comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
transiturũ. qua & ille ꝗ monebat transiturũs ẽ : qͦ modo
uultis erudiat nos pater nr̃. cui non suc cessuri. sed ad quo
accessurisumus Et cũ quo inȩternũ mansuri. inheredi¬
tate quȩ ñ marcescit nec moritur. nec grandinẽ nouit
& ipsa hereditas. ipse pat̃ ẽ. Hunc possidebimꝰ & erudiri ñ
debemꝰ& sufferamꝰ ergo eruditionẽ patris. Nonquando no¬
bis dolet caput. currãmꝰ ad p̃cantationes. ad sortilegos &
remedia uanitatis. Frs mei ñuos plan game cotidĩe inue¬
nio ista. Et quid faciã: ñdũ ꝑsuadeo xp̃i anis in xp̃o spem
eẽ. ponendã. Ecce sicut factũ ẽ. remediũ moriatur. QRuã
multi enĩ cũ remedus mortui sunt. & quã multi sine remedus
uixer. Qua fronte exiit anima addm̃ ꝑdidit signũ xp̃i.
accepit signũ diaboli. anforte dicig. ñ ꝑdidi signũ xp̃i eigo
signum xp̃i cũ signo ⁊abuli habuistia non tiult xp̃s conus¬

Expanded text:
transiturum, qua et ille qui monebat transiturus est; quomodo transiturum, qua et ille qui monebat transiturus est; quomodo vultis erudiat nos Pater noster, cui non successuri, sed ad quem accessuri sumus, et cum quo in aeternum mansuri in haereditate, quae non marcescit, nec moritur, nec grandinem novit? Et ipse haereditas et ipse Pater est. Hunc possidebimus, et erudiri non debemus? Sufferamus ergo eruditionem Patris. Non quando nobis dolet caput, curramus ad praecantatores, ad sortilegos et remedia vanitatis. Fratres mei, non vos plangam? Quotidie invenio ista; et quid faciam? Nondum persuadeo Christianis in Christo spem esse ponendam? Ecce, si cui factum est remedium, moriatur, quam multi enim cum remediis mortui sunt? et quam multi sine remediis vixerunt? qua fronte exiit anima ad Deum? Perdidit signum Christi, accepit signum diaboli. An forte dicat: Non perdidi signum Christi? Ergo signum Christi cum signo diaboli habuisti. Non vult Christus commu
Abbreviated transcription (Latin):
Lolite timere nec tem̃ptat ille nisi ꝑmissus fuerit. Constat
illũ nihil facere. nisi ꝑmissus fueru aut missus. Mittitur
tã quã angelus malus a potestate dominante : ꝑmittitur
quando aliquid poeit. & hoc fr̃s mei non fit: nisi ut ꝑben¬
tur iusti puniantur iniusti. Quid ergo times : ambu¬
la indño tuo : certus esto. qđte ñ uult p̃ati. ñ pateris:
qđ te ꝑmiserit paci: flagellũ corrigentis ẽ ñ poena dam¬
nantis. Adhereditatẽ sempiternam erudimur. & fla¬
gellari dedignamur & fr̃s mei . si recusar&e quisquã puer
colaphis auc̃ flagellis cȩdi a patre suo. quomodo dicerceur a¬
suꝑbus. desperatus ingratꝰ pat̾nȩ disciplinȩ. Et ut quideru
non potuit insempiternũ tenere. Nondoc& filiũ cũ qͦ
possideat: sedqui post eũ possideat. fr̃s mei. sipat̃ docoe
filiũ successorem & quẽ doc&e ipsum simuliter ꝑ illa om̃a

Expanded text:
Nolite timere, nec tentat ille, nisi permissus fuerit: constat Nolite timere, nec tentat ille, nisi permissus fuerit: constat illum nihil facere, nisi permissus fuerit aut missus. Mittitur tanquam angelus malus a potestate dominante; permittitur, quando aliquid petit: et hoc, fratres, non fit, nisi ut probentur justi, puniantur injusti. Quid ergo times? Ambula in Domino Deo tuo, certus esto: quod te non vult pati, non pateris; quod te permiserit pati, flagellum corrigentis est, non poena damnantis. Ad haereditatem sempiternam erudimur, et flagellari dedignamur! Fratres mei, si recusaret quisquam puer colaphis aut flagellis caedi a patre suo, quomodo diceretur superbus, desperatus, ingratus paternae disciplinae? Et utquid erunon potuit in sempiternum tenere. Non docet filium cum quo possideat, sed qui post eum possideat. Fratres mei, si filium docet pater successorem, et quem docet et ipsum similiter per illa omnia
Abbreviated transcription (Latin):
uincta corpori xp̃i. Ergo nescio quid simile imuitatus ẽ qͥdã sps.
ut sanguine simularũ suum emiuell& qc nouerat p̃tioso sangui-¬
ne : quando cũq redim̃dũ esse genus humanũ Tingum em̃e hl
mali umbras quasđã honoris sim& ipsis: ut sic decipiani eos qͥ
sequuntur xp̃m. Usq. adeo fr̃s mei. ut illi ipnsi quis educunt pli-
gaturas : ꝑp̃cantationes : ꝑ machinam̃ta immici : misceant p̃¬
cantationib suis nom̃ xp̃i. Quia iã ñ possunt seducere xp̃ia nos
ut dent uenenũ : ad qunt mellis aliquid. ut ꝑ id qđ dulce ẽ. la.¬
teat qđ amarũ ẽ : & bibat᷑ ad ꝑniciem. Vsq adeo ut ego
nouerim aliqͦ tẽpore illius pilati sacer dotẽ solere dicere :¬
quã ubi se uoluit. uobis p̃dicari xp̃s. Et quo mõdo uobis uolui
p̃dicari. sic illũ tene&e. sic in corde ur̃o scribite : murus ẽ.
aduersus om̃s imp&us. & aduersus om̃s insidias in imici.

Expanded text:
juncta corpori Christi. Ergo nescio quid simile imitatus est quidam spiritus, juncta corpori Christi. Ergo nescio quid simile imitatus est quidam spiritus, ut sanguine simulacrum suum emi vellet, quia noverat pretioso sanguine quandocumque redimendum esse genus humanum. Fingunt enim spiritus mali umbras quasdam honoris sibimetipsis, ut sic decipiant eos qui sequuntur Christum. Usque adeo, fratres mei, ut illi ipsi qui seducunt per ligaturas, per praecantationes, per machinamenta inimici, misceant praecantationibus suis nomen Christi: quia jam non possunt seducere Christianos, ut dent venenum, addunt mellis aliquid, ut per id quod dulce est, lateat quod amarum est, et bibatur ad perniciem. Usque adeo ut ego noverim aliquo tempore illius Pilleati sacerdotem solere dicere, Equam ubi se vobis voluit praedicari Christus; et quomodo vobis voluit praedicari, sic illum tenete, sic in corde vestro scribite. Murus est adversus omnes impetus et adversus omnes insidias inimici.
Abbreviated transcription (Latin):
mundus: Eqͥdẽ ille sp̃s nescioquis. ut p̃mer& pondus placon
Audierant̃ ab angelis : audierant exꝓphetis & sperabant eũ
uenturum. Nam si ñsperabant. unde clamauer̃ quid nobis
& tibi ẽ. uenisti ante tempus nosꝑdere. scimus quisis sesus
Uenturũ sciebant. sed tẽpus ignorabant. Sed qlud audistis io
eius & pulueris eiꝰ misere buntur . Tuexiurgens nisepeberis
sion: qm̃uenit inquit tẽpus ut miserearis ei Quando uenit
tẽpus ut misereatur dñs. uenit agnus. Qũlis agne quẽ lupi
timent. Qualis agnꝰẽ : qͥleonẽ occisus occidit. Dictus ẽ enĩ
diabolus leo : cir cumiens & rugiens quȩ rens quẽ deuor&e:
Sanguine agniuictus ẽ. leo: Ecce spectacubã xp̃ianorułt
qđ ẽ. amplitis: illi oculis carnis uident uanitatẽ : nos cortui
oculis ueritatẽ.: Ne pu&is fr̃s. quod sine spectaculis nosdinis
Ecce qđ dix imꝰ uidistis. & excla mastis. Non exclama r&eis nisi

