comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Item in sapientia salomonis. Haptus ẽ
ne malitia mutaret intellectũ illiꝰ: pla¬
cita enĩ erat deo anima illius. Idẽ in ps̃o
.lxxxiii. Quã dilectissime habitationes
tuȩ d̃s uirtutũ : desiderat ⁊ ꝓpat anima
mea ad atria di.Item in epła pauli ad
tessalonicenses. Nolumꝰ autẽ uos igno¬
rare fr̃s de dormientib: ne contͥstemi.¬
ni sĩ ⁊ cec̃i qui spem ñ habent. Si enĩ
credimꝰ qͥa iħc mortuus ẽ ⁊ resurrexit:
sic ⁊ ds cos qui dormiert in iħu adducet
cũ eo. Item ad corinthios. ĩ. Stulte. tu qͦd
seminas ñ iuificatur: ñ mortuũ fuerit.
Et iterũ. Stella astella differt in clari¬
tate sua: sic ⁊ resurrectio mortuoꝵ. Semi¬
natur corpꝰ in corruptione: resurgit sine
corruptela. Seminat᷑ in ignominia: re¬
surgit in głã. Seminatur in infirmitate:
resurgit in uirtute. Seminat᷑ corpꝰ anima¬
le: resurgit spiritale. Et iterũ. O portet
enĩ corruptiuũ istud induere incorrup¬
tionẽ: ⁊ mortale hoc induere immor¬

Expanded text:
is: Raptus est ne malitia mutaret intellectum illius. Placita enim erat Deo anima illius . Item in Psalmo LXXXIII: Quam dilectissimae habitationes tuae, Deus virtutum! Desiderat et properat anima mea ad atria Dei . Et in Epistola Pauli ad Thessalonicenses: Nolumus autem vos ignorare, fratres, de dormientibus, ne contristemini sicut et caeteri, qui spem non habent. Si enim credimus quia Jesus mortuus est et resurrexit, sic et Deus eos qui dormierunt in Jesu adducet cum eo . Item ad Corinthios I: Stulte, tu quod seminas non vivificatur nisi prius mortuum fuerit. Et iterum: Stella a stella differt in claritate, sic et resurrectio. Seminatur corpus in corruptione, resurgit sine corruptela. Seminatur in ignominia, resurgit in gloria. Seminatur in infirmitate, resurgit in virtute. Seminatur corpus animale, resurgit spiritale . Et iterum: Oportet enim corruptivum istud induere incorruptionem et mortale hoc induere immor
Abbreviated transcription (Latin):
ysaiam. Nũqͥd non ualet manus dñi ut
saluos faciat : aut grauauit aur̃e ut ñ ex
a uobis. ne misereatur. Manus enĩ ur̃e
lingua ur̃a iniusticiã meditatur. Nemo
loquitur uera: neq est iudiciũ uerum.
Fidunt in uanis ⁊ loquunt᷑ in ania: qͥ
parturiunt dolorem.⁊ pariunt facinus.¬
dem apud sophoniam. Defectione defi¬
ciat a facie t̃re dicit dñs. Deficiat homo.
⁊ pecudes : deficiant uolucres cȩli ⁊ pisces
maris: ⁊ auferam iniqͦs a facie t̾rȩ. xluuii
Non fenerandũ. In ps̃o.xiii.Pecuniã
suãm ñ dedit fenori: ⁊ munera suꝑ in¬
nocentes ñ accepit. Qui ista fecerit: non
cõmouebitur in ȩt̃nũ. De hoc ipso apud
edechielem. Homo autẽ qui erit iustus.
hominẽ non oppͥmet: ⁊ pignus debitori
reddet: ⁊ rapinã ñ rapiet. Et panẽ suũ
esurienti dabit: ⁊ nudũ oꝑiet: ⁊ pecum¬
am suã in usuram ñ dabit. De hoc ipso
in deutonomio. Non fenerabis fr̃i tuo usu¬

Expanded text:
it: numquid non ualet manus domini it: numquid non ualet manus domini saluos facere aut grauauit aurem ne exaudia uobis ne misereatur. manus enim uestrlingua uestra iniustitiam meditatur. nemo loquitur iusta nec est iudicium uerum. confidunt in uanis et locuntur inania, quia parturiunt dolorem et pariunt inItem apud Sophoniam: Defectione deficiat a facie terrae, dicit Dominus. deficiat homo et pecudes, deficiant uolucres caeli et pisces maris, et auferam iniquos a facie terrae. NON FAENERANDVM. In psalmo XIIII: Quisuam non dedit in foenore, et munera super innocentes non accepit. Qui ista fecerit non commovebitur in aeternum. Item apud Ezechielem: Homo autem hominem non opprimet et pignus debitoris reddet et rapinam non rapiet: panem suum esurienti dabit et nudum. operiet et pecuniam suam in usuram non dabit. Item in Deuteronomio: Non faenerabis fratri tuo usu
Abbreviated transcription (Latin):
Pulierem in ȩccłia tacere debere. In
epła pauli ad corinthios .ĩ. Mulieres ur̃ȩ¬
in eccłia taceant. Siqͥd audẽ discere uolunt:
domi uiros suos int̃rogent. Itẽ ad timocheũ.
Mulier cũ filentio discat in om̃i sũmissio¬
ne. Docere autẽ mulieri ñ ꝑmitto: neq
tus est: deinde eua. Et adam seductus
ñ est: mulier aut̃e seducta est. Xluii.¬
Ielicto ⁊ merito nr̃o fieri ut laboremꝰ:
nec dei opem in om̃ib sentiamꝰ. Apud oseȩ
Audide sermonẽ dñi filii isrł: quia iudi¬
cium ẽ dño adu̾sus incolas t̃rȩ: qͦd neq
miscłia. neq ueritas. neq agnitio d̃i sit
suꝑ terrã. Execratio.⁊ mendatiũ.⁊ cedes.¬
⁊ furtũ.⁊ adulteriũ. diffusũ est suꝑ t̾rã:
sanguinẽ sanguini suꝑmiscent. Iecirco
t̃ra lugebit cũ uniu̾sis incolis suis ⁊ cum
bestus agri. cũ serpentib t̾rȩ. cũ uolucrib
celi. ⁊ deficient pisces maris: ut nemo iu¬
dicet. nemo reuincat. De hoc ipso apud¬

Expanded text:
ULIEREM IN ECCLESIA TACERE DEBERE. In Epistola Pauli ad Corinthios prima: Mulieres in Ecclesia taceant. Si quae autem quid dicere volunt, domi viros suos interrogent . Item ad Timotheum: Mulier cum silentio discat in omni subjectione. Docere autem mulierem non permitto, neque tautem seducta est. DELICTO ET MERITO NOSTEO FIERI, VT LABOKEMVS NEC DEI OPEM IN OMNIBVS SENTIAMVS. Apud Osee: Audite sermonem Domini, filii Israel: quia iudicium est Domino aduersus incolas terrae, quod neque misericordia neque ueritas neque agnitio Dei sit super terram: exsecratio et mendacium eet furtum et adulterium diffusum est super terram, sanguinem sanguini supermiscent. idcirco terra lugebit cum uniuersis incolis suis, cum bestiis agri, cum serpentibus terrae, cum uolucribus caeli, et deficient pisces maris, ut nemo iudicet, nemo reuincat. indignari se Deu
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is caro fenũ: ⁊ om̃is claritas eius
sicut flos feni. Aruit fenũ ⁊ flos deci¬
dit: sermo aut̃e dñi manet in eternũ.
Item apud erechiel. Ipsi dicunt. Arida
facta st̃ ossa nr̃a ⁊ ꝑut spes nr̃a: expiraui
de monum̃tis ur̃is⁊ ⁊ inducã uos in t̾rã
isrł̃: ⁊ dabo sp̃m meũ in uob̃ ⁊ uiuetis:
⁊ ponã uos in t̾ram urãm: ⁊ cognoscetis¬

