comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ipsius diuinitatis simbola p̾fe¬
rentẽ. Necdũ luteam molem depo¬
suit. & iã cũ xp̃o de mundo decernit.
potestates ordinat: regna disponit.
Insanum te palam ꝓnuncio: quisq
gͥmani merito ꝓuehi ppłos ad reg¬
na cȩlestia posse desꝑas. quẽ t̃reos
adhuc uehentẽ artus: tanta potuis
serie ꝓ captu ingenii ut¬
cũq decursa: scđs qui
suꝑ est priuatas poscit oꝑas. nunc
quidẽ instant̾ incipiendus: sed ñ
etiã consequent᷑ om̃ifariam con¬
sũmandus. Expensis namq his
quȩ p̃manibꝰ uersant᷑: siqͣ deinceps
apłici patris nr̃i merito se fortassis
ingesserint impiger exequar. quȩq
diuinitati p̾stare placuerit: ea in¬
different̃ scedis indere ñ graua¬
bor. Libens uͦ huic astringar de¬
bito. nec eo me uelim eocimi un¬
quã. qđ̃q soluendo & nunquam
ꝑsoluendo utinam uincłis emicẽ cor¬
poris: ꝑseuerant: erga gͥmani memo¬
riam sũmȩ & ꝑantiquȩ pͥuilegio scĩ¬

Expanded text:
nem ipsius jam divinitatis symbola praefenem ipsius jam divinitatis symbola praeferentem! Nec dum luteam molem deposuit; et jam cum Christo de mundo decernit, potestates ordinat, regna disponit. Insanum te palam pronuntio, quisquis Germani merito provehi populos ad regna coelestia posse desperas, quem terrenos adhuc vehentem artus tanta potuisspro captu ingenii utcunque decursa, secundus, qui superest, privatas poscit operas, nunc quidem instanter incipiendus, sed non etiam consequenter omnifariam consummandus: expensis namque his, quae prae manibus versantur, si qua deinceps apostolici Patris nostri merito se fortassis ingesserint, impiger exsequar; quaeque Divinitati praestare placuerit, ea indifferenter schedis indere non gravabor. Libens vero huic astringar debito, nec eo me velim eximi unquam; quodque solvendo, et nunquam persolvendo, utinam vinculis emicem corporis, perseverante erga Germani memoriam summae et perantiquae privilegio sancti
Abbreviated transcription (Latin):
gͥmanus auctoritate mirabili egre¬
dere inqͥt: & sceptra regni meliori
ꝑ mitte. Illo hesitante. gͥmanus ba¬
culo cunctantẽ impellens. egredie¬
ris ait. & sic̃ diffinitũ constat a do¬
mino: nequaquã deinceps in ȩt̾nũ¬
regia potestate abut̾is. Barbarus
auctoritatẽ cȩlestem in p̃sule re¬
formidans: cũ coniuge & liberis
retẽptare: nulla post hac ratione
conatus. Tũ g̾manus uno ex disci¬
pulis directo. subulcum cũ ꝯiuge
euocat: atq uniu̾so stupente palatio
in regni culm̃ cõponit. Ex eo tp̃re
in hodiernũ. reges ex subulci gen̾e
prodeuntes. nationi brittonũ dñant᷑.
dõ ꝑ beatũ gͥmanũ res humanas
mirabilit̃ ordinante. Hȩc ita apud
brittanniam catholicis litt̾is con¬
tineri. p̃dictus mͥ ep̃s. iurisiurandi
int̾positione firmabat. Cuiꝰ ꝓbitatẽ
qͥsq exꝑtus est: u̾bis illiꝰ fidẽ cede
nullo mͦ dubitabit. Ouirũ int̾ mor¬
talium agmina singłarem: o homi¬

Expanded text:
Germanus auctoritate mirabili, EgreGermanus auctoritate mirabili, Egredere, inquit, et sceptra regni meliori permitte. Illo haesitante, Germanus baculo cunctantem impellens, Egredieris, ait; et sicut definitum constat a Domino, nequaquam deinceps in aeternum potestate regia abuteris. Barbarus auctoritatem coelestem in Praesule reformidans, cum conjuge et liberis retentare nulla posthac ratione conatus. Tum Germanus, uno ex discipulis directo, subulcum cum conjuge evocat; atque universo stupente palatio, in regni culmen componit. Ex eo tempore in hodiernum reges ex subulci genere prodeuntes, nationi Britonum dominatur, Deo per beatum Germanum res humanas mirabiliter ordinante. Haec ita apud Britanniam catholicis litteris contineri, praedictus mihi episcopus jurisjurandi interpositione firmabat; cujus probitatem quisque expertus est, verbis illius fidem cedere nullo modo dubitabit. O virum inter mortalium agmina singularem? O homi
Abbreviated transcription (Latin):
mactans: cęnaturis appone. Dicto
illa incunc̾tant̃ paruit: coctumq
uitulũ in m̃sa componit. Ep̃s solito
abstinens: cęt̾is esum indicit. Cȩna
ex plicata beatus gͥmanus mulierẽ
euocat. imꝑatq ut ossa uituli col¬
lecta diligentiꝰ. suꝑ pelliculã eius
ante matrem in p̃sepio componat.
Quo facto. mirũ dictu qđ est: uitu¬
lus absq mora surrexit. matriq co¬
astans: pabulũ carꝑe cȩpit. Tum ad
utrosq cou̾sus antistes. Saluo in qͥt
p̃mio caritatis: iura hospitii tali in¬
terim beneficio cõpensata recipite.
Prouentũ rei mirabilem: collato õs
p̃conio sustuler̃. In crastinũ pontifex
palatium repetit: regisq ad publi¬
cũ p̃stolatur egressum. Illum ab in¬
timis ꝓcedentẽ gͥmanus exccipit.
atq potenti ob iurgatione uerboꝵ.
cur sibi pridie hospitium negaue¬
rit: seuerus exxqͥrit. Rexc stupore
deficus intorpuit. uiriq constan¬
tia attonitus: a responso defec̃. Tũ

Expanded text:
mactans, coenaturis appone. Dicto mactans, coenaturis appone. Dicto illa incunctanter paruit, coctumque vitulum in mensa componit. Episcopus solito abstinens, caeteris esum indicit. Coena explicita, beatus Germanus mulierem evocat, imperatque, ut ossa vituli collecta diligentius super pelliculam ejus ante matrem in praesepio componat. Quo facto mirum dictu quod est vitulus absque mora surrexit, matrique coadstans, pabulum carpere coepit. Tum ad utrosque conversus antistes: Salvo, inquit, praemio charitatis jura hospitii, tali interim beneficio compensata recipite. Proventum rei mirabilem collato omnes praeconio sustulerunt. 82. In crastinum pontifex palatium repetit, regisque ad publicum praestolatur egressum. Illum ab intimis procedentem Germanus excipit, atque potenti objurgatione verborum, cur sibi pridie hospitium negaverit, severus exquirit. Rex stupore defixus intorpuit, virique constantia attonitus, a responso defecit. Tum
Abbreviated transcription (Latin):
sus a pascuis: pensum cotidiani sala¬
rii acceptũ ex palatio. ad ꝓpriũ tugu¬
rium referebat. Is ubi germanum
beatissimũ conspecit. brumali horro¬
re cũ discipłis tabescentẽ. appropin¬
quans cõminus: orat humilit᷑. ut qͥs
eẽt: qua ue ex causa int̾ algores ni¬
mios illic moraret᷑ ediceret. Cumq
nichil certitudinis ex responso ꝑce¬
pisset. ꝑsonȩ dignitate ꝑmotus: oro
ait quisqͥs es añe. ut parcas corpori.
seruiq tui succed̾e digneris hospitio:
ac demũ siqua pauꝑtati meȩ suppe¬
tunt officia receptare. Non parum
eñi intẽẽ uideo. ĩminentes noc̃tis
angustias: quantulibet uili domi¬
cilio tẽꝑare. Non asꝑnatus ꝑsone
qualitatẽ. successit hospitio: & quȩ
sibi a pauꝑe ĩpendebantur obseqͥa
libens excepit. Erat illi in peculio:
uacea tantũ & uitulus. Conu̾susq
ad uocorem. & ñ intelligis ait quan¬
tũ susceꝑis hospitem: Accingere
itaq & unicũ qui nob est uitulum

