comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exhiberi ante tribunal xp̃i. Om̃ia gͦ
uidicat quia suꝑ om̃ia. ẽ quartoo cũ dͦeo
ẽ. Cũ illo. ẽ. autẽ quando purissime
intelligit. & tota karitate quod intelli¬
git diligit. Ita etiam quantũ potest.
lex ipsa etiamipse fecit. scdm̃ quã diui¬
dicat om̃ia. & de qua iuidicare nullus
potest. Sicut inistis tẽporalib legib qũa¬
quã de his homines uidicent cũ eas in¬
stituunt. tam̃ cũ fuerint institutȩ. atq
firmate. ñ licebit uidici de ipsas uidi¬
care. si scđm ipsas. C ortoitor tamen legũ¬
temporaliũ. si uit bonus. ẽ. & sapiens
illã ipsam consulit eternam de qua nulli
animȩ uidicare datũ. ẽ. ut scd̾m eius
in cominutabiles regulas quid sit ꝓtẽpore
iubendũ uetanoũq discernat. A ternã
gͥ legẽ mutois animis fas. ẽ. cognoscere.¬
sunt siue qui obteꝑant. spalit̃ uidicant:
Non de cognitionib sp̃ãlib quȩ lucent
infirmam̃to. Hon enĩ oportae de tam sub¬
limi auctoritate uidicare. Leq de ipso

Expanded text:
ri ante tribunal Christi . Omnia ergo judicat, quia super omnia est, quando cum Deo est. Cum illo autem est, quando purissime intelligit, et tota charitate, quod intelligit, diligit. Ita etiam, quantum potest, lex ipsa etiam ipse fit, secundum quam judicat omnia, et de qua judicare nullus potest. Sicut in istis temporalibus legibus, quanquam de his homines judicent cum eas instituunt, tamen cum fuerint institutae atque firmatae, non licebit judici de ipsis judicare, sed secundum ipsas. Cotemporalium si vir bonus et sapiens est, illam ipsam consulit aeternam, de qua nulli animae judicare datum est, ut secundum ejus incommutabiles regulas quid sit pro tempore jubendum vetandumque discernat. Aeternam igitur legem mundis animis fas est cognoscere,aesunt siue qui obtemperant, spiritaliter iudicant, non de cognitionibus spiritalibus, quae lucent in firmamento — non enim oportet de tam sublimi auctoritate iudicare — neque de ipso
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habentes. S nec ille dicendus. ẽ. in
eccłia. & ad istã societatẽ sp̃s ꝑtinere.
qu ouib xcp̃i corporali tantũ cõmreti¬
one. ficto carde miscetur. Ses enĩ spl.¬
ecołia generat ad euis ꝑtinent unitatẽ
quȩ usq infinẽ ꝑseuerantes saluabit.
N eq eñi hi solum ad eam ñ ꝑtinent. qus
separationis aꝑto sacrilegio manifestst̃.
sed etiam ill qui in euis unitate corpo.
ralit᷑ miceti. ꝑ uitã pessimã seꝑantur.
Etem̃ simonẽ magũ. ꝑ baptilia ipsa
peperat:. Cui tam̃ dictũ.ẽ. quod ñ ba¬
bare partẽ in herectitate xp̃i. Nũ quid
ei baptismus. nũquro euangłiũ. nũquto
sacram̃ta defuerunt. S qr karitas de¬
fuit. frustra natus. ẽ. & ei expediebat
fortasse ñ nasci. Nũquid ñ erant nati
quib apłs dicit. Tanquã paruulis in
xepo lac uobis potũ dedi ñ escam:. Eos tam̃
ideo irruebant: quia carnales erant. Qua¬
si pariuilis inguit in ep̃o lac uobis potũ

Expanded text:
non habent. Sed nec ille dicendus est esse in Ecclesia, et ad istam societatem Spiritus pertinere, qui ovibus Christi corporali tantum commixtione ficto corde miscetur. Sanctus enim Spquos generat ad eius pertineant unitatem, quae usque in finem perseuerantes saluabit. neque enim hi solum ad eam non pertinent qui separationis aperto sacrilegio manifesti sunt, sed etiam illi qui in eius unitate corpraliter mixti per vitam pessimam separantur. Etenim Simonem magum per Baptisma ipsa pepererat: cui tamen dictum est, quod non haberet partem in haereditate Christi . Numquid ei Baptismus, numquid Evangelium, numquid Sacramenta defuerunt? Sed cui charitas defuit, frustra natus est, et ei expediebat fortasse non nasci. Numquid non erant nati quibus Apostolus dicit, Tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam? Eos tamen ideo irruebant, quia carnales erant: Quasi parvulis, inquit, in Christo lac vobis potum
Abbreviated transcription (Latin):
& utiq cs.ẽ. xp̃c. qr d̾s erat uerbũ.
unde ipse ⁊ pat̃ unũ sunt. Et si uerbũ
caro factũ. ẽ. quod ñ erat: man&e quod
erat. Deniq cũ de patre tanquã de
agricola dixissae. quod infructuosos
palmites tollat. ftuctuosos autẽ purg&
nt plus afferant fructũ. continuo etiã
se ipsũ mundatorẽ palmitũ ostendens.
iam inquit mund estis ꝓpt̾ sermonem
que locutus sũ uobis. Ecce ⁊ ipse murs¬
ditorẽ palmitũ. quod÷ agricolȩ ñ uitis
officium: Qui etiã palmites. oꝑarios
suos fecit. Pam & si ñ dant increm̃tũ.
impentunt tam̃ aliquod ad uim̃tũ. S
ñ de suo: inquid quia sine me inquit
mehil potestis facere. Cutos etiã ipsos

Expanded text:
 Deus erat Verbum , unde ipse et Pater unum sunt, et si Verbum caro factum est, quod non erat, manet quod erat. Denique cum de Patre tanquam de agricola dixisset, quod infructuosos palmites tollat, fructuosos autem purget, ut plus afferant fructum, continuo etiam seipsum mundatorem palmitum ostendens: Jam vos, inquit, mundi estis propter sermonem quem locutus sum vobis. Ecce et ipse mundator est palmitum, quod est agricolae, non vitis officium: qui etiam palmites operarios suos fecit. Nam etsi non dant incrementum, impendunt tamen aliquod adjumentum, sed non de suo, quia sine me, inquit, nihil potestis fa
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ. E quã ꝑfecti capiant. a
quã pariuiliis caꝑe potest. Uerttaẽ
& in pane. et inlacte. In pane magns
in lacte paruuloꝵ. Idẽ quippe panis
ut lac fiat. ꝑ carnẽ traicit᷑. Quiante
lnuic ueritat contradicunt. & insuaul¬
nitate decept decipiunt ranȩ sunt:
tediũ afferentes aurib ñcibũ mentibi.¬
Necessaria purgatio m̃tis nr̃e. qua
illud in effabile ineffabilit̃ uroerꝰ possti
qua ĩtoũ p̃diti fide nutrimur. E:
ꝑ quȩdam tolerabiliora ut ao ilula
piendũ apt &ẽ habiles efficiamꝰ toes
dilcm̃. U̾nde & apls in xep̃o quidẽ dicit
re. om̃s thesauros sapientiȩ & scieittie
absconditos. Eũ tam̃ qũauis iã grã eiꝰ

