comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& elemosina resistit peccĩs: ⁊ ds ꝓspector eiꝰ. Qͥ red¬
nies firmam̃tum. Sic̃ enim aqͦ elem̃tũ effusũ igniᷤᷤ
extinguit ardorẽ. sic & elemosina qͦ ꝓcaritatis af¬
fectum expendit᷑. peccoꝵ obruet flãmã. Ido qͦmͦ
elemosina danda sit: ineugłio docet dñs dicens.
Cum facis elemosinã. nesciat sinistͣ tua qͥd faciat
dext̾a tua: ut sit elemos ina tua in abscondito: &

Expanded text:
et eleemosyna resistit peccatis; et Deus prospector est ejet eleemosyna resistit peccatis; et Deus prospector est ejniet firmamentum. » Sicut enim aquae elementum effusum, ignis exstinguit ardorem, sic et eleemosyna, quae per charitatis affectum expenditur, peccatorum obruet flammam. Ideo quomodo eleemosyna danda sit, in Evangelio docet Dominus, dicens: « Cum facis eleemosynam nesciat sinistra tua quid faciat dextra tua: ut sit
Abbreviated transcription (Latin):
Et ido scandalirabunt᷑: nec huiꝰm successus ha¬
bebunt: qr eoꝵ labores inuacuum ibt̃. Grauant᷑
eorum p̃cordia doli u̾sutiis: ⁊ id̃o oñant᷑ multi¬
plicib pecc̃oꝵ sarcinis. Synagoge suꝑborum
ñ ẽ sanitas: frutex enĩ peccati eradicabit᷑ in ulis.
apd dm ꝓbat᷑. Qͥdautem catholicos manifestet:
subitingendo ostendit. Cor sapiens intelligit᷑ in
sapĩa: &e auris bona audice cũ oĩ concupiscentia
sapĩam. In prudentia enĩ doctͥnȩ cor sapiens scd̃m
u̾itatem intelligit᷑: & inhiant̾ boni auditores hãc
doctͥnam discunt. q̃ cõm̃dat uͥtutes. ⁊ ꝑsequitur
uitia. Qd̾ subseqͤnt̾ ostendit᷑ cum dr. Sapiens
cor & intelligibile abstinebit se apeccĩs: & in oꝑib
iusticie succesꝰ habebit. Iuig̾ rite intelligit legiᷤ
dĩ tͣditionem coercae se apeccĩs: & inoꝑib ex̾cet iusti¬
cieQuoꝵ nobilis portio ẽ elemosinarũ largitio: ꝓp¬
terea stibiungit. Ignem ardentẽ extinguit aqua:

Expanded text:
ideo scandalizabuntur; nec hujusmodi successus habebunt, quia eorum labores in vacuum ibunt. Gravantur eorum praecordia doli versutiis, et idcirco onerantur multiplicibus peccatorum sarcinis. « Synagogae superborum non erit sanitas; frutex enim peccati eradicabitur in illisapud Deum probatur. Quid autem catholicos manifestet, subjungendo ostendit: « Cor sapientis intelligitur in sapientia, et auris bona audiet cum omni concupiscentia sapientiam. » In prudentia enim doctrinae cor sapiens secundum veritatem intelligitur, et inhianter boni auditores hanc doctrinam discunt, quae commendat virtutes, et persequitur vitia: quod subsequenter ostenditur, cum dicitur. « Sapiens cor et intelligibile abstinebit se a peccatis; et in operibus justitiae successus habebit. » Qui ergo rite intelligit legis Dei traditionem, coercet se a peccatis, et in operibus exercet justitiae, quorum nobilis portio est eleemosynarum largitio, propterea subjungit. « Ignem ardentem exstinguit aqua,
Abbreviated transcription (Latin):
siue heresim a fide discedentes. pͣuisq oꝑib
insistentes. delicto u̾itatiᷤᷤ tͣmite in uitiorũ
uoraginẽ incidunt: ita ⁊ͥbulatio atq an¬
gustia ꝑpetualit̾ remanebt: sic̃ pauiꝰ testat᷑
dicens. His qͥdem qͥ scđm patientiam boni oꝑ¬
is gła &e honor: ⁊ incorruptio querentibus
uitam et̾nam. His aut̃ qͥ ex contentione. ⁊ qͥ¬
ñ adqͥescunt u̾itati. credunt aut̃ iniqͥtati:
ira.⁊ indignatio. tͥbulatio. ⁊ angustia ĩ om¬
nem animã hoĩs oꝑantis malum. Unde ad
sustinentiam derelinquunt uias rectas:
e his qͥ ꝑdiderunt sustinentiam: & qͥ
deliquert᷑ uias rectas:⁊ diu̾terunt in¬

Expanded text:
cedentes, pravisque operibus insistentes, derelicto veritatis tramite, in vitiorum voraginem incidunt, ira et tribulatio atque angustia perpetualiter remanebunt. Sicut Paulus testatur, dicens: « His quidem, qui secundum patientiam boni operis, gloriam et honorem et incorruptionem quaerunt vitam aeternam. His autitati, credunt autem iniquitati, ira et indignatio, tribulatio et angustia in omnem animam hominis operantis malum . Unde adsustinentiam derelinquunt vias rectas e his qui perdiderunt sustinentiam, et qui dereliquer
Abbreviated transcription (Latin):
ei. Qͦd aut̃ diẽ ꝓ pecc̃o matͥs restituet᷑ tͥbonũ.
pecẽm hic tͦpica locutione ipsam elemosinã
nuncupat qͦ delet peccata : sic̃ ⁊ alibi hostiã
que ꝓpeccato offertur pecc̃m uocat: ut ẽ
illud. Ponat manum suam suꝑ caput peccati
sui: ⁊ sic eam dño offerat. Qui gͦ in parentibꝰ
&e cȩt̾is indigentib miscdie excet oꝑã. sine dubio
iusticiȩ sue recipiet p̃mium: ⁊ absolutꝰ a peccĩs¬

Expanded text:
em dicit: « Pro peccato matris restituetur tibi bonum. » Peccatum hic tropica locutione ipsam eleemosynam nuncupat, quae delet peccata. Sicut et alibi hostiam, quae pro peccato offertur, peccatum vocat. Ut est illud: « Ponat manum suam super caput peccati sui, et sic eam Domino offerat. » Qui ergo in parentibus et caeteris indigentibus misericordiae exercet opera, sine dubio justitiae suae recipiet p
Abbreviated transcription (Latin):
ds. licce oĩ tp̃r inspice ds credat᷑ bonos ac
malos.⁊ nicħ eum possit lat̾e: tamen usu
scͥpturarum frequentissimo tẽ dr inspice̾¬
qnuł ꝓbare uł imꝓbare aliqͥd dinoscit᷑. Qd
gͦ facturi ert̃ qͥ uias deseruerunt rect̾as. ⁊ se
erit tp̃s. ⁊ nuuꝰ dat᷑ locꝰ uenitentiȩ: q̃n iuxta
sophoniam. dies dñimagnꝰ ueniet. dies ire:
dies tͥbulationis. ⁊ angustiȩ: dies calamitatiᷤ
& miseriȩ: diestenebraꝵ ⁊ caliginis: diesne

Expanded text:
 Licet omni tempore inspicere Deus credatur bonos ac malos, et nihil eum possit latere, tamen usu Scripturarum frequentissimo tunc dicitur inspicebare vel improbare aliquid dignoscitur. Quid ergo facturi erunt qui vias deseruerunt rectas, et se erit tempus, et nullus datur locus poenitentiae? quando, juxta Sophoniam, « Dies Domini magnus veniet, dies irae, dies tribulationis et angustiae, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies ne
Abbreviated transcription (Latin):
muratione. Nec ħ agentes: retͥbui nob̃ p̃sentia
bona reqͥramꝰ. Nam ꝓlabore patientie bona
sꝑanda st̃ sequentis uite: ut tẽ p̃miũ nr̃i la¬
boris incipiat. qñ omnis labor iam funditus
cessat. Crede deo & recuꝑabit te: ⁊ dirige uiã
tuam. ⁊ sꝑa in illum. fidem in oĩb hunc serua¬
re oportet. quem dolor ⁊ afflictio temptat:⁊
dirigere gͥssꝰ oꝑm suoꝵ ante conspectum dñi.
& spem suam in dõ pon̾e: qr qͥ ꝯfidit in illum

