comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
demumanno quam fucrat cuersa
Deductis queciuium romanorum
famulis quicum incolorc restituta
et replettiest magno ande prodigio
padente namcũmessores ad limi¬
tandum cartaginiensem.
a grummis sistipites terminorum
indices fixos & nocitꝰ alupis se¬
fulsos mardicos conro¬
sosque reppcrissent aliquam diu
hacsitatum estutrum romane paci
expediret. R artaginom resormari
condidit & cartadam nominauit
quod fenicalingua exprimitur ci¬
uitatem nouam in hoc sermone
uerso Rarta go edicta hanc scipio
deleuit quactiut nuncẽ posica
a romanis condita .e. Hartugo
aut anteabrssa ptirus estdita de¬
hanibale maritima spaniae occu
mox aromanis capta & coloniaf
feciti nomen &icm ꝓuintiae dedit
nuncaut̃ a gothis subuersa atque
solationem redactar
medulla quod genus auriculue
& narium discrimen & costarum
ex tremitates habent siuco ꝓcula ossũ
quacmouentur & dictuc carttgines
quod lenia tritu carent doloremdum

Expanded text:
demum anno, quam fuerat eversa, deductis civium Romanorum familiis, quae eam incolerent, restituta et repleta est, magno ante prodigio praecedente. Nam cum mensores ad limitandum Carthaginensem agrum missi, stipites terminorum indices fixos nocte a lupis revulsos mordicus, corrososque reperissent, aliquandiu haesitatum est utrum Romanae paci expediret Carthaginem reformaricondidit, et Carthadam nominavit; quod Phoenica lingua exprimit civitatem novam; mox sermone verso Carthago est dicta: hanc Scipio delevit. Quae autem nunc est, postea a Romanis condita est. Carthago autem antea Byrsa, post Tyrus dicta eHannibale maritima Hispaniae occupmox a Romanis capta, et colonia facta, nomen etiam provinciae dedit. Nunc autem a Gothis subversa, atque in desolationem redacta medulla, quod genus auriculae et narium discrimen et costarum extremitates habent; sive opercula ossuum, quae moventur. Et dictae cartilagines quod leni attritu carent dolorem dum
Abbreviated transcription (Latin):
Casia nascitur ina rabia uirgarobus¬
ta corticibus & purpurtis folusatpipe¬
ris c̃aut̃ uirtutis cinnamomi similis sed
potintia instrior Vnde procinnamiuitde
duplex cius pondus in medicamentum ad¬

Expanded text:
Casia nascitur in Arabia, virga robusti corticis, et purpureis foliis, ut piperis. Est autem virtutis cinnamomi similis, sed potentia inferior; unde pro cinnamomi vice duplex ejus pondus in medicamentis ad
Abbreviated transcription (Latin):
coquod ad cum signum mensciciuniosol
dumuenerit retrogradatur in modum
incertam habet primam partem
Deni queid utramque partm gres¬
sum dirigitittut prior pars sit posteri¬
or et posterior prior

Expanded text:
eo quod ad id signum mense Junio sol dum venerit retrograditur in modum incertam habet primam partem, denique ad utramque partem gressum dirigit, ita ut prior pars sit posterior, et posterior prior
Abbreviated transcription (Latin):
Cardo e locus in quo o stum uer¬
titur & semꝑmouctur dictus a po
to cardias quod quasicor homine
totum ittullecuneus ianuam
regcta moueat unde & prouer¬
biale qt in cardinerem esse.
cardo est quia septentrionem direc¬
cus a cardinecdic̃. Nam sine dubio
clumuertitur inseptentrionali
decumanus est quia boriente in oc¬
cidentem ꝑtrans uersum dirigit᷑
qui pro eoquod formam xp̃i facit
decumanus cuppellatus ager enimbis
diuisus figuram denariinumeri effict¬
pascitur indectiam apud gritos ad antis
dictaie abachantis id c̃spinis quibus
alitur

Expanded text:
Cardo est locus, in quo ostium vertitur et semper movetur, dictus apo tes cardias, quod, quasi cor hominem totum, ita ille cuneus januam regat ac moveat. Unde proverbiale est, in cardine rem esse.Cardo quia Septentrio directus a cardine coeli est, nam sine dubio coelum vertitur in Septentrionali orbe. Decumanus est, qui ab Oriente in Occidentem per transversum dirigitur, qui pro eo quod formam X faciat, decumanus est appellatus. Ager enim bis divisus figuram denarii numeri efficpascitur, ut inde etiam apud Graecos acalanthis dicta sit ab acanthis, id est spinis, quibus pascitur
Abbreviated transcription (Latin):
etbreuedicunt siue quia cur¬
uus e dorso. Chamus enimuer¬
bam grecum curuum significat
Hoslic&e alicie regiones mittanł
sed arabia plurimos. differant autem
sibinam artibi cibicina tubera indorso.
habent reliquaram regionum singa.¬

Expanded text:
breve dicunt; sive quia curvus est dorso. Camur enim verbum Graecum curvum significat. Hos licet et aliae regiones mittant, sed Arabia plurimos. Differunt autem sibi. Nam Arabici bina tubera in dorso habent, reliquarum regionum sing
Abbreviated transcription (Latin):
sila Carmon uocatur quicquid pedibus
continctur cuidatum nom̃ existi¬
quod carptim pronunciaretur.
Vndehodiclanam quam purgan¬
tes discerpunt. carmina redicimꝰ
scuquod quiilla canerent
cartremente existimabantur

Expanded text:
 Carmen vocatur quidquid pedibus continetur; cui datum nomen existiquod carptim pronuntiaretur unde hodie lanam quam purgantes discerpunt, carmiuare dicimus, seu quod qui illa canerent carere mente existimabantur
Abbreviated transcription (Latin):
Cappadociam regione murbs propria
nominauit haecincapittie syricie
sita aboriente armeniam tangit
aboccasu asi cimminorem.
Abaqui lonemarccimericum et hemiri¬
os campos quos habuereamarones.
Ameri dicuero taurum montom
cuisubi acet cilitia etisauriaus que
ad sicilicum sinum qui ex pectet con
trainsulam chỹprum terra autem¬
eius ante cilicis nutrix equorum
aluis amnis percum fluit qui quon¬
dam libiae regna disiunxit aꝑsis¬

Expanded text:
Cappadociam urbs propria nominavit. Haec in capite Syriae sita; ab Oriente Armeniam tangit, ab Occasu Asiam minorem, ab Aquilone mare Cimmericum, et Themiscirios campos, quos habuere Amazones, a Meridie vero Taurum montem, cui subjacet Cilicia et Isauria usque ad Cilictra insulam Cyprum. Terra eius ante alias nutrix equorum. Halys amnis per eam fluit, qui quondam Lydiae regna disiunxit a
Abbreviated transcription (Latin):
duđ C ario sum generis subdolus ucerescena s ũ gł
filii eta putredincredigendi cari¬
esenim propriac putredo lignorũ
est quucis demeuenit carenti¬
bus uirtuto

