comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
res puersoꝵ dogmatũ. torrentes
uocant᷑: qui acalore caritatis frigi¬
di. qͣsi intorpore temporis hyema¬
lis excrescunt: qͥ ñ ꝑpetua plenitu¬
dine ꝓfluunt: s catholicoꝵ alli¬
gationib qͣsi estib solis exsiccant᷑.
etquidem inuentores puersoꝵ do¬
gmatũ. contͣ sẽam ȩccłiam exorti.
feruore iam ueritats extincti st̃
stamen eoꝵ dscipuli. ea quȩ illi
docuerunt tenere ac defendere ñ
desistunt. hii gͦ qui illoꝵ secunt᷑
enores indesertis torrentium ha¬
bitant̾ idest meoꝵ p̃dicatione
fidunt: quoꝵ eloquia. catholicoꝵ
iã responsione & rationatione. sic¬
cata sunt. Quid uͦ aliud cauernas
t̾re: qͣm occultas hereticoꝵ p̃dicatio¬
nes accipimꝰ: Sic enĩ int̾ se heretici
clamdestinis conuenticulis coeuis:
ut errori suo reu̾entiã. qͣm exratione
ñualent p̃beant exoccultatione:
& infirmis animab. prauitatis ser¬
mo.tanto reuerendus appareat:
qͣnto secretus. Unde apud salomo¬
nem. mulier extypo hereseos sua¬

Expanded text:
res perversorum dogmatum torrentes vocantur, quia a calore charitatis frigidi, quasi in torpore temporis hiemalis excrescunt, qui non perpetua plenitudine profluunt, sed catholicorum allegationibus quasi aestibus solis exsiccantur. Et quidem inventores perversorum dogmatum contra sanctam Ecclesiam exorti fervore jam veritatis exstincti sunt, sed tamen eorum discipuli ea quae illi docuerunt tenere ac defendere non desistunt. Hi ergo qui illorum sequuntur errores in desertis torrentium habitant, id est, in eorum praedicatione confidunt, quorum eloquia catholicorum jam responsione et ratiocinatione siccata sunt. Quid vero aliud cavernas terrae, quam occultas haereticorum praedicationes accipimus? Sic enim inter se haeretici clandestinis convenut errori suo reverentiam, quam ex ratione non valent, praebeant ex occultatione, et infirmis animabus pravitatis sermo tanto reverendus appareat, quanto secretus. Unde apud Salomonem mulier ex typo haereseos sua
Abbreviated transcription (Latin):
uallib illa rapiunt:qͥa hec. dehu¬
milib dictis patrũ. suꝑbo spu col¬
ligunt. Quȩ. dũ ꝓsuis se partib in¬
uenisse gloriant᷑ adea cũ clamore
currunt: quia uidelicet omne qđ
sentiunt. appetitu laudis. adaures
hominũ diffamare conant᷑. Seq̃r.¬

Expanded text:
allibus illa rapiunt, quia haec de humilibus dictis Patrum superbo spiritu colligunt. 647 Quae dum pro suis se partibus invenisse gloriantur, ad ea cum clamoribus currunt, quia videlicet omne quod sentiunt appetitu laudis ad aures hominum diffamare conantur. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
Qui herbas quoq et arborũ cort¬
ces mandunt: quia elect̾ionis suȩ
obice repulsi. insacro eloquio ma¬
gna et intima ꝑcipe nequeunt:
s uir milla. quedã tenera et ex¬
teriora cognoscunt. Fherbas qͥppe.
dicta planiora: ꝑarboꝵ cortices pa¬
trum eloquia exteriora signantur:
Qͥ gͦ ea scire appetunt. exquib doc¬
di nequaqͣm sint. s ẽẽ uideant᷑: dũ
insacris uoluminib iim caritats
erga dm & ꝓrimũ medullitꝰ non
exquirnt qͣsi exherba uł cortiee
pascuntur: qͥa uł ima sunt uel
exteriora. quȩ mentes suꝑbientiũ
nutriunt.Uel certe. herbas man¬
dere ẽ: descͥptura sacra minima p̃¬
cepta seruare. maiora contẽpnere.
Quos bene ueritas increpat. cens.
Ue uob̃ scribȩ & pharisei hypocͥtȩ
qͥ decimatis mentã. et anetũ. et cy

Expanded text:
Qui herbas quoque et arborum cortQui herbas quoque et arborum cortices mandunt, quia elationis suae obice repulsi, in sacro eloquio magna et intima percipere nequeunt, sed vix in illo quaedam tenera et exteriora cognoscunt. Per herbas quippe dicta planiora, per arborum cortices Patrum eloquia exteriora signantur. Qui ergo ea scire appetunt ex quibus docti nequaquam sint, sed esse videantur, dum in sacris voluminibus vim charitatis erga Deum ac proximum medullitus non exquirunt, quasi ex herba et cortice pascuntur, quia vel ima, 646 vel exteriora sunt, quae mentes superbientium nutriunt. Vel certe herbas mandere est de Scriptura sacra minima praecepta servare, majora contemnere. Quos bene Veritas increpat, dicens: Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui decimatis mentam, et anethum, et
Abbreviated transcription (Latin):
ra capiant: qͥ se secreta spiritalia pe¬
netrasse singularit̃ putabant. Unde.
solitudine. squalentes calamitate
dmiseria: et mandebant herbas.
& arbor cortices. Rodi solet: qd
comechi ñpot̃. Heretici autẽ. qͥa
scͥpturã sacrã intelligere sua uir¬
tute moliunt᷑ eã ꝓculdubio ap¬
p̃hendere nequaqͣm possunt: qͣm
dum ñ intelligunt. qͣsi ñedunt. ft
dere nequeunt: qͣsi quib dã illã
nisib rodunt. Exterius quippe
contrectant. cũ quidẽ conantur:
s ñ adeius interiora pueniunt.
Qui. quia abuniuersalis eccłiȩ so¬
cietate disiunct sunt: ñ qͦlibet
rodere s insolitudine memorant᷑
Ad quã nimirũ solitudinẽ. qͥa p̃chi¬
catores falsi. sequaces suos traheñ:
longe ante ueritas p̃monuit. cdi¬
cens.Si dixerint uob̾. ecce indeser¬
to ẽ: nolite exire. Qui rec̾te phiben¬
tur calamitate et miseria squa¬
lidi: quia & morũ sunt pnitie.
et sensuum prauitate despecti.

Expanded text:
ra capiant, qui se secreta spiritalia pera capiant, qui se secreta spiritalia penetrasse singulariter putabant. Unde solitudine squallentes calamitate et miseria, et mandebant herbas et arborum cortices. - Rodi solet, quod comedi non potest. Haeretici autem, quia Scripturam sacram intelligere sua virtute moliuntur, eam procul dubio apprehendere nequaquam possunt, quam dum non intelligunt quasi non edunt; etdere nequeunt, quasi quibusdam illam nisibus rodunt. Exterius quippe illam contrectant, cum quidem conantur, sed non ad ejus interiora perveniunt. Qui quia ab universalis Ecclesiae societate disjuncti sunt, non quolibet rodere, sed in solitudine memorantur. Ad quam nimirum solitudinem, quia praedicatores falsi sequaces suos traherent, longe ante Veritas praemonuit, dicens: Si dixerint vobis: Ecce in deserto est, nolite exire . Qui recte perhibentur calamitate et miseria squalidi, quia et morum sunt pernicie, et sensuum pravitate despecti.
Abbreviated transcription (Latin):
sciendã quo plus appetunt: plus
cłia ueracit̃ sunt humiles: & ueracit̃
doctimnorunt de secretis celestib &e
quedã considerata intelligere. et q̃
ut comedentes agnũ. qͥcqͥd deeo re¬
liquũ fuerit. igni comburamꝰ̃. Ag¬
num quippe comedim: cũ multa
dnĩcȩ humanitatis intelligendo
recondimꝰ inuentrẽ mentis. Exquo.
quedã nob̃ remanent. quȩ cõmedi
nequeunt: quia multa adhuc de
illo restant. quȩ intelligi nequaq̃m
possunt. Quȩ tam̃ igni comburen¬
da sunt:quia ea quȩ cape ddeulo ñ
possumus. humilit̃ scõ spũ reser¬
uamus. Quȩ plerumq humilitas.
ea etiã elect̾orũ sensib aꝑit: que ad
intelligendum impossibilia esse
ui debant᷑. Nã ꝑuersȩ hereticoꝵ m̃¬
tes. dum sib suꝑbȩ intellectũ tribu¬
unt:qͣsi certas dare sententias. etiã
de incognitis presumunt. Unde fit:
ut ipsa eos elatio quȩ intus apud
semetipsos eleuat. aueritate foris
repellat: uixq indictis di exterio¬

