comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multitudinẽ ua rietatẽq: signoꝵ. ubi p̃cipuũ
locum uerba & littere teat. addelectandos
animos quos clocitionis ornat̾ quã diũsoꝵ
carminum copiam. ad mulcendas aures. qt̃
organa musica. quos cantilene modos exco¬
gitauerit : quantã peritiam dim̃ sionumatq
num erorũ meat̾q & ordines siderum : quan¬
ta sagactrate conp̃henderit. quã multa
rerũ mundanarũ cogitatione seimpleuerit
quis possit doqui. maxime siuelimꝰ ñ acer¬
uatim cuncta congerere. sed in singulis im
morari: in ipsis postremo errorib & falsita¬
tib defendendis. quã magna claruerint
ingenia philosophorum atq hereticoꝵ. quis
eftimare sufficiat. Lo quim minunc dena¬
turamtis humanȩ. qua ista uita mortalis or¬
nat᷑. non defide atq ianere ueritatis. quailla
immortalis adquirit: huius tante nature
comditor cusit utiq ds̃ uerus & sum apso cuncta
quaefecit administrante. & sumã potestate

Expanded text:
multitudinem uarietatemque signorum, ubi praecipuum multitudinem uarietatemque signorum, ubi praecipuum locum uerba et litterae tenent; ad delectandos animos quos elocutionis ornatus, quam diuersorum carminum copiam; ad mulcendas aures quot organa musica, quos cantilenae modos excogitauerit; quantam peritiam dimensionum adque numerorum, meatusque et ordines siderum quanta sagacitate conprehenderit; quam multa rerum mundanarum cognitione se inpleuerit, quis possit eloqui, maxime si uelimus non aceruatim cuncta congerere, sed in simorari? In ipsis postremo erroribus et falsitatibus defendendis, quam magna claruerint ingenia philosophorum atque haereticorum, quis aestimare sufficiat? Loquimur enim nunc de natura mentis humanae, qua ista vita mortalis ornatur, non de fide atque itinere veritatis, qua illa immortalis acquiritur. Hujus tantae naturae conditor cum sit utique Deus verus et summus, ipso cuncta quae fecit administrante et summam potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ter enim artes bene uiuende &adiminortalẽ
ꝑueniendi flicitatẽ. quęuirtutes uocantur
& soladĩ gratia quȩ in xp̃o.ẽ. filiis ꝓmissi¬
onis regni quͥ tdonantur. Nonne humano
ingenio tot tantęq artes sunt Inuente & ex¬
ercite. partim neces sariȩ partim uoluntariȩ.
ut tam excellens uis inentis atq ritionis. in his
&iam reb: quas suꝑfluas immo & periculosas
ꝑnitiosasque appetit. quantu. habeit inna¬
tura undeista potuit uł inuenire uł discere
uelex ercere. test& uestim̃torum & edificioꝵ
adopera quã minibilia quã stupenda industna
hum ana ꝑuenerit. quo inagricultura. quo inna¬
uigatione ꝓfecerit: quaein fabricatione quoꝵ¬
que uasoꝵ uł &iam statuarum & picturarũ
dis occidendis domandis inrationabilibus
animantib: que& quanta repperert. adus
ipsos homines tet genera uenenoꝵ. totarmoꝵ
atque reparanda quot medicam̃ta atque
Ad indicandas & suadendas cogitationes. qua

Expanded text:
Praeter enim artes bene uiuendi et ad inmortalem Praeter enim artes bene uiuendi et ad inmortalem perueniendi felicitatem, quae uirtutes uocantur et sola Dei gratia, quae in Christo est, filiis promissionis regnique donantur, nonne humano ingenio tot tantaeque artes sunt inuentae et exercitae, partim necessariae partim uoluptariae, ut tam excellens uis mentis adque rationis in his etiam rebus, quas superfluas, immo et periculosas perniciosasque adpetit. quantum bonum habeat in natura, unde ista potuit uel inuenire uel discere uel exercere. testetur? Vestimentorum et aedificiorum ad opera quam mirabilia, quam stupenda industria humana peruenerit; quo in agricultura, quo in nauigatione profecerit; quae in fabricatione quorumque uasorum uel etiam statuarum et picturarum dis occidendis domandis inrationalibus animantibus quae et quanta reppererit; aduersus ipsos homines tot genera uenenorum, tot armadque reparanda quot medicamenta adquead indicandas et suadendas cogitationes quam
Abbreviated transcription (Latin):
tamagnum & mirabile ẽ: ut nonsolũ in homine
quod ẽ animal rationale & ex hoc cunctis
terrenis animantib excellentius atquepres¬
tantius. sed in qua lib& minutissima muscula
bene consideranti stuporimm̃tis in gerat.
laudeque pariat crextoris: Ipse itaque
animȩ humane m̃tẽ dedit : ubiratio : intel¬
lagentię in infante sopita .e. quodã modo
qua sinulla sit. excitanda scili c& atq: ex se¬
renda axus accessu. quasit scientia capax
atq doc trine. & abilis p̃ceptioni ueritatis
&amoris boni. qua capacitate auriq sapi¬
entiamuistitub qursit p̃dita quib pruden
fortiter teperant̃ & iuste aduersus error es
& c&̃ ingeneraia uitia dimic&i ea quenullius
re i desiderio nisibonullius sũmi atq immuta¬
bilis uincat: Quod & sinon faci& ipsataliũ
bonorũ capacitas innatura rationali diuinitꝰ
inftituta: quantũ sit boni quã mirabile omni¬
potentis op̾ quis conpetent̃ effat᷑ auto guat.

Expanded text:
tam magnum et mirabile est, ut non solum in homine, tam magnum et mirabile est, ut non solum in homine, quod est animal rationale et ex hoc cunctis terrenis animantibus excellentius adque praestantius, sed in qualibet minutissima muscula bene consideranti stuporem mentis ingerat laudemque pariat Creatoris. Ipse itaque animae humanae mentem dedit, ubi ratio et intellegentia in infante sopita est quodam modo; quasi nulla sit, excitanda scilicet adque exserenda aetatis accessu, qua sit scientiae capax adque doctrinae et habilis perceptioni ueritatis et amoris boni; qua capacitate hauriat sapientiam uirtutibusque sit praedita, quibus prudenter, fortiter, temperanter et iuste aduersus errores et cetera ingenerata uitia dimicet eaque nullius rei desiderio nisi boni illius summi adque inmutabilis uincat. Quod etsi non faciat, ipsa talium bonorum capacitas in natura rationali diuinitus instituta quantum sit boni, quam mirabile opus Omnipotentis, quis conpetenter effatur aut cogitat?
Abbreviated transcription (Latin):
mines & niħ hominus ds̃ uell& implere
terras hominib: quomodo creauit unũ
sine cõmixtione maris & feminȩ sic pos¬
s& om̃s: Concũ bentes uero: nisullo creante
generantes. eẽ non possentdicut ergoait
apłs deinstitutione spĩtali qua homo ad
pietatẽ iufatiam que format᷑ nequequi
plantat e. aliquid neq quirigat sed qui
Increm̃tũ dat ds̃: lta &iã hicdici potest
Nec qui concũbit. Nec qui seminat. e ali¬
quit. sed qui format ds: Nec mat̾ quȩ con¬
ceptum portat & partũ nutrit .ẽ. aliqͥd:
sed quuncrem̃tũ dat ds. lpsenãq operaeti¬
one quausq nunc operat facit ut numeros
suos explicent semina & aquib dã latentib
atq inuisi bilib Inuolucres informas uisi¬
biles huius qđ a spicn decoris euoluat:
Ipse in corporeã corporeãq naturã illã pre¬
positam iftã subiectã miris modis copulans
& conectens. animantẽ facit: quod opus eius

