comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cib̾. ⁊ potestatib̾ minorib̾. ⁊ obedire die¬
to illorũ. ñ quidẽ ad malũ: s ãmone
paratos ex ad om̃e opus bonũ. idest obe¬
dire illis indño. Et amone uennnẽ blaᷤ¬
femare: ⁊ si p̃mut᷑ ab illis. Isͣi. ammoẽ¬

Expanded text:
cibus, et potestatibus minoribus, et obedire dicto illorum, non quidem ad malum, sed admone, paratos esse ad omne opus bonum, id est obedire illis in Domino. Et admone neminem blasphemare, et si premuntur ab illis. Ambrosi
Abbreviated transcription (Latin):
rax ẽ. ꝑ qd̾ ẽta ostendit̾ ꝓmissio uite.
que quanto c̃tior ẽ: tanto iiinłt de¬
bet ee sollicitior .U.t auĩt cercius sit:
scilicet u̾bum suũ .i. filiũ. Hec est
uita et̾na. Mamfestauit dico: ñ so¬
lũ rei effectũ: s etiã in p̃dicatione qͦ

Expanded text:
ta ostenditur promissio vitae, quae quanto certior est tanto minister debet sollicitior esse. Ut autem certius sit, scilicet Verbum suum, id est Filium, haec est vita aeterna. Manifestavit dico, non solum rei effectu, sed etiam i
Abbreviated transcription (Latin):
ylectentẽ amore esi sermonẽ: qui ẽ
scđm doctrinã fidelẽ.i. u̾acẽ. Ita
hec habeat: ut potẽs sit uita ⁊ sci¬
encia. exhortari scientes in doctna¬
sua sana: ⁊ relarguere eos qͥ ꝯtra¬
dicũt u̾itati obloqndo uel male
uiuendo. Coñtra dicentes enĩ: nõ
tno mͦ intelligendi s̃ paucissimi.
Qiuippe nob ꝯtra dicunt loq̃ndo:¬
s multis male uiuendo. Qs euĩ
audet aꝑtissime loquẽdo. ꝯtra di¬
c̃ẽ u̾itati: Non ꝯtra dicũt multi
lingua: s uita. Iuos redarguere:
magnũ opus ẽ grandis sarcina.¬

Expanded text:
plectentem amore eum sermonem qui est secundum doctrinam fidelem, id est veracem. Ita haec habeat, ut potens sit vita et scientia exhortari scientes in doctrina sana, et redarguere eos qui contradicunt, veritati obloquendo, vel male vivendo. Contradicentes enim non uno modo intelligendi sunt. Paucissimi quippe nobsed multi male vivendo. Quis enim audet apertissime loquendo contradicere veritati? Non contradicunt multi lingua, sed vita: quos redarguere magnum opus est, grandis sarcina,
Abbreviated transcription (Latin):
errãtes ꝑ mala. ⁊ seruiẽtes desidiis
am̃t. et uoluptatibꝰ carnis uariis. agẽteᷤ
uitã nr̃am in malicia.i. in mala nocẽ¬
idi uoluntate. ⁊ inuidia de aliorũ succeᷤ¬
sibꝰ et si nocẽ nõ licuit. Odibiles deo ꝙ
alus hominibꝰ: in uicem odientes alios.
P in aũt benignitas ⁊ humanitas
Osaluatous nr̃i dĩ. id est cũ benignꝰ ⁊
humant us saluator ur apparuit mũdo
et cet̾a .. el ita. Cum benignitas ⁊ hu¬
huc in creduli s̃. Saluos fec̃ dico: ꝑla
uactũ regñationuis. Id est ꝑbabtisiĩ in
pcc̃orũ ⁊ copiam uͥtutum. E ħ ꝑ iħm¬

