comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
repugnantem legi m̃tis mee & cap¬
tiuum me ducentem uilege peecati:
que ẽ inmembris meis. Hecetiam uesti¬
m̃ta in quib ꝑfecte placere ñ poterat:
quandoq melius resum̃da. depon̾e fes¬
tine cupiebat dicens. Infelix ego ho¬
moꝰ quis me liberabit de corpore mor¬
tis huius: Dicat itaq uir sc̃s. silotus
fuero quasi aquis nuus. & fulserint
uelut mundissime. manus mee cam̃
sordib iatigies me. & ab hominabũ¬
tur me uestim̃ta mea: qr qnͣtumlibet
ad summa excompunctione ꝯtempla¬
tionis ascend̾it: qnͣtum liboe in oꝑe se
ꝑexercicium laboris accinxerit: in¬
clignum cñ adhuc aliquid de corpore
mortis sentit: & abhominabilem se ẽẽ
considerat. inmultis que depond̾e cor¬
ruptionis portat. Cui hoc quoq fit gͣ
uius: quod sepe neq hoc intelligit. un¬
de delinquit. flagella suscipit: s dis¬
tricto iudici. quid inse maiꝰ. qͥd ue
minus displiceat ñ agnoscit. Uñ
& subclit᷑. Heq enim uiro qui si¬

Expanded text:
is meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Haec etiam vestimenta, in quibus perfecte placere non poterat, quandoque melius resumenda, deponere festine cupiebat, dicens: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Dicat ergo vir justus: Si lotus fuero quasi aquis nivis, et fulserint velut mundissimae manus meae; tamen sordibus intinges me, et abominabuntur me vestimenta mea, quia quantumlibet ad summa ex compunctione contemplationis ascenderit, quantumlibet in opere se per exercitium laboris accinxerit, indignum tamen adhuc aliquid de corpore mortis sentit, et abominabilem se esse considerat in multis, quae de pondere corruavius, quod saepe neque hoc intelligit, unde delinquit. Flagella suscipit, sed districto judici quid in se majus, quidve minus displiceat, non agnoscit. Unde et subditur: « Neque enim viro qui si
Abbreviated transcription (Latin):
teneat te. S possunt recti quilibre ꝑ ac¬
cepte innocentie m̾itum aliqñ p̃sentis mo¬
tib anim adu̾sionis obuare: ñ autẽ ua¬
lent uirtuce ꝓpͥa. ab humano gen̾e suppli¬
cia sequuture mortis expellere. Uir gͥ sẽs
humanum genus consid̾et quo defluxit:
et̾ne morcis clampna conspiciat: eui ni¬
mirum constat. quia neqͣqm iusticia hu¬
mana contradicat. Uideat qmͣ ꝑuerse
homo deliquerit: uideat qmͣ districte¬

Expanded text:
teneat te . teneat te . ceptae innocentiae meritum aliquando praesentis motibus animadversionis obviare, non autem valent virtute propria ab humano genere supplicia secuturae mortis expellere. Vir igitur sanctus humanum genus consideret quo defluxit; aeternae mortis damna conspiciat; cui nimirum constat quia nequaquam justitia humana contradicat, videat quam perverse homo deliquerit; videat quam districte
Abbreviated transcription (Latin):
te. & arguite me. Ei namq quem ar¬
guimus: rationis auctoritate ꝯtra
arguite me. nisi quod aꝑte insinuat.
qͣntam bonis actib ficluciam p̃stat.
Ac si patent̃ dicat. Recta agice: & a¬
nimadũsionis mee motib. ñ iam ꝑ
dep̃cationis gemitum. s ꝑ fiduciã
auctoritatis obiuate. Hinc & enim
iohes dicit. Si cor nr̃m ñ rep̃bend̾it
nos: ficluciam habemꝰ ad d̃m. Hĩc
ẽ quod moyses. qr placet leruiens.
audif᷑ cacens: eum silenti dt̃. Quid
clamas ad me: Hinc ẽ quod irascentem re¬
tinet. cum audit. dimitte me ut irascatur
furor meus contͣ ppłm istum. Huic ẽ qd̾
arguentẽ dominꝰ. ñ habuisse se querit᷑. cum
ꝑꝓph̃am dicit. Quesiui uirum qui int̾pone¬
ret sepem. & staret oppositus contͣ me. ne
dissiparem eam: & ñ inueni. Hinc ẽ quody
saias grauit̾ deplorat dicens. Om̃s nos
cecidimus quali folium: & iniquitates
nr̃e quasi uentus abstulerunt nos. N
ẽqui inuocet nom̃ tuum: qui consurgat &

Expanded text:
te, et arguite me. Ei namque quem arguimus, rationis auctoritate contrarguite me, nisi quod aperte insinuat quantam bonis actibus fiduciam praestet? Ac si patenter dicat: Recta agite, et animadversionis meae motibus, non jam per deprecationis gemitum, sed per fiduciam auctoritatis obviate. Hinc enim Joannes dicit: Si cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciam habemus ad Deum . Hinc est quod Moyses, quia placet serviens, auditur tacens, cum silenti dicitur: Quid clamas ad me ? Hinc est quod irascentem retinet, cum audit: Dimitte me, ut irascatur furor meus contra populum istum . Hinc est quod arguentem Dominus non habuisse se queritur, cum per prophetam dicitur: Quaesivi virum qui interponeret sepem, et staret oppositus contra me, ne dissiparem eam, et non inveni . Hinc est quod graviter Isaias deplorat, dicens: Omnes nos cecidimus quasi folium, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos; non est qui invocet nomen tuum, qui consurgat et
Abbreviated transcription (Latin):
Sienim remota pretate discutimur: o¬
pus nr̃m pena dignum ẽ. quod remu¬
nerari p̃miis prestolamur. Uir gͥ sc̃s.
sub occulta iudicia crepidans. dicit Si
aut̃ & sic impius sum. quare frustra
laboraui. Non quo hunc laborasse pe¬
nitet: s quo incercum se ẽẽ dep̃mis &
int̾ labores dolet. Sciendum uͦ ẽ quodui¬
ri sc̃i ita incerti sunt ut confidant: atq
ita confidunt. ut cam̃ ex securitate ñ
corpeant. Quia gͦ plerumq mens et
impensa rectis actib trepidat᷑. restat
ut postqm bonum opus agit᷑. lacrime
dep̃cationis exquirant᷑: quatinꝰ ad e¬
reddere. uł uita. uł lacͥme ñ ualent:
quousq nos mortalitatis nr̃e corrup¬
cio tenet. Unde &e apte subiungitur.¬

Expanded text:
Si enim remota pietate discutimur, opus nostrum poena dignum est, quod remunerari praemiis praestolamur. Vir igitur sanctus, sub occulta judicia trepidans, dicit: Si autem et sic impius sum, quare frustra laboravi? non quo hunc laborasse poenitet, sed quo incertus esse de praemiis et inter labores dolet. Sciendum vero est quod viri sancti ita incerti sunt ut confidant, atque ita confidunt ut tamen ex securitate non torpeant. Quia ergo plerumque mens et impensa rectis actibus trepidat, restat ut postquam bonum opus agitur lacrymae deprecationis exquirantur, quatenus ad aereddere, vel vita, vel lacrymae non valent quousque nos mortalitas nostrae corruptionis tenet. Unde et apte subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
ut humanum genus aculpa redi¬
mat᷑. Nullus uice eus angłs mitti¬
tur: qr ꝑcreatorem necesse ẽ. ut cre
dea preuidit. ñ ẽẽ defuturos. qͥspem
inlegis latore pon̾ent: & sue salu¬
tis auctorem moysen putarent.
sicut cuidam sanato male dicentes
dicunt. Cusis discipłs eius: nos
enim moysi discipłi sumus. Inde
adhue congeue lubinterfrun Hec¬

