comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
missio exclud̾r: ⁊ frustͣ¬
tͣ abraham. De inde dẽ¬
truit ꝯsequens. dũ sub¬
dit. Abrahe antem. Q¬
si est exleger nonẽ erp¬

Expanded text:
missio excluditur, et frustratur Abraham; deinde det consequens dum subdit; Abrahae autem; qSi est ex lege non e
Abbreviated transcription (Latin):
orare nt quietã agat uitã. In pace eñi pͥn¬
eipũ. quies et irgimen seruat᷑ eccłiaꝵ. Nã
inbeliꝰ. t̃quillitas dissipat᷑ tepescit pietas. di¬
titio soluit᷑. qua soluta: infirmoꝵ castitas ui¬
olatur. in pace babilonis: pax. nr̃a ẽ. utiq tẽꝑ¬
alꝰ. quȩ bonis et mał cõmuius ÷. dñ int̾ ba¬
bꝑ lomos: tenemĩ captiui. qͥb ⁊ seruire iube¬
iñ et t̾buta redd̾e. Sicut filii ifrł. sub babi¬
Lomie regib seruiebant. pax autẽ nr̃a ꝓpͥa:
et hie ẽ. cũ do ꝑsidem. et in et̾nũ erit cum
llo ꝑ spẽm et nequis puicaret ħ non eẽ fa¬
cienda ꝓhis ꝑ quos patit᷑ ȩccłia: addit. oc¬

Expanded text:
e ut quietam vitam agant. In pace enim principum quies et regimen servatur Ecclesiarum. Nam in bellis tranquillitas dissipatur, tepescit pietas, districtio solvitur: qua soluta, infirmorum castitas violatur. In pace Babylonis pax nostra est, utique temporalis quae bonis et malis communis est, dum inter Babylonios tenemur captivi, quibus et servire jubemur et tributa reddere, sicut filii Israel sub Babyloniae regibus serviebant. Pax autem nostra propria, et hoc est cum Deo per fidem, et in aeternum erit cum illo per speciem. Et ne quis putaret haec non esse facienda pro his per quos patitur Ecclesia, addit:
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ sp̃c sci̾: caro est. Illud etiam obseruaudũ.
qd̾ cum dicit qͥ semuiat incarue: addit: sua
cum ũ dicit iuspũ: ñ addit. suo. qr sem̃ car¬
uale ex hoĩe est. semen uͦ spũale: ex spũ dĩ est:
se habeant p̾lati erga
subditos: et subditi erga
p̃latos: ut dixi. Utriq
nou deficiauiꝰ facientes
bonũ. qr non deb de

Expanded text:
tus sancti caro est. Illud etiam observandum, quod cum dicit, qui seminat in carne, addit, sua, cum vero dicit in spiritu, non addit suo; quia semen carnale ex homine est, semen vero spirituale ex Spiritu Dei est. se habeant praelati erga subditos, et subditi erga latos, ut dixi. Utrique non deficiamus, facientes bonum, quia non debet de
Abbreviated transcription (Latin):
ua sua. faciat ei coĩa:¬
p̃dicatori uerbi dĩ p̾beat¬
et metet CorT uecĩa ille: cui p̃dicatur.
quȩ boni appellatione. recte signa¬
ꝯtlolle. Iuit. sicut et dñs: in euglio. cũ di¬
cipłis loqñs ait. cum mali sitis: nostis hona data.¬

Expanded text:
na sua faciat ei compraedicatori verbi Dei praebeat necessaria ille cui praedicatur, quae bona appellatione recte significavit, sicut et Dominus in Evangelio cum discipulis loquens ait: Cum mali sitis, nostis bona data
Abbreviated transcription (Latin):
cipiet. ⁊ũe. m qui seminat in carne sua: ut d̾
carne .i. qui seminat carualia uicia. et fouet: et
qui omĩa que facit. ⁊̃ si qua bona uideant᷑: id̾o
facit: ut carnałr ei bñ sic: et qui de lege carnałr
sentit: de carne et metet. ꝯuementẽ messem .s.
corruptionẽ. nich .ip. melius ꝯuenit carmꝰ. qͣm cor¬
dat assensum: ex fide ẽ¬
ui audeͬ seml caritate seruenoo ĩticiȩ
et legem spualit̾ intel¬
Eligendo: de spũ et me¬
det. ꝯuenientem messẽ

Expanded text:
e, quoniam qui seminat in carne sua, ut de carne, id est qui seminat carnalia vitia et fovet, et qui omnia quae facit, etsi qua bona videantur, ideo facit ut carnaliter ei bene sit, et qui de lege carnaliter sentit, de carne et metet convenientem messem, scilicet corruptionem. Nihil enim melius convenit carni quam cordat assensum ex fide cum charitate serviendo justitiae et legem spiritualitelligendo, de spiritu et metet, convenientem messem,
Abbreviated transcription (Latin):
u ꝓpt̃ ꝙ .s. qr gentiles p̃ dieta facientes
st̃ inexcu sabiles młto magis o h̃o omĩs ꝯͥ
iudicas .i. õ uidee qui ꝑ legem instruetes
seruas abhis. inquib alios rephendis. ꝙͥ aũ
mereu sabiles sunc: ꝓbat sine spͤgalit᷑ de
uideis. siue ꝯmunit᷑ de iideis et gentil. qid.¬

Expanded text:
t quia gentiles praedicta facientes sunt inexcusabiles, multo magis, o homo omnis qui judicas, id est o Judaee, qui per legem instructus m non servas ab his in quibus alios reprehendis. Quod autem inexcusabiles sint probat, sive specialiter de Judaeis sive communiter de
Abbreviated transcription (Latin):
amare d̾m. et gratis amare ip̃m ad uitorẽ. ip̃m
coͣnatorẽ. pꝰcirino. ip̃u p̾miũ deputare. ñ alud.
ab ip̃o: qm̃ ip̃m expeccare. Si amas: gratis ama.
Siuere amas ip̃e sit m̾ces: quem amas. et qd̾ sit¬
ꝓfundũ. caritatis .i. possitis intellig̾e occultum

Expanded text:
ipsum adjutorem, ipsum coronatorem, postremo ipsum praemium deputare non aliud ab ipso, quam ipsum exspectare. Si amas, gratis ama. Si vere amas, ipse sit merces quem amas. Et profundum. Charitatis, id est possitis intelligere occultum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓceit om̃e: qd̾ possumꝰ. qd̾ possũ: uideo: uñ pos¬
sum: non rudeo: nisi qr noui ẽẽ ado qr autẽ illi
nñ illi det: multũ est ad me. abyssus ⁊ et ꝓfun¬
dum. nc̃ gͣ ip̃a caritas. inbonis oꝑib ex̾cetur ad
subueniend̃ aliis et usq ad inimicos porrigit᷑.
⁊ħ latitudo ẽ: nc̃ longanimitate. ad u̾sa doserit.
⁊ in eo qd ueracit᷑ tenuit. ꝑ seuerat: tħ longituos

Expanded text:
omne quod possumus. Quod possum video, unde possum non video, nisi quia novi esse a Deo. Quare illi et non illi det, multum est a me: abyssus, et profundum est. Nunc ergo ipsa charitas in bonis operibus exercetur ad subveniendum 169 aliis, et usque ad inimicos porrigitur; et haec latitudo est. Nunc longanimitate adversa tolerat; et in eo quod veraciter tenuit, perseverat: et haec longitudo
Abbreviated transcription (Latin):
sem̃. qui det uob̃ sapĩam decelestib. pleuiꝰ. qͣm
dis ur̃i .i. rationis que ẽ imago d̾i. ĩqͣ reuouaris
in agnitione di. inimnaginẽ gͦ sua: cognosce aue¬
torẽ eiis: qui corꝑali sensu non attiugit᷑. negͦ pu¬
tetis corꝑeo sensu d̾m actingi. s occłis m̃tis. ip̃m
tuo. uͥ diu̾sa m̃bra ñ inuenuĩt᷑ ibi audis: uͥ uides.
ad ħ illuminet ocłos¬

