comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatorẽ ꝯstartintim detulert̃. Exigite hoc anob̾. ꝓ
eritis. S quia ꝯstantinus ñ c̃ ausus de causaepĩ uidi¬
care: ẽam discutiendam atq diffimendã epĩs dele¬
gauit. Qd̾ ⁊ factum ẽ inurbe roma p̃sidente melicia¬
de ep̃o illius eccłe cummultis collogis suis. qͥ cũ ceci¬
lianum innocentẽ ꝓnuutiassent᷑ ⁊ douatum qͥ scis¬
ma carthagim fecerat. sentente pcussissent. it̾um
ur̃i adimpatorem uenert̾ deiuditio ep̃oꝵ inquo
uicti fuerant murmurauert̃ Qnͣdo enĩ potest inalꝰ
litigator laudare iudices: qͥb iudicantibi uictus ẽ:
it̾um tam̃ clem̃tissimꝰ imꝑator alios uidices epõs
dedit apud arelatum gallie ciuitatem ⁊ abipsis
ur̃i ad ipsum imꝑatorem appellaũunt: donec etiã
ipse causam cognosceret. ⁊ tetilianum ĩnocentem.
illos calumpmnosos ꝓnuntiaret: nec sic totiẽs uicti qͥe¬
uert̃ s defeuce aptungitano ꝑquẽ cecilianus fuerat

Expanded text:
imperatorem Constantinum detulerunt. exigite hoc a nobis, imperatorem Constantinum detulerunt. exigite hoc a nobis, eritis. sed quia Constantinus non est ausus de causa episcopi iudicare, eam discutiendam atque finiendam episcopis delegauit. quod et factum est in urbe Roma praesidente Melchiade episcopo illius ecclesiae cum multis collegis suis. qui cum Caecilianum innocentem pronuntiassent et Donatum, qui schisma Carthagini fecerat, sententia percussissent, iterum uestri ad imperatorem uenerunt, de iudicio episcoporum, in quo uicti fuerant, murmurauerunt. quando enim potest malus litigator laudare iudices, quibus iudicantibus uictus est? iterum tamen clementissimus imperator alios iudices episcopos dedit apud Arelatum, Galliae ciuitatem, et ab ipsis uestri ad ipsum imperatorem appellauerunt, donec etiam ipse causam cognosceret et Caecilianum innocentem, illos calumniosos pronuntiaret. nec sic totiens uicti quieuerunt, sed de Felice Aptungitano, per quem Caecilianus fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
racula salutis tͥum puerori cõmotꝰ atq inutatꝰ ꝓũi¬
tate contͣ errorẽ eclictum ꝓ posint tit quic̃q blasph¬
emarent dm̃ sidrac misac ab denago: ñntitũ iret:
⁊ dom̃ eor indisꝑsionẽ. Et ñ uultis ut aliqͥd tale
contͣuos iubeant imꝑatores. xpĩani cũ sciant auob̾
ĩeis quos rebaptitatis xp̃m̃ exsusflari: Si tussiones
tegum ñ ꝑtinent ad p̃dicandam religionẽ ⁊ saciegia
ꝓħibenda: qͣre ad elictum regis talia iubentis etiã
ipsiuos signatis: anignoratis u̾ba regis eẽ signa
⁊ ostenta que fecit mͥ dñs d̾s excelsus. platuit mͥ incõ¬
spectu meo antiuntiare: qm̃ magnũ ⁊ potens sit re.
dicto clara uote adedicrum regis uos ĩ sc̃a sollẽpni¬
tate signatis: Si mͦ quianicħ apud impatores pote¬
stis nob inde uultis sacẽ imudiam. Si autẽ aliqͥd¬
possetis qnͣta facetis qũnicħ potestis ⁊ ñ cessatis:
scitote quia pͥmi maiores ur̃ĩ causam cecilian ad

Expanded text:
salutis trium puerorum commotus atque mutatus pro ueritate contra errorem edictum proposuit, ut, quicumque blasphemarent deum Sidrac, Misac et Abdenago, in interitum irent et domus eorum in dispersionem. et non uultis, ut aliquid tale contra uos iubeant imperatores Christiani, cum sciant a uobis in eis, quos rebaptizatis, Christum exsufflari? si iussiones regum non pertinent ad praedicandam religionem et sacrilegia prohibenda, quare ad edictum regis talia iubentis etiam ipsi uos signatis? an ignoratis uerba regis esse: Signa et ostenta, quae fecit mihi dominus deus excelsus, placuit mihi in consdicto clara voce ad edictum regis, vos in sancta solemnitate signatis? Sed modo quia nihil apud Imperatores potestis, nobpossetis, quanta faceretis, quando nihil potestis et non cessatis! Scitote: primi maiores uestri causam Caeciliani ad
Abbreviated transcription (Latin):
dͥatis quia occiditis nos qui t̾utatem uob dicimꝰ¬
et merrore uos ꝑire qnͣtum possumꝰ ñ ꝑmittunꝰ.
uindicet nos õs deuob̾ut ipsum errorem ur̃m ĩ
uob̾occidat᷑ ⁊ nob̾cum de uitate gaudeatis.

Expanded text:
datis quia occidetis nos qui veritatem vobis dicimdatis quia occidetis nos qui veritatem vobis dicimet in errore vos perire quantum possumus non permittimus. Vindicet nos Deus de vobis, ut ipsum errorem vestrum in vobis occidat, et nobiscum de veritate gaudeatis.
Abbreviated transcription (Latin):
que dicunt s dĩ qui incathedra untratis docttinã
posuit u̾itatis. ꝓinde ille uerax ⁊ ipsa u̾itas dep̃po¬
sitis sua mala fatientib ⁊ si bona dicentib: ait.
Que dicunt facite qͥ autẽ fatiunt face nolite: dñt
enĩ⁊ ñ fatiunt. Non utiq diceret qͦ fatiunt facẽ
nolite. nisi manifesta eẽnt mala que fatiunt. Non-
gͦ ꝓpt̾ malos ĩmala dissensione ꝑeamꝰ: qmͣius
uios maiores ñ exetratores malor s accusatores
ĩnocentium fuisse. si uelitis. possimꝰ ostend̃e. S qͥ¬
cumq illi ⁊ qualescũq fuerint portent sartinas
suas. Ccer scpͥture cõmunes: ecce ubi nouimꝰ. xp̃m:
eccłam qͣre non tencus: Si in ip̃m xp̃m qũe legitis
⁊ ñuidetis. tam̃ ꝓpt̾ u̾itatem scriptriraꝵ creditis. qͣre
ecclam negatis. qmͣ ⁊ legitis ⁊ udetis: hec uob̃ di¬
cendo⁊ ad ħ bonum pacis ⁊ unitatis eccaritatis
uos compellendo. numici uob̃ facti sumus. ⁊ mã¬

