comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
turpius irascuntur. atque ab hoc sesps inmun¬
dissimos confitentur. puto ex his quaedictas
neminem dubitaro opottere. Porro qui nondat
fdicitatem uita quomodo dare possit & nã
cam quippeuitam ȩternam dicim ubic̃. sinefine
feliciits Nam si anima inpoenis uiuit &ernis qͥb
atterna quamuita Nulla quippe maior & peiorẽ.
mors: quam ubi non moritur mors. sed quod ani¬
mȩ natura perid quod inmortalis cretta est sine
quali cumque uitaesse Nonpotest. Summa
mors eius .e: alienatio auita dĩ in xternitate
supplicii. Vitamigitur &ernam idest sine illo
fine felicem. solus ille dat. quidat ueram felici¬
tatem: quamqm̃ illi quos colit theologia ista
ciuilis dare nonposse conuicti sunt. non solũ
propter ista temporalia atque terrena quod su¬
perioribus quinque libris ostendimꝰ. sed multo
magis propter uitam &ernam. quȩ post mortẽ
futura est. quodisto uno &iam illis cooperantib:

Expanded text:
turpius irascuntur adque ob hoc se spiritus inmunturpius irascuntur adque ob hoc se spiritus inmundissimos confitentur, puto ex his, quae dicta sunt, neminem dubitare oportere. Porro qui non dat felicitatem, uitam quo modo dare posset aeternam? Eam quippe uitam aeternam dicimus, ubi est sine fine felicitas. Nam si anima in poenis uiuit aeternis, qaeterna quam uita. Nulla quippe maior et peior est mors, quam ubi non moritur mors. Sed quod animae natura, per id quod inmortalis creata est, sine qualicumque uita esse non potest, summa mors eius est alienatio a uita Dei in aeternitate supplicii. Vitam igitur aeternam, id est sine ullo fine felicem, solus ille dat, qui dat ueram felicitatem. Quam quoniam illi, quos colit theologia ista ciuilis, dare non posse conuicti sunt: non solum propter ista temporalia adque terrena, quod superioribus quinque libris ostendimus, sed multo magis propter uitam aeternam, quae post mortem futura est, quod isto uno etiam illis cooperantibus
Abbreviated transcription (Latin):
tres theo log̃ias quas greci dicunt mrthicen. fisi¬
con. politicon. latine autem dicipossunt fabulosa
naturalis. ciuilis. quod neque defabulosa qua mor
ipsi deorum multorum falsorumq cultores liber¬
rime rephenderunt neque deciuili cuius illa pars.
esse conuincitur eiusque & ista simillima uel&iã.
decerior inuenitur: speranda . ẽ. ȩterna uita:
Sicuisatis non sunt quein hoc uolumine dictas:
adiungat &iamilla quȩ in superiorib: libris &
ma xime quarto defelicitatis datoredõ pluri¬
ma dis putata sunt Nam cuinisi uni felicitati
propter &enam uitam consecrandi homine ssent̃ .A.¬
sidea felicitas ess&: quia uero nondea selmunꝰ ÷
dĩ. cuidõ nisidatori felicitatis conserandi sumã
qui ȩternam uitam ubiuera est. & plena felitas
pia cartiate diligonus. Non autem esse datorẽ
felicitatis. quenquam deoꝵ istoꝵ quitantatur¬
pitudine coluntur. etmsiita colantur. multo

Expanded text:
tres theologias, quas Graeci dicunt mythicen physitres theologias, quas Graeci dicunt mythicen physicen politicen, Latine autem dici possunt fabulosa naturalis ciuilis, quod neque de fabulosa, quam et ipsi deorum multorum falsorumque cultores liberrime reprehenderunt, neque de ciuili, cuius illa pars esse conuincitur eiusque et ista simillima uel etiam deterior inuenitur, speranda est aeterna uita, si cui satis non sunt quae in hoc uolumine dicta sunt, adiungat etiam illa, quae in superioribus libris et maxime quarto de felicitatis datore Deo plurima disputata sunt. Nam cui nisi uni felicitati propter aeternam uitam consecrandi homines essent, si dea felicitas esset? Quia uero non dea, sed munus est dei: cui deo nisi datori felicitatis consecrandi sumus, qui aeternam uitam, ubi uera est et plena felicitas, pia caritate diligimus? Non autem esse datorem felicitatis quemquam istorum deorum, qui tanta turpitudine coluntur et. nisi ita colantur, multo
Abbreviated transcription (Latin):
inimicissimos inncutram partem commemorare
ausus e neuellaudar& contra suę patrię uetere
consuetudinom uel reprhender& contra propriam
for sitanuoluntatem. Deillis sane iudgis cum loque¬
retur. ait. Cum interim usqueeo sceleratis sime
gentis consuctudo conualuit. ut pom̃s iamterras
recepta sit: uicti uictorbus loges dederunt
Mirabatur hȩc dicens: & quid diuinitus a ger&
ignorans. Subiecit plane sententiã: qua signi¬
ficar& quiddeillorum sacramentoꝵ ratione sen¬
tiret. Ait enim. Illitamen causas titus sui nouer.
maior pars populi facit. quod cur faciat ignorat
Sed de sacramentis iudeorum. uelcur. uelquate¬
nus infatuta sint auctoritate diuina. ac post
modum apopalodĩ cuiuitę &ernȩ mysterium
reuelatum .e. tempore quoo portuit eadem auc¬
toritate sublata sint. & alias diximus maxime
cum aduersus manicheos agerenus & in hocope¬
re loco oportuni oredicendum .e. N unc propter¬

Expanded text:
inimicissimos in neutram partem commemorare inimicissimos in neutram partem commemorare ausus est, ne uel laudaret contra suae patriae ueterem consuetudinem, uel reprehenderet contra propriam forsitan uoluntatem. De illis sane Iudaeis cum loqueretur, ait: \'Cum interim usque eo sceleratissimae gentis consuetudo conualuit, ut per omnes iam terras recepta sit: uicti uictoribus leges dederunt. Mirabatur haec dicens et quid diuinitus ageretur ignorans subiecit plane sententiam, qua significaret quid de illorum sacramentorum ratione sentiret. Ait enim: <Illi tamen causas ritus sui nouerunt; maior pars populi facit, quod quur faciat ignorat. Sed de sacramentis Iudaeorum, uel quur uel quatenus instituta sint auctoritate diuina, ac post modum a populo Dei, cui uitae aeternae mysterium reuelatum est, tempore quo oportuit eadem auctoritate sublata sint, et alias diximus, maxime cum aduersus Manichaeos ageremus, et in hoc opere loco opportuniore dicendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ergo ille noc mos in ciuili theologia. Idinsti¬
tuerunt. quoddiis gratum e&. ueladre ꝑtine¬
r& : sediste quem philo sophi quasi liberũ ficer
Tamen quia inlustris populi romanibsendtor
erat: colebat quod repre hendebati a gebat
quodarguebat. quod culpubat adorabat. qr
uidelicet magnum aliquideum philosophia
docuerat. N esuꝑ stitiosus. eet. in mundo. sed
proptir loges ciuim moresq hominum quiã
quidem ager& fingenten scenicum intheatro
sed imitar& intemplo. Eo dampnabilius.
quo illa quȩmendaciter agebat. sica geret
ut eum populus ueraciter agerexistimar&
Stęnicus autẽ ludendo potius delectar&:
les theologiȩ. suꝑ stitiones reprehendit. &ia
sacramenta iudeoꝵ. & maximȩ sabbata in¬
utiliter ens facere adfirmans. quod perillos
singulos septem interpositos dies septimam
fere partem &atissuȩ perdant uacando
& multa in tempore urguentia non agendo
ledantur & pianos tamen iamtunc iudas.

