comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ambiens cerebrum singulis sensus uim suã prestat hoc est qd̃ nerus & mus¬
culis corporis fortitudinẽ prebet. Ergo uertigine turbatun. & sunul agita¬
tis litimorib oppressum languescit. & ministeriũ suũ deserit. Inde fit hiis
qui raptantur in guos: hebetior andit᷑: tusus obsctirior. Postremo neruis &
musculis nullã habet uirtutẽ. qͣs defitiente sum̃tib totũ corpꝰ qd̾ hiis su¬
stinetua a in robur erigitur. desertum fulcim̃tis suis: labitur in ruinam.
S contra hȩc omĩa consuetudo quam scõni naturam ꝓuuntiauit usus illos
uituat. qui ĩ tali motu sepe uersautur. Syiram̃tũ enĩ cerebri qd̾ panloante
diximus adsuçttĩ rei iã ñ sibi noue. ñ pauescit hũc motũ nec ministeria sua
beserit. ideo consuetis etiam iste agitatus inoxius est. Iuretitum te iã disari
teneo. & si uere opinor nusquã hodie esfugies. & alios enĩ in arte tibi socios &

Expanded text:
ambiens cerebrum singulis sensibus vim suam praestat, hoc est quod nervis et musambiens cerebrum singulis sensibus vim suam praestat, hoc est quod nervis et musculis corporis fortitudinem praebet. Ergo vertigine turbatum et simul agitatis humoribus oppressum languescit et ministerium suum deserit. Inde fit his qui raptantur in gyros hebetior auditus, visus obscurior. Postremo nervis et musculis nullam ab eo virtutem quasi deficiente sumentibus totum corpus, quod iis sustinetur et in robur erigitur, desertum iam fulcimentis suis labitur in ruinam. Sed contra haec omnia consuetudo, quam secundam naturam pronuntiavit usus, illos iuvat qui in tali motu saepe versantur. Spiramentum enim cerebri, quod paulo ante diximus, adsuetum rei iam non sibi novae non pavescit hunc motum nec ministeria sua deserit. Ideo consuetis etiam iste agitatus innoxius est. Et Euangelus: Inretitum te iam, Disari, teneo, et si vere opinor, nusquam hodie effugies. Et alios enim in arte tibi socios et
Abbreviated transcription (Latin):
tii. & uertiginem capitis. & obscuritatẽ patiuntur oculorũ. postremo si
ꝑseuerauerint ruunt. cũ nuillus alius motus corporis hanc ingerat neces¬
sitatem. Ad hec disaruis. Septem inquit corporei motris sitiit. Aut enĩ ac¬
cȩdit priorsum aut retrorsum recedit. aut in dextram leuam ue diuertitira
aut scirsum ꝓmoriet aut deorsum aut orbiculatim rotatim. Ex hiis septem
motib unus tantum in diuinis corporib inuenitur speralem dico quo mo¬
uetur cȩlum. quo sidera. quo cetera mouentur elementa. Terrenis animrali¬
b illi sex p̃cipue familiares sunt. S ñ nunquã adhibetur & septimꝰ. Sec
iex ili ut directi. ita & innoxii. Septimꝰ iad est qui giros efficit. crebro con¬
uersu turbat. & humorib capitis inuoluit spiram̃tũ. qd̾ aninã cerebro
quasi om̃s corporis sensus guberuanti ministrat. Hoc est aut̃ spiram̃tũ qd̃

Expanded text:
tur et vertiginem capitis et obscuritatem patiuntur oculorum, postremo, si tur et vertiginem capitis et obscuritatem patiuntur oculorum, postremo, si perseveraverint, ruunt, cum nullus alius motus corporis hanc ingerat necessitatem? Ad haec Disarius: Septem, inquit, corporei motus sunt: aut enim accedit priorsum aut retrorsum recedit aut in dexteram laevamve divertitur aut sursum promovet aut deorsum aut orbiculatim rotatur. Ex his septem motibus unus tantum in divinis corporibus invenitur, sphaeralem dico, quo movetur caelum, quo sidera, quo cetera moventur elementa. Terrenis animalibus illi sex praecipue familiares sunt, sed nonnumquam adhibetur et septimus. Sed sex illi ut directi ita et innoxii, septimus, id est qui gyros efficit, crebro conversu turbat et humoribus capitis involvit spiramentum quod animam cerebro quasi omnes sensus corporis gubernanti ministrat. Hoc est autem spiramentum quod
Abbreviated transcription (Latin):
cessante assuetudine de qͣ pauloante diximiis: semꝑ nouitas anget sensũ ca¬
loris. Cur gͦ albinus inquit cũ aea calid estate flabro mouetur ñ calorẽ sed
frigus adquirit. cadem em̃ racione & in hoc feruorem deberet motꝰ augere.
Non eadem racio disarius inquit in aquę & acris calore. Illa enĩ corpons soli¬
dioris est & crassa materies cum mouetur incegͣ̃. m sua suꝑficiẽ cui admo¬
uetur inuadit aer motu iũetum soluitur.& liquidior se factꝰ agitatu flatꝰ
efficitur porro ut flatus. Iilud remouet qt̃ curumfusum nobis erat. erat au¬
tẽ cura nos calor. Rcmnoto gͥ ꝑflatum calore restat ut xouenã sensũ frigoris
prestet agitatus. Int̾pellat euangelus ꝑ gentem consultationẽ. Et exercebo ĩ¬
quit disarium nr̃m. si tam̃ minutis illis siris & rorantib responsionib sa¬
tisfaciet consulenti. Dic disari cur qui ita se uertunt ut sepe in orbẽ roten¬

Expanded text:
cessante adsuetudine, de qua paulo ante diximus, semper novitas auget sensum cacessante adsuetudine, de qua paulo ante diximus, semper novitas auget sensum caloris. Cur ergo, Albinus ait, aestate cum aer calidus flabro movetur, non calorem sed frigus adquirit? Eadem enim ratione et in hoc fervorem deberet motus augere. Non eadem ratio, Disarius inquit, in aquae et aeris calore. Illa enim corporis solidioris est, et crassa materies cum movetur, integra vi sua superficiem cui admovetur invadit, aer motu in ventum solvitur et liquidior se factus agitatu flatus efficitur: porro ut flatus illud removet quod circumfusum nobis erat: erat autem circa nos calor: remoto igitur per flatum calore restat ut advenam sensum frigoris praestet agitatus. Interpellat Euangelus pergentem consultationem et: Exercebo, inquit, Disarium nostrum, si tamen minutis illis suis et rorantibus responsionibus satisfaciet consulenti. Dic, Disari, cur qui ita se vertunt ut saepe in orbem roten
Abbreviated transcription (Latin):
re hyeme. estate frigesce̾. Qt̃ fit ñ alia decausa inisi qd̃ aere qui nobis circũsu¬
sus est ꝓpter temporis rationẽ calente: frigus in t̾rarum iia demergitur.
& aquas inficit. quarũ in ino est scaturigo. & contͣ cũ aer hyemẽ p̃fert:
calor in inferiora demergens aquis in nno nascentib dat naporem. Qd̃ ergo uͥq
petens nicium radicib inuoluitur & talem dat qualitatem fuco inde nascen¬
ti Ideo regionis calidȩ uina calore caruerunt. Tractatus uoster asbinus inquit
semel ingressus caloeẽ ũ facile alio ingredittiu. dicas gͦ uolo cur qui ain aquam
rit ampliꝰ: quociens nouus ei motꝰ accesserit. & disarius. calida inquit quȩ
adhȩserit nr̃o corpori: mor prbet tactum sui mansuetiorẽ. uł qͥa cuti assueuit
uł qͥa frig᷑ accepit anobis. Motus uͦ aquã nouã sẽꝑ ac nouã corpori applicat. &

