comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
duris imꝑiis fatigatꝰ: fugiendo reqͥescio. Seruꝰ pectati quo
fugit: Secũ se thrait. quocũq fug̃it. Non fugit se ipsam
mala conscientia. Non est quo eat. seqͥtur se. ĩmo si recedit
a sc. Peccatũ cnĩ qd̾ facto: uitꝰ ẽ. facto peccatũ: ut aliꝙͣ corꝑa¬
lem caꝑet uoluptatẽ. Uoluptas tnͣsit: pectatũ manet. Pre¬
teriit qd̵ delectabat: remansit qd̵ pungat. Mala scruitꝰ
Aliqͣndo fugiunt hoĩcs ad eccł̃iam: et eos plerũq patim᷑
tamꝙͣ indisciplinatos: uolentes carere dñis qͥ nolũt ca¬
rere pectatis. Aliqͣndo autẽ etiã illicito iugo et imꝓbosb̾¬
iecti. fuguint ad eccliam: qͥd retinent᷑ ingenin ad serui¬
tittẽ: ec int̾pellat᷑ ep̃c: et nͥ curet oꝑam impend̾e. ne inge¬
nuitas oppͥmat᷑. ĩmisericors deputat᷑. Ad xp̃m om̃s fugia¬
mꝰ ip̃m dñm contͣ peccatũ lib̾atorẽ int̾pellemꝰ: uenales

Expanded text:
duris imperiis fatigatus, fugiendo requiescit: servus peccati quo duris imperiis fatigatus, fugiendo requiescit: servus peccati quo fugit? Secum se trahit quocumque fugerit. Non fugit seipsam mala conscientia, non est quo eat, sequitur se; imo non recedit a se: peccatum enim quod facit, intus est. Fecit peccatum, ut aliquam corporalem caperet voluptatem: voluptas transit, peccatum manet; praeteriit quod delectabat, remansit quod pungat. Mala servitus! Aliquando fugiunt homines ad Ecclesiam, et plerumque eos patimur tanquam indisciplinatos: volentes carere dominis, qui nolunt carere peccatis. Aliquando autem etiam illicito jugo et improbo subjecti fugiunt ad Ecclesiam, quia retinentur ingenui ad servitutem, et interpellatur episcopus: et nisi curet operam impendere, ne ingenuitas opprimatur, immisericors deputatur. Ad Christum omnes fugiamus, contra peccatum Deum liberatorem interpellemus: venales
Abbreviated transcription (Latin):
iuratio eiꝰ est am̃ am̃ dico uob̃. Am̃ qͥppe utt̾pretatũ uerũ: to
tam̃ ñ est int̾pretatũ. cũ potulset dici uerũ dico uob̾. Nec gre¬
cus hoc int̾pres ausus est fac̃e: nec latirꝰ. Nam hoc u̾bũ q̃d̾
est am̃: nec grecũ est. nec latinũ: sed hebreũ. Sic remansit:
ñ est int̾pretatũ. it honorẽ haberet uelam̃to secreti. non
ut eẽt negatũ. s ne uilesc̾et nudatũ. Nec semel tam̃. sec
sit: ex ip̃a geminatione cognoscite. Qͥd ẽ gͦ cõmendatũ:
uerũ uer̃ dico uob̃. Uerttas dit̃: q̃ itq et si ñ dicet uerũ
dico ñturi omnino ñ posset: tam̃ cõmendat: inculcat: dor¬
mientes qͦdãmͦ excitat: intentos facit. contẽpni ñ uult.
Qͥd dicens: Am̃ am̃ dico uobis: quia omis qͥ fat̃ peccatũ ser¬
uus ẽ peccati. O miserabilis seruitꝰ. Perũq hoĩes cũ dños
malos patiunt᷑ uenales se pecunt: ñ q̃rentes dñra ñ hab̾e̾
s saltĩ mutare. Seriꝰ peccati qͥd faciat. Quem int̾pellet:

Expanded text:
Amen quippe interpretatur, Verum: et tamen non est interpretatum, cum potuisset dici, Verum dico vobis. Nec graecus hoc interpres ausus est facere, nec latinus: nam hoc verbum quod est Amen, nec graecum est nec latinum, sed hebraeum. Sic mansit, non est interpretatum, ut honorem haberet velamento secreti: non ut esset negatum, sed ne vilesceret nudatum. Nec semel tamen, sed go commendatum? Verum, verum dico vobis, Veritas dicit; quae utique etsi non diceret, Verum dico, mentiri omnino non posset: tamen commendat, inculcat; dormientes quodammodo excitat, intentos facit, contemni non vult. Quid dicens? Amen, amen dico vobis, quia omnis qui facit peccatum, servus est peccati. O miserabilis servitus! Plerumque homines cum dominos malos patiuntur, venales se petunt; non quaerentes dominum non habere, sed saltem mutare; servus peccati quid faciat? quem interpellet?
Abbreviated transcription (Latin):
Absit. Ergo uerũ ẽ qd añs dixit: uerũ est. Uerũ ẽ gͦ qd̾ illi filis¬
abrabe erant. uerũ ẽ. Ardi ipsũ negantẽ. Qͥ dixit filii abrabx

Expanded text:
Absit. Ergo verum est quod Dominus dixit? Verum est. Verum est ergo quod illi Absit. Ergo verum est quod Dominus dixit? Verum est. Verum est ergo quod illi Abra
Abbreviated transcription (Latin):
ex deo: u̾ba d̃i audit. sꝓpt̾ea uos ñ auditis: qͥa ex d̾o ñ estis. Iterũ
noli atcendere naturam: s uiciũ. Sic sunt isti ex ded: et ñ sirrit
ex do. Natura ex d̃o. uicio ñ ex dõ. Obsecro uos attendite. In euͤ¬
głio habens. unde santmini contͣ errores uenenosos et nephari
nature sũt: una bona ⁊ alt̾a mala. Dñs dicit. Qͥd dicit dñs:
qͥt tu ad ista dicis: Audi que dicam. Et ex do st̃: et ñ st̃ ex deo.
Natura. ex do st̃. uitio. ñ sinit ex dõ. Natura enĩ bona que ex d̃õ¬
ẽ. peccauit uoluntate. credendo qd̵ diabolus ꝑsuasit. et nicra¬
ta ẽ. Ioo medicũ q̃rit: quia sana ñ est. Eece qd̾ dico. d impossi¬
bile tͥ uidet᷑ ut ex deo sint. et ex deo nĩ sint. Audi qͥa ñ est impꝰ¬
sibile. Sic sunt ex deo. et ñ ft̃ ex deo: qm ⁊ filii abrahe sũt. et
ñ sc̃ filiz abrahe. Hic habetis: ñ est qd̾ ditatis. Ipsũ dñm audi.
ip̃e illis dixit. Scio qͥa filii abrahe estis. Numqͥd dñs ñtiritur:

Expanded text:
ex Deo, verba Dei audit: propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Iterum nolite attendere naturam, sed vitium. Sic sunt isti ex Deo, et non sunt ex Deo: natura ex Deo, vitio non ex Deo. Obsecro vos, attendite; in Evangelio habetis unde sanemini contra errores venenosos et nefariosnaturae sunt, una bona, et altera mala; Dominus dicit: quid dicit Dominus? ergo, inquit, tu ad ista dicis? Audi quae dicam. Et ex Deo sunt, et ex Deo non sunt; natura ex Deo sunt, vitio non sunt ex Deo: natura enim bona quae ex Deoasit, et vitiata est; ideo medicum quaerit, quia sana non est. Ecce quod dico. Sed impossibile tibi videtur ut ex Deo sint, et ex Deo non sint: audi quia non est impossibile. Sic sunt ex Deo, et non sunt ex Deo, quomodo et filii Abrahae sunt, et non sunt filii Abrahae. Hic habetis; non est quod dicatis. Ipsum Dominum audi, ipse illis dixit, Scio quia filii Abrahae estis. Numquid Dominus mentiretur?
Abbreviated transcription (Latin):
uus erã. s redemptꝰ sũ: et ip̃a redemptione lib̃ effestꝰ scm:
faciã qd̃ uolo: ntmo me ꝑhibeat a uoluntate mea: silib̾ sũ
Scl si ista uoluntate peccatũ facis: seruꝰ es peccati. Noligͦ lib̾ta¬
te abuti ad lib̾c peccandũ: s utere ad ñ peccandũ. Erit enumm
uoluitas tua liba: si fu̾it pta. Eris liber si fu̾is seruꝰ. libtr
pectati: seruꝰ usticie: dicente apło. Cũ serui cc̃tis percatr. lib̃i
habcris fructũ ur̃m in scificationẽ: finc̃ tiero uitã ct̃nã. Hoc
conemͦ: id agamꝰ. Prima lib̾tas ẽ carere cͥminib. Intendite
fr̃s ici. intendite: ne forte possim ꝑduc̾e nob̃ ad sensũ: et
qͣlis mͦ sit. eo quał futa sit ista libertas. Quemlibet ualde
iustũ discutias in hac uita: ꝙͣuis iam sit dignꝰ iusti uoca¬
bulo: si est tam̃ sine peccato. Audi ip̃m scm ioħem cuiꝰ eo hoc

