comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
id est simulationẽ nomiãt. dicẽs. Cũ
uenisset petrus antiochiam. in faciẽ
ei restiti: quia reprehensibilis erat. Et
paulopost. Et simulationi eiꝰ consen
decͣhi de pauli scriptis agnosceret: dicit.
de his in quib sunt quȩdam difficilia intel¬
lestu: quȩ indocti ⁊ instabiles deprauãt
sicut ⁊ ceteras scripturas. ad suam ipsoꝵ
ꝑdicionẽ. Ecte paulus in epłis suis scri¬
bit petrũ reprehensibilen: ecce petrus
in epistolis suis asserit paulũ inhis qͤ
scripserat admirandũ. Certe enĩ nisi
legisset petrus pauli epistolas: non
laudeisset. Si aũ legit: quia illic ip̃e re¬
p̾hñsibilis dic̾et᷑ ĩuenit. Amicus gͦ ue¬
ritatis laudauit etiam qd̃ reprehensus
est: atq hoc ip̃m ei placuit. quia in hiis
nõ placuerat. quȩ aliter qm debuerat
sensit: seq etiam minori fr̃i ad consen¬
sũ dedit. atq ĩ eadem re fc̃s est sequẽs
mmoris sui. ut etr̃am in hoc preiret:

Expanded text:
id est simulationem, nominat, dicens: Cum id est simulationem, nominat, dicens: Cum venisset Petrus Antiochiam, in faciem ei restiti, quia reprehensibilis erat . Et paulo post: Et simulationi ejus consendetrahi de Pauli scriptis agnosceret, dicit: de his in quibus sunt quaedam difficilia intellectu, quae indocti et instabiles depravant, sperditionem . » Ecce Paulus in Epistolis suis scribit Petrum reprehensibilem: ecce Petrus in epistolis suis asserit Paulum in his quae scripserat, admirandum. Certe enim, nisi legisset Petrus Pauli Epistolas, non laudasset. Si autem legit, quia illic ipse reprehensibilis diceretur invenit. Amicus ergo veritatis laudavit etiam quod reprehensus est: atque ei et hoc ipsum placuit, quia in his non placuerat quae aliter quam debuerat sensit, seque etiam minori fratrum ad consensum dedit, atque in eadem re factus est sequens minoris sui ut etiam in hoc praeiret,
Abbreviated transcription (Latin):
toris. tanto fit humilior sensus audientis:
et semetipm despicit: dũ predicatoris sui
uitam in magnam surgere altitudinẽ
perpendit Imitari etenĩ bona eiꝰ alia for¬
sitan potest: alia nõ potest. In quib p̾¬
ualet proficit: in quib minime preua¬
let. ad humilitatẽ crescit. Et hoc ip̃m gͦ
ei in profestu est: qd̃ ei imitabile ad ꝓ
titudinẽ surrexeririt forte cognostimꝰ. Ut
enĩ taceamꝰ de ostensione signorũ: loqͣm᷑
de uirtutib cordiũ. Certe paulus qui
se legi mortuũ ꝑ legem dicit. qr ut in
xp̃o crederet. hoc ei lex ip̃a predicauit:
magno ardore succensus. preceptalegis
tenere carnalit̾ noluit: circũcisionẽ in
gẽtibꝰ fieri uetuit. Et cũ petrus apostolus
seruari adhuc incircũcisione legis con¬
suetudinẽ uellet. ei ĩ faciem restitit:
eũꝙ hac inre fuisse reprehensibilem
dicit. Et hoc eiꝰ studiũ discipulis loquẽs.
nõ solũ culpã s qd̃ ÷ maius hypocrisin.

Expanded text:
ctoris, tanto fit humilior sensus audientis, ctoris, tanto fit humilior sensus audientis, et semetipsum despicit, dum praedicatoris sui vitam in magna surgere altitudine perpendit. Imitari etenim bona ejus alia forsitan potest, alia non potest, in quibus praevalet proficit; in quibus minime praevalet, ad humilitatem crescit, et hoc ipsum ergo ei in provectu est quod ei imitabile ad prtitudine surrexerint portae agnoscimus. Ut enim taceamus de ostensione signorum, loquamur de virtutibus cordium. Certe Paulus, qui se legi mortuum per legem dicit, qui ut in Christo crederet ei hoc et lex ipsa praedicavit, magno fidei ardore succensus, praecepta legis tenere carnaliter noluit, circumcisionem in gentibus fieri vetuit: et cum Petrus apostolus servari adhuc in circumcisione legis consuetudinem vellet, ei in faciem restitit, e hac in re fuisse reprehensibilem dicit . Et hoc ejus studium, discipulis loquens, non solum culpam, sed, quod est majus, hypocrisim,
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ ad locũ referimꝰ ĩ quo porte fuerãt
constructȩ. sctłm longitudinẽ portarũ
pauimentũ erat inferiꝰ: quia tenere
locus portarũ pot̾at: tantũ tendebatur
⁊ pauimentũ qd̾ erat ĩferiꝰ. Longitudo
gͦ pauimenti a portiñerat dissimilis: s
tñ eqͣlitas paium̃ti ñ erat cũ poiti. Qͥd ÷
gͦ qd paiuimentũ cũ portis longũ sum¬
lit̾ erat. s eqͣle nõ erat : nͥ qd̾ lõge distat
uita populoꝵ auita docentiũ: Qͥ ⁊ si ad reg¬
na celestra tendentes eandẽ longanimi¬
longũ: quia ip̃am fidẽ. ip̃am spem. in
se retinent auditores. qͣm habere cer
longe a siuis meritis excellere cognos¬
cant. Sin uͦ longitudinẽ portarũ.
ipã sicut suꝑiꝰ diximꝰ earũ altitudi¬
nẽ intelligere debemꝰ: dũ sicut paulo
post scriptũ est. ad portas gradibi as¬
cendebatur ÷ tanto pauimentũ iaces
ĩferiꝰ. qnto unaqueq porta surgit ĩ al¬
titudine: qi qͣnto sanctior est uita de¬

Expanded text:
ferimus, in quo portae erant constructae, secundum longitudinem portarum pavimentum erat inferius: quia quantum tenere locus portarum poterat, tantum tendebatur, et pavimentum quod erat inferius. Longitudo ergo pavimenti a portis non erat dissimilis, sed tamen aequalitas pavimenti non erat eum portis. Quid est ergo quod pavimentum cum portis longum similiter erat, sed aequale non erat, nisi quod longe distat vita populorum a vita docentium? quia etsi ad regna coelestia tendentes eamdem longanimilongum quia ipsam fidem, ipsam spem in se retinent auditores quam habere certlonge a suis meritis excellere cognoscant. Sin vero longitudinem portarum ipsam, sicut superius diximus, earum altitudinem intelligere debemus, dum, sicut paulo post scriptum est, ad portas gradibus ascendebatur, tanto pavimentum jacet inferius, quanto unaquaeque porta surgit in altitudine: quia quanto sanctior est vita do
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cutuitũ esse ꝑhibuit. Qiͥ adhus
de garophilatiis subdit. Originta ga¬
rophilatia incircuitu pauimenti. Dena¬
rius numerus ꝓ ꝑfestione semꝑ accipi¬
tur: quia in decem p̾ceptis. legis custo¬
dia continetur. Actiua eteñ ⁊ contem¬
platuua uita simul in decalogi manda¬
tis cõiuncta est: qr in ea ⁊amor dei.⁊
amor ꝑximni seruari iubetur. Amor qͥ p¬
pe dei ad cõtẽplatiuam: amor uͦ ꝑxi¬
mi ꝑtinet ad actiuam. Set unꝰquisq
doctor ut in actiuiam uitam plene se
dilatet. adq in contemplatiuam ui¬
gilanter surgat: in sc̃ẽ trinitatis fide
debet esse ꝑfectus. Unde ⁊ eadem garo¬
philatia tͥginta esse memorantur: ut
cũ denarius ter ducitur. uita et lingua
doctoris in tͥnitate solidetur. Set hac ĩ
re illud nobis est uigilant̾ intuendũ:
qd̃ ꝓpħa dũ garophilatia descripsis¬
set. adiunxit pauim̃tũ ꝑ circuitũ :

