comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que acutus: quicumq terrigina ẽ. & decaelo non nas citur : interficitur eius amplex¬
ibus & ligatur institis. lectulorum : & insipientue pedes deducunt eos qui utuntur ea
cum morte ad inferos. Inter mostem autem & in feros: hoc inter est. Morrẽ qu a
anima separatur a corpore : infernus locus inquo animae recluduntur siue in re¬
frigerio siue inpȩnas. proqualitate meritorũ. Hoc diximus ut ostende remus id moytẽ
facerei quod meretricem muliorem MNors enim diuidit frr̃: hoc & mulier facit : Infra¬
tribuꝵ omnẽ intellege caritatẽ : qđ & mater diuidatur afilia & pator afilio : &
frater a fratre. Quod autem aliud ntmors & aliud infernur : & psalmista demonstrat
dicens. Non est in moste quis memor sittui : in inferno autem quis confitebitur tibi e

Expanded text:
que acutus . Quicumque terrigena est, et de coelo non nascitur, interficitur ejus amplexque acutus . Quicumque terrigena est, et de coelo non nascitur, interficitur ejus amplexibus, et ligatur institis lectulorum, et insipientiae pedes deducunt eos, qui utuntur ea, cum morte ad inferos. Inter mortem autem et inferos, hoc interest: Mors est, qua anima separatur a corpore: infernus, locus in quo animae recluduntor, sive in refrigerio, sive in poenis, pro qualitate meritorum. Hoc diximus, ut ostenderemus, id mortem facere, quod meretricem mulierem. Mors enim dividit fratres, hoc et mulier facit. In fratribus, omnem intellige charitatem, quod et mater dividatur a filia, et pater a filio, et frater a fratre. Quod autem aliud sit mors, et aliud infernus, et psalmista 153 demonstrat, dicens: Non est in morte qui memor sit tui: in inferno autem quis confi
Abbreviated transcription (Latin):
antiquȩ. qua in adamom̃r morimur siue ꝓph&a intellegens fragilitatẽ suam. & con¬
ditionem carnis humane: Consolatio ait abi condituest. ab oculir meis: & est sensus.
Non ualeo consolari: quic quidmente concepero. dolorem meũ non potest mitigare
Quic quidigit᷑ separat frr̃ : infernur ẽ appellandus & maxime mulier meretrix
quȩ siuocans insipientem adsedicit in opib prudentia e paneroccultos libente adtin¬
gite: &aquae furtiuȩ dulcedinem : & nescit insipiensꝰ qm̃ terriginȩ apud ecc̃ pere¬
unt : & in profundũ inferni currunt quicquid enim non lic&. mugis desideratur :¬
& quod raritate dulce ẽ assiduitate in amaritudinem uertitur::
Et meldistillat delabiis mulieris meretricis. quȩ ad tempus inpinguat faucer insi¬
pientis i nouissime autem amarius felle inuenitur. & acut is magis quã gladius utrĩq¬

Expanded text:
antiquae: quia  Al. qua in Adam omnes morimur . Sive propheta intelligens fragilitatem suam, et conantiquae: quia  Al. qua in Adam omnes morimur . Sive propheta intelligens fragilitatem suam, et conditionem carnis humanae: Consolatio, ait, abscondita est ab oculis meis, et est sensus: Non valeo consolari, quidquid mente concepero, dolorem meum non potest mitigare,Quidquid igitur separat fratres, infernus est appellandus: et maxime mulier meretrix, quae vocans insipientem ad se, dicit in opibus prudentiae: Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem bibite: et nescit insipiens, quoniam terrigenae apud eam pereunt, et in profundum inferni incurrunt. Quidquid enim non licet, magis desideratur, et quod raritate dulce est, assiduitate in amaritudinem vertitur. Et mel distillat de labiis mulieris meretricis, quae ad tempus impinguat fauces insipientis, novissime autem amarius felle invenitur, et acutius magis quam gladius utrim
Abbreviated transcription (Latin):
ero morrtua omors : eromorsustuus infernȩ. Consolatio absconditaẽ ab oculis meis
quia ipse inter fratres diuidit̃. lxx. Demanu in ferni liberabo eos: demoste redimã illos :¬
lores : quasi pasturientis. aduenerint : dñẽ pollic&ur demanumortis. seeos liberatur
& demoste redempturum manũ autẽ mostis. appellat opera: quibus interftert : iux
tu illud qđ scriptum ẽ. Inmanu linguȩ morr & uita. Liberat aũ omner dñĩ &redemit.
in parsione crucis. & effusione sanguinissui : quando anima eius descendit in infernum
& caro eiur nonuidit corruptionem : & ad ipram mortem atq infernũ locuturẽ ero mors
tua õmors. Id circo enĩ mortuursũ : ut tua mea moste moriaris. Ero morsustuus in fer¬
ne : qui om̃stuis faucib deuorabas. Videns que mortis duram necessitatẽ : & quod nullus¬
sit hominũ quiuiuat . & nonuideat mor temeclementis simurpac̃. sententiae recordatur

Expanded text:
Ero mors tua, o mors; ero morsus tuus, inferne: Consolatio abscondita est ab oculis meis. Ero mors tua, o mors; ero morsus tuus, inferne: Consolatio abscondita est ab oculis meis. Quia ipse inter fratres dilores quasi parturientis advenerint, Dominus pollicetur de manu mortis se eos liberaturum, et de morte redempturum. Manum autem mortis ata illud quod scriptum est, In manu linguae mors et vita . Liberat autem omnes Dominus, et redemit in passione crucis et effusione sanguinis sui, quando anima ejus descendit ad infernum, et caro ejus non vidit corruptionem, et ad ipsam mortem atque infernum locutus est: Ero mors tua, o mors . Idcirco enim mortuus sum, ut cum mea morte moriaris. Ero morsus tuus, inferne, qui omsit hominum qui vivat et non videat mortem , clementissimus pater sententiae recordatur
Abbreviated transcription (Latin):
tor menta. eruciatus que uenturos. Itt & ephruim filiur insipiens de quo supra dixerat¬
ephraum columba insipiens. non habenscor: in contritione filiorũ & populi suicumdies
parturitionis & captiuitatis aduenerit: aut stare aut sufferre non poterit. Pro insipiente
filio inbex ꝑhironiã legitur : iste filiur sapiens. hoc ẽ quem sapientẽ putabas : ut econtra¬
rio intellegatur insipiens. Omnib aũ hȩr&icis iniquitar colligatu ẽ. quã in ex celso loquuti
sunt : & absconditum ẽ peccitum eorum ⁊dumse putant uenena sui cordir abscondere : & ha¬
eiulationibq pandentur. Iste sephram filiur insipiens eħ dequo &hiere mnia scriptume
N ouirsinium eius erit insipiens: & in contritione filiorũ suorũ ÷ quos inter fecit : quos iugulauit
dĩ iram sustincre non poterit. De manumostis liberabo eos: de moste redimum eos¬