Expanded text:
muratione: nec haec agentes, retribui nobis praesentia muratione: nec haec agentes, retribui nobis praesentia bona requiramus. Nam pro labore patientiae bona speranda sunt sequentis vitae, ut tunc praemium nostri laboris incipiat, quando omnis labor jam funditus cessat. « Crede Deo, et recuperabit te, et dirige viam tuam et spera in illum. » Fidem in omnibus hunc servare oportet, quem dolor et afflictio tentat, et dirigere gressus operum suorum ante conspectum Domini, et spem suam in Deo pone
Abbreviated transcription (Latin):
tas apłis ait. In patientia ur̃a possidebitis aĩas
ur̃as. Iccireo possessio amme inuirtute patien¬
tie ponit᷑: qr radix omniũ custosq uͥtutum pa¬
tientia ẽ. Sciendumq qͦd tͥb modis patientia
ex̾ceri solet. Alia nanq st̃ qͦ a deo: aua quȩ ab
antiqͦ adu̾sario: alia que a ꝓrimo sustinemꝰ.
Aꝓrimo nãq ꝑsecutiones. damna. ⁊ contume¬
lias: ab antiqͦ enim adu̾sario temptam̃ta: a do
autem flagella toleramꝰ. S in oĩb tͥbꝰ his modiᷤᷤ
uigilanti ocło semetipsam debet mens circũ¬
spicere: ne contͣ mala ꝓrimi ꝑtrahat᷑ ad retͥ¬
butionem mali: ne cont̾ temptamenta adu̾sarii
seducat᷑ ad delectationẽ uł consensum delicti:
ne contͣ flagella opificis. ad excessum ꝓruat m¬
murationis. Pfecte enim adu̾sariꝰ tuncit᷑. qñ
mens nr̃a & int̾ tẽptam̃ta eiꝰ a delectatione
atq consensu ⁊ int̾ contumelias ꝓximi custo¬
dit᷑ ab odio: ⁊ int̾ flagella di cõpescit᷑ a mur¬

Expanded text:
debitis animas vestras . » Idcirco possessio animae in virtute patientiae ponitur, quia radix omnium custosque virtutum patientia est. Sciendumque quod tribus modis patientia exerceri solet. Alia namque sunt quae a Deo, alia quae ab antiquo adversario, alia quae a proximo sustinemus. A proximo namque persecutiones, damna et contumelias; ab antiquo adversario tentamenta; a Deo autem flagella toleramus. Sed in omnibus tribus his modis vigilanti oculo semetipsam debet mens circumspicere, ne contra mala proximi pertrahatur ad retributionem mali; ne contra tentamenta adversarii seducatur ad delectationem vel consensum delicti; ne contra flagella opificis ad excessum proruat murmurationis. Perfecte enim adversarius vincitur, quando mens nostra et inter tentamenta ejus a delectatione atque consensu, et inter contumelias proximi custoditur ab odio, et inter flagella Dei compescitur a mur
Abbreviated transcription (Latin):
s tam̃ hoc subigere ñ ualet: neqͣquã
sͥ s auctori uictoriam tͥbuat. in his qͦ stibig̾e
fortit ualet. S qi humilitas ⁊ patientia illi
necessaria ẽ.⁊ ut se docum̃tis diuine legis
coaptet. ut sciat qͥlit̾ usq ad finem uite in
seruitio di ꝑseuerare debeat: hinc subdit᷑.
Depͥme cortuũ ⁊ sustine. inclina aurẽ tuã
&e excipe u̾ba inte llectꝰ. ⁊ ne festines in tp̃s¬
obduct̾ionis. Sustine sustentationes cd̃: cõ
iungere do ⁊ sustine: ut crescat ĩ nouissimo
uita tua. Depͥmere cor iubet ut in elatione
ñ tumes cat: sustinere mandat ut in tͥbula¬
tionib ñ deficiat. immo longanimis fiat. S
uinis p̃ceptis ħ didic̃: ideo ad meditationẽ
legis di eum mitat. Q qr ñ suffic̃ bn inciꝑe
nͥ studu̾it usq in finem in eo ꝑseuerare:
ido iubet ut ñ pusillanimitate fractꝰ celerẽ
finem laboꝵ exoptet: s scd̃m uoluntatẽ cre¬

Expanded text:
sed tamen hoc subigere non valet, nequaquam sed tamen hoc subigere non valet, nequaquam sibi, sed auctori victoriam tribuat, in his quae subigere fortiter valet. Sed quia humilitas et patientia illi necessaria est, et ut se documentis divinae legis coaptet, ut sciat qualiter usque ad finem vitae in servitio Dei perseverare debeat, hinc subditur. « Deprime cor tuum, et sustine. Inclina aurem tuam et suscipe verba intellectus, et ne festines in tempojungere Deo et sustine, ut crescat in novissimo vita tua. » Deprimere cor jubet, ut in elatione non tumescat; sustinere mandat, ut in tribulationibus non deficiat, imo longanimis fiat. Sedvinis praeceptis haec didicit, ideo ad meditationem legis Dei eum mittit. Et quia non sufficit bene incipere, nisi studuerit usque in finem in eo perseverare, ideo jubet ut non pusillanimitate fractus, celerem finem laborum exoptet; sed secundum voluntatem cre
Abbreviated transcription (Latin):
stodire. adusa mundi ñ patiat᷑. Om̃s enim
iuxta pauli sententiam qͥ pie uolunt ui¬
uere in xp̃o ꝑsecutionem patiunt᷑. Quanto
enim qͥs se a mundi amore au̾tere certat.⁊
ad seruitium dei coadunare festinat: tan¬
togͣuiora bella ac temytamenta ab hosti¬
bus tolerat. Qͥs quis enim accingi in diuinoser¬
uitio ꝓꝑat. qͥd aliud qm se contͣ antiqͥ adu̾sa¬
rii certam̃ parat:ut lib̃ in certamine ict̾us
suscipiat. qui qͥetꝰ sub tyrannide ĩ captiuita¬
te seruiebat: S in eo ipso qͦd mens contͣ ho¬
stem accingit᷑. quo alia uitia subigt aluis Re¬
luetat᷑. Aliqñ tam̃ de eulpa aliqͥd qͦd ñ ual¬
de noceat remane ꝑmittit᷑. Et sepe mens qͤ
adu̾samulta ⁊ fortia suꝑat: unum in se &e for¬
tasse minimũ. &e qmuis magna intentione
uiuigilet ñ expugnat. Qͦd diuinanimirũ
dispensatione agit᷑: ne ex oĩ parte uͥtutibꝰ
splendens in clatione subleuet᷑. Ut
dum paruum qͥd rep̾hensibile uid

Expanded text:
Omnes enim, juxta Pauli sententiam, qui pie volunt vivere in Christo, persecutionem patiuntur . » Quanto enim quis se a mundi amore avertere certat, et ad servitium Dei coadunare festinat, tanto graviora bella ac tentamenta ab hostibus tolerat. Quisquis enim accingi in divino servitio properat, quid aliud quam se contra antiqui adversarii certamen parat? ut liber in certamine ictus suscipiat, qui quietus sub tyrannide in captivitate serviebat. Sed in eo ipso quod mens contra hostem accingitur, quo alia vitia subiit, aliis reluctatur. Aliquando tamen de culpa aliquid quod non valde noceat remanere permittitur. Et saepe mens, quae adversa multa et fortia superat, unum in se et fortasse minimum et quamvis magna intentione invigilet, non expugnat: quod divina nimirum dispensatione agitur, ne ex omni parte virtutibus splendens in elatione sublevetur. Ut dum parvum quid reprehensibile videt,
Abbreviated transcription (Latin):
sͥbona ꝓuenire posse. iuxta ilud qͦd scͥptũ
ẽ. faciamꝰ mala. ut ueniant bona. Quorum
damnatio iusta est. uł qñearnis sect̾at᷑ oꝑa
ꝑfici posse in timore di. uł qñ ⁊ dĩ ẽ qͦd oꝑe
exhibet:⁊ mundi qͦd ꝑ cogitationem qͥrit.
Om̃s aut̃ isti uxta iacob sententiam. inꝯ

