comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidebunt in queri pupugerunt : Et
confundent᷑ sero: qui pͥmo pęniten ia &
salubri consilio confundi noluerunt. Qm̃¬
edificauit dñs syon. e ⁊ idebitur in gła
rant. gemunt. Ille unꝰ pauꝑ qͦd po apes mul¬
ti: quia milia in tot gentibꝰ. U nꝰ: qͥs unit .s
pacis eccłȩ. Ipse unꝰ: ipse multi. Uñ propt᷑
caritatem: multi ꝓpt̾ latitua: un. Ergo
nunc orat᷑: nunc eiitur Nnc siquis
alit̃ erat & alt: se hue ebat. manduc& cine¬
rem sicut panem: & potum suum cũ fletu
commisceat. Nunc tempꝰ ẽ cum edificatur
sẏon: nunc intrant lapides in structuram.
Perfecto edificio. & dedicata domo. qͥd cur¬
ris. sero quesiturꝰ. in anit̾ petiturus. frustra
pulsaturꝰ : foris remansurꝰ. cum quinq uir¬
ginibꝰ fatius ͤ Nunc gͦ curre. Respexit enĩ
ir orat one ⁊ humiliuii & uon despexit

Expanded text:
videbunt in quem pupugerunt ? Et confundentur sero, qui prima poenitentia et salubri confundi noluerunt. «Aedificabit Dominus Sion, et videbitur in gloria rant, gemunt: ille unus pauper, quod pauperes multi; quia millia in tot gentibus unus, quia unitas pacis Ecclesiae. Ipse unus, ipse multi: unus, propter charitatem; multi, propter latitudinem. Ergo nunc oratur, nunc curritur; nunc, si quis aliter erat, et aliter se habebat, manducet cinerem sicut panem, et potum suum cum fletu commisceat. Nunc tempus est, cum aedificatur Sion; nunc intrant lapides in structuram: perfecto aedificio et dedicata domo, quid curris, sero quaesiturus, inaniter petiturus, frustra pulsaturus, foris remansurus cum quinque virginibus fatuis ? Nunc ergo curre: «Respexit» enim «in orationem humilium, et non despex
Abbreviated transcription (Latin):
sultas: inutro te ad istum paneni. Non enĩ
audes te dicere non ẽẽ peccatorem. Discute
conscientiam tuam: Mende tribunal m̃tis
tuȩ. Noli parcere tͥ: crmina te: loquant᷑
t meuulle cordis. Uide. utrum auceas in¬
nocentiiteri. Hinc plane sis. respexe¬
rit conibitur: si se uon palpauerit con¬
fitebitur. Et ut niud agit miser. si ñ erit portꝰ
impui cetis: Si sola fiuit peccandi licentia. &
nulla percatoꝵ ẽ indulgcutioeris: Quo
rem siuit panem manducar&e: & potum suũ
cum fletu miscer&. Non te iam delerat tale
coniuiuum.  ed tam̃ inquit augent homi¬
nes peccata spe uenie Immo augerent peccata
desꝑatiena ueni. Nam ntona.s qͣm licentio¬
sa crudebta⁊ uiaant gla utes Vnde hoc.

Expanded text:
sultas, invito te ad istum panem. Non enim audes te dicere non esse peccatorem. Discute conscientiam tuam, ascende tribunal mentis tuae, noli tibi parcere, examina te, loquatur tibi medulla cordis; vide utrum audeas innocentiam profiteri. Hic plane si se respexerit, conturbabitur; si se non palpaverit, confitebitur. Et quid agis miser, si non erit portus impunitatis? Si sola fuit peccandi licentia, et nulla peccatorum est indulgentia, ubi eris? quo rem sicut panem manducaret, et potum suum cum fletu misceret. Non te jam delectat tale convivium? Sed tamen, inquit, augent homines peccata spe veniae. Imo augerent peccata desperatione veniae. Nonne attendis quam licentiosa crudelitate vivant gladiatores? Unde hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ scundala patiunt᷑. frixorut̃ ipsor su
Est enim ibi carctas: & magis in ossibꝰ
teriora sunt ossa omĩbꝰ carnibꝰ &⁊ oria
um̃s carres. Uerũ si quisqͣm paruit ilis
scancalum. & in arama ꝑicligitur: tartũ

Expanded text:
qui scandala patiuntur, frixorium ipsorum sunt. Est enim ibi charitas, et magis in ossibus. Interiora sunt ossa omnibus carnibus, et portant omnes carnes. Verum si quisquam patiatur aliquod scandalum, et in anima periclitetur; t
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ ꝓdest hominis amicicia: forte ñ solũ ibi nul¬
lum auxilium: s & ꝑiculũ inuenires. Aiuti
ñ ꝑiclitabant᷑. anteqͣm m aioribꝰ ungerent᷑
exoptar᷑ maiorum amicicias. ut maigra ꝑt¬
cula incurrerent. Securꝰ opta amiciciã xp̃i.
Hospitari apud te uult: fac illi locũ. Quio
e fae illi locum: Noli amare teipsum. illuã
ama. Si te amaueris claudis contͣ illum: si p¬
sum amaueris. apis illi.Si autẽ aꝑueris & in¬
trauerit. ñ peries amando te: s inueniris
cit: idõ dixit. si ascenđo. In re quã pͥuatam
quisq possid&: necesse ẽ suꝑbꝰ sit. Inde se
enim tendit homo ad hominem: cum sintꝰ
ambo caro. Qd est homo fr̃s: Caro. Et qͥd est
alt̾ homo: Altera caro. Et tam̃ caro diues
extendit se contͣ carnem pauꝑem: quasi ali¬
qͥd illa caro attulerit quandonata ẽ. aut
aliqͥd auferat qͣndo moritur. Ad hoc plus
habuit: ut plus tumere. Iste aut̃ qͥ uult in¬

Expanded text:
tibi prodest hominis amicitia? Forte ibi non solum nultibi prodest hominis amicitia? Forte ibi non solum nullum auxilium, sed et periculum invenires. Nam multi non periclitabantur antequam majoribus jungerentur; exoptarunt majorum amicitias, ut majora pericula incurrerent. Securus opta amicitiam Christi: hospitari apud te vult; fac illi locum. Quid est, fac illi locum? Noli amare teipsum, illum ama. Si te amaveris, claudis contra illum; si ipsum amaveris, aperis illi: si autem aperueris et intraverit, non peries amando te, sed inveniercit; ideo dixit, «Si ascendero.» In re quam privatam quisque possidet, necesse est superbus sit: inde se enim tendit homo ad hominem, cum ambo sint caro. Quid est homo, fratres? Caro. Et quid est alter homo? Altera caro. Et tamen caro dives extendit se contra carnem pauperem; quasi aliquid illa caro attulerit quando nata est, aut aliquid auferat quando moritur. Ad hoc plus habuit, ut plus tumeret. Iste autem qui vult in
Abbreviated transcription (Latin):
munit̃ possidemꝰ. litigamꝰ : Aerem istũ com¬
munit̃ ducimꝰ: solem cõmunit̃ om̃s uidemꝰ
Beati gͦ qui sic faciunt locum dño: ut pͥua¬
to suo non gaudeant. Talem enĩ describebat
iste. qui dicebat: si introiero in tab̾naculũ
domꝰ mec. Pruatũ hoc erat. Sciebat pͥuato
se impediri. ne facer& locũ dño: & ea cõme¬
morat. quȩ ad seipsum ꝑtinebant. Non ui¬
troibo in tab̾naculũ domꝰ meę: donec inue¬
niam. Qa Cũ inueneris locũ dño: intrabis
in tab̾naculũ tuũ. An ipsũ erit tab̾naculũ
tuũ. ubi inueneris locũ dño Nuare: Suia
ipse eris locus dñi: & cũ eis qͥ fuerint locus
dni. unũ eris. Abstineamꝰ gͦ nos fr̃s a posses¬
sione rei pͥuate: aut ab amore. si ñ possumꝰ
a possessione: & facimꝰ locũ dño. Si uell&¬
apud te hospiciũ habere aliqͥs senator non
mo tua: & si amares hoc. auferres tam̃. ne
eũ offenderes. cuiꝰ amiciciam ambires. Et qđ