Expanded text:
mines et nihilo minus Deus uellet inplere mines et nihilo minus Deus uellet inplere terras hominibus: quo modo creauit unum sine commixtione maris et feminae, sic posset omnes; concumbentes uero nisi illo creante generantes esse non possunt. Sicut ergo ait apostolus de institutione spiritali, qua homo ad pietatem iustitiamque formatur: Neque qui plantat, est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus: ita etiam hic dici potest: Nec qui concumbit nec qui seminat, est aliquid, sed qui format Deus; nec mater, quae conceptum portat et partum nutrit, est aliquid, sed qui incrementum dat Deus.\' Ipsa namque operatione, qua usque nunc operatur, facit ut numeros suos explicent semina et a quibusdam latentibus adque inuisibilibus inuolucris in formas uisibiles huius quod adspicimus decoris euoluant; ipse incorpoream corporeamque naturam, illam praepositam, istam subiectam. miris modis copulans et conectens animantem facit. Quod opus eius
Abbreviated transcription (Latin):
dim̃ sis motib ꝑ agere tepora. nec prors in eo
quod createsunt aliquatenꝰ ꝑmanebant :
Siergo creauit hominẽ ds: utei ad der& fer¬
tilitatẽ quandã qua ho miꝰ es alios ꝓpagar&.
Congenerans cis &iam ipsã ꝓpagandi possi¬
bilitatem: non neces sitatem: Quib tam̃
uoluit hominib abstulit eã ds̃ & steriles
fuerunt: non tam̃ generi hum ano abstulit.
semel datam. primis duob coniugib bene¬
dictione generali ł lȩc ergo ꝓpagatio quã¬
uis peccato non fuerit ablata n tam̃ &iam
ipsa tilis ẽ. qualis fuiss& sinemo peccass&:
Ex quo enim hamo in honore positus. postea
quam deliquit conparatꝰ .ẽ. pecorib simłt
generat. nonin eo tam̃ penitus extincta
ẽ. quaedam uelut scintilla rationis. In qͣ
factus ẽ. adimaginemdĩ : Huic autẽ pro¬
pagationi si conformatio non adhiber& :¬
nec ipsa in suigeneris. formas modesq
ꝓceder&: Si enim non concubuis sent ho¬

Expanded text:
dimensis motibus peragere tempora nec prorsus in eo dimensis motibus peragere tempora nec prorsus in eo quod creatae sunt aliquatenus permanebunt. Sic ergo creauit hominem Deus, ut ei adderet fertilitatem quandam, qua homines alios propagaret, congenerans eis etiam ipsam propagandi possibilitatem, non necessitatem: quibus tamen uoluit hominibus abstulit eam Deus, et steriles fuerunt; non tamen generi humano abstulit semel datam primis duobus coniugibus benedictione generali. Haec ergo propagatio quamuis peccato ablata non fuerit, non tamen etiam ipsa talis est, qualis fuisset, si nemo peccasset. Ex quo enim homo in honore positus, postea quam deliquit, conparatus est pecoribus, similiter generat; non in eo tamen penitus exstincta est quaedam uelut scintilla rationis, in qua factus est ad imaginem Dei. Huic autem propagationi si conformatio non adhiberetur, nec ipsa in sui generis formas modosque procederet. Si enim non concubuissent ho
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ atq supplicium: In originalibono
alia duo ꝓpagatio & conformatio: sed quan¬
tum ad p̃sentẽ ꝑtin& intentionẽ nram De
malis. quoꝵ unũ denr̃a uenit audatia id .ẽ.
peccatum. alterũ deiudicio dũd ẽ. suppliciũ
iam satis dixim: nunc dehonis dĩ quaeipsiqq
uitiate. dãnateq naturȩ contulit. siue usq
nunc comfert: dicere institui: Nequeenim
damnando auttotũ abstulit quoddereit alio¬
quin nec . e&. omnino: aut&iã remota sua
potestate &iã cũ diabolo poenaliter subdidit:
cum nec ipsum diabolũ asuo alienarit imperio.
quando quidẽ utipsius qq̃ diaboli natura
est: Duorũ igitur illoꝵ qua̧diximꝰ bona&iã
in primis mundio perib: beredictionelargitꝰ:
a quib operib die septimo requi euit: Confor¬
matio uero in illo eiꝰ . ẽ. opere : quousq nunc
operat᷑: Efficacẽ quippe potentiã suam
sireb subtrahat: net ꝓgredi poter̃ & suis

Expanded text:
peccatum adque supplicium; in originali bono peccatum adque supplicium; in originali bono alia duo, propagatio et conformatio. Sed quantum ad praesentem pertinet intentionem nostram, de malis, quorum unum de nostra uenit audacia, id est peccatum, alterum de iudicio Dei, id est supplicium, iam satis diximus. Nunc de bonis Dei, quae ipsi quoque uitiatae damnataeque naturae contulit siue usque nunc confert, dicere institui. Neque enim damnando aut totum abstulit quod dederat, alioquin nec esset omnino; aut eam remouit a sua potestate, etiam cum diabolo poenaliter subdidit, cum nec ipsum diabolum a suo alienant imperio; quando quidem, ut ipsius quoque diaboli natura est. Duorum igitur illorum, quae diximus bona etiam in primis mundi operibus benedictione largitus est, a quibus operibus die septimo requieuit; conformatio uero in illo eius est opere, quo usque nunc operatur. Efficacem quippe potentiam suam si rebus subtrahat, nec progredi poterunt et suis
Abbreviated transcription (Latin):
nhis in quit omnib suꝑ uincim. ꝑ cum qui
dilexnos sciamtam quantalib& uirtute
p̃liandiuitus repugnemꝰ. uł &iam uitia
superemꝰ & subiugem: quãdiusum in hoccorpo¬
re nob̵ detẽ nonposse. undedicam dõ. di¬
mitenob debita pr̃a In illo autẽ regno ubi
seꝑ cum corporib immortalib erim: nec p̃lia
nob erunt ulla nec debita quanus quã & nũ¬
quã eent si natura nr̃a sicut recta creata
t̃ ꝑmaner& ac ꝑ hoc &iã nr̃ iste conflictus
in quo periditam᷑. & dequonos uictoria no¬
uissima cupimꝰ liberari. aduitȩ huius mala
ꝑtin& quã tot tantoꝵq teftimonio maloꝵ
dũ e hanc ipsã miseriam generis humani
inqua laudat̃ iustitia punientis. qualib &
quã nultis impleuerit honis eius bonitas.
cuncta quaecreauit adminis trantis: Primũ
benedictionc̃ illa quã ꝓtulerat ante peccatu
dicens. crescite et multiplicamini &implecet̃rt:
Nec post peccatu uoluit in hibe remansitq infur¬