Expanded text:
m qui det vobis sapientiam de coelestibus plenius quam dis vestri, id est rationis, quae est imago Dei, in qua renovatis in agnitione Dei. In imagine ergo sua cognosce auctorem ejus qui corporali sensu non attingitur. Ne ergo putetis corporeo sensu Deum attingi, sed oculis mentis ipsum tuo, ubi diversa membra non inveniuntur, ibi audis ubi vides. Ad hoc illuminet oculos
Abbreviated transcription (Latin):
nes Qt. diẽt. sub t̾rena tunica: geuio. ad celes¬
tere festsno. illau uolo acciꝑe. istam uolo po¬
ne. Quid apłe dicis: fiet in iuria illi darto
siꝑ hos pannios morcalitatis et corruptignis.
UToe sit mstrms. illud suꝑius hoc uit̾ius.
iluis erecius : nonsio in quit dico. non sis ne¬
io utiq spoliari ẜ suꝑ nestiri. non tñ itar ut
sub incorruptione: mianeat corruptio. Sut

Expanded text:
si dicat: Sub terrena tunica gemo, ad coelestem festino; illam volo accipere, istam volo ponere. Quid, Apostole, dicis? fiet injuria tanto super hos pannos mortalitatis et corruptionis, ut hoc sit inferius illud superius, hoc interius, illud exterius. Non sic, inquit, dico, non sic. Nolo itaque exspoliari, sed supervestiri, non tamen ita, ut sub incorruptione maneat corruptio, sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ corpus tũ. noluinꝰ expoliari .i. nollemꝰ. nob̾
S tola inmorcalitatis ita. ut ꝙ uortale ẽ ab se¬
beatur auita .i. ut uita inmortalitatis: destrũ¬
at mortalitate᷑. ñ ut suꝑ eam uenrat. ⁊eͣ sensꝰ.
Sie uellemus fieri ĩmortales si fieri posset: ut
iam ueuiret ip̃a in mortalitas. ⁊ mͦ sic̃ sumꝰ.
mutaret nos. qr ec si amał ad boua tͣnͣseamꝰ:

Expanded text:
quod corpus tamen nolumus exspoliari, id est nollemus nobis stola immortalitatis, ita ut quod mortale est absorbeatur vita, id est ut vita immortalitatis destruat mortalitatem, non ut super eam veniat, etc. Sensus est: Sic vellemus fieri immortales, si fieri posset, ut jam veniret ipsa immortalitas, et modo sicut sumus mutaret nos, quia etsi a malis ad bona transeamus,
Abbreviated transcription (Latin):
peccatͥoem. fecit: s peccatͥx aĩa: carnẽ corrup¬
tibileui fecit. Qui gͦ omĩa mala: anune ex
corꝑe putant accidisse: iuerrore s̃. attend̾ ꝙ. ĩ¬
genusc̾e seqix̃ et grauari: sub sarcina corrup¬
tibił corꝑis. et tũ: ait. nolu. expo. Coce uox na¬
ture. ꝯfessio pene. graue ẽ corpꝰ: et ouerosũ. adq
corruptibile. geuutur sub illo: et tnͣ libͣent̾ de¬
saritur. pius enĩ m̃tis ratione. cupit duso lini.
et ẽẽ cum xͦ. Seusu aũ carnt refugit. et rocusat
hoc st huiuanus affectꝰ. hoc ip̃a amida uues¬
cio. quom hi inuoluntate. qm̃ ailigendo uitã.¬

Expanded text:
peccatricem fecit, sed peccatrix anima carnem corruptibilem fecit. Qui ergo omnia mala animae ex corpore putant accidisse, in errore sunt. Attende quod ingemiscere se dicit, et gravari sub sarcina corruptibilis carnis, et tamen ait: nolumus exspoliari. Ecce vox nec confessio poenae. Grave est corpus et onerosum atque corruptibile, gemitur sub illo, et tamen non libenter deseritur. Prius enim mentis ratione cupit dissolvi, sto; sensu autem carnis refugit et recusat. Hoc habet humanus affectus, hoc ipsa anima nescio quomodo habet in voluntate, quoniam diligendo vita
Abbreviated transcription (Latin):
gentes recepto corꝑe: nudi .i. aliemi aꝓmis¬
sa gła inueniant᷑. ħ enĩ opus ẽ ut uiduti cor¬
ꝑe suꝑ induantur: et gła. que ẽ inutacio in
latione gemimꝰ: qr etiam minus ꝑfecti: qui
carnem fouent. Iut̃ quos apłs se ꝯnrini̾at: ne
illi iinꝰ dese sentiant. et ħ ẽ ꝙ ait. Nam .i.

Expanded text:
alieni a promissa gloria inveniantur. Hoc enim opus est, ut induti corpore superinduantur gloria, quae immutatio in latione gemimus, quia etiam minus perfecti qui carnem fovent, inter quos Apostolus se connumerat, ne illi minus de se sentiant. Et hoc est quod ait: Nam et, id
Abbreviated transcription (Latin):
ruit. u̾bo uel oꝑe. Pa¬
rentib carnałib uł¬
spũalib. ñ obediente̾.
.i. feris iuidomitiores.
Iusipientes .s. non dis¬
c̾ernentes int̾ mualũ
habitu ⁊ ucessu. Iu¬
compositio corꝑis in¬
dicat qualitatom m̃¬

Expanded text:
Parentibus, carnalibuualibus, non obedientes, scilicet feris indomitiores. Insipientes, id est non discernentes inter bonum habitu vel incessu. Incompositio corporis indicat qualitatem m
Abbreviated transcription (Latin):
ens illũ ꝯu̾tentlũ et ap̃me ꝑmansur᷑. Deiñ repe
rorem toto corde reñsur̾ adme. ħ est clare illi. cui
dancdũ ẽ. ⁊ ñ dare illi cudandñ u̾o est. ut eiun
llocet. qm sciat obedire. illũ uͦ ñ: quͦ sciat ñ obe¬
ddire. qr ñ inuoluntate pecẽcis. s in arbitͥo. dantis:
deb eẽ ꝙͣ ddat᷑. anenĩ dandũ sit:dantis debet ui¬
dicio pensari. et ꝙͣ. uis ꝑ icłas sit uidiciũ dĩ dise̾¬

Expanded text:
ens illum convertendum, et apud me permansurum. Deinde repetrorem toto corde reversurum ad me, hoc est dare illi cui dandum est, et non dare illi cui dandum non est, ut eum vocet quem sciat obedire; illum vero non, quem sciat non obedire, quia non in voluntate petentis, sed in arbitrio dantis debet esse quod datur. An enim dandum sit, dantis debet judicio pensari. Et quamvis periculosum sit judicium Dei dis
Abbreviated transcription (Latin):
inductus amoyse.dix̃
Osiserebor uocando in¬
t̃ius. cui misereor p̃desti¬
uando. Ecce nulla m̃i¬
ta p̃cectunt ꝓ quib eliga¬
tur. s sola grã p̃destina

Expanded text:
inductus a Mose dixit: Miserebor, vocando incujus misereor, praedestinando. Ecce nulla mta praecedunt pro quibus eligatur, sed sola gratia praedestina
Abbreviated transcription (Latin):
t eudent᷑ ł iatent᷑ reportent᷑. Uñ et angłs lo¬
quieus hõĩm ait: eũ oraretis: orationẽ uiam ob¬
tuudo Ad omĩa qͥppe scienda. suffic̃ d̾o: sua
pfcctio ht cũ nuntios .i. angłos. non qui el
hue nescit a nmincrent. ñ cnĩ st̃. iilla: que¬

Expanded text:
 vel latenter reportent. Unde et angelus loquens hominibus, ait: Cum oraretis, orationem vestram obtuli Deo . Ad omnia quippe scienda sufficit Deo sua perfectio. Habet tamen nuntios, id est angelos, non qui ei quod nescit annuntient; non enim sunt
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ. s ille nontuisi hõ. iste ds tħo. qͥs au̾ ille
quis iste srpponuit. Et sicut. et c̃ .Q. ꝑ quem ue¬
uit mors: ꝑ qͣm fit resurratio: Ecce et sicut
om̃s moruĩt᷑ corꝑali morte uadam. qr eiꝰ filii
regeneratione. Attende quomͦ aic omĩs mori ĩ a.¬
dam et om̃s uiuificari. iixͦ. qi nemo ad morẽ
nascitur. nisi ꝑ illum. nemo adutam. isi ꝑ

