comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
canda censebant donai sp̃s scĩ: sed hos pocius qui essent
boni testimonii uiri. & in reprae hensibilis uita ad officiũ
pontificatus eligerent.
UII Ex inde igitur post haec elegerunt exmerito scĩ¬
catis. cunctis bonis operibus praeditum ad sacerdotale
offitium scm elegium iam lumine racdia tum: ut prae¬
ess& ecclesia nouio magensi. Disces serat enim in ipso
circulo acharius: prae fate urbis antistes. Vlegerunt
cum eo & audo enum sodalem eius. qui uocabatur dado
ut prae es sae ecclesiae rodo magensi. Hoc ergo modo an¬
refice inuito de tunso: constitu erunt. cus¬
his uocabulis urbium seu municipiorum.
qua quondam regclis extitit ciuittis: nouio magensi
quoque & flanderensi: gtiudensi & iam & conturiae¬
aensi. Ob hoc ittique eũm uł maxime his locis de de¬
runt pastorem : quod in cole eiusdem regionis. maogna
adhuc ex parte gentilittitis erore de tenebantur

Expanded text:
canda censebant dona Spiritus sancti, sed hos potius qui essent canda censebant dona Spiritus sancti, sed hos potius qui essent boni testimonii viri et irreprehensibilis vitae, ad officium pontificatus eligerent.us. Exinde igitur elegerunt ex merito sanctitatis cunctis bonis operibus praeditum ad sacerdotale officium sanctum Eligium jam lumine radiatum, ut praeesset Ecclesiae Noviomagensi: decesserat enim in ipso anni circulo Acharius praefatae urbis antistes. Elegerunt autem cum eo et Audoenum sodalem ejus qui vocabatur Dado, ut praeesset Ecclesiae Rothomagensi. Hoc ergo modo aurificem invitum detonsum constituerunt cusm urbium, seu municipiorum, quae quondam regalis exstitit civitas, Noviomagensi quoque et Flandrensi, Gandensi etiam et Corturiacensi. Ob hoc itaque eum vel maxime in his locis dederunt paadhuc ex parte gentilitatis errore detinebantur
Abbreviated transcription (Latin):
& usq ad initium regni iunioris chlotharii. mansit in corpore.
Sed crudeliter iri diebus illis symoni acaheresis : pullulabat
in urbibus & in cunctis finibus regni francorum. Maxime q
de temporibus brunichil dis infelirissime regina : usq: cd
tempora dago berti regis. uiol aibat hoc contagium. fi¬
dem coitholicam. Sollicite tam̃ ꝓ hoc inuigilabant scĩ
uiri elegius & ciudo enus: & communicumꝰ c&eris uiris
catholicis habito cõsilio. suggesserunt principi & obtima¬
tibus eius. ut hoc mortiferum uirus. cito deleretur de
corpore xp̃i. que est uniuersalis ecclesia. Habuit utiq
effectum. eorum pia paitio : & libenter obtinuerunt.
quod de uote rogtiuerunt. Tunc ergo placuit omnibus.
uno in sp̃u scõ accepto cõsilio. simul cum regis imperio: ut
nullus precio dato ad sacerdo tale ad mitteretur offi
cium. Neq eos qui ut lupira paces. munera dando. mer¬

Expanded text:
et usque ad initium regni iunioris Chlotharii mansit in coet usque ad initium regni iunioris Chlotharii mansit in cosed crudeliter in diebus illis Simoniaca haeresis pullulabat in urbibus, et in cunctis finibus regni Francorum; maximeque de temporibus Brunichildae infelicissimae reginae, usque ad tempora Dagoberti regis violabat hoc contagium catholicam fidem. Sollicite tamen pro hoc invigilabant sancti viri Eligius et Audoenus, et communi cum caeteris viris catholicis habito concilio, suggesserunt principi et optimatibus ejus ut hoc mortiferum virus cito deleretur de corpore Christi, quod est universalis Ecclesia; habuit itaque effectum eorum pia petitio, et libenter obtinuerunt quod devote rogaverunt. Tunc ergo placuit omnibus uno in Spiritu sancto accepto consilio simul cum regis imperio, ut nullus pretio dato ad sacerdotale officium admitteretur, neque eos qui ut lupi rapaces munera dando, mer
Abbreviated transcription (Latin):
sicuncta uoluero ad nectere: & dies defici& me
narrante & modulum excedam uoluminis
Rursus si pauca conp̃hendam: & in risiones metuo
hypocritarum dicentium. qm̃ hic homo coepit
aedificare & non potuit consũmare. & offensam
potius pertimesco antistitis Nedum seriem
exponere nitor. artatus eloquii siccitate magis
ei in iuriant uidear in rogasse. quã uitam expo¬
suisse: His igitur exutraq parte discr&is. articu
lum infigam membranis. & quae primus huius
operis liber ueluti exundans reiecit. hic sequens
uelut nimium sitiens prosequatur: satisq suf¬
ficiat priori libro eatantũ exposuisse quae sub
habitu saeculari gesserit: nunc uero de his quae
inepiscopatu egerit hec prima conueniant
rat subseculari habitu regi aderno. omni¬
umq pr inoipiaxp̃o. Fuerat quoq detemporibus
chlo ttirii me diani mansueti regis francorum: & cototempore
dago berti incliti principis. Nec non & chlodouei filii eius:

Expanded text:
si cuncta voluero adnectere, et dies deficiet me si cuncta voluero adnectere, et dies deficiet me narrante et modum excedam voluminis; rursus si pauca conpraehendam, et inrisiones metuo hypochritarum dicentium, quoniam: Hic homo coepit aedificare, et non potuit consummare, et offensam potius pertimesco antestitis, ne dum seriem exponere nitor, artatus eloquii siccitate, magis ei iniuriam videar inrogasse quam vitam exposuisse. His igitur ex utraque parte discretis, articulum iam infigam membranis, et quae primus huius operis liber veluti exundans reicit, hic modo sequens velut nimium sitiens prosequatur. Satisque sufficiat priori libro ea tantum exposuisse, quae sub habitu saeculari gesserit; nunc vero de his quae in episcopatu egerit haec prima conveniant.rat sub saeculari habitu regi aeterno omniumque principi Christo; fuerat quoque de temporibus Lotharii mediani, mansueti regis Francorum, et toto tempore Dagoberti incliti principis necnon et Chlodovei, filii eius,
Abbreviated transcription (Latin):
No propiciante uitam
beati confessoris elegii quam pridem
aliqua ex parte ordiricoeperam. & poenedefes¬
sus hac lassabundus medio int̾ramite stilum sub¬
trahens. opus inperfectũ reliqueram : nunc
paululum uiribus recreatis. cuiente uoto. cor¬
de iocundo. calomoq uenusto opus inchoatum
adiretemptabo arduum sit lic&. iter ac pro¬
fundum. sed liberefateor. quo non possum pedib
uiare. ardentissimo ducor anore. Ibo ergouotis.
quo accedere non possum uerbis Indignũ pro¬
fecto reor. tanti ac talis uiri uitam ad posteri¬
tatis memoriam iuxta qualitatem ingenii. non
Id plenum monumentis tradere licterarum. cum
nipsrum opiner exnarratione rerum: aedifica¬
dionem plurimam legentibus fore : s& quia tanta
italia eiussunt opera. ut magnitudo quidem
bonorum nichil me praeterire paciatur: multitu¬
do uero gestorũ quam plurima cogat. omittere
in incerto aestuat. animus dum deliberare non
ual& quid teneat. quid omittat Frofiteor namq

