comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
naturam quȩ ẽ opus dĩ. ab illo argui
uoluntatem. Non aut̃ alit̃ prorsus loqͥ
debit quam elocutus ẽ. idest ex uno
condempnationẽ fieri posse peccato: qͥa
& primus ille homo ꝑunum peccatum
delinquendi p̃buit exemplum: & sic̃
illi ipsi ad condempnationẽ una p̃ua-¬
ricatio abundauit: sicetiam cȩteris ad
reatum una potest culpa sufficere. ꝓpt̃
qđ eccłiastes: qui muno peccauerit mul¬
ta bona ꝑdit. & iacob. Si totam legẽ
obseruauĩc. offendas aut̃ in uno:. factꝰ
es omium reus. auoꝰ. Ergo peccatũ
adȩ. ipsum solum lesit: non &e genꝰ hu¬
manum. Non enim in tantumeris ab¬
surdus: ut dicas peccato eiꝰ lesos esse
uł ledi.homines nescientes uł non cre¬
dentes utrũ fuerit. & quid egerit. Quia
& si nescientes homines aliquid imi¬
tantur. eo tam̃ peccato ledi & fieri pec¬
catores qđ ante annoꝵ milia factũ eẽ
nesciunt. nimis insipient dicis: nisi hoc
peccatum ad om̃s generationes transis¬

Expanded text:
naturam quae est opus Dei, ab illo argui naturam quae est opus Dei, ab illo argui voluntatem. Non autem aliter prorsus eloqui debuit, quam elocutus est, id est, ex uno condemnationem fieri posse peccato: quia et primus ille homo per unum peccatum delinquendi praebuit exemplum; et sicut illi ipsi ad condemnationem una praevaricatio abundavit, sic etiam caeteris ad reatum una potest culpa sufficere. Propter quod Ecclesiastes, Qui in uno peccaverit, multa bona perdit ; et Jacobus, Si totam legem observaveris, offendas autem in uno, factus es omnium reus . AUG. Ergo peccatum Adae ipsum solum laesit, non et genus humanum. Non enim in tantum eris absurdus, ut dicas, peccato ejus laesos esse vel laedi homines nescientes, vel non credentes utrum fuerit, et quid egerit: quia etsi nescientes homines aliquid imitantur, eo tamen peccato laedi et fieri peccatores, quod ante annorum millia factum esse nesciunt, nimis insipienter dicis; nisi hoc peccatum ad omnes generationes transis
Abbreviated transcription (Latin):
do. negocium benignitatis exsequitur:
qđ cum se spondet acturã. fidem faciet
ꝓmissis: si hec quȩ dicunt᷑ ꝑꝑeccati
uulnus inuecta curauerit. Ceterum
si & post remedia quȩ detulit. eadem
tam̃ diabolicoꝵ morboꝵ series ꝑseue¬
rat: uoto eiꝰ gratificatio. p̃sumptioni
uenia debetur. quia adcurandũ inna¬
tas pestes. uirtus ei defuit ñ uoluntas.
auo. Iam responsum ẽ: intellige. et ta¬
ce alit gr̃a certantẽ facit atq adiuuat:
alit uictorem sine hoste nullo uel exter¬
no uł interno in ęterna pace conseruat:
ista laboriosa militia ẽ in p̃senti scło.
illa beata requies infuturo. S si tu cũ ui¬
ciis carnalib in te ipso bellum ñ geris.
crubesce. Sigeris: obmutesce. Inl Duid
płs enim ait multa delicta gr̃e lib̃alita¬
te donari: dogma uͦ tuum asserit. unũ
peccatum naturale qđ legem peccatiuo¬
cas. incunctis hominib desideria miqͥ-¬
tatis effingere. In absolutoitaq ẽ: ã te

Expanded text:
do negotium benignitatis exsequitur; do negotium benignitatis exsequitur; quod cum se spondet acturam, fidem faciet promissis, si haec quae dicuntur per peccati vulnus invecta curaverit: caeterum si et post remedia quae detulit, eadem tamen diabolicorum morborum series perseverat; voto ejus gratificatio, praesumptioni venia debetur, quia ad curandum innatas pestes virtus ei defuit, non voluntas. AUG. Jam responsum est: intellige, et tace. Aliter gratia certantem facit, atque adjuvat; aliter victorem sine hoste ullo, vel externo, vel interno, in aeterna pace conservat: ista laboriosa militia est in praesenti saeculo, illa beata requies in futuro. Sed si tu cum vitiis carnalibus in te ipso bellum non geris, erubesce: si geris, obmutesce. CVII. JULpostolus enim ait, multa delicta gratiae liberalitate donari: dogma vero tuum asserit, unum peccatum naturale, quod legem peccati vocas, in cunctis hominibus desideria iniquitatis effingere. In absoluto itaque est, a te
Abbreviated transcription (Latin):
tio. que huiꝰ quãuis malignr młtipliciꝰ mali
& nondum multiplicatũ traxit mnitiũ:
Qđ solum sine ulla pullulatione rema¬
neret: si nullus uoluntatis usus qͦ auge¬
retur. & multiplicaret᷑ accederet. Uo¬
luntas aũt. ante quã bonȩ libertati ad
oꝑandam uerã iusticiam grã dĩ subue¬
niente reddat᷑: multis aliis etiã causis
p̃t̃ originis uitium. mouet᷑ ad peccan¬
dum. uel non mouet᷑ unde fit. ut ipsi
impii quib uel ñdũ subienit uel nũquã
subuentura ẽ grã quȩ iustificat impiũ:
alii magis alii minus peccent. Iudiciũ
gͦ ex iino incondempnationẽ. quia dãp¬
nant᷑ & hi. qui unum illud generatiõe
traxert̃. Gr̃ã aũt ex multis delictis in
iustificationẽ: quia ñ solum illud cũ
quo nascit᷑ homo. s qͥcqͥd aliud deli¬
ctoꝵ. uoluntatis usus illi malo addi¬
tate de prauas: qñtalibet nos ꝑplexi
quam multa delicta donan do iustifi¬
cationẽ oꝑat᷑. s uni peccato indulgen¬

Expanded text:
uamvis magni et multiplicis mali, et nondum multiplicatum traxit initium, quod solum sine ulla pullulatione remaneret, si nullus voluntatis usus, quo augeretur et multiplicaretur, accederet? Voluntas autem, antequam bonae libertati ad operandam veram justitiam gratia Dei subveniente reddatur, multis aliis etiam causis, praeter originis vitium, movetur ad peccandum, vel non movetur; unde fit ut ipsi impii quibus vel nondum subvenit, vel nunquam subventura est gratia, quae justificat impium, alii magis, alii minus peccent. Judicium ergo ex uno in condemnationem, quia damnantur et hi qui unum illud generatione traxerunt: gratia autem ex multis delictis in justificationem, quia non solum illud cum quo nascitur homo, sed quidquid aliud delictorum voluntatis usus illi malo additate depravas, quantalibet nos prolixii nequaquam multa delicta donando justificationem operatur: sed uni peccato indulgen
Abbreviated transcription (Latin):
ñ propaginẽ traiecisse s exemplũ pre¬
buisse peccati. Quomͦ gͦ ꝑ uniꝰ delictũ
mnõs hoies adcondẽnationẽ. & ñ potius
ꝑmlta sua delicła. nͥ qͥ a etiã si illud unũ
sit tantũ. idoneum est ꝑducere ad
condempnationẽ. etiã nullis additis
cȩteris. sicut ꝑducit paruulos mori¬
entes qui ex adam nascunt᷑. si in xp̃o