Expanded text:
sus a pascuis, pensum quotidiani salasus a pascuis, pensum quotidiani salarii acceptum ex palatio ad proprium tugurium referebat. Is ubi Germanum beatissimum conspexit brumali horrore cum discipulis tabescentem, appropinquans cominus, orat humiliter, ut, quis esset, quave ex causa inter algores nimios illic moraretur, ediceret. Cumque nihil certitudinis ex responso percepisset, personae dignitate permotus; Oro, ait, quisquis es, domine, ut parcas corpori, servique tui succedere digneris hospitio, ac demum, si qua paupertati meae suppetunt officia, receptare: non parum enim interesse video, imminentis noctis angustias quantumlibet vili domicilio temperare. Non aspernatus personae qualitatem, successit hospitio: et quae sibi a paupere impendebantur, obsequia libens excepit. Erat illi in peculio vacca tantum et titulus: conversusque ad uxorem: Et non intelligis, ait, quantum susceperis hospitem: accingere itaque, et unicum, qui nobis est, vitulum
Abbreviated transcription (Latin):
tificalis sc̃itatis exercitia: ultroneã
sibi ꝑegrinationẽ indicit. Sic tra¬
duetus in franciã piissimiq regis
haroli munificentia illectus. apud
beatoꝵ medardi & sebastiani ceno¬
bium anachoreticã exercet uitã: sin¬
gularis nr̃o tp̃re unice philosophus
sc̃itatis. Hic multis corã. sepius re¬
ferre solitus erat. gͥmaniũ sc̃issimũ
ut ipsius utar uerb̾ suȩ natiõĩs apłm:
uice quadã dum britannias ꝑmea¬
ret. regis palatium cũ suis discipu¬
lis introisse. Erat tum hiems hor¬
rida. nec hõibꝰ solũ: uerũ etiã ipsis
bestiis uehement̃ infesta. Itaq di¬
recto ad regẽ int̾nuncio: suꝑuen¬
ture nocti hospitiũ postulauit. Rex
abnuit. atq ut erat & gente & aĩo
barbarus: negociũ floccipendit.
Int̾ea gmanus cũ discipłis subdi¬
uo ꝑsistens. cęli inclementiam. in¬
fractis animis tolerabat. Iamq die in
uesꝑam coacto. subulcus regis regres¬

Expanded text:
tificalis sanctitatis exercitia, ultroneam tificalis sanctitatis exercitia, ultroneam sibi peregrinationem indixit. Sic traductus in Franciam, piissimique regis Caroli munificentia illectus, apud beatorum Medardi et Sebastiani coenobium anachoreticam exercet vitam, singularis nostro tempore unicae philosophus sanctitatis. Hic multis coram saepius referre solitus erat, Germanum sanctissimum ut ipsius utar verbis suae nationis apostolum, vice quadam, dum Britannias permearet, regis palatium cum suis discipulis introisse. Erat tum hiems horrida, nec hominibus solum, verum etiam ipsis bestiis vehementer infesta. Itaque directo ad regem internuntio, superventurae nocti hospitium postulavit. Rex abnuit, atque, ut erat et gente et animo barbarus, negotium floccipendit. Interea Germanus cum discipulis sub divo persistens, coeli inclementiam infractis animis tolerabat. 81. Jamque die in vesperam coacto, subulcus regis regres
Abbreviated transcription (Latin):
um ꝑ meditranea circũ uecti.
loca singła curiose disqͥrimꝰ:
pene fuit. ut oceanũ eoctrema mun¬
di mirabilit̾ cingentẽ: ab excellen¬
tifsimi patris nr̃i pͥuilegiis exciꝑe¬
mus. Quibꝰ cũ totus redundet orbis:
ub̾ius tam̃ his britannia głatur.
orbis ora gallici litroris: nisi britan¬
nia insula singłari amplitudine
nom̃ pene orbis alteriꝰ mereretur.
Hȩc beato gͥmano peculiari deuo¬
tione sũmissa. multis se beneficioꝵ
impendiis: scĩtati eius ẽẽ testatur ob¬
nocciam. Qaͣ scilicet eiꝰ doctrinis illu¬
minata. qđ ꝑ eũ non semel ẽ a sordibꝰ
heresũ expurgata: qđ deniq multi¬
plici miraculoꝵ lampade illustrata.
Quȩ qm̃ doctorũ nobilium studio lit¬
teris s̃ aliquatenꝰ cõmendata: itera¬
tione non indigent. Fertur unũ famo¬
sũ int̃ cȩt̾a: cuiꝰ ad nos noticia ꝑ sc̃m
senem marcũ eiusdẽ gentis ep̃m de¬
cucurrit. Iui natione qͥdem britto:
educatus uͦ in hibna. post longa pon¬

Expanded text:
um per mediterranea circumvecti loca, singula curiose disquirimus, pene fuit, ut Oceanum, extima mundi mirabiliter cingentem, ab excellentissimi Patris nostri privilegiis exciperemus; quibus cum totus redundet orbis, uberius tamen his Britannia gloriatur, orbis ora Gallici littoris; nisi Britannia insula singulari amplitudine nomen pene orbis alterius mereretur. Haec beato Germano peculiari devotione submissa, multis se beneficiorum impendiis sanctitati ejus esse testatur obnoxiam; quod scilicet ejus doctrinis illuminata, quod per eum non semel est a sordibus haeresum expurgata, quod denique multiplici miraculorum lampade illustrata. Quae quoniam doctorum nobilium studio litteris sunt aliquatenus commendata, iteratione non indigent. Fertur unum famosum inter caetera, cujus ad nos notitia per sanctum senem Marcum, ejusdem gentis episcopum decucurrit: qui natione quidem Brito, educatus vero in Hibernia, post longa pon
Abbreviated transcription (Latin):
ciosi patris suffragium inclamante
ñ modo flexus ñ est uerũ etiam
maturari crudele negociũ ĩꝑans:
equum festinato conscendit. Ac
priꝰ quã portã exccedet. equus in
sublime tollitur. sefsorem dorso
excutit. coaq transuersũ fracta:
misera allisione ꝓsternit. Nec priꝰ
sospitatẽ meruit. quã beato germa¬
no cuiꝰ nom̃ sp̃uerat: debita peni¬
tudine satis fec̃. Hoc ꝓpter facti
similitudinẽ ita inserto: ad locum
quẽ omisimus seriem referam.
Supͣ dic̃u castelli dñs cupiditati
nefariȩ morẽ gerens. res ad ecclã
ꝑtinentes: ausu temerario abdica
diocesim locus ille ꝑtinere cognos¬
citur. euocato pbro ne sacrilego

