comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q̃dã uenturũ p̾mintiauer̃. qͣdã uenisse
testata s̃. fictũ qͥppe creaturã ꝑ quẽ fac.¬
ta.ẽ. ois creatura: omnẽ creaturã hab̾e
testẽ oportebat. Nisi enĩ multis missis
p̃dicaret᷑ utiꝰ: ñ multis dimissis ten̾et᷑
nos fac̾et magnꝰ: q̃ ad paruos imissus
.ẽ. paruus. In cõꝑabilit̾ eñi maiora filii dĩ
facta s̃ cȩlũ &e terra ⁊ oiã q̃ meis s̃. quia
om̃ia ꝑ ipsũ facta s̃. ꝗͣ signa atq porten¬
ta qͣ ineis testimoniũ pruper̃. S tam̃
hoẽs ut hȩc magna ꝑ eũ facta parua
credent: illa parua tãꝗͣ magna tre.
lege: usq ad eo paruũ ut factũ eoitaq
missũ qͦ factũ. Si gͦ maior mittit mino¬
rẽ: fatem᷑ ⁊ nos factũ minorẽ: & intari.¬
tũ minorẽ. in qͣntũ factũ: & in tantũ
factũ. in qͣntũ missũ. Misit enĩ filiũ su¬

Expanded text:
am uenturum praenuntiauerunt, quaedam uenisse testata sunt. factum quippe creaturam per quem facta est omnis creatura, omnem creaturam testem habere oportebat. nisi enim multis missis praedicaretur unus, non multis dimissis teneretunos faceret magnus qui ad paruos missus est paruus. incomparabiliter enim maiora filii dei facta sunt caelum et terra et omnia quae in eis sunt, quia omnia per ipsum facta sunt, quam signa atque portenthomines, ut haec magna per cum facta parvi crederent, illa parva tanquam magna tremuLege ; usque adeo parvum, ut factum; eo itaque missum, quo factum. Si ergo major mittit minorem, fatemur et nos factum minorem, et in tantum minorem in quantum factum, et in tantum factum in q
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. enĩ scõꝵ ciuitas. ꝗͣuis hic pariat ciuit ᷤ
inqͥbꝰ ꝑ egrinat᷑. donec regni eiꝰ tẽpꝰ ad¬
ueniat. cũ c̃gregatura. ẽ. os insus corꝑibꝰ
resurgentes. qͣndo eis ꝓmissũ dabit᷑ reg¬
nũ: iͥ cũ suo pͥncipe rege scłoꝵ sine
ullo tẽꝑis fine regnabt᷑. Sata qͥppe ste.¬
rilis erat: & desꝑatioẽ ꝓlis saltẽ de an¬
cilla sua c̃cupiscens hab̾e qd̾ de se ipsa
ñ se posse cernebat: dedit eã fecundan
dãuiro. de qͥ parere uoluerat. nec poru¬
erat: E xegit itaq eciã sic debitũ de
marito: utens uire suo inutero alieno.
Negat eni natura iã filios tali cõmiatio¬
ni maris & feminȩ. qͣlis. eẽ. pot̾at abra.¬
hȩ ⁊ sarȩ. in illa iã ȩcate etiã mulieris
accedente sterilitate : qͣ nec tc̃ parere
potuit. qͣndo ñ ecas fecunditati. s ȩcati
fecunditas defuit. Qd̾ gͦ nature sic af¬
fectȩ fructꝰ pꝰteritatis ñdebebat᷑: signi¬
ficat qd̾ natura gñis humani uiciata.

Expanded text:
est enim sanctorum ciuitas, quamuis hic pariat ciues, in quibus peregrinatur, donec regni eius tempus adueniat, cum congregatura est omnes in suis corporibus resurgentes, quando eis promis sum dabitur regnum, ubi cum suo principe rege saeculorum sine ullo temporis fine regnabunt. rilis erat, et desperatione prolis, saltem de ancilla sua concupiscens habere, quod de se ipsa non se posse cernebat, dedit eam fetandam viro, de quo parere voluerat, nec potuerat. Exegit itaque etiam sic debitum de marito, utens jure suo in utero alieno. Negat enim natura iam filios tali commixtioni maris et feminae, qualis esse poterat Abrahae et Sarrae in illa iam aetate, etiam mulieris accedente sterilitate, quae nec tunc parere potuit, quando non aetas fecunditati, sed aetati fecunditas defuit. Quod ergo naturae sic adfectae fructus posteritatis non debebatur, significat quod natura generis humani pec
Abbreviated transcription (Latin):
cubile uiri ł bauimꝰ gͦ natiuitatẽ fili
a patre factã: ꝓhemꝰ & a filio factã. Qͥd ẽ.
natiuitas filii de uirgine maria: Cer-
nasci filio. nͥ acciꝑe formã serui in uirgi¬
nis utero : Audi qr hoc & filiꝰ fecit. Qui
cũ informa dĩ ẽẽt. ñ rapinã arbitratꝰ:

Expanded text:
bavimus ergo nativitatem Filii a Patre factam, probemus et a Filio factam. Quid est nativitas Filii de virgine Maria? Certenasci Filio, nisi accipere formam servi in virginis utero? Audi quia hoc et Filius fecit: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus
Abbreviated transcription (Latin):
tatis in pꝰterũ m̾ebat᷑. Recte gͥ significat
ỹ saac ꝑ reꝓmissionẽ natꝰ filios gr̃ȩ. ci-¬
ues cuutatis lib̾e. socios pacis ȩt̃nę. ubi
sit nͥ amor ꝓpͥe ac pͥuatȩ qͦdãmꝰ uolunta.¬
tis. s cõmuni eodẽq in cõmutabili bono
gaudens. atq ex multis unũ cor faciens:
id÷ ꝑfecte cor cors obędientia caritatis.

Expanded text:
terum merebatur. Recte igitur significat Isaac per repromissionem natus filios gratiae, cives civitatis liberae, socios pacis aeternae, ubi sit non amor propriae ac privatae quodammodo voluntatis, sed communi eodemque immutabili bono gaudens, atque ex multis unum cor faciens, id est perfecte concors, obedientia charitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
rans. q̃. ẽ. agar. Hec forma intelligendi
de apłica auctoritate descendens. locũ
nob̾ aꝑit quẽ ad modũ scripturas duorũ
testam̃toꝵ ueteris & noui acciꝑe debeamꝰ.
Pars etũ quędã t̾renę ciuitatis. imago
cȩlestis ciuitatis effecta.ẽ. ñ se signisi

Expanded text:
os liberauit. Haec forma intellegendi de apostolica auctoritate descendens locum nobis aperit, quem ad modum scripturas duorum testamentorum, ueteris et noui, accipere debeamus. Pars enim quaedam terrenae ciuitatis imago caelestis ci
Abbreviated transcription (Latin):
donec formet᷑ xp̃c in uob̾. Expecta gͦ
formare: noli tͥ tribuere iuidiciũ : qd̾
forte. ñnosti. Carnalis es. ad huc c̃ceptꝰ
es. Eo ipso qͦ accepisti nom̃ xepĩ: sacͣm̃to
qͥdã natꝰ es in uisceribꝰ matris. Non eñi
ceribꝰ. Prius nascit᷑ inuisceribꝰ: ut possit
nasci de uisceribꝰ. ꝓpt̾ea dictũ . ẽ. & mare.
Qd eñinatũ. ẽ. inte: de spũ scõ. ẽ. N dũ
de illa natũ erat. G nascunt᷑ uitra uisce¬
ra ȩccłe quidã paruuli: & bonũ. ẽ. ut
formati exeant. ne abortu labant᷑. Gene¬
ris: usq qͦ in te creata sit doctrina ueri¬
tatis: continere debent materna uisce.¬
ra. Si aũ in insipientiã tuã concusseris
latera matris. cũ dolore qͥdẽ te excuti&e
foras: s magis tuo malo ꝗͣ suo. Scriptũ¬