Expanded text:
 exemplum praebuisse peccati. Quomodo ergo per unius delictum in omnes homines ad condemnationem, et non potius per multa sua delicta, nisi quia etiamsi illud unum sit, tamen idoneum est perducere ad condemnationem, etiam nullis additis caeteris, sicut perducit parvulos morientes, qui ex Adam nascuntur si in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ constantiã doctoꝵ. & eam fluctua¬
tionẽ quam noua feditate ꝑpeteris: ut
inhisdem pene u̾sib qđ dixeris neges.
qd negaueris asseueres. auoꝰ Iam respon¬
sumest. Rogo te: si aliquid dicere non
potes: tace si potes. S qđ peius ẽ: nec
grã aut̃ ex multis delictis. Dicant isti
quomͦ ex uno delicto in condempnati¬
onem: nisi quia sufficit ad condemp¬
pnationẽ etiam unum origiale pec¬
catum: qđ in om̃s homines ꝑtransiit.
Gra uͦ idõ ex multis delictis in iustifi¬
cationẽ: quia ñ solũ unum illud soluit.
qđ originalit̃ trahitur. s etiam çȩtera.
quȩ in uno quoq homine motu ꝓ¬
priȩ uoluntatis addunt᷑. Sicñ õb

Expanded text:
 constantiam dictorum, et eam fluctuationem quam nova foeditate perpeteris, ut in iisdem pene versibus quod dixeris neges, quod negaveris asseveres. AUG. Jam responsum est: rogo te, si aliquid dicere non potes, tace si potes; sed quod pejus est, nec Gratia autem ex multis delictis. Dicant isti, quomodo ex uno delicto in condemnationem, nisi quia sufficit ad condemnationem etiam unum originale peccatum, quod in omnes homines pertransiit. Gratia vero ideo ex multis delictis in justificationem, quia non solum unum illud solvit, quod originaliter trahitur; sed etiam caetera, quae in unoquoque homine motu propriae voluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
spem in spem credidit: ut fieret pat̃
multarum gentium. scđm qđ dictũ ẽ
Sicerit semen tuum. & non infirmatꝰ
infide. considerauit corpus suũ iam
emortuum cum ferre centum annoꝵ
sione aut̃ dĩ ñ hesitauit diffidentia.
s confirmatꝰ fide. dans głam dõ: ple

Expanded text:
credidit, ut fieret pater multarum gentium, secundum quod dictum est, Sic erit semen tuum. Et non infirmatus in fide consideravit corpus suum jam emortuum, cum fere centum annorum sione autem Dei non haesitavit diffidentia, sed confirmat
Abbreviated transcription (Latin):
ret ꝓximo. quale ꝑpeti noluisset. Acq
idõ ꝓfanitatem gentium iure optimo
argui posse conuincit. Ꝙ siñ ꝑlegẽ.
ꝑ eam tam̃ iusticiã quȩ condidit legẽ:
& qua iudicante hi qui sine lege pec¬
cauerunt. sine lege & ꝑibunt. Iudõs
uero quoꝵ magis interat. quia inde¬
spectum gentium maxime tumescebãt
honorem sibi delegis purificationibus
usndicantes. hac ꝑhoc estimantes ñ sͥ
ta donantem. quandoquidẽ legis ea
institutione uitassent: magna dispu-¬
tationũ uirtute confringit: alli̾gans
eis tanto amplius ꝑ indulgentiam
fuisse couatum. qͣnto post legis ad¬
monitionẽ sine ulla ignoratione pec¬
cassent. ꝑ quod apꝓbat eosreos fuis¬
se. & uchement̃ potuisse dampnari in
eius iusticiȩ examine: apud quẽ qͥ in¬

Expanded text:
ret proximo, quale perpeti noluisset: atque ret proximo, quale perpeti noluisset: atque ideo profanitatem Gentium jure optimo argui posse convincit, etsi non per legem, per eam tamen justitiam quae condidit legem, et qua judicante, hi qui sine lege peccaverunt, sine lege et peribunt. Judaeos vero, quorum magis intererat, quia in despectum Gentium maxime tumescebant, honorem sibi de legis purificationibus vindicantes, ac per hoc aestimantes non sibi ta donantem, quandoquidem legis ea institutione vitassent, magna disputationum virtute confringit, allegans, eis tanto amplius per indulgentiam fuisse collatum, quanto post legis admonitionem sine ulla ignoratione peccassent; per quod approbat eos reos fuisse, et vehementer potuisse damnari in ejus justiti
Abbreviated transcription (Latin):
non enm sanum sensũ habentes. in tam
ma nifestis u̾bis aliud intelligere pocu¬
erunt: tu manicheoꝵ eẽ dicas. qđ illos
non fuisse cogeris confiteri. qnͣtolibet
ueneno pelagiane pestis insamas. Iuł
Scribens itaq ad romanos eo iãtempo¬
re quogentium cęperat eẽ ꝑmixtio.
atq idõ tam exiudeis quam exgenti¬
b complebant᷑ eccłiȩ. tumultus popłi
utriꝰq componit. inculcans. qm̃ nec
gentes impiecatem suam qua murmu¬
tauerant głam dĩ insimilitudinem
imaginis hominis & uoluchrum &
quadrupedum & serpentiũ. legis pos¬
sint ignoratione deluerẽ: quȩ ꝑ iuim
rationis ingent̾ȩ et siñ ritum cerimo¬
niarum iudaicarum. tam̃ dm̃ in no¬
tescentem oꝑib substantie uͦ ꝑfundi¬
tate secretum. potuerint exhis abeo
quȩ sunt facta cognoscere: legisaũt
normam quantum ad uite ꝓbitatem
respicit. ꝓprius unicuiq sũggerebat
affectus. Hi delicet ut nichil tale infer¬

Expanded text:
non enim sanum sensum habentes in tam non enim sanum sensum habentes in tam manifestis verbis aliud intelligere potuerunt, tu Manichaeorum esse dicas, quod illos non fuisse cogeris confiteri, quantolibet veneno Pelagianae pestis insanias. CLI. JUL. Scribens itaque ad Romanos, eo jam tempore, quo Gentium coeperat esse permixtio, atque ideo tam ex Judaeis quam ex Gentibus complebantur Ecclesiae, tumultus populi utriusque componit, inculcans quoniam nec gentes impietatem suam, qua mutaverant gloriam Dei in similitudinem imaginis hominis, et volucrum, et quadrupedum, et serpentium, legis possint ignoratione diluere, quae per vim rationis ingenitae, etsi non ritum ceremoniarum Judaicarum, tamen Deum innotescentem operibus, substantiae vero profunditate secretum, potuerint ex his ab eo quae sunt facta cognoscere. Legis autem normam, quantum ad vitae probitatem respicit, proprius unicuique suggerebat affectus; videlicet ut nihil tale infer
Abbreviated transcription (Latin):
quis ei nr̃m consentiat᷑. Utrũ ego. qui
in om̃s homines ad condempnationẽ.
& uerum ẽẽ qđ ait. ꝑunius mobedi¬
entiam peccatores constituti sunt mul¬
ti. qm ñ repugnat ut qui multi sunt
om̃s sint. & qui om̃s sunt multi sint.
antu quidicis. uͥ ait multos multi st̃.
uͥ ait om̃s. non om̃s sunt. Iuł. Patefa¬
ctagͥ uel imꝑitia uel impudentia tua.
que aut ñcurat aut ñualet quid dica¬
tur expendere. ostensoq ueritatis ipsiꝰ
quam se eẽ xp̃s appellauit lumine. nicħ
de apłi pauli sermonibus manichȩe
idest urȩ coherere dementiȩ: nunc expo¬
sitioni oꝑam demꝰ: Ut sicut ostensum ẽ
qualit non possit. ita clareat qualit̃¬
& debeat paulus & posset intelligi.
auoꝰ. Ita desereris uitate. & contra ma¬
nifesta apłi u̾ba non potes inuenire qͥd
dicas: ut qđ meis intellexerunt tot
scĩ clariq doctores. qui hoc inȩccłia
catholica didicerunt atq docuerunt.

