culpa culpam adhuc quȩ commitat᷑
inuitat. Sepe namq ut diximꝰ gula
dicit. Si abundanti corpus alim̃to ñ¬
reficis. innullo utili labore subsistit. Cũ¬
q m̃tem ꝑ desidia carnis accendĩt. mor
quoq luxuria uerba ꝓpͥx suggestionis
facit dicens. Si misceri dĩ homines cor¬
poralit̾ nollet: m̃bra ipsa coeundi apta
usib non fecisset. Cũq hȩc quasi ex ratio¬

Expanded text:
cipitur, sed bestiali extremitate terminatur. cipitur, sed bestiali extremitate terminatur. Pilosi ergo nomine cujuslibet peccati asperitas designatur, quod et si quando quasi ab obtentu rationis incipit, semper tamen ad irrationabiles motus tendit; et quasi homo in bestiam desinit, dum culpa, per rationis imaginem inchoans, usque ad irrationabilem effectum trahit. Nam saepe edendi delectatio servit gulae, et servire se simulat indigentiae naturae; cumque ventrem in ingluviem extendit, membra in luxuriam erigit. Pilosus autem alter ad alterum clamat, cum perpetrata neqculpa, culpam adhuc quae committatur invitat. Saepe namque, ut diximus, gula dicit: Si abundanti alimreficis, in nullo utili labore subsistis. Cumque mentem per desideria carnis accenderit, mox quoque luxuria verba propria suggestionis facit, dicens: Si misceri Deus homines corporaliter nollet, membra ipsa coeundi apta usibus non fecisset. Cumque haec quasi ex ratio
Abbreviated transcription (Latin):
et elati: Greco qͥppe eloqͥo onos asinus
dr̃: et appellatione asim luxuria de¬
signat᷑. ꝓpħa attestante qͥ ait. Ut car¬
nes asmoꝵ: carnes eoꝵ. Tauri aut̃ uoca¬
bulo ceruix suꝑbiȩ demonstrat᷑. sicut
uoce dñica de udȩis suꝑbientib per
psalmistã dr̃. Tauri pingues obsedert̃
me. On ocentauri ergo sunt. qui subiec¬
ti luxuriȩ. uitiis. inde ceruicẽ erigunt:
unde humiliari debuer̃. Quia carnis
suȩ uoluptatib seruientes: expulsa
longe uerecundia. ñ solũ se amittere
rectitudinem ñ dolent: s adhuc ȩtiã
deoꝑe confusionis gaudent. Onocen¬
tauris aut̃ demonia occurrunt: qͥa
maligni sp̃c ualde eis ad uotũ deserui¬
unt: quos dehis gaude conspiciunt
quȩ flere debuerunt. Ubi apte sub¬
iungitur. & pilosus clamabit alter
adalterũ. Qui nãq pilos ĩ alii appel¬
latione figurant᷑. nͥ hi quos grecipa¬
nos. latini incubos uocant: quoꝵ m
mirũ forma abhumana effigie in¬

Expanded text:
et elati? Graeco quippe eloquio ὄνος asinus et elati? Graeco quippe eloquio ὄνος asinus dicitur, et appellatione asini luxuria designatur, propheta attestante qui ait: Ut carnes asinorum carnes eorum . Tauri autem vocabulo cervix superbiae demonstratur, sicut voce Dominica de Judaeis superbientibus per Psalmistam dicitur: Tauri pingues obsederunt me . Onocentauri ergo sunt qui, subjecti luxuriae vitiis, inde cervicem erigunt, unde humiliare debuerunt; quia carnis suae voluptatibus servientes expulsa longe verecundia non solum amittere se rectitudinem non dolent, sed adhuc etiam de opere confusionis gaudent. Onocentauris ergo daemonia occurrunt, quia maligni spiritus valde ad votum deserviunt, quos de eis gaudere conspiciunt, quae flere debuerunt. Ubi apte subjungitur: « Et pilosus clamabit alter alterum. » Qui namque pilosi alii appellatione figurantur, nisi hi quos Graeci Panas, Latini incubos vocant? quorum nimirum forma ab humana effigie in
Abbreviated transcription (Latin):
et sepe culpa fallatiȩ ꝑursi reatucu¬
iulatur. Sepe qđ libet uitiũ impu¬
denti p̃suptione cõmitit᷑: et sepe qđ
om̃i culpa fit graunis. ȩciã decõmisso
intio fuꝑbit᷑. Naquauis deuirtute
nasci elatio soleat. ñ nũꝗ tñ stulta mens
uepetrata se ncqͥtia ex altat.S cũcul¬
batis semitis. atq innodatis uinclis pra¬
It occurrent demonia onocentauris. et
pilosus clamabit alt̃ ad alterũ. Quid nã
q ꝑdracones niss malicia: quid uero struc¬
tionũ nomine. nisi hẏpocrisis designat᷑:
Structio qͥppe speciẽ uolandi habet. s
usũ uolandi ñ habet. Quia et hypocri¬
sis cunctis intuentib imaginẽ dese scĩta¬
tis insinuat: s tenere uitã scĩtatis igno¬
rat. Inꝑuersa igit᷑ m̃te draco cubat et
structio pascit̾: qͥa et latens malicia cal¬
lide tegitur: et intuentiũ ođis simulatio
bonitatis ante fertur. Quid uero onocen¬
tauroꝵ nomine᷑. nͥ et lubrici figurant᷑

