comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qđ corrumpitur aggrauat animam. Quis gͦ
absorbeantur om̃s cupiditates male: Ut intelli¬
gas inte penam tuam: Inte exte ipso. ẽ. flagellũ
tuum: fit rixa tua tecum. Sic uindicatur in
rebellem aduersus dm: ut ipse sibi sit bellum.
qui pacem noluit habere cum deo.S tene mẽ¬
bra tua: aduersus concupiscentias tuas malas
Surrexit ira: tene tu manũ. comunctus dõ. Po¬
tuit surgere. s ñinueniat arma. Apud iram
tuam impetus ẽ: aputd te arma sint. Sit im¬
petus mermis: et discit iam non surgere qui
frustra surrexit. hoc autem dico kmĩ: ne for¬
te quia diximus carne autem legi peccati.
putetis consentiendum eẽ. desideriĩs ur̃is car¬
nalib. Et si non possunt mͦ nͥ eẽ. desideria car¬
nalia: non ẽ. illis consentiendum: Ppterea ñ
dixit apłs. non sit peccatum in ur̃o mortali
corꝑe. Nouit enim qͥa quandiu mortale est:
ẽ ibi peccatũ. S quid ait: Non ergo regnet

Expanded text:
quod corrumpitur, aggravat animam . Quis ergo quod corrumpitur, aggravat animam . Quis ergo absorbeantur omnes cupiditates malae? Ut intelligas in te poenam tuam: in te ex teipso est flagellum tuum; sit rixa tua tecum. Sic vindicatur in rebellem adversus Deum, ut ipse sibi sit bellum, qui pacem noluit habere cum Deo. Sed tene membra tua adversus concupiscentias tuas malas. Surrexit ira; tene tu manum conjunctus Deo. Potuit surgere, sed non invenit arma. Apud iram tuam impetus est; apud te arma sunt: sit impetus inermis, et discit jam non surgere qui frustra surrexit. 5. Hoc autem dico, charissimi, ne forte quia diximus, Carne autem legi peccati, putetis consentiendum esse desideriis vestris carnalibus. Etsi non possunt modo nisi esse desideria carnalia, non est illis consentiendum. Propterea non dixit Apostolus. Non sit peccatum in vestro mortali corpore; novit enim quia quamdiu mortale est, est ibi peccatum: sed quid ait? Non ergo regnet
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus te ipsum: Quomͦ aduersus te ipsũ:
Aduersus consuetudinem tuã malam: aduer¬
sus uetustatẽ uitȩ tue malȩ: quȩ trahit te ad
solitam. et refrenat adnoua. Indicitur enim
tͥ quedã noua uita: ec tu uetus es. N ouitatis
gaudio suspenderis: uetustatis onere pregra¬
uaris: Incipit tibi eẽ. bellum aduersus te:
sed exqua parte displices. iungeris deo . Ex qua
parte iam comungeris dõ.ydoneus eris adiun¬
cendum te: quia ille tecum ẽ. qui omnia su¬
perat. Attende quid dicit apłs. Mente seriuio
legi dĩ: earne autem legi peccati. Unde mente:
Quia displicet tibi.iuta tua mala. Unde carne:
Quia non desunt suggestiones et delectatio¬
nes malȩ. S exeo qd mente iungeris dõ: uin¬
cis qđ inte iuilt non sequi. Precessisti enim ex
parte: et exparte tardaris.Trahe te ipsum adu
lum quite sursum tollit. Pondere quodam ue¬
tustatis grauaris: clama et dic. Infelir ego ho¬
mo: quis me liberabit decorꝑe mortis huiuse
Quis me liberabit abeo quo grauor: Corpꝰ enĩ

Expanded text:
Quomodo adversus teipsum? Adversus tuam consuetudinem malam, adversus vetustatem vitae tuae malae, quae trahit te ad solitam, et refrenat a nova. Indicitur enim tibi quaedam nova vita, et tu vetus es: novitatis gaudio suspenderis, vetustatis onere praegravaris; incipit tibi esse bellum adversus te. Sed ex qua parte tibi displices, jungeris Deo; et ex qua parte jam jungeris Deo, idoneus eris ad vincendum te, quia ille tecum est qui omnia superat. Attende quid dicit Apostolus: Mente servio legi Dei; carne autem legi peccati. Unde mente? Quia displicet tibi vita tua mala. Unde carne? Quia non desunt suggestiones et delectationes malae; sed ex eo quod mente jungeris Deo, vincis quod in te non vult sequi. Praecessisti enim ex parte, et ex parte tardaris: trahe teipsum ad illum qui te sursum tollit. Pondere quodam vetustatis deprimeris; clama et dic: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? quis me liberabit ab eo quo gravor? corpus enim
Abbreviated transcription (Latin):
ipse et pater unum sunt. Tanto inquit tem¬
pore uobiscum sum et non uidistis me: Thy¬
lippe: qui me uidet. uidet et patrem. Quis qͥs
ergo psalim huius animam sentire unitari. de¬
nere uult: omnia desideria carnalia dransiliat:
scłiq huius pompam et illecebram calcet: ncħq:
sibi aliud ꝓponat ubi consistat: nisi ex quo sc̃
omnia: In quib omnib etiam ipse laborat:
donec adfinem ꝑueniant. Quid nob̃ ergo indi¬
Ecat istȩ transiliens:

Expanded text:
ipse et Pater unum sunt: Tanto, inquit, temipse et Pater unum sunt: Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non vidistis me? Philippe, qui me videt, videt et Patrem . Quisquis ergo psalmi hujus animum sentire, imitari, tenere vult, omnia desideria carnalia transiliat, saeculique hujus pompam et illecebram calcet, nihilque sibi aliud proponat ubi consistat, nisi ex quo sunt omnia: in quibus omnibus etiam ipse laborat donec ad finem perveniat. Quid nobis ergo indicat iste transiliens
Abbreviated transcription (Latin):
Loquitur ergo hic congregatio transiliens: ut ꝑ¬
transilienda. ut adillum finem ꝑuenire possi¬
mus. ubi iam qđ transiliamus non habemus:
textus psalmi ipse demonstrat. Et enim tam¬
diu transilire debemus quicquid nobis impe¬
dit. quicquid irretit. quicquid uisco quodã illi¬
gat et onere aggrauat uolatum nr̃m: donee
ꝑueniamus ad id qdđ sufficit. ultra qđ nichil ẽ.
infra qđ sunt omnia et ex quo sunt omnia
Patrem quippe ipsum uolebat phylippus in¬
tueri: et dicebat dño iħ̃u xp̃o: ostende nobis
patrem et sufficit nob̾: tanquam tandiu tͣns¬
iliendum illi eẽt. quicquid aliud eẽt: donec ꝑ¬
ueniret ad patrẽ ubi iam securus adsisteret: &¬
quid ei ultra requirendum eẽt. non haberet
Hoc ẽ. enĩ sufficit. Uerum ille qui uerissimȩ di¬
rerat. ego et pater unum sumus. admonuit
phylippum. docuitq omnem hominem qui
xp̃m intelligeret etiam in eo habere finem: qͥa

