comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& ego ñ uir tuus: ponã eã quasi in soli¬
tudinẽ. & faciã uelut t̾rã inuiã Quan¬
do enĩ de egypto eduxi eã. int̾fectis pa¬
rentib filii eoꝵ t̾rã reꝓmissionis ing̃s.¬
si sunt: nc̃ autẽ fornicarię matris li¬
beri peribunt cũ matre meretrice. qͣm
filii fornicationis st̃: & mali ex malis
am ut audiret ꝑ hieremiã. facies me¬
retricis facta ẽ tibi: inpudorata es tu
An non ẽ hoc durȩ frontis. & meretricię
inpudentiȩ. ut in suo scelere glorietur.
et dicat. sequar amatores meos. uadã
ad idola quę mͥ & ad uictũ & ad uesti¬
tũ necessaria p̃buert̃: Om̃ia quȩ ꝓpħi¬
cus sermo describit: spiritalit̃ a dño ac¬
cepẽre iudȩi Et qͥa dĩ filiũ negauerunt:
elegert̃ sibi barabban latrocinii & sedi¬
tionis auctorẽ. & crucifigentes filiũ dĩ
ꝓpt̃ca usq hodie secuntur demones. et
dĩ beneficia ad illos referunt: qͥ cultoꝵ
suoꝵ animas ꝑdider̃t: Panes et aquas

Expanded text:
 ego non vir tuus, et ponam eam quasi solitudinem, et faciam eam velut terram inviam. Quando enim de Aegypto eduxi eam, interfectis parentibus, filii eorum terram repromissionis ingressi sunt. Nunc autem fornicariae matris liberi peribunt cum matre meretrice, quoniam filii fornicationis sunt, et mali ex malis am, ut audiret per Jeremiam: Facies meretricis facta est tibi: impudorata es tu . An non est hoc durae frontis et meretriciae impudentiae, ut in suo scelere glorietur, et dicat: Sequar amatores meos; vadam ad idola quae mihi et ad victum et ad vestitum necessaria praebuerunt. Omnia quae propheticus sermo describit, spiritualiter a Domino accepere Judaei. Et quia Dei filium negaverunt, eligentes sibi Barabbam latrocinii et seditionis auctorem, et crucifigentes Filium Dei . Propterea usque hodie sequuntur daemones, et Dei beneficia ad illos referunt, qui cultorum suorum animas perdiderunt. Panes et aquas
Abbreviated transcription (Latin):
matores aut̃ hierłm & gentis uideȩ: se¬
cundũ hẏstoriã illiꝰ tẽporis assyrios. atq
chaldeos. & ęgyptios. nationesq cȩteras
intellegamꝰ. cũ quoꝵ idolis fornicata ẽ:
a qͥb belloꝵ cẽpore & p̃mentib malis
frustra sꝑauit auxiliũ. Hos amatores
iuxta intellegentiã spiritalẽ secunt᷑ here¬
tici: a qͥb sepe deserti maloꝵ pondere.¬
ad sinũ matris ęccłiȩ reu̾tunt᷑. ꝑ om̃ia
enĩ flagella atq torm̃ta eruditur isrł.
Et hȩc nesciuit. qͥa ego dedi frum̃tum et
uinũ. & oleũ. & argentũ. & multiplicaui

Expanded text:
matores autem Jerusalem et gentis Judaeae, sematores autem Jerusalem et gentis Judaeae, secundum historiam illius temporis, Assyrios atque Chaldaeos et Aegyptios, nationesque caeteras intelligamus, cum quorum idolis fornicata est, a quibus bellorum tempore et prementibus malis frustra speravit auxilium. Hos amatores, juxta intelligentiam spiritalem, sequuntur haeretici, a quibus saepe deserti, maload sinum matris Ecclesiae revertuntur. Per omnia enim flagella atque tormenta eruditur Israel. Et haec nescivit, quia ego dedi ei frumentum et vinum, et oleum, et argentum multiplicavi
Abbreviated transcription (Latin):
ret eos. & ñ inueniet: & dicet. uadã et̃
reuertar ad uirũ meũ pͥorẽ: qͥa melius
michi erat tẽ: quã nunc ẽ Dixerat
meretrix. Uadã pꝰ amatores meos: qui
om̃iũ rerũ mͥ abundantiã p̃buerunt.
Respondit dñs. Ego sepiam uiã tuã
spinis. suic sudib ne possis ire qͦ deside¬
ras: & int̃ponã maceriã siue murũ. et
semitas tuas quas crebro triueras. pede
ñ inuenies. ne app̃hendas eos qͦs tanto
studio sequebaris: ut rerũ necessitatẽ
cõpulsa: reutaris ad turũ tuũ. & dicas
illud de eugłio. Quanti mercennarii
in domo patris mei abundant panib
ego aut̃ hic fame pereo. Surgã & ibo
ad patrẽ meũ. & dicã ei. Pat̾ p̾eccaui¬
in cęlũ & corãte: & ia non sũ dignꝰ uo¬
cari filius tuus: fac me sicut unũ de
mercennariis tuis. Ex quo intellegimꝰ
mala ne habeamꝰ ea quȩ cupimꝰ: & ua¬
riis calamitatib opp̃ssi huiꝰ scłi. ac misc¬
riis. ad dĩ seruitutẽ redire cogamur. A¬

Expanded text:
nveniet; et dicet: Vadam et revertar ad virum meum priorem, quia melius mihi erat tunc, quam nunc est. Dixerat meretrix: Vadam post amatores meos, qui omnium rerum mihi abundantiam praebuerunt. Respondit Dominus: Ego sepiam viam tuam spinis, sive sudibus, ne possis ire quo desideras, et interponam maceriam, sive murum et semitas tuas quas crebro triveras pede, non invenies, ne apprehendas eos quos tanto studio sequebaris, ut rerum necessitate compulsa revertaris ad virum tuum, et dicas illud de Evangelio: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus, ego autem hic fame pereo. Surgam et ibo ad patrem meuin coelum et coram te, et jam non sum dignus vocari filius tuus, fac me sicut unum de mercenariis tuis . Ex quo intelligimus mala, ne habeamus ea quae cupimus, et variis calamitatibus hujus saeculi ac miseriis ad Dei servitutem redire cogamur. A
Abbreviated transcription (Latin):
ad me. Adhuc uade & dilige mulierẽ
diligentẽ mala. & adulterã. sicut dili¬
git dñs filios isrł: & ipsi respiciunt ad
deos alienos. & amant coctiones cum
uinatiis. Priori mulieri in typũ decẽ
atq trucidatos. tandẽ recipit in salu¬
tẽ. Hic iubet᷑. ut adhuc diligat muli¬
erẽ adulterã. Quando dr̃ adhuc os¬
łendit qͦd prius amauerto fornica¬
riam quȩ adultera: uel diligat ibi¬

Expanded text:
d me: Adhuc vade et dilige mulierem diligentem mala et adulteram, sicut diligit Dominus filios Israel: et ipsi respiciunt ad deos alienos, et amant coctiones cum vinaciis. Priori mulieri in typum decem atque cruciatos tandem recepit in salutem: hic jubetur ut adhuc diligat adulteram mulierem. Quando dicitur, adhuc, ostendit quia prius amaverit fornicariam: quae adultera
Abbreviated transcription (Latin):
&ẽ dicã pꝰło meo popłs m̃s es tu: & ipse
dicet: dñs m̃s es cu. RXX. Et erit
in dic illa dicit oñs: exaudiam celum
&e cȩlũ exaudiet t̾ramꝰ & terra exaudi¬
et frum̃tũ & unũ. & oleũ: & hȩc exau¬
dient hic trahel: & seminabo eã michi