Expanded text:
no propitiante vitam beati confessoris Eligii, quam pridem aliqua ex parte ordiri coeperam, et paene defessus ac lassabundus medio in tramite stilum subtrahens, opus inperfectum reliqueram, nunc paulolum viribus recreatis, cupiente voto, corde iocundo calamoque venusto opus inchoatum adire temptabo. Arduum sit licet iter ac profundum, sed libere fateor: quo non possum pedibus viare, ardentissimo ducor amore; ibo ergo votis, quo accedere non possum verbis. Indignum profecto reor tanti ac talis viri vitam ad posteritatis memoriam iuxta qualitatem ingenii non ad plenum monimentis tradere litterarum, cum nimirum opiner ex narratione rerum gestarum aedificationem plurimam legentibus fore. Sed quoniam tanta ac talia eius sunt opera, ut magnitudo quidem bonorum nihil me praeterire patiatur, multitudo vero gestorum quam plurima cogat omittere, in incerto aestuat animus, dam deliberare non valet, quid teneat, quid omittat. Profiteor namque,
Abbreviated transcription (Latin):
cendi arte obiectis questionibus occurrebat: ut
ubi maxi me putaretur adstrictus. ibi quasi anguis
lubricus quibus dam foraminibus lapsus eorũ se
fronti opponer&: Cumq nullo genere aquoquam
possit concludi aut superari: extitit enostris
quidam perdĩ prouidentiam doctissimus ep̃s no¬
mine faluius qui ita ei in omnibus obuiauit. ut
ingens prohoc fier& nostris a gaudium & exper¬
taculum: Nam omnes uersucias cunctasq eius
artes. quas ille nunc occulere. nunc &iam dissimu¬
lare conabatur. frequenti disputatione palam
funditus detexit Sic quoq aduersus eum omnium
episcoporũ sententia prolata. ac per singulas
ciuitates suꝑ eius nomine decra a constituta
cum sibi merito de decore eliminauerunt af ni¬
bus galliae :¬

Expanded text:
cendi arte obiectis quaestionibus occurrebat, ut cendi arte obiectis quaestionibus occurrebat, ut ubi maxime putaretur adstrictus, ibi quasi anguis lubricus quibusdam foraminibus lapsus eorum se fronti opponeret. Cumque nullo genere a quoquam possit concludi aut superari, extitit e nostris quidam per Dei providentiam doctissimus episcopus nomine Falvius, qui ita ei in omnibus obviavit, ut ingens pro hoc fieret nostris et gaudium et expectaculum. Nam omnes versutias cunctasque eius artes, quas ille nunc occultare, nunc etiam dissimulare conabat, frequenti disputatione palam funditus detexit. Sic quoque adversus eum omnium episcoporum sententia prolata ac per singulas civitates super eius nomine decreta constituta, cum sibi merito dedecore eliminaverunt a finibus Galliae
Abbreviated transcription (Latin):
in oriente frequencetur. non usquequaq: in occi¬
dente obliuioni tradatur: xdxui
Aer idemfere tempus quo apud urbem romam
talia gesta sunt: unus hereticorũ pulsus
a partib trans marinis galliarũ prouintiam
petut Quã ad gressus: ciuitatem ilico que olim
aedua. nunc autem augustudunus uocatur ad ut
bi quoque degens. coepit tam caute quã fraudu¬
lenter suanefanda dogmata prodere. Quod cum
inpalatio ad aures perueniss& elegii: coepit
uigilanter sicut semꝑ prohuius modi causa sol¬
licitus erat cum audoeno & c&eris catholicis
uiris tractare quem ad modum hanc pestem
palam omnib manifestatam detegerent: Itaque non
destitit episcopos cõmonendo & optimates: quorisq
ex iussu principis sacerdotale concilium apud ur¬
bem aurelianensem congregaretur Ubi praefato
heretico in medium deducto: conabantur eum
docti quique diuersis ex causis interpellare. sed nul¬
lo poterant genere concludere: Tanta quippe di¬

Expanded text:
in Oriente frequentetur, non usquequaque in Occiin Oriente frequentetur, non usquequaque in Occidente oblivione tradatur. 35. Per idem fere tempus, quo apud urbem Romam talia gesta sunt, unus hereticorum pulsus a partibus transmarinis Galliarum provintiam petiit. Qua adgressus, civitatem ilico, quae olim Aedua, nunc autem Augustidunus vocatur, adiit; ibi quoque degens, coepit tam caute quam fraudolenter sua nefanda dogmata prodere. Quod cum in palatio ad aures pervenisset Eligii, coepit vigilanter, sicut semper pro huiusmodi causa sollicitus erat, cum Audoino et ceteris catholicis viris tractare, quemadmodum hanc pestem palam omnibus manifestatam detegerent. Itaque non destitit episcopus commonendo et obtimates, quousque ex iussu principis sacerdotale concilium apud urbem Aurilianensem congregaretur; ubi praefato heretico in medio deducto, conabantur eum docti quique diversis ex causis interpellare, sed nullo poterant genere concludere. Tanta quippe di
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit: Neque enim uirtus eius authonor minor
est quominus beatis martrrib aggregetur: quia
quantum in ipso fuit aequanimiter tolerauit. quic¬
quid ei aduersitatis oblatum est Nam sicut scriptu¬
ra testatur. non est inferior gloria sed potius excellen¬
cior sustinere martyrium pro eo nescindatur. eccł a
fallaciis hereticorum : quam est illa ne immoletur
idolis inpulsupaganorum : In paganorũ namq per¬
secutione unus quisq prosua tantum anima: inhere¬
ticorum uero pro uniuersali patitur ecclesia:
et id circo eum potiorem dixerim: quia procul dubio
excellentior atq eximior cõprobatur Haec pauca
detanti uiri memoria: elegii uita sibi contineat
sub nexa: Loquatur & ubi pergit cuncta per secula.
quantum martinus claruit fidei dogma: Quaenos
dilectionis gratia. huc usq narrasse sufficiat. ut tam
eximi uiri memoria qui ut ique collegis meis
inurbe romana multa impenditbona: quam uis