Expanded text:
scientiam quo plus appetunt, plus scientiam quo plus appetunt, plus clesia veraciter sunt humiles, et veraciter docti, norunt de secretis coelestibus et quaedam considerata intelligere, et quaUt comedentes agnum, quidquid de eo reliquum fuerit igni comburamus . Agnum quippe comedimus, cum multa dominicae humanitatis intelligendo recondimus in ventrem mentis. Ex quo quaedam nobis remanent, quae comedi nequeunt, quia multa adhuc de illo restant, quae intelligi nequaquam possunt. Quae tamen igne comburenda sunt, quia ea quae capere de illo non possumus, humiliter sancto Spiritui reservamus. Quae plerumque humilitas ea etiam electorum sensibus aperit, quae ad intelligendum impossibilia esse videbantur. Nam perversae haereticorum mentes dum sibi superbe intellectum tribuunt, quasi certas dare sententias etiam de incognitis praesumunt. Unde fit ut ipsa eos elatio, quae intus apud semetipsos elevat, a veritate foras repellat, vixque in dictis Dei exterio
Abbreviated transcription (Latin):
nequeunt: ea cognoscere negligunt
exquib erudiri potuerunt. Quam
bene eoꝵ audatiã. p̃dicator egregiꝰ
refrenat: chcens. Non plus saꝑe. qm
oportet sape: s saꝑe adsobrietatem.
Hinc salomon ait Prudentiȩ tuȩ po¬
ne modum.Hincrursum ait. Mel in¬
uenisti: comede qd sufficit tͥ: ne for¬
te satiat̾ euomas illudd. Dulcedinẽ
qͥppe spuitalis intelligentiȩ qͥultra
qͣm capit. comedere appetit.: etiam
qd comederat uomit: qͥa dũ sũma
intelligere ultra uires querit. etiam
quȩ bene intellexerat. amittit.Hinc
rursũ dic̃ Sic̃ qui mel multũ come¬
dit. ñ ẽ eibonum: sic qͥ scrutator ẽ
maiestatis.opprimetur agła Gla
quippe inuisibilis conditoris. quȩ
moderatȩ inquisita nos erigit: ultͣ
uires ꝑscrtata. p̃mit. Itaq heretici.
qͥa de sublimi intelligentia. q̃nto
amplius repleri ambiunt. tanto am¬
plius euanescunt: bene de eis dir:
egestate & fame steriles Immodera¬
ts nanq ausib cognitionis suꝑnȩ

Expanded text:
nequeunt, ea cognoscere negligunt nequeunt, ea cognoscere negligunt ex quibus erudiri potueranbene eorum audaciam praedicator egregius refrenat, dicens: Non plus sapere, quam oportet sapere; sed sapere ad sobrietatem. Hinc Salomon ait: Prudentiae tuae pone modum . Hinc rursum dicit: Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte saturatus evomas illud . Dulcedinem quippe spiritalis intelligentiae qui ultra quam capit comedere appetit, etiam quod comederat evomit, quia dum summa intelligere ultra vires quaerit, etiam quae bene intellexerat amittit. Hinc rursum dicit: Sicut qui mel multum comedit, non est ei bonum, sic qui 645 perscrutator est majestatis, opprimetur a gloria . Gloria quippe invisibilis conditoris, quae moderate inquisita nos erigit, ultra vires perscrutata premit. Itaque haeretici, quia de sublimi intelligentia quanto amplius repleri ambiunt, tanto amplius inanescunt, bene de eis dicitur: Egestate et fame steriles. Immoderatis namque ausibus cognitionis supernae
Abbreviated transcription (Latin):
refugiunt: dum ab uniuersalis
exhibent. nulla humilitate concor¬
dant: rectȩ subdit᷑. Et uita ipsa pu¬
tabant᷑ indigni. Uel certe om̃s he¬
reticos. scã eccłia. uita ipsa fatetur
indignos: qͥa nimirũ sub nomine
xp̃i militant cont᷑nomen xp̃ibe¬
fame steriles. Om̃s heretic dũ in
sacro eloquio plus secreta dĩ stu¬
dent ꝑscrutari qͣm capiunt: fame
sua steriles fiunt. Neq enĩ ea que
runt. exquib semetipsos adhum¬
litatẽ erudiant: mores intranqͥlli¬
tate disponant: patientiã seruent:
longanimitatẽ exhibeant: s ea so¬
lummꝰ. quȩ eos doc̾tos aut loqͣces
demonstrent. Iua scire appetunt.
ex quib singularit̃ eruditi uideañ.
Plerumq enĩ audacter de natura
chuinitatis tract̾ant: cũ semetipsoᷤᷤ
miseri nesciant. Egestate gͦ ac fa¬
me sua steriles fiunt: qͥa ea ꝑscruta¬
ri desiderant. exquib bonȩ uitȩ
germina ñꝑdiicant. Ultra se qͥppe
sunt: quȩ ꝑscrutantur. Dũq add
hoc tendunt qđ comp̃hendere

Expanded text:
ab universalis exhibent nulla humilitate concordant, recte subditur: Et vita ipsa putabantur indigni. Vel certe omnes haereticos sancta Ecclesia vita ipsa fatetur indignos, quia nimirum sub nomine Christi militant contra nomen Christfame steriles. - Omnes haeretici dum in sacro eloquio plus secreta Dei student perscrutari quam capiunt, fame sua sterrunt ex quibus semetipsos ad humilitatem erudiant, mores in tranquillitate disponant, patientiam servent, longanimitatem exhibeant; sed ea solummodo quae eos doctos atque loquaces demonstrent, illa scire appetunt ex quibus singulariter eruditi videantur. Plerumque enim audacter de natura divinitatis tractant, cum semetipsos miseri nesciant. Egestate ergo ac fame sua steriles fiunt, quia ea perscrutari desiderant, ex quibus bonae vitae germina non producant. Ultra se quippe sunt quae perscrutantur, dumque ad hoc tendunt quod comprehendere
Abbreviated transcription (Latin):
cũ nichil inuerbis d̃i ampliꝰ nͥ hoc
qd exterius aucdierint. ẽẽ suspican¬
tur.Quos tam̃ incertis errorib
suis mnanis głȩ appetit᷑ possidet:
eosq honoris ambitꝰ captiuos te¬
net: & plerumq pipsa quȩ locunt᷑
nil aliud q̃m terrena lucra appe
uentri. Unde. rect̾e qͦ subiungitur.¬