Expanded text:
mortem; et ille nonnisi homo, iste Deus et homo. Quis autem ille, quis iste, supponit. Et sicut. Quasi dicat: Per quem venit mors, per quem resurrectio. Ecce: Et sicut omnes moriuntur corporali morte, in Adam, quia ejus filii regeneratione. Attende quomodo ait omnes mori in Adam, et omnes vivificari in Christo, quia nemo ad mortem nascit
Abbreviated transcription (Latin):
tismum. estis in pecẽis
urĩs. q̃ remissa fore. c̃¬
nexiones. ratiorinatio¬
tias. ħ aũ. et alia io ĩ¬
serunt᷑. ut erubescatiᷤ
q̃ etiam ip̃e dampaiat
ne gͦ in errore rema

Expanded text:
tismum, estis in peccatis vestris, quae remissa fore crconnexiones ratiocinatioautem et alia ideo inferuntur, ut hic erubescat, quae etiam ipse damnat. Ne ergo in hoc errore reman
Abbreviated transcription (Latin):
emoratio peccatoꝵ eoꝵdem
qr ꝓeis offerunt᷑. et
catum: offerentes
mosfit. ilas hostias. inqu
Do ⁊ ꝯucmoratio peceatoꝵ. no abso¬
btiõ imscrnortatis. acousatio ñ ucutis os¬

Expanded text:
emoratio peccatorum, quia pro eis offeruntur. Et catum offerentes illas hostias in quibus est commemoratio peccatorum, non absolutio infirmitatis; accusatio non virtutis os
Abbreviated transcription (Latin):
tes hami fid̾i. et si cari¬
tati insistimꝰ: nũꝙͣ m̃¬
ł appetitꝰ. s eciã spes
et̾ne salutis. ad suꝑna
tendens: ut galea men¬
tẽ obuoluit. ñ leoet᷑¬

Expanded text:
tes hami fidei, si et charitati insistimus, nunquam melis appetitus; sed etiam spes aeternae salutis ad superna tendens ut galea mentem obvolvit, non laedet
Abbreviated transcription (Latin):
atis Rogamꝰ aũ. huc¬
T ⁊ nc ad subditoss¬
speciałt. moralr eos
instruens de houor¬
ficentia p̃latis exi¬
facite ꝙ opci: uos aũ minoreł st̾s et si subo¬

Expanded text:
 Rogamus autem. Hucest, nunc ad subditospecialiter, moraliter eos instruens de honorficentia praelatis exfacite quo
Abbreviated transcription (Latin):
estis inteneb̾s. om̃s enĩ
uos e̾tis filii lucis .i. fi
d̾i. et filii diei .i. uͥtutũ.
fides: est lux. quȩ facit
ecc̃: tenebre. s̾: infide¬
lidas. nox ÷ habitꝰ uici
oꝵ. uñ subdit. et non
estis filii noctis neq
tenebraꝵ. ħ addidit:
uerͥis putet pilrtim poᷤᷤ¬
se c̃ẽ dierꝰ et partĩ noc¬
tis. nemo enĩ duobe do¬
minis seruire pͥ Igit᷑¬

Expanded text:
estis in tenebris, omnes enim vos estis filii lucis, id est fidei, et filii Dei, id est virtutum. Fides est lux quecontra tenebrae sunt infidelitas, nox habitus vitiorum. Unde subdit: Et non estis filii noctis neque tenebrarum. Hoc addidit, ne quis putet partim posse esse diei, et partim noctis. Nemo enim duobus dominis servire pot
Abbreviated transcription (Latin):
qr sumꝰ induti loricã
fid̾i ⁊ caritatis. et ga¬
leam spẽ salutis. Rec¬
te. lorice fidẽ ꝯꝑat :⁊
caritatẽ. et galet spẽ.
sient enĩ lorica munit
uitalia: ita fides. et ca¬
ritas. nos muniũt ceͣ
appetitũ t̾renoꝵ. siem̃

Expanded text:
 sumus induti loricam fidei, et charitatis, et galeam spem salutis. Recte loricae fidem comparat et charitatem, et galeae spem. Sicut enim lorica munit vitalia, ita fides et charitas vos muniunt contra appetitum terrenorum. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
rentiã exibe. ⁊ necessari¬
a submuuistiare: ꝙ
mandata quȩ ad hoĩe
ꝑtimnentia: scripta sũt
ui scd̃a tabula. ad duo
uaiq p̃cepta caritatiꝰ
.s. dilectionis di et ꝓxi¬
ni: ꝑtinet de calosꝰ.
ad pͥmũ p̾ceptũ dilec

Expanded text:
rentiam exhibere, et necessaria subministrare. Quod mandata quae ad hominem pertinentia scripta sunt in secunda tabula. Ad duo namque praecepta charitatis, scilicet dilectionis Dei et proximi pertinet Decalogus. Ad primum praeceptum, scilic
Abbreviated transcription (Latin):
adnis lib̾i ficri. lib̾e setr¬
uiatis. lib̾am. . quo¬
dãmͦ facit seruitute.
seruit ñ timore subdo¬
lo.s fideli dilectione.
omĩs en acuet᷑ potestã
ita simplicit̾ obeote.
obedite dico: non ser¬

Expanded text:
 liberi fieri, libere serviatis, liberam enim quodammodo facit servitutem qui servit non timore subdolo, sed fideli dilectione, omnis evacuetur potestas. Ita simpliciter obedite, obedite dico, non ser
Abbreviated transcription (Latin):
habita. in scientia. ut .s. caste sciant mchi ad l¬
teruie opinionis. admisceant: iulõ gamiabas
ex petacions  i suauitate. litblaud̃i ⁊afabils
iast abiles sinꝰ. non ut illi: qui ꝑdulces ser¬
mones seduẽt corda ĩnocentiũ.

Expanded text:
habita in scientia, ut, scilicet caste sciant, nihil adulterinae opinionis admisceant. In longanimitate exspectationis, in suavitate, ut blandi et affabiles et affabiles simus; non ut illi qui per dulces sermones seducunt corda innocentium,
Abbreviated transcription (Latin):
qr neminẽ habeo. nc̃:
ita concordet mee uo¬
lũtati. in ħ negocio. qͥ
ita sincera affectio᷑ ꝓ
uob̾ sollicitus sit. ħoe
iñcenuarii erant. filii
ti mochens: et ue. õs¬
que sua sunt. ñ quest̾¬

Expanded text:
 neminem habeo nunc ita concordet meae voluntati in hoc negotio, qui, ita sincera affectione pro vobis sollicitus sit. Hoc mercenarii erant; filii Timotheus. Et vere. Omnquae sua sunt, n
Abbreviated transcription (Latin):
data sũt in omiis. ad eiꝰ domandã suꝑbiam. qͥ dice¬
bat. ñ de est qui impleat. s de est qui uibeat. nõ
maledicti erant om̃s qͥ sub lege erant. ꝙ in omĩb
erat reatus tusgressioĩs. aquo illi ab soluti erant.
qͥui gr̃a ꝯfidebant. spũałr saltẽ legem inplentes.
in qͦ innuit desid̾and̾ eẽ salnatorẽ. qd̾ sinẽ ponat¬
his. ⁊ lib̾et ñ solũ ab aliis pecc̃s. s etiã amaledicto
legis. Cur gͦ galathe tͣuseunt a grã ad maleoictioẽ:¬