Expanded text:
tormenta cruciatusque venturos. Ita et Ephraim filius insipiens, de quo supra dixerattormenta cruciatusque venturos. Ita et Ephraim filius insipiens, de quo supra dixeratEphraim columba insipiens, non habens cor in contritione filiorum et populi sui, Cum dies parturitionis et captivitatis advenerit, aut stare aut sufferre non poterit. Pro Insipiente filio in LXX per ironiam legitur: Iste filius sapiens, hoc est quem sapientem putabas, ut econtrario intelligatur insipiens. Omnibus autem haereticis iniquitas colligata est, quam in excelso locuti sunt: et absconditum est peccatum eorum, dum se putant venena sui cordis abscondere et hapandentur. Iste Ephraim filiuNovissimum ejus erit insipiens , et in contritione filiorum suorum quos interfecit, quos jugulavit Dei iram sustinere non poterit. De manu mortis liberabo eos: de morte redim
Abbreviated transcription (Latin):
Conligatiaẽ iniquitas ephrauim : ab sconditũ peccatũ eius: Dolorer parturientis uenient
ei : ipse filius non sapiens: nunc enim non stabit: in contritione filiorũ: SEPIVAGINTA
Congregatio iniquitatis ephraim : abs conditum peccatum eius. dolores quasi pasturien¬
tis uenient ei. Iste ẽ filius tuus sapiens: quia nunc non iustinebit in contritione filiorũ.
Quomodo silegitur quid in sacculo conseruatur. & non perit ei cui ligatum est : sic omnis in¬
iquitar quia indm̃ peccauit ephraim. conligataẽ ei : & abscondita & quasi in marsup¬
pio reseruatur. Deniq cumdier ultionis adueneritꝰ & extrema captiuitas dolores qua-¬
si pasturientir uenient ei. siue ad p̃hend& illũ. Mulier parturiens multo ante quã
pẽriat ex eo tempore. quo concipit. scit se eẽ pari turam: & ex pectat cotidie ex trema

Expanded text:
Colligata est iniquitas Ephraim: absconditum peccatum ejus: dolores parturientis venient Colligata est iniquitas Ephraim: absconditum peccatum ejus: dolores parturientis venient ei, ipse filius non sapiens: nunc enim non stabit in contritione filiorum. LXX: Congregatio iniquitatis Ephraim: absconditum est peccatum ejus: dolores quasi parturientis venient ei: iste est filius tuus sapiens: quia nunc non sustinebit in contritione filiorum. Quomodo si ligetur quid in saeculo, conservatur, et non perit ei cui ligatum est: sic omnis iniquitas qua in Deum peccavit Ephraim, colligata est ei, et abscondita quasi in marsupio reservatur. Denique cum dies ultionis advenerit, et extrema captivitas, dolores quasi parturientis venient ei, sive apprehendent illum. Mulier 151 parturiens multo antequam pariat, ex eo tempore quo concepit, scit se esse parituram, et exspectat quotidie extrema
Abbreviated transcription (Latin):
Hebiei ad futurum tempus referunt. Eo inquit tempore quo dicebar damihi
regem. & principer: ego tibi respondebam persa muhelem. quod daturus tibi essẽ infuro¬
re meo : & ab laturus in indignatione mea. Perditus ẽ omnis hȩreticus : & corruptione
traditus : quienim corrumpit templũ dĩ : corrum p& illũ dñs: & innullo alio hab& a¬
ilium inisi in sola miseri cordia dĩ quampenitudine consequitur. huiusrex & iuidicer di¬
abolus ẽ : & dȩmones : siue omnes principer dogmatũ peruersorũ quieos tempore
necessitatis. & angustiue liberare non poter : quidatis̃ in furone & auferentur in indig¬
natione : Non quod dñs tales eos uoluerit habere reges: alio quin non aufer& quos spon¬
te dederat : sed quõ dimiserit eos uoluptatibus suis. ut comedenter & incrarsat carnibus nau¬
siarent: &uomerent ꝑ narer suas. &odisse inciperent eos quortanto studio sequebant᷑

Expanded text:
Hebraei ad futurum tempus referunt. Eo, inquit, tempore quo dicebas: da mihi Hebraei ad futurum tempus referunt. Eo, inquit, tempore quo dicebas: da mihi regem et principes; ego tibi respondebam per Samuelem, quod daturus tibi essem in furore meo, et ablaturus in indignatione mea. Perditus est omnis haereticus et corruptioni traditus; qui enim corrupit templum Dei, corrumpet illum Dominus: et in nullo alio habet auxilium, nisi in sola misericordia Dei, quam poenitudine consequitur. Hujus rex et judices diabolus est et daemones, sive omnes principes dogmatum perversorum, qui eos tempore necessitatis et angustiae liberare non poterunt, qui dati sunt in furore, et auferentur in indignatione: non quod Dominus tales eos voluerit habere reges: alioquin non auferret quos sponte dederat, sed quod dimiserit eos voluntatibus suis: ut comedentes et incrassatis carnibus, nausearent, et evomerent per nares suas, et odisse inciperent eos, quos tanto studio sequebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
rae. Cumq ille contra dicer&. respondebas nequaquam : sed rex erit nobis Ecrim
&iã nos sicut &omnes gentes : & iudicabit nos rex nr̃. & egrediur ante nos & pugna¬
bit pronobis. Dequo ergo tibi promiscras. quod iuabella bellar & : Nunc in necessicate
subueniat . & uniuersas urbestuas liber & deseruitute. Vbi sunt iudicertui. ubi reges ÷
uenim dexistuda mihi regem & principer Itaq deditibi saulem regem in furore mco:
in tantũ ut indiebus meu ns pluuiam demonstrarẽ contra naturam iudeao prouinciȩs
& abstuli inquit in indignatione mea regem uidelic& sedechiam : ut quẽ cum furor
de eram. tollerem in dignationemea Alu arbitrantur datum in furore regem hiero¬
bo am filium nabat : & ablatum in indignatione oseae. ultimum regẽ decem tribu¬
um. Hoc quod ex posuimus deditibi regem. & abstuli regẽ in indignatione mecc

Expanded text:
rae . Cumque ille contradiceret, respondebas: nequaquam, sed rex erit nobis, et erimus rae . Cumque ille contradiceret, respondebas: nequaquam, sed rex erit nobis, et erimus etiam nos sicut et gentes omnes, et judicabit nos rex noster, et egredietur ante nos, et pugnabit pro nobis. De quo ergo tibi promiseras, quod tua bella bellaret, nunc in necessitate subveniat, et universas urbes tuas liberet de servitute. Ubi sunt judices tui? ubi reges? 150 Tu enim dixisti: Da mihi regem et principes: itaque dedi tibi Saulem regem in furore meo; intantum ut in diebus messis pluviam demonstrarem contra naturam Judaeae provinciae. Et abstuli, inquit, in indignatione mea regem, videlicet Sedeciam: ut quem cum furore dederam, tollerem cum indignatione. Alii arbitrantur datum in furore regem Jeroboam filium Nabath, et ablatum in indignatione Osee ultimum regem decem tribuum. Hoc quod exposuimus, dedi tibi regem et abstuli regem in indignatione mea,
Abbreviated transcription (Latin):
cutir̃ deor alienos : Perdiciotua isrł : tantũ modo inme auxilid̃ tuaĩ. Vbi ẽ rextuus max¬
cipes. Dabo tibi regẽ in furore meo: & auferã in indignatione met .Lxx. Corruption ȩ tue
urł quis auxiliabit᷑: ubi ẽ rextuus : st& & saluũ tefaciat. incunctir urbib tuis : iudic&
meo Proco qđ lax int̃pretacir̃ habui om̃s abstulit transtuler̃ : Infelix isrł & dignur
maledictione ꝑ p&uas qui intantũ impi&aus dercendit ꝓfundũ ut soliurdĩ saluet mi¬
sericordia. potestaũ in hebreo & hoc sensulegi Dispere ar isrł q̃uia nihiltibi reliquũ est .¬
nisi ut mea solum clementia conserueris. Inlxx autem alter ẽ sensus. Corruption itue
is rahel quis auxiliabitur. id est captiuitatituae . & ultimȩ seruituti quis ferre pote¬
rit auxiliumieorum quos tibi presules aestimasti : ubi ẽ rex tuus. dequo dice¬
bas asamuhel constitue supernos regem . ut iudic& nos : sicut & genter habent ģȩte¬

