comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quens ei. ita ut ⁊ om̃is qͥ mĩam facit
ꝓximꝰ intelligatur. ⁊ specialit̃ ip̃e dĩ
filiꝰ qui nobis ꝑhumanatatẽ ꝑxinus
factus est designetur. S usꝑiciens aũ
iho dixit. homo quidam descendebat
abihrłm ingericho. ⁊ incidit in latrones.
homo iste adam intelligitur. iħrłm
ciuitas celestis: acuiꝰ beatitudine lapsus
ẽ in hanc uitam mortalem. Edbene ie¬
richo que luna intp̃tatur significat. ua¬
riis defectibꝰ incerta. Latrones intellige
diabolũ ⁊ anglos eius : in quos ñ in ã¬
deret nͥ prins intus tumuisset. Uera ẽ
enĩ sentencia dicens: ante ruinam ex¬
altatur cor. Qui eciam despoliauerũt
eum.⁊ plagis inpositis abierunt semi¬
uiuo relicto. Despoliauerunt eũ glã in¬
mortalitatis: ueste ignocencie. Pla¬
ge peccata sunt. quibus nature huma¬
ne integritas uiolata fuit. Abierunt
autẽ ñ ab insidus aliquatenꝰ cessando.
s earũdem insidiarũ fraudes occui¬
tando. Semi uiiiũi reliquerunt. qr ra¬

Expanded text:
iam facit, proximus intelligatur, et specialiter ipse Dei Filius, qui nobis per humanitatem proximus factus est, designetur. Suspiciens autem Jesus, dixit: Homo quidam descendebat ab Jerusalem in Jericho, et incidit in latrones. Homo iste, Adam intelligitur. Jerusalem, civitas coelestis, a cujus beatitudine lapsus est in hanc vitam mortalem. Quod bene Jericho, quae luna interpretatur, significat, variis defectibus incerta. Latrones intellige diabolum et angelos ejus, in quos non incideret, nisi prius intus tumuisset. Vera est enim sententia dicens: Ante ruinam exaltatur cor . Qui etiam despoliaverunt eum, et plagis impositis, abierunt, semivivo relicto. Despoliaverunt eum gloria immortalitatis et veste innocentiae. Plagae, peccata sunt, quibus naturae humanae integritas violata fuit. Abierunt autem, non ab insidiis aliquatenus cessando, sed earumdem insidiarum fraudes occultando. Semivivum reliquerunt, quia ra
Abbreviated transcription (Latin):
cũq approbatis ut faciant uob homi¬
nes. ⁊ uos facite illis. Licet gͥ diuersa
sint p̃cepta: quibꝰ aut utiliter que sũt
appetenda cupimꝰ. aut que uitanda ft̃
utilit̃ p̃cauemꝰ: unũ tñ sunt in radi¬
ce caritatis qr omĩa indilectione dĩ
⁊ ꝓximi facere debemꝰ : Recte itaq
dicit legem ⁊ ꝓpħas referri ad duo m̃¬
data caritatis. qr totus decalogus et
monita ꝓphãrũ ibi hñt finem. Uidee¬
amꝰ gͣ decalogum. S qr qd̃ capitur me¬
tro meliꝰ retinetur. ecce x cordis resonat
custodia legis ¶Cuncripotens unꝰ: nõ
est alius deus ullus..
Ipsius nullã caueas formare figuram.
hoc nom̃ frustra ñ sumas: sabbã serua.
Quatuor ħ uissa cõclusit pͥma tabella:
Cet̾a sex. tabule sic s̃ ĩscͥpta scciẽ.
Longius ut dures: has ĩ bonore parentes
Ne ferias gladio: ne sis mechꝰ. neq lat᷑.
Non falsuꝰs testis: ñ sis in hians alienis

Expanded text:
cunque approbatis ut faciant vobis homicunque approbatis ut faciant vobis homines, et vos facite illis . Licet igitur diversa sint praecepta, quibus aut utiliter quae sunt appetenda cupimus, aut quae vitanda sunt utiliter praecavemus; unum tamen sunt in radice charitatis, quia omnia in dilectione Dei et proximi facere debemus. Recte itaque dicit, legem et prophetas referri ad duo mandata charitatis, quia totus Decalogus et monita prophetarum ibi habent finem. Videamus ergo Decalogum: Sed quia quod capitur metro melius retinetur, Ecce decem chordis resonat custodia concordia legis. Cunctipotens unus, non est alius Deus ullus. Ipsius nullam caveas formare figuram. Hoc nomen frustra non sumas, Sabbata serva. Quatuor haec jussa conclusit prima tabella. Caetera sex tabulae sic sunt inscripta secundae: Longius ut dures, habeas in honore parentes. Ne ferias gladio, nec sis moechus, neque latro, Non falsus testis, non sis inhians alienis
Abbreviated transcription (Latin):
mũ ẽ unum am̃ suꝑom̃ia diligere. et
ħ añ omĩa debemiꝰ quasi unicñ pietatis
fundam̃tũ locare. Idõ ñ dixit cognosces
um est humane nature. diligere aut̃¬
autem religiosi cordis et recti. huic
simile est de dilectione ꝓximi: qr ima
dilectioĩs in ꝓximũ. it dilectio inꝓ
rebus dilectio clĩ expͥmitur: ut nicħ re¬
maneat in homine qd̾ ñ diuine dilec¬
tioni subdatur. Nam dũ dicitur dili¬
ge dm̃ ex toto corde tuo om̃s cogitati¬
ones in dm̃ referendas p̃cepit. Dum uͦ
dicttur ex tota anima tua : om̃s asfec¬
tus tiones anime ad dm̃ referri uissit.
um uͦ ad iecit ex tota m̃te: omẽm rati¬
oñe indicat humauã qua intelligimꝰ
⁊ discernimꝰ in rebꝰ diuinis ẽẽ occũpan¬
dam. Ubi aũ dicit ex tota uirtute.¬
bonũ ꝑseuerancie iniungit. Item duo
sunt erga ꝓximi dileotionẽ seruan¬
da: ut et᷑ beneficii impensione foue¬
atur. ⁊ nulla malicia ledatur. hoc est
qd̾ tĩbi ñ uis alii ne feceris. ⁊ õmĩa que¬

Expanded text:
um est, unum Deum super omnia diligere, et hoc ante omnia debemus quasi unicum pietatis fundamentum locare. Ideo non dixit, cognosces,um est humanae naturae; diligere autem, religiosi cordis et recti. Huic simile est de dilectione proximi, quia dilectionis in proximum, et dilectio in rebus dilectio Dei exprimitur, ut nihil remaneat in homine quod non divinae dilectioni subdatur. Nam dum dicitur: « Dilige Deum ex toto corde tuo, » omnes cogitationes in Deum referendas praecepit. Dum vero dicitur « ex tota anima, » omnes affectiones animae ad Deum referri jussit. Dum vero adjecit « ex tota mente » omnem rationem indicat humanam, qua intelligimus et discernimus in rebus divinis esse occupandam. Ubi autem dicit « ex tota bonum perseverantiae injungit. Item duo sunt erga proximi dilectionem servanda, et ut beneficii impensione foveatur, et nulla malitia laedatur. Hoc est, quod tibi non vis fieri, alii ne feceris , et omnia quae
Abbreviated transcription (Latin):
ortdmnauit his qui eugliũ anm̃ciant
de eugłio uiuere: s nos ñ ufi sumus
hac potestate. nequẽ ur̃m grauaremꝰ.
ebitor rediens reddet qd̾ ꝓmisit : cũ
dñs inuditio dicet. Quia suꝑ pauca
fuisti fidelis. suꝑ multa te constitu¬
am. intra ingaudiũ dm̃i tui. Quus
hoꝵ triũ uidetur tibi ꝓximiꝰ fuitse.
illi qui incidit in latrones At ille di¬
xit. Qui fecit mĩam in illũ. Et ait
ill ihc̃. Sade: tu fac similit̃. Nemo
nobis magis est ꝓximꝰ qũã qui uultĩa
mũ : diligamꝰ oẽ om̃s unitatores .xͥ. Quod
ait sac ⁊ tu similit. tale ẽ. Quicquid ua¬
les inꝓx̃imi necessitate subleuanda uł

