comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cis ante annis aggrippini concilium reꝑiret. Qd cum sibi ad¬
u̾sus totiꝰ oibis mortem non sufficere cerneret. has rationes ar¬
ripuit. quas modo nos antiquitate ipsius consuetudinis &e ple¬
narũ pꝰ ea concilii auctoritate firmati diligentiꝰ. considanti ue¬
ei similes potius quam ueras ẽẽ inuenimus. quȩ illi uere in se
st̃ in obscurissimã questione laboranti. & de remissione pecca¬
torum fluctuanti. utrum possit in baptismo xp̃i non fieri N̾
qua unitatẽ non deserint probaretur. non ideo quisquam tã¬
tis cius firmamentis meritisq uirtutum. & tantę copię gr̃aꝵ
debet se audere p̃ponere. quia uniu̾salis concilii admonitus
firmitate uidet aliquid quod ille non uidit. quia plenariũ
edoctus querit & ipsius iam ȩccłe consuetudine roboratus
non cogit gentes iudaiare. quod petrus aliquando coegerat.
tatus esset in eodem baptismo admissum eẽ. & commnunicaᷤ¬

Expanded text:
cis ante se annis Agrippini concilium repperiret. quod cum sibi adcis ante se annis Agrippini concilium repperiret. quod cum sibi aduersus totius orbis morem non sufficere cerneret, has rationes arripuit, quas modo nos antiquitate ipsius consuetudinis et plenarii postea concilii auctoritate firmati diligentius considerantes uerisimiles potius quam ueras esse inuenimus, quae illi uerae uisae sunt in obscurissima quaestione laboranti et de peccatorum remissione fluctuanti, utrum possit in baptismo Christi non fieri qua unitatem non deseruit probaretur; non ideo quisquam tantis eius firmamentis meritisque uirtutum et tantae copiae gratiarum debet se audere praeponere, quia uniuersalis concilii ammonitus firmitate uidet aliquid quod ille non uidit, quia plenarium edoctus litteris et ipsius iam ecclesiae consuetudine roboratus non cogit gentes iudaizare, quod Petrus aliquando coegerat. zatus esset, in eodem baptismo admissum esse et communicas
Abbreviated transcription (Latin):
quod accipimus. ab apłis. hoc sequimur quando apł̃i non nͥ
unam eccłam tradiderunt. & baptisma unum. quod non nisi
in ȩccła eadem sit constitutum. non me tantum mouet ut
baptismum xp̃i etiam apud hereticos. inuentum audeam
reprobare. sicut etiam ipsum euugłium. cum apud eos inue¬
nio necesse ẽ ut approbem: quamuis corum detestet errorẽ.
etiam sc̃i ꝙypͥani temporibꝰ qui consuetudinẽ illam contra ꝗͣ
fiebant affricana concilia de qua & ipse paulo ante dixit.
frustra quidam qui ratione uincuntur. consuetudinẽ nobis
opponunt. dicerent apłis traditam. Nec inuenio cur istam
consuetudinẽ. quȩ post cypanum. etiam pleno totius orbĩ
concilio confirmata ẽ. tam robustam & ante ꝙy panus euene¬
rit. ut cum eius mutande auctoritatẽ quam sequeret᷑ uir tã¬
ta scientia p̃ditus quereret: non se in sola affrica factum pau¬

Expanded text:
\'quod accepimus ab apostolis hoc sequimur\', quando apostoli non nisi \'quod accepimus ab apostolis hoc sequimur\', quando apostoli non nisi unam ecclesiam tradiderunt et baptisma unum, quod non nisi in eadem ecclesia sit constitutum, non me tantum mouet, ut baptismum Christi etiam aput haereticos inuentum audeam reprobare — sicut etiam ipsum euangelium cum aput eos inuenio necesse est ut adprobem, quamuis eorum detester errorem etiam sancti Cypriani temporibus, qui consuetudinem illam, contra quam fiebant Africana concilia, de qua et ipse paulo ante dixit: frustra quidam qui ratione uincuntur consuetudinem nobis opponunt, dicerent ab apostolis traditam. nec inuenio cur istam consuetudinem, quae post Cyprianum etiam plenario totius orbis concilio confirmata est, tam robustam et antea idem Cyprianus inuenerit, ut, cum eius mutandae auctoritatem quam sequeretur uir tanta scientia praeditus quaereret, non nisi in sola Africa factum pau
Abbreviated transcription (Latin):
autem demonstrare ad facilitatẽ ueniȩ ignorantium ꝑ¬
tinere peccata. posuit testimonium ex apło ubi ait. Q
pͥmus fui blasphemus e ꝑsecutor. & in iuriosus. s miscdã
consecutꝰ sum quia ignorans feci. S si possunt ut dixi am¬
bo peccata equaliter appendantur. ignorantis blasphe¬
mia e sciens idolatria & eadem sententia iudicent᷑. Ille
quia xp̃m querendo ueri similem sermonem falitatis incur¬
rit. & ille quia sciens xp̃o resistit loquenti ꝑ apłm. qͣm omniᷤ¬
fornicator aut immundꝰ aut auaruis. quodẽ idolorum seruitꝰ.
non ht̃ hereditatẽ in regno xp̃i dei. Cur in illo baptismo. e
uuangłica u̾ba improbantur. in isto autẽ approbantur. cũ
ab illius columbe membris ut̃q inueniatur alienus. An quia
ille foris aꝑtus. ligator ẽ ne intromittat᷑. iste uero intus callidꝰ
assentator ne foras ꝓiciat᷑. Qͥd autem ait. ne quisquam dicat

Expanded text:
autem demonstrare ad facilitatem ueniae ignorantium pautem demonstrare ad facilitatem ueniae ignorantium pertinere peccata, posuit ex apostolo ubi ait: qui prius fui blasphemus et persecutor et iniuriosus, sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci. sed si possunt, ut dixi, ambo peccata aequaliter appendantur, ignorantis blasphemia et scientis idololatria, et eadem sententia iudicentur ille qui Christum quaerendo in uerisimilem sermonem falsitatis incurrit et ille qui sciens Christo resistit loquenti per apofornicator aut inmundus aut auarus, quod est idolorum seruitus, non habet hereditatem in regno Christi et dei. cur in illo baptismus et euangelica uerba inprobantur, in isto autem adprobantur, cum ab illius columbae membris uterque inueniatur alienus? an quia ille\' foris apertus litigator est ne intromittatur, iste uero intus callidus adsentator ne foras proiciatur? Quod autem ait: nec quisquam dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
fraudatores: qui teneant᷑ idolatrie crimine. Hoc enĩ scito¬
te intelligentes quia omnis fornicator. aut immundus.
aut auarus. quod idoloꝵ seruitus. non habet hereditatẽ
in regno xp̃i & dei. Et iterum. Mortificate itaq membra
ur̃a quę sunt suꝑ terrã. fornicationẽ immundiciã con¬
cupiscentiam malam. & auaritiam. que ẽ idoloꝵ seruitꝰ.
Quero gͦ quis peccet grauius. qui nesciens in herese incur¬
rit. an qui sciens ab auarttia idẽ ab idolatria non reces¬
serit. Scđm quidem non illam regulam qua peccata
scientium peccatis ignorantiã p̃ponuntur. auarꝰ consciẽ¬
ca. uincit in scelere. S ne forte hoc faciat in heresi sceleris
ipsius magnitudo. quod facit in auaritia scientis amisso.
Hereticus nesciens auaro scienti coquetur. Quamquã non
uideatur ostendere testimoniũ quod ipse ex apło posuit.
Qͥd enĩ in hereticis nisi blasphemias detestarnur. Uolens

