comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Demones autem ex obsessis corporib intra do
mum iohannis et pauli eiciebantur. confiten¬
tes scam̃ passionem eorum: ita ut unicꝰ filius
terentiam qui eos noct̾e decollauit. ueniret
intra domum scõrum. et clamaret ꝑos eius
demon. qͦd paulꝰ & iohes incenderent eũ.
Tunc terentianus ueniens ꝓstrauit se in faci
em. clamans quod nesciens fecisset homo pa¬
ganissimus iussum cesaris adimplens. Uñ
factum ẽ: ut dato nomine suo ꝓximo die
et flens ad locum illum in quo scõrũ corpora

Expanded text:
Demomum Joannis et Pauli ejiciebantur, confitentes sanctam passionem eorum, ita ut unicus filius Terentiani qui eos decollaverat, veniret intra domum sanctorum, et clamaret per os ejus daemon, quod Paulus et Joannes incenderent eum. Tunc Terentianus, divina compunctus em clamans, quod nesciens quid faceret homo paganissimus, jussionem Caesaris adimplesset. Unde factum est, ut dato nomine suo, proximo die et flens ad locum illum erat, in quo sanctorum corpora
Abbreviated transcription (Latin):
nium se ẽẽ simularet. Quid illud quod ita
exagitari eos uidemus. quib manus imponit᷑:
Ubi hic locus fraudis ẽ. uͥ suspicio simulandi:
S ñ ego ad suffragium mrũm usurpo uoces
demonum: quia benesicns sunis sacra eorum¬
passio compbatur. Habeat iudices s purga¬
tos: habeat testes s absolutos. Melior uox ẽ.
quam sanitas loquitur. eorum qui debiles
aduenerunt: melior uox ẽ quã sanguisemitat.
Habet enim sanguis uocem canoram. quȩ
de terris ad celum ꝑuenit ut legistis dicente
deo. Sanguis frĩs tui ad me clamat. Et
guis clamat passi onis triumpho. Satisfa¬
ctum est petiuoni urẽ: ut condenda hester¬
remus uenerandȩ tanslationis officium :¬

Expanded text:
nem se esse simularet. Quid illud, quod ita nem se esse simularet. Quid illud, quod ita exagitari eos videmus, quibus manus imponitur? Ubi hic locus fraudi est? ubi suspicio simulandi? 23. Sed non ego ad suffragium martyrum usurpo vocem daemoniorum. Beneficiis suis sacra passio comprobetur. Habet judices, sed purgatos: habet testes, sed absolutos. Melior vox est, quam sanitas loquitur eorum, qui debiles advenerunt: melior vox est, quam sanguis emittit; habet enim sanguis vocem canoram, quae de terris ad coelum pervenit. Legistis dicente Deo: Sanguis fratris tui clamat ad me . Et guis clamat passionis triumpho. Satisfactum est petitioni vestrae, ut condendas hesterremus re
Abbreviated transcription (Latin):
pm scm̃ negaret. qui trinitatis om̃ipotentẽ
uirainit̃ ñ crederet. Constet᷑ hoc diabolus:
s arriani nolunt fateri. Dicit diabolus. si tor¬
queatur quemadinodũ ipse a martyrib tor¬
quebat᷑. qui sp̃s scĩ deitatem negaret. Non
accipio a diabolo testimonium: s confessionẽ.
Inuitus ꝗixit diabolus. et exactus & tortus:¬
quia quod nequitia suppͥmit. extorquet in¬
iuria. Cedit diabolus plagis: et adhuc ce¬
dere nesciunt arriani. Quanta ꝑpessi sunt:
et quemadmodũ pharao malis suis indu¬
rantur. Dicebat diabolus ut scͥptũ legis. scio
te quis sis. quia tu es filius dĩ uiu: dicebant
iudei. nescimus quis sis. Dicebant hodie et
suꝑiore die uel nocte demones. scimus quia
mres estis: et arriani dicunt nescimꝰ. nolumꝰ
intelligere. nolumus credere. Dicunt demo¬
nes martirib uenistis ꝑdere nos: arriani di¬
cunt. ñ sunt demonum uera torm̃ta. s ficta et
composita ludibria. Audiui multa cõponi:¬
s hoc nemo unquam fingere potuit. ut demo¬

Expanded text:
m negaret, qui Trinitatis omnipotentem virtutem non crederet. Confitetur hoc diabolus, sed Ariani nolunt fateri. Dicit diabolus: Sic torqueatur, 880 quemadmodum ipse a martyribus torquebatur, qui Spiritus sancti deitatem negaret. 22. Non accipio a diabolo testimonium, sed confessionem. Invitus dixit diabolus, sed exactus et tortus. Quod nequitia supprimit, extorquet injuria. Cedit diabolus plagis, et adhuc cedere nesciunt Ariani. Quanta perpessi sunt, et quemadmodum Pharao, malis suis indurantur? Dicebat diabolus, ut scriptum legimus: Scio te quis sis, tu es Filius Dei vivi . Dicebant Judaei: Nescimus quis sit . Dicebant hodie et superiore die vel nocte daemones: Scimus quia martyres estis. Et Ariani dicunt: Nescimus, nolumus intelligere, nolumus credere. Dicunt daemones martyribus: Venistis perdere nos; Ariani dicunt: Non sunt daemonum vera tormenta, sec ficta et composita ludibria. Audivi multa componi, hoc nemo umquam fingere potuit, ut daemo
Abbreviated transcription (Latin):
gens me in traciarum philippoli urbe conclu¬
manus. hostium uͦ innumerabilis multitudo:
insistebam sacͥficiis et martianas uictimas of¬
ferebam. Quid multis moror: Adultimũ
creuit obsidio: et uniuersi tribum mei ac mi¬
lites se hostib tradiderunt. Cumq cuꝑem
sugiendi aditum reꝑire: paulus et ioħes ex
quib unus ẽ p̃positus alter pͥmicerius dom¬

Expanded text:
gente in Thraciarum Philippopoli urbe conclumanus, hostium vero esset innumerabilis multitudo, insistebat sacrificiis, et Martianas victimas offerebat. Quid multa? Ad ultimum crevit obsidio, et universi tribuni ejus ac milites se hostibus tradiderunt. Cumque cuperet fugiendi aditum reperire, Paulus et Joannes, ex quibus praepositus unus, alter primicerius
Abbreviated transcription (Latin):
traderemus latino eloquio. S considerans
ego imꝑitiam scientiolȩ mce. pͥmũ quidẽ hoc
aggredi ñ p̃sumpsi: dehinc uͦ tuȩ pat̾nitati
refugiens apparere inobediens. parui: et qͦd
iussisti cęlitus adiutus expleui: malens pene¬
apud doctos de inscientia rep̃hendi. quam
apud tuã pat̾nitatem ꝓ in obedientia culpa¬
bilis exhiberi: p̃sertim cũ tua sanctitas in
qui ex ipsa minus urbana ꝑitia utcunq sci¬