Expanded text:
 populo meo, populus meus es tu: et ipse dicet, Deus meus es tu. LXX: Et erit in die illa, dicit Dominus: Exaudiam coelum, et coelum exaudiet terram, et terra exaudiet frumentum, vinum, et oleum, et haec exaudient Jezrael, et seminabo eam mihi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ pͥus non popłs uocabat᷑. Ex quo ꝑspi¬
cimꝰ. posse uniu̾sa quȩ dicta st̃ referri
& ad decẽ trib quȩ isrł uocant᷑: & sub
nomine meretricis: tres liberos deder̃t:
et ad om̃em gentẽ iudaici nominis:
De exauditione cęli. & t̾rę. & frum̃ti et¬
iuni. & olei & hierrahel hoc qͥdã senti¬
unt: qͦd postquã xp̃c aduenerit: om̃ia
suo currant ordine: & utilitati homi¬
nũ cuncta deseruiat creatura: ut ab
initio condita ẽ : quȩ om̃ia udȩi et
nr̃i iudaizantes : pꝰ antixp̃m in finem
mundi corporaliter prestolantuR:
Et dixit dñs ad me Adhuc uade: & di¬
lige mulierẽ dilectã amico & adulte.¬
rã : sicut diligit dñs filios isrł: & ipsi

Expanded text:
batur. Ex quo prospicimus posse universa quae dicta sunt referri et ad decem tribus quae Israel vocantur, et sub nomine meretricis tres liberos ediderunt, et ad omnem gentem Judaici nominis. De exauditione coeli et terrae, et frumenti, vini, et olei, et Jezrael, hoc quidam sentiunt, quia postquam Christus advenerit, omnia suo currant ordine, et utilitati hominum cuncta deserviat creatura, ut ab initio condita est. Quae omnia Judaei et nostri Judaizantes post Antichristum in fine mundi corporaliter praestolantur. Et dixit Dominus ad me: Adhuc vade, dilige mulierem dilectam amico et adulteram, sicut diligit Dominus f
Abbreviated transcription (Latin):
ant. calcant. atq c̃pingunt. Igitur & isrł
c̃sũmata in fornicatione. atq ꝑfecta filia
uoluptatis. quȩ fruentib suauis uidet᷑. et
dulcis. in typo dñi saluatoris ab osee uxor
accipit᷑: & pͥus ex ea dĩ filius generat᷑. id
c̃ hiczrahel. Est aut̃ẽ ciuitas metropolis
decẽ tribuũ. in qua int̃fectꝰ ẽ naboth. ob
cuiꝰ sanguinẽ suscitat᷑ hicu: qͥ deleuit
domũ ahab. & hiezabel. Uerũ quia et
ipse hicu ultor sangͥnis iusti ingressus ẽ
ꝑ uias hieroboam filii nabath. qui for¬
nicari fecit isrł. & ꝯstituit uitulos aure¬
os in dan & in bethel: regnũ quoq ciꝰ dr̃
subuertendũ. sub cuiꝰ ꝓnepoce hieroboã
ꝓpħare cępit osce. Qͦ mortuo. filius eiꝰ
⁊acharias successit in regnũ: quẽ sexto
m̃se imꝑii sui occidit sellũ de alia stir¬
pe generatus. Quã ob causam nc̃ dr̃. ad¬
huc modicũ & usitabo sanguinẽ higtra¬
hel. idẽ occisionẽ popłi mei: suꝑ domũ

Expanded text:
ant, calcant atque compingunt. Igitur et Israel ant, calcant atque compingunt. Igitur et Israel consummata in fornicatione atque perfecta filia voluptatis, quae fruentibus suavis videtur et dulcis, in typo Domini Salvatoris 7 ab Osee uxor accipitur: et primus ex ea Dei filius generatur, id est, Jezrael; est autNabutha, ob cujus sanguinem suscitatur Jehu, qui delevit domum Achab et Jezabel. Verum quia et ipse Jehu, ultor sanguinis justi, ingressus est per vias Jeroboam filii Nabath, qui fornicari fecit Israel, et constituit vitulos aureos in Dan et in Bethel , regnum quoque ejus dicitur subvertendum: sub cujus pronepote Jeroboam prophetare coepit Osee: quo mortuo, filius ejus Zacharias successit in regnum; quem sexto mense imperii sui occidit Sellum de alia stirpe generatum . Quam ob causam nunc dicitur: Adhuc modicum, et visitabo sanguinem Jezrael, id est, occisionem p
Abbreviated transcription (Latin):
adultera. referunt᷑ ad isrł & ad uidam.
idest ad decẽ tͥb quȩ erant in samaria
sub rege hicroboam. qͥ fuit de effraim:
& ad uidã qͥ regnabat in hicrłm de stir¬
pe dauid. Hę sunt duç mulieres quȩ in
⁊ acharia upupę. siue milui. uł herodii
ubi babylon c̃dita ẽ. has mulieres sub
nomine duarũ soroꝵ oolla significat:
ooliba. Hȩ in duab uirgis quas hiere¬
chiel in una uirgã sociãt. demonstrant᷑.
Et quia conm̃tarios ñ lata uolumina
scribimꝰ: singulis capitulis explanationes
ꝓpͥas in suis locis reseruantes. nc̃ tantũ
de p̾senti capitulo disputemꝰ. Gomer in¬
significari putant. Sunt qͥ m̃sura siuc
rent. si gimel littera ñ haberet. Debalaĩ
ta aasac sonat: quaꝵ in palestina per¬
magna copia ẽ. & quas isaia ꝓpħa ulce¬
ri ezechiȩ regis iubet apponere. Est aut̃
massa pinguiũ caricarũ: quas in morem
laterũ figurantes ut diu illesȩ ꝑmane¬

Expanded text:
adultera, referuntur ad Israel et ad Judam, adultera, referuntur ad Israel et ad Judam, id est, ad decem tribus quae erant in Samaria sub rege Jeroboam, qui fuit de Ephraim, et ad Judam, qui regnabat in Jerusalem de stirpe David. Hae sunt duae mulieres, quae in Zacharia upupae, sive milvi, sive herodii ubi Babylon condita est. Has mulieres sub nomine duarum sororum Oola significat et Ooliba: hae in duabus virgis, quas Ezechiel in unam virgam sociat, demonstrantur. Et quia commentarios, non lata volumina scribimus, singulis capitulis explanationes proprias in suis locis reservantes, nunc tantum de praesenti capitulo disputemus. Gomer insignificari putant. Sunt qui mensuram, srent, si GIMEL litteram non haberet. Debelaim παλάτας sonat, quarum in Palaestina permagna copia est, et quas Isaias propheta ulceri Ezechiae regis jubet apponi . Est autem massa pinguium caricarum, quas in morem laterum figurantes, ut diu illaesae permane
Abbreviated transcription (Latin):
Uoca nom̃ eiꝰ hiezrahel qͥa adhuc modicũ
& ulciscar sanguinẽ hie trahel suꝑ domũ
uida: & quiescere faciam regnũ domus
isrł. Propħe sic multa post scła de ad¬
uentu xp̃i & uocatione gentiũ pollicen¬
tur. ut p̾sens tẽpus ñ neglegant: ne con¬
tionẽ ob aliud conuocatã non docere.
ris ludere uideant᷑. Itaq & hȩc gomer filia
debellaim quę ab osee uxor accipitur. et
c̃cepit exco. & peꝑit ei filiũ noĩe hiczra¬
hel. qͥ int̃p̃tat᷑ sem̃ dñi in cuiꝰ sanguinis
ultionẽ. regnũ subutit hieu. siue ut ma¬
le error optinuit uida: sic ad uocationẽ
referenda c̃ nationũ. ut illi tẽpori con¬
gruat: sub qͦ filiũ generasse memorat᷑.
Et ne longo tractatu lectoris auidita¬
t̃ẽ differã : duc istę mulieres quarũ una
uocat᷑ gomer. & c̃ meretrix. paritq tres
liberos. pͥmũ hiez rahel. scd̃am puellam
mulier quȩ ẽducit᷑ argenteis qͥndeci. et
choro & dimidio choro ordei. & uocat᷑