Expanded text:
Omnis caro faenum et omnis claritas eius Omnis caro faenum et omnis claritas eius ut flos faeni. aruit faenum dit. Sermo autem Domini manet in aeternum . Apud Ezechielem: Ipsi dicunt: Arida facta sunt ossa nostra, periit spes nde monumentis uestris et inducam uos in terram Israel. dabo spiritum . meum in uos, et uiuetis. et ponam uos in ter
Abbreviated transcription (Latin):
.lxxxuiii. Uisitabo in uirga facinora
eoꝵ: ⁊ in flagellis delicta coꝵs. Mise¬
ricordiam autẽ meã non disꝑgã ab eis.
Item apud malachiam. Et sedit conflais
⁊ expurgans sicut purgatur aurũ ⁊ ar¬
gentum: ⁊ emundauit filios leui. Item
in eugłio. Non exibis inde: donec soluas
nouissimũ quadrantem. Luui¬
Neminem contͥstari morte debere. cũ
sit in uiuendo labor ⁊ ꝑiculũ: in mo¬
riendo pax ⁊ resurgendi securitas. In
genesi. Tunc dixit ds̃ ad adam. Quia
exaudisti uocẽ mulieris tuȩ. ⁊ mandu¬
casti ex illa arbore. de qua sola p̃ceꝑam
maledicta t̃ra erit in om̃ib oꝑib tuis.
In tͥsticia ⁊ gemitu edes ex ea om̃ib die¬
bus uitȩ tuȩ. Spinas ⁊ tribulos eiciet
tͥ: ⁊ edes pabulũ agri. In sudore uultꝰ
tui edes panem tuũz donec reũtaris in
trã de qua sũptus es: q̃m derra es ⁊ in
derram ibis. Idem illic. Et cõplacuit
enoch deo ⁊⁊ñ est inuentus post modũ:
qm̃ d̾s illũ transtulit. Itẽ apud ysaiam.

Expanded text:
Visitabo in virga facinora eorum et in flagellis delicta eorum. Misericordiam autem meam non dispergam ab eis . Item apud Malachiam: Et sedebit conflans et expurgans sicut aurum et argentum, et emundabit filios Levi . Item in Evangelio: Non exibis inde donec exsolvas novissimum quadrantem Neminem contristari morte debere, cum sit in uiuendo labor et periculum, in moriendo pax et resurgendi secstari morte debere, cum Genesi: Tunc dixit Deus ad Adam: quia exaudisti uocem mulieris tuae et manducasti ex illa arbore, de qua sola praeceperam aledicta terra erit in omnibus operibus tuis. in tristitia et gemitu edes ex ea omnibus diebus uitae tuae. spinas et tribulos eiciet tibi, et edes pabulum agri in sudore uultus tui. edes panem tuum, donec reuertaris in terram, de qua sumptus es: quoniam terra es et in terram ibis. Item illic: Et conplacuit Enoch Deo, et non est inuentus postmodum, quia Deus illum transtulit. Item apud Esaiam:
Abbreviated transcription (Latin):
ea: ⁊ õs qui ꝯfidunt in illis. Item in ps̃o
xcu. Om̃s di gentiũ demonia: dñs aut̃
celos fecit. De hoc ipso in exodo. Non fa¬
cietis uobis deos argenteos: neq deos
aureos. Et iterũ. Non facies

Expanded text:
ui confidunt in illis . Item in Psalmo XCV: Omnes dii gentium daemonia, Dominus autem coelos fecit . Item in Exodo: Non facietis vobis deos argenteos neque aureos . Et iterum: Non facies
Abbreviated transcription (Latin):
Hossidendi concupiscentiã ⁊ pecumã ñ
appetendã. Apud salomonẽ in eccłiastico
Qui diligit argentũ: ñ saciabitur argento.
ltem in parohemiis. Captans annonã
maledictꝰ in plebe est: benedictio autẽ in
eiꝰ capite ẽ qui cõmunicat. Apud ysaiam.
Ue qui comiungunt domũ ad domum.
⁊ agrũ agͦ continuant: ut auferant ꝓxi¬
mis ui aliqͥd. Nũqͥd habitabitis soli suꝑ
t̃ram: Item apud sophoniã. Edificabt̃
domos ⁊ ñ inhabitabt̃ ⁊ ⁊ instituent ui¬
neas ⁊ ñ bibent uinũ earũ: qͥa ꝓpe est
dies dñi. Itẽ in eugłio cata lucã. Quid̃
se aut̃ ipsũ ꝑdere: Et iterũ. Dixit autẽ
illi ds. Stulte hac nocte expostulat᷑ ani¬
ma tua: quȩ gͦ parasti cuiꝰ erunt: Et
iterũ. Cõmemorare qm recepisti bona
in uita tua: latarus autẽ mala. Nunc

Expanded text:
POSSIDENDI CONCVPISCENTIAM ET PECVNIAM NON ADPETENDAM. Apud Salomonem in Ecclesiastico: Qui diligit argentum non satiabitur argento. Item in Prouerbiis: Captans annonam maledictus in plebe est. benedictio autem in eius capite est qui communicat. Item in Esaia: Vae qui coniungunt domum ad domum et agrum agro continuant, ut auferant proximo aliquid. numquid habitabitis soli super terram? Item apud Sophoniam: Aedificabunt domos et non inhabitabunt, et instituent uineas et non bibent uinum earum, quia prope est dies Domini. Item in euangelio secundum Lucam: Quid se ipsum autem perdere ? Et iterum: Dixit autem illi Dominus: Stulte, hac nocte expostulatur anima tua. Quae ergo parasti, cujus erunt ? Et iterum: Commemorare quoniam percepisti bona in vita t
Abbreviated transcription (Latin):
quia uidert oculi mei salutare tuũ. Itẽ
cata iohem. Si me dilexissetis gaudere¬
tis q̃m uado ad patrẽ: qͥa pat̾ maior meẽ.
De ydolis quȩ gentiles deos lix¬
putant. In sapientia salomonis. Om̃ia
ydola nationũ estimauert̃ deos: qͥbus
neq oculoꝵ uisus est ad uidendũ. neq
nares ad ꝑcipiendũ sp̃m: neq aures
ad audiendũ. nec digiti manuũ ad
tractandũ: sed ⁊ pedes eoꝵ pigri ad am¬

Expanded text:
quia uiderunt oculi mei salutare tuum. Item secundum Iohannem: Si me dilexissetis, gauderetis quoniam eo ad patrem, quia pater maior me est. DE IDOLIS QVAE GENTILES DEOS PVTANT. In Sapientia Salomonis: Omnia idola nationum aestimauerunt deos, quibus neque oculorum uisus est ad uidendum neque nares ad percipiendum spiritum neque aures ad audiendum nec digiti in manibus ad tractandu
Abbreviated transcription (Latin):
ddedi ante faciẽ tuã uitã ⁊ mort̃ẽ: bonũ ⁊
malũ. Elige uitã: ut uiuas. Item apud
ysaiam. Et si uolueritis ⁊ obaudierits
me: bona trȩ comedetis. Si autẽ nolueri¬
tis ⁊ ñ audieritis me: gladius uos consu¬
met. Os eñ dñi locutũ est ista. Item in
eugłio cata lucã. R egnũ di intra uos est
ei archana ꝑspici ñ posse: lui
ideo fidem nr̃am simplicem ẽe debere.
ꝑspeculũ in eniginate: t̃c̃ autẽ facie ad
faciem. Nunc scio ex parte: tunc aut̃ẽ
cognoscam sicut ego cognitus sũ. It̃e apud
salomonẽ in sapientia. Et in simplicita¬
de cordis querite dm̃. Item apud eundẽ.¬