Expanded text:
traderem eloquio. Quod, considerata imperitia scientiolae meae, primum quidem hoc aggredi non praesumpsi: deinde vero, paternitati tuae inobediens apparere refugiens, parui, et, quod jussisti, coelitus adjutus explevi, malens penes doctos de inscientia reprehendi, quam apud paternitatem tuam pro inobedientia culpabilis exhiberi: praesertim, cum sanctitas tua in qui ex ipsa minus urbana peritia utrumque sci
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uotum meo ẽ ore ꝓlatum: apparuit mͥ
iuuenis statura excelsus. ferens in humero
crucem: qui dix̃ mͥ. Sume gladium tuũ: et
sequere me. Quem ego dum sequerer: appa¬
ruerunt mͥ hinc et inde milites armati. con¬
firmantes me et dicentes. Nos tͥ p̃bebimꝰ of¬
ficium: tu ingredere hostium castra: dextra
leuaq gladium tenens euaginatũ. respice
quousq ꝑuenias ad regem ipsorũ nomine¬
bradam. Quo cũ ꝑuenissem cum eis: uemi¬
stulabat. Nullum penitus ex eis occidi gla¬

Expanded text:
 votum ore prolatum est apparuit illi juvenis statura excelsus, ferens in humeris crucem, dicens: Sume gladium tuum, et sequere me. Quem dum sequeretur, apparuerunt ei hinc et inde milites armati, confirmantes eum, et dicentes: Nos tibi praebemus officium, tu ingredere hostium castra, et dextra laevaque gladium tenens evaginatum, respice quousque pervenias ad regem ipsorum. Quo cum pervenisset cum eis stulavit
Abbreviated transcription (Latin):
despexius: et a societate imꝑii urĩ nosmet¬
ipsos omnino subtraximus. Sumꝰ et enim ñ
uit hȩc. Ego eciam clericatum in ęccłia op
tinui: et si uoluissem ad pͥmum gradũ ȩccłie
ꝑuenissem. S considerans uanum eẽ. relicti¬
et diis factorib sacrificaui: et ita egi. ut ad
betis decẽ a latere meo: ut habeam uos pri¬
mos in palatio meo. Quod si contẽpitus a
uob̾ fuero: neceẽ erit mͥ agere ut conaemm
ñ possim: Tunc paulus & ioħes dixerunt.
Nont facimus hanc inuiriam: ut p̃ponamꝰ
t qualẽcunq ꝑsonam. Dñi tͥ p̃ponunus.

Expanded text:
e, et a societate imperii tui nosmetipsos omnino subtraximus. Sumus enim nos nuit eis: «Ego clericatum in ecclesia tenui et si uoluissem ad primum gradum ecclesie peruenissem. Sed considerans uanum esse inertit diis sacrificans ita egi ut ad betis deesse a latere meo, ut habeam vos primos in palatio meo. Quod si contemptus a vobis fuero, necesse mihi erit agere, ut contemni non possim. Paulus et Joannes dixerunt: Non tibi facimus hanc injuriam, ut praeponamus tibi qualemcunq
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ ñ mereor: hos ꝓfecto uobis mrẽs acquisiuii.
Succedunt uictimȩ triumphales in locũ: uͥ
xp̃s ẽ hostia. S ille suꝑ altare qui ꝓ omnib
passꝰ ẽ: isti sub altari. quia illius redempti ft̃¬
sumus passione. Hunc gͦ locũ p̃destinauerã
mͥ. Dignum ẽ enim. ut ibi requiescat sacer¬
dos: uͥ offerre consueuit. S cedo sacͥs uicti-¬
mis: do dexteram portionẽ. Locus iste mar¬
tẏribus debebatur. Condamꝰ gͦ reliquias sa¬
croscãs. et dignis sedib inuchamus: totũq
diem fida deuotione celebremꝰ. Hȩc me dicen¬
te declamauit popłs.ut in dnĩcam differret᷑

Expanded text:
esse non mereor, hos vobis martyres acquisivi. 13. esse non mereor, hos vobis martyres acquisivi. 13. Succedant victimae triumphales in locum, ubi Christus hostia est. Sed ille super altare, qui pro omnibus passus est. Isti sub altari, qui illius redempti sunt passione. Hunc ego locum praedestinaveram mihi; dignum est enim ut ibi 878 requiescat sacerdos, ubi offerre consuevit: sed cedo sacris victimis dexteram portionem; locus iste martyribus debebatur. Condamus ergo reliquias sacrosanctas et dignis aedibus invehamus, totumque diem fida devotione celebremus. 14. Acclamavit populus, ut i
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Tam̃ ita trepidantib nobis quasi di¬
xerit dominus. aspicite quantos uobis mrẽs
dederim: ita reseratis oculis głam dñi spccu¬
lamur: quȩ ẽ in martyrum passiõe p̃terita.
et oꝑatione p̃senti. Euasimus fr̃s. ñ medio¬
crem pudoris sarcinam. Patronos habeba¬
mus: & nesciebamus. Inuenimus enim hoc
quo uideamͣ p̃stare maiorib: scõrũ mrũm
cognitionem. quã illi amiserunt: nos adepti
sumus. Eruuntur nobiles reliquiȩ de sepul¬
chro ignobili: ostenduntur cȩlo trophea:
sanguine tumulus madet: apparet cruor
triumphalis: notȩ muiolatȩ. reliquiȩ loco
suo et ordine reꝑtȩ: auulsum humeris ca¬
put. Nunc senes repetunt audisse se aliqñ
horum mrũm nomina diculumq legisse.
ꝑdiderat ciuitas mr̃es suos: quȩ rapuit ali¬
enos. Et si hoc dĩ munus ẽ: tamen gram̃
quam temporib sacerdotii mei dñs il̃e tribuit
negare ñ possum ÷ quia et si ipse quoq martyr

Expanded text:
mus tamen. Ita trepidantibus nobis, quasi dimus tamen. Ita trepidantibus nobis, quasi dixerit Dominus: Aspicite quantos vobis martyres dederim; ita reseratis oculis gloriam Domini speculamur, quae est in martyrum passione praeterita et operatione praesens. Evasimus, fratres, non mediocrem pudoris sarcinam-Patronos habebamus, et nesciebamus; invenimus unum hoc quo videamur praestare majoribus: sanctorum martyrum cognitionem quam illi amiserunt, nos adepti sumus. Eruuntur nobiles reliquiae de sepulcro ignobili, ostenduntur coelo tropaea. Sanguine tumulus madet, apparent cruoris triumphalis notae, inviolatae reliquiae loco suo et ordine repertae, avulsum humeris caput. Nunc senes repetunt audisse se aliquando horum martyrum nomina, titulumque legisse. Perdiderat civitas suos martyres, quae rapuit alienos. Etsi hoc Dei munus est; tamen gratiam quam temporibus sacerdotii mei Dominus Jesus tribuit, negare non possum: et quia ipse martyr
Abbreviated transcription (Latin):
ui tͥ plebs scã: qui ꝓsint omnibus. noceant
nemini.Tales gͥ ambio defensores⁊ tales ha
Nullam de talib inuidiam timeo: quorũ
quo maiora. eo tutiora sunt patrocinia. Hoꝵ
etiam illis ipsis qui mͥ eos inuident: opto p̃¬
sidia. Ueniant gͦ et uideant stipatores meoᷤ:
talib nanq me armis ambiri ñ nego. Hi in
currib inquit et hi in equis: nos autẽ in
notrine domini dĩ nr̃i magnif. cabim᷑.
Helyyseum scͥpturȩ diuinȩ series refert. cũ
ab ȩxercitu sirorum eẽt obsessꝰ. Sixisse timͣti
seruulo ne tinieret: quia plures inqͥt ꝓ nob̾¬
sunt quam contia nos. Et ut ꝓbaret petisse
ros adeẽ uidit ꝓpħȩ exercitus angłorum.
Nam et si siros uidere ñ possumus: sentimꝰ
tam̃. Erant clausi isti oculi: quandiu ob-
ruta scõrum corpora delitescebant. Aꝑuit
ocłos nrõs dñs: uidimus auxilia quib sumꝰ
sepe defensi. Non uidebamus hec. s habeba¬

