comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd hic statis: hic ẽ iħs: quasi illi non
sciebant quia ipse esset iħs. Ante se pau¬
lo ante eum ñuiderant: secum loquen¬
tem ñ audierant: Nempe ñ solum spẽm
uderunt p̃sentis: s et menbra contrec¬
tauerunt: Ipsi gͦ nesciebant. qͦd ille eẽt
iħs: S admiratione ipsa p̃gaudio ui¬
bilationis tanquã mente alienatis. locunt᷑
ille est qͦ crucifixo nutauerunt uob̃ pedes:
qͦ occiso & sepulto spem nob̾ ꝑdidisse pu¬
tabatis: ecce ipse ẽ iħs. Ascendit ante uos:
sic ueniet quem ad modum uidistis eum¬
euntẽ incelum: Tollitur quidẽ corpus
sit uobis dicens. E ore ego uobiscum sũ.
usq in consummationem scłi. Merito &
apłs sic nos alloquebatur. Dñs inpximo
xp̃c: et longe sunt celi: et ipse qͥ ibi sedet
rȩ.iam si intellexistis uos. & inspicitis hie
uos: gaudetis quia uidetis hic uos: ꝑ sai¬
do nr̃o: Non enim homo tantũ. s et ds̃. Ho
exsemine dauid: ds dñs dauid: ex iudeis

Expanded text:
quid statis? Hic est quid statis? Hic est scirent, quia ipse est Jesus. Ante se paulo ante eum non videbant? secum loquentem non audiebant ? Nempe non solum speciem viderunt praesentis, sed membra contrectaverunt. Ipsi ergo nesciebant quod ille esset Jesus? Sed admiratione prae gaudio jubilationis; tamquaille est quo crucifixo nutaverunt vobis pedes, quo occiso et sepulto spem vobis perdidisse putabitis; ecce ipse est Jesus. Ascendit ante vos; sic veniet quemadmodum eum videtis euntem in coelum : tollitur quidem corpus sit vobis dicens: Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi . Merito et Apostolus sic nos alloquebatur: Dominus in proximo elos Christus, et longe sunt coeli, et ipse qui ibi sedet re, jam si intellexistis vos, et inspicitis hic vos, et gaudetis quia videtis, hic vos 7. PsalDeo nostro. Non enim homo tantum, sed et Deus. Homo ex semine David , Deus Dominus David, ex Judaeis
Abbreviated transcription (Latin):
do cibum egyptium: ꝑdidit pͥmatum: Sic
et populus iudeoꝵ dequo dictum ẽ. conu̾¬
si sunt corde inegyptum lenticulam quo¬
dãmꝰ desiderauerunt: et primatum ꝑdi¬
qunt: Plegit nob̾ hereditatem suã: spẽm
secuti nec ocłis. Incruce enim eraltatum
irriserunt: incęlum ascendentem non
uideriint. Ascendit ds̃ iniuibilatione. Qͥd
ẽ iubilatio nͥ admiratio gaudii: quȩ uer¬
bis non potest explicari: Quomͦ admirati
sunt gaudentes discipłi: uidentes ire in
celũ quẽ planxerunt mortuum: Reuera
gaudio huic uerba ñ sufficiebant: resta¬
bat iubilare qͦd nemo poterat explicare.
Ibi erat et uox tube: uox illa angłoꝵ. Dic¬
tum ẽ enĩ. Sicut tuba exalta uocẽ tuam:
Predicauerunt angłi ascensionẽ dm̃: ui¬
derunt discipłos ascendente dño. heren¬
tes: admirantes: stupentes: nichil di¬
centes. s corde iubilantes: et uox iã tube
inclara uoce angłoꝵ: uiri galilei inqͥt

Expanded text:
do cibum aegyptium, perdidit primatum. Sic do cibum aegyptium, perdidit primatum. Sic et populus Judaeorum, de quo dictum est, Conversi sunt corde in Aegyptum , lenticulam quodammodo desideraverunt, et primatum perdiderunt. Elegit nobis haereditatem suam, speciem secuti, nec oculis. In cruce enim exaltatum irriserunt, in coelum ascendentem non viderunt. Ascendit Deus in jubilatione. Quid est jubilatio, nisi admiratio gaudii, quae verbis non potest explicari? Quomodo admirati sunt gaudentes discipuli, videntes ire in coelum quem planxerunt mortuum: revera gaudio huic verba non sufficiebant, restabat jubilare quod nemo poterat explicare. Ibi erat et vox tubae, vox illa Angelorum. Dictum est enim, Sicut tuba exalta vocem tuam . Praedicaverunt Angeli ascensionem Domini: viderunt discipulos ascendente Domino haerentes, admirantes, stupentes, nihil dicentes, sed corde jubilantes: et vox jam tubae in clara voce Angelorum, Viri Galilaei,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbis: indignis: peccatorib: contumaci¬
bus: sua peccata defendentib magis
quam confitentib: qualis etiã ipse ppłs
iudeoꝵ fuit: ignorans dĩ iusticiã et suã
uolens constituere Sed quia dictum ẽ.
maior seruiet minori: manifestũ ẽ. qͥa
piis subdentur impii: & humilib sub¬
dentur suꝑbi. Prior natus ẽ esau. & poste¬
rius natus ẽ. iacob: s qui posterius natus
ẽ prelatus ẽ primo nato: qui ꝑgulam ꝑ¬
didit primogenita sua Sic habes scͥptũ.
Desiderauit lenticulam: & ait illi fr̃ eiꝰ.
Siius ut dem tͥ: damͥ primogenita tua.
Ille plus amauit qͦd corꝑalit̃ concupierat:
quã qͦd spuitaliter prus nascendo meruerat:
et deposuit pͥmogentta sua ut manducaret
lenticulam: Lenticulã autẽ inuenimus
cibum ẽẽ egẏptiorum: Nam ibi habundat
inegypto: Unde magnificat᷑ lenticula alex¬
andrina: et uenit usq ad terras nr̃as: qͣsi
hic ñ nascatur lenticula Ergo desideran¬

Expanded text:
perbis, indignis, peccatoribus, contumaciperbis, indignis, peccatoribus, contumacibus, sua peccata defendentibus magis quam confitentibus; qualis etiam ipse populus Judaeorum fuit, ignorans Dei justitiam, et suam volens constituere . Sed quia dictum est, Major serviet minori, manifestum est quia piis subdentur impii, et humilibus subdentur superbi. Prior natus est Esaü, et posterior natus est Jacob: sed qui posterius natus est, praelatus est primo nato, qui per gulam perdidit primogenita sua. Sic habes scriptum: Desideravit lenticulam, et ait illi frater ejus, Si vis ut dem tibi, da mihi primogenita tua. Ille plus amavit quod carnaliter concupierat, quam quod spiritualiter prius nascendo meruerat: et deposuit primogenita sua, ut manducaret lenticulam . Lenticulam autem invenimus cibum esse Aegyptiorum; nam ibi abundat in Aegypto. Unde magnificatur lenticula alexandrina, et venit usque ad terras nostras, quasi hic non nascatur lenticula. Ergo desideran
Abbreviated transcription (Latin):
nestis: Quid gͦ hic: Quid accepturi sumꝰ.
Subiecit ppłos nob̃. & gentes subpedib nr̃is.
Sm̃s ꝑtinentes adhereditatem xp̃i inom̃ĩb
gentib sunt: & om̃s ñ ꝑtinentes adheredi¬
tatem xp̃i in omnib gentib sunt: Et ui¬
bus iaceant. xpĩanorũ: Quanti enim mͦ
currunt adęccłiam nondum xp̃iani: ro¬
gant auxilium ȩccłiȩ: subueniri sibi etiã¬
cemporalit̃ uolunt: etiã si inȩternũ nobi¬
scum regnare adhuc nolunt. Cum om̃s
reditatem suã spẽm iacob quẽ dilexit:
Pulchritudinem quandã iacob elegit nob̾.
hereditatem suam iacob. Duo fr̃s erant
esau & i acob: inutero matris ambo con¬
fligebant: & de conflictu uiscera mat̾na
quatiebantur: & ibi cum duo essent. elec¬
tus ẽ minor. et p̃positꝰ ẽ maiori: & dic¬
tum ẽ: Duo ppłi sunt in utero tuo: &
maior seruiet minori. Pom̃s gĩs maior. ꝑ
om̃s gentes minor. Sedminor inbonis
xp̃ianis: electis piis fidelib: maior insu¬

