comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
isteolim desiderare concupitocbat que bona esse:
potuit uidere tationem. õftendit itaq quibus qͣsi
gradib ꝑnematur ad eas. prius emm estͣ llidea¬
tur. quam sint itilis. ⁊ honeste deudent aatum
desiderium. concupiscatut. postremo ut ꝑficien¬
telumine. atq sanitate. delectet eatiu: oꝑat̃o.
quatumm. solaratio delectabat. has ergo. concupi¬
uit iste desidare. in ommi tempore ũ ad timpus.¬

Expanded text:
iste olim desiderare concupiscebat quae bona esse potuit videre rationem. Ostendit itaque quibus quasi gradibus perveniatur ad eas, prius est enim ut videatur quae sint utiles et honestae. Deinde ut earum desiderium concupiscatur. Postremo ut proficiente lumine atque sanitate delectet earum operatio, quarum sola ratio delectabat. Has ergo concupivit iste. Desiderare in omni tempore, non ad tempus
Abbreviated transcription (Latin):
amante. Non enimi
est speciosa laus ĩore¬
pecc̃oris p̾missa laude
sequit᷑ inuocatio. ut¬
petat desid̾ata. ⁊ inno¬

Expanded text:
amante. Non enim est speciosa laus ipeccatoris . Praemissa laude, sequitur invocatio, upetat desiderata; et invo
Abbreviated transcription (Latin):
domino. põnenim
uetat laudartsi bo¬
nisunt. s non nisi indomino. qun bonosta¬
cit. cui omne bomiascribere debenti⁊ in
omnib eus głiam qrere. hõe est qd alibid᷑¬

Expanded text:
Domino. Non enim vetat laudari, si boni sunt, sed non nisi in Domino, qui bonos facit, cui omne bonum ascribere debent. Et in omnibus ejus gloriam quaerere, hoc est quod alibi
Abbreviated transcription (Latin):
delectationes. quai inocculto scrutattr. uͥ nullus
uidet. inisi qti prospicit corda .i. ds. ipse solns scxu
quid q̃ meninq delectet: qr finis cure. ⁊ cogita¬
tionis: est delectacio. ad quam cuia ⁊ cogitatio¬
ne nititur quisq ꝑuenire. que delectatio ꝑ
reues accipitur: qr mirib est  g̃nandi uosup¬
tas. ꝑquam: in erumpnosam hanc. ⁊ fallaci¬
indictis ⁊ factis: possunt uide homĩes . s. quo
aĩo fiant: ⁊ qtio uenire cupiãt: solus ds̃ uidet
qui cum uidet cor ẽẽ tu celo: & non delectar in¬

Expanded text:
delectationes, quas in occulto scrutatur, ubi nullus videt nisi ipse qui prospicit corda, id est Deus. Ipse enim soluquid quemque delectet, quia finis curae et cogitationis est delectatio, ad quam cura et cogitatione nititur quisque; pervenire. Quae delectatio per renes accipitur, quia in renibus est generandi voluptas, per quam in aerumin dictis et factis, possunt homines videre; sed quo animo fiant, et quo venire cupiant, solus Deus videt, qui cum videt cor esse in coelo, et non delectari n
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quis alius soluetimsi ip̃es nullus. de hoc frigo¬
redicit apłc. Uideo aliam legem mninembͥs m̃is.
iepugnantẽ segi mentis mee.⁊ captiuantem
mem lege pecctti mortis ⁊ quime lib̾abit de cor¬
pore mortis huiꝰs acsi diceret sugesco miser sũ.
nulliis soluit ab huius frigoris miseria: uisi gra
doi unde ⁊ hic subdit.
Emitet u̾bum suũ¬

Expanded text:
 quis alius solvet nisi ipse? nullus. De hoc frigore dicit Apostolus: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in legem peccati mortis. Et quis liberabit me de corpore mortis hujus? Ac si diceret: Frigesco, miser sum, nullus solvit ab hujus frigoris miseria, nisi gratia Dei. Unde et hic subdit: Emittet verbum suu
Abbreviated transcription (Latin):
stinebit. bodei. ⁊ p̃dicent ueritatem quã
impugnabant. quib sunti qͣsi
panis. uñdẽ dicit apł᷑. Multiamus panis sumꝰ ĩ
tp̃o. omnes engaumis panis sunt. singłi uerõ fii¬
sta sunt. talis suit paulus. Ipsenamqi sint cris¬
tallus .i. durtiscr nitidus. durusqr ꝑsecutus est
cccłiam derabistens iuitatu clamansi ad u̾sus euã¬
glium. sitciduis fert qͥuia m loge ꝑitus qni tñ:¬

Expanded text:
s verbo Dei, et praedicent veritatem, quam impugnabant, quibus sunt quasi panis. Unde ait Apostolus: Multi unus panis sumus in Christo . Omnes ergo unus panis sunt; singuli vero frusta sunt. Talis fuit Paulus. Ipse namque fuit crystallum, id est durus et nitidus: Durus, quia persecutus est Ecclesiam Dei, obnitens veritati, clamans adversus Evangelium; nitidus fuit, quia in l
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑquam introierit. ing̾oiet᷑ egrediet᷑. ⁊ pas¬
cͥua imieniet. Intrare gͥ ꝑiamiam est. intrare ꝑ
xp̃m. Intrare autemꝑeum. estimitare cum. si
in magnificencia⁊ miraculis. s sicut diximus
in humslitate. ⁊ paciencia. quam nos in hisse¬
quentes ex eoꝵ in coauncimus diabolum. de
qua ostñdit temptationes o iaboli uictas a xp̃o:
⁊ a suismanentib mnauxilio d̾i. hac intentioe.
ut ⁊ nos discamus exemplo xͥ. temptationes
suꝑare. Moduscriptitus est p̃. primo ꝓpħa de
scribit fidentem insolo d̾o. omnino ꝓtectiõe
d̾i uanatum. Scc̃o dicit xp̃m in celoleuatił.¬
s p̃sumptores ab eocadiut. ibicadent alatẽ.
tcio inducit u̾ba d̾i eccłiam consolantis. ibi

Expanded text:
quis introierit, ingredietur et egredietur, et pascua inveniet . Intrare ergo per januam est intrare per Christum. Intrare autem per eum est imitari eum, non in magnificentia et in miraculis, sed sicut diximus, in humilitate et patientia, quem nos in his sequentes, ex eo et in eo vincimus diabolum: de quia ostendit tentationes diaboli victas a Christo, et a suis manentibus in auxilio Dei. Hac intentione monet ut et nos discamus exemplo Christi tentationes superare. Modus: Tripartitus est psalmus. Primo Propheta describit fidentem in solo Deo, omnino protectione Dei vallatum. Secundo dicit Christum in coelo levatsumptores ab eo cadunt, ibi, cadent a latere. Tertio inducit verba Dei Ecclesiam consolantis, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
mus. tunc autem sati¬
abimur uultud̾i. uñ.
saciabor cum appacu¬
erit głia tua. ⁊ alsbi.
Mane astabo tͥ ⁊ unde
exultauimus in lau
ioc succedunt sibi. qr uii¬

Expanded text:
mus: tunc autem satiabimur vultu, unde: Satiabor cum apparuerit gloria tua. Et alibi: Mane astabo tibi, eexsultavimus in laudNon succedunt sibi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o subiectos e̾e notat. qd̾ minus uidere¬
tur. go̾ significat: cum att. ⁊ pecoora cam
ꝑi .i. carnales in amplitudine uoluptatũ.
tanqͣm in latitudine campoꝵ: non in mõ¬
tib iurtutũ habitantes. pecora gͦ campi
sũnt homĩes. qui i carne uiuunt. ubi
nil arduũ. nil laboriosum ascendunt.¬

