comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obtis: Audimur. pignus dulce duob eris. In te
leta patrum sudauit cura duoꝵ: Et tͥ magnus
honos. letificasse duos.S me augustino cũ copu
io. ñ meritorum iacto parem. solo comparo amo¬
re tui. slam quid ego affundam rorans tͥ pauꝑe
riuo. me pret̃ gemino flumine ꝓlueris: fr̃ alipius
ẽ.augustinusq magister. Sanguinis hic consorᷤ.
hic sator ingenii. Tando fr̃e uales. ⁊ p̃ceptore licen¬
ti. ⁊ dubitas peninis talibus astra sequi: Q cquid
agas. nam te nec speret mundus amicum. non
daberis derre debita xͦ anma. Tu thalamos lic&.
& celsos mediteris honores: nunc olim dño resti¬
tuere tuo. Credo unum. uincent iusti duo pec¬
catorem:⁊tua fr̃ne uota preces abigent: ergo
redi qua uoce parens. qua sanguine frat̃. ambo
sacerdotes. te remeare iubent. Ad tua te recrahurt:¬
Ad tua te retrahunt. nam nunc aliena petes. sis
hec mage que retinent regna tui tua sint. Hȩc

Expanded text:
obus; audimur, pignus dulce duobus eris. in te obus; audimur, pignus dulce duobus eris. in te laeta patrum sudauit cura duorum et tibi magnus honos laetificasse duos. sed me Augustino cum copulo, non meritorum iacto parem, solo comparo amore tui. nam quid ego adfundam rorans tibi paupere riuo? me praeter gemino flumine prolueris: frater Alypius est Augustinusque magister, sanguinis hic consors, hic sator ingenii. tanto fratre uales et praeceptore, Licenti, et dubitas pennis talibus astra sequi? quicquid agas — nam te nec speret mundus amicum —, non daberis terrae debita Christo anima. tu thalamos licet et celsos mediteris honores nunc, olim domino restituere tuo. credo unum uincent iusti duo peccatorem et tua fraternae uota preces abigent. ergo redi, qua uoce parens, qua sanguine frater, ambo sacerdotes, te remeare iubent. ad tua te retrahunt, nam nunc aliena petessis: haec mage, quae retinent regna tui, tua sunt. haec
Abbreviated transcription (Latin):
uocitas dños. curua ⁊ ceruice salutas. quos ligni
seruos conspicis ⁊ lapidis: Nomine diuino ar¬
gentum uen̾antur ⁊aurum. religio ẽ qđ amat
morb auariciȩ. Imp̃cor hos ut am& qui ñ
amat augustinum. ñ colat ⁊ xp̃m. cui placet
hos colere. Inde ait ipse ds̃. dñis non pos se
duob seruiri. qm̃ mens plac& una do. una fides
d̾s unus ⁊ unicus epatre xp̃c. haut duplex uni
seruitus ẽ dño. Quanta ⁊ enim celo ac terris di
re humo. s nunc. dum sp̃c hos regit artus. m̃te
polum penetra. nil ora carnis obest.corporeis iã
nunc morere actibus. ⁊bona uitȩ cȩlestis liqͥdo
p̃meditare animo. Sp̃c ÷ quãquam tenearis cor¬
pore. si nunc mente pia uctor. carnis opꝰ ꝑimas:
ec tͥ care puer fido conpulsus amore scripsi: si
recipis suscipiere dõ. Crede augustinum tibi nẽ
in me geminatum. sume duos una cum pieta te
patres. Sꝑnimur. abstraheris maiore dolore du¬

Expanded text:
uocitas dominos curua et ceruice salutas, quos ligni uocitas dominos curua et ceruice salutas, quos ligni seruos conspicis et lapidis? nomine diuino argentum uenerantur et aurum, religio est, quod amat morbus auaritiae. inprecor, hos ut amet, qui non amat Augustinum, non colat et Christum. cui placet hos colere. inde ait ipse deus dominis non posse duobus seruiri, quoniam mens placet una deo. una fides, deus unus et unicus e patre Christus, haud duplex uni seruitus est domino. quanta etenim caelo ac terris disre humo, sed nunc, dum spiritus hos regit artus, mente polum penetra, nil mora carnis obest. corporeis iam nunc morere actibus et bona uitae caelestis liquido praemeditare animo. spiritus es, quamquam tenearis corpore, si nunc mente pia uictor carnis opus perimas. haec tibi, care puer. fido compulsus amore scripsi; si recipis, suscipiere deo. crede Augustinum tibi nunc in me geminatum, sume duos una cum pietate patres. spernimur, abstraheris maiore dolore du
Abbreviated transcription (Latin):
aue iugum xͥ ẽ. uor pia crede deo. ⁊ caput adde
iugis. da mollib ora capistris. dimissosq leui sub¬
de humeros oneri.Nunc podes hoc dum liber agis
dum nulla retentant uincula. nulla thori cura. nec
altus honor. hec bona libertas.xͦ seruire.⁊ in ipso
omnib ẽẽ supra. ñ dñis hominum. ñ uitiis seruit.
s libtate uideri: ut dedignetur flectere colla deo:
Multis ille miser mortalib ⁊ quoq seruis seruit.
zancillas ut dñetur emit. Norunt eunuchos &
magna palatia passi. ⁊quiquis romam sponde
miser patitur. Quanto sudoris p̃cio damnoq de¬
coris constet ibi clamidis. hic honor officii. nec
tam̃ ipse potens. qui celsior omnib ẽẽ emerit:
ut nulli seruiat assequitur. cum bene se tota dñm
iactauerit urde: seruit demoniis. si simulachra
colit. Prodolor hos propt̃ remoraris in urbe
licenti. ⁊ regnum xͥ sꝑnis ut his placeas: Hos

Expanded text:
aue iugum, Christi est uox pia; crede deo et caput adde aue iugum, Christi est uox pia; crede deo et caput adde iugis, da mollibus ora capistris demissosque leui subde humeros oneri. nunc potes hoc, dum liber agis, dum nulla retentant uincula, nulla tori cura nec altus honor. haec bona libertas Christo seruire et in ipso omnibus esse supra. non dominis hominum, non uitiis seruit, sibi libertate uideri, ut dedignetur flectere colla deo. multis ille miser mortalibus et quoque seruis seruit et ancillas, ut dominentur, emit. norunt eunuchos et magna palatia passi et quisquis Romam sponte miser patitur, quanto sudoris pretio damnoque decoris constet ibi chlamydis, hic honor officii. nec tamen ipse potens, qui celsior omnibus esse emerit, ut nulli seruiat, adsequitur. cum bene se tota dominum iactauerit urbe, seruit daemoniis, si simulacra colit. pro dolor! hos propter remoraris in urbe, Licenti, et regnum Christi spernis, ut his placeas? hos
Abbreviated transcription (Latin):
nec metuas placidi. mite iugum dñi. Oiura qͥđ.
s mira uagis presentia rerum m̃tib. at sapiens
ñ stup& ista animus. Nunc te sollicitat uariis
male suada figuris.Heu ualidos etiam u̾tere
roma potens. S ł nate precor. semꝑ pat̾ augu¬
stinus Occurset cunctas urbis ad illecebras. li¬
lum tanta int fragilis discrimina uitȩ aspiciens
⁊ habens pectore. tutus eris. hoc tñ &e repetens it̃m
iterumq monebo. ut fugias dure lubrica militiȩ.
dere celsa iuuat. tremor ẽ descendere celsis. si titu
uitreo fert caua fama sinu. At ubi de magno dam¬
nosus cinxerit estu balteus. ⁊ sterilis fregerit iñ
labor.serus ⁊ in cassum spes accusabis manes: &
modo que nectis rumꝑe uincla uoles. Tunc remi¬
nisceris frustra patͥs augustini: contempsisse do¬
lens ueridicos monitus. Quare si sapiens ⁊ si pius
es puer audi. ⁊ cape u̾ba patrum. consiliũq senũ
Quid retrahis fera colla iugo: mea sareina lei̾us. su¬

