comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
D̾s autẽ p̃ibat illis die qͥdem in columna nubis & osten¬
debat illis uiam: nocte autẽ in columna ignis. & ñ defi¬
ciebat columna nubis die. & columna ignis nocte ante
popłm. Qͥs &e hic dubitet ꝑ subiectam creaturã. eanoẽq
corpoream. ñ ꝑ suã substantiam dm oculis apparuisse
mortalium: S utrũ patrem. an filium. an sp̃m scm.
an ipsam trinitatẽ unũ dm similit̾ ñ apparet. nec ibi
hoc distinguit᷑. quantum existimo. uͥscriptũ ẽ. & ma¬
iestas dñi apparuit in nube. & locutꝰ ẽ dñs ad moy¬
sen dicens. exaudiui murm filioꝵ isrł. & cȩt̾a. De his¬
am uͭ de mubib & uocib & fulgorib & tuba & fumo

Expanded text:
Deus autem praeibat illos, die quidem in columna nubis, et ostendebat illis viam; nocte autem in columna ignis: et non deficiebat columna nubis die, et columna ignis nocte ante populum . Quis et hic dubitet per subjectam creaturam eamdemque corpoream, non per suam substantiam, Deum oculis apparuisse mortalium? sed utrum Patrem, an Filium, an Spiritum sanctum, an ipsam Trinitatem unum Deum, similiter non apparet. Nec ibi hoc distinguitur, quantum existimo, ubi scriptum est: Et majestas Domini apparuit in nube, et locutus est Dominus ad Moysen, dicens: Exaudivi murmur filiorum Israel , etc. An
Abbreviated transcription (Latin):
actib legimus. ꝑ diuisionẽ linguarum ignis apparuit.
qͥ & insedit suꝑ unũ quẽq eoꝵ. Qd exodo congruit: ubi
scriptum ẽ. Syna autẽ mons fumabat totꝰ. ꝓpt̾ea qͦd des¬
cendit in eum d̾s in igne. Et aliquanto post: aspectꝰ
inquit maiestatis dñi: camꝗͣ ignis ardens. suꝑ uerticẽ
montis corã filiis isrl. Aut si hȩc id̾o facta st̃. qr nec pat̾.
nec filiꝰ illic eo mͦ p̾sentari poterant sine spu suo. qͦ ipsam
legẽ scribi oportebat: dm̃ qͥdem ñ ꝑ substantiã suã quȩ
inuisibilis & incommutabilis manet. s ꝑ illã sꝑeciẽ crea¬
turȩ illic apparuisse cognoscimꝰ. s aliꝗ̃ ex trinitate ꝑsonã
signo qͦdam ꝓprio. quantũ ad mei sensus capacitatẽ ꝑti¬

Expanded text:
Actibus legimus, per divisionem linguarum ignis apparuit, qui et insedit super unumquemque eorum : quod Exodo congruit, ubi scriptum est, Sina autem mons fumabat totus, propterea quod descendit in eum Deus in igne; et aliquanto post, Aspectus, inquit, majestatis Domini tanquam ignis ardens super verticem montis coram filiis Israel. Aut si haec ideo facta sunt, quia nec Pater, nec Filius illic eo modo praesentari poterant sine Spiritu sancto, quo ipsam Legem scribi oportebat: Deum quidem, non per substantiam suam quae invisibilis et incommutabilis manet, sed per illam speciem creaturae illic apparuisse cognoscimus; sed aliquam ex Trinitate personam signo quodam proprio, quantum ad mei sensus capacitatem perti
Abbreviated transcription (Latin):
in monte sẏna. uideo quẽadmodũ appareat ꝑ illa oĩa.
quȩ mortalium sensib t̾ribilit̾ ostendebant᷑. utrum
Uerumtam̃ siquid hinc sine affirmandi temeritate.
modeste atq cunctant᷑ coniectare concedit᷑. si una
digito dĩ scripta dr̃: qͦ nomine sp̃m sc̃m in euangłio sig¬
nificari nouimꝰ: Et qͥnquaginta dies numeraut᷑ ab occi¬

Expanded text:
 video quemadmodum appareat per illa omnia quae mortalium sensibus terribiliter ostendebantur, utrum Verumtamen si quid hinc sine affirmandi temeritate modeste atque cunctanter conjectare conceditur, si una digito Dei scripta dicitur , quo nomine Spiritum sanctum in Evangelio, significari no
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ patri. quam habui apud te priusꝗͣ mundus fiere. Cc̃
enim trada regnum do & patri. ut intret seruus bonus in
gaudium dñi sui. & abscondat eos qͦs possid& d̾̃s in abscondi¬
to uultꝰ sui a conturbatione hominũ. eoꝵ scilicae qui tc̃
c̃turbabunt᷑ audientes illam sententiam. a qͦ auditu malo
iustus ñ timebit si mͦ ꝓtegat᷑ in tab̾uaculo. idest in fide
recta catholicȩ ȩccłe a contradictione linguarũ. idest a
calumpniis hereticoꝵ. Si uͦ alius ẽ intellectꝰ u̾boꝵ dñi
quib ait quid me int̾rogas de bono. nemo bonꝰ nͥ unus
ds. dum tam̃ ñ idõ credat᷑ maioris bonitatis eẽ patris
ꝗͣ filii substantia. scd̃m quã u̾bum ẽ ꝑ qͦd facta sunt
omĩa. nicħq abhorret a sana doctrina: securi utam᷑ ñ
uno tantum. s quotqͦt reꝑiri potuerint. Ganto enim
fortius conuincunt᷑ heretici: quanto plures exitꝰ patent.

Expanded text:
dicit Patri, Quam habui apud te, priusquam mundus fieret . Tunc dicit Patri, Quam habui apud te, priusquam mundus fieret . Tunc enim tradet regnum Deo et Patri , ut intret servus bonus in gaudium Domini sui , et abscondat eos quos possidet Deus in abscondito vultus sui a conturbatione hominum, eorum scilicet qui tunc conturbabuntur audientes illam sententiam: a quo auditu malo justus non timebit , si modo protegatur in tabernaculo, id est in fide recta catholicae Ecclesiae, a contradictione linguarum , id est a calumniis haereticorum. Si vero est alius intellectus verborum Domini quibus ait, Quid me interrogas de bono? Nemo bonus, nisi unus Deus; dum tamen non ideo credatur majoris bonitatis esse Patris quam Filii substantia, secundum quam Verbum est per quod facta sunt omnia, nihilque abhorret a sana doctrina: securi utamur, non uno tantum, sed quotquot reperiri potuerint. Tanto enim fortius convincuntur haeretici, quanto plures exitus patent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ quã solam fide corda mundamus. ut simus beati
mundicordes. qm ipsi đm uidebunt. & siqua alia de
ista uisione dicca sunt. quȩ copiosissime sparsa ꝑ om̃s
scripturas inuenit. quisquis ad eam querendam oculũ
amoris intendit: sola ẽ summũ bonum nr̃m. cuiꝰ adi¬
piscendi causa p̾cipimur ag̾e quicqͥd recte agimꝰ. uisio
uͦ illa filii hominis. quȩ p̾nuntiata ẽ. cũ congrega¬
buntur ante cum om̃s gentes & dicent ei. dne qͣndo
te uidimus esurientẽ & sitientẽ & cȩt̾a: nec bonum erit
impiis qui mittent᷑ in ignem ȩt̾num. nec sũmũ bonũ
erit iustis. Adhuc enim uocat eos ad regnum: qͦd eis
paratum ẽ ab initio mundi. Sic̃ enĩ illis dicet. ite in
ignem ȩt̾num: sic istis. uenite bñdicti patris mei. pos¬
sidete paratum uob̃ regnum. Et sic̃ ibunt illi in ã¬
bustionem ȩternam: sic iusti in uitã ęt̾nam. Qd est
auit̃ uita ȩt̾na. nͥ ut cognoscant inquit unũ uerũ¬

