comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uisibiłr. Uñ ⁊ subdrͣ. Si necesse est
ilłd̾ tusibiłr celebrari: necesse est ĩ ui¬
sibiłr intelligi. ¶ Quia ergo corpꝰ
aut facinꝰ uidr̃ iubere: aut utilitatẽ
et benificientiã uetare: figurata ẽ
bitis uitam in uob̃. facinꝰ uł flagra¬
um uidrͣ iub̃e. figura ergo est. p̾ci
qd̾ ꝓ nob̾ caro eiꝰ crucifixa & uuln̾a¬
solũ inuet̾i testam̃to litt̾a occidens
dep̾hendit᷑. Est & in nouo testam̃to
ip̃m qd̾ scͥptum est. nͥ manduca¬
ũitis carnẽ meã. & bib̾itis meũ san¬
guinẽ: occidit ħ littera. Si uͦ sp̃ua

Expanded text:
iliter. » Unde et subditur: « Si necesse est visibiliter illud celebrari, necesse est invisibiliter intelligi. » Quia ergo corpusaut facinus videtur jubere, aut utilitatem et beneficentiam vetare, figurata est. bitis vitam in vobis. Facinus vel flagitium videtur jubere: figura ergo est, praecquod pro nobis caro ei crucifixa et vulnerasolum in Veteri Testamento littera occidens deprehenditur, est et in Novo Testamento ipsum quod scriptum est: Nisi manducaveritis carnem meam, et biberitis meum sanguinem: occidit haec littera.
Abbreviated transcription (Latin):
tare salubrit̾. qd̾ ẽ sic̃ est sumit᷑ int̾iꝰ
amando: qd̾ idem tam̃ ext̾ius. ñ in
ip̃a u̾itate sumi drͣ in sacram̃uo: qr
ineo nec qđ est sic̃ est sumrt᷑. qͣntũ
ad extraneam. & uisibilẽ formã:
nec qd̾ est sic̃ est male sum̃tib ope¬
rat᷑. quantũ ad gr̃am. Licet enĩ alt̾
gustus sine alt̾o. ñ ꝓsit si negligit᷑
in hoc tñ spũał est uerior. quia
semꝑ salutem oꝑat᷑ bonis. corꝑał
aute aliquando &̃ mortẽ malis.

Expanded text:
tare salubriter, quod est sicut est sumitur interius, amando. Quod idem tamen exterius non in ipsa veritate sumi dicitur in sacramento, quia in eo nec quod est sicut est sumitur, quantum ad extraneam et visibilem formam; nec quod est sicut est male sumentibus operatur quantum ad gratiam. Licet enim alter gustus sine altero non prosit si negligitur, in hoc tamen spiritualis est verior, quia semper salutem operatur bonis, corporalis autem aliquando etiam mortem malis.
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ mͦ: maxime cũ dix̾ie. ħ est
sanguis qui ꝓuob̾ effundet᷑. S
ñ ẽ mir̃. si ille qui añ passionẽ
tnͣsfigurauit se in tale corpꝰ. qua¬
le pꝰ resurrectõnẽ habiturꝰ erat
& pꝰ resurrectionẽ ostendit corpꝰ
suũ uuln̾atũ. ⁊ palpabile. quale
añ passionẽ habuerat: ita ĩmor¬
tale dedit corpꝰ suũ insacram̃to
qd̾ erat morit᷑m: sic̃ pꝰ resurrectõnẽ.
idẽ corpꝰ suũ qd̾ erat inuuln̾abile
ostendit uuln̾atũ. Sic̃ ħ: sic ⁊ illd̾

Expanded text:
 dixerit: Hoc est sanguis qui pro vobis effundetur . Sed non est mirum, si ille, qui ante passionem transfiguravit se in tale corpus quale post resurrectionem habiturus erat, et post resurrectionem ostendit corpus suum vulneratum et palpabile, quale ante passionem habuerat: ita immortale dederit corpus suum in sacramento quod erat moriturum, sicut post resurrectionem idem corpus suum quod erat invulnerabile, ostendit vulneratum. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tionem sanguis nuncupat᷑. ¶ In
quo notandũ ẽ quia b̾s ambꝵ ad
comꝓbandũ hꝰ singularis mistĩi
t̾cium miracłm. duo mirabilia
oꝑa di p̾misit. unũ creationis qua
fec̃ existere que ñ erant. alt̾m muta¬
tionis qua ea que erant. fieri fec̃ qd̾ dũs¬
ñ erant: quoꝵ quia ab alt̾o quie¬
uit. ne deinceps ex nichilo sub̾as
creet ac formas. alt̾m natẽ dmum¬
cauit. qͦ ea que sunt in id qđ non
sunt. mutant᷑ scđm formã. ut uir¬
ga inserpentem mirabiłr. ⁊ om̃e
sem̃ infruct̾ũ sui gen̾is nat᷑aliter:
t̾ciũ pͥtulegio diuini sermonis asc̃¬
ex uirgine ẽ. In p̃senti it quo dix̃
conficimꝰ. nouitatẽ panis: in cor¬
ꝑe qd̾ ex uirgine ẽ. immutabili¬
tatem antique u̾itatis astruxre :
ut dum panis manente forma
nat᷑e : nec de nichilo credat᷑ crea
formã mutari. scđm nate cõmu¬
nicatã consuetudinẽ: s nouo in
audito mͦ. ita mutari subã paniᷤ
Dignũ namq erat quia ħsͥ in.

Expanded text:
guis nuncupatur. » In quo notandum est quia B. Ambrosius ad comprobandum hujus singularis mysterii tertium miraculum, duo mirabilia opera Dei praemisit; unum creationis, qua fecit existere quae non erant; alterum mutationis, qua ea quae erant fieri fecit quod non erant. Quorum quia ab altero quievit, ne deinceps ex nihilo substantias creet ac formas, alterum naturae communicavit, quo ea quae sunt, in id quod non sunt, mutantur secundum formam, ut virga serpentem, mirabiliter, et omne semen in fructum sui generis naturaliter. Tertium privilegio divini sermonis ascrex virgine est. In praesenti enim quod dixit, conficimus novitatem panis; in corpore quod ex virgine est immutabilitatem antiquae veritatis astruxit, ut, dum panis manente forma naturae: Nec de nihilo credatur corpformam mutari secundum naturae communicatam consuetudinem; sed novo et inaudito modo ita mutari substantiam Dignum namque erat, ut quia hoc sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ minoratꝰ. quia factꝰ passibił
hic tociens impanatꝰ. quotiens
in altari consetratur. ip̃is hõib
multominor fieret. qr factꝰ irra¬
tionał. Sic̃ it ex imꝑsonationis
iure. ut uerꝰ hõ ẽẽt. in homine
accep̃ animã cũ ratione sua. ⁊ car¬
nẽ cum sensib suis. ut in ea pati
poss : sic panẽ acciꝑet cũ irratio¬
nalitate sua: & quia minor fieret
illis redẽptis. ñ uideret᷑ equũ. ⁊ suf¬
ficiens ẽẽ p̾erum redemptionis. Si
enĩneq incelo.neq interra. neq
subtus terram. inuentꝰ est dignꝰ
qui aꝑiret librum nr̃e redẽptio¬
nis. quia neq angłs. neq uiuus
hõ. neq mortuus : qnͣtominꝰ ali¬
quis infra hominẽ factus: Absur¬
dum ẽ gͥ. de di sapientia tam stul¬
te sentire: aliquasq scͥpturas ad
huiꝰmodi sensum inflect̾e. Ctir ⁊t
d̾s fieret aliud qm qd̾ semel factꝰ
alid oꝑet᷑ insacram̃to. qm qd̾ semł¬

