comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris secuta est deserente anima. De¬
seruit uolens: ac coacta est deserere¬
nolens: tanquam illi diceretur. Re¬
cessisti ab eo quem diligere debiuisti:
recede ab eo qđ̃ dilexisti. Quis enĩ
uult mori. Prsus nemo: & ita ne¬
mo. ut beatoͬ petro diceretur. alter
te cinget. & feret quo tu non ius.
Si ergo nulla esset mortis amaritudo.
non esset magna martyrum forti¬
tudo. Idõ & apłs de dormientib
inquit. Nolo uos ignorare fres de dormi¬
entib: ut non contristemim. sicut et
gentes que spem ñ habent. Non tan¬
tum ait. ut non contristemini: sid
ut non contristemini. quem ad mo
dum gentes que spem non habent.
Necesse ẽ enim ut contristemini. Sed
ubi contristaris: consoletur te spes.
Quomͦ enim contristaris: ubi corpus
quod uiuit exanima. fit exanime
discedente anima: Qui ambula¬
bat iacet: qui loquebatur tatet.Cla¬
usi oculi lucem non capiunt:aures
nulli uoci patescunt. Omnia m̃¬
brorum offitia conquieuerunt. Non

Expanded text:
ris secuta est, deserente anima: deris secuta est, deserente anima: deseruit volens, et coacta est nolens deserere. Tanquam illi diceretur: Recessisti ab eo quem diligere debuisti, recede ab eo quem dilexisti. Quis enim vult mori? Prorsus nemo, et ita nemo, ut beato Petro diceretur: Alter te cinget, et feret quo tu non vis. Si ergo nulla esset mortis amaritudo, non esset magna martyrum fortitudo. Ita et Apostolus: De dormientibus, inquit, nolo vos ignorare, fratres, ut non contristemini, sicut et gentes, quae spem non habent; non tantum ait, ut non contristemini, sed ut non sic contristemini, quemadum Gentes, quae spem non habent. Necesse est enim ut contristemini: sed ubi contristaris, consoletur te spes. Quomodo enim nonquod vivit ex anima, fit exanime discedente anima? Qui ambulabat, jacet; qui loquebatur, tacet; clausi oculi, lucem non capiunt; aures nulla voce patescunt; omnia membrorum officia conquieverunt; non
Abbreviated transcription (Latin):
at sermo qui capit: qͦs dñs polli¬
cendo ñ decipit. Ille enĩ qui q̃rit
ouẽ ꝑditã. & quã querit nouit.
& ubi querat: & quomodo euis m̃¬
bra dispersa coiligat. & in unã¬
nam salutem redigat: & ita constitu¬
at. ut eam ulterus non ꝑdat. Conso¬
lemur nos gͦ inuicẽ: & in his sermo¬
nib nr̃is. Potest non dolere cor hu¬
manum. de functo km̃o: Meliuis
tamen cũ dolet sa natur cor huma¬
num: quam non dolendo sit in hu¬
manum. Maria dñm querebat: et
mortuum frem dolebat. Sed quid mi¬
raris quia maria dolebat: tunc cũ
ipse dominis flebat. Mouere aũt
quemuis potest: quomͦ flebat mortu¬
um. se continuo uibente uicturum.
Non moituum flebat quem ipse su¬
scitauit: s mortera quam sibi homo
peceando comparauit. Si enim pec¬
catum non precẽsisset: sine dubio
mors secuta non fuisset. Secitta est¬
qͦ etiam mors corporis: quam preces¬
sit mo ͭs anime: mors anime preces¬
sit deserendo dm̃. & mors corpo¬

Expanded text:
at sermo qui capit, quod Deus polliat sermo qui capit, quod Deus pollicendo non decipit. Ille enim qui quaerit ovem perditam, et quam quaerat novit, et ubi quaerat, et quomodo ejus membra dispersa colligat, et in unam salutem redigat, et ita constituat ut eam ulterius non perdat. Consolemur ergo nos invicem, et in his sermonibus nostris. Potest non dolere cor humanum defuncto charissimo: melius tamen condolet et sanatur cor humanum, quam non dolendo sit inhumanum. Maria Domino cohaerebat, et mortuum fratrem dolebat: sed quid miraris quia Maria dolebat tunc, cum ipse etiam Dominus flebat. Movere autem quemvis potest quomodo flebat mortuum, si continuo jubet victurum: non mortuum flebat quem ipse suscitavit, sed mortem quam sibi homo peccando comparavit: si enim peccatum non praecessisset, sine dubio mors secuta non fuisset. Secuta est ergo mors etiam corporis, quam praecessit mors animae. Mors animae praecessit differendo, et mors corpo
Abbreviated transcription (Latin):
diuimꝰ uẽ ex eugłio tenere debemꝰ.
Qui credit inquit in me¬
pae. licet moriatur uiuit. & uitã pro¬
nuntiat e mortẽ non negat. Qui credit
in me. licer moriatur iuuit. Quid est
licet moriatur uiuit : licet moriat᷑
corpore: uiuit spũ. Deinde adiun¬
git. & qui iuiuit & credit in me: non
morietur in ȩt̃num. Certe licet mori¬
atur. Quomͦ siñ moritur: sed licet
monatur adtempus: non moriet᷑ in
cternum. Sic ista soluitur questio. ut
non sint inter se contraria uerba ue¬
ritats: & possint astruiere affectũ pi¬
etatis. Ergo licet corpote morituri su¬
mus: uiuemus si credimus. Est
autem fides nr̃a maxime discreta
ab om̃i infidelitate gentiliũ: in re¬
surrectione mortuorum. hanc enĩ
om̃ino illi non recipiunt: quia ubi
recipiant non habent. Adomino
enim p̃paratur uoluntas hominis:
ii sit fidĩ receptaculum. Dicit iuidĩs
dñs. Sermorĩs non capit in uob̾. Ergo
in his capit: inquib inuenit quod
capiat. In his enĩ inuenit qđ capi¬

Expanded text:
io, tenere debemus, Qui credit, inquit, in me, licet moriatur, vivit. Et vitam pronuntiat, et mortem non negat. Qui credit in me, licet moriatur, vivit. Quid est, licet moriatur, vivit? Licet moriatur corpore, vivit spiritu. Deinde adjungit: Et qui vivit et credit in me, non morietur in aetatur: quomodo si non moriatur, sed licet moriatur ad tempus, non morietur in aeternum? Sic ista solvitur quaestio, ut non sint inter se contraria verba Veritatis, ut possint instruere affectu pietatis. Ergo, licet corpore morituri simus, vivimus, si credimus. Est autem fides nostra maxime discreta ab omni fide gentilium in resurrectione mortuorum. Hanc enim omnino illi non recipiunt, quia ubi recipiant non habent. A Domino enim praeparatur voluntas hominis, ut sit fidei receptaculum. Dicit Judaeis Dominus: Sermo meus non capit in vobis . Ergo in his capit in quibus invenit quod capiat. In his enim invenit quod capi
Abbreviated transcription (Latin):
solentur eos etiam fraterna obseqͥa.
si uere funerib exhibentur. siuere
tium. Sustinui qui simul contrista¬
retur. & non fuit: & consolantes.
& non inueni. Sit ꝓuirib cura sepe¬
liendi. & sepulcra construendi: qͥa
& hȩc inscripturis scĩs int̃ bona ope¬
ra de putata sunt: nec solum incorpo¬
ribus patriarcharum. aliorumq
scõrum in humatis cadaueribus.
corporib ia centium: uerbum etiã
in ipsius domini corpore p̃dicati
atq laudati sunt. qui ista fecerũt.
Impleant hȩc homines erga suos offiua
postremi muneris: & sui humani
lenimenta meroris. Uerum illa que
aduuiant sꝑ̃c defunctorum. oratio¬
nes. oblationes. erogationes. multo
pro eis obseruantius. instantius ha¬
bundantius impendant: qui suos
carne ñ spũ mortuos. ñ solum car¬
naliter. sed etiam sp̃alit amant.