Expanded text:
fraudatores qui teneantur idololatriae crimine.\'hocenimscitofraudatores qui teneantur idololatriae crimine.\'hocenimscitoteintellegentes, quia omnis fornicator aut inmundus aut fraudator quod est idololatra non habet hereditatem in regno Christi et dei et iterum:mortificate itaque membra uestra quae super terram sunt, fornicationem, inmunditiam et concupiscentiam malam et auaritiam quae est idolorum seruitus\'—, quaero ergo quis peccet grauius, qui nesciens in haeresem incurrerit an qui sciens ab auaritia id est ab idololatria non recesserit. secundum quidem illam regulam, qua peccata scientium peccatis ignorantiae praeponuntur, auarus cum scientia uincit in scelere. sed ne forte hoc faciat in haeresi sceleris ipsius magnitudo quod facit in auaritia scientis admissio, haereticus nesciens auaro scienti coaequetur, quamquam non hoc uideatur ostendere testimonium , quod ipse ex apostolo posuit. quid enim in haereticis nisi blasphemias detestamur? uolens
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ: ut antiqua illa consuetudo etiam plenario conci
lio furmaretur. sine dubitatione demonstraret. non solũ
quam doctus ẽẽt in his quȩ firmissima ui̾tate ꝑciꝑat. ue¬
rum etiam quam docilis in his quȩ minus aduerterat.
Et tñ cum manifestissimum sit multo grauns peccare
scientẽ. quam nescientẽ uellẽ michi aliquis dicere.si quis
in heresem incurrat nesciens quantũ malum sit. & alius
ab auaritia. non recedat insciens quantũ malũ sit: et¬
quis eorum sit peior. Possum etiam ita proponere. Si aliꝰ
nesciens in heresem incurrat. & sciens alius ab idolatria ñ
recedat. quia & apłs dicit. Auaritia quȩ ẽ idolorum ser¬
uitus. & ipse ꝙypanus eandeui sententiã non aliter intel¬
lexit. sic̃ dixit ad antonianũ scribens ubi ait. nec in hoc
sibi noui heretici blandiantur. quod se dicunt idolatris
non communicare quando sint apud illos & adulteri &

Expanded text:
tum est, ut antiqua illa consutum est, ut antiqua illa consulio firmaretur, sine dubitatione demonstraret, non solum quam devotus esse in his quae firmissima veritate perceperat, verum etiam quam docibilis in his quae minus adverterat. Et tamen cum manifestissimum sit multo gravius peccare scientem quam nescientem, vellem mihi aliquis diceret: Si quis in haeresim incurrat, nesciens quantum malum sit, et alius ab avaritia non recedat, sciens quantum malum sit, quis eorum sit pejor? Possum etiam ita proponere, si alius nesciens in haeresim incurrat, et sciens alius ab idololatria non recedat, quia et Apostolus dicit: Avaritia quae est idolorum servitus , et ipse Cyprianus eamdem sententiam non aliter intellexit. sicut ad Antonianum scribens ait : « Nec sibi in hoc novi haeretici blandiannon communicare, quando sint aput illos et adulteri et
Abbreviated transcription (Latin):
inde sequitur & dicit. Ignosci enĩ inquit potest simplicũ
erranti: sicut de se ipso dicit apłs paulus. Qui pͥmo fui blaꝰ¬
plemus. & ꝑsecutor & iniuriosus. s miscdam merui quam
ignorans feci. Post inspirationẽ uero & reuelationem factã.
qui in eo quod errauerat ꝑseuerat. prudens & sciens sine
uenia ignorantiȩ peccat. Presumptione enĩ atq obstina¬
none quadam itit᷑ cum ratione suꝑet Hoc uerissimun
ẽ longe grauius cẽ peccatũ eius qui sciens. qͥuam eiꝰ qui nẽ¬
ciens peccauerit. Et ideo uir sc̃s ꝙpͥanus non solum doctꝰ
s etiam docilis. quod in laude ep̃i quẽ designat apłs. sic ip¬
se intellexit. ut diceret etiam hoc in ep̃o ẽẽ diligendum ut
non solum scienter doceat: s etiã patient̃ discat. non du¬
bito quod si istam questionẽ in ȩccła dui multũq u̾satam.
cum uiris scissimis doctissimisq tractaret ꝑ quos postea fac¬

Expanded text:
inde sequitur et dicit: ignosci enim potest, inquit, simpliciter inde sequitur et dicit: ignosci enim potest, inquit, simpliciter erranti, sicut de se ipso dicit apostolus Paulus: \'qui primo fui blasphemus et persecutor et iniuriosus, sed misericordiam merui, quia ignqui in eo quod errauerat perseuerat prudens et sciens, sine uenia ignorantiae peccat. praesumptione enim adque obstinatione quadam nititur, cum ratione superetur. hoc uerissimum est longe grauius esse peccatum eius qui sciens quam eius qui nesciens peccauerit. et ideo uir sanctus Cyprianus, non solum doctus sed etiam docibilis, quod in laude episcopi quem designat apostolus sic ipse intellexit, ut diceret etiam hoc in episcopo esse diligendum, ut non solum scienter doceat, sed etiam patienter discat, non dubito quod, si istam quaestionem in ecclesia diu multumque uersatam cum uiris sanctissimis doctissimisque tractaret, per quos postea fac
Abbreviated transcription (Latin):
idoloꝵ seruitus. Nam & hoc idem apl̃s dicit. Quȩ compo¬
sitio templo dei cum idolis : Non gͦ de nob̾ querat᷑ cuius d̃ĩ
templũ fiat: quem dicimus. templũ dĩ nonfieri. Nec tñ idõ
ñ bapticatur. nec eius error ĩmundus. efficit. ut non sit scmñ
sacramentum quod accepit. ũbis euugłicis consecratum sit̃
nec illius auaritia quȩ ẽ idoloꝵ seruitus. & magna imiii¬
ditia. potest efficere. ut non sit scm̃ baptisma quod accipt̃
etiam si ab alio similiter auaro ꝑ eadẽ u̾ba euũgłica bapti¬
retur: cPinde inquit frustra quidam qui ratione uincunt᷑.
consuetudinẽ nob̃ obitiunt. quasi consuetudo maior sit
ueritate. aut non id sit in sp̃alibus sequendum quod in me¬
lius fuerit a scõ spu reuelatũ. Hoc plane uerum ẽ. quia
ratio & ueritas consuetudini p̃ponenda c̃. S cum consue¬
tudim uitas suffragat᷑. nichil oportet firmus retineri. De¬