Expanded text:
modicum et ulciscar sanguinem Jezrael super domum Juda: et quiescere faciam regnum domus Israel. Prophetae sic multa post saecula de adventu Christi et vocatione gentium pollicentur, ut praesens tempus 6 non negligant, ne concionem ob aliud convocatam non docere dris ludere videantur. Itaque et haec Gomer filia Debelaim, quae ab Osee uxor accipitur, et concipit ex eo, et parit ei filium nomine Jezrael, qui interpretatur semen Dei, in cujus sanguinis ultionem, regnum subvertit Jehu, sive, ut male error obtinuit, Juda, sic ad vocationem referenda est nationum, ut illi tempori congruat, sub quo filium generasse memoratur. Et ne longo tractatu lectoris aviditatem differam, duae istae mulieres quarum una vocatur Homer, et est meretrix, paritque tres liberos, primum Jezrael, secundam puellam, mulier, quae conducitur argenteis quindecim, et coro, et dimidio coro hordei, et vocatur
Abbreviated transcription (Latin):
deat quomͦ hiczechiel illud exponat.
ubi iuibet᷑ a dño portare iniqͥtates do¬
mus isrł. id ẽ decẽ cribuũ & trecentis
non aginta dieb in uno latere sinis¬
tro. dormire ꝑpetuo: licet in septua¬
ginta. centũ. ⁊ nonaginta scripti sint:¬
& dormire ita ut nũquã euigilet
nec mutet latus: nisi forte sopore sa¬
tiatus paululũ aperuerit oculos. ad
frum̃to. & ordeo. & faba & lente. et
milio coctꝰ sit in humano stercore.
hoc enĩ rerũ natura ñ patitur: ut qͥsq
dormies in latere dextro. Ni aut̃ dies
sima depͥment᷑: ita ut uincti & in mo¬
biles de altero in alterũ latus reuer¬
sare ñ possint. Si illa et cętera his simi¬
lia quȩ in scripturis scĩs legimꝰ. facta
ñ potuerit approbare. s aliud quid
significare contenderit: ergo & mers¬
trix ista mulier. & alia adultera muli¬
er quę aut ꝓpħȩ iungebant᷑. aut ser¬
uabantur i ꝓpħa. non curpẽ stupri

Expanded text:
deat quomodo in Ezechiel illud exponat, deat quomodo in Ezechiel illud exponat, ubi jubetur a Domino portare iniquitates domus Israel, id est, decem tribuum, et trecentis nonaginta diebus in uno latere sinistro dormire perpetuo, licet in LXX centum et nonaginta scripti sunt, et dormire ita ut numquam evigilet, nec mutet latus, nisi forte sopore satiatus paúlulum aperuerit oculos ad sfrumento, et hordeo, et taba, et lente, et milio coctus sit in humano stercore. Hoc enim rerum natura non patitur, ut quisqudraginta dormies in latere dextro. Hi autem dies sima detinentur, ita ut vincti et immobiles, de altero in alterum latus se versare non possint. Si illa et caetera his similia, quae in Scripturis sanctis legimus, facta non potuerit approbare, sed aliud quid significare contenderit: ergo et meretrix ista mulier, et alia adultera mulier, quae aut prophetae jungebantur, aut servabantur a propheta, non turpem stupri
Abbreviated transcription (Latin):
nam & ꝓpt̃ inbecillitatẽ uiriũ. offen¬
samq dĩ ductꝰ in captiuitatẽ : qͥa dñi
miscđiam ñ habebat. nequa quã ablac¬
tatus dr̃. s ablactata: iuri enĩ iam ro¬
bur amiserat. Qͥ ablactatur recedit.
a matre. parentis lacte ñ uescitur. ali¬
mentis sustentat᷑ externis. Ita & isrł
piectus a dño. & captiuitatis circũdatꝰ
angustiis. atq in babylone cẏbis sus¬
tentatus inmundis. uocatur ñ popłs
dĩ: & ęt̃na gentis alienę feritur senten
in perpetuũ. Qđ recte incellegere pos¬
sumus. & in om̃i popło uidȩoꝵ: qͥ prop¬
ter offensã seminis dĩ captiuitati tra
ditus regnũ ꝑdidit & ꝓuntiã: appel¬
laturq ñ popłs dĩ. in ꝑsona hęreticoꝵ
Siqͥs aut̃ ẽtentiosus int̃pres noluerit re¬
cipere ista quę diximꝰ. s meretric̃e no¬
mine gomer filiã debelaĩ. pͥmum et
tertiũ masculos. scđam quę media ẽ.
feminã intellexerit ꝓcreasse: hoc uo-¬
lens scripturã sonare qđ legit᷑ : respon¬

Expanded text:
et propter imbecillitatem virium, offensamque Dei, ductus in captivitatem, quia Domini misericordiam non habebat, nequaquam ablactatus dicitur, 10 sed ablactata: viri enim jam robur amiserat. Qui ablactatur, recedit a matre, parentis lacte non vescitur, alimentis sustentatur externis. Ita et Israel projectus a Domino, et captivitatis circumdatus angustiis, atque in Babylone cibis sustentatus immundis, vocatur non populus Dei, et aeterna gentis alienae feritur sententin perpetuum. Quod recte intelligere possumus, et in omni populo Judaeorum, qui propter offensam seminis Dei ditus, regnum perdidit, et provinciam, appellaturque non populus Dei: et in persona haereticorum. Si quis autem contentiosus interpres noluerit recipere ista, quae diximus, sed meretricem nomine Gomer filiam Deblaim, primum, et tertium masculos, secundam, quae media est, feminam intellexerit procreasse, hoc volens Scriptura sonare quod legitur, respon
Abbreviated transcription (Latin):
pͥnceps unꝰ in medio eoꝵ dauid seruus
m̃s: & resuscitabunt᷑ quasi ab inferis
mortui: iudas scilicet & isrł: qͥ infideli¬
tate mortui erant. Et hȩc om̃ia fient
qͥa magnꝰ c̃ dies seminis dĩ qͥ int̃pretat᷑
xp̃c. Ex quo ꝑspicuum ẽ. idõ in typo na
buthȩ hierrahelis sanguinẽ p̃cessisse. ut
uerius cõpleret᷑ in xp̃o: in hoc enĩ. & ñ in
illo magnus ẽ dies hiezrahel: de quo dr̃.
hȩc ẽ dies quã fecit dñs. exultemꝰ & lȩte¬
mur in ea. Interp̃tationis t̾cię quã susce¬
pimꝰ isrł in hęreticis. uidã in eccłs homi¬
nib exponendis: hic sensus ẽ. Ut pꝰquã
dñs in claritate uenerit. regnaturus. hi
qͥ ante uocabant᷑ ñ popłs cius. uocent᷑

Expanded text:
 David servus meus, et resuscitabuntur quasi ab inferis mortui , Juda scilicet et Israel qui in infidelitate mortui erant. Et haec omnia fient, quia magnus est dies seminis Dei, qui interpretatur Christus. Ex quo perspicuum est, ideo in typo Nabutha Jezraelitis sanguinem praecessisse, ut veritas compleretur in Christo. In hoc enim et non in illo magnus est dies Jezrael, de quo dicitur. Haec est dies quam fecit Dominus: exsultemus et laetemur in ea . Interpretationis tertiae quam suscepimus, Israel in haereticis, Juda in Ecclesiae hominibus exponendis, hic sensus est: Ut postquam Dominus in claritate sua venerit regnaturus, hi qui ante vocabantur, non populus ejus, vocentur
Abbreviated transcription (Latin):
& filiĩ isrł parit̃. & ponent sibimet ca¬
put unũ. & ascendent de t̾ra: qͥa mag¬
nus dies hic trahel. LX& Et erit nu¬
merus filioꝵ isrł sicut harena maris. quȩ
ñ m̃surabit᷑. nec numerari potest. & erit
in loco ubi dictũ ẽ eis. ñ popłs m̃s uos.
uocabuntur filii dĩ uiuentis. Et ẽgrega