Expanded text:
quae dicunt, sed dei, qui in cathedra unitatis doctrinam quae dicunt, sed dei, qui in cathedra unitatis doctrinam posuit ueritatis. proinde ille uerax et ipsa ueritas de praepositis sua mala facientibus et dei bona dicentibus ait: Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite; dicunt enim et non faciunt. non utique diceret: Quae faciunt, facere nolite, nisi manifesta essent mala, quae faciunt. Non ergo propter malos in mala dissensione pereamus, quamuis uestros maiores non execratores malorum sed accusatores innocentium fuisse, si uelitis, possimus ostendere. sed quicumque illi et qualescumque fuerint, portent sarcinas suas. ecce scripturae communes, ecce ubi nouimus Christum, ecclesiam quare non tenetis? si in ipsum Christum, quem legitis et non uidetis, tamen propter ueritatem scripturarum creditis, quare ecclesiam negatis, quam et legitis et uidetis? haec uobis dicendo et ad hoc bonum pacis et unitatis et caritatis uos compellendo inimici uobis facti sumus et ma
Abbreviated transcription (Latin):
iit᷑ retia u̾bi ⁊ sacram̃ti. tamqmͣ malos pisces cum
bonis ĩcusosusq ad tempꝰ messis aut uentilationis
aut litoris toleramus: necꝓpt̾ illos era dicemus et
triticum. aut grana ntida anite tempus de area sepa¬
rata. ñ in horrcum mittenda purgemus. s uolatili¬
b colligenda ꝓiciamus: aut diruptis ꝑscismata reti¬
b dum quasi malos pisces cauemꝰ. inmare ꝑnicio¬
se lib̾tatis extamꝰ. ꝓpt̾ hoc enini his atq aliis simi¬
litudinib. dñs seruorum suoꝵ tolerantiam con¬
firmauit ne dum se bom putant maloꝵ ꝑmixtio¬
ne culpanphumanas et temeranias dissensiones.
aut paruulos ꝑdant. aut paruuliꝑ eant: qd̾ usq
ad eo celestis magist̃ cauendum p̃monuit. ur etiã
de p̃positis malis plebem securam faceret ne ꝓpt̃
illos doctͥne salutaris cathedra desereretur. in qͣco¬
guntur mali etiam bona dicere. neq enim sua sũt

Expanded text:
intra retia uerbi et sacramenti tamquam malos pisces cum intra retia uerbi et sacramenti tamquam malos pisces cum bonis inclusos usque ad tempus messis aut uentilationis aut litoris toleramus, ne propter illos eradicemus et triticum aut grana nuda ante tempus de area separata non in horreum mittenda purgemus, sed uolatilibus colligenda proiciamus aut disruptis per schismata retibus, dum quasi malos pisces cauemus, in mare perniciosae libertatis exeamus. propter hoc enim his atque aliis similitudinibus dominus seruorum suorum tolerantiam confirmauit, ne, dum se boni putant malorum permixtione culpari, per humanas et temerarias dissensiones aut paruulos perdant aut paruuli pereant. quod usque adeo caelestis magister cauendum praemonuit, ut etiam de praepositis malis plebem securam faceret, ne propter illos doctrinae salutaris cathedra desereretur, in qua coguntur etiam mali bona dicere. neque enim sua sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
culos.⁊ palos ualidos confir ma: cciam atq etiam in
dext̾am atq simstram extende: Sem̃enim tuum he¬
reditabit gentes: et ciuitates que deseite erant ĩ habi¬
tabis. Nonc̃ quod metuas p̃ualebis enim: nec erubes¬
cas quod detestabilis fueris confrsionem enim ĩ ppe¬
tuum obliuisceris ignominie iuidurtatis tuc neris
numqmͣ ostend̃e potustis: ñ dico quia ut̃i potius
intali cͥmine detecq. ⁊ confessi manifestantiir: Quid
adnos ꝑtinet desartims alienis: nisi ut quos pos¬
sumꝰ corrigamus uł correctione uł quacũq disci¬
plina in spũ mansuetudinis ⁊ diligentia caritatis:
Qs autẽ corrig̾e ñ ualemꝰ. ctiã si necessitas cogit ꝑ sa¬
lite cet̾orum ut di sacram̃ta nob̾cũ cõmunicent.
peccatis tam̃ eoꝵ ñ cõmunicemus: qd̾ non fit nisi con¬
ilrĩs dicit tam qmͣ ⁊irana int̾ triticum. uł in hac u¬
nitatis area tamqm paleam frum̃to ꝑ mixtã. uel

Expanded text:
culos, palos ualidos confirma, etiam atque etiam in culos, palos ualidos confirma, etiam atque etiam in dextram atque sinistram extende. semen enim tuum hereditabit gentes et ciuitates quae desertae erant inhabitabis. non est quod metuas — praeualebis enim — nec erubescas quod detestabilis fueris. confusionem enim in perpetuum obliuisceris, ignominiae uiduitatis tuae non eris numquam ostendere potuistis. non dico, quia uestri potius in tali crimine detecti et confessi manifestantur; quid ad nos pertinet de sarcinis alienis, nisi ut, quos possumus, corrigamus uel correptione uel quacumque disciplina in spiritu mansuetudinis et diligentia caritatis, quos autem corrigere non ualemus, etiam si necessitas cogit pro salute ceterorum, ut dei sacramenta nobiscum communicent, peccatis tamen eorum non communicemus, quod non fit nisi condominus dicit, tamquam zizania inter triticum uel in hac unitatis area tamquam paleam frumento permixtam uel
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ ds̃ ab africo ueniet ⁊ sc̃s de monte umbro¬
so. oꝑiet celos uirtus eiꝰ. ibi agnouimꝰ ecclam ĩ eo
qd̃ sequitur. et laudis eius plena ẽ t̾ra: abafrico
enim posita ẽ ierłm. sicut legitur in libro iħuna¬
ue. unde nom̃ xp̃i diffusum ẽ et ibi ẽ mons um¬
brosus mons oliueti: unde ascendit incelum. ut
oꝑiret celos uirtus eiꝰ ⁊ impieretur eccła ꝑomnẽ
t̾ram lauctis eĩ. ubi agnouimꝰ xp̃m ĩeo qd̃ scͥpͥtũ
ẽ. sic̃ oius ad ĩmolandum ductus ẽ. ⁊ sic̃ agnꝰ corã
tondente se fuit sine uoce. sic ñ aꝑuit os suum. ⁊
cetera que illic de eiꝰ passione dicuntur: ibi agno¬
uimꝰ ⁊ cccłam ĩeo qd̾ illic dicit᷑ ietare sterilis que
u̾paris. erumpe ⁊clama qͥ ñ parturis. qm̃ multi fi¬
lii deserte magis qmͣ eius que ht̃ uir. Bixit enim
dñs. dilata locum tab̾naculi tui⁊ aulas tuas
confige ⁊ ñ est cuiparcas porrige longis fum¬

Expanded text:
d scriptum est: Deus ab Africo ueniet et sanctus de monte umbrod scriptum est: Deus ab Africo ueniet et sanctus de monte umbroso; operiet caelos uirtus eius, ibi agnouimus ecclesiam in eo, quod sequitur: Et laudis eius plena est terra. ab Africo enim posita est Hierusalem, sicut legitur in libro Iesu Naue, unde nomen Christi diffusum est; et ibi est mons umbrosus, mons oliueti, unde ascendit in caelum, ut cooperiret caelos uirtus eius et impleretur ecclesia per omnem terram laudis eius. ubi agnouimest: Sicut ouis ad immolandum ductus est et sicut agnus coram tondente se fuit sine uoce, sic non aperuit os suum et cetera, quae illic de eius passione dicuntur, ibi agnouimus et ecclesiam in eo, quod illic dicitur: Laetare sterilis, quae non paris, erumpe et exclama, quae non parturis, qlii desertae magis quam eius quae habet uirum. dixit enim dominus: dilata locum tabernaculi tui et aulas tuas confige — non est quod parcas —, porrige longius funi
Abbreviated transcription (Latin):
exatcare suꝑ celos ds̃: ibi agnouimꝰ et eccłam ĩ eo
qd̃ sequitur. et suꝑ omnẽ t̾ram gła tua. ubi agno¬
iumus xpm̃ in eo quod scpͥtum c̃. d̃s iuditiũ tuu̾
regi da. ⁊ iustitiãtuam filio regis: ibi agnouimꝰ
⁊ eccsam ĩ eo qd̾ de illo ĩ psalmo legitur. dñabit᷑¬
orẜt̾re: coram illo detident ethiopes. ⁊ inimici eiꝰ
t̾ram lingent: reges tharsis ⁊ insule munera off¬
ferentꝰ reges arabum et saba dona adducent. ce
ad orabunt eum om̃s reges t̾re. om̃s gentes ser
pidem demonte sinc manib p̃cisum. fregisse
omĩa regna t̾re. utiq illa que detulturis demo¬
num p̾stimebant: ibi agnoutmꝰ ⁊ ecclam ĩ eo qd̾
dictum ẽ: lapidemipsum creuisse. ⁊ factũ mõtẽ
magnum mec repleuisse omnem t̾ram: ubi ag¬
nouimꝰ xp̃m in eo quoo scpͥtum ẽ p̃ualebit dñs
adu̾sus eos ⁊ ext̃minabit om̃s dõs gentium t̾re:
ibi agnouimꝰ et eccłam ineo qd̾ illic sequitur. ⁊ ad¬
orabunt inconspectu eiꝰ unus qͥsq de loco suo. os

