comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sis scito cur ortus sis. quare na¬
tus sis in quẽ usum genitus sis qͣre
sis fc̃s qua condicione sis editus ad
quam rem sis in scło procreatus me¬
mento condictoĩs tue. nature tue or¬
dinem serua. Eao quod ftũs es qualẽ¬
te deus fecit qualem cefactor cõdi¬
dit qualem te creacor mstituit. ser¬
ua rectam fidem tene sinceram fide.
custodi incemeratam fidem maneat
in te recta fides. sit inte incorrupta
confessionis fides. Nulla te incpiẽs
p̃nicas a fidei societate au̾tat/ nichil
tem̾e de xp̃o loquaris. nicħ de deo pra¬
ciendo in dilectione eius offendas:
Esto in fide iustus habeto in fide rec¬
ta conu̾sacionẽ scam. Quem inuo¬
cas fide non ab neges opere de eo¬
bom̃ibus que lex uetat absti¬
ne omĩa que scͥptura prohib¬
caue nichil tont᷑ p̃ceptum dm̃i fa¬
cias. uiue in bono. nullo adiunc¬
to malo:bonos mores milla con¬

Expanded text:
sis, scito cur ortus sis, quare natus sis, in quem usum genitus sis, quare sis factus, qua conditione sis editus, aut quare sis in hoc saeculo procreatus; memento conditionis tuae, naturae tuae ordinem serva. Esto quod factus es, qualete Deus fecit, qualem te factor condidit, qualem te creator instituit. 3. Serva rectam fidem, tene sinceram fidem, custodi intemeratam fidem, maneat in te recta fides. Sit in te incorrupta confessionis fides, nulla te insipiens pravitas a fidei soliditate avertat. Nihil temere de Christo loquaris, nihil de Deo pratiendo in dilectione ejus offendas. Esto in fide justus, habeto fidem rectam, conversationem sanctam, quam invocas fide, non abneges opere, bus quae lex vetat abstine, omnia quae Scriptura prohibas, nihil contra praeceptum Dei facias; vive in bono, nullo adjuncto malo, bonos mores nulla con
Abbreviated transcription (Latin):
Omĩa fug̾e pot̾i̾t homo. p̃ter
cor suũ / non enĩ potest a se qͥsq. a¬
sui consciencia illum ñ d̾e̾ linquit
quãuis humana iudicia subter¬
fugiat. om̃is qui male agit:
iudicium tamen consciencie sue
effng̾e̾ nõ potest /nam ⁊ si aliis
celat quod egit sͥ tñ celare ñ
possit. qui plene nouit malum
esse quod gessit duplex fit. Er
go iudicium in eorquia et hic
sue consciencie reatu punit᷑ il¬

Expanded text:
o praeter cor suum. Non enim potest a se qsui conscientia illum non derelinquit. 3. Quamvis humana judicia subterfugiat omnis qui male agit, 226 judicium tamen conscientiae suae effugere non potest. Nam etsi aliis celat quod egit, sibi tamen celare non potest, qui plene novit malum esse quod gessit. Duplex fit ergo in eo judicium, quia et hic suae conscientiae reatu punit
Abbreviated transcription (Latin):
¶fcĩs male loquitur: qui male ui¬
uendo. exemplis suis. Alios ad pͣ¬
ue agendum informat. semel bñ
loquitur: qui se penitendo redargu¬
it. Bis bñ loquitur: qui bñ iuuẽ¬
do et alios instruit . Semel male¬
loquit᷑ qui post uiciũ cito corri¬
gitur. Bis male loquitur: qui¬
et male iuuit et male docet. It̃
bis male loquitur. qui male cogi¬
tat. et male refert cogitatũ. Iter
bis male loquitur qui et bom̃t¬
quod debuit male cogitat et
male refert . Cogitatum. Itẽ bis
male loquitur. qui et bonũ quod
debuit non egit: et malum qd
nõ oportebat admisit /mali ma¬
la respondent ꝓ bonis. et adu̾sa
ꝓ optimis bom bona respondent
ꝓ malis: et prosꝑa pro adu̾sis /ad
u̾sus cõuicium lingue. fortitudo
adhibenda est paciencie ut tẽp̃ta¬
cio u̾bi que foris impugnat: tole¬
rancie uirtute discedat deuicta

Expanded text:
Factis male loquitur qui male viFactis male loquitur qui male vivendo exemplis suis alios ad prave agendum informat. 20. Semel bene loquitur qui se poenitendo redarguit. Bis bene loquitur qui bene vivendo et alios instruit. 21. Semel maur qui post vitium cito corrigitur. Bis male loquitur qui male vivit et male docet. Item bis male loquitur qui et male cogitat, et male refemale loquitur qui et male cogitat, et male refert cogitata. Item bis male loquitur qui et bonum quod debuit non egit, et malum quod non oportebat, admisit. 22. Mali mala respondent pro bonis, et adversa pro optimis. Boni bona respondent pro malis, et prospera pro adversis. 23. Adversus convicium linguae fortitudo adhibenda est patientiae, ut tentatio verbi, quae foris impugnat, tolerantiae virtute devicta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfa̾tur. Icem quatrimoda estͣ di¬
cendi. qua aut bñ senciendo quid
bñ profertur: aut nicħ senciendo nͭ
dicitur aut parum senciendo loqͣ¬
citas sola ostentatur: aut optiẽ¬
me senciendo non eleganter ꝓfert᷑
quod incelligitur. Item quadriꝑtita
est loquendi ratõ: qua uł bonũ bñ.
uł malum male. seu bonũ male seu¬
ul malum bene profertur. Bonum
quippe bñ loquitur: qui ea q̃ recta
sunt humiłr ãdnũciare uidet᷑. Ma¬
lum male loquitur. qui quodlibet
flagicium ꝑsuad̾e̾ conatur. Honũ
male loquitur: qui quodcumq rec¬
tum arroganter p̾dicare sentitur.
¶Malum bene loquitur: qui aliqd̾
narrando uicium detestatur: ut ab
eo om̃s au̾tantur. Corde bñ loquit᷑.
qui caritate nõ simulat ore bene
loquitur: qui u̾itatẽ ãdnũciat fcis̃
bñ loquitur. qui alios bonis exem¬
plis edificat corde male loquitur:
qui incerius cogitatoes noxias
meditatur et cogitat. Lingua
male loquitur: qui pro quo male
agit flagellatur et murmurat.

Expanded text:
proferatur. 15. Item quadrimoda est dicendi ratio, cum aut bene sentiendo quid bene profertur, aut nihil sentiendo nihil dicitur, aut parum sentiendo loquacitas sola ostentatur, aut optime sentiendo non eleganter profertur quod intelligitur. 16. Item quadripartita est loquendi ratio, qua vel bonum bene, 230 vel malum male, seu bonum male, vel malum bene profertur. 17. Bonum quippe bene loquitur, qui ea quae recta sunt, humiliter annuntiare videtur. Malum male loquitur, qui quodlibet flagitium persuadere conatur. Bonum male loquitur, quid quodcunque rectum arroganter praedicare sentitur. Malum bene loquitur, qui aliquod narrando vitium detestatur, ut ab eo homines avertantur. 18. Corde bene loquitur, qui charitatem non simulat. Ore bene loquitur, qui veritatem annuntiat. Factis bene loquitur qui alios bonis exemplis aedificat. 19. Corde male loquitur qui interius cogitationes noxias meditatur et cogitat. Lingua male loquitur qui pro eo quod male agit flagellatur, et murmurat.
Abbreviated transcription (Latin):
ter uituꝑacoẽs lingue. et oppro¬
briũ hominũ. isto se remedio mẽs
iusti corroboratz ut tanto solidiꝰ
in deum figatur interius: qnͣto
exterius ab humanis sꝑnitur
exulcerant. Qui dolorem ⁊̃ ñu¬
rie clauso pectore tegit: qnͣto am¬
plius silencio linguam p̃mit: tã¬
to acriorem dolorem intͥnsecus
nutrit /unde et ue̾ quidam poe