Expanded text:
 omnibus superuincimus per eum qui dilexit nos. Sciamus tamen, quantalibet uirtute proeliandi uitiis repugnemus uel etiam uitia superemus et subiugemus, quamdiu sumus in hoc corpore, nobis deesse non posse unde dicamus Deo: Dimitte nobis debita nostra. In illo autem regno, ubi semper cum corporibus inmortalibus erimus, nec proelia nobis erunt ulla nec debita; quae nusquam et numquam essent, si natura nostra, sicut recta creata est, permaneret. Ac per hoc etiam noster iste conflictus, in quo periclitamur et de quo nos uictoria nouissima cupimus liberari, ad uitae huius mala pertinet, quam tot tantorumque testimonio malorum dum est hanc ipsam miseriam -generis humani, in qua laudatur iustitia punientis, qualibus et quam multis inpleuerit bonis eiusdem bonitas cuncta quae creauit administrantis. Primum benedictionem illam, quam protulerat ante peccatum dicens: Crescite et multiplicamini et inplete terram, nec post peccatum uoluit inhibere mansitque in
Abbreviated transcription (Latin):
& incorporea natura cernatur. qđ ullis exem¬
plis. siue scripturarũ testimonus diuinarũ.
uł difficile ẽ. uł inpossibile ostendere: aut
quod e intellagendum facilius: Itads̃ nob̵ erit
notus atq conspicuus: utuideat̃ sp̃u a singulis.
nob̵ in singulis nob̵. uideatur ab altero in altero
uideatur inscipso. uideatur incȩlonouo & t̃ra
noua : atque in omni quaetunc fuerte creatura:
U ideatur & ꝑ corporai in omnicorpore: quocũq¬
fuerint spĩtalis corporis oculi. aciȩ ꝑuenieate
directi Patebt̃ &ia cogitationes nr̃e inuicem
nob Tunc enim implebitur quod ait apłs No

Expanded text:
et incOl-porea natura cernatur, quod ullis exemet incOl-porea natura cernatur, quod ullis exemplis siue scripturarum testimoniis diuinarum uel difficile est uel inpossibile ostendere; aut, quod est ad intellegendum facilius, ita Deus nobis erit notus adque conspicuus, ut uideatur spiritu a singulis nobis in singulis nobis, uideatur ab altero in altero, uideatur in se ipso, uideatur in caelo nouo et terra noua adque in omni, quae tunc fuerit, creatura, uideatur et per corpora in omni corpore, quocumqfuerint spiritalis corporis oculi acie perveniente directi. Patebunt etiam cogitationes nostrae invicem nobis: tunc enim implebitur quod Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
terrę nouȩ ut dm̃ubiq p̃sentẽ : & uniuersa
I&im corporalia gub̾nantẽ ꝑcorpora quȩ
gestabimꝰ & quȩ conspiciemꝰ: qua qua uersũ
oculos duxerim clarissima ꝑ spicuitateui¬
dem. Non sicut nunc inuisibilia di ꝑ eaquę
facta sunt antellecta conspiciunt᷑ ꝑ speculũ
inenigmate expaste : ubi plus in nob ual&
fides qua credidim quamrerũ corporalium
species quã ꝑoculos ceenim corporales: sed
sicut homines uiter quos uiuentes motꝰq
uitales ex erenites uiuim. mox uta spicimꝰ
noncixdim uiuere seduidemꝰ. cum eoꝵ uit consinȩ
corporib uidere nequeam. quãta m̃ meisper
corpora : remota omni ambiguitate cͥonspicimꝰ:.
ta quacumq spiritalia illa lumina corporũ
nrorum cir cum ferem in corporeum dm̃ om̃a
regentem &iam ꝑ corpora contuebimur:
Autergo sicꝑ illos oculos uidebitur ds uta liquid
habeant intanta excellentia m̃tisimile: quo

Expanded text:
terrae nouae, ut Deum ubique praesentem et uniuersa terrae nouae, ut Deum ubique praesentem et uniuersa etiam corporalia gubernantem per corpora quae gestabimus et quae conspiciemus, quaqua uersum oculos duxerimus, clarissima perspicuitate uideamus, non sicut nunc inuisibilia Dei per ea, quae facta sunt. intellecta conspiciuntur per speculum in aenigmate et ex parte, ubi plus in nobis ualet fides, qua credimus, quam rerum corporalium species, quam per oculos cernimus corporales. Sed sicut homines, inter quos uiuentes motusque uitales exserentes uiuimus, mox ut adspicimus, non credimus uiuere, sed uidemus, cum eorum uitam sine corporibus uidere nequeamus, quam tamen in eis per corpora remota omni ambiguitate conspicimus: ita quacumque spiritalia illa lumina corporum nostrorum circumferemus, incorporeum Deum omnia regentem etiam per corpora contuebimur. Aut ergo sic per illos oculos uidebitur Deus, ut aliquid habeant in tanta excellentia menti simile, quo
Abbreviated transcription (Latin):
dm corporalia ista nes cire : num quidergo cor¬
pus hab& ꝑ cuius oculos ea possit addisccre
deinde quod deꝓpħta heliseo paulo antedixi¬
corporalia posse cerni: quando enim seruus
ille munera accepit: utiq corporalit̾ gestũ ÷
quod tam̃ ꝓpheta non ꝑ corpeib sed ꝑ spm̃
uidit: Si cutergo constato poiuideri spu qͥd
sitanta erit potentia spitalis corporis utcor
urtã quidem suam quanunc uiuit incorpore
& hȩc terrena membra ueg&at. facitq uiuen¬
tia inttriore sensu: quisq non ꝑ corporcos
oculꝗs nouit. aliorum uero uitas cum sint
inuisibiles ꝑ corp̾uid& Namunde uiuen¬
tia discernim̾ a non uiuentib corpora nisi
corpora simuluitasq uideamꝰ : quas nisi ꝑ
corpus uidere nonpos sum uitas autensine
corporib corporeis oculis nonuidem: Quã
obrem fieri potest ualdeq credibile .ẽ. sicnos
uisuros mundana corpora: tunc cęlinoui&