Expanded text:
quis ei nostrum consentiat, utrum ego qui quis ei nostrum consentiat, utrum ego qui ondemnationem; et verum esse quod ait, Per unius inobedientiam peccatores constituti sunt multi ; quoniam non repugnat ut qui multi sunt omnes sint, et qui omnes sunt multi sint: an tu qui dicis, Ubi ait multos, multi sunt; ubi ait omnes, non omnes sunt. CL. JUL. Patefacta igitur vel imperitia vel impudentia tua, quae aut non curat aut non valet quid dicatur exponere, ostensoque veritatis ipsius, quam se esse Christus appellavit , lumine, nihil de apostoli Pauli sermonibus Manichaeae, id est vestrae, cohaerere dementiae: nunc expositioni operam demus, ut sicut ostensum est qualiter non possit, ita clareat qualiter et debeat Paulus et possit intelligi. AUG. Ita desereris veritate, et contra manifesta Apostoli verba non potes invenire quid dicas, ut quod in eis intellexerunt tot sancti clarique doctores, qui hoc in Ecclesia catholica didicerunt atque docuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
entiam peccatores constituti sunt õs.
s. ꝑtnobȩdientiam xp̃i exhis aliqui
adiusticiam reũterunt: Quasi uos
negetis. ex p̃uaricatorib legis quales
tantummodo peccatores ad similitu¬
dinẽ p̃uaricationis adȩ ꝑtinere con-¬
tenditis. aliquos ꝑ obedientiã xp̃i ad
iusticiam fuisse conũsos : Possumꝰ
gͦ & nos uob̃ dicere. Sitale aliqͥd qͣle
uos sensisset apls. debuit utiq dicere.
ꝑunius inobȩdientiam peccatores con¬
sticuti sunt multi quidem non om̃s:
s etiam ex his ꝑ mobedientiam xp̃i a
liqui ad iusticiam reu̾terunt. Aut
etiam multo aꝑtius ita loqueretur.
siali quid tale sensisset ut diceret.
stituti. qui lege accepta simili p̃uari¬
catione peccarunt: S etiam exhis a
sicut dixi eum loqui debuisse sihoc
sentiret qđ tu: nec mͥutiq p̃iudicare
debet. quia ñ ita locutus est quomͦ cũ
dicis loqui debuisse. si hoc sentiret qd
ego. Cum gͦ apłs ita sit locutus. sicut
loquendũ eẽ arbitratus ẽ: uidendũẽ

Expanded text:
peccatores constituti sunt omnes, sed per obedientiam Christi ex his aliqui ad justitiam reverterunt? » Quasi vos negetis, ex praevaricatoribus legis, quales tantummodo peccatores ad similitudinem praevaricationis Adae pertinere contenditis, aliquos per obedientiam Christi ad justitiam fuisse conversos. Possumus ergo et nos vobis dicere: Si tale aliquid quale vos sensisset Apostolus, debuit utique dicere, Per unius inobedientiam peccatores constituti sunt multi quidem, non omnes, sed etiam ex his per obedientiam Christi aliqui ad justitiam reverterunt. Aut etiam multo apertius ita loqueretur, si aliquid tale sensisset, ut diceret: nt constituti, qui lege accepta, simili praevaricatione peccarunt, sed etiam ex his asicut dixi eum loqui debuisse, si hoc sentiret quod tu: nec mihi utique praejudicare debet, quia non ita locutus est, quomodo eum dicis loqui debuisse, si hoc sentiret quod ego. Cum ergo Apostolus ita sit locutus, sicut loquendum esse arbitratus est; videndum est
Abbreviated transcription (Latin):
bentes. sicut etiam ipse confiteris ñ
pocest: si ne eu̾sione iustitie. Iul. Atten¬
de gͥ: qͥd disputatio tota confecerit.
Si gia xp̃i &e ade culpa indiu̾̃sis effe¬
ctib equalit̃ censerent᷑. ut uel numero o¬
ꝑationum pares eẽnt. quȩ oꝑationũ
genere dissidebant: docendum erat
tantis ꝑ fuisse grãm. quantis culpa
nocuisset. ut aꝙpensionis illiꝰ qͣ tru¬
tinabant᷑. equitas & mom̃ta consta-¬
rent. Subuenire gͦ debuit etiam illis
omnino locis illisq partib medicina.
quib insederat egritudo. Idest. si ali¬
qͥ in motib genitaliũ. in sensib coeun¬
tium. in obscenitate m̃broꝵ. in infeli¬
citate nascentium. antiquum crimen
effecerat: inmutatione hoꝵ quȩ diximꝰ
remecdia contulisset. Alio qͥn grande
testimonium inbecille artis nichilq
ꝑfuture. nec locum egritudinis inue¬
nisse. & languentib eũsisq naturalib

Expanded text:
bentes, sicut etiam ipse confiteris, non bentes, sicut etiam ipse confiteris, non potest sine eversione justitiae. CXL. JUL. Attende igitur quid disputatio tota confecerit. Si gratia Christi et Adae culpa in diversis effeaequaliter censerentur, ut vel numero operationum pares essent, quae operationum genere dissidebant; docendum erat, tantis profuisse gratiam, quantis culpa nocuisset: ut appensionis illius, qua trutinabantur, aequitas et momenta constarent. Subvenire ergo debuit etiam illis omnino locis illisque partibus medicina, quibus insederat aegritudo; id est, si aliquid in motibus genitalium, in sensibus coeuntium, in obscenitate membrorum, in infelicitate nascentium, antiquum crimen effecerat, immutatione horum quae diximus, remedia contulisset: alioquin grande testimonium imbecillae artis, nihilque profuturae, nec locum aegritudinis invenisse, et languentibus eversisque na
Abbreviated transcription (Latin):
te u̾tas. aboriginali peccato ñ aliena¬
bis paruulos: nisi eos negau̾is mortu¬
os. Qđ si feceris: mortuũ ꝓ eis xp̃m
simul negabis.Si aũt ne hoc neges.
mortuos paruulos confiteris: ꝓfecto
inadam mortuos ñnegabis. aut si ñ
ibi:dic ubi. Iuł. Quamius nimis mol¬
lit̃ egerim: ꝙ si enim xp̃s ex eo quoue¬
nit tempore.uniũsis hominib docẽt᷑
& it̃ int̃clusisse mortis. et uitam donasse
ꝑpetuam. ut nemo prorsus ex eo die
quo u̾bum caro factum ẽ. aut in pec¬
catum laberetur. aut ꝑpeccato penã
timeret: ñ tam̃ ã conditione prime ini¬
quitatis. quȩ lib̃alitatis doceretur extre¬
mȩ: qm subuenire non merentib po¬
cest & solet ds̃ cum laude clem̃tie pu¬
nire autem non peccantes ñ potest sine
eũsione iusticie.auoꝰ. Ouia gͦ gramiiu¬
goa die exitus deuentre matris pum¬
ti sunt paruuli: agnosce iudicẽ iustũ.
& confitere originale peccatum. Pu¬
nire enm nulliꝰ peceati meritum ha¬

