comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cetera narrat: dicens Terrausq
Ad fenestras: & fenestrȩ clausȩ
Paulus quoq apłs dicit Templũ
enim dĩ scm̃ ẽ quod estis uos
In hoc autem templo fenestrȩ.
sacerdotes & speculatores sunt.
qui in populo fidelium lumen
sc̃ȩ̃ p̃dicationis fundunt. Sed
cum tra usq ad fenestras est.
fenestrȩ clausȩ sunt . quia cum
trena cogitatio in sacerdotum
cordib excrescit fen estrȩ lumeri
non fundunt quia sacerdotes
non sicut hi qui uitam quietã
ac remotam ducunt fixi ualent
in sua cogitatione ꝑmanere: hi
enim sicut & superius diximꝰ
qui a loco regiminis longe sunt:
possunt peccatorum suorum mra-¬
culas fletibus lauare: & post fletꝰ
in eodem mentis merore ꝑsistere :
sicut de bona quoq maliere
scriptum est quȩ ad taberna¬
culum orauerat & ab intentio¬
ne sua animum post compun¬
ctionis grãm non mutabat:
cum dicitur. Uultusq eius non
sunt amplius in diuersa mu¬
tati. In qua nob considerandũ

Expanded text:
caetera narrat, dicens: Terra usque caetera narrat, dicens: Terra usque ad fenestras, et fenestrae clausae . Paulus quoque apostolus dicit: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . In hoc autem templo fenestrae sacerdotes et speculatores sunt, qui in populo fidelium lumen sanctae praedicationis fundunt. Sed cum terra usque ad fenestras est, fenestrae clausae sunt, quia cum terrena cogitatio in sacerdotum cordibus 1292 excrescit, fenestrae lumen non fundunt, quia sacerdotes non sicut hi qui vitam quietam ac remotam ducunt fixi valent in sua cogitatione permanere. Hi enim, sicut superius diximus, qui a loco regiminis longe sunt possunt peccatorum suorum maculas et fletibus lavare, et post fletus in eodem mentis moerore persistere, sicut de bona quoque muliere scriptum est, quae ad tabernaculum oraverat, et ab intentione sua animum post compunctionis gratiam non mutabat, cum dicitur: Vultusque ejus non sunt, amplius in diversa mutati . In qua nobis considerandum
Abbreviated transcription (Latin):
memet ipsum adunato sensu con¬
spicere: Quando possum prauoꝵ
nequicias insequendo corrigere
bonorum auctus laudando. &
ammonendo custodire. aliis
terrorem atq aliis dulcedinem
demonstrare: Quando ualeo &
de his quȩ sunt necessaria fr̃ĩb
cogitare : & contra hostiles gla¬
gdios de urbis uigiliis sollici¬
tudinem gerere: ne incursione
subita ciues pereant ꝓui dere :¬
& inthec omnia ꝓ animarum
custodia plene atq efficaciter
uerbum exortationis impendereᷤ
Loqui & enim de dõ quiete ualde
& liberementis est. Iunc namq
bene lingua dirigitur insermone:
cum secure sensus quieuerit intran¬
quillitate Quia nec concussa.
aqua iaginem respicientis
reddit : sed tunc in ea uultus in¬
tendentis aspicitur cum non
mouetur. Quam ergo exortati¬
onem uobis speculator ur̃ frẽs
lmĩ faciat: quem totrerum con¬
fusio ꝑturbat: Certe is de quo
loquimur ꝓpħa. reuelatione
ultima templum uidens. quȩ in
eodem templo conspęxerit inter

Expanded text:
memetipsum adunato sensu conmemetipsum adunato sensu conspicere? Quando possum pravorum nequitias insequendo corrigere, bonorum actus laudando et admonendo custodire, aliis terrorem atque aliis dulcedinem demonstrare? Quando valeo et de his quae sunt necessaria fratribus cogitare, et contra hostiles gladios de urbis vigiliis sollicitudinem gerere, ne incursione subita cives pereant, providere, et inter haec omnia pro animarum custodia plene atque efficaciter verbum exhortationis impendere? Loqui etenim de Deo quietae valde et liberae mentis est. Tunc namque bene lingua dirigitur in sermone, cum secure sensus quieverit in tranquillitate, quia nec concussa aqua imaginem respicientis reddit, sed tunc in ea vultus intendentis aspicitur, cum non movetur. Quam ergo exhortationem vobis speculator vester, fratres charissimi, faciat, quem tot rerum confusio perturbat? Certe is de quo loquimur propheta revelatione ultima templum videns, quae in eodem templo conspexerit inter
Abbreviated transcription (Latin):
in die ire. & reuelationis iusti
iudicii dĩ De benignitate ergo
ommpotentis dĩ. iram sibi in die
irȩ reꝓbus chesaurizat : quia
dum ad penitendum tempus
accipitus. & ad peccandum
exhibetur: ipsum remedium
ꝯrẽ. uertit in augmentũ culpȩ
media conspicit. ad culpe aug¬
mentũ trahi ĩpsam bemgnita¬
tem quam contulit in iudicuĩ
districtionem uertit: ut inde
post amplius feriat. unde modo
amplius expectat. Et qr homo
deserere malum nori uult ut ui¬
uat: augeat unde moriatur:
Sed iustus in culpam. siue pecca¬
tor in mortem corruat: specłatori
timendum ẽ. ne hunc ex suo si¬
lentio reatus peccantium parit᷑
inuoluat: Sed interim drt̃lo quor.
auertere a memet ipso oculos uolo:
impingit in mem& ipsum. ut meã
negligentiam uideam: & michi
dici hec quȩ audio ꝑtimescam
Sicut enim superiꝰ dixi. cuius cor
quando se ad se colligat. Quando
& enim possum & ea quȩ circa me
sunt sollicite omnia curare: &

Expanded text:
in die irae et revelationis justi in die irae et revelationis justi judicii Dei . De benignitate ergo omnipotentis Dei iram sibi in die irae reprobus thesaurizat, quia dum ad poenitendum tempus accipitur, et ad peccandum exhibetur, ipsum remedium gratiae vertit in augmentum culpae. media conspicit ad culpae augmentum trahi, ipsam benignitatem quam contulit in judicii districtionem vertit, ut inde post amplius feriat, unde modo amplius exspectat. Et quia homo deserere malum non vult ut vivat, auget unde moriatur. Sed sive justus in culpam, sive peccator in mortem corruat, speculatori timendum est ne hunc ex suo silentio reatus peccantium pariter involvat. 26. Sed interim dum loquor, avertere a memetipso oculos volo, impingit in memetipsum, ut meam negligentiam videam, et mihi dici haec quae audio pertimescam. Sicut enim superius dixi , cujus cor se ad se colligat? Quando etenim possum et ea quae circa me sunt sollicite omnia curare, et
Abbreviated transcription (Latin):
eciam dominus dicit. Si con¬
uersus iustus aiustitia sua fece¬
rit iniquitatem ponã offendi¬
culum coram eoAcsi aꝑte dicat
Quia uidere penitendo noluit
ubi iam impegit : iusto eum ui-¬
dicio deserens. ponam ei ut et
alibi impinguat. Quod tam̃ dñi
ponere est.nequaquam ad pec¬
candum p̃mere : sed nolle a pec¬
cato liberare: sicut de pharaone
dicitur. Ego indurabo cor eius.
Non enim cor peccantis dominꝰ
obdurat. sed obdurare dicitꝰ
cum ab obduratione ñ liberat :
Misericors enim ds̃ tempꝰ nob̃ ad
penitentiam relaxat : Sed cum
eius gratiȩ pacientram nos ad
augmentum uertimus culpe:
hoc ipsum tempus quod ad
parcendum pie disposuit. dis¬
trictus ad feriendum uertit t
cum reuertiquis etiam spacio
temporis accepto noluerit : ꝑ
hoc mala sua ad reatũ augeat.
ꝑ quod ea diluere potuit. si con¬
uerti uoluissec  Onde scriptumẽ
Ignoras qm̃ benignitas dĩ ad pe¬
nitentiam te adducit: Scđm¬
duritiam autem tuam. & cor
impenitens : thes auritas tibi irã