Expanded text:
s qui Evangelium annuntiant: de Evangelio vivere, sed nos non usi sumus hac potestate, ne quem vestrum gravaremus . » Debitor rediens reddet quod promisit, cum Dominus in judicio dicet: « Quia super pauca fuisti fidelis, super multa te constituam: intra in regnum Domini tui . » « Quis horum trium vididit in latrones? At ille dixit: Qui fecit misericordiam in illum. Et ait illi: Vade, et tu fac similiter. » Nemo nobis magis est proximus quam qui vulnera mum, diligamus et omnes imitatores Christi. Quod ait: « Fac et tu similiter, » tale est. Quidquid vales i
Abbreviated transcription (Latin):
xerunt. Et dicebant eis. Uos deor¬
sũ estis: ego desuꝑnis sum. Idõ t̾ram sa¬
pitis. quiã sicut serpentes t̾ram man¬
ducatis. Qd ẽ t̾ram manducatis ꝰ. Ter¬
renis pascimini. trenis delectamiti.
trenis inhiatis. cor sut sũ ñ habe¬
tis. desurꝑnis sum .i. apatrȩ.cumeo
excedens omĩa. Uos de mũdo hoc
estis: ego ñ sum de ħ mũdo. dixi gͦ
uobis. qr moriemini inpeccatis ur̃is.¬

Expanded text:
xerunt. Et dicebat eis: Vos de deorxerunt. Et dicebat eis: Vos de deorsum estis, ego de supernis sum. Ideo terram sapitis, quia sicut serpentes terram manducatis. Quid est, terram manducatis? Terrenis pascimini, terrenis delectamini, terrenis inhiatis, cor sursum non habetis. De supernis sum, id est a Patre, cum eo excedens omnia. Vos de mundo hoc estis, ego non sum de hoc mundo. Dixi ergo vobis, quia moriemini in peccatis ves
Abbreviated transcription (Latin):
hic nõ fuit forsitan uidet ⁊ patrem.
u̾bũ scilicet dubitationis: qr ñ inc̃pa¬
bat dñs inc̃dulitatem. s docebat. Ne
mireris gͦ de u̾bo dĩ. siue dicat forsi¬
tam. sine alio mͦ loquatur: qñquidem
plene ñ conp̃hendis u̾bũ hominis.
et querłtis me. et inpeccato ur̃o
moriemini. Non desiderio queretis me:
s hodio. Post quam abscessit dñs q̃¬
sierunt ilbũ et qui oderunt et qui
amauerunt.:Ili ꝑsequendo. isti habere
cupiendo. Quo ego uado: nos ñ po¬
testis uenire ħ et discipulis alibi dixit.
ñ auferendo spem ut istis: s p̃dicendo
dilationẽ. Nicebant gͦ uidĩ. Nũ quid
int̃ficiet semet ipsum. qr dicit quo
ego uado uos nͣ potestis uenire:Stul¬
tã u̾ba. quasi ipsi in mortales ẽẽnt. et
uenire ñ possent quo ille iret si se in¬
t̃fecisset. Dñs aũ dicebant ñ de morte
s de gtã ad quam ibat pꝰ mortem Sed
illi omiã carnalit sapientes: ñ intelle¬

Expanded text:
Hic non fuit, forsitan videt et Patrem, Hic non fuit, forsitan videt et Patrem, verbum scilicet dubitationis, quia non increpabat Dominus incredulitatem, sed docebat. Ne mireris ergo de verbo Dei, sive dicat forsitan, sive alio modo loquatur, quandoquidem plene non comprehendis verbum hominis. et quaeretis me, et in peccato vestro moriemini. Non desiderio quaeretis me, sed odio. Postquam abscessit Dominus, quaesierunt illum et qui oderunt, et qui amaverunt: illi persequendo, isti habere cupiendo. Quo ego vado, vos non potestis venire. Hoc et discipulis alibi dixit, non auferendo spem ut istis, sed praedicando dilationem. Dicebant ergo Judaei: Nunquid interficiet semetipsum, quia dicit: quo ego vado, vos non potestis venire? Stulta verba, quasi ipsi immortales essent, et venire non possent quo ille iret, si se interfecisset. Dominus autem dicebat non de morte, sed de gloria ad quam ibat post mortem. Quod illi, omnia carnaliter sapientes, non intelle
Abbreviated transcription (Latin):
patrem ieũ. Si me sciretis. forsitan
et paite ieũ sciretis. Me homuñẽ tã¬
tũ putatis. iõ patr̃ẽ in eũ hominẽ q̃¬
ritis. Ille qui omĩa scit. qñ dicit for¬
sitã ñ dubitat. s inc̃pat. Ohomo cũ
incorde tuo est uerbum. aliud est quã
sonꝰ. s ut transeat ad me. sonũ quasi
uehiculũ querit. assumit sonum.
in ponit se quodam᷑ in uehiculũ. tr̃as¬
currit aerem. uenit adme. nec rece¬
dit ate. Sonus autem ut ueniret
ad me recessit ate. nec ꝑstitit apud
me. Uerbum gͦ qd̾ erat incorde tuo. nt̃i¬
quid sono p̃tereunte p̃terut: Sonꝰ me¬
dius transu olanit. u̾bum uͦ qd̃ assũp¬
sit sonũ ẽ apd̃ me. ⁊ ñ recessit ate ħ
attñde. quisquis es examinator sono¬
rũ. Uerbum dĩ cõtennis. qui u̾bũ ho¬
minis ñ conp̃hendis. Scit ds̃ omĩa &
eciam dixit discipulis talem sentñciam
qualẽ modo uidñ. qñ philippꝰ postula¬
uit eũ dicens. Dñe ostñde nobis patrẽ.
hẏppe qui uidet me uidet ⁊ patrem.

Expanded text:
Patrem meum. Si me sciretis, forsitan et Patrem meum sciretis. Me hominem tantum putatis, ideo Patrem meum hominem quaeritis. Ille qui omnia scit, quando dicit forsitan, non dubitat, sed increpat. O homo! cum in corde tuo est verbum, aliud est quam sonus, sed ut transeat ad me, sonum quasi vehiculum quaerit, assumit sonum, imponit se quodammodo in vehiculum, transcurrit aerem, venit ad me, non recedit a te. Sonus autem ut veniret ad me, recessit a te, nec perstitit apud me. Verbum ergo quod erat in corde tuo, nunquid sono praetereunte praeteriit? Sonus medius transvolavit, verbum vero quod assumpsit sonum, est apud me, et non recessit a te. Hoc attende, quisquis es examinator sonorum. Verbum Dei contemnis, qui verbum hominis non comprehendis? Scit Deus omnia. Qui etiam dixit discipulis talem sententiam qualem modo Judaeis, quando Philippus postulavit eum, dicens: Domine, ostende nobis Patrem. Philippe, qui videt me, videt et Patrem .
Abbreviated transcription (Latin):
det quã tempꝰ precedens. Nuo dena¬
ru sunt duo testam̃ta. in quibꝰ et̃i
regis nom̃ ⁊ imago continetur. Sta¬
bulariꝰ est chorus discipuloꝵ. quibꝰ
rurs. qd in duobꝰ denariis ñ accepit.
cũ paulus apir dicit. De nirginibus