Expanded text:
Veritatem, et quam perfecti capiant, et Veritatem, et quam perfecti capiant, et quam parvulus capere potest; Veritatem, et in pane, et in lacte; in pane magnorum, in lacte parvulorum. Idem quippe panis, ut lac fiat, per carnem trajicitur. Qui autem huic veritati contradicunt, et in sua vanitate decepti decipiunt, ranae sunt taedium inferentes auribus, non cibum mentibnecessaria purgatio mentis nostrae, qua illud ineffabile ineffabiliter videri possit; qua nondum praediti, fide nutrimur, et per quaedam tolerabiliora, ut ad illud capiendum apti et habiles efficiamur, itinera ducimur. Unde Apostolus in Christo quidem dicit esse omnes thesauros sapientiae et scientiae ab
Abbreviated transcription (Latin):
ritas &e ista uanitas. Uanttas aittẽ. et
si cep̃m mortẽ ñ imnpleuisse si furense
diceremus. S uulnera illa in fantairi¬
te fuisse. s sanguine̾ n uerũ si simulta
de uulnerib emanasse. Si falas aĩ ae¬
trices. tanquã post falsa suilnera e-¬
monstrasse. Cũ uͦ ista om̃ia ueradrs
facta dicunus. certa. exp̃ssa ÷ impleta
credimus & p̃dicamꝰ : Quauis de subi¬
mi illius & de incõmutabil ueritate
ñ loquam᷑. ñ tam̃ imus inuanitatẽ: qu
autẽ illa om̃ia in xep̃o falsa & simulit.
dicunt: ranȩ sunt clamantes inpala¬
de. Strepitũ uocis habe possunt. dxc.¬
trinam sapientiȩ insinuare ñ possuit.
Deniq in eccłia loquurti᷑ herentes ui.
ritati. ueritatẽ ꝑ quã facta sunt
oĩa. Ueritatẽ uerbũ cartiẽ factũ a
habitare in nobis. Ueritatẽ xp̃me
tũ de deo. unũ de uno. unigenitũs
coȩternũ. Ueritatẽ accepta forma li¬
ii. natũ ex uirgine alaRIA: L assit
crucifixũ. resurgentẽ. ascendentẽib

Expanded text:
ritas et ista est uanitas. uanitas autem esset, si Christum mortem non impleuisse, sed finxisse diceremus, si uulnera illa in phantasmate fuisse, si sanguinem non uerum, sed simulatum de uulneribus emanasse, si falsas eum cicatrices tamquam post falsa uulnera demonstrasse. cum uero ista omnia uera dicimus, . facta dicimus, certa, expressa, impleta credimus et praedicamus, quamuis de sublimi illius et de incommutabili ueritate non loquamur, non tamen imus in uanitatem. qui autem illa omnia in Christo falsa et simulata dicunt, ranae sunt clamantes in palude; strepitum uocis habere possunt, doctrinam sapientiae insinuare non possunt. denique in ecclesia ritati, veritatem per quam facta sunt omnia: veritatem verbum carnem factum et habitare in nobis: veritatem Christum natum de Deo: unum de uno, unigenitum et coaeternum, veritatem accepta forma sei natum ex virgine Maria, passum, crucifixum resurgentem, ascendentem: ubique
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possumus qr homines sumus ⁊ iuidicia tam̃
id÷ definitas firmasq sententias tnere
debemꝰ. N ec ante tempꝰ quicquã uidicare
donec ueniat dñs. & illumin& abscondita
tenebratũ et manifest& cogitationes cordis.
ꝗͦ ñ erratur inreb ut recta sit imꝓbatio
uitiorũ. uirtutũq approbatio: ꝓfecto si er¬
ratur in hominib uenialis. ẽ. humana tẽp¬

Expanded text:
n possumus, quia homines sumus; judicia tamen, id est, definitas firmasque sententias continere debemus, nec ante tempus quidquam judicare, donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestet cogitationes ergo non erratur in rebus ut recta sit improbatio vitiorum virtutumque approbatio, profecto si erratur in hominibus, venialis est humana ten
Abbreviated transcription (Latin):
considera p̃tiũ tuũ. Scio ego e mecũ om̃s
homo qui prulo at tentius considerauent:
Neminẽ dm̃ tim̃tem. s uerbis eius ñ se on¬
rigere. nisi qui putat quia plus ht̃ uiu̾e.
Ipsa res. ẽ. quȩ multos occidit. Cũ dicunt
cras cras. & subito ostiũ clauditur. & re¬
mansit foris cũ uoce coruina. quia ñ habu¬

Expanded text:
ecum omnis homo qui paulo attentius consideraverit, neminem Deum timentem sub verbis ejus non se corrigere, nisi qui putat, quia plus habet vivere. Ipsa res est quae multos occidit, cum dicunt, Cras, cras: et subito ostium clauditur. Remansit foris cum voce corvina, quia non habu
Abbreviated transcription (Latin):
uo sursũ leuat cordis. ñ nobis glãm quas
agamus. Hoc eñi continuo commonemia
qr hoc dignũ. ẽ. hoc iustũ. ẽ. Recordare
hȩc uerba unde sint. Int̾ quas actiones.¬
& quanta scĩtate comtndent᷑ agnoscis. Iu¬
Sare unde habeas. Iui autẽ ñ hab&̃. ił
eo. Deniq sicut ipse ait. hoc ipsũ erat sa¬
pientiȩ. scire cuus. ẽẽt hoc donũ. Sic &¬

Expanded text:
no sursum leuati cordis non nobis gloriam quasi no sursum leuati cordis non nobis gloriam quasi agamus. hoc enim continuo commonemur, quia hoc dignum est, hoc iustum est. recordaris, haec uerba unde sint, item qua sanctione et quanta sanctitate commendentur agnoscis. tScire unde habeas. Qui autem non habet, ideo . Denique sicut idem ait, Hoc ipsum erat sapientiae, scire cujus esset hoc donum. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ kiñi ut amic dñi. eẽ. possimus quid
nr̃ dñs faciat sciamus. N on solũ enĩ ho¬
mines. uerũ etiam iustos ipse facit nos. & ñ
ips nos. E ut hoc sciamus quis nisi ipse
mus. s spm̃ qui ea deo .ẽ. ut sciamus quȩ a
deo donata sunt nob. Ab ipso quicquid
boni.ẽ. donatur. Ergo qua & hoc bais
ab ipso utiqe donatur. ut sciaur a quodi¬
nũ om̃e donecut. ut om̃uo de om̃ibiioꝵ
quanto magis nosti. tantomagis eisdẽ aere
beata. unmo alit̃ ñ es. nisi quos tnes
noris a quo habeas. At tende eñĩ quo di
hacre apł̃o dixerit. Nos autẽ ñ spm̃ hus
mundi accepimus s sp̃m qui ex deo ẽ. it
sciamus quȩ adeo donata sunt nob illat
quigpe hñt multa dona ch̃. & nesciendo
quo habeant. impia uanitate iaccantua.
Nemo. ẽ. autẽ donis clĩ beatus. qui donar
exeistit iugratus. Quia & illud qu& nt
sacra mysteria cor hab̃e sursũ uibem̃. psi
adiuuante id ualemꝰ. quo iubente aomo¬
nem᷑. & ideo sequitur. ut de hoc tantobo¬

Expanded text:
arissimi, ut amici Domini esse possimus, quid noster Dominus faciat sciamus. Non solum enim homines, verum etiam justos ipse facit nos, et non ipsi nos. Ut hoc sciamus, quis nisi ipse mus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis . Ab ipso quidquid boni est, donatur. Ergo quia et hoc bonum est, ab ipso utique donatur ut sciatur a quo bonum omne donetur; ut omnino de omnibus bonis, quanto magis nosti, tanto magis es eiusdem donis beata; immo aliter non es, nisi quod habes noris a quo habeas. attende enim, quid de hac re apostolus dixerit: nos autem non spiritum huius mundi accepimus, sed spiritum qui ex deo est, ut sciamus quae a deo donata sunt nobis. multi quippe habent multa dona dei et nesciendo a quo habent inpia uanitate iactantur. nemo est autem donis dei beatus, qui donanti existit ingratus, quia et illud, quod inter sacra mysteria cor habere sursum iubemur. ipso adiuuante id ualemus, quo iubente admonemur. et ideo sequitur, ut de hoc tanto bo
Abbreviated transcription (Latin):
scit nisi sp̃s ddĩ. Hic gͦ sp̃s hominis cũ
p̾sens. ẽ. id ẽ. intentus .ẽ. & se piecite
subicit deo. ut intelligit homo que
spalit̃ dicuntur. Cuͣ autẽ diaboꝰ at
anqũ absente intellectu inanima domi¬