Expanded text:
 Cariosi generis soboles, ueterescentis generis filii et ad putredinem redigendi. Caries enim proprie putredo lignorum est, quae isdem euenit carentibus uirtute.
Abbreviated transcription (Latin):
Callis c̃ iter pecudum int̾montes
Callis ferarum ued pecudum acal¬
cando itudicta. Tramites
uero trans uersa s̃ in agris itinera
ꝓpricie ergo semita tenuis callo
pedum p̃durata

Expanded text:
nter callis ferarum uel pecorum a calcando ita dicta. Tramites uero sunt transuersa in agris itinera; proprie ergo callis semita tenuis callo pecorum praedurata
Abbreviated transcription (Latin):
Capitolium romeuocatum quod fuerit
roman curbis & religionis caput sũmũ
alii aut cum tar quinius priscus
capitolii fundam̃tum roma aperi¬
ret in loco fumdamenti caput hominis
licceris tuscis notatum inuenit & pin¬
de capicolium appellauit

Expanded text:
Capitolium Romae vocatum, eo quod fuerit Romanae urbis, et religionis caput summum. Alii aiunt: cum Tarquinius Priscus Capitolii fundamenta Romae aperiret, in loco fundamenti caput hominis litteris Tuscis notatum invenit, et proinde Capitolium appellavit
Abbreviated transcription (Latin):
foboraibilis int̃ ptcitio eimulcens
aurempopuli nec tamenuera ex¬
inquibus truncantur capita dam
piam contendere uolucrit ideo ibi
xp̃m crucifixum ut sanguis ipsius
suꝑ adamtumalum discilla ree
int̾rogemus cumquare etilli latro¬
nes in codem loco cruci fixis exquo
apparit calucirium non sepulchrũ
primihominis sed locum significa
tum iuxtahebronet cirbate in hicsu
filinciut uolumine legimus

Expanded text:
Favorabilis interpretatio et mulcens aures populi, nec tamen vera. Exquibus truncabantur capita damnpiam contendere voluerit, ideo ibi Dominum crucifixum, ut sanguis ipsius super Adae tumulum distillaret, interrogemus eum, quare et alii latrones in eodem loco crucifixi sint? Ex quo apparet Calvariam non sepulcrum primi hominis, sed locum significartum juxta Hebron et Arbee, in Jesu filii Nave volumine legimus
Abbreviated transcription (Latin):
Calluca gonima coloreiurldis &x pal¬
lens cenimis crassa nibiliocundus
aurum decens unde ctappellata
uel germania in rupibus gelidis
oculimodum extuberens unriuut¬

Expanded text:
Callaica colore viridis, sed pallens, et nimis crassa, nihil jucundius 267 aurum decet, unde et appellata. vel Germania, in rupibus gelidis, oculi modo extuberans
Abbreviated transcription (Latin):
poscremonaturac insitum estuolum¬
genitam quandam oboedienacie for¬
multm sola disciplinati tremoris ex¬
pectatione suspendidonet ad ꝑagen¬
dilicentiam nutus ignouimitantur
habent enim ꝓprios appeatus quan¬
tum brutis excellentiores tuntum
rationabilibus propinquantes hoc
c̃discernere amore seruire
Nam discernentes int̾dominos at¬
que ex trancos non cos quos insectun¬
tur oderunt sed prohis quos amant
zelant & amantes dominum acdo¬
cantrnca non crubuit dicere & do¬
minus non fasciuit audire becius
etiam tobias ducem angelum
sequens canem comitem habere
nes ingentes s cante que feritatis
uticiuros p̾mant & leones pcri¬
mant
Canicies uocata a candore quasi candici
unde c̃illud floridaiuuentus latca
canicies proutdicer& candida

Expanded text:
natura insitum est, uolungenitam quandam oboedientiae formulam sola disciplinati timoris exspectatione suspendi, donec ad peragendi licentiam nutu signoue mittantur. habent enim proprios appetitus, quantum brutis excellentiores tantum rationabilibus propinquantes, hoc est discernere amare seruire. nam discernentes inter dominos atque extraneos non eos quos insectantur oderunt sed iis quos amant zelant, et amantes dominum ac doChananaea non erubuit dicere et Dominus non fastidiuit audire. beatus etiam Tobias, ducem angelum sequens, canem comitem habere nes ingentes tantae feritatis sunt, ut tauros premant, leones perimantCanities autem vocata a candore, quasi candities. Unde est illud: 'florida iuventus, lactea canities,' prout diceret candida
Abbreviated transcription (Latin):
ferre canturecantum uoce uel
clamoribus insonare est.
Canercaũt int̾dum modulari
interdum. uaticinare id est
futura p̃dicare
tion e uessicas efficit
plenas humor¬

Expanded text:
are tantum uoce uel clamoribus insonare est, canere autem interdum modulare, interdum uaticinare, id est futura praedicere. stione vesicas efficit plenas humor
Abbreviated transcription (Latin):
Canis trum fissis cannis contexi¬
turunde & nuncuptitum
alii grecum asserunt¬
isido. Canis nom̃ latinum grecam a& hi¬
mologium. habereuiditur grece
enim cnosdicitur lic& cum quidã
a canore lutratus appellatum exis¬
timent eoquodin sonat unde&
cancreni hilaut sagatius canibus
Plus cnim sensuic& cris animalib:
habent Nam quac solisua nomina
recognoscunt dominos suos diligunt
dominorum tecta difendunt ꝓdomi¬
nis suis semorti obiciunt uoluntariȩ
cum dnõ cid predam currunt corpus dni sui
etiam mortuum non relinquunt. Quorũ
poscremonatura est extrahomines esse
non posse incanibus duos aut fortitu¬
itcut plenius canes nau ex lupis et ca¬
nibus cuminterse forte miscent solent
et indefeminas canes notu in siluis
alligatcis admita ad tigrides bes
tias a quibus insiliri et nasci ex eodẽ

Expanded text:
Canistrum fiscis cannis contexitur, unde et nuncupatur: alii grecum asserCanistrum fiscis cannis contexinomen Latinum Graecam etymologiam habere videtur; Graece enim κύων dicitur. Licet eum quidam a canore latratus appellatum existiment, eo quod insonat; unde et canere. Nihil autem sagacius canibus; plus enim sensus ceteris animalibus habent. Namque soli sua nomina recognoscunt; dominos suos diligunt; dominorum tecta defendunt; pro dominis suis se morti obiciunt; voluntarie cum domino ad praedam currunt; corpus domini sui etiam mortuum non relinquunt. Quorum postremo naturae est extra homines esse non posse. In canibus duo sunt: aut fortituut ait Plinius, canes nati ex lupis et canibus, cum inter se forte miscentur. Solent et Indae feminae canes noctu in silvis alligatae admitti ad bestias tigres, a quibus insiliri, et nasci ex eodem
Abbreviated transcription (Latin):
uires deficerunt. nã in quo quadra¬
gintu quat tuor milia romanorum
inter ftcto sunt quam quã t de exer¬
citu annibalis magna parscacssa sit.
Nullcicam̃ punicobelloromania
ad co extrema int̾nicionis adductas
Tunc anibal intestimonium uictoriae
suac Tres modios anulorum aureorũ
cartaginem. misitquos exmanibus
int̃feccorum equitum romanorum
senitorumq de truixercit¬