Expanded text:
est ? Quid ergo hic? quid accepturi sumus? est ? Quid ergo hic? quid accepturi sumus? Subjecit plebes nobis, et gentes sub pedibus nostris. Omnes pertinentes ad haereditatem Christi in omnibus gentibus sunt, et omnes non pertinentes ad haereditatem Christi in omnibus gentibus sunt: et vibus jaceant Christianorum. Quanti enim modo currunt ad Ecclesiam nondum gantes auxilium aecclesiae; subveniri sibi temporaliter volunt, etiamsi in aeternum nobiscum regnare adhuc nolunt. Cum omnes haereditatem suam, speciem Jacob quam dilexit. Pulchritudinem quamdam Jacob elegit nobis haereditatem suam Jacob. Duo fratres erant Esaü et Jacob; in utero matris ambo confligebant, et de conflictu viscera materna quatiebantur: et ibi cum duo essent, electus est minor, et praepositus est majori, et dictum est, Duo populi sunt in utero tuo, et major serviet minori . Per omnes gentes major, per omnes gentes minor: sed minor in bonis christianis, electis, piis, fidelibus; major in su
Abbreviated transcription (Latin):
ad pedes apłoꝵ posuerunt: et impletũ est
inillis qđ erat intitulo crucis conscͥptũ.
rex iudeoꝵ.Rex est enim et iudeorum:
s parũ ẽ iudeorũ. Om̃s gs̃ plaudice manib¬
sufficit unam gentem habere subse: Ideo
tantum precium exlatere dedit: ut eme¬
ret orbem terrarum: rex magnus suꝑ om¬
subiecit: Qui sunt qui loquuntur⁊ forte¬
ds̃ subiecit. Plebes & gentes: ut hodie hono¬
rentur ingentib qͥ asiuis ciuib occidi me¬
ruerunt. quomodo dñs eoꝵ occisus ẽ aci¬
iub & honoratur agentib: crucifixus a
suis. honorat᷑ abalienis. s p̃cio factis suis.
Ideo enim emit nos: ut alieni abeo non es¬
iecit plebes nobis. et gentes subpedib nr̃s
Nescio Mirum si apłi tam suꝑbe loqueren¬
tur: ut gauderent gentes esse positas sub
dib illius: qui mortuus ẽ ꝓ nob̾. Nã sub
pedib pauli currebant qui uolebant eẽ
pauii: et dicebat eis. Nunqͥd paulus ꝓuob̾

Expanded text:
ad pedes Apostolorum posuerunt : et impletum est ad pedes Apostolorum posuerunt : et impletum est in illis, quod erat in titulo crucis conscriptum, Rex Judaeorum . Rex est enim et Judaeorum. Sed parum est Judaeorum. Omnes gentes plaudite manibsufficit unam gentem habere sub se: ideo tantum pretium ex latere dedit, ut emeret orbem terrarum. Rex magnus super omsubDeus subjecit plebes et gentes, ut hodie honorentur in gentibus, qui a suis civibus occidi meruerunt: quomodo Dominus eorum occisus est a civibus, et honoratur a gentibus, crucifixus a suis, adoratur ab alienis, sed pretio factis suis. Ideo enim emit nos, ut alieni ab eo non esjecit plebes nobis, et gentes sub pedibus nostris? Nescio. Mirum si Apostoli tam superbe loquerentur, ut gauderent gentes esse positas sub dibus illius qui mortuus est pro nobis. Nam sub pedes Pauli currebant, qui volebant esse Pauli; et dicebat eis: Numquid Paulus pro
Abbreviated transcription (Latin):
redempte qͥ effusus ẽ. incaluariȩ loco.
om̃s gentes plaudite manib ꝑuenisse
aduos grãm dĩ. Plaudite manib. Quid
ẽ. plaudite: gaudete. Sed quare manibꝰ:
Quia bonis oꝑib.Ne gaudeatis ore & ces¬
setis manib Si gaudetis: plaudite ma¬
nib. Manus gentiũ uideat: qui gaudia
donare dignatus ẽ. Quid ẽ manus gen¬
tium: facta bene oꝑantium: O m̃s
g̃s̃ plaudite manib: iubilatẽ in uoce q̃eo¬
exultacionis: Et uoce et manib Si tan¬
tum uoce. non bene: qͥa pigre sunt manꝯ
Sitantum inanib nec hocbene: qͥa muta
ẽ. lingua. Concordent manus et lingua.
ua confiteatur: illȩ oꝑentur: lubilate do
inuoce exultationis. Qm̃ dñs excelsus¬
t̾ribił. Excels ille qͣsi irrisibił descẽdendo . sas¬
scendendo incelum factus ẽ. terribilis. Rex
magnus suꝑ omnem terrã. hon tantum
suꝑ iudeos: nam et suꝑ illos rex. Indeenĩ
et apłi crediderunt: in de et multa milia
hominum ressuas uendiderunt. & precia

Expanded text:
redempti, qui fusus est in Calvariae loco, Omnes gentes plaudite manibus, pervenisse ad vos gratiam Dei. Plaudite manibus. Quid est, plaudite? Gaudete. Sed quare manibus? Quia bonis operibus. Ne gaudeatis ore, et cessetis manibus. Si gaudetis, plaudite manibus. Manus gentium videat, qui gaudia donare dignatus est. Quid est, manus gentium? Facta bene operantium. Omnes gentes, plaudite manibus: jubilate Deo in voce exsultationis. Et voce, et manibus. Si tantum voce, non bene; quia pigrae sunt manus: si tantum manibus, nec hoc bene; quia muta est lingua: concordent manus et lingua; illa confiteatur, illae operentur. Jubilate Deo in voce exsultationis. 4. versterribilis. Excelsus ille, quasi irrisibilis descendendo, ascendendo in coelum factus est terribilis. Rex magnus super omnem terram. Non tantum super Judaeos: nam et super illos rex. Inde enim et Apostoli crediderunt, inde et multa millia hominum res suas vendiderunt, et pretia
Abbreviated transcription (Latin):
Admians iħs fidẽ ipsuis: rȩpbat ꝑfidiam
iudeoꝵ. Sani enim sibi uidebantur: &
periculosius egrotabant: quando medicũ
ñ agnoscentes occidebant: Cum ergo re
ait: Ideo uob̃ dico: qͥa multi aboriente
et occidente uenient: non ꝑtinentes ad
cognationem ifrł. Uenient multi quib
dixit. om̃s gentes plaudite manib: &
recumbent cum abraham inregno çeloꝵ.
Non illos genuit carne sua abraham: & uen¬
ent & recumbent cũ illo inregno celoꝵ ꝙ
filii ipsius erunt. Quare filii ipsuis: Nlon
nati decarne: s sequendo fidem ipsuis. filii
autem regni idest iudei: ibunt intenebrã
exteriores. Iulic ploratio erit: & stridor den¬
tum: Dampnabuntur intenebras exteno¬
res qui nati sunt decarne abrahȩ: & recũ¬
bent cum eo in regno celoꝵ. qͥ imitati sunt
fidem abrahe Merito ergo ⁊ hic pͥncipe᷑ po¬
pulorum conuenerunt eũ do abraham.