Expanded text:
solentur eos etiam fraterna obsequia, solentur eos etiam fraterna obsequia, sive quae funeribus exhibentur, sive qutium, Sustinui qui simul contristaretur, et non fuit; et consolantes, et non inveni . Sit pro viribus cura sepeliendi et sepulcra construendi: quia et haec in Scripturis sanctis inter bona opera deputata sunt: nec solum in corporibus Patriarcharum aliorumque sanctorum, et humanis cadaveribus quorumcumque jacentium; verum etiam in ipsius Domini corpore praedicati atque collaudati sunt, qui ista fecerunt. Impleant haec homines erga suos officia postremi muneris, et sui humani lenimenta moeroris. Verum illa quae adjuvant spiritus defunctorum, oblationes, orationes, erogationes, multo pro eis observantius, instantius, abundantius impendant, qui suos carne, non spiritu mortuos, non solum carnaliter, sed etiam spiritualiter amant.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ino ambigendum t̃ ista ꝓdessẽ
defunctis: sed talib qui ita uixerunt
ante mortem. ut possint eis hec uti¬
lia esse post mortem. Nam qui sine
fide quȩ ꝑdilectionẽ oꝑatur. eiusq
sacramentis. de corporib exierunt:
frustra illis asuis huius modi pieta¬
tis impendunt᷑ offitia. cuius dumn
hic essent pignore caruerunt uel
non suscipientes. uel in uacuũ suscipi¬
entes dĩ grãm: & sibi ñ miscdiam the̾¬
aurizantes. s iram. Non gͦ mortius¬
noua merita comparantur. cũ ꝓ eis
duntur. Non enim aclum ẽ. nisi cũ
hic uiuere destitissent: & ideo istã
finiens quisq uitam. nisi quod
merint inipsa non poterit habere
post ipsam. ꝑmittantur itaq pia
corda carorum de suorum mortibus
contristari dolore sanabili: & con
solabiles lacrimas fundant conditi¬
one mortali: quas tam̃ reprimat fi¬
dĩ gaudium. qua creduntur fideles
quando moriuntur a nob̃ aliquan
tulum abire. ad meliora transire. Cõ¬

Expanded text:
omnino ambigendum est ista prodesse omnino ambigendum est ista prodesse defunctis. sed talibus qui ita vixerunt ante mortem, ut possint eis haec utilia esse post mortem. Nam qui sine fide, quae per dilectionem operatur, ejusque sacramentis de corporibus exierunt, frustra illis a suis hujuscemodi pietatis impenduntur officia: cujus dum hic essent pignore caruerunt, vel non suscipientes, vel in vacuum suscipientes Dei gratiam, et sibi non misericordiam thesaurizantes, sed iram. Non nova merita comparantur, cum pro eis duntur. Non enim actum est, nisi cum vivere hic destitissent: et ideo istam finiens quisque vitam, nisi quod meruerit in ipsa, non poterit habere post ipsam. Permittantur itaque pia corda de suorum charorum mortibus contsolabiles lacrymas fundant conditione mortali; quas cito reprimat fidei gaudium, qua creduntur fideles, quando moriuntur, paululum a nobis abire, et ad meliora transire. Con
Abbreviated transcription (Latin):
nis affectum. Ideo non ammonu¬
it apłs ut non contristem᷑: sed ñ
sicut ceteri qui spem non habent
Contristamur gͦ nos in nr̃orũ mor¬
tibus necessitate ammittendi: s
cum spe recipiendi. Inde ãgimur:
hinc consolam̃. Inde infirmitas
afficit: hinc fides reficit. Inde dolet
humana conditio: hinc sanat diui¬
na ꝓmissio. Proinde pompa funeris.
agmina ex equiarum. sumptuosa dili¬
gentia sepulture. monumentorum o¬
pulenta constructio. uiuorum sunt qͦ¬
liacumq solatia: non ad uitoria mor¬
triorum. Orationibus uero sc̃ȩ eccłie.
& sacrifitio salutari. & ȩlemosinis que
pro eorum spiritib erogantur. non ẽ
dubitandum mortuos adiuuari: ut
cum ad ipsum sacrificium locosuo
commemorantur. oretur: ac pro il¬
lis quoq id offerri commemoretur.
Cum uero eorum comm̃ dandorũ cau¬
sa oꝑͣ miscđ̾ie celebrantur: quis eis
dubitet suffragari. ꝓ quib orationes
deo. non in aniter allegantur: Non

Expanded text:
nis affectum. Ideo non admonunis affectum. Ideo non admonuit Apostolus ut non contristemur, sed non sicut caeteri qui spem non habent. Contristamur ergo nos in nostrorum mortibus, necessitate amittendi, sed cum spe recipiendi: inde angimur, hinc consolamur; inde infirmitas afficit, hinc fides reficit; inde dolet humana conditio, hinc sanat divina promissio. agmina exsequiarum, sumptuosa diligentia sepulturae, monumentorum opulenta constructio vivorum sunt qualiacunque solatia, non adjutoria mortuorum. Orationibus vero sanctae Ecclesiae, et sacrificio salutari, et eleemosynis quae pro eorum spiritibus erogantur, non est dubitandum mortuos juvari, ut cum ad ipsum saccommemorantur, oretur, ac pro illis quoque id offerri commemoretur. Cum vero eorum commendandorum causa opera misericordiae celebrantur, quis eis dubitet suffragari pro quibus orationes Deo non inaniter allegantur? Non
Abbreviated transcription (Latin):
mmonet nos beatus apłs.
resurrectionis. & incorruptions
eternȩ. Nam ideo & dormientes eos
appellat. scripture ueracissima con¬
suetudo: ut cum dormientes audimꝰ.¬
tes eiugilaturos minime desperemꝰ.
nde etiam cantatur in psalmo. Nũqͥd
qui dormit. non aditiet ut resurgat:
E st gͦ demortius eis qui diligunt que¬
dam cristitia quodãm᷑ naturalis. Mor¬
tem quippe horret non opinio sed
natura: nec mors homini accideret.
nisi expena quam precesserat culpa.
Qua ꝓpt̃ si animalia que ita ereata st̃.
ut suo queq tempore moriantur.
mortem fugiunt. diligunt uitam:
quantomagis homo qui sic creatus
fuerat. ut si iuiuere sine peccato uolu¬
iset. sine termino uiueret: hinc
itaq necesse ẽ ut tristes simus: quã¬
do nos moriendo deserunt quos a¬
mamus. Quia & si nouimꝰ eos ñ
inet̃num relinquere nos mansurõ.
sed aliquantulum precede secutu¬
ros: tamen mors ipsa quam natu¬
ra refugit. cum occupat dilectum.
contristat in nobis. ipsus dilectio¬