Expanded text:
in onus ad ejus domandam superbiam, qui dicebat: Non deest qui impleat, sed deest qui jubeat. Et ideo maledicti erant omnes qui sub lege erant, quia in omnibus erat reatus transgressionis, a quo absoluti erant qui in gratia confidebant; spiritualiter saltem legem implentes in qhis, et liberet non solum ab aliis peccatis, sed a maledicto legis. Cur ergo Galatae transeunt a gratia ad maledict
Abbreviated transcription (Latin):
ita facit. qd sibi bonũ uide¬
tur. ut ñ curet sine place¬
at. siue non placeat ꝓxi¬
mo. Ꝙ non ꝯuenit. s potiꝰ
unꝰquisq nr̃m. karitati stu¬
dens placeat .i. plac̾e curet.
in alum: s inbouũ .i. ad idd
qd̾ plac̾e̾t. carni fecit. sicut
c̾e uoluntatẽ mea̾. s eiusqͥ
misit me. Non sibi placuit

Expanded text:
ita facit quod sibi bonum videtur, ut non curet, sive placeat, sive non placeat prnon convenit. Sed potius unusquisque nostrum charitati stdens, placeat, id est placere curet, in malum, sed in bonum, id est ad id non placeret carni fecit, sicut ere voluntatem meam, sed ejus qui misit me . Non sibi placuit
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. offendit. enim qui
a fide recta discedit. Aut
infirmat᷑ ut dubitet. et siñ
bes fidem qua ẽdis o nĩa
eẽ mund̾a. et edleuda. etħ
penes temecip̾m .i. incorde

Expanded text:
tionis. Offenditur enim, quia a fide recta discedit. Aut infirmatur, ut dubitet, etsi nonbes fidem, qua credis omnia esse munda et edenda, et hoc, penes temetipsum, id est in corde
Abbreviated transcription (Latin):
puram. ł diadema regale: iacens inueniat. nũꝙͥ
ea conab̾r adorares Cum ea uͦ iex fu̾it indutꝰ. ꝑi¬
cłm mortis incurrit: si ea cum rege ad orare quis
qtempserit. Ita etiam in xͦ dño. humauitatem
non solam ł nudam. s diuinitati unitam .s. unũ
filiũ dm uerũ. ⁊ hoĩem uerũ. siqͥs ad orare ꝯtem¬

Expanded text:
adema regale jacens inveniat, numquid ea conabitur adorare? Cum vero eis rex fuerit indutus, periculum mortis incurrit, si ea cum rege adorare quis contempserit. Ita et in Christo Domino humanitatem non solam vel nudam, sed divinitati unitam, scilicet unum Filium Deum verum et hominem verum si quis adorare contem
Abbreviated transcription (Latin):
non est filis: s creatura: nec colendus est: oĩo.
nec ut ds adorandus. dicente apło. Coluert. ⁊
replicabunt. et dicent. E d est qd̾ carnem enis:
quani creaturam eẽ. non negas: simul enm di¬
unitate ad oras: et ei non minꝰ quam diuinita¬
cepta. et ditati uruta ẽ. ut non aliũ ⁊ aliũ. s unũ

Expanded text:
natura, sed creatura, nec colendus est omnino nec ut Deus adorandus, dicente Apostolo: Coluerureplicabunt, et dicent: Quid est, quod carnem ejus, quam creaturam esse non negas, simul cum divinitate adoras, et ei non minus quam Divinitacepta et Deitati unita est, non ut alium, sed unum
Abbreviated transcription (Latin):
rursũ inuob̾ necessita¬
dem hãui laborandi:. laboreni .it. pr̃at magistro:
qͥ ałi sentit quam docuit: Dico ut nemo sit mͥ¬
molestus cui utiq non ẽ facienda molestia. Ego
eiuim porto incorꝑe meo ꝓfidelib stigniat᷑a.i. sig¬
non attenditis: stigniata gͦ appellauit: qĩ notas pe¬
id non debet mͥ sieri molestia: qr ego habeo alios
ꝯflietus. et certamina. quȩ inꝑsecutionib quas
Qͣi. sub scͥptio: qua et ĩ

Expanded text:
rursus in vobis necessitatem habeam laborandi. Laborem enim 162 praestat magistro qui aliter sentit quam docuit. Dico ut nemo sit molestus mihi, cui utique non est facienda molestia. Ego enim porto in corpore meo, pro fidelibus stigmata non attenditis. Stigmata ergo appellavit quasi notas poeIdeo non debet mihi fieri molestia, quia ego habeo alios conflictus et certamina, quae in persecutionibus quas i subscriptio, qua et in
Abbreviated transcription (Latin):
dã enĩ.e. nolite obdurare ut patres tn
exacbatione. et bñ hoc dico: qr quidã illoꝵ
audientes. uocẽ di serto de reqnie int̾ra
duli. et durifuert̾. et iõ: ꝑier̃t. ħ id̾ dicit.
nequis putec satis e̾ẽ audire de requie. qr
nilli om̃s audier̾t. s non om̃s ꝑueneit. s
quidam. qui no⁊ exacbauer̾t. dequib
sub dit. s ñ riuuũsi .i. no om̃s exac̾bauer̾i¬

Expanded text:
uasi dicat: Nolite obdurare ut patres in exacerbatione. Et bene hoc dico quia quidam illorum audientes vocem Dei in deserto de requie in terra duli et duri fuerunt. Et ideo perierunt. Hoc ideo dicit, ne quis putet satis esse audire de requie, quia et illi omnes audierunt, sed non omnes pervenerunt, sed quidam qui non exacerbaverunt; de quibus subdit: s
Abbreviated transcription (Latin):
sciatis .ip. qł cliabo¬
lus fallit eum: qui
obduratur. uñ post
caclit in pecc̾m Par¬
betis hortari nos:
ditate: effecti sumꝰ.
ꝑ grãm. qua uuiti
luiꝰ eiꝰ ut m̃bra ca
ꝯ clicione: si nosus¬
tineamꝰ. firinit̾. ut
nũꝙͣ. deseramꝰ: ini¬

Expanded text:
Sciatis enim quod diabolus fallit eum qui obduratur. Unde post cadit in peccatum. Parbetis hortari vos editate, effecti sumus per gratiam, qua uniti sumus ei ut membra capconditione, Si nos ustineamus firmum, ut nunquam deseramus, ini
Abbreviated transcription (Latin):
tem dico: solũmͦ incib.
⁊ inpotib. disc̾nendis.
⁊ uariis baptismatib.
.i. ab lutionib.⁊ i aliiᷤ
onũb dico: impositis.
das cͣusgressiones. usoy
ad tempꝰ. correctionis.¬

Expanded text:
eo dico, solummodo in cibis et in potibus discernendis et variis baptismatibus, id est ablutionibus, et in aliis omnibus, dico, impositis, das transgressiones usque ad tempus correctionis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ssurã uincłis meis .i. ex
istimantes ħ ut siqͥs de
p̃catione eos accusectĩ
me auctorẽ eius uindi¬
cent. astucia gͦ simula¬
diciones. excicare apło.qͣi. auctor quimulcos
simplici. nec ueraci aĩo: xp̃m niurtiabant. boni
solũ ⁊ alii ueri doctores
lab oramꝰ. ad ꝓfectũ cu¬

Expanded text:
ssuram vinculis meis, id est existimantes hoc, ut si quis de praedicatione eos accuset in me auctorem ejus vindicent. Astutia ergo simuladitiones excitare Apostolo, quasi auctori, qui multos simplici nec veraci animo Christum annuntiabant, boni go et alii veri doctores laboramus ad profectum
Abbreviated transcription (Latin):
Ia mutam᷑. et tͣnsimꝰ. deobscura forma mlncidam
souuiam: qi et ip̃a obscura: imago dĩ est. ħ ẽ ymago
nqla hoĩes st̃ creati. qua occ̾is animalib p̃sunt. que
cratuia inreb creacis excellentissima: cũ asuo crea¬
ts abumpietate iustificatur. a deforii forma: ĩ for¬
usi mutat᷑ formã. Etat euĩ etiã inter uicia: natura

Expanded text:
amur, et transimus de obscura forma in lucidam formam, quia et ipsa obscura imago Dei est. Haec est imago in qua homines creati sunt, qua caeteris animalibus praesunt, quae creatura in rebus creatis excellentissima cum a suo Creatore ab impietate justificatur, a deformi forma in formosam mutatur formam. Erat enim etiam inter vitia natura
Abbreviated transcription (Latin):
dico: tanꝗͣ.a. do. spũ. ducti. qr hoc bñficiũ hms
a grã dĩ. Cũ autẽ hac tͣnsformatione adꝑfectum
fui̾t. ħ y mago renouata: similes d̃o erimꝰ Uꝑ
tũ enimi dabitur głe: qͣntun dignũ est dariꝑ¬
talem głam dari: quȩ sublunitati congruat
dantis Uł ita. ut ꝑ dñm: accipiatur pat̾. et ꝑy
ui xp̃m. qui dr᷑ ymago patris. cadem cum illo.

