comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħam licerent. qui uenit inmundũ : sequitur hoc. Iħs ergo cũ cogno¬
uiss& qr uenerant etraperent eũ: et facesꝰ rent eũ regẽ. fugit iterũ
in montẽ ipse solus. datur ergo intelligi quod clñs cum seder& in mon¬
te cum discipłis suis. & uider& turbas adse uenientes descenderat
cdemonte : etcirca inferiora loca turbas pauerat. Nã quomodo
sieri pocest ut rursus illuc fuger&. nisi ante demonte cdscendero : significat
ergo aliquid quod chĩs dealto descendit ad pascendas turbas pauit. &ascen¬
ditꝰ Quare aut̃ ascendit cũ cognouiss& quod eũ uellent rapere etregem
facere : quid enĩ nonerat rex. quitimebat sieri: rererat omĩum: & nonta¬
lis rex qui ab hominib fier&. si talis qui hominib regnũ dar&. Nũquid forte
& hc aliquid signisicat nobis iłis cuius facta uerba sunt. ergo in hos quod
uoluer eũ raꝑe etregẽ facere & propt̃ hoc sugit in montẽ ipse solus Hoc

Expanded text:
ergo cum cognovisset quia venerant ut raperent eum, et facerent eum regem, fugit iterum in montem ipse solus. Datur ergo intelligi quod Dominus cum sederet in monte cum discipulis suis, et videret turbas ad se venientes, descenderat de monte, et circa inferiora loca turbas paverat. Nam quomodo fieri potest ut rursus illuc fugeret, nisi ante de monte descenderet? Significat ergo aliquid, quod Dominus de alto descendit ad pascendas turbas. Pavit, et ascendit. 2. Quare autem ascendit, cum cognovisset quod eum vellent rapere et regem facere? Quid enim? non erat rex, qui timebat fieri rex? Erat omnino: nec talis rex qui ab hominibus fieret, sed talis qui hominibus regnum daret. Numquid forte et hic aliquid significat nobis Jesus, cujus facta verba sunt? Ergo in hoc quod voluerunt eum rapere et regem facere, et propter hoc fugit in montem ipse solus, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sic̃ diaci : ñdũ ẽ. uita transitura morte aduitã ut in uidium
nonueniat᷑. Quare aut̃ diai: q̃eñdũ ẽ. uita. Siuita eã ista ñdi

Expanded text:
quae, sicut dixi, nondum est vita, transitur a morte ad vitam, ut in judicium quae, sicut dixi, nondum est vita, transitur a morte ad vitam, ut in judicium non veniatur. Quare a
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ cogitemꝰ. Ds̃ ẽ. xp̃s & cũ hominib loquit᷑ : capise uult ut faciat
capãces. uideri seuult. aperiat oculos. ñ tam̃ sine causa loqͥt᷑ nob̵
nisi qc uerũ ẽ. qđ ꝑ mittit nob. Uerba mea inqͥt qͥ audit. & credit
ei qͥ misit me hab& uitã &̾̃ nã: & inuidiciũ ñ ueni& sed transi & amor¬
ũ ñ ueniamꝰ . In hac ita transit᷑ amorie ad uitã. in hac uitaquȩ ñdũ
ẽ. uita : hinc transit᷑ amorte aduitã. Qui ẽ. ille transitꝰ: qͥ audit
uerba mea diõ & credit eiqͥ misit me seruans ista credis &tran¬
sis. & ẽ. quistando transit. Plane ẽ. Stat enĩcorpore : transit
amorte aduitã. Uide unũ hominẽ stantẽ. in qͦagat᷑ totũ hoc
qd dicit᷑ : stat. audit. Forte ñcredebat audiendo : credit paulo
ante ñ credebat. Modo credit quasi de regione in fidelitatis
adregionẽ fidei transitũ facit. Mod o corde . ñ moto corpore : moto
in melius. ꝗc iterũ qͥ deser̃ fidẽ mouent᷑ interius. Ecce in hac uita

Expanded text:
 Christus, et cum hominibus loquitur: capi se vult, faciat capaces; videri se vult, aperiat oculos. Non tamen sine causa loquitur nobis, nisi quia verum est quod promittit nobis. 3. Verba mea, inquit, qui audit, et credit ei qui me misit, habum veniamus? In hac vita transitur a morte ad vitam; in hac vita quae nondum est vita, hinc transitur a morte ad vitam. Quis est ille transitus? Qui audit verba mea, dixit, et credit ei qui misit me. Servans ista credis, et transis. Et est qui stando transit? Plane est: stat enim corpore, transita morte ad vitam. Vide unum hominem stantem, in quo agatur totum hoc quod dicitur. Stat, audit; forte non credebat, audiendo credit: paulo ante non credebat, modo credit; quasi de regione infidelitatis ad regionem fidei transitum fecit, moto corde, non moto corpore, moto in melius: quia iterum qui deserunt fidem, moventur in deterius. Ecce in hac vita,
Abbreviated transcription (Latin):
deuita xp̃o÷ ẽgosum in quit uia ueritas &iuita. Ambuli¬
reius : ego sum̃ uia ł alli ñ uis : egosum ueritas. Mori non
uis : egõsum uita. Hoc tibi dic̃ salaator tuus : ñ ẽ qͦ eas :
nisi adme : ñ ẽ. qua eas : nisi ꝑme. Nunc ergo ista hora agit᷑
hoc : aagit᷑ plane &e omnino ñ cessat᷑. Surgunt homines qui
mortui erant : transibunt ad uitã aduocẽ filii dĩ uiuunt.
De illo ꝑseuerant᷑ infide ipsius. hab& enĩ filius iutã. unde
ullont credentes hab& . & quomđ hab& sic̃ hab& pat᷑. Aeddi
ipsum dicentẽ. Sic̃ enĩ pat̃ hab& iutã insemet ipsosic ri qedit
& fil io habere uitã insem& ipso. fr̃s ut potero dicã hȩc
st̃ enĩ illa uerba quȩ paruũ intellectũ ꝑt᷑bant : quare addidit
in sem& ipso: sufficer&e ut dicerae . sic̃ enĩ hab& pat̾ uitã: sic
qͥedit filio habere uitã addidit insem& ipso. Hab& inse ma& ipso¬

Expanded text:
de vita Christo? Ego sum, inquit, via, veritas et vita . Ambulare vis? ego sum via. Falli non vis? ego sum veritas. Mori non vis? ego sum vita. Hoc dicit tibi Salvator tuus: Non est quo eas, nisi ad me; non est qua eas, nisi per me. Nunc ergo ista hora agitur, hoc et agitur plane, et omnino non cessatur. Surgunt homines qui mortui erant, transeunt ad vitam, ad vocem Filii Dei vivunt, de illo, perseverantes in fide ipsius. Habet enim Filius vitam, unde vivant credentes habet. 9. Et quomodo habet? Sicut habet Pater. Audi ipsum dicentem, Sicut enim Pater habet vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso. Fratres, ut potero dicam. Haec sunt enim illa verba quae parvum intellectum perturbant. Quare addidit, in semetipso? Sufficeret ut diceret, Sicut enim Pater habet vitam, sic dedit et Filio habere vitam. Addidit, in semetipso: hab
Abbreviated transcription (Latin):
bat surgat & iuuat. Clamauit dñs de sepulchrolatari : &
quatriduanꝰ mortuus resurrex̃ qͥ putabat in aures ꝓcessit.
Sepultꝰ erat : lapis suꝑ positus erat : uox saluatoris in rupit
duritiã lapidis : & cortuũ itadurũ ẽ. ut ñdũ illa uox. diui¬
nitate rũpat ⁊ surge in corde incordetuo ꝓcede dese pulcro
tuo. & enĩ mortuus incordetuo tãquã in sepulchro iacebat :¬
& tãquã sacco malȩ c̃suetudinis grauaris. Surge & ꝓcede ÷¬
uare ꝓcessis se diocimꝰ c̃fitentẽ: qe antequã confiteretur occul¬
tus erat : cũ aũ c̃ficeretur ꝓcedit de tenebris adlucẽ Etcũ
c̃fessus fuerit qđ dicit᷑ ministris u qđ dictũ ẽ ad funus la¬
tari. Sol uite illũ & sinite abire. Quomođ dictũ ẽ. ministris

