comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mo anno tẏb̃ũ cȩsaris in uidȩam
missus ꝓcurationẽ gentis suscepit. & ibi
ꝑ decẽ continuos annos preses ꝑduraũ.
Annas et cayphas inupiente p̃dicatione
iol̃is. pͥncipes fuere sac̾dotum hannas
illũ annũ administrabat. cayphas uͦ eũ
qͣ dñs erucẽ ascendit. Nulli tunc pontifi¬
tium cui uolebat. Int̾ annã et cay pham
tres alii sunt pontificatu ꝑfuncti. ut re
nr̃ in t̾ris docuisse describit᷑. infra qͥdrien¬
nii spacium coartat᷑. in qͦ successiones
pontificũ quas iosephus memorat. uix
ꝑ annos singulos sunt ministrate. Gues.
uia gͦ ioħes illum p̃dicare ueniebat
qui et qͦsdã de iudȩa ⁊ multos ex
gentib redempturꝰ erat: ꝑ reges gentiũ
et pͥncipes iudeoꝵ predicationis eiꝰ tpr̃a
designant᷑. Quia aũt gentilitas colligenda
reni pͥncipatus ostendit. qm̃ & in roma¬
na re publica unus p̃fuisse describit᷑. &
in uideȩ regno ꝑ quartã partẽ plurimi
pͥncipabantur. Apte quoq sacerdotes

Expanded text:
mo anno Tiberii Caesaris in Judaeam missus, procurationem gentis suscepit; et ibi per decem continuos annos praeses perduravit. Annas et Caiphas, incipiente praedicatione Joannis, principes fuere sacerdotum. Sed Annas illum annum administrabat, Caiphas vero eum quo Dominus crucem ascendit. Nulli tunc pontifitium cui volebat. Inter Annam et Caipham tres alii sunt pontificatu perfuncti, ut refs noster in terris docuisse describitur, intra quadriennii spatium coarctatur: in quo successiones pontificum, quas Josephus memorat, vix per annos singulos sunt ministratae. BEDA. Quia ergo Joannes illum praedicabat, qui et quosdam de Judaea et multos e gentibus reet principes Judaeorum, praedicationis ejus tempora designantur. Quia autem gentilitas colligenda reni principatus ostendit, quoniam et in Romana republica unus praefuisse describitur, et in Judaeae regno per quaprincipabantur. Apte quoque sacerdotes
Abbreviated transcription (Latin):
& salutẽ hominũ. In se autẽ nequaquã
ꝑ int̾ualla tempor ꝓficiebat sapientia
uel grã. qui ab hora conceptionis plenꝰ
fuit gr̃ȩ et ueritatis.
ota doctores cõminuntt̃ affirmare
animã xp̃i ubi uerbo dei unita est.
tantũ sapientiȩ et bonitatis suscepisse.
quantũ possibile fuit creaturã susciꝑe.
In ea enim ut ait apłs sunt om̃s thesau¬
ri sapientiȩ & scientiȩ. in ea om̃is pleni¬
tudo diuinitatis in habitat. Aliis sp̃s ad
mensurã dat᷑. s xp̃o ut ait ioħes euan¬
głista datus ẽ ñ ad m̃suram. Multi gͦ
asscrunt ut alcuinus in libro de tͥnita¬
te ad harolũ. animã xp̃i tantã scientiã
de om̃ib habere. quantam diuinitas
ipsa ht̃. ita scilicet qͦd diuinitas a se ñ ab
aliqua creatura capax possit ẽeᷤ totius
diuinȩ cognitionis. uel totius diuinȩ
bonitatis. sicut nec om̃ipotentiȩ. Ducuis
nanq ꝓ inconuenienti. creaturã etiam

Expanded text:
et salutem hominum. In se autem nequaquam et salutem hominum. In se autem nequaquam per intervalla temporum proficiebat sapientia vel gratia, qui ab hora conceptionis plenus fuit gratiae et veritatis. Nota doctores communiter affirmare animam Christi ubi Verbo Dei unita est, tantum sapientiae et bonitatis suscepisse, quantum possibile fuit creaturam suscipere. In ea enim, ut Apostolus ait, sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae, in ea omnis plenitudo divinitatis inhabitat . Aliis spiritus ad mensuram datur, sed Christo, ut ait Joannes evangelista, datus est non ad mensuram . Multi ergo asserunt, ut Alcuinus in libro De Trinitate ad Carolum, animam Christi tantam scientiam de omnibus habere, quantam divinitas ipsa habet; ita scilicet, quod divinitas a se, non ab aliqua creatura capax possit esse totius divinae cognitionis, vel totius divinae bonitatis, sicut nec omnipotentiae. Ducunt namque pro inconvenienti, creaturam etiam
Abbreviated transcription (Latin):
accepen NNT& erat subditus illis.
Quod de sua diumitate loquitur non
intelligunt parentes. & tam̃ ipse conde¬
scendit & subditur illis. ut impleat offi¬
cium pietatis. Quantũ gͦ debemꝰ obedi¬
re deo. quandoquidẽ ipse ds̃ obedit ho¬
minibus: Et mater eius conseruabat
om̃ia uerba hec in corde suo. Omna
quȩ de dño uel a dño dicta uel facta
cognouit. siue intellecta siue ñ intelle¬
ta. in memoria recondebat. ut tẽpore
suo uniu̾sa ꝓut gesta erant intelligeret
& querentib explicaret. Et iĩe ꝓficie¬
bat sapientia. etate. & gr̃a. apud deum
apientia ꝑtinet ad animã. ȩtas ad
corpus. gr̃a ad utriusq salutẽ. Etate
itaq ꝓficiebat. sicut carnis ẽ ȩtatis
incrementa susciꝑe. Porro iuxta quod
etate ꝓficiebat. dona gr̃ȩ quȩ sibi ine¬
rant et sapientiȩ magis ac magis pa¬
tefaciebat hominib. qd̾ erat sapientia
et grã ꝓficere ñ in se. s in aliis apud
deum ⁊ homines. id÷ ad honorem dei

Expanded text:
areth, et erat subditus illis. Quod de sua divinitate loquitur, non intelligunt parentes: et tamen ipse condescendit et subditur illis, ut impleat officium pietatis Quantum ergo debemus obedire Deo, quandoquidem ipse Deus obedit hominibus. Et mater ejus conservabat omnia verba haec in corde suo. Omnia quae de Domino vel a Domino dicta vel facta cognovit sive intellecta, sive non intellecta, in memoriam recondebat, ut tempore suo universa prout gesta erant, intelligeret, et quaerentibus explicaret. Et Jesus proficiebat sapientia et aetate, et gratia apud Deum apientia pertinet ad animam, aetas ad corpus, gratia ad utriusque salutem. Aetate itaque proficiebat, sicut carnis est, aetatis incrementa suscipere. Porro juxta quod aetate proficiebat, dona gratiae quae sibi inerant, et sapientiae magis ac magis patefaciebat hominibus, quod erat sapientia et gratia proficere, non in se, sed in aliis, apud Deum et homines, id est ad honorem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
eius. & uidentes admirati st̃. B ed a.¬
o amplius stupebant suꝑ pruden¬
tia responsionũ: quo paucitatem
uidebant annoꝵ. Diuinam lingua sa
pientiam ꝓdebat. s infirmitatẽ huma¬
nam ȩtas pretendebat.
At dicit mat̾ eius ad illũ. Fili. quid
fecisti nob sic: Ecce pat̾ tuus &t ego. do¬
lentes querebamꝰ te. Et ait ad illos. Qus
ẽ quod me querebatis: Nesciebatis quia
in his que patͥs mei funt oportet me c̾e.
Non qͦd eum quasi filium querunt ui¬
tuꝑat. s cogit eos attollere mentis ocłos
ad querendũ quid debeat et̾no patri.
ostendens et templũ & om̃ia quȩ patris
sunt ñ minus ad se quam ad patrem ꝑ¬
tinere. quoꝵ una est maiestas.

