comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
thanas expugnatur.
illũ ñ uisum: expug¬
no. Illos uisos. patior.
Ido eripe me: qͥa ñ ate:
s ad te ꝯfugi. A te fugie
adam. ⁊ abscondit se
int̾ ligna paradisi. de qͦ dicit iob. ⁊̃ anqͣm seriiis
tat̾e meã. &e deseret ine ds̃ m̃s. gͦ doce me: qͥa deus
m̃s es tu. ad aliũ currerẽ: si ab alio factus eẽm. tu
es totum bonum meũ. ñ solum dator ħeditatis: s
ipsa bereditas. T̃u me creasti ꝑ u̾bũ tłm: manentẽ
apud te. &e recreasti. ꝑ u̾bum carnẽ factũ. ꝓpt̾ nos

Expanded text:
tanas expugnatur. Illum non visum expugo, illos visos patior. Ideo eripe me, quia non ed ad te confugi, a te fugit Adam, et abscondit se inter ligna paradisi. De quo dicit Job: Tanquam servus tatem meam, et deseret me Deus meus. Ergo doce me, quia Deus meus es tu. Ad alium currerem, si ab alio factus essem; tu es totum meum, non solum dator haereditatis, sed ipsa haereditas. Tu me creasti per Verbum Domini manentem apud te; etiam recreasti per Verbum carnem factum propter nos.
Abbreviated transcription (Latin):
tiñ si bonum ẽ qd̾ facimꝰ. s p̃cipue. si bonũ est
ꝓpt̃ qd̾ facimus. cogitetur: p̃catur iste: ut cũ ali¬
quid facit: ocłi int̾iores qui uident quare fit. non
uideant uanitatẽ. ut ꝓpt̃ eam bonũ fiant. Inqͣua
intate: p̃cipuũ locum amor humane laudis hab¬

Expanded text:
tum si bonum est quod facimus, sed praecipue si bonum est propter quod facimus cogitetur, precatur iste, ut cum aliquid facit, oculi interiores qui vident quare fit, non videant vanitatem ut propter eam bonum faciat, in qua vanitate praecipuum locum amor laudis h
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpore: xp̃c in occulto ẽ ad dexteram patris: ante¬
qͣm reueletur in ea claritate qua uenturꝰ ẽ. uł ita
tecũ. qd ũ uniderit᷑ de mortuo. uł ita ego: surrexi. ce li¬
cet resurrectio sit signũ ditatis. tñ: ad huc sum occul¬
tus plurib. tecũ. s. ut tu. Demñ subdit ex ꝑsona m̃¬
broꝵ: quid int̾ea patit᷑. ꝑ cõmixtionẽ maloꝵ in ȩc

Expanded text:
tempore Christus in occulto est ad dexteram Patris antequam reveletur in ea claritate in qua venturus est. Vel ita, tecum: quod non videtur de mortuo. Vel ita, ego surrexi, et licet resurrectio sit signum divinitatis, tamen adhuc sum occultus pluribus, tecum, id est ut tu. Deinde subdit ex persona membrorum quid interea patitur, per commistionem malorum in Ec
Abbreviated transcription (Latin):
in .xl. ⁊̃ unc enĩ &e inu̾sicłis.: & in tractu: & multis
bolus eũ de hoc psalmo temptauit. & eiꝰ tẽptatio
inum ad cõpletoriũ cotidie: dieb ieiunii maxime:
freq̃ntam:. ut quo tẽpore diabolus magis nititur
ad dccipiendum: eo tẽpore nos magis laboremꝰ¬

Expanded text:
ima. Tunc enim et in versiculis et in tractu et multis bolus eum de hoc psalmo tentavit, et ejus tentatioum ad completorium quotidie, et diebus jejunii maxime frequentamus, ut quo tempore diabolus magis nititur ad decipiendum, eo tempore non magis laborem
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce nunc in mari gentiũ est uiatua. Iam dudũ
in scõ erat. Uñ supra dixit. In scõ uia tua. qd̾ bene
congruit. qr sc̃s ille est in mari. Ambulat enĩ suꝑ
tatua: sunt in aqͥs multis .i. in ppłis multis .s. in
poralis: doctrina. miracła: ñ cognoscent᷑ a uideis.

Expanded text:
um est via tua. Jam dudum in sancto erat, unde supradixit, in sancto via tua. Quod bene congruit, quia sanctus ille est in mari. Ambulat enim super ta tua sunt in aquis multis, id est in populis multis, id est in poralis, doctrina, miracula non cognoscentur a Judaeis.
Abbreviated transcription (Latin):
recte dicunt᷑. qr iam ñ¬
subiacebunt corrupti¬
dixisti. egosum qͥ sũ. idẽ ip̃e es .i.¬
sint ex te:⁊ ꝑte. ⁊i te: ñ tñsunt qd ip̃e es. qui es mu¬
tans: ñ mnutatus. faciens. ñ factus. mouens: s ma¬
nens. ⁊ annitui. qui erunt ingen̾atione gen̾atio¬
nũ. ñ deficient. S an ibi eẽ pot̾imꝰ : Utiq. Audi

Expanded text:
recte dicuntur, quia subjacebunt corruptidixisti: Ego sum qui sum , idem ipse es, it per te, et in te, non tamen sunt quod ipse es, qui es mutans, non mutatus; faciens, non factus; movens, sed manens. Et anni tui, qui erunt in generatione generationum, non deficient; sed an ibi esse poterimus? utique. Audi
Abbreviated transcription (Latin):
nouus. menes: luna. q̃ est iniciũ mensis. A pͥmo
aut̃ die septum mensis uisum erat iudeis. ut sep¬
tem dieb tuba can̾ent .i. in micio nouȩ lunȩ. &
d̾r illud festum tubarũ. qd̾ celebrabant in me¬
moria illiꝰ rei. qd dñs ostendit abrahȩ arietem

Expanded text:
 μήνη luna, quae est initium mensis; a primo autem die septimi mensis jussum erat Judaeis, ut septem diebus tuba canerent, id est in initio novae lunae. Et dicitur illud festum Tubarum, quod celebrabant in memoria illius rei quod Dominus ostendit Abrahae arietem
Abbreviated transcription (Latin):
na cẽ petenda. Uł dext̾a di. est et̾̃na felicitas. qua
oues ab hedis separabis. in qua. quis sesserus sit:
bene sic innotescit ds. cum flagellat quem recipit.
nec sinit in malis ꝓsꝑari. s emendat. ut ad dexte¬
ram ponat. ⁊ ẽ. d exteram tuã .i. et̾nam felicitatem
sic notam fac: ut hoĩes dinunient iram tuã pre
timore. Seqͣr. & eruditos uł cõpeditos corde in sapi¬
entia: fac notos: subaudi. u̾bum grecũ: utrunq¬
sigẽant .s. eruditos. uł compeditos. qd̾ tñ idẽ est. qͥa
qͥ erudiuntur in sapientia: pedem mentis imciun
in cõpedes p̃ceptoꝵ d̾i. ne a uia eiꝰ exorbitent. qͦs
to. & et̾ua bona. morte q̃rerent. Hoc aut̃ atten¬
deus iste homo d̾i. orat ꝓeis: qui multa patiun¬

Expanded text:
na esse petenda. Vel dextera Dei est aeterna felicitas, qua oves ab haedis separabit , in qua qui sessurus sit, bene sic innotescit Deus, cum flagellat quem recipit , nec sinit in malis prosperari, sed emendat ut ad dexteram ponat. Et est, dexteram tuam, id est aeternam felicitatem, sic notam fac, ut homines dinumerent iram tuam, prae timore; et eruditos vel compeditos, corde in sapientia, fac notos subaudi. Verbum enim Graecum utrumqicet eruditos vel compeditos, quod tamen idem est, quia qui erudiuntur in sapientia, pedem mentis mittunt in compedes praeceptorum Dei, ne a via ejus exorbitent: quos nto, et aeterna bona morte quaererent. Hoc autem attendens iste homo Dei, orat pro eis qui multa patiun
Abbreviated transcription (Latin):
larit̾. b̃ndicat te. qͥa & si plures sint: tñ in inum
st̃ ⁊ unitat benedictio conuienit. Uñ. unꝰ inpiscina
sanabatur. qui pͥor descendebat. Estogͦ in uno: &
ꝑuenit ad te benedictio. Attende etiã: qd̃ uit ustꝰ
qui tor gradus conscendit: benedictionẽ suꝑnam
loco remunerationis accepit. quia om̃e munus

