comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pus huius mundi significant: q̃n
beati esuriunt ⁊ sitiunt iusticiam.
Nam in resurrectione uistiᷤᷤ non ẽ
tempus famis: s bonorum om niũ
ȩterna satietaᷤᷤ. Ergo in hoc mundo
ubi possunt esurire uł quęrere ui¬
ꝑ retributiones sepissimȩ repro mis-¬
sas. quibus epulis fideles satiat xp̃i¬
anos Quappter deuotiᷤ ꝓmittitur
ꝑfecta securitaᷤ: ut ⁊ in futuro iudicio
non erubescant. ⁊ in hoc mundo com¬
petentia dona ꝑcipiant: Quoniã¬
peccatores ꝑibunt: in imici autem
domini mox honorificati fuerint etͣ
exaltati. deficientes ut fumus deficiẽt.
Considerandum est quia in hoc uersu
una ꝓbatione posita: in ox alia subsequit.
Dicit enim: qm peccatores ꝑibunt. Et
iterum. In imici autem domini mox
honorificati fuerint deficient. Quȩ fi¬
gura dicit᷑ epexergasia: quatiens uni
causa duaᷤᷤ probationes apponimus:
In illo siquidem iudicio ꝑibunt pec¬
catores: quoᷤ cibo spiritali minime

Expanded text:
pus hujus mundi significant, quando pus hujus mundi significant, quando beati esuriunt et sitiunt justitiam . Nam in resurrectione justis non est tempus famis, sed bonorum omnium aeterna satietas. Ergo in hoc mundo, ubi justi possunt esurire, vel quaerere juper retributiones saepissime repromissas, quibus epulis fideles satiat Christianos. Quapropter devotis promittitur perfecta securitas, ut in futuro judicio non erubescant, et in hoc mundo competentia dona percipiant. peccatores peribunt, inimici autem Domini mox honorificati fuerint et exaltati, deficientes, ut fumus deficient. Considerandum est quia in hoc versu una probatione posita, mox alia subsequitur. Dicit enim: Quoniam peccatores peribunt; et iterum: inimici vero Domini mox honorificati fuerint, deficient. Quae figura dicitur epexergasia, quoties uni causae duas probationes apponimus. In illo siquidem judicio peribunt peccatores, quos cibo spirituali minime
Abbreviated transcription (Latin):
uł deterrentis. Quod hic quoq factũ
est: cum iustos inuitat prosperi. et
peccatores terret adu̾sis. Nouit
hereditas eorum inęternum erit. Im¬
inaculatorum uias humana ignoran¬
tia non potest intueri quia carni
imꝑspicabiliᷤ est uia angusta uir¬
tutum: Dominus aut̃e qui ea ꝯdidit.
integerrima qualitate ⁊ qͣntitate
ditissima: quȩ merito totiens ꝓmit¬
titur ut uerȩ pollicitationis ambigu¬
itas auferatur. Iuẽtnum erit. ꝓpter
mundanaᷤ hereditates adiectum ẽ:
quȩ ȩterne ẽẽ. non possunt. Illa eñi
ꝑpetua ꝯceditur : quoniam sine fine
diem uidicii. qͣnͣdo omnis caro sol¬
licita. actuum suorum retributiõem
compensationemq formidat: sicitt
alibi dicit In die mala. liberabit
cum dominus. In isto gͦ tempore
non ꝯfundunt᷑ immaculati: quibꝰ
ꝑ gratiam satisfactionis peccata di¬
missa sunt. Sequit᷑ Et in diebus
famiᷤᷤ. saturabunt᷑. Dies fami ᷤ tem¬

Expanded text:
vel deterrentis. Quod hic quoque factum vel deterrentis. Quod hic quoque factum est, cum justos invitat prosperis, et peccatores terret adversis. Vers.124 haereditas eorum in aeternum erit. Immaculatorum vias humana ignorantia non potest intueri: quia carni imperspicabilis est via angusta virtutum; Dominus autem, qui eas condidit, integerrima qualitate et quantitatditissima, quae merito toties promittitur, ut verae pollicitationis ambiguitas auferatur. In aeternum erit, propter mundanas haereditates adjectum est, quae aeternae esse non possunt; illa enim perpetua conceditur, quoniam sine fine diem judicii, quando omnis caro sollicita actuum suorum retributionem compensationemque formidat, sicut alibi dicit: In die mala liberabit eum Dominus . In isto ergo tempore non confundentur immaculati, quibus per gratiam satisfactionis peccata dimissa sunt. Sequitur, et in diebus famis saturabuntur. Dies famis, tem
Abbreviated transcription (Latin):
here. Illud si quidem ad cȩlorirm re¬
sla ꝑducit: istud autem demergit
intartharum: Hoc argumentirm
tractum est ex contrariis. Contrarrum
est enim modicum iusti: quam multe
ustos dominus Brachia iniquorum
suꝑbas significant actiones: in quibꝰ
impii presumunt. dum nulla ratiõis
consideratione flectuntur: Et non dĩx̃
frangunt᷑ quod uno ietu poterat ꝓue¬
nire. s conteruntur. id est. assidua
tritura minuunt᷑: dum semꝑ gra¬
uius sit ꝑ partes imminui. quam
subita clade consumi S sicut impioᷤ
tali int̾minatione debilitat: ita uistoᷤᷤ
bona promissione confirmat. Confir¬
mare ÷ enim: in animi afflictione po¬
situm. consolatorio sermone roborare.
Quod si bene respicias. tali dicto totiꝰ
psalii uirtus expressa est. Istis enim
omnibus sententiis agitur: ut ⁊ pre¬
sumptio peccatoriᷤ. deiciatur. ⁊ iusti
animus subleuetur Que figura d̾r
paradigna: id÷ exemplum hortantiᷤ

Expanded text:
bere; illud siquidem ad coelorum rebere; illud siquidem ad coelorum regna perducit, istud autem demergit in tartarum. Hoc argumentum tractum est ex contrariis; contrarium est enim modicum justi, quam multaenfirmat autem justos Dominus. Brachia iniquorum superbas significant actiones, in quibus impii praesumunt, dum nulla rationis consideratione flectuntur. Et non dixit, franguntur, quod uno ictu poterat provenire; sed conterentur, id est assidua tritura minuentur, dum semper gravius sit per partes imminui quam subita clade consumi. Sed sicut impios tali interminatione debilitat, ita justos bona promissione confirmat. Confirmare enim est in animi afflictione positum consolatorio sermone roborare. Quod si bene respicias, tali dicto totius psalmi virtus expressa est. Istis enim omnibus sententiis agitur, ut et praesumptio peccatoris dejiciatur, et justi animus sublevetur. Quae figura dicitur paradigma, id est exemplum hortantis
Abbreviated transcription (Latin):
rciproca sententia dixit. ut intret in
ce ipsorum: unde scilicet uenerat ⁊ per¬
uersis crassabat᷑ insidiis: Arcum diximꝰ
iccultam designare malitiam: quȩ cõn¬
tra in nocentissimoᷤ parabatur: S hãc
confringi dixit: quia non erat fidelibꝰ
manimȩ parte nocitura Et respice. qm
ipsa u̾ba quem facinoribus posuit eadẽ
uin iundicta geminauit: ꝓpter illam
scilicet ȩuangelii sententiam. in qua
mensura mensi fueritiᷤ. in eadem reme
complectens. adhuc in eorum consola¬
uonibus ꝑseuerat: suadens. melius ẽe
modicitm iusto. suꝑ diuitias peccatoꝵ.
S intendamus: quid sit modicum.
quia ipsum c̃. quod efficit magnos:
Modicum hic sentiatur humilitas.
inqua dum se animus ñr cohibet
nundi preciosa transcendit Contra.
nutiȩ sunt peccatoritm multę: ia ÷
ongestio criminum. ⁊ habundantia
delictorum: Unde quantum sit meliꝰ
stinemus modicum illud iusti ꝑcipe¬
re: imolem tantoꝵ scelerum non ha¬