Expanded text:
Exaltare super caelos, deus, ibi agnouimus et ecclesiam in eo, quod sequitur: Et super omnem terram gloria tua. ubi agnouimus Christum in eo, quod scriptum est: Deus, iudicium tuum regi da et iustitiam tuam filio regis, ibi agnouimus et ecclesiam in eo, quod de illo in psalmo ipso dicitterrae. Coram illo decident Aethiopes, et inimici ejus terram lingent. Reges Tharsis et insulae munera offerent, reges Arabum et Saba dona adducent; et adorabunt eum ompidem de monte sine manibus praecisum fregisse omnia regna terrarum utique illa, quae de culturis daemonum praesumebant, ibi agnouimus et ecclesiam in eo, quod dictum est lapidem ipsum creuisse et factum montem magnum et repleuisse omnem terram. ubi agnouimus Christum in eo, quod scriptum est: Praeualebit dominus aduersus eos et exterminabit omnes deos gentium terrae, ibi agnouimus et ecclesiam in eo, quod illic sequitur: Et adorabunt in conspectu eius unusquisque de loco suo omnes
Abbreviated transcription (Latin):
homines iaccent: qui calumosis dissensionib
agnouimꝰ eũ de qͦ dixit apłs abrahe dicce st̃ ꝓmis¬
siones & semini eiꝰ. ñ dicit ⁊ seminib tanꝙͣ ĩmul¬
uimꝰ eccłam de q̃ dicte dñs ad abrahã. in semine tuo
benedicentur om̃s gentes: ubi agnouimꝰ xp̃m in
psalmo de se ꝓphantẽ. dns̃ dixit adme filiꝰ ms es-
tu: ego hodie genui te: ibi agnouimꝰ eccłam ĩ co
qd̃ sequitur postula ame et dabotͥ gentes here¬
ditatem tuã & possessionẽ tuam t̃minos terto:

Expanded text:
homines iactent, qui calumniosis dissensionibushomines iactent, qui calumniosis dissensionibusagnouimus eum, de quo dixit apostolus: Abrahae dictae sunt promissiones et semini eius; non dicit \'et seminibus\' tamuimus ecclesiam, de qua deus dicit ad Abraham: In semine tuo benedicentur omnes gentes. ubi agnouimus Christum in psalmo de ae prophetantem: Dominus dixit ad me: \'Filius meus es tu; ego hodie genui te\', ibi agnouimus ecclesiam in eo, quod sequitur: Postula a me et dabo tibi gentes hereditatem tuam et possessionem tuam terminos terrae.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnos ds ipse facit siue obscerando. siue minan¬
do siue corripiendo: suie dampnis. siue laboribꝰ.
siue ꝑsuas occultas admonitiones uel uisitati.¬
ones siue ꝑpotestatum tẽporalium leges. Incelli¬
gite quid uob̾cum agat᷑ pire uos ñ uutt ds insa¬
crilega discordia: alienatos amatre ur̃a catholi¬
ca: slichil ĩnos aliqũpbare potuistis. Ur̃i ep̃i cõ¬
uenti a nob̾numꝙͣ nob̾cum pacifice conferre uo.
luert̃: qͣsi fugientes cum ꝑ eccatorib loquitur
Qus ferat istam suꝑbiã: Quasi paulus apłs
ñ contulerit cum peccatorib. ⁊ cũ ualde sacͥlegis
uideis ñcumudeis a qͥb crucifix᷑ ẽ sermonẽ
de lege habuerit: eisq ꝯ gruent̃ responderit.
ad iustitiã nũqmͣ pot̾ie. ⁊ tam̃ nec ip̃ẽ dñs dele¬
ge dedignatus ẽ eiresponde ut intelligatis istos
idõ nob̾cum nolle conferre qͥa causam suã ꝑdi¬
tam norunt. Nos ignoramꝰ quid adũsum se ipsos

Expanded text:
per nos deus ipse facit siue obsecrando siue minanper nos deus ipse facit siue obsecrando siue minando siue corripiendo siue damnis siue laboribus siue per suas occultas admonitiones uel uisitationes siue per potestatum temporalium leges. intellegite, quid uobiscum agatur; perire uos non uult deus in sacrilega discordia alienatos a matre uestra catholica. nihil in nos aliquando probare potuistis; uestri episcopi conuenti a nobis num nobisculuerunt, quasi fugientes cum peccatoribus loqui. Quis ferat istam superbiam? quasi Paulus apostolus non contulerit cum peccatoribus et cum valde sacrilegis:Iudaeis, a quibus crucifixus est, sermonem de lege habuerit eisque congruenter responderit. ad iustitiam numquam poterit, et tamen nec ipse dominus de lege dedignatus est ei respondere, ut intellegatis istos ideo nobiscum nolle conferre, quia causam suam perditam norunt. Nos ignoramus, quid aduersum se ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑũse ⁊ impie dicatur quod dicere soletis: quia
si bonꝰ sit homo. ipse sanctificat eũ quẽ baptuat
Si autem malus ẽ et nesciat ille qui baptirat᷑
tc̃ d̾s sc̃ificat. hoc si uerum ẽ optare gͦ debent
hommiues ut amalis ignoratis baptientur. potiꝰ
qmͣ a uotis bonis: ut magis acdo qmͣ ab homine
possuit sc̃ificari. S absit anob̾ista dem̃tia. Quare
gͦ ñ uer̾ dicimꝰ ⁊ recte sapimꝰ. quia semꝑ dĩ ẽ illa gͣ¬
cia ⁊ dei sacram̃tum hoĩs autẽ solum ministĩnor.
Qd̃ sibonus ẽ ad heret dõ. ⁊ oꝑatur cum dõ. Si autẽ
malus ẽ oꝑatur ꝑillum d̾s insibilem sacram̃ti
formam. ipse autẽ donat i̾uisibilẽ grãm. Hoc sa¬
piamꝰ om̃s. ⁊ ñ sint in nob scismata. Concordate
nob̾cum fr̃s. diligimꝰ uos. hoc uob̾ uolumꝰ qd̾ ⁊
nobis. Si ꝑpt̾ea nos grauiꝰ octistis quia errare
minantẽ malis pastoribi ⁊ dicentẽ. qd errauerat