Expanded text:
monet nos beatus Apostolus, resurrectionis et incorruptionis aeternae. Nam ideo et dormientes eos appellat Scripturae veracissima consuetudo, ut cum dormientes audimus, evigilaturos minime desperemus. Unde etiam cantatur in Psalmo: Numquid qui dormit, non adjiciet ut resurgat ? Est ergo de mortuis eis qui diligunt, quaedam tristitia quodam modo naturalis. Mortem quippe horret, non opinio, sed natura. Nec mors homini accideret, nisi ex poena quam praecesserat culpa. Quapropter si animalia quae ita creata sunt, ut suo quaeque tempore moriantur, mortem fugiunt, diligunt vitam; quantocreatus ut, si vivere sine peccato voluisset, sine termino viveret. Hinc itaque necesse est ut tristes simus quando nos moriendo deserunt quos amamus. Quia et si novimus eos non in aeternum relinquere nos mansuros, sed aliquantum praecedere secuturos, tamen mors ipsa, quam natura refugit, cum occupat dilectum, contristat in nobis dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
uando cȩlebramus dies frm̃
defunctorum. in m̃te hab̾e
debemus. & quid sꝑandũ.
& quid I timendum sit. Scd̾m
hoc enim speradum. ẽ. quia p̃ciosa
inconspectu dñi mors sc̃orũ eius:
scđm hoc autem tim̃dum ẽ. quia mor
peccatorum pessima. Idõq ꝓpter
spem. in memoria ȩt̃na erit iustus. ꝓpĩ
timorem. abauditu malo ñ timcbit. E¬
ri enum anditus malus. quo nullus
sit maior: qͣndo dicetur sinistris. Ite
in ignẽ ȩternum. Ab hoc auditu ma¬
lo: uistus non timebit. Erit enu
ad dexteram: inter illos quib dicetus
Uenite benedicti patris mei. ꝑcipite
regnum. In hac aũt̃ uita quȩ me¬
dia ante summa bona. & ante sũ¬
ma mala ducitur. in medio bonoꝵ
pessimoꝵ: quia & bona quec̃q fueñ

Expanded text:
uando celebramus dies fratrum defunctorum, in mente habere debemus, et quid sperandum, et quid timendum sit. Secundum hoc enim sperandum est, quoniam pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus : secundum hoc autem timendum est, quia mors peccatorum pessima . Ideoque propter spem, In memoria aeterna erit justus: propter timorem, Ab auditu malo non timebit . Erit enim auditus quo nullus sit pejor, quando dicetur sinistris, Ite in ignem aeternum. Ab hoc auditu malo justus non timebit. Erit enim ad dexteram inter illos quibus dicetur, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum . In hac autem vita, quae media ante summa bona et ante summa mala ducitur, in medio bonorum summorum; quia et bona quaecumque
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ corde contribulatum & opis in¬
diguum responsione incongrua cõ¬
turbaui: si quem pauperem michi
maliud intento in portunius in¬
stantem uel p̃t̃misi uel distuli uel
etiam uerbo asꝑo contristaui. sicui
de me faisi aliquid tamquã homi¬
ni de homine suspicanti usto acer¬
buis indignatus sũ. siquis in sua
conscientiã ñ agnouit. quod de illo
humanitus suspicatus sum: uos
quib ꝓhis atq huiusmodi offen¬
sis esse me fateor debitorẽ. simul
me ur̃m credite dilectorẽ. Nã pul¬
los quos fouet. sepe mangustiis. s
non toto pedis pondere calcat & mat̃:
nec idõ desunt esse mat̃. Dimiti¬
te. ut dimitatur uobis. Dimittite
amanti uos debita difficultaus:
qui nec contra inimicos debita te¬
nere debetis crudelitaus. Ad sum¬
mam om̃s obsecro: cõm̃date uos
dño curam ꝓuob̾ meam. hinc eñi
uiste expeco ꝓ me ur̃am: ut quicqͥd
mearum ẽ ipreteritũ offensionũ
ꝓpicuis ignoscat. non seuerus ag¬

Expanded text:
quem corde contribulatum et opis inquem corde contribulatum et opis indigum responsione incongrua conturbavi, si quem pauperem mihi forte in aliud intento importunius instantem vel praetermisi, vel distuli, vel etiam nutu aspero contristavi; si cui de me falsi aliquid tanquam homini de homine suspicanti justo acerbius indignatus sum, si quis in sua conscientia non agnovit quod de illo humanitus suspicatus sum; vos quibus pro his atque hujusmodi offensis esse me fateor debitorem, simul me vestrum credite dilectorem. Nam pullos, quos fovet, saepe in angustiis, sed non toto pedis pondere calcat et mater, nec ideo desinit esse mater. Dimittite, ut dimittatur vobis. Dimittite amanti vos debita difficultatis, qui nec contra inimicos debita tenere debetis crudelitatis. Ad summam, omnes obsecro, commendate, vos, Domino curam pro vobis meam: hinc enim juste expeto pro me vestram; ut quidquid mearum est in praeteritum offensionum propitius ignoscat, non severus ag
Abbreviated transcription (Latin):
ut dimittatur michi.: nunc pauca
paululum. etiam illi quib debitor
sum. Nlam sicut ait apłs̃: grecis et
barbaris. sapientib & insipientibus
debitorsum. Nam talis debitor eti¬
am ego ꝓmearum uirium exigu¬
itate. dispensationisq portiun¬
cula: non quib dam sed om̃ib sũ.
erum nunc de his debitis loquor:
que mndimitti. ñ a me exigi cupio.
Ieq enun sic tumore uane mentis
extollor: ut audeam dicere ex qͦ
huus muneris sarcinam porto. nul¬
lum hominẽ ame ꝑperam lesum.
oc cuilibet homini tam multis et
molestis actibus occupato atq
distento. ne dicam impossibile. cer¬
te difficile ẽ: quantomagis michi.
qui noui infirmitatem meam: quã
cũ meis & ꝓme urĩs orationibus
dieb ac noctib offero sanandam
rarum estib ac difficultatib contͣ¬
batus. si quem forte. ñ ut poscebat
audiui: si quem tristius. quã opus
erat aspexi : si in quem uerbum
durius quam o portebat emisi: si