Expanded text:
re hieme, aestate frigescere. Quod fit non alia de causa nisi quod aere qui nobis circumfure hieme, aestate frigescere. Quod fit non alia de causa nisi quod aere qui nobis circumfusus est propter temporis rationem calente frigus in terrarum ima demergitur et aquas inficit quarum in imo est scaturigo: et contra, cum aer hiemem praefert, calor in inferiora demergens aquis in imo nascentibus dat vaporem. Quod ergo ubique petens vitium radicibus involvitur et talem dat qualitatem suco inde nascenti. Ideo regionis calidae vina calore caruerunt. Tractatus noster, Albinus inquit, semel ingressus calorem non facile alio digreditur. Dicas ergo volo, cur qui in aquam rit amplius quotiens novus ei motus accesserit? Et Disarius: Calida, inquit, quae adhaeserit nostro corpori mox praebet tactum sui mansuetiorem, vel quia cuti adsuevit vel quia frigus accepit a nobis: motus vero aquam novam semper ac novam corpori adplicat: et
Abbreviated transcription (Latin):
sarti doctrina. Bic oro te quȩ facit causa ut sinapi & piper si adposita cuti fue¬
rinit uulnꝰ excitent & loca ꝑforent. deuorata uero nullã uentris corpori infe¬
rant iesiouem. & disaruis. Species inqͥt & acres & calidȩ suꝑficiẽ cui apponun¬
tur exulcerant. qͥa integre uirtute sua sine ultius rei admixtione utinitur ad
noxam. S si in uentiẽ recepta est soluitur uis earũ uentralis humoris alluui¬
one qͣ fiunt dilutiores. Deinde pͥus uertuntur in sucũ uentris calore. ꝙͣ. ut in¬
tegͣ possuit nocere. Cecina subiecit. Dum de calore loquim̃. admoneor rei ꝗͣ semꝑ
quęsitu dignã putam. cur in egypto q̃ regionĩ aliarũ calidissima est uinũ ñ
calida s pene dixerim frigida uirtute nascatur. Ad hoc disarius. Ufu tibi albi¬
ne comptum est aquas quȩ de altis puteis uł de fontib hauriuntur fuma¬

Expanded text:
sarii doctrina. Dic, oro te, quae facit causa, ut sinapi et piper, si adposita cuti fuesarii doctrina. Dic, oro te, quae facit causa, ut sinapi et piper, si adposita cuti fuerint, vulnus excitent et loca perforent, devorata vero nullam ventris corpori inferant laesionem? Et Disarius: Species, inquit, et acres et calidae superficiem cui adponuntur exulcerant, quia integra virtute sua sine alterius rei admixtione utuntur ad noxam: sed si in ventrem receptae sint, solvitur vis earum ventralis humoris alluvione, qua fiunt dilutiores: deinde prius vertuntur in sucum ventris calore quam ut integrae possint nocere. Caecina subiecit: Dum de calore loquimur, ammoneor rei quam semper quaesitu dignam putavi, cur in Aegypto, quae regionum aliarum calidissima est, vinum non calida sed, paene dixerim, frigida virtute nascatur? Ad hoc Disarius: Usu tibi, Albine, compertum est aquas quae vel de altis puteis vel de fontibus hauriuntur fuma
Abbreviated transcription (Latin):
sit iani liberũ. hoc ꝙ scire auco furiꝰ inquit. quȩ faciat causa ñmillos carne
ualidiores facilius digerere quã tenues. nã cũ cito coquant offas hubulas. m
asperis piscib concoquendis laborant. In his disarius ait. hiuĩ rei auctor. at ii¬
mia in hominis uis caloris. quȩ si idoneam materiem suscipit: lbere suso¬
p̃tent: ut utentem. mꝰ ii cmerem poti qua i sucũ uerit ut ingentia uobita
in carbonem frustra lucentia igne uertuntur paleȩ si in ignẽ ceciderint: mox
solum de eis cinerem restat uideri. Habes & hoc exemplũ ñ dissonũ qd̃ po¬
tentior mola ampliora grana confringit. integͣ illa q̃ sunt mimitiora t̾nsiit¬
tit. Uento ninio abies aut quertꝰ anelliti. cannã nulla facile frangit ꝓcella
Cũq fuiriꝰ delectatꝰ enarrantis ingemo: plura uellet int̾rogare cecina se albinꝰ
obiecit. Michi qͦ desiderium est habendi patlisꝑ negocii cũ tam factrda di¬

Expanded text:
 iam liberum. Hoc quoque scire haveo, Furius inquit, quae faciat causa nonnullos carnes validiores facilius digerere quam tenues? Nam cum cito coquant offas bubulas, in asperis piscibus concoquendis laborant. In his, Disarius ait, huius rei auctor est nimia in homine vis caloris: quae si idoneam materiam suscipit, libere copraeterit ut latentem, modo in cinerem potius quam in sucum vertit: ut ingentia robora in carbonum frusta lucentia igne vertuntur, paleae si in ignem ceciderint, mox solum de eis cinerem restat videri. Habes et hoc exemplum non dissonum, quod potentior mola ampliora grana confringit, integra illa quae sunt minutiora transmittit: vento nimio abies aut quercus avellitur, cannam nulla facile frangit procella. Cumque Furius delectatus enarrantis ingenio plura vellet interrogare, Caecina se Albinus obiecit: Mihi quoque desiderium est habendi paulipser negotii cum tam facunda Di
Abbreviated transcription (Latin):
pumi hoc tusire sinie ainmiracione ñ possmiꝰ. qt̃ duo ntimeri qͥ ise inutipli¬
ati utrale ppaciũ mri forts nncliderent. ex pari ⁊ nuꝑari cõarerũt. Hoc enĩ
uere ꝑtectũ est qs ex hoꝵ nnuincror ꝑmixtione genetat. Nã mꝑar uumer mnas
pa: semina uocatii. Itẽ artbinetici imparẽ patͥs ⁊ panẽ mat̾s appellatõe ne¬
nen tum  ue qr aniseus p laronis fabricatorx mune ane amimȩ deñ: partẽ ẽ
ex pari ⁊ nnpari i dest duplari ⁊ triplari numero nt̃ teruise memorauit
itaut a dmpiari usq ad octo atriplari inq ad ingniti septẽ staret a lt̃nacio mu¬
tuaunds. Hnc enĩ pͥnii cobi utnq nascint̃. diqͥdẽ aparib uis bimi q̃ sunt qgͣtu

Expanded text:
re sine admiratione non possumus quod duo numeri qui in se multiplicati uitale spatium uiri fortis includerent ex pari et impari constiterunt. Hoc enim uere perfectum est quod ex horum numerorum permixtione generatur. Nam impar numerus mas et par femina uocatur. Item arithmetici imparem patris et parem matris appellatione uenerantur. Hinc et Timaeus Platonis fabricatorem mundanae animae deum partes eius ex pari et impari, id est duplari et triplari numero, intertexuisse memorauit, ita ut a duplari usque ad octo, a triplari usque ad uiginti septem staret alternatio mutuandi. Hi enim primi cybi utrimque nascuntur; siquidem a
Abbreviated transcription (Latin):
teticꝰ. ⁊ dyoles caristius ꝑ septenos dies cõcepti corporis fabcã hac obseruatione
arspensant ut ebdomada de secumda ciedant guttas sanguinis insupficie
aosui ciuli die quo diximiis aparere. Teitia dem̃gi eas urtirisũ as ipnĩ cõcetioni
ne luga adhuc solidlitate cõueniat. Quinta uͦ intdũ stugi mmpsa fus antialn¬
nionis humaniã siguã magnitudine qͥdt̃ apis s ut milabre uriate nuraoni¬