Expanded text:
etiosi Patris suffragium inclamante, etiosi Patris suffragium inclamante, non modo flexus non est, verum etiam maturari crudele negotium imperans, equum festinato conscendit: ac prius quam portam excederet, equus in sublime tollitur; sessorem dorso excutit; coxaque transversum fracta, misera allisione prosternit. Nec prius sospitatem meruit, quam beato Germano, cujus nomen spreverat, debita poenitudine satisfecit. Hoc propter facti similitudinem ita inserto, ad locum, quem omisimus, seriem referamus. 77. Supradicti castelli dominus cupiditati nefariae morem gerens, res ad ecclesiam pertinentes ausu temerario abdicav, ad cujus dioecesim locus ille pertinere cognoscitur, evocato presbytero, ne sacrilego
Abbreviated transcription (Latin):
lũ referret᷑. Igit᷑ quȩ pauloante de
alteriꝰ causabatur incõmodo: iã nc̃
ꝓpriȩ calamitatis remediũ ancia
quȩritabat. Quemq iniustũ insuꝑ¬
bi hõis punitione notauerat: iustũ
iam ꝑ oĩa in suã potiꝰ contritionem
p̃dicabat. Amicis & parentibꝰ asci¬
tis. negociũ ꝓfitetur. animi in se
leuitatẽ increpit: oris facilitatem
obiurgat. Et uotis tandẽ & mune¬
ribus onerata. eccłam expetit. sce¬
lus lacͥmis expiat: a beatissimo gͥ¬
mano ueniã cũ sanitate reposcit᷑.¬
Nec multo int̾iecto temporis mise¬
ricordem sensit: quẽ dudũ fuerat
ecꝑta seuerũ. Sospitati rẽdita. in do¬
mũ suã castigata recessit. parcendũq
sermonibꝰ ĩmodestis: modernȩ ultio¬
nis excemplo ꝑdocuit. Consimile
qͥddã. in uilla autisiodorensis pagi:
cui abundiacus nom̃ est patratum
meminimus. In qua uir quidã illu¬
ster & pene toti notissimus regio¬
ni. quendã exx loci incolis: seuis

Expanded text:
lum referretur. Igitur quae paulo ante de lum referretur. Igitur quae paulo ante de alterius causabatur incommodo, jam nunc propriae calamitatis remedium anxia quaeritabat; quemque injustum in superbi hominis punitione notaverat, justum jam per omnia in suam potius contritionem praedicabat: amicis et parentibus adscitis negotium profitetur; animi in se levitatem increpat; oris facilitatem objurgat; et votis tandem et muneribus onerata, ecclesiam expetit; scelus lacrymis expiat; a beatissimo Germano veniam cum sanitate reposcnec multo interjectu temporis misericordem sensit, quem dudum fuerat experta severum. Sospitati reddita, in domum suam castigata recessit, parcendumque sermonibus immodestis modernae ultionis exemplo perdocuit. 76. Consimile quiddam in villa Altissiodorensis pagi, cui Abundiacus nomen est, patratum meminimus; in qua vir quidam illuster et pene toti notissimus regioni, quemdam ex loci incolis saevis
Abbreviated transcription (Latin):
uice ñ subuenerit. quid possint uer¬
bera tuo ipsius excꝑiere supplicio.
Uioc ista cõpleuerat. & in partẽ con¬
uersus grauissime corruit. ac teme¬
ritatem uerboꝵ crurifragio cõpen¬
sauit. Ita beatꝰ germanꝰ se fuisse p̃¬
sentissimũ declarauit. dũ & miserũ
ab solutione donauit: & contumacẽ
merita contritione ꝑdomuit. Cũq
rem gestam celer ubiq fama disper¬
geret. matrona quȩdã exx illustribꝰ
huiꝰ modi negocio relatione cõperto.
in tumorẽ erigiꝰt᷑. ac friuolũ animũ
incendens leuitate uerboꝵ: in huiꝰ¬
modi querelam effertur. Non inqͥd
decuerat sc̃m gͥmanũ in hac parte
adeo facilẽ ectitisse. ut hominẽ sua
querentẽ. tanta crudelitate confi¬
ceret. Blasphemos sermones: ultio
repentina corripuit. Nam ut ista
furens ꝓtulit. & in uerbo uestigia
torsit. ita pedẽ eius dextrũ uin¬
dex pena contriuit: ut pene exc a¬
nimis ancillarũ manibꝰ in cubicu¬

Expanded text:
vice mox subvenerit, quid possint vervice mox subvenerit, quid possint verbera tuo ipsius experiere supplicio. Vix ista compleverat; et in partem conversus, gravissime corruit, ac temeritatem verborum crurifragio compensavit. Ita beatus Germanus se fuisse praesentissimum declaravit; dum et miserum absolutione donavit, et contumacem merita contritione perdomuit. Cumque rem gestam celer ubique fama dispergeret, matrona quaedam ex illustribus, hujusmodi negotio relatione comperto, in tumorem erigitur; ac frivolum animum incendens levitate verborum, in hujusmodi querelam effertur; Non, inquit, decuerat sanctum Germanum in hac parte ita facilem exstitisse, ut hominem sua quaerentem tanta crudelitate conficeret. Blasphemos sermones ultio repentina corripuit; nam ut ista furens protulit, et in verbo vestigia torsit; ita pedem ejus dextrum vindex poena contrivit, ut pene exanimis ancillarum manibus in cubicu
Abbreviated transcription (Latin):
frurt᷑ die. Uotis urgentibꝰ montis uer¬
ticem scandit. miraculum publicat.
reꝑatori suo multiformes grates ac¬
cumulat. Fons ille remedioꝵ fecun¬
dissimus. e remotis qͦq locis a pluri¬
bus freq̃ntatus: & lauacro releuat
& potu iocundat. Eiusdẽ loci uice¬
añs. quadã die discutiendis negociis
data singłari oꝑa: eccłasticã familiã
iniqͥs imꝑiis opprimebat. Reclamati¬
tibus cunc̃tis. & aꝑtã uiolentiã tu¬
multuosa uociferatione testantibus.
unũ eoꝵ qui int̾ cęt̾os honoratior
uidebat᷑ ligatũ stipitis uirgis mul¬
tandũ p̃cepit. Hac om̃s crudelitate
tatis oppositione in dignitatẽ uerbe¬
rũ remoueret obnocius supplicant.
Quȩ res seuiciã hoĩs non solũ non
leniit: uerũ acerbiis ꝓuocauit. Cũq
ĩa miserũ ad supplicia uiolenta rap¬
tarent. bi gͥmani p̃sidiũ: anociis cȩ¬
pit uocibꝰ inclamare. Iudex felle cõ¬
moto. & si sc̃s ait gͥmanus hac tibi