Expanded text:
cuitum esse perhibuit, quia adhuc de gazophylaciis subdit: « Triginta gazophylacia in circuitu pavimenti. » Denarius numerus pro perfectione semper accipitur, quia in decem praeceptis legis custodia continetur. Activa etenim et contemplativa vita simul in decalogi mandatis conjuncta est: quia in eo et amor Dei, et amor proximi servari jubetur. Amor quippe Dei ad contemplativam, amor vero proximi pertinet ad activam. Sed unusquisque doctor, ut in activam vitam plene se dilatet atque in contemplativam vigilanter surgat, in sanctae Trinitatis fide debet esse perfectus. Unde et eadem gazophylacia triginta esse memorantur, ut cum denarius ter ducitur, vita et lingua doctoris in Trinitate solidetur. Sed hac in re illud nobis est vigilanter intuendum quod propheta, cum gazophylacia descripsisset, adjunxi
Abbreviated transcription (Latin):
boni qd̃ fatit : qui necdũ a malo decli¬
nauite Et sunt qͥdã qͥ sicut dc̃m ÷ ab a¬
limentis abstinent : carnẽ cruciant:
set tñ si pulsati fuerint. cognoscunt᷑.
qͥa ad mundi głiam anhelant. Isti frõ¬
tẽ atrii interioris ostendũt: S ꝑ cen¬
tum cubitos nõ mensurantur. Hii gͦ
in numo ꝑfectionis sunt. de quib per
paulũ dicitur: qui carnẽ suam cruci¬
fixerunt cum uitiis ⁊ concupiscñtiis.
Et notandũ quia ñ dicitur. qd̃ intͥnse¬
cus. set extͥnsecus ista mensurat᷑: qr
uidelicet redẽptor nr̃. cũ propt̾ nos frã
hominũ. uel aꝑpbat uel iudicat. ñ ĩtͥn

Expanded text:
Loni quod facit, qui necdum a malo decliLoni quod facit, qui necdum a malo declinavit? Et sunt quidam, qui, sicut dictum est, ab alimentis abstinent, carnem cruciant: sed tamen si pulsati fuerint, cognoscuntur quia ad mundi gloriam anhelent. Isti frontem atrii interioris ostendunt, sed per centum cubitos non mensurantur. 19. Hi ergo in numero perfectionis sunt, de quibus per Paulum dicitur: Qui carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis . Et notandum quia non dicitur quod intrinsecus, sed extrinsecus ista mensurantur, quia videlicet Redemptor noster cum per nos facta hominum vel approbat, vel judicat, non int
Abbreviated transcription (Latin):
sura ad centum cubitos minime duci¬
tur: qr ĩ hiis quȩ agunt ab humano
udicio fauores requirũt. Qͥ s gͦ est
qui ꝑ centum cubitos mensuratur. ni¬
si is cuiꝰ bona oꝑatio recta intentione
utitur: ut ĩ eo qd̃ agit non ad t̾rena
lutra appetenda. aut ad laudes tnͣ
sitorias reflectatur: Ecce enĩ ꝓri¬
mis misericordiam exhibere. pories¬
sa largiri. cũ celeritate indigentit¬
buere: latitudo in facie porte inf̾i¬
oris est. Set si tua dans. aliena nõ
appetas: ⁊ si terrenã gloriã de ip̃o
bono opere non requiras: reste in
cen ai tenario num̾o. idest in ꝑfectione
mensuraris. Nam qui uidetur dare mi
na: iste adhuc quȩ sit uia perfectionis
ignorat. Nec cognouit unde ad perfestio¬
nem tenditur: qr nec ip̃m eiꝰ sicium ĩ¬
uenit. Prius enĩ appetitũ a mente e
uellere debuit: ⁊ post ea quȩ uire possi¬
det largiri. Unde scriptum est. Declina
a malo: et fac bonũ. Qͥd enĩ potest esse

Expanded text:
sura ad centum cubitos minime ducisura ad centum cubitos minime ducitur, quia in his quae agunt ab humano judicio favores requirunt. Quis ergo est qui per centum cubitos mensuratur, nisi is cujus bona operatio recta intentione utitur, ut in eo quod agit non ad terrena lucra appetenda aut ad laudes tsitorias reflectatur? Ecce enim misericordiam proximis exhibere, possessa largiri, cum celeritate indigenti tribuere, latitudo in facie portae inferioris est. Sed si tua dans aliena non appetas, si terrenam gloriam de ipso bono opere non requiras, recte in centenario numero, id est, in perfectione mensuraris. Nam qui videtur dare misna, iste adhuc quae sit via perfectionis ignorat nec cognovit unde an perfectionem tenditur, quia nec ipsum ejus initium invenit. Prius enim appetitum evellere a mente debuit, et postea quae in re possidet, largiri. Unde scriptum est: « Declina a malo, et fac bonum. » Quid enim potest esse
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ h ꝑfc̃ĩonẽ recipit. uͭ iã ea ũ appetat. q̃
contẽpnit: ⁊ in sequenti seculo ad
et̾nam uitȩ głiam ꝑuenit. Centies
itaꝙ recipit qd̾̃ dedit: qui perfectio¬
nis sp̃m accipiens. t̾renis nõ indiget
etiam si hec non habet. Ille enĩ pau¬
ꝑ est: qui eget eo qd nõ ht̃ Eam qͥ
et non habens habere nõ appetit: diues ẽ.
Daupertas quippe in inopia mentis est:
non in qͣntitate possessionis. Nam cui
cũ paupertate bene conuenit: nõ est
pauꝑ. Mensus est gͦ uir latitudinem
a facie porte inferioris. usq ad frontẽ
atrii int̾ioris extͥnsecus centũ cubitos:
qi redemptor nost̾ condie ꝑ magistros
atq doctores in mensura ꝑfectionis me¬
titur uitã fidelium. uel ĩ spetie boni
oꝑis perfidem. uel in scĩs desideriis
positi magna operari ÷ s in centũ cu¬
bitis non mẽsurant᷑: qͥa ꝑ ip̃a quȩ
fatiunt t̾renã gloriam quȩrũt. Et
quidam uidentur ꝑ abstinentiam cru¬
ari. gemitib insistere : set eoꝵ men¬

Expanded text:
is recipit, ut jam ea non appetat quae contemnit, et in sequenti saeculo ad aeternae vitae gloriam pervenit. Centies itaque recipit quod dedit, qui perfectionis spiritum accipiens, terrenis non indiget, etiamsi haec non habet. Ille enim pauper est, qui eget eo quod non habet. Nam qui et non habens habere non appetit, dives est. Paupertas quippe in inopia mentis est, non in quantitate possessionis. Nam cui cum paupertate bene convenit, non est pauper. Mensus est ergo vir latitudinem a facie portae inferioris, usque ad frontem atrii interioris extrinsecus, centum cubitos, quia Redemptor noster quotidie per magistros atque doctores in mensura perfectionis metitur vitam fidelium, vel in specie boni operis per fidem, vel in sanctis desideriis positi magna operari, sed in centum cubitis non mensurantur, quia per ipsa quae faciunt terrenam gloriam quaerunt. Et quidam videntur per abstinentiam cruciari, gemitibus insistere; sed eorum men
Abbreviated transcription (Latin):
uitiũ uero suũ sicut aquila dilatat:
quia plumas ꝑdidit. quȩ popłm ami¬
sit. Alarũ qͦ penne cecid̾unt. cũ quibꝰ
na rapiebat. Hec aũ quȩ de romanȩ
urbis contritione dicimꝰ. ĩ cunctis
fcã mũdi ciuitatib scimꝰ. Alia ete¬
nĩ loca clade desolata sũt: alia gla¬
dio consũpta: alia fame cruciata:
alia t̾re hyatib absorta. Despiciamꝰ gͦ ex
toto animo hoc presens scłm uel extĩtũ:
finiamꝰ mundi desid̾ia. saltẽ cũ mundi
fine : metiam᷑ bonoꝵ facta quȩ possimꝰ.

