comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nter multos sepe queritur: quis libri beati
iob scriptor habeatur. Et alii qͥdem moy¬
sen: alii unũ quemlibet ex ꝓpħis. scrip¬
torẽ huiꝰ oꝑis fuisse suspicantur. Quia enĩ
in libro geneseos iobab de stirpe esau des-¬
cendisse. & bale filio beor in regnũ succes-¬
sisse describit᷑. hunc beatũ iob longe ante
morsi tempora extitisse crediderunt. Mo¬
rem ꝓfecto sacri eloquii nescientes. quia
insuꝑiorib suis partib solet breuit̃ lon¬
ge pꝰ secutura p̃stringere: cũ studet ad
alia subtiliꝰ enumeranda ꝓꝑare. Unde &
illic iobab priꝰquã reges in isrł existerent
fuisse memorat᷑. Nequaquã gͦ extitisse
ante legẽ cognoscitur.: qui israheliticoꝵ
iudicum tempore fuisse signat᷑. Qđ dum
quidam minꝰ caute considerant: moysen gestoꝵ
illius quasi longe antepositi scriptorem putant. ut
uidelicet is qui potuit ad eruditionẽ nrãm legis p̃¬
cepta edere: ipse credat᷑ etiam ex gentilis uiri hysto¬

Expanded text:
nter multos saepe quaeritur, quis libri beati Job scriptor habeatur. Et alii quidem Moysen, alii unum quemlibet ex prophetis scriptorem hujus operis fuisse suspicantur. Quia enim in libro Geneseos Jobab de stirpe Esau descendisse, et Bale filio Beor in regnum successisse describitur, hunc beatum Job longe ante Moysi tempora exstitisse crediderunt, morem profecto sacri eloquii nescientes, quia in superioribus suis partibus solet breviter longe post secutura perstringere, cum studet ad alia subtilius enumeranda properare. Unde et illic Jobab, priusquam reges in Israel existerent, fuisse memoratur. Nequaquam ergo exstitisse ante legem cognoscitur, qui Israeliticorum judicum tempore fuisse signatur. Quod dum quidam minus caute considerant, Moysen gestorum illius quasi longe antepositi scriptorem putant; ut videlicet is qui potuit ad eruditionem nostram legis praecepta edere, ipse credatur etiam ex gentilis viri histo
Abbreviated transcription (Latin):
bustaq protulerat: bene hec & contra prauos
generaliter ꝓlata conspiciens. studium proprie.
defensionis calcat. atq audita ꝓtinus approbat
iusticiam ꝑcipit. ⁊ compositus amittit: quia quis¬
quis se auctori bonorum comparat: bono se qđ
acceꝑat priuat. Qui enim accepta bona sibi arro¬
gat. suis contra dm̃ donis pugnat. Unde ergo

Expanded text:
bustaque protulerat, bene haec et contra pravos bustaque protulerat, bene haec et contra pravos generaliter prolata conspiciens, studium propriae defensionis calcat, atque audita protinus approbat,justitiam percipit, compositus amittit, quia quisquis se auctori bonorum comparat, bono se quod acceperat privat. Qui enim accepta bona sibi arrogat, suis contra Deum donis pugnat. Unde ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ERUER¬
SE.
mentes si se¬
mel ad stu¬
dium contra¬
rietatis eru¬
ꝑint. siue pra¬
uum. seu re¬
ctum quid
a contradicentib audiant: aduersis hoc res¬
ponsionib impugnant: quia cum ꝑsona ꝑ
contrarietatẽ displicet: nec recta que protu¬
lerit placent. At contra bonorum corda qͥb
in odium non uenit ꝑsona sed culpa: sic ꝑ¬
uersa diuidicant. ut recta quȩ dicuntur as.¬
sumant. Discernendis quippe contradicenti¬
um sensib equissimi arbitres resident. & sic
male ꝓlata respuunt: ut tamen approbent
que ex ueritate cognoscunt. Solet namq
int̾ spinarum multitudinẽ. etiam de frugis
semine spica subcrescere. Cauta ergo manu
oꝑantis agendum ẽ. ut dum spina tollitur.
spica nutriatur: quatinus qui studet eradica¬
re qđ pumgit: nouerit seruare qđ reficit.
Unde beatus iob quia baldach siuthes recte
ꝑ inquisitionem dixerat. numquid ds̃ sup¬
plantat iudicium: aut omnipotens subuer¬
tit qđ iustum est: Quia uera in hẏpocritas ro-¬

Expanded text:
erversae mentes si semel ad studium contrarietatis eruperint, sive pravum, seu rectum quid a contradicentibus audiant, adversis hoc responsionibus impugnant, quia cum persona per contrarietatem displicet, nec recta quae protulerit placent. At contra bonorum corda, quibus in odium non venit persona, sed culpa, sic perversa dijudicant, ut recta quae dicuntur assumant. Discernendis quippe contradicentium sensibus aequissimi arbitri resident, et sic male prolata respuunt, ut tamen approbent quae ex veritate cognoscunt. Solet namque inter spinarum multitudinem, etiam de frugis semine spica succrescere. Cauta ergo manu operantis agendum est, ut dum spina tollitur, spica nutriatur, quatenus qui studet eradicare quod pungit, noverit servare quod reficit. Unde et beatus Job, quia Baldad Suhites recte per inquisitionem dixerat: Nunquid Deus supplantat judicium, aut Omnipotens 288 subvertit quod justum est ? quia vera in hypocritas ro
Abbreviated transcription (Latin):
ne. ad uitã creuit
ex uerbere: & anti¬
quus hostis unde
se bona eius estima¬
uit extinguere: in¬
de doluit multipli¬
casse. Sed quia pri-¬
mo certamine se suc¬
cubuisse considerat. ad alia se temutationũ hella

Expanded text:
ne, ad vitam crevit ex verbere; et antiquus hostis unde se bona ejus aestimavit exstinguere, inde doluit multiplicasse. Sed quia in primo certamine se succubuisse considerat, ad alia se tentationum bella
Abbreviated transcription (Latin):
Itium comphencus. auit aꝑtre humatus auito iuticar
Beatꝰ gͥ iob de iudicioꝵ incomp̃hensibiliũ in uestigatio¬
ne reqͥritur: acsi ei aꝑte diceret᷑. Cuncta quȩ pateris tan¬
to tolerare patientiꝰ debes. quanto secretoꝵ celestium ig¬
narus cur hec pateris nescis.¬

Expanded text:
m comprehendis, aut aperire humanis auribus sufficis? Beatus igitur Job de judiciorum incomprehensibilium investigatione requiritur, ac si ei aperte diceretur: Cuncta quae pateris tanto tolerare patientius debes, quanto secretorum coelestium ignarus cur haec pateris nescis.
Abbreviated transcription (Latin):
patre ante tempora natus ẽ. Uł potius quia nec cepit
c̃ẽ nec desiit: dicamus ueriꝰ semꝑ natus. Non autem pos¬
sumus dicere semꝑ nascitur: ne imꝑfectus ẽẽ uideat᷑.¬
At uero ut eternus designari ualcat & ꝑfectus : & semꝑ
dicamus & natꝰ. quatinus & natus ad ꝑfectionem ꝑti
neat. & semꝑ ad eternitatẽ. ut quocumq modo illa
essentia sine tempore: temporali ualeat designari ser¬
mone. Quamuis hoc ipsum qđ ꝑfectum dicimꝰ. multũ¬