Expanded text:
t vivat. Clamavit Dominus ad sepulcrum Lazari, et quatriduanus mortuus resurrexit. Qui putebat, in auras processit; sepultus erat, lapis superpositus erat, vox Salvatoris irrupit duritiam lapidis: et cor tuum ita durum est, ut nondum illa vox divina te rumpat! Surge in corde tuo, procede de sepulcro tuo. Etenim mortuus in corde tuo tanquam in sepulcro jacebas, et tanquam saxo malae consuetudinis gravabaris. Surge, et Quare processisse diximus confitentem? Quia antequam confiteretur, occultus erat; cum autem confitetur, procedit de tenebris ad lucem. Et cum confessus fuerit, quid dicitur ministris? Quod dictum est ad funus Lazari, Solvite il
Abbreviated transcription (Latin):
Credit aliquid boni eẽ. qđ cantat: & tam̃ & ipse psalmꝰ ñ dimisit homi¬
nẽ sine intellectu. Secutꝰ eñĩ uerbis posteriorib ostendit quale
iudiciũ dicer& : ꝗc ñ ẽ. dãnationis sed discrecionis. Ait enĩ iu¬
cameds̃. Quid ẽ. uidicame ds̃  & discerne causã meã agente ñ

Expanded text:
credit aliquid boni esse quod cantat. Et tamen et ipse Psalmus non dimisit homicredit aliquid boni esse quod cantat. Et tamen et ipse Psalmus non dimisit hominem sine intellectu. Secutus enim, verbis posterioribus ostendit quale judicium diceret; quia non est damnationis, sed discretionis. Ait enim, Judica me, Deus. Quid est, Judica me, Deus? Et discerne causam meam a gente non
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ ñ ueni&: Dicat apłs. Oporta nos om̃s exhiberi ante tribu¬
nal xp̃i.: Aut si adiudiciũ ñ uenit. quidante tribunal exhibet᷑a
suas ammonae nos quomodo intelligat᷑ quando dr̃ iudiciũ
rtor ergo ut adtendatis aliquando uidiciũ pena dr̃ aliquan¬
discriminatio. Oport&e nos om̃s exhiberi ante tribunalap̃i
ut illicꝰ rexipiat homo quȩ ꝑ corpꝰ gessit: siue bonũ si uemalũ
pse ẽ. enĩ dis ciriminatio ut bonis bona malis mala. distribuan-¬
tur. Nã si uidiciũ seꝑ in malo acciperet᷑ ñ dicer& psalmꝰ: iudicame
ds. Audit forte aliquis dicentt̃. iudicame ds̃ & mirat᷑. Sol& enĩdi
& aliquando in psalmo uersus ipse india psalmate ponit᷑ qͥp̃beat᷑ alec¬
tore. & respondeat᷑ apopulo. Neforte alicui cor ꝑcutit᷑ &tĩm& can¬
rare dño & dicere. Iudicame ds̃: &tam̃ cantat płs credens nec pu-¬
tat se male optare qđ didicit adiuina lectione & parũ intelligat.

Expanded text:
 dicat Apostolus, Oportet nos omnes exhiberi ante tribunal Christi? Aut si ad judicium non venit qui ad tribunal exhibetur,suas admonet nos quomodo intelligatur, quando dicitur judicium. Hortor ergo ut attendatis. Aliquando judicium poena dicitur: aliquantur judicium discriminatio, oportet nos omnes exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat homo quae per corpus gessit, sive bonum sive malum: ipsa est enim discriminatio, ut bonis bona, malis mala distribuantur. Nam si judicium semper in malo acciperetur, non diceret Psalmus, Judica me, Deus. Audit forte aliquis dicentem, Judica me, Deus, et miratur. Solet enim homo Et aliquando in Psalmo versus ipse in diapsalmate ponitur, qui praebeatur a lectore, et respondeatur a populo. Non forte alicui cor percutitur, et timet cantare Deo et dicere, Judica me, Deus? Et tamen cantat populus credens, nec putat se male optare quod didicit a divina lectione: et si parum intelligit,
Abbreviated transcription (Latin):
quia m̃dax est & pat̾ eiꝰ. Audi intellige nonte longe mitto :
in ipsis uerbis intellige: diabolũ dixit patrẽ m̃dacii. Quid
est hoc  audiquid sit̾: replica modo ipsa uerba. & intelli¬
ge: Non eñi om̃is qui m̃titur : pat̾ m̃dacii sui est : Si eni
abillo m̃datiũ accepisti & dixisti. tuquidẽ m̃titus es ꝑfe¬
rendo m̃daciũ: sed pat̃ ipsius m dacii nones quia abałtero
accepisti m̃daciũ: Diabolus aut̃ aseipso mendax fuit: mda¬
ciũ suũ ipse genuit. aͣminȩ audiuit: Quomodo ds pat̾ ge¬
nuit filiũ ueritatẽ: sic diabolus lapsus. genuit quasi filiũ
m̃daciũ .: his auditis replica nunc: & recole uerba dñi Mens
catholica quid audieris aduerte: quiddicat adtende Ille quis:
Diabolus homicida erat abinicio: Agnoscimꝰ : quia deuerita

Expanded text:
 pater ejus. 13. Audi, intellige; non te longe mitto, in ipsis verbis intellige. Diabolum Dominus dixit patrem mendacii. Quid est hoc? Audi quid sit, replica modo ipsa verba, et intellige. Non omnis enim qui mentitur, pater mendacii sui est. Si enim ab alio mendacium accepisti, et dixisti; tu quidem mentitus es proferendo mendacium: sed pater mendacii ipsius non es, quia ab altero accepisti mendacium. Diabolus autem a seipso mendax fuit; mendacium suum ipse genuit, a nemine audivit. Quomodo Deus Pater genuit Filium veritatem; sic diabolus lapsus genuit quasi filium mendacium. His auditis, replica nunc et recole verba Domini: mens catholica, quid audieris adverte, quid dicat attende. Ille: quis? Diabolus - homicida erat ab initio. Agnoscimus, occidit
Abbreviated transcription (Latin):
bilis error manicheoꝵ inuenit adhuc qua deciperet im¬
peritos: Solent eni dicere: Puta diabolus angłus fuit. &
lapsus est: ab illo cepit peccatũ sicut dicitis. pat̃ eiꝰ qͥs erat¬
Nos contra: Quis eñĩ nr̃m aliquando dixit diabolũ habere pa¬
trẽ: & ille contra dñs dicit. ꝑuangłium loquit᷑. dediabolo di¬
cens ait: Ille homicida erat ab initio: & inueritate ñstetit:

Expanded text:
 detestabilis error Manichaeorum invenit adhuc qua deciperet imperitos. Solent enim dicere: Puta diabolus angelus fuit, et lapsus est; ab illo coepit peccatum, sicut dicitis: Pater ejus quis eratNos contra: Quis enim nostrum aliquando dixit diabolum habere patrem? Et illi contra: Dominus dicit, Evangelium loquitur, de diabolo dicens, ait, Ille homi
Abbreviated transcription (Latin):
naturarũ merita discreuit : aut p̃ter suã animã & car¬
nẽ aliquã naturã in hominib: quȩ peccato uiciata non
cet. inuenit sed qm̃ p̃scierat qui fuerant credituri ip¬
sos dixit exdõ qm regenerationis adoptione renascerer
exdõ. Adhosꝑtinet. qui est exdõ uerba dĩ audit Quođ
uero sequitur ꝓpt̃ea uos ñ auditis : qͥa exdõ nestis Eis
dictũ .n. quinon solũ peccato uiciosi erant. nã hoc ma¬
lũ cõmune erat om̃ib: sedeciã p̃cogniti qđ non fuerant
credituri ea fide : qua sole possent apeccatoꝵ obligatio¬
ne libari Qua ꝓpt̃ p̃sciebat illos quib talia dicebat ineo
ꝑ mansuros qđ ex diabolo erant. idest insuis peccatis. atq
impietate morituros inqua ei similes erant. nec uentu¬
ros adregenerationẽ. inqua essent filii dĩ. hoc est exdõ
nati. aquo erant homines creati: Scđm hanc p̃destinati¬
onẽ locutus . ẽ dñs non quod aliquẽ hominũ inuenerit
qui uel scđm regenerationẽ iã esset exdõ uel scđm

Expanded text:
suam animam et carnem, aliquam naturam in hominibus quae peccato vitiata non esset, invenit: sed quoniam praescierat qui fuerant credituri, ipsos dixit ex Deo, quoniam regenerationis adoptione renascerentur ex Deo. Ad hos pertinet, Qui est ex Deo, verba Dei audit. Quod vero sequitur, Propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis; eis dictum est, qui non solum peccato vitiosi erant nam hoc malum commune erat omnibus, sed etiam praecogniti quod non fuerant credituri, ea fide qua sola possent a peccatorum obligatione liberari. Quapropter praesciebat illos quibus talia dicebat, in eo permansuros quod ex diabolo erant, id est, in suis peccatis atque impietate morituros, in qua ei similes erant; nec venturos ad regenerationem in qua essent filii Dei, hoc est ex Deo nati, a quo eran homines creati. Secundum hanc praedestinationem locutus est Dominus: non quod aliquem hominum invenerit, qui vel secundum regenerationem jam esset ex Deo, vel secundum
Abbreviated transcription (Latin):
non sunt filii abrah&e: hic habetis: non est qđ dicatis. ipsũ
dñm audi ipse illis dixit: scio quia filu abrahae esti. qũi¬
quid dñs mentiretur : & absit: Ergo uerũ ẽ. qđ dis dixit
uerũ. est Verũ est gͦ qđ filii abrahae erant uerũ est : auo¬
di ipsũ negantẽ Qui dixit filii abrahe estis. ipse illos ne¬
gauit filios abrahae: Si filii abrahae estis: facta abrahae fa¬
citȩ. Nunc aut̃ queritis me occidere : hominẽ qui ue¬
ritatẽ uobdico quã audiui adõ: hoc abraham ñ fectro¬

Expanded text:
non sunt filii Abrahae. Hic habetis; non est quod dicatis. Ipsum non sunt filii Abrahae. Hic habetis; non est quod dicatis. Ipsum Dominum audi, ipse illis dixit, Scio quia filii Abrahae estis. Numquid Dominus mentiretur? Absit. Ergo verum est quod Dominus dixit? Verum est. Verum est ergo quod illi Abrahae filii erant. Verum est. Audi ipsum negantem. Qui dixit, Filii Abrahae estis, ipse illos negavit filios Abrahae: Si filii Abrahae estis, facta Abrahae facite. Nunc autem quaeritis me occidere, hominem qui veritatem vobis dico, quam audivi a
Abbreviated transcription (Latin):
uob arguit me depeccato : Quomodo gͦ arguo & uos & patrĩ
urm Siueritatẽ di co quare uos nonereditis micha ł npbi
quia filii diaboli estis: Qui est exdo: uerba diaudit ꝓnt̃e
uos non auditis : quia exdõ non estis: Iterũ nolite adtende
natura seduitiũ : Sic sunt isti exdõ & non sunt exdõ ua¬
tura rxdo uiciũ non ex dõ: obseero uos adiendite eneiax¬
ꝗlio habetis unde sanemini contra errores ueneno sos &
cesuriesccequia duae naturȩ sunt unabona oe altera malai
ans dicte quiddicit dñs: Proptea uos ñ auditis quilinon
estis eedõ Dicit haec dñs: Quid ergo inquit tu ad ista dicis:
exdõ sunt: uicionon sunt exdõ: Natura eñi bona quȩ ex
do est: peccauit uoluntate credendo qđ diabolus psua¬
sit: &uitiata est : ideo medicũ querit quia sana non est:
Ecce qđdico: sed in possibile tibi ludetur ut exdo sus ant
exdo non sint: Audi quia non est impossibilee Sic sunt
exdo & non sunt exdo Quomodo & filii abraba sunt ind

Expanded text:
eccato; quomodo ego arguo et vos et patrem vestrum? Si veritatem dico quare vos non creditis mihi; nisi quia filii diaboli estis? 15. Qui est ex Deo, verba Dei audit: propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Iterum nolite attendere naturam, sed vitium. Sic sunt isti ex Deo, et non sunt ex Deo: natura ex Deo, vitio non ex Deo. Obsecro vos, attendite; in Evangelio habetis unde sanemini contra errores venenosos et cere, Ecce quia duae naturae sunt, una bona, et altera mala; Dominus dicit: quid dicit Dominus? Propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Dicit haec Dominus. Quid ergo, inquit, tu ad ista dicis? ex Deo sunt, vitio non sunt ex Deo: natura enim bona quae ex Deo est, peccavit voluntate, credendo quod diabolus persuasit, et vitiata est; ideo medicum quaerit, quia sana non est. Ecce quod dico. Sed impossibile tibi videtur ut ex Deo sint, et ex Deo non sint: audi quia non est impossibile. Sic sunt ex Deo, et non sunt ex Deo, quomodo et filii Abrahae sunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
priis loquitur : Non aliunde accepit unde loquat᷑ : cũ loqͥt᷑
m̃daciũ de ꝓpriis loquitur. quia mendax est & pãt eius:
& mendax .ẽ: & pat̃ mendacii : Namtu forte mendax es qu
mendaciũ loqueris sed non es pat̾ eiꝰ: Si enĩ quod quod dicis
adiabolo accepisti. & diabolo credidisti. mendax es pater
mendacii non es Ille uero quia non aliunde accepit m̃¬
daciũ. quia m̃dacio tanquã ueneno serpens hominẽ occider&
pater est mendacii sicut ds̃ pat̃ est ueritatis Recedite apa¬
tre m̃dacii. currite ad patrẽ ueritatis: amplectimini ueri¬
tatẽ : ut accipiatis libtatẽ . Illigͦ iudȩi apud patrẽ suũ ui¬
der̃ qđ loquebant᷑ : quid nisi seipsũ : Quid nisi uerbũ patris.
abinitio. & inueritatẽ nonstecit: quia ueritas non est
ineo: Cũ loquit᷑ mendaciũ deppriis loquitur : quia men

