comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rusalem in babylonẽ: & omnes uiros robus¬
t̃os. uii. milia & artifices. & clusores mille.
om̃s uiros fortes & bellatores. duxitq eos
tex babylonis captiuos in lubilonem: & cõ¬
stituit mathatiam patruum eiꝰ ꝓ eo. impo¬
suitq ei nomen sedechiã. Mistice autem cap¬
tiuitas hȩc regis ioachim ꝑ quam deductꝰ
est in babilonẽ: significat lapsum atq¬
ruinam pastorum ac rectorum ecełiȩ. qui
ueri nabuchodonosor hoc est diaboli arce
delusi. in confusionẽ abdlucunt᷑ errorum
bonum alios sermone doctrinȩ & bonis exẽ¬
plis ad uęram religionem suscitare debuerãt:
ipsi uariis uitiis trucidati morte absorti sunt
peccatorum. Hoc enim nomen ioachim qui re¬
suscitans uel qui est consurgens int̃pretatur
significat. Eum quo simul preciosissima uasa
dñi in captiuitatẽ asportant᷑: quia illi qui inge¬
nii acumine excellebant. uel morum honestate
fulgebant. maloꝵ ꝑrepositorũ deprauati exem¬
plis simul cum ipsis in predam cessere diaboli.

Expanded text:
onem, et omnes viros robustos septem millia, et artifices, et inclusores mille, omnes viros fortes et bellatores, duxitque eos rex Babylonis captivos in Babylonem, et constituit Mathathiam patruum ejus pro eo, imposuitque nomen ei Sedecias . Mystice autem captivitas haec regis Joachin, per quam deductus est in Babylonem, significat lapsum atqruinam pastorum atque rectorum Ecclesiae, qui veri Nabuchodonosor, hoc est, diaboli arte delusi, in confusionem abducuntur errorum bonum alios sermone doctrinae et bonis exemplis ad veram religionem suscitare debuerant, ipsi variis vitiis trucidati, morte absorpti sunt peccatorum. Hoc enim nomen Joachim, qui resuscitans, vel qui est consurgens, interpretatur, significat. Cum quo simul pretiosissima vasa Domini in captivitatem asportabantur, quia illi qui in regni culmine excellebant, vel morum honestafulgebant, malorum praepositorum depravati exemplis, simul cum ipsis in praedam cessere diaboli.
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes merito omnes in ȩcelesia pfec¬
ti uocantur: cum sint menbra regis ac sa¬
cerdotis sumini. cum se ipsos bene regere.
cum sua corpora dño hostiam uiuentem ex¬
bere didicerint. Qđ post modum crescenti¬
b malis ipsum templum ẏdolorũ sordib
ꝓphanatum. & ad ultimũ a chaldeis des¬
tructum atq incensum est: significat gͣuis¬
res lapsus eorum qui ꝑ confessionem quide
recte fidi sacramentum lauachri salutaris
sancte eccłie menbris adunati. s denuotra¬
de malignorũ spirituũ ab statu fidi deiec¬
ti ac uitiorum sunt flamina combusti. Qs
diruto templo ac destructa parit̾ urbe ih
penitencia ad patriam sunt dño miseran¬
te remissi. ac rursus idem templum atꝙ
urbem scãm grandi cum labore restaurat᷑
figurate designat eos qui decepti a diabolo.
non solum fidi sinceritate atq integͥtatem
boni oꝑis ꝑdunt. uęrum ȩtiam ꝑ aceruita¬
tem scelerum gentilib ac publicanis assi¬

Expanded text:
sacerdotes merito omnes in Ecclesia perfecsacerdotes merito omnes in Ecclesia perfecti vocantur, cum sint membra regis ac sacerdotis summi, cum se ipsos bene regere, cum sua corpora Domino hostiam viventem exhibere didicerunt. Quod postmodum crescentibus malis ipsum templum idolorum sordibus profanatum, et ad ultimum a Chaldaeis destructum, atque incensum est, significat graviores lapsus eorum qui per confessionem quidem rectae fidei et Sacramentum lavacri salutaris sanctae Ecclesiae membris adunati, sed denuo fraude malignorum spirituum a statu fidei dejecti, ac vitiorum sunt flamma combusti. Quod diruto templo ac destructa pariter urbe Jepoenitentia ad patriam sunt, Domino miserante, remissi, ac rursus idem templum atque urbem sanctam grandi cum labore restauravit, figurate designat eos qui decepti a diabolo non solum fidei sinceritatem atque integritatem boni operis perdunt, verum etiam per acerbitatem scelerum gentibus ac publicanis assi
Abbreviated transcription (Latin):
circuit. ecclesiam dñs collectis ad edifici¬
um cȩleste fidelib construit. Porro in uita¬
futura appatente gloria resurrectionis ad
integrum ꝑficit: atq in gaudium uitȩ in¬
mortalis in ȩterna suȩ claritatis uisione
sustollit. Quia enim epse ocꝰtaua die ħ
est post septimam sabbati resurrexit a
mortuis: recte octonario mimero tempꝰ
etiam nr̃e resurrectionis expͥmitur. Qđ
autem euo sequente quȩdam templi ȩdi¬
ficia pre minia uetustate dissolui cȩpert̃:
S eadem mox instantia regum ac sacer¬
dotum qui illis fuere temporib instaura
ta & in pristinum suscitata sunt statum:
significat cocidianos fidelium ac leuissimos
erratus : de qualib salomon. Septies in¬
quit cadit ustus & resurgit: qui cotidiana¬
eque ipsorum sollercia donante dño ꝑ exẽ¬
pla uel exhortamenta precedentium ius¬
torum. quas ꝑ regum ac sac̾dotũ dei cor¬
riguntur industriam. Reges namq ac

Expanded text:
circuit, Ecclesiam Dominus, collectis ad aedificicircuit, Ecclesiam Dominus, collectis ad aedificium coeleste fidelibfutura, apparente gloria resurrectionis, ad integrum perficit, atque in gaudium vitae immortalis in aeterna suae claritatis visione sustollit. Quia enim ipse octava die, hoc est post septimam Sabbati, resurrexit a mortuis, recte octonario numero tempus etiam nostrae resurrectionis exprimitur. Quod autem aevo sequente quaedam templi aedificia prae nimia vetustate dissolvi coeperunt, sed eadem mox instantia regum ac sacerdotum, qui ta, et in pristinum suscitata sunt statum, significat quotidianos fidelium ac levissimos erratus, de qualibus Salomon: Septies, inquit, cadit justus in die et resurgit . Qui quotidiana aeque ipsorum solertia donante Domino, per exempla vel exhortamenta praecedentium justorum, quasi per regum ac sacerdotum Dei corriguntur industriam. Reges namque ac
Abbreviated transcription (Latin):
& quicquid pretiosum fuerat demoliuntur:
cum quicqͥd de uirtutum ac scientiȩ prero¬
gatiua sibi adplausert̃ totum ꝓpt̾ impietatẽ
illoꝵ inpressum & ad nichilum redigunt: ser
uiuntq regi babylonis & filiis eius: cum di¬
abolo instigante uariis uitiorũ pollutionib
semet ipsos tradere. & diu̾sis peccatorum pas¬
sionib. se obligari non erubescunt: donec ex¬
urgat regnum aliud qđ ꝓphetico prenuu¬
ciatum est elogio. & peccati regnum sub diui¬
no corruat iudicio. Unde sequitur. Seriuit
regi & filus euis: donet imperaret rex ꝑsarũ
& compleret᷑ sermo dñi ex ore iherenȩ. &
celebraret terra sabbata sua. Cunctis enim
dieb desolationis egit sabbatum: usq dũ
complerentur.Lxͣx. anni. Salomon igitur ut
suꝑiora replicem. templum dñi septem an¬
nis construxit in iherłm. octauo autem il¬
lud consummauit ac dedicauit: significans
qđ toto tempore seculi huiꝰ qđ septem dieb