Expanded text:
teticus et Diocles Carystius per septenos dies concepti corporis fabricam hac obseruatione teticus et Diocles Carystius per septenos dies concepti corporis fabricam hac obseruatione dispensant, ut hebdomade secunda credant guttas sanguinis in superficie folliculi de quo diximus apparere, tertia demergi eas introrsum ad ipsum conceptionis uinem liquida adhuc soliditate conueniat, quinta uero interdum fingi in ipsa substantia humoris humanam figuram, magnitudine quidem apis, sed ut in illa breui
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit in effusionẽ relapsũ hesisse in uitã ꝓmutiatira. Uerũ semine semel intra
formandi hominis in ouetã locato: hoc pͥmũ artifex natura molit᷑. ut die septimo
folliculũ genitinũ circuindet humori ex menbrana tã tenui qͣlis in ouo ab ext̾io¬
re testa clauditur. ⁊ intͣ se claudit liquorem. Hoc cũ aphisicis dep̃hensũ fit: hipo¬
crates qͦ ipse qͥtã fallere quã falli nescit exꝑuñti certꝰ asscruit. referens ĩ libro qͥ de
uatura pueri inscbitur tale seimins receptaculũ de utero eiꝰ eiectũ quam septimopꝰ
conceptam die intellexerat. Mulierẽ enĩ seunne ĩ effriso ne gͣuida maneret orantẽ
imꝑauerat saltib concitari. Aitq septimo dies altũ septimũ eiciendo cũ tali folliculo
qͣlem supͣ retulimꝰ susfecisse cõ. eptuii. Hoc hypocrates scilicet narrat straton pypa¬

Expanded text:
fuerit in effusionem relapsum, haesisse in uitam pronuntiatur. Verum semine semel intra fuerit in effusionem relapsum, haesisse in uitam pronuntiatur. Verum semine semel intra formandi hominis monetam locato, hoc primum artifex natura molitur ut die septimo folliculum genuino circumdet umori ex membrana tam tenui qualis in ouo ab exteriore testa clauditur et intra se claudit liquorem. Hoc cum a physicis deprehensum sit, Hippocrates quoque ipse, qui tam fallere quam falli nescit, experimenti certus adseruit, referens in libro qui De natura pueri inscribitur tale seminis receptaculum de utero eius eiectum quam septimo post conceptum die intellexerat. Mulierem enim, semine non effuso, ne grauida maneret orantem imperauerat saltibus concitari aitque septimo die saltum septimum eiciendo cum tali folliculo qualem supra rettulimus suffecisse conceptui. Haec Hippocrates. Straton uero Peripa
Abbreviated transcription (Latin):
increm̃ito suo hunc nimierũ tenet. Nã pͥmo nascentis lunȩ die fit copiosior solito. Mi¬
nuitur paulisꝑ scd̾o. minorẽq eũ indet t̃ciꝰ quã scõs ⁊ ita decrescendo ad aliẽ septimũ
ꝑuenit. Rurius octantis dies manet septimo par. ⁊ nonꝰ fit sinnlis sexto. decimꝰ qͥn¬
to. ⁊ undecimꝰ qͣrto pan. Tercioq duodecimꝰ. ttcius decimꝰ simnilis fit scd̃o qͣrtꝰ decimꝰ
pͥmo. Tertia u̾ ebdomas eadem q̃ pͥma. Quarta eadẽ q̃ scd̾a. Hic deniq numerꝰ est qͥ
hoĩem coucipit fonuari. edi uiuere. ali. ac ꝑ omis ętatũ gͣdiis tͣdi senectȩ atq omn¬
n constare facit. Nã ut illud taceamꝰ qd̾ uterũ in illã seminis occupatũ hoc dierũ
numero natura constituit uelut decreto exouerandȩ mulieris uectigali m̃se rede¬
unte purgari. Hoc tam̃ p̃tereundũ ñ est: qͥa sem̃ qd̃ pꝰ iactũ sui int᷑ horas septẽ nõ

Expanded text:
incremento suo hunc numerum tenet. Nam primo nascentis lunae die fit copiosior solito, miincremento suo hunc numerum tenet. Nam primo nascentis lunae die fit copiosior solito, minuitur paulisper secundo, minoremque eum uidet tertius quam secundus, et ita decrescendo ad diem septimum peruenit. Rursus octauus dies manet septimo par et nonus fit similis sexto, decimus quinto, et undecimus fit quarto par tertioque duodecimus, et tertius decimus similis fit secundo, quartus decimus primo. Tertia uero hebdomas eadem facit quae prima; quarta, eadem quae secunda. Hic denique est numerus qui hominem concipi, formari, edi, uiuere, ali ac per omnes aetatum gradus tradi senectae atque omnino constare facit. Nam ut illud taceamus quod uterum nulla ui seminis occupatum hoc dierum numero natura constituit uelut decreto exonerandae mulieris uectigali mense redeunte purgari, hoc tamen praetereundum non est quia semen, quod post iactum sui intra horas septem non
Abbreviated transcription (Latin):
merũ constant. Est aũt pͥma maxima. secunda media. minina est c̃cia. & inarima
est: anni scd̾m solem. media m̃sis secundũ lunã. Minima diei scd̃mi ortũ ⁊ occasum.
nĩ pͥma huimda. deinde calida. ude sicca. ⁊ adultimũ frigida. ⁊ inaxima cõuersio id
est anni humida est uerno tẽpore. calida ęstiuo. sicca autũpno frigida ꝑ hiemẽ. Me¬
dia aut conu̾sio m̃sis plunã ita sit. ut pͥmua sit ebdomada humida. qͥa nascens luua
humarem asolet cõcitare. scd̾a calida. adolescente i ea ĩa luce. de solis aspectu. T̃cia
sicca. qͣsi plus ab ortu remota. Quarta frigida: deficiente iã lumine. Tereta uͦ cõuersio
q̃ est diei sco̾m ortũ ⁊ occasum ita disponitur. qd̾ humida sit usq ad pͥmã de qͣtuor par¬
tib partem diei calida usq ad secundã sicea usq ad t̾ciam. qͣrta ĩã frigida. Ocoeanꝰ qͦ in

Expanded text:
merum constant. Est autem prima maxima, secunda media, minima est tertia; et maxima merum constant. Est autem prima maxima, secunda media, minima est tertia; et maxima est anni secundum solem, media mensis secundum lunam, minima diei secundum ortum et occasum. nim prima humida, deinde calida, inde sicca et ad ultimum frigida. Et maxima conuersio, id est anni, humida est uerno tempore, calida aestiuo, sicca autumno, frigida per hiemem. Media autem conuersio, mensis per lunam, ita fit ut prima sit hebdomas humida, quia nascens luna humorem adsolet concitare; secunda calida, adolescente in eadem luce de solis aspectu; tertia sicca, quasi plus ab ortu remota; quarta frigida, deficiente iam lumine. Tertia uero conuersio, quae est diei secundum ortum et occasum, ita disponitur quod humida sit usque ad primam de quattuor partibus partem diei, calida usque ad secundam, sicca usque ad tertiam, quarta iam frigida. Oceanus quoque in
Abbreviated transcription (Latin):
nuib ebdomadum luminis sui uices sempitna iege uarianoo aisponit. Pri¬
mis e iñ septẽ uiq ad inedietatem uelit diuisi oebis excrescit. ⁊ dichotho mes
tinc uocatut. Setundis orbe totũ renascentes ignes colligendo iã cõplet ⁊ plena
tunsc: dicit᷑. Tentis dichotomos rursus efficitur cũ ad medietatẽ decrescendo con¬
q̃ init ationib quas fadis uocant toto m̃se distingnitun. eñ miseũ. Ent
eat aat᷑ eĩ. sitpͣdiametrum dichotonn ante quã orbis cõctusione cingarur deor
ot iuam niiiens int̃ medictate ac plenttndinẽ ineuꝑ mediã iumins curuat¬
eminentiam. Sol qͦ ipse de qͦtutã omña mutuant᷑ septimo signo uicesstias uartat.
N ã a soisticio hiemali ad estiuũ septimo ꝑuenit signo ⁊a tͦpico uerno usq ad autumpna¬
ic tropicum septimi ꝑ agracione ꝑducit᷑. Tres qͦi conu̾siones lucis etheriȩ ꝑ hunc nu¬

