comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
humanum sequens affectum contra diuinum consilium:
Et uocauit sathanam. eo quod saluti et si nesciens aduer¬
saretur. qui saluatorẽ mori ꝓhiberet. Unde et correptus
repetentem postmodum triste uerbum minime iam
mori uetuit: s se cõmoriturum eẽ ꝓmisit. Non autẽ imn¬
pleuit: quia necdum ad tercium ꝑuenerat gradum. in qͦ
uirtute tota diligitur. Erat tota anima doctus diligere.
s adhuc infirmus Bene instructus. s parum aduitus. Non
ignarus mysterii. s martirii pauidus. Non plane illa fortis
ut mors dilectio tunc fuit: quȩ morti succubuit. Fuit autẽ
postea: cum exꝓmissione iħu xp̃i indutus uirtute ex alto.
tanta tandẽ cepit uirtute diligere: ut in concilio ꝓhibitus
p̃clicare nomen scm̃. constanter ꝓhibentib responderet.
Obedire oportet magis d̾o. quã hominib. Tunc demum
tota uirtute dilexit: cum nec uitȩ suȩ peꝑcit ꝓ dilectione.

Expanded text:
humanum sequens affectum, contra divinum consilium? humanum sequens affectum, contra divinum consilium? Et vocavit Satanam, eo quod saluti, etsi nesciens, adversaretur, qui Salvatorem mori prohiberet. Unde et correctus, repetentem postmodum triste verbum minime jam mori vetuit, sed se commoriturum esse promisit. Non autem implevit, quia necdum ad tertium pervenerat gradum, in quo virtute tota diligitur. Erat tota anima doctus diligere, sed adhuc infirmus; bene instructus, sed parum adjutus; non ignarus mysterii, sed martyrii pavidus. Non plane illa fortis ut mors dilectio tunc fuit, quae morti succubuit; fuit autem postea, cum ex promissione Jesu Christi indutus virtute ex alto, tanta tandem coepit virtute diligere, ut in concilio prohibitus praedicare nomen sanctum, constanter prohibentibus responderet: Obedire oportet Deo magis quam hominibus . Tunc demum tota virtute dilexit, cum nec vitae suae pepercit pro dilectione.
Abbreviated transcription (Latin):
q illo qui uirtutis ẽ. racionabilem ẽẽ s fragilem. Et uide
in manifestis exemplis hoc ita ẽẽ ut dicimus. Cum egre
fercent chiscipuli quod de ascensuri magistri discessu ab
codem ipso audierant: audierunt. Si diligeretis me: gau¬
deretis utiq quia uado ad patrẽ. Qͥd gͦ. Non diligebat: de
cuiꝰ discessione dolebait: S diligebãt qͦdamͦ: & ñ diligebãt. Dili¬
gebat dulcit᷑: s minꝰ prudent᷑. Diligebãt carnalit̾: s ñ rõabibr̃. Deriq
diligebant coto corde: non autẽ tota anima. Dilectio eoꝵs.
contra salutẽ eoꝵ. Unde et aiebat. Expedit uobis ut ego
uaclam: culpans consilium. non affectum. Loquenti
utm de morte sua futita. obuare sibi conantem petrũ
qui cum tenere diligebat cum ita ut meministis increpando re¬
p̃ssit: quid in eo aliud quam imprudentiã rep̃hendit: Postẽ¬
mo quid ẽ non sapis quȩ di sunt. nisi non sapienter diligos

Expanded text:
que illo qui virtutis est, rationabilem esse, sed fragilem. 5. Et vide que illo qui virtutis est, rationabilem esse, sed fragilem. 5. Et vide in manifestis exemplis hoc ita esse ut dicimus. Cum aegre ferrent discipuli quod de ascensuri Magistri discessu ab eodem ipso audierant, audierunt: Si diligeritis me, gauderetis utique quia vado ad Patrem . Quid ergo? non diligebant de cujus discessione dolebant? Sed diligebant quodam modo, et non diligebant. Diligebant dulciter, sed minus prudenter; diligebant carnaliter, sed non rationabiliter; denique diligebant toto corde, non autem 1328 tota anima. Dilectio eorum contra salutem eorum; unde et aiebat: Expedit vobis ut ego vadam , culpans consilium, non affectum. Loquenti item de morte sua futura, obviare sibi conantem Petrum, qui eum tenere diligebat, cum ita, ut meministis, increpando repressit, quid in eo aliud quam imprudentiam reprehendit? Postremo quid est: Non sapis quae Dei sunt , nisi: Non sapienter diligis,
Abbreviated transcription (Latin):
cota rationis ugilantia. et curcũ spectione: dilige et tota
uirtute: ut nec mori ꝓ eius amore ꝑtimescas. sicut scriptũ
ẽ in consequentib qm fortis ẽ ut mors dilectio. cdura si¬
eut inferus emulatio. Sit suaius et dulcis affectii tuo
dns iħc. contra male utiq dulces uitȩ carnalis illecebras:
et uincat cdulcedo dulcedinẽ. quemadmodum clauũ cla¬
uus expellit. S sit nichilominus intellectui p̃uia lux. et
dur rationi: non solum ob cauendas hereticȩ fraudis de¬
cipulas. et ficlei puritatẽ ab eoꝵs uersutiis custodiendam:
uerum ut cautus quoq sis niniam et indiscretam uehe¬
mentiam in tua conuersatione uitare. Sit etiam fortis
et constans amor tuus: nec cedens terrorib nec suceumbens
laborib. Ergo amemus affectuose. circum specte. et ualide:
scientes amorẽ cordis quem et affectuosũ dicimꝰ. absq eo qͥ
dicitur animȩ. dulcem quidẽ. s se ducibilem: ulũ uero abs¬

Expanded text:
tota rationis vigilantia et circumspectione; dilige et tota tota rationis vigilantia et circumspectione; dilige et tota virtute, ut nec mori pro ejus amore pertimescas, sicut scriptum est in consequentibus: Quoniam fortis est ut mors dilectio, dura sicut infernus aemulatio . Sit suavis et dulcis affectui tuo Dominus Jesus, contra male utique dulces vitae carnalis illecebras; et vincat dulcedo dulcedinem, quemadmodum clavum clavus expellit. Sed sit nihilominus intellectui praevia lux et dux rationi, non solum ob cavendas haereticae fraudis decipulas, et fidei puritatem ab eorum versutiis custodiendam, verum et cautus quoque sis nimiam et indiscretam vehementiam in tua conversatione  alias, conversione vitare. Sit etiam fortis et constans amor tuus, nec cedens terroribus, nec succumbens laboribus. Ergo amemus affectuose, circumspecte et valide, scientes amorem cordis, quem affectuosum dicimus, absque eo qui dicitur animae, dulcem quidem, sed seducibilem; istum vero abs
Abbreviated transcription (Latin):
dñi auertamur. Ne mundi gła seu carnis uoluptatib ab¬
ducaris: dulcescat tͥ p̃his sapientia xp̃c. Ne seclucaris sp̃ũ
mencdacii et erroris: lucescat tͥ ueritas xp̃e. Ne aduersitatib:
fatigeris: confortet te uirtus di xp̃c. Telum tuum inflam¬
mnet caritas: informet scientia: firmet constantia. Sit feruidꝰ.
sit circumspectus: sit inuictus. Nec teporem habeat: neᷤ ca¬
reat discretione: nec timidus sit. Et uide ne forte tria ista
tͥ et in lege tradita fuerint. dicente dõ: diliges dnm dm̃
tuum ex toto corde tuo. et ex cota anima tua. et ex tota uir¬
cute tua. Michi uidetur si alius competentior sensus in hac
crina chistinctione non oceurrit. amor quidem cordis. ad
relum quen dã ꝑtinere affectionis. anime uero amor ad
industriam seu iudiciũ rationis: uirtutis autẽ dilectio
acd animi posse referri constantiam uel uigorem. Dilige
ergo dñm dm̃ tiuuim toto et pleno cordis affectu: dilige