Expanded text:
idolorum seruitus. nam et hoc idem apostolus dicit: quae conpoidolorum seruitus. nam et hoc idem apostolus dicit: quae conpositio templo dei cum idolis? non ergo de nobis quaeratur, cuius dei templum fiat quem dicimus templum dei non fieri. nec tamen ideo non baptizatur nec eius error inmundus efficit ut non sit sanctum sacramentum, quod accepit uerbis euangelicis consecratum, sicut nec illius auaritia quae est idolorum seruitus et magna inmunditia potest efficere, ut non sit sanctum baptisma quod accipit, etiam si ab alio similiter auaro per eadem uerba euangelica baptizetur. Proinde, inquit, frustra quidam qui ratione uincuntur consuetudinem nobis obiciunt, quasi -consuetudo maior sit ueritate aut non id sit in spiritalibus sequendum quod in melius fuerit a . sancto spiritu reuelatum. hoc plane uerum est, quia ratio et ueritas consuetudini praeponenda est. sed cum consuetudini ueritas suffragatur, nihil oportet firmius retineri. de
Abbreviated transcription (Latin):
tiratur. Ucriq autem correcto prodeẽ incipit. quod ante ñ
ꝓderat: s camen merat Bapticatur gͦ in heresi. non fit templĩ
intus auarꝰ baptiratus fit templum dei: si auaritia non
recesserit. Qui enĩ fiunt templum dei. possident utiq regnũ
dei. Apłs autem dicit inter multa. Neq auari neq rapacẽ.
regnũ di possidebunt. Auaritiam quippe idolorum serui¬
tuti alio loco idem apłs comparat. Et auaritia inquit. quod
ẽ idolorum seruitus. Quem quidem sensum cypanus si erag¬
gerauit. in epła ad antonianum. ut eoꝵ peccato qui temꝑe
ꝑsecutionis ꝑ libellos se purificaturos professi erant. Auaris
computare non dubitaret. Sic gͥ in heresi bapticatus in noẽ
ser tͥnitatis: non fit tñ templum dĩ. si ab heresi non recesse¬
rit. Quomodo neq manens in auaritia in eodem nomine
bapticatus fit templum dĩ. si auaritia non recedat quȩ est

Expanded text:
tizatur, utrique autem correcto prodesse incipit quod ante non tizatur, utrique autem correcto prodesse incipit quod ante non proderat, sed tamen inerat. Baptizatus ergo in haeresi non fit templum intus auarus baptizatus fit templum dei, si ab auaritia non recesserit. qui enim fiunt templum dei. possident utique regnum dei. apostolus autem dicit inter multa: neque auari neque rapaces regnum dei possidebunt. auaritiam quippe idolorum seruituti alio loco idem apostolus conparat: et auaritia, inquit, quae est idolorum seruitus. quem sensum idem Cyprianus sic exaggerauit in epistula ad Antonianum, ut eorum peccato, qui tempore persecutionis per libellos se turificaturos professi erant, auaritiam conparare non dubitaret. sic ergo in haeresi baptizatus in nomine sanctae trinitatis non fit tamen templum dei, si ab haeresi non recesserit, quomodo neque in auaritia in eodem nomine baptizatus fit templum dei, si ab auaritia non recedat, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
do pꝰ eos non bapticamus. s quod xp̃i ẽẽ cognoscimus etiã
in malis hominibus. siue aꝑte foris. siue intus occulte se¬
paratis. illis in ea te in qua deuiabant correctis: debita
ueneratione suscipimus. Sicut autẽ urgeri uideor cum mͥ
dicitur. gͦ hereticus dimittit peccata: sic & ego urgeo cũ
dico. gͦ quia celestia mandata non seruat auarus. raptor.
fenerator inuidus. ubis scł̃o non factis renuntians. diumit¬
cit pecata: Si ꝑ iim sac̾menti deiꝰ sicut ille.ita & ille. Si
ꝑ meritum suumꝰ. nec ille. nec ille. Illud enĩ sacramentũ.
e in malis hominib xp̃i ẽẽ cognoscitur. In corpore autẽ
unice columbȩ. in corruptȩ. scȩ. pudice. non habentis macu¬
lam neq rugam. nec ille. uec ille inuenitur. Et quomodo
accipienti non prodest baptismus ei qui scło uerbis non fac¬
tis renuntiat. sic non ꝓdest ei. qui in heresi uel scismate bap¬

Expanded text:
do post eos non baptizamus, sed quod Christi esse cognoscimus etiam do post eos non baptizamus, sed quod Christi esse cognoscimus etiam in malis hominibus siue aperte foris siue intus occulte separatis, illis in ea re in qua deuiabant correctis debita ueneratione suscipimus. sicut autem urgeri uideor cum mihi dicitur: \'ergo haereticus dimittit peccata?\', sic et ego urgeo cum dico: \'ergo qui caelestia mandata non seruat, auarus raptor faenerator inuidus, uerbis saeculo, non factis renuntians dimitt peccata?\' si per uim sacramenti dei, sicut ille, ita et ille; si per meritum suum, nec ille nec ille, illud enim sacramentum et in malis hominibus Christi esse cognoscitur, in corpore autem unicae columbae, incorruptae sanctae pudicae, non habentis maculam et rugam, nec ille nec ille inuenitur. et quomodo accipienti non prodest baptismus ei qui saeculo uerbis, non factis renuntiat, sic non prodest ei qui in haeresi uel in schismate bap
Abbreviated transcription (Latin):
cantes. simplicitatis &e fidei negligentes. seło uerbis & non
factis renuntiantes. unus quisq sibi placentes. & omnib
displicentes. Quod si eos in suis membris nec illa columba
cognoscit. & talibus si in eadem ꝑu̾sitate ꝑmanserint. dictu¬
rus ẽ dñs. non noui uos. discedite a me qui oꝑamini ini¬
quitatẽ: uident᷑ in eccła ẽẽ s non sunt: immo contra eccłã
faciunt. Quomodo gͦ baptismo ȩccłȩ baptirare possunt.
quod nec ipsis prodest nec accipientibꝰ nisi in trinsecus ue¬
ra confessione mutentur: ut ipsum sac̾mentũ quod eis ac¬
cipientib non proderat quando scł̃o uerbo ñ factis renũ¬
tiabant. ꝓdeẽ incipiat: cum & factis ceꝑint renuntiare.
ita & illi quoꝵ ẽ aꝑta separatio quia in membris illiꝰ colũ¬
bȩ nec hii nec illi sunt hodie. s aliqui eoꝵ fortasse futuri
sunt. Non itaq baptismum hereticoꝵ acceptamus quan¬

