comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omnia corporedia mala ꝑfide pietatis. &
commendationẽ ueritatis. eẽ. toleranda.
Videbat ergo ista porphyrius. & ꝑ huius
modi ꝑsecutiones cito istã uiã perituram:
& ꝓpterea nonesse ipsum liberanda animȩ
uni uersidem putabat. Non in tellegens hoc
quod eum mouebat. & quodincius dlectione
ꝑpeti m&uebat. adaiꝰ confirmationẽ rob¬
tioremq commendationẽ potius ꝑtinere
He ẽ igitur animȩ libenande un iuersalis uia
id ẽ. uniuersis gentib diuinẽ miseratione
concessa : Cuius ꝓfectonotitia ad quoscũq
iamuenit. & ad quos cũq uentura est. pec̃
debuit nec debebit ei dici. quare modo. & quare
sero: qm̃mittentis consilium non .ẽ. huma no
ingenio penetrabile: Quod sensit &iam iste
cumdix Nondum receptum hocdonum di:
& nondum in suam notitiam fuisse ꝑlatum.
Nequeenim ꝓpterea utrum non cẽ. iudicauit.
quia nondum infidẽ suam receptum fuerat:
uelinnotitiã nondum ꝑuenerat: Hat .ẽ. inquã

Expanded text:
omnia corporalia mala pro fide pietatis et omnia corporalia mala pro fide pietatis et commendatione ueritatis esse toleranda. Videbat ergo ista Porphyrius et per huius modi persecutiones cito istam uiam perituram et propterea non esse ipsam liberandae animae uniuersalem putabat, non intellegens hoc, quod eum mouebat et quod in eius electione perpeti metuebat, ad eius confirmationem robustioremque commendationem potius pertinere. Haec est igitur animae liberandae uniuersalis uia, id est uniuersis gentibus diuina miseratione concessa, cuius profecto notitia ad quoscumque iam uenit et ad quoscumque uentura est, nec debuit nec debebit ei dici: Quare modo? et: Quare sero? quoniam mittentis consilium non est humano ingenio penetrabile. Quod sensit etiam iste, cum dixit, nondum receptum hoc donum Dei et nondum in suam notitiam fuisse perlatum. Neque enim propterea uerum non esse iudicauit, quia nondum in fidem suam receptum fuerat uel in notitiam nondum peruenerat. Haec est, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
apud eascuriositas udluit. quorumq angłoꝵ
cognoscendorum & colendorum. non dũq
in suamnotitiam hiscoriali cognitione ꝑlatã.
Quanam ista .ẽ. uniuersalis uia. nisi quen
suȩ cuique genti propria. sed uni uersis gen¬
tibus quȩ communis. e&. diuinitus in ꝑtita ẽ.
Quamcerte homo non mediocri ingenio p̃¬
ditus. eẽ. Nondubitat ꝓuidentiã quippe
diuinam sincista uniuersaliuia liberande
animȩ genus humanum relinquere potuisse
non credit Nequeenim ait : nom . ec̃. sed hoc
tantũ bonum tantũq adiutorium nondũ
receptum. nondum insuam notitiã . cẽ. ꝑlatũ.
Ne mirum : Tuncenim porphyrius erat in re¬
bus humanis: quando ista liberande animȩ
uniuer salisuia: quę non .ẽ. alia quã religio
xp̃iana obpugnari ꝓmatebatur. ab idoloꝵ
demnonũq cultorib rogibusq: terreNis: ꝓpt̃
asserendum & consecrandum martrrũ numerũ
hoc .ẽ. testium ueritatis. ꝑ quos ostender&

Expanded text:
aput eas curiositas ualuit quorumque angelorum aput eas curiositas ualuit quorumque angelorum cognoscendorum et colendorum, nondumque in suam notitiam historiali cognitione perlatam? Quaenam ista est uniuersalis uia, nisi quae non suae cuique genti propria, sed uniuersis gentibus quae communis esset diuinitus inpertita est? Quam certe iste homo non mediocri ingenio praeditus esse non dubitat. Prouidentiam quippe diuinam sine ista uniuersali uia liberandae animae genus humanum relinquere potuisse non credit. Neque enim ait non esse, sed hoc tantum bonum tantumque adiutorium nondum receptum, nondum in suam notitiam esse perlatum; nec mirum. Tunc enim Porphyrius erat in rebus humanis, quando ista liberandae animae uniuersalis uia, quae non est alia quam religio Christiana, obpugnari permittebatur ab idolorum daemohumque cultoribus regibusque terrenis, propter adserendum et consecrandum martyrum numerum, hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
oporter& Cum autẽ dicit uelaphylosophra
uerissima aliquã nondum in suã notitiam ꝑ¬
uenisse sectam. quȩ uniuersalẽ contineat uiã
animȩ liberande : satis quantũ arbitror os¬
tendit. uelcam phyloso phram in qua ipse
phr losophatus ẽ. non . eẽ ueris simã. uelea
non contineri talonuiam & quomodo iam
potesteẽ uerissima qua non contin& hȩc
uia namq̃ alia uia .ẽ. uniuersalis animȩ
libetindaȩ nisi quauniuerse animȩ liberant.
acꝑ hoc sinculla. nulla anima liberatur:
Cum autẽ addit & dicit uelabindo rũ morib
acdisciplina. uelab inductione caldeoꝵ. uel
uer silem uiam liberande animȩ contineri:
& utique se achaldcis oracula diuina supsisse
quorum as siduam commemorationẽ facit.
tacere Non potuit : Quamuult ergo intellegi
animȩ liberandȩ uniuersalẽ uiam nondum
receptam. uel exaliqua uerissima phr losophia
uelex earum gentium doctrinis que magnȩ
uelut indiunis reb habebantur: quia plus

Expanded text:
oporteret. Cum autem dicit uel a philosophia oporteret. Cum autem dicit uel a philosophia uerissima aliqua nondum in suam notitiam peruenisse sectam, quae uniuersalem contineat uiam animae liberandae: satis, quantum arbitror, ostendit uel eam philosophiam, in qua ipse philosophatus est, non esse uerissimam, uel ea non contineri talem uiam. Et quo modo iam potest esse uerissima, qua non continetur haec uia? Nam quae alia uia est uniuersalis animae liberandae, nisi qua uniuersae animae liberantur ac per hoc sine illa nulla anima liberatur? Cum autem addit et dicit: uel ab Indorum moribus ac disciplina, uel ab inductione Chaldaeorum uuersalem uiam liberandae animae contineri; et utique se a Chaldaeis oracula diuina sumsisse, quorum adsiduam commemorationem facit, tacere non potuit. Quam uult ergo intellegi animae liberandae uniuersalem uiam nondum receptam uel ex aliqua uerissima philosophia uel ex earum gentium doctrinis, quae magnae uelut in diuinis rebus habebantur, quia plus
Abbreviated transcription (Latin):
esse uoluit. &iamusque ad morte sacrifici¬
um ꝓ nob dignatus fieri. Hec est religio que
qm̃ nulla nisihȩc liberari potest. Hax . ẽ. enim
quo dammodo regalis. uitalis uia. quȩ una
ducit ad regnum: non temporali fustigio nu¬
tabundum. sed ȩc̃ nitatis firmitate securum
Cum autẽ dicit porphrrius. in primo iuxta
finem deregres su anime libro. nondũ recep¬
tum in unam quandam sectam. queduniuer¬
sale contineat uiam animȩ liberande. uel
aphr losoplra ueris sima aliqua uel abindoꝵ
moribus acdisciplina. aut inductione caldcoꝵ
aut aliqua lib& uia. nondũ in sua notitiuã
eandem uiam historiali cognitione ꝓlatã.
proculdubio confitetur . eẽ. aliquam. sed non¬
dum insuam uenis se notitiã. Itacnim non
sufficiebat. quiqe̾id detinima liberanda
studi osissime didicerat: sibiq uel potius
aliis nosse actenere uidebatur. Sentiebat
enim adhuc sibi deesse aliquã prestantissi¬
mam auctoritatẽ : quamdere tanta sequi

