comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dentib. Danda itaq fuerat lex. quȩ manifestꝰ
s ipsum ostendet hoĩem. ne suꝑbus animꝰ huma¬
nus a se ipso se posse ẽẽ iustum putaret: et igno¬
rans đi iustitiã. id ẽ que homini ex do ẽ. et suã
uolens constituere. id ẽ quasi suis uirib ꝑactã.
iusticiȩ di subiectus ñ fieret. Oportebat itaq ut
addito mandato cuiꝰ uox ẽ. ñ concupisces. suꝑbo
peccatori etiam p̃uaricationis crim̃ accederet:
atq itagr̃e medicinã ñ sanata ꝑ legẽ s cõuicta
infirmitas quereret. Proinde cuin om̃s iusti hoc
ẽ ueraces cłi cultores. siue ante incarnationẽ. suie
post incarnationem xp̃i. nec uixerint nec uiuãs.
nisi ex fide. incarnationis xp̃i. in qͦ ẽ gr̃e plenitu¬
do: ꝓfecto qđ scͥptum ẽ. ñ ẽẽ aliud nomen sub

Expanded text:
dentibus. danda itaque fuerat lex, quae manifestius sibi ipsum ostenderet hominem, ne superbus animus humanus a se ipso se posse esse iustum putaret et ignorans dei iustitiam, id est quae homini ex deo est. et suam uolens constituere. id est quasi suis sibi uiribus partam iustitiae dei subiectus non fieret. oportebat itaque. ut addito mandato, cuius uox est: Non concupisces, superbo peccatori etiam praeuaricationis crimen accederet atque ita gratiae medicinam non sanata per legem sed conuicta infirmitas quaereret. Proinde, cum omnes iusti, hoc ejt ueraces dei cultores siue ante incarnationem siue post incarnationem Christi nec uixerint nec uiuant nisi ex fide incarnationis Christi, in quo est gratiae plenitudo, profecto, quod scriptum est non esse aliud nomen sub
Abbreviated transcription (Latin):
enim attendentes u̾ba quȩ assidue dicit apls.
quia et mortui sumꝰ cum xp̃o:⁊ resurreximꝰ cũ eo.
nec intelligentes quatinꝰ dicat᷑. arbitrati st̃ iam
factam resurrectionẽ. nec ullam ult̾ius in fine
tempoꝵ ẽẽ sꝑandam. Ex quib ẽ inqͥt hymeneꝰ.
et phyletus. qui circa ueritatẽ abertauerunt. di¬
centes resurrectionẽ iam factã eẽ: et fidẽ quoꝵdã
subũterunt. Idem apłs cos arguens eos decestat᷑:
qui tam̃dicit. nos resurrexisse cum xp̃o. Unde nͥ
quia hoc ꝑ fidem et spem. et dilectionẽ. factã eẽ¬
poris nr̃i. quã expectantes in nobmet ipsis inge¬
miscimus. Unde ẽ et illud Spegaudentes: in
tribulatione patientes. Hȩc gͥ innouatio uitȩ
nr̃e ẽ quidam transit᷑. de morte ad uitã. qͥ fit pͥmo
ꝑ fidem ut in spe gaudeamꝰ. et in tͥbulatione pa¬
tientes simꝰ: dum adhuc ext̾ior homonr̃ corrũpit᷑.
consꝑsio. qm̃ pascha nr̃m immolatus ẽ xp̃c. ꝓp̃t

Expanded text:
enim attendentes verba quae assidue dicit Apostolus, quia et mortui sumus cum Christo, et resurreximus cum eo, nec intelligentes quatenus dicantur, arbitrati sunt jam factam esse resurrectionem, nec ullam ulterius in fine temporum esse sperandam: Ex quibus est, inquit, Hymenaeus et Philetus, qui circa veritatem aberraverunt, dicentes resurrectionem jam factam esse, et fidem quorumdam subverterunt . Idem apostolus eos arguens detestatur, qui tamen dicit nos resurrexisse cum Christo. Unde, nisi quia hoc per fidem, et spem, et dilectionem factum eporis nostri, quam expectantes in nobismet ipsis ingemescimus. unde est illud: Spe gaudentes, in tribulatione patientes. Haec igitur innouatio uitae nostrae est quidam transitus de morte ad uitam, qui fit primo per fidem, ut in spe gaudeamus et in tribulatione patientes simus, dum adhuc exterior homo noster corrumpitur, consparsio, quoniam pascha nostrum immolatus est Christ
Abbreviated transcription (Latin):
ileo me de hac ir ꝓpt̾ quam uos inutaur. oĩa
nobcum egisse quȩ debui. Hoc adultimũ irgo i
gesti̾istis dignemini subscͥbere qͥ potestis. Hie
respousione ur̃a opus ẽ: teneã responsionem
urãm. De hac assensione aliqͥd acclamate. A ppło¬
acclamatum ẽ: fiat. fiat. Dictum ẽ uigies qͥnqͥes.
Dignum et iustum ẽ: dictũ ẽ uigies octies. fiat.
fiat: dictum ẽ quat̾decies. Olim dignꝰ. olim meri¬
tus. Fraudi xp̃e: eraclyum conserua. Dictum ẽ
octies decies. Cumq reticeret᷑: augustinꝰ ep̃c dix̃
Bene habet: ut ea quȩ dłi sunt circa sacͥficium eiꝰ
agere ualeam᷑. In qua hora supplicationis nĩe ma¬
xiie comm̃do caritati uĩx: ut om̃s causas ur̃as
et negocia int̾mitatis. et ꝓ istaeccła. et ꝓme. ⁊ ꝓ

Expanded text:
uideo me de hac re, propter quam uos inuitaui, omnia uideo me de hac re, propter quam uos inuitaui, omnia uobiscum egisse, quae debui. hoc ad ultimum rogo, ut gestis istis dignemini subscribere, qui potestis. hic responsione uestra opus est; teneam responsionem uestram, de hac assensione aliqacclamatum est: Fiat, fiat; dictum vicies quinquies. Dignum est, justum est; dictum vicies octies. Fiat, fiat; dictum quater decies. Olim dignus, olim meririste, Eraclium conserua\' — dictum est octies decies. Cumque reticeretur, Augustinus episcopus dixit: Bene habet, ut ea, quae dei sunt, circa sacrificium eius agere ualeamus. in qua hora supplicationis nostrae maxime commendo caritati uestrae, ut omnes uestras causas et negotia intermittatis et pro ista
Abbreviated transcription (Latin):
no ep̃m successorem mͥ. patiamini me refundere
onera occupationũ mearũ. A ppło acclamatum ẽ.
udicio tuo grãs aginꝰ: dictum ẽ iugies series.
Cumq reticeret᷑: augutinꝰ ep̃c dix̃. Ergo caritati
ago: immo de illa gr̃as ago. Ergo fr̃s qͥcquidẽ
qđ ad me ꝑferebat᷑: ad illum ꝑferat᷑. Ubi neces¬
sarium fuerit consiluum meũ: ñ negabo auri¬
lium. Absit ut ine absttaham. Tam̃ quicquid
illud ẽ. qđ ad me ferebat᷑: ad illũ ꝑferat᷑. Ipse
me aut consulat si forte ñ in uenit. qͥd facere
debeat: aut poscat adiutorẽ quẽ nouit patrẽ.
ut et uob̃ nichil desit. et ego tandẽ aliq̃ndo
si qͣntulũcũq spaciũ donauerit d̾s. ipsã meã
quantulãcũq uitam ñ dem segnitię. nec dem
mertiȩ: s in sc̃ĩs scͥpturis qͣntum ipse ꝑmit¬
tit et largitur exerceam. Hoc et ipsi pcerit:
et ꝑ illum etiam uob̃. slemog̾ iniuideat ocio
meo: qͥa meum ocium magnũ ht̃ negocium.