Expanded text:
est minoratus, quia factus passibilis, est minoratus, quia factus passibilis, hic toties impanatus, quoties in altari consecratus, ipsis hominibus multo minor fieret, quia factus irrationalis. Sicut enim impersonationis jure, ut verus homo esset in homine, accepit animam cum ratione sua, et carnem cum sensibus suis, ut in ea pati posset, sic panem acciperet cum irrationalitate sua: et ita quia minor fieret suis redemptis, non videretur aequum et sufficiens esse pretium redemptionis. Si enim neque in coelo, neque in terra, neque subtus terram inventus est dignus qui aperiret librum nostrae redemptionis , quia neque angelus, neque vivus homo, neque mortuus, quanto minus aliquis infra hominem factus. Absurdum est igitur de Dei sapientia tam stulte sentire, aliquasque Scripturas ad hujusmodi sensum inflectere. Cur enim Deus fieret aliud quam quod semel factus aliud operetur in sacramento, quam quod sem
Abbreviated transcription (Latin):
desistere credat᷑: ne de impanatõe
rium. cũ sit immutabił: ł sye
panis. sic̃ u̾bum caro fac. ẽ qd̾ fri¬
uolum est. cũ ñ astruat auctoriaᷤᷤ
neat panis. Non enim eẽt mag¬
num qd̾ apłe ad cõmendandã ho¬
minib di dilectionem.⁊ humane
nat᷑e dignitatẽ ait. qr filiꝰ di angło
ñ app̃hendit. s sem̃ abrahe app̾hen¬
dit: si ille qui nate angłoꝵ contẽp¬
sit ꝑsonałr uniri: brute panis sube
imꝑsonatꝰ. panis uellet fieri. Sua
enĩ imꝑsonatio. iam ñ hominib
singłaris. quia &̃ panib fact̾a cõ¬
munis : sic̃ humane nat᷑e minue¬
ret dignitatẽ: sic & di erga hoĩes¬
nes minꝰ cõmendaret dilect̾ionẽ.
Non gͦ moueat quenqͣm. qd ip̃e de
se ait. ego sum panis uiuꝰ figurate:
quia si ip̃e credit᷑ panis fieri uere.
quomͦ eand redemptionẽ qͣm
semel fec̃ in cruce. oꝑari pot̾it &̃
in altari cotidie: Nam qͥ semt
in carnatꝰ. paulominꝰ ab angłis

Expanded text:
desistere credatur, ne de impanatione desistere credatur, ne de impanatione rium, cum sit immutabilis, vel fit panis sicut Verbum caro factum est, quod frivolum est, cum non astruat auctoritas neat panis. Non enim esset magnum quod Apostolus ad commendandam hominibus Dei dilectionem, et humanae naturae dignitatem ait, quia Filius Dei angelos non apprehendit, sed semen Abrahae apprehendit, si ille qui naturae angelorum contempsit personaliter uniri, brutae panis substantiae impersonatus, panis vellet fieri. Sua enim impersonatio jam non hominibus singularis, quia etiam panibus facta communis, sicut humanae naturae minueret dignitatem, sic etiam Dei erga homines minus commendaret dilectionem. Non ergo moveat quemquam quod ipse de se ait: Ego sum panis vivus , figurate, quia, si ipse creditur panis fieri vere, quomodo eamdem redemptionem, quam semel fecit in cruce, operari poterit, etiam in altari quotidie? Nam qui semel incarnatus, paulo minus ab angelis
Abbreviated transcription (Latin):
nlłam suscep̃ formã ad unrtatẽ
ꝑsone sue. qmuis se ꝑ subiectã
c̃aturam. uisibiłr ⁊ ip̃e siue ꝑ
columbe spẽm. siue ꝑ linguas
igneas sit demonstrare dignatꝰ:
nunqͣm dictꝰ ẽ minor pr̃e.
Ad horã quippe apparuert᷑ illa
tatis lum̃ atq feruorem: ⁊ ꝑacto
significationis offitio. cor ꝑales ille
spẽs tnsierunt. atq ec̃ ult̾iꝰ destite¬
runt: sic̃ columna ignis nebulosa
giem. in qua hominib appareret.
ac deinde illa spẽs ꝑiret: s in uni¬
tatem ꝑsone sue manente inuisi¬
bili di forma. accep̃ uisibilẽ hõis
formã: ñ solum natus in ea de hoĩe
matre. u̾m &̃ creuit in ea: mandu¬
cauit. bibit. dormiuit. occisus ẽ
sedet ad dexteram pr̃is in ea: ⁊ in
regno suo ei qui illi subieẽ omĩa
er̃ subiectꝰ in ea. ¶ Sic gͥ insacra¬
ñ dicamꝰ imꝑsonatã: s qͣmuis ip̃a
panis sub̾a mirifice in corpꝰ xp̃i
conu̾sa sit. panistñ forma in sacra¬
mento remanens. mansura ꝑpetu

Expanded text:
unitatem personae suae, quamvis se per subjectam creaturam visibiliter et ipse, sive per columbae speciem, sive per linguas igneas sit demonstrare dignatus, nunquam dictus est minor Patre. Ad horam quippe apparuerunt illatatis lumen atque fervorem; et peracto significationis officio corporales illae species transierunt, atque esse ulterius destiterunt, sicut columna ignis nubilosa giem, in qua hominibus appareret, ac deinde species illa periret; sed in unitate personae suae, manente invisibili Dei forma, accepit visibilem hominis formam, non solum natus in ea de homine matre, verum etiam crevit in ea, manducavit, bibit, dormivit, occisus est sedet ad dexteram Patris in ea, et in regno suo ei qui illi subjecit omnia, erit subjectus in ea. » Sic igitur in sacranon dicamus impersonatam. Sed, quamvis ipsa panis substantia mirifice in corpus Christi conversa sit, panis tamen forma in sacramento remanens, mansura perpet
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatio. ut ait bb̃ si ratione comp̾ben¬
dit᷑. ñ ẽ ammirabił: nec fides ht̃ me¬
ritũ. cui humana rõ p̾b exꝑiment̃.
Qui gͥ dupplici forma. huinana scłc
⁊ sacram̃tal p̾sentem se exhiburt
quasi alt̾m. cũ om̃io idem ẽẽt: ⁊ cõ¬
medẽdũ se distribuit. cũ uiuus ⁊
integer ꝑman̾et : ñ ne in illo sacͣ¬
mento. se incorruptibilẽ & immor¬
talem p̾buisse credendꝰ ẽ. in quo nͦ
morsib att̾tus corrumpi. nec cõme¬
stione tot homiñ deuoratꝰ potuit
occidi: Sic̃ gͦ moriturꝰ inse ip̃o. fac¬
tus ẽ immortał insacram̃to supͣ
nat᷑am ÷ sic eũ &̃ tunc caro eiꝰ ⁊ sangͥs¬

Expanded text:
e comprehenditur, non est admirabilis; nec fides habet meritum, cui humana ratio praebet experimentum. Qui ergo duplici forma, humana scilicet et sacramentali, praesentem se exhibuit quasi alterum, cum omnino idem esset, et comedendum se distribuit, cum vivus et integer permaneret, nonne in illo sacramento se incorruptibilem et immortalem praebuisse credendus est, in quo nec morsibus attritus corrumpi, nec comestione tot hominum devoratus potuit occidi? Sicut ergo moriturus in seipso, factus est immortalis in sacramento supra naturam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nat᷑ałr elementoꝵ eand q̃ fuerat
sp̃em. Alioquin qͦmͦ uer̃ erit qd̾ de
elem̃tis sacram̃talib ambꝵ dicit.
ut sint que erant.⁊ in alid̃ ꝯmutñ¬
tur: nͥ de eis insacram̃to ⁊ aliqͥd re-¬
seruet᷑. ut sit qd̃ fuerat. ⁊ aliꝗͥ inutet᷑
ut meliꝰ fiat: Itẽ quomͦ u̾m erit. qd̃