Expanded text:
fruitur die. Votis urgentibus, montis verfruitur die. Votis urgentibus, montis verticem scandit; miraculum publicat; reparatori suo multiformes grates accumulat. Fons ille remediorum fecundissimus, e remotis quoque locis a pluribus frequentatus, et lavacro relevat, et potu jucundat. 75. Ejusdem loci vice-dominus quadam die discutiendis negotiis data singulari opera, ecclesiasticam familiam iniquis imperiis opprimebat. Reclamantibus cunctis, et apertam violentiam tumultuosa vociferatione testantibus, unum eorum, qui inter caeteros honoratio videbatur, ligatum stipiti, virgis multandum praecepit. Hac omnes crudelitate tatis oppositione indignitatem verberum remo res saevitiam hominis non solum non leniit, verum acerbius provocavit. Cumque jam miserum ad supplicia violenta raptarent, beati Germani praesidium anxiis coepit vocibus inclamare. Judex felle commoto; Etsi sanctus, ait, Germanus hac tibi
Abbreviated transcription (Latin):
bi nichilominus gmani ȩccł̃am p̃¬
fert: cui frequens uirtutũ copia.
& reuentiȩ & honoris: plurimum
adquisiuit. Cȩcus gͥ quidã ea in re¬
gione notissimꝰ. ꝓfectus a uilla cui
adleones uocabulũ est quãq ad ra¬
dices eiusdẽ montis locauit anti¬
quitas: spe recuꝑandi luminis ꝑ
conuera rupis ad p̃fatam basilicã
ꝓꝑabat. Sed cum ascensus difficul¬
tate grauatus. montis altitudinẽ
suꝑare ñ pofset: imbecillitate parit̃¬
& labore decũbens fessos artus
sopori ꝑmisit. Dormienti clem̃tis¬
simus germanꝰ affuit. blandaq
miserũ pietate demulcens. ut la¬
bori parceret iufsit. Tum ueteris
spinȩ truncum in parte montis
ostendens. ut baculo t̃̾ram fodet.
ac de unda mergentis laticis ocłos
ablueret imꝑauit. Sopori subductus
duce puero. locũ exxpetit. tram baculo
subigit: euentũ miracłi p̃stolat᷑. Fons
largissimus excilit: eo ocłos fouet ali¬
qͣndiu. Morc decussa caligine: nouo

Expanded text:
beati nihilominus Germani ecclesiam praebeati nihilominus Germani ecclesiam praefert, cui frequens virtutum copia et reverentiae et honoris plurimum acquisivit. Caecus igitur quidam ea in regione notissimus, profectus a villa, cui ad Leones vocabulum est, quamque ad radices ejusdem montis locavit antiquitas, spe recuperandi luminis per convexa rupis ad praefatam basilicam properabat; sed cum ascensus difficultate gravatus, montis altitudinem superare non posset, imbecillitate pariter et labore decumbens, fessos artus sopori permisit. Dormienti clementissimus Germanus adfuit, blandaque miserum pietate demulcens, ut labori parceret jussit; tum veteris spinae truncum in parte montis ostendens, ut baculo terram foderet, ac de unda mergentis  al., emergentis laticis oculos ablueret, imperavit. Sopori subductus, duce puero, locum expetit; terram baculo subigit; eventum miraculi praestolatur. Fons largissimus exsilit; eo oculos fovet aliquandiu; mox decussa caligine, novo
Abbreviated transcription (Latin):
gurgite incunctant̃ absumi. Hac
iusti iudicis dispensatione mirabi¬
li. & piis in sc̃m dñi amoris affec¬
tio: & imꝓbis quibusq in resecan¬
dis ausibus timoris ingerit᷑ mag¬
nitudo. Audiant talia scłi potestates.
discantq damnũ eccłiis ñ inferen¬
dũ: scientes certissime. dñm in suo¬
rũ iniuriis uindicẽ ẽẽ seruorum.
Quidã p̃terea fur: eccłarũ effrac¬
tionibus afsuetus. p̃fatã bi patris
basilicam fraudis oportunitate capta¬
ta subintrans. coronã argenteã: ante
altare pendentẽ demisso fune depo¬
suit. Quã ut ꝓfanis manibꝰ cõpre¬
hendit. ita diuinitus loco deficus
est: ut nec pedẽ subducere nec ma¬
nus temerarias ad se posset ullo mͦ
reuocare. donec sacri loci remeante
custode: sacrilegus cũ furto parit̃
teneretur. Castellum qđdam adri¬
ani dr̃: ad supradicti cenobii perti¬
nens potestatẽ. Id arduo situ in pre-¬
rupti montis fastigio collocatum.

Expanded text:
gurgite incunctanter absumi. Hac gurgite incunctanter absumi. Hac justi Judicis dispensatione mirabili, et piis in sanctum Domini amoris affectio, et improbis quibusque in resecandis ausibus timoris ingeritur magnitudo. Audiant talia saeculi potestates; discantque damnum ecclesiis non inferendum, scientes certissime Deum in suorum injuriis vindicem esse servorum. 74. Quidam praeterea fur ecclesiarum effractionibus assuetus, praefatam beati Patris basilicam, fraudis opportunitate captata, subintrans, coronam argenteam ante altare pendentem demisso fune deposuit; quam ut profanis manibus comprehendit, ita divinitus loco defixus est, ut nec pedem subducere, nec manus temerarias ad se posset ullo modo revocare; donec sacri loci remeante custode, sacrilegus cum furto pariter teneretur. Castellum quoddam Adriani dicitur ad supradicti coenobii pertinens potestatem. Id arduo situ in praerupti montis fastigio collocatum,
Abbreviated transcription (Latin):
Multa ibi signoꝵ gła: multa mor¬
talibus e cęlo conferunt᷑ beneficia.
Ibi uisum cȩcitas. debilitas reꝑationẽ.
auditũ surdus frequent emeruit.
frigoriticis quam multa exs imꝓuiso
ꝑcepta remedia: his quam maocime.
qui quartano decũbentes incõmodo:
acriora febrium concitam̃ta sense¬
re. Illud ñ reticendũ. quanta in ꝑua¬
sores loci uindicta deseuiat. quibus
in loco temere ꝑpetrasse aliqͥd: mortẽ
sibi consciuisse fuit. Nam siqͥs inibi.
aut dñari ꝑtirandnidẽ. aut cum ce¬
nobii familia seuius agere. aut re¬
rum ȩccłasticarũ ꝑuasor ẽẽ tẽpta¬
uerit: ñ in longum differtur ultio.
uerũ quãcitissimo raptatus int̾itu:
sacrilege temeritatis e uestrgio pȩnas
luit. Id apud cunctos loci incolas
certissimũ excꝑtũq est: & tanquã
naturale uersatur in ore prouerbiũ.
eũ qui scõ ñ timuerit uiolentꝰ ẽẽ
gͥmano. aut trucibꝰ lupoꝵ dentibꝰ
conteri. aut mosȩ fluminis rapido

Expanded text:
multa ibi signorum gloria, multa mormulta ibi signorum gloria, multa mortalibus e coelo conferuntur beneficia; ibi visum caecitas, debilitas reparationem, auditum surdus frequenter emeruit, frigoricis quam multa ex improviso percepta remedia; his quam maxime, qui quartano decumbentes incommodo, acriora febrium concitamenta sensere. Illud non reticendum, quanta in pervasores loci vindicta desaeviat; quibus in loco temere perpetrasse aliquid, mortem sibi conscivisse fuit: nam si quis inibi aut dominari per tyrannidem, aut cum coenobii familia saevius agere, aut rerum ecclesiasticarum pervasor esse tentaverit, huic non in longum differtur ultio; verum quam citissimo raptatus interitu, sacrilegae temeritatis e vestigio poenas luit. Id apud cunctos loci incolas certissimum, expertumque est; et tanquam naturale versatur in ore proverbium, eum, qui sancto non timuerit violentus esse Germano, aut trucibus luporum dentibus conteri, aut Mosae fluminis rapido
Abbreviated transcription (Latin):
te diligentia hominũ ñ abeẽ loco cu¬
stodiam angłorum. Nec uͦ asꝑnan¬
dũ est si magni dĩ beneficiis etiã
minima inserant᷑. Tanta & eñi au¬
ctoritate beatus gͥmanus res ad se ꝑ¬
tinentes etiã a bestiis ꝓtegit. ut si
forte uulpes ut se habent siluestria
gallinam sac̾dotis inuaserit: rapto
potiri nulla ratione sinatur. Quin
potiꝰ loco defixa. nec fugiendi copiã
nec ledendi habeat facultatẽ: donec
suꝑuentu hõiũ cum p̃ẽdone pariter
p̃da capiatur. Agit hoc dignant̃ in
minimis. qui in maxima quȩq po¬
tent̃ oꝑatur in magnis: quiq uniu̾¬
salis naturȩ & conditor & mod̾ator:
ne unũ quidẽ passerũ casso ꝑire
exx antiqͦ uocatũ ñ iure p̃terierim.
ne locũ nobilem frequentẽq uirtu¬
tibus: negligent̃ quã obliuiose uide¬
ar supp̃ssisse. Id cenobiũ beatissimi
g̾mani p̃celsum meritis. ut illustra¬
tur nomine: ita uirtutib excornat᷑.