Expanded text:
onibus hebdomadum luminis sui uices sempiterna lege uariando disponit. Prionibus hebdomadum luminis sui uices sempiterna lege uariando disponit. Primis enim septem usque ad medietatem uelut diuisi orbis excrescit, et διχότομος tunc uocatur; secundis orbem totum renascentes ignes colligendo iam complet, et plena tunc dicitur; tertiis διχότομος rursus efficitur cum ad medietatem decrescendo cont est autem cum supra diametrum dichotomi antequam orbis conclusione cingatur uel de orbe iam minuens inter medietatem ac plenitudinem insuper mediam luminis curuateminentiam. Sol quoque ipse, de quo uitam omnia mutuantur, septimo signo uices suas uariat. Nam a solstitio hiemali ad aestiuum solstitium septimo peruenit signo, et a tropico uerno usque ad auctumnale tropicum septimi signi peragratione perducitur. Tres quoque conuersiones lucis aetheriae per hunc nu
Abbreviated transcription (Latin):
no bis ꝯtinuo naset nͥ ĩ geminis. uͭ hoc ñ nunguã euenit. qͥa dies meosol duos fu¬
sss guita altendine signi morante consumit rarnimo in alno sicͥca pͥma̾ sigua
partem asole ꝑcedit. huiꝰ g̃ uiginti octo dierũ nuneri septenatꝰ origo est Nãfiao
uino usqo ad septẽ quantũ singuli numeri expͥmunt tantũ antecedentib aodendo
pro uo innemes niginti octo nosti de septem.⁊ ꝯunc etiã mimerĩ qͥ inqͣtererte¬
nos eq̃ sorte digeritur ad cotã totiaci iatitudinẽ emetiendam remetiendãc con¬
soĩnt: Nã septẽ eieb ab extemitate septemtrionalis hoce obliq ꝑlatum meau¬
do ad iuedietatein latitudinis ꝑuenit qͥ locꝰ appellatur echypticꝰ septe sequen an
selio adiunũ australe delabit᷑ s eptem aliis rursus ad mediũ oblq̃ta cõscendit.
utinis septem: septẽtrionan redentur sũmitati. ⁊ta udem q̃ter septenis adiebom¬
ne dodiac ⁊ longitudinẽ natitudmnẽ circũ ꝑq̃ discurrit. Similib qͦ dispensati¬

Expanded text:
no bis continuo nascitur, nisi in Geminis, ubi hoc non numquam euenit, quia dies in eo sol duos supra triginta altitudine signi morante consumit; rarissimo in aliis, si circa primam signi partem a sole procedat. Huius ergo uiginti octo dierum numeri septenarius origo est. Nam si ab uno usque ad septem quantum singuli numeri exprimunt tantum antecedentibus addendo procedas, inuenies uiginti octo nata de septem. Hunc etiam numerum, qui in quater septenos aequa sorte digeritur, ad totam zodiaci latitudinem emetiendam remetiendamque consumit. Nam septem diebus ab extremitate septentrionalis orae oblique per latum meando ad medietatem latitudinis peruenit — qui locus appellatur eclipticus —, septem sequentibus a medio ad imum australe delabitur, septem aliis rursus ad medium obliquata conscendit, ultimis septem septentrionali redditur summitati. Ita isdem quater septenis diebus omnem zodiaci et longitudinem et latitudinem circum perque discurrit. Similibus quoque dispensati
Abbreviated transcription (Latin):
rum cotidei lineis sese ad extreina tangentib pianicies eiꝰ meluortuu
Hocioeo anmonendi simꝰ qd om̃ẽ coꝵp longicubinis. iacituoinis ialtitidouii
aiensionib constat. Ex his trib in lineȩ ducti: uua duĩsio ẽ longitudo. Est
enĩ sie iatituaine. Piaiicies uͦ qũa greci epiphamã uocant: iongo latoq di¬
stendit᷑. Aito caret & hec planicies qͣntis lineis cõtiueat᷑ exp̃ssimꝰ. Soliditas¬

Expanded text:
rum, totidem lineis sese ad extrema tangentibus planities eius includitur. rum, totidem lineis sese ad extrema tangentibus planities eius includitur. Hoc loco admonendi sumus quod omne corpus longitudinis, latitudinis et altitudinis dimensionibus constat. Ex his tribus in lineae ductu una dimensio est: longitudo est enim sine latitudine. Planities uero, quam Graeci ἐπιφάνειαν uocant, longo latoque distenditur, alto caret
Abbreviated transcription (Latin):
Cogitatio q̃ cõceꝑit t̃minĩ: corpꝰ relinqͥt. Eigo pͥmꝰ a corporib ad ĩcorporea tn¬
situs ostendit corpoꝵ t̾minos. & hec pͥma ĩcorporea natura pꝰ corpora. S ini
pure nec ad integrum careus corpore. Nã licet ext̃ corꝰ natura eiꝰ sit: tam̃ nͥni
cirra corpꝰ apparet. Cũ totũ demq corpꝰ nominas: etiã suꝑticies hoc uocabu¬
io continet᷑. de coporib eã tam̃ ⁊ siñ res s intellectꝰ sequestrat. hȩc fuꝑficies
sicit est corpoꝵ t̃muiꝰ: ita lineis t̃minat᷑ qͣs suo nomine gramnias grecia
nominauit. Punctis linee fimunt᷑. & hȩc it̃ aoꝑora q̃ mathematica uocaturi
os qͥb souerti in dustria geometrice disputat᷑. Ergo hec suꝑficies cũ ex aliqͣ
parte corporis cogitatur: ꝓ foria subiecti corporis accipit ninnerũ line¬
anĩ. Nã seu tͥum ut trigomĩ seu qͣtuor ut qͣbratũ: seu pturiũ sit angulo¬

