comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes crescerent: & crescentes cognita rõ¬
bustius tenerent. Quia gͥ ñ repente.
sed causarũ uerboꝵq increm̃tis qͣsi
quibdã ad ȩternitatẽ passib ducim᷑:
intus apud eũ quadã die aliqͥd factũ
drͣ: qui ipsa quoq tẽpora sine tẽpore
dũ quadã die hoc factũ dr̃. indicare
sacra scriptura studuit. quia in luce
ds̃ tenebras uidit: Nos qͥppe uno
eodẽq contuitu. lucẽ & tenebras intu¬
eri ñ possumꝰ: quia cũ in tenebraᷤ ocuł
figitur. lux fugat᷑: & cũ ad lucis se co¬
ruscationẽ uerterit. tenebrarũ ũbra
discedit: Illa autẽ uis quȩ cuncta mu¬
tabilia immutabilit̾ uidet. quasi in
die ei sathan affuit: quia apostate
angłi tenebras sine obscuritate com¬
prehendit. Nos ut dictũ ẽ uno eo¬
dẽq intuitu contẽplari ñ possumꝰ.
& quȩ approbando eligimꝰ. & quȩ re¬
ꝓbando dãpnamꝰ: quia cũ ad hanc
animꝰ uertitur. ab illa cogitatione

Expanded text:
tes crescerent, et crescentes cognita rotes crescerent, et crescentes cognita robustius tenerent. Quia igitur non repente, sed causarum verborumque incrementis, quasi quibusdam ad aeternitatem passibus ducimur, intus apud eum quadam die aliquid factum dicitur, qui ipsa quoque tempora sine tempore dum quadam die hoc factum dicitur, indicare sacra Scriptura studuit quia in luce Deus tenebras vidit? Nos quippe uno eodemque contuitu lucem et tenebras intueri non possumus: quia cum in tenebras oculus figitur, lux fugatur; et cum ad lucis se coruscationem verterit, tenebrarum umbra discedit. Illa autem vis, quae cuncta mutabilia immutabiliter videt, quasi in die ei Satan adfuit, quia apostatae angeli tenebras sine obscuritate comprehendit. Nos, ut dictum est, uno eodemque intuitu contemplari non possumus, et quae approbando eligimus, et quae reprobando damnamus: quia cum ad hanc animus vertitur, ab illa cogitatione
Abbreviated transcription (Latin):
ne nr̃is m̃tib ęt̾nitas incognita. dũ
uerbis cognitis blandit᷑ infundat.
Quiꝰ autẽ mirũ si in sacro eloquio in¬
cõmutabilitatẽ suã ds̃ prepropere hu¬
manȩ m̃ti ñ aꝑit: quando & resur¬
rectionis suȩ sollempnitate celebra¬
ta: quibdã ꝓuectionũ accessib inno¬
tuit incorruptionẽ corporis qđ re-¬
sũpsit: Luca qͥppe attestante didi¬
cimꝰ. qđ quib dã se in monum̃to que¬
rentib prius angłos misit: & rursũ
discipulis de se in uia loquentib ipse
quide se ñ cognoscendus apparuit:
qui post exhortationis moras cognos¬
cendũ se in panis fractione monstra¬
uit: ad extremũ uͦ repente ingredi.¬
ens. ñ solũ se cognoscibilẽ. sed etiam
palpabilẽ p̃buit. Quia enĩ infirma
adhuc gestabant corda discipłi in cog¬
nitione tanti mysterii ista fuerant dis¬
pensatione nutriendi: ut paulisꝑ ali¬
quid querentes inuenirent: inuenien¬

Expanded text:
ne nostris mentibus aeternitas incognita, dum ne nostris mentibus aeternitas incognita, dum verbis cognitis blanditur, infundat. Quid autem mirum, si in sacro eloquio incommutabilitatem suam Deus praepropere humanae menti non aperit; quando et resurrectionis suae solemnitate celebrata, quibusdam provectionum accessibus innotuit, incorruptionem corporis, quod resumpsit? Luca quippe attestante didicimus quod quibusdam se in monumento quaerentibus prius angelos misit; et rursum 53 discipulis de se in via loquentibus ipse quidem, sed non cognoscendus apparuit , qui post exhortationis moras, cognoscendum se in panis fractione monstravit; ad extremum vero repente ingrediens, non solum se cognoscibilem, sed etiam palpabilem praebuit. Quia enim infirma adhuc gestabant corda discipuli, in cognitione tanti mysterii ista fuerant dispensatione nutriendi, ut paulisper aliquid quaerentes invenirent; invenien
Abbreviated transcription (Latin):
dũ prius ẽ. cur quadã die factũ ali¬
cursus tẽporis. mutatione diei noctis¬
q uarietur. Neq enĩ in ea luce. quȩ
sine accessu ea quȩ eligit illustrat. &¬
sine recessu ea quȩ respuit deserit.
defectus mutabilitatis uenit: quia in
semet ipsa manendo immutabilis mu¬
tabilia cuncta disponit: sicq in se tͣn¬
seuntia condidit. ut apud se transire
nequaquã possint: nec tempꝰ intus in
conspectu euis defluit. qđ apud nos
foris decurrit: unde fit. ut in et̃nita¬
te eiꝰ fixa maneant. ea quȩ ñ fixa exte¬
rius scłoꝵ uolumina manant. Cur
gͦ apud eũ dr̃ quadã die: cũ nimirũ
dies una ẽ eternitas sua: Quã uide¬
licet nec fine claudi. nec inicio uidit
aꝑiri psalmista cũ dicit. Melior ẽ
dies una in atriis tus suꝑ milia. Sed
loquitur: dignũ ẽ ut uerbis tẽpora¬
lib utatur: quatinꝰ condescenden¬
do leuet: & dũ de eternitate aliquid
temporalit̾ narrat. assuetos tẽporali.¬
b. sensim ad ȩterna trahiciat: seq be¬

Expanded text:
prius est, cur quadam die factum alicursus temporis, mutatione diei noctisque varietur. Neque enim in ea luce, quae sine accessu ea quae eligit illustrat, et sine recessu ea quae respuit deserit, defectus mutabilitatis venit; quia in semetipsa manendo immutabilis, mutabilia cuncta disponit; sicque in se transeuntia condidit, ut apud se transire nequaquam possint; nec tempus intus in conspectu ejus defluit, quod apud nos foras decurrit. Unde fit ut in aeternitate ejus fixa maneant ea quae non fixa exterius saeculorum volumina emanant. Cur ergo apud eum dicitur, Quadam die, cui nimirum dies una est aeternitas sua? quam videlicet nec fine claudi, nec initio vidit aperiri Psalmista, cum dicit: Melior est dies una in atriis tuis super millia . loquitur, dignum est ut verbis temporalibus utatur, quatenus condescendendo levet; et dum de aeternitate aliquid temporaliter narrat, assuetos temporalibus sensim ad aeterna trajiciat; seque be
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ loquit᷑: qui int̾ diuinȩ animad¬
uersionis flagella positus. iustificare
semet ipsũ conatur. Si enĩ innocen¬
tẽ se asserere suꝑbe audeat: qͥd aliud
quã iustitiã ferientis accusat: xuiii.¬
uc usq nos uerba hystoriȩ trans¬
currisse sufficiat: ĩa nunc ad inda¬
ganda allegoriȩ mysteria expositio¬
nis se sermo conuertat. Sed in hoc qđ