Expanded text:
Admirans Jesus fidem ipsius, reprobat perfidiam Admirans Jesus fidem ipsius, reprobat perfidiam Judaeorum. Sani enim sibi videbantur, cum periculosius aegrotarent, quando medicum non cognoscentes occidebant. Cum ergo repait? Ideo vobis dico, quia multi ab Oriente et Occidente venient, non pertinentes ad cognationem Israel: venient multi quibus dixit, Omnes gentes, plaudite manibus; et recumbent cum Abraham in regno coelorum. Non illos genuit carne sua Abraham; et venientes recumbent cum illo in regno coelorum, et filii ipsius erunt. Quare filii ipsius? Non nati de carne, sed sequendo fidem ipsius. Filii autem regni, id est Judaei, ibunt in tenebras exteriores: illic erit ploratio et stridor dentium . Damnabuntur in tenebras exteriores qui nati sunt de carne Abrahae, et recumbent cum eo in regno coelorum qui imitati sunt fidem Abrahae. Merito ergo et hic, Principes populorum convenerunt cum Deo Abra
Abbreviated transcription (Latin):
tutus iubeo illis qͥ subme sunt. tu qui sub
nullius potestate positus es. ñ potes iubere
creature tuȩ: quando omĩa ꝑte facta sc̃
et sine te factum ẽ nicħ: Dic gͦ uerbo in¬
quit: & s anabitur puer m̃s. Nam ut in
domum meam intres: ñsum dignus. Tre¬
pidauit. xp̃m mittere intra parietes suoͤ.
& iam intus erat incorde eius lam erat
anima eius sedes iluis: iam ibi sedebat ille
qui humiles requirebat. Conuersus demiq
xp̃c miratus ẽ: & ait sequentib se. Amen
dico uob̃: ñ inuen tantã fidem inisrł &
sicut alius euangłista eandem rem narrat:
sequitur dñs et dicit: deo dico uob̃: qͥa mul¬
ti aboriente & occidente uenient & recum¬
bent cum abraham. & ysaac. & iacob in
regno celoꝵ Iste enim centurio ñerat depo¬
pulo isrt: nam in popło isrł suꝑbi repel¬
lebant a se dm̃. In principib gentium in¬
uentus ẽ humilis: qui ad se inuitaret dm̃.

Expanded text:
tutus jubeo illis qui sub me sunt, tu qui sub tutus jubeo illis qui sub me sunt, tu qui sub nullius potestate positus es, non potes jubere creaturae tuae, quando omnia per te facta sunt, et sine te factum est nihil? Dic ergo verbo, inquit, et sanabitur puer meus. Nam ut in domum meam intres, non sum dignus. Trepidavit Christum mittere intra parietes suos, et jam intus erat in corde ejus: jam erat anima ejus sedes illius, jam ibi sedebat ille qui humiles requirebat. Conversus denique Christus, miratus est, et ait sequentibus se: Amen dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel . Et sicut alius evangelista eamdem rem narrat, sequitur Dominus, et dicit: Ideo dico vobis, quia multi ab Oriente et Occidente venient, et recumbent cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum. Iste enim Centurio non erat de populo Israel. Nam in populo Israel superbi repellebant a se Deum: in principibus Gentium inventus est humilis, qui ad se invitaret Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
principes: Non unius ppłi principes. sed
principes populoꝵ omĩum conuenetun
cum do abraham: Exipsis principib erat¬
audistis Erat enun centurio habens ho¬
norem & potestatem inter homines. Princeps
erat de principib populoꝵ. Uenienti ad
se xp̃o obuam misit amicos suos. immo
uͭ transituro. xp̃o misit amicos: et rogauit
ut curaret puerum eius. qͥ ꝑiculose infra¬
mabatur: & cum uellet ipse dñs uenire hoc
ei mandauut. Nlonsum dignꝰ ut sub tectr̃
meum inites. ẜ tantum dic uerbo & sanabitur
puer m̃s. Nam & ego homo sum sub potesta¬
te constitutus: habens sub me milites. Hi dete
quẽ admodum tenuit ordinẽ. Pruis comme¬
morauit qͦd sub alio esset: & postea qd̾ alii
subillo essent Sub potestate sum. & in po¬
testate sum: & sub aliquo sũ. & suꝑ aliqͦs
sum: Et dico huic uade et uadit: & alio
ueni & uenit: & seruo meo fac hoc & fac̃.
Tanquam dicẽt. Si ego sub potestate consti¬

Expanded text:
principes, non unius populi principes, sed principes, non unius populi principes, sed principes populorum omnium, convenerunt cum Deo Abraham. 12. Ex ipsis principibus erat eteretur audistis. Erat enim Centurio habens honorem et potestatem inter homines, princeps erat de principibus populorum. Venienti ad se Christo obviam misit amicos suos, imo vere transituro Christo misit amicos; et rogavit ut curaret puerum ejus qui periculose infirmabatur: et cum vellet ipse Dominus venire, hoc ei mandavit, Non sum dignus ut sub tectum meum intres, sed tantum dic verbo, et sanabitur puer meus. Nam et ego homo sum sub potestate constitutus, habens sub me milites. Videte quemadmodum tenuit ordinem: prius commemoravit quod sub alio esset, et postea quod alii sub illo essent. Sub potestate sum, et in potestate sum; et sub aliquo sum, et super aliquos sum. Et dico huic, Vade, et vadit; et alii, Veni, et venit; et servo meo, Fac hoc, et facit. Tanquam diceret, Si ego sub potestate consti
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiȩ: & nolite dice apud uos met ip¬
sos. patrẽ habemꝰ abraham: qͣsi suꝑbire de
genere abrahx: Potens ẽ enim ds. delapidib
istis suscitare filios abrahe. Non enim remã¬
surus ẽ. abraham sine filiis: si uos damp¬
nauit ds̃. Potens ẽ. enim & dampnare qͦs
odit: & illi redaere qͦd ꝓmisit. Et unde illi
redditurus ẽ. filios: si dampnet hebreos de
carne eius primogenitos: delapidib istis:
Ostendebat ulis lapides inheremo Qerat̃
lapides nͥ gentes: qͥa lapides adorabant:
Lapides quare. Adorando lapides dic̾ti erãt
lapides: quia psalmus predixerat: simileᷤ
illis sint qͥ faciunt ea: & om̃s qui confidt̃
ineis. Tamen de ipsis lapidib reddidit fi¬
lios abrahe. M om̃s qͥ lapides adorabamꝰ.
conuersi addñm filii abrahe facti sumus:
ñ ducendo abiuo carnẽ: sed imitando fidẽ
Principes gͦ populoꝵ: conuenerunt cũ dõ
abraham: Principes populoꝵ: gentium