Expanded text:
Patre ante tempora natus est, uel potius, quia nec cepit nasci nec desiit, dicamus uerius semper nasci. Non autem possumus dicere 'semAt vero ut aeternus designari valeat, et perfectus, et, semper, dicamus, et, natus, quatenus, natus, ad perfectionem, neat, et semper ad aeternitatem, ut quocunque modo illa essentia sine tempore, temporali valeat designari sermone. Quamvis hoc ipsum, quod perfectum dicimus, multu
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ gͦ robore considerationis accinctꝰ. ariditatẽ iueã
ad indagandũ fontẽ tante ꝓfunditatis excitaus Et
quãuis coꝵ qͥb exponere cõpellebar longe me uita
transcendẽt: inuiriosũ tam̃ ẽẽ ñ credidi. si fluenta usibꝰ
hominũ plumbi fistula ministraret. Unde mox eisdem
corã positis fr̃ib pͥora libri sub eoꝵ oculis dixi. & qͥa t̃pꝰ
paulo uacantiꝰ repꝑi. posteriora tractando dictaui.
Cũq mͥ spatia largiora suppeterent. multa augens.
pauca subtrahens. atq ita ut inuenta st̃ nonnulla
derelinqͣns: ea qͤ me loquente excepta sub oculis eoꝵ¬
fuerant ꝑ libros emendando composui. Qͥa & cũ postre¬
ma dictarẽ: qͦ stilo pͥma dixerã sollicite attendi. Egi
gͦ ut & ea qͤ locutꝰ sũ studiosa emendatione transcur¬
rens. qͦsi ad similitudinẽ dictatꝰ erigerẽ. & ea qͣ dicta¬
uerã ñ longe a colloqͥntis sermone discreparent:

Expanded text:
Hujus ergo robore considerationis accinctus, ariditatem meam Hujus ergo robore considerationis accinctus, ariditatem meam ad indagandum fontem tantae profunditatis excitavi. Et quamvis eorum, quibus exponere compellebar, longe me vita transcenderet, injuriosum tamen esse non credidi, si fluenta usibus hominum plumbi fistula ministraret. Unde mox eisdem coram positis fratribus, priora libri sub oculis dixi; et quia tempus paulo vacantius reperi, posteriora tractando 4 dictavi. Cumque mihi spatia largiora suppeterent, multa augens, pauca subtrahens, atque ita ut inventa sunt, nonnulla derelinquens, ea quae me loquente excepta sub oculis fuerant, per libros emendando composui, quia et cum postrema dictarem, quo stylo prima dixeram, sollicite attendi. Egi ergo, ut et ea quae locutus sum, studiosa emendatione transcurrens, quasi ad similitudinem dictatus erigerem; et ea quae dictaveram, non longe a colloquentis sermone discreparent;
Abbreviated transcription (Latin):
grauiꝰ adiungentes. ut intellecta queq testimoniis
cingerẽ: & plata testimonia si implicita fortasse uide¬
rent᷑ int̃positione suꝑ additȩ expositionis enodarem.
cusso. ad tanta me ꝑtrahi ac talia agnoui. solo auditꝰ
pondẽ uictꝰ fateor. lassatꝰq succubui. S repente int̃
formidinẽ deuotionẽq dep̃hensus. cũ in largitorem
munerũ oculos mentis attollerẽ: cunctatione pꝰposita
ilico certꝰ attendi. qͥa impossibile ẽẽ ñ poterat. qđ de
frat̃nis mͥ cordib caritas imꝑabat. Fore quippe idoneũ
me adista desꝑaiui: s ipsa mei desꝑatione robustior. ad
illũ spem ꝓtinꝰ erexi. ꝑ quẽ aꝑta ẽ lingua mutoꝵ: qui
linguas infantiũ facit disertas. qͥ immensos brutosq
asine ruditꝰ. ꝑ sensatos humani colloquii distuxit mo¬
dos. Qd gͥ mirũ si intellectũ stulto homini p̃beat. qͥ
ueritatẽ suã cũ uoluerit etiã ꝑ ora ium̃toꝵ narrat:

Expanded text:
gravius adjungentes, ut intellecta quaeque testimoniis gravius adjungentes, ut intellecta quaeque testimoniis cingerem; et prolata testimonia, si implicita fortasse viderentur, interpositione superadditae expositionis enodarem. cusso, ad tanta me pertrahi ac talia cognovi, solo auditus pondere victus, fateor, lassatusque succubui. Sed repente inter formidinem devotionemque deprehensus, cum in largitorem munerum oculos mentis attollerem, cunctatione postposita, illico certus attendi, quia impossibile esse non poterat, quod de fraternis mihi cordibus charitas imperabat. Fore quippe idoneum me ad ista desperavi: sed ipsa mei desperatione robustior, ad illum spem protinus erexi, per quem aperta est lingua mutorum, qui linguas infantium facit disertas ; qui immensos brutosque asinae ruditus, per sensatos humani colloquii distinxit modos. Quid igitur mirum, si intellectum stulto homini praebeat, qui veritatem suam, cum voluerit, etiam per ora jumentorum narrat ?
Abbreviated transcription (Latin):
cidũ litꝰ. qͣsi anchore fune restringerer. Cũ causarũ scła¬
rum incessabili impulsu fluctuarẽ. ad illoꝵ quippe
consortiũ uelut ad tutissimi portꝰ sinũ. t̾reni actꝰ uolu-¬
mina. fluctꝰq fugiebã. Et licet illud me ministeriũ ex
monasterio abstractũ. a pristine quietis uita mucrone
sue occupationis extinxerat: int̾ cos tam̃ ꝑ studiose lec̾¬
tionis alloquiũ. cotidiane me aspiratio compunctionis
animabat. Tunc eisdẽ fr̃ib etiã cogente te placuit. sic̃
ipse meministi ut librũ beati iob exponerẽ. importuna
me petitione cõpellerent: & ꝓut ueritas uires infim¬
deret. eis mysteria tante ꝓfunditatis aꝑirẽ. Qhoc qͦq
mͥ in onere sue petitionis addidert̃. ut ñ solũ uerba
hystorie ꝑ allegouarũ sensus excuter̃e: s allegoriarũ sen
sus ꝓtinꝰ in exercitiũ moralitatis incliarẽ. adhuc aliqͥd

Expanded text:
cidum littus, quasi anchorae fune restringerer, cum causarum saeculacidum littus, quasi anchorae fune restringerer, cum causarum saecularium incessabili impulsu fluctuarem. Ad illorum quippe consortium, velut ad tutissimi portus sinum, terreni actus volumina fluctusque fugiebam; et licet illud me ministerium ex monasterio abstractum, a pristinae quietis vita, mucrone suae occupationis exstinxerat; inter eos tamen per studiosae lectionis alloquium, quotidianae me aspiratio compunctionis animabat. Tunc eisdem fratribus, etiam cogente te, placuit, sicut ipse meministi, ut librum beati Job exponere importuna me petitione compellerent; et prout veritas vires infunderet, eis mysteria tantae profunditatis aperirem. Qui hoc quoque mihi in onere suae petitionis addiderunt, ut non solum verba historiae tinus in exercitium moralitatis inclinarem; adhuc aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
obedientie uirtꝰ opponit᷑: hoc sub eccłie  colore susceptũ ẽ.
qđ si mnulte liceat. iterũ fugiendo defleat᷑. Postq hoc no¬
lenti mͥ atq renitenti. cũ graue eẽt altaris ministeriũ:
etiã pond̃ ẽ cure pastoralis iniunctũ. Qđ tanto nc̃ duriꝰ
tolero. qͥnto me ei imparẽ sentiens. innulla fiducie con¬
solatione respiro. Qa erĩ mundi iã tẽpora malis crebres¬
centib t̃mino ꝓpinqͥnte turbata st. ipsi nos qͥ int̾nis
mysteriis deseruire credim̃: curis exteriorib implicamꝰ:
Sicut eo qͥꝙ tempore q̃ ad ministeriũ altaris acciũ.
hoc de me ignorante me actũ ẽ. ut sacri ordinis pon¬
dus acciꝑem. qͣtinꝰ int̾reno palatio licentiꝰ excubarẽ.
ubi me scilicet multi ex monasterio fr̃s mei germana
uincti caritate secuti st̃. Qđ diuina factũ ẽẽ dispensa¬
tione conspicio. ut eoꝵ semꝑ exemplo ad orationis pla-¬