Expanded text:
mundus? Et quidem ille spiritus nescio quis, ut premeret pondus, placatmundus? Et quidem ille spiritus nescio quis, ut premeret pondus, placathristum, audierant ab Angelis, audierant ex Prophetis, et sperabant eum venturum. Nam si non sperabant, unde clamaverunt, Quid nobis et tibi est? venisti ante tempus perdere nos? scimus qui sis, Sanctus Dei . Venturum sciebant, sed tempus ignorabant. Sed quid audistis in misereberis Sion, quoniam venit tempus ut miserearis ejus . Quando venit tempus ut misereretur Deus, venit Agnus. Qualis Agnus quem lupi timent? qualis Agnus est qui leonem occisus occidit? Dictus est enim diabolus leo circumiens et rugiens, quaerens quem devoret : sanguine Agni victus est leo. Ecce spectacula Christianorum. Et quod est amplius, illi oculis carnis vident vanitatem, nos cordis oculis veritatem. Ne putetis, fratres, quod sine spectaculis nos dimisEcce quod diximus, vidistis, et exclamastis: non exclamaretis, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
nientẽ inhunc mundũ. Sic & agnus singularit᷑ solus sine ma¬
cula. sine peccato. Non cuius maculẽ abster sesint ÷ sed cui¬
us macula nulla fuerit. Quidenĩ. qui ad iacebat iohannes
dedño : Ecce agnꝰ dĩ. Ipse iohannes nõ erat agnꝰ& nonerat
uir scs : non esat amicus sponsi ergo singulariter ille.
hic ẽ agnus dĩ : qr singulariter. huius agni sanguine solo
homines redimi potuerunt. Frs mei si ãgnoscimus preci¬
ũ nr̃m. qx sanguisiẽ a gñic̃ qui sunt illĩ qui hodie cȩle¬
brant festiuitatẽ sanguinis. nescio cuius mulieris & Et
quã in gratisunt . Rãp̃tũ ẽ autẽ dicunt deaure mulieris.
& cucurrit sanguis : & positũ ẽ. aurũ. intrutina uł state¬
ra : & p̃ponderauit multũ desanguine: si pondus ad incli¬
nandũ aurũ habuit sanguis mulieris : quale pondus
habuit adinclinandũ mundũ. sanguis agniꝑquẽ factus :

Expanded text:
nientem in hunc mundum . Sic et Agnus singulariter, solus sine manientem in hunc mundum . Sic et Agnus singulariter, solus sine macula, sine peccato; non cujus maculae abstersae sint, sed cujus macula nulla fuerit. Quid enim? quia dicebat Joannes de Domino, Ecce Agnus Dei, ipse Joannes non erat agnus? non erat vir sanctus? non erat amicus sponsi? Ergo singulariter ille, Hic est Agnus Dei; quia singulariter hujus Agni sanguine solo homines redimi potuerunt. 6. Fratres mei, si agnoscimus pretium nostrum quia sanguis est Agni; qui sunt illi qui hodie celebrant festivitatem sanguinis, nescio cujus mulieris? et quam ingrati sunt? Raptum est aurum, dicunt, de aure mulieris, et cucurrit sanguis, et positum est aurum in trutina vel statera, et praeponderavit multum de sanguine. Si pondus ad inclinandum aurum habuit sanguis mulieris, quale pondus habet ad inclinandum mundum sanguis Agni, per quem factus est
Abbreviated transcription (Latin):
& si tradidero corpꝰmeũ ut ardeã: caritatẽ autẽ ñ habeã nichil
mͥ prodẽ. Nullo modo autẽ possunt dicere se habere caritatẽ:
qͥdiuidunt unitatẽ. Hȩcdicta sunt : sequentia uideamꝰ. ꝑhi¬
buit iohannes testimoniũ ꝗx uidit. Quale testimoniũ ꝑhibuit:
qr ipse ẽ filius dĩ. O portebat ergo ut ille baptitar& : qui ẽ fili¬
us qͥei unicus ñ adoptatus. Ad op̃tati filii : ministrisunt unici
Unicꝰ habet potestatẽ: adoptati ministeriũ. Lic& baptit& minis¬
terꝰ. ñ ꝑtinens adnumerũ fr̃m. qx male uiuit & male agit : qd
nos c̃so latur  hic est quibaptitat. Altera die ite rũ stabat
ioħ & ex discipulis eiꝰ duo ÷ & respiciens iħm ambulantẽ dicit :
ecce agnus dĩ. Utiq iste singulariter agnꝰ. Nã & discipuli
dicti s̃unt agni. Ecce ego mittõuos sic̃ agños inmedio luporum.
Dicti sunt &̃ ipsilum̃ : uos autẽ estis lum̃ mundi. ed aliter illȩ
dequo dictũ ẽ : erat lum̃ uerũ. qđ inluminat omnẽ hominẽ ue¬

Expanded text:
i tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest » . Nullo modo autem possunt dicere se habere charitatem, qui dividunt unitatem. Haec dicta sunt: sequentia videamus. 4. Perhibuit Joannes testimonium, quia vidit. Quale testimonium perhibuit? Quia ipse est Filius Dei. Oportebat ergo ut ille baptizaret qui est Filius Dei unicus, non adoptatus. Adoptati filii, ministri sunt Unici: Unicus habet potestatem, adoptati ministerium. Licet baptizet minister non pertinens ad numerum filiorum, quia male vivit et male agit, quid nos consolatur? Hic est qui baptizat. 5. Altera die iterum stabat Joannes, et ex discipulis ejus duo, et respiciens Jesum ambulantem dicit, Ecce Agnus Dei. Utique singulariter iste Agnus: nam et discipuli dicti sunt agni, Ecce ego mitto vos sicut agnos in medio luporum . Dicti sunt et ipsi lumen, Vos estis lumen mundi : sed aliter ille de quo dictum est, Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem ve
Abbreviated transcription (Latin):
incorpore ipsũ dep̃cem᷑. Rogauit illũ apłs paulus ut au¬
ferr&e stimulũ carnis & noluit auferre. Nũ quid ꝑturba.¬
tus ẽ nũ quid c̃tristatus dixitse desertũ : magis sedixit ñ
qesertũ qc ñ ablatũ ẽ. quod uolebat auferri. ut illa infirmitas
sanarceur. Hoc eñi inuenit inuoce medici Sufficit tibi
gratia mea. nã curtus in infimitate ꝑficitꝰ: Unde ergoscis
quad non uult tesanare ds̃  Ad huc tibi expedũ Flaee lari
Unde scis qua putre ẽ. quod secat medicus oiscgens fatrũ ꝓpu¬
tria nonnenouit modũ quid faciat. quousq faciats nũm¬
quid ululatus eius quisecatur reerabit mansi medici Ar¬
tificiose secantis: Alle flamat. ille secat. Erudelis qͥnarp
dit clamantẽ. anpotius misericors. quia uulnus ꝑseqritur
ut san&& ȩgrotũ: hȩc fr̃s mei. ideo dixi. nequis querat
aliquid p̃ter auxiliũ dĩ. quando forte in aliqua correptione