Expanded text:
reciproca sententia dixit, intret in reciproca sententia dixit, intret in corda ipsorum, unde scilicet venerat, et perversis grassabatur insidiis. Arcum diximus occultam designare malitiam quae contra innocentissimos parabatur. Sed hanc confringi dixit, quia non erat fidelibus in animae parte nocitura. Et respice quoniam ipsa verba quae in facinoribus posuit, eadem et in vindicta geminavit, propter illam scilicet Evangelii sententiam: In qua mensura mensi fueritis, in eadem remetcomplectens, adhuc in eorum consolationibus perseverat, suadens melius esse modicum justo super divitias peccatorum. Sed intendamus quid sit modicum: quia ipsum est quod efficit magnos. Modicum hic sentiatur humilitas, in qua dum se animus noster cohibet, mundi pretiosa transcendit. Contra, divitiae sunt peccatorum multae, id est congestio criminum, et abundantia delictorum. Unde quantum sit melius, aestimemus modicum illud justi percipere, et molem tantorum scelerum non ha
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit. E uaginauerunt autem. si¬
gnificat nudauerunt: ut quod ante
erat in cogitatione tanquã in uagina
reconditum. post eductum reuelatis
cogitationibus appareret. Arcum enĩ
tendere. non statim sagittare est: sea
paratum atq intentum designat oꝑe
fraudulento. expectantes tempus. q̃n
possint simplices innocentesq deciꝑe
Sequit᷑. ut deiciant in opem ⁊ paupe¬
rem Quid int sit int̾ inopem ⁊ pau¬
perem: non longe prediximus. Pul¬
chre autem dictum est ut deiciant:
quasi stantem ⁊ fidei robore ꝑduran¬
tem: Deiciuntur enim. dum eis te¬
nebrosus ⁊ morte similis error infun¬
ditur. Addidit ut trucident rectos
corde. Hoc de martyribus potest intel¬
legr: qui recti sunt corde. ⁊ carne truci
gatur Benedicit᷑ gladius quic quid
conatur extinguere: quando ensis
ex pletiuum genus armorum ẽ. ad
nortis effectum Gladius enim dicitur
quod fit ad hostium clades. Et ut scias
gladium istitm de cogitatione uenisse.

Expanded text:
ostendit. Evaginaverunt autem siostendit. Evaginaverunt autem significat nudaverunt; ut quod ante erat in cogitatione tanquam in vagina reconditum, post eductum revelatis cogitationibus appareret. Arcum enim tendere, non statim sagittare est, sed paratum atque intentum designat, operi fraudulento exspectantes tempus, quando possint simplices innocentes decipere. Sequitur, ut dejiciant inopem et pauperem. Quid intersit inter inopem et pauperem, non longe praediximus. Pulchre autem dictum est, ut dejiciant, quasi stantem et fidei robore perdurantem. Dejiciuntur enim, dum eis tenebrosus et morti similis error infunditur. Additur, ut trucident rectos corde. Hoc de martyribus potest intelligi, qui recti sunt corde, sed carne trucidgatur. Bene dicitur gladius quidquid conatur exstinguere, quando ensis expletivum genus armorum est ad mortis effectum. Gladius enim dicitur, qui fit ad hostium clades. Et ut scias gladium istum de cogitatione venisse,
Abbreviated transcription (Latin):
ritm est: quas imitatur iracundũ.
dum ꝓximo minatur interitum:
atq ideo pudor est illo ᷤ emulare. qͥ
boniᷤᷤ inuident alienis: dum extre
bit eum: qm̃ prospicit. quod ueni&
dies eius Mirabilis nobis forma con¬
solationis ostenditur Quis enim
debet eius delectare pompa. cuius
ꝑituram nouit audaciam: Ilam si
uolumus aliquo zelo confundi: seqͣ¬
mur hoc quod dominus fecit. Irri¬
deamus eum cuius preuidemus oc-¬
casum: iudicemus infelitia quȩ de¬
prebendimus ẽe ꝑituram Firmis¬
sime credamus talia: qm̃ nobis a ue¬
ritate ꝓmissa sunt. Sic fiet. ut pec¬
catte irrisus abscedat: qui se fugiti
areum suum: ut deiciant inopem et
pauperem. ut trucident rectos corde.
Gladius peccatoris est: qui libet dolus
alterius appetens lesionem: llam ⁊ ille
qui inopem spoliare contendit. ꝑu̾si
consilii sui. Gladium educit⁊ ille qui
praua suasione desiderat decipere aĩaᷤ
in nocentes. ensẽ pessime cogitatioms

Expanded text:
rum est, quas imitatur iracundus, rum est, quas imitatur iracundus, dum proximo minatur interitum. Atque ideo pudor est illos aemulari, qui bonis invident alienis, dum extrembit eum, quoniam prospicit quod veniet dies ejus. Mirabilis nobis forma consolationis ostenditur. Quis enim debet delectari ejus pompa, cujus perituram novit audaciam? Nam si nolumus aliquo zelo confundi, sequamur hoc quod Dominus facit. Irrideamus eum cujus praevidemus occasum; judicemus infelicia, quae deprehendimus esse peritura. Firmissime credamus talia, quoniam nobis a veritate promissa sunt. Sic fiet, ut peccator irrisus abscedat, qui se fugitivarcum suum, ut dejiciant inopem et pauperem, ut trucident rectos corde. Gladius peccatoris est quilibet dolus alterius appetens laesionem. Nam et ille qui inopem spoliare contendit, perverse consilii sui gladium educit; et ille qui prava suasione desiderat decipere animas innocentes, ensem pessimae cogitationis
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ futi scli est. ubi nicħ adũsũ. nicħ potest
ẽe contrarium .s uno modo cȩptum
gaudium suauissime ꝑseuerat:¬
met suꝑ eum dentibus sui. Quã¬
ius de peccatoribus ⁊ iusti ᷤᷤ psalini
huiuis contexta uideatur ẽẽ relatio.
tamen hiue loco non importune da¬
bimus diuisionem: qͣndo inter ip̃¬
sas similitudines. noirum aliquid
introductum ẽẽ sentiatur. Qua¬
ꝓpter sit. nobis hic secunda parcio
Supius enim dixerat fideles ñ debere
impios ȩmulari. Nunc dieit pecca¬
tores supra ustos inuidia faciente
torqueri. Diu̾sa quiꝑpe uoluntas:
iusto odium parat. Nam quando
illum uiderit sceleratus bonis mo¬
ribus oꝑam dare: ille se credit speci¬
aliter accusari: Stridet dentibus.
fremit animo: ⁊ curius non potest
mores subu̾tere. uitam ipsam ꝓtinuᷤ
conatur auferre. Obseruabit: quasi
de occultiᷤᷤ insidiis cum do¬
lore respiciet. Dentibus enĩ
fremere. furentium belua¬

