comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ manasses. qui int̾prat᷑ obliuio. tipũ gerit
iudeoꝵ. qui oblitꝰ ẽ dm̃ suum qui fecit eũ.
Minor aut̃ xp̃ianorũ qui fecunditatem
sonat. qd̵ est ꝓpͥum popłi iumoris
qui corpus est xp̃i qui fecundatꝰ est. in latitu¬
dine mundi. Hos quidẽ cũ benedicere uellet
iacob posuit ioseph ephraim adsinistrã. manas¬
sen aũt ad dexteram aui constituit. At ille can an¬
cellatis manib crucis misteriũ prefigurans.
translata inminorẽ dextera. maior sinistrã
suꝑ posuit. Sicq crucis similitudo suꝑ ca¬
pita eorũ de notata. iudeis scandalũ. xp̃ianis
fut᷑am głam presignauit. Senioremq ꝑcruciᷤ
misterium factum de dextro sinistrũ. et u¬
niorem dextrũdesinistro. quia iudeis in nr̃a
deserta labentib nos illorũ głam ad epti su¬
mus. taliq sacramento maior popło udeor.
prepofitꝰ est. mino popłs gentiũ. Unde et idẽ
ꝑatriarcha ait. Hic quidẽ erit inpopłm. s hic

Expanded text:
est Manasses, qui interpretatur oblivio, typum gerit est Manasses, qui interpretatur oblivio, typum gerit Judaeorum, qui oblitus est Deum suum qui fecit eum; minor autem Christianorum, qui fecunditatem sonat, quod est proprium populi junioris, qui corpus est Christi, qui fecundatus est in latitudine mundi. Hos quidem cum benedicere vellet Jacob, posuit Joseph Ephraim ad sinistram, Manasse autem ad dexteram constituit. At ille cancellatis manibus crucis mysterium praefigurans, translata in minore dextera, majori sinistram superposuit, sicque crucis similitudo super capita eorum denotata Judaeis scandalum, Christianis futuram gloriam praesignavit; senioremque per crucis mysterium factum de dextero sinistrum, et juniorem dextrum de sinistro, quia Judaeis in nostra deserta labentibus, nos illorum gratiam adepti sumus: talique sacramento majori populo Judaeorum praepositus est minor populus gentium. Unde et idem patriarcha ait: Hic quidem erit in populum, sed hic
Abbreviated transcription (Latin):
res cõpulit mͦ dici nͥ forte adrẽ ꝑtinuerit
cõmemorare ibi sepultã matrẽ ioseph ubixͦ
prenimia senectute. & clare uidere ñ pote¬
rat. Applici tosq ad se de osculatꝰ ẽ. usq bene¬
nedicit nepotes suos isrł ut dexterã manũ
minori imponat. maiori aut̃ sinistrã. et hoc
filio suo ioseph uolenti corrigere quasi er¬
rantẽ atq nescientẽ. ita respondit. Scio fili.
scio. et hic erit inpopłm. & hic ex altabitur.
s fr̃ eiꝰ iunior maior illo erit. et semen eius
erit inmultitudine gentiũ. Hactenus dexͦ
accipiendũ est. quatinꝰ &̃ de ipso iacob et frẽ
eiꝰ dictumẽ. quia maior seruiet minori. Se¬
cundũ hoc enĩ significauit aliquid ꝓpħicȩ
hoc faciendo isrt. qd̾ popłs posterior ꝑxp̃m¬
futurus. regeneratione sp̃al suꝑaturus
erat popłm priorẽ. de carnal patrũ genera¬
tione gliantem. Nã maior filiꝰ ioseph. hoc

Expanded text:
res conpulit modo dici ? nisi forte ad rem pertinuit res conpulit modo dici ? nisi forte ad rem pertinuit commemorare ibi sepultam matrem Ioseph, ubi Christus prae nimia senectute, et clare videre non poterat. Applicitosque ad se deosculatus enedicit nepotes suos Israhel, ut dexteram manum minori inponat. maiori autem sinistram, et hoc filio suo Ioseph uolenti corrigere quasi errantem atque nescientem ita respondet: scio, fili, scio; et hic erit in populum, et hic exaltabitur. sed frater eius iunior maior illo erit et semen eius erit in multitudine gentium, hactenus de Christo accipiendum est, quatenus etiam de ipso Iacob et fratre eius dictum est quia maior seruiet minori. secundum hoc enim significauit aliquid prophetice hoc faciendo Israhel, quod populus posterior pfuturus, regeneratione spirituali superaturus erat populum priorem, de carnali patrum generatione gloriantem. Nam major filius Joseph, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
s duos tantũ filios habuerit: p̃senti capło
confirmat᷑. Siquidẽ ipse iacob loquit᷑. eũ
duos filios habuisse ñ nouem. Qd̃ aut dicit
ephraim et manasse. sicut ruben & sicut si¬
meon erunt mͥ: illud significat qd̾ sicut ru¬
ben & simeon duȩ trib erunt. et ex suis uo
et sic hereditabunt repromissionis terram
sient filis mei. Reliqͦs aũt ait filios quos pꝰ
mortẽ meam genueris. ostendens nec dũ
illo tempore procreatos: tui erunt: inno¬
mine frm suorũ uocabunt᷑ inhereditate sua.
Noninquit accipient separatĩ terrã. nec fu¬
niculos habebunt ꝓprios. ut relique trib:
s intribub ephraim & manasse quasi ap¬
pendices popł cõmiscebunt᷑. Lxii
ichi aut̃ quando ueniebam deme sopota¬
mĩa: mortua ẽ rachel interra chanaan.etre
liqua. Qd̃ iacob filio suo ioseph tanquam
nescienti uoluit indicare ubi & qñ sepelie
suis. s & si erat tam paruus etate ut illud uł
curare uel anmo retiere non posset. quȩ

Expanded text:
senti capitulo confirmatur. Siquidem ipse Jacob loquitur, duos eum filios habuisse, non novem. Quod autem dicit, Ephraim et Manasse, sicut Ruben et Simeon erunt mihi, illud significat, sicut Ruben et Simeon duae tribus erunt, et ex suis vocet sic haereditabunt repromissionis terram, sicut et filii mei. Reliqui autem, ait, filii, quos post mortem meam genueris, ostillo tempore procreatos, tui erunt, et in nomine fratrum suorum vocabuntur in haereditate sua. Non, inquit, accipient separatim terram, nec funiculos habebunt proprios, ut reliquae tribus, sed in tribubus Ephraim et Manasse, quasi appendices populi commiscebuntur. ihi autem quando veniebam de Mesopotamia, mortua est Rachel in terra Chanaan, dixit. Quod Iacob filio suo Ioseph tamquam nescienti uoluit indicare, ubi et quando sepelieribus suis. sed etsi erat tam paruus aetate, ut illud uel curare uel animo retinere non posset, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm ca quȩ debeniamin scripta sunt
referentem. Beniamin inquit filiꝰ dolons
interpretat᷑. Hic sorte hereditatis eum
locũ accepit in quo terrena est ierłmq̃
nunc propt̃ incredulitatẽ abiecta ẽ. atq
repulsa. Hec enim infiliis suis subpsona
beniamin de signatur. Nam sicut bema¬
nun ultimã consequitur benedictionẽ.
ita & iãem popłs ultimus est. saluandus.
postea quam plenitudo gentiũ intraue¬
rit. Dicit̾ eñi. beniamin lupus rapax.
Lupus scilicet quia ipse popłs effudit san¬
guiẽ propharũ atq iustorum: rapax aut̃
propt̃ auiditatem dicitur. Exmulta em̃
fame uerbi di et inedia uenit rapax. quia
& ipse uiolenter diripit regnum dei. Hic
aut̃ mane comedet predam. Mane illud
tempus credit᷑ quo legẽ accepit. Tunc eñ
mundo prima quidẽ illuminatio scientiȩ
ddata ẽ. Comedet aut̃ mane. quia legem
quã mane accepit: edit adhuc et me¬
aitatur. Licet sequens legẽ iusticiȩ. in le¬