Expanded text:
nec metuas placidi mite iugum domini. pulchra qnec metuas placidi mite iugum domini. pulchra quidem sed mira uagis praesentia rerum mentibus, at sapiens non stupet ista animus. nunc te sollicitat uariis malesuada figuris heu! ualidos etiam uertere Roma potens. sed tibi, nate, precor, semper pater Augustinus occurset cunctas urbis ad inlecebras. illum tanta inter fragilis discrimina uitae aspiciens et habens pectore tutus eris. hoc tamen et repetens iterumque iterumque mopebo, ut fugias durae lubrica militiae. dere celsa iuuat, tremor est descendere celsis; si titubuitreo fert caua fama sinu. ast ubi te magno damnosus cinxerit aestu balteus et sterilis fregerit inde labor, serus et in cassum spes accusabis inanes et modo, quae nectis, rumpere uincla uoles. tunc reminisceris frustra patris Augustini contempsisse dolens ueridicos monitus. quare si sapiens et si pius es, puer, audi et cape uerba patrum consiliumque senum. quid retrahis fera colla iugo? mea sarcina lenis, su
Abbreviated transcription (Latin):
salutem tuam diligunt uł contestato numera¬
rer affectu. Nam affectus in tui ꝑfectione pal¬
mam. augustino potissimum destinatam scio:
Uereor fili ne aures tuas asꝑitate demerarii sermo¬
nis offenderim. ⁊ ꝑ aures ammo etiam tuo tedii
mei uulnus intulerim. S in mendem uenit epła
tua qua de musicis familiarem modis intellexi.
a quo studio ego eui quondam tui ñ abhorrui:
Itaq michi ad tuam mentem si in aliquo exuice¬
rassem deliniendam. remedium litt̾as tuas re¬
cordatus repperi. ut de ad dñm armonie om̃i¬
formis artificem. modulamine carminiȩdin
euocarem. Queso te ut aure audias. neq causã
salutis tuȩ in u̾bis meis sꝑnas. s piam curam.
ꝯmentem pat̾nam etiam in despiciendis sermo¬
mbus libent̃ accipias. quib insitum xͥ nomen
quod ÷ supra omne nomen hanc deberi uenati¬
onem facit. ut non possit a credente condemni.
Quare age rumpe moras. ⁊ uincla tenatia secli.

Expanded text:
salutem tuam diligunt, uel contestato numerasalutem tuam diligunt, uel contestato numerarer affectu. nam effectus in tui perfectione palmam Augustino potissimum destinatam scio. uereor, fili, ne aures tuas asperitate temerarii sermonis offenderim et per aures animo etiam tuo taedii mei uulnus intulerim. sed in mentem uenit epistulae tuae. qua te musicis familiarem modis intellexi. a quo studio ego aeui quondam tui non abhorrui. itaque mihi ad tuam mentem, si in aliquo exulcerassem, deleniendam remedium litteras tuas recordatus repperi, ut te ad dominum harmoniae omniformis artificem modulamine carminis euocarem. quaeso te, ut aure audias neque causam salutis tuae in uerbis meis spernas, sed piam curam et mentem paternam etiam in despiciendis sermonibus libenter accipias, quibus insitum Christi nomen, quod est super omne nomen, hanc deberi uenerationem facit, ut non possit a credente contemni. Quare age rumpe moras et uincla tenacia saecli
Abbreviated transcription (Latin):
pies gr̃arum tuo u̾tici. ⁊ dunc uere eris ille ñ phan¬
tasmate somniatus. s ab ipsa ueritate formatus
enim pontifex ⁊uere consui licentius erit. si augu¬
stini uestigiis propħicis. ⁊apłicis disciplinis. ut
sacrato beatus heliseus helie. ut illustri apło ti¬
motheus adolescens adhereas indiuulso ꝑitine¬
ra diuina comitatu. ut sac̾dotium corde ꝑfecto
discas mereri: ⁊populis ad salutem magistro ore
consulere. Sat ẽ hoc monitis ⁊ hortatui. Mo¬
dico enim sermone ⁊ labore de arbitror mi licen¬
ti ad xp̃m posse incitari.iam apueris ad studia
& omnis boni sũmum bonum uenerabilis au¬
gustim sp̃u ⁊ore flammatum. Qui si parum ap̃
quia ⁊ illius facultatis potentia. ⁊ tui ingenii
humanitate confisus. plenora atq maiora in
te spero elaborata quam elaboranda. ausus sũ
hiscere duplici gr̃a. ut ⁊ illi uiro de uita ⁊ cari¬
tate comꝑarer in sollicitudine tui. ⁊ inter eos qͥ

Expanded text:
pies gratiarum tuo uertici. et tunc uere eris ille non phanpies gratiarum tuo uertici. et tunc uere eris ille non phantasmate somniatus sed ab ipsa ueritate formatus enim pontifex et uere consul Licentius erit, si Augustini uestigiis propheticis et apostolicis disciplinis ut sacrato beatus Helisaeus Heliae, ut inlustri apostolo Timotheus adulescens adhaereas indiuulso per itinera diuina comitatu, ut et sacerdotium corde perfecto discas mereri et populis ad salutem magistro ore consulere. Sat hoc monitis et hortatui; modico enim sermone et labore arbitror, mi Licenti, ad Christum posse incitari iam a pue- 15 ris ad studia s est et omnis boni summum bonum, uenerabilis Augustini spiritu et ore flammatum. qui si parum apudquia et illius facultatis potentia et tui ingenii humanitate confisus pleniora atque maiora in te spero elaborata quam elaboranda, ausus sum hiscere duplici gratia. ut et illi uiro debita caritate compararer in sollicitudine tui et inter eos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
quamur. ne neget sͥ scͥptum. qd de se tͥ scͥptum ẽ
A eschino enim dicitur. quod audit mitio. Sed
quid de alienis loquar. cum de propo cuncta
possimus. ⁊aliena loqui ñ soleat ẽẽ sani capitis:
Quod d̃i gr̃a sano ⁊ saluo sumus. quibus caput
xp̃c ẽ. In colum̃ te etate quam plurima ⁊ beatũ
semꝑ cum tota domo tua ut cupimus habeamꝰ
te tantillum sinu gestauit suo. ⁊ aparuulis pͥmo
lacte sapientiȩ secularis imbutum. nunc etiã sꝑi¬
talibus lactare ⁊ enutrire dño gestit ub̃ibus. Qm̃
te adultum etate corporea. in sꝑitalib adhuc cu¬
nabulis uagientem uidet. adhuc infantem u̾bo
di. uix dum in xp̃o pͥmis passibus ⁊ uestigio titu¬
bante repentem. si tam̃ augustini doctrina tamꝗͣ
munus matͥs. ⁊ ulna nutricis instabilem regat
paruulum. Qũe si audias ⁊ sequaris. ut rursum
te sermone salomonis allitiam. fili. coronam acci¬