Expanded text:
esse uoluit, etiam usque ad mortem sacrificiesse uoluit, etiam usque ad mortem sacrificium pro nobis dignatus est fieri. CAPUT XXXII. De quoniam nulla nisi hac liberari potest. Haec est enim quodam modo regalis uia, quae una ducit ad regnum, non temporali fastigio nutabundum, sed aeternitatis firmitate securum. Cum autem dicit Porphyrius in primo iuxta finem de regressu animae libro nondum receptum in unam quandam sectam, quae uniuersalem contineat uiam animae liberandae, uel a philosophia uerissima aliqua uel ab Indorum moribus ac disciplina, aut inductione Chaldaeorum aut alia qualibet uia, nondumque in suam notitiam eandem uiam historiali cognitione perlatam: procul dubio confitetur esse aliquam, sed nondum in suam uenisse notitiam. Ita ei non sufficiebat quidquid de anima liberanda studiosissime didicerat sibique uel potius aliis nosse ac tenere uidebatur. Sentiebat enim adhuc sibi deesse aliquam praestantissimam auctoritatem, quam de re tanta sequi
Abbreviated transcription (Latin):
coepit ex tompore. curnonficri potuerit. ut ipsa
es s& extempore que ante non fuiss& demn¬
debectitudo quoquerius post experim̃tum
malorum firmior & sinemansura sicutiste
confitetur proculdubio coepit extempore.
et tamq semꝑerit. cum ante Non fuerit: Illa
igitur omnis argum̃ tatio dissoluta . ẽ: qua
putatur niħ esse posse sine fine temporis.
nisi quod initium non hab& temporis Inueni¬
taest enim animȩ bectitudo: quecum initiũ
tem poris habuerit finem temporis non habe¬
bit. Qua propter diuine auctoritati. hu¬
mana cedat in firmitas: eisq beatis & in¬
mortalib deuera religione credamꝰ. qui sibi
honorem non ex petunt. quem dõ suo qui&iã
noster ẽ. deberi sciunt Nec iubent ut sacrifi¬
cium faciam : nisi entintum cuius & nos cũ
illis ut sepedixi & sepedicendum sacrificium
esse debemꝰ. ꝑ eum sacerdotẽ offerendi. qui in
homine quẽ suscepit scđm quem & sacerdos

Expanded text:
coepit ex tempore, quur non fieri potuerit, ut ipsa coepit ex tempore, quur non fieri potuerit, ut ipsa esset ex tempore quae antea non fuisset? Deinde beatitudo quoque eius post experimentum malorum firmior et sine fine mansura, sicut iste confitetur, procul dubio coepit ex tempore, et tamen semper erit, cum antea non fuerit. Illa igitur omnis argumentatio dissoluta est, qua putatur nihil esse posse sine fine temporis, nisi quod initium non habet temporis. Inuenta est enim animae beatitudo, quae cum initium temporis habuerit, finem temporis non habebit. Quapropter diuinae auctoritati humana. cedat infirmitas, eisque beatis et inmortalibus de uera religione credamus, qui sibi honorem non expetunt, quem Deo suo, qui etiam noster est, deberi sciunt, nec iubent, ut sacrificium faciamus, nisi ei tantum, cuius et nos cum illis, ut saepe dixi et saepe dicendum est, sacrificium esse debemus, per eum sacerdotem offerendi, qui in homine, quem suscepit, secundum quem et sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
ferre. quia quod nisi semꝑante fuis sec sẽpit̃ nũ
Dainceps esse nonposs&: Quanquã & demundo
& dehis quos inmundo deos. adõ factos scribit
plato. aꝑtissimae dicat eos. ec̃. cocpisse. & ha¬
berchinitiũ. finem tam̃ non habituros. sed per
conditoris potentissimã uoluntatẽ. in eternũ
mansuros. eẽ. ꝑhibebant: Verumid quomodo
intellogant: inuenerunt non eẽ. hoc uidelic&
temporis. sed substidõnis initium. Sicutenĩ inqui¬
unt. si pes exeternitate seꝑ fuis s& inpuluere
semꝑ ei sub es s& uestigium. qđ tam̃ uestigium
a calcante factum nemo dubitar&. nec alterũ
altero prius ess& quãuis alterũ ab altero factũ
ess& sicinquiunt & munđ atq in illo di creati
& semꝑ fuer̃ semꝑ existente qui fecit. & tamq
factisunt: Num quidergo sianima seꝑ fuit.
&iã miseriacius sẽp̃ fuisse dicenda e. porro
sialiquid in illa quod ex aterno non fuit. eẽ.

Expanded text:
ferre, quia, nisi quod semper antea fuisset, sempiternum ferre, quia, nisi quod semper antea fuisset, sempiternum deinceps esse non posset; quamquam et de mundo et de his, quos in mundo deos a Deo factos scribit Plato, apertissime dicat eos esse coepisse et habere initium, finem tamen non habituros, sed per conditoris potentissimam uoluntatem in aeternum mansuros esse perhibeat. Verum id quo modo intellegant inuenerunt, non esse hoc uidelicet temporis, sed substitutionis initium. Sicut enim, inquiunt, si pes ex aeternitate semper fuisset in puluere, semper ei subesset uestigium, quod tamen uestigium a calcante factum nemo dubitaret, nec alterum altero prius esset, quamuis alterum ab altero factum esset: sic, inquiunt, et mundus adque in illo di creati et semper fuerunt semper existente qui fecit, et tamen facti sunt.\' Numquid ergo, si anima semper fuit, etiam miseria eius semper fuisse dicenda est? Porro si aliquid in illa, quod ex aeterno non fuit, esse
Abbreviated transcription (Latin):
tagione teneatur łalsoigitur aquib dã est
platonicis credit. quasi neces sarius orbille ab
eis dem abeindi: & ad eadẽ reuertendi. Quod
&iam siuerũ e& quid hocscire prodess&. nisi
forte inde senob auderent p̃ ferre platonic
quia id nos in hacuita iam nescirem. quod ipsi
in alia melioreuita purgatissimi & sapientis simi
fuerant nescituri & falsum credendo becti futuri
Quod si absurdissimum & stultissimũ .ẽ. dicere:
porphyri. ꝓfecto .ẽ. p̃ferenda sententia ħlsqui
platonicus in melius aplatone dissentit Cece
uidit. quodille Nonuidit: nec post᷑ale actan¬
tum magistrũ refũgit correctionẽ. sed homini
preposuit ueritatẽ Curergo ñpotius diuinitati¬
credimus dehis reb quas humano ingenio
ꝑuestigare nom possum : queanimã quoque
ipsamnondo co&nam sed creatã dt̃ .cx̃. que non
erat: Utenim hoc platonici nollent credere:
hancutiq causamidoneam sibi uidebantur af¬