Expanded text:
te vertas, ab originali peccato non alienate vertas, ab originali peccato non alienabis parvulos, nisi eos negaveris mortuos: quod si feceris, mortuum pro eis Christum simul negabis: si autem, ne hoc neges, mortuos parvulos confiteris; profecto in Adam mortuos non negabis: aut si non ibi, dic ubi. CXXXIX. JUL. Quamvis nimis molliter egerim: etsi enim Christus ex eo quo venit tempore, universis hominibus doceretur et iter interclusisse mortis, et vitam donasse perpetuam, ut nemo prorsus ex eo die, quo Verbum caro factum est, aut in peccatum laberetur, aut pro peccato poenam timeret; non tamen a conditione primae iniquitatis, quae liberalitatis doceretur extremae: quoniam subvenire non merentibus, potest et solet Deus, cum laude clementiae; punire autem non peccantes non potest, sine eversione justitiae. AUG. Quia ergo gravi jugo a die exitus de ventre matris, puniti sunt parvuli; agnosce judicem justum, et confitere originale peccatum. Punire enim nullius peccati meritum ha
Abbreviated transcription (Latin):
rando dimitens. Carnalit̃ aũt gen̾at
adam: spiritalit regen̾at xp̃c. Noli gͦ
querere inutroq ꝓpaginẽ carnis: quã
ꝓpaginẽ ñ ꝑtinere ad regenerationẽ
spiritalem. si ñ contendis. attendis.
Contra infirmitatem uͦ carnis. nunc
xp̃i gr̃ã certam̃ instituit. postea eiꝰ
ꝑficiet sanitatem. Cuiꝰ sanitatis
future atq ꝑpetuȩ. nunc pignus
in nr̃is cordib caritas: lt nos ad
agonẽ interim relicta carins non iuncat
quem suscipiunt ãnatura ordine ꝑma¬
nentib adhortationib signis. exemplis.
pmissione ułmunerũ uel penarum. ad
fidem uoluntas sine indictione neces¬
sitatis allicit᷑: Et hec ꝑ instituta. ꝑ my¬
steria. ꝑdona. ñ oppressa s expectata.
s libera. s ꝓuocata. curat᷑. Apparet
&e si ino spũ totus mundus uel rugiẽs
uel rabiens refragetur. uoluntatẽ uniꝰ.¬
cuiꝰq ñ natiuitatem tinctam imita¬
tione fuisse peccati. aug. Quacunq

Expanded text:
rando dimittens. Carnaliter autem generat rando dimittens. Carnaliter autem generat Adam, spiritualiter regenerat Christus. Noli ergo quaerere in utroque propaginem carnis; quam propaginem non pertinere ad regenerationem spiritualem, si non contendis, attendis. Contra infirmitatem vero carnis nunc Christi gratia certamen instituit, postea ejus perficiet sanitatem: cujus sanitatis futurae atque perpetuae nunc pignus in nostris cordibus charitas , ut nos ad agonem interim relicta carnis non vincat quem suscipiunt a natura, ordine permanentibus, adhortationibus, signis, exemplis, promissione vel munerum, vel poenarum, ad fidem voluntas sine inductione necessitatis allicitur, et haec per instituta, per mysteria, per dona; non oppressa, sed exspectata, sed libera, sed provocata curatur; apparet, et si uno spiritu totus mundus vel rugiens vel rabiens refragetur, voluntatem uniuscujusque, non nativitatem, tinctam imitatione fuisse peccati. AUG. Quacumque
Abbreviated transcription (Latin):
nemo ad uitã regenerationis nͥ ꝑ illũ.
Ac ꝑhoc ñ generalitas unius partis.
locum excludit alterius: quia ex his
ipsis qui generalit̃ moriunt᷑ in adam.
quos uult uiuificat. xp̃s. Non gͦ tibi
uidebant᷑ int̃ se ista contraria: si ñ sis
quoq quantũ muniam adu̾tas: ã
loco medicantis. locum intellige uul¬
nerantis. Sixp̃s saluauit uniuersos.
adam quoq uniu̾sis nocuisse fin
uult abhac dampnatione liberat xp̃s:
Qui ꝓptẽa om̃s liberare dictus ẽ etiã
ipse. qm̃ ñ lib̾at quẽquã nͥ ipse: Sicut
dictus ẽ illuminare omnẽ hominem.
quia nemo quẽquã illuminat. si ñ ipse.
aliquid correxerit in sensib carnis.
estimetur eos ade culꝑa turpasse.
Sixp̃c fecit medicinam ire ꝑpropa¬
ginem: dicat᷑ adam ꝑgenerationem
transmisisse delictum. auõ. Iam ad
ista responsum est. S audi breuiter
etiam nunc. Sixp̃ianꝰ catholicus es¬
seszappareret tͥ & adam delictũ ge¬
nerando transmittens: & xp̃c regene¬

Expanded text:
nemo ad vitam regenerationis nisi per illum. Ac per hoc non generalitas unius partis locum excludit alterius; quia ex his ipsis qui generaliter moriuntur in Adam, quos vult vivificat Christus. Non ergo tibi videbuntur inter se ista contraria, si non sisquoque quantum muniamur advertas: a loco medicantis locum intellige vulnerantis. Si Christus salvavit universos, Adam quoque universis nocuisse fingniam quos vult ab hac damnatione liberat Christus? Qui propterea omnes liberare dictus est etiam ipse, quoniam non liberat quemquam nisi ipse: sicut dictus est illuminare omnem hominem , quia nemo quemquam illuminat, si non ipse.aliquid correxit in sensibus carnis, aestimetur eos Adae culpa turpasse: si Christus fecit medicinam ire per propaginem, dicatur Adam per generationem transmisisse delictum. AUG. Jam ad ista responsum est: sed audi breviter etiam nunc. Si Christianus catholicus esses, appareret tibi et Adam delictum generando transmittens, et Christus regene
Abbreviated transcription (Latin):
se indecent̃ lascunant. ueliadultera pla¬
bant᷑: & inquib ꝙ continentib. ne huic con¬
sentiendo deiciantur. Ecce de qua trahitur
originale peccatum: Ecce ꝑquã nasci no¬
luit. qui uenit ñ suum ferre .s nr̃m aufer¬
re peccatum. Iuł. Eant nunc. et omĩa
quicquid possunt manichȩe rationis mo¬
liant᷑ ingenia: quam uolunt longas pa-¬
tiant᷑ cogitationum erumpnas. Non arto¬
gant̃ s religiose polliceor: nunquã hanc
instructuram posse quassari. augꝰ Quam
instructuram uocas. ibi rua ẽ. Quȩ te ita
p̃ssit. ut laudare cogeret qđ expugnas: si
tam̃ ẽ inte qualiscunq castitas. quȩ te fa-¬
ciat expugnare qđ laudas. Iuł. Quagͥ¬

