comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui non seruat: nec sustin& dnm̃.
niuelit sustinere. causa ẽ quare susti¬
st grauia sunt enim & ualde maiora. ñ
uenturus: adulteria non ẽ inuenturꝰ:
tan ẽ inuenturus: rapinã ñ ẽ inuentu¬
nns Nichil ẽ gͦ inuenturus: Audi sermo
untugłi. Qui dixerit fr̃ĩ suo fatue. Ab
utuam peccatis lingue minutissimis quis
adn&: Ded forte dicis. Parua sunt. Reris
T inquit gehenne ignis.Si paruum tͥ
litur aut modicum. fr̃i dicere fatuę:
A ghenna ignis uideat᷑ tͥ magna. Si con¬
dlus minꝰ peccatum: uel penȩ magni¬
A deterrere. Sed dicis. Minora sunt.
sunt: sine quibꝰ non potest ista utta.
qtte minuta: & faciunt ingentem acer
Asiderans quã multa minuta peccata
Alina cõmtitat homo: si nichil aliud.
peogitationes & linguã attendit quã
sta sunt: & si attendit quã minitta st̃.
it ꝑmulta minuta fieri aceruũ mag
edñ quasi peccata sua pͥstina cogitans.

Expanded text:
qui non servat, nec sustinet Dominum; nec, si velit sustinere, causa est quare sustiforte, gravia sunt enim et valde majora, non est inventurus; adulterium non est inventurus, furta non est inventurus, rapinam non est inventuNihil ergo est inventurus? Audi sermonem Evangelii: «Qui dixerit fratri suo, Fatue.» Ab istis etiam peccatis linguae minutissimis quis abstinet? Sed forte dicis, Parva sunt. «Reus erit,» inquit, «gehennae ignis» . Si parvum tibi videbatur aut modicum, fratri dicere, «Fatue,» vel gehenna ignis videatur tibi magna: si contemnebas minus peccatum, vel poenae magnitudine deterrere. Sed dicis: Minora sunt, minuta sunt, sine quibus non potest esse ista vita. Congere minuta, et faciunt ingentem acervconsiderans quam multa minuta peccata quotidiana committat homo, si nihil aliud, vel per cogitationes et linguam, attendit quam multa sint; et si attendit quam minuta sint, videt per multa minuta fieri acervum magnum; et non quasi peccata sua pristina cogitans,
Abbreviated transcription (Latin):
Sꝑauit anima mea in dnm: a uigilia ma¬
titina. usq ad noctem. Qͥd est qͦd aitUna
die spauit in dño. ꝙ finita ẽ tota spes ipseꝰ
Auigilia matutina usq ad noctem: sꝑauit
ui dnm. Ista uigilia matutina: finis ẽ noctiꝰ.
Hinc usq ad noctem: sꝑauit anima mea
in dnm̃. Ergo intelligendum ẽ ne putemꝰ
uno die nob̾ sꝑandum ẽẽ in dñm: a uigilia

Expanded text:
mea in Dominum, a vigilia matutina usque ad noctem.» Quid est quod ait? uno die speravit in Dominum, et finita est tota spes ipsius? «A vigilia matutina usque ad noctem, speravit in Dominum.» Ista vigilia matutina, finis noctis est; hinc «usque ad noctem speravit anima mea in Dominum.» Ergo intelligendum est, ne putemus uno die
Abbreviated transcription (Latin):
sit sarutas. & non adu̾sum se litigent membra
uris uide in oculo: oculus auaet in auuror
Nec obiei potest auri da nͥ uidat. t dicaure
ech il eĩ minor es. Numquid uidere dediser¬
nere colores petes qͦd facit oculus e Re esuonle
enm auris de pace corporis &e dicit. Pesuende
ẽ osulis in eo corpore sum In me ñ uiceruan
illo eum qͦ sum uideo. Ita cũ airas llciteo. ur¬
lus i uid&e.: oculus dicit aunism auait. ocu
de& aur es dicunt manꝰ nobis opant a mañ dct
oculi &s aures nobis uident & audiunt. oculẽ
Q aures & manꝰ dicunt. pedes nob ambulant:
oriba ur ano corpore cũ oꝑant᷑. si sit ibr sanitas
eorpor pes quasi longe uidet᷑ ab orulas Sui
eñ st locati in sublimitate.: lli aite in sra
desetuist uandlo forte pe spinã calcauerit.
deserunt ocułi. ce ñ sicut ia gis losueri er¬

Expanded text:
si sit sanitas, et non adversum se litigent membra, si sit sanitas, et non adversum se litigent membra, auris videt in oculo, oculus audit in aure; nec objici potest auri quod non videt, ut dicatur ei: Nihil es, minor es; numquid videre et discernere colores potes, quod facit oculus? Respondet enim auris de pace corporis, et dicit: Ibi sum ubi est oculus, in eo corpore sum; in me non video, in illo cum quo sum video. Ita cum auris dicit, Oculus mihi videt; oculus dicit, Auris mihi audit; oculi et aures dicunt, Manus nobis operantur; manus dicunt, Oculi et aures nobis vident et audiunt: oculi et aures et manus dicunt, Pedes nobis ambulant: omnia in uno corpore cum operantur, si sit ibi sanitas corpore pes quasi longe videtur ab oculis illi enim sunt locati in sublimitate, illi autem infra positi, quando forte pes spinam calcaverit, deserunt oculi; et non, sicut videmus, totum
Abbreviated transcription (Latin):
uider& symon: uoluit talia facere. non
talis eẽ: & nostis qͥa etiã pecunia putauit
ed̃parandum spm̃ scm̃. Erat gͦ de talibꝰ qͥ in tem¬
plo intrant ad em̃dum & uendendum. Emere
uolebat: qͦd uendere disponebat. Et uere fr̃s mei
quia talis ille erat. & sic intrauerat ad dm̃: dñs
qui habitabat in petro: & flagello resticulȩ ex¬
pulit foras malum mercatorem. Ergo st̃ hoĩes
quos delectat miraculum facere: & ab eis qͥ ꝓfe¬
cerunt in eccła miraculum exigunt: & ipsi qui
quasi ꝓfecisse sibi uidentur. talia uolunt fa¬
cere. & putant se ad dm̃ ñ ꝑtinere si ñ feceriẽ.
Dominꝰ autẽ ds nr̃ qui nouit quid eui tribut᷑
ut seruet᷑ compago corporis in pace. alloquit
nui opus te ñ habeo: aut tterum caput pedibꝰ
opus uobis non habeo. Si totum corpus oculus.
aerdit: auris audit & non uid&. manꝰ opat᷑
nec ault. nec uid&: pes ambulat. nec audit
nec uid&. nec facit qͦd manꝰ sed in uno corpore