Expanded text:
ilii Israel pariter: et ponent sibimet caput unum, et ascendent de terra: quia magnus est dies Jezrael. LXX: Et erit numerus filiorum Israel sicut arena maris, quae non mensurabitur, nec numerari potest. Et erit in loco ubi dictum est eis: Non populus meus vos: vocabuntur filii Dei viventis. Et congr
Abbreviated transcription (Latin):
exponens illud. suꝑ uocatione gentium
& coꝵ fide qͥ ex uidȩis credere uoluert̃
om̃em nobis difficultatẽ int̃p̃tationis
abscidit: asserens xp̃i tẽporib eẽ cõple¬
tũ. Ut scilicet in isrł eligant᷑ duodecĩ
tribus. hoc ẽ om̃is popłs uidȩoꝵ in uida
hi qͥ ex gentib iħm xp̃m dñm ꝯficent᷑.
Siqͥs aut̃ alienus a fide. xp̃i. & ñ recipiens
auctoritatẽ noui testam̃ti . s de nume¬
ro concisionis responderit. filios uida
& filios isrł duas tribus sonare & decẽ:
de quib crebro diximꝰ: & in hoc dances
manus. nichil fidĩ nr̃ȩ nocere monstra¬
bimꝰ S postꝗͣ fuerit numerus filioꝵ is¬
rahel quasi harena maris. in toto orbe
disꝑsus. & omẽm supputationẽ uicerit
popłi multitudo: tẽ habebit licentiam

Expanded text:
exponens illud super vocatione gentium, 12 et eorum fide qui ex Judaeis credere voluerunt, omnem nobis difficultatem interpretationis abscidit, asserens Christi temporibus esse completum, ut scilicet in Israel eligantur duodecim tribus, hoc est, omnis populus Judahi qui ex gentibus Jesum Dominum confitentur. Si quis autem alienus a fide Christi, et non recipiens auctoritatem novi Testamenti, sed de numero circumcisionis, responderit filios Juda et filios Israel duas tribus sonare et decem, de quibus crebro diximus, et in hoc dantes manus, nihil fidei nostrae necere monstrabimus. Sed postquam fuerit numerus filiorum Israel quasi arena maris in toto orbe dispersus, et omnem supputationem vicerit populi multitudo, tunc habebit licentiam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: hoc p̃cepit qđ honestũ ẽ Hec & in
pͥncipio ꝓlixius sum locutꝰ ut difficil¬
limã pͥmũ solucr̃ẽ questionẽ: & oppo¬
sitũ in ipso exitu scrupulũ: dĩ auxilio
preter grediens: ad tuta decurrerem
Cȩterũ ñ ignoro pamachi Rm̃e. a mul¬
tis ȩccłiasticis p̃t̃missam: & qͥ exponere
sunt conati. Apud grecos repperi apolli¬
narẽ laodicenũ: qui cũ in adolescenti¬
A sua breues & in hẽ & in alios ꝓpħas
cõmentariolos reliquisset: tangens ma¬
gis sensus quã explicans. rogatus est
postea ut in osec plenius scriberet: qͥ
liber uenit in nr̃as manꝰ s ipse nimia
breuitate ad ꝑfectã incellegentiã lecto¬
rem docere ñ potest. Origenes paruiun
de hoc ꝓpħa scripsit libellũ. cui hẽ titu¬
ẽ quare appellatur in osee efraim uo

Expanded text:
est, hoc praecepit quod honestum est. Haec in est, hoc praecepit quod honestum est. Haec in principio prolixius sum locutus, ut difficillimam primum solverem quaestionem, et obsitum in ipso exitu scopulum Dei auxilio praetergrediens, ad tuta decurrerem. Caeterum non ignoro, Pammachi charissime, a multis Ecclesiasticis praetermissam: et qui exponere sunt conati, apud Graecos reperi Apollinarem Laodicenum, qui cum in adolescentia sua breves et in hunc et in alios prophetas commentariolos reliquisset, tangens magis sensus, quam explicans, rogatus est postea, ut in Osee plenius scriberet: qui liber venit in nostras manus; sed et ipse nimia brevitate ad perfectam intelligentiam lectorem ducere non potest. Origenes parvum de hoc propheta scripsit libellum, cui hunc tituest, quare
Abbreviated transcription (Latin):
tant: & offendunt dm̃ quȩ dicit in can¬
tico canticoꝵ. fusca sũ & formosa filia
hierłm. Alioquin si om̃ia quȩ p̃cipiun¬
tur ob causas. ut in similitudinc fiant.
uere facta c̃tendimꝰ frgo & hicremias
accinctus lũbare uestim̃to muliebri:
inter innumerabiles nationes & assyri¬
os. atq chaldeos. gentes inimicissimas
iudȩoꝵ: iuit ad cufraten. ut ibi abscon¬
deret lũbare suũ & post multa cc̃pora
reuersus: inuenit illud conputriuisse.:
qͦd nullo cẽt usui. Quomͦ exire poterat
& ire tã longe obsessa hierłm. exstructis
ꝑ circiutũ munitionib fossa: uallo at¬
q castellis: qͥ cũ semel ad anachot ui¬
culũ suũ in tertio miliario ab urbe sitũ.
uosiusset exire in porta capit᷑: & rediic
po qͥa ficri ñ potuit: ergo & hoc in
typo: quia si fiat turpissimũ c̃. Sed
respondebis: dõ iubente nichil turpe
c̃. Et nos dicunꝰ: nichil ds̃ p̃cepit. nisi
cit honesta: quę curpia sunt. S quia
scimꝰ nichil dm̃ uelle nisi qͦd honestũ

Expanded text:
tant et offendunt Deum : quae dicit in Cantico Canticorum: Fusca sum et formosa, filiae Jerusalem . Alioquin si omnia quae praecipiuntur ob causas, ut in similitudinem fiant, vere facta contendimus: ergo et Jeremias accinctus lumbari, vestimento muliebri, inter innumerabiles nationes et Assyrios atque Chaldeos, gentes inimicissimas Judaeorum, ivit ad Euphratem, ut ibi absconderet lumbare suum, et post multa tempora reversus, invenit illud computruisse quod nulli esset usui . Quomodo exire poterat, et ire tam longe obsessa Jerusalem, exstructis per circuitum munitionibus, fossa, vallo, atque castellis? Qui cum semel ad Anatoth viculum suum in tertio milliario ab urbe situm voluisset exire, in porta capitur  Al. cappo, quia fieri non potuit: ergo et hoc in typo, quia si fiat, turpissimum est. Sed respondebis, Deo jubente, nihil turpe est: et nos dicimus, nihil Deus praecipit nisi Sed quia scimus nihil Deum velle nisi quod honestum
Abbreviated transcription (Latin):
effusus ẽ in hiezrahel deleta ẽ domus
ahab ut helye uaticiniũ cõpleretur:
sic ꝓpt̾ sanguinẽ ueri hiezrihel hoc
est seminis dĩ regnũ destructũ ẽ iuds̃¬
orum. In om̃ib quidẽ ꝓpħis. s p̃cipue
in osec decẽ tͥbus referuntur ad hereticõ:
Arcus gͥ hȩreticoꝵ. de qͥb scriptũ ẽ. filii
ephraim intendentes & mittentes arcũ.
ꝯuersi st̃ in die belli: confringentur in
ualle seminis dĩ. de qͦ humilia & terre¬
na senserunt. Et ꝯcepit adhuc & pe¬
perit filiam. & dixit ei. Uoca nom̃ eius
absc: miscđia. qͥa ñ addam ultra mi

