comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
milib int̾q fĩos uxta radicẽ purpureꝰ in quo sem̃ ꝯtinet᷑ uuarũ simile radicib plu¬
nmis atq renuissimis et bene redolentib et ẽ uirtute similis nardo. Fu. nascit᷑ in põ¬
q̃ in ĩdia nascit᷑ et appellat᷑ linguaᷤ ⁊̃mziber. Iris illirica a similitudine iris celestis
nom̃ accep̃. unde et alatinis arcum̃ dr̃. d floseius coloris uarietate eundẽ arcũ celes
li similib radicib aromatica odoris boni. Acorũ foliis iridis similib radicib̾ acer¬
rimi odoris. et iocundi p̃pea et aromatica ẽ. Aleu cardõmonũ siquinũ melior ẽ q
tos eñi grece flos nuncupatꝰ. Thimũ appellarũ qd flos eius odorẽ refert. De quo
uirgit. Nedolentq thimo flagranci mella. ẜpithimũ grecũ nom̃. qd latine dr̃
flos thumi. Nam fl̾os: grece thimũ uocat᷑. Est aũt flos timbre similis. Sauisoc

Expanded text:
milibus, inter quae flos juxta radicem purpureus, in quo semen continetur uvarum simile, radicibus plumilibus, inter quae flos juxta radicem purpureus, in quo semen continetur uvarum simile, radicibus pluribus, atque tenuissimis, et bene redolentibus, et est virtute similis nardo. Phu nascitur in Ponquae in India nascitur et appellatur lingua eorum zinziber. Iris Illyrica a similitudine Iris caelestis nomen accepit. Unde et a Latinis arcumen dicitur quod flos eius coloris varietate eundem arcum caelesli similis, radice aromatica, odoris boni. Acorum foliis iridis similibus; radicibus acerrimi odoris, sed iucundi; propter quod et aromatica est. Meu. Cardamomum. Squinum melius est νθος enim Graece flos nuncupatur. Thymum appellatum quod flos eius odorem refert. De quo169: Redolentque thymo fragrantia mella. Epithymum Graecum nomen, quod Latine dicitur flos thymi; nam flos Graece θύμον vocatur: est autem flos thymbrae similis. Sampsuchus,
Abbreviated transcription (Latin):
cie q uocatꝰ coriciũ ꝙͣ quã et alibi nascat᷑. soc nõ tantũ uł tale quale ĩcilicia. unde et
a potiore parte nom̃ accep̃. Nlam muilte res noĩa sũpset̃ a locis ubi plus ꝓueniũt. ec¬
meliꝰ aliquid. Optimũ au̾t ẽ. q fuerit recens. odoris boni albedine parua porree¬
te longitudinis. integruĩ et neq ĩ frigĩti cõmimuitũ inspiratõe bona. et cũ er¬
pit᷑ manꝰ infi̾ciens. et leuit̾ acre q si eiismodi nõ fuerit aut uetustũ aut infusũ
agnoscit᷑ adulteratꝰ aũt admixto croco magnate. Augendi qͦ pondis spuma atgẽ
ti ꝯtrita adicit᷑. et ꝓdit᷑. si puluerulentũ reꝑitꝰ atq decoctũ ab odore ꝓprio fuerit lap¬
sũ. Croco magno expressis aromatib erocinũ unguenti atq ĩ formato redimine in
pamisculos fit et i dõ sic appellatũ. Sisarũ nascit᷑ inumbrosis montib. florib casie si¬

Expanded text:
ciae qui vocatur Corycium, quamquam et alibi nascatur, sed non tantum vel tale quale in Cilicia: unde et ciae qui vocatur Corycium, quamquam et alibi nascatur, sed non tantum vel tale quale in Cilicia: unde et a potiori parte nomen accepit. Nam multae res nomina sumpserunt a locis, ubi plus provenit emelius aliquid. Optimum autem est quod fuerit recens, odoris boni, albedine parva, porrectae longitudinis, integrum et neque in fragmenta comminutum, inspiratione bona, et cum carpitur manus inficiens et leviter acre. Quod si eiusmodi non fuerit, aut vetustum aut infusum agnoscitur. Adulteratur autem admixto crocomagmate: augendi quoque ponderis causa spuma argenti contrita adicitur. Ea proditur si pulverulentum reperitur atque decoctum ab odore proprio fuerit lapsum. Crocomagma expressis aromatibus crocini unguenti atque informato sedimine in panusculos fit; et ideo sic appellatum. Asarum nascitur in umbrosis montibus, floribus casiae si
Abbreviated transcription (Latin):
latere ĩdiã expͤtaz. alio siriã. Est aũt indicũ multiforme. soe meliꝰ siriacũ. leue. ful¬
uui. comosũ. spica paruũ. odorissimũ. ciperũ simulãs d si multũ ĩ ore tardau̾it
lingã siccat. Mardũ celticũ a regione gallie nom̃ tͣx. Pascit᷑ aũt sepiꝰ in ligurie
alpib et ĩ siria. frutice pauo radicib ĩ manipulo collectis. ligam̃tis flos eiꝰ cantũ
p̃p̃ edorẽ bonũ. tirsi eiꝰ atq ridicule utilesꝓbant᷑ usib nr̃is. Costũ radix herbe ẽ
nascentis ĩindia arabia et siria. s& meliꝰ arabicũ. Est enĩalbũ. et leue. suaue. iocũ¬
di odoris. Indicũ colore atro. et leue. ut ferula. Siriacũ u̾o ponde graue colore bureo.
oclore aeri. Sũmũ tam̃ albũ. leue albũ aridũ. gustu incendẽs. Erocũ dictũ ab oppido cili¬

Expanded text:
alio Syriam. Est autem Indicum multiforme, sed melius Syriacum, leve, fulalio Syriam. Est autem Indicum multiforme, sed melius Syriacum, leve, fulvum, comosum, spica parvum, odorissimum, cyperum similans. Quod si multum in ore tardaverit, linguam siccat. Nardum Celticum a regione Galliae nomen traxit; nascitur enim saepius in Liguriae Alpibus et in Syria, frutice parvo, radicibus in manipulo collectis ligamentis. Flos eius tantum propter odorem bonus: thyrsi eius atque radiculae utiles probantur usibus nostris. Costum radix herbae est nascentis in India, Arabia et Syria: sed melius Arabicum. Est enim album et leve, suave, iucundi odoris, Indicum colore atro et leve, ut ferula, Syriacum vero pondere grave, colore buxeo, odore acri, summum tamen album, leve, aridum, gustu incendens. Crocum dictum ab oppido Cili
Abbreviated transcription (Latin):
significat᷑. eođ ꝑcussꝰ ferreis ungulis cortex ligni. ꝑ cauernas exiimis odoris gittas
distillat. Eauerna aũt greco sinone opo dr̃. Cuiꝰ gutta adult̾atur. ad mirto cip̾no oleo
uł melle. soe sinceriꝰ ꝓbat᷑. a melle: si c̾ lacte coagulauerit. ab oleo: si instillato
aque aut ei mixtꝰ facile fuerit resolutꝰ. Pret̾ea er silanee uestes ex ip̃o pollute
ñ maculant᷑. Adult̃itꝰ quidẽ neq c̃ lacte coagulat᷑ et ut oleũ in aqua suꝑnatat ⁊
uestẽ maculat. Galsama añt si pura fuerĩt tantã uim hñt ut sisolexcanduerit susti¬
neri in manu non possint. De herbis aromaticis. UiIII.
ꝑforato ligno siccant indi atq reponũt. Fert᷑ ãt paradisi cẽ herba gustu nardũ
referens. Narda herba ẽ spissa coma. unde et a grecis uarda stacos appellata qͣrũ
alia ĩdica alia siriaca uocatur ñ qd insiria nascat᷑. soe d mons in qͦ iuenit᷑ alio