Expanded text:
vitium ergo suum sicut aquila dilatat, vitium ergo suum sicut aquila dilatat, quia plumas perdidit dum populum amisit. Alarum quippe pennae ceciderunt cum quibus na rapiebat . 24. Haec autem quae de Romanae urbis contritione dicimus, in cunctis facta mundi civitatibus scimus. Alia etenim loca clade desolata sunt, alia gladio consumpta, alia fame cruciata, alia terrae hiatibus absorpta. Despiciamus ergo ex toto animo hoc praesens saeculum vel exstinctum; finiamus mundi desideria saltem cum mundi fine: imitemur bonorum facta quae
Abbreviated transcription (Latin):
tacłm leonum: ⁊ paicua catuloꝵ le
onũ: An eiꝰ duces ac principes leones
rant: qui per diuersas mundi ꝓumtias
discurrẽtes p̃dã seuiendo ⁊ intͥficiendo rapi¬
ebant: Hic leonũ catuli inueniebant
pascua: quia pueri. adholescentes. iuue¬
nes. seculares. ⁊ seculariũ filii. hic un¬
diq concurrebant. cũ ꝑficere ĩ hoc mũ¬
do uoluissent. Set ecce iam desolata.
ecce contrita. ecce gemitib oppressa ẽ:
iam nemo ad eam currit. ut ĩ hoc mũ¬
do proficiat: iam nullus potens. ⁊ ui¬
olentus remansit. qui opprim̃do p̃dã
diripiat. Dicamꝰ gͦ ubi est habitacu¬
lũ leonũ÷ ⁊ pascua catuloꝵ leonũ:
Contigit ei: qd̾ de iudea nouiꝰ ꝑ ꝓ¬
pħam dictũ. Dilata caluitiũ tuũ: si¬
cut aquila. Caluitium quuꝑe hoĩs:
in solo capite fieri solet. Caluiciũ uõ
aquilȩ.in toto fit corpore:quia cũ ual¬
de senuerit. plume eius ac penne
ex om̃ib illius membris cadũt. Cal¬

Expanded text:
taculum leonum, et pascua catulorum taculum leonum, et pascua catulorum onum? » An ejus duces et principes leones non erant, qui per diversas mundi provincias discurrentes, praedam saeviendo et interficiendo rapiebant. Hic leonum catuli inveniebant pascua, quia pueri, adolescentes, juvenes saeculares et saecularium filii, hic undique concurrebant, cum proficere in hoc mundo voluissent. Sed ecce jam desolata, ecce contrita, ecce gemitibus oppressa est; jam nemo ad eam currit, ut in hoc mundo proficiat; jam nullus potens et violentus remansit, qui opprimendo praedam diripiat. Dicamus ergo, « Ubi est habitaculum leonum, et pascua catulorum leonum? » Contingit ei quod de Judaea novimus am dictum: Dilata calvitium tuum sicut aquila . Calvitium quippe hominis in solo capite fieri solet, calvitium vero aquilae in toto fit corpore, quia cum valde senuerit, plumae ejus ac pennae ex omnibus illius membris cadunt. Cal
Abbreviated transcription (Latin):
ossa. cõsũꝑtȩ sũt carnes ⁊ om̃is in ea
seculariũ dignitatũ ordo extĩctus est:
excocta est uniu̾sa compositio eiꝰ. ⁊ tñ
nos ipõs paucos qui remansimꝰ. adhuc
cotidie gladii. adhuc cotidie ĩnum̾ȩ tͥb: ulati¬
ones premũt. Dicatur gͦ. Pone qͦ:
eam suꝑ prunas uacuam. Qͥa enĩ
senatus deest. populus int̾iit : et
tñ in paucis qui sunt. dolores ⁊ gemi¬
tus cotidie multiplicant᷑: iã uacua ar¬
det roma. Qͥ d aũ ista de hominib
dicuꝰ ÷ cũ ruinis crebrescentib ĩp¬
sa qͦ eiꝰ destructa edificia uidemus:
Unde aꝑtȩ de ciuitate iam uacua sub¬
dit᷑. Incalescat ⁊ liquefiat es eiꝰ. Iam
enĩ ⁊ ipsa olla cõsumitur. ĩ qͣ priꝰ cͣr¬
nes et ossa cõsumebant᷑: qr pꝰqmͣ de¬
fecerunt homines. etiam parietes
bia⁊ ubi frequẽs ⁊ ĩmod̾atũ gaudiũ:
Impletũ est ĩ ea: qd̵ contͣ destructã
niniuen. ꝑ propħam dicit᷑. Ubi est habi

Expanded text:
ossa, consumptae sunt carnes, omnis in ea ossa, consumptae sunt carnes, omnis in ea saecularium dignitatum fastus exstinctus est. Excocta est universa compositio ejus. Et tamen ipsos nos paucos qui remansimus adhuc quotidie gladii, adhuc quotidie innumerae tribulationes premunt. Dicatur ergo: Pone quoque eam super prunas vacuam. Quia enim senatus deest, populus interiit, et tamen in paucis qui sunt dolores et gemitus quotidie multiplicantur, jam vacua ardet Roma. Quid autem ista de hominibus dicimus, cum, ruinis crebrescentibus, ipsa quoque destrui aedificia videmus? Unde apte de civitate jam vacua subditur: Incalescat, et liquefiat aes ejus. Jam enim et ipsa olla consumitur, in qua prius et carnes et ossa consumebantur, quia postquam defecerunt homines, etiam parietes bia? Ubi frequens et immoderatum gaudium? 23. Impletum est in ea quod contra destructam Niniven per prophetam dicitur: Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
tuta. Tunc in eam aqua missa est. ⁊
frusta eiꝰ congesta sunt qñ ad eam un¬
diq ppłi confluebant: qui uelut a¬
qͣcalens actionib mundi feruesce¬
rẽt: ut qͣi frusta carniũ ip̃o suo fer¬
uore liquarentur. De qͣ bene dicit᷑.
Efferbuit coctio eiꝰ. ⁊ discocta sũt os¬
sa illius in medio eiꝰ: qr priꝰ quidẽ
ĩ ea uehem̃t̾ incaluit actio głie secu¬
laris: s pꝰmodũ ip̃a gloria cũ suis
sequacib defecit. Possa etenĩ potẽ¬
tes scłi. ꝑ carnes uero populi desig¬
nantur: qr sicut carnes portant᷑
ossibꝰ: ita ꝑ potentes scłi. infirmitas
regitur populoꝵ. Set ecce iã de il¬
la om̃s huiꝰ scł̃i potentes ablati sunt: ossa
gͦ excocta sunt. Ecce popłi defecerũt: car¬
nes eiꝰ liquefacte sunt. Dicatur gͦ. Con¬
gere ossa que igne succendam÷ cõsumẽ¬
tur carnes: ⁊ coquetur uniu̾sa cõposi¬
tio eius.⁊ ossa tabescent. Ubi enĩ sena¬
tus: ubi iam populus: Contabuert̃