Expanded text:
oc quod exterius audierint esse suspicantur. Quos tamen in cunctis erroribus suis inanis gloriae appetitus possidet, eosque honoris ambitus captivos tenet, et plerumque per ipsa quae loquuntur nihil aliud quam terrena lucra appetunt, sed suo ventri . Unde recte quoque subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
tici signa qͦ & miracula facunt.
s ut hic premia afflictionis suȩ ab¬
stinentiȩq recipiant: uidelicet lau¬
des quas querunt. Unde & redemp¬
toris uoce dr. Multi dicent mͥ in illa
die dñe dñe nonne innomine tuo
monia eiecimus: & intuo noms¬

Expanded text:
tici signa quoque ac miracula faciunt, sed ut hic praemia afflictionis suae abstinentiaeque recipiant, videlicet laudes quas quaerunt. Unde et Redemptoris voce dicitur: Multi dicent mihi in illa die: Domine, Domine, nonne in nomine tuo daemonia ejecimus, et in
Abbreviated transcription (Latin):
heretici qͣntomagis in ꝑfidiȩ erro¬
re dilabunt᷑ qͣsi tanto amplius in
erterior sese opatione custochuntꝰ¬
ita ut agere p̃ceteris magna uide¬
antur: scã unuersalis ȩccłia. cun¬
cta eoꝵ oꝑa despicit:. quȩ exaucto¬
ritate fidei ñꝓdire ppendit. Unde.
recte qͦ beati iobuoce subiungẽ.¬

Expanded text:
nto magis in perfidiae errorem dilabuntur, tanto amplius in exteriori sese operatione custodiunt,ita ut agere prae caeteris magna videantur, sancta universalis Ecclesia cuncta eorum opera despicit, quae ex auctoritate fidei non prodire perpendit. Unde recte quoque beati Job voce subjung
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa nulliꝰ ẽẽ meriti conspic̃ uera fi¬
de ꝓdita. qͥcqͥd oꝑantur. Caritatẽ
quippe di & ꝓrimi deserunt: qͥa
& de dõ falsa sengunt: & aprunis
iurgando diuiduntur. s uirtutẽ
manuum sine caritate. testat̃᷑ p̃dica

Expanded text:
quia nullius esse meriti conspicit, vera fide perdita, quidquid operantur. Charitatem quippe Dei et proximi deserunt, qui et de Deo falsa sentiunt, et a proximis jurgando dividuntur. Sed virtutem manuum sine charitate testa
Abbreviated transcription (Latin):
iurtutem suã. ipsis etiã ꝑsecutori¬
bus innotescat: atq inde. aduersa¬
nos adeternitatem redimatꝰ: unde
pter mimicos meos:erpe me. Aesi
diceret.spt̃ me quidẽ erpi de tẽ¬
porali tribulatione ñ appeto: sed
tamen erpi. ꝓpt̃ aduersarios con¬
cupisco: ut dũ mea uita saluari
mirabiliter cernitur: ipso miracu¬
loꝵ uisu. mimicoꝵ duricia conũ¬
tatur. Sicut gͦ sepe dñs suoꝵ ui¬
tam demporalit̃ ꝓunmicoꝵ con¬
uersione erpit: ita sepe suoꝵ uo¬
ces: ꝓpt̃ damnationẽ ꝑsequentiũ
ñ exaudit: ut uidelicet inde rea¬
tum suũ cumulentꝰ: unde prȩua¬
luisse se nequit gaudent. Nã qui
iniuisibilia despicrunt: moueri
ñnunqͣm nͥ uisibilib miraculis pos¬
sunt. S iccirco cũ iustis plerũq
nil uirtuitum uisibiliter agitur.
qͥa eoꝵ aduersarii. illuminari in¬
uisibiliter ñ merent᷑. Dicat᷑ gͦ. Ibi

Expanded text:
irtutem suam ipsis etiam persecutoribus innotescat, atque inde adversarios ad aeternitatem redimat, unde ropter inimicos meos eripe me. Ac si diceret: Propter me quidem eripi de temporali tribulatione non appeto, sed tamen eripi propter adversarios concupisco, ut dum mea vita salvari mirabiliter cernitur, ipso miraculorum visu inimicorum duritia convertatur. Sicut enim saepe Dominus vitam temporaliter pro inimicorum conversione eripit, ita saepe suorum voces, propter damnationem persequentium, non exaudit; ut videlicet inde reatum suum cumulent, unde praevaluisse se nequiter gaudent. Nam qui invisibilia despiciunt, moveri nonnunquam visibilibus miraculis possunt. Sed idcirco cum justis plerumque nihil mirum visibiliter agitur; quia eorum adversarii illuminari visibiliter non merentur. CAP. CXLVII
Abbreviated transcription (Latin):
tus opprimentiũ. audire uoces
ꝓhibet oppressoꝵ: nec eripiundur
uisibiliter iusti: qͥa saluari muis¬
biliter ñ merent᷑ iniusti. Unde rur¬
sapientes morientes: simul insipi¬
ens ⁊ stuttꝰ ꝑibunt. Qs enĩ uisibilit
mori conspiciunt: inuisibiliter
uiuere posse ñcredunt. Atq eore¬
atũ infidelitatis suȩ cumulant:
qͦ uisa morte fideliũ. de ȩternitate
despant. Igitur uiolenti quiq in¬
de deterius deficiunt: unde. cont
uitã innocentium exteriꝰ conua¬
lescunt. Tantoq ulos intima uen¬
tas ase foras eicit: qͣnto eos cont᷑
suos temporalit̃ qđ uolunt pos¬
uitã ꝑsequitur: tunc peiore ultio¬
ne damnatur. cũ nulla ei adure¬
sitate resistidur: & tunc fortiors
git qđ nequider concupiscit: qͥa
uidelicet uindicta suꝑni iudicii
ad futurum eum suppliciũ ser¬
uando deseruit: cui hicimalo
obuiare contempsit. Hinc enĩ:
scđm desideria cordis eoꝵ &ibĩ
inuoluptatib suis. Hinc turs
đir.Non ẽ uirga dei suꝑ illos. Hinc

Expanded text:
tus opprimentium audire voces prohibet oppressorum, nec eripiuntur visibiliter justi, quia salvari invisibiliter non merentur injusti. Unde rursapientes morientes, simul insipiens et stultus peribunt . Quos enim visibiliter mori conspiciunt, invisibiliter vivere posse non credunt; atque eo reatum infidelitatis suae cumulant, quo visa morte fidelium de aeternitate desperant. Igitur violenti quique inde deterius deficiunt, unde contra vitam innocentium exterius convalescunt; tantoque illos intima veritas a se foras ejicit, quanto eos contra suos temporaliter quod volunt posvitam persequitur, tunc pejore ultione damnatur, cum nulla ei adversitate resistitur; et tunc fortioris git quod nequiter concupiscit, quia videlicet vindicta superni judicii ad futura eum supplicia reservando deseruit, cui hic in malo obviare contempsit. Hinc enim psecundum desideria cordis eorum, et ibunt in voluntatibus suis . Hinc rursum dicitur: Non est virga Dei super illos . Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
intribulatione: ut econtra de gau¬
dio scriptum ẽ. Filii seruoꝵ tuoꝵ:
inhabitabunt ibi. S uidetur in¬
certũ. utrum dicat ꝓpt̃ suꝑbiam
maloꝵ ñ exaudiet: an ꝓpt̃ suꝑbiam
maloꝵs clamabunt. Intelligi autem
melius potest:si non exaudin potis
ꝓpt̃ malorum suꝑbiam. quã clama¬
re referant᷑. Nam qđ ꝓpt̃ malore su¬
ꝑbiam clamant̾ supra iam dictumẽ:
eo uersu. quo dicit᷑ ꝓp̃t multitudi¬
nem uiolentorum clamabant. Aliqͥd
gͦ nobis hoc uersu innuitur. qđ pau¬
lo subtilius atcendatur: qͥa sepe op¬
pressi quidam. dum clamauerint.
ex se quidẽ merentur audiri: sedta¬
men eorum desideria. ꝓpt̃ oppͥmen¬
tium suꝑbiam differuntur. Iustus
quippe ds. & suos ꝑmittit dempo¬
raliter opprimi: & uiolentoꝵ ma¬
liciam nequiter augeri: ut dũ eͥoꝵ
uita inpurgatione terit᷑ illoꝵ ne
prehensi. supnum solatium etiam
temporaliter ꝑcipiant: qđ tamen
ñ temporaliter implorant. Salua¬
ri enim ñ ꝓpter se.s ꝓpter aduer¬