Expanded text:
suscepit; neque enim virtus eius aut honor minor suscepit; neque enim virtus eius aut honor minor est, quominus beatis martyribus adgregetur, quia, quantum in ipso fuit, aequanimiter toleravit, quicquid ei adversitatis oblatum est. Nam, sicut scriptura testatur, non est inferior gloria, sed potius excellentior sustinere martyrium pro eo, ne scindatur ecclesia fallaciis hereticorum, quam est illa, ne immoletur idolis inpulsu paganorum. In paganorum namque persecutione unusquisque pro sua tantum anima, in hereticorum vero pro universali patitur ecclesia, et idcirco eum potiorem dixerim, quia procul dubio excellentior atque eximior conprobatur'. Haec pauca de tanti viri memoria Eligii vita sibi contineat subnexa, loquatur et, ubi pergit cumque per saecula, quanta Martinus claruerit fidei dogma: quae nos dilectionis gratia hucusque narrasse sufficiat, ut tam eximii viri memoria, qui utique collegis meis in urbe Romana multa inpendit bona, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
flagellatus demum reuinctis post tergum ma¬
nibus uelut electus aries. cuncta urbe lamen¬
tante exilio truditur Sicq constantino polim per¬
ductus. ibiq ex ilio religatus. sola illic oratione
meruit caecolumina reddere Ubi ex ulans hac
dilitiscens: post multa tormenta. claram ualde
& nobilem uitam. optimo & uenerabili fine conglu¬
sic Simulent nuncheretici quantum uolunt: con¬
fundantur & erubescant ase martirem factum
Quam uis eum pacifice animam ex alasse clamitent.
quam uis non ase inter emptum. sed propria fingant
morte defectum. quasi non eum poena consũpserit
in quo pena consumpta est Qui si in presenti nunc
adessent: hec ame pro martrre uerba audirent
Et si inquam inminente carnificis gladio mortuus
non fuerit: in confessione tamen catholicae fider
ex ilio religatus. post continuam & in defessam pro¬
fessionem gloriosũ mortis exitũ meruit Sicque
ad dñm suum redeuntem: caelestis aula martyrẽ

Expanded text:
flagellatus, demum, revinctis postergum maflagellatus, demum, revinctis postergum manibus, velut electus aries, cuncta urbe lamentante, exilio truditur; sicque Constantinopolim perductus, ibique exilio religatus, sola illic oratione meruit caeco lumina reddere. Ubi exulans ac dilatiscens, post multa tormenta claram valde et nobilem vitam obtimo et venerabile fine conclusit. Simulent nunc heretici, quantum volunt, confundantur et erubescant a se martyrem factum, quamvis eum pacifice animam exalasse clamitent, quamvis non a se interemptum , sed propria fingant morte defectum, quasi non eum poena consumpserit, in quo poena consumpta est. Qui si in praesenti nunc adessent, haec a me pro martyre verba audirent: 'Etsi', inquam, 'inminente carnificis gladio mortuus non fuerit, in confessione tamen catholicae fidei exilio religatus, post continuam et indefessam professionem glorioso mortis exitu meruit. Sicque ad Dominum suum redeuntem caelestis aula martyrem
Abbreviated transcription (Latin):
titer contra murũ ecclesie per homines perditos
ac turrem ualidissimã omni oppugnationis ge¬
nere fatigabat martinum: sibi iugiteñ affligen¬
do inclinare cupiens ep̃m Sed quãuis impurus
sp̃s omni nisu pugnar& armatus: resistebat tam̃
martinus cp̃i gr̃a & uirtute repletus: ac ueluti
si saxo immobili undas allidir&. ita uirili animo
dicta respuebat garraentium: Iubebant ei impe¬
rialia decr&a: fidem patrib edere contrariam
Sed ille cui sacra fides & uenerabilis erat: ab ne¬
gabat se non posse impia contradñ proferre uerba.
consultius fore iudicans temporalem ponere uitã.
tantũ ut ei conscientia fidei durar& in lesa No¬
uimus quendam fratrem a partib orientis ueni¬
entẽ : qui ea que narrosecoram posito gestaesse
testabatur Igitur cum nullo suasionis genere
martinus a catholica reflecteretur fide: multi¬
plicibus iniurus affectus. diuq coram populo

Expanded text:
titer contra murum ecclesiae per homines perditos titer contra murum ecclesiae per homines perditos ac turrem validissimum omni obpugnationis genere fatigabat, Martinum sibi iugiter adfligendo inclinare cupiens episcopum. Sed quamvis inpurus spiritus omni nisu pugnaret armatus, resistebat tamen Martinus, Christi gratia et virtute repletus, ac veluti si saxo immobili unda adlideret, ita virili animo dicta respuebat garrientium. Iubebantur ei imperialia decreta fidem patribus edere contrariam: sed ille cui sacra fides venerabilis erat abnegabat se non posse impia contra Deum proferre verba, consultius fore iudicans temporalem ponere vitam, tantum ut ei conscientia fidei duraret inlaesa. Novimus quendam fratrem a partibus Orientis venientem, qui ea quae narro se coram posito gesta esse testabatur. Igitur cum nullo suasionis genere Martinus a catholica reflecteretur fide, multiplicibus iniuriis affectus diuque coram populo
Abbreviated transcription (Latin):
iam eorum prauitas penetrabat: Erat autẽ
eo tempore romae presub: beatissimus papa marti¬
nus Qui sollicite hac uiriliter prohac causa in ui¬
gilans immoq pugnans: multa probra& aduersa
abhereticis sustinebat Unde tamen per motus
cum & imperatorem & plures cerner& eorum
assertionib intento animo obsecundare: congre¬
gauit conoiliunt. sacer dotũ causa conpescendi
immo delendi huius dogmatis prauitatẽ In quo
concilio omnib ortodoxis consentientib edidit
contrahereticos fidem magnifice ualde atque
accurate: Quam & iam cũ sub iuncta epistola
galliarũ partibus destinauit: mandans & obtestans
regi francorum. ut si essent in regno eius uiri ca¬
tholici eruditi. hossibi amminiculum obheresim
conprimendam facer& destinari Ubi tunc elegi¬
us cum sod ale libentissime perrex iss&: nisi ei
quaedam causa impedimento fuiss&: xxxu
ed interim dilatione intercedente: inimicus
humani generis acrius incitatus. pulsabat for¬