Expanded text:
tuta. Tunc in eam aqua missa est, et tuta. Tunc in eam aqua missa est, et frusta ejus congesta sunt, quando ad eam undique populi confluebant, qui velut aqua calens actionibus mundi fervescerent, et quasi frusta carnium in ipso suo fervore liquarentur. De qua bene dicitur: Efferbuit coctio ejus, et discocta sunt ossa ejus in medio illius, quia prius quidem cularis, sed postmodum ipsa gloria cum suis sequacibus defecit. Per ossa etenim potentes saeculi, per carnes vero populi designantur, quia sicut carnes portantur ossibus, ita per potentes saeculi infirmitas regitur populorum. Sed ecce jam de illa omnes hujus saeculi potentes ablati sunt; ossa ergo 1375 excocta sunt. Ecce populi defecerunt, carnes ejus liquefactae sunt. Dicatur itaque: Congere ossa, quae igne succendam; consumentur carnes, et coquetur universa compositio ejus, et ossa tabescent. Ubi enim senatus? Ubi jam populus? Contabuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
nis culpe. Alios in captiuitatẽ duci:
alios detruncari: Alios int̾fici iudemꝰ.
Qͥd est gͦ qd̾ in hac uita libeat frẽs nĩ
Si et talem mũdũ adhuc diligimꝰ ño
iam gaudia. s Wiña amamꝰ. Ip̃a aũg
aliqͥndo mũdi dña esie uidebat᷑. qũ¬
remanserit roma conspicitis. In mensis
dolorib multipliciter attrita est. desola¬
tione ciuium. impressione hostiũ. freqͣn¬
tia ruinarũ: ita ut in ea completũ eẽ
uideamꝰ qd contͣ urbem samariã ꝑ eũ
oliam. pone inqͣm: et mitte ĩ eam aꝙͣ.
et congere frusta eiꝰ in ea. Et paulõ
post. Efferbuit coctio eiꝰ: ⁊ discosta sũt
ossa illiꝰ in medio eiꝰ. atq it̾um. Con¬
gere ossa quȩ igni succendam: consu¬
ment᷑ carnes: ⁊ coquetur unuiersa
cõpositio. ⁊ ossa tabescent. Pone qͦ eã
suꝑ prunas uacuam: ut ĩcalescat.⁊
liquefiat es illiꝰ. Tunc enĩ nobis ol¬
la posita est: cũ hec est ciuitas consti¬

Expanded text:
nes culpae. Alios in captivitatem duci, nes culpae. Alios in captivitatem duci, alias detruncari, alias interfici videmus. Quid est ergo, quod in hac vita libeat, fratres mei? Si et talem adhuc mundum diligimus, non iam gaudia, sed vulnera amamus. Ipsa autem, quae aliquanda mundi domina esse videbatur, quremanserit Roma conspicimus. Immensis doloribus multipliciter attrita, desolatione civium, impressione hostium, frequentia ruinarum; ita ut in ea completum esse videamus quod contra urbem Samariam per huollam, pone, inquam, et mitte in ea aquam, et congere frusta ejus in ea . Et paulo post: Efferbuit coctio ejus, et discocta sunt ossa illius in medio ejus . Atque iterum: Congere ossa, quae igne succendam: consumentur carnes, et coquetur universa compositio, et ossa tabescent. Pone quoque eam super prunas vacuam, ut incalescat, et liquefiat aes ejus . Tunc enim nobis olla posita est, cum haec est civitas consti
Abbreviated transcription (Latin):
nares hñt.⁊ nõ odorabũt. Manꝰ habent.
et ñ palpabunt: pedes hñt. ⁊ ñ ambu¬
labunt. Qͥ itaq hȩc om̃i potñti deo psal¬
lendo dicimꝰ: ip̃m erroris nr̃i frenũ qd̃
a laude dei ora nr̃a ligauerat. uero dño
canticũ fecimus. Bñ aũ dicit᷑. sicut uox
scificate sollẽpnitatis: q̃r dũ confessio¬
nis laudem dõreddimꝰ. ĩ sc̃ificata sollẽp¬
nitate gaudemꝰ. Respondeamꝰ gͦ mori¬
b tante muericordie conditoris nr̃i: et
qui lucẽ cognouimꝰ. pratioꝵ oꝑum tene¬
bras declinemꝰ. Qͥd est iam rogo qd̃ in
hoc mũdo libeat: ubiꝙ luctus aspicimnꝰ:
undiq gemitus audimꝰ: destructȩ ur¬
bes. euersa sunt castra. depopulati agri.
ĩ solitudinem t̾ra redacta est. Nullus
in agris incola: pene nullus in urdibꝰ
habitator remansit. Et tñ ip̃e paruȩ
generis humani reliquiȩ adhuc cote¬
die. ⁊ sine cessatione ferunt᷑: ⁊ fmẽ
nõ hñt flagella celestis iusticiȩ: qr
nec int̾ flagella correctȩ sunt actio¬

Expanded text:
rabunt; manus habent, et non palpabunt; pedes habent, et non ambulabunt . Qui itaque haec omnipotenti Domino psallendo dicimus, ipsum erroris nostri frenum, quod a laude Dei ora nostra ligaverat, vero Domino canticum fecimus. Bene autem dicitur: Sicut nox sanctificatae solemnitatis reddimus, in sanctificata solemnitate gaudemus. Respondeamus ergo moribus tantae misericordiae Redemptoris nostri, et qui lucem cognovimus, pravorum operum tenebras declinemus. 22. Quid est jam, rogo, quod in hoc mundo libeat? Ubique luctus aspicimus, undique gemitus audimus. Destructae urbes, eversa sunt castra, depopulati agri, in solitudinem terra redacta est. Nullus in agris incola, pene nullus in urbibus habitator remansit; et tamen ipsae parvae generis humani reliquiae adhuc quotidie et sine cessatione feriuntur. Et finem non habent flagella caelestis iustitiae, quia nec inter flagella directae sunt actio
Abbreviated transcription (Latin):
lentes qd̾ fuimꝰ. intłłigimꝰ cui debemꝰ
qd̃ sumꝰ. Cantemꝰ itaq cũ gaudio cre¬
atori nr̃o: qr de seruitio creature colla
mentis extussimꝰ. Gaudeamꝰ in nobis
impletũ esse: qd̾ ꝑ ysayam dictũ est. Et
frenũ erroris qd̃ erat in maxillis po¬
puloꝵ. canticũ erit uobis: sicut uox
sc̃ĩficate sollempnitatis. Frenũ qͥppe
erroris maxillas populoꝵ cõstrinx̾at:
qnͣdo ydoloꝵ errore obligata gentili¬
tas. dõ uero confessionis laudẽ dare
nesciebat. Set hoc ip̃m erroris frenũ
iam nob̾ in canticum uersũ est. cũ gaui¬
dendo psallimꝰ. atq cantamꝰ. om̃s dii
gentiũ demonia. dñs aũ celos fecit.
Et rursũ. Simulachea gentiũ argẽ¬
tũ. ⁊ aurũ. opera manuũ hominũ. ue os
hñt. ⁊ non loquentur: oculos hñt. et¬

Expanded text:
lentes quid fuimus, intelligimus cui debemus lentes quid fuimus, intelligimus cui debemus quod sumus. Cantemus itaque cum gaudio Creatori nostro, quia de servitio creaturae colla mentis excussimus. Gaudeamus in nobis impletum esse quod 1374 per Isaiam dictum est: Et frenum erroris quod erat in maxillis populorum, canticum erit vobis, sicut vox sanctificatae solemnitatis . Frenum quippe erroris maxillas populorum constrinxerat, quando idolorum errore obligata gentilitas Deo vero confessionis laudem dare nesciebat. Sed hoc ipsum erroris frenum jam nobis in canticum versum est, cum gaudendo psallimus atque cantamus: Omnes dii gentium daemonia, Dominus autem coelos fecit . Et rursum: Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum: os habent, et non loquentur
Abbreviated transcription (Latin):
dea. alios ꝑfectos ex gentilitate ĩtra
scãm eccłiam feut: centũ cubitos ñ
solũ ad orientem mensus est. s etiam
ad aquilonẽ. S qͥa ib̾ aqͥlonis noĩe
de gentilitate sermo se intulit: con¬
si derare libet qͣntũ suꝑ nos estusa fĩt
uistera treatoris nr̃i. Om̃s enĩ nos ex gentili¬
tate uenimus: antiqui patres nr̃i lignis
et lapidib seruiebant: ⁊ derelinquenteᷤᷤ
deũ a qͦ facti sunt. deos uen̾ati sunt quos
fecerunt. Nos aũ ꝑ om̃ipotñtis dei grãm:
ad lucem de tenebris deducti sumꝰ. Reco¬
lamꝰ gͦ de quib tenebris uenimꝰ: ut de
luce quã accepimꝰ grãs agamꝰ. Neq enĩ
diumam misericordiam intłłigit: qui
sue miseriȩ memor ñ est. Uñ ⁊ ꝑ ꝑsal¬
mistam dõ dicitur. Mirifica misericor¬
dias tuas dñe: qui saluos facis sꝑan¬
tes inte. Tunc enĩ nobis dei miseri¬
cordiȩ mirȩ fiutt. cũ nobis ad memo¬
riam miserie nr̃e reuocantur: qr recd¬