Expanded text:
Domini avertamur. Ne mundi gloria seu carnis voluptatibus abDomini avertamur. Ne mundi gloria seu carnis voluptatibus abducaris, dulcescat tibi prae his sapientia Christus; ne seducaris spiritu mendacii et erroris, lucescat tibi veritas Christus; ne adversitatibus fatigeris, confortet te virtus Dei Christus. Zelum tuum inflammet charitas, informet scientia, firmet constantia. Sit fervidus, sit circumspectus, sit invictus. Nec teporem habeat, nec careat discretione, nec timidus sit. Et vide ne forte tria ista tibi et in lege tradita fuerint, dicente Deo: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua . Mihi videtur si alius competentior sensus in hac trina distinctione non occurrit amor quidem cordis ad zelum quemdam pertinere affectionis; animae vero amor ad industriam seu judicium rationis; virtutis autem dilectio ad animi posse referri constantiam vel vigorem. Dilige ergo Dominum Deum tuum toto et pleno cordis affectu; dilige
Abbreviated transcription (Latin):
nec fraudem metuo ꝓfecto ullam: quod me uidelicet
de manu eiꝰ possit eruere. qui et uincentẽ omĩa uincit
mortem: et seductorẽ uniuersitatis serpentẽ. arte utiq sanc¬
tiore delu. sit: isto prudentior. illa potentior. Carnis quidẽ
assumit ueritatẽ. s peccati similitudinẽ: dulcẽ ꝓrsus in illa
exhibens consolationẽ infirmo: et in hac prudent̃ abscon¬
dens laqueũ deceptionis diabolo. Porro ut patri nos recon¬
ciliet. mortẽ fortiter subit et subigit: fundens p̃cium nr̃e
redemptionis sanguinẽ suum. Ergo nisi amasset dulcit᷑:
non me in carcere requisiss illa maiestas. S iunxit affecti¬
oni sapientiam qua tyrannum deciꝑet: uinxit et patientiã
qua placaret offensum d̾m patrem. Hi sunt modi quos
uobis. ꝓmiseram. s p̃misi eos in xp̃o: ut cõmendabiliores
disce amare dulciter: amare prudenter: amare fortiter. Bulciter.
ne illecti: prudenter. ne decepti: fortiter ne opp̃ssi ab amore

Expanded text:
nec fraudem metuo profecto ullam, quod me videlicet de manu ejus possit eruere; qui et vincentem omnia vicit mortem, et seductorem universitatis serpentem, arte utique sanctiore delusit; isto prudentior, illa potentior. Carnis quidem assumit veritatem, sed peccati similitudinem; dulcem prorsus in illa exhibens consolationem infirmo, et in hac prudenter abscondens laqueum deceptionis diabolo. Porro ut Patri nos reconciliet, mortem fortiter subit et subigit, fundens pretium nostrae redemptionis sanguinem suum. Ergo nisi amasset dulciter, non me in carcere requisisset illa majestas; sed junxit affectioni sapientiam, qua tyrannum deciperet; junxit et patientiam, qua placaret offensum Deum Patrem. Hi sunt modi, quos vobis promiseram; sed praemisi eos in Christo, ut commendabiliores Disce amare dulciter, amare prudenter, amare fortiter. Dulciter, ne illecti; prudenter, ne decepti; fortiter, ne oppressi ab amore
Abbreviated transcription (Latin):
rahe me post te: in oclore unguentoꝵ tuoꝵ cur¬
remus. Quid: Sponsa ne ergo necesse habet
trabi: et hoc post sponsum: Quasi uero in

Expanded text:
rahe me post te, in odore unguentorum tuorum curremus . Quid? sponsane ergo necesse habet trahi, et hoc post sponsum? Quasi vero in
Abbreviated transcription (Latin):
emulatione non hominis: et certe saniori qua pͥmus adõ
euam suam. Itaq quos in carne quesiuit. dilexit in spũ
red emit in uirtute. Pienum prorsus om̃i suauitatis dul¬
cedine: uilere hominem. hominis conditorem. It dũ natãm
prudenter selegit a culpa: etiam potenter mortem ꝓpulit
a natura. In carnis assumptione condescendit mꝰ in culpe
uitatione consuluit sibi. in mortis susceptione satiffecit
patri: amicus dulcis. consiliarius prudens. adiutor fortis.
Huic securus me credo: qui saluare me uelit. no¬
uerit.possit. Quem quesiuit

Expanded text:
aemulatione, non hominis, et certe saniori, quam primus Adam aemulatione, non hominis, et certe saniori, quam primus Adam Evam suam. Itaque quos in carne quaesivit, dilexit in spiritu, redemit in 1327 virtute. Plenum prorsus omni suavitatis dulcedine, videre hominem hominis Conditorem. At dum naturam prudenter selegit a culpa, etiam potenter mortem propulit a natura. In carnis assumptione condescendit mihi, in culpae vitatione consuluit sibi, in mortis susceptione satisfecit patri; amicus dulcis, consiliarius prudens, adjutor fortis. Huic securus me credo, qui salvare me velit, nopossit. Quem quaesivit
Abbreviated transcription (Latin):
nrãm deuotionem et blandius allicit. et iustius exigit: ce t
artius stringit. et afficit uehementius. Multũ quippe lã¬
borauit in eo saluator: nec in om̃i mundi fabrica tantũ
fatigationis actor assumpsit. Iua deniq dixit et facła st̃.
mandauit et ereata sunt. At uero hic. et in dictis suis su¬
stinuit contradictores: et in factis obseruatores.: et in torm̃¬
tis illusores: et in morte exꝓbratores. Ecce quomͦ dilexit.
Adde quod hanc ipsam dilectionem non reddidit: s
aididit. Nam quis prior dedit ei. et retribuetur ei. S
s quia ipse pͥor dilexit nos. Deniq dilexit. et non existenteᷤᷤ.
S adiecit et resistentes diligere: uixta pauli testimoriũ
cos. uondum possedisset amicos: sicut necdum quos sie
diligeret ee̾nt. si non dilerisset qui nondum essent. Uileẽ
autem dulciter: sapienter fortiter. Bulce nempe dixerum
quod carnem induit: cautũ quod culpam cauit: forte qͦd
mortem sustinuit. Nam quos sane in carne uisitauit.