Expanded text:
posse, juxta illud quod scriptum est: « Faciamus mala, ut veniant bona . » Quorum damnatio justa est, vel quando carnis sectatur operperfici posse in timore Dei; vel quando et Dei est quod opere exhibet, et mundi quod per cogitationem quaerit. Omnes autem isti juxta Jacobi
Abbreviated transcription (Latin):
Uedissolutis eorde qͥ ñ ẽdunt do: idoñ
ꝓ tegunt᷑ ab eo. Adhuc ꝑseuerat in ratione pͥsti¬
na ut doceat nos errores cauere: ⁊ u̾itatema¬
mare. Oportet qͥ ppe ut sinceritatẽ fidi ser¬
uet. & ꝯstantiam m̃tiᷤ habeat. qͥc̃q adeo ꝓ¬
tegi desidat: qi ille qͥ fide dubitat. ac spe ua¬

Expanded text:
« Vae dissolutis corde, qui non credunt Deo: ideo non protegentur ab eo. » Adhuc perseverat in ratione pristina, ut doceat nos errores cavere et veritatem amare. Oportet quippe ut sinceritatem fidei servet, et constantiam mentis habeat, quicunque a Deo protegi desiderat, quia ille qui fide dubitat
Abbreviated transcription (Latin):
es humilia te in oĩb. ⁊ coram dõ inuenes gr̃a:
qͣm magna potentia d̃i soliꝰ.⁊ ab humilib ho¬
norat᷑. Manscietudo enim ⁊ humilitas maximã grã
&e głam pariunt habentib eas. siẽ econtͣrio suꝑbia
⁊ furor. eosqͦs possident ad maximam ruinã impel¬
lunt. Quia mitium oĩs peceĩ stꝑbia ẽ. qͥ ex angło
fec̃ diabolum: & furor sͥ obseqͥntes p̃cipitat ĩ mor¬
huiꝰcemodi pestes consilium dans: semetipsum
adimnitandũ ꝓposuit dicens. Discite a me qr mi¬
tissũ ⁊ humił corde: ⁊ inueniets requiem aĩab̾¬

Expanded text:
coram Deo invenies gratiam, quoniam magna potentia Dei solius, et ab humilibus honoratur. » Mansuetudo enim et humilitas maximam gratiam et gloriam pariunt habentibus eas. Sicut e contrario superbia et furor eos, quos possident, ad maximam ruinam impellunt. Quia initium omnis peccati superbia est: quae ex angelo fecit diabolum, et furor sibi obsequentes praecipitat in mor contra hujuscemodi pestes consilium dans, semetipsum ad imitandum proposuit, dicens: « Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animab
Abbreviated transcription (Latin):
erit in nouissimo. Expect̾atio isrł. saluator eius.
in tp̃r tͥbulationis. Unde adhuc subdit᷑. Sapĩa
ti sint. ne fiat timor inanis. UiII.¬
etuentes dm sustinete miscdiam eiꝰ. ⁊ ñ defie¬
ctatis ab illo ne cadatis. Beneplacitum est
enim dño suꝑ tim̃tes eum: ⁊ ĩ eos qͥsꝑant super
miscdia eiꝰ qͥ enim ueracit̾ metuit dñm pa¬
tient̾ sustinet: & expectat largitionem mise¬
rationis eiꝰ. Iui aut̃ ꝑ yusillanmitatẽ uł im¬
patientiam ab illo declinau̾it: rumȩ ꝓximꝰ

Expanded text:
erit in novissimo. Exspectatio Israel, Salvator ejus in tempore tribulationis. Unde adhuc subditur. CAPUT ti sint, ne fiat timor inanis. « Metuentes Deum sustinete misericordiam ejus: et non deflectatis ab illo, ne cadatis. » Beneplacitum est enim Domino super timentes eum, et in eos qui sperdia ejus. Qui enim veraciter metuit Dominum, patienter sustinet, et exspectat largitionem miserationis ejus; qui autem per pusillanimitatem et impatientiam ab illo declinaverit, ruinae proximus
Abbreviated transcription (Latin):
ioħs ait. limor ñ ẽ in caritate s ꝑfect̾a karitas
foras mitat timorẽ: qm̃ timor penam ht. Hunc
enĩ timorem illi hñt qͥ ꝓpt̾ metum gehenne pec-¬
care desinentes: uitã suam meliorare cõten¬
dunt. Alia autem spẽs timoris ẽ: de qͣĩ psalmo
Duonãq ft̃ ut diximꝰ timores: unꝰ qͦ timent
hoĩes dm̃. ne mittant᷑ ingehennã. Ipse ẽ timor
ille qͥ intͦducit caritatem: s sic uenit ut exeat.
Si enim adhuc ꝓpt̾ penas times dm̃: ñdũ amaᷤ
quemsic times.Non bona desidas:s mala ca¬
ues.S ex eo qͦd mala caues: corrigis te. ⁊ incipis
bona desidare. Cũ bona desidãre cȩꝑis: erit ĩte
timor sc̃s. ille scilicet ne ipsabona amittas: ñ¬
ille qͦ times ne mittaris ĩ gehennã: s ne te dese¬
rat p̃sentia dñ quem amplecteris qͦm et̾num

Expanded text:
 Timor non est in charitate; sed perfecta charitas foras mittit timorem, quoniam timor poenam habet . » Hunc enim timorem illi habent qui propter metum gehennae peccare desinentes, vitam suam meliorare contendunt. Alia autem species timoris est, de qua in psalmo Duo namque sunt timores. Unus, quo timent homines Deum ne mittantur in gehennam. Ipse est timor ille qui introducit charitatem, sed sic venit ut exeat. Si enim adhuc propter poenas times Deum, nondum amas quem sic times: non bona desideras, sed mala caves. Sed ex eo quod mala cavens corrigis te, incipis et bona desiderare. Cum bona desiderare coeperis, erit in te timor sanctus, ille scilicet, ne ipsa bona amittas, nittas, ne mittaris in gehennam, sed et ne ipsa te deserat praesentia Domini, quem amplecteris, quo aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
lium dedit dicens. Consilium meũ orex place
at tͥ. ⁊ peccata elemosims redime : & iniquitates
tuas miscd̃iis pauꝑum. forsitan ignoscat dd̃s de¬
lic̾tis tuis. De qͦ ⁊ ipsa u̾itas in euangłio ait. Date
elemosinã: ⁊ ecce omnia munda st̃ uob̃. Unde

Expanded text:
lium dedit, dicens: « Consilium meum, o rex, placeat tibi, et peccata eleemosynis redime, et iniquitates tuas misericordiis pauperum, forsitan ignoscet Deus delictis tuis . » De quo et ipsa Veritas in Evangelio ait: « Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . » Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ili accedens ad seruitutem dei. sta ĩ uii.¬
iusticia & timore: ⁊ p̃para aĩam tuam
ad temytationem. Cum yͥ doceret quid
uitandum sit. ñc demonstrat qͥd agendũ
ẽ. hoc ẽ ut qͥdiuino seruitio se rite mancipare
uult maneat in iusticia. ⁊ timorẽ deiseruet.
Sicq animam suam p̃paret ad temptatio¬