Expanded text:
daea, alios perfectos ex gentilitate intra daea, alios perfectos ex gentilitate intra sanctam Ecclesiam fecit, centum cubitos non solum ad Orientem mensus est, sed etiam ad Aquilonem. 21. Sed quia sub Aquilonis nomine de gentilitate sermo se intulit, considerare libet quantum super nos effusa sunt viscera Creatoris nostri. Omnes enim nos ex gentilitate venimus. Antiqui parentes nostri lignis et lapidibus servierunt, et, derelinquentes Deum a quo facti sunt, deos venerati sunt quos fecerunt. Nos autem per omnipotentis Dei gratiam ad lucem de tenebris educti sumus. Recolamus ergo de quibus tenebis venimus, ut de luce quam accepimus gratias agamus. Neque enim divinam misericordiam intelligit qui suae miseriae memor non est. Unde et per Psalmistam Deo dicitur: Mirifica misericordias tuas, Domine, qui salvos facis sperantes in te . Tunc enim nobis Dei misericordiae mirae fiunt, cum nobis ad memoriam miseriae nostrae revocantur, quia, reco
Abbreviated transcription (Latin):
metimur. Gũ enĩ alios conspicimꝰ
largiri elemosinam. afflictis concurrere.
oppressis subuenire: nil eos in hoc mundo
gloriȩ querere. nullis huiꝰ mundi conpẽ¬
diis inhiare: atq alios uidemꝰ carnẽ do¬
mare. lacrimis insistere: u̾bis celestib
occupari. nil tͣnsitorii honoris appetere:
quid aliud debemus. nidi eos ꝑfectos cre-¬
Et qi multi in uidea pleriq uͦ ĩ genti¬
litate positi ad hanc ꝑfestionis sũmã
uenerunt: restȩ subiungitur. ad ori¬
entem ⁊ ad aquilonẽ. Iudaicus etenĩ
popłs oriens uire distus est: de cuiꝰ
carne ille natus est. qui sol iusticiȩ
uocatur. De. quo ꝑ propħam dicit᷑. Uo-¬
bis aũ qui timetis dñm: orietur sol
uisticie. Per aquilonẽ uͦ gentilitas
figuratur quȩ dui ĩ ꝑfidiȩ sue fri¬
gore torpuit: In cuius corde ille reg¬
nauit. qui attestante ꝓpħa. apud
semetipm̃ dixit. Ponam sedẽ meã
ad aquilonem. Qͥa itaq incarna¬
tus om̃ipotens dñs alios ꝑfcõs ex iu¬

Expanded text:
eos . » Cum enim alios conspicimus largiri eleemosynam, afflictis concurrere, oppressis subvenire, nil eos in hoc mundo gloriae quaerere, nullis hujus mundi compendiis inhiare, atque alios videmus carnem domare, lacrymis insistere, verbis coelestibus occupari, nil transitorii honoris appetere: quid aliud debemus nisi eos perfectos creEt quia multi in Judaea, plerique vero in gentilitate positi, ad hanc perfectionis summam pervenerunt, recte subentem et ad aquilonem. Judaicus etenim populus oriens jure dictus est, de cujus carne ille natus est, qui sol justitiae vocatur; de quo per prophetam dicitur: « Vobis autem qui timetis Dominum orietur sol justitiae . » Per aquilonem vero gentilitas figuratur quae diu in perfidiae suae frigore torpuit, et in cujus corde ille regnavit qui attestante propheta apud semetipsum dixit: « Ponam sedem meam ad aquilonem. » Quia itaque incarnatus omnipotens Dominus alios perfectos ex Ju
Abbreviated transcription (Latin):
est. ad sc̃ĩtatis culmẽ excreuerũt: qͣmͣ¬
pcc̃ores possint. Oriens quippe nõ ĩmi¬
to iusti nõiantur: qui sicut ĩ luce fide¬
i nati sũt. ĩ innocentia ꝑstiterunt.
ꝑaqͥlonẽ uͦ rc̃e pcc̃ores accipimꝰ: qͥ ĩ
m̃tis frigore dilapsi. sub pc̃ci sui um¬
bra torpuerũt. Set qr om̃ipotñtis
dei misericordia etiã tales ad pñiam

Expanded text:
est, ad sanctitatis culmen excreverunt. Quampeccatores possint. Oriens quippe non immerito justi nominantur, qui, sicut in luce fidei nati sunt, in innocentia perstiterunt. Per Aquilonem vero recte peccatores accipimus, qui mentis frigore dilapsi sub peccati sui umbra torpuerunt. Sed quia omnipotentis Dei misericordia etiam tales ad p
Abbreviated transcription (Latin):
tenarium magna ꝑtestio designatur:
sicut de elestis dicitur. Om̃is qui reli¬
quit domũ. uel frẽs. aut sorores. aut
patrem. aut matrem. aut uxorẽ. aut
filios. aut agros. ꝓpter nom̃ meũ: cen¬
tuplũ accipiet. ⁊ uitam et̾nam possi¬
debit. Neq etenĩ sc̃s quisꝙ ideo t̾ram
deserit. ut hec possidere ĩ ħ mũdo młtipliaꝰ poᷤᷤ¬
sit: qr quisqͥs t̾reno studio t̾ram relĩ¬
quit: terram nõ relinquit set appetit.
Nec qui unã uxorẽ deserit. centũ recip¬
turus est: set ꝑ centenariũ num̾ũ ꝑ¬
fcĩo designatir: postqrm etiam uita
ȩt̾na promutitur: quia qͥsqͥs ꝑ dei

Expanded text:
tenarium magna perfectio designatur, tenarium magna perfectio designatur, sicut de electis dicitur: « Omnis qui relinquit domum vel fratres aut sorores, aut patrem, aut matrem, aut uxorem, aut filios, aut agros propter nomen meum, centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit . » Neque etenim sanctus quisque ideo terrena deserit, ut haec possidere in hoc mundo multiplicius possit, quia quisquis terreno studio terram relinquit, terram non relinquit, sed appetit; nec qui unam uxorem deserit, centum recepturus est; sed per centenarium numerum perfectio designatur, postquam etiam vita aeterna promittitur, quia quis
Abbreviated transcription (Latin):
est latitudinẽ a facie portȩ inferioris
usq ad frontem atrii int̾ioris extͥn¬
secus. centũ cubitos. ad orientem ⁊ ad
aquilonẽ. In qͥb uerbis. si portam adi¬
tũ accipimꝰ. quo ad cognitionẽ dñi
intramus: porta interior fides est: a¬
triũ uͦ int̾ius contẽplatio. Habet aũ
porta inferior latitudinẽ ĩ facie: qr
uidelicet fides. ꝑ caritatis suȩ ampli¬
tudinẽ. habet eam quȩ uidetur q̃ ui¬
detur a ꝑximis oꝑationẽ. Qͦm dũ
fortit̾ a ꝑfcĩorib agi conspicimꝰ: nos
qui bonis adib angustam̃ exẽpla
ꝑ eos magne operationis accipimꝰ: ⁊ unaqͦ¬
q scã astio. quasi quȩdam nob̾ fit latitudo
itineris. quȩ priꝰ angustia erat difficulta¬
tis. Habet qͦq atriũ intiꝰ frontẽ: qr contẽ¬
platua uita per quȩdam signa desiderio¬
rũ ⁊ gemituũ. ostendit qͣntum intꝰ ui¬
deat. quȩ tantũ amat. Denarius aũ nu¬
merus ꝑ semet ip̃m multiplicatus. in
centenarium surgit. Unde restȩ ꝑ cen¬