Expanded text:
perverse et impie dicatur, quod dicere soletis, quia perverse et impie dicatur, quod dicere soletis, quia si bonus sit homo, ipse sanctificat eum quem baptizat; si autem malus sit, et nesciat ille qui baptizatur, tunc Deus sanctificat. Hoc si verum est, optare ergo debent homines, ut a malis ignoratis baptizentur, potius quam a notis bonis, ut magis a deo quam ab homine possint sanctificari. sed absit a nobis ista dementia. quare ergo non uerum dicimus et recte sapimus, quia semper dei est illa gratia et dei sacramentum hominis autem solum ministerium, qui si bonus est, adhaeret deo et operatur cum deo, si autem malus est, operatur per illum deus uisibilem. sacramenti formam, ipse autem donat inuisibilem gratiam? hoc sapiamus omnes et non sint in nobis schismata. Concordate nobiseum, fratres; diligimus uos; hoc uobis uolumus, quod et nobis. si propterea nos grauius odistis, quia errare minantem malis pastoribus et dicentem: Quod errauerat,
Abbreviated transcription (Latin):
pauli baptiratistimus:. qnͣto minꝰ indonate Hoc di¬
cunt ⁊ imꝑatores qͥa xp̃iani cath olici ft̃ ñ idoloruor
serui sicut ur ulianus. Non heretici ficut quidam
ꝓheretico errore. penas iustissimas sic̃ uos. s ꝓ ca¬
tholica u̾itate passiones glõsissimas ꝑtulert̃. at¬
tendite qmͣ manifestissima u̾itate ꝑ cor regis qd̾ in
manu dei ẽ et ipse ds dixerit mista ipsa lege. qmͣ
contra uos ꝓlatam dicitis. Est autem si intelliga
cipis. Nam si meis qui pͥmo mitiati st̃ iccirco reli¬
gio baptismatis iudicatur infima qd̾ hi aquib
accipitur putentur peccatores. totiens renoua¬
rinecesse erit traditum sacͣmentum. qͦtiens ĩdig
nus fuerit inuent᷑ collati baptismatis ad mini¬
strator ⁊ fides nrã non exnrẽ uoluntatis arbitrio
neq ex dium muneris gratia. s exmeritis sacerdo¬
tum ⁊ cericoꝵ qͣutate pendebit. fatiant mille con¬
cilia epĩurĩ huic uni sententie respondeant:⁊ ad
qd̃ uolueritis ꝯsentimus uob̾. uidete enĩquam

Expanded text:
ptizati sumus, quanto minus in Donati! hoc dicunt et imperatores, quia Christiani catholici sunt, non idolorum serui sicut uester Iulianus, non haeretici, sicut quidam tiani non pro haeretico errore poenas iustissimas sicut uos sed pro catholica ueritate passiones gloriosissimas pertulerunt. Adtendite, quam manifestissima ueritate per cor regis, quod in manu dei est, ipse deus dixerit in ista ipsa lege, quam contra uos prolatam dicitis, est autem, si intellegacipis: \'Nam si in eis, qui primo initiati sunt, idcirco religio baptismatis iudicatur infirma, quod hi, a quibus accipitur, peccatores putentur, totiens renouari nenus fuerit inventus collati Baptismatis administrator, et fides nostra non ex nostrae voluntatis arbitrio, neque ex divini muneris gratia, sed ex meritis sacerdotum et clericorum qualitate pendebit. Faciant mille concilia episcopi vestri, huic uni sententiae respondeant, et ad quod volueritis consentimus vobis. Videte enim quam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fures punit. si ñ se ad correxerint: ⁊ oues aberrore
reuocat ad gregem. nec ĩcis suum ext̾minat carac¬
terem. Dicitis nos traditores. qd̃ nec maiores ut̾i
ĩmaiores nrõs potuert̃. nec uos ĩnos ꝓbare ullomͦ
pot̾isis: Quid uob̾ uultis fatiamꝰ: qui qnͣuobis
dicimus. ut causã uram ⁊ nr̃am patient̃ audia¬
tis. ñnostis nisi suꝑbire ⁊ insanire: Nam utiq
ostend̾emus uobis quia illi potius tracditores fu¬
ert̃ qui cetilianum ⁊ socios eiꝰ qͣsi tradicionis cͥmi¬
dant. uos emmeis dicitis. ꝓpt̾ traditores quos
ñ ostenditis. remansisse ecclam xp̃i insoia africa
mo ñ de apło. ñ de euͣgłio: s de corde ur̃o ⁊ de paren¬
tum ur̃orum calup̾mis recitatis xp̃c autem

Expanded text:
unt. sed dominus et fures punit. si non se correxerint, et oues ab errore unt. sed dominus et fures punit. si non se correxerint, et oues ab errore reuocat ad gregem nec in eis suum exterminat characterem. Dicitis nos traditores, quod nec maiores uestri in maiores nostros potuerunt nec uos in nos probare ullo modo poteritis. quid uobis uultis faciamus, qui, quando uobis dicimus, ut causam nostram et uestram patienter audiatis, non nostis nisi superbire et insanire? nam utique ostenderemus nobis, quia illi potius traditores fuerunt, qui Caecilianum et socios eius quasi traditionis crimidant. uos enim eis dicitis propter traditores, quos non ostenditis, remansisse ecclesiam Christi in sola Africa mo, non de apostolo, non de euangelio sed de corde uestro et de parentum uestrorum calumniis recitatis. Christ
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ hominẽ qnͣtum ad nr̃am ꝑtinet
uoluntatẽ lucͣri uolumus: face nob̃
ñ ꝑmittit. S ꝓpt̾ea nos odistis. quia pacem uo¬
bis catholicam p̃dicamus: nos duõseriuimus
dicenti: beati pacifici qm̃ ipsi filii dĩ uocabunt᷑:
Et ĩpsalmo scriptum ẽ: Cum his qui odant patẽ
eram pacificus: cum loquebar illis debellabãt
me gratis: ꝓpt̾ea mandau̾unt nob̃ quidã prb̃i
partis u̾re dicentes recedite aplebib nrĩs. si ñ util¬
tisut int̾fitiamꝰuos. Qnͣto ustitis eis nos dicimiꝰ.
ĩmo uos ñ recedite s adcedite pacati ad plebes ñ
nras. s illius cuiꝰ om̃s sumus: aut si ñ uultis et
impacati estis: uos potius recedite aplebib. ꝓquib
facere ne sint.xp̃i. qm̃uis eas subeĩ nomine possi¬
dere cominitam qm̃ si seuuus furetur oues degre.¬
ge dĩ sui ⁊ quetũq exillis nata fucrint caraccerm
dnĩ sui eis infigat. ne furtum eius possit agnosci.

Expanded text:
omnem hominem, quantum ad nostram pertinet uoluntatem, lucrari uolumus, tacere nobis non permittit. si propterea nos odistis, quia pacem uobis catholicam praedicamus, nos domino seruimus dicenti: Beati pacifici, quoniam ipsi filii dei uocabuntur, et in psalmo scriptum est: Cum his, qui oderunt pacem, eram pacificus; cum loquebar eis, debellabant me gratis. propterea mandauerunt nobis quidam presbyteri partis uestrae dicentes: \'Recedite a plebibus nostris, si non uultis, ut interficiamus uos.\' quanto iustius eis nos dicimus: Immo uos non recedite, sed accedite pacati ad plebes non nostras sed illius, cuius omnes sumus; aut si non uultis et inpacati estis, uos potius recedite a plebibus, pro qfacere, ne sint Christi, quamuis eas sub eius nomine possidere conemini, tamquam si seruus furetur oues de grege domini sui et, quaecumque ex illis nata fuerint, characterem domini sui eis infigat, ne furtum eius possit agnosci.
Abbreviated transcription (Latin):
na gruerarc compello. que mͥ p̾mo meo ipse forma¬
ui: Certe et michiẽ fantasia et qd̾ uolo potens fin¬
gere: cum oĩno nullum t̾ fatio sõmum. s ipsum
corpus nr̃m uideo innob̾ sompnia geu̾are. Nã
cum semel habuerit ꝑ affectum quo anime co¬
pulatur: cogit nos id ipsum miris modis ꝑfan¬
tasiam nos simulare. Sepe dormientes cum fitimꝰ
bib̾c sommamus. et esurientes quasi comedentes
iudemur: et multa talia que quasi cõmertio quodã
acorpore in animam fantastice transferuntur.
hec ꝓsit obscuritate ꝓ nr̃aq impitia. nemiteris
siminꝰ elegant̃ minusq subtilit᷑ explicata suint.¬