Expanded text:
videret Simon, voluit talia facere, non talis esse; et nostis quia etiam pecunia putavit omparandum Spiritum sanctum. Erat ergo de talibus qui in templum intrant ad emendum et vendendum; emere volebat quod vendere disponebat: et vere, fratres mei, quia talis ille erat, et sic intraverat ad eos. Dominus Christus, qui habitabat in Petro, et flagello resticulae expulit foras malum mercatorem . 6. Ergo sunt homines quos delectat miraculum facere, et ab eis qui profecerunt in Ecclesia miraculum exigunt; et ipsi qui quasi profecisse sibi videntur, talia volunt facere, et putant se ad Deum non pertinere si non fecerint. Dominus autem Deus noster, qui novit quid cui tribuat, et ut servetur compago corporis in pace, alloquitunui, Opus te non habeo; aut iterum caput pedibus, Opus vobis non habeo. Si totum corpus oculus, audit; auris audit, et non videt; manus operatur, nec audit, nec videt; pes ambulat, nec audit, nec videt, nec facit quod manus. Sed in uno corpore
Abbreviated transcription (Latin):
Sadicere homini. peccare uis pecca: fac qͥcqͥd
⁊ delectat: quicqd amaueris in t̾ra tuum
fiat: cui fueris iratus intereat: quẽ raꝑe uo¬
lueris rapiatur: quẽ cedere cedat᷑: quẽ damp¬
nare dampnet᷑: quẽ possidere possideas: nemo
tͥ resistat: nemo tͥ dicat. quid facis: nemo.
noli facere: nemo. quare fȩcisti: habundent
in illis non usq ad tempꝰ sed semꝑ: faciẽ tan¬
tũ meam nũ quã uidebis: Ers mei. unde in¬
gemuistis: nͥ quia iam natꝰ ẽ timor castꝰ. ꝑma¬
nens in scłm scłi: Quare ꝑcussũ ẽ cor ur̃m:
Si dicer& ds̃ faciem meam nũqͣm uidebis.
ecce om̃i ista t̾rena felicitate. om̃ibꝰ rebꝰ ha¬
bundabis: circumfluentia bona tp̃ralia ñ
ula amittis: non illa deseris: qͥd uis amplius:
Fler& qͥdem: gemer& timor castꝰ: & dicer&.
lmmo collantur omĩa: & faciem tuã uideã.
Tumor castꝰ exclamar&e de psalmo: & dicer&.
Is uirtutũ conu̾te nos & ostende faciẽ tuã

Expanded text:
et diceret homini: Peccare vis, pecca; fac quidquid te delectat; quidquid amaveris in terra, tuum fiat; cui fueris iratus, intereat; quem rapere volueris, rapiatur; quem caedere, caedatur; quem damnare, damnetur; quem possidere, possideas: nemo tibi resistat, nemo tibi dicat, Quid facis? nemo, Noli facere; nemo, Quare fecisti? Abundent in illis, non usque ad tempus, sed semper: faciem tantum meam nunquam videbis. Fratres mei, unde ingemuistis, nisi quia jam natus est timor castus, permanens in saeculum saeculi? Quare percussum est cor vestrum? Si diceret Deus: Faciem meam nunquam videbis: ecce omni ista terrena felicitate, omnibus rebus abundabis, circumfluent te bona temporalia; non illa amittis, non illa deseris; quid vis amplius? Fleret quidem et gemeret timor castus, et diceret: Imo tollantur omnia, et faciem tuam videam. Timor castus exclamaret de psalmo, et diceret; «Deus virtutum, converte nos; et os
Abbreviated transcription (Latin):
soluit lex a peccatis. sed ostendit peciata.
forte sub ipsa lege positus. animaduit iste
ir ꝓfundo. quanta fecerit contͣlegem. & sic
erclamauit dicens. Si iniquitatẽ obserua
bis dnẽ: dñe qͥs sustinebit: Et gͦ lee mise¬
ricordie dei: lex ꝓpitiationis dei. Iua tinoris
fien. c alia lex caritatis. Lex carttatis aat
uieniã peccatis: delet p̾terita. ammon& de
futuris. In uia non deserit comitem:. come
fit ei quẽ ducit in uia. Sea concordandune
eũ adu̾sario: dum es cũ eo in uia Est eni ser¬
mo dei adu̾sarꝰ tuus. qͣmdiu cũ illo n ccose¬
las. Concordas autẽ cũ cepit te delectare.
facere qͦd dicit sermo dei. lam q̃ erat adusariꝰ.
su amicꝰ. Sic finita uita: n erit qͣte teadat
udici. Ergo ꝓpt̾ legem tuã sustinui te ane
da clignatꝰ es legem miscdiȩ afferre. in dunit¬
tere omĩa peccata mea: dare m de cȩtero
montta. ne de offendã in ipsis monitis. Siqͥs

Expanded text:
solvit lex a peccatis, sed ostendit peccata. Et solvit lex a peccatis, sed ostendit peccata. Et forte sub ipsa lege positus, animadvertit iste in profundo quanta fecerit contra legem, et sic exclamavit dicens, «Si iniquitates observaquis sustinebit?» Est ergo lex misericordiae Dei, lex propitiationis Dei. Illa timoris fuit, est alia lex charitatis. Lex charitatis dat veniam peccatis, delet praeterita, admonet de futuris; in via non deserit comitem, comes fit ei quem ducit in via. Sed concordandum est cum adversario, dum es cum eo in via . Est enim sermo Dei adversarius tuus, quamdiu cum illo non concordas. Concordas autem, cum coeperit te delectare facere quod dicit sermo Dei. Jam qui erat adversarius, fit amicus: sic, finita via, non erit qui tradat te judici. Ergo «propter legem tuam sustinui te, Domine;» quia dignatus es legem misericodiae afferre, mihi dimittere omnia peccata mea, dare mihi de caetero monita ne te offendam: in ipsis monitis si quid
Abbreviated transcription (Latin):
cieta ppetiatio: nisi sacrificium. Et qd ẽ sacri¬
fieium  nͥ qͦd ꝓ nobis oblatum ẽ ÷ Sanguis i¬
nocens fusus. deleuit om̃ia peccata nocentium:
p̃eium tantum datum. redemit om̃s captiuos
de manui captiuantis inimici. Frgo ẽ aptia ntos
ꝓpitiatio. Nam si ñ eet apud te ꝓpitiatio. si u¬
dexx solum esse uelles & misericors esso nolles:
obseruares om̃s iniquitates nr̃ais. & querereseas
qs sustiner&:Quis ante te star&. . crierele
iinocens sũ: Quis starde in uidicio tuoi Sipes
gͦ una ẽ: qm̃ c̃ apud te ꝓpitiatio. P ropt̃ lege
tuam sustinui te dñẽ. Quam legem . ue
reos facit: Data ẽ enim lex scã. iusta. bona.
iudeis: sed reos eos potuit facere. Horoda¬
ta ẽ lex quȩ poss& uiuificare : s quȩ osten¬
der& peccata peccatori. Peccator enim oslrt
erat se: nec uidebat se. data e ulli lex. ut
uiderae se. Fȩcit reum lex: liberauit iator
legis. Lator enim legis. imꝑator ẽ. lexdata
equȩ terreat & constringat in reatum. &ai

Expanded text:
e est ista propitiatio, nisi sacrificium? Et quod est sacrificium, nisi quod pro nobis oblatum est? Sanguis innocens fusus delevit omnia peccata nocentium: pretium tantum datum redemit omnes captivos de manu captivantis inimici. Ergo «est apud te propitiatio.» Nam si non esset apud te propitiatio, si judex solum esse velles et misericors esse nolles, observares omnes iniquitates nostras, et quaereres eas; quis sustineret? quis ante te staret, et diceret, Innocens sum? quis staret in judicio tuo? Spespter legem tuam sustinui te, Domine.» Quam legem? Quae reos fecit? Data est enim lex sancta, justa, bona Judaeis ; sed reos eos potuit facere. Non data est lex quae posset vivificare , sed quae ostenderet peccata peccatori. Peccator enim oblitus erat se, nec videbat se; data est illi lex, ut videret se. Fecit reum lex; liberavit Lator legis: Lator enim legis Imperator est. Lex data est quae terreat et constringat in reatum; et non
Abbreviated transcription (Latin):
eni ꝓpe totã uttã humanã cir cũlatrari pec¬
catis suis: accusari om̃s conscientias cogitati¬
onibꝰ suis: ñ inueniri cor castũ. p̃sumens de
iusticia sua. Si gͦ cor castũ ñ potest inueniri