Expanded text:
 formetur in vobis . Exspecta ergo; formare. Noli tibi tribuere judicium quod forte non nosti. Carnalis es adhuc, conceptus es: eo ipso quo accepisti nomen Christi, sacramento quodam natus es in visceribus matris. Non enim ceribus. Prius nascitur in visceribus, ut possit nasci de visceribus. Propterea dictum est de Maria: Quod enim natum est in ea, d illa natum erat. Ergo nascuntur intra viscera Ecclesiae quidam parvuli; et bonum est ut formati exeant, ne abortu labantur. Generis, usquequo in te certa sit doctrina veritatis, continere te debent materna viscera. Si autem impatientia tua concusseris latera matris, cum dolore quidem te excutit foras, sed magis tuo malo quam su
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrans cͣsuetudo naturã: illũ uͦ
dedit ꝓmissio significaris grãm. Ib¬
hoẽs. ꝑmixtioẽ sexꝰ utriꝰq usitata lege
naturȩ. Idõ dictũ. ẽ. scđ̾m carnẽ: ñ qd̾ ista
beneficia dĩ ñ sint. aut ñ illa oꝑet᷑ ds̃ cuiꝰ
opifex sapientia attigͣ sic̾ scriptũ. ẽ. afi-¬
ne usq ad finẽ fortit̃. & disponit oĩa su¬
auit̃. s uͥsignificandũ fuerat dĩ donum.

Expanded text:
demonstrans consuetudo naturam; illum vero dedit promissio significans gratihomines, permixtione sexus utriusque, usitata lege naturae. Ideo dictum est: Secundum carnem; non quod ista beneficia Dei non sint aut non illa operetur Deus, cuius opifex sapientia adtingit, sicut scriptum est, a fine usque in finem fortiter et disponit omnia suauiter; sed ubi signif
Abbreviated transcription (Latin):
faccũ exc muliere. & nomine. qͥs catho¬
licꝰ nesciat. ñ eũ pͥuationẽ uirginitatis.
s differentiã sexꝰ. hebreo loquendi
more significare uoluisse : Cũ itaq
ait. misit dĩ filiũ siũ factũ ex muliere:
satis ostendit eo ipso missiĩ filiũ qd̃ fac¬
tꝰ .ẽ. ex mnuliere. Qd̾ gͦ de dõ natꝰ. ẽ.
in hoc mundo erat. qd̾ aũ de maria natꝰ

Expanded text:
 nomine quis catholicus nesciat, non eum privationem virginitatis, sed differentiam sexus hebraeo loquendi more significare voluisse? Cum itaque ait, Misit Deus Filium suum factum ex muliere, satis ostendit eo ipso missum Filium quo factus est ex muliere. Quod ergo de Deo natus est, in hoc mundo er
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ qr uste fieri nullomͦ posset. Sic & iob.
Atq utgiã possẽ me occid̾e. Sic & ad loth
dñs. N potero inqͥt face: donec tu illo
intro eas. Ñ posse se dix̃ qͥ sine dubio po¬
terat ꝑ potenitiã: s nͣ poterat ꝑ iusticiã.

Expanded text:
nisi quia juste fieri nullo modo posset? Sic et dicimus: atque utinam possim me occidere! Sic et Dominus Loth: Non potero, inquit, facere rem, donec tu illuc introeas . Non posse dixit se, quia sine dubio poterat per potentiam, sed non poterat per justitiam.
Abbreviated transcription (Latin):
aliud tẽptari. Nã sine tẽp̃tatione ꝓbatꝰ
.ẽẽ. nullus pot̾: siue sibi ipsi sic̃ scriptũ.ẽ.
qͥ ñ. ẽ. tẽptatꝰ qualia scit: siue aliis sic̃
ñ spreuistis. Hinc enĩ eos firmos. eẽ. cog.¬
dõ noti sumꝰ & ante om̃s tẽptatioẽs: qͥscit

Expanded text:
aliud temtari. nam sine temtatione probatus esse nullus potest, siue sibi ipse, sicut scriptum est: qui non est temtatus, qualia scit? siue aliis, sicucarne mea non spreuistis. hinc enim eos firmos esse cogdeo noti sumus et ante omnes temtationes, qui scit
Abbreviated transcription (Latin):
eñi collatio unã doctrinȩ speciẽ. exclusa oĩ
maxime cognationi eiꝰ mat̃nȩ sic uide¬
rent᷑ qͥ ex gentibꝰ in xp̃m credid̾ant de¬
testari circũcisionẽ: sic̃ idolatria decestax¬
da. ẽ: cũ illã ds fieri p̃ceꝑit. hanc satha¬
nas ꝑsuaserit. Ꝙ titũ ꝓpt̾ea ñ circũci¬
dit: ne occasionẽ daret eis qui sine illa
circu̾cisione dicebant credentes saluoᷤᷤ
.eẽ. ñ posse : & ad deceptionẽ gentiũ hoc
etiã paulũ sentire iactabant. Qd̃ ipse
satis significat: uͥ ait. S neq titꝰ quime¬
cũ erat cũ eẽt grecꝰ. cõpulsus. ẽ. circũcidi.
ꝓ pt̾ sub introductos aũ falsos aũ falsos¬
fr̃s qui sub introier̃ ꝑscrutari lib̾tatem
nrãm. ut nos inseruitutẽ redigerent:
qͥbꝰ neq adhorã cessimꝰ subiectioni. ut ue¬
ritas eugłii ꝑmaneat aduos. Hic appa¬
ret qͥd eoscaptare intellex̾it: ut ñ fac̾et
qd̃ intimotheo fec̾at. & qd̾ ea lib̾tate fa¬

Expanded text:
enim collatio unam doctrinae speciem exclusa omni maxime cognationi ejus maternae sic viderentur, qui ex gentibus in Christum crediderant, detestari circumcisionem: sicut idololatria detestanda est, cum illam deus fieri praeceperit. hanc satanas persuaserit; et Titum propterea non circumcidit. ne occasionem daret eis, qui sine illa circumcisione dicebant credentes saluos esse non posse, et ad deceptionem gentium hoc etiam Paulum sentire iactarent. quod ipse satis significat. ubi ait: Sed neque Titus, qui mecum erat. cum esset Graecus, compulsus est circumcidi propter subintroductos autem falsos fratres, qui subintroierant perscrutari libertatem nostram. ut nos in seruitutem redigerent, quibus nec ad horam cessimus subiectione, ut ueritas euangelii permaneat ad uos. hic apparet. quid eos captare intellexerit, ut non faceret, quod in Timotheo fecerat, quod ea libertate fa
Abbreviated transcription (Latin):
oognouerant: malt ut tropice loqͥ. &
tͣc ab illo cognitos dic̾e. cũ eis cognoscen.¬
dũ se p̃stitit. & u̾bũ corrig̾e. quasi hoc
minꝰ recte dixcerit qd̾ ꝓpͥe dixerat. ꝗͣ
sinere ut hoc sibi arrogarent se potius¬
se. qd̾ eis posse ille donau̾at. Dies obser¬

Expanded text:
cognouerant, maluit tropice loqui, ut tunc ab illo cognitos diceret, cum eis cognoscendum se praestitit, et uerbum corrigere, quasi hoc minus recte dixerit, quod proprie dixerat, quam sinere, ut hoc sibi adrogarent se potuisse, quod eis posse ille donauerat. Hic er
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissionẽ. maloꝵq cõminationẽ ser¬
uos pariat tẽꝑalis ihrłm. innouo aũ
uͥ sides impetrat caritatẽ qualex possa
impleri. ñ magis timore pene ꝗͣ dilecti¬
one uisticiȩ lib̾os pariat et̃na iħrłm. tam̃
⁊ illis tẽꝑibꝰ suer̃ iusti sp̃ĩtales. qͦs ñ occide¬
bat litrera iubens. s uiuificabat sp̃s u
uans. Uñ & fides uenturi xp̃s habita
reses faciunt ñ intelligendo scripturas:
uel impsa catholica aut adhuc pariuili
lacte nutriunt᷑. aut tãꝗͣ palea ꝑseueranꝰ

Expanded text:
promissionem malorumque comminationem servos pariat temporalis Hierusalem: in Novo autem, ubi fides imperat charitatem, qua lex possit impleri, non magis timore poenae quam delectone justitiae liberos pariat aeterna Hierusalem: tamen et illis temporibus fuerint justi spiritales, quos non occidebat littera jubens, sed vivificabat spiritus juvans. Unde et fides venturi Christi habitabreses faciunt, non intelligendo Scripturas, vel in ipsa Catholica aut adhuc parvuli lacte nutriuntur, aut tanquam palea perseverans
Abbreviated transcription (Latin):
Icq eni dicente apło nc̃ aũ cognoscenteᷤᷤ
dm̃. imo cogruti a dõ. fas. ẽ. ut credamꝰ.
qd̾ eos tẽ cognou̾it d̃i p̃cognitos ante
cͦstitutionẽ mund: sed tẽ cognouisse
dictus. ẽ. qͦ tc̃ ut cognosc̾et᷑ effecit.