Expanded text:
et saepe culpa fallaciae perjurii reatu cuet saepe culpa fallaciae perjurii reatu cumulatur. Saepe quodlibet vitium impudenti praesumptione committitur; et saepe quod omni culpa fit gravius etiam de commisso vitio superbitur. Nam quamvis de virtute nasci elatio soleat, nonnunquam tamen stulta mens perpetrata se nequitia exaltat. Sed cum cullutis semitis atque innodatis vinculis praet occurrent daemonia onocentauris, et pilosus clamabit alter ad alterum . Quid namque per dracones nisi malitia, quid vero struthionum nomine nisi hypocrisis designatur? Struthio quippe speciem volandi habet, sed usum volandi non habet, quia et hypocrisis cunctis intuentibus imaginem de se sanctitatis insinuat, sed tenere vitam sanctitatis ignorat. In perversa igitstruthio pascitur: quia et latens malitia callide tegitur, et intuentium oculis simulatio bonitatis antefertur. Quid vero onocentaurorum nomine nisi lubrici figurantur
Abbreviated transcription (Latin):
muit: cordis ceruicẽ subdit. Aliꝰ rebellan¬
tẽ ĩa ĩpacientiã stͣłut: s ĩ anẽ gła nec dũ uic̃. Et
cũ se ꝑhanc mundi honorib inserit:
confixus causaꝵstimuł. admpacientiã
captꝰ redit. Cuq in anis gła ad defensi¬
onẽ fui animũ erigit. et illã uctusto¬
lerat quã fuꝑauit. Alius inanem iã¬
głam subdit: s tam̃ in pacientiam nec¬
duĩ strauit. Et cũ multa resistentibus
ꝑinpacientiã minat᷑: erubescens non
implere qđ loquit᷑. sub inanis głȩ iu
qđ plenȩ se uicisse gaudebat. Sic gͦ ui¬
et quasi iam amissũ subdominii uire re¬
cipiũt. atq ad iũdictã sͥ uicissim trahunt.
łuersis itaq inuolutȩ funt gressiũ
semitȩ : quia et si deuicta una neqͥtia
pedem leuant: regnante tam̃ altera
hunc inea ȩtiã quã deuicerant impli¬
cant. Aliquando uero inuolutis gres¬
suũ semitis. et nulla culpa deuincit᷑:
et alia ꝑ aliam ꝑpetrat᷑. Nam sepe fur¬
to negociationis fallatia uingitur:

Expanded text:
cervicem subdit. Alius rebellantem jam impatientiam stravit, sed inanem gloriam necdum vicit, et cum se per hanc mundi honoribus inserit, confixus causarum stimulis ad impatientiam captus redit; cumque inanis gloria ad defensionem sui animum erigit, et illam victus tolerat, quam superavit. Alius inanem gloriam subdidit, sed tamen impatientiam necdum stravit; et cum multa resistentibus per impatientiam minatur, erubescens non implere quod loquitur, sub inanis gloriae quod plene se vicisse gaudebat. Sic et quasi jam amissum sub dominii jure recipiunt, atque ut vinctum sibi vicissim tradunt. Perversis itaque involutae sunt gressuum semitae; quia etsi devicta una nequitia pedem levant, remanente tamen altera, hunc in ea etiam quam devicerant, implicant. Aliquando vero involutis gressuum semitis, et una culpa non devincitur, et alia perpetratur. Nam saepe furto negationis fallacia jungitur,
Abbreviated transcription (Latin):
adeiꝰ utilitatẽ refer̃. qͥcqͥd corporalit̃ oꝑan¬
at: qͦ uitȩ p̾mia pꝰ uitã parat.S. hec cura¬
re rȩpbi negligunt̾. qͥa ꝓfecto ambulan¬
tes inuacuum uitam sequentes fugi¬
unt: inuenientes ꝑdunt. Melius uͦ
amaloꝵ imitatione conpescim᷑: sicoꝵ
damna exfine pensamus. Vnde be¬