Expanded text:
 Christo esse notat, quod dicat minus videretur. Quod significat, cum ait, pecora campi, id est carnales in amplitudine voluptatum, tanquam in latitudine camporum, non in montibus virtutum habitantes. Pecora ergo campi sunt homines qui in carne vivunt, ubi nihil arduum, nihil laboriosum ascendunt
Abbreviated transcription (Latin):
crgo hic initubili suo. quod supradrett mse
si ibi mala uxor net ibi cł quies ⁊̃ ita mis¬
quam sunt. nanq tria quenon hatrut ho¬
excarnis concupiscencia nata. mentem obti¬
nebrant. st sicidinam. parata que auunde pro¬
inimita est deo. uel mala consciantia que
tationi tepugnat. si quem cigo sua e aliena
inquietauetint intia confugiat ad cubile.
itiꝙ sibonam repetit cõirigtm: quiescet. si

Expanded text:
rgo hic, in cubili suo, quod supra dixit, insi ibi sit mala uxor, nec ibi est quies, et ita nusquam. Sunt namque tria quae non sinunt hoex concupiscentia nata mentem obtenebrant; stillicidium, peccata quae aliunde proinimica est Deo; vel mala conscientia, quae rationi repugnat. Si quem ergo sua vel aliena inquietaverint vitia, confugiat ad cubile, ibique si bonam receperit conjugem, quiescet; si
Abbreviated transcription (Latin):
oliuw it uere inuemre. ⁊ cdisse. multi enmi
iriuit iniquitates suas sed cum dolo.
nolcntes ea uere inuenite. ⁊ odistequi cum eas agnoᷤ¬
cunt nondumtitunt s defendunt. quod si santce
quetetnt. inucnrent. ⁊ ortent. latet ero illos ue.
si uolentas contra sefatiunt nolentes ucte intlngt
cum tũ quetant. nec cparusantur de iguorantia sa¬
tet ab ilło ioto. quoniam dolose ⁊ c̃ &.d. non estti¬

Expanded text:
oluit vere invenire et odisse. Multi enim inquirunt iniquitates suas, sed cum dolo, nolentes eas vere invenire et odisse: qui cum eas agnoscunt, non dimittunt, sed defendunt. Quod si sincere quaererent, invenirent et odirent. Latet ergo illos vere, sed nolentes contra se faciunt, nolentes vere intelligere, cum tamen quaerant nec excusentur de ignorantia. Aliter ab illo loco, quoniam dolose
Abbreviated transcription (Latin):
inqito sibi conplacet.¬
in quo mundo .i. si m̃¬
dum esset quiesceret
petamus. quod si peci¬
mus hostium cordis¬
patet. turba malatũ¬
musce morientes ꝑ dt̃
suauitatem unguarti ł inportune egitatiãs
sibi sucaentes etcetmmmant dulcedinem pure
õets. hãc turbam ammouait docainas qñ fiiam
archisinagaxi in domo susctatit. Et moysg legẽ¬

Expanded text:
in quo sibi complacein quo mundo, idum esset, quiesceret.petamus: quod si petimus, ostium cordispatet, turba malaruMuscae morientes perdunt suavitatem unguenti , id est importunae cogitationes sibi succedentes exterminant dulcedinem purae orationis. Hanc turbam amovit Dominus, quando filiam archisynagogi in domo suscitavit . Et Moses lege
Abbreviated transcription (Latin):
q̃r in morte domini c̾ra motã e. ⁊ petrescis¬
se sunt. hic patet de quo añdixit. lir enm
signum in crucifixione x contigit. ut fa¬
tempore. inso tanto inuacło. ut centurio qͥ
ni. sic̃ boni suꝑ apłos. quidicunt᷑ fundam̃¬
ta celi mouebunt᷑. ut amitrando. cosi pai¬

Expanded text:
 in morte Domini terra mota est, et petrae scissae sunt . Hic patet de quo ante dixerat: Hoc enim signum in crucifixione Christi contigit. Vel ftempore viso tanto miraculo, ut centurio quini sicut boni super apostolos, qui dicuntur fundamenta coeli, movebuntu
Abbreviated transcription (Latin):
sũ patre eẽ uoluit: ut pupiltus: Qui ꝓpt̃ uos
esurinit .⁊ sitauit. ut egenus. qui ꝑpt uospa¬
dicantis. ⁊ facies poc̃oꝵ sumentẽs. Nam ꝑ uidic¬
antes intelligunt᷑ maiores qui iniq iudicant.
sum̃tes facies .i. similitudines pãoꝵ. sunt i¬
mnores. qui consentiunt. ¶Biapsa. Iudica¬

Expanded text:
 patre esse voluit ut pupillus? Qui propter vos esurivit et sitivit ut egenus? Qui propudicantes et facies peccatorum sumentes. Nam per judicantes intelliguntur majores, qui inique judicant; sumentes facies, id est similitudines peccatorum sunt minores, qui consentiunt. PARS II
Abbreviated transcription (Latin):
domino: non. amortuo enim corde ꝑit conf¬
ualet. S mediciut gigantes ñ suscitabũt
homines. ut confiteant᷑ tͥ dño. Notandũ ꝙ
qꝙ autempene codem iocosonant᷑: in hebre.
Uñ septuagita int̾pretes. quoꝵ auctoritas
tanta est. ut ppt̃ mirabilem consonancia.
unlitudinem. qr in bebrea lingua medici ⁊
gigantes cocemmodo sonant. ut exigua di¬
ferencia distinguant᷑ mediciñgigantes

Expanded text:
i? non. A mortuo enim corde perit conflet. Sed medici, vel gigantes non suscitabunt homines, que autem pene eodem modo sonat in Hebraeo. Unde Septuaginta Interpretes quorum auctoritas tanta est, ut propter mirabilem consonantiam militudinem, quam in Hebraea lingua medici et gigantes eodem modo sonant, ut exigua differentia distinguantur, medici non gigantes,
Abbreviated transcription (Latin):
inmalis meam infirmitatẽ: iani inte confi
cornis ꝑductus. de suꝑbia mea erubui.
iamas rate solo confito. ⁊ õ nõ exubescam.¬
q eẽt: si illico ꝑcerem. spes enim: ñ confum
gestione: ullud ꝑdam. ⁊ ħ est quod ait.

Expanded text:
in malis meam infirmitatem, jam in te confidcarnis perductus de superbia mea erubui. Jam ergo, in te solo confido. Et ideo, non erubescamset, si illud perderem. Spes enim non confundgestione, illud perdam. Et hoc est quod ait:
Abbreviated transcription (Latin):
tes sep̃m. in ascensione: ad alias uirtutes ce¬
lestes elamant. ut uiam dño uenienti appa¬
reant. ł aꝑiant. eiq octurrant. o pͥncipes ce.¬
li. attollite portas ur̃as .i. reserate celestes
at ꝗpiantur echeres iamie. ⁊ eternarum
cdũ uãlue. iintroibit rex glorie. in celum.
at ado dex tam pati int̃pellat pro nob̾. Ipse¬

Expanded text:
irtutes coelestes clamant, ut viam Domino venienti aperiant, eique occurrant, o principes coeli attollite portas vestras, id est reserare coelestes at. Aperiantur aethereae januae, et aeternarum aedium valvae. Et introibit rex gloriae in coelum ut ad dext
Abbreviated transcription (Latin):
i ap̃e incelum. ħ est sũmus sacerdos. qui in
ueti iege. semel matino. cum sangune. intra¬
bat msancta scorum. Mirantur aũ demo¬
nes nquerunt. Quis est iste rex głieͦ a.¬
ad infernum. ipse est. dñs fortis ⁊ potens.
qui mortem uicit: i diabolum .do. po. in. pre¬
sio. contra diabolum pͥncipem ur̃m. qr alliga¬
uit fortem. ⁊ nũc uenit eũtere domũ eus.¬