Expanded text:
tagione teneatur. Falso igitur a quibusdam est tagione teneatur. Falso igitur a quibusdam est Platonicis creditus quasi necessarius orbis ille ab eisdem abeundi et ad eadem reuertendi. Quod etiamsi uerum esset, quid hoc scire prodesset, nisi forte inde se nobis auderent praeferre Platonici, quia id nos in hac uita iam nesciremus, quod ipsi in alia meliore uita purgatissimi et sapientissimi fuerant nescituri et falsum credendo beati futuri? Quod si absurdissimum et stultissimum est dicere, Porphyrii profecto est praeferenda sententia his, qui a est, ecce Platonicus in melius a Platone dissentit; ecce uidit, quod ille non uidit, nec post talem ac tantum magistrum refugit correctionem, sed homini praeposuit ueritatem. Ccredimus de his rebus, quas humano ingenio peruestigare non possumus, quae animam quoque ipsam non Deo coaeternam, sed creatam dicit esse, quae non erat? Ut enim hoc Platonici nollent credere, hanc utique causam idoneam sibi uidebantur ad
Abbreviated transcription (Latin):
rito displicuit hocporphyrio: qm̃ reuera cre¬
dere stultum .ẽ. exilla uita quȩ beatissima cẽ.
non poterit. nisi desua fuerit &enitate certis¬
sima. desiderare animas corruptibiliũ. corpor¬
ruptum labem : & inde adista remetcre. tam¬
quã hocagat summa purgatio ut inquinatio
requiratur: Sienim qđ ꝑfecte mundant᷑. hocef¬
rium ubi rursus implicentur malis: ꝓfecto eit
infelicitas. & stultitiȩ causa summa felicitas.
& stultitiȩ causa ꝑfectio sapientię. & inmundi¬
tiȩ causa suma mundatio. necueritate ibibea¬
ta erit anima. quam diucũq erit ubi oport&
fallatur ut beata sit: Nonenim beata erit. nisi
secura. Ut autẽ secura sit: falso putabit sẽꝑse
beatam fore : qm̃ aliquando erit & misera
Cui ergo gaudendi causa fal sitas erit. quomo¬
do deueritate gudebit: uidit hoc porphyri¬
us purgatamq: animamꝰ bhoc reuerti. dixit
ad patrem. nealiquando iãmaloꝵ polluta con¬

Expanded text:
rito displicuit hoc Porphyrio, quoniam re uera crerito displicuit hoc Porphyrio, quoniam re uera credere stultum est ex illa uita, quae beatissima esse non poterit nisi de sua fuerit aeternitate certissima, desiderare animas corruptibilium corporum labem et inde ad ista remeare, tamquam hoc agat summa purgatio, ut inquinatio requiratur. Si enim quod perfecte mundantur hoc efrium, ubi rursus inplicentur malis: profecto erit infelicitatis causa summa felicitas et stultitiae causa perfectio sapientiae et inmunditiae causa summa mundatio. Nec ueritate ibi beata erit anima, quamdiucumque erit, ubi oportet fallatur, ut beata sit. Non enim beata erit nisi secura; ut autem secura sit, falso putabit semper se beatam fore, quoniam aliquando erit et misera. Cui ergo gaudendi causa falsitas erit, quo modo de ueritate gaudebit? Vidit hoc Porphyrius purgatamque animam ob hoc reuerti dixit ad Patrem, ne aliquando iam malorum polluta con
Abbreviated transcription (Latin):
dubitar&. Dicit &iam adhoc dm̃ animam
mundo dedisse: ut materiȩs cognoscens mala
ad patrẽ recurrer& neca liquando iã talium
polluta contagiane tener&ur. Vbi & si aliqͥd
in conuenienter sapit: magis enim data est
corpori utbona facer&: Non enimmala dis¬
cer&: si non facer&: In eo tam̃ alioꝵ plato¬
nicorum opinionem . & non inre parua emen¬
dauit: quod mundatam ab om nibus malis
animam & cum patre constitutã. Num quam
iammala mundihuius passurã .ee. confessus
est:. Qua sententia ꝓfecti abstulit: quod . cẽ.
platonicum maxime prohib&. ut mortuos¬
exuiuis. ita uiuos ex mortuds senꝑficri: falsũq
essco ftandit: Quod platonice uidetur dixisse
uergilius: in campos dysios purgatas animas
missis: Quonomẽ tãquã ꝑfabulã uidentur
significa rigaudia beatoꝵ ad fluuium l& cũ
cuocari : id .ẽ. ad obliuionẽ p̃teritoꝵ. scilic&
inmemores. supera. ut conuexa reuisant rur¬
sus &incipiant. incorpora uelle reuerti Me¬

Expanded text:
dubitaret. Dicit etiam ad hoc Deum animam dubitaret. Dicit etiam ad hoc Deum animam mundo dedisse, ut materiae cognoscens mala ad Patrem recurreret nec aliquando iam talium polluta contagione teneretur. Ubi etsi aliquid inconuenienter sapit magis enim data est corpori, ut bona faceret; non enim mala disceret, si non faceret, in eo tamen aliorum Platonicorum opinionem et non in re parua emendauit, quod mundatam ab omnibus malis animam et cum Patre constitutam numquam iam mala mundi huius passuram esse confessus est. Qua sententia profecto abstulit, quod esse Platonicum maxime perhibetur, ut mortuosex uiuis, ita uiuos ex mertuis semper fieri; falsumque esse ostendit, quod Platonice uidetur dixisse Vergilius, in campos Elysios purgatas animas missas quo nomine tamquam per fabulam uidentur significari gaudia beatorum ad fluuium Letheum euocari, hoc est ad obliuionem praeteritorum: Scilicet inmemores supera ut conuexa reuisant Rursus et incipiant in corpora uelle reuerti. Me
Abbreviated transcription (Latin):
besciarum scripsisse certis simum est Hanc sen¬
tentiam por phyrii doctortenuit & plotinus:
por plrriotamen iure displicuit in hominu
sane non sua quedimiserant. sed alia nouacor¬
pora redire humanas animas arbitratus .ẽ.
Puduit scilic& illud credere. nemater fortasse
filium inmulam reuolutarec tar&: & non pu¬
duit hoccredere. ubi reuoluta mater inpuellã
filio forsitan nuber&. Quanto credit̾ hones¬
tius. quod sci & ueteraces angłi docuerunt.
quod ꝓphetȩ di spũ actilocutis. quod ipse
quemuenturum saluatorem premissi nuntu
predixerunt. quomissi apłi qui orbem terrarũ
cugło repleuer̃. quanto inquam honestius
creditur reuerti animas send ad corpora ꝓpͥa
quamreuertitotienis ad diuersa. Uerũtamen
utdixi. &magna parte correᷤ tus .ẽ. in hac
opinione porphẏrius. ut saltim in solos homi¬
nes humanas animas p̃cipitari possesentir&.
beluinos autẽ carceres cuertere minime