Expanded text:
deum corporalia ista nescire? numquid ergo cordeum corporalia ista nescire? numquid ergo corpus habet, per cuius oculos ea possit addiscere P deinde quod de propheta Heliseo paulo ante dixiper corpus, corporalia posse cerni? quando enim seruus ille munera accepit, utique corporaliter gestum est; quod tamen propheta non per corpus, sed per spiritum nidit. sicut ergo constat corpora uideri spiritu, quid, si tanta erit potentia spiritalis corporis, ut coreus. Deinde uitam quidem suam, qua nunc uiuit in corpore et haec terrena membra uegetat facitque uiuentia, interiore sensu quisque, non per corporeos oculos nouit; aliorum uero uitas, cum sint inuisibiles, per corpus uidet. Nam unde uiuentia discernimus a non uiuentibus corpora, nisi corpora simul uitasque uideamus, quas nisi per corpus uidere non possumus? Vitae autem sine corporibus corporeis oculis non uidemus. Quam ob rem fieri potest ualdeque credibile est sic nos esse uisuros mundana corpora tunc caeli noui et
Abbreviated transcription (Latin):
mur dogloria ingloriam tamquã adnĩ spu
N ec alit intellegimꝰ: & quod inpsalmo canitur:
accedite ad eum & in luminamini: & faciesure
Non erubescent: Fidequippe accedit ad dm̃.
quam cordis constat eẽ. non corporis: Sedq
spĩtale corpus nescim quantos habebit accesrꝰ
derequippe in exꝑta loquim᷑ ubi aliqua q̃ alit
intellegi nequeat diuinarũ scripturarum
non occurrit et succurrit auctoritas neces¬
se .ẽ. ut contingat in nob: qđ legitur in libro
sapientiȩ : Cogitationes mortalium timide
& incerte puihentiȩ nre : Ratiqnatio qͥppe¬
illa phẏlosophorum. quadisputant. ita
mentis spectui telligibilia uideri & sensu
mens ualeat intueri sipos s& nob. ec̃.
cer tis sima: ꝓ fecto cet tum eȩe ꝑocalos
corporus &iam spitalos nullomodo posse
ui deri dm̃: Sedistam ratio cinationem : & uera
ratio &r ꝓphetica in id& auctorita si
Quis enimita sit auersus auero utdicere audeat.

Expanded text:
mur, de gloria in gloriam, tamquam a Domini spiritu; mur, de gloria in gloriam, tamquam a Domini spiritu; nec aliter intellegimus et quod in psalmo canitur: Accedite ad eum et inluminamini, et facies uestrae non erubescent. Fide quippe acceditur ad Deum, quam cordis constat esse, non corporis. Sed quia spiritale corpus nescimus quantos habebit accessus de re quippe inexperta loquimur, ubi aliqua, quae aliter intellegi nequeat, diuinarum scripturarum non occurrit et succurrit auctoritas, necesse est ut contingat in nobis quod legitur in libro Sapientiae: Cogitationes mortalium timidae etincertae prouidentiae nostrae. Ratiilla philosophorum, qua disputant ita mentis aspectu intellegibilia uideri et sensumens ualeat intueri, si posset nobis esse certissima, profecto certum esset per oculos corporis etiam spiritalis nullo modo posse uideri deum. sed istam ratiocinationem et uera ratio et prophetica inridet auctoritas. quis enim ita sit auersus a uero, ut dicere audeat
Abbreviated transcription (Latin):
&iam corporclib ibi oculs uideat᷑: hoc inista
questione uersamꝰ. Illud enim qđ scriptũ .ẽ.
& uidebit omm̃is care salutaredi sineullius nodo
difficultats. sic intellogi potest: Ac si dictũ
unos & mortuos iudicabit: Quod autem
ipsesic silita ređi multas & alia testimonia
scripturarũ : sed euidentius uenerandullius
senis srmeonis uerba delarint: Quicum
rib quȩ ex hebreo sunt inuent᷑. & in car ne
mea uidebo dm̃: resurrectionẽ qui dem
N uncuero potesi & sic accipi incarnemea uidebo
dm̃: acsi dixiss&. in carnemea ero cuui debodm̃:
& illud quodait apłs facie ad faciem non cogit
ut diñ ꝑ hanc faciem corporale ubi sunt oculi cor¬
porales nosuisuros ec crodam. que spũ sine
intermissione uidebim: Nisienim. e& &ia
interioris hominis facies non dicer& idem
apłs: Nos auton reuelata facie gloriam dñi
speculantes : in eandem imaginem trans forma¬

Expanded text:
etiam corporalibus ibi oculis uideatur, hoc in ista etiam corporalibus ibi oculis uideatur, hoc in ista quaestione uersamus. Illud enim quod scriptum est: Et uidebit omnis caro salutare Dei, sine ullius nodo difficultatis sic intellegi potest, ac si dictum uiuos et mortuos iudicabit. Quod autem ipse sit salutare Dei, multa sunt et alia testimonia scripturarum; sed euidentius uenerandi illius senis Symeonis uerba declarant, qui, curibus, quae ex Hebraeo sunt, inuenitur: Et in carne mea uidebo Deum, resurrectionem quidem nunc uero potest et sic accipi: In carne mea uidebo Deum, ac si dixisset: In carne mea ero, cum uidebo Deum.\' Et illud, quod ait apostolus: Facie ad faciem, non cogit ut Deum per hanc faciem corporalem, ubi sunt oculi corporales, nos uisuros esse credamus, quem spiritu sine intermissione uidebimus. Nisi enim esset etiam interioris hominis facies, non diceret idem apostolus: Nos autem reuelata facie gloriam Domini speculantes in eandem imaginem transforma
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlo ee. & interra ipse quippe ait ꝑpħtam :
celum & terrã ego impleo. aliã partẽ dictu¬
risum euin celo habere & int̾ra aliam: sed
totus incelo.ẽ. totus in terra.: nalt̾ nis tem¬
porib sedutrũq simul qđ nulla nature
corporedis potest : Visitaq ppollentior oculon
eri. llorum nonutacrius uideant quaquide
ꝑ hibentur uidere serpentes uł aquile quati¬
talib& enim acrimonia cerendi eade quoq
animalia niħ aliud possunt uidere quãcor¬
pora. sedutuideant & incorporalia. Efor¬
tasse ista uirtus cernendi data fuerit adora.
&iam inifomortali corpore oculis sciuir nob:
qnđo ait ad dm̃ In ob iuditu auris audiebate
prius : Nunc autẽ ocuł ms uid& te: Propterea
oculũ cordis intellegi: dequib oculis aitapłs.
Inluminatos oculos habere cordis ur̃ĩ. Ipsis ut
quifi deliter accipit qđ ait ds ille magister.
Beatimundi cordes imipsi om uidebt sedutru

Expanded text:
coelo esse et in terra, ipse quippe ait per prophetam: coelo esse et in terra, ipse quippe ait per prophetam: Coelum et terram ego impleo , aliam partem dicturi sumus eum in coelo habere, et in terra aliam: sed totus in coelo est, totus in terra, non alternis temporibus, sed utrumque simul, quod nulla natura corporalis potest. Vis itaque praepollentior oculorum erit illorum, non ut acrius videant, quam quaedam perhibentur videre serpentes et aquilae quantalibet enim acrimonia cernendi eadem quoque animalia, nihil aliud possunt videre quam corpora, sed ut videant et incorporalia. Et fortasse ista virtus magna cernendi data fuerit ad horam, etiam in isto mortali corpore, oculis sancti viri Job, quando ait ad Deum: In obauditu auris audiebam te prius, nunc autem oculus meus videt te. Propterea oculum cordis intelligi, de quibus oculis ait Apostolus: Illuminatos oculos habere cordis vestri . Ipsis aqui fidBeati mundi corde, quoniam ipsi Deum uidebunt. Sed utrum
Abbreviated transcription (Latin):
sed ix̃ hocuidis se ꝓpħta: adiutoqͥ de mirabilit.
in illo dubitante diuinit: Sed quanto ãplius
tuc̃ oms munere isto habundabt̃ cũ ds̃ erit oma
in omnib habebt̃ tam̃ &iã illioculi corporeiof¬
ficiũ suum & in loco suo er: Utet᷑q illis sp̃s ꝑspi¬
ritale corpꝰineq enĩ &ille ꝓpħta quia ñ eis indi¬
guit utuider& absentẽ: non eis usus ẽ. aduidenda
p̃sentia quȩ tam̃ spuuidere poss& &iã sullos
clauder& sicut uidit absentia ubicũcis ipse ñerat :
Absit ergo ut dicam illos scos inilla uita dm̃clausis
oculis ñuisuros quẽ spũ seꝑ uidebt sedutrũ
inde questio ẽ: Sienĩ tantũ poter̃ incorpore
spĩtali eomodoutiq ipsi oculi&ia sp̃itales.
quantu possunt iftiquales nunc habemus.
ꝓculdubio ꝑ eos ds uiderin potent: Longe
itaq alterius er potentiȩ: si ꝑtos uid ebitur
incorporea illa natura quaeñ contin& loco
sedubiq tota .ẽ: Noneii qui a dicimꝰ dm̃ & in