Expanded text:
ram devotionem et blandius allicit, et justius exigit, et arctius stringit, et afficit vehementius. Multum quippe laboravit in eo Salvator, nec in omni mundi fabrica tantum fatigationis auctor assumpsit. Illa denique dixit, et facta sunt; mandavit, et creata sunt . At vero hic et in dictis suis sustinuit contradictores, et in factis observatores, et in tormentis illusores, et in morte exprobratores. Ecce quomodo dilexit. Adde quod hanc ipsam dilectionem non reddidit, sed addidit. Nam quis prior dedit ei, et retribuetur ei? Sesed quia ipse prior dilexit nos . Denique dilexit etiam non existentes; sed adjicit et resistentes diligere, juxta Pauli testimonium cos, nondum possedisset amicos, sicut necdum quos sic diligeret essent, si non dilexisset qui nondum essent. 3. Dilexit autem dulciter, sapienter, fortiter. Dulce nempe dixerim, quod carnem induit; cautum, quod culpam cavit; forte, quod mortem sustinuit. Nam quos sane in carne visitavit,
Abbreviated transcription (Latin):
Itaqͥ cnuinitus inspiratus. xp̃i et ȩccliȩ laudes. ⁊ sacri amoris grã
et eterni conubii cecinit sacramenta. simulq exp̃ssit sc̃ẽ desi de¬
rium animȩ. et epithalamii carmen erultans in spũ. iocundo
composuit eulogio. figurato tamen. Nimirum uelabat et ipse
uistar moysi faciem suam. non ininiis forsitan in hac parte. ful¬
gentem. eo quod illo alhue in tempore nemo. aut rarꝰ erat. qui
reuelata faeie głam istam speculari sufficeret. Igitur ꝓ sui ercel¬
lentia reor nuptiale hoc carmen huuismodi titulo p̃signitum.
ut merito cantica cantieors singulariter appelletur: sicut is
qua uieit mundum fides ur̃a. ⁊ inexitu ur̃o de lacu miseriȩ et
de luto fecis. cantat̾is et ipsi dño canticum nouũ quia mira¬
bilia fecit: Rursus cũ adiecit supra petram statuere pedes ur̃os.
et cdirigere gressus ur̃os: puto quod et tunc nichilominus ꝓ ui¬

Expanded text:
Itaque divinitus inspiratus, Christi et Ecclesiae laudes, et sacri amoris gratiam, Itaque divinitus inspiratus, Christi et Ecclesiae laudes, et sacri amoris gratiam, et aeterni connubii cecinit sacramenta; simulque expressit sanctae desiderium animae, et epithalamii carmen, exsultans in spiritu, jucundo composuit eulogio, figurato tamen. Nimirum velabat et ipse instar Moysi faciem suam , non minus forsitan in hac parte fulgentem, eo quod illo adhuc in tempore nemo, aut rarus erat, qui revelata facie gloriam istam speculari sufficeret. Igitur pro sui excellentia reor nuptiale hoc carmen hujusmodi titulo praesignitum  alias praesignatum, ut merito Cantica canticorum singulariter appelletur, sicut is qua vicit mundum fides vestra, et in exitu vestro de lacu miseriae et de luto faecis, cantastis et ipsi Domino canticum novum, quia mirabilia fecit? Rursus cum adjecit primum supra petram statuere pedes vestros, et dirigere gressus vestros; puto quod et tunc nihilominus pro i
Abbreviated transcription (Latin):
liberatus simul et uindicatus obsequio. Non tamen quod
cecinit. dictum ẽ canticũ canticoꝵ. s si bene recolo. cecunt a
scriptura isrł carmen ͦ dño. Cecinit etiam debbora. cecinit et
et nemo eoꝵs legitur appellasse canticum suii cantica cantico¬
rum. Sane om̃s ni fallor cecinisse repꝑies ꝓ quocumq suo suo¬
rum ue ꝑcepto commodo. Uerbi gr̃a. ꝓ obtentu uictoriȩ p
euasione ꝑieuli: aut ꝓ concupitȩ rei qualiscumq adepto be¬
neficio. Ita gͦ pleriq cecinerunt. singuli ꝓ singulis causis.
ne ingrati diuinis beneficiis inuenirentur. uxta illud. Confi¬
tebitur tͥ. eum benefeceris ei. It uero rex iste salomon sapientia
singularis. sublimis gła. reb affluens. pace securꝰ. nultꝰ talium
egiisse cognoseitur. ꝓ quo accepto ista decantare uibuerit. Di
nec seriptura ipsa. sui uspiam tale aliquid significare uidetur.

Expanded text:
liberatus simul et vindicatus obsequio. Non tamen quod liberatus simul et vindicatus obsequio. Non tamen quod cecinit, dictum est Canticum canticorum; sed, si bene recolo: Cecinit, ait Scriptura, Israel carmen hoc Domino . Cecinit etiam Debbora , cecinit etet nemo eorum legitur appellasse canticum suum Cantica canticorum. Sane omnes, ni fallor, cecinisse reperies pro quocunque suo, suorumve percepto commodo: verbi gratia, pro obtentu victoriae, pro evasione periculi, aut pro concupitae rei qualiscunque adepto beneficio. Ita ergo plerique cecinerunt, singuli pro singulis causis, ne ingrati divinis beneficiis invenirentur, juxta illud: Confitebitur tibi, cum benefeceris ei . At vero rex iste Salomon, sapientia singularis, sublimis gloria, rebus affluens, pace securus, nullius talium eguisse cognoscitur, pro quo accepto ista decantare libuerit. Sed nec Scriptura ipsa sui uspiam tale aliquid significare videtur. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
compositum: ut quannius sit difficile intellectu: sit tamen in¬
quisitu delectabile. S quid: Titulum preterimus: Non opor¬
tet ne unum quidem iota: quando et minutias iubemur colli¬
gere fragmentors ne ꝑeant. Titulus ẽ talis. Incipunie cantica
canticoꝵ salomonis. Obserua in pͥmis. pacifici nomen quod
ẽ salomon conuenire pͥncipio libri qui meipit a signo pacis.
iod ẽ ab osculo: simulq aduerte huiuscemodi pͥncipiis solas ad
hanc intelligendam scripturam mentes inuitari. pacificas:
quȩ sese iam a uitioꝵ uendicare ꝑturbationib et eurarum
tumultib p̾ualent. Behinc ne hoc quoq ocio sum putes. qͦd
non sumpliciter cantica. s cantica canticors habet inscriptio.
Multa quippe legi cantica inscripturis: et nullum illors memi¬
ni taliter appellari. Cecinit isrł carmen dño. quod gladium pa¬
riter et iugum euaserit pharaonis: gemino maris mirabiliter