Expanded text:
um loquitur, qui inter divinae animadum loquitur, qui inter divinae animadversionis flagella positus, justificare semetipsum conatur. Si enim innocentem se asserere superbe audeat, quid aliud quam justitiam ferientis accusat? Hucusque nos verba historiae transcurrisse sufficiat: jam nunc ad indaganda allegoriae mysteria expositionis se sermo convertat. Sed in hoc quod
Abbreviated transcription (Latin):
nrͣ accepit uulnera: & ñ inflixit. Qͦt
enĩ uoces patientiȩ in laude dĩ ꝑcussꝰ
reddidit: quasi tot in aduersarii pe-¬
ctore iacula intorsit: & acriora ualde
quã sustinuit infixit. Afflictus enĩ
terrena ꝑdidit: sed afflictionẽ humi.¬
lit sustinens cęlestia multiplicauit.
Sequitur.¬
tẽptationũ tribulationib dep̃hensi
etiã tacito cogitationũ motu possu¬
mꝰ ñ loquendo peccare: beato iob &
oris testimoniũ ꝑhibet᷑. & cordis. Priꝰ
enĩ dr̃ ñ peccauit: & tunc demũ sub¬
dit᷑. neq stultũ qͥd contra dm̃ locutuᷤᷤ
ẽ. Qui enĩ stultũ locutus ñ est: cul
pã a lingua cõpescuit: sed cũ p̃mit¬
titur ñ peccauit. constat qđ murmu-¬
rationis uiciũ etiã a cogitatione re-¬
strinxit. Nec peccauit gͦ. nec stulte
locutus ẽ: quia nec ꝑ conscientiã ta¬
citus tumuit: nec linguã in contu¬
maciã relaxauit. Stulte autẽ contͣ

Expanded text:
noster accepit vulnera, et non inflixit. Quot noster accepit vulnera, et non inflixit. Quot enim voces patientiae in Dei laudem percussus reddidit, quasi tot in adversarii pectore jacula intorsit, et acriora valde quam sustinuit infixit. Afflictus enim terrena perdidit, sed afflictionem humiliter sustinens coelestia multiplicavit. Sequiturtentationum tribulationibus deprehensi, etiam tacito cogitationum motu possumus non loquendo peccare, beato Job et oris testimonium perhibetur, et cordis. Prius enim dicitur: Non peccavit; et tunc demum subditur: Neque stultum aliquid contra Deum locutus est. Qui ecompescuit; sed cum praemittitur, Non peccavit, constat quod murmurationis vitium etiam a cogitatione restrinxit. Nec peccavit ergo, nec stulte locutus est, quia nec per conscientiam tacitus tumuit, nec linguam in contumaciam relaxavit. Stulte enim contra
Abbreviated transcription (Latin):
ed quia orator quomͦ assertionem
partis suȩ contra aduersariũ allega¬
uit. audiuimꝰ: nc̃ quomͦ in orationis
suȩ t̃mino iudicẽ benedicendo laudo
audiamꝰ. Sequitur. Sit nom̃ dñi be¬
nedictũ. Ecce om̃e qđ rectũ sensit dñi
benedictione conclusit: ut hinc aduer.¬
saruis inspiciat. & ad penã suã uictus
erubescat: qui ipse dõ contumax etiã
in beatitudine conditus extitit: cui hõ
ꝑcutit: quot tẽptationib affligit. Co¬
tidie nãq in acie stamꝰ: cotidie tela tẽp¬
tationũ eius excipimꝰ. Sed & nos contͣ
illũ iacula mittimꝰ: si confossi tribu¬
lationib humilia respondemꝰ. Beatꝰ
gͥ iob. ꝑcussus dãpno rerũ. ꝑcussꝰ mor¬
te filioꝵ. quia iuĩ doloris uertit in lau
dẽ conditoris. dicens. dñs dedit. dñs
abstulit. sicut dño placuit ita factũ
ẽ. sit nom̃ dñi benedictũ: suꝑbũ ho¬
stẽ humilitate ꝑculit: crudelẽ patien¬
tia strauit. Nec credamꝰ. qđ bellator

Expanded text:
ed quia orator fortis quomodo assertionem partis suae contra adversarium allegavit, audivimus; nunc quomodo in orationis suae termino judicem benedicendo laudet audiamus. Sequitur: Sit nomen Domini benedictum. Ecce omne quod rectum sensit, Domini benedictione conclusit; ut hinc adversarius inspiciat, et ad poenam suam victus erubescat, quia ipse Domino contumax etiam in beatitudine conditus exstitit, cui homorcutit, quot tentationibus affligit. Quotidie namque in acie stamus, quotidie tentationum ejus tela excipimus. Sed et nos contra illum jacula mittimus, si confossi tribulationibus, humilia respondemus. Beatus igitur Job percussus damno rerum, percussus morte filiorum, quia vim ds abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum; superbum hostem humilitate perculit, crudelem patientia stravit. Nec credamus, quod bellator
Abbreviated transcription (Latin):
uolentes in peccati laqueos strangu¬
lant. in peccati penã etiã nolentes
trahant. Qđ gͦ illic a dextris atq si¬
nistris dĩ exercitus cęli astitisse. de¬
scribit᷑: hoc bic int̃ filios dĩ sathan
affuisse ꝑhibetur. Ecce a dextris dĩ
stetert̃ angłi qui nominant᷑ filii dĩ:
ecce a sinistris stant angeli: quia af¬
fuit int̃ eos etiã sathan.

Expanded text:
volentes in peccati laqueo stranguvolentes in peccati laqueo strangulant, in peccati poenam etiam nolentes trahant. Quod ergo illic a dextris atque sinistris Dei, exercitus coeli astitisse describitur, hoc hic inter filios Dei Satan adfuisse perhibetur. Ecce a dextris Dei steterunt angeli, quia nominantur filii Dei; ecce a sinistris stant angeli, quia adfuit inter eos etiam Satan.
Abbreviated transcription (Latin):
ercitus dr̃: angłoꝵ pars reꝓba in eo
intelligi posse ꝓhibetur. Quas enim
suspendi in aere nouimꝰ: aues cęli no¬
minamꝰ. Et de eisdẽ spiritib pauluᷤ
dicit. Contra sp̃ualia nequitiȩ in cȩ¬
lestib. Quoꝵ caput enuntians. ait.
Scd̾m principẽ potestatis aeris huiꝰ.
Ad dexterã gͦ dĩ & sinistrã angłorũ
exercitus stat: quia & uoluntas electo¬
rũ spuũ diuinȩ pietati concordat:
& repboꝵ sensus suȩ malitiȩ seruienᷤ¬
iudicio districtionis eiꝰ obtẽperat. Vn-¬
de & mox fallax sp̃c in mediũ ꝓsiluis¬
se describit᷑: ꝑ quẽ ahab rex exigen¬
tib suis meritis decipiat᷑. Neq enĩ
fas ẽ credere. bonũ sp̃m fallaciȩ deser-¬
iure uoluisse. ut diceret: egrediar. &
dignus erat. ut tali debuisset decepti¬
one dãpnari. quatinꝰ qui sepe uolenᷤ
ceciderat in culpa. quandoq nolens
caperet᷑ ad penã: occulta iustitia li¬
centia malignis spiritib dat᷑: ut qͦs

