comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dib hominum parua prius suasi¬
one suibripiunt. Quid uero ꝑlingmͣ
uipere. insi uiolenta ddiabolidemp¬
tatio designatur: Prius .ii. lenit̃ scio¬
ripit : postmodum uͦ &̃ uuolenter
trabit. Captit itaq aspidũ stigit:
quoniam initium suggestionis o¬
culde par uum prius in corde na¬
citrir. s occitit eũ lingͣ uipere. qr.
postmodum capta mens ueneno
uiolende temptationis necatar
minis: qui dum leniter ꝑsuadent¬
&. fallunt. quasi tienenum aspidt̃

Expanded text:
dibus hominum parva prius persuasione subripiunt? Quid vero per linguam viperae, nisi violenta diaboli tentatio designatur? Prius enim leniter subripit, postmodum vero etiam violenter trahit. Caput itaque aspidum sugit, quia initium suggestionis occultae parvum prius in corde nascitur, sed occidit eum lingua viperae, quia postmodum capta mens veneno violentae tentationis necatur.qui dum leniter persuadent, quasi venenum aspidum 476
Abbreviated transcription (Latin):
preparant. in ip̃so actionis itm̃e
obsidet. cumq has ꝑinsidias sti¬
ꝑat. quasi formicas frumenta
micoleon uero latine drͣ. ut formi¬
carum leo:uł certe expressius for¬
mica pariter &. leo. Recte audẽ¬
mirum antiqtius hostis siẽ contͣ
consentiendes ẽ fortis. ⁊ta contͣre¬
sistentes debilis. Si .n. ẽiꝰ suggestio¬
nib assensus prebetur. quasi leo to
leo ẽ. aliis formica :qr. crudelitateͬ
illius carnales m̃des tux dolant:
spirituales uero infirmitatẽ illitiᷤ
pede turtutis calcant. De eo ẽ łxu.¬

Expanded text:
praeparant, in ipso actionis itinere obsidet: cumque has per insidias superat, quasi formicas frumenta micoleon autem Latine dicitur, vel formicarum leo, vel certe expressius formica pariter et leo. Recte aumirum antiquus hostis, sicut contra consentientes fortis est, ita contra resistentes debilis. Si enim suggestionibus ejus assensus praebetur, quasi leo tolleo est, aliis formica; quia crudelitatem illius carnales mentes vix tolerant, spirituales vero infirmitatem ejus pede virtutis calcant. Ut ergo su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ crtidelitatem leo oicit᷑¬
stucie tiarietatem non in congͣe
tigris tiocattir. Modo .N. se sic̃ ẽ
peritus. humanis sensib obiẽ:
mͦ qͣsi angłm lucis ostñdit: mo¬
Hec itaq belua que tanta ua¬
rietate resꝑgittir. utre tygriᷤ co¬
qͦd se stib puluere abscondit. et
formicas frum̃ta gestandes int̾̃¬
ficit: int̾fectasq consumit. Sic¬

Expanded text:
pter crudelitatem leo dicitustutiae varietatem non incongrue tigris vocatur. Modo enim se, sicut est perditus, humanis sensibus objicit: modo quasi angelum lucis ostendit: moHaec itaque bellua, quae tanta varietate respergitur, jure tigris voquod se sub pulvere abscondit, et formicas frumenta gestantes interficit, interfectasque consumit.
Abbreviated transcription (Latin):
ditrna tusione foras exeunt. ut
mt̃ne contemplationis priuent᷑
gaudiis: qr. si conditoriᷤᷤ aspectũ exe¬
untes amitterent. nec iacenteᷤ eri¬
gere.necignorantib uera nunci¬
are possent: fontemq lucis quẽ
egredientes ipsi ꝑderent: cecis mil¬
latenus ꝓpinarent. In hoc namq¬

Expanded text:
divina visione foras exeunt, ut internae contemplationis priventur gaudiis: quia si Conditoris aspectum exeuntes amitterent, nec jacentes erigere, nec ignorantibus vera annuntiare possent, fontemque lucis quem egredientes ipsi perderent, caecis nullatenus propinarent. In hoc itaq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ unam gentem. sicut suꝑ uniũsã
geñis humani multitudinẽ.: qr ꝙ
sic intendit dominus singłis. ut si
tñ ipsis ad est ꝑuidicium. quibꝰ de¬
ẽẽ cernitur ꝑ adiumentum. Qm enĩ¬
om̃ia administnͣdo implec. regit ĩ¬
plendo: nec unnĩso deẽ cum dispo¬
nit uinũ: nec uni deest. cũ disponit
uniũsum. cuncta scilicet nat᷑e sue
ia circumdat. ut int̾iora impleat:
sic int̾iora implet. ut ert̾ĩora cͥcũ dec.
Sie summa regit. ut ima ñ deserat: siei¬
mis presens est. ut asuꝑiorib ñ recedat.
Sic latet in sua specie. ut tñ cognoscat᷑
inoꝑatione: sic in suo cognoscitur oꝑe.
ut tñ comprehendi ñ ualeat cognos¬
centis estimationeru Sic ad ẽut
uderinequeat: sic el uideri ñ ua¬
let. ut tñ eiꝰ presentiam ipsa sua iudi¬
cla testentur. Sic se nob̾ intelligendũ
prebet. ut cm̃ipsum nob̾ radium sut
intellectus obnubilet: et rursus sic
caligine nos ignorantiȩ repͥmit.
ut tñ nr̃e menti radiis sue clarita¬

Expanded text:
per unam gentem, sicut super universam generis humani multitudinem. Quia et sic intendit Dominus singulis, ac si tamen ipsis adest per judicium, quibus deesse cernitur per adjumentum. Siomnia administrando implet, reget implendo; nec universo deest cum disponit unum, nec uni deest, cum disponit universum, cunctae scilicet naturae sua ra circumdat, ut interiora impleat; sic interiora implet, ut exteriora circumdet; sic summa regit, ut ima non deserat; sic imis praesens est, ut a superioribus non recedat; sic latet in sua specie, ut tamen cognoscatur in operatione; sic in suo cognoscitur opere, ut tamen comprehendi non valeat cognoscentis aestimatione; sic adest, ut videri nequeat; sic videri non valet, ut tamen ejus praesentiam ipsa sua judicia testentur; sic se intelligendum praebet, ut tamen ipsum nobis radium sui intellectus obnubilet; et rursum nos caligine ignorantiae sic reprimit, ut tamen nostrae menti radios suae clarita
Abbreviated transcription (Latin):
uł incarnatus dñsima celerit̃ tͥns¬
uolans. & mox summa repetens. de¬
signatur. Aquilarũ noĩe. insidia¬
tores sp̃s expͥmuntur: ieremia at¬
testante qui ait. Uelociores fuert̃
ꝑsecutores nr̃i. aqͥlisceli. f secutores¬
res enim nr̃i aquilis celi uelocio¬
res sunt: cum tanta contra nos
maligni homines faciunt. ut ip¬
sas etiam aerias potestates. inuen-¬
tionibus malitie preire uideant᷑.
Aquilȩ uocabulo: potestas terre¬
na figuratur. Unde & ꝑierechie¬
lem ꝓpħam d̃r. Aquila grandis
magnarum a larũ. longo m̃broꝵ
ductu. plena plumis & uarieta¬
te. uenit ad libanum: & tulit
medullam cedri. & summitatẽ
frondiũ eius euulsit. Que uide¬
licet aquila. quis aliꝰ quã nabu¬
chodonosor rex babiloniȩ desig¬
natur:. Qui ꝓ immensitate ex̾citꝰ
magnaꝵ alarum ꝓ duturnitate
tempor. longo membror ductu.
ꝓmultis uͦ diuitiis. plena plumis.
pinnumera autẽ terienȩ gloriȩ
compositione. plena uarietate des¬
cͥbitur. Que uenit ad libanũ. &

