comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hec est natiuitas noua: dũ hõ
nascitur indõ. ex quo in homi
ne natus est deus Carne anti¬
qui s̃ seminis suscepta. sine semi¬
ne antiquo. ut illam nouo semi¬
ne. id est spiritali reformaret:
exclusis antiquitatis sordib et¬
piatam. s tota nouitas ista sic̾
⁊ in oĩb de ueteri figurata est.
rationali ꝑ uirginẽ dispositione
homine dño nascente: Uirgo
erat adhuc terrã ñdũ oꝑe con¬
pressa. ñ dum sem̃ti subacta: ex
ea hominẽ factũ accipimꝰ adeo
in aĩam uiuam. Igitar si pͥmus
adã ita traditurꝰ merĩto sequenᷤ
de terra id ẽcarnem ñ dũ genera¬
tionis resignata. insp̃maimifi¬
cantem. adeo est prolarus et ta¬
s & hic ratio defendit quod deus
uaginẽ et similitudinẽ suã adi¬
abolo captã emula oꝑatione re¬
cuꝑauit. In uirginẽ enĩ ad huc̃
euã inͥ repserat uerbũ ȩdificato¬
rium mortis. inuirginẽ ȩquȩ
introducendũ erat dei u̾bum.
structoriũ uite ut quod ꝑ eus¬

Expanded text:
Haec est nativitas nova, dum homo nascitur in deo. In quo homine deus natus est carne antiqui seminis suscepta sine semine antiquo, ut illam novo semine, id est spiritaliter, reformaret exclusis antiquitatis sordibus expiatam. Sed tota novitas ista, sicut et iu omnibus, de veteri figurata est, rationali per virginem dispositione homine domino nascente. Virgo erat "adhuc terra nondum opere compressa, nondum sementi subacta; ex ea hominem factum accipimus a deo in an imam vivam. Igitur si primus Adam ita traditur, merito sequens, de terra, id est carne nondum generationi resignata, in spiritum vivificantem a deo est prolatus. Et taSed et hic ratio defendit. quod deus imaginem et similitudinem suam a diabolo captam aemula operatione recuperavit. In virginem enim adhuc Evam irrepserat verbum aedificatorium mortis. In virginem aeque introducendum erat dei verbum exstructorium vitae, ut quod per eius
Abbreviated transcription (Latin):
phetarũ: hȩc dicit dñs. ipse
enim erat dñs coram. et ex sua
auctoritate ꝓnuntians. Ego
autẽ dicouob̾ et quid ultra
ad hec ẽsaia exclamante:. Non
angelus. neq legatus. s ipse
dñs saluos eos fecit. Licuit et
ualentino: et pͥuilegio hereti¬
co. carnerxͥ. spiritalem cõmi¬
isci: qͥd quid uis eam fingere po¬
tuit: Quisqͥs humanam crede¬
re noluit: quando qͥd̃ ad om̃s
dictũ sit. Si humana ñ fuit nec
ex homine: ñ uideo. ex qua subs¬

Expanded text:
rophetarum: Haec dicit Dominus. Ipse rophetarum: Haec dicit Dominus. Ipse enim erat Dominus coram, ex sua auctoritate pronuntians : Ego autem dico vobis. Qad haec? Esaiam exclamantem audi: Non angelus neque legatus, sed ipse dominus salvos eos fecit. Licuit et Valentino ex privilegio haeretico carnem Christi spiritalem comminisci. Quidvis eam fingere potuit quisquis humanam credere noluit, quando, quod ad omnes dictum est, si humana non fuit nec ex homine, non video ex qua subs
Abbreviated transcription (Latin):
famulis de putabitur filiꝰ: qͥa
famuloꝵ successit offitio. faci¬
lius ergodicam for e ipsum
filium angłm id ẽ. nuntiũ pa¬
tͥs: quã angelũ infilio: s cũ de
ipso sit ꝓnunciatũ. Minuisti
eum modicum quid citra an
gelͦ quomͦ uidebitur angłs
sic infra angelos diminũtus¬
dum homo sit. quero: & anuna.
⁊ filiꝰ hominis. qͥa autẽ sp̃s dei.
et uirtꝰ altissimi ñ potest infra
angelos haberideus scilicet. et
deifiliꝰ. quantaᷤ ergo dũ ho¬
minẽ gestat minor angelis
factus est.tanto nundũ an¬
gelum gestat Poterat hȩc
opinio nebioni conuenire.
qui nudũ hominẽ & tantũ
ex semine dauid. id est nonẽ
dĩ filiu̾s constituit iħm Pla¬
ne ꝓpħis aliquid gloriosiorẽ.
ut ita inñnullis angłm fuis¬
se dicatur: quẽ ad modũ in a¬
liquo zacharia: nisi quod axp̃o
nũquã est dictum Et aitmͥ
angelus. qui in me loquebat᷑.
s necotidianũ illud omiũ ꝓ¬

Expanded text:
famulis deputabitur filius quia famulis deputabitur filius quia famulorum successit officio. Facilius ergo dicam, si forte, ipsum filium angelum, id est nuntium patris, quam angelum in filio. Sed cum de filio ipso sit pronuntiatum: Minuisti eum mogelos, quomodo videbitur angelum induisse, sic infra angelos diminutusdum homo fit, qua caro et anima et filius hominis? qua autem spiritus Dei et virtus altissimi , non potest infra angelos haberi, Deus scilicet et Dei Filius. Quanto ergo, dum hominem gestat, minor angelis factus est, tanto non, dum angelum gestat. Poterit haec opinio Hebioni convenire, qui nudum hominem, et tantum ex semine David, id est, non et Dei filium, constituit Jesum, plane Prophetis aliquo gloriosiorem, ut ita in illo angelus fuisse dicatur; quemadmodum in aliquo Zacharia. Nisi quod a Christo nunquam est dictum: Et ait mihi angelus qui in me loquebatur; sed nec quotidianum illud omnium P
Abbreviated transcription (Latin):
diabolo et angłis ei :Nũ quã tam̃
illis restitutio repromissa est. Nul¬
ꝓmisit. neq mandauit: xp̃s ad mi¬
nistrare n potuit. Cui gͦ rei ange¬
lum qͦq gestauit: nisi ut satellitẽ.
forte cũ quo salutem hominis o.¬
ꝑaretur: Idoneus enĩ non erat
dei filius. Quisolus hoĩem libe¬
raret a solo. et singulari serpen¬
te deiectũ gͦ iam nunus dñs. nec
unus salutificator: s duo salutiᷤᷤ
artifices: et utiq alter altero in¬
digens: anuero ut ꝑ angłm li¬
beraret hoiẽm: Cur ergo ipse¬
descendit. adid quod ꝑ angłm erat
ex pediturus: Si ꝑ angłm: quid &
ipse : si ꝑse. quid et angelus: dic
gitatusudest nuntius. officii non
natura uocabulo. Magnũ enim
cogitatum patͥs. suꝑ homines:
scilicet restitutionẽ adn̾ciatur
seculo erat. Non ideo tam̃ sic an¬
gelus intelligendus. ut aliqui.
gabrihel. et michahelnã et filiꝰ
res. sicut et famuli. defructib
petitũ . s. non ꝓpterea unꝰ ex