Expanded text:
ercussus ferreis ungulis cortex ligni per cavernas eximii odoris guttas distillat. Caverna enim Graeco sermone ope dicitur: cujus gutta adulteratur, admisto cyprino oleo vel melle: sed sincera probatur a melle, si cum lacte coagulaverit: ab oleo, si instillata aqua, aut admista, facile fuerit resoluta, praeterea si laneae vestes ex ipsa pollutae non maculantur. Adulteratum quidem, neque lacte coagulat, et ut oleum in aqua supernatat, et vestem maculat. Balsama autem si pura fuerint, tantam vim habent ut, si sol excanduerit, sustineri manu non possint. CAPUT IX. De herbis aromaticis, sive co Quod lino perforatum, siccant Indi, atque reponunt. Fertur autem Paradisi esse herba gustu nardum referens. 348 3. Nardus herba est spicosa, unde et a Graecis ναρδοστάχυς appellata, quarum alia Indica, alia Syriaca vocatur, non quod in Syria nascatur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ad suꝑna̾ magnitudinẽ ascendee. Unde et colore rufo ꝑlieniebant᷑ qͣi unita¬
rent᷑ duunꝰ ignis effigiẽ. Qđ uero a carnifice ꝯtingebant᷑. ideẽ indiciũ ut ad
tantũ fastigiuĩ euecti mediocritatis humane cõmonerent᷑. Duob au̾t gen̾ib
aut dilapsi forent. Sic ex utrũq uirgiliꝰ. De int̾nitõne. Sub mersasq obru¬
e pupes. De disꝑsitõne: aut age diu̾sos et dissice corpora ponto. Expolia hos¬
tni preda manubie. ex iuue partes. Preda ap̃ndendo uocata. Manubie eo qđ
manib detrahant᷑. he et ex iuue ab exuendo dicre. quia exuunt᷑. he et partes
a pari diuisione ꝓ ꝑsonarũ qualitate. et laboꝵ iusta decisione. Ex polia au̾t pal¬
lei quasi ex pallia uicris eñi detrahunt᷑.¬

Expanded text:
ad supernam magnitudinem accederent. 6. Inde et colore rufo perliniebantur, quasi imitaad supernam magnitudinem accederent. 6. Inde et colore rufo perliniebantur, quasi imitarentur divini ignis effigiem. Quod vero a carnifice contingebantur, id erat indicio, ut ad tantum fastigium evecti mediocritatis humanae commonerentur. 7. Duobus autem generibus aut dilapsi forent. Sic et utrumque Virgilius: internecione, ut: Submersasque obrue puppes; dispersione, ut: Aut age diversos, et disjice corpora ponto. 8. Spolia hostium: praeda, manubiae, exuviae, partes. Praeda a praedando vocata. Manubiae, eo quod manibus detrahuntur. Hae et exuviae ab exuendo dictae, quia exuuntur. Hae et partes a pari divisione  pro personarum qualitate, et laborum justa divisione. Spolia autem a palliis, quasi ex pallia, victis enim detrahunt
Abbreviated transcription (Latin):
hac trina exultatõne. Plene em̃ uictorie triumphꝰ debet̾ semmplene tropheum
qr nondũ plenã ẽ uictoriã ꝯsequitꝰ. Non eñi obrunut soe fugauit exercitũ
Hec tam̃ nomina scriptores ꝯfindunt:. Tranqͥllũ aũt triumphũ latine dic
potius appellatũ. qđ is qui triumphans urbẽ ingredetur triꝑtito nudicio hono¬
tu uicissent. palma aurea coronabant᷑ qr palinastimulos hc̃. Qui uͦ sine ꝯflic¬
tu fugiente ꝓstrassos: laurea eoqł hec arborsine spinis ẽ. Namq et purpure¬
reã et palmatã togã triũphantes induebant᷑ et scipionẽ c̃ septro ĩ manu gere¬
bant. ad imnitationẽ uictorie scipionis. Licoe et scipio baculũ sit quo homines in¬
nituntꝰ᷑. Unde et illud. primꝰ corneliꝰ scipio appellatꝰ ẽ qi ĩ foro pr̃ eiꝰ cecꝰ ĩnixꝯ
eo ambulabat. suꝑ scipionẽ aut aquila suꝑ sedebat ob indiciũ q ꝑ uictoriã qͣi

Expanded text:
est, ab exsultatione. Plenae enim victoriae triumphus debetur, semiplenae trophaeum; est, ab exsultatione. Plenae enim victoriae triumphus debetur, semiplenae trophaeum; quia nondum plenHaec tamen nomina Scriptores confundunt. Tranquillus autem triumphum Latine dicit potius appellatum, quod is qui triumphans urbem ingrederetur tripertito judicio honotu vicisset, palma aurea coronabatur, quia palma stimulos habet. Qui vero sine conflictu fugientem prostrasset, laurea, eo quod haec arbor sine spinis est. 5. Namque et purpuream et palmatam togam triumphantes induebantur, et scipionem cum sceptro in manu gerebant ad imitationem victoriae Scipionis, licet et scipio baculus sit, quo homines innituntur. Unde et ille primus Cornelius Scipio appellatus est, quia in foro pater ejus caecus innixus eo ambulabat. 375 Super scipionem autem aquila sedebat, ob indicium quod per victoriam quasi
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ sacerdonb dicti.ꝑ ip̃os enĩ fiebant federa. sic̃ ꝑ scłates bella. Alii fecdera dẽa
putant᷑ aporca fede et crudelit̾ occisa. cuiꝰ mors optabat᷑ ei qui a pace resibiss uir¬
gili. & cesa uingebant feda porca. fełis partes ĩducie. et dc̃e ĩtucie qͣi indies occia.
dicta. qđ in idẽ uirtute adipiscatꝰ. hoc ẽ enĩ uis gentiũ. ium ui expelłer pe
am turpis ẽ dolo quesita uictoria. Certa aũt iuictoria ẽ uł occisio hostis. uł erpo¬
liano uł utrũq. Non ẽ aũt iocunda uictoria que ꝑ ĩmensa detrim̃ta ꝯtingitꝰ et
hoc ẽ q̃ laudat saluftiꝰ. duces uictoriã ĩcruento exercitu deportasse. Pompa deã
ẽ greci significatõne arioroẏtioritioyr. hoc ẽ publice o̾ntari. Preceditꝰ au̾̃t uic¬
merebat᷑ tropheũ qui occidissoe triumphũ. Qui dicto ẽ apotestriambes. dẽ ab¬

Expanded text:
id est sacerdotibus dictum, per ipsos enim fiebant federa, sicut per seculares bella. Alii federa dicta id est sacerdotibus dictum, per ipsos enim fiebant federa, sicut per seculares bella. Alii federa dicta esse putant a porca fede et crudeliter occisa, cuius mors optabatur ei qui a pace resilisset. Virgilius. Et cesa iungebant federa porca. Federis partes inducie, quasi indies ocia. dicta, quod vi, id est, virtute adipiscatur: hoc est enim jus gentium, vim vi expellere: nam turpis est dolo quaesita victoria. Certa autem victoria est, vel occisio hostis, vel exspoliatio, vel utrumque. Non est autem jucunda victoria, quae per immensa detrimenta contingit. Et hoc est, quod laudat Sallustius, duces victoriam incruento exercitu deportasse. Pompa dicta est Graeca significatione apo tou pompeuein, hoc est, publice ostentari. Praecedit autem vicmerebatur trophaeum: qui occidisset, triumphum, qui dictus est apo tes triambes, id
Abbreviated transcription (Latin):
ur pimiciũ. huiꝰ partes s̃ pugne. ut cinensis. t̾mensis. Rursũ ĩ una pugna multa
ĩ pielia Aliud em̃ ẽ ĩ cornib. aliud ĩ media. aliud ĩ extrema acie gerit᷑. Bellũ gͥ ẽ
s pattes dimicantiũ. uł q alterũ faciat uictorẽ et alterũ uictũ. Postea mugaraeit
detracta linta antũ bellũ. Sellũ ali ꝑamifiasin putant᷑ clictũ. eo q su horridui.
unde il lud. Gesla horrida bella. cũbellũ sit ꝯtra pessim̃. Prela dicunt᷑ ab imp̾¬
mẽdo hostẽ. Unde et prelaligna quib oleũ premit᷑. Pugna uocata eo d minicio
usꝯ fuissae ĩ bello pugnis contẽde uł qi primo bellũ pugnis ĩcipiebãt. ⁊nde¬
et pugna &̃ duoꝵ ẽ aliqno et sine fe̾rro. Quatuor aũt in bello agunt᷑. pugna
fuga uictoria. par. Pacis uocabulũ uidetꝰ᷑ a pacţo sumptũ. Posteriꝰ aũt paxacci¬
pit᷑. fedꝰ pumũ iuititur fedꝯ ẽ par que fix int̾ dimicautes. uł afide. iͥ afecialibꝰ

