comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc ex habunclantia sanguinis euenisse. Nontam̃
sanguinẽ minuere studui. ꝓpt̾ scĩ uittutẽ. Nulla
tam̃ multra molestiã fecit hec causa.
eniq puerulus paruulus gͣuabat᷑ afebie. et exe
sis m̃bris cũ nullũ acciꝑet cibũ. itihoc erat ut
sp̃m exhalaret: cucurtit adie pat̾ cũ lacͥmis.
Cii ego indicaui: ut delatũ adbasilicã nocte tota¬

Expanded text:
haec ex abundantia sanguinis evenisse; non tamen haec ex abundantia sanguinis evenisse; non tamen sanguinem minuere studui propter sancti virtutem. Nullam tamen mihi ultra molestiam fecit haec causa. 3. Denique puerulus parvulus gravabatsis membris, cum nullum acciperet cibum, in hoc erat ut spiritum exhalaret. Cucurrit ad me pater cum lacrymis: cui ego indicavi ut, delatum ad basilicam,
Abbreviated transcription (Latin):
Aohibui fatror sepuis balnieas. atq res ca licdias suꝑ
ipsas aliu torturas ligari faciebã: s nicħ mederi
poteiat infirmitati. Sexta et enĩ dies illuxerat qd̃
magis acmagis dolor inualescebat. cũ mͥ uenit
inmemoria ante paucos annos sic̃ inlibto sccło
huiꝰ oꝑis continet᷑ scciptũ: me abhoc dolore scĩ uir¬
tute fuisse sanatũ. accessi temeratiꝰ adlocũ sepulcͥ
ꝓiectusq solo. orationẽ fudi. atq secietiꝰ apendentib
uelis unũ subuestim̃to mieciũ crucis abhoc signa¬
pletũq dũ loqui uellẽ balbutire me faceret. Qd
nonm sine improꝑio erat. accessi aũt adtumulũ
sc̃ ac ꝑlignũ cancelli linguã impelitã traxi.
ꝑtuiꝰ tumore cõpsso conualui. Intuinuerat enĩ
ualide: et totũ palati. etpleuerat antrũ. Deinde
pꝰdiem t̾ciũ labiuĩ mͥ exilire gͣuit̾ cȩpit. accessi ite¬
rũ quetere sanitatẽ adtumulũ. Cactũq adepen¬
dentib uelis. ꝓtinꝰ stetit uenȩ pulsus: et crecdo mͥ

Expanded text:
Adhibui, fateor, saepius balneas atque res calidas super ipsas alvi torturas ligari faciebam, sed nihil mederi poterat infirmitati. Sexta etenim dies inluxerat, quod magis ac magis dolor invalescebat, cum mihi venit in memoria, ante paucos annos, sicut in libro secundo huius operis contenetur scriptum, me ab hoc dolore sancti virtute fuisse sanatum. Accessi temerarius ad locum sepulchri, proiectusque solo, orationem fudi atque, secretius a pendentibus velis unum sub vestimento iniectum, crucis ab hoc signaplerumque, dum loqui velim, balbutire me faceret, quod non mihi sine inproperio erat. Accessi autem ad tumulum sancti ac per lignum cancelli linguam impeditam traxi; protinus tumore conpresso, convalui. Intumuerat enim valide et totum palati repleverat antrum. Deinde post die tertio labium mihi exilire graviter coepit. Accessi iterum quaerere sospitatem ad tumulum; tactamque a dependentibus velis, protinus stetit venae pulsus. Et credo, mihi
Abbreviated transcription (Latin):
ne lum̃ recepit. Uetũtam̃ fides reliqͥe mipso loco
asserebat uirtute scĩ antistitis se fuisse sanatã.
uerũtam̃ fides nr̃a retinet inmultoꝵ sc̃oꝵ uitutib
unũ dnm oꝑari. et nec illos ddisiunctos uicturib
sis urb̃ pontifex affuit. qͥdła manũ aticła con¬
tractãq detulit s pꝰ cdiem t̾ciũ festiuitans iecdini
tegratã domi reportauit.
bal culfi filius uici ge̾nesis incola dũ humoris
seiui iaculo sauciat᷑ debilitatiis occubuit. It cui
apatie pauꝑe sine oꝑis bencficio pasctet. ut bali¬
lice scimarti limina oscularet᷑ patrẽ lacͥmis obor¬
tis osfiagitat. Quinec mora innaui positũ qulo
uchi alta uetione non poterat: ante peles sci u
foris sepulchiũ filiũ deuotꝰ exposuit. Qͥ ꝑcliss
aliqs orationi uacans scĩ augaliũ poitens amoa
debilitate santtati lestituit᷑ sicq cũ genitore dosil

Expanded text:
ne, lumen recepit. Verumtamen reliquiac in ipso loco ne, lumen recepit. Verumtamen reliquiac in ipso loco asserebat virtute sancti antistitis fuisse sanatam. Verumtamen fides nostra retenet, in multorum sanctorum virtutibus unum Dominum operari, et nec illos disiunctos virtutibus, sis urbis pontifex adfuit, quidam manum aridam contractamque detulit, sed post diem tertiam festivitegratam domi reportavit. Baudulfi filius, vici Geinensis incola, dum humoris saevi jaculo sauciatur, debilitatus occubuit. Isque cum a patre paupere sine operis beneficio pasceretur, ut basilicae sancti Martini limina oscularet, patrem lacrimis obortis efflagitat. Qui nec mora in navi positum, quia vehi altera evectione non poterat, ante pedes sancti, id est foris sepulchrum, filium devotus exposuit. Qui per dies aliquos orationi vacans et sancti auxilium poscens, amota debilitate
Abbreviated transcription (Latin):
deor et hoc tantũ exinde utar ut dehis dũuixemo
alar Consignatisq reb. coegit abbatẽ man̾e ibi.
Mirũ dictu. pꝰtriginta ut diximꝰ annoꝵ curricula
inipsa quares suas basilice tradidit nocte cogno¬
uit uxorẽ suã. Que concipi ens. peꝑit filiũ. s &
deuiceps alios habuit. qđ ñ ambigit᷑ hoc urtute
scĩ pstitũ huic uiro fuisse. Uerũtam̃ ñ refragauit
acceptis filiis ꝓmissionẽ homo ille. s eis alia loca
tribuens que pͥmũ fuerat scõ largitꝰ firmauit.¬
pud turnacensẽ uͭ cinomannici t̾ritorii uillã quȩ
nc̃ inipsius scẽ basilice ditionib retinet᷑ mulier
queda duiturna cecttate detenta. et senio p̃gra¬
uata adoratoriũ uille ipsiuis residens dũstipem
petetet ac assidue scĩ martini nom̃ inuosatet:
quada nocte cdrũica cepert̾ ocłi ciꝰ adolore cõpum¬
qr Tc̃ illa ꝓstrata corã scõ altari: erũpente sangui¬