Expanded text:
Loquitur hic ergo congregatio transiliens, ut pLoquitur hic ergo congregatio transiliens, ut pt itaque transilienda, ut ad illum finem pervenire possimus, ubi jam quod transiliamus non habebimus, Psalmi textus ipse demonstrat. Etenim tamdiu transilire debemus quidquid nos impedit, quidquid irretit, quidquid visco quodam illigat, et onere aggravat volatum nostrum, donec perveniamus ad id quod sufficit, ultra quod nihil est, infra quod sunt omnia, et ex quo sunt omnia. Patrem quippe ipsum volebat Philippus intueri, et dicebat Domino Jesu Christo, Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis; tanquam tamdiu illi transiliendum esset quidquid aliud esset, donec perveniret ad Patrem, ubi jam securus assisteret, et quid ei ultra requirendum esset non haberet: hoc est enim, Sufficit. Verum ille qui verissime dixerat, Ego et Pater unum sumus , admonuit Philippum, docuitque omnem hominem qui Christum intelligeret, etiam in eo habere finem, quia
Abbreviated transcription (Latin):
quasi aerem uerberans: s castigo corpꝰ meũ.
et inseruitutem redigo: ne forte eum aliis
predicauerim. ipse reꝓbus efficiar. Ergo fr̃s mei
estote ineircuitu eius: ut ꝑquemcunq uob ue¬
ritas sonuerit non illam imputetis ei ꝑquem
sonat: sed de medio sit omnib: quia equalit̃
ad ẽ. omnib. Et estote humiles. ne uob̃ et uos
ipsi usurpetis si qͥd forte boni illius dono indel¬
lexeritis: quia et nos qđ melius intellexerimꝰ.
ur̃m ẽ et quod uos melius intellexeritis nr̃m ẽ:
ut incircuitu eius simus. et humiles simus.
Acq ita ꝑdentes sp̃m nr̃m offeremus munera
terribili. suꝑ om̃s reges terre: id÷ suꝑ om̃s re¬
gentes carnem suam. s subiectos creatori suo:
bitur. Infinem ꝓydithun:
psalmus ipsi asaph. Infinẽ
quid sit: nostis. finis enim
legis xp̃c: adiusticiã om̃i
credenti: Idithun: interpre¬
tatur transiliens eos Asaph.
interpretatur congregatio.

Expanded text:
quasi aerem verberans; sed castigo corpus meum, quasi aerem verberans; sed castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar . Ergo, fratres mei, estote in circuitu ejus, ut per quemcumque vobis veritas sonuerit, non illam imputetis illi per quem sonat; sed de medio sit omnibus, quia aequaliter adest omnibus. Et estote humiles, ne vobis et vos ipsi usurpetis, si quid forte boni illius intellexeritis: quia et nos quod melius intellexerimus, vestrum est, et quod vos melius intellexeritis, nostrum est, ut in circuitu ejus simus, et humiles simus. Atque ita perdentes spiritum nostrum, offeremus munera terribili super omnes reges terrae, id est super omnes regentes carnem suam, sed subjectos Creatori suo. bitur: In finem, pro Idithun, Psalmus ipsi Asaph. In finem quid sit, nostis: Finis enim Legis Christus ad justitiam omni credenti . Idithun interpretatur Transiliens eos; Asaph interpretatur Congregatio.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m suum habet: Bonum ẽ illi ut ꝑdat sp̃m
suum: et habeat spm̃ dĩ: Adhuc inter prin¬
cipes suꝑbit: bonum ẽ illi ut redeat adpul¬
uerem suum et dicat: memento dñe. qͥa pul¬
uis sumus. Si enim te confessus fueris pul¬
uerem: ds̃ de puluere facit hominem. Om̃s
qui meireuitu eius sunt: offerent munera
Om̃s humiles confitentur ei: et adorant eum.
Terribili offerent munera Unde terribili: Ex¬
ultate cum tremore et ei qui aufert spm̃
principum: id÷ tollit audatiam suꝑboꝵ.
Terribili apud reges terrȩ. Terribiles sunt regeᷤᷤ
derie: sed ille suꝑ om̃s qui terret reges terre.
Esto rex terrȩ: ecert tibi terribilis ds̃. Quomo¬
do inquies ero rex derrȩ: Rege terram: et eris
rex terre: Noli ergo aiuditate imꝑandi poncre
tibi ante ocłos ꝓuincias latissimas: qua tua
regna diffundas. Terram quam portas rege.
Audi apłm regentem terram: Non sic puglłor

Expanded text:
spiritum suum habet: bonum est illi ut perdat spiritum spiritum suum habet: bonum est illi ut perdat spiritum suum, et habeat Spiritum Dei: adhuc inter principes superbit; bonum est ut redeat ad pulverem suum, et dicat, Memento, Domine, quia pulvis sumus . Si enim te confessus fueris pulverem, Deus de pulvere facit hominem. Omnes qui in circuitu ejus sunt, offerunt munera: omnes humiles confitentur ei, et adorant eum. Terribili offerunt munera. Unde terribili? Exsultate cum tremore , et ei qui aufert spiritum principum: id est, tollit audaciam superborum. Terribili apud reges terrae. Terribiles sunt reges terrae; sed ille super omnes, qui terret reges terrae. Esto rex terrae, et erit tibi terribilis Deus. Quomodo, inquies, ero rex terrae? Rege terram, et eris rex terrae. Noli ergo aviditate imperandi ponere tibi ante oculos provincias latissimas, qua tua regna diffundas; terram quam portas rege. Audi Apostolum regentem terram: Non sic pugillor,
Abbreviated transcription (Latin):
am cum scriptum sit. seruite dño intimore. &
exultate ei cum tremore. Ergo offerunt mu¬
nera: qui incircuitu eius sunt. Ipsi enim hu¬
miles sunt: qui cominunem norunt ec̃ uerita
suꝑbi sp̃s sunt. Illi ergo non sunt sp̃s eius: qͥa
et si aliquid nõuerunt. suum eẽ uolunt non
publicum. S: ille qui commendat se tanquã¬
equalem omnib qui se inmedio ponit. ut
om̃s capiant quantũ possunt. quicquid pos¬
sunt. non decuiusquã hominis dono.s: de dĩ
et ideo de suo. quia ipsi facti sunt eius: ergo
illi om̃s humiles sint necesse ẽ. ꝑdiderunt
spm suum: et sp̃m dĩ habent. Aquo ꝑdide¬
runt sp̃m suũ: Abillo qui aufert sp̃m̃ prin¬
cipum. Quando quidẽ dicitur ei malio loco:
auferes spm eoꝵ et deficient: et inpuluerẽ
suum conuertentuꝵ Emitte sp̃m tuum et
creabuntur: et innouabis faciem terrȩ. Nescio
quis intellexit aliquid. suum uult ẽẽ: adhuc

Expanded text:
am; cum scriptum sit: Servite Domino in timore, et am; cum scriptum sit: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . Ergo offerent munera qui in circuitu ejus sunt: ipsi enim humiles sunt, qui communem norunt esse omnibusuperbi sunt spiritus. Illi ergo non sunt spiritus ejus; quia et si aliquid noverunt, suum volunt esse, non publicum: sed ille qui commendat se tanquam aequalem omnibus, qui se in medio ponit, ut omnes capiant quantum possunt, quidquid possunt; non de cujusquam hominis, sed de Dei, et ideo de suo, quia ipsi facti sunt ejus. Ergo illi omnes humiles sint necesse est: perdiderunt spiritum suum, et Spiritum Dei habent. A quo perdiderunt spiritum suum? Ab illo qui aufert spiritum principum; quandoquidem dicitur ei in alio loco: Auferes spiritum eorum, et deficient, et in pulverem suum convertentur. Emittes Spiritum tuum, et creabuntur, et innovabis faciem terrae . Nescio quis intellexit aliquid; suum vult esse, adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
medio dicitur: Ut tantum distet abomnib:
ec tantum ꝓpinquet omnib. Qđ non ẽ. in
medio: quasi priuatum fit. Qd̃ publicum ẽ.
inmedio ponitur: ut om̃s qui ueniunt. ꝑci¬
piant. illuminentur. Nemo dicat meum est.
ne inparte sua uelit facere qd commune est
omnib. Quid. ẽ ergo om̃s qui incircuitu er
sunt offerunt munera: Om̃s qui intelligt̃
communẽ ẽẽ omnib ueritatem. et non illam
faciunt quasi suam suꝑbiendo de illa: ipsi of¬
ferunt munera: quia humilitatem habent.
Qui autem quasi suũ faciunt qđ omnib com¬
mune ẽ: tanquam inmedio positum ad par¬
dem seducere conantur: Non offerent hii mu
circuitu eius sunt: Ideo enim timebunt: et cũ
dimore laudabunt: quia ideo incireuitu eius
sunt. ut om̃s assequantur eum: et publicȩ om¬
nib influant. et publicȩ illuminet: hoc ẽ. con¬
tremiscere: Tu cum feceris eum tibi quasi pro¬
prium et non communem: extolleris insuꝑbi¬