Expanded text:
iones linguae et opprobria hominum isto remedio mens justi se corroborat, ut tanto solidius in Deum figatur interius, quanto exterius ab humanis spernitur exulcerant. 28. Qui dolorem injuriae clauso pectore tegit, quanto amplius silentio linguam premit, tanto acriorem dolorem intrinsecus nutrit. Unde et vere quidam poe
Abbreviated transcription (Latin):
corrigunt: ita praua cõloquia bo¬
nos mores corrumpunt custodi¬
a oris ponitur. dum quisq nõ se
iustum s qd̃ magis um ẽ. pecra¬
torem patitur. Manũ suꝑ os po¬
uit. qͥ boĩs oꝑib lingue excessũ
oꝑit. Manũ suꝑ os ponit: qͥ male
locutõis culpas bone actoĩs uela¬
mine cegit / loquens q ad deum ꝑ¬
tinet nec faciens. et si inucilis gͥ
est:. audiencib tam̃ prodest qui de
sapiencia se laudare affectant : lo¬
qui sapientes estis in oculis nr̃is.
et coram uobismet ipĩs pruden¬
ces recte ex siiã dicit. qui ueram
sapienciam gustu int̾ni saporis
sencit /a senciendo enĩ sm̃a dicitur:
ac ꝑ hoc are arrogantes qui sñ
hũilitate dicunt᷑ sola sciencia dicũt.
nõ de sentencia. Ille enĩ sapit qui
recte et scd̾m deum sapit m sua
dicunt cõtumeliam doctores. si
dum sit ab eis dicta sapienter.
nimium tamen eloquenter. hor¬
ret enim sapiencia spimeũ uer¬
borum ambitum. ac fuicũ mũdialis

Expanded text:
corrigunt, ita prava colloquia bocorrigunt, ita prava colloquia bonos mores corrumpunt . Custodia ori ponitur , dum quisque non se justum, sed quod magis verum est peccatorem fatetur. Manum super os ponit, qui bonis operibus linguae excessus operit. Manum super os ponit, qui malae locutionis culpas bonae actionis velamine tegit. 8. Loquens quae ad Deum pertinent, nec faciens, etsi inutilis sibi est, audientibus tamen prodest. 9. Qui de sapientia se laudari affectant, loqui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes sapientiam gustu interni saporis sentit. A sentiendo enim sententia dicitur. Ac per hoc arrogantes, qui sine humilitate dicunt, de sola scientia dicunt, non de sententia. 11. Ille enim sapit, qui recte et secundum Deum sapit. 12. In suam dicunt contumeliam doctores, si dum sint ab eis dicta sapienter, nimium tamen eloquenter. Horret enim sapientia spumeum verborum ambitum ac fucum mundialis
Abbreviated transcription (Latin):
nrãs et alibi et exͣnei ingredie
mundos eẽ spt̃: qui tanqmͣ ꝑ por¬
tas. ita ꝑ sensus caruis aiãm ir re¬
punt. et eam illecebñdo deuin¬
um quedam pͣua uicioꝵ u̾ba ñõ
uitamꝰ. in magno lingue ꝓla¬
bimꝰ cͥmine. Et dum fcã quedam
nõ grauia. libere ac sius metu
ꝯmittimꝰ ad pociora sceła ⁊ hor¬
renda. pecrãdi consuerudine labi¬
mͣ. sicut plerumq multiloqͥorum
stulticia rep̾hendit᷑. ita rursũ m¬
mis tacenciũ uicia denotantur.
Illi satis laxando linguã in leuita¬
tis uicio defluunt: isti nimis reti¬
cendo ab utilitate turpescunt In
periti sicut loqui nestuit: ita tac̾e
non possunt mente enĩ mnerudicio
ne loauaci u̾bis ꝑstrepunt: ⁊ sen¬
su nicħ dicunt sicut falsitatis cͥ¬
ociosa u̾sa u̾ba a ꝑftĩs uiris uitã¬
tur. Nam sicut ait quidam. pro
ocioso u̾bo ratõ ponitur: ꝓ sermo¬
ne inusto pena ex soluit᷑ /uani
slam sicut malos bona colloquia

Expanded text:
nostras. Et alibi: Extranei ingrediebnostras. Et alibi: Extranei ingrediebmundos esse spiritus, qui tanquam per portas, ita per sensus carnis animam irrepunt, et eam illecebrando devinDum quaedam parva vitiorum verba non evitamus, in magnum linguae prolabimur crimen; et dum facta quaedam non gravia libere ac sine metu committimus, ad potiora scelera et horrenda peccandi consuetudine labimur. 2. Sicut plerumque multiloquorum stultitia reprehenditur, ita rursus nimis tacentium vitia denotantur. Illi enim satis laxando linguam in levitatis vitio defluunt, isti nimis reticendo ab utilitate torpescunt. 3. Imperiti, sicut loqui nesciunt, ita tacere non possunt. Mente enim ineruditi, ore loquaces, verbis perstrepunt, sensu nihil dicunt. 4. Sicut falsitatis crotiosa verba a perfectis viris vitantur. Nam sicut ait quidam: Sicut pro otioso verbo ratio ponitur, ita pro sermone injusto poena exsolvitur Nam sicut malos mores bona colloquia
Abbreviated transcription (Latin):
culus hoĩs: intencio oꝑis eiꝰ
est. si ergo intencio enis boͣ
est: et opus intentoĩs ip̃ius bo¬
nũ est alioqͥn male intentõnis¬
opus. eciam si bonũ in fcĩs eius
sua intennĩone aut ꝓbat᷑ bonu.
ant reprobatur indignũ. Hona
est ergo intentio que ꝓpter dm̃ est:
mala u̾o que pro terreno lucro. aut
na intencione nõ facit. ꝑ ħ magis
cecatur oꝑe per quod illuminari
potuerat. unusquisq bonũ opus
men diligentissimiet acutissimi
iudicis. reproba decegut᷑ ideoq
om̃is sc̃s ueretur. ne forte bonũ
quod agit: ꝓ aliqua animi intẽ¬
sione in oculis dei reprobũ sit de
solium suũ in introitum portaꝵ
iherłm. Rogna aquilonis uicia st̾
que sedes suas in portis ponũt
qͣnͣdo per sensus caruis labem a¬
nime ingerunt ideoq in ipĩs por¬
tis. idest in ipĩs sensib regnant
Neꝙ enĩ aliunde pecramꝰ nisi uidẽ¬
do. audiendo. adtractando gustã¬
do. atq cangendo / unde et alias
dicitur intrauit mors ꝑ fenestͣs