Expanded text:
in Jezrael, deleta est domus Achab, ut Eliae vaticinium compleretur: sic propter sanguinem veri Jezrael, hoc est, seminis Dei, regnum destructrum est Judaeorum. In omnibus quidem prophetis, sed praecipue in Osee, decem tribus referuntur ad haereticos, Arcus igitur haereticorum, de quibus scriptum, est: Filii Ephraim intendentes, et mittentes arcum, conversi sunt in die belli , confringetur in valle seminis Dei, de quo humilia et terrena senserunt. Et concepit adhuc, et peperit filiam, et dixit ei: Voca nomen ejus, Absque misericordia, quia non addam ultra
Abbreviated transcription (Latin):
& soror. Frat̃ ex eo q̃d dr̃ popłs m̃s. so
ror ex co q̃d appellatur miscđiam con¬
secuta Aliter. Qui in xp̃m creditis. et
estis tã ex uidȩis quã ex gencib: dicite
fractis ramis & pͥori popło qͥ ꝓiectus ẽ
consecuta qͥa soror tua ẽ. Cũ enĩ intra¬
uerit plenitudo gentiũ tunc om̃is isrł
saluus fiet. Hoc idẽ nobis p̃cipitur. ne
hęreticos penitꝰ desperemnꝰ s ꝓuocemus
ad pęnitentiam & illoꝵ salute germani¬
tatis ꝓbemus affectu. Iudicate matrem

Expanded text:
 soror: frater, ex eo quod dicitur, populus meus: soror, ex eo quod appellantur, misericordiam consecuta. Aliter: Qui in Christum creditis, et estis tam ex Judaeis quam ex gentibus, dicite fractis ramis, et priori populo, qui projectus est: consecuta, quia soror tua est. Cum enim intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet . Hoc idem nobis praecipitur, ne haereticos penitus desperemus, sed provocemus ad poenitentiam: et illorum salutem germanitatis optemus affectu. Judicate matr
Abbreviated transcription (Latin):
Legimꝰ abiectionẽ decẽ tribuũ & ñ mi¬
serabilẽ ifrł: nec ultra pͦpłm dĩ. indigna¬
tione ꝑpetua c̃dẽp̃natũ: nc̃ discimus.
quomͦ filii uida. & filii isrł parit̃ con¬
gregent᷑ & ponent sibi caput unũ siue
ubi prius dicebat᷑ ñ popłs m̃s. appellen¬
tur filii dĩ uiuentis: & hoc fieri: quia
magnꝰ sit dies hierrahel. Ambigenti
& in uarias sententias fluctuanti: illud
occurrit pauli apłi ad romanos scri¬
bentis. Ed si uolens d̾s̃ ostendere iram.
& notã facere potentiã suã. sustinuit

Expanded text:
ectionem decem tribuum, et non mensurabilem Israel, nec ultra populum Dei, indignatione perpetua condemnatum. Nunc discimus quomodo filii Juda et filii Israel pariter congregentur, et ponant sibi caput unum sive ubi prius dicebatur, Non populus meus, appellentur filii Dei viventis, et hoc fieri, quia magnus sit dies Jezrael. Ambigenti et in varias sententias fluctuanti illud occurrit Pauli apostoli ad Romanos scribentis: Quod si volens Deus ostendere iram, et notam facere potentiam suam, sustin
Abbreviated transcription (Latin):
quã st̃ tanti cãpi latissimi & ualles ni¬
miȩ uastitatis. quȩ plusꝗͣ decẽ miliũ
passib tendit᷑. In hoc cõmisso certami¬
ne. ab assyriis cęsus c̃ isrł. idc̃ decẽ trib:
quȩ ob hicroboã de tribu effraim qui
pͥmũ scisma fecit in popło appellati
sunt ephraim: int̾dũ ꝓpt̃ iosepħ qui
fuit pat̾ ephraĩ uocatur ioseph. ñnũꝗͣ
samaria. quȩ & ipsa metropolis urbs

Expanded text:
quam sunt campi latissimi, et vallis niquam sunt campi latissimi, et vallis nimiae vastitatis, quae plus quam decem millium tenditur passibus. In hoc commisso certamine, ab Assyriis caesus est Israel, id est, decem tribus, quae ob Jeroboam de tribu Ephraim, qui primus schisma fecit in populo, appellatae sunt Ephraim. Interdum propter Joseph, qui fuit pater Ephraim, vocatur Joseph: nonnumquam Samar
Abbreviated transcription (Latin):
charia enĩ filio hieroboã cuiꝰ atauus fu¬
it hicu. usq ad nonũ annũ osee. sub
qͦ dec̃ẽ trib ductȩ sc̃ in captiuitatem:
& dimidiã tribũ manasse. qui erant
trans iordanen: & deinde multas ciui¬
tates samarię. & dcinde totũ neptalim¬
& ad extremũ om̃s reliquas trib Pro
hicu in editione uulgata legitur iuda
scriptoꝵ in oleuisse imꝑitia: qͥ ignorantes
hieu q̃d magis tritũ erat scripsert̃ iuidã
Typus aut̃ sermonis dĩ & ultio sanguinis
eiꝰ refertur ad dñi passionẽ: ꝓpt̃ quã et
domus uida & regnũ unuisi isrł. dr̃ sub
uertendũ. Et in illa die c̃terã arcũ is.¬
rahel: in ualle hierrahel Lxxsimilicer
Quando ultus fuero sangnẽ hie trahel
suꝑ domũ hicu. ⁊ regnũ isrł. assyrio un¬
cente deleuero: t̾e in illo die & in ilo
tẽpore ꝯterã om̃e robur exercitus isrł.
in ualle hietrahel Supra diximꝰ hie¬
trahelẽ quȩ nc̃ iuxta maximi anopolĩ ẽ
fuisse metropolĩ regni samarię: ꝓpter

Expanded text:
eroboam, cujus atavus fuit Jehu, usque ad nonum annum Osee, sub quo decem tribus ductae sunt in captivitatem, et dimidiam tribum Manasse, quae erant trans Jordanem; et deinde multas civitates Samariae, et deinde totam Nephtali ad extremum omnes reliquas tribus. Pro Jehu in Editione Vulgata legitur Juda:scriptorum inolevisse imperitia, qui ignorantes Jehu: quod magis tritum erat, scripserunt Juda. Typus autem seminis Dei, et ultio sanguinis ejus refertur ad Domini passionem, propter quam et dvertendum. Et in illa die conteram arcum Israel in valle Jezrael. LXX similiter. Quando ultus fuero sanguinem Jezrael super domum Jehu, et regnum Israel, Assyrio vincente, delevero, tunc illa die, et in illo tempore conteram omne robur exercitus Israel in valle Jezrael. Supra diximus Jezraelem, quae nunc juxta Maximianopolim est, fuisse metropolim 8 regni Samariae prope
Abbreviated transcription (Latin):
mus numero: genere masculino. Sa¬
baoth aut̃ qđ int̃p̃tat᷑ militiarũ. uł ex¬
ercituũ. siue uirtutũ: numero plura¬
li: genere feminino. Itaq & baalim
masculino genere. numero sc̃ plurali:
aut̃ decipiunt hęretici amatores suos
& cõponunt᷑ eloquii uenustate. struc¬
tura q u̾boꝵ. ut mendaciũ similent
ueritatẽ. & c̃uigalẽ pudicitiã derelin¬
quant. & incendant baalim id est ido¬
lis. quȩ de suo corde definxerunt: coti¬
die cernimꝰ Non enĩ habent curã rusti¬
cę simplicitatis quȩ meretricia ornam̃¬
ta ñ querit: s artifici. elegantiq men¬
ant: Oꝑter hoc: ecce ego lactabo eam.
& ducã eã in solitudinẽ : ⁊ loquar ad cor
eiuis. & dabo ei uinitores eiꝰ. ex eodẽ loco.