Expanded text:
cogitatio quae conceperit terminum corpus reliquit. Ergo primus a corporibus ad incorporea trancogitatio quae conceperit terminum corpus reliquit. Ergo primus a corporibus ad incorporea transitus offendit corporum terminos, et haec est prima incorporea natura post corpora, sed non pure nec ad integrum carens corpore; nam licet extra corpus natura eius sit, tamen non nisi circa corpus apparet. Cum totum denique corpus nominas, etiam superficies hoc uocabulo continetur, de corporibus eam tamen etsi non res sed intellectus sequestrat. Haec superficies, sicut est corporum terminus, ita lineis terminatur, quas suo nomine γραμμάς Graecia nominauit. Punctis lineae finiuntur, et haec sunt corpora quae mathematica uocantur, de quibus sollerti industria geometriae disputatur. Ergo haec superficies, cum ex aliqua parte corporis cogitatur, pro forma subiecti corporis accipit numerum linearum. Nam seu trium ut trigonum, seu quattuor ut quadratum, seu plurium sit angulo
Abbreviated transcription (Latin):
conuenit. Neq em̃ corpꝰ plenũ ꝓpͥe dixeris qõ cũ sui sit impaciens effluendo.
aliem est appetens hauriendo. Quȩ si metallicis corporib ñ usu ueniunt.
ñ tam̃ psena nia s nasta dicenda sunt. Hȩc est gͥ ꝯmunis numeroꝵ oĩun
plemitudo qõ cogitatiom a nobis ad suꝑos ineanti: occurrit pͥma ꝑsedio in¬
corporalitatis inmimeris. Int̾ ipsos tam̃ ꝓpͥe plem uocant᷑ scõm hos modos
qͥ p̃senti tctatui necessarii sunt. qui aut iuim obtinent uinculoꝵ: aut corpo¬
ri rurnis efficiuntua: aut corpꝰ esficiunt. S coepus qd̃ intelligendo nͥ senti¬
endo cõcipias. Totũ hoc ut obscuritatis dep̃cetur offensam paulo altiꝰ repeti¬
ta rerũ luce pandendum est. Sim̃a corpora iuꝑficie tiniuntur. ⁊i i ipia eoꝵ.
pars utuma t̃minat᷑. hii aut̃ t̃mini cñ suit semꝑ cͥca corpora qͦͥrũ tͥmimist̃.
incorpoxi intelligunt᷑. Nã qͦusq corpꝰ ee dicetur: necdũ t̾imiñ intelligitim

Expanded text:
enim corpus proprie plenum dixeris quod, cum sui sit impatiens effluendo, alieni est appetens hauriendo. Quae si metallicis corporibus non usu ueniunt, non tamen plena illa, sed uasta dicenda sunt. Haec est igitur communis numerorum omnium plenitudo, quod cogitationi a nobis ad superos meanti occurrit prima perfectio incorporalitatis in numeris; inter ipsos tamen proprie pleni uocantur secundum hos modos qui praesenti tractatui necessarii sunt, qui aut uim obtinent uinculorum aut corpora rursus efficiuntur aut corpus efficiunt, sed corpus quod intellegendo, non sentiendo concipias. Totum hoc, ut obscuritatis deprecetur offensam, paulo altius repetita rerum luce pandendum est. Omnia corpora superficie finiuntur et in ipsam eorum pars ultima terminatur. Hi autem termini, cum sint semper circa corpora quorum termini sunt, incorporei tamen intelleguntur. Nam quousque corpus esse dicetur, necdum terminus intellegitur:
Abbreviated transcription (Latin):
riꝰ uͦ qͥ cũ imo coniunctꝰ septenariũ facit: uarie ac multiplicis religionis ⁊ po¬
tentie est. Primũ qd̾ solus ex om̃ib nimeris qͥ intͣ decem sunt: de suis par¬
duo. sexta pars unũ. Q omĩa simul sex faciunt. Habet ⁊ alia suȩ ueneratio¬
uis indicia. S ne longior faciat serio fastidium: unũ ex omib eiꝰ officium
ꝑsequennur. Qd̃ ideo p̃tulimꝰ qͥa hoc cõmemorato ñ senaru tantũ. s ⁊ septe¬
narii parit̃ dignitas adstruetur. humano partin frequentioeẽ usũ noue̾ iñ¬
siũ certo numerꝵ modulamine natura constituit. s racio sub asciti senarti
numeri uultiplicatione ꝓcedens. etiã septẽ menses ꝯpulit isstirpari quã breui¬

Expanded text:
rius uero, qui cum uno coniunctus septenarium facit, uariae ac multiplicis religionis et porius uero, qui cum uno coniunctus septenarium facit, uariae ac multiplicis religionis et potentiae est, primum quod, solus ex omnibus numeris qui intra decem sunt, de suis parduo, sexta pars unum, quae omnia simul sex faciunt. Habet et alia suae uenerationis indicia, sed, ne longior faciat sermo fastidium, unum ex omnibus eius officium persequemur; quod ideo praetulimus quia hoc commemorato non senarii tantum, sed et septenarii pariter dignitas adstruetur. Humano partui frequentiorem usum nouem mensium certo numerorum modulamine natura constituit, sed ratio sub adsciti senarii numeri multiplicatione procedens etiam septem menses compulit
Abbreviated transcription (Latin):
raur: cũ se ammande ninñsitati inim̾sitatis infundat. uullũ uit tanĩ cum
sua unnitate diuortium. Uides ut hȩ monas orta apͥma rerum causa usq ad
aminiã uͥq integͣ ⁊ semꝑ indiuidua ꝯtinuatõem potestatis obtineat. Hȩc
de monade castigaciꝰ quã se copia suggerebat. Dec te remordeat qd̾ cũ om̃i
ninnem p̃esse uideatur: in coniundione p̃cipue septenarii p̃dicetua. Nulli
enĩ aptius iungitur monas incorrupta quã uirgini. Huic aut̃ numo̾ id
est septenario adeo opinio uirginitatis inoleuit ut parlas qͦ uocitet᷑. Nam
uirgo creditia. qͥa nullũ ex se parit numerũ duplicatꝰ qͥ int̾ deuariũ crartetur.
qu̾e pͥuum umitẽ ꝯstat ẽẽ nimieroꝵ. Pallas ideo qͥa exsoliꝰ monadis fȩcu ⁊ nuil¬
tiplicatõe ꝓcessit. sicut ininerua sola ex ino parente nata ꝑhibetur. GSena¬

Expanded text:
ram, cum se animandae immensitati uniuersitatis infundat, nullum init tamen cum ram, cum se animandae immensitati uniuersitatis infundat, nullum init tamen cum sua unitate diuortium. Vides ut haec monas, orta a prima rerum causa, adusque ad animam ubique integra et semper indiuidua, continuationem potestatis obtineat. Haec de monade castigatius quam se copia suggerebat. Nec te remordeat quod, cum omni numero praeesse uideatur, in coniunctione praecipue septenarii praedicetur: nulli enim aptius iungitur monas incorrupta quam uirgini. Huic autem numero, id est septenario, adeo opinio uirginitatis inoleuit ut Pallas quoque uocitetur. Nam uirgo creditur quia nullum ex se parit numerum duplicatus qui intra denarium coartetur, quem primum limitem constat esse numerorum; Pallas ideo quia ex solius monadis fetu et multiplicatione processit, sicut Minerua sola ex uno parente nata perhibetur. Sena
Abbreviated transcription (Latin):
ex quib fatebumir nullũ aliũ numerũ tam uaria eẽ maiestate fecundum
Er ino ⁊ sex cõpago pͥma conponit᷑. unĩ aut qd̃ monas idest unitas dicit᷑.
⁊ mas idem ⁊ femina est. par idem atq impar. ipse ñ numerꝰ s sons ⁊ origo
numeroꝵ. Hȩc monas iniciũ finisq omiũ. neq ipsa pͥncipii aut funs sciens:
ad stminũ resertur deũ. eiꝰq intellectum assequentiũ mumero rerũ ⁊ potesta¬
tum sequestrat. nec in inseriore pꝰ deũ gͣdu eam frusf᷑ desideraueris. Hȩc illa
est mens exsumo enata deo. q̃ uices temporũ nesciens iniino sẽꝑ qd̾ adest
consistit euo. cũq ut pote una ñsit ipsa numerabilis: innumeras tañ gene¬
rũ species. ⁊ dese creat. & intra se cõtinet. Inde qͦ aciem paululũ cogitationis in¬
qniant hanc monadẽ reꝑies ad auimã posse reserri. Aima enĩ aliena a silue¬
stris cotagione materie. tantuĩ se auctori suo ac sibi debens simplicẽ sortita natu¬