Expanded text:
in corpore, ipsum deprecemur. Rogavit eum Paulus apostolus, ut auin corpore, ipsum deprecemur. Rogavit eum Paulus apostolus, ut auferret stimulum carnis, et noluit auferre. Numquid perturbatus est? numquid contristatus dixit se desertum? Magis se dixit non desertum, quia non ablatum est quod volebat auferri, ut illa infirmitas sanaretur. Hoc enim invenit in voce medici: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Unde ergo scis quod non vult te sanare Deus? Adhuc tibi expedit flagellari. Unde scis quam putre est quod secat medicus, agens ferrum per putria? Nonne novit modum, quid faciat, quo usque faciat? Numquid ululatus ejus qui secatur, retrahit manus medici artificiose secantis? Ille clamat; ille secat. Crudelis qui non audit clamantem, an potius misericors qui vulnus persequitur ut sanet aegrotum? Haec, fratres mei, ideo dixi, ne quis quaerat aliquid praeter auxilium Dei, quando forte in aliqua correptione
Abbreviated transcription (Latin):
ri febrib & dolorib nealicu bi spem posuisse. nisi ut si¬
bi euangeliũ aqdͥcaput ponerae. Nonqe adhoc factũ ÷ͥ.
sedquia p̃latũ ẽ. euangeliũ ligaturis. Siergo ad caput po¬
nitur. ut quiescat dołor capitis. adcor non ponitur. ut
sanetur apeccatis Fiat ergo quid fiat: ponatur adcor
ut adõ illã p&as. Siscit tibi ꝓdesse dabit illã. sinõn tibi de-¬
derit : ñ ꝑderat habere illã . Qua multi ȩgrotant innocen¬
tes in lecto. & sisani fuerint ꝑcȩdunt adscelera cõmitten.¬
da. Quã multis ob ẽ. sanitas. latro quiꝓcedit ad faucẽ occi¬
dere hominẽ. quanto illi melius erat᷑ ut ȩgrotarae: qͥuinoc¬
tu surgit ad fodiendũ pari&eẽ alienũ. quanto melius sife-¬
bribiss iactarceur in nocentius egrotar&. scelerate sanus
est. Nouit ergo ds̃ quid nobis expẽdiat. Idagamus tantũ
ut sanũ cor nirm sit apeccatis : & quando forte flagella mͦ

Expanded text:
ri febribus et doloribus, nec alicubi spem posuisse, nisi ut siri febribus et doloribus, nec alicubi spem posuisse, nisi ut sibi Evangelium ad caput poneret: non quia ad hoc factum est, sed quia praelatum est Evangelium ligaturis. Si ergo ad caput ponitur ut quiescat dolor capitis, ad cor non ponitur ut sanetur a peccatis? Fiat ergo. Quid fiat? Ponatur ad corut a Deo illam petas. Si scit tibi prodesse, dabit illam: si non tibi dederit, non proderat habere illam. Quam multi aegrotant in lecto innocentes; et si sani fuerint, procedunt ad scelera committenda? Quam multis obest sanitas? Latro qui procedit ad faucem occidere hominem, quanto illi melius erat ut aegrotaret? Qui noctu surgit ad fodiendum parietem alienum, quanto illi melius si febribus jactaretur? Innocentius aegrotaret, scelerate sanus est. Novit ergo Deus quid nobis expediat: id agamus tantum, ut cor nostrum sanum sit a peccatis; et quando forte flagellamur
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Sed hoc int̾ homines. eepotest homo falli. Potuit falli
imperator ÷ quando p̾ces mis̃sti. Dixisti enĩ qđ uoluisti.
& cui dixisti. nescit anuerũ sit. Dimisitte aduersariotuo
c̃ uincendum. ut st ante uidicem c̃uictus fueris dem̃¬
datio. qui ñ potuit ille nisi prestare. nesciens anfueris m̃¬
titus: ibi carebis ipsobeneficio rescripti. qͦ ꝑduxisti rescrip¬
tũ. Ds̃ autẽ ꝗr nouit utrũ m̃tiaris anuerũ dicas. ñfacit ut ĩ
udicio tibi non psit. sed nec impaerare te ꝑmittit. quia usus
es m̃tiri ueritati. Quidergo facturus es dic mͥ. implere
legẽ exomni parte. ita ut iñnullo offendas difficile. ẽ. Rea¬
tũs ego certus ẽ. remedio utiñ uis Ecce fr̃s mei quale re.¬
reris. Adhoc enĩ ꝑducta ẽ. infirmitas hominũ & ita plan-¬
gendi sunt homines quicurrunt adligaturasi ut gaudea¬
mus quando uidemus hominẽ in lectosuo constitutũ. iacta¬

Expanded text:
vit. Sed hoc inter homines, quia potest falli homo; potuit falli vit. Sed hoc inter homines, quia potest falli homo; potuit falli imperator, quando preces misisti: dixisti enim quod voluisti, et cui dixisti, nescit an verum sit; dimisit te adversario tuo convincendum, ut si ante judicem convictus fueris de mendacio, quia non potuit ille nisi praestare, nesciens an fueris mentitus, ibi carebis ipso beneficio rescripti, quo perduxisti rescriptum. Deus autem qui novit utrum mentiaris, an verum dicas, non facit ut in judicio tibi non prosit; sed nec impetrare te permittit, quia ausus es mentiri veritati. 12. Quid ergo facturus es? dic mihi. Implere legem ex omni parte, ita ut in nullo offendas, difficile est: reatus ergo certus est; remedio uti non vis? Ecce, fratres mei, quale rereris. Ad hoc enim perducta est infirmitas hominum, et ita plangendi sunt homines qui currunt ad ligaturas, ut gaudeamus quando videmus hominem in lecto suo constitutum, jacta
Abbreviated transcription (Latin):
utere pac toilło utere cyrographo. utere precib q̃uastibi cons¬
tituit. & c̃posuit uris peritus caelestis. Qui enĩ habent cau¬
sam &uolunt supplicari imperatori. quȩrunt aliquẽ scolasti¬
cũ iuris peritũ. a quo sibi p̃ces cõponantur. nȩforte si aliter
paeierint quã oport&e. ñ solũ ñ imp&rent qđ p&unt. sed & pe¬
nã ꝓbeneficio mereantur. Cũ ergo quȩrerent supplicare
moc̃ sessor dĩ. c̃pone nobis preces. &docuit dñs delibro uiris
cȩlestis. docuit qͦ modo orarent. & impso qđ docuit. posuit quan
cis imperatorẽ factus reus. offer sacrificiũ humilitatis & mi
dicis. fac. Quid enĩ facturus es: quo ĩturuses. sim̃titus
fueris in p̃cib  ñ quomodo dicitur inforo. carebis bene¬
ficio rescripti : sed necrescriptũ imparabisi iuris enĩ fo¬
rensis iẽ. ut quimp̃cib m̃titus fuerit. ñ illi ꝓsit qđ impa&ra.¬