Expanded text:
in tribulatione, ut e contra de gaudio scriptum est: Filii servorum tuorum inhabitabunt ibi . Sed videtur incertum utrum dicat: Propter superbiam malorum non exaudiet; an, propter superbiam malorum clamabunt. Intelligi autem melius potest, si non exaudiri potius propter malorum superbiam, quam clamare referantur. Nam quod propter malorum superbiam clamant, jam supra dictum est, eo versu quo dicitur: Propter multitudinem violentorum clamabunt. Aliquid ergo nobis hoc versu innuitur quod paulo subtilius attendatur, quia saepe oppressi quidam dum clamaverint, ex se quidem merentur audiri, sed tamen eorum desideria propter opprimentium superbiam differuntur. Justus quippe Deus et suos permittit temporaliter opprimi, et violentorum malitiam nequiter augeri, ut dum horum vita in purgatione teritur, illorumprehensi, supernum solatium etiam temporaliter percipiant, quod tamen non temporaliter implorant. Salvari enim non propter se, sed propter adver
Abbreviated transcription (Latin):
bit. quicquid preterit. contemplan¬
tur: & qͣsi in quodã rerũ uerticȩ
constituite. tanto sibi omĩa subse¬
eẽ conspiciunt: quanto semecip¬
sos uerius auctori omnium sub¬
dunt: atq inde cunct̃a transcen¬
dunt. undes creatori cunctor se ue
ra humilitate substernunt. Dicat
ergo. Qui docet nos suꝑ iumen¬
ta terrȩ: & suꝑ uolucres cęli erudit
nos. Ac si chiceret Infirmus. pusil¬
lamimitate uictus. ista ñdixit: &
iccirco eũ aduersitatis demptatio
ꝑculit: qͥa tranquillitatis tempo¬
re.hȩc cuncta transeuntia. nulla
ꝑfectione suꝑauit. Huiꝰ enĩ uitȩ ad¬
uersa non ꝑhorresceret:si ꝑfectio¬
nis mento etiã scda calcasset. Seq̃r¬

Expanded text:
erbit, quidquid praeterit, contemplanerbit, quidquid praeterit, contemplantur; et quasi in quodam rerum vertice constitutae, tanto sibi omnia subesse conspiciunt, quanto semetipsas verius auctori omnium subdunt; atque inde cuncta transcendunt, unde creatori cunctorum vera se humilitate substernunt. Dicat ergo: Qui docet nos super jumenta terrae, et super volucres coeli erudit nos. Ac si diceret: Infirmus pusillanimitate victus ista non dixit, et idcirco eum adversitas tentationis perculit, quia tranquillitatis tempore haec cuncta transeuntia nulla perfectione superavit. Hujus enim vitae adversa non perhorresceret, si perfectionis merito etiam secunda calcasset. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
spiciunt. Suꝑ uolueres qͦ cȩli e¬
ruditi sunt: qͥa om̃s inmundoꝵ
spinduum insidias comp̃hendur.
Suꝑ iumenta terrȩ edocti sun:
qͥa nichil inhac u̾ita qđ prẽterti.
querunt. Suꝑ uolucres cȩli erudi
ti sunt: quia potestates aersas. qͣs
adhuc ꝑcarnis infirmitatẽ tole¬
rant: iam uitȩ menitis calcant
Paulus iam suꝑ iumenta terrȩ eas¬
ctus fuerat: dicens. Multi enĩ am¬
bulant. Et paulopost. Quoꝵ finis
intentus: quoꝵe d̾s uenter ẽ: &
gloria inconfusione eoꝵ. qui ter¬
rena sapiunt. Nrã autẽ conuer¬
satio: incȩlis ẽ. Et rursum. suꝑ uo¬
lucres cȩli eruditum se nouerat:
cũ dicebat. Nescitis qm̃ angelos
iudicabimꝰ: Sub se iumenta cer¬
nebat: quia iuidelieet interra ad¬
huc positus. calcabat mores ho¬
minum. qui in infimis conuersa¬
bantur. Et rursum. uolatũ uolucrũ.
meritoꝵ dignitate transcenderat:
qͥa subiturus cȩlestia. iudicaturũ
se angelos ñ ignorabat. Inillis. in

Expanded text:
spiciunt. Super volucres quoque coeli espiciunt. Super volucres quoque coeli eruditi sunt, quia omnes immundorum spirituum insidias comprehendunt. Super jumenta terrae edocti sunt, quia nihil in hac vita quod praeterit quaerunt. Super voluores ti sunt, quia potestates aereas, quas adhuc per carnis infirmitatem tolerant, jam vitae meritis calcant. Paulus jam super jumenta terrae edoctus fuerat, dicens: Multi enim ambulant. Et paulo post: Quorum finis interitus, quorum deus venter est, et gloria in confusione ipsorum, qui terrena sapiunt. Nostra autem conversatio in coelis est . Et rursum super volucres coeli eruditum se noverat, cum dicebat: Nescitis quoniam angelos judicabimus ? Sub se jumenta cernebat, quia videlicet in terra adhuc positus calcabat mores hominum qui in infimis conversantur. Et rursum volatum volucrum meritorum dignitate transcenderat, quia subiturus coelestia judicaturum se angelos non ignorabat. In illis imm
Abbreviated transcription (Latin):
nfirmus quisq iccirco nequaqͣ
se inꝑturbatione corroborat: qͥa
& intranquillitate ñtempat. Et
ideo nescit aduersa tolerare: quia
constitutus inꝓsꝑis. cogitatione
se ñ nouit auolatu uolucrũ pre¬
mere:nec carnales motus ã iu¬
mentoꝵ ingluiue subleuare. S
hoc beato iob tanto inconueni¬
enter dr̃: qͣnto uita eiꝰ inter alta
& ifima mirabilit̃ tempat᷑. Quod
quidem: intelligi etiã alit̃ potest.
Qui docet nos suꝑ nimenta derre:
& suꝑ uolucres celi erudit nos. Nã
sicut iumentoꝵ uocabulo signa¬
tur uita hominũ. carnis adhuc
motib subditoꝵ: ita appellati¬
one uolucrum figuratur elatio su
quidem. terrem homines: ꝓuolu¬
cres uͦ demonia designentur. Un¬
ceret cecidisse: subiunxit. Uenert̃
uolucres cȩli: & comederunt ea.
Nimirum ꝑuolucres: signans aer¬
as potestates. Sc̃ĩ autẽ uiri. qͥa
nec infima hominũ erempla ap¬
petunt. nec rursũ demoniaca sub
iumenta enĩ terre. edocti sunt: q
quicqͥd mimis potest ambiri de¬