Expanded text:
compositum, ut quamvis difficile intellectu, sit tamen incompositum, ut quamvis difficile intellectu, sit tamen inquisitu delectabile. 6. Sed quid? titulum praeterimus? Non oportet ne unum quidem iota , quando et minutias jubemur colligere fragmentorum, ne pereant . Titulus talis est: Incipiunt Cantica canticorum Salomonis. Observa in primis Pacifici nomen, quod est Salomon, convenire principio libri, qui incipit a signo pacis, id est ab osculo; simulque adverte hujuscemodi principiis solas ad hanc intelligendam scripturam mentes invitari pacificas, quae sese jam a vitiorum vindicare perturbationibus et curarum tumultibus praevalent. 7. Dehinc ne hoc quoque otiosum putes, quod non simpliciter Cantica, sed Cantica canticorum habet inscriptio. Multa quippe legi cantica in Scripturis, et nullum illorum memini taliter appellari. Cecinit Israel carmen Domino, quod gladium pariter et jugum 1269 evaserit Pharaonis, gemino maris mirabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
quempiam loquentẽ p̃miserit. eui consequenter respondentẽ
⁊ hanc introducat ꝑsonam: quecumq ẽ ipsa quȩ osculũ flagitat.
Deinde si se osculari a nescio quo uel petit. uł p̾cipit: cur signan¬
ter et nominatĩ ore. et ore suo illius. quasi aliud qua os. auit
alienũ et non potius suũ. exhibere sibi soleant osculantes:
uamqũa ne hoc quicde dicit. oseuletur me ore suo.: s aliqͥd
ꝓfecto inusitatius. osculo inquit oris sui. Et quidẽ iocundũ
eloquium quod aboseulo p̾ncipium sumit. et blanda ipsa
quedam scripturȩ facies facile afficit et allicit ad legendum.
ita ut quod in ea latet delectet etiam cum labore inuestigare:
nec fatiget inquirendi forte difficultas. ubi eloquii suauitas mu¬
cet. Uerum quem non ualde attentum faciat. istuis modi pͥn¬
cipium sine principio. et nouitas in ueteri libro loquutionis:
Unde constat hoc opus non humano ingenio. s sp̃e arte ita

Expanded text:
quempiam loquentem praemiserit, cui consequenter respondentem quempiam loquentem praemiserit, cui consequenter respondentem et hanc introducat personam, quaecunque est ipsa quae osculum flagitat. Deinde si se osculari a nescio quo vel petit, vel praecipit; cur signanter et nominatim ore, et ore suo; quasi aliud quam os, aut alienum, et non potius suum, exhibere sibi soleant osculantes? Quanquam ne hoc quidem dicit: Osculetur me ore suo: sed aliud profecto inusitatius: Osculo, inquit, oris sui. Et quidem jucundum eloquium, quod ab osculo principium sumit, et blanda ipsa quaedam Scripturae facies facile afficit et allicit ad legendum, ita ut quod in ea latet, delectet etiam cum labore investigare, nec fatiget inquirendi forte difficultas, ubi eloquii suavitas mulcet. Verum quem non valde attentum faciat istiusmodi principium sine principio. et novitas locutionis in veteri libro? Unde constat hoc opus non humano ingenio, sed Spiritus arte ita
Abbreviated transcription (Latin):
de uia uenit amicus: cum et tercium istum ur sumpserit pa¬
nem. S quis franget: Adẽ paterfamilias. cognoscite dñm in
fractione panis. Quis enim alter idoneus: Non equidẽ ego mͥ
istud temere arrogauerim. Sic spectetis ad me: ut ex me non
expectetis. Nam ego unus sum. de expectantib mendicans et
ipse uobiscum cibum animȩ meȩ. alimoniam sp̃c. Reuera pau
ꝑet inops. pulso adeum qui aꝑit et nemo elaudit:. suꝑ sermo¬
nis hiuus ꝓfundissimo sacramento. Oculi om̃ium in te sꝑant
chĩe. Pariuili petierinit panem. ñ ẽ qͥ frangat eis. Sꝑatur id a
benignitate tua. Opussime frange esurientib panem tuum:
ineis quidẽ si dignaris manib: s tius uirib. Sic queso nob̾. a
quo. de quo. ad que ue dicitur. osculetur me osculo oris sui.
Aut quale ẽ istud ita subitaneum. et factum repente de me¬
dio sermonis exordium. Sic quippe in uerba ꝓrumpit. quasi

Expanded text:
de via venit amicus, cum et tertium istum insumpserit pade via venit amicus, cum et tertium istum insumpserit panem. 4. Sed quis franget? Adest paterfamilias; cognoscite Dominum in fractione panis. Quis enim alter idoneus? Non equidem ego mihi istud temere arrogaverim. Sic spectetis ad me, ut ex me non exspectetis. Nam et ego unus sum de exspectantibus, mendicans et ipse vobiscum cibum animae meae, alimoniam spiritus. Revera pauper et inops pulso ad eum, qui aperit et nemo claudit, super sermonis hujus profundissimo sacramento. Oculi omnium in te sperant, Domine. Parvuli petierunt panem; non est qui frangat eis; speratur id a benignitate tua. O piissime, frange esurientibus panem tuum, meis quidem, si dignaris, manibus, sed tuis viribus. 5. Dic, quaeso, nobis, a quo, de quo, ad quemve dicitur: Osculetur me osculo oris sui? aut quale est istud ita subitaneum, et factum repente de medio sermonis exordium? Sic quippe in verba prorumpit, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
sis gͦ duob malis duoꝵ lectione libroꝵs. competent᷑ ĩa acceditus
adhu̾c sacrum theoricumq sermonem: qui eum sit amboꝵ frue¬
tus. non nisi sobriis mentib et aurib om̃mno credendus ẽ. Aloqͥn.
ante carnem disciplinȩ studiis edomitam. et mancipatã spũi
ante spretam et abiectam scli ponꝑam et saremã. indigne ab
impuris lectio sc̃a p̾simitur. Quom nempe lur incassum eir¬
cumfundit oculos cecos uł clausos: ita animalis homo non pei¬
pit ea quȩ sunt sp̃c clĩ. Quippe sp̃c sc̃s liscipline effugiet fictũ
quod ẽ uita incontinens. S nec erit ei umquã pars eum uanita
te mundi. eum ueritatis sit sp̃c. Quȩ enim societas ei quȩ desur¬
sum ẽ sapientiȩ. et sapientis mundi quȩ stultitia ẽ apud d̃m
aut sapientiȩ carnis. quȩ et ipsa inimica ẽ cło: Puto autẽ quod
iam non habebit unde aduersum uos murmuret. isqui nobis

Expanded text:
sis ergo duobus malis duorum lectione librorum, competenter jam acceditur sis ergo duobus malis duorum lectione librorum, competenter jam acceditur ad hunc sacrum theoricumque sermonem: qui cum sit amborum fructus, nonnisi sobriis mentibus et auribus omnino credendus est. Alioquin ante carnem disciplinae studiis edomitam et mancipatam spiritui, ante spretam et abjectam saeculi pompam et sarcinam, indigne ab impuris lectio sancta praesumitur. Quomodo nempe lux incassum circumfundit oculos caecos vel clausos, ita animalis homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei . Quippe Spiritus sanctus disciplinae effugiet fictum , quod est vita incontinens; sed nec erit ei unquam pars cum mundi vanitate, cum veritatis sit Spiritus . Quae enim societas ei quae desursum est sapientiae, et sapientiae mundi, quae 1268 stultitia est apud Deum ; aut sapientiae carnis, quae et ipsa inimica est Deo? Puto autem quod jam non habebit unde adversum nos murmuret is, qui nobis
Abbreviated transcription (Latin):
archa p̾stitos accepistis: accedite et ad tercium hunc panem.
ut ꝓbetis forsitan potiora. Cum enim duo sint mala quȩ uł
sola. uel maxime militant aduersus animam. uanus scilicet
amor mundi. et suꝑfluus sui: pesti utriq illi duo libri obuiare
noscuntur. Alter saculo disciplinȩ praua queq in morib. et car¬
nis suꝑflua resecans. alter luce rationis. in om̃i gła mundi fucũ
uanitatis sagaciter dep̾hendens. ueraciterq distinguens a solido
ueritatis. Deniq uniuersis humanis studiis. ac mundanis deside¬
riis. p̃tulit dm̃ timere: eiusq obseruare mandata. Merito qͥdẽ.
Uere et enim sapientiȩ pͥmum illud imcium: sccđm consũma¬
tio ẽ. Si tamen constat uobis non aliud ueram et consumma¬
tam eẽ sapientiam. quam declinare a malo. et facere bonumi
itemq recedere a malo ueminẽ posse ꝑfecte absq timore łi:
nec bonum opꝰ om̃ino eeͥ. p̾ter obseruantiã mandatoꝵ. Depul¬