Expanded text:
ter elementorum eamdem quae fuerat speciem. Alioquin quomodo verum erit, quod de elementis sacramentalibus Ambrosius dicit, ut sint quae erant, et in aliud commutentur, nisi de eis in sacramento et aliquid reservetur, ut sit quod fuerat et aliquid mutetur, ut melius fiat? Item quomodo verum erit, q
Abbreviated transcription (Latin):
uino & nouo pane innouari. aut
mutari potuisse credenda ẽ. ead
caro. ł idem sanguis in sacram̃to.
ens ita. & ferebat᷑ manib suis. Hoc
uͭ qͦmͦ fieri possit in hoĩe. qͥs intel¬
ligat: Quis enĩ portat᷑ manib
suiz: Quom̃ intelligat᷑ in ip̃o dd̾¬
suis: qñ cõmendans corpꝰ suũ an
stet. quia se ip̃m moriturꝰ umor¬
talem. uisibił inuisibilẽ. in sacra¬
mento dedit: constat quia illud
corpꝰ suũ. quale nos mͦ sumimꝰ
tale fuit unũ idẽq om̃io in suiba
⁊ tunc ⁊ nẽ: s tunc tñ differens
mortalitate & immortalitate in
hominis & sacram̃ti forma: nẽ ho¬
minis tm̃ ⁊ sacrar̃tti forma. Qmͣ
idemptitatẽ sub̃e. diu̾sitatemq for¬
me auõ discernens: de idemptita¬
te sub̾e ut om̃em nouitatẽ. uł diu¬
sitatem excludat: ait insermone
ad ncophitos. Hoc accipite in pa¬
ne qd̾ pepend̾ incruce: ħ accipite
in calice qd̾ effusum ẽ de xͥ late. Prit

Expanded text:
ino et novo pane innovari aut mutari potuisse credenda est eadem caro vel idem sanguis in sacramento.ens ita: « Et ferebatur in manibus suis. Hoc vero quomodo fieri possit in homine; quis intelligat? Quis enim portatur manibus suis? Quomodo intelligatur in ipso Davsuis, quando commendans corpus suum aistet, quia seipsum moriturus immortalem, visibilis invisibilem in sacramento dederit, constat quia illud corpus suum, quale nos modo sumimus, tale fuit, unum idemque omnino substantia et tunc et nunc: sed tunc tamen differens mortalitate et immortalitate, in hominis et sacramenti forma, nunc hominis tantum et sacramenti forma. Quam identitatem substantiae, diversitatemque formae Augustinus discernens; de identitate substantiae, ut omnem novitatem vel diversitatem excludat, ait in serm. ad Nne, quod pependit in cruce. Et hoc accipite in calice, quod effusum est de Christi lat
Abbreviated transcription (Latin):
sue carnis ⁊ sanguinis effectum:
sciłe in remissionẽ pec̃coꝵ. Cũ
N solus ħ̃ sit remret̾e pec̃ca. cui
Io̾i poss remissionẽ pec̃coꝵ oꝑari:
Ut enĩ hoc pͥuilegiũ remoueat᷑
ab om̃i filio hominis. si etiã sine
unitate di filiꝰ eẽt uirginis. qͦmͦ
remissionẽ pecẽoꝵ mundo fa¬
ceret: cũ adam sine p̃re. si ne
matre de uirgine t̾ra formatꝰ¬
catum ꝓpagau̾it. quia nec d̾s fu¬
te. nec di uerbo regi uoluit: Cũ gͥ
certissimo sui sanguinis pͥuilegio
u̾itatem carnis & sanguinis sui
astrux̾it in mist̾io. ille cuiꝰ obedi¬
entia nob̾ inñẽta est pr̃is edic¬
to: restat tm̃ ut scandalizatoꝵ
stulticiã uitantes. ip̃m ut pat̾
de celo iussit audiamꝰ : ⁊ quia
u̾itas & uita est. ueracẽ ẽẽ. sic̃ u̾e
est credamꝰ. Qd ut certiꝰ & ueriꝰ
fiat: scandalizatis discipłis axp̃o
recedñtib pͥnceps apłoꝵ petrus
reqͥsitus cum aliis nũ ⁊ ip̃e uel¬
let abire. quid responderrt ui¬

Expanded text:
suae carnis et sanguinis effectum, scilicet in remissionem peccatorum. Cum enim solius Dei sit remittere peccata, cui Dei, posset remissionem peccatorum operari? Ut enim hoc privilegium removeatur ab omni filio hominis, si etiam sine unitate Dei, filius esset virginis, quomodo remissionem peccatorum mundo faceret, cum Adam sine patre, sine matre de virgine terra formatcatum propagaverit, quia nec Deus fuit, nec Dei Verbo regi voluit. Cum igitur certissimo sui sanguinis privilegio, veritatem carnis et sanguinis sui astruxerit in mysterio, ille, cujus obedientia nobis injuncta est Patris edicto, restat tantum, ut scandalizatorum stultitiam vitantes, ipsum, ut Pater de coelo jussit, audiamus; et quia veritas et vita est, veracem esse sicut vere est, credamus. Quod ut certius et verius fiat, scandalizatis discipulis a Christo recedentibus, princeps apostolorum Petrus requisitus cum aliis num et ipse vellet abire, quid responderit vi
Abbreviated transcription (Latin):
dominꝰ nob p̾ceꝑit. quotienscũq
ħ facimꝰ. fac̾e ad suã cõmemorõnẽ:
cũ eũ iidebimꝰ sic̃ ẽ. qͦmͦ necessaria
erit huiꝰmod ꝯmemorõ. cũ in p̾sen¬
ti eiꝰ uisione nlła possit int̾cidere
riã nob̾ reliqͥt: quemad̾m siquis
ꝑegre ꝓficiscens. aliqd̃ pignꝰ ei qͥm
diligit relinquat. ut quotiens c̃q
illud uiderit. possit ⁊ eiꝰ benefieia
⁊ amicicias memorari: quẽ si ille
ꝑfecte dilexit: sine ingenti illud
desidio uł fletu uidẽ ñ pot̃. Pd̾o hoc
saluator tradid sacram̃tum: ut ꝑ
hoc semꝑ ꝯmoneam᷑. quia ꝓnob̾
mortuus ẽ. Nam & iõ cum accipi¬
inus. a sac̾dotib cõmonem̃. quia¬

Expanded text:
perit, quotiescunque hoc facimus, facere ad suam commemorationem, cum eum videbimus sicut est, quomodo necessaria erit hujusmodi commemoratio, cum in praesente ejus visione, nulla possit intercidere riam nobis reliquit quemadmodum si quis peregre proficiscens, aliquod pignus ei quem diligit relinquat, ut, quotiescunque illud viderit, possit et ejus beneficia et amicitias memorari; quem si ille perfecte dilexerit, sine ingenti illud desiderio vel fletu videre non potest. » Ideo hoc Salvator tradidit sacramentum, ut per hoc semper commoneamur, quia pro nobis mortuus est. Nam et ideo cum accipimus, a sacerdotib
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑegre ꝓfect̾a. s p̃sens semꝑ erit
sacram̃to ne et̾num uideat᷑. finẽ
denuntians ait. Quotienscũq
manducabitis hunc panẽ. ⁊ calicẽ
in libro contͣ faustũ ait. Significat
finẽ scłi. qñ erit scõꝵ requies: ñ ad¬
huc insacram̃to spei. qͦ in hoc temꝑe
consociat᷑ eccła. qñ bibit᷑ qd de xp̃i
latere manaurt: si iam in ip̃a ꝑfec¬
tione salutis et̾ne cum tradet᷑ regñ
dđo ⁊ pr̃i: ut in illa ꝑspicua cõtem¬
platõe incõmutabił u̾itatis. nłłis
mist̾us corꝑalib egeamꝰ. ¶ Quiag̃
hoc sacram̃to ñ est inet̾nũ mors xͥ
annuntiañda. s tm̃n donec ueniat.
quia postea nlłis mist̃iis egebimꝰ:
constat illud transitoriũ eẽ signũ
⁊ temꝑale: quo tm̃ egemꝰ nũc. dũ
guidemꝰ ꝑ speculũ & in enigmate :
Uñ itẽ aus̃. in sermone suꝑ or̃onẽ¬