Expanded text:
obedientiae virtus opponitur, hoc sub Ecclesiae colore susceptum est, obedientiae virtus opponitur, hoc sub Ecclesiae colore susceptum est, quod 3 si inulte liceat, iterum fugiendo deflectatur. Postque hoc nolenti mihi atque renitenti, cum grave esset altaris ministerium, etiam pondus est curae pastoralis injunctum. Quod tanto nunc durius tolero, quanto me ei imparem sentiens, in nulla fiduciae consolatione respiro. Quia enim mundi jam tempora, malis crebrescentibus, termino propinquante turbata sunt; ipsi nos, qui internis mysteriis deservire credimur, curis exterioribus implicamur: sicut eo quoque tempore, quo ad ministerium altaris accessi, hoc de me, ignorante me, actum est, ut sacri ordinis pondus acciperem, quatenus in terreno palatio licentius excubarem; ubi me scilicet multi ex monasterio fratres mei, germana vincti charitate, secuti sunt. Quod divina factum dispensatione conspicio, ut eorum semper exemplo ad orationis pla
Abbreviated transcription (Latin):
celesti sũ desiderio afflatꝰ. scłari habitu contegi. meliꝰ
putaui. Aꝑiebat᷑ enĩ mͥ iã de et̃nitatis amore qͥd que¬
rerẽ: s inolita me consuetudo deuinxerat. ne exteriorẽ
cultũ mutarẽ. Cũq ad huc me cogeret animꝰ p̃senti
mundo qͥsi specietenꝰ deseruire: ceꝑunt multa contra
me exciꝰdẽ mundi cura suctrescere. ut in eo iã ñ specie.¬
s qđ ẽ grauiꝰ mente retinerer. Que tandẽ cuncta solli¬
eite fugiens. portũ monasteris petii: & relictis qͣ mundi:
sunt ut frustra tunc credidi: ex huiꝰ uite naufragio snutira¬
nudꝰ euasi. Qa enĩ plerũq nauẽ incaute religata. etiã
de sinu tuti litioris unda excutit. cũ tt̃pestas excrescit.
repente me sub p̃textu eccłiastici ordinis in causarũ scła¬
riũ pelagꝰ repꝑi: & quietẽ monasterii qͥa habendo ñ
fortit tenui. quã districte tenenda fuerit. ꝑdendo cog¬
noui. Nã cũ m ad ꝑcipiendũ sacri altaris ministerium

Expanded text:
tus saeculari habitu contegi melius putavi . Aperiebatur enim mihi jam de aeternitatis amore quid quaererem, sed inolita me consuetudo devinxerat, ne 2 exteriorem cultum mutarem. Cumque adhuc me cogeret animus praesenti mundo quasi specie tenus deservire, coeperunt mume ex eiusdem mundi cura succrescere, ut in eo iam non spe sesed, quod est gravius, mente retinerer. Quae tandem cuncta sollicite fugiens, portum monasterii petii, et relictis quae mundi sunt, ut frustra tunc credidi, ex hujus vitae naufragio nudus evasi. Quia enim plerumque navem incaute religatam, etiam de sinu tutissimi littoris unda excutit, cum tempestas excrescit, repente me, sub praetextu ecclesiastici ordinis, in causarum saecularium pelago reperi; et quietem monasterii, quia habendo non fortiter tenui, quam stricte tenenda fuerit, perdendo cognovi. Nam cum mihi ad percipiendum sacri altaris ministerium,
Abbreviated transcription (Latin):
entiã atq
doctrinã.
scriptura
sacra sine
aliqua com¬
paratione transcendat. ut taceam
qid uera ꝓredicat. qd ad celestem patriam uocat

Expanded text:
entiam atque doctrinam Scriptura sacra sine aliqua comparatione transcendat, ut taceam quod vera praedicat, quod ad coelestem patriam vocat
Abbreviated transcription (Latin):
in sacro eloqͥo.
sic nonnulla
mystica descri-¬
buntur: ut
tamen iuxta
narrationem
hystoricam
plata uidean¬
tur. Sed sepe dicta talia in eadem hystori-¬
ca narratione ꝑmixta sunt : ꝑ quȩ suꝑfi-¬
cies hẏstorie cuncta cassetur. Que dum
nichil hystoricũ resonant: aliud in eis in-¬
quirere lectorem cogunt. his enĩ dictis

Expanded text:
in sacro eloquio sic nonnulla mystica describuntur, ut tamen juxta narrationem historicam prolata videantur. Sed saepe dicta talia in eadem historica narratione permista sunt, per quae superficies historiae cuncta cassetur: quae dum nil historicum resonant, aliud in eis inquirere lectorem cogunt. His enim dictis
Abbreviated transcription (Latin):
proprium so¬
um bonis in¬
gerunt: pri¬
usquam de
eis ipsi ueraci¬
ter accusent᷑.
Et dum me¬
tuunt increpari de his que faciunt: aduersan

Expanded text:
proprium soum bonis ingerant, priusquam de eis ipsi veraciter accusentur; et dum metuunt increpari de his quae faciunt, adversan
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. libet
hunc indulgentius remissiusq transcurrere. Uelut
emenso enim magno mari iã litus cernimus:
& intentionis nr̃e uela deponentes. non eodem
quo priꝰ impetu ducimur: sed tamen adhuc ex
impulsione pristini flatus imus. Quasi enĩ anxie¬
tatis nr̃e uentus cecidit: sed tamen ciꝰ uis iam se¬
ipsa tranquillior. usq ad stationẽ nos littoris
impellit. Igitur postquam fideli dño famulo dñs.
leuiathan hostis eiꝰ quam sit fortis & callidus osten

Expanded text:
sunt, libet hunc indulgentius remissiusque transcurrere. Velut emenso enim magno mari, jam littus cernimus, et intentionis nostrae vela deponentes, non eodem quo prius impetu ducimur, sed tamen adhuc ex impulsione pristini flatus imus. Quasi anxietatis nostrae ventus cecidit, sed tamen ejus vis jam seipsa tranquillior usque ad stationem nos littoris impellit. Igitur postquam fideli famulo Dominus Leviathan hostis ejus quam sit et fortis et callidus osten
Abbreviated transcription (Latin):
s onus estimat᷑. Nã cui ẽẽ nc̃ iudicẽ libet:
huic uidere tẽ iudicẽ ñ libet. Numerari
enĩ culpe nequeunt: quȩ habendȩ potesta¬
tis amore ꝑpetrant᷑. Iẽ solũ uͦ potestas be.¬
ne gerit᷑: cũ ñ amando. s tim̃do retinetur.
Quȩ ut ministrari recte ualeat: oportet pͥmũ
ut hanc ñ cupiditas s necessitas imponat.
Percepta autẽ nec ꝓ formidine debet deseri.
nec ex libidine amplecti: ne aut peiꝰ quis qͣsi
ex humilitate suꝑbiat. si diuinȩ dispensati.¬
onis ordinẽ fugiendo contẽpnat: aut eo iu¬
gũ supni rectoris abiciat. quo eũ suꝑ cȩteroᷤᷤ
priuatũ regim̃ delectat. Potestas gͦ cũ pcipit᷑.
ñ ex libidine amanda ẽ. s ex longanimitate
toleranda: ut inde tc̃ ad iudiciũ salubrit̃ le¬
ius sit. unde nc̃ ad ministeriũ patient̃ gra¬
uis innotescit