Expanded text:
ut simus beati mundicordes, quoniam ipsi Deum videbunt ; et si qua alia de ista visione dicta sunt, quae copiosissime sparsa per omnes Scripturas invenit quisquis ad eam quaerendam oculum amoris intendit: sola est summum bonum nostrum, cujus adipiscendi causa praecipimur agere quidquid recte agimus. Visio vero illa filii hominis quae praenuntiata est, cum congregabuntur ante eum omnes gentes, et dicent ei, Domine, quando te vidimus esurientem et sitientem? et caetera, nec bonum erit impiis qui mittentur in ignem aeternum, nec summum bonum erit justis. Adhuc enim vocat eos ad regnum, quod eis paratum est ab initio mundi. Sicut enim illis dicet, Ite in ignem aeternum; ita istis, Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum . Et sicut ibunt illi in ambustionem aeternam; sic justi in vitam aeternam. Quid est autem vita aeterna, nisi, ut cognoscant
Abbreviated transcription (Latin):
cuius ñ ẽ filius. Hic autẽ uͥ scriptum ẽ. & dix dñs d̾s ad
terra tua & de cognatione tua & de domo patris tui. ñ ẽ
aꝑtum utrum sola uox facca sit ad aures abrae. an &¬
oculis eiꝰ aliquid̃ apparuerit. Paulop̾ autẽ aliquanto.
aꝑtius: dictum ẽ. Et uisus ẽ dñs abraȩ: & dixit illi.
Semini tuo aibo t̾ram hanc. S nec ibi expressum ẽ. in
qua specie uisus ei sit dñs. aut utrum pat̾ an filiꝰ. at
ẽẽ abraȩ. quia ñ scriptum ẽ uisus ẽ ei d̾s. s uisus ẽ
ei dñs. Camꝗ̃ enim ꝓprie uidet᷑ filiꝰ dñs uocari: di¬

Expanded text:
cujus non erat filius. Hic autem ubi scriptum est, Et dixit Dominus Deus ad cujus non erat filius. Hic autem ubi scriptum est, Et dixit Dominus Deus ad terra tua, et de cognatione tua, et de domo patris tui, non est apertum, utrum sola vox facta sit ad aures Abrahae, an et aliquid oculis ejus apparuerit. Paulo post autem aliquanto apertius dictum est, Et visus est Dominus Abrahae, et dixit illi: Semini tuo dabo terram hanc . Sed nec ibi expressum est, in qua specie visus sit ei Dominus; aut utrum Pater, an Filius, esse Abrahae, quia non scriptum est, Visus est ei Deus; sed, Visus est ei Dominus. Tanquam enim pr
Abbreviated transcription (Latin):
lumba descendit. & in illa uͥ ad patrẽ de sua clarificatiõe
cdamauit. eiq responsum ẽ. & clarificaui & iterũ clarifica¬
bo. Non quia fieri potuit uox sine oꝑe filii & sp̃c̃ sc̃i. tͥnitas
quippe inseparabilit̾ oꝑat᷑: s quia ea uox facta ẽ quȩ soltꝰ
ꝑsonam patris ostenderet. sic̃ humanã illam formã ex uir¬
gine maria trinitas oꝑata ẽ. s solius filii ꝑsona ẽ. Uisibilẽ
namq filii solius ꝑsonam: inuisibilis trinitas oꝑata est.
Nec nos aliquid ꝓhib& illas uoces factas ad adam ñ solũ
a trinitate factas intelligere: s &̃ ꝑsonam demonstran-¬
tis eiusdem trinitatis acciꝑe. Ibi enim cogimur ñ nͥ pa
ligi pot̾. Et ubi sonuit. & clarificaui & iterũ clarifica¬
bo: ñ nͥ patris ꝑsonam fatemur. Responsio quippe est
ad illam dñi uocẽ qua dixerat: pat̾ clarifica filiũ tuũ.
Qd ñ potuit dicere nisi dõ patri tantum. ñ & sp̃ui sc̃o:

Expanded text:
lumba descendit ; et in illa ubi ad Patrem de sua clarificatione lumba descendit ; et in illa ubi ad Patrem de sua clarificatione clamavit, eique responsum est, Et clarificavi, et iterum clarificabo . Non quia fieri potuit vox sine opere Filii et Spiritus sancti Trinitas quippe inseparabiliter operatur; sed quia ea vox facta est, quae solius personam Patris ostenderet: sicut humanam illam formam ex virgine Maria Trinitas operata est, sed solius Filii persona est; visibilem namque Filii solius personam, invisibilis Trinitas operata est. Nec nos aliquid prohibet, illas voces factas ad Adam, non solum a Trinitate factas intelligere, sed etiam personam demonstrantes ejusdem Trinitatis accipere. Ibi enim cogimur, nonnisi ligi potest. Et ubi sonuit, Et clarificavi, et iterum clarificabo, nonnisi Patris personam fatemur. Responsio quippe est ad illam Domini vocem qua dixerat, Pater, clarifica Filium tuum: quod non potuit dicere nisi Deo Patri tantum, non et Spiritui sancto,
Abbreviated transcription (Latin):
abscondit se adam a facie dĩ: continuo sequit᷑ ut sole¬
ret eius faciẽ uidere. Qͥd si enim ñ quidem uidere ipse
poterat. s uideri ipse netuebat. ab eo cuiꝰ uocẽ audierat.
& deambulantis p̾sentiam senserat: Nam & cayn dixit
dõ: a facie tua abscondam me. Nec id̾o fat̾i cogi mui
eum solere cernere faciem dĩ corporeis oculis. in qua¬
liba&e forma uisibili. quãuis de facinore suo uocẽ int̾ro¬
gantis. secumq loquentis audisset. Cuinsmodi autẽ lo¬
quela tunc ds ext̾iorib hominũ aurib insonaret.
inaxune ad pͥmũ hominẽ loquens: & inuenire diffici¬
le ẽ: & ñ hoc isto sermone suscepimꝰ. Ueruntam̃ si so¬
lȩ uoces & sonitus fiebant. quib quedam sensibilis p̾¬
sentia dĩ pͥmis illis hominib p̃beret᷑. cur ibi ꝑsonã dĩ
patris ñ intelligam. nescio: quandoqͥdẽ ꝑsona eiꝰ osten¬
ditur & in ea uoce. cum iħc in monte coram trib disci¬

Expanded text:
Abscondit se Adam a facie Dei; continuo sequitur ut soleAbscondit se Adam a facie Dei; continuo sequitur ut soleret faciem ejus videre. Quid si enim non quidem videre ipse poterat, sed videri ipse metuebat ab eo cujus vocem audierat, et deambulantis praesentiam senserat? Nam et Cain dixit Deo, A facie tua abscondam me : nec ideo fateri cogimur, eum solere cernere faciem Dei corporeis oculis, in qualibet forma visibili, quamvis de facinore suo vocem interrogantis secumque loquentis audisset. Cujusmodi autem loquela tunc Deus exterioribus hominum auribus insonaret, maxime ad primum hominem loquens, et invenire difficile est, et non hoc isto sermone suscepimus. Verumtamen si solae voces et sonitus fiebant, quibus quaedam sensibilis praesentia Dei primis illis hominibus praeberetur, cur ibi personam Dei Patris non intelligam nescio: quandoquidem persona ejus ostenditur et in ea voce, cum Jesus in monte coram tribus disci
Abbreviated transcription (Latin):
trem dixisse narrat᷑ fiat lux. & cȩt̾a. quȩ ꝑ u̾bum fecisse
cominemorat᷑: iam filiũ indicaret loqui ad pͥmũ homi¬
nem. ũ aꝑte hoc explicans. s eis qui possent intelligñ¬
acie penetrare. ut ei liquido appareat uł posse &e patrẽ. uł
enuntianda atq tractanda. Res tam̃ quantũ ad hoc scͥp¬
turȩ testimonium attinet. ubi d̾s cum homine locutꝰ ẽ:
quantũ existimo occulta ẽ: quia ẽ utrũ solere adam
corporeis oculis dm̃ uidere. ñ euident᷑ appare: cũ p̾sertĩ
magna sit questio. cuiusmodi oculi eis aꝑti fuerint: qͣndo
uetitum cibum gustauert̾. Hi enĩ anteꝗͣ gustassent clau¬
si erant. Illuo tantũ ñ temere dixerim: si paradisum cor¬
poralem quendam locũ illa scriptura insinuat. deam¬
bulare ibi dm̃ nͥ in aliqua corporea forma nullo modo
potuisse. Nam & solas uoces factas quas audir&e homo
nec aliquã formã uidere dici pot̾. Nec quia scriptum ẽ

