comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mhonesta committat: quasi morit᷑um dolet ⁊ qͣsi
desꝑatum a medicis ingemiscit. & ut bonus medi-¬
cus primo monet: deinde etiam si grauia patia.¬
tur. tamen tanqͣm ille egrum & sicedatur susti-
potest medicinȩ adhibere non denegat : nec tan.¬
qͣm contumacem deserit. s tanqͣm bene de se me.¬
ritum omni studio sanare contendit: exercens
non solum artis ꝑitiam. s etiam m̃tis benignita.
tem. Ita gͦ etiam iustus & cum contẽpnitur a pec.¬
catore. non au̾titur: & cum leditur. furoris illud
putat ẽẽ non imꝓbitatis: magisq uulneri eiꝰ
medicinam afferre desid̾at. & cum patitur &
dolet non ꝓpt̾ se s ꝓpter illum qui desꝑato laħo¬
rat incommodo: & dicit hunc unum ex fr̃ib
sic laborare. sic affici. ut faciat michi iniuriam.
Qui si agnosceret: me honoraret utiq. certe non
lederet. Quid enim lesus est meo facto: ut habe.¬
at ledentis affectum: Cum gͦ non suppetit cau.¬

Expanded text:
inhonesta committat, quasi moriturum dolet, quasi inhonesta committat, quasi moriturum dolet, quasi desperatum a medicis ingemescit et ut bonus medicus primo monet, deinde, etiamsi grauia patiatur, tamen, tamquam ille aegrum, etsi caedatur, sustinet, potest medicinae adhibere, non denegat: nec tamquam contumacem deserit, sed tamquam bene de se meritum omni studio sanare contendit, exercens non solum artis peritiam, sed etiam mentis benignitatem. 20. Ita ergo etiam justus et cum contemnitur a peccatore, non avertitur: et cum laeditur, furoris illud putat esse, non improbitatis, magisque vulneri ejus medicinam afferre desiderat, et compatitur, et dolet non propter se, sed propter illum qui desperato laborat incommodo: et dicit hunc unum ex fratribus sic laborare, sic affici, ut faciat mihi injuriam; qui si agnosceret me, honoraret utique, certe non laederet. Quid enim laesus est meo facto, ut habeat laedentis affectum? Ergo cum non suppetit cau
Abbreviated transcription (Latin):
letificet : nisi qui cont̾statur ex meꝰ Arguit ita¬
q ut alleuet diuturnitate mesticiȩ: quo peniten-¬
tia fieret in salutem. Dampnat ut absoluat:
excludit ut recipiat: non ignoscit. ut lib̃et. Ideo
talis paulus: quia bene peritus in lege. cognou̾at
p̾ceptum dicentis. Pusillanitas detinuit me: ã
peccatorib derelinquentib legem tuam. Dolebat
dauid. non quia contẽpnebatur. ñ quia appeteba.¬
tur ipse: s quia lex dei relinquebat᷑ : & eoꝵ qui
hoc faciebant dampnũ dolebat. qd̃ ꝑirent deo.
Sicut bonus pater in frenesi constituti filii. cum ab
eo maledicatur. u̾beretur. afficiatur imuriis. non
suam s egroti deflet erumpnã & contumeliam
dolet: non quo sibi sit irrogata. s quia ꝑ furorẽ
quid faciat eger ignorat: ita uir bonus cum uidet
pecc̃orem non reuereri. non honorare etiam canos
senis. quo p̾sente aliquid faciat indignũ: non ag.¬
noscere quadã peccandi insania qͣm indecora &

Expanded text:
laetificet nisi qui contristatur ex me? arguit italaetificet nisi qui contristatur ex me? arguit itaque, ut alleuet diuturnitatem maestitiae, quo paenitentia fieret in salutem; damnat ut absoluat, excludit ut recipiat, non ignoscit ut liberet. ideo talis Paulus, qui bene peritus in lege cognouerat aeceptum dicentis: pusil- lanimitas detinuit me a peccatoribus derelinquentibus legem tuam. Dolebat Dauid, non quia contemnebatur, non quia adpetebatur ipse, sed quia lex dei relinquebatur, et eorum qui hoc faciebant damnum dolebat, quod perirent deo. sicut bonus pater in frenesi constituti filii, cum ab eo maledicatur, uerberetur, adficiatur iniuriis, non suam, sed aegroti deflet aerumnam et contumeliam dolet, non quo sibi sit inrogata, sed quia per furorem quid faciat aeger ignorat, ita uir bonus, cum uidet peccatorem non reuereri, non honorare etiam canos; senioris, quo praesente aliquid faciat indignum, non agnoscere quadam peccandi insania, quam indecora et
Abbreviated transcription (Latin):
siquam ab aliquo patiantur iniuriam: si lesi.
si appetiti. si decolorati sint. Nostra enim causa:
nos infirmiores fraudi nob̃ aliquos dolemus
fuisse. At uero qui fortior est. non ꝓpͥam contu-¬
meliam dolet. s aliena peccata÷ & in sua in-¬
iuria lapsum alt̾ius ingemiscit: & causam se
fuisse deplorat ledentis erroris. Exemplũ accipe
apłicum. Paulus enim in peccato flebat alie-¬
no: sicut ait ipse. Nam ex multa tribulatiõe
& angustia cordis scripsi uob̃: ꝑ multas lacri.¬
mas. & cum ipse contristaretur: eos ipsos qͦs
arguebat. contͥstari nolebat. Deniq addidit.
Non ut contͥstemini: s ut sciatis. quam caritatẽ
habeo in uob̃ habundantius. Contͥstari enim uo-¬
lebat usq ad penitentiam lapsos: non usq ad me-¬
sticiam ꝓfundiorem: tantum ut eoꝵ qui argue-¬
bant᷑ mesticia. gaudium fieret arguenti. Unde
dit. Si enim ego contͥstor uos: & quis est qui me

Expanded text:
si quam ab aliquo patiantur iniuriam, si laesi, si quam ab aliquo patiantur iniuriam, si laesi, si adpetiti, si decolorati sint; nostra enim causa nos infirmiores, fraudi nobis aliquos dolemus fuisse. at uero qui fortior est, non propriam contumeliam dolet, sed aliena peccata et in sua iniuria lapsum alterius ingemescit et causam se fuisse deplorat laedentis erroris. exemplum accipe apostolicum. Paulus enim in peccato flebat alieno, sicut ait ipse: nam ex multa tribulatione et angustia cordis scripsi uobis per multas lacrimas, et cum ipse contristaretur, eos ipsos quos arguebat contristari nolebat. denique addidit: non ut contristemini, sed ut sciatis quam caritatem habeo in uobis abundantius. contristari enim uolebat usque ad paenitentiam lapsos, non usque ad maestitiam profundiorem, tantum ut eorum qui arguebantur maestitia gaudium fieret arguenti. unde ait: si enim ego c-ontristo uos, quis est qui me
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i: si tamen compatiam᷑. ut & simul głificemur.
s: quis nostrum huimodi est. ut se diumnoꝵ iudicioꝵ
serie consoletur: terribilia sunt peccatorib etiam
humana iudicia: qͣntomagis diuina formidim
suntꝰ Deniq ut hoc illa quȩ uere ȩt̾na sunt colli.¬
gamus exemplo: uidemus in hoc seculo innocen¬¬
tes letos ad iudicium festinare ⁊ odisse moras: ce-¬
leritatem affectare iudicii: reos autem fugere.
& pauere÷ differre. uitare. mestificari.Demq cũ
diem iudiciĩ audierint constitutũ: beatus itaq
ille qui illud cȩleste iudicium letus expectat: scit
eium sibi regnum cȩloꝵ. angłoꝵ consortium. coro¬
nam qͦ bonoꝵ repositam ẽẽ meritoꝵ. Consid̃emꝰ
nunc qd̃ sit aliud. ꝓpositum uiri sancti: & ex
sequentib esti. in. memus. Pusilla-¬
nimitas inquit detinuit me: a peccõrib dere-¬
linquentib legem tuam. Non est hoc commu-¬
ne cum multis. Nam plurimoꝵ est contͥstari.

