comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ista tandem maiora. An forte quod
egros ipsis transeuntib etiã eoꝵ um¬
bra sanabat. Maiꝰ ẽ. enim ut sanet um
quando ista dicebat: uerboꝵ suoꝵ oꝑa
cominendabat: Sic enĩ dixerat: Gerba
quȩ ego loquor uobis: a me ipso non lo-¬
quor: Pat̾ aut̃ in me manens: facit oꝑa¬
ipse Quȩ oꝑa tunc dicebat: nisi uer¬
ba quȩ loquebatur. Audiebant & cre¬
debant illi: & eoꝵdẽ uerboꝵ fructus
erat fides eoꝵ Gerumtamen euangeli¬
tantib discipłis. non tã pauci quã illi
erant: sed gentes etiam credider̃ Hȩc
sunt sine dubitatione maiora Nec tam̃
ait. maiora hoꝵ facietis. ut solos apłos
ea putaremus eẽ. facturos: sed qui cre¬
dit in me inquit oꝑa quȩ ego facio ce
ipsẽ faciet : & maiora horo faciet Ita ne
qui cũq credit in xp̃m facit quȩ xp̃s¬
ista tractanda sunt: nec debent festi¬
natione p̃cipitari: sed ea cogit conclu¬
dendus iam sermo iste differri:

Expanded text:
unt tandem ista majora? An forte quod unt tandem ista majora? An forte quod aegros ipsis transeuntibus, etiam eorum umbra sanabat ? Majus est enim ut sanet umbquando ista dicebat, verborum suorum opera commendabat: sic enim dixerat, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor; Pater autem in me manens, ipse facit opera. Quae opera tunc dicebat, nisi verba quae loquebatur? Audiebant et credebant illi, et eorumdem verborum fructus erat fides illorum: verumtamen evangelizantibus discipulis, non tam pauci quam illi erant, sed gentes etiam crediderunt; haec sunt sine dubitatione majora. Nec tamen ait, Majora horum facietis, ut solos Apostolos ea putaremus esse facturos; sed, Qui credit in me, inquit, opera quae ego facio, et ipse faciet, et majora horum faciet. Itane quicumque credit in Christum, facit quae ista tractanda sunt, nec debent festinatione praecipitari; sed ea cogit concludendus jam sermo iste differri.
Abbreviated transcription (Latin):
ipso. Deniq adiungit cedicit Non cre-¬
ditis quia ego in patre & pat̾ in me est:
Alioquin: ꝓpt̃ oꝑa ipsa credite: Antea solꝰ
philippus arguebatur : nunc aut̃ non ibi
eũ solũ fuisse qui arguendus eẽt. osten¬
ditur: Propt̾ oꝑa inquit ipsa credite: quia
ego in patre & pat̾ in me est Neq enĩ
st̃ separati eẽmus: in separabilit̃ oꝑari
ulla ratione possemus Sed quidẽ. qđ
sequitur : amen amen dico uob qui cre-¬
dit in me oꝑa quȩ ego facio & ipse faci&:
ce maiora hoꝵs faciet quia ego ad patrẽ
nomine meo hoc faciã : ut glorificetur
pat̃ in filio. si quid petieritis in nomi¬
ne meo hoc faciam. Ergo ce illa maio¬
ra oꝑa. seipsum facturũ esse p̃dx̃ ꝓmi¬
sit Non sẽ extollat seruus sup̾ dnm: &
discipulus suꝑ magistrum: Maiora quã
ipse facit dicit. eẽ facturos: sed in eis
uł ꝑ eos se faciente : non ipsis tanquã
ex semet ipsis Si quippe cantatur:
Diligam te dñe uirtus mea Sed que s̃¬

Expanded text:
. Denique adjungit et ait: Non creditis quia ego in Patre et Pater in me est? Alioqui propter opera ipsa credite. Ante solus Philippus arguebatur; nunc autem non ibi eum solum fuisse qui esset arguendus ostenditur; propter opera ipsa, inquit, credite, quia ego in Patre et Pater in me est. Neque enim si separati essemus inseparabiliter operari ulla ratione possemus, sed quid est quod sequitur: Amen amen dico vobis, qui credit in me, opera quae ego facio et ipse faciet, et majora horum faciet, quia ego nomine meo, haec faciam. Ut glorificetur Pater in Filio, si quid petieritis in nomine meo, hoc faciam. » Ergo et illa majora opera seipsum facturum esse promisit. Non se extollat servus supra Dominum, et discipulus supra magistrum : majora quam ipse facit, dicit eos esse facturos; sed in eis vel per eos se faciente, non ipsis tanquam ex seipsis. Ei quippe cantatur, Diligam te, Domine, virtus mea . Sed quae s
Abbreviated transcription (Latin):
sum uobis: ut gau¬
dium meũ in uob
sit : & gaudium ur̃m
impleatur: Quid ẽ
gaudium xp̃i in nobus: nisi qđ dignatur
gaudere de nobis: Et quid ẽ. gaudium
nr̃m qđ dicit implendum: nisiꝰ eius habe¬
re consortium: Propt̃ qđ beato petro
dixerat Si non lauero te: non habebis
partem mecum Gaudiũ ergo euis in no¬
bis. gr̃a est quam prestitit nobis Ipsa est
&e gaudium nr̃m Sed de hac ille iam ex
ȩternitate gaudelut: quando nos elegit
ante constitutionem mundi Nec recte
possumus dicere: qđ gaudium eius ple¬
num non erat: Non enim ds̃ inperfecte
aliquando gaudebat. Sed illud eius gau¬
dium in nobis non erat: quia nec nos in
quib esse posset iam eramus: nec quan-
do cepimus cum illo esse cępimus In ipso
autem semꝑ erat: qui nos suos futuros
certissima suę pro sentiȩ ueritate gau¬
debat Proinde gaudium umipse ꝑfec¬
tum de nobis habebat: quando p̃sciendo
& predestinando gaudelut. Neqͤ minus¬

Expanded text:
bis, ut gaudium meum in vobis sit, et gaudium vestrum impleatur. Quid est gaudium Christi in nobis, nisi quod dignatur gaudere de nobis? Et quid est gaudium nostrum quod dicit implendum, nisi ejus habere consortium? Propter quod beato Petro dixerat, Si non lavero te, non habebis partem mecum . Gaudium ergo ejus in nobis, gratia est quam praestitit nobis: ipsa est et gaudium nostrum. Sed de hac ille etiam ex aeternitate gaudebat, quando nos elegit ante constitutionem mundi . Nec recte possumus dicere quod gaudium ejus plenum non erat: non enim Deus imperfecte aliquando gaudebat. Sed illud ejus gaudium in nobis non erat: quia nec nos in quibus esse posset jam eramus; nec quando esse coepimus, cum illo esse coepimus. In ipso autem semper erat, qui nos suos futuros certissima suae praescientiae veritate gaudebat. Poinde gaudium jam ipse perfectum de nobis habebat, quando nos praesciendo et praedestinando gaudebat: neque en
Abbreviated transcription (Latin):
poralib & spiritalib ambularent ad conspectũ eiꝰ. uã tenentes qđ eis
factus estxp̃s. Et qr inipso quoq ambulantes nonsunt sine petcatis. quȩ
de huiꝰ utȩ in firmitate subrepunt: dedithelemosinarũ remedia sa¬
lutaria quib adiuuaret᷑ oratio ubieos dicere docuit. dimit te nobde
bitamr̃a sic̃ & nos dimit timꝰ debitorib nr̃is. hoc ait accł aspebeata in hac
sigurate generalẽ ꝑsonã. Iđ enĩ ad ipsũ ꝓpriȩ ꝑtin& : naturaunꝰ homo
eritligatũ & incȩlis . & qđ cũq solueris suꝑ terrã erit solutũ & incȩlis
uniuersã significabat aeccłam : quȩ in hoc scło diuersis tẽptationib:
uelut imbrib: fluminib: tẽpestatib: quatit᷑ & non cadit qm̃ funda¬
ta est suꝑpetra unde petrus nomen accepit. Nonenĩ apecro pecra
quippeait dñs suꝑ hanc petrã adificabo eccłam meã : qri dixerat petrus