Expanded text:
se indecenter lasciviant, vel in adulteria prolase indecenter lasciviant, vel in adulteria prolabantur, et in quibusque continentibus, ne huic consentiendo, dejiciantur. Ecce de qua trahitur originale peccatum: ecce per quam nasci noluit, qui venit, non suum ferre, sed nostrum auferre peccatum. XLIII. JUL. Eant nunc, et omnia quidquid possunt Manichaeae rationis moliantur ingenia, quam volunt longas patiantur cogitationum aerumnas: non arroganter, sed religiose polliceor, nunquam hanc instructuram posse quassari. AUG. Quam instructuram vocas, tibi ruina est, quae te ita pressit, ut laudare cogeret quod expugnas: si tamen est in te qualiscumque castitas, quae te faciat expugnare quod laudas. XLIV. JU
Abbreviated transcription (Latin):
& tu pondere impugnate ate ueritatis
opp̃ssus. Cõmunit uereq fateam̃. paren¬
tes in quantum parentes sunt reos non ẽẽ:
In tantũ aut̃ ad filios ꝑtinere. in qͣntum
parentessunt. Igitur filios in quantum
filii st̃. Idest anit quam aliqͥd ꝑ uolun¬
tatem ꝓpriam operent᷑: reos ẽe ñ posse.
augꝰ P arentes quidem. gignendo parentes
sunt: & filii. nascendo filii sunt. Nec gigne¬
re autem nec nasci malumẽ: qđ ꝑtinet ad
institutionemdĩ. Et utrũq sine pudenda
libidine posset in paradiso fieri: si nemo
peccasset. Pudenda enim libido. nͥ aut pec¬
cato exorta. aut peccato uiciata cẽt. puden¬
da noneẽt. & aut nulla ẽẽt omĩno. & sine
illa ita seruirent genitalia menbra gignen¬
tib. ut manus seruiunt operantib aut
ita eẽt subsequens uoluntatem. ut nũquã
posset sollicitare nolentem: qualẽ nunc
eam ñ eẽ castitas docet. quȩ tales motus
ciꝰ expugnat. & inconiugatis. neuł int̃

Expanded text:
et tu pondere impugnatae a te veritatis et tu pondere impugnatae a te veritatis oppressus, communiter vereque fateamur, parentes in quantum parentes sunt, reos non esse; in tantum autem ad filios pertinere, in quantum parentes sunt; igitur filios in quantum filii sunt, id est, antequam aliquid per voluntatem propriam operentur, reos esse non posse. AUG. Parentes quidem gignendo parentes sunt, et filii nascendo filii sunt: nec gignere autem, nec nasci malum est, quod pertinet ad institutionem Dei, et utrumque sine pudenda libidine posset in paradiso fieri, si nemo peccasset. Pudenda enim libido nisi aut peccato exorta, aut peccato vitiata esset, pudenda non esset; et aut nulla esset omnino, et sine illa ita servirent genitalia membra gignentibus, ut manus serviunt operantibus; aut ita esset subsequens voluntatem, ut nunquam posset sollicitare nolentem; qualem nunc eam non esse, castitas docet, quae tales motus ejus expugnat, et in conjugatis, ne vel inter
Abbreviated transcription (Latin):
cogeris benedixit. augꝰ. Semina ds̃ in¬
stituit. S qui possunt in natura uicia¬
ta bonum eiꝰ ãmalo eiꝰ ita discernere.
ut neq pucent naturam malum cẽ neq¬
incium naturam cẽ. ipsi possunt discernere.
quid horum duoꝵ ad dm̃ creart ꝑtineat.
quid sanare. S hoc uos non potestis:
quamdiu pelagiani ñ catholici estis.
Dic iam rogo. diciam. quomͦ sit accipi¬
endum: qđ ꝑ unũ hominẽ peccatum in¬
trauit inmundum. Iulianꝰ Fi lii igitur
nec tunc rei sunt. quando ineoꝵ genera¬
tione peccant parentes: quia in tantum
ad liberos suos ꝑtinent. in quantũ parẽ¬
tes sunt. Igit᷑ & tantum filii ad paren¬
tes ꝑtinent: in quantum filii sunt. Na¬
turȩ quippe generantum. constat germi¬
na cõmunicare: ñ culpe. Qđ si ut ratio
demonstrat. ita etiam aplm confirmare
ꝓnuntias: merito nos eo docente defen¬
dimꝰ. peccata parentũ ad filios ꝑtinere
non posse: quandoquidem et apl̃s spũ

Expanded text:
cogeris, benedixit. AUG. Semina Deus incogeris, benedixit. AUG. Semina Deus instituit: sed qui possunt in natura vitiata bonum ejus a malo ejus ita discernere, ut neque putent naturam malum esse, neqvitium naturam esse, ipsi possunt discernere quid horum duorum ad Deum creare pertineat, quid sanare. Sed hoc vos non potestis, quamdiu Pelagiani, non Catholici estis. Dic jam, rogo, dic jam, quomodo sit accipiendum, quod per unum hominem peccatum intravit in mundum. XLII. JUL. Filii igitur nec tunc rei sunt, quando in eorum generatione peccant parentes: quia in tantum ad liberos suos pertinent, in quantum parentes sunt: igitur et tantum filii ad parentes pertinent, in quantum filii sunt. Naturae quippe generantium constat germina communicare, non culpae. Quod si, ut ratio demonstrat, ita etiam Apostolum confirmare pronuntias; merito nos, eo docente, defendimus peccata parentum ad filios pertinere non posse: quandoquidem et Apostolus S
Abbreviated transcription (Latin):
li participat. in qͣntũ qui coniuges sunt
fuunt parentes. Si autem aliquid int̾ se
uoluerint agere petulantiꝰ ułmillicitos ad¬
ulttrioꝵ dberrare concubitus: hoc adfi¬
lios non potest attinere. qui de ui semi¬
num. non deuitioꝵ obscenitate nascunt᷑.
augꝰ. Iam ne confutris. etiam int̃coniu¬
ges eẽ posse petulantiam cõmixtionis:
Ecce qđ facit tua illa pulchra suscepta:
Hoc enuim nͥcumei ceditur non fit: qͣndo ad
petulantiam quam tu quoq rep̃hendis.
etiam coniuges liberoꝵ ꝓcreandorum
causa copulatos. nulla necessitate serendȩ
ꝓlis impellit. Cuiꝰ tantus. laudator ẽẽ
uoliusti: ut nemo credat. qđ etiã oppug¬
nator eẽ audeas. Quippe quam sic lau¬
dare non erubuisti: ut cam te liberet nec
puderet etiam in paradisi beatitudine
collocare. Iuł̃. Igit᷑ ad nascentes: generan¬
tũ ñ flagitia s semina ꝑuehuntur. Nim
aut̃ seminũ ds̃ instituit: & sicut confiteri

Expanded text:
li participat, in quantum qui conjuges sunt, li participat, in quantum qui conjuges sunt, fiunt parentes; si autem aliquid inter se voluerint agere petulantius, vel per illicitos adulteriorum oberrare concubitus, hoc ad filios non potest attinere, qui de vi seminum, non de vitiorum obscenitate nascuntur. AUG. Jamne confiteris etiam inter conjuges esse posse petulantiam commixtionis? Ecce quod facit tua illa pulchra suscepta: hoc enim nisi cum ei ceditur non fit, quando ad petulantiam, quam tu quoque reprehendis, etiam conjuges liberorum procreandorum causa copulatos, nulla necessitate serendae prolis impellit: cujus tantus laudator esse voluisti, ut nemo credat quod etiam oppugnator esse audeas; quippe quam sic laudare non erubuisti, ut eam te liberet, nec puderet, etiam in paradisi beatitudine collocare. XLI. JUL. Igitur ad nascentes generantium, non flagitia, sed semina pervehuntur: vim autem seminum Deus instituit, et sicut confiteri
Abbreviated transcription (Latin):
libido: que ñ ad nutũ uoluntatis ex̾ur¬
git: quȩ mentes etiam sc̃oꝵ cohibenda
quidem. s tam̃ importuna sollicitat:
absit. ut afidelib & prudentib. talisuo¬
luptas paradisi. talis illa pax & felicitas
cogitetur. Iuł. Consideremus et terciũ:
quobenignitas tua inacquiescendi facili¬
tate cernatur: neq parentes inquantum pa¬
rentes sunt. inuicem licite atq legitime
ad procreandos filios coniugati. apl̃s ar¬
guit. Expende quid dixeris: Non argui
ab apło parentes. in qntũ parentes sunt.
Idõ gͦ eos inquantum parentes sunt. non
posse diabolo fructificare: nec dehis ali¬
quid in quantum patentes sunt. ad di-¬
abolum ꝑtinere ꝓnuntiat. fili autem
intantum ꝑtinent ad parentes: inqͣntũ
parentes sunt. Igit᷑ nec rci. nec subregno
diaboli: nec arguendi ã diabolo cõꝓbãt᷑.
Ut enim hoc qđ diximus repetitione cla¬
rescat: intantum sexium coniũctio sobo¬