Expanded text:
Christi, si tamen conpatiamur ut et simul glorificemur. Christi, si tamen conpatiamur ut et simul glorificemur. Sed quis nostrum huiusmodi, ut se diuinorum iudiciorum serie consoletur ? terribilia sunt peccatoribus etiam humana iudicia; quanto magis diuina formidini sunt! denique ut hoc illa quae aeterna sunt colligamus exemplo, uidemus in hoc saeculo innocentes laetos ad iudicium festinare, odisse moras, celeritatem affectare iudicii, reos autem refugere et pauere, differre, uitare, maestificari denique, cum diem iudicii audierint constitutum. beatus itaque ille qui illud caeleste iudicium laetus expectat; scit enim sibi regnum caelorum, angelorum consortium, coronam quoque bonorum repositam esse meritorum. Consideremus nunc, quod sit aliud propositum uiri sancti; et ex sequentibus aestimemus. pu- sillan i m i tas, inquit, d detinuit me a peccatoribus der elinquentibus l legem tuam. non est hoc commune cum multis. nam plurimorum est contristari,
Abbreviated transcription (Latin):
laboꝵ tolerantiam. popłm credentiũ ꝓpͥi noĩs
signaculo consecrau̾it: qd̃ ipse dauid ꝓpt̾ man.¬
suetudinẽ regali honore donatus. semoribꝰ fra.¬
trib antelatus sit: qd̃ helyas ꝓpt̾ zelum dei
curru eleuatus in aerem. cȩlestis sedis hospiciũ
noui generis adquisierit incolatu. Hec qui no.¬
uit retexere. habet unde grãm suȩ consolationiᷤᷤ
adquirat: econtra.quia iudicia dei uera sunt:¬
sicut habef. Iudicia dei uera. iustificata in semet.
ipsa : desid̾ abilia suꝑ aurũ & lapidem p̾ciosum
multũ : & dulciora suꝑ mel & fauum. E enim
seruus tuus custodit ea. Custodienti gͥ dulcia sias
diuina iudicia: negligenti autẽ ea. amara ẽ ñ
dubium est: quia adu̾tit in obꝓbrio. inturpitu¬
dme pecc̃oꝵ. ꝓpositum sibi diuinȩ euentum eẽ sen-¬
tencie. Qui autem bene sibi conscius est: non turba.¬
tur utiq dicens. heredes sumus dei: coheredes aũ

Expanded text:
laborum tolerantiam populum credentium proprii nominis laborum tolerantiam populum credentium proprii nominis signaculo consecrauerit, quod ipse Dauid propter mansuetudinem regali honore donatus senioribus fratribus antelatus sit, quod Helias propter zelum dei curru eleuatus in aerem caelestis sedis hospitium noui generis adquisierit incolatu. Haec qui nouit retexere, habet unde gratiam suae consolationis adquirat, et contra qui sicut habes: iudicia dei uera, iustificata in semet ipsa, desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum et dulciora super mel et fauum. etenim seruus tuus custodit ea. custodienti igitur dulcia sunt diuina iudicia, neglegenti autem ea amara esse non dubium est, quia aduertit in obprobrii turpitudine peccatorum propositum sibi diuinae euentum esse sententiae. qui autem bene sibi conscius est, non turbatur utique dic-ens: heredes sumus dei, coheredes autem
Abbreviated transcription (Latin):
dauid asserit. qui dicebat. ¶ emor fui iuclici.¬
oꝵ tuoꝵ quȩ a seculo sunt: & me consolat᷑ sum
Nisi enim unusqͥsq legis instructus. & informa.¬
tus exemplis. credat semꝑ uera eẽ dei iudicia.
cito declinat ã lege. Qui autẽ pret̾ita repetit. ex¬
semet colligit seriem uetustatis: cognoscit qd̃
neq peccator penam suȩ imꝓpbitatis euadat:
neq iustus equitatis suȩ p̾miis defraudetur. Pre.¬
texit enim animo. qd̃ ab initio adam ꝓpt̾ man.¬
dati cȩlestis p̾uaricationem. de paradisi eiectũ
sit incolatu: & chaii parridalis sceleris preciũ
diuinȩ sententiȩ auccoritate dampnatus exsol.¬
uerit: qd̾ enoch ꝓpt̾ deuotionẽ raptus ad celũ.
t̾renȩ maliciȩ uirus euaserit: qd̾ noe ꝓpt̾ iusti.¬
ciam diluiii uictor. gen̾is factus suꝑstes huma.¬
in sit: qd̃ abraham ꝓpt̾ fidem. seminarium
poft̾itatis suȩ toto orbe diffuderit: qd̾ isrł ꝓpt̾

Expanded text:
Dauid adserit, qui dicebat: memor fui iudi- cioDauid adserit, qui dicebat: memor fui iudi- ciorum tuorum quae a saeculo sunt et me consolatus su m. nisi enim unusquisque legis instructus et formatus exemplis credat semper uera esse dei iudicia, cito declinat a lege. qui autem praeterita repetit exempla et colligit seriem uetustatis, cognoscit, quod neque peccator poenam suae improbitatis euadat neque iustus aequitatis suae praemiis defraudetur. retexit enim animo, quod ab initio Adam propter mandati caelestis praeuaricationem de paradisi eiectus sit incolatu et Cain parricidalis sceleris pretium diuinae sententiae auctoritate damnatus exsoluerit, quod Enoch propter deuotionem raptus ad caelum terrenae malitiae uirus euaserit, quod Noe propter iustitiam diluuii uictor generis factus superstes humani sit, quod Abraham propter fidem seminarium posteritatis suae toto orbe diffuderit, quod Israel propter
Abbreviated transcription (Latin):
credat. cum ipse sui accusator in die iudicĩ sit fu¬
turus: qua reuelantur cordis abscondita. testimo.¬
nium phibente conscientia accusationib nr̃is.
Cuiꝰ modi gͥ sit ꝓpositum uiri sc̃i: hoc euiddeme
loco exponitur. Primum enim memor ẽẽ debe
ꝓmissoꝵ cęlestium: scđo. quȩ uiuentib merces
statuta debetur. Deinde aliud ꝓpositũ uiri
sc̃i est: ut etiam si in ꝑiculis & adu̾sis positus
sit. spe tamen qͣm hausit ex serie scripturarum
se debeat consolari. Tercium ꝓpositum: ut &s
impios & sacrilegos uideat. & suꝑbos inque a.¬
gentes habundare diuitiis in hoc seculo. non qͣsi
incredulus declinet a lege: s in eius semitis ꝑse¬
ueret: & effugiat suꝑboꝵ contagia. Contamina¬
tur autẽ omnis immundus. Immundꝰ autẽ suꝑ¬
bus: de quo scriptum est. Inmundꝰ ante deum
omnis tumidi cordis. Quartum ꝓpositum uiri¬
sc̃i est. ut memor sit iudicioꝵ celestium: sicut