Expanded text:
poralibus et spiritualibus ambularent ad conspectum ejus, viam tenentes, quod eis poralibus et spiritualibus ambularent ad conspectum ejus, viam tenentes, quod eis factus est Christus. Et quia in ipso quoque ambulantes non sunt sine peccatis, quae de hujus vitae infirmitate subrepunt, dedit eleemosynarum remedia salutaria, quibus eorum adjuvaretur oratio, ubi eos dicere docuit, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Hoc agit Ecclesia spe beata in hac litate personam. Quod enim ad ipsum proprie pertinet, natura unus homo  erit solutum et in coelis, universam significabat Ecclesiam, quae in hoc saeculo diversis tentationibus velut imbribus, fluminibus, tempestatibus quatitur, et non cadit, quoniam fundata est super petram, unde Petrus nomen accepit. Non enim a Petro petra, quippe ait Dominus, Super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, quia dixerat Petrus,
Abbreviated transcription (Latin):
nationẽ sempit᷑ nã reũ nonde tin& culpa. Hȩcest istoꝵ dierũ qͦs
inhac mortalitate agimꝰmalos. quauis in eis diligamꝰ uidere dies
bonos flenda quidẽ. sed ñ rep̃hendenda conditio. Venitenĩ de
ir adi iusta: dequa scripturaloquuens. homo inqͥt natꝰ gemuli¬
ere breis uitȩ & plenꝰirȩ : cũ iradĩ non sit ut hominis: idest
ꝑturbatio concitatianimi sed tranquilla iusti supplitio cons¬
prȩt̃ alia solatiamiserorũ quȩ generihumanoprebere nonces sat. inpli¬
nitudine temporis quo ipse sciebat hoc faciendũ esse: misitfiliũ siuũeni¬
tionis solutoreatuom̃ium peccatoꝵ originalis udelic& qđ genera¬
tio trait contra quã maxime regeneratio est instituta & ce teroꝵ
quȩ male agendo contractas . liberarent᷑ ad ãpnatione ꝑpetua a
uiuerent in fide &spe & caritate: perȩgrinantes in hoe scło. atq in
eiꝰ temptationib: laboriosis &periculosis : Consolationib: aut̃ dei&cor¬

Expanded text:
nationem sempiternam reum non detinet culpa. Haec est istorum dierum, quos in hac mortalitate agimus malos, quamvis in ea diligamus videre dies bonos, flenda quidem, sed non reprehendenda conditio. Venit enim de ira Dei justa, de qua Scriptura loquens, Homo, inquit, natus ex muliere, brevis vitae, et plenus irae : cum ira Dei non sit ut hominis, id est perturbatio concitati animi, sed tranquilla justi supplicii consones suas , praeter alia solatia miserorum quae generi humano praebere non cessat, in plenitudine temporis, quo ipse sciebat hoc esse faciendum, misit Filium suum unicrum regenerationis soluto reatu omnium peccatorum, et originalis videlicet quod generatio trahit, contra quam maxime regeneratio est instituta, et caeterorum quae male agendo contracta sunt, liberarentur a damnatione perpetua, et viverent in fide et spe et charitate, peregrinantes in hoc saeculo, atque in ejus tentationibus laboriosis et periculosis, consolationibus autem Dei et cor
Abbreviated transcription (Latin):
lipłi. latine missiuocantur: Numquãtamen aliquis a posto¬
lor dicereaudera: Quioredit in me non credit inme : sed
in cum quimisitine. Ominoenĩ non dicer&. qui credit in me
Credinius enĩ apło. sed ñ credimus in apostolum Nonenim
apostolus uistisicat impium Credenti autem in eum qui
iustificat impium : deputatur sideseiꝰ adiustitiam : Possa
dcere apls. qui recipit mere cipit eum quimemisit ułquiau

Expanded text:
ece apostoli, latine missi appellantur. Nunquam tamen aliquis apostoece apostoli, latine missi appellantur. Nunquam tamen aliquis apostolorum dicere auderet, Qui credit in me, non credit in me, sed in eum qui misit me: omnino enim non diceret, Qui credit in me. Credimus enim apostolo, sed non credimus in apostolum: non enim apostolus justificat impium. Credenti autem in eum qui justificat impium, deputatur fides ejus ad justitiam . Posset dicere apostolus, Qui recipi
Abbreviated transcription (Latin):
dit in patrẽqui eum imsit : quianonẽ. hocpater qui eũ
misit: Etideo cum dixiss&e qui creditinme non credit
mine sedineumquimisitme : Heputara ur sic uoliuis
se intellegipatrẽtanquã patrem multorũ filiorũp
gam regeneratorum. no uniciuerbi xqualissi bi:
continuosub iecit.: Et quiuidetme : iud& eum quimi¬
sitme Munquidait. qui uid& menonuida me sedeũ
quimisit me. sicut dixerat qui creditinme nonere¬
ditoime . sedineum quimisitme: Illud namq dixit
nesicut uidebatur crederetur tantũ modosilius homi¬
nis. sł locautẽ dixit ut patriere dereturaqualis. ⁊ Qui
credit inme inquit non credat in hoc quoduid& me.
sederedat in eum quimis it me: Aut cum credit mn patrem
qui sibiẽqualem genuit meĩ ionquo modomeiuda. sedsĩectredat
mmie quomodo in eũ qui nisit me Usque adeo eni nichildistat
cat: Namsicut grece angłilatine ndntii uocantur: Itag̃.

Expanded text:
dit in Patrem qui eum misit, quia non est hoc Pater qui eum dit in Patrem qui eum misit, quia non est hoc Pater qui eum misit. 3. Et ideoin me, sed in eum qui misit me; ne putaretur sic voluisse Patrem intelligi tanquam Patrem multorum filiorum per gratiam regeneratorum, non unici Verbi aequalis sibi, continuo subjecit, Et qui videt me, videt eum qui misit me. Numquid ait, Qui videt me, non videt me, sed eum qui misit me; sicut dixerat, Qui credit in me, non credit in me, sed in eum qui misit me? Illud namque dixit, ne sicut videbatur, crederetur tantummodo filius hominis: hoc autem dixit, ut Patri crederetur aequalis. Qui credit in me, inquit, non credit in hoc quod videt me, sed credit in eum qui misit me. Aut cum credit in Patrem qui sibi aequalem genuit me; non quomodo me videt, sed sic credat in me, quomodo in eum qui misit me: usque adeo enim nihil distat cat: nam sicut graece angeli, latine nuntii vocantur, ita gra
Abbreviated transcription (Latin):
necesseẽ. ut credatinsilium.: Sed nequisquã hoc credat
de unigenito filio quod de eis quidicti sunt filudei scđm
gritia nonnatura: sicutait euglista Dedit eispotesta¬
tefilios deifieri Unde& illudẽ quod ipsed ñs cõmemora¬
uit in lege dictum: E godixi. duestis. & silu ex celsiomis.
proptereadixit : Qui credit imme noncredit ĩme : ne
totum quod dexp̃o creditur scđm hominem crederaeur
Illegͦ. inquid credit in me quinoncredit in me scđm id
quod iud& me sed ineũ qui memisit : ut cdmereditinpa¬
trem. credat eum habere silium sibi equalẽ. & tunc
uerecredatuime Namsi putauerit eum non habere
nisi filios scđm gratiã qui sunt eiꝰ. utique creatura non
uerbum sed factaperuerbum: Nechaberefilium ae¬
qualem sibi. atq coeternum semꝑnatum pariter in com¬
mutabilem exnullo dissimilẽ atq uiparem : Nonere¬

