comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
crucem tuam et sequi dñm sal¬
uatorem. et imitari petrum dt
uende omnia que habes et da-
pauꝑib: et sequere saluatorẽ.
Nondixit da filiis. da fratribus:
da ꝓpinquis: quos etiam si ha¬
beres. iuire his dñs preferretur: sed
pauꝑib pasctuir. qui cum di¬
ues esset. ꝓ nobis pauꝑ factus est.
qui loquitur in tricesimo notio
psalmo. Ego autem menditus et
pauꝑ sum: dũs sollictius est pro
me. Statimq qͣdragesimi psalmi
de eo exordium est. Deatus quuĩ¬
telligit suꝑ egenum et pauꝑem:¬
Intelligentia opus est: et post in¬
telligentiam beatitudine. qua
sit egerius ec pauꝑ. Nonutiq ille
qui mendicitate et squalore cooꝑ¬
tus est: ec tamen non recedit a ui¬
cuis: sed de quib apłs loquitur.
tantum uo pauꝑum xp̃i memo¬
tes essemus: ob quoꝵ refrigeria
um ꝑ pͥmam sabbt ÷ et hanc ip¬
sam oblationem non ꝑ alios sed
ꝑ se deferre festinant. his qui suas
pro xp̃o amisere substantias. qui

Expanded text:
crucem tuam et sequi dominum salcrucem tuam et sequi dominum saluatorem et imitari Petrum dicuende omnia tua, quae habes, et da pauperibus et sequere saluatorem. non dixit:\' da filiis, da fratribus, da propin quis\' — quos etiam si haberes, iure his dominus praeferretur — sed pauperibus pascitur, qui, cum diues esset, pro nobis pauper factus est, qui loquitur in tricesimo nono psalmo: ego autem mendicus sum et pauper, dominus sollicitus est pro me. statimque quadragesimi de eo exordium est: beatus, qui intellegit super egenum et paupentellegentia opus est et post intellegentiam beatitudine, qui sit egenus et pauper, non utique ille, qui mendicitate et squalore coopertus est et tamen non recedit a uitiis, sed de quibus apostolus loquitur: tantum ut pauperum memores essemus, ob quorum refrigeria mam sabbati, et hanc ipsam oblationem non per alios, sed per se deferre festinant his, qui suas pro Christo amisere substantias, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Net sulgore sclaris eloquertie de¬
lecteris. quam uidit ihc quasi ful¬
gur cadentem de celo: sed potius
eum respice qui non habet deco¬
rem nec fatiem: homo inplagis
positus. et sciens ferre infirmita¬
tem: eo quichuid ad ꝓposita respõ¬
dero. scias me non corifidentia re¬
sporidisse sermonis sed eius fide
qui pollicitus est aꝑios tuum
ꝑfectus esse quis possit: et quomͦ
iuuere debeat iudua. que sine
liberis derelicta est. Hoc idem et¬
in eungelio legis doctor. inter¬
rogat. Magister: quid faciens
uitara eternam possidebo. Cui
respondit dñs. Mandata nosti:
dicit ille. Que: Ihcautem dixit.
Non homicidium facies: non ad¬
ultertum: non furtum: non fal¬
sum testimonium: honora
petrem et matrem: et diliges ꝑx¬
mum tuñ sicut te ipsum. Et illo
esse ꝑfectus. uade ueride omnia
que habes. et da pauꝑibus: et ue¬
ni sequere me. Itaq et ego dr̃
nostri tibi respondebo sermoni¬
bus. Si uis elle ꝑfecta. et collere

Expanded text:
Nec fulgore saecularis eloquentiae deNec fulgore saecularis eloquentiae delecteris, quam vidit Jesus quasi fulgur cadentem de coelo : sed potius eum respice, qui non habet decorem nec speciem: homo in plagis positus et sciens ferre infirmitatem ; et quidquid ad proposita respondero, scias me non confidentia respondisse sermonis; sed ejus fide, qui pollicitus est: Aperi os tuum, rfectus esse quis possit, et quomodo vivere debeat vidua, quae sine liberis derelicta est. Hoc idem in euangelio legis doctor interrogat: magister, quid faciens uitam aeternam possidebo? cui respondit dominus: mandata nosti? dicit illi: quae? Iesus autem dixit: non homicidium facies, non adulterium, non furtum, non falsum testimonium dices; honora patrem et matrem et diliges proximum tuum sicut te ipsum. et illo esse perfectus, uade, uende omnia, quae habes, et da pauperibus et ueni, sequere me. itaque et ego tibi domini nostri respondebo sermonibus: si uis esse perfecta et tollere
Abbreviated transcription (Latin):
trinam sclarium litcerarum. me¬
rito subthraam scientiam legis
det̃ qͣm nemo accipere potest. nͥ
ei data fuerit a patre luminum.
qui illumiuat omnem homi¬
nem ueruentem in hunc mun¬
dum. et stat medius credenti¬
um. qui in nomine eius fucrĩt
congregati. Unde libere ꝓfiteor.
nec dictum suꝑbie ꝑtimesco. me
scribere tibi. non indoctis huma¬
ne sapiertie uerbis. qͣra destrui¬
turus est. sed in uerbis fidei. spũ¬
alib sp̃ualia comparantem: ut
ab yssus ueteris testamenti. in¬
uocet abyssum eungłicam in uo¬
ce catharactarum. id est ꝓpharũ
quib mandatum est ne suꝑ in¬
credulum isracl ymbrem plu¬
erent. sed ut rigarent arua gẽ¬
tilium. et torrentesitem spina¬
rum. et mare mortuum dulco¬
rarent. Ora gͥ ut uerus hely¬
seus steriles i me et mortuas
aquas uiuificet: et apłoꝵ sale
quib dixerat uos estis sal terre
meum holusculum condiat:
quia omne sacrifitiũ quod abs¬
q sale est domino non offertur.

Expanded text:
trinam saecularium litterarum, metrinam saecularium litterarum, merito subtraham scientiam Legis Dei, quam nemo accipere potest, nisi ei data fuerit a Patre luminum , qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum , et stat medius credentium, qui in nomine ejus fuerint congregati . Unde libere profiteor nec dictum superbe pertimesco me scribere tibi non in doctis humanae sapientiae verbis, quam Deus destructurus est; sed in verbis fidei, spiritualibus spiritualia comparantem : ut abyssus veteris Testamenti invocet abyssum Evangelicam , in voce cataractarum, id est, Prophetquibus mandatum est, ne super incredulum Israel imbrem pluerent; sed ut rigarent arva gentilium, et torrentem spinarum, ac mare mortuum dulcorarent. Ora igitur, ut verus Elisaeus steriles in me et mortuas aquas vivificet, et Apostolorum sale, quibus dixerat Vos estis sal terrae , meum olusculum condiat, quia omne sacrificium quod absque sale est, Domino non offertur .
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc auttem ideo iudicandi ft̃.
immo ꝑculdubio condempnan¬
di: quia in xp̃o ueritate contẽp¬
ra. postea mendatiura. id est
antiꝑra suscepturi sunt.
Gnota uultu. fidci mͥ ardore
notissima es: et de extremis gal¬
lie finib in bech lecratco ru¬
re latitantem. ad respondendũ
priocas de sc̃aꝵ q usti culis
scripiurarium. ꝑ hominemdi
filiura meum apodemium
cominoratoriolum dirigeris.
quas: non habeas irtua pro¬
uirtia disertos uiros et indei le¬
ge ꝑfectos: nisi forte exꝑimen¬
tum magis nr̃i qͣm doctrinã
fagitas: et us scre quid de his
que ab aliis audisti. nios quoq
sentiamus. Maiores tui patero
atq delphydiis. quoꝵ alter an¬
teqͣti nascerer rechoricam rome
docuit. alter me iam adolescen¬
tulo. omnes gallias prosa uer¬
suq suo lustranit ingenio. iam
dormientes et taciti me iure re
prehendunt. quod audeam ad
styrpem generis sui quippiam
musitare: licet concedens ets elo¬
quertie magnitudinem. et doc¬