Expanded text:
s Dei . Hic ergo spiritus hominis cum praesens est, id est, intentus est, et se pietate subjicit Deo, intelligit homo quae spiritaliter dicuntur. Cum autem diaboli error tanquam absente intellectu in anima domi
Abbreviated transcription (Latin):
inscripturis aut narratur aliquit de
sapientia siue dicente ipsa. siue cũ
de illa dr̃. filius nob̾ potissimũ insinu¬
se tpsa ꝓculdubio ds. ẽ. atq incõmu¬
tabilit̾ uiuit. Sicut autẽ cũ sit inse
ipsa uita. etiã nobis fit uita. cũ eius
efficimur ut cũq participes. ita cũ in se
ipsa sit iusticia. etiam nob iusticia fit
cũ es coherendo iuste uiuimus. & tarto
magis minusue uesti sumus. quanto
illi magis minusue coheremus. Unde¬
scriptũ . ẽ. de unigenito filio dr̃tũ sit
utiq patris sapientia. atq iusticia. &
sẽꝑ inse ipsa sit: quod factas . ẽ. no¬
bis a deo sapientia & uisticia. & scifi¬
catio. & rede̾ptio. Ut quẽad modum
scriptũ. ẽ. Qui głatur in dño głectiꝵ
Est plane ille summus d̃s uera iusti
e a nr̃a. ẽ. in hac ꝑegrinatione iusticia : &
qua pꝰea saturari. ea nr̃a. ẽ. ineternitate

Expanded text:
in Scripturis aut narratur aliquid de sapientia, sive dicente ipsa, sive cum de illa dicitur, Filius nobis potissimum insinuse ipsa, procul dubio deus est atque incombiliter uiuit. sicut autem, cum sit in se ipsa uita, etiam nobis fit uita, cum eius efficimur utcumque participes, ita, cum in se ipsa sit iustitia, etiam nobis fit iustitia, cum ei cohaerendo iuste uiuimus, et tanto magis minusue iusti sumus, quanto illi magis minusue cohscriptum est de unigenito Filio Dei, cum sit utique Patris Sapientia atque Justitia, et semper in seipsa sit, quod factus sit nobis a Deo sapientia et justitia, et sanctificatio et redemptio; ut quemadmodum scriptest plane ille summus deus uera iustitra est in hac peregrinatione iustitia, et qua postea saturari, ea nostra est in aeternitate
Abbreviated transcription (Latin):
nio readentes. Sex sunt in isto geñe
afferentie: auȩ cominemorate. am̃ao¬
iera facillime possunt: Reddere bona
ꝗ maus : ñ reddere mala ꝓ malis: Reddẽ
hona ꝓ bonis: reddere mala ꝓ malis:
Nonredidẽ bona ꝑ bonis ÷ s. reddẽ mala
ꝓ bonis. Horũ. duo prima. bonoꝵ sunt:¬
duo maloꝵ. Ꝙ eoꝵ posteritis. deterius:
Duo media. quodamͦ mediocria: S eoꝵ
ptus ꝓpingũo botiis: P osterus. ꝓpinquũ
malis. Hȩc inscripturis scis op ort& adten¬

Expanded text:
ne mea. Sex sunt in isto genere differentiae quae commemoratae animadverti facillime possunt: Reddere bona pro malis, non reddere mala pro bonis. Reddere bona pro bonis, reddere mala non reddere bona pro nobis; sed mala pro bonis. Quorum duo prima justorum sunt,duo malorum, et eorum posterius deterius; duo media quodammodo mediorum, sed eorum prius propinquum bonis, posterius propinquum malis. Haec in Scripturis s
Abbreviated transcription (Latin):
ñ coginur contra xp̃ianã gr̃am disputa¬
R a u dicere. quib demonstrare conem̃.
naturã humanã neq in paruulis me dico
atia si uelit posse sufficere: acute quippe
utoentar hȩc dici: s in sapientia uerb qua
aiacuatur crua xxp̃i. Non .ẽ. ista sapi¬
tore zelo nos oporte accend. ne euacue¬
dir erura xp̃i. Euacuatur autẽ si aliquo
m p̃t iluis sacram̃tũ ad iusticiã uitãq et̃¬
ram ꝑuenire posse p̃dicatir. Et dã sapien¬
tium sapientiũ & prudentiã prudentium
repbalio. Non eñi suã ineis ꝑdit & rȩpbat
qũ ipse donauit. s quã sib arrogant.
qui ñ hñt ipsius. Unde cominemarato
isfo ꝓpħico testimonio sequit᷑ & licit apłs.
Ubi sapiens. ub scriba. ub conquisitor
huus schꝰ Nonne stailtã fecit ds̃ sapien-¬

Expanded text:
n cogimur contra Christianam gratiam disputare, et ea dicere quibus demonstrare conemur naturam humanam, neque in parvulis medico psam ad justitiam, si velit, posse sufficere. Acute quippe videntur haec dici, sed in sapientia verbi, qua evacuatur crux Christi, nec est ista sapitiore zelo nos oportet accendi, ne euacuetur crux Christi. euacuatur autem, si aliquo modo praeter illius sacramentum ad iustitiam uitamque aeternam perueniri posse dicatur: quod tiam sapientium et prudentiam prudentium reprobabo. Non enim suam in eis perdit et reprobat, quam ipse donauit, sed quam sibi adrogant, qui non habent ipsius. Unde commemorato isto prophetico testimonio sequitur et dicit apostolus: Ubi sapiens? ubi scriba? ubi conquisitor huius saeculi? Nonne stultam fecit Deus sapien
Abbreviated transcription (Latin):
saiam & uidiciũ cantabo tib dne. Nã
quisqͥs uelit nimiũ iustus uidiciũ sine mi¬
saia quasi securis expectat: trã iustissimã
pnocat. Quã tanens ille dicit ne intres in
iudictũ cũ seruo tuo. Unde dr̃r ppło contu¬
nais. Quit iltis mecũ uidicio contende:
sĩ eñ rex iustus sederit in throno. Quis
głibitur castũ se habere cor. aut quis glãbi¬
tir muntũ se. eẽ. a peccato.: Quȩ gͥ spes
.ẽ. nisi suꝑ ex altet miscd̾ia uidicio: s er¬
ga illos qui miscłiã fecerunt ueracit̃ dicen¬
do cdimittenob̾ debita nr̃a sicut & nos dimit¬
timis: & sine murmuratione dando. hi¬

Expanded text:
iam et iudicium cantabo tibi, domine: nam quisquis uelut nimium iustus iudicium sine misericordia quasi securus expectat, iram iustissimam prouocat, quam timens ille dicit: Ne intres in iudicium cum seruo tuo. unde dicitur populo contumaci: Quid uultis mecum iudicio contendere? cum enim rex iustus sederit in throno, quis gloriabitur castum se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato? quae igitur spes est, nisi superexultet misericordia iudicio sed erga illos, qui misericordiam fecerunt ueraciter dicendo: Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus, et sine murmuratione dando? hi
Abbreviated transcription (Latin):
S melius inguis ratione quisquã teli¬
motiri se docetur. Quid gͦ: Quan
tionẽ afferre potes si partũ p̃dices us¬
ginis. si redditos oculos ñ neges cce.
si sepultos reddisse ostendas a mortuas.
ritas ꝓmita.ẽ. facilius in negotus fide
testimonũs creditur. qu̾a ratio uestiga¬