Expanded text:
ercitus dicitur, angelorum pars reproba in eo ercitus dicitur, angelorum pars reproba in eo intelligi posse prohibetur. Quas enim suspendi in aere novimus, aves coeli nominamus. Et de eisdem spiritibus Paulus dicit: Contra spiritualia nequitiae in caelestibus . Quorum caput enuntians ait: Secundum principem potestatis aeris hujus . A dextera ergo Dei et a sinistra angelorum exercitus stat, quia voluntas electorum spirituum divinae pietati concordat, et reproborum sensus suae malitiae servienjudicio districtionis ejus obtemperat. Unde et mox fallax spiritus in medium prosiliisse describitur, per quem Achab rex exigentibus suis meritis decipiatur. Neque enim fas est credere bonum spiritum fallaciae deservire voluisse, ut dignus erat, ut tali debuisset deceptione damnari: quatenus qui saepe volens ceciderat in culpam, quandoque nolens caperetur ad poenam, occulta justitia licentia malignis spiritibus datur, ut quos
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ suꝑ soliũ suũ: et exercitũ cęli a dex¬
tris & sinistris eiꝰ: & dictũ ẽ. In quo de.¬
Scipiã ahab. ut ascendat & cadat in ra-¬
moth galaatl: Et dixit alius ita: &
aliꝰ alit̾. Et egressus ẽ unꝰ & dixit. Ego¬
S decipiã ahab. Et dictũ ẽ. In quo de¬
cipies: Qui respondit dicens. Egre¬
licas potestates accipimus: quarũ m̃
tib altiꝰ presidens. inferiꝰ cuncta dispo¬
nit. Et quid exercitꝰ cęli. nͥ ministran¬
tiũ angłoꝵ multitudo describit᷑: Qd
ẽ gͦ qđ exercitus celi a dextris & sini¬
stris eiꝰ stare ꝑhibetur: Ds enĩ qui
ita ẽ intra om̃ia. ut etiã sit extͣ om̃ia.
nec dextra nec sinistra concluditur:
sed dextera dĩ angłoꝵ pars electa: si¬
nistra autẽ dĩ. pars angłoꝵ reproba
designatur. Non enĩ ministrant dõ
solũmͦ boni. qui adiuuent. sed etiam
mali qui ꝓbent: ñ solũ qui ã culpa
redeuntes subleuent: sed etiã qui redi¬
re nolentes grauent. Nec qđ cęli ex¬

Expanded text:
em super solium suum, et exercitum coeli a dextris et sinistris ejus, et dictum est: In quo decipiam Achab, ut ascendat et cadat in Ramoth Galaath? Et dixit alius ita, et alius aliter. Et egressus est unus, et dixit: Ego decipiam Achab. Et dictum est: In quo decipies? Qui respondit, dicens: Egrelicas potestates accipimus, quarum mentibus Deus altius praesidens inferius cuncta disponit. Et quid exercitus coeli nisi ministrantium angelorum multitudo describitur? Quid est ergo quod exercitus coeli a dextris stris ejus stare perhibetur? Deus enim qui ita est intra omnia, ut etiam sit extra omnia, nec dextra nec sinistra concluditur; sed dextra Dei angelorum pars electa, sinistra autem Dei pars angelorum reproba designatur. Neque enim ministrant Deo solummodo boni qui adjuvent, sed etiam mali qui probent. Non solum qui a culpa redeuntes sublevent, sed etiam qui redire nolentes gravent, nec quod coeli ex
Abbreviated transcription (Latin):
ui affuisse int̾ filios dĩ dr̃: quia
ea ui iustitiȩ immundus sp̃c pene¬
tratur. qua uidelicet mundoꝵ spũũ
corda cõplentur: eoq radio luminis
iste transfigit᷑. quo illi ut luceant ꝑ¬
& si illi dõ ad electorũ adiutoriũ: iste
ad ꝓbationẽ seruit. Int̾ filios dĩ af¬
fuit: quia osi ab illis in hac uita la¬
borantib auxiliũ pietatis impendit᷑:
iste occulte eus iustitiȩ nesciendo
seruiens. ministeriũ exequi reꝓbati¬

Expanded text:
ilios Dei dicitur: quia ea vi justitiae immundus spiritus penetratur, qua videlicet mundorum spirituum corda complentur; eoque radio luminis iste transfigitur, quo illi ut luceant petsi illi Deo ad electorum adjutorium, iste ad probationem servit. Inter filios Dei adfuit, quia etsi ab illis in hac vita laborantibus auxilium pietatis impenditur, iste occultae ejus justitiae nesciendo serviens, ministerium exsequi reprobati
Abbreviated transcription (Latin):
aput gͦ detondere.ẽ.
cogitationes suꝑfluas a mente
resecare: & detonso capite in terrã
corruit: qui rep̃ssis p̃sumptionis
suȩ cogitationib. qͣm in sem& ip¬
so infirmꝰ sit humilit̃ agnoscit.
Difficile nãq ẽ. magna agere.: & ap̃
sems ipsũ quempiã de magnis ac¬
tib cogitationũ fiduciã ñ habere.
Eo ipso enim qͦ contra uicia fortit ui¬
uit᷑. cogitationũ p̃sumptio in corde
generat᷑: & cũ mens foras culpas ua¬
lent̃ conterit: plerũq apud sem&¬
ipsam latent̃ intumescit: iãq se eẽ
magni alicuiꝰ meriti estimat: nec se
peccare in cogitatione suȩ estima-¬
tionis putat. Ante districti autẽ
iudicis ocłos tanto deteriꝰ delinqͥt᷑.
qͣnto culpa quo occultiꝰ eo pene incor¬
rigibilit̾ ꝑpetrat᷑: & tanto ad uo¬
randũ latiꝰ patet fouea: qͦnto de
semet ipsa elatius głat᷑ uita. Unde
ut sepe iam diximus. pia conditoris
dispensatione agit᷑. ut de se confi-¬
dens anima dispensatoria tẽptati¬

Expanded text:
aput ergo detondere est cogitationes superfluas a mente resecare. Et detonso capite in terram corruit. Qui repressis praesumptionis suae cogitationibus, quam in semetipsum infirmus sit, humiliter agnoscit.Difficile namque est magna agere, et apud semetipsum quempiam de magnis actibus cogitationum fiduciam non habere. Eo ipso enim quo contra vitia fortiter vivitur, cogitationum praesumptio in corde generatur; et cum mens foras culpas valenter conterit, plerumque apud semetipsam latenter intumescit; jamque se esse magni alicujus meriti aestimat, nec se peccare in cogitatione suae aestimationis putat. Ante districti autem judicis oculos tanto deterius delinquitur, quanto culpa 71 quo occultius, eo pene incorrigibiliter perpetratur: et tanto ad vorandum latius patet fovea, quanto de semetipsa elatius gloriatur vita. Unde, ut saepe jam diximus, pia conditoris dispensatione agitur, ut de se confidens anima, dispensatoria tentati
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ds̃.  S ed int̾ hec sciendũ. ẽ. quia
sepe & pigras m̃tes amor ad opꝰ exci¬
tat: & inquietas in contemplatione
timor refrenat. Anchora enĩ cordis. ẽ.
pondus timoris. Et plerũq fluctu
cogitationũ quatit᷑ s ꝑ disciplinȩ suȩ
uincla retinetur. Neq hoc tẽpestas
suȩ in quietudinis ad naufragiũ ꝑtra-¬
bit: quia in diuini amoris littore ꝑ¬
fecta caritas astringit. Unde necesse
ẽ. ut quisquis ad contẽplationis stu¬
dia ꝓꝑat: sem& ipsũ prius subtiliter
interrog& quantũ amat. Machina
quippe m̃tis . ẽ. uis amoris: quȩ hanc
dũ a mundo extrahit. in alta sustol¬
lit. Prius gͦ discutiat si sũma inqͥrens
diligit: si diligens tims: si nouit in¬
cognita aut amando cõp̃hendere: aut
ñ cõprehensa tim̃do uenerari. In con¬
templatione & enĩ m̃tẽ si amor ñ ex¬
citat: temporis sui torpor obscurat:
si timor ñ aggrauat. sensus hanc ꝑ
inania ad nebulã erroris leuat: &cũ
clausa ei secretoꝵ ianua tardius ape-¬