Expanded text:
no episcopum successorem mihi, patiamini refundere no episcopum successorem mihi, patiamini refundere onera occupationum mearum>. a populo adclamatum est: Iudicio tuo gratias agimus\' - dictum est uicies sexies. Cumque reticeretur, Augustinus episcopus dixit: Ego caritati ago, immo de illa gratias ago. ergo, fratres, quicquid est, quod ad me feratur, ad illum perferatur. ubi necessarium fuerit consilium meum, non negabo; auxilium absit ut subtraham. tamen quicquid illud est, quod ad me ferebatur, ad illum perferatur. ipse me aut consulat, si forte non inuenit, quod facere debeat, aut poscat adiutorem, quem nouit patrem, ut et uobis nihil desit et ego tandem aliquando, si quantulumcumque spatium mihi donauerit deus, ipsamque meam quantulamcumque uitam non dem segnitiae nec donem inertiae, sed in sanctis scripturis, quantum ipse permittit et largitur, exerceam. hoc et ipsi proderit et per illum etiam uobis. nemo ergo inuideat otio meo, quia meum otium magnum habet negotium.
Abbreviated transcription (Latin):
sene ualerio ep̃c ordinat᷑ sum: et sedicũ illo
Qđ concilio niceno phibitum eẽ nesciebam: nec
ipse sciebat. Qđ gͦ rep̃hensum ẽ in me: nolore¬
reticeret᷑: augustinꝰ ep̃c dixit. Erit prbr ut est:
qͣndo ds uoluerit futurus ep̃c Sed plane mͦ fa¬
ñ feci. Nostis ante aliquot annos qđ facere uo¬
luerim: et ñ ꝑmisistis. Placiit mͥ et uob̃ ꝓpt̃¬
curam scͥpturarũ quã michi patres et fratres ꝙ
coep̃i mei duob conciliis numidiȩ et carthagi¬
nis imponere dignati sunt: ut ꝑ quinq dies
nemo mͥ molestus eẽt. et gesta confecta st̃. Hacuit
acclamastis: recitat᷑ placitũ nr̃m: et acelama¬
tiones ur̃e. Paruo tempore seruatũ ẽ. circa
me. et postea iuolent̃ irruptum ẽ: et ñ ꝑmittor
ad qđ uolo uacare. Ante meridiem et post me¬
ridiem: occupationib hominũ implicor Obse
cro uos et constringo ꝑ xp̃m ut huic iuueni hoc
ẽ eraclyo prb̾ro. quẽ hodis in nomine xp̃i desig¬

Expanded text:
sene Valerio episcopus ordinatus sum et sedi cum illo, sene Valerio episcopus ordinatus sum et sedi cum illo, quod concilio Nicaeno prohibitum fuisse nesciebam nec ipse sciebat. quod ergo reprehensum est in me, nolo rereticeretur, Augustinus episcopus dixit: \'Erit presbyter, ut est, quando deus uoluerit, futurus episcopus. sed plane modo fadhuc usque non feci. nostis, ante aliquot annos quod facere uoluerim, et ncuram Scripturarum, quam mihi fratres et patres mei coepiscopi duobus conciliis Numidiae et Carthaginis imponere dignati sunt, ut per quinque dies nemo mihi molestus esset. Gesta confecta sunt, placuit, acclamastis: recitatur placitum vestrum, et acclamationes vestrae. Parvo tempore servatum est circa me; et postea violenter irruptum est, et non permittor ad quod volo, vacare: ante meridiem et post meridiem occupationibus hominum cro uos et constringo per Christum, ut huic iuueni, hoc est Eraclio presbytero, quem hodie in nomine Christi desig
Abbreviated transcription (Latin):
net confirmatũ uolo. A ppło acclamatũ ẽ. tͥgies
series: dõ gr̃as. xp̃o laudes. Fraudi xp̃e: augustino¬
ẽ octies. Dignum et iustum ẽ: dictum ẽ uigies.
Bene meritus. bene digñ: dictum ẽ quinqͥes. Dig¬
num et iustumẽ: dictum ẽ sexties. Cumq retice¬
retur: augustinꝰ ep̃c dixit. Figout dicebã uolun¬
tatem meã. et uoluntatẽ ur̃am gestis eccłasticis
quantũ ad homines attinet. confirmatũ uo¬
lo. Qnͣtum uͦ ad latentẽ ommpotentis uolunta¬
dem. om̃s ut dixi oremꝰ: ut confirmet ds qd̵ oꝑa¬
tur in nob̃. Appło acclamatum ẽ. Iudicio tuo
gr̃as agimꝰ. Dictum ẽ sedecies: fiat. fiat. dictũ
quod scitis et uos: s nolo de illo fieri qđ de me
factum ẽ. Qd autem factum sit: multi seitis. Iui
soli nesciunt. qui tunc aut ñdum erant nati:
aut ñdum habebant etatem sciendi. Adhuc in
corpore posito beate menioriȩ patre et ep̃omeo

Expanded text:
net, confirmatum volo. A populo acclamatum est trigesies net, confirmatum volo. A populo acclamatum est trigesies sexies: Deo graest octies —; \'dignum et iustum est\' — dictum est uicies —; \'bene meritus, bene dignus — dictum est quinquies —; dignum et iustum est\' — dictum est sexies. Cumque reticeretur, Augustinus eptatem meam et voluntatem vestram Gestis ecclesiasticis, quantum ad homines attinet, confirmatam volo: quantum vero ad latentem Omnipotentis voluntatem, omnes, ut dixi, oremus ut confirmet Deus quotur in nobis\'. a populo adclamatum est: \'Iudicio tuo gratias agimus\' — dictum est sedecies —; \'fiat, fiat\' — dictum quod scitis et uos, sed nolo de illo fieri, quod de me factum est. quid autem factum sit, multi scitis; illi soli nesciunt, qui tunc aut nondum erant nati aut nondum habebant aetatem sciendi. adhuc in corpore posito beatae memoriae patre et episcopo meo
Abbreviated transcription (Latin):
gata ẽ tristicia: gaudium successit. Ordinat᷑ ẽ
ep̃c: quem p̃cedens ep̃c designauerat. Frgo ne¬
de me aliquis queratur: uoluntatẽ meã quã
eralyum: mͥ successorẽ uolo. A ppło acclamatũ
retur: augustinꝰ ep̃c dixit. Non opus ẽ me delau¬
dib eiꝰ aliquid dicere: faueo sapientiȩ:⁊ parco ue¬
recundiȩ. Sufficit quia nostis eum: et hoc me uel¬
le dico. qđ uos uelle scio. Et si ante nescirẽ: hodie
ꝓbarem. Hoc gͦ uolo. hoc adño deo nc̃ eciam in
etate frigida uotis feruentib posco: hoc ut mecũ
oretis ex hortor. admoneo. rogo ut omnib in xp̃i pa¬
seruet sine crimine: ut qͥ facit gaudiũ iiuenti
suppleat locum morientis. A notariis eccłe sicut
cernitis excipiunt᷑ quȩ dicimꝰ. excipiunt᷑ quȩ diciũ.
et m̃s sermo. et ur̃e acclamationes. in t̾ram ñ ca¬
dunt. Aꝑtius ut dicam: eccłiastica nẽ gesta con¬
ficimꝰ Sic enim hoc eẽ. qͣntum ad homines atti¬