Expanded text:
et quidquid pretiosum fuerat demoliuntur, et quidquid pretiosum fuerat demoliuntur, cum quidquid de virtutum ac scientiae praerogativa sibi applauserunt, totum propter impietatem illorum in pessum et ad nihilum redigunt. viuntque regi Babylonis et filiis ejus, cum diabolo instigante variis vitiorum pollutionibus semetipsos tradere et diversis peccatorum passionibus se obligari non erubescunt, donec exsurgat regnum aliud, de quo prophetico praenuntiatum est elogio, et peccati regnum sub divino corruat judicio, unde sequitur: Servivit regi et filiis ejus donec imperaret rex Persarum eretur sermo Domini ex ore Jeremiae. et celebraret terra subbata sua. Cunctis enim diebus desolationum egit sabbatum usque dum complerentur septuaginta anni. Salomon ergo, ut superiora replicem, templum Domini septem annis construxit in Jerusalem, octavo autem illud consummavit ac dedicavit, significans quod tempore saeculi hujus, quod septem diebus
Abbreviated transcription (Latin):
nes cotidie lex diuina & prophetarum atcꝑ
apostoloꝵ oracula a peccatis recedere. & ad
deum ꝑ penitentiã conuerti admonent. S se¬
mel indurati uerba salutis despiciunt: & salu¬
tifero dñi mandato obedire contempnunt. Uñ
ipse inritatus inmittit suꝑ eos regem chalde¬
orum hoc est principem tenebrarũ cum sa¬
tellitib suis sꝑiritalib utiq nequitiis: ut qͥ
noluerunt salubri corrigi documento. hosti¬
um subitiantur tormento. Qui nulli parcen¬
tes ȩtati. nulli honorem adferentes dignita¬
t: quoscumꝙ caꝑuint. in babylonẽ hoc est in
confusionis laqueum transferunt. Q domũ
dñi incendunt: dum fideles qui templum
dm̃i ꝑ fidem & catholicã confessionẽ fieri ui¬
cdebantur. blasphemare compellunt. Destru¬
unt muros iherusalem: cum custodiam paᷤᷤ¬
torum deiciunt. Uniuersas turres cõburunt:
quando ecclesiasticos ordines qui culmen ho¬
noris habuerant. ꝑ inlicita desideria exirunt:

Expanded text:
nes quotidie lex divina et prophetarum atque nes quotidie lex divina et prophetarum atque apostolorum oracula a peccatis recedere, et ad Deum per poenitentiam converti admonent, sed semel indurati verba salutis despiciunt, et salutifero Domini mandato obedire contemnunt. Unde ipse iratus immittit super eos regem Chaldaeorum, hoc est, principem tenebrarum, cum satellitibus suis, spiritualibus utique nequitiis, ut qui noluerunt salubri corrigi documento, hostium subjiciantur tormento. Qui nulli parcentes aetati, nulli honorem deferentes dignitati, quoscunque capiunt in Babylonem, hoc est, in confusionis laqueum, transferunt, et domum Domini incendunt, dum fideles, qui templum Domini per fidem et catholicam confessionem fieri videbantur, blasphemare compellunt. Destruunt muros Jerusalem, cum custodiam pastorum dejiciunt; universas terras obruunt, quando ecclesiasticos ordines, qui culmen honoris habuerant, per illicita desideria excurrunt;
Abbreviated transcription (Latin):
est misercus adolescentis. & uuginis. & senis.
nec decrepiti quidem: s om̃s tradidit ma¬
nib eius. uniuersaq uasa domꝰ dñi tam ma¬
iora qͣm minora: & thesauros templi & regis
ꝑ sedechiam regem iudam nisi illi qui gub.¬
nationẽ regiminis in populo d̾i suscipiunt de¬
signat᷑: Q iuxta int̾ꝑretationẽ nominis ipsiꝰ
sedechiȩ. interpretatur enĩ iustus dñi. legem
gelicam doctrinam ad excercenda oꝑa iusticiȩ
honoris & officii accipiunt dignitatem. maxi¬
me cum filii iosie hoc est salutis dñi ꝑ grãm
baptismatis & sacri crismatis unctionem nun¬
cupari merent᷑: s clegenerantes ab hac digni¬
tate relabunt᷑ in uitiorum feditatẽ. & non so¬
lum semet ipsos impietati & inpudicitiȩ tͣdt̃.
s etiam subdlitos quosꝙ sibi consentientes par¬
ticipes scęlerũ faciunt. Nec fidem deo quã
ꝓmiserant custodiunt: nec cum hominib rite
pacis felera seruant. Huiꝰcȩ modi ergo homi¬

Expanded text:
est misertus adulescentis et virginis et senis est misertus adulescentis et virginis et senis nec decrepiti quidem sed omnes tradidit manibus eius universaque vasa domus Domini tam maiora quam minora et thesauros templi et regis per Sedeciam regem Judae, nisi illi qui gubernationem regiminis in populo Dei suscipiunt, designantur? quia juxta interpretationem nominis ipsius Sedecias interpretatur justus Domini. Legem gelicam doctrinam ad exercenda opera justitiae honores et officii accipiunt dignitatem, maxime cum filii Josiae, hoc est, salutis Domini, per gratiam baptismatis et sacri chrismatis unctionem nuncupari merentur, sed degenerantes ab hac dignitate relabuntur in vitiorum foeditatem, et non solum semetipsos impietati et impudicitiae tradunt, sed etiam subditos quosque sibi consentientes participes scelerum faciunt, nec fidem Deo quam promiserant custodiunt, nec cum hominibus rite pacis foedera servant. Hujuscemodi ergo homi
Abbreviated transcription (Latin):
Iginti & unius erat anni sedechias cuo
regnare cȩpisset . & .xi. annis regnauit
in iherusalem. fecitq malum in oculis dñi d̾i
sui : nec erubuit faciem iheremiȩ ꝓphetȩ loqͦn¬
tis ad se ex ore dñi. A rege qudꝙ: nabuchodono¬
sor recessit qui adiurauerat eum ꝑ dm: & in¬
durauit ceruicem suaᷤ & cor. ut non reuerte¬
retur ad dñm deum isrł. S & uniuersipͥn¬
cipes sacerdotum & populus preuaticaq sunt
inique iuxta uniuersas abhominationes gen¬
tium: & polluert̃ domum dñi quam sanctifi¬
cauerat sibi in iherłm. Mittebat autem dñs
ds̃ patrum suorum ad illos ꝑ manum nun¬
ciorum suorum de nocte surgens. & cotidie
commonens: eo qđ parceret populo & ha¬
bitaculo suo. At illi sub sannabant nuntioᷤᷤ
di: & pariupendebant sermones eiꝰ. illude¬
bantꝙ ꝓphetis donec ascend̾et furor dm̃i in
populum eius. & esset nulla curatio. Addux̃
enim suꝑ eos regem chaldeoꝵ. & int̾fecit iu¬
uenes eorum gladio in domo sanctuarii: nͦ