Expanded text:
diabolo et angelis ejus, nunquam tamen diabolo et angelis ejus, nunquam tamen illis restitutio repromissa est. Nulpromisit, neque mandavit, Christus administrare non potuit. Cui igitur rei angelum quoque gestavit, nisi ut satellitem fortem, cum quo salutem hominis operaretur? Idoneus enim non erat Dei Filius, qui solus hominem liberaret, a solo et singulari serpente dejectum? Ergo jam non unus Deus, nec unus salutificator, si duo salutis artifices, et utique alter altero indigens. An vero, ut per angelum liberaret hominem? Cur ergo descendit ad id quod per angelum erat expediturus? Si per angelum, quid et ipse? Si per se, quid et angelus? Dictngelus, id est nuntius; officii, non naturae vocabulo. Magnum enim cogitatum Patris, super hominis scilicet restisaeculo erat. Non ideo tamen sic angelus intellegendus ut aliqui Gabriel aut MichaÃ«l. Nam et filius res, sicut et famuli, de fructibus petitum. Sed non propterea unus ex
Abbreviated transcription (Latin):
di caro mẽaẽ. Porro si anuna ca¬
ro fuiss. ⁊ unũ ẽẽt in xp̃o. carnea a¬
nimiaᷠ ut caro animalis: at cũ di¬
uidit species. carnẽ et animã duo
ostendit: si duo. iam ñ unũ. si ñ u¬
nũ.iam nec anima carnalis. nec ca¬
ro animalis. unũ enĩ est. anima
caro. aut cauroanima: nisi si et seor¬
sum. aliam gestabat animã p̃ter
eam que caro erat:et aliam circũ¬
ferebat carnẽ p̾ter illam quȩ ani¬
ma erat: quod si una caro et una a¬
nima. illa tristis usq ad mortẽ. et
illa panis ꝑmundi salute: Saluuᷤ
ẽ numer᷑ duarũ substantiaꝵ. insu¬
o genere distantiũ ex cludens car
one: qua ⁊ hominẽ. eademgͦ sit
et causa. ut hoĩem gestaret. xp̃s. sa¬
lus hominis. causa scilicet ad resti¬
niendũ quod perierat homo. peri¬
erat homine᷑ restitutio: oportue¬
rat. ut angłm gestaret xp̃s nichil
tale de causaest. Nã et si angłis ꝑ¬
ditio reputat᷑ inignẽ p̃paratum

Expanded text:
di, caro mea est. Porro, si anima cadi, caro mea est. Porro, si anima caro fuisset, unum esset in Christo carnea anima, aut caro animalis. At cum dividit species, carnem et animam, duo ostendit: si duo, jam non unum; si non unum, jam nec anima carnalis, nec caro animalis; unum enim est anima caro, aut caro anima. Nisi et seorsum aliam gestabat animam, praeter eam quae caro erat, et aliam circumferebat carnem, praeter illam quae anima erat. Quod si una caro, et una anima; illa tristis usque ad mortem, et illa panis pro mundi salute; salvus est numerus duarum substantiarum, in suo genere distantium, excludens carnone? Qua et hominem. Eadem ergo est et caussa, ut hominem gestaret Christus: salus hominis fuit caussa; scilicet, ad restituendum quod perierat. Homo perierat; hominem restitui oportuerat. Ut angelum gestaret Christus, nihil tale de caussa est. Nam etsi angelis perditio reputatur, in ignem praeparatum
Abbreviated transcription (Latin):
quã st̃. fides nominũ. salꝰ ẽ ꝓpͥha¬
tum. etiamcũ demutantur qͣli¬
tates: accipiunt. uocabuloꝵ pos¬
sessiones. u̾bi grã: argilla excocta.
testa uocabulũ suscipit: nec com¬
municat cũ uocabulo pristinige¬
neris. qr nec cũ ipso genere. Pro¬
inde ⁊ aĩa xͥ. caro facta. non porest
non idesse quod facta e᷑.⁊ id ñ esse
qͦd fuerat. aliud scilicet fac̾iat. qm̃
unũ: corpꝰ. linũq uocabulũ. uniꝰ
scilicet corꝑis: nec potest testa dic̃
ta. uniformis soliditas: et fingu¬
laritas tota ẽ: Et indiscrepata
substantia. inxp̃o uero. inuenimꝰ
aĩam & carnẽ. simplicib et nudiᷤ
uocabulis editafadest animam¬
do ita nonunari debuissent. siita
fuissent: s etiam sibi quãq subs¬
tantiam. diuise pronunciatas
ab ipso. utiq produarũ qualita¬
tũ distinctione.seorsũ animã.
seorsũ carnẽ. Quid inquit anxia
ta est aĩa mea usq ad mortẽ: & pa¬
nis quẽ ego dedero ꝓsalute mun¬

Expanded text:
ur. Fides nominum salus est proprietatum. Etiam cum demutantur qualitates, accipiunt vocabulorum possessiones. Verbi gratia argilla excocta testae vocabulum suscipit. Nec communicat cum vocabulo pristini generis, quia nec cum ipso genere. Proinde et anima Christi caro facta non potest non id esse quod facta est, et id non esse quod fuerit, aliud scilicet facta. Et quounum est corpus unumque vocabulum unius scilicet corporis. Nec potest testa dici ta uniformis soliditas et singularitas tota est et indiscreta substantia. In Christo vero invenimus animam et carnem simplicibus et nudis vocabulis editas, id est animamndo ita nominari debuissent, si ita fuissent: sed etiam sibi quamque substantiam divise pronuntiatas ab ipso, utique pro duarum qualitatum distinctione, seorsum animam, et seorsum carnem. Quid anxia est, inquit , anima mea usque ad mortem? et : Panis quem ego dedero pro salute mun
Abbreviated transcription (Latin):
inargum̃tationib torquet. etiã
cũpsalmisualentini quos magna¬
cũ inpudentia quasi idonei ali¬
cuiꝰ auctoris interserit: Adunã
matrice substantiam traxit
Quamquã licuit iam & de noĩe
hoĩs. et destatu qualitatis. et de
censu tractationis. et de exitu
passionis. humanã constitisis¬
se: Ante omĩa aut̃. cõm̃denda
erit ratio. quȩ prȩfuit. ut dei
filiꝰ de uirgine nasceretur: No¬
ue nasci habebat. noue natuu¬
tatis dedicator: qua signũ da¬
turꝰ dñs ab ẏsaia p̃dicabatur.¬

Expanded text:
in argumentationibus torquet, etiam in argumentationibus torquet, etiam cum psalmis Valentini, quos magna impudentia quasi idonei alicujus auctoris interserit, ad unam matrice substantiam traxit. Quamquam liquit jam et de nomine hominis, et de statu qualitatis, et de sensu tractationis, et de exitu passionis humanam constitisse. Ante omnia autem commendanda erit ratio quae praefuit, ut Dei Filius de virgine nasceretur. Nove nasci debebat novae nativitatis dedicator, de qua signum daturus D
Abbreviated transcription (Latin):
firmamus. eam fuisse carnẽ in
xp̃o. cuiꝰ naturȩ ẽ. in homine
peccatrix et sic in illa peccatũ
euacuatũ dum in xp̃o sine pec¬
cato habetur. que in hoĩem sine
peccato non habebatur. at ñ¬
que at ꝓpositũ xͥ facere eua¬
cuantis peccatũ carnis non ine¬
a carne euacuare illud. Inqua
erat natura peccati neq ad glo¬
riã. Quid enim magnĩ. sine in
carne meliore et alterius id est
non peccatricis nature uim pec¬
cati ꝑ emit: Ergo inquiᷤ si nõ¬
tram induit. peceatrix fuit ca
roxͥ: Holi constringere explica¬
bilem sensum: nr̃am enim in
duens. suã fecit: suam facienᷤ.
non peccatricem eam fecit: sete
run ad om̃s dictumsit: qͥ
fuisse: quia non fuerit ex uri
semine. Recordentur adamip¬
sũ. in hanc carnem. non ex seini¬
n̾e uiri factũ: Sic̃ terra conũsa
ẽ. in hanc carnẽ. sine uirisemi¬
ne: ita et dĩ u̾bũ potuit sine
co agulo. ineiꝰdem carnis tran¬
randro cũsiuis sillogisinis. quos