Expanded text:
arca praestitos accepistis, accedite et ad tertium hunc panem, arca praestitos accepistis, accedite et ad tertium hunc panem, ut probetis forsitan potiora. Cum enim duo sint mala, quae vel sola, vel maxime militant adversus animam, vanus scilicet amor mundi et superfluus sui, pesti utrique duo illi libri obviare noscuntur; alter sarculo disciplinae prava quaeque in moribus, et carnis superflua resecans; alter luce rationis in omni gloria mundi fucum vanitatis sagaciter deprehendens, veraciterque distinguens a solido veritatis. Denique universis humanis studiis, ac mundanis desideriis praetulit Deum timere, ejusque observare mandata. Merito quidem. Verae etenim sapientiae primum illud, initium; secundum, consummatio est: si tamen constat vobis non aliud veram et consummatam esse sapientiam, quam declinare a malo, et facere bonum; itemque recedere a malo neminem posse perfecte absque timore Dei, nec bonum opus omnino esse praeter observantiam mandatorum. 3. Depul
Abbreviated transcription (Latin):
obis fr̃s alia quam aliis de scło: aut certe aliter
dicenda sunt. Iilis siquidẽ lac potum dat. et
non escam: qui apłi formam tenet indocendo.¬
Nam sp̃ualib solidiora apponenda eẽ. itidem
ipse suo docet exemplo: loquimur inquiens non
inter ꝑfectos. Quales uos nimirum ẽẽ confido. nisi frustra forte iã
ex longo. studiis estis cȩlestib occupati: exercitati sensib: et in le¬
ge di meditati die ac nocte. Itaq parate fauces: non lacti. s pani.
Est panis apud salomonẽ. isq ad modum splendiclꝰ sapidusq
librum dico. qui cantica canticoꝵ inscribitur. Proferatur si pla¬
cet: et frangatur. Nam de uerbis ȩccłiastes: satis nifallor ꝑ dei grã
instructi estis. mundi huius cognoscere et contempnere uanita-¬
tem. Quid et parabolas:. An ñ uita ⁊ mores ur̃i uixta eam quȩ
in ipsis inuenitur doctrinã. sufficienter emendati et informati¬
sunt: Proinde illis ambob p̾libatis. quos nichilominꝰ de amici

Expanded text:
s, alia quam aliis de saeculo, aut certe aliter dicenda sunt. Illis siquidem lac potum dat, et non escam , qui Apostoli formam tenet in docendo.Nam spiritualibus solidiora apponenda esse, itidem ipse suo docet exemplo, Loquimur, inquiens, noninter perfectos , quales vos nimirum esse confido; nisi frustra forte jam ex longo studiis estis coelestibus occupati, exercitati sensibus, et in lege Dei meditati die ac nocte. Itaque parate fauces, non lacti, sed pani. Est panis apud Salomonem, isque admodum splendidus sapidusque; librum dico, qui Cantica canticorum inscribitur: proferatur, si placet, et frangatur. 2. Nam de verbis Ecclesiastes satis, ni fallor, per Dei gratiam instructi estis mundi hujus cognoscere et contemnere vanitatem. Quid et Parabolas? An non vita et mores vestri juxta eam quae in ipsis invenitur doctrinam sufficienter emendati sunt et informati? Proinde illis ambobus praelibatis, quos nihilominus de amici
Abbreviated transcription (Latin):
urãm: quȩ nil sua uoluntate inscrutatũ om̃ino p̾tereat.
Nlec uero ducendum contemptui. nosse quib scriptura pe¬
dib tam frequenter dm̃ commemorat. nunc quidem sta¬
re. ut ibi. adorabimus in loco ubi steterunt pedes eiꝰ: nunc
uero ambulare. ut ibi. et habitabo in illis et deambulabo
in eis. mĩs etiam currere. iuxta illud. Exultaut ut eseriadeirs¬
rnem puto et nobis non congrue iuideri. pedes achi oormĩe
pniurrs quo s alterum misecdiam.atterum uidieiuer so. sers¬
pnsete Iota funt uobis duo ista uocabrna et le plerisor serip¬
turs loeis ambo pariter si cogitatis occurriuit. Srua uere. oꝰ¬
sceiłi pedem ds in carne eiui se uniuit assumpserit. locet epla
absce peecator: ut misericors fieret. Quid uium aterioͥaued
ciumꝰ num. cupatus ẽ: Nonne ad hominem equȩ asumpiti sib
upsum ꝑtinere ipse ełs homo apte significat . udi clat. no sion¬

Expanded text:
vestram, quae nil sua voluntate incrustatum omnino praetereat. vestram, quae nil sua voluntate incrustatum omnino praetereat. Nec vero ducendum contemptui, nosse, quibus scriptura pedibus tam frequenter Deum commemorat, nunc quidem stare, ut ibi: Adorabimus in loco ubi steterunt pedes ejus ; nunc vero ambulare, ut ibi: Et habitabo in illis, et deambulabo in eis ; nunc etiam currere, juxta illud: Exsultavit ut gigas ad currre ad Deitatem ; puto et nobis non incongrue videri pedes ad hominem pertinere; quorum alterum misericordiam, alterum judicium nominemus. Nota sunt vobis duo ista vocabula; et de plerisque Scripturae locis ambo pariter, si cogitatis, occurrunt. Quia vero misericordiae pedem Deus in carne, cui se univit, assumpserit, docet epistola absque peccato, ut misericors fieret . Quid illum alterum, qui judicium nuncupatus est, nonne ad hominem aeque assumptum et ipsum pertinere ipse Deus homo aperte significat, ubi datam si
Abbreviated transcription (Latin):
um compͥmis: ustificans impios. et suꝑbos humilians.
Quod tamen quia inuisibiliter fit: carnalis non sentit
a quo fit. Unde et subdit. et uestigia tua non cognoscen¬
tur. Hinc rursus pater ad filium. Sede inquit a dextris
meis. donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuoꝵ.
Hoc ẽ. donec om̃s qui te contempnunt. tue uoluntati subi¬
tiam: siue inuitos et miseros. sue uoluntarios et beatos. Itaq
hoc opus sp̃c quia caro non ꝑcipiebat. animalis quippe¬
non ꝑcipit ea quȩ sunt sp̃c ddi: opus fuit ut corporalib pe¬
dib corporaliter incubans. et corporalib labiis pedes eosdẽ
deosculans. ueniam peccatoꝵ peccatrix ꝑciꝑet: sicq illa mu¬
tatio dexterȩ excelsi qua mirabiliter s inuisibiliter iustifi¬
cat impium. etiam carnalib innotesceret. Uerum illos sp̃ũ¬
ales pedes łi quos pͥmo loco spũaliter osculari penitentẽ
oportet: p̾terire me non oportet. Noui ego curiositatem