Expanded text:
mus numero, genere masculino. Samus numero, genere masculino. Sabaoth autem quod interpretatur militarium, vel exercituum, vel virtutum, numero plurali, genere feminino. Itaque et Baalim masculino genere, numero sunt plurali: autem decipiant haeretici amatores suos, et componantur eloquii venustate, structuraque verborum, ut mendacia simulent veritatem, et conjugalem pudicitiam derelinquant, et incendant Baalim, id est, idolis, quae de suo corde finxerunt, quotidie cernimus. Non enim habent curam rusticae simplicitatis, quae meretricia ornamenta non quaerit; sed artificis elegantisque menant. Propter hoc ecce ego lactabo eam: et ducam eam in solitudinem, et loquar ad 21 cor ejus. Et dabo ei
Abbreviated transcription (Latin):
aures eiꝰ doctrina dĩ fuerant adorna¬
te: & has margaritas quȩ ex collo preti¬
osȩ pendebant. ita ut sponsus ad eam
diceret & maritus. collũ tuũ sicut mo¬
nilia. misit ante porcoꝵ pedes. & dedit
biis legimꝰ. sicut inauris aurea in nari¬
bus siuis. ita mulieri pessimę pulhritu¬
do. Hȩc autẽ uniuersa faciebat. ut sc¬
queretur amatores. & relinqueret ui¬
rũ. Tantũq fuit desideriũ uolupta¬
tis ac libidinis: ut om̃em memoriam
amiserit maritalẽ. & oblita sit se fuis
se conuigẽ. Qũa obrẽ in ipsis sollẽpni¬
tatib qͥb incendebat᷑ a demonib uisi¬
tabitur in plagis. & corripiet᷑ in pęnis.
Baal numero singulari. baalim plurali¬
ter eadẽ idola nominant᷑ genere mas¬
culino. ubicũq enĩ in fine hebraiciser¬
monis. imn. syllabã legimꝰ numero plu¬
rali ẽ: genere masculino. ubi aut̃. oth.
numero plurali: genere feminino. Cͣ
seraphim. cherubim. plurali incellegi¬

Expanded text:
aures ejus doctrina Dei fuerant adornaaures ejus doctrina Dei fuerant adornatae, et has margaritas quae ex collo pretiosae pendebant, ita ut sponsus ad eam diceret et maritus: Collum tuum sicut monilia , misit ante porcorum pedes, et dedit biis legimus: Sicut inauris aurea in naribus suis: ita mulieri pessimae pulchritudo . Haec autem universa faciebat, ut sequeretur amatores suos, et relinqueret virum. Tantumque fuit desiderium voluptatis ac libidinis, ut omnem memoriam amiserit maritalem, et oblita sit fuisse se conjugem. Quamobrem in ipsis solemnitatibus quibus incendebat thura daemonibus, visitabitur in plagis, et corripietur in poenis. Baal, numero singulari, Baalim pluraliter, eadem idola nominantur genere masculino. Ubicumque enim in fine Hebraici sermonis IM syllabam legimus, numero plurali est, genere masculino: ubi autem OTH, numero plurali, genere feminino. Ergo Seraphim et Cherubim plurali intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
ut maior formido his qͥ deuorandi sunt.
augeatur. Quȩ de iudça diximꝰ refer
ad hęreticos: qui pͥma fronte doctrinã
& scientiam ꝓmittentes. egressi de eccła
deserunt᷑ a dõ: & om̃is coꝵ ignominia
in ꝯspectu amatoꝵ ponit᷑. qͦs prius de¬
ceperant. & traditi bestiis quas ꝓpħa de¬
clinat dicens. ne tradas bestiis anim̃a
confitentẽ tibi: carũ morsib derelinqͤn¬
tur. Et uisitabo suꝑ cam dies baalim.
quib accendebat incensũ: & ornabat᷑
inaure sua. & monili suo. & ibat pꝰ ama¬
tores suos: & mei obliuiscebat᷑ dicit dñs.
LXX. Et ulciscar suꝑ eam dies baalim.
in quib immolabat eis. & circũdabat si¬
bi in aures suas & monilia. & ibat pꝰ ama¬
tores suos : mei aut̃ oblita est dicit dñs
Seruat ꝑsonã meretricis quę auro orna¬
tur. & gẽmis. ut placeat amatoribus suis:
& quicqͥd pulchritudinis ñ habet ꝑ na¬
turam: arte conqͥrit. has inaures. qͥb

Expanded text:
ut major formido his qui devorandi sunt, ut major formido his qui devorandi sunt, augeatur. Quae de Judaea diximus, refer ad haereticos, qui prima fronte doctrinam et scientiam promittentes, egressi de Ecclesia deseruntur a Deo, et omnis eorum ignominia in conspectu amatorum ponitur, quos prius deceperant, et traditi bestiis quas propheta declinat, dicens: Ne tradas bestiis animam confitentem tibi , earum morsibus derelinquentur. Et visitabo super eam diecensum, et ornabatur inaure sua, et monili suo: et ibat post amatores suos: et mei obliviscebatur, dicit 20 Dominus. LXX: Et ulciscar super eam dies Baalim, in quibus immolabat eis: et circumdabat sibi inaures suas, et monilia: et ibat post amatores suos: mei autem oblita est, dicit Dominus. Servat personam meretricis, quae auro ornatur et gemmis, ut placeat amatoribus suis, et quidquid pulchritudinis non habet per naturam, arte conquirit. Has inaures, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ. & dulccdinẽ intellege: quę aufe¬
rent᷑ grauissimȩ seruitutis malis. Et au¬
ferentur idcirco qͥa ñ a dõ sibi donaca
quasi c̃iuigi s ab amatorib suis. quasi me¬
recrici ꝓ libidinis mercedib arbitrata ẽ
Tunc: nequa ꝗͣ habebit arbores pomiferas:
s om̃ia u̾tent᷑ in saltũ. Et qͥa semel meta¬
phorã a siluis cęꝑat : finit in reliquo.
ut hostes a qͥb deuoranda sunt om̃ia. bes¬
tias nuncupet. Hȩc & iuxta hystoriã
& iuxta cropologiam infelix uidęa per¬
pessa ẽ: cuiꝰ om̃is curpitudo in oculis
gentiũ reuclata ẽ. & nullus eã cruere
poterit de manib dĩ. Cessauert̃ ceruno¬
niȩ uniusę: in luctũ ẽ uersa festiuitas
om̃ia quę sibi putabat dari a demonib
nc̃ ob offensam dĩ ablata cognoscit. De¬
uorauerunt cam pͥmũ assyrii. atq chal¬
timũ seuissima lacerauit bestia roma¬
noꝵ imꝑiũ: cuiꝰ in daniele nom̃ tacet᷑.