Expanded text:
det quam tempus praecedens. Duo denarii sunt duo Testamenta, in quibus aeterni Regis nomen et imago continentur. Stabularius est chorus discipulorum, quibrius quod in duobus denariis non accipit, cum Paulus apostolus dicit: De virginibus
Abbreviated transcription (Latin):
in lege. Ticet pharisei ⁊ sadducei int̃
se contrarii eẽnt. tñ pari m̃te cõsense¬
runt ad tẽptandũ dñm. qd̃ legimus
fecisse herodem ⁊ pilatũ in nece lñi
harisens sepe confutatis. malicia et li¬
uor nutrit impudenciã. Itaq nudi aue¬
ritate multitudine se armauerunt.
dicentes ap̃ se. Om̃s loquamur ꝑ unũ.
ut si fuerit uictus uideatur confusus.
Magistrũ uocat: cuiꝰ ñ uult ẽẽ discipu¬
lus. Simplicissimꝰ int̃rogator ⁊ malig¬
nissimꝰ isidiator de magno mandato
int̃rogat. qui nec minimum obseruat.
Ille enĩ debet int̾rogare de maiori iusti¬
çia. qui minorẽ cõpleuit. Ait iłli iħc.¬

Expanded text:
 Licet Pharisaei et Sadducaei inter se contrarii essent, tamen pari mente consenserunt ad tentandum Dominum, quod legimus fecisse Herodem et Pilatum in nece Domini. Pharisaeis saepe confutatis, malitia et livor nutrit impudentiam. Itaque nudi a veritate multitudine se armaverunt dicentes apud se: Omnes loquamur per unum, ut si fuerit victus, videatur confusus. Magistrum vocat, cujus non vult esse discipulus. Simplicissimus interrogator et malignissimus insidiator de magno mandato interrogat qui nec minimum observat. Ille enim debet interrogare de majori justitia qui minorem complevit. « Ait illi
Abbreviated transcription (Latin):
mors neq conubia. Saducei ñ crede¬
bant ẽẽ coniugia pꝰ mortẽ. qñquidem
ipsam resurrectionẽ negabant. s de¬
fensionẽ erroris sui putabant se inue¬
nisse. apud se dicentes. Sicut ñ est pꝰ¬
sibile ut mulier que fuit.Sii. uirt
sit uniꝰ uxor priuata aut om̃iũ cõmu¬
nis: sic ñ ẽ possibile ut fiat resurrectio
mortuoꝵ. Uuare dñs cũ de ieuinis
elymosinis cet̃is ꝙ urtutibꝰ spũalibus
actus carnales oꝑa sunt animaliũ. p̃¬
cipue tm̃ actus libidinis: sic: onĩs
quidẽ uirtutes spũales tes suitt angũ.¬
ce. p̃cipue tm̃ castitas U inths e
marcus hñt neq nubent neq nubent᷑.
g̃to idiomati latina cõsuetudo ñ res¬
⁊ uiri uxores ducere. S nos simpliciter
dictum intelligamꝰ neq nubent. neq
neq nubentur mulieres. ħ respicit ad
uirtutẽ dĩ: seq̃ncia uͦ ad hoc ꝙ dixerit.
resurgant mortui. ñ legistis in ũbro mo¬
usi suꝑ rubũ. qr dictum est adeo. quo¬
m dixerit iłl ds: Ego sum ds abmam¬

Expanded text:
mors, neque connubia. Sadducaei non credebant esse conjugia post mortem, quandoquidem ipsam resurrectionem negabant, sed defensionem erroris sui putabant se invenisse apud se dicentes: Sicut non est possibile, ut mulier quae fuit septem virorum sit unius uxor privata, aut omnium communis: sic non est possibile, ut fiat resurrectio mortuorum. Quare Dominus, cum de jejuniis et eleemosynis caeterisque virtutibus spiritualibus actus carnales opera sunt animalium, praecipue tamen actus libidinis: sic et omnes quidem virtutes spirituales res sunt angelicae, praecipue tamen castitas. Ubi Matthaeus et Marcus habent, neque nubent, neque nubentur, Graeco idiomati Latina consuetudo non resulieres, et viri uxores ducere. Sed nos simpliciter dictum intelligamus, neque nubent viri, neque nubentur mulieres. Hoc respicit ad virtutem Dei, sequentia vero ad hoc quod dixerat: resurgant mortui, non legistis in libro Moysi, supra rubum, quia dictum est a Deo, quomodo dixerit illi Deus: Ego sum Deus Abra
Abbreviated transcription (Latin):
ta anima. ⁊ ex tota fortitudine:⁊ dili¬
gere ꝓximum tanquã se ipsum mauis
est om̃ibꝰ holocaustomatibus ⁊ sacri¬
siciis. Ostũdit ex hac responsione scri
ba. sepe int̃ scribas et phariseos fuisse
questionẽ. qd̃ ẽẽt maximũ mandatum:
Quibꝰdam hostias et sacrificia laudantibꝰ
aluis ficlĩ et dilectionis oꝑa p̃ferentibus
eo qd̾ plures patres añ legem absq õi
uictimarũ ⁊ sacrifitioꝵ consuetudine
ex fide tantũ que ꝑdilectione oꝑatur
placussent. nemo añ absq fide ⁊ di¬
sectione ꝑsacrificia. Nos aũ magnũ
et minimũ mandatũ dicimꝰ: quantũ
ad dignitatem. Aliquin utilitas om̃iũ¬
mandatoꝵ una ẽ. et sic omĩa sibi co¬
herent ut alterũ ẽẽ ñ possit sine alt̃o.
ut fundam̃tũ licimꝰ melus eẽ. cũ tũ
nec funclam̃tũ sine edificatione nec
ista sine illo ẽẽ possit. Non gͥ funda¬
m̃tũ est utiliꝰ edificatione s dignius

Expanded text:
itudine, et diligere proximum tanquam seipsum, majus est omnibus holocautomatibus et sacrificiis. BEDA. Ostendit ex hac responsione Scriba, gravem saepe inter Scribas et Pharisaeos fuisse quaestionem, quod esset maximum mandatum, quibusdam hostias et sacrificia laudantibus, aliis fidei et dilectionis opera praeferentibus, eo quod plures patres ante legem absque omni victimarum et sacrificiorum consuetudine, ex fide tantum quae per dilectionem operatur, placuissent, nemo autem absque fide et dilectione per sacrificia. Nos autem magnum et primum mandatum dicimus quantum ad dignitatem. Alioquin utilitas mandatorum Dei una est, et sic omnia sibi cohaerent, ut alterum esse non possit sine altero, ut fundamentum dicimus melius esse, cum tamen nec fundamentum sine aedificatione, nec ista sine illo esse possit. Non igitur fundamentum est utilius aedificatione, sed dignius,
Abbreviated transcription (Latin):
ut legitur in ꝓlogo genesis. Fo̾rte ali¬
qui dĩsceptabunt qd engłista ioħs cõ¬
iemoret hic festuntatem scenophegie
Ci huiꝰ mõi facile fortassis suꝑ sedebũt.
si clilig̾nt̃ attñdant. qualit̃ intħs̃ ⁊ mar¬
cus de eiectis de templo referant. cet̾as¬
ꝙ similes seu rerum tpr̃m transpositi¬
ones. Non enim erat sp̃o cdatus. ꝙ¬