Expanded text:
decias cum regnare coepisset et undecim annis regnavit in Hierusalem fecitque malum in oculis Domini Dei sui nec erubuit faciem Hieremiae prophetae loquentis ad se ex ore Domini a rege quoque Nabuchodonosor recessit qui adiuraverat eum per Deum et induravit cervicem suam et cor ut non reverteretur ad Dominum Deum Israhel sed et universi principes sacerdotum et populus praevaricati sunt inique iuxta universas abominationes gentium et polluerunt domum Domini quam sanctificaverat sibi in Hierusalem mittebat autem Dominus Deus patrum suorum ad illos per manum nuntiorum suorum de nocte consurgens et cotidie commonens eo quod parceret populo et habitaculo suo at illi subsannabant nuntios Dei et parvipendebant sermones eius inludebantque prophetis donec ascenderet furor Domini in populum eius et esset nulla curatio adduxit enim super eos regem Chaldeorum et interfecit iuvenes eorum gladio in domo sanctuarii sui non
Abbreviated transcription (Latin):
rusalem: ꝙ cucumdata est urbs munitio¬
nib. Ueniꝙ nabuchodonosor tex babylo¬
nis ad ciuitatẽ cum serius suis: ut oppugna¬
rent eam. Egressusꝙ est rex ioachim iuda
ad regem babylonis ipse & mater eits. & ser¬
ui eiꝰ. & principes eius. & eunuchi eiꝰ. &̾ sus¬
cepit eum rex babylonis anno octauo reg¬
ni sui. & protulit inde omnes thesauros
domus domini. & thesauros domus regie
& concidit uniuersa uasa aurea que fece¬
rat salomon rex ifrahel in templo dñi iux¬
ta uerbum dñi. & transtulit omnem iheru¬
salem. & uniu̾sos principes. ꝙ̾ om̃s fortes
exercitus decem milia in captiuitatẽ. & õ

Expanded text:
rusalem, et circumdata est urbs munitiorusalem, et circumdata est urbs munitionibus. Venitque Nabuchodonosor rex Babylonis ad civitatem cum servis suis, ut oppugnarent eam. Egressusque est Joachin rex Juda ad regem Babylonis, ipse et mater ejus, et servi ejus, et principes ejus, et eunuchi ejus, et suscepit eum rex Babylonis anno octavo regni sui. Et protulit inde omnes thesauros domus Domini, et thesauros domus regiae: et concidit universa vasa aurea, quae fecerat Salomon rex Israel in templo Domini juxta verbum Domini. Et transtulit omnem Jerusalem, et universos principes et omnes fortes exer
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis ĩ fine ap̃ hebreos sc̃bit᷑. qͦ & patͥs eiꝰ ioa¬
chĩ. qͥ & alio noĩe elyachim appellatꝰ ẽ. S a
priorem hoc est patrẽ in fine nõĩs ꝑ capa
tant. Unde nemo putet ȩundẽ in danihelis
pͥncipio esse ioachim: qui in ierechielis exꝑ¬
dio ioachim scribit᷑. Iste extremã sillabam
chĩ habet ille ch̃in. & ob hanc causam in euã¬
gelio scłm matheum una uidet᷑ deesse gȩne¬
ratio: quia sccła thesserescȩ decadis in ioachĩ
desinte filium iosiȩ: & tercia incipit a ioachĩ
filio elyachim. Qđ ignorans porphẏrius
calumpniã struit eccłiȩ: suam ostendens im¬
periciam dum euuangelistȩ mathei argu¬
ere nititurꝰ falsitatem. Cumq anni cutulus
uolueretur. misit nabuchodonosor. qui & ad
cduxerunt eum in babylonẽ: asportatis si¬
mul pretiosissimis uasis domꝰ dñi. De hoc
quidem plemus in libro regum narrat᷑: uͥ
ita scriptum est. In temporẽ illo ascendert̃
serui nabuchodõnosor regis babylonis in ihe¬

Expanded text:
s in fine apud Hebraeos scribitur quibus et patris ejus Joakim, qui alio nomine Eliakim, appellatus est. Sed priorem, hoc est, patrem in fine nominis per cappa tant. Unde nemo putet eumdem in Danielis principio esse Joakim qui in Ezechielis exordio Joachin scribitur. Iste extremam syllabam kim habet, ille chin, et ob hanc causam in Evangelio secundum Matthaeum, una videtur deesse generatio, quia secunda tessarakaidecadis in Jechoniam desinit filium Josiae, et tertia incipit a Joachin filio Eliakim. Quod ignorans Porphyrius calumniam statuit Ecclesiae, suam ostendens imperitiam, dum Evangelistae Matthaei arguere nititur falsitatem. Cumque anni circulus volveretur, misit Nabuchodonosor rex nuntios qui et adduxerunt eum in Babylonem asportatis simul pretiosissimis vasis domus Domini. De hoc quidem plenius in libro Regum narratur, ubi ita scriptum est: In tempore illo ascenderunt servi Nabuchodonosor regis Babylonis in Je
Abbreviated transcription (Latin):
men eius qm̃ suauis est dñs: in et̃num mise¬
ricordia eius. ꝙ usq in scłm scłi ueritas eius.
Nec illud etiam sine misterio est: quod ip̃os
ianitores dicit binos & binos. esse in cellulis
atq in uia. Sed significat edituos dm̃. siue
in cellulis sint. hoc est ut suimet ipsoꝵ inte¬
rius curam gerant. siue in uia hoc est ut a¬
liis exterius uerbum dñi pre licent. semper
duo precepta caritatis scdm̃ regulã duoꝵ tes¬
t̾amentorũ omnino seruare debete. Porto a¬
chias erat suꝑ thesauros domus dei. ac uasa
sanctorum. Quis est iste qui p̃potutur the¬
sauris domus dñi. nisi redemptor noster: in
cuius potestate sunt omnia dona uirtutũ.
ac sapientie. quȩ sancta habet ecclesia : Int̃¬
ꝑretatur enim ãchias frater meus: de quo
paulus ait. Gracias agentes deo patͥ. qui dig¬
nos nos fecit in parte sortis sanctoꝵ in lumi¬
ne: qui eripuit nos de potestate tenebrarũ.

Expanded text:
men ejus, quoniam suavis est Dominus, in aeternum misemen ejus, quoniam suavis est Dominus, in aeternum misericordia ejus, et usque in saeculum saeculi veritas ejus . Nec illud etiam sine mysterio est, quod ipsos janitores dicit binos esse in cellulis atque in via; sed significat aedituos Domini, sive in cellulis sint, hoc est, in semetipsius interius curam gerant, sive in via, hoc est, ut aliis exterius verbum Dei praedicent, semper duo praecepta charitatis secundum regulam divinorum testamentorum omnino servare debere. Porro Achias erat super thesauros domus Domini, et vasa sanctorum. Quis est iste, qui praeponitur thesauris domus Domini, nisi Redemptor noster, in cujus potestate sunt omnia dona virtutum ac sapientiae, quae sancta habet Ecclesia. Interpretatur enim Achias, frater meus. De quo Paulus ait: Gratias agentes Deo Patri, qui dignos nos fecit in parte sortis sanctorum in lumine; qu
Abbreviated transcription (Latin):
bini & buii. In cellulis quoq ianitorũ ad occi¬
dentem quatuor in uia: biniq ꝑ cellulas. he
sunt diuisiones ianitorũ filiorum chore & me
rari. Qđ dicit in oriente sex leuitas. atq in
cȩtĩs plagis quatuor esse constitiitos: ꝑ seuari¬
um numerũ primũ. bonam opationem diui¬
norum significat ministroꝵ. ꝑ quat̾narium qͦq
euuangelica expͥmitur doctrina: simul cũ
quatuor uirtutũ principaliũ plenitudine.
Quisquis ergo ianitor diuini templi hoc est
doctor sancte ecclesiȩ fieri uoluerit: nȩcesse
est ut euuangelicam doctrinam simul cum bo¬
norum oꝑni ꝑfectione studeat hr̃e. ut eos qui
ad ianuam spiritalis ȩdificii accedunt: ꝑ iꝑ¬
sorum doctrmam atq exempla rite possint
intrare: ac laudes dño ibidem digne cantare.
Q uib ꝑ psalmistam inuitantẽ ad laudandũ
deum dicit. Iutrate portas eius in confessione:
atria eius i hẏmnis confessionũ. Laudate no¬

