comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unde ãplius uidere conatur Si
aũ penes nos boͣ oꝑa suꝑ habũ¬
dant: hoc uetus consuetudo est.
qz semꝑ illius loci nicole m̾itis
bĩ mrtim aduiti. et ip̃a eius cla¬
ritudine attracti: cõu̾sari deuo¬
te cõsuenerũt.qm̃ g eũ quem
gentes eciam remociores glorifi¬
cant. nimis impiũ est. in psenti
hr̃e et non pie ac reu̾ent̾ uenerari.
Sam̃ ip̃a bona oꝑa nõ ad eo pura
sunt ut penitus culpe sor dib care¬
ant. Scriptũ nanq est. Nõ est ĩtꝰ nõ
qui nõ peccet. ¶Maledictus onñs
qui facit opus dei fraudulenter ⁊
desidiose. Fraudem facit puatus
amors. Desidiam uero incurnt: qui¬

Expanded text:
unde amplius videre conatur. Si unde amplius videre conatur. Si autem penes vos bona opera superabundant, hoc vetus consuetudo est, quia semper illius loci incolæ meritis beati Martini adiuti, & ipsa eius claritudine attracti, conuersari deuote consueuerunt, quoniam eum quem gentes etiam remotiores glorificant, nimis impium est in præsenti habere, & non pie ac reuerenter venerari. Tamen ipsa bona opera non adeo pura sunt, vt penitus culpæ sordibus careant. Scriptum namque est, Non est iustus qui non peccet. Maledictus omnis qui facit opus Dei fraudulenter & desidiose, fraudem facit priuatus amor, desidiam vero cordi
Abbreviated transcription (Latin):
ostenditur qd̃ hec questio qmͣ płi¬
luos teneat sẽt qd̾ inuestigari qͥ¬
dem nõ possit s tam̃ ad finem
ntusq ꝑtis recurtendũ sit ⁊ ĩdn¬
bitanter sciendũ. qr si iustus hic
recipit. multo magis impuis
et pocõr recipiet in futuro. Et si
nunc est babilon qͣi anrẽ casre¬
mebrians amatores suos: audi
ue: Ierusalem uero que nũc est
pauꝑcula a cemp estate cõuulsa.
au diet u̾ba bona et consolatori¬
a ab angło qui stat int̾ nuiteca:
scõdi faciem meã a tec s nũc in
nuseracõib multis consolabor
te. Nacõnen igitur hums rei ne¬
qͣqmͣ redd̾e possumꝰ. Hoc tam̃ ĩ¬
t̾mi occurrit: q cũ boius male z
et malis bene. ⁊ cet̾a ut supͣ. imũ
expedit. sut semꝑ sub diuino iun¬
dicio timentes. nullatenus alci¬
ora nob̾ q̃rere p̾suimnamus. ¶Sepe
em̃ mentis nr̃e acies quo plus
cernere nititur obscurat᷑: qz cũ
Im oportune quis radios solis as¬
picit inide ichil uid̾e cõpellitur

Expanded text:
ostenditur, quod hæc quæstio quampluostenditur, quod hæc quæstio quamplurimos teneat, & quod inuestigari quidem non possitutriusque partis recurrendum sit, et indubitanter sciendum, quod si justus hic recipit, multo magis impius et peccator recipiet in futuro. Et si nunc est Babylon quasi aurebrians amatores suos, audievae . Hierusalem vero quae nunc est paupercula, et tempestate convulsa, audiet verba bona et consolatoria ab angelo, qui stat inter myrteta, scondi faciem meam a te, sed nunc in miserationibus mult. Rationem igitur hujus rei nequaquam reddere possumus. Hoc tamen interim occurrit, quod cum bonis male est, et malis bene, et caetera ut supra: unum expellit ut semper sub divino judicio timentes, nullatenus altiora nobis quaerere praesumamus. Saepe enim mentis nostrae acies quo plus cernere nititur, obscuratur, quia cum importune quis radios solis aspicit, inde nihil videre compellitur,
Abbreviated transcription (Latin):
as pene motos cõmemorat gͥ¬
sus suos: eo qd̾ ip̃e fu̾it tota die
flagellatus et illox impietas
qͣi ex ad adipe flux̾it. Et nadd̾¬
nem filior dĩ sine causa uisi fi¬
catã crede̾t: insi ĩ nouissĩs ut̃is
ptis incellexisset. Et hor illi la¬
bor fu̾at. insi ni potencias diñ
hoc est in sacram scriptͤam ĩtnͣs
adisceret qd̾ timenti deũ bene
ent ĩ nouissĩs. et ne ĩpio in ma¬
lum. ret̾bucõ enĩ manuũ eius
fiet ei. Et qui iustus fu̾it nõ lena¬
bit capud: saturatus afflictio¬
ue et mseria. Q aũ ĩpius fu̾it
sieut illic p̾mittitur ne illi qm̃i
y̾mago eorũ ad inchilũ ĩ cunta¬
te dei rediget᷑. Et isti qui m̃c st̃
et erũc cũ deo. Qmius ergo di¬
cant erronei ppłm illum beatũ
quox filii st si eut nouella plãra¬
cõis et quor pũi exultant lusib
in quor plateis nõ est clamor ⁊
eius. et sicut alia scriptura dic̃
b̾s hõ qui corripitur a dño¶Mul¬
ta alia sunt huiusmodi: quib

Expanded text:
as, pene motos commemorat gressus suos; eo quod ipse fuerit tota die flagellatus, et illorum impietas quasi ex adipe fluxerit. Et nationem filiorum Dei sine causa iustificatam crederet, nisi in nouissimis vtriusque partis intellexisset, Et hoc illi labor fuerat: non in potentias Domini, hoc est in sacram Scripturam, intrans addisceret, quod timenti Deum bene erit in nouissimo: Et, Væ impio in malum. Retributio enim manuum eius fiet ei. Et, Qui iustus fuerit, non leuabit caput, saturatus afflictione & miseria. Qui autem impius fuerit, sicut illic præmittitur, væ illi, quoniam imago eorum ad nihilum in ciuitate Dei redigetur: & isti qui mente su& erunt cum Deo. Quamuis ergo dicant erronei, populum illum beatum, quorum filij sunt sicut nouellæ plantationes, & quorum pueri exultant lusibus, in quorum plateis non est clamor & eius. Et sicut alia Scriptura dicit, Beatus homo qui corripitur a Domino. Multa alia sunt huiusmodi, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
quib exigentib id accum est
si denceps ab his cessatũ fu̾it.
indulgenciam sꝑarnius ꝓuel¬
re. qr deus nõ diuidicat bisin
id ip̃m. Et uerũ est illudiob
dicentis. Qui afflictus fu̾it. eᷤ
in gła. Et item in iherenia pͦ
destructionẽ templi loq̃ns deus
ad reliquias captiuoꝵ uolite
inquid tmiere. Iam enĩ plaia¬
tus sum suꝑ malo qd̃ intuli uo¬
bis Qd̾ tamen dicentes nõ con¬
siumꝰ płuillos suꝑ quos iezechi¬
el redarguit pcc̃ores mollit̃ qui¬
escant.: quia iiurũ hoc de illis
pccĩs asserimꝰ que apud appostolũ
ꝑfenũ aut stipulam designãt᷑.
non de illis que ꝑ ferũ aut plũbũ
que ignis consinn̾e nõ potest. Ce¬
t̾m cui prosit uł tui officiat. no¬
uit ille qui inchil sine causa fĩ
ꝑmutit Nob̃ illud scripture cõ¬
siderandum est. ꝙ oĩũ oꝑum dĩ
nlłam possit ĩuenire hõ rõnem.