Expanded text:
gata est tristitia, gaudium successit, ordinatus est gata est tristitia, gaudium successit, ordinatus est episcopus, quem praecedens episcopus designauerat. ergo, ne aliquis de me queratur, uoluntatem meam, quam Eraclium mihi successorem uolo\'. aretur, Augustinus episcopus dixit: Non opus est me de laudibus eius aliquid dicere; faueo sapientiae et parco uerecundiae; sufficit, quia nostis eum; et hoc me uelle dico, quod uos uelle scio et, si ante nescirem, hodie probarem. hoc ergo uolo, hoc a domino deo nostro etiam in aetate frigida notis feruentibus posco, hoc ut mecum oretis, exhortor, admoneo, rogo, ut omnium in paservet sine crimine, ut qui facit gaudium viventis, locum suppleat morientis. A notariis Ecclesiae, sicut cernitis, excipiuntur quae dicimus, excipiuntur quae dicitis; et meus sermo, et vestrae acclamationes in terram non cadunt. Apertius ut dicam, ecclesiastica nunc Gesta conficimus: sic enim hoc esse, quantum ad homines atti
Abbreviated transcription (Latin):
ecatis adueni: s tam̃ iuuenis fui et senui Scio
post obitus ep̃oꝵs. ꝑ ambitiosos aut contentio¬
sos solere eccłas ꝑturbari. et qd̾ sepe sũ exꝑt᷑
et dolui: debeo qnͣtum ad me attinet. ne con¬
tingat huic ꝓspicere ciuitati. Sicut nouit ca¬
ritas ur̃a: in milibitana eccła mͦ fui. Petiert
enim me fr̃s et maxime seruidi qͥ ibi sunt ut
uenirem: quia post obitũ beatȩ memoriȩ fr̃is
et coep̃i mei seueri. ñ nulla ibi pturbatio ti¬
mebatur. Ueni. et quomͦ uoluit ds̃ achuiit
nos ꝑ suam mised̾iam. ut cũ pace accipent
ep̃m: quẽ uiius designauerat ep̃c ao. Hoe
enimeum eis innotuisset: uoluntatẽ p̃ceden¬
dis ec decedentis ep̃i sui: libent᷑ ampleri sunt.
Minus tam̃ aliquid factum erat. unde ñniuli
contstabant᷑: quia fr̃ seuerus putau̾at posseꝰ
sufficere. ut successorem suũ apud elerigos desio
ñnulla tristicia. Quid plura: Deo placuit. Fu¬

Expanded text:
aetatis adueni; sed tamen iuuenis fui et senui. scio aetatis adueni; sed tamen iuuenis fui et senui. scio post obitus episcoporum per ambitiosos aut contentiosos solere ecclesias perturbari et, quod saepe sum expertus et dolui, debeo, quantum ad me adtinet, ne contingat, huic prospicere ciuitati. sicut nouit caritas uestra, in Mileuitana ecclesia modo fui; petierunt enim me fratres et maxime serui dei, qui ibi sunt, ut uenirem, quia post obitum beatae memoriae fratris coepiscopi mei Seueri nonnulla ibi perturbatio timebatur. ueni et, quo modo uoluit, deus adiuuit nos per suam misericordiam: acceperunt episcopum, quem uiuus designauerat episcopus eorum. hoc enim eis cum innotuisset, uoluntatem praecedentis episcopi sui libenter amplexi sunt. minus tamen aliquid factum erat, unde nonnulli contristabantur, quia frater Seuerus credidit posse sufficere, ut successorem suum apud clericos designaliquorum nonnulla tristitia. quid plura? deo placuit, fu
Abbreviated transcription (Latin):
consedisset in eccła pacis ypponiensiũ regionũ
p̃sentib saturnino. leporio. barnaba. fortuna¬
tio. rustico. laxaro. et eraclyo prb̃ris. astante
uolui frequentius conuenire:⁊ uideo frequen¬
qus conuenisse: mora omni postposita hoc
agendum ẽ. Sienim aliud uelim loqui: in
illud suspensi minꝰ auditis. Om̃s in hac utta
mortales sum̾. et dies buiꝰ uitȩ ultimꝰ. omni
homini semꝑ ẽ incertus. Ueruitam̃ in infan¬
tia sꝑatur puericia:⁊ in pueritia sꝑat᷑ adole¬
scentia. et in adolescentia sꝑat᷑ iuuentꝰ. et in
iuuentute sꝑat᷑ grauitas: et in gͣuitate sꝑat᷑
senectus. Utrum contingat incertum ẽ: est
tam̃ qđ sꝑetur. Senectus autẽ aliã etatẽ qͣm
sꝑet ñ habet. Incertum ẽ eium ipsa senectꝰ
qͣmdu sit homini. illud tam̃ certum ẽ. nullã
remanere etatem: quȩ possit succede senectu¬
ti. Quia uoluit d̾s ad istam ciuitatẽ cũ uigore

Expanded text:
consedisset in ecclesia pacis Hipponiensium Regiorum consedisset in ecclesia pacis Hipponiensium Regiorum praesentibus Saturnino, Leporio, Barnaba, Fortunatiano, Rustico, Lazaro et Eraclio presbyteris, adstanti uolui frequentius conuenire et uideo frequentius conuenisse, mora omni postposita hoc agendum est. si enim aliud uelim loqui, in illud suspensi minus auditis. omnes in hac uita mortales sumus et dies huius uitae ultimus omni homini est semper incertus. uerum tamen in infantia speratur pueritia et in pueritia speratur adulescentia et in adulescentia speratur iuuentus et in iuuentute speratur grauitas et in grauitate speratur senectus. utrum contingat, incertum est; est tamen, quod speretur. senectus autem aliam aetatem, quam speret, non habet. incertum est enim, ipsa senectus quam diu sit homini; illud tamen certum est, nullam remanere aetatem, quae possit succedere senectuti. quia uoluit deus, ad istam ciuitatem cum uigore
Abbreviated transcription (Latin):
intelligimꝰ qmͣ ista que cernimꝰ. Cui ratiocinatio¬
ni utrum ualde nichil inimicum sit: peto me¬
cum considẽs. Hac gͦ int̾im recreat᷑. cum dõ in
auxilium dep̃cato et in ipsum et in ea q̃ uerissime
uera sunt attolli ceꝑo. tanta ñnunqm rerum
manentiũ p̃sumptione compleor: ut mirer int̾¬
dum illa mͥ opꝰ eẽ ratiocinatione. ut hec ẽẽ credã
quȩ tanta insunt p̃sentia. quanta sͥ qͥsq ipse
fit p̃sens. Recole tuqͦ nam te fateor huiꝰ rei
eẽ diligentiorem. ne quid forte nesciens rescͥptis
adhuc debeam. Nammͥ ñ facit fidem tã mul¬
torum onerum que aliqͣndo numerauerã tam
repentina depositio. quamuis te accepisse lit¬
teras meas ñ dubitem: quarum rescripta nõ
loriosissimo theodosio e.lxxxii.¬
duodecies et ualentinano augusto
tt̃m consule .ui. kł octobris cũ augͥcinꝰ
ep̃e una cum religiano et inarciano coep̃is suis.