Expanded text:
etiam Dominus dicit: Si conversus justus a justitia sua fecerit iniquitatem, ponam offendiculum coram eo . Ac si aperte dicat: Quia videre poenitendo noluit ubi jam impegit, justo eum judicio deserens, ponam ei ut et alibi impingat. Quod tamen Domini ponere, est nequaquam ad peccandum premere, sed nolle a peccato liberare; sicut de Pharaone dicitur: Ego indurabo cor ejus . Non enim cor peccantis Dominus obdurat; sed obdurare dicitur, cum ab obduratione non liberat. Misericors enim Deus tempus nobis ad poenitentiam relaxat; sed, cum ejus gratiae patientiam nos ad augmentum vertimus culpae, hoc ipsum tempus, quod ad parcendum pie disposuit, districtius ad feriendum vertit; ut cum reverti quis etiam spatio temporis accepto noluerit, per hoc mala sua ad reatum augeat, per quod ea diluere potuit, si converti voluisset. Unde scriptum est: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducitm et cor impoenitens thesaurizas tibi iram
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. Queso te paule sinichil deẽ
cur eis scribendo fatigaris cur
in longinquo positꝰ loqueris :
tes dicit in omniuerbo & in om̃ĩ.
scientia: xpi testimoniũ idest
quod de semetipso moriendo &
resurgendo testatus ẽ: in eorũ
uita confirmatum eẽ ꝑhibet :¬
& nichil eis de eẽ inulla gratia
testat᷑. Quis ergo credat quia
paulo post eos corripiat. qͦs ita
laudat. Nam post cetera subiun-¬
ꝯit. Obsecro aut̃ uos frẽs ꝑ nom̃¬

Expanded text:
. Quaeso te, Paule, si jam nihil deest, cur eis scribendo fatigaris? Cur in longinquo positus loqueris? tes dicit in omni verbo et in omni scientia; Christi testimonium, id est quod de semeptiso moriendo et resurgendo testatus est, in eorum vita confirmatum esse perhibet, et nihil eis deesse in ulla gratia testatur. Quis, rogo, credat quia paulo post eos corripiat, quos ita laudat? Nam post caetera subjungit: Obsecro autem vos, fratres, per nom
Abbreviated transcription (Latin):
sed ñ honorantib insinuat di¬
cens Cum cognouissent dm̃:
non sicut dm̃ glorificaueruNT
aut grãs egerunt: sed euanuer̃
in cogitationib suis. Ecce est¬
peccatum: & causa peccati Ex
qua causa: quid sequat᷑ adiun-¬
ꝯit Et obscuratum ẽ isi piens
cor eorum Dicentes enim se esse
sapientes stulti factisunt: &

Expanded text:
sed non honorantibus insinuat, dised non honorantibus insinuat, dicens: Cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt, sed evanuerunt in cogitationibpeccatum et causa peccati, ex qua causa quid sequatur adjungit: Et obscuratum est insipiens cor eorum: dicentes enim se esse sapientes, stulti facti
Abbreviated transcription (Latin):
durȩ nisi aꝑta ẽẽnt increpati¬
one ꝑcussȩ: nullomodo malũ
cognoscerent quod egissent. Nã
sepe hii qui impudentes sunt
tantum se peccasse sentiurs. qͣntũ
de peccatis quȩ fecertnt incre¬
pantur ut minores culpas suas
estiment quas minor inuertio
castigat. Et quas uehement̃
obiurgare uiderint: maiores
eẽ. dep̃hendant: Onde necesse
est ut semꝑ sermo p̃dicantis
cum auditorũ debeat calitate
formari: Ne aut uerecundis as¬
pera: aut impudentib lenia
loquatur Quid aut̃ mirum
si hoc uerbi dĩ erogator faciat:
cum ae agricola qui sem̃ in tr̃am
mittit. priꝰ tre qualitatem p̃ui¬
det quib seminib apta uideat᷑ :
Et postquam qualitatem terrȩ¬
p̃uderit tunc semina aspergit
Sed quia de qualitate doctrine
locutionem longiꝰ traximꝰ opor¬
tet ut ad quem cepimꝰ expo-¬
nendo ordinem redeam: Sed¬

Expanded text:
durae, nisi aperta essent increpatione percussae, nullo modo malum cognoscerent quod egissent. Nam saepe hi qui impudentes suntantum se peccasse sentiunt, quantum de peccatis quae fecerint increpantur, ut minores culpas suas aestiment, quas minor invectio castigat, et quas vehementer objurgari viderint, majores esse deprehendant. Unde necesse est ut semper sermo praedicantis cum auditorum debeat qualitate formari, ne aut verecundis aspera, aut impudentibus lenia loquatur. Quid autem mirum si hoc verbi Dei erogator faciat, cum et agricola qui semina in terram mittit prius terrae qualitatem praevidet quibus seminibus apta videatur, et postquam qualitatem praeviderit, tunc semina spargit? Sed quia de qualitate doctrinae locutionem longius traximus, oportet ut ad eum quem coepimus exponendi ordinem redeamus
Abbreviated transcription (Latin):
completa sunt peccata amorre¬
orum: Dauid quoq dic̃. Appone
iniquitatem suꝑ iniquitatẽ
eorum: ut non intrent in usti¬
tiam tuam. Propha etiam alius
dicit Maledictum & menda¬
cium. & homicidium. & furtã.
& adulterium inundaues:
& sanguis sanguinem tetigit
Sangins enim sanguinẽ tangit.
quando peccato peccatũ addit᷑.
ut ante dĩ oculos adiunctis mmi¬
quitatib anima cruentetur:
Paulus apłsait. Ot impleant᷑