Expanded text:
 --Sed inter haec sciendum est quia saepe et pigras mentes amor ad opus excitat, et inquietas in contemplatione timor refrenat. Anchora enim cordis est pondus timoris; et plerumque fluctu cogitationum quatitur, sed per disciplinae suae vincula retinetur; neque hoc tempestas suae inquietudinis ad naufragium pertrahit, quia in divini amoris littore perfecta charitas astringit. Unde necesse est 209 ut quisquis ad contemplationis studia properat, semetipsum prius subtiliter interroget, quantum amat. Machina quippe mentis est vis amoris, quae hanc dum a mundo extrahit, in alta sustollit. Prius ergo discutiat, si summa inquirens diligit, si diligens timet, si novit incognita aut amando comprehendere, aut non comprehensa timendo venerari. In contemplatione etenim mentem si amor non excitat, teporis sui torpor obscurat; si timor non aggravat, sensus hanc per inania ad nebulam erroris levat; et cum clausa ei secretorum janua tardius ape
Abbreviated transcription (Latin):
tius ẽẽ potuiss&. ut occupata mundo
t̃rena negotia ager&: quã ꝑ contem¬
plationis studia ad multoꝵ ꝑniciem
uacar&. Rursũ nisi quibdã m̃tib
contemplatiua uita potius quã acti¬
ua congruer&: neqͣquã ꝑ psalmistã

Expanded text:
tius esse potuisset, ut occupata mundo tius esse potuisset, ut occupata mundo terrena negotia ageret, quam per contemplationis studia ad multorum perniciem vacaret. Rursum, nisi quibusdam mentibus contemplativa vita potius quam activa congrueret, ne
Abbreviated transcription (Latin):
no eligis deficis: eo contentus esto qͦd
ꝓ minimo attendis: ut si ꝑ contẽpla¬
tiuã uitã a ueritatis cognitione com¬
pelleris cadere: regnũ cȩloꝵ ꝑ solam
actiuã ualeas saltim luscus intrare.
Hinc rursũ dicit. Qui scandalirauerit
unũ de pusillis istis qui in me credt̃
Sexpedit ei ut suspendat᷑ mola asina-¬
ria in collo eiꝰ: & demergat᷑ in ꝓfun¬
dũ maris. Quid ꝑ mare nisi p̃sens
secłm: quid ꝑ molam asinariã nisi
actio t̾rena signat᷑: Quȩ dum colla
m̃tis ꝑ stulta desideria stringit: hãc
in laboris circuitũ mittit. St̃ itaq
ñnulli qui dũ trenas actiones deser̃.
& ad contemplationis studiũ bumili¬
tate postposita. ultra intelligentiȩ ui¬
res surgunt: non solũ se in errorem
deiciunt: s infirmos qͦsq a gremio
unitatis diuiduñ. Qui gͦ unum de
minimis scandalitat: meliꝰ illi fuerat
ligata colło mola asinaria in mare
ꝓici: quia nimirũ ꝑuersȩ m̃ti expedi¬

Expanded text:
no eligis, deficis, eo contentus esto, quod no eligis, deficis, eo contentus esto, quod pro minimo attendis; ut si per contemplativam vitam a veritatis cognitione compelleris cadere, regnum coelorum per solam activam valeas saltem luscus intrare. Hinc rursum dicit: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit eti ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris . Quid per mare, nisi praesens saeculum; quid per molam asinariam, nisi actio terrena signatur? Quae dum colla mentis per stulta desideria stringit, hanc in laboris circuitum mittit. Sunt itaque nonnulli qui dum terrenas actiones deserunt, et ad contemplationis studia, humilitate postposita, ultra intelligentiae vires surgunt, non solum se in errorem dejiciunt, sed infirmos quosque a gremio unitatis dividunt. Qui ergo unum de minimis scandalizat, melius illi fuerat, alligata collo mola asinaria, in mare projici, quia nimirum perversae menti expedi
Abbreviated transcription (Latin):
duos ocłos habentẽ mitti in gehennã
ignis. Duȩ quippe uitȩ. actiua uide¬
lic& & contemplatiua. cũ seruat̃ in
m̃te: quasi duo oculi habent᷑ in facie.
Dexter nãq ocłs contemplatiua uita. ẽ
sinister actiua: s sunt ñnulli ut dixi¬
mus qui discrete intueri sũma & sp̃u¬
alia neqͦquam possunt: & tam̃ alta
contemplationis assumunt: atq idcir¬
co in ꝑfidiȩ foueã intellectus praui
errore dilabunt᷑. Hos itaq contẽpla¬
tiua uita ultra uires assũpta cogit a
ueritate cadere: quos in statu suȩ rec¬
etitudinis humilit̃ pot̾at sola actiua
custodire. Quib recte hoc qͦd p̃fati
sumus ueritas dicit. Si ocłs tuus dex¬
Ster scandalitat te: erue eũ & proice
Sabste: bonũ tͥ ẽ uno oculo in uitã in¬
Strare: quam duos ocłos habentẽ mit¬
S ti in gehennam ignis. Ac si aꝑte dice¬
r&. Cum ad contẽplatiuã uitã idone¬
a discretione ñ sufficis. solã securius
actiuam tene: cũq in hoc qͦd ꝓ mag¬

Expanded text:
 mitti in gehennam ignis. Duae quippe vitae, activa videlicet et contemplativa, cum servantur in nte, quasi duo oculi habentur in facie. Dexter enim oculus contemplativa vita est, sinister activa. Sed sunt nonnulli, ut diximus, qui discrete intueri summa et spiritualia nequaquam possunt, et tamen alta contemplationis assumunt, atque idcirco in perfidiae foveam intellectus pravi errore dilabuntur. Hos itaque contemplativa vita, ultra vires assumpta, cogit a veritate cadere quos in statu suae rectitudinis humiliter poterat activa sola custodire; quibus recte hoc quod praefati sumus Veritas dicit: Si oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum, et projicabs te. Bonum tibi est cum uno oculo in vitam intrare, quam duos oculos habentem mitti in gehennam ignis. Ac si aperte diceret: Cum ad contemplativam vitam idonea discretione non sufficis, solam securius activam tene. Cumque in hoc, quod pro mag
Abbreviated transcription (Latin):
contemplari dm̃ quieti poterant. oc¬
cupationib pressi ceciderunt: & sepe
qui occupati bene humanis usib ui-¬
uerent. gladio suȩ quietis extincti st̃.
Hinc nãq. ẽ qͦd ñ nulli inquieti spẽ dũ
plus exquirt̃ contemplando quã ca-¬
piunt. usq ad ꝑuersa dogmata erũ¬
punt: & dũ ueritatis discipłi ẽẽ humi¬
lit̃ negligunt. magistri erroꝵ fiunt.