Expanded text:
eram, sed redemptus sum, et ipsa redemptione liber effectus sum, faciam quod volo; nemo me prohibeat a voluntate mea, si liber sum. Sed si ista voluntate peccatum facis, servus es peccati. Noli ergo libertate abuti ad libere peccandum, sed utere ad non peccandum. Erit enim voluntas tua libera, si fuerit pia. Eris liber, si fueris servus; liber peccati, servus justitiae: dicente Apostolo, Cum servi essetis peccati, liberi  vero vitam aeternam . Hoc conemur, id agamus. 9. Prima libertas est carere criminibus. Intendite, fratres mei, intendite; ne forte possim perducere vobis ad sensum et qualis modo sit, et qualis futura sit ista libertas. Quemlibet valde justum discutias in hac vita, quamvis jam sit dignus justi vocabulo, non est tamen sine peccato: audi ipsum sanctum Joannem, cujus et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
micida. Non dico inqͥt ego sũ dñs abrahe: qd si dic̾era uerũ
dicem. Slam dixit alto loco. Ante abrahar ego sũ. Tñc eũ
illi lapidare uoluert̃. Non dix̃ hoc. Int̾im qd̾ uidecis. qd̾ asti¬
citis. qd me solũ putatis: homo sũ. Hoiẽm dicentẽ nobis qd
auditito a deo. qͣre uultis occidere: Qͥa ñ estis filii abrahe.
ec tam̃ suꝑiꝰ ait: scio qͥa filii abrahe estis. Non negat eoꝵ ori
ginẽ: s fcã condẽpnat. Caro eoꝵ ex illo erat: s nita ñ erat.

Expanded text:
micida. Non dico, inquit, ego Dominus sum Abrahae: quod si dicerem, verum micida. Non dico, inquit, ego Dominus sum Abrahae: quod si dicerem, verum dicerem. Nam dixit alio loco, Ante Abraham ego sum : et tunc eum illi lapidare voluerunt. Non dixit hoc: Interim quod videtis, quod aspicitis, quod me solum putatis, homo sum. Hominem dicentem vobis quod audivit a Deo, quare vultis occidere, nisi quia non estis filii Abrahae? Et tginem, sed facta condemnat: caro eorum ex illo erat, sed vita non erat.
Abbreviated transcription (Latin):
losuꝑiꝰ abrahã cõmemorauit: s carnis origine. si uite si¬
nulttudine. Dicturꝰ est alterũ patrẽ illoꝵ: qͥ net genuit eos
nec creauit ut hoĩes cẽrit: s tam̃ filii erant eiꝰ in qͣntũ ma
li erant. ñ in ꝙͣ cũ hoĩs erant: in quio unita. ñ qd creati.
Responderunt et arxest ei. Pat̾ nt̃ abraham ẽ. Qst quid tu¬
dicturius es cort᷑ abraham: Aut si aliqͥd potes. aude rep̾¬
sed talis erat abͣham qͥ ñ rep̾hend̾et᷑ a dño. s potiꝰ laudare¬
tur. Tam̃ isti uidebart᷑ et̃ ꝑtocare. ttt aliqͥd mali diceret
de abrahã: et eẽt ercasio fatiendi qđ cogitabant. Pat̾ ñr abͣ¬
ham ẽ. audiamꝰ qm eis respond̾it dñs. cũ illoꝵ dampna¬
tione laucdans abrahã. Dicit eis th̃c. Si filii abrabe estis:
oꝑa abrahe facite. Nũc autẽ q̃rtus me utt̾ficere. hoĩem qui
u̾ttatẽ uobis loquitꝰ sui: qͣm audiui a deo. Hoc abrabam
ñ fecit. Ecce ille laudatꝰ. isti dampnati. Abrabã ñ erat ho¬

Expanded text:
s 553 Abraham commemoravit, sed carnis origine, non vitae similitudine: dicturus alterum patrem illorum, qui nec genuit eos, nec creavit, ut homines essent; sed tamen filii erant ejus, in quantum li erant, non in quantum homines erant, in quo imitati, non in quo creati. Responderunt, et dixerunt ei: Pater noster Abraham est. Quasi tu quid dicturus es contra Abraham; aut si aliqsed talis erat Abraham, qui non reprehenderetur a Domino, sed potius laudaretur. Tamen isti videbantur eum provocare ut aliquid male diceret de Abraham, et esset occasio faciendi quod cogitabant. Pater noster Abraham est. « Audiamus, quomodo eis respondit Dominus, cum illorum damnatione laudans Abraham. Dicit eis Jesus: Si filii Abrahae estis, opera Abrahae facite. Nunc autem quaeritis me interficere, homineveritatem vobis locutus sum, quam audivi a Deo: hoc Abraham non fecit. Ecce ille laudatus, isti damnati. Abraham non erat ho
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c sit dĩ sapientia: et xp̃c appellet genere masculino: sapi¬
entia feminino. Cũ gͦ dicerent uidei tu qͥs es: ille qui sciebat
eẽ ibi quosdam credituros: et ideo dixisse tu qͥs es. ut scirẽt
quid illũ credẽ deberent: respondit. Principtũ. Non tam ꝙͣ
diceret pͥncipiũ sũ: sed tamꝙͣ diteret pͥncipiũ me credite.
Qo in sermone greco ut dixi euident apparit. ubi feminini
gen̾is ẽ pͥnciptũ: uelut si uellet dic̾e se essc u̾itatẽ: et dicen¬
tib tu qͥs es. responderet u̾itatẽ: cũ uideat᷑ ad id qd dictũ est.¬

Expanded text:
Christus sit Dei Sapientia , et Christus appelletur genere masculino, sapiChristus sit Dei Sapientia , et Christus appelletur genere masculino, sapientia feminino. Cum ergo dicerent Judaei, Tu quis es? ille qui sciebat esse ibi quosdam credituros, et ideo dixisse, Tu quis es? ut scirent quid illum credere deberent, respondit, Principium: non tanquam diceret, Principium sum; sed tanquam diceret, Principium me credite. Quod in sermone graeco, ut dixi, evidenter apparet, ubi feminini generis est principium. Velut si vellet dicere se esse veritatem, et dicentibus, Tu quis es? responderet
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ crediditis qͥa ego sũ: addidisti qͥs ẽẽs. Qͥs e ut credamꝰ. Et
illeqͥncipiũ. Ete q̃d est ẽ. Principiũ mutatiñ potest. pͥncipiũ
in se manet. et ĩnouat omnia. Pricipiũ est cri dictũ est. tu autẽ
idem ip̃e es. et ann tui ñ deficient. Principiũ ait: qui et loquor
uob̃. Principiũ me credite ne moriaminim pcitatis ur̃is. Tã¬
qͣm enĩ in eo qd̾ drxert̃ tu quis es. nichil altud dixerũt qͣm qͥd
te ẽt credemꝰ: Pespondit: Principiũ: id ist pͥncipisi me credite.
Ingreco namq eloqͥo adrscernit᷑: qd̾ ñ potest in latino. Apd̾ gre¬
cos enĩ feminini gen̾is est pͥncipiũ: sic̃ apd̾ nos lex gen̾is fe¬
minini est q̃ apd̃ illos est masculiri: sicitt sapientia et apud
nos et apd̾ illos gen̾is feminini ẽ. Consuetudo loquittioĩs.
ideo ꝑ diu̾sas lingͣs uariat gen̾a uocabuloꝵ: qͥa in ipsis re¬
b non inuenis secũ. Non enĩ sapientia uere femina est: cũ