Expanded text:
bini et bini in cellulis quoque ianitorum ad occibini et bini in cellulis quoque ianitorum ad occidentem quattuor in via binique per cellulas hae sunt divisiones ianitorum filiorum Core et Mes, atque in caeteris plagis esse quatuor constitutos, per senarium numerum primum bonam operationem divinorum significat ministrorum. Per quaternarium quoque evangelica exprimitur doctrina, simul cum quatuor virtutum principalium plenitudine. Quisquis ergo janitor divini templi, hoc est, doctor sanctae ecclesiae fieri voluerit, necesse est ut evangelicam doctrinam simul cum bonorum operum perfectione studeat habere, ut ii qui ad januam spiritualis aedificii accedunt, per ipsorum doctrinam atque exempla rite possint intrare, ac laudes Domino ibidem digne cantare. Quibus per Psalmistam invitantem ad laudandum Dominum dicitur: Intrate portas ejus in confessione, atria ejus in hymnis confessionum. Laudate no
Abbreviated transcription (Latin):
iirtutẽ aũ eiꝰ ab negantes. & benedicit᷑
rit: quia illius temꝑoris euum. ꝓpinquũ erit
diei iuditii. quando sancti in resurrectione
corpora inmortalia suscipientes. ꝑ sentenciã
usti indicis ad possidendum regnum ꝑatͥs
celestis inuitantur. Qd autem dicitur. qđ
custodia fuerit contra custodiã. significat
concordiam diuinoꝵ testamentorum: quia
qđ sancti patres ante incarnationẽ dñicã
de mysteriis futuris ecclesiȩ presiguralũt
typo. hoc doctores euuangelii. mͦ post ex¬
pletam incarnationẽ dñi. passionem. resur¬
rectionẽ atq ascensionẽ ad celos gestu demõ¬
strant ȩuidentissimo. Nec non & cȩt̃a tur¬
ba fideliũ de iudeis atq gentib: una fide.
uno baptisinate. unius dei ꝑ totum orbem
terrarum cȩleberrimo conprolut cultu.
Ad orientem inquit leuitȩ sex. & ad aqui
lonem quatuor ꝑ diem. atq ad meridiem
similit̃ in die qu̾atuor: ꝙ ubi erat conciliũ

Expanded text:
uirtutem autem eius abnegantes: et hos deuita. uirtutem autem eius abnegantes: et hos deuita. rit, quia illius temporis aevum propinquum erit diei judicii, quanto in resurrectione corpora immortalia suscipientes per praesentiam justi judicii ad possidendum regnum Patris coelestis invitantur. Quod autem dicitur, quod custodia fuerit contra custodiam, significat concordiam divinorum testamentorum, quia quod sancti Patres ante incarnationem Dominicam de mysteriis futuris Ecclesiae praefigurabant typo, hoc doctores Evangelii modo post expletam incarnationem Domini, passionem, resurrectionem atque ascensionem ad coelos gestu demonstrant evidentissimo: nec non et caetera turba fidelium de Judaeis atque gentibus una fide, uno baptismate, unius Dei per totum orbem terrarum celeberrimo comprobat cultu. Ad orientem, inquit, Levitae sex; ad aqulonem quattuor per diem atque ad meridiem similiter in die quattuor et ubi erat concilium
Abbreviated transcription (Latin):
enim tunc eccłi̾a ostium ꝑsecutionib: licet
sanctorũ roboretur doginatib. Campest᷑s
efficitur in lasciuoꝵ morib. s in ꝑfecdorum
eleuabitur actib: quȩ utraq diuinis demõ¬
strãtur eloquiis. Scriptum est enim in no¬
uissima uisione danthelis prophete: qđ an¬
gelus dixerit ad ꝑrophetã. Uade damel.
quia clausi sunt signatiq sermones usq ad
tempꝰ prefinitũ donec eligantur: & dealba¬
buntur. & quasi ignis probabunt᷑ multi. o
om̃s impii. Porto docti intelligent. Paulus
autem ad thimocheũ ita scribens ait. Hoc
aũ scito qđ in nouissimis dieb instabunt
temꝑa periculosa: & erunt hoĩes se ipsos a¬
mantes. Cupidi. elati. superbi. blasphetni.
parentib non obedientes. ingrati scelesti.
sine affectione. sine pace. cͥminatores. inconci¬
uentes. inmites. sine benignitate. ꝓditores.
ꝓterui timidi. uoluptatum amatores. magis
qͣm dei. Habentes spȩciem quidem pietatis.

Expanded text:
enim tunc Ecclesia hostium persecutionibus, licet enim tunc Ecclesia hostium persecutionibus, licet sanctorum roboretur dogmatibus. Campestris efficitur in lasciviarum motibus; sed imperfectorum elevabitur actibus. Quae utraque divinis demonstrantur eloquiis. Scriptum est in novissima visione Danielis prophetae, quod angelus dixit ad prophetam: Vade, Daniel, quia clausi sunt, signatique sermones usque ad tempus praefinitum, donec eligentur, et dealbabuntur, et quasi ignis probabuntur multi: et orro docti intelligent . Paulus autem ad Timotheum ita scribens ait: Hoc autem scito quod in novissimis diebus instabunt tempora periculosa, et erunt homines seipsos amantes, cupparentibus non oboedientes, ingrati, scelesti, sine affectione, sine pace, criminatores, incontinentes, inmites, sine benignitate, proditores, proterui, tumidi, uoluptatum amatores magis quam dei, habentes speciem quidem pietatis,
Abbreviated transcription (Latin):
abiathar sacerdotib & principib uniũsis.
& pͥma quidẽ gen̾atio conscendens. scͥpta ẽ
pͥma te sołã. pariter & tercia: & consequent᷑
usq ad uicesimnã quartã. & hec diuisio per¬
mansit : usq ad p̾sentẽ diẽ. fecit autẽ ex tri¬
bi leuitarũ. partes uiginti & qͣtuor. & sorti¬
ti eõdem mͦ conscendert̃: utq scdm̃ sacer¬
dotium octo dieb ipsi quoq ministrarant
insticuit. Eos autẽ qui erant ex g̃mine mo¬
usi: hos eminentiꝰ honorauit. fẽcit autẽ eos
custodes thesaurorũ dei atq uasoꝵ: quȩ
reges deo dicare contingeret. Iussitꝙ om̃ib
de tribu leui simul &̃ sacerdotib ut̃ die noctus¬
ianitores cloctores illius temporis: qui concul¬
catam per secutionib ecclesiam. suis dognati¬
b leuant. atq exhortacionib roborant. Qd̃
bene ipsorum ianitorum expͥmunt nomina.
Inter precaturꝰ enim sepphima humilis siue
camꝑestris: & chosa diuinans. Humiliabit᷑