Expanded text:
enim futuri saeculi est, ubi nihil adversum, nihil potest enim futuri saeculi est, ubi nihil adversum, nihil potest esse contrarium, sed uno modo coeptum gaudium suavissime perseveratmet super eum dentibus suis. Quamvis de peccatoribus et justis psalmi hujus contexta videatur esse relatio, tamen huic loco non importune dabimus divisionem, quando inter ipsas similitudines novum aliquid introductum esse sentitur. Quapropter sit nobis hic secunda partitio. Superius enim dixerat fideles non debere impios aemulari, nunc dicit peccatores supra justos invidia faciente torqueri. Diversa quippe voluntas justo odium parat. Nam quando illum videt sceleratus bonis moribus operam dare, ille se credit specialiter accusari: stridet dentibus, fremit animo; et cujus non potest mores subvertere, vitam ipsam protinus conatur auferre. Observabit, quasi de occultis insidiis cum dolore respiciet. Dentibus enim fremere furentium bellua
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum multarum uirtutum capa¬
tem ẽe. deceat xp̃ianum. ad ꝑfectionẽ
totius boni explicandam. constet edic̃¬
tum: hoᷤᷤ dicit possesfuros hierusa lẽ
situram: de qua sepe iam dictum ẽ:
ciuitas quȩ semꝑ bonorum suauitate
completa est: ubi eius habitatores
non mercibus degunt. s diuina de-¬
lectatione pascunt᷑: Non ibi quisqͣm
laborat ut iuuat: s totum qͥetus
accipit quod beatus animus concu¬
piscit: Ibi oculis cordis. esuries. be¬
ata saginat᷑. ibi antma solo uisu
refi:citur : qͣndo quicquid ad etꝰ
ꝑtinet desiderium. dominici uuil¬
tus contemplatione presta¬
tur: Sequit᷑ delectabun¬
tur in multitudine paciᷤ.
hic iam ueritas ipsa. ꝑfectȩ beatitu¬
dinis indicatur: ut semꝑ suauiter
sentiatur. Omne quotquod est. nec
aliqͣndo possit desinere. quod delcetat:
Nam ut ostenderet ipsam delectati¬
onem nulla contrarietate dissolui:
addidit. in multitudine pacis Pax

Expanded text:
ut cum multarum virtutum capaut cum multarum virtutum capacem esse deceat Christianum, ad perfectionem totius boni explicandam constet edictum. Hoc dicit possessuros Jerusalem futuram, de qua saepe jam dictum est. Civitas quae semper bonorum suavitate completa est, ubi ejus habitatores non mercibus degunt, sed divina delectatione pascuntur. Non ibi quisquam laborat ut vivat, sed ex toto quietus accipit quod beatus animus concupiscit: ibi oculis cordis beata esuries saginatur; ibi anima solo visu reficitur, quando quidquid ad ejus pertinet desiderium, Dominici vultus contemplatione praestatur. Sequitur, delectabuntur in multitudine pacis. Hic jam veritas ipsa perfectae beatitudinis indicatur; ut semper suaviter sentiatur omne quod est, nec aliquando possit desinere quod delectat. Nam ut ostenderet ipsam delectationem nulla contrarietate dissolvi, addidit in multitudine pacis. Pax
Abbreviated transcription (Latin):
cum cius. nec inuenies Pusillum
exiguum aliquid paruumq signifi¬
cat: quod constrictis digitis manu
possit includi: Pusillum enim a pu-¬
gno dicit᷑ Hanc breuem atq uttimã
ctatem in remedio laborantium ȩccłia
pollicet᷑: ne longũ credat᷑. ubi fideliᷤ
fatigari posse cognoseitur: Pusillum
uero dicit tempus. quod restat usq
ad diem uidicii: quod comparatione
preteritorum dierum. omnino par¬
iussimum ẽ: Et non erit peccator N̾
quia ipse qui peccauit non erit: sed
peccare iam definit. Locum enum
uus istum mundũ significat. qui pcc-¬
catoribus fauet ꝓpriȩ que ipsi ᷤᷤ amicꝰ
est: ubi tamqͣm in donicilio suo. de¬
licta uernare manifestum ẽ. an
sucti autem possidebunt terram: et
delectabunt᷑ in multitudine paciᷤ.
Mansuctos autem appellamus. ma¬
ni consuetoᷤᷤ. id ÷ patientes: ⁊ mites:
iui alienas iniquitates tolerant. non
ut ipsi aliquem grauare p̾sumant.
S uide qͣnta uis fit istius nominis:

Expanded text:
cum ejus nec invenies. Pusillum, cum ejus nec invenies. Pusillum, exiguum aliquid parvumque significat, quod constrictis digitis manu possit includi. Pusillum enim a pugno dicitur. Hanc brevem atque ultimam aetatem in remedio laborantium Ecclesia pollicetur: ne longa credatur, ubi fidelis fatigari posse cognoscitur. Pusillum vero dicit tempus quod restat usque ad diem judicii, quod comparatione praeteritorum dierum omnino parvissimum est. Et non erit peccator; non quia ipse qui peccavit non erit; sed peccare jam desinet. Locum enim ejus istum mundum significat, qui peccatoribus favet, proprieque ipsi amicus est: 123 ubi tanquam in domicilio suo delicta vernare manifestum est. Vers. 12. Mansueti autem possidebunt terram, et delectabuntur in multitudine pacis. Mansuetos appellamus manu consuetos, id est patientes et mites, qui alienas iniquitates tolerant, non ut ipsi aliquem gravare praesumant. Sed vide quanta vis sit istius nominis,
Abbreviated transcription (Latin):
dei ciuitate frardari S ne solus me¬
tus in becilla hominũ corda turba¬
ret: sub uingit etiam spem bonorũ
dicens Qui uero expectant dominũ:
ipsi h ereditate possidebunt terram:
Seilicet qui despiciunt felicttatem
impiorum. nec sibi uolunt munera
p̃sentia condonarr. s expectant dñi
saluatoris aduentum: Ipsi eius here¬
ditate gaudebunt. id ÷ quȩ legibus ue¬
nit. quȩ secura ⁊ ȩterna est possideb̃t
terram: Hoc est cuitate domini. fu¬
tura potientur. qͣm iustis uiris diui¬
na pietas pollicetur Quaꝓpter ordi¬
nem suꝑni cirographi consideremꝰ.
pollicita suis temporibus expectemꝰ:
necdum uolum us promissa festinan¬
ter exigere. causȩ nos uideamur a¬
missione multari: P ependet autẽ
u̾sus iste de superioribus: unde dic̃:
Ne emulatus fueriᷤ eum qͥ prospera¬
tur in uia sua. Quȩ figura dicitur
hyꝑbaton: cum susꝑensus ordo u̾boꝵ
mici non erit peccator: ⁊ querens lo¬