Expanded text:
t deos alienos. Perditio tua, Israel, tantummodo in me auxilium tuum. Ubi est rex tuus? maxcipes: dabo tibi regem in furore meo, et auferam in indignatione mea. LXX: Corruptioni tuae, Israel, quis auxiliabitur? ubi est rex tuus iste? et salvum te faciat in cunctis urbibus tuis: judicet meo. Pro eo quod LXX interpretati sunt habui, omnes abstuli transtulerunt. Infelix Israel et dignus maledictione perpetua, qui in tantum impietatis descendit profundum, ut solius Dei salvetur misericordia. Potest autem in Hebraeo et hoc sensu legi: Dispereas, Israel, quia nihil tibi reliquum est nisi ut mea solum clementia conserveris. In LXX autem alter est sensus: Corruptioni tuae, Israel, quis auxiliabitur? id est, captivitati tuae et ultimae servituti quis ferre poterit auxilium eorum, quos tibi praesules aestimasti? Ubi est rex tuus, de quo dicebas ad Samuel: Constitue super nos regem, ut judicet nos: sicut et gentes habent caete
Abbreviated transcription (Latin):
abies domꝰ eiꝰ. Aut certe ego ero quasi uniperus condensa. ut sub meit umbra requiescat. de
fructus. ⁊ numꝗͣ deponat uirorẽ suũ. Hec uiniperus sub ũbra sua quiescentib. ne mui¬
di huiꝰ ardore feriant᷑. et ꝑcutiat estus caput eoꝵ. sicut quondã ꝑcussit et ionȩ. dat

Expanded text:
Abies domus ejus . Aut certe ego ero quasi juniperus condensa, ut sub mea umbra requiescat. De Abies domus ejus . Aut certe ego ero quasi juniperus condensa, ut sub mea umbra requiescat. De fructus, et numquam deponat virorem suum. Haec juniperus sub umbra sua quiescentibus, ne mundi hujus ardore feriantur, et percutiat aestus caput eorum, sicut quondam percussit et Jonae , dat
Abbreviated transcription (Latin):
aũt hic chrietas. non ad euersionem m̃tis sed ad copiam rerũ om̃ium significet: uersiculꝰ
ile declarat dicens. Uisitasti terram. et in: ebriasti eam: & ioseph conuiuium in quo in¬
ebriasse dicitur fratres suos. et dñs loquens ad apłos. comedite amici et bibite. et mebria
Et florebit quasi uinea: memoriale sicut uinum libani. Uinum aũt libani possumꝰ appella¬
re mixtũ et conditũ thimiamate. ut odorẽ suauissimũ habeat: uł uinum libani. nos quod
dñp libatur in tẽplo. de qͦ in eacharia sublibam uocabulo legimꝰ: Aperi libane portas tuas.
Qi sͣͥ tanta rerum habundantia sit futura o ephraum om̃is qͥ agis penitentiã. et qͥ m̃s esse cepisti:
dimitte idola. simulachra contẽpne. E go eñi sum qͥ humiliaui te. & ego exaltabo te. siue eg
exaudiã et dirigam. ⁊ faciam eũ ut abietẽ uirentẽ: ut de illo iuxtit ebreos dicat᷑ in psalmo.

Expanded text:
autem hic ebrietas non eversionem mentis, sed copiam rerum 161 omnium significet, versiculus autem hic ebrietas non eversionem mentis, sed copiam rerum 161 omnium significet, versiculus ille declarat, dicens: Visitasti terram et inebriasti eam . Et Joseph convivium, in quo inebriasse dicitur fratres suos . Et Dominus loquens ad apostolos: Comedite, amici mei, et bibite, et inebriamEt florebit quasi vinea memoriale ejus sicut vinum Libani. Vinum autem Libani possumus appellare mixtum et conditum thymiamate, ut odorem suavissimum habeat, vel vinum Libani quod Domino libatur in templo, de quo in Zacharia sub Libani vocabulo legimus: Aperi, Libane, portas tuas . Cum ergo tanta rerum abundantia sit futura, o Ephraim omnis, qui agis poenitentiam, et qui meus esse coepisti, dimitte idola, simulacra contemne: ego enim sum qui humiliavi te, et ego exaltabo te, sive ego exaudiam et dirigam, et faciam eum quasi abietem virentem, ut de illo juxta Hebraeos dicatur in psalmo:
Abbreviated transcription (Latin):
filiarẽ. Cuniq creuerimꝰ in dño. mittemꝰ radices nr̃as sicut arbores libani: quȩ quan¬
tum in auras consurgunt uertice. tantũ radicem in pma demergunt: ut nulla tẽpestate
quatiantur. sed stabili mole consistant. Harum arborum rami. huc illucq tenduntur.:
ut ueniant uolatilia celi. ⁊ habitent in eis: Ne forsitan putaremꝰ. qr dixerat erumpet ra¬
dix eiꝰ. suie mittet radices suas: quasi libanꝰ. de cedris eum loqͥ. et infructitosis arborib.
scm̃ iursꝰ et conuersum ad dnmn oliue fructiferȩ cõparat. qͥ dicit in alio loco. Ego aũt
sic̃ oliua fructifera in domo dĩ. Cuiꝰ fructũ Rũm sibi uirgines sapientes parauerunt.
tis. & io. aoni nioc apua grecos. et hebreos. et mons appellatur. et thus. uel certe mons
libani. qui fertilissimꝰ et iurens densissiis arborum comis ꝓtegitur. ĩta ut possit dicere

