comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tam dr̃. Om̃s sitientes uenite ad aqͣs.
& qui ñ habetis argentũ ꝓpate. Quia
enĩ argenti uocabulo eloquia diuina
signant᷑: psalmista testat᷑ dicens. Elo¬
quia dñi eloquia casta: argentũ igne
examinatũ. Qui gͦ argentũ ñ habent.
sacri eloquii inundatione satiat᷑. qͣm
tanto nunc auidius potat. qͣnto hanc
diu sicca siciebat. Eadẽ gͦ diuina elo¬
quia & messes & diuitiȩ uocant᷑: mes¬
ses. quia ieiunã m̃tẽ reficiunt: diui¬
componunt. Eadẽ & cõmedi dicunt᷑
s ebibi: qͥa nimirũ dũ quedã in eis
obscura sunt. quȩ ñ nisi intp̃tata in¬
telligimus. hec quasi mandendo glu¬
timus: dũ quȩdã uͦ ad intelligendũ
facilia ita sumimus. ut inuenimꝰ ea
ctu mystico breui locutione trans¬
currimus: ne quid forsitan p̃terisse¬
uideremur. Sed quia beati iob amici
ẽẽ ñ possent. nisi in qͥbdam qͦq mag¬
na morũ honestate fulgerent: restat
ut in eoꝵ uerbis uirtutẽ sensuũ mora¬

Expanded text:
tam dicitur: Omnes sitientes venite ad aquas; et qui non habetis argentum, properate . Quia enim argenti vocabulo eloquia divina signantur, Psalmista testatur, dicens: Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum . Qui ergo argentum non habent, sacri eloquii inundatione satiatur, quam tanto nunc avidius potat, quanto hanc diu sicca sitiebat. Eadem ergo divina eloquia et messes et divitiae vocantur: messes quia jejunam mentem reficiunt; divicomponunt. Eadem et comedi dicuntur et bibi, quia nimirum dum quaedam in eis obscura sunt, quae non nisi interpretata intelligimus, haec quasi mandendo glutimus; dum quaedam vero ad intelligendum facilia ita sumimus ut invenimus, ea ctu mystico brevi locutione transcurrimus, ne quid forsitan praeterissevideremur. Sed quia beati 184 Job amici esse non possent, nisi in quibusdam quoque magna morum honestate fulgerent, restat ut in eorum verbis virtutem sensuum mora
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit᷑: clausa ut dignũ. ẽ pulsare p̃pe¬
ditur. Sepe antiquus hostis postquã
m̃ti nr̃ȩ temptationũ certam̃ inflixe¬
rit: ab ipso suo certamine ad tempꝰ
recedit: ñ ut illatȩ maliciȩ finem p̃¬
beat: s ut corda quȩ ꝑ quietẽ secura
reddiderit. repente rediens facilius
inopinatꝰ irrumpat. Hinc ẽ. quod ad
temptandũ beatum uirũ iterũ redit:
eiusq cruciatꝰ expetit: quẽ tamen ei
suꝑna pietas retinendo concedit di

Expanded text:
nvolvitur, clausa, ut dignum est, pulsare praepenvolvitur, clausa, ut dignum est, pulsare praepeditur. Saepe antiquus hostis postquam menti nostrae tentationum certamen inflixerit, ab ipso suo certamine ad tempus recedit; non ut malitiae finem praebeat, sed ut corda quae per quietem secura reddiderit, repente rediens facilius inopinatus irrumpat. Hinc est quod ad tentandum beatum virum iterum redit, ejusque cruciatus expetit, quem tamen ei superna pietas retinendo concedit, di
Abbreviated transcription (Latin):
titur: quia idẽ ipse iudaicus popłs le-¬
gem portat. qua conuincente moriat᷑.
Dum enĩ mandata legis retinens imple re
re nitit᷑: ipse nimirũ defert iudiciũ
unde dampnet᷑. Quid gͦ ꝑ factum
istud dauid scelestiꝰ: qͥd uria mundiꝰ
dici potest: S rursus ꝑ misterium
qͥd dauid sanctius: qͥd urya infideliꝰ¬
inuenit᷑: qͣndo & ille ꝑ uitȩ culpã ꝓphe¬
tiȩ signat innocentiã: & iste ꝑuitȩ in¬
nocentiã. in ꝓphetia exprimit culpã:
Non gͦ incongrue ꝑ ea quȩ bene ab ami¬
cis gesta sunt. male ab hereticis geren-¬
da signant᷑: dũ uirtus sacri eloquii sic
transacta narrat. ut uentura expͥmat:
sic in facto rem apꝓbat. ut ei in myste¬
rio contradicat: sic gesta dãpnat. ut
bratim enodantes expleuimꝰ: nc̃ mo-¬
ralitatis intelligentiã raptĩ tangen-¬
tes exseqͣmur. Ad obscuriora qͥppe dis¬
serenda mens ꝓperat: & si aꝑtis diu m¬

Expanded text:
titur, quia idem ipse Judaicus populus letitur, quia idem ipse Judaicus populus legem portat, qua convincente moriatur. Dum enim mandata legis retinens implere renititur, ipse nimirum defert judicium unde damnetur. Quid ergo per factum istud David scelestius? quid Uria mundius dici potest? Sed rursus, per mysterium, quid David sanctius, quid Uria infideliinvenitur, quando et ille, per vitae culpatia signat innocentiam; et iste, per vitae innocentiam, in prophetia exprimit culpam? Non ergo incongrue per ea quae bene ab amicis Job gesta sunt, male ab haereticis gerenda signantur, dum virtus sacri eloquii sic transacta narrat, ut ventura exprimat; sic in facto rem approbat, ut ei in mysterio contradicat; sic gesta damnat, ut bratim enodantes explevimus, nunc moralitatis intelligentiam raptim tangentes exsequamur. Ad obscuriora quippe disserenda mens properat; et si apertis diu i
Abbreviated transcription (Latin):
tergat: ut spũalit̃ mandata legis in-¬
telligat: & post tantam duriciã p̃cep¬
torum fontem baptismatis inuenienᷤ.
ad aquam post laborem recurrat.
S uryas qui arcam dĩ ẽẽ sub pellib
meminit. respondit qͦd domum suam
intrare ñ possit: ac si uidaicus popłs
dicat. Ego mandata dĩ in sacrificisᷤ
carnalib uideo: & redire ad conscien¬
tiam ꝑ sp̃ualem intelligentiã ñ reqͥro.
Quasi enim arcam ẽẽ sub pellib dicit:
qui p̃cepta dĩ ñ nisi ad exibendũ mi-¬
nisteriũ sacrificii carnalis intelligit.
tem. dauid ad m̃sam uocat: qͥa qͣmuis
iudaicus popłs ad conscientiã reuerti
contempnat: ei tam̃ redemptor ueni¬
ens mandata spũalia p̃dicat dicens.
Si crederetis moysi. crederetis forsitan
&mͥ. de me enim ille scripsit. Legem
itaq iudaicus popłs tenet: quȩ eiꝰ diui¬
nitatem loquit᷑: cui isdem popłs crede¬
re dedignatur: unde & urias ad loab
cum epulis ex quib occidi debeat mit¬