Expanded text:
poenitentiae: et nolite dicere apud vosmetippoenitentiae: et nolite dicere apud vosmetipsos, Patrem habemus Abraham, et quasi superbire de genere Abrahae; potens est enim Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae . Non enim remansurus est Abraham sine filiis, si vos damnaverit Deus: potens est enim et damnare quos odit, et illi reddere quos promisit. Et unde illi redditurus est filios, si damnat Hebraeos de carne ejus progenitos? De lapidibus istis. Ostendebat illis lapides in eremo. Qui erant lapides, nisi Gentes, quae lapides adorabant? Lapides quare? Adorando lapides, dicti erant lapides: quia psalmus praedixerat, Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis . Tamen de ipsis lapidibus reddidit filios Abrahae: modo omnes qui lapides adorabamus, conversi ad Dominum filii Abrahae facti sumus; non ducendo ab illo carnem, sed imitando fidem. Principes ergo populorum convenerunt cum Deo Abraham. Principes populorum: Gentium
Abbreviated transcription (Latin):
dđo abraham:. ds̃ abraham ds̃ ysaac. deus
iacob. Uerum ẽ. Dixit hoc ds̃. & suꝑbi erãt
inde iudei. & dixerunt. Nos filii abrahe su¬
mus.Suꝑbientes de nomine paterno.
gerentes eius carnem: non tenentes eius fi¬
dem: semine adherentes. morib: degene¬
rantes Deniq dñs quid aiteis ita suꝑbi¬
entib: Si filii abrahȩ estis. fact̾a abrahȩ
facite. Itẽ qͥd dic̃ illis ioħs uenientib ⁊ con¬
tremiscentib quib̾dã ipsoꝵ qͥse penitendo
corrigere uoluerunt: D genies iuperarum:
Erant enum iniqui: erant ꝑditi: erant pec¬
catores: erant impii. Tenerunt ad bap¬
tismum ioħis & quid eis dicit᷑. ꝑ genies
iuꝑarum Illi se dicebant filios abrahe: ⁊pse
ulos dicebat filios uiperarum: Nunqͥd abra¬
ham uipera erat: S quia male uiuendo
demones erant imitati et eoꝵ filii fac̾tierãt.
qͦs imitando male uiuebant Progenies in¬
quit uiperarum: quis uob̾ ostendit fuge̾
abira uentura: facite gͦ fructum dignum

Expanded text:
Abraham. Deus Abraham et Deus Isaac et Deus Jacob . Verum est, dixit hoc Deus, et superbierunt inde Judaei, et dixerunt: Nos filii Abrahae sumus. Superbientes de nomine paterno, gerentes ejus carnem, non tenentes ejus fidem; semine adhaerentes, moribus degenerantes. Denique Dominus quid ait eis ita superbientibus? Si filii Abrahae estis, facta Abrahae facite . Item quid dixit illis Joannes venientibus et contremiscentibus quibusdam ipsorum, qui se poenitendo corrigere voluerunt? Progenies viperarum. Erant enim iniqui, erant perditi, erant peccatores, erant impii: venerunt ad baptismum Joannis: et quid eis dicit? Progenies viperarum. Illi se dicebant filios Abrahae, et ipse illos dicebat filios viperarum. Numquid Abraham vipera erat? Sed quia male vivendo daemones imitati erant, et eorum filii facti erant, quos imitando male vivebant: Progenies, inquit, viperarum, quis vobis ostendit fugere ab ira ventura? Facite ergo fructum dignum
Abbreviated transcription (Latin):
maritudine gentium tanquã mari cicũ¬
data: s. futurum erat ut turbaret᷑ terra.
id: illa ipsa gens iudȩa. & transferrentur
montes incorde maris: id÷ primo ipse mõs
magnus paratus incacumine montiũ:
Deseruit enim gentẽ iudeam. & factus est
ingentib: translatus ẽ deterra admare.
atͣnsferentib. Quib: Apłis. quib dicerat.
Si habueritis fidem inuob̾ tanquã granũ
sinapis. dicetis monti huic tollere et mit
predictum ẽ: popłs quẽ non cognoui ser

Expanded text:
maritudine Gentium tanquam mari circummaritudine Gentium tanquam mari circumdata. Futurum erat ut turbaretur terra, id est illa ipsa gens judaea; et transferrentur montes in cor maris, id est primo ipse mons magnus paratus in cacumine montium. Deseruit enim gentem judaeam, et factus est in Gentibus; translatus est de terra ad mare. Transferentibus quibus? Apostolis, quibus dixerat, Si habuersynapis, dicetis monti huic, Tollere et mitdictum est. Populus quem non cognovi
Abbreviated transcription (Latin):
cum turbabitur terra: et transferent᷑ mon¬
tes incorde maris: Tunc non timebimus
Queramus montes translatos: et si inuenire
potuerimus manifestum ẽ quia ipsa ẽ se¬
curttas nr̃a Dñs quippe dixit discipulis.
Sihabueritis fidem sicut granũ sinapis:
dicetis monti huic tollere & mittere inma¬
te & fiet. forte monti huic de se ipso dixit.
Dictus ẽ enim mons: Frit innouissimis tem¬
porib manifestus mons dñi S istȩ mons
suꝑ alios montes collocatus ẽ: quia et apłi
montes portantes montem hunc. Ideo seqͥt᷑
Erit in nouissimis temporib manifestus mõs
dñi: paratus incacumine montium: Tran¬
scendit gͦ cacumina montiũ omnium: &
incacumine omĩum montium collocat᷑
ẽ: qm̃ montes sunt annunciantes montẽ.
Mare autem significat hoc scłm: incuiꝰ ma¬
ris comparatione tanquã terra uidebatur
gens uideoꝵ. Non enim ydolatriȩ amari¬
tudine degebatur. s erat tanquã arida a¬

Expanded text:
cum conturbabitur terra, et transferentur moncum conturbabitur terra, et transferentur montes in cor maris. Tunc non timebimus. Quaeramus montes translatos; et si invenire potuerimus, manifestum est quia ipsa est securitas nostra. Dominus quippe dixit discipulis: Si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis monti huic, Tollere et mittere in mare, et fiet . Forte, monti huic, de seipso dixit; dictus est enim mons: Erit in novissimis temporibus manifestus mons Domini. Sed iste mons super alios montes collocatus est: quia et Apostoli montes, portantes montem hunc. Ideo sequitur, Erit in novissimis temporibus, manifestus mons Domini, paratus in cacumine montium . Transcendit ergo cacumina montium omnium, et in cacumine omnium montium collocatus est; quoniam montes sunt annuntiantes montem. Mare autem significat hoc saeculum, in cujus maris comparatione tanquam terra videbatur gens Judaeorum. Non enim idololatriae amaritudine tegebatur, sed erat tanquam arida a
Abbreviated transcription (Latin):
grauius cogitare potuerunt: Quid grauiꝰ
peccatori egro: quã medici interfec̾tio. Quid
grauius eger potest facere: quam si medicũ
suum occidat: Cum hoc dimittitur: quid
ñ dimittitur: Abillo gͦ cui dictum ẽ refui¬
gum et uirtus: acceꝑunt magnam securi
occidistis baptizamini: et dimittunt᷑ uobis
peccata ur̃a Medicum uel postea cognoui
dicunt: P ropterea ñtimebimus: dũ tur¬
babit̾ terra. Paulo ante solliciti: subito se¬
curi: extribulationib nimiis in magna
tranquillitate positi Dormiebat enĩ illis
xp̃c ideo turbabantur. Ercitatus ẽ xp̃o sic̃¬
ꝑfidem ẽ sigͥcatum ẽ nob̃. quia eius cor tan¬
quam nauis inhuius scłi tempestate tur¬
batur. Qui fidem suam obliuscitur: tan¬
quam xp̃o dormiente turbat᷑. E xcitato aũ
ret incordib eorum. Adiutor intribulationi¬
bus: quȩ inuenerunt nos nimis. Id egit: ut
esset ibi tranquillitas magna. Uide ipsã
tranquillitatem: P ropterea non timebim̾

