comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa sẽpit̾ritate p̃cedit oĩa parit̾ ĩm̃sitate
concludit: ꝵ iccireo ꝗͣ maxime curauimꝰ
demonstrandũ. ut siqui nunc usq spirita¬
liter de deo nequeũt cogitare. locał ĩ dei
filio suspicionis. absoluerent᷑ errore. Non
minor nob̃ ẽ sollicitudo residua tercii qͦq
huiꝰ uolumins absoluendi. quo de sacra¬
m̃to dominicȩ passionis qd ipse quiꝓ
nobis passus ẽ. donauerit sumus utiq trac-¬
taturi. ubi ñ minimo timore concutim᷑:
nec leui formidine ꝑurgem̃. Sumꝰ enĩ ꝓrsꝰ
quantũ ad nos attinet explicationi tantȩ
ꝓfunditatis inualidi: s ille qui aꝑuit
osmutũ et linguas infantum fecit diser-¬
tas. ipse sicut confidimꝰ dabit sermonẽ
directũ: et bene sonantem in os nr̃m. Lan¬
tamꝙ huc oꝑi quod ꝑ nos dignat᷑ mi¬
sericordit̃ oꝑari demonstrandȩ uerita¬
tis gr̃am largietur: ut manifestis scrip¬
tutarũ clareat documentis. et rectitudo
catholici dognatis: et tortuosus error

Expanded text:
sempiternitate praecedit, omnia pariter immensitate concludit; quod idcirco quam maxime curavimus demonstrandum, ut si qui nunc usque spiritaliter de Deo nequeunt cogitare, localis in Dei Filio suspicionis absolverentur errore: non minor nobis est sollicitudo residua tertii quoque hujus voluminis absolvendi, quo de sacramento dominicae passionis, quod ipse, qui pro nobis passus est, donaverit, sumus utique tractaturi. Ubi non minimo timore concutimur, nec levi formidine perurgemur: sumus enim prorsus quantum ad nos attinet explicationi tantae profunditatis invalidi. Sed ille qui aperuit os mutorum, et linguas infantium fecit disertas , ipse sicut confidimus dabit sermonem directum et bene sonantem in os nostrum, tantamque huic operi, quod per nos dignatur misericorditer operari, demonstrandae veritatis gratiam largietur, ut manifestis Scripturarum clareat documentis, et rectitudo catholici dogmatis, et tortuosus error
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Quia in ipso inhabitat omĩs
plenitudo diuinitatis corporaliter.
et estis in illo repleti. Quȩ aũt sit q̃
ĩ xp̃o in habitat plenitudo diumnitatis:.
Iohannes ostendit. Herbum inquit
caro factum ẽ: et habitauit in nob.
De ista plenitudine baptista ioħes
nos asserit accepisse: dicens. Et de ple¬
nitudine eius nos om̃s accepimꝰ grãm¬

Expanded text:
bitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter, et estis in illo repleti . Quae autem sit quae in Christo inhabitat plenitudo divinitatis Joannes ostendat : Verbum, inquit, caro factum est, et habitavit in nobis . De ista plenitudine Baptista Joannes nos asserit accepisse, dicens: Et de plenitudine ejus nos omnes accepim
Abbreviated transcription (Latin):
nec occidi quid. nisi uiuum potest.
Ae ꝓhoc si anima corpuis ẽ uuũi: occi¬
di abillo potest a quo potest corpus
occidi. Ueritas dicit qui occidunt
corpus ammam non possunt occid̾e.
Non ẽ igitur corpus anima quȩ occi¬
di non potest: a quib corpus occidi
porest. Uerum qm̃ leuanda ẽ ꝑpe¬
tuȩ lectionis onere legentis inten¬
To: huiꝰce iam uoluminis iste sit fi
Delarari corpore qualit ex anime iacuerit
localit̃. cum anima a corpore ĩlocalit᷑ disces

Expanded text:
nec occidi quid nisi uiuum potest, nec occidi quid nisi uiuum potest, ac per hoc si anima corpus est uiuum, occidi ab illo potest, a quo potest corpus occidi. ueritas dicit: qui occidunt corpus, animam non possunt occidere. non est igitur corpus anima, quae occidi non potest a quibus corpus occidi potest. uerum quoniam leuanda est perpetuae lectionis onere legentis intentio, huiusce iam uoluminis iste sit finDE LAZARI CORPORE QVALITER EXANIMATVM IACVERIT LOCALITER, CVM ANIMA INLOCALITER DISCES
Abbreviated transcription (Latin):
eiusd̾ causa miscet᷑. Ut aũ corpꝰ sine corꝑe¬
testib meis p̃conib scilicet ueritatis
adin dubitatam fidem. ueritas ipsa
testificabitur. Dicit in cuangło do¬
minus. Nolite timere eos qui occidt̃
corpus. animam aut̃ non possunt
occidere. Cur quȩso te animam oc¬
cidere non potest. qui occidere corpꝰ
potest: nisi quia forte amma non ẽ
corpus : Tuuͦ dicis. corpus ẽ quidẽ:
s teninus. Corpus ẽ quidem: s leuiꝰ.
at egomet responsum refero: tenuuis
sit licet & leuiuis. s tam̃ si corpꝰ ẽ occidi
potest abeo aquo corpus occidi potest.
Dehis nempe duob agimis anima ui¬
delicet et corpore. quib confit homo
iisibilis. Qui enim dixit. nolite time
re eos. ñ dixit qui occidunt spissius
corpus grauius corpis. s qui oceidurs
corpus. Et item non dixit tenuius et
leuius corpus. s animã non possunt
occidere. hoc nempe corporis nomine.
uiuens ꝓfecto corpus in clusit: quia

Expanded text:
eiusdeiusdtestibus meis, praeconibus scilicet veritatis, ad indubitatam fidem veritas ipsa testificabitur. Dicit in Evangelio Dominus: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Cur, quaeso te, animam occidere non potest, qui occidere corpus potest? nisi quia forte anima non est corpus. Tu vero dicis: Corpus est quidem, sed tenuius; corpus est quidem, sed levius. At egomet responsum refero: Tenuius sit licet et levius; sed tamen si corpus est, occidi potest ab eo a quo corpus occidi potest. De his nempe duobus agimus, anima videlicet et corpore, quibus confit homo visibilis. Qui enre eos, non dixit, qui occidunt. spissius corpus, grauius corpus, sed qui occidunt corpus. et item non dixit, tenuius et leuius corpus, sed animam non possunt occidere. hoc nempe corporis nomine uiuens profecto corpus inclusit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
s siue incorpore siue extra corpꝰ nes¬
cio. Istic nunc animadu̾tilicet. qd
is qui raptus ẽ ee raptum eẽ seno¬
uit. sentiens tam̃ non ipsum se ẽẽ corpꝰ
suũ. & sicum eodẽ ne ͣ sine eodem rap¬
tat. Et cumistuc omẽ patescit obscu¬
rũ. nempe is qui seu cum corpore seu
sine corpore sit raptus incertus ẽ. incor¬
poreum tam̃ eẽ. & corpus habere se cer¬
tus ẽ: quia si non sine corpore raptus ẽ
corpus cum illo raptumẽ. non tam̃ hoc
ẽ ipse quod corpus cum quo raptum ẽ¬
corpus. Si sine corpore: multopotius
incelligit᷑ non eẽ corpus quod pocest
et̃ sine corpore. Scio in quit hominẽ
taptum s siue incorpore siuie ex tra
corpus. nescio. Qđ tale ẽ ac si diceret.
Raptum me scio.s cũ corꝑe: ansine corꝑe:
nescio. Gͦ⁊ si cũ corꝑe raptis es. rapi tam̃
si potuisti rapi sine corꝑe. Qppe incorꝑe¬
um corpori salua sui sub̃a: uiuificandi