Expanded text:
tergat; ut spiritaliter mandata legis intergat; ut spiritaliter mandata legis intelligat, et post tantam duritiam praeceptorum, fontem baptismatis inveniens, ad aquam post laborem recurrat. Sed Urias, qui arcam Domini esse sub pellibus meminit, respondit quod domum suam intrare non possit. Ac si Judaicus populus dicat: Ego mandata Dei in sacrificiis carnalibus video, et redire ad conscientiam per spiritalem intelligentiam non requiro. Quasi enim arcam esse sub pellibus dicit, qui praecepta Dei non nisi ad exhibendum ministerium sacrificii carnalis intelligit. tem David ad mensam vocat; quia quamvis Judaicus populus ad conscientiam reverti contemnat, ei tamen Redemptor veniens mandata spiritalia praedicat, dicens: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi, de me enim ille scripsit . Legem itaque Judaicus populus tenet, quae ejus divinitatem loquitur, cui isdem populus credere dedignatur. Unde et Urias ad Joab cum epistolis, ex quibus occidi debeat, mit
Abbreviated transcription (Latin):
est bethsabee ad se ꝑducere: nisi legẽ
litt̃ȩ carnali popło coniunctã spũali
sub intellectu sociare: Bethsabee enĩ
puteus septimus dr̃: quia nimirũ ꝑ
cognitionẽ legis. infusione sp̃ualis grẽ¬
ꝑfecta nob̾ sapientia ministrat᷑. Quẽ¬
uͦ urias nisi uidaicũ popłm signat:¬
cuiꝰ nom̃ int̃p̃tatũ dr̃. lux mea dei:
Iudaicus autẽ popłs qͥa de accepta legis
scientia extollit᷑: quasi de dĩ luce głat᷑.
S huic uriȩ dauid uxorẽ abstulit. sibiq
coniunxit: qͥa uidelic& manu fortis
qͦd dauid dr̃. in carne redemptor ap¬
parens. dũ de se sp̃ualit̃ loqui legem
innotuit: ꝑ hoc qͦd iuxta litt̃am te-¬
nebat᷑. hanc a iudaico popło extrane¬
am demonstrauit: sibiq conunxit:
qͥa se ꝑ illam p̃dicari declarauit. Uriã
tam̃ ad domum ire dauid ammonet:
pedes lauare: quia incarnat᷑ dñs ueni-¬
ens iudaico popło p̃cepit. ut ad consci¬
entiam redeat. & sordes operũ fletib

Expanded text:
est Bethsabee ad se perducere, nisi legem est Bethsabee ad se perducere, nisi legem litterae, carnali populo conjunctam, spiritali sibi intellectu sociare? Bethsabee enim puteus septimus dicitur, quia nimirum per cognitionem legis infusio spiritalis grfecta nobis sapientia ministratur. Urias vero Judaicum populum significat, qui interpretatur lux mea Dei: Judaicus enim populus qui de accepta legis scientia extollitur, quasi Dei luce gloriatur. Sed huic Uriae David uxorem abstulit, sibique conjunxit: quia videlicet manu fortis, quod David dicitur, in carne Redemptor apparens, dum de se spiritaliter loqui legem innotuit, per hoc, quod juxta litteram tenebatur, hanc a Judaico populo extraneam demonstravit; sibique conjunxit, quia se per illam praedicari declaravit. Uriam tamen ad domum ire David admonet pedes lavare, quia incarnatus Dominus veniens Judaico populo praecepit ut ad conscientiam redeat, et sordes operum fletibus
Abbreviated transcription (Latin):
tenuerat ꝑdit. ortasse aliqͦs mous
nos hȩc ita dixisse: qͦd quȩ bene ab
amicis gesta sunt. male ab hereticis
gerenda significent. S sic plerũq
res quȩlibs ꝑ hystoriam uirtus ẽ. ꝑ¬
significationẽ culpa: sicut aliqͥndo res
gesta in facto. causa dampnationis. ẽ.
in scripto autem ꝓphetia uirtutis. Qͦa
uerum citius ostendimꝰ: si unũ sacrȩ
scripturȩ testimoniũ. ad utraq ꝓbanda
ꝓferamus. Quis nãq audiens ñ solũ
fideliũ s ipsoꝵ qͦq infideliũ ñ om̃imͦ
detestet᷑. qͦd dauid in solariũ deambu¬
lans bethsabee uriȩ concupiscit uxorẽ.:
quem tam̃ a p̃lio reuertentẽ ire ad do¬
mũ ammons: pedes lauare: qͥ ꝓtinus
respondit dicens arca dñi sub pellib
est: & ego in domo mea requiescam:
Quem dauid ad mensam ꝓpriã suscipit.
eiq epulas ꝑ quas mori debeat tradit:
Cuius autẽ dauid in solariũ deambulanˢ
typum tenet: nisi eius de qͦ scriptũ. ẽ.
in sole posuit tabernacłm suũ: Et qͥd

Expanded text:
e versa. --Fortasse aliquos movet nos haec ita dixisse, quod quae bene ab amicis gesta sunt, male ab haereticis gerenda significent. Sed sic plerumque res quaelibet per historiam virtus est, psignificationem culpa: sicut aliquando res gesta, in facto causa damnationis est; in scripto autem prophetia virtutis. Quod verum citius ostendemus, si unum sacrae Scripturae testimonium ad utraque probanda proferamus. Quis namque audiens, non solum fidelium, sed ipsorum quoque infidelium, non omni modo detestetur quod David, in solarilans, Bethsabee Uriae concupiscit uxorem? Quem tamen a praelio revertentem, ire ad domum admonet, ac pedes lavare. Qui protinus respondit dicens: Arca Domini sub pellibus est, et ego in domo mea requiescam? Quem David ad mensam propriam suscipit, eique epistolas, per quas mori debeat, tradit. Cujus autem David in solario deambulans typum tenet, nisi ejus de quo scriptum est: « In sole posuit tabernaculum suum? » Et quid
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣndo autẽ si nos tacentes uideant
quiescunt: & mutis amici sunt: lo¬
quentib aduersant᷑: unde qͥa beatus
iob necdũ ad illos aliquid disserens
dixerat. recte adiungit᷑ Et nemo
Sloquebat᷑ ei uerbum. Tacentes enim ad¬
uersarios habemus: si uerȩ fidei filios
p̃dicando generare negligimꝰ. Si autẽ
recta loqui incipimꝰ: graues mox con¬
tumelias ex eorũ responsione sentimꝰ.
Protinus in aduersitate ꝓsiliunt: & con-¬
tra nos in uocem doloris erumpunt:
qͥa uidelic& metuunt ne corda quȩ
in infimis pondus stulticiȩ aggrauat.
ad altũ uox recta loquentis trahat.
Quia gͦ ut diximus mutos nos aduersa¬
rii diligunt. loquentes oder̃t: recte
inertia fideliũ corda considerant. er¬
roris semina spargere loquendo ñ ces-¬
sant: cum uͦ m̃tes bonoꝵ uident alta
saꝑe: ad patriã reditũ quȩxere: de erũp¬
na huiꝰ exilii strenue dolere: circũspe-¬
etione sollicita linguam frenant: quia