Expanded text:
ia generare compello, quae mihi primo in eo ipse formaia generare compello, quae mihi primo in eo ipse formaui? certe et mihi est phantasia et, quod uolo, potis est fingere, cum omnino nullum tibi facio somnium, sed ipsum corpus nostrum uideo in nobis somnia generare. nam cum se male habuerit, per affectum, quo animae copulatur, cogit nos id ipsum miris modis per phantasian assimulare. saepe dormientes cum sitimus, bibere somniamus et esurientes quasi comedentes uidemur et multa talia, quae quasi commercio quodam a corpore in animam phantastice transferuntur. haec pro sui obscuritate pro nostraque inperitia ne mireris si minus eleganter minusque subtiliter explicata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uigustino: nebriditis ¶estinanti michi
ad rem ꝑuenire: nullum ꝓ ennum nul¬
lũ placet exordium. Quid fit mi augu¬
stine uł qui modus ẽ ille quo utuntur suꝑiores
potestates quas celestes intelligi uolo. cum eis pla¬
cet nob̾ dorimentib. aliqua somina demonstrare:
Qui in qmͣ modus ẽ. idẽ quomodo id fatiunt. qͣ
arte quib manganis. quibq instrum̃tis aut
medicam̃tis: anmun ue nr̃m ꝑ cogitationes
suas impellunt ut nos etiam ea cogitando imagi¬
nemur: an ipsa insuo corpore uł insua fantasia
facta nob̾ offerunt et ostendunt: d si insuo cor¬
pore ea fatuuit. sequitur ut et nos alios ocłos cor¬
poreos intrinsecus habeam᷑ cum dormimꝰ quib
ea uideamus. que illi in suo corpore formau̾unt.
Siuͦ ab istas res ñ corpore. Ad uiuantur suo. s m
fantastico suo ista disponunt atq ita fantastica
nr̃a contingunt et fit uisum qd̾ ẽ sop̃ntũ. curq̃so
te ñego fantastico meo. tuũ fantasticum ea somp¬

Expanded text:
UGUSTINO NEBRIDIUS. Festinanti mihi ad rem peruenire nullum prooemium, nullum placet exordium. qui fit, mi Augustine, uel qui modus est ille, quo utuntur superiores potestates, quas caelestes intellegi uolo, cum eis placet nobis dormientibus aliqua somnia demonstrare? qui, inquam, modus est? id est, quomodo id faciunt, qua arte, quibus manganis quibusque instrumentis aut medicamentis ? animumne nostrum per cogitationes suas inpellunt, ut nos etiam ea cogitando imaginemur? an ipsa in suo corpore uel in sua phantasia facta nobis offerunt et ostendunt? sed si in suo corpore ea faciunt, sequitur, ut et nos alios oculos corporeos intrinsecus habeamus, cum dormimus, quibus ea uideamus, quae illi in suo corpore formauerunt. sin uero ad istas res non corpore adiuuantur suo, sed in phantastico suo ista disponunt atque ita phantastica nostra contingunt et fit uisum, quod est somnium, cur, quaeso te, non ego phantastico meo tuum phantasticum ea somn
Abbreviated transcription (Latin):
dãmodo agere penitentiam ñ cessans ad ea que scͥp¬
sisti puto me breuit̃. sed sufficient᷑ responoisse. sup¬
ẽ ut ille nonsit contentiosus: ꝓpt̃ quem lucran¬
dum ad me tales utteras destinandas putasti.

Expanded text:
dam modo agere paenitentiam non cessamus. ad ea, quae scripdam modo agere paenitentiam non cessamus. ad ea, quae scripsisti, puto me breuiter sed sufficienter respondisse; superest, ut ille non sit contentiosus, propter quem lucrandum ad me tales litteras dandas putasti.
Abbreviated transcription (Latin):
positionem manus eĩ daretur sp̃s sanctus. ab mo¬
nitum apetro: ut de hoc graui peccato ageret pe¬
nitrntiam: Est etiam penitentia bonorum et humi¬
lium fidelium pene cotidiana in qua pectora tumm¬
dim᷑: dicentes dimite nob̾ debita nr̃a sicut et nos
dimittimus debitorib nr̃is. Neq enĩea duitti
tiq que humane fragilitati qmͣuis parua tam̃
crebra subrepunt que si collecta contra nos fue¬
rint ita nos grauabunt et oppͥment. sicut unum
aliqd̃ grande peccatum: Ed enim int̾ est ad nau¬
fragium. atrum uno grandi fluctu nauis opiatur
et obruatur: anpaulatim subrepens aqua in sen¬
tinam. et pneglegentiam derelicta atq contẽpta.
impleat nauem atq demergat: ꝓpt̾ hoc ieiutua
et elemosine et orationes inuigilant: inqͥb cũ dici¬
mꝰ dimitte nob̾ sicut et nos dimittimꝰ. manifesta¬
mus hab̾e nos quod nobis dimittatur: atq in his
u̾bis humiliantes animas nr̃as cotidianã quo¬

Expanded text:
inpositionem manus eius daretur spiritus sanctus, admoinpositionem manus eius daretur spiritus sanctus, admonitum a Petro, ut de hoc graui peccato ageret paenitentiam. Est etiam paenitentia bonorum et humilium tidelium paene cotidiana, in qua pectora tundimus dicentes: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. nequetique, quae humanae fragilitati quamuis parua tamen crebra subrepunt. quae si collecta contra nos fuerint, ita nos grauabunt. et oppriment sicut unum aliquod grande peccatum. quid enim interest ad naufragium, utrum uno grandi fluctu nauis operiatur et obruatur, an paulatim subrepens aqua in sentinam et per neglegentiam derelicta atque contempta impleat nauem atque submergat\'? propter hoc ieiunia et elemosynae et orationes inuigilant. inquibus cum dicimus: Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus. manifestamus habere nos. quod nobis dimittatur, atque in his uerbis humiliantes animas nostras cotidianam quo
Abbreviated transcription (Latin):
ante baptismum penitentiã de suis pͥorib pecca¬
tis: ita tam̃ ut etiambaptrrent᷑ sicut sqͥtum est
in actib apsorum ioquente petro aouideos et di¬
cente: agite penitentiã. et baptiretur unꝰ quisq
uẽm in nomiine dñi nr̃i iħu xp̃r: et dimittentur
uob̾ peccata ur̃a. agunt. etiam homines penitẽ¬
ciam. si pꝰ baptismum ita peccauerint. ut excõmu¬
neari et postea reconciliari mereantut. sicut
agunt iomĩb eccłiis. illi quippͥe penitentes ap¬
pellantur: Detali enm penttentia iocutus ẽ apłs
paulus ubi ait ne it̾um cũ uenero humiliet me
d̃s ap̃cios et lugeam multos exhis qui ante pecca¬
uerunt et non egerunt penitentiã. suꝑ in mun¬
ditia et luxuria et formeatione qm egerunt. Neq
enim scribebat ista: nisi eis quiiam fuerant bap¬
trati habemꝰ etiam in actib apłoꝵ simonẽ iam
baptiatum. cum pecunia uellet emere. ut ꝑim.