Expanded text:
cantes, simplicitatis et fidei neglegentes, saeculo uerbis solis et non cantes, simplicitatis et fidei neglegentes, saeculo uerbis solis et non factis renuntiantes, unusquisque sibi placentes et omnibus displicentes. quodsi eos in suis membris nec illa columba cognoscit et talibus, si in eadem peruersitate permanserint, dicturus est dominus: non noui uos; recedite a me qui operamini iniquitatem, uidentur in ecclesia esse, sed non sunt, immo et contra ecclesiam faciunt. quomodo ergo baptizare baptismo ecclesiae possunt, quod nec ipsis prodest nec accipientibus, nisi intrinsecus uera conuersione mutentur, ut ipsum sacramentum, quod eis accipientibus non proderat, quando saeculo uerbis, non factis renuntiabant, prodesse incipiat, cum et factis coeperint renuntiare, ita et illi quorum est aperta separatio, quia in membris illius columbae nec hi nec illi sunt hodie, sed aliqui eorum fortasse futuri sunt. Non itaque baptisma haereticorum acceptamus, quan
Abbreviated transcription (Latin):
bra eẽ qui scł̃o u̾bis non factis renuntiant. Interim ad qd
uidemus unde diccum ẽẽ arbitror. qui sapit diem dño
qua nouit quos p̃destinauerit ante mundi constitutionẽ
conformes imaginis filii sui multi etiam. qui aꝑte foris st̃
& heretici appellantur. multis & bonis catholitis meliorẽ
sunt. Quid enĩ sunt hodie uidemus. quid cras futuri sunt
ignoramus. Et idõ quidẽ apud quem st̃ p̃sentia que uenta
sunt: etiam quod futuri sunt. iam sunt. Nos autem scđm
id quod in p̃senti ẽ. quisꝙ hominũ. querimus utrum in illiꝰ
sine macula & ruga. hodie deputandi sunt. de quibus dic̃
cypanus in epła quam commemoraui quod uiã dñi non
tenerent. nec data sibi ad salutem celestia mandata reser¬
uarent. quod non facerent dñi uoluntatẽ patͥmonii luero
studentes. suꝑbiam sectantes. emulationi & dissenssioni ua¬

Expanded text:
mbra esse qui saeculo uerbis, non factis renuntiant. interim, ad quod mbra esse qui saeculo uerbis, non factis renuntiant. interim, ad quod uidemus. unde dictum arbitror: qui sapit diem, domiem praescientiam, qui nouit quos praedestinauerit ante mundi constitutionem conformes imaginis filii sui, multi etiam, qui aperte foris sunt et haeretici appellantur, multis et bonis catholicis meliores sunt; quid enim sint hodie uidemus, quid cras futuri sint ignoramus. et deo quidem, aput quem sunt praesentia quae uentura sunt, etiam quod futuri sunt iam sunt, nos autem secundum id quod in praesenti est quisque hominum quaerimus, utrum in illiussine macula et ruga, hodie deputandi sint de quibus dicit Cyprianus in epistula quam commemoraui, quod uiam domini non tenerent nec data sibi ad salutem caelestia mandata seruarent, quod non facerent domini uoluntatem patrimonio et lucro studentes, superbiam sectantes, aemulationi et dissensioni ua
Abbreviated transcription (Latin):
dr scł̃o u̾bis solis & non factis renuntiantes. & tñ id ait. in¬
crepans & arguens. ut aliquando ambulent in uia xͥ
& eius amici malint ẽẽ quam scł̃i. Cui si obtemꝑassent. &¬
recte iam uiuere ñ ut pseudo xp̃iani. s ut uere xp̃iani ce¬
pissent. numquid eos iuberet denuo baptirari: Non utiq
S hoc eis p̾staret uera confessio. ut sacramentũ quod non
mutatis ualebat. ad ꝑnitiem. inutatis ualere inciperet ad
salutem. Quia nec isti ȩccł̃ȩ deuoti sunt: qui uident᷑ esse
intus. & contra xp̃m uiuunt. id.ẽ contra mandata xp̃i fa¬
ciunt: nec ommino ad illam ȩcclam ꝑtinere iudicandi ft̃¬
quam sic ipse mundat lauachro aquȩ in u̾bo: ut exhibeat
sibi głosam eccłam non habentẽ maculam aut rugam.
aut aliquid huius modi. Quod si in ista ȩccła non sunt.
ad cuius membra non ꝑtinent: non sunt in ȩçcła. de qua
dr̃. Una ẽ columba mea. una ẽ matri suş. Ipsa ẽ enĩ sine
macula &e ruga. Aut asserat qui pot̃. huius columbȩ m̃¬

Expanded text:
culo uerbis solis et non factis renuntiantes. et tamen id agit increpans et arguens eos, ut aliquando ambulent in uia Christi et eius amici malint esse quam saeculi. Cui si obtemperassent et recte iam uiuere non ut pseudochristiani, sed ut ueri christiani coepissent, numquid eos iuberet denuo baptizari? non utique, sed hoc eis praestaret uera conuersio, ut sacramentum, quod. non mutatis ualebat ad perniciem, mutatis ualere inciperet ad salutem, quia nec isti ecclesiae deuoti sunt, qui uidentur esse intus et contra Christum uiuunt, id est contra mandata Christi faciunt, nec omnino ad illam ecclesiam pertinere iudicandi squam sic ipse mundat lauacro aquae in uerbo, ut exhibeat sibi gloriosam ecclesiam non habentem maculam aut rugam aut aliquid huiusmodi. quodsi in ista ecclesia non sunt, ad cuius membra non pertinent, non sunt in ecclesia de qua dicitur: una est columba mea, una est matri suae; ipsa est enim sine macula et ruga. aut asserat, qui potest, huius columbae me
Abbreviated transcription (Latin):
tis & adulteris habeatur. sicut & ipsa ȩccła incorrupta.
& casta. & pudica ẽ. & ideo ñ ad eã ꝑtinent auari. raptorẽ.
feneratores. quos non tantum foris. s etiam intus ẽẽ multiᷤ
litterarum suarum locis cypanus ipse testatur. & tamen
non mutato corde baptirantur it baptirent. Nam & hoc
in quadam epła sua dic̃ ad clericos dep̃cando dõ. transfigu¬
rans in se sicut sc̃s danihel peccata popłi sui. Nam int̾ mul¬
ta mala que commemorat: etiam hoc ait. Sclo u̾bis solis
&e non factis renuntiantes. sicut de quibusdã apłs dicit:
ꝙypͥanus in ipsa intus ȩccła u̾sari arguit. qui corde in meliꝰ
tiant. Cum dicat apłs petrus. Sic & uos similis formȩ bap¬
tisma saluos facit. non carnis depositio sordium s consci

Expanded text:
tis et adulteris habeatur, sicut et ipsa ecclesia incorrupta tis et adulteris habeatur, sicut et ipsa ecclesia incorrupta et casta et pudica est, et ideo non ad eam pertinent auari raptores faeneratores, quos non tantum foris sed etiam intus esse multis litterarum suarum locis Cyprianus ipse testatur, et tamen non mutato corde baptizantur et baptizant. Nam et hoc in quadam epistula sua dicit ad clericos de deprecando deo, transfigurans in se sicut sanctus Danihel peccata populi sui. nam inter multa mala quae commemorat etiam hoc ait: saeculo uerbis solis et non factis renuntiantes, sicut de quibusdam dicit apostoos ergo beatus Cyprianus in ipsa intus ecclesia uersari arguit, qui corde in melius actis renuntiant, cum dicat apostolus Petrus: sic et uos simili forma baptisma saluos facit, non carnis depositio sordium, sed c
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłam repꝑitur. quȩ suꝑ petrã etiam fundata ẽ. que ligã¬
di & soluendi claues accepit. Hec ẽ una quȩ tenet. e pos¬
sidet omnẽ sponsi sui & dĩ potestatẽ: ꝑ quam conuiga¬
lem potestatem etiã de ancillis filios parere potest. Qui
si non suꝑbiant. in sortem hereditatis uocantur. si autẽ suꝑ¬
biant: extra remanebunt. Magis gͦ quia pro ȩccl̃ȩ honore
atq unitate pugnamus. non łͥbuamus hereticis. quicqͥd
apud eos eius agnoscimus. s eos arguentes doceamus.
quod ex unitate habent non ualere ad salutem: nisi ad
eandem uenerint unitatẽ. Aqua enĩ ȩccl̃ȩ fidelis & salu¬
taris. & scã est bene utentibus. ea uͦ bene uti extra ȩcclã
nemo pot̃. Male utentib autem & foris & intus ad sup¬
plicium geritur. non ad p̾mium suffragat᷑. Et ideo bap¬
tismus corrumpi. & adulterari non potest. Et si a corrup¬