Expanded text:
dedi ante faciem tuam vitam et mortem, bonum et dedi ante faciem tuam vitam et mortem, bonum et malum. Elige vitam tibi, ut vivas . Item apud Esaiam: Et si volueritis et audieritis me, bona terrae edetis. Si autem nolueritis et non audieritis me, gladius uos comedet. os enim Domini locutum est ista. Item in euangelio secundum Lucam: Regnum Dei intra uos est. DEI ARCANA PERSPICI NON POSSE, ET IDEO FIDEM NOSTRAM SIMPLICEM ESSE DEBERE. speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. Nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam sicut et ego cognitus sum . Item apud Salomonem in Sapientia: Et in simplicitate cordis quaerite illum . Item apud eumde
Abbreviated transcription (Latin):
acram̃tũ fidei ñ esse ꝓphanandum
Apud salomonẽ in parohemiis. In aures
imprudentis noli quicqͣm dicere: ne
qͣndo audierit subsannet sensatos ser¬
mones tuos. De hoc in euglio cata ma¬
theũ. Ne dederitis sc̃m canib ⁊ neq mi¬
seritis margaritas ur̃as ante porcos: ne
forte inculcent cas pedib suis: ⁊ conu̾si
elidant uos. li.
Iuod nemo in oꝑe suo extolli debeat.
Apũo salomonẽ in ȩccłiastico. Noli te ex¬
tollere in faciendo oꝑe tuo. Idem in eugło
cata lucã. Quis ur̃m habens seruum
arantem. aut pastorẽ: cui uenienti de
agro dicit continuo transi ⁊ recũbe:
Sed dicit illi. Para aliqͥd qͦd cenem: ⁊
accingere ⁊ ministra michi donec man¬
ducem ⁊ bibam: ⁊ postea tu manduca¬
bis ⁊ bibes. Numqͥd habet grãm serue
illi: quia fecit quȩ imꝑata sunt ei:ꝰ
Sic itaq ⁊ uos cũ feceritis quȩ uobis
imꝑata sunt: dicite. Serui suꝑuacui
sumus: qͦd debuimꝰ facere. fecimus. lu
iñ arbito positam. In deut̾onomio. Ecce

Expanded text:
SACRAMENTUM FIDEI NON ESSE PROFANANDUM. Apud Salomonem in Proverbiis: In aures imprudentis noli quidquam dicere, ne, quando audierit, irrideat sensatos sermones tuos . Item in Evangelio cata Matthaeum: Ne dederitis sanctum canibus, neque miseritis margaritas vestras ante porcos, ne forte inculcent ea pedibus suis et conversi elidant vos . CAP. LI. - QUOD NEMO IN OPERE SUO EXTOLLI DEBEAT. Apud Salomonem in Ecclesiastico: Noli te extollere in faciendo opere tuo . Item in Evangelio cata Lucam: Quis vestrum habens servum arantem aut pastorem, et venienti de agro dicit continuo: Transi, recumbe? Sed dicit illi: Para aliquid quod coenem, et accingere, et ministra mihi donec manducem et bibam; et postea tu manducabis et bibes. Numquid habet gratiam servo illi quia fecit quae ei imperata sunt? Sic itaque et vos, cum perfeceritis quae vobis imperata sunt, dicite: Servi supervacui sumus, quod habuimus facere fecimus . IN ARBITRIO POSITAM. In Deuteronomio: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
Non hominib sed deo placen lu¬
dum. In ps̃o. lii. Qui hominib placenł
confusi sunt: qm̃ ds̃ nichil fecit illos. In
epła pauli ad galathas. Si hominibus
tur. In sapientia salomonis. In omni
loco speculantur oculi dei bonos ⁊ma¬
los. De hoc ipso apud iheremiã. Ego
ds approximans : ⁊ ñ ds de longinquo.
Si absconditus fuerit homo in abscon¬
ditis: ego gͦ non uidebo eum: Nonne
celũ ⁊ terrã ego impleo dicit dñs: Item
in basilion.i.Homo uidet in facie: ds
aut̃ in corde. Itẽ in apocalipsi. Et scient
om̃s eccł̃iȩ qͥa ego sũ scrutator renis ⁊ cor
delictis meis munda me dñe. Idem in
epła pauli ad corinthios.ni. Om̃s nos
manifestari oportet ante tͥbunal xp̃r:

Expanded text:
NON HOMINIBUS, SED DEO PLACENDUM. In Psalmo LII: Qui hominibus placent 320 confusi sunt, quia Deus nihil fecit illos. Item in Epistola Pauli ad Galatas: Si hominibus TUR. In Sapientia Salomonis: In omni loco speculantur oculi Dei bonos et malos . Item apud Hieremiam: Ego Deus approximans, et non Deus de longinquo. Si absconditus fuerit homo in absconditis, ergo ego non videbo eum? Nonne coelum et terram ego impleo, dicit Dominus . Item in Basilion I: Homo videt in facie, Deus autem in corde . Item in Apocalypsi: Et scient omnes ecclesiae quia ego sum scrutator renis et corAb occultis meis munda me, Domine . Item in Epistola Pauli ad Corinthios secunda: Omnes nos manifes
Abbreviated transcription (Latin):
damihel. Fnanias. atarias. misahel.cre¬
aqua. Quid est qͦd me impediat tinguiᷤ
Tunc dixit philippus. Si credis ex toto
corde duo: licet. Aliuii
ideles int̾ se disceptantes ñ debere
gentilem iudicem experiri. In epła pau¬
li ad corinthios .iͣ. Audet quisquã ur̃m
adu̾sus alterũ negotiũ habens disceptare
apud iniustos: ⁊ ñ apud scõs: Nescitis
quia scĩ mundũ iudicabt̃: Et iterum.
lam qͥdem in totũ delictũ in uobis est:

Expanded text:
Daniele Ananias, Azarias, Misahel creaqua, quid est quod me impedit baptizari? Tunc dixit Philippus: Si credis ex toto corde tuo, licet . CAP. XLIV. - FIDELES INTER SE DISCEPTANTES NON DEBERE GENTILEM JUDICEM EXPERIRI. In Epistola Pauli ad Corinthios prima: Audet quisquam vestrum adversus alterum negotium habens disceptare apud injustos, et non apud sanctos? An nescitis quia sancti hunc mundum judicabunt? Et iterum: Jam quidem in totum delict
Abbreviated transcription (Latin):
contra te: cuiꝰ caput fuit ex auro bono:
pectus ⁊ brachia eius argentea : uenter
⁊ femora eius exea÷ pedes autẽ ex parte
qͥdem ferrei. ex parte aute fictiles: quoad¬
usq abscisus ẽ lapis de monte sine mani¬
bus concidentiũ: ⁊ ꝑcussit imaginẽ suꝑ
pedes ferreos ⁊ fictiles: ⁊ cõminuit eos
minutatim. Et factum ẽ simul ferrũ
⁊ testa ⁊ eramentũ ⁊ argentũ ⁊ aurum:
⁊ facta sunt minuta quasi palea aut
puliis in area ȩstate: ⁊ uentilauit illa
uentus ita ut nichil remanserit ex ille
Et lapis qui ꝑcussit imaginẽ. factus ẽ
mons magnus: ⁊ impleuit totam derrã.¬