Expanded text:
necesse est ut credat in Filium. Sed ne quisquam hoc credat necesse est ut credat in Filium. Sed ne quisquam hoc credat de unigenito Filio, quod de iis qui dicti sunt filii Dei secundum gratiam, non naturam, sicut ait Evangelista, Dedit eis potestatem filios Dei fieri ; unde et illud est quod ipse Dominus commemoravit in Lege dictum, Ego dixi, Dii estis, et filii excelsi omnes : propterea dixit, Qui credit in me, non credit in me; ne totum quod de Christo creditur, secundum hominem crederetur. Ille ergo, inquit, credit in me, qui non credit in me secundum id quod me videt, sed in eum qui me misit: ut cum credit in Patrem, credat eum habere Filium sibi aequalem, et tunc vere credat in me. Nam si putaverit eum non habere nisi filios secundum gratiam, qui sunt ejus utique creatura, non Verbum, sed facta per Verbum, nec habere Filium aequalem sibi atque coaeternum, semper natum, pariter incommutabilem, ex nullo dissimilem atque imparem; non cre
Abbreviated transcription (Latin):
mauit & dixit undelectio cepit hodierna ⁊ Quicredit in
me non credit mme sed ineum quimisit me. sed quiuid&
me uid& ẽum quimisitme. ⁊ Iãdixerat quodamlo co. mea
doctrina nonẽ. mea sed eiꝰ quimi sit me Ubuntelleximus
eum docꝰtrinamsuã dixisse uerbũ patris quodẽ. ipse &
hocsignificas sedicendo. Meadoctrinanonẽ. mea sedeiꝰqui
ds̃enĩ dedeo filius patris sater autẽ nondeus dedeo: sed ds̃ pa¬
ter silii Nunc autẽ quodait. quicredit mme non¬
credit ĩme. sed ineũ quimisitme. Quomodo intellec¬
turi sumꝰ. nisiquia homo apparebat hominib cũ later&
deus & neputarent hoc eum eẽ. tantũ modo quod uide¬
bant : talem actantum seuolens crediqualis & quantꝰ
ẽ. pater : Quicredit iinme inquid non creditĩme idẽ.
in oc quoduid&. sed ineũ quimisitme. idẽ. in patrẽ. ⁊¬
Sed quicredit inpatrem: necesse ẽ. ut credat eueẽpa¬
trem.: Quiautem credit eum patrẽ : neces see. utcre¬
dateum haberesilium: acper hoc quicreditinpatrem

Expanded text:
 Qui credit in me, non credit in me, sed in eum qui misit me: et qui videt me, videt eum qui misit me. Jam dixerat quodam loco: Mea doctrina non est mea, sed ejus qui misit me . Ubi intelleximus eum doctrinam suam dixisse Verbum Patris quod est ipse; et hoc significasse dicendo, Mea doctrina non est mea, sed ejus qui  esset . Deus enim de Deo, Filius Patris: Pater autem non Deus de Deo, sed Deus Pater credit in me, sed in eum qui misit me, quomodo intellecturi sumus, nisi quia homo apparebat hominibus, cum lateret Deus? Et ne putarent hoc eum esse tantummodo quod videbant, talem ac tantum se volens credi, qualis et quantus est Pater, qui credit in me, inquit, non credit in me, id est quod videt, sed in eum qui misit me, id est in Patrem. Sed qui credit in Patrem, necesse est eum credat esse Patrem; qui autem credit eum Patrem, necesse est ut credat eum habere Filium: ac per hoc qui credit in Patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
pater inme est : poterat hic dicere philippus. Ali¬
deo quidẽte : & credosimillimũ pͣatri. Sednũquid
arquendus est & obiurgandus. qui cumsimilem ui¬
d& &iam illum cuisimilis. uult uidere: Simibẽ
quidẽ noui. sed adhue alterũ sine altero noui.
Nom mihisufficit: nisi & illu cuisimilis estiste no¬
uerĩ:. Ostende itaq nobis patrẽ. & sufficit nb̃.
Sed ideo magister. discipulũ arquebat. q̃m̃ cor
postulantis uidebat. ⁊am quã enĩ melior e&. pa¬
ter quã silius. Itaphilippus patrẽ nos se cupre¬
bat .  ideo nec silium sciebat. quo melius eẽ. aliqͥd
credebat Adhunc sensum corrigendũ dictũ ẽ
qui uida me : uido patrẽ . Quomodo tudicis.
ostende nobis patrẽ : Uideo quo modo tudicis:
non alterũ quaeras uideresimilẽ : sed illũ putas
eẽ meliore : Non credis quia ego in patre & pat̃
ime ẽ: Cur insimilibus distantiã cupiscerne¬
re: cur inseparabilis separatĩ desideras nos se.

Expanded text:
Pater in me est? Poterat hic dicere Philippus: ViPater in me est? Poterat hic dicere Philippus: Video quidem te, et credo simillimum esse Patri; sed numquid arguendus et objurgandus est qui cum similem videt, etiam illum cui similis est vult videre? Similem quidem novi, sed adhuc alterum sine altero novi; non mihi sufficit, nisi et illum cujus est iste similis noverim. Ostende itaque nobis Patrem, et sufficit nobis. Sed ideo magister discipulum arguebat, quoniam cor postulantis videbat. Tanquam enim melior esset Pater quam Filius, ita Philippus Patrem nosse cupiebat: et ideo nec Filium sciebat, quo melius esse aliquid credebat. Ad hunc sensum corrigendum dictum est, Qui videt me, videt et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Video quomodo tu dicas: non alterum quaeris videre similem, sed illum putas esse meliorem. Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Cur in similibus distantiam cupis cernere? cur inseparabiles separatim desideras nosse?
Abbreviated transcription (Latin):
co̾patre: Nonutiq quod ipfesit pater quisilius. sed
quoda patris similitudine innullo prorsus discre¬
pasilius : Nam nisiduosuis sent pater & silius. non
dictũ e&̃. Sicognonis s& isme & patrẽ meum cognos¬
salis. Utiq enĩ. qͦr nemo inquid uenit ad patrem nisi
tis. Im̃ ego ꝑque uenitur ad patrẽ. per dũ camuos
ad eum. ut ipsum & iã cognoscatis: Sedqm̃ illisum
omnmo dis similis : amodo cognos c& is eum. cum cog¬
noscitisme & ui distis eum sioculis cordis uidistis
me. Auidergoẽ. quod dicis philippostende nobispa¬
trẽ & sufficit nobis: tañ inquid tẽpore uobis cũ
sum & non cognoristi me. philippe : qui uido me.
uida & patrem. Quodsianͣe multũ est hocide¬
re : saltim quod non uides choc erede. quomodo
enimdicis inquid ostende nobis patrẽ : sime indisti
qui om̃i nosimilis sũ uidistullũ cuisimilis sum. Auod si
udere non potes: non saltẽ credis quia ego inpatre &