Expanded text:
lariter, benedicat te, quia et si plures sint, tamen in unum sunt, et unitati benedictio convenit. Unde unus in piscina sanabatur, qui prior descendebat . Esto ergo in uno et pervenit ad te benedictio. Attende etiam, quia vir justus qui tot gradibus conscendit benedictionem supernam loco remunerationis accipit: quia omne munus
Abbreviated transcription (Latin):
tudinc eiꝰ accipiunt.
in quos tñ nisi leues
ocłos: ꝑ scripturas ñ
admoueberis: ut ad̾o
Ilumineris. Illig̃ ministri ds aut auctor ẽ illumi

Expanded text:
tudine ejus accipiunt : in quos tamen nisi leves  Scripturas, non admoveberis, ut ab eo illumineris. Illi ergo ministri: Deus autem auctor est illumi
Abbreviated transcription (Latin):
a scĩs. ñ in et̾num punendis. Id̾o dñs ait ꝑ erechie¬
lem: adangłos ultionis innistros. A sanctis meisuł¬
a sanctuario meo incipite. Et alib seripturaait. Tẽ¬
pꝰ est: ut incipiat iudiciũ a domo dĩ. Ido. iste apud
redemptorẽ suum sꝑans: & uolens mature ab solui
ctt. ire qͥ diffidit de mitis: ꝓpt̾ uerbum di spet clem̃¬
tiam. & boc ẽ illud u̾bum. qd̾ symeon uidere erpec¬
nc̃ fidei meȩ. Non enĩ ꝑ arrogantiam pecit iste iud¬
sciunt seglorificandos sc̃ĩ. Quitales sangiune xp̃i
redimendi erant. uñ subdit hic. ꝙ redime mesn¬
guine passionis. & unufica me ꝓpt̃. clo.t. Qd dic̃.

Expanded text:
endis. Ideo Dominus ait per Ezechielem, ad angelos ultionis ministros: A sanctis meis incipite . Et alibi Scriptura ait: Tempus est ut incipiat judicium a domo Dei . Ideo iste apud redemptorem suum sperans, et volens mature absolvi, cit, ut qui diffidit de meritis propter verbum Dei, speret clementiam. Et hoc est illud Verbum, quod Simeon videre exspecnem fidei meae. Non enim per arrogantiam petit iste judisciunt se glorificandos, sancti quia tales sanguine Christi redimendi erant. Et redime me sanguine passioni
Abbreviated transcription (Latin):
suii. Hoc specialit de
uideis dicit. qͥ lat᷑nẽ¬
elegeit̃. saluatorem
reppulerunt. In hoc
tñ: om̃s deuotosan¬
longe ẽ ab eis salus
qͥa longe se feceruni
ab ea. qd̾ ita dicit. qͥa iustificationes tuas ñ exqͥsier
ꝗdiste se ab eo accepisse uidens.s. ut eustodiret iu¬

Expanded text:
sivi. Hoc specialiter de Judaeis dicit, qui lategerunt, Salvatorem repulerunt. In hoc n omnes devotos anlonge est ab eis salus, quia longe se fecerunt ab ea. Quod ita dicit, quia justificationes tuas non exquisierunt, quod iste ab eo se accepisse videns,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s: oꝑante in se pͥncipe diabolo: facti sunt
hostes. qͥ ꝑ cos oppugnant ppłm d̾i. loth eñ int̾p̃¬
qͥ sunt filii declinationis. qr a uitate declinando:
in satellitiũ diaboli discessert̾. Uñ in apocalipsid̾r.
qͥa dracocecidit. ⁊ traxit secum t̾ciam partẽ stellaꝵ¬

Expanded text:
omnes, operante in se principe diabolo, facti sunt hostes, qui per istos oppugnant populum Dei. Lot eniqui sunt filii declinationis, quia a veritate declinando, in satellitium diaboli discesserunt. Unde in Apocalypsi dicitur: Quia draco cecidit, et traxit secum tertiam partem stella
Abbreviated transcription (Latin):
bomis. s eguerunt illocet᷑a. ut fierent bona.s qͥa
ipse a nobis ñ pot̾ uideri qualit̃ innatura sit bo
ut de pane angłoꝵ. uiuat homo. qd̾ ẽ p̃cipuũ. int̾¬
sui exigit. cum se incarnatum dedit hominibus
gustare. & hoc ido: qm̃ suaue ẽ: nom̃ gustanti.i.
res noĩs. Et notandũ. qd̾ ita temꝑatur laus di

Expanded text:
bonus; sed eguerunt illo caetera, ut fierent bona. Sed quia ipse a nobis non potest videri qualiter in natura sit bonut de pane angelorum vivat homo: quod est praecipuum intesui exigit, cum se incarnatum dedit hominibus gustari. Et hoc ideo, quoniam suave est nomen gustanti, id est res nominis. Et notandum quod ita temperatu
Abbreviated transcription (Latin):
Ianua. xp̃c ẽ. qui dicit. ego sum ianua. ꝑ qͣm siqͥs
introierit. ĩgredietur. & egrediet᷑ ⁊ pascua inueniet.
Intrare gͦ ꝑ ianuam: est. intrare ꝑ xp̃m. Intrare
aut̃ ꝑ eum. est. imitari eum. ñ in magnificentia
ce miracłis. s sicut diximꝰ in humilitate & patien¬
tia. quẽ nos in his seq̃ntes. ex eo.⁊ ineouincimus
diabolum. de qͣ uictoria xp̃i ⁊ suoꝵ contͣ diabobõ.
agit iste psalmus. Uñ ⁊ in tytulo ponit᷑. laus. Et
ẽ sensꝰ Psalmus iste: ẽ. laus dauid .i. xp̃i. Est aut̃

Expanded text:
us est qui dicit: Ego sum janua, per quam si quis introierit, ingredietur et egredietur, et pascua inveniet . Intrare ergo per januam est intrare per Christum. Intrare autem per eum est imitari eum, non in magnificentia et in miraculis, sed sicut diximus, in humilitate et patientia, quem nos in his sequentes, ex eo et in eo vincimus diabolum: de qua victoria Christi et suorum contra diabolum agit iste psalmus. Unde in titulo ponitur, laus. Et est sens
Abbreviated transcription (Latin):
sũmatur. Non ẽ opꝰ multis u̾bis. In nocens esto: &
dis mei. Angustias eium patitur omĩs malicia.
Sola innocentia: est lata. ubi dcambuletur: qͣr spa
in medio domꝰ mee .i. cordis mei. In quo: quiete ha
escunt. ⁊ de his quȩ foris sunt circa corpꝰ delectan

Expanded text:
summatur; et non est opus multis verbis: Innocens esto, et dis mei; angustias enim patitur omnis malitia, sola innocentia lata est, ubi deambuletur, quasi spin medio domus meae, id est cordis mei, in quo quiete habiescunt, et de his qui foris sunt, circa corpus delectan
Abbreviated transcription (Latin):
ne oꝑabor. & intellig̾ã.
qñ uenies ad me: in scd̾o¬
aduentu. uł inobitu
& intellig̾e̾ ñ potes: insimuia ĩmacłata. s mea intel¬
ligit᷑. qñ ad nos ueniat ds̃. ułita. ego psallam ce in¬
telligam. existens inuia ĩmacłata. Non mutat᷑ sensꝰ.
ut intelligam mente: qd̾ ocłis ñ patet .i. credam: qñ
ueniet. quẽ iste desid̾at tm̃. & hoc est. intelligã di¬
co: q̃nuenies ad me. ꝑ carnẽ. in pͥmo aduentu. Uenies¬