Expanded text:
medio dicitur? Ut tantum distet ab omnibus, medio dicitur? Ut tantum distet ab omnibus, et tantum propinquet omnibus. Quod non est in medio, quasi privatum fit. Quod publicum est, in medio ponitur, ut omnes qui veniunt, percipiant, illuminentur. Nemo dicat, Meum est; ne in parte sua velit facere quod in medio est omnibus. Quid est ergo, Omnes qui in circuitu ejus sunt, offerent munera? Omnes qui intelligunt communem esse omnibus veritatem, et non illam faciunt quasi suam superbiendo de illa, ipsi offerent munera; quia humilitatem habent: qui autem quasi suum faciunt quod omnibus commune est, tanquam in medio positum, ad partem seducere conantur, non offerent hi munecircuitu ejus sunt. Ideo enim timebunt, et cum tremore laudabunt, quia ideo in circuitu ejus sunt, ut omnes assequantur eum, et publice omnibus confluat, et publice illuminet: hoc est, contremiscere. Tu cum feceris tibi eum quasi projam non communem, extolleris in superbi
Abbreviated transcription (Latin):
uimus quia ascendit incȩlum. Qui sunt
incircuitu eius: Angeli. Ergo nos non offeri¬
mus munera: quia om̃s qui incireuitu eius
sunt dixit offerre munera: Si sepultus dñis
ñr hic esset interra et iaceret corpus ipsius. qͦ¬
modo alieuius martyris uel apłi: attenderẽ
eos qui incircuitu eius essent. quecunq uł gen¬
tes essent. eirca ipsum locũ undiq uel con¬
uenientes adipsam sepulturã cum muneri¬
bus: Nunc autem ascendit: sursum ẽ. Quid
ẽ hoc om̃s qui incireuitu eius sunt offerent
munera: Hoc interim qđ ds̃ admonet dicã
uob̾: quid exhis uerbis michi inspirare ipse¬
dignatus sit. Si melius aliquid postea uisũ
fuerit. et hoc ur̃m ẽ: quia communis ẽ. om̃i¬
bus ueritas. N on ẽ nec mea. nec tua: non ẽ.
illius. aut illius: omnib communis ẽ. Et for¬
tasse ideo media ẽ: ut incircuitu eius sint
om̃s qui diligunt ueritatem. Quicquid enĩ
omnib commune ẽ: inmedio ẽ. Quare in

Expanded text:
vimus quia ascendit in coelum. Qui sunt vimus quia ascendit in coelum. Qui sunt in circuitu ejus? Angeli. Ergo nos non offerimus munera, quia Omnes qui in circuitu ejus sunt, dixit, offerent munera. Si sepultus Dominus noster hic esset in terra, et jaceret corpus ipsius, quomodo alicujus martyris vel apostoli, attenderemus eos qui in circuitu ejus essent, quaecumque vel gentes essent circa ipsum locum undique, vel convenientes ad illam sepulturam cum muneribus: nunc autem ascendit; sursum est. Quid est hoc, Omnes qui in circuitu ejus sunt, offerent munera? Hoc interim quod Deus admonet dicam vobis, quid ex his verbis mihi ipse inspirare dignatus sit: si melius aliquid postea visum fuerit, et hoc vestrum est quia communis est omnibus veritas. Non est nec mea, nec tua; non est illius, aut illius: omnibus communis est. Et fortasse ideo media est, ut in circuitu ejus sint omnes qui diligunt veritatem. Quidquid enim omnibus commune est, in medio est. Quare in
Abbreviated transcription (Latin):
psalmus: attende. Non dixit nolite uouere:
sed uouete etreddite. Quia audisti reddite:
non uis uouere: Ergo uouere uolebas & non
reddere: Immo utrumq fac. Ynum sit exꝑ
fessione tua: aliud exadiutorio dei ꝑficietur.
Aspice eum qui te ducit: et non respicies retro
unde te educit. Qui de ducit ante te ambu¬
lat: unde te edurit post ce ẽ. Ama ducentẽ:
et non dte dampnat retro resꝑicientem. Uouete
et reddite domino dõ nr̃o. Om̃s qui incra¬
cuitu eius sunt offerent munera. Qui sunt
incireuitu eius: ubi ẽ. enim istȩ: ut dicat om̃s
qui in circuitu eius sunt: Si dm̃ patrem co¬
gites: ubi non ẽ. qui ubiq presens ẽ: Si filiũ
cogites scđm formam diuinitatis: et ipse cũ
patre ubiq ẽ: quia ipse ẽ sapientia dĩ de¬
qua dictum ẽ attingit autẽ ubiq ꝓpter su¬
am mundiciã. Si autem filiũ sic intelligas
scđm quod assumpsit carnem. et uisus est
inter homines. et erucifixus ẽ. & resurrexit: no¬

Expanded text:
Psalmus, attende. Non dixit, Nolite vovere; Psalmus, attende. Non dixit, Nolite vovere; sed, Vovete, et reddite. Quia audisti, reddite, non vis vovere? Ergo vovere volebas, et non reddere? Imo utrumque fac. Unum sit ex professione tua; aliud ex adjutorio Dei perficietur. Aspice eum qui te ducit, et non respicies retro, unde te educit. Qui te ducit, ante te ambulat; unde te educit, post te est. Ama ducentem, et non te damnat retro respicientem. Vovete, et reddite Domino Deo nostro. 17. Omnes qui in circuitu ejus sunt, offerent munera. Qui sunt in circuitu ejus? Ubi enim est iste, ut dicat, Omnes qui in circuitu ejus sunt? Si Deum Patrem cogites, ubi non est qui ubique praesens est? Si Filium cogites secundum formam divinitatis, et ipse cum Patre ubiqqua dictum est: Attingit autem ubique propter suam munditiam . Si autem Filium sic intelligas, secundum quod assumpsit carnem, et visus est inter homines, et crucifixus est, et resurrexit, no
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ. qđ dixi: Quid si nullius cetigent corpus:
sed si forte ebnosa sit suꝑba sit. litigiosa sit. lin¬
guosa sit: Hec omnia dampnat ds̃: Si ante¬
quam uouisset nupsisset: ñ dampnaret᷑. Flegit
aliquid melius. Suꝑauit qđ ei licebat: suꝑbit
ꝙ illicita tanta commitcit. hec dico: nubere
licet ante quam uoueat: suꝑbire nunquam
licet. O tu uirgo dĩ. nubere. noluisti qđ licet:
extolus te qd non licet: Melior uirgo humił.
quam maritata humilis: sed melior marita¬
ta humilis quam uirgo suꝑba. Quȩ autem
respexit adnuptias. non quia uoliit nubere
cdampnatur. sed quia iam ante recesserat: &
fit uror loth respiciendo retrorsum: Nonsitis
pigri qui potestis.quib aspirat ds̃ appreben¬
dere gradus meliores: quia non ista ideo lo¬
quimur: ut non uoueatis: sed ut uoueatis.
et reddatis: Iouete & redaite dño dõ ur̃o. Iã
quia ista tractauimus forte uolebas uouere:
et modo non uis uouere. S: quid tibi dixit