Expanded text:
 incarnatus Dominus, ima celeriter transvolans, et mox summa repetens designatur. » Aquilarum nomine insidiatores spiritus exprimuntur; Jeremia attestante qui ait. Velociores fuerunt persecutores nostri aquilis coeli. » Persecutores enim nostri aquilis coeli velociores sunt, cum tanta contra nos maligni homines faciunt, ut ipsas etiam aerias potestates inventionibus malitiae praeire videantur. Aquilae vocabulo potestas terrena figuratur. Unde per Ezechielem prophetam dicitur: « Aquila grandis magnarum alarum, longo membrorum ductu, plena plumis, et varietate, venit ad Libanum, et tulit medullam cedri, et summitatem 1039 frondium ejus evulsit . Qua videlicet aquila quis alius quam Nabuchodonosor rex Babyloniae designatur? Quae pro immensitate exercitus magnarum alarum, pro diuturnitate temporum longo membrorum ductu, pro multis vero divitiis plena plumis, pro innumera autem terrenae gloriae compositione plena varietate describitur. Qui venit ad Libanum, et
Abbreviated transcription (Latin):
sagite. sic terrentes sententie ueni¬
unt Unde recte qͦ ꝑpsalmistã dicit᷑.
Arcum suum tetendit & parauit
illum: & incoparauit uasa mortis.
sagitas suas ardentib effecit. Ar
cum namq suũ dñs tetendit: quia
cunctis peccatorib ꝑ sc̃pturam sacͣm
minas exhibuit. In quo arcu scilicet
uasa mortis preparat: quia scdm
eloquii sin sententiam. eos qui ñe
corrigi negligunt reprobos danat.
In quo etiam sagitas suas ardenti¬
bus efficit: quia ad eos quos ꝑter¬
rorem corrigit. accensas uerbuꝵ sen¬
tentias emittit. De hoc predicatoꝵ
areu. ꝑ isaiamd̾r. cũ sagiatis & ar¬
cu ingrediantur illuc: quia nimi¬
rum scĩ apłrad feriendam gentilis
uite duritiam. cum districtis u̾bor
spiculis uenerunt: m̃.ł .xuiiii.¬

Expanded text:
sagittae, sic terrentes sententiae venisagittae, sic terrentes sententiae veniunt. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Arcum suum tetendit et paravit illum, et in ipso paravit vasa mortis, sagitcum namque suum Dominus tetendit, qui cunctis peccatoribus per Scripturam sanctam minas exhibuit. In quo arcu scilicet vasa mortis praeparavit: quia secundum eloquii sui sententiam eos qui nunc corrigi negligunt, reprobos daIn quo etiam sagittas suas ardentibus effecit, quia in eos quos per terrorem corrigit, accensas verborum sententias emittit. De hoc praedicatorum arcu per Isaiam dicitur: Cum sagittis et arcu ingrediuntur illuc , quia nimirum sancti apostoli ad feriendam gentilis vitae duritiam cum districtis verborum spiculis venerunt. Quid i
Abbreviated transcription (Latin):
significationem. ut fugiant a facie
arcus. In arcu enim quanto longe
trahitur corda: tanto de ea distrie¬
tior exit sagita. Sic nimirũ. sie ex¬
tremi uditu dies. quanto longe dif¬
fertur ut ueniat: tarto cũ uenerit
deillo districtior sententis procedit.
Ieenco autẽ diuersis nẽ cladib ꝑcu¬
timur: ut his correpti. paratiores
tunc inueniri ualeamus. Unde illic
premissũ ẽ. Ostendisti populo tuo du¬
ra. flagella uidelicet scłi: quȩ secutu¬
rum grauius uditii diem precurũt
Potastinos uino compunctio: nis:
ut terrena gaudia in lacri  mis
uerterentur: Dedisti metuentibus
te significationẽ: ut fugiant a facie
arcus. Ae si dieeret: Hoc tempus mi¬
sed̾ie ẽ: illud tempus iudicu erit: ẜ
ista gͦ huius temporis flagella sig¬
nificas. quomͦ tunc ꝑcussurus es.
quando non pareens iudieas: qui
sic districte modo ꝑcutis. quando par
ccełle. ipsa arcus ẽ dñi:. de quo ad
corda hominum sicut ferientes

Expanded text:
significationem, ut fugiant a facie significationem, ut fugiant a facie arcus . In arcu enim quanto longe trahitur chorda, tanto de eo districtior exit sagitta. Sic nimirum sic extremi judicii dies quanto longe differtur ut veniat, tanto cum venerit de illo districtior sententia procedit. Idcirco autem diversis nunc cladibus percutimur, ut his correcti paratiores tunc inveniri valeamus. Unde illic praemissum est: Ostendisti populo tuo dura, flagella videlicet saeculi, quae secuturum gravius judicii diem praecurrunt. Potasti nos vino compunctionis, ut terrena gaudia in lacrymas verterentur. Dedisti metuentibus te significationem, ut fugiant a facie arcus. Ac si aperte diceret: Hoc tempus misericordiae est, illud tempus judicii erit. Per ista ergo hujus temporis flagella significas quomodo tunc percussurus es quando non parcens judicas, qui sic districte modo percutis quando parcEcclesiae, ipsa arcus est Domini, de qua ad corda hominum sicut ferientes
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ. quasi leonis clamorẽ insi¬
nuat: alius natiuitatẽ uerbi intu¬
ens. quasi ortũ solem aquila aspec¬
tat: possunt tam̃ hec quatuor anima¬
lia. ipsũ suũ caput cuiꝰ sunt m̃bra
signare. Ipse namq & homo ẽ. quia
naturã niãm ueracit̃ suscepit. & ui¬
tulus. quia ꝓnob pacient᷑ oceubu¬
it. & leo. quia ꝑdiuinitatis forti¬
tudinẽ suscepte mortis uinculum
rupit: & ad extremũ aquila quia
ad celũ de quo uenerat rediit. hõ
gͦ nascendo. uitulus moriendo. leo
resurgendo: aquila ad cȩlũ ascenden¬
Areus nominc. in saero eloquio aliqñ
maloꝵ insidie. aliquando dies ni¬
dicii aliquando uͦ ipsa eadem sac̃
eloquia designantur. ꝑ arcũ qͥppe
insidiş figurant᷑: sic̃ ꝑ psalmistã gr.
Intenderunt arcũ rem amatam. ꝑ ar¬
cũ qͦ. dies extremi iudicii designatur.
sicut ꝑeundem rursũ psalmistã dr̃
Ostendisti populo tuo dura. ftagella
punctionis. dedisti metuentib te