Expanded text:
Dei civitate fraudari. Sed ne solus meDei civitate fraudari. Sed ne solus metus imbecilla hominum corda turbaret, subjungit etiam spem bonorum, dicens: Qui vero exspectant Dominum, ipsi haereditate possidebunt terram; scilicet qui despiciunt felicitatem impiorum, nec sibi volunt munera praesentia condonari, sed exspectant Domini Salvatoris adventum. Ipsi ejus haereditate gaudebunt, id est quae legibus venit, quae secura et aeterna est. Possidebunt terram, hoc est civitate Domini futura potientur, quam justis viris divina pietas pollicetur. Quapropter ordinem superni chirographi consideremus, pollicita suis temporibus exspectemus: ne dum volumus promissa festinanter exigere, causae nos videamur amissione mulctare. Pendet autem versus iste de superioribus; unde dicit, Ne aemulatus fueris eum qui prosperatur in via sua. Quae figura dicitur hyperbaton, cum suspensus ordo verborum huc et non erit peccator; et quaeres lo
Abbreviated transcription (Latin):
queratur. quam habere pessim cis
contuetur: Ira est sicut ⁊ alibi di¬
ximus. quȩ celeri motu animum
succendit: Furor. qui duutius ꝑse¬
uerat: Ergo utraq nos iubet desere¬
re: ꝑ quȩ ad culpam possumus ꝑ¬
uenire: Addidit: ne emuleris. ut
nequit̃ facias Nequitiam. ueteres
definierunt. uoluntariam ẽẽ ma¬
liciam: in qͣm non casu incidimꝰ¬
s ex spontanea delectatione u̾samͣ:
Hanc frequent̃ prohibet. ne quis
uelit imitari: Ne quã enim dictus
est nequaqͣm: id÷ nullo tempore
aptus Qm̃ qui nequiter agunt ex¬
terminabunt᷑: qui uͦ expectant añm
ipsi hereditate possidebunt terram.
Duplex causa ꝓponitur ⁊ timoriᷤᷤ ⁊ mu¬
neris: ut enrulari pessimos minime
cupiamus O homo quid illo ᷤᷤ imitari
desideras. quos ꝑire prospectas: Audi
matrem quȩte diligit. quare cum
bonis non gaudeas: ne te cum pessi¬
mis perire contingat Exterminari
est. foras terminos proiei: id ÷ ab illa

Expanded text:
queratur, quam habere pessimos queratur, quam habere pessimos contuetur. Ira est, sicut et alibi diximus, quae celeri motu animum succendit; furor qui diutius perseverat. Ergo utraque nos jubet deserere, per quae ad culpam possumus pervenire. Addidit, ne aemuleris ut nequiter facias. Nequitiam veteres definierunt voluntariam esse malitiam, in quam non casu incidimus, sed spontanea delectatione versamur. Hanc frequenter prohibet ne quis velit imitari. Nequam enim dictus est nequaquam, id est nullo tempore aptus. Vers. 10. Quoniam qui nequiter agunt exterminabuntur; qui vero exspectant Dominum, ipsi haereditate possidebunt terram. Duplex causa proponitur et timoris et muneris, ut aemulari pessimos minime cupiamus. O homo, quid illos imitari desideras quos perire prospectas? Audis a matre quae te diligit, quare cum bonis non gaudeas, ne te cum pessimis perire contingat? Exterminari, est foras terminos projici, id est ab illa
Abbreviated transcription (Latin):
in uia sua Subditus est domino:
etiam qui ab eius fide uidetur alie¬
nus potestate dominationis. non
electione uidicii: S ut hoc de scĩs
dictum debuisses agnoscere Sequit᷑.
Et obsecra eum: Quod utiq facere
nesciunt. nisi qui pia domino de¬
uotione famulant᷑ Obsecrare qͥppe:
significat obsequenter rogare. Et
nota quod hȩc duo regulariter po¬
sita sunt: ut ⁊ bene agamus. ⁊ semꝑ
rogeinus. sicut dicit apostolus. Ora¬
tioni instantes: necessitatibus sc̃orũ
communicantes: Reddit etiam
ad illam cõmonitionem. unde psal¬
mus fecit in itium: ut peccatorem
florentem. fidelis non debeat unttari
Nam ideo additum est in uia sua:
ut non scos. sed eriminosoᷤᷤ intellige
debiusses Xp̃i enim uia. sola bona
turpis est. ⁊ feci lenta negotia:
Desine illi dicit. qui adhuc insa¬
no animi tumore remurmurat.
qui inflammatus ira ⁊ indignati¬
one. blasphema u̾ba ꝓfundit: ut
sibi felicitatem negatam seculi con¬

Expanded text:
in via sua. Subditus est Domino in via sua. Subditus est Domino etiam qui ab ejus fide videtur alienus, potestate dominationis, non electione judicii. Sed ut hoc de sanctis dictum debuisses agnoscere, sequitur, et obsecra eum; quod utique facere nesciunt, nisi qui pia Domino devotione famulantur. Obsecrare quippe significat obsequenter rogare. Et nota quod haec duo regulariter posita sunt, ut et bene agamus, et semper rogemus, sicut dicit Apostolus: Orationi instantes, necessitatibus sanctorum communicantes . Redit etiam ad illam commonitionem unde psalmus fecit initium; ut peccatorem florentem fidelis non debeat imitari. Nam ideo additum est, In via sua, ut non sanctos, sed criminosos intelligere debuisses. Christi enim via sola bona turpis est et faecilenta negotia. Desine illi dicit qui adhuc insano animi tumore remurmurat, qui inflammatus ira et indignatione blasphema verba profundit; ut sibi felicitatem negatam saeculi con
Abbreviated transcription (Latin):
lumen usticiam tuam: ⁊ iudictum
tium siciit meridiem. Exponit quod
lperius dixit: ⁊ ipse faciet: Lumen
ulis: colores nobis corporales ostendit.
fulgor dei. operum nr̃orum quali¬
tates aperit: ut uisticia nr̃a id÷ fides
quam habemus in xp̃o. sic reluceat
quatenus spiritalibus possit apparere
conspectibus: E ducere est enim: ali¬
quid de tenebris. ad lumen trahere⁊
Hoc: de seculi istius caligine. ad illã
lituri iudicii ꝑducere claritatem:
ubi omnia palam fiunt. nec ulteriꝰ
tenebrosis latibuliᷤᷤ occuluntur:. Qua¬
ꝓpter iusticiam nr̃am quam aonan
te domino nunc habemus in fide.
tunc humaniᷤᷤ conspectibus apparebit:
⁊ uos cum ipso apparebitis in gloria.
Tam qͣm meridiẽ. ꝑ yꝑbolen dictum
est: significat enim clarissimam et
purissimam lucem: Tunc namq sol.
orbem terrarum nimia claritate ꝑ¬
fundit: ⁊ cunctas mundi partes ꝑ¬
spicuo fulgore collustrat. Subditꝰ
latus fueris eum. qui prosperatur