Expanded text:
quibus exigentibus id actum est, quibus exigentibus id actum est, si deinceps ab his cessatum fuerit, indulgentiam speramus venire, quia Deus non dijudicat bis in idipsum. Et verum est illud Job dicentis: Qui afflictus fuerit, erit in gloria . Et item in Jeremia, post destructionem templi loquens Deus ad reliquias captivorum: Nolite, inquit, timere. Jam enim placatus sum super malo quod intuli vobis . Quod tamen dicentes, non consuimus pulvillos, super quos, ut Ezechiel redarguit, peccatores molliter quiescunt, qui nimirum hoc de illis peccatis asserimus, quae apud Apostolum per fenum ac stipulam designantur, non de illis quae per ferrum ac plumbum, quae ignis consumere non potest. Caeterum, cui prosit, et cui officiat, noverit ille, qui nihil sine causa fieri permittit. Nobis illud Scripturae considerandum est quod omnium operum Dei nullam possit invenire homo r
Abbreviated transcription (Latin):
nich de sua m̾cede ꝑdiderũt. qm̃
et si opus put pii tamen oꝑis
m̾ces restat sicut sermo dumꝰ
quibdã pie laborantib assene¬
rat dicẽs. Erit m̾ces oꝑi ur̃o. Qn
pocius si qua uł leuis culpa qd̃
freq̃nt̾ fit in eodem labore se im¬
mistuerat: credimus haut esse
purgatam. Nam in ip̃is loi
oꝑib aut ꝑ elacõnem. aut
temporẽ sepe delictũ se se mlꝰ¬
cet. Et icirco iubentur saiens¬
tes holcrausta sua lauare: i
ut in ip̃o bono oꝑe quisq ti¬
at. et ueluo hostian lauans
lacrimas fundat. Est alia dis¬
pensacdis huius causa.: Plea¬
q enĩ uł pro ĩurcia sc̃ ui dos¬
do. uł ad restaura cõem loox lt
ue studiũ. siue res suas impus¬
tes: celeste sibi p̾nuũ sunt m̾us¬
ti. Qui scilz si basilica in suo ha¬
tu ꝑsisteret. ncħ. tale fecissen
s piccuris inhiances forte nlil¬
sent: Ãdhuc enĩ maius lignlo
temere dixerini: ꝑ hoc euenie
confidinius. Nam de pcc̃s il

Expanded text:
nihil de sua mercede perdiderunt, quoniam nihil de sua mercede perdiderunt, quoniam etsi opus periit, pij tamen operis merces restat; sicut sermo diuinus quibusdam pie laborantibus asseuerat, dicens. Erit merces operi vestro. Quin potius si qua & leuis culpa quod frequenter fit in eodem labore se immiscuerat, credimus hanc esse purgatam. Nam in ipsis bonis operibus aut per elationem, aut per teporem sæpe delictum sese immiscet. Et idcirco iubentur sacerdotes holocausta sua lauare, videlicet vt in ipso bono opere quisque timeat, & velut hostiam lauans, lachrymas fundat. Est & alia dispensationis causa. Plerique enim & pro iniuria sancti viri dolendo, & ad restaurationem locorum, sanctum studium, siue res suas impertientes, cœleste sibi præmium sunt mercati. Qui scilicet, si basilica in suo statu persisteret, nihil tale fecissent, sed picturis inhiantes forte risissent. Adhuc enim maius, si ntemere dixerim, per hoc evenire confidimus. Nam de peccatis illis,
Abbreviated transcription (Latin):
riebat. qd̃ ĩ eius iuta suꝑfluo
positũ sit. de lepore qm a camibz
ereunt. S qui cũqz tales su¬
mus qui nullũ genus cõm̃da¬
cionis apud illũ ex nr̃a iusticia
habenius. ñ plus nobis aliud
nuraculum ꝙ̃uis grande ꝑla¬
titũ uidetur: qm̃ si in aliis ma¬
ioreni potenciam. in isto tam̃
monstrat propensionem mise̾n¬
di affectũ S quid de brutis aĩa¬
lib dicimus: cũ ab ip̃is quoq
hẽticis maximi gladiũ sũmo¬
uerit et insuꝑ ip̃i demonio si ab
hõmũ infesta cõe cessaret uemã
pollicitꝰ sit: Qd̃ equidem idcirco
dixit: ut quosdam frẽs quorum
uicia demon ille exponebat a des¬
peratione retraheret ¶Itaq hec
et huius modi alia recolentes:
ncunctant̾ credinĩ. ꝙ domin
suam nõ pro mopia uirttis.
S pie dispensacõis causa ꝑmi¬
serit adur. ¶iq̃ritur quert sit
uta dispensacõ. shoc ĩtim menti
occurrit. qd̾̃ illi qui tu eiusdẽ domiꝰ
construccõe p̃dem laborauerant.

Expanded text:
rriebat, quod in eius vita superfluo rriebat, quod in eius vita superfluo positum sit de Lepore, quem a canibus exemit. Sed quicumque tales sumus, qui nullum genus commendationis apud illum ex nostra iustitia habemus, non plus nobis aliud miraculum, quamuis grande, placituri videtur: quoniam si in aliis maiorem potentiam, in isto tamen monstrat propensiorem miserendi affectum. Sed quid debilitatis animalibus dicimus, cum ab ipsis quoque hæreticis Maximi gladium summouerit? Insuper ipsi dæmonio, si ab hominum infestatione cessaret, veniam pollicitus sit? Quod equidem idcirco dixit, vt quosdam fratres, quorum vicia dæmon ille exponebat, a desperatione retraheret. Itaque hæc & huiusmodi alia recolentes, incunctanter credimus, quod domum suam non pro inopia virtutis, sed piæ dispensationis causa permiserit aduri. Si quæritur, quæ sit ista dispensatio, hoc iterum menti occurrit, quod illi, qui in eiusdem domus constructione pridem laborauerant,
Abbreviated transcription (Latin):
nus aũ an ĩ martino tale ali¬
quid fu̾it. An nõ ista caritas
hunc urgebat. qñ clauudem
pauꝑi dimisit: De duabz quiꝑ¬
ꝑe tuicis p̾ceptũ est: ut harũ
altera nõ habenti donetur. S
iste non solũ pharisaicam itici¬
gressus: ip̃am unam cũ sua nu¬
duate ꝑtitus est. Nã a la troue
uinculatus se esse prorsus as¬
serebat securum: illi q̃ magis
niuꝰ ac dilectione qͣm pͥmũ fla¬
grabat: cum sciret. qd̃ añ diẽ
mortis nõ posset reu̾ti. pro pa¬
te tamen int̾ cłicos restituẽda
proficisa longius nõ dubita¬
uit. Et tũc quilz alius eciã p̾¬
sentes poterat obliuisci. Nam
cadem karitas infine qd̃ est
decentissimũ p̾cipue feruebat:
cum scret celeste regnũ qd̃ ab
differri sibi pro amore discipłor
nõ recusabat An modica est
illa karitas. aut hominem qñ
negligeret q̃ brutis eciam aĩa¬
lib compaciendi affectũ freq̃ s̾
indulsit: Unde quidã qui grã¬
maticus cognomimat᷑. nuꝑ ga¬

