comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ suis armis. Precepit autẽ
iudas caput nichanoris: et ma¬
nũ cũ humero abscisam hiero¬
solimis ꝑferri. Linguã etiam
impii nichanoris p̾cisã. iussit
particulatim auib dari. Patet
moralis sensus. Demetͥus siqͥ
nor. lucerna stans. Iudea confeᷤᷤ¬
sio: iudas. confitens int̃p̾tatur.
nimiũ possumꝰ intelligere. n
diabłin: Et qͥd ꝑ nichanorem
luc̾nam stantem: nisi mentis
elationem: Nichanor itaq ele¬
fantoꝵ turmis p̃ponitur: qͦti¬
ens incorrigibiliũ m̃tib suꝑbi¬
ꝑbis assimilantur. qͥ a suo ꝓpo¬
sito flecti neqͣqͣm ualent. Mitti¬
tur itaq nichanor a demetͥo.
id ẽ. spc̃ elationis a diabolo:
Mittitur in iudeam. ut destru¬
at confessionis t̃ram: ut iudeã
capiat. et eos qͥ cũ eo st̃ disꝑgat.
Ut eos scilicet qui pecc̃a sua ꝯfi¬
tent᷑ curiositate teneat. et ꝑu̾sa
consuetudine liget: et eos qui
confitentes consolant᷑ impedi¬
at ocio. et cogitatione turbet.
Audiens tam̃ nic hanor uirtu¬

Expanded text:
Praecepit autem Judas caput Nicanoris et cum humero manum abscissam Hierosolymas perferri; linguam etiam impii Nicanoris praecisam jussit particulatim avibus dari . Patet moralis sensus. Demetrius siqunor lucerna stans, Judaea confessio, Judas confitens interpretatur. nimium possumus intelligere, nisi diabolum? Et quem per Nicanorem lucernam stantem, nisi mentis elationem? Nicanor itaque elephantorum turmis praeponitur, quoties incorrigibilium mentibus superbiperbis assimilantur, qui a suo proposito flecti nequaquam valent. Mittitur itaque Nicanor a Demetrio, id est spiritus elationis a diabolo. Mittitur in Judaeam, ut destruat confessionis terram, ut Judam capiat, et eos qui cum eo sunt dispergat, ut eos scilicet, qui peccata sua confitentur, curiositate teneat, et perversa consuetudine liget; et eos, qui confitentes consolantur, impediat, orationem et cogitationem turbet. Audiens tamen Nicanor virtu
Abbreviated transcription (Latin):
minit: quia ꝑ confessionẽ sp̾italit̃¬
ds̃ ad hominẽ descendit. Nararet.
flos siue mundicia int̃pretatur.
Innarareth gͥ nutrit᷑ et inhabi¬
tat: qui inflore mundicie delecta¬
tur.&. eam semꝑ amat. Qd młti

Expanded text:
minit, quia per confessionem spiritualiter ad hominem Deus descendit. Nazareth flos sive munditia interpretatur. In Nazareth igitur nutritur et habitat, qui in flore munditiae delectatur, et eam semper amat. CAP. I
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ manꝰ ligatas gerit ⁊ qͥ bonum
opus qd̾ ante oculos hab̾e consu¬
eu̾at: obliuioni tradit. Hoc eñĩ
demetͥus agere ñ cessat: quin
pecc̃oꝵ funib ligatũ iudã. idẽ
aliquẽ peccata sua confitentem.
abonis oꝑibus si possit exꝑtem
reddat᷑. Uenit nichanor ad scĩsli¬
inũ templũ in iherłm. ñ ut eon¬
seruet s ut destruat pacemꝰ et
a sacerdotib uirũ sibi tradi p̃cep̃.
ut eoꝵ ad qͦs confessio ꝑtinet col¬
fessionis uires eneruare possit.
Manũ contͣ templũ iratꝰ exten

Expanded text:
 manus ligatas gerit, qui bonum  manus ligatas gerit, qui bonum opus, quod ante oculos habere consueverat, oblivioni tradit. Hoc enim Demetrius agere non cessat, quin peccatorum funibus ligatum Judam, id est aliquem peccata sua confitentem, a bonis operibus, si possit, expertem reddat. Venit Nicanor ad sanctissimum templum in Hierusalem, non ut conservet, sed ut destruat pacem; et a sacerdotibus virum sibi tradi praecipit, ut eorum, ad quos confessio pertinet, confessionis vires enervare possit. Manum contra templum ira
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Et ex animo inclinabatur
uiro. De his enĩ quȩ pͥus erecta
ceruice se fecisse recolit:humiliato
m̃tis u̾tice in confessione se pꝰtea
substernit. Et exasꝑatus rex de¬
metͥus scͥpsit nichanori dicens.
gͣuiter se ferre de amiciciȩ con¬
uentione: Iubere tam̃ ut ma-¬
chabeũ uinetũ citiꝰ mittͥet anti¬
ochiã. Dũ nichanor cũ iuda in
bonũ pacis inducit᷑. tẽ demetͥus
rer exaspatur: quia dũ peccator
ad pacem confessionis redit. dia¬
bolus gͣuiuᷤ ĩ surgit. Iubet ut
iudas uinctus antiochiam eitiꝰ
mittat᷑ : ut ꝑ hoc absq mora
bonũ confessionis impediatur.
Ligari iudam postulat. ut opꝰ
penitentis qd̾ confessionẽ seqͥt᷑.
debilitare queat. Solent enu
qui alios captos tenent hoc hab̾e
consuetudinis: ut tnͣsuersis pͦt
tergum manib eos ligent. Pen
manus. bonas oꝑationes intelli¬
gere solemꝰ. Unde scͥptũ ẽ. Plau¬
dite manib: id ẽ. oꝑib. Pt t̃gũ¬

Expanded text:
dit. Et ex animo inclinabatur dit. Et ex animo inclinabatur viro. De iis enim, quae prius erecta cervice se fecisse recolit, humiliato mentis vertice, in confessione se postea substernit. Et Exasperatus rex Demetrius scripsit Nicanori dicens graviter se ferre de amicitiae conventione, jubere tamen ut Machabaeum vinctum citius mitteret Antiochiam. Dum Nicanor cum Juda in bonum pacis inducitur, tunc Demetrius rex exasperatur; quia, dum peccator ad pacem confessionis redit, diabolus graviter insurgit. Jubet ut Judas vinctus Antiochiam citius mittatur, ut per hoc absque mora bonum confessionis impediatur. Ligari Judam postulat, ut opus poenitentiae, quod confessionem sequitur, debilitare queat. Solent enim qui alios captos tenent, hoc habere consuetudinis, ut transversis post tergum manibus eos ligent. Per manus bonas operationes intelligere solemus. Unde scriptum est: Plaudite manibus , id est operibus. Post tergu
Abbreviated transcription (Latin):
gruũ colloquiũ fecert̃. Congͣ¬
nor faciunt. dũ peccator qđ ma¬
le gesserat dedegit. et ille cui ꝯfi¬
tetur peccm̃. diu̾sos penitentie
modos imponit. Dũ iste se hu¬
milit̃ iudicat. et ille ne desꝑet
confortat ⁊ dũ alter malis quȩ
gessit reñtiat: alter uͦ bonis q̃
fac̾e debeat. penitentẽ informat.
Morabat᷑ autẽ nichanor iherosoli¬
mis. et nichil iniq agebat: gre¬
gesq turbarũ quȩ congregatȩ fu¬
erant dimisit. In iherosolunis ni¬
chanor manet: qñdo ptꝰ peniten¬
tiam pacẽ peccator tenet. Et nich
iniq agit. qͥa ab his quȩ male fa¬
cere consueu̾at in pace quiescit:
gregesq turbarũ quȩ congregatȩ
fuerant dimittit: quia de p̾t̾itis
turbari nequit. s ea quȩ pͥus egͦ
tulerat. pꝰt confessionẽ eqͣnimit᷑
portat. habebat autẽ iudã semꝑ
carum: et ex animo erat uiro in¬
clinatꝰ. Nichanor iudã diligit:
dũ peccator ea quȩ recolit. de his
quȩ male gesserat diligent̃ attẽ¬