Expanded text:
Jerusalem ea quae de Benjamin scripta sunt Jerusalem ea quae de Benjamin scripta sunt referentem. Benjamin, inquit, filius doloris interpretatur. Hic sorte haereditatis eum locum accepit, in quo terrena est Jerusalem, quae nunc propter incredulitatem abjecta est atque repulsa. Haec enim in filiis suis sub persona Benjamin designatur. Nam sicut Benjamin ultimam consequitur benedictionem, ita et idem populus ultimus est salvandus, postea quam plenitudo gentium intraverit. Dicit enim: Benjamin lupus rapax; lupus scilicet, quia ipse populus effudit sanguinem prophetarum atque justorum. Rapax autem, propter aviditatem dicitur. Ex multa enim fame verbi Dei et inedia venit rapax, quia et ipse violenter diripit regnum Dei. Hic autem mane comedit praedam. Mane illud tempus creditur, quo legem accepit. Tunc enim mundi prima quidem illuminatio scientiae Dei data est. Comedit enim mane, quia legem quam mane accepit, edit, adhuc et meditatur, licet sequens legem justitiae in le
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dicit. quia multi iusti & prophe uo
luerant uidere quȩ uidetis et ñ uidert̃.
Higͦ sc̃i dictisunt colles propt̃ excellenti¬
am sc̃itatis. qui etiam eterni uocantur.
quia uitam consequuntur ȩternam. nec
intereunt cũ mundo. s ẽẽ credunt᷑ et̃ni.
fiant incapite ioseph. Om̃s scilicet bene¬
dictiones istȩ suꝑ caput. xp̃i ponunt᷑. quã
incarnatus accepit. & suꝑuerticem nazarei.
Dequo scriptum ẽ. qm̃ nazareus uocabit᷑.
idest sc̃s dei. Int̾ fr̃s suos. quia ipse est capt̃
eminens uniuersorum scõrum.
quos etiam et fr̃s uocat in psalmis. Ben¬
iamin lupus rapax mane comedet p̃dã
uespere diuidet spolia. Quib dictis apłs
paulus designat᷑ de beniamin stirpe proge¬
intus. qui mane rapuit predam idẽ inpͥri¬
mordiis fideles quos potuit deuastauit.
Uespere aut spolia diuisit. quia fidelis
post moddum factus. sacra eloquia audi¬
entib discretione mirifica dispensauit. Le¬
gimus quendam ex doctorib ad urbem

Expanded text:
nus dicit: Quia multi justi et prophetae cupierunt videre quae videtis . Hi ergo sancti dicti sunt colles, propter excellentiam sanctitatis: qui etiam et aeterni vocantur, quia vitam consequuntur aeternam, nec intereunt cum mundo, sed esse creduntur aeterni. Fiant in capite Joseph, omnes scilicet benedictiones istae super caput Christi ponuntur, quas incarnatus accepit. Et super verticem Nazaraei, de quo scriptum est: Quoniam Nazaraeus vocabitur , id est, sanctus Dei. Inter fratres suos, quia ipse est caput omnium eminens universorum sanctorum, quos etiam et fratres vocat in psalmis. Benjamin lupus rapax, mane comedet praedam, et vespere dividet spolia. Quibus dictis, apostolus Paulus designatur, de Benjamin stirpe progenitus. Qui mane rapuit praedam, id est, in primordiis fideles quos potuit devastavit, vespere autem spolia divisit, quia fidelis postmodum factus, sacra eloquia audientibus discretione mirifica dispensavit. Legimus quemdam ex doctoribus ad urbem
Abbreviated transcription (Latin):
equi ut cadat ascensor eius retro. Salutare
mam nutrire sansonem natareum. cesis hos¬
tib triumphare. qd̾ insimilitudinẽ colubi
regłiq obsidentis uias. nulũ ꝑterrã isrł
transire ꝑmittat. S etiam siquis temera¬
rius uirtute sua quasi uelocitate equi
confisus. eam uoluerit predonis more popła¬
ri: ñ effugere ualebit. Totũ aut̃ ꝑ metaphorã
serpentis et equitis loquit᷑. Uidens gͦ tam
fortem natareũ tuum qd̾ & ipse ꝓpt̾ meretr¬
cẽ mortuus est. & moriens nros occidit inimm
quia mortuus est. et ñ resurrexit. & rursũ cap¬
di et mei generis p̃stolandus ẽ. ut ueniat cui
repositum est. et ipse erit ex pectatio gentiũ.
Uad. accinctꝰ preliabit᷑ ante eum. et ipse
Saccinget᷑ retrorsum: significat qd̾ ante
ruben et dimidiam tribũ manasse adfilios
post.xiiii. annos reuertens. prelium aduer¬
sus eos gentiũ uicinarũ grande repererit.
& uictis hostib fortiter dimicarit. lege librũ¬

Expanded text:
equi, ut cadat ascensor ejus retro. Salutare equi, ut cadat ascensor ejus retro. Salutare mam nutrire Samsonem Nazaraeum tuum, are, quod in similitudinem colubri regulique obsidens vias nullum per terram Israel transire permittat: sed etiam si quis temerarius, virtute sua quasi velocitate equi confisus, eam voluerit praedonis more populari, non effugere valebit. Totum autem per metaphoram serpentis et equitis loquitur. Videns ergo tam fortem Nazaraeum tuum, quod ipse propter meretricem mortuus est, et moriens nostros occidqui mortuus est et resurrexit, di et mei generis praestolandus est, ut veniat, cui repositum est, et ipse erit exspectatio gentium. 336 Gad accinctus praeliabitur ante eum, et ipse accingetur retrorsum, significat, quod ante Ruben, et dimidiam tribum Manasse, et filios,post quatuordecim annos revertens, praelium adversum eos gentium vicinarum grande reperit et victis hostibus fortiter dimicavit. Lege libru
Abbreviated transcription (Latin):
accubans int̾minos. uidit requiem qd̾ eẽt
bona. & terram qd̾ optima: & subposuit hu¬
merũ suum ad portandũ. factus est tributiᷤ
seruiens. Quia supra dezabulon dixerat.
qd̾ maris magni littora eẽt possessurus. si¬
donem quoq et reliquas fenicis urbes con¬
tingeret: nunc admediterraneam ꝓuinciam
redit. & isachar qui uixta neptalim pulcher¬
rimã ingalilea regionẽ possessurus ẽ. bene¬
dictione sua habitatorẽ facit. Asinũ autem
osseum uel fortẽ uocat. et humerum ad por¬
tandũ deditum. quia inlabore cerrȩ. et ue¬
hendis admare que infinib suis nasceban¬
tur plurimũ laborauit. regib quoq tributa
cõportans. Aiunt hebrei ꝑmetaphorã signifi¬
cari qd scripturas scãs dic acnocte meditans
studiũ suum dedit ad laborandũ. & iccirco
ei om̃s trib seruiant. quasi magistro dona¬
an iudicabit popłm suum portantes.
sicut et alia trib inisrł. fiat dan coluber
inuia cerastes insemita: mordens ungulas