Expanded text:
tudinem, quasi leonis clamorem insitudinem, quasi leonis clamorem insinuat; alius nativitatem verbi intuens, quasi ortum solem aquila aspectat; possunt tamen haec quatuor animalia ipsum suum caput cujus sunt membra signare. Ipse namque homo est, quia naturam nostram veraciter suscepit; et vitulus, quia pro nobis patienter occubuit; et leo, quia per divinitatis fortitudinem susceptae mortis vinculum rupit; et ad extremum aquila, quia ad coelum de quo venerat, rediit. Homo ergo nascendo, vitulus moriendo, leo resurgendo, aquila ad coelos ascendenem nomine in sacro eloquio aliquando malorum insidiae, aliquando dies judicii, aliquando vero ipsa eadem sacra eloquia designantur. Per arcum quippe insidiae figurantur, sicut per Psalmistam dicitur: Intenderunt arcum suum, rem amaram . Per arcum quoque dies extremi judicii designatur, sicut per eumdem rursum Psalmistam dicitur: Ostendisti populo tuo dura, potapunctionis; dedisti metuentibus te
Abbreviated transcription (Latin):
udeȩ celsitudinẽ petens. nobili¬
tatẽ regni eius. quasi medullã
cedri abstulit. & dũ tenerrimã¬
regum prolem a regnisui culmine cap¬
tiuando substulit: quasi summitatẽ
frondium euulsit. A quile uocabulo.¬
uel subtilis scoꝵ intelligentia. uł uo¬
latus dnicȩ ascensionis exprimitur.
Unde isdem propha dũ sub anima¬
lium specie eu angelistas quatuor
se uidisse descͥberet: in eis sibi hõis.¬
leonis. bouis. & aquilȩ faciem apparuis¬
se testatur: quartũ proculdubio am¬
uolando terram deseruit: quia ꝑsub¬
tilem intelligentia interna misteria
ũbu uidendo penetrauit. Cui nmi¬
rũ prophice sententie. ipse qͦ: iosis in
reuelatione sua desemetipso n disso¬
nat dicens. Aĩal pͥmũ. simile leoni:
sed̾m animal simile uitulo. tereiũ
ti. & quamuis singula ad unũ queq
euanglistã recte conueniant: dũ als
humane natiuitatis ordinẽ alĩ ꝑ
mundi sacrificii mactationẽ. q̃si
ituli mortẽ. alius potestatis forti¬

Expanded text:
udaeae celsitudinem petens, nobilitatem regni ejus quasi medullam cedri abstulit; et dum tenerrimaregum prolem a regni sui culmine captivando sustulit, quasi summitatem frondium evel subtilis sanctorum intelligentia, vel volatus Dominicae Ascensionis exprimitur. Unde idem propheta cum sub animalium specie Evangelistas quatuor se videre describeret , in eis sibi holeonis, bovis, et aquilae faciem apparuisse testatur. Quartum procul dubio Jvolando terram deseruit, quia per subtilem intelligentiam interna mysteria Verbum videndo penetravit. Cui nimirum Propheticae sententiae ipse quoque Joannes in revelatione sua de semetipso non dissonat, dicens: « Animal primum simile leoni, secundum simile vitulo, tertium t quamvis singula ad unumquemque evangelistam conveniant, dum alius humanae nativitatis ordinem; alius per mundi sacrificii mactationem, quasi vituli mortem; alius potestatis forti
Abbreviated transcription (Latin):
ab illo recipitur. cui m̃tis qualitate
sepatatuir. S emolliri prius debet
animusut asslicto congruat: congru¬
ens inhereat. inherens trahat. Neq
enm ferrum ferro comungit᷑. si ñ
titrumq exustione ignis liquet᷑ &¬
ipsum fiat quod curatur ut teneat.
Sic nec iacentes erigimus nisi arigo¬
re nr̃i status inclinemur: quia dũ
rectitudo stantis a iacente discrepat.
eũ cui cõdescendere negligit. neqͣꝙͣ¬
affiictum consolari desiderat. m̃surã¬
necẽẽ ẽ dolori quẽ suscepit ponat:
ne ñ solum dolentem ñ mulceat.s
intemꝑate doiens afflicti anmum
ad pondus desꝑationis p̃mat. Sic enĩ
dolor. noster merentium dolori iungẽ¬
dus est. ut pertemꝑamentum subleuet.
ñ acitem ꝑ atigmentum grauiet. Qͦd

Expanded text:
ab illo recipitur, a quo mentis qualitate ab illo recipitur, a quo mentis qualitate separatur. Emolliri itaque prius debet animus, ut afflicto congruat, congruens inhaereat, inhaerens trahat. Neque enim ferrum ferro conjungitur, si non utrumque exustione ignis liquetur; et ipsum fiat, quod curatur ut teneat. Sic nec jacentes erigimus, nisi a rigore nostri status inclinemur, quia dum rectitudo stantis a jacentis situ discrepat, eum, cui condescendere negligit, nequaffnecesse est dolori quem suscipit ponat, ne non solum dolentem non mulceat, sed intemperate dolens, afflicti animum ad pondus desperationis premat. Sic enim dolor noster moerentium dolori jungendus est, ut per temperamentum sublevet, non autem per augmentum gravet. Und
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝙ consolatio tribulationis est:
si cũ ad ũsa patimur atictoris nrͣi ad
inemoriam dona reuocemus. Nec fnͣ¬
git quod ex dolore obiiat:si menti
cicius hoc qͦd ex mimere stibletiat oc¬
carrat. Hinc namq scͥptum ẽ. In die bo¬
hoꝵ ne immemor. sis maloꝵ. &. indi¬
e maloꝵ neĩmemor sis bonoꝵ. Qs
quis .N. dona ꝑcipit. si donoꝵ temꝑe¬
nequaqmͣ ꝙ̃ flagella ꝑtimescit. mela¬
tione ꝑ ieticiam corruit. Quisquis
aũt flagellis atteritur.s. flagelloꝵ tẽ¬
pore noquaqmͣ se ex donis quȩ eũ con¬
tigit accepisse consolatar: ab statu m̃tis
om̃imoda desꝑatione destrint᷑ Sic gͦ
utꝙͣ iungenda st̃ ut unũ semꝑ ex alto
fulciatur⁊ quatinus et flagelli penam
memoria tempet dom: & dom lec¬
ciam mordeat suspi cio ac formido
um uolumus assuctum quẽpiã
amerore suspendere:ordo con¬
rendo eitis lucaui concordare. Dolẽ¬
tem namqr non pot̾ consolari.qui
ñ concorat dolori: qr eo ipso quo a
merentis afflictione discrepat. minꝰ

Expanded text:
ppe consolatio tribulationis est, si cum adversa patimur, actoris nostri dona ad memoriam revocamus. Nec frangit, quod ex dolore obviat, si menti citius hoc quod ex munere sublevat, occurrat. Hinc namque scriptum est: « In die bonorum ne immemor sis malorum; et in die malorum ne immemor sis bonorum . » Quisetiam per flagella pertimescit, in elationem per laetitiam corruit. Quisquis autem flagellis atteritur, si flagellationis tempore nequaquam se ex donis, quae eum contigit accepisse, consolatur, ab statu mentis omnimoda desperatione destruitur. Sic ergo utraque jungenda sunt, ut unum semper ex altero fulciatur; quatenus et flagelli poenam memoria temperet doni, et doni laetitiam mordeat suspicio ac formido um volumus afflictum quempiam a moerore suspendere, rendo ejus luctui concordare. Dolentem namque non potest consolari, qui non concordat ejus dolori, quia eo ipso, quo a moerentis afflictione discrepat, minus
Abbreviated transcription (Latin):
tanto alcuis denebrescit: qnͣto nec
dampnum sue cecitatis incelli¬
IInde fit plerumq ciutni muis
largitate nt culꝑam pene subsar̃i¬
toir. et fagella delinquentis ocłos
apiant. quos int̾ inicia securitas
cecabat. Torpens quippe ammu.
ꝓcrissione tangidar ut excicetura
Qtii statum suȩ rectitadinis seccitis
perdidit. afflictus consicderet quo