Expanded text:
istus in coelum. Hic est summus sacerdos, qui in veteri lege semel in anno cum sanguine intrabat in sancta sanctorum . Mirantur autem daemones et quaerunt: Quis est iste rex gloriaraecedentes ad infernum: Ipse est Dominus fortis et potens, qui mortem vicit et diabolum; Dominus potens in praelio, contra diabolum principem vestrum, quia alligavit fortem, et nunc venit evertere domu
Abbreviated transcription (Latin):
qni stipauit portas mottis. ⁊ patefecit ͥ
celestes ianuas implens ꝙ dixerat. gau¬
dere qm ego uici munonm. Qnis est iste :
auet. aifnirans: mortalis natura: dum
audit regem głĩe: intraturum nquer̃.
pugnauit. contracta ł. contrecta. cicatͥces.
n sentiens te reparatam inmortalitate
peddita. Infirmitata namq hominis
solutã. que t̾̃ris debebatur. nbi eum mor¬
te belligeratum est firmata est clarisi¬
catio dni. Eequitur. actollite .ł. tollite.
E aͣit supͣ co demones. hinc iam itur in celũ.
aicelestes angelos alloquitur. qui solebant

Expanded text:
Qui superavit portas mortis, et patefecit sibi coelestes januas, implens quod dixerat: Gaudete, quoniam ego vici mundum . Quis est iste? Aug. Pavet admirans mortalis natura, dum audit regem gloriae intraturum, et quaerit: pugnavit, contracta, et concreta cicatrice, et senties te reparatam immortalitate reddita. Infirmitate namque hominis soluta, quae terris debebatur, ubi cum morte belligeratum est, firmata est clarificatio Domini. Attollite, vel, tollite; egit supra contra daemones, hinc jam itur in coelum, id est coelestes angelos alloquitur, qui solebant
Abbreviated transcription (Latin):
Aduentum. p̾mittebant se boni angłi adora¬
ro uia adoruons. q̃ dislia est. non latria. ut
oibi potiuus quam malis angelis. reuerentia ex.
mierettr. atq subiestione quam debent dũo
mor phebent howines se atorare. ut intlłigãt
him ana rturam in xp̃o. suꝑ omnẽ creaturã
opartatãn asii in apocalipsi. angłs dix̃ iohan.¬

Expanded text:
adventum permittebant se angeli boni adorari illa adoratione quae dulia est, non latria , ut sibi potius quam malis angelis reverentia exhibmilitate atque subjectione, quam debet Domino suo prohibent homines se adorare, ut intelligant humanam naturam in Christo super omnem creaturam exaltatam. Unde in Apocalypsi angelus dixi
Abbreviated transcription (Latin):
tollite portas pͥncipes .i. auferte aditus cu¬
pipitatis. ⁊ timoris. ne impediant dñm
uenientera. quos statinstis manimas ho¬
minũ. ut ꝑeos ad decipiendos homines:
unt. non cupienda. ⁊ uos porte etnales .⁊¬

Expanded text:
tollite portas principes, id est auferte aditus cpiditatis et timoris, ne impediant Dominum venientem, quos statuistis in animis hominum, ut per eos ad decipiendos homines iunt non cupienda. Et vos portae aeternales
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem. ⁊ tuciẽ s̾. que excipit sucatemincit¬
cuitu tuo. hac autem pliuua. cu fundas .or. t̃.¬
tidie implet᷑. aquilonem .i. diabolum qui
dixit. ponam sedem meam ab aquilone. ⁊ cit
tu creasti. Qd̃ gͥ in illis fecisti. plusuca ad dom

Expanded text:
ritatem. Et tua est terra, quae excipit veritatem in circuitu tuo. Hac autem pluvia, tu fundasttidie impletur, aquilonem, id est diabolum, qui dixit: Ponam sedem meam ab aquilone, et erotu creasti. Quod ergo in illis fecisti, plus valet ad dom
Abbreviated transcription (Latin):
imenti deo dicit. exuige: s mos est. scͥp¬
ture sacre deo att̾ribuere. qd̾ innobis fa
ħ qm̃ non retro¬
cedentib. nõ coti¬
timuatur. nec pre¬
cedentis cã. hic red¬

Expanded text:
Deo dicit, exsurge; sed mos est Scae sacrae Deo attribuere quod in nobis facc non retrocedentibus non continuatur, nec praecedentis causa hic red
Abbreviated transcription (Latin):
nł es michi insalutem.
ita. ab illo loco aperite.
⁊ ꝑ portas ãcciptat moeᷤ
ꝑ quam intratur ad¬
dominum unde aposto¬
lus. cupio dissolui ⁊ tẽr¬
cum xp̃o. Sancti enim.

Expanded text:
utem, ita ab illo loco: Aperite.  portas accipitur mors, per quam intratur aDominum. Unde Apostolus: Cupio dissolvi eChristo . Sancti enim p
Abbreviated transcription (Latin):
.õ. iram .s. ut pẽnitus¬
lM. exturparet eos .i. non p̾uniuit cosqñ¬
tum dignierant. uł pot̾ hoc maxime de boni¬
ꝑec . e.i. põpłi. quiidem est insuccessione fĩ¬
lioꝵ. sic̃ postea dicit̃. ⁊ abstulit eos de egypto.
⁊ induxit inmoritem scĩficationis. cum ñ
eos quos de egyptoedux̃. inmontem scĩfica¬
tionis uiduxerit. iisi insuccessiore filiorum.

Expanded text:
 iram suam, ut penitus exstirparet eos, id est non punivit eos quantum digni erant, vel potest hoc maxime de bon est populi, qui idem est in successione filiorum, sicut postea dicit, et abstulit eos de Aegypto, et induxit in montem sanctificationis, cum tamen non eos quos de Aegypto eduxit in montem sanctificationis induxerit, nisi in successione filiorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ quod grauius est.
homĩes non habent
quid faciant. In car
unt. quam diabolus¬
impugnando .i. sugge¬
rendo ꝑsequitur. et¬
cipit. Unde subdit
est leo: ut supͣdictum est. s & serpens apel¬
terram redactam: sibi incoeꝑet.: iͥbi sit: des¬
pieabilis. Uñ subdit. ⁊ głiam meã .i. me ho¬
minẽ ad ymaginẽ dei fac̾tum. dedueat in pul¬
uerem. quasi in nichilum redigat ⁊. ita. &e gło¬
riam meam. que debet ee in conscĩa. ubi ds̃
puluis enim. quẽ ꝓicit uentus. suꝑboꝵ iactã¬
cia est. Uult gͦ ut głia sua sit solida. intꝰ ubi

Expanded text:
 quod gravius est, homines non habent quid faciant. In carnunt. Quam diabolusimpugnando, scilicet suggerendo persequitur, etcipit. Unde subdit,n tantum est leo, ut supra dictum est, sed et serpens appelram redactam sibi incorporet, et ibi sit despicabilis. Unde subdit, et gloriam meam, id est me hominem ad imaginem Dei factum, deducat in pulverem, quasi dicat: ad nihilum redigat. Vel ita: Et gloriam meam, quae debet esse in conscientia ubi Deus Pulvis enim, quem projicit ventus, superborum jactantia est. Vult ergo ut gloria sua sit solida intus, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectus enim iste: non p̃eccatur ħaduer¬
sue homines. s adu̾sus diabolum. ut posses¬
sionem amittat .i. pecõores ⁊ impios. qui
sint eiꝰ possessio. Cum enim iustifieatur
impuis: ex possessione diaboli migrat ⁊¬
in templũ dei. ⁊ qr ablatio hom̃is. penaẽ
diaboli: iteo dr̃ ira dei. ccͣ eum. Uñ subdit.