Expanded text:
culus hominis intentio operis ejus est. Si ergo intentio ejus bona est, et opus intentionis ipsius bonum est. Alioquin malae intentionis etiam si bonum in factis opus sua intentione aut probatur bonum, aut reprobatur indignum. Bona est ergo intentio, quae propter Deum est; mala vero, quae pro terreno lucro aut vna intentione non faciunt, per hoc magis caecantur opere per quod illuminari potuerant. 3. Unusquisque bonum opus,men diligentissimi et acutissimi judicis reproba deteguntur. Ideoque omnis sanctus veretur ne forte bonum quod agit, pro aliqua animi intentione in oculis Dei reprobum sit. CAsolium suum in introitu portarum Jerusalem . Regna Aquilonis vitia sunt, quae sedes suas in portis ponunt, quando per sensus carnis labem animae ingerunt; ideoque in ipsis portis, id est, in ipsis sensibus regnant. 2. Neque enim aliunde peccamus, nisi videndo, audiendo, attrectando, gustando, atque tangendo. Unde et alias dicitur: Intravit mors per fenestras
Abbreviated transcription (Latin):
git libido ad tarthara hominem
mittit. ad penas tartari hominẽ
lis pungeris si adhuc libidins sug¬
gestione pulsaris si animũ tuum
fornicatoĩs ad huc titillat menio¬
riã si te adhuc caro impugnat si
adhuc te luxuria temptat᷑ si adhuc
libido inuicat. memoriam mortis tͥ
obice diem exitus tui ꝓpone tbi fi¬
nem uite tue añ oculos adhibe ꝓ¬
pone tͥ futurum iudiciũ. ꝓpone infe
ra cum lacͥmis in desinenter ora

Expanded text:
em, libido ad tartara hominem mittit, ad poenas tartari hominem lis tangeris, si adhuc libidinis suggestione pulsaris, si animum tuum adhuc fornicationis titillat memoria, si adhuc caro te impugnat, si te adhuc luxuria tentat, si adhuc libido invitat, memoriam mortis tibi objice, diem exitus tui tibi propone, finem vitae tuae ante oculos adhibe; propone tibi futurum judicium, proponera cum lacrymis indesinenter, ora
Abbreviated transcription (Latin):
muctat. impetrare apud d̾m ueniam
ꝓ subditorum facinoribus ualeat. qͥ
em̃ ista sectauit ⁊ dei mĩster utilis
erit. et ꝑfectum sac̾docium ꝯsũma

Expanded text:
mittit, impetrare apud Deum veniam pro subditorum facinoribus valeat. Qui enim ista sectaverit, et Dei minister utilis erit, et perfectum sacerdotium repra
Abbreviated transcription (Latin):
ucas ewangłista apostolice ꝯscͥp¬
tor historieuatione syrusꝰ. arte me¬
dicusꝰ greco eloquio eruditus: quẽ
pleriq tradunt ꝓselitum fuisse. et
hebreas lras̃ ignorasse hic tñ fuit
pauli discipłs: et in diuiduus comes
pegrinatois eius. quiq ab in eunte
puericia castissimꝰ fuit: ⁊ enũagłi¬
ce p̾dicatoĩs opus exercuit. Obiit
septuagesimo quarto uice sue ãno.
sepultus in bichinia entus quidem
ossa regnante constantino. in ꝯstan¬
tinopoli sunt translatad̾ .s. marcho¬
cipulus: eiusq in baptismate qr
filius. Cuiꝰ quidem ewangłium: ñ¬
nulli a petro rome dictatum ferunt
hic ne ad sac̾ docum mou̾etur absci¬
disse sͥ policem fertur: pͥmus q in
alexandriam. cathedram tenuit p̾¬
iuꝙ eccłia egipciorum fundauit:
tantis doct᷑ne ⁊ continencie uirtuti¬
bus florens ut om̃s discipłi. xp̃i eiꝰ
imitationem seque̾ntur. Mor tuus ẽ

Expanded text:
us, evangelista, et apostolicae conscriptor historiae, natione Syrus, arte medicus, Graeco eloquio eruditus, quem plerique tradunt proselytum fuisse, et Hebraeas litteras ignorasse. Hic tamen fuit Pauli discipulus et individuus comes peregrinationis ejus. 144. Quique ab ineunte pueritia castissimus fuit, et evangelicae praedicationis opus exercuit. Obiit septuagesimo quarto vitae suae anno. Sepultus in Bithynia, cujus quidem ossa regnante Constantino Constantinopolim fuerunt translata. Ccipulus, ejusque in baptismate 188 filius. Cujus quidem Evangelium nonnulli a Petro Romae dictatum ferunt. Hic, ne ad sacerdotium promoveretur, abscidisse sibi pollicem fertur. 146. Primus autem Alexandriae cathedram tenuit, primusque Ecclesias Aegyptiorum fundavit, tantis doctrinae et continentiae virtutibus florens, ut omnes discipuli Christi ejus imitationem sequerentur. Mortuus est
Abbreviated transcription (Latin):
ilii dei ꝑfcã natiuitas. nec cepͥ
esse nec desiit. nec p̾t̾ita fit
conceptoĩs excellenciam dñs ẽ hõi¬
nũ: quia et si susceꝑit carnẽ nõ tñ
ex carnis libidinosa concagione.
alcer in dietate est. s in utraq natu
ra idem inus est nec purus homo
cõceptus est. nec purus homo edi¬
tus est. nec postea m̾itum ut deus es¬
set accepit: s deus u̾bum manen¬
te in cõmutabili essencia que illi
sup̃sit carnem pro salute humana
in qua est inpassibilis pacĩ ⁊ in mor¬
talis moriꝰ et et̾nus añ scła tempo¬
ralis possit ostendi: Mediator dei

Expanded text:
ilii Dei perfecta nativitas, nec coepit esse, nec desiit, ne praeterita sit, conceptionis excellentiam, Dominus est omnium, quia etsi suscepit carnem, non tamen ex carnis libidinosa contagione. alter in deitate est, sed in utraque natura 149 idem unus est. Nec purus homo conceptus est, nec purus homo editus est, nec postea meritum ut Deus esset, accepit; sed Deus Verbum, manente incommutabili essentia, quae illi sumpsit carnem pro salute humana, in qua et impassibilis pati, immortalis mori, et aeternus ante saecula temporalis posset ostendi. 5. Mediato
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiret reu̾tendi ad celos. scd̾m testimõi¬
um isaie ꝓphẽ dicentis. posuisti pro¬
fundum maris uiam: ut transirent
maris posuit. qñ in infernũ descen¬
dens. scĩs iter ad celos reu̾tendi mõ¬
statim ut de corꝑe exeunt. mox ad
celestem hĩtacionem as. cen dunt q d̾
antiquis patͥbus nõ dabatur: Nam
añ aduentum saluatoris. quãquã
sine pena supplicii. tñ non in celo. s
dens discessit quidem carne s p̾ses
Ecce ego uobiscum sum nsq ad cõ¬

Expanded text:
periret revertendi ad coelos, secundum testimoniperiret revertendi ad coelos, secundum testimonium Isaiae dicentis: Posuisti profundum maris viam, ut transirent maris posuit, quando, in infernum descendens, sanctis iter ad coelos revertendi monstatim ut de corpore exeunt, mox ad coelestem habitationem ascendunt, quod antiquis Patribus non dabatur. Nam ante adventum Salvatoris, quanquam sine poena supplicii, tamen non in coelo, sed dens discessit quidem carne, 152 sed Ecce ego vobiscum sum usque ad con
Abbreviated transcription (Latin):
lus quos reos tenebat dum unũ ĩt̾¬
fecit qui nicħ pccĩ admiserat. Ideo¬
q quod uiste tenuit amisit quia in¬
iuste redemptorem urm̃ occidit. Illu¬
sus est diabolus morte dm̃: quasi auis
nis qmͣ interimendam ille appetebat:
abstondit diuinitatenr̾ ut laqueum
quo eum uelud auem inprouidã. pru¬
denci inreciret decipula. Nam si ĩ no¬
xius xpc̃ non octid̾e̾tur. homo diabo
humanitatis impetiit que pecebat.
quasiꝰ amo diuinitatis eius captus
est. Qui lacebat est enĩ in xp̃o ha¬
linea genealogie q̃ ex euũagłio reci¬
tatur.Tenens u̾o̾ hant lineam deus
pater est. de quo dicit apłs capud xͥ
deus. Et lucas lineam gen̾atoĩs xp̃i
ab imis ad sũma contexens nicheat
ĩ ioseph ⁊ cõsummat in dñi: dum di¬
cit qui fuit helt et ꝑficiens lineam
gen̾is dicit. qui fuit dei. Idcuro dñs
in infernũ descendit᷑. ut hiis qui ab
eo nõ penaliter detinebantur. mam a¬