Expanded text:
ut humanum genus a culpa rediut humanum genus a culpa redimatur. Nullus vice ejus angelus mittitur, quia per creatorem necesse est ut creadaea praevidit non esse defuturos qui spem in legislatore ponerent, et suae salutis auctorem Moysen putarent, sicut et cuidam sanato maledicentes dicunt: Tu discipulus sis ejus, nos enim Moysi discipuli sumus . Unde adhuc congrue subinfertu
Abbreviated transcription (Latin):
multa cogitantẽ. Nam qnius in hac
uita ex magna iusticie claritate
resplendeant: nequaqm tam̃ ad pu¬
rum pecc̃orum sordib carent: ioħe
apło attestante qui dicit. Si dixe¬
rimus qr peccatum ñ babemꝰ. nos¬
ip̃os seducunus: oe u̾itas in nob̾ non ẽ.
Affirmante iacobo. qui astruit diceis.
Inmultis enuĩ offendimus om̃s. Pro¬
ph̃a etiam dep̃cante. qui ait. Non in¬
tres inuidicium cum sexuo tuo. qr nõ
iustificabit᷑ inconspectu tuo omnis ui¬
uens. Aurum gͦ obrizum illi nuncu
pant᷑ qui in ea inqua sunt conditi in¬
nocentia ꝑdurantes. & fulgent cla¬
ritate iusticie: & nullis uł minimis
maculant᷑ sordib culpe S qr ꝑ hac¬
sapientia nullus angłorum. redemp¬
tor humani gen̾is mittendus fuit :
ne quis spem in bis quos in aduitorio
hominum sepiꝰ appa¬
riusse di¬
dicimus angłis
pon̾et.:
clictum ẽ ñ dabitur
aurum
obrirum ꝑ ea. Ac si aꝑte diceretur.
Psemetipsam sap̃ia manifestabit᷑.

Expanded text:
multa cogitantem . 591 Nam quamvis in hac multa cogitantem . 591 Nam quamvis in hac vita ex magna justitiae claritate resplendeant, nequaquam tamen ad purum peccatorum sordibus carent; Joanne Apostolo attestante, qui dicit: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est ; et affirmante Jacobo, qui astruit, dicens: In multis enim offendimus omnes . Propheta etiam deprecante, qui ait: Ne intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Auru qui in ea quae sunt conditi innocentia perdurantes, et fulgent claritate justitiae, et nullis vel minimis maculantur sordibus culpae, non dasapientia nullus angelorum redemptor humani generis mittendus fuit, ne quis spem in his, quos in adjutorium hominum saepe apparuisse didicimus, angelis poneret, dictum est: Non dabitur aurum obryzum pro ea. Ac si aperte diceretur: Per semetipsam sapientia manifestabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
bulenta atq confusa. s tranquilla
corda repleant᷑. Bñ gͦ de ea dr̃. quia a
byssus dicit ñ ẽ inme: & mare loquit᷑
ñ ẽ mecum. Ac si aꝑte diceret᷑. Ptur¬
bate m̃tes scłarium eo ip̃o clamant.
quo quiete ñ sunt. Quia uͦ hec dĩ sapĩa
manens cumpatre ante scła. incar¬
nanda erat infine scłoꝵ: ut ad redi¬
m̃dum genus humanũ. ñ scõs an¬
głos. ñ iuistos homines mitt̾et. s in
manifestatione uisionis ꝑsemetip¬
sam ueniret: recte subiungit᷑ Hon
dabit᷑ aurum obritum ꝓea. Qc nan¬
xxiiii.q ꝑ aurum obritum: nisi scĩ angłi
designant᷑. Qͣͥrecte & aurum uocan¬
tur & obrizum: aurum qr fulgent.
claritate uiticie: obricum quia nł¬
lum habuerunt unqm ꝯtagium cul¬
pe. Homines uͦ iusti qmdui in hac
carne corruptibili mortalit̾ uiuunt
aurum quidem ẽẽ possunt: obri ⁊um
om̃ino ñ possunt. qr corpꝰ qd̃ corrum¬
pitur aggrauat animam: &e depri¬
mit terrena inhabitatio. sensum

Expanded text:
bulenta atque confusa, sed tranquilla bulenta atque confusa, sed tranquilla corda repleantur. Mira autem dbyssus dicit: Non est in me, et mare loquitur: Non est mecum. Ac si aperte diceretur: Perturbatae mentes saecularium eo ipso clamant, quo quietae non sunt. Quia vero haec Dei Sapientia, manens cum Patre ante saecula, incarnanda erat in fine saeculorum, ut ad redimendum genus humanum, non sanctos angelos, non justos homines mitteret, sed in manifestatione visionis per semetipsam veniret, recte subjungitur: Nunquid dabitur aurum obrizum pro ea? Quid namque per aurum obrizum, nisi sancti angeli designantur? Qui recte aurum vocantur, et obrizum: aurum, quia fulgent claritate justitiae; obrizum, quia nullum habuerunt unquam contagium culpae. Homines vero justi quandiu in hac carne corruptibili mortaliter vivunt, aurum quidem esse possunt, obrizum omnino non possunt: Corpus enim quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe ẽ. quod a scõ uro requirit᷑: uñ sap̃ia ue¬
niat. Ab eo & eium uenit: aquo orta ẽ S
qr ab inuisibili &e coet̾no patre nascitur:
telligentie eiꝰ ẽ humana mens: qmͣ hec
dĩ sapĩa. dum repleu̾it. scãm facit. Qͥa
gͦ ce inuisibilis ẽ de quo ꝓdiit: & incertũ

Expanded text:
pere est quod a sancto viro requiritur unde sapientia veniat. Ab eo etenim venit quia ab invisibili et coaeterno Patre nascitur, intelligentiae ejus est humana mens, quam haec Dei Sapientia dum repleverit, sanctam facit. Quia ergo et invisibilis est de quo prodiit, et incertum
Abbreviated transcription (Latin):
iuiqił: nisi hoc quoo patent̾ dat᷑ intelligi
qr qmͣ du hic mortalit̾ uiuit. uideri per
quasdam imagines ds̃ pocest. s ꝑ ip̃am
nature sus speciem ñ potest: ut anima
gr̃a sp̃s afflata. ꝑfiguras quasdam dm̃
uideat. s ad ipsam um eiꝰ eẽntie ñ ꝑtin¬
gat. Hine ẽ enim quod iacob qui dm se
iudilse testat᷑. hunc ñ nisi in angłm ui¬
dit. Hinc ẽ quod moyses qui cum dõ fa¬
cie ad faciem loquitur. sicut loqui solet
homo cum amico suo: ei in ipsa uerba
sue locutionis dicit. Si inueni gr̃am in
conspectu tuo: ostende michi temetip̃m
manifeste. ut uideam te. Certe enun si
ds̃ ñ erar cum quo loquebat᷑: ostende
mͥ dm̃ dliceret. & ñ ostende temetip̃m.
Si aut̃ ds̃ erat cum quo facie ad faci¬
em laquehat᷑: eur se petebat uidere quẽ
uidebat. S exhac eius peticione cosli¬
git᷑: qr eum sitiebat pincirrunscripte
nature sue claritatem cernere. quem
iam ceꝑat ꝑ quasdam imagines uide¬
re. ut sic suꝑna ẽẽntia m̃tis eiꝰ octis ad¬