Expanded text:
loquatur. Cum loquitur mendacium, de propriis loquitur; quia mendax est, et pater ejus. Et mendax est, et pater mendacii. Nam tu forte mendax es, quia mendacium loqueris: sed non es pater ejus. Si enim quod dicis a diabolo accepisti, et diabolo credidisti; mendax es, pater mendacii non es: ille vero quia non aliunde accepit mendacium, quo mendacio tanquam veneno serpens hominem occideret, pater est mendacii; sicut Deus Pater est veritatis. Recedite a patre mendacii, currite ad Patrem veritatis; amplectimini veritatem, ut accipiatis libertatem. 14. Illi ergo Judaei apud patrem suum viderunt quod loquebantur: ab initio, et in veritate non stetit, quia veritas non est in eo: cum loquitur mendacium, de propriis
Abbreviated transcription (Latin):
sic e dñm edm̃ nr̃m adtendite ex illo erant & ex illo non
eraneu& nomodo exillo erant : Quia ipse creauit homi¬
ne dequo nati erant: Quomodo exillo erant : Quia ipse est
conditor nature ipse est creator carnis & animȩ : Quom
ponerant dnsuia imitando diabolũ filii diaboli facti erant:
Uenit ergo ansds̃. ad hominẽ peccatorẽ : Suo nomina aei¬
dispe & hominẽ & peccatorem : Quod homo ẽ eedõ est:
qd pescator est noniẽ exdõ Anatura uiciũ secernatur
agt̃oseaninicus ura undecreator laudet᷑ agnoscat᷑ uiciũ¬

Expanded text:
rum attendite: et ex illo erant, et ex illo non erant. Quomodo ex illo erant? Quia ipse creavit hominem de quo nati erant. Quomodo ex illo erant? Quia ipse est conditor naturae, ipse est creator carnis et animae. Quomonon erant, quia imitando diabolum, filii diaboli facti erant. 16. Venit ergo Dominus Deus ad hominem peccatorem. Duo nomina audisti, et hominem, et peccatorem. Quod homo est, ex Deo est: quod peccator est, non est ex Deo. A natura vitium secernatur: agnoscatur natura, unde Creator laudetur; agnoscatur vitiu
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ suꝑius ait: Scio quia filii abrahȩ estis Nonnegat eoꝵ
originẽ sed facta c̃dẽpnat Caro eoꝵ ex illo erat: seduita ñ
ullo modo ab rahã pat̾ nr̃ fuitꝰ seđm carnẽ : Originẽ de car¬
ne eiꝰ caro iudȩoꝵ ducit non caro xp̃ianoꝵ Nos de aliis gen¬
tib uenimꝰ & tam̃ imitando ab rahe filii factisumꝰ: Apłm¬

Expanded text:
men superius ait: « Scio quia filii Abrahmen superius ait: « Scio quia filii Abrahoriginem, sed facta condemnat: caro eorum ex illo erat, sed vita noullo modo Abraham pater noster fuit secundum carnem? Originem de carne ejus caro Judaeorum ducit, non caro Christianorum: nos de aliis gentibus venimus; et tamen imitando, Abrahae filii facti sumus. A
Abbreviated transcription (Latin):
es contra abraham: aut si aliquid potes. aude respondere.
sedtalis erat abraham qui ñ rep̃henderet᷑ ad ñõ. sed pocius
laudaret᷑ : Iam̃ isti uidebant᷑ eũ ꝓuocare ut aliquid mali
dicera de abraham. & ess& occasio faciendi qđ cogitabant
Pat̃ ñr: ab rabam est: audiamꝰ quomodo eisresponderit
dñs : cũ illoꝵ dampnatione laudans ab raham: Dicit eis iħs
Si filii abrahȩ estis: oꝑa abrah e facite : Nunc aut̃ quęritis
me intficere hominẽ qui ueritatẽ uob locutus sum
quã audiui adõ: hoe abraham ñ fecit Ecce ille laudatus
isti dampnati: Abra ham nerat homicida: Nondico inqͥt
ego dñs sũ ab rahȩ. qđ sidicerẽ. uerũ dicere Nã dixit ałio
loco ante ab raham egosũ: tunc eũ illi lapidare uoluer̃.
Nondiã hoc interim qđ uidetis: qđ aspicitis. qđ me solũ pu¬
tatis homo sũ: hominẽ dicentẽ uob. qđ audiuit adõ
Quare uultis occidere: Nisi quia ñ estis filii abrah&e & ta

Expanded text:
es contra Abraham? aut si aliquod potes audere, reprehendesed talis erat Abraham, qui non reprehenderetur a Domino, sed potius laudaretur. Tamen isti videbantur eum provocare ut aliquid male diceret de Abraham, et esset occasio faciendi quod cogitabant. Pater noster Abraham est. « Audiamus, quomodo eis respondit Dominus, cum illorum damnatione laudans Abraham. Dicit eis Jesus: Si filii Abrahae estis, opera Abrahae facite. Nunc autem quaeritis me interficere, hominem qui veritatem vobis locutus sum, quam audivi a Deo: hoc Abraham non fecit. Ecce ille laudatus, isti damnati. Abraham non erat homicida. Non dico, inquit, ego Dominus sum Abrahae: quod si dicerem, verum dicerem. Nam dixit alio loco, Ante Abraham ego sum : et tunc eum illi lapidare voluerunt. Non dixit hoc: Interim quod videtis, quod aspicitis, quod me solum putatis, homo sum. Hominem dicentem vobis quod audivit a Deo, quare vultis occ
Abbreviated transcription (Latin):
exquo factus ẽ homo: Non eñi poss& occidi homo : nisi prius
fieret homo: homicida gͦ ille abinitio: Et unde homicida:
Et inueritate non stecit Ergo inueritate ñ fuit: sed non
stando cecidit Et quare inueritatȩ nonstecit: Quia ue¬
ritas non ẽ in eo: Non quomo in xp̃o sic est ueritas ut xp̃s
ipsesit ueritas Si gͣ iste inueritate stetiss&: inxp̃o stetiss&e¬

Expanded text:
ex quo factus est homo. Non enim posset occidi homo, nisi prius ex quo factus est homo. Non enim posset occidi homo, nisi prius fieret homo. Homicida ergo ille ab initio. Et unde homicida? Et in veritate non stetit. Ergo in veritate fuit, sed non stando cecidit. Et quare in veritate non stetit? Quia veritas non est in eo. Non quomodo in Christo, sic est veritas, ut Christus ipse sit veritas. Si ergo iste in veritate stetisset, in Christo stetiss
Abbreviated transcription (Latin):
Diabolus eñi cũ inuideret homini. serpente indutus: locut᷑
ẽ. mulieri & demuliere uenenauit & uirũ: Mortui sunt
diabolũ audiendo quem ñ audissent: sidnm audire uoluis¬
sent: Positus eñi homo int̾ eũ quicreauit. & eũ quilapsus. ẽ
obtempare debuit creatori nondeceptori. Ergo illuidomi¬
cida efat ab intcio: U dete genus homicidii fr̃s homicida dr̃
diaboliis: nongladio armatus. non ferro accinctus ad hominẽ
uenit: uerbũ malũ seminauit & occidit: Noligͦ putare te
non esse homicidã : quando fr̃i tuo mala ꝑsuades. Si frĩ tuo
mala ꝑ suades: occidis: Et ut scias quia occidis: audi psalmũ.
F iliihominũ dentes coꝵ. arma & sagute: & lingator qra se¬
uitis in carnẽ : quia ñ potestis inmente : Ille homicida erat
abinitio : Utiq in primo homine : ex illo ille homicida ex
quo potuit fieri homicidiũ: Ex illo pocuit fieri homicidiũ.