Expanded text:
gravius cogitare potuerunt. Quod gravius gravius cogitare potuerunt. Quod gravius peccatum aegri, quam medici interfectio? quid gravius potest aeger facere, quam si medicum suum occidat? Cum hoc dimittitur, quid non dimittitur? Ab illo ergo cui dictum est, Refugium et virtus, acceperunt magnam securitoccidistis, baptizamini, et dimittuntur vobis peccata vestra. Medicum vel postea cognovisdicunt? Propterea non timebimus, cum conturbabitur terra. Paulo ante solliciti, subito securi, ex tribulationibus nimiis in magna tranquillitate positi. Dormiebat enim illis Christus, ideo turbabantur: excitatus est Cper fidem est, significatum est nobis, quia ejus cor tanquam navis in hujus saeculi tempestate turbatur, qui fidem suam obliviscitur: tanquam Christo dormiente turbatur; excitato autem ret in cordibus eorum. Adjutor in tribulationibus quae invenerunt nos nimis: id egit ut ibi esset tranquillitas magna. 6. Videte ipsam tranquillitatem: Propterea non timebimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim ipsi inuenerunt peccata sua: s
inuenta ineis sunt cõmemoratione apłoꝵ
Ideo inuenerunt illos tribulationes: non
ipsi inuenerunt tribulationes Nã qͣndo
sine alicuius admonitione ipse homo con¬
siderat factum suum. et rogat dm̃: quid
dicit: Tribulationem et dolorẽ inueni: &
nomen dñi inuocaui. Alia ẽ gͦ tribulatio
quã tu inuenis: alia quȩ te inuenit It
ti inuenis: illȩ rogandus ẽ qͥ ẽ adiutor int̾¬
bulationib. Nam et illecum inuentret. hoc
dir̃ & nom̃ dñi inuocaui: ethi intribulatio¬
nib aquib se inuentos ẽẽ dixcrunt. hoc di¬
aerunt. Ds̃ nr̃ refugium & untus: adiutor ĩ
trbulationib que inuenerunt nos nimis.
Seni quia aduitor factus ẽ. unde factus ẽ: Con¬
puncti inquit corde direrunt. Quid faciemꝰ:
Tanquã magna desperatione: Ile tantus est.
quem nos occidimus: nos ubi erimus: & pe¬
tus. Agite penitentiã: etbaptiretur unꝰqͥsq

Expanded text:
Non enim ipsi invenerunt peccata sua, sed Non enim ipsi invenerunt peccata sua, sed inventa in eis sunt commemoratione Apostolorum. Ideo invenerunt illos tribulationes, non ipsi invenerunt tribulationes. Nam quando sine alicujus admonitione ipse homo considerat factum suum, et rogat Deum, quid dicit? Tribulationem et dolorem inveni, et nomen Domini invocavi . Alia est ergo tribulatio quam tu invenis, alia qille rogandus est qui est adjutor in tribulationibus. Nam et ille cum inveniret, hoc dixit, Et nomen Domini invocari: et hi in tribulationibus, a quibus se inventos esse dixerunt, hoc dixerunt, Deus noster refugium et virtus, adjutor in tribulationibus quae invenerunt nos nimis. Sed quia adjutor factus est, unde factus est? Compuncti, inquit, corde dixerunt: Quid faciemus? Tanquam magna desperatione. Ille tantus est, quem nos occidimus, nos ubi erimus? Et Petrus, Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
cum se uidet ñposse eẽ soluendum. ꝓpter
imminentes omni anno compulsores. tri¬
bulationes magnas se pati dicit. nec unqͣ
respiret nͥ in spe indulgentiȩ rerum terre¬
narum: quantomagis debitor pęnarũ de
habundantia delictoꝵ. quando redet qͦd
debet de mala conscientia quando si red¬
didit ipse perit: Hoc enim debitũ reddere.
penas luere ẽ. Restat gͦ ut de ipsius indul¬
gentia securi ec̃ possimus: si tamen accepta
indulgentia ñ rursus addebita contrahen¬
da redeamus Isti gͦ filii chore fortasse in¬
delligunt᷑ eẽ illi quib locutus ẽ. petrus in
actib apłoꝵ: cum intenti facti essent admi¬
rabilia aduentus sp̃s sci: cum om̃s inquos
tibilis esset cum abeis occideretur: quam
altus & excelsus apud dm̃ factus esset qͥ
spũ scõ idiotas impleret: et linguas infan¬
tium faceret disertas: conpuncti corde
dixerunt. Quid faciemus: Istȩ erant ni¬
miȩ tribulationes: quȩ illos inuenerant:

Expanded text:
cum se videt non posse esse solvendo; propter cum se videt non posse esse solvendo; propter imminentes omni anno compulsores, tribulationes magnas se pati dicit, nec usquam respirat nisi in spe indulgentiae rerum terrenarum: quanto magis debitor poenarum de abundantia delictorum, quando reddet quod debet de mala conscientia, quando si reddiderit ipse perit? Hoc enim debitum reddere, poenas luere est. Restat ergo ut de ipsius indulgentia securi esse possimus: si tamen accepta indulgentia non rursus ad debita contrahenda redeamus. 4. Isti ergo filii Core fortasse intelliguntur esse illi, quibus locutus est Petrus in Actibus Apostolorum, cum intenti facti essent ad mirabilia adventus Spiritus sancti, cum omnes in quos quam contemptibilis esset, cum ab eis occideretur, quam altus et excelsus apud Deum factus esset, qui Spiritu sancto idiotas impleret, et linguas infantium faceret disertas, compuncti corde, dixerunt: Quid faciemus? Istae erant nimiae tribulationes, quae illos invenerant.
Abbreviated transcription (Latin):
niunt hominẽ nimis. Acerbiores enĩ non
sunt Tanto ñ sunt acerbiores: qͣnto non
sunt int̾iores. Hidete km̃i Cũ ligna inci¬
duntur et ꝓbantur afabris: aliquando
insuꝑficie uidentur quasi lesa et putrida.
Faber autẽ inspicit tanquã medullã in¬
teriorẽ ligni: et si sana ligna interius co¬
gnouerit ꝓmittit ea inedificio duratu¬
ra: nec ualde erit desuꝑficiȩ lesa sollici¬
tus. quando id qͦd interius ẽ sanum re¬
nunciat: Porro hominis interuis conscĩa
ñ inuenit᷑. Quid gͥ ꝓdest si qͦd exterius est¬
sanũ ẽ. et putrefacta ẽ. medulla conscĩȩ
Artȩ istȩ et uehementes omnino & sicut
ipse psalm̾ ait nimiȩ tribulationes sunt.
tam̃ et inhis adiutor factus ẽ dñs dimitten¬
do peccata. Iniquoꝵ enim conscientias: ⁊
sanat nͥ indulgentia: Si enim magnas tͥ¬
bulationes hr̃e se dic̃ debitor fisci confoss
& intuens angustias rei familiaris sue