Expanded text:
dens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore: et praepara animam tuam ad tentationem. » Cum prius doceret quid vitandum sit, nunc demonstrat quid agendum est: hoc est, ut qui divino servitio se rite mancipare vult, maneat in justitia, et timorem Dei servet; sicque animam suam praeparet ad tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ in bonis qͥ fac non retͥbutionem intiꝰ s ext̾ius
fauorem q̃rit. Ne fu̾is hypocͥta in conspectu ho¬
minum.⁊ ñ scandalizeris in labiis tuis. Pessimõ
genꝰ ẽ hypocͥtarum qͥ oĩa ficte agunt.⁊ aliud ge¬
stant in corde. aliud qͦ ostendt̾ oꝑatione. Hoꝵ¬
ꝙ õĩum neqͥssimi st̾ heretici: de qͥb in eugłio
dñs ait. Attendite autem uob̃ a falsis ꝓpħis. qͥ
uemunt ad uos in uestim̃tis ouiũ: intͥns ecus
autem st̃ lupi rapaces. Hi pͣuo corde machinã¬
tur malũ.⁊ õĩ tp̃r iurgia seminant. ut incedentes
uiã u̾itatis subu̾tant: qͦs marime cauere neces¬
sarium ẽ. Unde ꝑsalomonem dr. Consilium
custodiet de. & prudentia seruabit te: ut erua

Expanded text:
non retributionem interius, sed exterius favorem quaerit. « Ne fueris hypocrita in conspectu hominum, et non scandalizeris in labiis tuis. » Pessimum genus est hypocritarum, qui omnia ficte agunt; et aliud gestant corde, aliud quoque ostendunt operatione. Horumque omnium nequissimi sunt haeretici, de quibus in Evangelio Dominus ait: « Attendite autem vobis a falsis prophetis, qui veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces : » hi pravo corde machinantur malum, et omni tempore jurgia seminant, ut incedentes viam veritatis subvertant: quos maxime cavere necessarium est. Unde per Salomonem dicitur: « Consilium cus
Abbreviated transcription (Latin):
recte ꝯfessionis ĩ p̃sentiuita illũ comitant᷑: in
fut᷑o autem sequet᷑ leticia ꝑpetue uite. ⁊ corona
beatitudinis et̾ne. Unde de eodem timore ad.
Sapientie & elect̾orum ꝓbatio. u.
imor dñi delectabut cor: ⁊ dabit lȩticiam &
gaudiũ ĩ longitudinẽ dierũ. Due species ti

Expanded text:
rectae confessionis in praesenti vita illum comitantur: in futuro autem sequitur laetitia perpetuae vitae, et corona beatitudinis aeternae. Unde de eodem timore adhusapientiae et electorum probatio « Timor Domini delectabit cor, et dabit laetitiam et gaudium in longi
Abbreviated transcription (Latin):
cesseris ad illum duplici corde. Credere enim
oportet accedentẽ ad dm ut paulꝰ testat᷑. qͥa ẽ ⁊
inqͥrẽtibus se remun̾ator fit. Et qͥ simplici corde
qͥrit dminueniet ullum. Unde scͥptum ẽ. Sim¬
plicitas iustoꝵ diriget eos:⁊ supplantatio ꝑu̾so¬
rum uastabit illos. Omnis qͥ ppe qui duplici aĩo¬
& ñ sincera fide ac bona intentione se dm arbi¬
tratur inuenire posse: semetipsum fallit. Unde
ia cobus ait. Qͥ enim hesitat similis ẽ fluctu
maris: qͥ a uento mouet᷑ ce cireumfert᷑. Uir

Expanded text:
cesseris ad illum duplici corde. » Credere enim oportet accedentem ad Deum, ut Paulus testatur « quia est, et inquirentibus se remunerator fit: » et qui « simplici corde quaerit Deum, inveniet illum . » Unde scriptum est: « Simplicitas justorum diriget eos, et supplantatio perversorum vastabit illos . » Omnis quippe qui duplici animo et non sincera fide ac bona intentione se Deum arbitratur invenire posse, semetipsum fallit. Unde Jacobus ait: « Qui enim haesitat, similis est fluctui maris qui a vento movetur et circumfertu
Abbreviated transcription (Latin):
lectus prudentiȩ ab euo. Hanc sententiam.
sic̃ &e illam in ꝓu̾biis uͥ scͥptum est. dñs creaũ
me pͥncipium uiarum suarum: de incarna¬
tione dñidictum patres intelligunt. Quia
sic̃ scđm diuinitatem filius a patre ante oĩa
scła natꝰ est: ita ante omnia tp̃ra in consilio
dĩ patͥs p̃destinat᷑ ẽ ꝓhumani gñis salute tem¬
poralit̃ incarnari. Uerbum enim ereationis
adhumanam non ad diuinam ꝑtinet nat᷑am

Expanded text:
e ab aevo. » Hanc sententiam sicut et illam in Proverbiis ubi scriptum est: « Dominus creavit me principium viarum suarum ; de incarnatione Domini dictam Patres intelligunt. Quia sicut secundum divinitatem Filius a Patre ante omnia saecula natus est, ita ante omnia tempora in consilio Dei Patris praedestinatus est pro humani generis salute temporaliter incarnari. Verbum enim creationis ad humanam non ad divinam pertinet naturam.
Abbreviated transcription (Latin):
scõ ordinauit atq disposuit: qͦm ꝑuirginis par¬
tum ad salutem mundi ꝓcesserit ut repararet
creaturam qm fec̃ abinitio: ac hoĩem quẽ ipse cre¬
auit rec̾tum. s ille se ꝑ mobȩdientiam fec̃ ꝑu̾sũ.
it̾m ad agnidionem ⁊ dilectionem sui reuocar&.
dans illi donum sp̃s sc̃ĩut ipsiꝰmtin̾e saluaret᷑
& seruaret᷑ in etium. Timor dñigła ⁊ leticia: ⁊¬

Expanded text:
sancto ordinavit atque disposuit, quomodo per virginis partum ad salutem mundi processerit, ut repararet creaturam, quam fecit ab initio, ac hominem quem ipse creavit rectum, sed ille se per inobedientiam fecit perversum iterum ad agnitionem et dilectionem sui revocaret, dans illi donum Spiritus sancti, ut ipsius munere salvaretur et servaretur in aeternum. « Timor Domini gloria
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑauit indño & confus ẽ: ꝑmansit in manda¬
tis eiꝰ & derelictꝰ ẽ. Et qͥs inuocauit illum & drs¬
pexit eum: qm̃ piꝰ ⁊misericors est ds̃. ⁊ remit¬
tet in tp̃r tͥbulationis peccata. omnib exqui¬
rentib se inu̾itate. Gͦ ⁊ hic sic̃ in suꝑiore com¬
mate tͥplicem fac̃ distinet̾ionẽ: dicens nullũ
sꝑare indño. ⁊ confusum eẽ : ꝑman̾e in man¬
datis eiꝰ. ⁊ delict̾um eẽ: inuocasse illũ. ⁊ despe¬

Expanded text:
ndatis ejus, et derelictus est. Et quis invocavit illum, et despexit eum: quoniam pius et misericors est Deus, et remittet in tempore tribulationis peccata omnibus exquirentibus se in veritate. » Ergo et hic sicut in superiore commate triplicem facit distinctionem, dicens: Nullum sperare in Domino, et confusum esse; permanere in mandatis e
Abbreviated transcription (Latin):
sua. ⁊ suꝑ omnẽ carnẽ: seđm datum fuũ. ⁊ p̾buit
illam diligentib se. Cum int̾rogat etu sapĩe radix
reuelata sit ac manifestata. ⁊ multiplicationem
ingssꝰ illiꝰ qͥs intellex̾it: ostendit neminẽ posse pro¬
funditatem ꝯsilii di penet᷑re. aut magnitudinẽ