Expanded text:
ejus. Et videntes admirati sunt. » Eejus. Et videntes admirati sunt. » Eo amplius stupebant super prudentia responsionum, quo paucitatem videbant annorum. Divipientiam prodebat, sed infirmitatem humanam aetas praetendebat. Et dixit mater ejus ad eum: Fili, quid fecisti nobis sic? Ecce pater tuus et ego, dolentes, quaerebest quod me quaerebatis? Nesciebatis quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse? Non quod eum quasi filium quaerunt vituperat, sed cogit eos attollere mentis oculos ad quaerendum quid debeat aeterno Patri, ostendens et templum et omnia quae Patris sunt, non minus ad se quam ad Patrem pertinere, quorum una est majestas.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ int̾ cognatos ⁊ notos. Et ñ inuenientes.
regressi sunt in ihrłm reqͥrentes eũ. Si
quis querat qͦmͦ parentes reliquer̃ eum.
tanta cura nutritũ. respondem. quia fi¬
liis is rł mos fuit. ut temporib festis uł
ierosolimã euntib uł inde redeuntibus.
seorsũ uiri. seorsũ inced̾ent feminȩ. ⁊ pu¬
ericũ qͦlibet parente irent. Ideoq ma¬
niam ⁊ ioseph uicissim putasse inm cũ
altero parente ee̾ in reu̾sione. Et factũ
ẽ post triduũ. inuenert̃ illũ in templo
sedentẽ in medio doctoꝵ. audientẽ illoᷤ
et int̾rogantem. Quasi fons sapientiȩ
doctorũ medius sedebat. s quasi exem¬
plar humilitatis prius int̾rogat ⁊ au¬
dit quã instruat. ne pariuili a semo¬
rib doceri erubescant. et ne infirmus
ost triduũ reꝑitur in templo. dans
indiciũ. quia post triduum trium¬
phalis passionis resurgeret. qͥ mortuus
tupebant aũt om̃s qui eũ audie¬
bant. suꝑ prudentia ⁊ responsis

Expanded text:
s. Et non invenientes regressi sunt in Hierusalem requirentes eum. » Si quis quaerat quomodo parentes reliquerunt eum tanta cura nutritum, respondemus quia filiis Israel mos fuit ut temporibus festis, vel Hierosolymam euntibus, vel inde redeuntibus, seorsum viri, seorsum incederent feminae, et pueri cum quolibet parente irent. Ideoque Mariam et Joseph vicissim putasse Jesum cum altero parente esse in reversione. « Et factum est post triduum invenerunt illum in templo, sedentem in medio doctoruet interrogantem. AMBR. Quasi fons sapientiae, doctorum medius sedebat, sed quasi exemplar humilitatis, prius interrogat et audit, quam instruat, ne parvuli a senioribus doceri erubescant, et ne infirmus ost triduum reperitur in templo, dans indicium, quia post triduum triumphalis passionis resurgeret, qui mortuus tupebant autem omnes qui eum audiebant, super prudentia et responsis
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s annos ibant in ihrłm. tunc accipi¬
amus factitatũ. cum iam ñ timeretur
archelaus. Et cũ factus fuisset anno¬
rum duodecim. ascendentib illis iero¬
solimam seđm consuetudinẽ dici festi.
consũmatisq dieb cũ redirent. reman¬
bi ad ȩtatẽ duodennẽ uenit. cepit
aꝑire quid patͥ celesti deberet. qͥd
terrenȩ matiri. E tas autẽ duodenniᷤ
nuncianda. Recte gͦ in duodenario nu¬
mero iubar ꝑfectionis eius incipit decla¬
rari. Remansit uirłm sine parentib ut
nos instrueret sed̾m habuisse patrẽ ante¬
quã mundꝰ fieret. Et ñ cognouert pa¬
rentes eius. Existimantes aũt illũ ẽẽ in

Expanded text:
omnes annos ibant in Jerusalem, tunc accipiomnes annos ibant in Jerusalem, tunc accipiamus factitatum, cum jam non timeretur Archelaus. Et cum factus fuisset annorum duodecim, ascendentibus illis Hierosolymam secundum consuetudinem diei festi, consummatisque diebus cum redirent, remanUbi ad aetatem duodennem venit, coepit aperire quid Patri coelesti deberet, quid terrenae matri. Aetas autem duodennis,  orbem nuntianda. Recte ergo in duodenario numero jubar perfectionis ejus incipit declarari. Remansit in Jerusalem sine parentibus, ut nos instrueret se Deum habuisse patrem antequam mundus fieret. Et non cognoverunt parentes eju
Abbreviated transcription (Latin):
bat & confortabatur plenꝰ
sapientia. et gr̃a dĩ erat
cum ilo. Beda.
rescere corpore & confortari ȩta¬
te. humana intellige. Sapientia
est ipsa diuinitas qua plenus erat. gr̃a ẽ
coniunctio diuinitatis ⁊ humanitatis
inunam ꝑsonã. Simile scripsit ioħes
plenum scilicet gr̃a & ueritate: idem di¬
rcens ueritatem. qͦd lucas sapientiam.
Et ibant parentes eiꝰ ꝑ om̃s annos in
urłm. in die sollenni paschȩ. Aus de¬
timerent archelaũ. quomͦ illuc
ire audebant. Solutio. Fieri poterat ut
ꝑdiem festũ inter ingentẽ turbam la¬
tenter ascendent. mox reu̾suri. Sic
etiam illo die quo ascender̃ intẽplũ.
completis dieb purgationis credunt᷑
latuisse herodem. quid s magi renun¬
ciarent expectantẽ. Uel tot & tantis
oceupationib regia cura distendi po¬
terat. ut a pueri in quisitione uel auer¬
teretur uel impediretur herodes. Re¬
gnante u̾ archelao. de ꝑsequtione pue¬
ri om̃s tacuerunt. Qd uͦ lucas dicit ꝑ

Expanded text:
bat et confortabatur, plenus sapientia, et gratia Dei erat in illo. BEDA. Crescere corpore, et confortari aetate humana, intellige. Sapientia, est ipsa divinitas qua plenus erat; gratia, est conjunctio divinitatis et humanitatis in unam personam. Simile scripsit Joannes, plenum scilicet gratia et veritate , idem dicens veritatem, quod Lucas sapientiam. Et ibant parentes ejus per omnes annos in Jerusalem in die solemni Paschae. Qutimerent Archelaum, quomodo illuc ire audebant. Solutio fieri poterat, ut per diem festum inter ingentem turbam latenter ascenderent, mox reversuri. Sic etiam illo die quo ascenderunt in templum, completis diebus purgationis, creduntur latuisse Herodem, quid sibi magi renuntiarent exspectantem. Vel tot et tantis occupationibus regia cura distendi poterat, ut a pueri inquisitione vel averteretur, vel impediretur Herodes. Regnante vero Archelao, de persecutione pueri omnes tacuerunt. Quod ergo Lucas dicit, per
Abbreviated transcription (Latin):
cum culpa. Ipse sponte mortẽ subiit. nos
inuit. Post petrum ingressus ẽ ioħs. quia
in fine mundi uidea conu̾tetun. paulo di¬
cente. Donec plenitudo gentiũ intraret. &
sic om̃is isrł saluus fieret. Abierunt ttum
ad semetipsos discipłi A.cxxi. M. cc̃clu.¬