Expanded text:
tibi, plebs sancta, qui prosint omnibus, noceant tibi, plebs sancta, qui prosint omnibus, noceant nemini. Tales ego ambio defensores, tales milNullam de talibus invidiam timeo, quorum quo majora, eo tutiora patrocinia sint. Horum etiam illis ipsis qui mihi eos invident opto praesidia. Veniant ergo et videant stipatores meos; talibus me armis ambiri curribus, et hi in equis: nos autem in nomine Domini Dei nostri magnificabimur . 11. Elisaeum Scripturae divinae series refert, cum ab exercitu Syrorum esset obsessus, dixisse timenti servulo, ne timeret: quia plures, inqsunt, quam contra nos ; et ut hoc probaret, petisse ros adesse vidit propheta exercitus Angelorum. Nos etsi eos videre non possumus, sentimus tamen. Erant clausi istruta sanctorum corpora delitescebant. Aperuit oculos nostros Dominus; vidimus auxilia quibus sumus saepe defensi; non videbamus haec, sed habeba
Abbreviated transcription (Latin):
stella differt in claritate: sic et resurrectio mor¬
tuorum. Non immerito autẽ pleriq hãc mor¬
tuorũ resurrectionẽ appellant. Yidebo tam̃
utrum sͥ. an nobis certe mrẽs resurrexerint.
Cognouistis immo uidistis multos ã demo¬
niis purgatos: plurimos etiã uͥ uestẽ scõrum
manib contigerunt his quibus laborabant
debilitatib absolutos: reparata uetusti tem¬
poris miracula quo se ꝑaduentũ dñi iflu
grã t̃ris maior infuderat. umbra quadam
scõrum corporũ plerosq curatos cernitis:
quantaq oraria iaciantur. uel quanta indu¬
menta suꝑ reliquias sacratissimãs᷑: it ĩac̾ũ
ipso medicabilia reposcant᷑. Gaudent om̃s
extrema lintea contingere: et qui contigerit
hoc tempore tales nobis scõrum martyrum
sp̃s excitasti: quo ȩccłia tua p̃sidia maiora¬
desiderat. Cognoscant om̃s quales ego ꝓ¬
pugnatores requiram: qui ꝓpugnare pos¬
sint. impugnar: ñ soleant. Hos gͦ acquisi

Expanded text:
stella differt in claritate, ita et resurrectio morstella differt in claritate, ita et resurrectio mortuorum . 9. Non immerito autem plerique hanc martyrum resurrectionem appellant; videro tamen utrum sibi, nobis certe martyres resurrexerint. Cognovistis, immo vidistis ipsi multos a daemoniis purgatos: plurimos etiam, ubi vestem sanctorum manibus contigerunt, iis quibus laborabant, debilitatibus absolutos: reparata vetusti temporis miracula, quo se per adventum Domini Jesu gratia terris major infuderat, umbra quadam sanctorum corporum plerosque sanatos cernitis. Quanta oraria jactitantur! quanta indumenta super reliquias sacratissimas et tactu ipso medicabilia reposcuntur! Gaudent omnes extrema linea contingere; et qui contigerit,hoc tempore tales nobis sanctorum martyrum spdesiderat. Cognoscant omnes quales ego propugnatores requiram, qui propugnare possunt impugnari non soleant. Hos ego acquisivi
Abbreviated transcription (Latin):
Dies inquit diei eructuat u̾bum. Scce ueri
dies quos nulla caligo noctis int̾polat. Ecce
ueri dies pleni luminis et fulgoris et̃m: qui
ñ ꝑfunctorio sermone uerbũ dĩ s intimo cor¬
de tractarunt: in confessione constantes.
in martyrio ꝑseuerantes. Alius psalmus
lectus ẽ. ita dicens. Quis sicut dño ds̃ nr̃ qͥ
latent̃ sub ignobili cespite reliquias scõrum
aes populi quos alios nͥ scõs martyres
estimare debemus: quorũ iã in numerum
diu ante ignorati. ꝓtasiꝰ geruasiq irferunt᷑:
Oui sterilem martyrib ȩccłiam mediolanensẽ.
iam plurimorum matrem filiorum letari pas¬
sione ꝓͥa fecerunt: et titulis & exemplis. Hlec
hoc abhorret a uero. Dies nanq diei eructuãt
u̾bum: anima animȩ. uita uitȩ. resurrectio
resurrectioni. Et nox nocti indicat scientiã:
hoc ẽ caro carni. Quorũ passio ueram fidei sei¬
entiam omnib indicauit: bonȩ nocti noctes
lucidȩ quȩ hñt stellas. Sicut enim stella ab

Expanded text:
Dies, inquit, diei eructat verbum. Ecce veri dies quos nulla caligo noctis interpolat. Ecce veri dies pleni luminis et fulgoris aeterni, qui non perfunctorio sermone verbum Dei, sed intimo corde eructarunt, in confessione constantes, in martyrio perseverantes. Alius psalmus lectus est dicens: Quis sicut Dominus Deus noslatentes sub ignobili cespite reliquias sanctorum cipes populi quos alios nisi sanctos martyres aestimare debemus; quorum jam in numerum diu ante ignorati Protasius Gervasiusque referuntur, qui sterilem martyribus Ecclesiam Mediolanensem jam plurimorum matrem filiorum laetari passionis propriae fecerint et titulis et exemplis? 8. Nec hoc abhorreat a vera fide: Dies diei eructat verbum , anima animae, vita vitae, resurrectio resurrectioni. Et nox nocti indicat scientiam, hoc est, caro carni, quorum passio veram fidei scientiam omnibus indicavit. Bonae noctes, noctes lucidae, quae habent stellas; Sicut enim stella a
Abbreviated transcription (Latin):
ambrosius. Quia nicħ scĩtatem
geruntur absente te: scias cẽ seõs marty res
cũ basilicam dedicassem: multi tanquã uno
ore me int̾pellare ceꝑunt dicentes. Sic et no¬
manam basilicam dedices. Respondi. Faciã
si mrũm reliquias inuenero. Statimq su-¬
p̃sagii. Quid multa: Dñs grãm dedit. Foi¬
midantib etiã clericis iussi fodere t̾ram co
loco qui ẽ ante cancellos scõꝵ felieis atq na¬
boris: & mueni signa conuenientia. Adhi¬
ctibꝰbitis etiã quib ꝑ nos manus imponendafo
lier: et sterneret᷑ ꝓna ad locũ scĩ sepulchri.
Inuenimus gͦ tandem mirȩ magnitudinis
uiros duos ut pͥsca ȩtas ferebat: omnia os¬
sa integra sanguinis plurimũ. Ad quod¬
popłi faccus ẽ ꝑ totũ illud biduũ. Quid
Sequenti die: transtulimus ea in basilicam
quam appellant ambrosianam. Dũ autẽ¬
transferremus scõrum artus cũ gaudio et¬