Expanded text:
bestiarum scripsisse certissimum est. Hanc senbestiarum scripsisse certissimum est. Hanc sententiam Porphyrii doctor tenuit et Plotinus; Porphyrio tamen iure displicuit. In hominum sane non sua quae dimiserant, sed alia noua corpora redire humanas animas arbitratus est. Puduit scilicet illud credere, ne mater fortasse filium in mulam reuoluta uectaret; et non puduit hoc credere, ubi reuoluta mater in puellam filio forsitan nuberet. Quanto creditur honestius, quod sancti et ueraces angeli docuerunt, quod prophetae Dei spiritu acti locuti sunt, quod ipse quem uenturum Saluatorem praemissi nuntii praedixerunt, quod missi apostoli qui orbem terrarum euangelio repleuerunt, — quanto, inquam, honestius creditur reuerti animas semel ad corpora propria quam reuerti totiens ad diuersa! Verum tamen, ut dixi, ex magna parte correctus est in hac opinione Porphyrius, ut saltem in solos homines humanas animas praecipitari posse sentiret, beluinos autem carceres euertere minime
Abbreviated transcription (Latin):
erat uerbum & uerbum erat apuddm̃ & ds
erat uerbum Hocerat inprincipio apud dm̃
Omnia ꝑ ipsum facta sunt: & sin eipso fac¬
tum est nihil Quod factũ . ẽ. in ipso uita
erat : & uita erat lux hominum. & lux
in tenebris luc& & tenebrecam non conpre¬
henderunt. Quodinitium scĩ eugłii cui
nomen .ẽ. scđm ioħnm: quidam platonicus
sicut ascõ sene simpliciano qui postea mediola
in locis eminentis simis preponendum esse
dicebat Sedideo uiluit suꝑ ds̃ ille magist̃:
quia uerbum carofactum .ẽ. & habitauit in
nob̵. ut parum sit miseris. quodegrotant. ni¬
si seinipsa &iam ogritudine extollant. & de
medicina qua sanari poterant erubescant:
Nonenim hoc faciunt uterigantur : sedut ca¬
dendo grauius affligantur: Si post platonẽ
aliquid emendare ex istimatur indignum :¬
Curipse porphyrius. Nonnulla & ñ parua
emendauit : Namplatonem animas homi¬
num post mortem reuolui usq ad corpora

Expanded text:
erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia In ipso uita erat, et uita erat lux hominum, et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non conprehenderunt. Quod initium sancti euangelii, cui nomen est secundum Iohannem, quidam Platonicus, sicut a sancto sene Simpliciano, qui postea Mediolanin locis eminentissimis proponendum esse dicebat. Sed ideo uiluit superbis Deus ille magister, quia Verbum caro factum est et habitauit in nobis; ut parum sit miseris quod aegrotant, nisi se etiam in ipsa aegritudine extollant et de medicina, qua sanari poterant, erubescant. Non enim hoc faciunt ut erigantur, sed ut cadendo grauius adfligantur. aliquid emendare existimatur indignum, quur ipse Porphyrius nonnulla et non parua emendauit? Nam Platonem animas hominum post mortem reuolui usque ad corpora
Abbreviated transcription (Latin):
liuis cimini. autignorare uos fingitis. quid
disputare autdocre soletis: quid causx ẽ.
cur ꝓpter opiniones ur̃as qua suos ipsi obpug¬
natis. xp̃i aniesse nolitis. nisi quia xp̃s hu¬
militer uenit. & uos suꝑbictis: qualia scoꝵ
corpora in resurrec tione futura sint: potest
aliquanto scrupulosius inter xpĩanorum
scripturarum doctissimos disputari. utrũ¬
quale sua resurrectione xp̃s demonstrauit
exemplum: sed qualia cumq sint cũ in cor¬
ruptibilia prorsus & in mortalia: nihiloq
animȩ contemplationẽ qua indo figitur
impedientia predicentur: Vosq &iam dicatis
esse incęlestibus: immortalia corpora immor¬
taliter beatorum: Quid .e. quodutbeati sim
ni. nisi quia aliud .e. quod iterum dicoxp̃s:
et hoc uitium nonnisi suꝑborum pud& uideli¬
c& doctos homines ex discipulis platonis
fieri discipulos xp̃i Quipiscatorẽ suo
spũ docuit sapere. ac dicere: In principio

Expanded text:
liuiscimini, aut ignorare uos fingitis, quid liuiscimini, aut ignorare uos fingitis, quid disputare aut docere soleatis? Quid causae est, quur propter opiniones uestras, quas uos ipsi obpugnatis, Christiani esse nolitis, nisi quia Christus humiliter uenit et uos superbi estis? Qualia sanctorum corpora in resurrectione futura sint, potest aliquanto scrupulosius inter Christianarum scripturarum doctissimos disputari; futuquale sua resurrectione Christus demonstravit exemplum. Sed qualiacumque sint, cum incorruptibilia prorsus et immortalia, nihiloque animae contemplationem, qua in Deo figitur, impedientia praedicentur; vosque etiam dicatis esse in coelestibus immortalia corpora immortaliter beatorum: quid est quod ut beati sini; nisi quia illud est, quod iterum dico, ChriEt hoc vitium nonnisi superborum est. Pudet videlicet doctos homines ex discipulis Platonis fieri discipulos Christi, qui piscatorem suo Spiritu docuit sapere ac dicere, In principio
Abbreviated transcription (Latin):
recusatis. intuentes Porphyriũ in his ipsis libris
ex quibus multa posui. quos deregres su anime
scripsit : tam crebro p̃cipere omnecorp̃. eẽ. fugi¬
endum. ut anima possit beata ꝑmanere cum dõ
s ed ipsepotius ista sentiens corrigendus fuit :
Presertim cumdeanima mundihuius uisibilis.
et tamingentis corporeȩ molis: cum illo tam in¬
credibilia sapiatis : Platone quippe auctore
animal. eẽ. dicitis mundum : & anima lbea¬
tissimum. quoduultis. eẽ &iam sempiternum :
Quomodo necum quã soluetur a corpore. nec
um quam carebit beatitudine. si ut beata sit
anima corpus est omne fugioidum : solem quoq
istum & cetera sidera. Non solum in libris uris
corpora .e. fatemini. quod uo cum homines
& conspicere non cunctantur & dicere. ue¬
rum &iam altiore ut putatis peritia hȩc ec̃
animalia beitis sima ꝑ hibetis & cum hiscor¬
poribus sempiterna: Quid ergo est. quod
cumuobis fides xp̃iana suadetur. tuncob¬