Expanded text:
enim prope totam vitam humanam circumlatrari pecenim prope totam vitam humanam circumlatrari peccatis suis, accusari omnes conscientias cogitationibus suis, non inveniri cor castum praesumens de sua justitia. Si ergo cor castum non potest inveniri,
Abbreviated transcription (Latin):
sit. qui usq ad istã uitã uenire dignatꝰ ẽ. ꝓmit¬
tens remissionẽ om̃ium peccatorum. etiam de
ꝓfundo excitauit hominem: ut clamar& de
ꝓfundo sub molibꝰ peccatorum. & ꝑuenir& uox
peccatoris ad dm̃. Unde clamantis: nͥ de ꝓfun¬
do malorum: Et uidete. quia uox peccators.
clamat de ꝓfundo: de ꝓfundis clamaui ad
te dñe. dñe exaudi uocem meam. F iant au¬
res tuȩ interdentes. in uocem dep̃cationis meş.
Unde clamat. De ꝓfundo. Quis ẽ gͦ qͥ clamat:
Peccator. Et qua spe clamat. Quia qͥ uenit
soluere peccata:. dedit spem etiã in ꝓfundo
posito peccatori. ldõ quid sequit᷑ post istas
clamar&. Clamat enim sub molibꝰ & fluctibꝰ
iniquitatũ suarum. Circũspexit se: circũspex̃
uttã suã: uidit illã undiq flagitiis & facino¬
ribꝰ cooꝑtam. Quacumq respexit. nichil aise
bonum inuenit: nichil illi iusticię serenum
potuit occrirrere. Et cũ tanta & tam multa
dix̾ ego ñ sustinebo: sed qͥs sustinebit: Elidit

Expanded text:
sit, qui usque ad istam vitam venire dignatus est, promittens remissionem omnium peccatorum; etiam de profundo excitavit hominem, ut clamaret de profundo sub molibus peccatorum, et perveniret vox peccatoris ad Deum: unde clamantis, nisi de profundo malorum? 2. Et videte quia vox peccatoris clamat de profundo: «De profundis clamavi ad te, Domine; Domine, exaudi vocem meam. Fiant aures tuae intendentes in vocem deprecationis meae.» Unde clamat? De profundo. Quis est ergo qui clamat? Peccator. Et qua spe clamat? Quia qui venit solvere peccata, dedit spem etiam in profundo posito peccatori. Ideo quid sequitur post istasclamaret. Clamat enim sub molibus et fluctibus iniquitatum suarum. Circumspexit se, circumspexit vitam suam; vidit illam undique flagitiis et facinoribus coopertam: quacumque respexit, nihil in se bonum invenit, nihil illi justitiae serenum potuit occurrere. Et cum tanta et tam multa dixit, Ego non sustinebo; sed, «quis sustinebit?» Vidit
Abbreviated transcription (Latin):
asilians peccatis obrutum. aceruis quibꝰ dã
¶nlibꝰ quibꝰdã iniquitatũ p̃mi: si dictum
lifuerit ut dm̃ roget. irrid&. Quibꝰ modis:
snio dicit. Si dõ displicerent facinora: ego
dlerem : Si curar& ds̃ res humanas: ad
Ta scelera quȩ feci. non solum uiuerem s
e lus. & tantomagis in ꝓfundo mergunt᷑
quantomagis uidentur ẽẽ felices. Fallax enim
felicitas: ipsa ẽ maior infelicitas. Deinde & hoc
solent homines dicere. Iam qm̃ multa fȩci & dãp¬
possum: qͦmͦ solent desꝑati latrones dicere. Dic
me occisurus ẽ uidex ꝓ decem homicidiis: qͦmͦ
quicqͥd mͥ occurrerit. Facio. Hoc ẽ cum uene

Expanded text:
quotidianis peccatis obrutum, acervis quibusdam quotidianis peccatis obrutum, acervis quibusdam et molibus quibusdam iniquitatum premi, si dictum illi fuerit ut Deum roget, irridet. Quibus modis? Primo dicit: Si Deo displicerent facinora, ego viverem? Si curaret Deus res humanas, ad tanta scelera quae feci, non solum viverem, setibus suis: et tanto magis in profundo merguntur, quanto magis videntur esse felices; fallax enim felicitas, ipsa major est infelicitas. Deinde et hoc solent homines dicere: Jam quoniam multa feci et dampossum? Quomodo solent desperati latrones dicere: Sic me occisurus est judex pro decem homicidiis, quomodo quidquid mihi occurrerit facio? Hoc est, «Pe
Abbreviated transcription (Latin):
nium dm p̾sentem dm̃ ñ hab&: cuiꝰ fidelis
ese: uita ista mortalis. Quisquis se in ꝓ¬
ab untellexerit. clamat: gemit: suspirat
mt de ꝓfundo eruatur. & ueniat ad eũ¬
suons abyssos sed&. suꝑ cherubin. suꝑ
ri cue creauit non solum corporalia. sed
ailsitalia. donec ad eum ueniat anima:
bat ab illo liberetur imago ipsiꝰ qͦd ẽ homo.
ꝑ nhoc ꝓfundo tanquam assiduis fluctibꝰ
tigtata detrita ẽ: & nͥ renouetur & repa¬
stir ado qͥ illam imp̃ssit quando formauit
itinem: idoneris esse potuit homo ad casũ
li non ẽ idoneus ad resurrectionẽ suam.
daꝑ in ꝓfundo ẽ: nisi liberet᷑ ut dixi. sẽꝑ
isundo ẽ. Sed cum de ꝓfundo clamat.
Nt de ꝓfundo: & ipse clamor ñ eũ ꝑmit¬
T tultum in imo esse. Ualde enuim in ꝓfun
obet: qͥnec clamant de ꝓfiindo. Dicit scͥp¬
An hccator cum uenerit in ꝓfundo maloꝵ.
E ibi contempnit᷑ ds̃. Cum qͥsq uiderit se

Expanded text:
Ubi enim Deum praesentem non habet, cujus fidelisest nobis vita ista mortalis. Quisquis se in profundo intellexerit, clamat, gemit, suspirat, donec de profundo eruatur, et veniat ad euomnes abyssos sedet et super Cherubim, super omnia quae creavit, non solum corporalia, sed etiam spiritualia; donec ad eum veniat anima, donec ab illo liberetur imago ipsius, quod est homo, quae in hoc profundo tanquam assiduis fluctibus exagitata, detrita est: et nisi renovetur et reparetur a Deo, qui illam impressit quando formavit hominem Idoneus potuit esse homo ad casum suum; non est idoneus ad resurrectionem suam, semper in profundo est; nisi liberetur, ut dixi, semper in profundo est. Sed cum de profundo clamat, surgit de profundo, et ipse clamor non eum permittit multum in imo esse. Valde enim in profundo sunt, qui nec clamant de profundo. Dicit Scriptura: «Peccator, cum venerit in profundum malorum, sit, ubi contemnitur Deus. Cum quisque viderit se
Abbreviated transcription (Latin):
runt me aiuuentute mea. Audent etiã fe¬
neratores dicere. Non habeo aliud unde ui¬
uam. Hec mͥ & latro dicera: dephensus in fau¬
ce. Hoc effractor dicer&: dep̃hensus circa
parietem alienum. Hoc mͥ & leno dicer&:
emens puellas ad ꝓstitutionẽ. Hoc & male¬
Ncꝰ incuntans mala: & uendens nequiciã silã.
ruicquid tale ꝓhibere conarem. respondẽ¬
rent om̃s quia ñ haberent unde uiuerent.
quia ide se pascerent: quasi non hoc ipsum
millis maxime puniendum ẽ quia artem ne¬
quicie diligerent. unde uitam transigant:
& uide se uolunt pascere. unde offendant eum
a dom̃s pascunt᷑. Sed cum clamaueris hoc &
dixeris: illi respondent. Sic sic ñ huc acce¬
dimꝰ. sic sic non intiramꝰ in ipsam ecclam. Uen¬
portem. Quã p̾clare dictũ ẽ. qͣm optime
siggnificauit. & enĩ ñ potuer̃ m. suꝑ dorsũ
meũ fabricauer̃ peccatores. Agunt nobcũ
pmo ent consentiantꝰ illis ad facta maaode