Expanded text:
unquam ? » nisi hoc quod patenter datur intelligi, quia quandiu hic mortaliter vivitur videri per quasdam imagines Deus potest, sed per ipsam naturae suae speciem non potest, ut anima gratia Spiritus afflata per figuras quasdam Deum videat, sed ad ipsam vim ejus essentiae non pertingat. Hinc est enim quod Jacob, qui Deum se vidisse testatur, hunc non nisi in angelo vidit. Hinc est quod Moyses, qui cum Deo facie ad faciem loquebatur, sicut loqui solet homo ad amicum suum, et in ipsa verba suae locutionis dicit: Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temetipsum manifeste, ut videam te . Certe enim si Deus non erat, cum quo loquebatur: Ostende mihi Deum diceret, et non: Ostende temetipsum. Si autem Deus erat, cum quo facie ad faciem loquebatur, cur se petebat videre quem videbat? Sed hac ejus petitione colligitur, quia eum sitiebat per incircumscriptae naturae suae claritatem cernere, quem jam coeperat per quasdam imagines videre, ut sic superna scientia mentis ejus oculis ad
Abbreviated transcription (Latin):
inhac mortali carne consistentib. & ui¬
deri potuit ꝑ quasdam circũscͥptas
carne uiuentib. s cñ mnestimabili uir¬
tute crescentib quodam ꝯtempłonis
acumine eterna dĩ claritas uideri:
hoc quoq abeati iob sententia nõ ab¬
horret. qui ait. abscondica ẽ ab ocłis
om̃ium uiuentiũ: qm̃ quisquis sapi¬
entiam que ds̃ ẽ. uidet᷑: hiuc uite fun¬
ditus morit᷑: ne ian eiꝰ amore teneat᷑.
Nullus quippe eam uidit. qui adhuc
carnalit̾ uiuit: qr nemo pocest amplec¬

Expanded text:
in hac mortali carne consistentibus, et videri potuit per quasdam circumscriptas carne viventibus, sed tamen inaestimabili virtute crescentibus, quodam contemplationis acumine aeterna Dei claritas videri; hoc quoque a beati Job sententia non abhorret, qui ait : Abscondita est ab oculis omnium viventium; quoniam quisquis sapientiam, quae Deus est, videt, huic vitae funditus moritur, ne jam ejus amore teneatur. Nullus quippe eam vidit, qui adhuc carnaliter vivit; quia nemo potest De
Abbreviated transcription (Latin):
quanda non ẽ requiei illius: quia nõ
ase in alium transit. ut quiescat. Est
itaq requies ut ita dicam. similis at¬
q dissimilis: quia quod illius requies
ẽ. hoc nr̃a mmuitatur. Nanq ut beati
atq eterni simus met̾num: imitam᷑
eternum. Et magna nobis ẽ et̾uitas:
imitatio eternitatis. Nec exortes su¬
mus euis quem imuitari possumus:
quia ce uidentes participamur. & par¬
ticipantes unitamur. Que ninuirũ
uisio. ninc fide inchoat᷑: s cunc inspe¬
cie ꝑficitur: quando coeternam deo
sapientiam quam mͦ ꝑ ora predican¬
tium quasi ꝑ decurrentia flumina
sumimus: in ipso suo fonte biberimꝰ.¬

Expanded text:
quanda non est requiei illius, qui non quanda non est requiei illius, qui non a se in alium transit 604 ut quiescat. Est itaque requies, ut ita dicam, similis atque dissimilis, quia quod illius requies est, hoc nostra imitatur. Nam ut beati atque aeterni simus in aeternum, imitamur aeternum. Et magna nobis est aeternitas, imitatio aeternitatis. Nec exsortes sumus ejus quem imitari possumus, quia et videntes participamur, et participantes imitamur. Quae nimiruDei nunc fide inchoatur, sed tunc in specie perficitur, quando coaeternam Deo sapientiam, quam modo per ora praedicantium quasi per decurrentia flumina sumimus, in ipso suo fonte biberim
Abbreviated transcription (Latin):
piunt: uidelicae supͣ homines sunt.
Uidebimus gͥ dm siꝑ celestem conu̾¬
sationem supͣ homines ẽẽ mereamur ÷
nec tam̃ ita uidebimus: sicut uidet ip̃e
se ip̃m. Longe quippe disparilit̾ uidet
creator se. qmͣ uidet creatura creatorẽ
dam nob̃ modus figit᷑ ꝯtemplationis:
qr eo ip̃o pondere curũ scͥbumur. qͥ crei¬
cura sumus. Sic ꝓfecto. ñ ita conspici¬
mus d̃m. sicut ipse conspicit se: sicut
ñ ita requiescimus indõ: quemadmo¬
dum ip̃e requiescit in se. Namuisio nr̃a
uł requies erit uteunq similis uisio¬
ni uł requici illius: s equalis ñ erit.
Cum enu iaceamus in nobis: ut ita di¬
cam ꝯcemplationis penna nos suble¬
nat: atq anobis ad illum erigunur
intuendum: raptiq intentione cordis.
ce dulcedine ꝯtemplationis aliquo mͦ
a nobis imus ipsum. Etiam hoc ip̃m
ire nr̃m minus ẽ requiescere. & tam̃ sic
ire ꝑfecte requiescere ẽ. Et ꝑfecta gͦ re¬
quies ẽ. quia ds cernitur. & tam̃ e¬

Expanded text:
piunt, videlicet supra homines sunt. piunt, videlicet supra homines sunt. Videbimus rsationem supra homines esse mereamur, nec tamen ita videbimus, sicut videt ipse seipsum. Longe quippe dispariliter videt Creator se quam videt creatura Creatorem:dam nobis modus figitur contemplationis, qua eo ipso pondere circumscribitur quo creatura sumus; sed profecto non ita conspicimus Deum sicut ipse conspicit se, sicut non ita requiescimus in Deo quemadmodum ipse requiescit in se. Nam visio nostra vel requies erit utcunque similis visioni requieive illius; sed aequalis non erit. jaceamus in nobis, ut ita dicam, contemplationis penna nos sublevat, atque a nobis ad illum erigimur intuendum, raptique intentione cordis, et dulcedine contemplationis, aliquo modo a nobis imus in ipsum, et jam hoc ipsum ire nostrum minus est requiescere, et tamen sic ire perfecte requiescere est. Et perfecta ergo requies est, quia Deus cernitur; et tamen adae
Abbreviated transcription (Latin):
sandum ẽ quod in accessibilem dix̃. s
homini. Homini: s humana sapienti.
Oeptura qiuippe sacra. om̃s carnaliũ
sectatores: humanitatis nomine. notare
solet. Unde. isdem apłs quib dam discor¬
dantib dicit. sum enum sit int̾ uos de¬
lus ce ꝯtentio. ñ ne carnales estis. et se¬
cundum hominẽ ambulatis: Quib pau¬
lo post subicit. Nonne homines estis: Et
unde alias cestimonium ꝓculit. Qd̃ ocłs
ñ iudit. nͨ auris audiuit. n᷑ incor hoĩs
ascendit. que p̃parauit ds diligeptib¬
se. Et cum hoc hominib dixiss abscon¬
ditum: mox subdidit. Nob̾ aut̃ reuela¬
uit ds̃ ꝑ sp̃m suum. Ipsum se ab hoĩs
uocatione discernenꝰ. qui raptus supͣ
hominem diuina iam saꝑet. Ita cẽ hoc
loco cum lucem cłĩ in accessibilem ꝑhibe¬
ret: ut ostend̾et quib: subdidit. Quem
iuidit nullus hominum: s nͨ uidere po¬
test. Alore suo homines uocans. om̃s
humana sapientes: qr qui diuina sa¬