Expanded text:
aliquando autem, si nos tacentes videant, aliquando autem, si nos tacentes videant, quiescunt; et mutis amici sunt, loquentibus adversantur. Unde quia beatus Job necdum ad illos aliquid disserens dixerat, recte subjungitur: Et nemo loquebatur ei verbum. Tacentes enim adversarios habemus, si verae fidei filios praedicando generare negligimus. Si autem recta loqui incipimus, graves mox contumelias ex eorum responsione sentimus; protinus in adversitatem prosiliunt, et contra nos in vocem doloris erumpunt, quia videlicet metuunt ne corda, quae in infimis pondus stultitiae aggravat, ad altum vox recta loquentis trahat. Quia ergo, ut diximus, mutos nos adversarii diligunt, loquentes oderunt, recte inertia fidelium corda considerant, erroris semina spargere loquendo non cessant. Cum vero mentes bonorum vident alta sapere, ad patriam reditum quaerere, de aerumna hujus exsilii strenue dolere, circumspectione sollicita linguam frenant, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tare nr̃a humilitas. id ẽ. suꝑ dñicȩ in¬
carnationis fidẽ posuerit qͥcqͥd oꝑat᷑.
In altari gͦ de tra oblatum munꝰ poni¬
mꝰ: si actus nr̃os dñicȩ incarnationis
fide solidamꝰ. S sunt ñnulli heretici
qui factam mediatoris incarnationẽ
ñ denegant: s aut de diuinitate quã
.ẽ. alit̃ estimant: aut in ipsa a nobis
incarnationis qualitate discordant.
Qui gͦ ueram nobiscũ incarnationẽ re¬
demptoris ꝑhibent: quasi cũ iob in
terra parit̃ sedent. Septem uͦ dieb &
septẽ noctib in terra consedere descri¬
bunt᷑: quia uel in hoc quod aliquid
de plenitudine ueritatis intelligẽ.
uel in hoc qͦd suȩ stulticiȩ tenebris
excecantur: incarnationis mysteriũ
negare ñ possunt. Cũ beato gͦ iob in
terra sedere. ẽ: ueram redẽptoris car-¬
nem cũ scã ȩccła credere. Aliqͦndo¬
uͦ heretici contra nos etiã suppliciis
seuiunt: aliqͣndo nos solis uerbis in¬
sequunt᷑ aliqͣndo qͥetos lacessiunt:

Expanded text:
ari nostra humilitas, id est, super Dominicae incarnationis fidem, posuerit quidquid operatur. In altari ergo de terra oblatum munus ponimus, si actus nostros Dominicae incarnationis fide solidamus. Sed sunt nonnulli haeretici qui factam Mediatoris incarnationem non denegant, sed aut de divinitate quam est aliter aestimant, aut in ipsa a nobis incarnationis qualitate discordant. Qui ergo veram nobiscum incarnationem Redemptoris perhibent, quasi cum Job in terra pariter sedent. Septem vero diebus et septem noctibus in terra consedere describuntur, quia vel in hoc quod aliquid de plenitudine veritatis intelligunt, vel in hoc quod suae stultitiae tenebris excaecantur, incarnationis mysterium negare non possunt. Cum beato ergo Job in terra sedere, est veram Redemptoris carnem cum sancta Ecclesia credere.  haeretici contra nos etiam suppliciis saeviunt, aliquando nos solis verbis insequuntur, aliquando quietos lacessunt,
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscimus: in nocte aut̃ aut cetita¬
te nil cernimꝰ. aut dubietate caligamꝰ.
ꝑ diem itaq intelligentia: ꝑ noctem uͦ
ignorantia designat᷑. Septenario au¬
tem numero sũma uniuersitatis

Expanded text:
agnoscimus, in nocte autem aut caecitate nil cernimus, aut dubietate caligamus. Per diem itaque intelligentia, per noctem vero ignorantia designatur. Septenario autem numero summa universitatis
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationes exinanit. Quasi enĩ res
ex carne liquida in petra funditur:
quando mens a cogitatione carnaliũ
fluxuũ uacuatur. Quȩ tam̃ mox an¬
głs uirga tangit: quia intentionem
nr̃am nequaquã potestas diuini ad¬
iutorii deserit. De petra autẽ ignis
exiit: & ius carnesq consũpsit: quia
afflatus a redemptore sp̃c tanta cor
nr̃m flamina compunctionis concre¬
mat: ut om̃e qͦd in eo .ẽ. illicitũ & oꝑis
& cogitationis exurat. Quod gͦ illic. ẽ
ius in petra fundere: hoc hic saniẽ testa
mundare. Perfecta enim mens sollert̃
inuigilat: ut ñ solũ ꝑuersa agere re-¬
nuat: s om̃e etiam qͦd in se ꝑ cogitatio¬
nes turpit̃ liquat᷑ tergat.

Expanded text:
cogitationes exinanivit. Quasi enim jus cogitationes exinanivit. Quasi enim jus ex carne liquidum in petra funditur, quando mens a cogitationum carnalium fluxu vacuatur. Quae tamen mox angelus virga tangit, quia intentionem nostram nequaquam potestas divini adjutorii deserit. De petra autem exiit qui jus carnesque consumit; quia afflatus a Redemptore spiritus tanta cor nostrum compunctionis flamma concremat, ut omne quod in eo est illicitum, operis et cogitationis exurat. Quod ergo illic est jus in petram fundere, hoc hic saniem testa mundare. Perfecta enim mens solerter invigilat, ut non solum perversa agere renuat, sed omne etiam quod in se per cogitationes turpiter liquatur, tergat.
Abbreviated transcription (Latin):
dum eam: iam mechatꝰ. ẽ. eam in corde
suo. Sanies itaq tergit᷑: cũ culpa non
solũ ab oꝑe. s etiã a cogitatione resecat᷑.
Hinc. ẽ qͦd gerobaal cum a paleis frum̃¬
ta excuter& angłm uidit: ad cuiꝰ ĩpe¬
riũ ꝓtinus hedũ coxit: quẽ suꝑ petrã
posuit: & uis carniũ desuꝑ effudit: quȩ
angelus uirga tetigit: eaq ignis exi¬
ens de petra consumpsit. Quid ẽ enĩ
frum̃tũ uirga cedere: nisi rectitudi¬
ne iudicii a uitioꝵ paleis uirtutum
grana separare: S hȩc agentib angls
appar&: quia tantomagis dñs interiora
deñtiat: qͣnto se studiosius homines
ab exteriorib purgant. Qui occidi he
dum p̃cipit: id ẽ. omnẽ appetitũ nr̃ȩ
carnis immolari: carnesq suꝑ petrã
poni: & ius carniũ desuꝑ fundi. Quẽ
aliũ signat petra: nisi eũ de qͦ ꝑ pau¬
in xp̃i imitatione cruciamꝰ. Ius etiam
carnium desuꝑ fundit: qui in conuer¬
satione xp̃i ipsas etiam a se carnales

Expanded text:
dum eam, jam moechatus est in corde dum eam, jam moechatus est in corde suo . » Sanies itaque tergitur, cum culpa non solum ab opere, sed etiam a cogitatione resecatur. Hinc est etiam quod Jeroboal, cum a paleis frumenta excuteret, angelum vidit; ad cujus imperium protinus haedum coxit, quem super petram posuit, et jus carnium desuper effudit; quae angelus virga tetigit, eaque ignis exiens de petra consumpsit . Quid est enim frumentum virga caedere, nisi rectitudine judicii, a vitiorum paleis virtutum grana separare? Sed haec agentibus angelus apparet, quia tanto magis Dominus interiora denuntiat, quanto se studiosius homines ab exterioribus pdum praecipit, id est omnem appetitum nostrae carnis immolari, carnesque super petram poni, et jus carnium desuper fundi. Quem alium signat petra, nisi eum de quo per Pauin Christi imitatione cruciamus. Jus etiam carnium desuper fundit, qui in conversatione Christi ipsas etiam a se carnales
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ testa saniẽ radimꝰ: cũ post pollutio¬
nes cogitationis illicitȩ nosm& ipsos as¬
pere diuidicando mundamꝰ. Potest eti¬
am testa fragilitas mortalitatis in-¬
telligi. Testa enĩ saniem mundare est:
mortalitatis cursũ fragilitatẽq pensa¬
re: & putredinẽ miserȩ delectationis
abstergere. Nam dũ qͥsq considerat
quam citius caro ad puluerẽ redeat:
festine suꝑat hoc qͦd se de carne intus
turpit̾ impugnat. Cum gͦ ex tẽpta¬
tione. praua m̃tem cogitatio influit:
quasi ex uulnere sanies decurrit: sed
citius sanies tergit᷑: si in considerati¬
one nr̃a fragilitas quasi in manu te-¬
sta teneatur. N eq enĩ paruipenden¬
da sunt. quȩ quãuis usq ad effectum
sant᷑. Hinc. ẽ. qͦd quasi a uulnerib re
demptor saniem radere uenerat: cũ
dicebat. Audistis quia dictũ. ẽ. antiqͥs.
ñ mechaberis: ego aut̃ dico uobis. qͦd
si quis uiderit mulierẽ ad concupiscen¬