Expanded text:
contra te; cujus caput fuit ex auro bono, contra te; cujus caput fuit ex auro bono, pectus et brachia ejus argentea, venter et femora aerea, pedes autem ex parte quidem ferrei, ex parte autem fictiles, quoadusque abscisus est lapis de monte sine manibus concidentium, et percussit imaginem super pedes ferreos et fictiles, et comminuit eos minutatim, et factum est simul ferreum et testa et aeramentum et argentum et aurum; et facta sunt minuta quasi palea aut pulvis in area aestate, et ventilavit illa ventus, ita ut nihil remanserit ex illis; et lapis qui percussit imaginem factus est mons magnus, et implevit totam terra
Abbreviated transcription (Latin):
cram̃to unctionis xp̃m significans. Hic
ẽ lapis in exodo suꝑ quẽ sedit moy ses in
cacumine montis. qͣndo iħs naue contͣ
amalech dimicabat: ⁊ sacram̃to lapidis
⁊ stabilitate sessionis amalech suꝑatus
est ab iħu. idest diabolus a xp̃o uictus ẽ.
Hic est lapis magnus in basilion pͥmo.
suꝑ que posita est archa destam̃ti: qͣndo
eam ab allophilis remissam ⁊ redditam
in plaustro boues reportauerunt. Hic ẽ
lapis in basilion pͥmo. quo dauid front̃ẽ
goliȩ ꝑcussit ⁊ occidit: significans diabo
lum ⁊ seruos eiꝰ inde ꝓsterni. uicta scilicet
ea capitis parte qͣm signatam ñ haberet:
quo signo nos ⁊ tuti sumꝰ semꝑ ⁊ uiuimꝰ.
Hic est lapis que cũ alienigenas isrł ui¬
cisset. statuit samuhel: ⁊ appellauit nom̃
eiꝰ abennezer. id est lapis auxiliator .xuii.
uod deinde idem lapis mons fieret:
⁊impłeret totam t̃ram. Apud damihelem
Et ecce imago nimis magna: ⁊ contẽpla¬
tio eius imaginis metuenda. ⁊ elata stabat

Expanded text:
cramento unctionis Christum significans. hic est lapis in Exodo, super quem sedit Moyses in cacumine collis, quando Iesus Naue contra Amalech dimicabat, et sacramento lapidis et stabilitate sessionis Amalech superatus est ab Iesu, id est diabolus a Christo uictus est. hic est lapis magnus in Basilion primo, super quem posita est arca testamenti, quando eam ab allophylis remissam et redditam in plaustro boues reporta uerunt. hic est lapis in Basilion primo, quo Dauid frontem Goliae percussit et occidit, signlum et servos ejus inde prosterni, victa scilicet ea capitis parte quam signatam non habent. Quo signo nos et tuti semper sumus et vivimus. Hic est lapis quem cum alienigenas Israël vicisset statuit Samuel, et appellavit nomen ejus Abennezer, id est lapis auxiliator . CAP. XVII. - QUOD DEINDE IDEM LAPIS MONS FIERET ET IMPLERET TOTAM TERRAM. Apud Danielem: Et ecce imago nimis magna, et contemplatio ejus imaginis metuenda et elata stabat
Abbreviated transcription (Latin):
nos tantum sine poscendi cessatione &¬
cum fide accipiendi simplices & unani-¬
mes dñm deprecemur: cum gemitu pa¬
riter & fletu deprecantes. sicut deprecari
oportet eos qui sunt positi inter plan-¬
gentium ruinas & timentium reliquias:
inter numerosam iacentium stragem: &
exiguam stantium quantitatẽ. Rogemus
pacem maturius reddi: latebris nr̃is &
ꝑiculis cito subueniri. In plerisq famu¬
lis suis dñs dignatur ostendere: redinte¬
grationẽ ȩccłiȩ suȩ: securitatẽ salutis nr̃ȩ
post pluuias serenitatẽ: post tenebras
lucem: post ꝓcellas & turbines placidã
lenitatẽ: pia paternȩ dilectionis auxilia

Expanded text:
VIII. Nos tantum, sine cessatione VIII. Nos tantum, sine cessatione cum fide accipiendi simplices et unanimes Dominum deprecemur, cum gemitu pariter et fletu deprecantes, sicut deprecari oportet eos qui sint positi inter plangentium ruinas et timentium reliquias, inter numerosam languentium stragem et exiguam stantium firmitatem. rogemus pacem maturius reddi, cito latebris nostris et periculis subueniri, inpleri quae famulis suis Dominus dignatur ostendere, redintegrationem ecclesiae suae, securitatem salutis nostrae, post pluuias serenitatem, post tenebras lucem, post procellas et turbines placidam lenitatem, pia paternae dilectionis auxilia
Abbreviated transcription (Latin):
didimus. presentis pressurȩ conflictati¬
one deficiant: delicta sua singuli recog¬
noscentes. uel modo conuersationẽ ue¬
teris hominis exponant. Nemo enim
retro attendens ae suꝑponens manum
suam suꝑ aratrum:aptus ẽ regno dei.
Deniq & uxor loth quȩ liberata contͣ
preceptũ dñi retro respexit: qd̃ euase¬
rat incidit. Attendamus ñ posteriora
quo diabolus reuocat: sed priora quo
xpp̃s uocat. Occulos erigamus ad celũ:
ne oblectamentis & illecebris suis nos
terra decipiat. Unusquisq oret deum
ñ ꝓse tantum. sed ꝓ omnib fr̃ib: sicut
dñs orare nos docuit: ubi non singulis
priuatam precem mandauit : sed oratione
communi &e concordi prece orantes ꝓ õib
iussit orare. Si nos dñs humiles ae qͥetos
si nob̾ inuicem copulatos. si circa iram
suam timidos. si presenti tribulatione
correctos emendatosq conspexerit:tu¬
tos ab inimici infestationib exibebit.
Precessit disciplina:sequitur & uenia:

Expanded text:
didimus, praesentis pressurae conflictatididimus, praesentis pressurae conflictatione deficiant. Delicta sua singuli recognoscentes, vel modo conversationem veteris hominis exponant. Nemo enim retro attendens et superponens manum suam super aratrum aptus est regno Dei. Denique et uxor Lot, quae liberata, contra praeceptum, retro respexit, quod evaserat perdidit. Attendamus non posteriora, quo diabolus revocat, sed priora, quo Christus vocat. Oculos erigamus ad coelum, ne oblectamentis et illecebris nos suis terra decipiat. Unusquisque oret Deum, non pro se tantum, sed pro omnibus fratribus, sicut Dominus orare nos docuit; ubi non singulis privatam precem mandat, sed oratione communi et concordi prece orantes pro omnibus jussit orare. Si nos Dominus humiles et quietos, si nobis invicem copulatos, si circa iram suam timidos, si praesenti tribulatione correctos emendatosque conspexerit, tutos ab inimici infestationibus exhibebit. Praecessit disciplina, sequetur et venia.
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando auxilium credentib defuit
Deniq ad minimum famulũ suũ. elicet
in delictis plurib constitutũ. & digna¬
tone eius indignum: tam̃ ille ꝓ sua
circa nos bonitate mandare dignatus
est. Dic inquit illi securus sit: quia
pax uentura ẽ. Sed qd̃ interĩ morula
est: suꝑsunt adhuc aliqui qui ꝓben¬
tur. Sed & de uictu parco. & sobrio po¬
tu diumis dignationib ammonemur
scilicet ne uigore cȩlesti sublime ĩa pectꝰ
illecebra secularis eneruet:uel ne lar¬
giorib epulis mens grauata: minus ad
preces orationis euigilet. Dissimulare
hec singula. & apud conscientiam icã
solus occultare ñ debui: quib & unus¬
quisq nr̃m &e instrui & regi possit. dec
tineatis occultam: sed legendam fr̃ib
suggeratis. Interciꝑe enim quib nos dñs
ammonere. & instruere dignatus ẽ: eius
est. qui ammoneri &e instrui fr̃em suum
nolit. Probari nos a dño nr̃o sciant:
nec unqͣm afide qua in eum semel cre¬