Expanded text:
et Patrem: non utique ut ipse sit Pater qui Filius, sed et Patrem: non utique ut ipse sit Pater qui Filius, sed quod a Patris similitudine in nullo prorsus discrepet Filius. Nam nisi duo essent Pater et Filius, non dictum esset, Si cognovistis me, et Patrem meum cognovistis. Utique enim, quia nemo, inquit, venit ad Patremgo, per quem venitur ad Patrem, perducam vos ad eum, ut ipsum etiam cognoscatis. Sed quoniam illi sum omnino simillimus, amodo cognoscitis eum, cum cognoscitis me: et vidistis eum, si oculis cordis vidistis me. Quid ergo est quod dicis, Philippe, Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis? Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Qui me videt, videt et Patrem. Quod si a te multum est hoc videre, saltem quod non vides, crede. Quomodenim dicis, inquit, Ostende nobis Patrem? Si me vidisti qui omnimodo similis sum, vidisti illum cui similis sum. Quod si videre non potes, non saltem credis quia ego in Patre, et
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ quae illi conpatre ẽ. ut ideo amodo diceretur nos¬
sepatrẽ. quianouerant similemfilium Ergoiam fili¬
dicitur. Et quo uadoscitis & uiam scitis. Apse ẽ. eñiuia:
Sed patrẽ nes ciebant: ideo audiunt: si cogno uiftisme:
& patre meum cogno st& is: Perme utiq: & illum. ⁊¬
Alius enĩegosum : alius ille: Sed neputarent dis simi¬
lem : & amodo inquid cognos c&is eum & uidistis eum.
Uiderunt enĩ eiꝰ simillimꝰũ filium : sedd̾ monendi sire
rant talemẽẽ. & iãpatrẽ. quẽ nondum uidebant.
qualis ẽ. silius quẽ uidebant: & ad hoc ual& qđ poste.
& iam patripassiam chatholicasides dampnat.
Sed quod tamsimiles sunt pater &silius. ut qui unũ
nouerit alterũ nouerit: Solemus enĩ desi milli¬
mis duob italoqui eis quiunũilloruindent. & qualis
ẽ. alius uolunt nos se ut dicamus. Nidistis illũ: &illũ
uidistis: Sic ergodictum est. qui uida me udo

Expanded text:
do, quae illi cum patre est, ut ideo amodo dicerentur nosdo, quae illi cum patre est, ut ideo amodo dicerentur nosse patrem, quia noverant similem filium. Sidicitur: Et quo vado scitis, et viam scitis. Ipse est enim via. Sed Patrem nesciebant: ideo audiunt: Si cognovissetis me, et Patrem meum cognovissetis: per me utique et illum. Alius enim ego sum, alius ille. Sed ne putarent dissimilem, Et amodo, inquit, cognoscitis eum. Viderunt enim ejus simillimum Filium. Sede etiam Patrem quem nondum videbant, qualis est Filius quem videbant. Et ad hoc valet quod postea etiam Patripassiani, catholica fides damnat: sed quod tam similes sint Pater et Filius, ut qui unum noverit, ambos noverit. Solemus enim de simillimis duobus ita loqui eis qui unum illorum vident, et qualis est alius volunt nosse, ut dicamus: Vidistis istum, illum vidistis. Sic ergo dictum est, Qui me videt, videt
Abbreviated transcription (Latin):
quid audierit non intelli gens. Dñe ostende nobis
quiuid& me: uidaͥ & patrẽ. Acce increpat: q̃uod tanto
tempore cumipsiserat & non cognoscebatur . Nonne
ipse dixerat. & quo ego uadoscitis & uiam scitis: &
senescire dicentes eos seire conuicerat addendo atq
dicendo: Egosumuia & ueritas & uita . Iuomodon unc
dicit tanto tẽpore uobiscũ sum & non cognorusti
me: cũ profecto & quo irie &ui amscirent. non ob
caliudnisi qđ ipsum utiq scirent: Saꝰ facibe ista
soluitur questio sidicamus qđ eumaliqui eorũscie¬
bant. aliquines ciebant: atq in his quines ciebant
& philippuserat : ut qđ ait. & quo uadoscitis & uiam
scitis. Illis dixisse intelli gatur quiscrebant : non
philippocui dictũ ẽ. Aanto tempore uobis cũsum & non
cogno uisti me philippe. Hisergo quisi lium iam nouerant
& iam illut de patre dictue . & amodo cognosc& iseum
& iudistis eum: ictũ ẽ. enĩ propter om̃imodã similitu

Expanded text:
quid audierit non intelligens: Domine, quid audierit non intelligens: Domine, Qui videt me, videt et Patrem. Ecce increpat quod tanto tempore cum ipsis erat, et non cognoscebatur. Nonne ipse dixerat, Et quo ego vado scitis, et viam scitis; et se nescire dicentes, eos haec scire convicerat, addendo atque dicendo, Ego sum via, veritas et vita? Quomodo nunc dicit, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? cum profecto, et quo iret, et viam scirent, non ob aliud nisi quod ipsum utique scirent? Sed facile ista solvitur quaestio, si dicamus quod eum aliqui eorum sciebant, aliqui nesciebant, atque in his qui nesciebant et Philippus erat: ut quod ait, Et quo ego vado scitis, et viam scitis, illis dixisse intelligatur qui sciebant; non Philippo cui dictum est, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? His ergo qui Filium jam noverant, etiam illud de Patre dictum est, Et amodo cognoscetis eum, et vidistis eum; dic
Abbreviated transcription (Latin):
istendo uita. hab& uitam: & ipse est quod hab&& & quod
uitaest in ipso. ipseẽ. inseipso: Nos autem non ipsauita :
sed ipsius uitae participes sumus., Atq ibi itaerimus. ut
in nobis ipsis non quod ipseẽ. es sepossimus. sednos ipsi
nonuita ipsum habeamus iutã: qui seipsum habae
uitã. eo quod ipsẽsituita. ⁊eniquẽ ipse & in se ipsõẽ.
inmutabiliter & in patre inseparabiliter : : Nos uero
cum in nobis ipsis eẽ uoluis semus. ad nos ipsos turbati
sumus Ande illa uox est ⁊ adme ipsum turbata est
animamea. ⁊ Atq indeterius cõmutau̾it ñeq id quod
tes in illo. necapatre nos quis quã poterit separare.
nec abillo:: Connectens itaq: consequentia preceden¬
tibus . Sicogno uis s& isme inquiđ. & patrẽmeũ utiq:
cogossa is ⁊ hocẽ quodait. Nemouenit ad patrẽ.
nisiperme.: Deinde subiungit Etamodo cognos ce¬
tis eum & uidistis eum Sedphilippusimnus exapłis