Expanded text:
oraliter operanat, quae vitae praemia post vitam parat. Sed haec curare reprobi negligunt, quia profecto, ambulantes in vacuum, vitam sequentes fugiunt, invenientes perdunt. Unde melius a pravorum imitatione compescimur, si eorum damna ex fine pensamus. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
q: ad ipisci uirtutes querunt. s labo¬
res untutũ fugiint: quid aliud quam
et belli certamina in campo nesciunt.
et triumphare murbib debello con¬
cupiscunt : Quamtis hoc qđ eoꝵ se¬
mitȩ in uolutȩ memorant᷑: adhuc in¬
telligi et alit̾̃ possit. Sepe namq nõ¬
milli contra quȩdam seintia uehem̃t̃
accingunt : s. quȩdam subigere negli¬
guntꝰ. Cũq se contra ista ñ erigunt:
et illa contra se reparant quȩ subige¬
tunt. Ahusnãq iã carnem aluxu
actib ñ recedit: erũpente occasionis
artiio eciã inluxuria labit᷑: quã iam
subegisse indebat᷑ Aliꝰ nãq auariciȩ
estũ incit. s nequaquã uim luxuriȩ

Expanded text:
que adipisci virtutes quaerunt, sed laboque adipisci virtutes quaerunt, sed labores virtutum fugiunt, quid aliud quam et belli certamina in campo nesciunt, et triumphare in urbibus de bello concupiscunt? Quamvis hoc, quod eorum semitae involutae memorantur, adhuc intelligi et aliter possit. Saepe namque nonnulli contra quaedam se vitia vehementer accingunt, sed quaedam subigere negligunt; cumque se contra ista non erigunt, et illa contra se reparant quae subegerunt. Alius namque jam carnem a luxuactibus non recedit, erumpente occasionis articulo, etiam in luxuriam labitur, quam jam subegisse videbatur. Alius avaritiae aestum vicit,
Abbreviated transcription (Latin):
ad memoriã pacientia ꝓmissa ñ redeat:
s semecipsam mens. et ea quȩ loquit᷑ con¬
uitia ñ agnoscat. Cr̃q furori plenȩ sats¬
stcerit: quasi post exerticiũ intranqͥllita¬
tẽ redit. & tunc se ad silentii claustra recol¬
ligit: cũ linguȩ ñ patientia . si ꝓcacitatissuȩ
satisfactio frenũ ponit. Uix igit᷑ sero pꝰ
conuitia illata se coibet: quia et acurfu
sepe spumantes equos ñ p̃sidentis dex¬
ttra: s campi t̾minꝰ choercet. Bene gͦ
de rȩpb dicit᷑. Inuolutȩ sunt semitȩ
prẽsirũ eoꝵ. Quia recta quidem deli¬
berando appetunt: s ad consueta semꝑ
mala replicant᷑. Et quasi extra se ten¬
si ad semet ipsos ꝑcircunitũ redeunt :
qui bona quidem cuput. s a
mat nũquã recedunt. Esse qͥppe
humiles.s tam̃ sine despectu eẽ. con¬
tenti ꝓpͥiis. s. sine necessitate: eẽ cas¬
ti s sine maceratione corporis eẽ. pa¬
cientes. s sine contumeliis uolunt. Cũ¬