Expanded text:
mus autem an in Martino tale alimus autem an in Martino tale aliquid fuerit. An non ista charitas hunc urgebat, quando chlamydem pauperi divisit? De duabus quippe tunicis praeceptum est, ut harum altera non habenti donetur. Sed iste non solum Pharisaicam justitiergressus, ipsam unam cum sua nuditate partitus est. Nam a latrone vinculatus, se esse prorsus asserebat securum, illique magis minus hac dilectione, qua plurimum flagrabat, cum sciret, quod ante diem mortis non posset reverti, pro pace tamen inter clericos restituenda proficisci longius non dubitavit. Et tunc quilibet alius etiam praesentes poterat oblivisci. Nam eadem charitas in fine, qdecentissimum, præcipue feruebat, cum cœleste regnum quod ab pse vellet, differri sibi pro amore discipulorum non recusabat. An modica est illa caritas? aut hominem quando negligeret, qui brutis etiam animalibus compatiendi affectum frequenter indulsit? Vnde quidam, qui Gramaticus cognominabatur, nuper ga
Abbreviated transcription (Latin):
Q eciam int̾fcõ parricida filio
lugebat dicens. Qͥs michi di
ut ego moriar pro te fili ¶Si
Iereunas cũ ex ore dei populiũ
egyptũ descend̾e prohiberet. d
ille concempneret: nor sic euil
deserere potuit. s cui ip̃o ppło
descendit a quo et int̾fatus ell
Daulus eciam appls uas els¬
tioms obtat anathema eses
non pot̾at ut pro lapidatori¬
b moreretur. Qm̃ ip̃i hunc
in mortem urgebãt: unũ tũ
eis qd̃ suꝑ erat impendẽs ne
statuas in quid illis hoc pec¬
catum ¶ Sed quid de serus di¬
cimꝰ qñ quidem ip̃e dñs om̃ũ
pro impus ut ait apłs mor¬
nuis est: unde et propħ̾a dic̃.
qd̃ alienũ opus susceꝑit. ut
faceret opus suũ. Pati enĩ et
irnider et mori alienũ est a dõ.
Saluare aũ: opus eus est. S
illud qd̾ alieuũ est a deo p̾canti
lp̃i debebatur. Q d̃ ta m̃ alienũ
opus suscepit ut opus suñ fa¬
ceret: qr mori dignatus est ut
morte dignos saluaret¶uidea¬

Expanded text:
Qui & interfecto patricida filio Qui & interfecto patricida filio lugebat, dicens, Quis mihi det, vt ego moriar pro le filię Sed & Ieremias cum ex ore Dei populum in Ægyptum descendere prohiberet, & ille contemneret; nec sic eum deserere potuit, sed cum ipso populo descendit, a quo & interfectus est. Paulus etiam Apostolus vas electionis optat anathenon poterat, ut pro lapidatoribus moreretur, quoniam ipsi hunc in mortem urgebant: unum tamen eis quod supererat impendens: Ne statuas, inquit, illis hoc peccatum . Sed quid de servis dicimus, quandoquidem ipse Dominus omnium pro impiis, ut ait Apostolus, mortuus est. Unde et propheta dicit quod alienum opus susceperit, ut faceret opus suum. Pati enim, et irrideri, et mori alienum est a Deo: salvare autem, ejus opus est. Sed illud quod alienum est a Deo, peccanti homini debebatur. Et tamen alienum opus suscepit, ut opus suum faceret, quia mori dignatus est, ut morte dignos salvaret. Videa
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ et timu dñe consideraui oꝑa
tua et expaui. Et item. Confite
spũalib significa cõeͣut fugiãt
afacie arcus ĩd qd̾ illic promittit᷑
supplicemꝰ. ut qm̃ iratus est sit ĩ
miseitus: dicentes. In crepa cõm
dm̃ sustinebo. qr pectaui eiseum
p̾tea non ĩcidat nobis illud dya¬
bolicũ suspicari ad̾ illa uirtus
dõm uirtimi defecit. lla pro
sin magnitudine toto orben
rabilis illa ut ita dicam pñ¬
bata signis/ quin pocus are¬
dum est ꝙ illa eius cautas
semꝑ eciam erga eius emulsꝰ
propensa et bñficia fuit ina i¬
lam a degerit: ut hoc adouns
impetraret. Nam quor dã soz
qui causa aliox iumianin
luerunt. frã considerautes n
hanc opuuonẽ nam ab iie
uenimus. Si qui dem moyses
rgabat domnũ deũ suĩ at
noxam populo dimicteret Si
alias: deleret cũ de libro uit.
Dauid qͦz uidens angłimn cedent̾
populũ. Postulat ut suꝑ se std¬
num prĩs sui gladius n̾talre

Expanded text:
tuum, & timui: Domine, consideraui opera tuum, & timui: Domine, consideraui opera tua, & expaui. Et item. Confitebspiritualibus significationem, vt fugiant a facie arcus, id quod illic præmittitur, supplicemus, vt quoniam iratus est, sit etiam misertus, dicentes: Increpationem Domini sustinebo, quia peccaui ei. Tunc præterea non incidat nobis illud diabolicum suspicari, quod illa virtus domni Martini defecerit. Illa pro sui magnitudine toto orbe mirabilis; illa, vt ita dicam, probata signis. Quin potius credendum est, quod illa eius caritas, quæ semper etiam erga eius æmulos propensa & benefica fuit, ita illum adegerit, vt hoc a Domino impetraret. Nam quorumdam sanctorum, qui causa aliorum iniuriari maluerunt, facta considerantes; in hanc opinionem non abs re venimus. Siquidem Moyses rogabat Dominum Deum suū, vt noxam populo dimitteret: sin alias, deleret eum de libro vitæ. Dauid quoque videns Angelum cædentē populum, postulat vt super se, & domum patris sui gladius vertatur.
Abbreviated transcription (Latin):
le ĩ comꝑabilit̾ magnus ĩ se ip̃o
hoc est. in sius scĩs ossib talia ꝑ¬
tulit que ingentẽ audientib
horrorem incuciant. Nam ut eu¬
sebius in undetĩo hystoriaꝵ libro
narrat scm̃ eius sepulchrũ apd̃
sebastem positũ pagani confrege¬
Irunt. Tunc ossa combusserunt
que t̾reo pulu̾i ĩ iscuerũt: et
ita ꝑ campos passim dispser̃t.
S monachi quidã supueniẽ
no nutu reꝑata collegunt ¶Adse¬
pulchrũ quoq dõcũ ꝑ młtos ã¬
nos ydolũ statutum est ut qͥl¬
quis se illuc uiclniass idolum
adorasse inderetur. Ip̃a crux dñi
diu indeoꝵ celata fraude tandẽ
mirabilit̾ repata: post modũ
eprofano rege asportari ꝑmis¬
sa est. uid̾int isti secretoꝵ dis¬
cuisores q̃ dñi dispensacõe ur ta¬
lia uł hoꝵ silia fi sinant᷑. ¶ob̾
hoc uũ cõuenire uidetur qut a
diuinis iudieus timeanius:⁊
uidentes hoc qd̾ accidit. quisq
nr̃m dicat. Dñe audiu auditũ