Expanded text:
lus quos reos tenebat, dum unum interlus quos reos tenebat, dum unum interfecit, qui nihil peccati admiserat. Ideoque quos quasi juste tenuit amisit, quia injuste Redemptorem nostrum occidit. 13. Illusus est diabolus morte Domini, quasi avs mortalitate, quam interimendam ille appetebat, abscondit divinitatem, ut laqueum quo eum, velut avem improvidam, prudenti irretiret decipula. Nam si innox Christus non occideretur, homo diabolhumanitatis impetit, quae patebat, quasi homo divinitate ejus captus est, quae latebat. Est enim in Christo halinea genealogia, quae ex Evangelio recitatur. Tenens vero hanc lineam Deus Pater est, de quo Apostolus: Caput Christi Deus. Et Lucas lineam generationis Christi ab imis ad summa contexens inchoat a Joseph, et consummat in Deum, dicens: Qui fuit Heli; et perficiens lineam generis, ait: Qui fuit Dei. 15. Idcirco Dominus in inferno descendit, ut his qui ab eo non poenaliter detinebantur viam a
Abbreviated transcription (Latin):
pierunt domus isrł: ad ppłm isrł pri
mũ uenit. S quod nõ essent credituri.¬
ꝓphã nõ tatuit dicens.: pͥmus ad syon
dicit ecce assum ⁊ ihrłm ewangłi
stam dabo ⁊ uidi non erat. neq exticit¬
quisꝙͣ qui miret consiliũ. interrogat᷑
respondẽt u̾bum: s quia ad gentes
tnsiuit sequitur: Eoce ẜuus meus sus
cipiã eum. elcũs meus complacuit
qͥ mn illo anima mes dedi spm̃ meum
suꝑ eum iudiciũ gentibus proferet.
nescierit diabłs: sciuit quod pro sal¬
uacione hõinũ xpc̃ aduenit. s quod
sua idem nos morte redimẽt iguora¬
uit. unde et eum occidit. Nam si ille
xpm̃ ꝑmortem redime̾ humanũ ge¬
nus scisset. non eum utiq ꝑemisset.
cruod nouĩt diabolus pro salute hu¬
testimonio doceturi quem ut uidit
cognoscendo ꝑtimuit dicens. Quid
nobis ⁊ tͣ fił dei uenisti ante tempꝰ¬
ꝑde nos xpc̃ sicut p̾catum quod pe¬
tam penam suam. debitam ablueret
culpam nram: ut ꝑ hoc amittẽt diabo¬

Expanded text:
non tamen alius ex Patre, alius ex Virgine; sed ipse aeternus ex Patre, ipse temporalis ex matre; ipse qui fecit, ipse qui factus est; ipse de Patre sine matre, ipse de matre sine Patre; ipse conditoris templum, ipse conditor templi; ipse auctor operis, ipse opus Auctoris; manens unus de utroque, et in utraque cipiam eum, electus meus, complacuit sibi in illo anima mea; dedi spiritum meum super eum, judicium gentibus proferet. 10. nescierit diabolus, scivit tamen quod pro salutatione hominum Christus advenit, sed quod sua idem nos morte redimeret ignoravit; unde et eum occidit. Nam si ille Christum per mortem redimere humanum genus scisset, non eum utique peremisset. 11. Quod noverit diabolus pro salute hutestimonio docetur; quem ut vidit, cognoscendo pertimuit, dicens: « Quid nobis et tibi, Fili Dei? Venisti ante temps, sicut peccatum, quod poetam poenam suam debitam aboleret culpam nostram, ut per hoc amitteret diabo
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ iu̾catẽ defendas dum
iudicas nillius ꝑsone affcũ deflec¬
caris aut uero pauper aut diues
u̾itacem custodi nulla ambitione
u̾itatem p̾uaricant cito eñĩ molat᷑
auro iusticia cito corrumpitur mu¬
nere. De iusto iudicio temporalia luc̃
non appetas pro iusticia nullum scłi
eterna remuneracione distribue
Qui enim p̃sencia dona affectat¬
futuram głam nõ sperat qui bo¬
na hic recepit ulternis quod ex¬
pectet p̃mium nõ hẽbit de eo qui
sedeas custodi discrecionem ius¬
quam iustum est om̃e eĩ quod m¬
mium est uicium est. Impia iusticiã
est. fragilitati humane nõ ignos¬
cere nõ tibi ames dampnare s e¬
cii examen sequatur pietas distͥc¬
coĩs censuram temꝑet indulgẽtia
Ita cdemens esto in alienis delictis
sicut in tuis nec quemqmͣ distrit¬
tius quam te iudices nec aliter qͣ
te alium penses sic alios iudica
ut ip̃e iudicari cupis /dum enim
indulges in alieno poc̃o in tuo
alio statueris in eo retineberis qͣ¬

Expanded text:
contra veritatem defendas; dum judicas, nullius personae affectu deflectaris a vero. Pauper an dives veritatem custodi, nulla ambitione veritatem praevaricant. Cito enim violatur auro justitia, cito corrumpitur munere; de justo judicio temporalia lucra non appetas, pro justitia nullum saeculi aeterna retributione distribue; qui enim praefuturam gloriam non sperat; qui bona hic recipit, ulterius quod exspectet praemium non habet. Dum enisedeas. Custodi discretionem jusquam justum est . Omne enim quod nimium est, vitium est. Impia justitia est humanae fragilitati non ignoscere. Non igitur ames damnare, sed e; judicii examen sequatur pietas, districtionis censuram temperet indulgentia. Ita clemens esto in alienis delictis, sicut in tuis, nec quemquam districtius quam te judices; nec aliter te, aliter alios penses. Sic alios judica, ut ipse judicari cupis. Dum enim indulges alieno peccato, tibi alium statueris, eo jure teneberis. Q
Abbreviated transcription (Latin):
quos teuere sine culpa nõ potes at
sublimitas honorum magnitudo
scelerum est in maiore gradu ma¬
ior sine dubio et pena qui minor ẽ
ueniã ꝓximus est potentes aut̃
potenter tormenta paciũtur indi¬
cium enĩ durissimũ in hiis qui
cum ꝑicula gerunt cito peridita¬
tur pocestas cito ruiã patitur.
Quantum enĩ maior honor tãtũ
maiora ꝑicula alta arbor uentis
forcius agitatur ⁊ ramus eius
cicius in ruina confringitur/ ex¬
celse turres gͣuiori casu ꝓcãbunt
altissimi montes crebris fulgbri¬
bus feruntur in potentem cito
cadit inuidia cito patitur msidias
głosus gła enĩ inuidiã parit inui¬
dia u̾o ꝑicula quãuis quisq in se¬
culi gła fulgeat quãuis ĩ putpu¬
ra auroq resplendeat. quãuis cul¬
tu p̃cioso iacinctus emineat quã¬
nis sit multitudine p̾munitus quã¬
uis excubanciũ armis ꝓtectus quã¬
uis in numeris obsequencium cu¬
neis constipatus: qmͣuis agm̃b
fultus semꝑ tñ in pena est semper ĩ