Expanded text:
ne operabor, et intelligam quando venies ad me in sadventu, vel in obitu et intelligere non potes, nisi in via immaculata, sed in ea intelligitur, quando ad nos veniat Deus. Vel ita: Ego psallam et intelligam, existens in via immaculata. Non mutatur sensusut intelligam mente, quod oculis non patet, id est credam quod veniet quem iste tantum desiderat. Et hoc est: Intelligam, dico, q
Abbreviated transcription (Latin):
hactenꝰ egit de oleo
iamagit de amurca.
.i. de repbis. qͥ hicͣ
arguuntur. qd̾ dicit᷑
ad cauendũ.&.d. Qͥa

Expanded text:
hactenus egit de oleo ic agit de amurca, id est de reprobis, qui arguuntur, quod dicitur ad cavendum. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
degentib: congregaret cũ iudeis. ut fieret unũ
ouile. & unus pastor. qd̾ hic orat cũ dicit: & ꝯgre¬
ga nos de nationib. Hoc aut̃ falso iudei impleri
putant ꝑ antixp̃m. Congrega dico: ut ꝯfiteamur
in p̃scrti. ⁊ in futuro: nomini sc̃õ tuo & głem᷑ in
laude tua. ñ in humana iactantia. Deinde: ipsã¬

Expanded text:
de gentibus, congregaret cum Judaeis, ut fieret unum ovile et unus pastor : quod hic orat cum dicit: Congrega nos de nationibus. Hoc autem falso Judaei impleri putant, per Antichristum. Congrega diin praesenti et in futuro, nomini sancto tuo, et gloriemur in laude tua, non humana jactantia. Deinde ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
amicũ: ego seruum.
Miscdia indigeo. fugi¬
tiuus: ad te redeo. pa
iudicium cum dño. qui iusticiã suã ꝯstituunt. qd̾
ñ iste humilis facit. De illis: dicit ꝓpħa. Quid uulti

Expanded text:
amicum, ego servum; misericordia indigeo, fugitivus ad te redeo, pacdicium cum Domino qui justitiam suam constituunt; quod non iste humilis facit. De illis dicit propheta: Quid
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tota nocte millu¬
mmnatione ignis..
Sie ⁊ fideles post bap
uł alit̾. scd̃m allegoricum sensum. Et dedux̃ eos cͣ.
carnis: celatus ꝑfidis. & sic̃ columpna nubis erat
illis umbracłm. contra calorẽ solis: sic ꝑ incarna¬
tionẽ dat nob̃ refrigerium contͣ estum uicioꝵ
& tota nocte .i. toto teꝑe huiꝰ uite: in illuminatio¬

Expanded text:
 tota nocte in illuminatione ignis. Sic et fideles post baptVel ita secundum allegoricum sensum: Et deduxit eos, etc. carnis celatur perfidis. Et sicut columna nubis erat eis vel illis umbraculum contra calorem solis; sic per Incarnationem dat nobis refrigerium contra aestum vitiorum. Et tota nocte, id est toto
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ de carne abrahe¬
sunt uł dauid: s elec¬
tis meis. iurauit dd¬
illiregi. Securus ẽ iste. qr d̃s
semen tulł dixit. s securior. quia uirauit
Iuratio di. ꝓmissionis ẽ ꝯfirmatio. ex utroꝙ fit
homo echan .i. robustus. Quid iurauit : qd usq in
et̾num p̃ꝑabo sem̃ tuũ. qd̾ ẽ semen abrabȩ .i. xp̃m¬

Expanded text:
ne Abrahsunt vel David, sed electis meis, juravi Dilli regi. Securus est iste, quia Deus dixit; sed securior, quia juravit. Juratio Dei, promissionis est confirmatio. Ex utroque fit homo Ethan, id est robustus. Quid juravi? quod usque in aeternum praeparabo semen tuum, quod est semen Abrahae ,
Abbreviated transcription (Latin):
ter cos gͦ qui destruuntur & edificant᷑. ne utarent
tur edificationẽ qua edificant᷑ cẽ tẽꝑalẽ. sicut tem¬
poralis fuit riuna in qͣ destruunt᷑: tenuit se iste.
euiiͦ os seruit. uitati d̃i. ad ip̃am u̾itatẽ łi. E dificabi¬
bent. Et notandũ. qr utrunꝙ repetiuit: qd̾ p̃dixit.¬

Expanded text:
go qui destruuntur et aedificantur, ne putarent aedificationem qua aedificantur, esse temporalem, sicut temporalis fuit ruina in qua destruuntur; tenuit se iste, cujus os servit veritati Dei, ad ipsam veritatem Dei. Ideo abent. Et notandum quia utrumque repetiit, quod praedixit
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uoce: si opꝰ est ꝓpt̾ homines: ñ desꝑat᷑ effectus.¬
Uñ: subd̾. exaudi me dñe. Deĩn: ad quid ꝓficiat
suus clamor: adiungit. iustificationes tuas. ⁊c̃.
ꝓfuit clamor. hoc clamau̾at. hoc addit: qr ñ est
satis clamare. ad dm. s ⁊ iusticias eiꝰ exqͥrere opor¬
tet. Et nota qd̾ ait: requiram. Quã longe. ẽ. adhuc
a faciente: qui requirit. qi ñ ꝯsequit᷑: ut qͥ querit:
inueniat. &e qͥ inuenit: faciat. s tñ. alit̃ ñ ueni¬
tur ad face̾: nͥ exquirant᷑. boni aut̃ siq̃runt: ut
in euangłio ꝓmititur: mueniunt. Sed̾m illiso:
Querite & inuenietis. S & mali q̃rentes: iuem¬
unt. qui tñ. non oderunt sapientiã. quȩ ẽ ds. in qͣ
sunt omĩa quȩ q̃runt᷑ ab his: qͥ uolunt eẽ beati.
de malis uͭ qui odert̃. dicit sapientia. Querent me
mali &e ñ inuenient. Odert̃ enĩ sapientiã. s si ode¬

Expanded text:
cum voce, si opus est propter homines, non desperatur effectus. Exaudi me, Domine, deinde ad quid proficiat suus clamor, adjungit: Justificationes, etc. Quasi  Ad hoc profuit clamor, hoc clamaverat, hoc addit, quia non est satis clamare ad Deum; sed et justitias ejus exquirere oportet. Et nota quod ait, requiram, quoniam longe est adhuc a faciente qui requirit, quia non consequitur, ut qui quaerat inveniat, et qui invenit, faciat. Sed tamen aliter non venitur ad facere, nisi exquirantur; boni autem si quaerunt, ut in Evangelio promittitur, inveniunt, secundum illud: Quaerite et invenietis . Sed et mali quaerentes, inveniunt; qui tamen non oderunt sapientiam, quae est Deus, in qua sunt omnia quae quaeruntur ab his qui volunt esse beati. De malis vero qui oderunt, dicit Sapientia: Quaerent me mali, et non invenient, oderunt enim sapientiam . Sed si ode
Abbreviated transcription (Latin):
tio ꝓxima est. non
utiq illa: quȩ adhuc¬
ĩminet. hic ꝓxima
dr. quia iamerat
ei psens passio. s q̃
fit in carne. qua ni¬
nichil ꝓpiꝰẽ aĩe. Hoc mͦ appropinquauert̃ huic. ꝑse¬
q̃ntes inqͥtati uł inuiste alia litc̾a. Sic distingue.
ꝑ seq̃ntes dico: iniquitati in hoc seruientes. uł ꝑ¬
seq̃ntes me. miuste. hoc sd̃o att. quia ce aliqui ꝑ
c̾minib purunt᷑ mͥ appropinq̃uert᷑. a lege aut̃ tua
longe fact st̃. quomagis huic appropiant: tanto
magis longe aiuisticia facti st̃. Hoc id̾o dicte: ut car¬
sa sua melior qͣm illoꝵ uideat᷑. seqͣr. Prope esto