Expanded text:
filiarum. Cumque creverimus in Domino, mittemus radices nostras sicut arbores Libani, quae quanfiliarum. Cumque creverimus in Domino, mittemus radices nostras sicut arbores Libani, quae quantum in auras consurgunt vertice, tantum radicem in ima demergunt, ut nulla tempestate quatiantur, sed stabili mole consistant. Harum arborum rami huc illucque tenduntur, ut veniant volatilia coeli et habitent in eis. Et ne forsitan putaremus, quia dixerat, erumpet radix ejus, sive emittet radices suas quasi Libanus, de cedris eum loqui et infructuosis arboribus, sanctum virum et conversum ad Dominum, olivae frugiferae comparat, qui dicituctifera in domo Dei . Cujus fructum quinque sibi sapientes virgines paraverunt , tis: ὁμωνύμως apud Graecos et Hebraeos et mons appellatur, et thus, vel certe montis Libani, qui fertilissimus et virens, densissimis arborum comis protegitur, ita ut possit oliva di
Abbreviated transcription (Latin):
ut fornacẽ babyloniam & caminũ aestuantis incendii meo rbre rest ingã : qui & ꝑ isa ac
patriarchã adiacob seruũ meũ locutus sum. Derore cȩli erit habitaculũ tuũ : Quomodo enĩ
fit dñs. fit credentibus lumeniuia ueritas panis uinea ignis pastor agnus ianua uer¬
mis & c&era : siqui indigemus illius misericordi & pegatorũ febribus aestuamus in rorẽ
nob̵ uertitur : Adquem dicit esaias Ros enimquiate est : sanitas corum ẽ. & inde ute¬
ra nomii cantico ÷ moyses loquitur. Descendant sicutros uerba mec. Cumaũ nos
dñs suo rore resperserit. & siccitatẽ pectoris nr̃i suis pluuus inrigauerit. germinabimnꝰ.
imnino florebimꝰ ut lilium: imitantes dñm saluatorem. qͥ dicitꝰ in cantico canticoꝵ.
Ego flos campi: et lilium conualliũ: Et loquitur ad sponsam suam: quȩ non hab&
rugam. neq maculam: Sicut lilium in medio spinarum: sic ꝓxima mea in medio

Expanded text:
ut fornacem Babylonicam, et caminum aestuantis incendii meo rore restinguam, qui et per Isaac ut fornacem Babylonicam, et caminum aestuantis incendii meo rore restinguam, qui et per Isaac patriarcham ad Jacob servum meum locutus sum: De rore coeli erit habitaculum tuum. Quomodo enim Dominus fit credentibus lumen, via, veritas, panis, vinea, ignis, pastor, agnus, janua, vermis, etc.: sic qui indigemus illius misericordia, et peccatorum febribus aestuamus, in rorem nobis vertitur, ad quem dicit Isaias: Ros enim qui a te est, sanitas 160 eorum est . Et in Deuteronomii Cantico Moyses loquitur: Descendant sicut ros verba mea . Cum autem nos inus suo rore resperserit, et siccitatem pectoris nostri suis pluviis irrigarit, germinabimus, immo florebimus ut lilium, imitantes Dominum Salvatorem, qui dicit in Cantico canticorum: Ego flos campi et lilium convallium , et loquitur ad sponsam suam, quae non habet rugam neque maculam: Sicut lilium in medio spinarum, sic proxima mea in medio
Abbreviated transcription (Latin):
sedentes in umbra eius: uiuenttritico & germinabunt quasi uinec: Memoriale eius.
sicut uinum liban ephram. Quid mihi ultra idola : Ego ex audiã & dirigã eum: ego ut
abi&em uisentẽ exme fructus tuus inuentus ẽ. lxx. Sanabo habitatoreseorũ : diligã cosma¬
nifeste. quia auersa ẽ ira mea abeis. Ero quasi ros ĩsrł florebit ut libũ & mitt& radi¬
ces suas quasi libanus ibunt ramieius &erit qua si oliua fructifera &odor illus qua sili¬
ban. Conuestent᷑ & sedebunt subumbra eius. bibent & in ebriabuntur frumento.
&efflorebit sicut uinea Memoriale eius sicut uinum libanuephram quid ei ultibi
&idolis Ego humiliaui eumi & ego confortuboillũ. Ego sic̃ uniperus condensa ex me
fructurtuus inuentus ẽ. Conuersis adpenitentiũ & in star pupilli patrẽ quẽ relinquer̃
cognoscentib: respondit dẽ : Sanubo contritiones uel habitacula corum : in quib fu¬
barrgs propt̃ peccata quȩ fecerant i nunc miserebor ꝓpt̃ dementiã meã : ero eis quasi ros

Expanded text:
tes in umbra ejus, vivent tritico, et germinabunt quasi vinea. Memoriale ejus sicut vinum Libani. Ephraim quid mihi ultra idola: ego exaudiam et dirigam eum: ego ut abietem virentem, ex me fructus tuus inventus est. LXX: Sanabo habitatores eorum: diligam eos manifeste, quia aversa est ira mea ab eis, ero quasi ros: Israel florebit ut lilium, et mittet radices suas quasi Libanus: ibunt rami ejus, et erit quasi oliva fructifera, et odor illius quasi Libani, convertentur et sedebunt sub umbra ejus: bibent et inebriabuntur frumento, et efflorebit ut vinea memoriale ejus quasi vinum Libani Ephraim. Quid ei ultra et idolis? ego humiliavi eum, et ego confortabo illum, ego sicut juniperus condensa: ex me fructus tuus inventus est. Conversis ad poenitentiam, et instar pupilli patrem quem reliquerant cognoscentibus, respondit Deus: Sanabo contritiones, vel habitacula eorum in quibus fubar eis propter peccata quae fecerant: nunc miserebor propter clementiam meam. Et ero eis quasi ros;
Abbreviated transcription (Latin):
dantur. iuxtu illud quod scriptum est auabirme & superniuem de alba
mumuocat᷑. sed omnem pęnitudinem quaerorder abluit peccatorum
Pereat igetur huiur cemodi samariu quia quicquid loquitur repugnat
dõ suo. & clementiam eiur uertit incrũdelitatem: usque eõ ut qui uirisunt
centur. Qui aũ paruuli atq lactanter elidantur ad p&ram  Dequibur
& in psalmo legimus Beatus qui tenebit & allid& paruulortuor ad pegar.
PRe quo quȩ eius atque pregnantes. quaedem alo semine conceperunt. ideo
disrumpentur: nepessimos liberos faciant. Tale quid & in euangelio nobis subicitur.
Vae pregnantibus & nutrientibus indiebus illis Viebus uidelic& tribulationis & an¬
gustiȩ. Inter ficiuntur autẽ & bellatores samariue gladio & lactantes elident᷑ & preg¬
nantes disrum puntur : ut pereunte malo semine Taniis que : eius exutis solũ rema¬

Expanded text:
dantur, juxta illud quod scriptum est: Lavabis me, et super nivem dealbabodantur, juxta illud quod scriptum est: Lavabis me, et super nivem dealbabomum vocat, sed omnem poenitudinem, quae sordes abluit peccatorum. Pereat igitur hujuscemodi Samaria: quia quidquid loquitur, repugnat Deo suo, et clementiam ejus vertit in crudelitatem, usque adeo, ut qui viri sucentur. 157 Qui autem parvuli atque lactentes, elidantur ad petram. De quibus et in psalmo legimus: Beatus qui tenebit et allidet parvulos suos ad petram . Fetae quoque ejus atque praegnantes quae de malo semine conceperunt, ideo disrumpentur, ne pessimos liberos faciant. Tale quid et in Evangelio nobis subjicitur: Vae praegnantibus et nutrientibus in diebus illis : diebus videlicet tribulationis et angustiae. Interficiuntur autem et bellatores Samariae gladio, et lactentes eliduntur, et praegnantes disrumpuntur: ut, pereunte malo semine, zizaniisque ejus exustis, solum rema
Abbreviated transcription (Latin):
at̃ Eui cum dr̃ tanti preparar& bona illa contradm̃ faciat & magis gae¬
monum simula era sectetur. Symmachur autem nondixit pereat. sede¬
qe ia aneaticẽi idest aget penitentiam. sui qu  eã penitebit errorir : qđ
dulcis simum dm̃. Mͦla maritudinem uerterit : ita ut bellatorercius ingladio pe¬
reantparuuli & lactanter elidantur ad terram : & fetȩ ciur atque pregnos¬
tes disrumpantur in mortem: quae omnia ei accidisse credendum est. tem¬
pore captiuitati & angustiae : quando suam patriam perdiderunt: & qui euaso¬
re gladium : inseruitutem perp&uam sunt abducti. Dehȩr&icis facilis in¬
tellegentia est. quod uocentur samaria : eo quod dĩ prȩcepta seruare se ucten T
Non quo custodes sint legis eius : sed quod hoc esse se dicant insimilitudinem scir¬
matira nouati annorum : qui & ipie Rasa poc id est mundos seuocant cum
sint omnium in mundissimq: neganter penitentiam. perquam peccata mun¬