Expanded text:
contemplari Deum quieti poterant, occontemplari Deum quieti poterant, occupationibus pressi ceciderunt. Et saepe qui occupati bene humanis usibus viverent, gladio suae quietis exstincti sunt. Hinc namque est quod nonnulli inquieti spiritus dum plus exquirunt contemplando quam capiunt, usque ad perversa dogmata erumpunt, et dum veritatis discipuli esse humiliter negligunt, magistri errorum fiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽq postponat: nec sic ꝓ amore ꝓ¬
ximi occupationi inseruiat: ut qͥetẽ¬
funditus deserens. ignem inse suꝑni
amoris extinguat. Quisquis gͦ sems¬
ipsũ dõ iam sacrificiũ obtulit: si ꝑfe¬
cta desiderat. cur& necẽe. ẽ. ut ñ solũ
ad oꝑationis se latitudinẽ. uerũ etiã
ad culmina contemplationis extendat.
S ed int̾ hȩc magnoꝑe sciendũ. ẽ quia
ualde int̾ se diuersȩ sunt consparsio¬
nes animoꝵ. Nonnulli nãq hominũ
ita ociosȩ m̃tis sunt. ut si eos labor oc¬
cupationis excipiat: in ipsa oꝑis in-¬
choatione succumbant: & ñnulli ita
inquieti sunt. ut si uacationẽ laboris
habuerint. grauius laborent: quia
tanto deteriores cordis tumultus to-¬
lerant qͣnto eis licentiꝰ ad cogitatio¬
nes uacãt. Unde necesse . ẽ. ut nec qͥeta
mens ad excercitationẽ se immoderati
oꝑis dilat&: nec inquieta ad studium
contemplationis angusts. Sepe enĩ qͥ

Expanded text:
tatemque postponat; nec sic pro amore protatemque postponat; nec sic pro amore proximi occupata inserviat, ut quietefunditus deserens, ignem in se superni amoris exstinguat. Quisquis ergo semetipsum Deo jam sacrificium obtulit, si perfecta desiderat, curet necesse est, ut non solum aad culmina contemplationis extendat. Sed inter haec magnopere sciendum est, quia valde inter se diversae sunt conspersiones animorum. Nonnulli namque hominum ita otiosae mentis sunt, ut si eos labor occupationis excipiat, in ipsa operis inchoatione succumbant, et nonnulli ita inquieti sunt, ut si vacationem laboris habuerint, gravius laborent, quia tanto deteriores cordis tumultus tolerant, quanto eis licentius ad cogitationes vacat. Unde necesse est, ut nec quieta mens ad exercitationem se immoderati operis dilatet, nec inquieta ad studium contemplationis angustet. Saepe enim qui
Abbreviated transcription (Latin):
beant: qͦd occupati erga ꝓximos lo-¬
quentes refundant. Speculando qͥp¬
pe in dĩ amorẽ surgit᷑. s p̃dicando
ad ꝓximi utilitatẽ redit᷑. Vnde apud
moysen dum in sacrificio uacca ma¬
ctatur: offerri cũ ysopo lignoq cedri¬
no bistinctus coccus p̃cipit᷑. Uaccam
quippe mactamꝰ: cũ carnẽ a lasciuia
suȩ uoluptatis extinguimꝰ quam cũ
ysopo lignoq cedrino ac cocco offeri¬
mus: quia cũ maceratione carnis. sa¬
crificiũ fidei. spei. & caritatis adole¬
mus. Hysopus quippe int̾na nr̃a mun
stiũ t̃minus ñ consumit. Unde & ꝑ
mortuis. in hereditatẽ incorruptibi¬
lẽ. & incontaminatã. & immarcessibi¬
lẽ. Coccus rubeo colore flammascit:
quia quẽ implet caritas. incendit. Un-
coccus offerri p̃cipit᷑: ut uidelic s an¬
te int̃ni iudicis ocłos. caritas nr̃a dĩ
& ꝓximi dilectione coloret᷑: quatinꝰ
conuersa mens nec sic ꝓ amore dĩ.
quietẽ diligat. ut curã ꝓximi utili¬

Expanded text:
beant, quod occupati erga proximos lobeant, quod occupati erga proximos loquentes refundant. Speculando quippe in Dei amorem surgitur, sed praedicando ad proximi utilitatem reditur. Unde apud Moysen, dum in sacrificio vacca mactatur , offerri cum hyssopo lignoque cedrino bis tinctus coccus praecipitur. Vaccam quippe mactamus, cum carnem a lascivia suae voluptatis exstinguimus. Quam cum hyssopo lignoque cedrino ac cocco offerimus; quia cum maceratione carnis, sacrificium fidei, spei et charitatis adolemus. Hystium terminus non consumit. Unde et mortuis, in haereditatem incorruptibilem, et incontaminatam, et immarcescibilem . Coccus rubeo colore flammescit, quia quem implet charitas incendit. Undecoccus offerri praecipitur, ut videlicet ante interni judicis oculos charitas nostra Dei et proximi dilectione coloretur; quatenus conversa mens nec sic pro amore Dei quietem diligat, ut curam proximi utili
Abbreviated transcription (Latin):
N eq enĩ ꝑfectus p̃dicator. ẽ qͥ uel ꝓpt̃
contemplationis studiũ oꝑanda ne-¬
gligit: uel ꝓpt̾ oꝑationis instantiam
contemplanda postponit. Hinc. ẽ. enĩ
qͦd abraham coniugẽ mortuã in se-¬
pulchro duplici sepelit: quia nimirũ
ꝑfectus quisq p̃dicator extinctam ã
p̃sentis uitȩ desideriis animam suã.
sub bonȩ oꝑationis tegmine & contẽ¬
plationis abscondit: ut a carnali con-¬
cupiscentia sub actiua. contẽplatiuaq
uita quasi insensibilis lateat: quȩ priꝰ
mundi desideria sentiens. mortalit᷑
uiuebat. Hinc. ẽ qͦd humani generis
redemptor ꝑ diẽ miracła in urbib
ex hib&: & adorationis studium in
monte ꝑnoctat: ut ꝑfectis uidelicet
p̃dicatorib innuat. qͣtinꝰ nec actiuã
uitam amore speculationis funditus
deserant: nec contemplationis gau¬
dia. penitus oꝑationis nimietate con-¬
tempnant: s quieti contemplantes sor¬

Expanded text:
Neque enim perfectus praedicator est qui vel propter Neque enim perfectus praedicator est qui vel propter contemplationis studium operanda negligit, vel propter operationis instantiam contemplanda postponit. Hinc est enim quod Abraham conjugem mortuam in sepulcro duplici sepelit ; quia nimirum perfectus quisque praedicator exstinctam a praesentis vitae desideriis animam suam, sub bonae operationis tegmine et contemplationis abscondit, ut a carnali concupiscentia sub activa contemplativaque vita quasi insensibilis lateat, quae prius mundi desideria sentiens, mortaliter vivebat. Hinc est quod humani generis Redemptor per diem miracula in urbibus exhibet, et ad orationis studium in monte pernoctat, ut perfectis videlicet praedicatoribus innuat quatenus nec activam vitam amore speculationis funditus deserant, nec contemplationis gaudia penitus operationis nimietate contemnant; sed quieti contemplantes sor
Abbreviated transcription (Latin):
ed quisquis iã t̾rena desideria despi¬
Acit : quisqͥs se ꝑ actiuȩ uitȩ oꝑa ex
se tendit: nequaqͣm ei sufficit. magna
exterius agere: nisi etiã ꝑ contẽplati¬
onẽ ualeat int̾na penetrare. Unde &
sepulchri nomine. nisi contemplatiua
uita signatur: Quȩ nos quasi ab hoc
mundo mortuos sepelit. dũ a terrenis
desideriis susceptos in intimis abscon¬
dit. Ab exteriore quippe uita mortui.
& iam sepulti ꝑ contemplationẽ fue¬
rant: quib paulus dicebat. Mortui
enim estis: & uita ur̃a abscondita ẽ. cũ
xp̃o in dõ. Actiua qͦq uita sepulchrũ
est: quia a prauis nos oꝑib mortuos
tegit: s contemplatiua ꝑfectiꝰ sepelit:
quia a cunctis mundi actionib fun-¬
ditus diuidit. Quisquis gͦ iã in se
contumelias carnis edomuit: suꝑest.
ut m̃tẽ ꝑ studia sc̃ẽ oꝑationis exerce¬
at: & quisquis iam m̃tem ꝑ sc̃a oꝑa
dilatat: suꝑ. ẽ. ut hanc usq ad secreta
intimȩ contemplationis extendat.