Expanded text:
ante baptismum paenitentiam de suis prioribus peccaante baptismum paenitentiam de suis prioribus peccatis ita tamen, ut etiam baptizentur, sicut scriptum est in actibus apostolorum loquente Petro ad Iudaeos et dicente: Agite paenitentiam et baptizetur unusquisque uestrum in nomine domini Iesu Christi; et dimittentur uobis peccata uestra. agunt etiam homines paenitentiam. si post baptismum ita peccauerint. ut excommunicari et postea reconciliari mereantur, sicut agunt in omnibus ecclesiis illi. qui ppellantur. de tali enim paenitentia locutus est apostolus Paulus, ubi ait: Xe, iterum cum uenero. humiliet me deus ad uos et lugeam multos ex his, qui ante peccauerunt et non egerunt paenitentiam super inmunditia et luxuria et fornicatione, quam egerunt; neque enim scribebat ista nisi eis, qui iam fuerant baptizati. habemus etiam in actibus apostolorum Simonem iam baptizatum, cum pecunia uellet emere, ut per
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiam ꝓbaptismo: ñ euident̾ expressum ẽ.
Si em̃ ꝓbaptismo ido dicit quia ꝑpenitentiam re¬
mittuntur pectata: habet aliquid rationis qd̾ dicit
sed talis penitentia pꝰ baptismũ potest eẽ utilis: si
quis peccauerit. Iste aute qm̃ negat post baptismũ
daripenitentie locum. cũ dicit sicut scͥsisti pemi¬
tentiã solam ante baptismum et̃: datur intelli¬
gi sic eum ditisse qd̃ aplĩ dederant penitentiam
ꝓbaptismoaut ante baptismum eam dederint:
atq hi quib data sit postea non fuerint bapti¬
tatiquia cis illa ꝓbaptismo fuit. qd̾ nouatianos
dicere numqm̃ audiui: Inde quere diligenten
ne forte alicuũ alt̾ius ertoris sit. et nouatiamim
se ẽẽ confingat ut putet: aut si et hoc nouatiam
dicunt nestio ulud tam̃ stio qm̃quisqͥs hoc di¬
cit a regula fidei catholice et adoctrina xp̃i et a¬
postolorũ ꝓrsus alienꝰ ẽ agunt enim homines

Expanded text:
paenitentiam pro baptismo, non euidenter expressum est. paenitentiam pro baptismo, non euidenter expressum est. si enim pro baptismo\' ideo dicit. quia per paenitentiam remittuntur peccata, habet aliquid rationis. quod dicit. sed talis paenitentia post baptismum potest utilis esse. si quis peccauerit. iste autem quoniam negat post baptismum dari paenitentiae locum, cum dicit, sicut scripsisti. paenitentiam solam ante baptismum esse, datur intellegi sic eum dixisse. quod apostoli dederant paenitentiam pro baptismo. ut ante baptismum eam dederint atque hi, quibus data sit. postea non fuerint baptizati, quia eis illa pro baptismo fuit, quod Nouatianos dicere numquam audiui. unde quaere diligenter, ne forte alicuius alterius erroris sit et Nouatianum se esse confingat uel putet. aut, si et hoc Nouatiani dicunt, nescio: illud tamen scio, quoniam, quisquis hoc dicit, a regula fidei catholicae et doctrina Christi et apostolorum prorsus alienus est. Agunt enim homines
Abbreviated transcription (Latin):
discipulos iħc plures haberet & baptiraret pl
qmͣ ioħs. qñquã iħe nonbaptiraret. sed discipħi
eĩ reliquit nideam t̾ram et abiit it̾um ingau¬
leam: lunc gͦ qñdo abierosoumis ęciit cum disci¬
płis sins iniudeam t̾ram. et illic morabatur cũ
eis: baptirabat ñ pscipsum seo ꝑ discipulos suos.
quos intelligimꝰ iam fuisse baptiratos. siue bap¬
tismo ioh̾is sicut ñ nulli arbitrantur: siuie ꝗd ma¬
gis credendum ẽ baptismo xpi. seq enĩ ministi¬
um baptirandi defugeret. ut haberet baptita¬
tos senuos. ꝑ quos cet᷑os baptiraret qui non defuit
memorabilis illius humilitatis ministĩo. qnͣdo
eis lauit pedes: et petenti petro ut non tantum
pedes uerum etiã manꝰ et caput ei lauatet. res¬
pondit. Qui lotus ẽ in diget nisi ut pedes la¬
uet sed ẽ mundus totus ibi intelligitur qd̾ iam
petrus fuerat baptiratus: Quomodo autẽ iste
dicat quod inepsatua posusti. qd̾ apłi dederunt

Expanded text:
Jesus plures discipulos faceret, et baptizaret plJesus plures discipulos faceret, et baptizaret plm Iesus ipse non baptizaret, sed discipuli eius — reliquit Iudaeam terram et abiit iterum in Galilaeam: tunc ergo, quando ab Hierosolymis exiit cum discipulis suis in Iudaeam et illic morabatur cum eis, baptizabat non per se ipsum, sed per discipulos suos, quos intellegimus iam fuisse baptizatos siue baptismo Iohannis, sicut nonnulli arbitrantur, siue, quod magis credibile est, baptismo Christi. neque enim ministerium baptizandi defugeret, ut haberet baptizatos seruos, per quos ceteros baptizaret, qui non defugit memorabilis illius humilitatis ministerium, quando eis lauit pedes et petenti Petro, ut non tantum pedes, uerum etiam manus et caput ei lauaret, respondit: qui lotus est, non indiget, nisi ut pedes lauet, sed est mundus totus; ubi intellegitur, quod iam Petrus fuerat baptizatus. EX LIBRO DEdederint
Abbreviated transcription (Latin):
etiam scpͥta inueniuntur. uerũptam̃ facta ẽẽ exce¬
t̃is docuitis ꝓbantur scͥtum ẽ qnͣdo baptiratus
sit apłs paulus. et scͥtum ñ est qnͣdo baptitatift̃¬
alii apłr uerumptam̃ etiã ipsos baptiratos intel¬
ligẽ debemꝰ. quẽ ad modum scͥtum ẽ. qnͣdo bapti¬
do autem baptirate sint alie plebes gentium
tam̃ etiam ipsas baptiratas utiq mimme dubi¬
tamꝰ ꝓpt̃ illam domini sententiã. nisi quis renat᷑
suerit᷑ exaqua et sp̃u sancco. ñ intrabit in regnum
celoꝵ. Utrumq autẽ dedomino scpͥtum ẽ. & qͥa
baptirabat plus qm ioħs. et quia ipse ñ baptita¬
bat sed discipuli cir᷑ ut intelligeremꝰ. & ipsum qͥ¬
dem baptuasse p̃sentia maiestatis. non tam̃ ipsũ
baptirasse manib suis. Ipsuis enĩ erat baptismi
sacram̃tum: ad discipłos autẽ baptismi ministĩ¬
inuidẽam t̾ram. et illic morabatur cũ eis et bap¬
tirabar tunc pauiopost de illo loquens ait Ut
gͦ cogtiouit iħ̾c quia audierunt pharisei. quod