Expanded text:
um comprimis, justificans impios 1281, et superbos humilians. um comprimis, justificans impios 1281, et superbos humilians. Quod tamen quia invisibiliter fit, carnalis non sentit a quo fit. Unde et subdit: Et vestigia tua non cognoscentur . Hinc rursus Pater ad Filium: Sede, inquit, a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum ; hoc est: Donec omnes qui te contemnunt, tuae voluntati subjiciam, sive invitos et miseros, sive voluntarios et beatos. Itaque hoc opus Spiritus quia caro non percipiebat , opus fuinon percipiebat , opus fuit ut corporalibus pedibus corporaliter incubans, et corporalibus labiis pedes eosdem deosculans, veniam peccatorum peccatrix perciperet; sicque illa mutatio dexterae Excelsi , qua mirabiliter, sed invisibiliter justificat impium, etiam carnalibus innotesceret. 6. Verum illos spirituales pedes Dei, quos primo loco spiritualiter osculari poenitentem oportet, praeterire me non oportet. Novi ego curiositatem
Abbreviated transcription (Latin):
Apistu manum cuam et umples om̃e animal benedictio¬
ne S̾ itena. Aꝑiente te manum tuam. om̃ia umpplebunt᷑
bonitate. En secus corporales pedes iacens ac penitens
audit peccatrir. remittuntur tͥ peccata tua: et recognoscit eũ.
de quo ex multis retro temporib scriptum legerat. Egredi¬
etur diabolus ante pedes eius. Ubi nempe peccatum re¬
mittitur: ibi ꝓculdubio diabolus de corde peccatoris expel¬
litur. Hinc uniuersaliter de cunctis pęnitentib dicit. s uc
iudicium mundi: nunc pͥnceps huius mundi eicietur foras.
Quod scilicet humiliter confitenti remittat d̃s peccatum:
et diabolus eum quem in hominis corde inuaserat. amittat
principatum. Beniq ambulat suꝑ undas carnalib pedi¬
bus. cui necdum carne uestito iam psalmista p̾cunerat. In
mari uia tua: et semitȩ tuȩ inaquis multis. Quod ẽ. Con¬
culcas corda tumentia suꝑbors: et fluxa desideria carnali¬

Expanded text:
Aperis tu manum tuam, et imples omne animal benedictioAperis tu manum tuam, et imples omne animal benedictione ; et item: Aperiente te manum tuam, omnia implebuntur bonitate . En secus corporales pedes jacens ac poenitens audit peccatrix: Remittuntur tibi peccata tua , et recognoscit eum, de quo ex multis retro temporibus scriptum legerat: Egredietur diabolus ante pedes ejus . Ubi nempe peccatum remittitur, ibi procul dubio diabolus de corde peccatoris expellitur. Hinc universaliter de cunctis poenitentibus dicit: Nunc judicium est mundi, nunc princeps hujus mundi ejicietur foras : quod scilicet humiliter confitenti remittat Deus peccatum; et diabolus eum, quem in hominis corde invaserat, amittat principatum. 5. Denique ambulat super undas carnalibus pedibus , cui necdum carne vestito jam Psalmista praecinuerat: In mari vita tua, et semitae tuae in aguis multis; quod est: Conculcas corda tumentia superborum, et fluxa desideria carnali
Abbreviated transcription (Latin):
Semdicat. eẽ. ꝑ quem eacdem et ante fiebant quando fie¬
uant. In carne inquam et ꝑ carnem potenter ae paden¬
rer oꝑatus nrira. locutus salubria. passus ineligna. eui¬
aenter ostendit quia ipse sit qui potenter s inuisibiltter
sela concliclissec. sapienter regeret: benigne protegerelu
Seniq dum euangelirat ingratis. signa phibet intidelib
ꝓ sus erueifixorib orat: nonne liquido ipsum se eẽ decla¬
rat. qui eum patre suo coticie oriri facit solem suute siup
bonos et malos. et pluit suꝑ iustos et iniustos. Hoc enmoder
quod ip̃se aiebat. Si non facio oꝑa patris mei. uolite credere.
En aꝑit os carnis suȩ. docens in monte discipulos. qu ure
silentio angelos in celestib clocet. En ad tactumm eorporee
mamis curatur lepra: fugatur cecitas. aulitus. separatinrit
lagua imita resoluitur. discipulus prope mersus erigituo.
etis indubitanter agnoscitur cui dierat longe ante daluid.

Expanded text:
se indicat esse, per quem eadem et ante fiebant quando fiese indicat esse, per quem eadem et ante fiebant quando fiebant. In carne, inquam, et per carnem potenter ac patenter operatus mira, locutus salubria, passus indigna, evidenter ostendit, quia ipse sit qui potenter, sed invisibiliter saecula condidisset, sapienter regeret, benigne protegeret. Denique dum evangelizat ingratis, signa praebet infidelibus, pro suis crucifixoribus orat: nonne liquido ipsum se esse declarat, qui eum Patre suo quotidie oriri facit solem suum super bonos et malos, pluit super justos et injustos? Hoc enim est quod ipse aiebat: Si non facio opera Patris mei, nolite credere . 4. En aperit os carnis suae docens in monte discipulos, qui in silentio angelos in coelestibus docet. En ad tactum corporeae manus curatur lepra, fugatur caecitas, auditus reparatur, lingua muta resolvitur, discipulus prope mersus erigitur; et is indubitanter agnoscitur, cui dixerat longe ante David:
Abbreviated transcription (Latin):
rent s naturȩ aseriberent. aut cerce quod insipientiꝰ erat
fortiune.Propriȩ quoq nidustrie atq urcaui. tauitie. oita
orrogarent: Quanta sbi usurpatinit seductori sp̃ẽ. quanta
sonet uone data sunt. quanta terris uel aquis ndributat
quarta etiam manufactis fabriliba mortaiium sepritata
opab. herbis. arbustis. minutissimis uiuissimsq seunt it eo
opiri henio deferebatur. Heu. sic homines ꝑdideriute. stcom¬
futauerunt głam suam. in similtiridinen uatus comie¬
mentis fenum. Quoꝵs d̾s miseratus errores. de monte um¬
proso et conclenso dignanter egrediens. inesole posrerta¬
bersaeiulium suum. Optulit carnem sapientaꝵ carnent.
uruam discerent sapere et sp̃m. Nam dum in cario ea
pͥcarner facit oꝑa non carnis sioł̃i. nature utiq imꝑanᷤ.
supansq forturiam.stuitam faciens sapientiamt hominũ.
demonumq debellans tirannidem. manifeste ipsune