Expanded text:
sed sine in corpore sine extra corpus nessed sine in corpore sine extra corpus nescio. istic nunc animaduerti licet, quod is qui raptus est et raptum esse se nouit, sentiens tamen non ipsum se esse corpus suum et sic cum eodemne an sine eodem raptat. et cum istoc omne patescit obscurum, nempe is, qui seu cum corpore seu sine corpore sit raptus incertus est, incorporeum tamen esse et corpus habere se certus est, quia si non sine corpore raptus est, et corpus cum illo raptum est, et non tamen hoc est ipse quod corpus, cum quo raptus est. si sine corpore, multo potius intellegitur non esse corpus, quod potest esse sine corpore. scio, inquit, hominem raptum, sed siue in corpore siue extra corpus nescio, quod tale est ac si diceret: raptum me scio, sed cum corpore an sine corpore nescio. ergo etsi cum corpore raptus es, rapi tamen si potuisti rapi sine corpore, quippe incorporeum corpori salua sui substantia uiuificandi
Abbreviated transcription (Latin):
si inc̃cium cçlum. non transeundi quod
non pocest. neq redeundi quod ñ debet:
s standi & manendi causa: ueniendũ ẽ.
Hic autem cursus atq statꝰ. ꝓfectus ẽ.
atq ꝑfectio: quȩ scilicet uirtutũ est
n locorũ. Qm̃ qui ꝓficit currit. & qui
mos campos latissime quȩstionis. bre¬
ui admodum calle transmisimꝰ. datis
raptũ se eẽ dic̃: inqͥro. Ippe sic ait. Scio
hoĩem raptũ siue in corꝑe seue extͣ corpꝰ
nescio ⁊ reliq̃ d̾qͥb qͣ attinuit diximꝰ. Ac pͥ¬
mũ adhibita discussione uideamꝰ. qͥd ctũ
Raptum eẽ hominẽ scit: intorpore
anextra corpus nescit. Aniadu̾te iam
aliud hic dici corpꝰ. aliud hominem. Ec¬
ce tam̃ discretum ẽ quid nescire apłs.¬
quid scire se dicat. Excutiamus igitꝰ
utrũ ex in corporeo corporeoue. an
ex utroq sit. ita tenus nesciat: sicut.
cum corpore. ansine corpore sit raptꝰ
ignorat. Scio in quit hominẽ raptũ

Expanded text:
asi in tertium caelum non transeundi, quod asi in tertium caelum non transeundi, quod non potest, neque redeundi, quod non debet, sed standi et manendi causa ueniendum est. hic autem cursus atque status profectus est atque perfectio, quae scilicet uirtutum est; non locorum, quoniam qui proficit currit et qui mos campos latissimae quaestionis breui admodum calle transmisimus datis raptum se esse dicit, inquiro. quippe sic ait: scio hominem raptum, siue in corpore siue extra corpus nescio et reliqua, de quibus quod adtinuit diximus. ac primum adhibita discussione uideamus quid certraptum esse hominem scit, in corpore an extra coaliud hic dici hominem, aliud corpus. Ecce tamen discretum est, quid nescire Apquid scire se dicat. excutiamus igitur utrum ex incorporeo corporeoue an ex utroque sit ita tenus nesciat, sicuti cum corpore an sine corpore sit raptus ignorat. scio, inquit, hominem raptum,
Abbreviated transcription (Latin):
poreum creatum. idemq mutabile.
aeriore ad modum nisu & uolatu ꝑni¬
tiore transcendȩ: atq abhinc int̾ciũ
çȩlum in ipsius inmutabilis in corporei
beatissima contemplatione requiesce.
Teq humana anima incorporeã nosce:
ciuꝓnaturȩ excellentia promptũ ẽ
simul &e congruũ. int̾̃ mia ut summa
tui. tamquam mediante substantia.
uł infra despicere corpus imum: ut
supra conspicere dm̃ summũ. Nunc ego¬
met sciscitor. afferas ne nob̾ aliam de
rationem. Quam qͥdem cupio: s liqu&
haud quam quã aquo quam posse. nͥint̾
corpus & dm̃. natura se substantiȩ in¬
corporalis interserat᷑. Q uia si nichil
absq dõ nisi corpus ẽ: non tres eigo
cęli. s duosunt. Ut unũ ferme cȩlũ
sit omne corptis: ce ereator corporis ali¬
ud. Uerum qm̃ nontrans terciũ. s inter¬
tium cȩlũ raptus ẽ paulus: transeunde
sunt uelut duocęli. omĩs corporea atꝙ
in corporea creatura: ad creatorem uͦ qͣ¬

Expanded text:
poreum creatum idemque mutabile, poreum creatum idemque mutabile, acriore admodum nisu et volatu perniciore transcende; atque ab hinc in tertium coelum, in ipsius immutabilis incorporei beatissima contemplatione requiesce, teque humana anima incorpoream nosce. Cui pro naturae excellentia promptum est simul et congruum inter ima vel summa tui tanquam mediante substantia, vel infra despicere corpus imum, vel supra conspicere Deum summum. IX. Nunc egomet sciscitor, afferasne nobis aliam de rationem. Quam quidem cupio, sed liquet haudquaquam dari a quoquam posse, nisi inter corpus et Deum natura se substantiae corporalis interserat. Quia si nihil absque Deo nisi corpus est, non tres ergo coeli, sed duo sunt; ut unum ferme coelum sit omne corpus, et creator corporis aliud. uerum quoniam non trans tertium, sed in tertium caelum raptus est Paulus, transeundae sunt uelut duo caeli omnis corporea atque incorporea creatura, ad creatorem uero qu
Abbreviated transcription (Latin):
toq iudicio in corporeis compositũ. tr̃a
dicit᷑ omne corporeum: quia hic sensi¬
bilis mundus cumuisibili cȩlo t̃ta ẽ quȩ
fuiis hominũ data ẽ: Quid de ulo çelo
dicimus qd̾ domino datum ẽ ñ filiĩs
hominũ: Ergo identidẽ ad eloquia
diuina recurramꝰ. Idem nempe psalmo¬
graphus dicit. Confitemini domino:
qui fecit cȩlos inintellectu. Quo enra
simintellectii sunt celi quos habitat ds̃:
nec insi in corporcũ cȩlum ẽ quod dño
datum ẽ. udelicet cuit̾ra ẽ omne corpo¬
reum: liquido claret. omẽ quod intelli¬
git ñ eẽ corporcum. Porro substantia¬
lit. humanꝰ animꝰ intelligit: Incorporeꝰ
gͥ ẽ animus humanꝰ. En tibi tram om¬
nẽ corpoream ercaturam: E ntibi cȩlũ
in corpoream intellectualẽq substan¬
tiam. Nunc gͥ ut possis ꝑ duos cȩlos.
usq in terciũ clum paulo p̃eunte
raptari: incorporco tui uniũsum trans¬
mitte corporcum: Postq etiam in cor¬