Expanded text:
credat, cum ipse sui accusator die iudicii sit fucredat, cum ipse sui accusator die iudicii sit futurus, qua reuelantur cordis abscondita, testimonium perhibente conscientia accusationibus nostris. Cuiusmodi igitur sit propositum uiri sancti, hoc euidentius loco exponitur. primum enim memor esse debet promissorum caelestium, secundum quae uiuentibus merces statuta debetur. deinde aliud propositum uiri sancti est, ut, etiamsi in periculis et aduersis positus sit, spe tamen, quam hausit ex serie scripturarum, se debeat consolari. tertium propositum, ut, etsi impios et sacrilegos uideat et superbos inique agentes abundare diuitiis in hoc saeculo, non quasi incredulus declinet a lege, sed in eius semitis perseueret et effugiat superborum contagia. contaminat enim omnis inmundus, inmundus autem superbus, de quo scriptum est: in munda ante deum omnis tumiditas cordis. Quartum propositum uiri, ut memor sit iudiciorum caelestium, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ dominus in illa die iustus iudex. Non solũ
autẽ michi: s etiam illis qui diligunt aduen¬
tum eius. S hoc ille ait: qui poterat dicere.
a lege autẽ tua non declinaui. In quo non so¬
lum boni oꝑis elũcet gr̃a: s etiam intimȩ
puritas conscientiȩ. Lex enim non solum agen.¬
di munus informat: uerũetiam secretȩ mun-¬
dat mentis affectum. Non enim solũ in o-¬
ꝑib. s etiam in ipsis occultis. scdm legem deo
militamus: quia lex dicit. Non fiat uerbum
in iusticia occulta in corde tuo: ut non solum
nichil oꝑe factisq delinquas. cum suꝑbos uide.¬
ris gloriari. nec sermone labaris: se ne incorde
qͥdem intimo. cũ de dei iudicio disceptes. con¬
trahas iniquitatis offensam. Quȩ quo putatur
occultior. eõ frequentior ẽẽ consueuit: quia tu.¬
to putat unusquisq qd̃ huiusmodi disceptati.¬
ones uelut septus uiscerib suis conscientiȩ suȩ

Expanded text:
mihi dominus in illa die, iustus iudex, non solum mihi dominus in illa die, iustus iudex, non solum autem mihi, sed etiam his qui diligunt aduentum eius. Sed hoc ille ait, qui poterat dicere: a lege autem tua non declinaui, in quo non solum boni operis elucet gratia, sed etiam intimae puritas conscientiae. lex enim non solum agendi munus informat, uerum etiam secretae mundat mentis affectum. non enim solum in operibus, sed etiam in ipsis occultis secundum legem domino militamus, quia lex dicit: non fiat uerbum iniustitia occulta in corde tuo, ut non solum nihil opere factisque delinquas, cum superbos uideris gloriari, nec sermone labaris, sed ne in corde quidem intimo, dum de dei iudicio disceptas, contrahas iniquitatis offensam, quae quo putatur occultior eo frequentior esse consueuit, quia tuto putat unusquisque quod huiusmodi disceptationes uelut saeptus uisceribus suis conscientiae suae
Abbreviated transcription (Latin):
tem suam : sicut sompniũ exurgentis. Cognouit
gͥ impioꝵ successus in hoc scło sompnio ẽẽ similes.
non u̾itati: quoꝵ emolumenta tamdiu uidentur
ẽẽ dum dormiunt. Ubi edormierint sompniũ suũ:
qui uidebantur sibi potare iam sitiunt: qui epu.¬
labant᷑ esuriunt: nichil solidum ex isto somp¬
nio ꝑfectumq referentes. & bene sompnũ dormi.¬
unt secłares uiri: qui licet scło uigilent. deo dor.¬
tinunt. De quib bene sanccus iob. qui eoꝵ ante
affluentiam mirabatur: ait. Quia sicut paleȩ
iactantur ã uento: & sicut puluis turbine dis-¬
sipantur. Moriuntur aũ cum amaritudine ani-¬
mȩ suȩ: nichil manducantes: nichilq boni ha-¬
bentes. Iustus autẽ habens bonȩ fiduciam consci.¬
entiȩ. in suis magis nouissimis gratulatur: & se
uitȩ huius exitu a laborib intelligit lib̃ari: m̃ce.¬
demq boni oꝑis. & factoꝵ requirit dicens. Re-¬
posita est michi iusticiȩ corona: qͣm reddet

Expanded text:
tem suam sicut somnium exsurgentis. cognouit tem suam sicut somnium exsurgentis. cognouit igitur impiorum successus in hoc saeculo somnii esse similes, non ueritatis, quorum emolumenta tamdiu uidentur esse dum dormiunt. ubi edormierint somnium suum, qui uidebantur sibi potare iam sitiunt, qui epula- bantur esuriunt, nihil solidum ex isto somnio perfectumque referentes. et bene somnium dormiunt saeculares uiri, qui, licet saeculo uigilent, deo dormiunt, de quibus bene sanctus Iob, qui eorum ante afluentiam mirabatur, ait, quia sicut paleae iactantur a uento et sicut puluis turbine dissipantur; moriuntur autem cum amaritudine animae suae, nihil manducantes nihilque boni habentes. iustus autem habens bonae fiduciam conscientiae in suis magis nouissimis gratulatur et se uitae huius exitu a laboribus intellegit liberari mercedemque boni operis et factorum requirit dicens: reposita est mihi iustitiae corona, quam reddet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecti non sumus: hec uidens dicit. Ubi est ꝓuiden-¬
tia dei : ubi iusticia: Suꝑb iste habundat: arro.¬
gans iste locupletatur: impius iste beatus & potenᷤ
est: iustus autẽ ille. uides quẽ ad modum iacet de.¬
iectus atq defectus: qͦmadamodũ ipso uictu indi-¬
get: afficitur contumeliis ab isto impio: ab isto
insolente conculcatur. excluditur. Non mediocͥs
utiq ista temptatio est : nͥ adea quȩ uentura sunł¬
ꝓspitias: nͥ p̾ceptis plenius celestib instruaris.
Deniq & dauid putabat se ante hȩc cognoscere.
s nesciebat: & ideo anxius fluctuanti animo
laborabat. Unde ait. & estimabam me scire ÷ hoc
labor est ante me: donec ingrediar in sc̃uarium
dei: & intelligam in nouissimis. In quib ꝑ id qd̃
se extulerunt suꝑbi. uidit ꝓpħico sp̃u deiectioreᷤᷤ
fore : & ait. Quom facci sunt in desolationem:
Subito defecerunt. & ext̾minati sunt ꝓpt̾ iniqͥta.¬