Expanded text:
Diabolus enim cum invideret homini, serpente indutus locutus Diabolus enim cum invideret homini, serpente indutus locutus est mulieri, et de muliere venenavit et virum. Mortui sunt diabolum audiendo , quem non audissent, si Dominum audire voluissent: positus enim homo inter eum qui creavit, et eum qui lapsus est, obtemperare debuit Creatori, non deceptori. Ergo ille homicida erat ab initio. Videte genus homicidii, fratres. Homicida dicitur diabolus, non gladio armatus, non ferro accinctus; ad hominem venit, verbum malum seminavit, et occidit. Noli ergo putare te non esse homicidam, quando fratri tuo mala persuades: si fratri tuo mala persuades, occidis. Et ut scias quia occidis, audi Psalmum: Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum machae saevitis in carnem, quia non potestis in mentem. Ille homicida erat ab initio: utique in primo homine. Ex illo ille homicida, ex quo potuit fieri homicidium: ex illo potuit fieri homicidium,
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ: Propħa dicit: ad ipsos iudȩos : Pat̃ tuus amorreus : &
mat̃ tua cethea: Amorrei gens erat quedã unde originẽ iudȩi
ñducebant: eȩchei & ipsi gentẽ suã habebant om̃ino alienã
agente iudeoꝵ Sedquia erant impii a morrȩi & cethȩi: iudȩi
ñ dequib: nascerentur. sed quoꝵ mores sectando parit̃ damp¬
narentur Queris aut̃ fortasse unde ipse diabolus. inde utiq
unde cȩteri angłi. sed ceteri angłi insua obȩdientia ꝑsteterunt
Ille inobȩdiendo & suꝑbiendo lapsus ẽ: angłus & factus est dia¬
bolus: Sed modo audite quiddicat dñs: Uos inquit apatre dia¬
eiꝰ quia talia desideratis : non quia deillo natiestis Quȩ sunt
illius desideria : Ille homicida erat abinicio Ecce qđ ẽ: deside¬
ria patris uri facere uultis Queritis me occidere hominẽ qui
ueritatẽ uob dico & ille inuidit homini. & occidit hominẽ:

Expanded text:
tudinem. Propheta dicit ad ipsos Judaeos: Pater tuus Amorrhaeus, et tudinem. Propheta dicit ad ipsos Judaeos: Pater tuus Amorrhaeus, et mater tua Cethaea . Amorrhaei gens erat quaedam, unde originem Judaei non ducebant: Cethaei et ipsi gentem suam habebant, omnino alienam a genere Junon de quibus nascerentur, sed quorum mores sectando pariter damnarentur. Quaeritis autem fortasse, unde ipse diabolus? Inde utique, unde et caeteri angeli. Caeteri angeli in sua obedientia perstiterunt: ille inobediendo et superbiendo lapsus est angelus, et factus est diabolus. « Sed modo audite quid dicat Dominus: Vos, inquit, a patre diaejus; quia talia desideratis, non quia de illo nati estis. Quae sunt illius desideria? Ille homicida erat ab initio. Ecce quod est, desideria patris vestri facere vultis: Quaeritis me occidere, hominem qui veritatem vobis dico. Et ille invidit homini, et occidit hominem.
Abbreviated transcription (Latin):
Sic errant: sic excȩcantur: sic seipsos faciunt gentẽ tene.¬
brarũ: credendo qđ falsũ est contra eũ a quo creati sunt :
Bona est eñi om̃is natura seduitiata .ẽ. hominis natura ꝑuo
luntatẽ malã: Qđ fecit ds̃. non potest esse malũ : si ipse homo¬
ñ sit sibi malus Sed plane creator creator est: creatura
creatura est : ȩquari creatura non potest crratori Discer¬
nite xũ qui feci : abeo qđ fecit: Aquari non potest : fabro
scamninaeq uari non potest colunina structori: Et tam̃ faber
siscamnũ fecit. lignũ ipse non creauit. dñs aut̃ ds̃ nr̃ quia
om̃ps est: & uerbo fecit qđ fecit. omĩa quȩ fecit non habuit
unde faceret. & tam̃ fecit: Facta sunt enĩquia uoluit : fac¬
ta sunt quia dixit. sed facta factori cõparari non possunt
Queris qđ cõparares filiũ unicũ agnosce Vnde ergo ndȩi filii
diaboli imitando non nascendo: Audite scripturȩ sc̃ẽ consue¬

Expanded text:
Sic errant, sic excaecantur, sic seipsos faciunt gentem teneSic errant, sic excaecantur, sic seipsos faciunt gentem tenebrarum, credendo quod falsum est contra eum a quo creati sunt. Bona est enim omnis natura; sed vitiata est hominis natura per voluntatem malam. Quod fecit Deus non potest esse malum, si ipse homo non sit sibi malus: sed plane Creator, Creator est; creatura, creatura est; aequari creatura non potest Creatori. Discernite eum qui fecit, ab eo quod fecit. Aequari non potest fabro scamnum, aequari non potest columna structori; et tamen faber si scamnum fecit, lignum ipse non creavit. Dominus autem Deus noster quia omnipotens est, et Verbo fecit quod fecit: omnia quae fecit non habuit unde faceret, et tamen fecit. Facta sunt enim quia voluit, facta sunt quia dixit: sed facta factori comparari non possunt. Quaeris quod compares, Filium unicum agnosce. Unde ergo Judaei filii diaboli? Imitando, non nascendo. Audite Scripturae sanctae consue
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ꝑueniremꝰ: Quare inquid loquelã meã ñ cognoscitis.
Quia ñ potestis audire sermonẽ meũ: Ideo ñ poterant cogno¬
cerae quia ñ poterant audire: Sedunde audire ñporanit :
nisi quia corrigi credendo nolebant & hoc unde. E uos ex
patre diabolo estis Quãdiu patrẽ cõmemoratis: quã diu pa¬
tres mutatis : modo ab rahã. modo dm̃. audite afilio dĩ. cuiꝰ
filii sitis a patre diabolo estis: hic iam cauenda .ẽ. heresis¬
mani cheoꝵs: quȩ dicit esse quandã naturã mali: & gentẽ quan¬
dã tenebrarũ cũ principib suis: Quae ausa est pugnare
c̃tra dm̃ Illũ uero dm̃ nedebellaret gens aduersa regnũ eiꝰ
misisse c̃tra eã tanquã uiscera sua principes deluce sua:
eãq gentẽ fuisse debellatã. unde diabolus originẽ ducit:
hinc dicunt ducere originẽ carnẽ nr̃am. & scđm hoc pu¬
tant dictũ ad nõ: uos apatre diabolo estis: qđ essent illi uelut
natura mali: ducentes originẽ degente contraria tenebrarũ.