Expanded text:
te diligentia hominum, non abesse loco cute diligentia hominum, non abesse loco custodiam angelorum. Nec vero aspernandum est, si magnis Dei beneficiis etiam minima inserantur: tanta etenim auctoritate beatus Germanus res ad se pertinentes etiam a bestiis protegit; ut, si forte vulpes ut se habent silvestria gallinam sacerdotis invaserit, rapto potiri nulla ratione sinatur; quin potius loco defixa, nec fugiendi copiam, nec laedendi habeat facultatem; donec superventu hominum cum praedone pariter praeda capiatur. Agit hoc dignanter in minimis, qui maxima quaeque potenter operatur in magnis, quique universalis naturae et conditor et moderator, ne unum quidem passerem casso perire ex antiquo vocatum non jure praeterierim, ne locum nobilem frequentemque virtutibus, tam negligenter, quam obliviose videar suppressisse. Id coenobium beatissimi Germani praecelsum meritis, ut illustratur nomine, ita virtutibus exornatur;
Abbreviated transcription (Latin):
pideo miliario declaretur. Ita germa¬
nus beatissimus felici patrocino p̃¬
uioq ducatu. itinera dirigit. uias
cõponit. gradientibꝰ subuenit. nec so¬
lum errore exuit. uerũ etiã a ꝑicu¬
lorum incursione cõmunit. Nouimꝰ
inhis locis ñnullas eiꝰ honore basili¬
cas. in quib olei crebro manare pin¬
guedinẽ: & miracłi frequentia et
multoꝵ testimonio confirmat᷑. De
febrib pellendis memotare aliquid
suꝑfluum ducimꝰ. qño hoc cotidia¬
Alias quoq scimꝰ ꝑ eiusdẽ solitudinis
uasta diffusas. quib quanto minor
ab homine cultus ĩpendit᷑: tanto
in eis diuinitatis p̃sentia potior de¬
claratur. Nam & luminaria si aut
tardius accendi contigerit. aut as¬
Scenla
extingui: sepe numero deprehensas
illic cęlitus inflãmari. Signa qͦq
eccłȩ int̾dum nullo pulsante sonan¬
tia. ꝑiculosã custodũ negligentiam
erga diuinas horas spontaneo officio
increpare: ut palam emineat. cefsan¬

Expanded text:
pideo milliario, declaretur. Ita Germapideo milliario, declaretur. Ita Germanus beatissimus felici patrocinio praevioque ducatu itinera dirigit, vias componit, gradientibus subvenit, nec solum errore exuit, verum etiam a periculorum incursione communit. Novimus his in locis nonnullas ejus honore basilicas, in quibus olei crebro manare pinguedinem, et miraculi frequentia, et multorum testimonio confirmatur. De febribus pellendis memorare aliquid superfluum ducimus; quando hoc Alias quoque scimus per ejusdem solitudinis vasta diffusas, quibus quanto minor ab homine cultus impenditur, tanto in eis divinitatis praesentia potior declaratur. 72. Nam et luminaria si aut tardius accendi contigerit, aut accensa exstingui, saepenumero deprehensa sunt illic coelitus inflammari; signa quoque ecclesiae interdum, nullo pulsante, sonantia periculosam custodum negligentiam erga divinas horas spontaneo officio increpare. Ut palam emineat, cessan
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Hȩc aliquãdiu int̾ oratoriũ
cõmorata. cũ se orationi ex ꝓmptiꝰ
implicasset. ita de repente iunctu¬
rarum ac neruoꝵ eiꝰ cõpages difsi¬
luerunt: ut confractũ aliqͥd in fru¬
sta cefsisse putares. Ipsa qͦq articu¬
lorum ofsa trans corii densitatem
adeo uiolent̃ cũ sanguine ꝓrupert.
ac si admotis totidẽ spiculis: miserã
cutem cerneres ꝑforari. Ac tũ qui¬
dem exanimis pene facta. paulo post
receptis officiis huc illucq deambu¬
lans. ingens longe lateq p̃coniũ mira¬
culo dedicauit. Ex in locus ille. & uir¬
tutibꝰ frequens & conuentib celeber.
specialem apud se qͦq reuerentiã di¬
uino cultui uendicauit. De locis¬
saltus huiꝰmodi oratoriis efse
refertos: nemini nisi locoꝵ inscio in¬
cognitũ est. Quippe. quȩ constat adeo
ẽẽ famosa. ut cuncta itinerũ ambi¬
guitas quȩ ꝑ siluestria potest incide:
hoꝵ notione locorũ quasi quodã la¬

Expanded text:
tem. Haec aliquandiu intra oratorium tem. Haec aliquandiu intra oratorium commorata, cum se orationi expromptius implicasset, ita derepente juncturarum ac nervorum ejus compages dissiluerunt, ut confractum aliquid in frusta cessisse putares; ipsa quoque articulorum ossa transcorii densitatem adeo violenter cum sanguine proruperunt, ac si admotis totidem spiculis miseram cutem cerneres perforari: ac tum quidem exanimis pene facta, paulo post receptis officiis, huc illucque deambulans, ingens longe lateque praeconium miraculo dedicavit. Exin locus ille et virtutibus frequens et conventibus celeber, specialem apud se quoque reverentiam divino cultui vindicavit. 71. Msaltus hujusmodi oratoriis esse refertos nemini, nisi locorum inscio, incognitum est; quippe quae constat adeo esse famosa, ut cuncta itinerum ambiguitas, quae per silvestria potest incidere, horum notione locorum, quasi quodam la
Abbreviated transcription (Latin):
nis. cetissime asser̃ beatissimi ger¬
mani głam pene copiosius aboĩ
ppło uenerari: quã si dici liceat
quo scã eiꝰ membra recubant tu¬
mulata. adeo ut infinita miracła
ꝑ eum in his patrata regionibꝰ. ne
uerbis quidem attingi: ne dum pa¬
ginis inseri ualeant. De euiusdã
unculȩ ex loculo sacri corporis
ꝓ reliquiis date: celestibꝰ intdum
claruere miracłis. Nãq illustri cui¬
dam uiro bi gͥmani reliquias po¬
stulanti: astulam ex cup̃sso qua qͦn¬
dam sacrx̃ tegebat᷑ corpꝰ ab archi
cessam. Ille sũma cũ deuotione su¬
scepit: & in suꝑiorib partib auti¬
siodorensis pagi in patrimonio suo
qđ̃ heldinnus dr̃: oratoriũ scĩ presu¬
lis honore constructt. Huc se quadã
die puella quȩdã reptilis contulit:
quã ⁊ta horrendȩ uis debilitatis
affecerat. ut cruribꝰ contractis & pe¬
dibus retro diftortis: uniu̾sã inces¬
sus ei penitus abiurauerit faculta¬