Expanded text:
at. Cui cum Deus tanta praepararit bona, illa contra Deum faciat, et magis daeat. Cui cum Deus tanta praepararit bona, illa contra Deum faciat, et magis daemonum simulacra sectetur. Symmachus autem non dixit pereat, sed μεταμελήσει id est, aget poenitentiam, suique eam poenitebit erroris, quod dulcissimum Deum in amaritudinem verterit, ita ut bellatores ejus in gladio pereant, parvuli et lactentes elidantur ad terram, et fetae ejus atque praegnantes disrumpantur in mortem. Quae omnia ei accidisse credendum est tempore captivitatis et angustiae, quando suam patriam perdiderunt, et qui evasere gladium, in servitutem perpetuam sunt abducti. De haereticis facilis intelligentia est, quod vocentur Samaria, eo quod Dei praecepta servare se jactent, non quod custodes sint Legis ejus; sed quod hoc esse se dicant, in similitudinem schismatis Novatianorum, qui et ipsi καθαροὺς, id est mundos, se vocant, cum sint omnium immundissimi, negantes poenitentiam, per quam peccata mun
Abbreviated transcription (Latin):
displic& u Neque enimdiabolus uenas mortis fontisque erroris siccaro
potest : cum ipie fons & initium mortuorum sit. Itaque sermo ȩcclesiasticur
urent intellegendus est uentus. quiom̃ a hȩr&icorum dogmata are faciat & ꝑ¬
ducat admihib̃. & diripiat eos. at que disꝑgat qui her&icorum doc trina in mor¬
te fueram congregati. Pereat samaria : qnm̃ ad amaritudinem concitauit
dm̃ nium Ingladio pereat: paruulieorum elidantur : & fece cius discindan¬
tur.SIptuaguuia Disperd&ur samaria. qnm restitit dõ suo : ingladio
peribunt & lactãntes eorum elidentur ad p&ram : & habenter in utero dirfumo¬
pentur. Saepe diximus decem tribus appellare samariã : A metro polimꝰ sama¬
ria quae ex nomine augusti. Nunc uocatur augusta: idest sebasten
Cur autem samaria dicta sit ciuitas: in regum uolumine legimus: Imperat
igitur. proph&a & ut ueriurdicam optatiuo modo loquitur ut samaria pere¬

Expanded text:
displicet: Neque enim diabolus venas mortis fontesque erroris siccare displicet: Neque enim diabolus venas mortis fontesque erroris siccare potest: cum ipse fons et initium mortuorum sit. Itaque sermo Ecclesiasticus, urens intelligendus est ventus, qui omnia haereticorum dogmata arefaciat et perducat ad nihilum, et diripiat eos atque dispergat, qui haereticorum doctrina in morte fuerant congregati. 156 Pereat Samaria: quoniam ad amaritudinem concitavit Deum suum: in gladio pereant: parvuli eorum elidantur, et foetae ejus discindantur. LXX: Disperdetur Samaria quoniam restitit Deo suo, in gladio corruent, et lactentes eorum elidentur ad petram, et habentes in utero disrumpentur. Saepe diximus decem tribus appellari Samariam a metropoli Samaria, quae ex nomine Augusti nunc vocatur Augusta, id est, Sebaste. Cur autem Samaria dicta sit civitas, in Regum volumine legimus. Imperat igitur propheta, et, ut verius dicam, optativo modo loquitur, ut Samaria pere
Abbreviated transcription (Latin):
euangelio. Ecce ueni᷑ princeps mundi istius. & inueni& in menihal &ste
secabit uenar mortis: & desolabit fontes eius. Uenȩ mores & forip & saca¬
leus peccat ab apostolo nominantur : quibus are factis. mors quoque ipsi sic eu¬
bitur : Quodq sequitur. Ipse diripi& thesaurum omnis uasis deniderabilis du¬
pliciter accipitur . Siue qđ desiderabiba sunt. his qui in moste habitant: siue
uas tdesiderabilia quae inthesauro r&inebantur inferm seõs intellegimus. quos
alligito foste dnr̃ eripuit & tulit deinferis: & quasi uasa preciosis sima sȩcũ per¬
duexit in paradisum pͥrothesiura terram lxx. transtulerunt: terra haut
acci pere terram inferui nonesse cerrã uiuentium : sed mostuorum. quae diripii
atq uastatur : quando morte apĩ uinctȩ apud inferos animac liberant᷑
ecun dũ tropologiam imidem dequib supra doximus commentarus legimus
uentum urentem diabolum intellegi : & singulos hȩrest archar: quod nol

Expanded text:
angelio: Ecce veniet princeps mundi hujus, et inveniet in me nihil . Iste siccabit venas mortis, et desolabit fontes ejus. Venae mortis et fontes et aculeus, peccata ab Apostolo nominantur: quibus arefactis, mors quoque ipsa siccabitur. Quodque sequitur: Ipse diripiet thesaurum omnis vasis desiderabilis, dupliciter accipitur, sive quod desiderabilia sunt his, qui in morte habitant, sive vasa desiderabilia quae in thesauro retinebantur inferni, sanctos intelligimus, quos alligatos forte Dominus eripuit et tulit de inferis, et quasi vasa pretiosissima secum perduxit in paradisum. Pro thesauro, LXX terram transtulerunt: terra haud accipere terram inferni non esse terram viventium, sed mortuorum, quae diripitur atque vastatur, quando morte Christi vinctae apud inferos animae liberantur. Secundum tropologiam in eisdem de quibus supra diximus Commentariis legimus ventum urentem, diabolum intelligi et singulos haeresiarchas. Quod nobis
Abbreviated transcription (Latin):
qui laboratis & hon orati estis. &ego reficiã uos Iugũ enĩ meũ suaue ẽ & honur meũ leue ẽ