Expanded text:
lumen justitiam tuam, et judicium lumen justitiam tuam, et judicium tuum sicut meridiem. Exponit quod superius dixit, et ipse faciet. Lumen solis colores nobis corporales ostendit: fulgor Dei operum nostrorum qualitates exaperit: ut justitia nostra, id est fides quam habemus in Christo sic reluceat, quatenus spiritualibus possit apparere conspectibus. Educere est enim aliquid de tenebris ad lumen trahere; hoc est de saeculi istius caligine ad illam futuri judicii perducere claritatem, ubi omnia palam fiunt, nec ulterius tenebrosis latibulis occuluntur. Quapropter justitia nostra, quam, Deo donante, nunc habemus in fide, tunc humanis conspectibus apparebit, ita vestra, tunc et vos cum ipso apparebitis in gloria . Tanquam meridiem, per hyperbolen dictum est; significat enim clarissimam et purissimam lucem. Tunc namque sol orbem terrarum nimia claritate perfundit, et cunctas mundi partes perspicuo fulgore collustrat. Vers. 7.latus fueris eum qui prosperatur
Abbreviated transcription (Latin):
as querere quem pauescis: Sequit᷑.
Et dabit tibi pętitionem cordis tui
Respice quia cordis dixit. non car¬
nis : quod ad sapientiam solet refer¬
ri: Cordis enim pętitio est: fides. ca¬
ritas. intellectus dei ⁊ opera actuũ
bonorum: Ipsa enim consueuit ꝓpi¬
cius annuere: quȩ solet piis prȩdi¬
cationibus ammonere. Ita singuli
quibusq sententiis: ad ȩternam uitã
informatur animus xp̃iani. Qeue
sitas peccatorum: unde uia id ÷ uita
nr̃a tenebrosi amictus circundatiõe
uestita est: Hanc reuelamus: quando
delicta nr̃a promptissime confitemur.
Reuclauit enim paulus apostolus
uiam suam: quando dixit. Caro ꝯcu
nem: Sperauit autem in domino:
dum clamaret: Infelix ego homo.
quis me liberabit de corpore mortis
qui omnipotens est ipse qui manu for¬
tis est: ipse reuera cuius omnia uissi¬
omibus obsecundant: Et qualla sunt
quȩ ille facit: per efexegesimpositã.
subter explanat Et educet tam qͣm

Expanded text:
as quaerere quem pavescis. Sequitur: as quaerere quem pavescis. Sequitur: Et dabit tibi petitionem cordis tui. Respice quia cordis dixit, non carnis, quod ad sapientiam solet referri. Cordis enim petitio est fides, charitas, intellectus Dei, et opera actuum bonorum. Ipsa enim consuevit propitius annuere, quae solet piis praedicationibus admonere. Ita singulis quibusque sententiis ad aeternam vitam informatur animus Christiani. Versitas peccatorum, unde via, id est vita nostra tenebrosi amictus circumdatione vestita est. Hanc revelamus, quando delicta nostra promptissime confitemur. Revelavit enim Paulus apostolus viam suam, quando dixit: Caro concnem . Speravit autem in Domino dum clamaret: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis qui omnipotens est; ipse qui manu fortis est; ipse revera cujus omnia jussionibus obsecundant. Et qualia sunt quae ipse facit per epexegesim positam subter explanat. Vers. 6. Et educet tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
no: hoc introitus fidei. hoc initi¬
um salutis est. Sequit᷑. Fac boni-¬
tatem: Quia sicut legitur. fides sine
oꝑibus mortua ẽ In habita terram. hoc
est in sc̃e eccliȩ uisceribus ꝑseuera: qm̃
fideles numquam decet ab ipsa disce¬
dere. Et ne forsitan diceret᷑. quid pro¬
derit si ista faciamus. Sequit᷑. totiꝰ
rei magna compensatio: Pasceris in
diuitiis eius. Pasceris. ad saturitatẽ
ꝑtinet: ⁊ ad suauitatem ꝑhennem.
In diuitiis eus. id ÷ in xp̃i domini
contemplatione: qui solus in ȩstima¬
bile p̃mium probatur ȩcclesiȩ. O
pastus ille mirabilis. non corporis
defectiua refectio: s in extricabilis
animȩ fortitudo: Inde saginantur
fideles ci bus. qui qͣntum satiat. tan¬
tum beatam famem semper exagerat:
ralis dicitur. ⁊ spiritaliᷤ. Illa nutrit
uitia: ista uirtutes Delectare cum
dicit in domino. suauem tͥ uult ẽe.
cius recordationem: ut ames quẽ times
ut desideres quem uereris. ut ambi¬

Expanded text:
no; hoc introitus fidei, hoc initino; hoc introitus fidei, hoc initium salutis est. Sequitur, et fac bonitatem: quia, sicut legitur, Fides sine operibus mortua est . Inhabita terram; hoc est in sanctae Ecclesiae visceribus persevera: quoniam fideles nunquam decet ab ipsa discedere. Et ne forsitan diceretur: Quid proderit si ista faciamus? sequitur totius rei magna compensatio: Pasceris in divitiis ejus. Pasceris, ad saturitatem pertinet, et ad suavitatem perennem. In divitiis ejus, id est in Christi Domini contemplatione, qui solus inaestimabile praemium probatur Ecclesiae. O pastus ille mirabilis, non corporis defectiva refectio, sed inextricabilis animae fortitudo! Inde saginantur fideles: cibus 122 qui quantum satiat, tantum beatam famem semper exaggerat.ralis dicitur et spiritualis: illa nutrit vitia, ista virtutes. Delectare cum dicit in Domino, suavem tibi vult esse ejus recordationem, ut ames quem times, ut dosideres quem vereris, ut ambi
Abbreviated transcription (Latin):
gna quasi gratia uestiunt᷑ Holera
herbarum. mediocres ponantur
⁊ humiles. quȩ ꝑ loca inculta. copia
pullulante ꝯsurgunt: et naturȩ suę
aggrestem atq hispidam retinent
q̃ualitatem. S ⁊ illud uelociter are¬
scit: ⁊ ista cito decidirnt. S dicat
aliquis: Quando hoc illis euenire
credendum est: scilicet tempore ui¬
dicii. quando splendor ęstatis arri¬
det: cum ad consuetudinem arbo¬
rum omnis homo fructus suos ape¬
rit: Seculum enim istud si militu¬
do est hiemiᷤᷤ. ubi factorum nr̃orũ
omne germen inclusum ẽ: nec pot̾
de eis iudicari quȩ probantur ab¬
scondita: Quaꝑpter in hiᷤ duobus
uersibus ȩtiam illud argumentũ
declaratur eximium: quod dicit᷑
epichi rema. latine exsecutio siue
argumentum. quȩ rei dubiȩ fidẽ
ꝑ exempla confirmat: O stensum ÷
enum cito impios cadere. ꝑ fęnum
tandos: nunc quid facere debeamꝰ.
ammonuit: Primum si quidem
commonet ut speremus in domi¬