Expanded text:
nis certissime asserunt, beatissimi Gernis certissime asserunt, beatissimi Germani gloriam pene copiosius ab omni populo venerari, quam si dici liceat quo sancta ejus membra recubant tumulata; adeo ut infinita miracula, per eum in his patrata regionibus, ne verbis quidem attingi, nedum paginis inseri valeant. 70. unculae ex loculo sacri corporis pro reliquiis datae, coelestibus interdum claruere miraculis: namque illustri cuidam viro, beati Germani reliquias postulanti, astulam ex cupresso, qua quondam sacrum tegebatur corpus, ab archiccessam. Ille summa cum devotione suscepit; et in superioribus partibus Antissiodorensis pagi in patrimonio suo, quod Heldinnus dicitur, oratorium sancti praesulis honore construxit. Huc se quadam die puella quaedam reptilis contulit, quam ita horrendae vis debilitatis affecerat, ut cruribus contractis, et pedibus retro distortis, universam incessus ei penitus abjuraverit faculta
Abbreviated transcription (Latin):
eũ surrexisset. falcones uni uersos
mortuos repperit: isdem quibꝰ im¬
pleci fuerant pedicis dependentes.
Temeritas pͥncipis. punita damno
gratifsime uoluptatis: ipsi quidem
tristiciam. reliquis intulit admi¬
rationẽ. Germanus sc̃ifsimus. suo
reuerentiã uendicans loco. quã sibi
displicuerit seua rapacitas euident̃
admonuit. cuiꝰ uiciũ etiã in auibꝰ
raptu uictitantibus tam districte
tantꝰ ecistit ultor. ut in altari eius
basilicȩ: nemo audeat ne uerũ qui¬
dem iuram̃to ꝑagere. Aut si qui
saltem in ȩccłȩ ianua iurare tẽpta¬
runt: in euitabili mooc ultione ꝑ¬
culsi. exspirauer̃ alii. alii imbe¬
cilles effecti ꝑpetuo: ꝓfanis ausibꝰ
penas dedere p̃cipites. Cȩci ipso
in loco lum̃ recuꝑauere quã płimi.
claudi gressũ. leꝓsi pollutȩ cutis
mundiciã: frigoritici sospitatem.
piatur ab officio nr̃e cõmeratio¬
nis. Cȩterũ in locis cinomanni¬
cis. andegauinis qͦq ac baiocasi¬

Expanded text:
cum surrexisset, falcones universos cum surrexisset, falcones universos mortuos reperit, iisdem, quibus implexi fuerant, pedicis dependentes. Temeritas principis punita damno gratissimae voluptatis, ipsi quidem tristitiam, reliquis intulit admirationem. Germanus sanctissimus suo reverentiam vindicans loco, quam sibi displicuerit saeva rapacitas, evidenter admonuit, cujus vitium etiam in avibus raptu victitantibus tam districte s existit ultor, ut in altari ejus basilicae nemo audeat, ne verum quidem, juramento peragere. At si qui saltem in ecclesiae janua jurare tentarunt, inevitabili mox ultione perculsi exspiraverunt alii; alii imbecilles effecti, perpetuo profanis ausibus poenas dedere praecipites. Caeci ipso in loco lumen recuperavere quamplurimi, claudi gressum, leprosi pollutae cutis munditiam, frigoritici, sospitatem. piatur ab officio nostrae commemorationis. Caeterum in locis Cinomannicis, Andegavinis quoque, ac Baiocasi
Abbreviated transcription (Latin):
beatissimi gͥmani meritis deuo¬
tus specialit᷑: infinita apud se diuer¬
sis locis eiꝰ miracula p̃dicat. Quȩ si
littis mandarent᷑ oĩa: maximi ꝑse
possent corpus implere uoluminis.
Est in ipso pago cadriacus uilla.
habens eccłam : eiꝰ uirtutibꝰ głosam.
Is locus. qm ex loco signoꝵ claret
affiuentia: ardentissimo ppłoꝵ in¬
defesse confluentiũ studio frequen¬
tatur. Testantur qͥ uidere sepifsime.
totiꝰ basilicȩ parietes intra extraq
pallis ac linteis cooꝑtos. quȩ fideli¬
um deuotio. ob ꝑcepta sanitatum
dona cȩlestium: sacro suspendit
loco. Ca qđ arto constructa ambitu.
concurrentiũ impar erat conuentui
ppłoꝵ: a loci incolis. hinc inde lig¬
neis est ambita porticibꝰ. Huc uice
quadã uiuianus pͥnceps deueniens.
qui tum eidem dñabatur fundo:
instructum sessurus ad prandium
capos quos uulgo falcones nuncu¬
pant qͥ secũ delati fuerant. ꝑ basi¬
licȩ porticus cõponi p̃cepit. Hoc
facto: coniuuio sese indulsit. A quo

Expanded text:
beatissimi Germani meritis devotus specialiter, infinita apud se diversis locis ejus miracula praedicat, quae si litteris mandarentur omnia, maximi per se possent corpus implere voluminis. Est in ipso pago Cadriacus villa, habens ecclesiam ejus virtutibus gloriosam: is locus quoniam ex longo signorum claret affluentia, ardentissimo populorum indefesse confluentium studio frequentatur. Testantur, qui videre saepissime totius basilicae parietes intra extraque pallis ac linteis coopertos, quae fidelium devotio, ob percepta sanitatum dona coelestium, sacro suspendit loco. Ea, quod arcto constructa ambitu, concurrentium impar erat conventui populorum, a loci incolis hinc inde ligneis est ambita porticibus. Huc vice quadam Vivianus princeps deveniens, qui tum eidem dominabatur fundo, instructum sessurus ad prandium, capos, quos vulgo falcones nuncupant, qui secum delati fuerant, per basilicae porticus componi praecepit. Hoc facto, convivio sese indulsit: a quo
Abbreviated transcription (Latin):
susceptis tã euidentibꝰ tã p̃celsis tam
deniq singlarib sc̃itatis eius testi¬
moniis ad exigendũ qđ diuinis suꝑẽ
misteriis: implorato dño accingam᷑.
Ita fatus. ad altare se contulit. & gła
in excelsis dõ quanto potuit canore
ꝑsultans: festũ ppłis indicit diem.
Sacris ep̃alit̾ celebratis. ac de splen¬
dore miracłi agitato sermone diutiꝰ:
qd̃ suꝑfuit horarũ religiosis circa
sacrum funus mancipauit excubiis.
Oiustorum suauis & semꝑ indefec¬
ta memoria: o suorũ in conspec̃tu
loci apud dm̃ meruerit. nemine
de cęt̾o licuit dubitare: ante cuius
regionibus tantus signoꝵ splendor
emicuit. Qđ fortasse soli constaret
dõ. nisi mirabiliũ frequentia: id ge¬
neri declarasset humano. De feruore¬