Expanded text:
ses. Quis es, ut credamus? Et ille, Principium. Ecce quod est esse. Principium mutari non potest: principium in se manet, et innovat omnia; principium est, cui dictum est, Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Principium, ait, quia et loquor vobis. Principium me credite, ne moriamini in peccatis vestris. Tanquam enim in eo quod dixerunt, Tu quis es? nihil aliud dixerint quam, Quid te esse credimus? respondit, Principium; id est, Principium me credite. In graeco namque eloquio discernitur, quod non potest in latino. Apud graecos enim femini generis est principium, sicut apud nos lex generis feminini est, quae apud illos est masculini: sicut sapientia et apud nos et apud illos generis feminini est. Consuetudo locutionis ideo per diversas linguas variat genera vocabulorum, quia in ipsis rebus non invenis sexum. Non enim sapientia vere femina est, cum
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ multa iã dix̾am: et de lib̾tate inꝙͣ rios uorat
gr̃a saluatoris. si p̃tereint neq neggligent̃ fu̾at disserendũ.
ex qͣdam parte iã fc̃i ec fittĩ. slam qͥsdam ibi uidebatt sic̃ iã dixi
exaltau̾itis filiũ hõis. tũc cognoscetis qͥa egosũ. Erant ibi eriã:
qui hec illo loq̃nte continuo credidert̃. Ip̃is loquittꝰ ẽ: qd̾ au¬
diuimꝰ hodic. Dicebat gͦ iħe: ad eos qͥ creded̾ant et uideos. Si
manserttis in ilbo meo: uere discipłi mei erttis. Manendo
critis. Qa enĩ nc̃ credentes estis: manendo uidentes erttis. It̃o
seqͥt᷑. et cognoscetis u̾itatẽ. Ueritas ĩ cõmitabilis ẽ. ueritas
panis ẽ meritis: reficit nͨ desicit. Mutat uescentẽ: ñ ip̃a ĩnes¬
cente mutat᷑. Ip̃a ẽ u̾itas u̾bũ di: ds apd̃ d̾m. unigenitꝰ¬

Expanded text:
m, et de libertate in quam nos vocat gratia Salvatoris, non praetereunter neque negligenter fuerat disserendum: ex quadam parte jam facti, et futuri: nam quosdam ibi videbat, siexaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum . Erant ibi etiam qui haec loquente illo continuo crediderunt; ipsis locutus est quod audivimus hodie: Dicebat ergo Jesus ad eos qui crediderant ei, Judaeos: Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei eritis. Manendo eritis: quia enim nunc credentes estis, manendo videntes eritis. Ideo sequitur, Et cognoscetis veritatem. Veritas incommutabilis est. Veritas panis est, mentes reficit nec deficit: mutat vescentem, non ipsa in vescentem mutatur. Ipsa est veritas Verbu
Abbreviated transcription (Latin):
ai latronib delictũ. Infudit oleũ et uinũ. curauit uuln̾a: le¬
uauit in uimentũ. ꝑduxit ad stabulũ : stabulario cõmenda¬
uit. Cui stabulario: Fõrte illi qͥ dixit. ꝓ xp̃o legatione fungim᷑
Dedit enã duos nũmos: qui impend̾ent᷑ sautio curando. fõrte
ip̃a st̃ duo p̃cepta: in qͥb tota lec pẽdet et ꝑpħe. Ergo fr̃s ecclia

Expanded text:
nibus derelictum: infudit oleum et vinum, curavit vulnera, levavit in jumentum, perduxit in stabulum, stabulario commendavit. Cui stabulario? Forte illi qui dixit, Pro Christo legatione fungimur . Dedit etiam duos nummos, qui impenderentur saucio curando : forte ipsa sunt duo praecepta, in quibus tota Lex pendet et Propheta
Abbreviated transcription (Latin):
lis inflata. s̃ est ista magnitudo: s tumor. Et hoc ip̃m scd̾m
huiꝰ temꝑis lib̾catẽ. qm uerũ dixistis nemini seriuumꝰ
ducdi. Detnde ñne ille ip̃e ẽ. ppls qui in egypeo lateres facte¬
bat: et regib duris ñ saltim in auro et argento. s in litto
seruiebat. Si nemini seriustis umꝙͣ o ingrati. qͥd est qd̾ uo¬
bis assidue imputat ds. qd̃ uos de domo seruitutis lib̃a¬
uit: An forte patres ur̃i seruiert̃: uos autẽ qͥ loqͥminr ne
unde et ip̃i ueritan laqueũ qͣsi captionis ꝑpostustis ut di¬
ceretis. licet reddẽ tͥbutũ cesari: ut si dixisset licet ten̾etis
ret ñ litet. calurptuaremini apd reges t̾re. qd̃ ꝑhiberet re¬
gib tributa ꝑsolui: Merito ꝑlato nũmo uisti estis et cap¬
tioni ur̃e uos ip̃i estis respondere compulsi. Ibi enĩ uob̾ dic¬
tũ ẽ reddite cesari q̃ celaris sũt. et deo q̃ dei sũt: cũ uos ipsi
respondissetis qd̾ nũm ip̃e haberet ymaginẽ cesaris: qͥa

Expanded text:
lis inflata! Non est ista magnitudo, sed tumor. Et hoc ipsum secundum hujus temporis libertatem quomodo verum dixistis, Nemini servivimus Denique nonne ille ipse est populus, qui in Aegypto lateres faciebant , et operibus duris, non saltem in argento et auro, sed in luto serviebant? Si nemini servistis unquam, o ingrati, quid est, quod vobis assidue imputat Deus, quomodo vos de domo servitutis liberavit. An forte patres vestri servierunt, vos autem, qui loquimini, Unde et ipsi veritati laqueum quasi captionis proposuistis, ut diceretis: Licet reddere tributum Caesari? ut si dixisset, licet, teneretret, non licet, calumniaremini apud reges terrae, quod prohiberet regibus tributa persolvi. Deinde prolato nummo victi estis, et captioni vestrae vos ipsi estis respondere compulsi. Ibi enim vobis est dictum: Reddite Caesari quae Caesaris sunt, et Deo quae Dei sunt ; cum vos ipsi respondissetis, quod nummus habet imaginem Caesaris: quia
Abbreviated transcription (Latin):
gna ẽ manꝰ eiꝰ qͥ nos uocauit. Uocauit: ut inuocetur:: dedit¬
Dicat᷑ illi. uotasti nos: inuotamꝰ te. Ecte audiuimꝰ te uocantẽ:
audi inuocantes. ꝑduc quo ꝑmisisti: ꝑfice qd̾ inchoasti. Nolt
delerere mun̾a tua. noli deserere agrũ tuũ: g̃mina tua intrĩt
in horrest. Habundant temptationes ĩ mũdo: s maior ẽ qui
fcc̃ mundũ. Habundant tẽptationes. sed ñ deficit qͥ m illo spẽ