Expanded text:
quos tenere sine culpa non potes. Sublimitas honorum magnitudo scelerum est, in majori gradu major sine dubio est poena. 89. Qui minor est, veniae proximus est. Potentes autem potenter 520 tormenta patientur . Judicium enim durissimum in iis qui cum pericula gerunt, cito periclitatur potestas, cito ruinam patitur. Quanto major honor, tanto majora pericula. Alta arbor a ventis fortius agitatur, et rami ejus citius in ruina confringuntur; excelsae turres graviori casu procumbunt. Altissimi montes crebris fulminibus feriuntur. 90. In potentem cito cadit invidia, cito patet insidiis gloriosus. Gloria enim invidiam parit, invidia vero pericula. Quamvis quis in saeculi gloria fulgeat, quamvis purpura auroque resplendeat, quamvis cultu pretioso redimitus emineat, quamvis sit multitudine praemunitus, quamvis excubantium armis protectus, quamvis innumeris obsequentium cuneis constipatus, quamvis agminibus tutus, semper tamen in poena est, semper in
Abbreviated transcription (Latin):
niũ. qd in nesꝑum refectione ciboꝵ¬
reconpensatur neq enĩ reputan¬
da est abstinencia ubi fu̾i̾t uentͥs
saturitas subsecuta sꝑnitur leium¬
um quod in uespum deliciis cõpen
satur ysaia ꝓpħa dicente. Eoce in
die ieuinii uri iuenitur uolup̃¬
tas urã. Uolumptas enĩ deliciẽ
incelliguntur. Sicut em̃ repetio
tacione ruminat qui ad explẽ¬
dam gulam uesꝑe sͥ delicias p̃ꝑat
t nõ est corꝑis adhibenda in mod̾a¬
ta abstinencia ne dum amplius
grauatur caro pond̾e medie ne
malum agat. postea ne bene
fac̾e incipiat et qui adducitur ut
usu mali careat Simul et bomi
officiũ dum plux p̾mitur ꝑ dat
sollicita gͥ discretione carnis est
moderanda materies scil ne aut¬
integre extingatur aut ĩmode¬
quisq hẽat exequi tñ nõ ualet

Expanded text:
nium quod in vespero repletione ciborum reficitur. Neque enim reputanda est abstinentia, ubi fuerit ventris saturitas subsecuta. Spernitur jejunium quod in vespero deliciis compene in die jejunii vestri invenitur voluptas vestra ; voluptas enim deliciae intelliguntur. Sicut enim repetitio tatione ruminat, qui ad explendam gulam vespere sibi delicias praeparat. 13. Non est corpori adhibenda immoderata abstinentia, ne dum amplius gravatur caro pondere inediae, nec malum agat postea, nec bene facere incipiat, et quae addicitur ut usu mali careat, simul et boni officium, dum plus premitur, perdat. Sollicita igitur discretione carnis est moderanda materies, scilintegre exstinguatur, aut immodequisque habeat, exsequi tamen non valet
Abbreviated transcription (Latin):
ninis /nam quicquid cum modo
et temꝑamento fit salutare est
quicquid aut̃ nimis et ultͣ modũ
est ꝑniciosum sit studiũq suũ ĩ
contrariũ u̾tit. In om̃i ergo oꝑe
modum et temꝑamentũ oportet
habe̾. Nam om̃e quod excedit pi¬
culosum est sicut aqua que si ni¬
mis imbres p̃beat nõ solum usũ
nullum adhibet s eciam ꝑiculũ
exhibet. Explicit lib̾ scd̾s scĩ ysi¬

Expanded text:
nimis. Nam quidquid cum modo et temperamento fit, salutare est; quidquid autem nimis, et ultra modum est, perniciosum fit, studiumque suum in contrarium vertit. In omni ergo opere modum et temperamentum oportet habere. Nam omne quod excedit periculosum est; sicut aqua, quae si nimios imbres praebeat, non solum nullum usum adhibet, sed etiam periculum exhibet. LI
Abbreviated transcription (Latin):
aliud ad luxuriam excitatur
nõ ad luxuriam uł ad sacietatẽ
s tantum modo ut corpus sus¬
tentet᷑ epulis est utendum. Nã
ut philosophi disserunt cibos
inuentos esse ut cõtineant a¬
nimã nõ ut corrumpant . Qͥ
uentrem pascunt tanto magis
sensum mentis obtundunt. Nã
greci dixunt ex crasso uentre
subtilem sensum gigni. Nõ pos¬
senam gule saturitas nimia aͥ¬
ciem mentis obtundit ingeni¬
umq ebesce̾ facit libidĩs ig¬
nes ciboꝵ Romentis increscut
corpus aut̃ quod abstinẽciam
frangit temptacio nõ exurit
deniq tres pueros abstientes
fłama babilonii incendii et si reti¬
git nõ combustit. Quia nimiꝵ
et si desid̾ioꝵ carnalium ignis ab¬
stinẽtiũ mentes inflammat us¬
q ad consensum tamen uł cõcu
tanta in inferno inter ignes e¬
rat inopia quãta hic epularũ
fu̾at mopia copia. In hoc enim
scło esurire et sitire uoluit ꝓpt̾¬
ea illuc in flãma siciens stilam

Expanded text:
aliud ad luxuriam excitatur. 5. aliud ad luxuriam excitatur. 5. Non ad luxuriam, vel ad satietatem, sed tantummodo, ut corpus sustentetur, epulis est utendum. Nam, ut philosophi disserunt, cibos inventos esse ut contineant animam, non ut corrumpant. 6. Qui ventrem pascunt, 252 tanto amplius sensum mentis obtundunt. Nam Graeci dixerunt ex crasso ventre subtilem sensum gigni non posse. Nam gulae saturitas nimia aciem mentis obtundit, ingeniumque evanescere facit. 7. Libidinis ignes ciborum fomentis increscunt; corpus autem quod abstinentia frangit, tentatio non exurit. Unde et tres pueros abstinentes flamma Babylonii incendii, etsi tetigit, non combussit, quia nimirum etsi desideriorum carnalium ignis abstinentium mentes inflammat, usque ad consensum tamen concupisctanta in inferno inter ignes erat inopia, quanta hic epularum fuerat copia. In hoc enim saeculo esurire et sitire noluit, propterea illic inter flammas sitiens, stil
Abbreviated transcription (Latin):
rima concupiscencie sugges¬
tio panis est cui si mĩme
ceditur diu̾sa edacitatis desid̾ia
ꝯpͥmũtur. Unde et damel pa¬
nẽ inauit desiderii nõ comedr
ħ est eius cõcupiscenciam nõ
impleuit. pͥma est luxurie
materies saturitas panis. Unde ⁊
ꝓph̾a sodomam de panis sacieta¬
te accusat dicens Hec fuit iniqͥ¬
tas sodomoꝵ suꝑbia saturitas
panis et habundancia panem
quippe sodomite in moderate
sumentes in turpitudines de¬
fluxere flagicioꝵ atq inde me¬
ruerunt comitante suꝑ bia ce¬
lestibus adurĩ incendiis ex
quo modum nõ tenuerunt eda¬
citatis utile est oau̾e̾ gula cibo¬
rumq cõcupiscentia /quid eĩ
tam noxium qmͣ ut aninius
sunt destruenda testante apło
ac dicence. Deus aut̃ et hũc ⁊
hec destrunt proxima est uent
libido sicut locosic uicio. Ubi
eĩ uentͥs cura ibiet eoꝵ⁊ q̃ tir¬
ca uentrem sunt proxima in
ordine namq menbroꝵ geni¬
talia uentͥ iungunt᷑ dumqq u¬
nũ ex his immoderate reficit᷑