Expanded text:
Sed melius, inquis, ratione quis quam testimoniis edocetur. Quid ergo? quam rationem afferre potes, si partum praedicas virginis, si redditos oculos non negas caecis, si sepultos redisse ostendis a mortuis? ritas prompta est; facilius in negotiis fidei testimoniis creditur, quam ratio vestiga
Abbreviated transcription (Latin):
tum amaui. Neq si manoucauerimus
habuitoabimus: neq si ñ maitoucauerimꝰ
deerit nob̾. Hoc. ẽ. dicere. Nec illa res
me copiosũ faci&: nec illa erumnosum.
Audiui & alteram. Ego eñi didici in
quib sum sufficiens. eẽ. Q habundare no¬
ui: & penuriã pati noui. Om̃ia possũ in
eo qui me confaitat. Ecce miles castorum
minẽ. & ꝑierat & inuentus . ẽ: Nec ille
inse potuit. quia rõe puluis fuit : quẽ
talia dicentẽ. affectu tuȩ inspirationis
atamaui: O mĩa possũ inquit in eo qui
me confortat. Conforta me ut possim.
Da quod ubes. & iube quod uis. Iste se
accepisse confitetur. Q qđ głatur. in
dño gładur. Audiui aliũ rogantẽ: ut
acoipiat. Aufer a me concupiscentiain
uentris. Unde appara sce d̾s m̃s te dare
cũ fit : quod imꝑas fieri. Docuist me pat̃
bone om̃ia munda mundis: s malũ. eẽ.
homini qui ꝑ offertoiculũ manducat.÷
C omnẽ creaturã tuam boñã. eẽ. nichilq ex tͣctatui

Expanded text:
m amaui: neque si manducauerimus, abundabimus, neque si non manducauerimus, deerit nobis; hoc est dicere: nec illa res me copiosum faciet nec illa aerumnosum. audiui et alteram: ego enim didici, in quibus sum, sufficiens esse et abundare noui et penuriam pati noui. omnia possum in eo, qui me confortat. ecce milea castrorum minem, et perierat et inuentus est. nec ille in se potuit, quia idem puluis fuit, quem talia dicentem adflatu tuae inspirationis adamaui: omnia possum, inquit, in eo, qui me confortat. conforta me, ut possim, da quod iubes et iube quod uis. iste se accepisse confitetur et quod gloriatur in domino gloriatur. audiui alium rogantem, ut accipiat: aufer, inquit, a me concupiscentias uentris. unde adparet, sancte deus, te dare, cum fit quod imperas fieri. Docuisti me, pater bone: omnia munda mundis, sed malum esse homini qui per offensionem manducat; et omnem cr
Abbreviated transcription (Latin):
rapiatur aliquantũ. extra mȩtas necss¬
tis. Quisquis.ẽ. magnus. ẽ: mnagusis
tor sum. S & ego magnifico nom̃ tiuns
&e int̃pellat te ꝓ peocattis meis qui uit
scłm. numerans me intĩfirma m̃ẽbra ceni.
ris: Quia & inꝑfectũ eius uiderut es
tui. & in libro tcio om̃s scribentur. Om̃

Expanded text:
rapiatur aliquantum extra metas necessitatis? quisquis est, magnus est, magnificet homo sum. sed et ego magnifico nomen tuum, et interpellat te pro peccatis meis qui uioit saeculum, numerans me inter infirma membra corporis sui, quia et inperfectum eius uiderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur.
Abbreviated transcription (Latin):
onginius ingenerib aliũttoꝵ his cũ quib
as uiuendũ. ẽ: Neq quautũ sumas
mltũ int̃ ẽ. cũ uideamus alioꝵ stoma¬
añ craus saciari ÷ & eos tam̃ illi ipsi
pai quo satiantur ardent̃ & intolera¬
bilit̃ & om̃ino turpit̃ mhiare: Alios
atẽ plusculo quioẽ satiariꝰ s tolerabiliꝰ
nopiam ꝑpeti: Q uelante ora positas
ꝙulas. si ui tempore aut opus sit. aut ne¬
ciso sit. cũ tranquillitate aspic̾e neq
angere. Magis gͦ int̃ . ẽ. ñ quto uel
quanti alim̃toꝵ. ꝓ congruenta hominũ¬
nacessitate quis capiat ÷ s quanta facili¬
tite & serenitate anumi careat. cũ his uł
oport&e uł etiam necesse . ẽ. carere:. Ut
illito in animo xp̃iano cõpleatur. quod
apłs paulus dicit. Scio & minus hab̃e:
scio & habundare: ubiq & in om̃ib¬

Expanded text:
ngruas in generibus alimentorum his cum quibus tibi vivendum est. Neque quantum sumas, multum interest; cum videamus aliorum stomachum citius satiari, et eos tamen illi ipsi parvo quo satiantur, ardenter, et intolerabiliter, et omnino turpiter inhiare: alios autem plusculo quidem satiari, sed tolerabilius inopiam perpeti, et vel ante ora positas epulas, si id in tempore aut opus sit, aut necesse sit, cum tranquillitate aspicere, neque tangere. Magis ergo interest, non quid vel quantum alimentorum pro congruentia hominunecessitate quis capiat; sed quanta facilitate atque serenitate animi careat, cum his vel oportet vel etiam necesse est carere: ut illud in animo christiani compleatur quod Apostolus dicit, « Scio et minus habere, scio et abundare
Abbreviated transcription (Latin):
agit deo Ita dictã.ẽ. Annuntiabit᷑ drio
geieratio uentura : Ac si diceretur. dño
placebunt qui anntuntiabunt ñ sibi: Ut
ita sit dño annuntiare. sicut. ẽ. dño ui¬
dño manoucat: Q qui ñ manctucat.
dño ñ mandueat. Ad hoc quippe addidit.
& grãs agit deo: ut ostendetur quio effet
dño facit. to: in euis lauoẽ facit. Tunc
enĩ rect̾e. tunc iuste. tunc pie fit. cũ opꝰ
bonũ in eius fit laitoẽ: cuiꝰ grã donatur
ut fiat. In quo affectu ꝓficiens. quicquio
bom facit. dño facit: Hoc. ẽ. in eius lau¬
dẽ. cius grãm ꝑcepit ut faciat. Unde
.ẽ. actio gr̃arũ: quȩ intimo fideliũ mi¬
nis ñ.ẽ. finis: sic tuȩ laudis ñ erit fitus.
Non enĩ cũmartuus fueris in hac carne.

Expanded text:
iue ita dictum est: Adnuntiabitur domino generatio uentura, ac si diceretur domino placebunt qui adnuntiabunt non sibi\', ut ita sit domino adnuntiare, sicut est domino uiino manducat et, qui non manducat, domino non manducat. ad hoc quippe addidit: Et gratias agit deo, ut ostenderetur, quid esset: Domino facit, id est in eius laudem facit. tunc enim recte, tunc iuste, tunc pie fit, cum opus bonum in eius fit laudem, cuius gratia donatur, ut fiboni facit, domino facit, hoc est in eius laudem, cuius gratiam percepit, ut faciat; unde est actio gratiarum, quae intimo fidelium mfinis, sic tuae laudis non erit finis. Non enim cum mortuus fueris in hac carne,
Abbreviated transcription (Latin):
ut eius sis mortuus : qr p̾cio sui sanguinus
te redemit. Q mortuis quomͦ ꝑdit ser¬
ut̃i mortuũ: cruus mors. ẽ. p̃cium tuum:
Ideo cũ dixiss& siue uuumtis. sue mori
m̃ anĩ sumus: ut ostende ipsũ p̃tiũ. Ad