Expanded text:
qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos: jugum enim meum squi laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos: jugum enim meum s
Abbreviated transcription (Latin):
sua & oblitir̃ mei : Ego aũ inquit ero eis quasi leena siue pant̃ de quo supra plenius diximus:
& sic̃ pardus inuia assyriorũ quando ducentꝰ captiui ab assyriis: & occurrã illir. quasi ursa
raptis catulis siue indigens cybo & disrũ pameorũ uniuersa uitulia. Aint quide bestiarum
scripsere naturis. interom̃s feras nihil eẽ ursa seuius cũ ꝑdiderit catulos uel in diguerit cibis
Et non solũ pantere pardi &ursȩ ferociã cõminat᷑ : sed leonis quoq &omniũ bestiarũ quȩ gig¬
nunt᷑ insaltib:: Ehaec om̃a dicit se eẽ uertendũ : quando ierint ad assyrior. necũ ibi fuerinT
dura ꝑporii : Non potentiȩ & indignationȩ dnĩ. sed hostiũ fostitudini: Ad signent miseri
suas  Si mulq considexmus quod qui in euangelio credentib loquit᷑. Venite ad me om̃r

Expanded text:
sua, et obliti sunt mei. Ego autem, inquit, ero eis quasi leaena, sive panther, de quo supra plenius diximus: sua, et obliti sunt mei. Ego autem, inquit, ero eis quasi leaena, sive panther, de quo supra plenius diximus: et sicut pardus in via Assyriorum, quando ducentur captivi ab Assyriis: et occurram illis quasi ursa raptis catulis, sive indigens cibo: et disrumpam eorum universa vitalia. Aiunt qui de bestiarum scripsere naturis, inter omnes feras nihil esse ursa saevius cum perdiderit catulos, vel indiguerit cibis; et non solum pantherae, pardi, et ursae ferociam comminatur, sed leonis quoque et omnium bestiarum, quae gignuntur in saltibus: et in haec omnia dicit se esse vertendum, quando ierint ad Assyrios: ne cum ibi dura fuerint perpessi, non 149 potentiae et indignationi Domini, sed hostium fortitudini assignent miserias suas. Simulque consideremus, quod qui in Evangelio credentibus loquitur: Venite ad me omnes
Abbreviated transcription (Latin):
narbmnus uobcum. Comeder̃ enĩ inscĩs scripturir panẽ quidecaelo descendit : &cũ dauid dixe¬
r̃ Incertu & occulta sapientiaetuȩ manifestasti mihi Impl&iq & saturati. eleuauer̃ contra
cyeatont̃ corsuũ : & alterũ sibi finxer̃ dm̃. quicquidbiberant. & comederant sui meriti non dĩ mi¬
sericordiae deputanter. Id circo oblitis̃ dĩ. qui p̃ceperat eis utlegis uerba religarent int̃ oculos.
& inmanib atq in fimbrus palliorũ : Neumquã obliuiscerent᷑ dĩ suis &ego eis quasi leena. si cut
pardus inuia assyriorum. occurrã eis quasi ursa raptis catulir : & disrũ pã interiora ietoris eorũ:
& consũ mã coribi quasi leo: bestia agri scind& eos : Lxx. Etero eis quasi pant᷑ & sicut pardus in¬
uia assyriorũi occurrã eis sic̃ ursa indigens cybo : & disrumpã interiora cordis eorũ. &d euorabt̃
eos ibi catuli saluarũ. bestiȩ agri disrum pent eos. Illi adimpl&is & saturati : eleuauer corda

Expanded text:
Scripturis panem qui de coelo descendit, et cum David dixerunt: Incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi . Impletique et saturati elevaverunt contra Creatorem cor suum: et alterum sibi finxerunt deum, quidquid biberant et comederant, suis meritis, non Dei misericordiae deputantes. Idcirco obliti sunt Dei, qui praeceperat eis, ut Legis verba religarent inter oculos et in manibus, atque in fimbriis palliorum, ne umquam obliviscerentur Dei sui. Et ego ero eis quasi lepardus in via Assyriorum. Occurram eis quasi ursa raptis catulis, et disrumpam interiora jecoris eorum: Et consumam eos ibi quasi leo, bestia agri scindvia Assyriorum; occurram eis sicut ursa indigens cibo, et disrumpam interiora cordis eorum, et devorabunt eos ibi catuli silvarum, bestiae agri disrumpent eos. Illi adimpleti sunt et saturati: elevaverunt corda
Abbreviated transcription (Latin):
uen: qui cumq idola colunt. non boues diir immolant. sed bubur offer̃ sacrificia imitantes
erronẽ samariae Ed enimtem̃p quo hec ꝓph&abant᷑. gala ad in regno decẽ tribuũ erati: &
galgal subimperio duarũ tribuũ. quȩ appellabantur iuda. Firgo & decẽtrib & duȩ pari
idola triȩ errore deceptȩ s̃ & altaria corũ sicut acerui. & tumili delapidib c̃ gregati: siue
de apenis. Cumq & illi ehi incaptiuitate fuerint abducti: Arae quondã eorũ absq
cultorib testudinum uel tuniulorũ habebunt similitudinẽ. quia uero gala ad int̾pre¬
tat᷑ transclatio testimonii & galgal uolutabrũ: hoc dicere porsumus. quod principes
hȩr&icorũ. testimonia ueritatis trans ferant inmendaciũ & quicquid colunt idolum iit

Expanded text:
ven; quicumque idola colunt, non boves diis immolant, sed bobus offerunt sacrificia, imitantes ven; quicumque idola colunt, non boves diis immolant, sed bobus offerunt sacrificia, imitantes errorem Samariae. Eo enim tempore quo haec prophetabantur, Galaad in regno decem tribuum erat; et Galgal sub imperio duarum tribuum, quae appellabantur Juda. Ergo et decem tribus et duae pari idololatriae errore deceptae sunt, et altaria eorum sicut acervi et tumuli de lapidibus congregati, sive de arenis. Cumque et illi et hi in captivitatem fuerint abducti, arae quondam eorum absque cultoribus testudinum vel tumulorum habebunt similitudinem. Quia vero Galaad interpretatur, translatio testimonii, et Galgal, volutabrum, hoc dicere possumus, quod principes haereticorum testimonia veritatis transferant in mendacium, et quidquid colunt, idolum sit
Abbreviated transcription (Latin):
te pra eorũ qua siterdudines suꝑ desertũ agri. Pro coquo dnos transtulimnur bubus quf
hebraicedietar appellat᷑ surim lxx int̃pretaitir̃ principen quiuo eantꝰ sarim : uer¬
bi similitudine. atq ambiguitate decepti : Rursu ubinor posuimur a ceruos qu
hebrauce appellantur gallim̃. & propriȩ GeINaC significant. hocͥẽ. ex apena tumulos
congregatos. quimaxime indesesto & in litoribus. f lante uento uel augentur. uel minuuntur
&rẽuerqͥsi oeinãc̃ respicias. habent similitudinẽ magnarũ testitud ind̃ in desesto a grouel in ripis
atq litoribur paulolã humo eminentiu: quodergodicit hocẽ: si ingalaad dequa scriptũ est.
gala ad ciuitas operantiũ idolũ supplanata a sanguine falsi r̃dii & ꝑuersa religio & est
transiordanen ubi duȩ tribus habitant ruben & gad. & dimidia trib manas sei ergo & gal¬
gal dequa in eodem ꝓpheca legimo& omnis malitiaeor ingalgalioquȩ ẽ postergũ b&ha¬