Expanded text:
tanto altius tenebrescit, quanto nec tanto altius tenebrescit, quanto nec damnum suae caecitatis intelligit. Unde fit plerumque divini muneris largitate, ut culpam poenae subsequantur et flagella delinquentis oculos aperiant quos inter vitia securitas caecabat. Torpens quippe animus percussione tangitur, ut excitetur; ut qui statum suae rectitudinis securus perdidit, afflictus consideret quo
Abbreviated transcription (Latin):
duris nos percassionib & adq̃si¬
tatib pulsat: homo tacendo se ipstĩ¬
semꝑ indiscussa ueneranda sunt: qͦ¬
niam initista nequaqͣm eẽ possunt.
Racionem quippe de occulto eiꝰ con¬
silio querere nichil ẽ aliud: qmͣ contͣ
eiꝰ consilium suꝑbire. Cum gͦ factoꝵ¬
catisa non deprebenditur.restat ut
stib factis illius cũ humitate taceat᷑
qr. nequaqͣmͣ sufficit sensus carnis ut
secreta penetret maiestatis. Otti gͦ in
factis dei rationem ñ cdet: infirmi¬
tadem suam considerans. car ñ in¬
deat rationem uidet: Ad semet ipsã¬
ergo in ꝑcussione mens receat. ꝙ
quod apprehendere non ualet. ñ re¬
qunat: ne si iume ire causa disco¬
tictir. amplius discussa ꝓuocetur:
et qmͣ placare humilitas poterat.
mextingmnbiliter suꝑbia accendat
Pma .ii. tnrtus ẽ. ne ꝑpetrari debeat
petrata corrigere.D plertmq eul¬
pas non solum imminentes mini¬
me uitamus. derum ꝙ̃ nec comis¬
sas agnoscimus: et pecc̃oris mens

Expanded text:
duris nos percussionibus et adversitatibus pulsat, homo seipssemper indiscussa veneranda sunt, quia injusta esse nequaquam possunt. Rationem quippe de occulto ejus consilio quaerere nihil est aliud quam contra ejus consilium superbire. Cum ergo factocausa non deprehenditur, restat ut sub factis illius cum humilitate taceatur, quia nequaquam sufficit sensus carnis, ut secreta penetret majestatis; qui ergo in factis Dei rationem non videt, infirmitatem suam considerans, cur non videat rationem videt. Unde per Paergo in percussione mens redeat, et quod apprehendere non valet non requirat: ne si divinae irae causa discutitur, amplius discussa provocetur, et qinexstinguibiliter superbia accendatma virtus est, ne perpetrari debeant erpetrata corrigere. Sed plerumque culpas non solum imminentes minime vitamus, verum etiam nec commissas agnoscimus. Et peccatoris mens
Abbreviated transcription (Latin):
illustrat. Neqͣquam gͦ sibi doctores
tribuant. quod ꝑ exortationem
suam auditores ad summa ꝓficẽ
repleat. adaures corporũ uox do¬
centium incassum sonat. Forma¬
re enim uocẽ magistri exteriꝰ pos¬

Expanded text:
it. Nequaquam ergo sibi doctores tribuant quod per exhortationem suam auditores ad summa proficerepleat, ad aures corporum vox docentium incassum sonat. Formare enim vocem magistri exterius pos
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ ẽ: quia qͦd aminorib¬
iorũ & prelatorũ disciplina cohi¬
uoluptati deseruiunt: nimirũ
laxant᷑. Quis .i. se sub discipline cõ¬
strictione retineat: qnͣdo & ip̃i qͥ

Expanded text:
nobis est quia quod a minoribur, majorum disciplina cohivoluptati deserviunt, nimirum laxantur. Quis enim sub disciplinae se constricti
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ dispensatio regiminis: ut is qͥ
preest ea se circa subditoᷤ ł õi .ł.xx.¬
m̃ sura moderetur: quatinꝰ et arri¬
dens timeri debeat. ꝙ iratus ama¬
ri: ut eũ nec minia leticia uilẽ red¬
dat. nec ĩmoderata seueritas oco¬
sum Sepe eñĩ subiectos frangimꝰ.
dũ plus iusto uigorẽ iusticie tene¬
mus. Qui profecto uigor. iã iusti¬
cie ñ erit:si se sub iusto modera¬
mine non custodit. Et sepe a disci¬
pline motu resolurmꝰ subditos. si
nr̃o regimini hyl aritatis frena
laxamꝰ: qͥa dũ nos quasi licent̃ letoᷤ
letus debeat timeri: necesse ẽ ut
ipse uuldum fui conditoris sineoe¬
sadione timeat. Illi et enĩ m̃ti cdifsi¬
cile de leticia credit᷑: que qđd se ꝓ a
more dñi continue affugat. a sub¬
ditis scit᷑. Qtie eni incessanti estuspi¬
ritał desiderii suꝑna appetit: ualoe
de ea indubrt̃ uenit. hoc qđ aliqnͣ¬
do ante hoiẽs hilarescit.

Expanded text:
esse dispensatio regiminis, ut is qui praeest ea se circa subditos mensura moderetur, quatenus et arridens timeri debeat, et iratus amari? ut eum nec nimia laetitia vilem reddat, nec immoderata severitas odiosum. Saepe enim subjectos frangimus, dum plus justo vigorem justitiae tenemus. Qui profecto vigor jam justitiae non erit, si se sub justo moderamine non custodit. Et saepe a disciplinae metu resolvimus subditos, si nostro regimini hilaritatis frena laxamus, quia dum nos quasi licenter laetos vultus etiam laetus debeat timeri, necesse est ut ipse vultum sui conditoris sine cessatione timeat. Illi etenim menti difficile de laetitia creditur, quae quod se pro amore Domini continue affligat a subditis scitur. Qui enim incessanti aestu spiritalis desiderii superna appetit, valde de eo in dubium venit hoc, quod aliquando ante homines hilarescit.
Abbreviated transcription (Latin):
se ergo st̃ pensande:et tc̃ ligandi
soluendiq potestas exercenda. uidẽ¬
illos sententia pastoris absoluat. Tũc
iꝰte pastor obliget. pastoris tamẽ
sententia gregi tim̃da ẽ: ne is qͥ
sub ẽ.&. cũ iniꝰte forsitan ligatur
ipsam obligationis suȩ sententi¬
am ex alia culpa mereatur.Pastor.
gͥ uł absoluere indiscrete timeat
uł ligare: is aũt qui sub mantipas¬
toris ẽ ligari timeat.uł initiste:¬
nec pastoris sui iudiciũ temere
reprehendat: ne & si iniꝰte ligatꝰ¬
est. ex ipsa tumide reprehensioniᷤ
suꝑbia culpa quȩ ñ erat fiat Qmͦ¬

Expanded text:
e ergo pensandae sunt, et tunc ligandi solvendi potestas exercenda, videnillos sententia pastoris absolvat. Tunc iuste obliget pastor, pastoris tamen sententia gregi timenda est, ne is qui subest, et cum iniuste forsitan ligatur, ipsam obligationis suae sententiam ex alia culpa mereatur. Pastor ergo vel absolvere indiscrete timeat vel ligare, is autem, qui sub manu pastoris est, ligari timeatnec pastoris sui iudicium temere reprehendat, ne etsi iniuste ligatus, ex ipsa tumide reprehensionis superbia, culpa, que non erat, fiat. Q
Abbreviated transcription (Latin):
igitur nos pastores dicimꝰ. qui ad¬
uentũ districti iudicis p̃currentes
officium quidẽ preconis suscepimit:
s alim̃ta ȩccsiastica muti manduca¬
mus: Exigimꝰ quod nr̃o debet᷑ coꝵpi
s ñ ĩpendimtis quod subiectorum
hoc qui multis. hoc qui pauciorib
preest: ut sic debita ministeria a sub¬
ditis exigat. quatinus ipse ꝙ. quid
semꝑ admonitionis debeat sollici¬
tus attendat. Om̃s namq qui sub
dispensatione condicoris uicario no¬
bis ministerio iungim᷑ : stib uno ac
uero dño. quia nob̾ aliud nisi in tu¬
cẽ serti sumuᷤᷤ. Cum igitur is qui sub¬
ẽ seruit adobsequiũ: restat ꝓcul
dubio ut is qui preest seruiat adũ¬
bũ. Cũ is qͥsubẽ iussis obtẽꝑat: opor¬
tet ut is qui preest. curam sollicitu¬
dinis ac pietatis impendat. Sicq
fit. ut dũ studiose nunc seruire