Expanded text:
gna est mangna est manli: Vocasti nos, invocamus te. Ecce audivimus vocantem: audi invocantes. Perduc quo promisisti, perfice quod inchoasti. Noli deserere munera tua, noli deserere agrum tuum. Germina tua intrent in horreum. Abundant tentationes in mundo, sed major est qui fecit mundum. Abundant tentation
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑: et ydoneũ sit sum̃e. qd̃ ocls ñ uidit. nec auris audiuit: nec
ĩ cor hõĩs ascendit d amate metũ. Non amat multũ nũmũ:
qͥamat d̃m. Et ego palpaui infirmitatẽ. Nen ausus sũ cdicere
ñ amat nũmũ: sed ñ multũ amat nũmũ: qͣsi amandus sit nũ¬
mꝰ. s ñ multũ. O si dm digne amem: nũmos omĩno ñ amabi¬
mꝰ. Eric t̾ nũmꝰ uistrum̃cũ ꝑegͥnatioĩs: ñ irritam̃tũ cupidita¬
tis: quo utaris ad necessitatẽ. ñ quo fruaris ad delectationẽ.
Dm̃ ama: si aliqͥd in te egit q̃d audis ec laudas. Utere mundo:
si te capiat mundus. Q it̾sti. it̾ agis: exiturꝰ uenisit. si reman¬
surts. It̾ agis. Stabulũ est. hec uita. Utere ut̾e nũmo. qͣmͦ uiator ĩ
stabulo ittit᷑ mensa. calite. urceo. lectulo. dimissurꝰ ñ ꝑmansu¬
rus. di tales fu̾ttis: erigite cor qͥ potestis: et audite me. di tales
fu̾itis: ad eiꝰ ꝓmissa uenietis. Non enĩ multũ c̃ apd̾ uos: qͥa ma¬

Expanded text:
dit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Sed amate mecum. Non multum amat nummum qui amat Deum. Et ego palpavi infirmitatem. Non sum ausus dicere, non amat nummum, sed non multum amat nummum: quasi amandus sit nummus, sed non multum. » O si Deum digne amemus! nummos omnino non amabimus. « Erit tibi nummus instrumentum peregrinationis, non irritamentum cupiditatis: quo utaris ad necessitatem: non quo fruaris ad delectationem. Deum ama, si aliquid in te egit quod audis et laudas. Utere mundo, non te capiat mundus. Quod intrasti, iter agis. Exiturus venisti, non remansurus. Iter agis, stabulum est haec vita. Utere nummo, quomodo viator in stabulo utitur mensa, calice, urceo, lectulo, dimissurus non permansurus. Si tales fueritis, erigite cor qui potestis, et audite me. Si tales fueritis, ad ejus promissa venietis. Non enim multum est ad vos, quia ma
Abbreviated transcription (Latin):
bimꝰ eũ sicuti ẽ. Magna ꝑmissio: s m̃ces ẽ fidt̃. Queris m̃cedẽ.
opꝰ p̾cedat. Si credis: m̃cedẽ exige fidci. Si autẽ ñ credis. fidet
mercedem qua fronte q̃ris: Si gͦ manscritis in u̾bomeo: uere
discipłi mci erttis. ut contẽplemini ipãm u̾tcatẽ sicuti ẽ. ñ per
u̾ba sonantia s ꝑluct̃ splendentẽ: cũ satiau̾it nos qd̾ legit᷑ in psal¬

Expanded text:
bimus eum sicuti est . Magna promissio; sed merces est fidei. Quaeris mercedem, opus praecedat. Si credis, mercedem exige fidei; si autem non credis, fidei mercedem qua fronte quaeris? Si ergo manseritis in verbo meo, vere discipuli mei eritis: ut contemplemini ipsam veritatem sicuti est; non per verba sonantia, sed per lucem splendentem, cum satiaverit nos
Abbreviated transcription (Latin):
faciendã fidẽ ambulauit in t̾ra. Homo erat: humilis ft̃s erat:
ab om̃ib uidebat᷑. nec ab omĩb cognoscebat᷑: a multis reꝓbã¬
bat᷑. a turba occidebat᷑: a paucis dolebat᷑. sed tam̃ et ab eis
a quib dolebat᷑. ñ dũ sicut erat agnoscebat᷑. Totũ hoc qͣsi ini¬
tiũ est limam̃toꝵ fidei. et structure fitte: qd̾ dñs ip̃e attendẽs
qͦdam loco ait. Qdiligit me: mandata mea custodit. Et qui
diligit me diliget᷑ a patre meo: et ego diligã cũ: et ostendam

Expanded text:
faciendam fidem ambulavit in terra. Homo erat, humilis factus erat; ab omnibus videbatur, nec ab omnibus cognoscebatur; a multis reprobabatur, a turba occidebatur, a paucis dolebatur: sed tamen et ab eis a quibus dolebatur, nondum sicut erat agnoscebatur. Totum hoc quasi initium est lineamentorum fidei et structurae futurae. Quod Dominus ipse attendens quodam loco ait, Qui diligit me, mandata mea custdiligit me, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et ostendam
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Hac data similitudine fr̃s intelligite: qͥa si pia est aĩa. est pi¬
etas apd̾ dm. cuiꝰ sit particeps aĩa. Si ẽ casta aĩa: est castitas apd̃
d̃m cuiꝰ est particeps anuna. Di est bona aĩa: est bonitas aps̃
deũ cuiꝰ est particeps aia. di est uerax aĩa. est utas apd̃ d̾m cuiꝰ par¬
ticeps est aĩa. Cuiꝰ particeps si ñ fu̾it aĩa. oĩs homo m̃dax. Si omĩs
homo mendeex: nullus homo de suo uerax. Pait̃ autẽ uerax. de suo
est uerax qͥa genuit u̾itatẽ. Aliud ẽ uerax ẽ homo iste qͥa ꝑcepit¬
ũttatẽ. aliud est uerax d̃s qͥa genuit u̾ttatẽ. Ecce qͣm uerax est
d̃s: ñ participando sed genando ũttatẽ. Uideo uos intellexisse: et
gaudeo. Sufficrat uob hodie: cct̾a qͣndo dño placũit: sic̃ donaue¬

Expanded text:
ti. Hac data similitudine, fratres, intelligite quia si pia est anima, est piti. Hac data similitudine, fratres, intelligite quia si pia est anima, est pietas apud Deum, cujus fit particeps anima; si est casta anima, est castitas apud Deum, cujus est particeps anima; si est bona anima, est bonitas apud Deum, cujus est particeps anima; si est verax anima, est veritas apud Deum, cujus est particeps anima. Cujus particeps si non fuerit anima, omnis homo mendax : si omnis homo mendax, nullus homo de suo verax. Pater autem verax, de suo est verax; quia genuit veritatem. Aliud est, Verax est homo iste, quiveritatem; aliud est, Verax Deus, quia genuit veritatem. Ecce quomodo verax est Deus, non participando, sed generando veritatem. Video vos intellexisse et gaudeo: sufficiat vobis hodie; caetera quando Domino placuerit, sicut donave
Abbreviated transcription (Latin):
est mittabilis. et qͣmuis magna: creatura tam̃ creatoris. Cninᷤ
nom̃ sibi tenuit ego sum qͥ sũ. hoc est filiꝰ. dicerido nͥ crediditiᷤᷤ
qͥa ego sũ. ad hoc ꝑtinet et tuqͥs es: pͥncipiũ. Ds̃ gͥ incõmittabi¬
lis est: aĩa mutabilis. Qndo capit aĩa ex deo. unde sit bona: par¬
ticipando fit bona: qm tuus ocłs participando uidet. Nam lumĩe
subtrasto ñ uider: cuiꝰ particeps factus uidet. Qa gͥ aĩa partici¬
pando fit bona: simutata eẽ ceꝑit mala: bonttris manet cuiꝰ ernt
particeps bona. Bonitatis enĩ cuiꝰdã particeps fiã est cũ bona
ẽẽt. qͥa muttata in perꝰ integra bonitas ꝑmanet. Si recedat aĩa
et mala siat. nĩ minuit᷑ bonitas. Si reu̾tat᷑ et bona fiat: ñ cres¬
cit bonitas. factus est ocłs nius parciceps lucis huiꝰ. et tsdes.
Clausus ẽ: hanc lucẽ ñ minuisti. Aꝑtus ẽ. hanc lutẽ ñ auxis¬