Expanded text:
gna quasi gratia vestiuntur. Olera gna quasi gratia vestiuntur. Olera herbarum mediocres ponantur et humiles, quae per loca inculta copia pullulante consurgunt, et naturae suae agrestem atque hispidam retinent qualitatem. Sed et illud velociter arescit, et ista cito decidunt. Sed dicat aliquis, Quando hoc illis evenire credendum est? Scilicet tempore judicii, quando splendor aestatis arridet, cum ad consuetudinem arborum omnis homo fructus suos aperit. Saeculum enim istud similitudo est hiemis, ubi factorum nostrorum omne germen inclusum est; nec potest de eis judicari, quae probantur abscondita. Quapropter in his duobus versibus etiam illud argumentum declaratur eximium quod dicitur epichirema, Latine exsecutio sive argumentum, quod rei dubiae fidem per exempla confirmat; ostensum est enim cito impios cadere per fenum tandos, nunc quomodo facere debeamus admonet. Primum siquidem commonet ut speremus in Domi
Abbreviated transcription (Latin):
tari: cum se dies ꝑdidisse putant. qͥ
tardam sibi malorum licentia m ꝓ¬
uenisse suspirant: Nam ⁊ in bono.
u̾bum hoc ponit apostolus dicens
Emulamini carismata meliora:¬
Iuoniam tanqͣm fȩnum uelo etter
arescent: ⁊ sicut olera herbarum cito
decident: Reddita est causa ꝑrobabi¬
lis: quare sequi non debeamus. qͦs
scimus cę̧leriter. ẽẽ. ꝑituros. F ęnũ
pulchra res est. dum uiret.dum flo¬
ret: sed cum aruerit mutato ꝓtinꝰ
colore marcescit. Sic funt impii qͥ
quasi florida lȩticia relucentes: pre¬
maturo fine siccantur: Primo. fȩ¬
no comparati sunt ut arescerent:
nunc aggrestibus oleribus. ut de¬
ciderent: Non enim dixit olera hor¬
torum. s herbarum: ut significa¬
ret potius illa uilissima quȩ per
agros sponte nascunt᷑ Holera enĩ
ab olla dicta sunt: ubi collecta de¬
coquitntur: Qua ꝓpter fęnum mun¬
di nobilibus comparemꝰ: qui et
facile proficiunt. et uiriditatis ma¬

Expanded text:
tari, cum se dies perdidisse putant, qui tari, cum se dies perdidisse putant, qui tardam sibi malorum licentiam provenisse suspirant. Nam et in bono verbum hoc ponit Apostolus, dicens: Aemulamini charismata meliorauoniam tanquam fenum velociter arescent, et sicut olera herbarum cito decident. Reddita est causa probabilis quare sequi non debeamus quos scimus celeriter esse perituros. Fenum pulchra res est dum ret, sed cum aruerit, mutato protinus colore marcescit: sic sunt impii, qui quasi florida laetitia relucentes, praematuro fine siccantur. Primo feno comparanunc agrestibus oleribus, ut deciderent. Non enim dixit, olera hortorum, sed, herbarum; ut significaret potius illa vilissima quae per agros sponte nascuntur. Olera enim ab olla dicta sunt, ubi collecta decoquuntur. Quapropter fenum mundi nobilibus comparemus, qui et facile proficiunt, et viriditate ma
Abbreviated transcription (Latin):
tes. neq ȩmulatus fueris facientes ini¬
quitatem. qm̃ tamquã fȩnum uelo¬
cter arescent. ⁊ sieut olera herbarũ
cio decident: Ca thaegorici syllogis mi
qualitate formatum est itaq qui
malignant᷑ ⁊ faciunt iniquitatem.
tamquã fenum uelociter arescent: et
sieut olera herbarum cito decident.
Omnes qui tanqͣm fȩnum ueloctter
arescent ⁊ sicut olera herbarum etto
decident: non sunt ȩmulandi: Non
igit᷑ emulandum est int malignan¬
tes. ⁊ facientes iniquitatem. Per figu¬
ram metoph oeam prohibet nos sc̃a
mat̃ ȩxclesia: ne maloꝵ actibus deleˢ¬
etati. eorum cateruiꝰ societate pestifera
misceamur Multos enim sollicitat
cohors nefanda peccantium: ⁊ delec¬
tatione quadam decipimur. qͣndo
cum plurimi ᷤ delinquere festinamꝰ:
Deinde sequit᷑ ut nec singillatimi¬
mitemur insanos: dum eos forsitan
credinus ẽe fȩlices. qui ad tempus
libertate criminum ꝑfruunt᷑ E mu¬
lari uͦ hic. significat malos actus imi¬

Expanded text:
atus fueris facientes iniquitatem, quoniam tanquam fenum velociter arescent, et sicut olera herbarum cito decident, categorici syllogismi qualitate formatum est ita: Qui malignantur et faciunt iniquitatem, tanquam fenum velociter arescent, et sicut olera herbarum cito decident: omnes qui tanquam fenum velociter arescent, et sicut olera herbarum cito decident, non sunt aemulandi; non igitur aemulandum est inter malignantes et facientes iniquitatem. Per figuram ethopoeiam prohibet nos sancta mater Ecclesia, ne malorum actibus delectati, eorum catervis societate pestifera misceamur. Multos enim sollicitat cohors nefanda peccantium; et delectatione quadam decipimur, quando cum plurimis delinquere festinamus. Deinde sequitur, ut nec singillatim imitemur insanos, dum eos forsitan credimus esse felices, qui ad tempus libertate criminum perfruuntur. Aemulari vero hic significat malos actus imi
Abbreviated transcription (Latin):
Siquidem exsecratut: cuiꝰ lesionus cau¬
sa nulla premitittur Annuentes aut̃
oculis dixit: quod solet fieri. quando
uoluntatem nr̃am. tacita ⁊ dolosa sig¬
nificatione declaramus Et ubi uoce
prodi nolumus: oculorum quẽ piam
uideorum nefanda dolositas: quȩ non
nostris. s u̾bis ȩuangelicis indicetur:
lacifice loqui uidebant᷑: quando di¬
cebant: Magister scimus quia uerax
es: ⁊ uiam dei inueritate doces Licde
tributum dare cȩsare an non: S pot̾
dolum cogitare. ȩtiam qui ñ disponit
occidere: ut si quis peccuniã. aut pos
exitialis fuisse declaret᷑. Hoc ad illud

Expanded text:
siquidem exsecratur, cui laesionis causiquidem exsecratur, cui laesionis causa nulla praemittitur. Annuentes autem oculis dixit, quod solet fieri quando voluntatem nostram tacita et dolosa significatione declaramus; et ubi voce prodi nolumus, oculorum quempiam Judaeorum nefanda dolositas, quae non nostris, sed verbis evangelicis indicitur. Pacifice loqui videbantur quando dicebant: Magister, scimus quia verax es, et viam Dei in veritate doces: licet tributum dare Caesari, an non ? Sed potest dolum cogitare etiam qui non disponit ocexitialis fuisse declaretur. 24 Et d
Abbreviated transcription (Latin):
laudis. alteram pęnitentiȩ. Sed hic
ut preconialem debuisses a duertere:
paulo post sequit᷑. Laudabo tẽ. Mag¬
na uͦ eccłia est. populus xp̃ianus. recte
fidei tenax: qui amplitudine sui. totiꝰ
mundi spacia comprehendit: Seqͥt᷑.
in populo graui. utiq fructuoso: qui
non in leuibus paleis. s: in frumentali¬
bus granis noscitur constitutus: Qũe
ueniens aura temptationis. de area xp̃i
non abicit: s uentilationibus purga¬
tur potius. quam longe ꝓiciatur.
uaꝓpter in graui populo laudatur
dominus: a leuibꝰ autem ⁊ fide uaciuᷤ.
Ordo u̾borum. tali ᷤ est: Non insultent
in me qui adu̾santur michi iniqui
annuentes oculiᷤ: qui oderunt me gra¬
tis. Insultant neretici: quando aliqͦs
de numero fidelium sc̃a ꝑdit eccłia
Adu̾santur iniqui: qͣndo de pereun¬
tium errore lȩtantur: Hoe ne fiat
pia domini int̾cessione deposcitur:
Sequit᷑ Qui oderunt me gratis:
Hoc est quibus nichil nocui. in anit