Expanded text:
deor, et hoc tantum exinde utar, ut de his dum vixero deor, et hoc tantum exinde utar, ut de his dum vixero alar. Consignatisque rebus coegit abbatem manere ibi. Mirum dictu! post triginta, ut diximus, annorum curricula, in ipsa qua res suas basilicae tradidit nocte cognovit uxorem suam, quae concipiens peperit filium. Sed et deinceps alios habuit. Quod non ambigitur hoc virtute Sancti praestitum huic viro fuisse. Verumtamen non refragavit acceptis filiis promissionem homo ille, sed eis alia loca tribuens, quae primum Sancto largitus fueratpud Turnacensem vero Cenomanici territorii villam, quae nunc in ipsius sanctae basilicae ditionibus retinetur, mulier quaedam diuturna caecitate detenta, et senio praegravata, ad oratorium villae ipsius residens, dum stipem quaereret, ac assidue sancti Martini nomen invocaret, quadam nocte Dominica coeperunt oculi ejus a dolore compungi. Tunc illa prestrata coram sancto altari, erumpente
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ op̾ officii sagatius qͣ consueuerat expediebat.
qͥd mirũ atdiłsitate turbatũ reddat hominib
qͥ sepiꝰ sterilitatẽ infecunditatẽ conu̾tit: Bliderius
qła cornoteni t̾ritorii cius accepta uxore ut dono
dĩ ꝓcceationis suȩ ꝓle ditaret᷑ orabat: s nicħ ex ea
germinis merebat᷑ acciꝑe. Tricesimꝰ ⁊ erũ annius
curriculũ expedierat uxore sterili ꝑmanente: cũ
uur salub̾time ꝓanimȩ cõmodo tractanis ait uxori.
debeat possicłẽ. Accecła inqͥt ad basilicã scĩ marti¬
ui ⁊ cã faciã herecłẽ nr ut lib̃is abnegatis uł cũ
eodẽ quȩ habere potero possideã infuturo. Con¬
sensit mulier sapiens uiri prudentis consilio.
Hac mora ꝓgredit᷑ adbasilicã scĩ fusaq oratione.
inuitat abbatẽ secũ donu accedere. Quo acceclente
tradidit ci omẽm possessionẽ suã dicens. Sinit hec
omĩa penes scĩ martini dationẽ que habere u¬

Expanded text:
ditus, opus officii sagacius quam consueverat, expediebat.ditus, opus officii sagacius quam consueverat, expediebat. sensa adversitate turbata reddat hominibus, qui saepius sterilitatem in fecunditate convertit? Blidericus quidam Carnoteni terretorii civis, accepta uxore, ut dono Dei procreationis suae prole ditaretur, orabat; sed nihil ex ea germinis merebatur accipere. Tricisimus etenim annus curriculum expedierat, uxore sterili permanente, cum vir, saluberrime pro animae commodum tractans, ait uxori: debeat possidere. Accedam, inquit, ad basilicam sancti Martini, et eam faciam haeredem mihi, ut, liberis abnegatis, vel cum eodem quae habere potero possideam in futuro. Consensit mulier sapiens viri prudentis consilio. Nec mora, proceditur ad basilicam Sancti, fusaque oratione invitat abbatem domi secum accedere. Quo accedente, tradidit ei omnem possessionem suam, dicens: Sint haec omnia penes sancti Martini ditionem quae habere vi
Abbreviated transcription (Latin):
inbasilicã orationẽ fucdett̃ cdirectis uestigiis sana¬
tati retiditi᷑. Quocȩci in eoloco lum̃ reciꝑe facta
oiatione meruetunt: et ãpliꝰ ꝙͣ duodecim afebre
laicus theodorus: dissentiam cũ febre patiebant᷑
tu subleuatent᷑ s: de sepulc pulue hausto. statĩ
saphitino ꝙ̃ dicit᷑ sc̃s demaximi ĩꝑatoris chesauro
dctulisse dequa suꝑ frigoreticos uurtꝰ sepe ꝓcedit.
Hã inaccessu febtiũ. qͥz positꝰ qͥcũ tremore fierisolet
adueneris. et de ea aqͣ hauserit mox sanat᷑ Est : apud
conclatensẽ uicũ alia qi patena ascõ ex hibita olo¬
cristallina simile infirmis bencficiũ p̾bens si fide¬
ut ex pctit᷑ hocdilo unꝰ denotariis sirĩs cũ stomachi
lasitudine nimia turbatꝰ erat. ita ut nec scͥbere
uix pt̾at recensere tc̃ cũ sepiꝰ uerb increparet᷑ suꝑ
hanc beatiiuti patenã quã nob̃cũ ee̾ diximꝰ aqͣ
fudit ipsãq ore transponit. alox sensui suorecl¬

Expanded text:
ingressi orationem fuderunt, directis vestigiis, saniingressi orationem fuderunt, directis vestigiis, sanitati sunt redditi. Duo caeci in eo loco lumen recipere facta oratione meruerunt, et amplius quam duodecim a febrelaicus Theodorus, dysenteriam cum febre patiebanturto sublevarentur. Sed de sepulcri pulvere hausto, statim sapphirino, quam dicitur Sanctus de Maximi imperatoris thesauro detulisse, de qua super frigoriticos virtus saepe procedit. am in accessu febrium quis positus, qui cum tremore fieri solet, si advenerit, et de ea aquam hauserit, mox sanatur. Est et apud Condatensem vicum, alia quoque patena a Sancto exhibita metallocrystallina, simile infirmis beneficium praebens, si fideliter expetatur. Bodillo unus de notariis nostris, cum stomachi lassitudine animo turbatus erat, ita ut nec scriberevix poterat recensere, tunc cum saepius verbis increparetur, super hanc beati Viri patenam, quam nobiscum esse diximus, aquam fudit, ipsamque ore transponit. Mox sensui suo red
Abbreviated transcription (Latin):
pucrũ e̾ accensus. ut ei manꝰ uellet incicłe si asius
phibitꝰ ñ fuisset dicentib tc̃ p̾terea famulis. Noli
otex iuditio dĩ tuã adiunge̾ ultionẽ neforte inui¬
tiã quã minatis pucto. inte retorqueas. Tc̃ ille cõ¬
cũ lacͥis p̃cẽ fudit addnm̃. Nec ante a pauiñto¬
surtex̾ ꝙͣ flum̃ ocdoꝵ huiꝰ paginã delicti deleret.
Quo aiunło qͦnexis fuerat absoluto ac inbasilica
ingͥsso tex eleuat᷑ asolo: et sic ircipiens incolum̃ fa¬
mulũ palatiũ tepetuut. Testabat᷑ aũt maior.
p̃sat᷑ hȩc se ab ipsus regis telatione sic̃ accũ
narraiumus cognouisse. Sicenĩ głosus pontifex suã
confessonis resiqͥas petist. Construxerat enĩ in eiꝰ ho¬
nore basilicã quã his pignorib consecrauit. Me¬
expta. slãpost diuĩ aut ituĩ m̃siũ curricula
uireras cĩ accepi inqͥb indicauit tres paraliticos
contractis. pedib aduenisse. Qͥ statĩ ut ingressi