Expanded text:
quasi testudines super desertum agri. Pro eo quod nos transtulimus, bobus, qui Hebraice appellantur SURIM  , LXX interpretati sunt, principes, qui vocantur SARIM  , verbi similitudine atque ambiguitate decepti. Rursum ubi nos posuimus, acervos, 141 qui Hebraice appellantur GALLIM   et proprie θῖνας significant, hoc est, ex arena tumulos congregatos, qui maxime in deserto, et in littoribus flante vento, vel augentur, vel minuuntur,Et revera si θῖνας respicias, habent similitudinem magnarum testudinum in deserto agro, vel in ripis atque littoribus paululum humo eminentium. Quod ergo dicit, hoc est, si in Galaad, de qua scriptum est: Galaad civitas operantium idolum, supplantata sanguine, falsi sunt dii et perversa religio, et est trans Jordanem ubi duae tribus habitant, Ruben et Gad, et dimidia tribus Manasse, ergo et Galgal de qua in hoc eodem propheta legimus: Omnis malitia eorum in Galgala, quae est post tergum Betha
Abbreviated transcription (Latin):
ph&ẽ educente seruate s̃ : Nonerrabit qui supplantatorẽ ia cob &isrł uideniẽ dm̃ inty podni
dixerit p̃cernsse : & rachel primum sterilem. atq formosam. quã plurimũ dilexit ia cobsignificare
ecdenã : liam aũ lipientib oculis atq fo&osa sina goge sacram̃ta monstrare : & quod ipse creden

Expanded text:
pheta educente, servatae sunt. Non errabit qui supplantatorem Jacob, et Israel videntem Deum, in typo Domini pheta educente, servatae sunt. Non errabit qui supplantatorem Jacob, et Israel videntem Deum, in typo Domini dixerit praecessisse, et Rachel primum sterilem atque formosam, quam plurimum dilexit Jacob, significare Ecclesiam: Liam autem lippientibus oculis atque fetos
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓph&a edux̃ dñĩ inrł deegypto & in pph& a seruatur ẽ. Vid& absq ratione &ordine
pͥph&cli post idolũ galaad & galgal: & altaria aceruis lapidũ similia : subito hystoriã
genescos de iacob uoluisse narrare. Quod statĩ soluit. qui sopra deia cob legirse se meminit
inutero subplantauit fratrẽ suũ : & in fostitudine directurẽ cũ angelo & inualuit ad angelũ
& confostatur ẽ fleuit & rogauit eũ inb& hel inuenit eũ : & ibi locutus ẽ nobiscũ. Isteigit᷑
ia cob non frustra ab angelo confostacus ẽ : sed quia tota nocte pugnauit & uicit adueria¬
riũ ute hoc fratrem discer& ñtimere cuius m&u in syriã fuger& ad laban auunculũ suũ
& seruior inuxore rachel septẽ annis. & pro.lia ouss socr̃i labani eodẽ annorũ spatio
custodiuit & qua semel iacob dixerat & isrb patrem. filiosq coniungit sequonis recordatur

Expanded text:
in propheta eduxit Dominus Israel de Aegypto, et in propheta servatus est. Videtur absque ratione et ordine prophetali post idolum Galaad et Galgal et altaria acervis lapidum similia, subito historiam Geneseos de Jacob voluisse narrare: quod statim solvit, qui supra de Jacob legisse se meminit: In utero supplantavit fratrem suum, et in fortitudine sua directus est cum angelo, et invaluit ad angelum, et confortatus est: flevit et rogavit eum, in Bethel invenit eum, et ibi locutus est nobiscum. Iste igitur Jacob non frustra ab angelo confortatus est; sed quia tota nocte pugnavit, et vicit adversarium, ut ex hoc fratrem disceret non timere, cujus metu in Syriam fugeret ad Laban avunculum suum , et servivit in uxore Rachel septem annis, et pro Lia oves soceri Laban, eodem annorum spatio custodivit. Et quia semel Jacob dixerat Israel, patrem filiosque conjungit, et sequentis recordatur
Abbreviated transcription (Latin):
econtiario obicerit quare ñ alus quueminorar̃ periturũ ephraim adiimi lauerit uerbi grata
pulici. quȩo m̃ã membra hab& caput. oculos peder uentrẽ & exera. qułic& oculis ñ uideam¬
tam̃ sen su intellegimus. intantũ ut os pulicis acdentes. non uidentes oculis. morsib. sentiamos.
Respondendum ẽ ci. quod ideo uapori lo custȩ. siue aurȩ & tenuirnmȩ periturorũ gloriã con¬
parr& quualocustu noxcia ẽ & sc inimica mortalib: ut famẽ faciat. & seg&ũ culta popul&:
Intantũ utarbores quoq uineusq decorcic& : Quod pleniur iniohel ꝓph&i legimus: & huic locur
tȩ & nubie matutinȩ. & rore & pulueri hȩr&ici comparant᷑ : Dequib & inepistoli cathobi¬
cadicit᷑. Hisunt nuber sine aquis habent enm speciem ꝓph&arũ & nubiũ a postolicarũ ã quar

Expanded text:
econtrario objecerit, quare non aliis, quae minora sunt, periturum Ephraim assimilaverit: verbi gratia econtrario objecerit, quare non aliis, quae minora sunt, periturum Ephraim assimilaverit: verbi gratia pulici, qui omnia membra habet, caput, oculos, pedes, ventrem, et caetera: quae licet oculis non videamtamen sensu intelligimus; intantum ut os pulicis ac dentes non videntes oculis, morsibus sentiamus. Respondendum est ei, quod ideo vapori locustae, sive aurae tenuissimae, periturorum gloria comparata sit: quia locusta noxia est, et sic inimica mortalibus, ut famem faciat, et segetum culta populetur: intantum ut arbores quoque et vineas decorticet: quod pleniutem matutinae, et rori, et pulveri haeretici comparantur, de quibus in Epistola catholica legimus: Hi sunt nubes sine aquis. Habent enim speciem prophetarum et nubium apostolicarum, ad quas
Abbreviated transcription (Latin):
prouitulis immo uitulir immolarunt. & ad orarunt uitulor : id circo er̃ qua si nuber matutina.
& sicut rosmatune ꝑtransiens : sicut puluis turbine raptus exarea. & sic̃ fumur defumano
Quagomnia uidentur ad tempus : & subito dilabuntur: iuxta illud qđ dixerat Transire fecit samaria
bem quidem aurore transire uelociter: & puluerẽ exarea & fumũ de fumario nemo ambigi
ñ orobba. fumariũꝰ proquo aquila ΚΑTΑΡΑΚΤΗΗ syminachur foramen int̃prȩtati suã
Cataractã aũ propriȩ uocat foramen in pari&e fabricatũ ꝑ quod fumus egreditur: siquiraũ
contentiosur & nolens recepers hebraicã ueritatẽ. locustȩ sensũ quȩ sierio audiat ephraim at maĩ
idest uapori: siue aure & spũi conparari. qui ita tenuis deore locustȩ egredit᷑ : ut ñ sentiat᷑. quodsi