Expanded text:
ad haec nos pastores dicimus, qui adventum districti judicis praecurrentes, officium quidem praeconis suscipimus, sed alimenta ecclesiastica muti manducamus? Exigimus quod nostro debetur corpori, sed non impendimus quod subjectorum hoc qui multis, hoc qui paucioribus praeest, ut sic debita ministeria a subditis exigat, quatenus ipse etiam quid semper admonitionis debeat sollicitus attendat. Omnes namque qui sub dispensatione conditoris vicario nobis ministerio jungimur sub uno ac vero Domino, quid nobis aliud 726 nisi invicem servi sumus? Cum igitur is qui subest servit ad obsequium, restat procul dubio ut is qui praeest serviat ad verbum. Cum is qui subest jussis obtemperat, oportet ut is qui praeest curam sollicitudinis ac pietatis impendat. Sicque fit ut dum studiose nunc servire
Abbreviated transcription (Latin):
eatd petro primo pastori in has¬
donus pastor. ante passionẽ suam
dans claues regni celestis ait. Qasc̃q
ligaueris suꝑ terrã. erit ligatũ ꝙ ĩ
cȩlis.⁊ qͦdc̃q solueris suꝑ terrã erit
solutũ et in cęlis. Post resurrectio

Expanded text:
ergo Petro primo pastori Dobonus Pastor, ante passionem suam dans claves regni coelestis, ait: Quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis; et quodcunque solveris super terram, erit solutum
Abbreviated transcription (Latin):
minis fide ꝙ morib denent: & ad¬
huc in hac carne corruptibili degẽ¬
insibili iudicio constitutas. Gran¬
dis honor: sed graue pondus ẽ istiꝰ
honoris. Durũ quippe ẽ. ut qui
nescit denere moderamina uite suȩ:
iudex inte fiat alienȩ. s plerũq cõ¬
tingit. ut hic locũ iudicii teneat. cui
ad locũ uita minime concordat:
ac sepe agitur.ut uł dãpnet in ñi¬
tos. uel alios ipse ligatus soluatSe¬
pe insoluendis ac ligandis subdi¬
tis: suȩ uoluntatis motus. ñ acidẽ
sa hac ligandi soluẽdiq potestate
se priuet: qui hanc pro suis uolun¬
tatib et non prosubiectorũ mori¬

Expanded text:
minis fide et moribus tenent, et adhuc in hac carne corrnt qui locum sancti regivisibili judicio constitutas. Grdis honor, sed grave pondus istius est honoris. Durum quippe est ut qui nescit tenere moderamina vitae suae judex vitae fiat alienae. Et plerumque contingit ut hic judicii locum teneat, cui ad locum vita minime concordat. Ac saepe agitur, ut vel damnet immeritos, vel alios ipse ligatus solvat. Saepe in solvendis ac ligandis subditis suae voluntatis motus, non autem sa hac ligandi et solvendi potestate se privet, qui hanc pro suis voluntatibus et non pro subiectorum mori
Abbreviated transcription (Latin):
discipline regłam qm scit pastor. di¬
cere. nesciat tenere qm̃ aut nimio
zelos motus. minꝰ se ꝑ mansueta¬
dinem temꝑat:. aut mmia man¬
suedudine placidus. minus se cõ¬
tra uicia inzeli stimulo inflãmat.
ricordia sit remissa. ne si mordina¬
te culpa dimittitur. is qui ẽ culpa.¬
bilis inreatti grauius astringat᷑:
& rirstm si culpa immoderate
retinecur. tanto qui corrigitur
decerior. fiat.qnͣto erga se nicħ er¬
gracia benignitatis agi considãt.
Exhibenda ẽ itaq prauis asꝑitas
in ostensione. caritas inmente̾. uc
&. ostensio dura delinquentẽ co¬
herceat.&. caritatis custodia mer¬
cedem mansuetudinis ñ amittat.
hoc ẽ magistertũ discipline: ut pas¬
dor culpas & discrete nouerit par¬
cere. et pie resecare. Qui aũt discre¬
tonis sp̃m ñ hñt. acit sic dimit¬
tunt peccantẽ ut non corrigant:
aut sic quasi corrigendo feriunt.

Expanded text:
iplinae regulam quam scit dicere nesciat tenere, quia aut, nimio zelo motus, minus se per mansuetudinem temperat; aut nimia mansuetudine placidus, minus se contra vitia in zeli stimulo inflammat. ricordia sit remissa, ne si inordinate culpa dimittitur, is qui est culpabilis, in reatu gravius astringatur; et rursus, si culpa immoderate retinetur, tanto qui corrigitur deterior fiat, quanto erga se nil ex benignitatis gratia agi considerat. Exhibenda itaque pravis est asperitas in ostensione, charitas in mente; ut et dura ostensio delinquentem coerceat, et charitatis custodia mercedem mansuetudinis non amittat.hoc est magisterium disciplinae, ut culpas et discrete noverit parcere, et pie resecare. Qui autem discretionis spiritum non habent, aut sic dimittunt peccata, ut non corrigant, aut sic quasi corrigendo feriunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pro prauoꝵ inquiecudine refrenanda.
duriciam districti nigoris assumunt.
ciendo despiciunt. ꝙ non despando
desꝑant:ut tanto cesius cos acuilpa
pauesceRe ac resilite faciant. qnͣto iã
quasi uicimus mortis fouieam osten¬
mine culpas suas coram discipłis in¬
dicant: ut illi atidientes discant. qͦmͦ
semecipsos de suis actionib subtilit̃
reprehendant. Tanta autẽ dispensatio¬
ne se tẽꝑant: ut neq cũ se erigunt in¬
trinsecus sint rigidi. neq rursũ cũse
humiliant. extrinsecus remissi: qm̃
s indisciplina humilitatem custodi¬
unt.ꝙ in humilitate disciplinam:¬

Expanded text:
pe pro inquietudine refrenanda pravorum duritiam districti vigoris assumunt, ciendo despiciunt, et non desperando desperant, ut tanto celerius eos à culpa reviviscere ac resilire faciant quanto quasi jam vicinius mortis foveam ostenamine suas culpas coram discipulis indicant, ut illi audientes discant quomodo semetipsos de suis actionibus subtiliter reprehendant. Tanta vero dispensatione se temperant, ut neque cum se erigunt intrinsecus rigidi sint, neque rursum cum se humiliant extrinsecus remissi, quia et in disciplina humilitatem custodiunt, et in humilitate disciplinam
Abbreviated transcription (Latin):
re a rectorũ suortĩ reprehensione ne¬
de ab humilib rectior agnoscit᷑: un¬
de ab elatis non recta tudicat᷑. Qauan.
potestas regiminis ministrari non
potest. sine studio cure tẽporalis ⁊ ah