Expanded text:
completa sunt peccata Amorrcompleta sunt peccata Amorr David quoque ait: Appone iniquitatem super iniquitatem ipsorum, ut non intrent in justitiam tuam . Propheta etiam alius dicit: Maledictum, et mendacium, et homicidium, et furtum, et adulterium inundaverunt, et sanguis sanguinem teligit . Sanguis enim sanguinem tangit quando peccato peccatum additur, ut ante Dei oculos adjunctis iniquitatibus anima cruentetur. Paulus apostolus ait: Ut impleant
Abbreviated transcription (Latin):
tibilis dĩ: insimilitudinẽ ima¬
ginis corruptibilis hominis. &
uolucrum. & quadrupedum &¬
& serpentum Ecce est peccatũ
& carisa peccati Sed peccatum
solummodo & pena peccati eẽt:
si non adhuc ex hoc peccato &
aliud sequeretur: Nam post
infidelitatem eorum subditur.
Apt̃ quod tradidit illos deus
in desideria cordis eorum inim¬
munditiam: &ͣ contumeliis affi¬
tiant corpora sua insemetipsis.
Iui igitur cognoscentes dm̃ non
sicut dm̃ glorificauier̃ : ex eopecca¬
to & causa peccati. Adhoc quoq
ꝑducti sunt ut adcultum ser¬
pentium. & uolucrum laberen¬
tur: Sed quia ꝑhanc etiam
cecitatem usq ad immundicitiã
& carnis contamelias cecider̃:
ipsa infidelitatis eorum cecitas
p̃cedenti intellectui: & peccatum
est & pena peccatiꝰ. Ded quia¬
in libris moralib dehis diutra¬
ctatum est. nobis nunc in eis
diutiꝰ immorandum ñ ẽ. Hoc
autem nob cum tremore con-
tis irascitur ꝑmittit ut cecacta
mens. etiam in aliis labatur
Onde & moyses ait. Noncdum

Expanded text:
tibilis Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis, et volucrum, et quadrupedum, et serpentium . Ecce est peccatum, et poena peccati. Sed peccatum solummodo et poena peccati esset, si non adhuc ex hoc peccato et aliud sequeretur. Nam post infidelitatem eorum subditur: Propter quod tradidit illos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam, ut contumeliis afficiant corpora sua in semetipsis . Qui igitur cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt, ex eo peccato et causa peccati ad hoc quoque perducti sunt, ut ad cultum serpentium et volucrum laberentur. Sed quia per hanc etiam caecitatem usque ad immunditiam et carnis contumelias ceciderunt, ipsa infidelitatis eorum caecitas praecedenti intellectui et peccatum est, et poena peccati, sude his in libris Moralibus diu tractatum est , nobis nunc in eis diutius immorandum non est. 25. Hoc autem nobis cum tremore consitis irascitur, permittit ut caecata mens etiam in aliis labatur. Unde Moyses ait: Nondum
Abbreviated transcription (Latin):
chorintios quidam onñ gratia
repleti. & erant quidam in ꝑso¬
narum fauorib excelsi: cepit
alaudib ꝑfectorum. ut mode¬
sta iuectione ad rep̃hensionẽ
ꝑtingeret infirmorum. Et in
hoc quoq ad medicinã cordis
a medicina corporis usũ tͣhens
Nam cum feriendo uulnus
medicus aspicit : priꝰ ea mẽbra
quȩ circa uulnus sanasunt.
palpat: ut post ad ea quȩ uulne¬
rata sunt lenit̾ palpando ꝑue¬
niat Cum ergo paulus ꝑfectos
inchorintiis laudauit: sana
membra iuxta uulnus tetigit:
Cum uero infirios de diisione
rep̃hendit : uulnꝰ incorpore ꝑcus¬
sit Uideamꝰ tam̃ hunc ipsum qui
tanta modestia atq mansuetu-¬
dine ad corripiendos chorintios
ducitur : qualit̃ cont᷑ galathas
qui a fide discesserant exercetur.
Nulla enim modestie pacientia
p̃missa. nulla locutionis dulce¬
dine p̃rogata. eos quos a fide dis¬
cessisse cognouit : ab ipso epistolȩ
suȩ exordio inuehendo redarꝯuit.

Expanded text:
Corinthios quidam omni gratia Corinthios quidam omni gratia repleti, et erant quidam in personarum favoribus excisi, coepit a laudibus perfectorum, ut modesta invectione ad reprehensionem pertingeret infirmorum. Et in hoc quoque ad medicinam cordis a medicina corporis usum trahens. Nam cum feriendum vulnus medicus aspicit, prius ea membra quae circa vulnus sana sunt palpat, ut post ad ea quae vulnerata sunt leniter palpando perveniat. Cum ergo Paulus perfectos in Corinthiis laudavit, sana membra juxta vulnus tetigit; cum vero infirmos de divisione reprehendit, vulnus in corpore percussit. 20. Videamus tamen hunc ipsum qui tanta modestia atque mansuetudine ad corripiendos Corinthios ducitur, qualiter contra Galatas, qui a fide discesserant, exercetur. Nulla enim modestiae patientia praemissa, nulla locutionis dulcedine praerogata, eos quos a fide discessisse cognovit, ab ipso epistolae suae exordio invehendo redarguit.
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ uossunt. Hoc autem dico:
quod unusquisq urm̃ dicit
Ego quidem sum pauli. ego aut̃
apollo: ego uero tephe: ego aũt
xp̃i : Ecce quos in omni uerbo
& in omniscientia laudauerit:
quib nichil deee̾ inulla grã
dixerat: paulisꝑ loquens ad in¬
crepandum lenit̃ ueniens. diui-¬
sos erga se ipsos rep̃hendit Et
quorum priꝰ salutem narraue-¬
rat: postmodum uulnera pate¬
facit. Peritus enim medicus
uulnus secandum uidens sed
egsum timidum ẽẽ. conspiciens
du palpauit: & subito ꝑcussit
Prius plandam manum laudis
posuit : & postmodum ferrum
increpationis fixit Ne si enim
uerecundȩ mentes fuerint: pal-¬
pando. rep̃hensȩ: ita ut ex alis
reb auidiant. qđ in consolati¬
onem sumant : ꝑ increpationẽ
ꝓtinus ad desperationẽ caduNt
Dednumquid mentitꝰ ẽ paulꝰ
ut priꝰ eis nil de eẽ in om̃i gr̾a
diceret: quib postmodũ dic¬
turꝰ erat unitatem dee̾e: Absit
hoc : quis de illo talia uel desipi¬
ens credat Sed quia erant int̃

Expanded text:
ico quod unusquisque vestrum dicit: Ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae, ego autem Christi . Ecce quos in omni verbo et in omni scientia laudaverat, quibus nihil deesse in ulla gratia dixerat, paulisper loquens, ad increpandum leniter veniens, divisos erga seipsos reprehendit; et quorum prius salutem narraverat, postmodum vulnera patefecit. Peritus enim medicus vulnus secandum videns, sed aegrum timidum esse conspiciens, diu palpavit, et subito percussit. Prius blandam manum laudis posuit, 1288 et postmodum ferrum increpationis fixit. Nisi enim verecundae mentes fuerint palpando reprehensae, ita ut ex aliis rebus audiant quod in consolationem sumant, per increpationem protinus ad desperationem cadunt. 19. Sed nunquid mentitus est Paulus, ut prius eis nil deesse in omni gratia diceret, quibus postmodum dicturus erat unitatem deesse? Absit hoc: quis de illo talia vel desipiens credat? Sed quia erant inter
Abbreviated transcription (Latin):
rat anima mea ad diñ uiuum:¬
quando ueniam & apparebo
ante faciem dĩ mei. uirursus
ait. Psallam & intellegam in
uia immaculata quando uenies
ad me. hoc quoq ardore suscẽ¬
census fuerat: qui dicebat Nuẽ
tuum. Quia ergo ex gentilita.¬
te uenimus. sed scõs uideȩ patres
nobis indiuini amoris imitati¬
one ꝓponimus : quasi quedam
caiftorum gazofilatia ex latere
portȩ que uiam aquilonis respi-¬
cit sumus. sed ad criã austri
facies tenemus. Et notancdũ
quod hec eadem gazofilatia int̃
portam aquilonis & orientis ẽẽ
ꝑhibentur : quia post in carna¬
tionem dnic̃am multitudo gen¬
tium ad fidem uenit atq int̃
ipsos fideles popultis & sacra¬
menta dominice incarnationis
quȩ medullit᷑ diligunt. corcda
amantium surgunt: Habeant
ergo scã gazofilatia hinc orientis
portam & inde aquilonis. quia¬
& int̾ ipsa redemptionis suȩ miste-¬
ria. quȩ sequuntur . & carnales