Expanded text:
uisque, qui perfecti non sumus, haec videns dicit: Ubi est uisque, qui perfecti non sumus, haec videns dicit: Ubi est tia dei, ubi iustitia ? superbus iste abundat, adrogans iste locupletatur, impius iste beatus et potens est, iustus autem ille uides quemadmodum iacet deiectus atque defectus, quemadmodum ipso uictu indiget; adficitur contumeliis ab isto impio, ab isto insolente conculcatur, excluditur;. non mediocris utique ista temptatio est, nisi ad ea quae sunt uentura prospicias. nisi praeceptis plenius caelestibus instruaris. Denique et Dauid putabat se ante haec cognoscere, sed nesciebat et ideo anxius fluctuanti animo laborabat. unde ait: et aestimabam me scire hoc; labor est ante me, donec ingrediar in sanctuarium dei et intellegam in nouissimis, in quibus per id, quod se extulerunt superbi, uidit prophetico spiritu deiectiores fore et ait: quomodo facti sunt in desolationem? subito defecerunt et exterminati sunt propter iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
miliant cor suum scđm timorem dei. & p̾cepta cȩ-¬
lestia. habundare in hoc seculo diuitiis. preconio.
honorib. potestatib: eisq quo grauiora commise-¬
rint. eo affluentioris successus cõmodoꝵ scłarium
secundare: contͣ autem iustos uiros plerũq labo.¬
rare mopia. amissionib filioꝵ. sterilitatib conu-¬
gum: quo exagitati atq turbati. sensum mentis in.¬
clinent. ut putent dei in hoc qd̃dam errare iudici.¬
um: non tenentes caput u̾itatis. Quo euidentissime
comp̾henditur : non in hoc seculo s in futuro. repo¬¬
sitam nr̃oꝵ remun̾ationem ẽẽ meritoꝵ. S paucoꝵ
est istud adu̾tere. Deniq in pͥncipiis dauid etiam ip.¬
se temptatus est: sicut habes scriptum. Ecce ipsi pec.¬
catores & habundantes in seculo: obtinuerunt diui-¬
tias. & dixi. Nũ  quid sine causa iustificaui cor
meum. & laui inter innocentes manus meas: &

Expanded text:
miliant cor suum secundum timorem dei et praecepta caemiliant cor suum secundum timorem dei et praecepta caelestia, abundare in hoc saeculo diuitiis praeconio honoribus potestatibus eisque, quo grauiora commiserint, eo affluentiores successus commodorum saecularium secundare, contra autem iustos uiros plerumque laborare inopia, amissionibus filiorum, sterilitatibus coniugum, quo exagitati atque turbati sensum mentis inclinent, ut putent dei in hoc quoddam errare iudicium, non tenentes caput ueritatis, quo euidentissime conprehenditur non in hoc saeculo, sed in futuro repositam nostrorum remunerationem esse meritorum. Sed paucorum est istud aduertere. denique in principiis etiam Dauid ipse temptatus est, sicut habes scriptum: ecce ipsi peccatores et a bundantes in saeculo obtinuerunt diuitias. et dixi: numquid sine causa iustifmeum, et lavi inter innocentes manus meas, et
Abbreviated transcription (Latin):
ptatam: ait. Suꝑbi inique agebant nimis.
Non solum iniquitatem agentiũm. s etiam ni-¬
miam iniquitatem parit̾ declarauit. quȩ conue.¬
niret suꝑbis: quoꝵ ne aliquo temptaretur con-¬
tagio. audi alibi dicentem. Suꝑbo oculo & in.¬
satiabili corde: cum hoc non edebam. Itaq qm̃
quanta uis mali in suꝑbia eẽt expresserat: qͥm¬
admodum uinceret᷑ debuit nos docere. Meritoq
quasi bonus doctor demonstrat remediũ: qui
exaggerauit uenenum. Audi gͦ: quomͦ exclu-¬
dat uirus suꝑbiȩ. Alege inquit tua non declina.¬
ui. Lex gͥ dei sola potest suꝑbiȩ uirus hebetare:
quȩ informauit uirũ deuotioni deditum. quali
se regere debeat cautione. Multi enim ñ solum
aliem a fide. s etiam qui uidentur non medio.¬
cria scripturarum p̾cepta gustasse. temptari so
cantur legem impietatis arbitros arrogantes.con.¬
temptores fidelium. extollentes se adu̾sus eos qui hu-¬

Expanded text:
ptatam ait: superbi inique agebant nimis. ptatam ait: superbi inique agebant nimis. non solum iniquitatem agentium, sed etiam nimiam iniquitatem pariter declarauit, quae conueniret superbis. quorum ne aliquo temptaretur contagio, audi alibi dicentem: superbo oculo et insatiabili corde, cum hoc non edebam. Itaque quoniam, quanta uis mali in superbia esset, expresserat, quemadmodum uinceretur debuit nos docere meritoque quasi bonus doctor demonstrat remedium qui exaggerauit uenenum. audi ergo, quomodo excludas uirus superbiae: a lege, inquit, tua non declinaui. lex igitur dei sola potest superbiae uirus hebetare, quae informauit uirum deuotioni deditum, quali se regere debeat cautione. multi enim non solum alieni a fide, sed etiam qui uidentur non mediocria scripturarum praecepta gustasse, temptari solcantur legem, impietatis arbitros, adrogantes, contemptores fidelium, extollentes se aduersus eos, qui hu
Abbreviated transcription (Latin):
ditas. & quid de homine dicam: Ipse diabolus
ꝑ suꝑbiam nature suȩ amisit grãm. Deniq dum
dicit. ponam thronum meum suꝑ aquilonem. &
cuius criminis digna mercede dampnatus. homi.¬
nem sibi participem reqͥsiuit. in quẽ consortium
suȩ tͣnsfund̾etur offense. Quid gͥ hoc peccato ẽẽ de-
terius potest: qd̃ ã dei cepit iniuria: Ideoq scrip.¬
tura dicit. Deus suꝑbis resistit. Tanqͣm suȩ contume.¬
liȩ ꝓpulsator. ueluti qd̃dam suscipit adu̾sus suꝑbiã
speciale certamen: tanqͣm dicat. Meus iste adu̾sa.¬
rius est. qui me lacescit: mͥ debetur ista congressio.
Unde & apl̃s multiplicis culpe mat̾iam ẽẽ suꝑbiã
male conflictationes hominum mente corruptoꝵ.
& a ueritate alienoꝵ: existimantium questum eẽ
pietatem. Quantoꝵ itaq expressit causam ẽẽ delic.¬
toꝵ suꝑbiam. Unde dauid commendare uolens de-¬
uotionem suam. nulla suꝑboꝵ iniquitate adtem¬