Expanded text:
cum culpa. Ipse sponte mortem subiit, nos cum culpa. Ipse sponte mortem subiit, nos inviti. Post Petrum ingressus est Joannes, quia in fine mundi Judaea convertetur, Paulo dicente: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret. Abierunt ergo iterum ad semetipsos discipuli .
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ decursum huius mundi uidei ꝑ legis litte¬
dere noluit. Linteamina st̃: sacram̃ta scrip¬
ture. Sudarium capitis dm̃ cũ linteam ini¬
b ñ inuenitur. quia attestante penilo capurt
xp̃i ds̃. & diuinitatis incõprehensibilia sa¬
cram̃ta ab infirmitatis ñr̃e cognitione
distincta sunt. In uolutũ inuenit᷑ quia qđ
inuoluitur. eius nec iniciũ nec finis aspicit᷑.
Celsitudo enim diuinitatis. nec cepit ẽẽ nec
desinit. In unũ locum additur quia m
scissura m̃tium ds̃ ñ est. Et quta ꝑ sudariũ
solet tergi sudor laborantiũ. potest etram
sudarii nomine expͥmi labor dĩ. qui in se
semꝑ ẽ quietus & incommutabilis. s tam̃
laborare sedenunciat. cũ duras hominũ
prauitates portat. Unde ꝑ ꝓpham dicit.
Laboraui sustinens. In carne laborauit:
ex nr̃a infirmitate. Bene gͦ seorsũ inuenit᷑.
quia redemptoris passio longe a nr̃a dis¬
iuncta ẽ. Ipse enim sine culpa ꝑtulit: nos

Expanded text:
per decursum hujus mundi Judaei per regis litteper decursum hujus mundi Judaei per regis litteintravit, quia credere noluit. Linteamina sunt sacramenta Scripturae. Sudarium capitis Domini cum linteaminibus non invenitur; quia attestante Paulo, caput Christi Deus, et divinitatis incomprehensibilia sacramenta, ab infirmitatis nostrae cognitione distincta sunt. Involutum invenitur, quia quod involvitur, ejus nec initium nec finis aspicitur. Celsitudo enim divinitatis nec coepit esse, nec desinit. In unum locum additur, quia in scissura mentium Deus non est. Et quia per sudarium solet tergi sudor laborantium, potest etiam sudarii nomine exprimi labor Dei, qui in se semper est quietus et incommutabilis, sed tamen laborare se denuntiat, cum duras hominum pravitates portat. Unde per prophetam dicit: Laboravi sustinens . In carne laboravit ex nostra infirmitate. Bene ergo seorsum invenitur, quia Redemptoris passio longe a nostra disjuncta est. Ipse enim sine culpa pertulit, nos
Abbreviated transcription (Latin):
& ille discipłs qui uenerat pͥmus ad mo¬
num̃tum: & uidit & credidit. Nondũ enim
sciebant scͥpturam: quia oportebat eum a
¶mortuis resurgere. Albigrs
idit uacuum sepulcbrũ. & credidit qd
mulier dixerat. scilicet de monum̃to subla¬
tum. Erant enim adhuc inm̃tib eoꝵ tenebre
usq adeo. ut cum ab ipsodño aꝑte diceret᷑
scͥptura ꝓpt̃ consuetudinẽ audiendiab eo
parabolas ñ intelligerent. Leronimus ad¬
todiente turba militũ. petrus & ioħes
ingressi sunt: Quia magno t̃remotti facto
ꝑterriti custodes aut fugerunt. aut ammo
precucurrit signat᷑ synagoga. ꝑ petrum
eccła. Iohannes fuit iunior petro. quia & si
prior ẽ ħ nagoga ad di cultuiã quã egcła
gentium: adusum tam̃ scł̃i prior ẽ maltitu¬
dogentiũ quã synagoga. paulo attestante qͥ
ait. Non prius qd̾ sp̃uale ẽ: s qđ animale ẽ
Cucurrerunt simul. quia ab ortus sur tẽpore
usq ad occasum. pari uia & si ñ pari sensu:
gentilitas cũ synagoga cucurrit. Currebant

Expanded text:
scipulus, qui venerat primus ad monumentum, et vidit, et credidit. Nondum enim sciebant Scripturam, quia oportebat eum a mortuis resurgere. ALBINUS. Vidit vacuum sepulcrum, et credidit quod mulier dixerat, scilicet de monumento sublatum. Erant enim adhuc in mentibus eorum tenebrae usque adeo ut cum ab ipso Domino aperte disceretur Scriptura propter consuetudinem audiendi ab eo parabolas, non intelligerent. HIERON. Qtodiente turba militum, Petrus et Joannes ingressi sunt? Quia, magno terraemotu facto, perterriti custodes aut fugerunt, aut animoui praecucurrit signatur Synagoga, per Petrum Ecclesia. Joannes fuit junior Petro. Quia et si prior et Synagoga ad Dei culturam quam Ecclesia gentium, ad usum tamen saeculi prior est multitudo gentium quam Synagoga. Paulo attestante, qui ait: Non prius quod spirituale est, sed quod animale est . Cucurrerunt simul, quia ab ortus sui tempore usque ad occasum pari via, et si non pari sensu gentilitas cum Synagoga cucurrit. Currebant
Abbreviated transcription (Latin):
xerit dñm: & iñm magistrũ. Ibi enĩ rogabat.
hic agnoscebat. Ibi honorabat hominẽ a qͦ
beneficiũ postulabat: hic recolebat doctorẽ.
a quo discernere humana & diuia discebat.
Si necdũ putas me ascendisse ad patrẽ. sed
hominũ fraude sublatũ. meo tactu indig
regnare cum patre. GREGOR.¬
lle enim iũm ueracit tangit: qui patri filiũ
coet̾num crecdit. In corde etenim pauliiam
ad patrem iũc ascendat. cũ idem paulus di¬
cebat. Qui cũ in forma dĩeẽt: ñ rapinã ar¬
bitratus est ẽẽ se ȩqualem dõ. Augustimis.
Dysticȩ in maitia figurata ẽ eccla de gentib
q̃ ñ credidit in xp̃m antequã ascendẽt
incelum. U ade aũt ad fr̃s meos: & diceis.¬
meum & dm̃ ur̃m. Nun ait patrem nr̃m.
Ergo alit̾ meum: alit̃ ur̃m. slatura meum:
gr̃a ur̃m. Dm̃ meum: sub qͦ & ego homo sũ.
Dm̃ ur̃m. int̃ quos & ipsũ egomediator sum.
cce quidam decustodib ueneruis

Expanded text:
xerit Dominum, et Jesum magistrum. Ibi enim rogabat, xerit Dominum, et Jesum magistrum. Ibi enim rogabat, hic agnoscebat. Ibi honorabat hominem, a quo beneficium postulabat, hic recolebat doctorem, a quo discernere humana et divina discebat. Si necdum putas me ascendisse ad Patrem, sed hominum fraude sublatum, meo tactu indignregnare cum Patre. Ille enim Jesum veraciter tangit, qui Patri Filium coaeternum credit. In corde etenim Pauli jam ad Patrem Jesus ascenderat, cum idem Paulus dicebat: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est, esse se aequalem Deo . AUGUST. Mystice in Maria figurata est Ecclesia de gentibus, quae non credidit in Christum, antequam ascenderet in coelum. Vade autDeum vestrum. Non ait: patrem nostrum. Ergo aliter meum, aliter vestrum. Natura meum, gratia vestrum. Deum meum, sub quo et ego homo sum. Deum vestrum, inter quos et ipsum ego mediator sum. Ecce quidam de custodibus venerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ab ea causa doloris. ut augeat᷑ desidiũ amoris.
quatinus cũ nominaret quẽ quereret. inamo¬
re ardentius ȩstuaret. Iila existimans quia
hortolanus eẽt. dicit ei. Dñe situsustulisti
eum: dicito mͥ ubi posuistieũ. ut ego eũ tollã.
Forsitan hec mulier q̃ ĩm hortolanũ cre¬
didit: errando ñ errauit. Nonne enĩsp̃ualit̃
hortolanus erat. qui in eiꝰ pectore ꝑ amoris
su semina. uirtutũ uirentia plantabat:
dñe si tu sustulisti eũ. quia uis amoris hoc
agere solet in animo. ut quẽ ipse semꝑ co-¬
gitat. nullũ aliũ ignorare credat. Dicit ei
uĩc. Maria. Postquã eam appellauit com¬
muni uocabulo. & agnitꝰ ñ ẽ: liocat eam ex
nomine. Aesi aꝑtedicat. Recognosce eum:
a quo cognosceris. Conu̾sa illa: dicit ei.
Rabbom: qd̾ dicit᷑ magister. Augustinu.¬
rius corpore conu̾sa putauit qđ ñ erat:
Nemo calumnet᷑ muilieri qđ hortolanũ di¬