Expanded text:
d esset bona, et terram quod optima, supposuit humerum suum ad portandum, factusque est tributis serviens. Quia supra de Zabulon dixerat quod maris magni littora esset possessurus, Sidonem quoque et reliquas Phoenices urbes contingeret, nunc ad mediterraneam provinciam redit, et Issachar qui juxta Nephthalim pulcherrimam in Galilaea regionem possessurus est, benedictione sua habitatorem facit. Asinum autem osseum vel fortem vocat, et humerum ad portandum debitum, quia in labore terrae, et vehendis ad mare quae in finibus suis nascebantur, plurimum laboravit, regibus quoque tributa comportans. Aiunt Hebraei per metaphoram significari quod Scripturas sanctas die ac nocte meditans, studium suum dederit ad laborandum; et idcirco ei omnes tribus serviant, quasi magistro doan judicabit populum suum, sicut et alia tribus Israel. Fiat Dan coluber in via, cerastes in semita, mordens ungulas
Abbreviated transcription (Latin):
tuo s ñdum sepulto. et adquẽ popłm appo¬
nat᷑ ñ inꝓmptuẽ uidere. Ex illo enĩ popłs
prior nascitur qui dictus ẽ popłs isrł. qui
uͦ eum precesserunt tam pauci iusti nomi¬
nantur: ut eos popłm appellare cunctem᷑.
Namsi dict̾um eẽt adpositus ẽ ad patressuoˢ.
nulla questio fieret. Anforte popłs ẽ nonso¬
lum hominũ scõum. uerũ et angłorum
popis ciuitatis iluiꝰ unde dr̃ adhebreos. ha
cessistis admontẽ syon. et ad ciuitacẽ dezreis
et ad milia angłorũ exultantium. Huic
popło apponunt̾ qui post hanc uitam
placentes deo fiunt. Tunc eñi dicuntur
apponi. quando nulla iam remanet so¬
licitudo temptationũ & ꝑicłm peccato¬
rũ. qd intuens ait scriptura. Ante mor¬
tem: ne laudes homnem quenquam.

Expanded text:
tuo, sed nondum sepulto, et ad quem populum appotuo, sed nondum sepulto, et ad quem populum apponatur non in promtu est uidere. ex illo enim populus prior nascitur, qui dictus est populus Israhel; qui uero eum praecesserunt, tam pauci iusti nominantur, ut eos populum appellare cunctemur. nam si dictum esset: appositus est ad patres suos", nulla quaestio fieret. an forte populus est non solum hominum sanctorum uerum et angelorum, populus ciuitatis illius, unde dicitur ad Hebraeos: sed accessistis ad montem Sion et ad ciuitatem dei Hierusalem et ad milia angelorum exsultantium? huic populo apponuntur qui hanc uitam placentes deo finiunt. tunc enim dicuntur apponi, quando nulla iam remanet sollicitudo temtationum et periculum peccatorum. quod intuens ait scriptura: ante mortem ne laudes hominem quemquam.
Abbreviated transcription (Latin):
credentib inse equale bonorũ donũ celestiũ
largiatur. Nec prefertur apud illum qui
scđm carnem nobilior sit. Qui cunq enĩ fidem
dñi promeret᷑. nullis macłis carnał natiuitatiᷤ obfus¬
catur. Namhoc ita futurũ etiam ꝑpropħam
significat᷑ dicente dño. Erit innonissimis
dieb effundam de spũ meo suꝑ omnẽ carnẽ.
eis pater suus. Benedixitq singłis benedic¬
tionib propriis. & precepit eis dicens. Ego Au¬
congregor ad popłm meũ sepelite mecũ pa¬
trib meis inspelunca dupplici quȩ ẽ inagro
ephron ethei contra mambre interra cha¬
naan. quã emit abraham cũ agro abephron
etheo inpossessionẽ sepulchri. ibi sepeliert̃
eum et sarã uxorem eiꝰ. ibiq sepultus est
ysaac cũ rebecca coniuge. ibi & lia condi¬
ta iacet. Uidendũ quomͦ dicant scripture
qd̃ assidue dicant de mortuis. & appositꝰ est
ad patres suos. uel appositus est ad popłm
suum. Ecce enĩ de iacob đr iam quidẽ ior¬

Expanded text:
credentibus in se aequale donum bonorum coelestium largiatur. Nec praefertur apud illum, qui secundum carnem nobilior sit. Quicunque enim fidem Domini promeretur, nullis maculis carnalis nativitatis offuscatur. Nam hoc ita futurum etiam per Prophetam significatur, dicente Domino: Erit in novissimis diebus, effundam de spiritu meo super omnem cutus est eis pater suus, benedixitque singulis benedictionibus propriis, et praecepit eis dicens: Ego congregor ad populum meum; sepelite me cum patribus meis in spelunca duplici, quae est in agro Ephron Hethaei, contra Mambre in terra Chanaan, quam emit Abraham cum agro ab Ephron Hethaeo in possessionem sepulcri. Ibi sepelierunt eum, et Saram uxorem ejus; ibique sepultus est Isaac cum Rebecca conjuge. Ibi et Lia condiTIONVM. Videndum quomodo dicant scripturae quod assidue dicunt de mortuis: et appositus est ad patres suos uel: appositus est ad populum suum. ecce enim de Iacob dicitur iam quidem mor
Abbreviated transcription (Latin):
cedens ut interficiat eum gladio oris sui.
Unde &e bene idem gad latrunculus inter¬
pretatur. coqd̃ posterior idẽ secus pedes qͣsi¬
latrunculus rapido atq inprouiso aduen¬
tu exiliat contra aꝑtam antixp̃i oppugna¬
tionẽ. Hinc est qd̾ euangłista ex clamat di¬
ancixp̃m scribitur. Ande cum nanq inoc¬
culco aduentu humilitatis. post eum ma¬
nifestus ingła maiestatis. Demonstrat aꝑ¬
te et moyses propħiam patriarche huius
specialiter ꝑtinere ad xp̃m. Sic eni ait.
Benedictus inlatitudine gad. quasi leore
quieuit. cepitq brachiũ. & uerticẽ. et ui¬
dit principatũ suum. Agnoscant itaq:
quis requieuit sicut leo: nisixp̃c insepul¬
chro suo: Quis confregit uerticẽ bra¬
chiaq potentũ. nisi redemptor nr̃ qui
humiliauit uirtutẽ & suꝑbiam excelso¬
rum: Quis uidit principatũ suumni¬
si ille cui datus est principatus & honor
et regnum: Aser pinguis panis eius. et