Expanded text:
trem dixisse narrasset, Fiat lux, et caetera quae per Verbum fecisse trem dixisse narrasset, Fiat lux, et caetera quae per Verbum fecisse commemoratur, jam Filium indicaret loqui ad primum hominem, non aperte hoc explicans, sed eis qui possent intelligenacie penetrare, ut ei liquido appareat vel posse etiam Patrem,enuntianda atque tractanda: res tamen, quantum ad hoc Scripturae testimonium attinet, ubi Deus cum homine locutus est, quantum existimo occulta est: quia etiam utrum soleret Adam corporeis oculis Deum videre, non evidenter apparet; cum praesertim magna sit quaestio, cujusmodi oculi eis aperti fuerint, quando vetitum cibum gustaverunt : hi enim, antequam gustassent, clausi erant. Illud tamen non temere dixerim, si paradisum corporalem quemdam locum illa Scriptura insinuat, deambulare ibi Deum nisi in aliqua corporea forma nullo modo potuisse. Nam et solas voces factas quas audiret homo, nec aliquam formam videret, dici potest: nec quia scriptum est,
Abbreviated transcription (Latin):
Contexio quidem ipsa scripturȩ. nusꝗͣ transire sentit᷑
a ꝑsona ad ꝑsonam. s ille uidetur loqui ad pͥmũ homi¬
nem. qui dix̃ fiat lux. & facta ẽ lux. & fiat firmam̃tũ
& çęt̾a ꝑ illos singłos dies. quẽ dm̃ patrem solemꝰ acciꝑe.
dicentem ut fiat. quicqͥd facere uoluit. Omĩa enim per
u̾bum suum fec̃. Ꝙd uerbum eiꝰ unicum filium eiꝰ : se¬
cundum rectam fidĩ regłam nouimꝰ. Si gͦ d̾s pat̾ locut᷑
ẽ ad pͥmũ hominem. & ipse deambulabat in paradiso
ad uesꝑam. & ab eius facie in medio ligni paradisi pecca¬
tor se abscond̾at. cur ñ iam ipse intelligat᷑ apparuisse
abraȩ & moysi. & quib uoluit. & quẽ ad modũ uoluit. ꝑ
subieccam sibi commutabilem atq uisibilẽ creaturam.
cum ipse in seipso atq in substantia sua. qua ẽ incõmu¬
tabilis atq inuisibilis maneat: S si fieri potuit ut a
ꝑsona ad ꝑsonam occulte scriptura transiret. & cũ pa¬

Expanded text:
Contextio quidem ipsa Scripturae nusquam transire sentitur Contextio quidem ipsa Scripturae nusquam transire sentitur a persona ad personam: sed ille videtur loqui ad primum hominem qui dicebat, Fiat lux, et, Fiat firmamentum , et caetera per illos singulos dies; quem Deum Patrem solemus accipere, dicentem ut fiat quidquid facere voluit. Omnia enim per Verbum suum fecit, quod Verbum ejus unicum Filium ejus secundum rectam fidei regulam novimus. Si ergo Deus Pater locutus est ad primum hominem, et ipse deambulabat in paradiso ad vesperam, et ab ejus facie se in medio ligni paradisi peccator absconderat: cur jam non ipse intelligatur apparuisse Abrahae et Moysi, et quibus voluit, et quemadmodum voluit, per subjectam sibi commutabilem atque visibilem creaturam, cum ipse in ipso atque in substantia sua qua est incommutabilis atque invisibilis maneat? Sed fieri potuit ut a persona ad personam occulte Scriptura transiret, et cum Pa
Abbreviated transcription (Latin):
cprimũ in eo qͦd in genesi scriptum ẽ nitate ꝑsona .u.¬
locutum dm̃ cũ homine quẽ de limo finxerat. si excep¬
ta figurata significatione. ut rei gestȩ fides aẽ ad litterã te¬
neatur ista tractamus: in sp̾e hominis uidet᷑ ds cũ homin
tunc locut᷑. Non quidem expresse hoc in libro positum ẽ: s
circumstantia lectionis id resonat. maxime illo qͦd scͥptũ
ẽ uocẽ dĩ audisse adam deambulantis in paradiso ad
uesꝑam. & abscondisse se in medio ligni qͦs erat in para¬
diso. dõq dicenti adam uͥ es: respondisse legit᷑. audiui
uocem tuam & abscondi me a facie tua. qm̃ nudꝰ sum.
Quomͦ enim possit ad lit teram intelligi talis dĩ deam¬
bulatio & collocutio nͥ in specie humana. ñ uideo. Heq
enim dici pot̾ uocem solam factam. uͥ dcambulasse.
dictꝰ ẽ d̾s. aut eum qui deambulabat in loco ñ fuisse uisi¬
bilem. eum & adam dicat. qͦd se absconderit a facie dĩ. Qis
indiscrete ipsa trinitas in forma hominis. homini loq̃bat᷑:

Expanded text:
primum, in eo quod in Genesi scriptum est, locutum Deum cum homine quem de limo finxerat, si excepta figurata significatione, ut rei gestae fides etiam ad litteram teneatur, ista tractamus, in specie hominis videtur Deus cum homine tunc locutus. Non quidem expresse hoc in libro positum est, sed circumstantia lectionis id resonat, maxime illo quod scriptum est, vocem Dei audivisse Adam deambulantis in paradiso ad vesperam, et abscondisse se in medio ligni quod erat in paradiso, Deoque dicenti, Adam, ubi es? respondisse, Audivi vocem tuam, et abscondi me a facie tua, quoniam nudus sum . Quomodo enim possit ad litteram intelligi talis Dei deambulatio et collocutio, nisi in specie humana, non video. Neque enim dici potest vocem solam factam ubi deambulasse dictus est Deus, aut eum qui deambulabat in loco non fuisse visibilem, cum et Adam dicat quod se absconderit a facie Dei. Quis indiscrete ipsa Trinitas, in forma hominis homini loquebatur?
Abbreviated transcription (Latin):
mum dixi. Missos enim se dixerunt. qͦd de filio. & sp̃u
oyses autẽ quando reb. ꝑ ignem iN Rubo .xiii.¬
ad ppłm isrł ex egipto ducendum missus ẽ : sic
Iuenit in montẽ dĩ choreb. Apparuit autẽ illi angłs
dñi in flamma ignis de rubo. & uidit. quia in rubo
arderet ignis. rubus uͦ ñ comburebat᷑. Et ait moyses.
Ibo & uidebo uisum istud qͦd tã magnũ uidi. qm̃ non
comburit᷑ rubus. Cum gͦ uidit dñs quia uenit uid̾e.
clamauit ei dñs de rubo dicens. Ego sum ds patris tui.
ds abraham & ds ysaac & ds iacob. Ec hic pͥmo angłs
dñi dictus ẽ: deinde ds. Numqͥd gͦ angłs ẽ ds abrahã