Expanded text:
ut ejus sis et mortuus? quia pretio sui sanguinis te redemit et mortuus; quomodo perdit servum mortuum, cujus mors est pretium tuum? Ideo cum dixisset, sive vivimus, sive morimur; Domini sumus, ut ostenderet ipsum pretium. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
modi alim̃tis tẽꝑabant. Qui manducat
inquit: ñ inanducantẽ ñ sꝑnat. Q qui
ñ mantucat: manducantẽ ñ uidicae. Ib
etiam ait : tuquis es qui udicas alie¬
nũ seriũi: dño suo stat aut cadit. De
talib enĩ reb quȩ possunt bono arumo¬

Expanded text:
bant: Qui manducat, inquit, non manducantem non spernat; et qui non manducat, manducantem non judicet. Ibi etiam ait: Tu quis es, qui judices alienum servum? domino suo stat, aut cadit . De talibus enim rebus quae possunt bono e
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Tangis eafoẽ decẽ caroas. & feras occi¬
dis: Utrũq sumul facis. Tangis priã
cordam. qua unus colitur ds: cecidit bestia ri¬
suꝑsticionis. Tangis scd̃am. qua ñ accipis
nom̃ dm̃ dĩ tu muanũ: cecidit bestia er¬
quid facis. int̃ ficit᷑ crudelior cęteris bestũs.
laborant homines mont̃b negotus: Tu
autẽ in om̃ib bonis oꝑib tus. labora ñ
mnittit d̾s. Honora patrẽ tuũ & matrẽ tuuã.
Tangis quartã cortamut honorẽ paren¬
tib deferas: cecidit bestia impietatis. Non
mechab̾is. Tangis quintam cordã: cecidit
bestia libidinis. Non occides. Tangis sex¬
tam cardam: cecroit bestia crudelitatis.
Non furtum facies. Tangis septimã cordã:
cecidit bestia rapacitatis. Non falsum testi¬
moniũ dices.. Tatigis octauam coroã: cecidit
bestia falsitatis. Non conctipisces uxorẽ ꝓxi¬
mi tui. Tangis.uii. cotoã: cecidit bestia
ad ulterinȩ cogitationis. Aliuo .ẽ. eñ nͥs

Expanded text:
est. tange easdem decem chordas et feras occiest. tange easdem decem chordas et feras occides; utrumque simul facis. tangis primam chordam, qua unus colitur deus: cecidit bestia superstitionis. tangis secundam, qua non accipis nomen domini dei tui in uanum: cecidit bestia erquid facis: interficitur crudelior ceteris beatus amolaborant homines in omnibus negotiis: tu autem in omnibus bonis operibus tuis labora, non romittit Deus. Honora patrem tuum et matrem tuam, tangis quartam chordam, ut honorem parentibus deferas, et cecidit bestia impietatis. Non moechaberis, tangis quintam chordam, cecidit bestia libidinis. Non occides, tangis sextam chordam, cecidit bestia crudelitatis. Non furtum facies, tangis septimam chordam, et cecidit bestia rapacitatis. Non falsum testimonium dices, tangis octavam chordam, et cecidit bestia falsitatis. Non concupisces uxorem proximi tui, tangis nonam chordam, et cecidit bestia adulterinae cogitationis. Aliud est enim non
Abbreviated transcription (Latin):
ma. tota mente: Hullã uitȩ nr̃ȩ partẽ
reliquit. quȩ uacare debeat. & quasi locũ
dare. ut re alia uelit frurS quicquid
aliud diligendũ uenerit ĩanimũ. illuc ra¬
piat᷑. quo totꝰ dilatioiipetᷤ currit. Quis quid
gͦ recte diligit ꝓorimũ. hoc cũ eo deb&
agere: ut eciam ipse toto corde tota aĩa
tota m̃te diligat dm̃. Sic em̃ eũ diligeris
tanquã se ipsum: totam dilectionẽ sui &e
illius. refert in illam dilectionẽ dĩ: quȩ
nullũ a se riuulũ duc extra patitur. cuiꝰ
diriuatione minuatur. Decalogus decẽ
ut tria ꝑtineant ad dm̃. septẽ paneant
ad hominẽ. Est eñi bellũ quod secũ agit̃
homo. dunicans contra concupiscentias ma¬
las: Frenans auaritiã: elidens suꝑbiam:
suffocans ambitionẽ : tructoans libidiunẽ.
Has pugnas fac in occutto : & ñ iunceris
in apto. Ad hoc docentur manus ur̃e
tor: aluid citharista. In spectaculo dĩ unũ

Expanded text:
ma, tota mente, nullam uitae nostrae partem ma, tota mente, nullam uitae nostrae partem reliquit, quae uacare debeat et quasi locum dare, ut re alia uelit frui, sed quidquid aliud diligendum uenerit in animum, illuc rapiatur quo totus dilectionis impetus currit. quisquis ergo recte diligit proximum, hoc cum eo debet agere, ut etiam ipse toto corde, tota anima, tota mente diligat deum. sic enim eum diligens tamquam se ipsum totam dilectionem sui et illius refert in illam dilectionem dei, quae nullum a se riuulum duci extra patitur, cuius deriuatione minuatut tria pertineant ad Deum, septem pertineant ad hominem. Est enim bellum quod secum agit homo, dimicans contra concupiscentias malas, et frenans avaritiam, elidens superbiam, suffocans ambitionem, trucidans libidinem. Has pugnas fac in occulto, et non vinceris in aptor, aliud facit citharista: in spectaculo dei unum
Abbreviated transcription (Latin):
tanti capitis simus. Tunc. ẽ. quippe opti¬
mꝰ homo. cũ tota uita sua ꝑgit inincõmu¬
tabilẽ uitam: & toto affectu inher& ill
Si autẽ se ꝓpt̃ se diligit: ñ se refert ad
dm̃. s ad se ipsũ conuersus. ñ ad incõmu¬
tabile aliquto conuertitur. U̾ ꝓpt̾ea iã
cũ defectu aliquo se fruit᷑: Quia melior .ẽ.
cũ totus her& atq constringit᷑ in cominu-¬
tabili bono. quã cũ inde ut ad se ipsũ re¬
laxatur. Si gͦ te ipsũ ñ ꝓpt̃ te debes dili¬
gere. s ꝓpt̾ illũ ub dilectionis tuȩ rec¬
tissimꝰ finis. ẽ: ñ succenseat alius homo.
s etiam ipsũ ꝓpt̾ dm̃ diligis. Hȩc eñi re¬
gula dilectionis. diuinitus constituta. ẽ:
Diligis inquit ꝓorimũ tuũ tanquã te
ipsum : Dm̃ uͦ ex toto corde & ex tota
anima. & ex tota m̃te. ut om̃s cogitatio¬
nes tuas. & omnẽ uitã ⁊ omnẽ intellectũ.
in illũ conferas: a quo habes ea ipsa quȩ
confers. Cũ autẽ ait toto corde. tota ani¬