Expanded text:
rat anima mea ad te, Deurat anima mea ad te, Deuquando veniam et parebo ante faciem Dei? » Qui rursus ait: « Psallam et intelligam in via immaculata quando venies ad me . » Hoc quoque ardore succensus fuerat, qui dicebat: « Nuntuum . » Quia ergo ex gentilitate venimus, sed sanctos Judaeae patres nobis in divini amoris imitatione proponimus, quasi quaedam cantorum gazophylacia ex latere portae, quae viam aquilonis respicit, sumus, sed ad viam austri facies tenemus. Et notandum, quod haec eadem gazophylacia inter portam aquilonis et orientis esse perhibentur. Quia post incarnationem Dominicam, multitudo gentium ad fidem venit, atque inter ipsos fideles populos et sacramenta dominicae incarnationis quam medullitus diligunt, corda amantium surgunt. Habeant ergo sancta gazophylacia, hinc Orientis portam, et inde Aquilonis, quia inter ipsa redemptionis suae mysteria quae sequuntur, et carnales
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum signat: de qͦ scriptumẽ.
Ecce uir oriens nomen eiꝰ. Et
de quo zacharras ait. Visitauit
nos oriens ex alto: Dint ergo
gazofilatia cantorum ex latere
porte aquilonis: quia ñ solũ
in iudea fuerunt corda scõꝵ
spĩtalit̃ accensa sed etiam in
gentilitatis multitudine ad
scẽ fidĩ sacramenta conuersa
ardent corda scorum amore
cȩlestis patriȩ: in hiant gau¬
diis et̃nis. łspirant ad societatẽ
re ad societatem scoꝵ ciuium
in cȩlo. Sed tamet exempla
huius ardoris quȩ dono scĩ
sp̃s acceperunt: ab spit̾alib
patrib sinagoge capiunt On¬
de ipsa quoq gazofilatia & m
aquilonis latere posita: oculos
aduiam australem tendunt
Ecce enim ex gentib uenimus:
calemus.: iudeȩ patres aspicimus
qui nob in suis dictis cotidie scĩ
desiderii exempla prebents un
non quasi calore meridiam fer-¬
uoris ardebat qui estuabat di-¬
cens Dicut ceruus desiderat
ad fontes aquarum ita deside¬

Expanded text:
ipsum signat, de quo scriptum est: ipsum signat, de quo scriptum est: Ecce vir, Oriens nomen ejus . Et de quo Zacharias ait: Visitavit nos Oriens ex alto . Sint ergo gazophylacia cantorum ex latere portae Aquilonis, quia non solum 1422 in Judaea fuerunt corda sanctorum spiritaliter accensa, sed etiam in gentilitatis multitudine ad sanctae fidei sacramenta conversae ardent corda sanctorum amore coelestis patriae, inhiant gaudiis aeternis, suspirant ad societatem  ad societatem suorum civium in coelo. Sed tamen exempla hujus ardoris quem dono sancti Spiritus acceperunt, ab spiritalibus patribus synagogae capiunt. Unde ipsa quoque gazophylacia et in Aquilonis latere posita oculos ad viam Australem tendunt. Ecce enim ex gentibus venimus; calemus, Judaeae patres aspicimus, qui nobis in suis dictis quo tidie sancti desiderii exempla praebent. 9. An non quasi calore meridiani fervoris ardebat, qui aestuabat, dicens: Sicut cervus desiderat ad fontes aquarum, ita deside
Abbreviated transcription (Latin):
tum est ad australem : facies
intendant. Ot int̾ hoc quod
nati infide sumus. & quod pꝰ
ad peccata de lapst de spe mi¬
sericordiȩ p̃sumimus. exerceamꝰ
nosmet ipsos in ardore caritatis:
& ibi tendamus oculos cordis.
ubi accendimur ignib amoris
Potest autem ꝑ aquilonis portã
gentilitas: ꝑ australem uiam
uidea. ꝑ orientis autẽ portã
diximus designari. Per aqͥlonẽ
quippe. non immerito gentilitas
figuratur: quam ille in torporis
frigore possedit quidixit:
Sedebo inmonte testamenti.
in laterib aquilonis: Laustra-¬
lem quoq portam recte uidea
accipitur: in qua spiritales pa-¬
tres celesti amore ferbuer̃ quoꝵ
unus loquitur dicens. Conuerte
dñe captiuitatem nram̃: sicut
torrens maustro Quȩ & sicar-¬
nalem popubam habuit in quo
uelut aquilonis frigora porta¬
uit. In scĩs tamen suis doctorib
ac ꝓpħis ad dm̃ ac proximũ
calore caritatis arsit. Orientis
autem porta non immerito

Expanded text:
tum est, ad Australem viam facies tum est, ad Australem viam facies intendant, ut inter hoc, quod nati in fide sumus, et quod post, ad peccata delapsi, de spe pietatis praesumimus, exerceamus nosmetipsos in ardore charitatis, et ibi tendamus oculos cordis, ubi accendimur ignibus amoris. 8. Potest autem per Aquilonis portam gentilitas, per Austri viam Judaea, per Orientis autem portaus designari. Per aquilonem quippe non immerito gentilitas figuratur, quam ille in torporis frigore possedit, qui dixit: « Sedebo in monte testamenti in lateribus aquilonis . » Per australem quoque portam recte Judaea accipitur, in qua spiritales Patres coelesti amore ferbuerunt: quorum unus loquitur, dicens: « Converte, Domine, captivitatem nostram sicut torrens in austro . » Quae etsi carnalem populum habuit, in quo velut aquilonis frigora portavit, in sanctis tamen suis doctoribus ac prophetis ad Deum, ac proximum calore charitatis arsit. Orientalis autem porta non immerito
Abbreviated transcription (Latin):
quia nob ꝑ fidem quidem om̃a
in baptismate peccata laxant᷑
Sed tamen dum ad huc hic ui-¬
umus etiam post fidem septꝰ
ad peccata declinamas: Et qͣsi
orientis porta iiam aquilonis
respicit. cum uita nr̃a post
ꝑceptam fidem ad huc aliqͥdenꝰ
infrigore culpȩ torpeccit. Iuis
enminhac uita ualeat post
fidem sine culpa uiuere: cum
iobes dicat. Si dixerimus quia
peccatum non habemus ipsi nos
seducimus & ueritas in nob̃
non ẽ. Cuius uerbis iacobus
concordans : ait In multis enĩ
offendimus omnes. Si autem
peccata p̃terita in sidĩ ꝑcepti¬
one dimissa sunt & ad huc post
sidem ad peccatum declinatur
quȩ nob̃ erit p̃sumptio iustitiȩ
quȩ spes uitȩ ꝑmanentis nisi
ut nanc dum adhuc int̾ portã
orientis. & aquilonis sumus:
ad uiam australem mentis ocłos
leuemus: quatenus ex sc̃a cari-¬
tate feruentes calor nos amoris
liberet a culpa teporis & frigoris
Sint ergo gazofilatia int̾ portã
orientis & aquilonis: sed sic̃ die¬