Expanded text:
ex quibus fatebimur nullum alium numerum tam uaria esse maiestate fecundum. Ex uno et sex compago prima componitur. Vnum autem quod monas, id est unitas, dicitur, et mas idem et femina est, par idem atque impar, ipse non numerus sed fons et origo numerorum. Haec monas, initium finisque omnium neque ipsa principii aut finis sciens, ad summum refertur deum eiusque intellectum a sequentium numero rerum et potestatum sequestrat, nec in inferiore post deum gradu frustra eam desideraueris. Haec illa est mens ex summo enata deo, quae, uices temporum nesciens, in uno semper quod adest consistit aeuo, cumque, utpote una, non sit ipsa numerabilis, innumeras tamen generum species et de se creat et intra se continet. Inde quoque aciem paululum cogitationis inclinans, hanc monada reperies ad animam referri. Anima enim, aliena a siluestris contagione materiae, tantum se auctori suo ac sibi debens, simplicem sortita natu
Abbreviated transcription (Latin):
reret coꝰgnat᷑ã sibi ⁊ similẽ reꝑiret.
Terra est sicca ⁊ frigi¬
da. Aqua uͦ frigi¬
da ce humecta
est. Hec duo
elem̃ta licet
sibi ꝑ siccũ¬
⁊ humectũ
cõtraria sĩt.
ꝑ frigidũ
iunginitur.
Aeu humectꝰ ⁊ cali¬
dis est Et cũ aque¬

Expanded text:
reret cognatam sibi et similem reperiret. Terra est sicca et frigida, aqua uero frigida et humecta est. Haec duo elementa, licet sibi per siccum humectumque contraria sint, per frigidum iunguntur. Aer humectus et calidus est
Abbreviated transcription (Latin):
coporio ostenamnꝰ. Ptecedens gͣ cctatꝰ mueiit nuneros iante anima urin¬
oi fuusse. qͥb uiam cõtextam augustissima tbimei racio natune ipnꝰ coscia
itestis ex prilit. Hunc est qd ꝓmintiare ñ dubitauere sapientes animã ẽẽ uri¬
nerũ se mouentẽ. Nunc indeainꝰ cur septenarius numerꝰ so seorsũ mertto plenꝰ
habeatur dũ ut er pͥssins plenituos noscat᷑ ꝓrinũ merda paneni de qͥ eois¬

Expanded text:
corporibus ostendimus; procedens autem tractatus inuenit numeros et ante animam mundi fuisse, quibus illam contextam augustissima Timaei ratio, naturae ipsius conscia testis, expressit. Hinc est quod pronuntiare non dubitauere sapientes animam esse numerum se mouentem. Nunc uideamus cur septenarius numerus suo seorsum merito plenus habeatur; cuius ut pressius plenitudo noscatur, primum merita pa
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ celi eitdent᷑ ex pressinins. in q̃ sibi icipio ꝑ qͥetem hȩc r uidisse inisus
est ⁊ audisse ꝙ̃ reccilit. nc̃ ĩa discutienda nobis sũt ipsus sõpnii u̾ba nomi
na s ut q̃q indebuntur digna q̃ situ. Ac pͥma uobis tͣctanda se ingerit pars
ina de ninueris inqͣ sic i ait. Nlam cũ ȩcas tua septenos odies solio aufradtꝰ
reditts conuerterit: dnoq iii nuimeri quoꝵ ut̃q plenꝰ alt̃ altã decausa babe
tur cireuitu naturali summã tibi fatalem cõtecerint: inte unũ atq ĩ tuũno¬
men se tota conuertet ciuitas. Te senatꝰ. te om̃s boni. te socii. te latimi initil¬
ehuntta. Tu eris unꝰ in qͦ nitat᷑ eruitatis salus acne multa: dicdator rẽpubli¬
cã cõstituas oportet si impias ꝓpinquoꝵ manꝰ effugeris. Penitudiuẽ hcu

Expanded text:
s est uel audisse quae rettulit, nunc iam discutienda sunt nobis ipsius somnii uerba, non omnia, sed ut quaeque uidebuntur digna quaesitu. Ac prima nobis tractandam se ingerit pars illa de numeris in qua sic ait: «Nam cum aetas tua septenos octies solis anfractus reditusque conuerterit, duoque hi numeri quorum uterque plenus, alter altera de causa habtur, circuitu naturali summam tibi fatalem confecerint, in te unum atque in tuum nomen se tota convertet civitas, te senatus, te omnes boni, te socii, te Latini intuebuntur, tu eris unus, in quo nitatur civitatis salus, ac, ne multa, dictator rem publicam constituas oportet, si impias propinquorum manus effugeris. Hic cu
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ int̾ lbros qͦs de ix płinca cicero qͦsq pͥus plato scͥpserat: q̃ diffentia: q̃ sum¬
litudo: habeatur exp̃ssimꝰ. ⁊ cur oꝑi suo ł plato eris indiciũ. ł cicero sõniũ
scipionis aosciuerit. qͥdue sit ab epicureis obiectum platoni. ł quẽ admodũ
debiliꝰ calumpnia resellat᷑. ⁊ qͥb tͣctib phylosoph adisceant: ⁊ aqͥl penitꝰ
excludant fabulosa irtulimꝰ. adiecimꝰq pꝰ hȩc necessario geneta om̃rũ ima¬
ginũ q̃ falso q̃q uͦ uident᷑ in sõnis: ipsasq distinximꝰ species sõuioꝵ. ad
quas affricani sõniũ constaret referri: ⁊ scipioni cõuenerit: talia sopni¬
are. ⁊ de geminis sõnii portis q̃ fuerit a ueterib exp̃ssa seutentia. suꝑ
hiis om̃ib ipstus sompnii deqͥ loqͥmur mentẽ ꝓpositũq lignauimꝰ. et

Expanded text:
m, inter libros quos de re publica Cicero quosque prius Plato scripserat, quae differentia, quae similitudo habeatur expressimus, et cur operi suo uel Plato Eris indicium uel Cicero somnium Scipionis adsciuerit, quidue sit ab Epicureis obiectum Platoni uel quemadmodum debilis calumnia refellatur, et quibus tractatibus philosophi admisceant uel a quibus penitus excludant fabulosa rettulimus, adiecimusque post haec necessario genera omnium imaginum quae falso quaeque uero uidentur in somnis, ipsasque distinximus species somniorum ad quas Africani somnium constaret referri, et si Scipioni conuenerit talia somniare, et de geminis somnii portis quae fuerit a ueteribus expressa sententia, super his οmnibus ipsius somnii de quo loquimur mentem propositumque signauimus, et
Abbreviated transcription (Latin):
tustas mitteret edisseramus. ut cui eoꝵ. generi soniũ de quo agrnꝰ
applicandum sit innotescat. ¶ Om̃ũ q̃ indere sibi dormientes uident᷑.
cos qd̾ latini sõpniũ uocant. aut est opouaa. qd̾ uisio recte appellatua