Expanded text:
proxima est , non utique; illa quae adhucimminet, hic proxima dicitur, quia jam erat esens passio; sed quae fit in carne, qua nihil propius est animae, hoc modo: Appropinquaverunt, huic persequentes iniquitati, vel injuste, alia littera; sic distingue: Persequentes dico, iniquitati, in hoc servientes. ideo addit, quia et aliqui pro criminibus puniuntur, mihi appropinquaverunt, a lege autem tua longe facti sunt. Qua magis huic appropiant, tanto magis a justitia longe facti sunt. Hoc ideo dicit, ut causa sua melior quam illorum videatur. VERS
Abbreviated transcription (Latin):
.i. semile etatẽ. P recurrit enĩ. uł p̃uenit in matiͣta¬
te. etatẽ maturitatis: qͥ puer senilẽ grauitatem¬
induit qͥ in aunis puerilib senectutẽ anticipat at
grauitas sit in m̃te: licet ste uaga: & mollis etas.
slonẽ magnum. si defecto corpore: & gelu sencctu¬
tis frigioo. a uoluptate qͥescunt. Nonẽ enĩ coro¬
na: nͥ fut difficilioris certaminis lucta. Magnum
uͦ est &e laudabile: sim feruore etatis st̃ temꝑati.
ut reluctantẽ carnẽ: rationis coerccant imnꝑio. par¬
caq frugalitate castigent. & seruitut redigant.
portauit iugũ ab adolescentia sua. hoc de etate
hominis sicut dictum ẽ: exponit̃. Dem̃i ñ mutatis
dicens. Preuenert̃ ocł mĩ directi ad te laudandum:
Nrefurrectio xp̃i mane facta ẽ. Id̃o: mens dilueło sur¬

Expanded text:
est senilem aetatem. Praecurrit enim vel praevenit in immaturitate aetatem maturitatis, qui puer senilem induit gravitatem, qui in annis puerilibus senectutem anticipat, ut gravitas sit in mente, licet sit vaga et mollis aetas. Non enim magnum est si defecto corpore et gelu senectutis frigido, a voluptate quiescunt. Non enim est corona, nisi fuerit difficilioris certaminis lucta. Magnum vero est et laudabile, si in fervore aetatis sunt temperati, ut reluctantem carnem rationis coerceant imperio, parcaque frugalitate castigent, et in servitutem redigant, portaverit jugum ab adolescentia sua : hoc de aetate hominis sicut dictum est exponitur; deinde non mutatis dicens: Praevenerunt oculi mei directi ad te laudandum, resurrectio Christi mane facta est: Ideo mens diluculo sur
Abbreviated transcription (Latin):
randũ. Deĩ: ad
qͥd gendũ uigilauit. subd̾. ut.
meditarer eloqͥa tua. uł ita. ẜre¬
uemi intẽpesta nocte. Nox ẽ to¬
⁊ tila: tum scłm. in qͦ clamamꝰ p̃ueni¬
entes diẽ: quo merces dabitur.
uñ. ẜueniamꝰ faciẽ esꝰ in ꝯfessione. et ẽ. p̃ueni in¬
dẽpesta nocte ⁊ clamaui .i. toto hoc scło: qd ẽ quasi¬

Expanded text:
. Deinde ad quid agendum vigilaverit, subdit, meditarer eloquia tua. Vel ita: Praeveni intempesta nocte. Nox est totum saeculum in quo clamamus praevenientes diem, in quo merces dabitur. Unde: Praeveniamus faciem ejus in confessione . Et est, praeveni intempesta nocte, et clamavi, id est toto hoc s
Abbreviated transcription (Latin):
angustus m̃tis. quasi qͥ respirare clauso meatu ñ
possit. Noxia enĩ ꝯscientia p̃mit. morbi uis urget.
sensum mentis int̾cipit angustia. orationis gͥ q̃¬
renda est medicina. cͥlama gͦ ad medicũ. qͥ de cȩlo
descendens: egrotos sanat. ne differas: qr ñ ẽ apud

Expanded text:
angustiis mentis, quasi quis respirare clauso meatu non possit. Noxia enim conscientia premit, morbi vis urget sensum mentis, intercipit angustia. Orationis ergo quaerenda est medicina. Clama ergo ad medicum, qui de coelo descendens aegrotos sanat. Ne differas, quia non est a
Abbreviated transcription (Latin):
data eẽ. Et quia qͣn¬
to quis bonisuult
insiste: tanto ma¬
gis. diabolꝰ conat᷑ seduc̾e.: & in malis ne respiret con
mat hic studiosiꝰ. Uñ. congrue huic octonario pre¬
qd̃ ide ẽ in sensu. quia conclusus debet circũspie̾e.
se. &e causam ꝑicłi ñ dissimulare. concludit᷑ quis. qñ¬

Expanded text:
data esse. Et quia qto quis bonis vult insistere, tanto magis diabolus conatur seducere, et in malis ne respiret concmat hic studiosius. Unde congrue huic octonario prd idem est in sensu, quia conclusus debet circumspicere se, et causam periculi non dissimulare. Concluditur quis, q
Abbreviated transcription (Latin):
Supra .i. in p̃cedenti u̾su. dixit: añ horã. scđm illud.
Media nocte surgebã. ⁊ o̾. hic dicit: mane. sig̾cans:
aliud tempꝰ orandi. ut sit illud. pͥus. boc aut̃: uix
te inueniat. Primitias gͦ cordis &e uocis: cotidie do
sacͥfica. tunc: &e nox uͥtitur tͥ in lucẽ . ñ. temꝑis. s gr̃e¬

Expanded text:
Supra, id est in praecedenti versu, dixit, ante horam, secundum illud: Media nocte surgebam, etc. Hic dicit, mane, significans aliud tempus orandi, ut sit illud prius. Hoc autem juxtte inveniat. Primitias ergo cordis et vocis, quotidie Deo sacrifica, tunc et nox vertitur ti
Abbreviated transcription (Latin):
nua. Qt. Da intellectum: & debes. qͥa Glamaui
corde. ⁊ c̃. Clamor cordis: etiam silente corporis uoce:
a dõ semꝑ audit᷑. Clamor aut̃ cordis ẽ. magna inten¬
sio cogitationis. Iste clamor: fit cogitationis subli¬
mitate. concentuq uirtutũ. aodit. toto. qd̃ ẽ. qñ

Expanded text:
at: Da intellectum, et debes, quia clamavi in toto corde. Clamor cordis, silente corporis voce, a Deo semper auditur, clamor autem cordis, est magna intentio cogitationis. Iste clamor fit cogitationum sublimitate, concentuque virtutum. Addit, toto, quod est quando
Abbreviated transcription (Latin):
tabo. ꝓpħag̾ łi magnalia q̃ mente conceꝑat nar¬
raturus. ipsius uisionis exultatione: ructat di¬
nificatus es. ꝓ poit magnifica q̃ dicturus est̾.
i ꝓponit hic. đm eẽ magnificũ. Postea dicturus ẽ:
auctor laudandꝰ est. Et conitens ad ipsũ sermo¬
nẽ: causam ostendit. quare sit benedicendꝰ. &. d.
ins. qui magnꝰ es natura: magnificatus es uehe

Expanded text:
ta ergo Dei magnalia quae mente conceperat, narraturus, ipsius visionis exsultatione eructat, dinificatus es. Proponit magnifica quae dicturus est, id est proponit hic Deum magnificum esse, postea dicturus in qauctor laudandus est, et convertens ad ipsum sermonem causam ostendit quare sit benedicendus. Quasimeus, qui magnus es natura. Magnificatus es, in n
Abbreviated transcription (Latin):
ad litt̾am religiose possunt accipi: sunt tũ plena
mistiis. Iuxta litt̾am. ex uisibilib oꝑib q̃ hic di¬
cuntur: inuisibilia di: debent intelligi. Sicut ex fa¬
brice mundialis magnitudine: & pulcritudine:
fabricatoris mestimãbilis magnitũdo. ⁊ pulcritu¬
do. pot̾ ꝑpendi. ⁊ amari. ut sic. tande possie uideri.
⁊am̃. in om̃ĩb sp̃ualis seusꝰ q̃rendꝰ est. ⁊ ꝑscrutan¬