Expanded text:
ur bellum. Huius partes sunt pugne, ut cannensis. Item in una pugna multa sunt prelia, aliud enim in cornibus, aliud in media, aliud in extrema acie geritur. Bellum igitusint partes dimicantium: vel quod alterum faciat victorem, alterum victum: postea, mutata et detracta littera, dictum bellum. Alii per Antiphrasin putant dictum, eo quod sit horridum, unde illud: horrida bella: cum bellum contra sit pessimum. Praelia dicuntur a premendo hostem: unde et prela ligna quibus uva premitur. Pugna vocata, eo quod in initio usus fuisset in bello pugnis contendere: vel quia primo bellum pugnis incipiebant: et pugna etiam duorum est aliquando et sine ferro. Quattuor autem in bello aguntur: pugna, fuga, victoria, pax. Pacis vocabulum videtur a pacto sumptum. Posterius autem pax accipitur, foedus primum initur. Foedus est pax quae fit inter dimicantes, vel a fide, vel a fetialibus,
Abbreviated transcription (Latin):
dicare potiꝰ ñ alere indeat᷑: Alalũ ꝑsicũ cuius breuis ad modũ uita ꝯcessa ẽ:
triũ generũ fert᷑ eẽ. Suracenꝰ. Armeniac. et ꝑsicꝰ. Duracenꝰ mincupatꝰ. eo¬

Expanded text:
dicare potius, non alere videatur.a Malum Persicum, cuius brevis admodum vita concessa est, dicare potius, non alere videatur.a Malum Persicum, cuius brevis admodum vita concessa est, trium generum fertur e
Abbreviated transcription (Latin):
biũ cretensiũ matrẽ cidoniã. ex cuiꝰ pomo cidonicũ ꝯficit᷑. Fit qͦ ex ea et uinũ¬
qͦ languentiũ desidia fallunt᷑. Nam specie et gustu. et odore ciuusliboe uini
uet̾is imaginẽ rep̾sentat. Malo melliũ a dulcedine appellata. qđ fructꝰ eiꝰ mel¬
lio saporẽ hẽat uł ł inmelle fu̾et᷑. inde et quidã. Sitibi cicropio satãti cido¬
nia melle. ponent᷑: dicas hoc melli molla placent. Malũ pucũ dr̃ qd ex pu¬
nica regione sit genꝰ eius translatũ. Idẽ et malogͣnatũ eođ intra corticis ponĩ¬
cadiicã uocant. A grestiũ aũt maloꝵ flore greci balaustion appellauer. qͦꝵ
alii albi alii purpurei. alis rosei reꝑiunt᷑. suniles florib mali pimici. Nega̾t
medici mali punicicibo corpr̃a nr̃a mitriri. soc eo sic opinant᷑ utendũ ut me¬

Expanded text:
bium Cretensium matrem Cydoniam, ex cujus pomo Cydonitum conficitur. Fit qbium Cretensium matrem Cydoniam, ex cujus pomo Cydonitum conficitur. Fit qquo languentium desideria falluntur. Nam specie, et gustu, et odore cujuslibet vini veteris imaginem repraesentat. 5. Melimelum a dulcedine appellatum, quod fructus ejus mellis saporem habeat, vel quod in melle servetur, unde et quidam: Si tibi Cecropio satnia melle ponentur, dicas: Haec melimela placent. Malum Punicum dici eo quod ex Punica regione sit genus eius translatum. Idem et malogranatum, eo quod intra corticis rotuncaducum vocant. Agrestium autem malorum flores Graeci βαλαύστιον appellaverunt; quorum alii albi, alii purpurei, alii rosei reperiuntur similes floribus mali Punici. Negant medici mali Punici cibo corpora nostra nutriri, sed eo sic opinantur utendum ut me
Abbreviated transcription (Latin):
cant. Laurꝰ a uerbo laudis dicta. Hac eñi c̃ laudib uictoꝵ capita coronabant᷑
Apud antiqͦs aũt lausa nominabat᷑. postea. B. littera sublata et sb̾ rogata
.r. dictaẽ. laurꝯ ut ĩ auriculis. q̃ micio audicule dicte s̃. et medidies. qͥ minc
meridies dr̃. Hanc arborẽ greci dasnen uocant. eo qd nũꝙͣ deponat uiriditatẽ
Inde illa porus uictores coronabant᷑. Sola qͦ hec arbor uulgo fulminari mi¬
nime credit᷑. Malus a grecis dicta qđ sit fruct eiꝰ pomoꝵ om̃nĩ rotundissi¬
mꝰ. Unde et hec s̃ uera mala q̃ uehement̾ rotunda ẽs̃. Mala mẽciana a loco
uocata uncde priꝰ aduecta s̃. Ialam multe arborẽ nomina ex ꝓuinciis uł ciuita¬
tib de quib allate s̃ acceper. Uiegilius amantib qͥd ex malo q̃ri soleat oñd̾.
Mala sidonia nom̃ sũpsit ab oppido q ẽ. in ĩsula creta de qͣ greci dicere solẽt. ur¬

Expanded text:
cant. Laurus a verbo laudis dicta; hac enim cum laudibus victorum capita coronabantur. cant. Laurus a verbo laudis dicta; hac enim cum laudibus victorum capita coronabantur. Apud antiquos autem laudea nominabatur; postea D littera sublata et subrogata R dicta est laurus; ut in auriculis, quae initio audiculae dictae sunt, et medidies, quae nunc meridies dicitur. Hanc arborem Graeci δάφνην vocant, quod numquam deponat viriditatem; inde illa potius victores coronantur. Sola quoque haec arbor vulgo fulminari minime creditur. Malum a Graecis dictum quod sit fructus eius pomorum omnium rotundissimus: unde et haec sunt vera mal advecta sunt. Nam multae arbores nomina ex provinciis vel civitatibus, de quibus allatae sunt, acceperunt. Virgilius amantibus, quid ex malo quaeri soleat ostendit. Mala Cydonia nomen sumpserunt ab oppido quae est in Insula Creta, de qua Graeci dicere solent ur
Abbreviated transcription (Latin):
nomine accepto. q ita capiat ignẽ. De quo nirgiliꝰ. Raputq ĩ fomite flãmã.
Caries putredo lignoꝵ. dictũ ħ nom̃ qd eueniar lignis uirtute carentib. De¬
iloa dicta q manꝯ uictricis ornatꝰ ẽ. uł qd eppansis ramis propͥis nõib¬
ĩ modũ palme hominis. Est eni arbor ĩsigne uictorie. proceroq arboꝵ .uii
ac decoro nirgulto. diut᷑nisq uestita frondib. et folia sua sine ulla fuccessione
Mꝯsu̾ans. hanc greci fenices dict᷑. qd̃ dni durat. ex noĩe aius illius arabie q̃ mul¬
tis annis uiu̾e ꝑhibet᷑. quedũ ĩmultis locis nascat᷑ ñ in om̃ib fructꝰ ꝑfic̃
matitatẽ. Freqnt᷑ aũ in egipto et siria. Frucit añt e lactili a digitoꝵ siłitudĩẽ¬
nuncupatis̃. quoꝵ oẽ et nomina uariant᷑. Nã alii appellant᷑ p̾almule. siłẽs
mirobalani. alis thebaici. qͥ et hicolai. alii mucales. quos greci cariarosuo¬