Expanded text:
ab ea causa doloris, ut augeatur desiderium amoris; ab ea causa doloris, ut augeatur desiderium amoris; quatenus cum nominaret quem quaereret, in amore ardentius aestuaret. Illa existimans quia hortulanus esset, dicit ei: Domine, si tu sustulisti eum, dicito mihi ubi posuisti eum, ut ego eum tollam. Forsitan haec mulier quae Jesum hortulanum credidit errando, non erravit. Nonne enim spiritualiter hortulanus erat, qui in ejus pectore per amoris sui semina virtutum virentia plantabat? Domine, si tu substulisti eum, quia vis amoris hoc agere solet in animo, ut quem ipse semper cogitat, nullum alium ignorare credat. Dicit ei Jesus: Maria. Postquam eam appellavit communi vocabulo, et agnitus non est, vocat eam ex nomine. Ac si aperte dicat: Recognosce eum a quo recognosceris. Conversa illa, dicit ei: Rabboni, quod dicitur magister. Prius conversa corpore, putavit quod non erat: Nemo calumnietur mulieri quod hortulanum di
Abbreviated transcription (Latin):
angłas duo testam̃ta accipimꝰ. quȩ dũ pari
setisu mortuũ & resurreceisse nunciant. qͣsi
ad caput prius testam̃tum sedet. & postius
ad pedes: Unde & duo cherubin q̃ ꝓpicia¬
torium tegunt. sese inuicẽ conspiciunt. u̾sis
uuiltib in ꝓpicratoriũ. Cherubin quippe: ple¬
itudo scientiȩ dr̃. Ergo ꝑ duo cherubinduo
testam̃ta signant᷑ ꝑ ꝓpiciatortũ incarnatuᷤ
dñs. de qͦ ioħs ait. Ipse ẽ enim ꝓpiciatio ꝓ
peccatis nr̃is. Hec cum dixisset conuersa ẽ¬
retrorsũ. & uidit ĩm stantẽ. & ñ sciebat quia
iãc ẽ. Retrorsum conu̾sa ẽ ut uideret in̾m:
qura ꝑ dubitationẽ suam quasi t̃gum in dĩ
faciem miserat.quẽ resurrexisse minime cre¬
debat. Et ideo quẽ amabat: uidendo ñ cog¬
noscebat. Non qͦł iuxta hereticos formã dñs
uulttĩq mutasset. ut ꝓ uoluntate diuersꝰ
ac uarius uideretur. s quo maria obstupe¬
facta erat miraculo. Dicit euu̾c. Mulier
quid ploras: Quem queris : Interrogat᷑

Expanded text:
angelos duo Testamenta accipimus, quae dum pari sensu mortuum et resurrexisse nuntiat, quasi ad caput prius Testamentum sedet, et posterius ad pedes. Unde et duo cherubin quae propitiatorium tegunt, sese invicem aspiciunt versis vultibus in propitiatorium . Cherubin quippe plenitudo scientiae dicitur. Ergo per duo Cherubin duo testamenta signantur per propitiatorium, incarnatus Dominus, de quo Joannes ait: Ipse est enim propitiatio pro peccatis nm stantem, et non sciebat quia Jesus est. Retrorsum conversa est, ut videret Jesum, quia per dubitationem suam quasi tergum in Dei faciem miserat, quem resurrexisse minime credebat, et ideo quem amabat, videndo non cognoscebat. Non quo juxta haereticos formam Dominus vultumque mutasset, ut pro voluntate diversus ac varius videretur, sed quo Maria obstupefacta erat miraculo. Dicit ei Jesus: Mulier, quid ploras? Quem quaeris? Interrogatur
Abbreviated transcription (Latin):
ras Dicit as Qluia tulert̃ dñm meũ: &
ngłi qui scđm lucã stantes locuti st̃ mulie¬
ribus. hic intelligunt᷑ apud iohannẽ loqͥ
cyariȩ sedentes unus ad caput. & unus ad pe¬
des. ubi positũ fuerat corpus rñu. August̾¬
bi quid aliud quã futurũ gaudiũ nunci¬
ant lacͥmas ꝓhibentes: At illa uiamoriˢ
dñm meũ: & nescio ubi posuert̃ eum. Dñm
uocat corpus dni. a toto partẽ significans.
& pedes: significant euangłium annun¬
ciandũ ab micio resurrectionis dñi usq in
finẽ mundi. Significant illũ annunciandũ

Expanded text:
ras? Dicit eis. Quia tulerunt Dominum meum, et ras? Dicit eis. Quia tulerunt Dominum meum, et ngeli qui, secundum Lucam stantes, locuti sunt mulieribus, hic intelliguntur apud Joannem loqui Mariae, sedentes, unus ad caput, et unus ad pedes, ubi positum fuerat corpus Jesu. Ubi quid aliud quam futurum gaudium nuntiant, lacrymas prohibentes? At illa, vi amoriDominum meum, et nescio ubi posuerunt eum. Dominum vocat corpus Domini, a toto partem significans. d pedes, significant Evangelium annuntiandum ab initio resurrectionis Domini, usque in finem mundi. Significant illum
Abbreviated transcription (Latin):
magdalene de qua eiecerat dñs sep¬
tem demonia: stabat ad monum̃tũ foris
iscipłi cum credent corpus ablatum.
abierunt ad semetipsos. ich illucubi
habitabant. & unde ad monum̃tũ cucurrerañ.
Maria aũt plus dolebat qd fuerat dñs
ablatus de monum̃to. quã qd fuerat occisuᷤ.
qm̃ magistri cuius uitã ꝑdidat nec memoria
remanebat. & iste dolor ante monumtum eã¬
in marco. cc xx̾xiuĩ. capitłõ a septẽ demo¬
nib icl ab uniu̾sis uiciis curata ẽẽ. ut ubiab¬
undauit peccatũ. suꝑabundaret & gr̃ã. Septe¬
narius nanq numerꝰ. ꝓ uniu̾sitate solet poni.
rdenti desidio querctat dñm: Gurooniu.¬
uxta illiud. Qui ꝑseuerauerit usq infinẽ:
hic saluus erit. Et lex iubet offerri caudã ho¬
stiȩ. qđ significat ad finẽ debere ꝑduci bonã
actionem. Hinc ioseph scribit᷑ habuisse tala¬
remtumicam nam tunica usq ad talũ bonũ
opus ẽ usq ad consũmationem. A.cͦcxii.
um gͥ fleret: dicunt illi. Mulier qͥd plo¬