Expanded text:
recusatis intuentes Porphyrium in his ipsis libris, recusatis intuentes Porphyrium in his ipsis libris, ex quibus multa posui, quos de regressu animae scripsit, tam crebro praecipere omne corpus esse fugiendum, ut anima possit beata permanere cum Deo? Sed ipse potius ista sentiens corrigendus fuit, praesertim cum de anima mundi huius uisibilis et tam ingentis corporeae molis cum illo tam incredibilia sapiatis. Platone quippe auctore animal esse dicitis mundum et animal beatissimum, quod uultis esse etiam sempiternum. Quo modo ergo nec umquam soluetur a corpore, nec umquam carebit beatitudine, si, ut beata sit anima, corpus sit omne fugiendum? Solem quoque istum et cetera sidera non solum in libris uestris corpora esse fatemini, quod uobiscum omnes homines et conspicere non cunctantur et dicere; uerum etiam altiore, ut putatis, peritia haec esse animalia beatissima perhibetis et cum his corporibus sempiterna. Quid ergo est, quod, cum uobis fides Christiana suadetur, tunc ob
Abbreviated transcription (Latin):
tribuitis anime intellectuali. quȩ anima utiq
humana. ẽ. uteam con subs tantialem paterne
illi mente quamdĩ filium confitemini fieri posse
dicatis: quidergo in credibile .ẽ. sialiqua una
intellec tualis anima. modo quodam ineffubili
& singulari promultoꝵ salute suscepta .e. Corpꝰ
uero animȩ coherere. ut homo totus & plenꝰ sit
natura ipsa nr̃a teste cognoscimꝰ: quod nisiusi¬
tatis simum ess&. hoc profeto .ex. incredibilius:
Facilius quippe infidem recipiendum .ẽ. & si
humanũ diuino. & si mutabilem in cõmutabili
betis. corporeum incorporco. quãcorpus
in corporeo coherere: Anforteuos offendit
inusitatus corporis partus ex uirgine. neq
hoc deb& offendere. immopotius ad pietatẽ
suscipiendam deb& ad ducere. quod minbilis
minabiliter natus .e: Anuero quodip¬
sum corpus morte depositum & in melius re¬
surrectione mutatum. iamincorruptibile peq
mottale insuꝑna subuexit: hoc fortas sec redere

Expanded text:
tribuitis animae intellectuali, quae anima utique tribuitis animae intellectuali, quae anima utique humana est, ut eam consubstantialem paternae illi menti, quem Dei Filium confitemini, fieri posse dicatis. Quid ergo incredibile est, si aliqua una intellectualis anima modo quodam ineffabili et singulari pro multorum salute suscepta est? Corpus uero animae cohaerere, ut homo totus et plenus sit, natura ipsa nostra teste cognoscimus. Quod nisi usitatissimum esset, hoc profecto esset incredibilius; facilius quippe in fidem recipiendum est, etsi humanum diuino, etsi mutabilem incommutabili,betis, incorporeum incorporeo, quam corpus incorporeo cohaerere. An forte uos offendit inusitatus corporis partus ex uirgine? Neque hoc debet offendere, immo potius ad pietatem suscipiendam debet adducere, quod mirabilis mirabiliter natus est. An uero quod ipsum corpus morte depositum et in melius resurrectione mutatum iam incorruptibile neque mortale in superna subuexit, hoc fortasse credere
Abbreviated transcription (Latin):
non debuisti discere. diligunt: quos potius
intua compellatione alloquor: Fortasse non
frustre gratiadĩ non potuit gratius cõm̃dari:
quam utipse unicus dĩ filius in se in cõmutabi¬
liter manqs. inducer& hominem & spemdi¬
lectionis suȩ dar& hominib: homine medio.
qua adillum ab bominib uenir&. quitã longe
erat in mortalis a mortalibus. in commutabilis
acommutabilib iustus ab impiis. beatus amis cris:
Et quia naturaliter indidit nob utbeati. immor¬
talisq et̃. cupiamꝰ. manens beatus. suscipi¬
ensq mottalem. ut nobis tribuer& quod a ma¬
mus ꝑpetiendo docuit contepnere quod amdñ:
Sedhu ic ueritati ut possetis ad quiescere: humi
litate opuserat. quȩcer uiciurȩ dificillime ꝑsu¬
aderepotest : Quid enim in credibile dr̃ preser¬
tim uobis quitalia sapitis. quib adhoc credep¬
dum uos ipsos ammomere debeatis: quidinquã
humanam animam & corpus: uos certe tantũ¬

Expanded text:
non debuisti discere, diligunt, quos potius non debuisti discere, diligunt, quos potius in tua conpellatione adloquor, fortasse non frustra. Gratia Dei non potuit gratius commendari, quam ut ipse unicus Dei Filius in se incommutabiliter manens indueretur hominem et spem dilectionis suae daret hominibus homine medio, qua ad illum ab hominibus ueniretur, qui tam longe erat inmortalis a mortalibus, incommutabilis a commutabilibus, iustus ab inpiis, beatus a miseris. Et quia naturaliter indidit nobis, ut beati inmortalesque esse cupiamus, manens beatus suscipiensque mortalem, ut nobis tribueret quod amamus, perpetiendo docuit contemnere quod timemus. Sed huic ueritati ut possetis adquiescere, humilitate opus erat, quae cervici vestrae difficillime persuaderi potest. Quid enim incredibile dicitur, praesertim vobis qui talia sapitis, quibus ad hoc credendum vos ipsos admonere debeatis; quid, inquahumanam animam et corpus?
Abbreviated transcription (Latin):
simus: Nonuultis agnoscere Itaq uidetis ut¬
cumque & si delonginquo. & siaciȩ caligante.
patriam. Inqua manendum .ẽ: seduiã qua cun¬
dum .ẽ. non tenetis. Confiteris tam̃ gratiam:
quandoquidem addm̃ ꝑuirtutẽ intellegentiȩ.¬
ꝑuenire. paucis dicis . ẽ. concessum. Non enim
dicis. paucis placuit. uel pauciuoluer̃: sed cũ
dicis. eẽ. concessum ꝓculdubio digratiam. non
hominis sufficientiam confiteris. Vteris &iã
hoc uerbo aꝑtius: ubiplatonis sententiã sequens:
Nec ipsedubitas in hacuita hominẽ nullomodo
adꝑfectione sapientię ꝑuenire. scđm intellectũ
tam̃ uiuentib: omne quod de .e. ꝓuidentia dĩ &
gratia. Post hanc uitam posse conpleri Osicog
sus cepit: summũ . ec̃. exonplũ. gratie uiderepo¬
tuisses : Sed quid faciam : sciome frustra loqui
mortuo: Sed quantũ adte adtin&: quantũ autẽ
adeos quite magni pendunt. &te. ułqualicũq
amore sapientiȩ ułcurio sitate artium. quas