Expanded text:
 mala, et servientes desideriis animi, et voluptatibus carnis variis agentes vitam nostram in malitia, id est in mala nocendi voluntate, et invidia, 229 de aliorum successibus, et si nocere non licuit, odibiles Deo, vel aliis hominibus, et invicem odientes alios. Cum autem benignitas et humanitas Salvatoris nostri Dei, id est cum benignus et humanus Deus Salvator noster, apparuit mundo s, etc. Vel ita: Cum benignitas et huhuc increduli sunt. Salvos fecit, dico, per lavacrum regenerationis, id est per baptismum in peccatorum, et copiam virtutum, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsticionibꝰ ⁊ poeticarũ sentẽtiis ab¬
rasis ⁊ decisis qd̾ ꝓutũ reꝑtũ fuit:
ad ministiũ domꝰ dĩ assumdũ ẽ. Se
⁊ cec̾a. Quasi. docent qd̃ ñ oportet.
qͣm ob causã increpa illos ñ ut so¬
les mollit̾: s aure. Ido: ut sam sĩt
infide .i. ut recte credant. ñ uiten¬
ddentes nudaicis fabulis lit̾alis ob¬
seruancie: ĩ qua nemo ĩtificat᷑ apr̃
dm̃. Q mãdatis hominũ. Ia mãda¬
ta legis p̾t manifestatã uitatẽ: iã
hominũ ⁊ ñ dĩ mãdata s̃. Hoĩũ

Expanded text:
perstitionum et poeticarum sententiis abperstitionum et poeticarum sententiis abrasis et decisis, quod purum repertum fuerit ad ministerium dcent. Quasi dicat: Quod non oportet. Quam ob causam increpa illos, non ut soles molliter, sed dure, ideo ut sani sint in fide, id est ut recte credant, non intendentes Judaicis fabulis litteralis observantiae, in qua nemo justificatur apud Deum; et mandatis hominum, quia mandata legis post manifestam veritatem, jam hominum, et non Dei mandata sunt. Hominum
Abbreviated transcription (Latin):
qui dixẽ. s retenses: semꝑ s̃ indace ᷤ.¬
⁊ male bestie.s. sangͥnẽ sicientes.
et uentris pigri .i. gulosi: ⁊ iõ
pigri.Et neminꝰ credas ei quia
gentilis erat: eiꝰ uerba ꝯm̃ilat
apłs dicens. Testimoniũ hoc u̾ũ
ẽ. Sciendũ qd̃ licet diuine aucto¬
ritati uude uoluit qd̃ uerũ inue¬
uit : testimoniũ sum̾e. Sic̃ ⁊ pau¬
lus ut legit᷑ iam mactibꝰ apłorii.
cum loqueret᷑ achemensibꝰ ait de
deo. In illo uiuimꝰ ⁊ mouemi ⁊ sumꝰ
sic̃ ⁊ quidã scđm uos dixẽiuit. ꝙ. de
athemensis are in scriptione ait. In¬
ueni arã. inq̃ subscͥptũ ẽ d̾ ignoto dõ.
Ita diumia auetoritas unde cumq as
sumit qd̃ necessariũ inuenit: s ñ iõ
omia ibi q ĩsc̾pta s̃ accipieda ꝯ firmat.
Uude in lege p̃ceptũ ẽ iudĩs. ũ si mã¬
cipiũ gentile ement: eiꝰ pili radent᷑.
⁊ unguinũ uicrem̃ta abscindent᷑:
deuide adusꝰ domesticos assum̃et᷑
Ita uanis atq suꝑfluis gentiliũ su¬

Expanded text:
Cretenses semper sunt mendaces et malae bestiae, id est sanguinem sitientes, et ventres pigri, id est gulosi, et ideo pigri. Et ne minus credas ei quia gentilis erat, ejus verba commendat Apostolus dicens: Testimonium hoc verum est. Sciendum quod, licet divinae auctoritati unde voluerit quod verum invenerit testimonium sumere, sicut et Paulus, ut legitur in Actibus apostolorum, cum loqueretur Atheniensibus ait de Deo: In illo vivimus, movemur, et sumus, sicut et quidam secundum vos dixerunt . Et de Atheniensis arae inscriptione ait: Inveni aram in qua subscriptum est: Ignoto Deo . Ita divina auctoritas undecunque sumit quod necesomnia ibi quae inscripta sunt accipienda confirmat. Unde in lege praeceptum est Judaeis, ut si mancipium gentile emerent, ejus pili raderentur, et unguium incrementa abscinderentur, deinde ad usus domesticos assumeretur: ita vanis atque superfluis gentilium su
Abbreviated transcription (Latin):
unt. qui nec eum qui cathecum
uel paganꝰ habuit altam: ordiuan¬
dũ &e censurũt. ⁊a desac̃miento agitur
ñ de pẽco. Ilam inbabtismo: om̃ia
pec̃a ilimittunt᷑. Et qui dixit si nuꝑ¬
serit uirgo ñ peccat: satis de clara¬
m̃ti aut scitatẽ. sic̃ femina ⁊ sicathe¬
cumina uiciata fu̾it. ñ potest post
babtismũ int̾ dĩ uͥgines ꝯ secrari: ita
s norniã qͣndã sacram̃ti anisisse. ñ
ad iute bone m̃itũ: s ad ordinacio¬
uis eccłiastice signacłm necessariã.
Et sic̃ plures antiquorũ patrũ uxo¬
res. significauer̃ futuras exom̃ibꝰ gẽ¬
tibꝰ eccłias uni uiro subditas .i. xp̃o:

Expanded text:
gunt, qui nec eum, qui catechumenus vel paganus habuit alteram, ordinandum censuerunt, quia de sacramento agitur, non de peccato. Nam in baptismo peccata omnia dimittuntur, et qui dixit: Si nupserit virgo, non peccat, satis declaratatem autem sacramenti sicut femina, si catechumena fuerit uitiata, non potest post baptismum inter dei uirgines consecrari, ita ti amisisse, non ad vitae bonae meritum, sed ad ordinis ecclesiastici signaculum necessarium. Et sicut plures antiquorum Patrum uxores significaverunt futuras ex omnibus gentibus Ecclesias, uni viro subditas, id est Ch
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ malũ. Et iõ ait uiꝰ uxoris uir.
quo spes ꝯtinencie ẽ ⁊ sacram̃tũ.¬
Sequit᷑. Filios habens fideles. idest
sane fidĩ. Nõ in accusacioẽ luxurie:
aut nõ subditos. Id est uec saltem
delururia accusatos: uel sibi ñ sub¬
ditos. Alioqͥn nec spes ẽ in eo corri¬
gendi alios: nec frontẽ habet ad alio
taliũ cohabitator. Opordet enĩ ⁊ cet̾a.¬
TSi.talis debet ꝯstitui ep̃opꝰ.Oportet
enũ .i. necesse ẽ ad tractacionẽ officũ.

Expanded text:
st malum. Et ideo ait: unius uxoris vir, in quo spes continentiae est et sacramentum. Filios habens fideles, id est sanae fidei, non in accusatione luxuriae, aut non subditos, id est nec saltem de luxuria accusatos, vel sibi non subditos. Alioquin nec spes est in eo corrigendi alios, nec frontem habet ad alios talium cohabitator, oportet enim. Quasi dicat: Talis debet constitui episcopus. Oportet enim, id est necesse est ad tractationem offic
Abbreviated transcription (Latin):
sircuitis mare ⁊ atidã: ut faci¬
atis unũ ꝓselitũ. Dixit quidam¬
s̃ sic̃ dix̃ quidã ex illis: qui eos
cretensis: in cuiꝰ libris hoc in ue¬
inuenit᷑. nec eiꝰ ꝓpħia ad illa elo¬
qͥa dĩ ꝑtinet : que iudĩs s̃ credita.
sĩc solet ꝯmemorare ꝓpħas dĩ dicẽs.
Sic ⁊ dauid dix̃: uel ysayas . Uł cũ¬
tacitis nominibꝰ illoꝵ: dic̃. Sic̃ scͥp¬
tum ẽ. & ea scͥptura intelligit᷑: i
qua ẽ auctoritas dĩ. Homo aũt in¬
trans: ausus ẽ dice istũ de ꝓpħis
iudeorũ fuisse de quo ait apłs. dix̃
quidã ex illis ꝓpħa. Ia uerũ dix̃
⁊ si poeta ȩẽt. ꝙ pħa dico: illorũ
bene apperuit. Qd̾ utiq ad ħ dic¬