Expanded text:
ires perdiderunt. Nam in ea pugna quadraginta quatuor millia Romanorum interfecta sunt, quamquam et de exercitu Annibalis magna pars caesa est: nullo tamen Punico bello Romani adeo ad extrema internecionis adducti Hannibal in testimonium uictoriae suae tres modios anulorum aureorum Carthaginem misit, quos ex manibus interfectorum equitum Romanorum senatorumque detraxerat
Abbreviated transcription (Latin):
Cannicula scella quac etsirusdicitur
acstiuis mensibus in medio centro
calor ipsius et dissoluuntur corpora
tua porantur unde et exipsa stella
dics cannicula resdicuntur quan¬
doctmolescares pugnationis
Canis aut̃ uocatur propt̃ quod corpor

Expanded text:
ale sidus, quae et Syrius dicitur. Aestivis mensibus in medio centri calor ipsius, et dissolvuntur corpora, et vaporantur. Unde, et ipsi stellae dies Caniculares dicuntur, quando et molestae sunt purgationes. Canis autem vocatur, pr
Abbreviated transcription (Latin):
ndui Candetum galli appellant in areis
urbanis spatium pedum qua sicente¬
um in a grestibus auc pedescentum
quin qua ginta quadratorum iustum
canditum uocaN

Expanded text:
i candetum appellant in areis urbanis spatium centum pedum, quasi centetum. In agrestibus autem pedes centum quinquaginta quadratum iustum candetum vocan
Abbreviated transcription (Latin):
sido Cantor uocatus quiciuo eemodulctur
incantuhuius duo gentra dicuntur
in artemusica sicueadocti homines
latinedicere potuerunt. pruecentor
& succentor. p̃centor. scilic& quiuo
p̃mitait in cantu. succentor aut̃ qui
subscquendo canendorespond&
Auditorum. Antiqui pridiue
quam cantandum erat. cibis absti¬
nebatar. psallentici tantum lezumi
unde etcantores. apud gentiles
s abarii dicti sunt: ueteres lamina
peccatori inposi ca subea cantica
exclamare psallendis uocibus ra¬
uonem de monstriiuerunt

Expanded text:
 autem vocatus quia voce modulatur in cantu. Huius duo genera dicuntur in arte musica, sicut ea docti homines Latine dicere potuerunt, praecentor et succentor. Praecentor scilicet, qui vocem praemittit in cantu. Succentor autem, qui subsequenter canendo respondet. at. 3. Antiqui, pridie quam cantandum erat, cibis abstinebant, psallentes tamen, legumine Unde et cantores apud gentiles fabarii dicti sunt. Veteres, lamina pectori imposita, sub ea cantica exclamantes alendis vocibus rationem demonstravere.
Abbreviated transcription (Latin):
matccondem nauit os tendens
manere in ducibus naturi s unam
dotum submartiano principe
habita c̃ inquacuticen constantino¬
politainum abbatem uerbidi et car¬
nis un amnaturam pronunciantẽ
et cius defensorem dioscorum quon¬
dam alexandrinam ep̃m. ctipsum
rarsus mnestonium cum reliquis
hercticis una scorum patrum
sententia p̃dam nauit p̃dicans etedẽ
gine ut in co subtntia eediuinae
homancque confitetitur naturae
haes quattuor sinodi principa¬
les fidei docrinam plenissime
p̃dicantes sed & siqua sunt conci¬
lic quae sc̃ĩ patres spũdi pleni
scixerunt postistorum quat tuoe
auctorittem omnimanent. stcibi¬
licauigorequorm gesta in hoc
opereconditto continentur
Sinodum aut ex greco int̃ practti¬
ri comitatum ud co&um. Conci¬
liu cronom̃ tractum exmorcromano.
Tempore enim quocauscic
a gebantur conueniebant oms
incinum communique intentio¬
ne tractabant. unde& conciliũ a
communi intentione diccorum
qua consilium. namcilia oculorũ

Expanded text:
mate condemnavit, ostendens mate condemnavit, ostendens manere in duabus naturis unam Ddotum sub Marciano principe habita est, in qua Eutychem Constantinopolitanum abbatem Verbi Dei et carnis unam naturam pronuntiantem, et eius defensorem Dioscorum, quondam Alexandrinum Episcopum, et ipsum rursum Nestorium cum reliquis haereticis una Patrum sententia condemngine, ut in eo substantiam et divinae et humanae confiteamur naturae. Haec sunt quattuor synodi principales, fidei doctrinam plenissime praedicantes; sed et si qua sunt concilia quae sancti Patres spiritu Dei pleni sanxerunt, post istorum quattuor auctoritatem omni manent stabilita vigore, quorum gesta in hoc opere condita continentur. Synodus autem ex Graeco interpretatur comitatus, vel coetus. 12. Concilii vero nomen tractum est ex more Romano. Tempore enim quo causae agebantur, conveniebant omnes in unum, communique intentione tractabant. Unde et concilium a communi intentione dictum, quasi communicilium. Nam cilia oculorum
Abbreviated transcription (Latin):
nirenisi tempore supradicti impera¬
cores ipseenim dedit facultatem libe
in concilionicnod comni orbeterraru
conuenientes iuxta fidem cuuangeli¬
cam & apostolicam secundo post
a postolos symbolum tradiderunt.
Intceteracuuit conciliaquattuor
eẽ uencrabiles si nodo qua& otum
principalit fidem complactuntur
dem paradisi flumina. harum prior
acca est inqua arriane ꝑfidq dam¬
na tablus phemia quam deinaequa¬
licate scac trinitatis. arrius asstre¬
bat cum subsicinticilem dõpatri dm̃
filium. Cadem sca sinodus ꝑsrm¬
bolum definiunt sccunda sinodus
centum quinquaginta patrum sub
thcodosio seniorcconstantino polim
congregata e quaiemaco do
condeminauit consubtarłialem
Oans symboli formam qua mtota
grecorum eclatinorum confessio
inadesus pdicat. Tertia sinodus
sphasianai prima ce episcoporum
subiuniore theodosio augusto edi¬
ta quac mnestorium ducis psonas
inxp̃o asserentem iusto anathe¬

