comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
contemplationũ genera expͥmunt᷑ an¬
glĩca tigura. Et recte quidẽ illa oꝑis factura
ñ humanã s angłicam formã habuit. quȩ
illa contemplationũ genera ꝑ similituditĩe
rep̾sentare oportuit: quoꝵ materia omnem
humanã rationẽ excedit. Notandũ sane qd̾
p̃dicta illa quatuor quod̾am sunt in unum
coniuncta: ista autẽ duo nouissima separa¬
tim sunt & seorsum posita. Et in illis quide
pͥmis quatuor contemplationũ generib ex
ꝓpͥa industria. cũ diuino tam̃ adiutorio co¬
tidie crescimus: & ex uno ad aliud ꝓficimus.
S in ultimis istis duob cotũ pendet ex gr̃a
& omnino longinqua sunt et ualde remo¬
ta ab omui humana industria: nͥ in qnͣtũ
umnꝰquisq celitus accipit. ꝙ angłice sͥ similitu¬
dinis habitum aiuinitus suꝑdrcit. Et for¬
te ñ sine causa hec nouissima oꝑis factura.
angłicaq figura. quȩ cherubin nom̃ accepit.
eo fortassis qđ sine huiꝰ supp̃me gr̾e ad iectiõe

Expanded text:
contemplationum genera exprimuntur angelica figura. Et recte quidem illa operis factura non humanam sed angelicam formam habuit quae illa contemplationum genera per similitudinem repraesentare oportuit, quorum materia omnem humanam rationem excedit. Notandum sane quod praedicta illa quatuor quodammodo sunt in unum conjuncta. Ista autem duo novissima separatim sunt et seorsum posita. Et in illis quidem primis quatuor contemplationum generibus ex propria industria cum divino tamen adjutorio quotidie crescimus, et ex uno ad aliud proficimus. Sed in ultimis istis duobus totum pendet ex gratia et omnino longinqua sunt, et valde remota ab omni humana industria, nisi in quantum unusquisque coelitus accipit, et angelicae sibi similitudinis habitum divinitus superducit. Et forte non sine causa haec novissima operis factura angelicaque figura cherubin nomen accepit, eo fortassis quod sine hujus supremae gratiae adjectione
Abbreviated transcription (Latin):
& quasi scalam erigit ꝑ qu̾a ad inusibiliũ
speculationẽ ascendere possit. ꝓpiciator¬
um quid̾ẽ ab omni parte et usqqͣ ligno
suꝑponit᷑: & iccirco conuenient̃ satis ĩ eo
illud contemplationis genus figurat᷑. quod
omnẽ imaginationẽ excedens in ratione scdm
rationẽ uersat᷑. E sic̃ ꝓpiciatorium ritpote ar¬
ce oꝑculum nusqmͣ sub ligno descendit. nec
ligno se affigi sinit: si hec contemplationem
imaginationẽ suꝑgrediens. & nulli se ꝑmisce¬
ri consentiens. sola inuisibilia respicit. solis
inuisibilib intendit: Quomͦ nouissima¬

Expanded text:
 quasi scalam erigit per quam ad invisibilium  quasi scalam erigit per quam ad invisibilium speculationem ascendere possit. Propitiatorium autem ab omni parte, et usquequaque ligno superponitur, et idcirco convenienter satis in eo illud contemplationis genus figuratur quod omnem imaginationem excedens in ratione secundum rationem versatur. Et sicut propitiatorium utpote arcae operculum nusquam sub ligno descendit, nec ligno affigi sinit, sic haec contemplatio omnem imaginationem supergrediens et nulli se permisceri consentiens, sola invisibilia respicit, solis invisibilibus intendit. CAPUT XII
Abbreviated transcription (Latin):
mam nutrit. Sic sane imaginatio nullũ
in se prudentiȩ lum̃. nil p̾clarum ht̃: nisi
qđ rõnẽ ad discretionẽ excitare & ad scientiȩ
inuestigationẽ dirigere solet. Recte autem
scłm ulud contemplationis genus in qͦ rerũ
uisibiliũ ratio querit᷑: in lignoꝵ deaurati¬
one figurat᷑. Quid enĩ aliud ẽ itrũ iusibili¬
ũ et imaginabiliũ assignata r̃o: qũa qued̾a
ut sic dicam lignoꝵ deauratio: Recte nich¬
omimis corona archȩ terciũ contemplationis
genꝰ pot̃ mystica designatione repsentare. in
quo solemus ꝑ uisibilia ad inuisibilia ascen¬
dcre. et ad eoꝵ. cognitioñe imaginationis
manuductione adsurgere. Nam corona qͥ¬
dẽ in summitate arche lignis affigebat᷑:
lignoꝵ. tam̃ supp̾ma alta ꝓtensione suꝑgre¬
diebat᷑. Sic illud contemplationis genꝰ qđ
in rõne scdm imaginationẽ uersat᷑. ima¬
ginationi quidẽ innitit᷑. dum ex rerum
imaginabiliũ similitudine rõne trahit.¬

Expanded text:
mam nutrit. Sic sane imaginatio nullum mam nutrit. Sic sane imaginatio nullum in se prudentiae lumen, nil praeclarum habet, nisi quod rationem ad discretionem excitare, et ad scientiae irum visibilium ratio quaeritur, in lignorum deauratione figuratur. Quid enim aliud est rerum visibilium et imaginabilium assignata ratio, quam quaedam, ut sic dicam, lignorum deauratio? Recte nihilominus corona arcae tertium contemplationis genus potest mystica designatione repraesentare in quo solemus per visibilia ad invisibilia ascendere, et ad eorum cognitionem imaginationis manuductione assurgere. Nam corona quidem in summitate arcae lignis affigebatur, lignorum tamen suprema alia protensione supergrediebatur. Sic illud contemplationis genus quod in ratione secundum imaginationem versatur imaginationi quidem innititur, dum ex rerum imaginabilium similitudine rationem trahit et
Abbreviated transcription (Latin):
deauratione : tertiũ in corona archȩ: qͣr¬
tum intelligimus ꝑ ꝓpiciatoriũ: ꝑ duo uͦ¬
cherubin. quintũ & sextum. Si aut̾e ad
figuram & materiałe facturam respicimꝰ:
exꝰ llis utiq sex manufactis oꝑib solum
pͥmũ fabricat᷑ ex ligno: cetera om̃ia constãt
ex auro. Sic sane om̃ia illa. uñ pͥmũ con¬
templationis genꝰ constat. ꝑ sensũ corporeũ
naurimus: & ꝑ imaginationẽ rep̾sentamꝰ.
cũ uolumꝰ: nã alia omnia uñ cetera ordiun
e rõcinando colligimꝰ: uł simplici intelligen¬
tia comp̃hendimus. Cogita gͦ quid sit uit̾
lignũ & aurũ : & inuenies fortassis qmͣ con¬
uenient̃ ista designent᷑ in ligno. illa uͦ figu¬
rent᷑ in auro: in ligno quidẽ quȩ subiacent
imaginationi: in auro autẽ quȩ solo subia¬
cent intellectui. Aurũ in se magna claritate
refulget: lignum in se nil claritatis ht̃. nisi
qđ ignẽ accendit: & ministr̃a luminiˢ. fta¬