Expanded text:
ut dimittatur mihi, nunc pauca ut dimittatur mihi, nunc pauca paululum etiam illi quibus debitor sum. Nam sicut ait Apostolus, Graecis et Barbaris, sapientibus et insipientibus debitor sum . Nam talis debitor etiam ego pro mearum virium exiguitate dispensationisque portiuncula, non quibusdam, sed omnibus sum. Verum nunc de his debitis loquor, quae mihi dimitti, non a me exigi cupio. Neque enim sic tumore vanae mentis extollor, ut audeam dicere, ex quo hujus muneris sarcinam porto, nullum hominem a me perperam laesum. Hoc cuilibet homini tam multis et tam molestis actibus occupato atque distento, ne dicam impossibile, certe difficile est: quanto magis mihi, qui novi infirmitatem meam, quam cum meis et pro me vestris orationibus diebus ac noctibus offero sanandam rarum aestibus ac difficultatibus conturbatus, si quem forte non ut poscebat audivi, si quem tristius quam opus erat aspexi, si in quem verbum durius quam oportebat emisi, si
Abbreviated transcription (Latin):
ut & mea michi dimitti ꝓmerear.
U ob̃ itaq dico siue p̃sentib siuie absei¬
tib quib inimicus effitior uerum
predicans. quib consulendo uideo
onerosus: quorum requirens utili¬
tatem. cogor offende uoluntatem:
nolite esse sicut ȩquus & mulus.
ñ habentes intellectũ. Nam & hec
iumenta eos maxime calce morsu¬
uulnera contrectant᷑. Non parcis:
non parco.Aduersaris: Aduersor.
Resistis: resisto. Luctanien. nos com¬
parat: sed causa separat. Tuinimicꝰ
es medico: ego morbo. Tu diligen¬
tiȩ mee: ego pestilentiȩ tue. Retri¬
buebant inquit mͥ mala pro bonis
ego autem orabam. Quidorabat:
nisi pat̃ ignosce illis. quia nescĩt
quid facuint.: Cum uob̃ inquit
detraxerint. & dixerint om̃e malũ
aduersum uos ꝓpt̃ iustitiam.
gaudete & exultate. qm̃ merces
ura multae incelis. Uos tamen
dilectioni dilectionẽ. Nolumus ma¬
iorem cũ ur̃a ꝑditione mercedem.
hec debitorib meis quib dimito.

Expanded text:
ut et mea mihi debita dimitti promerear. ut et mea mihi debita dimitti promerear. Vobis itaque dico sive praesentibus, sive absentibus, quibus inimicus efficior verum praedicans, quibus consulendo videor onerosus, quorum requirens utilitatem cogor offendere voluntatem: Nolite esse sicut equus et mulus, non habentes intellectum . Nam et haec jumenta eos maxime calce morsucurentur eorum vulnera contrectantur. Non parcis, non parco: adversaris, adversor: resistis, resisto. Lucta nos comparat, sed causa separat. Tu inimicus es medico, ego morbo: tu diligentiae meae, ego pestilentiae tuae. Retribuebant, inquit, mihi mala pro bonis; ego autem orabam . Quid orabat, nisi, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt ? Cum vobis, inquit, detraxerint, et dixerint omne malum adversum vos propter justitiam, gaudete et exsultate, quoniam merces vestra multa est in coelis . Vos tamen dilectionem dilectioni: nolumus majorem cum vestra perditione mercedem. Haec debitoribus meis, quibus dimitto,
Abbreviated transcription (Latin):
accusationem cliaboli ubi possumꝰ.
recte agendi sedulitate fugiamus:
ubi aut̃ ñ possumꝰ. confitendi pieta¬
te iuncamus. Sicut enim futura
peccata. negligendo iuistitiam. com¬
intituntur. ita priterita. iniustitiam
defendendo firmant᷑. Ut gͦ ne fiant.
ꝓspicit caritas: ita facta delet humi¬
litas: ut quȩ iam ñ possunt recte a¬
gendo ñ admitu: possint saltim
ñ suꝑbiendo dimitii. Didicimus
quippe dicere patri nr̃o qui est in
celis : dumiite nob̾ debita nr̃a. sicut
& nos dimittunꝰ debitoribus nr̃is.
Quod ut ueracit᷑ dicere possimꝰ: enã
inimicos nr̃o oportet utiq diliga¬
mus : quos tam̃ habere nisi cogente
iustitia non debemus. Nam si nob̾
mici sunt. ñ curandũ ẽ. ut eis de¬
bita dimutamꝰ. sed timendũ pottꝰ
neꝰ reddamus. m̃ si nos merito
nr̃e iniquitatis oderunt: nos eori
cis alloquar debitores meos: quinͥ
nescientes apud dñm suffragantur
dum faciunt debita quȩ dimittan

Expanded text:
accusationem diaboli, ubi possumus, accusationem diaboli, ubi possumus, recte agendi sedulitate fugiamus; ubi autem non possumus, confitendi pietate vincamus. Sicut enim futura peccata, negligendo justitiam, committuntur; ita praeterita, injustitiam defendendo, firmantur. Sicut ergo ne fiant prospicit charitas, ita facta delet humilitas: ut quae jam non possunt recte agendo non admitti, possint saltem non superbiendo dimitti. Didicimus quippe dicere Patri nostro, qui est in coelis, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Quod ut veraciter dicere possimus, etiam inimicos nostros oportet utique diligamus: quos tamen habere, nisi cogente justitia, non debemus. Nam si hominmici sunt, non curandum est ut eis debita dimittamus, sed timendum potius ne reddamus. Quoniam si nos merito nostrae iniquitatis oderunt, nos eorum, cis alloquar debitores meos, qui mihi nescientes apud Deum suffragantur, dum faciunt debita quae demittam,
Abbreviated transcription (Latin):
borem. Et melius nob̃ est in uia bre¬
ui tempore laborare: ut postea in pa¬
tria possimus adet̾nũ gaudiũ feli¬
ie quidem omni eodem.¬
& om̃i hora curaq om̃i¬
no continua dilectissimi
cogitare debet eꝑ̃c. quãtȩ
dispensationis sarcinã gerat: qua¬
lem de illa rationẽ dño suo reddat
Ueruntam̃ dum dies anniuersarius
nr̃e ordinationis exoritur: tunc
maxime onus huius officii tan¬
quam. tunc primũ imponat᷑ atten¬
ditur. Int̾est aũt quod eo die qͦ
id prius suscepimus. tantũ quẽ ad mo¬
dum gerendum esset cogitauimus.
At uero consequentib dieb precipueq
illo quo enis solempnitas agitur. ñ
solũ futura eius quemadmodum de¬
inceps geri debeant cauta ꝓuisiõe
consulunus: uerum etiam preteri¬
ta quemadmodum gesta sint. sol¬
licita recordatione recoli mus. ut
nosmetipsos inbenefactis unitem:
& siqua culpa transierit. ne repetat᷑
curemus : ut ignoscat᷑ oremus: et