Expanded text:
Nunc autem ideo judicandi sunt, Nunc autem ideo judicandi sunt, imo procul dubio condemnandi: quia Christi veritate contempta, postea mendacium, id est, Antichristum suscepturi sunt. gnota uultu fidei mihi ardore notissima es. et de extremis Galliae finibus in Bethleemitico rure latitantem ad respondendum prouocas de sanctarum quaestiunculis scripturarum per hominem dei filium meum Apodemium commonitoriolum dirigens, quasi uero non habeas in tua prouincia disertos uiros et in dei lege perfectos, nisi forte experimentum magis nostri quam doctrinam flagitas et uis scire, quid de his, quae ab aliis audisti, nos quoque sentiamus. maiores tui Patera atque Delphidius, quorum alter, antequam ego nascerer, rhetoricam Romae docuit, alter me iam adulescentulo omnes Gallias prosa uersuque suo inlustrauit ingenio, iam dorprehendunt, quod audeam ad stirpem generis sui quippiam mussitare: licet concedens eis eloquentiae magnitudinem, et doc
Abbreviated transcription (Latin):
mendatus et uirga moysi de¬
uorauit uirgas eorũ: ita mẽ¬
sunt preparati. Et quia taciia
questio poterat cominoucri.
cur enum concessto do omnem
eum Habere uirtutem. et sig¬
na atq ꝓdigia. ꝑ quem sedre¬
cantur si fieri potest etiam elet¬
nidei: solutio preuenit questi¬
onem: et quod opponi pocenit.
anteqͣm opponatur: ab soluit.
Eacieo inquit hec ominia. nõ
sua uiruute. sed concessione
dei ꝓpt̾ uedeos: utt quia nolue¬
runt karitatẽ recipere ueri¬
ego sum ucritas. de quo in psal¬
mis scriptum est. ucritas deter¬
ra orta est: quia karitatera et
ueritatem non re¬
ceꝑunt. ut saluatore suscepto
salui ficrent: mittet illis d̾s ñ
oꝑatorem: sed ipsam oꝑationẽ.
i est fortem erroris. ut credãt
mendatio. quia mendax est ille¬
ipse et pater eius. Et si quidem
antiep̃t de uirgine natus esset.
et uenisset primus in mundũ:
oncin et dicere. quod putaue¬
rint ueritatem : et idcirco mẽ¬
dacium ꝓueritate susceꝑint.

Expanded text:
mendaciis, et virga Moysi demendaciis, et virga Moysi devoravit virgas eorum : Ita mensunt praeparati. Et quia tacita quaestio poterat commoveri, cur enim concessit Deus omnem eum habere virtutem, signa atque prodigia, per quae seducantur, si fieri potest, etiam electi Dei; solutione praevenit quaestionem, et quod opponi poterat, antequam opponatur, absolvit. Faciet, inquit, haec omnia non sua virtute, sed concessione Dei, propter Judaeos, ut qui noluerunt caritatem recipere veriEgo sum veritas : de quo in Psalmis scriptum est: Veritas de terra orta est . Qui ergo caritatem, et veritatem non rperunt, ut Salvatore suscepto, salvi fierent, mittet illis Deus non operatorem, sed ipsam operationem, id est, fontem erroris ut credant mendacio. Quia mendax est ipse, et pater ejus. Et siquidem Antichristus de virgine natus esset, et primus venisset in mundum, ionem, et dicere, quod putaverint veritatem, et idcirco mendacium pro veritate susceperint.
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. taritum ut qui ienet nũc
teneat. donce de mediofiat. et
tunc reuelabitur ille iniquus:
hunc habet sensum. Multis
malis atq peccatis. quib nero¬
dum premtt. antixp̃i parcuti¬
tur aduentus: et quod ille oꝑa¬
turus est postea. ia isto ex parte
impletur: taritum ut roma¬
num imꝑtum quod nunc uni¬
uersas geutes reuet recedat. et
de medio fiat: et tunc ueniet
anti xp̃c fons iniquitatis. quẽ¬
dũs ihc int̾ficiet spt̃i oris siui:
diura udelicet potestate. et
sue matestatis imꝑio. euiis ius¬
sisle fecille est: non in exercitus
multitudine. non in robore
milicum. non in angłoꝵ auxi¬
lio: sed statun ut ille aduene¬
rit. interficictur a ntixp̃e. Et
quomodo tenebre solis fugan¬
tur aduentul sic illustratioẽ
aduentus sui eum destruet do¬
tathane sunt oꝑa. Et sicut in
xpisto plenitudo fuec diuintta
omnes erunt fortitudines et
signa atq ꝓdigia: sed et uni¬
uersa mendatia. Quomodo
erum signis dei que oꝑabat᷑
ꝑ moysen. magi suis resistebãt

Expanded text:
atur, tantum ut, qui tenet nunc, teneat, donec de medio fiat, et tunc reuelabitur ille iniquus, hunc habet sensum: multis malis atque peccatis, quibus Neromundum premit, antichristi parturitur aduentus et, quod ille operaturus est postea, in isto ex parte conpletur, tantum ut Romanum imperium, quod nunc uniuersas gentes tenet, recedat et de medio fiat. et tunc antichnstus ueniet, fons iniquitatis, quenterficiet spiritu oris sui; divina videlicet potestate, et suae majestatis 889 imperio, cujus jussisse, fecisse est; non in exercitus multitudine, non in robore militum, non in Angelorum auxilio: sed statim ut ille advenerit, interficietur Antichristus. Et quomodo tenebrae solis fugantur adventu: sic illustratione adventus sui, eum Dominus deSatanae sunt opera. Et sicut in Christo plenitudo divinitatis omnes erunt fortitudines, et signa, et prodigia, sed universa mendacia. Quomodo enim signis Dei, quae operabatur per Moysen, Magi suis restitere
Abbreviated transcription (Latin):
iacent receclant ab cis. et reue¬
latus fuerit id est ostensus. q̃
tiant. homo peccati. in quo
fons omnium peccatoꝵ est:
et filuis ꝑdi tionis ul est dia¬
boli: ipse est enim uniuersoꝵ
religionem suo calcet pede. et
in templo mt. uel iherosolimiᷤ
ut quidam putarit. uel inet¬
clesia ut uerus arbitramur
te inquit romanum imꝑtũ
fuerit ilesolatum. et antixpist̃
precesserit. xp̃c non ueniet: qͥ
idco ita uenturus est. ut anti¬
xp̃m destruat. Memirstis ait.
quod hec ipsa que nunc scribo
ꝑ eplam. euam cum apud uos
ellem presenl. sermone narra¬
bam: et dicobam uobis. xp̃m
non esle uerccurum. nispre¬
cellillet antrxp̃c. Et nunc qͥd
detineat scuris. ut reueletur
in suo tempore: Hoc est que cã
non ueniat. optime nostis.
Nec uult aperte dicere.
romanum imꝑtum destru¬
endura: quod ipsi qui imꝑãt
cternum putant. unde scdma
apochalypsim iohannis in frõ¬
te purpurate incretricis scrip¬
tum est nomen blaspherie:

Expanded text:
iacent, recedant ab eis — et reueiacent, recedant ab eis — et reuelatus fuerit id est ostensus, quem tiant — homo peccati — in quo fons omnium peccatorum est — et filius perditionis — id est diaboli; ipse est enim uniuersorureligionem suo calcet pede et in templo dei — uel Hierosolymis, ut quidam putant, uel in ecclesia, ut uerius arbitramur-  inquit, ante Romanum imperium fuerit desolatum et antichristus praecesserit, Christus non ueniet, qui ideo ita uenturus est, ut antichristum destruat. meministis, ait, quod haec ipsa, quae nunc scribo per epistulam, cum apud uos essem, praesenti sermone narrabam et dicebam uobis Christum non esse uenturum, nisi praecessisset antichristus. et nunc quid detineat, scitis, ut reueletur in suo tempore, hoc est: quae canon ueniat, optime nostis. nec uult aperte dicere Romanum imperium destruendum, quod ipsi, qui imperant, aeternum putant. unde secundum Apocalypsin Iohannis in fronte purpuratae meretricis scriptum est nomen blasphemiae,
Abbreviated transcription (Latin):
et congregabunt electos eius a
quatuor uertus. a summo celoꝵ
usq ad t̾minos eoꝵ. Rursumq
de artrxp̃o loquttur ad uideos.
Ego ueni in nomine patris
met. et non credidistis michi:
alius ueruet in noratne suo:
illum suscipietis. Igitur thessa¬
lonicensutm animos. uel occa¬
sio non intellecte epłe. uel ficta
reuelatio. que ꝑ sompnum ꝑ¬
ceꝑat dormientes. uel aliquor
conrettura ysaie. danyelis.
prenuntiantia. in illud tempꝰ
inter precantium mouerat atq
rurbauerat: ut in maiestate
sua tunc xp̃m sparent esse uẽ¬
turum. Cui errori medetur
apłs: et exponit que aute ad¬
ueritum xp̃i debeant prestola¬
ti: ut cum illa fc̃a uiderint.
runc sctant antixp̃m. id est ho¬
minempeccaati. et filium ꝑ di¬
tionis. qui aduers atur suꝑ¬
omne qd dicit᷑ dõ. aut quod co¬
litur. ita ut in templo dei sede¬
at. esse uenturũ. Nisi inquit
uenerit disceisto primum. q̃d
grece dictiur attostasai. ut õs
gentes que romano imꝑto sb̃¬

Expanded text:
ectos eius a quattuor uentis a summo caelorum usque ad terminos eorum. rursumque de antichristo loquitur ad Iudaeos: ego ueni in nomine patris mei et non credidistis mihi. si alius uenerit in nomine suo, illum suscipietis. igitur Thessalonicensium animos uel occasio non intellectae epistulae uel ficta reuelatio, quae per somnium deceperat dormientes, uel aliquorum coniectura Esaiae et Danihelis praenuntiantia in illud tempus interpretantium mouerat atque turbauerat, ut in maiestate sua tunc Christum sperarent esse uenturum. cui errori medetur apostolus et exponit, quae ante aduentum antichristi debeant praestolari, ut, cum illa facta uiderint, tunc sciant antichristum, id est hominem peccati et filium perditionis, qui aduersatur omne, quod dicitur deus aut quod colitur, et qui in templo dei sedeat, esse uenturum. n i s i, inquit, uenerit discessio primum — quod Graece dicitur ajzoovaoia, ut omnes gentes, quae Romano imperio sub
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecta. Non tibi iugum necessi¬
tatis im ponit: sed potestati tue
liberum concedit arbitrium.
Diuis esse ꝑfecta. et in primo
stare fastigio dignitatis: fac
quod fecerunt apłi. uende ora¬
ma que habes et da pauꝑib.
et sequere saluatorem: ite nit¬
dam solamq crucem uircitte¬

Expanded text:
perfecta, non tibi iugum necessiperfecta, non tibi iugum necessitatis inponit, sed potestati tuae liberum concedit arbitrium. uis esse perfecta et in primo stare fastigio dignitatis? fac, quod fecerunt apostoli, uende omnia, quae habes, et da pauperibus et sequere saluatorem et nudam solamque
Abbreviated transcription (Latin):
na. habent urorem auri. quod
interpretacur uisensu: et ala
deargentatas. que utcelligũ¬
tur eloquia scripturatum: et
regnum dei intrare poterim.
uite audacter exposcunt. Quib
respondit dñs. Omnis qui re¬
liquit domura. uel fretres aut
sorores. aut patrem. aut matrẽ
aut uxorema. aut filios. aut a¬
gros ꝓpter nomen meum: cen¬
tuplum accipiet. et uitam eter¬
nam possidebit. Oquanta be¬
atitudo ꝓ parius magna reciꝑe:
ecerna pro breuib: ꝓ moritu¬
ris semꝑ uiuentia: et habere
dr̃m debitorem. Si qua autẽ
uidua habet liberos. et maxi¬
me si nobilis familit est: egen¬
tes filios non diratitat: sed ex
equalttate. ut meminerit pri¬
mum arame sue. et ipsam pu¬
tat esse de filiis. et paruiatur po¬
tus cum liberis. qͣm orania fi¬
liis derelinqͣt: imimo xp̃r. libe¬
roꝵ suoꝵ faciat coheredem. Res¬
pondebis: Difficile est durũ
est contrã naturam: sed dñm
tibi audies respondentem. Qui
potest caꝑe capeat. Si uis esse