Expanded text:
ater. 1. Quia nihil sanctitatem geruntur absente; scias etiam sanctos martyres cum ego basilicam dedicassem, multi tamquam uno ore interpellare coeperunt dicentes: Sicut Romanam basilicam dedices. Respondi: Faciam, si martyrum reliquias invenero. Statimque supraesagii. 2. Quid multa? Dominus gratiam dedit: formidantibus etiam clericis jussi eruderari terram eo loci, qui est ante cancellos sanctorum Felicis atque Naboris. Inveni signa convenientia: adhibitis etiam quibus per nos manus imponenda forna, et sterneretur prona ad locum sancti sepulcri. Invenimus mirae magnitudinis viros duos, ut prisca aetas ferebat. Ossa omnia integra, sanguinis plurimum. populi per totum illud biduum. Quid Sequenti die transtulimus ea in basilicam quam appellant Ambrosianam. Dum transferremus, caecus sanatus est. Talis
Abbreviated transcription (Latin):
talis mͥ ad popłm fuit sermo. Cũ tã effusã
tamqr inauditam considerarem conuenuis
huic muneri iudicabam: nec fieri posse
ut sermone absoluerem. quod uix possem
animo intendere. oculis ue comp̃hendert.
ñ tam dem̃ta materialia. quam celeftia
merita dignum dõ p̃conium deserre uideant᷑.
Hodierna tam̃ fortuita lectione patuit: qͥ
cȩli enarrent glam. Aspicite ad dexteram
umis. trophea. Isti sunt cęli qui enarrant
głam dĩ: hec oꝑa manuũ eiꝰ quȩ annuntiat
firmam̃tum. Non enim eos scłaris illecebra.
s diumni oꝑis grã ad firmam̃tum sacratissi¬
mȩ passionis euexit: multoq añ morum¬

Expanded text:
Talis mihi ad populum fuit sermo: 3. Cum tam effusam, tamque inauditam considerarem conventus huic muneri judicabam; nec fieri posse, ut sermone absolverem, quod vix possumus animo intendere, oculis comprehendere. non tam elementa materialia, quam coelestia merita dignum Deo praeconium deferre videantur. Hodierno tamen fortuita lectione patuit qui coeli enarrant gloriam Dei. Aspicite ad dextram mlimis tropaea. Isti sunt coeli, qui enarrant gloriam Dei: haec opera manuum ejus quae annuntiat firmamentum. Non enim eos saecularis illecebra, sed divini operis gratia, ad firmamentum sacratissimae passionis evexit: multoque an
Abbreviated transcription (Latin):
statum stabiles ꝑmanerent. Celũ erat paulꝰ
qui ait. Nrã conu̾satio in cęlis ẽ. Cęli erant
iacobz & iohes. Deniq filii tomtrui nun¬
cupantur: et ideo quasi cȩlũ ioħes uerbum
apud dm̃ uidit. Ipse dñs ifle ꝑpetui lumi¬
nis erat cȩlũ cum enarraret dĩ głam: s eam
quam nemo conspexerat: & ideo dix̃ ioħes.¬
Dm̃ nemo uidit unquã nͥ unigenitus filius¬
dĩ qui ẽ in sinu pat̾s: ipse enarrauit. O ꝑa

Expanded text:
elum erat Paulus, qui ait: Nostra conversatio in coelis est . Coeli erant Jacobus et Joannes: denique filii tonitrui nuncupantur ; et ideo quasi coelum Joannes Verbum apud Deum vidit . Ipse Dominus Jesus perpetui luminis erat coelum, cum enarraret Dei gloriam, sed eam quam nemo ante conspexerat. Et ideo dixit: Deum nemo vidit umquam, nisi unigenitus Filius, qui est in sinu Pa
Abbreviated transcription (Latin):
ecclia in oratione positus inuenit᷑: regis¬
q cum ceteris xp̃icolis obtutib p̃sentatur.
Ille autem de ꝑditione ciuium pastorali sol¬
licitudine dolore repletus. ꝓse pͥncipem
rogare noluit: s ut ꝑeuntib ciuibus subue¬
niret. atcentius exorauit dicens. Si pius es
iam parce rector oꝑtime miseris cruib dep̃¬
cor: & a tanta crudelitatis cede hostiles manꝰ
tuorũ ut cõpescas. humilit̃ omĩro deposco.
d hȩc pͥnceps barbarus mimitis. natu¬
ralis crudelitatis asꝑitate durus. euen¬
tu uictoriȩ tumefactus. barbara locutione
hoc scõ desiderio despecta responsiõẽ narra¬
uit. quod beatus antistes nulla potuit intel¬
ligentiȩ capacitate cognoscere. Ideoq ce quod
pͥus sacerdos dĩ precatus sucrat: pex crudelis¬
simus ignorabat. Obtulit se etiam ꝓ suis
ciuib ceruice parata pius pastor ad uictimã:
ut cessaret de ciuib ꝑeuntibus uel aliquan¬

Expanded text:
 in oratione positus invenitur, regis in oratione positus invenitur, regisque cum caeteris Christicolis obtutibus praesentatur. Ille autem de perditione civium pastorali solitudine dolore repletus, pro se principem rogare noluit, sed ut pereuntibus civibus subveniret attentius exoravit dicens: Si pius es, jam parce, rector optime, precor, miseris civibus et a tanta crudelitatis caede hostiles manus tuorum ut compescas humiliter omnino deposco. Ad haec princeps barbarus immitis, naturali crudelitatis asperitate durus, eventu victoriae tumefactus, barbara locutione hoc sancto Desiderio despecta responsione narravit, quod beatus antistes nulla potuit intelligentiae capacitate cognoscere. Ideoque et quod prius sacerdos Dei precatus fuerat rex crudelissimus ignorabat. Obtulit se etiam pro suis civibus, cervice parata pius pastor ad victimam, ut cessaret de pereuntibus civibus vel aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
soqꝙ telis. eu̾tere meriia aerius prignanteᷤ
uuandalici. crudelitatiꝰ instantia ꝑtirgebañs.
Nontra beatissimus pontifer desideriꝰ
cũ suis sac̾dotibꝰ. uł cet̾is eiuib de muro clamabat
mus. qui uniu̾sum mundum constituit :
nolite in nobis crudele scelus ammittere: ꝑ
p̃sinita dies aduenerat: terror et metus inde
simul ciues omnes unus inuaserat. nec se ul
la uirtutis audacia defendere conabantur:
sed retro redacti infra menia fugientes. quo
quisq ꝑgeret ignorabat
uandali uͦ p̃cipiti cursu irrumpentes:
oppositis in muros diuersa de parte ruentes.
ignes in ꝑgama submitcebant: gladuis di¬
uersisq iaculis. ciues omnes impia cede ꝓ¬
sternebant. Nulli sua ꝓfuit etas: nulli sexui
uel ȩuo peꝑcit impietas. Natos pendentes
ad ubera cum matrib impia iugulabat cru¬
delitas. Ynus gemitus & planctus morien¬
tium: in totis menibus ꝑsonabat.
eniq beatissimus desiderius antistes in¬