Expanded text:
utere pacto illo, utere chirographo, utere precibus quas tibi consutere pacto illo, utere chirographo, utere precibus quas tibi constituit et composuit jurisperitus coelestis. 11. Qui enim habent causam, et volunt supplicare imperatori, quaerunt aliquem scholasticum jurisperitum, a quo sibi preces componantur; ne forte si aliter petierint quam oportet, non solum non impetrent quod petunt, sed et poenam pro beneficio consequantur. Cum ergo quaererent supplicare mo consessor Dei, compone nobis preces. Et docuit Dominus de libro juris coelestis, docuit quomodo orarent: et in ipso quod docuit, posuit quamdcis imperatorem factus reus? offer sacrificium humilitatis, offedicis, fac. Quid enim facturus es, quo iturus es, si mentitus fueris in precibus? Non quomodo dicitur in foro, carebis beneficio rescripti; sed nec rescriptum impetrabis. Juris enim forensis est ut qui in precibus mentitus fuerit, non illi prosit quod impetra
Abbreviated transcription (Latin):
r&. &apudeũ manser̃ die illa. hora autẽ erat quasi decima.
Nihil ne arbitremur ꝑtinuisse adeuangelistã. dicere nob̾. quoe
hora erat potest fieri uinihil ibi nos querere. nihilꝰ enĩ aduerte¬
re uoluerit: decuna erat hora. Numerus iste legẽ significat
qc indecłm p̃ceptis data. ẽ.lex. Uenerat autẽ tempũs. ut imple
decima hora. eũ secutist̃. ad tẽstimoniũ amicisponsi. duoisti.
i. & clecima hora audiũ. Rabbi qđ inter p̃tatur magister. Side¬
cimahora rabbi ͥñs audiuit. & decimus numerus adlegẽ ꝑtin&e
Magister legis ñ ẽ. nisi dator legis. Nemodicat qx & adius dedit
legẽ & alius doc& legẽ. Ipsẽ illã doc&. qͥ illã dedit. Ipse iẽ. ma¬
gister legissue. & doc& illã. & mmsericordia .ẽ. in lingua ipsius.
ideo misericordit̃ docoe legẽ. sic̃ scriptũ ẽ. desapientĩa. legẽ autẽ
& misericordiã in linguã portat. Noli timere. ne implere le¬
gẽ ñ possis. fuge admi scđiam. Simultũ ẽ. ad telegẽ implere.

Expanded text:
illo: hora autem erat quasi decima. » Nihilne arbitramur pertinuisse ad Evangelistam, dicere nobis quota hora erat? Potest fieri ut nihil ibi nos animadvertere, nihil quaerere voluerit? Decima erat hora. Numerus iste legem significat, quia in decem praeceptis data est lex. Venerat autem tempus ut impleretdecima hora eum secuti sunt ad testimonium amici sponsi duo isti: et decima hora audivit, Rabbi, quod interpretatur Magister. Si decima hora Rabbi Dominus audivit, et decimus numerus ad legem pertinet; magister legis non est nisi dator legis. Nemo dicat quia alius dedit legem, et alius docet legem: ipse illam docet qui illam dedit; ipse est magister legis suae, et docet illam. Et misericordia est in lingua ipsius, ideo misericorditer docet legem, sicut dictum est de sapientia, Legem autem et misericordiam in lingua portat . Noli timere, ne implere legem non possis, fuge ad misericordiam. Si multum est ad te legem implere,
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilibus excitar&. Mortuus resurrexit mirati
sunt homines. Lot cotidie nascuntur. & nemomiratur:
sic̃ sideremꝰ prudentius. maioris miraculi ẽ. esse ꝗͥnerat
quã reuuiscere quierat. Item tam̃ ds̃ pat̾ dnĩ nr̃i iħu¬
xp̃i. ꝑ uerbũ suũ facit hȩc omiã. & regit quecreauit.
Priora miracula fecit ꝑuerbũ suũ dm̃ apudse posteriora mi¬
racula fecit ꝑ ipsũ uerbũ suũ. incarnatum. & ppt̃ nos
hominẽ factum. Sic̃ miramur que facta sunt pħominem

Expanded text:
mirabilius excitaret. Mortuus resurrexit, mirati mirabilius excitaret. Mortuus resurrexit, mirati sunt homines: tot quotidie nascuntur, et nemo miratur. Si consideremus prudentius, majoris miraculi est esse qui non erat, quam reviviscere qui erat. Idem tamen Deus Pater Domini per Verbum suum facit omnia haec, et regit qui creavit. Priora miracula fecit per Verbum suum Deum apud se: posteriora miracula fecit per ipsum Verbum suum, incarnatum, et propter nos hominem factum. Sicut miramur quae facta su
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ eis qui nouerunt q ds̃ fecit. Ipse enĩ fecit illo iũ¬
no die innuptus. in sex illis hẏdrus quas impleri aqua p̃cepit
qui om̃i anno facit hoc inuitib. Sicut eñ qđ miserunt mi¬
nistri in hydrias inuinũ conuersum ẽ. opere dnĩ. sic & qđ nu¬
bes fundunt inuinũ c̃uertit᷑ eiꝰdẽ opere dñi. Illud autem
non miramur. qc omni annofit. Adsiduitate amisit ad mi¬
rationẽ. nã considerationẽ maiorẽ inuenit. quã id qđ fac¬
tũ est inhydriis aquȩ. Quis ẽ. enĩ quis considerat opera
dĩ quib regitur & Ad ministratur totus hic mundus. &
ñ obstupescit. obruiturq. miraculis. si consider& iuim uni-¬
us grani cuius lib& seminis : magna quȩdã resẽ. hor¬
ror ẽ. c̃sideranti. sed q homines in aliud intenti. ꝑdider
considerationẽ operũ dĩ. inqua darent laudẽ cotidie
creatori. tã quã seruauit sibi ds. inusitata quedã quȩ
facerae. ut tãquã dormientes homines adse colendum.

Expanded text:
mirum eis qui noverunt quia Deus fecit. Ipse enim fecit vinum illo die in nuptiis in sex illis hydriis, quas impleri aqua praecepit , qui omni anno facit hoc in vitibus. Sicut enim quod miserunt ministri in hydrias, in vinum conversum est opere Domini; sic et quod nubes fundunt, in vinum convertitur ejusdem opere Domini. Illud autem non miramur, quia omni anno fit: assiduitate amisit admirationem. Nam et considerationem majorem invenit, quam id quod factum est in hydriis aquae. Quis est enim qui considerat opera Dei, quibus regitur et administratur totus hic mundus, et non obstupescit obruiturque miraculis? Si consideret vim unius grani, cujuslibet seminis, magna quaedam res est, horror est consideranti. Sed quia homines in aliud intenti perdiderunt considerationem operum Dei, in qua darent laudem quotidie Creatori; tanquam servavit sibi Deus inusitata quaedam quae faceret, ut tanquam dormientes homines, ad se colendum
Abbreviated transcription (Latin):
nib descendit pluuia. uener flumina flauer̃ uenti
& inpiger̃ indomũ illã & ñcecidit. fundata enĩ erat
suꝑpãram. qui audit uerba mea & ñ facit ea . iã unus¬
quisq nr̃mtimeat & caueat. simi labo eũ iurostulto
qui ȩdificauit domũ suam suꝑ harenã. Descendit plu¬
uia uener̃ flumina flauer̃ uenti & inpiger̃ indo