Expanded text:
ditas. Et quid de homine dicam? Ipse diabolus ditas. Et quid de homine dicam? Ipse diabolus per superbiam naturae suae amisit gratiam. Denique dum dicit: Ponam thronum meum super nubes . . .cujus criminis digna mercede damnatus, hominem sibi participem requisivit, in quem consortium suae transfunderetur offensae. Quid igitur hoc peccato potest esse deterius, quod a dei coepit iniuria ? ideoque et scriptura dicit: dominus superbis resistit. tamquam suae contumeliae propulsator ueluti quoddam suscipit aduersus superbiam speciale certamen, tamquam dicat: \'meus iste aduersarius est, qui me lacessit; mihi debetur ista congressio\'. unde et apostolus multiplicis culpae materiam esse superbiam malae, conflictationes hominum mente corruptorum et a ueritate alienorum, existimantium quae stum esse pietatem. quantorum itaque expressit causam esse delictorum superbiam! unde Dauid commendare uolens deuotionem suam nulla superborum iniquitate adtem
Abbreviated transcription (Latin):
tes. congregemus nob̃ alloquia dei: & congeram᷑
in pͥncipale nr̃m. in sensus. in sollicitudines. consi.¬
d̾ationes. accusq nr̃os: ut alloquiis scͥpturarũ
facta nostra conueniant: nec a serie preceptoꝵ
cȩlestium actus nostri discordare uideantur:: qͦ
possimus & nos dicere. qm̃ eloqͥum tuum uiuifi-¬
uit nos. Tercius uersus est. Suꝑbi inique age¬
bant minis: a lege autem tua non declinaui.
Maximum peccatum in homme suꝑbia est: qͣn-¬
doquidem inde manauit nr̃i origo delicti. Hoc
telo nos pͥmum diabolus uuln̾auit & ꝑculit. Nã
nisi homo serpentis ꝑsuasione deceptus. sicut de¬
us ẽẽ uoluisset: & uerum falsumq cognoscere. qd̃
penitus discernere humana fragilitate non pote¬
rat: ideoq quid sequeretur acceꝑat. ne temera.¬
ria usurpatione de illa paradisi sede decid̾it: nͥ
inqͣm homo suis non contentus finib int̾dicta te-
merasset. nunqͣm feralis culpȩ ad nos tͣnsisset here-¬

Expanded text:
tes congregemus nobis alloquia dei et congeramus tes congregemus nobis alloquia dei et congeramus in principale nostrum, in sensus, in sollicitudines, considerationes actusque nostros, ut alloquiis scripturarum facta nostra conueniant nec a serie praeceptorum caelestium actus noster discordare uideatur, quo possimus et nos dicere, quoniam eloquium tuum uiuificauit nos. Tertius uersus est: superbi inique agebant n nimis, a lege e aut e m tua non de cl i n a u i. maximum peccatum in homine superbia est, quandoquidem inde manauit nostri origo delicti. hoc telo nos primum diabolus uulnerauit et perculit. nam nisi homo serpentis persuasione deceptus sicut deus esse uoluisset et uerum falsumque cognoscere, quod penitus discernere humana fragilitate non poterat ideoque quid sequeretur acceperat, ne temeraria usurpatione de illa paradisi sede decideret, nisi, inquam, homo suis non comerasset, numquam feralis culpae ad nos transisset haere
Abbreviated transcription (Latin):
confundit. Tempus autẽ temptationum: tempus
humilitatis animȩ nr̃e arbitror. Humiliatur enĩ
nostra anima. dum traditur temptatori duris exa-¬
minanda laborib: ut luctetur. & certet. congressũ
contrariȩ exꝑiens potestatis. S in his temptaciomi-¬
b uiuificatur alloquio dei. Hȩc est enim animȩ nr̃e
uitalis substancia qua alitur ⁊ pascitur & guber.¬
natur: nec quicqͣm est aliud qd̃ uiu̾e faciat ratio¬
nabilem aĩam qͣm alloquium dei. Sicut enim
augetur sermo dei in anima nr̃a dum suscipitur.
dum intelligitur. dum cõp̾henditur.⁊ ita etiam
uita eius augetur : & qͦmadmodũ ẽ contrario
alloquium dei deficit in anima nr̃a. ita & incur.¬
rit eius uita defectum. Itaq ut connexio ista
amime &e corpons nostri sp̃u uitali animatur
atq alitur & tenetur: ita uerbo dei & spiritali
gr̃a anima nr̃a inuificatur. Unde omni gen̾e
studere debemus: ut reliqua omnia post haben.¬

Expanded text:
confundit; tempus autem temptationum tempus confundit; tempus autem temptationum tempus humilitatis animae nostrae arbitror. humiliatur enim nostra anima, dum traditur temptatori duris examinanda laboribus, ut luctetur et certet, congressum contrariae experiens potestatis. sed in his temptationibus uiuificatur alloquio dei; haec est enim animae nostrae uitalis substantia, qua alitur et pascitur et gubernatur, nec quicquam est aliud quod uiuere faciat rationabilem animam quam alloquium dei. sicut enim augetur sermo dei in anima nostra, dum suscipitur, dum intellegitur, dum conprehenditur, ita etiam uita eius augetur, et quemadmodum e contrario alloquium dei deficit in anima nostra, ita et incurrit eius uita defectum. itaque ut conexio ista animae et corporis nostri spiritu uitali animatur atque alitur et tenetur, ita uerbo dei et spiritali gratia anima nostra uiuificatur. unde omni genere studere debemus, ut reliqua omnia posthaben
Abbreviated transcription (Latin):
fideles futuros. Quomͦ nos consoletur. accipe. Quis
nos separabit inquit apłs a dilectione. xp̃i ⁊ Tri¬
bulatio. an angustia. an ꝑsequutio. an fames. an
ꝓpt̾ te mortificamur tota die : estimati sumꝰ . e¬
ut oues occisionis. & qua ratione patienter tolera¬
ri possint: addidit. S in his om̃ib suꝑamus: ꝓpt̾
eum qui dilexit nos. Ergo siquis uult adu̾sa suꝑa.¬
re : si est ꝑsequutio. si est ꝑiculum. si mors. si egri.¬
tudo grauis. si incursus latronum. si facultatum
ꝓscriptio: si quicqͥd eoꝵ quȩ putantur in isto adu̾.¬
sa seculo: facile suꝑantur. si sit spes quȩ consoletur.
Nam & si illa accid̾int: tamen grauia ẽẽ non pos.¬
sunt dicenti. Existimo enim qd̃ indignȩ sint passio.¬
nes huius temporis: ad futuram głam. Quisquis enĩ
meliora sꝑat: nunqͣm leuiorib frangitur. In tẽpore
gͥ humilitatis nr̃e spes consolatoria est: quȩ non

Expanded text:
fidere futuris. quomodo nos consoletur, accipe: quis fidere futuris. quomodo nos consoletur, accipe: quis nos separabit, inquit, a dilectione Christi? tribulatio an angustia an persecutio an fames an propter te morti tradimur tota die; aestimati sumus ut oues occisionis. et qua ratione illa patienter tolerari possint, addidit: sed in his omnibus superamus propter eum qui nos dilexit. ergo si quis uult aduersa superare, si est persecutio, si est periculum, si mors, si aegritudo grauis, si incursus latronum, si facultatum proscriptio, si quicquid eorum quae putantur in isto aduersa saeculo, facile superantur, si sit spes quae consoletur. nam etsi illa acciderint, tamen grauia esse non possunt dicenti: existimo enim quod indignae sint passiones huius temporis ad futuram gloriam. quisquis enim meliora sperat, numquam leuioribus frangitur. In tempore igitur humilitatis nostrae spes consolatoria est quae non
Abbreviated transcription (Latin):
tum siquis informationem cuiꝰq hominis consi.¬
d̾at. potest leuitis cõmunia ꝓmissa librare: sic̃
habes. Date leui uiros eius: date leui manifestoᷤ
eius. Potest etiam popłis credentib: potest po-¬
pulis electis alloquium istud aptari: cui ꝑty-¬
pum ioseph pͥmo in typo eius nominis ÷ demat
ꝑ tribum in primȩ electionis heredes tͣnsfusa est
diuina ꝓmissio: dicente moyse. Primogenitus
tauri decus eius. cornua eiꝰ: in ipsis gentes uen¬
tilabit simul. usq ad sũmitatem terre. Unicũ
enim u̾bum dei hoc ꝓpħatur oraculo: toto ꝑ
gentes orbe fundendum. hoc gͦ surrecture eccł
ꝓmissum. dauid u̾ecundꝰ sui. impatiens uero
cõmunis ꝑfectus morantis exigere uidet᷑: & ad¬
didit. Hȩc me consolata est in humilitate
mea: qm̃ uerbum tuum uiuificauit me. Hȩc est
spes. Hȩc quȩ u̾bo tuo obuenit mͥ. consolata est
me ut tolerarem acerba p̾sentium: dum facit &