Expanded text:
comparabiliter magnus in semetipso, comparabiliter magnus in semetipso, hoc est in suis sanctis ossibus talia pertulit, quæ ingentem audientibus horrorem incutiant. Nam vt Eusebius in XI. Historiarum libro narrat, Sanctum eius sepulchrum apud Sebastem positum pagani confregerunt, tūc ossa combusserunt, quæ terreo pulueri immiscuerunt, & ita per campos passim disperserunt. Sed Monachi quidam superuenieno nutu reperta collegerunt. Ad sepulchrum quoque Dominicum per multos annos idolum statutum est, vt quisquis se illuc inclinasset, idolum adorasse videretur. Ipsa Crux Domini diu Iudæorum celata fraude, tandem mirabiliter reperta postmodum a prophano Rege asportari permissa est. Viderint isti secretorum discussores, qua Domini dispensatione & talia, & his similia fieri sinantur. Nobis hoc vnum conuenire videtur, vt a diuinis iudiciis timeamus, & videntes hoc quod accidit, quisque nostrum dicat, Domine audiui auditum
Abbreviated transcription (Latin):
hanc dispensacionẽ attend̾e̾
nesciũt. Nam suꝑbi et uani
hoc semꝑ fĩ gestiũt: mide rumor
pupularis et mains gloria
trescat s quicunq timorati
lunt hoc magis desiderant. uñ
a suꝑbia deffendatur.¶ Nam si
nrtmus sibi potencia consue¬
ta flãmam depuliss: utiq ul¬
siopptĩs debita restaret et impi¬
etas qͣi impuncta forte suctres¬
ceret. Sin autem ex hoc qd̃ scõ
pensanda est: tam nõ unus sed
om̃s sci non mediocres s sũmi
Anctus nanq bñdcũs
moͣst̾iũ edifican̾at reli¬
giose uidelicet ac pie sicut utiq
bñdcũs. Cui tam̃ reuelatũ est.
qd̃ hostib eẽt diuino iudicio tͣdẽ¬
dũ. hoc sͥ tantũ concesso ne q̃l
ex ammab ꝑiret: Parũ sane
dix̾im qd̾ et formsecus et confes¬
sori ꝙͣuis magno accid̾it. S cre¬
do nõ pax uł inspiciens cẽsebit:
ꝙ supͣ dcũs baptista potens ille
ciens scĩssimã uitam ducens ꝓ
testimomo u̾itatis occumbẽs. il

Expanded text:
hanc dispensationem attendere hanc dispensationem attendere nesciunt. Nam superbi et vani hoc semper fieri gestiunt, unde rumor popularis et inanis gloria crescat. Sed quicunque timorati sunt, hoc magis desiderant, unde a superbia defendatur. Nam si Martinus sibi potentia consueta flammam depulisset, utique ultio peccatis debita restaret, et impietas quasi impunita forte succresceret. Sin autem ex hoc quod sancpensanda est, jam non unus, sed omnes sancti; non mediocres, sed summi anctus namque Benedictus Monasterium ędificauerat, religiose videlicet ac pie, sicut vtique benedictus. Cui tamen reuelatum est, quod hostibus esset diuino iudicio tradendum: hoc sibi tantum concesso, ne quælibet ex animabus periret. Parum sane dixerim quod & forinsecus, & Confessori quamuis magno acciderit. Sed credo non parum & insipiens censebit, quod supradictus Baptista potēs ille tiens, sanctissimam vitam ducens, pro testimonio veritatis occum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc mũdo. et scĩ eius nõ hũt
hic manentem ciuitatẽ. er io¬
cirto hic nõ querũt głam ꝙͣ¬
I in futuro spant. nec signum
aliqd̃ unqͣm uisi pro utilitare
proxinor q̃rũt. Hic ꝓpħa nõ
propt̾ se sed propt̾ ĩmucos su¬
os orat saluari: dicens. Pro¬
pt̾ inimicos in eos eripe me.
Idest. ꝑ meam erepcionem ĩtel¬
ligentes potenciã tu ã conu̾tã¬
tur ad te. Scientes enĩ qui a
neqͣ qmͣ possũt hanc uitã siue
pcc̃o trauscurrẽ: optant patiꝰ
ut hic ad sui em̃dacionem af¬
fugantur: Huic ꝓpheta rogat.
Proba me domine: et tempta
tat subdens ut requiescam ĩ
die t̾bulacõis. afflictus quoq
iob: hec inquid erit michi con¬
solacio ut affligens me dolore
ꝓm ꝑadisum uł eciam usq ad
t̾ciũ celũ raptus sit. nec qd̾ in¬
effabile archanũ in ibi aridie¬
nt sed pocius gaudz qd̵ ter nau¬
fragiũ fecerit qd̵ t̾ uirgis cesus
qd̵ semel lapidatꝰ sit s isti q̃ru¬
li qui miracła semꝑ querũt:

Expanded text:
do, et sancti ejus non habent hic manentem civitatem, et idcirco hic non quaerunt gloriam, quam in futuro sperant, nec signum aliquod unquam hic nisi pro utilitate proximorum quaerunt. Hinc propheta non propter se, sed propter inimicos suos orat salvari, dicens: Propter inimicos meos eripe me , id est, per meam ereptionem intelligentes potentiam tuam convertantur ad te. Scientes enim quia nequaquam possunt hanc vitam sine peccato transcurrere, optant potius ut hic ad sui emendationem affligantur. Nam propheta rogat: Proba me, Domine, et tenta tat, subdens, ut requiescam in die tribulationis . Afflictus quoque Job: Haec, inquit, erit mihi consolatio, ut affligens me dolore, adisum, et etiam usque ad tertium coelum raptus sit, nec quod ineffabile arcanum inibi audierit; sed potius gaudet quod ter naufragium fecerit, quod ter virgis caesus, quod semel lapidatus sit. Sed isti queruli, qui miracula semper quaerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
It abacuc. Qre inqͣd dñe nõ res¬
pros suꝑ ĩnqz agentes. et taces
deuorãte ĩpio ĩstior ÷ se: Qmͣ uoce
cifãbor ad te inĩ paciẽs et nõ sal¬
uab̾.: Hoc igit᷑ maxĩe cõturbat.
qd̃ iustis młta prouemant ut

Expanded text:
Item Habacuc: Quare, inquit, Domine, non respicis super inique agentes, et taces devorante impio justiorem se? Qui voce ciferabor ad te, vim patiens, et non salvabis? Hoc igitur maxime conturbat, quod justis
Abbreviated transcription (Latin):
tor. S alciora tene q̃sieris: et
ĩ oꝑib di nõ sis curios. Młtos
enĩ supplantauit suspicio. Ꝙ p̾¬
cep̾ deus illa cogita semꝑ: qm̃
magna potẽcia eiꝰ. et ab humi¬
lib honorat᷑. Io est ab his qui
Nam iudicia dei abyssus młta.
Et quis sapiens incelligit mĩas

Expanded text:
altiora te ne quæsieris, & in operibus Dei nō sis curiosus. Multos enim supplantauit suspitio. Quæ præcepit Deus, illa cogita semper, quoniam magna potentia eius, & ab humilibus honoratur, id est ab his qui Nam iudicia Dei abyssus multa. Et quis sapiens intelligit mis
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc int̾posuit: ut in pp̃olio
noĩe cognoscat. hõ qd̾ ad dñ usi¬
cia ꝑscructãda neqͣqmͣ idoneus
sit.¶Ti ergo ait augustuiꝰ nõ mu
errare: cur ita uł nõ ita sid nos
discute. Et itẽ gregorius ille dl¬
ci loquus. Nich̾ euenire porest.
nisi qd̃ deus aut iratus pronile¬
rit. aut placatus indulsent sis
aũ patimꝰ eo ip̃o iustũ esse cõstet
ꝙ nõ sit inisi ordiuante deo: qui
pensa coĩs eius neq̃qmͣ uitanpͦ¬

Expanded text:
ad hoc interposuit ut in ipso suo nomine cognoscat homo quod ad Dei judicia perscrutanda nequaquam idoneus sit. Si ergo, ait Augustinus, non vis errare, cur ita, vel non ita sit, noli discutere. Et item Gregorius ille dulciloquus. Nihil evenire potest, non quod Deus aut iratus permiserit, aut placatus indulserit. Quod autem patimur, eo ipso justum esse constat, quod non sit non ordinante Deo, qui pensationis ejus nequaquam vita
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse. Hic apparebit uirtus
tua. si et mins inxta fidem
nostram hunc resuscitaueris
paruulum. Qnod si non fece¬
ris. non hic ultra colla curua¬
mus. lumen accendimus. aut
hibennis. Et hec dicens. relito
Mane autem uenientes: mue-¬
niunt eum ad altare conũsum.
in uluis. Et cognoscens eum re¬
sumpsisse fratum: aplicat ad pa¬
pillam. Qui protuus hausto lac¬
te: confortatus est. Tunc mat̾
et facis mirabłia solus: qui nob
ꝑuulũ confessoris tui oracione
restituis. Nam et loco illi: ma¬
iorem quam p̾us fecerant reu̾ẽ¬
ciam exibebant Hec ex ip̃ius
florencii ore ita gesta cognoui.
lericus erat ab urbe picca¬
ua agro regionis illius
qui ad scãm basilicam ꝑtinebat:
unius pedis usu debilis. Quẽ
ut ip̃e asserebat: ꝑ incursum de¬
moni merediani ꝑdid̾at. Qe in¬
ciso fuste ad mensuram genichĩ.
et pelle suꝑposita. ad ip̃m geni¬
culum extenso retrorsum nesti¬
gio: gressum quem pede niteba¬
tur agere fuste adminiculante