Expanded text:
 omnem carnem secundum datum suum, et praebuit illam diligentibus se. » Cum interrogat cui sapientiae radix revelata sit ac manifestata, et multiplicationem ingressus illius quis intellexerit, ostendit neminem posse profunditatem consilii Dei penetrare, aut magnitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
apłs dicens. In multis offendimꝰ õs. Isalomon
ait. N ẽ homo iꝰtꝰ in t̾ra qͥ faciat bonum: ⁊ non
peccet. Q psalmista. Ego inquit dixi in exces¬
fum̃tis meȩ: oĩs homo m̃dax. Et ioħs euange¬
lista. Si diximꝰ ait qr pecc̃m ñ habemꝰ ipsi
nos seducimꝰ: ⁊u̾itas in nob ñ ẽ. Ad qͦd respon¬
deri potest: quia diu̾se offensionum sunt
species. Alit̾ nanq electi. alit̃ offendunt
reꝓbi: salomone attestante qͥ ait. Septies
enĩ cadit itꝰ ⁊ restirgit: impii aut̃ corrtent
ĩmalum. Et si enim iꝰtꝰ ꝑ fragilitatẽ carnis
uł ignorantiã forte offendit. iustꝰ tñ ẽẽ ñ
desistit: qͥa ut cotidiana ẽ huiꝰmͦ ce mnerii¬
tabilis offensio: ita ẽ & cotidrana oratio¬
num ac bonors oꝑm medela: q̃ offendentẽ
iꝰtum ne in t̃ram ꝓruat. ⁊ nuptialem cari¬
tatis ac fideiuestem puluere uitioꝵ sordi
dec ociꝰ erigit. Siqͥs gͦ in u̾bo ñ offendit:
hic ꝑfectꝰ ẽ uir. Iuo uidelicet u̾bo cuiꝰ offen¬

Expanded text:
 In multis offendimus omnes . » Et Salomon ait: « Non est homo justus in terra qui faciat bonum et non peccet . » Et Psalmista: « Ego, inquit, dixi in excessu mentis meae, Omnis homo mendax . » Et Joannes evangelista: « Si dixerimus, ait, quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est . » Ad quod responderi potest quia diversae offensionum sunt species. Aliter namque electi, aliter offendunt reprobi, Salomone testante, qui ait: « Septies enim cadit justus, et resurgit: impii autem corruent in malum . » Etsi enim justus per fragilitatem carnis, vel ignorantiam forte offenderit, justus tamen esse non desistit, quia ut quotidiana est hujusmodi et inevitabilis offensio, ita est et quotidiana orationum ac bonorum operum medela, quae offendentem justum, ne in terram proruat, et nuptialem charitatis ac fidei vestem pulverdet, ocius erigit. « Si quis ergo in verbo non offendit, hic perfectus est vir. » Illo videlicet verbo, cujus offen
Abbreviated transcription (Latin):
arbore uiridi. AAua gn̾ant᷑: ⁊ alia deiciunt᷑.
Dic gnatio carnis ⁊ sanguinis. Aua finit᷑:⁊
alia nascit᷑. Comparat humanam naturã
scđm carnis conditonẽ ad feni ⁊ folii simi¬
litudinem qr sic̃ fenũ in t̾ra. uł folium in
arbore nascit᷑. crescit uirescit. exsiccat᷑ et
deictt᷑. ita carnis nr̃e nat᷑a nascit᷑ ex ꝓgenie
parentum: crescit in infantia. atq pueri¬
cia: flores cit in adolescentia: matures eit
in suuentute. areseit ĩsenectute: &e deiert᷑
ĩ morte. Unde ꝑ eccłiasten dr. Generatio
uadit ⁊ g̾natiotiente: t̾ra in scłm stat. Hĩc

Expanded text:
e viridi. Alia generantur et alia dejiciuntur: sic generatio carnis et sanguinis: alia finitur, et alia nascitur. » Comparat humanam naturam secundum carnis conditionem ad foeni et folii similitudinem: quia sicut fenum in terra, vel folium in arbore nascitur, crescit, virescit, exsiccatur et dejicitur, ita carnis nostrae natura nascitur ex progenie parentum, crescit in infantia atque pueritia, florescit in adolescentia, maturescit in juventute, arescit in senectute, et dejicitur in morte. Unde per Ecclesiasten dicitur: « Generatio vadit
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ñ st̃ audita: aliis oĩa inc̾ta dicentibꝰ. ⁊iu
stum ab iniusto ampliꝰ nicħ habe: Ego sa¬
pientiam dimarime cẽ ĩ hoc cõꝓbatii: qͦd
c̃ot̾ õiũ suspicionẽ uir pauꝑ ce sapiens tan
minit sapientis illiꝰ pauꝑis: nemo refert
grãs ꝓ salute: s õs honorant diuites qͥ in
ꝑicło nicħ subuenire potuert̃. Quamqͣm
enĩ nuliꝰ meminerit sapientis pauꝑis illiꝰ
cum lȩta sint omĩa: s uniu̾s diuitias ⁊ po¬
tentiam ãmirent᷑: ego tñ scdm patrũ tͣchrtio¬

Expanded text:
nt audita, » aliis omnia incerta dicentibus, et justum ab injusto amplius nihil habere. Ego sapientiam Dei maxime etiam in hoc comprobavi, quod contra omnium suspicionem vir pauper et sapiens tantminit sapientis illius pauperis, nemo refert gratias pro salute; sed omnes honorant divites, qui in periculo nihil subvenire potuerunt. Quanquam enim nullus meminerit sapientis pauperis illius, cum laeta sint omnia, sed universi divitias et potentiam admirentur, ego tamen secundum patrum t
Abbreviated transcription (Latin):
tit a gnali disputatione ad scͥpture ordinẽ
reu̾tam᷑. Qi portat imaginem t̾reni ce ser¬
uit uitiis atq luxurie: eiꝰ carofenum est.
flosq p̾t̾iens. Qͥ autem ht̃ atq custodit
imaginem cȩlestis. illa caro ẽ q̃ cernit sa¬
lutare dñi: q̃ cotidie renouat᷑ in cogitati¬
onem scđm imaginem creatoris:⁊ incor¬
ruptibile atq immortale corpꝰ accipiẽs.

Expanded text:
atione ad Scripturae ordinem atione ad Scripturae ordinem revertamur, qui portat imaginem terreni, et servit vitiis atque luxuriae, ejus caro fenum est, flosque praeteriens. Qui autem habet atque custodit imaginem coelestis, illa caro est, quae cernit salutare Domini, quae quotidie renovatur in cogitationem secundum imaginem Creatoris, et incorruptibile atque immor
Abbreviated transcription (Latin):
ens oĩs carofenum ⁊ oĩs gła eiꝰ quasi flos fe¬
ni ꝑtienit ad sꝑeciale: ut nicħominꝰ dicat
de popło. uͭ fenum ẽ popłs. Et retiera fiquis
tagilitatem carims alpiciae ⁊ qͥa pborar
mom̃ta crescimꝰ atq decrescimꝰ. nec in eodem
manemꝰ statu. ipsumq qͦd loqͥm᷑ dictamꝰ et
scͥbimꝰ de uite nr̃e parte p̾t̾uolat: ñ dubita¬
bit carnẽ fenum dicere. ce głam eiꝰ qͣsi florẽ
fem. siue pͣta campors: qͥ dudum infans.
subito puer: qͥ puer repente iuuenis. et
usq ad senectutem ꝑ spacia mutat᷑ incer¬
ta. ⁊ ante se senem intelligi qͣm iuuenem
ñ eẽ miret᷑. Pulchra mulier q̃ adoles cen¬
tulorum pꝰ se tͣhebat g̾ges. arata fronte cõ¬
trahit᷑: & q̃ pͥ amori . pꝰea fastidio ẽ. Quod &
eg̾giꝰ apd̃ g̾cos scͥbit orator: speciem corporiᷤᷤ
aut tp̃r deficere. aut languore consumi.
Exsiccata est gͥ caro & cecidit pulchritudo:
qr sp̃s furoris dĩ atq sententiȩ flauit in ea:¬