Expanded text:
puerum est accensus, ut ei manus velit abscidere, si a suis puerum est accensus, ut ei manus velit abscidere, si a suis prohibitus non fuisset. Dicentibus tum praeterea famulis: 'Noli, o rex, iudicio Dei tuam adiungere ultionem, ne forte iniuriam, quam minaris puero, in te retorqueas'. Tunc ille concum lacrimis precem fudit adsurrexit, quam flumen oculorum hujus paginam delicti deleret. Quo a vinculo quo nexus fuerat absoluto, ac in basilicam ingresso, rex elevatur a solo, et sic recipiens incolumem famulum palatium repetivit. Testabatur autem major praefatus, haec se ab ipsius regis relatione·, sicut actum narravimus, cognovisse. Sic enim gloriosus pontifex suam confessoris reliquias petiit. Construxerat enim in eius honore basilicam, quam his pignoribus consecravit, meexperta. Nam post duorum aut trium mensium curricula, litteras ejus accepi, in quibus indicavit tres paralyticos contractis pedibus advenisse; qui statim ut in basilicam
Abbreviated transcription (Latin):
orationis giã hoc tt̃płu adiret dix̾ suis. Cauete ne
contingatis unũ exhis bottionib neforie offensã
scĩtatis ciꝰ incuttatis. Diã enĩ q̃ inhoc habent᷑ atrio.
ipsi sacrata st̃. Hac audiens unꝰ puetoꝵ ait infrase.
Cittũ sit ha̧ huic scõ sacrata annon: ignoro. Unũ scio
qr delib̾atio animi mei ẽ dehis uesci. Et statĩ inlecta
manu cauda bottionis gpit incidete. ꝓtiꝰq dext̾a
eiꝰ adhetens cameit: atente lacerto ditiguit. Erat
enuĩ inimus tegis. qͥei ꝑu̾ba ioculatia leticiã etat
solitꝰ extitare.S: non eũ auduuit cachinniꝰ aliquis
neq p̾stigiũ aitis suc. s: cogente dolore uoces cdare
cȩp̃ acdice̾. Succurtite uiti miscro subuenite obp̃sso
relcuate appensũ. et scĩ antistitis martini uittutẽ
ꝓme dep̾camini. qͥtali exitu ctutior: tali plaga
asfligor taluincisionẽ disuingor E gtessus qͦ tex
cũ tẽ quȩ acta fuctat didq isset: tanto futore contra

Expanded text:
orationis gratia hoc templum adiret, dixit suis: Cavete ne orationis gratia hoc templum adiret, dixit suis: Cavete ne contingatis unum ex his botrionibus, ne forsitan offensam sancti Antistitis incurratis. Omnia enim quae in hoc habentur atrio ipsi sacrata sunt. Hoc audiens unus puerorum, ait intra se: Utrum sint haec huic Sancto sacrata an non, ignoro. Unum scio quod, deliberatio animi mei est ab his vesci. Et statim, injecta manu, caudam botrionis coepit incidere, protinusque dextera ejus adhaerens camerae, arente lacerto, diriguit. Erat enim mimus regis, qui ei per verba jocularia laetitiam erat solitus excitare. Sed non eum adre, voces dare coepit ac dicere: 'Succurrite, viri, misero, subvenite obpresso, relevamini adpenso et sancti antistitis Martini virtutem pro me deprecamini, qui tali exitu crucior, tali plaga adfligor, tali incisione disiungor'. Egressus quoque rex, cum rem quae acta fuerat didicisset, tanto furore contra
Abbreviated transcription (Latin):
do alfuit hi festuutati et aricliꝰ lemouicine itb̃
abba ciuiꝰ insuꝑiorib lib cis meminimꝰ ꝑquẽ
diĩs paraliticã unã que ꝑocto annos cartuce suꝑ¬
posita inatrio beati confessoris decubuerat. direc¬
tis uestigiis restaurauit. Nã asserebat ipse uir
dĩ sensisse se quasi beati martini manũ. cũ in¬
firma m̃bra imposito signo crucis tactu salu¬
tari palparet. aduenerat etiã inhac festiuitate
et floientianꝰ maior cũ remulfo palatii comite
didicerĩ nefas puto taceri. Tempore qͦda causa
legationis galliciã adiit: atq admironis regis p̃¬
sentiã accedens. nagotia patefecit iniuncta. Etat
eni eo tẽꝑe muo tex iniutate illa qͣ decessor ei basi¬
licã scĩ martini edificauerat: sic in libto pͥmo huiꝰ
oꝑis exposumꝰ. Ante huiꝰ elis porticũ uitũ cameta
extensa ꝑtraduces dependentib uius quasi picta
inabut. Sub hacerũ ctat semnita: quȩ ad saccȩ edis
ualuas peditẽ deducebat. Cũq tex sub hac p̃teries

Expanded text:
t Aridius Lemovicinae urbis abba, cui in superioribus libellis meminimus, per quem Dominus paralyticam unam, quae per octo annos carrucae superposita in atrio beati confessoris decubuerat, directis vestigiis, restauravit. Nam adserebat ipse vir Dei, sensisse se quasi beati Martini manum, cum infirmae membra, inposito signo crucis, tactu salutari palparet. Advenerat etiam in hac festivitate et Florentianus maior cum Romulfo palatii comite. didicerim, nefas puto taceri. Tempore quodam causa legationis Galliciam adiit, atque ad Mironis regis praesentiam accedens, negotia patefecit iniuncta. Erat enim co tempore Miro rex in civitate illa, qua decessor eius basilicam sancti Martini aedificaverat, sioperis exposuimus. Ante hujus aedis porticum, vitium camera extensa per traduces, dependentibus uvis, quasi picta vernabat. Sub hac enim erat semita, quae ad sacrae aedis valvas peditem deducebat. Cumque rex sub hac praeteriens
Abbreviated transcription (Latin):
Decetero uͦ uirtutẽ eiꝰ deposcimꝰ. ut qͥtalia prãt e tu¬
mulo. nos iã apeccatis dõ mortuos suscitate dignet᷑
mortis istuisde sepulchio: ut millo resurtec¬
tionis cartus niȩ tẽpore nob̾ obti

Expanded text:
De cetera vero virtutem eius deposcimus, ut qui talia praestat ex tuDe cetera vero virtutem eius deposcimus, ut qui talia praestat ex tumulo nos iam a peccatis Deo mortuos suscitare dignetur mortis istius de sepulchro, ut in illo resurrectionis ca
Abbreviated transcription (Latin):
bencdictione potati: sanatist̃. Ego ipse in hoc iti¬
nete cũ dolorem dentiũ grauit̾ sustinerẽ. etiam
ñ solũ ipsi dentes s omẽ caput uenarũ pũsib¬
ac doloꝵ spiculis figeret᷑ ac tĩpora ualide ꝓsilirẽt.
hoc p̾̃sidiũ expetii. & mox dolore cõpsso cõualui.
tytiacã mnenattabiłe. opigm̃tũ inessabile. oantido¬
tũ laiglabile. opurgatoriũ ut itadicã cȩleste. qđ
medicoꝵ uincit argutias aromatũ suauitates suꝑ¬
at unguentoꝵq om̃iũ tobora suꝑ crescit. Qd̾ mun¬
dat uenttẽ ut clagrydiũ. pulmoladẽ ut ysopũ: ip¬
sũq caput purgat ut peitrũ. Etiã ñsolũ m̃bra de¬
rũ maculas abstergit acleuigat. Sufficiant gͦ hȩc
huic libello: quȩ indita st̃ Tam̃ si ad huc miracula
cerriere merem᷑. placet ea alteti libello inseri: ut ea
quȩ ostendunt᷑ ñ occultari. s magis debeant p̾płari.