Expanded text:
libido, quae non ad nutum voluntatis exsurlibido, quae non ad nutum voluntatis exsurgit, quae mentes etiam sanctorum, cohibenda quidem, sed tamen importuna sollicitat. Absit ut a fidelibus et prudentibus talis voluptas paradisi, talis illa pax et felicitas cogitetur. XL. JUL. Consideremus et tertium, quo benignitas tua in acquiescendi facilitate cernatur. « Neque parentes, in quantum parentes sunt invicem licite atque legitime ad procreandos filios conjugati, Apostolus arguit » . Expende quid dixeris, non argui ab Apostolo parentes, in quantum parentes sunt. Ideo ergo eos, in quantum parentes sunt, non posse diabolo fructificare, nec de his aliquid, in quantum parentes sunt, ad diabolum pertinere pronuntiat: filii autem in tantum pertinent ad parentes, in quantum parentes sunt; igitur nec rei, nec sub regno diaboli, nec arguendi a diabolo comprobantur. Ut enim hoc quod diximus, repetitione clarescat: In tantum sexuum conjunctio sobo
Abbreviated transcription (Latin):
luntatem. quam intelligit nec eẽ potuisse:
pronuntiat utiq nec signum in eoc̾minis
appartre.ea maxime iudicante iusticia.
quȩ non imputat in peccatum. nͥ aquo li¬
berum ẽ abstinere. Uerum ñ hoc solum
tribuisse contentus: addis. Neq nupti-¬
as arguit apłs. inquantum nuptiȩ sunt:
quȩ habent adõ non solum institutionẽ.
uerumetiam benedictionẽ. Qd ꝑse solũ.
eque posset ad expugnandum peccatũ
naturale sufficere. Quia si scit apls ut
scit. nonẽe nuptias arguendas. ad qͣrũ
conciliationẽ & ministerium & instru¬
mentum. ꝑtinet adõ instituta et bene¬
dicta sexuum cum uoluptate cõmix¬
tio: non potest dehis diabolica germi¬
nare possessio. Nec fructus carum reus
ẽ:apud eam maxime iusticiam. que pec¬
catum non imputat. nisi unde est libe¬
rum abstinere. augꝰ. Noli obsecro cum
tali uoluptate cõmixtionẽ coniugum
inparadiso suspicari. qualem nunc facit

Expanded text:
luntatem, quam intelligit nec esse potuisse; luntatem, quam intelligit nec esse potuisse; pronuntiat utique, nec signum in eo criminis apparere, ea maxime judicante justitia, quae non imputat peccatum, nisi a quo liberum est abstinere. Verum non hoc solum tribuisse contentus, addis, « Neque nuptias arguit Apostolus, in quantum nuptiae sunt, quae habent a Deo non solum institutionem, verum etiam benedictionem » . Quod per se solum aeque posset ad expugnandum peccatum naturale sufficere: quia si scit Apostolus, ut scit, non esse nuptias arguendas, ad quarum conciliationem et ministerium et instrumentum pertinet a Deo instituta et benedicta sexuum cum voluptate commixtio; non potest de his diabolica germinare possessio, nec fructus earum reus est, apud eam maxime justitiam, quae peccatum non imputat, nisi unde liberum est abstinere. AUG. Noli, obsecro, cum tali voluptate commixtionem conjugum in paradiso suspicari, qualem nunc facit
Abbreviated transcription (Latin):
mundum. Iuł Demiq sine cunctatione
tribuens que poposei. qͥdq exhis confe¬
ctum eẽt aspiciens. ꝑfiteris te adhoc qđ
extruximus inbecillũ eẽ. apłm paulum
illis om̃ib que diximꝰ obuiare: quẽ tam̃
inducis eadem quȩ tu dederas conceden
ctum ẽ. nec posse in illo qđ piam eẽ pec¬
catum. cuiꝰ nulla alia conditio ẽ scđm
diffinitionẽ quoq tuam. quam uolun-¬
tas admittendi qđ iusticia uetat. et
unde liberum ẽ abstinere. augꝰ Hec diffi
ti. Nam uͥ malȩ consuetudinis uoces ẽẽ
contenditis. atq ita uoces ur̃i dogmatis suf¬
audis. ñ qđ uolo facio bonum. s quod no¬
lo malum hocago. S utiq agnoseimus
hoc peccatum penam ẽẽ peccati: & idõ di¬
scernendum abilla diffinitione peccati.
uͥ uoluntas hec committit unde liberũ
ẽ abstinere intellige quȩ dico: & diciam
queso. quomodo sit accipiendum. ꝑunũ
hominẽ peccatum intrauit inmundũ. Iul.
Ergo si apłs non arguit iillo ꝓpriã uo¬

Expanded text:
UL. Denique sine cunctatione tribuens quae poposci, quidque ex his confectum esset aspiciens, profiteris te ad hoc quod exstruximus, imbecillum esse; apostolum Paulum illis omnibus quae diximus, obviare; quem tamen inducis eadem quae tu dederas, concedentctum est, nec posse in illo quodpiam esse peccatum, cujus nulla alia conditio est, secundum definitionem quoque tuam, quam voluntas admittendi quod justitia vetat, et unde liberuti. Nam ubi malae consuetudinis voces esse contenditis, atque ita voces vestri dogmatis sufaudis, Non quod volo, facio bonum; sed quod nolo malum, hoc ago . Sed utique agnoscimus, hoc peccatum poenam esse peccati; et ideo discernendum ab illa definitione peccati, ubi voluntas hoc committit, unde liberum est abstinere. Intellige quod dico; et dic jam quaeso, quomodo sit accipiendum, Per unum hominem peccatum intravit in mundum. XXXIX. JUL. Ergo si Apostolus non arguit in illo propriam vo
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt auoꝰ. Nichil te dicere et quod
respondimꝰ monstrat: & tu ipse. Apł̃s
qđ ait. usq ad legẽ peccatũ in mundo
fuit. ñ originale tantũ. s om̃e peccatũ
intelligi uoluit. Ꝙ idõ usq ad legem
fuit: quia neclex potuit auferre pecca¬
tum. Usq ad legem quippe dictũ ẽ
ut etiam ipsam legem sententia ista
concluderet:. Quomͦ dictum ẽ in euã¬
gło. Om̃s gͦ ab aoraham usq addđ.
generationes quatuor decĩ. Non enim
excepto dauid. s ipso etiam cõputato:
numerus iste completur. Sicut gͦ cum
audimꝰ. quatuordecim generationes usq
ad dauid. Non excipimꝰ dauid. s ipsũ
etiam computamꝰ: ita cum audimꝰ usq
ad legem peccatum inmundo fuit. ñ
excipere legem s etiam ipsam cõputare
debemꝰ. Quia sicut dauid ñ ẽ extra
numerum. qui dictus ẽ usq ad ipsum:
sic lex ñ ẽ extra ꝑmansionem peccati.
qđ fuisse dictumẽ usq ad ipsam. Ac
ꝑhoc nemo tollit peccatum. qđ nec lex