Expanded text:
se dixit hoc uidisse propheta, adiuto quidem mirabiliter nullo dubitante diuinitus. Sed quanto amplius tunc omnes munere isto abundabunt, cum Deus erit omnia in omnibus! Habebunt tamen etiam illi oculi corporei officium suum et in loco suo erunt, uteturque illis spiritus per spiritale corpus. Neque enim et ille propheta, quia non eis indiguit ut uideret absentem, non eis usus est ad uidenda praesentia; quae tamen spiritu uidere posset, etiamsi illos clauderet, sicut uidit absentia, ubi cum eis ipse non erat. Absit ergo, ut dicamus illos sanctos in illa uita Deum clausis oculis non uisuros, quem spiritu semper uidebunt. Sed utrum inde quaestio est. Si enim tantum poterunt in corpore spiritali, eo modo utique etiam ipsi oculi spiritales, quantum possunt isti quales nunc habemus, procul dubio per eos Deus videri non poterit. Longe itaque alterius erunt potentiae, si per eos videbitur incorporea illa natura, quae non continetur loco, sed ubique tota est. Non enim quia dicimus Deum et in
Abbreviated transcription (Latin):
quod nulli superioꝵ ullus nferior inuidebit
sicut nunc non inuident arehangelis angeli
citer : tamque nol& ee umisquisq qđ ñ acepi
quamuis sit pacatis simȩ concoriȩ uinculo qu
aecepit obstrictus. quamnec ancorpore uult
oculus ex. qui e. digitus. cũ mem hrum utruque
contineat totius emporis pacata conpago:
Sictitiq hehebit donum alius aliominu: ut
hoc quoque donum habeat. feuelit amplius
Nec id eoliberum arbinum nonhabebunt. qu
peccata eos delectase non poter̃: Magis quip¬
peerit liberum adelectanone peccandi. usque
ad delectationem non peccandi In declinahile
libercitũ: Namprimum liberum arbitrium
qđ hominidatu ẽ: quando primo crertusi
rectus potuit nonpeccare. sed poxuit & pe̾c¬
care : Hoc autem & nouis sim eopotentius erit
quopeccare non poterit: uerum quoq dĩmu¬
nere : ionsuae possibiliate naturȩ: Aliad ẽ
eum. eẽ dm̃ aliud participem dr̃: os natura

Expanded text:
quod nulli superiori ullus inferior inuidebit, quod nulli superiori ullus inferior inuidebit, sicut nunc non inuident archangelis angeli ceteri; tamque nolet esse unusquisque quod non accepit, quamuis sit pacatissimo concordiae uinculo ei qui accepit obstrictus, quam nec in corpore uult oculus esse qui est digitus, cum membrum utrumque contineat totius carnis pacata compago. sic itaque habebit donum alius alio minus, ut hoc quoque donum habeat, ne uelit amplius. Nec ideo liberum arbitrium non habebunt, quia peccata eos delectare non poterunt; magis quippe erit liberum a delectatione peccandi usque ad delectationem non peccandi indeclinabilem liberatum. nam primum liberum arbitrium, quod homini datum est, quando primum creatus est rectus, potuit non peccare, sed potuit et peccare; hoc autem nouissimum eo potentius erit, quo peccare non poterit; uerum hoc quoque dei munere, non suae possibilitate naturae. aliud est enim esse deum, aliud participem dei. deus natura
Abbreviated transcription (Latin):
tudo decenserit quicuq erit ubi quodnan dere¬
sit decere nempus Ueraibigloriaerit ubi
laudantis necerrme quisqua. necadulauone
laudabitur: Uerus honor: qui nullinegabit
digno nulli deferenir indigno Sedi erad
neca seiso necabaliquo quisq pati&ur
emiuir uirtuti serit. Ipsequiuir tute dedit.
& quiscipsum. quomelius & mauis niħ possit
si ego ero unde satientur. Ego ero quacuque
xomnia bona sicenim & illud ꝑecte intel¬
p̃se finis ert desiderior nr̃orum qͥ sine finȩ
uidebitur. sine fastidio a mahtur sinc fatigati¬
one liudabitur. Hec iminus. hic affectus. hic
actus ꝓ fectoerti omnib sicut ipsciuita una¬
communis Ceterumqui futuri sint ꝓmientis
p̃miorum. &ia gradus hionorum atq glora a.
quis .e. Idoneus cogtare quantomagis dicere
qđ tam futurisint. fo. ẽ ambigeodu: Atq id
uiam bexta illa ciuitas magniũ inse bonu uideb

Expanded text:
es, decens erit, ubi quicumque erit, quod non decees, decens erit, ubi quicumque erit, quod non decesit decere nec corpus. Vera ibi gloria erit, ubi laudantis nec errore quisquam nec adulatione laudabitur; uerus honor, qui nulli negabitur digno, nulli deferetur indigno; sed nec ad nec a se ipso nec ab aliquo quisque patietur. Praemium uirtutis erit ipse, qui uirtutem dedit eique se ipsum, quo melius et maius nihil possit nisi ego ero unde satientur, ego ero quaecunquet omnia bona? Sic enim et illud recte intelipse finis erit desideriorum nostrorum, qui sine fine videbitur, sine fastidio amatur, sine fatigatione laudabitur; hoc munus, hic affectus, hic actus profecto erit omnibus, sicut ipsa vita communis aeterna. Caeterum qui futuri sint promeritis praemiorum, etiam gradus honorum atque gloriarum, quis est idoneus cogitare, quanto magis dicere?  tamen futuri sint non est ambiguum. atque id etiam beata illa ciuitas magnum in se bonum uidebit,
Abbreviated transcription (Latin):
illa felicitas ubinullu erit malum. nullumla¬
tebit bonum. uacabitur di laudib quierit
om̃a in omnib Nam quid aliud agatur ubi
neque ulla desidia cessabitar: neq ulla in di¬
gentia laborabit nescio: Ammoneor &iam
scõ cantico ubilego ueliaudo Beatiquihabi
Omnia membra & uiscero incorruptibilis cor¬
poris. quenunc uidemꝰ ꝑ uses neces sitatis uarios
disiributos: qia tune nonerit ipsanecesisitas
sed plena certa sccura. semsntena. felicitas
ꝓfiuent litudib.di Oms quippelli depub
iamsum locutus. quaetunc latent armonic
corporalis num eri non latbunt. intrinsecus
& ex trinsecus ꝑ ior poris cuncta dispostu
& cum ceteris reb quaibimagnȩ atq: mirci¬
biles uidehuntur. rationales maites: inrami
artificis luidem. retionahilis pulchrtudi¬
nis delectatione fuccendent: Quimotus
illuctaliumcoporumsint futuri. tenere
difinire Naudeo : quod excagitare nualeo:
I. amen & mimis. & status. sicut ipsa pulehri¬