Expanded text:
deauratione, tertium in corona arcae, quardeauratione, tertium in corona arcae, quartum intelligimus per propitiatorium. Per duo cherubin quintum et sextum. Si autem ad figuram et materialem facturam respicimus ex illis utique sex manufactis operibus solum primum fabricatur ex ligno, caetera omnia constant ex auro. Sic sane omnia illa unde primum contemplationis genus constat, per sensum corporeum haurimus, et per imaginationem repraesentamus, cum volumus. Nam alia omnia unde caetera ordiuntur ratiocinando colligimus, vel simplici intelligentia comprehendimus. Cogita ergo quid sit inter lignum et aurum, et invenies fortassis quam convenienter ista designentur in ligno, illa vero figurentur in auro. In ligno quidem quae subjacent imaginationi; in auro autem quae soli subjacent intellectui. Aurum in se magna claritate refulget, lignum in se nil claritatis habet nisi quod ignem accendit, et ministram luminis flam
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ sp̃alis quisq studio et desiderio semꝑ in
celestib ẽẽ: ut possit cum apło dicere. Hr̃a
autẽ conuersatio in celis ẽ. Ueriumtam̃ siusq
ad tertiũ celũ cũ eodẽ apło penetrare paras.
ñquã id in duab alarũ parib posse p̾sumas.
Oportet absq dubio om̃s illas suꝑius designa¬
tas sex contemplationũ alas habere: qͥ cupit
& ambit usq ad tercii celi secreta diuinita¬
tisq archana uolare. Has utiq sex contempla¬
tionũ alas soli ꝑfecti in hac uita iux habere
possunt. Has om̃s in fimira uita electi om̃s
tam in hominib qu̾a in angłis habituri st̃.
ita ut de utraq natura ueracit possit dici. qͥa
onũ generib moyses ut mͥ uidet᷑ sub.i
mystica descͥptione agit: uͥ materialẽ illã
s mystica quide archam. ex dominica p̃¬
ceptione fieri instituit. Primũ itaq desi¬
gnat᷑ in archȩ fabricatione: scd̾m in eiuiᷤ

Expanded text:
ergo spiritalis quisque studio et desiderio semper iu ergo spiritalis quisque studio et desiderio semper iu coelestibus esse, ut possit cum Apostolo dicere: Nostra autem conversatio in coelis est . Verumtamen si usque ad tertium coelum, cum eodem Apostolo, penetrare paras , nunquam id in duobus alarum paribus posse praesumas. Oportet absque dubio omnes illas superius designatas sex contemplationum alas habere qui cupit et ambit usque ad tertii coeli secreta Divinitatisque arcana volare. Has utique sex contemplationum alas soli perfecti in hac vita vix habere possunt. Has omnes in futura vita electi omnes tam in hominibus quam in angelis habituri sunt, ita ut de utraque natura veraciter possit dici quia um generibus Moyses, ut mihi videtur, sub mystica descriptione agit ubi materialem illam sed mysticam quidem arcam, ex Dominica praeceptione fieri instituit. Primum itaque designatur in arcae fabricatione, secundum in ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt enĩ corpora celestia: & sunt corpora teł̃¬
restria. & alia gła celestium: et alia gła ter¬
restriũ. Alia claritas solis. et alia clarita s lunȩ
& stella a stella differt in claritate. Si gͦ toñ
corpꝰ tuum lucidũ fuerit. ñ habens in se ali¬
qũa partẽ tenebiarum: utile tñ erit illud
ab humanȩ arrogantiȩ ocuł abscondere. qͥa
sub humanȩ mutabilitatis incerto ꝓpͥe esti¬
mationis claritate cemꝑare. Nescit eñi homo
fine suum: s sic̃ pisces capiunt᷑ hamo. & sicut
aues comp̃nendunt᷑ laqueoͤ sic capiunt᷑ ho
circo bonum ẽ homini. bona sua dissimula¬
re. & nil penitus de sius meritis p̃sumere:
et se semꝑ in humilitate custodire. In pͥmo
ẜ alarum pari. uelet homo corpus suũ: in
scd̃o uolet ad celum. Cur enĩ media illa duo
contemplationũ genera hominẽ ad celestia
ꝙ inuisibilia ñ leuent: quȩ de solis inuisi¬
bilib ut dictum ẽ agere habent: Satagat

Expanded text:
Sunt enim corpora coelestia et sunt corpora terSunt enim corpora coelestia et sunt corpora terrestria; et alia gloria coelestium et alia gloria terrestrium. Alia claritas solis et alia claritas lunae, et stella a stella differt in claritate . Si ergo totum corpus tuum lucidum fuerit, non habens in se aliquam partem tenebrarum, utile tamen erit illud ab humanae arrogantiae oculis abscondere, et sub humanae mutabilitatis incerto, propriae aestimationis claritatem temperare. Nescit enim homo finem suum, sed sicut pisces capiuntur hamo, et aves laqueo comprehenduntur, sic capiuntur hcirco bonum est homini bona sua dissimulare, et nil penitus de suis meritis praesumere, et se semper in humilitate custodire. In primo ergo alarum pari, velet homo corpus suum; in secundo, volet ad coelum. Cur enim media illa duo contemplationum genera, hominem ad coelestia et invisibilia, non levent quae de solis invisibilibus, ut dictum est, agere habent? Satagat
Abbreviated transcription (Latin):
expectare. Extrema maris ut arbitror euolan¬
do iam app̾henderat : qui ueracit̾ dicere pote¬
rat. Cupio dissolui: & ẽẽ cum xp̃o. Puto qͥa
duas has contemplationũ pennas ñ in ua¬
nũ accepisti: si hucusq uolare potusti. Parũ
tam̃ tͥ ẽẽ debet has duas alas accepisse. s: nt
ꝓbes te celeste animal ẽe. stude & satage. saltẽ
duo paria habere: & tunc ꝓfecto habebis ĩ
quib possis ad celestia euolare. Quatuor ꝓse¬
cto alas habebant & se ex eo celestia. ñ autem
terrestria eẽ ostendebant: quatuor illa ani¬
malia quȩ ꝓpħa ierechiel uidit iusaq desc¬
bit. Quatuor inquit facies uni: & quatuor
penne uni. Duab autẽ ut ibi legis corpus
suũ uelabant: nam ceteris duab ꝓculdu¬
bio uolabant. Sic et tu cum ceꝑis iam qͣtuor
alas habere. cum te putaueris iam celeste
animal ẽẽ. & corpꝰ celeste iam gerere: nich̃o¬
minus tam̃ stude illud sub dictis alis uelare.