Expanded text:
tustas mitteret, edisseramus, ut cui eorum generi somnium quo de agimus tustas mitteret, edisseramus, ut cui eorum generi somnium quo de agimus applicandum sit innotescat. Omnium quae uidere sibi dormientes uidentur cos q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdiderunt. uisas abi ipsas eleusimas deas habitu inererricio ante aptũ
iupanar iudere ꝓstantes. Admirantiq ⁊ causas ñ cõuenientes nu¬
minib turpitudinis ꝯsulenti respondisse iratas abipio se adito pudi¬
ticiȩ suȩ ui abstractas ⁊ passim abeuntib ꝓstitutas adeo semꝑ ita se isci¬
ri ce coli numina maluerunt. qͣit̾ in uulgͦ antiqͥtas fabulata est. qus
iiagines ⁊ similachra formarũ talium ꝓrsus alienis .⁊ ętates tam in¬
erementi quã diminutõis ignaris: ⁊ amnctus ornat᷑e uarios corpͣ ñ na¬
uentio assignauit. Scd̾m hȩc pythagoras ipse atq empodocles: parme
sicut fattũ fuerat executus est. Hiis p̾libatis antequiã ipsa somnii u̾ba
tctrm᷑ pͥus qͦt somniandi modos obseruatio deprehenderit cũlicencia
sigurarum q̃ pastim qͥescentib ingeruntira sub diffinitione ac regula ne¬

Expanded text:
prodiderunt, uiso sibi ipsas Eleusinias deas habitu meretricio ante apertum prodiderunt, uiso sibi ipsas Eleusinias deas habitu meretricio ante apertum lupanar uidere prostantes, admirantique et causas non conuenientis numinibus turpitudinis consulenti respondisse iratas ab ipso se de adyto pudicitiae suae ui abstractas et passim adeuntibus prostitutas. Adeo semper ita se et sciri et coli numina maluerunt qualiter in uulgus antiquitas fabulata est, quae et imagines et simulacra formarum talium prorsus alienis, et aetates tam incrementi quam diminutionis ignaris, et amictus ornatusque uarios corpus non habentibus adsignauit. Secundum haec Pythagoras ipse atque Empedocles, Parmensicut traditum fuerat exsecutus est. His praelibatis antequam ipsa somnii uerba tractemus, prius quot somniandi modos obseruatio deprehenderit, cum licentiam figurarum quae passim quiescentibus ingeruntur sub definitionem ac regulam ue
Abbreviated transcription (Latin):
antiquitas. qͥa suminꝰ d̾s nataq ex eo mens sicut ultͣ animã ita supͣ
naturam sunt quo uichil fas est de fabulis ꝑuenire. De diis autẽ ut dixi¬
ceteris & de amina ñ frustra se nec ut obledent ad fabulosa cõuertunt
S qͥa sciunt ininicã ẽẽ uaturȩ: aꝑtã nudãq expositionẽ sui q̃ sicut uulga¬
rib hominũ seusib ĩtelledum s q uario rerum tegmine oꝑim̃toq sub¬
traxit. ita a prudentib archana sua uoluit ꝑ fabulosa tractari sic ipsa
misteria figurarum cunculis oꝑiuntur. ne uł hȩc adeptis nuda rerum
taliũ natura se p̾beat. s sũmatib tantũ uiris sapientia interp̃te ueri ar¬
chani consciis cõtenti sint reliqui. ad uenerationẽ figuris defendentib
a uilitate secretum. ¶Numenio deinq int̾ phylosophos occultorũ curiosi¬
ori offensam numinũ qd̾ eleusinia sacra int̾pretando uiilgauerit sõpnia

Expanded text:
antiquitas; quia summus deus et nata ex eo mens, sicut ultra animam, ita sunt supra antiquitas; quia summus deus et nata ex eo mens, sicut ultra animam, ita sunt supra naturam, quo nihil fas est de fabulosis peruenire. De diis ‹auteceteris et de anima non frustra se nec ut oblectent ad fabulosa cunuertunt, sed quia sciunt inimicam esse naturae apertam nudamque expositionem sui, quae, sicut uulgaribus hominum sensibus intellectum sui uario rerum tegmine operimentoque subtraxit, ita a prudentibus arcana sua uoluit per fabulosa tractari. Sic ipsa mysteria figurarum cuniculis operiuntur ne uel haec adeptis nudam rerum talium natura se praebeat, sed, summatibus tantum uiris sapientia interprete ueri arcani consciis, contenti sint reliqui ad uenerationem figuris defendentibus a uilitate secretum. Numenio denique inter philosophos occultorum curiosiori offensam numinum, quod Eleusinia sacra interpretando uulgauerit, somnia
Abbreviated transcription (Latin):
ue potestatib uł de ceteris diis loquinit᷑. Ceterũ cũ ad sũmũ ⁊ pͥncipẽ om̃iũ dĩn
attollere: uł ad iuenten quã greci. Noii. appellant: orgiuales uertĩ species
q̃. iae ai. dide sunt cõtunentẽ ex summo uatã ⁊ ꝑfectam deo: cũ de hiis in¬
quã loquuntun: sũmo d̾o ⁊ m̃te: nichil fabłosũ penitꝰ atanguiit. S siqͥd de
hiis assignare conaut᷑: q̃ ñ seruionẽ tantũmodo: s cogitationẽ qͦ humanam
suꝑant ad similitudines ⁊ exempla consugint. Sic plato cũ de. Tataso.
loqͥ ẽẽt animatꝰ: dicere qͥd sit ñ ausus est. hoc solũ de eo sciens qd̾ sciri qua¬
ie sit ab homine ñ possit. Solũ uͦ ei suuillitnũ de tusibilib solem repꝑit.
&e ꝑ eiꝰ sumlitudinẽ uiam sermoni suo attollendi se ad ñ cõprehendenda
patefecit. Ideo ⁊ nullũ ei simulachrũ cũ diis aliis cõstitueretir siux̃

Expanded text:
ue potestatibus uel de ceteris dis loquuntur. Ceterum cum ad suue potestatibus uel de ceteris dis loquuntur. Ceterum cum ad suattollere, uel ad mentem quam Graeci noyn appellant, originales rerum species quae ideae dictae sunt continentem, ex summo natam et profectam deo -- cum de his, inquam, loquuntur summo deo et mente nihil fabulosum penitus attingunt. Sed si quid de hissuperant, ad similitudines et exempla confugiunt. Sic Plato, cum de τἀγαθῷ loqui esset animatus, dicere quid sit non ausus est, hoc solum de eo sciens, quod sciri quale sit ab homine non possit, solum uero ei simillimum de uisibilibus solem repperit, et per eius similitudinem uiam sermoni suo adtollendi se ad non comprehendenda patefecit. Ideo et nullum eius simulacrum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ turpia ⁊ indigna niminib ac monstro sinilia conponitur: ut dii
adulteri. Sat᷑mus pudenda celii patris abscidens. & ipse rursus afilio reguo
ĩ uincla cõiectꝰ. qd̃ geuꝰ totũ phylosophi nescire maluertuit. ac sacrarũ rerũ no¬
cio sub pio ficinentoꝵ. uelamine: honestis ⁊ cecta reb: ⁊ uestita nominib
enunciat᷑. & hoc est solum sicĩti genus qd̃ caucio de diuinis rebus phylo¬
sophantis admittit. Cũ gͥ nullã dispitationi pariat iniriam . uł. en. in¬
dex uł somnians affricanꝰ: s rerũ sacrarum enunciacio integra sui ilignitate
hiis sit cecta nominibi. Accusatortandem edoctus: a fabulis fabulosa secerne¬
re conquiescat. Sciendũ est tam̃ ñ in omnẽ disputacionẽ phylosophos admit¬
tere fabulosa ł licita. s hiis uti solent cũ uł de auina uł de aergis ethereis¬