Expanded text:
nfirmus quisque idcirco nequaquam se in perturbatione corroborat, quia et in tranquillitate non temperat; et ideo nescit adversa tolerare, quia constitutus in prosperis cogitatione se non novit a volatu volucrum premere, nec carnales motus a jumentorum ingluvie sublevare. Sed hoc beato Job tanto inconvenienter dicitur, quanto vita ejus inter alta et infima mirabiliter temperatur. Quod quidem intelligi et aliter potest: Qui docet nos super jumenta terrae, et super volucres coeli erudit nos. Nam sicut jumentorum vocabulo signatur vita hominum carnis adhuc motibus subditorum, ita appellatione volucrum figuratur elatio spiquidem terreni homines, per volucres vero daemonia designentur. Unceret cecidisse, subjungit: Venerunt volucres coeli, et comederunt ea , nimirum eas potestates. Sancti autem viri, quia nec infirma hominum exempla appetunt, nec rursum djumenta enim terrae edocti sunt, quia quidquid in imis potest ambiri de
Abbreviated transcription (Latin):
eis adhuc persȩ dominent᷑. Micha¬
el adiuuat: sed grecoꝵ princeps.
adp̃lium uenit: quia mereri qͥdem
ueniãtã longe opp̃ssorum captiui¬
tas poterat: s ereptionis eoꝵ bene¬
ficio. hoc qͦ qđ ingrecos deliquerant.
obuiabat. Recte gͦ dr. qđ contra se
angłi ueniunt: quia subiectarum
sibi genqum uicissim merita con¬
tra cheunt. Nã sublimes sp̃s eisdẽ
gentib principantes. nequaqͣm ꝓ in¬
iuste agentib decertant: s eoꝵ fact̃a
iuste iudicantes examinant. Cumq
uniuiscuiusq gentis uł culpa uel
iusticia. ad suꝑne curiȩ consilium
ducitur: ẽiusdẽ gentis p̃positus uł
obtinuisse incertamine. uł q̃ obtinu¬
isse ꝑhibetur. Quoꝵ tamen omĩum
una uictoria ẽ sui suꝑ se opificis uo¬
luntas summa: quã. dũ semꝑ aspi¬
ciunt: qđ optinere ñualent. nunꝗͣ

Expanded text:
eis adhuc Persae dominentur. Michaeis adhuc Persae dominentur. Michael adjuvat, sed Graecorum princeps ad praelium venit; quia mereri quidem veniam tam longa oppressorum captivitas poterat, sed ereptionis eorum beneficio hoc quoque quod in Graecos deliquerant obviabat. Recte dicitur quod contra se angeli veniunt, quia subjectarum sibi gentium vicissim merita contradicunt. Nam sublimes spiritus eisdem gentibus principantes nequaquam pro injuste agentibus decertant, sed eorum facta juste judicantes examinant. Cum uniuscujusque gentis vel culpa vel justitia ad supernae curiae consilium ducitur, ejusdem gentis praepositus vel obtinuisse in certamine, vel non obtinuisse perhibetur. Quorum tamen omnium una victoria est sui super se opificis voluntas summa, quam dum semper aspiciunt, quod obtinere non valent nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
te tenebat᷑. Quid ẽ gͦ angłmn dicere.
ego uem ꝓpt̃ sermones tuos. pͥncepᷤ
autem regni ꝑsarum resticit m: niss
sua subditis oꝑa nuntiare: Ac si aꝑ¬
tȩ dicat. Precũ quidẽ tuarũ meritaer¬
igunt. ut isrłiticus ppłs aiugo suȩ
captiuitatis exuatur: s ẽ adhuc qd̃
ineodẽ popło psarum dño punrgari
debeat: unde ereptionem illiꝰ ꝑsa¬
rum princeps mͥiure contradicat:
Unde hoc qͦ qđ diximus: adiungit.
Michael princeps ur̃. uenit madiu¬
torium mͥ. Cumq ut aduersũ per¬
sarũ pͥncipẽ p̃liet᷑ egredit᷑: grecoꝵ
sibi princeps adueniens apparet.
Qua exre mnuitur: qđ aduersũ grecoͤ¬
qͦ aliquid iudea commiserat: quoꝵ
ꝓfecto causa. ereptioni illi resiste¬
bat. Pphȩ gͥ p̃ceᷤᷤ angłs exaudit: s ꝑ¬
sarum princeps resistit: quia et si
iam uita iusti dep̃cantis ereptionẽ
popłi exigit: eiusdem tamen ppłi
adhuc uita contradicit: ut quia nec¬
dum plenȩ hi qui incaptuitatem
fuerant ducti. purgati sunt. iure

Expanded text:
. Quid est ergo angelum dicere, Ego veni propter sermones tuos, princeps autem regni Persarum restitit mihi, nisi sua subditis opera nuntiare? Acsi aperte dicat: Precum quidem tuarum merita exigunt ut Israeliticus populus jugo suae captivitatis exuatur; sed est adhuc quod in eodem populo Persarum dominio purgari debeat: unde ereptioni illius Persarum princeps mihi jure contradicat, Unde hoc quoque quod diximus, adjungit: Michael princeps vester venit in adjutorium mihi. Cumque ut adversum Persarum principem praelietur egreditur, Graecorum sibi princeps adveniens apparet. Qua ex re innuitur quod adversum Graecos aliquid Judaea commiserat, quorum profecto causa ereptioni illius resistebat. Prophetae preces angelus exaudit, sed Persarum princeps resistit; quia etsi jam vita justi deprecantis ereptionem populi exigit, ejusdem tamen populi adhuc vita contradicit; ut quia necdum plene hi qui in captivitatem fuerant ducti purgati sunt, jure
Abbreviated transcription (Latin):
cia ẽ: quia & si inipsa sua conditio
ne homo ꝑsisteret: creatori ñposset
equari creatura. Cui tam̃ ad grauio¬
ra defectus pondera accessit & cul¬
pa: quã serpens insidans intulit:
mulier infirmata ꝑsuasit. Unde
nunc. quia homo ꝑmulierem cul¬
pȩ subditam nascitur: reatus pͥm
infirmitas. inꝑle ꝓpagatur. Et qͥa
inradice putruit humani generis
ramus: in conditionis suȩ uridi¬
tate mimimȩ subsistit. unde rectͥȩ
nunc łr. Nunquid iustificari po¬
test pot̾ homo. comparatus deo:

Expanded text:
tia est, quia etsi in ipsa sua condtia est, quia etsi in ipsa sua condne homo persisteret, creatori non posset aequari creatura . Cui tamen ad graviora defectus pondera, accessit et culpa, quam serpens insidians intulit, et mulier infirmata persuasit . Unde nunc quia homo per mulierem culpae subditam nascitur, reatus primi infirmitas in prole propagatur. Et quia in radice putruit humani generis ramus, in conditionis suae viriditate minime subsistit. Unde recte nunc dicitur: Nunquid justificari potest homo comparatus Deo
Abbreviated transcription (Latin):
perio ꝑagunt: qͥa quic qͥd agen¬
do contraimmundos sp̃s appect̃:
ex adiutorio cuncta regentis posst̃
De hac nanq milicia: nascente rege
nr̃o scriptum ẽ Subito fact̾aẽ. cũ
angło multitudo miliciȩ cȩlestis
exereitus. Cui tam̃ milicis electoꝵ
qͦ hominum numerus iungit᷑.
qui. ꝑsublime mentis desiderium.
at̾renȩ conu̾sationis seruitute li¬
appareant: minuisibili tam̃ patria
innumerabiles regnant: quia et si
excomparatione prauorum. pauci
sunt: incongregationis suȩ freqñ¬
tra metir nequaquã possunt &a
ratur: recte subiungitur. Et super
quem. non surget lumen illiᷤ Lum̃
innr̃o corde nequaqͣm gratiitosur¬
geret. ꝓfecto mens nr̃a inpeccatoꝵ
suoꝵ tenebris obscura remaneret.
cari potest homo comparat᷑ deoͤ
to iob đr: et nunc. ineius exꝓbra¬
tione replicatur. Omnis nanq uir
iustus. cħ̃ illustratione iustus est
non comparatione. Humana qͥppe
iusticia auctori comparata. iniusti¬