Expanded text:
illa felicitas, ubi nullum erit malum, nullum latebit bonum, uacabitur dei laudibus, qui erit omnia in omnibus! nam quid aliud agatur, ubi neque ulla desidia cessabitur neque ulla indigentia laborabitur, nescio. admoneor etiam sancto cantico, ubi lego uel audio: beati qui habiomnia membra et uiscera incorruptibilis corporis, quae nunc uidemus per usus necessitatis uarios distributa, quoniam tunc non erit ipsa necessitas, sed plena, certa securitas, sempiterna felicitas, proficient laudibus dei. omnes quippe illi de quibus iam sum locutus qui nunc latent harmoniae corporalis numeri non latebunt, intrinsecus et extrinsecus per corporis cuncta dispositi, et cum ceteris rebus, quae ibi magnae atque mirabiles uidebuntur, rationales mentes in tanti artificis laudem rationabilis pulchritudinis delectatione succendent. Qui motus illic talium corporum sint futuri, temere definire non audeo, quod excogitare non ualeo; tamen et motus et status, sicut ipsa speci
Abbreviated transcription (Latin):
quod significar& quod ab illo nemo dam¬
nabitur: Nec istitamen qui hoc sentiunt:
hanc opinionem suam usq adliberationẽ
ullam damnationen diaboli atq ange¬
lorum eius e xtendunt: Humana qͥppe
circa solos homines mouent᷑ misđa : & cau¬
sam maxime agunt suam ꝑ generulom
ingenus humanum quasi dĩmiserationẽ
inpunitatem falsam suis ꝑditis moribus
pollicentes ac ꝑ hoc superabunt eos in p̃¬
dicanda dĩmiscđa qui hanc inpunitatẽ
&iam principi demonum & eius satellitib
pollicentur: Item sunt alii abaterno sup¬
plicio liberationem. nec ipsis saltim omnib:
hominibus ꝓmittentes: sed tantũ modo
xpi baptis mate ablutis. qui participes
fiunt corporis eius quomodo lib& iuixe¬
rint: inquacumq heresi uelimpie tate
fuerint. ꝓpter illud quod aitihs hic .ẽ.¬

Expanded text:
quo significaret, quod ab illo nemo damquo significaret, quod ab illo nemo damnabitur. Nec isti tamen, qui hoc sentiunt, hanc opinionem suam usque ad liberationem uel nullam damnationem diaboli adque angelorum eius extendunt; humana quippe circa solos homines mouentur misericordia et causam maxime agunt suam, per generalem in genus humanum quasi Dei miserationem inpunitatem falsam suis perditis moribus pollicentes; ac per hoc superabunt eos in praedicanda Dei misericordia, qui hanc inpunitatem etiam principi daemonum et eius satellitibus pollicentur. plicio liberationem nec ipsis saltem omnibus hominibus promittentes, sed tantummodo Christi baptismate ablutis, qui participes fiunt corporis eius. quomodolibet uixerint, in quacumque haeresi uel inpietate fuerint, propter illud quod ait Ies
Abbreviated transcription (Latin):
rationis non erat : quamnon continuit
inira sua utabea poena subplicib parce¬
ua r& quam fuerat contumacib cõminat̃
Siergo tunc pecit aiunt quando scm̃
suum ꝓphetam fuerat parcendo con¬
tristaturus. quanto magis tunc misera¬
bilius supplicintib parcet quando ut
parcat om̃s scĩcius orabunt: sed hoc qđ
ipsiu cordib suspicantur. ideo putaN
scripturas tacuisse diuinas: ut multise
corrigant uel prolixarum uel&̃ narũ
timore poenarum. & sint qui possint ora¬
re ꝓeis quinon se corre xtrint: nec tam̃
opinantur omnimodo id eloquia diuina
ta cuis se: Nam quoꝑtinet inquiunt qđ
scriptum .ẽ. quã magna multitudo dul¬
cedinis tuȩ dnẽ quam abs condistitim̃tib
te. nisiutintellegam ꝓpter timorem fuisse
absconditam miscđe diuinȩ tãmultam
secretãq dulcedinem: addunt &iam
ꝓpterea dixis se apłm. Conclusit enunds̃
om̃s in infidelitate u t omniũ miserextur:

Expanded text:
rationis non erat, quam non continuit rationis non erat, quam non continuit in ira sua, ut ab ea poena supplicibus parceret, quam fuerat contumacibus comminatus. Sic ergo tunc pepercit, aiunt, quando sanctum suum prophetam fuerat parcendo contristaturus, quanto magis tunc miserabilius supplicantibus parcet, quando ut parcat omnes sancti eius orabunt! Sed hoc, quod ipsi suis cordibus suspicantur, ideo putant scripturas tacuisse diuinas, ut multi se corrigant uel prolixarum uel aeternarum timore poenarum, et sint qui possint orare pro eis, qui non se correxerint; nec tamen opinantur omni modo id eloquia diuina tacuisse. Nam quo pertinet, inquiunt, quod scriptum est: Quam multa multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te, nisi ut intellegamus propter timorem fuisse absconditam misericordiae diuinae tam multam secretamque dulcedinem? Addunt etiam propterea dixisse apostolum: Conclusit enim Deus omnes in infidelitate, ut omnium misereatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ait numquid diucantinebit imira sua
miserationes suas: sed quod ꝓrsus non c̃¬
tinebit ostendit Sic ergo isti uolunt
iudiciidĩ cõminationem non. eẽ. m̃dacẽ
quamuis sit nominem damnaturus. quẽ
ad modum eius cõminationem quadix
Cuer surum se. eẽ. niniuen ciuitate iñdace
non possumꝰ dicere: & tam̃ factũ ñ ẽ.
inquiunt quod sinc ulla conͣditione p¬
dixit Non enim ait niniue subuert&
sinon egerint penitentiam seq corre xerint.
sed hoc non addito p̃nuntiauit futurã
euer sionem illius ciuitatis Quã cõmi¬
nationem ꝓpterea uerace putant: quia
hoc p̃dixit ds̃. quoduere dignierant
pati. quamuis hocnon. eet ipse factitpus:¬
N. am & ipse penitentibus peꝑcit inquiunt.
utiq illos penitentiam nonignorabat ac¬
turos & tam̃ absolute acdefinite. corum
euer sionem futuram . eẽ. p̃dixit: Hocer¬
go erit inquiunt inueritate scueritatis
qui a iderant digni: sed inratione mise¬