Expanded text:
sandum, quod inaccessandum, quod inaccesomni homini humana sapienti. Scriptura quippe sacra omnes carnalium sectatores, humanitatis nomine notare solet. Unde isdem apostolus quibusdam discordantibus dicit: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Quibus paulo post subjicit: Nonne homines estis? Et unde alias testimonium protulit, Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit quae pse . Et cum hoc hominibus dixisset absconditum, mox subdidit: Nobis autem revelavit Deus per spiritum suum; ipsum se ab hominis vocatione discernens, qui raptus super hominem divina jam saperet. Ita etiam hoc loco cum lucem Dei inaccessibilem perhiberet, ut ostenderet quibus, subdidit: Quem vidit nullus hominum, sed nec videre potest. More suo homines vocans omnes humana sapientes; quia qui divina sa
Abbreviated transcription (Latin):
derant. Et desiderant gͥ sine labore: qr
desid̾ium sacietas comitat᷑. & satiant᷑
sine fastidio: quia ipsa satietas ex desi¬
derio semꝑ accendit᷑. Sic quoq & nos eri¬
mus: qñ ad ipsum fontem uite ueneri¬
mus. Erit nobis delectabilit impressa
sitis simul atq satiecas: s longe ab est¬
a siti necessitas: longe a sacietate fastidi¬
um: qr &e sitientes satiabim᷑: & satiati si¬
tiemus. Uidebimꝰ gͥ d̃m: ipsumq erit
p̃mium laboris nr̃i. ut pꝰmorcalitatis
huius tenebras acce ssa eiꝰ luce gau
ce ssam: obsistit animo qd paulus di¬
cit. qui lucem habitat in accessibilem ⁊
quem iudit nullus hominũ: s nͨ uidere
pot̾. Ecce rursum audio. qd̾ psalmista
ait. Accedite ad eum & illuminamini.
Quomͦ gͦ accedendo illuminam᷑: si ip¬
sam lucem qua illuminari possumus
ñ uidemus: Si uͦ accedendo ad eum. ip¬
sam quia illuminam᷑ lucẽ uidemꝰ: qͦmͦ
in accessibilis eẽ ꝑhibet᷑: Qua inre pen¬

Expanded text:
derant. Et desiderant igitur sine labore, quia derant. Et desiderant igitur sine labore, quia desiderium satietas comitatur; et satiantur sine fastidio, quia ipsa satietas ex desiderio semper accenditur. Sic quoque et nos erimus quando ad ipsum fontem vitae venerimus. Erit nobis delectabiliter impressa sitis simul atque satietas. Sed longe abest ab ista siti necessitas, longe a satietate fastidium, quia et sitientes satiabimur, et satiati sitiemus. Videbimus igitur Deum, ipsumque erit praemium laboris nostri, ut post mortalitatis hujus tenebras, accessa ejus luce gaudcessam, obsistit animo, quod Paulus dicit: Qui lucem habitat inaccessibilem: quem vidit nullus hominum, sed nec videre potest . Ecce rursum audio quod Psalmista ait: Accedite ad Deum, et illuminamini . Quomodo ergo accedendo illuminamur, si ipsam lucem qua illuminari possumus, non videmus? Si vero accedendo ad eum, ipsam qua illuminamur, lucem videmus; quomodo inaccessibilem esse perhibetur? Qua in re pen
Abbreviated transcription (Latin):
siderant angłi ꝓspic̾e: sunt ñ nulli qui
nequaqͣm d̃m uidere uł angłos suspi¬
cant᷑. Et tñ dictum ꝑu̾itatis sencentiã
faciem patris mei: qui incelis ẽ. Nun¬
quid gͦ aliud u̾itas. aliud p̃dicator
citur. Dm̃ quippe angłi &e uident. & ui¬
dere desiderant: & intueri sitiunt. &e in¬
tuent᷑. Si enim sic uidere desiderant ut
effectu sui desiderii minime ꝑfruant᷑.
desid̾ium sine fructu anxietatẽ habet:¬
& anxietas penam. Beati uͦ angłi ab
om̃i pena anxietatis longe sunt: qͥa
nunqm simul pena & beatitudo ꝯue¬
niunt. Rursum cũ eos dicimꝰ dĩ uisio¬
ne satiari: qr ce psalmista ait. satiabor
dum manifestabit᷑ gła tua: corisi de¬
randum nob̃ ẽ. qm̃ satietatẽ solet fasti¬
dium subsequi. Uc gͦ recte sͥ utq con¬
ueniant: dicat u̾itas. qr semꝑ uident: di¬
cat p̃dicator egregius: qr semꝑ uidere de¬
siderant. Ne enim sit indesiderio anxi
etas: desiderantes satiant᷑. Ne autẽ sic
insatietate fastidium: satiecatem desi¬

Expanded text:
siderant angeli prospicere , » sunt nonnulli qui nequaquam Deum videre vel angelos suspicantur, et tamen dictum per Veritatis sententiam faciem Patris mei, qui in coelis est . Nunquid ergo aliud Veritas, aliud praedicatocitur. Deum quippe angeli et vident, et videre desiderant, et intueri sitiunt, et intuentur: si enim sic videre desiderant, ut effectu sui desiderii minime perfruantur, desiderium sine fructu anxietatem habet, et anxietas poenam. Beati vero angeli ab omni poena anxietatis longe sunt, quia nunquam simul poena et beatitudo conveniunt. Rursum cum eos dicimus Dei visione satiari, quoniam et Psalmista ait: Satiabor, dum manifestabitur gloria tua . Considerandum nobis est quia satietatem solet fastidium subsequi. Ut ergo recte sibi utraque conveniant, dicat Veritas: Quia semper vident; dicat praedicator egregius: Quia semper videre desiderant. Ne enim sit in desietas, desiderantes satiantur; ne autem sit in satietate fastidium, satiati desi
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptum ẽ. Loquebat᷑ cdns ad moysen
facie ad faciem. si eut loqui solẽt ho¬
mo ad amicum suum. Uidit isdem ⁊ob do¬
minum: qui dicit. Auclitu auris audiui
te: nunc aut̃ ocłs meus uidet te. uidit y¬
saias dñm: qui ait. Anno quo mortuus
ẽ rex orias: uidi dñm sedentem suꝑ solium
excelsum & eleuatum. Uidit micheas do¬
nunum: qui dicit. Uidi dñm sedentẽ suꝑ
solium suum: & om̃em exercitũ celi assis¬
tentem ei adextͥs & a simstris. Quid ẽ gͦ

Expanded text:
 Loquebatur Dominus ad Mosen facie ad faciem, sicut loqui solet homo ad amicum suum. Vidit Job Dominum qui dicit: Auditu auris audivi te, nunc autem oculus meus videt te. Vidit Esaias Dominum qui ait: Anno quo mortuus est rex Ozias, vidi Dominum sedentem super solium excelsum, et elevatum. Vidit Micheas Dominum qui dicit: Vidi Dominum sedentem super solium suum: et omnem exercitum coeli astantem ei a dex
Abbreviated transcription (Latin):
morabunt᷑ comparatione eiꝰ. Trabi¬
tur erum sapĩa de occultis. Ud extre¬
mum uͦ ut ip̃os quoq in eccłia here¬
ticos increparet. qui agentilitatis
adequabit᷑ ei coparium de ecbiopia. Ac
si patent insinuet dicens. Hi qui expec¬
cati nigredine ad conu̾sionem ueni¬
unt. equari dõ homini ñ possunt: qm¬
ius multis colorum uirtucib resplende¬
re uideant᷑. Quorum ut suꝑbia refutet᷑.
dissime uocant᷑ .ii. qui ueracit̾ sunt hu
niles. oeueracit̾ scĩ. Qui sciunc quidem
quia exsemetip̃is uircutum spẽm ñ ha¬
bent. ẜ hanc ex dono gr̃e suꝑuenientis te¬
nent. Tincti enim ñ ẽẽnt: si scĩtatem na¬
turalit̾ habuissent. S muncdissime. tin¬
cture sunt: qr humilit̾ custodiunt suꝑ