Expanded text:
est mutabilis, et quamvis magna creatura, tamen creatura; quamvis est mutabilis, et quamvis magna creatura, tamen creatura; quamvis nomen sibi tenuit, Ego sum qui sum . Hoc est Filius, dicendo, Nisi credideritis quia ego sum: ad hoc pertinet et, Tu quis es? Principium . Deus igitur incommutabilis est, anima mutabilis. Quando capit anima ex Deo unde sit bona, participando fit bona: quomodo tuus oculus participando videt. Nam lumine subtracto non videt, cujus particeps factus videt. Quia ergo anima participando fit bona, si mutata coeperit esse mala, bonitas manet cujus erat particeps bona. Bonitatis enim cujusdam particeps facta est cum bona esset; qua mutata in pejus, integra bonitas permanet. Si recedat anima et mala fiat, non minuitur bonitas; si revertatur et bona fiat, non crescit bonitas. Factus est oculus tuus particeps lucis hujus, et vides: clausus est? hanc lucem non minuisti: apertus est? hanc lucem non auxis
Abbreviated transcription (Latin):
tudo enĩ facit pulchrũ: ñ pulcher fecit pulchritudinẽ. Castꝰ
et castitas. Castitas plits est plane. ꝙͣ castꝰ. Si enĩ castitas ñ esset:
unde eẽt iste castꝰ non habcres Di autẽ nolu̾it eẽ castꝰ: castitas in¬
tegra ꝑseuerat. Dig plis piecas ꝙͣ piꝰ. plus pulertcudo ꝙͣ płcher
plus casiicas ꝙͣ castꝰ: nũqͥd dicti srimiꝰ plus ueritas qͣm ucrax:
Si hoc diximꝰ. filiũ intipiemꝰ dic̾e patre maiorẽ. dit enĩ aꝑtis¬
sime ip̃e dñs. Ego sũ ua et u̾ttas et utta. Ergo si filrꝰ ueritas: pa¬
ter qͥd nisi qd̾ ait ueritas. qͥ me misit uerax est: filiꝰ uerttas:
Pat̾ uerax. Quid plus sit quero: sed eqͣlitatẽ inuenio. Uerax
eñ pat̾. ñ ab ea u̾itate uerax est. cuiꝰ partẽ cepte: s ꝙͣ totam
genuit. Uideo planiꝰ ec̃ dicendũ: et certe ne uos diu teneã hodie
huc. uiq tͣctet᷑. Cũ funero qd uolo dic̾e adiiuante dño: sermo
claudat᷑. Hoc ideo dixi: ut intentos uos facem. Om̃is aĩa qm̃ res

Expanded text:
hritudinem? Castus et castitas? Castitas plane plus est quam castus. Si enim castitas non esset, unde esset iste castus, non haberet: si autem noluerit esse castus, castitas integra perseverat. Si ergo plus pietas quam pius, plus pulchritudo quam pulcher, plus castitas quam castus; numquid dicturi sumus plus veritas quam verax? Si hoc dixerimus, Filium incipiemus dicere Patre majorem. Ait enim apertissime ipse Dominus: Ego sum, via et veritas, et vita . Ergo si Filius veritas; Pater quid, nisi quod ait ipsa veritas, Qui me misit, verax est? Filius veritas, Pater verax: quid plus sit quaero, sed aequalitatem invenio. Verax enim Pater non ab ea veritate verax est cujus partem cepit, sed quam totam genuit. 8. Video planius esse dicendum. Et certe ne vos diu teneam, hodie huc usque tractetur: cum finiero quod volo dicere, adjuvante Deo, sermo claudatur. Hoc ideo dixi, ut intentos vos facerem. Omnis anima quoniam res
Abbreviated transcription (Latin):
ñ babent cͥmen. Crim̃ ẽ autẽ peccatũ graut: accusatione et dãp¬
natione dignissimtĩ. Non gͦ d̃ quedã petcata dampnat: q̃dam
nẽ medicꝰ egreti: et id agit curando ut egͥtudo pellat᷑. egerle¬
ueo᷑: sic ds gr̃a sua hocpum hoc ĩ nob̃ agit: ut pectatũ cõ¬
sumat᷑. homo lib̾ct᷑. Sed qͣndo consumtt᷑ inqͥes: Si minui

Expanded text:
eccatum grave, accusatione et damnatione dignissimum. Non ergo Deus quaedam peccata damnat, quaedam us aegritudinem aegroti, et id agit curando ut aegritudo pellatur, aeger levetur: sic Deus gratia sua hoc in nobis agit, ut peccatum consumatur, homo liberetur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
lius hõis. Exaltationẽ qͥppe dicit paslionis. ñ glificationis: cru¬
cis ñ celr: qͥa et ibi exaltatꝰ ẽ. qͣndo petendit in ligno. sed illa ex¬
tẽ crucis. Hoc oportebat impleri ꝑ coꝵ manꝰ qͥ postea fũant cre¬
dituri: quib dicit. Cũ exaltauitis filiũ hõĩs. tunc cognoscetis
qͥa ego sũ. Qͣrt hoc nͥ ut nemo desꝑaret. in quocũq scelere male
S consciꝰ: qͣndo uidebat eis donari homicidiũ qͥ occiderant xͫ.
hõrs tũc cognoscetis qͥa ego lũ. Iam nosis qͥast sũ. nec assidue
repetendũ est. ne pariat res tanta fastidiũ. Retolite ills. ego sũ qͥ
sũ et qͥ est misit me: ⁊ agnosceas qͥa dẽmsit. tũc scieuᷤᷤ qͥa ego sum.¬

Expanded text:
lius hominis. Exaltationem quippe dicit passionis, non glorificationis; crulius hominis. Exaltationem quippe dicit passionis, non glorificationis; crucis, non coeli: quia et ibi exaltatus est, quando pependit in ligno. Sed illa exortem crucis . Hoc oportebat impleri per eorum manus qui postea fuerant credituri, quibus dicit, Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum. Quare hoc, nisi ut nemo desperaret in quocumque scelere male sibi conscius, quando videbat eis donari homicidium qui occiderant Chrhominis, tunc cognoscetis quia ego sum. Jam nostis quid sit sum; nec assidue repetendum est, ne pariat res tanta fastidium. Recolite illud, Ego sum qui sum, et Qui est, misit me ; et agnoscetis, quid dictum sit, Tunc scietis q
Abbreviated transcription (Latin):
tunc cognoscetis qi ego sũ: et a me ip̃o facio nichil: sed sicut
docuit me pat̾ ita loquor. Ed est hoc: Nichil enĩ m aliud iudet̃
dixisse: nͥ eos post passionẽ suã cognituros qͥs esset. Proculdu¬
ẽe credituros. Ipsi sunt illi qͦs assidue cõmendam. et ad imi¬
tationẽ cũ magna exhortatione ꝓponim. Misso enĩ desuꝑ sp̃i scõ
post dñi passionẽ. et resurrectionẽ. et ascensionẽ. cũ miratula
fierent in eiꝰ nomĩe quẽ tamꝙͣ mottuũ ꝑsequentes uidei contẽp¬
milia et illa qnq milia uideoꝵr: quos ibi uidebat. qͣndo dicebat
cũ exaltauitis filiũ hoĩs tunc cognosectis qͥa ego sũ Tamqͣ. dicẽs
Differo cognitionẽ urãm. ut impleã passionẽ icã. Ordinc ut̃o
cognoscecis qͥ sim. Non qͥa om̃s tunc erant credituri ex his qui
audiebant. id est post dñi palsionem. Nam paulopost dictt. Hoc¬
eo loquente multi credidest in eũ: et non dũ exaltatꝰ fuerat fi¬