Expanded text:
toque iudicio in corporeis conpositum, terra toque iudicio in corporeis conpositum, terra dicitur omne corporeum, quia hic sensibilis mundus cum uisibili caelo terra efiliis hominum data est. VIII. Quid de illo coelo dicemus, quod Domino datum est, non filiis hominum? ergo identidem ad eloquia divina recurramus. Idem nempe psalmographus dicit: Confitemini Domino, qui fecit coelos in intellectu . Quocirca si in intellectu sunt coeli quos habitat Deus, nec nisi incorporeum coelum est quod Domino datum est, videlicet cui terra est omne corporeum; liquido claret, omne quod intelligit non esse corporeum. Porro substantialiter humanus animus intelligit: incorporeus igitur est animus humanus. En tibi terram, omnem corpoream creaturam: en tibi coelum, incorpoream intellectualemque substantiam. Nunc igitur ut possis per duos coelos usque in tertium coelum Paulo praeeunte raptari, incorporeo tui universum transmitte corporeum. Postque etiam incor
Abbreviated transcription (Latin):
uagus raptusq cireuitus. ut ꝑmagios
orbes congressus syderũ. et statuta pro¬
gressio. siue cum dierũ noctiumq uices
uariant. siue quia caloris acfrigoris
alt̃no fotu mundũ temꝑant. Seu quod
dim̃sis liitibꝰ articłofemporum signarss.
eodemq in termino linearũ tramite in
id ipsum sine fine redeuntia. ꝑ easdem
circłoꝵ uias reue̾unt: uł quod distinctis
numeris & horis. & musicis in tuallis
ethere impingunt: Sunt ne hec oĩa
genti mortalium uł comibentia usui.
uł iocunda spectamini: Ac ꝑhoc ita
rũ &e aeris corpora. ñ utiq eiusdem
corpulentiȩ cuiꝰ ẽ t̾ra. tam̃ qm̃ filiis ho¬
minũ data sunt. t̾ra dicuntur: Ad iecto
eo. qd̾ omĩum sensualit̃ uuentiũ pͥn¬
cipalit̾ tactꝰ ex t̃ra ẽ: Porro autem si c̃
sine igneuider nichil: sic tangi absq
tr̃a nichil potest. Quia & ignis tactui
subiacet. et ȩther ignis ẽ: non abhor¬
ret aliquid illic ẽẽ terrenum. Quaꝓpt̃

Expanded text:
uagus ratusque circuitus uel per magnos uagus ratusque circuitus uel per magnos orbes congressus siderum et statuta progressio, siue cum dierum noctiumque uices uariant, siue quia caloris ac frigoris alterno fotu mundum temperant, seu quod dimensis limitibus articulos temporum signant eodemque intermino linearum tramite in id ipsum sine fine redeuntia per easdem circulorum uias reuehunt, uel quod distinctis numerose choris et musicis interuallis aetherem pingunt? suntne haec omnia genti mortalium uel coniuentia usui uel iucunda spectamini? ac per hoc ita rum et aeris corpora non utique eiusdem corpulentiae, cuius est terra, tamen quia filiis hominum data sunt, terra dicuntur adiecto eo, quod omnium sensualiter uiuentium principaliter tactus ex terra est. porro autem sicut sine igni uideri nihil, sic tangi absque terra nihil potest: quia et ignis tactui subiacet et aether ignis est, non abhorret aliquid illic esse terrenum. quapropt
Abbreviated transcription (Latin):
et tram. scđoq die hoc uisibile ex̧¬
lum fecerit: est ergo cȩlum ȩuo t̾rȩ
posterius: cum tantosit qualitate
p̃stantius. S qm̃ uices et spatiatẽ¬
porum. & moras dicrũ. mom̃taria
mundi creatio ñ admittit: Quia dies¬
ex dierum numero magis quã spatio:
nullũ disserendi nunc tempꝰ ẽ. Illud
intellige quod ꝓpħa int cęlum et
cȩlum cȩli. tantam differentiã fecit.
quanta ferme ẽ int̾ hoc cȩlum &
t̃ram: ut sic̃ t̾ra huius scilicet cęli. tra
ẽ: ita hoc celum illius cęli porro sit t̃ra.
Unde conitiendum ẽ. mundi corpꝰ uni¬
ũsum. diuinitus tram dici: ⁊ illud qđ
domino datũ ẽ ꝓprionomine celũ
uocari. Scriptura namq sic loquit᷑.
Cȩlum celi domino: tram autem dedit
filiis hominũ. Quid ergo dicimꝰ: hun¬
qͥd hoc cęlum uisibile: non homini¬
b ddatum ẽ : Aut solaris fulgor. et
calor uł lunaris globi ꝑ increm̃ta
ac decrimenta uariatio: uł astrorũ

Expanded text:
et terram secundoque die hoc uisibile caeet terram secundoque die hoc uisibile caelum fecerit, est ergo caelum aeuo terrae posterius, cum tanto sit qualitate praestantius. sed quoniam uices et spatia temporum et moras dierum momentaria mundi creatio non admittit, quia de sex dierum numero magis quam spatio nullum disserendi nunc tempus est, illud intellege, quod propheta inter caelum et caelum caeli tantam differentiam fecit, quanta ferme est inter hoc caelum et terram, ut sicut terra huius scilicet caeli haec terra est, ita hoc caelum illius caeli porro sit terra. unde coniciendum est mundi corpus uniuersum diuinitus terram dici et illud, quod domino datum est, proprio nomine caelum uocari. scriptura namque sic loquitur: caelum caeli domino, ter-. cum autem dedit filiis hominum. Quid ergo dicemus? numquid hoc caelum uisibile non hominibus datum est aut solaris fulgor et calor uel lunaris globi per incrementa ac detrimenta uariatio uel astrorum
Abbreviated transcription (Latin):
ferioris substantiȩ cęlo. ad celum sub¬
stantiȩ potioris ascendis. Quia quȩ¬
rentib dm̃: corporeis ad corporea.
nullus ascensus ẽ. Qua u̾sum ñe.
corporalitas inclusa diffugi&: Ecce¬
et raptum fuisse paulũ usq inter¬
tium cȩlum uerũ ẽ: & rursum tres
ẽẽ. celos corporeos uerum non ẽ.
Igitur aut in corporeum qͥd ereatũ
confitebere: aut tres cȩlos infitiabe¬
corporeos. uł indiscussibiles aue¬
toritas docet. uł ratio manifesta
conuincit subunius ope ueritatis¬
sicuti fallentia discussimꝰ: sic uera quȩ¬
ramus. Legimꝰ in ꝓpħa. qui fec̃ cȩlũ &
t̃ram. Cȩlum cȩli domino: t̃ram autẽ
dedit filiis hominũ. Istic animaduer¬
tendũ ẽ aliud eẽ cȩlum: & aliud cęlũ
cȩli. Quippe cũ cȩlum cęli dr̃. Iale ẽ.
acsi cęlum & t̾ra dicat᷑ Imum nempe
sy dere celi hȩc t̃ra ẽ. S cum ante
om̃e temporaneũ creauerit d̃s cȩlũ