Expanded text:
ergo testa saniem radimus, cum post pollutioergo testa saniem radimus, cum post pollutiones cogitationis illicitae, nosmetipsos aspere dijudicando mundamus. Potest etiam testa fragilitas mortalitatis intelligi. Testa ergo saniem mundare, est mortalitatis cursum fragilitatemque pensare, et putredinem miserae delectationis abstergere. Nam dum quisque considerat, quam citius caro ad pulverem festine superat hoc quod se de carne intus turpiter impugnat. Cum ergo ex tentatione prava mentem cogitatio influit, quasi ex vulnere sanies decurrit. Sed citius sanies tergitur, si in consideratione nostra fragilitas quasi in manu testa teneatur. Neque enim parvipendenda sunt, quae quamvis usque ad effectum santur. Hinc est quod quasi vulneribus demptor saniem radere venerat, cum dicebat: « Audistis quia dictum est antiquis: Non maechaberis. Ego autem dico vobis: Quia omnis, qui viderit mulierem ad concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
serit ut custodiat: sic custodit ut
tam̃ ꝑmisso temptationis articulo.
statum nobis nr̃ȩ infirmitatis osten¬
dat. Qui mox a facie dñi exiit: atq
a planta pedis usq ad uerticẽ accep¬
tum feriendo uulnerauit: qͥa nimi-¬
rum cũ licentiã ꝑcipit. a minimis
incipiens. atq usq ad maiora ꝑue¬
niens quasi om̃e corpus m̃tis illatis tẽp¬
tationib lacerando transfigit: s tam̃
ad animã feriendo ñ ꝑuenit: qͥa cunc¬
tis cogitationib interior int̃ ipsa uul¬
nera delectationũ quȩ suscipit arcͥam
ꝓpositi intentio resistit: ut qͣmuis de¬
lectatio m̃tem mordeat: deliberatio¬
nẽ tam̃ sc̃ȩ rectitudinis usq ad consen¬
sus molliciem ñ inflectat. Debemus
tam̃ ꝑ asꝑitatem penitentiȩ ipsa dele¬
ctationũ uulnera tergere: & censura
districtionis rigidȩ. si quid fluxũ ema¬
nat in cogitatione mundare. Unde
gor districtionis: qͥd ꝑ saniẽ nisi fluxꝰ
illicitȩ cogitationis accipit᷑: Percussi

Expanded text:
serit, ut custodiat; sic custodit, ut tamen permisso tentationis articulo 96 statum nobis nostrae infirmitatis ostendat. Qui mox a facie Domini exiit, atque a planta pedis usque ad verticem acceptum feriendo vulneravit, quia nimirum cum licentiam percipit, a minimis incipiens, atque usque ad majora perveniens, quasi omne corpus mentis illatis tentationibus lacerando transfigit. Sed tamen ad animam feriendo non pervenit, quia cunctis cogitationibus interior, inter ipsa vulnera delectationum quae suscipit, arcani propositi intentio resistit; ut quamvis delectatio mentem mordeat, deliberationem tamen sanctae rectitudinis usque ad consensus mollitiem non inflectat. Debemus tamen per asperitatem poenitentiae ipsa delectationum vulnera tergere, et censura districtionis rigidae, si quid fluxum emanat in cogitatione, mundare. Unde onis; quid per saniem, nisi fluxus illicitae cogitationis accipitur? Percussi
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ sumunt: & ꝑ calorẽ loquacitatis in
se imaginẽ ostendunt decoris: ut eo ꝑ
decorem linguȩ ꝑuersa facile ꝑsuade¬
ant: quo feditatẽ uitȩ. sensus callidi¬
tate occultant.  Sed neq ipsa locoꝵ
nomina inordinata sunt narratione
distincta. Prius enĩ thema. postmodũ
suhi. ac deinde naama ponit᷑: qͥa priꝰ
illos mordinatꝰ calor accendit: nitor
deinde loqͣcitatis erigit: & tẽ demũ
decoros hominib hẏpochrisis ostendit.
cunt sibi heretici qͣndo praua quȩdã
contra ȩccłam concordit̃ sentiunt: &
in quib a ueritate discrepant. sibi
in falsitate concordant. Om̃s aut̃ qͥ
de ȩtͣnitate nos erudiunt: qͥd aliud
faciunt. nisi in ꝑegrinationis nr̃ae
nos afflictione consolant᷑. Heretici
autẽ quia scãm ȩccłam sua docere
desiderant: ad eam qͣsi consolantes
apꝓpinqͦnt. Nec mirũ qͦd qui aduer¬
santiũ formam exprimunt amici
nominant᷑: cũ ipsi qͦq traditori dr̃

Expanded text:
tium sumunt; et per calorem loquacitatis in tium sumunt; et per calorem loquacitatis in se imaginem ostendunt decoris, ut eo per decorem linguae perversa facile persuadeant, quo foeditatem vitae sensus callide occultant. Sed neque ipsa locorum nomina inordinata sunt narratione distincta. Prius enim Thema, postmodum Suhi, ac deinde Naama ponitur; qua prius illos inordinatus calor accendit, nitor deinde loquacitatis erigit, et tunc demum decoros hominibus hypocrisis ostendit.cunt sibi haeretici, quando prava quaedam contra Ecclesiam concorditer sentiunt; et in quibus a veritate discrepant, sibi in falsitate concordant. Omnes autem qui nos de aeternitate erudiunt, quid aliud faciunt, nisi in peregrinationis nostrae nos afflictione consolantur? Haeretici autem, quia sanctam Ecclesiam sua docere desiderant, ad eam quasi consolantes appropinquant. Nec mirum quod qui adversantium formam exprimunt, amici nominantur, cum ipsi quoque traditori dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
tudo immoderatȩ curiositatis: in-¬
temꝑato concordat calori. Qͥa gͦ am¬
plius quam debent calorẽ sapientiȩ
ꝑciꝑe appetunt: ab austro uenire
referunt᷑. Ab hoc dolore immode¬
ratȩ sapientiȩ m̃tes fideliũ paulus
temꝑare curauerat cum dicebat.
Non plus saꝑe quã oportet sapere. s
saꝑe ad sobrietatẽ. Hin ͨ ẽ. qͦd dauid
ualles salinarũ ꝑcutit: quia uideli¬
cet redemptor nr̃ suȩ districtionis
examine. in his qui de illo praua
sentiunt. stulticiã ĩmoderati sapo¬
ris extinguit.  Suhi aut̃ dr̃ loqͤns.
calorẽ quippe ñ ut bene uiuant. s
ut elate loqͣnt᷑ habere desiderant.
Athema gͥ & suhi: id ẽ. a calore & lo¬
quacitate uenire referunt᷑: quia ꝑ
hoc qͦd scripturarũ se studiosos ex¬
hibent. solius uerbis loquacitatis ñ
autẽ uiscerib caritatis calent.
N aama uͦ int̃p̃tat᷑ decor. Quia enĩ
docti ñ eẽ s uideri appetunt: ex
eruditionis uerbis speciem bene uiuen¬