Expanded text:
grediens, ut interficiat eum gladio oris sui. grediens, ut interficiat eum gladio oris sui. Unde et bene idem Gad latrunculus interpretatur, eo quod posterior, id est, secus pedes, qlatrunculus rapido atque improviso adventu exsiliat contra apertam Antichristi oppugnationem. Hinc est quod Evangelista proclamat diAntichristum scribitur. Ante eum namque in occulto adventu humilitatis, post eum manifestus in gloria majestatis. Demonstrat aperte Moyses prophetiam patriarchae hujus specialiter pertinere ad Christum. Sic enim ait: Benedicquievit, coepitque brachium et verticem, et vidit principatum suum. Agnoscant itaque, quis requieverit sicut leo, nisi Christus in sepulcro suo: quis confregerit verticem brachiaque potentum, nisi Redemptor noster, qui humiliavit virtutem et superbiam excelsorum. Quis vidit principatum suum, nisi ille cui datus est principatus, et honor, et regnum? Aser pinguis panis ejus, et
Abbreviated transcription (Latin):
ascensor eius retro. Ascensor equiẽ. quisqͥs
extollitur indignitatib mundi. qui retro
cadere dr̃ et ñ infaciem. sicut saulus cecidis¬
se memorat᷑. In facie enim cade ẽ. in hac ui¬
tasuas unumquenq culpas cognoscere.
casq penitendo deflere. Retrou̾ qͦ ñ ui¬
detur cadere ẽ. ex hac uita repente decedẽ.
et adque supplicia ducatur ignorare. Et
quia uidea erroris sui laqueis capta. pro
locorepente melectorũ uoce conuersus
est dicens. Salutare tuũ expectabo dñe.
dest ñ sicut infideles ancixp̃m. s eum
quunredemptionẽ nram uenturus est
uerũ c̃do fidelit̾ xp̃m. Gad accinctus pre¬
ex primit qui inprimo aduentu humili
tatis suȩ ante aduentũ anntixp̃i preliatu¬
rus occurrit. Accinctus gladio uerbi sui
circa femur potentissime. quo inimicos
diuisit. idest filiũ apatre. filiam amatre.
nerit antixp̃c item recurrẽt retrorsum. idẽ
post eius uestigia. xp̃c celeri aduendu pro¬

Expanded text:
ascensor ejus retro. Ascensor equi est, quisquis ascensor ejus retro. Ascensor equi est, quisquis extollitur indignationis mundi. Qui retro cadere dicitse memoratur. In faciem enim cadere, est in hac vita suas unumquemque culpas agnoscere easque poenitendo deflere. Retro vero, quod non videtur, cadere est ex hac vita repente decidere, et ad quae supplicia ducatur, ignorare. Et quia Judaea, erroris sui laqueis capta, pro b eodem loco repente in electorum voce conversus est dicens: Salutare tuum exspectabo, Domine. Id est, non sicut infidelis Antichristum, sed eum qui redemptione nostra venturus est, verum credo fideliter Christum. Gad accinctus praeexprimit, qtatis suae ante adventum Antichristi praeliandus occurrit, accinctus gladio verbi sui circa femur potentissime , quo inimicos divisit, id est, filium a patre, filiam a matre,nerit Antichristus, ita occurret retrorsum, id est, post ejus vestigia Christus celeri adventu pro
Abbreviated transcription (Latin):
mosu pestifere predicationis armabitur eti¬
am coib potestatis. Quiꝰ aut̃ nesciat semi¬
tam angustiorem ẽc̃ quam uram:. Fit gͦdan colu¬
ber inina: quia inpresentis uite latitudine
cos ambulare prouocat quib quasi parcendo
almdiꝰ s inuia mordet: quia eos quib lib̾ta¬
tem tribuit. erroris sui ueneno consumit.
fit it̾m cerastes in semita: quia quos fideles rep¬
perit. et sese ad percepta çlestis uiȩangꝰ¬
ta itinera constringentes. ñ solũ nequicia
callide ꝑsuasionis impedit. s etiam terro¬
re potestatis premit. et inꝑsecutionis an¬
gue. post beneficia fictȩ dulcedinis. exercet
cornua potestatis: quo in loco equus hunc
mundũ insinuat. qui pela tionẽ suam
incursu labentium temporũ spumat. Et
quia antirp̃c extrema mundi apprehendẽ
nititur: cerastes iste equi ungulas mordere
perhibet᷑. Ungulani quippe equi mordere ẽ.
extrema scħ feriendo contingere. Ut cadat

Expanded text:
morsu pestiferae praedicationis armabitur, etimorsu pestiferae praedicationis armabitur, etiam cornibus potestatis. Quis autem nesciat semitam angustiorem esse quam viam? Fit ergo coluber in via , quia in praesentis vitae latitudinem eos ambulare provocat, quibus quasi parcendo blanditur; sed in via mordet, quia eos quibus libertatem tribuit, erroris sui veneno consumit. Fit iterum cerastes in semita , quia quos fideles reperit, et sese ad praecepti coelestis angusta itinera constringentes, non solum nequitia callidae persuasionis impetit, sed etiam terrore potestatis premit, et in persecutionis angore post beneficia fictae dulcedinis exercet cornua potestatis. Quo in loco equus hunc mundum insinuat, qui per elationem suam in cursu labentium temporum spumat, et quia Antichristus extrema mundi apprehendere nititur. Cerastes iste equi ungulas mordere perhibetur, ungulam quippe equi mordere, est extrema saeculi feriendo contingere, ut cadat
Abbreviated transcription (Latin):
antixpm̃ ꝑhec uerba predici de ista tribu
futurum. Alii de iuda a quo traditꝰ ẽ xp̃c.
hec scripta pronuntiant. Et equitẽ atq
equũ.dnm cũ carne suscepta designare uo¬
lunt. Retrorsum aut̃ cadere ut interra re¬
uertatur unde sumptus ẽ. sed qm̃ diet̾cia
resunexit. idoq ait. Salutare cuũ ex pec¬
tabo dñe. Sicut ꝑdauid dicit. Nonderelin¬
ques animã meam in inferno. Hoc quidã
ita exponunt. Alii uͦ hanc propħiam adan¬
tixpm̃ transferunt. De tribu eñĩ dan uenire
antixpm̃ ferunt. procoqd̃ hoc loco dan. et
coluber asseritur & mordens. Unde & ñ ĩme¬
rito dũ isrłicicus popłs terras incastrorũ
particione susciperet. primꝰ dan ad
aquilonem castra metatus est. illum scili¬
cet signans qui incorde suo dixit. Sedebo
inmonte testamenti. inlateribz aquilonl.
ascendam suꝑ altitudinẽ nubiũ. similis
ero altissimo. De quo et ꝑ propham dicit.
Adan auditus est fremitus equorũ eius. Qu
ñ xp̃i asseritur. quia contra uitã fideliũ cum