Expanded text:
ferioris substantiae coelo ad coelum subferioris substantiae coelo ad coelum substantiae potioris ascendis. Quia quaerentibus Deum a corporeis ad corporea nullus ascensus est, qua versum nunc corporalitas inclusa diffugiet raptum fuisse Paulum usque in tertium caelum uerum est et rursum tres esse caelos corporeos uerum non est. igitur aut incorporeum quid creatum confitebere aut tres caelos infitiabecorporeos uel indiscussibilis auctoritas docet uel ratio manifesta conuincit, sub unius ope ueritatissicut fallentia discussimus, sic uera quaeramus. Legimus in propheta: qui fecit caelum et terram. caelum caeli domino, terram autem dedit filiis hominum. istic animaduertendum est aliud esse caelum et aliud caelum caeli, quippe cum caelum caeli dicitur, tale est ac si caelum ac terra dicatur. imum nempe siderei caeli haec terra est, sed cum ante omne temporaneum creauerit deus caelum
Abbreviated transcription (Latin):
sub cȩlo ẽ. Hauriens uidelicet asuꝑ¬
nosui ubrantium syderũ flam¬
mas: & liquidior es auras aeris. cuiꝰ
elem̃tũ replet inter cȩlestis uacui
concauũ: Quod scilicetꝰ cȩlo tercio.
alii tuiuentium popłi. atq alia int̃¬
siti aeris ꝓfunda discriminant. Nc̃
celumuenit: quid istinc potissimũ
repperit: Quod si localiter querendũ
fuit et in pͥmo cȩlo inuenire non po¬
tuit: s ipse dicit raptum sese usq
intertium cęlum. Nescio quid au¬
disse diuinum: quod homini loqͥ
ñ liceat. Ita ne tandem apłe ꝑ loca
ds̃ queritur: aut non nisi in locoue
inuienis: localiter amittis. Qui si
non nisi intercio cęlo ẽ: ibi ergo
tibi relictus ubi reꝑtus ẽ. Aut cũ
non de cȩlo corporeo. s de cȩli dño
sis beatus. et totus ubiq sit dominus
cęli. qui nec localit̃ querit᷑. nec loca¬
liter inuenitur: hȩc uera ꝓfecto as¬
censionis tuȩ causa dabitur: si ab in¬

Expanded text:
sub caelo est hauriens uidelicet a supsub caelo est hauriens uidelicet a superno sui uibrantiorum siderum flammas et liquidiores auras aeris, cuius elementum replet intercaelestis uacui concauum, quod scilicet a caelo tertio alii uiuentium populi atque alia intersiti aeris profunda discriminant. Nunccaelum uenit, quid istic potissimum repperit, quod si localiter quaerendum fuit et in primo caelo inueniri non potuit? sed ipse dicit raptum sese usque in tertium caelum nescio quid audisse diuinum, quod homini loqui non liceat. itane tandem, apostole, per loca deus quaeritur aut non nisi in loco uem localiter inuenis, localiter amittis, qui si non nisi in tertio caelo est, ibi ergo tibi relictus, ubi repertus est. at cum non de caelo corporeo, sed de caeli dsis beatus, et totus ubique sit Dominus coeli, qui nec localiter quaeritur, nec localiter invenitur: haec vera profecto ascensionis tuae causa dabitur, si ab in
Abbreviated transcription (Latin):
aut abhoc ad tercium equi cor¬
poreum quisquis ascendat. cum ñ
id sit merito beatius. quod locͦ subli¬
muis. alioquin cedent auinculis
homines. atq ad ȩt̾nitatem non pro¬
fectib ibit quisq: s passibꝰ. Qua¬
ꝓpt̃ cumnec p̃minentia localis bea¬
tum faciat: nec tres identidem cȩlos
anima corporalis inueniat. ut tan¬
dem defecta corporib incorporeis
cedat: iuxta p̃libatam tacita discus¬
sione rationem: ternariũ cȩlorum
numerũ differentiamq uideamus.
Quia cum differentia dignitatũ. sit
distanti a locorum: si distant. magis
quam differant: int̾ pͥmũ scđmq
cȩlum quęro quid reisit: aut substan¬
tia uidelicet illi aut nichil ẽ. Si ni¬
chil: nulla creati cȩli causa suberit:
cum nec in infimis t̾rȩ quispiam ni¬
si p̃cedentib porro apud euũ causis:
extiterit. Sin autem ẽ illic quȩdã
t̃renis potior uiuentiũ multitudo:
substantiȩ erunt suꝑ cȩlestes: Ita

Expanded text:
aut ab hoc ad tertium aeque coraut ab hoc ad tertium aeque corporeum quisquis ascendat, cum non id sit merito beatius, quod loco sublimius? alioquin cedent auiculis homines, atque ad aeternitatem non profectibus ibit quisque, sed passibus. Quapropter cum nec praeeminentia localis beatum faciat, nec tres identidem caelos anima corporalis inueniat, ut tandem defecta corporibus incorporeis cedat, iuxta praelibatam tacita discussione rationem ternarium caelorum numerum differentiamque uideamus, quia cum differentia dignitatum sit distantia locorum, si distant magis quam differant inter primum secundumque caelum, quaero quid rei sit? aut substantia uidelicet illic aut nihil est: si nihil, nulla creati caeli causis suberit, cum nec in infimis terrae quippiam nisi praecedentibus porro apud aeuum causis exstiterit. sin autem est illic quaedam terrenis potior uiuentium multitudo, substantia ergo supercaelestis ista
Abbreviated transcription (Latin):
unum ante temporaneũ celum cre¬
dere sinim᷑: Quãquam istud de quo
agimus firmam̃tũ. cȩlum dicere ñ
in hibeamur: Eo uidelicet quia ds̃
firmam̃tũuocauerit cȩlum. S mo¬
uet iterum. quod cęli in autenticis
uoluminib. ñ duali tantũ s plura¬
linumero sepe uocitant᷑. Uero aut̃
subicit᷑ quod terrȩ corpus unum: in
scripturis dicitur orbis eẽ. terratum.
Ita igitur forsan dicantur cȩli multi
cum duo sint: sicut terrȩ dicuntur.
.ẽẽ. cum qͥdẽ unasit ad quod ergo
tercium cȩlum raptus. ẽ. paulus. Pia
nunc sodes agredere et elem̃toꝵ mo¬
lib ex cussis. trutineq uidicii corpo¬
rum ponderib impositis. appen¬
de Omundũ quipiam fortasse
cȩli nobis. unde unde ꝓsilient. Aut
si unus mundus plures porro ñ ha¬
bet cȩlos: Aliquos tibi cum epicuro
mundos athomorũ minuta par¬
turiant. ut tercium cȩlũ paulus
inueniat. S quod adbeatitudinem
spectat. ut de uno corporeo ad aliud.

Expanded text:
unum ante temporaneum caelum creunum ante temporaneum caelum credere sinimur, quamquam istud quo de agimus firmamentum caelum dicere non inhibeamur eo uidelicet, quia deus firmamentum uocauerit caelum. Sed mouet iterum, quod caeli in authenticis uoluminibus non duali tantum, sed plurali numero saepe uocitantur. uero autem subicitur, quod terrae corpus unum in scripturis dicitur. orbis esse terrarum. ita igitur forsan dicantur caeli multi, cum duo sint, sicut terrae dicuntur esse, cum una sit. ad quod ergo tertium caelum raptus est Paulus? eia nunc sodes egredere et elementorum molibus excussis trutinaeque iudicii corporum ponderibus inpositis adpende mundum: quipiam fortasse caeli nobis undeunde prosilient. aut si unus mundus plures porro non habet caelos, aliquos tibi cum Epicuro mundos atomorum minuta parturiant, ut tertium caelum Paulus inueniat. sed quid ad beatitudinem spectat, ut de uno corporeo ad aliud
Abbreviated transcription (Latin):
querimus: ecce tibi creaturarũ cestẽ.
ipsum creationis auctorem. Qui cũ
ante omẽ tempus creauerit celum &
tram. postq die uno fecerit lucẽ. &
firmam̃tũ scđo ttidem die condide¬
rit. idq cȩlum abusuio nomine uo¬
eitauerit. cuiratis int̃ ualloꝵ limi¬
tib loco. uł modo. uariantium por¬
rosy derum ornam̃ta subte ⁊m xuit:
ammadũti promptũ ẽ. hoc uisibile
fitinam̃tũ. tanto interuallo substan¬
tiȩ cȩlo inuisibili cedere: quanto iti¬
dem t̾rȩ imis locorum inter capidine
p̃minere. Quo cura alieno ac transla¬
ticio nomine firmam̃tiũstud cȩlum
dici potest: Cum uere. eẽ. cȩlum. illic
creata ante tempora. cȩlo sit ꝓpriũ.
Enimuͦ istud stelligerum quod celũ
dicimus: inscriptura geneseos. cȩli
dicitur firmam̃tũ. Quippe ubiltimi¬
nariũ ereationem recexit. fẽcit in¬
quit ds̃ duo magna luminaria:
et posuit ea in firmam̃to çeli. Qua
iuid elicet auctoritate. uerũ illud