Expanded text:
colloquium fecerunnor, dum peccator quod male gesserat detegit, et ille, cui confitetur, diversos poenitentiae modos imponit; dum iste se humiliter judicat, et ille ne desperet confortat; dum alter malis, quae gessit, renuntiat, alter vero bonis, facere debeat, poenitentem informat. Morabatur autem Nicanor Hierosolymis, et nihil inique agebat, gregesque turbarum, quae congregata fuerant, dimisit. In Hierosolymis Nicanor manet, quando post poenitentiam pacem peccator tenet, et nihil inique agit, quia ab iis, quae malefacere consueverat, in pace quiescit. Gregesque turbarum, quae congregatae fuerant, dimittit, quia de praeteritis turbari nequit; sed ea, quae prius aegre tulerat post confessionem aequanimiter portat. Habebat autem Judam semper charum, et ex animo erat viro inclinatus. Nicanor Judam diligit, dum peccator ea quae recolit, de iis quae male gesserat diligenter atten
Abbreviated transcription (Latin):
et a sacerdotib iussit sibi tradi iudã:
& extendens manũ ad templum
iurauit. nisi mn uinctum iudã
tradid̾itis. istud fanũ in plani¬
ciem deducã. et altare effodiam.
Comꝑit autẽ nichanor iudã ẽẽ
in locis samariȩ: et cogitabat
die sabbati cũ om̃i impetu com
mitt̾e. Tam̃ ñ obtinuit consiliũ
erectus. cogitauat cõmune tro¬
pheũ statuere de iuda. Macha¬
beus aut̃ confidebat cũ omni
spe auxiliũ sibi a deo affuturũ:
& hortabat᷑ suos ne formidarẽt.¬

Expanded text:
rdotibus jussit sibi tradi Judam. Et extendens manum ad templum juravit: Nisi mihi vinctum Judam tradideritis, istud fanum in planitiem deducam, et altare effodiam . Comperit autem Nicanor Judam esse in locis Samariae, et cogitabat die Sabbati cum omni impetu bellum committere, tamen non obtinuit consilium, erectus cogitaverat commune tropeum statuere de Iuda Macchabeus autem confidebat semper cum omni spe auxilium sibi a Domino adfuturum et hortabatur suos ne formidarent
Abbreviated transcription (Latin):
tes innumabiles. oꝑa scilicet
penitentiȩ. & humiliate m̃tis
cogitationes. Contͣ comites gͦ
iudȩ nichanor sanguine iudi
Hec enĩ st̃. quȩ carni & sangui¬
ni contradicunt. Qmobrem in¬
chanor tres nuncios misit: qui
dextras darent & acciꝑent. Tres
nuntios mittit: quotiens pecca¬
tor in aliquo bono cogitationis.
loeutionis. et oꝑationis confessi¬
oni consentit. Dextras dant et
accipiunt: qnͣdo inuicem bonis
oꝑib se consentire ꝓmittunt. Et
cũ diu de his consiliũ ag̾etur. et
ipse dux ad multitudinẽ retulis¬
set:omĩum fuit una sententia.
amiciciis annuere. Diu consiliũ
agit᷑ ut iudȩ nichanor reconei¬
liet᷑. Hoc enĩ uix aut ñqͣm eue¬
nit: ut suꝑbus confessioni humi¬
lit̃ sociari possit. S cũ res ad hoc
ꝑducit᷑. ut amiciciis annuatur.
tc̃ diem constituert. qͣ secreto int̃
se ag̾ent. Int̃ iudã & nichanorẽ
dies constituit᷑. qndo cuiꝰlibet
anim confitendi peccã desidio¬

Expanded text:
s innumerabiles, opera scilicet poenitentiae, et humiliatae mentis cogitationes. Contra comites ergo Judae Nicanor sanguine judicHaec enim sunt, quae carni et sanguini contradicunt. Quamobrem Nicanor tres nuntios misit, qui dextras darent et acciperent. Tres nuntios mittit, quoties peccator in aliquo bono cogitationis, locutionis et operationis confessioni consentit. Dextras dant et accipiunt, quando invicem bonis operibus se consentire promittunt. Et cum diu de his consilium ageretur, et ipse dux ad multitudinem retulisset, omnium fuit una sententia amicitiis annuere. Diu consilium agitur ut Judae Nicanor reconcilietur. Hoc enim vix aut nunquam evenit, ut superbus confessioni humiliter sociari possit. Sed cum res ad hoc perducitur, ut amicitiis annuatur, tunc diem constituerunt, quo secreto inter se agerent. Inter Judam et Nicanorem dies constituitur, quando cujuslibet anim
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ tuũ. ꝑ hoc qd̾ dic̃ confitebim᷑.
confessio necessaria fore ꝑhibet᷑:
qd̾ autẽ confitebim᷑ replicat. mi¬
sericordiã diuinȩ pietatis dem¬
onstrat. Ne desperes innuit: qͥ
iterũ peccantẽ si peniteat ñ re
hortat᷑: ut siqͥs peccau̾it penite¬
at. et it̾m pecc̃m humilit̃ confi¬
teat᷑. In qͣcũq enĩ hora confiten
do pecc̃m peccator ingemuerit.
scͥptura testante ꝓculdubio sal¬
uuserit. Attende qualit̃ dili¬
git: qui totiens & tam benigne
peccantẽ recipit. Si hȩc atten¬
dis. d̾m miscd̾em cognoscis. Not̃
inqͥt in iudea d̾s. In uidea deus
cognoscit᷑. qͥa in confessione pec¬
cati miscd̃ia d̾i manifesta dem¬
onstrat᷑. ꝑpietatem siquidem
peccantem reuocat: ꝑ pacĩam
sustinens expectat. In bethleẽ

Expanded text:
men tuum . Per hoc quod dicit confitebimur, confessio necessaria esse perhibetur. Quod tamen confitebimur replicat, misericordiam divinae pietatis demonstrat, et ne desperes innuit, qui iterum peccantem si poeniteat, non rephortatur, ut si quis peccaverit, poeniteat, et iterum peccatum humiliter confiteatur. In quacunque enin hora peccatum confitendo peccator ingemuerit, Scriptura testante procul dubio salvus erit . Attende qualiter diligit, qui toties et tam benigne peccantem recipit. Si haec attendis, Domini misericordiam cognoscis. Notus, inquit, in Judaea Deus . In Judaea Deus cognoscitur, quia in confessione peccati misericordia Dei manifeste demonstratur. Per pietatem siquidem peccantem revocat, per patientiam sustinens exspectat. In Bethlehem
Abbreviated transcription (Latin):
et ido descend̾e nouit ñ ascende:
uiã nouit ad inferos. ñ ad mõtẽ
dñi. Similit̾ currũ uoluptatis
et equos luxuriȩ: & quelibet
uicia quib tͣhuntur homines
qͣsi equis ad peccatũ. subnerua¬
re ñ differamꝰ. Possunt enĩ huiꝰ¬
modi equi: uigiliis. &. orationib.
ieiuniis. et labore continuo sub¬
neruari. Currꝰ uͦ: igne sci sp̃s cõ¬
buri possunt. Hic ẽ ignis⁊ hec
sunt arma claustraliũ ⁊ hi suis
qui int̾ficiunt iabin. qͥ chana¬
neorum habitantiũ ĩ mariti¬
mis cõmotionẽ ñ timent: qui
suꝑbis habitantib in monta¬
nis ñ cedunt. nec uoluptuosis
camporum planitiȩ gaudentib
commiscent᷑ ⁊ a quib ñ exau¬
ditur supͣdictꝰ symeon. nec
conu̾tunt᷑ cum illis de fenen¬
dor: s int̾ficiũt regẽ cũ exerci¬
tu subneruãt eqͦs.⁊ cõburt̃
currꝰ Ascendamꝰ gͦ currum