Expanded text:
per haec verba praedici de ista tribu futurum. Alii de Juda, a quo traditus est Christus, haec scripta pronuntiant, et equitem atque equum Dominum cum carne suscepta designare volunt. Retrorsum autem cadere, ut in terram revertatur unde sumptus est. Sed quoniam die tertia resurrexit, ideoque ait: Salutare tuum exspectabo, Domine, sicut ques animam meam in inferno Haec quidam ita exponunt. Alii vero hanc prophetiam ad Antichristum transferunt. De tribu enim Dan venire Antichristum ferunt pro eo quod hoc loco Dan et coluber asseritur et mordens. Unde et non immerito, dum Israeliticus populus terram in castrorum partitione susciperet, primus Dan ad aquilonem castra metatus est, illum scilicet significans qui in corde suo dixerat: Sedebo in monte testamenti, in lateribus aquilonis. Ascendam super altitudinem nubium; similis ero Altissimo . De quo et per prophetam dicitur: A Dan auditus est fremitus equorum ejus . AnAntichristi asseritur, quia contra viam fidelium
Abbreviated transcription (Latin):
est. lapis ierłm. Et est sensus capłi. Oio¬
seph qui iđo sic uocaris. quia ad aurli
te m̃ añs. siue quia int̃ fr̃s tuos maior
futurus es  fortissima siquidẽ fuit
ab oie ephraim ut in regnorum
inparalipomenon lbris legimu
Dinquã filim ioseph qui tam pulcheres
utcetota de muris &r turrib ac fenestri
puellarũ egipti turba prospeetet. Inui¬
aerunt tibi &e te ad iracundiam prouo¬
cauerunt fr̃s tui. habentes uuoris sagit¬
tas. et zeli iacł uulnerat. Uerũ tu arcũ
tuũ &earma pugnand posuist indo
qui fortis est ꝓpugnator. ed uincla tua
quib te fr̃s ligauerant. abipso soluta sc̃
& disrupta. ut ex tuosemine trib nascat᷑
ephraimsortis et siabilis &e instar durionꝰ
iapiadis inuicta. imꝑans quoq decẽ tͥbub
irs. Beniamin lupus rapax.mane come

Expanded text:
essimus. Et est sensus capituli: O Joseph, qui ideo sic vocaris, quia adauxit te mihi Deus, sive quia inter fratres tuos major futurus es fortissima siquidem fuit tribus Ephraim, ut in Regnorum et Paralipomenon libris legimus; O, inquam, fili mi Joseph, qui tam pulcher es, ut te tota de muris, et turribus, ac fenestris puellarum Aegypti turba prospectet, inviderunt tibi, et te ad iracundiam provocaverunt fratres tui, habentes livoris sagittas, et zeli jaculis vulnerati. Verum tu arcum tuum et arma pugnandi posuisti in Deo, qui fortis est propugnator: et vincula tua, quibus te fratres ligaverunt, ab ipso soluta sunt, et dirupta, ut ex tuo semine tribus nascatur Ephraim, fortis, et stabilis, et instar lapidis durioris invicta, imperans quoque decem tribubus I
Abbreviated transcription (Latin):
tur paludes ille feraciꝰ pascua gignere. qͣn¬
do aqua nili minus ex crescit.
mit gͥ omnẽ terram egypti ioseph. uen¬
ne terrã egypti emit. subicitq eam pharao¬
ni & cunctos popłos eius. ñ iniusticiȩ uel ini¬
quitatis argui potest: maxime cũ fidelitas eiꝰ
inde cõmendet᷑: quia nulliꝰ ꝑsone gram susce¬
pit. s iuxta emptoris preciũ equo libramine
stipem regiam indigentib recõpensauit.
Mistice autem significat om̃s qui inegipto
spũali sunt. & egipti opes ambiunt: seruos
ẽẽ. Iam eñĩ nullus est liber egiptiꝰ: carnalis
aut̃ est. & uenundatus sub peccato. Pharao
enim sibi eos subicit: & fortasse ido alibi
dictũ est. Ego eñi sum dñs d̾s tuus. qui eduxi
te deterra egipti. & dedomo seruitutis. Un¬
de apłs fidelib precepit dicens. Non gͦ regnet
peccatũ in uro mortali corpore. ad obediendũ
desideriis eius. Et itm̃. Annescitis inquit

Expanded text:
tur paludes illae feracius pascua gignere, quantur paludes illae feracius pascua gignere, quando aqua Nili minus excrescit.ennem terram Aegypti emit, subjecitque eam Pharaoni, et cunctos populos ejus, non injustitiae vel iniquitatis argui potest, maxime cum fidelitas ejus inde commendetur, quia nullius personae gratiam suscepit, sed juxta emptoris pretium, aequo libramine stipem regiam indigentibus compensavit. Mystice autem significat omnes qui in Aegypto spirituali sunt, et Aegypti opes ambiunt, servos esse. Jam enim nullus est liber Aegyptius. Carnalis autem est, et venundatus sub peccato. Pharao enim eos sibi subjicit; et fortasse ideo alibi dictum est: Ego sum Dominus Deus tuus, qui duxi te de terra Aegypti, de domo servitutis . Unde Apostolus fidelibus praecipit dicens: Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore, ad obediendum deside
Abbreviated transcription (Latin):
equib omnẽ pecuniam congregauit ꝓuen¬
ditione frumenti. & intulit eã inerariũ regi.
ꝑtinuit ad scripturam in hac etiam recõmen¬
dare fidem famuli dei. Cũq defecisset emp¬
toris preciũ. uenit cuncta egyptus ad iosepl
dicens. da nobis panes. usq eme nos inser¬
cũ ioseph frumenta collegerit. unde hom¬
nes uiuerent. pecora unde uiuebant: eum
tanta fames inualesceret. maxiie quia fio
ioseph pharaoni dixerant. Non sunt enim
pascua peconib puerorũ tuorum. inualis¬
enim fames interra chanaan. & ꝓpter
nanc etiã inopiam ꝓascuorũ. se uenisse
cõmemorauerant. Pro inde si ea famȩ pas¬
cua defecerant interra chanaan:cur in
egypto non defecerant eadẽ tunc fame
ubiq inualescente: Ansicut ꝑhibet᷑ ab eiᷤ
quiloca sciunt. in multis egypti paludib
poterant pascua ñ dec̃ẽ: etiã cũ fames eẽt
frumentorũ quȩ solent nili fluminis in¬
undatione prouenire. M agis enim dicun¬

Expanded text:
E quibus omnem pecuniam congregavit pro venE quibus omnem pecuniam congregavit pro venditione frumenti, et intulit eam in aerarium regis. Pertinuit ad Scripturam, in hac etiam re commendare fidem famuli Dei. Cumque defecisset emptoribus pretium, venit cuncta Aegyptus ad Joseph dicens: Da nobis panes. Quare morcum Ioseph frumenta collegerit unde homines uiuerent, pecora unde uiuebant, cum tanta fames inualesceret, maxime quia fratres Ioseph Pharaoni dixerant: non sunt enim pascua pecoribus puerorum tuorum; inualuenim fames in terra Chanaan, et propter hanc etiam inopiam pascuorum se uenisse commemorauerant. proinde si ea fame pascua defecerant in terra Chanaan, cur in Aegypto non defecerant eadem tunc fame ubique inualescente? an, sicut perhibetur ab eis qui loca sciunt, in multis Aegypti paludibus poterant pascua 11011 deesse, etiam cum fames esset fi-umentomm, quae solent Nili fluminis inundatione prouenire? magis enim dicun
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs hoc conuenire quib aliam patriam
cternam dñs pollicetur. Unde uidendũ
est quẽ ad modũ dictumẽ de impius
Incolent et abscondent. ipsi caleaneums
um obseruabunt. Dehis enim conueniemꝰ
accipitur qui ut abscondant in colunt. i
ut insidient᷑ filiis. ñ mane ut indomo ins
se et reliqua. Querendũ utrũ terra rama¬
se ipsa sit gesen. Ipsam enim petierant. et
ipsam eis pharao dari preceperat. Tradiar
ioseph parentib & fr̃ib optimã terrã gelen
prebens eis cibaria. quia fames oppresserat
cerram. Sic et dñs eligens optimã t̾rã parnabd
Hi sunt fis mei qui faciunt uoluntatẽ pats¬
sionis regni dei. de qua dieit propłia. Creas
uidere bona dñi: interra uiuentiũ. Et me¬
tiebatur triticum patri suo ioseph. & tamen
eũ pat̾ nec quando uidit ad orauit. nec quan¬
tius maioris rei continere propħiam: Into¬
to enim orbe panis deerat. & oppresserat
fames terram. maxime egypti et chanaan.