Expanded text:
Magdalene de qua ejecerat septem daemonia, stabat ad monumentum foris iscipuli cum crederent corpus ablatum, abierunt ad semetipsos, hoc est, illuc ubi habitabant, et unde ad monumentum cucurrerant. Maria autem plus dolebat, quod fuerat Dominus ablatus de monumento, quam quod fuerat occisus; quoniam magistri cujus vitam perdiderat nec memoria remanebat, et iste dolor ante monumentum eain Marco, 233 capitulo, a septem daemonibus, id est, ab universis vitiis curata esse, ut ubi abundavit peccatum, superabundaret et gratia. Septenarius namque numerus pro universitate solet poni.rdenti desiderio quaerebat Dominum, juxta illud: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Et lex jubet offerri caudam hostiae, quod significat ad finem debere bonam actionem perduci. Hinc Joseph scribitur habuisse talarem tunicam : nam tunica usque ad talum, bonum opus est usque ad consummationem. A. 212X Dum ergo fleret, dicunt illi: Mulier, quid plo
Abbreviated transcription (Latin):
rat enĩ maria magdalene cet̾is mulierib
feruentior. unde & solam eã cõmemorat
iohannes uenisse tacitis aliis q̃ cũ illa fuer̃.
& putauit ablatũ corpꝰm̃u quia ñ inuenit.
Cucurrit gͦ & nuncrauit petro & ioħi. ut aut
secum quererent. aut secum dolerent Exũt
gͦ petrus & ille alius discipłs: & uenerunt
ad monum̃tum. Currebant aũt duo simul.
& ille alius discipłs p̃cucurrit citius petro.

Expanded text:
rat enim Maria Magdalene caeteris mulieribus ferventior, unde et solam eam commemorat Joannes venisse, tacitis aliis quae cum illa fuerunt, et putavit ablatum corpus Jesu, quia non invenit. Cucurrit ergo et nuntiavit Petro et Joanni, ut aut secum quaererent, aut secum dolerent. Exiit ergo Petrus et ille alius discipulus, et venerunt ad monumentum. Currebant autem duo simul et ille aliu
Abbreviated transcription (Latin):
Surrexit enim: sicut dix̃. Uenite & uidete
locum: ubi positus erat dñs. Ierouimus.
csidicat. Si uerbis ñ creditis: uacuose¬
pulchro credite. Angłs ñ consolatun
custodes. s mulieres. In incretulis inqͥt
ꝑseueret pauor. cet̾um uos qͥaui̾m q̃ritis.
audite qđ resurrexit. Gurooniye
aueant illi qͥ ñ amant aduentũ suꝑ¬
norum ciuiũ. ꝑtimescant qui carnalibus
desidiis pressi. ad eoꝵ societatẽ se ꝑtingere
possedesꝑant. uos curtimetis. que urõs
conciues uidetis: Nonẽ hic ꝑ p̃sentiam
carins: qui nusquã deest ꝑ presentiam
adix amara crucis euanuit. flos uite
cum fructib erupit. id: qui iacuit in mor¬
te resurrexit in gła.¬

Expanded text:
ut dixit. Venite et videte locum, ubi positus erat Dominus. HIERON. Ac si dicat: Si verbis non creditis, vacuo sepulcro credite. Angelus non consolatur custodes, sed mulieres. In incredulis, inquit, perseveret pavor. Caeterum vos, quia Jesum quaeritis, audite quod surrexit. GREGOR. Paveant illi, qui non amant adventum supernorum civium; pertimescant, qui, carnalibus desideriis pressi, ad eorum societatem se pertingere posse desperant. Vos cur timetis, quae vestros concives videtis? Non est hic per praesentiam carnis, qui nusquam deest per praesentiam adix amara crucis evanuit, flos vitae cum fructibus erupit, id est qui jacuit in morte, resurrexit in g
Abbreviated transcription (Latin):
ran sunt eũ uob̃ dormientib. & si hoc audi¬
tum fuerit a prefide. nos siadebimus ei. &
securos uos faciemus. Mazis t er¬
i audierit preses qđ̃ furtim sublatũ sit
nia.dormientes testes adhibes.Si dormiert.
qͦm uidunt: Si ñ uidunt. quom̃ testes sugͣ.
ustodes miraculũ confitentur. Iexomos¬
qui autẽ debuerunt conu̾̃ti ꝑsistunt in
malicia. & pecuniã quȩ ad usus templidata
fuerat: uertunt in redẽptionem mendacii.
Om̃s gͥ qui stipe templi & his q̃ conferuntur
ad usus ȩccłȩ abutuntur in aliis reb quib
suam expleant uoluntatẽ: similes sunt scri¬
barum & phariseoꝵ sacerdotũ redim̃tium
mñdacium. At illi accepta pecuna feceruis
sicut erant doct. & diuulgatũ ẽ uerbũ iftud
apud iudeos usq in hodiernũ diem. Hylariꝰ.
ecunia emitur a custodib qͥ miracula ui¬
derant resurrectionis silentiũ & furti
mendacium. q̃ apud iudeos ꝑseuerant. ne
in xp̃m credant. Quia gͦ in pecunia scłi bo¬

Expanded text:
mientibus, et si hoc auditum fuerit a praeside, nos suadebimus ei, et securos vos faciemus. Si audierit praeses quod furtim sublatum sit nia! dormientes testes adhibes. Si dormierunt, quomodo viderunt? Si non viderunt, quomodo testes sunt? Custodes miraculum confitentur. Qui autem debuerunt converti, persistunt in malitia, et pecuniam quae ad usus templi data fuerat, vertunt in redemptionem mendacii. Omnes ergo qui stipe templi et his quae conferuntur ad usus Ecclesiae, abutuntur in aliis rebus, quibus suam expleant voluntatem, similes sunt Scribarum et sacerdotum redimentium mendacium. At illi, accepta pecunia, fecerunt sicut erant docti: divulgatum est verbum istud apud Judaeos usque in hodiernum diem. HILARIUS. Pecunia emitur a custodibus qui miracula viderant, resurrectionis silentium et furti mendacium, quae apud Judaeos perseverant, ne in Christum credant. Quia ergo in pecunia saeculi ho
Abbreviated transcription (Latin):
discipłis uidet᷑. quia resurrectionis eiꝰ głam
post leti uidebim: simͦ a uiciis ad uirtitũ
celsitudinẽ transiigremꝰ. Uel ita. Ter oii.
Srecedit eos in galileã. hoc ẽ in uoluta¬
brum gentium. ubi ante error erat & lu¬
bricum. & firmo pede uestigiũ ñ ponebañ.
t recordatȩ sunt u̾borũ enus.M.cc̃cluii.¬

Expanded text:
am post laeti videbimus si modo a vitiis ad virtutum celsitudinem transmigremus. HIERON. Vel ita: Praecedet eos in Galilaeam, hoc est in volutabrum gentium, ubi ante error erat et lubricum, et firmo pede vestigium non ponebant. L. Et recordatae sunt verborum ejus. M. 354II
Abbreviated transcription (Latin):
cito euntes dicite discipłis eis quia surrexit
a mortuis: & ecce precedet uos in galileam.
Ibi eum udebitis: ecce p̃dixi uob̃. Mulieri¬
bus dicitur ut nuncient apłis uitã resur¬
gentem. quia ꝑ mulierẽ mors fuerat an¬