Expanded text:
aliquando auxilium credentibus defuit. VI. aliquando auxilium credentibus defuit. VI. Denique ad minimum famulum suum et in delictis licet plurimis constitutum et dignatione ejus indignum, tamen ille pro sua circa nos bonitate mandare dignatus est. « Dic illi, inquit, securus sit, quia pax ventura est; sed quod interim morula est, supersunt adhuc aliqui qui probentur. » Sed et de victu parco et sobrio potu divinis dignationibus admonemur; scilicet ne vigore coelesti sublime jam pectus illecebra saecularis enervet, vel ne largioribus epulis mens gravata minus ad preces orationis evigilet. VII. Dissimulare haec singula et apud conscientiam meam solus occultare non debui, quibus unusquisque nostrum et instrui et regi possit. Nec m teneatis occultam, sed legendam fratribus suggeratis. Intercipere enim quibus nos Dominus admonere et instruere dignatur, ejus est qui admoneri et instrui fratrem suum nolit. Probari nos a Domino nostro sciant, nec umquam a fide qua in eum semel cre
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuob̃. ne deficeret fides ur̃a. Quod si
ꝓ nob̾ & ꝓdelictis nr̃is ille a&e laborat
&e uigilat. & precatur: quantomagis nos
insistere precib & orare. & pͥmũ ipsum
dñm rogare. tunc deinde ꝑ ipsũ dõ pa¬
tri satisfacere debemus: Habemus ad
in preteritũ peccasse peniteat: ce confi¬
tentes atq intelligentes delicta nr̃a qͥb
nunc dñm̃ offendimus. uel de cȩtero nos
ambulare in uiis eius. & precepta eius
metuere spondeamus. Pater nos & cor¬
rigit. & tuetur: stantes tam̃ in fide et
pressuris. atq angustiis. scilicet xp̃o eiꝰ
firmit᷑ adherentes sicut scriptum ẽ Qͥs
nos separabit a caritate xp̃i: Pressura.
an angustia. an ꝑsecutio.an fames.an
nuditas. an ꝑiculũ angladius: Nichil
horũ potest separare credentes: nichil
potest auellere corpori eius &e sangui¬
ni coherentes. ꝑsecutio ista examinatio
est: atq exploratio pectoris nr̃i. Excuti
nos d̾s uoluit & ꝓbari. sicut suos semꝑ
ꝓbauit : nec tamen in ꝓbationib eius

Expanded text:
o te ne deficiat fides tua. quod si pro nobis ac pro delictis nostris ille et laborat et uigilat et precatur, quanto nos magis insistere precibus et orare et primo ipsum Dominum rogare, tunc deinde per ipsum Deo patri satisfacere debemus? habemus aduin praeteritum peccasse paeniteat, et confitentes adque intellegentes delicta nostra quibus nunc Dominum offendimus, uel de cetero nos ambulare in uiis eius et praecepta eius metuere spondeamus. pater nos et corrigit et tuetur, stantes tamen in fide et pressuris adque angustiis licet Christo eius firmiter adhaerentes, sicut scriptum est: quis nos separabit an angustia, an persecutio, an fames, an nuditas, an periculum, an gladius ? Nihil horum potest separare credentes, nihil potest avellere corpori ejus et sanguini cohaerentes. Persecutio ista examinatio est atque exploratio pectoris nostri. Excuti nos Deus voluit et probari, sicut suos semper probavit; nec tamen in probationibus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
idignã usq ad mortis ext̃minatͥonẽ. Honenĩ
tantummͦ testes dni ĩ pugnauerunt.
s & ip̃i dño ꝑfidi coloni contumeliã fece¬
runt patri infilio. Qd̾ gͥ digni fuert̃
pati ad hoc admissum. Scilicet fugari
de regno: abdican hereditate. Et ita fa¬
ctum ẽ. &. ita obueneit̃: digna dignis
obtigert̃. Pater enĩ contumeliam passꝰ ẽ ĩ

Expanded text:
indignam usque ad mortis exterminationem! non enim tantummodo testes Domini impugnaverunt, sed et ipsi Domino perfidi coloni contumeliam fecerunt Patri in Filio. Quid igitur digni fuerunt pati ob hoc admissum? scilicet fugari de regno, abdicari haereditate: et ita factum est, et ita evenit, digna dignis obtigerunt. Pater enim contumeliam passus in
Abbreviated transcription (Latin):
Pilatus exterȩ gentis. iudex scł̃aris. po¬
testate temporalis purificauit manꝰ. et
abluit scelꝰ necessitatis dicens: immuniᷤ
& innocens sũ ab eiꝰ sanguine: pleb̾ aut̃
nec alienũ. nec exterum imitata ẽ: s in-¬
suꝑ acclamabat. affige in cruce.tolle.
sangius eiꝰ in nos et infilios nrõs. Uio¬
lenta crudelitas expleuit inhumana &¬
runt bene merentem suũ. nec lacͥmas

Expanded text:
Pilatus exterae gentis iudex saecularis poPilatus exterae gentis iudex saecularis potestate temporalis purificauit manus et abluit scelus necessitatis dicens: immunis et innocens sum ab huius sanguine. plebs autem nec alienum nec exterum imitata est, sed insuper adclamabat: tolle affige in cruce: sanguis huius in nobis et in filiis nostris. uiolenta crudelitas inexplebilis inhumana erunt bene merentem suum nec lacrimas
Abbreviated transcription (Latin):
ra dicens his uerbis. Aud cęlum &
prebe aurem terra:ei¬
cutus t̃. Filios genui & exaltaui: ipsi aũ¬
ces effudit dñs in isrł. uociferans & di¬
cens. Uos noluistis. alii me recipient: qͥ
nondũ nec m̃tionem mei audierunt.
Uos nuiptias meas sp̃uistis: alii ibunt qͥ
ñ sunt uocati. Uos meũ rus et uineam
colere recusastis: uñ fructus iustitiȩ pro¬
uemiunt ⁊ alii colent & fructus capient
inde.Quȩ ẽ ista tam dira mens & exe¬
cranda cognatio: Intfice̾ gͦ potitistis re¬
gem sponsum: Propt̃ hoc testis ẽ celũ &
tra et que in illis sunt elem̃ta: insuꝑ et
omĩs ereatura testis ẽ in morte xͥ ꝯtͣbata.
õ nouã crudelitatẽ. Commota ẽ omĩs na¬
tiuitas in domini passiõe. popłs mansit
immobilis sine trepidatiõe. Tẽpli ãgls
ĩ penitentia concisso uelamine refugit:
plebs autẽ sine pauore integra ueste re¬
mansit. Conu̾sa sunt elem̃ta & confusa.
isrł secułus durauit. Oduritia noua. õ
audacia singularis: o ꝑfidia eruenta.