Expanded text:
ergo illae nec mos in ciuili theologia id instiergo illae nec mos in ciuili theologia id instituerunt, quod dis gratum esset uel ad rem pertineret. Sed iste, quem philosophi quasi liberum fecerunt, tamen, quia inlustris populi Romani senator erat, colebat quod reprehendebat, agebat quod arguebat, quod culpabat adorabat; quia uidelicet magnum aliquid eum philosophia docuerat, ne superstitiosus esset in mundo, sed propter leges ciuium moresque hominum non quidem ageret fingentem scaenicum in theatro, sed imitaretur in templo; eo damnabilius, quo illa, quae mendaciter agebat, sic ageret, ut eum populus ueraciter agere existimaret; scaenicus autem ludendo potius delectaret,lis theologiae superstitiones reprehendit etiam sacramenta Iudaeorum et maxime sabbata, inutiliter eos facere adfirmans, quod per illos singulos septem interpositos dies septimam fere partem aetatis suae perdant uacando et multa in tempore urgentia non agendo laedantur. Christianos tamen iam tunc Iudaeis
Abbreviated transcription (Latin):
non habuit: tantum modo poeticã theologiam
reprehendere Ausus .ẽ. ciuilem non ausus est¬
quamiste conddit. Sedsiuerum adtendamus
deteriora sunt templa ubi hȩc aguntur quam
theatra ubi finguntur Onde in his sacris ciuilis
theologiȩ haspartes potius lagit seneta sapi¬
ens: ut eas in animi religionem non habeat sed
in actibus fingat Aitenim. Quaom̃a sapieas
seruabit. tam quam legib. iussa. nontam quam
dus grata & paulo post Quid quid & matri¬
monia inquid deorum iungimus & ne piequide
fratrum ac soro bllonam marti conlocamus
uulcano uenerem. neptuno salatam. quos da
tamen cȩ libes relinquimꝰ quasi conditio defece¬
rit. prasertim cum quedim uiduesunt ut popu¬
lonia. uel fulgura & diua rumina. quibus
non miror petitorem defuis selomn ista ig¬
nobilqͥ deorum turbani. quam longo xuo.
longa super satio congessit Sic inquit ad¬
orabimus. ut meminerim cultum cius magis
ad morem quam adrem pertinere Neclages

Expanded text:
non habuit; tantum modo poeticam theologian non habuit; tantum modo poeticam theologian reprehendere ausus est, ciuilem non ausus esquam iste concidit. Sed si uerum adtendamus, deteriora sunt templa ubi haec aguntur, quam theatra ubi finguntur. Unde in his sacris ciuilis theologiae has partes potius elegit Seneca sapienti, ut eas in animi religione non habeat, sed in actibus fingat. Ait enim: \'Quae omnia sapiens seruabit tamquam legibus iussa, non tamquam dis grata. Et paulo post: <Quid quod et matrimonia, inquit, deorum iungimus, et ne pie quidem, fratrum ac sororum! Bellonam Marti conlocamus, Vulcano Venerem, Neptuno Salaciam. Quosdam tamen caelibes relinquimus, quasi condicio defecerit, praesertim cum quaedam uiduae sint, ut Populonia uel Fulgora et diua Rumina; quibus non miror petitorem defuisse. Omnem istam ignobilem deorum turbam, quam longo aeuo longa superstitio congessit, sic, inquit, adorabimus, ut meminerimus cultum eius magis ad morem quam ad rem pertinere\'. Nec leges
Abbreviated transcription (Latin):
sanire: incapitolium peruenire pudebit publi¬
cate dementie quod sibi uanus furor ad tribuit:
officu. alius nomina deos subicit. alius horas
iouinuntiat. alius lector ẽ. alius unctor. qui
uano motu brachiorum. imitatur unguentem:
Suntqͥ iunoni ac minerue capillos disponant:
longe a templo non tantum a simulachrostintes
digitos mouent ornantium modo. Sunt quespe¬
culum teneant: sunt quȩ adua dimonia sua
deos aduocent. Sunt quelibellos offerant: & illos
causam suam doceant: Doctus archimim senex
iam decrepitus. cotidie incapitolio mimum ageb it
qua si dui libenter expatarent: quae illi homines
desiderant: omneillic artificium genus opericto
Dus inmortalib desidet & paulo post: hutam̃
inquit & iam si suꝑ uacuum usum nontur pem
nec in famem dõ promittunt : sedent quidem
in capitolio quese aioue a mariputant. neiniu¬
nonis quidem sicredere poetis udis. itacundis¬
sime respec tuterrentur. Hanc libtatem uarro

Expanded text:
sanire. In Capitolium perveni, pudebit <publisanire. In Capitolium perveni, pudebit <publicate> demencie, quod sibi vanus furor attribuit officii. Alius nomina <deo> subicit, alius horas Iovi nuntiat, alius lutor <est>, alius unctor, qui vano motu brachiorum imitatur unguentem. Sunt longe a templo, non tantum a simulacro stantes digitos mouent ornantium modo, sunt quae speculum teneant; sunt qui ad uadimonia sua deos aduocent, sunt qui libellos offerant et illos causam suam doceant. Doctus archimimus, senex iam decrepitus, cottidie in Capitolio mimum agebat, quasi di libenter spectarent, quem illi homines desierant. Omne illic artificum genus operatum dis inmortalibus desidet\'. Et paulo post: Hi tamen, inquit, etiamsi superuacuum usum, non turpem nec infamem deo promittunt. Sedent quaedam in Capitolio, quae se a Ioue amari putant: ne Iunonis quidem, si credere poetis uelis, iracundissimae respectu terrentur.\' Hanc libertatem Varro
Abbreviated transcription (Latin):
neminem sua lacerre iusserunt: in regie libi¬
dinis uoluptate castrati sunt quidam. sed neno
sibi neuir cẽt iubente dnomanus abstulit: scip¬
sis in templis contrucidant. uulnerib suis ac sun¬
guine supplicant: sicui intueriuac& q̃ faciuN
quȩque patiuntur: inueniet tamindecora hones¬
tis tamindigna liberis. tamdissimilia sanis.
ut nemo fuerit dubitaturus furerecos. sicum
pauciorib furerent Nunc sanitas patrociniũ :
insanientium turba : Iam illa quȩ in capitolio
fieri solere cõmemorat. & intrepide omni¬
no coarguit. quis credat nisi ab in ridentibus
aut furentib ficri : namcum in sacris egrptus¬
osyrim iugeri ꝑditum. mox autẽ inuentũmag¬
no. cẽ. gaudio di xiss&. cũꝑditioeiꝰ inuentio¬
que fingitur. dolor tamenille atq loritia
abeis quinibil perdiderant nihilque inuenerunt
ueraciter ex primatur: huic tomen inquit furor
certum tempus est. Tolerabile est scmel aiino lin¬