Expanded text:
niunt hominem nimis: acerbiores enim non niunt hominem nimis: acerbiores enim non sunt: tanto non sunt acerbiores, quanto non sunt interiores. Videte, carissimi, cum ligna dejiciuntur et probantur a fabris; aliquando in superficie videntur quasi laesa et putria: faber autem inspicit tanquam medullam interiorem ligni, et si sana interius ligna cognoverit, promittit ea in aedificio duratura; nec valde erit de superficie laesa sollicitus, quando id quod interius est sanum renuntiat. Porro homini interius conscientia non invenitur: quid igitur prodest, si quod est exterius sanum est, et putrefacta est medulla conscientiae? Arctae istae, et vehementes omnino, et sicut psalmus ipse ait, nimiae tribulationes sunt: tamen et in his adjutor factus est Dominus dimittendo peccata. Iniquorum enim conscientias non sanat nisi indulgentia. Si enim magnas tribulationes habere se dicit debitor fisci confessus, et intuens angustias rei familiaris suae,
Abbreviated transcription (Latin):
erit. aut sibi ipse fortitudo erit: s ille illi
fortitudo erit. qͥ refugium eius factus est.
Heruntamen kĩni. inter om̃s tͥbulationes
animȩ humanȩ: nulla ẽ maior tͥbulatio
quã conscientia delictoꝵ. Namq si ibi uul¬
nus ñ sit sanumq sit intus hominis qͦd
conscientia uocatur: ubicunq alibi pas¬
sus fuit tͥbulationes. illuc confugiet: &
ibi inueniet dm Si autem ibi reqͥes nonẽ.
ciuitatem: apublico addomũ: adomo
incubiculũ: et sequit᷑ tͥbulatio Acubicu¬
lo iã in quo fugiet ñ habet: nͥ ininteriꝰ cu¬
bile suum: Porro si ibi tumultꝰ ẽ si fumꝰ
iniquitatis si flamina sceleris: ñ illuc po¬
test confugere. Pellit̃ enĩ inde: et cum inde
pellitur ase ipso pellitur. et ecce hostẽ suũ
inuenit. qͦ fugerat. Se ipsũ qͦ fugiturus ẽ:
Quocunq fugerit. se talem trahit post se.
et quocunq talẽ se traxerit. cruciat se de
se Ase ipso sunt tribulationes: quȩ inue¬

Expanded text:
erit, aut sibi ipse fortitudo erit; sed ille illi erit, aut sibi ipse fortitudo erit; sed ille illi fortitudo erit, qui refugium ejus factus est. Verumtamen, carissimi, inter omnes tribulationes humanae animae, nulla est major tribulatio quam conscientia delictorum. Namque si ibi vulnus non sit, sanumque sit intus hominis quod conscientia vocatur; ubicumque alibi passus fuerit tribulationes, illuc confugiet, et ibi inveniet Deum. Si autem ibi requies non escivitatem, a publico ad domum, a domo in cubiculum, et sequitur tribulatio. A cubiculo jam quo fugiat non habet, nisi in interius cubile suum. Porro si ibi tumultus est, si fumus iniquitatis, si flamma sceleris, non illuc potest confugere: pellitur inde; et cum inde pellitur, a seipso pellitur. Et ecce hostem suum invenit, quo confugerat: seipsum quo fugiturus est? Quocumque fugerit, se trahit post se: et quocumque talem traxerit se, cruciat se de se. Ipsae sunt tribulationes quae inve
Abbreviated transcription (Latin):
inscło magnum. ut facias tͥ potentẽ amicũ:
refugium uidetur Tanta tam̃ huiꝰ scłi in¬
ccrta sunt. & ita potentium cotidianȩ rui¬
nȩ crebrescunt: ut cum adtale refugium
confugeris plus ibi timere incipias. Antea
enim cause tuȩ tantum timebas: cũ uero
adtalem refugeris. & de ilo tibi timebis:
Multi enim cũ adtalia refugia confugisset:
cadentib illis adqͦs confugerunt. &ipsi
quesiti sunt: qͦs nemo quereret. si ñ adtalia
confugissent: Non ẽ. refugium nr̃m tale:
s refugium nr̃m uirtus ẽ: Cum illuc con¬
quȩ nos inuenerunt nimis Multȩ sunt
tribulationes: & inomni tribulatione
add̾m confugiendum ẽ: Siue sit tribu¬
latio inre familiari. siue sit insalute cor¬
poris: siue de periculo carissimoꝵ. siue de
aliqua re adhurꝰ uitȩ sustentacłm neces¬
saria. omnino aliud refugiĩ ñ debet esse
cũ fugerit fortis sit. Non enim in se fortis

Expanded text:
in saeculo magnum, ut facias tibi potentem amicum: in saeculo magnum, ut facias tibi potentem amicum: refugium tibi videtur. Tanta tamen hujus saeculi incerta sunt, et ita potentum ruinae quotidianae erebrescunt, ut cum ad tale refugium perveneris, plus ibi timere incipias. Antea enim causae tuae tantum timebas; cum vero ad talem refugeris, et de illo tibi timebis. Multi enim cum ad talia refugia confugissent, cadentibus illis ad quos confugerant, et ipsi quaesiti sunt: quos nemo quaereret, si non ad talia confugissent. Non est refugium nostrum tale, sed refugium nostrum virtus est. Cum illuc conquae invenerunt nos nimis. Multae sunt tribulationes, et in omni tribulatione ad Deum confugiendum est: sive sit tribulatio in re familiari, sive sit in salute corporis, sive de periculo carissimorum, sive de aliqua re ad hujus vitae sustentaculum necessaria, omnino aliud refugium non debet esseus ejus, quo cum confugerit, fortis sit. Non enim ipse in se fortis
Abbreviated transcription (Latin):
culta reuelentur. Infinem qͦd habet xp̃m
semꝑ intelligere debemꝰ. finis enĩ legis xp̃c
adiusticiam omni credenti. finis autem
dicitur: ñ qͥa consumit. s quia ꝑficit. Nã
et finitum cibum dicimus. quia mandu¬
cabatur: & finitam tunicã quȩ terebat᷑.
Illud ad consumptionem: hoc ad ꝑfectionẽ
Nec putare debemus. quia cum adillum ꝑ¬
uenerimꝰ aliqͥd amplius debemꝰ niti: ut
et adpatrẽ ꝑueniamus Hoc enĩ putauit
& philippus: cum ei dixit Dñe ostende nob̃
patrem: et sufficit nob̃. Cum dic̃ sufficit
nob̃: finem querit sacietatis & ꝑfectionis:
& ille Tanto inquit tempore uobiscũ sum
& ñ cognouistis me: Philippe:qui me uidet.
iudet & patrem: Inillo gͦ habemus patrẽ: qͥa
men hui uocis affectum habemus:
eus nr̃ refugium &uirtus. Sunt que¬
dam refugia ubi ñ ẽ. uirtus: quo qͥsq
cũ fugerit. magis infirmatur ꝗ̃ confir¬
matur Cum fugis uerbi gr̃a adaliquem