Expanded text:
Quid est quod dixi? Quid si nullus tetigerit corpus, Quid est quod dixi? Quid si nullus tetigerit corpus, sed si forte ebriosa sit, superba sit, litigiosa sit, linguosa sit? Haec omnia damnat Deus. Si antequam vovisset nupsisset, non damnaretur: elegit aliquid melius, superavit quod ei licebat; superbit, et illicita tanta committit. Hoc dico: Nubere licet antequam voveat; superbire nunquam licet. O tu virgo Dei, nubere noluisti, quod licet; extollis te, quod non licet. Melior virgo humilis, quam maritata humilis; sed melior maritata humilis, quam virgo superba. Quae autem respexit ad nuptias, non quia voluit nubere damnatur; sed quia jam antecesserat, et fit uxor Lot respiciendo retrorsum. Non sitis pigri qui potestis, quibus aspirat Deus apprehendere gradus meliores, quia non ista ideo loquimur, ut non voveatis, sed ut voveatis, et reddatis: Vovete, et reddite Domino Deo nostro. Jam quia ista tractavimus, forte volebas vovere, et modo non vis vovere. Sed quid tibi dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
retro respiciant: ñ malum eremplum dan¬
tes ipsi respiciant:et alios condiant. Nam et
modo dicimus illud quibdã frĩb nr̃ĩs: quo ᷤ
forte uiderimus uelut infirmari in ipso ꝓpo¬
sito bono. Et talis uis esse qualis ille: Obici¬
mus illis quosdã: qui retro respexerunt. Illi fa¬
tui sunt inse: s: alios condiunt quando cõ¬
memorantur: ut illoꝵ exemplum timentes
isti. retro ñ respiciant. Youete et reddite dño
do nr̃o: quia illa uror loth ad om̃s ꝑtinet.
Maritata mulier uoluit facere adulterium:
deloco suo quo ꝑuenerat retro respexit. ui¬
dua quȩ iam sic ꝑmanere uouerat. uoluit
nubere. hoc uoluit qđ lieuit ei quȩ nupsit.
sed illi non licuit quia de loco suo retro resperit.
Uirgo ẽ castimonialis iam dicata dõ: habebat̃
ec cȩtera que uere ornant ipsã uirginitatem:
et sine quib ipsa uirginitas turpis ẽ. Quid si
ehsim sit corpore integra: et mente corrupta:

Expanded text:
retro respiciant, ne malum exemplum danretro respiciant, ne malum exemplum dantes, ipsi remaneant, et alios condiant. Nam et modo dicimus illud quibusdam fratribus nostris, quos forte viderimus velut infirmari in proposito bono: Et talis vis esse, qualis ille? Objicimus illis quosdam qui retro respexerunt. Illi fatui sunt in se, sed alios condiunt, quando commemorantur, ut illorum exemplum timentes isti retro non respiciant. Vovete, et reddite Domino Deo nostro, quia illa uxor Lot ad omnes pertinet. Maritata mulier voluit facere adulterium; de loco suo quo pervenerat retro respexit. Vidua quae jam sic permanere voverat, voluit nubere, hoc voluit quod licuit ei quae nupsit; sed illi non licuit, quia de loco suo retro respexit. Virgo est castimonialis, jam dicata Deo; habebat et caetera, quae vere ornant ipsam virginitatem, et sine quibus illa virginitas turpis est. Quid si enim sit corpore integra, et mente corrupta?
Abbreviated transcription (Latin):
Sed tamen ait quodam loco: Beatior autem
erit. si sic ꝑmanserit scđm meum consilium:
Ostendit beatiorem si sic ꝑmanserit: ñ tamen
damnandam. si nubere uoluerit. Quid au¬
tem ait dequibusdam que uouerunt et non
reddiderunt: Habentes inquit damnationẽ:
qđ primam fidem irritam fecerunt. Quid. ẽ
primam fidem uritam fecerunt : Nouerunt.
et non reddiderunt. Nemo ergo positus in mo¬
nasterio dicat recedo demonasterio: Neq enĩ
soli qui sunt inmonasterio ꝑuenturi sunt
adregnum cęloꝵ: sed et illi qui ibi non sun
ad deum ꝑtinent. Respondetur ei. Sed illi
non uouerunt: tu uousti: tu retro respe¬
xisti:. De die iudicii cũ dñs minaretur quid
ait: Mementote uroris loth. Omnib dix̃.
Quid enim fecit uror loth: Liberata ẽ. aso¬
domis: et inuia posita retrorsum respexit.
Ubi respexit: ibi remansit. Facta ẽ autem sta¬
tua salis: ut illius contemplatione condian¬
tur homines: cor habeant: ñ sint fatui: ñ

Expanded text:
sed tamen ait quodam loco: Beatior autem sed tamen ait quodam loco: Beatior autem erit, si sic permanserit secundum meum consilium . Ostendit beatiorem, si sic permanserit; non tamen damnandam, si nubere voluerit. Quid autem ait de quibusdam quae voverunt, et non reddiderunt? Habentes, inquit, damnationem, quia primam fidem irritam fecerunt . Quid est, primam fidem irritam fecerunt? Voverunt, et non reddiderunt. Nemo ergo positus in monasterio frater dicat: Recedo de monasterio, neque enim soli qui sunt in monasterio perventuri sunt ad regnum coelorum, et illi qui ibi non sunt ad Deum non pertinent. Respondetur ei: Sed illi non voverunt; tu vovisti, tu retro respexisti. De die judicii cum Dominus minaretur, quid ait? Mementote uxoris Lot . Omnibus dixit. Quid enim fecit uxor Lot? Liberata est a Sodomis, et in via posita retrorsum respexit: ubi respexit, ibi remansit. Facta est autem statua salis , ut illius contemplatione condiantur homines; cor habeant, non sint fatui, non
Abbreviated transcription (Latin):
Alii autem uouent et si exꝑti tale conugium
nichil ultra tale pati. nichil. tale concupiscẽ.
aut sustinere: et ipsi uouerunt aliquid maius
quam illi. Alii uirginitatem suã abineunte
ȩtate uouent. ut nichil tale ut exꝑiantur. qͣle
illi exꝑti sunt et reliquerunt: et isti uouerunt
plurimum: Alii uouent domum suam esse
hospitalem. omnib scĩs aduenientib: magnũ
uotum uouent. Alius uouet relinquere omĩa
sua distribuenda pauꝑib & ire incommunẽ
uitam. insocietatem scõꝵs: magnum uotum
uouere uoluerit uoueat: illud attendat. ut
qđ uouent reddat. Vnusquisq de eo qđ uouet. si
respicit retrorsum: malum ẽ. Nescio quȩ casti¬
monialis nubere uoluit. Quid uoluit: Qđ
et uirgo quȩlibet. Quid uoluit: Qđ et mat̃
ipsius. Aliquid male uoluit: Male plane.
Quare: Quia iam uouerat dño do suo. Quid
enim dixit detalib apl̃s paulus: cum dicat
uiduas adolescentulas nubere quib uellent:

Expanded text:
Alii etiam vovent, etsi experti tale conjugium, Alii etiam vovent, etsi experti tale conjugium, ultra nihil tale pati, nihil tale concupiscere aut sustinere: et ipsi voverunt aliquid majus quam illi. Alii virginitatem ipsam ab ineunte aetate vovent, ut nihil tale vel experiantur, quale illi experti reliquerunt: et isti voverunt plurimum. Alii vovent domum suam esse hospitalem omnibus sanctis advenientibus: magnum votum vovent. Alius vovet relinquere omnia sua distribuenda pauperibus, et ire in communem vitam, in societatem sanctorum: magnum votum overe voluerit voveat: illud attendat, ut od voverit reddat. Unusquisque Deo quod vovet, si respicit retrorsum, malum est. Nescio quae castimonialis nubere voluit: quid voluit? Quod et virgo quaelibet. Quid voluit? Quod et mater ipsius. Aliquid mali voluit? Mali plane. Quare? Quia jam voverat Domino Deo suo. Quid enim dixit de talibus apostolus Paulus? Cum dicat viduas adolescentulas nubere si velint ,
Abbreviated transcription (Latin):
reddat. Non sitis pigri aduouendũ. ñ eñi uiribꝰ
ur̃is implebitis. Deficietis si deuob̃ p̃sumitis:
si autem de illo cui uouetis: uouete securi: red¬
dedis: Youete et reddite dño do ũro: om̃s com¬
muniter. Quid debemus uouere: Credere in
illum: sperare ab illo uitam ȩteram: bene
uiuere scđm humanum modum. Est quidã
modus communis omnib fuitum ñ facere.¬
cipitur. Adulterium ñ facere. omnib precipit᷑.
Non amare uinolentiam qua ingurgitatur an¬
ma. et corrumpit inse templum dĩ. omnib
equaliter precipitur. Non suꝑbire: omnib ȩq̃¬
liter p̃cipitur. Non occidere hominẽ: ñ odis
se fiẽm: non aduersus aliquem tenere ꝑnitiẽ:
omnib incominune precipitur. Hoc totũ om̃s
uouere debemus. Sunt etiam uota ꝓpria sin¬
głoꝵ. Alius uouet deo castitatem coniugalẽ:
ut preter urorem suã non nouerit aliã: sic et fe¬
mina ut preter uirum suum ñ nouerit alium.

Expanded text:
reddat. Non sitis pigri ad vovendum; non enim viribus reddat. Non sitis pigri ad vovendum; non enim viribus vestris implebitis. Deficietis, si de vobis praesumitis; si autem de illo cui vovetis, vovete, securi reddetis. Vovete, et reddite Domino Deo nostro. Omnes communiter quid debemus vovere? Credere in illum, sperare ab illo vitam aeternam, bene vivere secundum communem modum. Est enim quidam modus communis omnibus. Furtum non facere, praecipitur: adulterium non facere, omnibus praecipitur: non amare vinolentiam, qua ingurgitatur anima, et corrumpit in se templum Dei, omnibus aequaliter praecipitur: non superbire, omnibus aequaliter praecipitur: non hominem occidere, non odi se fratrem, non adversus aliquem tenere perniciem, omnibus in commune praecipitur. Hoc totum omnes vovere debemus. Sunt etiam vota propria singulorum: alius vovet Deo castitatem conjugalem, ut praeter uxorem suam non noverit aliam; sic et femina, ut praeter virum suum non noverit alium.
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ erant reliquiȩ cogitationis: Quando art
et peccatũ meum contra me ẽ. semꝑ. Quȩ fu¬
it gͦ prima cogitatio: Ut recederet apeccato.
Ei si iam recessit apeccato: quomodo peccatũ
illius ante illum ẽ semꝑ: Sic. quia cogitatio
meminerit quid fuit: sint in illo reliquiȩ co¬
gitationis: Tunc enim portat alium sanat¬
dũ: si se meminerit eẽ. sanatum. Ergo unus¬
quisq recordetur quis fuit. et utrum iam ñ sit
et tunc subueniet ei. qui adhuc ẽ qd iue iam
non c̃. Si autem iam iactͥat se quasi de men¬
tis suis. et repellit tanquam indignos pecca¬
tores. et sine miscdia seuit: equum ascendit:
uideat ne dormiat: Pormitauerunt enim:
qui ascenderunt equos. Iam tunc dimisit equũ.
humiliauit se: ñ iterum ascendat equum: id:
non se rursus erigat insuꝑbiam: Unde ulis hoc
fit: Si reliquiȩ cogitationis sollempnia cele¬
qđ potest uoueat: et reddat. Non uoueatis et
non reddatis: sed quisqͥs qđ potest uoueat &

Expanded text:
Quae erant reliquiae cogitationis? Quando ait: Quae erant reliquiae cogitationis? Quando ait: Et peccatum meum ante me est semper . Quae fuit ergo prima cogitatio? Ut recederet a peccato. Et si jam recessit a peccato, quomodo peccatum illius ante illum est semper, nisi quia cogitatio meminerit quid fuit; sint in illo reliquiae cogitationis. Tunc enim portat alium sanandum, si se meminerit esse sanatum. Ergo unusquisque recordetur quid fuit, et utrum jam non sit; et tunc subveniet ei qui adhuc est quod ille jam non est. Si autem jactat se quasi de meritis suis, et repellit tanquam indignos peccatores, et sine misericordia saevit; equum ascendit, videat ne dormiat: dormitaverunt enim qui ascenderunt equos. Jam tunc dimisit equum; humiliavit se: non iterum ascendat equum, id est, non se rursus erigat in superbiam. Unde illi hoc fit? Si reliquiae cogitationis solemnia cele potest voveat, et reddat. Ne voveatis, et non reddatis; sed quisque quod potest voveat, et
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatio: mͦ autem reliquie cogitationis sunt.
qua meminimus qͥs adnos uenerit et qͥd nobis
donauerit: exipsis reliquiis cogitationis. id:
exipsa memoria. Cotidie nobis sic immolat᷑.
quasi cotidie nos innouet. qui prima gr̃a sua noᷤ
innouauit: Lam enim innouauit nos dñs in
baptismo: et facti sumus noui homines inspe
quidẽ gaudentes ut intribulatione simus pati¬
entes. Tamen non debet de memoria nr̃a rece¬
dere qͥd nobis prestitum sit: et si modo nonẽ.
cogitatio quȩ fuit. Et enim prima cogitatio con¬
recedis. s tunc recessisti. Sint reliquiȩ cogitatio¬
nis: ut non recedat amemoria qui sanauit. uul¬
nus te habuisse si oblitus fueris: non tͥ erunt
reliquiȩ cogitationis. Quid enim putatis di¬
risse dauid: Ecce exomnium ꝑsona loquitur
Peccauit dauid sc̃s grauiter: missus ẽ. adillũ na¬
than ꝓpħa et corripuit illum. Et confessus ẽ
et dixit. Peccaui. hec fuit prima cogitatio ẽ¬
fitentis. Cogitatio hominis confitebit᷑ tibi:

Expanded text:
cogitatio: modo autem reliquiae cogitationis sunt, cum meminimus quis ad nos venerit, et quid nobis donaverit; ex ipsis reliquiis cogitationis, id est ex ipsa memoria, quotidie nobis sic immolatur, quasi quotidie nos innovet qui prima gratia sua nos innovavit. Jam enim innovavit nos Dominus in Baptismo, et facti sumus novi homines; in spe quidem gaudentes, ut in tribulatione simus patientes : tamen non debet de memoria nostra recedere quid nobis praestitum sit. Et si modo non est cogitatio tua quae fuit: etenim prima cogitatio frecedis, sed tunc recessisti: sint reliquiae cogitationis, ne excidat a memoria qui sanavit. Vulnus te habuisse si oblitus fueris, non tibi erunt reliquiae cogitationis. Quid enim putatis dixisse David? Ecce ex omnium persona loquitur. Peccavit David sanctus graviter; missus est ad illum Nathan propheta, et corripuit illum: et confessus est, et dixit, Peccavi . Haec fuit prima cogitatio confitentis: Cogitatio hominis confitebitur tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
adtimotheum scribens: Memor esto xpm̃
iħͥm resurrexisse amortuis exsemine dauid:
secundum euangłium meũ. De iuda enĩ
dauid: et ex dauid dñs nr̃ iħs.xp̃c Hos cre
dentes inxp̃m ꝑtinemus adiudam: & nos
cognouimus.xp̃m: Qui ocłis non uidimus:
fide retinemus: Non ergo insultent uidei:
quia iam non sunt udȩi: Ipsi dixerunt. noᷤ
non habemus regem: nisi cesarem: Nã me¬
xp̃c exsemine dauid scdm carnem: ds̃ au¬
tem suꝑ omnia benedictus inscła: ipse rex
autem nr̃ quia ẽ. ante iudam. et ante cȩlũ
etterum: ꝑ quem facta sunt omnia. et spi¬
ntalia corpalia. Si enim omnia pipsum
facta sunt: et ipsa maria dequa natus est
pipsum facta ẽ. Quomͦ ergo ille qͣsi ceteri
homines nasceretur: qui sibi fecit matrẽ
de qua nasceretur: Ergo ipse dñs apło di¬
cente cũ loqueretur de iudeis: quoꝵ patres

Expanded text:
ad Timotheum scribens: Memor esto Jesum ad Timotheum scribens: Memor esto Jesum Christum resurrexisse a mortuis ex semine David, secundum Evangelium meum . De Juda enim David, dentes in Christum pertinemus ad Judam; et nos cognovimus Christum qui oculis non vidimus, fide retinemus. Non ergo insultent Judaei, qui jam non sunt Judaei: ipsi dixerunt, Nos non habemus regem, nisi Caesarem. Nam meChristus ex semine David secundum carnem, Deus autem super omnia benedictus in saecula, ipse rex autem noster, qui est ante Judam, et ante coelum et terram, per quem facta sunt omnia, et spiritualia et corporalia. Si enim omnia per ipsum facta sunt; et ipsa Maria de qua natus est, per ipsum facta est. Quomodo ergo ille quasi caeteri homines nasceretur, qui sibi fecit matrem de qua nasceretur? Ergo ipse Dominus: Apostolo dicente, cum loqueretur de Judaeis, Quorum patres
Abbreviated transcription (Latin):
niat cui repmissum ẽ: considerentur prio
ra tempora. et inuenitur quia udei de
tribu iuda semp reges habuerunt. unde
nidei dicti sunt. Et non habuerunt regem
prius alienigenam: nisi herodem illum. qͥ
fuit quando dñs natus ẽ. Inde ceꝑunt rege ᷤ
alienigenę: abherode: Ante herodem om̃s
detribu iuda: sed donec ueniret. eui repmissũ
ẽ. Icaq ipso iam ueniente dño euersum ẽ.
regnum iudeorum. et sublatum ẽ. ex iudȩis
Q non habent regnum: quia nolunt cogno¬
scere ucrum regem. Uidete iam: si iudei ap
pellandi sint. Iam uidetis uidei non sunt
appellandi. Ipsi uoce sua abdicauerunt se
abisto nomine: ut uidei non sint digni ap¬
pellari. nisi tantum carne. Ybi se ergo sepa¬
rauerunt abisto nomine: Dicebant: seuie
Ouidei qui uoeamini: et non estis: Si non ha¬
betis regem. nisi cesarem: defecit iam princepᷤ
etiam nomen ipsum ꝑdere digni fuerunt.
credens in illũ de quo modo apłs dicebat.

Expanded text:
niat cui repromissuniat cui repromissura tempora, et invenitur quia Judaei de tribu Juda semper reges habuerunt, unde dicti sunt Judaei; et non habuerunt regem prius alienigenam, nisi Herodem illum qui fuit quando Dominus natus est . Inde coeperunt reges alienigenae, ab Herode. Ante Herodem omnes de tribu Juda, sed donec veniret cui repromissum est. Itaque ipso jam veniente Domino, eversum est regnum Judaeorum, et sublatum est ex Judaeis. Modo non habent regnum, quia nolunt cognoscere verum regem. Videte jam si Judaei sint appellandi. Jam videtis quia Judaei non sunt appellandi. Ipsi voce sua abdicaverunt se ab isto nomine, ut Judaei non sint digni appellari, nisi tantum carne. Ubi ergo se separaverunt ab isto nomine? Dicebant, saevieO Judaei qui vocamini, et non estis; si non habetis regem, nisi Caesarem, defecit jam princeps etiam nomen ipsum perdere digni fuerunt. credens in illum de quo modo Apostolus dicebat,
Abbreviated transcription (Latin):
Excepta ergo tribu leui. illa tribu sacerdotũ.
quȩ seruiebat templo et de decimis uiuebut.
cȩcerorum omniũ quib terra diuisa ẽ rema¬
nent duodecim: Inhis duodecim erat trib
iuda: unde reges erant: Nam primo dealia
tribu datus ẽ. rex saul: et reꝓbatus ẽ tanqͣ
malus rex. Postea datus. ẽ. de tribu itda rex
dauid: et exillo de tribu iuda fuerunt reges.
Iacob autem ille hoc dixerat. quando bene¬
dixerat filios suos: non deficiet princeps de
iuda. nec dux de femorib eius: donee ueni¬
at cuireꝓmissũ ẽ. De tribu autem iuda:
scriptura dic̃ et mͦ audistis: exsemine. da¬
ante ipsum abraham. Nec solum ante a¬
braham: sed et ante adam: Nec solum an¬
te adam.s et ante celum et terram. et ante
scła: quia omnia ꝑipsum facta sunt. et si¬
ne ipso factum ẽ nichil. Quia ergo inpro¬
phetia dictum ẽ. non deficiet princeps ex
uida. neq dux de femorib: eius donec ue¬