Expanded text:
simus, non uultis agnoscere. Itaque uidetis utsimus, non uultis agnoscere. Itaque uidetis utcumque, etsi de longinquo, etsi acie caligante, patriam in qua manendum est. sed uiam qua eundum est non tenetis. Confiteris tamen gratiam, quando quidem ad Deum per uirtutem intellegentiae peruenire paucis dicis esse concessum. Non enim dicis: Paucis placuit, uel: Pauci uoluerunt; sed cum dicis esse concessum, procul dubio Dei gratiam, non hominis sufficientiam confiteris. Uteris etiam hoc uerbo apertius, ubi Platonis sententiam sequens nec ipse dubitas in hac uita hominem nullo modo ad perfectionem sapientiae peruenire, secundum intellectum tamen uiuentibus omne quod deest prouidentia Dei et gratia post hanc uitam posse conpleri.s o si cognsuscepit, summum esse exemplum gratiae uidere potuisses. Sed quid faciam? Scio me frustra loqui mortuo, sed quantum ad te adtinet: quantum autem ad eos, qui te magnipendunt et te uel qualicumque amore sapientiae uel curiositate artium, quas
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. saluos facere credentes. Qm̃ quidem
iudȩi signa petunt: & greci sapientiam quȩr
Nos autem inquit predicamꝰ xp̃m crucifixum:
iudas quidem scandalũ. gentib autẽ stultitiã:
ipsis uero uocatis iudȩis et grecis: xpm̃dĩ uirtu¬
tem & dĩ sapientiam : qm̃ stultum dĩ sapientius ẽ
hominib: & in firmumdĩ fortius .ẽ. hominibus:
Hocquasi stultum & infirmum. tãquã sua uir¬
tute sapientes fortesq contempnunt : sed
hȩc. gratia quesanat infirmos. non suꝑbeiac¬
tantes falsam beatitudinem suã. sed humilit̃
potius ueram miseriam confitentes: Predicas¬
patrem & cius filium. quemuocas paternum
intellectum seumentẽ. & horum medium. quẽ
tres deos: uibi & si uerbis indisciplinatis uti¬
mini: uidetis tamen qualiter cumq & quasiper
quedam tenuis imaginationis umbracula quo
nitendumsit. Sed incarnationẽ in comutabilis
filii dĩqua saluamur. ut adilla quȩc redimus ud
x quantula cumq parte intellegimꝰ. uenire pos¬

Expanded text:
entes. Quoniam quidem Iudaei signa petunt et Graeci sapientiam quaerunt; nos autem, inquit, praedicamus Christum crucifixum, Iudaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam, ipsis uero uocatis Iudaeis et Graecis Christum Dei uirtutem et Dei sapientiam; quoniam stultum Dei sapientius est hominibus, et infirmum Dei fortius est hominibus. Hoc quasi stultum et infirmum tamquam sua uirtute sapientes fortesque contemnunt. Sed haec est gratia, quae sanat infirmos, non superbe iactantes falsam beatitudinem suam, sed humiliter potius ueram miseriam confitentes. Patrem et eius Filium, quem uocas paternum intellectum seu mentem, et horum medium, quem tres deos. Ubi, etsi uerbis indisciplinatis utimini, uidetis tamen qualitercumque et quasi per quaedam tenuis imaginationis umbracula, quo nitendum sit; sed incarnationem incommutabilis Filii Dei, qua saluamur, ut ad illa, quae credimus uel ex quantulacumque parte intellegimus, uenire pos
Abbreviated transcription (Latin):
ut nonuna sedduȩ. immononduoce sed decem.
uelcentũ similiter ȩqualiterq peccas sent.
centum soles haber& hic mundus: quod utñ
fier& non opificis ꝓuisione mirabili adrerũ
corporalium salutẽ decoremq consultum. ẽ
sed contingit potius tanta unius animȩ pro¬
gressione peccantis insola corpus talencre¬
retur: nonplane animarũ Deniq dȩquib
nes ciunt quidloquant᷑. sedeoꝵ ipsoꝵ quita¬
lia sapiunt : multum longe aueritate. &
merito .ẽ. cohecenda ꝓgressio : Hacergotria
ꝑ uerbũ quia bona e: utrũ altitudine mrstica
loco scripturarũ id accipiendum. eẽ ꝓhibeat.
multi sermonis .ẽ. quȩstio: ne comnia uno uo¬
lumine: Explicem̃ urguendũ ẽ: Credimus

Expanded text:
ut non una, sed duae; immo non duae, sed decem uel centum similiter aequaliterque peccassent, centum soles haberet hic mundus? Quod ut non fieret, non opificis prouisione mirabili ad rerum corporalium salutem decoremque consultum est, sed contigit potius tanta unius animae progressione peccantis, ut sola corpus tale mereretur. Non plane animarum, de quibus nesciunt quid loquantur, sed eorum ipsorum, qui talia sapiunt multum longe a ueritate, et merito est cohercenda progressio. Haec ergo tria, per Verbum, quia bona est\', utrum altitudine mystica loco scripturarum id accipiendum esse prohibeat, multi sermonis est quaestio, nec omnia uno uolumine ut explicemus urgendum est. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
seruiendum existimant: Dainceps itaque. ut
in primo libro polliciti sumꝰ deduarũ ciuitatu
quas in hoc sclo perploxas dicimꝰ in uiceq
ꝑmixtas. exortu & procursu & debitis fi¬
nib:. quod dicendum arbitror. quantũ diui

Expanded text:
seruandum existimant. Deinceps itaque, ut seruandum existimant. Deinceps itaque, ut in primo libro polliciti sumus, de duarum ciuitatum, quas in hoc saeculo perplexas diximus inuicemque permixtas, exortu et procursu et debitis finibus quod dicendum arbit
Abbreviated transcription (Latin):
fruentis In huius uiȩ uitȩ scripturis predicta
atque promissa sunt : quorum tammulta im¬
pleta conspicimꝰ. utrata pietite futura ct̃.
cetera confidam Huius uiaȩ rectitudinẽ usq
addm uidendum eiq in & ernum coherꝗ¬
dum in scã rum scripturarum qua p̃dicatur.
atquea dseritur ueritate : quicũq ñ credunt.
& obhoc non uintellegunt. obpugnare possunt
sedex pugnare non possunt : Qua propter in
decem istis libris. & siminus quam non nulloꝵ
denob expectabat intentio: tamen quor undũ
studio quantumuerus ds̃. & dñs adiuuare
dignatus.ẽ. satis fecimꝰ. refutando contradic¬
tiones impiorum qui conditori scȩ ciuitatis
dequa disputare infiituimꝰ dcossuos pferunt
Quorum decon librorum queqde superiores
aduersus cos conscripti sunt. qui propter
bona uitȩ huius deos colendos putant : quin¬
queautem posteriores. aduersus cos quicultui
deorum ꝓpter uitã que post mortẽ futura ẽ