Expanded text:
ed quisquis jam terrena desideria despicit, quisquis se per activae vitae opera extendit, nequaquam ei sufficit magna exterius agere, nisi etiam per contemplationem valeat interna penetrare. Unde et sepulcri nomine, nisi contemplativa vita, signatur? quae nos quasi ab hoc mundo mortudesideriis susceptos in intimis abscondit? Ab exteriori quippe vita mortui etiam sepulti per contemplationem fuerant, quibus Paulus dicebat: Mortui eChristo in Deo . Activa quippe vita sepulcrum est, quia a pravis operibus mortuos tegit. Sed contemplativa perfectius sepelit, quia a cunctis mundi actionibus funditus dividit. Quisquis ergo jam in se contumelias carnis edomuit, superest ut mentem per studia sanctae operationis exerceat. Et quisquis jam mentem per sancta opera dilatat, superest ut hanc usque ad secreta intimae contemplationis extendat.
Abbreviated transcription (Latin):
ira aut̃ hoc nobiscũ dispensatio¬
ne agit᷑: ut mens nr̃a culpȩ non-¬
nũqͣm pulsatione feriat᷑. Nã ẽẽ se
magnarũ uiriũ homo creder&: si
nullũ umquã earũdẽ uiriũ defe¬
ctũ intra m̃tis archana sentiret.
Sed dũ temptatione irruente qͣtit᷑:
& qͦsi ultra quã sufficit fatigat᷑ ei
contra hostis sui insidias munim̃
humilitatis ostendit᷑: & unde se ꝑti¬
mescit eneruit̃ cadere: inde accip̃
fortit̾̃ stare. Temptatꝰ aut̃ ñ solum
iuires a qͦ accipiat discit: s qͣnta eas
uigilantia seruet intelligit. Sepe¬
enim quem temptationis certamen
suꝑare ñ ualuit: sua deteriꝰ securitaᷤ
strauit. Nam dũ lassum se qͥsq in
ocio remittit: dissolutã m̃tẽ corrup¬
tori ꝓstituit. At si eũ ex dispensati¬
one suꝑnȩ pietatis tẽptatio ñ repen¬
te uehem̃t irruens. s tẽperato acces¬
su erudiens pulsat: nimirũ ad insi¬
dias ꝓuidendas euigilat: ut contra
hostẽ se in certamine cautꝰ accingat.

Expanded text:
ira autem hoc nobiscum dispensatione agitur, ut mens nostra culpae nonnunquam pulsatione feriatur. Nam esse se magnarum virium homo crederet, si nullum unquam earumdem virium defectum intra mentis arcana sentiret. Sed dum tentatione irruente quatitur, et quasi ultra quam sufficit fatigatur, ei contra hostis sui insidias munimen humilitatis ostenditur, et unde se pertimescit enerviter cadere, inde accipit fortiter stare. Tentatus autem, non solum vires a quo accipiat discit, sed quanta eas vigilantia servet intelligit. 70 Saepeenim quem tentationis certamen superare non valuit, sua deterius securitas stravit. Nam dum lassum se quisque in otio remittit, dissolutam mentem corruptori prostituit; at si eum ex dispensatione supernae pietatis tentatio non repente vehementer irruens, sed temperato accessu erudiens pulsat, nimirum ad insidias providendas evigilat, ut contra hostem se in certamine cautus accingat.
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ. ẽ: puluis es. & in puluerẽ reuer¬
teris. Mane aut̃ dr̃ illa tẽ manife¬
statio m̃tiũ. quȩ in aduentu iudicis
aꝑtis cogitationib quasi post noctis
tenebras demonstrat᷑: de qͦ nimirũ
mane ꝑ psalmistã dicit᷑. mane adsta¬

Expanded text:
dictum est: Pulvis es, et in pulverem reverdictum est: Pulvis es, et in pulverem reverteris . Mane autem dicitur illa tunc manifestatio mentium, quae in adventu judicis, apertis cogitationibus, quasi post noctis tenebras demonstratur. De quo nimirum mane per Psalmistam dicitur: Mane asta
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte dicat. Cur quasi contrariũ tibi
hominem despicis: qui certus scio qͥa
ꝑire uel ipsũ quẽ despicere crederis.
ñ uis: Unde bene adhuc & humilita¬
tem confessionis exprimit: & uocem
liberȩ inquisitionis adiungit dicens.
Cur ñ tollis peccatũ meũ & quare non¬
uerbis. quid aliud quã desideriũ p̃sto¬
lati mediatoris innuit᷑: de qͦ ioħes ait.
ecce agnus dĩ. qui tollit peccatũ mun¬
di: Uel certe ab humano genere tẽ
peccatũ plene tollitur: cũ ꝑ incorrup
Esse nãq a culpa liberi neqͦqͣm possumꝰ.
qͦusq in corpore mortis tenemur.
Redemptoris gͦ gr̃am. uel resurrectio¬
nis soliditatẽ desiderat: qͥ iniquitatẽ
suam auferri funditꝰ sperat. Unde mox¬
& pęnam quã ex origine meruit. & iu¬
diciũ qͦd ex ꝓpria actione ꝑtimescit.
adiungens subdit. Ecce nc̃ in pulue¬
Sre dormiam: & si mane me quȩsieris
ñ subsistam. Peccanti primo homini

Expanded text:
aperte dicat: Cur quasi contrarium tibi aperte dicat: Cur quasi contrarium tibi hominem despicis? quia certus scio, quia perire vel ipsum, quem despicere crederis, non vis. Unde bene adhuc et humilitatem confessionis exprimit, et vocem liberae inquisitionis adjungit, dicens: Cur nverbis quid aliud quam desiderium praestolati Mediatoris innuitur? de quo Joannes ait: Ecce Agnus Dei, qui tollit peccatum mundi . Vel certe ab humano genere tunc peccatum plene tollitur, cum per incorruEsse namque a culpa liberi nequaquam possumus, quousque in corpore mortis tenemur. Redemptoris ergo gratiam, vel resurrectionis soliditatem desiderat, qui iniquitatem suam auferri funditet poenam, quam ex origine meruit, et judicium, quod ex propria actione pertimescit adjungens, subdit: Ecce nunc in pulvere dormiam, et si mane me quaesieris, non subsistam. Peccanti primo homini
Abbreviated transcription (Latin):
stiganda requirer&: & rursũ. si an¬
gusta ñ ẽẽt. hoc ipsum saltĩ qͦd ipsa
requirit inuenir&. Bene gͦdr̃. posui-¬
sti me contrariũ tͥ. & factus sũ mͥm&¬
ipsi grauis: quia dũ repulsus homo
& a carne molestias. & a m̃te quȩsti¬
ones tolerat: graue nimirũ pondus
sem& ipsum portat. Undiq langorib
p̃mit᷑: undiq infirmitatib urget᷑
ut qui relicto dõ se sibi ad requiem
sufficere credidit: nichil in se nisi
tumultũ ꝑturbationis inuenirs: in-¬
uentũq se fugere quȩrer&: s aucto¬
re contẽpto quo se fuger& ñ haber&.
Cuius infirmitatis pondera. bene qͥdã
sapiens contemplat᷑. ait: & graue iu¬
die exitus de eoꝵ uentre matris. usq
ad diem sepulturȩ in matrẽ om̃iũ.
Beatus aut̃ iob ista considerans. & qͣre
ita ordinata sint ingemiscens. ñ ui-¬
sticiam redarguit. s miscd̃am inqͥrit:
ut ꝑcunctando ipse humilit̃ puls&. qͦd
parcendo diuina pietas immut&s: acsi