Expanded text:
 cognoscitis? Quia non potestis audire sermonem meum. Ideo non poterant cognoscere, quia non poterant audire. Sed unde audire non poterant, nisi quia corrigi credendo nolebant? Et hoc unde? Vos ex patre diabolo estis. Quandiu patrem commemoratis? Quandiu patrem 554 mutatis, modo Abraham, modo Deum? Audite a Filio Dei, cujus filii estis. A patre diabolo estis. » Deus itaque creManichaeorum, quae dicit esse quamdam naturam mali et quamdam gentem tenebrarum cum principibus suis, quae ausa est pugnare contra Deum: illum vero Deum, ne debellaret gens adversa regnum ejus, misisse contra eam tanquam viscera sua principes de luce sua; eamque gentem fuisse debellatam, unde diabolus originem ducit. Hinc dicunt ducere originem carnem nostram; et secundum hoc putant dictum a Domino, Vos a patre diabolo estis, quod essent illi velut natura mali, ducentes originem de gente contraria tenebrarum.
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ patrẽ : agnoscite me uł frẽm: Ueruntam̃ erexit intelli¬
gentib cor & illud tetigit qđ sol& dicere. ñame ipso ueni.
ille memisit. adõ ꝓcessi & ueni Mem̃tote quid soleamus
dicere ab illo uenit. & a quo uenit cũ illo uenit Ap̃i ergo
missio incarnatio: Qđ uero dedõ ꝓcessit uerbũ. aterna
ꝓcessio est: n hab& tempus ꝑquem factũ est tempus Ne¬
modicat in corde suo antequã. eẽt uerbũ. q uomodo erat ds.

Expanded text:
Deum patrem, agnoscite me vel fratrem. Verumtamen erexit intelliDeum patrem, agnoscite me vel fratrem. Verumtamen erexit intelligentibus cor, et illud tetigit quod solet dicere, Non a meipso veni, ille me misit, a Deo processi et veni. Mementote quid soleamus dicere, Ab illo venit; et a quo venit, cum illo venit. Christi ergo missio, est incarnatio. Quod vero de Deo processit Verbum, aeterna processio est: non habet tempus, per quem factum est tempus. Nemo dicat in corde suo: Antequam esset Verbum, quomodo erat Deus?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓstituta subicitur. adhoc responder̃: Dixeruntq ei Nos
exfornicatione ñsumꝰ nati: unũ patrẽ habemꝰ dm̃: Iam
uiluit abraham repulsi sunt eñi quomodo repelli debuer̃
ore ueridico : quia taliserat abrahã cuiꝰ facta non imitabant᷑
& de illiꝰ genere głabant᷑. & mutauer̃ responsionẽ credo
dicentes apud semet ipsos Quocienscũq nomina uerimꝰ
ab raham: dicturus est nob Quare ñ imitamini
eũ. de cuiꝰ genere głamini : Nos sc̃m iustũ in no¬
centẽ tantũ uirũ imitari ñpossumꝰ: dm̃ dicamꝰ
patrẽ nr̃m: Uideamꝰ quid nob dicturus est Prorsus
qđ responderet. & audiamꝰ quiddicant. audiamꝰ quid audiant.
onũ inqui unt patrẽ habemꝰ dm̃: Dixit ergo eis ihi: Sidĩ¬
pat̾ ũr xet: diligerets utiq me Ego eñi exdõ ꝓcessi &
ueni Neque eñi a me ipso ueni: sedille memisit: Dicitis

Expanded text:
prostituta subjicitur, ad hoc responderunt: Dixerunt itaque ei, Nos prostituta subjicitur, ad hoc responderunt: Dixerunt itaque ei, Nos ex fornicatione non sumus nati, unum patrem habemus Deum. Jam viluit Abraham. Repulsi enim sunt, quomodo repelli debuerunt ore veridico; quia talis erat Abraham, cujus facta non imitabantur, et de illius genere gloriabantur. Et mutaverunt responsionem; credo, dicentes apud semetipsos: Quotiescumque nominaverimus Abraham, dicturus est nobis, Quare non imitamini eum, de cujus genere gloriamini? Nos sanctum, justum, innocentem, tantum virum imitari non possumus: Deum dicamus patrem nostrum, videamus quid nobis dicturus est. 8. Prorsus tas quid responderet? Audiamus quid dicant, audiamus quid audiant: Unum, inquiunt, patrem habemus Deum. Dixit ergo eis Jesus: Si esset, diligeretis utique me: ego enim ex Deo processi et veni. Neque enim a meipso veni, sed ille me misit. Dicitis
Abbreviated transcription (Latin):
Nossumꝰ in parentib nr̃is lapides eramꝰ : quando ꝓdõ lapides
colebamꝰ Detalib lapidib familiã ds̃ fecit abrahae: Quid
segͦ excollit ianis & uana iactacio filii abrahȩ głari iã desi¬
nant audier̃ qđ audire debuer̃: Si filii abraha estis. factis
ꝓbate ñ uerbis: Queritis me occidere hominẽ : interim ñ dico
filiũ dĩ. ñ dico dm̃. nondico uerbũ: quia ñ moritur uerbũ:
hoc dico qđ uidetis: quia & qđ uidetis potestis occidere: & quẽ
ñuidetis offendere hoc abrahamñ fecit : Vos facitis oꝑa pa¬
tris ur̃i : & adhuc ñdicit Quis. ẽ. iste pater eoꝵ modo illi
qui responder: Ceꝑunt enĩ ut cũq cognoscere : non decar¬
nis generatione dm̃ loqui sed de uitȩ institutione: & quia
consuetudo scripturarũ. ẽ. quas legebant fornicatione
sp̃aliter appellare : cũdiis multis & falsis anima tanquã

Expanded text:
Nos sumus: in parentibus nostris lapides eramus, quando pro Deo lapides Nos sumus: in parentibus nostris lapides eramus, quando pro Deo lapides colebamus; de talibus lapidibus familiam Deus fecit Abrahae. 6. Quid se ergo extollit inanis et vana jactatio? Filii Abrahae gloriari jam desinant: audierunt quod audire debuerunt, Si filii Abrahae estis, factis probate, non verbis. Quaeritis me occidere hominem:lium Dei, non dico Deum, non dico Verbum, quia non moritur Verbum; hoc dico quod videtis, quia et quod videtis potestis occidere, et quem non videtis offendere. Hoc ergo Abraham non fecit. Vos facitis opera patris vestri. Et adhuc non dicit quis est iste pater eorum. 7. Modo illi quid responderunt. Coeperunt enim utcumque cognoscere, non de carnis generatione Dominum loqui, sed de vitae institutione. Et quia consuetudo Scripturarum est, quas legebant, fornicationem spiritualiter appellare, cum diis multis et falsis anima tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
minituo qđ .ẽ. xp̃s Si aut̃ uos xp̃i gͦ sem̃ abrahae estis scđm
ꝓmissione heredes: Nosgͦ factisumꝰ sem̃ abrahȩ gr̃adĩ. ñ
decarne abrahȩ fecit illi coheredes ds̃ Illos ex here¬
dauit istos adoptauit. & de arbore illa oliuȩ cuiꝰ
radix .ẽ. inpatriarchis. ramos naturales suꝑbos
amputauit. oleastrũ humilẽ inseruit Ideo cĩuieni¬
rent adioħem baptizandi iudȩi : crupit m illos. & art
illis: generatio ui ꝑarum: Maxime quippe dealtitudine ori¬
ginis głabant᷑. illi aut̃ generationẽ dixit eos. ẽẽ. uiperarũ.
ñ saltim hominũ sedui ꝑarũ: hominũ formã uidebat.
seduenenũ agnoscebat: Uenerant tam̃ mutandi: quia utiq
baptizandi: & ait illis Generatio uiperarũ quis uob osten¬
dit fugere auentura ira: Facite gͦ fructus dignos pęniten¬
tiȩ. & nolite dicerȩ intrauos metipsos patrẽ habemꝰ abra¬
ham: Potens est eñi ds̃ delapidib istis suscitare filios abrahae.