Expanded text:
sisque telis evertere moenia, acrius impugnantes sisque telis evertere moenia, acrius impugnantes Wandali, crudelitatis instantia perurgebant. E contra beatissimus pontifex Desiderius, cum suis sacerdotibus, vel caeteris civibus, de muro clamabat mus, qui universum mundum constituit. Nolite in nobis crudele scelus admittere, petione, martyrii praefinita dies advenerat; terror et metus inde simul cives omnes unus invaserat, nec se ultra ulla virtutis audacia defendere conabantur, sed retro redacti infra moenia fugientes, quo quisque pergeret ignorabat. Wandali vero praecipiti cursu irrumpentes, appositis in muros diversa de parte ruentes ignes in Pergama submittebant; gladiis diversisque jaculis cives omnes impia caede prosternebant: nulli sua profuit aetas, nulli sexui vel aevo pepercit impietas: natos pendentes ad ubera cum matribus impia jugulabat crudelitas: unus gemitus et planetus morientium in totis moenibus personabat. 4. Denique beatissimus Desiderius antistes,
Abbreviated transcription (Latin):
SopoRe illo cum wandalorum¬
gens barbara & gentilis ferocitas.
gallis. galliarum etiam urbes infestatione
bellica plurimum deuastaret. ⁊ in rapina
predȩ crudelissime cuncta depopularet. cu¬
piditatis instinctu: nutu dĩ. euentu etiã rei
atq itineris. gentem ipsam nefandam cum
rege eorũ croseo ad ciuitatẽ lingonas usq ꝑ¬
duxit. Tunc uͦ beatissimus desiderius in ea¬
dem urbe pontificali officio fungebat᷑. sacer¬
dos untutib p̃stantissimꝰ. Et licet opposita
montis in sublue firma sit ex parte maxi¬
ma naturalis expositionis munitio. & qua¬
drorum studiose subiuncta compago. muroᷤ
ipsius ciuitatis efficiant tũtiores: ad ꝓbandã
tam̃ fidem p̃fati antistitis. uel ad eorum qui
głosum martyrium in sancta xp̃i confessioẽ
manentes. uim eodem adepti fuisse noscunt᷑:
cirtumfusa uuandalorũ multitudo urbem
undiq circumuallat: et in obsidione ꝑdici¬
enis. a cunctis partib cinta scircundat᷑.
Nec mora missilibus fundis. sagitis. diuer¬

Expanded text:
pore illo cum Wandalorum barbara et gentilis ferocitas aratis Gallis, Galliarum etiam urbes infestatione bellica plurimum devastaret, et in rapina praedae crudelissime cuncta depopularetur cupiditatis instinctu; nutus Dei, eventus etiam rei atque itineris, gentem ipsam nefandam cum rege eorum Crosco ad civitatem Lingonas usque perduxit. Tunc vero beatissimus Desiderius in eadem urbe pontificali officio fungebatur, sacerdos virtutibus praestantissimus. Et licet opposito monte in sublime firma sit ex parte maxima naturalis expositionis munitio, et quadrarum lapidum studiose subjuncta compago muros ipsius civitatis efficiat tutiores, ad probandam tamen fidem praefati antistitis, et eorum qui gloriosum martyrium in sancta Christi confessione manentes, cum eodem adepti fuisse dignoscuntur; circumfusa Wandalorum multitudo urbem undique circumvallat et in obsidione perditionis a cunctis partibus civitas circumdatur. Nec mora missilibus, fundis, sagittis diver
Abbreviated transcription (Latin):
UANTs sint in electis ac p̃destinatis
ꝓontificis lingonicȩ urbis.
rediuiuo anni eirculo festa de more sollemnia
atas ꝑ ordinem publicare ñ ualet: ipse suis
p̃claris untutib dõ opitulante manifestare
ñ cessat. In numera sunt bonitatis eius uirtu¬
tum insignia: ꝑauca tam̃ potest dicendo in¬
opia nr̃e tenuitatis facundia ut condecet de¬
Norare. Quanto nanq p̃dictus martyr di¬
uno ritu prefert᷑ munere gloriosus: tanto
magis dictator erit ad narrandas eiꝰ uirtutes
ꝑignorantiam desidiosus. Er plic̃ ꝓlogus.

Expanded text:
uantae sint in electis ac praedestinatiet pontificis Lingonicae urbis, cujus redivivo anni circulo festa de more solemnia ccitas per ordinem publicare non valet; ipse tamen suis claris virtutibus Deo opitulante sese manifestare non cessat. Innumera enim sunt bonitatis ejus virtutum insignia, pauca tamen potest dicendo nostrae tenuitas facundiae ut condecet deflorare. Quanto namque praedictus martyr divino praefertur munere gloriosus, tanto magis dictator apparet ad narrandas ejus virtutes per ignorantiam fastidiosus. CAPUT PRIMUM.
Abbreviated transcription (Latin):
inflammatus. caput amputari precepit sa¬
ꝑgama in xp̃i confessione ꝑseuerantes. eadẽ
die diu̾sa sunt passim cede ꝓstrati. De cultu
religionis int̾rogati. quicunq xpm̃ confes¬
sus se dixit credere: nusquam in tota urbe
potuit euadere.
urbs lingona: quod tune subito re¬
mansisti desolata de ciuib ingemisciᷤ.
Habes inde magis quo exultes: dũ tantos¬
martyres eodem tempore ꝓ tuo munimine
conquisisti. ꝓnichilo temporale damnũ
tua reputas in censura quod lugeas: dum
absq taratione p̃cu inde nunc habes & ha¬
bitura es luera sine fine mansura qͦ gaudeas.

Expanded text:
inflammatus, caput amputari praecepit saPergamis in Christi confessione perseverantes, eadem die diversa sunt passim caede prostrati. De cultu religionis interrogati, quicunque Christum confessus se dixit credere, nunquam in tota urbe potuit evadere. O urbs Lingona, quod tunc subito remansa desolata, de tuis civibus ingemiscis? habes inde magis quo exsultes, dum tantos eodem tempore pro tuo munimine conquisisti martyres. Pro nihilo temporale damnum tua reputes in censura quod lugeas; dum absque taxatione pretii, inde nunc habes et habitura es lucra sine fine mansura quo gaudeas
Abbreviated transcription (Latin):
cende adeẽt u̾ltimus dies: athanasio sese
arsenius optulit: &e quid se rerum gesta¬
rum series haberet. eãocuit. Ille domi eẽ
hominem: nec innotescere cuiquã de eius
p̃sentia iubet. Int̾ea concilium agidur.
inquo aliquanti concinnatȩ calumne

Expanded text:
cendae adesset ultimus dies, Athanasio sese cendae adesset ultimus dies, Athanasio sese Arsenius obtulit, utque se rerum gestarum series haberet, edocuit. Ille domi esse hominem, nec innotescere cuiquam de ejus praesentia, jubet. Interea Concilium cogitur, in quod aliquanti concinnatae calumniae
Abbreviated transcription (Latin):
ceretur:: omnimodis insimulare eum
apuã p̾ncipem & uelut omnium fla¬
diuntur exponere ÷ usqͦ humani cos¬
poris brachium. loculs delatum. imꝑate¬
ri ostendunt: quod ab athanasio exel¬
sum magicȩ artis gr̃ã. de arsenii cuila¬
corpore confirmabant. S & alia quã plu¬
cato concilio athanasium condem¬
misso e latere suo.uno ex comitib. adue¬
mente quoq archelao.tunc comite ori¬
fertur: inuidiȩ error ñ solum religiosas.
dicebatur excisum : lector aliqñ athanasii
fuerat: &e ob culpȩ commissum. correptio¬
nem ueritus: frequentiȩ. sese subtraxerat.
Cuius latebras oportuinas sibi.ad huius¬
cemodi commentum. flagitiosi homines ra¬
ti⁊ in initio compositi criminis. occultum
nomine criminis intentaret᷑ athanasio. Et
siue ipsa cũ humanitatis contemplatio.
siue diuina ꝑculit ꝓuidentia: cĩam. ꝓ
noctis silentium euadens claustris: ena¬
ingauit tirum: & pridie quam cause di¬