Expanded text:
sanctis hoc convenire, quibus aliam patriam sanctis hoc convenire, quibus aliam patriam aeternam Dominus pollicetur. Unde videndum est quemadmodum dictum est de impiis, Incolent et abscondent, ipsi calcaneum meum observabunt . De his enim convenientius accipitur, qui ut abscondant incolunt; id est, ut insidientur filiis, non manent in domo in singulis. Quaerendum utrum terra Ramasse ipsa sit Gessen. Ipsam enim petierant, et ipsam eis Pharao dari praeceperat . Tradidit Joseph parentibus et fratribus optimam terram Gessen, praebens eis cibaria, quia fames oppresserat terram. Sic et Dominus eligens optimam terram parentibus, Hi sunt fratres mei, qui faciunt voluntatem measividere bona Domini, in terra viventium . Et metiebatur Joseph triticum patri suo, et tamen eum pater nec quando vidit adoravit, nec quanotius majoris rei continere prophetiam? In toto enim orbe panis deerat, et oppresserat fames terram, maxime Aegypti et Chanaan.
Abbreviated transcription (Latin):
eo et ceta. Quid est qd̾ dixit iacob phara¬
oni. dies annorum uite meȩ quos incolo.
sic eñĩ habent greci qd̾ latini habent
ago uel habeo. uel siquid aliud. Utrum
gͦ iđo dixit quos in colo quia interra na¬
tus est. quã ñdum popłs diuina pro¬
missione hereditatis acceꝑat. & ib uitã
ducens utiq in aliena terra erat. Nonso¬
lum quando peregrinabat᷑ sicut in meso¬
potamiam. uerũ etiam quando ibi erat
ubi natus est. An potiꝰ scđm id accipien¬
dum est. qd̵ ait apłs. Quã diusumus in
corpore: peregrinam᷑ ad nõ. Seđm hoc¬
& illud in plalmo dictum indelligitur.
Inquilinus ego sum interra & peregrinꝰ.
sicut om̃s patres mei. Nam it̾m dicit.
de ipsis dieb uitȩ sue. ñ ꝑuenerunt in
dies annorum uitȩ patrũ meorum. quos
dies incoluerunt. Non enim hic aliud
uolebat intelligi quam id qd̾ latin codi¬
ces habent. iurerunt. Ae ꝑhoc significauit
hanc uitam in colatus ẽẽ suꝑ terram. idẽ
peregrinationis habitationẽ.S credo

Expanded text:
 9. Quid est quod dixit Jacob Pharaoni, Dies annorum vitae meae, quos incolo? Sic enim habent graeci, quod latini habent, ago, vel habeo, vel si quid aliud. Utrum ergo ideo dixit, quos incolo, quia in terra natus est, quam nondum populus divina promissione haereditatis acceperat; et ibi vitam ducens, utique in aliena terra erat, non solum quando peregrinabatur, sicut in Mesopotamia, verum etiam quando ibi erat ubi natus est? An potius secundum id accipiendum est, quod ait Apostolus, Quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino illud in Psalmo dictum intelligitur, Inquilinus ego sum in terra, et peregrinus sicut omnes patres mei . Nam iterum dicit de ipsis diebus vitae suae, Non pervenerunt in dies annorum vitae patrum meorum, quos dies incoluerunt. Non enim hic aliud voluit intelligi, quam id quod latini codices habent, vixerunt; ac per hoc significavit hanc vitam incolatum esse super terram, id est peregrinationis habitationem. Sed credo
Abbreviated transcription (Latin):
cȩtu eoũ ñ sit gła mea. quia infurore suo occi¬
derunt uirũ. et inuoluntate sua suffodert̃
murũ. Significat aut̃ ñ suifuisse confilii
qd̾ sichem & emor federatos uiros int̾fecerint.
contraq ius pacis et amiciciarũ. sanguinem
fuderint innocentẽ. & quasi quodã furore
sicctudelitate raptati. muros hospite urbis
euerterint. Unde sequit᷑ et dicit. Maledictꝰ
furor eorũ quia ꝑtinax: & ira eorũ quiadu¬
ra. Diuidam eos inacob: et disꝑgameos
insrt. Leui enim hereditatẽ propriam ñ ac¬
cepit: s in ominib sceptris paucas urbes ad
inhabitandũ habuit. De simeon uͦ inlibro
ssũ scriptũ est. qd ipse ꝓpriũ funicłin ñ fue
perit. Inparali pomenon aut̃ manifestiꝰ scri¬
bitur qd̾ cũ multiplicatus fuisset & ñ hab̾et
possessionis locũ: exierit indesertũ. Quidã
homines. & indesidio suo subneruauert̃ tau¬
rũ: ꝓpħicȩ int̾fectos homines apłos. et subner

Expanded text:
a mea, quia in furore suo interfecerunt virum, et in libidine sua suffoderunt murum. Significat autem non sui fuisse consilii quod Sichem et Emor foederatos viros interfecerunt, contraque ejus pacis et amicitiarum sanguinem fuderunt innocentem, et quasi quodam furore sic crudelitate raptati muros hospite urbis everterent. Unde sequitur, et dicit: Maledictus furor eorum, quia procax; et ira eorum, quia dura; dividam eos in Jacob, et dispergam eos l. Levi enim haereditatem propriam non accepit, sed in omnibus sceptris paucas urbes ad inhabitandum habuit. De Simeone vero in libro Jesu scriptum est , quod et ipse proprium funiculum non perit. In Paralipomenon manifestius scribitur quod cum multiplicatus fuisset, et non habet possessionis locum, homines, et in desiderio suo subnervaverunt taurum, prophetice interfectos homines apostolos, et sub
Abbreviated transcription (Latin):
abspũ. et tunc cognoscet quia littera oc¬
cidit sp̃s aut̃ inuificat. quia g̾ iam per
ritalia acarnalib diuidere et separare.
die inlege meditans ante ñ fecit. Querit᷑
autem de iacob euros qͦs deliberis et dean
cillis genint. equali honore filios & heredes
constituerit: insiut ostendẽt qd xp̃c om̃ib¬
cunctis pari honore et glła habitis celestia pre¬
mia largiatur. Nec est discretio iudeus an
grecus. barbarus an scita. seruus anliber sit.