Expanded text:
ta, sed praesens semper erit sacramento, ne aeternum videatur, finem denuntians, ait: Quotiescunque manducabitis hunc panem et calicem in libro contra Faustum ait: « Significat finem saeculi, quando erit sanctorum requies, non adhuc in sacramento spei, quo in hoc tempore consociatur Ecclesia, quando bibitur quod de Christi latere manavit, sed jam in ipsa perfectione salutis aeternae, cum tradet regnum Deo et Patri, ut in illa perspicua contemplatione incommutabilis veritatis, nullis mysteriis corporalibus egeamus. » Quia ergo hoc sacramento non est in aeternum mors Christi annuntianda, sed tantum donec veniat, quia postea nullis mysteriis egebimus, constat illud transitorium esse signum et temporale, quo tantum egemus nunc, dum videmus per speculum et in aenigmate. Unde item Au
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑ cotidie: qñ tnͣsit dies. ⁊ ueñ
aliꝰ dies. Nunꝗͥ uocabit᷑ cotidie. qñ
erit eĩnus unꝰ dies: Sane duob
modis intelligenda ẽ ista petitio
de pane cotichano: siue ꝓ necc̃itate
carnał uictꝰ: siue ꝓ necessitate sp̃u¬
alis alimonie. Norunt sp̃ualẽ ali¬
moniã fideles: qmͣ ⁊ uos si puri
estis. accepti &̃ estis. de altari di.
Paniserit ⁊ ip̃e cotidianꝰ : huic ui¬
te necessariꝰ. Nunꝗͥ ⁊t eucharistiã
acceptͣi sumꝰ. cum ad ip̃m xp̃m ue
nerimꝰ: ⁊ cum illo in et̾nũ regnare
ceꝑimꝰ: Ergo eucharistia cotidia¬
nus panis est: s sic accipiamꝰ eũ.
ut ñ solũ uentre. s &̃ mente refi
N ip̃am u̾itatẽ: ⁊ illo fonte sacian¬
tur. uñ nos irrigam᷑. ¶ Cum gͥ¬

Expanded text:
ocatur quotidie, quando transit dies, et venit alius dies. Nunquid vogabitur quotidie quando erit aeternus unus dies? Sane duobus modis intelligenda est ista petitio de pane quotidiano, sive pro necessitate carnalis victus, sive pro necessitate spiritualis alimoniae. Norunt spiritualem alimoniam fideles, quam et vos, si puri estis, accepturi estis de altari Dei. Panis erit et ipse quotidianus huic vitae necessarius. Nunquid enim Eucharistiam accepturi sumus, cum ad ipsum Christum venerimus, et cum illo in aeternum regnare coeperimus? Ergo eucharistia quotidianus panis est; sed sic accipiamus eum, ut non solum ventre, sed et mente reficenim ipsam veritatem, et ipso fonte satiantur, unde nos irr
Abbreviated transcription (Latin):
tientrẽ : Credere in eum hoc est mã¬
ducare panẽ uiuũ. Q eredit in cũ:
manducat eũ. Item aus̃ in ps̃o. cͦ.¬
.iiͦii. Panis celi est assũptum corpꝰ ag¬
ni: qͦ nos reficim᷑ in eçcła: sic̃ illi re¬
manducauit hõ: quia eođ xp̃o refi¬
cit᷑ hõ intua credendo qͦ saciant᷑ an¬
geli inpat̾a eũ sic̃ ẽ uidendo: cũ eod
fruunt᷑ ut uiuant sñ sacram̃to. qͦ
⁊ nos ne moriam᷑ cũ sacram̃to: qñ
trimꝰ sic̃ angłi di. nunꝗͥ eũ quem
angłi sine sacram̃to uident. reue¬
lata facie sic̃ est uidere pot̾imꝰ. nͥ ab¬
lata umbra sacram̃ti: Quomͦ at fa¬
cies sua uł nr̃a erit reuelata: nͥ om̃is
ueli umbra reiecta. ⁊ nos appareamꝰ
filii di qd̾ sumꝰ.⁊ ip̃e nob̾ appareat
qd̾ ẽ sic̃ ẽ ds: frustra oraremꝰ. ut qd̾
nc̃ sp̃e gerit᷑ rerũ u̾itate capiamꝰ:
si ibi &̃ hꝰ sacram̃ti hr̃emꝰ umbrã:
tͥ facie ad faciẽ sic̃ ẽ uid̾e sꝑamꝰ xͥ głã.

Expanded text:
oc est manducare panem vivum. Qui credit in eum, manducat eum. » Item Augustinus in psal. CIV: « Panis coeli est assumptum corpus Agni quo nos reficimur in Ecclesia, sicut illi remanducavit homo , quia eodem Christo reficitur homo in via credendo, quo satiantur angeli in patria, eum sicut est videndo, cum eodem fruuntur ut vivant sine sacramento, quo et nos ne moriamur cum sacramento: quando erimus sicut angeli Dei, nunquid eum quem angeli sine sacramento vident revelata facie sicut est videre poterimus, nisi ablata umbra sacramenti? Quomodo enim facies sua vel nostra erit revelata, nisi omnis veli umbra rejecta, et nos appareamus filii Dei, quod sumus, et ipse nobis appareat quod est, sicut est Deus? Frustra oraremus, ut quod nunc specie geritur, rerum veritate capiamus, si ibi etiam hujus sacramenti haberemus umbram, ubi facie ad
Abbreviated transcription (Latin):
Illa gͥ sunt nob̾ expetenda: in qͥb
ꝑfectio. in quib u̾rtas ẽ. Hic umbͣ
hic imago ẽ: illic u̾itas. Umbra in
lege: imago in eu̾głio: u̾itas in ceie¬
stib. Ante agnꝰ offerebat᷑ ⁊ uitulus:¬
nẽ xp̃c offert᷑ qiͣ recipiens passionẽ:
⁊ offert se ip̃e quasi sacerdos ut
pecẽa dimittat: hic in imagine:
ibi inu̾itate ibi apd̃ pr̃em. qiͣ aduo¬
catus ꝓ nob̾ int̾uenit ¶In quo no¬
tandum ẽ. qr inuet̾ testam̃to. de¬
dit ds̃ tm̃ fige umbͣm. in nouo
u̾itatẽ cũ figura. infuturo dabit
ueritatem non cũ fig᷑a s manifestã
ut tali ꝓfectu t̃pm nos ꝑfecte u̾ita¬
ti uiciniores ostendet: quib post
umbratã ueritatẽ nicħ nͥ eandẽ
manifestam dari restaret. Uetus ⁊t
testam̃tum u̾itatẽ ꝓmisit ñ dedit:
nouũ dedit s ñ ostendit: qͥd restat
lestiũ refectione opꝰ hñis. infut᷑o
autẽ talib ñ egebimꝰ subsidiis :
ubi iuxta psalmiste uocẽ. quic̃q
apparu̾int cũ iusticia. satiabunt᷑

Expanded text:
Illa igitur nobis expetenda, in quibus perfectio, in quibus veritas est. Hic umbra, hic imago, illic veritas. Umbra in Lege, imago in Evangelio, veritas in coelestibus . Ante agnus offerebatu offertur, quasi recipiens passionem, et offert se ipse quasi sacerdos, ut peccata dimittat. Hic in imagine, ibi in veritate, ubi apud Patrem quasi advocatus pro nobis intervenit. » In quo notandum est, quia in Veteri Testamento, dedit Deus tantum figurae umbram, in Novo veritatem cum figura, in futuro dabit veritatem non cum figura, sed manifestam, ut tali profectu temporum nos perfectae veritati viciniores ostenderet, quibus post umbratam veritatem, nihil nisi eamdem manifestam dari restaret. Vetus enim Testamentum veritatem promisit, non dedit; Novum dedit, sed non ostendit. Quid restat, lestium refectione opus habemus; in futuro autem talibus non egemus subsidiis, ubi juxta Psalmistae vocem quaecunque apparuerint cum justitia, satiabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑ paria: cum tñ sacram̃tum pa¬
nis familiariꝰ significet xp̃m qͥm
manna: quia manna fut̃m. panis
xͥ. ⁊ formałr significet corpꝰ xͥ. Eadẽ
tnĩ fide xͥ saluati sunt. qͥ añ xp̃m.