Expanded text:
fecisse: hic apparebit virtus fecisse: hic apparebit virtus tua, si et nunc juxta fidem nostram hunc resuscitaveris parvulum. Quod si non feceris, non hic ultra colla curvabimus, luminaria accendemus, aut hibebimus. Et haec dicens, relicto Mane autem facto venientes, invenerunt eum ad altare conversum,in ulnis, et cognoscens eum resumpsisse flatum, applicat ad papillam, qui protinus, hausto lacte, confoet facis mirabilia solus, qui nobis parvulum confessoris tui oratione restituis". Nam et loco illi maiorem, quam prius fecerant, reverentiam exhibebant'. Haec ab ipsius Florenti ore ita gesta cognovi. 9. Clericus erat ab urbe Pectava agro regionis illius, qui ad sanctam basilicam pertenebat, unius pedis usu ut ipse asserebat, per incursum daemonii meridiani perdiderat. Qui inciso fuste ad mensuram geniculi, et pelle superposita ad ipsum geniculum, extenso retrorsum vestigio, gressum, quem pede nitebatur agere, fuste adminiculante
Abbreviated transcription (Latin):
iiomis cor secraret. Qnod cũ
fecisser per fingnlos dies uem¬
nero tempus hic nascitur.
Cum antem trium mensiũ
eiset: a febze pulsatur. Et¬
in tantum exmanitur. ut ne¬
q papillam suggere. neq ul¬
hm alimentum ualeret acci¬
pere. Interea perdurante moz¬
bi cibo negato. palpitante tã¬
uim spiritu. selus transitus
pstalatur. Net mora: ipse¬
anoq exeliatur sprritus. Tũc
uater mesta nel a uia. de uni¬
c as primogenite sobolis morte.
apprehensum inter brachia an¬
te altare beati martini iam
exanime corpusculum spe nõ
incerta de posuerunt. Et tan¬
quam si sanctum insbilibus
cernerent oculis. auus allo
rat maxima beatissime con¬
fessor. tua huc pignora de por¬
tare. Qmbus morbi depelle¬
ẜꝑro eo quod de te legantur plu¬
rima. que uel uiuens fereris.
uel post transitinu opereris
Nam audinimnus te oratione
mortuos sustitasse. lepͣm os¬
culo depullisse. mergummos
curasse morbo. uenena digi¬
to compressisse. et alia multa

Expanded text:
liquiis consecraret. Quod cum liquiis consecraret. Quod cum fecisses infans his nascitur. Cum autem trium mensium esset a febre pulsatus, in tantum exinanitur, ut neque papillam sugere, neque ullum alimentum valeret accipere. Interea perdurante morbo, cibo abnegato, palpitante tantum spiritu, solus transitus praestolabatur. Nec mora, ipseexhalatur spiritus. Tum mater moesta, vel avia, de unicae ac primogenitae sobolis morte, apprehensum inter brachia ante altare beati Martini jam exanime corpusculum spe non incerta deposuerunt: et tanquam si Sanctum visibilibus cernerent oculis, anus Al.,rat maxima, beatissime Confessor, tua huc pignora deportasse, per quae morbi depellepro eo quod de te legantur plurima, quae vel vivens feceris, vel post transitum operaris. Nam audivimus te oratione mortuos suscitasse, lepram osculo depulisse, energumenos curasse verbo, venenum digito compressisse, et alia multa
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutem antistitis. et nt mns
aggrederetur. quod ipse prefi¬
serat preditansii¬
o tempore qued talia s¬
pud urbem turoritar
gerebantur: legati de hispanui
.id est florentins. et exuterin
ad chilperitum. regem uemebi¬
se recepissem. epulantibus
bis. eo quod se assererent ess
catholitos. Fior entius am er
etate senio. sollicite flagrat
lqua de beati uiri ixtute cou¬
scere. At ego gratias deo agens
interrogo si uel nomen eiꝰ m
lis regionibus audiretur. as
retur ab aliqno: Nec me mt¬
rogante. ait. magnifice mes
iotis honorari nomen eius sEs
et se petuliarem aliiłmms
tistitit narrat. dicens saperl
magnam eius uirtutem esten¬
tam funsses. Auus inquit. eius.
an te multorin amiorum cur¬
tcuia. basilicam in honere cõ¬
ftruyit beati martim antisti¬
s. Perfectar q ac eleganti
opere exornata. turonis de-¬
ritos religrosos destinauit. Ex¬
ptens pontificis reliquias.
i salicet lotum quem euis
nom ne edifitauerat: eius re¬

Expanded text:
virtutem Antistitis, et ut nullus virtutem Antistitis, et ut nullus aggrederetur quod ipse praesumpserat praedicao tempore quo talia apud urbem Turonicam gerebantur, legati de Hispaniis, id est Florentius et Exsuperius, ad Chilpericum regem veniebaae recepissem, epulantibus nobis, eo quod se adsererent esse catholicos, Florentius, qui erat aetate senior, sollicite flagitat aliqua de beati viri virtute cognoscere. At ego gratias Deo agens, interrogo, si vel nomen eius in illis regionibus audiretur, vel retur ab aliquo. Haec me interrogante, ait, magnifice in illis locis honorari nomen eius; sed et se peculiarem alumnum antistitis narrat, dicens, super se magnam eius virtutem ostensam fuisse. 'Avus', inquit, 'eius ante multorum annorum curricula basilicam in honore construxit beati Martini antistitis; perfectamque ac eleganti opere exornatam, Turonus clericos relegiosos distinat, expetens pontificis reliquias, ut scilicet locum, quem in eius nomine aedificaverat, eius re
Abbreviated transcription (Latin):
scaret subico apertis oculis re
dñm ualitudiue minia ac diutur¬
na cousnnitur omnibus menb̾s
nes intoti separari non pote¬
rant. Post discessimi uero febͥs
expetit et parentibus ut eum ad
santtam basilitam deportarent
Qno exhibito. deponentes eum ad
pedes santti. orationem faciunt
nt ei uirtus solita subueniret.
Tertia nero die cum ille uel pa¬
rentes eins in oratione ac ie¬
iunio perdurarent. Ex orto mi¬
sericordie humine distortis tibiis
aparentibus in colutnis est re¬
ceptus. uii.
Sic et alius senaitor nomĩe
de tratatonno audegauen¬
si uito. dum die dominito dauẽ
¶facit: digiti eius ambarum ma¬
mnum contraxerunt. mignib¬
ꝙr in palmam defixis. qm osti¬
um pandere uoluit manus re¬
serare non poterat. Debint qͣ¬
tor mensbus exattis iam mi¬
gnibus in tarne defixis. comyi¬
trescente palma. enxilia expa¬
it confessoris. Et per cmatuir
es oranom. at ieiunio uecani
mans sanas eleuans. f̃tohi¬
mis est regressus callandans