Expanded text:
intellegimus, quam ista, quae cernimus. cui ratiocinatiointellegimus, quam ista, quae cernimus. cui ratiocinationi utrum nihil ualide inimicum sit, peto mecum consideres. hac ego interim recreatus cum deo in auxilium deprecato et in ipsum et in ea, quae uerissime uera sunt, adtolli coepero, tanta non numquam rerum manentium praesumptione compleor, ut mirer interdum illa mihi opus esse ratiocinatione, ut haec esse credam, quae tanta insunt praesentia, quanta sibi quisque ipse fit praesens. recole tu quoque; nam te fateor huius rei esse diligentiorem, ne quid forte nesciens rescriptis adhuc debeam. nam mihi non facit fidem tam multorum onerum, quae aliquando numeraueram, tam repentina depositio, quamuis te accepisse litteras meas non dubitem, quarum rescripta non loriosissimo Theodosio duodecies et Valentiniano Augusto iterum consule VI KI Octb, cum Augustinus episcopus una cum Religiano et Martiniano coepiscopis suis
Abbreviated transcription (Latin):
sensibilis atq intelligibilis nature discernentia
ꝓfecerimꝰ. S ñ arbritror occultũ tͥ cẽ si falsis opi¬
monib tanto quisq inserit̾ magis qͣntomagis
in eis familiariꝰq uolutat᷑. multo faciliꝰ id in reb
ueris animo accidẽ. ita tam̃ paulatim ut ꝑ etatẽ
ꝓficim̃. quippe cum płimũ int̾ puerũ et iuuenẽ
distet: nemo a pueritia cotidie int̾rogat᷑ aliqͣndo
iuuenem dicet. Qđ nolo in eã partẽ accipias. ut
nos in his reb quasi ad qͣndam m̃tis iuuentutẽ
firmioris intelligentiȩ robore ꝑuenisse existimes.
Nuerienĩ sumꝰ. s ut dici assolet forsitan belli et
ñ mali. Nam plerumq ꝑturbatos et sensibi¬
lium plagarum curis iefertos m̃tis ocłos illa tͥ
nocisima ratiuncula in respiratione leuat m̃tẽ.
atꝙ intelligentiã oculis et hoc uulgari aspectu
ẽẽ meliorem. Qđ ita ñ eẽt: nͥ magis eẽnt illa q̃

Expanded text:
sensibilis atque intellegibilis naturae discernentia sensibilis atque intellegibilis naturae discernentia profecerimus. sed non arbitror occultum tibi esse, si falsis opinionibus tanto quisque inseritur magis, quanto magis in eis familiariusque uolutatur, multo id facilius in rebus ueris animo accidere. ita tamen paulatim ut per aetatem proficimus. quippe cum plurimum inter puerum et iuuenem distet, nemo a pueritia cotidie interrogatus se aliquando iuuenem dicet. Quod nolo in eam partem accipias, ut nos in his rebus quasi ad quandam mentis iuuentutem firmioris intellegentiae robore peruenisse existimes. pueri enim sumus, sed, ut dici adsolet, forsitan belli; et non mali. Nam plerumque perturbatos et sensibilium plagarum curis refertos mentis oculos illa tibi notissima ratiuncula in respirationem levat, mentem atque intelligentiam oculis et hoc vulgari aspectu esse meliorem. quod ita non esset, nisi magis essent illa, quae
Abbreviated transcription (Latin):
cupimꝰ: Tibidico. ñ enim hoc cuilibet dic̾em. tͥ
inqͣm dico. cuiꝰ itinera in suꝑna bene noui. Tu¬
ne cum exꝑt᷑ sepe sis quam dulce iuiuat cum amori
corꝑeo animus moritur. negabis tandẽ totã hõs
uitam posse intrepidam fieri ut rite sapiens no¬
minet᷑ : Aut hanc affectionẽ qua rationitit᷑ tibi
accidisse unqͣm. nͥ cum inintimis tius angeris.
asserere. audebis: Quȩ cum ita sint: restare unũ
uides. ut tu qͦz in commune consulas. qͦ uiuamus
simul. Quid enim cum matre. agendũ sit. quã
ceite. fr̃ uictor ñ deserit: tu multo meliꝰ calles
qͣm ego. Alia scribere ne te ab ista cogitatione
ebridio augustinꝰ. Mirum admodum ẽ.
quam mͥ pret̾ spem euenerit. qd̃ cũ reqͥro
quib cpłis tius inͥ respondendũ remanserit.
unam tm̃ inueri. que me adhuc debitorẽ tene¬
ret. qua petis ut tanto otio nr̃o qͣntum cẽ arbitra¬
ris tecum aut nob̾ciuncupis. indicemꝰ tͥ qͥd in

Expanded text:
cupimus? tibi dico, non enim hoc cuilibet dicerem, tibi, cupimus? tibi dico, non enim hoc cuilibet dicerem, tibi, inquam, dico, cuius itinera in superna bene noui, tune, cum expertus saepe sis, quam dulce uiuat, cum amori corporeo animus moritur, negabis tandem totam hominis uitam posse intrepidam fieri, ut rite sapiens nominetur? aut hanc affectionem, quam ratio nititur tibi accidisse umquam, nisi cum in intimis tuis ageris, asserere audebis? quae cum ita sint, restare unum uides, ut tu quoque in commune consulas, quo uiuamus simul. quid enim cum matre agendum + sit, quam certe frater Victor non deserit, tu multo melius calles quam ego. alia scribere, ne te ab ista cogitatione EBRIDIO AUGUSTINUS. Mirum admodum est, quam mihi praeter spem euenerit, quod, cum requiro, quibus epistulis tuis mihi respondendum remanserit, unam tantum inueni, quae me adhuc debitorem teneret, qua petis, ut tanto nostro otio, quantum esse arbitraris tecum aut nobiscum cupis, indicemus tibi, quid in
Abbreviated transcription (Latin):
cũ morte. familiaritatẽ quã querimꝰ faciant.
Deificari enĩ utrisq initio licebat. Aut si hoc fal¬
sum ẽ. ego sum oĩum ne dicam stultissimꝰ. certe igna¬
uissimꝰ. cui nͥ ꝓueniat secura quedã cessatio. sin¬
cerum illud bonum gustare acq amare ñ possũ.
ociagna secessione. a tumultu rerũ labentiũ mͥcre-¬
de opꝰ ẽ: ut ñ duricia. ñ audacia. ñ cupiditate in¬
anis głȩ. ñ suꝑsticiosa credulitate fiat in hõie
nicħ timere. Hinc enĩ fit ulud etiã solidũ gaudi¬
um. nullis õinoleticus ulla ex particula confe¬
rendum. Qđ si in natura humana talis uita ca¬
dit: cur aliqͣndo euenit ista securitas: Cur tan¬
to euenit crebriꝰ. qͣnto qͥsq in m̃tis penetralib
adorat dm̃: Cur in actu etiã humano plerũq
ista tͣnquillitas manet. si ex illo adito adagen¬
dumqͥsq ꝓcedat: Cur int̾dum cũ et loqui mur
mortem ñ formidamꝰ. cum autẽ ñ loquim᷑. etiã

Expanded text:
cum morte familiaritatem, quam quaerimus, faciant; cum morte familiaritatem, quam quaerimus, faciant; deificari enim utrisque in otio licebat. aut si hoc falsum est, ego sum omnium ne dicam stultissimus, certe ignauissimus, cui nisi proueniat quaedam secura cessatio, sincerum illud bonum gustare atque amare non possum. magna secessione a tumultu rerum labentium, mihi crede, opus est, ut non duritia, non audacia, non cupiditate inanis gloriae, non superstitiosa credulitate fiat in homine nihil timere. hinc enim fit illud etiam solidum gaudium nullis omnino laetitiis ulla ex particula conferendum. Quod si in natura humana talis uita non cadit, cur aliquando euenit ista securitas? cur tanto euenit crebrius, quanto quisque in mentis penetralibus adorat deum ? cur in actu etiam humano plerumque ista tranquillitas manet, si ex illo adyto ad agendum quisque procedat? cur interdum et cum loquimur, mortem non formidamus, cum autem non loquimur, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
hi uͦ ut idem possint satagit᷑. Eanine crebro et re¬
deam. et nc̃ tecũ nc̃ cum ipsis sim: At hoc neq
simul ex sententia uiuere ẽ. N enĩ breuis ẽ uia.
s tanta oĩno cuiꝰ ꝑagende negociũ sepe susciꝑe. ñ
sit ad optatũ otium ꝑuenire. Huc accedit infirmi¬
quas qͥetas et faciles hab̾e nequeas ꝑ totam cogi¬
tare uitã. ñ hominis ẽ de illa una ultuna que
mors uocat᷑ cogitantis. de qua uł sola intelligis ẽẽ
uere. cogitandum. Dedit quidẽ ds paucis quib̾dã
qͦs eccłarum gub̃natores eẽ uoluit. ut et illã ñ so¬
lum expectarent. fortit̾. s alacuit etiã desicdarent.
et harumobeundarũ labores sine ullo angore
susciꝑent. S neq his qͥ ad hiuꝰ modi administrati¬
ones temporalis honoris amore rapunt᷑. neq
rursum his qui cumsint pͥuati negotiosã uitã
appecunt. hoc tm̃ bonum concedi arbitror. ut
uit᷑ strepit᷑ inquiecosq conuentꝰ atq discursus.