Expanded text:
quaerimus, ecce tibi creaturarum testem quaerimus, ecce tibi creaturarum testem ipsum creationis auctorem, qui cum ante omne tempus creauerit caelum et terram postque die uno fecerit lucem et firmamentum secundo itidem die condiderit idque caelum abusiuo nomine uocitauerit, cui ratis interuallorum limitibus loco uel modo uariantium porro siderum ornamenta subtexuit, animaduerti promptum est hoc uisibile firmamentum tanto interuallo substantiae caelo inuisibili cedere, quanto itidem terrae imis locorum intercapedine praeeminere. quocirca alieno ac translaticio nomine firmamentum istud caelum dici potest, cum uere esse caelum illi creato ante tempora caelo sit proprium. enimuero istud stelligerum quod caelum dicimus in scriptura geneseos caeli dicitur firmamentum, quippe ubi luminarium creationem retexit: fecit, inquit, deus duo luminaria magna et posuit ea in firmamento caeli. qua uidelicet auctoritate uerum illud
Abbreviated transcription (Latin):
ci disputationis ordo deuexit: qͥd istine
sequendum sit. nob consulca uerita¬
ee uideamus. Ac pͥmũ non usq facilẽ
decelorum numero questionẽ: paulo
scrupulosius uentilemus. Nempe legi¬
mus. laudate dñm cȩli cȩlorũ. S istuc
et de multis et debinis licet intelligi:
ut et plures cȩli pluriũ cęlorum. & duo
cȩli duoꝵ cȩlorum. tacito numeri arti¬
culo accipi posse uideant᷑. Ecce a terrȩ
continguis: aere tenꝰ aquarũ elem̃tũ ẽ.
Exinꝑfundum aetis. usq ad lunaris si¬
derescit unum lum̃. Abhinc igniũ ȩthe¬
rsorum spatia. usq in extima trans¬
mundana. quas peroidis globo mun¬
dus includitur. Ubinam ex acta uni¬
uersitate corporum: quȩremꝰ celũ trans
omne mundanum: S in hoc opaco
rerum caligantiũ nubilo: ex abditis
suꝑ cęlestium doctrinarũ consulta
tepetamus. In principio inquit pͥn¬
cipium geneseos: creauit ds̃ cȩlũ et
tr̃am. Si opinionib missis uerifidẽ

Expanded text:
ci disputationis ordo deuexit, quid istinc ci disputationis ordo deuexit, quid istinc sequendum sit nobis consulta ueritate uideamus. Ac primum non usque facilem de caelorum numero quaestionem paulo scrupulosius uentilemus. nempe legimus: laudate dominum, caeli caelorum, sed istuc et de multis et de binis licet intellegi, ut et plures caeli plurium caelorum et duo caeli duorum caelorum tacito numeri articulo accipi posse uideantur. ecce a terrae contiguis aere tenus aquarum elementum est, exin profundum aeris usque ad lunaris sideris citimum lumen, abhinc ignium aetheriorum spatia usque in extima transmundana, qua sphaeroidis globo mundus includitur. ubinam nunc exacta uniuersitate corporum quaeremus caelum trans omne mundanum? sed in hoc opaco rerum caligantium nubilo ex adytis supercaelestium doctrinarum consulta repetamus. in principio, inquit principium geneseos, creauit deus cum I u met terram. si opinionibus missis ueri fidem
Abbreviated transcription (Latin):
amediis ad sũma conscendit: ut ra.to
iudicio corpoream creaturam incorpo¬
rali creaturȩ subdens: et summo incor¬
poreo creatori. hanc eandem cũ sui in¬
feriori subiciens. Intercium cȩlum
pauli pedisequos rapiat. qui solidum
sensibilis mundi penetrabili m̃te trans¬
miserint. Intentamq aciem ex imo
cȩli tergo sistentes red inte gratis uirib
omne incorporeum creatum. potiore
nisu. ꝓsubstantiȩ excellentioris digni¬
tate tranauerint: atq hinc redactis
paululum respiraculo pause. uiribꝰ.
insup̃ma in corporei creatoris agnitio¬
ne constiterint. Quo circa nunc locoꝵ
ꝑcunctari sedulo corporales istos ue¬
lm: quȩ fere illis suꝑhac aplica sen¬
tentia sit. Nam cum dicat apłs rap¬
tum se se usq ad ttrcium celũ: pͥmũ
quiȩro localiter in localit᷑ nesit raptꝰ.
et qui tres isticeli sint. anne plures ho¬
rum. an om̃s corporei. anne incorpo¬
rei quipiam: ut qm̃ nos ad idusq lo¬

Expanded text:
a mediis ad summa conscendit, ut rato a mediis ad summa conscendit, ut rato iudicio corpoream creaturam incorporali creaturae subdens et summo incorporeo creatori hanc eandem cum sui inferiore subiciens in tertium caelum Pauli pedissequos rapiat, qui solidum sensibilis mundi penetrabili mente transmiserint intentamque aciem ex imo caeli tergo sistentes redintegratis uiribus omne incorporeum creatum potiore nisu pro substantiae excellentioris dignitate tranauerint atque hic redactis paululum respiraculo pausae uiribus in suprema incorporei creatoris agnitione constiterint. quocirca nunc locorum percontari sedulo corporales istos uelim, quae fere illis super hac apostolica sententia sit. nam cam se dicat apostolus raptum esse usque ad tertium caelum, primum quaero localiter inlocaliterne sit raptus, et qui tres isti caeli sint, anne plures horum, anmones corporei, anne incorporei quipiam, ut quoniam nos ad id usque lo
Abbreviated transcription (Latin):
es ubi spũ p̾sens es. si corpus ẽ sp̃s:
Cur non potius ex duob cõpacte corpo¬
rib uno absentem alio p̃sentem esse di¬
cis: Aut si unum corpus es totus: cur
non parte corporis ab esse & parte cor¬
poris ad esse ꝓfers: Ut enim corpore co¬
rinthiis te dicas absentemꝰ couidelicet
ferri potes. quia totus muniũso tuo
corporeus es: uerum quod corporeus to¬
tus. et ꝑhoc quia absens corpore. ab¬
sens totus: nescio quo tui quo ñ es: ad¬
eẽ tedicis. Aut mendacii te argues:
aut corporales istos de anmȩ in cor¬
poralitate conuinces: est ne aliquid
istic creperum. aut fortassis obscurũ:
qui inquantũ corporeus ẽ. absens co¬
rinthiis. ẽ. aut
nullo sui. aut
poreus ergo ẽ sp̃s humanus: ꝑ quẽ
paulus apłs absens toto corporeo surco¬
tinthiis potuit p̃sentari. Hȩc & alia ex
onĩi ferme autenticorum uoluminũ
na quippe catholicȩ fidei doctrina. ita
tenus int̾ sito gradu. abimis ad media.