Expanded text:
muniter possidemus, litigamus? Aerem istum communiter possidemus, litigamus? Aerem istum communiter ducimus, solem communiter omnes videmus. Beati ergo qui sic faciunt locum Domino, ut privato suo non gaudeant. Talem ergo describebat iste, qui dicebat, «Si introiero in tabernaculum domus meae.» Privatum hoc erat. Sciebat privato se impediri, ne faceret locum Domino, et ea commemorat quae ad seipsum pertinebant: non introibo «in tabernaculum domus meae, donec inveniam:» quid? cum inveneris locum Domino, intrabis in tabernaculum tuum? An ipsum erit tabernaculum tuum, ubi inveneris locum Domino? Quare? Quia ipse eris locus Domini, et cum eis qui fuerint locus Domini, unum eris. 6. Abstineamus ergo nos, fratres, a possessione rei privatae; aut ab amore, si non possumus a possessione; et facimus locum Domino. Mulapud te hospitium habere aliquis senator, non mo tua; etsi amares hoc, auferres tamen ne eum offenderes, ad cujus amicitiam ambires. Et quid
Abbreviated transcription (Latin):
locus dño. Et ut noueritis qͥa unꝰ locꝰ factꝰ est
dnõ in om̃ibꝰ. scͥptura dicit. Erat illis anima
una. & cor unum: in dm̃. Multi autem ne fa¬
ciant locum dño. sua quer̃: sua diligunt: po¬
testate sua gaudent : pͥuatũ suum c̃cupisẽt.
Qui autem uult facere locũ dño: ñ de pͥua¬
to. s de cõmuni deb& gaudere. Hoc illi fe¬
cer̃ de rebꝰ suis pͥuatis. Fȩcer̃ illas cõmunes.
qͦd habebant suum. Numqͥd amiser̾ Si so¬
li haberent. & unꝰquisq suum haber&: hoc
solum haber& qͦd suum habebat. Cum autẽ
qͦd ꝓpͥum erat. commune fecit: & ea quȩ
erant cȩterorũ. ipsiꝰ facta sunt. Intendat
caritas ur̃a : qͥa ꝓpt̾ illa quȩ singuli posside¬
mꝰ. existunt lites: inimicicię: discordia:
bella int̾ homines: tumultus: dissensiones
adũsum se: scandala : peccata: iniquitates:
homicidia. P ropt᷑ quȩ ᷤ Propt̾ ipsa quȩ sin¬
guli possidemꝰ. Numquid ꝓpt̾ ista quȩ com¬

Expanded text:
locus Domino. Et ut noveritis quia unus locus factus est Domino in omnibus, Scriptura dicit: «Erat illis anima una et cor unum in Deum» . Multi autem ne faciant locum Domino, sua quaerunt, sua diligunt, potestate sua gaudent, privatum suum concupiscunt. Qui autem vult facere locum Domino, non de privato, sed de communi debet gaudere. Hoc illi fecerunt de rebus suis privatis; fecerunt illas communes. Quod habebant suum, numquid amiserunt? Si soli haberent, et unusquisque suum haberet; hoc solum haberet quod suum habebat: cum autem quod proprium erat, commune fecit; et ea quae erant caeterorum, ipsius facta sunt. Intendat Charitas vestra: quia propter illa quae singuli possidemus, existunt lites, inimicitiae, discordiae, bella inter homines, tumultus, dissensiones adversum se, scandala, peccata, iniquitates, homicidia. Propter quae? Propter ipsa quae singuli possidemus. Numquid propter ista quae com
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ꝓpt uocẽ sponsi gauda. Nã si ꝓpt uocem
sua geridera caders lã uidetis g quare
de ctderint. qͥ ad uocẽ suã gaudent᷑. aꝓ mar
Autẽ ille sponsi dicebat. Hic ẽ q bapti ate
dnẽ in requiẽ tuã. Dño dormiente dictt
erurgo. P̃ nostis qͥs dormiuit : a qͥs resurrex̃.
amortus iã ñ morit᷑ & mors ei ust noo
minabit᷑. Iysiꝰ ẽ uox in alio psalmo: ego dor¬
ma i& somiũ cepi & exurrexi. qm̃ susco

Expanded text:
vocem suam gauderet, caderet. Jam videtis ergo quare ceciderint qui ad vocem suam gaudent. Amicus enim ille sponsi dicebat: «Hic est qui baptizat» . uiem tuam.» Domino dormienti dicit, «Exsurge.» Jam nostis quis dormivit, et quis resurrexit. a mortuis, jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur . Ipsius est vox in alio psalmo: «Ego dormivi et somnum cepi, et exsurrexi, quo
Abbreviated transcription (Latin):
dõ patri dictũ ẽ: ꝓpt̾ dauid seruĩ tiui re
au̾tas faciẽ xp̃i tui. Crucificus ẽ diusui
dea: erucifixus ẽ a uideis: ab ipsisturui
dormiuit. Int̾ quorũ sȩuentiũ manꝰ dot¬
uit. ad eos iudicandos surrex̃. & dicit qil
loco. Ex suscita me: & reddã illis. Et rad¬
dit: & redditurꝰ ẽ. Nã qͣnta pꝰea uidei piss¬

Expanded text:
o Patri dictum est, «Propter David servum tuum, ne avertas faciem Christi tui.» Crucifixus est Dominus in Judaea; crucifixus est a Judaeis; ab ipsis turbatus dormivit. Inter quorum saevientium manus dormivit, ad eos judicandos surrexit: et dicit quodam loco, «Et suscita me, et reddam illis» . Et reddidit, et redditurus est. Nam quanta postea
Abbreviated transcription (Latin):
iuda: Non. Nam credider inde aliqͥ. & mul¬
ta milia hominum credider̃ inde: & hociĩ
pꝰ resurrectionẽ diũ. Sȩuier̃ ut crucifig¬
rent: & pꝰea cȩper uidere fieri miracula in
nomine xpĩ crucifixi: & plus contremuet
tantũ posse eiꝰ nom̃. qͥ quasi int̾ manꝰ eorum
nichil poterat: & cõpuncti corde. iã creden¬
tes duuinitatẽ occultã fuisse in illo quẽ oȩce

Expanded text:
Juda? Non: nam crediderunt inde aliqui, et multa millia hominum crediderunt inde, et hoc jam post resurrectionem Domini. Saevierunt, ut crucifigerent, et postea coeperunt videre fieri miracula in nomine crucifixi; et plus contremuerunt tantum posse ejus nomen, qui quasi inter manus eorum nihil poterat; et compuncti corde, jam credentes
Abbreviated transcription (Latin):
Se ue enuris siue in feminis: siue in anus¬
tis siue ĩmaritatis feminis suie in adolesert
siue in senibꝰ. siue in uirginibꝰ. omis ecelans
uidua ẽ. deserta in hoc scło: si sentit ilio s
nouet uiduitatẽ suã. T̃unc eñi auxiliũ psi
ẽ illi. Nonne agnoscitis istã uiduã in eugios
fr̃s mei: Cũ dicer& dñs oportere semꝑ oran
U indica me de adu̾sario meo. Et int̃pelin¬
do cotidie: uidua fregit illũ. Ait enĩ ipseui¬
dex apud se: qͥ nec dm̃ timebat. nec hoĩsrx
uerebat᷑. Et si dm̃ ñ timeo nec hoĩes reuero
uel ꝓpt̾ tediũ qͦd mͥ facit ista uidua. uindi¬