Expanded text:
runt me a juventute mea.» Audent etiam ferunt me a juventute mea.» Audent etiam feneratores dicere: Non habeo aliud unde vivam. Hoc mihi et latro diceret, deprehensus in fauce; hoc et effractor diceret, deprehensus circa parietem alienum; hoc mihi et leno diceret, emens puellas ad prostitutionem; hoc et maleficus incantans mala, et vendens nequitiam suam; quidquid tale prohibere conaremur, responderent omnes quia non haberent unde viverent, quia inde se pascerent; quasi non hoc ipsum in illis maxime puniendum est, quia artem nequitiae delegerunt, unde vitam transigant, et inde se volunt pascere, unde offendant eum a quo omnes pascuntur. 7. Sed cum clamaveris hoc et dixeris, illi respondent: Si sic, non huc accedimus; si sic, non intramus in ipsam Ecclesiam. Veniportem. Quam praeclare dictum est, quam optime significavit, «Etenim non potuerunt mihi: supra dorsum meum fabricaverunt peccatores.» Agunt nobiscum, primo ut consentiamus illis ad facta mala: si
Abbreviated transcription (Latin):
Clerici ñ fenerent. Et forte qͥ tͥ loquit᷑. non
fenerat.  si fenerat. fac qͥa & iple fenerat.
numꝗͥd fenerat qui ꝑ ipsum loquit᷑: Si fa¬
en : qd t̃ diect. & tu non facis: tu in ignem. ille
inrediium. Si non facit qͥd tͥ di x & parit fa¬
ett mala que facis. & dicit bona quȩ non facit.
parit in ignem fenum ardebit. ũbum autẽ
diũ man& in et̾num. Numꝗd ard& sermo
qui tͥ ꝑ illum locutꝰ est : Aut moyses ẽ qͥtͣ
loquitur idest bonꝰ & iustꝰ famulus dĩ: aut
phariseus ẽ cathedram moysi sedens. Ludi¬
ti & de ipsis. Que dicunt facite: quȩ autẽ
faciunt. facere nolite. Non habes tu unde te
excuses. Quando sermo dei loquit᷑ ⁊ loquit᷑.
uia non potes int̃ficere sermonem di: erumni¬
nari queris eos. ꝑ qͦs tͥ loquit᷑ sermo dĩ. Que¬
re quantum uis: dic quantum uis: blasphẽ
na quantũ uis: sepe expugnauer̃ me a iu¬
uentute mea : dicat uͦ isrł. sepe expugnaue¬

Expanded text:
Clerici non fenerent. Et forte qui tibi loquitur, non Clerici non fenerent. Et forte qui tibi loquitur, non fenerat: sed si fenerat, fac quia et ipse fenerat; numquid fenerat qui per ipsum loquitur? Si facit quod tibi dicit, et non tu facis; tu in ignem, ille in regnum. Si non facit quod tibi dicit, et pariter facit mala quae facis, et dicit bona quae non facit; pariter in ignem. Fenum ardebit, verbum autem Domini manet in aeternum . Numquid ardet sermo qui tibi per illum locutus est? Aut Moyses est qui tibi loquitur, id est, bonus et justus famulus Dei; aut pharisaeus est cathedram Moysi sedens. Audisti et de ipsis: «Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite» . Non habes tu unde te excuses, quando sermo Dei tibi loquitur. Quia non potes interficere sermonem Dei, criminari quaeris eos per quos loquitur tibi sermo Dei. Quaere quantum vis, dic quantum vis, ba quantum vis: «Saepe expugnaverunt me a juventute mea, dicat vero Israel, Saepe expugnave
Abbreviated transcription (Latin):
bonꝰ dẽ fecit om̃ia. Et laudant illũ oꝑa sua:
considata qui a bona sunt ab eo qui hab&e sp̃m
sum ẽ:Laudat celũ: laudant angłi: lau¬
dant sydera: laudant sol & luna: laudant
dies & noctes: laudat quicqͥd germinat de
t̾ra: laudat quicqͥd natat in mari: laudat
quicqͥd uolitat in aere: laudant om̃s mon¬
tes & colles: laudant frigora & estas: & cȩt̾a
omĩa quę ds̃ fecit. Audistis quia laudant dm̃.
Nũ qͥd audistis ibi. quia laudat dm̃ auaricia.
qͥa diñ laudat luxuria: Non laudant ista:
quia ñ ipse illa fecit. Laudant ibi homines
dm̃: hominis creator est ds̃. Auaricia opꝰ ẽ
mali hominis: homo ipse opꝰ ẽ dei. Et quid
uult ds̃: Occidere in te qͦd ipse fecisti: &
saluare quẽ ipse fecit. Noli fenerare. Tu ac¬
cusas scͥpturã dicentẽ. qͥ pecuniã suam non
dedit ad usuram. Non ego illud scͥpsi: non
de ore meo pͥmo exiit. Deum audi. Et ille.

Expanded text:
bonus Deus qui fecit omnia; et laudant illum opera sua, bonus Deus qui fecit omnia; et laudant illum opera sua, considerata quia bona sunt, ab eo qui habet spirisum est? Laudant coeli, laudant Angeli, laudant sidera, laudant sol et luna, laudant dies ac noctes, laudat quidquid germinat de terra, laudat quidquid natat in mari, laudat quidquid volitat in aere, laudant omnes montes et colles, laudant frigora et aestus; et caetera omnia quae Deus fecit, audistis quia laudant Deum : numquid audistis ibi quia laudat Deum avaritia, quia laudat Deum luxuria? Non laudant ista, quia non ipse illa fecit. Laudant ibi homines Deum; hominis creator est Deus. Avaritia opus est mali hominis; homo ipse opus est Dei. Et quid vult Deus? Occidere in te quod ipse fecisti, et salvare quod ipse fecit. 6. Noli fenerare. Tu accusas Scripturam dicentem, «Qui pecuniam suam non dedit ad usuram» . Non ego illud scripsi, non de ore meo primo exiit: Deum audi. Et ille:
Abbreviated transcription (Latin):
ius ñ sunt dicunt᷑ fieri: & que fiunt be¬
ł dicunt᷑ male fieri: & quȩ toleramꝰ. ad
culpam nr̃am applicant᷑. Nos qͥd responderꝰ:
Noli me attendere: sermonẽ istum attende:
ipse tͥ loquit᷑ ꝑ quemlib&: huic tu inimicꝰ es.
Concorda cum adu̾sario tuo: cũ eo in uia. Ad
dere. qͥa ille tͥ loquit᷑. Malus ẽ ꝑ quẽ tͥ loqͥt᷑.
sed ñ ẽ malꝰ qui tͥ loquit᷑ sermo dei. Accusa
dm̃: accusa si potes. Creditis fr̃s hucusq ꝑue¬
nisse eos de quibꝰ dr̃. sepe expugnauer̃ me
a iuuentute mea: ut etiã ipsum dm̃ accusa¬
re non dubitent. Accusas auarum: & ille ac¬
cusat dm̃ quia fecit aurum. Noli auariis ẽẽ.
& ñ facer& ds̃ aurum: Lam hoc restat. qͥa mala
tua oꝑa cohibere ñ potes: accusas oꝑa dĩ. Displi¬
cet tͥ creator & fabricator mundi. Non face¬
r& & solem. qͥa multi in fenestris contendunt
de luminaribꝰ & ad uidicia se trahunt: O si
uicia nr̃a cohibeamꝰ: quia bona st̃ om̃ia: qͥa