Expanded text:
ens, Omnis caro foenum, et omnis gloria ejus quasi flos foeni, pervenit ad speciale, ut nihilominus dicat de populo: Vere foenum est populus. Et revera si quis fragilitatem carnis aspiciat, et quod per horarum momenta crescimus atque decrescimus, nec in eodem manemus statu: ipsumque quod loquimur, dictamus, et scribimus, de vitae nostrae parte praetervolat: non dubitabit carnem foenum dicere, et gloriam ejus quasi florem foeni, sive prata camporum. Qui dudum infans, subito puer; qui puer, repente juvenis; et usque ad senectutem per spatia mutatur incerta; et ante se senem intelligit, quam juvenem non esse se miretur. Pulchra mulier quae adolescentulorum post se trahebat greges, arata fronte contrahitur: et quae prius amori, postea fastidio est. Quod et egregius apud Graecos scribit orator: Speciem corporis aut tempore deficere, aut languore consumi. Exsiccata est igitur caro, et cecidit pulchritudo; quia spiritus furoris Dei atque sententiae flavit in ea
Abbreviated transcription (Latin):
illud. honorabit᷑ in illo. Opꝰ corruptibile
ĩ fine deficiet: qñ carnał ꝯcupiscentia cũ
infructuosis oꝑib carnis. ĩ fine p̃sentis ui¬
te sine remunatione deficiet uite eterne.
Q qͥ illud oꝑat᷑. cum ipso ibit: qñ aĩa si¬
mul cum carne ꝑ qͣm peccauit. ꝓ peccatis
suis in int̾itum tiadit. Eł omne opꝰ electũ
tꝰtificabit᷑: hoc ẽ effectꝰ bonaꝵs act̾ionum
iꝰticiȩ p̃mium merebit᷑. Oꝑatorq illiꝰ ho¬
norabit᷑ ĩ ipso: qñ cũ elect̾is angłis ⁊ seĩs hõĩbꝰ r eg
minau̾it hõ: hec ⁊ metet. Qm̃ qͥ seminat ĩ carne

Expanded text:
ibile in fine deficiet, quando carnalis concupiscentia cum infructuosis operibus carnis in fine praesentis vitae sine remuneratione deficiet vitae aeternae; et qui illud operatur, cum ipso ibit, quando anima simul cum carne, per quam peccavit, pro peccatis suis in interitum vadit; et omne opus electum justificabitur, hoc est, effectus bonarum actionum, justitiae praemium merebitur; operatorque illius honorabitur in ipso, quando cum electis angelis et sanctis hominibus, regnminaverit homo, haec et metet; quoniam qui seminat in carne
Abbreviated transcription (Latin):
accipiench. Hic tp̃s laboris: illic reqͥei. Hic ho¬
ra seminandi: illic frtictꝰ metendi. Unde ⁊ ꝑ
E qͥ seminat ĩ bndictionib: de bndictiõĩb
metet uitam ȩt̾nam. Hylatorem enĩ datorem

Expanded text:
accipiendi. Hic tempus laboris, illic requiei. Hic hoaccipiendi. Hic tempus laboris, illic requiei. Hic hora seminandi, illic fructus metendi. Unde et pet qui seminat in benedictionibus, de benedictionibus metet vitam aeternam: hilarem enim d
Abbreviated transcription (Latin):
nes offer. Memor esto qm̃ mors ñ tardat:
& testam̃tum inferoꝵ qͦd demonstratum ẽ tͥ.
Testamentũ enĩ huiꝰmundi: morte morietur.
Hec eugłica doct̾na ẽ ad fut᷑am ⁊ celestẽ nos
instruens uitã: ut contempta mundi luxu¬
ria. bonoꝵ oꝑm dignas oblationes d̃o cotidie
offeramꝰ: qͥa breut ẽ huiꝰ uite spaciũ in qͦlicet
oꝑari. finis autem uniu̾soꝵ appropinqt: q̃n¬
iãñ ẽ tp̃s oꝑandi. s singłos qͦsꝙ iuxta meritum
suũ remunanch. Unde ipsa u̾itas ait. Currite
dũ lum̃ habetis: ne forte tenebre tios cõp̃hen¬
nec dies ẽ. Uenit eñĩ nox: qñ iam ñ licet oꝑari.
ad õs: maxime autt̃ ad domesticos fidei. De
hoc ⁊ subiungit᷑. Ante mortẽ bnfac amico tuo:
&e sccłm tures tuas erporrigens.da pauꝑi. Et ñ
defrauderis a die bona: ⁊ particła boni oꝑis ñ
te p̃t̾eat. Nonne aliis relinqͥs labores tuos.⁊ do¬
loris: Hic ẽ tp̃s b̾nfaciendi: illic aut̃ m̾cedem

Expanded text:
m mors non tardat, et testamentum inferorum quod demonstratum est tibi. Testamentum enim hujus mundi morte morietur. » Haec Evangelica doctrina est ad futuram et coelestem nos instruens vitam, ut contempta mundi luxuria, bonorum operum dignas oblationes Deo quotidie offeramus: quia breve est hujus vitae spatium, in quo licet operari. Finis autem universorum appropinquat, qn est tempus operandi, sed singulos quosque juxta meritum suum remunerandi. Unde ipsa Veritas ait: « Currite dum lumen habetis, ne forte tenebrae vos comprehennec dies est: venit enim nox, quando jam non licet operari . ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei . » De hoc et subjungitur: « Ante mortem benefac amico tuo, et secundum vires tuas exporrigens da pauperi; et non defrauderis a die bona, et particula boni operis non te praetereat: nonne aliis relinques labores tuos et dolores? » Hic tempus est benefaciendi, illic autem mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Usꝙ q̃ piger dormis: qñ consurges asom¬
no tuo: Paululum dormies: paulultim dor¬
mitabis. Paululũ conseres manꝰ ut dormias:
& ueniet tͥ qͣsi uiator egestas: ⁊ pauꝑies quasi
messis tua.⁊egestas longe fugiet a te.Mundꝰ
enim tñsit. ⁊ ꝯcupiscentia eiꝰ. Iustiaut̃ ĩ ꝑpetu¬
um uiuent: & apud dñm ẽ merces eorum.
In diuisione sortis cla ⁊ accipe & iustifica a¬
nimam tuã. Ante obitum tuũ oꝑare iustici¬
am: qm ñ ẽ apud inferos inuenire cybum. In
diuisione sortis dat ⁊ accipit. qͥ hic u̾bum
doctrine ꝓximis suis impendit. & bonorum
act̾uũ exempla relinqͥt.: ut infut᷑o ꝓ hoc p̃mi¬
um et̾ne uite accipt᷑t᷑. Iustificat ille animam
suam: qͥ ꝑ ꝯfessionẽ ⁊ pęnitentiam mundat
diligentẽ ht̃ custodiam: qm ñ c̃ apd inferos
inuenire cybum. hoc ẽ pabulum uite. Qm̃

Expanded text:
dicet: Vsquequo, piger, dormies? Quando surges e somno tuo? Paululum dormies, paululum dormitabis, paululum conseres manus tuas, ut dormias. Et ueniet tibi quasi uiator egestas et pauperies quasi e fugiet a te . » Mundus enim transit et concupiscentia ejus. Justi autem in perpetuum vivent, et apud Dominum est merces eorum. « In divisione sortis da et accipe, et justifica animam tuam. Ante obitum tuum operare justitiam, quoniam non est apud inferos invenire cibum. » In divisione sortis dat et accipit, qui hic verbum doctrinae proximis suis impendit, et bonorum actuum exempla relinquit, ut in futuro pro hoc praemium aeternae vitae accipiat. Justificat ille animam suam, qui per confessionem et poenitentiam mundat diligentem habet custodiam, quoniam non est apud inferos invenir
Abbreviated transcription (Latin):
gͣuia peccã. Hic ñ saciabit᷑ pane uite. s ĩ rem¬
neratione fut᷑a indigentia laborabit ꝑpeuaꝰ
stice au hereticoꝵ ocło qͥa semꝑ ad errores se¬
quendos intentꝰ ẽ. panem cȩlestẽ. hoc ẽ intellecꝰ¬
tum diuine sapĩe ñ meret᷑. s in m̃sa sacrarum
endum semꝑ. quia mors ñ tardat. x.¬

Expanded text:
 pane vitae, sed in remuneratione futura indigentia laborabit perpetua. Mystice autem haereticorum oculus, quia semper ad errores sequendos intentus est, panem coelestem, hoc est intellectum divinae sapientiae non meretur; sed in mensa sacrarum endum semper, quia mors non tardat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑgit ad denebs. c obliuione delebit᷑ nom̃
eiꝰ. Nempe diuitẽ auarũ demonsit᷑: qͥ cum
stultissima se parcitate erucians. aliis deuo¬
ricia contabescat: multo det̾ioris ꝯditionis
sit abortiuo illo. qͥ statim ut natꝰ ẽ inrtut.
Iue enim nec mala nec bonauidit: iste uͦ cũ
bona possedit. semꝑ tͥstis.⁊ cogitatione excru¬
ciatus ẽ ⁊ tam̃ ambo ȩqͣli fine rapient᷑. Qi
sͥ neqm̃ ẽ cui alii bonꝰ erit: Et ñ iocundabit̾
ĩbonis suis. Qi sͥ inuidet nicħ ẽ illonequius.