Expanded text:
Abiathar Abiathar dens scripta est prima, et secunda pariter et tertia et consequenter usque ad vicesimam quartam. Et haec divisio permansit usque ad praesentem diem. Fecit autem ex tribu Levitarum partes viginti quatuor et sortiti eodem modo conscendere: utque secundum sacerdotium octo diebus ipsi quoque ministrarent, instituit. Eos autem qui erant ex germine Moysi, hos eminentius honoravit: fecit autem eos custodes thesaurorum Dei atque vasorum, quae reges Deo dicare continget: jussitque omnibus de tribu Levi simul et sacerdotibus, ut die noctujanitores sunt doctores illius temporis, qui conculcatam persecutionibus Ecclesiam suis dogmatibus levant, atque exhortationibus roborant. Quod bene ipsorum janitorum exprimunt nomina. Interpretatur enim Sepphim humilis, sive campestris: et Hosa, divinans. Humiliabitur
Abbreviated transcription (Latin):
tos. ꝑenni mentis memoria gaudia suꝑnaꝙ̃
situros. Sepe enim capitis nomine: mens
solet intelligi. Qđ autem dicit has uices se¬
cundũ ministeria sua. q̾ iuxta ritum suum
sub manu esse aaron patris eorũ: ꝑ nom̃ adi¬
ron designat pontificẽ. qui ex una quaꝙ
sorte ȩlectus. ordine uicis suȩ cȩt̾is minori¬
b gradib preerat: & disponebat quȩ faci¬
enda erant in domo dei. Erant enim ut supe¬
rius dictum est principes sanctuaru. & pͥn¬
cipes dei : tam de filis elearar. qͣm de filin
ithamar. De his quippe sortib: iosephus ta¬
liter narrat dicens. Diuisit autẽ eos ꝑge
nerationes. & segregans ex tribi sacerdoces:
inueniens eorum generationes uiginti qͣtu¬
or. Ex domo quidem eleatar . xyi. & de itha¬
mar.yiii. & precipiens. ut una queq gene¬
ratio ministraret deo ꝑ dies octõ. a sabbato
usq ad sabbatum. E ita omnũt gen̾ationes
sortẽ accepert᷑: presente dauid & sadoch &

Expanded text:
tos perenni mentis memoria gaudia superna tos perenni mentis memoria gaudia superna quaesituros. Saepe enim capitis nomine mens solet intelligi. Quod autem dicit has vices secundum ministeria sua et juxta ritum suum sub manu esse Aaron patris eorum, per nomen Aaron significat pontificem, qui extrema quoque sorte electus ordine vicis suae caeteris minoribus gradibus praeerat, et disponebat, quae facienda erant in domo Dei. Erant enim, ut superius dictum est, principes sanctuarii et principes Dei, tam de filiis Eleazar quam de filiis Ithamar. De his quoque sortibus Josephus taliter narrat, dicens: « Divisit autem eos per generationes, et segregans ex tribu sacerdotes, inveniens eorum generationes viginti quatuor. Ex domo quidem Eleazar tredecim et de Ithamar octo, et praecipiens ut unaquaeque generatio ministraret Deo per dies octo a sabbato usque ad sabbatum: et ita omnium generationes sortem accepere, praesente David et Sadoch et
Abbreviated transcription (Latin):
atq euuangelii doctrinam ꝑfectam seruare:
Hanc uudelicet iohannes apłs &̾ euuangelista
in apocalipsi sua sub eodem numeto hoc est
uicenario & quat̾nario in circuitu sedis d̃i sub
figura senioꝵ sedentẽ iudilicet suꝑ tronos .xx.
quatuor: ut ostenderet uniu̾sam dei ȩcclesiam.¬
quȩ per geminum testamentũ de patͥarebis
ꝙ apofiolis generata est ꝑpecualit᷑ cum &ͦ reg¬
nare. Sedentem autem cernit: propter indi¬
ciariam eius in xp̃o dignitatẽ. Sedebunt it
in sudicio sedere. stantes ad dexterã iudicis.
Possunt ȩtiam. xxͣ quatuor seniores in illis in¬
telligi: qui ꝑfectionẽ oꝑis quȩ senario num̃o
commendatur. clara euuangelii p̾dicatione
consũmant. Nam quater seni: uiginti qua¬
tuor faciunt. Nec non ce eos dem seuiores
amictos uestimentis albis. & in capitib suis
cronas aureas habere p̾dictus apłs cõme¬
morat: ut demonstret illos bonis oꝑib mdu¬

Expanded text:
atque Evangelii doctrinam perfecte servare . atque Evangelii doctrinam perfecte servare . Hanc videlicet Joannes apostolus et evangelista in Apocalypsi sua sub eodem numero, hoc est, vicenario et quaternario in circuitu sedis Dei sub figura seniorum sedentem vidit super thronos viginti quatuor , ut ostenderet universam Dei Ecclesiam,e per geminum testamentum de patriarchis et apostolis generata est, perpetualiter cum Christo regnare. Sedentem autem cernit propter judiciariam ejus in Christo dignitatem. Sedebunt enim terunt sancti in judicio sedere stantes ad dextram judicis? Possunt etiam viginti quatuor seniores in illis intelligi, qui perfectionem operis, quae senario numero commendatur, clara Evangelii praedicatione consummant. Nam quater seni viginti quatuor faciunt. Nec non et eosdem seniores amietos vestimentis albis, et in capitibus eorum coronas aureas habere praedictus apostolus commemorat, ut demonstret, illos bonis operibus indu
Abbreviated transcription (Latin):
fluo patre hoc est gentili populo sit editus:
tamen sacerdotalẽ sicut & regiam ht̃ dignitatẽ.
ꝙ susticiȩ nomine merito cetsetur. Exiuit aũ
sors pͥma ioarib: sccłã iedeie. tercia arim. quarca
rorim. quinta melchia. sext̾a mainan. seꝑtima
actos. octaua abia. nona hiesu. decima sechenia.
undetima elyasib. duodecima rachim. t̾cra de¬
cima hoppha. quartadecima iesbaab. quinta de¬
cima belga. sextadecina emier. septima de¬
cuna ezir. octauadecima hapses. nonadecuna
cesima pͥma iachin. uicesima scda gamul. uice
sima tercia dalaia. uicesima quarta martiau.
Hȩ uices eorum scłm̃ ministeria sua. ut ingre¬
diantur domum dei: & iuxta ritum suum sub
iami aaron patris eorum. sicut p̾cepit dñs
ds israhel. Quid est qđ in uginti quatuor sor¬
tes leuitica tͥb. & sacerdotalis ordo distribui¬
tur:nisi qd ostendit eccłiȩ catholicȩ sacetdota¬
lem. & regiam dignitatẽ ꝑlene habere. & legis