Expanded text:
cio nihil: sed sicut docuit me Pater, haec loquor. « Quid est hoc? Nihil enim aliud videtur dixisse, nisi eos post passionem suam cognituros quid esset  Aug., quis esset. Procul duesse credituros. Ipsi sunt illi quos assidue commendamus et ad imitationem cum magna exhortatione proponimus. Misso desuper Spiritu sancto post Domini passionem et resurrectionem et ascensionem, cum miracula fierent in ejus nomine, quem tanquam mortuum persequentes Judaei contempmillia, et illa quinque millia Judaeorum , quos ibi videbat, quando dicebat, Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis Differo cognitionem vestram, ut impleam passionem meam; ordine vestro cognoscetis qui sim. Non quia omnes tunc erant credituri ex his qui audiebant, id est, post Domini passionem: nam paulo ante eo loquente, multi crediderunt in eum, et nondum exaltatus erat Fi
Abbreviated transcription (Latin):
manib : iam multa auduit karitas ur̃a que deo
donante sicut ponumꝰ dispitaimꝰ. cõmendan¬
tes uob maxime istũ esuglistã. de dñi diuinttate scdm qͣm eqͣlis
ẽ patͥ. et filiꝰ unicꝰ dei. loqui elegisse: ei ꝓpt̾ca aqͥle comparatum.
quunt᷑: sicut ea dñs tctare donau̾it: intentissime audite. Lo
quitti sumꝰ uobis de p̾cedenti lectione: insinuantes qͣm intelli¬
gat᷑ pat̾ uerax filiꝰ ueritas. Cũ autẽ dixisset dñs ihc qͥ me mi¬

Expanded text:
manibus, jam multa audivit Charitas vestra, quae Deo donante sicut potuimus disputavimus, commendantes vobis maxime istum evangelistam de Domini divinitate, secundum quam aequalis est Patri et Filius unicus Dei, loqui elegisse, et propterea aquilae comparatum: quuntur, sicut ea Dominus tractare donaverit, intentissime audite. 2. Locuti sumus vobis de praecedenti lectione, insinuantes quomodo intelligatur Pater verax, Filius veritas. Cum autem dixisset Dominus Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
ta remaneamꝰ infantia. Qͥa enuĩ ñ intellexerũt qm cõmenda¬
ret᷑ diuinitas. xp̃i: sapuerunt situt uoluert̃: ñ autẽ recte sa¬
piendo. fidelib catholitis q̃stiones molestissimas intulerũt.
Ceꝑunt exagitari et fluctuare: corda fideliũ. Iam tunc neces¬
xp̃i ñ solũ legerant in euͣgłio. s etiam ĩtellexerant. ut contͣ᷑ at¬
ma diaboli xͥ arma ꝑferrent: et de xͥ diumnitate adu̾sus fal¬
sos fallacesq doctores. qͣntis possent uirib aꝑtissima conflicta¬
tione pugnarent: ne cũ ipsi tacerent. alii ꝑirent. Qcumq

Expanded text:
ta infantia remaneamus. Quia enim non intellexerunt quomodo commendata infantia remaneamus. Quia enim non intellexerunt quomodo commendaretur divinitas Christi, sapuerunt sicut voluerunt: non autem recte sapiendo, fidelibus catholicis quaestiones molestissimas intulerunt; coeperunt exagitari et fluctuare corda fidelium. Jam tunc necesn solum legerant in Evangelio, sed etiam intellexerant, ut contra arma diaboli Christi arma proferrent: et de Christi divinitate adversus falsos fallacesque doctores, quantis possent viribus, apertissima conflictatione pugnarent; ne cum ipsi tacerent, alii perirent. Quicumque
Abbreviated transcription (Latin):
potestate aliqͥd dixit᷑. neq a sacerdotali tepit officto: s tantũ
ab homine xp̃o exorsus ẽ. Hii om̃s ꝓpe de t̾renis id est de huis
ꝑ pauca loquuti sũt: tamꝙͣ in t̾ra cũ illo ambulantes. Restat
aquila : ip̃e est iołis sublitniũ p̾dicator: ec lucis utt̾ne atq
solis opponi. Qfirme contemplatꝰ fu̾it. filiꝰ agnoscit᷑: si acie
palpitauerit tamꝙͣ adult̾uiꝰ ab ungue dimittit᷑. Iargͦ iude¬
te ꝙͣ sublimia loqui debuit. qͥ est aqͥle comparat᷑. ettamẽ etiã
nos humo repertes infirmi. eo uix ulltꝰ momenti ĩter hoĩes.
audemus tcͣtare ista. et ista expon̾e: et pritam nos aut capere
posle. cũ cogitamꝰ: aut capi. cũ dicimꝰ. Qrtista dixi: fõrte enĩ
post hec sĩba: qͥsꝙͣ mͥ iuste dicat. Pone gͦ codicẽ. qd̵ exeed̾it m̃¬
surã tuã. Qͥdsumis in manũ tua: Qd ei cõmittis linguam
tuam: Ad hoc relpondeo. Multi heretici habundant: et ad
hoc d̾s cos habundare ꝑmisit ne semꝑ lacte ratt̾am̃: et in bru¬

Expanded text:
d dixit, neque de sacerdotali coepit, sed tantum ab homine Christo exorsus est. Hi omnes prope de terrenis, id est de iis perpauca locuti sunt, tanquam in terra cum illo ambulantes. Restat aquila: ipse est Joannes, sublimium praedicator, et lucis internae atque solis opponi: qui firme contemplatus fuerit, filius agnoscitur; si acie palpitaverit, tanquam adulterinus ab ungue dimittitur. Jam ergo videte quam sublimia loqui debuit, qui est aquilae comparatus: et tamen etiam nos humi repentes, infirmi et vix ullius momenti inter homines, audemus tractare ista, et ista exponere; et putamus nos aut capere posse cum cogitamus, aut capi dum dicimus. 6. Quare ista dixi? Forte enim post haec verba quisquam mihi juste dicat: Pone ergo codicem. Quod excedit mensuram tuam, quid sumis in manum tuam? quid ei committis linguam tuam? Ad hoc respondeo: Multi haeretici abundant, et ad hoc eos Deus abundare permisit, ne semper lacte nutriamur, et in bru
Abbreviated transcription (Latin):
sion tresdii. Non. Non tres om̃ĩpotertits. Non. Non tres mundi
Tresꝰ gͥ om̃potentes: Non. Dea unꝰ omp̃e. Hoc solũ nunierũ
insuuat. qd̾ ad inuicẽ sunt. ñ qd̃ ad se sunt. Qa enĩ d̃s pater
ad se est as simuil cũ filio ec spñ sc̃õ. ñ sunt tres dii. Qa ad
se est omipc̃: simul cũ filio et spũ sco. ñ sunt tres om̃ipoten¬
tes. Na nero ñ ad se est pat̾ sed ad filrã: nec filiꝰ ad se est. s
ad patrẽt nec sp̃c ad se in eo qd̾ dicit᷑ sp̃c patͥs et silii: ñ est qͥd¬

Expanded text:
Non tres dii? Non. Non tres omnipotentes? Non. Non tres mundi Tres ergo omnipotentes? Non; sed unus omnipotens. Hoc solo numerum insinuant quod ad invicem sunt, non quod ad se sunt. Quia enim Deus Pater ad se est Deus simul cum Filio et Spiritu sancto, non sunt tres dii; quia ad se est omnipotens simul cum Filio et Spiritu sancto, non sunt tres omnipotentes: quia vero non ad se est Pater, sed ad Filium; nec Filius ad se est, sed ad Patrem; nec Spiritus ad se, in eo quod dicitur Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
q peccatũ. In me nichil ĩuentet. Et tamꝙͣ ei dic̾et᷑. si nichil ĩ
te inueniet: qͣre re occidit: Dubiecit et ait. Sed ut scrant õs
qͥa uoluntatẽ pat̾s mei factor surgite eamus hine. Non in¬
qͥt mortem mei peccatii necelsitate ꝑsoluo: s in eo qd̵ morior uo¬
luritatẽ patͥs mei facio. plusq ibi facio qͣm patior: qͥ si nollẽ
nec passuis ec̃m. Habes illũ alio loco dicentẽ. Potestatẽ habeo
ponendi aĩam meã: et potestatẽ habeo iterũ sum̃di eã. Ecce