Expanded text:
quae fiunt bene, dicuntur male fieri: et quae toleramus, ad culpam nostram applicantur. Nos quid respondemus? Noli me attendere; sermonem istum attende: ipse tibi loquitur per quemlibet; huic tu inimicus es. Concorda cum adversario tuo, cum es cum eo in vdere quia ille tibi loquitur: malus est per quem tibi loquitur; sed non est malus, qui tibi loquitur, sermo Dei. Accusa Deum, accusa, si potes. 5. Creditis, fratres, huc usque pervenisse eos de quibus dicitur, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea,» ut etiam ipsum Deum accusare non dubitent? Accusas avarum, et ille accusat Deum quia fecit aurum. Noli avarus esse. Et non faceret Deus aurum. Jam hoc restat, quia mala tua opera cohibere non potes, accusas opera bona Dei: displicet tibi creator et fabricator mundi. Non faceret et solem; quia multi in fenestris contendunt de luminaribus, et ad judicia se trahunt. O si vitia nostra cohibeamus! quia bona sunt omnia, quia
Abbreviated transcription (Latin):
seruabis dñe: dñe quis sustinebit iꝰ Uitare
possũ homicidia: adulteria: rapinas: ꝑiu¬
ria: maleficia: idolatriam. Numqͥd & pecca¬
ta lingue: Numquid & peccata cordis ./ Scͥptũ
ẽ.Peccatum iniquitas est. Quis gͦ sustinebit:
si tu iniquitates obseruabis: Si nob̾cum se¬
uerus uidex agere uolueris. non misericors
pat᷑: quis stabit ante oculos tuosꝰ Sed est
apud te ꝓpitiatio: ꝓpt̾ legem tuam sustinui
te dñe. Qualis lex ẽ ista. Inuicem onera ur̃a
portate: & sic implebitis legem xp̃i. Qui por

Expanded text:
eris Domine; Domine, quis sustinebit?» Vitare possum homicidia, adulteria, rapinas, perjuria, maleficia, idololatriam; numquid et peccata linguae? numquid et peccata cordis? Scriptum est: «Peccatum iniquitas est» . «Quis» ergo «sustinebit, si tu iniquitates observaveris?» si nobiscum severus judex agere volueris, non misericors pater, quis stabit ante oculos tuos? Sed «est apud te propitiatio; propter legem tuam sustinui te, Domine.» Qualis est lex ista? «Invicem onera vestra portate, et s
Abbreviated transcription (Latin):
popantes. ẽ consuetudo ut dicat᷑ illis: bene¬
dictio dñ suꝑ uos. Et magis ista consueeue¬
doerat in gente uideorum. Nemo transi¬
uel uen uinea: uel i messe. uel aliqd eimodi
ñ licebat transire sine benedictione. Alist¬
qͥ manipulos colligunt: alii st̃ transeuntes
uiier & ui marupulos colligunt ñ de illis
replent manꝰ quia ñ colliget᷑ ad horreum
fenum tectorum. Qui sunt qͥ manipulos
colligunt: Aessores. Qui sunt messores
Dñs dix messores autẽ angłi sunt.: Nui st̃
transeuntes : Iui qui iam ꝑuiam istã id est
ꝑuitã istã transier hinc ad patriã. Apłi en¬
seuntes erant. in ista uita: ꝓpħȩ transeuntes
in quibs radicem caritatis uider̃. Suos aut̃
uuener̃ in tectis eminere. & suꝑbire in
ceruice scuti sui. dixer̃ contͣ illos qd fut᷑i
erant: benedictionẽ autẽ suꝑ eos ñ deder̃.
Unsto ustos om̃s malos qͦs portat eccła qͥ legitiᷤ
in septuris inuenitis maledictos designa

Expanded text:
per operantes, est consuetudo ut dicatur illis, «Beneper operantes, est consuetudo ut dicatur illis, «Benedictio Domini super vos.» Et magis ista consuetudo erat in gente Judaeorum. Nemo transivel in vinea, vel in messe, vel aliquid ejusmodi, non licebat transire sine benedictione. qui manipulos colligunt, alii sunt transeuntes viam. Qui manipulos colligunt, non de illis replent manus; quia non colligitur ad horreum fenum tectorum. Qui sunt qui manipulos colligunt? Messores. Qui sunt messores? Dominus dixit: «Messores autem Angeli sunt.» Qui sunt transeuntes? Illi qui jam per viam istam, id est, per vitam istam transierunt hinc ad patriam: Apostoli transeuntes erant in ista vita, Prophetae transeuntes in quibus radicem charitatis viderunt. Quos autem invenerunt in tectis eminere et superbire «in cervice scuti sui,» dixerunt contra illos quod futuri erant, benedictionem autem super eos non dederunt. Ergo omnes istos malos quos portat Ecclesia, qui legitis in Scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
euellat᷑ aruit. Fenũ tectoꝵ herba ẽ quȩ
nascitur in tectis: in solario. in tegulato.
In alto uidetur: & radicem ñ hab&. Qͣnto
meliꝰ humiliꝰ nasceret᷑: & lȩtiꝰ uirescer&.
Modo nascit᷑ altiꝰ: ad celeriorẽ ariditatẽ:
Uondum euulsum ẽ. & aruit. Nondũ finiti
surt in uidicio dei: & iam non habent sucũ
uur id cidis Atdendite oꝑa ipsorum: & uidete
quia aruerunt. Sed uiuunt & hic suntꝰ.
sores. sed non de illis implent manipuore
u intturi sunt enim messores. & collertilos
sunt triticum in horreum: & ⁊itania alli¬
fabunt & intetent in ignem. Sic & fenũ
tectorum expurgatur & quicqͥd inde euel¬
titi rtuit nem mittitur dͥa & priqͣm euellere¬
tor aruet: non inde impl& messor manud
uequit᷑ enim & dicit. Non replebit manu
sulam messor & sinum suum qͥ manipulos
colliga. Dessores autẽ angłi st  dns uicit
Et non dixerunt transeuntes uiam. bene¬
lictio diũ suꝑ uos: benediximꝰ uos in nomie
ne dni. Nostis enim fr̃s. quando transteru

Expanded text:
evellatur aruit.» Fenum tectorum herba est quae nascitur in tectis, in solario integulato. In alto videtur, et radicem non habet. Quanto melius humilius nasceretur, et laetius viresceret? Modo nascitur altius ad celeriorem ariditatem. Nondum evulsum est, et aruit: nondum finiti sunt in judicio Dei, et jam non habent succum viriditatis. Attendite opera ipsorum, et videte quia aruerunt. Sed vivunt, et hic sunt: . Et venient messores, sed non de illis implent manipulos. Venturi sunt enim messores, et collecturi sunt triticum in horreum, et zizania alligabunt, et mittent in ignem. Sic et fenum tectorum expurgatur, et quidquid inde evellitur, in ignem mittitur; quia et priusquam evelleretur aruit. Non inde implet messor manus. Sequitur enim et dicit: «Non replevit manum suam messor, et sinum suum qui manipulos colligit. Messores Et non dixerunt transeuntes viam, Benedictio Domini super vos; benediximus vos in nomine Domini.» Nostis enim, fratres, quando transitur
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ tuum & suꝑbis adu̾sus dm̃. quia te
facis extͣ culpam. & dm̃ in culpa: & tantũ
erexisti ceruicem tuã. & cucurristi contͣ
dm̃. sicut scriptũ ẽ in iob. dicebat de ĩpio.
sui. & ibi ceruicem nominauit: qͥa sic te eri¬
gis. & ñ elidis oculos ad t̾ram. & tundis pe
iactas te de meritis tuis. & uis mecũ inquit
ds iudicio contendere. intrare mecum in
uidicium: cum debeas in reatu tuo satisfa¬
cere dõ. & clamare ad illum qͦd clamat᷑ in alio
sustinebit: clamare ad illum qͦd clamat᷑ in
alio psalmo. ego dixi dñe miserere mei. sana