Expanded text:
erum si quis informationem cuiusque hominis considerum si quis informationem cuiusque hominis considerat, potest leuitis communia promissa librare, sicut habes: date Leui uiros eius, date Leui manifestos eius; potest etiam populi credentis electis adloquium istud aptare, cui per typum Ioseph primo in tribum eius nominis, deinde per tribum in primae electionis heredes transfusa est diuina promissio, dicente Moyse: primogenitus tauri decus eius. cornua unicornui cornua eius; in ipsis gentes uentilabit simul usque ad summitatem terrae; unicum enim uerbum dei hoc prophetatur oraculo toto per gentes orbe fundendum. hoc ergo surrecturae ecclesiae promissum Dauid uerecundus sui, inpatiens uero communis profectus morantis exigere uidetur. Et addidit: haec e c me consolata est in humilitate mea, quoniam uerbum tuum uiuificauit me. haec est spes, haec, quae uerbo tuo obuenit mihi, consolata est me, ut tolerarem acerba praesentium, dum facit et
Abbreviated transcription (Latin):
remun̾ationts expectet: quin etiam exigat: sic̃
habes scriptum. Certamen bonum certaui⁊ cursũ
consũmaui: de cet̾o reposita est michi corona iusti.¬
ciȩ. Non enim arrogans usurpatio s fidelis: qͥa
uerum dm̃ non posse fallere confitetur. Ideoq
admonet & dauid: dicens. ut memmerit dñs u̾bi¬
sui. Quo nos ad sꝑandum ꝓuocat: ut t̾renis re.¬
nuntiemus. in hereamus cȩlestib. Dicit gͦ dauid. Cer.
taui: brauium peto uerbi tui. qd̵̾ ꝓmisisti mͥ. Memor
esto ꝓmissoꝵ tuoꝵ: quȩ spopondisti seruo tuo. Non
usurpatorie sꝑaui: quȩ ut sꝑarem ipse fecisti. Ser¬
uus sum: expecto alimentum a domino. A iles
sum : exigo ab imꝑatore stipendium. Uocatus sũ:
ab inuitante ꝓmissum postulo. Uerecunde autẽ
auctoritatem sue fidei temꝑ auit. dicendo se ser¬
uum: quia oculi seruoꝵ in manib dñoꝵ suoꝵ.
Hȩc ex ꝑsona dauid ꝓpria: bene ꝓmpta sunt. Ce.¬

Expanded text:
remunerationis exspectet, quin etiam exigat, sicut remunerationis exspectet, quin etiam exigat, sicut habes scriptum: Certamen bonum certavi; cursum consummavi: reposita est mihi corona justitiae . Non est enim arrogans usurpatio, sed fidelis; quia verum Deum non posse fallere confitetur. Ideoque admonet et David dicens, ut meminerit Dominusui, quo nos ad sperandum prouocat, ut terrenis renuntiemus, inhaereamus caelestibus. Dicit ergo Dauid: \'certamen certatus sum; brauium peto uerbi tui quod promisisti mihi. memor esto promissorum tuorum quae spopondisti seruo tuo. non usurpatorie speraui, quae ut sperarem ipse fecisti. seruus sum, expecto alimentum a domino; miles sum, exigo ab imperatore stipendium; uocatus sum, postulo ab inuitante promissum\'. uerecunde autem auctoritatem suae fidei temperauit dicendo se seruum, quia oculi seruorum in manibus dominorum suorum. haec ex persona Dauid propria bene prompta sunt. Cet
Abbreviated transcription (Latin):
infra ait. & nunc domine meus. dñe tu es deus.
& u̾ba tua sunt uera : & locutus es ꝓ seruo tuo
bona hȩc: & nunc incipe benedicere domum
serui tui. ut sim intu ęt̾num in conspectu tuo:
qm̃ tu domine meus dñe locutus es. A benedic.¬
tione tua: benedicetur domus serui tui inȩt̾¬
num. hoc gͥ responso & aliis uocatus dauid:
sꝑare non desinit: & ppħicȩ fidei auctoritate
conuenit dominum. ut meminerit ꝓmissoꝵ suoꝵ:
quoꝵ immemor ẽẽ non soleat. Sc̃s enim quecũq
spopond̾it. implere consueuit : nrarũ immemor.
iniquitatum. suarum non immemor sponsionũ.
Deniq scriptum est. Ego sum ego sum qui deleo mi¬
qͥtates tuas: & memor non ero.Tu autem memor
esto: & iudicemur. Uult obliuisci quecũq mini.¬
tatus fuerit pecc̾orib: si uias suas aliquando con-¬
u̾tant. hult etiam conu̾ti: ut siquis ut sunt ꝓpo-¬
sita secutus uirtutib premia. bene certau̾it. fructũ

Expanded text:
infra ait: et nunc, domine meus domine, tu es deus infra ait: et nunc, domine meus domine, tu es deus et uerba tua sunt uera et locutus es pro seruo tuo bona haec. et nunc incipe benedicere domum serui tui, ut sim in aeternum in conspectu tuo, quoniam tu, domine meus domine, locutus es; a benedictione tua benedicetur domus serui tui in aeternum —, hoc igitur responso et aliis uocatus Dauid sperare non desinit et propheticae fidei auctoritate conuenit dominum, ut meminerit promissorum suorum quorum inmemor esse non soleat. sanctis enim quodcumque spoponderit implere consueuit, nostrarum inmemor iniquitatum, suarum non inmemor sponsionum. denique scriptum est: ego sum ego sum, qui deleo iniquitates tuas, et memor non ero; tu autem memor esto. et iudicemur. uult obliuisci quaecumqtatus fuerit peccatoribus, si vias aliquando convertant: vult etiam conveniri, ut si quis proposita secutus virtutibus praemia, bene certaverit, fructum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuocauit : ut desid̾emus ȩt̾nitatem: despiciamꝰ
p̾sentia: temporalium incuriosi. futura & inui-¬
sibilia requiramus. Uocat gͥ nos ad se deiu̾bum:
sicut habes scriptum. Henite ad me om̃s qui labo-¬
ratis & onerati estis: & ego uos reficiam. Ideoq¬
sequamur uocantem dominũ it̃m: ut a secula.¬
rib ad ꝑpetua tͣnseamus. nosq ipsos regere no-¬
uerius. Ergo dauid. qm̃ sepe respbnsis erat in¬
uitatus cȩlestib. quib remun̾ationem fidei meri-¬
toꝵq sparet: forte sicut habes scriptum dicente
deo ꝑ nathan ꝓpħam. Accepi te de ouili & uno
grege. ut sis in principem in popłm meũ isrł: &
eram tecum in om̃ib quib ingrediebaris: & ex.¬
t̾mmaui om̃s mimicos tuos ã facie tua & infra:
& requiem tibi ab omnib mmmicis tuis. Quo re-¬
sponso accepto: ait dauid. Quid sum ego dñe
& memorata sunt minima in conspectu tuo dñe:
& locutus es ꝓ domo serui tui in longinquo: W