Expanded text:
quamur, ne neget sibi scriptum, quod de se tibi scriptum est. quamur, ne neget sibi scriptum, quod de se tibi scriptum est. Aeschino enim dicitur, quod audit Micio. sed quid de alienis loquar, cum de proprio cuncta possimus et aliena loqui non soleat esse sani capitis? quo dei gratia sano et saluo sumus, quibus caput Christus est. incolumem te aetate quam plurima et beatum semper cum tota domo tua, ut cupimus, habeamute tantillum sinu gestauit suo et a paruulis primo lacte sapientiae saecularis inbutum nunc etiam spiritalibus lactare et enutrire domino gestit uberibus, quoniam te adultum aetate corporea in spiritalibus adhuc cunabulis uagientem uidet, adhuc infantem uerbo dei, uixdum in Christo primis passibus et uestigio titubante repentem, si tamen Augustini doctrina tamquam manus matris et ulna nutricis instabilem regat paruulum. quem si audias et sequaris, ut rursum te sermone Salomonis alliciam, fili, coronam acci
Abbreviated transcription (Latin):
filii nr̃i ucentii pulset auditus. s ut illa audiat au¬
re qua xp̃c ingreditur. de qua non capit dĩ semen
mimicus. Tunc uere sibi summus xͥpontifex au¬
gustinus uidebitur. quia tunc se ⁊ exauditũ sen
uelim credas. flagrantissima de ipso nob̃ sollici¬
tudine scͥpsit. Credimus in om̃ipotentẽ xp̃m.
quod adolescentis nr̃i uotis carnalib sꝑitalia
augustim uota p̾ualeant. Uincẽtur uł inuitus:
mͥ uincetur crede. piissimi parentis fide. ne mala
uictoria uincat. si maluerit in ꝑnitiem suã uinc̾e.
quam ꝑsalute suꝑari. Neuacuum fr̃ne humani-¬
tatis officium uidẽtur de bucillato xp̃iane expe¬
ditionis. in euiꝰ procinctu cotidie ad frugalitatis
annonam militamus. panes quinq tͥ pariter &
filio nr̃o licentio misimus. Non enim potiumus
a benedictione secernere. quẽ cupimus eadem nob̃
gr̃a penitus annectere. Paucis tam̃ ⁊ ad ipsum lo¬

Expanded text:
filii nostri Licentii pulset auditus, sed ut illa audiat aufilii nostri Licentii pulset auditus, sed ut illa audiat aure, qua Christus ingreditur, de qua non rapit dei semen inimicus! tunc uere sibi summus Christi pontifex Augustinus uidebitur, quia tunc se et exauditum senuelim credas, flagrantissima de ipso nobis sollicitudine scripsit. credimus in omnipotente Christo, quod adulescentis nostri uotis carnalibus spiritalia Augustini uota praeualeant. uincetur uel inuitus, mihi crede; uincetur piissimi parentis fide, ne mala uictoria uincat, si maluerit in perniciem suam uincere quam pro salute superari. ne uacuum fraternae humanitatis officium uideretur, de buccellato Christianae expeditionis, in cuius procinctu cotidie ad frugalitatis annonam militamus, panes quinque tibi pariter et filio nostro Licentio misimus; non enim potuimus a benedictione secernere, quem cupimus eadem nobis gratia penitus adnectere. paucis tamen et ad ipsum lo
Abbreviated transcription (Latin):
ipponensis ȩccliȩ coep̃c augustinus ẽ. Et ille beat᷑
senex cui purissimam mentem nulla umquam li-¬
uentis inuidie macula suffudit. dignos sui cordis
pace nunc ab altissimo fructus capit. ut quẽ sue¬
cessorem sac̾dotii sui simplicit̃ optabat. hunc m̾eat᷑
tenere collegam. E redi ne hoc potuit ante quam
fier&r: S in hoc quoq om̃ipotentis oꝑe dici. eugłi¬
cum illud potest. hominib hȩc ardua. apud deũ
autẽ omnia possibilia. Exultemus itaq ⁊ letem᷑
in eo qui facit mirabilia solus. ⁊ qui facit unani¬
mes habitare indomo. qm̃ ipse respex̃ humilita¬
tem nr̃am.⁊ uisitauit in bono plebem suam. qui
erexit corm indomo dauid pueri sui. & nunc
exaltauit cormi eccłiȩ suȩ in electis suis. ut cor¬
nua peccatorũ sicut ꝑ propham spondo. hoc :
donatistarum manicheorum: confringat. Utinã
hec nunc dñi tuba qua ꝑ augustinum intonat.

Expanded text:
Hipponiensis ecclesiae coepiscopus Augustinus est. et ille beatus Hipponiensis ecclesiae coepiscopus Augustinus est. et ille beatus senex. cui purissimam mentem nulla umquam liuentis inuidiae macula suffudit, dignos sui cordis pace nunc ab altissimo fructus capit, ut. quem successorem sacerdotii sui simpliciter optabat, hunc mereatur tenere collegam. credine hoc potuit, antequam fieret? sed in hoc quoque omnipotentis opere dici euangelicum illud potest: Hominibus haec ardua; apud deum autem omnia possibilia. exultemus itaque et laetemur in eo, qui facit mirabilia solus et qui facit unanimes habitare in domo, quoniam ipse respexit humilitatem nostram et uisitauit in bono plebem suam, qui erexit cornu in domo Dauid pueri sui et nunc exaltauit cornu ecclesiae suae in electis suis, ut cornua peccatorum, sicut per prophetam spondet, hoc est Donatistarum Manichaeorumque, confringat. Utinam haec nunc domini tuba, qua per Augustinum intonat,
Abbreviated transcription (Latin):
riter ep̃orum. Ergo tot scõrum talium recentissi¬
mis sermonib gratulantes. ꝓperauimus ad te
nr̃am referre leticiam. ut tͥ quoq expectatum ĩ
peregrinatione sollicita gaudium. festiuissimis
conferremus indiciis. Si forte eadem de uenera¬
bilibus ⁊amã tissimis uiris ꝑaliarum aduentꝰ
nauium comꝑisti.ꝑ nos etiam repetita accipe :
quasi renouata hẏlaritate rursus exulta. Quod
si pͥmus hic a nob̃ tͥ nuncius ueni&. gratulare
tantam nob̃ in tua patͥa caritatem xp̃o donante
partitam. ut qͥcquid illic diuina ꝓuidentia gerat.
mirabilis semꝑ ut scͥptum ÷ in scĩs suis. uł pͥmi.¬
scͥpsimus gratulandum. qd ep̃atum augustinus
acceꝑit. s quod hanc di curam meruerint affrica¬
ne ȩccłiȩ ut u̾ba celestia augustini ore ꝑciperent.
qui ad maiorem dñici muneris grãm nouo mo¬
re prouectus. ita consecratus ẽ. ut ñ succederet in
cathedra ep̃o s accedẽt. Nam ieolumi ualerio