Expanded text:
neminem sua lacerare iusserunt. In regiae libineminem sua lacerare iusserunt. In regiae libidinis uoluptatem castrati sunt quidam; sed nemo sibi, ne uir esset, iubente domino manus intulit. Se ipsi in templis contrucidant, uulneribus suis ac sanguine supplicant. Si cui intueri uacet, quae faciunt quaeque patiuntur, inueniet tam indecora honestis, tam indigna liberis, tam dissimilia sanis, ut nemo fuerit dubitaturus furere eos, si cum paucioribus furerent; nunc sanitatis patrocinium est insanientium turba.\' Iam illa, quae in ipso Capitolio fieri solere commemorat et intrepide omnino coarguit, quis credat nisi ab inridentibus aut furentibus fiYsim lugere <perditum, mox autem inventum ma>gno esse gaudio derisisset, cum perditio eius <inventioque fingatur, dolor> tamen ille atque leticia ab illis, qui nichil perdiderunt nichilque <invenerunt>, veraciter exprimatur: “Huic tamen – inquit – furori certum tempus <est. Tolera>bile est semel in anno in
Abbreviated transcription (Latin):
ego feram. autplatonem autper i pateticum
stratonem. quorum alter fecit dm̃ sine corpore:
alter sine animo & adhoc respondeo
Quidergo tandem inquis uerioratibi uident᷑:
tatu aut romuli. aut tullir õstilii somni i:
doacinam tatius dedicauit deampicum tibe¬
rinumq ramulus. oftilius: pauorem. atquepal¬
loren tehorimos hominum affectus : Quorũ
alter mentis territȩ motus ẽ. alter corporis:
N morb quiden sed color hȩc numini potus
credes & celo recipies Deipsis uero ritibus
crudeliter turpib quam libere scripsit :
Ille inquit uiriles sibi partes amputit. ilelace¬
tos secat ubi iratos deos timent quisic propi¬
tios merentur Dii autem nullo debent coli
genere : siet hoc uolunt: Tantus ẽ. perti¬
bate mentis et sedib suis pulse furor: ut sicdii
placentur. quem ad modum nequidẽ homines
seuiuntTeterrimi & in fabulas tradite crude¬
litatis trranni laceriaierunt aliquors membra:

Expanded text:
Ego feram aut Platonem aut Peripateticum Ego feram aut Platonem aut Peripateticum Stratonem, quorum alter fecit deum sine corpore, alter sine animo?\' Et ad hoc respondens: \'Quid ergo tandem, inquit, ueriora tibi uidentur Titi Tatii aut Romuli aut Tulli Hostilii somnia? Cloacinam Tatius dedicauit deam, Picum Tiberinumque Romulus, Hostilius Pauorem adque Pallorem, taeterrimos omnium adfectus, quorum alter mentis territae motus est, alter corporis ne morbus quidem, sed color. Haec numina potius credes et caelo recipies?\' De ipsis uero ritibus crudeliter turpibus quam libere scripsit! Ille, inquit, uiriles sibi partes amputat, ille lacertos secat. Ubi iratos deos timent, qui sic propitios merentur? Di autem nullo debent coli genere, si hoc uolunt. Tantus est perturbatae mentis et sedibus suis pulsae furor, ut sic di placentur, quem ad modum ne quidem homines saeuiunt taeterrimi et in fabulas traditae crudelitatis. Tyranni lacerauerunt aliquorum membra,
Abbreviated transcription (Latin):
mam. a perte sicut illam repre hendere auderet.
anneo sene. quem nonnullis indicus inueni¬
mus apłorum nostrorum claruisse tẽporib
non quidem ex toto. uerum ex aliqua parte
nonde fuit: Affuit enim scribenti: uiuenti defuit:
Namin eolibro quem contra suꝑ stitiones con¬
didit: multo copiosius atque ueh ementius
rep̃ hendit. Ipseciuilem istam & urbanam theo¬
logiam: quam uarro theatricam atque fabulo¬
sam. Cum enim desimula cris ageret: sacros
inquit inmortales. in uiolabiles inmateria ui¬
lissima. atque immobili dedicant: habitus illis
hominum ferarumq: & piscium: quidam uero
mixto sexu. diuersis corporib: induunt. nu¬
mina uocant: Quaesi spu accepto subito occur¬
rerent: monstra haberentur. Dende aliquan¬
to post cum theologiam naturale predicans.
quorundam philosophorum sententiam dages¬
sisset : opposuit sibi questionem. & ait
Hocloco dicit aliquis Crodam ego caelum &
terram deos ec : & supra lunã alios. in fraalios

Expanded text:
mam aperte sicut illam reprehendere auderet, mam aperte sicut illam reprehendere auderet, Annaeo Senecae, quem nonnullis indiciis inuenimus apostolorum nostrorum claruisse temporibus, non quidem ex toto, uerum ex aliqua parte non defuit. Adfuit enim scribenti, uiuenti defuit. Nam in eo libro, quem contra superstitiones condidit, multo copiosius adque uehementius reprehendit ipse ciuilem istam et urbanam theologian quam Varro theatricam adque fabulosam. Cum enim de simulacris ageret: \'Sacros, inquit, inmortales, inuiolabiles in materia uilissima adque inmobili dedicant, habitus illis hominum ferarumque et piscium, quidam uero mixto sexu, diuersis corporibus induunt; numina uocant, quae si spiritu accepto subito occurrerent, monstra haberentur. Deinde aliquanto post, cum theologian naturalem praedicans quorundam philosophorum sententias digessisset, obposuit sibi quaestionem et ait: \'Hoc loco dicit aliquis: Credam ego caelum et terram deos esse et supra lunam alios, infra alios?
Abbreviated transcription (Latin):
ostendens in omnib quod sit cuius que munus.
et propter quid cuique debeat supplicari Inqua
uniuersa diligentia pullos demonstrauit. uel
nominauit deos: aquibus uita eterna poscenda
sit. propter quamunam. propriȩ nos xp̃i ani
sumus. Quis ergo usqueadeo tardus sit. ut non
intellegat istum hominen cuulen theologiam
tam diligenter exponendo. & aperiendo . eam¬
que illi fabulose indigne atque probrose. simi¬
lem demons trando. atque ipsam fabulosampar
tem esse huus satis cuidenter docendo non nisi
ill naturali quamdicit ad philosophos ꝑtinert
in animis hominum moliri locum. ea subtilitate
ut fabulosam reprehendat: ciuilem uero rephen¬
dere quidem non audeat. sed prodendo reprehen¬
sibilem ostendat. atquetta utraq: iudicio recte
intellagentium reprobata. sola naturalis rema¬
neat digenda. Dequa suolo iͦn adiutoriodi uer.
huic defuit. ne istam urbanam theo logiam
tam diligenter exponendo. theatrice similli¬