Expanded text:
ecclesiam repperitur, quae super petram etiam fundata est, quae liganecclesiam repperitur, quae super petram etiam fundata est, quae ligandi et soluendi claues accepit. haec est una quae tenet et possidet omnem sponsi sui et domini potestatem, per quam coniugalem potestatem etiam de ancillis filios parere potest, qui si non superbiant, in sortem hereditatis uocantur, si autem superbiant, extra remanebunt. Magis ergo, quia pro ecclesiae honore adque unitate pugnamus, non tribuamus haereticis quidquid aput eos eius agnoscimus, sed eos arguentes doceamus quod ex unitate habent non ualere ad salutem, nisi ad eandem uenerint unitatem. aqua enim ecclesiae fidelis et salutaris et sancta est bene utentibus, ea uero bene uti extra ecclesiam nemo potest. male utentibus autem et foris et intus ad supplicium geritur, non ad praemium suffragatur. et ideo baptismus corrumpi et adulterari non potest, etsi a corrup
Abbreviated transcription (Latin):
arguerent & sanarent.S ea quȩ ex illa epła que adiu¬
baianum scͥpta ẽ. consid̾anda remanent. ꝓpter huiꝰ uolu¬
minis modum. ab alio quantum opinor exordio suscipi¬
b eccła paradiso comparata. in di¬
cat nobis posse quidem baptismũ
eiꝰ homines etiam foris accipere:
s salutẽ beatitudinis extra eã
neminem uel ꝑciꝑe uel tenẽ
Nam e flumina de fonte
paradisi si cut seͥptura testa¬
tur. eciam foras largiter manauert̃. Nominat̃ quippe
cominemorantur & ꝑ quas t̾ras pluant. & quia extra
paradisum constitutȩ sunt omnibus notum est. Nec
tñ in mesopocamia uel in egỹpeo quo illa fiumina ꝑue¬
nerunt ẽ felicitas uitȩ. quȩ in paradiso commemoratur.
Ita fit ut cum paradisi aqua sit extra paradisum. beatitu¬
do cñ non sit nisi intra paradisum. Sic gͦ baptismus ȩccłȩ
potest ẽẽ extra ȩccłam: munus autẽ beatȩ uitȩ. ñ nisi int᷑

Expanded text:
arguerent et sanarent. sed ea, quae ex illa epistula quae ad Iuarguerent et sanarent. sed ea, quae ex illa epistula quae ad Iubaianum scripta est consideranda remanent, propter huius uoluminis modum ab alio quantum opinor exordio suscipiclesia paradiso conparata indicat nobis posse quidem baptismum eius homines etiam foris accipere, sed salutem beatitudneminem vel percipere, vel tenere,  Nam et flumina de fonte paradisi, sicut scriptura testatur, etiam foras largiter manaverunt. Nominatim quippe commemorantur et per quas terras fluant. Et quia extra paradisum constituta sunt, omnibus notum est . Nec tamen in Mesopotamia uel in Aegypto, quo illa flumina peruenerunt, est felicitas uitae quae in paradiso commemoratur. ita fit, ut, cum paradisi aqua sit extra paradisum, beatitudo tamen non sit nisi intra paradisum. sic ergo baptismus ecclesiae potest esse extra ecclesiam, munus autem beatae uitae non nisi intra
Abbreviated transcription (Latin):
sua eẽ. Unde ipse dñs etiam quos mandauit a lepra ad ea¬
dem sacramenta misit. ut offerrent ꝓ se sacrificium sacerdo¬
tibus. quia nondum eis successerat sacrifitium quod ipse ĩ
ecclła pꝰ uoluit celebrari ꝓ illis omnib. quia illis omnib
ipse p̃nuntiabatur: quantomagis nos sac̾menta noui testa¬
menti apud quosuib& hereticos uel scismaticos inuenien¬
tes. non debemus ipsis tribuere nec quasi non agnita re¬
ꝓbare. S quamuis apud forncariã mulierem. dona ui¬
ri legittimi agnoscere. Ex u̾bo meo u̾itatis illam forni¬
& talium rerum consid̾atione patres nr̃i non solum ante
cypanum uel agrippinum. s etiam post ea saluberrimã
consuetudinẽ tenuert̃. ut quicquid diuinũ atq legittimũ
in aliqua heresi. uel scismatate integrum repperirent. ap¬
probarent. potius quam negarent. Quicquid autẽ ali¬
enum. & erroris illius uel dissensionis ꝓpͥum uera citer

Expanded text:
sua esse, unde ipse dominus etiam quos mundauit a lepra ad easua esse, unde ipse dominus etiam quos mundauit a lepra ad eadem sacramenta misit, ut offerrent pro se sacrificium sacerdotibus, quia nondum eis succEcclesia voluit celebrari pro illis omnibus, quia illis omnibus, ipse praenuntiabatur: quanto magis nos Sacmenti aput quoslibet haereticos uel schismaticos inuenientes non debemus ipsis tribuere nec quasi non agnita reprobare, sed quamuis aput fornicariam mulierem dona uiri legitimi agnoscere et uerbo ueritatis illam forniet talium rerum consideratione patres nostri non solum ante Cyprianum uel Agrippinum, sed etiam postea saluberrimam consuetudinem tenuerunt, ut, quidquid diuinum adque legitimum in aliqua haeresi uel schismate integrum repperirent, adprobarent potius quam negarent, quidquid autem alienum et erroris illius uel dissensionis proprium, ueraciter
Abbreviated transcription (Latin):
&̃ illa sacramenta & diuina eloquia. sic ex honoranda sunt
ut corum illa eẽ deputent᷑ cum dñs dicat de auro meo &
de argento meo & de ueste mea uersi colore & oleo meo et
incenso & panibus meis & cet̾a. An quia illi errantes eoꝵ
eẽ disputant ã quibus seducuntur. propterea non debemuᷤ
caria erat. s & habuisse dicit᷑: & non sua nec amatorum
suorum. s dei cuiꝰ uniꝰ ista sunt. Quamuis gͦ habuerit for¬
nicationem suam. illa tñ quibus eandẽ fornicationẽ orna¬
bat. uel seducta uel seducens: non erant eiꝰ s dei. Si hȩc de
iudea gente figurabantur ubi scribȩ &e pharisei eiciebãt
mandatum dĩ. ut traditiones suas constituerent. ut cũ ple¬
be dm̃ relinquente sic quodammodo fornicarent᷑. nec cam̃
talis illius temporis in popło fornicatio. quam dñs argu¬
endo prodebat fecit ut eorum sa cramenta ẽẽnt quȩ non
erant eoꝵ s di. qui loquens ad fornicariam dic̃ omnia illa