Expanded text:
fruentis in huius uiae scripturis praedicta fruentis in huius uiae scripturis praedicta adque promissa sunt; quorum tam multa inpleta conspicimus, ut recta pietate futura esse cetera confidamus. Huius uiae rectitudinem usque ad Deum uidendum eique in aeternum cohaerendum in sanctarum scripturarum qua praedicatur adque adseritur ueritate quicumque non credunt et ob hoc nec intellegunt, obpugare possunt, sed expugnare non possunt. Quapropter in decem istis libris, etsi minus quam nonnullorum de nobis expectabat intentio, tamen quorundam studio, quantum uerus Deus et Dominus adiuuare dignatus est, satisfecimus refutando contradictiones inpiorum, qui conditori sanctae ciuitatis, de qua disputare instituimus, deos suos praeferunt. Quorum decem librorum quinque superiores aduersus eos conscripti sunt, qui propter bona uitae huius deos colendos putant; quinque autem posteriores aduersus eos, qui cultura deorum propter uitam, quae post mortem futura est,
Abbreviated transcription (Latin):
fragiltititis humane: Nontalia scĩ homines
inista uniuersali animarum liberandarum
uia gradientes. tamquam magica magna¬
ꝓphoare curarunt: quamuis &ista eos non
fugerint. & abcis sepe predicta sint ad eorum
fidem faciendamquȩ mortalium sensibus non
poterant intimari. necadex perimtũ calcrifeli¬
catice ꝑ duci. sedulia erant uere magna atque
diuma quȩ quantũ dabatur cognitadi uolun¬
tate futura nuntiabant. Xp̃s quippe incarne
nomine impl&a. penitentia hominum . & ad
diñ conugsio uoluntatum. ronissio peccatoꝵ
gratia uistitiȩ. fides pioꝵ & ꝑ uniuersũ orbẽ
inuer& qͥuinitatẽ multitudo credentiũ. cul
ture simula croꝵ demonũq subuersio. & tep̃ta¬
tionib ꝯercitatio. proficientium purgatio.
& liberatłꝰ abomnimalo. Iudicu dies. resur¬
rectio msquoꝵ. societaẜ impioꝵ eterna
dampnatio regnumq: & num gloriosis sime
ciuitatis dĩ. conspectueiꝰ immortaliter per¬

Expanded text:
fragilitatis humanae . Non talia sancti homines fragilitatis humanae . Non talia sancti homines in ista universali animarum liberandarum via gradientes, tanquam magna prophetare curarunt: quamvis et ista eos non fugerint, et ab eis saepe praedicta sint, ad eorum fidem faciendam, quae mortalium sensibus non poterant intimari, nec ad experimentum celeri facilitate perduci. Sed alia erant vere magna atque divina, quae quantum dabatur, cognita Dei voluntate, futura nuntiabant. Christus quippe in carne tque in ejus nomine impleta, poenitentia hominum et ad Deum conversio voluntatum, remissio peccatorum, gratia justitiae, fides piorum et per universum orbem in veram divinitatem multitudo creturae simulacrorum daemonumque subuersio et a tentationibus exercitatio, proficientium purgatio et liberatio ab omni malo, iudicii dies, resurrectio mortuorum, societatis inpiorum aeterna damnatio regnumque aeternum gloriosissimae ciuitatis Dei conspectu eius inmortaliter per
Abbreviated transcription (Latin):
inueniri potest. que uniuersũ orbos tanto a¬
pice auctoritatis obtinu it. uel ficelius inqua
ita narrantur p̃terite ut futura &ã p̃dicent᷑
quorum multa uidemꝰ impl&a ẽe quib: ea
queresteent sine dubiosperdmꝰ imꝑendas
Nonenim potest porphrrius u quicũ que
platonici. &iam inhacuia. quasi terrenaru
rerum & aduitam istammortalem ꝑtinentiũ.
diuinationem p̃dicationeq̃ contepnere: qđ
merito in aliis uaticinantib & quoꝵ lib& modo¬
rum. uel artium diuinationib faciunt Negant
enim hȩc uelmagnoꝵ hominum uel magni
esse pendenda : & recte Namud inferiorum
fiunt p̃ sensioe causarum. sicut arte medici¬
ne quibusdam antecedentibus signis plurime
uenture ualitudines preuidentur. uel inmundi
donones sua disposita facta p̾nuntiant: quo¬
rumuis & inmentib at quecupiditatib iniquoꝵ.
adquaq congruentia facta ducendis. quod¬
ammodo sibi uindicant. & inmateria infirma

Expanded text:
inueniri potest, quae uniuersum orbem tanto ainueniri potest, quae uniuersum orbem tanto apice auctoritatis obtinuit, uel fidelius, in qua ita narrantur praeterita, ut futura etiam praedicantur, quorum multa uidemus inpleta, ex quibus ea quae restant sine dubio speremus inplenda? Non enim potest Porphyrius uel quicumque Platonici etiam in hac uia quasi terrenarum rerum et ad uitam istam mortalem pertinentium diuinationem praedictionemque contemnere, quod merito in aliis uaticinationibus et quorumlibet modorum uel artium diuinationibus faciunt. Negant enim haec uel magnorum hominum uel magni esse pendenda, et recte. Nam uel inferiorum fiunt praesensione causarum, sicut arte medicinae quibusdam antecedentibus signis plurima euentura ualetudine praeuidentur; uel inmundi daemones sua disposita facta prum jus et in mentibus atque cupiditatibus iniquorum ad quaeque congruentia facta ducendis quodam modo sibi vindicant, et in materia infima
Abbreviated transcription (Latin):
mortui reuixer̃: exceptis ipsius saluatoris ꝓ¬
priis singularibusq miraculis. maxime
natiuitatis & resurrectionis. quorum inuno
mater neuirginitatis tantũ modo sacram̃tũ.
in altero autẽ &iam eorum. qui infine resur¬
recturi sunt demons trauit exemplum Hec
uia totum hominẽ mundat: & immortalem
exomnib quib constat partib preparat
Utenim non alia purgatio ei parti querer&.
quamuocat intellectuale porphyrius. aliaci
quamuocat spĩtalem. aliuq ipsicorpori: ꝓp¬
terea totum suscepit uera cissimꝰ potentissimꝰ¬
qmundator atq saluator: preter hancuiã
quȩ partim cum hȩc futura p̃nunciant᷑. partĩ
cum facta nunciantur : Num quã gineriNu¬
mano defuit : nemoliberatus .c̃. Nemo libratu
nemoliberabitur. Quod autem porphrrius
uniuersademuiam anime liberandẽ: uondu
insuamnotitiam historiali cognitisne dicit
esse prelatam. qͥuidhex historia ipłin lustrius