Expanded text:
 quia littera occidit, spiritus autem vivificat . Quia ergo, jam per ritalia a corporibus dividere et separare, die in lege meditans ante non fecit. Quaeritur autem de Jacob cur omnes quos de liberis et de cillis genuit aequali honore filios et haeredes constituerit, nisi ut ostenderet, quod Chricunctis pari honore et gloria habitis coelestia praemia largiatur. Nec est discretio, Judaeus an Graecus, Barbarus an Scytha. servus an liber sit,
Abbreviated transcription (Latin):
tuus est. expletis centũ decem uitȩ annis
ce conditus a romatib repositus est in locdo
inegỹpto. Iosephgͥ qui sicut pater eiꝰ
acob terram repromissionis totamen¬
te desiderabat. incolatumq egypti de¬
testabatur: moralit̾ nos instruit. ut quan¬
dii sumus in hoc mundo semꝑ desidere¬
mus ingredi terrã uiuentiũ. ibiq reqͥes¬
cere optemus. Qd tunc digne fit si nume¬
rum annorũ etatis ipsius morib imite¬
mur. Centum gͦ & decem uite suȩ annis
expletis mortuus est. Et nos studeamus
iegipto .l. oculus est uas repositorium.
ubi aliquid ad conseruandũ cõmendat᷑.
Ofelix anima que aromatib uirtutum
condita in hoc corpusculo degens. cotidie
proficiendo ꝑhenni uitȩ reseruat᷑. sine du¬
bio sitali condimento condita. infide
spe et caritate custodita fuerit. ꝑ grãm
leticia: quã psalmista ocłis fidei aspiciens

Expanded text:
rtuusrtuuset conditus aromatibus, repositus est in loculo in Aegypto. Joseph igitur qui, sicut pater ejus Jacob, terram repromissionis tota mente desiderabat, incolatumque Aegypti detestabatur, moraliter nos instruit, ut quamdiu simus in hoc mundo, semper desideremus ingredi terram viventium, ibique requiescere optemus: quod tunc digne fit, si numerum annorum aetatis ipsius moribus imitemur. Centum ergo et decem vitae suae annis expletis, mortuus est. Et nos studeamus in Aegypto. Loculus est vas repositorium, ubi aliquid ad conservandum commendatur. O felix anima, quae aromatibus virtutum condita, in hoc corpusculo degens, quotidie proficiendo perenni vitae reservatur! Sine dubio, si tali condimento condita, in fide, spe et charitate custodita fuerit, per gratlaetitia, quam Psalmista oculis fidei aspiciens
Abbreviated transcription (Latin):
inposteris suis. et ꝑ ioseph eum constat megn¬
tum intrasse. Introitus eius accipiendus est.
quandui uixit ioseph. ꝑquẽ factum est ut
intraret. Todo illo quippe tempore nasci
beniamin. Sicut enim dicit hii filii lie quos
peperit ipsi iacob in mesopotamia siriȩ. ho¬
quens etiã dehis qui nerant nati. quiã uiis
parentes eoꝵ ex quib natisunt pepererat.
ibi eos ꝑhibens natos qm̃ causa quanasceren¬
tur ibinata ẽ. idẽ parentes eorũ quoslia pe¬
perit. Ita qm̃ causa intrandi inegyptum
ia cob inioseph habuit totũ tempus quom
egypto iuxit ioseph. ingressio erat iacob in
egyptum ꝑsuam pr̃ogeniem quȩ illo uius
propagabatur. ꝑquẽ factumẽ ut ingredẽt᷑.¬
Locutus est fr̃ib suis. Post mortẽ meam ui
sitabit uos ds. et ascendere uos faciet de temi
ista adterrã quã iurauit abraham. ysaac.
et iacob. Cũq adiurasset eos atq diciss as uisitabit i
asportate uobiscũ ossa mea deloco isto: mo¬

Expanded text:
in posteris suis, et per Ioseph eum constat in Aegyin posteris suis, et per Ioseph eum constat in Aegyptum intrasse, introitus eius accipiendus est quamdiu uixit Ioseph, per quem factum est, ut intraret. toto quippe illo tempore nasci Beniamin. sicut enim dicit: hi filii Liae. quos peperit ipsi Iacob in Mesopotamia Syriae, loquens etiam de his qui non erant nati, quia illic parentes eorum ex quibus nati sunt pepererat, ibi nos perhibens natos, quoniam causa qua nascerentur ibi nata est, id est parentes eorum. quos ibi Lia peperit: ita. quoniam causam intrandi in Aegyptum Iacob in Ioseph habuit, totum tempus quo in Aegypto uixit Ioseph ingressio erat Iacob in Aegyptum per suam progeniem, quae illo uiuo propagabatur, per quem factum est ut ingredelocutus est fratribus suis post mortem meam Deus visitabit vos et ascendere faciet de terra ista ad terram quam iuravit Abraham Isaac et Iacob cumque adiurasset eos atque dixisset Deus visitabit vos asportate vobiscum ossa mea de loco isto mo
Abbreviated transcription (Latin):
rennuere uoluntati. Uos cogistastis deme ma¬
lum. & ds uertit illud inbonũ. ut exaltaret
me sicut in presentiarũ cernitis. ut saluos fa¬
ceret multos popłos. Nolite metuere. Ego pas¬
cam uos. et paruulos urõs. Consolatusq ẽ eos
et blande aclemit̃ est locutus. Et habitauit
inegyptum. cũ om̃i domo patris sui. uixitq¬
generationẽ: filii quoq machir filii manasse:
natisunt ingenib ioseph. Cũ hos filios filioꝵ
uel ne potes filioꝵs. dicat scriptura ioseph ui¬
uendo uidisse. quomͦ eos iungit illis.lxx.u.
ut eos natos uideret: Ia cobaut̃ cũ ingresũs
est egyptũ. iuuenis erat ioseph. et eũ pater
moriens. quinquagesimũ fere & sextũ ȩtatis
annum agentẽ reliquit. Unde constat. cert
misterii causa illũ numerũ.i. septuagena¬
riũ & quintũ scriptura cõmend are uolu¬
isse. Si aut̃ quisquã exigit. quomͦ etiam scãn
nit. eius ingressum oportet intelugi. s quia
infiluis sins plerunq appellat᷑ iacob hoc est

Expanded text:
e malum, et Deus vertit illud in bonum, ut exaltaret me, sicut in praesentiarum cernitis, et salvos faceret multos populos. Nolite metuere: ego pascam vos et parvulos vestros; consolatusque est eos, et blande ac leniter est locutus. Et habitavit in Aegypto cum omni domo patris sui: vixitqgenerationem; et filii Machir filii Manasse nati sunt super femora Joseph. cum hos filios filiorum uel nepotes filiorum dicat scriptura Ioseph uiuendo uidisse, quomodo eos iungit illis septuagut eos natos uideret, Iacob autem cum ingressus est in Aegyptum, iuuenis erat Ioseph et eum pater moriens quinquagesimum et sextum fere aetatis annum agentem reliquit? unde constat certi mysterii causa illum numerum, id est septuagenarium et quintum scripturam commendare uoluisse. si autem quisquam exigit, quomodo etiam secundum nit eius ■ ingressum oportet intellegi; sed quia in filiis suis plerumque appellatur Iacob, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
egipti: significat. xp̃m. sua doctrina. & sui
sanguinis precio uniuersũ mundũ redi¬
mere. Qd̃q dicit accipite semina et serite
agros ut fruges habere possitis: quintam
partẽ regi dabitis. quatuor reliquas ꝑ mit¬
to uobis insementẽ. et incibos familus et
liberis urĩs. Acciꝑe semen mandat. hoc est
uerbũ dei: & serere agros. corꝑa uidelicet
sua que uomere euangłico ex arata. & semine
spũali seminata. fructũ uirtutũ germinat.
ꝑquintã partẽ que regib dabat᷑. quinq
sensuum census. qd̾ xp̃o uero regi soluidebe¬
at: intimat᷑. Quatuor uͦ relique insementẽ.
& incibos possessorib ꝑmittunt᷑: quia actua¬
lis uitȩ usus unicuiq concedit᷑. quatinus
seminet oꝑa uirtutũ. ut fructꝰ iusticie me¬
tat inuita et̃na: qd̾ asaluatore nr̃o ueracit᷑̃
nobis tribuit᷑. Unde ioseph egiptii dicunt.¬