Expanded text:
fectus enim iste non precatur hic adversus homines, sed adversus diabolum, ut possessionem amittat, id est peccatores et impios, qui sunt ejus possessio. Aug. Cum enim justificatur impius, ex possessione diaboli migrat in templum Dei. Et quia ablatio hominis poena est diaboli, ideo dicitur ira Dei contra eum. Unde subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
apud nos. descende ut tradamus eum in manꝰ
tuas. ⁊ descendit saul ꝙ cum niuitiatum ẽẽt
douid. recessit it̃i. ⁊ fugit ad tutissima loca enga¬
des lilatẽs in spelunca: euasit. ⁊ ita non ꝓfuit
ipleis sua prodicio. ⁊dauid non notuit᷑. Ibi
enim datus est saul in mamm dauio inspelũ¬
trem. dauid precidit horam clamidis eius. os¬
tendens se nolle occidere eum. cum posset. de
hac hystoria sumitur ttulus. de qua tm̃ non
haitꝰ p̃s. ĩtio de significato eius. ⁊ iphei enim
intpretantur fl orentes. n significant illos. qͥ
he fiorent in presenti. ⁊ qͣ pirent copia tempo
scondita est cum xp̃o indeo. hos ꝓdu ⁊ pħei
abd. cum ad regnum mortis trahere molunt᷑.
horum fio . atꝗi. pax non est amanda. qͥ tͣnsit¬

Expanded text:
apud nos, descende, ut tradamus eum in manus tuas, et descendit Saul. Quod cum nuntiatum esset David, recessit inde et fugit ad tutissima loca Engaddi, ubi latens in spelunca evasit, et ita non profuit Ziphaeis sua proditio, et David non nocuit. Ibi enim datus est Saul in manu David in spelutrem, David praecidit oram chlamidis ejus, ostendens se nolle occidere eum cum posset . De hac historia sumitur titulus, de qua tamen non agit psalmus, imo de significato ejus. Ziphaei enim interpretantur florentes, et significant illos, qui hic florent in praesenti, et quasi virent copia tempoabscondita est cum Christo in Deo . Hos produnt Ziphaei Saul cum ad regnum mortis trahere moliuntur. Horum flos, atque pax, non est amanda, quia transit
Abbreviated transcription (Latin):
insieluncama. hñ sunt ꝑ quos figurantur
foierites in mundo. de quib hic agitur.
sioentea sect saus. None dauid absconditꝰ
est apuonos: Modo latet dauid .i. hi. aͦy
inter quos sunt uiles ⁊ abiesti. quos ꝓdñt¬
pdpmnis i inlandib quia hoc intelligene
scit etiam ꝙ in adũsis laudandus est ds.
Aħscit ile qui dirigit aciem mentis infi

Expanded text:
gurantur florentes in mundo, de quibus hic agitur. Et nuntiassent Saul: Nonne David absconditus est apud nos? Modo latet David, id est hi, inter quos sunt viles et abjecti, quos id est in laudibus, quia hoc intelligens, scit etiam quod in adversis laudandus est Deus et hoc scit ille qui dirigit aciem mentis in fi
Abbreviated transcription (Latin):
infundr̃. Imago similitudiuns est: ad qͣm
factus est homo. qui factud est ad iaginẽ.
imago creata: in signitur. ħ lum̃: est totũ.
ce uerum hom̃is bonũ. quo signatur: ut
est ad imagniem dei: quam peccando corru¬
pit. s renascende. signatur. unde. dominꝰ
in euangłio. Reddite cesari. qtie siuit cesa¬
redditi cesar fuam imaginẽ sic aĩam deo:
limũe uultus enis ellustratam: ⁊ signatã.
łita. nt transitiue legatur. lum̃ uultus.
i allumĩosus nultus tuus. ⁊ illuminans

Expanded text:
infunditur; imago similitudinis est, ad quam factus est homo, qui factus est ad imaginem imago creata insignitur. Hoc lumen est totum et 8 verum hominis bonum, quo signatur utest ad imaginem Dei, quam peccando corrupit, sed renascendo signatur. Unde Dominus in Evangelio: Reddite quae sunt Caesait Caesari suam imaginem, sic animam Deo, lumine vultus ejus illustratam et signatam. Vel ita, ut intransitive legatur, lumen vultus tui, id est luminosus vultus tuus, et illuminans
Abbreviated transcription (Latin):
l¶O. sigillum cere. uultus gͦ dei:
it̃o nr̃a accipr̃. quia sic̃ ꝑ uultum cognos¬
cuur aliquis: ita. ꝑ speculum racionis:
cognositur ds. & sicut uultus conformi¬
taie: aliꝰ alii assim ilatur. ita. ꝑ rõnem

Expanded text:
t sigillum cerae. Vultus ergo Dei, nostra accipitur, quia sicut per vultum cognoscitur aliquis, ita per speculum rationis, cognoscitur Deus, et sicut vultus conformitate alius alii assimilatur, ita per rationem
Abbreviated transcription (Latin):
lũ. Quedaminbra
xp̃i ad ħ exaltant᷑
aior sit humilitas. ⁊
uel exaltatus sum priustut¬
ustumido corde. postta

Expanded text:
 Quaedam membra ti ad hoc exaltantur major sit humilitas Et vel, exaltatus sum, prius tumido corde. Postea
Abbreviated transcription (Latin):
intelłu. ut ꝑ illa temporalia alia bona q̃retent.
eoꝵ miraculoꝵ. qu̾e ꝑ eis megypto fcc̃at. ⁊ arg¬
uit hic memoriam eoꝵ. quia nec saltem tem¬
porast act̾a. recoluerunt. ut potestate quam
exꝑti fuãnt crederent seab inimicis libando.
d̾m tim̃entes. ⁊ desꝑã¬
ftã est. cum egdien¬
clusi. qd̾ ex uno la-¬
tere etat mons num¬

Expanded text:
intellectu, ut per illa temporalia alia bona quaererent, eorum miraculorum, quae pro eis in Aegypto fecerat. Et arguit hic memoriam eorum, quia nec saltem temporaliter acta recoluerunt, ut potestate quam experti fuerant crederent se ab inimicis liberandos. eum timentes et desperan facta est, cum egredienconclusi, quod ex uno latere erat mons ni
Abbreviated transcription (Latin):
.a. ideo accipient he¬
tici inuanitate ci¬
uitates suas i. sd̃o
seducent in seꝑatõe¬
qr tu õ deus. dices

Expanded text:
 Ideo accipient haeretici in vanitate cvitates suas, id est, ideo seducent in separatiquia tu, o Deus, dices
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dñs in euangłio ostendit discipłis suis:
diccus. Multa habeo uobis dicere. que nõ
portaie modo. Illud aũ ubi ñ est du plex oe:
nõ debet dici mendatiũ. ut uerbi gr̃a. Siqͥs
com̃det in gladium. ⁊ ꝑmittam reddere pos¬
centi. si furens poscit. non debeo reddere. ne
se. uł alium: occidat. Ideo nõ est hic duplex
dacia nitare non pot̃: uł sola huiu̾s nec̃ttatis
hĩnt mendatia. ut ⁊̃ ab istis. si sola remanse¬
quo quieꝗͥ ꝑpetiend̾ est ꝓu̾itate contempnat.
Terci̾um uͦͥ genus mendaciĩ est. qd̾ ex malign¬
tate. ⁊ dupplicitate.: ꝓcedit. qd̾ om̃ib sũ moꝵͥe
Uirum sangninũ.