Expanded text:
ad memoriam patientia promissa non redeat, ad memoriam patientia promissa non redeat, sed semetipsam mens, et ea quae loquitur convicia non agnoscat. Cumque furori plene satisfecerit, quasi post exercitium in tranquillitatem redit, et tunc se ad silentii claustra recolligit, cum linguae non patientia, sed procacitatis suae satisfactio frenum ponit. Vix igitur sero post convicia illata se cohibet, quia ex cursu saepe spumantes equos non praesidentis dextera, sed campi terminus coercet. Bene ergo de reprobis dicitur: Involutae sunt semitae gressuum eorum, quia recta quippe deliberando appetunt, sed ad consueta semper mala replicantur, et quasi extra se tensi, ad semetipsos per circuitum redeunt. Qui bona quidem cupiunt, sed a malis nunquam recedunt. Esse quippe humiles, sed tamen sine despectu; esse contenti propriis, sed sine necessitate; esse casti, sed sine maceratione corporis; esse patientes, sed sine contumeliis volunt. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
tenet᷑. Quanta aut̃ castitatis sit mundita
conspicit: et acarne uinci turpe dep̃hen¬
dit. Restringere ergo uoluptatũ luxu¬
riã delibat : et resultare consuetudimi
quasi totis se uirib parat. S uelobiecta
ocdis specie uel ad memoriam reducta.
cum fubita temptatione concutit᷑ ꝓtinꝰ
apͥstina p̃paratione dissipat᷑. Et qui cor¬
trahanc clipeũ delib̾ationis erexerat: de¬
lectationis iacdo confossus iacet. Sicq eũ
ltxuria eneruem suꝑat: ac sinulla con¬
tra eam intentionis arma p̃parasset. Aliꝰ
irȩ flammis accendit᷑: et usq ad inferen¬
dasꝓximi contumelias effrenat᷑. Cũ uero
nulla furoris occasio animũ pulsat: qͣn¬
ta sit mansuetidinis uirtus. quanta sit¬
pacientiȩ altitudo considat. seq etiam
contra contumelias pacient̃ parat.s: cũ
praua quȩlibet commotionis occasio
nascitur: repente aduoces et contume¬
lias medullitꝰ in flaminat᷑: ita ut ñ solũ

Expanded text:
tenetur, quanta autem castitatis sit munditia, tenetur, quanta autem castitatis sit munditia, conspicit, et a carne vinci turpe deprehendit. Restringere ergo voluptatum fluxa deliberat, et resultare consuetudini quasi totis se viribus parat; sed objecta oculis specie, vel ad memoriam reducta, cum subita tentatione concutitur, protinus a pristina praeparatione dissipatur, et qui contra hanc clypeum deliberationis erexerat, delectationis jaculo confossus jacet, sicque eum luxuria inermem superat, ac si nulla contra eum intentionis arma praeparasset. Alius irae flammis accenditur, et usque ad inferendas proximis contumelias effrenatur. Cum vero nulla furoris occasio animum pulsat, quanta sit mansuetudinis virtus, quanta patientiae altitudo considerat, seque etiam contra contumelias patienter temperat; sed cum parva quaelibet commotionis occasio nascitur, repente ad voces contumeliosas medullitus inflammatur, ita ut non solum
Abbreviated transcription (Latin):
s irruente temptationis articło. indeliba¬
tionis ꝓposito ñ ꝑdurant. Alius namq
ipfũse erigit: et quasi tumorem turgidi
fastus deponit. Exib̾e se quib libet con¬
tumeliis humilem ꝓmitcit⁊ s cum repẽ¬
te hunc umus inturia uerbi pulsauerit:
ad consuetã ꝓtinꝰ elationẽ redit. Sicq
adtumorẽ ducit᷑: ut nequaquã quia¬
humilitatis bonum concupiuerat recorde¬
tur. Aliꝰ auariciȩ estuans augend faculta¬
tib anhelans. cũ p̃terire om̃ia conspicit
uelocit̾: uagantem ꝑconcupiscentiam
m̃tẽ figit: dec̃nit iam mlappetere. ad¬
epta tantũ modo submagni modami¬
nis freno possidẽ.S cũ repente fuerit
ocłis oblata quȩ placeant: inambitio¬
ne ꝓtinꝰ mens anhelat. Semetipsã ñ capit
adipicendihȩc occasionẽ querit: et oblita
continentiȩ quã secũ pepigerat: cogita
inquietat. Aliuis luxuriȩ tabe
polluit᷑: et longa iam consuetudine capt̾