Expanded text:
susceptis tam evidentibus, tam praecelsis, tam susceptis tam evidentibus, tam praecelsis, tam denique singularibus sanctitatis ejus testimoniis, ad exigendum, quod divinis superest mysteriis, implorato Domino, accingamur. Ita fatus, ad altare se contulit, et Gloria in excelsis Deo, quanto potuit canore, persultans, festum populis indixit diem. Sacris episcopaliter celebratis, ac de splendore miraculi agitato sermone, diutius quod superfuit horarum, religiosis circa sacrum funus mancipavit excubiis. O justorum suavis et semper indefecta memoria! O suorum in conspectu loci apud Dominum meruerit, nemini de caetero licuit dubitare; ante cujus regionibus tantus signorum splendor emicuit: quod fortasse soli constaret Deo; nisi mirabilium frequentia id generi declarasset humano. 31. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
randi funeris adeẽ pompã: fame
p̃currentis nunciatur indicio. Cui
ꝓseq̃ndo quis ñ emerg̾et. quẽ ꝓpͥe
salutis incuria ñ urgeret: Conge¬
stũ undiq rapit agm̃ ep̃s. impen¬
sȩq deuotionis officiis excceptum
corpus intra iam dicte basilicȩ ã¬
bitũ introduxit. Qđ ubi primas
edium partes attigit: ita uniuersa
luminũ congeries cęlitus inflãma¬
ta ꝑfulsit. ut palam fieret. ad sacri
exequias corporis hic qͦq non de¬
fuisse diuine p̃sentiam maiestatis.
dũ quȩ humanis ñ cessarant inge¬
niis: diuinss facile nutibꝰ deseriue¬
bant. Tũ sc̃issimus eusebius uoti
sui conscius. ꝓmissionisq a sco
ꝑceptȩ non ĩmemor: re altiꝰ expensa.
qđq cęlestibus erat confectũ auspiciis.
humanis ineptũ ducens ministeriis
retẽptari: sc̃issimus ait germanꝰ pactȩ
memor sponsionis. ne uoti nr̃i imꝑfec¬
tione torquerent᷑. qđ uiuens ꝓmiserai:
mortuus implere ñ distulit. Quaꝓpt̃

Expanded text:
randi funeris adesse pompam, famae randi funeris adesse pompam, famae praecurrentis nuntiatur indicio; cui prosequendo quis non emergeret; quem propriae salutis incuria non urgeret? Congestum undique rapit agmen episcopus; impensaeque devotionis officiis exceptum corpus intra jam dictae basilicae ambitum introduxit. Quod ubi primas aedium partes attigit, ita universa luminum congeries coelitus inflammata perfulsit, ut palam fieret, ad sacri exsequias corporis hic quoque non defuisse divinae praesentiam majestatis; dum quae humanis non cesserant ingeniis, divinis facile nutibus deserviebant. 30. Tum sanctissimus Eusebius voti sui conscius, promissionisque a sancto perceptae non immemor, re altius expensa, quodque coelestibus erat confectum auspiciis, humanis ineptum ducens ministeriis retentari; Sanctissimus, ait, Germanus pactae memor sponsionis, ne voti nostri imperfectione torqueremur, quod vivens promiserat, mortuus implere non distulit: quapropter
Abbreviated transcription (Latin):
ce reddita: nouam tunc in urbe
sua miles iã emeritus condebat
ȩccłam. Hanc ut germanus beatis¬
simus rauenna rediens dedicaret.
obnice dep̃catus est. Qui id se de¬
uotius impleturũ: serio repmisit.
Actũ est ut beatissimi confessoris
cõꝑto decessu. ad suȩ consecratio¬
nẽ basilicȩ ut mos fert eccłasticꝰ:
p̃fatus se pontifea appararet. Quã
more cõpositas iussisset accendi: mi¬
rũ dictu qđ est admota flãma nullis
lychnorũ exccipi potuit alim̃tis. quã¬
quã id non semel nec simplici tẽpta¬
tũ arte: frustra ꝑsistentium manꝰ
eluserit ministroꝵ. Cũq ꝑ dies ali¬
quot cafso iteratus labor. ꝑstantib
ꝓturbaretur obstaculis. insolito nego¬
cii ꝑcitus int̾ceptu: a re ꝓposita de¬
sistendũ iudicauit ep̃s. qđ sibi cunc¬
tisq constaret euidentissimũ. impe¬
diti enchenii functionẽ ad indiu̾sũ
differendã tẽpus: aut pontificis
alt̾ius officio reseruari. Int̾ea uene¬

Expanded text:
ce reddita, novam tunc in urbe ce reddita, novam tunc in urbe sua miles jam emeritus condebat ecclesiam. Hanc ut Germanus beatissimus, Ravenna rediens, dedicaret, obnixe deprecatus est: quod se devotius impleturum serio repromisit. 29. Actum est ut, beatissimi confessoris comperto decessu, ad suae consecrationem basilicae, ut mos fert ecclesiasticus, praefatus pontifex se appararet; quod more compositas jussisset accendi mirum dictu quod est admota flamma nullis lychnorum excipi potuit alimentis; quanquam id non semel nec simplici tentatum arte, frustra persistentium manus eluserit ministrorum. Cumque per dies aliquot casso iteratus labor perstantibus perturbaretur obstaculis, insolito negotii percitus interceptu, a re proposita desistendum judicavit episcopus; quod sibi cunctisque constaret evidentissimum, impediri encaenii functionem, aut in diversum differendam tempus, aut pontificis alterius officio reservari. Interea vene
Abbreviated transcription (Latin):
magno ꝓsequentũ agmine. ꝓmoue
uam robusti meriti. quã eoxcellen¬
tis głȩ. quã deniq sũmi apud
xcp̃m loci fuerit. cuiꝰ erant quibus
publici aggeres illustrabant᷑ exequiȩ.
ꝑtinuit ad diuinitatẽ: signoꝵ afflu¬
entia declarare. Uulgi ore seruntur
quã plurima. qͥliꝰ eo fides detrahit᷑.
qã uarie indigesteq ferunt᷑. Nobile
illud p̾ciosumq est qđ cũ memoria
dignissimũ. tũ eque litteris ex an¬
tiquo inditũ. & fidem astruit. & edi¬
ficationi conducit. Eocpeditione su¬
perius memorata. a uen̾abili euse¬
bio uercellensium pontifice decen¬
ter eccceptus: om̃ibusq humani¬
tatis officiis ut par erat reuelatꝰ
est. Is ipse eusebius post longa
contra antiquũ hostem certami¬
na: post hereticoꝵ a quib multa
passus est conuulsa molimina. pͦt
illud deniq clarissimũ frigiȩ eci¬
lium. a quo post quadrienniũ remeauit.
longo iam confectus senio. rebusq pa¬

Expanded text:
magno prosequentium agmine promovetmagno prosequentium agmine promovetsepultura. 28. Quam robusti meriti, quam excellentis gloriae, quam denique summi apud Christum loci fuerit, cujus erant, quibus publici aggeres illustrabantur, exsequiae, pertinuit ad divinitatem signorum affluentia declarare. Vulgi ore feruntur quam plurima, quibus eo fides detrahitur, quod varie indigesteque feruntur. Nobile illud pretiosumque est, quod cum memoria dignissimum, tum aeque litteris ex antiquo inditum, et fidem astruit, et aedificationi conducit. Expeditione superius memorata, a venerabili Eusebio, Vercellensium pontifice, decenter exceptus, omnibusque humanitatis officiis, ut par erat, revelatus est: is ipse Eusebius post longa contra antiquum hostem certamina, post haereticorum, a quibus multa passus est, convulsa molimina, post illud denique clarissimum Phrygiae exsilium, a quo post quadriennium remeavit, longo jam confectus senio, rebusque pa
Abbreviated transcription (Latin):
N apparatu defuncti: sua apparatu.¬
certatim om̃s studia contulerunt.
Acoliꝰ regalis p̃positus cubiculi cuiꝰ
dudum puerũ ab atrocissimi demo¬
nis peste curauerat: uenerabile cor¬
pus multiformi aromatũ cõpositio¬
ne confec̃. Augusta. iniuo obsecuta
fuerat. mortuo qͦq ex animo deferre
desiderans. sacri glebam cadaueris
oꝑosis ac ualde subtilibus cumula¬
uit indum̃tis. ad id deuehendũ con¬
seruandũq eoc cyp̃sso mundissima:
loculo coaptato. Quib ita compo¬
sitis. neqͥd scĩ deeẽt officiis: anocie
p̃cauit imꝑator. Iter instrux̃: euec¬
tiones necessarias p̃buit. ministros
comitesq deducendo funeri desti¬
nauit. qͦs expensarũ & totiꝰ huma¬
nitatis impendiis copiose ꝓsecutꝰ
est. Ep̃is ea fuit cura ꝑmaccima.
ne sacris exequiis uł ad horã deeẽnt
officia religionis. quȩ ipsi & in p̃¬
senti instruunt. & ne ꝓcessu itineris
deficiant ordinatione p̃mittunt.
Ita funus satis ambitiose instructũ.