Expanded text:
est, sive in viris, sive in feminis, sive in conjugatis, sive in maritatis feminis, sive in asive in senibus, sive in virginibus: omnis Ecclesia una vidua est, deserta in hoc saeculo, si sentit illud, si novit viduitatem suam; tunc enim auxilium praesto est illi. Nonne agnoscitis istam viduam in Evangelio, fratres mei, cum diceret Dominus oportere semper orare, Vindica me de adversario meo.» Et interpellando quotidie vidua, fregit illum. «Ait enim ipse judex apud se, qui nec Deum timebat, nec hominem reverebatur: Etsi Deum, non timeo, nec hominem erubesco, vel propter taedium q
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑflor& xp̃m. Nemo hominũ illã sibi assui¬
mat: qͥa ipse scĩfic̾at. Alioqͥn ñ erit uerũ
suꝑ ipsũ aut̃ florebit scĩfi catio mea. Gloria
enim qͦd dixit: ad głam uult ꝑtinere. Qndo
enĩ florent arbores: tẽ pulchrȩ st̃. Ergo scĩ¬
ficatio in baptismo. unde flor& & clar&:¬
Unde cessit mundus huic pulchritudini:
Quia in xp̃o florg.Nã pone illã in hominiᷤᷤ
potest at eniuꝰi flor&: quando omĩs caro se¬
num. & om̃is claritas carnis uet flos cen

Expanded text:
floret. Nemo hominum illam sibi assumat, quia ipse sanctificat; alioquin non erit verum, «Super ipsum autem florebit sanctificatio mea.» Gloria enim quod dixit, ad gloriam vult pertinere: quando enim florent arbores, tunc pulchrae sunt. Ergo sanctificatio in Baptismo; inde floret mundus huic pulchritudini? Quia in Christo floret: nam pone illam in hominis potestate; quomodo floret, quando omnis caro fenum, et omnis
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. Thesaurirent inqͥt sibi fundam̃tũ bonũ
in futurũ: ut app̃hendant uerã uitã. Cum
app̃henderint: tc̃ erunt diuites. Quando aũ
ñ eã adhuc habent: nouerint se pauꝑes. Ita
fit. ut om̃s humiles corde. & in caritate germa¬
na c̃stititos: qͥcqͥd habuerit in hoc scło. int̃
pauꝑes suos numer&. ds̃.: qͦs saturat panibus.
lulũ adu̾tat caritas ur̃a. sacerdotes eiꝰ induã
salutari. & sci eiꝰ exultatione exultabt̃. Quis¬

Expanded text:
sunt: «Thesaurizent,» inquit, «sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam» . Cum apprehenderint, tunc erunt divites; quando autem non eam adhuc habent, noverint se pauperes. Ita fit ut omnes humiles corde, et in charitate gemina constitutos, quidquid habuerint in hoc saeculo, inter pauperes suos numeret Deus, quos saturat panibus. lulum advertat Charitas vestra. «Sacerdotes ejus induam salutari, et sancti ejus exsultatione exsultab
Abbreviated transcription (Latin):
r at illa domo: Beati qͥ habitarit in do
tu in scła scłorum laudabunt te. In tab̾¬
uilo adhuc gemuimꝰ: in domo laudabimꝰ.
ule. Quia gemitꝰ ẽ ꝑ egrinantiũ: laudatio
nin patria cõmanentium. hic pͥmo qͤrat᷑.
udrata: inuenimꝰ eam in cãpis saltuũ. Ibi
uduiit. ubi inuenit: an alibi audiuit. &
a inuenit. Queramꝰ gͦ qͥd sit ephrata ubi
aduit: item queramꝰ. qd sit in cãpis saltuũ.
iuinuenit. E phrata u̾bum hebreum. int̾p̃¬
biler. ut ad nos ꝑuenir&s intellectꝰ. Nam ex
ubra transtuler̃ in grȩcam: ex grȩca transla¬
a sunt nob̾ in latinam. Fuer̃ enĩ qͥ uigilar̃
ascpͥturis. Si gͦ ephrata speculũ: illa domͦ
q inuenta ẽ in cãpis saltuũ. in speculo au¬
sta ẽ. Speculũ imaginẽ hab&. Om̃is ꝓpħia.
nigo futurorum. Domꝰ gͦ dĩ: futura unagi
i ꝓphetiȩ p̃dicata ẽ. Audiuimꝰ enĩ illã in
hrculo: id est audiuimꝰ in ephrata: inuenimꝰ
n campis saltuũ. Qui sunt campi saltuum:

Expanded text:
r de illa domo? «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te» . In tabernaculo adhuc gemimus, in domo laudabimus. Quare? Quia gemitus est peregrinantium, laudatio jam in patria commanentium. Hic primo quaeratEphrata. Invenimus eam in campis saltuum.» Ibi audivit, ubi invenit; an alibi audivit, et alibi invenit? Quaeramus ergo quid sit «Ephrata,» ubi audivit; item quaeramus quid sit «in campis saltuum,» ubi invenit. Ephrata verbum hebraeum interprstulerunt, ut ad nos perveniret intellectus. Nam ex hebraea transtulerunt in graecam, et ex graeca translata sunt nobis in latinam. Fuerunt enim qui vigilarent in Scripturis. Si ergo Ephrata speculum, illa domus quae inventa est in campis saltuum, in speculo audita est. Speculum imaginem habet: omnis prophetia imago futurorum. Domus ergo Dei futura, in imagine prophetiae praedicata est. Audivimus enim illam in speculo, id est, «Audivimus in Ephrata. Invenimus in campis saltuum.» Qui sunt campi saltuum?
Abbreviated transcription (Latin):
ti de amicis potentioribꝰ p̃sũpser̃: cecider̃
l de quibꝰ p̃sũpser̃. & in uoluer̃ eos qͥ de se p̃¬
liser̃. Respicite exempla generis humani.
ñ p̃sumere de pecunia: de amico hoĩe.
ihonore & iactantia scłi. Tolle ista omĩa.
ihabes illa: age dõ grãs si c̃tempnis illa. Si
litẽ inflaris inde. noli attendere qͣndo eris
A hominũ: iã diabolo p̃da es. Si autẽ de his

Expanded text:
is potentioribus praesumpserunt: ceciderunt illi de quibus praesumpserunt et involverunt eos qui de se praesumpserunt. Respicite exempla generis humani. non praesumere de pecunia, de amico homine, de honore et jactantia saeculi. Tolle ista omnia: sed si habes illa, age Deo gratias si contemnis illa. Si autem inflaris inde, noli attendere quando eris praeda hominum; jam diabolo praeda es. Si autem de his
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Qm̃ habundauit iniquitas. refrigeses
caritas multorum. In his in quibꝰ crritas re¬
Frigescit: non stant pedes eiꝰ. Sed qd secutũ
EQui autẽ ꝑseuerauerit usq in finẽ e hic
saluus erit. Ecce in quibꝰ steter̃ pedes euis
In eo loco adora: id est de talibꝰ esto. in quis
steter pedes dnĩ. Si aictẽ de ipsa domo in¬
des tͦui in xpõ stent. T unc autẽ stabunt pe¬
des si ꝑseueraueris in xp̃o. Qͥd enĩ di de
diabolo Ille homicida erat ab inttio.& iii
ueritate ñ stetit. Diaboligͦ pedes. ñ steter.
tem de suꝑbis qd dicit : Nonueniat m pes
suꝑbie: & manꝰ peccatorũ ñ moueat me.Abi¬