Expanded text:
nire, nisi tempore supradicti imperanire, nisi tempore supradicti imperatoris. Ipse enim dedit facultatem Chrisin concilio Nicaeno de omni orbe terrarum convenientes, iuxta fidem evangelicam et apostolicam, secundum post Apostolos symbolum tradiderunt. etera autem concilia quatuor sunt venerabiles synodi, quae totam principaliter fidem complectuntur dem paradisi flumina. Harum prima eracta est, in qua Arianae perfidiae condemnata blasphemia, quam de inaequalitate sanctae Trinitatis, idem Arius asserebat; consubstantialem Deo Patri, 265 Deum Filium eadem sancta synodus per symbolum definivit. 7. Secunda synodus centum quinquaginta Patrum sub Theodosio seniore Constantinopoli congregata est, quae Macedocondemnans, consubstantialem stravit, dans symboli formam quam tota Graecorum et Latinorum confessio in ecclesiis praedicat. Tertia synodus Ephesina prima ducentorum episcoporum sub iuniore Theodosio Augusto edita, quae Nestorium duas personas in Christo adserentem iusto anathe
Abbreviated transcription (Latin):
ne positus namerus cui subi ecta ẽ era
uerbi gratia. si cstera prima. in primor
canone sisccundo insecundo sitertiac
incertio et sic pordinem usque ad de
libet cuu angelio placucrit scire qui
reliquorum cuuangdisttirũ similia dixcr̃:
Ad sumes adiacentem num erum capituli
etrequires ipsum ipsumnumerum in suo
canone quem indicat ibi que
in uenies qui et quidixerunt et itademũ
incorporc inquisi calo caqua ex ipsis nu
meris indicantur ꝑsingulacuan gelica
cis dem dixisse inacnies
deca nonipus conciliorum
anon aut̃ grece. lctineregula nuncupa¬
tur. Regulacuit dicta quod recte
dicit. necali quando alior sum trahit
A ludixerunt regulam dictm ud qđ
Canones aut̃ gencralium conciliorum
a tem porbus constantini coeper
in p̃cedentibus namque annis ꝑsccuti¬
one feruente docendarum plebium
minime dabatur facultts. indexp̃ia¬
nitcis indiuersas here sesscissciquia
non erat licntia ep̃is in unum conue¬

Expanded text:
ne positus sit numerus cui subjecta est aera. ne positus sit numerus cui subjecta est aera. 5. Verbi gratia: si est aera prima, in primo canone; si secunda, in secundo; si tertia, in tertio, et sic per ordinem usque ad decrto quolibet Evangelio, placuerit scire qui reliquorum evangelistarum similia dixerunt, assumes adjacentem numerum capituli, et requires ipsum numerum in suo canone quem indicat, ibique invenies quot et qui dixerint, et ita demum in corpore inquisita loca quaemeris indicantur, per singula Evangelia de eisdem dixisse invenies. § 16 De canonibus conciliorum. Canon autem Graece, Latine regula nuncupatur. Regula autem dicta quod recte ducit, nec aliquando aliorsum trahit. Alii dixerunt regulam dictam vel qCanones autem generalium conciliorum a temporibus Constantini coeperunt. In praecedentibus namque annis, persecutione fervente, docendarum plebium minime dabatur facultas. Inde Christianitas in diversas haereses scissa est, quia non erat licentia episcopis in unum conve
Abbreviated transcription (Latin):
anones cuuangeliorum amonius ale
xandricie primus ex cogitat quem
posccucus ebius eesariensis sccutos ple¬
nius composuit. qui id co factis ut per
cos inuenire & scre possimus qui re¬
liquorum cuuangelistarum similia
aut propriadixer̃ sunt cut numero
decem quorum primus contin&
numeros inquibus quattuor cadẽ dixer̃.
Matheus marcus. Lucas. Iohannes
Sccundus in quibus tres. Matheus
marcus lucas Tercius in quibus tres
Marcus. lucas. iohannes. Quartus in
quibus tres. matheus marcus iobannes
quintus inquibus duo. Mathcus. It cas
Sextus inquibusduo. Mathcus marcus
Septimus in quibus duo. Mathcus ioban
Occauus in quibus duo
Lucas marcus nonusinquibus duo
Lucas iohannes. Occimus in quibus
singuli corum propria quaedã dixer
Quorum expositio haccest. ꝑsingulos
uero cuuangelistcs . Numerus qui dem
capitulis. ad fixus adiac&. quibus
numeris subdita est. crtiquaedam mi¬
nionociati quacindicat in quoto cano¬

Expanded text:
Canones Evangeliorum Ammonius, Alexandriae episcopus, primus excogitavit, quem postea Eusebius Caesariensis secutus, plenius 263 composuit. Qui ideo facti sunt, ut per eos invenire et scire possimus qui reliquorum evangelistarum similia aut propria dixerunt. 2. Sunt autem numero decem, quorum primus continet numeros in quibus quatuor eadem dixerunt: Matthaeus, Marcus, Lucas, et Joannes; secundus, in quibus tres, Matthaeus, Marcus, Lucas; tertius, in quibus tres, Matthaeus, Lucas, Joannes; quartus, in quibus tres, Matthaeus, Marcus, Joannes. 3. Quintus, in quibus duo, Matthaeus, Lucas; sextus, in quibus duo, Matthaeus, Marcus; septimus, in quibus duo, Matthaeus, Joannes; octavus, in quibus duo, Marcus, Lucas; nonus, in quibus duo, Lucas, Joannes. 4. Decimus, in quibus singuli eorum propria quaedam dixerunt, quorum expositio haec est. Per singulos enim evangelistas numerus quidam capitulis affixus adjacet, quibus numeris subdita est aera quaedam minio notata, quae indicat in quoto cano
Abbreviated transcription (Latin):
pluul Capessitur. non prose et estuerbum in¬
personali ut legitur. prima autem
in ꝑsonacsi capesso ẽaut̃ uerbum actiuu
facit enim capesso capessor quomo
dolego legor

Expanded text:
runt. Capessitur non per sc, et est uerbum impersonale, ut ‘legitur’. Prima autem uerbi persona est capesso. Est autem uerbum actiuum. Facit enim capesso capessor, ut lego legor
Abbreviated transcription (Latin):
scrarum ul bominum aduersiatiemꝑ
ꝓ senscrint dcclassimis saxorum cacu¬
minibus sep̃cipitantes insuis se comib:
in lucscsuscipiunt
cuq sibi noxia sunt dedinaredidicer
et solo odore ꝓquod damnature
mis cerium cum sintracionis exper
rationem tamen cuadendi periculũ
uel tuendi salutem agnoscant
noxia quac pariar acpfutura