Expanded text:
n comparatione ejus. Trahitur enim sapientia de occultis. Ad extremum vero ut ipsos quoque in Ecclesia haereticos increparet, qui a gentilitatisadaequabitur ei topazium de Aethiopia. Ac si patenter insinuet, dicens: Hi qui ex peccati nigredine ad conversionem veniunt, aequari Deo homini non possunt, quamvis multis colorum virtutibus resplendere videantur. Quorum ut superbia refutetur, dissimae cmiles et veraciter sancti. Qui sciunt quidem quia ex semetipsis virtutum speciem non habent, sed hanc ex dono gratiae supervenientis tenent. Tincti enim non essent, si sanctitatem naturaliter habuissent. Sed mundissimae tincturae sunt, quia humiliter custodiu
Abbreviated transcription (Latin):
ens eumpurum hominẽ natũ. s ut
ds̃ eẽt ꝑ m̾tum ꝓ fecisseꝰ. atq ob hoc
estimans. & se or quoslibre alios ei pos¬
se coequari. qui filii dĩ ꝑ gr̃am funt
ñ intelligens. ñ attendens. qr ñ a de¬
quabit᷑ ei coparium de echiopia. Ali¬
ud ẽ enim natos homines gr̃am ad¬
optionis acciꝑe: aliud unum singłarit
ꝑ diuinitatis pocentiam łm ex ip̃o con¬
spectu ꝓdisse. Nec equari potest gła u¬
nigeniti habita ꝑ naturam: aliis accep
ta ꝑ gr̃am. Mediator quippe dĩ acq
alt̾ indĩtate ẽ. Non purus homo con¬
ceptus atq editus post ꝑm̾itum ut ds̃
eẽt accepit: s nuntiante angło. & ad¬
ueniente sp̃u mox uerbum in utero.
mox intͣ utum uerbum caro. &e ma¬
nente incõmut abili ẽentia que ei ẽ
sumpsit intͣ uirginea uscera: ubi et
impassibilis pati. & immortalis mori.
& et̾nus ante scła temporalis possit ẽẽ¬

Expanded text:
eum parvum hominem natum, sed ut Deus esset per meritum profecisse; atque ob hoc aestimans, et se et quoslibet alios ei posse coaequari, qui filii Dei per gratiam fiunt; non intelligens, non attendens quia non adaequabitur ei topazium de Aethiopia. Aliud est enim natum hominis gratiam adoptionis percipere; aliud unum singulariter per divinitatis potentiam Deum ex ipso conceptu prodiisse: nec aequari potest gloria unigeniti habita per nata per gratiam. Mediator quippe Dei atquealiter in deitate est. Non purus homo conceptus atque editus, post meritum, ut Deus esset, accepit: sed nuntiante angelo, et adveniente Spiritu, mox Verbum in utero, mox intra uterum Verbum caro. Et manente incommutabili essentia, quae ei est sumpsit intra virginea viscera, ubi et impassibilis pati, et immortalis mori, et aeternus ante saecula temporalis posset
Abbreviated transcription (Latin):
nitur: ñ alba. s dealbata memorat᷑.
Et notandum qd suꝑus cum dixiss.
ñ confert᷑ tinctis indie colorib: eosdẽ
colores ñintulit mundos. Hoc uͦ in lo¬
co ut tincturam ueraciũ uirtutũ ab
illa philosophoꝵ fucatione distingue¬
ret: cincturas dicens: addit mundis¬
simas. Tincture enĩ mundissime rec
fuerant: suꝑueniente cam̃ spu. nitore
gr̃e uestuint᷑. ut longe aliud appareant
ẽẽ qm̃ erant. Uñ cẽ baptisma. sdẽ tinc¬
tio dr̃: ip̃a nr̃a in aqua descensio. Tingim᷑
quippe. & quipꝰ in decori eramꝰ deformita¬
te uitiorum: accepta fide reddim᷑ pulch :
gr̃a & ornam̃to uirtutũ. Sequitur.¬

Expanded text:
bata memoratur. Et notandum quod superius cum dixisset: Non conferetur tinctis Indiae coloribus, eosdem colores non intulit mundos. Hoc vero in loco ut tincturam veracium virtutum ab illa philosophorum fucatione distingueret, tincturas dicens, addidit mundissimas. Tincturae enim mundissimae rectfuerant, superveniente tamen spiritu, nitore gratiae vestiuntur, ut longe aliud appareant esse quam erant. Unde etiam baptisma, id est tinctur ipsa nostra in aquam descensio. Tingimur quippe, et qui prius indecori eramus deformitate vitiorum, accepta fide reddimur pulchri gratia et ornamento virtutum. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
corruptibilis conditione constringim᷑.
ut cumꝑꝓb̃a dicamꝰ. Eece enim in ini¬
quitatib conceptꝰ sum: oe in delictis pe¬
perit me mater mea. Ille aut̃ solus
ueracit᷑ sc̃s natus ẽ: qui ut ipsam con¬
ditionem nature corruptibilis uin¬
ceret:. ex cõmistione carnalis copule
conceptus ñ ẽ. Huic se sap̃ie quasi qͦd¬
dam coparium de ethiopia equari
uoluit: cum quidam heresi arches dix̃.¬

Expanded text:
nstringimur, ut cum Propheta dicamus: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea. Ille autem solus veraciter sanctus est, qui ut ipsam conditionem naturae corruptibilis vinceret, ex commixtione carnalis copulae conceptus non est. Huic se sapientiae quasi quoddam topadion de Aethiopia aequari voluit, cum quidam haeresiarcha dixit
Abbreviated transcription (Latin):
quasi copan tium uocat᷑. Dum uͦi¬
d̃m conu̾sa gentilitas credidit. exea mł¬
ti ita sunt dono sp̃s locupletati. ut qͣsi
multis colorib. sic multis uircutib
luceant. S ne acceptis quisqm uirtuti¬
b extollat᷑. a scõ uiro nunc qłr. Nlon a de¬
quabit᷑ ei copazium de ethiopia. Ac si
aꝑte diceret᷑. Nullus scõrum quib libre
urtutib plenus existat: tam̃ ngredi¬
ne mundi conceptꝰ. equari potest ei :¬
de quo dictuiẽ. Quod nascet᷑ exce sc̃m:
uocabit᷑ filius cłĩ. Nos quippe ⁊ si scĩ