Expanded text:
 plena mysteriis juxta litteram, ex visibilibus operibus quae hic dicuntur, invisibilia Dei debent intelligi, sicut ex fabricae mundialis magnitudine et pulchritudine, fabricatoris inaestimabilis magnitudo et pulchritudo potest perpendi et amari, ut sic tandem possit videri, tamen in omnibus spiritualis sensus quaerendus est, et perscrutan
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ strepit. Dirert᷑¬
in hoc sibi socios. &¬
disꝑdamꝰ cos de gen¬
te. Singularit̾ dicit:
una gens. cũ exuno
fonte nati sunt. uel
de gtente singłarit̾¬

Expanded text:
niter strepit, dixerunin hoc sibi socios, disperdamus eos de gente. Singulariter dicit, una gens, cum ex uno tismi nati sunt. Vel de gente singularit
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ñ ualec: nisi testatore mortuo. s etiã om̃e pac¬
tum: ce placitũ. qd̾̃int̾ uiuos ualec: testamentũ
uocatur. sicut laban ⁊ iacob testamentũ feceruñ
qd̾ etiã int̾uiuos uałet. Ita: ⁊mali int̾ se qͣi pactum
fecert̃: qd unanimit̾ bonos ꝑsequerent᷑. Ecce ex¬
posuit. qͦ studio malignauerunt. Deiñ ostendit:
qui sint malignantes. dicens. tabnacła ydumoꝵ
dam nominib gentium. q̃ mistice eis ꝯgruunt.
Talib enim nominib: scd̃m int̾pretationes aptiᷤ¬
sime sig̾cantur u̾itatis inimiq. ꝑ hec enĩ nomina:
xp̃i iminicos declarat. qͥ temporib antixp̃i tot
malis similant᷑. quia sicut isti contͣ isrł: ita illi
contͣ xp̃ianos tunc bellabunt. & ẽ. Qui cogita¬
qͥ ⁊ esauce̾ seyr dictus ẽ. ydumei aut̃ int̾pretant᷑.
t̾ren. uł sanguinei. qr t̾rena amant. ⁊ sangui¬

Expanded text:
 nisi testatore mortuo, sed etiam omne pactum et placitum, quod inter vivos valet, testamentum vocatur, sicut Laban et Jacob testamentum fecerunt quod etiam inter vivos valeret, ita et mali inter se quasi pactum fecerunt, quod unanimiter bonos persequerentur. Ecce exposuit quo studio malignaverunt. Deinde ostendit qui sint malignantes, dicens: Tabernacula Idumsdam nominibus gentium, quae mystice eis congruunt. Talibus enim nominibus, secundum interpretationes aptissime figurantur veritatis inimici. Per haec enim nomina Christi inimicos declarat, qui temporibus Antichristi tot malis similantur, quia sicut isti contra Israel, ita illi contra Christianos, tunc debellabunt. Et est, qui cogitaqui est et Esau et Seyr dictus , Idumaei autem interpretantur terreni, vel sanguinei, quia terrena amant, et sangui
Abbreviated transcription (Latin):
uł scdm aliã litt̾am. disꝑdamꝰ eos de gertib .s.
ne sint int̾ gentes .i. tollamꝰ eos de mundo. Ecce
dit fundit᷑ tollere: & ñ memoretur ultra: nom̃
qui sunt malignan¬
tes. uł qͦ studio ma¬
lignauerunt. & pͥ¬
mũ: quo studio. di¬
runt unammit̾¬
.i. cum studio simł
te fortiores eẽ dis¬
posuerunt adu̾sus

Expanded text:
um aliam litteram: Disperdamus eos de gentibus, scilicet ne sint inter gentes, id est tollamus eos de mundo. Ecce dit funditus tollere. Et non memoretur ultra nomen qui sunt malignantes, vel quo studio mlignaverunt; et primo quo studio, dirunt unanimitt cum studio, simul, te fortiores esse, disposuerunt adversus
Abbreviated transcription (Latin):
plon.im. suã .i. longe fecerunt a me iniusticiã suam.
quia ce si malicum bonis sint in scło. si etiã &e in ex¬
clesia sint: neqͥs tñ putet. iniquitatẽ: eẽ iuxta iusti¬
ciam. & si eos porto: tñ longe ẽ a me eoꝵ iniquitas.
Nequis gͦ timeat mixtos sibi malos qui longe. st̃.
Dũs iustus con

Expanded text:
m, id est longe fecerunt a me injustitiam suam, quia etsi mali cum bonis sint in saeculo, si etiam in Ecclesia sint, ne quis tamen putet iniquitatem juxta justitiam. Et si eos porto, tamen longe est a me iniquitas eorum. Ne quis ergo timeat mistos sibi malos qui longe sunt. nus justus con
Abbreviated transcription (Latin):
Et sacri¬
ficent sa¬
am enĩ ut laudetur:
suauis est. dñs. &. annuncient oꝑa eiꝰ in exultatio¬
ne. non cum tedio &e merore. ¶ Qui descendii.
Qui descendunt ma uintan¬

Expanded text:
t sacrificent saam enim ut laudetur suavis est Dominus: Et annuntient opera ejus in exsultatione, non cum taedio et moerore. PARS. V. VERS. Qui descendunt mare in nav
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ tedium. P ostquã
enĩ uenit de igno¬
rantia aditatem:
de errore aduiam
de fame sapientie
ad u̾bum fid̃i. &e pt¬
tates uicit. ut sine
nec orare eum delectet Euasit gͦ.
Ne gͦ putes de satietate securos: qr &e fastidio mo
leue hoc putes: addit & appropinqͣuerut̃ usq: ad
portas mortis .i. usq ad defectum animȩ. Re¬
stat gͥ ut site delectet ubum di. nec hoc tibi tri

Expanded text:
est taedium. Postquam enim venit de igrantia ad veritatem, de errore ad de fame sapientiae ad verbum fidei, ettates vicit, ut sine nec orare eum delectet. Evasit ergNe ergo putes de satietate securos, quia et fastidio morleve putes, addit: Et appropinquaverunt usque ad portas mortis, id est ad defectum animae. Aug. Restat ergo ut, si delectet te verbum Dei, nec hoc tibi tri
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ira ascendit:¬
aꝑte hic incipit
narrare. &e prius:¬
exequit᷑ postea ni¬
seq̃nti parte: quomͦ
uindicauit. Q.d.¬
mandauit nubib¬

Expanded text:
quod ira ascenderte hic incipit narrare. Et priusexsequitur; posteasequenti parte, quomodo vindicavit. Qmandavit nubib
Abbreviated transcription (Latin):
existentes: in nauib .i. in eccłiis qͣs gub̃nant. que
dicuntur naues: qr fluctib huiꝰ scłi tunduntur.
s ñ frangunt᷑. Ip̃i dico: facientes oꝑationẽ: dum
p̾dicant. & huius modi: in aqͥs multis .i. in ppłis¬
multis. Et Iꝑsi sin¬