Expanded text:
nis attrahamus. Tunc est quippe optimus homo, cum tota vita sua pergit, in incommutabilem vitam, et toto affectu inhaeret illi. Si autem se propter se diligit, non se refert ad Deum; sed ad seipsum conversus, non ad incommutabile aliquid convertitur. Et propterea jam cum defectu aliquo se fruitur; quia melior est cum totus haeret atque constringitur incommutabili bono, quam cum inde vel ad seipsum relaxatur. Si ergo teipsum non propter te debes diligere, sed propter illum ubi dilectionis tuae rectissimus finis est, non succenseat alius homo, si etiam ipsum propter Deum diligis. Haec enim regula dilectionis divinitus constituta est: Diligtota anima et ex tota mente, ut omnes cogitationes tuas et omnem uitam et omnem intellectum in illum conferas, a quo habes ea ipsa quae confers. cum autem ait: toto corde, tota ani
Abbreviated transcription (Latin):
id etiam intelligertoo cernentib. Illis gͦ
tanquã lacteus potus. istis tanquã soltoꝰ
cib. Non quia hoc illi alit̃ inppłis. alit̃
isti incubiculis cognouerunt. S quod
eodẽ mͦ utriq cũ palam diceretur auoie
ꝓpt̾ea sit crucifixus. ut in remissionem
peccatoꝵ sanguinẽ funder&. quia eius
unigentti passione. diuina gr̃a comm̃.¬
datur. ut nemo in homine gletur⁊ qͦͣmꝰ
intelligebant xp̃m crucifiocũ qui ad¬
Huc dicebant. ego sũ paulsꝰ. Nũquid
quomͦ ipse paulus qui dicebat: Mlichi
aitẽ absit głar. nis in cruce diũ nĩ¬
ihii xp̃i. De ipso itaq xxp̃o crucifiaeo ⁊
ipse cibũ ꝓ sua capacitate sumebat. &¬
illos lacte ꝓ eorũ infirmitate nutriebat.
Hoc gͥ prunitus cognito. quod ea ipsa
quȩ simul audiuit sp̃ales atq carna¬
les ꝓ suo quiq mͦ capiunt: ili ut parꝰ¬
unlias ut maiores : illi ut lactis alim̃tũ.
st ut cibo solidam̃tũ: nulla uidetur. eẽ.

Expanded text:
id etiam intelligendo cernentibus; illis ergo id etiam intelligendo cernentibus; illis ergo tanquam lacteus potus, istis tanquam solidus cibus: non quia hoc illi aliter in populis, isti aliter in cubiculis cognoverunt; sed quod eodem modo utrique cum palam diceretur audiebhristus propterea sit crucifixus, ut in remissionem peccatorum sanguinem funderet, qua ejus Unigeniti passione divina gratia commendatur, ut nemo in homine glorietur; quomodo intelligebant Christum crucifixum qui adhuc dicebant, Ego sum Pauli ? Numquid quomodo ipse Paulus qui dicebat, Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Disti ? De ipso itaque Christo crucifixo, et ipse cibum pro sua capacitate sumebat, et illos lacte pro eorum infirmitate nutriebat.Hoc igitur primitus cognito, quod ea ipsa quae simul audiunt spirituales atque carnales, pro suo quique modo capiunt, illi ut parvuli, isti ut majores, illi ut lactis alimentum, isti ut sibi solidamentum, nulla videtur esse
Abbreviated transcription (Latin):
potũ ded ñ escam. Nondum enĩ poteratis
s nec adhuc quioẽ potestis. adhuc em̃ estis
carirales: Si autẽ dixerimus hñt. tim̃¬
dũ &e cauendũ . ẽ. ne sub hac occasione
in occultis nefaria doceant᷑. ⁊ sp̃alium
nomine uelut ea quȩ carnales cape ñ post̾
ñ solũ excusatione dealbanda. uerũ etiam
p̃dicatione laudantoa uideant᷑. Primũ
gͦ scire debae karitas ur̃a. quod ipse xp̃e
crucifixus. quouelut lacte paruulos. ali¬
isse dicit apłs. Ipsa uͦ caro eius. in qua
facta. ẽ. uera mors eius. & uulnera uera
confixi. sanguisq ꝑcuss. ñ eo mͦ a carna¬
lib quo ab spĩtalib cogitantur. & illis
lac. istis cib. Qura & si ñ aucdiunt am¬
plius. intelligunt amplius. Ponem̃ aqͣit̃
utrisq recipitur. Ita fit ut p̃dicatur ab
dalum &e geritib stulticia. Q̾ ipsis uocatis
uideis & grecis. dĩ uirttis & dĩ sapientia.
S cartalib paruulis. to totum credes¬
do tenentib. Sp̃alib autem capaciorib

Expanded text:
potum dedi, non escam; nondum enim poteratis: sed nec adhuc quidem potestis; adhuc enim estis carnales » ? Si autem dixerimus, Habent; timendum et cavendum est, ne sub hac occasione in occultis nefaria doceantur, et spiritualium nomine, velut ea quae carnales capere non possunt, non solum excusatione dealbanda, verum etiam praedicatione laudanda videantur. 2. Primum ergo scire debet Charitas vestra, quod ipse Christus crucifixus, quo velut lacte parvulos aluisse se dicit Apostolus; ipsa vero caro ejus, in qua facta est vera mors ejus et vulnera vera confixi, sanguisque percussi, non eo modo a carnalibus quo ab spiritualibus cogitatur, et illis est lac, istis cibus; quia et si non audiunt amplius, intelligunt amplius. Non enim aequautrisque recipitur. Ita fit ut praedicatus ab ipsis vocatis Judaeis et Graecis Dei Virtus et Dei Sapientia : sed carnalibus parvulis id tantum credendo tenentibus, spiritualibus autem capacioribus
Abbreviated transcription (Latin):
num quẽ parauit pat̃ mñs diabolo & an¬
aliquis: Sc̃s laurentius malũ fecerat. ut
a potestate occideretꝰ Quomͦ in illo im¬
plecũ. ẽ. bonũ fac. & habebis laudẽ ex
illa: Quando faciendo bonũ tantoscru¬
rentius si ñ hab̾&e laudẽ ex illa. hodie ñ
honoraretur : ñ a nob̾ p̃dicaret᷑: ñ tanto p̾¬
conio laudaretur. Hab&e gͦ laudẽ ex illa.¬
Quit em̃ ait apłi : bonũ fac. & lautabit
te potestas ipsa : Domĩ enĩ fecerunt om̃s¬
fecerunt potius potestates. Ergo si dice
Modo autẽ tẽꝑauit uerba. Circũ spexit:
appendit: mod̾atus. ẽ: circũcidit. Discite
lautoẽ ex illa : etiam ipsa laudante. Siaũ
sciuente. Ex illa enĩ habeb̾. ñ ipsa laudan¬

Expanded text:
num, quem parauit pater meus diabolo et annum, quem parauit pater meus diabolo et analiquis, sanctus Laurentius malum fecerat, ut a potestate occideretur? Quomodo in illo impletum est, Bonum fac, et habebis laudem ex illa, quando propter bonum tantos crunon haberet laudem ex illa, hodie non honoraretur, non a nobis praedicaretur, non tanto praeconio laudaretur. Habet ergo laudem ex illaaudabit te potestas ipsa. Bonum enim fecerunt Aposrfecerunt potius potestates. Ergo si dicerModo autem temperavit verba, circumspexit, appendit, moderatus est, circumcidit. Discite laudem ex illa; etiam ipsa laudante, si boneviente illa. Ex illa enim habebis, non ipsa laudan
Abbreviated transcription (Latin):
placuit.QQuia etiã nocentiũ potestas.
ñ.ẽ. nisi a deo. sic̃ scriptũ. ẽ: loquente
sapientia. ꝑ me reges regnant: & ty¬
rann ꝑ me tenent terrã. Dicit & apłs.
fiers: in libro iob scriptũ. ẽ. Qũi regna¬
re fac̃inqͥt hominẽ hypocritã: ꝓpt̾ ꝑuer¬
sitatẽ ppł. Q de ppło isrł dicit ds̃. De¬
di cis reg̃. in irta mea. In iuistũ eñ ñ ẽ
ut imꝓbis accipientib nocento pocestatem.
bonorũ patientta ꝓbetur. & maloꝵ iniqui¬
tas punitatur. Nam ꝑ potestatẽ diabolo
tatam. ⁊ iob ꝓbatus. ẽ. ut ustus apparer&:
& petrus tẽptatus ne de se p̃sumer&: &
paulus colafizatus ne se extoller&: & iu¬
das dãpnatus: ut se suspendera&. Cũ gͦ ꝑ
potestatẽ quã diabolo dedit. om̃ia uiste
ipse d̾s fecerit : ñ tam̃ ꝓhis iustificatis. s
ꝓ iniqua nocend uoluntate que ipsius
diaboli fuit. ei reddetur in fine suppliciũ:
Cũ dicetur impiis. qui eius nequitie con¬
sentire ꝑ seuerauerint. ite in ignẽ ȩter¬