Expanded text:
onfirmamus eam fuisse carnem in onfirmamus eam fuisse carnem in Christo cuius natura est in homine peccatrix, et sic in illa peccatum evacuatum, quod in Christo sine peccate habeatur quae in homine sine peccato non habebatur. Nam neque ad propositum Christi faceret, evacuantis peccatum carnis, non in ea carne evacuare illud in qua erat natura peccati, neque ad gloriam. Quid enim magnum, si in carne meliore et alterius, id est non peccatricis naturae, naevum peccati redemit? Ergo, inquis, si nostram induit, peccatrix fuit caro Christi. Noli constringere explicabilem sensum. Nduens, suam fecit; suam faciens, non peccatricem eam fecit. Caeterum quod ad omnes dictum sit, qui Christo fuisse, quia non fuit ex viri semine recordentur Adam ipsum in hanc carnem, non ex semine viri factum. Sicut terra conversa est in hanc carnem sine viri semine, ita et Dei Verbum potuit sine coagulo in ejusdem carnis tranxandro cum suis syllogismis, quos
Abbreviated transcription (Latin):
cuaret insemet ipso carnẽ pec¬
cati. Quod et si diceremꝰ quacũ¬
q ratione muniremuf senͣtiam
nrãmͥdũ ne tanta amentia. quã
putauit: tanquã ipsam carnẽ
xͥ opinemur. ut peccatricem
euacuatam in ipsõcum illam
ad dexteram patris in cęlis prȩ¬
sidere me minerimꝰ. et uentu¬
ram insuggestu pat̾ne clari¬
tatis predicemꝰ: adeoͬ euacuatã
non possumus dicere. ita nec pec¬
catricem: quia nec euacuatam:
inqua dolus non fuit. Defendi¬
mus autem. non carne̾ peccati
euacuatam ẽẽ inxp̃o: s pecca¬
tum carnis: Non materiam. sed
naturam. nec substantiam. sed
culpã: scđ̾m apostoli auctorita¬
tem dicentisieuacuauit pecca¬
tum incarne. nã et si alibi insi¬
militudinẽ inquit carnis pec¬
catricis fuisse xp̃m: Non qd̾
similitudinẽ carnis acceperit
quasi imaginẽ corꝑis et non
ueritatem: s similitudinẽ pec¬
catricis carnis uult intelligi
uitio ad equanda: hinc etiam ꝯ¬

Expanded text:
cuaret in semetipso carnem peccuaret in semetipso carnem peccati. Quod etsi diceremus, quacunque ratione muniremus sententiam nostram, dum ne tanta amentia, qua putavit tanquam ipsam carnem Christi opinemur ut peccatricem evacuatam in ipso, cum illam et ad dexteram patris in caelis praesidere meminerimus, et venturam inde suggestu paternae claritatis praedicemus, adeo ut evacuatam non possumus dicere, ita nec peccatricem nec evacuatam in qua dolus non fuit. Defendimus autem non carnem peccati evacuatam esse in Christo, sed peccatum carnis, non materiam, sed naturam, nec substantiam, sed culpam, secundum apostoli auctoritatem, dicentis, Evacuavit peccatum in carne. Nam et alibi, In similitudine, inquit, carnis peccati fuisse Christum, non quod similitudinem carnis acceperit, quasi imaginem corporis et non veritatem, sed similitudinem peccatricis carnis vult intellegi;vitio Adae: quando hinc etiam c
Abbreviated transcription (Latin):
de nob̃ ꝓbatum ẽ: merito eth¬
nici tałia. s merito et heretici
N aliqͥdenim int̃ illos distat: nͥ echi
nici non credendo credt. at heretici
cdendoñ edt. Legunt demq mino¬
rasti eum modicũ citra ange¬
los et negant inferiorem. sub¬
stantiam xͥ: nec hoĩem se. sed
uermẽ ꝓnunciant s: Quinec
formã habuit nec speciem: sed
forma eiꝰ ignorabilis. defecta ci¬
tra omĩs homines. homo inpla¬
ga. et sciens ferre inbecillitatẽ.
agnoscunt homiuẽ deo mixtũ:
et negant hominẽ. mortuũ cre¬
dunt: et quod est mortuũ ex in¬
corruptela natum eẽ contendt̃:
quasi corruptela aliud sit amor¬
te. s et nr̃a caro: statin resurge¬
re debebat: Expecta nundũ ini¬
micos tͥuos xp̃s obpressit: ut cum
amicis. deinimicis triumphet:
Insuꝑ argum̃tũ delibidine ex̃ for¬
ma ingenii heretici locũ sibi
fecit alexander ille. quasi nos
a ffirmemius. id circo xp̃m t̾ re¬
ni census induisse carnẽ: ut eua¬

Expanded text:
de nobis probatum est? Merito ethde nobis probatum est? Merito ethnici talia; sed merito et haeretici. Numquid enim inter illos distat, nisi quod ethnici non credendo credunt, at haeretici credendo non credunt? Legunt denique: Minorasti eum modico citra angelos, et negant inferiorem substantiam Christi, nec hominem se, sed vermem pronuntiantis, qui nec formam habuit nec speciem; sed forma eius ignobilis, despecta citra omnes homines, homo in plaga, et sciens ferre imbecillitatem. Agnoscunt hominem deo mixtum, et negant hominem. Mortuum credunt, et quod est mortuum ex incorruptela natum esse contendunt, quasi corruptela aliud sit a morte. Sed et nostra caro statim resurgere debebat. Exspecta. Nondum inimicos suos Christus oppressit, ut eum amicis de inimicis triumphet. Insuper argumentandi libidine ex forma ingenii haeretici locum sibi fecit Alexander ille, quasi nos affirmemus idcirco Christum terreni census induisse carnem, ut eva
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ petrꝰ mactis apostoloꝵ. Iħ̃m na¬
carenũ uirũ uob̃ adeo destina¬
tum: utiq hoĩem: hȩc sola suffi¬
cere uice prescriptionis debue¬
runt. ad testimoniũ carnis. et¬
humane ex homine sũpte. et ñ
spiritales. sicut nec animales
ginarie: Si sine studio et artifi¬
cio contentionis. heresõs esse po¬
tuissent. Nam ut penes quendã.
exualentini faciuncula legipri¬
mo Non putant terrena et hu¬
manani xp̃o substantiã infor¬
matant̾ deterior angelis dñs de¬
predatur. qui non t̾renȩ carnis
extiterunt: de huic quod oporte¬
ret. similem nr̃ȩ carnis. similit᷑
nasci. nonde spũi: nec de deo s ex
uiri uoluntate: et cur ñ de cor
resurrexit. & incęlo sup̃ta est. ita
et nr̃a pars eius. statim ad sumi¬
tur aut cur illa par nr̃e. ñ ȩquȩ
interram dissoluta est: talia
et hnici uolutabunt. Ergo dĩ
filius intantũ humilitatis ex.¬
hibitꝰ est. et siresurrexit in exẽ¬
plũ spei nr̃ȩ. Cur nichil tale