Expanded text:
prouocauit, ut desideremus aeternitatem, despiciamus prouocauit, ut desideremus aeternitatem, despiciamus praesentia, temporalium incuriosi futura et inuisibilia requiramus. uocat igitur nos ad se dei uerbum, sicut habes scriptum: uenite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego uos reficiam.ideoquespquamur uocantem dominum Iesum. ut a saecularibus ad perpetua transeamus nosque ipsos regere nouerimus. Ergo Dauid, quoniam saepe responsis erat inuitatus caelestibus, quibus remunerationem fidei meritorumque speraret fore-sicut habes scriptum dicente deo per Nathan prophetam: accepi te de ouili ex uno grege, ut sis in princ-ipem in populum meum Israel, et eram tecum in omnibus quibus ingrediebaris et exterminaui omnes inimicos tuos a facie tua, et infra: t requiem tibi dabo ab omnibus inimicis tuis, quo responso accepto ait Dauid: quid sum ego, domiet memorata sunt minima in conspectu tuo, domine, et locutus es pro domo serui tui in longinquo, et
Abbreviated transcription (Latin):
deamus: ut dicatur nobis. Iam nosi dico uos
seruos. s amicos: quia quasi amici mandatũ
dei ex uoluntate fecistis. Qui autem meditatur
& diligit: & actus suos leuat. ut faciat quȩ pla-¬
ceant deo: is debet non negligere. nec transcur-¬
rere mandata diuina. s exerceri in his. ꝙ immo¬
rari plurimũ: iustificationes dei crebro reuolueis.
ollicitȩ mentis affectu. Incipit de litt̃a .uiͦi. Litc̃a
scd̃m hebreos zaun significat latine¬
forte ut unusquisq se regat: & ipse
sui ductor sit: uel huc. ids quo littere huius u̾¬
siculi uocant. dirigat iter. Meritoq in pͥmo sta.¬
tim uersu. reqͥem suam postulat: qͥa ipse litt̾e
septimus numcrus est quietis. Quȩ autem maior
requies. qͣm ut in u̾bo dei requiescat: atq eius se
gr̃a & consolatione demulceat:
emento inqͥt domine uerbi tui seruo tuo:
in quo michi spem dedisti. Uerbum dei de-¬
iectos nos atq depressos ad cȩlestem grãm

Expanded text:
deamus, ut dicatur nobis: \'iam non dico uos deamus, ut dicatur nobis: \'iam non dico uos seruos, sed amicos, quia quasi amici mandatum dei ex uoluntate fecistis. qui autem meditatur et diligit et actus suos leuat, ut faciat quae placeant deo, is debet non neglegere nec transcurrere mandata diuina, sed exerceri in his, immorari plurimum. iustificationes dei crebro reuoluens sollicitae mentis affectu. VII. LITTERA ZAIN. Littera secundum Hebraeos Zain, significat Latineforte ut unusquisque se regat et ipse sui ductor sit: uel \'huc\', id est: quo litterae huius uersiculi uocant, dirigat iter. meritoque in primo statim uersu requiem suam postulat, quia ipse litterae septimus numerus est quietis. quae autem maior requies quam ut in uerbo dei requiescat atque eius se gratia et consolatione demulceat ? Memento, inquit, domine, uerbi tui seruo tuo, in quo mihi spem dedisti. uerbum dei deiectos nos atque depressos ad caelestem gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
ficationib tuis. Pulcherrimus ordo iste. ut pͥmo
meditemur: & eoꝵ p̾ceptoꝵ quȩ diligimus. sit no-¬
bis assueta meditacio. Meditatione enim manda¬
toꝵ cęlestium: oꝑis bom usus molescit. Nam sicut
meditationis u̾boꝵ finis memoria est. ut quȩ me-¬
ditamur u̾ba teneamus ÷ sic meditationis p̾cep.¬
toꝵ cȩlestium intencio uł finis. oꝑatio est: accͦq
directus ad implenda p̾cepta diuina. Quȩ nisi
quis diligat. implere non poterit: nec solum
diligat. s etiam nimis diligat. Ido prius posuit
& meditabar in mandatis tuis quȩ dilexi nimis:
& subiecit. & leuaui manus meas ad mandata
tua quȩ dilȩxi nimis. Post meditationem ẽtenĩ
bonum est leuare actus nr̃os ad precepta dei:
atq id facere cum caritate. cum gaudio. ut ñ
ex necessitate sit bonum nr̃m: non cum merore
atq mesticia. s uolun⁊i tarnim: quia seruus
inuitus facit. amicꝰ uoluntarius. Nos autem stu¬

Expanded text:
ficationibus tuis. Pulcherrimus ordo iste, ut primo ficationibus tuis. Pulcherrimus ordo iste, ut primo meditemur, et eorum praeceptorum quae diligimus, sit nobis assueta meditatio. Meditatione enim mandatorum coelestium operis boni usus inolescit. Nam sicut meditationi verborum finis memoria est, ut quae meditamur verba teneamus: sic meditationis praeceptorum coelestium intentio vel finis operatio est, actusque directus ad implenda praecepta divina, quae nisi quis diligat, implere non poterit: nec solum diligat, sed etiam nimis diligat. 36. Ideo prius posuit: Et meditabar in praeceptis tuis, quae dilexi nimis. et subiecit: et leuaui manus meas a d praecepta tua quae dilexi nimis. post meditationem etenim bonum est leuare actus nostros ad praecepta dei atque id facere cum caritate, cum gaudio, ut non ex necessitate sit bonum nostrum, non cum maerore atque maestitia, sed uoluntarium, quia seruus inuitus facit, amicus uoluntarius. nos autem stu
Abbreviated transcription (Latin):
enim reges qui offerunt in iherłm sapientiȩ
suȩ munera: quib data est gr̃a u̾bum loqui. &
quadam potestate regali flectere popłos. & animaᷤ
mulcere sanccoꝵ: non erubescentes i eo. quia i-¬
chil alienum ab honestate loquerentur. Quos ne.¬
mo redarguat & repellat: quasi quia non sunt
digni. quos idoneos xp̃c ministros noui testam̃ti
fec̾it. & iam m illo non erubescentes: eo qd̾ non
metuerent. ne confundentur disceptantium contͣ
assertionem suꝑati. Rex gͥ est qui non erubescat
ne in actu reprehendatur. redarguatur in sermo¬¬
nib : eo qd̃ & uita debeat ẽẽ fundatus & uerbo.
Itaq qͣmuis ꝑfectus ita c̾ẽt ꝓpħa. ut non erubesc̾et
in conspectu regum: tamen meditabatur inp̾cep.¬
tis dei om̃i uitę suç tempore. & oꝑa sua eleuabat:
nichil agens qd̃ t̾rens cupiditatib adhereret. Ide.¬
dilexi nimis. Et leuaui manus meas ad man-¬
data tua quȩ dilexi minis: & exercebar in iusti.¬