Expanded text:
a paria; cum tamen sacramentum panis familiarius significet Christum quam manna, quia manna futurum, paniformaliter significet corpus Christi. Eadem enim fid
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ suũ: uł tune intelligetis
quia gr̃a eiꝰ ñ consumit᷑ morsib
Non enĩ reuera credendũ est cor
more cyboꝵ cõmuniũ. dentib
⁊ morsib nr̃is posse discerpi &
consumi: s qmuis in sacram̃to
suo u̾e sit. & u̾e sumat᷑. qnͣtũ ad

Expanded text:
certe vel tunc intelligetis, quia gratia ejus non consumitur morsibus. Non enim revera credendum est corpmore ciborum communium dentibus et morsibus nostris posse discerpi et consumi; sed quamvis in sacramento suo vere sit, et vere sumatur quantum ad
Abbreviated transcription (Latin):
nis eiꝰ: nec significantes sonos lingͣ
editos. nec signa litteraꝵ consẽpta
s ilłd tm qd̾ exfructib terre accept̃.
⁊ p̾ce mistica consecratum. rite su¬
mimꝰ ad salutem: quid mir̃ si &̃
incͤatura celi & terre. maris ⁊ aeris.
fac̃ ds que uult sensibilia. ⁊ uisibi¬
lia: ad se ip̃m in eissic̃ oꝑͦtere noũ.
significand̃ ⁊ demonstrandũ: ¶Cũ
ergo ꝑ sacramentũ corꝑis ⁊ sangui

Expanded text:
ntum, nec significantes sonos lingua editos, nec signa litterarum conscripta  quod ex fructibus terrae acceptum, et prece mystica consecratum, rite sumimus ad salutem, quid mirum, si etiam in creatura coeli et terrae, maris et aeris facit Deus quae vult sensibilia et visibilia ad seipsum in eis, sicut oportere novit, significandum et demonstrandum? » Cum igitur per sacramentum corporis et sang
Abbreviated transcription (Latin):
It ⁊ certiꝰ credit᷑ corpꝰ xͥ in illo sacra
⁊ forsitan ne ħses impanationis.
⁊ fede digestionis. huie singłari suo
sacram̃to ascͥbi possent: ip̃m ab oĩ
aliis comꝑat: qͣmuis tanto pͥuilegio
ut dictum ẽ. omnib tam nouis. qͣ
uet̾ib p̾cellat. Ait in libro .iiͦii. de
ex parte. ⁊ inenigmate uidet. po¬
tuit tñ significando xp̃m p̾dicare

Expanded text:
t certius creditur corpus Christi in illo sacramEt forsitan, ne haereses impanationis et foedae digestionis huic singulari suo sacramento ascribi possent, ipsum ab omnaliis comparat, quamvis tanto privilegio, ut dictum est, omnibus tam novis quam veteribus praecellat. Ait enim in libro III De ex parte et in aenigmate videret , potuit tamen significando Christum praedicare
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ aũ fides postulat. panis ẽ corpꝰ: ca¬
oquin si ex fantasia ⁊ u̾itate sacram̃tũ
xͥ confici credit᷑.iam confectio ñ erit:
c̃ ex aliqua re & nlła. confectio consta¬
re ñ possit. Conficrt᷑ gͦ u̾m sacram̃tũ

Expanded text:
d autem fides postulat, panis est corpus, caoquin, si ex phantasia et veritate sacramentum Christi confici creditur, jam confectio non erit quam ex aliqua re et nulla confectio constare non possit. Conficitur ergo sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃tis.ł qͦmͦ conueniat uideamꝰ.
Cetera ⁊t sacram̃ta noui testam̃ti ac
uet̾is. figure tm̃ fuerunt: nͨ alique
sp̃es eoꝵ ut id fierent qd̵ significabãt
ab hoc qd̾ fuerant. ut manna. petra¬
xͦ. aliquatenꝰ mutate s̃. Aqua uͦ bap¬
tismatis. ⁊ ołm cͥsmatis in sacram̃to
dantẽ. ołm uͦ roborantẽ. illuminan¬
tem. qͣmuis eͤdentib suo mistĩo ex
fiat: forma uͦ remanens. ip̃m signi¬
ficet ⁊ contineat. Hanc aũ panis
ritatis: dũ ibi ẽẽt ⁊ ip̃e u̾e uerꝰ pani ͤ
qr uita et̾na: ⁊ panis omunis. suo

Expanded text:
niat, videamus. Caetera enim sacramenta Novi Testamenti et Veteris, figurae tantum fuerunt; nec aliquae species eorum, ut id fierent quod significabant, ab hoc quod fuerant, ut manna, petra, aliquatenus mutatae sunt. Aqua vero baptismatis, et oleum chrismatis in sacramentodantem, oleum vero roborantem, illuminantem, quamvis credentibus suo mysterio exhfiat, forma vero remanens ipsum significet et contineat. Hanc autem paniritatis, dum ibi esset et ipse verus panis, quia vita aeterna, et panis communis suo
Abbreviated transcription (Latin):
memorõni: ut qd fidi certũ ẽ. m̃tẽ
pascat: qd uisui c̾tum ẽ. deuotõnẽ
accendat. Quia It illũ scđm carnẽ
celos opͦtuit penetrare. ut illue cõ
rem carnis ⁊ sanguinis sui: ut sue
passionis memoria incitati. con¬
stantiꝰ hoc fac̾emꝰ. Item si elem̃ta
om̃io mutarent᷑ in xͥ carnẽ: nicħ

Expanded text:
certum est, mentem pascat, quod visui certum est, devotionem accedat. Quia enim illum secundum carnem coelos oportuit penetrare, ut illuc confrem carnis et sanguinis sui, ut suae passionis memoria incitati, constantius hoc faceremus. Item, si elementa omnino mutarentur in Christi carnem, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
benedictio conseerauit: maiorẽq
eẽ uim benedictionis qmͣ nature:
quia benedict̾ione ip̃a nat᷑a muta¬
tur. Uirgam tenebat moyses: ꝓiec̃
eã ⁊ fact̾a est serpens. Et pꝰ pauca.
Tetig̃ moyses petm̃. ⁊ aqua de petra
ꝓflux̃. Nunqͥd ñ p̾ter natam oꝑa¬
ta est gr̃a. ut aqm uomeret t̾ra: qmͣ
ñ habebat nat᷑a: Adu̾timꝰ gͥ. maioriᷤ
ẽẽ gr̃am. qmͣ nat᷑am. Qd̃ si tantũ
ualuit humana bñdict̾io ut nata
conũteret: quid dm̃s de ip̃a conse¬
cratione diuina. uͥ uerba ip̃a dñi
saluatoris oꝑant᷑: Nam sacram̃tũ

Expanded text:
o consecravit, majoremque esse vim benedictionis, quam naturae, quia benedictione etiam natura ipsa mutatur! Virgam tenebat Moyses, projecit eam et facta est serpens. » Et post pauca: « Tetigit Moyses petram, et aqua de petra profluxit. Nunquid non praeter naturam operata est gratia, ut aquam vomeret petra, quam non habebat natura? Advertimus igitur majoris esse gratiam, quam naturam. Quod si tantum valuit humana benedictio, ut naturam converteret, quid dicimus de ipsa consecratione divina, ubi verba Domini Salvatoris operantur? Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ruit e dñs : dansq illi sc̃a dix̃. acci¬
pe hoc care ms: qđ mox complebo
mio. ut dem alid̃: s id ip̃m cõple¬
bo. me ip̃m manifestans. Cum gͥ
sac̃dos dicat. sacram̃ta ñ corpꝰ xp̃i
ẽẽ. s in se contin̾e. nec &ẽ ip̃iꝰ corꝑis

Expanded text:
ruit Dominus, dansque illi sancta dixit: « Accipe hoc, chare meus, quod mox complebo mio, ut dem aliud; sed id ipsum complebo, meipsum manifestans. Cum igitur sacerdos dicat sacramenta non corpus Christi esse, sed in se continere, nec etiam ipsius corporis
Abbreviated transcription (Latin):
m̃itum ꝓtam manifesto u̾rtatis exꝑi¬
mento: uł impediret᷑ ꝑceptionis eiꝰ
cõmoditas ꝓhumani corꝑis comedñ¬
di horrore iniec̃to. Cũ aũ insacram̃to
forma panis. soliditas. color. sapor. sen
Sed absit ut ꝑfecta u̾itas. fantasie fal¬
lacia astruat᷑ ÷ maxime cũ ip̃i angłi
igneis. qͦtiens apparuisse legunt᷑. ñ
fantastica s u̾a corꝑa maere assum̾e
astruant᷑: ⁊ in cet̾is om̃ib sacram̃tis
noui testam̃ti ac uet̾is. nicħ fanta¬
sie. s omnia u̾a inueniant᷑. Absurdũ
enĩ reuera est. ut qd̾ ñ uere est. u̾ita¬
tem ñ approbet: ⁊ qd̾ de se fallit esti¬
mationẽ. de alio u̾am exhibeat fidẽ
fantastica ⁊t illusio magieuꝰ cõgrure
⁊ diabolicis fraudib: u̾itatis aũ asser¬
tio diuinis sãctionib. Ne ergo
fantastica spẽs sacram̃to xͥ. aliena ꝓr