Expanded text:
eccatum, in me nihil inveniet. Et tanquam ei diceretur, si nihil in te inveniet, quare te occidet? Subjecit, et ait: Sed ut sciant omnes quia voluntatem Patris mei facio, surgite, eamus hinc. Non, inquit, mortem mei peccati necessitate persolvo, sed in eo quod morior, voluntatem Patris mei facio: plusque ibi facio quam patior, quia si nollem, nec passus essem. Habes illum alio loco dicentem, Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam.
Abbreviated transcription (Latin):
men cũ te nou̾imꝰ qͥa patrẽ ñ dũ nouimꝰ: inflãmam̃ desidio d¬
liuis uidendi quẽ nondũ nouimꝰ: de ꝑhoc qͥa te nouimꝰ. sea ñ
nob iufficit donec et patrẽ noũmmꝰ: ostende nobis patrẽ et suffai¬
ctt nobi. Et dñs ut scirent ñ se nosse qd se putabantt nosse: tan¬
to inqͥt tempore uobrscũ sũ. et mc nescitis phylupe: Q me ut¬
dec: uidet et patrẽ. Numqͥd habet ista sententis ũbũ dubita¬
tionis. Nũ quid dixit qͥ me uidet forsttan uidet et ꝑatrem: Are:
Qa fidelis audiebat. ñ fidei ꝑsequittor. ideo ñ ereit dñs in ere¬
pator sea doctor. Qni me iuidet uidet et patrẽ. Et hie. Si me sci¬

Expanded text:
novimus, inflammamur desiderio illius videndi quem nondum novimus: ac per hoc quia te novimus, sed non nobis sufficit, donec et Patrem noverimus; ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Et Dominus ut scirent non se nosse quod se putabant jam nosse: Tanto tempore vobiscum sum, et me nescitis? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem . Numquid habet ista sententia verbum dubitationis? numquid dixit, Qui me vidit, forsitan vidit et Patrem? Quare? Quia fidelis audiebat, non fidei persecutor: ideo non erat Dominus increpator, sed doctor. Qui me vidit, vidit et Patre
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃i. que habuit cũ uideis. ita mocłans
loquelam iuã. ut et ceciñ iuderent. et fideles o¬
culos aꝑtrent: que hodie de sc̃o enͣgłio recitata iũt: ⁊sta sũt.
Dicebant gͦ uidei. Tu qͥs es: Quia dix̃at sup̃ dñs. eĩ creata¬
ritis quia ego sũ moriemini in peccatis trr̃s: ad hoc gͦ illi tu

Expanded text:
isti quae habuit cum Judaeis, ita moderans loquelam suam, ut caeci non viderent, et fideles oculos aperirent, quae hodie de sancto Evangelio recitata sunt, ista sunt: Dicebant ergo Judaei, Tu quis es? Quia dixerat supra Dominus, Nisi credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris . Ad hoc ergo illi, Tu
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑc iħt: ut gͦ tollat᷑ mach̃i sepanins qd̾ est peccatũ: uenit ille
mediator: ec fc est sacͥficiũ sac̾dos ip̃e. Et qͥd sacͥficiũ fc̃s est.
ne peccatii. ñ habens ullũ omnino peccatũ: et id̾o fc̃s est uerũ
sacͥficiũ ꝓ peccato: qͥa nullũ habebeit peccatũ. Sed forte de sen¬
su meo dixi: qͥa peccatũ sacͥficiũ est ꝓ peccato. Qͥ legert̃ agnoscãt.
qͥ ñ leger̃t ñ sinc pigri. Non sint inꝙͣ pigri ad legendũ: ut ut¬
lia. q̃ ãmonebarit᷑ mactanda ꝓ peccatis. in quoꝵ sangͥne sangͥs
ille sigͣabat᷑. peccata lex appeliat: itsq adeo itc qͥbdam locis. ita¬
scͥptũ sit. ut sac̾dotes ĩmolati pon̾ent manꝰ suas suꝑ capuit
peccati: id t̃ suꝑ capite inidime ĩmolande ꝓpeccato. Tale gͦ pet¬

Expanded text:
 Ut ergo tollatur maceria separans quod est peccatum, venit ille mediator, et factus est sacrificium sacerdos ipse. Et quia sacrificium factus est s ullum omnino peccatum: et ideo factus est verum sacrificium pro peccato, quia nullum habebat ipse peccatum. 6. Sed forte de sensu meo dixi, quia peccatum sacrificium est pro peccato. Qui legerunt, agnoscant; qui non legerunt, non sint pigri: non sint, inquam, pigri ad legendum, ut velia quae admovebantur mactanda pro peccatis, in quorum sanguine sanguis ille figurabatur, peccata Lex appellat: usque adeo ut in quibusdam locis scriptum sit ita, ut sacerdotes immolaturi ponerent manus suas super caput peccati, id est, super caput victimae immolandae pro peccato. Tale ergo pec
Abbreviated transcription (Latin):
pore iacentis: mortua ẽ loquutio in lingua tacentis. Qcqͥd
mutat᷑ et est qd ñ erat: uideo ibi qͣmdam uitã in eo qd̃ est:
et mortẽ in eo qd fuit. Deniq de mortuo cũ dicit᷑ ubi ẽ ho¬
mo ille: respondet᷑. fuit. O ueritas q̃ uere es. Nam in om̃ib
actionib et motib nr̃is et in uniu̾sa ꝓrsus agitatione cre¬
ature. duo temꝑa inuenio: p̃t̾itũ et fu̾turũ Presens q̃ro: ni¬
chil star. scd dixi. iam ñ est. qd disturꝰ sũ ñ dũ est. Eõ feciã¬
ñ ẽ qd facturꝰ sũ ñ dũ est. Q uixi iam ñ est: qd̃ uicturus
sum ñ dũ ẽ. Pret̾itũ et futurũ inuenio in omni motu rerũ
in ucritate que manet p̃t̾itũ et suturũ ñ inuento. s solum
psens: et hoc incorruptibilit̾. qd̾ in creatum non est. Discute
rerũ mutationes: inuenies fuit. et erit. Cogita dm. u̾ienies
uogͦ et tu sis: transcende tempꝰ. Ded quis tñscendet uirib suiᷤᷤ

Expanded text:
pore jacentis, mortua est locutio in lingua tacentis: quidquid pore jacentis, mortua est locutio in lingua tacentis: quidquid mutatur et est quod non erat, video ibi quamdam vitam in eo quod est, et mortem in eo quod fuit. Denique de mortuo cum dicitur, Ubi est homo ille? respondetur, Fuit. O veritas quae vere es! Nam in omnibus actionibus et motibus nostris, et in omni prorsus agitatione creaturae duo tempora invenio, praeteritum et futurum. Praesens quaero, nihil stat: quod dixi, jam nd facturus sum, nondum est: quod vixi, jam non est; quod victurus sum, nondum est. Praeteritum et futurum invenio in omni motu rerum: in veritate quae manet, praeteritum et futurum non invenio, sed solum praesens, et hoc incorruptibiliter, quod in creatura non est. Discute rerum mutationes, invenies Fuit et Erit: cogita Deum, invenies rgo et tu sis, transcende tempus. Sed quis transcendet viribus suis?
Abbreviated transcription (Latin):
ditis qͥa ego sũ: Illi ent̃ non erant qͥ atidiebant: Eo si peccatores
eranti homines erant. Eo gͦ facio: Qⁱͥd est ipsũ eẽ: Dicat cordi.
intꝰ dicat. uitꝰ loqͣtur: homo uttior audiat: mens capiat. Uere.
uerũ ẽẽ est enĩ: semꝑeo dem mͦ eẽ. Res cnĩ aliqͣ quelibet omi¬
no: qͣsi cepi disputtare et destiti q̃rere: forte qd̃ audiui uolo
loqui. auditui meo det exultationẽ. eo ur̃o cũ loquor. res enĩ
q̃libet ꝓrsus qͣlicãq excellentia si mutabilis ẽ: ñ uere est.
Non enĩ est ibi uerũ eẽ: ubi est et ñ et̃. Qcqͥd enĩ mutari potest:
mutatũ ñ est qd̾ erat. Si ũ est qd̾ erat: mors q̃dam ibi facta
ẽ. Pemptũ est ibi aliqͥd qd̾ erat. et ñ est. Nigredo mortua est
in capite albescentis senis. Pulchiitudo mortua ẽ: in corpore
fessi et incurui senis. Mortue st̃ uires in corpore languenti.
mortua est statio in corpore ambulantis. Mortua est ambula¬
tio in corpore stantis: mortua est ambulatio et statio in cor¬