Expanded text:
et ideo descendere novit, non ascendere, viam novit ad inferos, non ad montem Domini. Similiter currum voluptatis et equos luxuriae, et quaelibet vitia quibus trahuntur homines quasi equis ad peccatum, subnervare non differamus. Possunt enim hujusmodi equi vigiliis et orationibus, jejuniis et labore continuo subnervari. Currus vero igne sancti Spiritus comburi possunt. Hic est ignis, haec sunt arma claustralium. Hi sunt qui interficiunt labin, qui Chananaeorum habitantium in maritimis commotionem non timent, qui superbis habitantibus in montanis non cedunt, nec voluptuosis camporum planitie gaudentibus commiscentur, a quibus non exauditur supradictus Simeon, nec convertuntuntur cum illis de Fennendor, sed interficiunt regem cum exercitu, subnervant equos et comburunt currus. Ascendamus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
uitiũ: te enĩ iubente & auxilian¬
te cõmunẽ hostem cõmuni in¬
tentione deuicimꝰ. Habet itaq¬
dñe speciales fructꝰ fragilitas
corꝑis mei. Ego intellectu. dis¬
cretione. ꝯsilio. sp̃italit̃ ꝯtͣ adu̾¬
sarios steti: caro hȩc corꝑaliter
oꝑis sudore. sobrietate & ieiuni
nobilior portio inferiorẽ ad cȩloꝵ
secũ excelsa sustollat: qͣm ut in¬
ferior suꝑiorem in inferni pro¬
funda demergat. Datur gͥ post
uictoriã pͣmiũ. datur hereditas¬
et sic homo ext̾ior int̾iori ꝯgau¬
det. idẽ. caro głificata congra¬
tulat᷑ spũi: quia nullam corru¬
ptionis ult̾ius expectat iacturã.
contrariũ contingit: contingit.
et miram᷑ qͦmͦ contingat. Quis
enĩ ñ miretur ab indiscreto dis¬
crecum decipi posse: a pigro
fortem suꝑari: Miramur hunc
ordinem naturȩ: miram᷑ et mo¬
dum. Succumbit ratio ⁊ dñatur
animalitas ⁊ infirmitas carnis
animũ pͥuat a uircute: & sic ei¬
Prohdolor. Minatur xp̃c. et ñ

Expanded text:
tium; te enim jubente et auxiliante, communem hostem communi intentione devicimus. » Habet igitur speciales fructus fragilitas corporis mei. Ego intellectu, discretione, consilio spiritualiter contra adversarios steti; caro haec corporaliter, operis sudore, sobrietate et jejuniimagis nobilior portio inferiorem ad coelorum secum excelsa sustollat, quam ut inferior superiorem in inferni profunda demergat. » Datur igitur post victoriam praemium, datur utriqet sic homo exterior interiori congaudet, id est, caro glorificata congratulatur spiritui, quia nullam corruptionis amplius exspectat jacturam.contrarium contingit, et miramur quomodo contingat. Quis enim non miretur ab indiscreto discretum decipi, a pigro fortem superari posse? Miramur hunc ordinem naturae, miramur et modum, succumbit ratio, dominatur animalitas, infirmitas carnis animum privat a virtute, et sic ejiProh dolor! minatur Christus et non
Abbreviated transcription (Latin):
recinee. qui religionis abhorrent
habitũ: qͣm suauis sit uere religi¬
onis cohabitatio. Audiant paupe¬
res et letent᷑⁊ mediocres. et alios¬
hortent᷑: diuites. et confortentur.
medioeri sufficiens÷ tolerabilis
diuiti ÷ infirmis larga ⁊ delicatis
compatiens ⁊ fortiorib mod̾ata:
penitentib misericors: ꝑu̾sis se¬
uera. bonis optima. Hȩc sũt enĩ
nouem beneficia religionis. Im¬
moremur igitur diligentius in
singulis. ut ex beneficiis suis
bonitas religionis agnoscatur.

Expanded text:
retinet, qui religionis abhorrent habitum, quam suavis sit verae religionis cohabitatio. Audiant pauperes et laetentur; mediocres et hortentur alios; divites et confortentur. mediocri sufficiens, tolerabilis diviti, infirmis larga, delicatis compatiens. fortioribus moderata, poenitentibus misericors, perversis severa, bonis optima. Haec autem sunt novem beneficia religionis. Immoremur igitur diligentius in singulis, ut ex beneficiis suis bonitas religionis agnoscatur.
Abbreviated transcription (Latin):
hominis qndoq spelunca latͦnũ:
fit domꝰ negotiationis ⁊ fit mere¬
tͥcis ꝓstibulũ: fit spelunca latͦnũ.
qͣndo aliqͥs inuidendo fr̃i suo ut
det̾hat insidiat᷑. et uirtutũ spoliet
indum̃tis. Fit domꝰ negotiationis.
qnͣdo ꝓ his quȩ agimus humani
fauoris forum freqͤntamꝰ: & ibidẽ
em̃tes et uendentes laudem ꝓ bo¬
no oꝑe. qͣsi stulti mercatores reci¬
pimus. fit metͥcis ꝓstibulũ. qͣndo
in chalamo castȩ mentis lupanar
libidinose delectationis erigitur.
Hoc qd̾ dico scłares ꝑtimescunt. et
similitudinẽ qͣm de duob sociis as¬
signauimꝰ p̃tendunt: ne cũ intͣue¬
rint religionis claustrũ. iterum
impugnati. antiqui hostis ditiõi
subdantur. Nunc aut̃ fr̃es nos qui
claustrũ intͣuunꝰ: aliqͥd ad exhor¬
tationem scłarium contͣ ea que su¬
ꝑus minatꝰ ẽ diabłs ꝑ delectatio

Expanded text:
hominum quandoque spelunca latronum, fit domus negotiationis, fit meretricis prostibulum. Fit spelunca latronum, quando aliquis invidendo fratri suo ut detrahat insidiatur, et virtutum spoliat indumentis. Fit domus negotiationis, quando pro iis quae agimus, humani favoris forum frequentamus, et ibidem ementes et vendentes, laudem pro bono opere quasi stulti mercatores recipimus. Fit meretricis prostibulum, quando in thalamo castae mentis, lupanar libidinosae delectationis erigitur. Hoc quod dico saeculares pertimescant, et similitudinem quam de duobus sociis assignavimus praetendant, ne, cum intraverint religionis claustrum, iterum impugnanti, antiqui hostis ditioni subdantur. Nunc autem, fratres, nos qui claustrum intravimus, aliquid de exhortatione saecularium contra ea, quae superius minatus est diabolus per delectatio
Abbreviated transcription (Latin):
sociis discreto scilicet et indis¬
creto euenire posse monstra¬
suꝑbiȩ resistens. mundanȩ pͥ¬
dentiȩ respuens mun̾a. pulcͥ¬
tudinis temꝑalis ñ acquiesceis
blandim̃tis. delectationis carnał
minas contemneis. socium ui