Expanded text:
ut legitur in prologo Genesis . Forte aliut legitur in prologo Genesis . Forte aliqui disceptabunt, quod evangelista Joannes commemoret hic festivitatem scenopegiae, sed in hujusmodi facile fortassis supersedebunt, si diligenter attendant, qualiter Matthaeus et Marcus de ejectis de templo referant, caeterasque similes seu temporum seu rerum transpositiones. Non enim erat spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
bant.⁊ ñ intelligebant. Populus qũe nõ
cognoui seruuit mͥ. inanctiti auris obe¬
diuit mͥ. Illi ñ audierunt dñm in quoꝵ
oculis fuit. illi audierunt inquoꝵ auti¬
bus sonuit. Innouissimo aũ die magno
festiuitatis stabat iħc. et clamabat di¬
cens. Si quis sitit. ueniat adine et bi
bat qui credit inme sicut dicit scrip¬
tura. flumina de uentre euis fiuent
acceptiui erant credñtes in eum. hic
exponit ad quẽ potum uocauerit fici¬
entes i. refici desiderantes amore cli¬
uino. Qui gͦ sitit. ueniat affectu amo¬
ris. passibus fidĩ. recedũdo ab amore mũ¬
di.⁊ bibat sp̃m scm̃: quẽ cũ bibert. flu¬
mina aque uiue fluent de uentre eiꝰ.
Ueut̃ uitioris hominis est consciencia con¬
dis. flumina sunt beniuolencia qua
consulit ꝓximo exaqua uiua . i. ex gr̃a
purgante nĩtes ac iuiificante. Non
enim̃ fuit aqua uiua de uentre eius.
qui qd̾ bibit putat sibi soli debere suf¬
ficere. hoc testimoniũ ẽ in ꝓuerbus.

Expanded text:
 Populus quem non cognovi, servivit mihi, in auditu auris obaudivit mihi . Illi non audierunt Dominum, in quorum oculis fuit; illi audierunt, in quorum auribus sonuit. In novissimo autem die magno festivitatis, stabat Jesus et clamabat, dicens: Si quis sitit, veniat ad me etiptura, flumina de ventre ejus fluent accepturi erant credentes in eum. Hic exponit ad quem potum vocaverit sitientes, id est refici desiderantes amore divino. Qui ergo sitit, veniat affectu amoris, passibus fidei recedendo ab amore mundi, et bibat Spiritum sanctum, quem cum biberit, flumina aquae vivae fluent de ventre ejus. Venter interioris hominis est conscientia cordis; flumina sunt benevolentia qua consulit proximo ex aqua viva, id est ex gratia purgante mentes et vivificante. Non enim fluit aqua viva de ventre ejus, qui quod bibit, putat sibi soli debere sufficere. Hoc testimonium est in Proverbiis,
Abbreviated transcription (Latin):
bñ prius que cesaris sunt teddenda
mirati sunt: et relicto eo abiettunt. Cũ
rantes: qr ñ hñt tẽprandi locũ. E st eni
extra querelam in uirie cesar reddi
qd̃ cesaris est: dõ aũ que eiꝰ ꝓpria sunt
reddere nos oportere. uidelicet corpis.
animã. uoluntatẽ. a beo enĩ hec. et ori¬
n illo die accesserunt ad eum sad¬
ducei. qui dicunt ñ ẽẽ resurrecti¬
onẽ. ⁊ int̾rogauerunt eũ dicentes. Ma¬
gister mones dixit. si quis mortuus fu¬
erit ũ hñs filios: ut diicat fr̃ eiꝰ uxorẽ
illlꝰ.⁊ suscitet sem̃ fratri suo. Erant aut̃

Expanded text:
bene prius quae Caesaris sunt reddenda bene prius quae Caesaris sunt reddenda mirati sunt, et relicto eo, abierunt. HILrantes, quia non habent tentandi locum. Est enim extra querelam injuriae, Caesari reddi quod Caesaris est; Deo autem quae ejus propria sunt reddere nos oportere, videlicet corpus, animam, voluntatem. Ab eo enim haec et oriIn illo die accesserunt ad eum Sadducaei, qui dicunt non esse resurrectionem, et interrogaverunt eum, dicentes: Magister, Moyses dixit: Si quis mortuus fuerit non habens filios, ut ducat ejus frater uxorem illius, et suscitet semen fratri suo. Erant autem
Abbreviated transcription (Latin):
tabatur. ⁊ non habebat imaginẽ cesatis.
Et ait illis iħc. Cuiꝰ est ħ imnago:. et su¬
pra scriptio. Dicunt ei. Cesaris. Int̾rogat
non ignorans. s ut ad sermonem eoꝵ
cõpetent̃ responderet. Tiberiũ sub quo
passus est dñs pͥui legnũ angusti dicit
hic cesarem: qui in loco untici successerit.
ñs autem reges romani agaio cesare
qui inꝑiũ aiti puerat: cesares appellan ft̃.
Tunc ait illis. Reddite gͦ que sunt ce¬
saris cesari: ⁊ que sunt aĩ clõ. C esaris st̃
nũmꝰ. tͥbutũ. peccunia. dĩ uͦ sunt deci¬
me. pͥmicie. oblationes. Et sicut cesar
exigit inp̾ssionem. sue unaginis. sic et
As̃ aĩam : lumine uultus sui signatam.
ñ habuit imaginẽ cesaris. cur censum
dedit. Non de suo dedit. s mũdo red¬
didit qd̃ etat mũdi. ẜt si tu ñ uis obno¬
xius ẽẽ cesari. noli habẽ que sunt mũ¬
di.S si habes diuicias. obuoxius cesa¬
ri es. Siuis treno regi. nichil debere
omĩa tua relinque: xp̃m resauere. et

Expanded text:
imaginem Caesaris. Et ait illis Jesus: Cujus est haec imago et superscriptio? Dicunt ei: Caesaris. Interrogat non ignorans, sed ut ad sermonem eorum competenter responderet. Tiberium sub quo passus est Dominus, privignum Augusti, dicunt hic Caesarem, qui in loco vitrici successerat. Omnes autem reges Romani a Caio Caesare qui imperium arripuerat, Caesares appellati sunt. Tunc ait illis: Reddite ergo quri, et quae sunt Dei, Deo. Caesaris sunt nummi tributum, pecunia; Dei vero sunt decimae, primitiae, oblationes. Et sicut Caesar exigit impressionem suae imaginis, sic et Deus animam lumine vultus sui signatam. stus non habuit imaginem Caesaris, cur censum dedit? Non de suo dedit, sed mundo reddidit quod erat mundi. Et si tu non vis obnoxius esse Caesari, noli habere quae sunt mundi. Sed si habes divitias, obnoxius Caesari es. Si vis terreno regi nihil debere, omnia tua relinque, Christum sequere, et
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possunt. gaudent tñ in sanguine et
mnorsibus. He talibꝰ ait ꝓpħã. Molliti sunt
serinones euis suꝑoleum.⁊ ip̃i funt iacu¬
la. Hicgͦ nobis quid tibi uidetur. Licet
censum dari cesari an non: Fraudulen.¬
ta uit̃rogatio sũbħ sensu: Non est uistũ
ut nos serui sũmi regis t̾renis regibꝰ ser¬
uiamꝰ. Si eñ indignũ est ut homo uniꝰ
regis alt̾i regi seriuat. Et si hoo fecerit. in¬
uriam faciet dũo suo. quanto magis in¬
dignũ est ut cultores dĩ humanis potes
nis ꝓ om̃ibꝰ miltantibꝰ ad securitatem
⁊ pacem. debere tributa ꝑsolui. ꝓqua
seditione. pꝰ ea regnũ ⁊ patria destructa
sunt. Ad gͥ pharisei ħ ꝓuocant respen¬
denitem. ut dicat nonꝰ debere solui tri¬
buta. ⁊ iñ contra romanos seditionis
actor teneatur. Coguita aũ iħ̃o nequi¬
cia eoꝵ.ait. Ed me tẽptatis hypocrite:
ostendite mͥ numisma census. dt̃ illi