Expanded text:
ejus? «Quoniam abundavit iniquitas, refrigescet ejus? «Quoniam abundavit iniquitas, refrigescet charitas multorum.» In his in quibus charitas refrigescit, non stant pedes ejus. Sed quid secutus est? «Qui autem perseveraverit usque in finem, hic salvus erit» . Ecce in quibus steterunt pedes ejus: in eo loco adora, id est, de talibus esto in quibus steterunt pedes Domini. 14. Si autem de ipsa domo indes tui in Christo stent. Tunc autem stabunt pedes, si perseveraveris in Christo. Quid enim dicitur de diabolo? «Ille homicida erat ab initio, et in veritate non stetit» . Diaboli ergo pedes non steterunt. Item de superbis quid dicit? «Non veniat mihi pes superbiae, et manus peccatorum non move
Abbreviated transcription (Latin):
der̃ dm̃. ipsorũ filii erant: qͥa ipsorũ facta sec¬
tabant᷑. Generatio uiꝑarũ: qͥs ostendit uob̾ fu¬
gere a uentura iraꝰ Facite gͦ fructũ dignũ pe¬
nitentie: & ne dixeritis. qͥa patrẽ habemꝰ abra
ham: potens ẽ enĩ ds̃ de lapidibꝰ istis. suscitare
filios abrahȩ. Nescio qͦs lapides t̾c uidebat in
cãpis saltuã: inde suscitati st̃ filii abrahe. Filii
eni magis qͥ fidem imitati st̃. qͣm qͥ de carne
nati st̃. Nemo gͦ minet᷑ domui dĩ. quasi dicat᷑:
subtraho me. & ru& domꝰ. Bonũ ẽ enĩ illi. ut
coȩdificet᷑ s habeat caritatẽ. Nã si ipse ruerit.
ilcastt dom̃. Itaq fir̃s. in his ẽ domꝰ dĩ. quos
pdestinauit: & p̃sciuit ꝑseueraturos. De illi
lietie ẽ: ubi steter̃ pedes eiꝰ. Sunt enĩ qͥ non
ꝑseuerant: nec stant pedes eiꝰ in eis. Non st̃
gͦ ipsi eccła: ñ ipsi ꝑtinent ad illud mͦ tab̾¬
naculũ. tc̃ domũ. Sed ubi ñ steter pedes

Expanded text:
derunt Deum: ipsorum filii erant, quia ipsorum facta secderunt Deum: ipsorum filii erant, quia ipsorum facta sectabantur. «Generatio viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Facite ergo fructum dignum poeniteham. Potens est enim Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae» . Nescio quos lapides tunc videbat in campis saltuum, unde suscitati sunt filii Abrahae. Filii enim magis qui fidem imitati sunt, quam qui de carne nati sunt. Nemo ergo minetur domui Dei, quasi dicat: Subtraho me, et ruet domus. Bonum est enim illi ut coaedificetur, et habeat charitatem. Nam si ipse ruerit, stabit domus. Itaque, fratres, in his est domus Dei, quos praedestinavit et praescivit perseveraturos: de illis dictum est, «Ubi steterunt pedes ejus.» Sunt enim qui non perseverant, nec stant pedes ejus in eis. Non sunt ergo ipsi Ecclesia; non ipsi pertinent ad illud modo tabernaculum, tunc domum. Sed ubi steterunt pedes
Abbreviated transcription (Latin):
Ille enĩ addomũ dĩ ꝑtin&: qͥ ẽ in caritate cõpa¬
ginatꝰ lapidibꝰ uiuis. Qui autẽ caritatẽ ñ habu¬
erit. ruinã facit: & illo ruente. domꝰ stat. Ne¬
mo enĩ minet᷑ domui. ubi ẽẽ quasi lapis cepit:
si ruere uoluerit. quasi aliqͥd domui noceat.
Dic enĩ suꝑbierat & pͥmꝰ ppłs uideorũ dicens. neq
enĩ fraudaturꝰ ẽ ds̃ patrẽ abrahã. cui ꝓmisit
tanta de semine eiꝰ: & faciebant omĩa mala
tanqͣm securi de pollicitatione dĩ: qͦd ñ ꝓillors
meritis qͥ scelera faciebant. s ꝓ meritis abra¬
hȩ parcer& eis: & qualescũq malos filios abra¬
he. congregar& in domũ suã ad uitã ęt̾nam
Sed qͥd iohannes. O eneratio inqͥt uiperarũ.
Quando ad illũ uener̃ filii ipsi abrahȩ ut bap¬
ti zarent᷑ in aqua penitentię: ñ eis dix̃ gene¬
ratio abrahȩ: s uiꝑarũ. Tales enĩ erant. quales
qͦs imitabant᷑: ñ filii abrahȩ. s filii amorrei:
chananei: gergesei: iebisei: & om̃ium qͥ offen¬

Expanded text:
Ille enim ad domum Dei pertinet, qui est in charitate compaginatus lapidibus vivis. Qui autem charitatem non habuerit, ruinam facit; et illo ruente domus stat. Nemo enim minetur domui, ubi esse quasi lapis coepit, si ruere voluerit, quasi aliquid domui noceat. Sic enim superbierat et primus populus Judaeorum, dicens, Neque enim fraudaturus est Deus patrem Abraham, cui promisit tanta de semine ejus: et faciebant omnia mala tanquam securi de pollicitatione Dei, quod non pro illorum meritis qui scelera faciebant, sed pro meritis Abrahae parceret eis, et qualescumque malos filios Abrahae congregaret in domum suam ad vitam aeternam. SeQuando ad illum venerunt ipsi filii Abrahae, ut baptizarentur in aqua poenitentiae, non eis dixit, Generatio Abrahae, sed «viperarum.» Tales enim erant, quales quos imitabantur; non filii Abrahae, sed filii Amorrhaei, Chananaei, Gergesaei, Jebusaei, et omnium qui offen
Abbreviated transcription (Latin):
litĩ c̃ manducauer & adorauer̃ om̃s diuites
in: ibi dictũ ẽ edent pauꝑes & saturabunt᷑.
Iure quando diuites dicti st̃ adorasse: satu
te. descendit ad t̾ram: & ait suis. Ego sum
pns uiuus. qͥ de cȩlo descendi. Idõ illic in psal
imuno dõ. Pecunia nichil ẽ: ñ inde auxiliũ
alebitis. Aulti ꝓpt̃ pecuniã p̃cipitati st̃: mul

Expanded text:
Manducaverunt et adoraverunt omnes divites terrae;» ibi dictum est, «Edent pauperes, et saturabuntur.» Quare quando divites dicti sunt adorasse, saturfieret, descendit ad terram; et ait suis: «Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi» . Ideo illic in psalm nisi in uno Deo. Pecunia nihil est; non inde auxilium habebitis. Multi propter pecuniam praecipitati sunt, multi
Abbreviated transcription (Latin):
rauit dñs dauid łieritate: & non pęnite¬
t eum. Quid est uirauit: Promissum ꝑse
pum firmauit. Quid est ñ ꝑ enitebit eum:
tuit. Sed qͦmͦ hominẽ cum pęnit& mutare
ut qd fecit: sic ubi audis quia pęnit&. dm̃.
titationẽ ipsã spera. Alit̃ illam facit qͣmuis
omine pęnitentiȩ appell&: alit̾ tu. Iu enĩ
ficis quia erraueras: ille autẽ facit qͥa uin¬
dicat. aut quia liberat. Mutauit regnum
suil cũ pęniter& eũ sicut dictũ ẽ: & in eo
ysoloco ubi scͥptura dicit pęnituit eũ. ibi

Expanded text:
t non poenitebit eum.» Quid est, «juravit?» Promissum per seipsum firmavit. Quid est, «non poenitebit eum?» ravit. Sed quomodo hominem cum poenitet, mutare vult quod fecit; sic ubi audis quia poenitet Deum, mutationem ipsam spera. Aliter illam facit Deus, quamvis nomine poenitentiae appellet, aliter tu: tu enim facis, quia erraveras; ille autem facit, quia vindicat, aut quia liberat. Mutavit regnum Saül, cum poeniteret eum sicut dictum est: et in eo ipso loco ubi Scriptura dicit, «Poenituit eum;» ibi
Abbreviated transcription (Latin):
sedẽ tuã. Si filii tui custodierint: & filii eors
sedebt̃ in et̾nũ. Meritũ filiis. parentes facuiñ.
Qd si filii ipsiꝰ custodierint: & filii eorũ ñ cu¬
stodierint. Quare ad meritũ patrũ. ꝓmittit᷑
beatitudo filiorũ : Qͥd enuĩ ait. si custodierint
filiĩ tui. & filii eorũ sedebunt in ęt̃nũ: ñ ait
si custodierint filii tui sedebt̃ suꝑ sedẽ tuã.
& si custodi erint filii eorũ & ipsi sedebt᷑ suꝑ
sedẽ tuã. s ait si filii tui custodierint. & filii
eorũ sedebt̃ suꝑ sedẽ tuã: nͥ qͥa filios hic uo¬
luit intelligi fructꝰ ipsorũ  Si filii tui in qͥt
custodierint᷑ legẽ meam. & mandata mea hȩc
quȩ docebo eos seruauerint: filii tui & filii