Expanded text:
t faciatis unum proselytum . Dixit. Quasunt, sicut dixit quidam ex illis, qui eos Cretensis in cujus libris hoc inveinvenitur, nec ejus prophetia ad illa eloquia Dei pertinet quae Judaeis sunt credita. sicut solet commemorare prophetas Dei, dicens, sicut et David dicit, vel dicit, sicut scriptum est, et ea Scriptura intelligitur in qua est auctoritas Dei. Homo autem ins, ausus est dicere istum de prophetis Judaeorum fuisse, de quo ait Apostolus: Dixit quidam ex illis proprius, quia verum dixit, etsi poeta esset. Propheta dico, illorum, bene aperuit. Quod utique ad hoc dic
Abbreviated transcription (Latin):
izare docebant. Renati enĩ in xͦ:
ñ puri erant xp̃iani. qr partĩle¬
gem: partĩ xp̃m uen̾ari uolebat᷑.
de quibꝰ subdit. Is opportet redar¬
gui. Ideo quia ip̃i s̃ qui subu̾tũt

Expanded text:
izare docebant. Renati enim in Christo non puri erant Christiani, quia partim legem, partim Christum venerari volebant. De quibus subdit: Quos oportet redargui: Ideo, quia ipsi sunt qui subvertunt
Abbreviated transcription (Latin):
ria uel ẽt̾na qd̾ idem ẽ. idest ante
om̃ia tempra: ꝓmisit. Iuomͦ ꝓmi¬
sit cũ ñdũ eẽnt homines quibꝰ ꝓ nut¬
t̃et: Quia in eiꝰ et̾nitate. et in ip̃o ũ¬
bo eiꝰ eidẽ coȩt̾no. iam p̃destinatiõe
erat. P romisit gͦ. inite tempra. qr in
se ȩt̾no sic firum erat aute quã tempꝰ
ȩȩt: qd cũ creat̾is cepit. Nõ gͦ possumꝰ

Expanded text:
ante omnia tempora, promisit. Quomodo? Promisit, cum nondum essent homines quibus promitteret, quia in ejus aeternitate, et in ipso Verbo ejus eidem coaeterno jam praedestinatione erat. Promisit ergo ante tempora, quia in se aeterno sic fixum erat antequam tempus esset quod cum creaturis coepit.
Abbreviated transcription (Latin):
male uiuit in ꝯspectu eorũ quibꝰ ꝓpo¬
sitꝰ ẽ: quãtũ imp̃o ẽ occtidit eos. Idõ
seruo dei eminẽti ĩmenbris sũmi ꝑas¬
toris: dictum ẽ. In om̃ibꝰ p̃be ce ip̃m
exemplũ bonorũ oꝑũ. Seilicet indoc¬
t̾na recta. mintegͥtate uite ⁊ corꝑris. ĩ
grauitate .s. neleius sis s autenticus.
et u̾bũ tuũ sit sanũ ⁊ irrep̃hensibi

Expanded text:
tu eorum quibus praepositus est, quantum in ipso est, occidit eos. Ideo servo Dei eminenti in membris summi pastoris dictum est: In omnibus praebe teipsum exemplum bonorum operum, scilicet in doctrina, recta, in integritate, vitae et corporis, in gravitate, ne levis sis, sed authenticus. Et verbum tuum s
Abbreviated transcription (Latin):
tea monet eũ deuitandis hereticis
Premittit aũt salutationẽ dicẽs. Pali¬
lus nomiẽ. seruus ꝯditione. ñ tam̃
pc̃ci misera seruitute: s dĩ quadã
uobilitate. Iliter moy ses ⁊ dauid sus
nõ tollit potestatẽ ꝙ dignitatẽ. .Apłs¬

Expanded text:
itandis haereticis. Praemittit autem salutationem dicens: Paulus nomine, servus conditione, non tamen peccati misera servitute, sed Dei, quadam nobilitate, qualiter Moyses et David servnon tollit potestatem et dignitatem. Apos
Abbreviated transcription (Latin):
ceta. ꝓ rimo dic̃ quid age debeat: ⁊¬
quales ordinare p̃sbitos. Ita incipiens.
luiꝰ rei gr̃a reliqͥ te c̾te cum inde rece¬
łem. ut corrigas mala inpeccantib᷑: id¬
dendo bonis ea que desuit ad ꝑfectio¬
rem. U nota qr dũ hec recolit apłe. sic̃
facilius sustiueat᷑ ꝑmultos dnusũ.
Constituas dico: sic̃ ego tibi disposui.
idẽ qͣles cõstituedos aocui. Scilicet si
quis ẽ ñ dico sine poco: s sine crimiẽ.
Idest sine pcc̃o criminali. uł infamia
cͥminali. Sĩ dixissed sine pcc̃o: nullꝰ
in ȩccłia recte poss ordinari uninst̃.
Multi enĩ babtizati fideles s̃ sine cͥmi¬
ne. Sine pcc̃o uero: in hac uita nemi¬
nẽ dix̾ant. Nõ qr ꝑcc̃i aliquid rema¬
neat. qd̾ inbabtismate ũ dimittat᷑:
s quia in nob̃ in huiꝰ uice infirmitate
manentibꝰ. cotidie fieri ñ quiescũt: qͣ