Expanded text:
as his uerbis: audi caelum et praebe aurem terra,cutus est: filios genui et exaltaui, ipsi auces effudit Dominus in Israel uociferans dicens: uos noluistis, alii me recipient qui nondum nec mentionem mei audierunt. uos nuptias meas spreuistis, alii ibunt qui non sunt uocati. uos meum rus et uineam colere recusastis, unde fructus iustitiae proueniunt: alii colent et fructus capient in Deo\'. quae est ista tam dira mens et execranda cogitatio ? interficere ergo potuistis regem et sponsum ? propter hoc testis est caelum et terra et quae in illis sunt elementa: insuper et omnis creatura testis est in mortem Christi. o nouam crudelitatem. commota est omnis natiuitas in Domini passione, populus mansit inmobilis sine trepidatione: angelus in paenitentiam conscisso uelamine refugit, plebs sine pauore integra ueste permansit: conuersa sunt elementa et confusa, Israel securus durauit. o duritia noua, o audacia singularis, o perfidia cruenta.
Abbreviated transcription (Latin):
tusum ẽ. in .xii. patͥarchas. S cẽ illis
quoq dñs testificationẽ posuit ĩ mon¬
tem oreb ꝑ moy sen: de quo loco expul¬
sis gentib constituit illic populum
qui accepit. & possedit ꝓmissã sͥ here¬
aitatem. quib õ pleraq signa & mira¬
cula ostendit õs. quasi lem̃o filio. Sed
idem popłs ꝑceptis tot tantisq bñficus
& fide plenos impugnauert̃. Moysen

Expanded text:
uisum est in duodecim patriarchas. sed etiam illis uisum est in duodecim patriarchas. sed etiam illis quoque Dominus testificationem posuit in montem Choreb per Moysen, de quo loco expulsis gentibus constituit illic populum, quem accepit et possedit promissam sibi hereditatem: quibus etiam pleraque signa et miracula ostendit Deus quasi carissimo filio. sed idem populus perceptis tot tantisque beneficis autem et fidei plenos impugnaverint. Moysen
Abbreviated transcription (Latin):
contemptis pałs p̃ceptis. expulsꝰ ẽ de
paradyso ĩ hac suã t̃rigenam natiuita¬
tem: in qua cẽ defunctꝰ ẽ. S dñs sus¬
citauit sem̃ iustũ sech de semine ade: qd̾
conseruauit in popłm suꝑfiliũ sem:
&s heredes eiꝰ. Ex illo genere inuenit ho¬
minem iustũ. cui imꝑauit ut faceret
fabricam in modũ machinȩ capacis
certa m̃surarum compage: ut illa con-¬
ditꝰ cũ suis filiis noe seruaret᷑ ꝑ om̃e illd̃
genus. Iusserat enĩ ds ꝓpt̃ inusticiã
hominum orbem t̾rȩ aquis inundan¬
sui testificationẽ ds̃ dicens. Oĩs res erit¬
cibꝰ uob̃. quasi pabulum olerũ. excepta
carne cũ sanguine uitȩ. Et postut hꝰ
testificationis signum inarcha. Post
hȩc rursꝰ dñs ds̃ testificatꝰ ẽ abrahȩ in
ysaac hoc mͦ dicens. Tibi dabo t̾ram
hanc & semini tuo: & faciam te patrẽ
multarum gentiũ. Et exinde incre¬
uit sem̃ in mutatuidinẽ popłi: s di¬

Expanded text:
contemptis patris praeceptis expulsus est de contemptis patris praeceptis expulsus est de paradiso in suam terrigenam natiuitatem, in qua etiam defunctus est: sed Dominus suscitauit genus iustum de semine Adae, quod semen conseruauit in populum super flumen et heredes eius. ex illo genere inuenit hominem iustum, cui imperauit ut faceret fabricam in modum machinae capacitatis certae mensurarum compagibus, ut illa condita cum suis fratribus Noe seruaretur per illud genus: sed iusserat Deus propter iniustitiam hominum orbem terrae aquis inundansui testificationem dicens: omnis res cibus uobis, quasi pabulum olerum excepta carne cum sanguine uitae, et posuit huius testificationis signum in arca. post haec rursus Dominus Deus testificatus est Abrahae in Isaac hoc modo dicens: tibi dabo hanc terram et semini tuo, et faciam te patrem multarum gentium. et exinde increuit semen in multitudinem populi, et di
Abbreviated transcription (Latin):
scõ. ut ñ tantum auribꝰ au¬
Udiatis: s etiam oculis cerna¬
tis diumnum xp̃i sacram̃tum. Cernitis
autẽ ꝑ fidem uram̃. Nudire enĩ necessi¬
tatis ẽ: credẽ sollicitudinis. Auriũ offici¬
Nec enim cuiqͣm ꝓdest libent̃ audire. nͥ
credulitas auditum confirmet. Fidei
oculi sunt: sp̃s ꝑ quem uident᷑ spũa¬
lia. Si gͦ uos estis spũales. intelligite
spũalia: similes enim similia sui recog¬
noscunt. Etiã muta animalia de uo¬
cis sono inuicem se intelligunt. leones
fremitum. tauri mugitũ. ⁊ milites tube
sonũ. Quanto gͦ uerius spũales spũalia
p̃cepta. & ea que testam̃to patͥs sui cauta
sunt: Uos gͦ cum sitis xp̃i heredes: in¬
telligite testam̃tum eiꝰ. Q uod si quis ꝑ
illo duce et magistro facillime poterit
noui testam̃ti iura uirtutẽq cognosce̾.
quo hereditas gentib contributa est.
hominem sua manu: eumq posuit
in paradyso.data certa conditione p̃ce¬
ptorum uite legis et testam̃ti. Ille aut̃

Expanded text:
o, ut non tantum auribus audiatis, sed etiam oculis cernatis diuinum Christi sacramentum. cernitis autem per fidem uestram: audire enim necessitatis est, credere sollicitudinis. aurium officinec enim cuiquam prodest libenter audire, nisi credulitas auditum confirmet. fidei oculi sunt spiritus per quem uidentur spiritalia. si ergo uos estis spiritales, intellegite caelestia. similes enim similia sui recognoscunt: etiam muta animalia de uocis sono inuicem se intellegunt, leones fremitum, tauri mugitum et miles tubae clangorem. quanto ergo uerius spiritales spiritalia praecepta et ea quae testamento patris sui cauta sunt? uos ergo cum sitis Christi heredes, intellegite testamentum eius. quod si quis per illo duce et magistro facillime poterit noui testamenti iura uirtutemque cognoscere, quod hereditas gentibus contributa est. hominem sua, manu 20 eumque posuit in paradiso data certa condicione praeceptorum uitae legis et testamenti. ille autem
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestib. Propt̾ea induite arma dei. ut
possitis ipsi resistere in die neqͥssimo:
ut cũ om̃ia ꝑfeceritis. stetis accincti lũ¬
bos ur̃os in ueritate. induentes loricam
iusticiȩ. ⁊ calciati pedes in p̃paratione
in quo possitis omĩa ignita iacula neqͥssi¬
mi extinguere: ⁊ galeam saluationis ⁊
gladiũ sp̃s qui est sermo dei. exuui¬
tem de antixp̃o qͦd in hominẽ ueniat.
Apud ysaiam. Hic homo qui concitat
terram: ⁊ cõmouet reges : qui ponit orbẽ
t̃ȩ totũ desertum. cxix¬
raue fuisse iugũ legis qͦd a nob̃ abiectũ
est: ⁊ leue ẽẽ iugũ dñi. quod a nobis sus¬