Expanded text:
hi uero ut idem possint, satagitur. eamne crebro et rehi uero ut idem possint, satagitur. eamne crebro et redeam et nunc tecum, nunc cum ipsis sim ? at hoc neque simul neque ex sententia uiuere est. non enim breuis est uia, sed tanta omnino, cuius peragendae negotium saepe suscipere non sit ad optatum otium peruenisse. - huc accedit infirmiquas quietas et faciles habere nequeas, per totam cogitare uitam non est hominis de illa una ultima, quae mors uocatur, cogitantis, de qua uel sola intellegis uere esse cogitandum. dedit quidem deus paucis quibusdam, quos ecclesiarum gubernatores esse uoluit, ut et illam non solum expectarent fortiter, sed alacriter etiam desiderarent et harum obeundarum labores sine ullo angore susciperent; sed neque his, qui ad huius modi administrationes temporalis honoris amore raptantur, neque rursum his, qui cum sunt priuati, negotiosam uitam appetunt, hoc tantum bonum concedi arbitror, ut inter strepitus inquietosque conuentus atque discursus
Abbreviated transcription (Latin):
onem. Hec etiã atq etiã cogites uelim: et quod
cogitando genueris ut noũm cures. Epła aus ad¬
umqm eque qͥcqͣm tuarum inqͥsitionũ
me in cogitando denuit estuantẽ. atq uid̃
qd̃ recentissimis litt̾is tuis legi. ubi nos arguis qd̾
consulere negligam᷑ ut una nob̃ uiuere liceat. Mag¬
numcrim̃: et nisi falsum eẽt ꝑiculosissimũ. S cũ
ꝑprobabilis ratio demonstrare uideat᷑ hic nos po¬
tius qͣm carthagini uł etiã in rure ex sententia
posse deg̾e: qͥd tecum agam mi nebridi prorsus
incertus sum. Mittat᷑ ne ad te accõmodissimũ
uehiculũ: Nam basterna innorie te uehi pos¬
se nr̃ lucilianꝰ auctor ẽ. At matrẽ cogito. ut que
absentiã sani ñ ferebat. imbecillĩ multomimꝰ eẽ
laturã. Ueniam ne ipse aduos: At hic st̃ qͥ neq
uenire mecũ queant: et qͦs deserere nefas putem.
Tuenĩ potes et apud tuam m̃tẽ suauit̾ habitare.

Expanded text:
onem. haec etiam atque etiam cogites velim et, quod onem. haec etiam atque etiam cogites velim et, quod cogitando genueris, ut noVerim cures. XIV. Nuam aeque quicquam tuarum inquisitionum me in cogitando tenuit aestuantem atque illud, quod recentissimis tuis litteris legi, ubi nos arguis, quod consulere neglegamus, ut una nobis uiuere liceat. magnum crimen et, nisi falsum esset, periculosissimum. sed cum perprobabilis ratio demonstrare uideatur hic nos potius quam Carthagini uel etiam in rure ex sententia posse degere, quid tecum agam, mi Nebridi, prorsus incertus sum. mittaturne ad te accommodissimum tibi uehiculum? nam basterna innoxie te uehi posse noster Lucinianus auctor est. at matrem cogito, ut quae absentiam sani non ferebat, inbecilli multo minus esse laturam. ueniamne ipse ad uos ? at hic sunt, qui neque uenire mecum queant et quos deserere nefas putem. tu enim potes et apud tuam mentem suauiter habitare;
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ poss alit̾ ꝑcipi Ita nescio qͥd ulud de qͦ querim
corpꝰ quo inniti anima ut de loco ad locũ tͣnseat
putat᷑. qmqmͣ etiã si ñ sensib nr̃is tñ quibꝰdam
longe uegetiorib sensibile sit. utrũ tam̃ sit intel¬
ligibiliter cognosci pot̾. Hoc si dices. ueniat. in
mñtem ullud qđ̃ uttellige appellam̃ duob mods
in nob̾ fieri. aut ipsa ꝑse m̃te atq rationi intͥnsetꝰ
ut ẽ ĩtelligimꝰ ẽẽ ipsum itellectũ aut admoni¬
tione a sensib ut id qdđ iam dictũ ẽ. cum intelligimꝰ
ẽẽ corp̃. In quib duob gn̾ib illud pͥmũ ꝑ nos idẽ
de eo qđ apud nos ẽ dĩ consulendo. hoc aũ scđm
de eo qd̃ a corꝑe sensuq nuntiat᷑. nichilominꝰ d̃m
consulendo intelligimꝰ. Que si uera s̃: nemode illo
oꝑe utrum sit intelligẽ pot̃. nͥ cui sensus qͥcqͣm
qd̾̃ supra dic̾e ceꝑam ñ ad nos istam ꝑtin̾e questi¬

Expanded text:
enim posset aliter percipi. ita nescio quid illud, de quo quaerimus, enim posset aliter percipi. ita nescio quid illud, de quo quaerimus, corpus, quo inniti anima, ut de loco in locum transeat, putatur, quamquam etiam si non sensibus nostris, tamen quibusdam longe uegetioribus sensibile sit, utrum tamen sit, intellegibiliter cognosci potest. Hoc si dices, \\ieniat in mentem illud, quod intellegere appellamus, duobus modis in nobis fieri: aut ipsa per se mente atque ratione intrinsecus, ut cum intellegimus esse ipsum intellectum; aut admonitione a sensibus, ut id quod iam dictum est, cum intellegimus esse corpus. in quibus duobus generibus illud primum per nos, id est de eo, quod apud nos est, deum consulendo; hoc autem secundum de eo, quod a corpore sensuque nuntiatur, nihilo minus deum consulendo intellegimus. quae si rata sunt, nemo de illo corpore, utrum sit, intellegere potest, nisi cui sensus quicquam quod supra dicere coeperam, non ad nos istam pertinere quaesti
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Quicqͥd intelligibile ñ ẽ: intelligi ñ pot̾. At qd̾¬
intellectũ fugit si saltẽ sensũ ñ refugit. estimare
inde aliqͥd ueri simile. ñ usq: quaq denegat᷑. Qađ uͦ
neq intelligi neq sentiri pot̃. temerariã nimis
atq nugatoriã gignit opinionẽ: et hoc de qͦ agi¬
mus tale ẽ. si tam̃ ẽ. Cur gͦ queso te ñ nob̃ ad hane
questiunculã indicimꝰ ferias. et nos totos imp̃ca¬
to dõ in summã serenitatẽ. nat᷑e summe. uiuentis
attollimꝰ: Hic forsitandicas: q̃mqͣm corporea ꝑ¬
cipi nequeant. multa nos tñ ad corpꝰ ꝑtinentia
intelligibilit̾ posse ꝑciꝑe. ut ẽ qd̾ nouim eẽ corpꝰ.
Quis enim neget. aut qͥs hoc ueri simile poti qͣm
uerum ẽẽ fateat᷑: Ita cum ipsum corpꝰ uerisimile sit:
ẽẽ tam̃ in natura tale qͥddam uerissimũ ẽ. Ergo corp̃
sensibile. eẽ autẽ corpꝰ intelligibile udicat᷑. Non