Expanded text:
ostendens in omnibus, quod sit cuiusque munus ostendens in omnibus, quod sit cuiusque munus et propter quid cuique debeat supplicari; in qua uniuersa diligentia nullos demonstrauit uel nominauit deos, a quibus uita aeterna poscenda sit, propter quam unam proprie nos Christiani sumus. Quis ergo usque adeo tardus sit, ut non intellegat istum hominem ciuilem theologian tam diligenter exponendo et aperiendo eamque illi fabulosae, indignae adque probrosae, similem demotem esse hujus satis evidenter docendo, nonnisi illi naturali, quam dicit ad philosophos pertinere, in animis hominum moliri locum, ea subtilitate, ut fabulosam reprehendat, civilem vero reprehendere quidem non audeat, sed prodendo reprehensibilem ostendat, atque ita utraque judicio recte intelligentium reprobata, sola naturalis remaneat eligenda? De qua suo loco in adjutorio Dei veri huic defuit, ne istam urbanam theologian tam diligenter exponendo theatricae similli
Abbreviated transcription (Latin):
turpis & fallax atque in secontineat commen¬
tios deos: una pars ciussit in litteris sacerdotũ.
altera in carminibus po&arum Utrum habeat
& alias partes : alia questio est Nunc propter
diuisionem uarronis & urbanam &theatricam
theologiam: ad unam ciuilem pertinere satis
utopinor ostendi. Vndequia sunt ambe similis
turpitudinis. absurditatis. indignitatis falsitatis.
ab sit auiris religiosis utsiue abhac siue abilla
uita speretur &ertia Denique & ipseuarro com¬
memorare & enumerare deos coepit a conceptio¬
ne hominis : quorum numeras . ẽ. ex orsus iano.
eamque seriem ꝑ duxit usque ad decrepiti hominis
mortem. & deos ad ipsum hominem ꝑtinentes
clausit adneniam deam. quae in funeribus seium
cantatur: Dcindecoepit deos alios ostendere :
qui ꝑ tinerent non adipsum hominem. sed adea
que sunt hominis: sicuti e uictus atq uestitus.
et quatumq alia que huic uitesunt neces saria

Expanded text:
turpis et fallax adque in se contineat commenturpis et fallax adque in se contineat commenticios deos, una pars eius sit in litteris sacerdotum, altera in carminibus poetarum. Utrum habeat et alias partes, alia quaestio est: nunc propter diuisionem Varronis et urbanam et theatricam theologian ad unam ciuilem pertinere satis, ut opinor, ostendi. Unde, quia sunt ambae similis turpitudinis absurditatis, indignitatis falsitatis, absit a ueris religiosis, ut siue ab hac siue ab illa uita speretur aeterna. Denique et ipse Varro commemorare et enumerare deos coepit a conceptione hominis, quorum numerum est exorsus a Iano, eamque seriem perduxit usque ad decrepiti hominis mortem, et deos ad ipsum hominem pertinentes clausit ad Neniam deam, quae in funeribus senum cantatur; deinde coepit deos alios ostendere, qui pertinerent non ad ipsum hominem, sed ad ea, quae sunt hominis, sicuti est uictus adque uestitus et quaecumque alia huic uitae sunt necessaria,
Abbreviated transcription (Latin):
ares puendis. qua pos sunt quasi conentur subti¬
litate dis cernere Intellegimus. Quidagant
illam theatricam & fabulosam theologiam ab
ista ciuili penderenouerunt. &e decarminib:
poctarum tamquam despeculo resultare : Etideo
ista ex posita quamdimpnare non audent. illam
cius imaginem liberius arguunt & rep̃ hendunt:
utquiagnoscunt quidulint. & hanc ipsam faci¬
em cuius illa imago est detentur. Quamtamen
dii lpsam tamquam in codem speculo stintuentes
ita diligunt : ut quiquales quesint in utraq
melius uideantur: Vnde &iam cultores suos
terribilib imperiis conpulerunt: ut in mundi¬
tiam theologię fabulosȩ sibi dicarent. in suis
sollempnitatib ponerent. in rebus diuinis ha¬
berent. atqulta & seipsos inmundis simos
sp̃s manifestius eẽ. docuerunt. & huius urba¬
nȩ theologie uelut decte & probateillam
theatricam abiectam atque reprobatam. mem¬
brum partemque fecerunt ut cum sit uniuersa

Expanded text:
a respuendis, qua possunt quasi conentur subtia respuendis, qua possunt quasi conentur subtilitate discernere. Intellegimus quid agant; illam theatricam et fabulosam theologian ab ista ciuili pendere nouerunt et ei de carminibus poetarum tamquam de speculo resultare, et ideo ista exposita, quam damnare non audent, illam eius imaginem liberius arguunt et reprehendunt, ut, qui agnoscunt quid uelint, et hanc ipsam faciem, cuius illa imago est, detestentur; quam tamen di ipsi tamquam in eodem speculo se intuentes ita diligunt, ut qui qualesque sint in utraque melius uideantur. Unde etiam cultores suos terribilibus imperiis conpulerunt, ut inmunditiam theologiae fabulosae sibi dicarent, in suis sollemnitatibus ponerent, in rebus diuinis haberent, adque ita et se ipsos inmundissimos spiritus manifestius esse docuerunt, et huius urbanae theologiae uelut electae et probatae illam theatricam abiectam adque reprobatam membrum partemque fecerunt, ut, cum sit uniuersa
Abbreviated transcription (Latin):
& certe siadest uirginiensis dea utuirgini zona
saluatur. siad .ẽ. ds̃ subigus ut uiro subigatur.
Siad .ẽ. dea prema ut subacta nesecommoueat
conprimatur. dea ꝑtunda ibi quid facit: erubes
cat foris agat aliquid & maritus: ualdem ho¬
nestum .ẽ. ut quod uocatur illa impleat quisquã
nisiille: sed forte ideo toleratur quidea dicit᷑. cẽ.
non dĩ Nam simasculus crederetur. & ꝑtundus
uocaretur: magis contra eum ꝓuxoris pudicitia
poscer& maritus auxilium. quam focta contra
siluanum. Sed quid hoc dicam. cum ibi sit & pri¬
apus nimius masculus. suꝑ cuius in manissimũ
& tur pissimum fascinum. sed erenoua nupta
iubebatur. more honestissimo & religisi simo
matronarum: eant adhuc & theologiam ciuilem
atheologia fabulosa. urbes atheitris. templa
ascenis: sacra pontificum a carminib: poetarũ.
ulut res honestas a turpib ueraces a fallacib
graues aleuibus. serias. aludicris. appecendas