Expanded text:
sed irruente tentationis articulo, in deliberased irruente tentationis articulo, in deliberationis proposito non perdurant. Alius namque ipsum se erigit, et quasi tumorem turgidi fastus deponit, exhibere se quibuslibet contumeliis humilem promittit; sed cum repente, hunc unius verbi injuria pulsaverit, ad consuetam protinus elationem redit, sicque ad tumorem ducitur, ut nequaquam quhumilitatis bonum concupierat, recordetur. Alius avaritia aestuans, augendis facultatibus anhelans, cum praeterire omnia velociter conspicit, vagantem per concupiscentias mentem figit. Decernit jam nihil appetere, adepta tantummodo sub magni moderaminis freno possidere; sed cum repente fuerint oculis oblata quae placent, in ambitione protinus mens anhelat, semetipsam non capit, adipiscendi haec occasionem quaerit, et oblita continentiae quam secum pepigerat, cogitationis inquietat. Alius luxuriae tabe polluitur, et longa jam consuetudine captus
Abbreviated transcription (Latin):
It tunc ȩtiã externus ꝑeunt: qui intus dudũ
etia negligendo ꝑierunt. Dequib recte ad¬
ditur. & ut incaluerit: soluent᷑ deloco suo.
Imquus et enĩ quisq cũ incaluerit deloco
suo soluit᷑: quia iuditio intimȩ districtionis
apppinquans: cũ iã ꝑ cognitionẽ pene ferue¬
re cȩꝑit : ab ea cui dudum in heserat. carnis
ꝓpħam contra repbos dr̃. Et tantũ mͦ so¬
la uexatio: intellectũ dabit auditui. Quia
iidelicet ȩt̃na ñ intelligunt: ñ cũ ꝑtem¬
poralib iam sine em̃datione puniunt᷑.
net.S deloco suo soluit᷑. quia oblectam̃ta
carnis deserens: eiꝰ duritia supplitio liqͣt᷑.
S qͥa iniqͥ om̃s quid abstractionis suȩ tp̃r
paciant᷑ andiuimꝰ: adhuc aliqua quibus
inlib̾tatis suȩ spatio implicantur audiamꝰ.
eoꝵ. Om̃e qđ inuoluitur: insemet ipsore¬
plicat᷑. & sunt ñnulli quiseducentib ui¬
cis obuiare quasi tota intentione delibãt:

Expanded text:
et tunc etiam exterius pereunt, qui dudum aeterna et tunc etiam exterius pereunt, qui dudum aeterna intus negligendo perierunt. De quibus recte additur: « Et cum incaluerint solventur de loco suo. » Iniquus etenim quisque cum incaluerit, de loco suo solvitur, quia judicio intimae discretionis appropinquans cum jam per cognitionem pene fervere coeperit, ab ea cui dudum inhaeserat, carne sm contra reprobos dicitur: « Et tantummodo sola vexatio intellectum dabit auditui : » quia videlicet aeterna non intelligunt, nisi cum pro temporalibus jam sine emendatione puniuntur. net; sed de loco suo solvitur, quia oblectamenta carnis deserens, ejus duritia per supplicium liquatur. Sed quia iniqui omnes quid abstractionis suae tempore patientur audivimus, adhuc aliqua quibus in libertatis suae spatio implicantur audiamus. s: « Omne quod involvitur in se ipsum replicatur. Et sunt nonnulli qui seducentibus vitiis obviare quasi tota intentione deliberant,
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis iram cęlitus fustinet. Ille pecca¬
toꝵ suoꝵ conscius. ea quȩ possidet indigen¬
tib iam largiri desidat: s tam̃ ne datis reb
egeat ipse formidat. Cũq carnis fubsidia
reseruando trepidus p̃parat: abalim̃tis
miscdiȩ animã necat. & cũ pati intra in¬
opiã metuit: ȩtnã sibi abundantiã suꝑnȩ
refectionis abscidit. Recte ergo dr̃. Qui
timent prumã: irruet suꝑ eosnix. Quia
qui conculcando ininfimis metuunt: a
summis metuenda paciunt᷑. Et cũ transi¬
re nolunt. qđ calcare poterant: iuditiũ
de suꝑnis excipiunt. qđ colerare nequaꝗͣ
possunt. S hȩc agentes mundi głam tẽ¬
poralit̃ obtinent. Quid aut̃ tp̃r uocatio¬
nis suȩ facturi funt. cũ cuncta simul pa¬
indi deserunt: quȩ hic cum graui timore ser¬
uauerunt: Unde et adhuc fubdit᷑. Tempore¬
quo fuerint dissipati ꝑibunt. Quos enĩ p̃sen¬
tis uitȩ sollicitudo ordinat: amissio dissipat.