Expanded text:
isti, ergo semen Abrahae estis, secundum promissionem haeredes . Nos ergo facti sumus semen Abrahae gratia Dei. Non de carne Abrahae fecit illi cohaeredes Deus. Illos exhaeredavit, istos adoptavit: et de arbore illa olivae, cujus radix est in Patriarchis, ramos naturales superbos amputavit, humilem oleastrum inseruit . Ideo cum venirent ad Joannem baptizandi Judaei, erupit in illos, et ait illis, Generatio viperarum. Maxime quippe de altitudine originis gloriabantur: ille autem generationem eos dixit viperarum; non saltem hominum, sed viperarum. Hominum formam videbat, sed venenum agnoscebat. Venerant tamen mutandi, quia utique baptizandi: et ait illis, Generatio viperarum, quis vobis ostendit fugere a ventura ira? Facite ergo fructus dignos poenitentiae. Et nolite dicere intra vos ipsos, Patrem habemus Abraham: potens est enim Deus de lapidibus istis suscitare filios A
Abbreviated transcription (Latin):
uel uiriũ r&ractabimꝰ sipotuerimꝰ : quantũ & a nobis & apud uos
fieri potest. Quid sit uidere uerbi de monstrari uerbo non potest.
Om̃a quippe dicta st̃ hic quȩsi intellegant᷑ scđm humanũ sensum
carnalit̃ nihil aliud nobis facit. Anima plena phantas matis:
nisi quasdã imagines uelut duorũ hominũ patris & filii. uni-¬
us ostendentis alterius uidentis: unius loquentis alterius.
audientis : Quȩ om̃a : idola cordissunt. Quȩ si iã de iecta st̃
in tẽplissuis : quanto magis deicienda sunt de pecitribul api¬
anis. Non potese inquid filius a se facerẽ quic quã : nisi qđ iuiderit
patrẽ facientẽ. Verũ ẽ. hoc tenete hoc dũtam̃ ñ admittatis qđ
u ipsus euangelii exordio tenuistis : qc in principio erat uerbũ.
&uerbũ erat apuddm̃ & ds erat uerbũ. Et p̃cipue qc om̃a ꝑipsum
factast̃. Qđ nunc enĩ auditis c̃iungite illi auditu : &utrũq
c̃cord& in cordib ur̃is. Sic itaq non potest filius a sefacere

Expanded text:
antum et a nobis et apud vos fieri potest, quid sit videre Verbi, quid demonstrari Verbo. Omnia quippe dicta sunt hic, quae si intelligantur secundum humanum sensum carnaliter, nihil aliud nobis facit anima plena phantasmatis, nisi quasdam imagines velut duorum hominum Patris et Filii, unius ostendentis; alterius videntis; unius loquentis, alterius audientis: quae omnia idola cordis sunt; quae si jam dejecta sunt de templis suis, quanto magis dejicienda sunt de pectoribus christianis? 2. Non potest, inquit, Filius a se facere quidquam nisi quod viderit Patrem facientem. Verum est hoc, tenete hoc: dum tamen non amittatis quod in ipsius Evangelii exordio tenuistis, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; et praecipue quia omnia per ipsum facta sunt . Quod nunc enim audistis, conjungite illi auditui, et utrumque concordet in cordibus vestris. Sic itaque non potest Filius a se facere
Abbreviated transcription (Latin):
telligis quõ quȩcdã facit pat̾ filius aũ adtendit quẽ ad modũ faci.¬
at p̃at̃ ut possit & ipse a se facere quȩ uiderit patrẽ facientẽ. Duos
quasi fabros constituisti it a patrem & filiuit &ia magistrũ adis¬
cipulũ. qͦ modo solent patres fabridocere artẽ suã filios suos: Eace
iscendo ad carnalẽ sensũ tuũ ita interĩ cogito uttu. uideamꝰ sihȩc
cogitatio nr̃a inueni& exitũ. scđm illa quȩ iã de uerbo parit᷑ locu-¬
tisumꝰ Parit̃q sentimꝰ qr ds̃ uerbũ & om̃a ꝑipsũ facta sunt. Pone igit᷑

Expanded text:
 attendit quemadmodum faciat Pater, ut possit et ipse ea facere quae viderit Patrem facientem. Duos quasi fabros constituisti: ita Patrem et Filium, ut etiam magistrum et discipulum, quomodo solent patres fabri docere filios suos artem suam. Ecce descendo ad carnalem sensum tuum, ita interim cogito ut tu: videamus si cogitatio haec nostra inveniat exitum secundum illa quae jam de Verbo pariter locuti sumus par
Abbreviated transcription (Latin):
Idiscũ bebat. ut ꝑ hoc significar& qc secreta & altiora de intimo eꝰ cor¬
de potabat ut ea dicerae defiliodĩ quȩ paruulorũ m̃tes fortas sis in¬
tentas eacitari possint. implere aũ ñdũ capaces ñ possint. Grandi¬
usculis aũ qͥbq. m̃tib & adaetatẽ quandã interius uirilẽ ꝑuenien¬
tib dat aliquid uerbis his ut coerceant᷑ & pascant᷑. Audistis cũ lege

Expanded text:
discumbebat , ut per hoc significaret quia secreta altiora de intimo ejus corde potabat, ut ea diceret de Filio Dei quae parvulorum mentes fortassis intentas excitare possint; implere autem nondum capaces non possint: grandiusculis autem quibusque mentibus et ad aetatem quamdam interius virilem pervenientibus, dat aliquid verbis his, quo et e
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse : ut quȩ pat̃ facturus ẽ. demonstra facienda ut ꝑ
filiũ sint facta. Nã si filius a sefacit quȩ pat̃ facta demons¬
trat eaq. pat̾ facta demonstrat : ñ utiq ꝑfiliũ fecit.
Monstrari enĩ ñ possint filio nisi facta: facere filius ñ pos¬
sit nisi monstrata. Ergo sine filio facta ÷ sed uerũ ẽ om̃a
ꝑ ipsũ factast. Ergo antequã facta monstratast̃ ⁊ seđ hoc
di qinus differendũ eẽ. quoredeundũ sit ꝑcursa lectione.
sic̃ diximus aliquid uł temporis : uel iursũ nobis remanse
adea quȩdistulimꝰ raractanda. Amplius audite & difficiliuꝰ

Expanded text:
facturus est, demonstret facienda, ut per Filium sint facta. Nam si Filius ea facit quae Pater facta demonstrat; ea quae Pater facta demonstrat, non utique per Filium fecit. Monstrari enim non possent Filio nisi facta; facere Filius non posset, nisi monstrata: ergo sine Filio facta. Sed verum est, Omnia per ipsum facta sunt: ergo antequam facta, monstrata sunt. Sed hoc diximus differendum esse, quo redeundum sit percursa lectione, si, ut diximus, aliquid vel temporis vel virium nobis remanserit, ad ea quae distulimus retractanda. 4. Ampli
Abbreviated transcription (Latin):
erat uerbũ & uerbũ erat apud dm̃ & ds erat uerbũ & om̃a per
ipsũ factast̃. Que cuq. enĩ ille fecerit: hȩc & filius similit̃ facit :
ñ alia sedhȩc nec dissimlit̃ sedsimilit̃. Pat̾ enĩ diligit filiũ : &
om̃ã de monstrat ei quȩ ipse facit. Ad hoc qđ supͣ dixit. nisi qđ iui¬
derit patrẽ facientẽ. uidet᷑ ꝑtinere : & qđ omã de monstrat
ei quȩ ipse facit. Sedsi pat̃ de monstrat quȩ facit: nec filius po-¬
test facere nisipat̾ de monstrauerit. Pat̃q. de monstrare nõ
potest nisi fecerit: c̃sequens erit ut ñ ꝑfiliũ faciat om̃a pa-¬
lius de monstrata faciat. quȩ de monstrata iã facta st̃ ÷ aliquid
ꝓcul dubio pat̃ sine filio fecit. Sed ñ facit pat̾ aliquid sine filio :