Expanded text:
i enim non erant qui audiebant? Et si peccatores erant, homines erant. Quid ergo facio? Quid sit ipsum esse, dicat cordi, intus dicat, intus loquatur; homo interior audiat, mens capiat vere esse: est enim semper eodem modo esse. Res enim aliqua, quaelibet omnino: quasi coepi disputare, et destiti quaerere; forte quod audivi volo loqui, auditui meo det exsultationem et vestro cum loquor: res enim quaelibet, prorsus qualicumque excellentia, si mutabilis est, non vere est; non enim est ibi verum esse, ubi est et non esse. Quidquid enim mutari potest, mutatum non est quod erat: si non est quod erat, mors quaedam ibi facta est; peremptum est aliquid ibi quod erat, et non est. Nigredo mortua est in capite albescentis senis, pulchritudo mortua est in corpore fessi et incurvi senis, mortuae sunt vires in corpore languentis, mortua est statio in corpore ambulantis, mortua est ambulatio in corpore stantis, mortua est ambulatio et statio in cor
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc potes capert. Nam ego sũ qͥ sũ q̃ mens potest caꝑet stogͦ
moriemini in peccatis ur̃is: Itane his u̾bis meis taritillis. et
pene nullis. audebo dispitare quid sit qd̾ att dñs xp̃c nisi¬
credid̾itis qͥa ego sũ : Audebo iplũ dĩm int̾rogare: Audite
me irt̾rogantẽ potiꝰ ꝙͣ dispitcantẽ: magis q̃rentẽ ꝙͣ p̾sumẽ¬
tẽ: poriꝰ discentẽ ꝙͣ docentẽ Et certe in me uel ꝑme: enã uosi̾¬
t̾rogate. Presto ẽ erũ ip̃e dñs. qͥ uibiq ẽ. Audiat int̾rogandi af¬
fecͥtũ: et intelligendi p̾stec effectũ. Nam ego qͥb u̾bis et si for¬
te aliqͥd capio: ꝑduc̾e possũ qd̃ capio ad corda ur̃a: Qͥsnã scif¬
ficit fonis. que supperit eloquentia. que uires intelligendi.
que facultas ꝑferendi: Dicã gͣ dño nr̃o iħu xp̃o: dicam ec au

Expanded text:
Hoc potes capere: Nam Ego sum qui sum, quae mens potest capere? Hoc potes capere: Nam Ego sum qui sum, quae mens potest capere? moriemini in peccatis vestris? Itane his viribus meis tantillis et pene nullis, audebo disputare quid sit quod ait Dominus Chrise me interrogantem potius quam disputantem, magis quaerentem quam praesumentem, potius discentem quam docentem, et certe in me vel per me etiam vos interrogate. Praesto est etiam ipse Dominus qui ubique est, audiat interrogandi affectum, et intelligendi praestet effectum. Nam ego quibus verbis, et si forte aliquid capio, perducere possum quod capio ad corda vestra? Quisnam sufficit sonus? quae suppetit eloquentia? quae vires intelligendi? quae facultas pr
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃. Niccebat trementẽ. excuscuitẽ: sed obedientẽ. Cũ gͦ
exeusarer: ait. ao. quẽ loqͥ m argło intelligebat. Di dixe
Ego sũ qui sũ. Et repetiuit. Dices filiis ns racl. Q est. misit me
aio uos. Non att. et ibi. ego sũ ds. aut ego sũ nũdi fabricator
aut egosũ omĩũ rerũ creator. aut ego sũ ip̃ius ppłi lib̾andi ꝓ¬
pagator s hoc tantũ. Ego sũ qͥ sũ: et dices filiis isracl qͥ est. Nõ
addidit qui est d̾s uester. qͥ est ds patrũ ur̃oꝵ: sea tantũ hec
dixit: qui ẽ misit me ad uos forte multũ erat et ad ipst̃ moy¬
sen sicitt multũ ẽ et ad nos: et multomagis ad nos intelligere
qͥd dictũ sit ego sũ qui sũ. Ergo qui est misit me ad uos. Et si
forte caperet moyses. illi ad quos mittebat᷑ qͣndo caꝑent. Distu¬
lidgͦ dñs qd caꝑe homo non posset. et addidto qd caꝑe posset.
sduinxit eñ et ait. Ego sũ c̾s abrabã. et ds ysaat: et d̾s tacob.

Expanded text:
tamen; mittebat trementem; excusantem, sed obedientem. Cum ergo tamen; mittebat trementem; excusantem, sed obedientem. Cum ergo excusaret, ait Deo, quem loqEgo sum qui sum: et repetivit, Dices filiis Israel, Qui est, misit me ad vos. Non ait et ibi, Ego sum Deus; aut, Ego sum mundi fabricator; aut, Ego sum omnium rerum creator; aut, Ego sum ipsius populi liberandi propagator: sed hoc tantum, Ego sum qui sum; et, Dices filiis Israel, Qui est; non addidit, Qui est Deus vester, qui est Deus patrum vestrorum, sed tantum hoc dixit, Qui est, misit me ad vos. Forte multum erat et ad ipsum Moysen, sicut multum est et ad nos, et multo magis ad nos, intelligere quid dictum sit, Ego sum qui sum; et, Qui est, misit me ad vos. Et si forte caperet Moyses, illi ad quos mittebatur quando caperent? Distulit ergo Dominus quod capere homo non posset, et addidit quod capere posset: adjunxit enim et ait, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob .
Abbreviated transcription (Latin):
hoc gͦ ppło cui dñs loq̃bat᷑. erant qui in pectato suo fu̾ant morit᷑i.
erant eciã qui in ipsũ qui loquebat᷑ fuerant credituri: e ab om̃
dieñ qͥa ego sũ: Ego sũ. Scͥo. Nichil addidit. Et qͥa nichilad¬
diato: micltũ ẽ qd cõmendauit. Exspectabat᷑ enĩ ite dicet qd̾
esset: nec tam̃ dix̃. Quid exspectabat᷑ ut dicet᷑: forte. ñ credid̾i
tis qͥa ego sũ xp̃cꝰ ñ crediditis qͥa ego stĩ di filiꝰ: ñ crediãtts qͥa
egosũ u̾bũ pat̾s: nͥ crediditis qͥd ego sũ conditor mundi: nisi
credid̃itis qͥa ego sũ honĩs formator et reformator. treator eo re¬
creator. factor ec refector: nͥ hoc eredia̾itis qͥa ego sũ: morienu¬
i in peccatis urĩs. Mulcũ est qd̾ ait ip̃r̃a. egosĩ: qi sit dixe¬
rat et ãs moysi. Ego sũ qͥ st̃. Q s digne eloqͣtur quid sit. sũ s
Aettebat dͥs ꝑ angłm suũ. seruũ suũ moy sen. ad lib̾andũ
ex egypto ppłm suũ Legistis qd̾ auditis et nostis: cõmemoro

Expanded text:
ant morituri: erant etiam qui in ipsum qui loquebatur, fuerant credituri, et ab omni deritis quia ego sum? Ego sum, quid? Nihil addidit; et quia nihil addidit, multum est quod commendavit. Exspectabatur enim ut diceret quid esset, nec tamen dedideritis quia ego sum Dei Filius; nisi credideritis quia ego sum Verbum Patris; nisi credideritis quia ego sum conditor mundi; nisi credideritis quia ego sum hominis formator et reformator, creator et recreator, factor et refactor: nisi hoc credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris. Multum est quod ait ipsum, Ego sum: quia sic dixerat et Deus Moysi, Ego sum qui sum. Quis digne eloquatur quid sit, sum? Mittebat Deus per angelum suum, servum suum Moysen ad liberandum ex Aegypto populum suum legistis quod audistis, et nostis; commemoro