Expanded text:
Et certe si adest Virginiensis dea, ut uirgini zona Et certe si adest Virginiensis dea, ut uirgini zona soluatur; si adest deus Subigus, ut uiro subigatur; si adest dea Prema, ut subacta, ne se commoueat, conprimatur: dea Pertunda ibi quid facit? Erubescat, eat foras; agat aliquid et maritus. Valde inhonestum est, ut, quod uocatur illa, quisquam inpleat nisi ille. Sed forte ideo toleratur, quia dea dicitur esse, non deus. Nam si masculus crederetur et Pertundus uocaretur, maius contra eum pro uxoris pudicitia posceret maritus auxilium quam feta contra Siluanum. Sed quid hoc dicam, cum ibi sit et Priapus nimius masculus, super cuius inmanissimum et turpissimum fascinum sedere noua nupta iubebatur, more honestissimo et religiosissimo matronarum? Eant adhuc et theologian ciuilem a theologia fabulosa, urbes a theatris, templa ab scaenis, sacra pontificum a carminibus poetarum, uelut res honestas a turpibus, ueraces a fallacibus, graues a leuibus, serias a ludicris, adpetendas
Abbreviated transcription (Latin):
parcatur humanę uerecundiȩ. peragat cetera
concupiscentia carnis & sanguinis procurato
secreto pudoris. Quid impletur cubiculum tur¬
ba numinum quando et para nrmphr indedis¬
cedunt : & ad hoc impletur: Non uteoium p̃sentia
cogitata maiorsit cura pudicitiȩ. sedut femine
sexu in firmȩ nouitate pauidȩ. illis cooperan¬
tibus sineulla difficultate uirginitas auferat᷑.
ad est enim dea uirginiensis & ds̃ pater subigus.
& decc mater p̃ma & dei ꝑtunda. &uenus & pri¬
apus : Quid ẽ. hoc: siomnino laborantem in il¬
lo opere uirum abdiis adiuuario pottebat
Non sufficer& aliquis unus. autaliqua una:
Numquid uenus sola parum. e&. queadhoc&
amdicitur. nuncupata. quod sine sex femina
uirgo eẽ. non desinat: siest ulla frons. in homi¬
nibus que non .ẽ. numinib Nonnecum credunt
coniugati totdeos utriusque sexus. eẽ. presentes
& huic operi instantes ita pudore afficiuntur
ut& ille minus moueatur. & illa plus reluctetur:

Expanded text:
Parcatur humanae uerecundiae; peragat cetera Parcatur humanae uerecundiae; peragat cetera concupiscentia carnis et sanguinis procurato secreto pudoris. Quid inpletur cubiculum turba numinum, quando et paranymphi inde discedunt? Et ad hoc inpletur, non ut eorum praesentia cogitata maior sit cura pudicitiae, sed ut feminae sexu infirmae, nouitate pauidae illis cooperantibus sine ulla difficultate uirginitas auferatur. Adest enim dea Virginiensis et deus pater Subigus, et dea mater Prema et dea Pertunda, et Venus et Priapus. Quid est hoc? Si omnino laborantem in illo opere uirum ab dis adiuuari oportebat, non sufficeret aliquis unus aut aliqua una? Numquid Venus sola parum esset, quae ad hoc etiam dicitur nuncupata, quod sine ui femina uirgo esse non desinat? Si est ulla frons in hominibus, quae non est in numinibus, nonne, cum credunt coniugati tot deos utriusque sexus esse praesentes et huic operi instantes, ita pudore adficiuntur, ut et ille minus moueatur et illa plus reluctetur?
Abbreviated transcription (Latin):
his datis culture signis. ds̃ siluanꝰ ꝓhibeatur
intrare i quodneq arborescedunt᷑ acpdtantur
sine ferro. Nequefar conficitur sine pilo. neq
fruges coaceruantur sinescopis: Ab his auton
tribus rebus tres nuncupatos deos: inter cidonã
a securis intercisione. pilumnum. apilo: deuerrã
abscopis. quib dus custodib contrauim des
siluani. foeta conserua retur: Ita contradĩno¬
centis scuitiam nonualer& custodia bonoꝵ:
nisi plures. cẽnt. aduersus unum. eique uspero.
horrendo incultout pote siluestri signis cul¬
ture tamquam contrariis repugnarent. Ita¬
neistaest innocentia deorum. ista concordia:
hȩc inȩsunt numina salubria urbium magis
ridenda quam ludibria theatrorum. Cummas
& femina conuinguntur : adhibetur dsiuga¬
tinus Sit hoc ferendum : seddomum ẽ. ducenda
quenubit. Adhibetur. & deus domiducus: utindo¬
mosit: Adhibitur ds̃ domicius: ut maneat cũ uiro:
Additur dea manturna: Quidultra queritur:

Expanded text:
his datis culturae signis deus Siluanus prohibeatur his datis culturae signis deus Siluanus prohibeatur intrare, quod neque arbores caeduntur ac putantur sine ferro, neque far conficitur sine pilo, neque fruges coaceruantur sine scopis; ab his autem tribus rebus tres nuncupatos deos, Intercidonam a securis intercisione, Pilumnum a pilo, Deuerram a scopis, quibus dis custodibus contra uim dei Siluani feta conseruaretur. Ita contra dei nocentis saeuitiam non ualeret custodia bonorum, nisi plures essent aduersus unum eique aspero horrendo inculto, utpote siluestri, signis culturae tamquam contrariis repugnarent. Itane ista est innocentia deorum, ista concordia? Haeccine sunt numina salubria urbium, magis ridenda quam ludibria theatrorum? Cum mas et femina coniunguntur, adhibetur deus Iugatinus; sit hoc ferendum. Sed domum est ducenda quae nubit; adhibetur et deus Domiducus; ut in domo sit, adhibetur deus Domitius; ut maneat cum uiro, additur dea Manturna. Quid ultra quaeritur?
Abbreviated transcription (Latin):
lia sumina cęlebrant insania: Ubiua troipse
confitetur a baccantibus talia fieri non potuis se:
nisimente cominota H aectamen postea. dis¬
plicuerunt senatu seniori: &ea iussit auferri:
salton Hictande forsitan senser: quid inmun¬
disps dum prodihabentur. in hominũ m̃tib
possint H eccerte non fierent inthaatris
Cudunt quippe ibi non furiunt: quamuis dos
habere quietiam ludis talib delectent̾ similesit
dicat timeredeos. religiososautem tantũ uereri.
ut parentes non ut hostes timeri. atqueomnes
itabonos dicat. ut facilius sit eos noantib par¬
cere. quam ledere quemquam innocentem:
tamen mulieri foete post partum tres deos cus¬
todes commemorat adhiberi Nesiluanus deus
ꝑ noctem ingrediatur & uex&. corumq custodũ
significandorum causa. tres homines noctu
circumire liminadomꝰ. & primo limen securi
ferire. postea pilo. tertio deuerrere scopis. ut