Expanded text:
borem: et melius est nobis in via breborem: et melius est nobis in via brevi tempore laborare, ut postea in patria possimus ad aeternum gaudium feliie quidem omni, et omni hora, curaque omnino continua, dilectissimi, cogitare debet episcopus, quantae dispensationis sarcinam gerat, qualem de illa rationem Domino suo reddat. Verumtamen cum dies anniversarius nostrae ordinationis exoritur, tunc maxime onus hujus officii tanquam tunc primum imponatur, attenditur. Interest autem quod eo die, quo id prius suscepimus, tantum quemadmodum gerendum esset cogitavimus: at vero consequentibus diebus, praecipueque illo, quo ejus solemnitas agitur, non solum futura ejus, quemadmodum deinceps geri debeant, cauta praevisione consulimus; verum etiam praeterita, quemadmodum gesta sint, sollicita recordatione recolimus: ut nosmetipsos in benefactis imitemur, et si qua culpanda transierunt, ne repetantur curemus, ut ignoscantur oremus; et
Abbreviated transcription (Latin):
is: Quis longum ferat malum:
usq adeo surdus ẽ. homo interior
bonam. Quid curram per singła:
caligam non uis habere malam.
& ius hab̃e uitam malam: quasi
plus tibi noceat mala caliga quã
uitamala. Cum tibi caliga con¬
stricta nocuerit. sedes. discaltias
te: abicis. aut corrigis. aut mu¬
tas. ne digitum ledas. & caltias te.
Mala uita.: qua animam ꝑdas. S¬
hoc plane uideo: unde fallatis.
Caliga nocens. dolorem facit: uita nocẽs
uoluptatem facit. Illud nocet: illud
libet. Sed qdđ ad tp̃s libet. postea peuis
dolet. Quod aũt ad tempus salubi¬
ter dolet: postea infinita uoluptate
&e habundanti gaudio lȩtificat: scdm
illud quod scriptumẽ. Qui seminãt
inlacrimis: ingaudio metent. Et illud.
ria ac uoluptate scriptumẽ. Ad tẽ¬
pus inquit indulcat fauces: postea
felle amarior inuenit᷑. Et quia uita
nr̃a in hoc scło. quasi iuia esse cogno¬
scitur: oportet nob delabore ad reqͥ¬
em ꝑuenire. quam de requiȩ ad la¬

Expanded text:
vis? Quis longum ferat malum vvis? Quis longum ferat malum vusque adeo surdus est homo interior,bonam. Quid curram per singula? Caligam non vis habere malam, et vis habere vitam malam? Quasi plus tibi noceat mala caliga, quam vita mala. Cum tibi caliga mala et constricta nocuerit, sedes, discalceas te, abjicis, aut corrigis, aut mutas, ne digitum laedas; et calceas te. Mala vita est, qua animam perdis. Sed plane hoc video unde fallaris. Caliga nocens dolorem facit, vita nocens voluptatem: illud nocet, illud libet. Sed quod ad tempus libet, postea pejus dolet. Quod autem ad tempus salubriter dolet, postea infinita voluptate et abundanti gaudio laetificat; secundum illud quod scriptum est, Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent ; et illud, ria ac voluptate scriptum est: Ad tempus, inquit, indulcat fauces, postea felle amarior invenitur . Et quia vita nostra in hoc saeculo quasi via esse cognoscitur, oportet nobis de labore ad requiem pervenire, quam de requie ad la
Abbreviated transcription (Latin):
molestum netere ribi ñ seminas:
seruaui peccuniam tuam: nolui
eam erogare. Tolle quod tuum est
si aliquid minus ẽ iudicã. si unti¬
grũ ẽ: noli mͥ molestus ec̃. Ait an̾
ille. Serue nequã: ex ore tuo te
dixisti: lucra mea quare neglexiłꝰ
Sed timui dare: ne ꝑderem: hoc di¬
cis. Plerumq enim dicitur. Quid
corripis: ꝑit ad illum quoddicis
Non te audit. Et ego inquit ille no
exactorem. Tu exerceres erogationẽ:
mͥ relinqueres ex actionẽ. Hoc ergo
aimens unusquisq uideat quomͦ
accipiat. Si ego erogans timeo: qui
accipit securus esse debet: Qui ma
luis fuit heri: bonus sit hodie. hec ẽ
qͥ erogatio mea: qui malus fuit heri.
bonus sit hodie. Malus fuit her:
& non ẽ mortuus. Si mortuus esset
& malus eẽt: isset unde ñ rediret.
Nalus fuit heri: uiuit hodie. Uide¬
at post ille qui uiuit: ne male
uiuat. Quare gͦ diei hesterno. ho¬
diernum uult addere malii: Lon¬
gam uitam us habere. bonam ñ

Expanded text:
molestum metere ubi non seminasti molestum metere ubi non seminasti servavi pecuniam tuam, nolui eam erogare; tolle quod tuum est; si aliquid minus est judica; si integrum est, noli mihi molestus esse. Ait autem ille: Serve nequam, ex ore tuo te xerit exploratorem, exposuit quam Sed timui dare ne perderem: hoc dicis. Plerumque enim dicitur: Quid corripis? Perit ad illum quod dicis, non te audit. Et ego, inquit ille, nolexactorem. Tu exerceres erogationem, mihi relinqueres exactionem. Hoc ergo timens unusquisque, videat quomodo accipiat. Si ego erogans timeo, qui accipit securus esse debet? CAlus fuit heri, bonus sit hodie. Haec est ergo erogatio mea. Qui malus fuit heri, bonus sit hodie. Malus fuit heri, et non est mortuus. Si mortuus esset, et malus esset, isset unde non redisset. Malus fuit heri, vivit hodie: prosit illi quod vivit, non male vivat. Quare ergo diei hesterno hodiernum vult addere malum? Longam vitam vis habere; bonam non
Abbreviated transcription (Latin):
singula frustra ablaturi eratis. Et
siego multũ ponerem: parum ad
singłos perueniret. Modo autem
quod dico. & om̃s totũ habent: et
singuli quiq totum habent. Nun¬
quid enim uerbimei inter uos sil¬
labas diuisistis: Nunquid ipsus
producti sermonis singła uerba
abstulistis.Unusquisq ur̃m
sum. non exactor. Si ñ erogem et
peccuniam seruem terret me eu¬
głm. Possim em̃ dicere. Quid mͥ
est tedio. hominib dicere inquis.
te: Quidinichiẽ oneri. dicere ho¬
minib : Accepi quomodo uiuan
sum: & assignem quomͦ accepi: dei
liis reddere rationẽ. Quo mͣ: E ueͥ¬
um me terret. Nam ad istam secui¬
tatem otiosissimã: nemo me un¬
ceret. Sed nichil ẽ melius. Nichi
dulciis: quam diuinũ scutari
nullo strepente thesaurum. Dil¬
ce ẽ. bonum ẽ.predicare. argueri.
corriꝑe. ȩdificare: ꝑ uno quoqsa¬
tagere. Magnum onus: magnĩ
pondus: magnus labor. Quis ñ
refugiat istum laborem: sed t̾ri

Expanded text:
singuli frusta ablaturi eratis; et singuli frusta ablaturi eratis; et si ego multum ponerem, perparum ad singulos perveniret. Modo autem quod dico et omne totum habent, et singuli quique totum habent. Numquid enim verbi mei inter vos syllabas divisistis? Numquid ipsius producti sermonis singula verba abstulistis? Unusquisque vestrum sum, non exactor. Si non erogem, et pecuniam servem, terret me Evangelium. Possem enim dicere: Quid mihi est taedio esse hominibus? dicere iniquis: te? Quid mihi est, oneri esse hominibus? Accepi quomodo vivam.sum. Assignem quod accepi, de aliis reddere rationem quo mihi? Evangelium me terret. Nam ad istam securitatem otiosissimam nemo me vinceret: nihil est melius, nihil dulcius, quam Divinum scrutari nullo strepente thesaurum; dulce est, bonum est, praedicare autem, arguere, corripere, aedificare, pro unoquoque satagere, magnum onus, magnum pondus, magnus labor. Quis non refugiat istum laborem. Sed terre
Abbreviated transcription (Latin):
sarcinam meam: de cuus
pondere etiam si micbici¬
es noctesq cogitandũ sit: nescio qͥ
tam̃ mͦ anniuersarius dies iste m
exploratorẽ. Si dixero impio mor¬
te morieris. & tacueris. & ille in
peccato suo mortiuis fuerit: ille
quidem inpeccato suo morietur.
digne & uiste: sanguinem autẽ
eius demanu tua requirã. Si
autem tu dixeris peccatori. morte
morieris. & ille se ñ obseruauerit.:ille in
iniquitate morietur: tu uero animã
uate sarciuam meam: & portate
metum. Bene uiuite. Natalis dñi
imminet: pascendoᷤ habemus com¬
pauꝑes nros: & cum eis communi¬
canda ẽ humanitas. uobis autem
fertula mea uerba ista sunt. Pascere
om̃s pane tractabili & uisibili non¬
suffitio. Inde pasco: unde pascor. Mi¬
nister sum: pat̾ familias non sum.
nde uob appono. unde & ego ui¬
uo: deches auro dñico. de epulis il¬
luis patris familias. qui ꝓpt̾ nos
pauper factus ẽ. cũ diues esset. ut
eius pauꝑtate nos ditaremͦ. Si pa¬
nem uob ponerem: fracto pane