Expanded text:
nc autem cognoscentes Deum, immo cogniti a Deo, fas est ut credamus, quod eos tunc cognouerit Deus praecognitos ante constitutionem mundi; sed tunc cognouisse dictus est, quod tunc ut cognosceretur effecit.
Abbreviated transcription (Latin):
filios habuit. Nostis duos filios ba¬
biuisse abrahã: qͦs qͥaẽ cõmemorat
ẽẽ. dic̃. Unꝰ ex ancilla erat: altͣ de libera.
E&c ancila isinahel erat: de lib̾a sara quẽ
suscep̃ ex desꝑatiõẽ ꝑ fidẽ. ẏsaac erat. Nt̃q
ex semine abrahȩ: s ñ ut̃q heres abtahȩ.
De abrabã natꝰ unꝰ. s tam̃ ñ hereditat : alt̃

Expanded text:
ios habuisse Abraham, quos quidem commemorat esse dicit: unus de ancilla erat, et alter de libera. Ex ancilla, Ismael erat; de libera Sara, quem suscepit ex desperatione per fidem, Isaac erat. Uterque ex semine Abrahae, sed non uterque haeres Abrahae. De Abraham natus unus, sed tamen non haereditat: alter e
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnti sͥacͣm̃t sit: his atq huiꝰ mod testi¬
moniis satis apparet. Unicũ enũ filium
ds̃ ht̃ que genuit de substantia sua: de
qͦ dr̃. Cũ informa dĩ eẽt. ñ rapinã arbi¬
tratꝰ. ẽ. eẽ. ȩqualis dõ. Nos aũ ñ de sub¬
stantia sua genuit. Creatura eñi sumus.

Expanded text:
quanti sacramenti sit, his atque hujusmodi testimoniis satis apparet. Unicum enim Filium Deus habet, quem genuit de substantia sua, de quo dicitur: Cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo . Nos autem non de substa
Abbreviated transcription (Latin):
ga sp̃italit᷑ intelliganit᷑. Qmͦꝰ ihrłm t̾rena.
ũbra erat cęlestis: &e regnũ t̾renũ. ũbra
erat regni cęloꝵ. Isinahel in u̾bra: ysa.¬
ac inluce. Si gͥ ismahel in ũbra. ñ mirũ.
qr ibi tenebix. P inguiores enĩ umbrȩ:
tenebrȩ s̃. Gͦismahel intenebris: p̃sa ac
inluce. Qcũq hic etiã in ȩccła tͥrenã feli¬
citatẽ querit a dõ: ad huc ad ismabel ꝑ¬
tinet. Ipsi s̃ qͥ contradict̃ spĩtalibꝰ ꝓficieu¬
tib & detrahunt illis: ⁊ habent labia
iniqͣ i linguas subdolas. Isti sursũ uolunt

Expanded text:
m terrena umbra erat regni coelestis, et regnum terrenum umbra erat regni coelorum. Ismael in umbra, Isaac in luce. Si ergo Ismael in umbra, non mirum quia ibi tenebrae. Pinguiores etenim umbrae tenebrae sunt. Ergo Ismael in tenebris, Isaac in luce. Quicumque hic etiam in Ecclesia terrenam felicitatem quaerunt a Deo, adhuc ad Ismael pertinent. Ipsi sunt qui contradicunt spiritualibus proficientibus, et detrahunt illis, et habent labia iniqua et linguas subdolas. Contra quos rogavit
Abbreviated transcription (Latin):
& qͦdãmꝰ cõmixtꝰ. ẽ. hõ: cũ ueniente ple¬
nitudine tẽꝑis. missus. ẽ. inhunc mun¬
dũ. factus ex femina filiꝰ dĩ. ut ẽẽt fus
hominis ꝓptͣ filios hominũ. Hane ꝑso¬
nã angłica natura fig̾are antea porut.
ut p̃mntiaret: ñ expͥme. ut ipsa eẽt.
lisit dĩ filiũ suũ factũ ex muliere. io:
ex femitia. In discrete etũ uocabant
hoc antiqͥ. Factũ sublege: ut eos qui sub
lege erant redim̾et. Uñ redimeret:
Adiabolo: a ꝑditione : a peccatis siis: ab
eo cui se uendid̾ant. Ut eos qͥ sublege
erant redimeret. Sublege enĩ erant: qr
p̃mebat eos lex. Conditione p̃mebat:
erat ad illũ qͦmͦ clamauit qͥ captiuus du¬
cebat᷑ sub lege peccati: miser ego hõqͥs
me lib̾abit de corꝑe mortis huiꝰ  erant
hoẽs sub lege ñ in lege: illa depͥmente:
illa de reatu conuincente. Demonstraũ
eñ peccatũ lex: ipsa fixit spinã: ipsa
fec̾ cor conputigi: ipsa admonuit. ut
reũ se qͥsq cognosceret. & ꝓuenia clama¬

Expanded text:
 modo commixtus est homo, cum veniente plenitudine temporis missus est in hunc mundum factus ex femina Filius Dei, ut esset et filius hominis propter filios hominum. Hanc personam angelica natura figurare antea potuit, ut praenuntiaret; non expropriare, ut ipsa esset.isit Deus Filium suum, factum ex muliere, id est ex femina; indiscrete enim vocabant hoc Antiqui, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant, redimeret . Unde redimeret? A diabolo, a perditione, a peccatis suis, ab eo cui se vendiderant. Ut eos qui sub Lege erant redimeret. Sub Lege enim erant, quia premebat eos Lex. Conditio eos premebat, erat ad illum, quomodo clamabat qui captivus ducebatur sub lege peccati: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore moes sub Lege, non in Lege: jam illa deprimente, illa de reatu convincente. Demonstravit enim peccatum Lex: illa fixit spinam, illa fecit cor compungi; ipsa admonuit ut reum se quisque cognosceret, et pro venia clama
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uenit xp̃c. ut eos qui sub lege eratł
redimeret: ut iã ñ simꝰ sublege. s sub
gr̃a. Qͥs gͦ dedit legẽ : Ille dedit lagẽ
qui dedit᷑ ł grãm. S logẽ ꝑ seruũ mst.
auĩgr̃a ipse descendit. Et unde facci erant
hoes sublege: N implentdo legẽ. Qeñi
legẽ implec:ñ. ẽ. sublege. s cũ lege. Qui
aũ gub lege.ẽ. ñ subleuat᷑. s p̃mit᷑ lege.
Om̃s itaq homines sub lege c̃stitutos nos
fac̃ lex: & ad hoc illis suꝑ capt.ẽ. ut osten¬
dat peccata ñ tollat. Lex gͦ iubae: dator
lezis miseret᷑ in eo qd̾ lex iubae. Conantes
facti s̃ rei. & qm̃ suis uirib inplere ñ po¬
terant legẽ: facti re sublege. implerauer̃
suũ factũ exc muliere: factũ sublege. Nã
lois sacram̃ta ꝑcepit: ut eos qui stib lege
erant redimeret. id÷ quos lex reos tene¬
bat occidente lutera. dũ p̃ceptũ ñ imple¬
ret antequã uiuificaret sps. qr caritasdĩ¬