Expanded text:
s usque ad frontem atrii interioris extrinsecus, centum cubitos ad orientem, et ad aquilonem. » In quibus verbis si portam aditum accipimus, quo ad cognitionem Domini intramus, porta inferior fides est; atrium vero interius contemplatio. Habet autem porta inferior latitudinem in facie, quia videlicet fides per charitatis suae amplitudinem habet eam quae videtur a proximis operationem. Quam dum fortiter a perfectioribus agi conspicimus, nos qui in bonis actibus angustamur, exempla per eos magnae operationis accipimus, et unaquaeque sancta actio quasi quaedam nobis fit latitudo itineris, quae prius erat angustia difficultatis. Habet quoque atrium interius frontem, quia contemplativa vita per quaedam signa desideriorum et gemituum ostendit quantum intus videat quam tantum amat. Denarius autem numerus per semetipsum multiplicatus in centenarium surgit. Unde recte per cen
Abbreviated transcription (Latin):
amq profecisse suis exhortationib
pensant: erubescũt tales nõ esse. qͣles
auctore deo ꝑ se conspiciũt alios frõs es¬
se: ⁊ añ se in mente restabiliũt. quã
plene ĩ culꝑam labant᷑. Nam cũ ip̃a
sua doctores uerba ad memoriam redu¬
cũt: erubescũt nõ seruare qd̾ dicũt.
Unde ⁊ ꝑsalomonẽ dicitur. Anima
laborantis laborat sibi: qͥa compulit
eũ ossuũ. Os enĩ nr̃m nos cõpellit ad
laborem. qͣnͣdo ꝑ hoc qd̾ diximus. aui¬
tiis refrenam᷑: q̃uia turpe nimis est.
ibi nos negligendo cadere: unde predi¬
cando conati sumꝰ alios leuare. Nabẽt
gͦ garophilatia ĩ cutuitu paium̃tũ:
qr doctoꝵ magna custodia est. uita ue

Expanded text:
am quae profecisse suis exhortationibus am quae profecisse suis exhortationibus pensant, erubescunt tales non esse, quales auctore Deo per se conspiciunt alios factos esse, et ante se in mente stabiliunt quam plene in culpam labantur. Nam cum ipsa sua doctoribus verba ad memoriam redeunt, erubescunt non servare quod dicunt. Unde per Salomonem quoque dicitur: Anima laborantis laborat sibi, quia compulit eum os suum . Os enim nostrum nos compellit ad laborem, quando per hoc quod dicimus a vitiis refrenamur, quia turpe nimis est ibi nos negligendo cadere, unde praedicando conati sumus alios levare. Habent ergo gazophylacia in circuitu pavimentum, quia doctorum magna custodia est vita ve
Abbreviated transcription (Latin):
zophilatia ĩ circuitu pauim̃ti.⁊ paui¬
m̃tũ in circuitu gazophilanoꝵ esse
uideatur. Pauim̃tũ quippe. ⁊ garo¬
philatia eo sunt ordine distincta: ut¬
et garoꝑhilatia intra priumentũ:
⁊ peuimentũ intra garophilatia fu¬
erit stratũ. Nõ hoc frẽs sine magno
mysterio ẽ. qd̾ in cirriitu garophila¬
tioꝵ dicitur eẽ pauimentũ: ⁊ in cir¬
cuitu paiumenti narrant᷑ esse garophi¬
latia. Habet enĩ pauimentũ in circiutu
garophilatia: qr uitam audientiũ eru¬
dit cotidie ⁊ custodit lingua doctorũ.
Doctores etenĩ boni in scẽ eruditionis
uerbis. modo fomentis dulcedinis. mo¬
do asperitate increpationis inuigilãt:
uͭ auditoꝵ suoꝵ uitam a uiciis defendãt.
Set habent ip̃a ꝙͦ garophilatia in cir
cuitu pauim̃tũ: quia sepe etiam doctoꝵ
cor uitioꝵ temptationib tangitur.: ut
modo eleuetur iactatione superbiȩ:
mado ire stimulis ĩflammetur. Set
cũ bonoꝵ auditoꝵ uitam cõsiderant. e¬

Expanded text:
rcuitu pavimenti, et pavimentum in circuitu gazophylaciorum esse videatur. Pavimentum quippe et gazophylacia eo sunt ordine distincta, ut gazophylacia inter pavimentum et pavimentum inter gazophylacia fuerit stratum. Non hoc, fratres, sine magno mysterio est, quod in circuitu gazophylaciorum dicitur esse pavimentum, et in circuitu pavimenti narrantur esse gazophylacia. Habet enim pavimentum in circuitu gazophylacia, quia vitam audientium erudit quotidie et custodit lingua doctorum. Doctores etenim boni in sanctae eruditionis verbis modo fomentis dulcedinis, modo asperitate increpationis invigilant, ut auditorum suorum vitam a vitiis defendant. Sed habent ipsa quoque gazophylcuitu pavimentum, quia saepe etiam doctorum cor vitiorum tentationibus tangitur, ut modo elevetur jactatione superbiae, modo irae stimulis inflammetur. Sed cum bonorum auditorum vitam considerant, e
Abbreviated transcription (Latin):
quid aliud qͣm ĩ acie stamꝰ: Sicut p̾dixi¬
mꝰ: doctoris aĩmꝰ forsitan aliqͣ elatione
pulsatur. Set siue ne ip̃e pereat. seu ne
ꝑ exemplũ suũ alios ad ꝑditionẽ tͣhat.
uigilant̾ ⁊ festine se circuispicit : in co¬
gitationib remordet: adducta auditoꝵ
suoꝵ uita ad memoriã semet ip̃m hũili¬
at÷ et quib preualet modis agit. nee¬
latio pͥncipetur in mente: ne dnet᷑ ĩ
oꝑe. Scriptũ quippe est. Initiũ omĩs
pcc̃ suꝑbia. Qͥs ergo erit añ dei ocu¬
los frustus boni operis: si ex radice pu¬
truerit elationis: Sepe ut p̾dictũ ẽ.
eiꝰ aĩmꝰ temptatur ex ira: set ciciꝰ se
ad se cirtũspiciendo recolligit: ⁊ disci¬
pline se pondere deprimens. agit ne
motus aĩmi tͣnseat ĩ sermonẽ: ñe e¬
rũpat in uocẽ. Fitq ut ira ꝑturbati
aĩmi ubi ꝑ negligentiam oritur: ibi
ꝑ iudicium suffocata moriatur. Qͣ
ex re agitur. ut ex concepta culpa a¬
nimꝰ uirtutẽ pariat: qui ⁊ si se fortit̾