Expanded text:
peccatum tuum, et superbis adversus Deum, quia te facis extra culpam, et Deum in culpa, et tantum erexisti cervicem tuam, et cucurristi contra Deum, sicut scriptum est in Job dicebat de impio psui» ; et ibi cervicem nominavit; quia sic te erigis, et non elidis oculos ad terram, et tundis peccatori;» sed jactas te de meritis tuis, et vis mecum, inquit Deus, judicio contendere , intrare mecum ad judicium; cum debeas in reatu tuo satisfacere Deo, et clamare ad illum, quod clamatur in alio ine, quis sustinebit» ? clamare ad illum, quod clamatur in alio psalmo, «Ego dixi: Domine, miserere mei, sana
Abbreviated transcription (Latin):
reure transeas & obtemꝑas: uib& ut te
iinicellisq committas: uibeo ego ut ante
ila tiuum ex eo qͦd habes des pauꝑi. Piger
sidficiendum ante te opꝰ bonum: & strenu¬
is &s ad transeundum mare. Quia auaricia
iipit seruis: quia ds iub& odisti. Et quid:
lni edisse ceꝑit is. incipit uelle criminari

Expanded text:
re transeas, et obtemperas: jubet ut te ventis procellisque committas; jubeo ego ut ante ostium tuum ex eo quod habes des pauperi: piger es ad faciendum ante te opus bonum, et strenuus es ad transeundum mare. Quia avaritia imperat, servis; quia Deus jubet, odisti. Et quid? Cum odisse coeperit, incipit velle crim
Abbreviated transcription (Latin):
a mrtos sibi corpore malos. Longe ab illiᷤᷤ
caide: & securus portat qͦd non tum&. Lon
ester̃ iniusticiam suam. Quid occurrit.¬
funit illi qui regnant iniqui: & ut sermonẽ
bqumur uulgi tonant iniqui: extollunt᷑
atrpnos: in calumpnias. Quid gͦ. Semꝑhoc:
lia. ludi qͦd sequitur. Dominꝰ iustꝰ concid&¬
lus ñ contremiscat. Qs enĩ ñ peccauit: Do¬
inꝰ iuistꝰ. concids ceruices peccatorum. Om̃ibꝰ
uaudiunt intrat tremor in cor: si credt̃
bipturȩ dei.Si enim sibi sine causa tun¬
uit homines pectora. m̃tiuntur qͥa tun¬
eut pectora si iusti st̃: & in eo qͦd m̃tiuntur
U funt peccatores. Si gͦ ueracit̃ sibi tun¬
lut pectora: peccatores st̃. Et quis nr̃m

Expanded text:
meat mixtos sibi corpore malos. Longe ab illis sit meat mixtos sibi corpore malos. Longe ab illis sit corde, et securus portat quod non timet: «Longe fecerunt injustitiam suam.Florent illi qui regnant inique; et ut sermonem loquamur vulgi, tonant iniqui, extolluntur in typhos, in calumnias. Quid ergo? semper hoc? Non. Audi quod sequitur: «Dominus justus concidQuis non contremiscat? Quis enim non peccavit? «Dominus justus concidet cervices peccatorum.» Omnibus qui audiunt, intrat tremor in cor, si credunt Scripturae Dei. Si enim sibi sine causa tundunt homines pectora, mentiuntur quia tundunt pectora, si justi sunt; et in eo quod mentiuntur Deo, fiunt peccatores. Si ergo veraciter sibi tundunt pectora, peccator
Abbreviated transcription (Latin):
ipsorum. longe ẽ ame. Nali mixti st̃ ane
ñ solum in scło: s & in ipsa uitꝰ eccła ml
mixti sunt bonis. Nostis & ꝓbastis: ⁊ ni¬
gis ꝓbabitis si boni fueritis. Cum eñi cras¬
set herba & fructum feciss&: tunc apparitꝰ
rirania. Nulli apparent mali in ȩccła: nͥe
a se. Ne quis gͦ ex eo qͦd mixti sunt maliss
qͦd audiui a dõ. ñ cessi sermonibꝰ hominũ
Fecer᷑ mͥ peccatores qͦd portarem. non cll
Sud eui tam prope. quã duo homines ii cina
u uis enum tam longe. quã unquitas a
adui lsui enum consensio: ibi ꝓpinquitas.
lis: dus. & mintunt᷑ ad udicem: latro
dstur: & longe sunt a se. Quantũ longe
iit. Quantum longe ẽ scelus ab innocen¬
ol es isti longe sunt a se ab inuicem. Alius
cou inspania facit scelera: ꝓximꝰ ẽ ei qui
at i affrica. Quantum ꝓximꝰ: Quantũ s
eguntur sceliis & scelus: quantũ sibi iun¬
eur latrociniũ & latrociniũ. Nemo gͦ ti¬

Expanded text:
ipsorum longe est a me. Mali mixti sunt bonis, non solum in saeculo, sed et in ipsa intus Ecclesia mali mixti sunt bonis. Nostis, et probastis; et magis probabitis, si boni fueritis. «Cum» enim «crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania» . Nulli apparent mali in Ecclesia, nisi ei a se. Ne quis ergo ex eo quod mixti sunt mali inter quod audivi a Deo, non cessi sermonibus hominum. Fecerunt mihi peccatores quod portarem. non cui Quid enim tam prope, quam duo homines in una Ecclesia? quid tam longe, quam iniquitas a justitia? Ubi enim consensio, ibi propinquitas. Ligantur duo, et mittuntur ad judicem; latro,ligantur, et longe sunt a se. Quantum longe sunt a se? Quantum longe est scelus ab innocentia. Ecce isti longe sunt ab invicem. Alius latro in Hispania facit scelera, proximus ei est qui facit in Africa. Quantum proximus? Quantum sibi junguntur scelus et scelus, quantum sibi junguntur latrocinium et latrocinium. Nemo ergo ti
Abbreviated transcription (Latin):
uidua que duo minuta misit in gazofilatiũ:
breuis pecunia. sed magna caritas: sic & iste
psalmꝰ. si u̾ba numeres breuis ẽ: si sententias
appendas magnꝰ est. Non gͦ poterit nos diutiꝰ
usq ad fastidiũ detinere. Quare: Aduertat
prudentia ur̃a: & adsit intentio xp̃iana. So¬
n& u̾bum dei: uolentibꝰ. nolentibꝰ. oportune.
importiine. inuentt sibi locum: inuenit corda

Expanded text:
vidua quae duo minuta misit in gazophylacium, vidua quae duo minuta misit in gazophylacium, brevis pecunia, sed magna charitas : sic et iste psalmus, si verba numeres, brevis est; si sententias appendas, magnus est. Non ergo nos poterit diutius usque ad fastidium detinere. Quare? Advertat prudentia vestra, et adsit intentio christiana: sonet verbum Dei volentibus, nolentibus, opportune, importune. In
Abbreviated transcription (Latin):
orum: Fructus oꝑum tuorum. Facis elemosi¬
nas: filii tui sunt. Propter elemosinas accipis
uitam ȩt̾nam: filii filiorum tuorum st̃. Ui¬
deas filios filioꝵ tuoꝵ: & erit qͦd sequit᷑. quo
concluditur. pax suꝑ isrł. Hȩc pax p̃dicatur¬
uobis a nobis: ipsa amatur a nob̃: ipsa ut a
uobis ametur optamꝰ. Ad illam pacem ꝑueni¬
unt: qui & hic pacifici fuerint. Illi sunt &e hic
nouellatio oliuarũ. ut ñ sit sterilis arbor: qͣlis
fuit illa ficulnea. ubi fructũ ñ inuenit esuri¬
ens dñs. Et uidetis quid ei contigerit. Folia
sola habebat: fructũ ñ habebat. Sic st̃ qͥ u̾ba
habent. & facta ñ habent. Cleniens esuriens do¬
minꝰ non ibi inuenit qͦd manduc&: qͥa fidem
nram & facta bona esurit dñs. Pascamꝰ illum
bene uiuendo: & pasc& nos in ȩternum uiue¬
salmus quem cantauimꝰ octauo
brtuis est. Sed sicut scriptũ ẽ in
eugłio de ⁊acheo. statura breuis &
magnꝰ in oꝑe: sic̃ scͥptum ẽ de illa