Expanded text:
lia summa celebrabantur insania; ubi Varro ipse lia summa celebrabantur insania; ubi Varro ipse confitetur a Bacchantibus talia fieri non potuisse nisi mente commota. Haec tamen postea displicuerunt senatui saniori, et ea iussit auferri. Saltem hic tandem forsitan senserunt quid inmundi spiritus, dum pro dis habentur, in hominum mentibus possint. Haec certe non fierent in theatris; ludunt quippe ibi, non fuiiunt; quamuis deos habere, qui etiam ludis talibus delectentur, simile sit , ut- a superstitioso dicat timeri deos, a religioso autem tantum uereri ut parentes, non ut hostes timeri, adque omnes ita bonos dicat, ut facilius sit eos nocentibus parcere quam laedere quemquam innocentem, tamen mulieri fetae post partum tres deos custodes commemorat adhiberi, ne Siluanus deus per noctem ingrediatur et uexet, eorumque custodum significandorum causa tres homines noctu : circuire limina domus et primo limen securi ferire, postea pilo, tertio deuerrere scopis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tibus firmantib que demonib autaerte exqua¬
lib& occasione in mundissimi sp̃si fallendis:
minum officiatam uiliter minutatimq c̃cisa
propter quod eis dicunt: ꝓunius cuiusque
proprio munere supplicari oportere : und
non quidem omnia. sed multa iam diximus
Nonne scurrillitati mimice quam diuinae
consonant dignitati: siduas quis quã nutrices
adhiber& in fanti: Qua rum iuna nihil nisi
escam. altera nihil nisi potumdar&. sicut
isti adhoc duas adhibuerunt deas. educ̃am
& potĩnam. Nempedesipere aliquid mimosi¬
mile in sua domo agere uideretur: Liberum
aliberamento appellatum uolunt: quod mares
in cocundo. ꝑ eius beneficium emissis semi¬
nibus liberentur. Hocidem infeminis agere
liberam. quam &iam uenerem putant : qđ
etipsas ꝑhibeant senen emittere. & obhec
libero eandem uirilem corporis partem
intemploponi femineam libere. Ad hȩc ad¬
dunt mulieres at tributas libero : & uinũ
propter libidinem concitandim. sic bacchani

Expanded text:
tibus firmantibusque daemonibus, aut certe ex qualibet occasione inmundissimi spiritus fallendis minum officia tam uiliter minutatimque concisa, propter quod eis dicunt pro uniuscuiusque proprio munere supplicari oportere, unde non quidem omnia, sed multa iam diximus, nonne scurrilitati mimicae quam diuinae consonant dignitati? Si duas quisquam nutrices adhiberet infanti, quarum una nihil nisi escam, altera nihil nisi potum daret, sicut isti ad hoc duas adhibuerunt deas, Educam et Potinam, nempe desipere et aliquid mimo simile in sua domo agere uideretur. Liberum a liberamento appellatum uolunt, quod mares in coeundo per eius beneficium emissis seminibus lLiberam, quam et Venerem putant. Quod et ipsam perhibeant semina emittere: et ob hoc Libero eamdem virilem corporis partem in templo poni, femineam Libere. Ad hec, addunt mulieres attributas Libero et vinum, propter libidine
Abbreviated transcription (Latin):
uatoris liber& hominem abeis dus quos fac
homo & do subdat. a quo factus est homo
Sedhermes cumista predicit. uelut amicus
cisdem ludificationib demonum loquitur.
na xpĩanum nomen euidenter ex prpnit.
sedtam quam ea tollerentur atque delerent᷑
quorum obseruatione cęlestis similitudo cus¬
todir&ur in xgrpto: Ita hȩç futura deplo¬
rans luctuosa quod ammodo p̃dicatione tes¬
tatur: Crat enim dehis dequib dicit apłs.
quod cognos antes dm̃ non sicutdm̃ glorifica¬
uerunt aut gratias egerunt: sed euanuer in
cogitationibus suis hips se edeũ .e. insipiens

Expanded text:
uatoris liberet hominem ab eis dis, quos facit uatoris liberet hominem ab eis dis, quos facit homo. et ei Deo subdat, a quo factus est homo. Sed Hermes cum ista praedicit, uelut amicus eisdem ludificationibus daemonum loquitur, nec Christianum nomen euidenter exprimit, sed tamquam ea tollerentur adque delerentur, quorum obseruatione caelestis similitudo custodiretur in Aegypto, ita haec futura deplorans luctuosa quodam modo praedicatione testatur. Erat enim de his, de quibus dicit apostolus, quod cognoscentes Deum non sicut Deum glorificauerunt aut gratias egerunt, sed euanuerunt in cogitationibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
tenus tuipse diffidas. statuas animatas. sensu
& spũ plenas. tantaq facientes & talia statuas
futuroꝵ prescias. eaq. sorte. uates somnis.
multisque aliis reb predicentes. in becillita¬
tes hominib: facientes. tasquecurantes tris¬
titiam letitiamq promeritis: Anignoras
Oasclepi. quod aegrptus imagosit cadi
autquod ẽ. uerus trans latio autdescensio
omnium quȩ gubernantur atquaex ercentur
incȩlo : ac sidiendum est uerius. Terranra
munditotius est tomplum: & tamen qm̃ p̃sciro
cuncta prudentem dec& istuduos ignora re
fas nonest: Futurum tempus est : cum appa¬
reat egrptios incassum piamente diuinitatẽ
sedula religione seruasse: dode nultis uer¬
bis hermes hunc locum ex equitur. in quoui¬
detur hoc tompus p̃dicere. quiͦ xpĩana reli¬
gio quanto est ueratior atque sanctior.
tanto uehem̃tius & liberius cuncta fallatia
figmenta subuertit. ut gratia ueris simi sal¬