Expanded text:
et Dominus in Evangelio ostendit discipulis suis, et Dominus in Evangelio ostendit discipulis suis, dicens; Multa habeo vobis dicportare modo . Illud autem ubi non est duplex cor, non debet dici mendacium. Ut, verbi gratia, si quis commendet mihi gladium, et promittam reddere poscenti: si furens poscit, non debeo reddere, ne se vel alium occidat. Ideo non hic est duplex ndacia vitare non potest, vel sola hujus necessitatis habeat mendacia, ut etiam ab istis, si sola remansequod quidquid perpetiendum est, pro veritate contemnat. Tertium vero genus mendacii est, quod ex malignitate et duplicitate procedit, quod omnibus et summopere « Virum san
Abbreviated transcription (Latin):
uerax est. qr ñ coͣ conscĩam loquit᷑. Me̾ndati
u est fassa sig̃ificatio uocis. cum intentione
fallendi. Ut gͦ mendatiũ sit: neceise eĩt ut
falsitas subdit. ⁊ ccͣ conscĩam dicatur. ħaũ
qd̃ hͥ ait. non gen̾ałi de om̃ mendatio accipi
in exodo: fecisse leguntur. q̃ dixerunt phara¬
oni falsum. ꝓ fiłiis hebreoꝵ seruatis. hec autẽ
mendatia: nonͣ re. s indolo. ł indole laudant᷑¬
.i. qui sic m̃tiunt᷑. ñ m̃datiũ in eis. s dolus.
.i. prudentia. uł indoles laudatur. qi aui sic
solũisi mentiunt᷑. nẽbuntur aliqñ ab õi
m̃datio liberari. Est ⁊̃ alid̾ mendacii genus.
qd fit ioco qd non fallit. Scit enini ille cui
dr̃. causa ioc dici. ⁊ ħduo gña m̃datiorum
nĩ sunt sine culpa. s non cum magna. ꝑfec¬
tis autẽ nõ conuenit mentiri. nec ⁊̃ pro
I occ̃isi. licet aũ eis ⁊ si non falsum dicere.
dicat. nec ꝓ corꝑe alt̾ius aiãm suam occidat.
sloñ est enim culꝑa uͥm aliqũ tacere. ut

Expanded text:
verax est, quia non contra conscientiam loquitur. Mendacium vero est, falsa significatio vocis, cum intentione fallendi. Ut ergo mandacium sit, necesse est ut falsitas subsit, et contra conscientiam dicatur. Hoc autem quod hic ait, non generaliter de omni mendacio accipiin Exodo fecisse leguntur, quae dixerunt Pharaoni falsum, pro filiis Hebraeorum servatis . Haec autem mendacia non re, sed in dolo, vel indole laudantur. Qui sic mentiuntur, non mendacium in eis, sed dolus, id est prudentia vel indoles laudatur, quia qui sic solummodo mentiuntur, merebuntur aliquando ab omni mendacio liberari. Est etiam aliud mendacii genus, quod fit joco, quod non fallit. Scit enim ille cui dicitur, causa joci dici. Et haec duo genera mendaciorum non sunt sine culpa, sed non cum magna. Perfectis autem non convenit mentiri, nec etiam pus, id est occisi. Licet autem eis si non falsum dicere, dicat, ne pro corpore alterius animam suam occidat. Non est enim culpa verum aliquando tacere, ut
Abbreviated transcription (Latin):
adiuuari. ⁊ ita manĩs¬
est crimenait typice.
dicit illos. qm̃i non
q̃runt hic manen¬
tem ciuitatem. ⁊ pu¬
pillos dicit eosquift̃
sñ patre diabolo. ⁊ scuie¬

Expanded text:
adjuvari, et ita majus crimen. Vel typice dicit illos, qui non quaerunt hic manentem civitatem , et pupillos dicit eos, qui sunt sine patre diabolo, et si
Abbreviated transcription (Latin):
p̃. primo: orat ascendendo. inde concludit om̃s
gentes adoratuas. scdo: orat ꝑ omnib iam
adorantib . ibi. deduc me. t̾cio orat ꝓ se. faci¬
ensmentionempassionis. ⁊ resucrec̾tionis . ibi.
ds̃ iniqui. xp̃c gͦ informa serm humiłr ad pat¬
rem orans ditiꝰ Dñe.¬

Expanded text:
psalmus. Primo orat ascendendo: inde concludit omnes gentes adoraturas. Secundo orat pro omnibus jam adorantibus, ibi, deduc me. Tertio orat pro se, faciens mentionem passionis et resurrectionis, ibi, Deus iniqui. Christus ergo in forma servi humiliter ad Patrem orans, ait: O VE
Abbreviated transcription (Latin):
in tͥbulatione. scientes: qm̃ tribulacio oꝑat᷑¬
spem. spes: aũ: non confundit᷑. qr caritas
dei diffusa est. incordib nr̃is. ħͣdilatacione
cordis generat. angustĩas depellit ac. uiri sc̃i
intus recreantur. ⁊ si extra: affligantur. qͣ. qͥ
carent: inuiscerib angustiantur: ħsunt deam¬
bulatoria saceidotum. in templo exechielis.
⁊ nota mutacionẽ ꝑ. a tercia enĩ. ꝑsona ui ait.
exaudiuit. tͣnͣsiit ad sed̾am. ubi ait. dilatasti
michi. pͥus enĩ indicauit hom̃ib se e̾e: exau
de qͦ ante loquebatur: ex dilectione. ei famili¬
arit᷑ loqttur. in quo: demonstrat᷑ cordis dila¬

Expanded text:
in tribulatione, scientes quoniam tribulatio ospem; spes autem non confundit, quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris . Haec dilatationem cordis generat, angustias depellit. Hac viri sancti intus recreantur, etsi extra affligantur, qua qui carent, in visceribus angustiantur. Haec sunt deambulatoria sacerd nota mutationem personae. A tertia enim persona, ubi ait, Exaudivit, transit ad secundam, ubi ait: Dilatasti mihi. Prius enim indicavit hominibus se esse exauo ante loquebatur, ex dilectione ei familiariter loquitur, in quo demonstratur cordis dila
Abbreviated transcription (Latin):
cũ s Multitudo. est sonitusaquaꝵl
inconfessione poc̃oꝵ
ĩgemituculpatum.
ilaudib d̾i. inͥ acc̾io¬
mare confragosum.
isti sonitus aquarum:
⁊ turbatio abyssoꝵꝰ qr. nubes .i. p̾dicatores

Expanded text:
 » Multitudo est sonitus aquaruin confessione peccatorum, in gemitu culparum, in laudibus Dei, in actiomare confragosum sd unde sunt isti sonitus aquarum et turbatio abyssorum? quia nubes, id es
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ custodiam inanda ̃
ubi enim easalis ast
efficicint facienda fi¬
ant.⁊ usque admor¬
tem. si opus eft᷑ ceret᷑
isbi non est salus istar
fccłum. in coueto qd¬

Expanded text:
Et custodiam mandata tua. Ubi enim est salus efficit ut facienda fiant, et usque adtem, si opus est, certetur; ubi non est salus ista, fectum. In
Abbreviated transcription (Latin):
pesta noctis .i. intempore noctis. quod fuit añ
aduentum xp̃i. de ip̃onenturo prophecirando. cla¬
mairi. ⁊ ip̃a aidem ecclesia sperauit inuetbis po¬
tettrs. lacere: qliod promisit. unde fuboit ⁊ iuec¬
ba tua super sperami. ip̃a ⁊ ecclesiã. dicit. preue
intebas lux orta est. ad heo dculi sanctern᷑
dei: inlege. ⁊ inꝓphis. quede xp̃ofututa nunci¬
abant. unde subdit ut meditarer eloquia .t.
ł ita. preuem imatiitate. ł sicut ingregro
est: preuem ante horam. Nullum enim tempꝰ.¬