Expanded text:
ducti, quia hoc beneficium habemus a gratia Dei. Cum autem hac transformatione ad perfectum fuerit haec imago renovata, similes Deo erimus. Atum enim dabitur gloriae, quantum dignum est darieamdem gloriam dari quae sublimitati congruat dantis. Vel ita, ut per Dominum accipiatur Pater, et per ui dicitur imago Patris; eadem est cum illo i
Abbreviated transcription (Latin):
aela tacionẽ peccandi. et car ualem ꝯsuetudie
q̃ aĩã mortificantꝰ exactu pac̾õ fit quo iuadam
peceauimꝰ hanc enim morteni peccx̾o in eruimꝰ.ꝙ.
peccatũ omĩo erat in libero arbicͥo. eum inꝑa¬
diso miltꝰ dolor denegate delectacionis uolu¬
tatibo̾e hoĩs resistebat. ut u̾bi grã. si quis exis¬
tat quem iuĩquam uenatio. delectauit. omĩno¬
lib̾ est. utrum uenari uelit. ł nolit. nͨ eum cri
uenatus fu̾it. contra ꝓhibentis imꝑiũ paula¬
tĩ sub reppens delectio mortificat aĩa usise
abstiñe uelit. sñ mo lestia.⁊ agone non possit
citas. totũ hoĩẽ reperauerit. Tuegͥ fiec set¬
mo. qui scriptꝰ est. ñ inͦ fit. s tẽ fiet. Qͥa cẽ bit

Expanded text:
delectationem peccandi, et carnalem consuetudinem quae animam mortificat, quae ex actu peccati sit, quo in Adam peccavimus. Hanc enim mortem peccato meruimus, quod peccatum omnino erat in libero arbitrio, cum in paradiso nullus dolor denegatae delectationis voluntati bonae hominis resistebat, ut verbi gratia, si quis existat quem nuliber est, utrum uenari uelit an nolit, nec eum cruuenatus fuerit contra tim subrepens delectatio mortificat animam, ut si se abstinere velit, sine molestia et agone non possit.titas totum hominem reparaverit; tunc ergo fiet sermo qui scriptus est. Non modo fit, sed t
Abbreviated transcription (Latin):
M.ł aculeꝰ cuꝰ stinułꝰ autem mortis pacentũ
est quia peoeo facta est delect acio yeraecti
ent̃. quasi scorpiꝰ est. cuiuis punctione Cta est
mors  a sorbebitur infuturo. eumdabĩ scis
ut peecare ĩ uelut nec possinte Hircuisã id¬

Expanded text:
 aculeus tuus? Stimulus autem mors peccatum est, quia peccato facta est delectatio. Peccatum enim quasi scorpius est, cujus punctione facta est mors; sed absorbebitur in futuro, cum dabitur sanctis ut peccare non velint, nec possint. Virtus
Abbreviated transcription (Latin):
boua sc̃ uobist ⁊ nonĩ¬
stat dies dñi. itaq fr̃l
state. inmobiles infid
et ut stetis: tenete ma¬
diciones quas a nobis
didicistis usꝙ ad itũ¬

Expanded text:
bona sunt nobis, et non instat dies Domini, itaque fratres, state immobiles in fide. Et ut stetis tenete traditiones quas a nobis didicistis usque ad i
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ qͦs Mis qr forte suspicarent᷑ ioͦ
eũ ꝯtempsisse: qr parua¬
ꝯsequeret᷑. et iõ illos misisse. ut¬
Ni uOs intimarent eis maiora dare .s
niĩquid ꝑ aliquẽ illoꝵ circũueiit. illosꝰ utfac¬
tũ eẽt sidicent. Si uultis paccatũ hr̃e apłm:
quii parua respuit: digna date. ꝙ compositũ
illo frem barnabam ⁊ lucam ⁊ nunqͥo citus uoᷤ

Expanded text:
 quia forte suspicarentur ideo eum contempsisse, quia parvnsequeretur, et ideo illos misisse ut intimarent eis majora dare: sed nunquid per aliquem illorum circumveni illos, ut factum esset si dicerent, si vultis paratum habere Apostolum, qui parva respuit, digna date: quod compositum illo fratrem Barnabam vel
Abbreviated transcription (Latin):
dudum forsan pucatis
.i. quod causa excusati¬
onis. quasi reꝰ dicam
qd̃ non grauaui uos
Sed loquimur. hoc
coram deo .i. teste d̾i
dico hoc. qui scit qd̃¬

Expanded text:
dudum forsan putatis os, id est quod causa excusationis quasi reus dicam, quod non gravavi vos. Sed loquimur hoc coram Deo, id est teste Deo, hoc dico, qui scit quo
Abbreviated transcription (Latin):
et si pꝰ inortẽ uouest pena nicħ sensitro cacdau̾i
tñ scd̾m humanũ affectũ. quẽ habebat adear¬
nemsuam potuit iũ t̾reri. E contͥstari uuius. de
eo qui ñ erat seusurus mortuus et ꝑħin obedienta
ꝓpħe pnuiri potuit. ne ad supplicuim tartartũ eꝰ
aiã raꝑetar. uñ subdit. ut ñ. ⁊c̃. qͣiͣ. Ido uidram᷑

Expanded text:
etsi post mortem non est poena, nihil sensuro cadaveri, tamen secundum humanum affectum quem habebat ad carnem suam, potuit inde terreri vel contristari vivus, de eo quod non erat sensurus mortuus. Et per hoc inobedientia potuit puniri, ne ad supplicium tartareum ejus anima raperetur. Unde subdit: Ut
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis et sangiunis diũ ut qui seꝑari areguo
tuuet ꝑultiuiam sententiã adtempꝰ ꝑ eccłiasti¬
cam disciplinã. asacram̾to celestis panis sep aret᷑.
Indigne enĩ accip̃. si cc̾ accip̃. cum debet ag̾e¬
penitentiã. Hͦ priꝰ seudicet. et seũitate peniten¬
tio se ex̃ceat ut aseip̾o uidicatꝰ. ñ iudicetur a
dño. Peccã enĩ siue parua siue magna sint ĩ¬
punita ẽẽ ũ possunt. qr ł hoĩe penitente ł dõ
iudicante. plectunt᷑. Cessat ã uindicta diuinasi
ꝯu̾sio p̾currat humana. uũ ait. Si. nos.di.¬

Expanded text:
t qui separari a regno timet per ultimam sententiam, ad tempus per ecclesiasticam disciplinam a sacramento coelestis panis separetur. Indigne enim accipit, si tunc accipit cum debet agepoenitentiam. Ergo prius se judicet, et severitate poenitentiae se exerceat, ut a seipso judicatus non judicetur a no. Peccata enim sive parva, sive magna sint, impunita esse non possunt, quia vel homine poenitente, vel Deo judicante plectuntur. Cessat autem vindicta divina, si confessio praecurrat humana. Unde ait: Si nos
Abbreviated transcription (Latin):
ante ocłos imago uidicii futi et ascendat ħo
ciem suã. atq ꝯstituto incorde iudicio. ad sit
accusatͥi cogitacio. et cestis ꝯscĩ̾a et carnifex ti¬
ior iñ ꝯũidã sangͥs aĩ ꝯfitentis. ꝑlacͥmas ꝓ¬
fluat. pꝰftremo ab ipã m̃te calis senteutia ꝓfe¬