Expanded text:
benedictione potati, sanati sunt. Ego ipse in hoc itibenedictione potati, sanati sunt. Ego ipse in hoc itinere, cum dolorem dentium graviter sentirem, et iam non solum ipsi dentes, sed omne caput venarum puac dolorum spiculis figeretur, ac tempora valide prosilirent, hoc praesidium expetii, et mox dolore compresso convalui. O theriacam inenarrabilem! o pigmentum ineffabile! o antidotum laudabile! o purgatorium, ut ita dicam, coeleste, quod medicorum vincit argutias, aromatum suavitates superat, unguentorumque omnium robora supercrescit! quod mundat ventrem ut agridium , pulmonem ut hisopum, ipsumque caput purgat ut pyretrum. Etiam non solum membra deas conscientiarum maculas abstergit ac levigat. Sufficiant ergo haec huic libello, quae indita sunt. Tamen, si adhuc miracula cernere meremur, placet ea alteri libello inseri, ut ea quae ostenduntur non oculi, sed magis debeant populari.
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ sepulchti beati antistitis auferre. & mecũ
deferte p̃sũpst. Scilicet ut cũ quẽ piã nr̃orum
morb aliqͥs inuasisset: uirtꝰ scĩ ope consuetudina¬
ria subuenurt. Igit᷑ uͥ admatiẽ accessi. ꝓtinꝰ unũ
puerũ febtis cũ dissent̾ia acripuit: atcerit et con¬
sumit. ita ut negato usu uescendi desoł febrib
aleret᷑. Die t̾cia cũ hec audissẽ. delictũ puluetẽ
adbibendũ porrigo moribundo. Statĩq fugata
febre. se clato dolore. conualuit. his dieb auera¬
no antistite audiuii. qđ quoda tẽpore du tipi
quartani estu ureret᷑: expetita beati martini ba¬
sibica quȩ in loco illo erat celebrata uigilia fuisse
cuti ut etiã si aliqͥd cibi sumeret. statĩ reiceret
S de hoc pignore potu sũpto: calcata febte roboratꝰ.
Quos expueris nr̃is ualitudinaria feb̃is inuaserat.
omniuĩꝙ m̃broꝵ uincturas ut ex hoc contagio
plerũq assolet dolor seuus obsederat. S abhac

Expanded text:
id est sepulcri beati Antistitis auferre, et mecum id est sepulcri beati Antistitis auferre, et mecum deferre praesumpsi, scilicet ut, cum quempiam nostrorum morbus aliquis invasisset, virtus sancti ope consuetudinaria subveniret. Igitur, ubi ad matrem accessi, protinus unum puerum febris cum disenteria arripuit, adterit et consumit, ita ut, negato usu vescendi, de solis febribus aleretur. Die tertia cum haec audissem, delutum pulverem ad bibendum porrego moribundo, statimque fugata febre, sedato dolore, convaluit. His diebus a Verano antitiste audivi, quod quodam tempore, dum typi quartani aestu uriretur, expetita beati Martini basilica, quae in loco illo erat, celebrata vigilia, fuissecuti, ut, etiam ei aliquid cibi sumeret, statim reiceret; sed de hoc pignore potui sumptu, calcata febre, roboratus est. Duos ex pueris nostris valitudinaria febris invaserat, omniumque membrorum iuncturas, ut ex hoc contagio plerumque adsolet, dolor saevus obsederat; sed ab hac
Abbreviated transcription (Latin):
quatiebat: s et pallor genas ob secderat. Dũq sic
int̾ manꝰ ferret᷑ parentũ. ut eger: egre obtinete
potui ut adscpulchtũ beati antistitis defertet᷑.
Tancłe allatode scõ sacto tumuli puluere: deluto
potũ supsit. Mox abhac benedictione fugato uni
u̾so dolore. febris extinctaẽ. Nec mora secceta di¬
gestionũ loca puet expetit. deducit᷑ in angło: uen¬
itis purgandi grã. Uetũ uͥ uoluntatẽ aliu flatu
ĩpellentt ꝓfudit statĩ duo uetmes il.o
inmocdu scrpentiũ ꝓcessert̃ qui
ita moueri ocłis hominũ. uidebant. ui uuete
putarent᷑ hisgͥ abeo digestis: ilico adplene sanatꝰ
&ecibũ ut solitꝰ erat hausit. et potũ. rubor.q genis
fugato pallore recddit᷑. menbtisq om̃ĩb solidat᷑.
portunitas causa extiterat: ut adusitancła geni¬
tricẽ meã int̾ritoriũ cabilonensis urb̃ adirẽ. S
metuens suꝑ uenturas infirmitates: de hoc pulu̾e

Expanded text:
quatiebat, sed et pallor genas obsederat. Dumque sic quatiebat, sed et pallor genas obsederat. Dumque sic inter manus ferreretur parentum ut aeger, aegre obtenere potui, ut ad sepulchrum beati antestitis deferretur. Tandem adlatus, de sacrosancto tumuli pulvere deluto potui sumpsit; mox ab hac benedverso dolore, febris exstincta est. Nec mora, secreta digestionum loca puer expetit, deducitur in angulo ventris purgandi gratia. Verum ubi voluntatem alvi, flatu impellente profudit, statim duo vermes ab eo in modum serpentium processerunt, qui ita moveri oculis hominum videbantur, ut vivere putarentur. His igitur ab eo digestis, ilico adplene sanatus, et cibum, ut solitus erat, hausit et potum, ruborque genis, fugato pallore, redditur, membrisque omnibus solidatur. 60. Oportunitatis causa tricem meam in territorium Cavillonensis urbis adirem. Sed metuens superventuras infirmitates, de hoc pulvere,
Abbreviated transcription (Latin):
demiq telictꝰ a sõno: dũ consurge̾ nitit᷑ dolorib
coartat᷑. Mox m̃btis omĩb contractꝰ ac retortis brachis
extͥorsũ. contractis inpoplite neruis. calcaneis
adcrura reductis cũ nulla eẽt uutꝰ cundi: im¬
m̃sȩ abeo lacͥmȩ magnis uocib esfluebant. Re¬
u̾sis aut sociis adiusitanda pecora: hic etulans
inuenit᷑. De hinc parentũ ulnis ablatꝰ domui
restituit᷑. pꝰdies ũ paucos cũ parũꝑ adolorib
aut eo ãpliꝰ annos regiones urbesq circũiens
ad hanc festiuitatẽ ab ueniens m̃btis omĩb soli¬
datꝰ ẽ Duo ca die gxi illuminati: duoq inetgu¬
mini ad sepulchrũ antistitis emundatisunt.
dolescens quidã ex nr̃is. noctus febtib uexabat᷑.
intantũ ut abhora diei octaua usq incrastinũ
sccła diei hora nulła estuandi qͥetẽ posset acciꝑe
Erat enĩ ei et horribilis omĩs cib nec quicꝗͣ ũdẽ
confortaret᷑ accipicbat. Dolor etiã scuus m̃bra oiã

Expanded text:
demque relictus a somno, dum consurgere nititur, doloribus coarctatur. Mox membris omnibus contractus, ac retortis extrorsum brachiis, contractis in poplite nervis, calcaneis ad crura deductis, cum nulla esset virtus eundi, immensae ab eo lacrymae cum magnis vocibus effluebant. Reversis autem sociis ad visenda pecora, hic ejulans invenitur. Dehinc parentum ulnis ablatus, domui restituitur. Post dies vero paucos cum parumper a doloribus aut eo amplius annos regiones urbesque circumiens, ad hanc festivitatem adveniens, membris omnibus solidatus est. Duo eadem die caeci inluminati; duo inergumini ad sepulchrum antistitis emundati sunt. 59. Adolescens quidam ex nostris nocturnis febribus vexabatur in tantum, ut ab hora diei octava usque in crastinum secunda diei hora nullam aestuandi quietem possit accipere. Erat enim ei et horribile omne cibum, nec quicquam unde confortaretur accipiebat. Dolor etiam saevus membra omnia
Abbreviated transcription (Latin):
nescio quã incurtisse putabat᷑. & tã grauiter
agebat᷑ int̾dũ ut de sensu uicdẽt᷑ excidẽ. Qd̃ cũ
multis m̃sib ꝑfertet: beati antistitis basilicã
stinens se acibo carniũ aciuno ad uitꝰ confes¬
sous beati p̾sidio. incolumis domui suc testi
dũ parũ p̃dicationẽ sac̾tlotalẽ seqͥtur. ipsã
le dĩ pꝑat ad offensã. qd nuꝑ gestũ fuit eclicã
leodulfus qͥdã bitutice utb̃ homͦ cũ fenum
stuisset. metuens ne euentu pluuie uenientis
infunderet᷑. ⁊ laborẽ suũ ꝑdeut die dñco ma¬
ne iunctis bob ad pͣtũ direx̃. ac suꝑ plaustrũ
senũ agglometare cȩpit. Statĩq pes eiꝰ unus
qͣl ardens ei uisus ẽ. Regressusq ad hospiciũ