Expanded text:
quasi topantium vocatur. Dum quasi topantium vocatur. Dum Deum conversa gentilitas credidit, ex ea multi ita sunt dono sui Spiritus locupletati, ut quasi multis coloribus, sic multis virtutibus luceant. Sed ne acceptis quisquam virtutibus extollatur, a sancto viro nunc dicitur: Non adaequabitur ei topazium de Aethiopia. Ac si aperte dicat: Nullus sanctorum quibuslibet virtutibus plenus, ex ista tamen nigredine mundi collectus, aequari ei potest, de quo scriptum est: Quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . Nos
Abbreviated transcription (Latin):
ficatum: cm̃q ei scĩtatis tribuerent. ꝗͣ¬
tum de scĩs ceceris eiꝰ uidelicet famulis
agnouissent. Quos beatꝰ iob ꝑpħie sp̃u
afflatus. sententie sue definitione re¬
darguit: dicens. Hon adequabit᷑ ei
toparium de ethiopia. Quid ethiopiã
nisi p̃sentem mundum accipimꝰ. que
coloris ngredine designat pecc̃orem
ppłm feditate meritorum: Aliqñ uͦ
ethiopie nomine specialit̾ gentilicas
designari solet: infidelitatis pͥꝰ nigra
pecc̃is. Quam ueniente dño ab acuch
ꝓpb̃a uidit timore ꝑt̾ritam: & ait.
Tabernacła echiopum expauescent
cabernacła cerre madian. Dauid
quoq ꝓpħa uidens qd̃ ad uideam re¬
dimendam ueniret dñs. s añ genti¬
queret᷑ sicut scriptum ẽ. donec ple¬
nitudo gentium introiret. & sic om̃is
isrł saluus fieret: dicit. Ethiopia p̃¬
a credat saluandam se offert om̃i¬
potenti dño peecatis nigra gentili¬
cas. Coparium uͦ p̃ciosus lapis est

Expanded text:
ficatum; tantumque ei sanctitatis tribuerent, quficatum; tantumque ei sanctitatis tribuerent, quantum de sanctis caeteris, ejus videlicet famulis agnovissent. Quos B. Job prophetiae spiritu afflatus sententiae suae diffinitione redarguit, dicens: Non adaequabitur ei topazion de Aethiopia. Quid Aethiopiam, nisi praesentem mundum accipimus quae coloris nigredine designat peccatorem populum, foeditatem meritorum. Aliquando vero Aethiopiae nomine specialiter gentilitas designari solet, infidelitatis prius nigra peccatis, quam veniente Domino Habacuc propheta vidit timore perterritam et ait: Tabernacula Aethiopum expavescent tabernacula terrae Madian . David quoque propheta videns, quod ad Judaeam redimendam veniret Dominus; sed ante gentiqueretur, sicut scriptum est: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret ; dicit: Aethiopia pra credat, salvandam se offert omnipotenti Deo peccatis nigra gentilitas. Topazium vero pretiosus lapis est;
Abbreviated transcription (Latin):
tum trabimus. ut corpꝰ uiuat. sic ab in¬
timis sap̃ie sp̃s ducit᷑. ut ad uitã anima
subsistat. Uñpsalmista ait. Os meum
aꝑui & attraxi sp̃m. Que nmirũ sapi¬
entia. humana carne anima median¬
te suscepta. dum ab intimis apparu¬
iss inꝓmptu mundus bic qui aucto¬
rem suum inuisibilem uidere ñ potuit.
quem uisibilem conspexit hominem.
eumqͦ &e inuisibilem agnouit dmr
Conuersa ẽ ab infidelitatis sue tene¬
bris suꝑba prius sua au̾sione genti¬
licas: ostensis signis atq ꝓdigiis
creuit fides. ꝓpagata aut̃ fide inue¬
neratione om̃ium sc̃e eccłie eulmen
enituit. Cuicum deẽent aꝑti ad u̾sa¬
rii. temptari cepit a sius. Nã multe
quoq in ea hereses exorte. contͣ eam
duri certaminis bella parauerunt.
Exercenda quippe ẽ boc tempore ꝑla
borem: que sequenti tendit ad remu¬
nerationem. Qua exre actum ẽ. ut in
ea ñ nulli ꝓdirent: qͥ mediatorem cdĩ ⁊
hominum. hominem xp̃m iħm purũ
hominem creatum clicerent. s ex gr̃a dĩ

Expanded text:
imus, ut corpus vivat, sic ab intimis sapientiae spiritus ducitur, ut ad vitam anima subsistat. Unde Psalmista ait: Os meum aperui, et attraxi spiritum . Quae nimirum sapientia, humana carne cum anima rationali suscepta, dum ab intimis apparuisset in promptu, mundus hic quia auctorem suum invisibilem videre non potuit, quem visibilem conspexit hominem, eum quoque et invisibilem agnovit Deum. Conversa est ab infidelitatis suae tenebris superba prius sua aversione gentilitas, ostensis signis atque prodigiis crevit fides; propagata autem fide, in veneratione omnium sanctae Ecclesiae culmen emicuit. Cui cum deessent aperti adversarii, tentari coepit a suis. Nam multae quoque in ea haereses exortae contra eam duri certaminis bella paraverunt. Exercenda quippe est hoc tempore per laborem, quae sequenti tendit ad remunerationem. Qua ex re factum est ut in ea nonnulli prodirent, qui mediatorem Dei et hominum, hominem Christum Jesum purum homin
Abbreviated transcription (Latin):
idem ip̃e es: & anni tui ñ deficient. Hĩc
ad moysen dr. Ego sum qͥ sum. Et di¬
ces filiis isrł. Qui ẽ misit me ad uos.
Solus quippe ueraciter ẽ: qui solus in¬
cõ: nutabilit̾ ꝑinanet. Nam om̃e qͦd mͦ
enim instatu suo ñ potest. atq aliqͦ mͦ
ad ñ ẽẽ it᷑: dum ab eo qd̾ fuerat: semꝑ
ad aluid ꝑmom̃ta tempoꝵ ducitur.
Ut gͦ inparticipatione illiꝰ eẽntie ali¬
quid simus: eognoseamus nosmetip̃os.

Expanded text:
nni tui non deficient . Hinc ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum; et dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos . Solus quippe veraciter est, qui solus incommutabiliter permanet. Nam omne quod modo enim in statu suo non potest. Atque 597 aliquo modo ad non esse itur, dum ab eo quod fuerat semper ad aliud per momenta temporum ducitur. Ut ergo in participatione illius essentiae aliquid simus, cognosca
Abbreviated transcription (Latin):
muneret. qui hoc solum inuenerat qd̃
puniret.¶Libre int̾ hec m̃tis ocłos ad il xxi¬
lum latronem duce: qͥ de fauce ascendit
crucem: de cruce paradysum. Incueam᷑
qualis ad patibulum uen̾it: & apati¬
bulo qualis abscessit. Uenit reus fra¬
t̾no sanguine. uenit cruentꝰ: hinterna
tem fr̃iintulit: morientis dñi uitam
ui manꝰ eiꝰ pedes q ligau̾ant. nichilq
ineo apenis lib̾um. nisi cor ce lingua re¬
manserant. Inspirante dõ totũ illi ob¬
tulit. quod in se lib̃um inuenit: ut iurta
hoc qͦd scͥptum ẽ. corde cred̾et ad iustici¬
am: ore confiteret᷑ ad salutẽ. Incorde¬
aut̃ fidelium tres summoꝑe manere
uirtutes. testat᷑ apłs dicens. Nunc aũ
manẽt. fides. spes. caritas. Quas cũc¬
tas subita repletꝰ gr̃a. & accepit latro:
&e seruauit incruce. fidem nanq ha¬
buit. qui regnaturum dñm credidit.
quem secum parit̾ morientẽ iudit.
Spem habuit: qui regni eiꝰ aditum po¬