Expanded text:
istendo vita habet vitam, et ipse est quod habet, et quod istendo vita habet vitam, et ipse est quod habet, et quod vita est in ipso, ipse est in seipso: nos autem non ipsa vita, sed ipsius vitae participes sumus, atque ita ibi erimus, ut in nobis ipsis non quod ipse est esse possimus, sed nos ipsi non vita, ipsum habeamus vitam, qui seipsum habet vitam, eo quod ipse sit vita. Denique ipse et in seipso est immutabiliter, et in Patre inseparabiliter: nos vero cum in nobis ipsis esse voluissemus, ad nos ipsos turbati sumus; unde illa vox est, Ad meipsum turbata est anima mea : atque in deterius commutati, neque id quod tes in illo, nec a Patre nos quis quam poterit separare, nec ab illo. 2. Connectens itaque consequentia praecedentibus: Si cognovistis me, inquit, et Patrem meum utique cognovistis. Hoc est quod ait: Nemo venit ad Patrem, nisi per me. Deinde subjungit: Et amodo cognoscetis eum, et vidistis eum. Sed Philippus unus ex Apostolis,
Abbreviated transcription (Latin):
Superius dixerat dñs : & si habiero & preparauero uo¬
bis locum : Iterum uenio & accipiam uos ad me ipsum:
ut ubisumego & uossitis. ⁊ de inde addiderat: & quo
ego uado scitis: & uiam sc̃itis Nihilq aliud ostenditeẽ.
quoddixit : nisiqe ipsũ sciebant: Quidergo x̃. iread
seipsum ꝑseipsum quod &iam discipulis prestat ut
eant ad ipsumꝑ ipsum. ut potiumus pristmoser¬
mone iam diximus. Quoditaq: ait ut ubregosũ
& uos sitis : ubierant futuri nisi inpsõ: Ac per hoe
est &iam ipsẽ inseipso: & ideo ibi illi. ubi& ipse: idest.
in ipso: Ipseẽ. igitur uita xerna. inqua futurisum
cum acceperit nos adse. & ipsa uita at̾na qđ ipseẽ.
inipso ẽ: ut ubi est ipse & nossimus. hoc est inipso.:
Sicut enĩpater hab& uitam in sema ipsõ: & utiq
non aliud est uita quã hab&. nisi quodẽ. ipse
qui hanc hab& : sic deditfiliouitam habere insema¬
uita hocẽ. in ipsoeẽ. coeperimus: Nonutiq: qc ipse ex¬

Expanded text:
si abiero, et praeparavero vobis locum; iterum venio, et accipiam vos ad meipsum, ut ubi ego sum, et vos sitis: » deinde addiderat, « Et quo ego vado scitis, et viam scitis; » nihilque aliud ostendit esse quod dixit, nisi quia ipsum sciebant. Quid ergo esset ire ad seipsum per seipsum, quod etiam discipulis praestat ut eant ad ipsum per ipsum, ut potuimus pristino sermone jam diximus. Quod itaque ait, Ut ubi ego sum, et vos sitis, ubi erant futuri nisi in ipso? Ac per hoc est etiam ipse in seipso, et ideo ibi illi ubi et ipse, id est, in ipso. Ipse est igitur vita aeterna in qua futuri sumus, cum acceperit nos ad se: et ipsa vita aeterna quod ipse est in ipso est, ut ubi est ipse, et nos simus, hoc est, in ipso. Sicut enim habet Pater vitam in semetipso, et utique non aliud est vita quam habet, nisi quod est ipse qui hanc habet: sic dedit Filio habere vitam in semetvita, hoc est in ipso esse coeperimus? Non utique, quia ipse ex
Abbreviated transcription (Latin):
red& apel la redignatus ẽ ubi cit.: Sicutsilius hominis non
uenit minis trari sedministrare: & animã suã ponere promul¬
tis. : hinc ergo ẽ unusquisq: minister xp̃i : unde est. & minis¬
ter xp̃s.: Sicminis trantem xp̃o. honorificabit eum pater eiꝰ.
clericos cogitare. Etiã uos ꝓmodo uestro. ministrate xpo
beneuiuendo. alemosinas faciendo. Nomen. doctrinan¬
q eiꝰ. quib potuaeritis praedicando : ut unꝰ quisq & iã pater¬
famili eif hoc nomine agnos cat paternũ affectũ. suo sa¬
docecit. hortetur cor ripicit. Inpendat beni uolena¬
cim. exerceat disciplinã. Ita in domo suco ecdesi asti¬
cum & quodã modo episcopa la in plebiit offitiũ
ministrans xp̃o. ut ingernũ sit conxp̃o : Nam & illã
maximam pcissionem ministrationi multi exuronu¬
meroministra uerunt : Multi non epis copineq clerici¬
ui uenes & uirgines. senes cumiuniorib multi coniu gati
& coniugatȩ: multi patres. matresq familicis minis¬

Expanded text:
lare dignatus est, ubi ait: Sicut filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et animam suam ponere pro multis. Hinc ergo est unusquisque minister Christi unde est minister et Christus. Sic ministrantem Christo honorificabit Pater ejus clericos cogitare. Etiam vos pro modulo vestro ministrate Christo, bene vivendo, ac eleemosynas faciendo, nomen doctrinamque ejus quibus potueritis praedicando; ut unusquisque etiam paterfamilias hoc nomine cognoscat paternum affectum suae fadoceat, hortetur, corripiat, impendat benevolentiam, exerceat disciplinam. Ita in domo sua ecclesiasticum et quodam modo episcopale implet officium, ministrans Christo ut in aeternum sit cum ipso. Nam et illam maximam passionis ministrationem multi ex vestro numero ministrarunt: multi non episcopi neque clerici, juvenes et virgines, seniores cum junioribus, multi conjugati et conjugatae, multi patres matresque familias Christo minis
Abbreviated transcription (Latin):
Isteergꝰ poterit ꝑtinere ad numerũ pisciũ magnoꝵ minimꝰ aut̃ ille
qui soluit factis qđ doc& uerb̵. intaliaecđa potest esse qualẽ significat
nae missȩ inmare. & exomni genere pisciũ congreganti. Vbiuult intel¬
legi & iã bonos& malos quos dicit in littore. id est infine scłi separandos
Deniq: ut ostender& istos mnini mosreꝓbos esse. quidocent bona loquen¬
do quȩ soluent male uiuendo nec qua siminimos inuita &e t̃nasuturos
sed om̃ino ibi non futuros cũ dixis sa minimꝰ uocabit᷑ in regno cȩloꝵ:
continuo subiungit. Dico autẽ uobis quianisi habunda uerit iusticia¬

Expanded text:
go poterit pertinere ad numerum piscium magnorum; minimus autem ille, qui solvit factis quod docet verbis, in tali Ecclesia potest esse, qualem significat nae missae in mare, et ex omni genere piscium congreganti , ubi vult intelligi etiam bonos et malos, quos dicit in littore vel in fine saeculi separandos. Denique ut ostenderet istos minimos reprobos esse, qui docent bona loquendo, quae solvunt male vivendo, nec quasi minimos in vita aeterna futuros, sed omnino ibi non futuros, cum dixisset: Minimus vocabitur in regno coelorum , continuo subjecit: Dico autem vobis quia nisi abunda
Abbreviated transcription (Latin):
sorbeat᷑ mortale auita. Et huic dñs dilectori suq. Cũ senueris in qͥt
extendes manꝰtuas & alius te cing& aduc& quononuis: hoc autẽ
dix̃ significans quamor teclarificaturꝰ ess& dm̃ Extendes inquit
manꝰtuas hoc est crucisigeris: Adhoc aut̃ ut uenias alius tecin
Nonenĩ crucifixꝰ. sedutiq crucifigenđ. quonoll& est ductus
Namcrucifixꝰ non qͦ nolebat abiit. sed potius quo uolebat : Solutus
quippe a corpore : uolebat essecũ xp̃o. Sedsifieriposs& prȩter
mortis̃ nolestiã uitã concupiscebata̧ t̃nã : Ad quã molestiam.
Hunc in firmitatis affectũ quonemouult moriusq: adeo natura¬
lẽ ut eũ beato petronec senectꝰ potuerit auferre. cuidictũ