Expanded text:
sed onus aestimatur. Nam cui esse nunc judicem libet, sed onus aestimatur. Nam cui esse nunc judicem libet, huic videre tunc judicem non libet, numerari enim culpae nequeunt, quae habendae potestatis amore perpetrantur. Tunc vero solum potestas bene geritur, cum non amando sed timendo retinetur; quae ut ministrari recte valeat, oportet primum ut hanc non cupiditas, sed necessitas imponat, percepta autem nec pro formidine debet deseri, nec ex libidine amplecti, ne aut pejus quis quasi ex humilitate superbiat, si divinae dispensationis ordinem fugiendo contemnat, aut eo jugum superni rectoris abjiciat, quo eum super caeteros privatum regimen delectat. Potestas ergo cum percipitur, non ex libidine amanda est, sed ex longanimitate toleranda; ut inde tunc ad judicium salubriter levis sit, unde nunc ad ministerium patienter gravis innotescit
Abbreviated transcription (Latin):
Da gͦ plerũq ꝑ potestatẽ regiminis ad culpã
ꝓrũpit᷑ elationis. atq apud districtũ iudicẽ
so qͥppe ducatu dũ suꝑbiunt: exemplo suo
subditos ad impietatẽ trabunt. Unde mag¬
noꝑe curandũ ẽ. ut qui regendis hominib
p̃fert᷑: apud se intra secretariũ m̃tis in cat.¬
hedra p̾sideat humilitatis. Cũq iudican¬
ti ei a cęteris foris assistit᷑: iugilanti ocło
incessant̃ aspiciat. cui quandoq iudici ip¬
se de his iudicandus assistat: ut quanto nẽ
eũ cũ uiderit securior cernat. Penset gͦ qr
qui ad satisfaciendũ districto iudici de sua
tantũmͦ anima fortasse uix sufficit: quot
regendis subditis p̃est. reddendȩ apud eũ
rationis tẽpore ut ita dicã tot solꝰ animas
ht̃. Quȩ nimirũ cogitatio si assidue m̃tẽ
exquoquit: om̃em suꝑbiȩ tumorẽ p̃mit.
neq dux impiꝰ uocabit᷑. quantõ ei cogitati.¬
one sollicita potestas quȩ accepta ẽ. ñ honor

Expanded text:
go plerumque per potestatem regiminis ad culpam prorumpitur elationis, atque apud districtum judicem so quippe ducatu dum superbiunt, exemplo suo subditos ad impietatem trahunt. 55. Anopere curandum est, ut qui regendis hominibus praefertur, apud se intra secretarium mentis in cathedra praesideat humilitatis, cumque judicanti ei a caeteris foris assistitur, vigilanti oculo incessanter aspiciat, cui quandoque judici ipse de his judicandus assistat, ut quanto nunceum cum viderit securior cernat. Penset ergo quia qui ad satisfaciendum districto judici de sua tantummodo anima fortasse vix sufficit, quot regendis subditis praeest, reddendae apud eum rationis tempore, ut ita dicam, tot solus animas habet. Quae nimirum cogitatio si assidue mentem excoquit, omnem superbiae tumorem premit; neque dux impius vocabitur, quanto ei cogitatione sollicita potestas quae accepta est, non honor,
Abbreviated transcription (Latin):
ad se trahet. Curuũ cor ẽ cũ ima appetit:
dirigit᷑. cũ ad suꝑna subleuat᷑. Si gͦ homo
cogitationib. flatũ uͦ qui ꝑ corpꝰ trahitur.
ꝓ ext̃nis actionib ponit. Dõ gͦ sp̃m homi¬
nis & flatũ ad se trahere ẽ. ad conuersati¬
onẽ sui desiderii & ad interiora nr̃a. & exte¬
riora cõmutare: ut nichil iã m̃ti exteriꝰ li¬
beat. nichil caro inferiꝰ uel si appetit adi-¬
pisci conet᷑. s om̃e qđ homo ẽ. ad eũ uide¬
licet ã quo ẽ. & interiꝰ desiderando ferueat:
& exteriꝰ se edomando constringat. Unde

Expanded text:
dirigit.---Curvum cor est cum ima appetit, dirigitur cum ad superna sublevatur. Si ergo homo cogitationibus, flatum vero qui per corpus trahitur, pro externis actionibus ponit. Deo ergo spiritum hominis et flatum a se trahere est ad conversionem sui desiderii et interiora nostra et exteriora commutare, ut nihil jam menti exterius libeat, nihil caro inferius, vel si appetit, adipisci conetur; sed omne quod homo est ad eum videlicet a quo est et interius desiderando ferveat, et exterius se edomando constringat. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
stasyȩ delabit᷑: quotiens p̃esse hominib
delectat᷑: honoris sui singularitate leta¬
tur. Sub quo enĩ sit ñ considerat: & qͦd
ęqualib quasi ñ sit ȩqualis exultat. Vn¬
de autẽ hȩc uitioꝵ radix pullulat in cor-¬
de regentiũ: nisi ex imitatione illiꝰ. qui
despectis angłoꝵ societatib dixit. ascendã
suꝑ altitudinẽ nubiũ. & similis ero altis
simo: Quia gͦ unusquisq rector qͦtiens
extollitur. in eo qͦd cet̃os regit. totiens ꝑ
lapsum suꝑbiȩ a sũmo rectoris seruicio
separat᷑. & cũ ȩquales sibi subditos despicit.
eius suꝑ se dominiũ sub quo om̃s eqͣles st̃

Expanded text:
stasiae dilabitur, quoties, praeesse hominibus stasiae dilabitur, quoties, praeesse hominibus delectatus, honoris sui singularitate laetatur. Sub quo enim sit non considerat, et quod aequalibus quasi non sit aequalis exsultat. Unde autem haec vitiode regentium, nisi ex imitatione illius qui despectis angelorum societatibus, dixit: Ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altisia . Quia ergo unusquisque rector, quoties extollitur, in eo quod caeteros regit, toties per lapsum superbiae a summi rectoris servitio separatur; et cum aequales sibi subditos despicit, ejus super se dominium, sub quo omnes aequales sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui dicit regi apostata: qui uocat duces
impios. Sepe nouimꝰ qͦd pleriq qͥ p̃sunt.
inordinatũ sibi metũ a subditis exiguñs.
cunctosq subditos in sui cõparatione des¬
piciunt: nec condescendendo consolant᷑.
s dominando p̃munt: quia uidelics alta
cogitatione se erigunt: & ȩquales se ẽẽ qͥb
eos p̃eͬe contigit ñ agnoscunt. Contra
hunc tumorẽ ꝑ ȩccłiasticũ librũ dr̃. Ducẽ
te constituert̃ noli extolli: s esto in illis
quasi unus ex illis. Hunc tumorẽ ꝑ ꝓpħã
dñs in pastorib increpans ait. Uos aut̃
cũ austeritate imꝑabatis eis & cũ poten¬
tia. Ipsa enim bona quȩ subditis dic̃t.
dominando potius qͣm consulendo ꝓfer̃.
quia uidelic& quicquã eis qͣsi ex ȩquo di¬
cere. sems ipsos existimant deiecisse.
Singularitate enim gaudent culminis: & ñ
equalitate conditionis. Sed qͥa hȩc tum̃tia
cos dr̃. qui dicit regi apostata. Unusqͥsq
enim suꝑbus rector totiens ad culpã apo¬