Expanded text:
muneret, qui hoc solum invenerat qmuneret, qui hoc solum invenerat qpuniret. Libet inter haec mentis oculos ad illum latronem ducere, crucem, de cruce paradisum. Intueamur qualis ad patibulum venit, et a patibulo qualis abscessit. Venit reus fraterno sanguine, venit cruentus, sed interna tem fratri intulit, morientis Domini vitavi manus ejus pedesque ligaverant, nihilque in eo a poenis liberum nisi cor et lingua remanserant; inspirante Deo, totum illi obtulit, quod in se liberum invenit, ut juxta hoc quod scriptum est, corde crederet ad justitiam, ore confiteretur ad saluteautem fidelium tres summopere manere virtutes testatur Apostolus, dicens: Nunc autem manent fides, spes, charitas, quas cunctas subita repletus gratia, et accepit latro, et servavit in cruce. Fidem namque habuit, qui regnaturum Deum credidit, quem secum pariter morientem vidit; spem habuit qui regni ejus aditum po
Abbreviated transcription (Latin):
illius aurum. Auget reatum culpe
sequentis: p̃conium głe p̃cedentis.
Nam unius cuiusq casus tanto ma¬
ioris ẽ criminis: quanto pꝰ qm cad̾et
maroris potuit ẽẽ uirtutis. Dicat᷑ gͦ
uidea. dicat᷑ quid fu̾i̾t: &e p̃cedentium
magnitudo uirtutum: crescat ad cu¬
mulum sequentiũ delictoꝵ. Locus sa¬
phiri lapides eiꝰ & glebe illiꝰ aurum.
Quid enim hoc loco ꝑ lapides: nisi
scõrum acfortium m̃tes accipimꝰ: In
scͥptura & enuim sacra. aliqñ lapides
inmalo: aliqñ uͦ in bono. accipisolent.
Nam cum lapis ꝓinsensibilitate poni¬
tur: dura ꝑlapides corda signat᷑. Uñ¬
& ꝑioħem cr. Potens ẽ ds̃: de lapidib is¬
tis suscitare filios abrabe. Qui uide¬
licet nomine lapidum corda genti¬
lium designat: dura tunc atq insen¬
sibilia ꝑ infidelitatem. Et ꝑꝑpħam do¬
minus pollicet᷑ dicens. Auferam cor
lapideum de oarne ur̃a: ce dabo uobis
cor carneum. Rursum ꝑ lapides: m̃tes
fortium designari solent. Uñ oe ꝑpe

Expanded text:
ia.---Auget reatum culpae sequentis praeconium gloriae praecedentis. Nam uniuscujusque casus tanto majoris est criminis, quanto priusquam caderet majoris potuit esse virtutis. Dicatur ergo Judaea, dicatur quid fuerit, et praecedentium magnitudo virtutum crescat ad cumulum sequentium delictorum. Locus sapphiri lapides ejus, et glebae illius aurum. Quid enim hoc loco per lapides, nisi sanctorum ac fortium mentes accipimus? . In Scriptura etenim sacra aliquando lapides in malo, aliquando vero in bono accipi solent. Nam cum lapis pro insensibilitate ponitur, dura per lapides corda signantur. Un dicitur: Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae . Qui videlicet nomine lapidum corda gentilium designat, dura tunc atque insensibilia per infidelitatem. Et per prophetam Dominus pollicetur, dicens: Auferam cor lapideum de carne vestra, et dabo vobis cor carneum . Rursum per lapides mentes fortium designari solent. Unde e
Abbreviated transcription (Latin):
dem ce iusti sunt: s participatione sa¬
pientie. ñ comparatione. Qͥd enĩ st̃
homines. dõ comparati. Lum̃ autẽ
sap̃ia. lum̃ce serui sap̃ie uocari soleit:
s illa lum̃ illuminans. isti lum̃ ill¬
minatum. sicut scͥptum ẽ. Erat lux
uera: que illuminat om̃em hominem
uenientẽ inmundum. Istis aut̃ tm̃m᷑¬
in ip̃o. Alit̾ gͦ uen̾andum ẽ lum̃ illu¬
minans: alit̾ lum̃ illuminatũ. Alit̾
liud ẽẽ. aliud saꝑe. Serui aũt̃ sapĩe.
sapientes ñ ẽẽ. Habet uitam sap̃ia. s
ñ aliud ht̃: aliud ẽ. Quippe. cui hoc ẽ
ẽẽ qd̾ uiuere. Serui aut̃ sapĩe cum ha¬
in ip̃o parente pͥmo ẽẽntiam habue
prius de t̾ra factus ẽ homo: ce pꝰmodũ¬

Expanded text:
dem et justi sunt; sed participatione sapientiae, non comparatione. Quid enim sunt homines Deo comparati? Lumen autem sapientia, lumen et servi sapientiae vocari solent. Sed illa lumen illuminans, isti lumen illuminatum, sicut scriptum est: Erat lux a quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Istis autem tanin ipso . Aliter ergo venerandum est lumen illuminans, aliter lumen illuminatum; aliter liud esse, aliud sapere; servi autem sapientiae sapientes non esse. Habet vitam sapientia, sed non aliud habet, et aliud est, quippe cui hoc est esse quod vivere. Servi autem sapientiae cum hain ipso parente primo essentiam habuere prius de terra factus est homo, et po
Abbreviated transcription (Latin):
Adhuc quasi crescendo subiungitur.
quod ei quoq nec uitrum possit eqͣri
S ipsa nos littera ab hystorico intel¬
lectu deficiens: Ad indagandum al¬
legorie myst̾ium mittit. Auri nãq¬
metallum: nouimus potiori metal¬
lis om̃ib elaritate fulgere. Uitri
uͦ natura ẽ: ut extrinsecus uisum.
pura intrinsecus ꝑspicuitate ꝑlu¬
ceat. In alio metallo quieqͥd intrin¬
secus continet᷑. Ab scondit᷑.: inuitro
uͦ quililre liquor qualis otinetur
interius talis exterius demonstrat᷑. at
ꝙut ita dixerim: om̃is liquor inuitreo
uasculo clausus patet. Quid gͦ aliud
in auro uł uitro accipumus. nisi illã
suꝑnam patriam. illam beatoꝵ eiuium
societat̃e. quoꝵ corda sͥ inuicem. ie cla¬
ritate sulgent. & piritate tͣnslucent.¬
cebat. & erat instructura muri eiꝰ ex
lapide iaspide. ip̃a uͦ cuutas aurũ mũ¬
dum. simile uitro mundo. Quia enim
scĩ om̃s summa iea beatitudinis
elaritate fulgebunt: instructa auro

Expanded text:
equatur, adhuc quasi crescendo subjungitur equatur, adhuc quasi crescendo subjungitur quod ei quoque nec vitrum possit aequari. Sed ipsa nos littera ab historico intellectu deficiens, ad indagandum allegoriae mysterium mittit. Auri namqmetallum novimus potiori metallis omnibus claritate fulgere. Vitri vero natura est, ut extrinsecus visum, pura intrinsecus perspicuitate perluceat. In alio metallo quidquid intrinsecus continetur, absconditur; in vitro vero quilibet liquor qualis continetur interius, talis exterius demonstratur, atque, ut ita dixerim, omnis liquor in vitreo vasculo clausus patet. Quid ergo aliud in auro vel vitro accipimus, nisi illam supernam patriam, illam beatorum civium societatem, quorum corda sibi invicem, et claritate fulgent, et puritate translucentcebat: Et erat structura muri ejus ex lapide jaspide; ipsa vero civilas aurum mundum similis, vitro mundo . Quia enim sancti omnes summa in ea beatitudinis claritate fulgebunt, instructa auro
Abbreviated transcription (Latin):
luminabit abscondita tenebrarum.
& manifestabit consilia corddiũ. Illa
itaq eiuitas q̃ sua uicissim singłis
corda manifestat: ex auro dr̃. si mili
uitro mundo: ut designet᷑ auro clara:

Expanded text:
luminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium . Illa itaque civitas quae sua vicissim singulis corda manifestat, ex auro dicitur similis vitro mundo, ut designetur auro clara,
Abbreviated transcription (Latin):
cationis. altitudo suꝑne otempłonis
exorit᷑. Urtica uͦ ignee omino nature
uirtutis. ꝓurtica gͦ crescit myrtus:
cum iustoꝵ mentes aprurigine & ardo¬
re uitiorum. ad cogitationum temꝑiem
tranquilli tatẽꝙ ꝑueniuntꝰ dum iam
t̾rena ñ appetunt. dum flaminas car¬
nis desideriis celestib extingunt. ꝓpter
marie dr. Uirtꝰ altissimi obumbrabit
tͥ. Qmͣius hac inre ꝑ obumbrationis uo
cabulum incarnandi di utraq potuit
natura signari. Umbra enim alumine
format᷑ oe corpore. Dñs aut̃ ꝑ diuinita¬
tem lumen ẽ. qui mediante anima in
eius ut̾o fieri dignatꝰ ẽ ꝑ hum anitatem
corpus. Qͥagͦ lum̃ incorꝑeum in eiꝰ erat
ut̾o corporandum: ei que incorꝑeum ꝯce¬
pit ad corpꝰ dr. Uirtus altissimi obum¬
brabit tͥ. Idest corpꝰ inte humanitatis.
accepit incorꝑeum lum̃ diuinitatis. S
iam de iniquo quolibre. qd cepimus exe¬
quamur. Tollit gͦ eum uentꝰ urens: qr
uidelicet malignus sp̃s eum quem nunc

Expanded text:
s exoritur. Urtica vero igneae omnino naturae virtutis. Pro urtica igitur crescit myrtus, cum justorum mentes a prurigine et ardore vitiorum ad cogitationum temperiem tranquilitatemque perveniunt, dum jam terrena non appetunt, dum flammas carnis desideriis coelestibus exstinguunt. Vet. Mariae dicitur: Virtus Altissimi obumbrabit tibi . Quamvis hac in re per obumbrationis 571 vocabulum incarnandi Dei utraque potuit natura signari. Umbra enim a lumine formatur et corpore. Dominus autem per divinitatem lumen est, qui, mediante anima, in ejus utero fieri dignatus est per humanitatem corpus. Quia ergo lumen incorporeum in ejus erat utero corporandum, ei quae incorporeum concepit ad corpus dicitur: Virtus Altissimi obrumbabit tibi; id est, corpus in te humanitatis accipiet incorporeum lumen divinitatis. Sed jam de iniquo quolibet quod coepimus exsequamur. Tollit ergo eum ventus urens, quia videlicet malignus spiritus eum quem nunc
Abbreviated transcription (Latin):
uisdem sc̃e eccłie p̃dicatores accipimꝰ:
insticorum filios pastores & doctores
qui apłorum uiam secuti sunt. nil ob¬
stat incelligi. Qui synagogã minime
calcauerunt: qr dum eoꝵ patres. idẽ
apłi abilla repulsi sunt: ipsi quoq
ab eius uocatione cessauerunt. ꝑ
quam uidelicet synagogam leena
ñ ꝑcransiit: quia sc̃a eccłia collecti¬
oni gentium dedita. nequaqmͣ se ad
illum uidee ppłm dutiꝰ occupauit.
Recte aut̃ eccłia leena nuncupat᷑.
quia male uiuentes inuitiis. ore sc̃e
p̃dicationis intiificit. Uñ & ip̃i pri¬
mo pastori qͥsi huiꝰ leene ori dr̃. Ala
cta ce manduca. Quod mactat᷑ qͥppe
auita occidit᷑. Id uͦ quod comedit᷑. in
comedentis corpore cõmutat᷑. Macta
ͦ & manduca dr̃: idẽ apecc̃o eos in
quo uiuunt int̾fice: & ase ip̃is in¬

Expanded text:
osdem sanctae Ecclesiae praedicatores accipimus, osdem sanctae Ecclesiae praedicatores accipimus, institorum filios pastores et doctores, qui apostolorum viam secuti sunt, nil obstat intecalcaverunt, quia dum eorum patres, id est apostoli, ab illa repulsi sunt, ipsi quoque et ab ejus revocatione cessaverunt. Per quam videlicet Synagogam leaena non pertransiit, quia sancta Ecclesia collectioni gentium dedita nequaquam sese ad illum Judaeae populum diutius occupavit. Recte autem Ecclesia leaena nuncupatur, quia male viventes in vitiis, ore sanctae praedicationis interficit. Unde et ipsi primo pastori quasi hujus leaenae ori dicitur: Macta et manduca . Quod mactatur quippe a vita occiditur, id vero quod comeditur, in comedentis corpore commutatur. Macta ergo et manduca dicitur, id est a peccato eos in quo vivunt interfice, et a seipsis il
Abbreviated transcription (Latin):
instituunt. sꝑitale negociũ gerunt:
ut cum p̃dicationem suis auditorib
p̃bent. ab eis fidem & oꝑa recta ꝑcipi¬
ant. sicut desc̃a eccłia scriptum ẽ. Sin¬
donemfecit & uendidit. Dequa & pau¬
lopost illic r. Uidit quodbona ẽ ne¬
gotiatio eiꝰ. Qui hoc loco institores nisi
ꝓpħe scĩ uocati sunt. qui sinagoge mo¬
res ad fidem instituere ꝓꝓħando cura¬
uerunt: Quoꝵ nimirũ filii scĩ apłĩ
nuncupant᷑: qui ut dm̃ hominẽ crede¬
rent: ad eandem fidem ex eoꝵ sunt p̃¬
dicatione generati. De quib eccł̃ie ꝑ¬
psaluustam dr. ꝓ patrib tuis natisunt
tͥ filii: constitues eos pͥncipes suꝑ om̃em
t̾ram. S quia repulsi apłi asynagoge
finib sunt egressi: recte nunc ar. Nõ
c alcauerunt eam filii institoꝵ. Calca¬
rent quippe eam institoꝵ filii: sip̃dica¬
cores scĩ eiusdem synagoge uicia. calce
uirtutis p̃merent. Si aut̃ institores e¬

Expanded text:
instituunt, spirituale negotium gerunt, instituunt, spirituale negotium gerunt, ut cum praedicationem suis auditoribus praebent, ab eis fidem, et opera recta percipiant, sicut de sancta Ecclesia scriptum est: Sindonem fecit, et vendidit . De qua et paulo post illic subditur. Vidit quod bona est negotiatio ejus. Quid ergo hoc loco institores, nisi prophetae sancti vocati sunt, qui Synagogae mores ad fidem instituere prophetando curaverunt? Quorum nimirum filii sancti apostoli nuncupantur, qui, ut Deum hominem crederent, ad eamdem fidem ex eorum sunt praedicatione generati; de quibus sanctae EPsalmistam dicitur: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii, constitues eos principes super omnem terram . Sed quia repulsi apostoli a synagogae finibus sunt egressi, recte nunc dicitur: Non calcaverunt eam filii institorum. Calcarent quippe eam institorum filii, si praedicatores sancti ejusdem synagogae vitia calce virtutis premerent. Si autem institores e