Expanded text:
est in tempore noctis, quod fuit ante adventum Christi, de ipso venturo prophetando clamavi, et ipsa eadem Ecclesia speravit in verbis potentis facere quod promisit. Unde subdit, et in verba tua supersperavi, ipsa etiam Ecclesia dicit, praein tenebris lux orta est, ad hoc oculi sanctorum Dei in lege et prophetis, quae de Christo futura nuntiabunt. Unde subdit, ut meditarer eloquia tua. Vel ita: Praeveni immaturitate, vel sicut in Graeco est, praeveni ante horam: nullum enim temp
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m illud. Media nocte surgebam. ⁊ t̃ hic. dit̃
mane. sigraficans altud tempus orandiatt
sit illud prius. hoc antem. tusta illud. ptidoꝵ¬
ncmat. primiciasergo: cordis ⁊ uocis. cotidie deo:
sałfica. tunc: ⁊ nox nertitur tibi inlutem. ũ
temporis. sod gt̃e bnde sponca ait. Pͥgx nocte⁊ q̃ue d atri al¬
lum. quem diugit anita mei. uel itasecundum¬
moralem intenectum. preuim. aturitate .i. uretate
etas. Noneniminagnum est. si defesto corpore. ⁊ ge¬
lu senectius frigido auoiuntate quiescunt. Non est
enim corona: uisi fuerit diffitilioris opttamint luc¬
ta. Mlgnam uero esti ⁊ laudabile. s indetuore etatis
sunt temperati. utt retustantem eimem rationis coħ¬
ceant imperio. pargca q srugalitate eristigenti⁊ ser¬
fua. hoc. de etate hominis. sicict dictum est eppotit᷑.
manefacta est. ideo: meons dibutiuo surtexit. ad qͥd:
ut meditater eloquia tua que. adeo sunt sistini.

Expanded text:
undum illud: Media nocte surgebam, etc. Hic dicit, mane, significans aliud tempus orandi, ut sit illud prius. Hoc autem juxta illud, pniat. Primitias ergo cordis et vocis, quotidie Deo sacrifica, tunc et nox vertitur tibi in lucem, non temporis, sed gratiae: Unde sponsa ait: Per noctes quaesivi illum quem diligit anima mee etas. Non enim magnum est si defecto corpore et gelu senectutis frigido, a voluptate quiescunt. Non enim est corona, nisi fuerit difficilioris certaminis lucta. Magnum vero est et laudabile, si in fervore aetatis sunt temperati, ut reluctantem carnem rationis coerceant imperio, parcaque frugalitate castigent, sua : hoc de aetate hominis sicut dictum est exponitur; mane facta est: Ideo mens diluculo surrexit. Ad quid? Ut meditarer eloquia tua, quae adeo sunt suavia.
Abbreviated transcription (Latin):
iħerit illa benedictio.
qr letifi. eum. scdm ho¬
adte. ut sit ingaudio¬
cum uultu tuo .i. cũ
presentia tua.łita ab¬

Expanded text:
erit illa benedictio, quia laetificabis eum secundum hoad te, ut sit in gaudiocum vultu tuo, id est cum praesentia tua.
Abbreviated transcription (Latin):
tñi pot̃at obici: s nec confusio erat sane m̃ti:
scĩa. ⁊ salubͥter consusi. atq com̃ĩsi. ut possint
se ualente lingua huitiatia: qͣm ꝓmissione di¬
uina. Ihiĩ tales ꝯm̃dantur deo. nõ ut cos sic
d̾elinqͣt: s ꝓmissione diuina: ad iunando

Expanded text:
tum poterat objici, sed nec confusio erat sanae menti, scientia, et salubriter confusi atque conversi, ut possint se valente lingua humana quam promissione divina: et hi tales commendantur Deo, non ut eos sic derelinquat, sed promissione divina adjuvando
Abbreviated transcription (Latin):
matre. eos hoctante. nt potius eligerent
ꝓ legibus dei mori: qͣm ceͣ easi hom̃ĩb ꝯsen¬
tire. ⁊ est alia liberatio manifesta: que fit
tres pueri de camino ignis. liberati sunt.
imde ip̃e nabugodonosor conũsus: dm̃ ip
ergo liberatõnem. hic distinguensait. In¬
tende amine mee. ħ ad occultam liberatiõ
aꝑta dicens. eripe me. manifeste inresurr̃o¬

Expanded text:
matre eos hortante, ut potius eligerent pro legibus Dei mori, quam contra eas hominibus consentire . Et est alia liberatio manifesta, quae fit tres pueri de camino ignis liberati sunt; unde ipse Nabuchodonosor conversus, Deum ipergo liberationem hic distinguens ait, intende animae meae; hoc ad occultam liberationeaperta dicens: Eripe me, manifeste in resurr
Abbreviated transcription (Latin):
que remausit in xp̃iamb: modo scruirre
non audet. occuttum uero intirmut.
rugit in eis. ⁊ intra mortalem pellem. fre
spũ dei. ⁊̃ ea fumata: postea ⁊̃ dominus ẽ
amaritudo est: deccaẽin płe. mortalis
plãs contogit amaram cogitationem mͦ¬
profatdeus. unde nos emendet. qui socce¬
ta hominum nouit corda unde subdit. ⁊ ip̃e¬
est ponens abꝑsio̾. r ualde malos. inthesau¬
ris suis. quia tibuit eis: ad tempus potesta¬
tem. qua ea fatiants dicant. quib boui oru¬
di̾tur. ⁊ qͣndd ad huc est aqua mittreli
ideo: quia aqua est in utre. ⁊ ĩ thesau¬
tis abyssi .ł ita cõgceans .s. firmanit ce¬

Expanded text:
quae remansit in Christianis, modo saevire non audet; occultum vero murmur rugit in eis, et intra mortalem pellem fremiSpiritu Dei, et ea firmata, postea etiam Dominus est amaritudo est tecta in pelle, mortalis pestis contegit amaram cogitationDominus: Unde vos emendet qui secreta omnium novit corda. Unde subdit: ponens abyssos, id est valde malos, in thesauris suis, quia tribuit eis ad tempus potestatem qua ea faciant et dicant quibus boni erudiuntur. Et quia adhuc est aqua in utre lIdeo, quia aqua est in utre, et in thesauris abyssi. Vel ita, congregans, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
.i. plene instruati suntdum co ⁊̃ corpora¬
utet. donuersando qui est uerbum patiis.
qui interiori inspiratione ⁊ exteniori pre¬
dicanone eos docint. ⁊ post. uittus corum¬
i. quam habebant est roborata spũ orisciꝰ

Expanded text:
est plene instructi sunt, cum eo etiam corporaliter conversando, qui est verbum Patris, qui interiori inspiratione et exteriori praedicatione eos docuit. Et post, virtus eorum, quam habebant, est roborata, spiritu oris
Abbreviated transcription (Latin):
nitiets. ⁊̃ quo mitat. oues utiq mitat. in
medio inporum eas mitcit unꝰ lupiis. si
mtitatur in mediũ ĩnum̃abdiũ ouiũ:
que ei resistent : Quid nonͣ tͥurbat. om̃s
deuorat ᷑ isiforte quod aito saciatut. Mifit
ueco pp̃ infitinos. interscuos. qui cos tenu¬
suras intulerunt. sed uircutenõ sua. sed
spẽ iricis loqñtis ñ defececunt. soues lupos
uicetunt. ⁊ mundum lapis plenum omi¬
b inpleuetunt. seuiebat tułc mare petle¬
quentium ingentib fludtibis sciebat t̾ra
ccium dei modo uero per passiõnem illoꝵ:
mentium guigetum: uñ sallamaris aq̃¬