Expanded text:
ceretur, omnimodis insimulare eum ceretur, omnimodis insimulare eum apud principem, et velut si diuntur exponere, usquequo humani corporis brachium loculo delatum Imperatori ostendunt: quod ab Athanasio excisum magicae artis gratia de Arsenii cujucorpore confirmabant. Sed et alia quam plucato Concilio Athanasium condemmisso e latere suo uno ex Comitibus, adnitente quoque Archelao tunc Comite Orifertur: invidia et horror non solum religiosas, dicebatur excisum, Lector aliquando Athanasii fuerat, et ob culpam correptionem veritus, frequentiae sese subtraxerat. Cujus latebras opportunas sibi ad hujuscemodi commentum flagitiosi hominem rati, initio compositi criminis occultatum nomine criminis in intentaretur Athanasio. Et sive eum ipsa humanitatis contemplatio, sivi divina perpulit providentia, clam per noctis silentia evadens claustris, enavigavit Tyrum, et pridie quam caussae di
Abbreviated transcription (Latin):
ualebunt: quia tecum ego sum ut eruã¬
lla eius gesta sunt. u. magnitudo qͥdem
rerum. nichil me preterire patiat᷑ ⁊ mul¬
titudo uͦ gestorum. quam plurima cogat
omittere: incerto estuat ammus. dũ deli¬
berare non ualet.quid teneat: qͥd omittat.
Et ideo pauca nos quȩ ad rem ꝑtinent.
memorabimus: reliqua cius fama memo¬
rabit sine dubio minora nuntiatura. Nã
nichil quod addere possit. inueniet.
rgo ubi constantius orientis regnum
solus optinuit: constantino fratre. ñ
longe ante apud alsam fluuium a militib
int̃fecto: constans utriusq germanus. oc¬
cidentem satis industriȩ gub̃nabat. Nã
constantius natura & animo regio dum
pͥmis illis regni sui fautoribus satis in¬
dulget: ꝑ eunuchos arte in ꝑfidia deci¬
pitur a ꝑuersis sacerdotib÷ & intento
satis studio. prauis eorum contentionib
ed̃ illi uerentes. ne forte ad arrianis¬
eundi regem copia quandoq fieret
athanasio: & ꝑ eum de ueritate fidei
quam ꝑuertebant. scdm scripturas edo¬

Expanded text:
valebunt, quia tecum ego sum. » Alia ejus gesta sunt, ut magnitudo quidem rerum nihil me praeterire patiatur: multitudo vero gestorum quam plurima cogat omittere, incertus aestuat animus, dum deliberare non valet quid teneat, quid omittat. Et ideo pauca nos quae ad rem pertinent memorabimus, reliqua ejus fama narrabit sine dubio minora vero nuntiatura. Nam nihil quod addere possit, inveniet. Igitur ubi Constantius Orientis regnum solus obtinuit, Constantino fratre non longe ab Aquileia apud Alsam fluvium a militibus interfecto, Constans utriusque germanus, Occidentem satis industrie gubernabat. Nam 243 Constantius natura et animo regio, dum primis illis regni sui fautoribus satis indulget, per eunuchos arte in perfidiam decipitur a perversis sacerdotibus; et intento satis studio, pravis eorum contentionibus ed illi verentes, ne forte adeundi regis copia quandoque fieret Athanasio, et per eum de veritate fidei quam pervertebant, secundum Scripturas edo
Abbreviated transcription (Latin):
concilio presidẽbat: ereptum eum. de dis¬
cerpentium manib. ꝑ occultos exitus edu¬
xit: ac fugere. qua solum possit salutem
consequi. monuit. Concilium tam̃ rursũ
conuemiens: tanquam si nichil omnino
dephensum fuisser ut confossum de in¬
tentatis criminib athanasium condem¬
nant: & gesta in hunc modum ficta. ꝑ
orbem t̃re mittentes: ad sceleris sui consen¬
Agitur athanasius: nec ullus ei tutus ad
latendum suꝑerat locus. Tribuini. p̃positi.¬
comites. exercitus quoq ad inuestigan
p̃mia delatorib ꝓponuntur: siquis ui¬
athanasii deculisset. Ita totis regni uiri¬
bus frustra. aduersus eum cui ds̃ aderat.

Expanded text:
concilio praesidebat, ereptum eum de Al. ex disconcilio praesidebat, ereptum eum de Al. ex discerpentium manibus, per occultos exitus eduxit, ac fugae qua solum posset salutem monuit commendare. Concilium tamen rursum conveniens, tanquam si nihil omnino deprehensum fuisset, ut confessum de intentatis criminibus Athanasium condemnat. Et gesta in hunc modum ficta per orbem terrae mittentes, ad sceleris sui consenagitur Athanasius, nec ullus ei tutus ad latendum supererat locus. Tribuni, PraeposComites, exercitus quoque ad investigandPraemia delatoribus proponuntur, si quis viAthanasii detulisset. Ita totis regni viribus frustra adversum eum, cui Deus aderat,
Abbreviated transcription (Latin):
excideris indicato. Tum ille. Qͥs enim
ipsius ẽẽ dexteram cognoscatis: Et surre¬
xerunt aliquanti. qui se dicerent optimȩ
scire arsenum: in quib nonnulli erant
absq conscientia fictionis. Orat dehine a
iudicib athanasius: ut hominẽ suum
quẽ negotium deposceret. iubeant intro¬
duci. Cumq introduccus eẽt arsenius:
eleuato eius uultu. athanasius concilio
et iudicib ait. Hic ẽ arsemus. Et alie¬
uans eius nichilominus dexteram: hec ẽ.
inquit etiam dextera eius ⁊ hȩc ẽ. & sinistra.
Hȩc autem quam isti offerunt manus unde
agerent. quo se uerterent. nesciebant. Ipsũ
etenim ẽẽ arsenum: testes qui pauloante¬
eum scire se dixerant. confirmabant. Ye
pente attollitur : magum eẽ athanasiũ.
deciꝑe intuentium oculos acclamatur:
nec debere ullo modo ultra talem homi¬
nem uiuere. Factoq impetu: suis eum
discerpere manibz parant.S archela¬
us. qui cum ceteris. ex p̃cepto imꝑatoris.