Expanded text:
veniunt. AUG. Nihil te dicere, et quod veniunt. AUG. Nihil te dicere, et quod respondimus monstrat, et tu ipse. Apostolus quod ait, Usque ad legem peccatum in mundo fuit: non originale tantum, sed omne peccatum intelligi voluit: et ideo usque ad legem fuit, quia nec lex potuit auferre peccatum. Usque ad legem quippe dictum est, ut etiam ipsam legem sententia ista concluderet: quomodo dictum est in Evangelio, Omnes ergo ab Abraham usque ad David generationes quatuordecim : non enim excepto David, sed ipso etiam computato numerus iste completur. Sicut ergo cum audimus quatuordecim generationes usque ad David, non excipimus David, sed ipsum etiam computamus: ita cum audimus, Usque ad legem peccatum in mundo fuit, non excipere legem, sed etiam ipsam computare debemus. Quia sicut David non est extra numerum, qui dictus est usque ad ipsum; sic lex non est extra permansionem peccati, quod fuisse dictum est usque ad ipsam. Ac per hoc, nemo tollit peccatum, quod nec lex,
Abbreviated transcription (Latin):
in trauit inmundum. nͥ quia ñ a femina
concipiente atq pariente. s a uiro semi¬
nante ẽ generationis exordium. Aut
quia iam ñ sunt duo. quando ꝑ coitũ
una fit caro: Iuł. Postea qͦ ad legem
uentum est: ad cuiꝰ usq tempꝰ. ꝑscripsit
apostolus ñ ostensũ uiguis se peccatũ.
Qđ tu cempꝰ usq ad finẽ legis ꝓtelare
conatus es: Non intelligens nec quicqͣ
te argum̃tatũ. quando quidẽ constrin¬
gendus a nob̃ eẽs. ut ꝓbares hoc pecea¬
tum de quom̃tiris paulũ locutum. et
qđ asseris usq ad amolitionẽ regnasse
ueteris testam̃ti: uel imputatũ fuisse uel
imputari potuisse sub lege. uel certe acqͥ¬
esceres ñ regnare post xp̃m. ut sensib
tuis saltem inflexa uio lenter apłi senten¬
tia consonaret: hors aut nichil reddiã
te potest. Fidigͦ nr̃e in solido ẽ puritas
collocata: cui &e rationis instituta. et iꝰ¬
ticiȩ dignitas. et apłi ꝑ omĩa scita con¬

Expanded text:
intravit in mundum; nisi quia non a femina intravit in mundum; nisi quia non a femina concipiente atque pariente, sed a viro seminante est generationis exordium; aut quia jam non sunt duo, quando per coitum una fit caro? LXXXIV. JUL. Postea quoque ad legem ventum est, ad cujus usque tempus praescripsit Apostolus non ostensum viguisse peccatum. Quod tu tempus usque ad finem legis protelare conatus es, non intelligens nequidquam te argumentatum; quandoquidem constringendus a nobis esses, ut probares hoc peccatum, de quo mentiris Paulum locutum, et quod asseris usque ad abolitionem regnasse Veteris Testamenti, vel imputatum fuisse, vel imputari potuisse sub lege; vel certe acquiesceres, non regnare post Christum, ut sensibus tuis saltem inflexa violenter Apostoli sententia consonaret. Horum autem nihil reddi a te potest. Fidei ergo nostrae in solido est puritas collocata, cui et rationis instituta, et justitiae dignitas, et Apostoli per omnia scita con
Abbreviated transcription (Latin):
parauit oꝑa nuptiarum. quȩ sine du¬
oꝵ negotio ec̃ ñ possunt. Cõm̃dauimꝰ
atq ob hoc ab illo unum fuisse nomina¬
tum. neqͥs duos intelligere auderet.
aus Iam responsumest: Ass idue te
delectat. uana garrire. Iuł. Et re uera
multo ego consequentius unũ quem
apłs dicit unum asserõ. ut doceam ui¬
cium imitationis ñ generationis fuis¬
se: quam traducianus uniꝰ nomine qͥ
dicit᷑ peccati fuisse uestibulum. semi¬
nib remadmouet uoluntatis. qđ rerũ
natura ñ recipit. auoꝰ. Desine qđ iam
refeslimꝰ iterare. Qͥd nos cogis adhuc
eadem atq eadem dicere. contra tantã
sapientiam tuã. qua putas idõ ñ signi¬
ficati genciationẽ udictum est. ꝓunũ
hominẽ peccatũ intrauit in mundum.
quia ꝑ duos fit generatio ñ ꝑunũ.. Qs
peccatum illud qđ ñ uultis generatione
s imitatione transissc ainꝰ admiserit. Cũ
ꝙͦ et ipsum fuerit a duob admissum. cur
ꝑunum hominẽ dictum est peccatum

Expanded text:
paravit opera nuptiarum, quae sine duparavit opera nuptiarum, quae sine duorum negotio esse non possunt; commendavimus: atque ob hoc ab illo unum fuisse nominatum, ne quis duos intelligere auderet. AUG. Jam responsum est: assidue te delectat vana garrire. LXXXIII. JUL. Et re vera multo ego consequentius, unum quem Apostolus dicit, unum assero, ut doceam vitium imitationis, non generationis fuisse, quam Traducianus unius nomine, qui dicitur peccati fuisse vestibulum, seminibus rem admovet voluntatis, quod rerum natura non recipit. AUG. Desine quod jam refellimus iterare: quid nos cogis adhuc eadem atque eadem dicere contra tantam sapientiam tuam, qua putas ideo non significari generationem, ubi dictum est, Per unum hominem peccatum intravit in mundum; quia per duos fit generatio, non per unum: quasi peccatum illud, quod non vultis generatione, sed imitatione transisse, unus admiserit? Cum ergo et ipsum fuerit a duobus admissum, cur per unum hominem dictum est peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
sicut mors post carnis resurrectionẽ. Iuł.
olim non est: scd̾m testimoniũ ueritatis
numquam fuit. augꝰ. Osiuos ñ eẽtis. qͥ
contra testimonium ueritatis. falsum testi¬
riȩ lectoris. Diffinisti quondam peccatũ
ee optime. nichilẽt aliud quam uoluntatẽ
admittendi qđ iusticia uetat. & unde li¬
berum ẽ abstinere. auo. Iam responsũ ẽ.
qdͣ peccati sit ista diffinitio. ñ eiꝰ qđ sit
et pęna peccati. Iuł. Quȩ diffinitio
adintelligendam quoq iusticiam dĩ a¬
peruit uiam. ut censeremꝰ ȩquitatem
diuni neuti quam stare iudicir. nͥ illud
imputasset in peccatum. a quo nosset
liberum fuisse ei qui ꝓpt̃ hoc affligit᷑
abstinere. auõ. Propt᷑ qͥd gͦ affligunt᷑
paruuli: si nullũ habent om̃ino peccatũ:
An om̃ps et iustus ds̃. iniustas pęnas
legio auctoritatis armantem. ꝓnunti¬
asse. quia ꝑunum hominẽ in hunc mun¬
dum culpa transierit. quo nomine se¬