Expanded text:
quia nobis per fidem quidem omnia quia nobis per fidem quidem omnia in baptismate peccata laxantur, sed tamen dum adhuc hic vivimus, etiam post fidem saepius ad peccata declinamus. Et quasi Orientis porta viam Aquilonis respicit, cum vita nostra post perceptam fidem adhuc aliquatenus in frigore culpae torpescit. Quis enim in hac vita valeat post fidem sine culpa vivere, cum Joannes dicat: Si dixerimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est ? Cujus verbis Jacobus concordans, ait: In multis enim offendimus omnes . Si autem peccata praeterita in fidei perceptione dimissa sunt, et adhuc post fidem ad peccata declinatur, quae nobis erit praesumptio justitiae, quae spes vitae permanentis nisi ut nunc, dum adhuc inter portam Orientis et Aquilonis sumus, ad viam Austri mentis oculos levemus, quatenus, ex sancta charitate ferventes, calor nos amoris liberet a culpa torporis et frigoris? Sint ergo gazophylacia inter portam Orientis et Aquilonis; sed, sicut dic
Abbreviated transcription (Latin):
corona iustitie: quam reddetmͥ
dominus in illa die iustꝰ uidex.
ui labiorum suorum conscitis
memor certaminis quod egit
memor fidĩ quam seruauit
eẽ. sibi in iudicio repositã coro¬
nam dicit. eamq sibi in illadie
reddi sperat potius quã donari.
Porofecto patet quia uidicium
çantat quod uenire desiderat
Onde etiam subdit. Non sobam
autem michi sed & his qui dili-¬
gunt aduentum eiꝰ Nemo enĩ
aduentum uidicis diligit. nisi
qui se habere causam iniuditio
bonam nouit: Eorum ergo corda
qui aduentum iuisti uidicis dili
iusti itidicium : quod omnes
iniusti ꝑtimescunt. Meminit
aũt karitas ur̃a quia superiori
locutione ꝑ portam orientis
fidem. ꝑ aquilonis spem: ꝑaustri
autem caritatem diximtis desig-¬
nari Hec itaq gazofilatia int
portam orientis & aquilonis ẽẽ.
memorantur S Utq aduiam
australem respicere: quia corda
scorum int̾ fidem & spem posita:
australem uiam respiciunt que
Ipsa quoq orientalis porta respi¬
cere dicitur adiam aqͥlonis :

Expanded text:
corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex . Qui laborum suorum conscius, memor certaminis quod egit, memor fidei quam servavit, esse sibi in judicio repositam coronam dicit, eamque sibi in illa die 1421 reddi sperat potius quam donari, profecto patet quia judicium cantat, quod venire desiderat. Unde etiam subdit: Non solum autem mihi, sed et his qui diligunt adventum ejus . Nemo enim adventum judicis diligit, nisi qui se habere causam in judicio bonam novit. Eorum ergo corda qui adventum judicis diligjusti judicium, quod omnes injusti pertimescunt. 7. Meminit autem charitas vestra quia superiori locutione per portam Orientis fidem, per Aquilonis spem, per Austri autem charitatem diximus designari. Haec itaque gazophylacia inter portam Orientis et Aquilonis esse memorantur, atque ad viam Australem respicere, quia corda sanctorum, inter fidem et spem posita, Australem viam respiciunt, quoIpsa quoque Orientalis porta respicere dicitur ad viam Aquilonis,
Abbreviated transcription (Latin):
ex desiderio implemus. Hinc
ẽ quod isdem psalmista iterũ
ex cantorum gazofilatio se ẽẽ¬
insinuat: qui ait Misericordiã
xantur: Cantare etiam peccator
debet: id est hanc cum gaudio
dicere atq sperare Sed quis
ita iustus est. ut eiꝰ sibi et̾num
udictum ante mentis ocrilos
reuocet: & non contremiscat. at
potius uenire ad illud examen-
tanti iudicis p̃sumat. festinet
& gaudeat: Quisqrus ille est
magnus : qui iam miscđiam¬
tat quippe iudicium : ad qđ
intrare non trepidat: Sit ergo
mens ilaus gatofilatiũ cantoꝵ.
& ꝑ diuitias miscłiȩ qͣs accepit.
letus ꝑgat adiudicium qđ iam

Expanded text:
ex desiderio implemus. Hinc ex desiderio implemus. Hinc est quod idem Psalmista iterum ex cantorum gazophylacio se insinuat, qui ait: Misericordiam xantur, cantare etiam peccator debet, id est hanc cum gaudio dicere atque sperare. Sed quis ita justus est, ut ejus sibi aeternum judicium ante mentis oculos revocet, et non contremiscat, ac potius venire ad illud examen tanti judicis praesumat, festinet, et gaudeat? Quisquis ille est, magnus est, quia, jam miseritat quippe judicium, ad quod intrare non trepidat. Sit ergo mens illius gazophylacium cantorum, ut per divitias misericordiae quas accipit laetus pergat ad judicium, quod jam
Abbreviated transcription (Latin):
positi: etiam uident ꝑ spm̃ quod
intꝰ fortit̾ ament: & tam̃ adbuc
non uident c perfecte quod
amant. Sint itaq in interiori
atrio gazofilatia sed extͣ portã.
ut etiam & intꝰ sint ꝑ desideriũ.
& adhuc intꝰ non sint ꝑplena¬
rium inteffectum: Qui sunt
aut gazofilatia cantorum. nisi
scã desideria amantium: qui
p̃cepta diuina quasi quas dam
diuitias custodiunt in mente
quas cantando seruant. quta
mandata ch̃ non extimore. sed
ex amore ꝑficiunt: Cantare aũt¬
gaudentis ẽ. eisq ipsis sacri
eloqrui p̃ceptiones cantabiles
fiunt: quas non extristicia. sed
ex desiderio semꝑ operant᷑. Oul̃tis
cor iuisti quasi cuiꝰdam cantoris
garofilatium audire: Cantabi¬
les erant michi iustificationes
tuȩ : in loco incolatus mei Iusti¬
ficationes dĩ dicimus p̃cepta
diuna: quȩ nos uistos faciunt
si impleantur a nob̃. uȩ tunc
nob in loco incolat᷑ nr̃i cantabi¬
les fuint: quando in hac pere-¬
grinatione uitȩ p̃sentis ipsa
cadem mandata diligimus &