Expanded text:
ei. Primo dicit quid agere debeat et quales ordinare praesbyteros, ita incipiens: Hujus rei gratia reliqui te Cretae, cum inde recederem, ut corrigas mala in peccantibus, addendo bonis, ea quae desunt ad perfectionem. Et nota quod, dum haec recolit Apostolus, sicut facilius sustineatur per multos divisum. Constituas dico, sicut ego tibi disposui, id est quales constituendos docui, scilicet si quis est, non dico sine peccato, sed sine crimine, id est, sine peccato criminali, vel infamia criminali. Si dixisset sine peccato, nullus in Ecclesia recte posset ordinari minister. Multi enim baptizati fideles sunt sine crimine. Sine peccato vero in hac vita neminem dixerim, non quia peccati aliquid remaneat quod in baptismate non dimittatur, sed quia in nobis in hujus vitae infirmitate manentibus quotidie fieri non quiescunt, quae
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse designatos. Sequit᷑. Non suꝑ¬
cussorẽ. Idest ũ aliorũ m̃tes aliter
qͣm opportet loquẽdo ꝑcucientẽ
uel ad aliũ ñ ferocẽ ñ crudelẽ. Nõ
cupidũ turpis lucri .i. scłaris: sed
ospitalem. benignũ. sobriũ. iustũ

Expanded text:
fuisse designatos. Non supcussorem, id est non aliorum mentes aliter quam oportet loquendo percutientem. Vel ad litteram, non ferocem, non crudelem, non cupidum turpis lucri, id est saecularis, sed hospit
Abbreviated transcription (Latin):
ũe aũtunt se au̾itate. qr om̃ia hu¬
mnanis usibꝰ ꝯcessa: mũda s̃ mũdis.
Scilicet illis qͥ fide bona sumũt:⁊
iusti s. Qd̃ ip̃i negant. iõ q i lege
qͣdã moyses ꝓhibuit: et abĩmũdis

Expanded text:
e avertunt se a veritate, quia omnia humanis usibus concessa, munda sunt mundis, scilicet illis qui fide bona sumunt et justi sunt; quod ipsi negant ideo, quia in lege aedam Moyses prohibuit, et ab immundis
Abbreviated transcription (Latin):
um: sunł om̃s ꝯsalutatores sigui¬
ficat. Saluta eos qui nos amant
ñ ficte: s infide. idest fideli affec¬
tu. deiide genalit̾ om̃s salutat
dicens. firã dei sit cum om̃ibꝰ ub am̃¬

Expanded text:
um simul omnes consalutatores significat. Saluta eos qui nos amant, non ficte, sed in fide, id est fideli affectu. Deinde generaliter omnes salutat, dicens: Gratia Dei sit cum omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
gatur luctus eranimo: fides eepellat dolo¬
rem. Intanta spe. non decet ẽẽ triste tem¬
plum. Ibi habitat bonꝰ ꝯsolator: ibi qui
non fallit ꝓmissor. Quid enim mortu¬
um diu plangimus: inquies. quia mo¬
is amara est s ꝑillam transiuit ⁊ dñs.
Lonsolemur gͦ nos. S dices. Potest
cor humanum. quod non dolendofit
inhumanum. Maria enim dnm̃ q̾r¬