Expanded text:
orum? Fructus operum tuorum. Facis eleemosyorum? Fructus operum tuorum. Facis eleemosynas, filii tui sunt: propter eleemosynas accipis vitam aeternam, filii filiorum tuorum sunt. «Videas filios filiorum tuorum;» et erit quod sequitur, quo concluditur, «Pax super Israel.» Haec pax vobis praedicatur a nobis, ipsa amatur a nobis, ipsa ut a vobis ametur, optamus. Ad illam pacem perveniunt qui et hic pacifici fuerint. Illi sunt et hic novellatio olivarum, ut non sit sterilis arbor, qualis fuit illa ficulnea ubi fructum non invenit esuriens Dominus. Et videtis quid ei contigerit. Folia sola habebat, fructum non habebat : sic sunt qui verba habent, et facta non habent. Veniens esuriens Dominus non ibi invenit quod manducet; quia fidem nostram et facta bona esurit Dominus. Pascamus illum bene vivendo, et pascet nos in aeternum nobis vivealmus quem cantavimus, brevis est: sed sicut scriptum est in Evangelio de Zacchaeo, statura brevis, et magnus in opere ; sicut scriptum est de illa
Abbreviated transcription (Latin):
M: Ulbi ẽ mors aculeus tuus: Et forte
autͣ: & dicetur. Restant aliqͥ inimici:
L Sequit᷑ nouissima inimica. Cũ hȩc
destructa fuerit: immortalitas succedit.
snullus erit inimicꝰ: quasi norussima de¬
hruet᷑ mors. Bonum nr̃m cui suspiramus.
Arerit. Ecce bonũ fr̃s: magnũ bonũ pax
lactur. Querebatis qͥd uocaret᷑: Aurum
argentum ẽ. an fundꝰ. an uestis: Pax est.
on pax qualẽ int̾ se habent homines: in¬
sam: instabilem: mutabilem: incertã.
et pax talis: qualẽ secũ hab& ipse unus
ens. Diximꝰ enim. qui a & secum pugnat
homo: usq qͦ dom& om̃s cupiditates adhuc pug¬
nat. Qualis gͦ pax: Quam oculus ñ uidit. nec
auris audiuit. Qualis pax De ierłm: qͥa ierłm
int̃p̃tatur uisio pacis. Si gͦ benedicat te dñs
ex syon. & uideas bona quȩ sunt ierłm: & ui¬
deas oñis dies uitȩ tuȩ: & uideas ñ filios tuos
tantum sed filios filiorum tuorum. qͥd est fili¬
os tuos: Oꝑa tua quȩ hic agis. Qui st̃ filii fili¬

Expanded text:
tua? ubi est, mors, aculeus tuus?» Et forte moritur, et dicetur: Restant aliqui inimici? Non; sequitur «novissima inimica mors.» Cum haec destructa fuerit, immortalitas succedet. Si nullus erit inimicus, quasi «novissima destruetur mors» . Bonum nostrum cui suspiramus, pax erit. Ecce bonum, fratres, magnum bonum pax vocatur. Quaerebatis quid vocaretur: Aurum est, argentum est, an fundus, an vestis? Pax est: non pax qualem inter se habent homines, infidam, instabilem, mutabilem, incertam; nec pax talis qualem secum habet ipse unus homo. Diximus enim quia et secum pugnat homo; usquequo domet omnes cupiditates, adhuc pugnat. Qualis ergo pax? Quam «oculus non vidit, nec auris audivit.» Qualis pax? De Jerusalembenedicat te Dominus ex Sion; et videas bona quae sunt Jerusalem,» et videas «omnes dies vitae tuae. Et videas,» non filios tuos tantum, sed «filios filiorum tuorum.» Quid est, filios tuos? Opera tua quae hic agis. Qui sunt filii fili
Abbreviated transcription (Latin):
uel ne quisquam miraretur in ȩccła u
eccłam matrem suam dicentẽ sibi. Nolim¬
rari ad ista fili: sepe expugnauer̃ me au
uentute mea. Magnꝰ affectꝰ. sic cepise pl¬
mum. sepe expugnauer̃ me a uiuertite
mea. Quasi aliqͥd iam loquebat᷑. Cidit
enim non cępisse: sed respondisse. Remi¬
deat autẽ. Quibꝰ: Cogitantibꝰ & dicentiᷤ
Quanta mala ꝑferimꝰ: quanta scandaladi¬
brescunt cotidie: qͣndo iniqui intrant me
cłam & portamꝰ eos. Respondeat autẽ deqͥs
dam eccła: id est de fortiorum uoce responde¬
at querelis infirmorum: & confirment sit
infirmos. & grandes paruulos: & dicat ȩeili
Sepe expugnauer̃ me a iuuentute ma

Expanded text:
Ecclesia, vel ne quisquam miraretur in Ecclesia,Ecclesiam matrem suam dicentem sibi: Noli mirari ad ista, fili; «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» 3. Magnus affectus sic coepisse Psalmum: «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» Quasi aliquid jam loquebatur: videtur enim non coepisse, sed respondisse. Respondit autem, quibus? Cogitantibus et dicentibus: Quanta mala perferimus, quanta scandala crebrescunt quotidie, quando iniqui intrant in Ecclesiam et portamus eos? Respondeat autem Ecclesia de quibusdam, id est, de fortiorum voce respondeat querelis infirmorum, et confirment firmi infirmos, et grandes parvulos, et dicat Ecclesia, «Saepe expugnaverunt me a juventute
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝰ excludit᷑. Timor qͥ excludit᷑ castꝰ nonẽ
qui autẽ pͥman& cistꝰ ẽ. Duis ẽ timor qͥ ex¬
cluiditur: Dignamini adu̾tere. Aliqͥ ꝓpt̾ea
raentũ timent. ne aliqͥd mali in t̾ra patiantur.
ne illis egritudo accedat.: ne dampnũ: ne or¬
bitas. ne̾ alicuiꝰ amissio kari: ne exiliũ: ne
dampnatio: ne carcer: ne aliqͥ tribulatio: ꝓ¬
ptea timent & tremunt. Adhuc iste timor
tĩ e castꝰ. Aohuc audi. Altꝰ ñ in hac t̾ra pati
tun&s ẜ gebennas tim&e: unde t̾ruit & dñs.