Expanded text:
non possunt, gaudent tamen in sanguine et non possunt, gaudent tamen in sanguine et morsibus. De talibus ait Propheta: Molliti sunt sermones eorum super oleum, et ipsi sunt jacula . Dic ergo nobis quid tibi videtur? Licet censum dare Caesari an non. Fraudulenta interrogatio, sub hoc sensu, non est justum ut nos, servi summi regis terrenis regibus serviamus. Si enim indignum est ut homo unius regis alteri regi serviat, et si hoc fecerit, injuriam faciet domino suo: quanto magis indignum est, ut cultores Dei humanis potestnis pro omnibus militantibus, ad securitatem et pacem, debere tributa persolvi. Pro qua seditione postea regnum et patria destructa sunt. Ad hoc igitur Pharisaei provocant respondentem, ut dicat non debere solvi tributa, et inde contra Romanos seditionis auctor teneatur. Cognita autem Jesus nequitia eorum, ait: Quid me tentatis, hypocritae? Ostendite mihi numisma census. At illi
Abbreviated transcription (Latin):
Non times pͣlatã ꝑsonam. s eque dicis
u̾itatẽ maioribus ⁊ minoribus. Magi
uocant ⁊ ueracem ut quasi laudatũs
mist̾iũ cordis sui simplicit᷑ eis aꝑiat.
eos q uelit habe discipulos. ꝑherodi¬
anos intellige gentiles. herodi retrarche
qui ioħm decollauit famulantes: siue
alii herodi anti patris filio. Quale consi.¬
liũ : tales ⁊ consiliatores. Cognabant
apudse sacerdotes. Om̃s squnt qr mi¬
miq euts sumiꝰ : inimmicoꝵ testimoniũ
eciam si uerũ sit reꝓbatur. Et iõ ꝑse
ipsos ũ int̃rogant. nͥan inimicus man¬
festus melior est quã amicus fic tus.
fãcilius enũ dum uitatur timetur. Mi¬
serunt gͦ discipłõs suos eum int̃rogare
quasi minus suspectos ut aut eum abs¬
condite deciꝑent. aut dep̃hensi minus
erubescerent.S discipul pares erant
magistris suis in malicia. quamus etate
minores. Nam ⁊ pulli secpenciũ statura
sunt breuiores. ueneno autẽ equales. et
catuli iuporum adhuo tener ⁊ si uenari

Expanded text:
Non times praelatam personam, sed aeque dicis veritatem majoribus et minoribus. Magistrum vocant et veracem, ut quasi laudatus mysterium cordis sui simpliciter eis aperiat, eosque velit habere discipulos. Per Herodianos intellige gentiles, Herodi tetrachae qui Joannem decollavit famulantes, sive alii Herodi Antipatri filio. Quale consilium, tales et consiliatores. Cogitabant apud se sacerdotes: Omnes sciunt quia inimici ejus sumus, et inimicorum testimonium, etiamsi verum sit, reprobatur. CHRYSipsos non interrogant: nam inimicus manifestus melior est quam amicus fictus: facilius enim, dum timetur, vitatur. Miserunt ergo discipulos suos eum interrogare quasi minus suspectos, ut aut eum abscondite deciperent, aut deprehensi minus erubescerent. Sed discipuli pares erant magistris suis in malitia, quamvis aetate minores. Nam et pulli serpentium statura sunt breviores, veneno autem aequales, et catuli luporum adhuc teneri, etsi venari
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ multũ eruitis. In rubo similitudo nr̃a
fuit. qr ignis ibi arclebat. s ñ euis spi¬
nas consumebat. Sic in nobis eloquiũ
diuinũ ignitũ est. nec spinas nr̃as sub
maledicto germinatas absumit. Inqui¬
ens ds̃ abraam. ds̃ ysaac. ds̃ iacob t̃
dm̃ noĩando tͥnitatẽ significat. dm̃ ite
hab̾e in t̾ra uiuenciũ. Si enĩ ãbraam
hisaac ⁊ iacob morientes ꝑussent. nõ
diceretur as eoꝵ ẽẽ. qr non eẽnt. Nc̃
aũ quomͦ negabuntur ẽẽ futuriq
semꝑ. illi quoꝵ se eẽ ꝓfitetur et̃nitas:

Expanded text:
 HIERON. In rubo similitudo nostra fuit, quia ignis ibi ardebat, sed non ejus spinas consumebat. Sic in nobis eloquium divinum ignitum est, nec spinas nostras sub maledicto germinatas absumit. Inquiens: Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Jacob, ter Deum nominando, Trinitatem significat; Deum iterhabere in terra viventium. Si enim Abraham, Isaac et Jacob morientes periissent, non diceretur Deus eorum esse, quia non essent. Nunc autem quomodo negabuntur esse, futurique semper ill
Abbreviated transcription (Latin):
pedũ tuoꝵ. Istud dicere dñi anͣo. est
equalem sibi filiũ gn̾are: Sño meo
dixit dicit dauid. non sedm qd̾ de
eo natus est. s scdm̃ qd̾ de patre sem¬
ꝑ fuit. Qdaute apatre subicuintur in¬
iinici siue uolentes sine nolentes. nõ
infirmitatẽ filii. s unitatem nature

Expanded text:
OS. Istud dicere Domini Domino, est aequalem sibi Filium generare. Domino meo dicit David, non secundum quod de eo natus est, sed secundum quod de Patre semper fuit. Quod autem a Patre subjiciuntur inimici, sive volentes sive nolentes, non infirmitatem Fili
Abbreviated transcription (Latin):
locꝰ mĩe quẽ calcabimꝰ pede mentis gra.¬
dientis in dñi nr̃ erit. St gͥ huic pe¬
di forciꝰ uinitam. utinã pes alt̃ ener¬
uetur. quo mens adt̾rena graditur.
iuxta qd̃ angłs benedicens iacobfe¬
cisse legitur. Ro xxi xliii.
Et cũ stabitis ad orandũ dimit¬
ttẽ si qͥd habetis ad u̾sus aliquẽ. ut

Expanded text:
ricordiae quem calcabis pede mentis gradientes in Deum, noster erit. Ut igitur huic pedi fortius innitamur, utinam pes alter enervetur, quo mens ad terrena graditur, juxta quod angelus benedicens Jacob fecisse legitur . R. 126VI M. 44 Et cum stabitis ad orandum, dimittite si quid habetis adversus aliquem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
intemplo: ꝓpͥũ cuiꝰ officiũ est. cognitionẽ
dĩ afferre. ⁊ intelligñciã nominis eius
potestatis ꝙ p̃stare. Ad hoc enĩ missus ue¬
netat. ex et̃nitate deduc tꝰ. Populus itaq
suspensus erat .i. elongatꝰ asermone
pͥncipũ. doctrinĩa xͥ confitens ẽẽ potio¬
rem. et qd ipsi principes dãpnationis cau¬
Audierunt pharisei turbam murmu¬
rantẽ de illo hec. A .lxxx.iiii.