Expanded text:
Item Petrus in Actis Apostolorum : Jesum Nazarenum, virum vobis a Deo destinatum, utique hominem. Haec sola sufficere vice praescriptionis debuerunt ad testimonium carnis humanae et ex homine sumptae et non spiritalis, sicut nec animalis ginariae, si sine studio et artifieio contentionis haereses esse potuissent. Nam ut penes quendam ex Valentini factiuncula legi, primo non putant terrenam et humanam Christo substantiam informatam, ne deterior angelis dominus deprehendatur, qui non terrenae carnis extiterunt, dehinc quod oporteret similem nostri carnem similiter nasci, non de spiritu, nec de deo, sed ex viri voluntate. Et cur non de corresurrexit et in caelo resumpta est, ita et nostra par eius statim adsumitur? Aut cur illa par nostrae non aeque in terram dissoluta est? Talia et ethnici volutabant. Ergo dei filius in tantum humilitatis exhaustus? et, Si resurrexit in exemplum spei nostrae, cur nihil tale
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc ꝓ sequitur libellus: quem
scribsimꝰ de testimonio animȩ.
alioquin sianima semet ipsã
ignorans erat abinitio. nichil
axp̃o cognouisse debuerat. ni¬
si qualis eẽt. nc̃ autẽ non effigi¬
em suã didicit axp̃o: sed salutẽ.
ꝓpterea deifiliꝰ discendit. et
rando de salute ꝑiclitabatur.s
dei ũbum. uita inquit. manifes¬
ta est: ñ anima: Et ueni inquit
aĩam saluam facere: ñ dixit osten¬
dere: Ignorabamꝰ nimirũ ani¬
mã. licet inuisibilem nasci. &¬
berent᷑: ignorauimus plane re¬
surrecturam cũ carne. hoc erĩt
quod xp̃s manifestauit̾s ⁊ hoc
non alit̾ inse Quã in lararo ali¬
quo: cuiꝰq caro nonerat animalis.
ita nec anima carnalis: Quidgͦ
ampliꝰ in notuit nob̃ de aniȩ
ignorate retro dispositione:. qͥd
inuisibile eiꝰ fuit: quod uisibili¬
tatem ꝑcarnẽ de sideraret: caro
facta est animaiut aĩa ostendere¬
tur: Nũquidgͦ et caro anima fac¬
ta ẽ. ut caro manifestaretur. si ca

Expanded text:
haec prosequitur libellus quem haec prosequitur libellus quem scripsimus de Testimonio animae. Alioquin, si anima semetipsam ignorans erat ab initio, nihil a Christo cognovisse debuerat, nisi qualis esset. Nunc autem non effigiem suam discit a Christo, sed salutem. Propterea Filius Dei descendit, et rando de salute periclitatur, sed dei verbum. Vita, inquit, manifestata est, non anima. Et veni, inquit, animam salvam facere, non dixit ostendere. Ignorabamus nimirum animam, licet invisibilem, nasci beretur. Ignoravimus plane resurrecturam cum carne. Hoc erit quod Christus manifestavit. Sed et hoc non aliter in se quam in Lazaro aliquo, cuius caro non erat animalis, ita nec anima carnalis. Quid ergo amplius innotuit nobis de animae ignoratae retro dispositione? Quid invisibile eius fuit quod visibilitatem per carnem desideraret? Caro facta est anima ut anima ostenderetur. Numquid ergo et caro anima facta est, ut caro manifestaretur? Si car
Abbreviated transcription (Latin):
at omĩũ&̃ sensꝰ. nedum qualita¬
tes: Cui uere simile est. ut ipsa
sensum suiabinitio sortita ñsit.
unde illiscire. quid int̾dũ sit sibi
necessariũ ex naturali necessita¬
de: si non scit suã qualitatẽ. Cui
quid necessarium ẽ. hoc quidem
in oĩa animã recognoscere est.
rotitras sui dico: sinequa sui nul¬
la anima a se ministrare potu¬
isset. Puto autem magis homi¬
nẽ animal solũ rationale conpu̾
tem aĩam eẽ sortitum. quȩ illũ
faciat animal rationale: ipsa in
pͥmis rationalis. porro quo mͦ ra¬
tionalis que efficiet hoĩem ratio¬
nale animalsi ipsam rationẽ
suã nescit. ignorans semet ipsã:
s ad eo non ignorat: ut et ai torẽ
et arbitrũ. et statum suũ norit:
nichil ad huc dedeo discens.
dm nominat᷑ nichil ad huc de
iuditio eius admittens dõ cõm̃¬
dare sedicit nichil magis au¬
diens quã spem nullam ẽẽ pt
mortẽ: et bene et male de func¬
tiͦo cuiq in precatur. Plenius

Expanded text:
at omnium etiam sensus, nedum qualitaat omnium etiam sensus, nedum qualitates, qui verisimile est, ut ipsa sensum sui ab initio sortita non sit? Unde illi, scire quod interdum sibi sit necessarium, ex naturalium necessitate, si non scit suam qualitatem, cui quid necessarium est? Hoc quidem in omni anima recognoscere est; notitiam sui dico; sine qua notitia sui nulla anima se ministrare potuisset. Puto autem magis hominem, animal solum rationale, compotem et animam esse sortitum, quae illum facit animal rationale, ipsa in primis rationalis. Porro, quomodo rationalis, quae efficit hominem rationale animal, si ipsa rationem suam nescit, ignorans semetipsam? Sed adeo non ignorat, ut auctorem, et arbitrum, et statum suum norit. Nihil adhuc de Deo discens, Deum nominat: nihil adhuc de judicio ejus admittens, Deo commendare se dicit. Nihil magis audiens, quam spem nullam esse post mortem, et bene et male defuncto cuique imprecatur. Plenius
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet questionib oportunans.
ꝑ carnis. in illam humane defen¬
sionẽ. s non poterat xp̃s int̾ ho¬
mines. nisi homo uideri. Redde
gͥ xp̃o fidem suã: ut qui homo uo¬
luerit incidere animã quoq
humane conditionis ostenderit:
non faciens eam carnẽ: sed indu
ꝑ carnem. si constiterit illam os¬
tendendam: Quo qͦ mͦ fuisse idẽ.
incognita sibi et nob̃. quã quã
in hoc uana distensio est. quasi
nos se orsum abanimasimꝰ cũ to¬
tum quod sumꝰ anima sit. deniq
sine anima nichil sumꝰ. Nleq ho¬
mines quidem. sed cadaueris nom̃.
Si gͦ ignoramus animani:. ipsa se
ignorat. itaᷤ super est hoc solum¬
modo in spicere anse anuna hic
ignoret. ut nota qͦquomͦ fieret
opinor sensualis est animȩ na¬
tura. adeo nichil aninale sine
sensu: nichil sensuale sine anima:
et ut inpressius dixerim: aĩe ani¬
ma sensus est: Igitur cũ om̃nibꝰ
anima sentire prestat: ipsa senti¬