Expanded text:
culta revelentur. In finem quod habet, semculta revelentur. In finem quod habet, semm intelligere debemus. Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti . Finis autem dicitur, non quia consumit, sed quia perficit. Nam et finitum cibum dicimus qui manducabatur, et finitam tunicam quae texebatur: illud ad consumptionem, hoc ad perfectioneNec putare debemus, quia cum ad illum pervenerimus, aliquid amplius debemus niti ut et ad Patrem perveniamus. Hoc enim putavit et Philippus, cum ei dixit: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Cum dicit, sufficit nobis, finem quaerit satietatis et perfectionis. Et ille, tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui videt me, videt et Patrem . In illo ergo habemus Patrem, quia men hujus vocis affectum habemus? Deus noster refugium et virtus. Sunt quaedam refugia ubi non est virtus, quo quisque cum fugerit, magis infirmatur quam confirmetur. Confugis, verbi gratia, ad aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
am caritati ur̃ȩ quedam sic̃ notissima lo¬
quimur: inquib immorari ñdebemus:¬
Et quia ea quȩ scitis breuit̃ commemo¬
rari debent: filios chore nos ẽẽ intelli¬
gamus: Commemoro enĩ uos scientes
chore interpretari caluicium: dnmq¬
nr̃m significari. qm̃ incaluarie loco cru¬
cifirusẽ. adduxisse multos tanquã illud
granum qͦd nͥ mortificatum esset solũ
remaneret: et eos qͥ adducti sũt appellatos fi¬
los chore. Hoc inmisterio: Ceterum fue¬
iunt nescio qui filii chore: illo tempore qͣn
ista cantabantur: S: sp̃s nos iuuificare de¬
bet ñlittera uelare: Nos gͦ hic intelligamꝰ:
etiudete si ea que secuntur id÷ que hab
psalmi ipsiꝰ contextus congruunt nobis: ⁊
inuenimus hic nos si tamen inhereamus
illa passione ascendens: ut eos qͥ inhumili¬
tate iacebant. secum inub̃tate adducat. fiuc¬
templi secreta patescerent: Proinde qͥa crux
dñi nr̃i clauis fuit qua clausa aꝑirentur:
credamus affuturũ nob̾ eũ: ut & inista. oc¬

Expanded text:
am Charitati Vestrae quaedam sicut notissima loquimur, in quibus immorari non debemus: quia ea quae scitis, breviter commemorari debent. Filios Core nos esse intelligamus. Commemoro enim vos scientes, Core interpretari Calvitium; Domrum, quoniam in Calvariae loco crucifixus est, adduxisse sibi multos, tanquam illud granum, quod nisi mortificatum esset, solum remaneret ; et eos qui adducti sunt, appellatos filios Core: hoc in mysterio. Caeterum fuerunt nescio qui filii Core illo tempore, quando ista cantabantur : sed spiritus nos vivificare debet, non littera velare . Nos ergo hic intelligamus, et videte si ea quae sequuntur, id est, quae habet psalmi ipsius contextus, congruunt nobis: et invenimus hic nos, si tamen inhaeremus illa passione ascendens, ut eos qui in humilitate jacebant, secum in ubertate adducat, fructempli secreta patescerent . Proinde quia crux Domini nostri clavis fuit, qua clausa aperirentur; credamus adfuturum eum nobis, ut ista oc
Abbreviated transcription (Latin):
scripti sunt incelo: eccłiam xp̃i inhis qͥ
mundi huius temptationib ñcedunt:
Ipsi enim digni sunt nomine firmam̃ti.
Ergo eccłia xp̃i inhis qui firmi sunt. de
quib dic̃ apls. debemus autẽ nos firmi
infirmitates infirmoꝵ fustinere: appellata
ẽ. firmamentum: Dehac cantatur in hoc¬
psalmo: Audiamus: agnoscamus: sociem̃:
głemur: regnemus: Nam ut eam etiã fir¬
mamentum apłicis litteris appellatam¬
scias: audi & agnosce: Quȩ ẽ. in quit ȩccłia
di uiui: columpna & firmamentum ue¬
ritatis: Dehoc firmamento cantat᷑ filiis
chorȩ: qͦs nostis eẽ filios sponsi crucifixi in
caluariȩ loco. Chore nanq caluiqum
interpietatur Sequitur & in hoc psalmo.
& male uiuunt laudat̃ dñm:
tiã laudant acceptatur laus eoꝵ: cũ scͥp¬
tum sit. ñ ẽ speciosa laus inore peccatoris:
Dixisti gͦ magnus dñs & laud abilis ualde: s
dic ubi. Inciuitate di nr̃i: inmonte scõ eiꝰ
De hoc alibi dieitur: Quis ascendet inmontẽ

Expanded text:
scripti sunt in coelo, Ecclesiam Christi in his qui mundi hujus tentationibus non cedunt. Ipsi enim digni sunt nomine firmamenti. Ergo Ecclesia Christi in his qui firmi sunt, de quibus dicit Apostolus, Debemus autem nos firmi infirmitates infirmorum sustinere , appellata est firmamentum. De hoc cantatur in Psalmo: audiamus, agnoscamus, sociemur, gloriemur, regnemus. Namque eam etiam firmamentum apostolicis Litteris appellatam audi, et agnosce: Quae est, inquit, Ecclesia Dei vivi, columna et firmamentum veritatis . De hoc firmamento cantatur filiis Core, quos nostis esse filios sponsi crucifixi in Calvariae loco. Core namque Calvitium interpretatur. Sequitur in hoc psalmo,  male vivunt laudant Dominum, tiam laudent, acceptatur laus eorum, eum scriptum sit: Non est speciosa laus in ore peccatoris ? Dixisti ergo, Magnus Dominus, et laudabilis valde: sed hic ubi. In civitate Dei nostri, in monte sancto ejus. De hoc alib
Abbreviated transcription (Latin):
bat plane: Quas diuicias: dequib: alio loco
scriptura: Fidelis hominis totus mundus
diuiciarum ẽ. Audi & ipsũ confitentem:
qͣsi nichil habentes: et omĩa possidentes: Q
uult gͦ esse diues ñ hereat parti. & totum
possidebit: illi inhereat qui totum creauit.
Simul inunum diues & pauꝑ. Dic̃ malio
psalmo. Edent pauꝑes & saturabunt: Quomͦ
cõmendauit pauꝑes: edent pauꝑes & satu¬
raibuntur: Quid edent qđ sciunt fideles
Quomꝰ saturabunt᷑: Imitando passiones dñi
sui: & ñ sine causa accipiendo precium suũ.
ł dent pauꝑes & saturabuntur: & laudabunt
dñm. qͥrequirunt eum: Duuites qͥd: etiã ipsi