Expanded text:
proprium cujus officium est cognitionem Dei afferre, et intelligentiam nominis ejus potestatisque praestare. Ad hoc enim missus venerat, ex aeternitate deductus. Populus itaque suspensus erat, id est elongatus a sermone principum, doctrinam Christi confitens esse potiorem, et quod ipsi principes damnationis cauAudierunt Pharisaei turbam murmurantem de illo haec. A. 79I M.
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ ⁊ stridorẽ denciũ. uł ad conplim¬
dam resuitectionis uetitatem m¬
tellige: uł certe ĩo ligantur manus
⁊ pedes. ut desistantꝰ male oꝑati et
curre ad effundendũ sangunem. Que
ñc sponte ligantur in uitio. tũc in
supplitio ligãbuntur dolendo. Infle¬
tu quoq oculoꝵ ⁊ stridore denciũ.
ꝑ methaphotã m̃bros corporaliũ mag¬
u̾itudo oftenditur corũttors. Ext̃io

Expanded text:
lorum et stridorem dentium, vel ad comprobandam resurrectionis veritatem intellige, vel certe ideo ligantur manus et pedes, ut desistant male operari, et currere ad effundendum sanguinem. Quae nunc sponte ligantur in vitio, tunc in supplicio ligabuntur dolendo. In fletu quoque oculorum et stridore dentium per metaphoram membrorum corporalium magnitudo ostenditur tormentorum. E
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ñ uult ibi absens. Intrauit ut uide¬
sitaturus est xͥanos qui suꝑ m̃sam scͥp¬
turarũ recũbunt .i. requiescunt. ⁊celesti¬
bꝰ replentur doctrinis. Sestem nup¬
cialem accipe p̃cepta dm̃. Si quis g¬
intempore iudicii fuerit inuentꝰ sũp
nomine xͥano indutus exuuus uet̃is
homini : aucli istud. Amice. quom
huc intrasti: Amicũ uocat. qd̾ inuita
tuatus : ÷ que ita habetur in duobꝰ p̃¬
ceptis .i. indilectionẽ dĩ : ꝓximi. sicut
texitur. Amice dicit. ac si apte dicat.
nr̃a. s in illo die qñ sol  luna stabit¬

Expanded text:
esens; ubi non vult, ibi absens. Intravit ut videsitaturus est Christianos, qui super mensam Scripturarum recumbunt, id est requiescunt, et coelestibus replentur doctrinis. Vestem nuptialem accipe praecepta Domini. Si quis igitur in die judicii fuerit inventus, sub nomine Christiano, indutus exuviis veteris hominis, audiet istud: Amice, quomodo huc intrasti? Amicum vocat, quod invitatizatus, et quae ita habetur in duobus praeceptis, id est in dilectione Dei et proximi, sicut texitur. Amice, dicit, ac si aperte dicat: nostra, sed in illo die, quando sol et luna et
Abbreviated transcription (Latin):
sentencia infertur. ¶ ul̃ti au̾tem
sunt uocati: pauci uero electi: dale
est qd dicit. Non unꝰ tantũ de uocatis
est eiecius de nupciis. s de multis ẽ
intelligñdũ. diuim etũ uerbi nc̃ epu¬
las sumimꝰ. s indie uidicii rex inttans
nos distinguet. Alit̃. Ex hoc qd̃ ñ dix̃
intrauit rẽx ut remuneraret. s ut ui¬
deret: datur suspitione foite hoc ñ
de nindicta uidicu intelligatur. Neq
em̃ dixit : mitute eũ intenebras infe¬
riores.i. in inferiora loca inferni. uñ ali¬
bi. et eripiusti aninã meam ex infer.¬
no inferiori: s dixit ext̾iores. Ergo ẜ̃
hanc sentñciam dies aspectionis di¬
es temptationis est. qñ dignatus est
tem᷑tare ecclam suam. ut uideat qui
fidem ht̃ et oꝑa. Quociens gͦ tẽꝑ̾tat
eccłam ingreditur ad eam. ut ude.¬
at qui sunt digni nupciis celestibꝰ.
⁊ si tunc inuenit indignũ aliquẽ in¬
t̾rogat eũ. Quia humana sim plicitas
difficile fraudulentͥam simulate m̃¬

Expanded text:
sententia infertur. Multi autem sunt vocati, pauci vero electi. Tale od dicit: Non unus tamen de vocatis est ejectus de nuptiis, sed de multis est intelligendum. Divini enim Verbi nunc epulas sumimus, sed in die judicii rex intrans nos distinguet. Aliter: Ex hoc quod non dixit: intravit rex ut remuneraret, sed ut videret, datur suspicio ne forte hoc non de vindicta judicii intelligatur. Neque enim dixit: Mittite eum in tenebras inferiores, id est in inferiora loca inferni, unde alibi: Et eripuisti animam meam ex inferno inferiori ; sed dixit: exteriores. Ergo secundum hanc sententiam dies aspectionis, dies tentationis est, quando dignatus est tentare Ecclesiam suam, ut videat qui fidem habet et opera. Quoties ergo tentat Ecclesiam, ingreditur ad eam, ut videat qui sunt digni nuptiis coelestibus, et si tunc invenit indignum aliquem, interrogat eum. Quia humana simplicitas difficile fraudulentiam simulatae me
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ ⁊ iundictam. Et appropians al¬
ligauit uulnera eius. infundens ole¬
um ⁊ iunũ. ẜeccã enĩ que iubomini¬
U uiuenit redarguendo cohibuit. spẽ
uenie penitñtibus ꝓmittens. trorem
pene peccantibꝰ incuciens. Alligat
gͦ uulnera. dũ p̃cipit penitũciam
agite: infundit oleũ dũ addit ap.¬
ꝓpinquabit eñi regnũ celoꝑt: iifun¬
dit uinũ cũ dicit. om̃is arbor que
nẽ mittetur. Sł alligat uulnera iñ
baptismo: infundit oleũ ⁊ uinũ .i.
Et imponens illũ iniuimãtũ suũ du¬
xit inftabulũ. et curã eiꝰ egit. Iumãtũ
caro eus ẽ. inqua peccã nr̃a poriauit
suꝑ lignũ. uxta aliam pambolam
ouer̃ erroneam reportauit ad gro¬
gem. Itaq inponi uim̃to est. in car¬
tationẽ xp̃i credere. eius ꝙ misteris
tictari abhostili incursione. Stabulũ
uiatores. in et̃nã patriam redeuntes.
Stabuli nomine miserias ⁊ fetores hꝰ
uite signant̃ insinuat. ne hõ inhos
exilio tanquã in patria gaudeat. Cu¬

Expanded text:
cium et vindictam. « Et approprians alligavit vulnera ejus, infundens oleum et vinum. » Peccata enim quae in hominibus invenit redarguendo cohibuit, spem veniae poenitentibus promittens, terrorem poenae peccanti incutiens. Alligat ergo vulnera, dum praecipit: « Poenitentiam agite . » Infundit oleum, dum addit: « Appropinquabit regnum coelorum » Infundit et vinum, dum dicit: « Omnis arbor quae nem mittetur . Vel alligat vulnera in baptismo, infundit oleum et vinum, idEt imponens illum in jumentum suum, duxit in stabulum, et curam ejus egit. Jumentum caro ejus est, in qua peccata nostra portavit super lignum, et juxta aliam parabolam, ovem erroneam reportavit ad gregem. Itaque imponi jumento, est incarnationem Christi credere, ejusque mysteriis tutari ab hostili incursione. Stabulum viatores in aeternam patriam redeuntes. Stabuli nomine miserias et fetores hujus vitae signanter insinuat, ne homo in hoc exsilio tanquam in patria gaudeat. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. qr ꝑ nupcias eccłã designatur.
que nunc̃⁊ in discreta suscipit.⁊ pͥ¬
modũ in egressione disceruit. Mali ꝑ¬
miscent᷑ bonis qr nequaqũã ꝑducitur
ferrũ anime ad subtilitats̃ acum¬
nis. si hoc ñ eraserit lima aliene pͥ¬
uitatis. Debent enĩ boni tolerare ma¬
los. sicut in archa noe diu̾sa fuerũt
gña animaliũ. ⁊ inhorpeo sunt gͣna
cum paleis M.cc xxii.
ntrauit autẽ rex ut uderet dis¬
cũbentes. ⁊ uidit ibi hominẽ ñ uesti¬
tũ ueste nupciali: ⁊ ait illi. Amice.