Expanded text:
s, et oblivione delebitur nomen ejus . » Nempe divitem avarum demonstrat, qui cum stultissima se parcitate crucians, aliis devoet avaritia contabescat, multo deterioris conditionis sit abortivo illo, qui statim ut natus est interiit. Ille enim nec mala nec bona vidit. Iste vero cum bona possederit, semper tristis et cogitatione excruciatus est, et tamen ambo aequali fine rapientur. « Qui sibi nequam est, cui alii bonus erit? et non jucundabitur in bonis suis. Qui sibi invidet, nihil est illo neq
Abbreviated transcription (Latin):
&e despiciens aĩam suam. Qa suꝑiꝰ dixerat ii¬
chil eẽ iniqͥus illo qͥ sͥ inuuidet. hoc ẽ legita¬
me bono ñ utit᷑ concesso. eo qͦd ꝓpt̾ atiariciã
& parcitatem negligit bonũ hab̃e largitatis
⁊miscđie: nc̃ ꝙͦ idem repetit. dicens ocłmli¬
uidi ẽẽ neqͣm: hoc ẽ m̃tem malignã. Unde ⁊
sue aĩe consulit. seminans t̾rena. ut metat cele¬
stia. Cong̾gat enĩdiuitias in malum stiũ: thes¬
aurizat & ignorat cui ꝯg̾gat ea: ⁊ aĩa eiꝰ ñ ĩple¬
bitur bonis. Unde ⁊ suibiungit᷑. Insaciabilis
ocłs cupidr. ĩ parte iniqͥtatis. ñ saciabit᷑ donce
consumat arefaciens aĩam suã. Dine fruetu
enim bonoꝵ oꝑm consumit uitam suã. ⁊ steri¬
lem aĩam ꝑpetuis ignibꝰ gehenne excrucian¬
dam. Ocłs maiꝰ ad mala: & ñ saciabit᷑ pane:

Expanded text:
imam suam. » Quia superius dixerat nihil esse iniquius illo qui sibi invidet, hoc est legitime bono non utitur concesso, eo quod propter avaritiam et parcitatem negligit bonum habere largitatisc quoque idem repetit, dicens: oculum lividi esse nequam, hoc est mentem malignam. Unde et uat; nec suae animae consulit, seminans terrena ut metat coelestia. Congregat enim divitias in malum suum. Thesaurizat, et ignorat cui congregat ea, et anima ejus non implebitur bonis. Unde et subjungitur: « Insatiabilis oculus cupidi in parte iniquitatis: non satiabitur donec consumat arefaciens animam suam. » Sine fructu enim bonorum operum consumit vitam suam, et sterilem animam perpetuis ignibus gehennae tradit excruciandam. « Oculus malus ad mala; et non satiabitur pane,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ excedit ab spe sua. felix ẽ qͥ inp̃sentis
uite adu̾sitatib ñ contͥstat᷑: s agonẽ suum
dño cõm̃dat. sꝑans ab ipso in futura uita
mercedem laboris sui. Item felix ẽ qͥ cauet se
a peccĩs. Unde m̾ito contͥstat᷑ qͥsqͥs se hisim¬
plicauerat: ac bonis oꝑib insistit. ꝓ qͥb
sꝑare debet p̃mia et̾ne uite. Oĩs enim qͥd̃s
mandata custodit.⁊ fidem sꝑem ⁊ caritatẽ

Expanded text:
sentis vitae adversitatibus non contristatur, sed agonem suum Domino commendat, sperans ab ipso in futura vita mercedem laboris sui. Item felix est qui cavet se a peccatis. Unde merito contristatur, quisquis se his implicavit, et bonis operibus insistit, pro quibus sperare debet praemia aeternae vitae. Omnis enim qui Dei mandata cust
Abbreviated transcription (Latin):
ad dm̃. ut qͦdẽq petierimꝰ accipiemꝰ ab eo:q̃m
mancdata eiꝰ custodimꝰ. & ea q̃ st̃ placita corã
co facimꝰ. Cor nr̃m ñ rep̃hendit nossi a malis
act̾ib abstinemꝰ & bona oꝑa agimꝰ. ñ ꝓ trena
laude s ꝓcelesti gła: & iuxta illud dñicum
p̃ceptum. dimittimꝰ debitoribꝰ nr̃is siẽ ⁊ nob̃
debita nr̃a ab eo dimitti uolumꝰ. Tunc fidu¬
ciam habemꝰ qͦd ea q̃ a deo petiermꝰ accipie¬
mus: qͥa eiꝰ uoluntati obtemꝑare ĩ oĩbꝰ parati
sumꝰ. Magna hȩc ⁊ desidabilis fidelibꝰ data
ꝓmissio. Siqͥs uͦ tam uecors ⁊ absurd ẽ ut pro¬
missis ñ delectet᷑ cȩlestib: saltem ꝑtimeseat¬

Expanded text:
 accipiemus ab eo: quoniam mandata ejus custodimus, et ea quae sunt placita coram eo facimus . » Cor nostrum non reprehendit nos, si a malis actibus abstinemus, et bona opera agimus non pro terrena laude, sed pro coelesti gloria. Et juxta illud Dominicum praeceptum, dimittimus debitoribus nostris, sicut et nobis debita nostra ab eo dimitti volumus. Tunc fiduciam habemus quod ea quae a Deo petierimus, accipiemus, quia ejus voluntati obtemperare in omnibus parati sumus. Magna haec et desiderabilis fidelibus data promissio. Si quis vero tam vecors et absurdus est, ut promissis non delectetur coelestibus, saltem
Abbreviated transcription (Latin):
stat maliciam suam. Licet hec scdm hystoriã
uoluntatẽ ⁊ uitam auari ce inuidi descͥbant qͥ
frust᷑ laborant. qm̃ laborẽ suũ inantt coneu¬
munt. nec de bonis suisumqm lȩticiã habe¬
bunt: tñ allegorico sensu designant phyloso¬

Expanded text:
toriam, voluntatem et vitam avari et invidi describant, qui frustra laborant, quoniam laborem suum inaniter consumunt, nec de bonis suis unquam laetitiam habebunt, tamen allegorico sensu designant philoso
Abbreviated transcription (Latin):
ratione ẽ suba. E hoĩ liuido ad qͥd atirum:
Qͥ aceruat ex aĩo suo iniꝰte aliis congregat.
&e ĩ bonis illiꝰ aliꝰ luxuriabit᷑. Auaritie pe¬
stem neqͥssimam descͥbit q̃ excruciat m̃tem
possessoris stii: nec eũ ꝑmittit laboris sui cõ¬
seqͥ fructum: s ipse ĩ egestate uitam suã agẽs.
omĩa q̃ ꝑ fas nefasꝙ congͥgauit aliis consu¬
mencda relĩqͥt. De qͦ in ȩccłiaste scͥptum est.
Siqͥs uixerit multos annos ⁊ plures dieseta¬
tis habu̾it ⁊ aĩa illiꝰ ñ utat᷑ bonis sub̃e stiȩ se