Expanded text:
rima concupiscentiae suggestio panis est, cui si minime ceditur, diversa edacitatis desideria comprimuntur. Unde et Daniel: Panem, inquit, desiderii non comedi , hoc est, ejus concupiscentiam non implevi. 2. Prima est luxuriae materies saturitas panis. Unde et propheta Sodomam de panis satietate accusat, dicens: Haec fuit iniquitas Sodomorum, superbia, saturitas panis, et abundantia . Panem quippe Sodomitae immoderate sumentes, in turpitudinem defluxere flagitiorum, atque inde meruerunt, comitante superbia, coelestibus aduri incendiis, ex quo modum non tenuerunt edacitatis. 3. Utile est cavere gulam ciborumque concupiscentiam. Quid enim tam noxium quam ut animus sunt destruenda, testante Apostolo, ac dicente: Deus autem et hunc, et hanc destruet ? 4. Proxima est ventri libido, sicut loco, ita vitio. Ubi enim ventris cura, ibi et eorum quae circa ventrem sunt proxima. In ordine namque membrorum genitalia ventri junguntur. Dumque unum ex his immoderate reficitur,
Abbreviated transcription (Latin):
acobus alphei. epc̃ iherosolimorũ
pͥmus. tognomento iustus. sororis
matris dñ filius. Uñ et frat̾ dnĩ
uocatus homo lucis. ⁊ oꝑarius iu̾¬
tatis. cantoq eciam scĩtatis ut fim
de templo a indĩs p̾cipitatus lapi¬
dibus oppͥmitur: ibiq iuxͣ templũ
humatur. quem iosephus tante scĩ
miam atq in interioribus ponti
ewangelizans.feras et in domitas
gentes. quasi beluarum naturas
scõ dogiate mitigat. et fidei dñice
subiugat. Sepultus est in merico

Expanded text:
acobus Alphaei, episcopus Jerosolymorum primus, cognomento Justus, sororis matris Domini filius, unde et frater Domini vocatus, homo lucis et operarius veritatis, tantaeque etiam sanctitatis, ut fimbde templo a Judaeis praecipitatus, lapidibus opprimitur, ibique juxta templum humatur. Quem Josephus tantae sancmia, atque interioribus Ponti evangelizans, feras et indomitas gentes, quasi belluarum naturas suo dogmate mitigat, et fidei dominicae subjugat, sepultus est autem Berytho
Abbreviated transcription (Latin):
yrchanis q ac tracianis et destinãs
orientalem plagam et in internã¬
gionẽ gentium penetrans. ibiq p̃dicacio¬
nem suam usq ad ticulum sue pas¬
sionis ꝑducens lanceis tranffixus
occubuit in oalamina cuntace in¬
die. ubr et sepultus est in honore
nomen ex syria lingua lomes¬
suscipiens. lichaoniam in sorte p̾di¬
catoĩs accepit. atq ewangłm iuxͣ
matheum apud in dos in illorum
lingua conu̾tit. ad ultimũ in alba¬
abarbaris decoriatus. sicq terre ꝯ
nomen: ex publicano axp̃õ elcõ ex
pectante translatus. Primũ quidẽ
in iudea ewangłizat: post modu
in macedonia predioat. Requiestit¬
emm in moutibus pardd̃rum

Expanded text:
ircanisque Bactrianis et Indis, tenens Orientalem plagam, et terram gentium penetrans; ibique praedicationem suam usque ad titulum suae passionis perducens. Lanceis enim transfixus, occubuit in Calamina Indiae urbe, ubi et sepultus est in honore. nomen ex Syra lingua suscipiens, Lycaoniam in sortem praedicationis accepit, atque Evangelium juxta Matthaeum apud Indos in eorum linguam convertit. Ad ultimum in Albabarbaris decoriatur, sicque terrae nomen, ex publicano a Christo electus, ex peccante translatus. Hic primum quidem in Judaea evangelizat, postmodum in Macedonia praedicat, requiescit in montibus Parthorum
Abbreviated transcription (Latin):
elchisedec rex salem. sacerdos altis¬
simi pͥmus ͤ uerq oblator sacri¬
he. pp̃e est enim pater patrum ꝓphe¬
tarum. ⁊ apostolorum origo. ipse ẽ
qui paterne pietatis benedictione
dñs frĩ esse promeruit. qui uersis moe¬
dens uestigiis pacris genitalia texͭ :
nec derisit ebrium ut ꝓercax ⁊ reꝓ¬
bus filius. sed uelauit᷑ ut uerecundꝰ:
unde accedit in lege uideoꝵ paren¬
tes a filiis uũquam uidere nudatos
hic abraham reuertence post uictori¬
am benedixit id est in typo ueri sacͥ¬
ficii de frugibus terre. pͥmus panem
⁊ uiuũ deo hostiam obtulit. quia sac̾¬
docium et regnum iure primogeni¬
trs debebatur. ancequã aaron sacer¬
docio fungeretur. Hic eciam pͥor õiũ¬
qui post diluuiũ urbem salem condi¬
dit: in qua etiam et regnauit. Que
postea iebus siue salem. ⁊ nũc diriua

Expanded text:
elchisedech rex Salem, sacerdos Dei altissimi primus, verique oblator sacrihae. Ipse est enim pater patrum, prophetarum et apostolorum origo, ipse est qui paternae pietatis benedictione, dominus fratris esse promeruit. Quique versis incedens vestigiis patris genitalia texit, nec derisit ebrium, ut procax et reprobus filius, sed velavit, ut verecundus. 11. Unde accidit, in lege Judaeorum parentes a filiis nunquam videri nudatos. Iste Abrahae revertenti post victoriam benedixit, idem in typo veri sacrificii de frugibus terrae prior panem et 156 vinum Deo hostiam obtulit, quia sacerdotium et regnum vere primogenitis debebatur, antequam Aaron sacerdotio fungeretur. 12. Hic etiam prior omnium post diluvium urbem Salem condidit, in qua etiam et regnavit, quae postea Jebus sive Solyma dicta
Abbreviated transcription (Latin):
serit abraham et filium eius monum̃¬
tum hr̃e pulcherrimũ instructum mar¬
terebuitum magnam arborem a consti¬
tucione mundi fuisse asseuerat hanc
iheronimus usq ad constantini imꝑi¬
um ꝑdurasse scribit. Ip̃a est enim quer¬
cus manibre amorrei qui fuit amitͥ¬
abre abrahe. que apud gentiles ĩ tan¬
tam extitit ueneracionem ut eam mu¬
ri ambitu cirtũ septam sollempni con