Expanded text:
ditur, quia per nuptias Ecclesia designatur, quae nunc et indiscreta suscipit, et postmodum in egressione discernit. Mali miscentur bonis, quia nequaquam perducitur ferrum animae ad subtilitatem acuminis, si hoc non eraserit lima alienae pravitatis. Debent enim boni tolerare malos, sicut in arca Noe diversa fuerunt genera animalium, et in horreo sunt grana cum paleis. M. 222X Intravit autem rex ut videret discumbentes, et vidit ibi hominem non vestitum veste nuptia
Abbreviated transcription (Latin):
tra se. Et si dm̃ ñ umeo nec hominem
reuereor. tñ ꝙ molesta est mͥ ħ uidua
uindicabo illam. ne uino uissimo ueni¬
ens suggillet me ħ est ne iterũ ⁊ iterũ
ueniens. strangułet me tediosis clamo¬
ribꝰ. Sugillare asugo ⁊ lamiis tractũ. stt̃a.¬
gulare est. Parabolas dñs aut scdm̃
similitudinẽ ponit. ut de hoĩe qui ha¬
bebat duos filios maiorẽ inagͦ minorẽ
in longinquo. aut ex dissimilitũdine ali¬
quid ꝓbat. ut ibi: si fcnũ agͥ qd̃ hodie
est ÷ cras inclibanũ mittetur ds sic uest
quantomagis uos modice fidĩ: Et suꝑiꝰ
genꝰ ita coniungitur. sicut illud. ita illud
ut istud. inferꝰ ita.si illud est. quãtomag̃¬

Expanded text:
em revereor, tamen quia molesta est mihi haec vidua, vindicabo illam, ne in novissimo veniens sugillet me. Hoc est, ne iterum et iterum veniens strangulet me taediosis clamoribus. Sugillare a sugo et lamiis tractum, strangulare est. Parabolas Dominus aut secundum similitudinem ponit, ut de homine qui habebat duos filios, majorem in agro, minorem in longinquo : aut ex dissimilitudine aliquid probat, ut ibi: Si fenum agri quod hodie est, et cras in clibanum mittetur, Deus sic vestit, quanto magis vos modicae fidei? Et superius genus ita conjungitur, sicut illud, ita illud vel istud; inferius ita, si illud est, quanto mag
Abbreviated transcription (Latin):
luntarẽ seuienciũ contra se. nichilon¬
nꝰ tñ uic̃pat eos. Rex iste ds̃ est pater.
qui fecit nupcias filio suo. qñ mut̃o uir¬
ginis eũ humane tature coniungͣit.
ue cõuinctio exduabꝰ extitit naturĩs ñ ex
duabꝰ ꝑsonis. aꝑciuis dici pot̃. Nupcie
sũt. societas .xͥ. et ecctẽ. tam ex in dñs quã
exgentibꝰ cong̃gate. huiꝰ sponsi thalamꝰ
fuit. uterus uirginis. Cong̃gatio uisim
regnũ celoꝵ dicitur. qr iea celestes nͥ¬
tutes regnant. Que in hoc similis est
dõ patrĩ. qr sicut ille filio suo conuin¬
xit ecłam. tta illa cong̃gatio filios
misit seruos suos uocare puitatos ad
nupcias. nolebant uenire. Lucas des¬
cribit sub appellatione cene qd̾ intħs
dicit prandiũ et̃ cũ apud antiquos co¬
tidie ad horam nonã prandiũ fieret.
qd̾ scena uocabatur. Prandiũ seu scena
in deserto iõ dicebatur manna. qd̾ ebra¬
ice dicitur quid est ħ: ut quotiens cũq
audimꝰ u̾bũ. admoucat nos ipsum nom̃

Expanded text:
luntatem saevientium contra se, nihilominus tamen increpat illos. Rex iste, Deus est Pater, qui fecit nuptias Filio suo, quando in utero Virginis eum humanae naturae conjunxit. Quae conjunctio ex duabus exstitit naturis, non ex duabus personis. Apertius dici potest: Nuptiae sunt societas Christi et Ecclesiae, tam ex Judaeis quam ex gentibus congregatae. Hujus Sponsi thalamus fuit uterus Virginis. Congregatio justorum regnum coelorum dicitur, quia in ea coelestes virtutes regnant. Quae in hoc similis est Deo Patri, quia sicut ille Filio suo conjunxit Ecclesiam, ita illa congregatio filios misit servos suos vocare invitatos ad nuptias, et nolebant venire. » Lucas describit sub appellatione coenae quod Matthaeus dicit prandium esse, cum apud antiquos quotidie ad horam nonam prandium fieret, quod coena vocabatur. Prandium seu coena in deserto ideo dicebatur manna , quod Hebraice dicitur quid est hoc, ut quotiescunque audimus verbum admoneat nos ipsum nomen
Abbreviated transcription (Latin):
dñatio notatur. ⁊ suꝑbia castigatur.
rimꝰ hõ dñari uoluit. qui dñm habẽ
noluit. Quid ẽ dñari. nisi ꝓpͥa potesta.¬
te gaud̾e.: Qumq iuga sunt insen¬
sibus: tria facile apparent. nã duo st̃
oculi. due aures. due nares. Ingustu
eciam duo sunt instrum̃ta. Lĩngua
⁊ palatus. Soluptas carnis que adtac:¬
tum ꝑtinet: occulciꝰ dici geminatur
Ost enĩ ⁊ forinsecꝰ ⁊ intrinsecꝰ. Iuga bo
ũ dñr. qr ꝑseisus istos t̾rena requirun¬
tur. et bones t̾ram u̾sant. Et sunt ho¬
mines qui nich uolunt c̃ciere. nͥ qd̾
sensibꝰ ꝑcipunt.Uxor ꝑtinet aduo¬
luptatem carnis. que multos urpedit.

Expanded text:
dominatio notatur, et superbia castigatur. dominatio notatur, et superbia castigatur. Primus homo dominari voluit, qui dominum habere noluit. Quid est dominari, nisi propria potestate gaudere? Quinque juga sunt in sensibus; tria facile apparent: nam duo sunt oculi, duae aures, duo nares. In gustu etiam duo sunt instrumenta, lingua et palatus. Voluptas carnis quae ad tactum pertinet, occultius geminatur. Est enim et forinsecus et intrinsecus. Juga bo per sensus istos terrena requiruntur, et boves terram versant. Et sunt homines qui nihil volunt credere, nisi quod sensibus percipiunt. Uxor pertinet ad voluptatem carnis, quae multos
Abbreviated transcription (Latin):
illa: rogo te habe me ex insatũ. Recte
s. seusus corporis uiga uocati sunt.
qr in utroq sexu geminantur. Qͥ sens᷑
qr sola exteriora cõgnoscunt ⁊ ñ intima.
recte ꝑ eos curiositas designatur. Gran¬
de uiciũ ẽ curiositas. que dũ inuesti¬
gat uita ꝓrimi. m̃tẽ ext̃uis clucit:
sua uitima pꝰ ponens. Notandũ qr dũ di¬
cunt rogo te habe me excusatũ. humi¬
litas sonat in uoce. dũ uenire contẽ¬
nunt sitꝑbia inactione. Si  ꝓeccator
qui dicit᷑ ora ꝓme peccatore. et pecca¬
tũ ñ uult deserere: humilitatẽ infi¬
nuat. s insuꝑbia ꝑslat. Et alius cli¬
xit.Uxorem duxi. et iõ ñ possum
uenire. In uxore uoluptas catnis acci¬
pitur. ñ qd̾ coniuigiũ ñ sit bonũ ad
sobolem ꝓpagantã : s qd̾ ñ nułli ex¬
petunt inuxore ñ fecũditatẽ ꝓlis s
desideria uoluptatis. Conugiũ gͦ ñ
rep̃ henditur: s integritas ad maiorem
honorẽ nocatur. Item. In uilla empta