Expanded text:
 tam manifesto veritatis experimento; vel impediretur perceptionis ejus commoditas, pro humani corporis comedendi horrore injecto. Cum autem in sacramento forma panis, soliditas, color, sapor sentiSed absit ut perfecta veritas phantasiae fallacia astruatur, maxime cum ipsi angeliigneis, quoties apparuisse leguntur, non phantastica, sed vera corpora in aere assumere astruantur; et in caeteris omnibus sacramentis Novi Testamenti et Veteris, nihil phantasiae, sed omnia vera irevera est, ut quod non vere est, veritatem approbet; et quod de se fallit aestimationem, de alio veram exhibeat fidem. Phantastica enim illusio, magicis congruit et diabolicis fraudibus: veritatis autem assertio, divinis sanctionibus. Ne ergo phantastica species, sacramento Christi aliena pr
Abbreviated transcription (Latin):
cõuert̾e : Immo iã minoris uidrͣ
ẽẽ miracłi. si id qd̾ ex nichilo agnoᷤᷤ¬
ualeat ꝯmutare. Require qͥd ei pꝰ¬
sit eẽ difficile. cui facile furt uisibi¬
lia & inuisibilia uoluntatis ĩꝑio
suscitare: cui facile furt. hominẽ de
limi mat̾ia fig̾atum. ⁊magine &̃
sue diuinitatis induere: corpꝰ hu¬
manũ conforme corꝑi sue claritatis
qñ offert᷑. panis dr̃: uͥ u̾ba xͥ deꝑmp

Expanded text:
noris videtur esse miraculi, si id quod ex nihilo condidvaleat commutare. Require quid ei possit esse difficile, cui facile fuit visibilia et invisibilia voluntatis imperio suscitare: cui facile fuit hominem de limi materia figuratum, imaginem etiam suae divinitatis induere, corpus humanum conforme corpori suae claritatis quando offertur pani
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ añ ⁊ post. ñ simiłr se dic̃ pend̾e.
Quia tñ ex ipsis elem̃toꝵ uisibilib
spetieb errat᷑ amultis. cũ satis con
nis & uini sub̾a efficit᷑: de ip̃is spe¬
tieb uideamꝰ. Si enim panis ita
apparet ñ ũm s. fantasticũ fiat: rõ¬
in uidrͣ contrariũ. SiN pane mu¬
tato nicħ uisibile reseruaret᷑. mi¬
nueret᷑ fidi meritũ. ł ꝓ euidenti
miracło. quia in consecratione sa¬
cram̃ti panis omĩo euanesceret: ł
quia obliuione sopita fidei deuotõ
torꝑet: cũ in tanto mistio signũ
aliqd̾ uñ memoria ñ ãmon̾et᷑ ñ suꝑ¬

Expanded text:
tionem ante et post non similiter se dicit pendere. Quia tamen ex ipsis elementorum visibilibus speciebus erratur a multis, cum satis consnis et vini substantia efficitur, de ipsis speciebus videamus. Si enim panis omniapparet, non verum, sed phantasticum fiat, rationi videtur contrarium. Si enim pane mutato nihil visibile reservaretur, minueretur fidei meritum, vel pro evidenti miraculo, quia in consecratione sacramenti panis omnino evanesceret, vel quia oblivione sopita fidei devotio torperet, cum in tanto mysterio signum aliquod unde memoria admoneretur non sup
Abbreviated transcription (Latin):
qd fc̃m est: sic unũ estote uos dili¬
gendo uos. Heretici querẽ diui¬
sionẽ: cũ panis iste indicet uni
tatem. Sic ⁊ uinũ in multis race
nos ad se ꝑtin̾e uoluit. cũ myst̾iũ
nr̃m sic̃ ⁊ suũ in sacram̃to altaris
capt̃ ñ ẽ uitale sine corꝑe. sic xp̃c
nulli uitam confert sine unitate
sine suo: ut sic̃ ꝑ dilectionẽ unũ sum
inuicẽ. sic ⁊ plus &̃ cum eo. quatinꝰ
sic̃ ip̃e in nob̾. sic & nos maneamꝰ

Expanded text:
tote vos diligendo vos. Haeretici quaerunt divisionem, cum panis iste non indicet nisi unitatem. Sic et vinum in multis racemnos ad se pertinere voluit, cum mysterium nostrum sicut et suum in sacramento altaris,caput non est vitale sine corpore, sic Christus nulli vitam confert sine unitate sine suo, ut sicut per dilectionem, unum sumus invicem, sic et plus etiam cum eo: quatenus, sicut ipse in nobis, sic et nos man
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd sensus corporei de ip̃o ł forma
ł odore. uł sapore extͥnseco menti¬
ant᷑: Non minꝰ uere erat xͦ. cũ cũ
maria putaret hortolanũ: qmͣ cũ
monẽ xͥ oꝑatoriũ ẽẽ. ut panis
⁊ uinũ sint q̃ erant ⁊ in meliꝰ ꝯmu¬
tent᷑: uident᷑ astruere. ut sint sub̃ałr¬

Expanded text:
dquid sensus corporei de ipso vel forma, vel odore vel sapore extrinsecus mentiantur? Non minus vere erat Christus, cum Maria putaret hortulanum, quam cummonem Christi operatorium esse, ut panis et vinum sint quae erant, et in melius commutentur, videntur astruere ut sint sub
Abbreviated transcription (Latin):
danti dono. nicħ ad salutẽ ꝑtineis
nob̾ deẽẽt: s &̃ in hac uita. ut ait
hoc patent̾ nob̾ constaret. ne ulla¬
tenꝰ de sua gr̃a diffidemꝰ : doctri¬
nis. exemplis. sacramentis. ꝓmis¬
sionib benefitiis. dilectõnẽ suã
nob̾ ꝯmendans.⁊ nr̃am excitais.
fragilitatẽq roborans. pietatis af

Expanded text:
danti dono, nihil ad salutem pertinens danti dono, nihil ad salutem pertinens nobis deesset: sed etiam in hac vita, ut ait hoc patenter nobis constaret, ne ullatenus de sua gratia diffideremus, doctrinis, exemplis, sacramentis, promissionibus, beneficiis, dilectionem suam nobis commendans et nostram excitans, fragilitatemque ro
Abbreviated transcription (Latin):
nob oĩa donauit: Qñ ip̃m
nob̾ donauit: cũ illo nob omnia
donauit: Terret te fremitꝰ mundi:
cui donatus est artifex mundi:
⁊ nlłos in hoc scło inimicos timea¬
mus. ¶Quicqͥd gͦ potentie seu naᷤᷤ¬
cendo. seu infirmos curando. mor¬
tuos suscitando. ip̃e a mortuis re¬
surgendo. celos ascendendo monst᷑¬
uit. nob̾ fec̃: ut ad roborandã in¬
firmitatẽ nr̃am.⁊ salutem ꝯferen¬
dã. potens credet᷑ ⁊ ẽẽt: ⁊ illuc ñ
desꝑaret caro ꝑuenire: quo carnẽ
cognou̾at ascendisse. Uñ aug̃ in
pentis astutia ꝑnities. Ut laude
quẽ uituꝑare ñ audt: exaggerat
maiestatem eiꝰ ut singłarem faciat:
ne tu sꝑes tale aliquid. quale in
illo resurgñte monstrat̃ ẽ. Excita
gͦ fidem: ⁊ dicenti .xͦ solus potuit
nos ñ possumꝰ: responde ⁊ dic. Id̾o
xp̃c potuit: quia ds̃. Respondebit
ut dcm̃ ẽ oĩã: quicꝗͥ in hoĩe gessit
ꝓpt̾ nos fec̃: ut cũ ip̃e hñs om̃ia.
nobis datus eẽt: in ip̃o tam abũ¬