Expanded text:
sorbeatur mortale a vita . Et huic Dominus dilectori suo. Cum senueris, inquit, sorbeatur mortale a vita . Et huic Dominus dilectori suo. Cum senueris, inquit, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo non vis. Hoc enim dixit ei, significans qua morte clarificaturus erat Deum. Extendes, inquit, manus tuas, hoc est crucifigeris. Ad hoc autem ut venias, alius te ciNon enim crucifixus, sed utique crucifigendus, quo nollet est ductus. Nam crucifixus, non quo nolebat abiit, sed potius quo volebat. Solutus quippe a corpore, volebat esse cum Christo; sed, si fieri posset, praeter mortis molestiam, vitam concupiscebat aeternam: ad quam molestiam hunc infirmitatis affectum, quo nemo vult mori, usque adeo naturalem, ut cum beato Petro nec senectus auferre potuerit, cui dictum
Abbreviated transcription (Latin):
occultanda cognouerint sic̃ ꝓditores humanã uerecundiam¬
inuerecunda exagitatione ꝑturbent sicut ꝓcaces. Non intellegant
neq quȩ locunt᷑ neq: dequib: affirmant sic̃cecati letitias carnales
spiritalib: gaudiis anteponant si c̃uoluptatũ amatores magis quãdei :
haecenĩatq: huimodiuitia siue uni homini accidant omĩa si ue his alia.
illis alia dominent᷑ exillaradece quodam modopullulant. cũ sunt
homines seipsos amantes : Qđ uitiũ maximecauendũ esteis. qͥ pascunt
ferant in quib: sanguis fusus estxp̃i. Cuiꝰamor in eo qui pascit oues xp̃i
inta magnũ deb& spiritalẽ crescere ardorẽ . ut uincat etiã mor¬
tis naturalẽ timorẽ qͥuomorinolumꝰ & quando cũ xp̃o uiuere uolumꝰ.¬
Nã & apł̃spauł dicit se habere concupiscentiã dissolui. & essecũ xp̃o.
Ingemescit tamengrauatꝰ & non uult spoliari sed suꝑuestiri. ut ab¬

Expanded text:
occultanda cognoverint, sicut proditores; humanam verecundiamoccultanda cognoverint, sicut proditores; humanam verecundiaminverecunda exagitatione perturbent, sicut procaces; non intelligant neque quae loquuntur, neque de quibus affirmant , sicut caecati; laetitias carnales spiritualibus gaudiis anteponant, sic ut voluptatum amatores magis quam Dei. Haec enim atque hujusmodi vitia, sive uni homini accidant omnia, sive his alia, illis alia dominentur, ex illa radice quodammodo pullulant, cum sunt homines seipsos amantes. Quod vitium maxime cavendum est eis qui pascunt ferant, pro quibus sanguis fusus est Christi. Cujus amor in eo qui pascit oves ejus, in tam magnum debet spiritualem crescere ardorem, ut vincat etiam mortis naturalem timorem, quo mori nolumus, et quando cum Christo vivere volum Paulus dicit se habere concupiscentiam dissolvi et esse cum Christo: ingemiscit tamen gravatus, et non vult spoliari, sed supervestiri, ut ab
Abbreviated transcription (Latin):
Non sint ergͦ seipsos amantes qͥ pascunt oues xp̃i. ne tãquã suas non
rãꝗͣ ipsius oues pascant : & uelint ex illis sualucra conquirere. sicut
umatores pecuniȩ : uel eis dominarisic̃elati. uł gloriari de honorib:
quos ab eis sumunt si c̃ suꝑbi . uł intantũ ꝓgrediut etiã hereses fatiaNT.
icut blas phemiꝰ. Neccedant scĩs patrib: sic̃parentib: nonobedientes. &
eisquillos corrigere uolunt qui aperire nolunt Alala ꝓbonis reddanT
sic̃ ingrati: int̃siciant animas & suas & alienas sicut scelesti. Materna
aeccłȩ uisceradissipent sicut inre ligiosi. ñ cõpatiant᷑ in firmis suc̃ sineaf¬
fectionẽ famã sc̃oꝵ maculare conant᷑ sic̃de tractores cupiditates
maximas non refrenant sic̃ in continentes. Exerceant lites sic̃ in mites.
nesciant subuenire sic̃ sine benignitatȩ. Indicent inimicis pioꝵ quȩ

Expanded text:
Non sint ergo seipsos amantes qui pascunt oves Christi, ne tanquam suas, sed Non sint ergo seipsos amantes qui pascunt oves Christi, ne tanquam suas, sed tanquam ipsius eas pascant; et velint ex illis sua lucra conquirere, sicut amatores pecuniae; vel eis dominari, sicut elati; vel gloriari de honoribus quos ab eis sumunt, sicut superbi; vel in tantum progredi ut etiam haereses faciant, sicut blasphemi: nec cedant sanctis patribus, sicut parentibus non obedientes; et eis qui illos corrigere volunt quia perire nolunt, mala pro bonis reddant, sicut ingrati: interficiant animas et suas et alienas, sicut scelesti; materna Ecclesiae viscera dissipent, sicut irreligiosi; non compatiantur infirmis, sicut sine affectione; famam sanctorum maculare conentur, sicut detractores; cupiditates pessimas non refrenent, sicut incontinentes; exerceant lites, sicut immites; nesciant subvenire, sicut sine benignitate; indicent inimicis piorum quae
Abbreviated transcription (Latin):
ouesmeas : & sicut meas pasce non sic̃tuas . głammeã in his quere
non tuã : dominiũ meũ nontuũ : lucramea nontua. nesis in eoꝵ
societate qͥ ꝑtinent ad tẽporapericulosa seipsos a mantes &
bbi. blasphemi: parentib: ñ obedientes &cetera ad iisix̃ uoluptat em
amatores magis quã dĩ. habentes spetiempietatis uirtutẽ autẽ eius
ib negantes hȩc om̃iamala ab eo uelut fonte manare. Idđ primũ
posuit seipsosamantes: merito dr̃ petrodiligis me & responđ a mote.
tiq: refert᷑ pasce oues meas : Et hoc i tr̃m hoc tertio: Vbietiã demons¬
rat᷑ unũadq: idemesse amorẽ & dilectionẽ Nã etiã dñs nouissimȩ
cabilimodo qtiisquis se ipsũ non dm̃amat. non se amat : Et quis qͥs dm̃ non
seamat. ipse seamat. Iuie ñi non potest uiuere dese . moritur utiq:
gendo magis diligit qui ꝓpt̃ea se nondiligit ut eũ diligat de qͦuiuit:

Expanded text:
oves meas; et sicut meas pasce, non sicut tuas; gloriam meam in eis quaere, oves meas; et sicut meas pasce, non sicut tuas; gloriam meam in eis quaere, non tuam; Dominum meum, non tuum; lucra mea, non tua; ne sis in eorum societate qui pertinent ad tempora periculosa, seipsos amantes, et luptatum amatores magis quam Dei; habentes speciem pietatis, virtutem autem ejus abnegantes » . Haec omnia mala ab eo velut fonte manant, quod primum posuit, seipsos amantes. Merito dicitur Petro, Diligis me? et respondet, Amo te; eique refertur, Pasce agnos meos: et hoc iterum, hoc tertio. Ubi etiam demonstratur unum atque idem esse amorem et dilectionem: nam etiam Dominus novissime cabili modo, quisquis seipsum, non Deum amat, non se amat; et quisquis Deum, non seipsum amat, ipse se amat. Qui enim non potest vivere de se, moritur utique gendo magis diligit, qui propterea non se diligit, ut eum diligat de quo vivit.
Abbreviated transcription (Latin):
formidastiei ꝑsecut orẽ : Iam pretio ꝓtefuso nunc est ut sequaris
emptorẽ : & sequaris om̃ino usq: ad mortẽ crucis : Verba eiꝰ audisti:
quẽ iã ueracẽ ꝓbasti. lassurũ te ipse p̃dix̃ qͥte p̃dixerat negaturũ
Sed pius dñs qđ sciebat int̃rogat n ec sẽmel seditr̃m. ac tertio : utrũ
petrus eũ diligat: nec aliud totiens audit apetroquã diligi. nec
aliud totiens cõmendat petroquã suas oues pasci Reddit᷑ negati¬
onitrinȩ trina confessio . nemin amori lingua seruiat. quãti¬
mori. Et plus uocis elicuis se uideat᷑ mors imminens quãuita p̃sens :
Sit amoris offitiũ pascere dñicũ gregẽ : si fuit timoris inditiũ negare
pastorẽ. Iui hoc animo pascunt oues xp̃i ut suas ue lent esse non xp̃i .
rendicupiditate : ñ obediendi & subueniendi & dõ placendi cari¬
ouesmeas : quã sidiceret᷑. me sidiligis nonte pascere te cogita

Expanded text:
formidasti ejus persecutorem: jam pretio pro te fuso, nunc est ut sequaris formidasti ejus persecutorem: jam pretio pro te fuso, nunc est ut sequaris emptorem, et sequaris omnino usque ad mortem crucis. Verba ejus audisti, quem jam veracem probasti; passurum te ipse praedixit, qui te praedixerat negaturum. 5. Sed prius Dominus quod sciebat interrogat, nec semel, sed iterum ac tertio, utrum Petrus eum diligat; nec aliud toties audit a Petro, quam se diligi; nec aliud toties commendat Petro, quam suas oves pasci. Redditur negationi trinae trina confessio, ne minus amori lingua serviat quam timori, et plus vocis elicuisse videatur mors imminens, quam vita praesens. Sit amoris officium, pascere dominicum gregem; si fuit timoris indicium, negare pastorem. Qui hoc animo pascunt oves Christi, ut suas velint esse non Christi, rendi cupiditate, non obediendi et subveniendi et Deo placendi charioves meas, quam si diceretur: Si me diligis, non te, pascere te, cogita
Abbreviated transcription (Latin):
negator & amator : Presumendo elatus negando ꝓstratꝰ flendo
purgatꝰ confitendo ꝓbatꝰ. patiendo coronat᷑: Hunc : inuenit
exitũ ut ꝓeiꝰ nomine dilectione ꝑfecta moreret᷑: cũ quose mori¬
turũ ꝑuersa festinatione ꝓmiserat. Fatiat eire surrectione
firmatꝰ qđ in mature pollicebat᷑ infirmꝰ. Hoc enĩ oportebat ut
prius xp̃s ꝓpetrisalute de inde petrus ꝓ xp̃i p̃dicationemore¬
ret᷑. Post ergͦ fuit qđ aud receperat humana temeritas : cũ istũ
disposuis s& ordinẽ ueritas: Animã suã positurũ se ꝓxp̃opetrus
putabat: ꝓliberatore liberanđ : cũ xp̃s uenis s& animã suã posi¬
tur ꝓsuis om̃ib: : inquib: erat & ipsepetrus : qđ ecce iã factũ est. Nunc fir¬
mitas cordis ad suscipiendã mortẽ ꝓ nomine dñi uera ipsõdonante
sumat᷑ non falsa nob̵ errantib: pͣsumat᷑. Nunc est ut uitȩ huiꝰ non
me tuam interitũ : qr resurgente dño uitȩ alterius prȩcessit exẽ¬

Expanded text:
negator, et amator praesumendo elatus, negando prostratus, flendo purgatus, confitendo probatus, patiendo coronatus. Hunc invenit exitum, ut pro ejus nomine perfecta dilectione moreretur, cum quo se moriturum perversa festinatione promiserat. Faciet ejus resurrectione firmatus, quod immature pollicebatur infirmus. Hoc enim oportebat, ut prius Christus pro Petri salute, deinde Petrus pro Christi praedicatione moreretur. Praeposterum fuit quod audere coeperat humana temeritas, cum istum disposuisset ordinem veritas. Animam suam positurum se pro Christo Petrus putabat, pro liberatore liberandus, cum Christus venisset animam suam posipro suis omnibus, in quibus erat et Petrus, quod ecce jam factum est. Nunc jam firmitas cordis ad suscipiendam mortem pro nomine Domini vera ipso donante sumatur, non falsa nobis errantibus praesumatur. Nunc est ut vitae hujus non metuamus interitum; quia resurgente Domino vitae alterius praecessit exem
Abbreviated transcription (Latin):
nse trans sigurauit ipses alua tor dicens: Pater si fieri potest transeat
amecalixiste: Iuiutiq moriuenerat. nechabebat mortis necessita¬
tẽ. sed uoluntatẽ . sotestate positurꝰ animã suã. & rurs potestate eã¬
umpturꝰ. Sed molestia quantacũq: sit mortis. deb&eã uincere ius
amoris quo a maturille quicũ sit uit a nr̃a etiã mortẽ uoluit ꝑferre
nub tãmultos sibi mr̃s fecit. quanto magis debentusq ad meotẽ ꝓ
ueritate certare . &usq: ad sangunẽ aduers peccatũ quib: oues ip

Expanded text:
se transfiguravit ipse Salvator, dicens, Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste : qui utique mori venerat, nec habebat mortis necessitatem, sed voluntatem, potestate positurus animam suam, et rursus eam potestate sumpturus. Sed molestia quantacumque sit mortis, debet eam vincere vis amoris, quo amatur ille qui cum sit vita nostra, etiam mortem voluit perferre ovibus tam multos sibi martyres fecit; quanto magis debent usque ad mortem pro veritate certare, et usque ad sanguinem adversus peccatum, quibus oves ip
Abbreviated transcription (Latin):
& post dies octo quando discipłs thomas iuidit & credidit & ho¬
die quando hoc depiscib fecit. sost quot aut̃ dies hoc fecerit.
dictũ non est . Namipso primodie. non se meluisus est sic̃ euuange¬
listarũ testimonia conlatade monstrant : sed si c̃dictũ est scđm
dies numerande s̃ manifestationes ut ista sit tertia Prima quip¬
pehabenda sit eademq: una ꝓpt̃ unũ diem. quotienscũq: se &
quib: cumq: die illo qͦre surrex̃ostendit : scđa. postdiesocto &
hȩc tertia & deinceps quotiens uoluit usq: addiem quad ragesimũ¬
quoa scendit incȩlũ quãuis non scripta sint omĩa. Cũergꝰ prandis¬
sent dic̃ symonipetro. Symonioħis diligis mneplus his : dicit ei :