Expanded text:
fluo patre, hoc est gentili populo, sit editus, fluo patre, hoc est gentili populo, sit editus, tamen sacerdotalem sicut et regiam habet dignitatem et Justi nomine merito censetur. Exivit autem sors prima Joiarib, secunda Jedei, tertia Harim, quarta Seorim, quinta Melchia, sexta Maiman, septima Accos, octava Abias, nona Jesua, decima Sechenia, Undecima Eliasib, Duodecima Jacim, Tertiadecima Hoppha, Quartadecima Isbaab, Quintadecima Belga, Sextadecima Emmer, Septimadecima Ezir, Octavadecima Aphses, Nonadecima ma Jachin, Vigesimasecunda Gamul, Visima tertia Dalaian, vigesima quarta Mahazian. Hae vices eorum secundum ministeria sua, ut ingrediantur domum Domini, et juxta ritum suum sub manu Aaron patris eorum, sicut praeceperat Dominus Deus Israel. Quid est quod in viginti quatuor sortes Levitica tribus, et sacerdotalis ordo distribuitur, nisi quod ostendit Ecclesiam catholicam sacerdotalem et regiam dignitatem pleniter habere, et legis
Abbreviated transcription (Latin):
que sub se habebat cec̾os ithamar. Qđ semeras
filius nathanael scriba leuites coram rege &
principib sacerdotũ dicitur descͥpsisse ipsassor¬
tes: significat doctoꝵ ordinẽ. omnia que in le¬
ge comp̃hensa sunt. misteria ꝑure & sincere co¬
ram dño & hominib uerbo recte fidei tractae¬
re. atq ad noticiã auditorũ ꝑduc̾e. Q bene
ipsa nomina: ꝑ int̾pretaciones suas oftendĩ.
NNam semeias audiens dñm. Nathanael dorũ
dei: sadoch iustus. abimelech frat̾ meus rex:
& abyathar pater meus suꝑfluus inter pretane¬
tus. Qengo tite audit deum. recte discendo le¬
gem eius. q obediendo mandatis illiꝰ: ipse filius
domini dei. qui hanc graciã non nisi ex dono
habet diuino. Hicq scbadoctus in regno cȩ¬
lorum. & minister ueri templi: describit ritũ
sacerdotũ coram rege uidelicet xp̃o. seu popu¬
lo ꝯͥano. Qi bene rex potest dici. quia corpus
est ap̃i: & uitam suam ri te regit. suiq met¬
ipsius bene dominat᷑. Qui etiam licet ex suꝑ¬

Expanded text:
Ithamar. Quod Semeias, filius Nathanael, scriba Levites coram rege et principibus sacerdotum dicitur descripsisse ipsas sortes, significat doctorem ordine omnia, quae in lege comprehensa sunt, mysteria pure et sincere coram Deo et hominibus verbo rectae fidei tractare, atque ad notitiam auditorum perducere. Quod bene ipsa nomina per interpretationes ostendunt: nam Semeias, audiens Dominum; Nathanael, donum Dei recte; Sadoch, justus; Abimelech, frater meus rex; et Abiathar, pater superfluus, interpretatur. Qui ergo rite audit Dominum recte discendo legem ejus, et obediendo mandatis illius, ipse filius est doni Dei, quia hanc gratiam non nisi ex dono habet divino. Sicque scriba doctus in regno coelorum, et minister veri templi describit ritum sacerdotii coram rege, videlicet Christo seu populo Christiano . Qui bene rex potest dici, quia corpus est Christi, et vitam suam rite regit, suiquemetipsius bene dominatur . Qui etiam licet ex super
Abbreviated transcription (Latin):
nes meas: a iuidiciis enim tius timui. Et a¬
libi de ipsa spiritali ierusalem loquitur di¬
cens. Ierusalem que edificaturꝰ ut ciuitas: cuiꝰ
participatio eius in idip̃m. Et paulopꝰ. fiat¬
inquit pax in uircite tua: & abundantia ĩ
turrib tuis. Preꝑauit ȩtates: cum lectiones
sonore & cantica spiritalia ab ipsis sauctis
patͥb. ad instructionem sc̃e eccłie conditȩ st̃.
Preparauit & ligna cȩdrina: cum uiros uir¬
tutib claros in ipsis scripturis suis ad exẽ¬
plum fidelium inseruerunt. Quales fuert̃
abel. enos. & enoch. & noȩ. ꝙ abraam. & ce¬
t̃i patͥarchȩ. qui ambulauerunt cum dño. ꝙ
translati sunt a mundo: quorum iusticie obli¬
uonem non acceperunt. Quales moyses qͥ
prophetȩ: qui p̃mincianerunt de aduentu iusq.
& ꝑiis dogmatib. sacramenta quȩ nunc salu¬
briter sancta tenet eccłia. preconati sunt. Qualeᷤ
&cȩtĩ iusti: qui ꝑ fidem uicerunt regna. oꝑati

Expanded text:
nes meas: a judiciis enim tuis timui . Et anes meas: a judiciis enim tuis timui . Et alibi de ipsa speciali Hierusalem loquitur, dicens: Hierusalem, quae aedificatur ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum . Et paulo post: Fiat pax in virtute tua, et abundantia in turribus tuis. Praeparavit et aes, cum lectiones sonorae et cantica spiritalia ab ipsis sanctis Patribus ad instructionem sanctae Ecclesiae condita sunt. Praeparavit et ligna cedrina, cum viros virtutibus claros in ipsis Scripturis suis ad exemplum fidelium inserverunt: quales fuerunt Abel, Enos, et Enoch, et Noe, et Abraham, et caeteri patriarchae; qui ambulaverunt cum Domino, et translati sunt a mundo, quorum justitiae oblivionem non acceperunt: qualis Moyses et prophetae, qui praenuntiaverunt de adventu justi , et piis dogmatibus sacramenta, quae nunc salubriter sancta tenet Ecclesia, praeconiati sunt, quales et caeteri justi, qui per fidem vicerunt regna, operati
Abbreviated transcription (Latin):
Ferrum quoq plurimum ad clauos ianuarũ.
& ad cõmi̾suras atꝙ coniunctas p̃parauit da¬
uid: & eris pondus innumerabile. Ligna qͦꝙ
cedrina non pot̾ant estimari: quȩ sydonii q
tẏrii deportauert̃ ad dauid. Quid est qđ da¬
uid salomoni filio suo preparauit sumptus
duxit. docendo atq oꝑando instrumenta com¬
petentia ad edificationẽ spiritalis edificii
parabant. ut ueniente ipso rege nr̃o. uero sci¬
licet pacifico. eorum supplementis hoc est eoꝵ
attestacionib fidem confirmaret ȩuuangelii:
& ecclesiam suam uariis ornamentis scriptura¬
rum decoraret : Preparauit quoq ferrũ pluri¬
mum ad clauos ianuarũ. q ad cominissuras
atq coniuncturas. cum fidĩ firmitatem sacͥs
dogmatib ordinauit. qͣtinꝰ intrantes tn eccłi¬
am. timoris dei aculeis constͥngentur. & dilec¬
t̾ionis ac societatis federe ꝑ ȩandem fidem in¬
uicem nec terent᷑. Unde idem psalmista pre¬
catur dñm dicens. Confige timore tuo car¬