Expanded text:
tuam.» Si filii tui custodierint, et filii eorum sedebunt in aeternum. Meritum filiis parentes faciunt. Quid si filii ipsius custodirent, et filii eorum non custodirent? Quare ad meritum patrum promittitur beatitudo filiorum? Quid enim ait, «Si custodierint filii tui, et filii eorum sedebunt in aeternum» non ait, Si custodierint filii tui, sedebunt super sedem tuam; et si custodierint filii eorum, et ipsi sedebunt super sedem tuam: sed ait, «Si filii tui custodierint, et filii eorum sedebunt super sedem tuam», nisi quia filios hic voluit intelligi fructus ipsorum? «Si filii tui,» inquit, «custodierint legem meam, et mandata mea haec quae docebo eos» servaverint filii tui; «et filii
Abbreviated transcription (Latin):
stodieris. Si autẽ non: non eris filĩ dauis.
degeneras. Si uidei illud non dicunt qͥ de ip¬
sa stirpe nati sunt: immo dict illud s deli¬
ut filii ñ simꝰ nͥ imitando fidem: n colendo
bis suꝑ sedem dauid ꝰ Et si ñ in te cõplebitur.
putas qͥd ñ cõplebit᷑  It qͦmͦ inuenit eam in
cãpis saltuum: Et qͦm̃ steter̃ pedes eiꝰua
pacẽ currimꝰ: que ñ in angłis s in noħ pegri¬
natͣ quȩ ex parte meliore expectat parte
rediturã. unde nob litterȩ uener. quȩ coti¬
die recitant᷑. Ipsa ciuitas ipsa ẽ syon quã¬

Expanded text:
stodieris; si autem non, non eris filius David. stodieris; si autem non, non eris filius David. David, si degeneras. Si Judaei illud non dicunt, qui de ipsa stirpe nati sunt imo dicunt illud, sed deliut filii non simus, nisi imitando fidem, nisi colendo bis super sedem David? et si non in te complebitur, putas quia non complebitur? Et quomodo invenit eam in campis saltuum? et quomodo steterunt pedes ejus? pacem currimus, quae non in Angelis, sed in nobis peregrinatur, quae ex parte meliore exspectat partem redituram; unde nobis Litterae venerunt, quae quotidie recitantur. Ipsa civitas, ipsa est Sion, qua
Abbreviated transcription (Latin):
patres st̃ homines: spei futurȩ. Cũ autẽ ad¬
epti fuerint qͦd sꝑant. filii st̃: quia illud
qͥd adipiscuntur peꝑer̃ & generauer̃ in oꝑibꝰ
bonis. Et hoc illi seruat᷑ in posterũ: qͥa & ip¬
sa posteritas. in filiis appellari sol&. At si
filios ipsos hoĩes accipis. intellige & de¬
ipsis dictũ. si eustodierint testam̃tũ neũ.¬
mum. id est si custodierint: ut hic subdi¬
tinguas & deinde inferas. sedebunt in et̃nũ
suꝑ sedem tuam: id est & filii tui & filii eoru.
sed om̃s si custodierint. Quid gͦ si ñ eustodie¬
⁊ͣ ereueturos ͥ Sed ne aliquis quasi minare¬
tͦ pmisis dei. & in potestate sila uelare
nere qͦd ꝓmisit ds̃ ut impleret᷑. idõ & ulra¬
uit dixit: in qͦ ostendit quia sine dubio
uenturum ẽ. Quomͦ gͦ posuit ibi. si custodie¬
rint: Ne iam glorieris de ꝓmissis: & dimit¬
tas te ũ custodire. T̃ unc eris filiꝰ dauid. sicu¬

Expanded text:
patres sunt, homines spei futurae: cum autem adpatres sunt, homines spei futurae: cum autem adepti fuerint quod sperant, filii sunt; quia illud quod adipiscuntur, pepererunt et generaverunt in operibus suis. Et hoc illis servatur in posterum, quia et ipsa posteritas in filiis appellari solet. 20. Aut si filios ipsos homines accipis, intellige et deipsis dictum. «Si custodierint filii tueorum,» id est, si custodierint; ut hic subdistinguas, et deinde inferas, «sedebunt in aeternum super sedem tuam,» id est, et filii tui et filii eorum, sed omnes si custodierint. Quid ergo si non custodie; quid, nisi credituros? Sed ne aliquis quasi minaretur promissis Dei, et in postestate sua vellet ponere quod promisit Deus ut impleretur; ideo et «juravit» dixit: venturum est. Quomodo ergo posuit ibi, «Si custodierint?» Ne jam glorieris de promissis, et dimittas te non custodire. Tunc eris filius David, si cu
Abbreviated transcription (Latin):
ipsiꝰ: qͥ qͦmcũq conam᷑ facere uoluntatẽ ipsiꝰ.
& ingemiscimꝰ petentes ut adiuu& nos qͦ ĩple¬
amꝰ qđ iub&: nũqͥd iã sedemꝰ in illis sedibꝰ bea¬
titudinis. quȩ nob̃ ꝓmittunt᷑  Non: s man¬
data tenentes. sꝑamꝰ hoc futurũ. Ipsa spes. tãꝗͣ
fili dicta ẽ: qͥa hominis in hac uita uiuentis speᷤᷤ
filii suut: fructꝰ filii st̃. Propt̾ea & hoĩes excu¬
santes auariciã suã. dict filiis suis seruare
qͦd seruant: & nolentes dare inopi. pieta¬
tis nomine se excusant: qͥa filii eoꝵs speseoꝵ
sunt. Oñs hoĩes enĩ qͥ scđm hoc scłm uiuunt.
spem suã dic̃t. filios generare & relinquere.
aõ nomine filiorũ. spem ipsã posuit: & ait.
Si custodierint filii tui testam̃tũ meũ. & te¬
stimonia mea hec quȩ docebo illos. & filii eor
sed ebt in ęc̃nũ suꝑ sedẽ tuã: s est cales fructꝰ
habebt̃. ut spes eos ñ fallat: ut illud ueni¬
at qͦd sꝑant sibi uenturũ. Modo gͦ tanqͣm

Expanded text:
ere voluntatem ipsius, et ingemiscimus petentes ut adjuvet nos, quo impleamus quod jubet; numquid jam sedemus in illis sedibus beatitudinis, quae nobis promittuntur? Non: sed mandata tenentes speramus hoc futurum. Ipsa spes tanquam in filiis dicta est; quia hominis in hac vita viventis spes filii sunt, fructus filii sunt. Propterea et homines excusantes avaritiam suam, dicunt se filiis suis servare quod servant; et nolentes dare inopi, pietatis nomine se excusant, quia filii eorum spes eorum sunt. Omnes homines enim qui secundum hoc saeculum vivunt, spem suam dicunt, filios generare et relinquere. Ideo nomine filiorum spem ipsam posuit, et ait, «Si custodierint filii tui testamentum meum, et testimonia mea haec quae docebo illos; et filii eorum sedebunt in aeternum super sedem tuam:» id est, tales fructus habebunt, ut spes eos non fallat, ut illuc veniant quo sperant se venturos. Modo ergo tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
uti firme ꝓmittere. Attendite uotum hoc:
best qd uouerat. qͦ ardore uouerit: quo
inore: qͦ desidio: & tam̃ ad hoc implendũ.
dn dep̃catꝰ est dicens: mem̃to dñe daurd.
tmnis mansuetudinis eiꝰ. In hac mansuetu¬
iine uouit uotum: ut sit domꝰ dei. Si intro¬
in in tab̾naculũ domꝰ mee: si ascendo suꝑ
lctum strati mei: si dedero somnũ oculis me¬
slarum uisus ẽ dicere somnũ oculis meis.
It palpebris meis dormitationem. & reqͥẽ
amporibꝰ meis si dedero: quo adusq uiueni¬
in locũ dño. tab̃naculũ dõ iacob. U bi que¬
rebat locũ dño: Si mansuetꝰ erat: in se quȩ¬
e trem̃tem u̾ba mea. Uis gͦ eẽ locus dñi ᷤ Esto
humulis & quietꝰ. & tremens u̾ba dei : & tu
Ne efficieris qͦd queris. Si enĩ in te ñ fiat
ꝓͦqueris in altero: qd tͥ ꝓdest: Oꝑatͥ qͥdem
b̃ aliquando ꝑ eugłistã salutẽ alteriꝰ. tan¬
aim si ipse dicit & ñ facit: & fit lingua eiꝰ