Expanded text:
iam eorum pravitas penetrabat. Erat autem iam eorum pravitas penetrabat. Erat autem eo tempore Romae praesul beatissimus papa Martinus, qui sollicite ac viriliter pro hac causa invigilans immoque pugnans multa probra et adversa ab hereticis sustinebat. Unde tandem permotus, cum et imperatorem et plures cerneret eorum adsertionibus intento satis animo obsecundare, congregavit concilium sacerdotum causa conpescendi, immo delendi huius docmatis pravitatem. In quo concilio, omnibus orthodoxis consentientibus, edidit contra hereticos fidem magnifice valde atque accuratę, quam etiam cum subiunctam epistolam Galliarum partibus destinavit, mandans et obtestans regi Francorum, ut si essent in regno eius viri catholici eruditi, hos sibi adminiculum ob eresim conprimendam faceret distinari. Ubi tunc Eligius cum sodale libentissime perrexisset, nisi ei quaedam causa inpedimenti fuisset. 34. Sed interim, dilatione intercedente, inimicus humani generis acrius incitatus, pulsabat for
Abbreviated transcription (Latin):
ne usq in odiernum diem: axx uu¬
is operib mirifice perfectis atq omnib circũ¬
quaque gentib: sed atis. ferocissimos &iam
uacceos ditiomi propriae hostili gladio sub ac¬
tos: mortuus est rex magnus & inclitus dagober¬
tus & sepultus est in eadem scĩ dionisii basilica
sub arcu in latere dextro cin successit in regnũ
filius eius. actate iuuenculus: uocabulo chlodo¬
ueus Subhuius regni principio. ne fandahere¬
sis partib orientis coeperat pullulare: constan¬
tino tunc romani imperii apicem gubernante:
Coeperunt ergo praefatae heresiar c̾hes nequit̃
ecclesiasticam regulam uiolare: & peregrina
secundũ formam serui Et neq eum ex maria
ueramiassumpsisse carnem: profanis uocibus
garriebant Quae res plurimos in eclesia
conturbabat & plerosq iam contagio huius
pestiferae assertionis infecerat: Non solum
in urbibus quibus morabantur: sed & urbem
quae est caput omnium romam. paulat im

Expanded text:
ne usque in bodiernum diem. 33. Hne usque in bodiernum diem. 33. His operibus mirifice perfectis atque omnibus circumquaque gentibus sedatis, ferocissimos etiam Vacaeos dicioni propriae hostili gladio subactos, mortuus est rex magnus et inclitus Dagobertus et sepultus est in eadem sancti Dionisii basilica sub arcu in latere dextro. Cui successit in regnum filius eius aetate iuvenculus vocabulo Chlodoveus. Sub huius regni principio nefanda heresis partibus Orientis coeperat pullulare, Constantino tunc Romani imperii apicem gubernante. Coeperunt ergo praefatae heresiarches nequiter ecclesiasticam regulam violare et peregrina secundum formam servi et neque eum ex Maria virgine veram adsumpsisse carnem profanis vocibus garriebant. Quae res plurimos in ecclesia conturbabat et plerosque iam contagio huius pestiferae adsertionis infecerat, non solum in urbibus quibus morabantur , sed et urbem quae est capud omnium Romam paulatim
Abbreviated transcription (Latin):
cidem ecclesiae indulsit. atq percartam con¬
firmauit: Ad eo autẽ omne sibi iusfiscalis cen¬
surae ecclesia uindicat. ut usq hodie in eadem¬
urbeperpontificis litteras comes constituatur
Praeterea elegius fabricauit & mausoleum scĩ
martyris dionisii parisius ciuitate. & tuguriu
suꝑ ipsum marmoreum miro opere de auro
⁊gemmis. cristam quoq & species de fronte
magnifice cõposuit: Nec non & axes incircuitu
dironi altaris auro operuit: & posuit in eis poma
aurea rotundilia atq gemmata operuit quoq
& lecturium & ostia diligenter demetallo argen¬
ti: Sed & tectũ throni altaris: axibus operuit
argenteis Fccit quoq & cripam in loco anterio¬
ris tumuli: & altare extrinsecus ad pedes scĩ
martiris fabricauit: Tantumq illic suppedi¬
tante rege sua exercuit industria. atq: ita suũ
diffudit speciem: ut poene singulare sit ingalliis
ornamentũ & in magna omnium ammiratio¬

Expanded text:
eidem ecclesiae indulsit atque per cartam coneidem ecclesiae indulsit atque per cartam confirmavit. Adeo autem omnem sibi ius fiscalis censurae ecclesia vindicat, ut usqurbe per pontificis litteras comes constituatur. Praeterea Eligius fabricavit et mausoleum sancti martyris Dionysii Parisiis civitate, et tugurium super ipsum marmoreum miro opere de auro et gemmis: cristam quoque et species de fronte magnifice composuit, necnon et axes in circuitu throni altaris auro operuit, et posuit in eis poma aurea rotundilia atque gemmata: operuit quoque et lectorium et ostia diligenter de metallo argenti; sed et tectum throni altaris axibus operuit argenteis. Fecit quoque et repam in loco anterioris tumuli et altare extrinsecus ad pedes sancti martiris fabricavit; tantumque illic, suppeditante rege, sua exercuit industria atque ita suum defudit specimen, ut paene singulare sit in Galliis ornamentum et in magna omnium admiratio
Abbreviated transcription (Latin):
uocant: Sed dehis istasufficiant: dõ soli sufficit
dehis que in absconso uel subseculari habitu. uel
sub uenerabili & apostolicatonsione gesserit
non latere : Nunc interim adeal que operemanuũ
egerit accedam : eaque quanta ualeo breintate ꝑcurrã:
xxxii fic idem irbeatus interc& erabonorum
operum insignia : multa scorum auro argentoq
x gemmis fabricauit sepulchra.: Id est germani
scuerini. Piattonis Quintini. lucii genoue fae
columbae. maximiani aloliani. ad huc autem
a aliorũ multorum ssed precipue beati marci¬
nituronis ciuitate. dagoberto rege impensas
praebente miro opificio ex auro & gemmis con¬
texuit sepulchrum: Nec non & tumbam scĩ
brictionis & aliam ubi corpus beatimartini
dudum iacuerat urbane composuit Magnũ
in suꝑ beneficium: eidem ecclesiae apudrege
obtinuit : Namq: prouerentia sc̃ĩ confessoris
martini elegio rogante omnẽcensum qui rei
publice soluebatur. ad integrum dagobertus rex

Expanded text:
pectu. Sed de his ista sufficiant. Deo soli sufficit de his quae in absconso vel sub saeculi habitu vel sub venerabili et apostolica tonsione gesserit non latere; nunc interim ad ea quae opere manuum egerit accedam, eaque quanta valeo brevitate percurram. 32. Hic idem vir beatus inter cetera bonorum operum insignia multa sanctorum auro argentoque et gemmis fabricavit sepulchra, id est Germani, Severini, Piatonis, Quintini, Lucii, Genovefae, Columbae, Maximiani et Loliani, Iuliani, adhuc autem et aliorum multorum. Sed praecipue beati Martini Toronus civitate, Dagoberto rege inpensas praebente, miro opificio ex auro et gemmis contexuit sepulchrum necnon et tumbam sancti Briccionis et aliam, ubi corpus beati Martini dudum iacuerat, urbane conposuit. Magnum insuper beneficium eidem ecclesiae apud regem obtinuit. Namque pro reverentia sancti confessoris Martini, Eligio rogante, omnem censum, quod regi publicae solvebatur, ad integrum Dagobertus rex
Abbreviated transcription (Latin):
corum manibus ereptũ regipro eo suggessit car¬
tamq ei securitatis apud regem imparauit. atq
ita cum defendit: Iui non post longum spacium ita
se subtraxit ab cius conturbernio elegiofortapan
consero ne res gesta amplius crebreseera in popu¬
lo ut nusquam cius ministris amplius apparer&¬