Expanded text:
rent, sed naturae ascriberent, aut certe. quod insipientius erat, rent, sed naturae ascriberent, aut certe. quod insipientius erat, fortunae; propriae quoque industriae atque virtuti multi multa arrogabant. Quanta sibi usurparunt seductorii spiritus, quanta soli et lunae data sunt; quanta terris et aquis attributa, quanta etiam manufactis fabrilibusque mortalium deputata operibus! Herbis, arbustis, minutissimis vilissimisque seminibus pro numinibus deferebatur. 3. Heu! sic homines perdiderunt et commutaverunt gloriam suam in similitudinem vituli comedentis fenum? Quorum Deus miseratus errores, de monte umbroso et condenso dignanter egrediens, in sole posuit tabernaculum suum . Obtulit carnem sapientibus carnem, per quam discerent sapere et spiritum. Nam dum in carne et per carnem facit opera, non carnis, sed Dei, naturae utique imperans, superansque fortunam, stultam faciens sapientiam hominum, daemonumque debellans tyrannidem; manifeste ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter se uec ꝓpter alium. solatio corporei instrumenti opꝰ
habet. illa maiestas: cuius om̃potenti arbitrio incunctant̃
om̃e ereatum fauet. etiã nullo interueniente uel subuenien¬
te solatio corporali suie sꝑ̃ali. Docet uel motiet sine lingua:
p̃bet uel tenet sine manib: sine pedib currit et succurrit
ꝑeuntib Actitabat ista et cum patrib priorib scłis exꝑieban¬
tur homines sedula beneficia. s latebat eos beneficus. Ille
quidem attingebat a fine usq ad finem fortitet: s disponens
om̃ia suauiter non sentiebatur ab hominib. Et gaudebant
de bonis dñi: et dñm sabaoth es quod cum tranquillitate
iudicaret omĩa. nesciebant. Ab ipso erant: s non cum ipso.
Per ipsum uiuebant: s non ipsi. Ex ipso sapiebant: s ñ ipsũ.
Alienati. ingrati. insensati. Hinc demum factum ẽ. ut qͦd
erant. quod uiuebant. quod sapiebant. non auctori tribue¬

Expanded text:
propter se, nec propter alium, sola corporei instrumenti opus propter se, nec propter alium, sola corporei instrumenti opus habet illa majestas, cujus omnipotenti arbitrio incunctanteromne creatum favet, etiam nullo interveniente vel subveniente solatio corporali, sive spirituali. Docet vel monet sine lingua; praebet vel tenet sine manibus; sine pedibus currit et succurrit pereuntibus. 2. Actitabat ista et cum patribus prioribus saeculis; experiebantur homines sedula beneficia, sed latebat eos benficus. Ille quidem attingebat a fine usque ad finem fortiter; sed disponens omnia suaviter, non sentiebatur ab hominibus. Et gaudebant de bonis Domini; et Dominum sabaoth, eo quod cum tranquillitate judicaret omnia omnino nesciebant. Ab ipso erant, sed non cum ipso; per ipsum vivebant, sed non ipsi; ex ipso sapiebant, sed non ipsum, alienati, ingrati, insensati. Hinc demum factum est, ut quod erant, quod vivebant, quod sapiebant, non auctori tribue
Abbreviated transcription (Latin):
de corpore facere habet. cui ad nutũ in differenter umi¬
uersa corpora cȩlestia atq terrestria obsequi constat: Plane
suꝑfluo haberet suum: qui nullum sibi re ꝑit alienum.
Uerum si cuncta quę hoc loco dicenda oceurrunt. p̾sen¬
ti uolumus sermone concludere: sermo modum ercedet: et
iures forsitan aliquors. Propterea quȩ restant. sub alio ser¬
uemus absoluenda pͥncipio. Sermo. ui.
t p̾cedenti sequens sermo cohereat: tenetis ne
datum suꝑius. solum summũ et incircum¬
scriptum sp̃m. ad om̃e quod facere uł fieri
uult. corporis instrumento siue obsequio noi
egere: Bemus gͦ securi uerã soli do sicut un¬
mortalitatem. ita et incorporeitatẽ: quod solus spũum uni¬
uersam corpoream naturam eo usq transcendat. ut quoeũ¬
q corpore ui quocumq oꝑe non indigeat. solo sꝑ̃ali mitui
cum uult ad quȩ ꝰ uult agenda contentus. Sola gͥ ẽ quȩ ne

Expanded text:
de corpore facere habet, cui ad nutum indifferenter unide corpore facere habet, cui ad nutum indifferenter universa corpora coelestia atque terrestria obsequi constat? Plane superfluo haberet suum, qui nullum sibi reperit alienum. Verum si cuncta, quae hoc loco dicenda occurrunt, praesenti volumus sermone concludere, sermo modum excedet, et vires forsitan aliquorum: propterea quae restant, sub alio servemus absolvenda principio. SERMO VI.t praecedenti sequens sermo cohaereat, tenetisne datum superius, solum summum et incircumscriptum Spiritum ad omne quod facere vel fieri vult, corporis instrumento sive obsequio non egere? Demus ergo securi veram soli Deo, sicut immortalitatem, ita et incorporeitatem: quod solus spirituum universam corpoream naturam eo usque transcendat, ut quocunque corpore in quocunque opere non indigeat, solo, spirituali nutu, cum vult, ad quaecunque vult agenda contentus. Sola igitur est quae nec
Abbreviated transcription (Latin):
geliis malus: et constat non fieri ꝓpter eum. quod ttuꝑ
eum: eum ꝓdesse nullum uonum possit iuito. Igitur ei
quidẽ dispensatio cantum eredita ẽ. s uescio quonꝰ grer
iocundiusq sentimꝰ bonum. quod ꝑ malũ disperisat orom
ministratur. Ipsa ẽ g causa eur et ꝑ malos ds faciat bopo
uonis. non autẽ ut oꝑa eoꝵs indigeat in benefaciendo. lor
ro his que ratione uel sensu carentia sunt. muitominus
dm̃ egere qͣuis dubitet: S quando in opus bonum et ipsa
concutrunt: apparet. qm̃ om̃ia seruiunt ei. eiui mertto di
cere. Os ẽ orbis terrȩ. Aut certe quia nouit que ponie cort
ueuientius fant: de serumtute corporer. ereature nonesti¬
catiam querit. se congruentiam. Ettd deinde quod cor pors
ministeria oportune plerumq diuinis opib applicentiur
int uerbi grã pluiuȩ uiuificandis seminib ut multupeo¬
cmncdis segetib. uł fruclibꝰ maturandis. quid ꝓprio queso