Expanded text:
riter episcoporum. ergo tot sanctorum talium recentissiriter episcoporum. ergo tot sanctorum talium recentissimis sermonibus gratulantes properauimus ad te nostram referre laetitiam, ut tibi quoque expectatum in peregrinatione sollicita gaudium festiuissimis conferremus indiciis. si forte eadem de uenerabilibus et amantissimis uiris per aliarum aduentus nauium conperisti, per nos etiam repetita accipe et quasi renouata hilaritate rursus exulta. quod si primus hic a nobis tibi nuntius ueniet, gratulare tantam nobis in tua patria caritatem Christo donante partam, ut quicquid illic diuina prouidentia gerat mirabilis semper, ut scriptum est, in sanctis suis uel priscribimus gratulandum, quod episcopatum Augustinus acceperit, sed quod hanc Dei gratia curam meruerint Africanae ecclesiae, ut verba coelestia Augustini ore perciperent, qui ad majorem dominici muneris gratiam novo more provectus ita consecratus est, ut non succederet in cathedra episcopo, sed accederet. Nam incolumi Valerio
Abbreviated transcription (Latin):
me uenerabilis ⁊ exoptantissime. Benedictos scĩtatis
tue comites ⁊ emulatores in dño. fr̃s sidignant᷑ nr̃os
tam in eccłns quam in monast̾ns. carthagini. tagaste.
ippone. regio. ⁊ totis parrochiis tuis. atq omnib co¬
gnitis tibi ꝑ affricam locis dño catholice serientes
multo affectu ⁊ obsequio salutari rogamus. Si ipsã
m̃branam scĩ domnionis acceꝑis. trãs cͥptam nobis
remittere digneris.: hoc rogo scribas mͥ quẽ hymnũ
meum agnoueris. Panem unum scĩtati tue unitatis
gr̃ã misimus. in quo etiam trinitatis soliditas conti¬
netur. Hunc panem eulogiam ẽẽ tu facies. dignati¬
rando fr̃i romaniano: paulinus
⁊therasia. Prihie quam has dare¬
mus reũsis ex affrica fr̃ibus nr̃is
quoꝵ expectatione nos pende
uidisti. optatissime scõrum ⁊ Ra¬
rissimoꝵ nr̃oꝵ. inde epłas receꝑamus. id÷ aurelii.
alipii. augustini. ꝓfuturi. seueri. iam omnium pa¬

Expanded text:
et venerabilis et exoptatissime. Benedictos Sanctitatis et venerabilis et exoptatissime. Benedictos Sanctitatis tuae comites et aemulatores, in Domino fratres, si dignantur, nostros, tam in ecclesiis quam in monasteriis, Carthagini, Thagastae, Hippone-regio, et totis parochiis tuis atque omnibus cognitis tibi per Africam locis, Domino catholice servientes, multo affectu et obsequio salutari rogamus. Si ipsam membranam sancti Domnionis acceperis, transcriptam nobis remittere dignaberis. Et hoc rogo scribas mihi quem hymnum meum cognoveris. Panem unum Sanctitati tuae unitatis gratia misimus, in quo etiam Trinitatis soliditas continetur. Hunc panem eulogiam esse tu facies dignatirando fET THERASIA. Pridie quam has daremus reuersis ex Africa fratribus nostris, quorum expectatione nos pendere uidisti, optatissime sanctorum et carissimorum uirorum inde epistolas receperamus, id est Aurelii, Alypii, Augustini, Profuturi, Seueri, iam omnium pa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ umbra mortis eductum. sp̃m aure uitalis hausis¬
se. nec ita olim posuisse in aratro manum. ⁊ crucem
dñi sustulisse. quã ut infinem ꝑferre ualeamus ora¬
tionib tuis adiuuemur. Accumulabit᷑ hȩc m̾itis
tius merces. si interuentu tuo onera nr̃a releuaueris
Sc̃s enim laborantem adiuuans quia frẽm ñ audemꝰ
dicere: exaltabit᷑ sicut magna ciuitas. Et tu quidẽ
suꝑ montem edificata ciuitas es. uł accensa suꝑ car¬
delabrum luc̾na. in septiformi claritate colluces:
nos sub modio peccatoꝵ delitescimus. Uisita litt̾is
tius ⁊ꝓfer in lucem in qua ipse u̾saris suꝑ aurea cã¬
delabra conspicuus. E ioquia tua lumen semitis nr̃is¬
erunt. ⁊ oleo lucerne tuȩ impinguabit᷑ caput nr̃m:
⁊ accendetur fides cum de sp̃u oris tui cibum mentis.
⁊ lum̃ aĩȩ sumpserimus. Pax ⁊ gr̃a di tecum.⁊ corona
iusticie tͥ maneat indie illo dñe pat̾. merito dilectissi

Expanded text:
et umbra mortis eductum spiritum aurae uitalis hausiset umbra mortis eductum spiritum aurae uitalis hausisse nec ita olim posuisse in aratro manum et crucem domini sustulisse, quam ut in finem perferre ualeamus, orationibus tuis adiuuemur. accumulabitur haec meritis tuis merces, si interuentu tuo onera nostra releuaueris. sanctus enim laborantem adiuuans, quia fratrem non audemus dicere, exaltabitur sicut ciuitas magna. et tu quidem super montem aedificata ciuitas es uel accensa super candelabrum lucerna in septiformi claritate conluces, nos sub modio peccatorum delitescimus. uisita litteris tuis et profer in lucem, in qua ipse uersaris super aurea candelabra conspicuus; eerunt, et oleo lucernae tuae impinguabitur caput nostrum. Et accendetur fides, cum spiritu oris tui cibum mentis et lumen animae sumpserimus. 6. Pax et gratia Dei tecum, et corona justitiae tibi maneat in die illo, domine pater, merito dilectissime
Abbreviated transcription (Latin):
prole ietante abiurata carnis ⁊ sanguims stirpe t̾n¬
sieris. ⁊ ingenus regale ⁊ sac̾dotale sis tͣnslatus edis¬
seras. Quod enim indicasti iam de humilitatis nr̃e
nomine apud mediolanum de didicisse. cum illici¬
nitiareris. fateor curiosius me uelle condicere. ut oĩ
parte te nouerim. quo magis gͣtuler.sia suspicien¬
do mͥ patre nr̃o amhrosio uel ad fidem inuitatus
es. uł ad sac̾dotium consecratus. ut eundem ambo
habe uideamur auctorẽ. Nam ego ⁊ si adelfino bur¬
degale baptizatus. a lampio ap̃barcilonem in his¬
pania ꝑuim inflãmate subito plebis sacratus sĩ.
tam̃ ambrosii semꝑ ⁊ dilectione ad fidem innutrit᷑
sum. ⁊ nunc in sac̾dotii ordine confoueor. Deniq¬
suo me clero uoluit uendicare. ut ⁊si diu̾sis locis de¬
gam. ipsius p̃soiter censear. S de me ne quid igno¬
res. scias antiquissimũ peccatorẽ. ñ ita olim de teneb̾s

Expanded text:
prole laetantem, abjurata carnis et sanguinis stirpe, tranprole laetantem, abjurata carnis et sanguinis stirpe, transieris, et in genus regale et sacerdotale sis tseras. quod enim indicasti iam de humilitatis nostrae nomine apud Mediolanium te didicisse, cum illic initiareris, fateor curiosius me uelle condiscere, ut omni parte te nouerim, quo magis gratuler, si a suspiciendo mihi patre nostro Ambrosio uel ad fidem inuitatus es uel ad sacerdotium consecratus, ut eundem ambo habere uideamur auctorem. nam ego, etsi a Delphino Burdigalae baptizatus, a Lampio apud Barcilonem in Hispania per uim inflammatae subito plebis sacratus sim, tamen Ambrosii semper et dilectione ad fidem innutritus sum et nunc in sacerdotii ordinatione confoueor. deniqsuo me clero uoluit uindicare, ut, etsi diuersis locis degam, ipsius presbyter censear. Sed de me ne quid ignores, scias antiquissimum peccatorem non ita olim de tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
ctis temporib hystoriam. s in hoc fuit obtempe¬
tius mparuit in hoc beneficio quod tͥ deferendũ
indicaui. Ueruntam̃ quia ⁊ loca tua mͥ significare
dignatus es ut ipse monuisti ad uen̾abilem socium¬
coronȩ tuȩ patrem nr̃m aurelium ita scͥpsimus. ut
si nunc ippone regione degeres. ille tͥ litt̾as nr̃as. &
transcͥptam carthagine membranam mittere digna¬
retur. Quod ⁊ scõs uiros quos indices caritatis ipsoꝵ
tuo sermone cognouimus. conitem ⁊ euodium ro¬
gauimus. ut hec scribe ipsi curarent. ne uel parenti
domniom diutius codex suus defor&: ⁊ tͥ transmiss
sine necessitate redhibendi maner&: Spetialit̃ aut̃
hoc ade peto. qm̃ me ĩmerentem ⁊ inopinantẽ ma¬
gno tui amore complesti. ut ꝓhac hystoria tẽpoꝵ
referas mͥ omnem scĩtatis tue hystoriam. ut qui gñs.
unde sis domo. tanto uocatus adño. quibus exordus
segregatus abut̾o matͥs tuȩ. ad madem filiorum di