Expanded text:
veritatis iram coelitus sustinet. Ille, peccaveritatis iram coelitus sustinet. Ille, peccatorum suorum conscius, ea quae possidet indigentibus jam largiri desiderat, sed tamen ne datis rebus egeat ipse formidat. Cumque carnis subsidia reservando trepidus praeparat, ab alimentis misericordiae animam necat; et cum pati in terra inopiam metuit, aeternam sibi abundantiam supernae refectionis abscindit. Recte ergo dicitur: Qui timent pruinam, irruit super eos nix, quia qui conculcanda ab infimis metuunt, a summis metuenda patiuntur; et cum transire nolunt quod calcare poterant, judicium de supernis excipiunt, quod tolerare nequaquam possunt. Sed haec agentes, mundi gloriam temporaliter obtinent. Quid autem tempore vocationis suae facturi sunt cum cuncta simul pavidi deserunt quae hic cum gravi timore servaverunt? Unde et apte quo fuerint dissipati peribunt. » Quos enim praesentis vitae sollicitudo ornat, omissio dissipat,
Abbreviated transcription (Latin):
erũ multoꝵ. qui cum uenerint uanitatis ar¬
guunt᷑ preteritȩ. Stulta et eni mens cum
malũ repente inuenerit. qđ nequaquam
preterit: et̃ntatem eiꝰ tolerando intelligit:
quia qđ p̃terire potuit uanũ fuit. Scien¬
dũ uero est qđ pleriq agere recta deside¬
rant: s sunt ñ nulla quȩ infirmis eoꝵ m̃tib
exp̃senti uita contradicunt. Cũq aduersa
ininfimis ꝑpeti metuunt: insuꝑm iuditii
rectitudine offendunt. Unde recte dicit᷑.¬
Pruina quippe inferius congelescit: nix
aut̃ desuꝑiorib ruit. & sepe ñ nulli dum
temporalia aducrsa ꝑtimescunt: districtio
nes ȩtnȩ animaduersionis abitiunt. Deqͥbꝰ.
bene ꝑpsalmistã dr̃. Illic trepidauerunt
timore: ubi ñ erat timor. Iste nãq uerita¬
tem iam libe defendẽ appetit᷑. s tam̃ in ip¬
so suo appecitu trepidus indignatione
potestatis humanȩ ꝑtimescit: cũq int̾ra
hominẽ contra ueritatem pauet: eiꝰdem

Expanded text:
erum multorum qui, cum venerint, vanitatis arerum multorum qui, cum venerint, vanitatis arguuntur praeterita . Stulta etenim mens cum malum repente invenerit, quod nequaquam praeterit, aeternitatem ejus tolerando intelligit, quia quod praeterire potuit vanum fuit. Sciendum vero est quod plerique agere recta desiderant, sed sunt nonnulla quae infirmis eorum mentibus ex praesenti vita contradicant; cumque adversa in infimis perpeti metuunt, in superni judicii rectitudinem offendunt. Unde recte Pruina quippe inferius gelascit, nix autem de superioribus ruit. Et saepe nonnulli dum temporalia adversa pertimescunt districtioni se aeternae animadversionis objiciunt. De quibus bene per Psalmistam dicitur: Illic trepidaverunt timore, ubi non erat timor . Iste namque veritatem jam libere defendere appetit, sed tamen in ipso suo appetitu trepidus indignationem potestatis humanae pertimescit; cumque in terra hominem contra veritatem pavet, ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
sentiri et alit̃ potest. Si enĩ conualles ima
pęnarũ loca intelligimus. iniusti quiq
sicut torrens raptim ad conualles transe¬
unt: quia inhac uita quã totis desidiis ap¬
petunt. diu stare nequaquã possunt. Nã
qͦt dies etatis accipiunt: quasi tot cotidie
gressib ad finem tendunt. Augeri sibi
optant tempora : sed quia concessa sub¬
sistere nequeunt. quot augm̃ta uiuen¬
di ꝑcipiunt: de uiuendi spatio totidem
unt᷑ fugiunt: quo accipiunt amittunt.
Raptim itaq ad conualles transeunt. qui
in longũ quidem uoluptatũ desidia ꝑtra¬
hunt: s. ad inferni claustra repente dedu¬
cunt᷑. Quia em̃ hoc etiã qualibet longeui¬
tate extensũ est. si fine clauditur longũ
ñ ẽ: ex fine miseri colligunt breue fuisse
qđ amitendo tenuerunt. Unde bene et¬
ꝑ salomonẽ dicit᷑. Si multis annis uixe¬
rit homo. et inhis om̃ib letus factus
meminisse debet tenebrosi temporis et di¬