Expanded text:
gelus malus: et constat non fieri propter cum, quod fit per gelus malus: et constat non fieri propter cum, quod fit per eum, cum prodesse nullum bonum possit invito. Igitur ei quidem dispensatio tantum credita est; sed nescio quomodo gratius jucundiusque sentimus bonum, quod per malum dispensatorem ministratur. Ipsa est ergo causa, cur et per malos Deus faciat bona bonis: non autem, quod opera eorum indigeat in benefaciendo. 10. Porro his quae ratione vel sensu carentia sunt, multo minus Deum egere quis dubitet? Sed quando in opus bonum et ipsa concurrunt, apparet quoniam omnia serviunt ei, cui merito est dicere: Meus est orbis terrae . Aut certvenientius fiant; de servitute corporeae creaturae non efficaciam quaerit, sed congruentiam. Esto deinde quod corporum ministeria opportune plerumque divinis operibus applicentur, ut, verbi gratia, pluviae vivificandis seminibus, vel multiplicandis segetibus, vel fructibus maturandis; quid proprio, quaeso,
Abbreviated transcription (Latin):
gacula hec summo ato incircum secipto spĩu. qui sobnti
cum docet angelum suie hominẽ scientiam. insteupiertũ
non qͣuerit nr̃e corporee auris. sient nec fibi oris. Pex sei¬
nfuniaittur. ꝑ se innoteseit: purus capitur a puris. doter
nuliuis inliget. Solus et sibi et om̃ib de sola orm̃ ipotem¬
ti uoluntate sufficiens. Oꝑatur tamen irmensa et uor umie¬
ra ꝑ subiectam ereaturam corporalem sine spiritase s qua
inꝑans. non quasi mendicans. Enuerbi. gr̃a quodi um¬
quam meam corporalem assumpsit nune in opus suum:
cocere uidelicet uos. cum ꝑ se absq dubio facilres sua¬
uusq id posset ꝓfecto indulgentia ẽ non indigesitid
In ꝓfectii siquicdem ur̃o. meritum querit m. noni sin so¬
iatium. Id ipsum saꝑe opus ẽ om̃i honini opaꝵti bonuen.
ne forte in se de bomis clĩ et non iidño gletur. Est tamen
qui bonum oꝑatur non uolens. siue homo malus. sue an¬

Expanded text:
gativa haec summo ac incircumscripto Spiritui, qui solus, gativa haec summo ac incircumscripto Spiritui, qui solus, cum docet angelum sive hominem scientiam, instrumentum non quaerit nostrae corporeae auris, sicut nec sibi oris. Per se infunditur, per se innotescit, purus capitur a puris. Solus nullius indiget; solus et sibi, et omnibus de sola omnipotenti voluntate sufficiens . 9. Operatur tamen immensa et innumera per subjectam creaturam corporalem, sive spiritualem; sed quasi imperans, non quasi mendicans. En, verbi gratia, quod linguam meam corporalem assumpsit nunc in opus suum, docere videlicet vos, cum per se absque dubio facilius suaviusque id posset; profecto indulgentia est, non indigentia. In profectu siquidem vestro meritum quaerit mihi, non sibi solatium. Idipsum sapere opus est omni homini operanti bonum, ne forte in se de bonis Domini, et non in Domino glorietur. Est tamen qui bonum operatur non volens, sive homo malus, sive an
Abbreviated transcription (Latin):
quando apparere uolunt. dẽsantes et solidlantes ea quan¬
tum uolunt. cum tamen in sui ueritate p̾subtilitate
naturȩ atq sub̃ȩ suȩ impalpabilia sint. et nr̃is om̃ino
in attingibilia uisib: an uero simplici sp̃ali substantia
subsistentes. corpora eum opus ẽ sumant. rursumq exple¬
to oꝑe ponant. in eandem de qua sũpta sunt materiã
dissoluenda: nolo ut a me requiratis. Widentur patres
de huuismodi diuersa sensisse. nec mͥ ꝑspicuum ẽ unde
alterutrũ doceam: et nescire me fateor. S et ur̃is ꝓfectib
non multum conferre arbitror harum rerum noticiam.
ue corporis instrumento. ita nob̾ in misceatur uł infun¬
datur. quo eius participatione docti siue docłores. uł bo¬
ni siue meliores efficiamur. Nullus angeloꝵs. nulla ani¬
marum. hoc mnͦ mn capabilis ẽ mullius eges capar. eea psi
geli ita se alterutrum capiunt. Sequestretur ꝓuide pro¬

Expanded text:
quando apparere volunt, densantes et solidantes ea quanquando apparere volunt, densantes et solidantes ea quantum volunt, cum tamen in sui veritate prae subtilitate naturae atque substantiae suae impalpabilia sint, et nostris omnino inattingibilia visibus; an vero simplici spirituali substantia subsistentes, corpora cum opus est sumant, rursumque expleto opere ponant in eamdem, de qua sumpta sunt, materiam dissolvenda; nolo ut a me requiratis. Videntur Patres de hujusmodi diversa sensisse; nec mihi perspicuum est unde alterutrum doceam; et nescire me fateor. Sed et vestris profectibus non multum conferre arbitror harum rerum notitiam. 8. ve corporis instrumento, ita nobis immisceatur vel infundatur, quo ejus participatione docti sive doctiores, vel boni sive meliores efficiamur. Nullus angelorum, nulla animarum hoc modo mihi capabilis est, nullius ego capax. Nec ipsi angeli ita se alterutrum capiunt. Sequestretur proinde praero
Abbreviated transcription (Latin):
nitiosa temporali hominum constet eẽ salutiꝰ. non tam̃
deẽ eoꝵ corporib. unde cooꝑentur in bonum. his qui se¬
cundum ꝓpositum uocati sunt scĩ: et si non cedendo in ei¬
bum. aut exhibendo ministerium: certe ingenium exer¬
cendo. uixta eum qui utiq om̃i utenti ratione p̾sto est
communis disciplinȩ ꝓfectum: quo inuisibilia i ꝑ ea
quȩ facta sunt intellecta conspiciuntur. Nam et diabo¬
lus eiusq satellites cum sit eoꝵs semꝑ maligna intentio.
nocere quidem semꝑ eupiunt: s bonis emulatorib qͥb
dicitur. quis uobis nocere poterit si boni emulatores fue¬
ritis. absit ut possint. Magis autem ꝓsunt et nolentes:
cooꝑantur q in bonum bonis. Ceterum angelica cor¬
pora utriunam ipsis sp̃itib naturalia sint sicut ho¬
minib sua. et sint animalia sieut homines. immorta¬
lia tamen quod nondum sunt homines: porro ipsa cor¬
pora mutent et uersent in forma et spetie qua uolunt

Expanded text:
erniciosa temporali hominum constet esse saluti; non tamen erniciosa temporali hominum constet esse saluti; non tamen deest eorum corporibus unde cooperentur in bonum his qui secundum propositum vocati sunt sancti; et si non cedendo in cibum, aut exhibendo ministerium, certe ingenium exercendo, juxta eum, qui utique omni utendi ratione praesto est, communis disciplinae profectum, quo invisibilia Dei, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur. Nam et diabolus ejusque satellites, cum sit semper eorum maligna intentio, nocere quidem semper cupiunt, sed bonis aemulatoribus, quibus dicitur: Quis vobis nocere poterit, si boni aemulatores fueritis ? absit ut possint; magis autem prosunt et nolentes, cooperanturque in bonum bonis. 7. Caeterum angelica corpora, utrumnam ipsis spiritibus naturalia sint, sicut hominibus sua; et sint animalia sicut homines, immortalia tamen, quod nondum sunt homines; porro ipsa corpora mutent et versent in forma et specie qua volunt