Expanded text:
eorum manibus ereptum regi pro eo suggessit careorum manibus ereptum regi pro eo suggessit cartamque ei securitariam apud regem impetravit atque ita eum defendit. Qui non post longum spatium ita se subtraxit ab eius contubernio, Eligio fortassis conscio, ne res gesta amplius crebresceret in populo, ut nusquam eius ministris amplius apparuer
Abbreviated transcription (Latin):
que stracoburgus uocatur: Cũq aut procul ab urbe
essent conspicantes eminus: uident hominẽ ipsadie
uicam lai queo extortam dependere. At quem protinꝰ
accedentes laqueo deposuerunt: ut scilic& iuxta
ritum sepulturae traderent: Sed uir uenerabilis
sensit forte operandum Et dum sepultura paratur
festine appropians ipse corpori coepit eum a sum¬
mis usq ad ima. mulcendo palpare Nec mora cũ
iam sentir&. ad esse animam: conposite ualde a se
uirtutem facti refellens dixit O quam grande
scelus nisi dñs iuuissa. nunc perparare poteram.
ut corpus hoc humo tegeremus: cũ animaeiꝰ in ipso
sit: haec dicens cunctis mirantibus. iussit cum
uestimentis operiri. & paululum repausari: De¬
ut pote nullam passus in iuriam: Quod factum cum
in urbem illam per crebuiss&: mox currentes eius¬
dem in sectatores inpor tune eum iterum raper
ac morti cradere conabantur: Que melegius uix

Expanded text:
quae Stratoburgo vocatur; cumque haud procul ab urbe quae Stratoburgo vocatur; cumque haud procul ab urbe essent, conspicientes eminus vident hominem ipsa die vita laqueo extorta dependere; ad quem protinus accedentes laqueo deponunt, ut scilicet juxta ritum sepulsensit forte operandum, et dum sepultura paratur, festine adpropians ipse corpore, coepit eum a summis usque ad ima mulcendo palpare. Nec mora, cum iam sentiret adesse animam, conpositę valde a se virtutem facti refellens, dixit: 'O quam grande scelus, nisi Dominus iuvisset, nunc perpetrare poteramus, ut corpus hoc humo tegeremus, cum anima eius in ipso sit!' Haec dicens, cunctis mirantibus, iussit eum vestimentis operiri et paulolum repausare; deutpute nullam passus iniuriam. Quod factum cum in urbem illam percrebuisset, mox currentes eiusdem insectatores inportune eum iterum rapere ac morti tradere conabantur. Quem Eligius vix
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant suis in locis cõposita cernens. martiram
quidem laudauit. sed xp̃i dñi nomen sicut & semꝑ
uberius cum hylaritate magnificauit xxx i¬
Nter cetera autẽ infinita bonorũ suorũ opera.
& iam hoc apud regem obtinuerat. ut omnia hu¬
mana corpora. quae uel regis seueritate. uel iudi¬
cum censura. diuersis ex causis multi moda argu¬
menta perimebantur. ubicumq in uenire potuis¬
sec siue per ciuitates. seu per uillas. licentiam haber&
adebargis. & ex rotis & delaqueis deposita sepelire:
Delegauit ergo ex comitibus suis uespellones. galle¬
bodum scrlic& atq uincentium cum suis collegis
qui huius modi curae insisterent Et ita ubi cum que
pergerent siue in proximas urbes. siue in longinquas.
iugiter sccum sarculos portabant. ut sicubi cadauer
inuenissent continuo humo idem tegerent Igitur
cum quodam tempore incomitatu regis. austriae par¬
tes per agrarent: deuenerunt ad urbem quandam

Expanded text:
fuerant, suis in locis conposita cernens, martyram fuerant, suis in locis conposita cernens, martyram quidem laudavit, sed Christi domini nomen, sicut et semper, uberius cum hilaritate magnificavit. 31. Inter cetera autem infinita bonorum suorum opera etiam hoc apud regem obtinuerat, ut omnia humana corpora quae vel regis severitate vel iudicum censura diversis ex causis multimoda argumenta perimebantur, ubicumque invenire potuisset, sive per civitates seu per villas licentiam haberet et de bargis et ex rotis et de laqueis deposita sepelire. Delegavit ergo ex comitibus suis vespelliones, Gallebodo scilicet atque Vincentio cum suis collegis, qui huiusmodi curae insisterent, et ita, ubicumque pergerent, sive in proximas urbes sive in longinquas, iugiter secum sarculos portabant, ut sicubi cadaver invenissent, continuo humi eodem tegerent. Igicum quodam tempore in comitatu regis Austriae partes peragrarent, devenerunt ad urbem quamdam,
Abbreviated transcription (Latin):
AAtur: quadam die mane confuguit ad eum treme¬
bundus custos basilicae scẽ columbe uirginis Prouo¬
lutusq pedibus eius: nunciauit eadem se quiescen¬
te nocte uastatam om̃ni ornatu fuisse basilicam.
Quod elegius audiens tristis ammodum effectus
cito tamen ad solita spei praesidia recurrens. clemen¬
ter refou& custodem: de inde adidem oratorium
pergens: oratione pracmissa. haec loquebatur uerba.
audi inquid scã columba : quaedico : Nouit meus re¬
demptor. nisi cito ornamentataber naculi huius
furata reduxeris: equidem spinis allatis faciãhanc
ianuam ita obserari. ut nũquam tibi in hoc loco
ueneratio praebeatur abhodie Dixit haec & dices¬
sit: Et ecce sequenti die custos maturius surgens: in¬
uenit omnia uela usque ad minimã pallam. sic̃
prius fuerant resticuta Tunc concito cursu: quan¬
to pridie truculentior. tanto nunc laetior. nuncia¬
uit el egio: Atq ille accedens omniaq sicut dudũ

Expanded text:
tur, quadam die mane confugtur, quadam die mane confugbundus custos basilicae sanctae Columbae virginis, provolutusque pedibus eius, nuntiavit eadem se quiescente nocte vastatam omni ornatu fuisse basilicam. Quod Eligius audiens, tristis admodum effectus, cito tamen ad solita spei praesidia recurrens, clementer refovit custodem, deinde ad eundem oratorium pergens, oratione praemissa, haec loquebatur verba: 'Audi', inquit, 'sancta Columba, quae dico. Novit meus redemptor, nisi cito ornamenta tabernaculi huius furata reduxeris, equidem spinis adlatis faciam hanc ianuam ita obserari, ut numquam tibi in hoc loco veneratio praebeatur ab hodie'. Dixit haec et discessit. Et ecce! sequenti die custos maturius surgens, invenit omnia vel usque ad minimam pallam, sicut prius fuerant, restituta. Tunc concito cursu, quantum pridie truculentior, tanto nunc laetior nuntiavit Eligio, atque ille accedens omniaquae, sicut dudum
Abbreviated transcription (Latin):
singulisq ut solebat singillatim manibus elemosinã
includer& : deuenit interc&eros ad quendam caecũ
querulis ualde uocibus clamitantem: Cuius cum
elemosinam manu inponerae uell& : subtrahens ille
manũ. clamabat uirtute quapoterat Dñe inquiens
elegi habe in me pi&atem: oculis crucem imprime
quod magis desidero praebe Tunc ille ualde cõposi¬
te dissimulans ac sub ridens. Tuinquid amicenonte
nosti signare: Nouerat enĩ uir sc̃s iactantiam uir¬
tute fugere: in quo non poterat gratia concessa la¬
tere : Sed cum is eadem in geminans inportune
clamitar& : tu inquiens dominetusigna: Ille fidẽ
hominis cernens: signum crucis impressit: Et omi¬
ra xp̃i potentia: statim signum sanguinis unda se¬
cuta diu ilico elausas reserauit sub frontefenestras
atq ingrediente digifecit disceilere noctem: Sic que
homo duplo munere recepto: adorans xp̃m discessit
laudans elegium:I XxX