Expanded text:
 turpia et indigna numinibus ac monstro similia componitur, ut di  turpia et indigna numinibus ac monstro similia componitur, ut di adulteri, Saturnus pudenda Caeli patris abscidens et ipse rursus a filio regni potito in uincla coniectus — quod genus totum philosophi nescire malunt; aut sacrarum rerum notio sub pio figmentorum uelamine honestis et tecta rebus et uestita nominibus enuntiatur. Et hoc est solum figmenti genus quod cautio de diuinis rebus philosophantis admittit. Cum igitur nullam disputationi pariat iniuriam uel Er index uel somnians Africanus, sed rerum sacrarum enuntiatio integra sui dignitate his sit tecta nominibus, accusator tandem edoctus a fabulis fabulosa secernere conquiescat. Sciendum est tamen non in omnem disputationem philosophos admittere fabulosa uel licita, sed his uti solent cum uel de anima uel de aeriis aetheriis
Abbreviated transcription (Latin):
tũ legentis hortantur: fit scõa adiscrecio. In qͥbedam eñĩ ⁊ argniu̾̃tũ ex ficdo
locatur: ⁊ ꝑ mendacia ipse relationis ordo contexitur. Ut sunt ilȩ esophy
fabilȩ. elegantia fictionis illustres. At in aliis argum̃taũ quioẽ funda¬
tur ueri soliditate. s hȩc ipsa ueritas ꝑ quȩdam cõposita ⁊ fircta ꝓferc̃.
t hoc iam uocatur narracio fabulosa. ni fabula. ut sunt cerimoniarũ
sacra. ut esiodi ⁊ orphei q̃ oe deorum ꝓgeniȩ atu ue narrantua. ut
mystica pythagoreorum sensa referuntua. Ex hac gͦ scd̾a diuisione qͣm
diximus aphylosophye uibris prior species q̃ concepta de falso ꝑ faclsũ
narratur aliena est. Sequens in aliam rursũ discrecionẽ scissa dindi¬
tur. Nam cũ ueritas argum̃to subest solaq fit narracio fabulosa nõ
unꝰ iepperitur inocꝰ ꝑ figinentũ uera referendi: Ant enĩ ꝯnerio narratoi uerum¬

Expanded text:
tum legentis hortantur fit secunda discretio. In quibusdam enim et argumentum ex ficto tum legentis hortantur fit secunda discretio. In quibusdam enim et argumentum ex ficto locatur et per mendacia ipse relationis ordo contexitur, ut sunt illae Aesopi fabulae elegantia fictionis illustres, at in aliis argumentum quidem fundatur ueri soliditate, sed haec ipsa ueritas per quaedam composita et ficta profertur, et hoc iam uocatur narratio fabulosa, non fabula, ut sunt caerimoniarum sacra, ut Hesiodi et Orphei quae de deorum progenie actuue narrantur, ut mystica Pythagoreorum sensa referuntur. Ergo ex hac secunda diuisione quam diximus, a philosophiae libris prior species, quae concepta de falso per falsum narratur, aliena est. Sequens in aliam rursus discretionem scissa diuiditur: nam cum ueritas argumento subest solaque fit narratio fabulosa, non unus reperitur modus per figmentum uera referendi. Aut enim contextio narrationis per
Abbreviated transcription (Latin):
lumpnia dissolita: ut᷑q tactum incolume ut fas est retineat dignitatẽ. Nec
om̃b fabulis phylosophia repugiat: uec om̃b adqͥescit. ⁊ ut facile secerm pos¬
sit: quȩ ex hiis asc abducat. ac uelut ꝓfana ab isto uestibulo sacrȩ disputaci¬
onis excludat. q̃ uͦ ctiã sepe ac libent᷑ admittat diuisionũ gͣdib explicandũ
est. Fabuiȩ quarum noñi indicat falsi ꝓfessionẽ aut tantũ conciliandȩ au¬
rib uoluptatis. aut adortacionis quoq in bouã frugem grã reꝑtȩ sunt.
Anditũ mrulcent uelut comediȩ qͣles menander eiꝰ ue imitatores agendas
dederunt. uł argumenta fictis casib amatorũ referta. Quib uł multũ
rũ geuꝰ qd̾ solas auriũ delicias ꝓfitetur. e sac̃rio suo in nutricũ cunas sa¬
pientiȩ tͣctatꝰ eliminat. ex hiis aut̃ q̃ ad quandã initutum ipeciẽ intellec¬

Expanded text:
lumnia dissoluta utriusque factum incolumem, ut fas est, retineat dignitatem. Nec lumnia dissoluta utriusque factum incolumem, ut fas est, retineat dignitatem. Nec omnibus fabulis philosophia repugnat, nec omnibus adquiescit; et ut facile secerni possit quae ex his a se abdicet ac uelut profana ab ipso uestibulo sacrae disputationis excludat, quae uero etiam saepe ac libenter admittat, diuisionum gradibus explicandum est. Fabulae, quarum nomen indicat falsi professionem, aut tantum conciliandae auribus uoluptatis aut adhortationis quoque in bonam frugem gratia repertae sunt. Auditum mulcent uel comoediae, quales Menander eiusue imitatores agendas dederunt, uel argumenta fictis casibus amatorum referta, quibus uel multurum genus, quod solas aurium delicias profitetur, e sacrario suo in nutricum cunas sapientiae tractatus eliminat. Ex his autem quae ad quandam uirtutum speciem intellec
Abbreviated transcription (Latin):
tauerit. siqͥdẽ ad soniniũ de qͦ ħͥ ꝓcedit sermo ñ attiuent. hoc loco nobis ob¬
mittenda st̃. Iuam caltimꝑniã ꝑseg̃mira. q̃ nisi supplodat᷑ manebit cice¬
roni cñ platone cõmunis. Ait aphylosopho fabulam ñ oportunse cõfingi.
qm̃ nullũ fignenti genꝰ ueri ꝓfessorib cõueniret. Cur enĩ inquit si rerum
celestium notionẽ si habitum nos animarũ docere uoluisti: ñ simplici ⁊ ab¬
soluta hoc insinuatõe curatũ est. S qͣsita ꝑsona casuq excogitata nouitas
⁊ ꝯposita aduocati scena sigmenti ipsã qͣrendi ueri iamiã mendacio polluert̃.¬
ec qm̃ dñ de platonico exe iactantur: ctiã qͥetẽ affricani nr̃i sompmantis incu¬
sant. Utraq enĩ sub apposito argum̃to electa ꝑsona est q̃ accominoda emin¬
ciandis haberetim. Resistamꝰ ingenti ⁊ frustra arguens refellatur. ut tina ca¬

Expanded text:
tauit — si quidem ad somnium de quo hic procedit sermo non attinent — hoc loco nobis otauit — si quidem ad somnium de quo hic procedit sermo non attinent — hoc loco nobis omittenda sunt: illam calumniam persequemur quae, nisi supplodetur, manebit Ciceroni cum Platone communis. Ait a philosopho fabulam non oportuisse confingi, quoniam nullum figmenti genus ueri professoribus conueniret. «Cur enim, inquit, si rerum caelestium notionem, si habitum nos animarum docere uoluisti, non simplici et absoluta hoc insinuatione curatum est, sed quaesita persona casusque excogitata nouitas et composita aduocati scaena figmenti ipsam quaerendi ueri ianuam mendacio polluerm, dum de Platonico Ere iactantur, etiam quietem Africani nostri somniantis accusant — utraque enim sub apposito argumento electa persona est quae accommoda enuntiandis haberetur —, resistamus urgenti et frustra arguens refellatur, ut una ca