Expanded text:
exspectare. Extrema maris, ut arbitror, evolanexspectare. Extrema maris, ut arbitror, evolando jam apprehenderat qui veraciter dicere poterat: Cupio dissolvi, et esse cum Christo . Puto, quia duas has contemplationum pennas non in vanum accepisti, si hucusque volare potuisti. Parum tamen tibi esse debet has duas alas accepisse; sed ut probes te coeleste animal esse stude et satage saltem duo paria habere, et tunc profecto habebis in quibus possis ad coelestia evolare. Quatuor profecto alas habebant, et se ex eo coelestia, non autem terrestria esse ostendebant quatuor illa animalia, quae propheta Ezechiel vidit visaque descripsit: Quatuor, inquit, facies uni, et quatuor pennae uni . Duabus autem, ut ibi legis, corpus suum velabant: nam caeteris duabus, procul dubio volabant. Sic et tu cum incoeperis jam quatuor alas habere, cum te putaveris jam coeleste animal esse, et corpus coeleste jam gerere, nihilominus tamen stude illud sub dictis alis velare.
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ mutabilitatis consideratione temꝑare.
ĩmo in obliuionẽ adducere: ꝑpendis ut
estimo qnͣtũ ualeat eiusmodi obductio: ala¬
rumq obumbratio. Habes item in hiᷤ alis
unde cum uolueris uolare possis. Sonũ
sane ẽ bene uolare: & qnͣtum potes. te ab
amore mundi elongare. Bene utiq ĩ his
alis uolant. qui mundane mutabilitatis
lubricũ cotidie considerant. assidueq re¬
retractatione se ab euis ambitione alienãt.
Qũauis gͦ in his geminis alis usq ad ce¬
lestia euolare ñ possis: tutũ tam̃ fortassis
tranquillũq stationis portũ in earũ remi¬
gio inuenire poteris. Nitere in eis qnͣtũ
poteris: app̾hende saltem nouissima ma¬
ris. Si sumpsero inquit pennas meas dilu¬
culo: & habitauero in extremis maris. Extrema
maris mundi t̃minus: & unicuiq ꝓpͥe initȩ
defectus. Extrema utiq maris tenere ẽ: mu̾¬
di fiuẽ mundaneq uitȩ exitum cũ desiderio

Expanded text:
nae mutabilitatis consideratione temperare, nae mutabilitatis consideratione temperare, imo in oblivionem adducere? Perpendis, ut aestimo, quantum valeat ejusmodi obductio alarumque obumbratio. Habes item in his alis unde, cum volueris, volare possis. Bonum sane est bene volare, et quantum potes te ab amore mundi elongare. Bene utique in his alis volant, qui mundanae mutabilitatis lubricum quotidie considerant, assiduretractatione se ab ejus ambitione alienant. Quamvis ergo in his geminis alis usque ad coelestia evolare non possis, tutum tamen fortassis tranquillumque stationis portum in earum remigio invenire poteris. Nitere in eis quantum poteris, apprehende saltem novissima maris: Si sumpsero, inquit, pennas meas diluculo, et habitavero in extremis maris . Extrema maris, mundi terminus, et unicuique propriae vitae defectus. Extrema itaque maris tenere, est mundi finem mundanaeque vitae exitum cum desiderio
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ sublimes. qmuis ad modũ subtiles circa
ista terrena uolatus. in pͥmis illis duab con¬
templationũ alis habeamus: parũ nob̃ ẽẽ
debet si ad illa sola sufficimꝰ. in quib mũdi
huiꝰ philosophos p̃pollere iudemꝰ. Terrem̃
& nũdum celeste animal te ẽẽ conuincis:
qͣnͣdiu duab tm alis contentꝰ fueris. Habes¬
tam̃ unde corpꝰ tuũ uelare: uñ uolare possis.
Certe si adhuc terrenũ animal es. si usq ĩ i¬
hodiernum. corpꝰ terrenũ habes. et tale deni¬
q quale apłs descͥbit. & mortificare p̃cipit:
bonũ ꝓfecto erit in ꝓmptu habere. unde
possis cum uolueris tale corpꝰ uelare. & a re¬
cordationis tuȩ oculis abscondere. Mortifica¬
te inquit m̾bra ur̃a quȩ sunt suꝑ terr̾a.
fornicationẽ. immundiciam. libidinem.¬
c. in.&. a. Quid ẽ autẽ eiusmodi corpus sub
designatis illis contemplationũ alis uelare:
nͥ mundanoꝵ concupiscentiam. ex munda¬

Expanded text:
ergo sublimes, quamvis admodum subtiles circa ergo sublimes, quamvis admodum subtiles circa ista terrena volatus, in primis illis duabus contemplationum alis habeamus, parum nobis esse debet, si ad illa sola sufficimus, in quibus mundi hujus philosophos praepollere videmus. Terrenum et nondum coeleste animal te esse convincis, quandiu duabus tantum alis contentus fueris. Habes unde corpus tuum velare, unde volare possis. Certe, si adhuc terrenum animal es, si usque in hodiernum corpus terrenum habes, et tale denique quale Apostolus describit, et mortificare praecipit, bonum profecto erit in promptu habere unde possis, cum volueris, tale corpus velare et a recordationis tuae oculis abscondere: Mortificate, inquit, membra vestra, quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam . Quid est autem ejusmodi corpus, sub designatis illis contemplationem alis velare, nisi mundanorum concupiscentiam, ex munda
Abbreviated transcription (Latin):
Solent tam̃ hec quȩ distinximꝰ contempla¬
tionũ genera qñq inuic̾ẽ ꝑmisceri: & hic
qu̾e assignauimꝰ ꝓpͥctatũ modꝰ alterutra ꝑ¬
mixtione confundi. Nr̃m aut̾e fuit hoc
loco ad eiudentiam doctͥnȩ singuloꝵ ꝓpͥa
docere: nicħominꝰ quid cominune qͥd simi¬
ex ista contemplatiomĩ genera opor¬
tet illũ familiarit nosse: quicumq
cãpit scicutiȩ culm̃ attingere. His sex sane
contemplationũ alis a terrenis suspendimͣ: & ad
celestia leuam᷑. Citra ꝑfectum te ẽẽ ñ dubites:
si usq adhuc aliquib illarum cares. Mecum
certe & cũ mei similib bñ agit᷑: si unũ tantũ.
si uł unũ ex his tͥum alarum parib dat᷑. Qs
mͥ dabit pennas sic̃ columbȩ et uolabo & reqͥ¬
illa celoꝵ ardua petere uł penetrare. Nam sic̃
suꝑius iam dictum ẽ. in illis sex contempla¬
tionum generib tota pͥoꝵ duoꝵ consideratio
circa terrena et corporalia occupat᷑: nicħ in
eis de iniusibilib & sp̃alib agitur. Qmius

Expanded text:
plationum genera quandoque invicem permisceri, et hic quem assignavimus proprietatum modus alterutra permistione confundi. Nostrum autem fuit hoc loco ad evidentiam doctrinae singulorum propria docere, nihilominus quid commune, quid simiproficiunt. Sex ista contemplationum genera oportet illum familiariter nosse, quicunque cupit scientiae culmen attingere. His sex sane contemplationum alis a terrenis suspendimur et ad coelestia levamur. Circa perfectum te esse non dubites, si usque adhuc aliquibus illarum cares. Mecum certe, et cum mei similibus bene agitur, si unum tantum, si vel unum ex his trium alarum paribus datur. Quis mihi dabit pennas sicut columbae, et volabo, et requiilla coelorum ardua petere vel penetrare. Nam, sicut superius jam dictum est, in illis sex contemplationum generibus tota priorum duorum consideratio circa terrena et corporalia occupatur, nihil in eis de invisibilibus agitur. Quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
in egiptum clara die reuertit᷑. Et cogita¬
qͣnta impudentia sit pecc̃a sua p̾ oculis
habere & ñ gemere. erubescenda intueri.
& ñ erubescere. dolenda uidere. et mini¬
me dolere: De nocte quidẽ & ñ in die in¬
one compunctus ꝓmittebat. Recogitabo¬
tͥ om̃s annoᷤᷤ meoᷤ in amaritudine animȩ
iocunditate animȩ sue sibi utiq dñe.
ñ tibi. recogitat anno ᷤᷤ ante acte uitȩ suȩ
amaritudine animȩ mee. ñ autẽ in¬