Expanded text:
alius excluditur. Timor qui excluditur, castus non est; qui autem permanet, castus est. Quis est timor qui excluditur? Dignamini advertere. Aliqui propterea tantum timent, ne aliquid mali in terra patiantur, ne illis aegritudo accidat, ne damnum, ne orbitas, ne alicujus amissio chari, ne exsilium, ne damnatio, ne carcer, ne aliqua tribulatio; propterea timent et tremunt: adhuc iste timor non est castus. Adhuc audi. Alius non in hac terra pati timet, sed gehennas timet, unde terruit et D
Abbreviated transcription (Latin):
uit in dnm: quia dñs ꝑ quem nob̾ dimissa
sunt peccata. in uigilia matutina resur¬
rexit a mortuis: ut hoc sꝑemꝰ in nobis
futurũ qđ p̃cessit in dñm. lam enĩ pecca¬
ta nra dimissa st̃: s nondũ resurreximꝰ:
Si nondum resurreximꝰ: nondũ in nob̃ fac¬
tum ẽ qͦd p̃cessit in capite nr̃o. Qͥd p̾cessitt in
capite nr̃o: Quia &e caro ipsiꝰ capitis resurrer̾.
Spc̃ illiꝰ capitis. numqͥd mortauis ẽ.  sarre
in eo mortuũ ẽ: resurreaxit t̾cia die. Et ꝙͥ¬

Expanded text:
Dominum»: quia Dominus per quem nobis dimissa sunt peccata, in vigilia matutina resurrexit a mortuis, ut hoc speremus in nobis futurum quod praecessit in Domino. Jam enim peccata nostra dimissa sunt, sed nondum resurreximus: si nondum resurreximus, nondum in nobis factum est quod praecessit in capite nostro. Quid praecessit in capite nostro? Quia et caro ipsius capitis resurrexit; spiritus illius capitis numquid mortuus est? Sed quod in eo mortuum est, resurrexit. Resurrexit
Abbreviated transcription (Latin):
na seuellant. Dicat sp̃s dei. dicat nobis: canta.
nob̾. siue uelimꝰ saltare. siue nolimꝰ cuntet
pse. Dic̃ enim qͥ saltat membra mouet ad cani¬
tumi. sic qui saltant ad pceptum dei. opibꝰ ob¬
temꝑant sono. Ido qui noluer̃ hoc facere. quid
gͦ. Uredimꝰ indĩ misciam. quia erunt ae
quiꝰ nos consoletur. Nam qui ꝑtinaces st̃
ꝑseuerant in malicia: quamuis audiant ũbr̃
dĩ scandalis cotidie turbant eccłam. De ta

Expanded text:
nas evellant. Dicat Spiritus Dei, dicat nobis, cantet nas evellant. Dicat Spiritus Dei, dicat nobis, cantet nobis; sive velimus saltare, sive nolimus, cantet ipse. Sicut enim qui saltat, membra movet ad cantum; sic qui saltant ad praeceptum Dei, operibus obtemperant sono. Ideo qui noluerunt hoc facere, quid rgo; credimus in Dei misericordiam, quia erunt de quibus nos consoletur. Nam qui pertinaces sunt, perseverantes in malitia, quamvis audiant verbum Dei, scandalis quotidie perturbant Ecclesiam.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs portat eccła usq in finẽ: manifestũ est.
Et ii sunt. quibꝰ ibum dei supfluum ẽ. & aut
sic in illos cadit quomͦ semen in uia conculcit᷑.
sem us latilibꝰ colligitur: aut sic in eos eadit qm
semen in petrosa loca ubi non habens tram mul¬
rom tatim exut. & calefacto sole aresait. quua
non babebat radicem: aut sicut int̃ spinas. qd
&e fi germin& & conetur in auras surger. esfo¬
catur tam̃ multitudine spinarum. ⁊̃ ales autẽ
sunt. qui u̾bum dei contempnunt sic̃ ula: aut
qui ad horam gaudent. & facta tribulatione sic̃
estu solis arescunt: aut qui cogitationib & curi
e⁊ sollieitudine huiꝰ mundi tanquam spinis auia¬
ricie effõcant qͦd in illis ceꝑat germinare. Est
aute etiã t̾ra bona. qͦ semen cum cecidit affert
teuctũ. aliuo tricenum. alius sexagenũ alius
centenum. Siue parum. siue multum: om̃s
eugłm. Ded illi audiant. ne forte aliud sint
hodie aliud cras: ne forte mutent᷑ audiendo
aut arent uiam. aut lapides purgent. aitt spi¬

Expanded text:
quos portat Ecclesia usque in finem, manifestum est: et hi sunt quibus verbum Dei superfluum est; et aut sic in illos cadit, quomodo semen in via conculcatur, et a volatilibus colligitur; aut sic in eos cadit, quomodo semen in petrosa loca, ubi non habet terram multam, statim exit, et calefacto sole arescit, quia non habet radicem; aut sicut inter spinas, quod etsi germinet et conetur in auras surgere, offocatur tamen multitudine spinarum. Tales autem sunt qui verbum Dei contemnunt sicut via, aut qui ad horam gaudent, et facta tribulatione, sicut aestu solis, arescunt; aut qui cogitationibus et curis et sollicitudine hujus mundi, tanquam spinis avaritiae offocant quod in illis coeperat germinare. Est autem etiam terra bona, quo semen cum ceciderit, affert fructum, aliud tricenum, aliud sexagenum, aliud centenum : sive parum, sive multum, omnes Evangelium. Sed et illi audiant, ne forte aliud sint hodie, aliud cras; ne forte mutentur audiendo, aut arent viam, aut lapides purgent, aut spi
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis suis unꝰqͥsq p̾mat᷑: attendat. Nlas
portas infirmitatẽ fr̃ĩs tui: ñ te onerant pĩ¬
ta ipsiꝰ. Plane si c̃sentias: ia tua te p̃munts
alt̾iꝰ. Uuisqͥs enĩ c̃senserit peccatori: ñ aliore
s suis grauat᷑. Consensio enũ ad peccani q
cata aliena te p̃mant. Dr enũ tͥ. Prenuls
te: s tua. Uidisti furẽ: cucurristi cum a

Expanded text:
peccatis suis unusquisque prematur, attendat. Nam quando portas infirmitatem fratris tui, non te onerant peccata ipsius. Plane si consentias, jam tua te premunt, non alterius. Quisquis enim consenserit peccatori, non alienis, sed suis gravatur. Consensio enim ad peccatum apeccata aliena te premant. Dicitur enim tibi: Premunt te, sed tua. Vidisti furem, cucurristi cum eo .
Abbreviated transcription (Latin):
idõ xpĩami non patiuntur ꝑsecutionẽ
mortuus ẽ diabolus: mortuȩ st̃ ꝑsecittiosit
Si autem ille adu̾sariꝰ nr̃ uiuit. undero
temptationes suggerit: unde non seul
unde ñ minas aut scandala ꝓciurat. O
incipias pie uiuere: ui debis quia om̃isqͥ
uult pie uiuere in xp̃o iħu: ꝑsecutione
patietur. Propt̃ qͥd gͦ patim̃ tantas psecl¬
cons. Si enum in hac uita an apo santes¬

Expanded text:
istiani non patiuntur persecutionem. Si mortuus est diabolus, mortuae sunt persecutiones; si autem ille adversarius noster vivit, unde non tentationes suggerit? unde non saevit? unde non minas aut scandala procurat? O si incipias pie vivere, videbis quia omnis qui vult pie vivere in Christo Jesu, persecutionem patietur. Propter quid ergo patimur tantas persecutiones? «Si enim in hac vita in Christ
Abbreviated transcription (Latin):
̃ anmanbꝰ. Propt̃ qͥd dampnati st̃ ad be¬
aisuuriyres: Qd ẽ illud bonum: Dici po¬
et unoc: Aut quȩ lingua dicat: Aut que
onsaudiant: Et qͥdem illud nec auris au¬
uit: sec in cor hominis ascendit: amemꝰ¬

Expanded text:
 . Propter quid damnati sunt ad bestias martyres? quod est illud bonum, dici potest? unde, aut quae lingua dicat? aut quae aures audiant? Et quidem illud «nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» . Amemu
Abbreviated transcription (Latin):
ut habeatis filios & nepotes: ut gaud¬
at domꝰ ur̃a: ñ sagittamꝰ ut ametur illd
ȩt̃na ierłm. Remanebt in amore t̾renoꝵ
aut uidentes ista habundare ĩpiis. & si
nob ñ audent. in corde suo dicõ Quas

Expanded text:
ut habeatis filios et nepotes, ut gaudeat domus vestra; non sagittamus ut ametur illa aeterna Jerusalem: remanebunt in amore terrenorum, et videntes ista abundare impiis, etsi nobis non audent,