Expanded text:
habeat uirorem auri, quod interpretatur in sensu, et alas deargentatas, quae intelleguntur in eloquio - scripturarum, et regnum dei intrare poterimustute audacter exposcunt. quibus respondit dominus: omnis, qui relinquit domum uel fratres aut sorores aut patrem aut matrem aut uxorem aut filios aut agros propter nomen meum, centuplum accipiet et uitam aeternam possidebit. o quanta beatitudo pro paruis magna recipere, aeterna pro breuibus, pro morituris semper uiuentia et habere dominum debitorem! si qua autem uidua habet liberos — et maxime, si nobilis familiae est —, egentes filios non dimittat, sed ex aequalitate, ut meminerit primum animae suae et ipsam putet esse de filiis et partiatur potius cum liberis, quam omnia filiis derelinquat, immo Christum liberorum suorum faciat coheredem. respondebis: \'difficile, durum est, contra naturam\'. sed dominum tibi audies respondentem: qui potest capere, capiat . et si uis esse
Abbreviated transcription (Latin):
cum illis in mbib obiuam xp̃o
iu aera: et si semꝑ cum dño cri¬
mus. Iaq consolamini inuicẽ
in uerbis istis. Quod audien¬
tes macedones. non incellexer̃t
quos secum uiuentes apłs uocet.
et qui dicaritur residin. qui cũ
illo rapiantur in nubib obui¬
am domuino: sed arbitrati sũt
dum adhuc essent in corpore.
et arite qͣingustarent mor¬
tem. xp̃m in sua maiestate
uenturum. Quod apł̃s audi¬
ens. rogat eos et adiurat ꝑ aduẽ
ueritus dñt saluatoris. et om¬
ma ꝓpharum docenit uolumi¬
na. eo eingłioꝵ fides: qd̾ primt̃
in humilitate uenerto. eo pos¬
tea sit uerturus ingła: ipso do¬
mino ꝑtestante que ante consũ¬
mationem mundi futura sint.
et quomodo uenturus aritixp̃c
qͣndo loquittir ad apłos. Cum
uidertus ab hominationem delo¬
lationis que dicta est a danyele

Expanded text:
cum illis in nubibus obuiam domino in aera et sic semper cum domino erimus. itaque consolamini inuicem in uerbis istis. quod audientes Macedones non intellexerunt, quos secum uiuentes apostolus uocet et qui dicantur residui, qui cum illo rapiantur in nubibus obuiam domino, sed arbitrati sunt, dum adhuc esset in corpore et antequam gustaret mortem, Christum in sua maiestate uenturum. quod apostolus audiens rogat eos et adiurat per adueuentus domini saluatoris et omnia prophetarum docent uolumina et euangeliorum fides, quod primum in humilitate uenerit et postea sit uenturus in gloria, ipso domino protestante, quae ante consummationem mundi futura sint et quomodo uenturus antichristus, quando loquitur ad apostolos: cum u ide r i tis abominationem desolationis, quae dicta esta
Abbreviated transcription (Latin):
rem diaboli laqueis irretiri:
conuersus in se apłs immo homo
sub cuiꝰ ꝑsona apłs ioquitur. a¬
git gratias saluatori. quod re¬
demptus sit sanguine eis. et
sordes in baptisinate deposũit.
et nouum xp̃i allumpserte ue ᷤ¬
timentum: et mortuo uetere
homine. uatus sit nouus ho¬
mo.qui dicat. Miser ego homo:
quis me liberabto de corpore mor¬
tis huiis: Gratias ago deo per
me de corporis morte liberauit.
Quod si cui non iudetur sub
cere: exponiat quomodo danyel
quem iustum fuisse nouimus.
qua si de se dicat. cum ꝑ aluis de¬
simus ac declinauumus a man¬
datis iuis et iuditiis tus et nõ
obaudiuimus seruos tuos pro¬
pħas. qui loquuti sunt in nomi¬
ne tuo regib nr̃is ÷ principib.

Expanded text:
nem diaboli laqueis inretiri, nem diaboli laqueis inretiri, conuersus in se apostolus, immo homo, sub cuius persona apostolus loquitur, agit gratias saluatori, quod redemptus sit sanguine eius et sordes in baptismate deposuerit et nouum Christi adsumpserit uestimentum et mortuo uetere homine natus sit homo nouus, qui dicat: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? gratias ago deo per me de corpore mortis liberauit. quodsi cui non uidetur sub cere, exponat, quomodo Danihel, quem iustum fuisse nouimus, quasi de se dicat, cum pro aliis degimus et recessimus ac declinauimus a mandatis tuis et iudiciis et non obaudiuimus seruos tuos prophetas, qui locuti sunt in nomine tuo ad reges nostros et principes
Abbreviated transcription (Latin):
tur. uersari intrinsecus. Sed a¬
plis non pucris precipitur. ue¬
rum iam etati robuste. ut assu¬
mant ꝑfectionem: quam et noc
confccemur in etate esse perfes¬
ta. Nec hec dicentes. adulamur
iucus. sed auctoritatem sequin᷑
scripturarum: quod nullus
homo absq peccato. et conclusit
deus omnes sub peccato. ut om¬
nium miscreretur: absq eosolo
quei peccatum non fecit. nec in¬
uertus est dolus in orc eius. un¬
de et ꝑ salomionem dicitur: quod
serpentis uestigia non inuent¬
antur in petra. Et iple de se dñs¬
inquit. Ecce uenit princeps
inuentt: i est siu oꝑis. siuq ues¬
tigii. Ob hanc causam iubet᷑
nobil ne exprobremus homuns
reuertenti a peccatis sius. et ne
ab homineraut egyptium: qͥa
et ipsi quondam in egypto fui¬
mus. et de lutto ac laterib phara¬
captrui duci sumus in baby¬
lonem. lege peccati. quod in mẽ¬
bris nostris morabat᷑. Cumq
iuderetur extreina desꝑettio. ĩmo
aꝑta confessio. omnem homi¬

Expanded text:
tur, versari intrinsecus. Sed Atur, versari intrinsecus. Sed Apostolus non pueris praecipit, verum jam aetatis robustae, ut assumant perfectionem, quam et nos confitemur in aetate esse perfecta. Nec haec dicentes adulamur vitiis, sed auctoritatem sequimur Scripturarum, quod nullus homo sit absque peccato: sed conclusit Deus omnes sub peccato, ut omnium misereatur , absque eo qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus . Unde et per Salomonem dicitur: quod serpentis vestigia non inveniantur in petra . Et ipse de se Dominquit, uenit princeps inuenit, id est sui operis suique uestigii. ob hanc causam iubetur nobis, ne exprobremus homini reuertenti a peccatis suis et ne abominemur Aegyptium, quia et ipsi quondam in Aegypto fuimus et de luto ac lateribus Pharacaptiui ducti sumus in Babylonem lege peccati, quod in membris nostris morabatur. cumque uideretur extrema desperatio, immo aperta confessio omnem homi
Abbreviated transcription (Latin):
Se unusquisq consideret: et
accusator. sui trac̾tet intentua
uitioꝵ: quomodo et in sermone
et in cogitatione. et in calore
corporis sepe loquatur. et cogi¬
rec et patiatur quod non uirtt.
Polo dicere faciat : ne scõs ui¬
ros uilcar accusare. oe quibz
scriptum est. erat homo illeue¬
eus. inmaculatus. uistud. det
cultor. recedens ab omni opere
malo: et de zacharia et el ysa¬
bet. crant autem iusti ambo
ui conspectu dei: ambulantes
inominib mandatis eo ustifi¬
fecdi. sicrit et pater uester celes¬
til ꝑ fectus est. Numqͣm ari¬
tem hoc aplis imꝑaret. nisi sciret
horainem polse esse ꝑfectum:
nisi forte hoc dicamus quodre¬
cedens ab omminalo emerdda¬
nonem sigraificet. et de eriori¬
bus paeritie et uictis laserui¬
euts etans tũsitum ad correp¬
tioncm ato uirattes. iustici¬
am quoq que in racharia et he¬
li la beth predicatur. foris esse: cõ¬
cupiscentiam uero que nunc
Habitare in membris nr̃is dici¬