Expanded text:
qaid aliud quam in acie stamus? Sicut praediximus, doctoris animus forsitan aliqua elatione pulsatur, sed sive ne ipse pereat, seu ne per exemplum suum alios ad perditionem trahat, vigilanter se et festine circumspicit, in cogitationibus remordet adducta auditorum suorum ad memoriam, semetipsum humiliat, et in quibus praevalet, agit ne elatio principetur in mente, ne dominetur in opere. Scriptum quippe est: « Initium omnis peccati superbia . » Quis ergo erit ante Dei oculos fructus boni operis, si ex radice putruit elationis? Saepe, ut praedictum est, ejus animus tentatur ex ira, sed citius se ad se circumspiciendo colligit, et disciplinae se pondere deprimens, agit ne motus animi transeat in sermone, ne erumpat in voce: fitque ut ira perturbati animi ubi per negligentiam oritur, ibi per judicium suffocata moriatur: qua ex re agitur, ut ex concepta culpa animus virtutem pariat, quia etsi sese fortiter
Abbreviated transcription (Latin):
restȩ stratũ lapide ĩ atͥo dicitur: qr ĩ
latitudine caritatis. uicissim subiet¬
re sunt aĩȩ fideles: quȩ et lapides a¬
pellantur ꝓ fortitudine fidei: ꝙ stra¬
te in paiuimento sũt ĩ cõpage humi¬
litatis. Nas fideliũ mentes petrus
apostolus fortes ĩ fide cõspex̾at:
cũ dicebat. Et uos tanqm lapides
uiui suꝑedificamini domos sp̃ales.
De hiis laꝑidib sc̃ẽ eccłiȩ dñt ꝑ ysay
am dicit. Ponam iaspidem ꝓpugna¬
cula tua : et portas tuas in lapides
sculptos. ⁊ om̃s t̾minos tuos ĩ lapi¬
des desiderabiles: õm̃s filios tuos
dis coloris est. posuit ÷ qͥa p̃dicatoꝵ
illiꝰ m̃tes ĩt̾nȩ uiriditatis amore so¬
lidauit. ut tͦnsitoria cũcta despici¬
ant: nil in hoc mundo qd̃ fine clauditur
appetant: cũcta eius gaudia uelud arida
contẽpnant. Unde et ip̃e pastor ecclesiȩ
auditores suos ad pascua et̾nȩ uiridita¬
tis uocans: de deo loquitur dicens. Se¬
cundũ maguam misericordiam suam

Expanded text:
um lapide in atrium dicitur, quia in latitudine charitatis vicissim sibi junctae sunt animae fideles, quae et lapides appellantur pro fortitudine fidei, et stratae in pavimento sunt in compage humilitatis. Has fidelium mentes Petrus apostolus fortes in fide conspexerat cum dicebat: « Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini domus spiritales . De his laam dicit : Ponam jaspidem per propugnacula tua, et portas tuas in lapides sculptos, universos terminos tuos in lapides desiderabiles, omnes filios tuos ridis coloris est, posuit, quia praedicatorum illius mentes internae viriditatis amore solidavit, ut transitoria cuncta despiciant, nihil in hoc mundo qui fine clauditur appetant, cuncta ejus gaudia velut arida contemnant. Unde et ipse pastor Ecclesiae, auditores suos ad pascua aeternae viriditatis vocans, de Deo loquitur, dicens: Secundum magnam misericordiam suam
Abbreviated transcription (Latin):
scẽ eccłiȩ portȩ insculptos lapides ponũ¬
tur: quia hii ꝑ quoꝵ nos uocẽ ad uitã
et̾nam ingredimur: scã oꝑa quȩ diui¬
nitus preͥ cepta sunt. dum ĩ semet¬
ip̃is ostenderent: hȩc qͣi in se sculpta
tenuerunt. Portȩ etenĩ nõ sculpte es
et scã in se oꝑa nõ demonstrarent. At
ubi scd̃m hoc se ostendunt uiu̾e qd̾ lo¬
quuntur: ⁊ portȩ sũt. qͥa intꝰ ducũt:
⁊ sculptȩ. qr uiuendo custodiut̃ quȩ
aliis loquunt᷑. Nuiꝰ sc̃ȩ eccłȩ uniu̾sos
t̾minos ĩ lapides desiderabiles posi¬
tos uidemꝰ: dũ in ea fideles qͦsq forteᷤ
ĩ fide ⁊ caritate conspicimus. Qͥ ut
quos dix̾it lapides demõstraret: ad¬
iunxit. om̃s filios tuos doctos a dño.¬

Expanded text:
e Ecclesiae portae in sculptos lapides ponuntur, quia hi, per quorum nos vocem ad vitam aeternam ingredimur, sancta opera quae divinitus praecepta sunt, dum in semetipsis ostenderent, quasi in se sculpta tenuerunt. Portae etenim non sculptae, sed sancta in se opera non deendunt vivere quod loquuntur, et portae sunt, quia intus ducunt; et sculptae, quia vivendo custodiunt quae aliis loquuntur. Hujus sanctae Ecclesiae universos terminos in lapides desiderabiles positos videmus, dum in ea fideles quosque fortes in fide et charitate conspicimus. Qui, ut quos dixerit lapides demonstraret, adjunxit: Om
Abbreviated transcription (Latin):
fcĩ estis in illo: ĩ oĩ u̾bo. ⁊ ĩ oĩ sciẽtia.
Sunt itaq ĩ scẽ eccłie edificio cõstruc¬
ta garophilatia: qͥa habundat diui¬
tus scientiȩ. lingua doctoꝵ. Nas ue¬
ras esse duuitias ip̃a ꝑ se u̾itas denũ¬
tiat: cũ de tͣnsitoriis diuitiis dicit.
fallatia diuitiarũ suffocat uerba.
Sapiẽtia enĩ atq scientia doctrine spi¬
ritualis uere sunt diuitiȩ: ĩ qͣrũ
cõparatione quȩ tͣnsire possũt fal¬
se nomiãntur. De hiis diuitiis ꝑ
salomonem dicitur. Thesaurꝰ desiderabi¬
lis requiescit in ore saprentis. Excep¬
to aũ eo qd ad et̾nam patͥam diuiciȩ sꝑi¬
ritales ducunt. est eis a t̾renis magna
distantia : qr spiritales diuitiȩ erogatȩ
ꝓfictunt: t̾rene aũ diuitiȩ aut erogã¬
tur ⁊ deficiunt: aut retinentur ⁊ uti¬
les nõ sunt. Qͥ gͦ ha̾ ĩ se u̾as diuitiaᷤ ꝯ¬
tinent: restȩ garophilatia uocant᷑. Et¬

Expanded text:
facti estis in illo, in omni verbo et omni scientia . facti estis in illo, in omni verbo et omni scientia . Sunt itaque in sanctae Ecclesiae aedificio constructa gazophylacia, quia abundat divitiis scientiae lingua doctorum. Has veras esse divitias ipsa per se Veritas denuntiat, cum de transitoriis divitiis dicit: Fallacia divitiarum suffocat verbum . Sapientia etenim atque scientia doctrinae spiritalis verae sunt divitiae, in quarum comparatione quae transire possunt falsae nominantur. De his divitiis per Salomonem dicitur: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Excepto autem eo; quod ad aeternam patriam divitiae spiritales ducunt, est eis a terrenis divitiis magna distantia, quia spiritales divitiae erogatae proficiunt, terrenae autem divitiae aut erogantur et deficiunt, aut retinentur et utiles non sunt. Qui ergo has in se veras divitias continent, recte gazophylacia dicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
duitiȩ seruant᷑. Qͥd itaq ꝑ garo¬
philatia designaturr: nisi ut p̾dixi¬
mꝰ corda doctoꝵ. sapientiȩ atq sciẽ¬
tiȩ diuitiis plena: Qͥ a uxta pauli uo¬
cem alii datur sermo ꝑͥ sp̃m sapientiȩ :
alii sermo scientiȩ in eodem spu. Sũt
enĩ quidam qui ꝑ donũ grẽ ⁊ ip̃a intel¬
ligunt. quȩ exponi a doctorib ñ audi¬
erũt: hii uidelicet sermonẽ sapientiȩ
ꝑceꝑunt. Et sunt quidã qͥ ꝑsemetip¬
sos intellig̾e audita nequeũt ÷ s ea quȩ
in expositorib legeruit. retinẽt: atq sci¬
enter ꝑferunt quȩ lesta didicerunt. On¬
de itaq isti ͥ nisi sermone scientiȩ ple¬
ni sunt: Qͣ muis hoc intelligi ⁊ alit̾
possit: quia sapientia ad uitam: scien¬
uiuit. ⁊ prudent̾ predicat. garophi¬
latiũ spiritalis edificii rectȩ nõiat᷑:
qͥa ab eiꝰ ore celestes duuitie dispen¬
santur. Hiis diuitiis habundare dis¬
cipulos idem magister gen¬
tium uiderat: cũ dicebat. Diuites