Expanded text:
in Aegyptum clara die revertitur. O quanta impudentia, peccata prae oculis habere et non gemere, erubescenda tueri et non erubescere, dolenda videre et minime dolere! De nocte quidem ire at: Recogitabo annos meos in amaritudine animae cunditate animae suae, sibi, o Domine, non tibi recogitat annos anteactae vitae suae. amaritudine animae
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ autẽ loquim᷑. incipit etiam aliis eẽ ma¬
nifestum. Coram igit᷑ ꝑfectis uiris malig¬
ni sp̃c iniquitatẽ cogitant: qͥa inqnͣtũ pos¬
sunt fraudulentȩ ꝑsuasionis dolos occultãt
Sub spetiȩ et enĩ bom bonis uiris mala
ꝑsuadere uolunt: quia ad aꝑta mala eos
omnino ꝑtrahere ñ possunt. Quid igit᷑
aliud ẽ eos iniquitat̾e suam ñ loqui s co¬
gitare: quã malũ qđ incendunt fraudulen¬
t̾ abscondere: Hide quib gradib malũ
crescit. Primo cogitat᷑. pꝰea dicit᷑: tandem
conclamat᷑. sic̃ scriptũ ẽ. Cogitauerunt
et loquuti sunt nequitiam: iniquitate
in excelso loquuti sunt. Priꝰ cogicauerũt

Expanded text:
quod autem loquimur, incipit etiam aliis esse maquod autem loquimur, incipit etiam aliis esse manifestus. Coram igitur perfectis viris maligni Spiritus iniquitatem cogitant, quia inquantum possunt fraudulentae persuasionis dolos occultant. Sub specie etenim boni bonis viris mala persuadere volunt, quia ad aperta mala eos omnino trahere non possunt. Quid igitur aliud est eos iniquitatem suam non loqui, sed cogitare, quam malum quod intendunt fraudulenter abscondere? Vide quibus gradibus malum crescit, primo cogitatur, postea dicitur, tandem conclamatur, sicut scriptum est: Cogitaverunt et locuti sunt nequitiam; iniquitatem in excelso locuti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cedit metã ȩquitatis. Prius ꝑsequit᷑ noᷤᷤ qnͣ¬
tũ culpa nr̃a erigit: s cum hoc ad subuer¬
sionẽ nrãm sufficere ñ posse uidet. sepe
modũ excedit. Sciendum tam̃ ẽ quia tunc
ei duuna bonitas licentiȩ frena relaxat:
cũ hoc humanȩ utilitati militare posse
considerat. Quia gͦ ꝓpħa uidet cemptatorẽ
nr̃m in om̃i eo qđ circa no ᷤ agit. malũ in¬
tendere. dicat eũ malũ: quia uͦ constat eũ
sepe metas ȩquitatis in nr̃a insectatione
excedere. uocet eũ iniquũi. et dicat. E ripe
me dñe et cet̾a. Cito hoc fieri uoluit: qͥa
ñ lib̾a s cripe me dixit. Forte et ꝑuim id
fieri oportere credebat: qui se eregtione ñ
p̃ceptione lib̾andum postulabat. Nontñ
qd̾ dñs hoc p̃cipiendo ñ posset: s ut hu¬
mano mͦ loquens magnitudinẽ ꝑiculi
quitatẽ: & aliud ẽ loqui iniquitatẽ. Qd̃¬
ad huc cogitamꝰ tm̃. alus quidẽ occultum ẽ:

Expanded text:
cedit metam aequitatis. Prius persequitur nos quacedit metam aequitatis. Prius persequitur nos quantum culpa nostra exigit; sed, cum hoc ad subversionem nostram sufficere non posse videt, saepe modum excedit. Sciendum tamen est, quia tunc ei divina bonitas licentiae frena relaxat, cum hoc humanae utilitati militare posse considerat. Quia ergo Propheta videt tentatorem nostrum in omni eo quod circa nos agit malum intendere, dicit eum malum; quia vero constat eum saepe metas aequitatis in nostra insectatione excedere, vocat eum iniquum et dicit: Eripe me, Domine, etc. Cito hoc fieri voluit, quia non libera, sed, eripe me dixit. Forte et per vim id fieri oportere credebat, qui se ereptione, non praeceptione liberandum postulabat. Non tamen quod Dominus hoc praecipiendo non posset, sed ut humano modo loquens, magnitudinem periculi quitatem, et aliud est loqui iniquitatem. Qadhuc cogitamus tantum, aliis quidem occultum est,
Abbreviated transcription (Latin):
pulsu ceciderit. tanto fiat eus excusatio mi¬
nor. qnͣto fuerit cemptatio leuior. S cum
ꝑ minora certamina mentẽ cuiꝰlibet a suo
ꝓposito ñ deicit: ad maiora subito se accingit.
Longe tam̃ alia consideratione diuina dis¬
pensatio idem agere ꝑmittit. qui in om̃e
qđ agit humane semꝑ saluti consulit.
Prius siquide erudit homin̾e ꝑ leuior̃e pug¬
uam: ut eruditus discat tand̾e de grauiorib
ꝑiculis reportare tͥumphum. Nichil enim
aliud circa nos facere dñs uel fieri ꝑmittit.:
nͥ qd pium. uel qđ uistũ ẽẽ disceruit. Hinc
ẽ illud. Iustus dñs in omnib uiis suis: & .s.¬
i .o. oꝑib siuis. E contra aut̃e diabolũ malu
& iniquũ uocat: malũ quia semꝑ nocere
desiderat: iniquũ quia ultra equitatis men¬
suram modũ sepe ꝑcussionis dilatat. Recte
cnĩ malus dicit᷑ ꝓpt̾ intentionẽ pͣue uolun¬
tatis: etiam tunc eũ in nr̃a afflictione ũ ex¬

Expanded text:
pulsu ceciderit, tanto fiat ejus excusatio mipulsu ceciderit, tanto fiat ejus excusatio minor, quanto fuerit tentatio levior. Sed cum per minora certamina mentem cujuslibet a suo proposito non dejicit, ad majora subito se accingit. Longe tamen alia consideratione divina dispensatio idem agere permittit, quae in omne quod agit humanae semper saluti consulit. Prius siquidem erudit hominem per leviorem pugnam, ut eruditus discat tandem de gravioribus periculis reportare triumphum. Nihil enim aliud circa nos Dominus facere vel fieri permittit, nisi quod pium vel quod justum esse discernit. Hinc est illud: a autem diabolum malum et iniquum vocat, malum quia semper nocere desiderat, iniquum quia ultra aequitatis mensuram modum saepe percussionis dilatat. Recte enim malum dicitur propter intentionem malae voluntatis, etiam tunc, cum in nostra afflictione non ex
Abbreviated transcription (Latin):
edificationem nrĩm utilit̾ in notescat. Pius
itaq est c̃ẽ uirum: qu̾a homin̾e. femina ᷤᷤ
siquide siue pueros: generali uocabulo
dicimus homines. S scimus quia femi¬
nas uiri uirtute p̃cedunt. pueros uͦ pru¬
dentia qũa uirib antecedunt. Primo gͥ
qͥa hostem suum callidũ sensit: ꝓ ingenii
eus mira subtilitate eũ hominẽ dixit.
S quia pꝰmodũ dep̃hendit eũ ũsolũ pru¬
dent̃ s etiam fortit̃ agere: studuit eum
conuenienti uocabulo uirũ appellare.
Sic namq solet sepe excrescere uis certami¬
nis. pondus temptationis. ut que pͥꝰ fuit
tantũ fraudulenta. fiat pꝰmodum etiam
iuolenta. Ut quia temptator p̾ualere ñ
potuit ꝑ solam astuciam. uincat saltem
ꝑ adiunctam uehementiam. Considera¬
re libet in uno eodemq mͦ temptatio¬
nis et pietatẽ diuine dispensationis: et
fraude diabolicȩ ꝑuersitatis. Pruisenĩ
fraudulentus hostis hominẽ leuiore
temptatione appetit: ut si forte leiti un¬