Expanded text:
rexit a mortuis. Et ecce praecedet vos in Galilaeam. Ibi eum videbitis: ecce praedixi vobis. » Mulieribus dicitur ut nuntient apostolis vitam resurgentem, quia per mulierem mors fuerat an
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ cũ adhuc ingalilea eẽt dicens. Quia
oportet filiũ hominis tradiinmanus ho¬
minũ peccatoꝵ. & crucifigr. & die tercia re¬
surgere. Impossibile ẽ ñ fieri qđ dixit.
& constat᷑ q̃m int̃ discipłos etiam feminiᷤ
quȩ eũ sequebant᷑. dñs se resurrecturũ pre¬
dixit. Quare gͦ iam resuscitatũ querunt
cũ mortuis. il in monum̃to. qui locus
ꝓpͥus ẽ mortuoꝵ: Nos exemplo femina¬
rum qͥtieus eccłam intramꝰ. cũ om̃i humi¬
litate ingredi debemꝰ. Ad conspectũ ange¬
lorũ uultum declinamꝰ interrã. cũ suꝑnoꝵ¬
cunium gaudia contẽplantes nos cinerẽ eẽ
recolimus. sicut beatus abraham inquit.
Loquarad dñm meũ cũ sim puluis & ciniᷤ.
Nota qđ scẽ mulieres ñ in terra cecidisse.s
uiltũ dicunt᷑ inclinasse. unde mos obtinui¬
it ȩccłasticus. ut uł in memoriã dñicȩ re¬
surrect̾ionis. uł in spem ñre. om̃ib dm̃cis
dieb & toto quinquagesime tẽpore ñ flexis

Expanded text:
et, dicens: Quia oportet Filium hominis tradi in manus hominum peccatorum, et crucifigi, et die tertia resurgere. Impossibile est non fieri quod dixit, et constat quoniam inter discipulos etiam feminis quae eum sequebantur, Dominus se resurrecturum praedixit. Quare ergo jam resuscitatum quaerunt cum mortuis, id est in monumento, qui locus proprius est mortuorum. Nos exemplo feminarum quoties ecclesiam intramus, cum omni humilitate ingredi debemus. Ad conspectum angelorum vultum declinamus in terram, cum supernorum gaudia contemplantes, nos cinerem esse recolimus, sicut beatus Abraham inquit: « Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . » Nota quia sanctae mulieres non in terram cecidisse, sed vultum dicuntit ecclesiasticus, ut vel in memoriam Dominicae resurrectionis, vel in spem nostrae, omnibus Dominicis diebus et toto Quinquagesimae tempore, non flexis
Abbreviated transcription (Latin):
pia dc̃ & terribilis ẽ peccatorib & blan¬
dus iustis: rect̾e sicangłs demonstrat᷑.
ut de sua specie & terreret impios & mul¬
ceret pios. In fulgure enim terrortimo¬
ris est: in niueblandim̃tum candoris.
Candor etenim uestis. & angłicȩ & nr̃e fe¬
stiuitatis gaudia nunciauit. Lua enĩ dñ
resurrectio & nos adĩmortalitatẽ redux̃.
& angłoꝵ numerũ restituens. celestispatͥe
damna reparauit. Sedebat gͦ regnantẽ in¬
dicans. qui in natiuitate stando belaturũ
signauerat. Sedebat suꝑ lapidem qͦ monu¬
mentum claudebat᷑. ut claustra inferorũ
suꝑata doceret. Brya in Mancum.
edebat ut marcus det̃minat in dextris.
id ad meridianã partẽ lociiuius ubi
fuerat corpus ĩu. Corpusenĩ qł resupinũ
iacens caput habebat ad occasũ: dextram
habebat ad austrũ. Gregorns
uid ꝑ sinistiam nͥ uita p̃sens. qͥd ꝑ
dexteram nisi uita ꝑpetua sigratiru: Yn¬
de illud. Leua eius sub capite meo: & dext̾a
illius amplexabit᷑ me. Quia gͥ redẽptor

Expanded text:
ia Deus et terribilis est peccatoribus, et blandus justis, recte sic angelus demonstratur, ut de sua specie et terreat reprobos, et mulceat pios. In fulgure enim terror timoris est, in nive blandimentum candoris. Candor etenim vestis, et angelicae et nostrae festivitatis gaudia nuntiavit. Illa enim Domini resurrectio et nos ad vitam immortalitatis reduxit, et angelorum numerum restituens coelestis patriae damna reparavit. Sedebat ergo regnantem indicans, qui in nativitate stando, bellaturum signaverat. Sedebat super lapidem quo monumentum claudebatur, ut claustra inferorum superata doceret. Sedebat, ut Marcus edebat, ut Marcus determinat, in dextris, id est, ad meridianam partem loci illius, ubi fuerat corpus Jesu. Corpus enim quod resupinum jacens, caput habebat ad occasum, dextram habebat ad austrum. GREGOR. Quid per sinistram nisi vita praesens, quid per dexteram nisi vita perpetua signatur? Unde illud: Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . Quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinauit mortẽ. a sepulchro mulien iuiris
annunciat uitã. Magnã mmi scđiam condito¬
ris nr̃i fr̃s aspicere debemꝰ. Alius contra ꝓx¬
mum suũ in malicia crudelitatis exarsit.
aspierat latronẽ. qui in ipso mortis articło
ad uite p̃mia penitendo ꝑuenit. Alius aua¬
ricie estib anelans aliena diripuit. aspici¬
at ⁊acheum. qui siquid alicui abstulit: qua¬
druplum reddidit. Alius libidinis igne
fuccensus. carnis mundiciam ꝑdidit aspici¬
at mariã q̃ in se amorẽ carnis igne diuiniamo

Expanded text:
pinavit mortem, a sepulcro mulier viris annuntiat vitam. Magnam misericordiam Conditoris nostri, fratres, aspicere debemus. Alius contra proximum suum in malitia crudelitatis exarsit? aspiciat latronem , qui in ipso mortis articulo ad vitae praemia poenitendo pervenit. Alius avaritiae aestibus anhelans, aliena diripuit? aspiciat Zachaeum , qui si quid alicui abstulit, quadruplum reddidit. Alius libidinis igne succensus, carnis munditiam perdidit? aspiciat Mariam , quae in se amorem carnis, igne divini amo
Abbreviated transcription (Latin):
raculi magnitudine timebant. de desidera¬
ta resurrectione gaudebant. Aũ¬
adͥ gͦ marcus dicit illas trm̃tes
fugisse de monum̃to. & nemini quicꝗͣ
dixisse. intelligamus ipsoꝵ angłoꝵ nemi¬
ni ausas fuisse aliquid dicere. aut ipsorum
custodũ quos iacentes uidert̃. A. cͦcxͦ.
ueurrit gͥ & uenit ad symonẽ petrũ
& alum discipłm que amabat iũe.

Expanded text:
raculi magnitudine timebant, et de desiderata resurrectione gaudebant. Quod ergo Marcus dicit illas timentes fugisse de monumento, et nemini quidquam dixisse: intelligamus ipsorum angelorum nemini ausas fuisse aliquid dicere, aut ipsorum custodum, quos jacentes viderunt. A. 210X Cucurrit ergo et venit ad Simonem Petrum, et alium discipulum quem amaba
Abbreviated transcription (Latin):
sub capite eccłȩ posuit. quã intentione
sumimi amoris premit. Dextera uero dĩ eã
amplectit᷑. quia sub ȩt̃na eius beatitudine
tota deuotione continetun. M.cc̃cliii.
aut̃ eius exterriti sunt custodes. & facti

Expanded text:
sub capite Ecclesiae posuit, quam intentione summi amoris premit. Dextera vero Dei eam amplectitur, quia sub aeterna ejus beatitudine tota devotione continetur. M. 353II autem ejus exterriti sunt custode
Abbreviated transcription (Latin):
unt. q̃ cum uirtutib ad dm̃ ꝑ scã desidia
Iproficiscuntur. BEDA.
ente consternatȩ erant. quia & mag¬
num lapidẽ reuolutũ stupebant. & corpꝰ
ñ inuentũ dolebant. Sciendũ qđ sic̃ ange¬
li legunturastitisse sepulchro saluatoriᷤ.
ita credendi ft̃ assistere mysteriis corporiᷤ
dñi tẽpore consecratiõis. Unde apłs mo¬
net mulieres in eccła uelari ꝓpt̾ angłos.
um timerent aut̃ & declinarent uul