Expanded text:
nobis donavit? Quando ipsum nobis donavit, cum illo nobis omnia donavit. Terret te fremitus mundi, cui donatus est artifex mundi? et nullos in hoc saeculo inimicos timeamus. Quidquid ergo potentiae seu nascendo, seu infirmos curando, mortuos suscitando, ipse a mortuis resurgendo, coelos ascendendo, monstravit, nobis fecit, ut ad roborandam infirmitatem nostram et salutem conferendam potens crederetur et esset, et illuc non desperaret caro pervenire, quo carnem cognoverat ascendisse. Unde Augustinus in pentis astuta pernicies, ut laude quem vituperare non audet: exaggerat majestatem ejus, ut singularem faciat: ne tu speres tale aliquid, quale in illo resurgente monstratum est. Excita ergo fidem et dicenti: Christus solus potuit, nos non possumus, responde et dic: Ideo Christus potuit quia Deus. Respondebit quid in homine gessit propter nos fecit, ut cum ipse habens omnia, nobis datus esset, in ipso tam abun
Abbreviated transcription (Latin):
testificat᷑ nob̾: qd̾ corpꝰ suũ accipia¬
mꝰ ⁊ sanguinẽ. Nunquid debemꝰ
de eiꝰ fide ⁊ testificatioe dubitare:
Item eusebiꝰ emisenꝰ. Nec dubitet qͥs¬
quam. pͥmarias creaturas nutu
potentie. p̃sentia maiestatis in do¬
minici corꝑis tnͣsire posse nat᷑am:
cũ ip̃m hominẽ uideat artificio
celestis mĩe. xͥ corpꝰ effectũ. Sic̃ aũ
quiẽq ad fidem ueniens. añ u̾ba
baptismi adhuc in uincło ẽ uet̾is
debiti: his uͦ ꝯmemoratis mox ex¬
uit᷑ om̃i fece pecẽi: ita bñ dicende

Expanded text:
tificatur nobis quod corpus suum accipiamus et sanguinem. Nunquid debemus de ejus fide et testificatione dubitare? Item Eusebius Emissenus : « Nec dubitet quisquam primarias creaturas, nutu potentiae, praesentia majestatis in Dominici corporis transire posse naturam, cum ipsum hominem videat artificio e Christi corpus effectum. Sicut autem quicunque ad fidem veniens ante verba baptismi adhuc in vinculo est veteris debiti, his vero commemoratis, mox exuitur omni faece peccati, ita quando bene
Abbreviated transcription (Latin):
ergo panis misticꝰ ñ nascat᷑ nec ali¬
qua nat᷑e terrene origine ł condi¬
tione. inhoc diuine gr̃e sacram̃to
creet᷑. s ita corpꝰ xͥfiat. ut panis eẽ
desinat: qͦmͦ res que iã ñ ẽ ł ip̃a ali¬

Expanded text:
ergo panis mysticus non nascatur, nec aliqua naturae terrenae origine vel conditione in hoc divinae gratiae sacramento creetur, sed ita corpus Christi fiat, ut panis esse desinat, quomodo res, quae jam non est, vel ipsa ali
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ añ fuerunt. sciłc panis ⁊ uini. Pa¬
nis at ⁊ uinum insacram̃to iã ñ s̃.
s añ fuerunt. Quam gͥ in sacram̃¬
to xͥ. possunt creare nouã ꝑsonã:
in quo nͨ antiqͣm suã retinent
sub̃am: Uñ notandum est. ẽ ditu¬
na pagina corpꝰ domini panem
uocat. ñ sub̾aliter s mistice.⁊ figͣa¬
te dici: ł qm̃ ex eo conficitur eiꝰq
ñ nullas retinet qualitates: ł qm̃
cin̾e factus: seu q̃ putant᷑ eẽ ⁊ ñ
sunt. ut cũ legit᷑ abrahã uidisse
tres uiros. c̃ eent angłi: seu qͥb
similes aliquomͦ existunt ut cũ
dr᷑ leo. ꝑꝑ fortitudinẽ. Sic gͥ corpꝰ
ex pane conficit᷑: uł qr intuentiũ
ocłis cũ sit caro panis uidrͣ: ł ea
siłitudine. qr sic̃ panis mat̾ialis
carnẽ. sic ip̃e sp̃uał alit mentẽ. S̾.
opponunt. qr sic̃ u̾bum assup̃sit

Expanded text:
panis et vini. Panis enim et vinum in sacramento jam non sunt, sed ante fuerunt. Quam igitur in sacramento Christi possunt creare novam personam, in quo nec antiquam suam retinent substantiam? Unde notandum est, cum divina pagina corporis Domini panem vocat, non substantialiter, sed mystice et figurate dici: vel quia ex eo conficitur, ejusque nonnullas retinet qualitates, vel qucinere factus; seu quae putantur esse et non sunt, ut cum legitur Abraham vidisse tres viros, cum essent angeli ; seu quibus simileropter fortitudinem. Sic igitur corpus ex pane conficitur, vel quia intuentium oculis, cum sit caro panis videtur; vel ea similitudine qua sicut panis materialis carnem, sic ipse spiritualis alit mentem. Sed opponu
Abbreviated transcription (Latin):
ita dr̃ xͦ assum̾e sp̃em uł formã pa¬
nis in altari. sic̃ uerbũ di spẽm uł
formã carnis in ut̾o uͥginali: ⁊ sic̃
u̾bum fit caro: sic panis fit eadẽ
caro. S nunꝗͥ ł sic uincent: qui
cõfusione siłitudinũ ꝑuert̾e que¬
runt di u̾itatem: Reuera ⁊t u̾bũ
fit caro: ⁊ panis fit eadẽ caro: sed
longe diu̾so m̃. u̾bũ fit caro: ⁊ nas¬
cit᷑ caro de carne: assum̃do carnẽ. ñ
mutatũ in carnẽ: sic fcm qd ñ fue¬
rat: ut ñ desisteret eẽ qd̾ erat. Panis
aũ fit eadem caro. ñ nascit᷑ caro: nͨ
assumrt carnẽ. s mutat᷑ in carnẽ:
sic factus qd̾ ñ erat. ut desistat eẽ qd̃
fuerat: pulchra spe nr̃a. pulchroq
mist̾io: ut in corpꝰ xͥ traici ñ desꝑet
rationał nat᷑a : in qd trahicit᷑ ⁊ bru¬
ta: si desistat eẽ qd̾ ex se male fuerat:

Expanded text:
tus assumere speciem vel formam panis in altari, sicut Verbum Dei speciem vel formam carnis in utero virginali; et sicut Verbum fit caro, sic panis fit eadem caro. Sed nunquid vel sic vincent, qui confusione similitudinum pervertere quaerunt Dei veritatem? Revera enim Verbum fit caro, et panis fit eadem caro; sed longe diverso modo. Verbum fit caro, et nascitur caro de carne, assumendo carnem, non mutatum in carnem: sic factum quod non fuerat, ut non desisteret esse quod erat. Panis autem fit eadem caro, non nascitur caro, nec assumit carnem, sed mutatur in carnem; sic factus quod non erat, ut desistat esse quod fuerat: pulchra spe nostra pulchroque mysterio, ut in corpus Christi trajici non desperet rationalis natura, in quod trajicitur et bruta; si desistat esse quod ex se male fuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
Ñ ita ꝑsonałr sit impanatꝰ. uͭ in¬
uamus carne incarnatus. ui.
aũ sacram̃tũ suꝑiꝰ are sacram̃ti
tanqͣm figͣa au̾itate. satis distinc¬
tum sit: errantes tñ quidã de qͥbꝰdã
sc̃õꝵ uerbis dicunt tea ꝑsonałr in
pane impanatũ xp̃m: sic̃ in carne
humana ꝑsonałr incarnatũ dm̃:
que hesis quia noua ⁊ absurda est
rationib ⁊ auctoritatib ꝓut deus
aspirau̾it radicitꝰ ẽ extirpanda. Ex
quadã ⁊ similitudĩe b̾i aug̃i in
libro sentñtiaꝵ ꝓsꝑi. suã sumt̃ ⁊ de¬
fendunt ħesim. qua ita dic̃ sacͥficiũ
eccłe duob confici. duobq cõstare¬
hoĩe. Dicunt ⁊ male subaudieñdo
qr illa elem̃toꝵs spẽs. ñ sit c̃xͦ una¬
⁊ fig᷑a: nec sic desistunt: dicentes. qr
poris: ⁊ b̾s maximꝰ dm̃ sub carnis
mist̾io uenientẽ: itemq ĩ młtis
scͥpturis drͣ deus oꝑtꝰ humana for
ma ł figͣa. Qui error nlła quidẽ
scõꝵ auctorrtate astrint᷑: s exin¬