Expanded text:
ferarum vel hominum adversitatem ferarum vel hominum adversitatem persenserint, de altissimis saxorum cacuminibus sese praecipitantes, in suis cornibus illaesa suscipiunt. quae sibi noxia sunt declinare didicerunt, et solo odore per quoddam naturae mysterium, cum sint rationis expertes, rationem tamen evadendi periculi, vel tuendae salutis agnoscunt, noxiaque pariter ac profutura
Abbreviated transcription (Latin):
Caprificus arbor appellata coqđ
pari&es quibus innascitur carpitur
rumpit enim et prodit exlatcrib:
quibus concepta est. alii caprificum
putant dociae quod ficus arbor de
remedio fundetur
i Capriolidicti quod capiant arboress
enim cincinni siue uncinoli quibus
scinneciercuites eisus pendereso¬
lent arbores quo adminicalo froxi
paruites uentus ac turbines contin¬
gerene queant. et senelapsuperi cu¬
lorum fructus suos sustincant ac se¬
scuagus proceritate diffimdunt
Capros & capras acarpendis uirgul¬
tis qui dam dixerunt alu quod cap¬
tantes aspera non nulli acrepitu
crurum unde cas crcas uocitatasq
morantur enim in exclsis montib:
et quamuis delongin quo uident
tam̃ oms quiueniunt. idon aut̃ &
ca prae idc̃ibi ces qua siuuices co
ad insuir ouium ardua et excelsa
obcucibus paccantunde cumcridi¬
ancipars ibices auesuocant quae
nili fluenta in habicant haccita¬
que an imalia ui diximus in petris
altissimis commnoruntur ecsiquando

Expanded text:
Caprificus appellata eo, quod parietes, quibus innascitur, carpat: rumpit enim et prodit ex latebris, quibus concepta est. Alii caprificum putant dictum, quod ficus arbor ejus remedio fecundetur.  Capreoli dicti, quod capiant arbores, sunt enim cincinni, 318 sive uncinoli, quibus se innectere vites et suspendere solent arboribus, quo adminiculo freti palmites ventos ac turbines contemnere queant, et sine lapsu periculorum fructus suos sustineant, ac sese vaga proceritate diffundantCapros et capras a carpendis virgultis quidam dixerunt. Alii quod captent aspera. Nonnulli a crepitu crurum, unde eas crepas vocitatas; quae Morantur enim in excelsis montibus, et quamvis de longe, vident tamen omnes qui veniunt. Idem autem et caprae. Idem ibices, quasi abices, eo quod instar avium ardua et excelsa obtutibus pareant. Unde et meridiana pars ibices aves vocat, qui Nili fluenta inhabitant. Haec itaque animalia ut diximus in petris altissimis commorantur, et si quando
Abbreviated transcription (Latin):
isidei Cancilis dicta ab eoquod cauasit in mo¬
dum cannae sanc cantlem melius
genere feminino quammasculino ꝓ¬
fcrimus
postecuersa dixit sciendum sane
quod latinum canna de lingua hebrea
sumsit. Apud eosenim calamus can¬
nadicitur cicata aut̃ terraquodẽ
int cannarum nodos dicta quod la¬
tcat in indiciis stagnis. nasciarun¬
dines calcimidicuntur exquorum
radicibus ex pressum suauissimũ
sucum bibunt unde ebersa ait
indica canna magna in arbore cres
conderemella

Expanded text:
. Canalis dicta ab eo quod cava sit in modum cannae, sane eamdem melius genere feminino quam masculino proferimuspostea Varro dixit. Sciendum sane quod Latinum canna de lingua Hebraea sumpsit; apud eos enim calamus 'canna' dicitur. Cicuta autem est quod est inter cannarum nodos; dicta quod lateat. In Indicis stagnis nasci arundines calamique dicuntur, ex quorum radicibus expressum suavissimum sucum bibunt; unde et Varro ait20: Indica non magna in arbore cresccontendere mella
Abbreviated transcription (Latin):
Cahios monopto conẽ facit enim hoc
chaos. huiuscaos huicchaos hoc
chaos .o. & ab. hocchaos seduirgi¬
uimus contrariarum uirtutum qua¬
rum rex ecprinceps ẽt abulus
et terrue confusam atque in formẽ¬
dequa postmodum omnia singil¬
latimperspecies uarias formas¬
quac proprias prodiderumt dequa
scriptura loquitur dicens qui sccisti
mundum demateriam formi

Expanded text:
Chaos monoptoton est. Facit enim hoc chaos huius chaos huic chaos o chaos et ab hoc chaos. Sed Virgivimus contrariarum virtutum, quarum rex et principes diaboluset terrae confusa atque infode qua postmodum omnia singillatim per species uarias formasque proprias prodierunt. De qua Scriptura loquitur dicens: Qui fecisti mundum de materia informi
Abbreviated transcription (Latin):
sida C alpes inultimis finibusuluc
o ceani qui dirimit curo pam ab africa
quon atdantis finem essedicunt de
quolucanus hesperiam calpensũ mũ¬
quacimpleuit at lantem un¬

Expanded text:
 Calpe mons in ultimis finibus Oceani, qui dirimit Europam ab Africa, quem Atlantis finem esse dicunt. De quo Lucanus: Hesperiam Calpen, summumque implevit Atlantem
Abbreviated transcription (Latin):
isido Cacexia nom̃ sumpsit a corporis
haccpassio intemperantia acgro¬
tantis uelcuratsone mala medi¬
caminis aut p̾uegritudinem
turdarc sumptio

Expanded text:
 Cacexia nomen sumpsit a corporis haec passio intemperantia aegrotantis, vel curatione mala medicaminis; aut post aegritudinem tarda resumptio
Abbreviated transcription (Latin):
Canticum est. uox cantium¬
Canticum morses primum inuenit
quando ꝑcussa acgyptodecem
plagis et pharuone submersocum
populis ꝑ insucta maris itinera
addesertum graitulando cgressus ẽ¬
dicens
cantemus dñogloriose enim honorifi¬
catus ẽ¬

Expanded text:
canticis. 1. Canticumnc Moyses primus invexit, quando, percussa Aegypto decem plagis, et Pharaone submerso cum populis, per insueta maris itinera ad desertum gratulabundus egressus edicens: Cantemus Domino, gloriose enim honorificatus e
Abbreviated transcription (Latin):
Callidus c̃ in disputando subdolus uer¬
sut autem cuius mens ad cuius lib&
fraudem facilcurtitur. Ergo
callidus nom pastuto tantum sed
procisuitẽ dicimus. uersutus aũt
ab coquod animam cito uertat
ut plautus uersutiores
Callidus frcuidulentus quia cela¬
renouit & maleperitus. Callidũ
autem ueteres non procistuto
tantum sed etiam proastuto
docto ponebant hunc& uersutũ
ab coquod animã cicouertat
um estorientis cui subiacet ad
aurum insula probane ex quo
occanus indicus uocari incipit
Calligarios non acallo pedum
sed acallo idẽlignouocatus sine
quo consui calciamenta non
possunt quas greci calopo¬
das dicunt ficbani cuĩt prius
exalia tantum¬
Calige uel acalo pedum dictue
uelqui aligantur. nam socci
nonligantur. scdtantum in¬
tromittuntur