Expanded text:
mortui reuixerunt; exceptis ipsius Saluatoris pmortui reuixerunt; exceptis ipsius Saluatoris propriis singularibusque miraculis, maxime natiuitatis et resurrectionis, quorum in uno maternae uirginitatis tantummodo sacramentum, in altero autem etiam eorum, qui in fine resurrecturi sunt, demonstrauit exemplum. Haec uia totum hominem mundat et inmortalitati mortalem ex omnibus quibus constat partibus praeparat. Ut enim non alia purgatio ei parti quaereretur, quam uocat intellectualem Porphyrius, alia ei, quam uocat spiritalem, aliaque ipsi corpori: propterea totum suscepit ueracissimus potentissimusque mundator adque saluator. Praeter hanc uiam, quae, partim cum haec futura praenuntiantur, partim cum facta nuntiantur, numquam generi humano defuit, nemo liberatus est, nemo liberatur, nemo liberabitur. Quod autem Porphyrius uniuersalem uiam animae liberandae nondum in suam notitiam historiali cognitione dicit esse perlatam: quid hac historia uel inlustrius
Abbreviated transcription (Latin):
cis hominib: ubi potuer̃ di gratiam repperien¬
tibus. & maxime in hebrea gente cuiuserat
ipsa quod ammodo sacrata respublica inꝓphe¬
gandȩ. & tab̵ naculo & templo & sacerdotio
acsacrificiis significauer̃ & loquiis quib¬
dam manifestis plersque mysticis p̃dixer̃
Presens autẽ incarne ipscꝰ mediator. & beati
cius apłi. iamtes tam̃tinoui gratiã reuelantes
aꝑtius indicar̃ : quȩa liquãnto occultius supe
generis humani distributione. sicut eam dõ
sapienti placuit ordinare. minibiliũ operũ
diuinoꝵ. quoꝵ superius pauca iã posui contes¬
tantib signis: N enim apparuer tantum modo
uisiones angelicȩ. & cęlestium ministroꝵ sola
uerba sonuer̃: uerum &iam hominib: di uerbo
simplicis pietatis agentib sp̃s inmundi deho¬
minum corporib ac senib pulsi sunt: uitia cor¬
poris. langoresq sanati. fere. animalia ter¬
rarum & aquarumuolatilia cȩli. ligna elõta
sideradiuinaiussa fecerunt. Inferna. cesser.

Expanded text:
cis hominibus ubi potuerunt Dei gratiam reperientibus et maxime in Hebraea gente, cuius erat ipsa quodam modo sacrata res publica in prophegandae, et tabernaculo et templo et sacerdotio et sacrificiis significauerunt et eloquiis quibusdam manifestis, plerisque mysticis praedixerunt: praesens autem in carne ipse Mediator et beati eius apostoli iam testamenti noui gratiam reuelantes apertius indicarunt, quae aliquanto occultius superetatum generis humani distributione, sicut eam Deo sapienti placuit ordinare, mirabilium operum diuinorum, quorum superius pauca iam posui, contestantibus signis. Non enim apparuerunt tantummodo uisiones angelicae et caelestium ministrorum sola uerba sonuerunt, uerum etiam hominibus Dei uerbo simplicis pietatis agentibus spiritus inmundi de hominum corporibus ac sensibus pulsi sunt, uitia corporis languoresque sanati, fera animalia terrarum et aquarum, uolatilia caeli, ligna, elementa, sidera diuina iussa fecerunt, inferna cesserunt,
Abbreviated transcription (Latin):
romanorum : inconparabiliter suꝑna ÷
ciuitas clarior: ubiuictoria. ueritas: ubi
dignitas. scĩtas: ubi pax felicitas: ubi
uita &nitas: multominꝰ habent in sudso¬
cietate tales deos. situ intua tales ho¬
mines habere crubuisti. Proinde siadbe¬
atam ꝑuenire desideras ciuitatẽ: deui¬
ta demonum societatem: indigneabho¬
nestis coluntur : quia turpib placant᷑
Sic isti atua societate remoueantur.
purgatione xp̃iana : quomodo illiatua
dignitate remoti sunt. notatione consoria
Debonis autẽ carnalib quib soli mali ꝑ¬
frui uolunt: & demalis carnalib quȩ sola
ꝑpetinolunt : quod neque in his habeant
qũa putantur habere istidemones potes¬
tatem: Quanquam sihaberent deberemꝰ
potius &iamista contẽpnere. quã ꝓpt̃
ista illos colere: & eos colendo. adillaq̃
nob inuident ꝑuenire non posse: tam̃
nonistis eos hocualere. quod hi putant.
quippter cos colioportere contenduNt:

Expanded text:
Romanorum? Incomparabiliter superna est Romanorum? Incomparabiliter superna est ciuitas clarior, ubi uictoria ueritas, ubi dignitas sanctitas, ubi pax felicitas, ubi uita aeternitas. Multo minus habet in sua societate tales deos, si tu in tua tales homines habere erubuisti. Proinde si ad beatam peruenire desideras ciuitatem, deuita daemonum societatem. Indigne ab honestis coluntur, qui per turpes placantur. Sic isti a tua pietate remoueantur purgatione Christiana, quo modo illi a tua dignitate remoti sunt notatione censoria. De bonis autem carnalibus, quibus solis mali perfrui uolunt, et de malis carnalibus, quae sola perpeti nolunt, quod neque in his habeant quam putantur habere isti daemones potestatem quamquam si haberent, deberemus potius etiam ista contemnere, quam propter ista illos colere et eos colendo ad illa, quae nobis inuident, peruenire non posse, — tamen nec in istis eos hoc ualere, quod hi putant, qui propter haec eos coli oportere contendunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dent sempiternas & tuipsa non parua ex
parte detalib spĩtalib iudicasti. Quando
ludis cos placasti : & ꝑ quos homines eosdẽ
ludos fecistiinfames. cẽ uoluisti: Patereas¬
scrilib tatẽ tuam aduersus inmundos sp̃s:
quituis ceruicib inposuerunt sacrandam
sibi & cȩlebrandam ignominiam suam Ac¬
tores criminũ diuinorum remouistiabho¬
noribus tuis: supplica dõuero. utate remo¬
ueat illos deos qui delectant᷑ criminib suis
seuueris quodignominiosis simum .ẽ. seu
faliis quod malitiosis simum. e ẜ eneqđ tua
sponte histrionib & scȩnicis societatẽ
ciuitatis patere noluisti euigilaple¬
nius : nullomodo his artib placatur di¬
uina maiestas: quibus humana digni¬
tas inquinatur: Quo igitur pacto de¬
os quitalibus delectantur obsequiis
haberi putas. in numero scã rum celes¬
tium potestatum. cum homines etidem
aguntur obsequia. non putas tibihaben¬
dosinnumero qualium cumq: ciuium

Expanded text:
dent sempiternas. Et tu ipsa non parua ex dent sempiternas. Et tu ipsa non parua ex parte de talibus spiritibus iudicasti, quando ludis eos placasti et per quos homines eosdem ludos fecisti, infames esse uoluisti. Patere adseri libertatem tuam aduersus inmundos spiritus, qui tuis ceruicibus inposuerant sacrandam sibi et celebrandam ignominiam suam. Actores criminum diuinorum remouisti ab honoribus tuis: supplica Deo uero, ut a te remoueat illos deos, qui delectantur criminibus suis, seu ueris, quod ignominiosissimum est, seu falsis. quod malitiosissimum. Bene, quod tua sponte histrionibus et scaenicis societatem ciuitatis patere noluisti; euigila plenius! Nullo modo his artibus placatur diuina maiestas, quibus humana dignitas inquinatur. Quo igitur pacto deos, qui talibus delectantur obsequiis, haberi putas in numero sanctarum caelestium potestatum, cum homines, per quos eadem aguntur obsequia, non putasti habendos in numero qualiumcumque ciuium