Expanded text:
excideris, indicato. Tum ille: Quis enimexcideris, indicato. Tum ille: Quis enimipsius esse dexteram cognoscatis. Exsurrexerunt aliquanti, qui se dicerent optime scisse Arsenium, in quibus nonnulli erant absque conscientia factionis. Orat dehinc a judicibus Athanasius, ut hominem suum, quem negocium deposceret, jubeant introduci. Cumque introductus esset Arsenius, elevato ejus vultu, Athanasius concilio et judicibus ait: Hic est Arsenius. Et allevans ejus nihilominus dexteram: Haec est, inquit, etiam dextera ejus, haec est et sinistra. Haec autem, quam isti offerunt, manus unde agerent, quo se verterent, nesciebant. Ipsum etenim esse Arsenium testes qui paulo ante scire se dixerant, confirmabant. Verpente attollitur, magum esse Athanasium, et decipere intuentium oculos, conclamatur, nec debere ullo modo ultra talem hominem vivere: factoque impetu, suis eum discerpere manibus parant. Sed Archelaus, qui cum caeteris ex praecepto Imperatoris
Abbreviated transcription (Latin):
conuersus ad eam: uere inquit mulier
ego mansi apud te aliquando. aut uim
tͥ sicut asseris. feci: Tunc illa ut mulierũ
se talium ꝓcacitas habet. obumcans t¬
motheum: tu .tu. inquit mͥ uim fecisti:
tu in illo loco commnaculasti castitatem
meã. Simul ce conuersa ad iudices obte¬
stari fidem cepit uera se dicere. Tñ om̃o
ridiculosus pudor habere cepit: quod
tam facile. tacente eo qui impetebat᷑. fictio
composit criminis paturisset. Dec tñ ꝑmissi
st̃ urdces hrẽ de iniuere questionen
unde. uel ꝑ quos. aut quomͦ. hec fiisset
aptata calttmnia: qm̃ iudicandi lib̾ta s.
penes accusatores erat. De brachio erciso.¬
inc transitur ad aliua crimen: ꝓfite¬
tur facmus. seculis inauditũ Hocẽ
inquiunt: ubi nemo possit uerborum
p̃stigus deciꝑe. Ocusis res agit᷑: uerbis
cessantibus. Brachium hoc aiunt o atha¬
nasi: a te accusant excisum. Hec ẽ arsemi
dextera: quam tu quomͦ uel ad quos usus

Expanded text:
conversus 245 ad eam: Vere, inquit, mulier, conversus 245 ad eam: Vere, inquit, mulier, ego mansi apud te aliquando, aut vim tibi, ut asseris, feci? Tunc illa ut mulierum se talium procacitas habet objurgans Timotheum: Tu tu, inquit, mihi vim fecisti, tu in illo loco commaculasti castitatem meam. Simul et conversa ad judices, obtestari fidem Dei coepit, vera se dicere. Tum omnes ridiculosus pudor habere caepit, quod tam facile, tacente Al. docente eo, factio compositi criminis patuisset. Nec tamen permissi sunt judices habere de muliere quaestionem, unde haec, vel per quos, aut quomodo fuisset aptata calumnia, quoniam judicandi libertas penes accusatores erat. Hinc transitur ad aliud crimen. Profertur facinus seculis inauditum. Hoc est, inquiunt, ubi nemo possit verborum praestigiis decipi, res oculis agitur, verbis cessantibus: Brachium hoc te, aiunt, Athanasi, accusat excisum. Haec est Arsenii dextera, quam tu quomodo, vel ad quos usus
Abbreviated transcription (Latin):
ssum uidisset maximũ ierosolimorum
piis aui una secum effosso oculo a poplitẽ
dotum scelere suspicantem. consedisse cũ
ceteris quos factionis macula soerauerat:
medium consessum adire ñ ueritus: te
inquit o maxime cum quo mͥ unum atq
idem confessionis insigne ẽ: cum quo m
parit̾ mortale lumen effossum. clariorem
diuini luminis conciliauit aspectum⁊ te
inquam non patiar sedere in concilio
malignantium: & cum iniqua gerentib
introire. Iniectaq manu eleuans eũ de
medio corum: ac de singulis instr uene.
ꝑpetua dehinc athanasio communone
sociauit. S interim causa dicit᷑. Prima
introducitur accusatio mulieris cuiusdã
quȩ se diceret aliquando athanastũ hos¬
picantem. ium corruptionis eẽ ꝑpessã.
Introduci ad hȩc iubetur athanafius. In¬
greditur cum timotheo prb̃ro suo: eũq
monet.ut postea quam mulier dicendi
finem fecisset: se tacente. ipse ad ea que
dixerat. responderet.Cumq mulier. ea
quȩ edocta fuerat. ꝑorasset: thimotheus

Expanded text:
Is cum vidisset Maximum Jerosolymorum Episcopum, qui una secum effosso oculo, et poplite dotum scelere suspicantem, consedisse cum caeteris quos factionis macula sociaverat, medium consessum adire non veritus: Te, inquit, o Maxime, cum quo mihi unum atque idem confessionis insigne est, cum quo mihi pariter mortale lumen effossum, clariorem divini luminis conciliavit aspectum: te, inquam, non patiar sedere in concilio malignantium, et cum iniqua gerentibus introire. Injectaque manu elevans eum de medio eorum, ac de singulis instruens, perpetua dehinc Athanasio communione sociavit. Sed interim caussa dicitur. Prima introducitur accusatio mulieris cujusdam, quae se diceret aliquando hospitio Athpicantem, vim corruptionis esse perpessam. Introduci ad haec jubetur Athanasius: ingreditur cum Timotheo presbytero suo, eumque monet, ut posteaquam mulier dicendi finem fecisset, se tacente, ipse ad ea quae dixerat responderet. Cumque mulier ea quae edocta fuerat, perorasset, Timotheus
Abbreviated transcription (Latin):
eum allocutus ẽ dicens. Exonerate silii
carissimi iaculis manus ÷ & arma ex hu-¬
mei is urĩs reicite: & sic domum d̃i ingre¬
dimini. Quoniam hȩc domus ẽ oratiõis:
non martis statio petulantis. Iui uͦ bec
beatus amator uidens germanum mehil
oneris truculenti portantem: p̃cepit osci¬
ariis ut fores eccłiȩ claustris artarent. Ip̃s
uͦ glomerata secum turba clericorum atq

Expanded text:
eos allocutus est dicens: Exonerate, filii charissimi, jaculis manus, et arma ex humeris vestris rejicite, et sic domum Dei ingredimini, quoniam haec domus est orationis, non Martis statio petulantis; illi vero haec tus Amator videns Germanum illustrissimum nihil oneris truculenti portantem, praecepit ostiariis fores ecclesiae repagulis arctare, ipse vero glomerata secum turba clericorum atque
Abbreviated transcription (Latin):
dro: athanasius susceꝑat sidem.Quod
uͦ eẽc idem uir acris ingenii. & in eccliasti¬
cis negotiis adprime uigilans.satis iam
hereticis innotuerat tunc. cũ ad conciliũ
niceȩ cum ep̃o suo sene alexandro uenerat:
cuius suggestionib. hereticorum doliae
fallacia uigilanter detegebant᷑. Statim gͦ
quod res indicabat. sua negotia ꝑ illius
sollicitudinem non facile ꝓcessura⁊ omĩb
sunt pͥncipes t̃re: gentes. regna. exerci¬
tus. coierunt aduersus eum. Omnes¬