Expanded text:
es, ubi spiritus praesens? si corpus est spiritus, es, ubi spiritus praesens? si corpus est spiritus, cur non potius ex duobus conpacte corporibus uno absentem alio praesentem te esse dicis, aut si unum corpus es totus, cur non parte corporis abesse te et parte corporis adesse te profers? ut enim corpore Corinthiis te dicas absentem, eo uidelicet ferri potes, quia totus in uniuerso tuo corporeus es, uerum quod corporeus totus et-per hoc quia absens corpore absens totus, nescio quo tui, quo non es, adesse te dicis: aut mendacii te arguis aut corporales istos de animae incorporalitate conuincis. estne aliquid istic creperum aut fortassis obscurum, qui in quantum corporeus est absens Corinthiis est aut nullo sui aut poreus ergo est spiritus humanus, per quem Paulus apostolus absens toto corporeo sui Corinthiis potuit praesentari. haec et talia ex omni ferme authenticorum uoluminum na quippe catholicae fidei doctrina ita tenus intersito gradu ab imis ad media,
Abbreviated transcription (Latin):
sicubi conduxit. harumpiam scrip.¬
turarũ testimoniis usussim. fastam ẽ
multimodo ueritatis gladio. falsilo¬
qui ceruiculam salubri concisione
concipilari. Paulus doctor gentiũ.
uas electum: Omẽ peccatum in quit:
extra corpus ẽ. Qui autem fornicat᷑¬
inquit in corpus suũ peccat.Si excep¬
to crimine fornicationis extra corpͥ
ẽ omẽ peccatum: in anima gͦ ẽ. Porrosi
in anima ẽ. et corpus ẽ anima: non gͦ
ex tra corpus ẽ. omne peccatũ. S apłs
dicit. Prȩt̃ fornicationẽ extra corpus
eẽ omne peccatum. Incorporea ergo ẽ
anima: ut sit aliquid in quo extra cor¬
puspossit. eẽ peccatum. Itemq ad cho¬
rinthios. in eum quiscelere pollutus
incesti. nouercalemt᷑oꝵ. pęn̾e matris
stuprator illuserat. sententiam ꝓmui¬
gaturus: sic ait: et si absens corpore.
p̃sens autem spũ: eum qui hoc opꝰ fec̃
iam uidicaui. Quid istud apłe paule:
quid istud ẽ: Quomodo absens corpore

Expanded text:
sicubi conduxit harumpiam scripsicubi conduxit harumpiam scripturarum testimoniis usus sim, fas tamen est multimodo ueritatis gladio falsiloqui ceruiculam salubri concisione concipilari. Paulus doctor gentium, uas electum: omne peccatum, inquit, extra corpus est, qui autem fornicatur in corpus suum peccat. si excepto crimine fornicationis extra corpus est omne peccatum, in anima ergo est. porro si in anima est et corpus est anima, non ergo extra corpus est omne peccatum. sed apostolus dicit praeter fornicationem extra corpus esse omne peccatum. incorporea ergo est anima, ut sit aliquid in quo extra. corpus possit esse peccatum. itemque ad Corinthios in eum, qui scelere pollutus incesti nouercalem torum pene matris stuprator inluserat, sententiam premulgaturus sic ait: etsi absens corpore, praesens autem spiritu eum qui hoc opus fecit iam iudicaui. quid istud, apostole Paule, quid istud est? quo modo absens corpore
Abbreviated transcription (Latin):
inquit cogitauerunt et errauer̃: exce¬
cauit enim illos malitia eorũ: et tanquã
diceres. quid in hisculpe uertitur:. Qd
erroris: Ille respondit: hominẽ animã
corporeã cogitauerunt: et errauer̃: ac
uelut rogaret geminanti. Et quid in
hoc ueritas claudat. ut animã corpꝰ cẽ
quis sentiat: iterat ꝓpħa responsũ
Errauerunt: llid eli cet errauerunt.
quia ds̃ creauit hominẽ iexcermi¬
nabilem et ad imaginẽ suȩ similitu¬
dinis fec illum. Id dicere: ad eotenus
non ẽ corpus anima: ut sit imago di¬
uina. Est ne aliquid quo abhinc loco¬
rũ uspiam ꝓgrediaris. tuomet indicio
ꝓditus: ueritatis uirib captꝰ ꝓphetȩ
testificatione conuictus: S uidertm
quisq quid sentiat. ꝓut meatam̃ opi¬
mofert: hic saltim ꝓbum qđ̾ eatentis
disertauimus aduersum corporalis
ꝓspiritalib sat foret: nipar. ec̃. du¬
cerem. Apłica quoq atq etiam euan¬
glica inrem controuersiȩ p̃sentis ad

Expanded text:
inquit, cogitauerunt et errauerunt, excaeinquit, cogitauerunt et errauerunt, excaecauit enim illos malitia eorum. et tamquam diceres: quid in his culpae uertitur, quid erroris, ille respondet: hominem animam corpoream cogitauerunt et errauerunt, ac uelut rogaret geminanti et quid in hoc ueritas claudat, ut animam corpus esse quis sentiat, iterat propheta responsum: errauerunt, uidelicet errauerunt, quia deus creauit hominem inexterminabilem et ad imaginem suae similitudinis fecit illum, id est dicere: adeo tenus non est corpus anima, ut sit imago diuina. estne aliquid, quo abhinc locorum uspiam progrediaris tuomet indicio proditus, ueritatis uiribus captus, prophetae testificatione conuictus? sed uiderit quisque quid sentiat: prout mea tamen opinio fert, hoc saltim probum quod eatenus dissertauimus aduersum corporales pro spiritalibus sat foret, ni par esse ducerem apostolica quoque aut etiam euangelica in rem controuersiae praesentis adh
Abbreviated transcription (Latin):
tamquam mollis aer: tale ẽ ac si di¬
ceretur. sp̃s hoc ẽ. quod mollis aer
Itemq spiritalis ẽ anima nr̃a. & aer
iste subtilis: ita ẽ acsi diceret᷑: Anima
nra hoc est quod ẽ aer iste sub. tilis.
phemia sit. quod post positum. tura
sententia. duoq ista tta tenus umant᷑.
ittisint et negotio. et sensu. et ũbo. in¬
discrimnabilia: Quid potissimũ
consequit᷑. nisi ut aut ꝓsimilitudi¬
ne sententiȩ tuȩ. si eandem defensi¬
candam credis. impiorum quoq
sententia laudabilis sit. Aut quia
plectibilis illa ẽ: tua quoq sit ꝓ
euis parilitate dampnabilis. Sed
quo duitius uł argum̃tantes halu¬
cmam᷑. cum suꝑ hoc ꝓpħa censuerit:
Dixerunt inquit impii apud seco¬
gitantes non recte. Exiguum ẽ tẽ¬
pus uitȩ nr̃e. et extinctum cinise¬
rit corpus nr̃m &e sp̃s diffundec᷑
tamquam mollis aer. Postq pau¬
lulum: sententiam quoq intes¬
sita disputatione subiungit. Hȩc