Expanded text:
Callidus est in disputando subdolus, uersutus autem cuius mens ad quamlibet fraudem facile uertitur. Ergo callidum non pro astuto tantum, sed pro astute docto dicimus, uersutum autem ab eo quod animum cito uertat. Vnde et Plautus: «Versutior es Callidus, fraudulentus, quia celare novit, et male peritus. Callidum autem veteres non pro astuto tantum, 464 sed etiam pro astute docto ponebant. Hunc, et versutum, ab eo quod animum cito vertatum Caligardamana, cui subiacet ad Eurum insula Taprobane, ex qua oceanus Indicus uocari incipitCaligarios vero, non a callo pedum, sed a calo, id est, ligno vocatus, sine quo consui calceamenta non possunt, quos Graeci calopodas dicunt. Fiebant autem prius ex salice tantumCaligae, vel a callo pedum dictae, vel quia ligantur. Nam socci non ligantur, sed tantum intromittuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Cam panci a regione ittilicienom̃ accep̃
ubi primum eius usus reꝑtus est. hacc
duas lances non hab& seduirgaest
signata libriseiuncus eiuagoponde¬
ricertus ẽ modus nominibus ꝓbatissimũ¬

Expanded text:
pana a regione Italiae nomen accepit, ubi primum ejus usus repertus est. Haec duas lances non habet; sed virga est signata libris et unciis, et vago ponderi certus est modus, nominibus propri
Abbreviated transcription (Latin):
uago sappellat. Aduero quimo¬
ueriomnino nom pos sunt incinctos
dicunt. unde et agentos incitiuocan¬
tur quibus spes ultra procedendi
nulla restat.

Expanded text:
vagos appellant. At vero qui moveri omnino non possunt 413 incitos dicunt. Unde et egentes homines inciti vocantur, quibus spes ultra procedendi nulla restat.
Abbreviated transcription (Latin):
camdeontis. corpus culum ad
colores quos uidet facillima con¬
uersatione uarietatum quod ali¬
orum animalium non ẽ ita ad con¬
uersationem facilis corpulenta
Chamcleo pardus dictus quoddum
sit ut pardus maculis albis sup
as persus collocquosimilis pedi¬
bus bubulis capite tamen came¬
lo c̃similis huncai& hiopia gignit

Expanded text:
cameleontis corpusculum ad colores, quos videt, facillima conversione variari, quod aliorum animalium non est ita ad conversionem facilis corpulentia. Cameleon pardus dictus, eo quod, dum sit ut pardus, albis maculis supaspersus, collo equo similis, pedibus bubulis, capite tamen camelo est similis. Hunc Aethiopia gignit
Abbreviated transcription (Latin):
I Calculcitor a calculis id c̃lapilli smi¬
nutis quos anaqui inmanuuenen¬
tes numeros conponebant
l Calculi in lusctabuluc uocati quos
lacnes sint etrotundi. unde &
calculus dicitur lapis brcuis qui
sinemolescia sui breuitate calcatur
item calculi quod ꝑuicis ordinales
eant quasi pedales

Expanded text:
 Calculator, a calculis, id est lapillis minutis, quos antiqui in manu tenentes numeros conponebant calculis. Calculi vocati quod lenes sint et rotundi. Unde et calculus dicitur lapis brevis, qui sine molestia sui brevitate calcatur. Item calculi, quod per vias ordinales eant, quasi per calles
Abbreviated transcription (Latin):
Caduuer c̃si insepultum iac&. nã
cadauernominatum a cadendo
quicuiam stare non potest quod
crematum reliquics conditum
iam sepultum corpus consueudi¬

Expanded text:
autem est, si insepultum iacet. Nam cadaver nominatum a cadendo, quia iam stare non potest. Quod crematum reliquias; conditum iam sepultum corpus consuetudi
Abbreviated transcription (Latin):
side Callis ẽ in terpecudum int̾montes an¬
zustum et tritum acallo pedum uoca¬
tum siue callo pecudum pͥdatum¬
Callis ferarum uel pecadum a calcan
semita tenuis callo pecudum p̃durata

Expanded text:
 Callis est iter pecudum inter montes angustum et tritum, a callo pedum vocatum, sive callo pecudum pracallis ferarum uel pecorum a calcandsemita tenuis callo pecorum praedurata.
Abbreviated transcription (Latin):
Calcuum c̃leue gescam̃ exlignoul
canna aut exiun co factum in
qua uel pensa ponuntur
uelleguntur flores. Cala enim
grece lignum caquo diriuccu
ẽ caliium nam latine quasillum
dicitur cicro in philippicis aut
uero int̾quas illa ꝑdatur aurũ¬

Expanded text:
Calathum leve gestamen ex lino vel canna aut ex iunco factum, in qua vel pensa ponuntur vel leguntur flores; κᾶλα enim Graece lignum est, a quo dirivatum est calathum. Nam Latine quasillum dicitur. Cicero in Philippicis3, 10: 'Aut vero inter quasilla pendatur auru
Abbreviated transcription (Latin):
isi dauCampus ẽterrarum planities
dictus autem campus quod breuis
sit pedibus necerectus ut mons sed
patens & spatiosus porrectus etiacens
undea greco ped condicitur sumpsit
autem nomen ex greca a& himologia
hamienim grecibreuedicunt

Expanded text:
is. Campus est terrarum planities. Dictus autem campus, quod brevis sit pedibus, nec erectus ut montes, sed patens et spatio suo porrectus et jacens. Unde et Graece pedion dicitur. Sumpsit autem nomen ex Graeca etymologia. Camai enim Graece breve dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur sicut & heroicum¬
Calcisiuua dicta quiadum sit taccufri¬
gida intus occultum continxignem
nis erumpit. Etnaturacius mirum ali¬
quid facit poscquamenim arseritciquis
inaenditur quibus sol& ignis extingui.
oleo extinguitur quosol& ignis ac¬
cendiususcius stricturis fabricene¬
cessarius namlci pis lapidi non potest
adhertre fortius nisi cala coniuctus¬
Calcis dcipi declbo ei durom elior
structurtie ex molliutilis tectoris¬

Expanded text:
cumCalx viva dicta, quia dum sit tactu frigida, intus occultum continet ignemnem. Natura ejus mirum aliquid facit: postquam enim arserit, aquis incenditur, quibus solet ignis exstingui: oleo exstinguitur, quo solet ignis accendi: usus ejus structuris fabricae necessarius. Nam lapis lapidi non potest adhaerere fortius, nisi ad siCalcis e lapide albo et duro melior structuris, ex molle utilis tectori
Abbreviated transcription (Latin):
ainC alucriadocus obhanccaus am dictus
quod de consuctudinc in codem loco dam¬
natorum capitatrun cabantur
alucricie locum audiuiquendam ex¬
posuisse caluciriac locum in quose¬
pultus estadam etidco sic appellat᷑
quia ibi antiqui hominis sit conditum
caput ethocesse quoda postolus dicit
mulcens durem populi nectam̃ uera
ex traurbes enim et foris portam
locas inquibus truncantur capitci
domncitorum & caluariae idẽ
dccollcuorum sumpsertnom̃ sinaut̃¬
suꝑ adamtumulum distillaret
interrogemus quarc etillilatrones
in codem loco crucifixi sunt
Ex quo apparet caluarium non scpul¬
chriprimi hominis sedlocum signi¬
fica rede collutorum Ad cmucro¬