Expanded text:
Qui dicit regi: Apostata; qui vocat duces impios. - Saepe novimus quod plerique qui praesunt inordinatum sibi metum a subditis exigunt, ecunctos subditos in sui comparatione despiciunt; nec condescendendo consulunt, sed dominando praesumunt: qui videlicet alta cogitatione se erigunt, et aequales se illis quibus eos praeesse contigit, non agnoscunt. Contra hunc tumorem per Ecclesiasticum librum dicitur: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex  in pastoribus increpans ait: Vos autem cum austeritate imperabatis eis, et cum potentia . Ipsa enim bona quae subditis dicunt dominando potius quam consulendo proferunt, quia videlicet quidquam eis quasi ex aequo dicere semetipsos existimant dejecisse. Singularitate enim gaudent culminis, et non aequalitate conditionis. Sed quia haec tumentia eos dicitur: Qui dicit regi, apostata. Unusquisque enim superbus rector toties ad culpam apo
Abbreviated transcription (Latin):
Plus enĩ student. ut mala obiurgando inere¬
pent: quã bona laudando confirmeñ. Suꝑi¬
ores qͥppe uideri desiderant: & magis gau.¬
dent cũ eoꝵ animũ ira leuat. quã caritas ex¬
equat. Semꝑ inuenire optant: qđ increpan¬
do rigide feriant. Unde scriptũ ẽ. In ore
stulti uirga suꝑbiȩ: qr uidelicet ꝑcutere ri¬
gide scit. s cõpati humilit̃ nescit. Solent¬
enĩ p̃dicatores iusti auditores suos obiur¬
gando corripere: solent in eoꝵ uiciis distͥ¬
cta increpatione seuire. Unde scriptum ẽ.
Uerba sapientiũ quasi stimuli: & quasi
claui in altũ defixi. Recte autẽ eoꝵ uerba
claui uocati st̃: qr culpas delinquentiũ nes¬
cunt palpare s pungere. An ioħis uerba

Expanded text:
Plus enim student, ut mala objurgando increPlus enim student, ut mala objurgando increpent, quam bona laudando confirment. Superiores quippe videri desiderant, et magis gaudent cum eorum animum ira elevat, quam cum charitas exaequat. Semper invenire optant quod increpando rigide feriant. Unde scriptum est: In ore stulti virga superbiae , quia videlicet percutere rigide scit, sed compati humiliter nescit. 41. Sancti praedicatoresgando corripere, solent in eorum vitia districta increpatione saevire. Unde scriptum est: Verba sapientium quasi stimuli, et sicut clavi in altum defixi . Recte autem eorum verba clavi vocati sunt, quia culpas delinquentium nesciunt palpare, sed pungere. An Joannis verb
Abbreviated transcription (Latin):
impiis : Ecce iudiciũ querens iudiciũ ꝓtu¬
lit: & post allegationẽ suã nulla beati iob
expectata sententia. eũ dãpnationi dignũ
ex reꝓboꝵ societate iudicauit. Ait enĩ. Qs ẽ
uir ut ẽ iob. Ut utiq subaudiamꝰ nullꝰ: eque
subiungit. qui bibit subsannationẽ qͣsi aqu̾ã.
Aqua autẽ cũ bibit᷑: ita liquido sumit᷑. ut ad
sorbendũ nulla sui pinguedine retardetur.
Subsannationẽ uͦ ut aquã bibere ẽ. dm̃ sine
aliquo obstaculo cogitationis irridere: ut¬
in eo qđ suꝑbit lingua. uel conscientia. nul¬
la trepidatio contradicat. Hȩc autẽ eiꝰ senten¬
tia suꝑ beatũ iob quantũ a tramite uerita¬
tis exorbitet: illa dñi attestatione cognoscimꝰ.
qua ad diabolũ dicit. Nũqͥd considerasti
seruũ meũ iob. qđ ñ sit ei similis in t̾ra : Eo¬
ce quẽ ueritas dixit absq cõparatione iustũ.
etiã afflictos auditores suos magis districte
corripere appetant. quã blande refouere.

Expanded text:
IX. Ecce judicium quaerens judicium protulit, et post allegationem suam nulla beati Job exspectata sententia, eum damnatione dignum ex reproborum societate judicavit. Ait enim: Quis est vir, ut est Job? Ut utiqsubjungit: Qui bibit subsannationem quasi aquam. Aqua autem cum bibitur, ita liquide sumitur, ut ad sorbendum nulla sui pinguedine retardetur. Subsannationem vero ut aquam bibere est, Deum sine aliquo obstaculo cogitationis irridere, ut eo quod superbit lingua vel conscientia, nulla trepidatio contradicat. Haec autem ejus sententia super beatum Job, quantum ab tramite veritatis exorbitet, illa etiam attestatione cognoscimus qua ad diabolum dicit: « Nunquid considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram? » Ecce quem Veritas dicit absque comparatione justum, etiam afflictos auditores suos magis districte corripere appetant, quam blande refovere.
Abbreviated transcription (Latin):
inficiunt: qr dũ m̃ti diutiꝰ adherent. tan¬
tõ funt minꝰ pauendi. quanto magis assu¬
eti. Int̾ hec gͦ dep̃hensa mens. huc illucq
distendit᷑. & multiplicib tẽptationũ estib
dissipat᷑: & sepe hinc inde ꝓuocata cui tẽp¬
tanti uicio obuiet. uel qđ primũ impug¬
net ignorat. Unde plerũq euenit. ut dũ
nimis insurgentia uicia cruciant. dũ repu¬
gnantis animũ iaiãq quasi in lapsũ despe.¬
rationis inclinant: conuersus qͥsq hanc ip¬
sã sublimitatis uiã qũa sibi ad remedium
elegit. expauescat: & qͣsi in sũmo eductus¬
titubat. qui in imo solidiꝰ stabat. Ita uͦ cir¬
cũfrem̃tib tẽptationũ motib angustat᷑:
ut recte de eo dici debeat. abominabilis ei
fit panis in uita sua. & animȩ illiꝰ cibus
ante desiderabilis: Uel certe. ꝓpinqͣuit cor¬

Expanded text:
inficiunt: quia dum menti diutius adhaerent, taninficiunt: quia dum menti diutius adhaerent, tanto fiunt minus pavendi, quanto magis assueti Inter haec ergo deprehensa mens huc illucque distenditur, et multiplicibus tentationum aestibus dissipatur, et saepe hinc inde provocata cui tentanti vitio obviet, vel quod primum impugnet ignorat. Unde plerumque evenit ut dum nimis insurgentia vitia cruciant, dum repugnantis animum jam jamque in lapsum quasi desperationis inclinant; conversus quisque hanc sublimitatis viam, quam sibi ad remedium elegit, expavescat: et quasi in sutitubat, qui in imo solidius stabat. Ita vero circumfrementibus tentationum motibus angustatur, ut recte de eo dici debeat: Abominabilis ei fit in vita sua panis, et animae illius cibus ante desiderabilis. Vel certe: Ap
Abbreviated transcription (Latin):
re: qr uelut in uia actionũ sita transeun¬
tiũ terit᷑ pede cogitationũ: & ꝑ innumeraᷤᷤ
curas. quasi multis itinerantib premit᷑
ne uideat᷑. Si autẽ ꝑ conuersionis gr̃am a uia
cordis curarũ turba remouet᷑. ut nulla acti¬
onũ insolentia conterat. nullꝰ cogitationũ
tumultꝰ p̃mat: tc̃ qd occultũ latebat agnoᷤ.¬
cit᷑: tẽ de radice uicioꝵ pungit libere spi.¬
na tẽptationũ. Contͣ quã bene uiuentis
manu agit᷑. ut in quantũ potest fieri ñ te¬
gat᷑ occulta: s radicitꝰ euellat᷑. Qđ donec
fiat. uniꝰcuiꝰq conuersi animũ ita hȩc spi¬
na conturbat: ut sepe ꝑcussione subita pe.¬
ne suꝑari se sentiat: eiꝰq uulnꝰ medullitꝰ
inflictũ exitiabilit̃ ꝑtimescat. Plerũq uͦ
ipsi tẽptationũ stimuli dũ in usu ueni-¬
unt. dilatant᷑: & ñ quidẽ acriores. s longio¬
res existunt. Minꝰ autẽ dolent. s magis