Expanded text:
mum dixi. Missos enim se dixerunt, quod de Filio et de Smum dixi. Missos enim se dixerunt, quod de Filio et de SMoyses autem quando ad ad populum Israel ex Aegypto educendum missus est, sic venit in montem Dei Horeb. Apparuit autem illi angelus Domini in flamma ignis de rubo. Et vidit quia in rubo arderet ignis, rubus vero non comburebatur. Et ait Moyses: Ibo, et videbo visum istud, quod tam magnum vidi, quoniam non comburitur rubus. Cum ergo vidit Dominus quia venit videre, clamavit eum Dominus de rubo dicens: Ego sum Deus patris tui, Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob. . Et hic primo angelus Domini dictus est, deinde D
Abbreviated transcription (Latin):
ambo ducunt᷑. pluralit̾ inuitant᷑. tamꝗͣ cũ duob plura¬
lit̾ loquit᷑: donec exeat᷑ a sodomis. Deinde sequit᷑ seript᷑a
& dic̃. Et factum ẽ postꝗ̃ eduxert̃ eos foras: dixert̾. Sal¬
uans salua animã tuã. ne respereris retro: neq stes in
hac uniu̾sa regione. In montẽ uade. & ibi saluaberis.
ne forte comp̃hendaris. Dix̃ autẽ loth ad eos. Rogo dñe.
qm̃ inuenit puer tuus ante te miscđiam: & cȩt̾a. Od¬
ẽ qͦd dix̃ ad eos rogo dñe. si iam ille discesserat qui dñs
dñi: Aut si unum ex eis uoluit appellare. cur ait scͥpt᷑a
dixit autẽ loth ad eos. rogo dñe. qm̃ inuenit puer tu¬
us ante te miscđiam:ln & hic intelligimꝰ in plurali
numero ꝑsonas duas. cum aucẽ idem duo camꝗͣ unus
appellant᷑. unius substantiȩ unum dñm dm̃: S quas
duas ꝑsonas hic intelligimus. patris & filii. an patris &

Expanded text:
ambo dicuntur, pluraliter invitantur, tanquam cum duobus pluraambo dicuntur, pluraliter invitantur, tanquam cum duobus pluraliter loquitur, donec exeatur a Sodomis. Deinde sequitur Scriptura et dicit: Et factum est postquam eduxerunt eos foras, dixerunt: Salvans salva animam tuam; ne respexeris retro, neque stes in hac universa regione: in montem vade, et ibi salvaberis, ne forte comprehendaris. Dixit autem Loth ad eos; Rogo, domine, quoniam invenit puer tuus ante te misericordiam , etc.  quod dixit ad eos, Rogo, domine, si jam ille discesserat qui Dominus et non, Rogo, domini? Aut si unum ex eis voluit appellare, cur ait Scriptura, Dixit autem Loth ad eos: Rogo, domine, quoniam invenit puer tuus ante te misericordiam? An et hic intelonas? cum autem iidem duo tanquam unus compellantur, unius substantiae unum Dominum Deum? Sed quas duas personas hic intelligimus? Patris et Filii, an Patris et
Abbreviated transcription (Latin):
abut autẽ dñs postquã cessauit loquens ad abraham.
& abraham reu̾sus ẽ in locum suum. uenert̾ aũ duo
angłi sodomis uesꝑe: An forte ille unus abscesserat.
qui dñs cognoscebat᷑. intrib. & duos angłos qui cũ illo
erant. ad consumendam sodomã miserat: Ergo se¬
quentia uideam᷑. Uenert̃ inquit duo angli sodoinis ues¬
pere. Loth autẽ sedebat ad portam sodomoꝵ. Ec cũ ui¬
disset eos loth: surrexit in obuiam illis. & adorauit is
faciem suꝑ t̾ram. & dix̃. Ecce dñi: diu̾tite in domũ pue¬
ri ur̃i. hic manifestum ẽ & duos angłos fuisse. & ĩ
hospitium pluralit̾ inuital s eł tos. & honorifice appel¬
latos dũos: cum fortasse homines putarent᷑. S turlus
mouet. quia nͥ angłi dĩ cognoscerent᷑: ñ adoraret lochĩ
faciem suꝑ t̾ram. Cur gͦ tamꝗͣ tali humanitate indigen¬
tib. & hospitium p̃betur & uiccus: S qͦs lib&e hic lateat
illud nunc qͦd suscepimus exquam᷑. Duo apparent angłi.

Expanded text:
it loquens ad Abraham, et Abraham reversus est ad locum suum: venerunt autem duo angeli in Sodomis vespere? An forte ille unus abscesserat, qui Dominus agnoscebatur in tribus, et duos angelos qui cum illo erant ad consumenda miserat Sodoma? Ergo sequentia videamus. Venerunt, inquit, duo angeli in Sodomis vespere. Loth autem sedebat ad portam Sodomorum. Et cum vidisset eos Loth, surrexit in obviam illis, et adoravit in faciem super terram, et dixit: Ecce, domini, divertite in domum pueri vestri. Hic manifestum est, et duos angelos fuisse, et in hospitium pluraliter invitatos, et honorifice appellatos dominos, cum fortasse homines putarentur. 22. Sed rursum movet, quia nisi angeli Dei cognoscerentur, non adoraret Loth in faciem super terram. Cur ergo tanquam tali humanitate indigentibus, et hospitium praebetur et victus? Sed quodlibet hic lateat, illud nunc quod suscepimus exsequamur. Duo apparent, angeli
Abbreviated transcription (Latin):
multiformit̾ alit̾ atq alit̾. & uisibilis ẽ ꝑ se ipsum. quia
nondum carne assumpta. substantia ei conspicua morta¬
lib oculis fuit. & mortalis in quantum mutabilis: ita sp̃c
sc̃s alias columba. alias ignis apparuit. Unde ñ tͥnitati
aiunt. s singłrit̾ &e ꝓpͥe patri tantummͦ conuenit qͦd dic¬
tum ẽ. immortali inuisibili soli dõ. & qͥ sołꝰ ht̃ immorta¬
litatẽ. & lucẽ habitat in accessibilẽ. quẽ nemo hominũ
uidit. nec uidere pot̾. Omissis gͦ istis. qui nec animȩ sub¬
stantiam inuisibilẽ ẽẽ potuert̃ nosse. unde longe remo¬
ix. immortalitate consistere. nos qui nunꝗͣ apparuisse cor-
catholica pacifico studio reqͥramus. parati corrigi. si fr̾ne
ac recte rep̃hendimur. parati &ẽ si ab inimico uera tamͣ
dicente mordemur. utrũ indiscrete ds apparuerit patͥb
piona. an singillatim quasi ꝑ uices. A n indiserete¬