Expanded text:
et post dies octo, quando discipulus Thomas vidit et credidit, et hoet post dies octo, quando discipulus Thomas vidit et credidit, et hodie quando hoc de piscibus fecit; post quot autem dies id fecerit, dictum non est: nam ipso primo die non semel visus est, sicut Evangelistarum omnium testimonia collata demonstrant: sed, sicut dictum est, secundum dies numerandae sunt manifestationes ejus, ut ista sit tertia; prima quippe habenda sit, eademque una propter unum diem, quotiescumque se et quibuscumque, die illo quo resurrexit, ostendit; secunda post dies octo, et haec tertia, et deinquo ascendit in coelum, quamvis non scripta sint omnia. Cum ergo prandisset, dicit Simoni Petro: Simon Joannis, diligis me plus his? etc. Hunc
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs ceperant : & de pane quẽ nihil hominꝰ eosuidisse narratũ est.
dictũ est afferte depiscib qͦs prendidistis nunc. Vt om̃s qui hanc
spemgerimꝰ. ꝑ illũ septenariũ numerũ discipłoꝵ ꝑquẽ potest hoc
loco nr̃a uniuersitas intelligi sigurata tanto sacramento nos
cõmunicare nossemꝰ & eidembeatitudini sotiari. hoc dñi pran¬
diũ est cũ discipłis suis ad qđ ioħs euuangłimsuũ cũ haber& de xp̃o
alia multaquȩ dicer&. magnaut existimo & rerũ magnarũ
contẽ platione conludit. hic enĩaecđa qualis in solis bonis futu¬
raest significat᷑ ꝑ capturãcentũ quinquagintatriũ pisciũ & eis
quihȩc credunt sperant. diligunt partitipatio tantebeatitu¬
dinis ꝑhoc prandiũ. hoc iã inquid tertio manifestat᷑ est iħis disci¬
płissuis cũ resurrexiss& amortius Iđ non adipsas demonstrati¬
ones sed ad diesreferre debemꝰ id est primodie qũuresurrex̃

Expanded text:
quos ceperant, et de pane quem nihilominus eos vidisse narratum est. quos ceperant, et de pane quem nihilominus eos vidisse narratum est. dictum est: Afferte de piscibus quos prendidistis nunc, ut omnes qui hanc spem gerimus, per illum septenarium numerum discipulorum, per quem potest hoc loco nostra universitas intelligi figurata, tanto sacramento nos communicare nossemus, et eidem beatitudini sociari. Hoc Domini prandium est cum discipulis suis, quo Joannes Evangelium suum, cum haberet de Christo alia multa quae diceret, magna, ut existimo, et rerum magnarum contemplatione concludit. Hic enim Ecclesia qualis in solis bonis futura est, significatur per capturam centum quinquaginta trium piscium et eis qui haec credunt, sperant, diligunt, participatio tantae beatitudinis per hoc prandium. Hoc jam tertio, inquit, manifestatus est Jesus discipulis suis, cum resurrexisset a mortuis. Quod non ad ipsas demonstrationes, sed ad dies referre debemus id est primo die, cum surrexit;
Abbreviated transcription (Latin):
debat dubitare qđ ipse ess&. Et uenit iħs & accepit panẽ &dat eis :¬
& piscẽ similit̃. Ecce dictũ est quid: &iã prander ent: deqͦ prandio aliqͥd
suaue acsalubre dicemꝰ & nos: si pascat &nos. Superius narratũ est
qđ istidiscipuli quando descender̃ int̃rã iuder̃ prunaspositas. & piscẽ
suꝑ positũ & panẽ. Vbi non ẽ intellegendũ &iã panẽ suꝑpositum
prunis fuissẽ : sedtantũ sub audiendũ uider̃ qđ uerbũ si repeta iꝰ eo¬
& piscẽ suꝑpositũ. uider̃ & panẽ. Iubente etiã dño adtuler̃ depiscib
quos ipsiceperant. Qđ eos fecisse. quamuis anarrante non est ex¬
pressũ : tamen dñm ussisse non tacitũ est. Aitenĩ. Afferte de
piscib:. quos prendidistis nunc. Et utiq iubente eo illos fecisse qͥs
credat : Hincergͦ fecit dñs prandiũ illis septẽ discipłissuis. de
pisce scilic& quẽ prunis suꝑpositũ uiderant. hnnc adiungens exillis

Expanded text:
debat dubitare quin ipse esset. Et venit Jesus, et accepit panem, et dedit eis, edebat dubitare quin ipse esset. Et venit Jesus, et accepit panem, et dedit eis, et piscem similiter. Ecce dictum est etiam quid pranderent: de quo prandio aliquid suave ac salubre dicemus et nos, si pascat et nos. Superius narratum est quod isti discipuli, quando descenderunt in terram, viderunt prunas positas, et piscem superpositum, et panem. Ubi non est intelligendum etiaprunis, sed tantum subaudiendum, viderunt. Quod verbum si repetamus eoet piscem superpositum, viderunt et panem. Jubente etiam Domino attulerunt et de piscibus quos ipsi ceperant: quod eos fecisse quamvis a narrante non sit expressum, tamen Dominum jussisse non tacitum est. Ait enim: Afferte de piscibus quas apprehendistis nunc. Et utique jubente illo, eos non fecisse quis credat? Hinc ergo fecit prandium Dominus illis septem discipulis suis: de pisce scilicet, quam prunis superpositum viderant, huic adjungens ex illis
Abbreviated transcription (Latin):
beati ioħis euuangeliũ terminat᷑. Inqͦiã ꝑtractauimꝰ ut ualiumꝰ par¬
tẽ priorẽ usq: ad eũ locũ ubi n arratũ ẽ. captos fuisse pisces. centum
quinquaginta tres ad iscipulis quib: sede monstrauit . Fit cũ magni
essent retia non srupta. De inde quae sequunt᷑ considerandas &
quantũ aduiuat dñs sic̃ respostulanda uidebit᷑ disserenda ꝑacta¬
quippe illa piscacione : dicit eis iħs. Venite prande te : & nemo au¬
debat discũbentiũ in terrogare eũ tuquis es. scientesqrd ñs est. Sier¬
gosciebant quidopuserat ut int̃rogarent : siaut ẽ opꝰnonerat . qua
re dictũ est non audebant quasi opusessec sed timore aliqͦ non aude¬
rent : sensus ergo hic ẽ : tanta erat euidentia ueritatis qua iħs illis
discipulis apparebat : ut eoꝵ non solũ negare. sed nec dubitare quidẽ
ullus auder &. Im̃si quisquã dubitarẽ deber& utiq: interrogar&. Sic er¬
godictũ est nemͦ audebat int̃rogare tuquises : ac sidiceret᷑ nemꝰ au

Expanded text:
toli Evangelium terminatur: in quo jam pertractavimus, ut valuimus, partem priorem, usque ad eum locum ubi narratum est captos fuisse pisces centum quinquaginta tres a discipulis quibus se demonstravit, et cum magni essent, retia non esse disrupta. Deinde quae sequuntur consideranda sunt, et quantum adjuvat Dominus, sicut res postulare videbitur, disserendaquippe illa piscatione, dixit eis Jesus: Venite, prandete. Et nemo audebat discumbentium interrogare eum, Tu quis es? scientes quia Dominus est. Si ergo sciebant, quid opure dictum est, non audebant; quasi opus esset, sed timore aliquo non auderent? Sensus ergo hic est: tanta erat evidentia veritatis, qua Jesus illis discipulis apparebat, ut eorum non solum negare, sed nec dubitare quidem ullus auderet; quoniam si quisquam dubitaret, utique interrogare deberet. Sic ergo dictum est, Nemo a