Expanded text:
 ut eos qui sub Lege erant redimeret: ut jam non simus sub Lege, sed sub Gratia. Quis ergo dedit Legem? Ille dedit Legem, qui dedit et Gratiam: sed Legem per servum misit, cum Gratia ipse descendit. Et unde facti erant homines sub Lege? Non implendo Legem. Qui enim legem impiet, non est sub lege, sed cum lege: qui aOmnes itaque homines sub Lege constitutos, reos facit Lex; et ad hoc illis super caput est, ut ostendat peccata, non tollat. Lex ergo jubet, dator legis miseretur in eo quod jubet lex. Conantes facti sunt rei: et quoniam suis viribus implere non poterant legem, facti rei sub lege, imploraverunt suum factum ex muliere, factum sub Lege . Nam Legis sacramenta percepit, ut eos qui sub lege erant, redimeret, id est quos Lex reos tenebat occidente littera, dum praeceptum non impleretur, antequam vivificaret spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
c̃fitem᷑ eqͣlẽ. E mite inqͥt illã de
cȩlis scĩs tuis: emitte illã a sede mag¬
nitudinis tuȩ. ut mecũ sit & mecum
laboret: id. ẽ. doceat me laborare ne
laborẽ. Labores em̃ uirtutes s̃. S alit̃
mittit᷑ ut sit cũ hoĩe: alit̾ missa. ẽ.
ut ipsa sit hõ. In animas enĩ scãs se
tñsfert : atq amicos dĩ & ꝓpħas c̃sti¬
tuit : sic̃ etiã implet scõs angłos. & oĩa
talibꝰ minist̾iis congrua ꝑ eos oꝑat᷑. Cũ
aũ uen̾ plenitudo tẽꝑis. missa.eͣ. ñ ut
impleret angłos. nec ut ẽẽt angłs. nͥ
in qͣntũ c̃siliũ patris annuntiabat. qd̾
& ipsiꝰ erat: nec ut ẽet cũ hoĩb aut
in hõĩbꝰ hoc enĩ & antea in patribꝰ & ꝓ
pħis: s ut ipsũ u̾bũ caro fieret. id ⁊hõ
fieret. In qͦ futuro reuelato sacͣm̃to etiã
eoꝵ sapientiũ atq scõꝵ salus cẽt: qͥpriꝰ¬

Expanded text:
Emitte, inquit, illam de sanctis coelis tuis, et mitte illam a sede magnitudinis tuae, ut mecum sit, et mecum laboret , id est, Doceat me laborare, ne laborem. Labores enim ejus virtutes sunt. Sed aliter mittitur ut sit cum homine, aliter missa est ut ipsa sit homo. In animas enim sanctas se transfert, atque amicos Dei et Prophetas constituit , sicut etiam implet sanctos Angelos, et omnia talibus ministeriis congrua per eos operatur. Cum autem venit plenitudo temporis missa est , non ut impleret Angelos, nec ut esset Angelus, nisi in quantum consilium Patris annuntiabat, quod et ipsius erat; nec ut esset cum hominibus aut in hominibus, hoc enim et antea in Patribus et Prophetis: sed ut ipsum Verbum caro fieret, id est, homo fieret: in quo futuro revelato sacramento, etiam eorum sapientium atque sanctorum salus esset, qui
Abbreviated transcription (Latin):
potiꝰ p̃sentandę seruiuit interris. quo
eã tp̃r demonstrari oportebat: & dic¬
ta.ẽ. etiã ipsa ciuitas scã. m̾ito signifi¬
cantis imaguus. ñ exp̃ssȩ sic̾ futura. ẽ.
u̾itatis. De hac imagine scruiente.
& de illa quã significat lib̾a ciuitate.¬

Expanded text:
praesentandae seruiuit in terris, quo eam tempore demonstrari oportebat, et dicta est etiam ipsa ciuitas sancta merito significantis imaginis, non expressae, sicut futura est, ueritatis. De hac imagine seruiente et de illa, quam significat, libera ciuitate
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m xp̃m inqͣntũ hõ fieri dignatꝰ. ẽ: habes
int᷑fectioe̾ agni: hiic illa oiã q̃ de xpo ueri¬
turo incarne. atq passuro s & resurrect᷑o.
in lege fig̾ant᷑. q̃ data ẽ. in edictis angłorũ:
sps sc̃s. Aliqndo sine ulla distinctione ꝑ¬
sone ds̃ ꝑ illos fig̾abat᷑: & si uisibilibꝰ et
sensibilib formis apparens: ꝑ creaturã tñ
suã ñ ꝑ substaritiã stã. Cui uidendo corda
mundant᷑ ꝑ hȩc oĩa q̃ oculis uident᷑ & au
atq uniu̾sũ simul cũ eccła: ipsũ aũ solũ
hoc mediatore ut eos qui recesserant ꝑse
rec̃cili&. Al ediꝰ enĩ ñ .ẽ. nͥ int̃ duos. Re¬
cesseramꝰ a maiestate dĩ & peccato nro of¬
fenderamꝰ eũ. Missꝰ .ẽ.filiꝰ mediator. qͥ
sanguine suo solu̾et peccata nrã. qͥbꝰ se¬
ꝑ abam᷑ ado̾: & int̃ positłs redđet ei nos
&̾ rec̾ciliaret. a qͦ au̾si in peccatis nr̃is &
delictis tenebam᷑. Ipse. ẽ.capt̾ nr̃m: ip
ds̃ ut crearem᷑. hoͣ ut recrearem᷑ dsut

Expanded text:
m, in quantum homo fieri dignatus est, habes in interfectione agni : hinc illa omnia quae de Christo venturo in carne atque passuro, sed et resurrecturo in lege figurantur, quae data est in edictis Angelorum, Spiritus sanctus, aliquando sine ulla distinctione personae Deus per illos figurabatur, etsi visibilibus et sensibilibus formis apparens, per creaturam tamen suam, non per substantiam, cui videndae corda mundantur per haec omnia quae oculis viatque universum simul cum Ecclesia; ipsum autem solum hoc mediatorem, ut eos qui recesserant, per re reconciliet; medius enim non est nisi inter duos. Recesseramus a majestate Dei, et peccato nostro offenderamus eum: missus est Filius mediator, qui sanguine suo solveret peccata nostra, quibus separabamur a Deo; et interpositus redderet nos ei et reconciliaret, a quo aversi in peccatis nostris et delicus, ut crearemur; homo, ut recrearemur; Deus ut
Abbreviated transcription (Latin):
Absit. S peccatũ ut apparcat peccatũ ꝑ
bonũ mͥ oꝑatũ.ẽ. mortẽ. Neq etũ lex
iubebat deiictũ. ut illa subintrante
habundaret delictũ: s suꝑbos multum
sͥ tribuentes. mandati scĩ & uisti ⁊ boni
abiectione. reos etiã pͣuaricationis effe¬
cerat: ut eomͦ humiliati disc̾ent ad gr̃am
ꝑtin̾e ꝑ fide̾: ut iã ñ ẽẽnt legi suibditi
ꝑ reatũ: s legi sociati ꝑ iusticiã. Idẽ qͥp

Expanded text:
absit. sed peccatum ut adpareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem. neque enim lex iubebat delictum. ut illa subintrante abundaret delictum, sed superbos multum sibi tribuentes mandati sancti o et iusti et boni adiectio reos etiam praeuaricationis effecerat, ut eo modo humiliati discerent ad gratiam pertinere per fidem, ut iam non essent legi subditi per reatum. sed legi sociati per iustitiam.
Abbreviated transcription (Latin):
einde qr etiã sub gr̃a positis itbac mor¬
tali tuta. difficile. ẽ. õimͦ implere qd̾ ui
lege scriptũ. ẽ. ñ c̾cupisces: ille ꝑ carnis
suȩ sacrificiũ sacerdos effectꝰ. impetrat
nob̾ indulgentiã. etiã hinc ad implens
legẽ: ut qd̾ ꝑ nr̃am infirmitatẽ minꝰ pos¬
sumꝰ. ꝑ illiꝰ ꝑfectionẽ recuret᷑. cuiꝰ capitis
menbra effecti sumꝰ. Uñ ioħ̾es dic̃. filio