Expanded text:
se unusquisque consideret et, se unusquisque consideret et, accusator sui, tractet incentiua uitiorum, quomodo et in sermone et in cogitaticorporis saepe loquatur et cogitet, et patiatur, quod non vult: nolo dicere, faciat, ne sanctos viros videar accusare, de quibus scriptum est: Erat homo ille verus et immaculatus, justus Dei cultor, recedens ab omni opere malo ; et de Zacharia et Elisabeth: Erant autem justi ambo in conspectu Dei ambulantes in omnibus mandatis, et justififecti sicut Pater vester coelestis perfectus est: nunquam autem hoc Apostolus imperaret, nisi sciret hominem posse esse perfectum. Nisi forte hoc dicamus, quod recedens ab omni malo emendationem significet, et de erroribus pueritiae, et vitiis lascivientis aetatis, transitum ad correctionem atque virtutes; justitiam quoque, quae in Zacharia et Elisabeth praedicatur, foris esse; concupiscentiam vero, quae nunc habitare in membris nostris dici
Abbreviated transcription (Latin):
erat spiritus sc̃i. et qui dicebat. an
exꝑunentum quertas euis qui in
me loquitur xp̃c eo in alio loco.
xp̃e nos rederait. et rursum. ui¬
uo autem iam non ego. iiuit uͦ
in me xp̃c. non de se loquitur: sed
de eo qui post peccatum uult ag̾e
penitentiam. et sub ꝑsona sua
fragilitatem describit conditio¬
nis humane. que duoꝵ homi¬
nura interioris et exterioris in
titur. Interior homo consentit
eo scripte et uaturali legi. quod
bona sit et sc̃a et iusta eo sp̃ua¬
lis: exterior. ego inqute carna¬
lis sum uenundatus lub pecca¬
.do : quod enimi oꝑor nescro: et ñ
quod uolo hoc ago. sed quod
odi. Si auttem excertor facte qd̾
non uult. et oꝑatur qd odit:
ostendit borum esse inandatũ
et non se oꝑari quod est malũ.
sed habitans in sua carne pecia¬
rum. Hoc est uucia corporis. et
desideria uoluptatis que ꝓpter
posteros et sobolem insita est cor¬
porib humanis: et si sines fue¬
rit egressa. uercitur in peccatũ.

Expanded text:
erat spiritus sancti et qui dicebat: an erat spiritus sancti et qui dicebat: an experimentum quaeritis eius, qui in me loquitur, Christi? et in alio loco Christus nos redemit et rursum: uiuo autem iam non ego, uiuit autem in me Christus, non de se loquitur, sed de eo, qui post peccata uult agere paenitentiam, et sub persona sua fragilitatem describit condicionis humanae, quae duorum hominum, interioris et exterioris, titur. mterior homo consentit et scriptae et naturali legi, quod bona sit et sancta et iusta et spiritalis; exterior: e g o, inquit, carnalis sum, uenundatus sub peccato. quod enim operor, nescio et non, quod uolo, hoc ago, sed, q u o d o d i. si autem exterior facit, quod non uult, et operatur, quod odit, ostendit bonum esse mandatum et non se operari, quod est malum, sed habitans in sua carne peccatum, hoc est incentiua corporis et desideria uoluptatis, quae propter posteros et sobolem insita est humanis corporibus et, si fines fuerit egressa, uertitur in peccatum.
Abbreviated transcription (Latin):
entie seducat nos. atq supplan¬
tet. et ducat ad mortem: nõ
qd̃ intelligentia peccatum sic.
lex enim intelligennie sc̃a et
iusta et bona. sed ꝑ intelligẽ¬
tiam peccatoꝵ atq ircittũ
mͥ peccatum nascitur: quod
priusqͣm intelligerem. pecca¬
tum esse non noueram. Atq
ita factum est. ut quod mͥ pro
bono datum est. meo itio niu¬
tetur in malum: et ut hyꝑbo¬
lice dicam. nouoq uerbo titar
ad explecandum sensam me¬
um. peccatum quod prius qͣm
haberem intelligentiam. abs¬
q peccato erat. ꝑ preuaricatio¬
nem maudati incipiat mͥ esse
peccatum. Prius queramus q̃
sit ista concupiscentia: de qua
lex dicit. non concuoisces. alii
puetant illud elle mandatum
quod in decalogo scriptum ẽ:
non contupisces rim proximi
tui. Nos auiem ꝑ concupiscenti¬
am omnes ꝑturbationes aninte
significatas pitamus: quib
incremus. et dolemus. timemus
et concupilcimus. Et hoc apłs uas
clectionis. qus corpus templũ

Expanded text:
entiae: seducat nos atque subplanentiae: seducat nos atque subplantet et ducat ad mortem, non quo intellegentia peccatum sit — lex enim intellegentiae sancta et i usta et bona est — sed per intellegentiam peccatorum atque uirtutum mihi peccatum nascitur, quod, priusquam intellegerem, peccatum esse non noueram. atque ita factum est, ut, quod mihi pro bono datum est, meo uitio mutetur in malum et — ut hyperbolice dicam nouoque uerbo utar ad explicandum sensum me— peccatum, quod, priusquam haberem intellegentiam, absque peccato erat, praeuaricatione mandati incipiat mihi esse peccatius. prius quaerimus, quae sit ista concupiscentia, de qua lex dicit : non concupisces. alii putant illud esse mandatum, quod in decalogo scriptum est: non concupi sces rem proximi tui. nos autem per concupiscentiam omnes perturbationes animae significatas putamus, quibus maeremus et dolemus, timemus et concupiscimus. et hoc apostolus, uas electionis, cuius corpus templum
Abbreviated transcription (Latin):
doleres illata. Per hauc natu¬
ralem legem: et cayn cogno¬
uit peccatum suum dicens
Maior causamea qͣm ut di¬
mittar. Et adam et etia cog¬
nouerunt peccatura suum:
et ꝓpterea abscondiai suno eb̃
ligno utte. Pharao quoq anteꝙͣ
lex daretur ꝑ moysen. stymaula¬
tus lege nature. sua crimina cõ¬
sitetur et dicit. Sñs instus: ogo
autiera et ppłs meus iurpii.
Hanc legem uescit infantia. ig¬
norat puertria: eo peccat absq
inandato. non renetur lege pͦ¬
cati. Maledecit patri. et paren¬
tes uerbat: et quia nec dumat¬
cepit legem sapicutie. mortuũ
est in eo peccatum. Etm autem
mandatum uenerit. hoc est tẽ¬
pus intelligentie. appetentis bo¬
na et uitantis mala: tunc inci¬
pit peccatum reuuuscere: et il¬
le mori. reusq esse peccati. Atq
tta fit: ut temipris intelligenaie
quo dei mandata cognoscimus
ut ꝑueniamus ad uitam. ope¬
uir ui nob mortem. si agamꝰ
neggligentius: et occasio sabi¬