Expanded text:
staret, subito apertis oculis, restaret, subito apertis oculis, redum valetudine nimia ac diuturna consumitur, omnibus membris nes intortae separari non poterant. Post discessum vero febris, expetiit a parentibus, ut eum ad sanctam basilicam deportarent. Quo exhibito, deponentes cum ad pedes sancti, orationem faciunt, ut ei virtus solita subveniret. Tertia vero die cum ille vel parentes eius in oratione ac ieiunio perdurarent, exorto misericordiae lumine, distortis tibiis, a parentibus incolomis est receptus. 7. Sic et alius Senator nomine de Cracatonno Andecavinsi vico, dum die dominico clavem facit, digiti ei ambarum manuum contraxerunt, unguibusque in palmam defixis, qum pandere voluit, manus reserare non poterat. Dehinc quatuor mensibus exactis, jam unguibus in carne defixis, computrescente palma, auxilia expetiit Confessoris, et per quatuor dies orationi ac jejunio vacans, manus sanas elevans, incolumis est regressus, collaudans
Abbreviated transcription (Latin):
nte dnos antem annos ꝙͣ
hec agerentu. quidai
in metnens. neq honorans di
inlam mainr uertere cepit.
mosam aperire. sed cum gra¬
i dolore fustem quem apprehen¬
duat teuebat mintus. Post¬
it uideus se non laxari. incisũ
bitrats parte fustem ad scĩ
ne et igiliis celebzatis laxatis
digitis mamis eius ad opus pri¬
stimim restituta est. ¶Alis uero
anno. in hac die santta. oꝑam ꝓ¬
pter quam prius increpitus a
deo fuerat apprehendit. Ruxsum
ei homi in man adhesit. Ine
uero cum doloze plorans basilitã
sci repetiit: sed non protimis
meruit exaudiri. Post duos ne
ro annos. ad eandem festuuitatẽ
qua puellam sanatam retulimꝰ
et iste liberatus est ab onere honi.
qui nec gressu poterat facẽ.
nec lumen oculorum habebat.
Deportatus mambus deuotorum
ante santtum sepulchzui depo¬
nitur. Depretatus q miseritor¬
diam beati antistitis diretis
menbris debilibus sanitati do
erat oculor . eandem festiuita¬
tem uenit Et facta oratione
dum ante santtum sepulchrum

Expanded text:
nte duos autem annos quam haec agerentur, quidam non metuens, neque honorans diemolam manu vertere coepit. volam aperire, sed cum gravi dolore fustem quem apprehenderat tenebat invitus. Posthaec videns se non laxari, inciso ab utraque parte fuste, ad Sancti ne, et vigiliis celebratis, laxatis digitis, manus ejus ad opus pristinum restanno in hac die sancta operam, propter quam prius increpitus a Deo fuerat, adprehendit, rursum ei lignum in manu adhaesit. Ille vero cum dolore plorans, ad basilicam sancti repetiit, sed non protinus meruit exro annos ad eamdem festivitatem, qua puellam sanatam retulimus, et iste liberatus est ab onere ligni.qui nec gressum facere poterat, nec lumen oculorum habebat, deportatus manibus devotorum ante sanctum sepulcrum deponitur; deprecatusque misericordiam beati Antistitis, directis membris debilibus, sanitati donerat oculorum, ad eamdem festivitatem venit. Et facta oratione, dum ante sanctum sepulcrum
Abbreviated transcription (Latin):
de nob̾ iudicatur sꝑanius mi¬
sericordiam Uerũptam̃ in emo¬
ne nõ excidat: qd̃ archa dĩ que
pͥmo puussa est. ab allophilis
asportari. post hec in tanta reu̾¬
encia tauqͣm pauẽda sins post
reu̾sionẽ fu̾it: ut cum hanc uł¬
gus in discrete asper̾it septua¬
ginta de semorib ⁊ q̃nq̃gĩta
milia de plebe ꝑierint. Qꝓpt̾
sũmoꝑe cauendum est ne do¬
luil qmͣus flãnus traditã q̃¬
h contempnandam pucet: qr

Expanded text:
e nobis iudicatur, speramus misericordiam. Verumtamen memoriæ non excidat quod Arca Dei, quæ primo permissa est ab allophylis asportari, post hoc in tanta reuerentia, tamque pauenda suis post reuersionem fuerit, vt cum hanc vulgus indiscrete aspexit, septuaginta de senioribus, & quinquaginta milia de plebe perierunt. Quapropter summopere cauendum est, ne domum, quamuis flammis traditam quilibet contemnendam putet, q
Abbreviated transcription (Latin):
lciatũ crismariũ contra ignem
glortus subito uentus uento il
hamntrarius. flãmas atecto ecc̃a¬
sito defendens. aliam pepulit
ualitudine a cerbissinia
sius exustus ia ceret in lectulo.
man qĩ ex auimis hrẽt᷑. ut de
sr ouluere de lu to porrexit infir¬
llo protinus fugata febre pu¬
t õualuit de labore sed ad basi¬

Expanded text:
levatum chrysmarium contra ignem, levatum chrysmarium contra ignem, exortus subito veritus vento illi contrarius, flasiastico defendens, aliam pepulit valetudine acerbissima febre exustus jaceret in lectulo, et jam quasi exanimis haberetur; ut de hoc pulvere diluto porrexit infirmo, protinus fugata febre puer convaluit de labore. Sed ad basi
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas tua fiat. qui iter ꝑgi
ineccessitatem pateris. Et posio
uasculo: dedit asmo illi bibere.
Q iterũ hausta aqͣ implecto res¬
culo reu̾tebatur ad ullam. Qͣn
prosequens scũs ait.Reddam
itibi pro mͥcede bñficiũ: qradaqͣ¬
sti asinũ meũ. Et positis genib
in t̾rã orauit ad dnm̃: ut ĩ lao
illo fontis ostend̾et uenam. Al
statim cõsũmata or̃oe dirupta
t̾ra foncẽ ĩm̃sum populis admu¬
rantib pacefecit. qui usq hodł¬
e bñficiũ p̾bet hõĩb cõmanent¬
b in agro illo. In huius eñ b̾¬
tis ore est lapis in testimonile
qui uestigiũ retmet a selli illus
Et illud silere puto: quod
hoc temipore complato. ep̃a¬
tuiu ꝑictaue urbis adeptus est
uirtus scũs fuit ostensa. Domus
adi̾ica eccãstice domui. iucẽdio
mariõ cremabat᷑. ac scintille cũ
arbonib sr̃ domũ ecc̃e uento ĩ¬
peslente ca debant. Sz ille de pul¬
nere bĩ sepulchri secum habẽs: e¬