Expanded text:
tit, et quo mittit. Oves utique mittit, et in medium luporum eas mittit. Unus lupus si mittatur in medium innumerabilium ovium, quae ei resistent? Quid non turbat? Omnes devorat, nisi forte quod cito satiatur. Misit vero Chistus infirmos inter saevos, qui eos tenurunt: sed virtute non sua, sed Spiritus in eis loquentis non defecerunt, sed oves lupos vicerunt; et mundum lupis plenum, ovibus impleverunt. Saeviebat tunc mare persequentium ingentibus fluctibus, sitiebat terra coelum Dei, modo vero per passionem illorum mentium gurgitum. Unde salsa maris aq
Abbreviated transcription (Latin):
cuint illi qui non sua elpas neccĩtate
stellarum dicunt se peccasse. ut d̾o nõ
sibiĩputet᷑. ub quisciunt poc̃a sua. set
ĩpunitatem sibi ꝓmittunt. Cut ħ nõ
debetis fac̾e: qr uidex talis est. quiuitari
ñ potest. qr uͥq est. deusenimẽ. ⁊ hoc ÷¬
ido ñ faciatis ħ.¶
Quia neq ab

Expanded text:
unt illi, qui non sua culpa, sed necessitate stellarum dicunt se peccasse, ut Deo, non sibi imputetur; vel qui sciunt peccata sua, sed impunitatem sibi promittunt. Cur haec non debetis facere? quia judex talis est, qui vitari non potest, quia ubique est, Deus enim est. Et hoc eon faciatis hoc Quia neque ab
Abbreviated transcription (Latin):
landes .÷. opa pceptoꝵ enis: Que ⁊ li non omĩa
audita fumt. tñ in quantum fuint. ⁊ ip̃ lands¬
diis est quioꝑatut in eis. ⁊ ideo maluit dicete
laudes cius. quam mandata ciꝰ. nel oꝑamandato¬
rum eius. qr nt dcm̃ est in quantum fiunt ip̃e
laudandus est. quastħi ormies laudes quis sffic̃
uellabiis intimare. nel opere implere. ⁊ accis
ꝓ eodem potencias. ⁊ laudes. S et int̾ illa duo dis

Expanded text:
s? Quae et si non omnia audita fiunt, tamen in quantum fiunt, et ipse laudandus est, qui operatur in eis. Et ideo maluit dicere laudes ejus, quam mandata ejus, vel opera mandatorum ejus; quia ut dictum est, in quantum fiunt, ipse laudandus est, quas tamen omnes laudes quis sufficit el aliis intimare, vel opere implere. Et accipit pro eodem potentias et laudes. Sed inter illa duo dist
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑ ablatiuum in si¬
mulitudine. ⁊ ẽtalis
locutio. ut supra u
ait. ⁊ credid̾unt in
u̾bis .e. uituli dico.
comedentis fenum.
ut ab eo comedent᷑.
ro. omnis enun cato

Expanded text:
 ablativum, in similitudine; et est talis locutio ut supra, ubi ait: Et crediderunt in verbis ejus. Vituli dico, comedentis fenum ut ab eo comederentur, ro. Omnis enim caro
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ. est enimi pestilentia morb. late
ior a pastu: quasi pastulentia. hic est
amor dñandi. quo uix caret aliguis. uel
cathedra pesmlentie. accõmodaciꝰ accipituit
praua. ⁊ ꝑmeiosa doctͥna. que ut eanicer
osam doct̾nam docuit. s salubiẽ. Eore
iis pmo uersu: ostendr̃ ĩmtinłab om̃i

Expanded text:
regnum. Est enim pestilentia, morbus late ns, et dicitur a pastu, quasi pastulentia. Hic est amor dominandi quo vix caret aliquis. Vel, cathedra pestilentiae, accommodatius accipitur prava, et perniciosa doctrina, quae ut cancer osam doctrinam docuit, sed salubrem. Ecce hoc primo versu ostenditur immunis ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
est eẽ intellig̾t in lege. aluid sub lege. Qͥ est
in lege: sedm̃ legem agit. uoluntarie legi ob¬
ediens. Se aũ sub lege est: scdm legeni agr̃.
necẽitatis timore coactus alle liber. iste uͦ.
sermnis. st̃: alind est lex lutere. que scrib̃r
seruo. alid̾ lex sc̃itatis. q̃ m̃te conspicitur.a

Expanded text:
est esse in lege, aliud sub lege. Qui est in lege, secundum legem agit, voluntarie legi obediens. Qui autem sub lege est, secundum legem agit, necessitatis timore coactus. Ille liber, iste vero servus. Iterum: Aliud est lex litterae, quae scribitur servo; aliud lex sanctitatis, quae mente conspic
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hec legis est meditat̃o: sancti tatis iũgis ob¬
seruatio. uide quałr hec p̃cedentib responde¬
ant. ibi. dic̃. nõ abiit. hic. uolunt᷑as in lege.
hic assidue in lege dñi meditatur¬
Et erit tanqu
lignũ ꝙ planta.¬

Expanded text:
 haec legis meditatio sanctitatis jugis observatio. Vide qualiter haec praecedentibus respondeant. Ibi dicit, non abiit; hic, voluntas in lege. Ihic, assidue in lege Domini meditabiturEt erit tanquam lignum quod planta
Abbreviated transcription (Latin):
in qͣ. si erratum suertt: obscurant᷑. st enim
dix̃ impiꝰ. non requiret ds. qͣi ds laborem
⁊ iram considet. ut tradas eos in manus
snas a. qͣi laborare. ⁊ irasci timeat. ⁊ ĩo par¬
cat eis. ne puniendo cos: laboret. ⁊ turbet᷑

Expanded text:
uerit, obscuratur. Sic enim dixit impius: Non requiret Deus, quasi Deus laborem et iram consideret, ut tradat eos in manus suas, id est quasi laborare et irasci timeat. Et ideo parcat eis, ne puniendo eos laboret, et turbetur
Abbreviated transcription (Latin):
cuius effect̾um ostñd̃¬
dicens. ut exbylatet.
uł distinximus. ut¬
est ad homines ad concibiandum sc̃m amorẽ.
Cleum dr̃ hec gr̃atiuis excellentius fuit in xp̃o.
Unde ab omnib laudatur. ⁊̃ ab eisquise iuissa ciꝰ
sequi non posse dicunt. amat᷑ ab omnib. pre¬
¶ quo cecĩ accipunt. ut exhylarct᷑ facies in oleo.
subd. quidetficiat panis. cuiꝰ effect᷑ supranonos
oleum. ut exhylaret facicm. ⁊ panisconcit᷑. ut
uentreinteplecł s uic est spuaus panis quiconfir¬
mat cor. qi panis cordis est. ħ est panis qui de ccio
descendit. Idem est gͦ panis ⁊ uinum. p̃enisiste ĩ¬
ticiatit. uimimillud iusticia est. ũgas est. xp̃oẽ.¬