Expanded text:
t pluvia, venerunt flumina, flaverunt venti, t pluvia, venerunt flumina, flaverunt venti, et impegerunt in domum illam, et non cecidit; fundata enim erat super petram. Qui audit verba mea et non facit ea » jam unusquisque nostrum timeat et caveat, « similabo eum viro stulto qui aedificavit domum suam super arenam: descendit pluvia, venerunt flumina, flaveru
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s unctus. Ille singulariter unctus. p̃cipue unctus
unde om̃s xp̃iani unguntur. Ille p̾cipue. quomodoin
psalmo dicit audi Propterea unxeit cedeus dstuus
oleo exultationis prȩparticipib tuis. Participesem̃
eius om̃s scĩ sed ille singulariter sc̃s scorũ singularit᷑
fratrẽ suĩt sẏmonẽ. Intuitus autẽ eũ iħs dixit. Tues
sy mon filius iohannis : tuuocaberis cephas. qđ int̾ p̃ta.¬
tur p&rus. Non magnũ ex dixit dñs cuius filius esse
iste. Quid magnũ dño a omnia nomina scõrũ suorũ
sciebat. quos ante constitutionẽ mundi prȩdestina¬
uit. & miraris qe dixit unihomini tues filius illius.
&tu uocaberis : Illud magnũ qr mutauit ei nom̃ &
fecit desy monẽ petrũ. Paerits autẽ apara: Para uero
ecclȩsia. Eggo in pa&ri nomine figurata ẽ eccła Q quis
securus. nisi qc edificat supra poeram  &quid ait ipse dñs
Qui audit uerba mea hȩc & facit ea: similabo eũ uro
prudenti. ȩdificanti suꝑ p&rã Non cȩdit tẽptatio¬

Expanded text:
rgo Christus, unctus. Ille singulariter unctus, praecipue unctus; unde omnes Christiani unguntur, ille praecipue. Quomodo in Psalmo dicit, audi: Propterea unxit te, Deus, Deus tuus oleo exsultationis, prae participibus tuis . Participes enim ejus omnes sancti; sed ille singulariter Sanctus sanctorum, singulariter ad Jesum. Intuitus autem eum, Jesus dixit, Tu es Simon filius Joannis, tu vocaberis Cephas; quod interpretatur Petrus. Non magnum quia Dominus dixit cujus filius esset iste. Quid magnum Domino? Omnia nomina sanctorum suorum sciebat, quos ante constitutionem mundi praedestinavit; et miraris quia dixit uni homini, Tu es filius illius, et tu vocaberis illud? Magnum quia mutavit ei nomen; et fecit de Simone Petrum? Petrus autem a petra, petra vero Ecclesia: ergo in Petri nomine figurata est Ecclesia. Et quis securus, nisi qui aedificat super petram? Et quid ait ipse Dominus? « Qui audit verba mea haec et facit ea, similabo eum viro prudenti, aedificanti super petram » non ce
Abbreviated transcription (Latin):
ad ño philippus : &dixit ei. Quẽ scripsit moyses in lege.
& ꝓph&ȩ in uenimꝰ iħm filiũ ioseph. Eius filius dicebã tꝰ
cui desponsata erat mat̾ eiꝰ. Nã qđ ea intacta concep¬
tar&. Et diaeit ei nathanahel. Anatar& h potest ali-¬
quid boni esse. Quid intelligitur fr̃se non quomo ali-¬
qui pnuntiant nã &si sol& ꝓnuntiari. Anatar& h
potest aliquid boni esse  sequitur enĩ uox philippi &
dicit. Ueni & iudȩ. Ambas autẽ ꝓnuntiationes. po¬
test ista uox sequi. si ue sic ꝑnunties tãquã c̃firmans.
anatarae h potest aliquid boni eẽ. Et ille ueni &iude.

Expanded text:
Quem scripsit Moyses in Lege, et Prophetae, invenimus Jesum filium Joseph. Ejus filius dicebatur, cui desponsata erat mater ejus. Nam quod ea intacta concepzareth. Et dixit ei Nathanael: A Nazareth potest aliquid boni esse. Quid intelligitur, Fratres? Non quomodo aliqui pronuntiant: nam et sic solet pronuntiari, A Nazareth potest aliquid boni esse? Sequitur enim vox Philippi, et dicit, Veni, et vide. Ambas autem pronuntiationes potest ista vox sequi, sive sic pronunties tanquam confirmans, A Nazareth potest
Abbreviated transcription (Latin):
& fructũ. Itaq hoc optandũ ẽ. fratrib nris qͥforis baptizant᷑
ut habeant fructũ. Non illos sinit colũba foris: msi ad arcam
redu&erit. Fructus autẽ ẽ. totus. caritas. sine qua nibil ẽ.
homo. quic quid aliud habuerit ⁊ & hocuberrime ab apło dic¬
tũ cõmemorauimꝰ. & recensuimꝰ. Ait enĩ. si lingiuis hominum
loquar & angelorũ. caritatẽ autẽ ñ habeã: Factus sum utera

Expanded text:
et fructum . Itaque hoc optandum est fratribus nostris qui foris baptizantur, et fructum . Itaque hoc optandum est fratribus nostris qui foris baptizantur, ut habeant fructum: non illos sinet columba foris, nisi ad arcam reduxerit. Fructus autem est totus charitas, sine qua nihil est homo, quidquid aliud habuerit. Et hoc uberrime ab Apostolo dictum commemoravimus et recensuimus. Ait enim: « Si linguis hominum loquar et Angelorum, charitate
Abbreviated transcription (Latin):
uram hoc euangeliũ lectionib c̃gruis exordine recitari. &
puto uobis negecidisse quȩ iã tractasunt. maxime retentiora
de iohanne & colũba. De iohanne scilic&. quid nouũ indño didi
cerit ꝓcolũbã. qui ia nouerat dnm. Et hoc inuentũ ẽ. inspi¬
rante spũ dĩ : quod iã quidẽ ioħ nouerat dnm̃. sed quod ipsedeñs
ita ess&e  baptitaturus. ut baptitandi potestatem a se innemi¬
nẽ trans funder&. Hoc didicit ꝑcolũbã: qe dictũ ei erat suꝑ
quẽ uideris sp̃m descendentẽ uelut colũbã & manentẽ suꝑeũ
hic ẽ quibaptitat in spũ scõ. Quidẽ. hic ẽ  nonẽ. alius. Et si
baptitata sunt foris. qr fructũ meis inuenit colũba ad arcã
atulit : sic̃ meministis colũbã emissam a noe dearca : quȩ di¬
luuio natabat. & baptis mo abluebat᷑. & ñ mergebat᷑. Cũ ergo
esset emissa at tulit ramũ oliuȩ: sedñ sola foliũ habebat .habebat.