Expanded text:
Item quia etiam nocentium potestas non est nisi a deo, sic scriptum est loquente sapientia: per me reges regnant et tyranni per me tenent terram. dicit et apostfieri in libro Iob scriptum est. qui regnare facit, inquit, hominem hypocritam propter peruersitatedi eis regem in ira mea. iniustum enim non est, ut improbis accipientibus nocendi potestatem bonorum patientia probetur et malorum iniquitas puniatur. nam per potestatem diabolo datam et Iob probatus est, ut iustus adpareret, et Petrus temptatus, ne de se praesumeret, et Paulus colaphizatus, ne se extolleret, et ludas damnatus, ut se suspenderet. - cum ergo per potestatem, quam diabolo dedit, omnia iuste ipse deus fecerit, non tamen pro his iuste factis, sed pro iniqua nocendi uoluntate, quae ipsius diaboli fuit, ei reddetur in fine supplicium, cum dicetur impiis, qui eius nequitiae consentire perseuerauerint: ite in ignem aeter
Abbreviated transcription (Latin):
plus impenderimꝰ. Cuiis nos ꝑpetuos de¬
bttres ostendit apłs. dicens. Nemini quic¬
quã debeatis. nisi ut inuicẽ diligatis. Quã¬
qũ sidiligentus p̃cepta adñi cogitemus. red¬
dimis potius qũa donamus. S nemuini qͥc¬
qiã debertoũ. eͥ: nisi ut inuicẽ diligamus.
lpsaquppe dilectio exigit debitũ. Ut fr̃nȩ
cirtas seruientes. eum quise aduiuari recte
uelit. ii quo possumus aduuiemus: Sẽꝑ exi

Expanded text:
plius impenderimus, cujus nos perpetuos debitores ostendit Apostolus dicens: Nemini quidquam debeatis nisi ut invicem diligatis.  si diligentius praecepta dominica cogitemus, reddimus potius quam donamus, si nemini quicquam debendum est, nisi ut inuicem diligamus. ipsa quippe dilectio exigit debitum, ut fraternae caritati seruientes eum, qui se adiuuari recte uelit, in quo possumus, adiuuemus. sed, mi
Abbreviated transcription (Latin):
ailigit porimũ ÷ qui d ineo diligit nisi dm̃:
psa .ẽ. dilectio. ab om̃i mundana dilecti¬
one discreta: Quã distinguendo. addidit
dñs sicut dilexi uos. Quid eñ tusi dm̃
dilerit in nob̃: Non quod habebamꝰ. s ut
Elgere. & quid meis diligit. nisi salutẽ
quã cupit utiq reuocare: ñ morbũ quẽ uelit
expellere : Sic gͦ & nos inuicẽ diligamus:
ut quantũ possumꝰ inuicẽ ad habendũ in
nob̃ dm̃. cura dilectionis attrahamus. Hãc
dilectionẽ donat ipse nobis qui ait. sicut
dilexi uos: ut ⁊ uos diligatis inuicẽ. Ad
hoc gͦ nos dilexit: ut nos diligamꝰ inuicẽ.
Hoi nobis conferens diugendo nos. ut

Expanded text:
diligit proximum, quid in eo diligit nisi Deum? diligit proximum, quid in eo diligit nisi Deum? Ipsa est dilectio ab omni mundana dilectione discreta: quam distinguendo addidit Dominus: Sicut dilexi vos. Quid enim nisi Deum dilexit in nobis, non quod habebamus, sed udiligere; et quid in eis diligit, nisi salutem, quam cupit utique revocare; non morbum, quem venit expellere? Sic ergo et nos invicem diligamus, ut, quantum possumus, invicem ad habendum in nobis Deum cura dilectionis attrahamus. Hanc dilectionem donat ipse nobis qui ait: Sicut dilexi vos, ut et vos diligatis invicem. Ad hoc ergo nos dilexit, ut et nos diligamus invicem, hoc nobis
Abbreviated transcription (Latin):
diimus. qui hanc uirtutẽ ht̃. hr̃e om̃s. cũ¬
plenitudo legis sit karitas: An quanto
magis. ẽ. in homine. tantomagis. ẽ. uir¬
tute p̃ditus÷ Quantoautẽ minus. tanto
minus in.ẽ. uirtus. qr ipsa. ẽ. uirtus :¬
& quanto minus in.ẽ. uirtus. tantoma¬
gis . ẽ. uitiũ. Ub illa plena & ꝑfecta
fuerit: nichil ex uitio remanebit. Nolite Ex tractat
itaq putare fr̃s mei. itihoc quod ait
dñs. mandatũ nouũ do uob̾. ut uos in¬
uicẽ diligatis. illud magis p̃t̃missũ. eẽ.¬
nr̃m ex toto corde. & extota anima. & ex
tota mente. Tanquã enĩ hoc p̃t̃ misso.
uidetur dictũ. ut diligatis inuicẽ e¬
lit hoc ad illud alterũ ꝑtineat. quod dictũ
.t̃. diliges ꝓorimũ tuũ tanquã te ipsũ. In
his em̃ duob p̾ceptis inquit: tota lex pen
de et ꝓpħȩ. S bene intelligentib utrũq
inuenitur in singulis. Nã & qui diligit
añ. ñ potest eũ contẽpnere. p̃cipientem
ut diligat ꝓorimũ: Q̾ qui scẽ ac sp̃italiter

Expanded text:
cimus, qui hanc uirtutem habet, habere omnes, cuple nit u dol e g is sit caritas? an quanto magis est in homine, tanto magis est uirtute praeditus, quanto autem minus. tanto minus inest uirtus, quia ipsa est uirtus, et quanto minus inest uirtus, tanto magis est uitium? ubi ergo illa plena et perfecta fuerit, nihil ex uitio remanebit. Proinde mihi itaque putare, fratres mei, in hoc quod ait Dominus: Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis, illud magnum praetermissum etrum ex toto corde, ex tota anima, et ex tota mente: tanquam enim hoc praetermisso videtur dictum, ut diligatis invicem, velut hoc ad illud alterum non pertineat, quo dictum est, Diliges proximum tuum tanquam teipsum. In his enim duobus praeceptis, inqintelligentibus utrumque invenitur in singulis. Nam et qui diligit Deum, non potest eum contemnere praecipientem ut diligat proximum, et qui sancte ac spiritualiter
Abbreviated transcription (Latin):
sa scd̾m gram quȩ data. ẽ. nob̾. Hoc est
sacrificiũ xp̃ianoꝵ: multi unũ corpus in
xp̃o. Quod etiam sacram̃to altaris fidelib
noto. frequentat eccła: ubi ei demonstrat᷑.
quod in ea re quã offert. ipsa offeratur.
immortales & beati. qui creatoris sui par-¬
ticipatione congaudent. ciius ȩternifir¬
mi. cuuis ueritate certi. cuius munere
scĩ sunt. qm̾ nos mortales ⁊ miseros ut imn¬
mortales beatiq simus miscdit̾ diligunt:
nolunt nos sibi sacrificari: s er cuus &
ipsi nobiscũ sacrificiũ se. eẽ. nouerunt.
Cum ipsis enĩ sumus una cruitas dĩ: cui
dr̃ in psalmo. Eloriosa dicta sunt de te
ciuitas des. Ctius pars in nob̃ ꝑegrina¬
tur: pars in illis opitulat᷑. Ꝙ nolite con¬