Expanded text:
ait: \'Numquid diu continebit in ira sua ait: \'Numquid diu continebit in ira sua miserationes suas? sed quod prorsus non continebit ostendit. Sic ergo isti uolunt iudicii Dei comminationem non esse mendacem, quamuis sit neminem damnaturus, quem ad modum eius comminationem, qua dixit euersurum se esse Nineuen ciuitatem, mendacem non possumus dicere; et tamen factum non est, inquiunt, quod sine ulla condicione praedixit. Non enim ait: \'Nineue euertetur, si non egerint paenitentiam seque correxerint; sed hoc non addito praenuntiauit futuram euersionem illius ciuitatis. Quam comminationem propterea ueracem putant, quia hoc praedixit Deus quod uere digni erant pati, quamuis hoc non esset ipse facturusNam etsi paenitentibus pepercit, inquiunt, utique illos paenitentiam non ignorabat acturos, et tamen absolute ac definite eorum euersionem futuram esse praedixit. Hoc ergo erat, inquiunt, in ueritate seueritatis, quia id erant digni; sed in ratione mise
Abbreviated transcription (Latin):
uis cera miscđe. cum fucrint plenissimȩ
ac ꝑfectissime scĩtatis: ut quitunc ora¬
bant ꝓ inimicis suis quando etpsi sine
peccato non erant. tunc nonorent pro
supplicib suis. quando nullum coeperint
habere peccatum: Autuero dĩ tunc eos non
ex audi& tot & tales filios suos quando
intanta eorum scitate nullu inueni&
orationis in pedim̃tum : testimonium uero
psalmi. & illi quiden qui ꝑmittunt infide¬
les atque impios homines saltim longo
tomporecruciari & postea dem alis omnib.
erui: Sed magis isti ꝓse dicunt. ec̃. ubi
legitur: num quid obliuis cłtur mise¬
rids̃ aut continebit in ira sua miscđas
suas : ira cius .e. inquiunt. utom̃s in digni
beatitudine sempiterna. ipso iudicante.
puniantur supplicio sonpiterno: Sed siue
longum uel pronsus ullum. eẽ. ꝑmiserit:
profacto ut possit hoc fieri: continebit
in ira sua miserationes suas. quod eum psal¬
mus dicit non .ee. facturum: Nonenim

Expanded text:
uiscera misericordiae, cum fuerint plenissimae uiscera misericordiae, cum fuerint plenissimae ac perfectissimae sanctitatis, ut, qui tunc orabant pro inimicis suis, quando et ipsi sine peccato non erant, tunc non orent pro supplicibus suis, quando nullum coeperint habere peccatum. Aut uero Deus tunc eos non exaudiet tot et tales filios suos, quando in tanta eorum sanctitate nullum inueniet orationis inpedimentum? Testimonium uero psalmi et illi quidem, qui permittunt infideles adque inpios homines saltem longo tempore cruciari et postea de malis omnibus erui, sed magis isti pro se dicunt esse, ubi legitur: Numquid obliuiscetur misereri Deus aut continebit in ira sua miserationes suas? Ira eius est, inquiunt, ut omnes indigni beatitudine sempiterna ipso iudicante puniantur supplicio sempiterno. Sed si uel longum uel prorsus ullum esse permiserit, profecto, ut possit hoc fieri, continebit in ira sua miserationes suas, quod eum psalmus dicit non esse facturum. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
cam uentum fuerit mox arescit. Non
audent tamen sculterius miserandopor¬
rigere : et ad liberationem ipsius quoq
diaboli ꝑuenire: Uerum si aliquis audeat.
uincit nempe istos: & tam̃ tanto inuenit
errare deformius. & contra rectadiũ ba
ꝑuersius quanto sibi uid& sortire clañ¬
tius. Sunt &iam quales in conlocutionib¬
nr̃is ipse sum exꝑtus: qui cumueerari
uideantur scripturas scãs: moribus imꝑ¬
bandisunt. & agendo causam suãmulto ma¬
ioren quamisti miscđam dõtribuunt erga
humanum genus: Dicunt enim demalisꝰ
& infidelib hominib diuinitus quidẽ
uerum p̃dictum. eẽ. quod digni sunt: sed
cum adiudicium uentum fuerit miscđam
.ex. superaturam: Donabitenim eos inqͥ¬
unt misericors ds̃ p̃cib inter cessionib q¬
scõrum suorum: Sienim orabant ꝓillis
quando eos patiebantur inimicos. quan¬
tomagis quando uidebt̃ humiles sup¬
plicesq prostratos: Naqucenuim cre¬
dedum .e. aiunt tunc amis suros scõs

Expanded text:
cam uentum fuerit, mox arescit? Non cam uentum fuerit, mox arescit? Non audent tamen se ulterius miserando porrigere et ad liberationem ipsius quoque diaboli peruenire. Verum si aliquis audeat, uincit nempe istos. Et tamen tanto inuenitur errare deformius et contra recta Dei uerba peruersius, quanto sibi uidetur sentire clementius. CAPUT nostris ipse sum expertus, qui, cum uenerari uideantur scripturas sanctas, moribus inprobandi sunt et agendo causam suam multo maiorem quam isti misericordiam Deo tribuunt erga humanum genus. Dicunt enim de malis et infidelibus hominibus diuinitus quidem uerum praedictum esse, quod digni sunt; sed cum ad iudicium uentum fuerit, misericordiam esse superaturam. Donabit enim eos, inquiunt, misericors Deus precibus et intercessionibus sanctorum suorum. Si enim orabant pro illis, quando eos patiebantur inimicos, quanto magis quando uidebunt humiles supplicesque prostratos! Neque enim credendum est, aiunt, tunc amissuros sanctos
Abbreviated transcription (Latin):
maxime ꝓpter alternantes sine cessati¬
one beatitudines & miserias. & statutis
scłorum inter uallis. abiftis adillas. atq
abillis adistas itus acreditus intermina¬
biles non it imerito reprobauit eła
Quia & hoc quod misericors uidebatur
amisit : faciendoscis ueras miserias quib:
ponas luerent : & falsas beatitudines.
inquib: uerum ac securum . hoc .ẽ. sine ti¬
more certum. sempiternũ bonigaudium
non haberent: Longe autẽ aliter istorum
miscđa humano errat affectu : qui hominũ
illo iudicio damnator ũmiserias tẽporales
omnium uero qui uel citius ueltard ł ius
liberantur. & nã felicitatẽ putant: Quȩ
sententia. sĩ ppterea bona &uera quia mi¬
sericors ẽ tanto erit melior & uerior.
quanto miseri cordior : Extendatur ergo
ac profundatur fons huius miscricordiȩ
usque ad damnatos angelos: saltim
post multa atque ꝓlixa quantũ lib&
scła liberandos: Curusq uniuersa natu¬
ram manat humanam: & cum adangdi¬