Expanded text:
ante oculos imago futuri judicii et ascendat homciem suam atque, constituto in corde judicio, adsit accusatrix cogitatio, et testis conscientia, et carnifex timor. Inde quidam sanguis animi confitentis per lacrymas profluat. Postremo ab ipsa mente talis sententia
Abbreviated transcription (Latin):
facit. incaritate .i. ex
dileccione. qͦ ꝑ acto:
erit m̾sura ecatis hoc
gͥ ħ ad monet ephesio:
lia dedit. ad c̾todiã
unitatis. et qr cresc̃e
potestis. et ei occurre¬
tis: gͦ dico. nõ obsecro:
ut suꝑiꝰ s dico et testi¬

Expanded text:
facit in charitate, id est ex dilectione. Quo peracto erit mensura aetatis. Hoc. Hic admonet Ephesios lia dedit ad custodiam unitatis, et quia crescere potestis et ei occurretis, ergo dico, non obsecro, ut superius, sed dico, et testi
Abbreviated transcription (Latin):
in se. et ad simpliciũ¬
de ceptionẽ astucos.
quoꝵ dortͥna fit: ad
circũuentiõe erroris.¬
ut sub p̾dextu u̾itatis.¬
mag̃ decipiat tͣhens

Expanded text:
in se, et ad supplicudeceptionem astutos, quorum doctrina fit ad circumventionem errorut sub praetextu veritatismagis decipiat trahens
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ambulãt ĩuanitate
sensus sui. qr tͣnsicoria
amãt. q̃ sensualitas
sugg̃it. hu̾tes ĩtellec¬
tũ naturałe. obscutatũ.

Expanded text:
 ambulant in vanitate sensus sui, quia transitoria amant: quae sensualitas suggerit. Habentes intellectum naturalem obscuratum
Abbreviated transcription (Latin):
cerem. quȩ uolo scͥb̾e ue
lem mutare: quoniã ꝯfiuidor in
nobis. suob̾ .i. ap̃ alios erubesco ꝓ uob̾. Sci¬
eusꝰ apłs: maiorẽ uim hr̃e sermõe: qui ad psete
sentiam ꝯmutare. Scͥptura enĩ diuina: edificat
lecta. s inulto plus ꝓdest: si delict̾is mutat᷑ inuooe
magnam si quidem. uim ħt: nox iuua uox̾deuic¬
toris sui ore resonans. quȩ ea ꝓ nuntiacione ꝓfer¬
turet distinguit᷑: qua in hoĩs cord̃ gn̾ata est
Est itaꝙ senuns. qr ꝯfundor inuob̾: uellem litt̾aꝵ
uocem: p̃sens de meo ore ꝓferre. ut uos solito se
rem. et cdolorem pectoris apicib explicare non
habes qͥppe fructus. quos solent de discipłis hr̃e
aoctores. et sũ causa sem̃ iactũ est doctuezita: uc

Expanded text:
cerem quae nolo scribere, lem mutare, cum confundor in vobis, id est apud alios erubesco pro vobis. Sciens Apostolus majorem vim habere sermonem cum ad praesentes aesentiam commutare. Scriptura enim divina aedificat lecta, sed multo plus prodest si de litteris mutatur in vocem. Magnam si quidem vim habet vox viva, vox de auctoris sui ore resonans, quae ea pronuntiatione profertur, et distinguitur, quia in hominis corde generata estEst itaque sensus; quia confundor in vobis, vellem litterarum vocem praesens de meo ore proferre, ut vos solito sevrem, et dolorem pectoris apicibus explicare: non habeo quippe fructus quos solent de discipulis habere doctores, et sine causa semen jactum est doctrinae, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙp uos. s ꝑ senerate in acceptis mag̾ emulando me.
un absens sum Filioli. hic item incip̃ ostend̾e
anpa lege: qr̃ non sit tenenda. qi me imitamini:
taebecis: qr uos estis mei. non dico filii: s filioli.
ꝑm duimiti estis et ꝑfectionis gradib indugetis
bor sit inp̾dicationib pats̃: qͣntis ued olorib: aĩ aᷤ
unfide et ꝯu̾satione recta parturiũt . iiii. apłs ex
psendo ⁊ iufirmi. factinc̃ cũ dolore reformat eos
sac̾menta gre: pandunt᷑. et ea quȩ obscura uidebã¬
mosus aliis. ꝑuos appareat. et ẽ. ħ gͣuiꝰ dictũ. qͣm si
dicẽt eos reformari inxͦ. qi nescio quo pacto: t̾ri¬
bilus insonat audientiũ aurily.  ellem. aucẽ.

Expanded text:
apud vos, sed perseverate in acceptis, magis aemulando me, cum absens sum. Filioli, hic iterum incipit ostendere ex ipsa lege quare non sit tenenda. Quasi dicat: Me imitamini, et debetis, quia vos estis mei, non dico filii, sed filioli, quia diminuti estis, et perfectionis gradibus indigetis. bor sit in praedicationibus patrum, quantisve doloribus animas in fide, et conversatione recta parturiunt. Unde Apostolus ex pseudo, et infirmi facti, nunc cum dolore reformat eos. sacramenta graece panduntur, et ea quae obscura videbanmosus aliis per vos appareat. Et hoc est gravius dictum, quam si diceret eos reformari in Christo, quia nescio quo pacto terribilius insonat audientium auribus. Vellem autem.
Abbreviated transcription (Latin):
latione ꝑũsa.Uñ. sub¬
dic. s uolunt uoser
ł adilectione mea. ut il¬
los emulemimi .i. imitemi¬
temini in legalib bonũ
ipos emulemin. s uos:
enuilamitii .i. diligite. ⁊¬

Expanded text:
latione perversa. Unde subdit: sed volunt vos a dilectione mea, ut illos aemulemini, id est iemini in legalibus. Bonum ipsos aemulemini, sed vos aemulamini, id est diligite
Abbreviated transcription (French):
Post tiactatum legis et ficłi.¬
et uaturamr iudaici ppłi. et¬
gentił: adbonam uitam. a¬
gendam horcatur. hueusq¬
enĩ ne ait̃ adu̾suis alt̾m. su¬
ꝑbiret. monuit: hinc est¬
morat admonitio. quamo¬
nec utait̾ de alt̾uis utilita¬
re. laboret. A dicat qi imp̾o
st̃ omĩa. Itaq obsecro uos

Expanded text:
Post tractatum legis et fiet naturam Judaici popgentilis ad bonam vitam agendam hortatur. Hucusqenim ne alter adversus alterum superbiret monuit. Hinc ms admonitio, qua monet ut alter de alterius utilitlaboret, quasi dicat: Quia in ipso sunt omnia. Itaque obsec
Abbreviated transcription (Latin):
turalit̃ factũ ẽ. et donũ beniguitatis eius. qua placuit.⁊
ꝯciliatũ ẽ auctori suo. ut non int̾iret. qd̾ ab eo ꝑ u̾biun
est. ꝯntunisq om̃ĩb frueutib ea. Si tñ resdici debeat.
et ñ rer᷑ dmiũ oã. si tũ et ca. ñ ent̃ facile nomͣ qd̾ tante ex¬
cellentie ꝯueniat. inueniri pͭ. nͥꝙ. meliꝰ dr̾ ita. tͥtitaᷤᷤ ħ imꝰ¬

Expanded text:
turaliter factum est; et donum benignitatis ejus qua placuit, et conciliatum est auctori suo, ut non interiret quod ab eo per Verbum est, communisque omnibus fruentibus ea; si tamen res dici debeat, et non rerum omnium causa, si tamen et causa. Non enim facile nomen, quod tantae excellentiae conveniat, inveniri p
Abbreviated transcription (Latin):
uouit ħ ysaias dicit. sen¬
sum domini: iusapĩa et
scias aAut quis ꝯsiliariꝰ eiꝰ
fuit. Indisposicione uel
exibitione ier̃: Idest qͥs
fuit cuiꝰ ꝯfilio ag̾et. uelqͥ

Expanded text:
oc Isaias dicit, sensum Domini? in sapientia et scientia? Aut quis consiliarius ejus fuit? in dispositione vel exhibitione rerum, id est quis fuit cujus consilio ageret, vel qui
Abbreviated transcription (Latin):
silii appellatur. s: ex hoĩb¬
liarus. Aut quis pͥor
.Q. et si tudicia dĩ non poͦ¬
sumꝰ scire. saltem ħ con
stat qd̾ sola gr̃a dac bod̾