Expanded text:
nomine accepto, qnod ita capiat ignem. De quo Virgilius: Rapuitque in fomite flammam. nomine accepto, qnod ita capiat ignem. De quo Virgilius: Rapuitque in fomite flammam. Caries putredo lignorum; dicta hoc nomine, quod eveniat lignis virtute carentibus. lma dicta, quia manus victricis ornatus est: vel quod oppansus est ramis in modum palmae hominis. Est enim arbor insigne victoriae, proceroque ac decoro virgulto, diuturnisque vestita frondibus, et folia sua sine ulla successione conservans. Hanc Graeci Phoenicem dicunt, quod diu durat, ex nomine avis illius Arabicae, quae multis annis vivere perhibetur. Quae dum in multis locis nascatur, non in omnibus fructus perficit maturitatem: frequenter autem in Aegypto et Syria, fructus autem ejus dactyli a digunt, quorum etiam et nomina variantur: nam alii appellantur palmulae, similes myrobalani; alii Thebaici, qui et Nicolai; alii nucales, quos Graeci καρυωτάς vo
Abbreviated transcription (Latin):
dos ĩt̾ se spͥentes. et idcirco in ca hos sustinẽt illigatos. Hac &̾ philosophi. ac
reges et magistri. nuncii. et legari utunt᷑. Flagella dr̃ ut prediximꝰ sũme ar¬
lia noĩati q̃cito defluant: uñ ẽ ad nos hoc nom̃ ꝑ diriuationẽ trãslatũ. Flores
noĩati qd cito defluant de arborib. qͣi fluores q̃ cito soluant᷑. In his eñi dup¬
plex gr̃a. coloris. et odoris. austro eñi flores soluunt᷑. ⁊ephiro fuĩt. Germẽ¬
dicima surcubã pregnantẽ agen̾ando. ⁊Inde et germinatio. Fructus nomẽ
accep̃ afrumine. idẽ emmente gurturis parte.qͣuescim᷑. Unde et fruges.¬
et fructꝰ aũt ꝓprie dicũr agroꝵ et arboꝵ. quib utiq utimꝰ. In animalib ĩ
abisiue et translatine uocari fructũ. s oma dicta ab opimo. idẽ acopie ub̾tate.
Aatura dicñr. qr aptas̃ ad manducandũ. sic et minatura q priꝰꝙͣ mat᷑a fiant

Expanded text:
dos inter se serpentes, et idcirco in ea hos sustinent inligatos. Hanc etiam philosophi ac dos inter se serpentes, et idcirco in ea hos sustinent inligatos. Hanc etiam philosophi ac reges et magistri et nuntii et legati utuntur. Flagella dicuntur, ut praediximusv, lia Graece φὑλλα dicuntur, inde est ad nos hoc nomen per derivationem translatum. 21. Flores nominati, quod cito defluant de arboribus, quasi fluores, quod cito solvantur. In his duplex gratia: coloris et odoris. Austro enim flores solvuntur, Zephyro fiunt. 22. Germedicimus surculum praegnantem, a gerendo; unde et germinatio. 23. Fructus nomen accepit a frumine, id est, eminente gutturis parte, qua vescimur. Inde et fruges. Fructus autem proprie dicuntur agrorum, et arborum, quibus utique utimur. In animalibus vero abusive et transtur, quia apta sunt ad mandendum; sic et immatura, quia priusquam matura fiant,
Abbreviated transcription (Latin):
da dimergit᷑. Nĩ phisicidicũt partẽ eẽ atitudinẽ radicũ et arboꝵ. Alii radicẽ
a similitudine radioꝵ dictã putant. uł qr si eradat᷑ ñ repullulat. T̾runcꝰ e. sta¬
tura arboris insistens radici. Corticẽ ueteres coricẽ uocibat᷑. Dictꝯ aut cotex.
ꝓcorio lignũ regar. Liber ẽ corricis pars int̾ior. dictꝰ alib̾ato cortice idẽ abla¬
to. Est eñi mediũ quidã int̾ lignũ et corticẽ. Ramis quide trunco manat
sic̃ a raimisculis cetĩ surculi. a p̾cisione serre nuncupata. Uirgultũ ẽ d de ti¬
dice pullulat. Ramꝯ  qͥ de ip̃o robore arboris. Uirga q̃ de ramis. ꝓprie au̾r
uirgultũ appellat᷑.  ad radices arboris nascit᷑. et qi ĩ utile ab agricolis ãputat᷑
et hinc dictũ uirgultũ. qr ex uirga tollitꝰ. Uirga uł auirtute dr̃ đ uĩ inse mł¬

Expanded text:
da dimergitur. Nam physici dicunt parem esse altitudinem radicum et arborum. Alii radicem da dimergitur. Nam physici dicunt parem esse altitudinem radicum et arborum. Alii radicem a similitudine radiorum dictam putant, vel quia, si eradatur, non repullulat. Truncus est statura arboris insistens radici. Corticem veteres corucem vocabant: dictus autem cortex quod corio lignum tegat. Liber est corticis pars interior, dictus a liberato cortice, id est ablato: est enim medium quiddam inter lignum et corticem. Rami sunt qui de trunco manant, sicut a ramusculis cetera. Surculi a praecisione serrae nuncupati. Virgultum est quod de radice pullulat; ramus, qui de ipso robore arboris; virga, quae de ramis. Proprie autem virgultum appellatur, quod ad radicem arboris nascitur, et quasi inutile ab agricolis amputatur. Et hinc dictum virgultum, quia ex virga tollitur. Virga, vel a virtute dicitur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nemora arbores maiores. umbrose frondib. Lucus ẽ densitas arboꝵ. solo lu¬
cẽ detrahens. tropꝰ antifrasis. eoqd ñ luceat. siue aluce. eod in eo lucebãt fimali¬
a uł cerci. p̃p̃nemoꝵ tenebras. Saltꝯ ẽ densitas arboꝵ alta uocata hoc nomine
eod̃ exiliar in altũ. et sblimis ꝯsurgat. Auiria secreta nemora. dicta đ ĩbi a
ues freq̃ntant. Recidiua arboꝵ s̃. que aliis sectis repullulant. Alii recidiua¬
arboꝵ a cadendo dicũt. qr pꝰ casũ nascunt᷑. alis a recidendo et repuhlando dixe
germ inmittit᷑. Plante s̃ de arborib. Plantaria uͦ q̃ ex seminib natas̃ c̃ radi¬
cib e⁊ a tra ꝓpria transferunt᷑. Cespites frutices s̃ qĩ cuspites uł qiͣ circa pe¬
des. Frondes qd ferãt uirgulta uł umbras. s̃ aũr cisa umbrarũ. Oculi nodi
sex quib frondes ex eũt. Nadix appellat᷑ qđ qĩ radiis quibrdã fixa t̾ris ĩ ꝓfũ¬