Expanded text:
ctis temporibus historiam. sed in hoc fuit obtempectis temporibus historiam. sed in hoc fuit obtempeptius mihi paruit in hoc beneficio, quod tibi deferendum indicaui. uerumtamen quia et loca tua mihi significare dignatus es, ut ipse monuisti, ad uencoronae tuae, patrem nostrum Aurelium ita scripsimus, ut si nunc Hippone-regio degeres, illo tibi litteras nostras, et transcriptam Carthagine membranam mittere dignaretur. Quod et sanctos viros, quos indices charitatis ipsorum, tuo sermone cognovimus. Comitem et Evodium rogavimus, ut haec scribere ipsi curarent, ne vel parenti Domnioni diutius codex suus deforet, et tibi transmissus sine necessitate redhibendi maneret. 4. Specialiter autem hoc a te peto, quoniam me immerentem et inopinantem magno tui amore complesti, ut pro hac historia temporum, referas mihi omnem tuae Sanctitatis historiam: ut quod genus, unde sis domo, tanto vocatus a Domino, quibus exordiis segregatus ab utero matris tuae, ad matrem filiorum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis tuȩ fidutiam uendicemus. his officiis at¬
q muneribus ꝓuocati. ut nos diffident̃ aut leuit̃
te amare non liceat. Accepimus enim insigne ⁊¬
q confectum. quod ita miramur atq suspicimus.
ut dictata diuinitus u̾ba credamus. Itaq fiducia
suscipiende nob̃ unanimitatis tuȩ ⁊ ad ipsum scͥbe
ausi sumus. dum nos illi ꝑte ⁊ de imꝑitia excusan
tare dignatus es pari ꝓculdubio curaturus affectu.
ut ꝑ scĩtatem tuam nr̃is inuicem salutent᷑ obseqͥis:
yin clero scĩtatis tue comites : in monast̾iis fidi ac
uirtutis tuȩ emulatores. Nam ⁊ si inpopulis ac suꝑ
populum agas. oues pascue dñi regens. souicitis
uigil pastor excubus. tam̃ abdicatione scłi. ⁊ repul¬
sa carnis ⁊ sanguinis. desertum tͥ ipse fecisti. secretͦ
multis. uocatus in paucis. Sane uicario aliqͣtenus
munere. licox om̃ia tͥ impar. ut iusseras ꝓuidi illã
eusebii uenãbilis ep̃i constantinopolitam de cun¬

Expanded text:
caritatis tuae fiduciam uindicemus, his officiis atcaritatis tuae fiduciam uindicemus, his officiis atque muneribus prouocati, ut nos diffidenter aut leuiter te amare non liceat. Accepimus enim insigne pque confectum, quod ita miramur atque suspicimus, ut dictata diuinitus uerba credamus. itaque fiducia suspiciendae nobis unanimitatis tuae et ad ipsum scribere ausi sumus, dum nos illi per te et de inperitia excusandtare dignatus es, pari procul dubio curaturus affectu, ut per sanctitatem tuam nostris inuicem salutentur obsequiis et in clero sanctitatis tuae comites et in monasteriis fidei ac uirtutis tuae aemulatores. nam etsi in populis ac super populum agas oues pascuae domini regens sollicitis uigil pastor excubiis, tamen abdicatione saeculi et repulsa carnis ac sanguinis desertum tibi ipse fecisti secretus a multis, uocatus in paucis. Sane uicario aliquatenus munere, licet omnia tibi inpar, ut iusseras, prouidi illam Eusebii uenerabilis episcopi Constantinopolitani de cun
Abbreviated transcription (Latin):
scĩtatis tuȩ lucem afferentes. ut nob̃ caritatẽ tuam
non agnoscere. s recognoscere uidemur. Qͥ a uide¬
lic& ex illo qui nos aborigine mundi p̃destinaũ
sibi. caritas ista manauit. in quo facti sumus ante¬
militudinẽ uoluntatum. ⁊ unitatẽ fidi. ułunita¬
tis fidem. p̃uemiente notitia. caritate conexi sumꝰ:
ut nos inuicem ante corporales conspectus reue¬
lante sp̃u nosceremus. Gratulamur itaq ⁊ głamur
indño. qui unus atq idem ubiq trarum oꝑatur
in suis dilectionẽ suam. spũ scõ quẽ suꝑ omnem
carnem effudit fluminis impetus letificans ciui¬
tatem suam. in cuiꝰ te ciuibus pͥncipalem cũ pͥn¬
cipibus popul sui sede apłica merito collocauit.
nosq etiam quos crexit elisos. ⁊ de terra iopes sus¬
citauit in ur̃a uoluit sorte numerari. s magis gra¬
tulamur in eo dñi munere. quo nos in pectoris
tui habitatione constituit. quo q ita uisceribus
tuis insinuare dignatus est. ut peculiarem nobis

Expanded text:
itatis tuae lucem adferentes, ut nobis caritatem tuam non agnoscere, sed recognoscere uideremur. quia uidelicet ex illo, qui nos ab origine mundi praedestinauit sibi, caritas ista manauit, in quo facti sumus antemilitudinem uoluntatum et unitatem fidei uel unitatis fidem praeueniente notitiam caritate conexi sumus, ut nos inuicem ante corporales conspectus reuelante spiritu nosceremus. gratulamur itaque et gloriamur in domino, qui unus atque idem ubique terrarum operatur in suis dilectionem suam spiritu sancto, quem super omnem carnem effudit, fluminis inpetu laetificans ciuitatem suam, in cuius te ciuibus principalem cum principibus populi sui sede apostolica merito conlocauit nosque etiam, quos erexit elisos et de terra inopes suscitauit, in uestra uoluit sorte numerari. sed magis gratulamur in eo domini munere, quo nos in pectoris tui habitatione constituit quoque ita uisceribus tuis insinuare dignatus est, ut peculiarem nobis
Abbreviated transcription (Latin):
quam potest. Prima hec aliqͣntulum dura esse
confiteor. Illa uͦ ultima nec dura dix̾im quia dul¬
cissima s̃: nec mollia. quia firmissima. Qͥd igit᷑.
nisi quod dici ñ potest. s credi tam̃ ⁊ sꝑari ⁊ ama¬
ri potest: Uincula uͦ huius mundi asꝑitatẽ hñt
ueram. iocunditatẽ falsam. certum dolorem. inẽ¬
tam uoluptatem. durum laborẽ. tmidam qͥetem.
rem plenam miserie. spem beatitudinis mnanem.
His ne tu inseris ⁊collum ⁊ manus. ⁊ pedes.cum:
honoribus huiꝰcemodi subiugari affectas. ⁊ facta
tua ñ aliter fructuosa existimas. ⁊ ambis inhere¬
re. quo ñ modo inuitatus. s nec compulsus qͥdẽ
ire debuisti: Hic tu fortasse terentiani serui mͥ
responsum dederis. O he tu u̾ba fundis hic sap̃ia:
Sape igit᷑. ut fundam potius quã effundam. aut
si ego canto. tu autem ad aliam uocem saltas. ne
sic quidem me penitet. Hab& enim suam hyla¬
ritatem ipsa cantatio. etiam cum ad eam m̃bra