Expanded text:
illa, rogo te, habe me excusatum. GREilla, rogo te, habe me excusatum. GRE sensus corporis juga vocati sunt, quia in utroque sexu geminantur. Qui sensus quia sola exteriora cognoscunt, et non intima, recte per eos curiositas designatur. Grande vitium est curiositas, quae dum investigat vitam proximi, mentem exterius ducit, sua intima postponens. Notandum quia dum dicunt: Rogo te, habe me excusatum, humilitas sonat in voce, dum venire contemnunt, superbia in actione. Sic peccator qui dicit, ora pro me peccatore, et peccatum non vult deserere, humilitatem insinuat sed in superbia praestat. Et alius dixit: Uxorem duxi, et ideo non possum venire. In uxore voluptas carnis accipitur, non quod conjugium non sit bonum ad sobolem propagandam, sed quod nonnulli expetunt in uxore non fecunditatem prolis, sed desideria voluptatis. Conjugium ergo non reprehenditur, sed integritas ad majorem honorem vocatur. Item, in villa empta
Abbreviated transcription (Latin):
carnis sue ũ sequitur uoluptatem. Ex
temp̃r moys cepit conuipuiũ p̃parari:
qñ lex data est. Quod conuiiupũ ita cdĩ.¬
uersis speciebus iusticie decoratũ est
sicut regale p̃sidiũ diu̾sis cibis ornat᷑
Extempore eodem eiecerunt inuitatores
.i. ꝓpħe. Et ceperunt simul om̃s excisare.
Qui uenire noluerunt excusant̾. ⁊ sic in¬
t̃cludunt sibi et̾nũ conuiuiũ. qd̾ tłs ñ
togatus gratis offert uolentibꝰ. Excusat
omis qui plus t̾rena quã celestia dili¬
git. &̃ si se ad celestia tendere dicit. P¬
mus dixit ei. Uillam emi. et neces¬
se habeo exire ⁊ uidere illam. rogote ha¬
be te excusatũ. U illa designat tetrenã
subam : quã quidã magno labore uł
eciã fictĩ dãpno sibi ertiunt. aut ꝑsuꝑ¬
biam : aut ꝓpt̃ corporis subãm. Ex it
gͦ uidere illam: qui relicta comtempla¬
tone iut̃na sola ext̃iora cogitat. Et
alt̃ dixit. Iuga boũ emi quĩnq et̃ eo ꝓbate

Expanded text:
carnis suae non sequitur voluptatem. Ex carnis suae non sequitur voluptatem. Ex tempore Moysi coepit convivium istud praeparari, quando lex data est. Quod convivium ira diversis speciebus justitiae decoratum est, sicut regale prandium diversis cibis ornatur. Ex eodem tempore exierunt invitatorese. Et coeperunt simul omnes excusare. Qui venire noluerunt, excusant, et sic intercludunt sibi aeternum convivium, quod Deus non rogatus gratis offert volentibus. Excusat omnis, qui plus terrena quam coelestia diligit, etiamsi se ad coelestia tendere dicit. Primus dixit ei: Villam emi, et necesse habeo exire et videre illam, rogo te, habe me excusatum Vino labore vel etiam fidei damno sibi emunt, aut per superbiam, aut propter corporis substantiam. Exiit ergo videre illam, qui, relicta c o ntemplatione interna, sola exteriora cogitat. Et alter dixit: Juga boum emi quinque, et eo probare
Abbreviated transcription (Latin):
de t̃ra tua ⁊ de cognatione tua. et ue¬
ni int̾rã quam tonstrauero tibi : et da¬
bo tibi illam et semini tuo. Quam t̾rã :
rientałẽ. fluentẽ lac ⁊ mel. Eͦd uerum
ñ ẽ de tra iudee. nũquã enĩ illa fluxit
lac mel. S ẽ tͣra rationalis quã xp̃c sus¬
cepit. de cuius incarnatione lac ⁊ mel
tudes quasi pueri sustentantur: mel
.a. eloquiũ doctrine ut ait ꝓpħa. Quam
dulcia faucibꝰ meis eloquia tua : suꝑmel¬
he. exi de t̾ra tua ⁊ de cognatione tua.
.i. cie uidaismo ⁊ de circumcisione intel¬
lige exeundũ eẽ qui saluari uult. Nec
solũ uidĩ s nullus homo pot̃ mandu¬
care lac ⁊ mel dĩ: nisi t̾ram et cogna¬
tionem suã relinquat. ut illud. Nisi qͥs
reliquerit patrẽ ⁊ matrem. ⁊ cẽt̾a: ñ po¬
t̃ meus eẽ discipulus. Item. Qui uult
nĩs eẽ discipłs. ab neget semet ipsum.
Relinquit gͦ cognationem suã: ñ qui cõ¬
tennit sam. s qui plus diligit dm̃ qua
parentes. Relinquit t̾ram suam: qui

Expanded text:
de terra tua et de cognatione tua, et veni in terram quam monstravero tibi, et dabo tibi illam et semini tuo . » Quam terram? Orientalem, fluentem lac et mel. Quod verum non est de terra Judaeae. Nunquam enim illa fluxit lac et mel. Sed est rationalis qua Christus suscepit, de cujus incarnatione lac et mel rudes quasi pueri sustentantur; mel, id est eloquium doctrinae, ut ait Propheta: « Quam dulcia faucibus meis eloquia tua supehae, exi de terra tua et de cognatione tua, id est, de Judaismo et de circumcisione intellige exeundum esse qui salvari vult. Nec solum Judaei, sed nullus homo potest manducare lac et mel Dei, nisi terram et cognationem suam relinquat, ut illud, nisi quis relinquat patrem et matrem et caetera, non potest meus esse discipulus . Item: Qui vult meus esse discipulus, abneget semetipsum . Relinquit ergo cognationem suam, non qui contemnit eam, sed qui plus diligit Deum quam parentes. Relinquit terram suam, qui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ oftencit mortem discipuloꝵs suoꝵ
quos pꝰ ascensionẽ eius occiderunt iu¬
dĩ. Pex autem cũ audisset iratus ẽ
et missis exercitibꝰ suis ꝑdidit homi¬
cidas illos. ⁊ ciuitatem illoꝵ succen¬
dit. Magni criminis arguuntur: qui
seruos regis occiderunt᷑. Quando uenit
adhultionem homo siletur. iłt rextan¬
tũ dicitur. E xercitibꝰ .i. malis angłĩ. seu
romanis sub uespasiano et titõ uidõs
int̃emit: : p̃uaricatritem succendit ci¬
bitauerant cũ anima in gehenna cro¬
mabit. Tunc ait serus suis. Nupcie
quide facte sunt : s qui inuitati erãt
ñ fuerunt digni. Ite gͦ ad exitus uia¬

Expanded text:
et ostendit mortem discipulorum suorum, et ostendit mortem discipulorum suorum, quos post ascensum suum occiderunt Judaei. « Rex autem cum vidisset iratus est, et missis exercitibus suis perdidit homicidas illos et civitatem illorum succendit. » Magni criminis arguuntur qui servos regis occiderunt. Quando venit ad ultionem homo siletur, et rex tantum dicitur. Exercitibus, id est malis angelis seu Romanis sub Vespasiano et Tito Judaeos interemit, et praevaricatricem succendit cibitaverant cum anima in gehenna cremabit. « Tunc ait servis suis: Nuptiae quidem paratae sunt; sed qui invitati erant non fuerunt digni. Ite ergo ad exitus