Expanded text:
 in Ecclesiis, quas gubernant: quae dicuntur naves, quia fluctibus saeculi tonduntur, sed non franguntur. Ipsi dico, facientes operationem dum praedicant et hujusmodi, in aquis multis, id esmultis. Et VERS
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ p̃destinauit.
qui ñ facile ut nix
sustinebit : soluunt᷑. mittit: ut bucel¬
las: uł frusta panis .i. tales¬
faeit. ut pascant alios uerbo dĩ. ce p̾dicent uitatẽ.
qͣm impugnabant. quib sunt qi panis. uñdicit
pans sc̃. singuliũ frusta ft̃. ⁊ alis paulus fuit. Ipse
nanꝙ fuit eristallum .i. durꝰ. & tñ intidꝰ. durus: quia
ꝑsecutus est eccłiam dĩ. obintens uitati. clamans
adu̾sus euangłium intidꝰ fuit: qi in lege ꝑitꝰ quitñ
postea factus panis: u̾itat̾ẽ docuit. soluta mue. ne¬
bula. ⁊ cristallo. Seqͣi. añ faciẽ. hic. aggerat ꝑicłm.
&e cristallus. hec aut̃ d̾s soluit. s nͥ soluat. quis susti¬
nebit: ł subistet an facie ftigoris uicioꝵ: ⁊ obsti¬
ñ aꝑit sensum. ñ infundit gr̃am. Nisigͦ soluatiqͥs su¬
stinebit:. Nullꝰ. guis alius soluet ñ ipse : Nullus. De
hoc frigore dicit apłe. Uideo aliam lege̾ in menbris
meis: repugnantẽ legi mentis meç. &e captiuantem

Expanded text:
quidem praedestinavit, qui non facile ut 314 nix solvuntur. Mittit ut buccellas, vel, frusta panis Afacit ut pascant alios verbo Dei, et praedicent veritatem, quam impugnabant, quibus sunt quasi panis. Unde ait Ipse namque fuit crystallum, id est durus et nitidus: Durus, quia persecutus est Ecclesiam Dei, obnitens veritati, clamans adversus Evangelium; nitidus fuit, quia in lege peritus, qui tamen postea factus panis veritatem docuit soluta nive, nebula et crystallo ante faciem. Hic aggerat periculum, ec autem Deus solvit, sed, nisi solvat, quis sustinebit, vel subsistet ante faciem frigoris, vitiorum et obstinon aperit sensum, non infundit gratiam. Nisi ergo solvat, quis sustinebit? nullus. Et quis alius solvet nisi ipse? nullus. De hoc frigore dicit Apostolus: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivantem
Abbreviated transcription (Latin):
quia hic u̾sus exponit. quomͦ suꝑiꝰ dictum sit: elegi
ñ sũ oblitus. adhesi. dũait: cum dilatast cor meũ.

Expanded text:
quia hic versus exponit, quomodo superius dictum sit, elegi, non sum oblitus. Dum ait, cum dilatasti cor meum,
Abbreviated transcription (Latin):
salus. ⁊ hoc feq. cum .i. qi dilatasti cor meũ. Non enĩ
currerẽ. nisi dilatasses. Cordis aut̃ dilatatio est:
iusticie delectatio. ut ñ timore: s dilectione: agat᷑.
qd̃ est donũ dĩ. uł dilatatioẽ.: scientiȩ latitudo. si¬
ne qua ñ possunt currere. heȩ sunt aque: deqͥb dr:¬

Expanded text:
um, id est quia, dilatasti cor meum. Non enim currerem nisi dilatasses: cordis autem dilatatio est justitiae delectatio, ut non timore, sed delectatione agatur, quod est donum Dei. Vel dilatatio est scientiae latitudo, sine qua non possum currere. Hae sunt aquae de
Abbreviated transcription (Latin):
Tales digne laudant quib non obuiat suꝑbia.
ꝑstrata enĩ suꝑbra. & extincta: ex ore infantium
ꝑficit᷑ laus. In digne aut̃ cantant ista qui se mas¬
nos ꝑutant. qui cognoscentes d̾m. ñ sicut dm
glificant aut gtas agunt. Et qͥa ili soli laudarto
peramini. ut alii uidentes oꝑa ur̃a bona. głificent
patrẽ qui in celis ẽ. Ecce dixit: qui &e quẽ laudare.
debeant. Deinde subdit: quãdiu laudandꝰ. sit .s. sẽ¬

Expanded text:
Tales digne laudant, quibus non obviat superbia. Prostrata enim superbia et exstincta, ex ore infantium perficitur laus. Indigne autem cantant ista, qui se magnos putant, qui cognoscentes Deum non sicut Deum glorificant, aut gratias agunt. Et quia illi soli laudant dperamini, ut alii videntes opera vestra bona, glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est . Ecce dixit qui et quem laudare debeant, deinde subdit, quandiu laudandus sit, s
Abbreviated transcription (Latin):
tur iste ps̃mꝰ. qua ce¬
laudandus ẽ. qui me¬
rito humilitatis gentes assumit. Tytulum u ps̃
exponit. Alła enĩ ut p̃dictum est. int̾pretat᷑ lauda¬
te dũm. qualit̾ p̃s mus incipit. Intentione monet.
adlaud̃e. Modꝰ. Siꝑtitus ẽ p̃s. Primo: monet ꝓpħa
deuotos. ut laudent iugiter. & ubiq p̃dicent. Scdo.
ip̃e facit qd̾ alios monet .i. laudat d̾m. ibi. Quis sic̃¬
dñs. Ao laudẽ gͦ monens: ostendit: qui: ⁊ quẽ. ⁊ qͣm¬
dui: & ubi: & quare: laudent. dicens.audate

Expanded text:
tur iste psalmus, qua elaudandus est, qui merito humilitatis gentes assumit: titulum vero psalmus exponit. Alleluia, enim ut diximus, interpretatur, laudate Dominum, qualiter et psalmus incipit. Intentio: Monet adevotos, ut laudent jugiter, et ubique praedicent. Secundo ipse facit quod alios monet, id est laudat DDominus ? Ad laudem ergo monens ostendit, qui et quem, et quandiu, et ubi, et quare laudent, dicit. Pue
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: dormittaui. ut fes¬
sus expectator. ⁊ hẽ
.i. refrixit: a spe cõ¬
Tuis p̾hendendi eas.⁊ hoc p̃ tedio dilationis.
Nota qd ñait: dormiuit. s dormittauit. dormre
enĩ est. obliuiosi. ⁊ socordis. Dormitcatio ẽ: fessi expec¬
tatoris. q̃ dr uenialis accidia. s tu. ꝯfirma me in

Expanded text:
 dormitavi ut fessus exspectator. Et est refriguit a spe comprehendendi eas. Et hoc, prae taedio dilationis. Nota quod non ait dormivit, sed dormitavit. Dormire enim est obliviosi et socordis: dormitatio est fessi exspectatoris, quae dicitur acedia. Sed tu confirma me in
Abbreviated transcription (Latin):
allia in hoc psalmo d̾m be¬
nediee monet. sic̃ in p̃¬
cedenti. Agit enĩ de lau¬
dib d̾i. mat̾iam laudis¬
assumens: ab oꝑib eiꝰ¬

Expanded text:
 in hoc psalmo Deum benedicere monet, sicut in prcedenti. Agit enim hic de laudibus Dei, materiam laudisassumens ab ope
Abbreviated transcription (Latin):
semen cui ꝓmissũ ẽ.¬
de uirgine maria: caro xp̃i. & caro illa: ñ est pec¬
catrix s pecc̃oꝵ iundatrix. Nunqͥd enĩ uane con¬
mundas eos auanitate: Nunqͥd nichil tͥ reserua¬
sti ꝑ qd mundes: Mundas eos ꝑ semen: in qͦ est mea¬
substantia. de quo subdit. Quis .i. quan

Expanded text:
semen cui promissum ede virgine Maria caro Christi, et caro illa non est peccatrix, sed peccatorum mundatrix. Nunquid enim vanemundas eos a vanitate? Nunquid nihil tibi servasti per quod mundes? mundas eos per semen, in quo est measubstantia: de quo subdit: VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
dientescdefecit sp̃s ms: putaret eũ deiectum:. ad¬
dit. &e tu cognouisti semitas meas ⁊ semitas iusticis.
ae p̃ceptoꝵ dĩ. quas illi ñ uident:. qui me captiuum:
putant. ꝑ quas: illis cadentib: securus ambulo
Ac si diceret. Si illi putant me deiectum: quia sp̃s
nĩs deficit. tume stante indes cuiꝰ sps me uiuficat:

Expanded text:
dejectum. Et addit: Et tu cognovisti semitas meas, id est semitas justitiae et praeceptorum, quas illi non vident, qui me captivum putant, per quas illis cadentibus, securus ambuloasi dicat: Si illi putant me dejectum quia spiritus meus defecit, tu me stantem vides, cujus spiritus me vivificat,
Abbreviated transcription (Latin):
daganda. sõo. ꝯgrue huic octonario p̃mittit᷑ litt̾a:
lamech. q̃ int̾p̃tat᷑ cor. uł: seruo. uł. cor seruitutis.
qͥa hec p̃cepta. prudent̾ sunt. intelligenda. uł sollici¬
te seruanda. Celestia enĩ & casta sunt eloqͥa d̃i. nichil
in eis adult̾ina opinione miscendũ ẽ. s totũ. sincera:
atq sp̃uali uitate resplendcat. leuet᷑ gͦ cor circun¬
cisum ad ea. Decet euĩm̃te mane: qd̃ in cęlo ꝑseu̾at.
ce illud semꝑmeditari. Uñ in seq̃nti. Nisiqd lextira
meditatiomea ẽ. Et illud. In et̾num ñ obliuiscar iꝰt¬
ficationes tuas. Serua gͦ u̾bum di. ⁊ serua illud dil¬
gent̾ in corde tuo. Litt̾e buiꝰ sententia: sic ꝯtinuat᷑
ad p̃cedentia. Dixit sup̃. paulominꝰ ꝯsũmauerunt
me in t̾ra. s qr ñ ꝑmisit eum ds ꝯsũmari in terra:

Expanded text:
uic octonario praemittitur littera, lamed, quae interpretatur cor, vel sermo, vel cor servitutis, quia haec praecepta prudenter sunt intelligenda, vel sollicite servanda. Coelestia enim et casta sunt eloquia Dei, nihil in eis adulterina opinione miscendum est, sed totum sincera atque spirituali veritate resplendeat. Levetur ergo cor circumcisum ad ea; decet enim in te manere, quod in coelo perseverat et illud semper meditari. Unde in sequenti: Nisi quod lex tua meditatio mea est. Et illud: In aeternum non obliviscar justificationes tuas. Serva ergo verbum Dei, et serva illud diligenter in corde tuo. Litterae hujus sententia sic continuatur ad praecedentia. Dixit supra: Paulominus consummaverunt me in terra; sed quia non permisit eum Deus consummari in terra,
Abbreviated transcription (Latin):
ordo: cȩlestiũ statutoꝵ. Labit᷑ em̃ annꝰ. ꝑ dies. ⁊ m̃ses.
⁊ eisd̃c uicissitudinib redit ꝯu̾sio solis ⁊ lunȩ. ⁊ om̃i¬
um lex semel ꝯstituta: ĩmutabilis manet. hec: in
mente inutare. de celo: mentis tue imaginẽ accipe.
qͥa sathanas: in quo u̾bũ non mansit: de cȩlo cecidit
in t̾ram. qr ñ habebat locũ in cęlo. ubi una om̃ium
obedientia. discretis mun̾ib indiseretã p̃scriptȩ con¬
stitutionis tenet ꝯcordiam. Id̃o. ibi u̾bũ ꝑmanet¬
icȩlo. Inde. exclusꝰ sathanas: acrior ad nos uenit.
&e tẽptationes solito asꝑrores. tanqͣm iratꝰ: exercet.
qͥa huc totus aducnit. Id̾o. hic fiunt mala. In cę¬
lo aut̃. ꝑmanet u̾bũ. S qr ⁊ ibi locꝰ est uiciis: qd̃
in cadentib patet. & qr ipsum celũ mutat᷑. &e pre¬
terit: non in et̾num manet: uidecur hoc ñ de ele¬
mento cȩli dictum. s potiꝰ de uirtutib cȩli. Cȩligͦ.
sunt. angłi. in quib nil lubricum est. St̃ etiã int̾ris

Expanded text:
atutorum. Labitur enim annus per dies et menses, et iisdem vicissitudinibus redit conversio solis et lunae, et omnium lex semel instituta immutabilis manet. Hoc in mente tua imitare. De coelo mentis tuae imaginem cape, quia Satanas in quo non mansit verbum de coelo cecidit in terram, quia non habebat locum in coelo, ubi una omnium obedientia discretis muneribus indiscretam praescriptae constitutionis tenet concordiam, ideo ibi verbum Deculum. Inde exclusus Satanas acrior ad nos devenit et tentationes solito asperiores tanquam iratus exercet, quia huc totus advenit. Ideo hic fiunt mala; in coelo autem permanet verbum. Sed quia et ibi locus est vitiis, quod et in cadentibus patet, et quia ipsum coelum mutatur et praeterit, non in aeternum manet. Videtur hoc non de elemento coeli dictum, sed de virtutibus coeli. Coeli ergo sunt angeli in quibus nibil lubricum est; sunt et in terris
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃ anlens ad seruiend̃o
e. eui angłi seruiunt. & om̃s boni. & om̃ĩs creatura
qui ui hac duodecima litt̾a: uirtutẽ di. & facta: des¬
cribit. dicens: tẽporalia finiri. s ñ mandata eiꝰ. scd̾m
illud. Cclum ⁊ t̾ra tͣnsibunt. u̾baaut̃ mã ñ. tran. Et¬

Expanded text:
st ardens ad serviendum ei, cui angeli serviunt et omnes boni et omnis creatura qui in hac duodecima littera virtutem Dei et facta describit, dicens temporalia finiri, sed non mandata ejus, secundum illud; Coelum et terra transibunt, verba autem mea non tran
Abbreviated transcription (Latin):
cata sicut restẽ lon¬
gam. R estis dicunt᷑¬
M pecc̃a qͥa in pecc̃is ꝑ¬
seuantes. addunt pec¬
cata pecẽis: &e cum deberent accusatione pecc̃i sui
corrigi: defensione dupplicant. ut qͥ defendit. quod
male egte. ⁊ plerunq aliis peceis uult ẽẽ inunitꝰ.
ꝓpt̃ illa quȩ cõmisit. ybigr̃a. fecit adulqͥum. &e ne
ocetoatur: patrat homicidium. addit pecc̃o pec̃em.
uencficium. & ita ꝑducit᷑ restis. non utiq de rectiᷤ
s detortis filis. ut̾ sit ei. uñ in fine ligentur manꝰ
&e pedes. ⁊ mittat᷑ in tenebras ext̾iores. Hos gͥ fu¬
nes extenderunt mͥ. dictouir iste uistus. ubi ex¬
teuderunt: Ecce. iuxta it᷑ uł semitas scandalũ po¬
suert mͥ. Iuxta it᷑. dicit. ñ initine. It̾. sunt p̃ceptad̃i.
Nongͦ exeas a uia di .i. a p̃ceptis di. & ñ rus in scan¬

Expanded text:
cata, sicut restem longam . Restes dicuntur peccata, quia in peccatis perseverantes addunt peccata peccatis; et cum deberent accusatione peccati sui corrigi, defensione duplicant, ut qui defendit quod male egit, et plerumque aliis peccatis vult esse munitus propter illa quae commisit; fecit adulterium: et ne occidatur parat homicidium; addit peccato peccatuveneficium, et ita producitur restis, non utique de rectis, sed de tortis filiis, ut sit ei unde in fine ligentur manus et pedes, et mittatur in tenebras exteriores. Hos igitur funes, extenderunt mihi, dicit vir iste justus: ubi extenderunt? ecce: Juxta iter, vel, semitas scandalum posuerunt mihi. Juxta dicit iter, non in itinere. Iter sunt praecepta Dei. Non ergo exeas a via Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
in his picłis: clamare ad dñm. pooq egoclamais.
dixi domino hoc. tues d̾s mĩs. Iur homines sunt.
ꝯ ñ mei. tuud. & ds̃ es. & mĩs. Magna fiducia hoc
dicie. Et si enĩ omniũ sit d̾s ꝑ creationẽ: ꝓprie tñ
ꝓcedens. digna est auditũ. Uox enĩ. ꝓpͥe hominũ ẽ.