Expanded text:
sociis discreto et indissociis discreto et indiscreto evenire posse monstrainsidiis resistens, mundanae prudentiae respuens munera, pulchritudinis temporalis non acquiescens blandimentis, delectationis carnalis minas spernens, s
Abbreviated transcription (Latin):
designat qui cessant a bono oꝑe:
scͥptũ ẽ. enĩ de thobia. fatigatus¬
aut̃ a sepult᷑a thobias uenit in
domũ suã÷ & cũ iactasset se iuxta
parietem & obdormisset. ex nido
hirundinum calida stercora ce¬
cideĩt in ocłos eiꝰ: & factꝰ ẽ. cecus
Cũ aliqͥs a bono oꝑe cessat. tunc
thobias fatigatus a sepult᷑a ueñ
in domũ suã. Domꝰ thobiȩ mora¬
lit̃ carnẽ nr̃am designat: nidꝰ
hẏrundinũ qui ex luto ꝯficit᷑.
et ex plumis leuib intꝰ parat᷑.
delectationẽ t̾renaꝵ rerũ pul¬
cre demonstrat. Hyrundines
ut ait beda suꝑ thobiam ꝓpter
leuem uolatũ. suꝑbiã cordis le¬
uitatẽq fig᷑ant: qͣrum ĩmun¬
dicia confestim eos quib dñant᷑
excecat. Quasi enĩ nido hyrun¬
dinũ suppositus dormit: qui
leuitati ac suꝑbiȩ mentẽ in¬
cautꝰ subicit. His gͥ modis suꝑ¬
bia religiosos illudit: quȩ ut
ait beatꝰ augustinꝰ etiã bonis¬
oꝑib insidiat᷑ ut ꝑeant. Sicut
frẽs longe suꝑius de duobus

Expanded text:
designat qui cessant a bono opere. Scriptum enim est de Tobia: Fatigatus a sepultura Tobias, venit in domum suam, et cum jactasset se juxta parietem et obdormisset, ex nido hirundinum calida stercora ceciderunt in oculos ejus, et factus est caecus . Cum aliquis a bono opere cessat, tunc Tobias fatigatus a sepultura venit in domum suam. Domus Tobiae moraliter carnem nostram designat. Nidus hirundinum, qui ex luto conficitur et ex plumis levibus intus paratur, delectationem terrenarum rerum pulchre demonstrat. « Hirundines, ut ait Beda super Tobiam, propter levem volatum superbiam cordis levitatemque figurant quarum immunditia confestim eos quibus dominatur, excaecat. Quasi enim nido hirundinum suppositus dormit, qui levitati ac superbiae mentem incautus subjicit. » His ergo modis superbia religiosos illudit, « quae, ut ait beatus Augustinus, etiam bonis insidiatur ut pereant. » Sicut fratres longe superius de duobus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ enĩ aliqͥs suꝑbus loquit᷑. si ĩ¬
ponas silentiũ ei ñ acquiescit:
s ut ait salomon. totũ sp̃m̃ ꝓ
lefante diximꝰ: s qui sic stat. ma¬
le stat. Ad ꝓpͥam uoluntatem
qͣsi ad arborem latus inclinat
suꝑbus. ut quietem recipiat:
qd̾ enĩ ꝑ dispositionẽ ꝓpͥȩ uolun¬
tatis agimꝰ. hoc quieto suscipimꝰ
animo: si aut̃ alit̾ ordinetur ꝓ
labore reputabit᷑. Succidatur gͥ
arbor ꝓpͥȩ uoluntatis. ut cadat:
& occidat᷑ bestia suꝑbiȩ. S ut dix¬
imꝰ cauendũ nob̾ ẽ: ne cadens õp
insidiat᷑ suꝑbia. Religiosis uͦ tͥb
cessat a bono oꝑe. Helyas se solũ
rumpit. Dñe altaria tua subu̾ter̃.
remansi int̾ eos. Cui dñs. Respõ¬
disse legit᷑. Adhuc inqͥt dñs restãt¬

Expanded text:
Cum enim aliquis superbus loquitur, si imCum enim aliquis superbus loquitur, si imponas ei silentium, non acquiescit, sed, ut ait Salomon, totum spiritumlephante diximus, sed qui sic stat, male stat. Ad propriam voluntatem quasi ad arborem latus inclinat superbus, ut quietem recipiat. Quod enim per dispositionem propriae voluntatis agimus, hoc quieto suscipimus animo; si autem aliter ordinetur, pro labore reputatur. Succidatur igitur arbor propriae voluntatis, ut cadat et occidatur bestia superbiae. Sed, ut diximus, cavendum est nobis, ne cadens opprinsidiatur superbia. Religiosis vero tribus cessat a bono opere. Elias se solum rupit: Domine, altaria tua subverterunt, solus inter eos . Cui Dominus respondisse legitur: Adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
sus ab elefante legit᷑ ẽẽ. Ceci¬
dit enĩ elefans suꝑ eleararũ:
nat᷑. Dũ enĩ uestis asꝑitatem
libent̃ patim᷑ ⁊ dũ tenues a¬
mamꝰ pannos ⁊ dũ uilib uti¬
m᷑ cibis : dũ labore callosa sqͣ¬
let manꝰ. et cutis frigore ri¬
get. et sole ingrescit: tc̃ elea¬
carus occidit elefantem. Cũ
suꝑbia: utriusq enĩ natura si¬
milẽ tenet cõpositionẽ. Elefan¬
tis nat᷑a talis ẽẽ dicit᷑. ut ossa il
lius iuncturis careant ⁊ et ideo
flect̾e m̃bra sua nequeat: s sẽꝑ
stet. Et si aliqͣndo quietem corꝑi
suo uelit inferre: stando latus¬
suũ inclinat ad arborẽ: et sic sõ¬
no utitur &. quiete. S homines
regionis illius. in qua habitant
huiꝰmodi bestiȩ. in die solẽt arbo¬
rem succid̾e ÷ ut cũ nocte uen̾it.
ficit᷑ bestia. Cuncta ista suꝑbiȩ
ꝯueniunt: et talis ẽ. eiꝰ cõpositio.
Menbra suꝑbiȩ inflexibilia sũt:

Expanded text:
sus ab elephante legitur esse. Cecisus ab elephante legitur esse. Cecidit enim elephas super Eleazarum, natur. Dum enim vestis asperitatem libenter patimur, dum tenues amamus pannos, dum vilibus utimur cibis, dum labore callosa squalet manus, et cutis frigore riget, et sole nigrescit, tunc Eleazarus occidit elephantem. Cum  enim natura similem tenet compositionem. Elephantis natura talis esse dicitur, ut ossa crurum illius juncturis careant, et ideo flectere cura sua nequeat, sed stet semper, et si aliquando quietem corpori suo velit inferre, stando latus inclinat ad arborem, sic et somno utitur et quiete. Sed homines regionis illius in qua habitant hujusmodi bestiae, in die solent arborem succidere, ut cum nocte venerit,rficitur bestia. Cuncta ista superbiae conveniunt, et talis est ejus compositio. Membra superbiae inflexibilia sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ait beatꝰ ambrosiꝰ suꝑ b̃i im¬
macłati. frena pacis. habenȩ
st̃ caritatis: constricti int̃ se
concordie iuncłis et iugo fi¬
dei subiecti: qͣtuor rotis euan¬
głii. bonũ aurigã portantes
u̾bũ dei. Cuiꝰ flagello fugan¬
tur illecebrȩ scłares: et mũdi
istius pͥnceps exterminat᷑.¬
Qmͦ insidiat᷑ diabolꝰ ut rapiat.
unc autẽ ultimo loco de
suꝑbia quȩ insidiatur
pͥma fuit et ultima delebit᷑.
Hec ẽ. quȩ scłares possidet et
retinet ⁊ nouit̾ ꝯu̾sos uexat &
reuocat: iustos uͦ temptat et
illudit. In scłarib apparet ⁊ in
nouit̾ ꝯu̾sis notat᷑: in religio¬
sis qͣndoq latet. Scłariũ m̃tes
ꝑ uoluntatẽ inhabitat: in no¬
uit̃ ꝯu̾sis ex p̃cedenti usu re¬
dolet: religiosis m̃tib ꝑ sug¬
gestionẽ se int̾serit. Insidiat᷑
scłarib ut in pͣuo ꝯp̾hendat
oꝑe: religiosis uͦ insidiatur ꝑ
głam laudis humanȩ. Elea¬
zarus ut u̾idica narrat hysto¬
ria. helefantẽ occidisse: & occi¬

Expanded text:
ait B. Ambrosius super Beati immaculati, « frena pacis, habenae sunt charitatis, constrictae inter se concordiae vinculis, et jugo fidei subjectae, quatuor rotis Evangelii bonum aurigam portantes verbum Dei. Cujus flagello fugantur illecebrae saeculares, et mundi istius princeps exterminat insidiatur diabolus ut rapiat. Nunc autem ultimo loco de superbia quae insidiatur,stinus, « prima fuit, et ultima delebitur. Haec est quae saeculares possidet et retinet; noviter conversos vexat et revocat, justos vero tentat et illudit. » In saecularibus apparet, in noviter conversis notatur, et in religiosis quandoque latet. Saecularium mentes per voluntatem inhabitat, in noviter conversis ex praecedenti usu redolet, religiosis mentibus per suggestionem se interserit. Insidiatur saecularibus, ut in pravo comprehendat opere, religiosis vero insidiatur per gloriam laudis humanae. Eleazarus, ut veridica narrat historia, elephantem occidit, et occi
Abbreviated transcription (Latin):
DE EURRUELATIONIS
Uatuor st̃ equi qui trahuñ
currum elationis: id ẽ. amor
contẽptꝰ et in obedientia. Rote
uero sunt iactantia: at rogan¬
tia: u̾bositas et leuitas. Auriga
nȩ głę. Amatores mundi sunt:
qui ferunt᷑ hoc curru. Infreneᷤ
sunt equi. uolubiles rotȩ ÷ au¬
riga ꝑu̾sus: et qui portatur in¬
firmus. In utroq ꝑicłm: quia
semꝑ casum et ruinã minat᷑
suꝑbia. Rotȩ sequunt᷑ equos:
p̃cedit enĩ amor dñandi iactã¬
tiam÷ amor ꝓpͥȩ laudis arrogã¬
tiam ⁊ contemptꝰ leuitatem: in¬
obedientia u̾bositatem. dolen
enĩ inobedientes in u̾ba defensio¬
nis prumꝑe. Precedentes huius

Expanded text:
De curru elationis. Quatuor enim sunt qui trahunt currum elationis, id est, amor contemptus et inobedientia. Rotae vero sunt jactantia mentis et arrogantia, verbositas et levitas. Auriga uperbiae. Amatores mundi sunt qui feruntur in hoc curru. Infrenes sunt equi, volubiles rotae, auriga perversus, et qui portatur infirmus. In utroque periculum, quia semper casum et ruinam minatur superbia. Rotae sequuntur equos. Praecedit enim amor dominandi jactantiam, amor propriae laudis arrogantiam, contemptus levitatem, inobedientia verbositatem. Solent enim inobedientes in verba defension
Abbreviated transcription (Latin):
cesse ẽ eluctantẽ uocem ꝑ longum et
flexuosum it̃. uarias fundere modula¬
tiones. ferunt in hiꝑboreis partib p̃ci¬
nentib citharedis. olores płimos aduo¬
lare: apteq admodũ concinere: Tignꝰ¬
ht̃ plum̃a niueam. s carnẽ nigram.
Moralit̃ color niueus in plumis. desig¬
uat effectũ simulationis. qua cato ni¬
gra tegit᷑: qi peccatũ carnis simulatiõe
uelatur. Cignus dum in flumine natat.
ceruicẽ capitis erectã gestat. qr suꝑb
głatur. ferunt in hiꝑboreis partib p̃¬
cinentib citharedis olores płimos ad¬
uolare. apteq admodũ concinere: qr qͥ
uoluptatib totis desidus inhiant. q̃i
ad uolantes. uoluptuosis concordant.
S et in extremis cum cignus morit᷑: ual¬
de dulcit̃ moriens canere ꝑhibet᷑. Si¬
milit cum de hac uita suꝑb egiedit᷑.
adhuc dulcedine p̃sentis scł̃i delectat᷑:
et que male gessit. ad memoriã mor¬
ens reducit. Cum uͦ pluma niuea cignꝰ

Expanded text:
cesse est eluctantem vocem per longum et cesse est eluctantem vocem per longum et flexuosum iter varias reddere modulationes. Ferunt in Hyperboreis partibus praecinentibus citharoedis olores plurimos advolare, apteque admodum concinere. Cygnus plumam habet niveam, sed carnem nigram. Moraliter olor niveus in plumis designat effectum simulationis, qua caro nigra tegitur, quia peccatum carnis simulatione velatur. Cygnus, dum in flumine natat, cervicem capitis erectam gestat, quia supegloriatur. Ferunt in hyperboreis partibus praecinentibus citharoedis olores plurimos advolare, apteque admodum concinere, quia qui voluptatibus totis desideriis inhiant, quasi advolantes voluptuosis concordant. Sed et in extremis cum cygnus moritur valde dulciter canero perhibetur. Similiter cum de hac vita superbus egreditur, adhuc dulcedine praesentis saeculi delectatur, et quae male gessit, ad memoriam moriens reducit. Cum vero nivea pluma cygnus
Abbreviated transcription (Latin):
catur fimo. Auis spurcissima. cristis
ertantib galeata: semꝑ in sepulcris
et humano stercore cõmorans. Unde
assidue delectant᷑. Huppupa etun
ie in om̃ib grãs agere: qr gaudiũ fru¬
ctus ẽ sp̃c. De huppupa etiam phisio¬
logus dicit. quod cum senuerit et uola¬
re ñ possit. filii eius ad eam ueniunt:
pennas uetustissimas a corpore ipsus
euellunt: eamq fouere ñ cessant. donec
it̃m penne noue recrescant. Cibis sustẽ¬
tatur ut scͥptura dic̃: donee sic̃ antea¬
sumptis uirib euolare possit. Exẽplũ
suos cum senuerint a domib ꝓprus ex¬
pellunt. qͥ eos cũ defitiant sustentare
cũ irrationabilis creatura qͦd p̃diximꝰ
in necessitate cum senuerint parenti
appellant. Olor aũt dictus. quod sit totus¬
plumis albus. Nullus eñi meminit cig¬
Cignus acanendo ẽ. appellatus. eo qͦd car-¬
minis dulcedinẽ modulatis uocib fun¬
dit. Ideo aut̃ suauit eum canere ꝑhibeit.
qr longum collum et infiexum ht̃ : ne¬