Expanded text:
tenus tu ipse diffidas; statuas animatas sensu tenus tu ipse diffidas; statuas animatas sensu et spiritu plenas tantaque facientes et talia, statuas futurorum praescias eaque sorte uate somniis multisque aliis rebus praedicentes, inbecillitates hominibus facientes easque curantes, tristitiam laetitiamque pro meritis. An ignoras, o Asclepi, quod Aegyptus imago sit caeli, aut, quod est uerius, translatio aut descensio omnium quae gubernantur adque exercentur in caelo. Ac si dicendum est uerius, terra nostra mundi totius est templum. Et tamen quoniam praescire cuncta prudentem decet, istud uos ignorare fas non est: Futurum tempus est, quo appareat Aegyptios incassum pia mente diuinitatem sedula religione seruasse.\' Deinde multis uerbis Hermes hunc locum exequitur, in quo uidetur hoc tempus praedicere, quo Christiana religio, quanto est ueracior adque sanctior, tanto uehementius et liberius cuncta fallacia figmenta subuertit, ut gratia uerissimi Sal
Abbreviated transcription (Latin):
corpora illis spĩtibus dicita & subdita simulacra.
hocis sedicit deos. facerȩcamq magnam
& mirabilem faciendi accipisse homines po¬
sicut innram linguam interpretata sunt ponã:
Et qm̃ decognatione inquit ec consortio homi¬
num deorum que nob indicitur sermo. potesta¬
ton hominis Oasclepi uimquecognosie: dñs
inquit et pater uel quod .ẽ. summus ds̃. ut ef¬
fector est deorum cdestium : ita homo fictor ẽ
deorum qui intemplissunt. humana ꝓximi¬
tate contenti: Et paulo post: ita humanitas
inquit semꝑ menor natarȩ &ouginis suȩ.
in illa diuinitatis imitatione ꝑ seuerat: ut sicuti
pater acdominus ut suisimiles essent deos fecit
eternos. Ita humanitas deos suos ex suiuult
similitudine figurar&: Hiccum a sclepius at
quemmixime loquebaturei respondis s&
atquedixiss&x. statuas dicꝗͥs. O trimogiste:
tumille: statuas inquit: O asclepi uides: qua¬

Expanded text:
corpora illis spiritibus dicata et subdita simulacra, corpora illis spiritibus dicata et subdita simulacra, hoc esse dicit deos facere eamque magnam et mirabilem deos faciendi accepisse homines posicut in nostram linguam interpretata sunt, ponam. \'Et quoniam de cognatione, inquit, et consortio hominum deorumque nobis indicitur sermo, potestatem hominis, o Asclepi, uimque cognosce. Dominus, inquit, et Pater uel quod est summum Deus ut effector est deorum caelestium, ita homo fictor est deorum, qui in templis sunt humana proximitate contenti.\' Et paulo post: \'Ita humanitas, inquit, semper memor naturae et originis suae in illa diui- . nitatis imitatione perseuerat, ut, sicuti Pater ac Dominus, ut sui similes essent, deos fecit aeternos, ita humanitas deos suos ex sui uultus similitudine figuraret.\' Hic cum Asclepius, ad quem maxime loquebatur, ei respondisset adque dixisset: \'Statuas dicis, o Trismegiste? tum ille: \'Statuas, inquit, o Asclepi, uides qua
Abbreviated transcription (Latin):
conebant inuetera suꝑstitione. ꝑ tot sacra
& templa serui : Namdiuersa dellis hȩrmes¬
egrptius quem trimegis tum uocant sensit
& scribit: apulcius enim deos quidem illos ne¬
gat: Sed cum dicit ita inter homines & deos
qũ dam medietate uersari: ut hominibus
Apud ipsos deos necessarii uideant᷑. cultũ eoꝵ
a suꝑnoꝵ deoꝵ religione non separat: Ille
autem egrptius alios deos essedicit. a sum mo
dõ factos alios ab hominib Hocquiaudit si¬
cut a mepositum. ẽ. putat dici desimulacris:
quia operasunt manuum hominum: Atille
uisibilia & contrectabilia simulacra uelut
corpora deoꝵ esse asserit: In esse autẽ his
quos dam sp̃s inuitatos: quiualeant aliqͥd
siue ad nocendum siuetiddesideria nonnulla com¬
plenda corum aquibus eis diuinihonores & cul¬
tus obsequia deferuntur : Hosergo sp̃s inuisi¬
biles perartem quandam uisibilibus rebus corpo¬
ralis materie copulare: ut sint quasi animata

Expanded text:
cernebant inueterata superstitione per tot sacra cernebant inueterata superstitione per tot sacra et templa seruiAegyptius, quem Trismegistum uocant, sensit et scripsit. Apuleius enim deos quidem illos negat; sed cum dicit ita inter deos et homines quadam medietate uersari, ut hominibus aput ipsos deos necessarii uideantur, cultum eorum a supernorum deorum religione non separat. Ille autem Aegyptius alios deos esse dicit a summo Deo factos, alios ab hominibus. Hoc qui audit, sicut a me positum est, putat dici de simulacris, quia opera sunt manuum hominum; at ille uisibilia et contrectabilia simulacra uelut corpora deorum esse adserit; inesse autem his quosdam spiritus inuitatos, qui ualeant aliquid siue ad nocendum siue ad desideria nonnulla conplenda eorum, a quibus eis diuini honores et cultus obsequia deferuntur. Hos ergo spiritus inuisibiles per artem quandam uisibilibus rebus corporalis materiae copulare, ut sint quasi animata
Abbreviated transcription (Latin):
gres sionis in hoc sibi congruo uelut cartere
predampnatisunt : Nec tam̃ quia supra t̾ras
& aquas acrilocus est ideo & ipsi sunt
ineritis superioris hominibus. qui cos non inter¬
reno corpore sedelecto inaux ilium douero
piamente facillime superant: sed multis pla¬
nepartipatione uerereligionis indignis.
tamquam captis subditisq dominantur:
Quorum maxime partĩmirabilib & fallaci¬
bus signis siue factoꝵ siue pdictoꝵ deos secc̃.
ꝑ suaserunt: quibdam uero uitia coꝵ ali¬
quanto attentius & diligentius intuentib:
nom potuerunt ꝑsuadere quoddi sint. atq
interdeos ethomines inter nuncios acbe¬
neficioꝵ impetratores seesse finxerunt:
Sitamennonistum saltdm honorẽ homines
cis defirendum putarunt. quullos necdeos
es se credebant quia malos uidebant. deos
autem om̃s bonos uolebant. nec audebant
tam en omnino indignos dicere honor ediuino.
maxime neoffenderent populos a quib cis