Expanded text:
nemora arbores maiores, umbrosae frondibus. Lucus est densitas arborum solo lunemora arbores maiores, umbrosae frondibus. Lucus est densitas arborum solo lucem detrahens, tropo antiphrasi, eo quod non luceat; sive a luce, quod in eo lucebant funalia vel cerei propter nemorum tenebras. Saltus est densitas arborum alta, vocata hoc nomine eo quod exiliat in altum, et in sublime consurgat. 9. Aviaria secreta nemora dicta, quod ea aves frequentant. 10. Recidiva arborum sunt quae, aliis sectis, repullulant. Alii recidiva a cadendo dicunt, quia post casum nascuntur. Alii a recidendo, et repullulando dixergermen inmittitur. Plantae sunt de arboribus; plantaria vero, quae ex seminibus nata sunt cum radicibus et a terra propria transferuntur. Cespites frutices sunt, quasi cuspides, vel quasi circa pedes. Frondes, quod ferant virgultas vel umbras; sunt autem causa umbrarum. Oculi nodi sunt ex quibus frondes exeunt. Radix appellatur quod quasi radiis quibusdam fixa terris in profun
Abbreviated transcription (Latin):
dicib ad hereantꝰ. Utraq aũt ideo sͥ pene similia s̃ cn ex uno altum gignit᷑
lam cĩ sementẽ in t̾ra iaeceris. herba prꝰ orit᷑. de hine ꝯfõta surgit ĩarborẽ.
et infira pariũ tp̃s quã herhã uideris arbustã suscipis. Arbusta arbor nouellai
tenera ĩ qua ũertio fieri p. et dicta atbuisti qͣ arboris husti. Ali arbistũ locuĩ
in quo arbores s̃ uolunt accipere. sic̃ salictũ sic et iurecta ubi urrgule nouel¬
le et uirentes. Arbor aũt ez fructiferi et sterilis. Arbor aũt nõ nͥ fructifẽra.
Genere aũx fẽminino arbores dicimo. poma uͦ neut᷑. Frutex breuis ẽ appellatꝰ.
qł t̾ram fronde tegat̾. Cuiꝰ plurale nom̃ frutecta arbor altae̾. Silua uero
spissũ nemꝰ et breue. Silua dicta qͣi ex silua. qđ ibi ligna cedant᷑. Nã greci
exilion signũ dicũt. Multa eñ latina nomina grecã plerũq ethimologiã
recipiũt. Nemꝰ a numlnib nuncupatũ. qr pagani idola ꝯsecrabãt. Sunt ei

Expanded text:
adhaerent. Utraque autem ideo sibi pene similia sunt, quia ex uno alterum gignitur. Nam dum sementem in terram ieceris, herba prius oritur, dehinc confota surgit in arborem, et infra parvum tempus quam herbam videras arbustam suspicis. Arbusta, arbor novella et tenera, in qua insertio fieri potest; et dicta arbusta quasi arboris hasta. Alii arbustum locum in quo arbores sunt volunt accipere, sicut salictum: sic et virecta, ubi virgultae novellae et virentes. Arbor autem et fructifera et sterilis; arbos autem non nisi fructifera. Genere autem feminino arbores dicimus; poma vero neutro. Frutex brevis est appellatus quod terram fronde tegat; cuius plurale nomen frutecta. Arbor alta est. Silva vero spissum nemus et breve. Silva dicta quasi xylva, quod ibi ligna caedantur; nam Graeciam plerumque etymologiam recipiunt. Nemus a numinibus nuncupatum, quia pagani ibi idola constituebant: sunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
qdͣ latine colerina int̾pretat᷑. p̃p qđ infusa coloret unũ. Titimallũ uocabulũ sũpsit q
comã folioꝵ ad radiũ. solis circu̾acta ꝯu̾tit. Nam greci solẽ titan dicũt. Mal¬
lonẽ comã ex quo ꝯfectũ ẽ ut titimallũ diceret᷑. huiꝰ sp̃es septẽ. diu̾sis in locis nascẽ¬
tes. Strignos q̃ litine herba salutaris uocat᷑ p̃p qđ dolorẽ capitis. stomachi ĩcendiũ
mttigat. Idẽ ec uua lupina. p̃p sem̃ eiꝰ uue simile. Pilogonosquã latini herbã sangui

Expanded text:
quod Latine colena interpretatur, propter quod infusum coloret vinum. Titimallum vocabulum sumpsit, quod quod Latine colena interpretatur, propter quod infusum coloret vinum. Titimallum vocabulum sumpsit, quod comam foliorum ad radium solis circumacta convertat. Nam Graeci solem τιτᾶνα vocant, μαλλὸν comam; ex quo confectum est ut titimallum diceretur. Huius species septem diversis in locis nascentes. Strychnos, quae Latine herba salutaris vocatur, propter quod dolorum capitis et stomachi incendium mitigat. Idem et uva lupina, propter semen
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ splendore qͣĩ capilli. Nascitꝰ in aquosis locis. Rubia dicta d radix eiꝰ sit rubra. uñ
et colorare lanas ꝑhibet᷑. Ancusã cuiꝰ rade ꝯtrita digitos infic̾. ẽ em̃ĩ colore sanguineo.
um̃ etiã pictorib ad purpurã efficiendã usus ẽ. Cameleon que latine uascarago uocat᷑
q intirso geniculatos nodos hẽat occultos ut canna. sic̃ dr̃ fõssa ceca q̃ occulta ẽ. Nec porui
dara int̾ficit. hanc ĩ caircere socrates bibit. & expiranit.P erseus. Dicere sorbicio tollit ꝙ̃
dun cicute. Nec dũ hominib uenenũ sit. capellas effic̾ pingues. Trifoliũ quã g̾ci uo
narẽ uocant ab eoqd sit adlicina faciat eadẽ ad lucubros. q lucẽ p̾beat umbris. Pure¬
theron grece dicta qd hẽat radicẽ incẽdiosã.atq coaceruantẽ. Alrea malua a grestis
siue malue uiscꝯ. soe altea qͣmaltea d maltũ surgit. eiuscus qd glurinosa ẽ. Origanũ

Expanded text:
cum splendore quasi capilli. Nascitur in aquosis locis. Rubia dicta quod radix eius sit rubra, unde cum splendore quasi capilli. Nascitur in aquosis locis. Rubia dicta quod radix eius sit rubra, unde et colorare lanas perhibetur. Anchusa, cuius radix contrita digitos inficit: est enim colore sanguineo, unde etiam pictoribus ad purpuram efficiendam usui est. Chamaeleon, quae Latquod in thyrso geniculato nodos habeat occultos, ut canna; sic dicitur fossa caeca, quae occulta est. Haec potui data interficit. Hanc in carcere Socrates bibit, et expiravit. Persius: Dicere, sorbitio tollit quem dira cicutae. Haec dum hominibus venenum sit, capellas efficit pingues. 72. Trifolium est, quonarem vocant, ab eo quod ad lychnia facit. Eadem et lucubros, quod lucem praebeat umbris. Pyrethron Graece dicta quod habeat radicem incendiosam atque coacervantem. Althaea malva agrestis, sive malvaviscus; sed althaea, quod in altum surgit, viscus, quia glutinosa est. Origanum,
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo diruiatũ ẽ ut polipodiondiceret᷑. Nascit᷑ in teneris petrarũ t̾ris. siue quercis uicmiꝰ.
Dolios a grecis. a latinis oñi morbia. qd multis morbis sb̾ueniat̃. Nascit᷑ in montib et du¬
ris locis. Scamonia quã latini diagridiũ uocant. Herba succiplena. q colligit᷑ sb̾ cauata
radice. Demiq t̾ram rotundã eauitate fodumt. Tũ suppositis aue codeis aut nucis foliis
excipitꝰ᷑ succꝰ. atq siccato aufert᷑ Ueniet aũt sepius ꝓbabilis ex misia asie. huic ꝯt̾riꝰ
atq falsꝰ ex siria uł uidea. Daucos foliis feniculi similib. tirso bipalmis. Citocacia uocita
qđ uentrẽ cito depurgat quã uulgꝯ corrupte citocociã uocat. Lappadicta qđ hẽat
alopiciã capillos recreat. uł d capilloꝵ fluores coercoe. uł qdsit uirgulis nigris. lenib