Expanded text:
re, quia velut in via actionum sita, transeunre, quia velut in via actionum sita, transeuntium pede teritur cogitationum, et per innumeras curas quasi multis itinerantibus premitur ne videatur. Si autem per conversionis gratiam a via cordis curarum turba removetur, ut nulla actionum insolentia conterat, nullus cogitationum tumultus premat, tunc quod occultum latebat agnoscitur, tunc de radice vitiorum pungit libere spina tentationum. Contra quam bene viventis manu agitur, ut quantum potest fieri non tegatur occulta, sed radicitus evellatur. Quod donec fiat, uniuscujusque conversi animum ita haec spina conturbat, ut saepe percussione subita pene superari se sentiat, ejusque vulnus medullitus inflictum exitiabiliter pertimescat. Plerumque vero ipsi tentationum stimuli dum in usum veniunt, dilatantur, et non quidem acriores, sed longiores existunt. Minus autem dolent, sed magis
Abbreviated transcription (Latin):
erat. s qr ñ apparebat. Humanꝰ qͥppe a-¬
nimꝰ multis cogitationib occupatꝰ. sepe si¬
bimet ipsi aliquo mͦ manet incognitus: ut
om̃ino qđ tolerat nesciat: qr dũ ꝑ multa
spargit᷑. ab int̾na sui cognitione remouetur.
Si autẽ se dõ uacare appetati. aui & ramoᷤ
multimodȩ cogitationis abescen scidat:
tc̃ libere conspicit qđ de in Ftima carniᷤᷤ
radice ꝓcedit. Carduus nãq si nascat᷑ in
uia. itinerantiũ pedib teritur: atq ipso
usu transcuntiũ eiꝰ suꝑficies ne appareat
confricat᷑. S quauis desuꝑ fruticantes
spinȩ ñ appareant: subt̃ tam̃ radix occul¬
ta ꝑdurat. Si autẽ eũ transeuntiũ pedes
terere & calcare cessauerint: mox in suꝑfi¬
ciẽ surgendo ꝓgredit᷑: & ꝑspinã ꝓdit in
publicũ. qͥcqͥd in radice uiuebat occultũ.
Ita & in corde scłariũ sepe occulta quȩdã
tẽptationũ radix ñ facile apparet exurge¬

Expanded text:
erat, sed quia non apparebat. Humanus quippe aerat, sed quia non apparebat. Humanus quippe animus multis cogitationibus occupatus, saepe sibimetipsi aliquo modo manet incognitus, ut omnino quod tolerat nesciat, quia dum per multa spargitur, ab interna sui cognitione removetur. Si autem Deo soli vacare appetat, et ramos multimodae cogitationis abscidat, tunc libere conspicit quod de intima procedit radice carnis. Carduus namque si nascatur in via, itinerantium pedibus teritur, atque ipso usu transeuntium ejus superficies ne appareat confricatur. Sed quamvis desuper frutificantes spinae non appareant, subter tamen radix occulta perdurat. Si autem eam transeuntium pedes terere et calcare cessaverint, mox in superficiem surgendo progreditur, et per spinam prodit in publicum, quidquid in radice vivebat occultum. Ita et in corde saecularium saepe occulta quaedam tentationum radix non facile apparet exsurge
Abbreviated transcription (Latin):
nis. remunerat᷑ qͥsq plenitudine ꝑfectioniᷤᷤ.
Plerũq autẽ in eo qͥsq conuersus labit᷑:
qđ dũ quib da donis gr̃ȩ dulcedine incho¬
ationis excipit᷑. confirmationẽ accepisse se
ꝑfectionis arbitrat᷑. & plenitudinẽ consũma¬
tionis estimat. quȩ adhuc blandim̃ta ẽẽ in-¬
choationis ignorat. Vnde fit. ut dũ subita
tẽptationis ꝓcella tangit᷑: despectũ se & ꝑ-¬
ditũ dõ suspicet᷑. Qsi inchoationi suȩ ñ
passi crederet. adhuc in ꝓsꝑis positꝰ mentẽ
ad aduersa p̃pararet: & uiciis uenientib
pꝰmodũ tã firmiꝰ resisteret. quã ea etiã sa¬
tolerat: eoꝵ tam̃ om̃ino certamina etiam¬
si p̃uideat ñ declinat: qr usus nr̃i itineris
neqͣquã ꝑagit᷑ sine puluere tẽptationis.
tionũ stimulis agitat᷑: qualib ante conu̾
sionis grãm nũquã pulsatũ se ẽẽ reminis¬
cit᷑: ñ qr tc̃ hȩc eadẽ radix tẽptationis de¬

Expanded text:
nis remuneratur quisque plenitudine perfectionis. nis remuneratur quisque plenitudine perfectionis. Plerumque autem in eo quisque conversus labitur, quod dum quibusdam donis gratiae, dulcedine inchoationis excipitur, confirmationem accepisse se perfectionis arbitratur, et plenitudinis consummationchoationis ignorat. Unde fit ut dum subita tentationis procella tangitur, despectum se et perditum Deo suspicetur, qui si inchoationi suae non passim crederet, adhuc in prosperis positus, mentem ad adversa praepararet, et vitiis venientibus postmodum tam firmus resisteret, quam ea etiam satolerat, eorum tamen omnino certamina etiamsi praevideat non declinat, quia cursus nostri itineris nequaquam peragitur sine pulvere tentationis. tionum stimulrsionis gratiam nunquam pulsatum se esse reminiscitur, non quia tunc haec eadem radix tentationis de
Abbreviated transcription (Latin):
cognitã uͦ dulcedinẽ tanto iã tolerabiliꝰ tẽp.¬
tationũ certamina sustinent. quanto in do
altiꝰ cognouere qđ ament. Unde & petrus
priꝰ in montẽ ducit᷑: priꝰ claritatẽ transfi¬
gurationis dñicȩ contẽplat᷑: & tc̃ demũ tẽp¬
tari ancilla int̾rogante ꝑmittit᷑: ut ꝑ tẽp¬
tationẽ factus sibi ex infirmitate conscius.
ad illud flendo & amando recurreret. qđ
uidisset: & cũ eũ timoris unda in peccati
pelagꝰ rapet. eẽt prioris dulcedinis ancho¬
ra quȩ retineret. Sepe autẽ tã diutina st̃
tẽptationũ certamina: quã longa incho¬
ationũ fuerant blandim̃ta. Sepe uͦ maiꝰ
dat᷑ in inchoatione dulcedinis. minꝰ autẽ
in labore ꝓbationis: sepe minꝰ in inchoati¬
one dulcedinis. maiꝰ in labore ꝓbationis.
Nũquã uͦ laborẽ tẽptationis dispar seq̃r
ꝑfectio firmitatis: qr iuxta sũmã certami¬