Expanded text:
catur fimo. Avis est spurcissima, cristis exstantibus galeata, semper in sepulcris, et humano stercore commorans. Unde assidue delectantur. » Upupa etiam re, in omnibus gratias agere , quia gaudium fructus est spiritus . De upupa etiam physiologus dicit quod cum senuerit et volare non possit, filii ejus ad eam veniunt, et pennas vetustissimas e corpore ipsius evellunt, eamque fovere non cessant, et donec iterum pennae novae crescant, cibis sustentant, ut Scriptura dicit, donec sicut ante assumptis viribus evolare possit. Exemplo suos, cum senuerint, a domibus propriis expellunt, qui eos, cum deficiant. sustentare cum irrationalis creatura quod praediximus, in necessitate cum senuerint, parentinum appellant. Olor autem dictus est qulus enim meminit cyga canendo est appellatus, eo quod carminis dulcedinem modulatis vocibus fundit. Ideo autem suaviter eum canere perhibent, quia longum collum et inflexum habet, et ne
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rena querunt diabolus secũ trahit.
Prelatus gͥ qui gregem antecedit. dili¬
gent̃ ꝓuideat. qua intentione t̾rena
petat. utrũ in suoᷤusꝰ ea redigat. uel
ad necessitatẽ fr̃m ea querat. ne acci-¬
pit̃.i. diabolus eum rapiat qͥ p̾positis
spãlib t̾renis inhiare ñ cessat. Propt̾ta
cura ẽ. uniu̾sis duc̃ẽ sollicitare gn̾is ex¬
casus et euentus eoꝵ diligent̃ attendt̃.
Dum hec gͥ attente considant. pͥma pec¬
candi discͥmina considando uitant.
Hec auis sicut homo cadncũ morbũ
patit᷑ qr sp̃alis homo sicut et carnalis
aliquociens peccare ꝑhibet᷑. Nec quoci¬
ens peccat morit᷑: qr ei penitendi gr̃a
ñ negat᷑. Vnde scͥptum ẽ. Septies in
die cadit iustus: nec tñ desinit ẽẽ ui-¬
stus. Quociens enim iustus peccat: to

Expanded text:
terrena quaerunt, diabolus secum trahit. terrena quaerunt, diabolus secum trahit. Praelatus igitur, qui gregem antecedit, diligenter provideat qua intentione terrena petat, utrum in suos usus ea redigat, an ad necessitatem fratrum ea quaerat, ne accipiter, id est diabolus eum rapiat, qui postpositis spiritalibus, terrenis inhiare non cessat. Propter quod cura est universis, ducem sollicitare generis excasus et eventus eorum diligenter attendunt. Dum igitur haec attente considerant, prima peccandi discrimina considerando vitant. Haec avis sicut homo caducum morbum patitur, quia spiritualis homo sicut carnalis aliquoties peccare perhibetur, nec quoties peccat, moritur, quia ei poenitendi gratia non negatur. Unde scriptum est: Septies in die cadit justus , nec tamen desinit esse justus. Quoties
Abbreviated transcription (Latin):
oturnices
a sono uocis dictas constat:
quas greti ortigias uocant. eo qd̾ inise¬
fu̾nt pͥmum in ortigia insula. hee adue¬
niendi hñt temꝑa. Nam estate depulsa:
maria transmeant. Ortigometra dicit᷑.
que gregem ducit: eam t̾re ꝓpinquantẽ
accipit̾ uidens rapit. ac ꝓpterea cura ẽ.
auis sicut et homo: caducũ patit᷑ mor¬
bum. Coturnices adueniendi hñt tp̃a.
nam maria transmeant etate depulsa.
hyemis. ẽ temptatio refrigerate m̃tis.
ab amore gͥ ꝓirimi. ꝑ mare mundi hꝰ
transmeat ustus. ad amorẽ diait in ca¬
lida regione semꝑ maneat. qͥ semꝑ calo¬
re dilectionis in semetipso flagͣt. ut ui¬
tet frigus hẏemis. ꝓcellas iudelicet et
uentos impuise temptationis. Ortigo¬
metra dicit᷑ que gregem ducit: eam t̾re
ꝓpinquantẽ. accipit̾ uidens rapit. Terra:
sunt t̾rena desid̃ia. Maria: mundi ꝑi¬
cula. accipit insidians: diabolus per
suggestionẽ temptationis. Propinqũa¬
tẽ gͥ tr̃e accipit̃ uidens rapit: qr eos qͥ

Expanded text:
oturnices a sono vocis dictas constat, quas Graeci ortygas vocant, eo quod visafuerint primum in Ortygia insula. Hae adveniendi habent tempora. Nam aestate depulsa, maria transvolant. Ortygometra dicitur avis, quae gregem ducit; eam terrae propinquantem accipiter videns rapit, ac propterea cura est ola haec avis, sicut et homo, caducum patitur morbum. Coturnices adveniendi habent tempora. Nam maria transvolant aestate depulsa. Iriemis est tentatio refrigeratae mentis. Ab amore igitur proximi per mare mundi hujus transmeat justus ad amorem Dei, ut in calida regione semper maneat, qui semper calore dilectionis in semetipso flagrat, ut vitet frigus hiemis, procellas scilicet et ventos improvisae tentationis. Ortygometra dicitur, quae gregem ducit. Eam terrae propinquantem accipiter videns rapit. Terra sunt terrena desideria, maria mundi pericula, accipiter insidians diabolus per suggestionem tentans. Propinquantem igitur terrae accipiter videns rapit, quia eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
meum. s pascebant semetipsos. &¬
potius ꝓcurent quos constituit
dñs suꝑ familiã suã. dare ulis ci-¬
bum in tempore suo. mensuram
tritici puram scilicet et ꝓbatam
doctrinam: quatimis ueniente
uño mereat᷑ audire. enge serne
bone et fidelis quia suꝑ pauca fu¬
isti fidelis supra multa te consti

Expanded text:
meum, sed pascebant pastores meum, sed pascebant pastores potius procurent hi quos constituit Dominus super familiam suam, dare illis cibum in tempore suo mensuram tritici, puram scilicet et probatam doctrinam, quatenus veniente Domino mereantur audire: Euge, serve bone et fidelis, quia supra pauca fuisti fidelis, supra
Abbreviated transcription (Latin):
futura uita habebit.
ecimus
abusionis gradus ẽ. ep̃c negli¬
gens. qui gradus sui honorem int
homines requirit: s ministerii su
uignitatem coram deo pro quo le¬
gatione fungitur ñ custodit. Pri¬
mum namq ab ep̃o quid sui no-¬
minis dignitas teneat inquirat᷑.
officii sui rationẽ denudat. ita inqͥ¬
ens.Speculatorem dedite domui
isrł. Audies gͦ ex ore meo uerbum:¬
et nuntiabis eis ex me.Si aũt uide