Expanded text:
 sub gratia positis, in hac mortali vita difficile est omni modo implere quod in Lege scriptum est, Non concupisces ; ille per carnis suae sacrificium sacerdos effectus, impetrat nobis indulgentiam, etiam hinc adimplens Legem; ut quod per nostram infirmitatem minus possumus, per illius perfectionem recuperetur, cujus capitis membra effe
Abbreviated transcription (Latin):
sic egisse credo: ut gentes cog̾et uidai¬
zare. Hoc enĩ lego scripsisse paulũ. quẽ
m̃titũ. eẽ. ñ credo. E iõ ñ recte age¬
bat hoc petrꝰ: qr erat cõntra eugłu u̾i¬
tatẽ: ut putarent qui credebant in
xp̃m. se sine illis uet̾ibꝰ sactam̃tis. saluoᷤ
ẽẽ. ñposse. Hoc enĩ contendebant
antiochiȩ: qui excircũcisione credide¬
qd̃ uł timotheu̾ circũcidit. uł cencris
uotũ ꝑ soluit. uel ieros olimis a ia cobo ad¬
monitꝰ cũ eis qͥ uou̾ant legitima illa cȩ¬
lebranda suscep̃. ut putare uidet᷑ ꝑ ea
sacram̃ta eciã xp̃ianã salutẽ dari s ne
illa qͣ priorib ut cͣgruebat tẽꝑib inum¬
bra rerũ futurarũ d̾̃s fieri iusserat. tãꝙͣ
idolatriã gentiliũ dãpnare credet᷑. Hoc
.ẽ. enͣ qd̾ illi iacob ait : auditũ de illo
.eẽ. qd̾ discissionẽ doceat a moyse. qd̾
utiq nefas. ẽ. ut credentes in ap̃m dis¬
tã qͣ eiꝰ dootrinã decestantes atq dap̃nanteᷤᷤ.

Expanded text:
sic egisse credo, ut gentes cogeret iudaizare. hoc enim lego scripsisse Paulum, quem mentitum esse non credo. et ideo non recte agebat hoc Petrus; erat enim contra euangelii ueritatem, ut putarent, qui credebant in Christum, sine illis ueteribus sacramentis saluos se esse non posse. hoc enim contendAntiochiae qui ex circumcisione credidequod vel Timotheum circumcidit , vel Cenchreis votum persolvit , vel Jerosolymis a Jacobo admonitus, cum eis qui voverant, legitima illa celebranda suscepit; ut putari videretur per ea sacramenta etiam Christianam salutem dari : sed ne illa, quae prioribus, ut congruebat, temporibus in umbris rerum futurarum deus fieri iusserat, tamquam idolatriam gentilium damnare crederetur. hoc est enim, quod illi Iacobus ait auditum de illo esse, quod discissionem doceat a Moyse, quod utique nefas est, ut credentes in Christum distamquam eius doctrinam detestantes atque damnantes,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ipse fac̃: qr. ẽ. oiũ p̃scius futurorũ.
Pdic̃ gͦ ⁊ peccata hõinũ: q̃ potuit p̾scire iͥ
fac̾e. ꝓ mittit aũ q̃ ipse facturꝰ. ẽ: nec ea
mala s bona. Qͥs eñĩ ꝓmittit mala. Qũa¬
ius itaq mala inferat malis. ñ peccata s
supplicia: minat᷑ tñ ea potiꝰ ꝗͣ ꝓmittit.

Expanded text:
turorum. praedicit ergo et peccata hominum, quae potuit praescire, non facere. promittit autem, quae ipse facturus est, nec ea mala sed bona. quis enim promittat mala? quamuis itaque mala inferat malis, non peccata sed supplicia, minatur tamen ea potius, quam promittit.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃positũ fac̾e̾: unũ te constituo de  plebe.
Si patit᷑ unũ m̃brũ: cõpatiunt᷑ oĩam̃.¬
bra: P inde ipse apłs cũ eos cõmemori.¬
ret qͣles fuerint erga illũ: ne qͣsi oblitꝰ
eoꝵ honorificentiȩ uid̾et᷑. testimoniũ
qd̃ si fieri posset oculos suos uellent
eruere & illi dare. & tam̃ accedit ad ouẽ
languidã. ad ouẽ putridã. secare uul¬
nꝰ nͣ parcere putredini. G inqͥt inimisꝰ¬

Expanded text:
praepositum facere: unum te constituo de ipsa plebe. Si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra. Proinde ipse apostolus cum eis commemorat, quales fuerint erga illum, ne quasi oblitus eorum honorificentiae videretur, testimonium quod si fieri posset, oculos suos vellent eruere, et illi dare. Et tamen accedit ad ovem languidam, ad ovem putridam, secare vulnus, non parcere putredini. Ergo, inquit, inimic
Abbreviated transcription (Latin):
s̃  boni serui. & mali serui uestitis.
tantũ inforia sacram̃ti. s etiã in oꝑe
exẽpli. sequentes uestigi dñi sui. Alii
uͦ usq ad sacmtũ. reddituri de sua ueste
rationẽ. N cessat tñ illa mulier: ñ cessat
illa mulier õs uestire: ut nemo quera¬
tꝰ. nemo dicat. Idõ ñ sũ bene oꝑatꝰ. qr

Expanded text:
vestiti tantum in forma Sacramenti, sed etiam in opere exempli, sequentes vestigia Domini sui; alii vero usque ad Sacramentum, reddituri de sua veste rationem. Non cessat tamen illa mulier, non cessat illa mulier omnes vestire: ut nemo queratur, nemo dicat, Ideo non sum bene oper
Abbreviated transcription (Latin):
bire: noli de tua ꝗͣ nulla. ẽ. uirtute p̃si¬
me: & in ul lige qͣre sit abono dõ boni
lex data. qͣ tñuiuificare n possit. Ad hoc
enĩ data. ẽ. ut te de magno paruulũ fict
ut te ad faciendã legẽ uires de tuo ñ hab̾e
monstraret: ac sic inops. indigus & egenꝰ
ad grãm c̾fug̾es & clamares: miserere mi¬

Expanded text:
bire, noli de tua, quae nulla est, virtute praesumere; et intelliges quare sit a bono Deo bona lex data, quae tamen vivificare non possit. Ad hoc enim data est, ut te de magno parvulum faceret, ut te ad faciendam legem vires de tuo non habere monstraret; ac sic opis indigus et egenus ad gratiam confugeres, et clamares: «Miserere m
Abbreviated transcription (Latin):
futuros herecicos qͥ dic̾ent. ꝑependit qͥ¬
dẽ itligno: s specie q̃dã ñut u̾e moreret᷑.
Clamando gͥ. maledictꝰ. nichil aliud cla¬
mauit . nͥ qr uere mortuus: scietis mor¬
tẽ hoĩs peccatoris ꝗͣ sine peccato ille
suscep̃. de illo maledicto ueniente̾. quo
dictũ .ẽ. si tetigeritis inarte mouemini.
Ad hoc ꝑtinet & serpens ille iti lignosꝰ¬
petisus: qͦ significaret᷑ ñ falsã mottem
sionis sue suspendisse: inꝗͣ serpens ille
hoẽm male suadenido deiccit. Quã uerã
mortẽ nolunt isti c̃spic̾e: & iõñ sanant᷑
a ueneno serpentis: sic̾ in heremo qͥctĩq
illũ attend̾ent. satrabant᷑. In ꝓpħia