Expanded text:
ex quo derivatum est ut polypodion diceretur. Nascitur in teneris petrarum terris, sive quercis vicinis. ex quo derivatum est ut polypodion diceretur. Nascitur in teneris petrarum terris, sive quercis vicinis. Polios a Graecis; a Latinis omnimorbia, quod multis morbis subveniat. Nascitur in montibus et duris locis. Scammonia, quam Latini acridium vocant, herba suci plena, quod colligitur sub cavata radice: denique terram rotunda cavitate fodiunt, tum suppositis aut cochleis aut nucis foliis excipitur sucus atque siccatus aufertur. Venit autem saepius probabilius ex Mysia Asiae: huic contraria atque falsa ex Syria vel Iudaea. Daucos, foliis feniculi similis thyrso bipalmis. Citocacia vocata quod ventrem cito depurgat; quam vulgus corrupte citocociam vocant. Lappa dicta quod habeat alopeciam capillos recreat, vel quod capillorum fluores coercet, vel quod sit virgulis nigris lenibus
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ accepit. qđ remediis ac ligam̃tis hominũ. et purificatõnib sacerdotũ a gentib
apta ꝓbaret᷑. Unde et eã pontifices saginẽ appellabãt᷑ qiͣ sanccem̃i. hec et ueruena q
pura. Palnirꝰ herba asperrima et spmosa. Strucios quã quidã herbã lanariã uocãt
eod̃ pleriq lanã ex ea h̾e anz. Nascit᷑ locis cultis. Splenos dicta qd splenẽ auferar
cunicia p̃p similitudinẽ cincis dicta. unde et eã greci corionẽ uocauer̾. Nascit᷑ ĩ locis
asꝑris. arq ĩ cultis. Marrubiũ qđ greci prassiũ dict̃ uocitũ p̃p amaritudinẽ. Nascitur
& absinciũ ponticũ nominat᷑. Simpatꝰ grece diciꝰ eod ratã ĩ radice uirtutẽ hẽatꝰ ut
frusta carnis asꝑsa ĩ cacabo coaguler. Polipodion herba cuuꝰ hirta atq crimita ut ẽ. polipꝰ.

Expanded text:
nomen accepit quod remediis ac ligamentis hominum et purificationibus sacerdotum a gentibus nomen accepit quod remediis ac ligamentis hominum et purificationibus sacerdotum a gentibus apta probaretur. Unde et eam pontifices sagmen appellabant, quasi sancimen; haec et verbena, quia pura. Paliurus, herba asperrima et spinosa. Struthios, quam quidam herbam lanariam vocant, eo quod plerique lanam ex ea lavent. Nascitur in locis cultis. Splenos dicta quod splenem auferat. Cimicia, propter similitudinem cimicis dicta: unde et eam Graecio κόριον vocaverunt. Nascitur in locis asperis atque cultis. Marrubium, quem Graeci πράσιον dicunt, vocatum propter amaritudinem. Nascitur et absinthium Ponticum nominatur. Symphytos Graece dictus eo quod tantam in radice virtutem habeat ut frusta carnis adsparsa in caccabo coagulet. Polypodion herba cuius radix hirta atque crinita, ut est polypus;
Abbreviated transcription (Latin):
bouis hẽat. q̃ mirũ in modũ obsapienciã mitriendã uino ĩ fundenda a uet̾ibꝰ me¬
morat᷑. Comuiuii qͦs in laritatẽ prebere fert᷑ ꝓ olere &̃ sumit᷑. Arnoglosos id est
agni lingua que a romani plantago dr̃. qd planta eiꝰ cito ad herear t̾re. Hanc multi
pro ołe uescunt᷑. Erpillos q̃ ap̃ nos serpillos uocat᷑. pro eođ radices ip̃is longe serpãt
eadẽ et matris animola pp̃ d mẽstrua mouear. Aristolatia dr̃ qd mulierib fetis qđ¬
optima sit. Nam sr̃ cessa partuũ matricẽ beneficio uaporis expurgat. huiꝰ herbe
lacia longa dr̃.qr radicẽ longã ht̃. cũ ramis et fõliis longiorib. quã & et dactilion
unde et eũ latim semtiorẽ uocãt. Nascit᷑ ꝑ matherias. Psillius dicta. q sem̃ simile pu¬
licis h̃car. Unde et eã latim herbã pulicarẽ uocant. Gerabotane ideo a grecis hoc

Expanded text:
bovis habeat. Quae mirum in modum ob sapientiam nutriendam vino infundenda a veteribus mebovis habeat. Quae mirum in modum ob sapientiam nutriendam vino infundenda a veteribus memoratur. Convivii quoque hilaritatem praebere fertur: pro olere etiam sumitur. Arnoglossos, id est agni lingua, quae a Romanis plantago dicitur, quod planta eius cito adhaereat terrae. Hanc multi pro olere vescuntur. Herpyllos, quae apud nos serpillus vocatur, pro eo quod radices ipsius longe serpant. Eadem et matris animula, propter quod menstrua moveat. Aristolochia dicitur quod mulieribus fetis optima sit. Nam supersessa post partum matricem beneficio vaporis expurgat. Huius herbae altera longa, quia radicem longam habeat cum ramis et foliis longioribus; quam etiam dactalin unde et eam Latini senicionem vocant. Nascitur per macerias. Psyllios dicta quod semen simile pulicis habeat: unde et eam Latini herbam pulicarem vocant. Hierobotane ideo a Graecis hoc
Abbreviated transcription (Latin):
re. radicib aristolacie similib. Nascit᷑ sb̾ alpib atq galacia asie. Satureia calida
et ꝓpe ignita. unde illi et nom̃ inclitũ credũt.  ꝓ nos facit inuenerẽ. Satiron
dicta a satiris p̃p incendiũ libidinis quã uulgo instinctũ uocant. uenerẽ eni susci
tar idem et orcis. q radix eiꝰ in modũ testiculoꝵ fit. quos greci oscis uocant. Idem et
leporina. p̃p qd caulẽ mollẽ emitti. Urtica ex eo uocata d ractꝰ eiꝰ corpꝰ ad urat. Est
eñi ignee om̃ino nature et tactu purit. unde et prurigine̾ facit. Marcianꝰ. Alim¬
dianc agentib ꝯsecrata ẽ. Unde et mincupata grece diana arthemis dr̃. Camimelos¬
grece dicta qd mali matian odorẽ he̾at. sitq breuis t̾req uicina. Camedreos a grecis ap¬
pellata qd sir breuis et ꝑ t̾rã strata er minuta. foliis paruissimis. Peon quidã medi¬

Expanded text:
re, radicibus aristolochiae similibus. Nascitur sub Alpibus, atque Galatia Asiae. Satureia calida, re, radicibus aristolochiae similibus. Nascitur sub Alpibus, atque Galatia Asiae. Satureia calida, et prope ignita. Unde illi et nomen inditum credunt, quod pronos facit in Venerem. 43. Satyrion dicta a Satyris, propter incendium libidin in modum testiculorum sit, quos Graeci ὄρχεις vocant. Idem et leporina, propter quod caulem mollem emittat. Urtica ex eo vocata quod tactus eius corpus adurat. Est enim igneae omnino naturae et tactu perurit, unde et pruriginem facit. ArtemisDiane a gentilibus consecrata, unde et dicitur; grece enim Diana Arthemis dicieat sitque brevis terraeque vicina. Chamaedrys a Graecis appellata quod sit brevis et per terram strata et minuta foliis parvissimis. Paeon quidam medi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplis ad hib̾i agentib solita eẽt. Isopũ herbã purgandis pulmonib apta. Uñ
et in uet̾i testam̃to ꝑ isopifacisculũ asꝑgebant᷑ agni sanguine qͥ mundari uole¬
bãt. Nascitꝰ᷑ in paeris herens saxo ridicib. Neu herbarũ siue reuponticũ illud q̃
rransdamibiũ ĩ solo barbarico istud q circa pontũ colligit᷑ nominatũ. Reuãt dic
eiuis ĩ figurã cantarorũ nascant᷑ ut ẽ mali punici quoꝵ ora serratas̃ hñtes intrinse¬
cꝰ semina papau̾i similia. Hec herba et insana uocat᷑. qr usus eius ꝑiculosꝯ ẽ. Dem¬
qr sibibat᷑ uł eclat᷑ insaniã facit. uł somni imaginẽ torpidã. hanc uulgꝯ milimin¬
drũ dic̃. ꝓp̃ea q alienationẽ m̃tis ĩduc̃. Saxifinga uocat᷑ q sem̃ eiꝰ poeras inuesica frã¬
gat. atq cõminuat. Gentiana nom̃ sumpsit ut medici memorant ab inuento¬