Expanded text:
silii appellatur; sed ex hliarius. Aut quis prior? at: Et si judicia Dei non possumus scire, saltem hoc stat quod sola gratia dat bona,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯqueri. sicettuoħo fingis adło. et ĩo nequis adu̾suᷤ
diti c ausari. qrͣ fccit ce sic tił non sic. si enĩ perus
loqui poss et dicẽt dõ. qr ins pecudem fecisti. cum iͤ¬
tũ foẽis hoĩem non uiste sucoẽseres et dices opocus tu
quis es qui tespondeas cło: qr ũ questionis hꝰ ratio. ex ħ
illi firma uidet᷑. qd ex una massa facti suuc. reꝑban¬

Expanded text:
queri, sic et tu homo fingeris a Deo, et ideo nequis adversum Deum causari quare fecit te sic, vel non sic. Si enim pecus loqui posset et diceret Deo: Quare me pecudem fecisti, cum istum feceris hominem, non juste succenseres, et diceres: O pecus, tu quis es qui respondeas Deo? quia vero quaestionis hujus ratio ex hoc illi firma videtur quod ex una massa facti sunt, reproban
Abbreviated transcription (Latin):
penitentia ł insangͦne. ꝙ sacͣm̃tũ. bapt̃i.
celebretur nisi i aqua: accedente ũbo. s
qr incẽ bapt̾i supplet effusio sanguinis. ꝓ
noĩe x. ec etiam tides. et penitentia. ibi diun¬
tarat. ubi arcicłs necessicatis. ñ ꝯtemptꝰ
religionis. sacͣm̃tũ bapti. excludit. Ioq sic
intelligenduĩ ẽ illd̾. Nisiquis renatꝰ fuĩt ex

Expanded text:
poenitentia, vel in sanguine: quod sacramentum baptismi celebratur, nisi in aqua accedente verbo; sed quia vicem baptismi supplet effusio sanguinis, pro nomine Christi, etiam fides et poenitentia ibi duntaxat, ubi articulus necessitatis non contemptus religionis sacramentum baptismi excludit. Ideoque sic i
Abbreviated transcription (Latin):
Aix̃ sermonẽ uichoationis: hic appellat
ẽ edificat᷑. ħ autem fundamentũ dnudit
uiser. quȩ st̃ nichoatio.s. penitentia. fides
baptismatũ doct̾na. et iupositio manͣũ.
fecert irrita. mortua enĩ oꝑa. dicit pec¬
cata quia occidt̃ aĩas: uñ inlege ꝓ hibeba¬
dir. tang̃e mortuũ. ⁊ angit euĩ mortuũ.
qui facit᷑ peccat᷑. ł pͥorabona ꝑseqũs ma¬

Expanded text:
dixit sermonem inchoationis, hic appellat est aedificetur. Hoc fundamentum dividitur in sex, quae sunt: inchoatio seu poenitentia, fides, baptismatum doctrina, impositio manuum, fecerunt irrita. Mortua enim opera dicit peccata, quia occidunt animas. Unde in lege prohibebatur tangere mortuum. Tangit enim mortuum qui facit peccatum,
Abbreviated transcription (Latin):
posseni et de plib aliis¬
ce refero. uix pauca¬
clicñs. nequis. in firmꝰ.
existimet me. ẽẽ supͣ
aut audit. ab aliis ex
Ime .i. de me cum ñ m
firmitas uideatur ui me ł ab¬
qd exMe. Ialiis. qui uident audiat᷑ Si au
magna referrẽ: et plura: putarent forte infir
ho mortał et fragił uideatur Uł ꝓ ob trectatorib
hoc dicẽ. ꝓ qͥb uon maginsicȩ głatur. ne dicant eũ

Expanded text:
Possem et de pluribus aliisce refero vix paucacens: Ne quis infirmus existimet me esse supra aut audit ab aliis ex est de me, cum non nisi infirmitas videatur in me, vel ab aliis qui vident, audiatur. Si ante magna referrem et plura, putarent forte infirmhomo mortalis et fragilis videatur. Vel pro obtrectatoribus hoc dicit, pro quibus non magnifice gloriatur, ne dicant eum
Abbreviated transcription (Latin):
nos lib̾i de ntͦq ppło ineccłia¬
ͣti de iusficia. Clamor iste cordis ÷ noslabioꝵ iitꝰ
sonat aurib dĩ. qͣłr susanua clauso ore labiisq ĩ¬
motis clamabat. Iucliquidem clamant abba. geti¬
ꝓpẽ saera ñitũ utrũq posuit apłs. sicut et marcꝰ utrͣꝙ
saeͣmentũ eecłie insiuuandu utrũꝙ dix̾. eni factus e
angularis lapis. ueuienti parti exhebiris. adquos ꝑ¬
in agist ꝯpatiens. inse ostend. filios eiꝰ.s. martyͥres ũ¬

Expanded text:
nos liberi, de utroque populo in Ecclcet non ingrati. Clamor iste cordis est non labiorum, intus sonat auribus Dei, qualiter Susanna clauso ore labiisque immotis clamabat. Judaei quidem clamabant: Abba; gener sacramentum, utrumque posuit Apostolus. Sicut et Marcus utrumamentum Ecclesiae insinuandum utrumque dixit, cui factus est angularis lapis, venienti partim ex Hebraeis, ad quos pers magister compatiens in se ostendit filios ejus, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
h. et alia sacͣmenta legis intelligenti. qr obedi¬
endo do. fac̃ ei signũ u̾icatis. ut pie gaude¬
at. et spũali suauitate. u̾itatem ꝯtemplãs:
iuixp̃m c̃dat. Pdest etiam rudi ppło litt̾am
legis sectanti. dñ subtimore d̃i custoditur.
Querit᷑ aũ quomͦ hic dicat c̾cumcisionem
ꝓdeẽ. cũ inseq̃nti dicat. si cͥcum daminit:. xp̃c

Expanded text:
hoc et alia sacramenta legis intelligenti, quia obediendo Deo facit ei signum veritatis ut pie gaudeat, et spirituali suavitate veritatem contemplans in Christum credat. Prodest etiam rudi populo litteram legis sectanti, dum sub timore Dei custoditur. Quaeritur autem quomodo hic dicat circumcisionem prodesse, cum in sequenti dicat
Abbreviated transcription (Latin):
as non amisit. uitꝰ: dines. foris: pauꝑ. latens ds.
uduutiis: apparens ħo:ipauꝑtate nt inopia illiꝰ
mortalititis. Om̃s gͦ ditutes fcĩ sunt. in pauꝑem
xp̃m crelentes. Nenio gͥ se ꝯtempuat. panꝑ in
cella: ouies iꝯscĩa. Securior cloriuit it̾ra: quã
auro diues: inpurpura. Non gͦ ex pauescas cũ¬
la mu̾dicitate ad illũ acced̾e qui ĩdutus ẽ nr̃a

Expanded text:
as non amisit, intus dives, foris pauper; latens Deus apparens homo in paupertate, ut inopia illiusmortalitatis. Omnes ergo divites facti sunt, in pauperem Christum credentes. Nemo ergo se contemnat. Pauper in cella, dives in conscientia. Securior dormit in terra, quam auro dives in purpura. Non ergo expavescas cum-tua mendicitate ad illum accedere qui indutus nostra
Abbreviated transcription (Latin):
et quicumq alius. exfide uet̾is testamenti. uͥ
infidem scd̃i. ut utrq credat exfide pͥme
resurrectionis. que est in anima. infidem
sedẽ. que erit incorꝑib. Ea fide ꝓmissio¬
nis: infidem re̾dicionis. ut credat m ꝓmi¬
sisse: ac reddidisse. uł redditurũ forẽ. ex
fide p̃dicatoꝵ insidem ppłaꝵ uit ciedat.
ꝙ. credunt maiores. ⁊ niuiores ex fide seuimiã¬