Expanded text:
futura poena habebit. « Decimus abusionis gradus est episcopus negligens, qui gradus sui honorem inter homines requirit, sed ministerii sui dignitatem coram Deo, pro quo legatione fungitur, non custodit. Primum namque ab episcopo, quid sui nominis dignitas tenet, inquiratur.officii sui rationem denuntiat, ita inquiens: Speculatorem dedi te domui Israel. Audiens ergo ex ore meo sermonem, nuntiabi
Abbreviated transcription (Latin):
a quo ecclia si sub disciplina ẽ ꝓte¬
gitur et ornatur. Ipsa uero tunica
contexta desuꝑ fuerat ꝑ totum. qr
eadem eccłie disciplina a dño de ce¬
lo tribuit᷑ et ingrauat᷑. De qua dñs
cum ad patrem ascendisset postquã
surrexisset a mortuis. ad apłos loque¬
batur: Uos autem sedete hic in ciu¬
tate quoadusq induamini uirtute
ex alto. Tunica ergo corporis xp̃i: di¬
ciplina eccłie ẽ. Qui autẽ extra dis¬
ciplinam ẽ. alienus ẽ a corpore .xͥ.
Non scindamus gͥ illam: s sorciam᷑

Expanded text:
ergo ecclesiae sub disciplina est proteergo ecclesiae sub disciplina est protegitur et ornatur. ipsa uero tunica contexta desuper fuerat per totum, quia eadem ecclesiae disciplina a Domino de caelo tribuitur et integratur. de qua Dominus cum ad patrem ascendisset, postquam resurrexit a mortuis, ad apostolos suos loquebatur: uos autem sedete in ciuitate, quoadusque induamini uirtute p b excelso. tunica ergo corporis Christi disciplina ecclesiae est: qui autem extra disciplinam est alienus est a corpore Christi. non sci
Abbreviated transcription (Latin):
non euadat. atq iccirco psalmist
uocib indisciplinate plebi p̃oicatur.
Apphendite disciplinam nequando
irascatur dñs. Disciplina uero ẽ mo¬
rum ordinata correctio et maiori p̃ce¬
dentium regulaꝵ obseruatio. De qua
disciplina paulus ita loquit᷑ dicens.
in disciplina ꝑseuerate: tanquam
filiis uobis offert se ds̃. Quod si ex¬
tra disciplinam estis: cuuis parti¬
cipes facti estis omnes: Ergo adul-¬
teri et non filii estis. Iui ergo ad¬
ulteri sunt. sine disciplina sunt:
et celestis regni hereditatem non ca¬
piunt. filii autem pat̾̃ne discipline
correctionem fecerunt. et hereditatẽ
quandoq recipere posse non despe
rant. De qua etiam disciylina ysai
facere: et eadem ꝑsalmista consona
uoce prosequitur dicens. Beclina a
malo et fac bonum. Infelir ergo ẽ.
qui abicit disciplinam. Auoet enim
extra milites aliquid qui dm̃ cruci¬
figentes. non consciderunt tunicam.
qui eccłie. xp̃i scindit disciplinam.
Sicut enim tunica totum corpus pre¬

Expanded text:
psalmistae uocibus indisciplinatae plebi praedicatur : adprehendite disciplinam ne quando irascatur Dominus. disciplina uero est morum ordinata correctio et maiorum praecedentium regularum obseruatio. de qua disciplina Paulus apostolus ita loquitur dicens: in disciplina perseuerate: tamquam filiis uobis offert se Deus. quod si extra disciplinam estis, cuius participes facti sunt omnes, ergo adulteri et non filii estis. qui ergo adulteri et sine disciplina sunt, et caelestis\'regni hereditatem non capiunt: filii autem paternae disciplinae correctiones ferunt et hereditatem quandoque recipere posse non derant. De qua etiam disciplina Isaiafacere . Et eadem Psaluoce compsallit dicens: declina a malo et fac bonum. infelix ergo est qui abicit disciplinam. audet enim extra milites aliquid, qui Dominum crucifigentes non consciderunt tunicam, qui ecclesiae Christi scindit discipliSicut enim tunica totum corpus prae
Abbreviated transcription (Latin):
pater ur̃ qui in celis ẽ. Omnes aũ
uos fres estis. Quib ad supplican
in terra: qui patrem et patriam
ꝓfitetur se habere in celo. Cius
terrene patriȩ contentione securꝰ

Expanded text:
pater vester, qui in coelis est. Omnes enim vos fratres estis , quibus ad supplicandhabere in terra, qui patrem et patriam profitetur se habere in coelo. Cujuterrenae patriae contentione secur
Abbreviated transcription (Latin):
sos licenter diligunt. Quod gͦ seꝑ
in mundo non manet. et cum mun¬
do pariter deficiet. et ipse mundꝰ
non amari imꝑatur. Proximus ã
quis pars regni celestis in terra¬
ab intimis regni celoꝵ appetitorib
non incongrue amatur. dum in
sumina illa patria inet̃num cohe¬
res habebitur. Propterea uͦ mun¬
dus p̃sens non diligi imꝑatur. nec
a dei dilectione alienus scl̃i amat᷑o
contendi. quod non licet amari.
ni clamabit. neq audiet aliquis in
plateis uocem eiꝰ. Eoce. xp̃c non cla
contendit. neq clamauit. et tu si in¬
morib. xp̃i. similituoinẽ retinere
cupis. non contendas. neq abusiuus
in eccl̃ia xp̃iana existas. Sius enĩ

Expanded text:
sos licenter inuicem diligunt. quod ergo semper sos licenter inuicem diligunt. quod ergo semper in mundo non manet et cum mundo pariter deficiet et ipse mundus non amari imperatur: proximus autem qui est pars regni caelestis in terra interim a regni caelorum appetitoribus non incongrue amatur, dum in summa illa patria in aeternum coheres habebitur. propterea uero mundus praesens non diligi imperatur, ne a Dei dilectione alienus saeculi dileccontendi quod non licet amari. neque clamabit neque audiet aliquis in plateis uocem eius. ecce Christus non contendit neque clamauit: et tu si morum Christi similitudinem retinere cupis, ne contendas, ne abusiuus in ecclesia Christianus existas. suis enim
Abbreviated transcription (Latin):
que sub odiosa specie latet appetit᷑
Quemadmnodum uerbi gr̃a bellũ
animoso compugnantium confli¬
ctu cum odiosa res sit. ut ꝓpt̾ amo
bore uel formidine satis contentio¬
se expetantur. Inde patenter in
tionem. Qui igitur ꝓpter mundũ
p̃sentem ex quacumq causa con¬
tendit: ꝑspicue ostendit᷑ mundũ
mones int̾dicunt: quib ait. Nolite
diligere mundum: neq ea que in
mundo sunt. Mundi enim amor
quam conspiciunt. S requirendũ
si uere in mundo sit. quod amari
debeat: et quis sit ille mundus
quem diligere diuma eloquia ue¬
tant. Terra gͦ cum nascentib in
ea et metallis et animantib et
pulcrituoine uestium. et oblecta¬
tionib ciborum. et huis qui ad ħ
ꝑtinent non diligi precipit᷑. s pro¬
ximus ꝓpter quem hec omnia fa¬
cta sunt: amari iubetur. Hec enĩ
omnia predicta uelut non mansu¬
ra ad celestem patriam ꝑgentes co¬
mitari nequeunt. proximi uero
uelut mansuri coheredes semetip¬