Expanded text:
cujus effectu ostenddicens: Ut exhilaret, vel distinximus, scest ad homines ad conciliandum sanctum amorem; oleum dicitur haec gratia, excellentius fuit in Christo, unde ab omnibus laudatur, etiam ab eis qui se jussa ejus sequi non posse dicunt. Amatur ab omnibus, pra quo caeteri accipiunt. Ut exhilaretur facies in oleo, subdit quid efficiat panis, cujus effectus supra non osicet cor, et oleum ut exhilaret faciem. Et panis educitur, utentrem replet; sed hic est spiritualis panis, qui confirmat cor, quia panis cordis est. Hic est panis qui de coelo descendit . Idem est ergo panis et vinum. Panis iste justitia est, vinum illud justitia est, veritas est
Abbreviated transcription (Latin):
sorcia mniquorum. ⁊ uingi nstis. qr excontue¬
lu. mores formantur: Modus. biꝑtitus est
hic partem: cum miquis. ⁊ pecit discermi ab
eis. in futuro. Sc̃o pegit. ne malis in indicio
misceatur.ibi. domine dileri. ⁊ nota diffe
cia sua. agit. In secunda: de utroq pene pari¬
ter tangit. ⁊ inpͥma: pͥus de iidicio. pꝰ te inno¬
centia sna. agit. In serunda: cconũsio: Uidẽns¬
g uir iste sẽs nũs bonos: cum malis. grana :
.i. discerne me ama
p̃sumptio iusti. ĩ cer
michi corona iusticie.
qͣ m reodet mͦ instus

Expanded text:
sortia iniquorum, et jungi justis, quia ex convictu mores formantur. Modus. Bipartitus est hic partem cum iniquis, et petit discerni ab eis in futuro. Secundo petit ne malis in judicio misceatur, ibi, Domine dilexi. Et nota diffetia sua agit; in secunda de utroque; pene pariter tangit, et in prima, prius de judicio, post de innocentia sua agit; in secunda econverso. Aug discerne me a maesumptio justi, sed certmihi corona justitiae, quam reddet mihi jus
Abbreviated transcription (Latin):
enim ds̃: ut crudtat. temꝑtat homo: ut
nos : ne quisde eis murmuret. uñ sub
os. ⁊ cor meum .i. ad h̃ibe purgatoriũ me¬
dicinale. tribulationis. delectationib
m̃is. ne quid mali delestet me. ncogita

Expanded text:
enim Deus ut erudiat, tentat homo ut dtur tribulationes, ne quis de eis murmuret. Unde subos et cor meum, id est adhibe purgatorium medicinale tribulationis delectationibus meis, ne quid mali delectet me; et
Abbreviated transcription (Latin):
ere necessitatib meis.
.i. de adũsis: que necessa¬
ria sunt omnib. qui
habe. humilitatem me.
admixtos suffero: et
non ea tantum. q̃ feci i¬

Expanded text:
de necessitatibus meis, id est de adversis, quae necessaria sunt omnibus qui habe, humilitatem meamadmistos suffero. Et non ea tantum quae feci
Abbreviated transcription (Latin):
disti. si ab sens feceris: sedistr ibi corde. qͣmiuis
non corꝑe. ĩõ ait. nõ sedi cum consilio. ł conep
nanitatis .i. eo meũ non appõn ilł qui ꝓui¬
dent beati ss: in transitoriĩs. que cã est om¬
niuĩ iniquoꝵ .i. iniquitatum. ac si dĩet. tc¬
tatum iquorum uitarii. fc̃a ⁊̃ nec incepi. ũn
subdit. ncum inĩqua g̃entib non introibo. i

Expanded text:
is non corpore. Ideo ait, non sedi cum consilio vel concilio vanitatis, id est cor meum non apposui illis qui provident beati fieri in transitoriis, quae causa est omnium iniquorum, id est iniquitatum. Ac si diceret: Tractatum iniquorum vitavi, facta etiam nec incoepi. Unde subdit et cum iniqua gerentibus non introib
Abbreviated transcription (Latin):
innocentia. h ãutem dr̃e non est elatior
s non ingrati confessio. ⁊ licet sim inno
titubabo inter pecc̃ores ⁊ aliter .s. nisi spe
si cadunt ⁊ iste stat. qui non ĩneis: s in
dño sꝑat. ł non monebor. alia lit̃. localit̃.¬

Expanded text:
int. hoc autem dicere non est elatio, sed non ingrati confessio. Aug. Et licet sim innoctitubabo inter peccatores Aug., Gl. int. si cadunt, iste stat; qui non in eis, sed in Domino sperat. Vel, non movebor, alia littera, localite
Abbreviated transcription (Latin):
inuidũ fama etꝰ cucurẽit. uñ isubd. suꝑ.
quib nicħ est uelotius: suꝑat fama eis.
ut dum mox natus: magis. ꝑ stellam est:
denebras la

Expanded text:
ndum fama ejus cucurrit. Unde et subdit, super quibus nihil est velocius, superat fama ejus, ut dum mox natus, Magis per stellam est tenebras la
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑantie. dolus est in lingua. cum aliud dẽ: Alind
st in pectore: Sequitur quinta nirtus.¬
oximo suoi

Expanded text:
 temperantiae. Dolus est in lingua, cum aliud dicitur, aliud est in pectore. Sequitur quinta virtus.oximo suo
Abbreviated transcription (Latin):
antiquos iniquos. ⁊
ifo non uidebit. lu.
Qͥui enim patres pẽs¬
simos unitant᷑. coꝵ
societate dampnãdi
sunt. non incebit di¬

Expanded text:
atres iniquos, et ideo non videbit lumen. Qui enim patres pessimos imitantur, eorum societate damnandi sunt. Non videbit di
Abbreviated transcription (Latin):
utit᷑ hic ꝓpha agens de mutatione legaliũ
sacrifmioꝵ. in sacrifmlaudis. sicut suprae¬
git de inutatione coꝵd̾. in sacͥfi corporis.
sanguinis diũci. agit ⁊̃ ex utraꝵ aduẽtu
ne monet. ne quis idiam t̾minata sacrifi¬
tia redeat. Modust̾ꝑtitus est p̃. a saph. uo¬

Expanded text:
utitur hic Propheta agens de mutatione legalium sacrificiorum, in sacrificium laudis, sicut supra egit de mutatione eorumdem in sacrificium corporis et sanguinis Dominici; agit etiam de ueta. Intentione monet, ne quis ad jam terminata sacrificia redeat. Modus. Tripartitus est psalmus.
Abbreviated transcription (Latin):
iboni magis ex̃citantur. ꝙ ꝓbati sunt ⁊ in¬
telligitur inscripturis. que latebant. dei uo¬
luntas. u. ñ alibi. Congregatio taurorum
in uaceis ppłorum. ut excludantur .i. emi¬
neant. ⁊ appareant. qui ꝓbati sunt argen

Expanded text:
boni magis excitantur qui probati sunt; et intelligitur in Scripturis, quae latebat Dei voluntas. Unde alibi: Congregatio taurorum in vaccis populorum, ut excludantur id est emineant et appareant, qui probati sunt argen
Abbreviated transcription (Latin):
tͣam ad se. contami.¬
scripturas. dum cõ¬
traria agunt. nõ.
ip̃o irato: qui tradidit eos in desideria
armantur amplius iusti. ⁊ liberautur in¬
firmi: qui curam hñt indm̃. ⁊ ħ est. illi
contaminaũnt. iꝑ hoc. cor illius .i. secreta
noluntatis dei. que in scripturis contine¬
tur. aꝑpinquauit. suis fidelib. ut .s. intel

Expanded text:
tum ad se, contamiScripturas, dum contraria agunt. Et idipso irato, qui tradidit eos in desideria armantur amplius justi, et liberantur infirmi, qui curam habent in Deum. Et hoc est, illi contaminaverunt. Et per hoc, cor illius, id est secreta voluntas Dei, quae in Scripturis continetur, appropinquavit suis fidelibus, ut sci
Abbreviated transcription (Latin):
utꝰ .a. nullus homo redemptarus ẽ. Qeugͦ
inho fr̃ẽ confidit. nontimebit in die mala.
lt alii. ido non redimet homo. qr non dabit

Expanded text:
ullus homo redempturus est. Qui ergo in hoc fratre confidit, non timebit in die mala, ut alii. Ideo non redimet homo, quia non dabit