Expanded text:
laudis, alteram poenitentiae. Sed hic laudis, alteram poenitentiae. Sed hic ut praeconialem debuisses advertere, paulo post sequitur, laudabo te. Magna vero Ecclesia est populus Christianus, rectae fidei tenax, qui amplitudine sui totius mundi spatia comprehendit. Sequitur, in populo gravi, utique fructuoso, qui non in levibus paleis, sed in frumentalibus granis noscitur constitutus. Quem veniens aura tentationis de area Christi non abjicit, sed ventilationibus purgatur potius quam longe projicitur. Quapropter in gravi populo laudatur Dominus; a levibus autem et fide vacuis Ordo verborum talis est: Non insultent in me qui adversantur mihi inique, annuentes oculis, qui oderunt me gratis. Insultant haeretici, quando aliquos de numero fidelium sancta perdit Ecclesia; adversantur inique, quando de pereuntium errore laetantur. Hoc ne fiat pia Domini intercessione deposcitur. Sequitur, qui oderunt me gratis; hoc est quibus nihil nocui. Inaniter
Abbreviated transcription (Latin):
atq crudelibus significat: unicãm.
quidam carnem domini. ad u̾tere
uoluerunt: quȩ licet sit ista cõmuniᷤ.
unuca tam̃ facta est: quia de uirgine.
quia sine peccato. quia sociata est
catholicam ęccłiam intelligamus:
quȩ in toto mundo una ÷. ⁊ dilecti¬
one magna unica nuncupat᷑: a qua
hereticoꝵ conuenticula omnimodiᷤ
excludunt᷑. Nam ut probes ipsã dici
unicam: sequens u̾sus ostendit. quȩ
de ȩcclesia locuturus ẽ Et respice
rerum ordinem: pulcherrime fuisse
seruatum Prius ꝓ resurrectione sua
deprecatus est. quȩ reuera iam con¬
tigit: post orauit de ȩcclesiȩ liberati¬
one. quȩ tempore uidicii ab omni
erit inquietudine munienda Cõ¬
fitebor tibi domine in ecclesia mag¬
na: in populo graui laudabo tẽ. ue¬
nit ad tercium in embrum: ubi ĩa
ꝑcepto munere resurrectionis ꝓ¬
fitetur se in toto orbe dño confiteri:
Duas diximus ẽe confessiones. Unã

Expanded text:
atque crudelibus significat. Unicam, atque crudelibus significat. Unicam, quidam carnem Domini advertere voluerunt, quae licet sit ista communis, unica tamen facta est, quia de Virgine, quia sine peccato, quia sociata est catholicam Ecclesiam intelligamus, 117 quae in toto mundo una est, et dilectione magna, unica nuncupatur, a qua haereticorum conventicula omnimodis excluduntur. Nam ut probes ipsam dici unicam, sequens versus ostendit, qui de Ecclesia locuturus est. Et respice rerum ordinem pulcherrime fuisse servatum: prius pro resurrectione sua deprecatus est, quae revera jam contigit: post oravit de Ecclesiae liberatione, quae tempore judicii ab omni erit inquietudine munienda.  Domine, in Ecclesia magna: in populo gravi laudabo te. Venit ad tertium membrum, ubi jam percepto munere resurrectionis, profitetur se in toto orbe Domino confiteri. Duas diximus esse confessiones, unam
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. maledicam tẽ. Adificans.
edificabo te. ⁊ hiᷤᷤsimilia Quod
argumentum dicitur notatio: cũ
ex u̾bi positione. elictt᷑ similitudo
sermoniᷤ. Sequit᷑ Striderunt in
me dentibus suiᷤ. Quod fit a seuiᷤ
hominibus: quando ratione uin¬
cunt᷑ Nlam cum eis pro ueritate
u̾ba defecerint: tunc impatienter
dentibus fremunt. suasq uolun¬
tates tacita int̾minatione denun¬
ciant. S hoc totum ad magnam
humani generis ȩdificationem re¬
fertur: ne membra sibi existimeN
oncrosum pati. quod caput suum
sustiniusse cognoscunt. Domine
meam a malefactiᷤ eorum: a leoni¬
bus unicam meã. Quando respi-¬
cies. pro consuetudine infirmitatiᷤ
humanȩ dicit᷑: cui morosum uidet᷑
quodcumq futurum est. quȩ mox
ut cupit aliquid festinat implere Re¬
stitue uͦ dixit: quasi ereptam redde
hoc est. presta resurgere a malefactiᷤ.
quia iniuste ꝓbabatur occisus A leo¬
nibus enim. a potestatibus eruentis

Expanded text:
dicens maledicam te, aedificans dicens maledicam te, aedificans aedificabo te, et his similia. Quod argumentum dicitur notatio, cum ex verbi positione elicitur similitudo sermonis. Sequitur, striderunt in me dentibus suis, quod fit a saevis hominibus, quando ratione vincuntur. Nam cum eis pro veritate verba defecerint, tunc impatienter dentibus fremunt, suasque voluntates tacita interminatione denuntiant. Sed hoc totum ad magnam humani generis aedificationem refertur: ne membra sibi existiment onerosum pati, quod caput suum sustinuisse cognoscunt. Vers. 2meam a malefactis eorum, a leonibus unicam meam. Quando respicies? pro consuetudine infirmitatis humanae dicitur, cui morosum videtur quodcunque futurum est, quae mox ut cupit aliquid, festinat implere. Restitue vero dixit, quasi ereptam redde; hoc est, praesta resurgere a malefactis: quia injuste probatur occisus. A leonibus enim, a potestatibus cruentis
Abbreviated transcription (Latin):
habuit conu̾ti: quod corporaliter
innocenti uidebant᷑ in gerere. Dis
temptauerunt me. ⁊ deriserunt
derisu. striderunt in me dentibus
su: Post impiȩ temeritatiᷤ excessũ.
dicit quȩ iudȩiᷤᷤ acciderint: nec tam̃
obstinationem eceum cõmemorat
potuisse conu̾ti. Dissoluti sunt uti¬
q: cum passione domini sol tenebras
aecepit. terra contremuit. uelum
templi scissum est Et cum hȩc tan¬
ta fueruit ostensa miracula:
non sunt tamen conu̾si faciente du¬
ritia Temptauerunt uͦ: quando di¬
xerunt. Dic nobis: si tu es xp̃c. Deri¬
serunt: qͣndo crucifixo. imputabãt
sicut mathieus ȩuangelista testat᷑.
Simlit ⁊ principes sacerdotum de¬
ridentes eum. cum scribiᷤ ⁊ pharise¬
is: dicebant Alioᷤ saluoᷤ fecit: seipsũ
saluum facere non potest. G enus
autem istud locutioniᷤ tunc adhi¬
bebatur. quando res aliqua. copi¬
osissime significat᷑ impleta: ut
benedicens. benedicam tẽ. oo ale¬