Expanded text:
scilicet quaestionibus opportunam, scilicet quaestionibus opportunam, per carnis in illam humanae defensionem. Sed non poterat Christus inter homines nisi homo videri. Redde igitur Christo fidem suam; ut qui homo voluerit incedere, animam quoque humanae conditionis ostenderit, non faciens eam carneam, sed indueper carnem, si constiterit illam ostendendam quoquo modo fuisse, id est incognitam sibi et nobis. Quamquam in hoc vana distinctio est; quasi nos seorsum ab anima simus, cum totum, quod sumus, anima sit. Denique sine anima nihil sumus, ne hominis quidem, sed cadaveris nomen. Si ergo ignoramus animam, ipsa se ignorat. Itaque superest hoc solummodo inspicere, an se anima hic ignorarit, ut nota quoquo modo fieret. Opinor, sensualis est animae natura. Adeo, nihil animale sine sensu; nihil sensuale sine anima. Et ut impressius dixerim, animae anima sensus est. Igitur cum omnibus anima sentire praestet, et ipsa senti
Abbreviated transcription (Latin):
cum autem sit: habeat necesse :
aliqͥd ꝑ quod est Si habet aliqͥd
ꝑ quod est. hoc erit corpus eius.
ome quod ẽ: corpus est. suigene¬
ris. nichil incorꝑale: nisi quodñ
est. habente gͥ anima inuisibi¬
le corpꝰcorpꝰ qd uisibilem eam
faceret susceperat. utiq digniꝰ
ut eiꝰ uisibile fecisset. Quod
inuisibile habebatur: quia nec
erat. demonstrauit ĩfirmitaᷤ si id ꝙ
erat d̾monst᷑re ñ ualuit. Nemo ostñde uo¬
leis hoĩem. casside. aut ꝑsona ei in¬
ciucit: Hoc autẽ factũ est. anime:
si incarne conu̾sa. alienam indu¬
it suꝑ ficiẽ. sedsi in corꝑalis anima
deputeturꝰ. ut aliqua uirationiᷤ
occulte sit aͦdẽ. anima corpuᷤᷤ
tam̃ ñsit. Quid quidẽ anima:
ꝓinde et possibile dõ ñerat: &
proposito eius congruentius
conpetebat. Noua aliqua corꝑiꝰ
specie eã demonstrare. quã istã
cõmune̾ oĩũ alteriꝰ Iam noticiȩ
ne sine causa uisibilem et᷑ in ui¬
sibili facere gestiss animã. Istiᷤ

Expanded text:
Cum autem sit, habeat necesse est aliquid, per quod est. Si habet aliquid per quod est, hoc erit corpus ejus. Omne quod est, corpus est sui generis: nihil est incorporale, nisi quod non est. Habente igitur anima invisibile corpus, qui visibilem eam facere susceperat, utique dignius id ejus visibile fecisset, quod invisibile habebatur, quia nec erat, demonstravit; infirmitas, si id quod erat demonstrare non valuit. Nemo ostendere volens hominem, cassidem aut personam ei inducit. Hoc autem factum est animae, si in carne conversa alienam induit superficiem. Sed et si incorporalis anima deputetur, ut aliqua vi rationis occulta sit quidem anima, corpus tamen non sit, quidquid est anima; proinde impossibile Deo non erat, et proposito ejus congruentius competebat, nova aliqua corporis specie eam demonstrare, quam ista communi omnium, alterius jam notitiae; ne sine caussa visibilem ex invisibili facere gestisset animam, istis
Abbreviated transcription (Latin):
sabbati. filius hominis. De ipso
enim ẽsaias honio inplaga: et
sciens ferre inbecillitatẽm: Et
hieremias. et homo est. et quicog¬
noscet eum: & daniel. et ecce su¬
per nubẽ tanquã filiꝰ hõis. Et iã par¬

Expanded text:
sabbati filius hominis. De ipso enim Esaias : Homo in plaga, et sciens ferre imbecillitatem; et Hieremias : Et homo est, et quis cognoscet illum? et Daniel : Et super nubes tanquam filius hominis. Etiam Pa
Abbreviated transcription (Latin):
ne duma capitis sui offitio re¬
lsgabit: prȩsumens scilicet ni
cħil se umquã inuidiã anima¬
rũ sõniaturũ. urguentiũ &
inquietantiũ sanguinis sui
concubinũ: at enĩ & calix be¬
ne sibi conscius. et de diligen¬
tia ministri cõm̃datus: deco¬
ronis quoq potatoris surordi¬
nabitur: aut aspergine florũ
honorabitur: et gladiꝰ bene
debello cruentus. et melior
homicida. laudẽ suã consecra

Expanded text:
nedum a capitis sui officio renedum a capitis sui officio religabit, praesumens scilicet nihil aliud se quam inuidias animarum somniaturum urguentium et inquietantium sanguinis sui concubinum? at enim et calix bene sibi conscius et de diligentia ministerii commendatus de coronis quoque potatoris sui inornabitur aut aspergine florum honorabitur, et gladius bene de bello cruentus et melior homicida laudem suam consecra
Abbreviated transcription (Latin):
re animẽ. ut instrumentũ. ñ
ut ministeruizitaq anime so¬
lius iudit̾ium presidere: qualit̾
usasit uasculo carnis: uascłm
uero ipsum. ñ esse sẽtentie ob¬
nonum: quia nec calicẽ dãpna¬
ri. siquis eum ueneno tẽpera¬
rit: ne gladiũ ad bestias. ꝓ nun¬
tiari. siquis eo latro ciniũ
fuerit operatus: Iam ergo inno¬
cens caro. ex ea parte qua ñ repu¬
tabuntur. illi opere male.⁊ ni
chil prohibet. innocentie noĩe
saluameam fieri Licet enĩ ne
bonaoꝑa deputentur illi sicut
nec mala: diuine tam̾ benigni¬
ti magis conpetit. in nocentes
liberare bensficus enĩ deb&.:
optimi est aut̃. etiã qͦd ñ debet᷑
offerre. & tam̃ calicẽ ñ dico ue¬
nenariũ. in quo mors aliqua
ructuarit. sed frictius. uelar¬
cigalli. uel gladiatoris. aut
carnificis spũinfectum: que¬
tum. elide resolemus. quo ma¬
gis puero irascamur: Gladiũ
uero latrociniis ebriũ. quis ñ
adomo tota.nedum acubͥculo.

Expanded text:
re animae, ut instrumentum, non re animae, ut instrumentum, non ut ministerium. itaque animae t solius iudicium praesidere, qualiter usa sit uasculo carnis, uasculum uero ipsum non esse sententiae obnoxium, quia nec calicem damnari, si quis eum ueneno temperarit, nec gladium ad bestias pronuntiari, si quis eo latrocinium fuerit operatus. iam ergo innocens caro ex ea parte, qua non reputabuntur illi operae malae, et nihil prohibet innocentiae nomine saluam eam fieri. licet enim nec bona opera reputentur illi sicut nec mala, diuinae tamen benignitati magis competit innocentes liberare. beneficos enim debet; optimi est autem, etiam quod non debetur offerre. et tamen calicem, non dico uenenarium, in quem mors aliqua ructarit, sed frictricis uel archigalli uel gladiatoris aut carnificis spiritu infectum, quaetum elidere solemus, quo magis puero irascamur. gladium uero latrociniis ebrium quis non a domo tota, nedum a cubiculo,
Abbreviated transcription (Latin):
crediaut inertem in iustum.
si sociam bonoꝵ oꝑum. apremi¬
isarceat: inertemsi sociam
malorũ asupplitiis se cernat:
cũ humana censure̾ perfec¬
tior habeatur: Q uod etiam
ministros facti cuiusq de¬
poscit. nec parcens nec inuidens
illis. quominꝰ cum auctoribus.
aut pene. aut gratiȩ com mu¬
nicent fructum Sed eum
imperium anime. obsequium
carni distribuimus ⁊ prospicien¬
dum est. ne & hoc alia argu¬
mentatione subu̾tant. ut uelint
urearnem. sic in offitio animȩ
co locare. non ministrã: ne &
sotiam cogantur agnoscere: Di¬
cent enĩ. m̾inistros et sotios ha¬
bere arbitriũ ministrandi atq
sotiandi: et potestatem sue uo¬
luntatis in utrũq homines sci¬
licet et ipsos. idcirco cum aucto¬
rib merita cũ municare. quib
operam sponte ad cominodarint:
carnem autẽ nichil sapientẽ.
nichil sentientẽ ꝑsemet ipsam.
non uelle. ñ nolle. de suo haben¬
tem. uice potius uascłi ad pare¬