Expanded text:
quae sub odiosa specie latet, appetitur. quae sub odiosa specie latet, appetitur. Quemadmodum, verbi gratia, bellum animoso compugnantium conflictu cum odiosa res sit, propter amorbore vel formidine, satis contentiose expetuntur. Unde patenter inttionem. Qui igitur de mundo praesente ex quacumque causa contendit, perspicue ostendit quod illum mones interdicunt, quibus ait: nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt? mundi enim amor quaquam conspiciunt. sed requirendum est, si uere in mundo aliquid sit quod amari debeat et quis sit ille mundus quem diligi diuina eloquia uetant. terra ergo cum nascentibus ex ea et metallis et animantibus et pulcritudine uestium et oblectationibus ciborum et his quae ad haec pertinent non diligi praecipitur, sed proximus propter quem haec omnia facta sunt amari iubetur. haec enim omnia praedicta uelut non mansura ad caelestem patriam pergentes comitari nequeunt. proximi uero uelut mansuri regis coheredes semet ip
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute fieri non debet. quam uir¬
tutem sine dei auxilio nullatenus
habet. Qui enim multa tuetur. si
non habet fortitiroinẽ. non ualet
to agere. qm̃ magni in magnis in¬
festationib et aduersitatib solent
laborare. Omnis gͥ qui preest. hoc
primitus animi tota intentione pro
curet. ut ꝑ omnia de dñi adiutorio
omnino non dubitet. Si namq ceꝑit
in actib auxiliatorem habere dm̃.
nullus hominũ comtempni pot̾it.
habere eius dominatũ. non ẽ enm
potestas nisi a deo. ipse eleuat de st̃¬
core egenum: et sedere facit cum
principib ppłi sui: deponit potenteᷤ
de sede. et eraltat humiles. ut sub
abusionis gradus ẽ: xp̃ianus cõ¬
tentiosus. qui cum participatione
nominis. xp̃i ꝑ fidem et baptismũ
suscepit. contra. xp̃i dicta et ꝓposstũ
mundi caduca delectamenta dilig̃.
Omne de quo contendit᷑. aut ꝓpter
ꝓpriam eius rei dilectionem de qua
agitur aut ꝓpter alt̾uis amorem

Expanded text:
uirtute fieri non debet, quam uiruirtute fieri non debet, quam uirtutem sine Dei auxilio nullatenus habet. qui etenim multa tuetur, si non habet fortitudinem, non ualet id agere, quoniam magna magnis infestationibus et aduersitatibus solent laborare. omnis igitur qui praeest hoc primitus animi tota intenticuret, ut per omnia de Dei adjutorio omnino non dubitet. Si namque coeperit in actibus suis auxiliatorem habere Dominum, nullus hominum contemptui habere poterit ejus dominatum. Non est enim potestas nisi a Deo. Ipse elevat de stcore egenum, et sedere facit cum principibus populi sui, et deponit potentes de sede, et exaltat humiles; ut subdabusionis gradus est Christianus contentiosus, qui, cum participationem nominis Christi per fidem et Baptismum susceperit, contra Christi dicta et propositum, mundi caduca delectamenta diligit. Omne enim de quo contenditur, aut propter propriam ejus rei dilectionem de qua agitur, aut propter alterius amorem,
Abbreviated transcription (Latin):
oet cito labitur. et ipse solutus a
rigore sue firmitatis. cum oncrib
ao terram dilabitur. Sic et prin¬
ceps nisi conditori suo ꝑtinaciter
adheserit. et ipse et omnis qui ei
consentit. cito deꝑit. Iuidam nãq
pinquant. quidam imposito sibi
dignitatis honore det̾iores fiunt.
Moyses enim accepto ducatu fa¬
miliarus dei locutionib utebat᷑.
Saul uero filius cis postquam scep
patris sui daiuid sedem obtinuit.
deus illum ultra om̃s mortales ue¬
luti ad innumerosi ppłi gub̃na¬
tionem sapientiȩ munere donaũ.
Econtrario ieroboam seruus sa¬
lomonis. postquam regni domus
dei partem accepit. ad idolorum
in sublimi statu ad maiorem ꝑfe¬
ctionem crescere. quosdam ꝑ suꝑ
cilium dominationis ad det̾iora
defluere. ꝑ quod utrumq intelligit᷑
cos qui ad meliora conscendunt ꝑ
uirtutem animi et dei auxilium fac̃e
et eos qui ad deteriora diuertunt. ꝑ
mentis imbecillitatẽ pariter et ne¬
gligentiam errare. Hnoe dñs absq

Expanded text:
et cito labitur et ipse solutus a et cito labitur et ipse solutus a rigore suae firmitatis cum oneribus ad terram delabitur: sic et princeps nisi suo conditori pertinaciter adhaeserit, et ipse et omnis qui ei consentit cito deperit. quidam namque  adpropinquant, quidam inposito sibi dignitatis honore deteriores fiunt. Moyses enim accepto ducatu familiarius Dei locutionibus utebatur: Saul uero filius Cis postquam sceptpatris sui Dauid sedem optinuit, Deus illum ultra omnes mortales uelut ad innumerosi populi gubernationem sapientiae munere donauit: e contrario uero Hieroboam seruus Salomonis, postquam regni domus Dauid partem accepit, ad idolorum in sublimiori statu ad maiorem perfectionem crescere, quosdam uero per supercilium dominationis ad deteriora defluere. per quod utrumque intellegitur eos qui ad meliora conscendunt per uirtutem animi et Dei auxilium posse id facere et eos qui ad deteriora deuertunt per mentis inbecillitatem pariter et neglegentiam errare. unde dominus absque
Abbreviated transcription (Latin):
ertus abusionis
gradus ẽ. dominus sine uir.¬
tute: quia nichil ꝓficit dominan¬
di habere potestatem: si dñs ipse
non habeat et uirtutis rigorem.
Sepe enim dominandi uirtus. per
animi negligentiam ꝑditur. sicut
in heli sacerdote factum eẽ comꝓ¬
batur. Qui dum ꝑ seueritatẽ iu¬
dicii. peccantes filios non cohercuit.
eorum undictam uelud consenti¬
ens a dco ꝑcepit. Tria gͦ necessaria
hos qui dominantur habere opor¬
det. terrorem scilicet et ordinatio¬
nem. et amorem. Nisi enim amet᷑
dominus et metuat᷑: ordinatio il¬
lius constare minime pot̾it. Pbñ¬
ficia gͦ et affabilitatem procuret
ut diligatur. et ꝑ iustas uindictas
non ꝓpriȩ iniurie s legis dĩ stiroe¬
at ut metuatur. Propterea quoq
dum multi penoent in eo. ip̃se dõ
adherere debet. qui illum in duca¬
tum constituit: qui ad portanda
multoꝵ onera. ipsum ueluti for¬
tiorem solidauit. Paxillus enim nisi
bene firus firmetur: et alicui forti¬
ori hereat. omne quod in eo pen-¬

Expanded text:
extus abusionis gradus est dominus sine uirtute, quia nihil proficit dominandi habere potestatem, si dominus ipse non habeat et uirtutis rigorem. sanimi neglegentiam perditur, sicut in Heli sacerdote factum fuisse comprobatur. qui dum per seueritatem iudicii peccantes filios non coercuit, eorum uindictae Dominus uelut consentienti non pepercit. tria ergo necessaria eos qui dominantur habere oportet, terrorem scilicet et ordinationem et amorem. nisi enim ametur dominus et metuatur, ordinatio illius constare minime poterit. per beneficia ergo et affabilitatem procuret ut diligatur, et per iustas uindictas non propriae iniuriae, sed legis Dei studeat ut metuatur. propterea quoque dum multi pendent in eo, ipse Deo adhaerere debet qui illum in ducatum constituit, qui ad portanda multorum onera ipsum ueluti fortiorem solidauit. paxillus enim nisi bene fixus firmiter alicui fortiori adhaereat, omne quod in eo pend