Expanded text:
perio peragunt, quia quidquid agenperio peragunt, quia quidquid agendo contra immundos spiritus appetunt, ex adjutorio cuncta regentis possunt. De hac namque 543 militia, nascente rege nostro, scriptum est: Subito facta est cum angelo multitudo militiae coelestis . Cui tamen militiae electorum quoque hominum numerus jungitur, qui per sublime mentis desiderium, a terrenae conversationis servitute liappareant, in invisibili tamen patria innumerabiles regnant, quia etsi ex comparatione pravorum pauci sunt, in congregationis suae frequentia metiri nequaquam possunt. Quia ratur, recte subjungitquem non surget lumen illius? Lumen in nostro corde gratuito surgeret, profecto mens nostra in peccatorum suorum tenebris obscura remaneret. cari potest homo comparatus Deo? to Job dicitur, et nunc in ejus exprobratione replicatur. Omnis namque vir justus, Dei illustratione justus est, non comparatione. Humana quippe justitia auctori comparata injusti
Abbreviated transcription (Latin):
Incognitione humanȩ rationis. su¬
ꝑnorum spũum numerus non ẽ.:
quia quanta illa sit frequentia in¬
uisibilis exercitus. nescit. De quo ꝑ
danielem dr. Milia milium mi¬
nistrabant ei: & decies milies cente¬
na milia asistebant ei. Suꝑnorum
ciuium numerus infinitus. et de¬
finitus exprimitur: ut qui deo ẽ
numerabilis: eẽ nobis innumera¬
bilis demonstretur: Quamuis ali¬
ud ẽ assistere: aliud ministrare. As¬
sistunt enim ille ꝓculdubio pote¬
states: quȩ. adquedam hominib¬
nuntianda ñ ereunt Ministrant¬
uͦ hi: qui adexplenda officia nunti¬
orum ueniunt: sedtamen ipsi quoq
contemplatione abintimis utriq¬
ñ recedunt. Et quia plures sunt qͥ
ministrant. qͣm hi qui principalit̃
asistunt: asistentiũ numerus qͣsi
definitus: ministrantiũ uͦ indefmit᷑
ostencditur: Angłicos uͦ sp̃s. rectȩ dĩ
milites dicimꝰ: quia decertare eos ꝯtͣ¬
potestates aerias ñ ignoramus.Quȩ
tamen certamina. ñlabore s im¬

Expanded text:
In cognitione humanae rationis supernorum spirituum numerus non est, quia quanta sit illa frequentia invisibilis exercitus nescit; de quo per Danielem dicitur: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . Supernorum civium numerus infinitus et definitus exprimitur, ut qui Deo est numerabilis, esse hominibus innumerabilis demonstretur. Quamvis aliud est assistere, aliud ministrare. Assistunt enim illae procul dubio potestates, quae ad quaedam hominibnuntianda non exeunt. Ministrantro hi qui ad explenda officia nuntiorum veniunt, sed tamen ipsi quoque contemplatione ab intimis non recedunt. Et quia plures sunt qui ministrant quam hi qui principaliter assistunt, assistentium numerus quasi definitus, ministrantium vero infinitus ostenditur. Angelicos vero spiritus recte Dei milites dicimpotestates aereas non ignoramus. Quae tamen certamina non labore, sed im
Abbreviated transcription (Latin):
nitur. Unde abhoc eodem angelo:
paulo post daneli d̃r. Nemo ẽ. ad¬
iutor m̃s momnib his: nͥ michael
princeps ur̃. Dequo et hoc qđ p̃mis¬
mus dic̃. Et ecce michael. unus de pͥn¬
cipib pͥmis uenit in adiutoriũ mͥ
dum nequaqͣm simul eẽ. s uenire

Expanded text:
nitur. Unde ab hoc eodem angelo nitur. Unde ab hoc eodem angelo paulo post Danieli dicitur: Nemo est adjutor meus in omnibus his nisi Michael princeps vester. De quo et hoc, quod praemisimus, dicit: Et ecce Michael unus de principibus primis venit in adjutorium mihi. Qui dum nequaquam s
Abbreviated transcription (Latin):
mones tuos: princeps autẽ regni ꝑ¬
sarum restitit mͥ uiginti et uno dieb:
& ecce michael unus de principib
pͥmis uenit inadiutoriũ mͥ: et pau¬
lopost. nunc reuertar ut p̃lier ad¬
uersus principẽ ꝑsarũ:cum enim
egrederer: apparuit princeps grecoꝵ
adueniens: Quos itaq alios prin¬
cipes gentium. nͥ angłos appellat:
qui sibi resist̾e exeunti potuissẽt:
Quȩ gͦ eẽ par insublimib potest: si
certamen agitur. qui semꝑ conspectui
ueritatis assistunt:S qͥa certa ange¬
lorũ minist̾ia. dispensancds singulis
quibq gentib sunt p̃lata: cũ subiec¬
toꝵz mores aducisus se uicissim p̃po
sitoꝵ spũum opem merentur: ipsi qͥ
p̃sunt sp̃s contra se uenire referuntur.
Is nanq angłs. qui danieli loquebat᷑:
captiuis israhelitici populi inꝑ̾side
constitutis. p̃latus agnoscitur: micha¬
el autẽ. eoꝵ qui exeadem plebe inui.¬
deç t̾ra remanserant. p̃positus inue¬

Expanded text:
mones tuos: princeps autem regni Pmones tuos: princeps autem regni Persarum restitit mihi viginti et uno diebus; et ecce Michael, unus de principibus primis, venit in adjutorium mihi . Et paulo post: Nunc revertar ut praelier adversum principem Persarum. Cum enim egrederer, apparuit princeps Graecorum adveniens . Quos itaque alios principes gentium, nisi angelos appellat, qui sibi resistere exeunti potuissent? Quae ergo esse pax in sublimibus potest, si certamen agitur, qui semper conspectui veritatis assistunt? Sed quia certa angelorum ministeria dispensandis singulis quibusque gentibus sunt praelata, cum subjectorum mores adversusitorum spirituum opem merentur, ipsi qui praesunt spiritus, contra se venire referuntur. Is namque angelus qui Danieli loquebatur, captivis Israelitici populi in Perside constitutis, praelatus agnoscitur. Michael autem eorum, qui ex eadem plebe in Judaeae terra remanserant, praepositus inve
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ eũ ẽ.: qui fac̃ concordiã insub¬
corda mortalum ueracit᷑ terret:
qͥ hȩc ex diuinitatis suȩ potentia
tieracit possidet. Humana enim
potentia. quẽ t̾rorẽ incuqt: quȩ.
iure eiusdẽ potentiȩ qͣndo careat.
nescit: Rectȩ autem dr: qͥ fac̃ con¬
cordiã insublimib suis: qͥa multa
sibimet inferius dissidunt: s ad con¬
cordem suꝑnoꝵ plenitudinẽ curit̃.
Et exint̾nȩ pacis causa agitur: ut
sepe ea quȩ sunt exterius.sine pa¬
ce disponantur. Nãbonos omp̃s
ds admeritum ꝓuehit: cũ contra
eoꝵ uitã. malos seuire ꝑmitoit.
Atq inconcordiã componunt᷑ sũ
ma: dum confunduntur infima:
qͥa inde incȩlestib electos suos. an¬
gelorum choris sociat: unde int̾re¬
nis et infimis. reꝓboꝵ mores suis
nutib aduersantes portat. S int̃
hec libet inquirere. si pax insublimmi¬
bus. summa retinetur: qͥd ẽ qđ ꝑ
angłi danieli d̃r: ẽgo ueni ꝓpt̃ ser¬