Expanded text:
credi aut inertem; iniustum, credi aut inertem; iniustum, si sociam bonorum operum a praemiis arceat, inertem, si sociam malorum a suppliciis secernat, cum humana censura eo perfectior habeatur, quo etiam ministros facti cuiusque deposcit, nec parcens nec inuidens illis, quominus cum auctoribus aut poenae aut gratiae communicent fructum. Sed cum imperium animae, obsequium carni distribuimus, prospiciendum est, ne et hoc alia argumentatione subuertant, ut uelint carnem secus in officio animae collocare, non quasi ministram, ne et sociam cogantur agnoscere. dicent enim ministros et socios habere arbitrium ministrandi atque sociandi et potestatem suae uoluntatis in utrumque, homines scilicet et ipsos; idcirco cum auctoribus merita communicare, quibus operam sponte accommodarint: carnem autem nihil sapientem, nihil sentientem per semetipsam, non uelle non nolle de suo habentem, uice potius uasculi appare
Abbreviated transcription (Latin):
cordib ur̃is nequ̾a: & qui con¬
spexerit ad concupiscendũr ĩã
ad ulterauit incorde suo: et si¬
ne opere. et si ineffectu cogi¬
tare. carnis est actus s & sumn.
cerebro. & inmedio supercilioꝵ¬
rum diserimine. uel ubi ubi
philosophis placet. pͥncipalitaᷤᷤ
sensiuum consecrata est. quod
egemonicon appellatur: Caro
erit omne anime cogitatoriũ.
nũquã anima sine carne est.
qu̾a diu incarne est: nichil ñ
cum illa agit̾ sine qua non est.
Quere adhuc ancogitatus qͦ
ꝑ carnem adminutrentur. qͥ
ꝑ carnẽ dinoscuntur extrinse¬
cus. uolutet aliquid anima:et
factorũ societatem: cui negare
non possunt etiam cogitatoꝵ.
& illi quidem linentĩas carnis
enumerant: ergo peccatrix te¬
nebitur supplitio: nos uero e¬
tiam uirtutes carnis opponi¬
mus. ergo et bene oꝑata tebi¬
tur prȩmio: & si anima est.q̃
agit. & inpellit. in omnia car¬
nis obsequiũ est.: s dm̃i non
licet. aut in iustum iudicem

Expanded text:
cordibus uestris nequam? et: qui concordibus uestris nequam? et: qui conspexerit. ad concupiscendum, iam adulterauit in corde. adeo et sine opere et sine effectu cogitatus carnis est actus. sed etsi in cerebro uel in medio superciliorum discrimine uel ubiubi philosophis placet principalitas sensuum consecrata est, quod fjei.ovtxv appellatur, caro erit omne animae cogitatorium. numquam anima sine carne est, quamdiu in carne est. nihil non cum illa agit, sine qua non est. quaere adhuc, an cogitatus quoque per carnem administrantur, qui per carnem dinoscuntur extrinsecus. uolutet aliquid anima: uufactorum societatem cui negare non possunt cogitatorum. et illi quidem delinquentias carnis enumerant: ergo peccatrix tenebitur supplicio. nos uero etiam uirtutes carnis opponimus: ergo et bene operata tenebitur praemio. et si anima est, quae agit et impellit in omnia, carnis obsequium est. deum non licet aut iniustum iudicem
Abbreviated transcription (Latin):
rit. talis habeat iudicari: qͥa
de eo quod uxerit. habeat iu¬
dicari. Uita est enĩ causa iudi¬
cii. ꝑ tot substantias disponen¬
taest. age iam. seindant adũ¬
sarii nr̃i carnis animȩ qͣue ꝯ¬
textum pͥus inuite adminiᷤ¬
tratione: ut ita audeant scin¬
dere illud etiã in uitȩ remu¬
neratione. negent oꝑarum
societatẽ ͥut merito possint
etiam mercedum negare:
non sit particeps insententia
caro: si ñ fuerit et incausa: So¬
la anuna reuocetur: si sola de¬
cidit. At enũ nonsola decidit:
quã sola decurrit. illuc unde
decidit. uitam hanc dico. ad eo
aut̃ non sola anima transigit
uitã. ut nec cogitatꝰ licet soł os¬
scilicet non ad effectum ꝑcar¬
nem de ductos auferamus
acollegio carnis. Siquidem
in carne. et cũ carne. et ꝑcar¬
nẽ agit: anima: qͦd agitur
incorde. hanc deniq carnis
speciem arcem animȩ. etiã
dñs. Insuggellatione cogita¬
tionũ taxat. Quid cogitat᷑is in

Expanded text:
rit, talem iudicatuiri, quia rit, talem iudicatuiri, quia de eo, quod uixerit, habeat iudicari. uita est enim causa iudicii, per tot substantias dispungenta est. Age iam scindant aduersarii nostri carnis animaeque contextum prius in uitae administratione, ut ita audeant scindere illud etiam in uitae remuneratione. negent operarum societatem, ut merito possint etiam mercedum negare. non sit particeps in sententia caro, si non fuerit et in causa. sola anima reuocetur, si sola decedit. at enim non magis sola decedit quam sola decucurrit illud, unde decedit, uitam hanc dico. adeo autem non sola anima transigit uitam, ut nec cogitatus, licet solos, licet non ad effectum per carnem deductos, auferamus a collegio carnis, siquidem in carne et cum carne et per carnem agitur ab anima quod agitur in corde. hanc denique carnis speciem arcem animae etiam dominus in suggillatione cogitatuum taxat: quid cogitatis in
Abbreviated transcription (Latin):
iuditiũ in homine destinare. de
hoc ipso. An dnm et auctorem
suũ agnoscere & obseruare cura¬
rit annon idque iudiciũ resur¬
rectio expũgnet: hec erit tota
causa immo necessitas resurrec¬
tionis: congruentissima scilic&
dõ distinatio iudicii: de cuiꝰ dis¬
positione dispitias: anutriqͦue
substancie humane duudican¬
de ceisureͣ diuine prȩsideat.
tã animȩ quã & carni. Quode¬
nim congruet iudicari. hoc con¬
petet reuiscitari dicimꝰ plenum
pͥmo ꝑfectũ qͦuę credendum
iudiciumdĩ. ut ultimũ iã. atq
ex inde ꝑpetuum: ut sic quoq
iustũdũ ñ in aliquo minus. ut
sic quoq deo dignũ. dũ ꝓtanta
eiꝰ pacientia plenum at̾q per¬
fectum: ltaq plenitudinem
ꝑfectionẽq uidicii. ñ nisi de
totius hominis rep̃sentacio¬
ne constare : totum porro ho
parere: idcirco: qua inutraq
exibendũ. quẽ totũ oporteat
iudicari: quinisi totus utiq
ñ uixeritꝰ non qualis gͦ uixe¬