Expanded text:
autem firme promittere. Attendite votum hoc, id est, quod voverat quo ardore voverit, quo amore, quo desiderio; et tamen ad hoc implendum Dominum deprecatus est dicens. «Memento, Domine, David, et omnis mansuetudinis ejus.» In hac mansuetudine votum vovit, ut sit domus Dei: «Si introiero in tabernaculum domus meae, si ascendero super lectum stratus mei. Si dedero somnum oculis meis.» Parum visus est dicere, «somnum oculis meis: Et palpebris meis dormitationem; et requiem temporibus meis» si dedero, «quoadusque inveniam locum Domino, tabernaculum Deo Jacob.» Ubi quaerebat locum Domino? Si mansuetus erat, in se quaeret trementem verba mea» . Vis esse locus Domini? Esto humilis, et quietus, et tremens verba Dei, et tu ipse efficieris quod quaeris. Si enim in te non fiat quod quaeris, in altero quid tibi prodest? Operatur quidem Deus aliquando per evangelistam salutem alterius tantum, si ipse dicit et non facit; et fit per linguam ejus
Abbreviated transcription (Latin):
exultabt̃. Unde exultatione. Quia induiti
sunt salutari. Non in se lux enĩ facti: s in
dño. Nam erant ante tenebrȩ. Et idõ subie¬
cit: ibi susettabo cornu dauid. Ut de xp̃o p̃su¬
matur: ipsa erit altitudo dauid. Cornu enim
significat altitudinẽ. Et qualẽ altitudinem:
Num carnalem. Idõ omĩa ossa carne in uolu¬
ta sunt: cornu excedit. Altitudo sp̃italis non ẽ.
nͥ de xpõ p̃sumere. Noli dicerȩ ego facio & ego
baptizo: sed hic ẽ qͥ baptizat. Ibi est cornu dd̾.
Ut noueritis quia ibi ẽ cornu dd̾. attendite
qͥd sequat᷑. Paraui lucernã xp̃o meo. Que ẽ
Hic ẽ qͥ baptizat. In hoc gͦ exultabt̃ scĩ: in
hoc exultabunt sacerdotes: quia om̃e qͦd
ipsorum bonum ẽ. ñ ẽ ipsorum s illꝰ̾: &¬
ille qui hab& potestatem baptizandi. Secu¬
rus gͦ accedit ad templũ eiꝰ omĩs qui accępit
baptismum: quia ñ hominis. s illiꝰ ẽ in quo

Expanded text:
exsultabunt exsultatione?» Quia induti sunt salutari: non in se. Lux enim facti, sed in Domino; nam erant ante tenebrae . Et ideo subjecit, «Ibi suscitabo cornu David:» ut de Christo praesumatur, ipsa erit altitudo David. Cornu enim significat altitudinem: et qualem altitudinem? Non carnalem. Ideo omnia ossa carne involuta sunt: cornu excedit  praesumere; non dicere. Ego facio, ego baptizo; sed, «Hic est qui baptizat» ? Ibi est cornu David. Et ut noveritis quia ibi est cornu David, attendite quid sequatur: «Paravi lucernam Christo meo.» Quae est t qui baptizat.» In hoc ergo exsultabunt sancti, in hoc exsultabunt sacerdotes; quia omne quod ipsorum bonum est, non est ipsorum, sed illius qui habet potestatem baptizandi. Securus ergo accedit ad templum ejus omnis qui accepit Baptismum; quia non hominis, sed illius est in quo
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑes eiꝰ saturabo panibꝰ. Aliqͣndo autẽ qͦd ñ
ẽ p̃t̾mittendũ dicere. inuenis pauꝑem suꝑbũ.
& diuitẽ humilẽ. Cotidie patimꝰ tales. Audis
pauꝑem quasi gem̃tẽ sub diuite: & qͣnto poten¬
tior p̃mit diues. Tunc illũ humilẽ uides ali
plenã domũ: uberes terras: multa p̾dia: mul¬
tũ auri & argenti: nouit qͥa in ipsis ñ ẽ p̾sum̃¬
dum: humiliat se dõ: facit inde bene: itacor
nͥ ille regat. & ille subueniat: & numeratur
int̾ pauꝑes. qͥ saturant᷑ panibꝰ. Inuenis aliũ
mendicum inflatum: aut ido ñ inflatũ. qͥa
nichil hab&: querentẽ tam̃ unde infletꝰ. Non
attendit ds̃ facultatẽ. s cupiditatẽ: & uidicat
cũ scđm cupiditatẽ qua inhiat rebꝰ tpr̃alibꝰ. ñ
scđ̾m facultatẽ quã ñ ei contigit adipisci. Un
de diuitibꝰ dicit apłs. Diuitibꝰ huiꝰ scłi p̾cipe.¬

Expanded text:
26. Aliquando autem, quod non est praetermittendum dicere, invenis pauperem superbum, et divitem humilem: quotidie patimur tales. Audis pauperem quasi gementem sub divite, et quando potentior premit dives, tunc illum humilem vides: aliplenam domum, uberes terras, multa praedia, multum auri et argenti, novit quia in ipsis non est praesumendum, humiliat se Deo, facit inde bene; ita cornisi ille regat et ille subveniat: et numeratur inter pauperes qui saturantur panibus. Invenis alium mendicum inflatum, aut ideo non inflatum, quia nihil habet, quaerentem tamen unde infletur. Non attendit Deus facultatem, sed cupiditatem: et judicat eum secundum cupiditatem qua inhiat rebus temporalibus, non secundum facultatem, quam non ei contingit adipisci. Unde de divitibus dicit Apostolus: «Divitibus hujus sae
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit pax illa quȩ p̾cellit omñe intel¬
lectũ: qͣntũcũq enĩ cogitaueris de pace
illa. minꝰ eã capit animꝰ. adhuc in ista cor¬
poris grauedine c̃stitutꝰ.: cũ uenerit illa
patria. iã domꝰ erit: nulł adu̾sariꝰ tẽpta

Expanded text:
us, «Et pax Christi quae praecellit omnem intellectum» ; quantumcumque enim cogitaveris de pace illa, minus eam capit animus adhuc in ista corporis gravedine constitutus: cum venerit illa patria, jam domus erit, nullus adversarius tenta
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. Ergo qͥa ad uidicandos eos a quibꝰ rues
amn ne auertas faciem xpĩ tui. Si palea
spnata ẽ frum̃ta colligant᷑: reliqͥe saluȩ fi
r sic̃ dicit ysayas. Et plane facte sunt re¬
hue saliȩ. Inde erant duodecim apłi: inde
susquã qͥngenti fr̃s. quibꝰ se diĩs demonstra¬
i post resurrectionẽ: inde tot milia bapti¬
.s. qͥ p̃cia rerũ suarũ ante pedes apłorũ po¬
aunt. Ergo impletũ ẽ qͦd hic rogatus ẽ ds̃.¬