Expanded text:
et illa sacramenta et diuina eloquia sic exhonoranda sunt, et illa sacramenta et diuina eloquia sic exhonoranda sunt, ut eorum illa esse deputentur, cum dominus dicat \'de auro meo et de argento meo et ueste mea uersicoloria et oleo meo et incenso et panibus meis\' et cetera. an, quia illi errantes eorum esse ista putant a quibus seducuntur, propterea non debemus caria erat, sed et habuisse dicitur et non sua nec amatorum suorum, sed dei cuius unius ista sunt. quamuis ergo habuerit fornicationem suam, illa tamen, quibus eandem fornicationem ornabat uel seducta uel seducens, non erant eius, sed dei. si haec de Iudaea gente figurabantur, ubi scribae et Pharisaei reiciebant mandatum dei, ut traditiones suas constituerent, ut cum plebe deum relinquente sic quodammodo fornicarentur, - nec tamen talis illius temporis in populo fornicatio quam dominus arguendo prodebat effecit, ut eorum essent sacramenta quae non erant eorum sed dei, qui loquens ad fornicariam dicit illa omnia
Abbreviated transcription (Latin):
candi. ut error eoꝵ uitas appellet᷑. & scelus eoꝵ iusticia pu¬
tetur ꝓpter sacramenta. & scͥpturas quas tenent ad spetiem
non ad salutem. Idõq & ꝑ ihecechielem eidem fornicariȩ dict᷑
Et ꝓtulisti de uasis głȩ tuȩ de auro meo & de argento ineo ex
quibus dedi fornicatrici tͥ & fecisti tͥ imagines masculinas.
& fornicata es in eis. & accepisti uestem meã. uͭsi colorem & co¬
oꝑiusti idola tua. & oleum meum. & incensum meum posu¬
isti ante faciem idolorum tuorum. & panes meos quos deli
tͥ & similagine. & melle & oleo cibaui te: & posuisti hȩc ante
faciem idolorum tuoꝵ. in odorem bene olentem. & fecistihes
Ad imagines quippe idolorum suorum cum quibꝰ delectat᷑
uoluptari carnal anima. conu̾tit omnia sacͣmenta. & ũba
sc̃oꝵ librorum. nec tñ quia ille unagines falsȩ st̃. & doctri¬
nȩ sunt demonioꝵ in hypocrisi mendaci locoꝵ. propterta

Expanded text:
candi, ut error eorum ueritas appelletur et scelus eorum iustitia pucandi, ut error eorum ueritas appelletur et scelus eorum iustitia putetur propter sacramenta et scripturas quas tenent ad speciem, non ad salutem. ideoque et per Ezechielem eidem fornicariae dicitur: et protulisti de uasis gloriae tuae de auro meo et de argento meo, ex quibus dedi tibi, et fecisti tibi imagines masculinas et fornicata es in eis. et accepisti uestem meam uersicoloriam et cooperuisti idola tua, et oleum meum et incensum meum posuisti ante faciem idolorum tuorum, et panes meos quos dedi tibi. et similagine et melle et oleo cibaui te, et posuisti haec ante faciem idolorum tuorum in odorem bene olentem; et perfecisti haec. ad imagines enim phantasmatum suorum, cum quibus uolutari delectatur, carnalis anima conuertit omnia sacramenta et uerba sanctorum librorum. nec tamen, quia illae imagines falsae sunt et doctrinae sunt daemoniorum in hypocrisi mendaciloquorum, propterea
Abbreviated transcription (Latin):
& requiret eos. nec inueniet eos: & dicet. Ibo & reu̾tar ad uirũ
meũ pͥstinum: quia bene tẽ michi fuit quam nc̃. Deinde ne pu¬
tent᷑ illa quȩ seductores habent integͣ & de uitate doctrinȩ
uenientia ꝑ que seducunt ad falsitates dogmatũ. & dissensi¬
onum suarum Ne illa gͦ quȩ habent integra ipsorũ putent᷑
addidit continuo. Et hȩc non cognouit. quod ego ei dederim
frumentum. & uinum. & oleum. e pecuniã multiplicaui ei.
ipsa uͦ fecit aurea & argentea baal. Dixerat enĩ suꝑius. Ibo
post amatores meos qui mͥ dant panes meos & cetera. Plon
utiq intelligens hec dĩ eẽ non hominũ quecumq etiã seduc¬
tores integra & legitima tenent. nec ea sibi etiam ipsi arro¬
garent. & quasi ꝓpͥa uindicart̃. nisi a plebibus seductis uicissim
seducerentur. cum eis creditur. & tales honores deferuntur
ꝑ eos habeant potestatem talia dicendi. & sibi calia uindi¬

Expanded text:
et requiret eos nec inueniet illos et dicet: ibo et reuertar ad uirum et requiret eos nec inueniet illos et dicet: ibo et reuertar ad uirum meum pristinum, quia bene tunc mihi fuit quam nunc. deinde, ne putentur illa quae seductores habent integra et de ueritatis doctrina uenientia, per quae seducunt ad falsitates dogmatum et dissensionum suarum, ne illa ergo quae habent integra ipsorum putentur, addidit continuo: et haec non cognouit, quod ego ei dederim frumentum et uinum, et oleum et pecuniam multiplicaui illi. ipsa uero fecit aurea et argentea Bahal. dixerat enim superius: ibo post amatores meos, qui mihi dant panes meos et cetera, non utique intellegens haec dei esse, non hominum, quaecumque etiam seductores integra et legitima tenent. nec ea sibi etiam ipsi arrogarent et quasi propria uindicarent, nisi a plebibus seductis uicissim seducerentur, cum eis creditur et tales honores deferuntur, ut per eos habeant potestatem talia dicendi et sibi talia uindi
Abbreviated transcription (Latin):
in dm̃ s circa eos occupati st̃. quoꝵ suꝑbia seducunt᷑. & com¬
parant᷑ fornicanti milieri quam ꝓpħa commemorat dicen¬
tem. Ibo post amatores meos qui michi dant panes meos &
aquam meã. tiestes meas. & linteamina mea & oleum meũ.
e uniu̾sa quȩ michi condecent. Si enĩ fiunt hereses & scisma¬
ta cum dicit plebs carnalis quȩ in cueitate dei fundata ñ ẽ
ibo post amatores meos. cum quibus utiq siue ꝑfidei corrup¬
tionem. siue ꝑ elationem suꝑbiȩ turpiter fornicatur. S ꝓpt̃
eos qui passi dificultates. & angustias. & int̾elusiones in uanis
ratiocinationibus eorum a quibus seducuntur compagunt᷑
timorib &e redeunt ad uiam pacis. & querendum sincerint de¬
uin: ideo sequitur. & dicit. Propterea ecce ego sepio sudibus
uia illius. & edificabo in uia ipsius spinas & tramitem suum
non inueniet: & ꝑsequetur amatores suos. nec eos apprehende