Expanded text:
tudo immoderatae curiositatis, intudo immoderatae curiositatis, intemperato concordat calori. Quia ergo amplius quam debent, calorem sapientiae percipere appetunt, ab Austro venire referuntur. Ab hoc calore immoderatae sapientiae mentes fidelium. Paulus temperare curaverat, cum dicebat: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Hinc est quod David valles salinarum percutit , quia videlicet Redemptor noster suae districtionis examine in his qui de illo prava sentiunt stultitiam immoderati saporis exstinguit. Suhi autem dicitur loquens. Calorem quippe non ut bene vivant, sed 92 ut elate loquantur, habere desiderant. A Thema igitur et Suhi, id est, a calore et loquacitate venire referuntur, quia per hoc quod Scripturarum se studiosos exhibent, solius verbis loquacitatis, non autem visceribus charitatis carent. Naama vero interpretatur decor. Quia enim docti non esse, sed videri appetunt, ex eruditionis verbis speciem bene viven
Abbreviated transcription (Latin):
sa qͦq actio ex ipsa suoꝵ nominũ int̃-¬
p̃tatione colligit᷑. Dicunt᷑ enĩ hely-¬
phar. baldad. sophar. Sicut & suꝑius
ci refugiunt: & ꝑuerso studio eẽ uic-¬
tores quęrt̃: nouȩ uitȩ conuersatio¬
nem negligunt: & ex sola uetustate
ẽ. qͦd intendunt. Sophar uͦ speculã
dissipans. Hii & enim qui in sc̃a ȩccła
siti sunt. redemptoris sui mysteria
fide uera humilit̃ contemplant᷑ sed
dum heretici cũ falsis allegationib
ueniunt. speculam dissipant: qͥa eoꝵ
m̃tes quos ad se attrahunt. ab inten¬
tione rectȩ contemplationis inclinaN.
Bene autem loca de quib ueniunt con¬
grua hereticoꝵ actib describuntur.
Dicitur & enim themanytis. suy this.
naamatythis. Theman nãq int̃p̃tat᷑
auster: suhi loquens: naama decor.
Austrũ autẽ uentũ calididũ ẽẽ quis
nesciat: Heretici igit᷑ qͥa ardentius
appetunt saꝑe: quasi plus quã neces¬
se.ẽ. student calere. Desidia quippe
torporis & frigoris & rursũ inquie¬

Expanded text:
sa quoque actio ex ipsa suorum nominum interpretatione colligitur. Dicuntur enim, Eliphaz, Baldad, Sophar; et, sicut superius ci refugiunt, et perverso studio esse victores quaerunt, novae vitae conversationem negligunt; et ex sola vetustate est quod intendunt, Sophar vero speculam dissipans. Hi etenim, qui in sancta Ecclesia siti sunt, Redemptoris sui mysteria fide vera humiliter contemplantur; sed dum haeretici cum falsis allegationibus veniunt, speculam dissipant, quia eorum mentes, quos ad se attrahunt, ab intentione rectae contemplationis inclinant. Bene autem loca de quibus veniunt congrua haereticorum actibus describuntur. Dicitur etenim Themanites, Suhites, Naamathites. Thema namque interpretatur Auster; Suhi, loquens; Naama, decor. Austrum autem ventum calidum esse quis nesciat? Haeretici igitur, quia ardentius appetunt sapere, quasi plusquam necesse est, student calere. Desidia quippe torpori frigoris et rursum inquie
Abbreviated transcription (Latin):
Scĩ uiri cum ꝑsecutionẽ foris intꝰq pa¬
tiunt᷑: non solũ in dĩ iniuriis mini¬
me excedunt: s neq contra ipsos ad¬
uersarios contumeliosa uerba iaculan¬
tur. Quod dux bonoꝵ recte petrus am¬
monet dicens. Nemo ur̃m patiat᷑ qͦsi
homicida. aut fur. aut maledicꝰ. Male¬
dicus enĩ patit᷑: qui passionis suȩ tem¬
pore in sui saltẽ iniuria ꝑsecutoris ef¬
frenat᷑. S quia redemptoris corpꝰ sc̃a
nimirũ ȩccła ita pondus doloꝵ portat.
ut humilitatis modũ ꝑ uerba ñ tran¬
seat: recte de iob dolente dr̃ in om̃ib¬

Expanded text:
i viri cum persecutionem foris intusque patiuntur, non solum in Dei injuriis minime excedunt, sed neque contra ipsos adversarios contumeliosa verba jaculantur. Quod dux bonorum recte Petrus admonet, dicens: Nemo vestrum patiatur quasi homicida, aut fur, aut maledicus . Maledicus enim patitur, qui passionis suae tempore in sui salutem injuria persecutoris effrenatur. Sed quia Redemptoris corpus, sancta nimirum Ecclesia, ita pondus dolorum portat, ut humilitatis modum per verba non transeat, recte de hoc dolente dici
Abbreviated transcription (Latin):
hinc scuto post se positos debiles tu¬
entur: atq ita utrobiq uelocitate¬
circũ spectionis inuigilant. qͣtinus &
ante se audaces confodiant: & post
se trepidos a uulnere defendant.Qͥa¬
gͥ scĩ uiri sic sciunt foris aduersato¬
lerare. ut intꝰ etiã nouerint ꝑuersa
corrigere: dicat᷑ recte. Locuta es qͣsi
una ex stultis mulierib. Quia enim
electis dr̃. uirilit̃ agite. & confortet᷑
cor ur̃m: m̃tes carnaliũ quȩ fluxa
dõ intentione deseruiunt. ñ ĩmerito
de manu dñi: mala qͦre ñ sustinea¬
mus: Ac si dicat. Si ad bona ȩterna
tendimꝰ: quid mirũ si temporalia
mala sufferamꝰ: Hȩc aut̃ bona solli¬
cite paulꝰ inspexerat: qͣndo illata
ȩqͦnimit̃ mala tolerabat dicenꝰ: Non
sunt condignȩ passiones huiꝰ tẽporis:¬

Expanded text:
hinc scuto postpositos debiles tuhinc scuto postpositos debiles tuentur, atqcircumspectionis invigilant, quatenus et ante se audaces confodiant, et post se trepidos a vulnere defendant.i viri sic sciunt foris adversa tolerare, ut intus etiam noverint perversa corrigere, dicatur recte: Locuta es quasi una ex stultis mulieribus. Quia enim electis dicitur: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum , mentes carnalium, quae fluxa Deo intentione deserviunt, non immerito de manu Domini, mala quare non sustineamus? Ac si dicat: Si ad bona aeterna tendimus, quid mirum si temporalia mala sufferamus? Haec autem bona sollicite Paulus inspexerat, quando illata aequanimiter mala tolerabat, dicens: Non sunt condignae passiones hu
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Si temptatoris sp̃m contra te in
aliqͦ p̃ualere consideras: humilitatẽ
penitentiȩ ñ relinqͦs. Qui quia locũ
nrm̃ humilitatẽ penitentiȩ dixerit.
uerbis sequentib ostendit dicens. qͥa
curatio cessare faci& peccata maxima.
Quid enim ẽ aliud humilitas lamenti:
nisi medicina peccati: Heretici igit᷑¬