Expanded text:
e putabatur, et tam graviter agebatur interdum, ut de sensu videretur excidere. Quod cum multis mensibus perferret, beati Antistitis basilicam stenens se a cibo carnium ac vino, adiutus confessoris beati praesidio, incolomis domui suae restidum parum praedicationem sacerdotalem sequitur, ipsa se Dei praeparat ad offensam, quae nuper gestum fuit edicam. Leodulfus quidam Biturigae urbis homo, cum fenum secuisset, metuens, ne adventu pluviae venientis infunderetur et laborem suum perderet, die dominico, mane iunctis bubus, ad pratum direxit ac super plaustrum fenum adglomerare coepit; statimque pes eius unus quasi ardens e
Abbreviated transcription (Latin):
cis honoris reuerentiã impendere. aquib ñde¬
sistimꝰ infirmitatũ remdia flagitate. Quoꝵ pre¬
cib et ipsã peccaminũ tenuissionẽ ñ dubitamus
adipisci. Et ñ mͦ hanc meteri: uetũ abinstraalib
suppliciis eoꝵ int̾uentii saluari. Confidimꝰ enũ
qd sicut hic morboꝵ genera reserant: ita ilic de¬
ua torm̃toꝵ penas au̾tant. Et sic̃ hic mitiganit.
A esic hic mortuoꝵ cadauera adutã tesusciis. tãi
ita illic peccato sepultos ⁊ acharonticis stagnis. Ma¬
nu uniecta erutos. uitȩ ȩt̾ne restituant. Qͦ cuta
dũ unꝰqͥsq letificat᷑ ingaudio sub pationo. tẽ bi
debeato actoto orbi peculiari pationo mainus
asitistite et nos⁊ innumeri ppsi st̃ exꝑti Etutia
ignaluia m̃tis ne ꝑmitteret cũ sic uenctati isus
decet amicũ dr qͥtantis innos morboꝵ oppitsis¬

Expanded text:
eis honoris reverentiam impendere, a quibus non deeis honoris reverentiam impendere, a quibus non desistimus infirmitatum remedia flagitare. Quorum precibus et ipsam peccaminum remissionem non dubitamus adipisci: et non modo hanc mereri, verum ab infernalibus suppliciis eorum interventu salvari. Confidimus enim quod sicut hic morborum genera resecant, ita illic saevas tormentorum poenas avertant; et sicut hic mitigant ac sicut hic mortuorum cadavera ad vitam resuscitant, ita illic peccato sepultos, ex Acheronticis stagnis manu injecta erutos vitae aeternae restituant. Quocirca dum unusquisque laetificatur in gaudio proprio sub de beato ac toto orbi peculiari patrono Martino antistite et nos et innumeri populi sunt experti: et utinam ignavia mentis nostrae permitteret eum sic venerari, sicut decet amicum D
Abbreviated transcription (Latin):
e fonte quem uiuens fanctus. ut ouret᷑ obtinuit.
Doincenchꝰ urb̾ pictauȩ. Ne puero afebre sanato.
De leudulto amente et debili. De homane iuncto.
De muliere obmutescrite. De frigorticis sanatib
e cccis paraliticis ⁊ in crguminis. De carteratiis ab solurs
De maurano muto. He contracto ⁊ cattetaris laxatis.
De alio contracto. Hc febticitantib Le pͥncipio amente
De ceco ⁊ contracto. Incipit liber Quartus¬
aluberrimo nos hortatu ꝓpħa
ammonet dicens. honorandi
st̃ amici tui ds. Hichilominꝰ.
et inalio psalmo. Qͥtim̃tes
cdnm̃ magnificat beatitudi¬
nu copulatur domꝰ etnȩ figo
ꝓspicue patet intellectui
humano qđ ammoneantur
qͥq sĩ solũ inmiines acrimine: uetũ etiã noxiali
crimine male dediti. cultum reuerentes uddere
amicis di. Quȩ res ñsolũ in p̾senti scło tribiut
bencficiũ: uerũ etiã pr̾at tefrigeriũ infuturo.
Nã cũ sepe uideamꝰ uirtutũ insignia ꝓdue detu
mulo beatoꝵ ñ inmetito cõmonemur debitam

Expanded text:
uam vivens sanctus ut oriretur obtenuit. 32. De incendio urbis Pectavae. 33. De puero a febre sanato. 34. De Leudulfo amente et debile. 35. De homine vincto. 36. De muliere obmutiscente. 37. De frigoriticis sanatis. 38. De caecis, paralyticis et inerguminis. 39. Item de carcerariis absolutis. 40. De Maurano muto. 41. De contracto et carcerariis laxatis. 42. De alio contracto. 43. De febricitantibus. 44. De Principio amente. 45. De caeco et contracto. INCIPIT LIBER IV. Saluberrimo nos hortatu propheta admonet, dicens: Honorandi sunt amici tui, Deus. Nihilhominus et in alio psalmo: Qui timentes Dominum magnificat, beatitudine copulatur domus aeternae. Ergo perspicue patet intellectui humano, quod admoneantur quique non solum inmunes a crimine, verum etiam noxialis criminis malo dediti, cultum reverentes reddere amicis Dei. Quae res non solum in praesenti saeculo tribuit beneficium, verum etiam praestat et refrigerium in futuro. Namulis beatorum, non immerito commonemur, debitam
Abbreviated transcription (Latin):
tremore suꝑuentite quatiebat᷑. Id cũ nob̾ fuisset
questꝰ depul ue sc̃i sepulcͥ ci portȩxunꝰ. Quo hau¬
tiens: cõpresso ttemore conualuit. Insequenti uͦ
nocte cũdies ille qͦ frangi consueuerat adue¬
nisset: uidit ꝑuisũ aduenientẽ ꝑsonã tet̾rima
dicentẽq sibi . Ecce iã tẽpus tui tremoris aduenit.
Qͥd dissimulas: Age qd consueuisti. Nei eo dicen¬
te apuenit uir qͥda uultu splendus. ce sarie ni¬
ueus facie decorus dicensei Nettemueris. s faccto
suꝑ frontẽ tuã signũ uenerande crucis. statiq
sanabis. In hac uisione exꝑge factꝰ munitꝰq hoc
signaculo qͦfuerat uissus: ñ quã ultiꝰ q̃ ꝑtulerat.¬

Expanded text:
d cum nobis fuisset quaestus, de pulvere sancti sepulchri porreximus; quod hauriens, conpresso tremore, convaluit. In sequenti vero nocte, cum dies ille, quo frangi consueverat, advenisset, vidit per visum advenientem personam teterrimam dicentemque sibi: 'Ecce iam tempus tui tremoris advenit, quid dissimulas? Age quod consuevisti!' Haec eo dicente, advenit vir quidam vultu splendidus, caesariae niveus, vultu decorus, dicens ei: 'Ne tremueris, sed facito super frontem tuam signum venerandae crucis, statimque sanaberis'. In hac visione expergefactus, munitus hoc signaculo, quo fuerat iussus, numquam ulterius
Abbreviated transcription (Latin):
lisset: nos arege regressi festiuitati affuimꝰ. inqͣ
quatuor ceti lumine recepto tegtessi st̃ duo in¬
ergumini mundati. duo paralitici contracti
restitutis gressib incolumes rediert̃
ronice iudicis sententia carterali ergastulo con¬