Expanded text:
in deum, sed circa eos occupati sunt quorum superbia seducuntur, et conin deum, sed circa eos occupati sunt quorum superbia seducuntur, et conparantur fornicanti mulieri, quam propheta commemorat dicentem: ibo post amatores meos, qui mihi dant panes meos et aquam meam, uestes meas et linteamina mea et oleum meum et uniuersa quae mihi condecent. sic enim fiunt haereses et schismata, cum dicit plebs carnalis quae in caritate dei fundata non est: ibo post amatores meos, cum quibus utique siue per fidei corruptionem siue per elationem superbiae turpiter fornicatur. sed propter eos, qui passi difficultates et angustias et interclusiones in uanis ratiocinationibus eorum, a quibus seducuntur, conpunguntur timoribus et redeunt ad uiam pacis et quaerendum sinceriter deum, ideo sequitur et dicit: propterea ecce ego saepio sudibus uiam illius et aedificabo in uia ipsius spinas et tramitem suum non inueniet. etpersequetur amatores suos neceosadprehendet,
Abbreviated transcription (Latin):
In magna autẽ domo non tantum aurea uasa sunt. uel
argentea. s & lignea & fictilia. Et alia quidem sunt in ho¬
norem. alia uͦ in contumeliã. Si quis uͦ emundauerit semet¬
ipsum ab istius modi erit uas in honorẽ sc̃ficatum: utile
domino. ad omne opus bonum paratũ. Qͥd ẽ autẽ munda
re semetipsum a talibus nisi quod paulo ante dixit. rece¬
dat ab iniusticia omnis qui nominat nomendñi: Et ne qͥsquã
putaret tamquam in una domo magna ꝑire se posse cũ tali¬
bus: iuigilantisime p̃dixit. nouit dominus qͥ sunt eiꝰ. Pos ui¬
delicet qui recedendo ab iniquitate se mundant. a uasis fac¬
tis in contumeliam. ne cum ipsis pereant:quos in domo mag¬
na tolerare coguntur. Mali gͦ e facinorosi. carnales. anima¬
les. diabolici. a seductoribus suis sibi dari arbitrant᷑ quȩ ñ nͥ
munera dei st̃: siue sac̃menta siue sp̃ales aliquas oꝑationes
circa p̃sentem salutem. Non autem habent isti caritatem

Expanded text:
In magna autem domo non solum sunt vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia: et alia quidem sunt in honorem, alia vero in contumeliam. Si quis autem mundaverit se ab hujusmodi, erit vas in honorem, utile Domino, ad omne opus bonum paratum» ; et ideo re semet ipsum a talibus nisi quod paulo ante dixit: recedat ab iniustitia omnis qui nominat nomen domini? et ne quisquam putaret tamquam in una domo magna perire se posse cum talibus uigilantissime praedixit: nouit dominus qui sunt eius, eos uidelicet qui recedendo ab iniquitate se mundant a uasis factis in contumeliam, ne cum ipsis pereant quos in domo magna tolerare coguntur. Mali ergo et facinerosi carnales animales diabolici a seductoribus suis sibi dari arbitrantur, quae non nisi munera dei sunt, siue sacramenta siue spiritales aliquas operationes circa praesentem salutem. non autem habent isti caritatem
Abbreviated transcription (Latin):
nalis e animalis homo non ꝑ fantasmata sui cordis euaget᷑.
& constituait sibi dm̃ qualis eiꝓ suo carnali sensu placuerit
atq ita credat tm̃ longe aliter quam d̃s ẽ. quantum a u̾ita¬
te uanitas difert.: Uerissimam quippe sententiam dix̃ apls.
plenus lumine ueritatis. Animał inquit homo non ꝑcipit
quȩ sunt sp̃c dei. Et tñ de his hoc dicebat: quos iam fuisse bup¬
teatos manifestat. Cis enĩ dicit. Numquid paulus crucifixus
ẽ ꝓ uob. aut in nomine pauli baptiati estis. Habebant gͥ
isti baptismi sacramentum. & tñ carnaliter sapiendo quid
poterant de deo cred̾e nisi scđ̃m sensum carnis suȩ ubi am¬
malis homo non ꝑcipit. quȩ sunt sp̃cdĩ ẽ alibus dic̃ non potui
uob̾ loqui quasi sp̃alib s quasi carnalib. Quasi paruulis¬

Expanded text:
nalis et animalis homo non per phantasmata sui cordis euagetur nalis et animalis homo non per phantasmata sui cordis euagetur et constituat sibi deum, qualis ei pro suo carnali sensu placuerit, adque ita credat tantum longe aliter quam deus est, quantum a ueritate uanitas differt? uerissimam quippe sententiam dixit apostolus plenus lumine ueritatis: animalis, inquit, homo non percipit quae sunt spiritus dei. et tamen de his hoc dicebat, quos iam fuisse baptizatos ipse manifestat. eis enim dicit: numquid Paulus crucifixus est pro uobis aut in nomine Pauli baptizati estis? habebant ergo isti baptismi sacramentum, et tamen carnaliter sapiendo quid poterant de deo credere nisi secundum sensum carnis suae, ubi animalis homo non percipit quae sunt spiritus dei? talibus dicit: non potui uobis loqui quasi sp
Abbreviated transcription (Latin):
uitam posse oꝑari bene utentib. s etiam mortẽ male utenti¬
bus. Nec interẽ cum de sacramenti integritate. & sãtate trac¬
tatur. quid credat. & quali fide imbutus sit ille qui accipit sa¬
cͣmentum. Inter ẽ quidem plurimũ ad salutis uiam: s ad sacͣ¬
menti questionẽ nichil interẽ fieri enĩ potest. ut homo inte¬
grum habeat sacͣmentum. & ꝑuersa fidem sicut fieri potest.
ut integra teneat u̾ba simboli. & tñ non recte credat siue
de ipsa crinitate siue de resurrectione uel aliquid aliud:
Neq enĩ parua res ẽ in ipsa intus catholica tenere integrã
fidem ita ut oumino non de aliqua creatura s de ip̃so dõ nich̃
aliter credat quam ui̾tas habet. Numquid nam ego si in ipsa
catholica baptiratus. postea legendo audiendo. & pacifice
disserendo ipso dño reuelante cognouerit aliter se antea c̾¬
dioisse quam debuit denuo baptrandꝰ est: Quis autẽ car¬