Expanded text:
vestram hoc Evangelium lectionibus congruis ex ordine recitari: et vestram hoc Evangelium lectionibus congruis ex ordine recitari: et puto vobis non excidisse quae jam tractata sunt, maxime recentiora de Joanne et columba. Dumbam, qui jam noverat Dominum. Et hoc inventum est inspirante Spiritu Dei, quod jam quidem Joannes noverat Dominum; sed quod ipse Dominus ita esset baptizaturus, ut baptizandi potestatem a se in neminem transfunderet, hoc didicit per columbam, quia dictum et erat, Super quem videris Spiritum descendentem velbaptizat in Spiritu sancto . Quid est, hic est? Non alius, etsi igna quae baptizata sunt foris, quia fructum in eis invenit columba, ad arcam attulit: sicut meministis columbam emissam a Noe de arca, quae diluvio natabat, et baptismo abluebatur, non mergebatur. Cum ergo esset emissa, attulit ramum olivae: sed non sola folia habebat, habebat
Abbreviated transcription (Latin):
ant se. & displiceant sibi: spettari uolunt. & spectare
senon nouerunt. Nã si aliquantũ oculos ad se c̃uertant.
udent c̃fusionẽ suã : qđ donec fiat : alii sunt studia nr̃a :
alia sint auocam̃ta animȩ nr̃ȩ. Plus ualet dolor nr̃.
quã gaudiũ illorũ. Quantum ꝑtinet adnumerũ fra¬
trũ. difficile ẽ. ut quisqua illa celebritate raptus fue¬
rit ex uiris. Quantũ autẽ adsororũ numerũ contris¬
tat nos : & hoc magis dolendũ ẽ. q ñ ipse pocius adecd¬
siã currunt. quas debuit siñtimor. certe uerecundia
depublico reuocare. Uiderit hoc qui iuid&: & aderit mi-¬
sericordia eiꝰ ut san&e om̃s. Nos autẽ ꝗͥc̃uenmꝰ pascam᷑ ȩplilis
dĩ ÷ & sit gaudiũ nr̃m sermo ipsius. Inuitauit eñĩ nos adeuan¬
geliũ suũ ÷ & ipsecib nr̃ ẽ. qͦ nichil dulcius. sedsiquis habeat
palatũ sanũ incorde. Bene autẽ arbitror meminisse caritatẽ

Expanded text:
ant se, et displiceant sibi. Spectare volunt, et spectare ant se, et displiceant sibi. Spectare volunt, et spectare se non noverunt. Nam si aliquantum oculos ad se convertant, vident confusionem suam. Quod donec fiat, alia sint studia nostra, alia sint avocamenta animae nostrae. Plus valet dolor noster, quam gaudium illorum. Quantum pertinet ad numerum fratrum, difficile est ut quisquam illa celebritate raptus fuerit ex viris: quantum autem ad sororum numerum, contristat nos, et hoc magis dolendum est, quia non ipsae potius ad Ecclesiam currunt, quas debuit si non timor, certe verecundia de publico revocare. Viderit hoc qui videt, et aderit misericordia ejus, ut sanet omnes. Nos autem qui convenimus, pascamur epulis Dei, et sit gaudium nostrum sermo ipsius. Invitavit enim nos ad Evangelium suum: et ipse cibus noster est, quo nihil dulcius; sed si quis habet palatum sanum in corde. 3. Bene autem arbitror meminisse Charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
uitate. Cras utiq non erit. Nec idem ipsi cras hocer
qđ hodie sunt. & transeant om̃ia &euolant omĩa. &
sic̃ fumus uanes cunt. &uȩ qui amant talia. Omĩs
eni anima seqͥtur qđ amat. ⁊ om̃is caro foenũ : & on
homor carnis quasi flos fȩni. Fęnum aruit. flos de¬
cidit : uerbũ autẽ dni manẽt in aoeernũ. Ecce quoqd ames.
siuis manere in acẽnũ: seddicere habebis. Unde possũ
adphendere uerbũ dĩ a uerbũ caro factũ ÷. & habita¬
uidentur. ⁊gaudiũ enĩ ipsorũ. quasi freneticorũ est.
Quomodo autẽ freneticus gaudet in insania: plerũque
& ridet. & plangit illũ qͥ sanus ÷ : sic & nos carissimi.
sirecepimꝰ medicinã decęlo uenientẽ qr & nos om̃s frene¬
tici eram. tãquã salui facti : qrea quȩ diligebamus ñ
dligimꝰ : gemamꝰ addm̃ dehis qui adhũc insaniunt. Po¬
teñs t. eñi ut & ipsos saluos faciat: & opus ẽ. ut respici¬

Expanded text:
vitate, cras utique non erit: nec iidem ipsi cras hoc erunt vitate, cras utique non erit: nec iidem ipsi cras hoc erunt quod hodie sunt. Et transeunt omnia, et evolant omnia, et sicut fumus vanescunt: et vae qui amant talia! Omnis enim anima sequitur quod amat. Omnis caro fenum, et omnis honor carnis quasi flos feni; fenum aruit, flos decidit: Verbum autem Domini manet in aeternum . Ecce quod ames, si vis manere in aeternum. Sed dicere habebas: Unde possum apprehendere Verbum Dei? Verbum caro factum est, et habitavidentur. Gaudium enim ipsorum quasi phreneticorum est. Quomodo autem phreneticus gaudet in insania plerumque, et ridet; et plangit illum qui sanus est: sic et nos, charissimi, si recepimus medicinam de coelo venientem, quia et nos omnes phrenetici eramus, tanquam salvi facti, quia ea quae diligebamus non diligimus, gemamus ad Deum de iis qui adhuc insaniunt. Potens est enim ut et ipsos salvos faciat. Et opus est ut respici
Abbreviated transcription (Latin):
Fori gaudemꝰ frequentiȩ urãe. qͥ aultra quã sperare potui-¬
mꝰ alacrit̃ c̃uenistis. Hoc ẽ. qđ nos loeificat. & c̃solatur
in omiub laborib & periculis uitȩ hiiꝰi. Amor ut̃ in dm̃. & pium
studiũ &certa spes & feruor sp̃s. Audistis cũ psalmꝰ lege¬
r&ur qr in obs & pauꝑ clamat addm̃ in hoo scło. Uox ẽnĩ
est ut sepius audistis. & meminisse deb& is. ñ unius hominis & ta¬
m̃ unius hominis. Non uniuis ꝗc fideles multi. Multa gra¬
na int̃ paleas gem̃tia. dͥiffusa toto orþe gerrarũ. Uniul
autẽ qr m̃bra xp̃i om̃s. Ac ꝑhoc unũ corpꝰ. Iste ergo popuł
mnobs & pauꝑ ñ nouit gaudetȩ de scło. & dolor eiꝰ intus. est &
gaudiũ euis intus . ẽ. ubi ñ uid& nisiille qui ex audit gem̃tẽ
& coronat sperantẽ. Lacitia scłi uanitas. Cũ magna ex¬
pectatione sperat᷑. utueniat. & ñ potest teneri c̃ũ uene-¬
nerit. Isit enĩ dies quil&us ẽ. ꝑditis hodie in ista ci¬

Expanded text:
ongaudemus frequentiae vestrae, quia ultra quam sperare potuimus, alacriter convenistis. Hoc est quod nos laetificat, et consolatur in omnibus laboribus, et periculis vitae hujus, amor vester in Deum, et pium studium, et certa spes, et fervor spiritus. Audistis cum Psalmus legeretur, quia inops et pauper clamat ad Deum in hoc saeculo . Vox enim est, ut saepius audistis, et meminisse debetis, non unius hominis, et tamen unius hominis: non unius, quia fideles multi; multa grana inter paleas gementia, diffusa toto orbe terrarum: unius autem, quia membra Christi omnes; ac per hoc unum corpus. Iste ergo populus inops et pauper, non novit gaudere de saeculo: et dolor ejus intus est, et gaudium ejus intus est, ubi non videt nisi ille qui exaudit gementem, et coronat sperantem. Laetitia saeculi, vanitas. Cum magna exspectatione speratur ut veniat, et non potest teneri cum venerit. Iste enim dies qui laetus est perditis hodie in ista ci
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ quẽ uenit colũ ba quae docuit. hio ẽ. quibaptitat : quomo¬
do ergo iure di uino possideat quidicit egobaptito euclicnẽ
colũba hic ÷ quibaptitat : Cũ dicit scriptura. una ẽ colũba mea
una ẽ matris suȩ  quare lani astis colũbã immolamastisuis¬
cera ur̃a: nam uobis laniatis : colũba integra ꝑseuerat. Ergo
fr̃s mei si ubi que ñhabent qđ dicant. E godico quid facian
Ueniant adca tholicã. & nobiscũ habebant non solũ terrã. sed &ĩã
illũ qͥfetit caelũ & terrã. Exꝑłi. TRAC̃ .UI. InCIẼ UII