Expanded text:
templis adhiberi a gentibus solita esset. Hyssopum herba purgandis pulmonibus apta. Unde templis adhiberi a gentibus solita esset. Hyssopum herba purgandis pulmonibus apta. Unde et in Veteri Testamento per hyssopi fasciculos aspergebantur agni sanguine, qui mundari volebat. Nascitur in petris haerens saxo radicibus. Reubarbarum sive reuponticum, illud quod trans Danubium in solo barbarico, istud quod circa Pontum colligitur, nominatum. Reu autemeius in figuram cantarorum nascantur, ut est mali Punici, quorum ora serrata sunt, habentes intrinsecus semina papaveris similia. Haec herba et insana vocatur, quia usus eius periculosus est: denique si bibatur vel edatur, insaniam facit vel somni imaginem turbidam. Hanc vulgus milimindrum dicit, propter quod alienationem mentis inducit. Saxifraga vocata quod semen eius petras in vesica frangat, atque comminuat. Gentiana nomen sumpsit, ut medici memorant, ab invento
Abbreviated transcription (Latin):
dulcẽ radicẽ hẽat. glicin em̃ greci dulce dicũ eadẽ ad ip̃os. qr sitientib sitĩse dat.
Dracontea uocata q asta eiꝰ uaria sit ĩmodũ colubri. similitudinẽq draconiꝰ iit
uidet᷑ erumꝑe. uł q pullis hirundinũ si ołi auferant᷑. matres eoꝵ illis ex hac
herba mederi dicm̃r. E hotropiũ nom̃ accepit primo đ estiuo solsticio floreat.
q solis morib folia circũacta ꝯu̾tat. unde et alatinis soliseqͥa mincupat᷑. Nã
et sole oriente floressuos aꝑit. idẽ se recłudit cũ solre occubuerit ip̃a ẽ quã la¬
tim intubũ saluaticũ uocant. Hec et uerucaria. qd extingat uerrucas et exac̃
potara. uł incacaplasmate posita eas abstergat. Pentafilon numero folioꝵ
dicta. Unde &̾ latimi qͥnq foliũ uocant. herba adeo munda ut purificaniset

Expanded text:
quod dulcem radicem habeat; γλυκὺ enim Graece dulce dicunt. Eadem ἄδιψος, quia sitientibus sitim sedat. quod dulcem radicem habeat; γλυκὺ enim Graece dulce dicunt. Eadem ἄδιψος, quia sitientibus sitim sedat. Dracontea vocata, quod hasta eius varia sit in modum colubri, similitudinemque draconis imividetur erumpere, vel quod pullis hirundinum si oculi auferantur, matres eorum illis ex hac herba mederi dicantur. Heliotropium nomen accepit primo quod aestivo solstitio floreat, vel quod solis motibus folia circumacta convertat. Unde et a Latinis solsequia nuncupatur. Nam et sole oriente flores suos aperit, idem se reclaudit cum sol occubuerit. Ipsa est quam Latini intubum silvaticum vocant. Haec et verrucaria, eo quod extinguat verrucas ex aqua pota, vel in cataplasmate posita abstergat. Pentaphyllon a numero foliorum dicta; unde et eam Latini quinquefolium vocant; herba adeo munda ut purificationi et
Abbreviated transcription (Latin):
a corpore expellat̾. sagitas ercuciat. hanc herbã adderita senex inuenit. unde
et eiꝰ pabulo fere ꝑcusse sagitas a corpre ĩ herentes eicũe. Hanc quidã latinoꝵ
poete antropomoros appellant qd hẽat radicẽ formã honinus simulantẽ. cuiꝰ cor
ter uino missa ad bil endũ datur. qͦꝵ corpꝰ p̃p curã secmidñ ẽ. ut soporati do¬
lorẽ ñ sentiãt. Huiꝰ sp̃es due. femine: foliis lactuoe similib. mala gn̾aus ĩ sumi¬
litudinẽ primar̃. Masculꝯ uͦ: foliis bete similib. Papauer herba somnife̾ra. de
ẽ usualis. alia aggrestis ex qͣ fluit succꝰ quẽ oppion appellauz. Coloqͥntidis cucurbi¬
ta aggrestis et uehem̃ter aiara. q̃ similit̾ ut cucurbiti ꝑ t̾ram flagella tendir.
Dicta aũz coloqͥntida qđ sit fructu rotundo. atq foliis. ut cucunieris usualis. Cen¬
cis humectis nascit᷑. Cadẽ et fel t̾re pp̃ amaritudinẽ. Gliciriza grece ex eo qd dicra

Expanded text:
t; unde et ejus pabulo ferae percussae sagittas a corpore inhaerentes ejiciunt. Hanc quidam Latinorum poetae ἀνθρωπόμορφον appellant, quod habeat radicem formam hominis simulantem. Cujus c quorum corpus propter curam secandum est, ut soporati dolorem non sentiant. Huius species duae: femina, foliis lactucae similibus, mala generans in similitudinem prunarum; masculus vero foliis betae similibus. Papaver herba somnifera; de qest usualis, alia agrestis, ex qua fluit sucus quem opion appellant. Colocynthis cucurbita agrestis et vehementer amara, quae similiter ut cucurbita per terram flagella tendit. Dicta autem colocynthis quod sit fructu rotundo atque foliis ut cucumis usualis. Cenquia locis humectis nascitur. Eadem et fel terrae propter amaritudinem. Glycyriza Graece ex eo dicta
Abbreviated transcription (Latin):
seminib huius meminit ouidiꝰ dicens. Prima ceres unco glebã d imo¬
uit aratro . porima cleditꝰ fruges alim̃taq initia t̾ris. Frumm̃ta ⁊̃ aprie q̃ aristas
hns triges aũt reliq̃. Frum̃ti aũt ut fruges a frum̃do. hoc ẽ auescendo dicte¬

Expanded text:
seminibus. Hujus meminit Ovidius dicens: Prima Ceres unco glebam dimoseminibus. Hujus meminit Ovidius dicens: Prima Ceres unco glebam dimovit aratro; Prima dedit fruges, alimentaque mitia terris. 2. Frumenta sunt proprie quae aristas habent; Fruges autem reliqua. Frumenta autem, vel fruges,
Abbreviated transcription (Latin):
pnꝰ t̾re culturã exercebãt ante ꝙͣ ferri fuissoe us reꝑto. Duplex. aũ̾t̾ aratio
uernalis et atũnalis. Int̾missio ẽ. quo alt̾nis annis uaciniis ager ures recip̃.
Stercoratio ẽ leta humoris asꝑsio. Stercꝰ aũz uocatũ uł q ftͣn.t᷑ in agris. ut
stergi oporteat qd sordidũ in ciuitate redundat. Idẽ ẽ. et fumus. qr ꝑ agros
leta ficiat germina. redelatq arua pingiua et fecunda. Occasio ẽ: c̃ rustici
uites ut arbores. Runcatõ ẽ a t̾ra herbas uellere. nã rus t̾ra ẽ. Sulcusasole
rĩ actio. Serere aũt uocatũ. q hoc sereno celo fãciendũ ẽ ñ ꝑ imbres. Hinc ẽ
illiid Uirgilianũ. Nudꝯ ara sere nudo. Messis ametendo. idẽ arecidendo
Nicta. seges aũr de semine dicta qd iacimꝰ siue a sectine. De frumtis. ui
oqa s ceres cepit unfrugib ĩ grecia et hr̃e segetes trans latis aliunde