Expanded text:
uitam posse operari bene utentibus, sed etiam mortem male utentiuitam posse operari bene utentibus, sed etiam mortem male utentibus. Nec interest, cum de sacramenti integritate et sanctitate tractatur, quid credat et quali fide imbutus sit ille qui accipit sacramentum. interest quidem plurimum ad salutis uiam, sed ad sacramenti quaestionem nihil interest. fieri enim potest ut homo integrum habeat sacramentum et peruersam fidem, sicut fieri potest ut integra teneat uerba symboli et tamen non recte credat siue de ipsa trinitate siue de resurrectione uel aliquid aliud. neque enim parua res est in ipsa intus catholica tenere integram fidem, ita ut omnino non de aliqua creatura, sed de ipso deo nihil aliter credat quam ueritas habet. numquidnam ergo, si in ipsa catholica baptizatus postea legendo audiendo et pacifice disserendo ipso domino reuelante cognouerit aliter se antea credidisse quam debuit, denuo baptizandus est? quis autem car
Abbreviated transcription (Latin):
Et idõ necessarium habent huiusmodi homines uenire ad ca¬
tholicam pacẽ. ut heretici & scismatici ẽẽ iam desinant. & eoꝵ
quȩ in illos redierant purgationẽ peccatorum in unitatis uĩ¬
culo caritate oꝑante mercantur. Si autem quamuis apud
hereticos uel scismaticos. idem sit baptismus ap̃i. non tũ ibi o¬
peratur remissionem peccatorum ꝓpter eandem discordiȩ
feditatem. & dissensionis inquitatem. tc̃ incipit ualere idẽ
baptismus admittenda peccata cum ad ȩçclȩ pacem uenerĩt.
ut uere dunissam non retincantur. Neq ut ille baptisinus qͣsi
alienus ut alius improbetur. aut alter tradatur. s ut idem
ipse qui ꝓpter discordiam foris oꝑabatur mortem: ꝓpter pa¬
cem intus oꝑetur salutem. Idem quippe odor erat. de quo dic̃
tam. aliis autẽ odor mortis in mortem. Quod & si de alia redix̃
ad hoc ego posui ut intelligatur. aliquod bonum. non solum

Expanded text:
et ideo necessarium habent huiusmodi homines uenire ad caet ideo necessarium habent huiusmodi homines uenire ad catholicam pacem, ut haeretici et schismatici esse iam desinant et eorum quae in illos redierant peccatorum purgationem in unitatis uinculo caritate operante mereantur. si autem, quamuis aput haereticos uel schismaticos idem sit baptismus Christi, non tamen ibi operatur remissionem peccatorum propter eandem discordiae foeditatem et dissensionis iniquitatem, tunc incipit ualere idem baptismus ad dimittenda peccata, cum ad ecclesiae pacem uenerint, ut uere dimissa non retineantur neque ut ille baptismus quasi alienus aut alius inprobetur, ut alter tradatur, sed ut idem ipse, qui propter discordiam foris operabatur mortem, propter pacem intus operetur salutem. idem quippe odor erat de quo dicit tam, aliis autem odor mortis in mortem. quod etsi de alia re dixit, ad hoc ego posui, ut intellegatur aliquod bonum non solum
Abbreviated transcription (Latin):
est. Ceterum si ꝑmanebat ab agrippino usq ad ꝯptiua¬
num consuctudo bapticandi ab herecicis uenientes. ut quio fac¬
ta sunt a eypͥano dehac re concilia. Ut quid eidem iubaiano
dic̃ non serẽ nouam facere. aut repentinam. s agrippino insti¬
tutam: Cur enĩ iubaianus de nouitate turbaretur. ut eum ꝑ
auctoritatẽ agrippini sanari oporteret. si ab agrippino usq
ad ypͥanum hoc tenebat ȩccła. Cur deniq coc eius college in
concilio dixerunt rationem & ueritatẽ consuetudini p̃ponen¬
dam. ac non potius dixert̃ eos qui aliud facere uellent &e contͣ
iu̾itatem e contra consuetudinẽ facere: De remissione autem
peccatoꝵ utrum ꝑ baptismum apud heticos fiat. quid michi
uideretur iam in alio uolumine scͥpsi. s etiam hic breuiter cõ¬
memoro. Si fit illio remissio debitorum ꝑ baptismi sanctitatẽ
rursus debita redeunt. ꝑ heresis aut scismatis obstinationẽ.

Expanded text:
est. ceterum si permanebat ab Agrippino usque ad Cypriaest. ceterum si permanebat ab Agrippino usque ad Cyprianum consuetudo baptizandi ab haereticis uenientes, ut quid facta sunt a Cypriano de hac re concilia? ut quid eidem Iubaiano dicit non se rem nouam facere aut repentinam, sed ab Agrippino institutam? cur enim Iubaianus de nouitate turbaretur, ut eum per auctoritatem Agrippini sanari oporteret, si ab Agrippino usque ad Cyprianum hoc tenebat ecclesia? cur denique tot eius collegae in concilio dixerunt rationem et ueritatem consuetudini praeponendam ac non potius dixerunt eos, qui aliud facere uellent, et contra ueritatem et contra consuetudinem facere? De remissione autem peccatorum, utrum per baptismum aput haereticos fiat, quid mihi uideretur iam in alio uolumine scripsi; sed etiam hic breuiter commemoro. si fit illic remissio debitorum per baptismi sanctitatem, rursus debita redeunt per haeresis aut schismatis obstinationem,
Abbreviated transcription (Latin):
etiam baptismus qui xp̃i ẽ dici debet ipsorum. Itaq cum
illa ipsorum mala quando redeunt corriguntur. in eoq̃
ipsorum ñ ẽ ille agnoscendꝰ ẽ cuiꝰ est. Ideo autem non esse
nouam aut repentinam rẽ statuisse. beatus cypͥanus osten¬
dit. quia sub agrippino fieri iam ceꝑat. Anni sunt inquit
multi & longa etas ex quo sub agrippino bonȩ memoriȩ
uiro conuenientes ep̃i plurimi hoc statuerunt. Proinde ip¬
so agrippino res noua facta ẽ. Quomodo autem dicat. atq
ex inde in hodiernum tot milia hereticorum in proum¬
tiis nr̃is ad ȩcclam conu̾si non asꝑnati sunt. neq cunct̃a¬
ti immno &e rationabilit̾ & libenter amplexi sc̃. ut laua¬
chri salutaris. & uitalis baptismi gr̃am consequerentur:
non uideo. Nisi forte dicat hoc ex inde in hodiernum. q
nulla de illis questio ex quo in ȩccła ꝑ agrippini concili¬
um baptirati sunt: alicuius ex communicationis ȩxorta

Expanded text:
etiam baptismus qui Christi est dici debet ipsorum. itaque cum etiam baptismus qui Christi est dici debet ipsorum. itaque cum illa ipsorum mala quando redeunt corriguntur, in eo quod ipsorum non est ille agnoscendus est cuius est. Ideo autem non se nouam aut repentinam rem statuisse beatus Cyprianus ostendit, quia sub Agrippino fieri iam coeperat. anni sunt, inquit, multi et longa aetas ex quo sub Agrippino bonae memoriae uiro conuenientes episcopi plurimi hoc statuerunt. proinde ab ipso Agrippino res noua facta est. quomodo autem dicat: adque exinde in hodiernum tot milia haereticorum in prouinciis nostris ad ecclesiam conuersi non aspernati sunt neque cunctati. immo et rationabiliter et libenter amplexi sunt, ut lauacri uitalis et salutaris baptismi gratiam consequerentur, non uideo, nisi forte hoc dicat \'exinde in hodiernum\', quia nulla de illis, ex quo in ecclesia per Agrippini concilium baptizati sunt, quaestio alicuius excommunicationis exorta