Expanded text:
doleret inlata. per hanc natudoleret inlata. per hanc naturalem legem et Cain cognouit peccatum suum dicens: maior causa m e a, quam u t dimittar. et Adam et Eua cognouerunt peccatum suum et propterea absconditi sunt sub ligno uitae. Pharao quoque, antequam lex daretur per Moysen, stimulatus lege naturae sua crimina confitetur et dicit: dominus iustus, ego autem et populus meus mpii. hanc legem nescit pueritia, ignorat infantia et peccans absque mandato non tenetur lege peccati. maledicit patri et parentes uerberat et, quia necdum accepit legem sapientiae, mortuum est in eo peccatum. cum autem mandatum uenerit, hoc e\'1t tempus intellegentiae adpetentis bona et uitantis mala, tunc incipit peccatum reuiuiscere et ille mori reusque esse peccati. atque ita fit, ut tempus intellegentiae, quo dei mandata cognoscimus, ut perueniamus ad uitam, operetur in nobis mortem, si agamus neglegentius et occasio sapi
Abbreviated transcription (Latin):
linguis et uilabus aliis loq̃r
icum et aquilam in ysaia sc̃p¬
tum repꝑi. Appellatur lex: et
in ystica intelligentta seriptu¬
rarum. Ocimus quia lex spiri¬
tualis est. Et extra hec omnia:
naturalen legem scriptam ĩ
cordib nr̃is idem apłs docet.
Cum enum gentes que legem
nor habent naturaliter ea que
legis sunt faciunt: isti legem
non habentes. ⁊ psisibi sunt
lex: qui indicant opus legis
scriptum in cordib suis testi¬
monium illis prebente consci¬
eritia. Ista lex que in cordib
scribitur. omnes continedna¬
tiones: ee nullus hominum¬
nis. qui hanc legem nestiat.
unde omias mundus sub pet¬
cato: et unuuersi homines pre¬
uaricatores sunt legis. et idcirro
iustur iudicium dei est. scri¬
bentis incorde generis humani.
quod tibi fieri nolueris. alteri
ne feteris. Quis igitur igno¬
rec homicidium. adulteriũ.
furta. et omnem concupiscenti¬
am else malum: ex eo quod
sibi rollet fieri: Si cium ma¬
la esse nesciret: nuumqͣm sibi

Expanded text:
linguis et in labiis aliis loquar linguis et in labiis aliis loquar icum et Aquilam in Esaia scriptum repperi. appellatur lex et mystica intellegentia scripturarum: 26 scimus, quia lex spiritalis est. et extra haec omnia naturalem legem scriptam in cordibus nostris idem apostolus docet: cum enim gentes, quae non habent legem, naturaliter ea, quae legis sunt, faciunt, isti legem non habentes sibi ipsi sunt lex, qui indicant opus legis scriptum in cordibus suis testimonium praebente illis conscientia. ista lex, quae in corde scribitur, omnes continet nationes et nullus hominum qui hanc legem nesciat. unde omnis mundus sub peccato et uniuersi homines praeuaricatores legis sunt et idcirco iustum iudicium dei est scribentis in corde generis humani: \'quod tibi fieri nolueris, alteri ne feceris'. quis ignoret homicidium, adulterium, furta et omnem concupiscentiam esse malum ex eo, quod sibi ea nolit fieri ? si enim mala esse nesciret, numquam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in libro legis: ut faciat ea
Et rurlur in eadem epłã. Lex
ꝓpter tͣnsgressiones posita est. do¬
nec ueniret seren cui reꝑinis¬
sum est: disposita ꝑ angelos in
manu meliatoris. Et icerum.
Itaq lex pelagogus noster fuit
ui xp̃o: ut ex fide iustisicemur.
Postqͣm autem uenit fides: ne¬
quaqͣm ultra stib pedagogo su¬
mus. Omnes etuam filis dei estis.
fide que est in xp̃o tħu. Hystoria
quoq que precepta non conti¬
net. sed quid factum sit refert:
ab apło lex appellatur. Dictte¬
michi inquit: qui sub lege uiil¬
tis esse. legem non audistis: Scͥp¬
tum est enim. quia aulistis¬
abraham detos filios habuisse.
unum de ancilla. et alterum
de libera: sed qui de ancilla scdł
carnẽ natus est. qui autem de
libera. ꝑ reꝓmissionem. Sed et
psalmi lexappellantuit. Ut cõ¬
pleretur sermo qui in lege eoꝵ
scriptus est: quia odio habite¬
runt me gratis. ysa ie quoq
lege scriptũ est. qm̃ in altis

Expanded text:
sunt in libro legis, ut faciat ea. sunt in libro legis, ut faciat ea. et rursum in eadem epistula: lex propter praeuaricationes posita est, donec ueniret semen, cui repromissum est, disposita per angelos in manu media t o r i s. et iterum: itaque lex paedagogus noster fuit in Christo, ut ex fide iustificemur. postquam autem uenit fides, nequaquam ultra sub paedagogo sumus. omnes enim filii dei estis per fidem, quae est in Christo Iesu. historia quoque, quae praecepta non continet, sed, quid factum sit, refert, ab apmihi, inquit, qui sub Lege vultis esse, Legem non legistis? Scriptum est enim, quia Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, et alterum de libera. Sed qui ex ancilla, secundum carnem natus est; qui autem de libera, per repromissionem . Sed et Psalmi Lex appellantur: Ut compleretur sermo qui in Lege eorum conscriptus est: Quia odio habuerunt me gratis . Isalege scriptum es.t: quoniam in aliis
Abbreviated transcription (Latin):
Unde et tullius de particidarũ
supplicus. apud acherienses so¬
lonem scripsisse negat: ne nõ
tam ꝓhibere qͣm commonere
uideretur. Igitur lex apied con¬
temptores:. ec legum precepta
calcantes. uidetur esle occasio
non uult sieri. ligat cos uin¬
culis mandatoꝵ. qui prius ab¬
q lege peccarites non teneban¬
tur criminib. Hoc diximus:
legem que ꝑ moysen data est
intelligentes. Uerum quia in
consequentibus scriptum est.
lex dei et lex carius atq membro¬
rum. que puignat aduersus
legem mentis nr̃e: et captiuos
nos ducit in lege peccati: simul¬
q quatuor leges contra se dimi¬
cantes in uno loco scriptas etle
cognosco: non absq re arbitro
si reqiuram quot genera legis
in scripauris esse memorentur.
Dictair lex que ꝑ moysen data
est: scmi illud quod scriptum
est. ad galathas. Quotquot erũ
ex oꝑib legis sunt: sub maledic¬
to suite. Scriptum est enum
Maledictus omrs qui non ꝑ¬
manet in omnibus que scripta