Expanded text:
enim reges, qui offerunt in Hierusalem sapientiae enim reges, qui offerunt in Hierusalem sapientiae suae munera, quibus data est gratia uerbum loqui et quadam potestate regali flectere populos et animas mulcere sanctorum, non erubescentes in eo, quia nihil alienum ab honestate loquerentur, quos nemo redarguat et refellat, quasi quia non sint digni quos idoneos Christus ministros noui fecerit testamenti et iam in illo non erubescentes, eo quod non metuerent. ne confunderentur disceptantium contra adsertione superati. rex igitur est qui non erubescat, ne in actu reprehendatur, redarguatur in sermonibus, eo quod et uita debeat esse fundatus et uerbo. itaque quamuis perfectus ita esset propheta, ut non erubesceret in conspectu regum, tamen meditabatur in praeceptis dei omni uitae suae tempore et opera sua eleuabat, nihil agens quod terrenis cupiditatibus adhaereret. Idedilexi nimis. Et levavi manus meas ad mandata tua, quae dilexi nimis: et exercebar in justi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est ueni uxta euangłium: ꝓpugnacula fi.¬
dei tuȩ. gesta sunt xp̃i: muri tui subsidia. u̾ba
sunt domini÷ passio dm̃ci corporis. tua uirtꝰ ẽ.
Ostende michi faciem tuam: & insinua uocem
tuam: quia uox tua suauis est. & facies tua pul-¬
cra. Suauis est uox. quia ore confessio fit ad sa-¬
lutem : & decora facies. quȩ non erubescit auc.¬
torem: non confundit redemptorem. Ostendit
E faciem suam. signaculum crucis p̾ferens: &
insinuat uocem suam. auctoritatem p̾dicatio.¬
nis adsumens. In tegumento enim corporis xp̃i
quo redemptus est ã peccato. munimentũ gr̃ȩ
spiritalis inuenit: ut salutaria sibi & sentiat¬
& loquatur. Suauis gͦ uox. quȩ diuinis testi.¬
moniis loquebatur: decora facies. quȩ in con-¬
spectu regum non confundebatur. Possumꝰ &
illos reges intelligere: quib dicitur a paetro.
uos autem genus electum: regale sacerdocium:¬
t gens sancta: populus adquisitionis. Sunł̃

Expanded text:
hoc est: ueni iuxta euangelium. propugnacula fihoc est: ueni iuxta euangelium. propugnacula fidei tuae gesta sunt Christi, muri tui subsidia uerba sunt domini, passio dominici corporis tua uirtus est. ostende mihi faciem tuam et insinua uocem tuam, quia uox tua suauis est et facies tua pulchra. suauis est uox, quia ore confessio fit ad salutem, et decora facies, quae non erubescit auctorem, non confunditur redemptorem. ostendit ergo faciem suam signaculum crucis praeferens et insinuat uocem suam auctoritatem praedicationis adsumens. in tegimento enim corporis Christi, quo redemptus est a peccato, munimentum gratiae spiritalis inuenit, ut salutaria sibi et sentiat et loquatur. suauis ergo uox quae in diuinis testimoniis loquebatur, decora facies quae in conspectu regum non confundebatur. Possumus et illos reges intellegere, quibus dicitur a Petro: uos autem genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus in adoptionem. sunt
Abbreviated transcription (Latin):
b in semetipso coartatur: maliciȩ suȩ laqueis stͣ.¬
gulatur. Constitue michi auarum. uillarum co.¬
tidie t̾minos ꝓferentem ÷ excludentem uicinos:
utrum his tibi dilatari an coangustari uidetur:
quem terra ipsa non capit: Quantacũq spacia
domus suȩ porrexerit: clauditur angustis opini.¬
onis suȩ finib. cui qd̃ habet non est satis. S non
talis est: qui potest dicere. & ingrediebar in lã.¬
titudine. Addidit etiam causam. Quia testimo.
nia tua exquisiui. Et loquebar in testimoni¬
is tuis in conspectu regum : & non confundebar.
Grate conuenit ista uox martyri: qui uocatus
ad sacrilegium. exꝓbrantib sibi regib crucifixũ
rãm non erubescebat: s magis glonabatur. in
cruce xp̃i : & illam mundi salutem ẽẽ testimo.¬
niis cȩlestib astruebat.hos uocat xp̃c insponsa:
dicens in canticis canticoꝵ. & ueni tu columba
mea in tegumento petre. iuxta premunitionẽ:

Expanded text:
obus in se ipso coartatur, malitiae suae laqueis stranobus in se ipso coartatur, malitiae suae laqueis strangulatur. constitue mihi auarum, uillarum cotidie terminos proferentem, excludentem uicinos: utrum is tibi dilatari an coangustari uidetur, quem terra ipsa non capit ? quantacumque spatia domus suae porrexerit clauditur angustis opinionis suae finibus cui quod habet non est satis. sed non talis est, qui potest dicere: etingrediebar in latitudine. addidit etiam causam: quia testimonia, inquit, tua exquisiui. Et loquebar in testimoniis tuis in conspectu regum et non confundebar. grate conuenit ista uox martyri, qui uocatus ad sacrilegium exprobrantibus sibi regibus crucifixum Iesum non erubescebat, sed magis gloriabatur in cruce Christi et illam mundi salutem esse testimoniis caelestibus adstruebat. hos uocat Christus in sponsa, dicens in Canticis canticorum: et ueni, tu columba mea, in tegimento petrae iuxta praemunitionem,
Abbreviated transcription (Latin):
legimus. In tribulatione dilatasti michi. & ali¬
bi. In tribulatione inuocaui dominũ : & exau¬
diuit me in latitudine. Sapiens enim incordis
sui ambulat innocentia: & de eius fonte suꝑ.¬
fluunt aquȩ suꝑ eius plateas: qui m̃tem suam
non int᷑ corporalia & terrena concludit. s di¬
rigit ad cȩlestia: ut conu̾satio eius in cęlo sit.
Audi nullas angustias sentientem. Pressuram
inquit patimur: s non angustamur. & qͦmͦ
angustiari pot̾at: cuius os semꝑ patebat. ne cre.¬
dentes coartarentur.:Ipse exponat: quid sit in.¬
gredi in latitudine. Dicit enim. Quia si corpus an.¬
gustatumest: cor nr̃m dilatatum est. Non angu.¬
stamini in nob̃: coartamin autem in uisc̾ib ur̃is
Coangustari in paulo non potant: in quo erat
altitudo sapientię. & fidei latrtudo. Quomͦ enĩ
pot̾ant coartari in eo: qui erat uas clectionis e¬
terne: S coartabantur in semetipsis: quia imy.¬

Expanded text:
legimus: in tribulatione dilatasti mihi, et alilegimus: in tribulatione dilatasti mihi, et alibi: in tribulatione inuocaui dominum et exaudiuit me in latitudine. sapiens enim in cordis sui ambulat innocentia et de eius fonte superfluunt aquae super eius plateas, qui mentem suam non intra corporalia et terrena concludit, sed dirigit ad caelestia, ut conuersatio eius in caelo sit. audi nullas angustias sentientem: pressuram, inquit, patimur, sed non angustamur. et quomodo coangustari poterat, cuius os semper patebat, ne credentes coartarentur ? ipse exponat, quid sit ingredi in latitudine. dicit enim, quia, si corpus angustum est, cor nostrum dilatatum est. non angustamini in nobis, coartamini autem in uisceribus ue st ri s. Coangustari in Paulo non poterant, in quo erat altitudo sapientiae et fidei latitudo. quomodo enim poterant coartari in eo, qui erat uas electionis aeternae ? sed coartabantur in semet ipsis, quia inpr