Expanded text:
gressionis in hoc sibi congruo uelut carcere gressionis in hoc sibi congruo uelut carcere praedamnati sunt; nec tamen, quia supra terras et aquas aeri locus est, ideo et ipsi sunt meritis superiores hominibus, qui eos non terreno corpore, sed electo in auxilium Deo uero pia mente facillime superant. Sed multis plane participatione uerae religionis indignis tamquam captis subditisque dominantur, quorum maximae parti mirabilibus et fallacibus signis siue factorum siue praedictorum deos se esse persuaserunt. Quibusdam uero uitia eorum aliquanto adtentius et diligentius intuentibus non potuerunt persuadere quod di sint, adque inter deos et homines internuntios ac beneficiorum inpetratores se esse finxerunt; si tamen non istum saltem honorem homines eis deferendum putarunt, qui illos nec deos esse credebant, quia malos uidebant, deos autem omnes bonos uolebant, nec audebant tamen omnino indignos dicere honore diuino, maxime ne offenderent populos, a quibus eis
Abbreviated transcription (Latin):
omnib ardentissimam cupiditatẽ. & suauis¬
simam uoluptate dis donones nuntia uer
Et quod plato phrlosophica grauitate chop¬
tima re publica. heromnia cenuuit remouenda
tacuerunt: utiamdi boni ꝑtales nuncios
nos secogantur malapessimoꝵ nec aliena
sed eorundem nuncioꝵ. atquehis contraria
non sinantur nos sebona philosophoꝵ. cũ
illa sint᷑ iniuriam ista in honorẽ ipsoꝵ deoꝵ
nein quolib& eorum dedis tammale sentiat᷑.
res tat ut nullomodo credendumsit quod apu¬
leius ꝑ suadere nititur. & quicumq alii sunt
cius dem sententiȩ phrlosophi ita esse medios
dȩmonos inter deos & homines. tamquam
internuncios & interpretes. qui hinc feram
pectiones nr̃as. inde referant dõꝵ supp&ias
Sedesse sp̃s nocendicupidissimos. a iustitia
penitus alimos. suꝑbia tumidos. inui dia
liuidos fallatia callidos: Quiinhoc quidem
aere habitant : quia decęli saperioris subli¬
mita tedaecti merito in regressibilis trans¬

Expanded text:
omnibus ardentissimam cupiditatem et suauisomnibus ardentissimam cupiditatem et suauissimam uoluptatem dis daemones nuntiauerunt, et quod Plato philosophica grauitate de optima re publica haec omnia censuit remouenda tacuerunt; ut iam di boni per tales nuntios nosse cogantur mala pessimorum, nec aliena, sed eorundem nuntiorum, adque his contraria non sinantur nosse bona philosophorum, cum illa sint in iniuriam, ista in honorem ipsorum deone in quolibet eorum de dis tam male sentiatur, restat, ut nullo modo credendum sit, quod Apuleius persuadere nititur et quicumque alii sunt eiusdem sententiae philosophi, ita esse medios daemones inter deos et homines tamquam internuntios et interpretes, qui hinc ferant petitiones nostras, inde referant deorum subpetias; sed esse spiritus nocendi cupidissimos, a iustitia penitus alienos, superbia tumidos, inuidentia liuidos, fallacia callidos, qui in hoc quidem aere habitant, quia de caeli superioris sublimitate deiecti merito inregressibilis trans
Abbreviated transcription (Latin):
bidinem maloꝵ demonum dacernuntur :
Siuero tertium elegerint & non solũ sententiã
plitonis dõꝵ iniurias ꝓhibentẽ. sed &iam
dęmonum nequitiam deoꝵ iniurus exultante.
ꝑeosdem dęmanes nuncios diis innotuis se
responderint. hoc nunciare est aninsulta¬
re: & diiutrumq sic audiunt. sic utrũq
cognoscunt. ut non solum malignos dẽmones
deoꝵ dignitati. & platonis religioni con¬
traria cupientes atque faciente: a suo accessu
non arceant uerum &iam ꝑillos malos ꝓpin¬
quos. platonibono. longinquo dona trins¬
mittant. Siceñi cos denentoꝵ quasica te¬
natas series conligauit. ue llis aqubus irimi¬
nantur coniungipossint .huica quo difen¬
duntur non possint. utrũq scientes. sedaeris
& terrę trans mutare pondera nonuilantes
Iam quod reliquum est siquartum elegerint
paus est ceteris Quis enim feratt si pottarũ
dedus inmortalib criminosa figminti a
theatroꝵ indigna ludibria. suamque in his

Expanded text:
bidinem malorum daemonum decernuntur? bidinem malorum daemonum decernuntur? Si uero tertium elegerint et non solum sententiam Platonis deorum iniurias prohibentem, sed etiam daemonum nequitiam deorum iniuriis exultantem per eosdem daemones nuntios dis innotuisse responderint: hoc nuntiare est an insultare? et di utrumque sic audiunt, sic utrumque cognoscunt, ut non solum malignos daemones deorum dignitati et Platonis religioni contraria cupientes adque facientes a suo accessu non arceant, uerum etiam per illos malos propinquos Platoni bono longinquo dona transmittant? sic enim eos elementorum quasi catenata series conligauit, ut illis, a quibus criminantur, coniungi possint, huic, a quo defenduntur, non possint, utrumque scientes, sed aeris et terrae transmutare pondera non ualentes. Iam, quod reliquum est, si quartum elegerint, peius est ceteris. Quis enim ferat, si poetarum de dis inmortalibus criminosa figmenta et theatrorum indigna ludibria suamque in his
Abbreviated transcription (Latin):
& in deos iniuriosam libidinem suam: an
sententiam quide platonis qua noluit dos
ꝑimpiamlicentiã poetarum falsis eriminib
in famari ignotam dus. eẽ. uoluerint. suam
uero nequitiam qualudos scenicos amant
quibus illa deorum dedeora cęlebrantur
proderenonerubuerint uel cimuerint
Sienim primum dagerint: confessurisuNt
non licuis se dis bonis habitareum bono
platone. quando eoꝵ iniurias ꝓhibebat
& habitas se cum demonib: malis quando
eorum in iurus exultabant: Cum duboni
hominem bonũ longe a sepositum ñnisi
ꝑmalos demones nossemt quos uicinos nos¬
se non possent Siautem scđm legerint &
utrumq: occultatũ ademonib dixerint.
utdii omnino nescirent & platonis religio¬
sissimam legem & demonum sacrilegam de¬
lectationon: Quid in reb: humanis ꝑ inter¬
nuntios demones dii nos se utiliter possunt
quando illa nesciunt quem honor e bonoꝵ
deorum religionebonoꝵ hominũ. contra li¬

Expanded text:
et in deos iniuriosam libidinem suam, an et in deos iniuriosam libidinem suam, an sententiam quidem Platonis, qua noluit deos per inpiam licentiam poetarum falsis criminibus infamari, ignotam dis esse uoluerint, suam uero nequitiam, qua ludos scaenicos amant, quibus illa deorum dedecora celebrantur, prodere non erubuerint uel timuerint.Si enim primum elegerint, confessuri sunt non licuisse dis bonis habitare cum bono Platone, quando eorum iniurias prohibebat, et habitasse cum daemonibus malis, quando eorum iniuriis exultabant, cum di boni hominem bonum longe a se positum non nisi per malos daemones nossent, quos uicinos nosse non possent. Si autem secundum elegerint et utrumque occultatum a daemonibus dixerint, ut di omnino nescirent et Platonis religiosissimam legem et daemonum sacrilegam delectationem: quid in rebus humanis per internuntios daemones di nosse utiliter possunt, quando illa nesciunt, quae in honorem bonorum deorum religione bonorum hominum contra li