Expanded text:
est. quicquid auteest. quicquid auteintellectum fugit, si saltem sensum non refugit, aestimare inde aliquid verisimiliter non usquequaque denegatur. Quod vero neque intelligi neque sentiri potest, temerariam nimis atque nugatoriam gignit opinionem; et hoc de quo agimus tale est, si tamen est. Cur ergo, quaeso te, non nobis ad hanc quaestiunculam indicimus ferias, et nos totos imprecato Deo in summam serenitatem naturae summae viventis attollimus? 3. Hic forsitan dicas, quanquam corpora percipi nequeant, multa nos tamen ad corpus pertinentia intelligibiliter posse percipere, ut est quod novimus esse corpus. Quis enim neget, aut quis hoc verisimile potius quam verum esse fateatur? Ita cum ipsum corpus verisimile sit, esse tamen in natura tale quiddam verissimum est: ergo corpus sensibile, esse autem corpus intellegibile iudicatur; non
Abbreviated transcription (Latin):
ebridio augustinꝰ.. lxxix.¬
Usitata tͥ scͥbere ñ libet: noua ñ licet.
Alt̾m enim tͥ uideo ñ conuenire. att̾m mͥ
ñ uacare. Namex qͦ abii abs te: nulla mͥ oportu¬
nitas. nullũ otium datum ẽ. ea quȩ int̾ nos que¬
rere solem agitandi atq u̾sandi. Sunt quidem
hyemales nimis longe noctes. nec ame tote. dor¬
muuit᷑. s sese obiciunt. magis cogitanda cũ ogũ
ẽ. que diffirmando sunt otio necessaria. Quidg
faciam: Mut᷑ ne apud te an tacitꝰ sim: Neutrũ
iuis: neutrũ uolo. Quare age atq accipe quod
de me excudere potuit ultimum noctis. qͣmdiu
exequebat᷑ qͦ hec epła scͥpta ẽ. Neoeẽ ẽ te memi¬
nisse qd̃ crebro int̾ nos sermone iactatũ ẽ uosq
iactauit anhelantes atq estuantes. de animȩ
scilicet uelut ꝑpetuo quodã corꝑe uł quasi corꝑe.
qd̾ a ñ nullis etiam dici uehicłm recordaris. Qñ erẽ
certe siquidẽ loco mouet᷑: ñ eẽ intelligibilẽ clatũ

Expanded text:
EBRIDIO AUGUSTINUS. Usitata tibi scribere non libet, noua non licet. alterum enim \'uideo tibi non convenire, alterum mihi non uacare. nam ex quo abii abs te, nulla mihi opportunitas, nullum otium datum est ea, quae inter nos quaerere solemus, agitandi atque versandi. sunt quidem hiemales nimis longae noctes nec a me totae dormiuntur; sed sese obiciunt magis cogitanda, cum otium est, quae diffirmando sunt otio necessaria. quid ergo faciam ? mutusne apud te, an tacitus sim ? neutrum \\uis, neutrum uolo. quare age atque accipe, quod de me excudere potuit ultimum noctis, quam diu exequebatur, quo haec epistula scripta est.- Necesse est te meminisse, quod crebro inter nos sermone iactatum est nosque iactauit anhelantes atque aestuantes, de animae scilicet ueluti perpetuo quodam corpore uel quasi corpore, quod a nonnullis etiam dici uehiculum recordaris. quam rem certe, si quidem loco mo\\letur, non esse intellegibilem clarum
Abbreviated transcription (Latin):
patientiam expectamꝰ. Scd̃m hanc fidẽ et spem
et dilectionẽ quacepim̾ẽẽ sub gr̃a. iam cũ mortui
sumꝰ cum xp̃o et consepulti ꝑ baptismũ sic̃ dic̃ apłs.
resurreximꝰ cum illo. qͥa simul nos suscitauit: &e Si¬
mul sede fecit incelestib Unde ẽ et illa exhortatio.
Quȩ sursum st̃ sapite: non quȩ suꝑ t̾ram. S qđ
sequit᷑ et dicit. mortui enim estis. et uita ur̃a ab¬

Expanded text:
pectamus. secundum hanc fidem et spem et dilectionem, qua coepimus esse sub gratia, iam commortui sumus cum Christo et consepulti illi per baptismum, sicut dicit apostolus: resurreximus cum illo, quia et simul nos excitauit et simul sedere fecit in caelestibus. unde est et illa exhortatio: Quae sursum sunt sapite, non quae super terram. sed quia sequitur et dicit: Mortui enim estis et uita uestra ab
Abbreviated transcription (French):
Qͥ d eos qui restant: Nulla ne censes disciplina
cohercendos. ⁊ꝓponendũ existimas impunitũ.
tam immanis furoris exemplum:Non pret̾ita
uindicando pascere iram nr̃am studemus: s
miscłiter infut᷑um consulendo satagimus:

Expanded text:
quid eos, qui restant, nullane censes disciplina quid eos, qui restant, nullane censes disciplina cohercendos et proponendum aestimas inpunitum tam immanis furoris exemplum? non praeterita uindicando pascere iram nostram studemus, sed misericorditer in futurum consulendo satagimus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑquem clarum factum ẽ. quã facile illa uł õmo¬
ñ fierent. uł cepta desisterent:si ciues maximeq
pͥmates ea fieri ꝑficiq uetuissent. Promde in
uniuersa illa ciuitate ñ innocentes ab nocentib.
s minus nocentes a nocentiorib poteris fortassẽ
discernere. N am in paruo peccato illi s̃ qui me¬
tu deterriti . maximeq: ne offenderent eos quos
in illo oppido plurimum posse ⁊ inmicos
eccłȩ nouerant. opem ferre ñ ausi sunt. Scele¬
rati autem õs. quib ⁊ si ñ facientib. neq im¬
mittentib tam̃ uolentib ista cõmissa s̃. scelera¬
tiores qui cõmi serunt. sceleratissimi qui ĩmiser̃.
S de immissione suspitionẽ pudemus eẽ. ñ uerita¬
tem. nec ea discutiamus quȩ nisi dormentis eoꝵ
ꝑ quos inquiruntur inueniri omnino ñ posst̃.
Demus etiam ueniam timori eorum. qui potius
tentes inmicos eccłȩ offendendos ẽẽ putauer̃.