Expanded text:
Excepta ergo tribu Levi, illa tribu sacerdotum Excepta ergo tribu Levi, illa tribu sacerdotum quae serviebat templo, et de decimis vivebat caeterarum omnium quibus terra divisa est, remanent duodecim. In his duodecim erat tribus Juda, unde reges erant. Nam primo de alia tribu datus est rex Saül , et reprobatus est tanquam malus rex; postea datus est de tribu Juda rex David, et ex illo de tribu Juda fuerunt reges . Jacob autem ille hoc dixerat, quando benedixerat filios suos: Non deficiet princeps de Juda, nec dux de femoribus ejus, donec veniat cui repromissum est . De tribu autem JudScriptura dicit et modo audistis, ex semine Daante ipsum Abraham ; nec solum ante Abraham, sed et ante Adam; nec solum ante Adam, sed et ante coelum et terram, et ante saecula: quia omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Quia ergo in prophetia dictum est, Non deficiet princeps ex Juda, neque dux de femoribus ejus, donec ve
Abbreviated transcription (Latin):
cim complerentur: Hoc quid sit aduerti¬
te. Unus de duodecim filiis iacob: erat¬
et ioseph. Iste . ẽ. ioseph quem fr̃s sui iege¬
ptum uendiderunt: & ulie merito eã¬
stitatis adsublime dignitatis pductus est.
Et affuit illi ds̃ inomni oꝑe suo. et suscepit
frs suos aquib uenditus erat. et patrẽ fame
laborantem:s propt̃ panẽ adegyptũmoescen¬
dentem. Iste ioseph habuit duos filios: effra¬
im et manasse. Moriens iacob. tanquã te¬
stamento assumpto. assumpsit illos nepo¬
tes suos innumerum filiorum: et dirit fi¬
uo suo ioseph: Ceteri qui nascent᷑ tͥ erunt:
isti autem mͥ: & diuident terram cũ frĩb
siuis. Adhuc non erat data. nec diuisa der¬
ra ꝓmissionis: sed dicebat ille ꝓphetans.
Accedentib gͦ duob filiis ioseph. facte sunt
nichilominus duodecim trib: quia iã tre¬
decim sunt: Pro una enim tribu ioseph.
due accesserunt: et fact̾e sunt tredecim:

Expanded text:
cim complerentur. Hoc quid sit, adverticim complerentur. Hoc quid sit, advertite. Unus de duodecim filiis Jacob erat Joseph. Iste est Joseph quem fratres sui in Aegyptum vendiderunt, et illic merito castitatis ad sublimem dignitatem perductus est, et adfuit illi Deus in omni opere suo; et suscepit fratres suos a quibus venditus erat, et patrem, fame laborantes, et propter panem ad Aegyptum descendentes. Iste Joseph duos filios habuit, Ephraim et Manasse. Moriens Jacob, tanquam testamento, assumpsit illos nepotes suos in numerum filiorum, et dixit filio suo Joseph: Caeteri qui nascuntur, tibi erunt; isti autem mihi, et divident terram cum fratribus suis . Adhuc non erat data, nec divisa terra promissionis; sed dicebat ille in Spiritu prophetans. Accedentibus ergo duobus filiis Joseph, factae sunt nihilominus duodecim tribus, quia jam tredecim sunt: pro una enim tribu Joseph, duae accesserunt, et factae sunt tredecim.
Abbreviated transcription (Latin):
gani. Ipsi ergo iudei qui sunt: Exabra¬
ham.aquo ysaac natus ẽ: et ex illo iacob.
et exiacob duodecim patriarchȩ: et exduo¬
decim patriarchis uniuersus populus iu
ti sunt: quia iudas unus erat deduodecĩ
filiis iacob patriarcha inter duodecim: &
de stupe cius. regnum ueniebat iudeis.
Nam omĩs ille popłs. scđm numerũ duode¬
cun filioꝵ iacob: duodecim trib habebat.
Trib dicuntur tanquã curie. et congregati¬
ones distinctȩ populoꝵ: habebat ergo ille
popłs duodecim trib. Equib duodecim
tribubus una trib erat iuda. ex qua erãt
reges: & erat altera trib leui. exqua erant
sacerdotes: Sed quia sacerdotib templo
seruientib terra diuisa non ẽ: oportebat
ut duodecim tribub disꝑtiretur omĩs re¬
gio ꝓmissionis: Excepta ergo una tribu
maioris dignitatis id÷ tribu leui que erat
insacerdotib. remanerent undecim: nisi
ꝑadoptionem duoꝵ filioꝵ ioseph duode¬

Expanded text:
gani. Ipsi enim Judaei, qui sunt ex Abragani. Ipsi enim Judaei, qui sunt ex Abraham, a quo Isaac natus est, et ex illo Jacob, et ex Jacob duodecim Patriarchae, et ex duodecim Patriarchis populusti sunt, quia Judas unus erat de filiis duodecim Jacob, patriarcha inter duodecim, et de stirpe ejus regnum veniebat Judaeis. Nam omnis ille populus secundum numerum duodecim filiorum Jacob duodecim tribus habebat. Tribus dicuntur tanquam curiae et congregationes distinctae populorum. Habebat ergo ille populus duodecim tribus; e quibus duodecim tribubus una tribus erat Juda ex qua erant reges, et erat altera tribus Levi ex qua erant sacerdotes. Sed quia sacerdotibus templo servientibus terra divisa non est , oportebat autem ut duodecim tribubus dispertiretur omnis regio promissionis: excepta ergo una tribu majoris dignitatis, tribu Levi, quae erat in sacerdotibus, remanerent undecim, nisi per adoptionem duorum filiorum Joseph duode
Abbreviated transcription (Latin):
GLEXT inmici dñi nr̃i
dei głari inisto psalmo
quẽ cantauimꝰ dicentes:⁊
otus iniudea ds̃. in isrł
magnum nomen eius:
et insultare gentib qͥb
non ẽ. notus ds̃. et dicẽ
quia sibi notus est ds̃.
Quando ꝓpha dicit notus iniudea deus.
alibi gͦ ignotus. Notus ẽ. autem reuera
iniudȩa ds̃: si intelligant qͥd sit iudea.
Nam uere ñ ẽ. notus ds̃: nisi in iudea: fe¬
ce et nos dicimus: quia nisi quisq fue¬
rit iniudeaᷤ notus ei ds̃ ẽẽ. non potest.
Sed quid dicit apłs: Qui mocculto u¬
deus ẽ: qui circumcisione cordis. non lit¬
tera sed spũ. Sunt gͦ iudei incircumcisio¬
ne carnis: et sunt iudei incircumcisione
cordis. Patres nr̃i multi scĩ: et circumcisi¬
onem carnis habebant ꝓpt̃ signaculũ
fidei: et circumcisionem cordis ꝓpt̃ ipsã
fidem: Abhis patrib de generantes isti.
qui mͦ innomine gloriantur. et fact̾a ꝑ¬
diderunt: Abhis ergo patrib degenerã¬
tes remanserunt incarne iudȩi incorde pa¬

Expanded text:
lent inimici Domini daei gloriari in isto psalmo quem cantavimus, dicentes, Notus in Judaea Deus; in Israel magnum nomen ejus, et insultare Gentibus quibus non est notus Deus, et dicere quia sibi solis notus est Deus; quando Propheta dicit, Notus in Judaea Deus: alibi ergo ignotus. Notus est autem revera in Judaea Deus, si intelligant quid sit Judaea. Nam vere non est notus Deus nisi in Judaea. Ecce et nos hoc dicimus, quia nisi quisque fuerit in Judaea, notus ei Deus esse non potest. Sed quid dicit Apostolus? Qui in occulto Judaeus est; qui circumcisione cordis, non littera, sed spiritu : sunt ergo Judaei in circumcisione carnis, et sunt Judaei in circumcisione cordis. Patres nostri multi sancti, et circumcisionem carnis habebant propter signaculum fidei, et circumcisionem cordis propter ipsam fidem. Ab his patribus degenerantes isti qui modo in nomine gloriantur et facta perdiderunt; ab his ergo patribus degenerantes, remanserunt in carne Judaei, in corde Pa
Abbreviated transcription (Latin):
dei: ꝑuitam uͦ ꝑuersam et malam. ꝑturba¬
sti inte & exterminasti inte imaginem con¬
ditoris tui: faccus dissimilis attendis te.
et displices tibi: iam exeo cepisti similis fie¬
ri. quia hoc. tibi displicet qđ displicet et dõ.
S quomͦ sum similis inquis: quando ad¬
huc michi displiceo: Ideo dictum ẽ. incipi¬
de. Incipite inquit domino inconfessione.
ꝑficieris inpace Adhuc enim habes aduer¬
sus de bellum Indicitur tͥ bellum. ñ solũ
aduersus suggestiones diaboli: aduersus
principem potestatis aeris huius. qͥ oꝑat᷑
infiliis diffidentiȩ. aduersum diabolum