Expanded text:
cat: Si temptatorem spiritum contra te in cat: Si temptatorem spiritum contra te in aliquo praevalere consideras, humilitatem paenitentię non relinquas. Qui, quia locum nostrum humilitatem paenitentiae dixerit, verbis sequentibus ostendit, dicens: Quia curatio cessare faciet peccata maxima. Quid est enim aliud humilitas lamenti nisi medicina peccati? De qua humilit
Abbreviated transcription (Latin):
tib referunt᷑: nisi qͦd heretici uel in
his in qͥb uerũ lum̃ intelligunt. uel
in his in qͥb ignorantiȩ tenebras pati¬
untur. qͥsi infirmanti scẽ gecłe se con¬
descendere simulant: eiq sub blandi¬
m̃toꝵ speciȩ dolos deceptionis parans:
Et quamuis uel in his quȩ intelligunt
uel in his quȩ intelligere non possuns.
elationis tẏpo turgidi. magnos se ap̃
sem& ipsos existimant: ññquã tam̃ sc̃e
eccłȩ se specietenꝰ inclinant: & dũ uer¬
ba molliunt. uirus infundunt. In tra
autẽ consedere . ẽ. aliqͥd de imagine
humilitatis ostendere: ut dũ humilia
exibent. ꝑsuadeant suꝑba quȩ docent.
Potest uͦ ꝑ terram ipsa etiã mediatoris
incarnatio designari: unde ad isrł
dr̃. Altare de terra facietis mͥ. Altare

Expanded text:
ntur, nisi quod haeretici, vel in his in quibus verum lumen intelligunt, vel in his in quibus ignorantiae tenebras patiuntur, quasi infirmanti sanctae Ecclesiae se condescendere simulant, eique sub blandimentorum specie, dolos deceptionis parant? Et quamvis vel in his quae intelligunt, vel in his quae intelligere non possunt, elationis typo turgidi, magnos se apud semetipsos existimant, nonnunquam tamen sanctae Ecclesiae specie tenus inclinant; et dum verba molliunt, virus infundunt. In terra ergo consedere, est aliquid de imagine humilitatis ostexhibent, persuadent superba quae docent. Potest etiam per terram ipsa Mediatoris incarnatio designari. Unde ad Israel dicitur: « Altare de terra facietis mihi
Abbreviated transcription (Latin):
corrũꝑe. & de uerbis cȩlestib terrena
sentire. Diuina aut̃ uerba plꝰ discuti¬
unt plerũq quã capiunt. Suꝑ capita
gͥ puluerem spargunt: qͥa in p̃ceptis dĩ
ꝑ terrenam intelligentiam ultra suaꝵ
m̃tiũ uires enituntur.X Iiii.¬

Expanded text:
corrumpere, et de verbis coelestibus terrena corrumpere, et de verbis coelestibus terrena sentire. Divina autem verba plus discutiunt plerumque, quam capiunt. Super capita igitur pulvorem spargunt, quia in praeceptis Dei per terrenam intelligentiam ultra suarum mentium vires enituntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ita hereticoꝵ uestes sunt om̃s qͥ eis
concordit̃ inherentes. illoꝵ errorib
inuoluunt᷑. Habent uͦ heretici hoc ꝓ¬
prium qͦd in eo gradu in qͦ de ȩccłia
exeunt diu stare ñ posst̃: s ad deteri¬
ora cotidie ruunt: & sentiendo peio¬
ra in multis se partib scindunt: atq
a sem&. ipsis plerũq longiꝰ confusio¬
nis suȩ altr̃atione diuidunt᷑. Qͥa gͦ
hos qͦs suȩ ꝑfidiȩ adiungunt. ad huc
in multa diuisione dilaniant: dicat᷑
recte qͦd amici qui ueniunt uestes
rumpant. Ruptis autẽ uestib corpꝰ
ostendit᷑: quia sepe scissis seqͣcib ma-¬
licia eoꝵ cogitationis aꝑit᷑: ut discor¬
dia dolos patefaciat: qͦs grauis priꝰ
concordiȩ culpa claudebat. Puluerẽ
puluerem nisi terrena intelligentia: qͥd
ꝑ caput. nisi hoc qͦd principale nr̃m. ẽ.
mens uidelic& designat᷑: Quid ꝑ celũ:
nisi p̃ceptũ suꝑnȩ locutionis exprimi¬
tur: Puluerẽ gͦ suꝑ caput in cęlum
spargere. ẽ: seculari intellertu mentẽ

Expanded text:
ita haereticorum vestes sunt omnes, qui eis concorditer inhaerentes, illorum erroribus involvuntur. Habent vero haeretici hoc proprium, quod in eo gradu in quo de Ecclesia exeunt, diu stare non possunt; sed ad deteriora quotidie ruunt, et sentiendo pejora, in multis se partibus scindunt, atque a semetipsis plerumque longius confusionis suae altercatione dividuntur. Quia ergo hos quos suae perfidiae adjungunt, 93 adhuc in multa divisione dilaniant, dicatur recte quod amici qui veniunt vestes rumpant. Ruptis autem vestibus corpus ostenditur, quia saepe scissis sequacibus, malitia eorum cogitationis aperitur; ut discordia dolos patefaciat, quos gravis prius concordiae culpa claudebat. 49. Terrepulverem, nisi terrena intelligentia? quid per caput, nisi hoc, quod principale nostrum est, mens videlicet, designatur? Quid per coelum, nisi praeceptum supernae locutionis exprimitur? Pulverem ergo super caput in coelum spargere, est saeculari intellectu mentem
Abbreviated transcription (Latin):
num bello dep̃hensi. cũ uno eodemq
tempore alios ferientes. atq alios sua¬
dentes ferunt: illis opponunt scutũ
patientiȩ: istis iacula intorquent doc¬
t̾rinȩ: atq ad utrũq pugnandi modũ.
ras fortit᷑ aduersa contempnant: hos
docentes corrigant: illos tolerantes
endo despiciunt: infirmantes uͦ ciues
compatiendo ad salutẽ reducunt. Illiᷤ
resistunt. ne & alios subtrahant: istis
metuunt ne uitã rectitudinis fun¬
militẽ. contra utraq p̃liantẽ. Ait. fo¬
ris pugnȩ. intꝰ timores. Enumerat bel¬
la quȩ extrinsecus tolerat dicens. Peri¬
culis fluminũ: ꝑiculis latronũ: ꝑicłis
ex genere: ꝑiculis ex gentib: ꝑicłis in
ciuitate: ꝑicłis in solitudine: ꝑiculis

Expanded text:
num bello deprehensi, uno eodemque tempore alios ferientes atque alios suadentes ferunt. Illis opponunt scutum patientiae, illis jacula intorquent doctrinae. Ad utrumque pugnandi modum ras fortiter adversa contemnant. Hos docentes corrigant, illos tolerantes endo descompatiendo ad salutem reducunt: illis resistunt, ne et alios subtrahant; istis metuunt, ne vitam rectitudinis funmilitem contra utraque praeliantem, ait enim: Foris pugnae, intus timores. Enumerat bella quae extrinsecus tolerat, dicens: Periculis fluminum, periculis latronum, periculis ex genere, periculis ex gentibus, periculis in civitate, periculis in
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ hodie in sathan: Male itaq sua¬
dentes angłi apostatȩ appellatione
censent᷑: qui blandis uerbis ad illicita
qͣs diligentes trabunt. Ualde uͦ dete¬
riores sunt. qui huic culpȩ ñ formidine
s elatione succumbunt: qͦrũ specialit̃
beati iob uxor figuram tenuit: quȩ ma-¬
rito suadere suꝑba temptauit dicens.
Adhuc ꝑmanes in simplicitate. tua: Be-¬
nedic dõ & morere. Simplicitatẽ in
marito redarguit: qͦd transitura cun-¬
cta despiciens. puro corde sola ȩt̃na
concupiscit. Ac si dicat. Quid simpli¬
cit ȩtna appetis: & sub malis p̃sentib
ȩqͦnimit̃ ingemiscis: Excedens ȩt̃na
despice: & mala p̃sentia uel moriens
discamus ex uerbis uulnerati & inco¬
lumis: sedentis & erecti: qui ait. Lo¬