Expanded text:
d itaque per gazophylacia designatur, nisi, ut praediximus, corda doctorum sapientiae atque scientiae divitiis plena? Quia juxta Pauli vocem: « Alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae in eodem Spiritu . Sunt enim quidam qui per donum gratiae, et ipsa intelligunt quae exponi a doctoribus non audierunt, hi videlicet sermones sapientiae perceperunt. Et sunt quidam qui per semetipsos intelin expositoribus legerunt, retinent atque scienter proferunt, quae lecta didicerunt. Unde itaque isti nisi sermone scientiae pleni sunt? Quamvis hoc intelligi et aliter possit, quia sapientia ad vitam, scienvivit, et prudenter praedicat, gazophylacium spiritalis aedificii recte nominatur, quia ab ejus ore coelestes divitiae dispensantur. His divitiis abundare discipulos idem magister gentium viderat, cum dicebat: Divites
Abbreviated transcription (Latin):
dicatores sc̃i nubes apellati sũt: qui¬
a uerbis pluũt. miratulis cͥor uscãt.
Qͥ uolare qͦ ut nubes dicuntur: qͥa
ĩ t̾ra uiuentes. extͣ t̾ram fuit om̃e qd̃
egerunt. Uñ ⁊ ꝑ qͣndam nubem dici¬
tur. In carne enĩ ambulantes: nõ se¬
cundũ carnẽ militamꝰ. Priores etenĩ
patres coniugiis utebant᷑: filios ꝑ¬
creabant : substantias possidebant:
curis rei familiaris intendebant:
tiaᷤᷤ dese̾re. cõiugia ñ appet̾e: filios ñ ꝓtͤareͥ nichil
in terra querere. nichil possidere : nõ eos
per t̾ram uelut homines ambulantes:
set ut nubes uolantes nominant. Do
qr in ip̃a nil appetũt. Qͥ et ad fenestͣs
suas quasi columbe sunt: qr pro man¬
suetudinis suȩ spũ in hoc mũdo ꝑ ocu¬
los nil concupiscũt. Consideremꝰ ergo
qͣnte altitudinis iste sp̃alis edificii por¬
te sunt: quas ⁊ spiritales patres am¬
mirantur. Quanto itaq nos ĩ earũ
ãmiratione. humiliari necesse est. qui
pauimentũ sumꝰ: Set qr. sub longitu¬

Expanded text:
dicatores sancti nubes appellati sunt, quia verbis pluunt; et miraculis coruscant. Qui volare quoque ut nubes dicuntur, quia in terra viventes, extra terram fit omne quod agunt. Unde et per quamdam nubem dicitur: « In carne enim ambulantes, non secundum carnem militamus . » Priores enim patres conjugiis utebantur, filios procreabant, substantias possidebant, curis familiaris rei intendebant. tias deserere, conjugia non appetere, filios non procreare, nil in terra quaerere, nihil possidere, non eos per terram velut homines ambulantes, sed ut nubes volantes nominant. Velquia in ipsa nil appetunt. Qui et ad fenestras suas quasi columbae sunt, quia per mansuetudinis suae spiritum in hoc mundo per oculos nil concupiscunt. Consideremus ergo quantae altitudinis istae spiritalis aedificii portae sunt, quas et spiritales patres admirantur. Quantum itaque nos in earum admiratione humiliari necesse est, qui pavimentum sumus? Sed quia sub longitu
Abbreviated transcription (Latin):
Ost qͣm de contem¬
plationis gratia
obliquas fenestraᷤᷤ
insiuans ꝓpheta
multa locutus est.
eductum se ext̾uis dicit: et garophi¬
latia uidisse commemorat. In quib
garophilatiis. quid aliud qm doctoꝵ
scientia designatur: Set recte hac ĩ
re quert potest. cum doctores scĩ spiri¬
talia atq interna doceant: tur ꝓpħa
eductũ se ext̾ius dicit. ⁊ ⁊ garophi¬
latia foris udisse. Set sciendũ est. qi
alia est contemplatio quȩ tm̃ uidet.
qͣntũ edicere nõ ualet: alia uͦ scientia
atq doctrina quȩ tm̃ uidet qͣntũ expͥ
mere ꝑ linguam possit. In comꝑatio¬
ne quippe illius lumĩs qd̃ uoce ex¬
primi nõ ꝑotest: quasi totũ hoc foris
est. qd̾ exprimi uoce potest. Ait itaq.
t eduxit me ad atͥum ext̾iꝰ: et es¬
ce garophilatia. ⁊ pauim̃tũ stͣtũ la¬
pide in atͥo ꝑ circuitũ. Qͥ a greco ser

Expanded text:
ostquam de contemplationis gratia obliquas fenestras insinuans propheta multa locutus est, eductum se exterius dicit, et gazophylacia vidisse commemorat. In quibus gazophylaciis quid aliud quam doctorum scientia designatur? Sed recte hac in re quaeri potest, cum doctores sancti spiritalia atque interna doceant, cur propheta eductum se exterius dicit, et gazophylacia foris vidisse? Sed sciendum est quia alia est contemplatio quae tantum videt quantum dicere non valet, alia vero scientia atque doctrina, quae tantum videt, qimere per linguam possit. In comparatione quippe illius luminis quod voce exprimi non potest quasi totum hoc foris est quod exprimi voce potest. Ait itaque: « Et eduxit me ad atrium exterius, et ecce gazophylacia et pavimentum stratum lapide in atrium per circu
Abbreviated transcription (Latin):
gelis cogitaniꝰ: aclhut uox de firma¬
mento est. ñ suꝑ firmamentũ. Trã¬
seat ergo animꝰ ⁊ abip̃is ⁊ tͣuscendat
om̃e qd̾ creatũ est: in solo creatoris
sui lumine fidei oculos figat: qd u¬
uꝰ umificet omnia. qui creauit deꝰ:
qd̾ ubiq est ⁊ ubiq totꝰ est. qd̾ incir¬
cũscͥptus ⁊ incãprehensibilis senti¬
ripotest. ⁊ uideri nõ potest: qd̃ nꝰꝙͣ
deest. ⁊ tñ ab iniquoꝵ cognationib
longe est: qd̾ nͨ ibi deest ubi longe
est. quia ubi ñ est ꝑ grãm. adest ꝑ
⁊ sentiant. sicut sũt cũcta insensi¬
bilia: qͣ dem tangit ut sĩt. iiuãt¬
⁊ sentiant. nec tñ ut disc̾nant. si¬
cut sũt bruta anumnalia: qͣdam tã¬
git ut sint. uiuãt sẽtiant ⁊ disc̾nãt.
sicut ÷humana ⁊ angelica nat᷑a. ⁊

Expanded text:
gelis cogitamus, adhuc vox est de firmagelis cogitamus, adhuc vox est de firmamento non super firmamentum. Transeat ergo animus, et ab ipsis transcendat omne quod creatum est, in solo creatoris sui lumine fidei oculos figat, quod unus vivificet omnia, qui creavit Deus, quod ubique est, et ubique totus est, quod incircumscriptus et incomprehensibilis sentiri potest, et videri non potest; quod nusquam deest, et tamen ab iniquorum cogitationibus longe est; quod nec ibi deest, ubi longe est, quia ubi non est per gratiam, adest per  sentiant, sicut sunt cuncta insensibilia. Quaedam tangit ut sint, vivant, et sentiant, nec tamen ut discernant, sicut sunt bruta animalia. Quaedam tangit ut sint, vivant, et sentiant, et discernant, sicut est humana et angelic