Expanded text:
posita, et jam vident per spiritum quod intus fortiter ament, et tamen adhuc non vident perfecte quod amant. Sint itaque in interiori atrio gazophylacia, sed extra portam, ut jam et intus sint per desiderium, et adhuc intus non sint per plenarium eautem gazophylacia cantorum, nisi sancta desideria amantium, qui praecepta divina, quasi quasdam divitias custodiunt in mente quas cantando servant, quia mandata Dei non ex timore, sed ex amore perficiunt: eisque ipunt; eisque ipsis sacri eloquii praeceptiones cantabiles fiunt, quia non ex tristitia, sed ex desiderio semper operantur. Vultis cor justi quasi cujusdam cantoris gazophylacium audire? Cantabiles mihi erant justificationes tuae in loco incolatus mei . Justificationes Dei dicimus praecepta divina, quae nos justos faciunt, si impleantur. Quae tunc nobis in loco incolatus nostri cantabiles fiunt, quando in hac peregrinatione vitae praesentis ipsa eadem mandata diligimus, et
Abbreviated transcription (Latin):
rium altaris excubant: qui uideli¬
cet in adutorium maiorũ peccata
delinquentium subtilit̃ inuesti-¬
gant. & uitam carnaliũ corrigẽ.
ath ad hoc usq ꝑducunt. ut ꝑ
lamenta penitentiȩ quasuncen-¬
dant carnem insacrificio quam
prius uiuere ꝑmiserant in peccato.
Nonenim hii qui scĩs eccłiis pre-¬
sunt ꝑsemet ipsos cuncta agere
p̃italent: sed cum ipsis causis sp̾ita-¬
lib occupant᷑ si qua praua. et
carnalia ꝑpetrantur hec aliis
discutienda atq corrigenda
committunt: ꝑquos dũ carnalis
uita corrigitur. & tsq ad abstinen-¬
tiȩ atq orationis studium a¬
ꝓficientib ꝑuenitur qͣsi in altari
iam caro incenditur ut inconspec¬
tu omipis domini inde sacrificiũ
redoleat unde prius culpa dis¬
plicebat. Sed hac in re questio
oritur: eum superius dictũ sit

Expanded text:
rium altaris excubant: qui videlirium altaris excubant: qui videlicet in adjutorio majorum peccata delinquentium subtiliter investigant, et vitam carnalium corrigunt, atque ad hoc usque perducunt, ut per lamenta poenitentiae, quasi incendant carnem in sacrificio, quam prius vivere permiserant in peccato. Non enim hi, qui sanctis ecclesiis praesunt, per semetipsos cuncta agere praevalent, sed cum ipsi causis spiritalibus occupantur, si qua prava et carnalia perpetrantur, haec aliis discutienda atque corrigenda committunt, per quos dum carnalis vita corrigitur, et usque ad abstinentiae atque orationis studium proficientibus pervenitur, quasi in altari jam caro incenditur, ut in conspectu omnipotentis Domini inde sacrificium redoleat, unde prius culpa displicebat. Sed hac in re quaestio oritur, cum superius dictum sit
Abbreviated transcription (Latin):
Pret̃ illa quȩ extrinsecus sunt
instantia mea cotitiana sollici-¬
tudo omnium eccłiarum. Pen-¬
sate queso cuistos templi ꝗͣnta
sollicitudine uigilet Ecce em̾̃i
in se ipso in estimabilia patit᷑.
& cordis sui sollicitudinem aliis
imꝑtitur. Cuius rogo uirtutis ẽ.
plus de utilitate ꝓxtmorum
quam de sua afflictione cogitare:
Quis hoc digne estimet quisclig-¬
ne penset: Laborat. luget. est¬
rit. sitit. alget. ieiunat uigilat
& tamen uigilando de eccłarũ
omnium sollicitudine cogitat.
Ecce ẽ. sollertissimus custos tem¬
pli: in exemplo ꝓpositus. imitet᷑
qui ualet: Aduersace enĩ ꝓaeri¬
tate pati. bona ꝓximis impen¬
dere circa animarum sollicitu¬
dinem uigilare: ne quis in ꝑfidiã
ne quis in suꝑbiam. neqͥs in rapi¬
nam. uel in immuncticiã labat᷑
Exquirere atq compescere hocẽ
templum dĩ. id est sanctã eccłiam
custodire Sunt audem minoris
ordinis sacerdotes: qui ad ministe¬

Expanded text:
« Praeter illa, quae extrinsecus sunt, « Praeter illa, quae extrinsecus sunt, instantia mea quotidiana, sollicitudo omnium ecclesiarum . » Pensate, quaeso, custos templi quanta sollicitudine vigilet: ecce enim in seipso inaestimabilia patitur, et cordis sui sollicitudinem aliis impartitur. Cujus, rogo, virtutis est, plus de utilitate proximorum, quam de sua afflictione cogitare? Quis hoc digne aestimet, quis digne penset? Laborat, luget, esurit, sitit, alget, jejunat, vigilat, et tamen vigilando de ecclesiarum omnium sollicitudine cogitat. Ecce est solertissimus custos templi in exemplo propositus. Imitetur, qui valet. Adversa etenim pro veritate pati, bona proximis impendere, circa animarum sollicitudinem vigilare: ne quis in perfidia, ne quis in superbia, ne quis in rapina, vel immunditia laberetur, exquirere atque compescere. Hoc est, templum Dei, id est, sanctam Ecclesiam custodire. Sunt autem minoris ordinis sacerdotes, qui ad ministe
Abbreviated transcription (Latin):
quod erat ante faciem templi
aꝑte ostenditur illos cẽ maioris
ordinis sacerdotes qui incusto¬
diis templi excubant. qr ꝓfecto
in altare quod est interius mi-¬
nistrant. Hii autem qui ad
altare quod ante faciem templi
est excubant tanto inferiores
sunt quanto inexteriorib mi¬
nistrant. Querendum ergo iam
nob̃ est qui sacerdotes sint qͥ
templum custodiunt: & qui ad
ministerium altaris excubare
ꝑhibentur. Magister enim gen-¬
tium fidelib scribens ait:
Templum dĩ scm̃ est. quod estis
uos. Qui itaq sacerdotes sunt qͥ
templum dĩ custodiunt. nisihi
qui orando: p̃dicando. sp̃italib
actib uigilando. scam̃ eccltam
amalignorum sp̃uum immissio¬
nib a prauorum stasionib ab
hereticorum esrorib defendunt.
An non custos templi fuerat.
qui labores suȩ passionis enui¬
merans dicit. In labore & erunna
in uigiliis multis. in fame & siti
in ieiuniis multis infrigore &
nunditate: Sutq statim subdit