Expanded text:
sarcinam meam, de cujus pondere etiamsi mihi dies, noctesque cogitandum sit, nescio quo tamen modo anniversarius dies iste exploratorem. Si dixero peccatori: Morte morieris, et tu tacueris, et ille in peccato suo mortuus fuerit, ille quidem in peccato suo morietur digne et juste, Sanguinem autem ejus de manu tua inquiram. Si autem tu dixeris peccatori: Morte morieris, et ille si non observaverit, ille in iniquitate sua morietur, tu vero animam vate sarcinam meam, et portate mecum. Bene vivite. Natalis Domini imminet, pascendos habemus compauperes nostros, et cum eis communicanda est humanitas. Vobis autem fercula mea verba ista sunt: pascere omsufficio, inde pasco unde pascor: milum meum, ut sitis gaudium meum? Periculum inde vobis appono, unde et ego vivo de thesauro Dominico, de epulis illius patrisfamilias Qui propter nos pauper factus est, cum dives esset, ut ejus paupertate nos ditaremur . Si panem vobis ponerem, fracto pane
Abbreviated transcription (Latin):
humane. hanc uere fateri reginam
cȩlorum: pro eo quod regẽ peperit
angłorum. Sed nec inuenitur a¬
pud latinos aliquis tracꝰtator. de
eius morte quippĩam aꝑte dixisse.
Iam cũ illũ eugłii uersiculũ. quo
sy meon dixit ad dñi matrẽ. et
tuam ipsius animam ꝑtransibit
gladuis. beate recordationis tra
ctaret ambrosuis: ait. Nec histo¬
ria nec littera docent. mariã gla¬
dio uitam finisse. Hic & ysi¬
dorus. Incertumẽ inquit ꝑ hoc
dictũ: utrum gladiũ sꝑ̃c. An

Expanded text:
humanae, hanc vere fateri reginam humanae, hanc vere fateri reginam angelorum, pro eo quod Regem peperit angelorum. Sed nec invenitur apud Lejus morte quidpiam aperte dixisse. Nam illum Evangelii versiculum quem Simeon dixit ad Domini Matrem, Et tuam ipsius animam pertransibit gladius , beatae recorctaret Ambrosius, ait: Nec historia, nec littera docet Mariam gladio vitam finisse. Hinc et Isidorus: Incertum est, inquit, per hoc dictum, utrum gladium s
Abbreviated transcription (Latin):
ta fuisse traditur uirgo maria.
Sed quo ordine nunc ad suꝑna
transierit regna: nulla catholica
narrat historia. Non solũ autẽ
respuere apocrifa: uerum etiam
ignorare dicitur hec eadem deiei¬
cłia. Et quidẽ sunt non nulla si¬
ne auctoris nomine. de eius assi¬
ptione conscripta: que ut dixi
ita caueant᷑. ut ad confirmandan
rei ueritatem legi minime pet¬
mittant᷑. hinc sane pulsant᷑ ñ nul¬
li. quia nec corpus eius interra in¬
uenitur: nec assũptio eus cũ car¬
ne ut inapocrifa legitur. incatho¬
lica ystoria repperitur. Quib di¬
cendumẽ: quia si corpus moysi
abhomine ñ inuenitur interris.
cũ quo locutus ẽ ds facie ad faciẽ.
illius. querere dem̃tie ẽ: ꝑ quam i¬
dem maiestatis deus in carnatus
effulsit interris. Neq enĩ dignũ
ẽ de corporis eius notitia sollicitũ
quempiam esse: quã ñ dubitat su¬
ꝑ angłos. eleuatam cum xꝑ̃o reg¬
nare. Sufficit enim tantũ notitie

Expanded text:
pta fuisse traditur virgo Maria. pta fuisse traditur virgo Maria. Sed quo ordine hinc ad superna transierit regna, nulla catholica narrat historia. Non solum autem respuere apocrypha, verum etiam ignorare dicitur haec eadem Dei Ecclesia. Et quidem sunt nonnulla sine auctoris nomine de ejus assumptione conscripta; quae, ut dixi, ita caventur, ut ad confirmandam rei veritatem legi minime permittantur. Hinc sane pulsantur nonnulli, quia nec corpus ejus in terra invenitur, nec assumptio ejus cum carne, ut in apocrypha legitur, in catholica historia reperitur. Quibus dicendum est, quia si Moysi corpus ab homine non invenitur in terris, cuillius quaerere dementia est, per quam idem majestatis Deus incarnatus effulsit in terris. Neque enim dignum est de corporis ejus notitia sollicitum quempiam esse, quam non dubitat super angelos elevatam cum Christo regnare. Sufficere debet tantum notitiae
Abbreviated transcription (Latin):
scõrũ solempnitates pre¬
cellens. Ad est inquamdies pre¬
clara. dies inclita: in qua e: mũ¬
do migrasse creditur uirgo ma¬
ria. Et iõ cum summa exulta¬
tione laudes intonet uniuersa
terra. tantȩ uirginis illustrata
excessu: quia ẽ in dignũ ualde
ẽ. ut illius recordationis solempi¬
nore : ꝑ quam meruimus suscipere
uite auctorem. Satisq p̃posterũ
iudicandũ ẽ: ut cũ scõrũ celebramꝰ
uictorias martirũ: illius solemp¬
nitatem illis ñ p̃feramus. quȩ huc
mundo edidit principẽ martirũ.
n hac siquidem die: competenter
sponso ili cȩlesti ꝓclamat beata¬
uirgo maria. Teniusti manũ dexte¬
rammeã : & inuolũtate tua dedi¬
xistime: & cum gła assũpsisti me
Hodie inquã. & ipsa asponso illo ce
am hiems transiit: himber abit
& recessit. Surge ꝓxima mea: spõ¬
sa mea: columba mea. & ueni. haoc
id circo dicimus fratres: quia sicit
iam inconsuetudinẽ. xp̃i suscepri
eccła: hodierna duie ad cȩlos assũ¬