Expanded text:
serit Abraham et filios ejus sepulcserit Abraham et filios ejus sepulcrum habere pulcherrimo instructum marterebinthum magnam arborem a constitutione 157 mundi fuisse asseverat. Hanc beatus Hieronymus usque ad Constantini imperium perdurasse scribit, ipsa est enim quercus Mambrae Amorrhaei, qui fuit amicus Abrahae, quae apud gentiles in tanta exstitit veneratione, ut eam muri ambitu circumseptam solemni ven
Abbreviated transcription (Latin):
braham pater gencium filius thar
de stirpe sem. nacione caldeus. fide
pͥmus: exul spontaneus: obediens in
preceptis: credulus in ꝓmissis. pauper
in pacria. in peregrinis locuplesͣ in pre¬
liis uictoriosus in uictoriam non aua¬
rumlreges quinq superauit: expoliis
ex uit captiuũq parentem reduxit. Eo
sũmus. ut crinitatem in tipo uiderit.
et unitatem in misterio ueneraret᷑. Eo
fidelis. ut inpromisso germ̾me contra
spem nature deo cre̾derit a deo uistus at¬
q deuotus ut indulgenti pignoris di¬
uinitatem ñ preponeret. Sed incunctã¬
ter p̾ceptis parens ad inmolandũ filiũ
religiosus parricida gladio dextra ar¬
maret. qui dum distinguit ferrum u¬
nicum pignus in uictima oblaturus:
nec natum ꝑdidit et hostiam ñ ami¬
sit. filium enim sacͥficium obtulit.
et arietem pro filio ĩmolauit. Obiit
cuiꝰ inceriore parte sepultum fertur
adam. in exteriore uero abraham. Di¬
stat autem hic locus ut iosephus edocz.
septimo ab urbe ebron. stadio ibiq as¬

Expanded text:
braham pater gentium, filius Thare, de stirpe Sem, natione Chaldaeus, fide primus, exsul spontaneus, obediens in praeceptis, credulus in promissis, pauper in patria, in peregrinatione locuples, in praeliis victoriosus, in victoria non avarus. Reges quinque superavit, et spoliis exuit, captivumque parentem reduxit. 14. Eo summus ut Trinitatem in typo videret, et unitatem in mysterio veneraretur; eo fidelis, ut in promisso genere contra spem naturae Deo crederet: adeo justus atque devotus, ut indulgentiam unici pignoris divinitati non praeponeret; sed incunctanter praecipienti parens ad immolandum filium religiosus parricida gladio dexteram armaret. 15. Qui dum distrinxit ferrum, unicum pignus in victimam oblaturus, nec natum perdidit, nec hostiam amisit. Filium enim in sacrificium obtulit, et arietem pro filio immolavit. Vixit cujus interiori parte sepultum ferunt Adam, in exteriori vero Abraham. Distat autem hic locus, ut Josephus edocet, septimo ab urbe Hebron stadio, ibique as
Abbreviated transcription (Latin):
nimas hominũ nõ esse abinicio
inter ceteras intellcũales natas
nec in semel creatas sicut origens fĩ¬
git neq cum corꝑib per coitum semi¬
nare sicut luciferiani et cyrillus et ali¬
qui latinorum p̾sumentes adfirmat
quasi nature consequencia seruientes
s dicimꝰ corpus tm̃ per coniugii copulã
seminari creacione u̾o anime solum
creatorem om̃ium nosse d̾i u̾o iudicio
coagulare in uulua et conpingi atq
formari et formato iam corꝑe aiãm cre¬
ari et infundi ut uiuat in utero hõ
ex aĩa constans ⁊ corꝑe ⁊ egrediatur
uiuus ex utero plenus humana sub¬
in uuo homine sicut quidam syro
in homine que et corpus sua societace
uiuificet ⁊ semet ipam̃ sua rõne dis¬
ponat hñs inse libertatem arbiti
ut in sua substantia eligat cogitacio¬
aiãm substantiuam qua exuta

Expanded text:
nimas hominum non esse ab initio inter caeteras intellectuales naturas, nec simul creatas, sicut Origenes fingit; neque cum corporibus per coitum seminantur, sicut Luciferiani, et Cyrillus et aliqui Latinorum praesumptores affirmant, quasi naturae consequentia serviente, sed dicimus corpus tantum per conjugii copulam seminari. Creationem vero animae solum creatorem nosse, Dei vero judicio coagulari, et compingi atque formari: ac formato jam corpore animam creari et infundi, ut vivat in utero homo ex anima constans et corpore, et egrediatur vivus ex utero, plenus humana subin uno hoin homine, quae et corpus sua societate vivificet, et semetipsam sua ratione disponat, habens in se libertatem arbitrii, ut in sua substantia eligat cogitatioanimam substantiva
Abbreviated transcription (Latin):
inmalium uero animas¬
anime non sunt substantiue s
cum carne ipa carnis iuuacitate nas¬
cuntur et cum carnis morte finiũ
plato et alexander putant s ad oĩã
nature in citamento dicuntur aĩa

Expanded text:
imalium vero animae non sunt substantivae, sed cum carne ipsa carnis in nativitate nascuntur, et cum carnis morte finiuntvivunt, sicut Plato et Alexander putant, sed ad omnia naturae incitamenta ducuntur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
clarere debet eccłiasticꝰ doctor
Nam doctͥna sũ uita arrogãtem
reddit uita sine doctͥna inuti¬
lem facit sac̾dotis p̾dicacio oꝑi¬
b p̾dicanda confirmanda est: ita
ut quod docet u̾bo instruat exẽ¬
plo uera em̃ est illa doct᷑na qmͣ
uiuendi seqͥtur forma. Nam ni¬
nis et bone p̾dicatoĩs hab̾e̾ debet
studiũ. Nam altum sine studio¬
alc̾o nõ facit ꝓfectum s p̃cedit
iustus bñ agere ut sequenter
possit bñ docere. Sicut in muni¬
sara metallum figura et pondꝰ
inquiritur ita in omui doctore ec¬
cłiastico quid sequatur quid do¬
ceat quomodo uiuat / ꝑ qualita¬
tem gͥ metalli doctͥnã ꝑ figurã
similitudo patrũ ꝑ pondus hũili¬
tas designatur. Qui ergo ab hiis
trib discrepau̾it ñ metallũ sed

Expanded text:
clarere debet ecclesiasticus doctor. Nam doctrina sine vita arrogantem reddit, vita sine doctrina inutilem facit. Sacerdotis praedicatio operibus confirmanda est, ita ut quod docet verbo instruat exemplo. Vera enim est illa doctrina quam vivendi sequitur forma. Nam ninis et bonae praedicationis habere debet studium; nam alterum sine altero non facit perfectum: sed praecedat justus bene agere, ut sequenter possit bene docere. Sicut in numismate metallum, figura et pondus inquiritur; ita in omni doctore ecclesiastico, quid sequatur, quid doceat, quomodo vivat. Per qualitatem igitur metalli, doctrina; per figuram, similitudo patrum; per pondus, humilitas designatur. Qui ergo ab his tribus discrepaverit, non metallum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
on sunt ꝓmouendi ad p̃poĩtis
regñ egłie qui adhuc uiciis
subracent. huc est qd̃ p̾ceptum
est dauid non edificare iisibile
templum quia sanguinũ uir bel
templum edificent hoc est eccłia
doc̾e p̾sumãt. Non debet honoris
ducatum susciꝑe qui nescit subiet
subditorum culpas corrigat: et
ip̃e uiciis seruiat qui regimen
sac̾docii conpendit appetere ante¬
in se distuciet si uita honori fit
ꝯgrua. Quod si nõ discrepat hu¬
miłt ad id quod uocatur accedat¬
Reatum quippe culpe geminat
si quisq cum culpa ad sac̾dotale

Expanded text:
on sunt promovendi ad regimen Ecclesiae, qui adhuc vitiis subjacent. Hinc est quod praeceptum est David non aedificare visibile templum, quia sanguinum vir belltemplum aedificent, hoc est, Ecclesiam docere praesumant. 2. Non debet honoris ducatum suscipere, qui nescit subjectsubditorum culpas corrigat, et ipse vitiis serviat. 3. Qui regimen sacerdotii contendit appetere, ante se discutiat si vita honori sit congrua; quod si non discrepat, humiliter ad id quod vocatur accedatReatum quippe culpae geminat, si quisque cum culpa ad sacerdotale
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de indoctis p̃poĩtis
icut iniqui et poc̃ores ministe¬
riũ sac̾dotale assequi ꝓhibẽ¬
imperiti a tali officio retrahunt᷑
iniquos corrig̾e nesciunt. Quid
enĩ docẽ pot̾u̾nt. Quid quod ipĩ
non didicerunt. desinat locum
docendi susciꝑe qui nescit docere