Expanded text:
se a rectorum suorum 809 reprehensione nede ab humilibus rectior agnoscitur, unde ab elatis non recta judicatur. Quia enim potestas regiminis ministrari non potest sine studi
Abbreviated transcription (Latin):
is qui docet ꝑspicere: ne plus stude¬
at qmͣ ab audiente capitur p̃dica¬
re. Debet ad infirmitatẽ audienti¬
um semecipsum contrahendo ddeᷤᷤ¬
cendere: nedũ paruus sublimia. et
idenco non ꝓfutura loquit᷑. se ma¬
gis curet ostendere. qmͣ atiditori¬

Expanded text:
qui docet perspicere ne plus studeat quam ab audiente capitur praedicare, debet ad infirmitatem audientium semetipsum contrahendo condescendere, ne dum parvis sublimia, et idcirco non profutura loquitur, se magis curet ostendere quam auditori
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ.& aliqndo facere eius est. id qd fie
riꝓhibet irascendo ꝑmittere itinde
ꝙ regis egẏpticor. se obdurare asseru¬
it: quia nidelicet obdurari ꝑmisit.
nare facit ꝙ nescit: facit sinendo.
nescit reprobando.ynde necesse ẽ:
ut inom̃e quod in hac uita respicit᷑
prius uoluntas interna requirat᷑.
qmͣ cũ humani cordis auris ꝑcipe
appetit. sciat qm̃ hec non uerbiᷤs:
rebus sonat locus ergo regiminis
cũ regendus offert᷑: in seprius neceᷤ¬
se est ut quisq discutiat. si loco ui¬
ta congruit: si ab honore actio nõ
dissentit:. ne iustus om̃iũ rector.
eo post intribulatione preces nõ
audiat: quo ipsa quoq eius deqͦ
tribulatio oritur. exordia honoriᷤ igno

Expanded text:
et aliquando facere Dei est id quod fieri prohibet, irascendo permittere; unde et regis Aegypti cor se obdurare asseruit , quia videlicet obdurari permisit; nare facit et nescit: facit sinendo, nescit reprobando. Unde necesse est ut ad omne quod in hac vita concupiscitur prius voluntas interna requiratur. Quam cum humani cordis auris percipere appetit, sciat quia haec non verbis, sed rebus sonat. Locus ergo regiminis cum regendus offertur, in se prius necesse est ut quisque discutiat, si loco vita congruit, si ab honore actio non dissentit, ne justus omnium rector eo post in tribulatione preces non audiat, quod ipsa quoque ejus, de quo tribulatio oritur, exordia honoris igno
Abbreviated transcription (Latin):
S hoc ẽ sollerter intuendum. neaut
quẽ uenerari necẽẽ ẽ. imitari appe¬
tas. auit quem imitari despicis ue¬
nerari contempnas. Subtilis enĩ
uia tenenda est rectitudinis & humili¬
tatis. ut sic repreh ensibilia magistroꝵ
facta displiceant quatinus mens stib¬
ditorũ a seruanda magister ii reueren¬
tia non recedat. St̃ uero ñ nulli quisi
parum quid despiritual conũsatio¬
ne inchoant. cũ rectores suos tẽporalia
et terrena agere considerant: mox or¬
dinem suꝑne dispensationis accuisant

Expanded text:
Sed hoc est solerter intuendum, ne aut Sed hoc est solerter intuendum, ne aut quem venerari necesse est imitari appetas, aut quem imitari despicis venerari contemnas. Subtilis etenim via tenenda est rectitudinis et humilitatis, ut sic reprehensibilia magistrorum facta displiceant, quatenus subditorum mens a servanda magisterii reverentia non recedat. LIBER NONparum quid de spiritali conversatione inchoant, cum rectores suos temporalia agere et terrena considerant, mox ordinem supernae dispositionis accusa
Abbreviated transcription (Latin):
camus Singula hec mala sunt.que
sepe a subditis inprelatis. sepe ap̃¬
latis insubditis comittuntur aqm̃
om̃s subdicos hi qui prefant mi¬
nus qm ipsi sunt sapientes arbi
trantur.&. rursum qui subiectist̃.
rectoꝵ suoꝵ. actiones iudicant.⁊
s ipsos regimen tenere contingeret.
sepotuisse melius agere putant. yn¬
deplerumq sic. ut et tectores minꝰ
prudenter ea que st̃ agenda uideant.
qm̃ eoꝵ ocłos ipsa nebula elatiomiᷤᷤ
obscurat ax. non numquã is qui sub¬
iectus est. hoc cum prelatus fuerit
faciat quod dudum fieri subiectꝰ
arguebat: &. pro eo quod illa que
iudicauerat ꝑpetrat. saldem qr. iu¬
dicauit erubescat. Igitur sic̃ p̃latiᷤ
cuirandum ẽ. ne eorũ corda estima¬
tione singłaris sapientie locus su¬
ꝑior extollat: ita subiectis ꝓuidẽ¬
dum est. ne sͥ rectoꝵ facta displice¬
ant. di audem magistrorum uita
iure reprehenditur: oporcet ut eoᷤ
subditi ꝙ̃. cum displicent ueñent᷑

Expanded text:
camus. Communia haec mala sunt quae camus. Communia haec mala sunt quae saepe a subditis in praelatos, saepe a praelatis in subditos committuntur, quia et omnes subditos hi qui praesunt minus qtrantur. Et rursum qui subjecti sunt rectorum suorum actiones judicant. Et si ipsos regimen tenere contingeret, se potuisse melius agere putant. Unde plerumque fit ut rectores minus prudenter ea, quae agenda sunt videant, quia eorum oculos ipsa nebula elationis obscurat; et nonnunquam is qui subjectus est hoc, cum praelatus fuerit, faciat quod dudum fieri subjectus arguebat; et pro eo quod illa quae judicaverat perpetrat, saltem quia judicavit erubescat. Igitur sicut praelatis curandum est ne eorum corda aestimatione singularis sapientiae locus superior extollat, ita subjectis providendum est ne sibi rectorum facta displiceant. Si autem magistrorum vita jure reprehenditur, oportet ut eos subditi, etiam cum displicent, venerentur.
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ. Certum qͥppe ẽ qͦd ita sͥ inuicẽ rectoꝵ
m̃ita connect̾ant᷑ ⁊ plebium: ut sepe ex
culpa pastoꝵ det̾ior fiat uita plebiũ. ⁊
sepe ex m̾ito plebiũ mutet᷑ uita pastoꝵ.
S qr rectores habent iudicẽ sũmum mag¬
na cautela subditorũ ẽ. non temere
uitam uidicare regentium. ꝑ magis
bium. sed ꝑ semecipsum examinat
facta magistrorum: qmuis &̃ suddi¬
toꝵ uicia quȩ amagistris mͦ ł dissi
procul dubio iudicio reseruant᷑. Igit᷑
dum salua fide res agitur. uirtutis
ẽ m̃itũ. si quicquid prioris ẽ tolerat᷑.
debet tam̃ humilider suggeri. si for.¬
tasse ualeat quod displicet emẽdari.
ipsa magistra rectitudinis humili¬
tas amittatur: neeñ sibi preẽẽ quisq
despiciat. quẽ fortasse contigit. ut in
aliqua actione reprehendat. Contra
hunc tumorẽ suꝑbie subditorũ menꝰ
mens adcustodiendam humilitatis
edomatur: si infirmitas ꝓpria in
bis fortiora cred imus: idcuro eos
qui nobis p̃lati sunt. distriete iudi¬