Expanded text:
Aegypti, significat Christum sua doctrina et sui Aegypti, significat Christum sua doctrina et sui sanguinis pretio universum mundum redimere. Quodque dicit: Accipite semina et serite agros, ut fruges habere possitis: quintam partem regi dabitis, quatuor reliquas permitto vobis in sementem, et in cibos familiis et liberis vestris, accipere mandat semen, hoc est verbum Dei, et serere agros, corpora videlicet sua, quae vomere evangelico exarata, et semine spirituali seminata, fructus virtutum germinant. Per quintam partem quae regibus dabatur, quinque sensuum census, quod Christo vero regi solvi debeat, intimatur. Quatuor vero reliqui in sementem et in cibos possessoribus permittuntur, quia actualis vitae usus unicuique conceditur, quatenus seminet opera virtutum, ut fructus justitiae metat in vitam aeternam: quod a Salvatore nostro veraciter nobis tribuit
Abbreviated transcription (Latin):
Iam de hebreis scriptũ est. qd̾ uiolent̃ inserui¬
tutẽ redacti sunt. Egiptiũ uͦ popłm facile
inseruitutẽ redigit pharao: uendiderunt
eñ semet ipsos. Nong̃ dispensatonis cui¬
pa est: ubi digna dispensant᷑ ꝓmeritis. Hoc
& paulus fecit. cũ illũ qui indignus scõꝵ
consortio fuit tradidit sachane. Nemo itaq¬
paulũ dicat dirũ egisse. qui hominẽ de ȩccł̃ia
eiecit. ut ex pulsus disceret ñ blasphemare.
Hominis eni uoluntas iniqua est. cũ aman ͨ
terrena. deserit celestia. ꝓpt̾ auaritiã se sub¬
Cũ enim quis sꝑnens meliora eligit peiora.
dimittit arbitrio suo ut cadat. & indeside¬
doces ñ compulsos eẽ. uendere possessiones
suas. quia illis statuta cibaria exhorreis pu¬
blicis prebebant᷑: significat terrã eccłie in qͣ
ueri sunt sacerdotes liberam ẽẽ a censu mun¬
diali. quia uerbo diuino indesinent̃ pascit᷑.
nec dampnũ panis spũalis ullũ sustinebit.
Aliter. Emptio ioseph quo frugib emit t̾rã

Expanded text:
Jam de Hebraeis scriptum est quod violenter in servitutem redacti sunt. Aegyptium vero populum facile in servitutem redegit Pharao. Vendiderunt enim semetipsos. Non ergo dispensatoris culpa est, ubi digna dispensantur pro meritis. Hoc et Paulus fecit, cum illum qui indignus sanctorum consortio fuit tradidit Satanae . Nemo itaque dicat Paulum dure egisse, qui hominem de Ecclesia ejecit, ut expulsus disceret non blasphemare. Hominis enim voluntas iniqua est, cum amans terrena, deserit coelestia, et propter avaritiam se subcum eum qui, spernens meliora, elegit pejora, dimittit arbitrio suo ut cadat, et in desider, sacerdotes non compulsos esse vendere possessiones suas, quia illis statuta cibaria ex horreis publicis praebebantur, significat terram Ecclesiae, qua veri sunt sacerdotes, liberam esse accessu mundiali, quia verbo divino indesinenter pascitur, nec damnum famis spiritualis ullum sustinebit. Aliter autem emptio Joseph qua frugibus emit terram
Abbreviated transcription (Latin):
principiũ mei dolons. prior indonis. maio
imꝑio. effusus es sicut aqua. ñ crescas quia
ascendisti cubile patris tui. et macłasti stra¬
tum eiꝰ. Est autẽ sensus hic. Tues primoge¬
nitus ms̃. maior inliberis. & debebas uixta
primogenus uire debet᷑. sacerdotiũ acciꝑe &¬
regnũ. Hoc quippe inportando onere &
preuatido robore demonstrat᷑. Uerum qura
peccasti. & quasi aqua quȩ uascło ñ tenetur.
uoluptatis effusus es impetu: idcirco p̃cipio
tibi ut ultra ñ pecces. sisq infrm̃ numero.
penas peccati luens. qd primogenit ordinẽ
ꝑdidist. Principiũ aut̃ doloris ẽ. omnis pͥ¬
mogenitus: quia ꝓ eo cõmouient᷑ primum¬

Expanded text:
mei. Prior in donis, major in imperio, effusus sicut aqua, non crescas, quia ascendisti cubile patris tui et maculasti stratum illius. Est autem sensus hic: Tu es primogenitus meus major in liberis, et sedebas juxta primogenregnum. Hoc quippe in portando onere et praevalido robore demonstratur. Verum quia peccasti, quasi aqua quae vasculo non tenetur, voluptatis effusus es impetu, idcirco praecipio tibi ut ultra non pecces, sisque in fratrum numero poenas peccati luens, quod primogeniti ordinem perdidisti. Principium autem doloris est omnis primogenitus, quia pro eo commo
Abbreviated transcription (Latin):
.xxx. imilib ut etiam ipse numerus eum
significare intelligatur. qui inbaptismoas¬
paruit ferme .xxx.annorũ. Et siquid aliuo
de re tantaułhoc mͦ uł sublimiꝰ intellig po¬
test. dum tamen ñ frustra arbitrem᷑ tales
actantos homines dei tantam gessisse curã
prosepeliendis coporib suis. cũ sit atqẽt
debeat fidelium ista securitas. qd̾ ubicunq
corpora eorum sepeliant᷑: uel insepulta ol
ne dilacerata absumantur ñ idõ uelmmnꝰ
integrã. uel minꝰ głosam eorũ resurrectioñ¬

Expanded text:
fere xxx milibus, ut etiam ipse numerus eum fere xxx milibus, ut etiam ipse numerus eum significare intellegatur qui in baptismo apparuit ferme xxx annorum; et si quid aliud de re tanta uel hoc modo uel sublimius intellegi potest, dum tamen non frustra arbitremur tales ac tantos homines dei tantam gessisse curam pro sepeliendis corporibus suis, cum sit atque esse debeat fidelium ista securitas, quod ubicumque corpora eorum sepeliantur uel insepulta etine dilacerata absumantur, non ideo uel minus integram uel minus gloriosam eorum resurrection