Expanded text:
per vitam vero perversam et malam perturbaper vitam vero perversam et malam perturbasti in te, et exterminasti in te imaginem Conditoris tui. Factus dissimilis, attendis in te, et displices tibi: jam ex eo coepisti similis fieri, quia hoc tibi displicet quod displicet et Deo. 4. Sed quomodo sum similis, inquis, quando adhuc mihi displiceo? Ideo dictum est, Incipite. Incipe Domino in confessione; perficieris in pace. Adhuc enim habes adversum te bellum. Indicitur tibi bellum, non solum adversus suggestiones diaboli, adversus principem potestatis aeris hujus, qui operatur in filiis diffidentiae, adversus
Abbreviated transcription (Latin):
isrł uidens dm. Post udeam isrł. Sic hie
positum ẽ. Notus imudȩa ds̃: misrł ma¬
gnum nomen eius: Deum uis uidere: Priꝰ
confitere tu. et sie inte ipso fit locus dei: qͥa
factus ẽ. inpace locus eius. Quandiu gͦ non
confiteris peccata tua: quodammꝰ rixaris cũ
deo. Quomodo enim non cum illo litiga ᷤ:
cͦui qđ displicet laudas: Punit ille furem:
tu furtum laudas. Punit ille ebriosum:tu
laudas ebriositatem: Litigas cum deo. Non
fecisti illi locum incorde tuo: quia inpace
factus ẽ. locus eius. Et quomͦ incipis pacẽ
habere cum deo: Incipis illi inconfessione:
Ps almi uor ẽ. dicentis. Incipite dño incon¬
fessione: Quid. ẽ. incipite domino incon¬
fessione: Incipite adiungi deo:Quomodo:
Ut hoc uobis displiceat: qd̃ et illi displicet.
Displicet ili uita tua mala. Si placet tibi:
disiungeris abillo: Si displiceat tibi: per
confessionẽ illi comungeris. Uide exqͣnta
parte dissimilis es: quando utiq propter
ipsam dissimilitudinẽ displices. factus es

Expanded text:
eam Israel: sic hic positum est, Notus in Judaea Deus; in Israel magnum nomen ejus. Deum vis videre? Prius confitere tu, et sic in teipso fit locus Dei; quia factus est in pace locus ejus. Quamdiu ergo non confiteris peccata tua, quodammodo rixaris cum Deo: quomodo enim non cum illo litigas, qui quod illi displicet laudas? Punit ille furem; tu furtum laudas: punit ille ebriosum; tu laudas ebriositatem. Litigas cum Deo; non fecisti illi locum in corde tuo: quia in pace locus ejus. Et quomodo incipis pacem habere cum Deo? Incipis illi in confessione. Psalmi vox est dicentis, Incipite Domino in confessione . Quid est, Incipite Domino in confessione? Incipite adjungi Deo. Quomodo? Ut hoc vobis displiceat quod et illi displicet. Displicet illi vita tua mala: si placeat tibi, disjungeris ab illo; si displiceat tibi, per confessionem illi conjungeris. Vide ex quanta parte dissimilis es, quando utique propter ipsam dissimilitudinem displices. Factus enim
Abbreviated transcription (Latin):
uidebant adorarent. Non usum enĩ ocłis
gentiles humili mente ꝑceꝑunt illũ quẽ
non uidebant: et fide tenuerunt: Proinde
illi qui manib tenuerunt occiderunt:qui
fide tenuerunt adorauerunt. In isrł mag¬
num nomeneius.Uis ẽẽ. isrł: Iuũ attende.
de quo dñs ait. Ecce uere isrłita: in quo dolꝰ
ñ ẽ. Si uereis isrłita ẽ. in quo dolus non ẽ:
dolosi et mendaces non sunt ueri isrłite. N
ergo dicant isti. qm̃ apud illos ẽ. ds̃: et ma¬
gnum nomen eius inisrt. ꝓbent se isilitas¬
et concedo ego. quia inisrł magnũ nom̃

Expanded text:
videbant adorarent. Non visum enim oculis videbant adorarent. Non visum enim oculis Gentes humili mente perceperunt illum quem non videbant, et fide tenuerunt. Proinde illi qui manibus tenuerunt, occiderunt; qui fide tenuerunt, adoraverunt. In Israel magnum nomen ejus. Vis esse Israel? Illum attende de quo Dominus ait: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est . Si verus Israelita, in quo dolus non est, dolosi et mendaces non sunt veri Israelitae. Non ergo dicant isti quoniam apud illos est Deus, et magnum nomen ejus in Israel: probent se Israelitaset concedo ego quia in Israel magnum nomen
Abbreviated transcription (Latin):
runt. xp̃m etcrucifixerunt eũ: non uide¬
runt dm. Gentes autem quia ñuiderua
et crediderunt: intellexerunt dm. frgo si
innotuit eis ds̃. inxp̃o mundum reconli¬
ans sibi. et ideo illi crucifixerunt. quia in
carne latentẽ dm ñ intellexerunt: rece¬
dat illa que uocatur iudea et non ẽ: acce¬
dat uera udea cuni dicitur. accedite adeũ
et illuminamin. et uultus ur̃i ñerube¬
scent. Uultus ur̃i iudei ñ confundentur.
Et enim audierunt et crediderunt: et facta
ẽ eccłia uera iudea. ubi notus. xp̃c qui ho¬
mo ẽ. exsemine dauid. ds̃ suꝑ dauid. Not᷑
dea. Quomͦ illi non sunt ueri uidei: sie nec
uerus isrł. Quis enim dicitur isrł: uidens
đm. Et quomͦ illi uiderunt deum: inter qͦs
ambulauit incarne: &cum putarent ho¬
minem. occiderunt: resurgens ille appãruit
ds̃ omnib quib se uoluit demonstrare. Illi
ergo digni sunt isrł dici qui meruerunt
xp̃m intelligere dm̃ incarne positum: ut
ñ qđ uidebant contempnerent: sed qd̃ ñ

Expanded text:
crucifixerunt, non viderunt Deum: Gentes autem quia non viderunt, et crediderunt, intellexerunt Deum. Ergo si innotuit eis Deus in Christo mundum reconcilians sibi , et ideo illi crucifixerunt, quia in carne latentem Deum non intellexerunt, recedat illa quae vocatur Judaea, et non est; accedat vera Judaea, cui dicitur: Accedite ad eum, et illuminamini, et vultus vestri non erubescent . Vultus verae Judaeae non confundentur. Etenim audierunt, et crediderunt; et facta est Ecclesia vera Judaea, ubi notus Christus, qui homo est ex semine David, Deus super David. 2. Notus daea: quomodo illi non sunt veri Judaei, sic nec verus Israel. Quis enim dicitur Israel? Videns Deum. Et quomodo illi viderunt Deum, inter quos ambulavit in carne, et cum putarent hominem, occiderunt? Resurgens ille apparuit Deus omnibus quibus se voluit demonstrare. Illi ergo digni sunt Israel dici, qui meruerunt Christum intelligere Deum in carne positum, ut non quod videbant contemnerent, sed quod non