Expanded text:
mihi hodie in Satan? Male itaque suamihi hodie in Satan? Male itaque suadentes, angeli apostatae appellatione censentur, qui blandis verbis ad illicita quasi diligentes trahunt. Valde vero deteriores sunt, qui huic culpae non formidine, sed elatione succumbunt: quorum specialiter beati Job uxor figuram tenuit, quae marito suadere superba tentavit, dicens: Adhuc permanes in simplicitate tua? Benedic Deo, et morere. Simplicitatem in marito redarguit, quod transitura cuncta despiciens, puro corde sola aeterna concupiscit. Ac si dicat: Quid simpliciter aeterna appetis, et sub malis praesentibus aequanimiter ingemiscis? Excedens, aeterna despice, et mala praesentia vel moriens discamus ex verbis vulnerati et incolumis, sedentis et erecti, qui ait:
Abbreviated transcription (Latin):
nos sermonib: ñ ñquã uͦ solis ꝑuersis
morib insequunt᷑. Suadent nãq aliqͣͥn¬
do quȩ tenent: aliqͦndo uͦ & si ñ suade¬
ant p̃bere tam̃ iniqͥtatis exẽpla ñ ces¬
sant. Qui gͥ ad mala nos uel uerbis
uel exemplis illiciunt. ꝓfecto ꝑsecuto¬
res nr̃i sunt: a quib tẽptationũ certa¬
mina sumimꝰ: quȩ saltẽ in corde uinca
mus. Sciendũ uͦ. ẽ. quia carnales in
ȩccła. aliqͣndo metu. aliqͣndo uͦ audacia.
suadere ꝑuersa contendunt: cũq ipsi
uel pusillanimitate uel elatione defi¬
ciunt. hȩc iustoꝵ cordib infundere
qͣsi ex dilectione moliunt᷑. Carnalem
uidelic& m̃tẽ petrus ante redẽptoris
mortẽ resurrectionẽq retinebat: car¬
nali m̃te saruiȩ filiꝰ duci suo dauid
adiunctꝰ inheserat: s tam̃ unꝰ formidi¬
ne. alt̃ elatione peccabat. Ille quippe
magistri mortẽ audiens dixit. absit a
te dñe ñ erit tͥ hoc: hic uͦ iniurias du¬
& uobis filii saruiȩ: Cur efficimini

Expanded text:
nos sermonibus, nonnunquam vero solis perversis moribus insequuntur. Suadent namque aliquando quae tenent, aliquando vero etsi non suadeant, praebere tamen iniquitatis exempla non cessant. Qui igitur ad mala nos vel verbis, vel exemplis illiciunt, profecto persecutores nostri sunt, a quibus tentationum certamina sumimus quae saltem in corde vincaSciendum vero est, quia carnales in Ecclesia aliquando metu, aliquando vero audacia suadere 89 perversa contendunt; cumque ipsi vel pusillanimitate vel elatione deficiunt, haec justorum cordibus infundere quasi ex dilectione moliuntur. Carnalem videlicet mentem Petrus ante Redemptoris mortem resurrectionemque retinebat; carnali mente Sarviae filius duci suo David adjunctus inhaeserat; sed tamen unus formidine, alter elatione peccabat. Ille quippe magistri mortem audiens dixit: Absit a te, Domine, non erit tibi hoc ; hic vero injurias du vobis, filii Sarviae, cur efficimini
Abbreviated transcription (Latin):
S dõ & morere. Cuiꝰ enĩ speciẽ male
suadens mulier tenuit: nisi quoꝵ¬
lib& carnaliũ in eccłiȩ sinu positoꝵ.
qui qͦ uerbis ꝓfessȩ fidei intꝰ sunt.
eo bonos incorrectis suis morib peiꝰ
p̃munt: Nam minꝰ fortasse nocu¬
issent: si ñ eos sc̃a ȩxcła introrsus
admittens. usq ad fidei cubile reci¬
ꝑet. Quos dũ ꝑ ꝓfessam fidẽ reci¬
pit: sibi ꝓcul dubio pene indeuita¬
biles facit. Hinc . ẽ. qͦd p̃m̃te turba
una redemptorẽ nr̃m mulier teti¬
git: unde & isdem redẽptor nr̃ ꝓti¬
nus dicit. Quis me tetigit: Cui cũ
discipuli responderent turbȩ te cõ¬
primunt & affligt̃. & dicis qͥs me
tetigit: ilico adiunxit. Tetigit me
aliquis. Nam & ego noui uirtutẽ
nales quiq in ȩccła eũ premunt.
a qͦ longe sunt: & soli tangunt qͥ huic
ueracit᷑ humiles adiungunt᷑. Turba
igit᷑ p̃mit: qͥa multitudo carnaliũ qͦ
intꝰ admittit᷑. grauiꝰ tolerat᷑: p̃mit &¬

Expanded text:
 positorum. --Cujus enim speciem male suadens mulier tenuit, nisi quorumlibet carnalium in Ecclesiae sinu positorum, qui quo verbis professae fidei intus sunt, eo bonos incorrectis suis moribus pejus premunt. Nam minus fortasse nocuissent, si non eos sancta Ecclesia introrsus admittens usque ad fidei cubile reciperet, quos dum per professam fidem recipit, sibi procul dubio pene inevitabiles facit. Hinc est, quod premente turba, una Redemptorem nostrum mulier tetigit; unde et isdem Redemptor noster protinus dicit: Quis me tetigit? Cui cum discipuli responderent: Turbae te comprimunt et affligunt, et dicis: Quis me tetigit? illico adjunxit: Tetigit me aliquis, nam et ego novi virtutem nales quique in Ecclesia eum premunt, a quo longe sunt; et soli tangunt qui huic veraciter humiles adjunguntur. Turba igitur premit, quia multitudo carnalium quo intus admittit
Abbreviated transcription (Latin):
quid ista de infidelib dicimꝰ:
cum in ipsa qqͦ ȩccła multos car¬
naliũ prauis morib contra redẽp¬
toris sui uitã pugnare uideamus:
St̃ nãq ñnulli qui hc̃ quia glacdiis ñ
possunt. ꝑuersis actib insequunt᷑:
qui dũ sibi in ȩccła uident deesse
quod ambiunt. hostes bonoꝵ fiunt:
& non solũ prauȩ sem& ipsos actioni
inserunt. s etiã iustoꝵ rectitudinẽ
inflectere ad ꝑuersa moliuntur.
Et̃na qͥppe intueri negligunt: & appe¬
titu temporaliũ. m̃tis pusillanimita¬
te succumbunt: tantoq ab ȩternis
altius corruunt. qͥnto bona tẽpora¬
lia eẽ qͣsi sola suspicant᷑. His iustoꝵ
simplicitas displic&: & cũ occasionẽ
ꝑturbationis inueniunt. suam eos
arriꝑe duplicitatẽ suadent. Unde
hoc qͦq congruit apte qͦd subditur.¬