Expanded text:
tanquam mollis aer, tale est ac si ditanquam mollis aer, tale est ac si diceretur, Spiritus hoc est quod mollis aer. Itemque, spiritalis est anima nostra et aer iste subtilis; ita est ac si diceretur: Anima nostra hoc est quod aer iste subtilis. Cuphemia sit, quod postpositum tua sententia, duoque ista eatenus uniantur, ut sint et negotio et sensu et verbo indiscriminabilia: quid potissimum consequitur, nisi ut aut pro similitudine sententiae tuae, si eamdem defensitandam credis, impiorum quoque sententia laudabilis sit; aut quia plectibilis illa est, tua quoque sit pro ejus parilitate damnabilis? III. Sed quid diutius vel argumentantes allucinamur, cum super hoc propheta censuerit: Dixerunt, inquit, impii apud se cogitantes non recte: Exiguum est tempus uitae nostrae et exstinctum cinis erit corpus nostrum et spiritus diffundetur tamquam mollis aer, postque paululum sententiam quoque intersita disputatione subiungit: haec,
Abbreviated transcription (Latin):
extinctum cinis erit corpus nr̃m et
sp̃s diffundetur tamquã mollis aer.
Enim uero tute quid dicis: Nonnul¬
lȩ sunt in quis spiritales naturȩ.
ut angłi archangłi. cȩterȩq uirtu¬
tes. ipsa quoq anima nr̃a uł certe
aer iste subtilis. tam̃ incorporeȩ nul¬
animũ ꝓquisq nr̃i arbiter. ferq
iudicium: sit ne aliquod ꝓlocitti¬
onum harunce discrim̃. Impii de
humano spũ. de amiia uidelicet
humana dixerunt: quod diffunda¬
tur sp̃s tamquam mollis aer. Ne¬
cessarius hic nol nr̃ ad iungit:
quod animale pͥr humana. & aer
iste subtilis ȩꝙ spiritalia sinit. Sed
ꝑ inde incorporea nonsint. Uerba nunc
eademec sensus expende. Nam quod il¬
lic sp̃s dicitur humanus. hic anima:
ita ꝓfecto concordat. atq si uterq ani¬
mam. aut sp̃m uterq dixisset: quisci¬
licet ita illic inmollem fundi aeremdr̃:¬
sicut itidem subtili istic aeri compa¬
ratur. Quod ergo diffundi sp̃s dicit᷑

Expanded text:
Exstinctus cinis erit corpus nostrum, et Exstinctus cinis erit corpus nostrum, et spiritus diffundetur tanquam mollis aer. Enimvero tute quid dicis? Nonnullae sunt, inquis, spsunt angeli, archangeli, caeteraeque virtutes, ipsa quoque anima nostra, vel certe aer iste subtilis, tamen incorporeae nul quisque nostri arbiter, ferque iudicium, sitne aliquod prolocutionum harumce discrimen: inpii de humano spiritu, de anima uidelicet humana dixerunt, quod diffundatur spiritus tamquam mollis aer. necessarius hic noster adiungit, quod anima humana et aer iste subtilis aeque spiritalia sint, sed rinde incorporea non sint. uerba nunc eadem et sensus expende, nam quod illic spiritus dicitur humanus, hic anima, ita profecto concordat, atque si uterque animam aut spiritum uterque dixisset, qui scilicet ita illic in mollem fundi aeremsicut itidem subtili istic aeri comparatur. Quod ergo diffundi spiritus dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmouendum credo. Proq cause merico:
inme etiam istiusmodi ferme ũba fac¬
turum. Quid tu: unde unde contrac¬
tis testificationib uteris: haud qua¬
quam cam̃ ueritate pulsantib consci¬
entiȩ nr̃ȩ sincerum: Quid autem mea
refert. quid porro attinet impioᷤ ob
detractam diuinȩ imaginꝙͥ dignita¬
tem. diuinitus plecti. cum memet im¬
pietatis huiꝰce laqueis nouerim ñ teneri:
Promde. moneo facessas: nec sententiȩ
talis infamiam mͥ mendacit᷑ inuras.
Nunc ergo nisi rennuis: intua tecum
redeo. Exquis arbitrare utrũnam
istud in impios ꝓpħici sermonis ora
qui p̃centoscientiȩ pͥulegio contra
famã deditus sententiȩ. et contra
sententiã sollicitus fame. eademq istic
uelut aliena rennuis: illic itidẽ ue¬
luti ꝓpria defendis: N equid sit cam̃
ut mͥ secus interp̃tandi. uł tͥ forsan
inficiandi locus: in presentiarum
suꝑ quib agimus utraq uideamꝰ.
P ropħa nempe dicit impios dicere:

Expanded text:
permovendum credo, proque causae merito permovendum credo, proque causae merito in me etiam istiusmodi ferme verba facturum: Quid tu, unde unde contractis testificationibus uteris, haudquaquam tamen veritate pulsantibus conscientiae nostrae sincerum? Quid autem mea refert; quid porro attinet, impios ob detractam divinae imagini dignitatem divinitus plecti, cum memet impietatis hujusce laqueis noverim non teneri? Proinde moneo facessas, nec sententiae talis infamiam mihi mendaciter inuras. Nunc ego nisi renuis, in tua tecum redeo, ex queis arbitrabere, utrumnam istud in impios prophetici sermonis oracqui praetento scientiae privilegio, contra famam deditus sententiae, et contra sententiam sollicitus famae, eadem quae istic velut aliena renuis, et illic itidem veluti propria defendis. II. Ne quis sit tamen vel mihi secus interpretandi, vel tibi forsan inficiandi locus, impraesentiarum super quibus agimus utraque videamus. Propheta nempe dicit impios dicere:
Abbreviated transcription (Latin):
delituere: p̃nosci uerolicet tacere. ne ab¬
cam facta. quorum nomina ñ tacebo
faxint cam̃ isti quod foret libitũ salu¬
bresq monitis sꝑnant: haud inpune
scilicet. Ego uͦ ꝑlegerem ab istiscum eu¬
cherio reici: quam cũ istis aueritate dãp¬
nari. S istic nunc locus et tempꝰ ẽ ut
sicut a philosophis ad tractatores: sic
atractatorib ad autenticos gradũ con¬
sequa ratione faciamus. suadente mͦ
mus igitur quid imaginissuȩ ꝓnuntiec
iminicis. diuina sapientia. Dixerunt
impii inquit cogitantes non recte. exi¬
guum et cum tedio ẽ tempus uitȩ nr̃e.:
et ex tinctum emis erit corpus nr̃m: et
sp̃s disfundet᷑ tamquã mollis aer. Im
pii hȩc dixerunt. suꝑ quispaulopost
ea demscriptura. sic loquit᷑. Ex cecauit
enim illos malitia illorum: qm̃ ds̃ crea¬
uit hominẽ in ext̃minabilem: & ad
imaginem suȩ similitu dinis fecit illũ
Istic ergo. temet in defensionem tui acriꝰ