Expanded text:
ferrum quoque plurimum ad clavos ianuarum et ad commissuras atque iuncturas praeparavit David et aeris pondus innumerabile ligna quoque cedrina non poterant aestimari quae Sidonii et Tyrii deportaverant ad David et dixit David Salomon filius meus puer parvulus est arnem originem duxit , docendo atque operando instrumenta competentia ad aedificationem spiritalis aedificii parabant, ut veniente ipso rege nostro, vere scilicet pacifico, eorum supplementis, hoc est, eorum attestationibus, fidem confirmaret Evangelii, et Ecclesiam suam variis ornamentis Scripturarum decoraret. Praeparavit quoque ferrum plurimum ad clavos januarum et ad commissuras atque juncturas, cum fidei firmitatem sacris dogmatibus ordinavit, quatenus intrantes in Ecclesiam timoris Dei aculeis configerentur, et dilectionis et societatis foedere per eamdem fidem invicem necterentur. Unde idem Psalmista precatur Dominum dicens: Confige timore tuo car
Abbreviated transcription (Latin):
mundum cum casta conũsatione exhibet do¬
mino. Recordatur oꝑm illius: qͥ meditator
legis dei scdm regulã catholicȩ fidei sedusꝰ
existit. Glorificat atꝙ laudat dñm: qui non
solum sermone predicationis ac uoce iubi¬
lationis. s etiam bonorum oꝑm laudat effec¬
t̃u. Sicq implet᷑ digne illiũs minist offĩ¬
cium: de quo saluator in euuangelio ait. Qi
michi ministrat me sequatur: & ubi ego sum
illic & mist̃ meus ert. Quia qui corde. ore.¬

Expanded text:
mundum cum casta conversatione exhibet Domundum cum casta conversatione exhibet Domino. Recordatur operum illius qui meditator legis Dei secundum regulam catholicae fidei sedulus existit. Glorificat atque laudat Dominum, qui non solum sermone praedicationis ac voce jubilationis, sed etiam bonorum operum laudat effectu. Sicque impletur digne illius ministri officium, de quo Salvator in Evangelio ait: Qui mihi ministrat, me sequatur. Et ubi sum ego, illic et minister meus erit
Abbreviated transcription (Latin):
terius non quȩrit: insinuat dicens. Cu¬
dam & iulior fiam Et quia ꝑ hoc qđ iu¬
lem se exterius prebuit. nequaqͣm urt̃ius in¬
tumescit: adiungit. Eroq humilis in õculis
meis. Ac si aꝑte dicat. Qualẽ me ext̃iis des¬
piciens exhibeo : talem me interiꝰ adcendo.
Quid eigo acturi sunt quos doctna eleuat:
si dauid ex came sua uenturum redempto¬
rem nouerat. eiusq gaudia ꝓphetando nun¬
ciabat. & tamen in semet ipso ceruicẽ cordis
ualida discretionis calce depͥmebat dicens: erõq
humilis in oculis meis: eonstitutꝙ dauid co¬
ram archa dei de leuras qui ministrarent: &
recordarent᷑ oꝑm eius. & glorisicarent atꝙ lau¬
darent dñm. & cet̾a. Ndtende lector ordiniẽ
& officiũ leuitarũ constituente dauid. ut
ministrarent inquit & recordarent᷑ opm eiꝰ
& glorificarent atq laudarent dñm. Sbi
tocius uitȩ nr̃e dispositionẽ in religione aͥa¬
na considerarẽ potis. Ministrat gͦ deo: qui cor

Expanded text:
terius non quaerit, insinuat, dicens: Luterius non quaerit, insinuat, dicens: Ludam et vilior fiam. Et quia per hoc, quod vile est, se exterius praebuit nequaquam interius intumescere, adjungit: Eroque humilis in oculis meis. Ac si aperte dicat: Qualem me exterius despiciens exhibeo, talem me interius attendo. Quid ergo acturi sunt, quos doctrina elevat, si David ex carne sua venturum Redemptorem noverat, ejusque gaudia prophetando nuntiabat, et tamen in semetipso cervicem cordis valida discretionis calce deprimebat, dicens: Eroque humilis in oculis meis. Constituitque David coram arca Dei de Levitis, qui ministrarent et recordarentur operum ejus, et glorificarent atque laudarent Dominum, etc. Attende, lector, ordinem et officium Levitarum, constituente David, ut ministrarent, inquit, et recordarentur operum ejus, et glorificarent atque laudarent Dominum. Ubi totius vitae nostrae dispositionem in religione Christiana considerare poteris. Ministrat igitur Deo, qui cor
Abbreviated transcription (Latin):
& uilior fiam plus qm factus sum: eroq
humilis in ocilis meis. Ac si aꝑte dicat.
Uilesc̾e̾ coram hominib appeto. quia scrua¬
re mͥ coram dño regnũ ꝑ humilitatẽ queto.
St̃uero non nulłi qui de semet ipsis humi¬
lia sentiunt: qui in honorib posta. nichil
se esse nisi puluerẽ fauillamq ꝑpendunt.
s tamen corã hominib uiles appatẽ refugi¬
unt: & contͣ hoc qd̾ ħi de se interius cogitãt
quasi rigida exterius uenustate palliantuꝵ.
Q sunt non nulli qui iules uden ab homi¬
nib appetunt. atq per omne qđ sunt. deiec¬
ios se exhibendo contempnunt: s tam̾ apud
se introrsus quasi ex ipso m̃ĩto oftense utli¬
tatis intume scunt. Et tanto magis in corde
elati sunt: quanto ampliꝰ in specie elationẽ
p̃munt. Quȩ utraq uniꝰ ȩlationis bella. mag¬
na dauid circumspectione ddep̃hendit: mi¬
ra untite suꝑauit. Quia enim de semet¬
ip̃o intus humilia sentiens. honorem ex¬

Expanded text:
et vilior fiam plus quam factus sum, eroque et vilior fiam plus quam factus sum, eroque humilis in oculis meis. » Ac si aperte dicat: Vilescere coram hominibus appeto, quia servare mihi coram Deo ingenium per humilitatem quaero. Sunt vero nonnulli qui de semetipsis humilia sentiunt, quia, in honoribus positi, nihil se esse, nisi pulverem favillamque perpendunt; sed tamen coram hominibus viles apparere refugiunt, et contra hoc quod de se interius cogitant, quasi rigida exterius venustate palliantur. Et sunt nonnulli qui viles videri ab hominibus appetunt, atque per omne quod sunt, dejectos se exhibendo contemnunt, sed tamen apud se introrsus quasi ex ipso merito ostensae vilitatis intumescunt, et tanto magis in corde elati sunt, quanto amplius in specie elationem premunt. Quae utraque unius elationis bella magna David circumspectione deprehendit, mira virtute superavit. Quia enim de semetipso intus humilia sentiens, honorem ex
Abbreviated transcription (Latin):
t̃is singularit̃ p̃tulit: se quoꝙ sub dño & ex¬
equando minimis ce abiecta exibendo con¬
tempnit. Non potestas regni ad memoriã
reducitur. non subiectoꝵ oculis saltando u¬
lescere metuit: non se honore p̃latũ cet̾is ante
eius archam qui honorẽ dederat recognosc̃.
Coram dño egit debilia uel extrema: ut ula
humilitate se solidaret. qua coram omnib
gesserat forcia. Quid de eius factis ab alus
sentiatur ignoro. Ego uero daia plus sas¬
tantem stupeo qͣm pugnantẽ. Pugnando
quippe hostem subdidit: saltando autẽ corã
dño. semet ipsum uicit. Quem michoł filia
saul adhuc tumore regii genĩs insana. cũ
humiliatũ despiceret dicens. Qm glorio¬
sus fuit hodie rex istaheł discooperiens se
ante ancillas seruorũ suoꝵ. & nudatꝰ est qͣ¬
si si nudetur unus de scurris: ꝓtuiꝰ audiut¬
udam ante dñm qui elegitꝰ me: potius
qͣm patrẽ tuum. Ac paulopꝰ ait. Ludam