Expanded text:
te verum est, quod ita sibi invicem et rectorum merita connectantur, et plebium, ut saepe ex culpa pastorum deterior fiat vita plebium, et saepe ex merito plebium mutetur vita pastorum. Sed quia rectores habent judicem suum, magna cautela subditorum est non temere vitam judicare regentium. Neque bium, et per semetipsum examinat facta magistrorum, quamvis etiam subditorum vitia, quae a magistris modo vel siprocul dubio judicio reservantur. Igitur dum salva fide res agitur, virtutis est merito, si quidquid prioris est tolleretur. Debet tamen humiliter suggeri, si fortasse valeat, quod displicet emendare. ipsa magistra rectitudinis humilitas amittatur: ne eum sibi praeesse quisque despiciat, quem fortasse contigit, ut in aliqua actione reprehendat. Contra hunc tumorem superbiae subditorum mens ad custodiam humilitedomatur, si infirmitas propria incbis fortiora credimus, idcirco eos qui nobis praelati sunt districte judi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicationis ꝓpt̾ utͦsq dat᷑. aliqnͣdo
ꝓpt̾ utrosq subtrahit᷑. ꝓpt̾ utͦsq enĩ
datur sicut diuma uoce paulo a¬
pudcorinthios dicitꝰ. Noli timere:
s loquere. Et paulo post. Qura ppłs
multus ẽ mͥ in hac ciuitate. ꝓpter
utrosq uero subtrahit᷑. sic̃ eli sacer¬
dos. et prauã filioꝵ cognouit ac¬
tionẽ: et dignam increpationi nõ
exercint uocẽ. cũ ꝓsecto futurũ ẽẽt.
ut inmortis supplicio et istos re¬
atus fiagitii. et illũ silentii pena mł¬
taret. Inter hȩc gͥ cũ tił ꝓ quo sermo
detur. uł ꝓpt̾ qtĩe subtrahat᷑ ig¬
noramus: unũ ẽ salubre remedi¬
tim.nec dehis que aliis mag̃acci¬
pimus nosmecipsos excollere. nec
de eo alterũ qđ minꝰ acceꝑit irri¬
dere: s fixo humilitatis pede gͣ¬
int̃ &. constanter in cedere: qr ĩ
hac uita tanto ueratius docti su¬
mꝰ: quanto doctrinam nob ano¬
bis mecipsis stippetere ñ posse cog¬
noscimus. Cut ergo quilibet de¬

Expanded text:
dicationis propter utrosque datur, aliquando propter utrosque subtrahitur. Propter utrosque enim datur, sicut divina voce Paulo apud Corinthios dicitur: Noli timere, sed loquere . Et paulo post: Quia populus multus est mihi in hac civitate . Propter utrosque vero subtrahitur, sicut Heli sacerdos et pravam filiorum cognovit actionem, et dignam increpationis non exercuit vocem; cum profecto futurum esset ut in mortis supplicio et istos reatus flagitii, et illum silentii poena multaret . Inter haec igitur cum vel pro quo sermo detur, vel propter quem subtrahatur, ignoramus, unum est salubre remedium, nec de his quae aliis magis accepimus, nosmetipsos extollere, nec de eo alterum quod minus acceperit irridere; sed fixo humilitatis pede, graviter et constanter incedere, quia in hac vita tanto veracius docti sumus, quanto doctrinam nobis a nobismetipsis suppetere non posse cognoscimus. Cur ergo quilibet d
Abbreviated transcription (Latin):
equaqmͣ cuncta tempora
doctrine sunt congrua. Nã
plerumq doctorũ uircts ꝑdit᷑.
si in tempestiuȩ proferatur. depe ũo
et qͦd lenius dicit᷑: conuentu tẽporis
congruentis aĩatur. Ille ergo scit recte
dicere: qui et ordinate nouit tacere
Quid enim prodest eo tempore irascẽ
tẽ corripere: quo alienata mente ñ
solum aliena uerba ꝑcipere. s semt¬
ipsum uir ualet dolerare: firentẽ
quippe qui per inuectionẽ corripit
quasi ei qui ñ sentiat plagas ebrio
imponit. Hoctrina itaq ut ꝑuem¬
re ad cor audientis ualeat: quȩ sͥst
congrua tẽporũ mom̃ta ꝑpendat. ¶¬

Expanded text:
enim cuncta tempora doctrinae sunt congrua. Nam plerumque dictorum virtus perditur, si intempestive proferantur. Saepe vero et quod lenius dicitur conventu temporis congruentis animatur. Ille ergo scit recte dicere, qui et ordinate novit tacere. Quid entem corripere, quo anenata mente non solum aliena verba percipere, sed semetipsum vix valet tolerare? Furentem quippe qui per invectionem corripit, quasi ei qui non sentiat, plagas ebrio imponit. Doctrina itaque ut pervenire ad cor audientis valeat, quae sibi sunt congrua temporum momenta perpendat.
Abbreviated transcription (Latin):
epe doctori uerbũ ad ño ꝓ gr̃a
tribut᷑ auditoris.ꝙ. sepe ꝓpt̃
auditoris culpam. subtrahit᷑ sermo
predicat. nulla elatione se efferat:
doccor. steriliter dicit atiditor. ñ su¬
censeat: ne fortasse doctoris lingua
ñ pro scia s pro auditoris reꝓbati¬
one corpescat. Pro auditoris namq
doctorib : sicut potuerunt phari¬
seis suppetere uerba predicatiõis
de quib scͥptum ẽ. Om̃ia ergo q̃cq
dixerĩt uobis seruate & facite: se¬
cundum oꝑa uero eorũ nolite fa¬
cere. propter auditoꝵ uero repro¬
bationẽ. bonis &̃ doctorib sermo
subtrahitur:sicut ad ierechielem
contͣ isrł dicit᷑. Linguam tuã adhe¬
rescere faciam palato tuio:&. eris
mutus nec quasi uir obiurgans.

Expanded text:
epe doctori verbum pro gratia tribuitur auditoris, et saepe pro auditoris culpa subtrahitur sermo cat doctor, nulla elatione se efferat, doctor steriliter dicit, auditor non succenseat, ne fortasse doctoris lingua non pro sua, sed pro auditoris reprobatione torpescat. Pro auditoris namquedoctoribus, sicut potuerunt Pharisaeis suppetere verba praedicationis, de quibus scriptum est: Omnia ergo quaecunque dixerint vobis, servate et facite; secundum vero opera eorum nolite facere . Propter auditorum vero reprobationem bonis etiam doctoribus sermo subtrahitur, sicut ad Ezechielem contra Israel dicitur: Linguam tuam adhaerere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans,
Abbreviated transcription (Latin):
torũ ucilitate rectores nimie tẽpora¬
liter curis inseruiunt. pleriq in egeli
cortĩ exemplo deterescunt. Qͦ tierũ
ualde ẽẽ qtis abneget: cũ apastori
tar merita. Ooculde enim ⁊sponte
mini suꝑbus exorbitat. inuia qua
graditur ꝙ̃ ꝑducatum pastoris of¬

Expanded text:
torum rectores nimium temporalibus curis inserviunt, plerique in Ecclesia eorum exemplo deterescunt. Quod verum valde esse quis abneget, cum curari tur. Occulte namque et sponte Dei superbus exorbitat, in via qua graditur etiam per ducatum pastoris of
Abbreviated transcription (Latin):
lũ rectorẽ patitur. eũ que patit᷑
accuset. quia nimirum si fuit m̃iti.
ꝑũsi rectoris subiacere dicioni. Cul¬
pam ergo ꝓprii magis accuset oꝑis:
qm initiciam gub̃nantis. Merito .ii.¬