Expanded text:
ficationem nostram utiliter innotescat. Plus itaque est esse virum quam hominem. Feminas siquidem sive pueros generali vocabulo dicimus homines. Sed scimus quia feminas viri virtute praecedunt, pueros vero tam prudentia quam viribus antecedunt. Primo ergo, quia hostem suum callidum sensit, pro ingenii ejus mira subtilitate eum hominem dixit. Sed quia postmodum deprehendit eum non solum prudenter, sed etiam fortiter agere, studuit eum convenienti vocabulo virum appellare. Sic namque solet saepe excrescere vis certaminis, pondus tentationis, usque prius fuit tantum fraudulenta, fiat postmodum etiam violenta, ut quia tentator praevalere non potuit per solam astutiam, vincat saltem per adjunctam vehementiam. Considerare libet in uno eodemque modo tentationis, et pietatem divinae dispensationis, et fraudem diabolicae perversitatis: prius enim fraudulentus hostis hominem leviore tentatione appetit, ut si forte levi im
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ratio ñqm intelligentiam p̾uenit s sub
sequit᷑. uł ut multũ conmitat᷑: nã qđ ex di¬
uina inspiratione pͥus agnoscit᷑. ronis pꝰmo¬
dum attestatione firmat᷑. Qnto & sexto com¬
munit̃ accidit. qđ utrũq eoꝵ. intellectibi¬
lib insistit: s qnͥͣto quid̃e humana ratio
uidet᷑ satis consentanea: sexto aut̾e om̃is hu¬
mana r̃o iudet᷑ c̃ẽ contraria. nisi fuerint fid̃i
ropͥum ẽ autẽ pͥme contem ꝓpria. uii¬
plationi simplicit̃ et sine ulla ratioci¬
natione uisibiliũ ammirationi inherere.
ꝓpͥum ẽ scdȩ. iusibiliũ rerũ rationi ratioci¬
nando insistere. ꝓpͥum ẽ tercie. ꝑ uisibilia
ad inuisibilia rõcinando ascendere. ꝓpͥũ
ẽ quarte ex inuisibilib inuisibilia ratio¬
cinando colligere: et ꝑ exꝑtoꝵ intelligentiã

Expanded text:
vero ratio nunquam intelligentvero ratio nunquam intelligentsequitur, vel ut multum comitatur. Nam quod ex divina inspiratione prius agnoscitur, rationis postmodum attestatione firmatur. Quinto et sexto communiter accidit quod utrumque eorum intellectibilibus insistit. Sed quinto quidem humana ratio videtur satis consentanea. Sexto autem omnis humana ratio videtur esse contraria nisi fuerit fidei roprium est autem primae contemplationi simpliciter et sine ulla ratiocinatione visibilium admirationi inhaerere. Proprium est secundae visibilium rerum rationi ratiocinando insistere. Proprium est tertiae per visibilia ad invisibilia ratiocinando ascendere. Proprium est quartae ex invisibilibus invisibilia ratiocinando colligere, et per expertorum intelligenti
Abbreviated transcription (Latin):
ducit᷑. Scd̾m et terciũ hoc hñt cõmune
s p̾ceteris singulare qđ in uͦq parit̃ sibi
commisceri udent᷑ imaginatio cũ iatione. ratio
ctĩ imaginatione: differunt autẽ in eo qd̃ in
scdo quid̾e ad uisibilia ratio ut dictũ ẽ querit᷑
& acomodat᷑. in tercio uͦ ad inuisibiliũ inue¬
stigationẽ ratio a uisibilib trahit᷑ͤ & in illo
sepe ex iusibilib ad iusibilia erudim᷑ et alia
ex alus conicimꝰ: in isto ex uisibiliũ inspec¬
tione: ad inuisibiliũ cognition̾ẽ ꝓmouem᷑.
Cercio et quarto constat eẽ cõmune inuisibili¬
b & intelligibilib intendere. s. in eo ittiq
differre qđ in tercio quidẽ miscet᷑ ratio
cĩi imaginatione: in quarto autẽ intel¬
ligen tiã pura cũ rõne. In quarto & qͥnto
ratio & intelligentia in unũ concurĩt:
et in hoc  maxime conueniuntͥ. s in qͣr¬
to in rõne intelligentia ꝓmouet᷑. in qͥnto

Expanded text:
ducitur: secundum et tertium hoc habent commune, ducitur: secundum et tertium hoc habent commune, sed prae caeteris singulare, quod in utroque pariter sibi commisceri videntur imaginatio cum ratione, ratio cum imaginatione. Differunt autem in eo quod in secundo quidem ad visibilia ratio, ut dictum est, quaeritur et accommodatur; in tertio vero ad invisibilium investigationem ratio a visibilibus trahitur, et in illo saepe ex invisibilibus ad invisibilia erudimur, et alia ex aliis convincimus. In isto ex visibilium inspectione ad invisibilium cognitionem promovemur. Tertio et quarto constat esse commune invisibilibus et intelligibilibus intendere, sed in eo utique differre quod in tertio quidem miscetur ratio cum imaginatione; in quarto autem intelligentia pura cum ratione; in quarto et quinto ratio et intelligentia in unum concurrunt, et in hoc maxime conveniunt. Sed in quarto ex ratione intelligentia promovetur. In quinto
Abbreviated transcription (Latin):
creatis: duo autẽ supp̃ma maxime uersan¬
t᷑ in reb inuisibilib & increatis: duo uͦ me¬
dia. maxime in reb inuisibilib atq creatis
Maxime iccͥco dixerim: qr circa iniuisibilia
atq creata quedã sunt quȩ ab humana ra¬
tione nullatenꝰ comp̃hendi possunt: & scd̃m
hoc in intellectibiliũ numerũ currunt:
et se scđm hoc ip̃m ad duo supp̃ma contem¬
plationũ gen̾a potiꝰ ꝑtinere ostendunt. Si¬
ip̃m mediis illis duob contemplationũ ge¬
nerib maxime accominodanda. Duobus
itaq pͥmis cõmune hoc ẽẽ uidet᷑. qđ utrũq
eoꝵ circa usibilia uersat᷑. Uerumtam̾ in
hoc maxime uident᷑ differre: qđ pͥmum
quidẽ solet sine ullo rationis officio impel¬
lente ammniratione huc illucq discurre¬
re: in scdo autẽ ad ea quȩ ꝑ iagination̾e
in m̃te uersant᷑. rõ querit᷑ et assignat᷑ uł
pͥus familiarit̾ nota in ammirationẽ ad¬