Expanded text:
n apparatu defuncti sua certatim omnes studia contulerunt: Acolius, regalis praepositus cubiculi, cujus dudum puerum ab atrocissimi daemonis peste curaverat, venerabile corpus multiformi aromatum compositione confecit. Augusta ut vivo obsecuta fuerat, mortuo quoque ex animo deferre desiderans, sacri glebam cadaveris operosis ac valde subtilibus cumulavit indumentis, ad id devehendum conservandumque ex cypresso mundissima loculo coaptato. Quibus ita compositis, ne quid sancti deesset officiis, anxie praecavit imperator, iter instruxit, evectiones necessarias praebuit, ministros, comitesque deducendo funeri destinavit, quos expensarum et totius humanitatis impendiis copiose prosecutus est. Episcopis ea fuit cura permaxima, ne sacris exsequiis vel ad horam deessent officia religionis, quae ipsi et in praesenti instruunt, et ne processu itineris deficiant, ordinatione praemittunt. Ita funus satis ambitiose instructum,
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunitis. Et quãquã mens mira¬
culi conscia. in int̾ioris hoĩs pene¬
tralibus plauderet: malui tamen
celeste portentũ aliis p̃dicantibus
publicari. nec cui forte suspectus
efficerer qđ cum sim beati germani
puculiare mancipium. multiplican¬
di fauoris grã uoluerim: maiora ex
minoribus affectare. De tem̾itate u

Expanded text:
communitis. Et quanquam mens miracommunitis. Et quanquam mens miraculi conscia in interioris hominis penetralibus plauderet; malui tamen coeleste portentum aliis praedicantibus publicari; ne cui forte suspectus efficerer, quod, cum sim beati Germani peculiare mancipium, multiplicandi favoris gratia voluerim majora ex minoribus affectare. 68. Pagu
Abbreviated transcription (Latin):
meato ad p̾fatam ꝓperare basilicam.
ne forte quod animo reputabã. absces¬
su pb̃ri uesꝑtina loco deẽẽnt officia.
rem. Concitato cursu acrius ad ostiũ
accessimꝰ. qđ clausũ quidẽ: sed mini¬
me obseratũ inuenimus. Uioc nos pe¬
dem posueramꝰ in limine. & iã signa
pulsari desierant. Huc illucq cireũ¬
ferentes: neminẽ in eccła uidimus.
Ostium ꝑ qđd̃ elabi posset aliquis:
nullũ erat. Domũ sacerdotis sũma
celeritate ingressi. diligent̃q ꝑscru¬
tantes oĩa: ꝑsonam nullam uacua
cuncta conspeximus. Ebr cum suis
om̃ibꝰ ut postea ꝓfessus est: relicta
domo uacua. iam dudũ in urbem
pransurus abscesserat. Cũq rem
mecũ tacitus uoluerem. coniectum
est ab oĩbus. beato gͥmano diuina
uesꝑe ñ defuisse obsequia: quȩ ab
hominibꝰ palam uidebantur ẽẽ ne.¬
glecta. Consũmato officio. alacres
discessimus: luminaribꝰ in noctem
cõpositis. & ostiis eccłȩ diligentiꝰ

Expanded text:
meato, ad praefatam properare basilicam, meato, ad praefatam properare basilicam, ne forte quod animo reputabam abscessu presbyteri vespertina loco deessent officia. rem. Concitato acrius cursu, ad ostium accessimus; quod clausum quidem, sed minime obseratum invenimus. Vix nos pedem posueramus in limine, et jam signa pulsari desierant. Huc illucque oculos circumferentes, neminem in ecclesia vidimus. Ostium, per quod elabi posset aliquis, nullum erat. Domum sacerdotis summa celeritate ingressi, diligenter perscrutantes omnia, personam nullam vacua, cuncta conspeximus. Presbyter cum suis omnibus, ut postea professus est, relicta domo vacua, jamdudum in urbem pransurus abscesserat. Cumque rem mecum tacitus volverem, conjectum est ab omnibus, beato Germano divina vespere non defuisse obsequia, quae ab hominibus palam videbantur esse neglecta. Consummato officio, alacres discessimus, luminaribus in noctem compositis, et ostiis ecclesiae diligentius
Abbreviated transcription (Latin):
tale quippiã deinceps admitt̾e au¬
deãt eocemplo futurus. Idem ipse
pb̃r dũ quadã nocte dñica in eccl̃a
sollemne celebraret officium. leui
stinus domũ suã ingrederet᷑ admo¬
nitũ. Ilico surrexit. & rapto cereo
domũ ingressus. latrones intra cu¬
biculum repperit: stram̃ta lecti &
siquid uestim̃torũ reppererant. sar¬
cinantes. Quos custodie mancipãs.
in eccłam rediit: & residuũ officii
ailigent̃ expleuit. Liquet betum
gͥmanũ basilice suȩ consuluifse mi¬
nstro. ne dũ diuinȩ laudi insiste¬
ret: rei familiaris damna subiret.
Minus est audita deꝓmere: nisi
& aliqua ocłis ꝑcepta subdant᷑.
Pridie halendarũ augusti: beati
gmani transitus apud urbẽ sues¬
sonicã feruido celebrabat᷑ obsequio.
Cũq die in uesꝑam ꝓmiore. diui¬
ne laudis celebritas cũ in urbanis
tum etiã in suburbanis eccłiis ac
monasteriis eẽt explicita: sollierta
michi cogitatio incidit. axona trans¬

Expanded text:
tale quidpiam deinceps admittere autale quidpiam deinceps admittere audeant, exemplo futurus. 66. Idem ipse presbyter, dum quadam nocte dominica in ecclesia solemne celebraret officium, levi stinus domum suam ingrederetur, admonitum. Illico surrexit; et rapto cereo, domum ingressus, latrones intra cubiculum reperit, stramenta lecti, et si quid vestimentorum repererant, sarcinantes. Quos custodiae mancipans, in ecclesiam rediit, et residuum officii diligenter explevit. Liquet beatum Germanum basilicae suae consuluisse ministro, ne dum divinae laudi insisteret, rei familiaris damna subiret. 67. Minus est audita depromere, nisi et aliqua oculis percepta subdantur. Pridie Kalendarum Augusti beati Germani transitus apud urbem Suessionicam fervido celebrabatur obsequio; cumque die in vesperam proniore divinae laudis celebritas, cum in urbanis, tum etiam in suburbanis ecclesiis ac monasteriis esset explicita, sollicita mihi cogitatio incidit, Axona trans