Expanded text:
apud eum est, qui facit concordiam in subapud eum est, qui facit concordiam in subcorda mortalium veraciter terret, qui ex divinitatis suae potentia veraciter haec possidet. Humana enim potentia quem terrorem incutit, quae jure ejusdem potentiae quando careat nescit? Recte autem dicitur: Qui facit concordiam in sublimibus suis, quia multa sibimet inferius dissident, sed ad concordem supernorum plenitudinem currunt; et ex internae pacis causa agitur, ut saepe ea quae sunt exterius sine pace disponantur. Nam bonos omnipotens Deus ad meritum provehit, cum contra eorum vitam malos saevire permittit. Atque in concma, dum confunduntur infima, quia inde in coelestibus, electos suos angelorum choris sociat, unde in terrenis et infimis reproborum mores suis nutibus adversantes portat. Sed inter haec libet inquirere, si pax in sublimibus summa retinetur, quid est quod per angelum Danieli dicitur: Ego veni propter ser
Abbreviated transcription (Latin):
dita cogitans. atq hȩc exregła ucri¬
tatis pensans. uerba ante dm po¬
nit: qͥa apud se inconspectu uerita¬
tis examinat: qͥo foris eont᷑ fallaciã
decernat. Ante dm quippe uerba
ponere ẽ: consid̾ato intimo iudice.
ext̾iora dicta pensare. Nir gͥ sc̃s. ab
amicis suꝑbientib. uerba sua an¬
te dm poni posse ñestimat. Ac si
aꝑtȩ dicat. Iccirco quȩ loquor. po
nere ante iudicem ñualetis: qͥa ey
uob̾faciẽ peccantes absconditis.¬
stat intelligi. Quȩ cũ de infirmis
suis. abhereticoꝵ irrisione rep̾hen¬
ditui: ipsã irrisionis eoꝵ astuciã
dedignatur. qͥa tolerabiliꝰ deo est.
ut ininfirmitate qͥs atq ignoran¬
tia cũ humilitate iaceat: qͣm cũ
elatione alta comp̃hendat. S qͥa
sc̃s uir multa contra eos ꝓtulit.
qͥ fugitiua potestate suꝑbiunt. ⁊
uentosis honorib intumescunt:
baldac suites. exeycorreptione ꝓfi¬
ciens: apud quẽ uera sit potentia

Expanded text:
dita cogitans, atque haec ex regula veridita cogitans, atque haec ex regula veritatis pensans, verba ante Deum ponit: quia 541 apud se in conspectu veritatis examinat, quid foris contra fallaciam decernat. Ante Deum quippe verba ponere est considerato intimo judice, exteriora dicta pensare. Vir igitur sanctus ab amicis superbientibus verba sua ante Deum poni posse non aestimat. Ac si aperte dicat: Idcirco qunere ante judicem non valetis, quia ejus vobis faciem peccantes absconditis.stat intelligi. Quae cum de infirmis suis ab haereticorum irrisione reprehenditur, ipsam irrisionis eorum astutiam dedignatur, quia tolerabilius Deo est ut in infirmitate quis atque ignorantia cum humilitate jaceat, quam cum elatione alta comprehendat. Sed quia sanctus vir multa contra eos protulit qui fugitiva potestate superbiunt, et ventosis honoribus intumescunt Baldad Suhites ex ejus correptione proficiens, apud quem vera sit potentia
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ dicit᷑ si ita ñ ẽ mentitũ me arguere
qͥs pot̃: dum scilicet nouerimus qd̃
fallacem rep̃hendere cuilibet licet:
S siloqñtis sensũ subtili int̾rogatio¬
ne discutimus: qͣm sint recta quȩ¬
ꝓtulit citiꝰ iuenimꝰ. Iustꝰ nanq &¬
si qͥd unqͣm delinquendo loquitur:
dignum ñẽ ut abinustis & praue
uiuentib iudicetur. Unde sc̃s̃ uir.
amicoꝵ suꝑbiam depͥmens. ñ solũ
si ita ẽ uerum etiã si ita ñ ẽ ut ꝓtu¬
lit: nequaqͣm se rep̃hendi posse con¬
fidit: qͥa nimirum illi rectȩ redar¬
guere falsa possunt: qͥ falsa agere
nesciunt. Nã correptionis ausum
contra fallaciam ꝑdunt:qͥ adhuc
fallacit᷑ uiuunt. Ait gͦ qd̾ siita ñẽ
qͥs me potit arguere eẽ mentitum:
Ac si aꝑtȩ dicat. Ita sunt cuncta: ut
ꝓtuli. Quȩ tam̃ si ita ñ eeñt. ãuobis
redargui nequaqͣm possem: qͥa dũ
adhuc ꝓpriȩ succumbitisͥ alienã
dm uerba mea. Quis qͥs enĩ dict̃a
fallacia ueraciter rep̃hendit: au¬

Expanded text:
go dicitur: Si non est ita, mentitum me arguere quis potest, dum scilicet noverimus quod fallacem reprehendere cuilibet licet? Sed si loquentis, sensum subtili interrogatione discutimus, qprotulit citius invenimus. Justus namque etsi quid unquam delinquendo loquitur, dignum non est ut ab injustis et prave viventibus judicetur. Unde sanctus vir amicorum superbiam deprimens, non solum si ita est, verum etiam si ita non est ut protulit, nequaquam se reprehendi posse confidit, quia nimirum illi recte redarguere falsa possunt, qui falsa agere nesciunt. Nam correptionis ausum contra fallaciam perdunt, qui adhuc fallaciter vivunt. Ait ergo: Quod si ita non est, quis me poterit arguere esse mentitum? Ac si aperte dicat: Ita sunt cuncta ut protuli, quae tamen si ita non essent, a vobis redargui nequaquam possem, quia dum adhuc propriae succumbitis, alienam Deum verba mea. Quisquis enim dicta fallacia veraciter reprehendit, au
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ gaudia. dampna meroriᷤ pen¬
set A biectionis detrim̃ta ñtime¬
at: s ꝑhec. manentis glȩ locũ que¬
rat. has et enĩ uiaᷤ. sequentiũ mon¬
strabat ocłis ueritas: cum dicebat.
Qui mͥ ministrat: me sequat᷑. Adhas
uias. tumentia discipuloꝵ corda
reuocabat: cum locũ iã głe quere¬
ient s eiusdem glẽ iter ignorarent:¬
dicens. Podestis bibere calicẽ. quem
egobibiturus sũ: Consessionis qͥppe
illius celsituchinem adextris sinistrib
quesierant: s qͣnta adhanc eẽt itine¬
ris angustia. ñuidebant. Vnde.⁊ eoꝵ
mox ocłis imitandus calix passio¬
nis obicitur: ut uidelicet. si adsub¬
limitatis gaudia tenderent᷑: pꝰ uiã
humihitatis inuenirent. Quia igit᷑
considerare peccator uias dĩ negligit:
s solis in quib carnalit̃ delectetur.