Expanded text:
multiformiter, aliter atque aliter, et visibilis est per se ipsum, quia multiformiter, aliter atque aliter, et visibilis est per se ipsum, quia nondum carne assumpta, substantia ejus conspicua mortalibus oculis fuit; et mortalis, in quantum mutabilis: ita et Spiritus sanctus, qui alias columba, alias ignis apparuit. Unde non Trinitati, aiunt, sed singulariter et proprie Patri tantummodo convenit quod dictum est, Immortali, invisibili, soli Deo; et, Qui solus habet immortalitatem, et lucem inhabitat inaccessibilem; quem nemo hominum vidit, nec videre potest. 16. Omissis ergo istis, qui nec animae substantiam invisibilem nosse potuerunt, unde longe remo immortalitate consistere: nos qui nunquam apparuisse corpoam, in pace catholica pacifico studio requiramus, parati corrigi, si fraterne ac recte reprehendimur; parati etiamsi ab inimico, vera tamen dicente, mordemur; utrum indiscrete Deus apparuerit patribupersona, an singillatim quasi per vices. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
immortalitatẽ. Neq enim qi carnẽ ad sumpsit mortalẽ
id̾o amisit immortalitatem suam: qͣnqͥdem nec animȩ
bumanȩ hoc accide potuit. ut cum corpore moreretuꝵ.
sumpsit: deqͦ utiq sine dubio turbabunt᷑. si ꝓpt̾ carnẽ
mortalis ẽ filius. quomͦ accipiant patrẽ tantummͦ sine
filio & sine spũ scõ hab̃e immortalitatẽ. q̃nqͥdẽ sp̃c sc̃s
ñ de patre tantummͦ dictum ẽ: qr solꝰ ħt immortalitatẽ.
Quocuta ita se arbitrant᷑. & ante uicarnationẽ ꝑ se ipsum
mortalem filium posse conuincere: qr ipsa mutabilitas ñ
in conuenient̾ mortalitas dr: scđ̾m quã & anima dr mori.
Non qr in corpꝰ uł in aliquã alteram substantiã mutatur
& uertitur: s in ipsa sua substantia qͥcqͥd alio mͦ nc̃ est
aut fuit. scđm id qͦd destitit ẽẽ qͦd erat. mortale dep̃hendr̃.
Ua itaq inquiunt anteꝗͣ natꝰ eẽt filius dĩ de uirgine
maria. ipse apparuit patrib nr̃is. ñ in una eadẽq sp̃e. s

Expanded text:
immortalitatem. Neque enim quia carnem assumpsit mortalem, ideo amisit immortalitatem suam: quandoquidem nec animae humanae hoc accidere potuit, ut cum corpore moreretur, ctus carnem assumpsit, de quo utique sine dubio turbabuntur, si propter carnem mortalis est Filius, quomodo accipiant Patrem tantummodo sine Filio et sine Spiritu sancto habere immortalitatem; quandoquidem Spiritusnon de Patre tantummodo dictum est, Qui solus habet immortalitatem. Quocirca ita se arbitrantur et ante incarnationem per se ipsum mortalem Filium posse convincere, quia ipsa mutabilitas non inconvenienter mortalitas dicitur, secundum quam et anima dicitur mori: non quia in corpus vel in aliquam alteram substantiam mutatur et vertitur: sed in ipsa sua substantia quidquid alio modo nunc est ac fuit, secundum id quod destitit esse quod erat, mortale deprehenditur. Quia itaque, inquiunt, antequam natus esset Filius Dei de virgine Maria, ipse apparuit patribus nostris, non in una eademque specie, sed
Abbreviated transcription (Latin):
matum unum in trib fuisse maiorẽ. & eum dnm dĩ fi¬
lium intelligendũ. duos aut̃ illos angl̃os eꝰ. quia cũ tres
uisi sunt. uni dño illic loquit᷑ abrabã: scã scriptura fu-¬
turis talib cogitationib atq opinionib contradicen¬
do ñ p̾termisit occurrere. quando paulopꝰ duos angłlos
dicit uenisse ad loth. in quib & ille uir iustus. qui de
sodomoꝵ incendio meruit liberari. ad unũ dm̃ loquit᷑.
Sic enim sequit᷑ scriptura dicens. Abiit autẽ dñs postꝗͣ
cessauit loquens ad abraham: & abrahã reuersus ẽ in

Expanded text:
rem, et eum Dominum Dei Filium intelligendum, duos autem alios angelos ejus, quia cum tres visi sint, uni Domino illic loquitur Abraham; sancta Scriptura futuris talibus cogitationibus atque opinionibus contradicendo non praetermisit occurrere, quando paulo post duos angelos dicit venisse ad Loth, in quibus et ille vir justus qui de Sodomorum incendio meruit liberari, ad unum Dominum loquitur. Sic enim sequitur Scriptura dicens: Abiit autem Dominus postquam cessavit loquens ad Abraham, et Abrabam reversus est ad
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam: & qͦd dictum ẽ de uno solo dõ. in qͦ ipsa trin¬
tas intelligit᷑. tantum de patre. ñ & de filio & de sp̃u sc̃o
dictum accipiunt. Regi autẽ scłoꝵ immortali. inuisibi¬
li soli dõ honor &e gła in scła scłorum. Et illud alter̃.
beatus & solus potens. rex regum & dñs d̾nantiũ. qͥ solꝰ
ħt inmortalitatem. & lucem habitat in accessibilem.

Expanded text:
tentiam; et quod dictum est de uno solo Deo, in quo ipsa Trintentiam; et quod dictum est de uno solo Deo, in quo ipsa Trinitas intelligitur, tantum de Patre, non et de Filio et de Spiritu sancto dictum accipiunt, Regi autem saeculorum immortali, invisibili, soli Deo honor et gloria in saecula saeculorum ; et illud alterum, Beatus et solus potens, Rex regum, et Dominus dominantium; qui solus habet immortalitatem, et lucem habi
Abbreviated transcription (Latin):
mircamus gͥ eos. qͥ nimis carnalit̾ naturã u̾bi dĩ
atq sapientiã quȩ in se ipsa manens innouat oĩa.
quẽ unicũ d̃i filium dicimꝰ. ñ solum mutabilẽ. uerũ ã
uisibilem ẽẽ putauert᷑. Hi enĩ: multũ crassum cor diui¬
nis reb inquirendis. audaciꝰ ꝗͣ religiosius attulert̃. Aima
quippe cum sit substantia spiritalis. cumq &̃ ipsa facta
sit. nec ꝑ alium fieri potuerit. nisi ꝑ quẽ facta sunt oĩa.
& sine quo factum ẽ nicħ: quãuis sit mutabilis. non ẽ
tamen uisibilis. qͦd illi de u̾bo ipso. atq ipsa dĩ sapientia.
ꝑ quã facta ẽ anima credidert̃. cum sit illa ñ inuisibilis
tantum qͦd & anima ẽ: s &̃ in commutabilis. qͦd & aĩa
ñ ẽ. Eadem quippe in commutabilitas eiꝰ cõmemorata
ẽ : ut diceret᷑ in seipsa manens in nouat omĩa. Et isti
quidem ruinã erroris sui. diuinarũ scripturarũ testi¬
moniis quasi fulcire conantes: adhibent pauli apłi sen¬

Expanded text:
aturam Verbi Dei atque Sapientiam, quae in se ipsa manens innovat omnia, quem unicum Dei Filium dicimus, non solum mutabilem, verum etiam visibilem esse putaverunt. Hi enim multum crassum cor divinis rebus inquirendis audacius quam religiosius attulerunt. Anima quippe cum sit substantia spiritualis, cumque etiam ipsa facta sit, nec per alium fieri potuerit, nisi per quem facta sunt omnia, et sine quo factum est nihil quamvis sit mutabilis, non est tamen visibilis quod illi de Verbo ipso atque ipsa Dei Sapientia, pequam facta est anima, crediderunt; cum sit illa non invisibilis tantum, quod et anima est; sed etiam incommutabilis, quod anima non est. Eadem quippe incommutabilitas ejus commemorata est ut diceretur, In se ipsa manens innovat omnia . Et isti quidem ruinam erroris sui divinarum Scripturarum testimoniis quasi fulcire conantes, adhibent Pauli apostoli sen
Abbreviated transcription (Latin):
non de filio. nec de spu scõ. s tantum depatre accipi uo¬
lunt: dicunt uisibilẽ filium ñ ꝑ carnẽ de uirgine assũp¬
tam. s &ẽ antea ꝑ se ipsum. Nam ipse inqͥunt apparuit
sum ut constet uob̃ qͦd tantumm᷑ de patre uultis intelli-¬
gi qͦd dictum ẽ qui solus ht inmortalitatẽ. nã si ꝓpter
carnẽ susceptã mortalis ẽ filiꝰ. propt̾ banc sinite ut sit¬
& uisibilis: respondent. nec ꝓpt̾ banc se filium mortalẽ dice.¬