Expanded text:
creatis. Duo autem suprema maxime versancreatis. Duo autem suprema maxime versantur in rebus invisibilibus et increatis. Duo vero media maxime in rebus invisibilibus atque creatis. Maxime idcirco dixerim quia circa invisibilia atque creata quaedam sunt quae ab humana ratione nullatenus comprehendi possunt, et secundum hoc intellectibilium numerum currunt, et se secundum hoc ipsum ad duo suprema contemplationum genera potius pertinere ostendunt. Siipsum mediis illis duobus contemplationum generibus maxime accommodanda. Duobus itaque primis commune hoc esse videtur quod utrumque eorum circa visibilia versatur. Verumtamen in hoc maxime videntur differre, quod primum quidem solet sine ullo rationis officio impellente admiratione huc illucque discurrere. In secundo autem ad ea quae per imaginationem in mente versantur, ratio quaeritur et assignatadmirationem ad
Abbreviated transcription (Latin):
ma omniũq dignissima contemplationũ
specula. tunc animꝰ ueracit̾ exultat atq tri¬
pudiat: qñ illa ex diuimi luminis irradi¬
atione cognoscit atq considerat. quib om̃ĩs
humana ratio reclamat. Talia sunt pene
omia quȩ de ꝑsonarum tͥnitate credere ui¬
Uo itaq ex his in imaginatione consistũt.
quia solis sensibilib intendunt. Duo ĩ
rõne consistunt: qͥa soli ᷤ incelligibilib insistunt:
Duo uͦ intelligentia subsistunt: qr soł intellecti¬
comp̃hensibilia. Intellectibilia hoc loco di¬
co inuisibilia: & humane rationi incomp̃¬
hensibilia. Ex his gͦ sex contemplationum
gencrib quatuor inferiora uersant᷑ maxime
in reb creatis: duo uͦ supp̾ma in reb increa¬
tis. atq diuinis. Item ex his quatuor suꝑiora
uersant᷑ cͥca inusibilia: duo uͦ infima. circa
iusibilia atq corporea. Infima namq duo
ꝓculdubio uersant᷑ in reb iusibilib atq

Expanded text:
ma omniumque dignissima contemplationum ma omniumque dignissima contemplationum specula tunc animus veraciter exsultat atque tripudiat, quando illa ex divini luminis irradiatione cognoscit atque considerat quibus omnis humana ratio reclamat. Talia sunt pene omnia quae de personarum Trinitate credere junia. Duo itaque ex his in imaginatione consistunt; quia solis sensibilibus intendant. Duo in ratione consistunt, quia solis intelligibilibus insistunt. Duo vero in intelligentia subsistunt, quia solis intellecticomprehensibilia. Intellectibilia hoc loco dico invisibilia, et humanae rationi incomprehensibilia. Ex his ergo sex contemplationum generibus quatuor inferiora versantur maxime in rebus creatis. Duo vero suprema in rebus increatis atque divinis. Item ex his quatuor duo superiora versantur circa invisibilia. Duo vero infima circa visibilia atque corporea. Infima namque duo procul dubio versantur in rebus visibilibus atque
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam inferius descendat. Quitũ contem¬
plationis genus eẽ diximus: qđ ẽ supͣ rationẽ
ñ tam̃ piet̾ rationẽ. In hanc autẽ contẽpla¬
tionis speculam. mñtis subleuatione ascendi¬
mꝰ: qñ ea ex diuina ieuelatione cognoscimꝰ.
quȩ nulla humana rõne plene comp̃hen¬
dere: quȩ nulla nr̃a rõtinatione integre in¬
uestigare sufficimꝰ. Talia sunt illa quȩ de
diunitatis natura. & illa simplici essentia
credimus: & scͥpturarum diuinarũ auctori¬
tate ꝓbamus. Contemplatio ergo nr̃a tunc
ueracit̾ supra rõnẽ ascendit. qñ id aminus
ꝑ m̃tis subleuationẽ cernit. qđ humane
capacitatis metas transcendit. S supͣ ratio
qd ꝑ incelligentis aciem cernit᷑. humana
ratio contraire ñ pot̾ qͥnpotius facile acqui¬
escit. & sua accestatione alludit. Sextũ con¬
templationis genus dictum ẽ: qđ in hisuer¬
sat᷑ quȩ sunt suꝑ rationẽ. & uident᷑ ẽẽ pret̃.
scu etiam contͣ rationẽ. In hac utiq suppre¬

Expanded text:
s descendat. Quintum contemplationis genus esse diximus quod est supra rationem non tamen praeter rationem. In hanc autem contemplationis speculam mentis sublevatione ascendimus, quando ea ex divina revelatione cognoscimus, quae nulla humana ratione plene comprehendere, quae nulla nostra ratiocinatione integre investigare sufficimus. Talia sunt illa quae de Divinitatis natura et illa simplici essentia credimus et Scripturarum divinarum auctoritate probamus. Contemplatio ergo nostra tunc veraciter supra rationem ascendit, quando id animus per mentis sublevationem cernit quod humanae capper intelligentiae aciem cernitur humana ratio contraire non potest, quin potius facile acquiescit et sua attestatione alludit. Sextum contemplationis genus dictum est, quod in his versatur quae sunt supra rationem, et videntur esse praeter, seu etiam contra rationem. In hac utique supre
Abbreviated transcription (Latin):
nando colligit: ꝙ istud solis illis que ꝑ sensũ
imaginationi unp̃ssit. Non aut̾e hoc pͥmũ
et infunũ contemplationis genꝰ iccͥco infra
rõnẽ uł potus ratiocination̾e subsistere d̾r.

Expanded text:
nando colligit, et istud solis illis quae per sensum nando colligit, et istud solis illis quae per sensum imaginationi impressit. Non autem hoc primum et infimum contemplationis genus idcirco infra rationem vel potius ratiocinationem subsist
Abbreviated transcription (Latin):
consistit supͣ rationẽ. ñ tam̃ p̃t̾ rationẽ: sic il¬
lid inferius medioꝵ duoꝵ ascendit supͣ ima¬
ginationẽ. cũ tam̃ ñ sit pret̾ imaginatioñe. Itẽ
siẽ duo media intra purã & simplicẽ intelligen¬
tiam descendunt. sic duo pͥma et infima infra
tatiocinationẽ descendunt. Simplicẽ intelligen¬
tiam dico quȩ ẽ sine officio rationis: puram uͦ
quȩ ẽ sine occursione imaginationis. S sicut
colligit: sic illud sublimitis duoꝵ infimor
uidet᷑ infia ratiocinationẽ descendere. nec tñ
infra illam subsistere: qr alia solet ꝑ imagina¬
tionẽ rep̃sentare: & alia rõcinando colligere.
Itemq sic̃ illud inferius duoꝵ medioꝵ solet
infra simplicem intelligentiã descendere atq
subsistere: sic illud inferiꝰ infimoꝵ duoꝵ solet
se ad rationẽ habere. Nam et illud solis illis
incendit. quȩ mens ex imaginatione ratioci¬