Expanded text:
rrisset, nos a rege regressi, festivitati ejus adfuimus, in qua quatuor caeci lumine recepto regressi sunt, duo energumeni mundati, duo paralytici contracti, restitutis gressibus, incolumes redieruntronicae, judicis sententia carcerali ergastulo con
Abbreviated transcription (Latin):
huꝰ hominis aspicienctũ. contingat uirtꝰ tua
renc meos: et sis mͥsalus cũ hanc detexeto aram.
Cũq ꝑcussisset sactulo t̾rã. sonuit ossiculũ tenũ
eiꝰ et statĩ omĩs cdolor ablatꝰ s̃ sicq incolumis cũ
hac cera beatȩ basilicȩ presentatus est
omo qͥcła urb turonice. uidici culpabilis exti¬
at Quẽ inuincla cõpactũ. custoditi p̾cepit
aduenierntib aut̃ cdieb scũs dnicȩ tesutrationis.¬
iusit cũ uidex ipsc multiꝰ ligeris fluiui litus
tipã nominati annis aduenisse̾nt mnauigiũ
qͣtansire deberent p̃stolarent᷑. atq ille scĩmar¬
tini auxiliũ incessabilit̾ flagitaret. iusũẽ re¬
pente custodib qͣsi abaliqͣ capite u̾b̾ati fuissẽt
Etnꝰq interrã ruunt acatheniȩ q̃uinctũ tene¬
bãt hominẽ confractȩ st̃. laxate u corrigie cle

Expanded text:
nus hominis huius aspiciendum, contingat virtus tua nus hominis huius aspiciendum, contingat virtus tua renes meos, et sis mihi salus, cum hanc detexero ceram'. Et percutiens sarculo terram, sonuit ossiculum renum eius, et statim omnis dolor ablatus est; et sic incolomis cum hac cera beatae basilicae praesentatus est. 16. Homo quidam urbis Turonicae iudici culpabilis extetit, quem in vincula conpactum custodire praccepit. Advenientibus autem diebus sanctis dominicae resujussit eum judex in ulterius Ligeris fluvii littus ripam nominati amnis advenissent, et navigium quo transire deberent praestolarentur, atque ille sancti Martini auxilium incessabiliter flagitaret, visum est repente custodibus, quasi ab aliquo capite verberati fuissent. Protinusque in terram ruunt, ac catenae quae vinctum tenebant homi
Abbreviated transcription (Latin):
uoluctit. eũq ditiom mee reddiclent. q̃ inposte¬
tir̃ exeo ꝓcceata fuerĩt mel usib meis sumam:
cerĩ uͦ adluminatia basilicȩ tuȩ cũ omni soli¬
ditate dirigã. Hec effatꝰ cũ adhuc t̾ie decũbe̾t:
statĩ exam̃ apũ suꝑ unã arbuscuła quȩ uto erat
ꝓrima decidit. et resedit collectũq & in alueolũ
econditũ domi detulit. Degͦ infra duos aut
tres annos multa congregauit. Ex quib cũ iã
ãplius quã ducentas cerȩ libras agiregatas
haberet. tumor hostilitatis obortus ẽ. at ille
ne uotũ suũ ꝑire cetneret. cerã fossa humo
oꝑuit. Pace qͦq recddita. cdiaconẽ ntm̃ ut eam
peteret accersiuuit. Erat tt̃ cũeo puer qͥrenũ gra¬
uissimũ ꝓferebat dolorẽ. Qͥ accedens aduitũ
&ecognoscens abore ciꝰ quȩ gesta fuerant. ceram
quȩ t̾ra latelut cdetegi iubet. Puet uͦ qͥ dolorgn
quẽ diximꝰ patiebat᷑ accepto sarrulo ut t̾ram fo¬
deret ait.Situ ꝓpitiꝰ es scẽ martine adhoc murꝰ¬

Expanded text:
oluerit, eumque ditioni meae reddiderit, quae in posterum ex eo procreata fuerint, mel usibus meis sumam, ceram vero ad luminaria basilicae tuae cum omni soliditate dirigam. Haec effatus, cum adhuc terrae decumberet, statim examen apum super unam arbusculam, quae viro erat proxima, decidit et insedit, collectumque et in alveare reconditum domi detulit: de quo infra duos aut tres annos multa congregavit. Ex quibus cum jam amplius quam ducentas cerae libras aggregatas haberet, rumor hostilitatis obortus est. At ille ne votum suum perire cerneret, ceram fossa humo operuit. Pace quoque reddita, diaconum nostrum, ut eam peteret, arcessivit. Erat tunc cum eo puer, qui renum gravissimum perferebat dolorem. Qui accedens ad virum et cognoscens ab ore eius quae gesta fuerant, cera quae terra latebat detegi iubet. Puer vero, qui dolorem, quem diximus, patiebatur, accepto sarculo ut terram foderet, ait: 'Si tu propitius es, sancte Martine, ad hoc mu
Abbreviated transcription (Latin):
in xpi appareret. ipsũ fuisse cũ ca in flumine
ne ab sorberet᷑. qͥ fuerat cũ petro ui mari ne mer
narũ fornacib mittit᷑ que sic statĩ extincte st̃.
ut & termarũ calor refrigesceret. ⁊ omnia incen¬
dia. lignoꝵ ad nuchilũ deuenurent. Sic deniq
chaos fecerunt: ut ulteriꝰ exiberi ñ possent. Mit¬
titur post hȩc incustodiã tenebrosã. ⁊ ꝑdac̃
bi aut̃ cotidie tantus habundabat spleudor ut di
egrederctur beata eugenia. quasi lum̃ aliquod
cuiꝰ etiã manu accipiebat panẽ nuui candoris

Expanded text:
anis appareret illum fuisse cum Eugenia in flumine, ne absorberetur qui fuerat cum Petro in mari, ne mernarum fornacibus mittitur: quae sic statim exstinctae sunt, ut thermarum calor refrigesceret, et omnia incendia lignorum ad nihilum devenirent. Sic denique chaos fecerunt, ut ulterius exhiberi non possent. Mittitur post haec in custodiam tenebrarum, et per decem us cotidie | abundabat splendor Vt dum egrederetur beata eugenia | quasi lumen aliquod tur cuius manu accipiens panem neu
Abbreviated transcription (Latin):
onib pene sc noctib fruebantur in xpo: &
alt̾no sc eloquio irleuabant. O quantas ꝑcugeniã
uirgines saluator inuenit. & quantas ctiam ꝑbasil¬
lam xp̃c sponsas obtinuit: quantȩ ꝑclaudiam u¬
diutatis bonii prompta uoluntate seruaucrunt.
quanti uiuenes ꝑ prothũ & iacuictũ in xp̃m dñm