Expanded text:
stiganda requireret, et rursus si anstiganda requireret, et rursus si angusta non esset, hoc ipsum saltem quod ipsa requirit inveniret. sti me contrarium tibi, et factus sum mihimetipsi gravis, quia dum repulsus homo, et a carne molestias, et a mente quaestiones tolerat, grave nimirum pondus semetipsum portat. Undique languoribus premitur, undique infirmitatibus urgetur, ut qui, relicto Deo, se sibi ad requiem sufficere credidit, nihil in se nisi tumultum perturbationis inveniret, inventumque se fugere quaereret, sed, auctore contempto, quo se fugeret non haberet. Cujus infirmitatis pondera bene quidam sapiens contemplatus, ait: Grave judie exitus de ad diem sepulturae in matrem omnium . Beatus quippe Job ista considerans, et quare ita ordinata sint, ingemiscens, non justitiam redarguit, sed misericordiam inquirit, ut percunctando ipse humiliter pulset, quod parcendo divina pietas immutet, ac si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit: ted& hanc ꝑcepisse qͦd quȩ siuit.
Amat sepe qͦd despexerat: despicit qͦd
amabat. Cum labore quȩ ȩt̃na sunt
discit. s hoꝵ repente obliuiscit᷑. si la¬
borare desierit. Diu querit. ut parũ
quid de summis inueniat. s ad con¬
sueta citius relabens. nec parũ in his
quȩ inuenerit ꝑseuerat. Erudiri
appetens. uix suam ignorantiã suꝑat:¬
s erudita grauius contra scientiȩ głam
pugnat. Uix carnis suȩ sibi tyrannidẽ
subicit: s tam̃ ad huc intꝰ culpȩ imagi¬
nes tolerat: cuiꝰ iam foris oꝑa uincen¬
tione se erigit: s reuerberatã hanc. cor¬
porearũ rerũ amica caligo confundit.
Sem& ipsam qͣlit̃ incorporea corpꝰ regat.
intueri uult & ñ uals: requirit mire
qͦd sibi respondere ñ sufficit: & sub eo
ignara deficit qͦd prudent̃ requirit.
Amplam se simul & angustam conside¬
rans. qualẽ se ueracit̃ estim& ignorat:
quia si ampla ñ eẽt. neqͦqͣm tã inue-¬

Expanded text:
erit, taedet hanc percepisse quod quaesivit. erit, taedet hanc percepisse quod quaesivit. Amat saepe quod despexerat, despicit quod amabat, cum labore quae aeterna sunt discit, sed eorum repente obliviscitur, si laborare desierit. Diu quaerit ut parum quid de summis inveniat, sed ad consueta citius relabens, nec parum in his quae invenerit perseverat. Erudiri appetens, vix suam ignorantiam supersed erudita, gravius contra scientiae gloriam pugnat. Vix carnis suae sibi tyrannidem subjicit, sed tamen adhuc intus culpae imagines tolerat, cujus jam foris opera vincentione se erigit, sed reverberatam hanc corporearum rerum amica caligo confundit. Semetipsam qualiter incorporea corpus regat intueri vult et non valet. Requirit mire quod sibi respondere non sufficit; et sub eo ignara deficit, quod prudenter requirit. Amplam se simul et angustam considerans, qualem se veraciter aestimet ignorat: quia si ampla non esset, nequaquam tam inve
Abbreviated transcription (Latin):
gritudo. ẽ: cui curanda necessitas ñꝗͣ¬
deest. Quot enĩ solatia ad uiuendi
usum quęrimꝰ: qͣsi tot nr̃ȩ egritudini
medicam̃tis obuiamꝰ: s ipsũ qͦq medi¬
cam̃ in uulnus uertit᷑: qͥa exquisito
remedio paulo diutiꝰ inherentes. ex
eo grauiꝰ deficimꝰ. qͦd ꝓuide ad refec¬
tionẽ paramꝰ. Sic nimirũ debuit pre¬
sumptio corripi: sic suꝑbia sterni. Qͥa¬
enim elatũ semel sũpsimꝰ sp̃m: ecce
defluentẽ cotidie portamꝰ lutũ. Ipsa
quoq mens nr̃a a secreti interioris
securo gaudio exclusa. mͦ spe decipitur:
modo pauore uexat᷑: mͦ deficiendo do¬
lore dolore deicit᷑: mͦ falsa hilaritate
releuat᷑. Transitoria ꝑtinacit̃ diligit.
eoꝵq amissione incessant̃ atterit᷑. quȩ
s incessant̃ cursu rapiente ꝑmutant᷑.
reb aut̃ mutabilib subdita. & a se¬
m& ipsa uariat᷑. Nam quȩrens qͦd ñ
hab& anxia ꝑcipit: cũq hoc habere cȩ¬

Expanded text:
gritudo est, cui curanda necessitas ngritudo est, cui curanda necessitas ndeest. Quot enim solatia ad vivendi usum quaerimus, quasi tot nostrae aegritudini medicamentis obviamus. Sed ipsum quoque medicamen in vulnus vertitur, quia exquisito remedio paulo diutius inhaerentes, ex eo gravius deficimus, quod provide ad refectionem paramus. Sic nimirum debuit praesumptio corripi, sic suenim elatum semel sumpsimus spiritum, ecce defluentem quotidie portamus luctum. Ipsa quoque mens nostra a secreti interioris securo gaudio exclusa, modo spe decipitur, modo pavore vexatur, modo sustinendo dolorem dejicitur, modo falsa hilaritate relevatur. Transitoria pertinaciter diligit, eorumque amissione incessanter atteritur, quia et incessanter cursu rapiente permutatur. Rebus autem mutabilibus subdita a semetipsa variatur, nam quaerens quod non habet, anxia percipit, cumque hoc habere coep
Abbreviated transcription (Latin):
necessitatib strauit. Quod melius
ostendimꝰ: si ea quȩ deiectꝰ sustinet.¬
& prius carnis & post pondera m̃tis¬
ex primamus. Ut enim taceamꝰ hoc
qͦd dolores tolerat: qͦd febrib anhe¬
inedia deficiens. cibo reficitur ut sub¬
sistat: refectione lassescens. abstinen¬
tia releuatur ut uigeat. Aqͣ ꝑfundit᷑
ne arescat: linteis t̃git᷑. ne ipsa nimis
ꝑfusione liquefiat: labore uegetat᷑
ne quiete dorpeat: quiete refouetur.
ne laboris exercitatione succumbat.
Fatigata uigiliis. somno reparat᷑: opp̃s¬
sa somno. uigiliis excutit᷑. ne sua peiꝰ
quiete lassetur: uestib tegit᷑. ne fri¬
goris aduersitate penetret᷑: quȩsito
calore deficiens. aurarũ flatu refouet᷑.
Cũq inde molestias inuenit. unde ui¬
tare molestias quesiuit: male saucia¬
ta ut ita dixerim de ipso suo medica¬
mine languescit. Remotis gͦ febrib.
cessantibq dolorib. ipsa nr̃a salus e¬