Expanded text:
singulisque ut solebat sigillatim manibus eleemosynam singulisque ut solebat sigillatim manibus eleemosynam includeret, devenit inter caeteros ad quemdam caecum querulis valde vocibus clamitantem; cui cum eleemosynam manu imponere vellet, subtrahens ille manum clamabat virtute qua poterat: Domine, inquiens, Eligi, habe in me pietatem, oculis crucem imprime, quod magis desidero praebe. Tunc ille valde composite dissimulans ac subridens: Tu, inquit, amice, non te nosti signare? Noverat enim vir sanctus jactantiam virtute fugere, in quo non poterat gratia concessa latere: sed cum is eadem ingeminans importune clamitaret: Tu, inquiens, Domine, tu signa. Ille fidem hominis cernens, signum crucis impressit, et, o mira Christi potentia! statim signum sanguinis unda secuta, diu clausas illico reseravit sub fronte fenestras, atque ingrediente die fecit discedere noctem: sicque homo duplo munere recepto, adorans Christum discessit laudans Eligium. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
uadam uero die cũ copiosa pauperũ multitudo
Cad eum confluxiss&: totum poene quicquid
in auro habere poterat. eisdem erogauit Cũq his
discedentib alii aduentassent. loculo aurisollici¬
te per scrutato atq excusso. nichil poenitus repperit
quod eisdem tribuere deber& Deinde ab uno ex suis
familiaribus. auri quanticatem susceptam. pauperib
dedit Quibus discedentib post aliquot horarum
spacium ecce suꝑ ueniunt & alii Tunc elegius ante¬
rioris hore minime recordans: alioforte mente:
intentus. protulit quam prius scrutatus fuerat
sporcellam Et ubi ante nichil reppererat: mox ut
eam aperuit. metallũ auri inditum repperit. atq
pauperib ilico tribuit: Sicq demum prioris facti
ammirando recordans: nomen largitoris xp̃i. cum
ingenti exultatione glorificauit: xXUIIII
ac necessario quendam locum abire parara: ex ploran¬
tes egeni per quod iter transir&. parauer᷑ secuncta
iuxta morem inponte: quo cum elegius aduentassa

Expanded text:
uadam vero die cum copiosa pauperem multitudo ad eum confluxisset, totum pene quidquid in auro habere poterat eisdem erogavit. Cumque his discedentibus alii adventassent, loculo auri sollicite perscrutato atque excusso, nihil penitus reperit quod eisdem tribuere deberet; deinde ab uno ex suis familiaribus auri quantitatem susceptam pauperibus dedit; quibus discedentibus, post aliquot horarum spatia ecce superveniunt et alii. Tunc Eligius anterioris horae minime recordans, alias forte mente intentus, protulit quam prius scrutatus erat sportellam, et ubi ante nihil repererat, mox ut etiam aperuit, metallum auri inditum reperit, atque pauperibus illico tribuit: sicque demum prioris facti admirando recordans, nomen largitoris Christi cum ingenti exsultatione glorificavit. CAPUT XXac necessario quemdam locum adire pararet, explorantes egeni per quod iter transiret, paraverunt se cuncti juxta morem in ponte: quo cum Eligius adventasset,
Abbreviated transcription (Latin):
quasi superiorem sibi aspicerent Ipse enim non
ad persone potentiam : sed potius ad morũ eligan¬
ciam attendebat. & tanto unum quemque emi¬
nentius honorabat. quanto eum uiuere sanctius didi¬
cerat Erga egenos quoq & aduenas ita sesollicitũ
exhibebat  ut uere xp̃m esse in ipsis fide in tegre
credera & non tam illis quod conferebat. quã ipsi
xp̃o se eadem conferre gauder& Ipsis qui dem̃ fe¬
rebat cybum: & oculis suspiciebat caelum:
psis alimenta praebebat: & xp̃m cũ fiducia

Expanded text:
quasi superiorem sibi aspicerent. Ipse enim non quasi superiorem sibi aspicerent. Ipse enim non ad personae potentiam, sed potius ad morum elegantiam attendebat, et tanto unumquemque eminentius honorabat, quanto vivere sanctius didicerat. Erga egenos quoque et advenas ita se sollicitum exhibebat, ut vere Christum esse in ipsis fide integra crederet, et non tam illis quod conferebat, quam ipsi Christo se eadem conferre gauderet. Ipsis quidem ministrabat cibum, et oculis suspiciebat coelum. Ipsis alimenta praebebat, et Christum cum fiducia
Abbreviated transcription (Latin):
rea dese praesumens. nichilqboni sibi tribuens: bo¬
na a se facta diuino muneri asscribebat Odientes
&iam ad pacem inuitans: discordes ad concor¬
diam reuocabat Consilium & opussurm semꝑ
addm̃ conuertens: in omni conatusuo. xp̃i auxiliũ
flagitabat: fedes eius semꝑ directi ad euangeli¬
⁊andũ pacẽ: ad euangelirandũ bona: subspecie
honesta: animobenigno incedebat Ac sicut fide¬
lis seruus & prudens. quem constituit dñsi super
familiam suam. ut d& illis cibum intẽporeneces¬
sario: sic populum sibi cõmissum omni modis festi¬
nabat spiritali reficere cibo Clementer docens.
optime instruens: a consu&udine peccandi tota
omnes uirtute rarahere nitens Erat preterea
spũ feruens. sollicitudine inpiger. morib: clarus.
operibus ornatus.: omniq: suauitate conspicuus
Inoratione assiduus. inie uiniis strenuus. inelemo¬
sinis largus. atq ita inter diuites & pauperes
medius. ut pauperes etim quasi patrem. diuites