Expanded text:
i.» Ergo quia ad judicandos eos a quibus cructuum, ne avertas faciem Christi tui.» Si palea damnata est, frumenta colligantur. «Reliquiae salvae fiant» , sicut dicit Isaias. Et plane factae sunt reliquiae salvae: inde erant duodecim Apostoli, inde plus quam quingenti fratres quibus se Dominus demonstravit post resurrectionem ; inde tot millia baptizata, quae pretia rerum suarum ante pedes Apostolorum ponebant . Ergo impletum est quod hic rogatus es
Abbreviated transcription (Latin):
lam dlĩ u̾ba st̃. Reqͥes mea : ibi reqͥesco. Q¬
tũ nosamat ds̃ fr̃s: ut qͥa nos reqͥescimꝰ se
dicat reqͥescere. Non enĩ ipse aliqͥndo tur¬
buat. Alit sic redescit s ibi sedicit reqͥescere.
qa nos in illo reqͥem habebimꝰ. Hic habita
nedica ur  aupes q satiurabo pones oses

Expanded text:
am Dei verba sunt. Requies mea: ibi requiesco. Quantum nos amat Deus, fratres, ut quia nos requiescimus se dicat requiescere. Non enim ipse aliquando turbatur, aut sic requiescit; sed ibi se dicit requiescere, quia nos in illo requiem habemus. Hic habitabo, benedicam, pauperes eius saturabo
Abbreviated transcription (Latin):
de illo fiant: etiã cũ sȩuit. Sȩuiens intͣ¬
uit in cor uidȩ. sȩiuiens tradidit xp̃m:
sȩuiens crucifix̃: & crucifixo xp̃o redemp¬
tus ẽ orbis t̾rarum. Ecce seuicia diaboli.
diabolo obfuit: nob̾ autẽ ꝓfuit. Seuiendo
eñi qͦs tenebat amisit. redemptos sanguine
dñi: quẽ cũ sȩuir& effudit. Si scir& tantũ
dampnũ se passurũ: funder& in t̾rã p̃cium
qͦ redemptũ ẽ genꝰ humanumꝰ Si gͦ angłs ille
sathanȩ quasi libent̃ ꝑmissus ẽ colaphizare
dicꝰ apposuerat molestũ erat infirmo. rogauit
medicũ ut auferr&: quomͦ cum medicus ap¬
ponit uisceribꝰ aliqͥd forte epithema molestũ
& ardens. inde tam̃ curandꝰ ẽ ille. cuiꝰ uiscera
tumebant: cũ inde ardere ceꝑit. & cruciari
medicamto. rogat medicũ ut auferat. mnedicꝰ
autẽ consolat᷑: mon& eũ patientia: qͥa nouit

Expanded text:
de illo fiant, etiam cum saevit. Saeviens intrde illo fiant, etiam cum saevit. Saeviens intravit in cor Judae , saeviens tradidit Christum, saeviens crucifixit; et crucifixo Christo, redemptus est orbis terrarum. Ecce saevitia diaboli diabolo obfuit, nobis autem profuit. Saeviendo enim, quos tenebat amisit, redemptos sanguine Domini, quem cum saeviret effudit. Si sciret tantum damnum se passurum, non funderet in terram pretium quo redemptum est genus humanum. Sic ergo isatanae quasi libenter permissus est colaphizare  illud quod medicus apposuerat, molestum erat infirmo; rogavit medicum ut auferret. Quomodo cum medicus apponit visceribus aliquod forte epithema molestum et ardens, unde tamen curandus est ille cujus viscera tumebant; cum ille ardere coeperit et cruciari medicamento, rogat medicum ut auferat: medicus autem consolatur, monet eum patientiam, quia novit
Abbreviated transcription (Latin):
ustoloꝵ eiꝰ. Alii enim ñ scripser̃ s tantum lo¬
uti sunt in eccła: nam quȩ ꝓferunt᷑ ab erran¬
ab sub nomine ipsorum. quia ñ st̃ ipsorum im¬
lunt᷑. nec acceptant᷑ ab ȩccła: alii autẽ qui
sripser̃. nec tantũ. nec tanta gr̃a scripser̃t̃.
lumgͦ esse magne gre & magna dona me¬
tuss& a dño: quid dicit qͦdam loco. Propt̃
ugnitudinẽ autẽ reuelationũ ne extollar:
tadite: rem trem̃dam uob̾ dico. Propt̾ mag¬
uudinẽ inquit reuelationũ ne extollar:
Ee est mͥ stimulus carnis meę. angłs satha¬
il qui me colaphir&. Quid est hoc fr̃s. Ne
hitolleret᷑ tanquam uiuenis: colaphi ⁊abat᷑
sanqͣm puer. Et a quo. Ab angło sathanȩ
Uest hocꝰ Dolore quodam corporis tradit᷑
lagitatꝰ uehem̃t. Dolores autẽ corporum.
lerumq immittuntur ab angłis sathanȩ:
ea hoc ñ possunt. nͥ ꝑmissi. Nam & iobsẽs
lis & ꝑcussit eũ uulnere. ut uermibꝰ pu¬
ꝓbabatur. H escit diabolus. quanta bona

Expanded text:
stolorum ejus. Alii enim non scripserunt, sed tantum locuti sunt in Ecclesia: nam quae proferuntur ab errantibus sub nomine ipsorum, quia non sunt ipsorum, improbantur, nec acceptantur ab Ecclesia. Alii autem qui scripserunt, nec tantum, nec tanta gratia scripserunt. Cum ergo esset magnae gratiae, et magna dona meruisset a Deo, quid dicit quodam loco? «Propter magnitudinem revelationum ne extollar.» Intendite, rem tremendam vobis dico: «Propter magnitudinem,» inquit, «revelationum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet.» Quid est hoc, fratres? Ne extolleretur tanquam juvenis, colaphizabatur tanquam puer. Et a quo? Ab angelo satanae. Quid est hoc? Dolore quodam corporis traditur exagitatus vehementer: dolores autem corporum plerumque immittuntur ab angelis satanae; sed hoc non possunt nisi permissi. Nam et Job set percussit eum vulnere, ut vermibus puprobabatur . Nescit diabolus quanta bona
Abbreviated transcription (Latin):
E in habitent: ipsi st̃ qͥ intrant᷑. ut habiten¬
.In domũ tuã ut inhabites intras: domum
al nt inhabiteris. Est enĩ melior dñs: qͥ cũ te
sprt i habitare. beatũ te facit. Niã si tu
ab illo ñ in habtteris: miser eris. In sua potesta¬
te eẽ uoluit ille filiꝰ qͥ dix̃: da mͥ partẽ patrimo¬
nii quȩ me tangit. Bene seruabat᷑ apud patrẽ:
ne cũ meretricibꝰ dissiparet᷑. Accępit: facta ẽ
i eiꝰ potestate: ꝓfectꝰ in regionẽ longinquã. ef¬
fudit omĩa cũ meretricibꝰ. Passus ẽ tam̃ famem:
recordatꝰ ẽ patrẽ: reu̾sus ẽ ut pane saturaretur.
Ergo intraut in habiteris: & ñ quasi tuus sis. sed
lliꝰ. Intrauimꝰ in tab̾nacula eiꝰ. Adorabimꝰ in
loco ubi steter̃ pedes eiꝰ. Cuiꝰ pedes: Drĩ: an ip

Expanded text:
ut inhabitent, ipsi sunt qui intrant ut inhabitentur. In domum tuam ut inhabites intras, in domum Dei ut inhabiteris. Est enim melior Dominus, qui cum te coeperit inhabitare, beatum te faciet. Nam si tu ab illo non inhabiteris, miser eris. In sua potestate esse voluit ille filius qui dixit: «Da mihi partem patrimonii quae me tangit.» Bene servabatur apud patrem, ne cum meretricibus dissiparetur. Accepit, facta est in ejus potestate; profectus in regionem longinquam, effudit omnia cum meretricibus. Passus est tandem famem, recordatus est patrem; reversus est, ut pane saturaretur . Ergo intra, ut inhabiteris; et non quasi tuus sis, sed illius: «Intrabimus in tabernacula ejus.» 13. «Adorabimus» «in loco ubi steterunt pedes ejus.» Cujus pedes? Domin
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ autẽ eccła cȩlestis ierłm qͦ ibimꝰ. Tabnu¬
culũ enĩ: tanqͣm militantiũ ꝙ pugnantũ
Tab̾nacula militũ in ꝓcinctu: in ęxpedm¬
one: unde contub̾nales dicunt᷑ miltes qͣ
tab̾nacula eadem habentes. Quãdu gͦ ha