Expanded text:
consistit supra rationem, non tamen praeter rationem, sic ilconsistit supra rationem, non tamen praeter rationem, sic illud inferius mediorum duorum ascendit supra imaginationem, cum tamen non sit praeter imaginationem. Item, sicut duo media inter puram et simplicem intelligentiam descendunt, sic duo prima et infima infra ratiocinationem descendunt. Simplicem intelligentiam dico quae est sine officio rationis, puram vero quae est sine occursione imaginationis. Sed, sicucolligit; sic illud sublimius duorum infimorum videtur infra ratiocinationem descendere, nec tamen infra illam subsistere, quia alia solet per imaginationem repraesentare, et alia ratiocinando colligere. Itemque, sicut illud inferius duorum mediorum solet infra simplicem intelligentiam descendere atque subsistere, sic illud inferius infimorum duorum solet se ad rationem habere. Nintendit quae mens ex imaginatione ratioci
Abbreviated transcription (Latin):
tio in seipsa requiescit: quẽ adinodũ & intelli¬
gentia in sexto se ad ipãm colligit. et in se ipsa
subsistit. In sccłõ ratio sub se ipsam descendit:
in quinco eadẽ ipsa supra semet ipsã ascendit.
In tercio imaginatio supͣ semet ipsam ascendit:
in quarco intelligentia infra semet ipsã descẽ¬
dit. In pͥmo imaginatio tenet locum infimũ
& solitariũ: in scdo ratio descendit ad imum.
in tercio imaginatio ascendit ad summũ: in
quarto intelligentia descendit ad imũ: ĩ qͥn¬
to ratio ascendit ad summũ: in sexto intelligen¬
tia tenet locum solitariũ et summũ: Qua sͥ
otandũ sane qd sic̃ nouissima duo ascen¬
dunt suꝑͣ rationẽ: sic media duo ascen¬
nouissimoꝵ nulłã pene solet humanã ratio¬
nẽ admiitere: sic illud sublimiꝰ medioꝵ de¬
bet omñe a se imaginationẽ excludere. Et sic̃
illud inferius duoꝵ nouissimoꝵ & supp̾moꝵ

Expanded text:
tio in seipsa requiescit, quemadmodum et intellitio in seipsa requiescit, quemadmodum et intelligentia. In sexto se ad seipsam colligit et in seipsa subsistit. In secundo ratio sub seipsam descendit. In quinto eadem ipsa supra semetipsam ascendit. In tertio imaginatio supra semetipsam ascendit. In quarto intelligentia infra semetipsam descendit. In primo imaginatio tenet locum infimum et solitarium. In secundo ratio descendit ad imum. In tertio imaginatio ascendit ad summum. In quarto intelligentia descendit ad imum. In quinto ratio ascendit ad summum. In sexto intelligentia tenet locum solitarium et summum. CAPUT Iotandum sane quod sicut novissimo duo ascendunt sunovissimorum nullam pene solet humanam rationem admittere, sic illud sublimius mediorum debet omnem a se imaginationem excludere. Et sicut illud inferius duorum novissimorum et supremorum
Abbreviated transcription (Latin):
in intellectibilium intelligentia rationẽ ad¬
mittere. ꝓpͥum ẽ sextȩ. in ĩcellectibiliũ intelli¬
gentia. omñẽ humanã ratiocinatioñẽ transcend̾e:
& quasi ab imo calcare. Cum sit autem
tͥb pͥmis contemplationũ generib cõmu¬
excipit: intercio imaginatio ad rationẽ ascen¬
dit. Item cum sit tͥb ultimis cõmune sine pu¬
ta intelligentia ñ ẽẽ: in eoꝵ. pͥmo hoc ẽ in qrto
ipsa intelligentia rationi se inclinat: in qͥnco ra¬
tionẽ ad seipãm leuat in sexto intelligentia
rationẽ transcendit. & quasi sub se ipsa dese¬
rit. Item cũ sit quatuor medus commune. sñ
ratiocinatione ñ eẽ ÷ in scdõ contemplatioĩs gen̾e
ratio imaginationi quasi ad ima condescendit.
in tertio imaginationẽ secum qͣsi ad altiora
trahit: in quarto intelligentiam quasi sub se
descendent̃e excipit atq conducit: in qñto rõ i
qͣsi sup̃ se ad intelligentiam ascendit: & ei in
sius sublimib alludit. In pͥmo itaq imagina¬

Expanded text:
in intellectibilium intelligentia rationem admittere. Proprium est sextae in intellectibilium intelligentia omnem humanam ratiocinationem transcendere, et quasi ab imo calcare. Cum sit autem tribus primis contemplationem generibus commuexcipit. In tertio imaginatio ad rationem ascendit. Item, cum sit tribus ultimis commune sine pura intelligentia non esse, in eorum primo hoc est in quarto ipsa intelligentia rationi se inclinat. In quinto rationem ad seipsam levat. In sexto intelligentia rationem transcendit, et quasi sub seipsa deserit. Item, cum sit quatuor, mediis commune sine ratiocinatione non esse, in secundo contemplationis genere ratio imaginationi quasi ad ima condescendit. In tertio imaginationem secum quasi ad altiora trahit. In quarto intelligentiam quasi sub se descendentem excipit atque conducit. In quinto ratio quasi supra se ad intelligentiam ascendit, et ei in suis sublimibus alludit. In primo itaque imagina
Abbreviated transcription (Latin):
parte hec contemplatio etiã in ratione re¬
ete consistere o̾r. qͥa hec ipsa inuisibilia nr̃a
a tõne comp̃hendunt᷑: & in eo ipso. ratioci¬
nationis modũ minime suꝑgrediunt᷑. Quȩ
iccͥco scdm solam rõnem ꝓcedit: quia ex in¬
uisibilib ꝑ exꝑientiam notis. alia & alia
tatiocinando colligit. qͣ ꝑ exꝑientiam ñ
nouit. In hac pͥmũ contemplatione hu¬
manꝰ animus pura intelligentia utitur:

Expanded text:
ntemplatio etiam in ratione recte consistere dicitur, quia haec ipsa invisibilia nostra a ratione comprehenduntur, et in eo ipso ratiocinationis modum minime supergrediuntur. Quae idcirco secundum solam rationem procedit, quia ex invisibilibus per experientiam notis alia et alia ratiocinando colligit quae per experientiam non novit. In hac primum contemplatione human
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ eẽ pret̃ iõnem. Duo itaq sunt in imagina¬
tione. duo in ratione: duo in intelligentia.
In imaginatione contemplatio nr̃a tunc ꝓ¬
culdubio uersat᷑. qñ rerũ istarũ usibiliũ
forma & imago in considerationẽ adducit᷑:
cũ obstupescentes attendimꝰ. & accendentes
obstupescimus. corporalia ista quȩ sensu cor¬
poreo haurimꝰ. qmͣ sint multa. qu̾a mag¬
na. qua diuersa. qmͣ pulc̃. uł iocunda: et
m nis omnib creatricis illiꝰ suꝑ cẽntiȩ po¬
tentiam. sapientiam. muiuficentiã. mirando
uencram᷑: et uenerando miram᷑. Tunc autẽ
contemplatio nr̃a in imaginatione uersat᷑. et
scđm solam imaginationẽ format᷑ ͥ qñ nicħ
argumentando querimꝰ. uł ratiocinando in¬
uestigamꝰ: s lib̾e mens nr̃a huc illucq discur¬
rit. quo eam in hoc spectaculoꝵ genere adm¬
ratio rapit. Scd̾m autẽ contemplatio nis genꝰ
ẽ qđ in imaginatione quidẽ consistit. sccm ra¬
tionem tam̃ foriat᷑ atq ꝓcedit: qđ fit qñ ad¬