Expanded text:
non de Filio nec de Spiritu sancto, sed tantum de Patre accipi volunt, dicunt visibilem Filium, non per carnem de Virgine assumptam, sed etiam antea per se ipsum. Nam ipse, inquiunt, apparuit sum, ut constet vobis quod tantummodo de Patre vultis intelligi, quod dictum est, Qui solus habet immortalitatem: nam si propter carnem susceptam mortalis est Filius, propter hanc sinite ut sitt visibilis: respondent, nec propter hanc se mortalem Fili
Abbreviated transcription (Latin):
nubis uł ignis. & fulgura in monte. & siqua talia tunc trinitate un¬
apparuert᷑. cum eum coram locutum patrib teste script᷑a
didicimus. si ꝑ illos creaturȩ modos & formas corporalit̾
expressas. & humanis aspectib p̾sentatas. ipse demonstra¬
bat᷑ : Si autẽ filius ꝑ ea demonstrabat᷑. cur tanto post dicit᷑
tudo temporis. misit d̾s filium suũ factum ex muliere: qͣn¬
doqͥdẽ & antea mittebat᷑. cum ꝑ illas creaturas. & mutabiles
formas patrib apparebat: Aut si ñ recte potest dici missus
nulla talis incorporatio facta ẽꝰ Si uͦ ꝑ illa iuisibilia q̃
in lege & ꝓpħis conm̃dant᷑ nec pat̾ nec filius. s spc̃ sc̃s ostñ

Expanded text:
nubis vel ignis, et fulgura in monte, et si qua talia tunc apparuerunt, cum eum coram locutum Patribus, teste Scriptura didicimus, si per illos creaturae modos et formas corporaliter expressas et humanis aspectibus praesentatas ipse demonstrabatur? Si autem Filius per ea demonstrabatur, cur tanto post dicitur  misit Deus Filium suum factum ex muliere : quandoquidem et antea mittebatur, cum per illas creaturae mutabiles formas Patribus apparebat? Aut si non recte posset dici missus, nulla talis incorporatio facta est? Si vero per illa visibilia quae in Lege et Prophetis commendantur, nec Pater, nec Filius, sed Spiritus san
Abbreviated transcription (Latin):
tione ꝑsonarum. sic̃ đr d̾s unus & solus. idest ipsa tͥnitas.
ꝑ illas creaturȩ formas patrib apparuerit. Deinde qͦdlib&
horum inuentum uisum ue fuerit. utrũ ad hoc opꝰ tantũ¬
mͦ creatura formata sit. in qua d̾s sic̃ tc̃ oportuisse ipse
iudicauit humanis ostenderet᷑ aspectib. an angl̃i qͥ iam¬
antea erant ita mittebant᷑. ut ex ꝑsona dĩ loquerent᷑. assu¬
mñtes corporalem sp̃em de creatura corporea in usu mini¬
steri sui sicut cuiq opus eẽt. aut ipsum corpus suum eui
ñ subdunt᷑ s subditum regunt. in species quas uellent accõ¬
modatas atq aptas accionib sins mutantes atq u̾tentes.
scđ̾m atcributam sibi acreatore potentiam: postremo ui¬
debimiis id qͦd querere institueram᷑. utrum filiꝰ an sp̃c sc̃s

Expanded text:
tione personarum, sicut dicitur Deus unus et solus, id est, ipsa Trinitas per illas creaturae formas Patribus apparuerit. Deinde, quodlibet horum inventum visumve fuerit, utrum ad hoc opus tantummodo creatura forjudicavit, humanis ostenderetur aspectibus; an angeli qui jam erant ita mittebantur, ut ex persona Dei loquerentur, assumentes corporalem speciem de creatura corporea in usum ministerii sui, sicut cuique opus esset; aut ipsum corpus suum cui non subduntur, sed subditum regunt, in species quas vellent accommodatas atque aptas actionibus suis mutantes atque vertentes secundum attributam sibi a Creatore potentiam. Postremo videbimus id quod quaerere institueramus, utrum Filius et Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
cur missus & ipse dicat᷑. facta ẽ enim quedam creat᷑e
descendit. siue cum decẽ dieb ꝑactis pꝰ eiꝰ ascensionem.
die penthecosten. factꝰ ẽ subito de cȩlo sonus. quasi fer¬
retur flatus uehemens. & uisȩ sunt illis linguȩ diuisȩ sic̃
ignis. qui & insedit suꝑ unumquẽq eoꝵ. Hec oꝑatio ui¬
sibilit̾ expressa & oculis oblata mortalib: missio sp̃e sc̃i
dicta ẽ. Non ut apparerae eiꝰ ipsa substantia. qua & ipse
inuisibilis & incomiutabilis ẽ sic̃ pat̾ & filtꝰ: s ut ex¬
t̾iorib uisis. hominũ corda cõmota a temporali manife-¬
statione uenientis. ad occultam ȩt̾nitatẽ semꝑ p̾sentis.

Expanded text:
cur missus etiam ipse dicatur. facta est enim quaedam creaturae cur missus etiam ipse dicatur. facta est enim quaedam creaturae descendit, siue cum decem diebus peractis post eius ascensionem die pentecostes factus est subito de caelo sonus, quasi ferretur flatus uehemens, et uisae sunt illis linguae diuisae quasi ignis, qui consedit super unumquemque eorum. haec operatio uisibiliter expressa et oculis oblata mortalibus missio spiritus sancti dicta est, non ut appareret eius ipsa substantia, quia ipse inuisibilis et incommutabilis est sicut pater et filius, sed ut exterioribus uisis hominum corda commota a temporali manifestatione uenientis ad occultum aeternitatis semper praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ &ẽ patris. Quapropt̾ pat̾ inuisibilis una cum filio
secum inuisibili. eundẽ filium uisibilẽ faciendo. misis¬
se eum dictꝰ ẽ: qui si eo mͦ uisibilis fieret. ut cũ patre
inuisibilis ẽẽ desisteret: idest si substantia inuisibilis
u̾bi. in creaturam uisibilẽ mutata & transiens u̾teret᷑.
ita missus a patre intelligeretur filtꝰ. ut tantũ missus.
ñ ẽ cum patre mittens inueniret᷑. Cũ uͦ sic accepta
ẽ forma serui. ut maneret incommutabilis forma
dĩ: manifestum ẽ qͦd a patre & filio ñ aparentib fac¬
tum sit. qͦd appareite in filio. idest ab inuisibili patre.
cum inuisibili filio. idem ipse filius uisibilis mitteret᷑.
Cum gͦ ait. & ame ipso ñueni. iã hoc scđm formã ser¬
ui dictum ẽ. scđ̾m quã dictum ẽ. ego ñ udico quẽꝗͣ.
Si gͦ missus đr. in quantum apparuit foris in creatura
corporali. qui int̾ in natura spiritali oculis mortaliũ