Expanded text:
rea de se praesumens, nihilque boni sibi tribuens, bona a se facta divino muneri ascribebat. Odientes etiam ad pacem invitans, discordes ad concordiam revocabat; consilium et opus suum semper ad Deum convertens, in omni conatu suo Christi auxilium flagitabat: pedes ejus semper directi ad evangelizandum pacem, ad evangelizandum bonfidelis servus et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam, ut det illis cibum in tempore necessario, sic populum sibi commissum omnimodis festinabat spiritali reficere cibo, clementer docens, optime instruens, a consuetudine peccandi tota omnes virtute retrahere nitens. Erat praeterea spiritu fervens, sollicitudine impiger, moribus clarus, operibus ornatus omnique suavitate conspicuus, in oratione assiduus, in jejuniis strenuus, in eleemosynis largus, atque ita inter divites et pauperes medius, ut pauperes eum quasi patrem, divites
Abbreviated transcription (Latin):
equutaẽ euestigio clades inguinaria que romanã urbẽ adeo
ue hem̃ti pestilentia laniauit : ut etia corporaliuisu sigitte celitus
uenire et singulos quos s. ꝓcutere uiderent Que in m̃se xĩ ueniens
inoipite pelagiũ papa ꝑculit. et sine mora extincxit. Quo de functo rta
in reliquũ uulgus deseuit ut subtractis habita torib: domosi nurbe plu¬
rimas uacuas omnino reliquerit.

Expanded text:
est e vestigio clades inguinaria, quae Romanam urbem adeo vehementi pestilentia laniavit, ut etiam corporali visu sagittae coelitus venire, et singulos quosque percutere viderentur. Quae in mense undecimo veniens,ctuario meo incipite , Pelagium papam perculit, et sine mora exstinxit. Quo defuncto, ita in reliquum vulgus desaevit, ut, subtractis habitatoribus, domos in urbe plurimas vacuas omnino reliquerit.
Abbreviated transcription (Latin):
guntt. Aut inala dis iungunt. Quia ergo ad huc incertur
quis interius. qualissit: Cur ñ aud ebis scribere dum
int meiecte: quis sit superior ignores. et qae hene ui
uere scio meautẽ multis honeratũ peccatis cognoseo
Sodec subse peccator es mihi tam̃ multo es meliora
quiatuituatantũ modo ego uero et eoꝵ ꝗ mihi con¬
missis peccata porto In hocer gote altũ in hoc ma
gnũ aspicio: ꝗa ante humanos oculos in magno atqͥ
inaltaloco minime ꝓfecisti. Inquosepe dũ exterius
lab hominib: honor tribuit᷑. ad imaianim̃ mergitur
ꝗacuris dis cerpentib grauat᷑atibi autẽ ompsꝰ ds
iuxta hoc qđ seriptũ e. ascensus incorde dis posuit
in conualle lacrimar Multo nãqr mihi altior mul

Expanded text:
gunt, aut mala disjungunt. Quia ergo adhuc incertum est, gunt, aut mala disjungunt. Quia ergo adhuc incertum est, quis interius qualis sit, cur non audeas scribere, cum inter me et te quis sit superior ignores? Et quidem bene te vivere scio, me autem multis oneratum peccatis cognosco. Sed etsi ipse peccator es, tamen me multo melior es, quia tua tu tantummodo, ego vero et eorum qui mihi commissi sunt peccata porto. In hoc ergo te altum, in hoc te magnum aspicio, quia ante humanos oculos in magno atque in alto loco minime profecisti: in quo saepe dum exterius ab hominibus honor tribuitur, ad ima animus mergitur, quia curis discerpentibus gravatur. Tibi autem omnipotens Deus juxta hoc quod scriptum est, Ascensus in corde disposuit in valle lacr
Abbreviated transcription (Latin):
synodũ fuerat constitutũ. Anathe matiza mait.
Siq̃ ex definitione synodi que ineadẽ synodo plataest
aliquid imminuere p̃sumit uel quasi corrigendo
meare: ut finẽ tuũ ualeas in pace c̃cludere ne
ex hac causa inueniat unde tibi indie exictui in au¬
ditu regni cȩlestis obsistat
cedo tua insuis eplis sub iunexit in portunã semihi
existere. quousq scribã mihi eẽ reuelatũ ꝗa pec¬
catatua dimissas.em et diffa cilẽ etiã etinutile
postulasti. difficilẽ ꝗdẽ ꝗa ego indignus sũ cuire¬
uelatio fieri debeat Inutile uero ꝗa secura depeo¬
catis tius fieri ñ debes Nisicũ iã indie utȩ tuȩ ul¬
timo plangere ean dẽ peccata minimȩ ualebs:
Quȩdier quo usq: ueniat i sẽpsus pecta : sẽꝑ trepida
frat̃nitass quantũ incaritate ꝑsectasit scio. et ga
omp̃tem dm̃. multũ diligit opontet. Ut deprimo
multũ p̃sumat Neni loca uel ordines creato¬
nos pximos faciunt: sed ei nos aut meritabona c̃un¬

Expanded text:
dum fuerat constitutum. Anathematizamus autem, si quis ex definitione fidei quae in eadem synodo prolata est, aliquid imminuere praesumpsit, vel quasi corrigendo meare, 161 ut finem tuum valeas in pace concludere, neex hac causa inveniat unde tibi in die exitus tui in aditu regni coelestis obsistat.cedo tua in suis epistolis subjunxit, importunam se mihi existere quousque scribam mihi esse revelatum quia peccata tua dimissa sint, rem et difficilem et inutilem postulasti. Difficilem quidem, quia ego indignus sum, cui revelatio fieri debeat; inutilem vero, quia secura de peccatis tuis fieri non debes, nisi cum jam in die vitae tuae ultimo plangere eadem peccata minime valebis; quae dies quousque veniat, semper suspecta, semper trepida, fraternitas quantum in charitate perfecta sit, scio: et qui omnipotentem Deum multum diligit, oportet ut de proximo multum praesumat. Non enim loca vel ordines Creatoximos faciunt, sed ei nos aut merita bona conjun
Abbreviated transcription (Latin):
ñ p̾sit inficere.nã nos nec grece nouimꝰ : nec ali¬
quod aliquandogrece conscripsimus: LxxxII¬
Quod uero monachiꝗagregorio infyxoniã missis scibe¬
ne dicti regulae fuorint mancipati. Int̃ alia etiã illud
õstendit qđ exipsius discipulis uix potest in illis
partib monachus aliquis inueniri a quo ñ obser¬
uet᷑ tã in ꝓposito : quã in habitu regulabene¬
dicti. Quaꝓpt̃ sic̃ ẽstat gregorianũ monasteriũ
alatinitate ingrecitatẽ necessitatẽ potius quã
uoluntate c̃ũsũ. ita fidelit̃ p̃stolat᷑ in latinitatis