Expanded text:
per quem clarum factum est, quam facile illa uel omnino noper quem clarum factum est, quam facile illa uel omnino non fierent uel coepta desisterent, si ciues maximeque primates ea fieri perficique uetuissent. Proinde in uniuersa illa ciuitate non innocentes a nocentibus sed minus nocentes a nocentioribus poteris fortasse discernere. nam in paruo peccato illi sunt, qui metu deterriti maximeque, ne offenderent eos, quos in illo oppido plurimum posse et inimicos ecclesiae nouerant, opem ferre non ausi sunt; scelerati autem omnes, quibus etsi non facientibus neque inmittentibus tamen uolentibus ista commissa sunt; sceleratiores, qui commiserunt; sceleratissimi, qui inmiserunt. sed de inmissione suspicionem putemus esse, non ueritatem nec ea discutiamus, quae nisi tormentis eorum, per quos inquiruntur, inueniri omnino non possunt. demus etiam ueniam timori eorum, qui potius tentes inimicos ecclesiae offendendos esse putauerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
acta dicere uolentib publica uira negata funt.
Eodemq ipso die ne uel diuinitus t̾rerentur. gͣn¬
do lapidationib reddita ẽ. Qua transacta
continuo terciam lapidationẽ. ⁊ postremo ignes
eccłiasticis tectis atq hominib intulerunt. unỹ
seruorum dĩ qui oberrans occurrere potuit oc¬
ciderunt. cȩt̾is partim ubi potuerant latitan¬
tibus partim qua potuerant fugientib. cum
int̾ea contrusus atq coartatus quodam loco
se occultaret ep̃c ubi se ad mortem q̃rentium
uoces audiebat. sibiq: increpantium quod eo¬
ñ inuento gratis tantum ꝑpetrassent scelus:
Gesta sunt bec ab hora ferme decima usq adno¬
ctis pardem ñ minimã. nemo compescere. nemo
subuenire demptauit illorum. quorũ ẽẽ grauis
posset auctoritas: p̃ter unum ꝑegͥnum ꝑ quẽ
⁊ plurimi serui dĩ de manib interficere conan-¬
tium liberati s̃. ⁊multa extorta p̃dantibus:

Expanded text:
acta dicere uolentibus publica iura negata sunt acta dicere uolentibus publica iura negata sunt eodemque ipso die, ne uel diuinitus terrerentur, grando lapidationibus reddita est, qua transacta continuo tertiam lapidationem et postremo ignes ecclesiasticis tectis atque hominibus intulerunt, unum seruorum dei, qui oberrans occurrere potuit, occiderunt ceteris partim, ubi potuerant, latitantibus partim, qua potuerant, fugientibus, cum interea contrusus atque coartatus quodam loco se occultaret episcopus, ubi se ad mortem quaerentium uoces audiebat sibique increpantium, quod eo non inuento gratis tantum perpetrassent scelus. gesta sunt haec ab hora ferme decima usque ad noctis partem non minimam. nemo compescere, nemo subuenire temptauit illorum, quorum esse grauis posset auctoritas, praeter unum peregrinum, per quem et plurimi serui dei de manibus interficere conantium liberati sunt et multa extorta praedantibus.
Abbreviated transcription (Latin):
orum instamus delictis mereri. quod impetrare
nisi ꝓcorrectis omnino ñ possumus. Adiungis
etiam ⁊ dicis quanta possum supplicatione de¬
posco. ut si defendenda res ẽ. innoxius defendat᷑
ab innocentib molestia separetur. Accipe breuit᷑
quȩ commissa sint. ⁊ noxios ab innocentib ipse
discerne contra recentissimas leges Ralencdis iu¬
niis festo paganorum sacrilega sollemnitas agi¬
tata ẽ nemine ꝓhibente. tam insolenti ausu. ut
qd̾ nec iuliani temporib factum ẽ petulantissi¬
ma turba saltantium in eodẽ ꝓrsꝰuico ante foreᷤ tͣnᷤ¬
iret eccłẽ Quam rem illicitissimam atq in¬
dignissimam clericis ꝓhibere temptantibus.
ȩccła lapidata ẽ. Deinde post dies ferme octo.
cum leges notissimas ep̃c ordini replicasset. &
dum ea quȩ iussa sunt ueluti implere disponunt.
iterum ȩccła lapidata ẽ Post tridie nr̃is ad ĩpo¬
nendum ꝑditis metum. quod uidebatur apud

Expanded text:
orum instamus delictis mereri, quod impetrare orum instamus delictis mereri, quod impetrare nisi pro correctis omnino non possumus. adiungis etiam et dicis: Quanta possum supplicatione deposco, ut, si defendenda res est, innoxius defendatur, ab innocentibus molestia separetur\'. Accipe breuiter, quae commissa sint, et noxios ab innocentibus ipse discerne. contra recentissimas leges Kalendis Iuniis festo paganorum sacrilega sollemnitas agitata est nemine prohibente tam insolenti ausu, ut, quod nec Iuliani temporibus factum est, petulantissima turba saltantium in eodem prorsus uico ante fores transiret ecclesiae. quam rem inlicitissimam atque indignissimam clericis prohibere temptantibus ecclesia lapidata est. deinde post dies ferme octo, cum leges notissimas episcopus ordini replicasset et dum ea, quae iussa sunt, uelut implere disponunt, iterum ecclesia lapidata est. postridie nostris ad inponendum perditis metum, quod uidebatur, apud
Abbreviated transcription (Latin):
mansuetudo quam seruare cupimus. ⁊ disciplina
qua uti moderate nitimur impediri potest. sidõ
aliud in occulto placet. siue iudicanti hoc tantũ
malum flagello acriore plectendum. siue etiam
uehementiꝰ irascenti si ñ correctis nec ad se conũsis
ad tempus ẽẽ uoluerit impunitum. Prescribit
nobis quodammꝰ prudentia tua de ꝑsona ep̃ali⁊
dicis pat̾am tuam ñ leui ppłi sui erratu plapsam.
quod quidem si iuris publici rigorem metiamͣ.
debet plecti seueriore censura. S ep̃m inquis fas
ñẽ. nisi salutem hominib imꝑtire. ⁊ ꝑ statu me¬
liore causis adẽe.⁊ apud om̃ipotentem dm̃ ueni¬
am aliorum mereri delictis. hoc omnino seruare
conamur ut seueriore censura nemo plectatur.
neq a nob̾. neq ab alio ullo intercedentib nobis:
⁊ salutem hominib cupimus imꝑtire. q̃ posita ẽ
in recte uiuendi felicitate. ñ in malefaciendi securi¬
tate. Ueniam quoq ñ tantum nr̃is. uerum ⁊ ali¬

Expanded text:
mansuetudo, quam seruare cupimus, et disciplina, mansuetudo, quam seruare cupimus, et disciplina, qua uti moderate nitimur, impediri potest, si deo aliud in occulto placet siue iudicanti hoc tantum malum flagello acriore plectendum siue etiam uehementius irascenti, si non correctis nec ad se conuersis ad tempus esse uoluerit inpunitum. Praescribit nobis quodam modo prudentia tua de persona episcopali et dicis patriam tuam non leui populi sui errato prolapsam. \'quod quidem si iuris publici rigore metiamur, debet plecti seueriore censura; sed episcopum, inquis, fas non est nisi salutem hominibus impertire et pro statu meliore causis adesse et apud omnipotentem deum ueniam aliorum mereri delictis\'. hoc omnino seruare conamur, ut seueriore censura nemo plectatur neque a nobis neque ab alio ullo intercedentibus nobis, et salutem hominibus cupimus impertire. quae posita est in recte uiuendi felicitate, non in male faciendi securitate. ueniam quoque non tantum nostris uerum et ali
Abbreviated transcription (Latin):
ñ quadrupedes. ñden.q sanguis humanus. s
multo scelestius pudor humanus tanquã im¬
molatus int̾eat. Hȩc dixi propter qđ scripsisti.
qͣntum tibi ȩtas fini proxima ẽ. euꝑe de ut patͥã
tuam incolumem ac fiorentem relinquas. Tol¬
lantur omnia illa uana ⁊ insana. conu̾tant᷑ hõĩes
aduerum dĩ cultum. moresq castos ⁊ pios. tunc
patͥam tuam florentem idebis ñ opinione stul¬
torum. s ueritate sapientium: cum hȩc pat̾a car¬
nalis generationis tuȩ porcio fuerit illius patriȩ.
cui ñ corꝑe s fide nascimur. ubi om̃s. scĩ ⁊ fi¬
deles dĩ post labores uelut hiemale. e ꝑsi uite
huiꝰ interminata ȩt̃nitate florebunt. Nob̃ itaq
cordi ẽ neq xͥanam amittere mansuetudinem:
neq ꝑniciosum cȩteris imitationis exemplum ĩ
illa ciuitate relinquere. Qͦ modo id agamꝰ aderte
ds̃: si eis ñ ita grauiter indignetur Alioqum &