Expanded text:
delituere. praenosci uero licet, tacere ne habdelituere. praenosci uero licet, tacere ne habeam facta quorum nomina non tacebo. faxint tamen isti quod foret libitum salubresque monitus spernant, haud inpune scilicet, ego uero praeelegerim ab istis cum Eucherio reici, quam cum istis a ueritate damnari.. sed istic nunc locus et tempus est, ut sicut a philosophis ad tractatores, sic a tractatoribus ad authenticos gradum consequa ratione faciamus suadente modo mus igitur quid imaginis suae pronuntiet inimicis diuina sapientia: dixerunt, inquit, inpii cogitantes non recte: exiguum et cum taedio est tempus uitae nostrae et exstinctum cinis erit corpus nostrum et spiritus diffundetur tamquam mpii haec dixerunt, super quos paulo post eadem Scriptura sic loquitur: Excaecavit enim illos malitia eorum; quoniam Deus creavit hominem inexterminabilem, et ad imaginem suae similitudinis fecit illum . Istic ergo temet in defensionem tui acrius
Abbreviated transcription (Latin):
uestitu. turpior nudis. absq furacime¬
ditatione mutus ȩloquentiȩ paupatꝰ
incedit. Cernas hic alium situ uetidi¬
narum turpium ex solenti. cenissuis ac
tenebris cloacam uentris et oris in alare
sentinã. Interq ructandum. quasdam
suggillatiunculas frigguttientẽ: Ab
alio qui stipem suam uariis colucer na¬
tionib dilapidauit: parasitico more
laudari. Inter has huuisdemq modi
quis qͥlias. aliquid tu sobriũ tuto dixe¬
risne porro magnum aliquod esacor¬
di turba ꝑiculum ꝑiclitabere. qui dũ
imꝑito quippe nichil quicquã in iustiꝰ.
hos actales tam̃ egomet non pauesco.
Ac siquis nunc monendi loctis ẽ moneo
preq denuntio: quiq isti. quiq sunt
alii. qui uł inmagnos uiros obloqͥa.
uł de reb sũmis deliram̃ta quȩdam
cum cõputorib musitant: aut palam
loquantur aut tactant. Enimuͦ eruent᷑
maichi atcy extrahentur etiam nuncu¬
patim ex abditis tenebrarũ: qui hactenꝰ

Expanded text:
uestitu turpior nudis absque furaci meuestitu turpior nudis absque furaci meditatione mutus eloquentiae palliatus incedit. cernas hic alium situ fetidinarum turpium ex olenticetis suis ac tenebris cloacam uentris et oris inhalare sentinam interque ructandum quasdam suggillatiunculas fringultientem ab alio, qui stipem suam uariis conlurcinationibus dilapidauit, parasitico more laudari. inter has huiusdemque modi quisquilias aliquid tu sobrium tuto dixerisne? porro magnum aliquod e socordi turba periculum periclitabere: quidum? inperito quippe nihil quidquam iniustius. hos ac tales tamen egomet non pauesco ac, si qui nunc monendi locus est, moneo praeque denuntio: quique isti quique sunt alii, qui uel in magnos uiros obloquia uel de rebus summis deliramenta quaedam cum conpotatoribus mussitant, aut palam loquantur aut taceant. enimuero eruentur mihi atque extrahentur etiam nuncupatim ex abditis tenebellarum qui hactenus
Abbreviated transcription (Latin):
id est amma et corpus: ut ꝑsona homi¬
nis existat. Cedo michi nunc illos qͥ
eque talib instituti. ab hisce doctri¬
nis degenerauerunt pessum facien¬
tes salubria sua. et alicnissemet noxiis
obnoxiantes: in uisto amantiũ sui odio
eousq ꝓlapsi. ut extraneas mallent
cum faisitate p̃ligere: et eucheriũ cum
ueritate dampnare. Uideas hic alios
quiddam socordi trutinare uidicio:
alios idipsum aut nescios stolido lau¬
dare p̃conio. aut sciolos sub dolo ridere
consensu. hos inter placere sibu illum
quẽ nemonisi aut ignarꝰ laudauit
aut callid̾. Hic iam ferunt᷑ de singulis
ñ ꝓmeritorum s ꝓuotorum qualitate
sententiȩ ob laudem p̃sentũ quoꝵ piam
fabularum. longe maximi dampnant᷑
auctores. Istic ille laudatus. ne infralau¬
dantiũ uideatur stare iudicium: pan¬
niculos quosdam ex diũsorum uaria
lectione concerpit: Posdemq uilibꝰ suis.
ueluti quibꝰdam stn peis assuit: laceroq

Expanded text:
id est anima et corpus, ut persona homiid est anima et corpus, ut persona hominis exsistat. cedo mihi nunc illos, qui aeque talibus instituti ab hisce doctrinis degenerauerunt pessum facientes salubria sua et alienis semet noxiis obnoxiantes iniusto amantium sui odio eo usque prolapsi, ut extraneos mallent cum falsitate praeeligere et Eucherium cum ueritate damnare. Videas hic alios quiddam socordi trutinare iudicio, alios id ipsum aut nescios stulto laudare praeconio aut sciolos subdolo ridere consensu hos inter placere sibi illum, quem nemo nisi aut ignarus laudauit aut callidus. hic iam feruntur de singulis non pro meritorum, sed pro uotorum qualitate sententiae, ob laudem praesentum quorumpiam rabularum longe maximi damnantur auctores. istic ille laudatus ne infra laudantum uideatur stare iudicium, panniculos quosdam ex diuersorum uaria lectione concerpit eosdemque uilibus suis ueluti quibusdam stuppeis adsuit laceroque
Abbreviated transcription (Latin):
ñ porro nuntiis aut lectione comꝑtũ.
Quiscilicet uitidis ȩui matur᷑ ammi.
tertȩ dispuens. cȩli appetens. humilis
spũ. arduus merito: Ac ꝑinde ingenii
subtilissimus. scientiȩ plenus: eloqͥi ꝓ¬
fliuus. magnoꝵ scłi suipontificum lon¬
ge marimiis: editis in rem fidei multi¬
uigis uariorum oꝑum uoluminibꝰ: ad
popłm quoq is suꝑstatũ animȩ contio¬
natus ẽ. Querere inquit quid amsoleis:
quomodo in xp̃o misceri potuerit homo
et ds̃. Querunt rationem huiꝰ mysterii.
quod semel factum ẽ: cum ipsi reddere
rationem nequaquam possint eiꝰ rei
quȩ fic semꝑ quomodo societur anima
corpori: ut fiat homo. Ergo quomͦ
corporeares in corporeaq coniungitur.
et corpori anima miscet᷑ ut homo effici¬
atur: Ita homo coniunctus ẽ dõ: & factꝰ
corporea idest anima et ds̃. facilius
comungi. ꝓmisceriq potuerint: quã
miscit᷑ una in corporea aliaq corꝑta.

Expanded text:
non porro nuntiis aut lectione conpertum, non porro nuntiis aut lectione conpertum, qui scilicet uiridis aeui, maturus animi, terrae dispuens, caeli adpetens, humilis spiritu, arduus merito ac perinde ingenii subtilissimus, scientiae plenus, eloquii profluus, magnorum saeculi sui pontificum longe maximus editis in rem fidei multiiugis uariorum operum uoluminibus ad populum quoque his super statu animae contionatus est: quaerere, inquit, quidam solent, quo modo in Christo misceri potuerit homo et deus. quaerunt rationem huius mysterii, quod semel factum est, cum ipsi reddere rationem nequaquam possint eius rei, quae fit semper, quo modo societur anima corpori, ut fiat homo. ergo quo modo corporea res incorporeaque coniungitur et corpori anima miscetur ut homo efficiatur, ita homo coniunctus est deo et factucorporea, id est anima et deus facilius coniungi permiscerique potuerint, quam miscetur una incorporea aliaque corporea,