Expanded text:
cquam potest. prima haec aliquantulum dura esse cquam potest. prima haec aliquantulum dura esse confiteor; illa uero ultima nec dura dixerim, quia dulcissima sunt, nec mollia, quia firmissima. quid igitur, nisi quod dici non potest, sed credi tamen et sperari et amari potest? uincula uero huius mundi asperitatem habent ueram, iucunditatem falsam; certum dolorem, incertam uoluptatem; durum laborem, timidam quietem; rem plenam miseriae, spem beatitudinis inanem. hisne tu inseris et collum et manus et pedes, cum et honoribus huiusce modi subiugari adfectas et facta tua non aliter fructuosa existimas et ambis inhaerere, quo non modo inuitatus, sed nec compulsus quidem ire debuisti? Hic tu fortasse Terentiani serui mihi responsum dederis: Ohe! tu uerba fundis hic, sapientia? cape igitur, ut fundam potius quam effundam. aut si ego canto, tu autem ad aliam uocem saltas, nec sic quidem me paenitet. habet enim suam hilaritatem ipsa cantatio, etiam cum ad eam membra
Abbreviated transcription (Latin):
ri: que etiam si reddi possent
ficdi tam̃ qua michi credis. ñ
eas debeo. Nam & litt̃as tuas non ꝑeos accepi:
ꝑ quos possem scͥpta redhibere. Que aut̃ petisti
ut peterem. curaui ꝑ epłam qͣntum petendũ ẽẽ¬
uidebatur. s quid effecerĩ tũ uidis. Qd si ñdum
effectum ẽ. uł cum sciero agam instantius. uł cũ
rursus ipse admonueris. Hactenus que huiꝰ uite
uincula ꝑstrepunt tecum locutus sum: ñc paucis
accipe pectoris mei estus. De spe tua ñ tͦnsitoria
quodamodo uia tͥ patescat in dm̃milicenti. Etiã
atq ⁊̃ recusantẽ ⁊ formidant̾e compedes sapien¬
tiȩ. timeo te rebus mortalib ualidissime ⁊ꝑmti¬
osissime compediri. Nam sapientia quos p̾mo
alligauerit. & exercitatornis quibusdã laboribus
edomuerit. soluet pꝰea lib̃atisq sese donat ad fru¬
endum. Et quos primo temꝑalibus nexibus
erudiuerit post eternis amplexibus alligabit. qͦ
uinculo nec iocundius nec solidius cogitar qͥe¬

Expanded text:
ri, quae etiam si reddi possent, ri, quae etiam si reddi possent, fidei tamen, qua mihi credis, non eas debeo. nam et litteras tuas non per eos accepi, per quos possem scripta redhibere. quae autem petisti, ut peterem, curaui per epistulam, quantum promendum uidebatur; sed quid effecerim, tu uideris. quod si nondum effectum est, uel, cum sciero, agam instantius uel, cum rursus ipse admonueris. hactenus, quae huius uitae uincula perstrepunt, tecum locutus sim; nunc paucis accipe pectoris mei aestus de spe tua non transitoria, quod quodam modo uia tibi patescat in deum. Mi Licenti, etiam atque etiam recusantem et formidantem compedes sapientiae timeo te rebus mortalibus ualidissime et perniciosissime compediri. nam sapientia quos primo alligauerit et exercitatoriis quibusdam laboribus edomuerit, soluet postea liberatisque sese donat ad fruendum; et quos primo temporalibus nexibus erudiuerit, post aeternis amplexibus alligabit, quo uinculo nec iucundius nec solidius cogitari qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfectus a nob̃ es. quid tͥ nocent. aut quo pacto
de ꝑuellunt matͥs lacrime fluentes carnem. aut
serui fuga. aut mors ancillarum. aut fr̃m morbo¬
sa ualitudo: Si ẽ in te caritas ordinata. scies p̃po¬
nere maiora minorib.⁊ miscdia moueri ut pauꝑes
eugłizentur. ne messis dñi copiosa oꝑariorum in¬
opia inp̃dam uolucribus iaceat. ⁊ ꝑatum hab̃e
cor ad sequendam dñi uoluntatẽ. in eo quod uel
flagellanddo uel parcendo agere statuerit cum ser¬
uis suis. Hȩc meditare. inhis esto. ut ꝓuectus tuus
manifestus sit iom̃ibus. Obsecro te ut caueas ne
maiorẽ tristiciam des bonis fr̃ibus torpore tuo.
quam letitiam alacritate iam dederas. Cõmendare
autẽ te litt̾is quib uoluisti. tam suꝑfluum puta¬
iii. quam si quisquam te michi eodem modo com¬
ix repꝑi occasionem scriben
ditͥ. Qͥs credat: S mͥ tam̃
licentium necesse ẽ credere. No¬
lo te causas rationesq rima¬

Expanded text:
profectus a nobis es, quid tibi nocent aut quo pacto profectus a nobis es, quid tibi nocent aut quo pacto te peruellunt matris lacrimae fluentes carnem aut serui fuga aut mors ancillarum aut fratrum morbosa ualitudo, si est in te caritas ordinata sciens praeponere maiora minoribus et misericordia moueri. ut pauperes euangelizentur, ut ne messis domini copiosa operariorum inopia in praedam uolucribus iaceat, et paratum habere cor ad sequendam domini uoluntatem in eo, quod uel flagellando uel parcendo agere statuerit cum seruis suis? haec meditare, in his esto, ut prouectus tuus manifestus sit in omnibus. obsecro te, ut caueas. ne maiorem tristitiam des bonis fratribus torpore tuo, quam laetitiam alacritate iam dederas; commendare autem litteris. quibus uoluisti, tam superfluum putaui, quam si quisquam te mihi eodem modo comix repperi occasionem scribendi tibi. quis credat? sed mihi tamen Licentium necesse est credere. nolo te causas rationesque rima
Abbreviated transcription (Latin):
duci a cruce tua ñ eam te ferre ac ducere sentie¬
bam.Crucem enim nr̃am dñs quam portari a
nob iub&: ut eum expeditissim sequamur. qͥd
aliud quam mortalitatem carnis huius signifi¬
cat: Ipsa enim nos cruciat. donec absorbeatur
mors in uictoriam. Crux gͣ hȩc ipsa crucifigen¬
da ẽ.⁊ transfigenda clauis timoris di. ne solu¬
tis ⁊ lib̾is m̃bris reluctantem portare ñ possis:
Sequi enim dñm nisi eam portans: omnino ñ
uales. Nam quomͦ cum sequeris: si ñ eius es:¬
pecumȩ res tua familiaris ht.curus de impli¬
cari negotio nec oportet nec dec&.reuera tribu¬
endum ÷ matri : domesticis tuis. horum qͥppe
indigentia si pauꝑib ut sis ꝑfectus institusti
distribuere talia. tui pͥmum apud te locum op¬
tinere debent. Siquis enim suis ⁊ maxime dome¬
sticis ait apłs non ꝓuidet. fidem nigauit. & ẽ
infideli deterior. Q hus ordinandis rebus si ut
collum exueres induendum sapientiȩ uinculis