Expanded text:
qui dicerent: "pependit quidem in ligno, sed specie quadam. non ut uere moreretur." clamando ergo maledictus nihil aliud clamauit, nisi quia uere mortuus, sciens mortem hominis peccatoris, quam sine peccato ipse suscepit, de illo maledicto uenientem. quo dictum est: si tetigeritis. morte moriemini. ad hoc pertinet et serpens ille in ligno suspensus, quo significaretur non falsam mortem sionis suae suspendisse. in quam serpens ille homortem nolunt isti conspicere et ideo non sanantur a ueneno serpentis, sicut in heremo quicumque illum attenderent sanabantur. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
data ẽ : Secutꝰ adunxẽ. S c̃clusit scrip¬
tura oĩa sub peccato: ut ꝓmissio ex fide
iłiti xp̃i daret᷑ credentibꝰ. Pmissio illu¬
minatioĩs. ꝓmissio dilectioĩs ex fide
id÷ lex c̃clusit oĩa sub peccato. Qͥo. ẽ. ẽ¬
stare uoluisti: ñ potiusti. A suꝑbia cęci¬
disti: languorẽ tuũ uidisti. Curre ad¬
medicũ. laua faciẽ. Opta xp̃m: consit̾e¬

Expanded text:
adjunxit: Sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus . Promissio illuminationis, promissio dilectionis ex fide id est, Lex, conclusit omnia sub peccato. Quid est, cofacere voluisti, non potuisti: a superbia cecidisti, languorem tuum vidisti. Curre admedicum, lava faciem. Opta Christum, confite
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ea bene intelligit᷑ in honorẽ: qr nudi¬
tatẽ contegit. Est eñi unꝰ qͥsq hõ infirtꝰ.
nẽ portat: mortalis. ẽ. manducat: dor¬
mit: surgit: natis. ẽ. inoriturꝰ. ẽ. Sigͥ
cogites qͥd sit. scd̾m se ipsũ hõ. ẽ: & tuho.

Expanded text:
pterea bene intelligitur in honore, quia nuditatem contegit. Est enim unusquisque homo infirmus. rnem portat, mortalis est, manducat, dormit, surgit, natus est, moriturus est. Si ergo cogites quid sit, secundum seipsum homo est: et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ticia. S concdusit scriptura oĩa sub pecca¬
to: ut ꝓmissio ex fide iħu xp̃i daret᷑ cre¬
dentibꝰ. De hac littera dic̃ alio loco. Lit¬
tera occidit: sp̾s aũ uiuificat. Habes lit¬
tollis. Nescis necessariã. eẽ. gram ad
uiuantis: ut impleat᷑ p̃ceptũ uibentis.
ee uissit ds̃: age qd̾ uissit. Incipis agͥe
qͣsiexr iuiribꝰ tuis & aidis: et manet suꝑte
ltta puniens ñ saluans. Merito lex ꝑ mo¬

Expanded text:
titia: sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus . De hac littera dicit alio loco: Littera occidit; spiritus autem vivificat . Habes littollis: nescis necessariam esse gratiam adjuvantis, ut impleatur praeceptum jubentis. Ecce jussit Deus; age quod jussit. Incipis agere quasi ex viribus tuis, et cadis; et manet super te littera puniens, non salvans. Merito Lex per Mo
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾i naturã uram̃ sumꝰ: ut illo partici¬
pante mortalitatẽ nr̃am ꝑ dilectionẽ.
nos efficeret participes diuinitatis suȩ
ꝑ ad optionẽ. Ita eñi dic̃. Cũ aũ uenit ple¬
nitudo tẽꝑis: misit dĩ filiũ suũ factũ ex

Expanded text:
secundum naturam nostram sumus, ut illo particisecundum naturam nostram sumus, ut illo participante mortalitatem nostram per dilectionem, nos efficeret participes divinitatis suae per adoptionem. Ita enim dicit: Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Fil
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ spm scm qui datꝰ.ẽ. nob̾. P inde cũ di¬
eisset. ut cos qͥ sub lege erant redim̾et ::
cͣtnuo adiunxit. ut ad optionẽ filioꝵ
reciꝑemꝰ: at uidelic& huiꝰ gr̃am benefi¬
cii discerneret ab illa filiĩ natura : qͥ mis¬
sus. ẽ. siliꝰ ñ ad optione factus. sẽꝑ genitꝰ
filiꝰ. ut participata natura filioꝵ hominũ.
ad participandã etiã naturã suã ad opta¬
dr̃ qͥsq ñ carne s caritate genuisse quẽ
sͥ filit̃ ad optau̾it: aut uͦ etiã nos qͥbꝰ dedit
ds potestatẽ filiosdĩ fieri. de natura atq
suibstantia sua nos genuit. sicut unicũ filiũ:
s utiq dilectione ad optauit. Q u̾bo apłs
sepe uti ñ ob altud intelligit᷑. nͥ ad discer¬
nendũ unigenitũ ante omnẽ̾ creaturam
ꝑ quẽ facta s̃ oĩa: qͥsolus de substantia
patris natus. ẽ. scd̃m aqͣlitatẽ duunitatis.
hoc om̃ino qd̾ pat̾. quẽ missũ dicit ad sus¬
cipiendã carnẽ ex illo genere. qͦ & nos

Expanded text:
 sanctum, qui datus est nobis. proinde cum dixisset: Ut eos, qui sub lege erant, redimeret, continuo subiunxit: Ut adoptionem filiorum reciperemus, ut uidelicet huius gratiam beneficii discerneret ab illa filii natura, qui missus est filius non adoptione factus sed semper genitus filius, ut participata natura filiorum hominum ad participandam etiam suam naturam adoptadicitur quisque non carne, sed caritate genuisse, quem filium sibi adoptauerit, aut uero etiam nos, quibus dedit deus potestatem filios eius fieri, de natura adque substantia sua nos genuit sicut unicum filium, sed utique dilectione adoptauit. quo uerbo aposob aliud intelligitur , nisi ad discernendum Unigenitum ante omnem creaturam, per quem facta sunt omnia, qui solus de substantia Patris natus est, secundum aequalitatem divinitatis hoc omnino quod Pater: quem missum dicit ad suscipiendam carnem ex illo genere, quo et nos
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ si constringebat lib̾e deb̾e assere
re. qd̾ cũ cȩteris apłis se ierosolunis de¬
creuisse meminerat: Si aũ hoc ut ma¬
gis arbitror ante illud ieros olimitanũ
c̃ciliũ petrus fec̾: nec sic mirũ. ẽ. qd̾ cum
uolebat paulus ñ timide obteg̾e. s fiden¬
tͥ asserere. qd̾ cũ parit᷑ sentire iã nou̾at:
siue qd̾ ctĩeo cͣtulerat engłm: siue qd̾
corneli centurionis uocatioe. etiã diui¬
nitꝰ eũde hacre admonitũ acceꝑat: si¬
ue qd anceꝙͣ ill qͦs timuerat uenissent
antiochiã eũ gentibꝰ eũ c̃uesci uid̾at. Neq
enĩ negamꝰ in hac sententia fuisse iã pecr̃a:
in qͦ & paulus fuit. Nitaq tcͣ cũ qͥd in hac
re uerũ eẽt docebat: s eiꝰ simulationem
ꝗͣ gentes iuidaizare cogebant᷑ arguebat:
nͣ ob aluid nͥqr sic illa om̃ia simulatoria