Expanded text:
 « omnia per ipsum facta sunt. Quaecumque enim ille fecerit, haec et Filius similiter facit: » non alia, sed haec; nec dissimiliter, sed similiter. 3. Pater enim diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit. Ad hoc quod supra dixit, nisi quod viderit Patrem facientem, videtur pertinere et quod omnia demonstrat ei quae ipse facit. Sed si Pater demonstrat quae facit, nec Filius potest facere nisi Pater demonstraverit, Paterque demonstrare non potest nisi fecerit; consequens erit ut non per Filium faciat omnia Patlius demonstrata faciat quae demonstrata jam facta sunt; aliquid procul dubio Pater sine Filio facit. Sed non facit Pater al
Abbreviated transcription (Latin):
dulcia : renuntiant tactus idẽ cordialenia & aspera: renun¬
ti&& sibi ipsũ cor iusta & iniusta. Cortuũ & uid& & audit. & eetera
sensibilia diuidicat : & quon ad spirant corporis sensus. iusta & in¬
uista mala & bona discernit. Ostende mͥ. oculos aures & nares
cordistui: Diuersa s̃ quȩ ad cortuũ referunt᷑ : & diuersa ibi
m̃bra ñ inueniunt᷑. In carn&ua alibi audis : alibi uides : in cor¬
de tuo ibi audis ibi uides. Si hoc imago quanto potentius ille
cuiꝰ imago ergo &audit filius : & iud& filius : & ipsa iusio & au-¬
ditiofilius. Et hoc ẽ. illi audire qđ esse : & hoc ẽ. illi uidere qđ eẽ.¬

Expanded text:
dulcia; renuntiat tactus eidem cordi lenia et aspera: renundulcia; renuntiat tactus eidem cordi lenia et aspera: renuntiat et sibi ipsum cor justa et injusta. Cor tuum et videt et audit, et caetera sensibilia dijudicat; et quo non aspirant corporis sensus, justa et injusta, mala et bona discernit. Ostende mihi oculos, aures, nares cordis tui. Diversa sunt quae ad cor tuum referuntur, et diversa ibi membra non inveniuntur. In carne tua alibi audis, alibi vides: in corde tuo ibi audis, ubi vides. Si hoc imago, quanto potentius ille cujus imago? Ergo ditio Filius; et hoc est illi audire quod esse, et hoc est illi videre q
Abbreviated transcription (Latin):
porae. Corpꝰ tuũ habitatio tua ẽ. Cortuũ sentit &iã ꝑ corpus tuum.
sed corpustuũ ñ qđ cortuũ. Dimitte & corpꝰtuũ. reddi adcor tuum.
ncorpore cuo inueniebas. alibi oculos alibi aures. in cord&uonũ¬
quidhoc inuenis. an in corde ñ habes aures De qͥb ergo dñs dicehat
ulihab&e aures audiendi audiat. an in corde ñ habes oculos. Vnde
dicit apłs inluminatos oculos cordis uria Redi aqͥcorsiude ibi
itu ops in iteriore homine. Renouaris adimaginẽ dĩ in imagene
sua cog nosce auc torẽ ciꝰ. Uide quẽ ad modũ omnis corporas sensus
cordi in tro nuntient. quid senserint foris. Vide quã multos minis¬
tros habeat unus in terior imperator: & quid apud se &iã sine his mi¬
nistris agat. Renuntiant oculi : oculi alba & nigra: renuntiant
aures : idẽ cordicanora & dissona: renuntiant nares: idẽ cordi
odora &pudentia : renuntiant gustatꝰ : idẽ cordi amara &

Expanded text:
pore: corpus tuum habitatio tua est; cor tuum sentit etiam per corpus tuum: pore: corpus tuum habitatio tua est; cor tuum sentit etiam per corpus tuum: sed corpus tuum non quod cor tuum; dimitte et corpus tuum, redi ad cor tuum. In corpore tuo inveniebas alibi oculos, alibi aures: in corde tuo numquid hoc invenis? An in corde tuo non habes aures? De quibus ergo Dominus dicebat, Qui habet aures audiendi, audiat ? An in corde non habes oculos? Unde dicit Apostolus, Illuminatos oculos cordis vestri . Redi ad cor; vide ibi tus , in interiore homine renovaris ad imaginem Dei, in imagine sua cognosce auctorem ejus. Vide quemadmodum omnes corporis sensus cordi intro nuntient quid senserint foris: vide quam multos ministros habeat unus interior imperator, et quid apud se etiam sine his ministris agat. Renuntiant oculi cordi alba et nigra; renuntiant aures eidem cordi canora et dissona; renuntiant nares eidem cordi odora et putentia; renuntiant gustus eidem cordi amara et
Abbreviated transcription (Latin):
bũ. ne obiurg& nos psalmꝰ &dicat. stulti aliquando sapite. Itaq si audit
uerbũ & iu do uerbũ . audic filius uid& filius. Nũquid tam̃ & in ipso
diuersis locis quȩsituri sumꝰ. & oculos &aures. Aliunde uid& ali unde
tꝰ ille uisus ẽ. & totꝰ auditusi forte ita immo ñ forte seduere ita.
Dũ tam̃ & ĩpsũ eiꝰ. uidere & ipsũ eiꝰ. audire longe alio modo quã nr̃m
ẽ. & uidere & audire. Simul in uerbo ẽ . nec aliud ibi ẽ. uidere aliud
audirȩ sedauditꝰ uisus &iusus auditus. Et nos qualit̃ audimꝰ aliter
uidemꝰ. Moc unde noumꝰ Redimꝰ forte acd nossiñ sumꝰ prȩuaricato.¬
res qͥb dictũ ẽ. reddite p̃uaricatores adcor. Reqͥdite adcor quid
itis auohis & peritis ex uobis quid itis solitudinis uias. erratis uacan-¬
do. redite. quo: addm̃ cito primo redi adcortuũ. Eculate uacaris fo¬
ris te ipsũ ñ nosti. & quęris aqͦ factus ẽ. Redi redi ad cor. tollae a cor¬

Expanded text:
si audit Verbum et videt Verbum, audit Filius et videt Filius: numquid tamen et in ipso diversis locis quaesituri sumus oculos et aures? Aliunde tus ille visus est, et totus auditus? Forte ita: imo non forte, sed vere ita; dum tamen et ipsum ejus videre, et ipsum ejus audire, longe alio modo quam nostrum sit. Et videre et audire simul in Verbo est, nec aliud est ibi audire, et aliud videre; sed auditus visus, et visus auditus. 10. Et nos qui aliter audimus, aliter videmus, hoc unde novimus? Redimus forte ad nos, si non sumus praevaricatores, quibus dictum est, Redite, praevaricatores, ad cor . Redite ad cor: quid itis a vobis, et peritis ex vobis? quid itis solitudinis vias? Erratis vagando; redite. Quo? Ad Dominum. Cito est: primo redi ad cor tuum, exsul a te vagaris foris; teipsum non nosti, et quaeris a quo factus es! Redi, redi ad cor, tolle te a cor