Expanded text:
unde et Tullius de parricidarum unde et Tullius de parricidarum suppliciis apud Athenienses Solonem scripsisse negat, ne non tam prohibere quam commonere uideretur. igitur lex apud contemptores et legum praecepta calcantes uidetur esse occasio non uult fieri, ligat eos uinculis mandatorum, qui prius absque lege peccantes non tenebantur criminibus. haec diximus legem, quae per Moysen data est, intellegentes. uerum, quia in consequentibus scriptum est: \'lex dei et lex carnis atque membrorum, quae pugnat aduersum legem mentis nostrae et captiuos nos ducit in lege peccati\', simulque quattuor leges contra se dimicantes in uno loco scriptas esse cognosco, non absque re arbitror, si requiram, quot genera legis in scripturis sanctis esse memorentur. dicitur lex, quae per Moysen data est, secundum illud, quod scriptum est ad Galatas: quotquot enim ex operibus legis sunt, sub maledicto sunt. scriptum est enim: maledictus omnis, qui non permanet in omnibus, quae scripta
Abbreviated transcription (Latin):
modo medicina non est causa
mortis si ostendat uenena mor¬
tifera. licet his mali Bornines
abitcantur ad mortem. et uel
se interficiant uel insidient᷑
uumicis: sic lex data est. ut
peccatorum ueriena demonstret.
et hominem male lib̾cate sua
abutentem. qui pruis ferebat᷑
imꝓuidus. et ꝑ preciptita labe¬
batur. freno legis retineat. et cõ¬
posius doceat uicedere gressib:
ita ut seruiamus in nortañ¬
te spiritus. ec non inuetustate
litcere: id est uiuamus strb p̃¬
cepto. qui pritis in mortem bru¬
torum animalium drcebam᷑
Manducemus et bibamut.
cras enim mortemur. i. Qcõ¬
si sub intnͣte lege. que docet qͥd
facere. et ꝓhibet quid non fac̃e
debe. amus. uitio nr̃o et incõ¬
tinentia feramur contra setca
legalia: uidecur lex causa esle
peccati: que dum phibet concu¬
ꝑiscentiam. quodam modo eam
inflaminare cognosetair. Scła¬
ris apd̃ grecos sententia est. qͥt¬
quid licet. minus delideratur.
Ergo econͣrio quicquid non li¬
cet. fomentum accipit desrdit

Expanded text:
modo medicina non est causa mortis, si ostendat uenena mortifera, licet his mali homines abutantur ad mortem et uel se interficiant uel insidientur inimicis, sic lex data est, ut peccatorum uenena demonstret et hominem male libertate sua abutentem, qui prius ferebatur inprouidus et praecipiti uia labebatur, freno legis retineat et conpositis doceat incedere gressibus, itaut seruiamus in nouitate spiritus et non in uetustate litterae, id est uiuamus sub praecepto, qui prius in modum brutorum animalium dicebamus: manducemus et bibamus; cras enim moriemur. quodsi subintrante lege. quae docet, quid facere, et prohibet, quid non facere debeamus, uitio nostro et incontinentia feramur contra scita legalia, uidetur lex causa esse peccati, quae, dum prohibet concupiscentiam, quodam modo eam inflammare cognoscitur. saecularis apud Graecos sententia est: quicquid licet, minus desideratur. ergo e contrario, quicquid non licet, fomentum accipit desiderii.
Abbreviated transcription (Latin):
Sicitt. enim fulgur exto abori¬
ente. eo paret usq in occideritem:
tra erit aduentus filii hommb
at deinde: Tunc apparebit sig¬
num filii homitus in celo: et ui¬

Expanded text:
sicut enim fulgur exit ab oriente et paret usque in occidentem, ita erit et aduentus filii hominis. ac deinde: tunc apparebit signum filii hominis in caelo et ui
Abbreviated transcription (Latin):
ro ꝑfectio est.x
uid sibi uelit quod
idem apłs ad thessci¬
lonicenses scribit. nisi ueni̾t¬
discessio primum et reue. la¬
tus fuerit homo peccati: et Rł
Inbruma ad thessalonicenses
scripserat. De temporib et mo¬
mentis fratres non necesse habe¬
tis ut uobis scribam: ipsi enĩ
tis. et non effugient. Supra e¬

Expanded text:
ro perfectio est. ro perfectio est. Quid sibi uelit, quod idem apostolus ad Thessalonicenses scribit: nisi discessio uenerit primum etreue- latus f uerit homo pecIn prima ad Thessalonicenses scripserat: de temporibus autem et momentis, fratres, non necesse habetis, ut uobis scribam; ipsi enim ientis, et non effugient .
Abbreviated transcription (Latin):
qͣd cum gr̃aꝵ actione ꝑcipit᷑: et
iocuro & dño sit creatum. ut satͣ¬
itate et adimpletione carnis. hu¬
manos arcus uegitet. atq sustẽ¬
ret. Elementa autem mundi a
quib immo quib mortui sumꝰ.
lex moysi et omne uetus instru¬
mentum intelligendum est:
quib quasi elementis et religi¬
onis exordiis dñm discimus.
Quomodo enim elementa ap¬
pellant᷑ littere. ꝑ quas sillabas
at uerba coniungimus. et ad
texendant orationem longar
meditanone ꝓcolimus: ars
quoq musica habet elemerta¬
sua. et geometrica ab elemen¬
tis incipit linearum. et dialet¬
tica atq medicina habent ysa¬
gogas suas: sit elementis uete¬
mus. et omnes alii qui licceris
prenotantur. ꝑ echuam nos
tucunt ad tbeologiam: et ab
elementis occidetius liccert q̃
destruttur. tnsire faciunt ad
sp̃m uiuificantem. Qui ergo
mundo et elementis eius mor
tui sumus. non debemus ea
obseruare que nuindi sunt.
quia in altero mnitium. in alte¬

Expanded text:
quod cum gratiarum actione percipitur, et quod cum gratiarum actione percipitur, et idcirco a domino sit creatum, ut saturitate et adinpletione carnis humanos artus uegetet atque sustentet. elementa autem mundi, a quibus, immo quibus mortui sumus, lex Moysi et omne uetus instrumentum intellegendum est, quibus quasi elementis et religionis exordiis dominum discimus. quomodo enim elementa appellantur litterae, per quas syllabas ac uerba coniungimus et ad texendam orationem longa meditatione procedimus, ars quoque musica habet elemesua, et Geometria ab elementis incipit linearum, et Dialectica atque Medicina habent εἰσαγωγὰς suas: sic elementis vetemus, et omnes alii qui litteris praenotantur, per Ethicam nos ducunt ad Theoricam, et ab elementis occidentis litterae, quae destruitur, transire faciunt ad spiritum vivificantem. Qui ergo mundo, et elementis ejus motui sumus, non debemus ea obseruare, quae mundi sunt, quia in altero initium, in alte
Abbreviated transcription (Latin):
quidem comunctio suꝑflria ẽ:
artis gramatice apͣlm fecisse re
uel. alia coniunctio que solet ci
preposinoni ubi quidera positũ
fucrit respondere. Uident᷑ igit᷑
obseruationes uidaict apud ĩ¬
ꝑitos et uilem plebiculam. yma¬
ginem habere rauonis et hiima¬
ne saptentie. Unde et doctores
coz sofoz hoc est sapientes uocat¬
tur: et si qͦndo cercis dieb tradi¬
tiones suas exponurte discipulis
est hoc est falsa religio. et pro
q̃ magis iuruttem solet sonare
qͣm uicium. Sed hic tattino¬
frosynh sic intelligenda: qd hu¬
milia scritiant atq terrena. Ati¬
latinus sermo non explicat: apd̾
nos dicttur. ad non parcendũ
corpori. slon parcunt uider cor¬
porib sius in assumptione cybo¬
tumꝰ contempnentes interdum
que habent: et querentes que ñ
habent. Ex qua necessitate debi¬
litates interdum et morbos con¬
th̾unt: nec honorant semet ip̃os.
cum omnia munda sirit mundis.
nichilq possit esse pollututa.