Expanded text:
voluntas tua fiat, qui iter pergens voluntas tua fiat, qui iter pergens necessitatem pateris'. Et posito vasculo, dedit asino illi bibere. Quae, iterum haustam aquam, impleto vasculo, revertebatur ad villam. Quam prosequens sanctus, ait: 'Reddam tibi pro mercede beneficium, quia adaquasti asinum meum'. Et, positis genibus in terra, oravit ad Dominum, ut loco illi fontis ostenderet venam. Ac statim consummata oratione, disrupta terra, fontem inmensum populis admirantibus patefecit. Qui usque hodie beneficium praebet hominibus conmanentibus in agro illo. In huius enim fontis ore est lapis in testimonium, qui vestigium retenet aselli illius,Nec illud silere puto, quod hoc tempore, cum Plato episcopatum Pectavae urbis adeptus est, virtus sancti fuit ostensa. Domus adiuncta eclesiasticae domui incendio maximo cremabatur, ac scintillae cum carbonibus super domus eclesiae, vento inpellente, cadebant. Sed ille de pulvere beati sepulchri secum habens, e
Abbreviated transcription (Latin):
taua: quasi stadia quadragĩ¬
Ainde egressi sconicũ trico¬
riũ ingressi sumus. Cũz
in quodam cũ mirio de bĩ mrtĩ
uirtutib fabularemur. hec mͥ
unus ex ciuib. affirmantibus
aliis uera esse fidelr̃ retulit / Na
iogialo uilla est: in hec t̾ritorio
sita. Quam cũ scũs mrͣtinus ad¬
huc superstes. in corpore adiret.
obuium habuit uirum exhibẽ¬
tem aqͣmi cũ uasculo. Erat enĩ
putens ille de quo hic exhibebat
situs in ualle: quasi nille passꝰ
auilla. Ex eo incole haustain
defferebant aqm. Gunc ait u̾der
hõi aqm ferenti. Oso dilectissiẽ
contine manũ tuã et huie assel¬
lo qui se deo paululũ aq̃ ad bibẽ¬
dum idulge.i ait. Sme¬
cessariũ ducis animal tuum ad¬
aqͣre: accede ad puteũ. et haun¬
ens dabis ei. Nam ego qd̾ cum
labore detuli. non pͥbeo. Et hes
dicẽs. p̾t̾it. Quo discedente. ue
dam audiens nũciũ dei. Et t̃ p̾ls
ait. et asmo tuo potũ. nec mͣ la¬
bor est ut iterũ hauriam tantis

Expanded text:
tava quasi stadia quadragintava quasi stadia quadraginxinde egressi, Sanctonicum terreturium ingressi sumus. Cumque in quodam convivio de beati Martini virtutibus fabularemur, haec mihi unus e civibus, adfirmantibus aliis vera esse, fideljogialo villa est in hoc territorio sita, ad quam cum sanctus Martinus adhuc superstes in corpore adiret, obvium habuit virum exhibentem aquam cum vasculo. Erat enim puteus ille, de quo hanc exhibebat, situs in valle quasi mille passus a villa, et ex eo incolae haustam deferebant aquam. Tunc ait Vir Dei homini aquam ferenti: Quaeso, dilectissime, contine manum tuam, et huic asello cui sedeo, paululum aquae ad bibendum indulge. Qui ait: Si necessarium ducis animal tuum adaquare, accede ad puteum, et hauriens dabis ei. Nam ego quod cum labore detuli non praebebo; et haec dicens praeteriit. Quo discedente venit dam audiens nuntium Dei : Et tibi praebeo, ait, et asino tuo potum; nec mihi labor est ut iterum
Abbreviated transcription (Latin):
culsa: officia m̃broꝵ om̃iũ usq̃ꝙͣ¬
ꝑdiderat. Q carruce imposita.
bub trahentib ferebatur: cun¬
iens dom᷑ diuitũ. ut inopie sue
expleret necessitatẽ. Ergo dum
delata ad hunc locũ paunũto ꝓ¬
st̾nit᷑. lendo conamine accedẽs
uelum qd̃ scm̃ tegebat cancellũ
deuote obscu latur dicẽs: Hic de
beate confessor adesse credo: hic
te mortuũ suscitasse testificor.
Confido enĩ qd̃ siuolius: pou̾s
me saluare: ac saintati restitu̾e.
Sicut quondam disruptis inf̾¬
nil faucib det̾uncti aminã redu¬
risse. Hec effata: genas lacri¬
mns rigabat ubertimn. ac statĩ
nplecta or̃one: quicquid arid̾.
quicqͣd contractũ. quioquid disso¬
lutum fuit. redintegͣtum est
mulieris in corꝑe. a bĩ antistitis
uirtute. Simili sorte et alius pa¬
liticus ad hoc accedens mõst̾iũ.
ut uelum ip̃ius cancelli attigit:
amota om̃i debilitace sanus ab¬
cessit. Distat autem ab urbe pie¬

Expanded text:
rculsa, officio membrorum omnium usqrculsa, officio membrorum omnium usqdiderat. Quae carrucae inposita, bubus trahentibus, ferebatur, circumiens domos divitum, ut inopiae suae expleret necessitatem. Ergo dum delata ad hunc locum pavimento prosternitur, lento conamine accedens, velum quod sanctum tegebat cancellum devote osculatur, dicens: „Hic te, beate confessor, adesse credo, hic te mortuum suscitasse testificor. Confido enim, quod, si volueris, poteris me salvare ac sanitati restituere, sicut quondam, disruptis inferni faucibus, defuncti animam reduxisti". Haec effata, genas lacrimis rigabat ubertim, ac statim mpleta oratione, quicquid aridum, quicquid contractum, quicquid dissolutum fuit, redintegratum est mulieris in corpore a beati antistitis virtute'. Simili sorte et alius paralyticus ad hoc accedens monasterium, ut velum ipsius cancelli attigit, amota omni debilitate, sanus abscessit. Distat autem ab urbe Pec
Abbreviated transcription (Latin):
si mͣtini. nec fluuium sensimꝰ:
et moselle tum estentes uudas
nanffragas euitamꝰ Et qd̃ sa¬
ts est int̾ saya noturno tempo
rep̾t̾imimꝰ incolumes: nõ nauca
ingile. nõ uento flante. nõ remo
ducente.
pictauam accessissemus
mrbem: libuit gr̃a tantũ orõis
mouastiũ loco tigiaccense adire.
quod congregata mõchoꝵ cat̾¬
na locau̾at uir b̃s. Ibi eĩ mortu¬
lm p̾mũ suscitasse legitur: et
ex illo ad episcopatum ductus
subit᷑. Ergo desideratũ ego ex¬
patens locũ: prosf̾nos adcãtel¬
os anguli. ĩ quo dt̃ defũcci spm̃
reduxisse. Post effusas uero cũ
oracione lac̾mas ac celebracas
solempnit̾ missas: per cũctor ab¬
batem. si aliqd̃ ibi dñs miracłm̃
ostendiss Casseruit q ille corain
qui adherẽt fr̃ib: plerumq ibi
illuminari cecos. ac debiles ĩteg̃¬
ri. Quid tam̃ nuꝑ sit gestũ in qͥd
tibi domine quia sollicice ĩquiris
euoluam.
ulier quedam uicina loci
huius palysi humore pi¬

Expanded text:
beati Martini nec fluvium sensimus beati Martini nec fluvium sensimus et Mosellae tumescentes undas naufragas evitamus, et, quod satis est, inter saxa nocturnopraeteriissemus incolumes, non nauta vigilante, non vento flante, non remo ducente. Pictavam accessissemus urbem, libuit gratia tantum orationis monasterium Locociagense adire, quo congregatam monachorum catervam locaverat Vir beatus. Ibi enim mortuum primum suscitasse legitur, et ex illo ad episcopatum ductus scribitur. Ergo desideratum ego expetens locum, prosternor ad cancellos anguli, in quo dicitur defuncti spiritum reduxisse. Post effusas vero cum oratione lacrymas, ac celebratas solemniter missas, percunctor abbatem, si aliquod ibi Dominus miraculum ostendisset. Asseruitque ille coram qui aderant fratribus, plerumque ibi inluminare caecos ac debiles integrari. 'Quid tamen nuper sit gestum, inquio, tibi, domne, quia sollicite inquiris, evolvam. ulier quaedam vicina loci huius, paralysi humore pe
Abbreviated transcription (Latin):
lebrata igitur solempinalad.
Obis quoq cũ rege mes¬
tib claudius quidã ru
cellariis regalibz a febre om¬
pitur. Cũq cibũ potũq uins
opp̾ssus febre exhorruss. ni¬
paciebatur questus est. dan
sanatus est. xxix¬
Enerabilis uero aglra
pictanarũ scĩmomalis
a ib̃issa: relatam sibi ab pp̃cus
inquid mettis accessissem: appa
li qñ ad basilicam bĩ nrrͣtim i
ronꝰ occurrissẽ. Dixi: quod qͦ ͦ
in austria ambularẽ. sic ibi me
p̾sentassem. Dixit mͣ: qualel
ueficiũ donnnui mrͣtini sensera
Dũ metis salem negotiasset. s
pontẽ mettis applicuiss: dict
Donne mrrtine me et puricelloᷤ
quos hẽo. et nauicellam meãt
cõmendo. Int̾ hec recumbentes
in naui: om̃s condormiuimꝰ.
sMane excitans mecũ puricellis
qs mecũ hẽbam ĩuenimus nos
ance portain treueri cam nesciẽ¬
tes quomodo uenissemus: q̃ nos
eohuc metis tredebamus cõsis¬
tere. q̃ racione aut naingatũ⁊
aut uolatum. Sola cõm̾dacõne