Expanded text:
ter rationem. Duo itaque sunt in imaginatione, duo in ratione, duo in intelligentia. In imaginatione contemplatio nostra tunc procul dubio versatur, quando rerum istarum visibilium forma, et imago in considerationem adducitur, cum obstupescentes attendimus, et attendentes obstupescimus, corporalia ista quae sensu corporeo haurimus quam sint multa, quam magna, quam diversa, quam pulchra vel jucunda, et in his omnibus creatricis illius superessentiae potentiam, sapientiam, munificentiam mirando veneramur, et venerando miramur. Tunc autem contemplatio nostra in imaginatione versatur, et secundum solam imaginationem formatur, quando nihil argumentando quaerimus vel ratiocinando investigamus, sed libera mens nostra huc illucque discurrit, quo eam in hoc spectaculorum genere admiratio rapit. Secundum autem contemplationis genus est quod in imaginatione quidem consistit, secundum rationem tamen for
Abbreviated transcription (Latin):
quadam uiuacitate intelligentie. Sicut enĩ
ex incelligentia ẽ qd oculus m̃tis in incorpo¬
reis figit᷑: sic ex euisdẽ ui ẽẽ constat qdđ sub u¬
no intuitu in reb corporeis ad tam infinita
comp̃hendenda dilatat᷑. Deniq quotien con¬
templantis animus dilatat᷑ ad ima. qͦtiens
elcuat᷑ ad summa. quotiens acuit᷑ ad inscru¬
tabilia. quotienꝰ agilitate miranda pene abs
mora rapit᷑ ꝑ innumera: ex quad̾a ĩtelligen¬
tiȩ ui hoc eẽ ñ dubita. Hec ꝓpt̃ illos dicta
sunt qui ista inferiora sub incelligentie as¬
pectũ cadere. uł ad contemplationẽ usq qͣꝙ
ꝑtinere indignũ ducunt. Spetialit̃ tam̃ et
ꝓpͥe contemplatio dicit᷑. que de sublimib: na¬
bet᷑: uͥ animꝰ pura incelligentia utit᷑. Semꝑ
autẽ contemplatio ẽ in reb uł ꝑ sui naturã¬

Expanded text:
quadam vivacitate intelligentiae. Sicut enim quadam vivacitate intelligentiae. Sicut enim ex intelligentia est quod oculus mentis in corporeis figitur, sic ex ejusdem vi esse constat quod sub uno intuitu in rebus corporeis ad tam infinita comprehendenda dilatatur. Denique quoties contemplantis animus dilatatur ad ima; quoties elevatur ad summa, quoties acuitur ad inscrutabilia, quoties agilitate miranda pene absque mora rapitur per innumera, ex quadam intelligentiae vi hoc esse non dubita. Haec propter illos dicta sunt, qui ista inferiora sub intelligentiae aspectum cadere, vel ad contemplationem usquequaque pertinere, indignum ducunt. Specialiter tamen et proprie contemplatio dicitur, quae de sublimibus habetur, ubi animus pura intelligentia utitur. Semper autem contemplatio est in reb
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ subiacent sensui suꝑiori necẽe ẽ etiã sub¬
iacere sensui inferiori. Uñ constat qͥa enucta
quȩ comp̃hendunt᷑ ab imaginatione. ea etiã
aliaq multa quȩ supͣ ipsam sunt. comp̃hen¬
di a ratione. Similit̾ ea quȩ imaginatio uł
ratio comp̃hendunt. sub intelligentia cadũt:
dat: qui om̃ia lustrat. E licet sepe circa
eandẽ rem alius ꝑ cogitationem. alius ꝑ
meditation̾e. alius ꝑ contemplationẽ occu¬
pet᷑: qmͣuis ñ dispari uia. dispari tam̃ mo¬
tu ferunt᷑. Cogitatio semꝑ uago motu de
uno ad aliud transit: meditatio circa unu̾
aliquid ꝑseuerant̃ intendit: contemplatio
sub uno uisionis radio ad innumera se dif¬
fundit. Dintelligentiam siquid̾e sinꝰ m̃tis
in uim̾sum expandit᷑: & contemplantis
auimi acies acuit᷑. ut capax sit ad multa
comp̃hendenda: & ꝑspicax ad subcilia penetran¬
da. Numquã enim contemplatio pot̃ ẽẽ sine

Expanded text:
iori, necesse est ea etiam subiori, necesse est ea etiam subjacere sensui superiori. Unde constat quia cuncta quae comprehenduntur ab imaginatione, ea etiam aliaque multa quae supra jam sunt comprehendi a ratione. Similiter ea quae imaginatio vel ratio comprehendunt, sub intelligentia cadunt, dat, qui omnia lustrat. Et licet saepe circa eamdem rem, alius per cogitationem, alius per meditationem, alius per contemplationem occupetur, quamvis non dispari via, dispari tamen motu feruntur. Cogitatio semper vago motu de uno ad aliud transit, meditatio circa unum aliquid perseveranter intendit, contemplatio sub uno visionis radio ad innumera se diffundit. Per intelligentiam siquidem sinus mentis in immensum expanditur, et contemplantis animi acies acuitur, ut capax sit ad multa comprehendenda, et perspicax ad subtilia penetranda. Nunquam enim contemplatio potest esse sine
Abbreviated transcription (Latin):
tio ꝑdeuia queq lento pede sine respectu ꝑuenti¬
onis passim huc illucq uagat᷑. Aleditatio ꝑ
ardua sepe et asꝑa. ad directionis finẽ cũ ma¬
gna animi industria uitit᷑. Contemplatio li¬
b̃o uolatu quocumq eam fert impetus. mira
agilitate circumfertur. Cogitatio serpit. me¬
ditatio incedit: & ut multu currit. Contem¬
platio aut̾ẽ om̃ia circũuolat: & cũ uoluerit
se in summis librat. Cogitatio ẽ sine laboie
& fructu. In meditatione ẽ labor cũ fructu
Contemplatio ꝑmanet sine labore cũ fru¬
cui. In cogitatione euagatio: in meditatiõe
inuestigatio: in contemplatione ammira¬
tio. Ex imaginatione cogitatio: ex ratiõe
meditatio: ex intelligentia contemplano.
Ecce tria ista imaginatio ratio. intelligen¬
tia. Intelligentia obunet supp̃mũ locum.
imaginatio infimũ: ratio medium. Sĩa
quȩ subiacent sensui inferiori. necẽe ẽ ea
etiam subiacere sensui suꝑiori: s non equȩ ea¬

Expanded text:
tio per devia quaeque lento pede, sine respectu perventitio per devia quaeque lento pede, sine respectu perventionis, passim huc illucque vagatur. Meditatio per ardua saepe et aspera ad directionis finem cum magna animi industria nititur. Contemplatio libero volatu quocunque eam fert impetus mira agilitate circumfertur. Cogitatio serpit, meditatio incedit et ut multum currit. Contemplatio autem omnia circumvolat, et cum voluerit se in summis librat. Cogitatio est sine labore et fructu. In meditatione est labor cum fructu. Contemplatio permanet sine labore cum fructu. In cogitatione evagatio, in meditatione investigatio, in contemplatione admiratio. Ex imaginatione cogitatio, ex ratione meditatio, ex intelligentia contemplatio. Ecce tria ista, imaginatio, ratio, intelligentia. Intelligentia obtinet supremum locum, imaginatio infimum, ratio medium. Omnia quae subjacent sensui inferiori, necesse est ea etiam subjacere sensui superiori. Unde