Expanded text:
duci a cruce tua quam eam te ferre ac ducere sentieduci a cruce tua quam eam te ferre ac ducere sentiebam. crucem enim nostram dominus. quam portari a nobis iubet. ut eum expeditissimi sequamur, quid aliud quam mortalitatem carnis huius significat? ipsa enim nos cruciat, donec absorbeatur mors in uictoriam. crux ergo haec ipsa crucifigenda est et transfigenda clauis timoris dei, ne solutis et liberis membris reluctantem portare non possimus. sequi enim dominum nisi eam portans omnino non uales; nam quo modo eum sequeris, si non es epecuniae res tua familiaris habet, cuius te implicari negotio nec oportet nec decet, re uera tribuendum est matri et domesticis tuis. horum quippe indigentia, si pauperibus, ut sis perfectus, instituisti distribuere talia tua. primum apud te locum obtinere debent; si quis enim suis et maxime domesticis, ait apostolus, non prouidet, fidem negauit et est infideli deterior. quibus ordinandis rebus si. ut collum exueres induendum sapientiae uinculis,
Abbreviated transcription (Latin):
terna ipsa beneficia. que tͥ ad eneruationẽ cordis
enumerant᷑. Nabeant prorsus locum. noli ẽe in¬
gratus. repende gr̃am matri tue. Repende sꝑi¬
talia ꝓcarnalib. ꝓtemporalib sempit̾na. Si ñ
uult sequi: non impediat. Non uult conu̾ti in
melius: caue ne in deterius ꝑuertat ⁊ euertat:
Qd interest utrum in uxore an in matre. dum tñ
eua in qualibet muliere caueatur: Nam ista u̾bͣ
pietatis de foliis illius arboris uenit. quibus se
pͥmum parentes nr̃i milla damnabili nuditate
texerunt. ⁊ quicqͥd in illis u̾bis. atq suggestione
quasi officium tͥ caritatis obtendit. ut de ager¬
manissima ⁊ sincerissima eugłi caritate detor¬
queat. ad astutiam serpentis ꝑtinet. ⁊ ad dupli¬
citatem regis illius qui hab&e uiginti milia qͣ
nos docemur decem milium. hoc ÷ cordis in qͣ
dm̃ querimus simplicitate suꝑare. His potius
ris a diuino studio retardari. ferri de potius &

Expanded text:
terrena ipsa beneficia, quae tibi ad eneruationem cordis terrena ipsa beneficia, quae tibi ad eneruationem cordis enumerantur, habeant prorsus locum; noli esse ingratus, repende gratiam matri tuae, repende spiritalia pro carnalibus, pro temporalibus sempiterna. sed non uult sequi? non impediat. non uult conuerti in melius? caue, ne in deterius peruertat et euertat. quid interest, utrum in uxore an in matre, dum tamen Eua in qualibet muliere caueatur? nam ista umbra pietatis de foliis illius arboris uenit. quibus se primum parentes nostri in illa damnabili nuditate texerunt. et quicquid in illis uerbis atque suggestione quasi officium tibi caritatis obtendit. ut te a germanissima et sincerissima euangelii caritate detorqueat, ad astutiam serpentis pertinet et ad duplicitatem regis illius, qui habet uiginti milia. quam nos docemur decem milium, hoc est cordis, in qua deum quaerimus, simplicitate superare. His potius ris a diuino studio retardari, ferri te potius et
Abbreviated transcription (Latin):
Ita optimus magister atq diuinus ⁊ mat̾num
nomen qd̃ ei quasi pͥuatum propͥumq nuntia¬
uerant quia t̾renum erat. in cõꝑatione cȩlestis
propinquitatis abiecit. ⁊ eandem cȩlestem ꝓpin¬
quitatẽ in discipłis sui cõmemorans quo sibi
rursum consortio generis cum çȩteris sanctis
uirgo illa cohereret ostendit. Et ne isto salub̃ri¬
mo magisterio quo contempni carnalem affectũ
in parentib docuit aminicłum error acciper&e.
quo matrem habuisse aqͥbusdam negatur. alio
habere. ut quomͦ illos habuisse manifestum ẽ pa¬
tres. sic se habuisse matrem manifestaret. cuius
tam̃ t̾rena cognatione contempta. contempnen¬
darum talium necessitudinum discipłis p̃beroe
exemplum. Hȩc gͦ int̃rumpunt᷑ uocib matris
tue. ⁊ int̾ hec locum inuenit cõmemoratio preg¬
nantis atq lactantis. ut de adam ⁊ eua alius a¬
dam nascereris ⁊ nutreris. respice respice potius

Expanded text:
ita optimus magister atque diuinus et maternum ita optimus magister atque diuinus et maternum nomen. quod ei quasi priuatum propriumque nuntiauerant, quia terrenum erat, in comparatione caelestis propinquitatis abiecit et eandem caelestem propinquitatem in discipulis suis commemorans, quo sibi rursum consortio generis cum ceteris sanctis uirgo illa cohaereret, ostendit. et ne isto saluberrimo magisterio, quo contemni carnalem affectum in parentibus docuit. adminiculum error ac ciperet. quo matrem habuisse a quibusdam negatur, alio nt habere, ut. quo modo illos habuisse manifestum est patres, sic se habuisse matrem manifestaret, cuius tamen terrena cognatione contempta contemnendarum talium necessitudinum discipulis praeberet exemplum. Haec ergo interrumpuntuv nocibus matris tuae et inter haec locum inuenit commemoratio praegnantis atque lactantis, ut de Adam et Eua alius Adam nascereris et nutrireris? respice potius,
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ꝑalios filios. uñ nisi ꝑalia membra quorum
e numero es. iustum ac debitum poscit auxilium :
Huius ne tu necessitates ddeserens. ad carnalia uerba
conu̾teris: Nonne hȩc grauiorib querelis inso¬
nat auribus. ñne cariora uiscera. ⁊⁊ cȩlestia ubera
ostentat: Ad de uiri eius susceptionem carnis. ne
carnalib inhereres:⁊ a u̾bo ȩt̃no uniu̾sa que tibi
mater improꝑat. ne his implicareris assumpta
Adde contumelias. flagella. mortem. mortem aut̃
crucis. Talibus concepte seminib. talibusq ĩ
uitam nouam conubio ꝓcreate. languescit᷑ ⁊ con¬
tabescit̾ in uet̾em hominem: Ita ne matrem t̾renã
ñ habebat imꝑator tuus: Que tam̃ cum ei nun¬
tiaretur agenti cȩlestia: respondit. Que mater mͥ.
suos: non dixit ꝑtinere ad cognationẽ suam. nisi
qui facer& uoluntatem patris cius. In quo nu¬
mero.ꝓfecto etiam ipsam mariam benignus
inclusit. faciebat enim ⁊ illa uoluntatem patͥs