Expanded text:
etiam scripta inueniuntur, uerum tamen facta esse ex, ceteris documentis probatur. scriptum est, quando baptizatus est apostolus Paulus, et scriptum non est, quando baptizativerumtamen etiam ipsos baptizatos intelligere debemus: quemadmodum scriptum est quando baptido autem baptizatae sint aliae plebes gentium,tamen etiam ipsas baptizatas utique minime dubitamus propter illam Domini sententiam, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu sancto, non intrabit in regnum caelorum. Utrumque autem de domino scriptum est, et quia baptizabat plus quam Iohannes et quia ipse non baptizabat sed discipuli eius, ut intellegeremus et ipsum quidem baptizasse praesentia maiestatis, non tamen ipsum baptizasse manibus suis. ipsius enim erat baptismi sacramentum, ad discipulos autem baptizandi ministerin Judaeam terram, et illic morabatur cum eis, et baptizabat : tunc paulo post de illo loquens ait, Ut ergo cognovit Jesus quia audierunt Pharisaei quod
Abbreviated transcription (Latin):
sua partib sicut corpora siue cernuntur. siue co¬
gitantur: s inturtute intelligibili qͣlis ẽ iusticia
m̃tem dicimꝰ seu nouimꝰ. sei uolumꝰ pulchtam et
seđm hanc puleritudinẽ reformamur adimagi¬
nẽ cłi. ꝓfecto ipsius dĩ qͥnos reformatut et reformat.
ad imiaginẽ dĩ ñ aliquamole corporea suspicanda
ẽ ptilcͥtudo coq iustorũ mĩtib credendus ẽ incom¬
pabilit̾ puilcͥor quo ẽ incõꝑabilit̾ uistior

Expanded text:
sua partibus, sicut corpora siue cernuntur siue cosua partibus, sicut corpora siue cernuntur siue cogitantur, sed in uirtute intellegibili, qualis est iustitia, mentem dicimus seu nouimus seu uolumus pulchramsecundum hanc pulchritudinem reformamur ad imaginem Dei; profecto ipsius Dei qui nos reformavit et reformat ad imaginem suam, non in aliqua mole corporea suspicanda est pulchritudo; eoque justorum mentibus credendus est incomparabiliter pulchrior, quo est incomparabiliter justio
Abbreviated transcription (Latin):
dem et ipse uidisti: addendo atq dicendo. stisi for¬
te ñ hec humane equitatis: s illa que ds̃ ẽ sola as¬
seratur eẽ iustitia. Est plane ille summꝰ d̃s uera
iustitiauł illeutrus ds̃ sũma iustitia qm̃ ꝓfecto esurire
et sitire dehem̃: canr̃a ẽ in hac ꝑegrinatione iustitia et
qͣ postea saturari ea nr̃a ẽ met̾nitate plena uistitia. Nõ
excellentius ẽ illo qd̾ illuminatur: qnͣto magis ca¬
uerioportet. ne aliquid inferĩ it quodam modo
de coloratiꝰ eẽ eum credamus qm̃ ẽ nrã iustitia: Qd e
autẽ aliud iustitia cũmn nob̾ ẽ uł quelibet alia iur¬
tus qua recte sapientq̃ urititr: qm int̾ioris ho¬
intnis pułcͥtudo: Et certe sodłm hanc pulcͥudinẽ¬
anime magisꝙͣ corporis sumꝰ ad imagnẽ łi: iuidi
nob̾ dicitui: nolite conformari huic scło. s refor¬
mamiini imnouitate m̃tis uiẽ. adꝓbandum uos
que ste uoluntas di qd̾ bonum et beneplaciur
&e ꝑfectum. Sigͣ ninmole neq indistantib ꝑ loca

Expanded text:
dem et ipse uidisti addendo atque dicendo: "nisi forte non haec humanae aequitatis, sed illa quae deus est sola asseratur esse iustitia". est plane ille summus deus uera iustitia uel ille uerus deus summa iustitia, quam profecto esurire ac sitire, ea nostra est in hac peregrinatione iustitia, et qua postea saturari, ea nostra est in aeternitate plena iustitia. non excellentius est illo, quod inluminatur, quanto magis caueri oportet, ne aliquid inferius et quodam modo decoloratius eum esse credamus, quam est nostra iustitia! quid est autem aliud iustitia, cum in nobis est, uel quaelibet uirtus, qua recte sapienterque uiuitur, quam interioris hominis pulchritudo? et certe secundum hanc pulchritudinem magis quam corpus sumus ad imaginem dei, unde nobis dicitur: Nolite conformari huic saeculo, sed reformamini in nouitate mentis uestrae ad probandum uos, quae sit uoluntas dei, quod bonum et placitum et perfectum. si ergo non in mole neque in distantibus per loca
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib nicħ te inordinate agere. ne it̾m in causa ur̃a qui
de possessione contenditis. ipsi miseri fatigent᷑ ⁊ grausꝰ
afflicti dispereant. Simul etiã comm̃do. ut eiꝰdem prb¬
domꝰ ñ drripiat᷑ neꝙ uastet᷑. slam deeccła sua nunciatũ
ẽ nob̾. qd̾ eã nescio qͥ uelint deponere: s ñ puto qd̾ ullo
pacto possit hoc a tua religione ꝑmiiti. Epła sc

Expanded text:
omnibus nihil te inordinate agere, ne iterum in causa vestra, qui omnibus nihil te inordinate agere, ne iterum in causa vestra, qui de possessione contenditis, ipsi miseri fatigentur, et gravius afflicti dispereant. Simul etiam commendo ut ejusdem prdomus non diripiatur neque uastetur; nam de ecclesia sua nuntiatum est nobis, quod eam nescio qui uelint deponere; sed non puto, quod ullo pacto possit hoc a tua religione permitti. C
Abbreviated transcription (Latin):
No dilectissimo meritoq honorabili filio
pancario: augustmꝰ indño salutẽ. Cũ
anteqͣm ueniret religio tua. prbr secundi¬
nus germamacianensib ñ displiceret:⁊
unde in factũ ẽ. ut eum sicut scͥpsisti. etiã de nescio qͥb
cͥminib accusare parati sr̃: nescio dñe dilectissime me¬
ritoꝙ honorabił fili. Uerũtam̃ nullomͦ nos possumus
contempnere qd̾ prb̃ro uident᷑ obicẽ: tm̃ si catholici st̃.
qui obiciunt. Nam hereticoꝵ. accusationes contͣ catho¬
licũ prb̃m aomittẽ: nec possumꝰ nec debemꝰ. ẜ romde¬
hoc pͥmo agat prudentia tua ut heretici ñ sint. uͥ ante
aduentũ tuũ ñ fuerunt: et audiemꝰ causã prb̃i. sic̃ eam
oportet audiri. Illud sane moneo qr dignaris qm̃ et salꝰ
et existimatio tua. carisma nob̃ ẽ. ⁊ ipsi germancianen¬
ses ꝑtinent ad curã humilitatis nrẽ: ut ea quȩ agłosis¬
simis imꝑatorib impetrasti. et ea quȩ apd competen¬
tes uidices egisti fident᷑ allegare digneris. ut appareat

Expanded text:
NO DILECTISSIMO MERITOQVE HONORABILI FILIO PANCARIO AUGUSITNUS IN DOMINO SALUTEM. Cum, antequam ueniret religio tua, presbyter Secundinus Germanicianensibus non displiceret, unde modo factum est, ut eum, sicut scripsisti, etiam de nescio quibus criminibus accusare parati sint, nescio. domine dilectissime meritoque honorabilis fili. uerum tamen nullo modo nos possumus contemnere, quod presbytero uidentur obicere, tantum si catholici sunt, qui obiciunt; nam haereticorum accusationes contra catholicum presbyterum admittere nec possumus nec debemus. prohoc primo agat prudentia tua, ut haeretici non sint, ubi ante adventum tuum non fuerunt; et audiemus causam presbyteri, sicut eam oportet audiri. Illud sane moneo, quia dignaris, quoniam et salus et existimatio tua charissima nobis est, et ipsi Germanicianenses pertinent ad curam humilitatis nostrae, ut ea quae a gloriosissimis Imperatoribus impetrasti, et ea quae apud competentes judices egisti, fidenter allegare digneris; ut appareat
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur quib eorumdẽ ppłorũ congregatio regẽ¬
da commissa ẽ. Qua ꝓpt̾ si consilio meo p̃sen¬
tim quia in hac cauia plus forte qmͣ satis fu¬
it. te petente atq urgente locutus sum liben¬
ter ac quiescis: epõ tuo in hac re noli resistere.
et qd̃ facit ipse sine ullo scrupuilo uel discepta¬
cione sectare.