Expanded text:
 De indoctis praepositis. 1. Sicut iniqui et peccatores ministerium sacerdotale assequi prohibenmperiti a tali offiorantiam iniquos corrigere nesciunt. Quomodo enim docere poterunt, quod ipsi non didicerunt? Desinat ergo locum docendi suscipere, qui nescit docere.
Abbreviated transcription (Latin):
tudo uirtutum crescit ad cumulũ
sequẽtiũ delicto spleriq sac̾dotes
sue magis utilitatis causa qmͣ
gregis p̾esse desiderant nec ut
ꝓsint p̾sules siꝰ cupiũt s magis
ut diuites fiant et honorentur
susciput em̃ sublimitatis culinẽ
nõ pro pastorali regimine s ꝓ
solius honoris ambicione atq
abiecto oꝑꝑ dignitatis solam
nõis appetunt dignitatẽ. Dum
mali sac̾doces deo ignorance nõ¬
fiant cñ ignorantur a deo ip̃o ꝑ
ꝓphãm testante pͥnciꝑes extite¬

Expanded text:
t ad cumulum sequentium delictorum. 5. Plerique sacerdotes suae magis utilitatis causa quam gregis praeesse desiderant, nec ut prosint praesules fieri cupiunt, sed magis ut divites fiant et honorentur. Suscipiunt enim sublimitatis culmen, non pro pastorali regimine, sed pro solius honoris ambitione, atque abjecto opere dignitatis, solam nominis appetunt dignitatem. 6. Dum mali sacerdofiant, tamen ignorantur a Deo, ipso per prophetam testante: Principes exstite
Abbreviated transcription (Latin):
nuĩquam discedis. tu es quia m̾ca
magistra morum indicatrix uir¬
tutum sine qua nicħ uita hoĩs
nosse potest per te cuncta uiuen¬
di regula datur ꝑte denicta pra¬
uicate ad meliorem uitã hoies ad¬
ducuntur p̾ceptis tuis formant᷑
est tu corrigis si quid corrigendũ
mͥ te carius nicħ mͥ te duicius tu¬

Expanded text:
nunquam discedis. Tu es quae a vernunquam discedis. Tu es quae a vermagistra morum, indagatrix virtutum, sine qua nihil vita hominis esse potest. Per te cunctis vivendi regula datur. Per te de vitae pravitate ad meliorem vitam homines adducuntur. 103. Praeceptis tuis formantur est, tu corrigis; si quid corrigendum  te charius, nihil mihi te dulcius
Abbreviated transcription (Latin):
monita data sunt tͥ uiuendi¬
munera norma. Nulla te iã igno¬
rãcia ⁊ poo excusait. nõ es iam uite
nescius nõ es mnprudens aut igna¬
debras sequi disposui qualis debe¬
as esse scͥpsi cognicionem mãda¬
torum habes Iam scis quid sit rec¬
te uiuere uide ut ultra ne offen¬
das uide ne deinceps bonũ quod
nosti despicias inde ne quod legẽ¬
do respicis uiuendo ꝯtep̾nas. do¬
no sciencie accepto retine imple
oꝑe quod didicisti p̃cepcione homo
rãs ago grãs refero. gr̃ãrum
actões rependo actiones per¬
sonarum resoluo. ago quãtas ha¬
beo ubertim tibi gr̃as quãtas ua¬
leo. grãs celebro quantas parere
possum grãs ago. Multa con̾lata¬
gͥ saciffactionẽ ꝑsoluam quã re¬
muneracionẽ rependam quid cõ¬
pensare possim donis tuis ut tuis
p̃ceptis uiuam tͥ semꝑ obtempe¬
rem tͥ paream tͥ iubenci ebdiam.
tu es eñ dux uite tu es magister
uirtutis tu es qui tanqmͣ regłam
indirectum ducis tu es qui arecto

Expanded text:
monita, data est tibi vivendi norma, nulla te jam ignorantia a peccato excusat, non es jam vitae nescius, non es imprudens, aut ignaebeas sequi exposui, qualis debeas esse descripsi, cognitionem mandatorum habes. 523 Jam scis quid sit recte vivere; vide ne ultra offendas, vide ne deinceps bonum quod nosti despicias, vide ne quod legendo respicis vivendo contemnas. Donum scientiae acceptum retine, imple opere quod didicisti praedicatione. 101. Gratias ago, gratias refero, gratiarum actiones rependo, actiones gratiarum persolvo. Ago atque habeo uberem tibi gratiam; quantas valeo, gratias celebro, quantas pro viribus possum gratias ago. Multa ur satisfactionem persolvam? quam remunerationem rependam? quid compensare possum donis tuis, nisi ut tuis praeceptis utar, tibi semper obtemperem, tibi paream, tibi jubenti obediam? 102. Tu enim es dux vitae, tu magistra virtutis. Tu me, tanquam regula, in directum ducis. Tu es quae a recto
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uinũ post diluuiũ hõib in u
bam seminalem dedi uobis in escaz
postea uero ꝑ noe data sunt in esu.
cuncta animalia uiniq tunc ad tri
qd̃ est in pͥncipio suspenderat ecia
in tempoꝵ finem retraxit: loquẽs
ꝑ̾ apłm suũ. bonũ est nõ mandu¬
care carnem ⁊ nõ bibere uinũ ⁊ ite¬
rum dicit qui infirmus est holera
manducet. Non igitur quia carnes
male fuit ideo ꝓhibentur s quia ea¬
rum epule carnes luxuriam gios¬
nũt fomis enĩ ac incrim̃tum om̃i¬
um uiciorum esca uent᷑ ⁊ uencer
escis d̾s aut̃ ut scͥptum est ⁊ hunc
⁊ hanc destruit. piscem sane. Quia
eum post resurrectionem accepit
dñs possumꝰ manducare hoc enĩ nͨ
saluator nec apłi ꝓhibu̾nt

Expanded text:
 vinum post diluvium hominibus in usbam seminalem dedi vobis in escam . Postea vero per Noe data sunt in esum cuncta animalia, vinique tunc attribquod in principio suspenderat etiam in temporum fine retraxit, loquens per Apostolum suum: Bonum est non manducare carnem, et non bibere vinum. Et iterum: Qui infirmus emanducet . Non ergo quia carnes malae sunt ideo prohibentur, sed quia earum epulae carnis luxuriam gignunt. Fomes enim ac nutrimentum est omnium vitiorum. Esca ventri et venter escis, Deus autem ut scriptum est et hunc et hanc destruet. Piscem sane quia eum post resurrectionem accepit Dominus possumus manducare. Hoc enim nec Salvator nec apostoli vet
Abbreviated transcription (Latin):
taq omĩs qui in eccłiastici mi¬
insterii gradibus ordinati sũt
generaliter cł̾ici nominantur
clerus aũt uł clericus huic
applłatus doctores nr̃i dicunt quia
mathias sorte elcũs est quẽ pͥmu
ꝑ apłos legimus ordinacum sic et

Expanded text:
taque omnes qui in ecclesiastici ministerii gradibus ordinati sunt, clerici generaliter nominantur. Cleros autem vel clericos hinc appellatos doctores nostri dicunt, quia Mathias sorte electus est, quem primum per apostolos legimus ordinatum . Sic et