Expanded text:
nisi per alios filios, unde nisi per alia membra, quorum nisi per alios filios, unde nisi per alia membra, quorum e numero es, iustum ac debitum poscit auxilium? huiusne tu necessitates deserens ad carnalia uerba conuerteris? nonne haec grauioribus querelis insonat auribus? nonne cariora uiscera et caelestia ubera ostentat? adde uiri eius susceptionem carnis, ne carnalibus inhaereres. et a uerbo aeterno uniuersa, quae tibi mater inproperat, ne his implicareris, adsumpta: adde contumelias, flagella, mortem, mortem autem crucis. Talibus concepte seminibus talique in uitam nouam conubio procreate, languescis et contabescis in ueterem hominem! itane matrem terrenam non habebat imperator tuus? quae tamen cum ei nuntiaretur agenti caelestia. respondit: \'Quae mihi masuos. non dixit pertinere ad cognationem suam. nisi qui faceret uoluntatem patris eius. in quo numero profecto etiam ipsam Mariam benignus, inclusit: faciebat enim et illa uoluntatem patris.
Abbreviated transcription (Latin):
dificare. ⁊ ñ poduit ꝑficere. Carnalis enim affectus
mamus hortatur. Nec tam̃ ita ut ingratus sit qͥs¬
q parentib. ⁊ eadem ipsa beneficia quib in hanc
uitam editus susceptus atq nutritus est enume¬
rata derideat. seruet potius ubiq pietatem. Hñt
hec locum: ubi maiora ñuocant. M ater eccłĩa : ma¬
ter ẽ etiam matͥs tuȩ. Hȩc uos de xp̃o concepit:
hec martyrum sangumne parturiuit. Hȩc sempi¬
ternam lucem peꝑit. hȩc fidĩ iacte nutriuit ⁊ nu¬
trit. cibosq maiores preꝑans. qd̃ adhuc paruuli
ꝯ sine dentibus uagire uultis horrescit. Hȩc mat̃
toto orbe diffusa. tam uariis ⁊ multiplicib erroꝵ
infestationib agitatur. ut abortiui iã filii eui ad¬
u̾sus eam infestis armis belligerare ñ dubitent.
gnaura etiam atq torpore quorũdam qͦs gremio
continet. m̃bra sua frigescere plurimis locis. & fo¬
uendis paruulis minus idonea fieri dolet. Unde

Expanded text:
dificare et non potuit perficere. carnalis enim affectus dificare et non potuit perficere. carnalis enim affectus mamus hortatur nec tamen ita, ut ingratus sit quisque parentibus et eadem ipsa beneficia, quibus in hanc uitam editus, susceptus atque nutritus est, enumerata derideat. seruet potius ubique pietatem; habeant haec locum, ubi maiora non uocant. Mater ecclesia mater est etiam matris tuae. haec uos de Christo concepit, haec martyrum sanguine parturiuit, haec in sempiternam lucem peperit, haec fidei lacte nutriuit et nutrit cibosque maiores praeparans, quod adhuc paruuli et sine dentibus uagire uultis, horrescit. haec mater toto orbe diffusa tam uariis et multiplicibus errorum infestationibus agitatur, ut abortiui etiam filii eius aduersus eam infrenis armis belligerare non dubitent. ignauia etiam atque torpore quorundam. quos gremio continet, et membra sua frigescere plurimis locis et fouendis paruulis minus idonea fieri dolet. unde
Abbreviated transcription (Latin):
piterne uite ⁊ ꝓspicere ⁊ propellere ualeamus. Ra¬
pit militem xͥ tuba cęlestis ad p̃lium ⁊ retinet mat̃
ñ plane talis qualis machabeorum fuit. nec saltem
similis lacedemonus matribus. de quib memorie
ꝑditum ẽ. quod filios suos ut pro terrena patria
funderent sanguiem. multo amplius atq arden¬
tius incertamina bellica quam signoꝵ sonitus ex¬
citabant. Nam mater que te ad discendam uitã
remoueri acuris secularib ñ ꝑmittit. satis osten¬
dit queadmodum de siopus cẽt ad subcundam
mortem. penitus scłm repudiare ꝑmitteret. S
quid dicit. aut qͥd allegat : forte decem illos m̃¬
ses quibus uiscera eius onerasti. ⁊ dolores partu¬
ritionis. ac labores educationis. Hoc hoc inter¬
fice u̾bo salutari. hoc ꝑde matris. ut inuitam
ȩt̃nam inuenias eam. Hoc mem̃to ut oderis in
ea. si diligis eam. si tẏro xͥ es. si turris fundam̃ta
posuisti. ne dieant transeuntes. hic homo cepit e¬

Expanded text:
piternae uitae et prospicere et propellere ualeamus. rapiternae uitae et prospicere et propellere ualeamus. rapit militem Christi tuba caelestis ad proelium et retinet mater non plane talis, qualis Machabaeorum fuit, nec saltem similis Lacedaemoniis matribus, de quibus memoriae proditum est, quod filios suos, ut pro terrena patria sanguinem funderent, multo amplius atque ardentius in certamina bellica quam signorum sonitus excitabant. nam mater, quae te ad discendam uitam remoueri a curis saecularibus non permittit, satis ostendit, quem ad modum te, si opus esset. ad subeundam mortem penitus saeculum repudiare permitteret. Sed quid dicit aut quid aliegat? forte decem illos menses, quibus uiscera eius onerasti, et dolores parturitionis ac labores educationis? hoc, hoc interfice uerbo salutari; hoc perde matris; ut in uitam aeternam inuenias cani: hoc memento ut oderis in ea, si diligis eam, si tiro Christi es, si turris fundamenta posuisti, ne dicant transeuntes: Hic homo coepit ae
Abbreviated transcription (Latin):
enim qđ dictum ẽ odcrit animã suam ⁊ ꝑdet eã
quod tam̃ diligendo fit. qnquidem aꝑtissime
fructum eiusdem ammȩ acquirende in eodem p̃¬
cepto cõmemorat dicens. qui ꝑdiderit eam misto
scło. in uitam ȩt̃nam inueni& eam: ita de parentib
rectissime dicitur. qui eos amat ꝑdet eos. ñ more
parricidarum int̃ficiens. s ꝑitali gͥaudio uerbi dĩ
carnalem affectum coꝵ quo ⁊ seipsos ⁊ eos quos ge¬
nuerunt irritam̃tis huiꝰ scłi obligare conant᷑. pie
fident̃q ꝑcutiens ⁊ occidens. illud uiuere in eis fa¬
ciat quo fr̃s s̃. quo cum filus suis demporalibus
parentes ȩt̃nos. dm̃ eccłiam cognoscunt. Ecce rapit
te studium ueritatis. ⁊ cognoscende atq ꝑcipiende
uoluntatis dĩ in scͥpturis scĩs. rapit eugłice p̃dica¬
tionis officium. dat signum dñs ut uigilemus ĩ
castris. ut edificemus turrem. de qua hostem sem¬

Expanded text:
enim quod dictum est, oderit animam suam, et, perdet eam: enim quod dictum est, oderit animam suam, et, perdet eam: quod tamen diligendo fit; quandoquidem apertissime fructum ejusdem animae acquirendae, in eodem praecepto commemorat dicens, Qui perdiderit eam in isto saeculo, in vitam aeternam inveniet eam: ita de parentibus rectissime dicitur ut qui eos amat, perdat eos; non more parricidarum interficiens, sed spirituali gladio verbi Dei carnalem affectum eorum. quo et se ipsos et eos, quos genuerunt, implicamentis huius saeculi obligare conantur, pie fidenterque percutiens et occidens illud in eis uiuere faciat. quo fratres sunt, quo cum filiis suis temporalibus parentes aeternos deum ecclesiamque cognoscunt. Ecce rapit te studium ueritatis et cognoscendae atque percipiendae uoluntatis dei in scripturis sanctis. rapit euangelicae praedicationis officium. dat signum dominus, ut uigilemus in castris. ut aedificemus turrem. de qua hostem sem