Expanded text:
cognitam vero dulcedinem tanto jam tolerabilius tencognitam vero dulcedinem tanto jam tolerabilius tentationum certamina sustinent, quarus prius in montem ducitur, prius claritatem transfigurationis Dominicae contemplatur , et tunc demum tentari ancilla interrogante permittitur , ut per tentationem factus sibi ex infirmitate conscius, ad illud flendo et amando recurreret quod vidisset; et cum eum timoris unda in peccati pelagus raperet , esset prioris dulcedinis anchora quae retineret. Saepe autem tam diutina sunt tentationum certamina, quam longa inchoationum fuerant blandimenta. Saepe vero majus datur in inchoatione dulcedinis, minus autem in labore probationis. Saepe minus in inchoatione dulcedinis, majus in labore probationis. Nunquam vero laborem tentationis dispar sequitur perfectio firmitatis, quia juxta summam certami
Abbreviated transcription (Latin):
st hȩc autẽ. duris tẽptationũ ꝓbationib
fatigant᷑: a quib tẽptationib adhuc cũ
inciꝑent. ualde liberos se ẽẽ credidert̃.
Qđ diuinȩ gr̃ȩ dispensatione agitur. ne
in inchoatione sua tẽptationũ asꝑitate tan¬
gant᷑: qr si eoꝵ inicia amaritudo tẽptatio¬
nis exciꝑet. tã facile ad ea quȩ reliquerant
redirent. quã nec longiꝰ discesserint.Nã
contẽptis priꝰ uiciis quasi iuxta positis re
pharao popłm. ñ eos duxit dñs ꝑ uiã terrȩ
philistiim. quȩ uicina ẽ: reputans ne for¬
te peniteret eũ si uidisset aduersũ se bella.
& reuerteret᷑ in egyptũ. Ex egypto itaq ex¬
euntib. ẽ uicino bella subtrahunt᷑: ꝙ dere¬
linquentib scł̃m quedã priꝰ tranqͥllitas o¬
stendit᷑: ne in ipsa sua teneritudine atq
inchoatione turbati. ad hoc triti redeant
qđ deuicert̃. Priꝰ gͦ suauitatẽ securitatis
sentiunt: priꝰ pacis quiete nutriunt᷑: post

Expanded text:
st haec autem duris tentationum probationibus fatigantur, a quibus tentationibus adhuc, cum inciperent, valde liberos se esse crediderunt. Quod divinae gratiae dispensatione agitur, ne in inchoatione sua tentationum asperitate tangantur, quia si eorum initia amaritudo tentationis exciperet, tam facile ad ea quae reliquerant redirent quam nec longius discesserant; nam contemptis prius vitiis, quasi juxta positis rePharao populum: non eos duxit Dominus per viam terre Philistiim que vicina est: reputans ne forte peniteret eum: si vidisset adversum se bella  reverteretur in Aegyptum. Ex Aegypto itaque exeuntibus e vicino bella subtrahuntur, quia derelinquentibus saeculum, quaedam prius tranquillitas ostenditur; ne in ipsa sua teneritudine atque inchoatione turbati, ad hoc territi redeant quod evaserunt. Prius ergo suavitatem securitatis sentiunt, prius pacis quiete nutriuntur, post
Abbreviated transcription (Latin):
ci ñ ꝑmittit: ruptis peccatoꝵ nr̃oꝵ un-¬
culis citius nos ad libertatẽ nouȩ conuer¬
sationis consolando ꝑducit: & p̃cedentem
tristitiã subsequens lȩtitia refouet: ita
ut conuersi uniuscuiꝰq animꝰ. eo magis
ad uotũ suũ ꝑueniendo gaudeat. quo
magis se ꝓ illo meminit laborando do¬
luisse. Fit cordi immensa letitia: qr ei quẽ
desiderat. iã ꝑ sp̃e securitatis ꝓpinquat:
ut recte de hoc dici debeat. dep̃cabit᷑ dm̃
& placabilis ei erit. & uidebit faciẽ eiꝰ in
iubilo: uł certe liberauit animã suã ne ꝑ-

Expanded text:
ci non permittit, ruptis peccatorum nostrorum vinci non permittit, ruptis peccatorum nostrorum vinculis citius nos ad libertatem novae conversationis consolando perducit, et praecedentem tristitiam subsequens laetitia refovet; ita ut conversi uniuscujusque animus eo magis ad votum suum perveniendo gaudeat, quo magis se pro illo meminit laborando doluisse. Fit cordi immensa laetitia, quia ei quem desiderat, jam per spem securitatis propinquat, ut recte de hoc dici debeat: Deprecabitur Deum, et placabilis ei erit; et videbit faciem ejus in jubilo. Vel certe: Liberavit animam suam
Abbreviated transcription (Latin):
conuersionis uice. grauis meror ẽ: cũ sua
unusqͥsq peccata considerans. curarum
scł̃ariũ uult cõpedes rũpere. & uiã dĩ per
spaciũ securȩ conuersationis ambulare:
desiderioꝵ tpr̃aliũ graue onus abicere: &
lene iugũ dñi libera seruitute portare.
Cogitanti enĩ ista. occurrit illa familiariᷤᷤ.
siue carnalis delectatio: quȩ inueterata
dudũ quanto eũ diutiꝰ tenuit. tanto artiꝰ
astringit: atq a se tardiꝰ abire ꝑmittit.
Et quis ibi meror: quȩ anxietas cordis:
quando hinc sp̃s uocat. hinc caro reuocat:
binc amor nouȩ conuersationis inuitat.
hinc usus uetustȩ ꝑuersitatis impugnat:
hinc desiderio ad sp̃ualẽ patriã flagrat. &
huc in semetipso carnalẽ concupiscentiã
tolerat. quȩ eũ aliquo mͦ etiã inuitũ dele¬
ctat: Recte gͦ de hoc amarescente hoĩe
dici potest. abominabilis ei fit panis in
uina gr̃a diu nos istis difficultatib affi-¬

Expanded text:
conversationis vice, gravis moeror est, cum sua conversationis vice, gravis moeror est, cum sua unusquisque peccata considerans, curarum secularium vult compedes rumpere, et viam Dei per spatium securae conversationis ambulare, desideriorum temporalium grave onus abjicere, et leve jugum Domini libera servitute portare. Cogitanti enim ista occurrit illa familiaris sua carnalis delectatio, quae inveterata dudum, quanto eum diutius tenuit, tanto arctius astringit, atque a se tardius abire permittit; et quis ibi moeror, ququando hinc spiritus vocat, hinc caro revocat; hinc amor novae conversationis invitat, hinc usus vetustae perversitatis impugnat; hinc desiderio ad coelestem patriam flagrat, et hinc in semetipso carnalem concupiscentiam tolerat, quae eum etiam aliquo modo invitum delectat? Recte ergo de hoc amarescente homine dici potest: Abominabilis ei fit in vita suia divina gratia diu nos istis difficultatibus affi
Abbreviated transcription (Latin):
ei erit. & uidebit faciẽ eiꝰ in iubilo: & libe¬
rauit animã suã ne ꝑgeret in interitũ. s
uiuens lucẽ uideret. In his itaq tã col¬¬
lectis coaceruatisq sententiis & supra me¬
ror amaritudinis. & infra subiuncta est
lȩcitia securitatis. Moxq post hȩc dr̃
hȩc om̃ia oꝑatur ds̃ trib uicib ꝑ singũ.¬
los. Ac si diceret. Qđ semel de uno di¬
xi. hoc trib uicib ꝑ singulos agit᷑. Sed
sollert̃ intuendũ ẽ. quȩ istȩ tres uices st̃.
quib unusqͥsq hõ anxietate meroris af
ficit᷑: & post merorẽ ꝓtinꝰ ad securitatem
lȩtitiȩ reuocat᷑. Id enĩ suꝑiꝰ sicut iã dixi
narrauerat qđ & grauis prius meror afficit:
& magna postmodũ lȩtitia attollit. Igit᷑
si uigilant̃ intendimꝰ. has tres uices meroris
& lȩtitiȩ: in uniꝰcuiꝰq electi animo istis alter.¬
nari modis inuenimꝰ: idẽ conuersione. tẽp¬
tatione. morte. In pͥma qͥppe quã dixinꝰ