Expanded text:
. Calvaria, locus ob hanc causam dictus, quod de consuetudine in eodem loco damnati capite truncarenturalvariae locus. Audivi quemdam exposuisse Calvariae locum, in quo sepultus est Adam, et ideo sic appellatum esse, quia ibi antiqui hominis sit conditum caput, et hoc esse quod Apostolus dicat:mulcens aurem populi, nec tamen vera. Extra urbem enim et foras portam, loca sunt in quibus truncantur capita damnatorum, et Calvariae, id est, decollatorum sumpsere nomensuper Adae tumulum stillaret, interrogemus eum, quare et alii latrones in eodem loco crucifixi sunt? Ex quo apparet Calvariam non sepulcrum primi hominis, sed locum significare decollatorum, u
Abbreviated transcription (Latin):
rum ex his enim uerba paiginis in¬
figuntur. sed calamus arboris est
pennaauis. Cuius cacumen in diade
diuiditur intoro corporc unitate str¬
uata. Credo propt̃miscerium ut in
duobus apicibus u&tus & nouum
cestam̃tum signatur. Quibus ex¬
primitur uerbi sacramentum
sanguine passionis effusum. Ca¬
natunde & apud nautas calare
poncredicitur

Expanded text:
Ex his enim verba paginis infiguntur; sed calamus arboris est, pinna avis; cuius acumen in dyade dividitur, in toto corpore unitate servata, credo propter mysterium, ut in duobus apicibus Vetus et Novum Testamentum signaretur, quibus exprimitur verbi sacramentum sanguine Passionis effusum. Dnat. Unde et apud nautas calare ponere dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
umPigas duos acquos iuntos dicimus
quorum sibidextersiuc sinisterparst̃.
bigerumimum ucro corum quo quomo¬
do schabatti cededicrumbigas non dici¬
mus sedam bossimul

Expanded text:
ut duos equos iunctos bigas uocamus, quorum siue dexter siue sinister pars est bigarum, unum uero eorum, quoquo modo se habeat ad alterum, bigas non dicimus, sed ambo simul
Abbreviated transcription (Latin):
Calcatum dicum quia calcis est cimũ
idẽ flos unde& apud latinos eris
sloscippellatur. ficcuc̃ nunc mul¬
cis in regionibus oliminbis pania¬
& pucctis uel stagnis idengenus
quae habentibus quando coque¬
bant & in piscincis ligneus fun¬
dabcit appendentes super cas
dedi triginta fitcuit̃nunc alibi
inspcluncis quod aliqui decollec¬
im deindefusum inquos dam¬
in botros solidaios fit et inscro¬
bibus cauascis quorum alateri¬
bus decadentes gututa cales¬
cut fit hacc salis modo exfla¬
grantissimosole. ad co aut cons¬
tricce uirtutis ẽ utinlconum et
ursorum oras parsum tantumuĩ
habcant ad scringendum utciul
Calca riadiccaquia in calahominis
aut pugnandum c̃autcurrendũ
propt̃ pigritiã animalium aut
timorcm. Nam extimorestimuli¬
nuncupati lic& sint etlibi di¬
nis stimuli

Expanded text:
quia chalcitis est thymum, id est flos; unde et apud Latinos aeris flos appellatur. Fit autem nunc multis in regionibus; olim in Hispaniae puteis vel stagnis id genus aquae habentibus, quam decoquebant et in piscinas ligneas fundebant, adpendentes super eas diebus triginta. Fit autem nunc alibi in speluncis, quod liquide collectum dehinc diffusum in quosdam botros solidatur: fit et in scrobibus cavatis, quorum e lateribus decadentes guttae coalescunt: fit et salis modo ex flagrantissimo sole. Adeo autem constrictae virtutis est ut in leonum et ursorum ora sparsum tantam vim habeat adstringendi ut non Calcaria dicta, quia in calce hominis aut pugnandum est aut currendum, propter pigritiam animalium aut timornuncupati, licet sint et libidinis stimuli
Abbreviated transcription (Latin):
siuequia curuus dorso. chamus enĩ
uerbo greco curuum significat
hos licet alic regiones mutant
sed a rabi plurimos differaũt
sibinam artibi cibi natubera
indor sohabent reliqua .rumregio¬

Expanded text:
sive quia curvus est dorso. Camur enim verbum Graecum curvum significat. Hos licet et aliae regiones mittant, sed Arabia plurimos. Differunt autem sibi. Nam Arabici bina tubera in dorso habent, reliquarum regio
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipitur nonmandu cari phisiologus
totus albus est nullam partem habens
nigram cuius interior fimus curait
caliginem oculorum isicinatriis
regum inuenitur.
olimma framius iugiobsidione con¬
fectam atque ad infamat equas mi¬
scranda in opia co actum ultimacedȩ
incendioque deleuit

Expanded text:
: Non manducandum. Physiologus totus albus est, nullam partem habens nigram; cuius interior fimus curat caliginem oculorum. Istud in atriis regum inuenitur. im Afranius iugi obsidione confectam atque. ad infames escas miseranda inopia coactam ultima caede incendioque deleuit
Abbreviated transcription (Latin):
Bucco gurrulus quod ceteris auris
lo quacitaite non sensu exupcra¬
Bucolicum id ẽ pastoralem carm̃ ple¬
rique si racusis. primum compositũ.
a pastoribus opinantur non nulli¬
a la caedȩmone. Nam que trans¬
eunte in greciam x̃excregeꝑsarũ s
cums partane uirgines sabhostili
ane demore exercerent curbi pas¬
corum ncreligio p̃cerir& cimde¬
usum in conditis cantibus celo¬
brarunt appellatur a ut̃ bucdicũ
abubus dema iori parte qucem uis
opilionum caprariorum que ser¬
mones in bis & cantica in serant᷑¬
Bucolicum constat ex amero ca¬
dactibus partem terminet oratio¬
nis ut est hocrustica silues trem
resonat bene fistula cantum¬

Expanded text:
Bucco, garrulus, quod caeteros oris loquacitate, non sensu, exsuperBucolicum, id est, pastorale carmen plerique Syracusis primum compositum a pastoribus opinantur, nonnulli Lacedaemone. Namque transeunte in Graeciam Xerxe rege Persarum, cum Spartanae virgines, sub hostili anae de more exercerent, turba pastorum, ne religio praeteriret, eumdem inconditis cantibus celebrarunt. Appellatur autem Bucolicum a bubus, de majore parte, quamvis opilionum caprariorumque sermones in iis et cantica inserantbucolicum constat hexametro cadactylus partem determinet orationis, ut est hoc: rustica siluestres resonat bene fistula cantu
Abbreviated transcription (Latin):
dgłs B urre. ei a tromae fituae acstu¬
pidem astobula quadam batroni
auctoris quam burruscripsit
uel a mer& riceburra
manis interiori germania ꝑcas¬
trorum limites positi acybcrio
cacsare in magnam coluer̃ gentẽ
atque ita nom̃ exlocis sumpser
quia crebra ꝑlimites habitacula
conscita burgos uulgo uocant