Expanded text:
unt, quae cum virtutibus ad Deum per sancta desideria proficiscuntur. BEDA. Mente consternatae erant, quia et magnum lapidem revolutum stupebant, et corpus non inventum dolebant. Sciendum quod sicut angeli leguntur exstitisse sepulcro Salvatoris, ita credendi sunt assistere mysteriis corporis Domini tempore consecrationis. Unde Apostolus monet mulieres in Ecclesia velari propter angelos . um timerent autem et declinare
Abbreviated transcription (Latin):
unde & uidentes st̃ appellati. S in enig¬
mate uidunt. ñ inpresentiarũ ut apłi.
qui nequaquã ꝑ angłos aut uarias uisi¬
onum species. opus habebant doceri. Qs
lucas reges dicit. matheus iustos appel¬
lat. quia magni reges st̃ qͥ tẽptationũ
suarũ motib regendo preesse nouer̃t
¶non succumbere. Magister.
mundũ etiã illustrauer̃. Uerumtam̃
aliqui ꝓpħarũ & aliquando supra hõiem
rapti. sine enigmate contemplati sunt
intellectuali uisione diuinitatẽ. pariter
ut apłi. Unde dñs in libro numeri.Si
quis fuerit int̾ uos ꝓpħa dñi. in uisione
apparebo ei. uł ꝑ somniũ loquarad illũ.
At ñ talis seruus m̃s moyses. Ore enĩ ad

Expanded text:
t appellati. Sed in aenigmate viderunt, non in praesentia, ut apostoli, qui nequaquam per angelos aut varias visionum species opus habebant doceri. Quos Lucas reges dicit, Matthaeus justos appellat; quia magni reges sunt, qui tentationum suarum motibus regendo praeesse noverunt, non succumbere. Nota quia mundum etiam illustraverunt. Verumtamen aliqui prophetarum et aliquando, supra hominem rapti, sine aenigmate contemplati sunt intellectuali visione divinitatem pariter ut apostoli. Unde Dominus in libro Numeri: Si quis fuerit inter vos propheta Domini, in visione apparebo ei, vel per somnium loquar ad illum. At non talis servus m
Abbreviated transcription (Latin):
De qͦ monte precidit᷑ nͥ de regno iudȩoꝵ
unde xp̃c scd̾m carnẽ natus ẽ. sine opere
humano. quia sine amplexu maritali:
Ad sextam etatẽ ꝑtinet ioħes baptista di¬
cens. Nolite dicere patrẽ habemꝰ abra¬
ham. Potens ẽ ds̃ de lapidib istis susci¬
tare filios abrahe: lapides dicens genteᷤ
ñ ꝓpt̾ firmitatẽ s stoliditatis duriciam.
dum adorabant simulaera similes fa¬
cti illis. Unde illud. Similes illis fiant
tem. Sex hydriȩ st̃ ꝑfecta corda scoꝵ in
his ȩtatib receptin scripturarũ dĩ para¬
ta. in exemplũ uiuendi atq credendi ꝓ¬
posita. Et sunt lapidea. id fortia in xp̃o
lapide. Scdm purificationẽ iudeorũ
dictũ est. quia illi tantũ popło iudeorũ

Expanded text:
De quo monte praeciditur nDe quo monte praeciditur nus secundum carnem natus est sine opere humano, quia sine amplexu maritali? Ad sextam aetatem pertinet Joannes Baptista, dicens: Nolite dicere: Patrem habemus Abraham; potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae : lapides dicens gentes, non propter firmitatem, sed stoliditatis duritiam, dum adorabant simulacra, similes facti illis. Unde illud: Similes illis fiant Item sex hydriae sunt perfecta corda sanctorum, in his aetatibus receptui Scripturarum Dei parata, in exemplum vivendi atque credendi proposita. Et sunt lapidea, id est fortia in Christo lapide. Secundum purificationem Judaeorum dictum est, quia illi tantum populo Judaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
hydriarũ bibamꝰ. Ap̃c figuratꝰ ẽ in noe.
Nam idõ marcha om̃ia animalia suns
inclusa. ut om̃s gentes significarentur
saluande ꝑ xp̃m. Non enuim deerat dõ
rursꝰ creare om̃e genꝰ ammalit̃. s idõ ꝑ
lignum saluata st̃. quia ⁊ nos ꝑ lignum
saluandieramꝰ. In t̾cia hydria audiuit
abraham: in semine tuo benedicent᷑ om̃s
gentes. Quis ñ uidet cuiꝰ figurã habuit
unicus eiꝰ ligna portans ad sacͥficium. qͦ
immolandus ducebat᷑ : Portauit enim
dñs crucẽ suam. In quarta hẏdria dicit
dauid. Surge ds̃ udica t̾ram. qm̃ tu here¬
ditabis in om̃ib gentib Tanquã diceret᷑.
Dormisti iudicatus a terra: surge ut iu¬
dices tertã. In quinta etate uidit dam¬
el lapidem p̃cisum de monte sinemani¬
b & fregisse om̃ia regna terrarũ. & cre¬
uisse illum lapidẽ. & factũ eẽ montẽ ma¬
gnũ. ita ut impleret uniuersã facĩẽ t̾rx.

Expanded text:
hydriarum bibamus; Christus figuratus est in Noe. hydriarum bibamus; Christus figuratus est in Noe. Nam ideo in arca omnia animalia sunt inclusa , ut omnes gentes significarentur salvandae per Christum. Non enim deerat Deo rursus creare omne genus animalium: sed ideo per lignum salvata sunt, quia et nos per lignum salvandi eramus. In tertia hydria audivit Abraham: In semine tuo benedicentur omnes gentes . Quis non videt cujus figuram habuit unicus ejus, ligna portans ad sacrificium, quo immolandus, ducebatur? Portavit enim Dominus crucem suam. In quarta hydria dicit David: Surge Deus; judica terram, quoniam tu haereditabis in omnibus gentibus . Tanquam diceretur: Dormisti judicatus a terra, surge ut judices terram. In quinta aetate vidit Daniel lapidem praecisum de monte sine manibus, et fregisse omnia regna terrarum, et crevisse illum lapidem, et factum esse montem magnum ita ut impleret universam faciem terrae .
Abbreviated transcription (Latin):
ipse xp̃c in lege ⁊ ꝓpłis manifestatꝰ. Iua
gͥ scriptura dum in ea sub uelamine id
ad oꝑationẽ littere latet xp̃c. sapit aquã
insipidam. cũ uͦ aufert᷑ uelam̃. est uinum
inebrians. Sex hydriȩ. sex etates st̃. quȩ
usq ad abraham. t̾cia usq ad dauid. qͣrta¬
usq ad transinigrationẽ. quinta usq
ad ioħiem baptistam. sexta inde usq ad
gentes referatur: uideamꝰ. Quicqͥd figa¬
rabatur in adam de xp̃o. ad om̃s gentes
ꝑtinebat. ut illud in genesi. Relinquet
homo patrẽ ⁊ matrẽ. & adherebit uxori
suȩ. &erunt duo in carne una. Ap̃c ad¬
hesit eccłȩ ut e̾ent duo in carne una. &
fuit relinq̃re patrẽ. ñ in ea forma appare¬
re hominib in qua ȩqualis ẽ patri. Re¬
liquit matrẽ. quando de synagoga tran¬
siuit ad eccłam. Poterat ds uigilanti ade
costam sine dolore euellere. s ꝓculdubio
dormitio xp̃i in cruce in eo significaba¬
tur. de cuius latere tanquã sponsa fluxe¬
runt sacram̃ta eccłȩ. De uino aliarum