Expanded text:
non possit inficere. Nam nos nec Graece novimus, nec alinon possit inficere. Nam nos nec Graece novimus, nec aliquod opus aliquando Graece conscripsimus. AliQuod vero monachi, qui a Gregorio in Saxoniam missi, sancti Benedicti regulae fuerint mancipati, 176 inter alia etiam illud ostendit, quod ex ipsius discipulis vix potest in illis partibus monachus aliquis inveniri a quo non observetur tam in proposito quam in habitu regula Benedicti. Quapropter sicut constat Gregorianum monasterium a Latinitate in Graecitatem necessitate potius quam voluntate conversum, ita fideliter p
Abbreviated transcription (Latin):
ñ leuia scandala generaret nã in t̃ alia que isaẽ andreas
pessime cogitauit eifecit : eã quoq: quã ad nos misistis.
du aput ipsũ a p̃faco lectore ẽet deposita in falsauit
dũ aput ipsũ ap̃faco lectore
eẽt deposita in falsauit
epłam ut ꝗcũq eã legeret uos nec catholica nec
recta sapere euidentꝰ argueret Ex quarẽ c̃tigit : ut dũ
ueritate studiose queroremꝰ: eiusq: latebat initas
uulgaret᷑ et tanta in eo ropꝑtas. Quanta nedesce lerato
quocũq layco ersdorent: Et ꝗa int̃ diũsa mala aliquos
etiã sormones scripsit: atq: eos ex nr̃o nomine titulauit
et sus pecti sumꝰ no eos alicubitrans omiserit frat̃ nitas
ur̃a sollicitudinẽ gerat: etsiquittale repperenit eos
excindi ctomnino faciat aboleri
Vt qđ imperitꝰ litterarũ. et scripture diuine noscus:
nr̃o sic̃ diximꝰ nomine p̃notauit : Quorundã animos

Expanded text:
non levia scandala generaret. Nam inter alia quae idem Andreas non levia scandala generaret. Nam inter alia quae idem Andreas pessime cogitavit et fecit, eam quoque quam ad nos misistis, dum apud ipsum a praefato lectore esset deposita, indum apud ipsum a praefato latore esset deposita, ita falsavit epistolam, ut quicunque eam legeret, vos nec catholice, nec recte sapere evidenter argueret. Ex qua re contigit ut dum veritatem studiose quaerimus, ejus quae latebat iniquitas vulgaretur, et tanta in eo reperta sunt quanta nec de scelerato quocunque laico crederentur. Et quia inter diversa mala aliquos etiam sermones scripsit, atque eos ex nostro nomine titulavit, et suspecti sumus ne eos alicubi transmiserit, fraternitas vestra sollicitudinem gerat; et si quid tale repererit, eos et rescindi et omnino faciat aboleri, ut quod imperitus litterarum et Scripturae divinae nescius, nostro, sicut diximus, nomine praenotavit, quorumdam animos
Abbreviated transcription (Latin):
collosus pensa fuisse uident᷑ habit ei me dio oritas domons¬
trat᷑. porro in exsilitate balteiq: unius pollicis m̃sura
nũquã eccedit: speciẽ ꝓpositi regularis: olĩ ascobone¬
dicto statuti : Cuius ipse uitã discribens in dyalogore¬
gulã quoq laudauerat eũ seruasse. luce clarius mani¬
festat p̃sertĩ cũ idẽ uenerabilis doctor gregorius
grecã linguã nesciret: Et sui monu monachos benedic¬
ti utiq regulis mancipatosinsixoniã destinarit Lxxxi¬
Ciꝗdẽ đ grecã lingua nescierit ipse testat᷑ in epła eusebio
thessa lonicensi ep̃oscribens. Lator p̃sentiũ theodorus ecclȩ
olĩ noto in nocent̃ de posuit: Credens qđ mens ipsius sic̃ et
nos ante putaueram: cũ habiẽcordaret. Sedtante ille
prauitatis inuentẽ : ut sieius stultitiaȩ sub in clausionis
speciȩ paulo adhuc amplius licuis set multoꝵ animas
malitis suȩ falsitate deciperet. Et quo cũq pocius set

Expanded text:
collo suspensa fuisse videntur, habitus ejus mediocritate demonscollo suspensa fuisse videntur, habitus ejus mediocritate demonstratur. Porro in exilitate baltei, quae unius pollicis mensuram numquam excedit, speciem propositi regularis olim a sancto Benedicto statuti, cujus ipse vitam describens, in dialogo regulam quoque laudaverat, eum servasse luce clarius manifestat, praesertim cum idem venerabilis doctor Gregorius Graecam linguam nescierit, et sui monasterii monachos Benedicti utique regulis mancipatos in Saxoniam destinarit. 81. Siquidem quod Graecam linguam nescierit, ipse testatur in epistola Eusebio, Thessalonicensi episcopo, scribens: Lator praesentium Theodorus, Ecclesolim noto, innocenter deposuit, credens quod mens ipsius sicut et nos ante putaveramus cum habitu concordaret. Sed ille tantae pravitatis inventus est, ut si ejus stultitiae sub inclusionis specie paulo adhuc amplius licuisset, multorum animas malitiae suae falsitate deciperet, et quaecumque potuisset
Abbreviated transcription (Latin):
uerba accipit : ꝓme lacrimas reddit xox
uius beatissimi gregorii uenorabile corp.agrȩ¬
gorio quarto sedis apłice p̃sule p̾annos circier
trans latũ ante nouellũ secrecariũ ẽstruct absidib
sicuti modo cernut᷑. subaltare sui nominis collocat᷑
Quoeius anni ũsaria sollẽpnitas cunctis certatĩ ꝑ noc¬
tantib: ueneratione gratissima celebrat᷑ Inqua
palliũ eius. et filacteria. Sed etbalteus c̃suetudi nalit
obsculant̃. Que singillatĩ c̃siderata. et antiꝗtate
uirii et̃ mediocritatẽ habit etspecie regularis
ꝓpositis signis ꝑ spicuis rep̃sentant nã in eo qđ pallio
eius bysso candente c̃textũ nullis fuisse cernitur
acub: ꝑforatũ. sic ipsũ circa scapulas ob uolutũ
fuisse: N autẽ c̃fixũ dinoscit᷑ sic̃ uetustissiinis. musi¬
uis uł picturis ostendit᷑. Qd autẽ religar fila o teria
tenui argonto fabricata : uiliq: pallio sus pensade

Expanded text:
verba accipit, pro me lacrymas reddit. » 80. verba accipit, pro me lacrymas reddit. » 80. Hujus beatissimi Gregorii venerabile corpus, a Gregorio quarto sedis apostolicae praesule post annos circitertranslatum, ante novellum secretarium constructis absidibus, sicuti modo cernitur, sub altari sui nominis collocatur: quo ejus anniversarie solemnitas cunctis certatim pernoctantibus veneratione gratissima celebratur, in qua pallium ejus, et phylacteria, sed et balteus ejus consuetudinaliter osculantur. Quae sigillatim 175 considerata, et antiquitatem viri, et mediocritatem habitus, et speciem regularis propositi signis perspicuis repraesentant. Nam in eo quod pallium ejus bysso candente contextum nullis fuisse cernitur acubus perforatum, sic ipsum circa scapulas obvolutum fuisse, non autem confixum dignoscitur, sicuti vetustissimis musivis vel picturis ostenditur. Quod autem reliquiarum phylacteria tenui argento fabricata, vilique pallio, de