Expanded text:
it impanatus, ut in carne incarnatus. Quamvis autem sacramentum superius a re sacramenti, tanquam figura a veritate, satis distinctum sit, errantes tamen quidam de quibusdam sanctorum verbis, dicunt ita personaliter in pane impanatum Christum, sicut in carne humana personaliter incarnatum Deum. Quae haeresis, quia nova et absurda est, rationibus et auctoritatibus, prout Deus aspiraverit, radicitus est exstirpanda. Ex quadam enim similitudine beati Augustini in libro Sententiarum Prosperi, suam sumunt et defendunt haeresim, qua dicit: « Sacrificium Ecclesiae duobus confici, duobhomine. » Dicunt enim male subaudiendo, quod illa elementorum species non sit cuet figura, nec sic desistunt, dicentes quiaporis. Et beatus Maximus, Deum sub carnis mysterio venientem; itemque in multis Sma vel figura. Qui error nulla quidem sanctorum auctoritate astruitur, sed ex in
Abbreviated transcription (Latin):
bra. Sigͦ uos estis corpꝰ xp̃i ⁊ m̃bra:
myst̾ium ur̃m in m̃sa domini posi¬
tum ẽ: mist̾iũ ur̃m accipitis: ad id
qd̾ estis. am̃ respondetis. Esto m̃brũ
cocti estis. Estote qd uidetis: ⁊ acci¬
pite qd̾ estis. S ⁊ de uino fr̃s reco¬
lite. Grana młta pendent in botͦ:
s liqͦr granor s inunitatẽ cõfun¬

Expanded text:
bra . Si ergo vos estis corpus Christi et membra, mysterium vestrum in mensa Domini positum est, mysterium vestrum accipitis: ad id quod estis, Amen respondetis. Esto membrumcocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Sic et de vino fratres recolite. Grana multa pendent in botro, sed liquor granorum in unitatem confun
Abbreviated transcription (Latin):
trina xͥana. Signũ ẽ res: p̃ter sp̃em
qmͣ ingerit sensib. aliud aliqͥd
ex se faciens incognitionẽ uemre.
sacram̃tum ⁊ mist̾rum in hoc dif¬
ferunt. qr sacram̃tũ signũ ẽ uisi¬
bile. aliquid significans: mist̾iũ
uͦ aliquid occultũ ab eo significat᷑:

Expanded text:
« Signum est res praeter speciem quam ingerit sensibus, aliud aliquid ex se faciens in cognitionem venire. sacramentum et mysterium in hoc differunt, quia sacramentum signum est visibile aliquid significans, mysterium vero aliquid occultum ab e
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ maximꝰ in quadã omelia epipha¬
nie. Mistica eiꝰ natiuitas: sempit̾no
gaudio. ⁊ terram letificauit ⁊ celum.
Hunc gͦ regem celestium hõiũq rec¬
torem. sub carnis mist̾io uenientẽ:
impiꝰ tremit ħodes. ¶Nec solũmͦ
sacram̃tum ꝓ alterutro. id est uł ꝓ

Expanded text:
a Epiphaniae : « Mystica ejus nativitas sempiterno gaudio et terram laetificavit et coelum. Hunc ergo regem coelestium, hominumque rectorem sub carnis mysterio venientem, impius tremit Herodes. » Nec solummodo sacramentum pro alterutro, id est, vel
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiastica sigurate. Non gͥ errorẽ
generet. qđ scĩ aliquando de corꝑe¬
xͥ aliqñ ꝑse loquunt᷑ de corꝑe eccłȩ
in eođ sacramento: quia ⁊ si in uni¬
tate ⁊ effectti salutis. utͥusq corꝑis ẽ
siłitudo: in eminentia dignitatis.
in u̾rtate substantie. soli capiti nr̃o
xͦ seruanda ẽ sue singłaritatis sũma
discretio. Qmͣuis ⁊ hoc sacram̃to
reform⁊ corpꝰ humilitatis nr̃e. etiã
in hac uita configuratũ corꝑi clari¬
tatis sue: ñ tñ nos usq adeo suꝑ¬
extend̃e debemꝰ ut qñtunc̃q nos
sua unitate ł similitudine exaltet.
nes terre sit laus sua. scđm nom̃
u̾itate eiꝰ ⁊ uͥtute qiͣ de re in effabi¬
li. qnͣtũ ds dederit disseramꝰ: si tñ
pͥꝰ qͥd sacram̃tum sit discutientes.
qͦmͦ fig̃a au̾itate rei qͣm sigr̃at dis¬
cernenda sit ostendimꝰ. Auõ in .xͦ.
libro de ciuitate di. Sacrificiũ ui¬
sihile: inuisibile sacram̃tũ. idẽ sa¬

Expanded text:
ecclesiastica, figurate. Non igitur errorem generet quod sancti aliquando de cor de corpore Ecclesiae in eodem sacramento; quia, etsi in unitate et effectu salutis utriusque corporis est similitudo in eminentia dignitatis, in veritate substantiae, soli capiti nostro Christo servanda est, suae singularitatis summa discretio. Quamvis enim hoc sacramento reformet corpus humiliti claritatis suae, non tamen non usque adeo superextendere debemus, ut quantumcunque nos sua humanitate vel similitudine exaltet, nes terrae sit laus sua secundum noveritate ejus et virtute, quasi de re ineffabili, quantum Deus dederit disseramus: si tamen prius quid sacramentum sit discutientes, quomodo figura a veritate rei quam significat, discernenda sit ostenderimus. Augustinus in libro X De civitate Dei : « Sacramentum visibile, invisibilis rei sacramentum es
Abbreviated transcription (Latin):
constare. uisibili elem̃toꝵ spẽ. ⁊ in¬
uisibili xͥ carne & sanguine: Si falsũ
⁊ friuolum erat. frustra ħ tantꝰ uir
om̃ib modis approbare contendebat:
frustra ad confectionẽ sacram̃talem
terã ex ueris reb ostendendã ꝑsona¬

Expanded text:
constare, visibili elementorum specie, et invisibili Christi carne et sanguine? Si falsum et frivolum erat, frustra hoc tantus vir omnibus modis approbare contendebat, frustra ad confectionem sacramentalem, veram ex veris rebus ostendendam persona
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ ⁊ corꝑis eccłe. quomͦ in sacram̃¬
to corꝑis ⁊ sanguinis xͥ ꝯmuni¬
cando ꝑ geminã dilectionẽ đi ⁊
ꝓximi solidet᷑. ⁊ confirmet᷑: art
ip̃e. Q manducat meã carnem.
⁊ bibit meũ sangͥnem: in me ma-
manet ⁊ manet᷑: si babitat et
in habitat᷑. si heret ⁊ ñ deserit᷑. hoc
gͦ nos docuit. ⁊ ãmonuit misticiᷤ
ũbis. ut simꝰ in eiꝰ corꝑe. sub ip̃o
capite in menbris eiꝰ: edentes
carnem eiꝰ: ñ relinq̃ntes unrta¬
tem eiꝰ. ¶ Que unitas u̾a di di¬
lectione seruat᷑: ut corpꝰ suũ cor¬
pori suo idẽ nob uniat᷑. Uñ aus̃¬

Expanded text:
oris Ecclesiae, quomodo in sacramento corporis et sanguinis Christi communicando per geminam dilectionem Dei et proximi solidetur et confirmetur, ait ipse: Qui manducat meam carnem, et bibit meum sanguinem, in me manet, manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret et non deseritur. » Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Quae unitas vera Dei dilectione servatur, ut corpus suum corpori suo, id est nobis uniatur. Unde Au