Expanded text:
iudicium in hominem destinare de iudicium in hominem destinare de hoc ipso, an dominum et auctorem suum agnoscere et obseruare curarit an non, id utique iudicium resurrectio expunget. haec erit tota causa, immo necessitas resurrectionis, congruentissima scilicet deo, destinatori iudicii. de cuius dispositione dispicias, an utrique substantiae humanae diiudicandae censura diuina praesideat, tam animae quam et carni. quod enim congruet iudicari, hoc competet etiam resuscitari. dicimus plenum primo perfectumque credendum iudicium dei, ut ultimum iam atque exinde perpetuum, ut sic quoque iustum, dum non in aliquo minus, ut sic quoque deo dignum, dum pro tanta eius patientia plenum atque perfectum. atquin plenitudinem perfectionemque iudicii nonnisi de totius hominis repraesentatione constare. totum porro homparere, idcircoque in utraque exhibendum quem totum oporteat iudicari, qui nisi totus utique non uixerit. qualis ergo uixe
Abbreviated transcription (Latin):
de causa requiras. ansit aliqua
tam digna. quȩ resurrectionẽ
carnis necessariam. et rationi
certe omĩmodo debitam uindi¬
cet: quia sub est dicere: et sicaro
capax restitui. et si diuinitas ido¬
nea restituendi s causa restitu¬
tionis preesse debebit: accipe
gͥ et causam:qui apud dm̃ meũ
discis. tam optimũ quã et ius¬
tum: desuo optimũ de nr̃o ius¬
tum. Nisienĩ homo deliqͥss op¬
timũ solũ mͦ dm̃ nosset. exna¬
turȩ ꝓpͥetate At nc̃ etiam iustũ
patitur: ex cause suȩ necessitate.
tam̃ ex hoc ipso optimũ. dũ et
iustum: & bono uuando.⁊ ma¬
lo puniende. iustam exibens uoͣmq
hinc uindicansinde remune
rans. illud sed cũ martione ple¬
nius disces: Anhoc sit dĩ uotũ.
quis hereticoꝵ. merito ñ uider
non enĩ ds. merito non dñẜ.nĩ
enĩ auctor. nescio iam sid̃s. qͥ
nec auctor: quia deus nec dñs
quod auctor. Igitur si deo ⁊ dño
et auctori congͣruentissimũ ẽ.

Expanded text:
de causa requiras, an sit aliqua de causa requiras, an sit aliqua tam digna, quae resurrectionem carnis necessariam et rationi certe omni modo debitam uindicet, quia subest dicere: etsi caro capax restitui, etsi diuinitas idonea restituendi, et sic causa restitutionis praeesse debebit. accipe igitur et causam, qui apud deum discis tam optimum quam et iustum, de suo optimum, de nostro iustum. nisi enim homo deliquisset, optimum solummodo deum nosset ex naturae proprietate. at nunc etiam iustum eum patitur ex causae necessitate, tamen et hoc ipso optimum, dum et iustum. et bono enim iuuando et malo puniendo iustitiam exhibens utramque hinc uindicansrans illud. Sed cum Marcione plenius disces, an hoc sit Dei totum. quis haereticorum, merito non judex, non enim Deus; merito non Dominus, non enim auctor: nescio jam si Deus, qui nec auctor, quod deus, nec dominus, quod auctor. igitur si deo et domino et auctori congruentissimum est
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum libenter fiierans reno¬
uat: natali fine decidens. atq
succendens. i terum fenix ubi
ñne iamiterum ip̃se: quiñ
iam alius. idem᷑ quid ex pres¬
sius atq signa tuis in hanc cau¬
sam: aut cui alii reitaledo¬
cumentum. d̃s etiam inscrip¬
turis suis posuit: et florebis in¬
quit uelut fenix. idest de
morte: de funere: uti credas
de ignib quoq substantiã
corporis exigi posse᷑:. multis paᷤᷤ¬
serib. an istare nos dominus
nichil magnĩrsi homines se¬
mel interibunt: auib arabiȩ
de resurrectione securis. talia
ĩterim diuinariũ uiriũ laͥni¬
am̃ta. ñ minus parabolis oꝑa¬
to deo quã loquuto: ueniemꝰ
et adipsa dicta atq decreta
eiꝰ qͦ cũ maxime diuisionem
istam materie ordinamꝰ. Exor¬
si enĩ abauctoritate carnis. an
ea sit cui dilapse salus conpetat:
de hĩc ꝓsequuti depotentia
d̃iantanta sit. quȩ salutem
conferre dilapsae ÷ rei soleat:
Kc̃ si probabimꝰ utrũ q uelimetiã

Expanded text:
ipsum libenter funerans renoipsum libenter funerans renouat, natali fine decedens atque succedens, iterum phoenix ubi nemo iam, iterum ipse qui non iam, alius idem. quid expressius atque signatius in hanc causam? aut cui alii rei tale documentum? deus etiam in scripturis suis: et florebis enim, inquit, uelut phoenix, id est de morte, de funere, uti credas de ignibus quoque substantiam corporis exigi posse. multis passeribus antestare nos dominus nihil magnum. sed homines semel interibunt, auibus Arabiae de resurrectione securis? Talia interim diuinarum uirium liniamenta non minus parabolis operato deo quam locuto, ueniamus et ad ipsa edicta atque decreta eius, quo cum maxime diuisionem iustam materiae ordinamus: exorsi enim sumus ab auctoritate carnis, an ea sit, cui dilapsae salus competat, dehinc prosecuti de potentia dei, an tanta sit, quae salutem conferre dilapsae rei ualeat; nunc, si probauimus utrumque, uelim etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dĩa instatum redeunt. cũ absces¬
serunt: oĩa incipiunt. cũ desie¬
rint: Ideo fimiuntur. ut fiant:
nichil deperit. nisi insalutẽ:
tocus gͥ hic ordo reuolubilis re¬
ante quam litteris. iurib prȩ¬
dicauit. ante quã uocib. pre¬
misit ibi uaturã magistram
sũ misurus ⁊ ꝓphetiam.: qͦ faciliꝰ
credas ꝓphete discipłos. ante¬
naturam: quo statim admnit¬
tas cum audieris. quod ubi
iam uideris. nec dubites dm̃
carnis etiam resuscitatorem:
Q uem oĩũ noueris restituto¬
rem: Et utiq si omĩa homini
resurgunt cui proeurata sũt:
porro non hominisiñ et carni:
Quale est. ut ipsa depereat in
totum ꝓpt᷑ quã & cui nichil de¬
ditio signat : quia signacu¬
la eiꝰ. nontam mor quã desine¬
re dicantur: mnecreanimari.
s reformari existim̃tur: acci¬
si quidẽ animalis ẽ. res. et ui¬
te obnoxia. et morti: Iilũ dico
alitem orientispeculiarẽ. desin¬
gularitate famosum:deposte¬
ritate monstruosum. quisem&̃¬