Expanded text:
 erat ante faciem templi,  erat ante faciem templi, aperte ostenditur illos esse majoris ordinis sacerdotes qui in custodiis templi excubant, quia profecto in altari quod est interius ministrant. Hi autem, qui ad altare, quod ante faciem templi est, excubant, tanto inferiores sunt, quanto in exterioribus ministrant. Quaerendum ergo jam nobis est, qui sacerdotes sint, qui templum custodiunt, et qui ad ministerium altaris excubare perhibentur. Magister enim gentium fidelibus scribens ait: « Templum Dei sanctum est, quod estis vos . » Qui itaque sacerdotes sunt, qui templum Dei custodiunt, nisi hi qui, orando, praedicando, spiritalibus actibus vigilando, sanctam Ecclesiam a malignorum spirituum immissionibus, a pravorum suasionibus, ab haereticorum erroribus defendunt? An non custos templi fuerat, qui labores suae passionis enumerans dicit: « In labore et aerumna, in vigiliis multis, in fame, et siti, in jejuniis multis, in frigore et nuditate . » Atque statim subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
sum uia ueritas & uiͥta. Et de ipso
psalmista ait. Ut cognoscamus
in terrauiam tuam. & inom̃ib
gentib salutare tuum. Iuod enĩ
hebraice id est iħs hoc latine dicit᷑
salutaris: In terra ergo uia cognos¬
citur: quia iħs deus ante secula
& homo factus ẽ in fine seculorum
gentib est manifestatꝰ On a ergo
est uia & illis qui ab austro sunt¬
& his qui ab aquilonis parte res¬
piciunt: quia electis uideis & gen¬
tib dñs ac redemptor nĩ expulsa
pena formidinis ad patrem factꝰ ẽ.
it̃ amoris atq aduitorium ꝑuen¬
tionis. Sequitur
t dix̃ adme Hoc ẽ. garofilatiũ
quod respicit uiam meridianam
sacerdotum est: qui excubant
in eustodiis templi. Atq mox
sacerdotum erit qui excubantad
ministerium altaris: In quibus
ꝓphetȩ uerbis. prius nob queren¬
dum est qui sint maioris ordinis
sacerdotes: uerum hi quiin custo¬
dus excubant templi anhii qui
in ministerio altaris: Sed quia
paulo post subditur. s ultare¬

Expanded text:
sum via, veritas, et vita . De qua sum via, veritas, et vita . De qua Psalmista ait: Ut cognoscamus in terra viam tuam, in omnibus gentibus salutare tuum . Quod enim Hebraice Jesus, hoc Latine dicitur salutaris. In terra ergo via cognoscitur, quia Jesus, Deus ante saecula, et homo factus in fine saeculorum, gentibus est manifestatus. Una ergo est via et illis qui ab Austro sunt, et his qui ab Aquilonis parte respiciunt, quia electis Judaeis et gentibus Dominus ac Redemptor noster, expulsa poena formidinis, ad Patrem factus est iter amoris, atque adjutorium perventionis. Sequiturdixit ad me: Hoc gazophylacium quod respicit viam meridianam, sacerdotum est qui excubant in custodiis templi. Atque moxiam Aquilonis sacerdotum erit qui excubant ad ministerium altaris. 12. In quibus prophetae verbis prius nobis quaerendum est qui sint majoris ordinis sacerdotes, utrum hi qui in custodiis excubant templi, an qui in ministerio altaris. Sed quia paulo post subditur: Altare
Abbreviated transcription (Latin):
tias sp̃s in mente seruant: nec int̃
sacramenta quȩ diligunt. &
quȩ iam contraria queq portañ
deficiunt: quia ad australẽ uiã
facies intendunt. Iuid enĩ pati¬
mur quod patres nr̃i ꝓ amore
dñi antea non ꝑtuler̃. Notan-¬
dum uero. quod int̃ portã aus¬
tri & aquilonis. orientalis
porta eẽ. describitur: quia dñs
ac redemptor nr̃ de udeanatꝰ
est. moxq in fide sua eccłiam
ex gentib traxit̃. Quasi enim̃ int̾
meridianam portam & aquilonis
apparuit: quia ex illa uenit. et
istam in suoseruitio conuertit
Vndẽ benedicitus. quod porta eadẽ
orientalis ad uiam aquilonis res¬
picit: quia natus dñs si nagogam
deseruit & multitudinem gentium
collegit : Notandum quoq ẽ qđ
de gazofilatus diceretur. & facies
eorum ad uiam australem additũẽ.
una ut uidelicet aꝑte senciam
quia non alia est uia ad celestem
patriam nob̃ qui ex gentilitate
uenimus: atq alia illis patrib
qui fuerunt in uidea: Ded hec
eadem una uia est nob & illis:

Expanded text:
s in mente servant. Nec inter sacramenta, quae diligunt, et quae jam contraria portant deficiunt, quia ad australem viam facies intendunt. Quid enim patimur, quod patres nostri pro amore Domini antea non pertulerunt. Notandum vero quod inter portam Austri et Aquilonis Orientalis porta esse describitur, quia Dominus ac Redemptor noster de Judaea est natus, moxque in fide sua Ecclesiam ex gentibus traxit. Quasi enim inter meridianam portam et Aquilonis apparuit, quia ex illa venit, et istam in suum servitium convertit. Unde et bene dicitur quod porta eadem Orientalis ad viam respicit Aquilonis, quia natus Dominus Synagogam deseruit, et multitudinem gentium collegit. Notandum quoque est quod dum de gazophylaciis diceretur: Et facies eorum ad viam Australem, additum est unam, ut videlicet aperte sentiamus quia non alia est via ad coelestem patriam nobis qui ex gentilitate venimus, atque alia illis patribus qui fuerunt 1423 in Judaea; sed haec eadem una via est nobis et illi
Abbreviated transcription (Latin):
potet: desudet in labore. id est
liam accipiat ut post adiu
uidendum principium in
rachel amplȩxib requiescat. Erat
autem rachel uidens & steribiłis
Lia autem lippa sed fecunda:
Rachel pulchra sed infecuncta:
quia contemplatiia uita est in
animo: sed dum crescere insilen-¬
tio appetit filios non generat. ex
p̃dicatione Videt & non parit :
se in aliorum collectione succedit:
Et quantum introrsum conspicit
apperire aliis p̃dicando ñ suffic̃.
Lia uero lippa & fecunda : quia
acciua uita dum occupat᷑ ioꝑe
minus uidet: Sed dum modo
ꝑ uerbum. quomodo ꝑ exemplũ.
adimitationem siam ꝓximos
accendit: multos in bono opere
filios generat. Et si in contempla¬
tione mentem tendere ñ ualet:
ex eo camen quod agit exterius
ginnere sequaces ualet Recte ergo
in mensura calami priuis sex cubiti
&e postmodum palmus dicitur :
quia ante actiua uita agitur. ut ad
contemplationem post mnodũ ueni¬
atur: Ded sciendum quia sic̃ bonꝰ