Expanded text:
omnibus se pene noctibus fruebantur in Christo, et alterno se eloquio renovabant. O quantas per Eugeniam virgines Salvator invenit! quantas etiam per Basillam Christus sponsas obtinuit! quantae per Claudiam viduitatem prompta voluntate servarunt! quanti juvenes per Protum et Hyacinthum
Abbreviated transcription (Latin):
tor tuus quẽ tota m̃tis uitentione dilexisti.
& diligis. focdẽ dic it uicelis suscipiã. quo ego os¬
cencli ad terras. Et hex dicens: absccssit. Ipsa alł
die natalis cdnĩ missus ẽ glacdiator qui cã l
custodia positam ꝑcuteret. Quo facto. sublatumẽ
gilanti in medie noctis silentio. auro texta cicla¬
de induta. cũ multitudine uiginũ. & dix̃ er
Gaude & letare mat. qr me uitrodux̃ xp̃c in exul¬
tatione scõꝵ: & patrem meũ in patriarcharũ con¬
piet ingaudio sempiterno. Cominenda filiis
nr̃i participes. Et hec ea ꝓsequente. facta ẽ clari¬
tas unmensa. quã odi humani ferre ñ poterãt:¬

Expanded text:
s quem tota mentis in| tentione delixisti et diligis . eodem die te in caelis recipiam | quo eogo discendi ad terras Et haec dicens . abscesset Ipsa | autem die natalis domini missus est gladiator qui eam in | custodia positam percuteret et sublatum est vigilanti in medio noctis silentio, auro texta cyclade induta, cum multo populo virginum, et dixit ei: Gaude et laetare, quia et me introduxit Christus in exultorum . | Et patrem meum in patriarcharum npiet in gaudio sempiterno Com| menda filiis nostri participes Et ecce loquen| ti ei facta est claritas inmensa . quam oculis sufferre| n
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo ineccła quȩ uieiꝰ nomine fuerat
fabricata: & a pͥmo pulloꝵ cantu agens miste¬
ria dĩ. omnẽ pͦpłm usq adhorã dici t̾tiam al¬
ficri quadratã: & terrã ciꝰ foras eccłam proici.
Et descendens incã. expandit manus suas ad
deii: & dix̃. Inuitatus ad coniuiiũ tuũ ut¬
xp̃e ad tuas epulas inuitare. scicns qd̃ extoto cor¬
de meo desiderabam te. Uidi faciem tuã: & qua¬
si de sepulchro suscitatus sum. Ordortuus. con¬
cupiscentias in me excitauit ęt̃nas. Uos tua ple¬
ua suauitate melliflua: & allatio tua. incom¬

Expanded text:
multitudo in ecclesia quae in ejus nomine fuerat fabricata; et a primo pullorum cantu agens mysteria Dei, omnem populum usque ad horam diei tertiam al quadratam et terram extra ecclesiam proici. Et descendens in eam expansis manibus ad deum dixit: «Inuitatus sum ad conuiuium tuue ad tuas epulas invitare, sciens quod ex toto corde meo desiderabam te. Vidi faciem tuam, et quasi de sepulcro suscitatus sum. Odor tuus concupiscentias in me excitavit aeternas. Vox tua plena suavitate melliflua, et allocutio tua incom
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ cipͥanus carthaginẽ cuerteret. ⁊ corneluis romã:¬
& dataẽ auctoritas ad paternum ꝓconsulcm. ut cy¬
pͥanum occideret. Cornelius aut̃ quia amultis
romanis etiam illustrib fouebatur: crat in abdi¬
tis. Tunc beata cugenia uidens basillam: ait. Reuc
latumẽ mͥ adnõ: quod te uirginitatis agon expec¬
ad quisisti: aliam quã ineffusione tui sanguins
consequeris. Tunc beata eugenia ex pandens manꝰ
ad salutẽ nram uenisti ꝑuuginẽ matrem: tuꝑuir
ginitatis p̃mium om̃s quas mͥ credidisti ꝑduc
beata eugenia. Ecce undemie tempus c̃. in quo suc¬
ciduntur botriones. & pedib conculcantur. Secl
post hȩc regalib coniuuuis p̃sunt: ⁊ absq eorum
sangiune nulla potestas imꝑii. nulla illustris
dignitas decoratur. Et uos palmites mei & meoꝵ
iusccrum botriones: estote parate in dnõ. Uirggi¬
nitas enĩ. pͥmaẽ urtutis indiciũ. dõ ꝑxima. si¬

Expanded text:
s eo quod cyprianus carthaginem | euerteret Et cornelius romam data est auctoritas | ad paternum proconsulem . ut cyprianum occideret corni| lius . autem qui a multis romanis etiam inlustribus | fouebatur erat in abditis Tunc beata eugenia uidens | basillam . ait. Reuelatum est mihi a domino quod te | uirginitatis . agon expeclaboribus adquisisti | aliam quam in effusione tui sanguinis . consecutura | eris Tunc beata eugenia expandit manus ad salutem nostram uenisti | per uirginem matrem tu per uirginitatis praemium | omnes quas mihi dedisti perduc beata eugenia | Ecce uindimiae tempus est . In quo succiduntur . butrio| nis et pedibus conculcantur Sed post haec regalibus | conuiuiis praesunt . et absque eorum sanguine nulla | potestas imperii . nulla inlustris dignitas decoratur | Et uos palmites mei . et meorum uiscerum butriones | estote parate in domino Virginitas enim prima est uir| tutis indicium deo proximior . si
Abbreviated transcription (Latin):
seruio castitatẽ docuit: e integritatem custodi
est ut nos patiamur mala: que illa dũ conuic¬
ta fuerit aliquando patiatur. & fructꝰ paticntic¬
nr̃e de pcreat. Certe ꝑuictoriã pͥncipum si testet᷑
ura sublunitas. qd ñincã ipsam retorqueas sen¬
tentiã. & hȩc fallax testis nichil patiatur mali.¬

Expanded text:
seruio castitatem docuit et integritatem corpo| rseruio castitatem docuit et integritatem corpo| rest ut nos patiamur mala quam illa . dum | conuicta fuerit . aliquid patiatur et fructus parae depereat Certe per uicturias principum tes| tetur uestra sublimitas quod non in eam ipsam retorque| atis sententiam Et haec fallax testis . nihil patiatur | mali
Abbreviated transcription (Latin):
supplicia dampnarent᷑ fit rumor immanis:
unpudentis quoq feminȩ fama. cunctã pene
egypti ꝑagrat ꝓuincia. Ouines credunt.: omnes
condempuant. omnib ueri simile uidet᷑: melan
conucuerunt: ut uiderent ferarum tradi morsib
ferreis beata eugenia: & nullo agnoscente qd ec̃ł
femna. clamor ppłi diuersa sentientis ingrue¬
fectꝰ. ut ñ ꝑuiter nuicios eã audiret: s ipse exore
eiꝰ ad disceret ueritatẽ. Interea aptant᷑ etulei. tor¬
nita. fere flame. tortores: & cetera que solent ab¬
scondita cordis extulpere p̃parant᷑. Tunc p̃fectꝰ
ruptionib ditis. & pudorẽ atq uerecundiam
matronalem. fraudulenta astutia capiatis: Dic nuc̃
furcifir. quę te temeritas cõpulit. ut illustrem
feminã melantiam appeteres. & ingressus sub spe¬
cie inclici castitatẽ gencrosissimã. ad lupanatẽ
ignonuni ĩ ꝓuocares: Audicus hȩc beata eugenia
capite de misso ne potuisset agnosci. talit dedit