Expanded text:
maxime propter alternantes sine cessatimaxime propter alternantes sine cessatione beatitudines et miserias et statutis saeculorum interuallis ab istis ad illas adque ab illis ad istas itus ac reditus interminabiles non inmerito reprobauit ecclesia; quia et hoc, quod misericors uidebatur, amisit faciendo sanctis ueras miserias, quibus poenas luerent. et falsas beatitudines, in quibus uerum ac securum, hoc est sine timore certum, sempiterni boni gaudium non haberent. Longe autem aliter istorum misericordia humano errat adfectu, qui hominum illo iudicio damnatorum miserias temporales, omnium uero qui uel citius uel tardius liberantur aeternam felicitatem putant. Quae sententia si propterea bona et uera quia misericors est, tanto erit melior et uerior quanto misericordior. Extendatur ergo ac profundatur fons huius misericordiae usque ad damnatos angelos saltem post multa adque prolixa quantumlibet saecula liberandos. Quur usque uniuersam naturam manat humanam, et cum ad angeli
Abbreviated transcription (Latin):
nullas futuras opinetur : nisi ante illud
ultimum trem̃dumq iudicium: Nequa¬
quam tamen negandum .e. &iam ipsum
aeternum ignem ꝓ diuersitate meritorũ
quamuis malorum: aliis futu ꝑum. eẽ.
grauioron : siue ipsius uis atque ardor
ꝓpoena digna cuiusq uarictur. siueipse
equaliter ardeat. sednon equa li molestia
sentiatur: Nunciam cum mi sericor dibus
nos tris agendum. eẽ. uideo & pacifice dis¬
putandum: qui uel omnib illis hominib
quos iustissim iudex dignos gehenne
supplicio iudicabit. uel quib da corum
nolunt credere poenam senpiternã futurã.
sed post certrtemporis metas: ꝓcuius que
peccati quamita telongioris siue breuioris
eos inde existimant liberandos: Qua
in re misericordior ꝓfecto fuit origenes:
qui & ipsum diabolum atque angelos ei:
post grauiora ꝓmeritis & diuturniora
supplicia. ex illis cruciatib eruendos.
& sociandos scis angelis credidit: sed illũ
& ꝓpter hoc & ꝓpter alia non nulla: &

Expanded text:
nullas futuras opinetur, nisi ante illud nullas futuras opinetur, nisi ante illud ultimum tremendumque iudicium. Nequaquam tamen negandum est etiam ipsum aeternum ignem pro diuersitate meritorum quamuis malorum aliis leuiorem, aliis futurum esse grauiorem, siue ipsius uis adque ardor pro poena digna cuiusque uarietur, siue ipse aequaliter ardeat, sed non aequali molestia sentiatur. nostris agendum esse uideo et pacifice disputandum, qui uel omnibus illis hominibus. quos iustissimus iudex dignos gehennae supplicio iudicabit, uel quibusdam eorum nolunt credere poenam sempiternam futuram, sed post certi temporis metas pro cuiusque peccati quantitate longioris siue breuioris eos inde existimant liberandos. Qua in re misericordior profecto fuit Origenes, qui et ipsum diabolum adque angelos eius post grauiora pro meritis et diuturniora supplicia ex illis cruciatibus eruendos et sociandos sanctis angelis credidit. Sed illum et propter hoc et propter alia nonnulla et
Abbreviated transcription (Latin):
et quaedam sibi placendi altitudo ꝑuinos
Tunc itaque uicta uitia deputandas cũ
dĩ amore uincuntur: quemnisids ipse¬
non donat. nec aliter nisi ꝑmediatore
factus e. par ticeps mortalitatis nr̃e:
ut nos partiqͥps facer& diuinitatis sue :¬
ut ab ipsa in eunte adalescentia nulla
damnabilia. peccata cõmit tant uł
inflagitus. uel in facinob uel innefa¬
riȩ cuius quam impiecttis errore: seo
magna sp̃s largitate opprimant.
Quic quid eis possit carnali delectatio¬
ne dominari: Plurimi uero p̃cepto le¬
gis accepto. cum prius uicti fuerint
p̃ualentib uitis. & p̃uaricatores cius
effecti : tunc ad gratiam comfugiunt
adiuuantem. qua fiant &amarius
penitendo. &uehanentius pugnando.
prius dõ subdita. atq ita carn p̃posita
m̃te uictores: Quis quis igitur cupit
poenas euadere sempiternas: non solu
baptizetur. uerum &iam iustificctur.
in xpm : acsic uere transeat adiabolo
ad xp̃m Purgatorias autem poenas

Expanded text:
et quaedam sibi placendi altitudo ruinosa. et quaedam sibi placendi altitudo ruinosa. Tunc itaque uicta uitia deputanda sunt, cum Dei amore uincuntur, quem nisinon donat, nec aliter nisi per mediatorem factus est particeps mortalitatis nostrae, ut nos participes faceret divinitatis suut ab ipsa ineunte adolescentia, nulla damnabilia peccata committant, vel in flagitiis vel in facinoribus vel in nefariae cujusdam impietatis errore, sed magna spiritus largitate opprimant quidquid in eis posset carnali delectatione damnari. Plurimi vero praecepto legis apraeualentibus uitiis et praeuaricatores eius effecti, tunc ad gratiam confugiunt adiuuantem, qua fiant et amarius paenitendo et uehementius pugnando prius Deo subdita adque ita carni praeposita mente uictores. Quisquis igitur cupit poenas euadere sempiternas, non solum baptizetur, uerum etiam iustificetur in Christo, ac sic uere transeat a diabolo ad Christum. Purgatorias autem poenas
Abbreviated transcription (Latin):
aeternis: sednealla quidemp mortem
pur gatoria torm̃ta patiat᷑ Sufficit
enim sola spĩtalis regeneratio. ne post
morten obsit. quod carnalis generatio
cum morte contraxit: Cum autẽ uentũ
fuerit ad ȩtatem quȩ p̃ceptum iam capit.¬
& subdipotest legis imperio : sus cipicn¬
dum .ẽ. bellum contra uitia. & gerendũ
acriter. neaddampnabilia peccata per¬
ducat: & siquidem nondum uictoriarũ
consuetudine roborata sunt. facilius
uincuntur &cedunt: Si autẽ uincere
atq imperare consuerunt. laboriosa
difficultate superantur: Neq id fit
uera citer atque sinceriter : nisi uere
delectatione iustitię: Hec . ẽ. autem in
fide xpi Nam silex iubens adsit &
sp̃siuuans desit : ꝑ ipsam ꝓhibitionem
desiderio crescente atq uincente. Pec¬
cato&iam rectus p̃uaricationis accedit:
Nonnum quam sane aꝑtissima uitia aliis
uituis uincuntur occultis. quae putant᷑
.eẽ. uir tutes: in quib regnat suꝑbia.

Expanded text:
aeternis, sed ne ulla quidem post mortem aeternis, sed ne ulla quidem post mortem purgatoria tormenta patiatur. Sufficit enim sola spiritalis regeneratio, ne post mortem obsit quod carnalis generatio cum morte contraxit. Cum autem uentum fuerit ad aetatem, quae praeceptum iam capit et subdi potest legis imperio, suscipiendum est bellum contra uitia et gerendum acriter, ne ad damnabilia peccata perducat. Et si quidem nondum uictoriarum consuetudine roborata sunt, facilius uincuntur et cedunt; si autem uincere adque imperare consuerunt, laboriosa difficultate superantur. Neque id fit ueraciter adque sinceriter nisi uerae delectatione iustitiae; haec est autem in fide Christi. Nam si lex iubens adsit et spiritus iuuans desit, per ipsam prohibitionem desiderio crescente adque uincente peccati etiam reatus praeuaricationis accedit. Nonnumquam sane apertissima uitia aliis uitiis uincuntur occultis, quae putantur esse uirtutes, in quibus regnat superbia