Expanded text:
ego clamans, dixi Domino: Deus meus es tu. Illi homines sunt, et non mei; tu vero es Deus et meus. Magna fiducia hoc dicit. Et si omnium sit Deus, per recreationem, proprie tamen procedens digna est auditu. Vox enim proprie hominum est
Abbreviated transcription (Latin):
Canticũ graduum.
Nonus gradus est¬
ut pacificus caste
timeat᷑. qui solus:
edificat. custodit.
exaltat. Intentio
benedicat tͥ. Ad timorẽ gͦ di monens: ait. Heati¬
mores: p̃ter naturalem: qui om̃ib in est. scił:
mundanĩ: siue humanũ. seruilem. inicialem
castum: uł filialem. Humanus timor ẽ: qñti¬
memus pati pericła carnis: uł ꝑd̾e bona mun¬
di: ꝓpt̾ qd̃ delinquimꝰ. hic timor: malus est. qui
in primo gradui: cum mundo deserit᷑. s diuinꝰ
a peccõ. quo: p̃sentiã uidicis: &e penas: metuit.
&e timore facit. quicqͥd boni facit. ñ: timore amit¬
tendiet̃num bonũ: qd̃ ñ amat. s timore patien¬
dimalum. qd̾ formidat. ñ timet neꝑdat ãplexꝰ pul¬
cherrimi sponsi. s timet. ne mittat᷑ in gehennã.
bonꝰ est. iste timor. ⁊ utilis. ꝑ quẽ fic paulatim con¬
suetu do usticie. &e succedit inicialis timor. qñ inci¬
pit qd durum erat amari. & sic incipit excludi
seruilis timor: a caritate. & succedit. deũi: castus ti¬

Expanded text:
Canticum graduum. Nonus gradus esut pacificus caste timeatur, qui solus edificat, custodit, exaltat. Intentio:benedicat tibi. Ad timorem ergo Dei monens ait: VERmores praeter naturalem, quae omnibus inest, scilicet, mundanum sive humanum, servitem, initialem, castum vel filialem. Humanus timor est, quando timemus pati pericula carnis, vel perdere bona mundi, propter quod delinquimus. Hic timor malus est qui in primo gradu cum mundo deseritur. Sed divinus a peccato, praesentiam judicis et poenas metuit, et timore facit quidquid boni facit, non timore amittendi aeternum bonum quod non amat, sed timore patiendi malum quod formidat. Non timet ne perdat amplexus pulcherrimi sponsi, sed timet ne mittatur in gehennam: bonus est iste timor et utilis, per quem fit paulatim consuetudo justitiae, et succedit initialis timor, quando incipit quod durum erat amari, et sic incipit excludi servilis timor a charitate, et succedit. Deinde castus ti
Abbreviated transcription (Latin):
int̾p̃tat᷑ humile mandatũ. Capus uͦ thaneos. est:
planities humilis mandati. Sicut gͦ tunc ds corã
patrib illis mira fecit. sic xp̃c in terra positus:
coram patrib noui testamenti humile mandatũ
docuit. dicens. Discite a me quiamitis sum ⁊ huini¬
lis corde. In mundogͦ humile mandatũ accipimꝰ
nt̾rupit mare prauona. haqur¬

Expanded text:
interpretatur humile mandatum. Campus vero Taneos est interpretatur humile mandatum. Campus vero Taneos est planities humilis mandati. Sicut ergo tunc Deus coram patribus illis mira fecit, sic Christus in terra positus coram patribus Novi Testamenti, humile mandatum docuit dicens: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . In mundo ergo humile mandatum accipimus rupit mare
Abbreviated transcription (Latin):
sunt patres huiꝰ praue gen̾ationis: a qua supra fi¬
ni similes: Uñ supͣ. sle fiant sicut patres eoꝵ gen̾a¬
tio praua ⁊ exasꝑans. alii sunt patres isti. alii illi.
S qui sunt isti patres coeam quib hec facta sunt:
functierant. nisi forte dicas eos sp̃u ẽẽ p̾sentes. qͦs
dñs in euangłio uui̾e dicit. Uł acomodatius: mo¬
yses ⁊ aaron &e ali semores: qͥ de sp̃u moysi acce¬
perunt: patresistoꝵ st̃. coram qͥb fecit. ⁊ ẽ soram
patͥb eoꝵ. qͥb credendũ erat .s. corã moyse. ⁊ ceteris
intelligentib: fec̃ mirabilia in t̾ra egypti. & incã
ꝑo thaneos. ut omnẽ dubitationẽ tollat: ⁊ pum¬
ciam dicit. s. egyptum. &e locum factoꝵ. s. thanĩ.
ta sunt. bona uł mala:. mistice fiunt. ⁊ in nob̃.S
bona: gr̃a di. mala: ex iudicio. ꝓpt̾ qd. monuit su¬
pra attende parabolas ⁊ ꝓpositiones. ⁊ spem indo
pon̾e. ne simus similes illis. Egyptꝰ gͦ quȩ int̾preta¬
tur tenebre: uł tribulatio: mundus est. Thanisuͦ.

Expanded text:
sunt patres hujus pravae generationis a qua supra fienerationi similes. Unde supra: Ne fiant sicut patres eorum, generatio prava et exasperans. Alii sunt isti patres, alii illi. Sed qui sunt isti patres coram quibus haec facta suntfuncti erant, nisi forte spiritu dicas eos esse praesentes. quos Dominus in Evangelio vivere dicit . Vel accommodatius Moses et Aaron, et alii seniores, qui de spiritu Mosi acperunt . Patres istorum sunt, coram quibus fecit. Et est, coram patribus, quibus credendum erat, scilicet coram Mose et caeteris intel Aug. Ut omnem dubitationem tollat, et provinciam dicit Aegyptum, et locum factorum, scilicet ta sunt bona vel mala mystice fiunt et in nobis. Sed bona, gratia Dei; mala ex judicio, propter quod supraponere, ne simus similes illis. Aegyptus ergo quae interpretatur tenebrae vel tribulatio, mundus est. Tanis vero,
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ ueritatẽ. quas p̃cat᷑ auti. ut mandata inda¬
garet. Paru est grauior temptatio .i. de illis est.
tẽptatio illa q̃ grauior ẽ. Non enĩ omĩs tẽptatio
calumpnia ẽ. s. tm̃ gͣuior. Si quidẽ tẽptatio. pot̾
cẽ sine calũpnia. Calũpnia aut̃: h̃t inse tẽptatio¬

Expanded text:
contra veritatem, quas precatur averti ut mandata indagaret. Earum ergo est gravior tentatio, id est de illis est tentatio illa quae gravior. Non enim omnis tentatio calumnia est, sed tantum gravior. Siquidem tentatio potest esse sine calumnia; calumnia autem habet in se te
Abbreviated transcription (Latin):
tatio aut̃ guior: q̃ est calũpnia. est. que ñ solũ
falsa cõponit. uerũ etiã. q̃ pie gesta sunt. decolo¬
rat. ut in ioseph impudica dña fecte. ⁊ in susan
ẽ. Redime dico q̃a si hoc mdata patientia: egetis.
int̾ ipsas calũpnias erit m liberũ: ut custodiam
mandata tua. Qui enĩ oppͥmitur calũpniis: ñ fa¬
cile seruat mandata
illumina suꝑ

Expanded text:
tatio autem gravior, quae est calumnia, est quae non solum falsa componit, verum etiam quae pie gesta sunt, decolorat, ut in Joseph impudica domina fecit , et in Susannest. Redime, dico, quia si hoc mihi data patientia egeris, inter ipsas calumnias erit mihi liberum, ut custodiam mandata tua, Qui enim opprimitur calumniis, non facile servat mandata. illumina su