Expanded text:
habuit converti, quod corporaliter habuit converti, quod corporaliter innocenti videbantur ingerere. Verstentaverunt me et deriserunt derisu; striderunt in me dentibus suis. Post impiae temeritatis excessum, dicit quae Judaeis acciderint; nec tamen obstinationem eorum commemorat potuisse converti. Dissoluti sunt utique, cum passione Domini sol tenebras accepit, terra contremuit, velum templi scissum est ; et cum haec tanta fuerint ostensa miracula, non sunt tamen conversi faciente duritia. Tentaverunt vero quando dixerunt: Dic nobis si tu es Christus ? Deriserunt, quando crucifixo imputabant, sicut Matthaeus evangelista testatur: Similiter et principes sacerdotum deridentes eum cum scribis et Pharisaeis dicebant: Alios salvos fecit, seipsum salvum facere non potest . Genus autem illud locutionis tunc adhibetur, quando res aliqua copiosissime significatur impleta; ut, Benedicens benedicam te, male
Abbreviated transcription (Latin):
i impensa caritas. quam docebat:
quam uiͤ sicut fratres. ⁊ ꝑximos. se
uideo ailexisse testetur: Contrista¬
tũs se tamen iuste commemorat:
quia incunctiᷤᷤ fidem inuenire non
potuit. quam magnoꝑe quȩrebat: Si
quis enim nobis bene uelit: necesse est
ut contristetur. qͣndo in nobis non po¬
test repperire quod querit. Et adu̾¬
sum me lȩtati sunt ⁊ conuenerunt:
congregatusunt in me flagella ⁊ igno¬
rauerunt Cum xp̃c dominus piȩ cõ¬
tristaretur: uidȩi impia libertate le¬
tabant᷑. S diuersa erit: ista retribu¬
tio xp̃c gaudebit de tristicia sua: ui¬
aȩi de ꝓpria erunt exultatione cru¬
ciandi Nam beati sunt qui ꝓpter ui¬
sticiam lugent: ⁊ miseri qui inepta
gratulatione. suꝑbiunt. E. xponit ęti¬
am casum pessimȩ cȩcitatis: quia in
dominum suũ tormenta ĩparabant.
quȩ in ipsoᷤ erant iusticiȩ compensati¬
one redditura. Hoc est enim quod
dicit. ⁊ ignorauerunt: quia in eos

Expanded text:
et impensa charitas quam docebat, et impensa charitas quam docebat, quamvis sicut fratres et proximos se Judaeos dilexisse testetur, contristatum se tamen juste commemorat, quia in cunctis fidem invenire non potuit, quam magnopere quaerebat. Si quis enim nobis bene velit, necesse est ut contristetur, quando in nobis non potest reperire quod quaerit. rsum me laetati sunt et convenerunt: congregata sunt super me flagella, et ignoraverunt. Cum Christus Dominus pie contristaretur, Judaei impia libertate laetabantur. Sed diversa erit ista retributio: Christus gaudebit de tristitia sua, Judaei de propria erunt exsultatione cruciandi; nam beati sunt qui propter justitiam lugent , et miseri qui inepta gratulatione superbiunt. Exponit etiam casum pessimae caecitatis: quia in Dominum suum tormenta praeparabant, quae in ipsos erant justitiae compensatione reditura. Hoc est enim quod dicit: Et ignoraverunt: quia in eos
Abbreviated transcription (Latin):
nime suscipere mererentur: in sinu
eius id ÷ in secreto pectoris unde fue¬
rat egressa. remeabat. Si enim in pec¬
catoribus fuisset operata: non ꝯuer¬
sa utiq sed diceretur effusa Sieut
placebam: tanquam lugens ⁊ con¬
tristatus sic humiliabar. Quantũ
ad eloquentiam latinam proximo
⁊ fratri complacuisse noᷤ dicimus:
s hic mutatus est nominum cas&
pro ablatiuis enim aceus atiui st̃
positi quȩ figura dicitur antipto¬
sis: quando casus pro casu pontt᷑.
Dicit enim Sieut de proximo. sic̃
de fratre nr̃o. ita michi complacebã.
Id ÷ de eorum affinitate gaudebã.
qui mͥ hostiliter insequȩbantur:
Ipsa ÷ enim ꝑfecta recributio: si ꝓ
odio gratia. si beneficium ꝓ lesione
prestetur Complacebat enim in
illis domino: qͣndo eos docebat ne
delinquerent. quando ꝓ ipsis patri
in cruce positus supplicabat Sequi¬
tur tamquã lugens ⁊ contristatꝰ:
sic humiliabar. Illa domini sc̃ita.

Expanded text:
nime suscipere mererentur, in sinu nime suscipere mererentur, in sinu ejus, id est in secreto pectoris, unde fuerat egressa, remeabat. Si enim in pectoribus fuisset operata, non conversa utique, sed diceretur effusa. Vers. placebam, tanquam lugens et contristatus sic humiliabar. Quantum ad eloquentiam Latinam proximo et fratri complacuisse nos dicimus: sed hic mutatus est nominum casus; pro dativis enim accusativi sunt positi. Quae figura dicitur antiptosis, quando casus pro casu ponitur. Dicit enim sicut de proximo, sicut de fratre nostro, ita mihi complacebam; id est de eorum affinitate gaudebam, qui me hostiliter insequebantur. Ipsa est enim perfecta retributio, si pro odio gratia, si beneficium pro laesione praestetur. Complacebat enim in illis Dominus, quando eos docebat ne delinquerent, quando pro ipsis Patri in cruce positus supplicabat. Sequitur, tanquam lugens et contristatus sic humiliabar. Illa Domini sanctitas
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pauperes sine tecto. indue in do¬
mum tuam Si uideris nudum
cooperi: ⁊ domesticoᷤ seminis tui
ne despicies. Tunc erumpet ma¬
tutinum lumen tuum: ⁊ sanitas
tua cito oriet᷑. Et precedet ante te
iusticia. tua: ⁊ maiestas domi ni
circumdabit te. Et tunc clama-¬
bis ⁊ deus exaudiet te: et adhuc telo¬
quente dicet ecce adsum. ⁊ cȩtera quȩ
textus ille mirabilis. cȩlesti mu¬
nere pollicetur: Ita magister bo¬
nus quod ꝓphetarum prȩdixerat
libris: humanatus euidentibus
monstrauit exempliᷤ. Addidit
quoq secretiorem causam: quę
bene ȩuangelica similitudine rese¬
ratur Dicit enim dominꝰ discipu¬
lis suis Intrantes autem in domũ
salutate eam: dicentes pax huic do¬
mui Et siguidem fuerit domus
illa digna: ueniet pax ũra super
eam Sinautem non fuerit digna:
pax ur̃a aduos rei̾tetur: Talis est ⁊
ista oratio: quȩ fundebat᷑ a domino.
Namdum eam detestabiles uidei mi¬

Expanded text:
et pauperes sine tecto induc in doet pauperes sine tecto induc in domum tuam. Si videris nudum, cooperi, et domesticos seminis tui non despicies. Tunc erumpet matutinum lumen tuum, et sanitas tua cito orietur. Et praecedet ante te justitia tua, et majestas Domini circumdabit te. Et tunc clamabis, et Deus exaudiet te, adhuc te loquente dicet: Ecce adsum , et caetera, quae textus ille mirabilis coelesti munere pollicetur. Ita Magister bonus, quod prophetarum praedixerat libris, humanitus evidentibus monstravit exemplis. Addidit quoque secretiorem causam quae bene evangelica similitudine reseratur. Dicit enim Dominus discipulis suis: Intrantes autem in domum salutate eam dicentes: Pax huic domui. Et si quidem fuerit domus illa digna, veniet pax vestra super eam; sin autem non fuerit digna, pax vestra ad vos revertetur . Talis est et ista oratio quae fundebatur a Domino. Nam dum eam detestabiles Judaei mi