Expanded text:
non quadrupedes, non denique sanguis humanus sed non quadrupedes, non denique sanguis humanus sed multo scelestius pudor humanus tamquam immolatus intereat. Haec dixi, propter quod scripsisti, quantum tibi aetas fini proxima est, cupere te, ut patriam tuam incolumem ac florentem relinquas. tollantur illa omnia uana et insana, conuertantur homines ad uerum dei cultum moresque castos et pios; tunc patriam tuam florentem uidebis non opinione stultorum sed ueritate sapientium, cum haec patria carnalis generationis tuae portio fuerit illius patriae, cui non corpore sed fide nascimur, ubi omnes sancti et fideles dei post labores uelut hiemales uitae huius intermina aeternitate florebunt. nobis itaque cordi est neque Christianam amittere mansuetudinem neque perniciosum ceteris imitationis exemplum in illa ciuitate relinquere. quo modo id agamus, aderit deus, si eis non ita grauiter indignetur. alioquin et
Abbreviated transcription (Latin):
ri ⁊ nudius tercius audiuimus. Queso te sic¬
cine cecum ẽ genus humanum adu̾sus ueri¬
tatem. ut tam aꝑta ⁊ manifesta ñ sentiat :
Tot locis pingitur. funditur: tunditur. sculpi¬
tur. scribitur. legitur. agitur. cantatur. salu¬
tatur iupiter adult̾ia tanta cõmittens. ꝗtũ
erat ut in suo saltem capitolio ista ꝓhibens
legeretur: Hȩc mala dedecoris impietatisq
plenissima. si nemine ꝓhibente in ppłis ferue¬
ant. adorentur intemplis. rideantur in thea¬
tris. cum his uictimas immolant. uastetur
pecus etiam pauꝑum. cum hȩc histriones
agunt. ⁊ saltant. effundantur patrimonia di¬
uitum. ciuitates florere dicuntur. horũ plane
florum ñ terra fertilis. ñ aliqua opulens uirtus.
s illa dea flora digna mater inuenta ẽ. cuius
ludi scenici. tam effusiore ⁊ licentiore tͣpitudine
celebrantur. ut quitus intelligat qͣle demoniũ
sit quod placari aliter ñ potest. nisi illic ñ aues.

Expanded text:
ri et nudiustertius audiuimus. quaeso te, siri et nudiustertius audiuimus. quaeso te, sicine caecum est humanum genus aduersus ueritatem, ut tam aperta et manifesta non sentiat? tot locis pingitur, funditur, tunditur, sculpitur, scribitur, legitur, agitur, cantatur, saltatur Iuppiter adulteria tanta committens; quantum erat, ut in suo saltem Capitolio ista prohibens legeretur? haec mala dedecoris impietatisque plenissima si nemine prohibente in populis ferueant, adorentur in templis, rideantur in theatris, cum his uictimas immolant, uastetur pecus etiam pauperum, cum haec histriones agunt et saltant, effundantur patrimonia diuitum, ciuitates florere dicuntur? horum plane florum non terra fertilis, non aliqua opulens uirtus sed illa dea Flora digna mater inuenta est, cuius ludi scenici tam effusiore et licentiore turpidine celebrantur, ut quiuis intellegat, quale daemonium sit, quod placari aliter non potest, nisi illic non aues,
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscendo laberetur. uł ꝑpetrando immer¬
geretur. si catonem maliusset imitari ꝗͣ iouẽ.
S quo pacto id faceret. cum in demplis ado¬
rare cogeretur iouem potiꝰ quam catonem:
Uerum hȩc excomedia quib impiorũ luxꝰ
⁊ sacrilega suꝑsticio coniuinceretur proferre
forsitan ñ debemus. Lege uł recole in eisdem
libris ꝗͣ prudenter disseratur. nullomͦ potuise
scͥptiones ⁊ actiones recipi comediarum. nisi
mores recipientium consonarent. Ita clarissi-¬
morum uirorum in re publica excellentium.
⁊ de re publica disputantium auctoritate fir¬
matur. nequissimos homines fieri deorum i¬
mitatione peiores. ñ sane uerorũ s falsorum
atq: fictorum. At enim illa omnia quȩ anti¬
quitus de uita deorum moribq conscripta
s̃. longe aliter s̃ intelligenda. atq int̃p̃tanda
sapientib. Ita uͦ intemplis ppłis congregatis.
recitari huiꝰcemodi salubres int̃p̃tationes. he¬

Expanded text:
concupiscendo laberetur uel perpetrando inmerconcupiscendo laberetur uel perpetrando inmergeretur, si Catonem maluisset imitari quam Iouem; sed quo pacto id faceret, cum in templis adorare cogeretur Iouem potius quam Catonem? uerum haec ex comoedia, quibus impiorum luxus et sacrilega superstitio conuinceretur, proferre forsitan non debemus. lege uel recole, in eisdem libris quam prudenter disseratur nullo modo potuisse scriptiones et actiones recipi comoediarum, nisi mores recipientium consonarent. ita clarissimorum uirorum in re publica excellentium et de re publica disputantium auctoritate firmatur nequissimos homines fieri deorum imitatione peiores non sane uerorum sed falsorum atque fictorum. At enim illa omnia, quae antiquitus de uita deorum moribusque conscripta sunt, longe aliter sunt intellegenda atque interpretanda sapientibus. ita uero in templis populis congregatis recitari huiusce modi salubres interpretationes he
Abbreviated transcription (Latin):
ternam celestemq ciuitatem instruitur ⁊ ap-¬
tatur. ñ solum iubet aggredienda. uerum etĩa
donat implenda. Inde ẽ quod deorũ multoꝵ
euerti. Nichilenim homines tam insociabiles
reddit uitȩ ꝑu̾sitate. ꝗͣ illorũ deorum imitatio.
quales descͥbuntur ⁊ cõmendantur litt̾is eorum.
Demq illi doctissimi uiri qui rem publicam ei¬
uitatemq t̾renam qualis ẽẽ debere iuidebatir
magis domesticis disputationib requirebant.
uel etiam descͥbebant. ꝗͣ publicis actionib insti¬
tuebant atq formabant. egregios atq lauda¬
biles quos putabant homines potiꝰ ꝗͣ dõs suos
imitando ꝓponebant crudiende indoli iuuen¬
tutis. Et reuera terentianus ille adolescens qͥ
expectanis tabulam pictam in pariete ubi pi¬
ctura merat de adult̾io regis deorũ. libidinem
qua rapiebatur stimulis etiam tantȩ auetori¬
tatis accendit. nullom in illud flagicium. uł

Expanded text:
ternam caelestemque ciuitatem instruitur et apternam caelestemque ciuitatem instruitur et aptatur, non solum iubet adgredienda, uerum etiam donat implenda. inde est, quod deorum multorueuerti. nihil enim homines tam insociabiles reddit uitae peruersitate quam illorum. deorum imitatio, quales describuntur et commendantur litteris eorum. Denique illi doctissimi uiri, qui rem publicam ciuitatemque terrenam, qualis eis esse debere uidebatur, magis domesticis disputationibus requirebant uel etiam describebant, quam publicis actionibus instituebant atque formabant, egregios atque laudabiles, quos putabant, homines potius quam deos suos imitandos proponebant erudiendae indoli iuuentutis. et re uera Terentianus ille adulescens, qui spectans tabulam pictam in pariete, ubi pictura inerat de adulterio regis deorum, libidinem, qua rapiebatur, stimulis etiam tantae auctoritatis accendit, nullo modo in illud flagitium uel