Expanded text:
 videbit faciem ejus in jubilo, et liberavit animam suam, ne pergeret in interitum, sed vivens lucem videret. In his itaque jam collectis coacervatisque sententiis, et supra moeror amaritudinis, et infra subjuncta est laetitia securitatis; moxque post haec dicitur: Haec omnia operatur Deus tribus vicibus per singulos. Ac si diceret: Quod semel de uno dixi, hoc tribus vicibus per singulos agitur. Sed solerter intuendum est quae tres istae vices sint quibus unusqtinus ad securitatem laetitiae revocatur. Id enim superius, sicut jam dixi, narraverat, quod et gravis prius moeror afficit, t magna postmodum laetitia attollit. Igitur si vigilanter intendimus, has tres vices moeroris et laetitiae in uniuscujusque electi animo istis alternari modis invenimus, id est conversione, tentati
Abbreviated transcription (Latin):
sicut & cognitus sũ. Na gͦ post laboꝵ cer¬
tamina. post tẽptationũ fluctus. sepe in ex¬
cessu anima suspendit᷑. ut cognitionẽ diui¬
nȩ p̃sentiȩ contẽpletur. quã tam̃ p̃sentiã &
sentire possit & explere ñ possit: recte post
tot labores de hoc tẽptato homine dr̃ uide¬
bit faciẽ eiꝰ in iubilo. Na uͦ unusqͥsq quanto
ampliꝰ cȩlestia contẽplatur. tantõ magis a ter¬
rena oꝑatione corrigit᷑: bene post grãm con

Expanded text:
sicut et cognitus sum . Quia ergo post laborum cersicut et cognitus sum . Quia ergo post laborum certamina, post tentationum fluctus, saepe in excessu anima suspenditur, ut cognitionem divinae praesentiae contempletur, quam tamen praesentiam et sentire possit, et expleoc tentato homine dicitur: Videbit faciem ejus in jubilo. Quia vero unusquisque quanto amplius coelestia contemplatur, tanto magis a terrena operatione corrigitur, bene post gratiam co
Abbreviated transcription (Latin):
ret. neqͣquã eã conspiceret. se ñ posse senti¬
ret. Adnisus gͦ animi dũ in illa intendi¬
tur: immensitatis eiꝰ coruscante circũstan¬
tia reuerberat᷑. Ipsa qͥppe cuncta impleis.
cuncta circũstat: & iccirco nr̃a mens neqͣ¬
qũa se ad cõprehendendã incircũscriptã
circonstantiã dilatat: qr eã inopia suȩ cir-¬
cũscriptionis angustat. Unde & ad semet¬
ipsã citiꝰ labit᷑: & ꝓspectis quasi quib dam
ueritatis uestigiis. ad sua ima reuocatur.
Hȩc ipsa tam̃ ꝑ contẽplationẽ facta ñ so¬
lida. & ꝑmanens uisio. s ut ita dixerĩ qua¬
si quedã uisionis imitatio. dĩ facies dicit᷑.
merito cognitionẽ dĩ faciem eiꝰ uocamus.
Unde iacob postqũã cũ angło luctatus ẽ.
ait. Uidi dñm facie ad faciẽ. Acsi diceret.
Cognoui dñm. qr me cognoscere ipse dig¬
natus ẽ: quã cognitionẽ plenissime fieri pau¬
lus in fine testatur dicens. Tunc cognoscam

Expanded text:
ret, nequaquam eam conspicere se non posse sentiret, nequaquam eam conspicere se non posse sentiret. Adnisus ergo animi dum in illam intenditur, immensitatis ejus coruscante circumstantia reverberatur. Ipsa quippe cuncta implens, cuncta circumstat, et idcirco mens nostra neququam se ad comprehendendam incircumscriptam circumstantiam 765 dilatat, quia eam inopia suae circumscriptionis angustat. Unde et ad semetipsam citius labitur, et prospectis quasi quibusdam veritatis vestigiis, ad sua ima revocatur. Haec ipsa tamen per contemplationem facta non solida et permanens visio, sed, ut ita dixerim, quasi quaedam visionis imitatio, Dei facies dicitur.merito cognitionem Dei, faciem ejus vocamus. Unde Jacob postquam cum angelo luctatus est, ait: Vidi Dominum facie ad faciem . Ac si diceret: Cognovi Dominum, quia me cognoscere ipse dignatus est. Quam cognitionem plenissime fieri Paulus testatur in fine dicens: Tunc cognoscam
Abbreviated transcription (Latin):
citatis suȩ priꝰ ignis tribulationis immita¬
tur: ut om̃is uitioꝵ rubigo concremet᷑. &
tc̃ mundatis ocłis cordis. illa lȩtitia patriȩ
celestis apitur: ut priꝰ purgemꝰ lugendo qđ
fecimꝰ: & postmodũ manifestiꝰ cotẽplem᷑ ꝑ
gaudia qđ queramꝰ. Priꝰ a mentis acie ex
urente tristitia int̾posita maloꝵ caligo de¬
t̃gitur: & tc resplendente raptĩ coruscatio¬
ne incircũscripti luminis illustrat᷑: quo ut¬
cũq conspectu in gaudio cuiꝰda securitatis
absorbetur: & quasi post defectũ uitȩ pre¬
sentis ultra se rapta. aliquo mͦ in quadam
nouitate recreatur. Ibi mens ex immenso
fonte infusione suꝑni roris asꝑgitur: ibi
ñ se sufficere ad id qđ rapta ẽ contẽplat᷑:
& ueritatẽ sentiendo. uidet. qr quanta ẽ
ipsa ueritas ñ uidet. Cui ueritati tanto
magis se longe existimat. quanto magis
apꝓpinquat: qr nisi illã utcũq conspice.¬

Expanded text:
citatis suae prius ignis tribulationis immittcitatis suae prius ignis tribulationis immittitur, ut omnis vitiorum aerugo concremetur; et tunc mundatis oculis cordis illa laetitia patriae coelestis aperitur, ut prius purgemus lugendo quod fecimus; et postmodum manifestius contemplemur per gaudiaurente tristitia, interposita malorum caligo detegitur, et tunc resplendente raptim coruscatione, incircumscripti luminis illustratur, quo utcunque conspectu in gaudio cujusdam securitatis absorbetur, et quasi post defectum vitae praesentis ultra se rapta, aliquomodo in quadam novitate recreatur. Ibi mens ex immenso fonte infusionis superni roris aspergitur; ibi non se sufficere ad id quod rapta est contemplatur; et veritatem sentiendo, videt, quia quanta est ipsa veritas non videt. Cui veritati tanto magis se longe existimat, quanto magis appropinquat, quia nisi illam utcunque conspice