Expanded text:
sentiri et aliter potest. 225 31. Si enim convalles ima sentiri et aliter potest. 225 31. Si enim convalles ima poenarum loca intelligimus, injusti quique sicut torrens raptim ad convalles transeunt, quia in hac vita, quam totis desideriis appetunt, diu stare nequaquam possunt. Nam quot dies aetatis accipiunt, quasi tot quotidie gressibus ad finem tendunt. Augeri sibi optant tempora, sed quia concessa subsistere nequeunt, quot augmenta vivendi percipiunt, de vivendi spatio totidem untur, fugiunt, quod accipiunt, amittunt. Raptim itaque ad convalles transeunt, qui in longa quidem voluptatis desideria trahuntur, sed ad inferni claustra repente deducuntur. Quia enim hoc etiam, quod qualibet longaevitate extensum est, si fine clauditur, longum non est; ex fine miseri colligunt, breve fuisse quod amittendo tenuerunt. Unde bene per Salomonem dicitur: Si multis annis vixerit homo, et in his omnibus laetus factus; meminisse debet tenebrosi temporis et di
Abbreviated transcription (Latin):
in conuallib transit. Torrenti qͥppe ad cor¬
ualles raptim transire est: prauoꝵ men¬
tib adima desidĩa sine uillo obstacło ac
difficultate descende. Omnis naq ascen¬
fus in labore ẽ : descensus in uoluptate.
Quia ꝑadisum gressꝰ adfuꝑiora tendit᷑
premissionem uero ad inferiora dedinat᷑. Ad mõ¬
tis eñi uerticem saxum subuehere magni la¬
boris ẽ: eũq a fũmis adima dimittere laboris
ñ ẽ. Smne mora uidelicet ꝓruit: qui mag¬
nis conatib ad sũma ꝑuenit. Longo stu¬
dio seges serit̾ sole atq imbre diutino nu¬
trit᷑: s tam̃ una subita scintilla consumit᷑.
Paulisꝑ edificia alta ꝓficiunt: s repenti¬
nis casib tr̃am petunt. Robusta arbor in
atra ꝑtarda incrementa se erigit ⁊ s quic¬
quid dni adalta ꝓtulit: semel et simul ca¬
dit. Quia igitur ascensus in labore ẽ. des¬
census inuoluptate: recte nunc dicitur.
Fr̃s mei p̃terierunt me: sicut torrens qui
raptim transit inconuallib. Qđ tamen

Expanded text:
in convallibus. Torrentem quippe ad convalles raptim transire, est pravorum mentes ad ima desideria sine ullo obstaculo ac difficultate descendere. Omnis namque ascensus in labore est, descensus in voluptate, quia per adnisum gressus ad superiora tenditur, per remissionem vero ad inferiora declinatur. Ad montis enim verticem saxum subvehere magni laboris est, idemque a summis ad ima dimittere labor non est. Sine mora videlicet proruit, qui magnis conatibus ad summa pervenit. Longo studio seges seritur, sole atque imbre diutino nutritur, sed tamen una et subita scintilla consumitur. Paulisper aedificia ad alta proficiunt, sed repentinis casibus terram petunt. Robusta arbor in aera per tarda incrementa se erigit; sed quidquid diu ad alta protulit, semel et simul cadit. Quia igitur ascensus in labore est, descensus in voluptate, recte nunc dicitur: Fratres mei praeterierunt me sicut torrens, qui raptim transit in convallibus. Quod tamen
Abbreviated transcription (Latin):
uiuimus retinent: eadem fidei sacram̃ta
ꝑcipiunt: eiusdem religionis unitate coi¬
tinenturꝰ. s tam̃ uiscera cõpassionis nes
et ꝓximũ ñ agnoscunt. Recte ergo et
fr̃s et p̃tereuntes uocant᷑: quia ex imo
matris nob̃cũ gremio ꝑfidem ꝓdeunt:
s in imo karitatis studio erga dm̃ et ꝓ¬
ximũ ñ figunt᷑. Unde et apte etiã tor¬
renti: qui raptim transit incomuallib
cõparant᷑. Torrens nãq ex montanis ad
una defluit: et collectus hyemalibꝰ plu¬
uiis estiuis solib arescit. Qui enĩ t̾rena dili¬
gentes spem suꝑnȩ patriȩ deserunt. qͣsi
ex montib ualles petunt. Iuos tam̃ hiens
p̃sentis uitx multiplicat. s estas uenturi
tuditii exsiccat: quia cũ solsuꝑnȩ distric¬