Expanded text:
ipse Christus in lege et prophetis manifestatus. Illa igitur Scriptura, dum in eo sublevamine, id est ad operationem litterae latet Christus sapit aquam insipidam. Cum vero aufert velamen est vinum inebrians. Sex hydriae sex aetates sunt quae usque ad Abraham, tertia usque ad David, quarta ad transmigrationem, quinta usque ad Joannem Baptistam, sexta inde usque adgentes referatur, videamus. Quidquid figurabatur in Adam de Christo, ad omnes gentes pertinebat, ut illud in Genesi: Relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una . Christus adhaesit Ecclesiae, ut essent duo in carne una, et fuit relinquere Patrem, non in ea forma apparere hominibus, in qua aequalis est Patri. Reliquit matrem, quando de Synagoga transivit ad Ecclesiam. Poterat Dominus vigilanti Adae costam sine dolore evellere, sed procul dubio dormitio Christi in cruce in eo significabatur, de cujus latere tanquam sponsa fluxerunt sacramenta Ecclesiae. De vino aliarum
Abbreviated transcription (Latin):
d. Tu aũt seruasti bonũ uinũ usq adhuc.
Hoc fecit inicrum signoꝵ irĩc in chana ga¬
lilee. et manifestauit głam suã. Int̃ mul¬
ta signa quȩ fecit m̾c in chana galileȩ fu¬
it hoc pͥmum. & quodã dignitatis priui¬
legio elem̃toꝵ conu̾sione manifestauit
głam suam. id latentem dĩtatem. Pri¬

Expanded text:
num usque adhuc. Hoc fecit initium signorum Jesus in Cana Galilaeae, et manifestavit gloriam suam. Inter multa signa quae fecit Jesus in Cana Galilaeae, fuit hoc primum: et quodam dignitatis privilegio elementorum conversione manifestavit gloriam suam, id est, latentem Deitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis xp̃i duorũq societas scoꝵ ad pum¬
ctum uisa delectat. ut eis ne discedant
petrus p̃stare uelit obsequiũ. Qui & sut
homonescit quid dicat. insiti cam̃ sͥ arado¬
ris indiciũ demonstrat. Olitus erat reg¬
num dĩ ñ ẽẽ ꝓmissum in terra scis.s. mn
celo. & domum manu factam ñ eẽ neces¬
sariam s manfionẽ cȩlestẽ. Adhuchodie
imꝑitiȩ notatur. quicunq legi ꝓpħis
⁊ euangłio. tria tab̃nacula facere cupit.
cũ hȩc nequaquã ualeant ab intucẽ sepa¬
rari. unũ habentia tab̾naculũ. eccłã dĩ.
Iotandũ quod quidã moysi Masist¬
& helye species angłoꝵ iniisterio.
alii aũt ipsos in ꝓpriis corporib appa¬
ruisse credunt. Apłi uͦ qui ñ antea no¬
uerant illos. eoꝵ formas in maiestate dis¬
creuert̃. eo scilicet munere gr̃ȩ qͦ quisq
sc̃oꝵ uniu̾sos postresurrectionẽ cognoscet
Ao huc eoloquente. ecce nubes lucidaob¬

Expanded text:
nitas Christi duorumque societas sanctorum ad punnitas Christi duorumque societas sanctorum ad punctum visa delectat, ut eis, ne discedant, Petrus praestare velit obsequium! Qui et si ut homo nescit quid dicat, insiti tamen sibi ardoris indicium monstrat. Oblitus erat regnum Dei non esse promissum in terra sanctis, sed in coelo; et domum manu factam non esse necessariam, sed mansionem coelestem: adhuc hodie imperitiae notatur quicunque legi, prophetis et Evangelio tria tabernacula facere cupit, cum haec nequaquam valeant ab invicem separari, unum habentia tabernaculum Ecclesiam Dei. Notandum quod quidam Moysi et Eliae species angelorum ministerio, alii autem ipsos in propriis corporibus apparuisse credunt. Apostoli vero qui non antea noverant illos, eorum formas in majestate discreverunt, eo scilicet munere gratiae, quo quisque sanctorum universos post resurrectionem cognoscet. Adhuc eo loquente, ecce nubes lucida ob
Abbreviated transcription (Latin):
cent dispensationis dnĩcȩ mysteriũ. Disci¬
puli scd̾m lucã eiugilantes uisionẽ uide¬
runt. quia scĩ post mortẽ excitati maie¬
statem dñi uidebunt. Moysen ⁊ heliã tc̃
speculabunt᷑ ingła. quia tc̃ melius intel¬
ligent quomͦ iota unũ aut apex unus ñ
moysen mortuũ signant᷑ sc̃i. qͥ ab inicio
mundi usq ad diem iudicii defunct. in
ipso iudicio sunt resuscitandi. ꝑ helyam
uiuentẽ qui uiui inuenient᷑. Isti in ma¬
iestate uident᷑. & excessũ dñi dicunt. quia
ẽ pati. Respondens aũt petrus dixit ad
iñm. Dñe bonum ẽ nos hic ẽẽ. si uis faciamꝰ
hic tria tab̾nacula. tͥ unũ moysi unum.¬
conscenderat. ñ uult ad terrena de¬
scendere. Erras petre. ut mareus ⁊ luca
testantur. Unum tantũ tab̃naculume
euangłiĩ. Si tria queris tabnacula. fac
unum quasi tria. patri & filio ⁊ spĩ sc̃¬
nequaquã seruos conferens dño. Beda
quanta felicitas uisiom ditatis unt
angłos adee̾ ꝑpetuo. si tantũ huma¬

Expanded text:
nis Dominicae mysterium. Discipuli secundum Lucam evigilantes, visionem viderunt. Quia sancti post mortem excitati, majestatem Domini videbunt. Moysen et Eliam tunc speculabuntur in gloria, quia tunc melius intelligent, quomodo iota unum aut apex unus nonMoysen mortuum signantur sancti, qui ab initio mundi usque ad diem judicii defuncti, in ipso judicio sunt resuscitandi; per Eliam viventem, qui vivi invenientur. Isti in majestate videntur, et excessum Domini dicunt. Quia est pati. Respondens autem Petrus, dixit ad Jesum: Domine, bonum est nos hic esse: si vis, faciamus hic tria tabernacula, tconscenderat, non vult ad terrena descendere. Erras, Petre, ut Marcus et Lucas testantur. Unum tantum tabernaculum est Evangelii. Si tria quaeris tabernacula, fac unum quasi tria, Patri et Filio et Spinequaquam servos conferens Domino. O quanta felicitas visioni Deitatis inter angelos adesse perpetuo, si tantum huma
Abbreviated transcription (Latin):
gauerat. idõ ñ meretur responsionẽ. sed
pat̃ ꝓ filio respondit. ut uerbũ dũ
compleret᷑. Eigo testimoniũ ñ dico ꝓ me:
s pat̾ qui memisit. Sensus ẽ. Meo filio ẽ
cabnaculũ obtemꝑandi constituendũ. cu¬
uisseruist̃ moyses & helyas. Hinc de eomo¬
yses scripsit. Ipsum audietis. iuxta omnia
que locutus fuerit uobis. Be0 a.

Expanded text:
 sed Pater pro Filio respondit, ut verbum Domini compleretur: Ego testimonium non dico pro me, sed Pater qui me misit. Sensus est: Meo Filio est tabernaculum obtemperandi constitutum, cujus servi sunt Moyses et Elias. Hinc de eo Moyses scripsit: Ipsum audietis juxta omnia quae locutus fuerit vobis . BEDA.