Expanded text:
potest, desudet in labore, id est potest, desudet in labore, id est Liam accipiat, ut post ad videndum principium in Rachel amplexibus requiescat. 1327 Erat autem Rachel videns, sed sterilis; Lia vero lippa, sed fecunda; Rachel pulchra et infecunda, quia contemplativa vita speciosa in animo est, sed dum quiescere in silentio appetit, filios non generat ex praedicatione. Videt et non parit, qse in aliorum collectione succendit; et quantum introrsus conspicit, aperire aliis praedicando non sufficit. Lia vero lippa et fecunda est, quia activa vita, dum occupatur in opere, minus videt, sed dum modo per verbum, modo per exemplum ad imitationem suam proximos accendit, multos in bono opere filios generat. Et si in contemplatione mentem tendere non valet, ex eo tamen quod agit exterius, gignere sequaces valet. Recte ergo in mensura calami prius sex cubiti, et postmodum palmus dicitur, quia ante activa agitur, ut ad contemplativam postmodum veniatur. 11. Sed sciendum est quia sicut bonus
Abbreviated transcription (Latin):
sepeliat tibi nemomoritur: Cit̃m
p̃senti ergo seculo uita auferetur
actiua. Contemplatiia autem
hic incipitur: ut in cęlesti patria
ꝑficiatur. Quia amoris ignis qui
quem amat uiderit: in amore
amplius ignescit. Contẽplatiua
ergo uita minime aufertur. quia
subtracta a p̃sentis seculi luce
ꝑficitur Has utrasq uitas sicut
& ante nas. dictum ẽ duȩ beati
iarob mulieres signauerunt. lia
ui delicet & rachel. Lia quippe
int̃p̃tatur laboriosa: rachel uero
ous uel tusum pͥncipium Ac¬
tiua autem uita laboriosaquaˢ
quia desudat mopere:
Contem platiua uero simplex¬
ad solum ui dendum pͥncipiũ
anhelat: udelicet ipsum qui
ait. Ego principium ꝓpt̃ qđ
& loquor uobis Beatus autem
racob rachel quidem concupi-¬
ebat : sed in nocte accepitliam.
Quia uidelicet omnis qui ad
dm̃ conuertitur. contempla¬
tiuam uitam desiderat: quietẽ
et̃nȩ patrie appetit Sed prius
necesse est ut in nocte uite
p̃sentis operetur bona quȩ

Expanded text:
sepeliat, ubi nemo moritur? Cum sepeliat, ubi nemo moritur? Cum esenti ergo saeculo vita aufertur activa, contemplativa autem hic inciperficiatur, quia amoris ignis, qui quem amat viderit in amore ejus amplius ignescit. Contemplativa ergo vita minime aufertur, quia subtracta praesentis saeculi luce perficitur. 10. Has utrasque vitas, sicut et ante nos dictum est , duae beati Jacob mulieres signaverunt, Lia videlicet et Rachel . Lia quippe interpretatur laboriosa, Rachel vero ovis, vel visum principium. Activa autem vita laboriosa est, quia desudat in opere; contemplativa vero simplexad solum videndum principium anhelat, videlicet ipsum qui ait: Ego principium, propter quod et loquor vobis . Beatus autem Jacob Rachel quidem concupierat, sed in nocte accepit Liam, quia videlicet omnis qui ad Dominum convertitur, contemplativam vitam desiderat, quietem aeternae patriae appetit; sed prius necesse est ut in nocte vitae praesentis operetur bona quae
Abbreviated transcription (Latin):
conditus qui bona debet operari:
sex cubitos calamus habet. Bene
has utrasque uitas due illȩ muli-¬
eres signauerunt marcha uide-¬
licet & maria: quarum una sat¬
agebat circa frequens ministeri-¬
um: alia uero sedebat ad pedes
dnuĩ. & audiebat uerba de ore
eius Cumq contra sororem mar-¬
tha quereretur. quod se adiu-¬
uare neglegeret: respondit dñs
dicens: Marcha occuparis & sat¬
agis circamulta : Porro unum ẽ.
necessarium. Maria autem obti¬
mam partem elegit : quȩ non
auferetur ab ea: Ecce pars mar-¬
thȩ non rep̃hendit᷑: sed mariȩ
laudatur: Neq enim bonam
partem elegisse mariam dicit
sed optimam : ut etiam pars
marchȩ indicaretur bona:
Quare autem pars mariȩ sit ob-¬
tima subinfertur cum dicitur.
quȩ non auferetur. ab ea: Actiua
&e enimuita cum corpore deficit :
Quis enim in etña patria panem
esurienti porriget: ubi nemo esti¬
rit:: Quis potum tribuat sicien¬
ti ubi nemo sitit : quis mortuum

Expanded text:
conditus , qui bona debet operari, conditus , qui bona debet operari, sex cubitos calamus habet. 9. Bene has utrasque vitas duae illae mulieres signaverunt, Martha videlicet et Maria : quarum una satagebat circa frequens ministerium, alia vero sedebat ad pedes Domini, et audiebat verba de ore ejus. Cumque contra sororem Martha quereretur quod se adjuvare negligeret, respondit Dominus, dicens: Martha, occuparis et satagis circa multa; porro unum est necessarium. Maria autem optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea . Ecce pars Marthae non reprehenditur, sed Mariae laudatur. Neque enim bonam partem elegisse Mariam dicit, sed optimam, ut etiam pars Marthae indicaretur bona. Quare autem pars Mariae sit optima, subinfertur cum dicitur: Quae non auferetur ab ea. Activa etenim vita cum corpore deficit. Quis enim in aeterna patria panem esurienti porrigat, ubi nemo esurit? Quis potum tribuat sitienti, ubi nemo sitit? Quis mortuum
Abbreviated transcription (Latin):
curis omnib aduidendã faciẽ
creatoris sui animus in ardescat.
itaut iam nouerit carnis corrupti
bilis pondus cum merore portare:
totisq desideriis appetere᷑. Illis
himnidicis angłorum choris int̾¬
eẽ. admisceri cȩlestib ciuibus. de
ȩtña in conspectu dĩ incorruptione
gaudere. In palmo itaq manus &
digiti tenduntur: sed parum qͥdẽ
quid de mensura cubiti ꝑ palmũ
contingitur : qr quanto libet amo¬
re animus ardeat. quantalibet
uirtute se in dm̃ cogitatione teten¬
derit: non iam quod amat ꝑfecte
uidet: sed adhue ichoat uidere
quod amet. Quia sicut fortissi mus
p̃dicator dicit Uidrinus nunc ꝑ
speculum mnenigmate tunc au̾t
facie ad faciem Et nunc cognosco
ex parte: tunc autem cognoscam
sicut & cognitus sum. De septimo
ergo cubito palmum tangimus.
qui in hac uita positi contemplati¬
onis intine sola micia degtistamus.
Actiua enim uita quia ꝑfecte te.¬
neri potest: & sextodie homo est

Expanded text:
curis omnibus, ad videndam faciem sui curis omnibus, ad videndam faciem sui Creatoris animus inardescat; ita ut jam noverit carnis corruptibilis pondus cum moerore portare, totisque desideriis appetere, illis hymnidicis angelorum choris interesse, admisceri coelestibus civibus, de aeterna in conspectu Dei incorruptione gaudere. In palmo itaque manus et digiti tenduntur, sed parum quidem quid de mensura cubiti per palmum contingitur, quia quantolibet amore animus ardeat, quantalibet virtute se in Deum et cogitatione tetenderit, non jam quod amat perfecte videt, sed adhuc inchoat videre quod amet: quia sicut fortissimus praedicator dicit: « Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . » Et: « Nunc cognosco ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum . De septimo ergo cubito palmum tangimus, quia in hac vita positi contemplationis intimae sola initia degustamus. Activa enim vita quia perfecte teneri potest, et sexto die homo est