Expanded text:
dro, Athanasius susceperat sedem. Quod dro, Athanasius susceperat sedem. Quod vero esset idem vir acris ingenii, et in ecclesiasticis negotiis apprime vigilans, satis jam tunc haereticis 241 innotuerat, cum ad Concilium Nicaenum cum Episcopo suo sene Alexandro venerat, cujus suggestionibus haereticorum doli ac fallaciae vigilanter detegebantur. Statim ergo quod res indicabat, sua negotia per illius sollicitudinem non facile processura, omnibus sunt principes terrae, gentes, regna, exercitus, coierunt adversus eum. In
Abbreviated transcription (Latin):
scđm religionis ritum cuncta constare:
collocutus cum concilio clericorum. statu¬
issetraditur.: illis quib integris int̾roga¬
tionibus & responsionib aqua fuerat
infusa. iterari baptismum non debere: sed
nasium autem. atq eos quos ludus ille uł
prb̃ros habere uisus fuerat uel ministros:
conuocatis parentib. sub di obtestatione.
tradit ȩccłiȩ nutriendos. Paruo autem
tempore exacto: cum a notario integre &
grammatico sufficienter athanasius fuis¬
set instructus: continuo tanqͣm fidele
domini commendatum. a parentib resti¬
tuitur sacerdoti: ac uelut samuheĩ quidã
in templo dni nutritus ⁊ & eo ꝑgente ad
patres in senectute  bona:ad portandum
post se ephod sacerdotale delegitur. Sed
huius tanti in eccłia agones ꝓ fidei inte¬
gritate fuerunt: ut etiam de hoc uideat᷑
dictum eẽ illud qͦd scͥptum ẽ: ego enĩ osten¬
dam ei. qͣnta eũ pati oporteat ꝓͦ noĩe meo.¬

Expanded text:
secundum religionis nostrae ritum cuncta constare, secundum religionis nostrae ritum cuncta constare, conlocutus cum concilio clericorum, statuisse traditur, illis, quibus integris interrogationibus et responsionibus aqua fuerat infusa, iterari baptismum non debere, sed nasium vero atque eos quos ludus ille vel presbyteros habere visus fuerat, vel ministros, convocatis parentibus, sub Dei obtestatione tradit Ecclesiae suae nutriendos. Parvo autem tempore, cum a Notario integre, et a Grammatico sufficienter Athanasius fuisset instructus, continuo tanquam fidele Domini commendatum a parentibus, restituitur sacerdoti, ac velut Samuel quidam in templo Domini nutritur, et ab eo pergente ad patres in senectute bona, ad portandum post se ephod sacerdotale deligitur. Sed hujus tanti in Ecclesia pro fidei integritate agones fuerunt, ut etiam de hoc videatur dictum esse illud quod scriptum est: Ego enim ostendam ei, quanta eum pati oporteat pro nomine meo
Abbreviated transcription (Latin):
emꝑoro.
quo apud alexandriam.petri
mrĩs diem alexander ep̃ẽ age¬
bat ÷ cum post expleta sollem¬
nia conuenturos ad conuiuium suum
clericos expectaret: In loco mari uicino
epm̃: atq: ea que in eccłiis geri mos ẽ.
S cum intuitu diutmo ꝑueros inspecta¬
ret: uidet ab his geri quedã etiam secre¬
tiora & mistica. Pturbatus ilico uocari
ad se clericos iubet: atq: eis quid eminus
ipẽ uideret. ostendit. Tum abire eos: et
comp̃hensos ad se ꝑducere om̃s pueros
imꝑat. Cumq adeeñt: quis eis iudus¬
fuerit. & quid egissent. uel quomͦ. ꝑcun¬
ctatur. Ili. ut talis etas assolet.pauidi:¬
primo negare conantur: deinde. rem gestã
ꝑ ordinem pandunt: & baptizatos a se
quosdam cathecuminoᷤ confitentur. ꝑ atha¬
nasium: quiludi illius puerilis. ep̃e fuerat
simulatus. Tum ille diligent̃ inquirens
ab his qui baptizati dicebantur. quid int̃¬
rogati fuerint. uel quid responderint: si¬
mul & ab eo. quid int̾rogauerat: uͥ uidet.

Expanded text:
empore quo apud Alexandriam Petri martyris diem Alexander episcopus agebat, cum post expleta solemnia conventuros ad convivium suum clericos exspectaret, in loco mari vicino episcopum atque ea quae in Ecclesiis geri mos est. Sed cum intentu diutino pueros inspectaret, videt ab his geri quaedam etiam secretiora et mystica. Perturbatus illico vocari ad se clericos jubet, atque eis quid eminus ipse videret ostendit. Tum abire eos, et comprehensos ad se perducere omnes pueros imperat. Cumque adessent, quis eis ludus, et quid egissent, vel quomodo percunctatur. Illi, ut talis habet aetas, pavidi, negare primo, deinde rem gestam per ordinem pandunt, et baptizatos a se esse quosdam catechumenos confitentur per Athanasium, qui ludi illius puerilis episcopus fuerat simulatus. Tum ille diligenter inquirens ab his qui baptizati dicebantur, quid interrogati fuerint, quidve responderint, simul et ab eo qui interrogaverat. Ubi videt,
Abbreviated transcription (Latin):
meũ dommo m̃ innotescente cognoui.
Et quia non ẽ alter qui regimen sc̃e ȩccłie
suscipiat. nisi illustrissimus gexmanus
sicut mͥ dominus meus reuelare digna.¬
tus ẽ: posco celsitudinem tuam ut licen¬
tiam tribuas mͥ roganti eundem gtrma¬
num tondere. C ui p̃fectus. Licet ne¬
cessarius sit atq utilis reipublice nr̃e ⁊
tam̃ quia as̃ sibi illum elegit sicut tua be¬
atitudo attestatur: contra dĩ p̃ceptum

Expanded text:
meum, Domino mihi innotescente, cognovi, et quia non est alter qui regimen sanctae Ecclesiae suscipiat, nisi illustrissimus Germanus sicut mihi Dominus Deus meus revelare dignatus est, posco celsitudinem tuam, ut licentiam tribuas mihi roganti eumdem Germanum tonsorari. Cui praefectus: Licet necessarius sit atque utilissimus reipublicae nostrae, tamen quia Deus sibi illum elegit sicut tua beatitudo testatur contra Dei praeceptum
Abbreviated transcription (Latin):
postulabat. Tunc antistes considerans
atq: contemplans. dei eos amore feruett.
& ꝓpt̃ eius dilectionem. se uelle scłarem
habitum commutare: utͥsq impiger
paruit: illũ crinibus exonerans. illã
castimonialium religionis cetui deuotis¬
simȩ iungens ac socians. ꝑfecto itaq¬

Expanded text:
poscebat. Tunc antistes considerans atque contemplans Dei eos amore frui, et propter ejusce dilectionem velle saecularem habitum commutare, utrisque impiger paruit, illum crinibus exonerans, illam castimonialium coetui devotissime jungens ac socians, et hic pl
Abbreviated transcription (Latin):
sabbatum: et ecce repente incella uͥeqri re¬
uoces. quas lingua edicere. nec uor porer
resonare mortalium: celserunt lacrimȩ.¬
stupor et extasis omnes inuasit. miraculo t cͥn¬
re om̃s tenuere silentium. Audiebant᷑ etn¬
na sexuum diu̾sitate diuersa: nec qui estn
cantores corpulentia tenebrosa et fragilio i¬
dere p̃ualebat. Hoc tripudio hac simphon¬

Expanded text:
sabbatum, et ecce repente in cella ubi eger resabbatum, et ecce repente in cella ubi eger revoces, quas lingua edicere nec vox potest resonare mortalium. Cesserunt lacrimstupor et extasis omnes invasit, miraculo et terrore omnes tenuere silentium. Audiebantur carmina sexuum diversitate diversa, nec qui essent cantores, corpulentia tenebrosa et fragilis videre praevalebat. Hoc tripudio, hac simphon