Expanded text:
non etiam patris. quapropter pater inuisibilis una cum filio non etiam patris. quapropter pater inuisibilis una cum filio secum inuisibili eundem filium uisibilem faciendo misisse eum dictus est, qui si eo modo uisibilis fieret, ut cum patre inuisibilis esse desisteret, id est si substantia inuisibilis uerbi in creaturam uisibilem mutata et transiens uerteretur, ita missus a patre intellegeretur filius, ut tantum missus, non etiam cum patre mittens inueniretur. cum uero sic accepta est forma serui, ut maneret incommutabilis forma dei, manifestum est, quod a patre et filio non apparentibus factum sit quod appareret in filio, id est ab inuisibili patre cum inuisibili filio idem ipse filius uisibilis mitteretur. cur ergo ait: et a me ipso non ueni? iam hoc secundum formam serui dictum est, secundum quam dictum est: ego non iudico quemquam. Si ergo missus dicitur, in quantum apparuit foris in creatura corporali qui intus in natura spiritali oculis mortalium
Abbreviated transcription (Latin):
pientia dĩ sine tempore erat. quo tempore illam in car¬
ne apparere oporteret. Itaq cum sine ullo initio tẽpo¬
ris in pͥncipio eẽt u̾bum. & u̾bum eẽt apud đ̃m. & d̃
eẽt u̾bum: sine ullo tempore in ipso u̾bo erat. quo
tempore u̾bum caro fiera&e. & habitaret in nob̾. Quȩ
plenitudo temporis cum ueniss&: misit d̃s filium suũ
natum u̾bum hominib appareret. qͦd in ipso u̾bo sine
tempore erat. in quo tempore fier&. Ordo quippe tẽpor̃
in ȩt̾na di sapientia sine tempore ẽ. Cum itaq hoc
a patre & filio factum cẽt. ut in carne filius apparetae:
congruent̾ dictus ẽ missus ille qui in ea carne apparuit.
misisse autẽ ille qui in ea ñ apparuit. Qm illa quȩ co¬
ram corporeis oculis foris geruntur. ab int̾iori apparatu
naturȩ spiritalis existunt: ꝓpt̾ea conuenient̾ missa di¬
cuntur. forma porro illa suscepti hominis. filii ꝑsona ẽ.

Expanded text:
pientia dei sine tempore erat quo tempore eam in carpientia dei sine tempore erat quo tempore eam in carne apparere oporteret. itaque cum sine ullo initio temporis in principio esset uerbum, et uerbum esset apud deum, et deus esset uerbum, sine ullo tempore in ipso uerbo erat quo tempore uerbum caro fieret et habitaret in nobis. quae plenitudo temporis cum uenisset, misit deus filium suum natum uerbum hominibus appareret; quod in ipso uerbo sine temin aeterna Dei sapientia sine tempore est. Cum itaque hoc a Patre et Filio factum esset, ut in carne Filius appareret, congruenter dictus est missus ille qui in ea carne apparuit; 33 misisse autem ille qui in ea non apparuit. Quoniam illa quae coram corpornaturae spiritalis exsistunt, propterea conuenienter missa dicuntur. forma porro illa suscepti hominis filii persona est,
Abbreviated transcription (Latin):
tris & filii inseꝑabilit̾ ẽẽ factam. ñ utiq inde separato sc̃o
spũ de quo aꝑte dr̃. inuenta ẽ in utero habens de spũ¬
scõ. Nam &ẽ si ita queramus: enodatiꝰ fortassis qͦd dici¬
mus apparebit. Quomͦ misit ds filium suũ: Iussit ut
uenirae. atq ille iubenti obtemꝑans uenit. an rogauit
an tantummꝰ ammonuit: S qͦdlib&e hoꝵ sit: uerbo
utiq factꝰ ẽ. Dĩ autẽ u̾bum: ipse ẽ dĩ filiꝰ. Quapropt̾
cum eum pat̾ u̾bo misit: apatre & u̾bo eiꝰ factum ẽ
ut mitceretur. Ergo apatre ⁊ filio missus ẽ idem filiꝰ:
quia u̾bum patris ẽ ipse filiꝰ. Qs enim se tam sacrile¬
gam induat opinionẽ. ut putet temporale u̾bum
apatre factum eẽ. ut ȩternus filius mitteret᷑. & in car¬
ne apparerae ex tempore: S utiq in ipso di u̾bo quod
erat in pͥncipio apud dm̃ & ds erat: in ipsa scilicet sa¬

Expanded text:
tris et Filii inseparabiliter esse factam, non utique inde separato Spiritu tris et Filii inseparabiliter esse factam, non utique inde separato Spiritu sancto, de quo ao. nam etiam, si ita quaeramus, enodatius fortassis quod dicimus apparebit: quomodo misit deus filium suum? iussit, ut ueniret, atque ille iubenti obtemperauit, an rogauit, an tantummodo admonuit? sed quodlibet horum sit, uerbo utique factum est; dei autem uerbum ipse est dei filius. quapropter dum eum pater uerbo misit, a patre et uerbo eius factum est, ut mitteretur. ergo a patre et filio missus est idem filius, quia uerbum patris est ipse filius. quis enim se tam sacrilega induat opinione, ut putet temporale uerbum a patre factum esse, ut aeternus filius mitteretur et in carne appareret ex tempore? sed utique in ipso dei uerbo, quod erat in principio apud deum et deus erat, in ipsa scilicet sa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpbam ipse xp̃c intelligit᷑ de aduentu suo futuro dice. ⁊ ne
&̃ a se ipso missum cẽ filium. quia ille mariȩ conceptus
& partus. oꝑatio trinitatis ẽ: qua creante omĩa creant̾
Ec quom̃ iam inquit pat̾ eum misit. si ipse se misit:
Cui pͥmum respondeo querens: ut dicat si pot̾. quo mͦ
pat̾ eum scificauit. si se ipse sc̾i̾ficauit. Uirumq enim
idem dñs ait. Quẽ pat̾ inquit scificauit & misit in hc̃
mundum. uos dicitis quia blasphemat. qͣm dic̃ filiꝰ d̃i
sum. Alio autẽ loco ait. Et ꝓ eis scifico me ipsum.
Item quero quomͦ pat̾ eum tradidit: si ipse se tradidit.
ñ peꝑcit: s ꝓ nob̃ omib tradidit illum. alibi autẽ de
ipso saluatore ait. Qͥ me dilex̃: & tradioit semae ipsũ
ꝓ me. Credo respondebit si hec ꝓbe sapit. quia una uo¬
luntas ẽ patris & filii. & inseꝑabilis oꝑatio. Sic gͦ in¬
telligat illam incarnationẽ. & ex uirgine natiuitatẽ
in qua filus intelligit᷑ missus. una eadẽq oꝑatione pa¬

Expanded text:
am ipse Christus intelligitur de adventu suo futuro dicere: Et  a seipso missum esse Filium, quia ille Mariae conceptus et partus operatio Trinitatis est: qua creante, omnia creantur. Et quomodo, inquit, Pater eum misit si ipse se misit? Cui primum respondeo quaerens ut dicat, si potest, quomodo pater sanctificauit, si se ipse sanctificauit. utrumque enim idem dominus ait: quem pater, inquit, sanctificauit et misit in hunc mundum, uos dicitis, quia blasphemat, quoniam dicit: filius dei sum. alio autem loco ait: et pro his sanctifiItem quaero: Quomodo Pater eum tradidit, si ipse se tradidit? non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Alibi autem de ipso Salvatore ait: Qui me dilexit, et tradidit se ipsum pro me . Credo respondebit, si haec probe sapit, quia una voluntas est Patris et Filii, et inseparabilis operatio. Sic ergo intelligat illam incarnationem et ex Virgine nativitatem, in qua Filius intelligitur missus, una eademque operatione Pa
Abbreviated transcription (Latin):
quia ñ sic ẽ assumpta creatura in qua appareret sp̃c
sc̃s: sic̃ assumptꝰ ẽ filiꝰ hominis. in qua forma ipsius
sc̃i sapientes: s p̾ participib suis. N itaq qͦd amplius
habebat u̾bum. ut eẽt ꝗͣ cet̾i excellentiore sapientia.
s q̃d ipum u̾bum erat. Aliud ẽ enim ubum ĩcarne.
aluud ãbumꝰ eart. idest alud c̃ ilbum in homine: aliud
u̾bum homo. Caro enim ꝓ homine posita ẽ. in eo qͦd ait:
u̾bum caro factum ẽ. Sic̃ illud: & uidebit omĩs caro sa