Expanded text:
vitae gaudia damna moeroris penvitae gaudia damna moeroris penset; abjectionis detrimenta non timeat, sed per haec manentis gloriae locum quaerat. Has etenim vias sequentium monstrabat oculis Veritas, cum dicebat: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Ad has vias tumentia discipulorum corda revocabat, cum locum jam gloriae quaererent, sed ejusdem gloriae iter ignorarent,dicens: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? Confessionis quippe illius celsitudinem a dextris sinistrisque quaesierant, sed quanta ad hanc esset itineris angustia non videbant. Unde et eorum mox oculis imitandus passionis calix objicitur, ut videlicet si ad sublimitatis gaudia tenderent, prius viam humilitatis invenirent. Quia igitur considerare peccator vias Dei negligit, sed solis in quibus carnaliter delectetur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ qđ ad finem t̾rem desiderii ꝑdu¬
cantur. Nequaqͣm uͦ suȩ conside¬
rationis obtiitum int̾ra peccator
figeret si ad scã sui redemptoris
itinera. mentis ocłos leuaret. Unde.
ꝑsalomonẽ rursũ dr Ocłi sapien¬
tiᷤ incapite eiꝰ: quia uidelicet sapi¬
ens quisq illũ tota indentione con¬
sidat: cuuis se menbrũ eẽ ꝑfidem
pensat. Has nanq humanȩ coni̾¬
sationis uias uidẽ concupierat: qͥ
dicebat. Inmandatis tuis exerce¬
bor: et considerabo uias tuas. Nc
si aꝑte spondeat: dicens.Quȩ mea
sunt. iã uidere refugio: quia ꝑimi¬
tationis tuȩ uiã ꝑgere. conu̾satio¬
nis gressib mardesco. Qui enim
p̃sent iã mundo contradicit:a¬
moris excitatione continua. redẽ¬
ptoris sui uias. cordis ocłis obicit:
ut mens ꝓsꝑa fugiat: ad adu̾sa p̃pa¬
retur. Nil qd̃ demulcet. appecat: ni¬
chil qđ det̾rere creditur. ꝑtimescat.
Merorẽ. gaudium deputet: p̃sentis

Expanded text:
per quod ad finem terreni desiderii perduper quod ad finem terreni desiderii perducantur. Nequaquam vero suae considerationis obtutum in terra peccator figeret, si 538 ad sancta sui Redemptoris itinera mentis oculos levaret. Unde per Salomonem rursum diciin capite ejus , quia videlicet sapiens quisque illum tota intentione considerat, cujus se membrum esse per fidem pensat. Has namque humanae conversationis vias videre contempserat, qui dicebat: In mandatis tuis me exercebo, et considerabo vias tuas . Ac sic aperte spondeat, dicens: Quae mea sunt, jam videre refugio, quia per imitationis tuae viam pergere conversationis gressibus inardesco. Qui enim praesenti jam mundo contradicit, amoris excitatione continua Redemptoris sui vias cordis oculis objicit, ut mens prospera fugiat, ad adversa praeparetur; nihil quod demulcet appetat, nihil quod deterrere creditur pertimescat; moerorem gaudium deputet; praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
tempora. qͣsi dampnationis argum̃¬
ia timeamus: ne exclementia iu¬
dcis crescat supplicum peccato¬
ris: Et unde quisq eripi amorte po¬
terat. inde graurꝰ admortem den¬
dat Qđ id circo plerumq agitur:
quia nequaquam ap̃sentib. m̃tis
ocłs separatur. Considerare nanq
peccator. redemptoris uias negli¬
git: & id̃circo. insuis itinerib. sine
cessatione ueterascit. Unde & sub¬
illius. Nias enim suas peccator in¬
tuetur: quia sola cogitare. sola cer¬
nere nititur: quȩ sibi ad cõmodũ
temporale suffragentur. Hinc et¬
enim: paulus dic̃ Om̃s quȩ sua
sunt querunt: non quȩ sunt xp̃i¬
ihii. Uia nanq elad suꝑbia: uia
raptoris. auaricia: uia ẽ. lubriciꝯ
cupiscentia carnalis. Inuiis ergo
suis iniquus quisq ocłos depͥmit:
qͥa solis uiciis. ut ꝑhȩc animo sa¬
tisfaciat. intendit. Unde. et ꝑsalo¬
monem dr̃. Oculi stultorum. infi¬
nib terrȩ: quia hoc solum tota
cordis intentione conspiciunt:

Expanded text:
tempora quasi damnationis argumetempora quasi damnationis argumenta timeamus, ne ex clementia judicis crescat supplicium peccatoris; et unde quisque eripi a morte poterat, inde gravius ad mortem tendat. Quod idcirco plerumque agitur, quia nequaquam a praesentibus mentis oculus separatur. Considerare namque peccator Redemptoris vias negligit, et idcirco in suis itineribus sine cessatione veterascit. Unde et subias enim suas peccator intuetur, quia sola cogitare, sola cernere nititur quae sibi ad commodum temporale suffragentur. Hinc etenim Paulus dicit: Omnes quae sua sunt quaerunt, non quae Jesu Christi . Via namque elati, superbia; via raptoris, avaritia; via est lubrici, concupiscentia carnalis. In viis ergo suis iniquus quisque oculos deprimit, quia solis vitiis, ut per haec animo satisfaciat, intendit. Unde per Salomonem dicitur: Oculi stultorum in finibus terrae , quia hoc solum tota cordis intentione conspiciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ abiniquitate compescit᷑: mu¬
mis quidẽ suꝑnȩ patientiȩ ꝓcipit:
s reatus sui uinculis. exipso se mune
artius astringit. Nam qui accepta pe¬
nitentiȩ tempora diu̾tit adculpam:
districtus inultimis uidex. impensa
argum̃ta miscđiȩ. conũgit ad penã.
Hinc nanq ꝑpaulum dicitur. An ig¬
noras. quia patientia dĩ adpeniten¬
ciam de addiicit: Tu audem scđ̃m
duriciam cuã. & cormpenitens: the¬
saurizas tibi iram. inche ire et reue¬
lationis iusti iudicii di. hinc ysaias
ait. Puer centum annoꝵ morietur.
et peccator centũ annoꝵ maledic̃tꝰ
erit. Aesi aꝑtȩ det̾reat: dicens. Uita
quidẽ pueri. in longum trahitur: ut
afactis puesilib corrigatur. S si
apeccati ꝑpetratione. nec temporiᷤ
longinquitate compescitur: hec
ipsa uitȩ longinquitas. qͣm ꝑmise¬
ricordiam accepit ei adcumulum
maledictionis crescit. unde. necesse
ẽ ut cum nos diutiꝰ expectari con¬
spicimus: ipsa prerogatȩ pietatis

Expanded text:
tamen ab iniquitate compescitur, munus quidem supernae patientiae percipit, sed reatus sui vinculis, ex ipso se munere arctius astringit. Nam quia accepta poenitentiae tempora divertit ad culpam, districtus in ultimis judex impensa argumenta misericordiae convertit ad poenam. Hinc namque per Paulum dicitur: An ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam tuam et cor impoenitens thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Isaias ait: Puer centum annorum morietur, et peccator centum annorum maledictus erit . Ac si aperte nos deterreat, dicens: Vita quidem pueri in longum trahitur, ut a factis puerilibus corrigatur; sed si a peccati perpetratione nec temporis longinquitate compescitur, haec ipsa vitae longinquitas, quam per misericordiam accepit, ei ad cumulum maledictionis crescit. Unde necesse est ut cum nos diutius exspectari conspicimus, ipsa praerogatae pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
Eit cordi imenda leticia: quia es
quem desiderat .iam ꝑspem securi¬
tatis ꝓpinquat . Recte de hoc dici
debet: deprecabitur dm. et placabilis
ei erit. & uidebit faciẽ ens inubilo:
uel certȩ. liberauit animã suã ne ꝑ

Expanded text:
Fit cordi immensa laetitia, quia ei Fit cordi immensa laetitia, quia ei quem desiderat, jam per spem securitatis propinquat, ut recte de hoc dici debeat: Deprecabitur Deum, et placabilis ei erit; et videbit faciem ejus in jubilo. Vel certe: Liberavit ani