Expanded text:
super quem venit columba, quae docuit, Hic est qui baptizat. Quomosuper quem venit columba, quae docuit, Hic est qui baptizat. Quomodo ergo jure divino possideat, qui dicit, Ego baptizo; cum dicat columba, Hic est qui baptizat; cum dicat Scriptura, Una est columba mea, una est matri suae? Quare laniastis columbam? Imo laniastis viscera vestra: nam vobis laniatis, columba integra perseverat. Ergo, fratres mei, si ubique non habent quod dicant, ego dico quod faciant: veniant ad Catholicam, et nobiscum habebunt non solum terram, sed etiam illum qui fecit coelum et terram. TRAC
Abbreviated transcription (Latin):
des terrã. Aut tolle uira imperatorũ. & quis audet dicere
tẽ ut tene antur ista ab hominib uura acceper̃ regũ. iuil¬
tis recitamꝰ leges ut gaudeatis quia uel unũ horũ hab&is.
& ñ in pu&is nisi man suetudini colũbe quia uel ibi uobis ꝑmit
tut ꝑ manere  relegunt᷑ enĩ leges manifeste. ubi p̃ceper̃
imperatores eos quip̃ter ecclȩsȩ catholic& cõmunionẽ usur¬
pant sibi nom̃ xp̃i anũ nec uolunt inpace colere pacis auc¬
torẽ : nichil nomine eccłȩ audeant possidere. Sed quid nobis
Nimperatoris : sed ĩa dixci. de uire humano agit᷑. &tam̃ a¬
possessioni: ꝑ uara regũ possident possesiones. Bi etsto
quid mͥ & regi: noli dicere. possessiones tuas qr abipsis iura humana
renuntiasti. qͥb possident᷑ possessiones. Sed diuno iure ago. dit
ergo. ł uangoliũ recitemꝰ. uideamꝰ quo usq eccła catholica xp̃i ẽ

Expanded text:
des terram. Aut tolle jura imperatorum, et quis audet dicere:des terram. Aut tolle jura imperatorum, et quis audet dicere:tem ut teneantur ista ab hominibus, jura acceperunt regum, vultis recitemus leges, ut gaudeatis quia vel unum hortum habetis, et non imputetis nisi mansutitur permanere? Releguntur enim leges manifeste, ubi preceperunt imperatores eos, qui preter ęcclesię catholicę communionem usurpant sibi nomen christianum, nec volunt in pace colere pacis auctorem, nichil nomine ęcclesię audeant possidere. Sed quid nobis et imperatori? Sed iam dixi: de iure humano agitur. Et possessioni? Per jura regum possidentur possessiones. Dixisti, Quid mihi et regi? noli dicere possessiones tuas; quia ad ipsa jura humana renuntiasti, quibus possidentur possessiones. Sed de divino jure ago, ait. Ergo Evangelium recitemus; videamus quo usque Ecclesia catholica Christi est,
Abbreviated transcription (Latin):
me gaudere inpossessione ullirũ. ds̃ nouit. Ipsescit quid
ego deillis uillis sentiã. Uł ꝗͥd ibi iufferã. Nouit gemitus
ins simichi aliquid decolũb& inꝑtire dignatus ẽ. fc̃ce s uillȩ.
Quo iute defendis uillas  diiuno. anhumano Respondeant
Diuinũ ius inscripturis habemꝰ ⁊.humanũ uis in legib regũ.
Unde quisq possidet ꝗđ possida ñ iure humanõ. Nam
uite diuino. dñi. ẽ. terra & plenitudo eius. Pauperes & di¬
uites. as de unolimo fec̃. & pauperes & diuites una terra subpor¬
tat. Iure tam̃ humano dicit hȩc uilla mea. ẽ. hȩc domꝰ mea. ẽ.¬
hic seruuf m̃s ẽ. Iurȩ ergohumano. iure imp̃rm. Quare : qc
ipsa uirahumana ꝑ imperatores & reges scłi ds̃ distribuit gene¬
rihumano. Uultis legamꝰ leges imperatorũ. & secundũ ip̃sas
agamꝰ deuillis si uir̃e humãno uultis possidere. recitemus
legos imperatorũ. uideamꝰ siuoluerunt aliquid abher&icis
possideri. Sed ꝗͥd michi ẽ. imperator scđm uis ipsius possi¬

Expanded text:
me gaudere in possessione villarum, Deus novit, ipse scit quid ego de illis villis sentiam, vel quid ibi sufferam; novit gemitus meos, si mihi aliquid de columba impertire dignatus est. Ecce sunt villae: quo jure defendis villas? divino an humano? Respondeant: Divinum jus in Scripturis habemus, humanum jus in legibus regum. Unde quisque possidet quod possidet? nonne jure humano? Nam jure divino, Domini est terra et plenitudo ejus : pauperes et divites Deus de uno limo fecit, et pauperes et divites una terra supportat. Jure tamen humano dicit, Haec villa mea est, haec domus mea, hic servus meus est. Jure ergo humano, jure imperatorum. Quare? Quia ipsa jura humana per imperatores et reges saeculi Deus distribuit generi humano. Vultis legamus leges imperatorum, et secundum ipsas agamus de villis? Si jure humano vultis possidere, recitemus leges imperatorum: videamus si voluerunt aliquid ab haereticis possideri. Sed quid mihi est imperator? Secundum jus ipsius possi
Abbreviated transcription (Latin):
fundit. quã ius ꝑministros baptitare dignatꝰ sit. ꝑhancstat¬
unitas ecclȩsic. que significat᷑ in colũba. dẽqua dictũ est. una
ẽ. colũ ba mea. una est matrisuȩ. Sienĩ ut iã dixi fr̃s trans¬
ferretur potestas adnõ ministrũ tot baptis mata essent qđ¬
ministri essent &iã non star& unitas baptismi. Intendite
baptis mũ descendit colũba. inqua cognouit iohannes quid¬

Expanded text:
fudit, quamvis per ministros baptizare dignatus sit, unitas Ecclesiae, quae significatur in columba, de qua dictum est: Una est columba mea, una est matri suae . Si enim, ut jam dixi, fratres mei, transferretur potestas a Domino ad ministrum, tot baptismata essent, qministri essent et jam non staret unitas baptismi. Intendite, baptismum, descendit columba in
Abbreviated transcription (Latin):
baptizat. Dictũ ẽ enĩ ministris ab eo quisibi tenuit hanc
potestatẽ. Hoc enĩ uidit in illo iohannes & cognouit qđ non
nouerat. Nonqe eũ ñ nouerat filiũ dĩ. aut eũ non nouerat