Expanded text:
d aurum? Qui acervat ex animo suo injuste aliis congregat, et in bonis illius alius luxuriabitur. » Avaritiae pestem nequissimam describit, quae excruciat mentem possessoris sui, nec eum permittit laboris sui consequi fructum, sed ipse in egestate vitam suam agens, omnia quae per fas nefasque congregavit, aliis consumenda relinquit. De quo in Ecclesiaste scriptum est: « Si quis vixerit multos annos, et plures dies aetatis ha
Abbreviated transcription (Latin):
cordis sui ꝓfert bonũ: & maiꝰ hõ de malo
thesauro ꝓfert malum. Ex abundantia enĩ
cordis os loquit᷑. Uestigium cordis boni &e
faciem bonã difficile inuenies: & c̃ labore.
Qͥa multi simulate uiuunt & ficte loquunt᷑:
ido dic̃ difficile hẽ inueniri. in qͦ cor & facies.
hoc ẽ cogitatio ce oꝑatio atq doctͥna ĩ bono ꝯ¬
cordent. Uͥcunq aut̃ hoc inuen̾is da głam
deo qͥa ipsiꝰ ẽ donum: a qͦ cẽ om̃e datum opti¬
nrum:⁊ omne donũ ẽ ꝑfectum. Heretici au¬
tem õs. atq scismatici extͣnei st ab hoc mu¬
nere: q ꝓcul st̃ a rect̾a fide.⁊ bona oꝑatio¬
ne.Omĩa enĩ munda mundis: comqͥnatis
aut̃ ⁊ infidelib nicħ mundũ: qm̃ pollu
qui non lapsꝰ sit ĩ ore suo. hoc ẽ qui non
emittit uerbum quo capiatur. ix.
Peatus uir qͥ ñ ẽ lapsꝰ u̾bo ex ore suo:
Hee ñ ẽ stumtilatꝰ in tͥsticia delicti. Bea¬
tum dic̃ eum ẽẽ qͥ u̾bors suoꝵ cautelam
ht̃: ne forte ea loquat᷑ de qͥb pꝰmodum

Expanded text:
rt bonum, et malus homo de malo thesauro profert malum. Ex abundantia enim cordis os loquitur . » « Vestigium cordis boni et faciem bonam difficile invenies et cum labore. » Quia multi simultate vivunt et ficte loquuntur, ideo dicit difficile hunc inveniri in quo cor et facies, hoc est cogitatio et operatio atque doctrina in bono concordent. Ubicunque autem hoc inveneris, da gloriam Deo, quia ipsius est donum, a quo etiam « omne datum optimum, et omne donum est perfectum . » Haeretici autem omnes atque schismatici extranei sunt ab hoc munere, quia procul sunt a recta fide et bona operatione: « Omnia enim munda mundis: coinquinatis autem et infidelibus nihil mundum, quoniam polluqui non lapsus sit in ore suo, hoc est qui non emittit verbum quo capiatur. « Beatus vir qui non est lapsus verbo ex ore suo, et non est stimulatus in tristitia delicti. » Beatum dicit eum esse qui verborum suorum cautelam habet, ne forte ea loquatur de quibus postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
bona ẽ sub̃a sc̃arum scͥpt᷑ars: qm fidelis
tur meditando ⁊ bnoꝑando coaceruat
in m̃tis suȩ sinũ. Qe ⁊ ñ cõpungit erris
delictum: qͥa ñ deseruit u̾itatis statum. E
contrio uͦ hereticoꝵ doctͥna in opssemꝑ u̾i¬
tatis neqͥssima ẽ: qr opulentia earitatis ĩ ea
ñ ẽ. E ido dic̃ neqͥssimam pauꝑtatẽ eẽ ĩ ore¬

Expanded text:
a sanctarum Scripturarum, quam fidelis vir meditando et bene operando coacervat in mentis suae sinum, quod etiam non compungit erroris delictum: quia non deseruit veritatis statum. E contrario vero haereticorum doctrina inops semper veritatis nequissima est, quia opulentia charitatis in ea non est, et ideo dicit nequissimam paupertatem e
Abbreviated transcription (Latin):
cong̾gat᷑: qͥa huiꝰm᷑i possessoris conscĩam.
doliut maliciȩ peccm̃ ñ concutit. Con¬
turbat autẽ domum suã qͥ sectat᷑ auar¬
ciam: qm̃ abhominatio apd̃ dm̃ ẽ. Pondꝰ
ce pondꝰ: ⁊ statera dolosa ñ ẽ bona. Hȩc au¬

Expanded text:
congregatur, quia hujusmodi possessoris conscientiam doli vel malitiae peccatum non concutit. Conturbat autem domum suam qui sectatur avaritiam, quoniam abominatio apud Deum est. Pondus et pondus, et statera dolosa n
Abbreviated transcription (Latin):
incumbit. simul cũ illis incessant ꝑmutat᷑: ut
alibi scͥptum ẽ. Stult᷑ ut luna mutat᷑. Potes ce
hereticos ⁊ falsos xp̃ianos ĩ huimodi potentibꝰ¬
sp̃italit̾ intelligere: qͥbꝰ nunqͣm plenã fidem
adhib̃e debes: qr inconstantes sunt in omĩb
uiis fuis. Isi te ab illis ñ obseruab̃: qñ consũp¬
seris carnẽ ⁊ corpꝰ. sine fine pęnitebis. Dilige
dm̃: ⁊ inuoca eũ in salute tua. Ectis reꝓbatis
q̃mittabilia ⁊ caduca st̃ hoc solũ qͥd stabile ⁊¬

Expanded text:
incumbit, simul cum illis incessanter permutatur. Ut incumbit, simul cum illis incessanter permutatur. Ut alibi scriptum est: « Stultus ut luna mutatur . » Potes et haereticos et falsos Christianos in huiter intelligere, quibus nunquam plenam fidem adhibere debes, quia inconstantes sunt in omnibus viis suis; et si te ab illis non observabis, quando consumpseris carnem et corpus, sine fine poenitebis. « Dilige Deum, et invoca eum in salute tua. » Caeteris reprobatis quae mutabilia et caduca sunt, hoc solum quod stabile
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpturaꝵs tditionẽ conferat: ⁊ tñ aimorem dñi
ac mandatoꝵ eiꝰ custodiã nullomͦ derelinqͣt.
Qͦd& petrꝰ in epla sua nos agere hortat᷑ dicẽs.
Sic̃ seruidi õs honorate. frat̾mtatem diligite:
dm̃ timete: regem honorificate. Uult enĩ nos
lbos eẽ a seruitio culparum. ut serui creato¬
ris nr̃i boni & fideles ꝑmanere possimꝰ: et
monet ut congruũ cunctis impendamꝰ hono¬
rem: ⁊ iuxta imꝑiũ dñi. cesari q̃ cesaris sunt:
do q̃ di st̃ reddamꝰ. Qͥ autẽ incaute ⁊ ĩꝯsidate
cum talibꝰ contĩsat᷑ ⁊ ei plꝰ eqͦ semetipsũ mani¬
festat: u̾sutia illiꝰ se deceptum pꝰmodũ dolebit.
Unde & subiungit᷑. Caue tͥ & attende diligent̾
auditui tuo: qm̃ cũ subũsione tua ambulas.
udiens u̾ba illa qͣsi ĩ somnis uide: & uigila¬
bis õĩ uita tua. Nicħ tutũ incħ firmũ apd mun¬
di amatorem: ꝙ cũ mutabilib reb inhianter

Expanded text:
Scripturarum traditionem conferat, et tamen timorem Domini Scripturarum traditionem conferat, et tamen timorem Domini ac mandatorum ejus custodiam nullo modo derelinquat. Quod et Petrus in Epistola sua nos agere hortatur, dicens: « Sicut servi Dei omnes honorate, fraternitatem diligite; Deum timete, regem honorificate . » Vult enim nos liberos esse a servitio culparum, ut servi Creatoris nostri boni et fideles permanere possimus; et monet ut congruum cunctis impendamus honorem, ac juxta imperium Domini, « Caesari quae Caesaris sunt, et Deo quae Dei sunt reddamus . » Qui autem incaute et inconsiderate cum talibus conversatur, et eis plus aequo semetipsum manifestat, versutia illius se deceptum postmodum dolebit. Unde et subjungitur: « Cave tibi et attende diligenter auditui tuo, quoniam cum subversione tuaaudiens verba illa quasi in somnis, vide et vigilabis omni vita tua. » Nihil tutum, nihil firmum apud mundi amatorem, quia cum mutabilibus rebus inhianter