Expanded text:
pro vitulis immolaverunt, et adoraverunt vitulos: idcirco erunt quasi nubes matutina, pro vitulis immolaverunt, et adoraverunt vitulos: idcirco erunt quasi nubes matutina, et sicut ros mane pertransiens, sicut pulvis turbine raptus ex area, et sicut fumus de fumario. Quae omnia videntur ad tempus et subito dilabuntur, juxta illud quod dixerat: Transire fecit Samaria bem quidem aut rorem transire velociter, et pulverem ex area, et fumum de fumario, nemo ambigit,  si OROBBA Al. arobba, fumarium: pro quo Aquila καταράκτην, Symmachus foramen interpretati sunt. Cataractam autem proprie vocat foramen in pariete fabricatum, per quod fumus 146 egreditur. Si quis autem contentiosus et nolens recipere Hebraicam veritatem, locustae sensum quaesierit, audiat Ephraim ἀτμῷ, id est, vapori sive aurae et spiritui comparari: qui ita tenuis de ore locustae egreditur, ut non sentiatur: quod si
Abbreviated transcription (Latin):
idolis. quȩ de suo corde confinxit: & morltur cumpopulo quem seduxit &nonei suffici corruisse.
nisi linguã quã ad canendũ dñ acceperat. uestiatimagines idolorũ & astificielo quio simile ueritato
dognce componat Quod nihilẽ aliudi nin & cogitatio prauitatis humane: precipiuntq discipulir
siur. ut & ipsi im molent homines. hocẽ furentur decedenadĩ : & in troducant adhȩreticos. &oc¬
cidant quos deceperint. quod sequit᷑ uituli enim defecer : hunc habenit sensũ. Nolite querere
quos seduc ȩ i degentb: quiuocant᷑ bruta animalia : sed eos rapite eos immolate : qui in ȩcdesia con-¬
Lxx similit̃ ÷ hoc solũ qđ inultimo ẽ immatanter : & sic̃ uapor delocustis siue delacrimis : quia
iinplerisq codicibur arprauĩ in aliis, Aappoñ positũ repperimus : quia inquit homines

Expanded text:
idolis, quae de suo corde confinxit, et mortuus est cum populo quem seduxit. Et non sufficit corruisse, idolis, quae de suo corde confinxit, et mortuus est cum populo quem seduxit. Et non sufficit corruisse, nisi linguam quam ad canendum Deum acceperat, vertat in imagines idolorum, et artifici eloquio simile veritati dogma componat, quod nihil est aliud, nisi excogitatio pravitatis humanae. Praecipiuntque discipulis suis, ut et ipsi immolent homines, hoc est, furentur de Ecclesia Dei, et introducant ad haereticos, et occidant quos deceperint; Quodque sequitur, Vituli enim defecerunt, hunc habet sensum: Nolite quaerere quos seducatis de gentibus, qui vocantur bruta animalia; sed eos rapite, eos immolate, qui in Ecclesia conLXX similiter: hoc solum quod in ultimo est immutantes: et sicut vapor de locustis, sive de lacrymis, quia in plerisque codicibus ἀκρίδων, in aliis δακρύων positum reperimus. Quia, inquit, homines
Abbreviated transcription (Latin):
& principes qui populũ bona docere debuen  iminolate homines. uitulos adoranter. Qd quidẽ
& inpsalmis dicit᷑ : immo lauer filiossuos & filias suas dȩmoni ir. proeo qđ iuxtu sẏmmachũ
&theodotionẽ uertimus ad oranter aquila interp̃tatus ẽ Ra tapia oyn⁊ ec idẽ deos colanter
quienim adoranti solentd eofcula ꝑ manum suã quodiob fecirse senegat dicens: si osculatur sum
manũ meã apponens orimeo : & hoc mihi ad iniquitatẽ maximã reputet᷑. S in aũ ut quidam
uolunt daemoner loquentur ad populũ. immolate homines. uitulienĩ defecer : ostendit᷑ inglu¬
inseorum qui sanguine uictimarũ aluntur : & holo caustorũ fumo qđ deficientib. hostũr homi¬
nes sibicupiant immolare : quorũ non solũ interitũ sed & cruore laetant᷑ : Loquentib aũ her&icis

Expanded text:
et principes qui populum bona docere debuerant: Immolate homines, vitulos adorantes: quod quidem et principes qui populum bona docere debuerant: Immolate homines, vitulos adorantes: quod quidem et in psalmis dicitur: Immolaverunt filios suos, et filias suas daemoniis . Pro eo quod juxta Symmachum et Theodotionem vertimus, adorantes; Aquila interpretatus est καταφιλοῦντες, id est deosculantes. Qui enim adorant, solent deosculari manum suam: quod Job fecisse se negat, dicens: Si osculatus sum manum meam apponens ori meo, et hoc mihi ad iniquitatem maximam reputetur . Sin autem ut quidam volunt, daemones loquuntur ad populum: Immolate homines, vituli enim defecerunt, ostenditur ingluvies eorum, qui sanguine victimarum aluntur, et holocaustorum fumo: quod deficientibus hostiis, homines sibi cupiant immolari, quorum non solum interitu, sed et cruore laetantur. Loquentibus autem haereticis,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsidicunt immolate homines uitulos adoranter. lxx. Iuxta uerbũ ephramm iustificaitioner acce¬
de argento suo secundũ imaginẽ idorũ opera artificũ compbata: his ipsidicunt immolate
homines uitulienim defecer. Proeo quod lax int̃ pretag s̃ immolate homines uitulien i defecer̃:
hoc ẽ sacrificate idolis: & hucusq distinetĩ requat᷑ rationale animal homines adorent ui¬
tulor: muta animantia. Loquente ergo ephraim. idest hiero boam filio nabat detribu
ephraim: horror inuasit isrł id est decemtribur : Prohorrore quȩ hebraicedicitur Rathra
quẽ sẏmmachus &theodotio tremorẽ int̃pr&aci sunt Mescio quiduolenter Airaico nata
idẽ iustificationer : Lxx transtuler̃ : Et tantꝰ israhelem horror inuasit. ut delinquer&
& offendere dm̃ inba al: & moreret᷑ perdenr eũ quidicit ego sũ uita  Anima enĩ quie
dederatidola fabricaretur. opera manuũ hominũ. quibur ipsidicunt. id est sacerdotes

Expanded text:
ipsi dicunt: immolate homines, vitulos adorantes. LXX: Juxta verbum Ephraim justificationes acceauro et argento suo, secundum imaginem 144 idolorum, opera artificum completa; his ipsi dicunt, immolate homines, vituli enim defecerunt. Pro eo quod LXX interpretati sunt, immolate homines, vituli enim defecerunt; hoc est, sacrificate idolis, et hucusque distinctio sequatur: rationale animal, homines, adorent vitulos, muta animantia. Loquente ergo Ephraim, id est, Jeroboam filio Nabath de tribu Ephraim, horror invasit Israel, id est, decem tribus. Pro horrore qui Hebraice dicitur RATHATH  , quem Symmachus et Theodotio tremorem interpretati sunt; nescio quid volentes, δικαιώματα, id est, justificationes, LXX transtulerunt. Et tantus Israelem horror invasit, ut delinqueret et offenderet Deum in Baal et moreretur perdens eum qui dicit: Ego sum vita . Anima enim quaeidola fabricaretur, opera manuum hominum. Quibus ipsi dicunt, id est, sacerdotes