Expanded text:
lum rectorem patitur, eum quem patitur, accuset; quia nimirum sui fuit meriti, perversi rectoris subjacere ditioni. Culpam ergo proprii magis accuset operis, quam injustitiam gubernatoris. Scri
Abbreviated transcription (Latin):
uitiis potius qmͣ frĩb dñatur. sunctoᷤ
quippe natura equales genuit: ut
autẽ alii ad iegendum aliis comit¬
tantur. non eos natura. s culpa post¬
ponit. Uiciis gͦ se debent rectores
erigere: quoꝵ et causa p̾ferunt᷑. ꝙ.
cũ delinquentes corrigunt sollicite
atcendant ut ꝑ disciplinam culpaᷤ
quidem iure potestatis feriant. s
per humilitatis custodiam. se ipsis
q nr̃a suibditos tanto diuino iudici¬
o liberiores redait. qnto hic eoꝵ cuil¬
pas sine uĩdicta non deserit: nos aũ tã
intuendum. ne dum immoderatitis
Teneamus ergo extertus qđ ꝓ altoꝵ uti¬
litate suscepimus: teneamus interius
qd de nr̃a estimatione sentimus: s tñ
decenter quib:dam erumpentib sig¬
nis. tales nos apud nos ẽẽ. ipsi ꝙ. qui
nobis commissi st̃ non ignorent:
ut & de auccoritate nr̃a qͦd formident
uideant & de humilitate qđ imiten¬

Expanded text:
potius quam fratribus dominatur. Cunctos quippe natura aequales genuit; ut autem alii ad regendum aliis committantur, non eos natura, sed culpa postponit. Vitiis ergo se debent rectores erigere, quorum et causa praeferuntur; et cum delinquentes corrigunt, sollicite attendant, ut per disciplinam culpas quidem jure potestatis feriant, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis praelatorum subditos tanto divino judicio liberiores reddit, quanto hic eorum culpas sine vindicta non deserit. Servanda est intuendum ne, dum immoderatius cTeneamus ergo exterius quod pro aliorum utilitate suscipimus; teneamus interius quod de nostra aestimatione sentimus. Sed tamen decenter quibusdam erumpentibus signis tales nos apud nos esse ipsi etiam qui nobis commissi sunt non ignorent, ut de auctoritate nostra quod formident videant, et de humilitate quod imiten
Abbreviated transcription (Latin):
um de deo hominib loquimur.
debemus primum meminisse
quod sumꝰ: ut ex infirmitate propria
pensemus. quo docendi ordine fr̃ĩb
infirmis consulamus. Consi deremus
ergo qm̃ aut tales sumus. quales ñ¬
ñ sumus: ut tanto temperantiu hu¬
ipsos uerius in his quos emendamꝰ
agnoscimus. Si autẽ tales nec sumꝰ
nec fu imnus. quales adhuc illi sc̃ qͦs
dicia recurramus: qunia sicut nos nul¬
lis m̃itis hoc ip̃m bonum qđ habemꝰ
accepimtis: ita illos quoq pot̃ gr̃a suꝑ¬
ne uͥtutis infunde. ut excitati posterius dẽ
ipsa possant bona que nos ante acce¬
pimus preuenire. hisgͦ pͥmum cogi¬

Expanded text:
um de Deo hominibus loquimur, debemus primum meminisse quod sumus, ut ex propria infirmitate pensemus, quo docendi ordine infirmis fratribus consulamus. Consideremus igitur, quia aut tales sumus quales nonante non sumus: ut tanto temperantius cipsos verius in his quos emendamus agnoscimus. Si autnec fuimus, quales adhuc illi sunt quodicia recurramus; quia sicut nos nullis meritis hoc ipsum bonum quod habemus accepimus, ita illos quoque potest gratia supernae virtutis infundere, ut excitati, posterius etiam ipsa possint bona, quae nos ante accepimus, praevenire. His ergo primum cogi
Abbreviated transcription (Latin):
bene uiuendo ptare: ne qui ad hos
eligit᷑ ut alioꝵ ctlpas corrigat. qd̃ te¬
secare debuit. ipse committat. hiic
inde ergo sequi prefunt etreuins pici¬
ciant. ut sͥ ꝙ. subditis iuuant: ut bo¬
ntim qd faciunt. intͣsinũ mentiꝰ ab¬
scondant: ꝙ tñ ex eo adprouectum se¬
quentiũ exempla recte oꝑationis in¬
ꝑtiant: ut subditoꝵ culpas aĩaduertẽ¬
teᷤcorrigant. nec tñ per iũ eiuscdem
aĩaduiersionis intumescãt. ut quedã
lentter correcta tolerent. nec tñ dis¬
cipline uincła eadem lenitate dissol¬
uant: ut quedam tolerando dissi¬
mulent. nec tñ ͤ crescere dissutilan¬

Expanded text:
bene vivendo praeire; ne qui ad hoc bene vivendo praeire; ne qui ad hoc eligitur ut aliorum culpas corrigat, quod resecare debuit, ipse committat. Hinc inde ergo se qui praesunt circumspiciant, ut sibi et subditis vivant, ut bonum quod faciunt, et intra sinum mentis abscondant, et tamen ex eo ad provectum sequentium exempla rectae operationis impartiant, ut subditorum animadvertentes culpas corrigant, nec tamen per vim ejusdem animadversionis intumescant, ut quaedam leniter correpta tolerent, nec tamen disciplinae vincula eadem lenitate dissolvant, ut quaedam tolerando dissimulent, nec tamen ea crescere dissimulan
Abbreviated transcription (Latin):
cem libet: huic inqere tunc itidicẽ
non libet. Numerari enĩ nequeut¬
do s timendo retinetur. Que ut mi¬
nistrari recte ualeat: oportet pͥmũ
ut hanc non cupidita᷑. s necessitas
imponat. Per cepta aũt nec ꝓformi¬
dine debec deseri. nec exlibidine ã¬
plecti: ne aut peius quis quasi ex
humilitate suꝑbiat. si aiume dis¬
pensationis ordinem fugiendo cõ¬
tempnat. aut eo iugum suꝑni recto¬
ris abiciat: quo eũ siꝑ cedos pritia¬
tum regimen delectat. Potestas er¬
go cũ ꝑcipit᷑. non ex libidine ẽ aman
da. sed exlongammitate toleranda:
ut inde tunc adiudiciũ salubrit̃ le¬
uis sit: unde nunc administeriũ pa¬
ut is qui preest quȩ exempla subditis
prebeat sollerter attendat: et tanty
se sciat uiuere. qnͣtis preesse. Uigilant̃¬
&̃. inspiciat. ne in eo quod prelatus ẽ
intumescat: ne uta debite potesta¬
tis ĩmoderatius exigat. ne uis disci
poterat. inde magis intuentiũ corda
ducatum suscipere. qui nescit hoĩes

Expanded text:
ciem libet, huic videre tunc judicem non libet. Numerari enim do, sed timendo retinetur. Quae ut ministrari recte valeat, oportet primum ut hanc non cupiditas, sed necessitas imponat. Percepta autem nec pro formidine debet deseri, nec ex libidine amplecti; ne aut pejus quis quasi ex humilitate superbiat, si divinae dispensationis ordinem fugiendo contemnat; aut eo jugum 788 superni rectoris abjiciat, quo eum super caeteros privatum regimen delectat. Potestas ergo cum percipitur, non ex libidine amanda est, sed ex longanimitate toleranda, ut inde tunc ad judicium salubriter levis sit, unde nunc ad ministerium paut is qui praeest quae exempla subditis praebeat solerter attendat; et tantis se sciat vivere, quantis praeesse; ac vigilanter inspiciat ne in eo quod praelatus est intumescat; ne jura debitae potestatis immoderatius exigat; ne disciplinapoterat, inde magis intuentium corda ducatum suscipere, qui nescit homines