Expanded text:
ia in statum redeunt cum abscesserint, omnia incipiunt cum desierint. ideo finiuntur, ut fiant; nihil deperit nisi in salutem. totus igitur hic ordo reuolubilis reit deus ante quam litteris, uiribus praedicauit ante quam uocibus. praemisit tibi naturam magistram, summissurus et prophetiam, quo facilius credas prophetiae discipulus naturae, quo statim admittas, cum audieris quod ubique iam uideris, nec dubites deum carnis etiam resuscitatorem, quem omnium noris restitutorem. et utique si omnia homini resurgunt, cui procurata . sunt, porro non homini nisi et carni, quale est, ut ipsa depereat in totum, propter quam et cui nihil deditio signat, quia singula eius non tam mori quam desinere dicantur nec redanimari sed reformari existimentur, accisiquidem animalis est res, et uitae obnoxia et morti: illum dico alitem orientis peculiarem, de singularitate famosum, de posteritate monstruosum, qui semet
Abbreviated transcription (Latin):
unt pylati manus. cũ uulne¬
ratur. aqua de latere ꝓrũpit:
scit lancea militis: diximus
quantum medio critate nr̃e
licuit. deuniu̾sis quȩ baptis¬
mi religionem instruunt. Nc̃
adreliquũ statum eiꝰ. eque
ut potero ꝓ grediar. dequesti¬
unculis quib dam baptismuᷤ
a iohe denunciatꝰ. iam nẽ ha¬
buit questionẽ. ab ipso qui¬
dem dño ꝓpositã adphariseosce.¬
lestis ne is haptismus ẽẽt. an
uero terrenũ. dequo. illi ñ ua¬
luerunt constant᷑... responde¬
re: ut pu̾te ñ intelligentes. qͥa
nec credentes. nos quidẽ quan¬
tula fide sumꝰ. tantulũ et in¬
tellectum habemꝰ Possumus
estimare diuinũ quidẽ meũ
baptismũ fuisse inandatũ. ⁊̃ a¬
men ñ & potestate: qͦd iohannẽ
adomino missum legimꝰ in hoc
munꝰ. Ceterũ humanũ ꝯditio¬
ne: nichilenum cȩleste presta¬
bat. s cȩlestib preministrabat:

Expanded text:
unt Pilati manus: cum uulneunt Pilati manus: cum uulneratur, aqua de latere prorumpit; scit lancea militis. Diximus, quantum mediocritati nostrae licuit, de uniuersis quae baptismi religionem struunt; nunc ad reliquum statum eius aeque ut potero progrediar de quaestiunculis quibusdam. baptismus ab Iohanne denuntiatus iam tunc habuit quaestionem, ab ipso quidem domino propositam Pharisaeis, caelestisne is baptismus esset an uero terrenus? de quo illi non ualuerunt constanter respondere, utpote non intellegentes, quia nec credentes. nos porro quantula fide sumus, tantulo et intellectu possumus aestimare diuinum quidem eum baptismum fuisse, mandatu tamen, non et potestate, quod et Iohannem a domino missum legimus in hoc munus ceterum humanum condicione. nihil enim caeleste praestabat, sed caelestibus praeministra
Abbreviated transcription (Latin):
quunt. Itẽ aqua de amaritudi¬
nis uitio: insuũ cõmodũ suaui¬
tatis. mosei ligno remediatur.
lignũ illud erat xp̃s. uenenate
& amare retro nature uenas.
insaluberrimam aqũa baptiᷤᷤ¬
miscilicet. ex se remedians. hȩc
est aqua:quȩ decomite petra.
populo ꝑfluebat Si enim pe¬
tra xp̃s. sine dubio aquã in xp̃o
baptismũm uidemꝰ benedici
quanta aquȩ grã pęnes dm̃ &¬
xp̃m eiꝰ. ad baptisini confirma¬
tionẽ. nũqũa sine aqua xp̃s.
siquidem & ipse aqua tingiu.¬
tur: pͥma rudim̾ta potestatiᷤ
suȩ. uocatus adnuptias aqua
au spicatur:. cũ sermonem fac̃:
sicientes ad aquã suam in ui¬
tat sempiternã. cũ de agape
docet: Aquam calice pat̾riob¬
latam. inter oꝑa dilectionis
ꝓbat: Ad puteum  resumit. suꝑ
aquã incedit: lbent̾ trans fre¬
tat. a quã discentib ministrat:
ꝑ seuerat testimoniũ baptis¬
muisq adpassionem: cũ dedit᷑
incrucem: aqua int̾uenit: sci¬

Expanded text:
quunt. item aqua de amaritudiquunt. item aqua de amaritudinis uitio in usum commodae suauitatis Mosei ligno remediatur. lignum illud erat Christus uenenatae et amarae retro naturae uenas in saluberrimas aquas baptismi scilicet ex sese remedians. haec est aqua, quae de comite petra populo defluebat. si enim petra Christus, sine dubio aqua in Christo baptismum uidemus benedici. quanta aquae gratia penes d est ad baptismi confirmationem! nunquam sine aqua Christus: siquidem et ipse aqua tinguitur, prima rudimenta potestatis suae uocatus ad nuptias aqua auspicatur, cum sermonem facit, sitientes ad aquam suam inuitat sempiternam, cum de agape docet, aquae calicem pauperi oblatum inter opera dilectionis probat, apud puteum uires resumit, super aquam incedit, libenter transfretat, . aquam discentibus ministrat. perseuerat testimonium baptismi usque ad passionem: cum deditur in crucem, aqua interuenit; sci
Abbreviated transcription (Latin):
xerim mundi pacem cȩlestis ire
columba terris adnunciauitꝰ
dimissa exarca. &. cumolea reuer¬
sa. quod signum etiam adnatio¬
nes pacĩ prȩtenditur: eadẽ dispo¬
sitione spiritale̾s effectus terrȩ
Id est carnis nr̃e  mergendi. dela¬
uacro. post uetera delicta colum¬
ba scĩ sp̃s aduolat᷑ pacem dei ad̾ fe¬
rens.emissa decęlis: ubi eccła est.
arche figura: Sedmundus rur¬
sus delinquit. qͦ mage cõparetur
baptismũ diluuio: itaq igni deᷤᷤ¬
tinatur. sic̃ & homo cũ post bap¬
tismũ delicta restaurat: ut hoc
quoq insignum admonitioni ᷤ
sollẽpnia discipline figure. prȩ¬
structione pre dicationis. religio¬
nẽ aquȩ ordinauerunt: Prmiũ
ditus. uim regis egẏpti ꝑ aquã
transgressus eiradit: ipsum regẽ
cũ totis copiis aqͣ extinguit. q̃
figurãmanifestior in baptismi
sacram̃to. liberantur de scło
nationes: ꝑ aquã scilicet dia¬
bolum dominatorem pͥstinũ.
inaquam obpressum derelin¬

Expanded text:
xerim, mundi pacem caelestis irae xerim, mundi pacem caelestis irae praeco columba terris ad-. nuntiauit dimissa ex arca et cum olea reuersa, quod signum etiam apud nationes paci praetenditur, eadem dispositione spiritalis effectus terrae id est carni nostrae emergenti de lauacro post uetera delicta columba sancti spiritus aduolat pacem dei adferens, emissa de caelis, ubi ecclesia est arca figurata. sed mundus rursus deliquit; quo male comparatur baptismus diluuio. itaque igni destinatur, sicut et homo qui post baptismum delicta restaurat, ut hoc quoque in signum admonitionis sollemnia disciplinae figurae praestructiones precationes religionem aquae ordinaueruditus uim regis Aegypti per aquam transgressus euadit, ipsum regem cum totis copiis aqua extinxit. quae figura manifestior in baptismi sacramento? liberantur de saeculo nationes per aquam scilicet et diabolum dominatorem pristinum in aqua oppressum derelin