Expanded text:
necessitatibus stravit. Quod melius necessitatibus stravit. Quod melius ostendimus, si ea quae dejectus sustinet, et prius carnis, et post pondera mexprimamus. « Ut enim taceamus hoc quod dolores tolerat, quod febribus anheinedia deficiens, cibo reficitur, ut subsistat; refectione lascescens, abstinentia relevatur, ut vigeat; aqua perfunditur, ne arescat; linteis tergitur, ne ipsa nimis perfusione liquefiat; labore vegetatur ne quiete torpeat; quiete refovetur, ne laboris exercitatione succumbat; fatigata vigiliis, somno reparatur; oppressa somno vigiliis excutitur, ne sua pejus quiete lassetur; vestibus tegitur, ne frigoris adversitate penetretur; quaesito calore deficiens, aurarum flatu refovetur. Cumque inde molestias invenit, unde vitare molestias quaesivit, male sauciata, ut ita dixerim, de ipso suo medicamine languescit. « Remotis ergo febribus cessantibusque doloribus, ipsa nostra salus ae
Abbreviated transcription (Latin):
uirib ñ ualemꝰ. Culpa nos uolup¬
Itatis ꝓpriȩ semel strauit: sed pęna
culpe deterius cotidie deprimit.
Ad amissam rectitudinẽ surgere stu¬
dioꝵ conatib nitimur s meritorũ
pondere grauam᷑. Unde s apte subdit
Quare posuisti me contrariũ tͥ: & factꝰ
sum mͥm& ipsi grauis: Tunc sibi con¬
trariũ ds̃ hominẽ posuit: cum homo
dm̃ peccando dereliquit. Serpentis
quippe ꝑsuasionib captꝰ. hostis eiꝰ ex¬
titit. cuius p̃cepta contempsit: iustus¬
uͦ conditor hẽ sibi contrariũ posuit.
quia inimicũ ex elatione deputauit.
Sed ipsa hȩc contrarietas culpȩ. facta
est homini pondus penȩ: ut corrup¬
tioni suȩ male liber seruiat: qͥa bene
seruus de incorruptionis libertate
gaudebat. Salubrẽ quippe humili¬
tatis arcem deserens. ad infirmitatis
iugum suꝑbiendo ꝑuenit: & ceruicẽ
cordis erigendo supposuit: qͥa qͥ subeẽ
diuinis iussionib noluit. sub suis se

Expanded text:
viribus non valemus. Culpa nos voluviribus non valemus. Culpa nos voluntatis propriae semel stravit, sed poena culpae deterius quotidie deprimit. Ad amissam rectitudinem surgere studiorum conatibus nitimur, sed meritorum pondere gravamur. Unde et apte subditQuare posuisti me contrarium tibi, et factus sum mihimetipsi gravis? - Tunc sibi contrarium Deus hominem posuit, cum homo Deum peccando dereliquit. Serpentis quippe persuasionibus captus, hostis ejus exstitit, cujus praecepta contempsit. Svero Conditor hunc sibi contrarium posuit, quia inimicum ex elatione deputavit. Sed ipsa haec contrarietas culpae facta est homini pondus poenae, ut corruptioni suae male liber serviat, qui bene servus de incorruptionis libertate gaudebat. Salubrem quippe humilitatis arcem deserens, ad infirmitatis jugum superbiendo pervenit, et cervicem cordis erigendo supposuit, quia qui subesse divinis jussionibus noluit, sub suis se
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce fatetur malũ qͦd egit: s bonũ qͦd
dõ in recõpensationẽ debeat offerre
ñ inuenit: qͥa ad abluendã culpam
quȩlib& humanȩ actionis uirtꝰ infir¬
ma . ẽ. nisi hanc miscdia parcentis
foueat: & ñ iusticia recte iudicantis
p̃mat. Unde recte ꝑ psalmistam dr̃.
Melior. ẽ miscdia tua suꝑ uitam: quia
quamlib& uideatur innocens. apud
districtũ tam̃ iudicẽ nr̃a nos uita
ñ liberat: si ei reatus sui debitũ mi¬
scdȩ benignitas ñ relaxat. Uel certe
cum dr̃. quid faciã tͥ. patent̃ osten¬
dit᷑. quia hec ipsa bona que agere p̃¬
cipimur. ñ p̃ceptori. s nobis ꝓsunt:
autẽ nr̃ȩ destitutionis exprimit᷑. cũ
ds̃ hominũ custos uocatur: quia si
eius nos custodia minime ꝓtegit.
ante occulti hostis insidias nr̃e solli¬
citudinis ocłs uigilans dormit: psal¬
mista rursũ attestante qui ait. nisi
dñs custodierit ciuitatẽ: in uanũ
uigilant qui custodiunt eã. Per nos
namq cecidimꝰ: s nr̃is resurgere

Expanded text:
Ecce fatetur malum, quod fecit; sed bonum quod Deo in recompensatione debeat offerre, non invenit; quia ad abluendam culpam quaelibet humanae actionis virtus infirma est, nisi hanc misericordia parcentis foveat, et non justitia recte judicantis premat. Unde recte per Psalmistam dicitur: Melior est misericordia tua super vitam , quia quamlibet videatur innocens, apud districtum tamen judicem nostra nos vita non liberat, si ei reatus sui debitum misericordiae benignitas non relaxat. Vel certe cum dicitur: Quid faciam tibi? patenter ostenditur quia haec ipsa bona quae agere praecipimur, non praeceptori, sed nobis prosunt. autem nostrae destitutionis exprimitur cum Deus hominum custos vocatur, quia si ejus nos custodia minime protegit, ante occulti hostis insidias, nostrae sollicitudinis oculus vigilans dormit, Psalmista rursus attestante, qui ait: Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilant qui custodiunt eam . Per nos namque cecidimus, sed nostris resurgere
Abbreviated transcription (Latin):
p̃senti quidẽ mortẽ iam carnis patior
& tam̃ adhuc de uenturo iudicio
grauiorẽ mortẽ districtionis tuȩ sen¬
tentia ꝑtimesco. Interitum ꝓ culpa
sustineo: s adhuc ad iudiciũ ueniens.
culpas restitui & post interitũ for¬
mido. Exteriorẽ gͦ mortẽ considerais
dicat. ecce nc̃ in puluere dormiã: intĩ
orem metuens adiungat. & si mane
me quęsieris ñ subsistam. Quantali¬
b& enim iusticia polleant: neqͦqͣm sibi¬
ad innocentiam uel electi sufficiunt.
si in iudicio districte reqͥrant᷑. S hoc
nc̃ ad solatiũ suȩ ereptionis inueniuñ:
qͦd neqͥquã se posse sufficere humilit̃
sciunt. Sub humilitatis gͦ tegmine
a gladio se tantȩ animaduersionis ab¬
scondunt: & quo terrorẽ uenturi iu¬
dicis p̃stolantes continuo timore tre¬
pidant. eo indesinent̃ agit᷑. ut parati¬
ores fiaN.¬

Expanded text:
m carnis jam patior, et tamen adhuc de venturo judicio graviorem mortem districtionis tuae sententiam pertimesco. Interitum pro culpa sustineo, sed adhuc in judicium veniens, culpas restitui, et post interitum formido. Exteriorem ergo mortem considerans, dicat: Ecce nunc in pulvere dormiam; interiorem etiam metuens adjungat: Et si mane me quaesieris, non subsistam. « Quantalibet enim justitia electi polleant, neqad innocentiam vel electi sufficiunt, si in judicio districte requirantur. Sed hoc nunc ad solatium suae ereptionis inveniunt, quod nequaquam se posse sufficere humiliter sciunt. Sub humilitatis ergo tegmine a gladio se tantae animadversionis abscondunt, et quo terrorem venturi judicis praestolantes continuo timore trepidant, eo indesinenter agitur, ut paratiores fian