Expanded text:
Celebrata igitur solemnia sanctCelebrata igitur solemnia sanctobis quoque cum rege morantibus, Claudius quidam ex cancellariis regalibus a febre corripitur. Cumque cibum potumque nimia oppressus febre exhorruisset, npatiebatur questus est, dilusanatus est. enerabilis vero Agnes, Pictavarum sanctimonialium abbatissa, relatam sibi ab ipso cui inquit, Mettis accessissem, interaliquando ad basilicam beati Martini Turonis occurrissem. Dixi quod quomodo in Austria ambularem, sic ibi me praesentassem. Dicit mihi, quale beneficium domni Martini senserat. Dum Mettis salem negotiasset et ad pontem Mettis adplicuisset, dicit: „Domne Martine, me et puricellos quos haben et navicellam meam tibi conmendo". Inter hoc recubantes in nave, omnes condormivimus. Mane excitans me cum puricellis quos mecum habebam, invenimus nos ante portam Trevericam, nescientes, quomodo venissemus, qui nos adhuc Mettis credebamus consistere; qua ratione aut navigatum est aut volatum; sola conmendatione
Abbreviated transcription (Latin):
ac desuꝑ qui eundem opp̾nerẽt
insignes fuerant lapides collera¬
ti. Nichilomiimꝰ et hostium carcis.
sera fero munita. obducco claue
pessulo. obserabarue ¶ ¶ed untus
antistitis ut ip̃e relator asseruit.
cit. cathenas confregit. et trabẽ
que uniccoꝵ coarra bat pedes a¬
peruit: ac nec reserato hostio ho¬
mines ꝑ aera subleuatos foris
tecco patente produxit dicens.
Ego sum nrtinus miles xͥ. ab¬
solutor ur̃. Abcedite cũ pace: et a¬
bite securi S cum nos ad regẽ
accedentes huiꝰ birtutis diffama¬
renius miraculũ: affirmauit rex
quosdam ex his qui absoluti fu¬
erant ad se uenisse: atq cõposicõ¬
nem fisco debitam. qmͣ illi fretũ
uocant a se fuisse reis indultã.
Hoc autẽ fcm̃ est auce q̃tuor fe¬
stiuitatis dies mãno memorati
regis sexto et decĩo. xxuii¬
Duemente auͭ festo beati
nou uichiles nanueticoꝵ
pontifer ad basillicam sci adue¬
nit: exhibens secũ pũm m̃bris
debilem noĩe baudegisilu

Expanded text:
ac desuper, qui eosdem obpremerent, ac desuper, qui eosdem obpremerent, insignes fuerant lapides collocati. Nihil minus et ostium carceris, sera ferro munita, obducto clave pessulo obserabatur; sed virtus antistitis, ut ipse relator asseruit, pita, catenas confregit et trabem, quae vinctorum coartabat pedes, aperuit ac, nec reserato ostio, homines per aera sublevatos foris tecto patente produxit, dicens: 'Ego sum Martinus, miles Christi, absolutor vester. Abscedite cum pace et abite securi!' Sed cum nos ad regem accedentes huius virtutis diffamaremus miraculum, adfirmavit rex, quosdam ex his qui absoluti fuerant ad se venisse, atque conpositionem fisco debitam, quam illi fretum vocant, a se fuisse reis indultam. Hoc autem factum est ante quattuor festivitatis dies in anno memorati regis sexto et decimo. 27. Adveniente autem festa beati, Nonnichius Namneticorum pontifex ad basilicam sancti advenit, exhibens secum puerum membris debilem nomine Baudegisillum.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ad uillulã urbi proxi¬
mam pentũ ulius deportata se¬
cessis: ni febris opp̾mitur. et die
ac nocte ualde ĩ mortis discrimĩe
ceritur. Quain uideus pb̃r ex¬
anmari uiolencia morbi: noc¬
hostium cellule. in q̃ edituus q̃¬
escebat. uirum suscitare nequit
Cũq basilicam scãm ingredi nõ
ualeret: coram ab sida sepulchͣ
fudit oronem. Collegit q pa¬
rũꝑ de puluere t̾reno qd̃ secũ fide
plenus euexit. Cũq dilutũ ut
puellule ad bibendũ protulit:
ꝓtinus febris ab cessit .xxui.
uerat nobis causam q̃dã
chil deb̾ti regis ad ire p̾sẽ¬
ciam. Per gentib quoq nobis:
iter ꝑ pagum remensem agressi
sumus. Repperimus q hoĩem
quendam: qui nobis relatu suo¬
patefecit patefactũ carcerẽ huius
urhis in quo int̾ reliquos uĩctos
huius famulus tenebat᷑. Mar¬
tini uirtute fuisse unictos q ab
ergasculo absolutos liberos ab¬
cessisse. Erat enĩ huiꝰmodi car¬
cer. ut suꝑ struem tignorũ axes
ualidi suꝑ positi pulpicarent᷑

Expanded text:
cum ad villulam urbi proximam parentalibus ulnis deportata secessisset, vi febris opprimitur, et die ac nocte valde commota in mortis discrimine cernitur. Quam videns presbyter exanimari violentia morbi, nocostium cellulae, in qua aedituus quiescebat, virum suscitare nequivit. Cumque basilicam sanctam ingredi non valeret, coram absida sepulcri fudit orationem, collegitque parumper de pulvere terreno, quod secum fide plenus evexit, eumque dilutum, ut puellulae ad bibendum protulit, protinus febris abscessit. 26. Fuerat nobis causa quaedam Childeberthi· regis adire praesentiam. Pergentibus quoque nobis, iter per pagum Remensem adgressi sumus, repperimusque hominem quendam, qui nobis relatu suo, patefactum carcerem huius orbis, in quo inter reliquos vinctos huius famulus tenebatur, Martini virtute fuisse, vinctosque ab ergastulo absolutes liberos abscessisse. Erat enim huiusmodi carcer, ut super struem tignorum axes validi superpositi pulpitarentur,
Abbreviated transcription (Latin):
las deleant exempla ad me alci¬
ora pie comꝑa cionis prouocent
miracula a malis terreant.
Karismatum eius fbaglancia
ad currendum pt te in odore ũ¬
guencoꝵ tuoꝵ me ꝑtrahat. ym¬
b̾ doctne eius mei cordis duricia¬
ni infũdat. oĩsq gr̃a qmͣ abste
bom auctore accepit: ad mee pro¬
ficiat deuocioms atq salutis aug

Expanded text:
las deleant, exempla me ad altiora piae operationis provocent, miracula a malis terreant, charismatumque ejus flagrantia ad currendum post te in odore unguentorum tuorum me pertrahat, imber doctrinae ejus mei cordis duritiam infundat, omnisque gratia, quam abs te boni auctore accepit, ad meae proficiat devotionis atque salutis aug