Expanded text:
st, Hic est qui baptizat. Dictum est enim ministris ab eo qui sibi tenuit hanc st, Hic est qui baptizat. Dictum est enim ministris ab eo qui sibi tenuit hanc potestatem. 6. Hoc enim in illo vidit Joannes, et cognovit quod non noverat: non quia eum non noverat Filium D
Abbreviated transcription (Latin):
muscas occidunt. nichil horũ colũba. Nõ de morte pascit᷑. Qu
laniauer̃ ecclȩsiã : demortib pascunt᷑. Potens ẽ ds̃: rogemꝰ
ut reuiuescant. quideuorant᷑ ab eis. & ñ sentiunt. Multi
agnoscunt. qc reiuuescunt. Nã adeoꝵ aduentũ cotidie
gratulam in nomine xp̃i. Cos tantũ sic estote simplices. ut
sitis feruentes. & feruor uester in linguis sit. Nolite tace¬
re.ardentib linguis loquentes : ac uba cendite frigi¬
dos. Quiqdͥ enĩ fr̃s mei. quis ñ uideat qđ illi ñuident⁊ nec
mirũ qc quiinde reuerti nolunt sic coruus de arca emissus
est. Quis enĩ ñ uideat qđ illi ñ uident. & ipsi spũi scõ in gra
bisci ds̃ ẽ. Ascendit enĩ dñs ab aqua sic̃ meuangelio legi
mꝰ. Et ecce aꝑtisunt ei cęli. & uidit spm̃ descenqdentẽ uelut
colũ bã & ma̾nsit suꝑ eumi Et statim uox c̃ secuta ẽ. tu es
filius ms dilectus in quomͥ cõnplacui. Apparce mani¬
festa trinitas. Pat̃ in uoce. filius in homine. sp̃s in colũba

Expanded text:
nim de morte pascitur. Qui laniaverunt Ecclesiam, de mortibus pascuntur. Potens est Deus, rogemus ut reviviscant qui devorantur ab eis et non sentiunt. Multi agnoscunt, quia reviviscunt; nam ad eorum adventum quotidie gratulamur in nomine Christi. Vos tantum sic estote simplices, ut sitis ferventes; et fervor vester in linguis sit. Nolite tacere; ardentibus linguis loquentes, accendite frigidos. 5. Quid enim, fratres mei? quis non videat quod illi non vident? Nec mirum; quia qui inde reverti nolunt, sicut corvus qui de arca emissus est. Quis enim non videat quod illi non vident? Et ipsi Spiritui sancto ingratnus Deus est. Ascendit enim Dominus ab aqua, sicut in Evangelio leelut columbam, et mansit super eum: et statim vox consecuta est, Tu es Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Apparet manifestissima Trinitas, Pater in voce, Filius in homine, Spiritus in columba.
Abbreviated transcription (Latin):
& manentẽ suꝑ eũ ipse ẽ qui baptizat inspũ sc̃o. Nouerat
autẽ ꝗc ipse baptitabat inspũscõ. sed qx tali ꝓpri&ate. ut po¬
testas ab eo ñ transir& in alterũ. quã uis eo donante : hoc ibi
turus erat dñs inspũsco Ut hoc intella gat᷑ didicisse in co¬
lũba qđ ita erat baptitaturus dñs in spu scõ.Ut inne mi¬
nẽ aliũ hominẽ potestas illa transir& & unde ꝓbamꝰe colũ¬
ba iã baptitato dño descendit. Ante autẽ quã uenira đ
ut baptitar&ur aihanne in iordane. diximꝰ qx nouȩ.¬
rat eũ illis uocib ubi ait. Tu adme uenif bapti ⁊ari rego
ate debeo baptizari. Sedecce dͥnm nouerat filiũ dĩ. Unde

Expanded text:
qui baptizat in Spiritu sancto. Noverat, quia ipse baptizabat in Spiritu sancto; sed quia tali proprietate, ut potestas ab eo non transiret in alterum, quamvis eo donante, hoc ibi us in Spiritu sancto; ut hoc intelligatur didicisse in columba, quod ita erat baptizaturus Dominus in Spiritu sancto, ut in neminem alium hominem potestas illa transiret? unde probamus? Columba jam baptizato Domino descendit: ante autem quam veniret Dominus ut baptizaretur a Joanne in Jordane, diximus quia noverat eum, illis vocibus ubi ait: Tu ad me venis, baptizari? ego a te debeo baptizari. Sed ecce Dominum noverat, noverat Filium De
Abbreviated transcription (Latin):
tes hereditatẽ tuã & possessionẽ tuã t̾ minos terrȩ. Au¬
distis quo modo asion ꝑdiit lex & uerbũ dni abhierusalẽ.
Ibi enĩ audier̃ discipuli. ite baptitate gentes in nomine
patris & filii & sp̃s scĩ. Intenti facti sumꝰ cũ audireniis:
ite baptitate gentes. Incuius nomine: in nomine pa-¬
Abi unũ nom̃ audis. unus .ẽ. ds: sic̃ desemine dictũ . ẽ.¬

Expanded text:
tes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Autes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Audistis quomodo a Sion prodiit lex, et verbum Domini ab Jerusalem : ibi enim audierunt discipuli, Ite, baptizate gentes in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti . Intenti facti sumus, cum audiremus, Ite, baptizate gentes. In cujus nomine? In nomine PaUbi unum nomen audis, unus est Deus: sicut de semine Abrahae
Abbreviated transcription (Latin):
inferioris građ. inferioris c̃tinentię. inferioris uitȩ:
unũ tam̃. & par. & ȩquale ẽ. qđ acceperunt ꝰ nisi qc
hic ẽ quibaptizat. Quomodo ergo cũ baptizat bonus.
& melior. ñ ideo iste bonũ accepit. & ille melius. sed quã¬
uis bonus & melior fuerint ministriunũ & ęquale
.ẽ. qđ acceper̃ nͥ ẽ melius in illo. & inferuis in illo ⁊ sic
&cũ bapti at malus exxaliqua uł ignorantia ecclȩsiȩ.
uł tollerantia : Aut enĩ ignorantur mali. aut toleran¬
tur : toleratur palea quo usq inultimo uentilatur
area. illud qđ datũ ẽ unũ ẽ. Nec inpar. ꝓpt̃ in pares
ministros: sed par. & ȩquale ꝓp̃t hoc hic ẽ: quibaptitat
rgo dilectissimi uidea mus. quiꝰd uideri illi nolint. Nõ
quod ñ uideant: sed qđ se uidere doleant. Quasi clausũ sit
missisunt Ite dix̃ baptitate gentes. Audistis fr̃s qͦ¬
modo uenit illa hereditas: postula a me & dabotibigen¬

Expanded text:
inferioris gradus, inferioris continentiae, inferioris vitae, inferioris gradus, inferioris continentiae, inferioris vitae, unum tamen et par et aequale est quod acceperunt, nisi quia hic est qui baptizat? Quomodo ergo cum baptizat bonus et melior, non ideo iste bonum accepit, et ille melius; sed quamvis bonus et melior fuerint ministri, unum et aequale est quod acceperunt, non est melius in illo, et inferius in isto: sic et cum baptizat malus ex aliqua vel ignorantia Ecclesiae, vel tolerantia aut enim ignorantur mali, aut tolerantur, toleratur palea, quousque in ultimo ventiletur area, illud quod datum est, unum est, nec impar propter impares ministros; sed par et aequale, propter, Hic est qui baptizat. 9. Ergo, dilectissimi, videamus quod videre illi nolunt; non quod non videant, sed quod se videre doleant: quasi clausum sit missi sunt? Ite, dixit, baptizate gentes. Audistis, fratres, quomodo venit illa haereditas, Postula a me, et dabo tibi gen