Expanded text:
tis singulariter praetulit, se quoque sub Domino, et extis singulariter praetulit, se quoque sub Domino, et exaequando minimis, et abjecte exhibendo contemnit. Non potestas regni ad memoriam reducitur, non subjectorum oculis saltando vilescere metuit, non se honore praelatum caeteris ante ejus arcam, qui honorem dederat, recognoscit. Coram Deo egit debilia vel extrema, ut illa ex humilitate solidaret, quae coram hominibus gesserat fortia. Quid de ejus factis ab aliis sentiatur, ignoro. Ego David saltantem plus stupeo quam pugnantem. Pugnando quippe hostem subdidit, saltando autem coram Domino semetipsum vicit. Quem Michol filia Saul adhuc humiliatum despiceret, dicens: « Quam gloriosus fuit hodie rex Israel, discooperiens se ante ancillas servorum suorum, et nudatus est, quasi si nudetur unus de scurris. » Protinus audivit: « Ante Dominum qui elegit me potius quam patrem tuum. » Ac paulo post ait: « Et ludam
Abbreviated transcription (Latin):
losconcepti seminis fructus dat: quia qͥ ũbũ¬
aiᷤ auiceon cipim absꝙ boni oꝑis ꝑle dĩ
ppetue mottis expectant. Q  dauid cũ ar¬
cetdris io iherłm psaltando reduc̾et aiu¬
chol filia sabs uxore sua irisus est. tropole¬
gice sntu en ł bet. quanta uirtutũ muna dã
ipse ꝑceꝑat. atq in his omnib quã fercẽ se¬
laretiora leonum frang̃e. ursorum braehia
Aissipare. despectis priorib frattib eligi
reprobato rege ad regni gub̾nacula ungr
timenddum c̃unctis uno iapide goliam ster¬
ne. a rege p ropyseta extinctis allophilis mi¬
merosa ꝑreputia reportare. ꝓmissumtanã¬
sine ulla contradictione possidere : Et tamẽ
cum archã d̾i ierłm reuocat: quasi oblitꝰ p̾la¬
tum se om̃ib. admꝑctus populis ante archã
saltat. Et quia coram archa saltare ut cre¬
dit᷑ uulgi mos fuerat: rex se in diuino ob¬
sequio ꝑ saltatũ rotat. Ecce quem dñs cunc¬

Expanded text:
los concepti seminis fructus dat, quia qulos concepti seminis fructus dat, quia qu percipiunt absque boni operis prole, diem perpetuae mortis exspectant. Quod David cum arca Domini in Jerusalem saltando reduceret, a Michol filia Saul uxore sua risus est, tropologiam intueri libet, quanta virtutum munera David ipse perceperat, atque in his omnibus quam fortem leret ora leonum frangere, ursorum brachia dissipare, despectis prioribus fratribus eligi, reprobato rege ad regni gubernacula ungi, timendum cunctis uno lapide Goliam sternere, a rege proposita exstinctis allophylis numerosa praeputia reportare, regnumsine ulla contradictione possidere? Et tamen cum arcam Dei Jerusalem revocat, quasi oblitus praelatum se omnibus, adjunctus populis ante arcam saltat. Et quia coram arca saltare, ut creditur, vulgi mos fuerat, rex se in divino obsequio per saltatum rotat. Ecce quem Dominus cunc
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃e. qui est ad dext̾am dei: qui etiam int̾pellat
pro nobis. Qui in exemplum dauid fideles
pumises ꝙ benedicens. salutaris misterũ pas¬
citallentes. Particur singulis colliridã ꝑanẽ
unã illius utiq qui de cȩlo descendit. & dat
unam mundo hiuit. Et assaturã bubulȩ car¬
nis unam: ilius scilicet uituli saginati qui
ꝓreuertente ad patrem filio iuniore mactaꝰ.¬
u inigne passioius assitus est dicens. Era¬
ruit uelit testa iurtus m̃a. Et similã fryã
sima. s ob humane salutis causam ub̾rimã
delectacionib crucis sartagine tostã. S me¬
ieto una patis collirida una carnis assatina
dat᷑. quia un dt̃s. una fides. unũ baptisma
unt as a pater omnñ. Alit̃. hȩc mim̃a fide¬
les accipiunt: quando unꝰ ꝑams & unũ corꝰ¬
mi ualti sunt in apͥo. sue carnis singuli lasei¬
honorũ. olco musericordiȩ ꝑingiussimos. Cͣ¬
passcone ꝑxumm feruere faciunt. at contta
rasa sauł frustra cubiculũ regis ingressa uł¬

Expanded text:
 qui est ad dexteram Dei, qui etiam interpellat pro nobis, » qui in exemplum David fideles humilesque benedicens salutaris mysterii pascit alimentis. « Partitus singulis collyridam panis unam, » illius utique, qui de coelo descendit, et dat vitam huic mundo. « Et assaturam bubulae carnis unam, » illius scilicet vituli saginati, qui pro revertente ad patrem filio juniore mactatus, et igne passionis assatus est, dicens: « Exaruit, velut testa, virtus mea . » « Et similam frixam simam, sed ob humanae salutis causam uberrimam delectationibus crucis sartagine coctam. Et merito una panis collyrida, una carnis assatura datur, quia unus Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus et Pater omnium . Aliter haec munera fideles accipiunt, quando unus panis et unum corpus multi sumus in Christo , sive carnis singuli lascibonorum oleo misericordiae pinguissimos compassione proximi fervere faciunt. At contra, filia Saul frustra cubiculum regis ingressa, nul
Abbreviated transcription (Latin):
istam: sic̃ locutus est nathan ad dausds
umꝙ uenisset rex daud. & sedisset &¬
ram dño: apxit. Quis ego sum dñe d̾s.
& quȩ domus mea ut prestares michi taba:
S & hoc parũ uisum est. iii conspectu tuo:
ideoꝙ locutus es suꝑ domũ serui tui ȩciã
in fucurum: & fecisti me s̃pectabile suꝑ om
homines dñe ds̃ meꝰ. Quid est qci cdaiuid¬
dicit. spectabilẽ se esse fac̃tum a dño suꝑ
om̃s homines: Quod nisi hyꝑbolice dictu
accipiatur: scłm hẏstoria omnino starenꝰ
potest. Scdm allegoriam uero ipse ibi de¬
signatur. qui de semine dauid scdm carnẽ
natus est. redemptor uidelicet noster: quẽ
ds̃ pater a mortius suscitans. exaltauit &
constituit ad dext̾am suam in cȩlestib. su¬
ꝑ omnẽ princiꝑatum. ꝙ potestatẽ. & uͥtutẽ.
&̧ dominationẽ. & om̃e nomen qđ nomi

Expanded text:
t Nathan ad David cumque venisset rex David et sedisset coram Domino dixit quis ego sum Domine Deus et quae domus mea ut praestares mihi talia sed et hoc parum visum est in conspectu tuo ideoque locutus es super domum servi tui etiam in futurum et fecisti me spectabilem super omnes homines Ddicit, spectabilem se esse factum a Domino super omnes homines? Quod nisi hyperbolice dictum accipiatur, secundum historiam omnino stare non potest. Secundum allegoriam vero ipse ibi designatur, qui de semine David secundum carnem natus est, Redemptor videlicet noster, quem Dominus Pater a mortuis suscitans exaltavit et constituit ad dexteram suam in coelestibus super omnem principatum et potestatem et virtutem et dominationem et omne n