Expanded text:
domus autem Ecclesia coelestis Jerusalem, quo ibimus. Tabernaculum enim tanquam militantium et pugnantium: tabernacula militum in procinctu, in expeditione; unde contubernales dicuntur milites, quasi tabernacula eadem habentes et ha
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd facta sunt om̃ia. qͥ cũ in forma dĩ essa
ñ rapinam arbitratꝰ ẽ ẽẽ ȩqualis dõ quall
caperent ꝓ modo suo angłi. & unde incelo
potestates & uirtutes. sp̃c intellectuales
pascerent᷑: homo autẽ infirmꝰ & carne inabꝰ¬
iti punis celestis. ut panẽ angłorum man¬
ares homo. & manna descender& ad ube

Expanded text:
cta sunt omnia; qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo ; qualem caperent pro modo suo Angeli, et unde in coelo Potestates et Virtutes, spiritus intellectuales pascerentur; homo autem infirmus et carne involnire panis coelestis: ut panem Angelorum manducaret homo , et manna descenderet ad ver
Abbreviated transcription (Latin):
emento dñe dauid: & om̃is
mansuetudinis eiꝰ. Sicut
iurauit dño: uotum uouit
do iacob. D auid scđm fidem
rerũ gestarũ unꝰ homo erat.
rex isrł. filiꝰ iesse. Erat quidem & ipse man¬
suetus. sic̃ eũ indicat atq cõmemorat sẽpt̾a
diuina: & ita mansuetꝰ ut nec ꝑsecutori
sauli malum ꝓ malo reddidđit. Seruauut
aute erga eũ tantã humilitatẽ. ut illũ re¬
geni fateret᷑: se autẽ canem. Et n ꝓt̾ue. nec
suꝑbe. cũ eẽt in dõ potentior respondebat
regi: sed eũ placare potiꝰ affectabat humi¬
litate. quã concitare suꝑbia. Etiã in potesta¬
de slatꝰ ẽ ei saul & hoc a dño dõ: ut ei facer&
quicꝗͥd uell&. Sed qͥa p̃ceptũ illi ñ erat ut
oscid& sed tantũ in potestate datũ illi erat:
lic& auttẽ homini uti potestate sua: ad leni¬
latẽ potiꝰ deflex̃ qdđ ei ds̃ c̃cessit. Qui siuel¬
le oecide: carer& inimico. Si qͦm̃ dicere

Expanded text:
emento, Domine, David, et omnis mansuetudinis ejus. Sicut juravit Domino; votum vovit Deo Jacob.» David secundum fidem rerum gestarum unus homo erat, rex Israel, filius Jesse. Erat quidem et ipse mansuetus, sicut eum indicat atque commendat Scriptura divina, et ita mansuetus ut nec persecutori suo Saüli malum pro malo am humilitatem, ut illum regem fateretur, se autem canem: et non proterve nec superbe, cum esset in Deo potentior, respondebat regi; sed eum placare potius affectabat humilitate, quam concitare superbia. Etiam in potestate datus est ei Saül, et hoc a Domino Deo, ut ei faceret quidquid vellet: sed quia non praeceptum illi erat ut occideret, sed tantum in potestate datus illi erat licet autem homini uti potestate sua; ad lenitatem potius deflexit quod ei Deus concessit. Qui si vellet occidere, careret inimico: sed quomodo dicere
Abbreviated transcription (Latin):
lumꝰ ei qͦd dr̃ in ysaia. posside nos. Eqͥdem
uitis possessionibꝰ terrenis patrifamilias p̃¬
e: quando ei dat᷑ possessio. Non sic ẽ pos¬
Nio: quȩ ẽ eccła. Ipsi possessioni p̃stat᷑: ut
itli possideat᷑. Qd gͦ dicit. Sicut uirauit

Expanded text:
uod dicitur in Isaia, «Posside nos» . Et quidem in istis possessionibus terrenis patrifamilias praestatur, quando ei datur possessio: non sic est possessio, quae est Ecclesia; ipsi possessioni praestatur, ut a tali possideatur. 4. Quid ergo dicit, «Sicut juravit
Abbreviated transcription (Latin):
uinorẽ dormitant. Aliqͥntũ teta h utoras
amore tpralium & rurs reuoliuant in sen
Qi dormitantes caput crebro anesut ancui¬
gila. excute sõnum: dormitando calr .e
Non uult psalmꝰ oculis tius dare sonur no
palpebris dormitationẽ : eumqͥ uiolt ie¬
circa oculos st̃. Uelut futurꝰ son os auio
tẽporum ẽ. Nam om̃ibꝰ dormituris quur
tpr̃a incipiunt. & cũ senserint sibi gaur
dat reqͥem tpr̃ibꝰ sus. & uenit sonꝰ. n de
ceꝑit te ali qͥd tpr̃ale delectare ad peccatim:
iam grauant᷑ tͥ tpr̃a. Uis euigilare: & nar¬
mire. nec dormitare : Noli te credere cdi
delectationi: maiores dolores habebis qui
suauitates. Ista cogitatione qͣsi confiens
frontẽ. excutis somnũ. & paras locũ dpoas¬

Expanded text:
sed dormitant. Aliquantum retrahunt se ab amore temporalium, et rursus revolvuntur in eum; quasi dormitantes, caput crebro inclinant. Evigila, excute somnum; dormitando casurus es. Non vult Psalmus, oculis suis dare somnum, nec palpebris dormitationem, eum qui vult invecirca oculos sunt. Veluti futurus somnus, gravedo temporum est. Nam hominibus dormituris gravari tempora incipiunt; et cum senserint sibi gravari dant requiem temporibus suis, et venit somnus; perit te aliquid temporale delectare ad peccatum, jam gravantur tibi tempora. Vis evigilare, et non dormire, nec dormitare? Noli te credere tali delectationi; majores dolores habebit quam suavitates. Ista cogitatione quasi confricans frontem, excutis somnum, et paras locum Do
Abbreviated transcription (Latin):
S: ꝓ ñ crucifixꝰ. In pͥncipio erat u̾bum:
aubum erat apud dm̃. & ds̃ erat u̾bum.
łͥ quia ipsum u̾bum caro factunt ẽ: & ip¬
hi ubum crucifixum ẽ. sed ñ ẽ mutatũ
xminem. Homo in illo mutatꝰ ẽ: mutatꝰ
mo in illo ut melior fier& qͣm erat: non
ciripsam substantiã u̾bi conuerteretur.
It iogꝰ qͦd homo erat. mortuus ẽ ds̃: & ꝑ¬

Expanded text:
io erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum.» Et quia ipsum «Verbum caro factum est,» et ipsum Verbum crucifixum est: sed non est mutatum in hominem; homo in illo mutatus est. Mutatus est homo in illo, ut melior fieret quam erat, non ut in ipsam substantiam Verbi converteretur. Per id ergo quod homo erat, mortuus est
Abbreviated transcription (Latin):
mi: qͣmi gͦ sit tim̃da suꝑbia de dono dei. etĩã
thetiam comm̃dandũ ẽ caritati ur̃ẽ: maxi¬
ni quia psalmꝰ breuissimꝰ ꝑmitit nos loqui.
lulus apłs qͣmius ex ꝑsecutore factus sit
deator. habundantiorem gr̃am consecutꝰ
in omĩi labore apłico. qͣm cȩteri apłi: ut ma
as ostender& suum esse qͦd dat non hoĩs.
umꝰ solent medici potentiam artis suȩ in

Expanded text:
bia de dono Dei, etiam atque etiam commendandum est Charitati vestrae, maxime quia Psalmus brevissimus permittit nos loqui. Paulus apostolus quamvis ex persecutore factus sit praedicator, abundantiorem gratiam consecutus est in omni labore apostolico, quam caeteri apostoli, ut mas ostenderet suum esse quod dat, non hominis. Quomodo solent medici potentiam suae artis in