Expanded text:
vivimus retinent eadem fidei sacramenta vivimus retinent eadem fidei sacramenta percipiunt, ejusdemque religionis unitate continentur, sed tamen compassionis visus non agnoscunt. Recte ergo et fratres et praetereuntes vocantur, quia ex uno matris nobiscum gremio per fidem prodeunt, sed in uno charitatis studio erga Deum et proximum non figuntur. Unde et apte etiam torrenti, qui raptim transit in convallibus, comparantur. Torrens namque ex montanis ad ima defluit, et collectus hiemalibus pluviis, aestivo sole arescit. Qui enim terrena diligentes, spem supernae patriae deserunt, quasi ex montibus valles petunt. Quos tamen hiems praesentis vitae multiplicat, sed aetas venturi judicii exsiccat, quia cum sol supe
Abbreviated transcription (Latin):
tollit abamico suo miscdiã amorẽ dñi dẽ¬
linquit: quia mmirũ qui ex aduersitate
ꝓximũ despicit: aꝑte conuincit᷑ qđ hunc
inpsꝑis ñ amauit. Qđcum om̃ps dĩ ideo
quosdam ꝑcutit. ut et ꝑcussos erudiat:
et ñ ꝑcussis occasionẽ boni oꝑis p̃beat. qͥs¬
qͥs ꝑcussum despicit occasionem a se uirtu¬
tis repellit: et tanto se nequius contra auc¬
torem erigit: quanto hunc nec pium in
salute ꝓpͥa. nec iustum malieno uulnere
agnoscit. Intuendũ u̾ero ẽ. qđ beatꝰ ios sic fua
loquit᷑: ut tocius quoq electi ppłi ꝑ cum
sustinet ille denuntiat dicens. fr̃s mei pre¬
terierunt me. sicut torrens qui raptim
transit in conuallib. Rȩꝓboꝵ mens quia
sola p̃sentia diligit: plerũq nunc tanto
aliena existit a uerb̃e. quanto post extra¬
nea remanet abhereditate. & suꝑba iustos
despicit: quos pat̾na miscdit̾ seueritas affli¬
git. Sepe uero rȩpbi eandem fidem qua

Expanded text:
tollit ab amico suo misericordiam, timorem Domini dertollit ab amico suo misericordiam, timorem Domini derelinquit, quia nimirum qui ex adversitate proximum desin prosperis non amavit. Et cum omnipotens Deus ideo quosdam percutiat, ut et percussos erudiat, et non percussis occasionem boni operis praebeat, quisquis percussum despicit, occasionem a se virtutis repellit; et tanto se nequius contra actorem erigit quanto hunc nec pium in salute propria, nec justum in alieno vulnere agnoscit. Intuendum vero est, quod beatus Job sic sua loquitur, ut totius quoque electi populi per eum sustinet ille denuntiat, dicens: Fratres mei praeterierunt me, sicut torrens qui raptim transit in convallibus. Reproborum mens quia sola praesentia diligit, quae nunc tanto aliena existit a verbere quanto post extranea remanebit ab haereditate, ut superba justos despicit, quos paterna misericorditer severitas affligit; saepe vero reprobi eamdem fidem, qua
Abbreviated transcription (Latin):
cendo ꝑmutat᷑. Sepe uero om̃ps ds̃ ut
quantũ quisq acaritate eiꝰ et ꝓximi lon¬
ge sit. uel mea quantũ ꝓfecerit innotes¬
cat. miro ordine cuncta dispensans. alios
flagellis depͥmit. alios successib fulcit: et
cũ quosdã temporalit̃ deserit. in quoꝵdã
cordib qđ malum latet ostendit. Nam
plerũq ipsi nos miseros insecunt᷑: qui feli¬
ces sine cõparatione coluerunt. Cũ em̃ qͥs
positꝰ in ꝓsꝑitate diligitur: incertũ ualde
est utrũ ꝓsꝑitas anꝑsona diligat᷑. Amissio
aut̃ felicitatis: int̾rogat uim dilectionis
Unde bene quidã sapiens dicit. Non agnos¬
ut᷑ inbonis amicus: et ñ abscondit᷑ imał
mimicus. Nec ꝓsꝑitas qͥppe amicũ indicat::
nec aduersitas inimicũ cęlat : quia et ille
sepe ꝓsꝑitatis nr̃ȩ reuerentia tegit᷑: et is¬
te exconfidentia aduersitatis aꝑit᷑. Uir
igit᷑ iustus in flagellis positus: dicat. Q:

Expanded text:
cendo permutatur. Saepe vero omnipotens Deus ut cendo permutatur. Saepe vero omnipotens Deus ut quantum quisque a charitate ejus ac proximi longe sit, vel in ea quantum profecerit innotescat, miro ordine cuncta dispensans, alios flcum quosdam temporaliter deserit, in quorumdam cordibus quod malum latet ostendit. Nam plerumque ipsi nos miseros insequuntur, qui felices sine comparatione coluerunt. Cum enim quis positus in prosperitate diligitur, incertum valde est utrum prosperitas an persona diligatur. Amissio autem felicitatis interrogat vim dilectionis. Unde bene quidam sapiens dicit: Non agnoscitur in bonis amicus, et non 224 absconditur in malis inimicus . Nec prosperitas quippe amicum indicat, nec adversitas inimicum celat, quia et ille saepe prosperitatis nostrae reverentia tegitur, et iste ex confidentia adversitatis aperitur. Vir igitur justus in flagellis positus dicat: Qui