Expanded text:
supplicia damnarentur Fit | rumor inmensus . supplicia damnarentur Fit | rumor inmensus . inpudens quoque fama cunctam ae| aegypti peragrat prouincia omnes credunt . omnes condem| nant . omnibus uiri . simile uidetur esse Melantconueniunt . ut uidirent ferarum morsibus tra| ferreis . cum beata eugenia Et nullo agnoscente | quod esset femina clamor populi diuersis sententiis | congrueex ore eius | addisciret ueritatem Aptantur aeculei . uerbera+ . | fere . flammae tortores . Et cetera quae solent abscondi| ta cordis exculpere praeparantur Tunc praefectus | ruptioni detis. et pudorem atque uerecundiam matrona| lem fraudolenta astucia capiatis. Dic nunc furcifer que| te temeritas conpulit ut inlustrem feminam . melantiam| adpeteres et ingressus sub specie medici . castitatem gene| rosissimam ad lupinarem ignominiam prouocaris Audi| ens haec beata eugenia capite demisso ne possit agnosci | taliter ded
Abbreviated transcription (Latin):
te inuasit audatia. Ditaconis habitaculĩ facta¬
pudorẽ ñ fertus. & sperans se detegi nisi pͥor¬
ipsa detegeret. reu̾sa alexandriã adire p̾fectum
studuit: hoc ordine diccns. Scelestũ uiuenẽ simu¬
lantẽ xpĩanam religionẽ incurri. Ad me nãq:
illum dum medendi grã quia dicebat posse¬
me ex illis ee̾ cxistimans de quarũ pudore ba¬
chatur. ausus ẽ impudent alloqui. & uerbis pro¬
catiorib ad crim̃ hortari. Que nisi dedissem uo
solatio: more barbarico me suȩ libidini capti¬
uasset. Audicis hȩc p̃fectus ninuo furore ex¬
ardescit. & iubet statim ad loca monasterii
destinate: qui ea iunctã ferro cũ omnib ibi cõ¬
morartib de pouerent. De ponunt᷑ gͦ seruidei
iniunculis & quia carceris eos ñferebat locus. ꝑ
diuersas custodias duuduitur.
ost hȩc igit᷑ statiuitur dies munerum. inquo feris
obiceretur eugenia: alii uͦ adignes. alii ad diuersa

Expanded text:
te invasit insania. Draconis habitaculum factate invasit insania. Draconis habitaculum factapudorem non ferens, sperans se detegi, nisi p| ipsa detegeret. Reuersa ad alexandriam adire pre| fectum statuit hoc ordinem dicens sceleratum iuuenem | simulantem christianam relegionem incurri Ad me au| tem dum medendi gratiam quia dicitur posme ex an| cillis aestimans de quarum pudore bacchatur . ausus | est inpudenter adloqui Et uerbis procatioribus ad cri| men hortari quae nisi dedissem uocuarum liberarer sola| tio more barbarico suae me libidine captiuasset. | Audiens haec praefectus nimio furore ardescit. | Et iubet statim destinari, qui eum vinctum ferro cum omnibus commorantibus deponerent. Deponuntur itaque omnes in vinculis; et quia unius carceris eos diuersas custodias diuiduntur Post | haec statuitur dies muneris In quo alii ad bisteas . Alii uero | ad ignes . Alii ad diuersa
Abbreviated transcription (Latin):
ferre. & copiosa ꝓmittere. Cumnq sepuis eam¬
de p̃caretur. & grato animo oblata sibi ab
eugenia cerneret reddi: de dinans ad maiorẽ
interitum. egratudinẽ simulat. Quã cum beata
circa te amor. meũ pectus exagitat. uec ulum
remedium fatigationi meȩ repperire potui: nisi
ut te omĩum rerum mearũ dominum instituã
te ipsum uanis &̃ in anib abstinentiis crucias:
Ecce possessionũ lucuplectatio infiuita. ecce pon¬
dus auri inmensum argenti ministeriun co¬
piosum. Familic infinitus c̃ numerus. digni¬
tas generositatis mͥ in est. hoc anno. marito¬
absq filiis uiduata sũ. Succetde ꝓcodem in facul¬
tatib mcis: & nonsolũ irrĩ mearũ. s etiam nĩs
dix̃ adeã eugenia. Recte nom̃ tuũ. nigredinis
testat᷑ ꝑfidiam. Magno erum malo: inte dia¬
boli habitaculum p̃parasti. Discecle ascrius di.
dcceptrix & illecebrosa melantia. Nos enĩ altter
militamꝰ. Hlabcant opes tuę similes sibi duos.
cupiscentiȩ Honẽ causa salutis tuȩ: ista que

Expanded text:
ferre . et ampliora promittere cumquae saepius | eadem praecaretur+ . et grato animo oblata sibi ab eugenia | cerneretur reddi declinat ad maiorem interitum aegritudi| nem simolat Quam cum beata circa ti meum pectus | exagitat nec ullum remedium fatigationi meae repperire | potui . nisi ut te omnium rerum mearum dominum instituam | Quid e ipsum uanis et inanibus abstinentiis crucias ecce | possessio grandis . locoplitatio infinita. Ecce auri pondus | inmensum . et argenti ministerium cupiosum familia infini| tus est numerus. Dignitas generositatis mihi inest | Hoc anno absque filiis uiduata sum succide pro eosdem | in facultatibus meis . et non solum rerum mearum . sed | etiam meus dixit ad eam Eugenia: Recte nomen tuum nigredinis testatur perfidiam; magnum enim te diabolo habitaculum praeparasti; discede a servis Dei, deceptrix et illecebrosa Melanthia; nos enim aliter militamus. Habeant opes tuae tui similes dominos, cupiscentiae, non est enim salutis tuae ista quae
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ cominodus quonđa augustus ñte ut p̃fec¬
tum. s ut regem alexandric ordinauit. & con¬
stituit ut duntͥ uita maneret. successorẽ in
his beneficiis eiꝰ suꝑ addere cupientes. statiumus
ut aut dus ommipotentib solitã culturam exhi¬
bcas: aut de posita dignitate etiã ꝓpriis facul¬
tatib cecdas. Accepta gͥ philippiis hac augusti
anctortate. sunulat egritudinẽ. quo usq uni¬

Expanded text:
odus quondam augustus non ut praefectum sed ut regem | te alexandriae ordinauit et constituit Vt dum uita ma| neret successionem in his beneficiis | eius nos superaddere cupientes statuimus Vt aut diis | omnipotentibus solitam culturam exhibeas Aut depo| sita dignitate . etiam propriis facultatibus cedas Ac| cepta igitur hac augusti auctoritate simulat aegri
Abbreviated transcription (Latin):
uno sermone mitigabat. suꝑbiente ita. suo edi¬
ficabat exemplo: ut ouẽ subito ex lupo factã cre¬
dolor recederet. ac salubritas ad ueniret. Comites
sibi eugeniã eligerent abbatẽ. Tunc beata euge¬
tua metuens. & sciens se feminã ce̾. & contra regu¬
uangłium inp̃senti adhibeatis. Qs cũ fuisset
allatũ dixit. Quocicnscũq xp̃ianis aliqͥd eligen¬
gͦ in hac electione ur̃a. quid ipse p̃cipiat: ut et
uris uissis. e ciꝰ monitis attendamus. Et reuol¬
uens eodicẽ: uenit adlocum inqͦcȩpit legere. iti¬

Expanded text:
uno sermone suo miti| gabat Superbientem . ita suo aediuno sermone suo miti| gabat Superbientem . ita suo aedificabat exemplo | ut ouem subito ex lupo factum cre| dolor discenderet et omnis salubritas adueniret comi| test ut beatam sibi eugeniam ele| gerent abbatem Tunc beata eugenia metuens se feminam . | contra regueuangelium+ praesenti adhibeatis Quod cum fuisset adlatum | dixit Quotienscumque christianis aliquid elegenergo | in haec electione uestra quid ipse praecipiat ut et uestris| iussis et ipsius monitis adtendamus Et reuoluens codicem| uenit ad locum et cepit legere