Expanded text:
elestibus. propter hoc induite tota arma Dei, ut possitis resistere in die nequissimo, ut cum omnia perfeceritis, stetis adcincti lumbos uestros in ueritate, induentes loricam iustitiae et calciati pedes in praeparatione in quo possitis omnia ignita iacula nequissimi extinguere et galeam salutis et gladium spiritus, qui est sermo Dei. DE ANTICHRISTO QVOD IN HOMINE VENIAT. Apud Esaiam: Hic homo, qui concitat terram, commouet reges, qui ponit orbem terrae totum desertum. raue fuisse iugum legis quod a nobis abiectum est et leue esse iugum Domini quod a nobis sus
Abbreviated transcription (Latin):
esse illic uob̾ regredientib possemus.
qui uos mutua caritate diligimus :
ut aduentꝰ ur̃i letissimũ fruccũ p̃sen¬
tes cũ ceteris ipsi quoq caꝑemꝰ. Que
illic exultatio om̃ium fr̃m: qui con¬
cursus atq complexꝰ occurrentium
singłorum. Uix oculis adherentium
satiffieri pot̃: uix uultus ipsi atq o¬
culi plebis possunt uidendo satiari
De aduentꝰ ur̃i gaudio cognosc̾e illic
fr̃nitas cepit: qualis et quanta sit
secutura. xp̃o ueniente leticia ÷ cuius
quia cito apꝓpinquabit aduentus.
imago iã quedam p̾cessit in uob̾: ut
confessore domini & sacerdote redeun¬
te. appareat et dnm iã redire. Yicari¬
as uͦ ꝓ nob̾ ego & college. & frat̃nitas
omnis. has ad uos litteras mittimꝰ.
orationib nrĩs ñ cessantes dõ patri et
xp̃o filio eius domino nr̃o grãs agere
et orare parit̃ ac petere: ut qui ꝑfectꝰ ẽ
atq ꝑficiens. custodiat atq ꝑficiat in

Expanded text:
resse illic uobis regredientibus possemus resse illic uobis regredientibus possemus qui uos mutua caritate diligimus, ut aduentus uestri laetissimum fructum praesentes cum ceteris ipsi quoque caperemus. quae illic exultatio omnium fratrum, qui concursus adque conplexus occurrentium singulorum ? uix osculis adhaerentium potest satisfieri, uix uultus ipsi adque oculi plebis possunt uidendo satiari de aduentus uestri gaudio. cognoscere illic fraternitas coepit qualis et quanta sit secutura Christo ueniente laetitia: cuius quia cito adpropinquauit aduentus, . imago iam quaedam praecessit in nobis, utconfessore Domini et sacerdote redeunte appareat et Dominum jam redire. Vicarias vero pro nobis ego et collegae et fraternitas omnis has ad vos litteras mittimus,orationibus nostris non cessantes Deo patri et Christo filio ejus Domino nostro gratias agere, et orare pariter ac petere, ut qui perfectus est atque perficiens, custodiat et perficiat in
Abbreviated transcription (Latin):
nente antixp̃o paret ad prelium mili¬
tes. non solo sermone & uocis incitam̃¬
to: sed fidei & uirtutis exemplo. Intelli
ꝑspimus diuinȩ maiestatis salubria &
sc̃a consilia: unde illic repentina nuꝑ¬
ꝑsecutio exorta sit. unde contra ȩccłam¬
ep̃m uosq omnis scłaris potestac subi¬
to ꝓruꝑit:ut ad confundendos hereti¬
cos &e retundendos ostenderet dñs quȩ
esset ȩccła: quis ep̃s eius unus diuma
ordinatione electus: qui cum ep̃is & p̃s¬
biteris sacerdotali honore coniunctus:
quis adunatus &e uerus xp̃i populus
dominici gregis caritate conexus: qui
essẽt quos inmicus lacesseret: quam cõ¬
trarn his quib diabolus ut suis parce¬
ret.Neq enim ꝑsequitur & impugnat
xp̃i aduersarius. nisi castra &e milites
xp̃i. Hereticos ꝓstratos semel e suos fac¬
tos: contemnit ce preterit. Cos querit
deicere: quos uidet stare. Atq utinam
nũc facultas daretur frat kmñe. ut int̾¬

Expanded text:
nente antichristo paret ad proelium milinente antichristo paret ad proelium milites non solo sermonis et uocis incitamento sed fidei et uirtutis exemplo. Intellegperspicimus diuinae maiestatis salutaria et sancta consilia, unde illic repentina persecutio nuper exorta sit, unde contra eccem uosque omnes saecularis potestas subito proruperit, ut ad confundendos haereticos et retundendos ostenderet Dominus quae esset ecclesia, quis episcopus eius unus diuina ordinatione delectus, qui cum episcopo presbyteri sacerdotali honore coniuncti, quis adunatus et uerus Christi populus dominici gregis caritate conexus, qui essent quos inimicus lacesseret, qui contra quibus diabolus ut suis parceret. neque enim persequitur et inpugnat Christi aduersarius nisi castra et milites Christi. haereticos prostratos semel et suos factos contemnit et praeterit. eos quaerit deicere quos uidet stare. Adque utinam nunc facultas daretur, frater carissime, ut inte
Abbreviated transcription (Latin):
martẏria. ñ meritum confessioniᷤᷤ mi¬
nuunt: s magnalia diuine ꝓtectioniᷤᷤ¬
nif ostendunt. Rcp̃sentatũ uidemꝰ
in uob̃ qͦd apud regem fortes atq il¬
lustres pueri p̃dicauerunt: ipsos qui¬
dem paratos eẽ ardere flammis ne
diis eiꝰ seruirent: aut imaginẽ quã
fecerat adorarent: dm̃ tam̃ quẽ cole¬
bant. quemq et nos colimꝰ. potentẽ
c̃ẽ ut eos de camino ignis eripet. et
de regis manib ac penis presentib li¬
beraret. Quod inuenimus in confessi¬
onis ur̃e fide. & in dñi circa uos ꝓtecti¬
one nunc gestum: ut cum uos parati
fueritis & ꝓmpti omne subire suppli¬
cium: dñs tamen uos penȩ subtraheret
nonest in ep̃o breuita confessionis suȩ
dignitas: sed magis creuit sacerdota¬
lis auctoritas: ut altari dei assistat an¬
tistes. qui ad confessionis arma sumen¬
da ae facienda martyria. non uerbis
plebem sed & factis cohortet᷑:. & immi¬

Expanded text:
martyria non meritum confessoribus mimartyria non meritum confessoribus minuunt, sed magnalia diuinae protectionis ostendunt repraesentatum uidemus in uobis quod apud regem fortes adque inlustres pueri praedicauuerunt, ipsos quidem paratos esse ardere flammis, ne diis eius seruirent aut imaginem quam fecerat adorarent, Deum tamen quem colebant quemque et nos colimus potentem esse ut quos de camino ignis eximeret et de regis manibus ac de poenis praesentibus liberaret. quod inuenimus in confessionis uestrae fide et in Domini circa nos protectione nunc gestum, ut cum nos parati fueritis et prompti omne subire supplicium, Dominus tamen nos poenae subtraheret breuiata non est in episcopo confessionis suae dignitas, sed magis creuit sacerdotalis auctoritas, ut altari Dei adsistat antistes qui ad confessionis arma sumenda et facienda martyria non uerbis plebem sed factis cohortetur et inmi
Abbreviated transcription (Latin):
cum collegis. lucio fr̃i salutẽ.
Et nuꝑ quidem tibi frat̃ km̃e
gratulati sumus÷ cũ te honore gemi¬
nato in eccłie sue amministratione cõ¬
fessorem parit̃ & sacerdotẽ constituit
diuina dignatio: s et nunc ñ minus
tͥ et comitib duis. atq uniu̾se frat̃nita¬
ti gratulamur.⁊ qͦd cum eadem gła et
laudib ur̃is. reduces uos denuo ad su¬
os feccrit benigna dñi et larga ꝓtectio¬
nis dignatio: ut pascendo gregi pastor
et gub̾uande naui gub̃nator ⁊ plebi reg̃n¬
dȩ rector redderetur. & appareret rele¬
gationem uram sic diuinitus cẽ dispo¬
sitã ñ ut ep̃c relegatꝰ ⁊ pulsꝰ eccłie adcesset:
s ut ad ȩccłiam maior rediret. Neq e¬
nim in trib pucris minor fuit mar¬
ꝙ̇rũ dignitas: quia morte frustrata
de camino ignis incolumes exierunt:
aut ñ consummatus danel extiait in
sins laudib: quia qui leonib missꝰ
fuerat ad p̃dam: ꝓtectꝰ a dño uixit
ad glam. In confessorib xp̃i dilata