Expanded text:
prius terrae culturam exercebant, antequam ferri fuisset usus repertus. Duplex est autem aratio: prius terrae culturam exercebant, antequam ferri fuisset usus repertus. Duplex est autem aratio: vernalis et autumnalis. Intermissio est qua alternis annis vacuus ager vires recipit. 3. Stercoratio est laetaminis aspersio. Stercus autem vocatum vel quia sternitur in agris, vel quia extergi oporteat quidquid sordium in civitate redundat, sive, quod verius est, a laeta faciat germina, reddatque arva pinguia et fecunda. Occatio est, cum rustici, vites, vel arbores. Runcatio est a terra herbas vellere: nam rus terra est: sulcus a solrum actio. Serere autem vocatum, quod hoc sereno coelo faciendum est, non per imbres. Hinc est et illud Virgilianum: nudus ara: sere nudus. Messis a metendo, id est, a recidendo dicta: seges autem de semine dicta, quod jacimus: sive a sectione. SpiritaliPrima Ceres coepit uti frugibus in Graecia, et habere segetes, translatis aliunde
Abbreviated transcription (Latin):
natũ nomine homugirũ. Quidã aũt osiris dicũt eẽ artis ĩuentorẽ. quidã
reptolemũ. Et hic q̃stio ẽ qͦrͦ. pͥma ceres ferro ĩ grecia uertere t̾ram ĩstituit.
soe ferro qͣlicũq. ñ specialit̾ uomere. aut aratro. Stercorandi agri rationẽ pͥ¬
mus ĩcluxit quidã nomine stercut ĩ italia cuius ara apico delicata ẽ rome.
hic plura instrum̃ta agri culture reꝑit. primꝯq agros fimauit. E undẽ quidã
saturnũ putauer̃. ut maiorẽ illi nobilitatẽ facerent hoc nomine. qͦ splẽdide
sonarer. et dignitatẽ tituli cõpararet.ii. De cultura agroꝵ.
Ultura ẽ qua frum̃ta uł uina magno labore q̃runtur ab ĩcolendo uo¬
cata. Diuicie eñi antiqͦꝵ ĩ his duob eranz. bene pascere et bene arare.
Cultura agri: cinis. aratio. int̾missio. ĩ censio stipularũ. stercoratio. ocasio. rim¬
catio. Cinis ẽ ĩcenhũ ꝑ qͣ ager ĩutilẽ humorẽ exsudar. Aratio dicta.qr de ere

Expanded text:
girum; quidam autem Osirim dicunt esse artis huius inventorem; quidam Triptolemum. Et hic quaestio est quomodo prima Ceres ferro in Graecia vertere terram instituit, sed ferro qualicumque, non specialiter vomere aut aratro. Stercorandi agri rationem primus induxit quidam nomine Stercutus in Italia, cuius ara a Pico dedicata est Romae: hic plura instrumenta agriculturae repperit, primusque agros firmavit. Eundem quidam Saturnum putaverunt ut maiorem illi nobilitatem facerent hoc nomine, quo splendide sonaret et dignitatem tituli conpararet. § 2 De cultura agrorum. Cultura est qua frumenta vel vina magno labore quaeruntur, ab incolendo vocata. Divitiae enim antiquorum in his duobus erant, bene pascere et bene arare. Cultura agri cinis, aratio, intermissio, incensio stipularum, stercoratio, occatio, runcatio. Cinis est incendium per quod ager inutilem humorem exudat. Aratio dicta quia de aere
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ueluti odorẽ cinnamonu referat. Nascit᷑ insiria et armenia fintex botruosũ
sem̃ reddens. sibi cõnexũ. flore albo ueluti uiole foliis similib brione odore etiã
bono. Somnos suauificat. Casia nascit᷑ in arabia uirga robusti corricis. et purpurei
ce dupplex eius pondꝯ ĩ medicam̃tis admiscet᷑. Calamus a romaticꝰ a similitudĩe cala¬
mi nsualis uocat᷑. Gignit᷑ in ĩdia multis modis. Genculatꝰ. fulius flgrans sp̃s sua¬
utates qͥ c̾ fr̾angit᷑ in multas fit partes. scissilis simulano gustu casiã c̃ leni acri¬
monia redente. Ealsannũ arbor ĩ iudea ĩtra t̾minos tantũ iugenti ugerũ erat pꝰea¬
quã eaudẽ regionẽ romani potitis̃. &ẽ litissimis collib propagata ẽ. stirpe similis

Expanded text:
quod veluti odorem cinnamomi referat. Nascitur in Syria et Armenia, frutex botruosum quod veluti odorem cinnamomi referat. Nascitur in Syria et Armenia, frutex botruosum semen reddens sibi conexum, flore albo veluti violae, foliis similibus brioniae, odore etiam bono; somnos suavificat. Casia nascitur in Arabia, virga robusti corticis, et purpureisce duplex eius pondus in medicamentis admiscitur. Calamus aromaticus a similitudine calami usualis vocatus. Gignitur in India multis nodis geniculatus, fulvus, fragrans spiritus suavitate. Qui cum frangitur, in multas fit partes scissilis, simulans gustu casiam cum levi acrimonia remordenti. Balsami arbor in Iudaea intra terminos tantum viginti iugerum erat. Posteaquam eandem regionem Romani potiti sunt, etiam latissimis collibus propagata est, stirpe similis
Abbreviated transcription (Latin):
efficit᷑. Nã matura piꝑis alba ẽ. Cuiꝰ quidẽ diu̾sꝯ ẽ fructꝰ. Namd in maturũ est
piꝑ longũ uocatꝰ qͥđ incorruptũ ab igne piꝑ albũ ẽ. Qđ nͦ cute rugosa et horrida
fuerit ex calore ignis trahit et calorẽ et nom̃. Piꝑ si leue ẽ. uetustũ. si graue no¬
uellũ. uitanda ẽ.aũt̾ morcatoꝵ fraus. solent eñi uetustissimo ꝑ ꝑi humec̾ti ar¬
nit᷑ arbor odoris sumissimi. Deniq lignũ ip̃ius uice timiamatũ altarib ad ole¬
tur. Unde et nom̃ traxisse credit᷑. Cinnamũ dictũ qd cortex eiꝰ in modũ canne sit
rotundꝰ. et gracilis. Gignit᷑ aũt ui ĩdie et ethiopie regionib. Frurice breu du¬
orũ tantũ cubitoꝵ. colore sb̾ nigro uł cireneo tenussimarũ uirgarũ. Nã qd in¬
crassitudinẽ extẽdit᷑ despectui ẽ. qd uero graciliꝰ ꝓuen̾it exuniũ. Qd cũ ꝯfringi¬
tͦ iusibile spiram̃tũ emittit ad imaginẽ nebule sou pulueris. Amomũ uocatũ

Expanded text:
us est fructus. Nam quod immaturum est, piper longum vocatur; quod incorruptum ab igne, piper album; quod vero cute rugosa et horrida fuerit, ex calore ignis trahit et colorem et nomen. Piper si leve est, vetustum; si grave, novellum: vitanda est autem mercatorum fraus. Solent enim vetustissimo piperi humecto ari, ac summi. Denique lignum ipsius, vice thymiamatum altaribus adoletur, unde et nomen traxisse creditur. 10. Cinnamomum dictum, quod cortex ejus in modum cannae sit rotundus, et gracilis. Gignitur autem in Indiae et Aethiopiae regionibus, frutice brevi duorum tantum cubitocrassitudinem extenditur, despectui est; quod vero gracilius provenerit, eximium. Quod cum frangitur, visibile spiramentum emittit ad imaginem nebulae seu pulveris. Amomum vocatum