Expanded text:
bat plane. Quas divitias? De quibus dicit alio loco bat plane. Quas divitias? De quibus dicit alio loco Scriptura: Fideli homini mundus totus divitiarum est . Audi et ipsum confitentem: Quasi nihil habentes, et omnia possidentes . Qui vult ergo esse dives, non haereat parti, et totum possidebit: illi inhaereat qui totum creavit. Simul in unum dives et pauper. Dicit in alio psalmo; Edent pauperes, et saturabuntur. Quomodo commendavit pauperes? Edent pauperes, et saturabuntur. Quid edunt? Quod sciunt fideles. Quomodo saturabuntur? Imitando passionem Domini sui, et non sine causa accipiendo pretium suum. Edent pauperes, et saturabuntur, et laudabunt Dominum, qui requirunt eum. Divites quid? Eti
Abbreviated transcription (Latin):
cupiat & infletur: inter diuites & reꝓbos.
eum deputat ds̃. Et diuites & pauꝑes in
corde interrogat ds̃: ñ marcha ⁊ domo : Non¬
ne pauꝑes sunt qͥ accipiunt mandatum
apłi. dicentis timotheo: precipe diuitib
huius scłi non suꝑbe saꝑe: Quomͦ eos qui
diuites erant fecit pauꝑes. Tilit illis: quare
queruntur diuitie: Nemo enim uult ẽẽ di¬
ues. nͥut infletur inter eos int̃ qͦs uiuit:
& suꝑior illis uideatur: Cũ autem dixit
non suꝑbe saꝑe: equales eos fec̃ non haben¬
tib: Et fortassis pauculis nummis. mendi¬
cus plus extollitur. quam ille diues qui au¬
dit apłm dicentem: precipe diuitib hur
scłi. non suꝑbe saꝑe: Unde non suꝑbȩ saꝑe:
Si faciant qđ sequitur: neq sꝑare inincerto
diuiciarum. s in do uiuo qui prestat nob̃
omĩa habundanter adfruendum: Non
dixit qͥ prestat uus: s qͥ prestat nob Nun¬
quid ipse paulus habebat diuicias: Habe¬

Expanded text:
cupiat et infletur; inter divites et reprobos cupiat et infletur; inter divites et reprobos eum deputat Deus. Et divites et pauperes in corde interrogat Deus, non in arca et domo. Nonne pauperes sunt qui accipiunt mandatum Apostoli dicentis Timotheo: Praecipe divitibus hujus saeculi non superbe sapere? Quomodo eos qui divites erant fecit pauperes? Tulit illis quare quaeruntur divitiae. Nemo enim vult esse dives, nisi ut infletur inter eos inter quos vivit, et superior illis videatur. Cum autem dixit, non superbe sapere, aequales eos fecit non habentibus; ut fortassis pauculis nummis mendicus plus extollatur, quam ille dives qui audit Apostolum dicentem: Praecipe divititibus hujus saeculi non superbe sapere. Unde non superbe sapere? Si faciant quod sequitur, Neque sperare in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum . Non dixit, qui praestat illis; sed, qui praestat nobis. Numquid ipse Paulus non habebat divitias? Habe
Abbreviated transcription (Latin):
ram quam regantur aterra: aurib ꝑcipite õs
qui in habitatis orbem: Et iterum dic̃. Quiq
terrigene & filii hominum: Quod ait terrige
adfideles & iustos: Hidetis gͦ: quia seruatur
ista distinct̾io: Qui sunt gͦ terrigene: filii terrs
Qui sunt filii terre: Qui hereditates terrenas
requirunt: Qui sunt filii hominum: Qui
ꝑtinent adfilium hominis. Aliqñ iã ista
adam homoerat. filius hominis non erat. xp̃e
autem filius hominis erat. & ds̃ erat. Quieũꝙ
enun ꝑtinent ad adam. terrigenȩ: quicunq
ant: ego uulli subtraho serimonem meum:
Terrigena ẽ: audiat ꝓpt̃ iudicium: filius ho¬
minis ẽ: audiat ꝓpter regnum: S unul in
unum. diues & pauꝑ. Iterum ipsa sunt re¬
petita. Qđ ait diues adterrigenas ꝑtinet:
qđ ait pauꝑ. adfilios hominum: Diuites. in¬
tellige suꝑbos: pauꝑes humiles Habeat
multas facultates diuiciarum: si mneis non
extollitur. pauꝑest. Non habeat aliqͥd. paup

Expanded text:
ram, quam reguntur a terra: Auribus percipite, omnes ram, quam reguntur a terra: Auribus percipite, omnes qui habitatis orbem. Et iterum dicit: 3. Quique terrigenae, et filii hominum. Quod ait Ex eodead fideles et justos. Videtis ergo, quia servatur ista distinctio. Qui sunt ergo terrigenae? Filii terrae. Qui sunt filii terrae? Qui haereditates terrenas requirunt. Qui sunt filii hominum? Qui pertinent ad filium hominis. Aliquando jam ista Adam homo erat, filius hominis non erat; Christus autem filius hominis erat, et Deus erat. Quicumque enim pertinent ad Adam, terrigenae: quicumqueant, ego nulli subtraho sermonem meum. Terrigena est, audiat propter judicium; filius hominis est, audiat propter regnum. Simul in unum dives et pauper. Iterum ipsa sunt repetita. Quod ait dives, ad terrigenas pertinet; quod ait, pauper, ad filios hominum. Divites intellige superbos, pauperes humiles. Habeat multas facultates pecuniarum; si in eis non extollitur, pauper est: non habeat aliquid, et
Abbreviated transcription (Latin):
Elegi abici indomo dñi: magis quam habita¬
re intabernaculis peccatoꝵ: Quid enim: Si
abiciaris indomo dñi: non ibi habitas: Nolu¬
it significare habitationem: nͥ ineis qͥ regunt.
& tenent: & dñantur & gubernant. Qui aut̃
contempnuntur: non qͣsi inhabitant. s sub¬
iecti sunt. Ita autem dixit. Subditus uolo
eẽ indomo di: magis quam regnare intaber¬
naculis peccatorum: Itaq sic ẽ aliqua distinc¬
tio inter om̃s gentes &. habitatores orbis: sic̃
ẽ. distinctio inter audite. & aurib ꝑcipite: hoc
quidem uidetur repetisse: s tamen aliud ẽ. Ed
dituri erant. ñ solum peccatores & impii: sed
& iusti ꝑmixte mͦ audiunt om̃s: s cũ uen¬
tum fuerit adreddendam rationem: separa¬
buntur qui sine causa audierunt abillis qͥ
aurib ꝑceꝑunt:. Audiant gͦ & peccatores:
audite hȩc om̃s gentes: Audiant & iusti. qͥa
ñ sine causa audierunt: & regunt potius ter¬

Expanded text:
Elegi abjici in domo Domini, magis quam habitaElegi abjici in domo Domini, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum . Quid enim, si abjiceris in domo Domini, non ibi habitas? Noluit significare habitationem, nisi in eis qui regunt, et tenent, et dominantur, et gubernant: qui autem contemnuntur, non quasi habitant, sed subjecti sunt. Ita autem dixit: Subditus volo esse in domo Dei, magis quam regnare in tabernaculis peccatorum. Itaque si est aliqua distinctio inter omnes gentes, et habitatores orbis, sicut est distinctio inter audite, et auribus percipite, hoc quidem videtur repetisse; sed tamen aliud est, quod dituri erant non solum peccatores et impii, sed et justi. Permixte modo audiunt omnes, sed cum ventum fuerit ad reddendam rationem, separabuntauribus perceperunt. Audiant ergo et peccatores: Audite haec, omnes gentes. Audiant et justi, qui non sine causa audierunt, et regunt potius ter