Expanded text:
videtur, quibus eorum populorum congregatio regenvidetur, quibus eorum populorum congregatio regenda commissa est. Quapropter si consilio meo, praesertim quia in hac causa plus forte quam satis fuit, te petente atque urgente, locutus sum, libenter acquiescis; episcopo tuo in hac re noli resistere, et quod facit ipse, sine ullo scrupulo vel disceptatione sectare.
Abbreviated transcription (Latin):
quirenti: responderit uen̾andꝰ ambrosiꝰ aquo
baptuatus sum: mediolanensis ep̃smNIam cũ
ad huc cathetuminis parum ista curantib illa
sollicitudinem gereret. utrum scdm morẽ nr̃e ci¬
uitatis sibi eẽt. sabb̃o ieiunandum. an eccle medio¬
lanensis more prandendum. ut hac eam cunccati¬
one lib̾aremant̾rogaui hoc supra dictum homi¬
nẽ di̾. at ille. Quidpossum inquit hincdocere:
amplius qmͣ ipse fatio: ubi egopitrau̾am nichil
eum ista responsione p̃cepisse nisint sabbato pran¬
demꝰ. Hoc quippe ipsum facẽ sciebam. S ille secutꝰ
aduinxit. Qnͣdo hic sum ñiciuno sabbato: qnͣdo
dalum ñuultis aut facere. Hoc facere hoc respõ¬
sum retuli ad matrem eiq suffecit: nec dubita¬
uit ẽẽ obediendum. hoc etiam nos secuti sumꝰ.
S qm̃ contingit marime in affrica ut una eccl̃a
uł umiꝰ regionis eccłe. alios habeant sabbato pnͣ¬
dentes alios ieunantes. mos eorum mͥ sequend̃

Expanded text:
quirenti responderit venerandus Ambrosius, a quo quirenti responderit venerandus Ambrosius, a quo baptizatus sum, Mediolanensis episcopus. Namadhuc catechumenis, parum ista curantibus, illa sollicitudinem gereret, utrum secundum morem nostrae civitatis sibi esset Sabbato jejunandum, an Ecclesiae Mediolanensis more prandendum, ut hac cunctatione eam liberarem interrogavi hoc supra dictum hominem Dei. At ille: Quid possum, inquit, hinc docere amplius quam ipse facio? Ubi ego putaveram nihil eum ista responsione praecepisse, nisi ut Sabbato pranderemus; hoc quippe ipsum facere sciebam: sed ille secutus adjecit: Quando hic sum, non jejuno Sabbato, quandodalum non vultis aut facere. Hoc responsum retuli ad matrem, eique suffecit, nec dubitavit esse obediendum; hoc etiam nos secuti sumus. Sed quoniam contingit maxime in Africa, et una Ecclesia, vel unius regionis Eccndentes, alios jejunantes; mos eorum mihi sequendus
Abbreviated transcription (Latin):
unt mors et resurrectio mortuorũ. In morte reqͥ¬
es ẽ: dequa dicitur ꝑ ꝓpħam. plebs mea intra in
cellaria tua: absconde pusillum. donec transcat¬
ira domini. In resurreccione autẽ. in homine toto
id ẽ carne et spũ ꝑfecta felicitas. hinc factum ẽ ut
horũ duorũ utrumq ñ significandũ putaretur
labore ieiumi. s potius refectionis hylaritate: ex¬
cepto uno paschali sabbato quo discipulorum
sicut diximus luctus. ꝓpt̾ rei geste memoriam
fuerat ieiumo ꝓ lixiore signandus. S qm̃ ñ inue¬
nimꝰ ut iam supra cõmemoraui in euangłicis ce
apłicis litt̾is que ad noui testam̃ti reuelationẽ
ꝓpͥe ꝑtinent: certis dieb aliquib euident̃ p̃cep¬
tum obseruanda ẽẽ ieuinia et id̃o res quoq
ista sicut alie plurime quas enumerare diffi¬
cile ẽ inuenit inueste illiꝰ filie regis hoc ẽ eccłie
uarietatis locum: indicabo tͥ quid mͥ dehoc re¬

Expanded text:
unt, mors et resurrectio mortuorum. In morte requunt, mors et resurrectio mortuorum. In morte requies est, de qua dicitur per Prophetam: Plebs mea intra in cellaria tua; abscondere pusillum donec transira Domini. In resurrectione autem in homine toto, id est, in carne et spiritu, perfecta felicitas. Hinc factum est ut horum duorum utrumque ad significandum non putaretur labore jejunii, sed potius refectionis hilaritate, excepto uno paschali sabbato, quo discipulorum, sicufuerat ieiunio prolixiore signandus. Sed quoniam non inuenimus, ut iam supra commemoraui, in euangelicis et apostolicis litteris, quae ad noui testamenti reuelationem proprie pertinent, certis diebus aliquibus euidenter ptum observanda esse jejunia; et ideo res quoque ista sicut aliae plurimae, quas enumerare difficile est, invenit in veste illius filiae Regis, hoc est Ecclesiae, varietatis locum; indicabo tibi quid mihi de hoc re
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatem significant unde dictum ẽ. Et hu¬
miliabam mieunno ammã meã. Seqitit̃ sabba¬
tum. quo dic caro xp̃i imonum̃tci requieuit: sic̃
inprimis oꝑib mundi requieuit d̃s̃ illo die ab oĩbꝰ
oꝑib sius. hinc exorta ẽ ista in regine illĩ ueste ua.¬
rietas: ut alii sicut maxime ppli orientales ꝓpt̾̃
requiẽ significandam mallent relaxare ieiuniũ:
aliiꝓpt̃ humilitatem mortis dm̃te icuinare. sic̃
romana et ñ nulle occidentis eccłe. Qd quidẽ uno
die quo pascha celebratur ꝓpt̾ renouandam rei
geste memoriam qua discipuli humanit᷑ mor¬
tem dĩ doluerunt. sic ab omnib ieuinatur:
ut etiam illi sabbati ieiunium de uotissime ce¬
lebrent. qui cet̾is ꝑ totum annũ sabbatis pran¬
dent. utrumq uidelicet significantes. et inuno an¬
mu̾sario die luctum discipulorũ. & cet̾is sabbatis
quietis bonum. duo quippe sunt: que iustorũ
beatitudinem et omnns miserie finẽ sꝑari fati¬

Expanded text:
humilitatem significant. unde dictum est: Et huhumilitatem significant. unde dictum est: Et humiliabam in ieiunio animam meam. Sequitur sabbatum, quo die caro Christi in monumento requieuit, sicut in primis operibus mundi requieuit deus illo die ab omnibus operibus suis. hinc exorta erietas, ut alii, sicut maxime populi Orientis, propter requiem significandam mallent relaxare jejunium, alii propter humilitatem mortis Domini jejunare, sicut Romana et nonnullae Occidentis Ecclesiae. Quod quidem uno die, quo Pascha celebratur propter renovandam rei gestae memoriam, qua discipuli humanitus mortem Domini doluerunt, sic ab omnibus jejunatur, ut etiam illi sabbati jejunium devotissime celebrent, qui caeteris per totum annum sabbatis prandent; utrumque videlicet significantes, et in uno anniversario die luctum discipulorum, et caeteris sabbatis quietis bonum. Duo quippe sunt, quae justorum beatitudinem, et omnis miseriae finem sperari faci