Expanded text:
vitatem et dulcedinem intellige, quae aufevitatem et dulcedinem intellige, quae auferuntur gravissimae servitutis malis: et auferentur idcirco, quia non a Deo sibi donata quasi conjugi; sed ab amatoribus suis quasi meretrici pro libidinis mercedibus arbitrata est. Tunc nequaquam habebit arbores pomiferas, sed omnia vertentur in saltum. Et quia semel metaphoram a silvis ceperat, finit in reliquo, ut hostes a quibus devoranda sunt omnia, bestias nuncupet. Haec et juxta historiam et juxta tropologiam infelix Judaea perpessa est, cujus omnis turpitudo in oculis gentium revelata est, et nullus eam eruere potuit de manibus Dei. Cessaverunemoniae, in luctum est versa festivitas: omnia quae sibi putabat dari a daemonibus, nunc ob offensam Dei ablata cognoscit. Devoraverunt eam primum Assyrii atque Chalxtremum saevissima laceravit bestia, Romanorum imperium, cujus in Daniele nomen tacetur,
Abbreviated transcription (Latin):
ioth litt̾a ñ precedat. Liberatis gͦ ueste
& linteamine. ne oꝑirent ultra ignomi¬
niã fornicarig. om̃is turpitudo hicrłm.
siue stulticia ꝑ quã oꝑata ẽ curpitudi¬
nẽ. reuelabit᷑ in ꝯspectu amatoꝵ eiꝰ: ut
quȩ uelatã desiderabant. aꝑtã ꝯtẽpnađ:
Cũq tradita fuerit amatorib sius assyri¬
is. siue demonib qͥb & ipsa ⁊ assyrii ser¬
uiunt: nullus inquit eam de manu me¬
a poterit eriꝑe. ꝓbata imbecillitate de¬
monica: ut qͦs reb om̃ib habundantes
deceperant. opp̃ssos malis liberare non
possint. Tradita aut̃ babyloniş seruitu¬
ti nequaquã tres sollẽpnitates. paschę̧¬
& pente costen & tabernaculoꝵ celebra¬
re poterit: ñ neomeniȩ. id ẽ kalendarũ.
ñ sabbati exercere lȩticiã. nec om̃s festiui¬
tates. quas uno nomine cõphendit. Uinca
quoq & ficus. & rerũ om̃iũ habundantia
corrũpit᷑. In uincam lȩticiã. in ficu. sua¬

Expanded text:
JOD littera non praecedat. Liberatis ergo veste JOD littera non praecedat. Liberatis ergo veste et linteamine, ne operirent ultra ignominiam fornicariae, omnis turpitudo Jerusalem, sive stultitia, per quam operata est turpitudinem, revelabiquam velatam desiderabant, apertam contemnant. Cumque tradita fuerit 19 amatoribus suis Assyriis, sive daemonibus, quibus et ipsa et Assyrii serviunt, nullus, inquit, eam de manu mea poterit eripere, probata imbecillitate daemoniaca, quod quos rebus omnibus abundantes receperant, oppressos malis liberare non possunt. Tradita autem Babyloniae servituti, nequaquam tres solemnitates Paschae et Pentecostes et Tabernaculorum celebrare poterit. Non neomeniae, id est kalendarum, non sabbati exercere laetitiam, nec omnes festivitates quas uno nomine comprehendit. Vinea quoque et ficus et rerum omnium abundantia corrumpetur: in vinea laetitiam, in ficu sua
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e gaudiũ eiꝰ sollẽpnitatẽ eiꝰ. neo meni¬
& corrũpã uincã eiꝰ & ficũ eiꝰ de quibus
dixit: mercedes hę̧ meç st̃. quas dedert
mͥ amatores mei: & pona eam in saltũ
& comedet eam bestia agri. XX. Et
nc̃ reuelabo inmundiciã eiꝰ. in ꝯspectu
amatoꝵ illius. & nullus cruet eam de
manu mea. Et auertã om̃s lȩticias euis
sollẽpnitates illius. & ncomenias. & sab¬
bata. & cunctas festiuitates illius: & dis¬
ꝑdã uineam eiꝰ. & ficũ illius. quȩ dixit.
mercedes meę istę sunt quas dedert̃ mͥ
amatores mei: & ponã cã in testimoni¬
um & comedent eam bestię agri Qͦd
seqr̃. uolatilia cęli. & reptilia terrs obẽ¬
lo p̃notandũ ẽ. Pro saltu quoq qd he¬
braice dr̃ iair. unde & cariathiarim int̃¬
pretat᷑ uilla siluarũ. Lxx. transtulert̃ in
testimoniũ. Rts. & baͦlEI. litterarum
falsi similitudine. Si enĩ ꝓ res. dalech le¬
gatur. cestimoniũ dr̃: ita dũtaxat. ut

Expanded text:
 neomeniet corrumpam vineam ejus, et ficum ejus, de quibus dixit: Mercedes hae meae sunt, quas dederunt mihi amatores mei: et ponam eam in saltum, et comedet eam bestia agri. LXX: Et nunc revelabo immunditiam ejus in conspectu amatorum illius; et nullus eruet eam de manu mea: et avertam omnes laetitias ejus, solemnitates illius, et neomenias, et sabbatha, et cunctas festivitates illius, et disperdam vineam ejus, et ficas illius, quae dixit: Mercedes meae istae sunt, quas dederunt mihi amatores mei: et ponam eam in testimonium, et comedent eam bestiae agri: Quod sequitur: Volatilia coeli et reptilia terrae, ÷ obelo praenotandum est. Pro saltu quoque, quod Hebraice dicitur JAR  , unde CARIATH JARIM  , interpretatur villa silvarum, LXX transtulerunt testimonium. RES ET DALETH litterarum falsi similitudine. Si enim pro RES DALETH legatur, testimonium dicitur: ita dumtaxat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
saluet in dño dõ suo. uł in se ipso qui lo¬
quitur. uł pat̾ salu& in filio: uixta il¬
lud qđ scriptũ ẽ. pluit dñs ã dño. Sal¬
uauit eos etiã quando isrł assyrus tra¬
ditus ẽ. de manu sennacherib: non in
arcu. & gladio. & bello. & in cquitum
multitudine : s in suo robore. quando
misit angłm & ꝑcussit de exercitu sen-¬
nacherib regis assyrioꝵ una nocte .c.¬

Expanded text:
salvet in Domino Deo suo, vel in seipso qui losalvet in Domino Deo suo, vel in seipso qui loquitur: vel Pater salvet in Filio, juxta illud quod scriptum est: Pluit Dominus a Domino Salvavit eos eniditus est, de manu Sennacherib, non in arcu et gladio et bello et in equitum multitudine, sed in suo robore, quando misit Angelum, et percussit de exercitu Sennacherib regis Assyriorum una nocte c
Abbreviated transcription (Latin):
quis. & in equitib LX Et c̃cepit
adhuc & peꝑit filiam. ⁊ dix̃ ei. uoca
nom̃ eiꝰ absq miscd̃ia qͥa nequaquam
addã ultra misereri domui isrł. s ad
uersabor eis. Filioꝵ aut̃ uida miserebor
& saluabo eos in dño dõ suo: & ñ salua¬
bo eos in arcu neq in gladio. neq in bel¬
lo. ñ in equis. neq in equitib. ł ostquã
c̃tricus ẽ atq ꝯfractus arcus isrł in ual.¬
le hiezrahel & regnũ decẽ tribuũ desti¬
tutũ. ita ut ducerent᷑ in captiuitatem:
nequaꝗͣ ĩa hietrahel id ẽ sem̃ dĩ. nec
masculini sexus filius nascit᷑. s filia.
id est femina fragilis sexus. & quȩ uiroꝵ
patiatur c̃tumeliã: & uocat᷑ absq miscd̃i
dignatio. qͦd nequaꝗͣ domui isrł se di¬
cat ultra misereri. s eos de memoria su¬
a ȩt̃na obluuone delere. quia usq
hodie ꝑsarũ regib seruiunt. & nũquã
est eoꝵ soluta captiuitas. Domui aut̃
iuda: miscd̃iam pollicet᷑: & dicit q̃d eõ