Expanded text:
CVM COLLEGIS LVCIO FRATRI S. Et nuper quidem tibi, frater carissime, gratulati sumus, cum te honore geminato m ecclesiae suae administratione confessorem pariter et sacerdotem constituit diuina dignatio. sed et nunc non minus tibi et comitibus tuis adque uniuersae fraternitati gratulamur quod cum eadem gloria et laudibus uestris reduces uos denuo ad suos fecerit benigna Domini et larga protectio, ut pascendo gregi pastor et gubernandae naui gubernator et plebi regendae rector redderetur et appareret relegationem uestram sic diuinitus esse dispositam, non ut episcopus relegatus et pulsus ecclesiae deesset, sed ut ad ecclesiam maior rediret. Neque enim m tribus pueris minor fuit martyrn dignitas, quia morte frustrata de camino ignis incolumes exierunt aut non consummatus Daniel extitit in suis laudibus, quia qui leonibus missus fuerat ad praedam, protectus a Domino uixit ad gloriam. in confessoribus Christi dilata
Abbreviated transcription (Latin):
iło impetrare cũ fiducia poterant. qͦd¬
cũq de d̃i miscłia postulabant. In nob̃
uͦ sic unanimitas diminuta ẽ: ut ⁊ lar¬
gitas oꝑationis infracta ẽ. Domos dunc
⁊ fundos uemundabant: ⁊ thesauros sͥ
in celo reponentes. distribuenda in usus
indigentiũ p̃cia apłis offerebant. At
nunc. de patmonio nec decimas damꝰ:
⁊ cũ uendere iubeat dñs: nos emimus
potius ⁊ augemꝰ. Sic in nobis emarcu¬
it uigor fider: sic credentiũ robur elan¬
guit. Ꝙ iccirco dñs tempora.
nr̃a respiciens: in eugłio suo dicit. Eiliꝰ

Expanded text:
ideo impetrare cum fiducia poterant quodideo impetrare cum fiducia poterant quodcumque de Dei misericordia postulabant. In nobis uero sic unanimitas deminuta est, ut et largitas operationis infracta est. domos tunc et fundos uenundabant et thesauros sibi in caelo reponentes distribuenda in usus indigentium pretia apostolis offerebant. at nunc de patrimonio nec decimas damus et cum uendere iubeat Dominus, emimus potius et augemus. sic in nobis emarcuit uigor fidei, sic credentium robur elanguit. et idcirco Dominus tempora nostra respiciens in euangelio suo dicit: fili
Abbreviated transcription (Latin):
data.⁊ magisteria salutaria. passioni iã
ꝓximus: dñs addidit dicens. Pacem uob̃
dimitto: pacem meã do uob̃. Hanc no¬
bis hereditatẽ dedit: dona om̃ia suȩ pol¬
licitationis ⁊ p̃mia. in pacis conseruati¬
one ꝓmisit. Si heredes.xp̃i sumus: in
xp̃i pace maneamꝰ. Si filii di sumus:
pacifici ẽẽ debemus. Beati inqͥt pacifici:
q̃m ipsi filu dei uocabundur. Pacificos
esse opordet dĩ filios ⁊ corde mides ⁊ ser¬
mone simplices ⁊ affectione concordes:
fidcuter dͥ unammitatis nexib coheren¬
des. Hȩc unanimitas sub apłis olim fu¬
it : sic nouus credentiũ ppłs. dñi man¬
data custodiens: caritatẽ suã tenuit. Pro¬
bat scͥptura diuina quȩ dicit. Turba aut̃
eoꝵ qui crediderant: anima ⁊ una m̃de
agebant. Et iterũ. Et erant ꝑseueran¬
tes om̃s unamimes in oratione cũ mu¬
licribus ⁊ maria quȩ fuit mat̃ iħ̾u ⁊
fr̃ib eiꝰ ⁊ idõ efficacib p̃cib orabant:

Expanded text:
data et magisteria salutaria passioni iam data et magisteria salutaria passioni iam proximus Dominus addidit dicens: pacem nobis dimitto, pacem meam do uobis. hanc nobis hereditatem dedit, dona omnia suae pollicitationis et praemia in pacis conseruatione promisit. si heredes Christi sumus, in Christi pace maneamus: si filii Dei sumus, pacifici esse debemus. beati, inquit, pacifici, quoniam ipsi filii Dei uocabuntur. pacificos esse oportet Dei filios, corde mites, sermone simplices, adfectione concordes, fideliter sibi unanimitatis nexibus cohaerentes. . Haec unanimitas sub apostolis olim fuit: sic nouus credentium populus Domini mandata custodiens caritatem suam tenuit. probat scriptura quae dicit: turba autem eorum qui crediderant anima ac mente una agebant. et iterum: et erant perseuerantes omnes unanimes in oratione cum mulieribus et Maria quae fuerat mater Iesu et fratribus eius. et ideo efficacibus precibus orabant,
Abbreviated transcription (Latin):
lite gͦ esse participes coꝵ. Recedendũ ẽ
a delinquentib uel immo fugiendũ ÷
ne dũ quis male ambulantib iungit᷑.
⁊ ꝑ itinera erroris ⁊ cͥminis graditur.
a uia ueri itineris exerrans: paricͥmine
solidam corporis unitatẽ concordiȩ glu¬
tino copulata. Scindi unitas ñ potest:
nec corpꝰ unũ discidio cõpaginis sepa¬
rari: diuulsis laceratione uiscerib in
frusta discerpi. Quicqͥd a matrice disces¬
serit. seorsũ uiuere ⁊ spirare ñ poterit:¬
nec substantiã salutis ãmitcit Monet
nos sp̃s sc̃s: ⁊ dicit. Quis ẽ homo qͥ uult
uitam ÷⁊ amat uidere dies bonos: Con¬
tine linguã tuã a malo: ⁊ labia tua ne
loqͣntur insidiosa. Declina a
malo ⁊ fac bonũ: quere pacẽ ⁊ sequere
eam. Pacem querere debet ⁊ sequi filiꝰ
pacis: a dissensionis malo continere¬
linguam suã debet. qui nouit ⁊ diligit
uinculũ caritatis. Int̾ sua diuina man¬

Expanded text:
lite ergo esse participes eorum. recedendum est lite ergo esse participes eorum. recedendum est a delinquentibus uel immo fugiendum, ne dum quis male ambulantibus iungitur et per itinera erroris et criminis graditur, a uia ueri itineris exerrans pari crimine solidam corporis unitatem concordiae glutino copulata. scindi unitas non potest nec corpus unum discidio conpaginis separari, diuulsis laceratione uisceribus in frusta discerpi. quicquid a matrice discesserit . seorsum uiuere et spirare non poterit, substantiam salutis amittit. Monet nos Spiritus sanctus et dicit: quis est homo qui uult uitam et amat uidere dies optimos? contine linguam tuam a malo et labia tua ne loquantur insidiose. declina a malo et fac bonum, quaere pacem et sequere eam. pacem quaerere debet et sequi filius pacis, a dissensionis malo continerelinguam suam debet qui nouit et diligit uinculum caritatis. inter sua diuina man