Expanded text:
orum solemnitates praecellens, adest inquam, dies praeclara, dies inclyta, dies in qua e mundo migrasse creditur virgo Maria. Et ideo cum magna exsultatione laudes insonet universa terra, tantae virginis illustrata excessu, quia et indignum valde est ut illius recordationis solemninore per quam meruimus suscipere vitae Auctorem; satisque praeposterum judicandum est, ut cum sanctorum celebramus victorias martyrum, illorum solemnitatem illi non praeferamus quae huic mundo edidit principem martyrum. In hac siquidem die competenter Sponso illi coelesti proclamat virgo Maria: Tenuisti manum dexteram meam, et in voluntate tua deduxisti me, et cum gloria assumpsisti me. Hodie, inquam, et ipsa a sponso, filio, Jam hiems transiit, imber abiit et recessit. Surge, proxima mea, sponsa mea, columba mea, et veni. Haec idcirco dicimus, fratres, quia sicut jam in consuetudinem Christi suscepit Ecclesia, hodierna die ad coelos assum
Abbreviated transcription (Latin):
medicinam: Dicit dominus in
eugłio. Cui simile ẽ regnũ dei:
& cui simile illud estimabo: Si¬
mile est grano sinapis: quod ac¬
ceptum homo misit in ortum
suum. & creuit. & facta ẽ arbor.
ramis eius. Mouet fortasse sen¬
sus ur̃os. cur regnũ dei tam
preclarum. atq magnificum.
grano si napis exiguo cõparet᷑.
e spei nr̃e tam grande solatiũ
rei uilissimȩ simile esse dicatur:
presertim cum alibi idem dñs
discipłissuis dicat. Si habue¬
titis fidem sicut granũ si napis.
dicetis huic monti tollere et
iactare in mare. Igitur sifides mi

Expanded text:
virtute. Dicit Dominus in Evangelio: Cui simile est regnum Dei? et cui simile illud aestimabo? Simile est grano sinapis, quod acceptum homo misit in hortum suum; et crevit, et facta est arbor, ramis ejus . Movet fortasse sensus vestros, cur regnum Dei tam praeclarum atque tam magnificum grano sinapis exiguo comparetur, et spei nostrae tam grande solatium rei vilissimae simile esse dicatur, praesertim cum alibi idem Dominus discipulis suis dicat: Si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicite huic monti: Tollere, et jactare in mare; et fiet . Igitur si fides mi
Abbreviated transcription (Latin):
no: fremebat mundus ad u̾sus eos:
ppłi meditabãt᷑ in ania: pͥncipẽ con¬
ueniebãt in unũ: excogitabant᷑ no¬
ui cruciatꝰ: & penas incredibiles in¬
ueniebat in geniosa crudelitas. Ob¬
ruebantur obprobriis. falsis argue¬
bantur criminibus: custodiis into¬
lerabilib includebantur: ungulis
nobis: quis contra nos. Totus
mundus contra uos. & dicitis quis
contra nõ : Respondent ipsi. Et
quis ẽ totus mundus: Dicamus.
Sideus pro nob̃. quis contra nos:
euire possunt: maledicere posst̃.¬
possunt calumpniari: possunt fal¬
sis obꝓbriis agitare: postremo pos¬
tumetiam dilaniare. Et quid faciũt:
do deus susceptor ẽ anime meȩ.
& restitutor corporis mei: Quid
mͥ deerit si m̃bra mea laceret ini¬
micus: quando capillos meos
dinumerat deus: exhortans martyres
suos xꝑ̃c ne abinumcis ꝑsecutoribus
aliquid formidarent: capilli inquit

Expanded text:
sus eos, populi meditabantur inania, principes conveniebant in unum : excogitabantur novi cruciatus, et poenas incredibiles inveniebat ingeniosa crudelitas. Obruebantur opprobriis, falsis arguebantur criminibus, custodiis intolerabilibus includebantur, ungulis nobis, quis contra nos? Totus mundus contra vos, et dicitis: Quis contra nos? Respondent tibi: Et quis est totus Si Deus pro nobis, quis contra nos? Saevire possunt, maledicere possunt, calumniari possunt, falsis opprobriis agitare possunt, postremo posd etiam laniare; et quid facient? Dominus susceptor est animae meae, erit et restitutor corporis mei. Quid mihi deerit, si membra mea dilaceret inimicus, quando capillos meos dinumerat Deus? Exhortans martyres suos Christus, ne ab inimicis persecutoribus aliquid formidarent, Capilli, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ menbrorum dampna: quando
securitatem accipio de numero capil¬
sima caritate. Si deus ꝓ nob̃. quis
contra te rex. & dicis: quis contra noͦ
Ecce contra te omĩs popłs: & dicis. qͥs
contra nos: Sed unde ꝓbas o be
ate & głose martyr. unde michi
ꝓbas quȩ dicis: sideus pro nobis.

Expanded text:
 membrorum, quando securitatem accepi de numero capilsima charitate: Si Deus pro nobis, quis cEcce contra te omnis populus, et tu dicis, Quis contra nos? Unde probas, o gloriose martyr; unde mihi probas quod dicis, Si Deus pro nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
te totus: amote toto corde: tota
anuna: tota mente amote. Quide¬
rit mͥ: quicquid dederis preter uͤ
Hoc ẽ dm̃ gratis amare. de dõ dm̃ spe¬
rare: de dõ p̃parare impleri: de
ipso saciari. Ipse enĩ sufficit tibi.
Preter illum nichil tibi sufficit. No¬
uerat hoc philippus: quando dic¬
bat. Onẽ ostende nob̾ patrẽ: et sui¬
ficit nob̃. Quando gͦ erit quod apl̃i
dicit infine ut sit ds̃ omĩa in om̃ib.
ut ipse sit nob̾ quicquid hic sine ilb
desideramus: & cuius rei desideri
plerumq in illum peccamus. pro
om̃ib ipse erit nob̃. quando erit d
omĩa in om̃ib. Peccas in dm̃ ut
mandiices: peccas indm̃ ut uestial.
peccas indm̃ ut uiuas: peccas inde¬
um ut honoreris. Et quando oĩ
numerabo: Noli indm̃ ꝓpt̃ ista pec¬
care. Ppt̃ cibum peceas in dm̃: cibus
tibi ęternus erit ds̃. ꝓpt̃ uestem peccaᷤᷤ
indm̃: immortalitate te uestiturus ẽ
ds. ꝓpt̃ honorem peccas in dm̃: ho¬