Expanded text:
quia non sic assumpta est creatura in qua appareret Spiritus sanctus sicut assumptus est Filius hominis in qua formae persona teri sapientes, sed ut Verhabebat Verbum, ut esset quam caeteri excellentiore sapientia, sed quod ipsum Verbum erat. Aliud est enim Verbum in carne, aliud Verbum caro; id est, aliud est Verbum in homine, aliud Verbum homo. Caro enim pro homine posita est in eo quod ait, Verbum caro factum est : sicut et illud, Et videbit omnis caro pa
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rȩ. In numero utiq maloꝵ om̃ium. & infideliũ. Propt̾
hoc &̃ illi qui eum dixerat magistrum bonũ. querens
ab eo consilium consequendȩ uitȩ ȩt̾nȩ: respondit. Qͥd ine
alio loco dicat bonum ipse dñs. Bonus homo inquit de bono
thesauro cordis sui ꝓfert bona. & malus homo de malo the¬
sauro cordis sui ꝓfert mala. S quia ille uitã ȩt̾nã quere¬
bat. uita autẽ et̾na ẽ in illa contemplatione. qua ñ ad pȩ¬
nam uidetur ds. s ad gaudium sempit̾num. & ñ intelli¬
gebat cũ quo loquebat᷑. qui tantummͦ eum filiũ hominiᷤᷤ
arbitrabat᷑: quid me inquit int̾rogas de bono. idest istã
formam quam uides. quid int̾rogas de bono. & uocas
me scđ̃m qͦd uides magistrum bonum: Hȩc forma filii
hominis ẽ. Hec forma accepta ẽ. Hȩc forma apparebit in
iudicio ñ tantum iustis. s & impiis. Et huius formȩ ui¬
sio: ñ erit in bonum eis qui male agunt. Est autem

Expanded text:
terrae, in numero itaque malorum omnium et infidelium. propter terrae, in numero itaque malorum omnium et infidelium. propter hoc etiam illi qui eum dixerat magistrum bonum quaerens ab eo consilium consequendae uitae aeternae respondit: quid me, alio loco dicat bonum ipse Dominus: Bonus homo, inquit, de bono thesauro cordis sui profert bona, et malus homo de malo thesauro cordis sni profert mala. sed quia ille uitam aeternam quaerebat, uita autem aeterna est in illa contemplatione, qua non ad poenam uidetur deus, sed ad gaudium sempiternum, et non intellegebat cum quo loquebatur, quia tantummodo eum filium hominis arbitrabatur: quid me interrogas, inquit, de bono? id est "istam formam, quam uides, quid me interrogas de bono et uocas me secundum quod uides magistrum bonum? haec forma filii hominis est, haec forma accepta est, haec forma apparebit in iudicio non tantum iustis sed et impiis, et huius formae uisio non erit in bonum eis qui male agunt. est autem
Abbreviated transcription (Latin):
iudicabunt᷑ & iusti uideant & iniqui. nolite inquit hoc
mirari. qm̃ ueni& hora. in qua om̃s qui in monum̃tiᷤ
sunt. audient uocem eiꝰ & ꝓdicnt qui bona gesserunt
in resurrectionem uitȩ. qui mala gesserunt. in resur¬
rectionem iudicii. Ad hoc gͦ oporcebat ut idõ acciꝑet
illam potestatem quia filius hominis ẽ: ut resurgen¬
tes om̃s uiderent eum in forma. in qua uideri ab oĩb
pot̾. S alii ad dampnationẽ: alii ad uitam ȩt̾nã. Que est
autẽ uita et̾na. nisi illa uisio quȩ ñ c̃cedit᷑ impiis: ut
unum uerum đm. qui ostendit se ipsum illis. ñ quomͦ
se ostend& &̃ puniendis. in forma filii hominis: Scd̾m
illam usionem bonus ẽ: scđm quã uisionẽ d̾s apparet
mundis corde. qm ꝗͣ bonus ds isrł rectis corde. Quando
autem iudicem uidebunt mali. ñ eis uidebit᷑ bonꝰ. qr ñ
ad eum gaudebunt corde: s tunc se plangent om̃s trib

Expanded text:
iudicabuntur, et iusti uideant et iniqui: nolite, inquit, hoc iudicabuntur, et iusti uideant et iniqui: nolite, inquit, hoc mirari, quoniam ueniet hora, in qua omnes qui iudicabuntur sunt audient uocem eius, et prodient qui bona gesserunt in resurrectionem uitae, qui mala gesserunt in resurrectionem iudicii. ad hoc ergo oportebat, ut ideo acciperet illam potestatem, quia filius hominis est, ut resurgentes omnes uiderent eum in forma, in qua uideri ab omnibus potest, sed alii ad damnationem, alii ad uitam aeternam. quae est autem uita aeterna nisi illa uisio, quae non conceditur impiis? ut unum uerum deum, qui ostendit se ipsum illis, non quomodo se ostendit etiam puniendis in forma filii hominis ? Secundum illam uisionem bonus est, secundum quam uisionem deus apparet mundis corde, quoniam quam bonus deus Israhel rectis corde! quando autem iudicem uidebunt mali, non eis uidebitur bonus, quia non ad eum gaudebunt corde, sed tunc se plangent omnes tribus
Abbreviated transcription (Latin):
cium facere: qm̃ filius hominis ẽ. Puto nich̃ eẽ manifestiꝰ.
Nam quia filiꝰ dĩ ẽ. & ȩqualis ẽ patri. ñ accipit. hano pote¬
statem iudicii faciendi. s hab&e illam cum patre in occulto
Accipit autẽ illam: ut boni & mali eum uideant iudicantẽ
quia filiꝰ hominis ẽ. Uisio quippe filii hominis: exhibebit᷑¬
& malis. Nam uisio formȩ dĩ. ñ nͥ mundis corde: quia
ipsi dm̃ uidebunt. idest solis piis. quoꝵ dilectioni hoc ip¬
sum ꝓmittit. quia ostend& se ipsum illis. Et ideo uide
mirari. nisi illud qͦd reuera mirat᷑ omĩs qui ñ intellig̾.
ut id̾o diceret patrem dedisse ei potestatem iudicium
faciendi. qm filiꝰ hominis ẽ. cum magis quasi hoc ex¬
peccaret᷑ ut diceret. qm filiꝰ dĩ ẽ: S quia filium di scđ̾m
id qͦd in forma dĩ ȩqualis ẽ patri uidere iniqui ñ posst̃.
oportet autẽ ut iudicẽ uniorum &e mortuoꝵ cũ coram

Expanded text:
cium facere, quoniam filius hominis est. puto nihil esse manifestius. cium facere, quoniam filius hominis est. puto nihil esse manifestius. nam quia filius dei est et aequalis est. patri, non accipit hanc potestatem iudicii faciendi, sed habet illam cum patre in occulto; accipit autem illam, ut boni et mali eum uideant iudicantem, quia filius hominis est. uisio quippe filii hominis exhibebitur et malis; nam uisio formae dei non nisi mundis corde, quia ipsi deum uidebunt, id est solis piis, quorum dilectioni hoc ipsum promittit, quia ostendere se ipsum illis. et ideo uide ohibet mirari nisi illud quod re uera miramur omnis, qui non intellegit, ut ideo diceret patrem dedisse ei potestatem et iudicium facere, quoniam filius hominis est, cum magis quasi hoc exspectaretur, ut diceret, quoniam filius dei est? sed quia filium dei secundum id quod in forma dei aequalis est patri uidere iniqui non possunt, oportet autem, ut iudicem uiuorum et mortuorum, cum coram