Expanded text:
 in equitibus. LXX: Et concepit adhuc, et peperit filiam, et dixit ei: Voca nomen ejus, Absque misericordia; quia nequaquam addam ultra misereri domui Israel: sed adversans adversabor eis: filiorum autem Juda miserebor, et salvabo eos in Domino Deo suo: et non salvabo eos in areu, neque in gladio, neque in bello, 9 neque in equis, neque in equitibus. Postquam contritus est atque confractus arcus Israel, in valle Jezrael, et regnum decem tribuum destitutum, ita ut ducerentur in captivitatem, nequaquam jam Jezrael, id est, semen Dei, nec masculini sexus filius nascitur: sed filia, id est, femina fragilis sexus, et quae victorum pateat contumeliae, et vocatur Absque misericordia.dignatio. Quod nequaquam domui Israel se dicat misereri ultra, sed eos de memoria sua aeterna oblivione delere; quia usque hodie Persarum regibus serviunt, et numquam est eorum soluta captivitas. Domui autem Juda misericordiam pollicetur, et dicit, quia eos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ sanguinẽ seminis dĩ uocant᷑ absq
miscđia. & dicere ausi st̃ sanguis eius
suꝑ nos & suꝑ filios nrõs: huc usq serui¬
re romanis: Domũ aut̃ uida eos uide¬
licet ex iudcis qͥ dñm st̃ confessi non
exercitꝰ fortitudine. s in eugłi p̃dica¬
tione saluatos gͦd in isrł & uida tam
uixta hystoriã quã iuxta typũ int̃p̃ta
ti sumꝰ. Referamꝰ ad hęreticoꝵ ꝯcilia¬
bula & ad ęccłiam dñi saluatoris: q̃d
illis absq miscđia derelictis. regnũq
ꝑdentib: ęccłia dĩ sui uirtute suꝑarit:
Et ablactauit eam quȩ erat absq mi¬
scđia : & c̃cepit & peꝑit filium & dixit

Expanded text:
Dei vocantur Absque misericordia, et dicere ausi sunt: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros , hucusque servire Romanis. Domum autem Juda, eos videlicet ex Judaeis, qui Dominum sunt confessi, non in exercitus fortitudine, sed in Evangelii praedicatione salvatos. Quod in Israel et Juda tam juxta historiti sumus, referamus ad haereticorum conciliabula, et ad Ecclesiam Domini Salvatoris, quod, illis absque misericordia derelictis, regnumque perdentibus, Ecclesia Dei sui virtute superarit. -- Et ablactavit eam quae erat absque misericordia: et concepit, et peperit filium, et dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. ad osce. Qͥa ut supra diximꝰ. & aliis
ꝓpħis p̃ferunt᷑ intitulo .o: ias. ioatham
runt : idcirco nc̃ dicit. qđ inter omnes
hos pͥmũ in osee dñs sit locutus: & poste¬
a ad cęteros. Aliud autẽ loqui dñm in
osee: aliud ad osee. In osec ñ ipse loqͥt᷑
osee: s ꝑ osec ad alios. Ad osce uͦ loqͦns.
ad ipsum significat᷑ conferre sermonẽ
Alii autẽ ñ primũ om̃iũ ꝓpħarum uo¬
lunt fuisse osee. ex eo qͦd dicit᷑. pͥncipi¬
um loquendi dñm in osce: s ostendi
qͦd hȩc quȩ secunt᷑ pͥmũ ad osce dñs¬

Expanded text:
Domini ad Osee. Quia, ut supra diximus, et aliis Domini ad Osee. Quia, ut supra diximus, et aliis prophetis praeferuntur in titulo, Ozias, Joatham, runt: idcirco nunc dicit quod inter omnes hos primum in Osee Dominus sit locutus, et postea ad caeteros. Aliud est autem loqui Dominum in Osee, aliud ad Osee. In Osee, non ipsi loquitur Osee, sed per Osee ad alios; ad Osee vero loquens, ad ipsum significatur conferre sermonem. Alii autem non primum omnium prophetarum volunt fuisse Osee, ex eo quod dicitur: Principium loquendi Domini in Osee: sed ostendi quod haec quae sequuntur, primum ad Osee D
Abbreviated transcription (Latin):
& amos. & abdia. & iona & michea. qͥ¬
buum ẽẽ finitũ. qͦd a pͥmo rege hiero¬
boam usq ad ultimũ osee ꝑmansit
annis ducentis qͥnquaginta Eo aut̃
tẽꝑe quo orias regnare cepit suꝑ ui¬
bat hieroboam pronepos hicu: cui
dñs reꝓmiserat. usq ad quartã gene.¬
rationem sobolẽ illius regnaturam
eoqđ ꝑcussisset duos reges impios. iu¬
da. & isrł. Hoc dicimꝰ. ut tͥ breuiter
ostendamꝰ osee ꝓpħam & ante capti¬
uenturã. & luxisse ingruentẽ. & in e¬
mendationẽ uidę texiusse precerita
qͦd in ipso ꝓpħa iuxta hystoriã cona¬
bimur adꝓbare. Orias int̃p̃tatur for¬
ticudo dñi. Ioatham dñi consũmatio
atq ꝑfectio. Acha⁊ iurtus. Erechias:
imꝑium dñi. Hi regnabant in popło
uida: cuiꝰ nom̃ c̃fessio ẽ. Porro in isrł
qui sibi idola fecerat. & ã dĩ popło fu¬
erat separatus. regnabat hicroboam
poralitas. siue mora: qͦd mundũ ama¬
uerit & in ipso morari dui. uitã pu.¬
tauerit sempit̾nã: ncquaquã futuris.

Expanded text:
a, et Jona et Michaea, qubuum esse finitum, quod a primo rege Jeroboam usque ad ultimum Osee, permansit annis ducentis quinquaginta. Eo autem tempore, quo Ozias regnare coepit subat Jeroboam pronepos Jehu, cui Dominus repromiserat usque ad quartam generationem sobolem illius regnaturam: eo quod percussisset duos reges impios, 3 Juda et Israel. Hoc dicimus ut tibi breviter ostendamus, Osee prophetam, et ante captiventuram, et luxisse ingruentem, et in emendationem Judae retexuisse praeterita; quod in ipso propheta juxta historiam conabimur approbare. Ozias interpretatur fortitudo Domini: Joatham, Domini consummatio, atque perfectio; Achaz, virtus: Ezechias, imperium Domini. Hi regnabant in populo Juda, cujus nomen, confessio, est. Porro in Israel qui sibi idola fecerat, et a Dei populo fuerat separatus, regnabat Jeroboam, poralitas, sive mora: quod mundum amaverit, et in ipso morari diu, vitam putaverit, sempiternam, nequaquam futuris,
Abbreviated transcription (Latin):
ris copulatũ: opponamꝰ ei illud qͦd so¬
let laudare grecia & philosophorum
scolę c̃cinunt: qua ratione p̃dicent ui¬
rũ eruditissimũ xenocratẽ. qͥ polemonẽ
luxuriosissimũ iuuenẽ. & int̾ psaltrias
atq tibicines. & inpudicas mulieres. e¬
briũ. & coronatũ. fecit obedire sapienci¬
e & adolescentẽ turpissimũ. mutauit
in sapientissimũ philosophoꝵ Cur socra¬
ten ad cęlũ leuent. qͥ ad onẽ ex cuius
nomine platonis liber ẽ. de lupanari.
ob crudelitatẽ & auaritiã domini. multo¬
rũ libidini seruientẽ. in achademiam
transtulerit: & qͥcqͥd illi de philosophic
magistris responderint. nos ad defensio
cȩterũ nr̃is qͥ tam̃ uolunt susciꝑe uerita¬
tẽ: illud breuit̃ ostendamꝰ. ex eo qͦd dici

Expanded text:
riae copulatum, opponamus ei illud, quod soriae copulatum, opponamus ei illud, quod solet laudare Graecia, et philosophorum scholae concinunt. Qua ratione praedicent virum eruditissimum Xenocratem, qui Polemonem luxuriosissimum juvenem inter psaltrias atque tibicines et impudicas mulieres ebrium et hedera coronatum fecit obedire sapientiae, et adolescentem turpissimum mutavit in sapientissimum philosophorum. Cur Socratem ad coelum levent, qui Phaedonem, ex cujus nomine Platonis liber est, de lupanari, ob crudelitatem et avaritiam domini, multorum libidini servientem, in Academiam transtulerit? Et quidquid illi de philosophiae magistris responderint, nos ad ProphetaeCaeterum nostris, qui tamen volunt suscipere veritatem, illud breviter ostendamus, ex eo quod dic