Expanded text:
mirum, si conmirum, si conre, quod cum ceteris apostolis se Hierosolymis decreuisse meminerat ? Si autem hoc, quod magis arbitror, ante illud Hierosolymitanum concilium Petrus fecit, nec sic mirum est, quod eum uolebat Paulus non timide obtegere, sed fidenter adserere, quod eum pariter sentire iam nouerat, siue quod cum eo contulerat euangelium siue quod in Cornelii centurionis uocatione etiam diuinitus eum de hac re admonitum acceperat siue quod ante, quam illi. quos timuerat, uenissent Antiochiam, cum gentibus eum conuesci uiderat. neque enim negamus in hac sententia fuisse iam Petrum, in qua et Paulus fuit. non itaque tunc eum, quid in ea re uerum esset, docebat, sed eius simulationem, qua gentes iudaizare cogebantur, arguebat non ob aliud, nisi quia sic illa omnia simula
Abbreviated transcription (Latin):
mandatoꝵq diuinoꝵ criminabantur.
uiꝰ falsȩ criminatiõis inuidiã oͣgruentiꝰ
deuitare nͣ posset: ꝗͣ ut ea ipse celebra¬
ret q̃ daͣpnare tãꝗͣ. sacrilega putabatur :
atq ostend̾et nec iudeos tt ab eis tãꝗͣ
a nefariis ꝓhibendos: nec gentiles ad
ea tãꝗͣ. ad necessaria cõpellendos. Nã
si reuera sic ea reꝓbaret quẽ ad modũ
de illo auditũ erat.⁊ iõ cȩlebranda sus¬
cepit. ut actione simulata suã posset
occultare sententia: ñ ei dic̾et iacobus.
qdꝰ ñrecto pede incedebant adu̾itatẽ
eugłii: dixipetro corã oĩbꝰ. Si tu uide.¬
mͦ gentes cogis iudarzare. Inipsis¬
uid eos uidai are ꝓhb̾et: ꝗͣuis etiam
ipsos iã doctrina xp̃iana ñ cogeret.
P iide si pꝰ hoc apłoꝵ decretũ petrus
habuit illã in antiodna simulationẽ.
qͣ gentes cogeret iudaizare. qd̾ nec ip¬
se cogebat᷑. quͣauis ꝑptͣ cõm̃danda eloqͥa
dĩ quȩ uideis sͣ credita ñ ꝓhibebat ᷑ ͥ qͥd

Expanded text:
ndatorumque diuinorum criminabantur, cuius falsae criminationis inuidiam congruentius deuitare non posset, quam ut ea ipse celebraret, quae damnare tamquam sacrilega putabatur, atque ita ostenderet nec Iudaeos tunc ab eis tamquam a nefariis prohibendos nec gentiles ad ea tamquam ad necessaria conpellendos. Nam si re uera sic ea reprobaret, quem ad modum de illo auditum erat, et ideo celebranda susciperet, ut actione simulata suam posset occultare sententiam, non ei diceret Iacobus: quod non recto pede incederent ad veritatem Evangelii, dixi Petro coram omnibus, Si tu cum stes cogeret iudaizare, nIudaeos iudaizare prohiberet, quamuis etiam ipsos iam doctrina Christiana non cogeret. proinde, si post hoc apostolorum decretum Petrus habuit illam in Antiochia simulationem, qua gentes cogeret iudaizare, quoniam nec ipse cogebatur, quamuis propter commendanda eloquia dei, quae Iudaeis sunt credita, non prohibebatur, quid
Abbreviated transcription (Latin):
celerauer̃: qb. sanandis oportune xp̃c
aduenit. In cuiꝰ grãm etiã iusti antiqͥ cre¬
dider̃: eadẽ ipsa grã eiꝰ ad uiti. ut gauden¬
tes eũ p̃noscerent: & qͥdã etiã cũ p̾mnti¬
arent. ẽẽ. uenturũ : uł in illo ppło isrł.
sic̃ moyses & iħc naue. & samuel & dd̃

Expanded text:
celerauerunt, quibus sanandis oportune Christus aduenit. in cuius gratiam etiam iusti antiqui crediderunt eadem ipsa gratia eius adiuti, ut gaudentes eum praenoscerent et quidam etiam praenuntiarent esse uenturum, uel in illo populo Israel, sicut Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
tns gressioĩs grã posita. ẽ: ita distingue¬
dũ putaui. ut int̾rogatio ẽe̾t. Qͥd gͦ:
Acdeinde responsio. ł ex tnsgressionis
gra posita.ẽ. Qd̾ qđ qͥdẽ ñ ab horret
int̾rogatiosit. Qͥd gͦ lex : & inferat᷑ re¬
sponsio. Trangressioĩs grã posita. ẽ. Ubi¬
cũq in meis libris possu. de semine cui
res codices pꝰ inspexi. maxime grecos.
De lege enĩ dictũ . ẽ: qd̾ tãꝗ de semine dic-¬
tũ. multi latini codices hñit ꝑ int̾p̃tan¬

Expanded text:
transgressionis gratia proposita est, ita distinguendum putaui, ut inter- rogatio esset: quid ergo? ac deinde responsio: lex transgressionis gratia proposita est. quod quidem non abhorret interrogatio sit: quid ergo lex? et inferatur responsio: transgressionis gratia proposita est. cumque in eis libris posui de semine, cuires codices post inspexi, maxime graecos. de lege enim dictum est, quod tamquam de semine dictum multi latini codices habent per interpretan
Abbreviated transcription (Latin):
ĩã ñ sumꝰ sub pedagogo: qr nos reatꝰ legi
ñ obligat iã ꝑ gr̃ãm lib̾atos. Nãq anteqͣ
spĩtalẽ grãm humiliati reciꝑemꝰ: nichil
nͥ mortificab at nos littera iubens qd
ñ possemꝰ implere. Uñ idẽ dic̃. Litera
occidit.: sp̃s aũ iuuuificat. Rursꝰ eiꝰdem
apsi u̾bas̃. Si eñ data eẽt lex q̃ posset uiuui¬
ficare: oino ex lege eẽt uisticia. & &̧tera.¬

Expanded text:
iam non sumus sub paedagogo. quia nos reatus legis non obligat, iam per gratiam liberatos. namque antequam spiritalem gratiam humiliati reciperemus. nihil nisi mortificabat nos littera iubens, quod non possemus inplere. unde idem dicit: littera occidit. spiritus autem uiuificat. rursus eiusdem apostoli uerba sunt: si enim data esset lex. quae posset uiuificare, omnino ex lege esset iustitia;
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ex tp̃r qͦ iacob intrauit itegyptũ.
Deinde etiã ipsa scriptura exodi satis
hoc significat᷑. N eñĩ dix̃ incolatꝰ filioꝵ
issł quẽ incoluer̃ in terra egypti anni
ipsi & patres eoꝵ. Ac ꝑ hoc manifestũ.ẽ.
cõputandũ. eẽ. tẽpꝰ etiã patriarcharum
abrahȩ. ysaac. & iacob. ex qͦ ꝑ egrinari
cȩpit abrahã interra chanaan : id÷ ex
illa ꝓmissione in qͣ eiꝰ fidẽ laudat apła
usq ad illud tẽpꝰ qͦ ingressus. ẽ. isrł inegỹp

Expanded text:
n ex tempore quo Jacob intravit in Aegyptum. Deinde etiam ipsa scriptura Exodi satis hoc significat. Non enim dixit, incolatus filiorum Israel quem incoluerunt in terra Aegypti, anniipsi et patres eorum. Ac per hoc manifestum est computandum esse tempus etiam patriarcharum Abrahae, Isaac et Jacob, ex quo peregrinari coepit Abraham in terra Chanaan, id est, ex illa promissione in qua ejus fidem laudat Apostolus, usque ad illud tempus quo ingressus est Israel in Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
missionẽ heredes. Nos gͦ facti sumus
scm abrahȩ gr̃a dĩ. Non de carne abra¬
hȩ fec illi coheredes dĩ. Illos ex here¬
dauit: istos ad optauit: & de arbore illa
oliuȩ cuiꝰ radiox. ẽ. inpatriardris iamoᷤ
naturales suꝑbos amputauit. oleastrũ

Expanded text:
romissionem haeredes . Nos ergo facti sumus semen Abrahae gratia Dei. Non de carne Abrahae fecit illi cohaeredes Deus. Illos exhaeredavit, istos adoptavit: et de arbore illa olivae, cujus radix est in Patriarchis, ramos naturales superbos amputavit, humilem oleastrum
Abbreviated transcription (Latin):
dñm iłim xpm falsã carne̾ habuisse &
ñ uerã mortẽ in cruce soluisse: inten¬
dit hoc ꝑpħa & ait. Maledictꝰ oĩs qui
pendet inligno. Ostendit gͦ qr & filiꝰ
dĩ uera morte mortuus. ẽ. q̃ mortali
carni debebat᷑. ne ñ maledictũ puta¬
res ñ uere mortuũ : qr uera illa mors
ñ erat falsa. s ex illa ꝓpagine desceri¬
derat. quenerat de maledicto. cũ ds̃¬
dic̾et morte morte moriemini. Om̃i¬
no & ad ipsũ ꝑuenit uera mors. ut ad
nos ꝑueniret uera uita: etiã ad ipsũ
ꝑuenit mortis maledictio. ut ad nos
ꝑueniret uitȩ benedictio. Abrahȩ¬