Expanded text:
sicut mors post carnis resurrectionem. LXXIXsicut mors post carnis resurrectionem. LXXIXonem quoque tuam, olim non est: secundum testimonium veritatis, nunquam fuit. AUG. O si vos non essetis, qui contra testimonium veritatis falsum testiriae lectoris; definisti quondam « peccatum, » et optime, « nihil esse aliud quam voluntatem admittendi quod justitia vetat, et unde liberum est abstinere. » AUG. Jam responsum est quod peccati sit ista definitio, non ejus quod sit et poena peccati . LXXXI. JUL. Quae definitio ad intelligendam quoque justitiam Dei aperuit viam, ut censeremus aequitatem divini neutiquam stare judicii, nisi illud imputasset in peccatum, a quo nosset liberum fuisse ei qui propter hoc affligitur, abstinere. AUG. Propter quid ergo affliguntur parvuli, si nullum habent omnino peccatum? An omnipotens et justus Dei injustas poenas legio auctoritatis armantem, pronuntiasse, quia per unum hominem in hunc mundum culpa transierit; quo nomine se
Abbreviated transcription (Latin):
detractum. Iuł. Nec a lege ostensum est.
uel ostendi potiit: quia nũquã legis lator
usq ad hanc ueniret am̃tiã. ut p̃ciperet
cuiquã. noli ita uelita nasci. Et qđ ad mo¬
neri ñ decuit ut corrigatur: iustum eẽ ñ
potest ut puniat᷑. auoꝰ N on p̃cipit᷑ hõi
quomͦ nascatur. s p̃ceptũ ẽ quomͦ ille ui¬
ueret. p̃ceptũq uiolauit: ã quo parente
peccatum originale deducitur. P recipit᷑
etiam ut infans circumcidat᷑: damnandꝰ
nͥ circumcidat᷑. Cuitam̃ ñ solum aliquid
aliud: s nec saltem circũcisio ipsa p̃cipit̃.
Ac ꝑhoc ñ quidem p̃cipit᷑ homini quomͦ
nascat᷑: Mundus tam̃ ñ ẽ ãsorde peccati
nec infans cuiꝰ ẽ uniꝰ diei uita suꝑ t̾rã
lege u̾ba scĩ iob et inuenies te eẽ m̃ dacẽ.
post legem: ostenditur postremo ñ esse
post xꝑ̃m. auo. Ita reatus huiꝰ peccati
ostenditur ñ eẽ post peceatoꝵ abolitionẽ.

Expanded text:
detractum. LXXVII. JUL. Nec a lege ostensum est, detractum. LXXVII. JUL. Nec a lege ostensum est, vel ostendi potuit; quia nunquam legislator usque ad hanc veniret amentiam, ut praeciperet cuiquam, Noli ita, vel ita nasci: et quod admoneri non decuit ut corrigatur, justum esse non potest ut puniatur. AUG. Non praecipitur homini quo modo nascatur: sed praeceptum est quo modo ille viveret, praeceptumque violavit; a quo parente peccatum originale deducitur. Praecipitur etiam ut infans circumcidatur, damnandus nisi circumcidatur: cui tamen non solum aliquid aliud, sed nec saltem circumcisio ipsa praecipitur. Ac per hoc, non quidem praecipitur homini quomodo nascatur: mundus tamen non est a sorde peccati, nec infans cujus est unius diei vita super terram . Lege verba sancti Job, et invenies te esse mendacem, itur non esse post legem, ostenditur postremo non esse post Christum. AUG. Ita reatus hujus peccati ostenditur non esse post peccatorum abolitionem,
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ si negas: ti doce quo peccato proprio.
si non circum cideretur. interibat anima
paruuili de popło suo.Scio.non doces:
s uolens nos fatigare. nec taces. Iuł.
Ceterum. qđ fingitis originale peccatum
nec ꝑunum transmiti potest: qm̃ generatio
ꝑduos agitur. auõ. Iam responsumẽ. Lege
quȩ hinc a me dicta sunt: & inuenies te ua¬
na dixisse. Iuł. Nec potuit aliqͣndo ec̃. si
potest aliquando ñ ẽẽ: Quia naturalia ab
initio substantie usq ad terminum illius
ꝑseuerant. auoꝰ. Hoc & de morte posses
dicere: nametiam cum ipsa nascim. Corpꝰ
enim mortuum ẽ ꝓpt̃ peccatũ: s & si ñ ꝓpt̃
peccatum sicut desipitis: nascimut tam̃ si ne
dubitatione mortales. E tam̃ mors atq mor¬
talitas non erit: immortalit uiuentib nob̃
Sicut gͦ mors originalis ẽ. & tam̃ potuit ẽẽ.
originale peccatum. & potuit eẽ. generatio¬
ne tactum: & pocest ñ ẽẽ. regeneratione

Expanded text:
Quod si negas tu, doce quo peccato proprio, Quod si negas tu, doce quo peccato proprio, si non circumcideretur, interibat anima parvuli de populo suo . Scio, non doces: sed volens nos fatigare, nec taces. LXXV. JUL. Caeterum quod fingitis, originale peccatum, nec per unum transmitti potest, quoniam generatio per duos agitur. AUG. Jam responsum est: lege quae hinc a me dicta sunt, et invenies te vana dixisse. LXXVI. JUL. Nec potuit aliquando esse, si potest aliquando non esse: quia naturalia ab initio substantiae usque ad terminum illius perseverant. AUG. Hoc et de morte posses dicere; nam etiam cum ipsa nascimur: Corpas enim mortuum est propter peccatum : sed et si non propter peccatum, sicut desipitis; nascimur tamen sine dubitatione mortales: et tamen mors atque mortalitas non erit immortaliter viventibus nobis. Sicut ergo mors originalis est, et tamen potuit esse, originale peccatum, et potuit esse, generatione tractum; et potest non esse, regeneratione
Abbreviated transcription (Latin):
originis. quo absolutus est ipse.
Postremo in lege scͥptus ẽ psalmus. Ego
miniquitatib conceptus sum: & in pecca¬
tis mat̾ mea in utero me aluit. Qđ ude¬
retis ꝓfec̾to. nec auderetis aliqͥd contra¬
dicere: si cypriano & ambrosio ceterisq
talibus ȩccłiȩ doctorib fidei oculos si¬
miles haberetis. Iuł. Aut certe qͥa hoc
in lege non potest inueniri: acquiesce im¬
pudentissime de eo peccato loqui apłm.
qđ imitatione trabit᷑. uoluntate cõmit¬
peccatum in mundo fuit: Qm̃ lege non
tollitur. siue originale. siie additũ. siue
qđ erat & ante legem. siue qđ etiã lege
subintrante abundauit. Cum aũt ais
nitur: exꝑgiscere: & uide ibi ẽẽ & originale
peccatum: non enĩ alit̃ ȩquitas dei graue
iugum imponeret. ipsis quoq exorduis
paruuloꝵ. Qđ iugum cura nr̃a sepe cõ¬
memorat: ut ceruicem tuã siñ inflexerit.
frangat. Nam hoc peccatum. etiã lege
monstrari. p̃cepto cirtumcisionis ostndi.

Expanded text:
originis, quo absolutus est ipse. originis, quo absolutus est ipse. Postremo in lege scriptus est Psalmus: Ego in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis mater mea in utero me aluit . Quod videretis profecto, nec auderetis aliquid contradicere, si Cypriano, et Ambrosio, caeterisque talibus Ecclesiae doctoribus, fidei oculos similes haberetis. LXXIV. JUL. Aut certe quia hoc in lege non potest inveniri, acquiesce, impudentissime, de eo peccato loqui Apostolum, quod imitatione trahitur, voluntate commitpeccatum in mundo fuit: quoniam lege non tollitur, sive originale, sive additum, sive quod erat et ante legem, sive quod etiam lege subintrante abundavit. Cum autem ais,nitur; expergiscere, et vide ibi esse et originale peccatum. Non enim aliter aequitas Dei grave jugum imponeret ipsis quoque exordiis parvulorum: quod jugum cura nostra saepe commemorat, ut cervicem tuam, si non inflexerit, frangat. Nam hoc peccatum etiam lege monstrari, praecepto circumcisionis ostendi.