Expanded text:
 Burrae uarroniae, fatuae ac stupidae, a fabula quadam Varronis auctoris, quam Burras inscripsit. Vel a meretrice Burra. subacta interiori Germania, per castrorum limites positi a Tiberio Caesare, in magnam coaluerunt gentem, atque ita nomen ex locis sumpserunt; quia crebra per limites habitacula constituta, burgos vulgo vocant
Abbreviated transcription (Latin):
gemino cursu cum sole contendit si¬
enimanum aquum nigrum
alterum candidum
Bigencra. animantia dicuntur que ex
diuersis nascuntur ut mulus excit¬
quactas in oburdo exciequo etasina
brid ex apris & porcis titurus ex
oue & hrrco musmo excapra& ari¬
&e c̃enim dux gregis¬

Expanded text:
gemino cursu cum sole contendit, sienim unum equum nigrum, alterum candidumbigena animalia dicuntur que ex diversis generibus nascuntur, ut mulus ex equa et asino, burdo ex equo et asina, ybride ex apris et porcis, titirus ex ove et hyrco, musmo ex capra et ariete: est enim dux gregis
Abbreviated transcription (Latin):
C alamistibus¬
hibita. cale fecit et intor qu& capillos.
unde et calamis trati appellantur
qui comam corquuntur¬
Calcimistratus a calamistro idẽ auferet
in calami similitudine facto in quocri¬
nes obtorquentur ut crispiscat quam
incinere calefacerc solent qui capillos
crispiecant utcalamis tratisunt

Expanded text:
Calamistruhibita calefacit et intorquet capillos: unde et calamistrati appellantur qui comam torquentCalamistratus a calamistro, id est, acu ferreo in calami similitudine facto, in quo crines obtorquentur, ut crispi sint, quem in cinere calefacere solent qui capillos crispant, ut calamistrati sint
Abbreviated transcription (Latin):
Calamus a romaticas asimilita di¬
ne calamiusualis uocatur gignum¬
tur in india multis modis genicu¬
tatoquicum frangitur in multis
fit partesscissibilis similansgus¬
tii casium cum leui acrimonia re¬

Expanded text:
Calamus aromaticus a similitudine calami usualis vocatur. Gignitur in India, multis nodis genicutate. Qui cum frangitur, in multas fit partes scissilis, simulans gustu casiam cum levi acrimonia re
Abbreviated transcription (Latin):
& haecbuxus dicatur nam suꝑfluã
quidam uolunt faccrediser &ionem
ut haccbuxus dearbore dicamus buxũ¬
t alutinis corruptum. Pixos enim
appellatur apud cos arbor semper
ui rens & laeniatam ateriao aclem̃¬
corum apitibus apta unde & scriptura

Expanded text:
 haec buxus dicatur. Nam superfluam quidam volunt facere discretionem, ut haec buxus de arbore dicamus, buxua Latinis corruptum: pyxos enim appellatur apud eos, arbor semper virens, et lenitate materiae elementorum apicibus apta. Unde et Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
ca rebelles romanis effecq plus¬
quam occuagintamiliae arma¬
torum ripam rhodani fluminis
insedcrunt & nom gentis obq¬
nucrunt
Burguri ab urgis dicti quia crebra isila
ꝑlimites habitacula constituta
Bargos uulgo uocat unde & bur¬
gundionum gentis nom̃ in haesit
quos quondam subacta germa¬
nia romani ꝑcastra. Disposuer̃¬
runtatqueita nom̃ exlocis sump¬

Expanded text:
a rebelles Romanis effecti, plusquam octoginta millia armatorum ripae Rheni fluminis insederunt, et nomen gentis obtinueruntBurgarii a burgis dicti, quia crebra per limites habitacula constituta burgos vulgo vocant. Unde et Burgundionum gentis nomen inhaesit, quos quondam subacta Germania Romani per castra disposuerunt, atque ita nomen ex locis sump
Abbreviated transcription (Latin):
Miscera notttũ intestinadicimus sed quid
dis loca quasi uiscida eo quod ibi uite
iđ anima continectr ltem uistera
capitti neruorũ ex sanguine & nerus
copulatio idem & la cestisiuemures
quic sic in singulis membris cordis loco
sunt ut cor in mediea totius corporis
parte appellantur quae a nomine¬
similium dnimaliũ subterra delitis
quod illiouiscera toto iudeantur

Expanded text:
Viscera non tantum intestina dicimus: sed quicquid dis loca, quasi viscera eo, quod ibi vita, id est, anima continetur. Item viscera capita nervorum ex sanguine et nervis copulata. Item lacerti, sive mures, quia sic in singulis membris cordis loco sunt ut cor in media totius corporis parte, appellanturqusimilium animalium super terram quod illic viscera torta videantur
Abbreviated transcription (Latin):
uisus generalis quodam nodo
sensus nominare sol& uelut cum
dicimur audi & uide quambene
tanga & uider quiabene caleat
ubi que sonuit uide cũ senuit¬
uisigꝓpriae nen eg&ur ad oculos
quam tange &uide nectamen
ille oculos habebat in digito
uisus est quia phrlõsophis humor
uitreus appellatur hunc autẽ fieri
quidam ad seuerant aut extuit¬
lucido ꝑtonues inas acerebro
uenientes atque penetratis
tumcis inaere exuntos & tuno
conmixtione similis materiao
uisumdantos uisus dicitur
quoduiuatior sit c&oris sinsiba
hao prestaintior hacuelocior
amplius q: uigeat : quantum
uimemoria intor c&eramentis
officia uicinior estenim crebro
unde omnia : manat t ex quo

Expanded text:
iam generalis quodammodo s quatuor sensus nominari solet: velut cum dicimus, Audi et vide quam benetange et vide quam bene caleat. Ubique sonuit, Vide, cum visus proprie non negetur ad oculos quam, Tange et vide? Nec tamen oculos ille habebat in digitoisus est qui a philosophis humor vitreus appellatur. Visum autem fieri quidam adseverant aut externlucido per tenues vias a cerebro venientes, atque penetratis tunicis in aerem exeuntes, et tunc conmixtione similis materiae visum dantes. Visus dictus, quod vivacior sit ceteris sensibus ac praestantior sive velociorampliusque vigeat, quantum memoria inter caetera mentis officia. Vicinior est enim cerebro, unde omnia manant, ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
uel augeretur uł extorquitur
uis priucita est siquis qua ante iudiciũ
armatis hominibus quã quam suo
deiecerit uel expugnauerit
uis puplio est siquis ciuem ante populũ
ueliudice uel regem appellante necaue¬
rit autor serit si ue uerbera uerit
uel inxerit

Expanded text:
vel aufertur vel extorquetur. Vis privata est, si quisque ante iudicium armatis hominibus quemquam a suo deiecerit vel expugnaverit. Vis publica est, si quis civem ante populum vel iudicem vel regem appellantem necaverit, aut torserit sive verberaverit vel vinxerit