Expanded text:
et quicunque alius ex fide Veteris Testamenti, ubi in fidem secundi, ut utrumque credat ex fide primae resurrectionis, quae est in anima, in fidem secundae quae erit in corporibus; ex fide promissionis, in fidem redditionis, ut credat Deum promisisse ac reddidisse, vel redditurum fore; ex fide praedicatorum in fidem populorum, ut credat uod credunt majores et minores; ex fide semi
Abbreviated transcription (Latin):
contremiscunt. ħ est informis qualitas m̃¬
tis. quȩ łr infaruus: qr sociam non hr̃ cari¬
tatem. quȩ ÷ forma omĩũ uͥtutũ: Pautẽ.
eõ qd̾ creditur accipitur fides: situt ibi. ħ
hic accipitur. cum ait. ex fide in fidem. fid̾i
enĩ que creditur .i. simboli fidiꝰ. multe sũt
prates quar̾ aliq̃ sunt hic posite eodemo
uii. accipit᷑ sides cum d̾r: fides catholica. qͣiͣ
qd̾ uniũsalt̃ ab omĩb credendum ÷. So¬

Expanded text:
contremiscunt . Haec est, informis qualitas mentis, quae dicitur informis, quia sociam non habet charitatem, quae est forma omnium virtutum. Pro eo autem quod creditur accipitur fides, sicut ibi: Haec hic accipitur cum ait, ex fide in fidem. Fidei enim quae creditur, id est Symboli fidei, multae sunt partes, quarum aliquae sunt hic positae. Eodem quoque modo accipitur fides, cum dicitur fides Catholica, quasi quod universaliter ab omnibus credendum
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ. iusticiã illi cẽ. qui tͣnsit. ex fide uerboꝵ. qͥ¬
b credimus. quȩ ñ uidemꝰ: infidem rerũ. qͣ
eredita obtinebimꝰ .s. ex fide inqua ministͣ¬
tur fides. et de quib sic. sides ⁊ uirtus qua
creduntur. quȩ non uident᷑. apparentia enĩ uͥ
habent fidem: s agnitiouẽ sides erum ẽ qd̃
noi uͥdes ccłe. Accipitur autẽ fides tͥb moĩs.

Expanded text:
justitiam illi esse qui transit ex fide verborum quibus credimus quae non videmus, in fidem rerum qua credita obtinebimus, scilicet ex fide in qua ministrtur fides, et de quibus sit. Fides est virtus qua creduntur quae non videntur, apparentia enim non habent fidem, sed agnitionem. Fides enim est, quod non vides credere. Accipitur autem fides tribus modis
Abbreviated transcription (Latin):
sitͥ. que fides est ad
d̾m. tm̃. ut est in
martyrib. qd̾ nõ
fides est minus ꝑfec¬
toꝵ. qui etiã quȩ mũ¬
di  cogitant. ꝓcessit di¬
co: ita ut non necesse
de uob̾ ad alios inci¬
taudos. ip̃i enĩ de

Expanded text:
sit, quae fides est, ad Deum tantum ut est in martyribus quod non est fides, est minus perfectorum qui et quae mundi sunt, cogitant. Processit, dico, ita ut non necesse de vobis ad alios incitandos. Ipsi enim de
Abbreviated transcription (Latin):
tũ estis licet nos af¬
flica fu̾imꝰ: ꝯu̾si di¬
co: ad d̾m asy mula¬
cr̾is s. ad u̾itatẽ: asi¬
nuilatione. ad unũ
tis. do: ita pure: ut
ꝯuenit seruire. iiii
est. d̾s. et uiuit et̾ua¬
łr. et in hac seruitu¬
te: expectecis uid̾e
filiũ di. qũ ueniet.
⁊ il aliud desid̾etis

Expanded text:
rsi estis, licet nos afflicti fuerimus, dico, ad Deum a simulacris, ad veritatem a simulatione, ad unum tis Deo ita pure, ut convenit servire vivo est Deus, et vivit aeternaliter, et in hac servituto exspectetis videre Filium Dei quando veniet, et non aliud desideretis
Abbreviated transcription (Latin):
iust̾iũ quid̾e baptitandi dedit x. serius siuis pocesta¬
tem uͦ sͥ recnuit. ꝗͣ siuellet pot̾at seruis suis dare. ũ
seruus daret baptisinũ suũ. tauqͣm uice sua. et po¬
testatem suam pot̾at ꝯstituere. in aliquo seruo suo
ut tãta uis ẽẽt inbaptismo sȩxu: qnͣtã uĩ ht̃ bapcisiuꝰ.
a dño datꝰ. s ħ noluit iõ aii hoĩe non eẽt. sꝑesbaptizatoꝵ
noluit enĩ seruũ pon̾e sꝑem ĩ suo. baptizat enĩ s̾uu̾uc
mini st̾. baptizat aũ dũs. tanꝗͣ potestatẽ hñs. et potuit
hanc potestatẽ suo dare nt dictũe. s noluit. sin. daret

Expanded text:
izandi dedit Christus servis suis, potestatem vero sibi retinuit. Quam si vellet poterat dare, ut servus daret baptismum suum tanquam vice sua; et potestatem suam poterat constituere in aliquo servo, ut tanta vis esset in baptismo servi, quantam vim habet baptismus a Domino datus. Sed hoc noluit, ideo. Ut in homine non esset spes baptizatorum. Noluit enim servum ponere spem in servo. Baptizat enim servus ut minister, baptizat autem Dominus tanquam potestatem habens. Et potuit hanc potestatem servo dare, ut dictum est, sed noluit. Si enim daret
Abbreviated transcription (Latin):
g ĩtatẽ qui tenebant ip̃oꝵ falsitatẽ ꝯuinẽ uerũo
dem haptismaũ hab ebaut. exxuiꝰ u̾ͥttate. ut corrigent.
falsitatẽ ab ipõ audiuĩt. nũqͥd paułꝰ ⁊ c̃s prot sus sie¬
uitito potest: ut aliqui ueĩ habeant baptisniũ. et
corrigit salsitateni qͣu tenebant. sicut qẽ resiurelioot.

Expanded text:
itatem quam tenebant, ipsorum falsitatem convincit. Verum, pe baptismum habebant, et ex ejus veritate, ut corrigerent falsitatem ab ipso audiunt, nunquid Paulus, etc. Prorsus fieri potest ut aliqui verum habeant baptismum, et corrigit falsitatem
Abbreviated transcription (Latin):
lib pacem. ad d̾m ficri
ꝑ se: uob̾ dico: quilon¬
ge fuistis. ad̾o. qr ydola¬
tre. et sine legezerant.
non enĩ regione adeo
nas d̾m: ꝓpe es. odistid̾r.¬
louge es. et candem pa¬
ceui antnciabat. his

Expanded text:
libus, pacem ad Deum fieri r se. Vobis dico, qui longe fuistis a Deo, quia idoltrae et sine lege erant. Non enim regione a mas Deum, prope es. Odistlonge es. Et eamdem pacem annuntiavit his
Abbreviated transcription (Latin):
alicui. blasphemia:. in fre̾m. ł d̾m turpẽ
sermonẽ łturpilo quiũ. de ponite: de ore
ur̃o et si incorde sit ꝯceptus quid ꝑsingła:
Molite mentiri inuicẽ s. alii. aliis st̃. qui ñ
hñt ꝯsuecudinẽ ebͥccatis. qui tñ algñ in eb̾an¬
gͦ aliqñ mentiri. et p̾cipue: m̃tiri assidue
Dico nolite m̃tirr: uos dico expoliantes uos
uet̾em hoĩem .i. habitũ peccatoꝵ cuni acti¬
b suis. ut nec actꝰ pec¬

Expanded text:
alicui, blasphemiam, in fratrem vel Deum; turpem sermonem vel turpiloquium, deponite de ore vestro, etsi in corde sit conceptus. Quid per singula? Nolite mentiri invicem, scilicet alii aliis. Sunt qui non habent consuetudinem ebergo aliquando mentiri, et praecipue mentiri assidue. Dico, nolite mentiri: vos dico, exspoliantes vos veterem hominem, id est habitum peccatorum, cum actibus suis, ut nec actus pec