Expanded text:
quid ista de infidelibus dicimus, cum in ipsa quoque Ecclesia multos carnalium, pravis moribus contra Redemptoris vitam pugnare videamus? Sunt namque nonnulli qui hunc, quia gladiis non possunt, perversis actibus insequuntur; quia dum sibi in Ecclesia vident deesse quod ambiunt, hostes bonorum fiunt; et non solum pravae semetipsos actioni inserunt, sed etiam justorum rectitudinem inflectere ad perversa moliuntur. Aeterna quippe intueri negligunt, et appetitui temporalium mentis pusillanimitate succumbunt; tantoque ab aeternis altius corruunt, quanto bona temporalia esse quasi sola suspicantur. His justorum simplicitas displicet, et cum occasionem perturbationis inveniunt, suam eos arripere duplicitatem suadent. Unde hoc quoque congruit apte quod subditur
Abbreviated transcription (Latin):
Heretici quippe cũ sc̃ȩ ȩccłȩ facta con-¬
siderant. oculos leuant: qͥa uidelic
ciunt in alto sunt sita quȩ cernunt:
s tam̃ hanc in dolore positã ñ cogno¬
scunt. Ipsa quippe appetit hic mala
reciꝑe: ut possit ad et̃nȩ remune¬
rationis p̃miũ purgata ꝑuenire.
Plerũq ꝓsꝑa metuit: & disciplina eru¬
ditionis hilarescit. Heretici gͥ qͥa ꝓ
magno p̃sentia appetunt: eam in
uulnerib positã ñ agnoscunt. Hoc
namq quod in illa cernunt: in suorũ
cordium cognitione ñ relegunt. Cũ
gͦ hȩc aduersitatib ꝓficit. ipsi suo
stupori inherent: qͥa ꝑ experimentũ

Expanded text:
eretici quique cum sanctae Ecclesiae facta considerant, oculos levant, quia videliceera respiciunt, in alto sunt sita quae cernunt; sed tamen hanc in dolore positam non cognoscunt. Ipsa quippe appetit hic mala recipere, ut possit ad aeternae remunerationis praemium purgata pervenire. Plerumque prospera metuit, et disciplina eruditionis hilarescit. Haeretici igitur, quia pro magno praesentia appetunt, eam in vulneribus positam non cognoscunt. Hoc namque quod in illa cernunt, in suorum cordium cognitione non relegunt. Cum ergo haec et adversitatibus proficit, ipsi suo stupori inhaerent: quia per experimentum
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ ne abieritis. Post mortẽ nãq
resurrectionẽq dñi in gentiũ p̾dica¬
tionẽ conuersi st̃: unde & in suis acti¬
bus dicunt. Uobis oportebat primũ¬
illud. & indignos uos iudicatis ȩternȩ
uitȩ: ecce conuertim᷑ ad gentes. Hi
itaq filii sponsi. de quib & eiusdem
si quãdui cũ illis ẽ sponsus. in domo
fr̃is primogeniti conuiuant᷑: quia ui¬
delicet adhuc apłi sacrȩ scripturȩ de¬
liciis. in soliꝰ iudaici popłi collectione

Expanded text:
gentium ne abieritis . Post mortem namque gentium ne abieritis . Post mortem namque resurrectionemque Domini in gentium praedicationem conversi sunt. Unde et in suis Actibus dicunt: Vobis oportebat illud, et indignos vos judicastis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Hi itaque filii sponsi, de quibus et ejusdem si, quandiu cum illis est sponsus , in domo fratris primogeniti convivantur, quia videlicet adhuc apostoli sacrae Scripturae deliciis in solius Judaici populi collectione
Abbreviated transcription (Latin):
cut & suꝑius dictũ ẽ sathan a facie
dñi exiit: quia ad desiderii sui uota
ꝑuenit. Quasi enĩ ante ipsũ erat: dũ
ꝓpt̾ ipsũ qđ male sitiebat implere ñ
iob filios ac filias. uel apłoꝵ ordinẽ.
uel cunctoꝵ fideliũ diximꝰ multitu
dinẽ designasse. Incarnatus autem
dñs. prius ex uidea ad fidẽ paucos
elegit: & post sibi multitudinẽ popłi
gentilis aggregauit. Quis autẽ ma¬
ior dñi filius. nisi iudaicus accipi po¬
pls debet: qui ei dudũ datȩ legis fu¬
erat doctrina generatus: Minor
autẽ gentilis popłs: qui & in mundi
extremitate collectus ẽ. Quia gͥ ut
sathan utilitati hominũ nesciens
deseruiret. & corruptis ꝑsecutorũ
cordib licentiã dñicȩ passionis ex¬
peteret: scĩ apłi necdũ aggregandã
dõ gentilitatẽ nouerant: & soli iu¬
deȩ fidei archana p̃dicabant: cum
sathan exisse a dño dr̃. filii & filiȩ in
domo fr̃is primogeniti conuiuari re.¬
ferunt᷑. Dictũ qͥppe eis fuerat. In uiã

Expanded text:
cut et superius dictum est, Satan a facie Domini exiit, quia ad desiderii sui vota pervenit. Quasi enim ante ipsum erat, dum propter ipsum quae male sitiebat implere non Job filios ac filias, vel apostolorum ordinem, vel cunctorum fidelium multitudinem diximus designasse. Incarnatus autem Dominus prius ex Judaea ad fidem paucos elegit, et post sibi 57 multitudinem populi gentilis aggregavit. Quis autem major Domini filius, nisi Judaicus accipi populus debet, qui ei dudum datae legis fuerat doctrina generatus: minor autem gentilis populus, qui et in mundi extremitate collectus est? Quia igitur cum Satan utilitati hominum nesciens deserviret, et corruptis persecutorum cordibus licentiam Dominicae passionis expeteret, sancti apostoli necdum aggregandam Deo gentilitatem noverant, et soli Judaeae fidei arcana praedicabant; cum Satan exiisse a Domino dicitur, filii et filiae in domo fratris primogeniti convivari referuntur. Dictum quippe eis fuerat: In viam
Abbreviated transcription (Latin):
ues. quã bene oꝑantes: quid aliud a¬
sinas quã quosd̾a simplicit̾ uiuenteᷤᷤ
accipimus: Que bene iuxta boues
pasci referuntur: quia mentes sim¬
pliciũ. etiã cũ alta capere ñ possunt.
eo magis uicinȩ st̃. quo & frat̃na bo¬
na. sua ꝑ caritatẽ credt̃. Cũq in ui¬
dere alienis sensib nesciunt: quasi
in pastu se minime diuidt̃. Simul
gͦ se asinȩ cũ bob reficiunt: qͥa pru¬
dentib coniuncti tardiores. eorum
intelligentia pascuntur.

Expanded text:
uam bene operantes; quid aliud asinas, quam quosdam simpliciter viventes accipimus? Quae bene juxta boves pasci referuntur; quia mentes simplicium etiam cum alta capere non possunt, eo magis vicinae sunt, quo et fraterna bona, sua per charitatem credunt; cumque invidere alienis sensibus nesciunt, quasi in pastu se minime dividunt. Simul ergo se asinae cum bobus reficiunt, quia prudentibus conjuncti tardiores, eorum intelligentia pascuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
tendi ꝓhibetur: Qd tam̃ fieri amis¬
sa substantia concedit᷑: quia nimirũ
priꝰ iudea quȩ possessio eius fuerat
in infidelitate sublata ẽ: & post eius
caro patibulo crucis affixa. Qui gͥ
prius uideã aduersantẽ ꝑtulit. &
postmodũ usq ad crucẽ uenit: qua¬
si priꝰ habita amisit: & post in sem&¬
ipso aduersantis nequitiã pertulit.

Expanded text:
hibetur, quod tamen fieri substantia amissa conceditur: quia nimirum prius Judaea, quae possessio ejus fuerat, in infidelitate sublata est, et post ejus caro patibulo crucis affixa. Qui igitur prius Judaeam adversantem pertulit, et postmodum usque ad crucem venit, quasi prius habita amisit, et post in semetipso adversantis nequitiam pertulit.