Expanded text:
rsa secundum gratiam, quae data est nobis . Hoc est sacrificium Christianorum: multi unum corpus in Christo. Quod etiam Sacramento altaris fidelibus noto frequentat Ecclesia, ubi ei demonstratur, quod in ea re quam offert, ipsa offeratur. immortales et beati, qui Creatoris sui participatione congaudent, cujus aeternitate firmi, cujus veritate certi, cujus munere sancti sunt; quoniam nos mortales et miseros, ut immortales beatique simus, misericorditer diligunt, nolunt nos sibi sacrificare; sed ei, cujus et ipsi nobiscum sacrificium se esse noverunt. Cum ipsis enim sumus una civitas Dei, cui dicitur in Psalmo, Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei : cujus pars in nobis peregrinatur, pars in illis opitulatur. De
Abbreviated transcription (Latin):
a creatore dilectũ quia pat̾ euis quans¬
do eum seminauit meliorib lautabilior
morib fuit. E& uno inquit concubitu.
Unũ tunc ad eos seminano os meritũ
patris. unũ ad concipiendos meritũ ma-¬
tris. Quia & sĩ mat̃ eos donec parer&e
uiscerib portauit inclusos. & ferte uo¬
luntates affectionesq uariauit. ñ uni
s̃ ambob utiq uariauit. quos parit̃
uentre portauit. Intentio igtar intu.¬
enta. ẽ. apł. quomodo ꝓpt̾ gram com̃dan¬
dã nolit eũ de quo dictum. ẽ. iacob dile-¬
.xi. nisi in dño głari. ut cũ ex eodem
patre eadẽ matre uno concubitu ante¬
quã aliquto egissent boni aut mali
ia cob ex illa massa originalis iniquita¬
tis. ubi fratre cũ quo habuit cominu¬
nẽ causam. uid& ꝑ iusticiã meruisse
dãpnari ñnisi ꝑ grãm se potuisse dis¬
cerni. Noitoũ eñi nascentib inquit
nec aliquto agentib boni aut mali.
ut scd̾m electionẽ ꝓpositũ dĩ manerae:

Expanded text:
a creatore dilectum, quia pater eius, quana creatore dilectum, quia pater eius, quando eum seminauit, melioribus laudabilior moribus fuit? ex uno,\' inquit, \'concubitu\': unum tunc ad eos seminandos meritum patris. unum ad concipiendos meritum matris, quia, etsi mater eos. donec pareret, uisceribus portauit inclusos et forte uoluntates affectionesque uariauit, non uni sed ambobus utique uariauit. quos pariter uentre portauit. Intentio igitur intuenda est apostoli. quo modo propter gratiam commendandam nolit eum, de quo dictum est: Iacob dilexi. nisi in domino gloriari, ut. cum ex eodem patre. eadem matre, uno concubitu. antequam aliquid egissent boni aut mali,Iacob ex illa massa originalis iniquitatis, ubi fratrem, cum quo habuit communem causam, uidet per iustitiam meruisse damnari, nonnisi per gratiam se potuisse discerni. nondum enim nascentibus. inquit, nec aliquid agentibus boni aut mali. ut secundum electionem propositum dei maneret,
Abbreviated transcription (Latin):
saꝑe nolunt. qui ignorantes dĩ iusticiã
& suam uolentes constituere. iusticiȩ
d̃ ñ sunt subiecti. De ipsa quippe grã
non facit niss d̾s. Comm̃dans gͦ filios ꝓ¬
ꝑ ysaac filium abrahȩꝰ. E utoentius nãq
appar& opus dei in eo quẽ ñ genuit usi-
tatus ordo naturȩ. de sterilibꝰ uiscerib.
& seiectute confectis. ut in filiis des.
qu futuri p̾nuntiabantur. hoc. ẽẽt di
cabitur tib semen. Hoc. e̾ ñ qui filu car¬
nis hi filii d̾̃ s filii ꝓmissionis deputant᷑
in semine. ꝓ missionis eñĩ uerbũ. hoc . ẽ.
Ad hoc tempus ueniã & erit sarrȩ filtꝰ.
Non solum autẽ inquit s & rebecca ex
uno concubitu habens isaac patris nr̃s
quo ꝑtinuit ut adderae ex uno concubi¬
tu. nisi ut ñ solũ de suis neq de paren¬
tum meritis aliorũ. s nec de ipsius quidẽ
unuus patris mutata forte in melius uo¬
luntate głaretur iacob dicens. Ideose

Expanded text:
sapere nolunt. qui ignorantes dei iustitiam sapere nolunt. qui ignorantes dei iustitiam et suam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti. de ipsa quippe grnon facit nisi Deus. Commendans ergo filios pm per Isaac filium Abrahae. Evidentius quippe apparet opus Dei in eo quem tatus ordo naturae de sterilibus uisceribus et senectute confectis. ut in filiis dei, qui futuri praenuntiabantur, hoc esset signcabitur tibi semen. hoc est non qui filii carnis, hi filii dei, sed filii promissionis deputantur in semen. t Sarrae filius.\' non solum autem. inquit, sed et Rebecca ex uno concubitu habens Isaac patris nostri. quo pertinuit, ut adderet\'ex uno con cubitu\'. nisi ut non solum de suis neque de parentum meritis aliorum sed ne de ipsius quidem unius patris mutata forte in melius uoluntate gloriaretur Iacob dicens ideo se
Abbreviated transcription (Latin):
̃ ai oꝑa p̃uidebat. quando minori ma¬
ioc̃ seniturũ. eẽ. dicebat. Non autem
hoc apłs dicit. s potuis ne quisquã de
noriꝰ opum meritis audeat głari ad dĩ
stam e gl̃am comiñdauoã uoluit uale¬
si quoo ticit. Cum eñi dixissa absit
it set niquitas apito dm̃. tamquã es
dueramus ⁊ Unoe hoc ostendis. cũ asse¬
as ñ ex oꝑib s exc uocante dictũ. ẽẽ.
nior serui& minori: Moyses eñi¬
as. ec msecdiam p̃stabo cui misertus
fuero. lgit᷑ ñ uolentis neq currentis.
s miserentis : di. Ubi nunc merita. ubi
oꝑa uł p̃terita uł futura. tanquã lib̃
arbitrii uirib adimpleta. siue ad i¬
plenta sNonne aꝑtam ꝓtulit apłs de
datione sententiã: N onneͦ stultã fecit
d̃s hereticoꝵ sapientiã: Quto autẽ
agebatur. ut hoc apłs dicer&e. ut eorum
geminorũ cominemorarae exẽplũ: quio ꝑ-¬
suddere moliebatur. quto inculcare cu¬
pebat. Nempe hoc quot ipsorũ oppug¬
nat am̃tia. quod suꝑb ñ capiunt. quod

Expanded text:
a praeuidebat. quando minori maiorem seruiturum esse dicebat." non autem hoc apostolus dicit, sed potius, ne quisquam de suorum operum meritis audeat gloriari, ad dei gratiam et gloriam commendandam uoluit ualere, quod dicit. cum enim dixisset: Absit, ut sit iniqdicemus: Unde hoc ostendis, cum asseras Non ex operibus, sed ex vocante dictum est; Major serviet minori? Moyses eniero, et misericordiam praestabo, cui misericors fuero\\ igitur non uolentis neque currentis sed miserentis est dei. ubi nunc merita, ubi opera uel praeterita uel futura tamquam liberi arbitrii uiribus adimpleta siue adimplenda? nonne apertam protulit apostolus de datione sententiam? nonne stultam fecit deus haereticorum sapientiam? ; Quid autem agebatur, ut hoc apostolus diceret, ut eorum geminorum commemoraret exemplum? quid persuadere moliebatur? quid inculcare cupiebat? nempe hoc, quod ipsorum oppugnat amentia, quod superbi non capiunt, quod