Expanded text:
te, totus amo te, toto corde, tota te, totus amo te, toto corde, tota anima, tota mente amo te. Quid erit mihi, quidquid dederis mihi praeter te? Hoc est Deum gratis amare, de Deo Deum sperare, de Deo properare impleri, de ipso satiari. Ipse enim sufficit tibi; praeter illum nihil sufficit tibi. Noverat hoc Philippus, quando dicebat: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis . Quando ergo erit quod Apostolus dicit in fine, Ut sit Deus omnia in omnibus , ut ipse sit nobis quidquid hic sine illo desideramus, et cujus desiderio plerumque in illum peccamus? pro omnibus ipse erit nobis, quando erit Deus omnia in omnibus. Peccas in Deum ut manduces, peccas in Deum ut vestiaris, peccas in Deum ut vivas, peccas in Deum ut honoreris. Et quando omnia numerabo? Noli in Deum propter ista peccare. Propter cibum peccas in Deum? cibus tibi aeternus erit Deus. Propter vestem peccas in Deum? immortalitate te vestiturus est Deus. Propter honorem peccas in Deum? ho
Abbreviated transcription (Latin):
ambularet: cautionem fecit cum
erigłm scriberet: ad pignus ipsiuis.
cotidie dicimus am̃. Pignus acce¬
pisti: cotidie erogatur tibi. Noli
desperare: quia uiuis expignore.
cum dicit᷑ quia donatus ẽ nobis:
tanquam ipse futura sit nr̃a pos¬
sessio: Plane ipse futurus est.
Quid enim siquispiam hodie tibi
donet uillam amenam & fertilẽ.
ubi te delectet semꝑ habitare ꝓpt̃
amenitatem: unde te possis faci¬
le sustentare ꝓpt̃ felicitatẽ: ñ ne
amplecteris donum. & danti magn̾a¬
grãs ageres: In xꝑ̃o mansuri sumꝰ.
Quomͦ non erit nrã possessio: ubi
manebimus. & unde uiuemꝰ. Dicat
& hoc scriptura: ne nr̃is coniecturis
aliquid contra disciplinã uerbidĩ
usurpasse uideamur. Audi quid ei
dicat quidam: qui nouerat. quia
si deus ꝓ nob̾. quis contra nos. De
inquit pars hereditatis mee. Non
dixit:o domine qui das mͥ aliquã
hereditatem. Quicquid mͥ dederis:
uile ẽ. Tu esto hereditas mea. Amo

Expanded text:
ambularet; cautionem fecit, cum ambularet; cautionem fecit, cum Evangelium scriberet. Ad pignus ipsius quotidie dicis, Amen. Pignus accepisti, quotidie erogatur tibi. Noli desperare, qui vivis ex pignore.cum dicitur quod donatus est nobis, tanquam ipse futurus sit nostra possessio? Plane ipse futurus est. Quid enim si quispiam hodie tibi donet villam amoenam et fertilem, ubi te delectet semper habitare propter amoenitatem, unde te possis facile sustentare propter fertilitatem; nonne amplecteris donum, et danti gratias agis? In Christo mansuri sumus. Quomodo non erit nostra possessio, ubi manebimus, et unde vivemus? Dicat et hoc Scriptura, ne nostris conjecturis aliquid contra disciplinam verbi Dei usurpasse videamur. Audi quid ei dicat quidam, qui noverat, quia si Deus pro nobis, quis contra nos? Dominus, inquit, pars haereditatis meae . Non dixit, O Domine, quid das mihi aliquam haereditatem? Quidquid mihi dederis, vile est. Tu esto haereditas mea, amo
Abbreviated transcription (Latin):
itaq cum apłs legeretur. audistis.
Cum enim dixisset. si deus pro nob. qͥs
contra nos: tanquam eidiceretur.
ꝓba. quia deus pro nob: continuo
attulit grande docum̃tũ: continuo
introduxit martytem martyrũ: testẽ
testium: illum scilicet. ciu ꝓprio filio
pat̃ non peꝑcit. sed ꝓ nobis omnib
terret te fremitus mundi. cui donat᷑
scło timeamus. Qiuis enim nobis
datus sit. audite. In principio erat uer¬
bum: et uerbum erat apud dm̃: et
deus erat uerbum. Ipse ẽ. xꝑ̃c. ipse ẽ
unigenitus filius diͥ ipse ẽ gigenti
coȩternus : Omnia ꝑipsum facta st̃.
Quomͦ ñ nob̃ donata sunt. que ꝑ ip¬
sum facta sunt. quando nob̾ do¬
natiis ẽ. ipse ꝑquem sunt omnia:¬
Et ut sciatis quia ipse ẽ: uerbum
caro factum ẽ. & habicauit in nob̃
Sesidera & expete donatam tibi ui¬
tam xp̃i. & donec ꝑuenias. tene
pignus. moitem xꝑ̃i. No n enim ꝓ¬
mittens nob̃ uicturum se nob̃cũ¬
esse. potuit nob̃ maius pignus da
nobis. ꝑmisit cum int homines

Expanded text:
itur, cum Apostolus legeretur, audistis. Cum enim dixisset, Si Deus pro nobis, quis contra nos? tanquam ei diceretur, Proba quia Deus pro vobis: continuo attulit grande documentum, continuo introduxit Martyrem martyrum, Testem testium; illum scilicet cui proprio Filio Pater non pepercit, sed pro nobis omnibus terret me fremitus mundi, cui donatus saeculo timeamus. Quis enim nobis natus sit videte: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Ipse est Christus, ipse est unigenitus Dei Filius, ipse est gignenti coaeternus. Omnia per ipsum facta sunt. Quomodo non nobis donata sunt, quae per ipsum facta sunt, quando nobis donatus est ipse, per quem omniaEt ut sciatis quia ipse est: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Desidera et expete donatam tibi vitam Christi; et donec pervenias, tene pignus mortem Christi. Non enim, promittens nobis victurum se esse nobiscum, potuit majus pignus dare re? Promisit, cum hic inter homines
Abbreviated transcription (Latin):
illos tartarus metuit. nos pena non
tangat. Sum illis xꝑ̃c illuminat. a¬
nob̾ ea ligo tenebrarum diffugiat. Cũ
scĩs gͥ mattyrib quiescentes euadimꝰ
inferi tenebras. suis ꝓpriis meritis:
attamen consorcii sanctitate. Sic
enimait dñs petro. Tues petrus &̃e
suꝑ hanc petram ȩdificabo eccłiam
meam: & porte inferi non preuale¬
martyri petro. inferni porta non
prtualet: quisquis sociatur marty¬
ri tartaro non tenetur. Martyres
enim inferni porta ñ possidet: qm̃
eos paradisi regna suscipiunt. Nã
uidemus eos hic utiq iam regna¬
re.Cernimus enĩ abhis freqñter
obsessos in mundissimis demoni¬
b homines liberari: ita ut celesti
me dicina & captiua anima: diabo¬
li laqueis eruatur. & ipse diabolus
iunculis igneis alligatus. ꝓducat᷑
de sua captiuitate captiuus: ut qͥ
predam pauloante cȩperat. ipse sub¬
datur inp̃dam. Hec & alia potiora
mirabilia. ꝑscõs fieri omĩb notũ
ẽ & idõ fr̃es ueneremur eos in scło.

Expanded text:
illos tartarus metuit, nos poena non tangat; dum illos Christus illuminat, nobis tenebrarum caligo diffugiat. Cum sanctis ergo martyribus quiescentes evadamus inferi tenebras, eorum propriis meritis, attamen consocii sanctitate. Ait enim Dominus Petro: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam; et portae inferi non praevalemartyri Petro inferni porta non praevalet, quisquis sociatur martyri tartaro non tenetur. Martyres enim inferni porta non possidet, quoniam eos paradisi regna suscipiunt. 264 Nam videmus eos hic utique jam regnare; cernimus enim ab eis obsessos immundissimis daemonibus homines liberari; ita ut coelesti medicina et captiva anima de diaboli laqueis eruatur, et ipse diabolus vinculis igneis alligatus producatur de sua captivitate captivus; ut qui praedam paulo ante ceperat, ipse subdatur in poenam. Haec et alia potiora mirabilia per sanctos fieri omnibus notum est. Et ideo, fratres, veneremur eos in saeculo