Expanded text:
quidem\' coniunctio superflua est, quidem\' coniunctio superflua est, artis grammaticae apostolum fecisse reuel alia coniunctio, quae solet ei propositioni, ubi \'quidem\' positum fuerit, respondere. uidentur igitur obseruationes Iudaicae apud inperitos et uilem plebiculam imaginem habere rationis humanaeque sapientiae, unde et doctores eorum σοφοί, hoc est \'sapientes\', uocantur. et si quando certis diebus traditiones suas exponunt, discipulis est, hoc est \'falsa religio\', et pro quae magis uirtutem solet sonare quam uitium; sed hic ταπεινοφροσύνη sic intellegenda, quod humilia sentiant atque terrena. ἀφεLatinus sermo non explicat, apud nos dicitur \'a d non parcendum corp ori\'. non pareunt Iudaei eorporibus suis in adsumptione ciborum contemnentes interdum, quae habent, et quaerentes, quae non habent - ex qua necessitate debilitates interdum et morbos contrahunt —, nec honorant semet ipsos, cum omnia munda sint mundis nihilque possit esse pollutum,
Abbreviated transcription (Latin):
ditiones phariseorum. quas ho¬
auiles fabule: eu oluere neqiteo.
seq sleq enuim libri patitur mag¬
uttudo: et pleraq tam sunt ur
pia. ut erubescam dicere Dicã
tam̃ unum: tu ignominia gen¬
tis inimice. Prepolitos habent sy¬
nagogis sapi entissimos quosq
fedo oꝑi delegatos: ut sangiu¬
nem uirginis siue menstruate
mundum uelinmundum. si
in quo habitat. si qͣndo cos iuxca
latceram ceꝑimus artare. ut non
iaceant. non ambulent. Non stẽt
sed tantum sedeant. si ueliit p̃¬
cepta seruare: solent respondere
et dicere. Satachibas eo symeon
et chelles magistri nr̃t tradider̃t
nobis ut duo milia pedes ami¬
buleraui in sabbato. eo cecera istĩ
modi. doctrinas hominum pre¬
ferentes doctrine. dei:. non quo di¬
sabbato. et de loco in quo quis
occupatus fuerit non receden¬
dum: sed id quod ĩpossibile le¬
gis est. in quo infirmatur per
carnem. spuali obseruatione
complendum sit. Sequitur.
Que sunt rationem quidemn
habentia sapientie. Hoc loco

Expanded text:
ditiones pharisaeorum sint, quas hoaniles fabulae, reuoluere nequeo. neque enim libri patitur magnitudo et pleraque tam turpia sunt, ut erubescam dicere. dicam tamen unum in ignominiam gentis inimicae: praepositos habent synagogis sapientissimos quosque foedo operi delegatos, ut sanguinem uirginis siue menstruatae mundum uel inmundum, si in quo habitat, si quando eos iuxta litteram coeperimus artare, ut non iaceant, non ambulent, non stent, sed tantum sedeant, si uelint praecepta seruare, solent respondere et dicere: \'Barachibas et Symeon et Helles, magistri nostri, tradiderunt nobis, ut duo milia pedes ambulemus in sabbato\' et cetera istius modi, doctrinas hominum praeferentes doctrinae dei. non quo disabbato et de loco, in quo quis fuerit occupatus, penitus non recedendum, sed quo id, quod inpossibile legis est, in quo infirmatur per carnem, spiritali obseruatione conplendum sit. Sequitur: quae sunt rationem quidem habentia sapientiae. hoc loco
Abbreviated transcription (Latin):
liber. sed multa et magna scu¬
benda erunt uolumina.
paulus in cadem ad
romianos scribit epła.¬
optabam ego ipse anathema
et restamenta et legis latio. et cł¬
est suꝑ omnia deus benedictus it
scł̃a amen. Reuera ualida ques¬
no: quomodo apls̃ qui supͣ dixerat.
quis nos separabit a karicate dei.¬
tribulatio an angustia. an perse¬
quituo: anfames : an nuditas:

Expanded text:
liber, sed multa et magna scriliber, sed multa et magna scribenda erunt uolumina. Paulus in eadem ad Romanos scribit epOptabam ego ipse anathema et testamentum et legis constiest super om- nia deus benedictus in saecula, amen2 — Re uera ualida quaestio, quomodo apostolus, qui supra dixerat: quis nos separabit a cariTribulatio an angustia, an persecutio, an fames, an nuditas,
Abbreviated transcription (Latin):
remisisti impietatem peccati
mei. ꝓ hac orabit ad te omnis
sc̃s in tempore oportuno. non
dauid et iusto iuro. et ito sini¬
pliciter loquar ꝓph̾e. cuius uer¬
ba nartantur. sed peccatori con¬
gruit. Cumq uistus suꝑ ꝑso¬
na perittentis talia ꝓfudisset:
a deo meretuit audire. Intellig̃e
te faciam. et docebo te: in uia
in qua ambulabis. firmabo
super te oculos meos. In trice¬
simo quoq septimo psalmo.
cuius tytulus est in comiemo¬
rationem. ut doceat nos semꝑ
peccatoꝵ nr̃oꝵ memores esle
debere et agere penitentiam:
tale quid legimus. Non est pax
ossib meis a facie poccatorum
meorum qm̃ iniquitates mee
eleuate surit suꝑ caput meũ.
quasi onus graue grauate fc̃
te sunt cycatrices mee a facie
in sipientie mee: afflictus sũ
et incuruatus sum nimis. To¬
tus hic apłicus et in suꝑcorib
et in consequentib sensus. un¬
mo omnus epła eius ad roma¬
nos. ramiis obscuritatib inuo¬
luta est: et si uoluero cũ ncta
disserere. nequaqͣm mͥ unus

Expanded text:
sisti inpietatem peccati mei. pro hoc orabit ad te omnis sanctus in tempore oportuno, non Dauid et iusto uiro et — ut simpliciter loquar — prophetae, cuius uerba narrantur, sed peccatori congruit. cumque iustus sub persona paenitentis talia profudisset, a deo meretur audire: intellegere te faciam et docebo te in uia hac, in qua ambulabis; confirmabo super te oculos meos. in tricesimo quoque septimo psalmo, cuius titulus est: in commemorationem, ut doceat nos semper peccatorum nostrorum memores esse debere et agere paenitentiam, tale quid legimus: non est pax ossibus meis a facie peccatorum meorum. quoniam iniquitates meae eleuatae sunt super caput meum, quasierunt cicatrices meae a facie insipientiae meae. adflictus sum et incuruatus sum nimis. totus hic apostoli locus et in superioribus et in consequentibus, immo omnis epistula eius ad Romanos nimiis obscuritatibus inuoluta est et, si uoluero cuncta disserere, nequaquam mihi unus