Expanded text:
rnem habuisse, et non veram mortem in cruce solvisse; intendit hoc propheta, et ait: Maledictus omnis qui pendet in ligno. Ostendit ergo quia et Filius Dei vera morte mortuus est, quae mortali carni debebatur: ne non maledictum, putares non vere mortuum. Quia vero illa mors non erat falsa, sed ex illa propagine descenderat, quae venerat de maledicto, cum diceret Deus, Morte moriemini : omnino et ad ipsum quia pervenit vera mors, ut ad nos perveniret vera vita; etiam ad ipsum pervenit mortis maledictio, ut ad nos perveniret vitae benedictio. E
Abbreviated transcription (Latin):
gratis mortuus . ẽ. Quis ita sit surdus
adu̾sꝰ apłicas uoces. qͥs ita desipiat unnto
insaniat nesciens qͥd loqͣt᷑. ut audeat di¬
c̾e lege̾.cẽ. grãm: cũ clamae qͥ sciebat qͥd
loqͣret᷑. qui in lege iustificamini a gr̃a ex¬
cidistis: Si aũ lex ñ. ẽ. gr̃a. qr ut ipsa
lex fiat. ñ pot̾ lex aduiuare s gr̾a: nũ¬
qͥd natura erit gr̃a : Nã & hoc pelagia¬
niausi sͣ dic̾e. grãm. eẽ. naturã. inqͣ siccre¬
at sumꝰ. ut habeamꝰ m̃tẽ rationalẽ. qua
inteilige ualeamꝰ facti ad imaginẽ dĩ.

Expanded text:
APUT XIII. 25. Quis ita sit surdus adversus apostolicas voces, quis ita desipiat, imo insaniat nesciens quid loquatur, ut audeat dicere, legem esse gratiam, cum clamet qui sciebat quid loqueretur, Qui in lege justificamini, a gratia excidistis? Si autem lex non est gratia, quia ut ipsa lex fiat, non potest lex adjuvare, sed gratia; numquid natura erit gratia? Nam et hoc Pelagiani ausi sunt dicere, gratiam esse naturam, in qua sic creati sumus, ut habeamus mentem rationalem, qua intelligere vale
Abbreviated transcription (Latin):
sine qͣ ꝓmissione p̃uaricatores fac̃. uel
usq ad effectũ mali oꝑis. si etiã regłam
timoris. c̃cupiscentiȩ flãma tͣnscend̾it :
uł certe in sola uoluntate. si timor pę¬
nȩ. suauitatẽ libidinis uic̾it. Qd̾ etũ ait.
c̃clusit scriptura oĩa subpeccato. ut ꝓ¬

Expanded text:
cit uel usque ad cffectum mali operis, si etiam repagula timoris concupiscentiae flamma transcenderit, uel certe in sola uoluntate, si timor poenae suauitatem libidinis uicerit. quod enim ait: conclusit scriptura omnia sub peccato, ut p
Abbreviated transcription (Latin):
suscep̃. eox sllo c ꝓ islo etiã maleclictũ qd
mortẽ comitat᷑ suscipe ñ dedignatus ẽ.
Etiã ille ꝓroꝰ. etiã ille filiꝰ dĩ. scꝑ uuius
in sua iusticia. mortiuis aũ ꝑpt̃ delicta
nrã incarne sꝰcepta expęna nr̃a: sicri¬

Expanded text:
edictum, quod mori comitatur, suscipere non dedignatus est etiam ille, prorsus etiam ille filius dei semper uiuus in sua iustitia, mortuus autem propter delicta nostra in carne suscepta ex poena nostr
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ tale aliqͥd de his qͥscõs eiꝰ imitati sunt.
utrũ qͥcͦꝗͣ dictus sit iustificatꝰ in paulo
dĩ magna excellit auctoritas. nͥ qd in aba¬
hã dicimꝰ benedici. sicut ei dictũ ẽ. bene¬
dicent᷑ inte om̃s gentes. ꝓpt̾ cp̃m qui sm¬

Expanded text:
mihi tale aliquid de iis, qui sanctos ejus imitati sunt, utrum quisquam dictus sit justificatus in Paulo m in populo Dei magna excellit auctoritas; nisi quod in Abraham dicimur benedici, sicut ei dictum est: Benedicentur in te omnes gentes : propter
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. s iã etiã confitentẽ & dicentẽ. miser
go hõ. qͥs me lib̾abit de corꝑe mortis buiꝰ
ioportune ueniret medicꝰ ad c̃uallẽ plo¬
ratiois. ⁊ dic̾et. Certe cognouisti qr ceci¬
disti: audi me ut surgas. qͥ me contẽp¬
sisti ut caderes. data : gͦ lex ut egrũ de
morbo coniunceret. qͥ sibi sanꝰ uidebant᷑:
ut peccata demonstrarent᷑. ñ ut aufer¬
rent᷑. Demonstrato peccato ꝑ datã legẽ
auctũ. ẽ. peccatũ: qr peccatũ. ẽ. & contͣ¬
legẽ. Si eñi data eẽt lex. q̃ posset ui¬
ñ.ẽ. data lex q̃ posset uiuificare: quare
data. ẽ.: Reqͥrit᷑. & ostendit qͣre sit data :
qr etiã sic in aduitoriũ data ẽ. ne te sa-¬
sub peccato: ut ꝓmissio ex fide iħu xep̃i
daret᷑ credentibꝰ. Quando audis ꝓmissio¬
nẽ: expecta factorẽ. Idonea fuit huma-¬
na natura ꝑ libũ arbitriũ uulnerare se:
s iã uulnerata & sauciata ñ. ẽ. idonea ꝑ
lib̾ũ arbitriũ sanare se. Bona ẽ. lex siqͥs

Expanded text:
sed jam etiam confitentem et dicentem, «Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» et opportune veniret medicus ad convallem plorationis, et diceret, Certe cognovisti quia cecidisti; audi me ut surgas, qui me contempsisti ut caderes. Data est ergo Lex ut aegrum de morbo convinceret, qui sibi sanus videbatur; ut peccata demonstrarentur, non ut auferrentur. Demonstrato peccato per datam Legem, auctum est peccatum, quia peccatum est et contet lex quae posset vinon est data lex, quae posset vivificare, quare data est? Sequitur, et ostendit quare sit data: quia etiam sic in adjutorium data est, ne te sasub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus . Quando audis promissorem, exspecta factorem. Idonea fuit humana natura per liberum arbitrium vulnerare se: sed jam vulnerata et saucia, non est idonea per liberum arbitrium sanare se. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
ad iacob. Unde ñ inm̃ito dic̃ ego sũ ds̃ abra¬
hã. & ds̃ ysaac. & dĩ iacob: cõpleturꝰ utiq
inbenedictione õiũ gentiũ qd̾ ex eoꝵ se¬
mine ꝓmisit. Nec ĩm̾ito ipse ipse abra
hã cũ seruus eiꝰ urasset sub femore fuo
uissit eũ pon̾e manũ: sciens inde uen¬
turã carnẽ xp̃i. in qͦ benedici om̃s gentes
abrahã: & dictũ. ẽ. illi. in semine tuo be¬
nedicent᷑ om̃s gentes. Si adse attend̾et:
erat. ⁊ uxorẽ sterilẽ habebat: & ecate

Expanded text:
raham, et Deus Isaac, et Deus Jacob : completurus utique in benedictione omnium gentium, quod ex eorum semine promisit. Nec immerito ipse Abraham, cum ejus servus ei jurasset, sub femore suo jussit eum ponere manum, , sciens inde venturam carnem Christi, in quo benedici omnes gentes Abraham, et dictum est illi, In semine tuo benedicentur omnes gentes . Si ad se attenderet, erat, et uxorem sterilem habebat, et aetate