Expanded text:
gatur luctus ex animo, fides expellat dologatur luctus ex animo, fides expellat dolorem. In tanta spe non decet esse triste templum Dei; ibi habitat bonus consolator, ibi qui non fallit promissor. Quid enim mortuum diu plangimus? inquies, quia mors amara est, sed per illam transivit et Dominus. onsolemur ergo nos. Sed dices: Potest cor humanum, quam non dolendo sit inhumanum. Maria enim Dom
Abbreviated transcription (Latin):
cum eredamꝰ unctu oculi futuram re¬
siu rectionem. ⁊inmenbra sine fine uic¬
tura tanta facilitace. tamq inestimab¬
ili uelecitate reditururum antiquissi¬
morum cadauerrun puluerem. Nec abil¬
la sencentia illos arbicramur futturos
anceqͣm sumeres uitam. hoc eus erani¬
matus. quod eras anteqͣuam ẽẽs anima
cum domino erimus. Quoo enim ait ⁊sie
semꝑ cum dño erimꝰ. non ita accipien¬
dum ẽ: quasi inaere nos dixi̾t cum dño
semꝑ ẽẽ mansuros. quia nec ip̾e sibi ma¬
nebit: s ita. E sic .i. habentes corꝑa sẽ¬
pitetna: semꝑ erimus cum dño ubiq
cum illo fuerimꝰ. habent autem om̃s
anime cum de seculo exierint: dui̾sas re¬
ceptiones. hñt gaudium bone: torm̾ta
male. S cum facta fuit̾ resuirectio: ⁊bo¬
norum gaudium ampluis erit: ⁊malo¬
tum tormenta grauiora: qm̃ cum corꝑe
inuicem alt̾ altmn. in u̾bis istis tante spei.
Pereat otͥstatio: ubi ẽ tanta ꝯsolatio. decer¬

Expanded text:
cum credamus in ictu oculi futuram recum credamus in ictu oculi futuram resurrectionem, et in membra sine fine victura tanta subtilitate, tanquam inaestimabili velocitate rediturum antiquissimorum cadaverum pulverem? Nec ab illa sententia illos arbitramur futuros antequam sumeres vitam. Hoc eris exanimatus, quod eras antequam esses animatcum Domino erimus. Quod enim ait, et sic semper cum Domino erimus, non ita accipiendum est, quasi in aere nos dixerit, cum Domino semper mansuros, quia nec ipse ibi manebit; sed ita, et sic, id est habentes corpora sempiterna, semper erimus cum Domino, ubicunque cum illo fuerimus. Habent autem omnes animae, cum de saeculo exierint, diversas receptiones; habent gaudium bonae, tormenta malae; sed cum facta fuerit resurrectio, et bonorum gaudium amplius erit, et malorum tormenta graviora, quando cum corpore invicem, alter alterum in verbis istis tantae spei. Pereat contristatio, ubi est tanta consolatio. Deter
Abbreviated transcription (Latin):
dam infine seculi ad ueniente xͦ. cum
furura ẽ resurrectio mortuoꝵ. non eẽ mo¬
nturos: s iuuos reꝑtos ininmortalitatẽ¬
repente mutandos. S uellem de his uer¬
bis potius auctire doctiores. Qucti enim
solet. utrum uli quos inueniet xpistꝰ¬
iuuos: nunqͣm omnino morituri sint.
an ipõ temporis puncto. quo rapientur
obuiam xpõ: ad inmortalitatem nura
celeritate sint cransituri. son enim
dicendum est fieri non posse. ut ꝑaera
insublime portentur. inuillo spat̾io et
moriantur ⁊ reuiuiscant. Ad hunc a¬
utem sensum quo estimemus illos.
quos hie uiuos inuenturus ẽ dñs. in
ipso paruo spatio ⁊ passuros mortem ⁊
accepturos inmortalitatem: apłs nos
uigere uidetur ubi dicit. Inxͦ omnes
iuiluficabimur. Ꝙ alibi. Quod seminaᷤ
non uunficatur: nisi moriatur. sur
autem nob̾ incredibile uideatur. illã
mulcitudinem corporum mnaere quodã¬
modo seminare. atq ibi ꝓtinus inor¬
caliter uncorruptibiliter reuiuiscere.

Expanded text:
dam in fine saeculi adueniente domino, cum futura est resurrectio mortuorum, non esse morituros, sed uiuos repertos in illam inmortalitaterepente mutandos; sed vellem de his verbis potius audire doctiores. Quaeri enim solet utrum illi quos vivos inveniet Christus, nunquam omnino morituri sint, an ipso temporis puncto quo rapientur obviam Christo ad immortalitatem mira celeritate sint transituri. Non enim dicendum est fieri non posse ut super aera in sublime portentur in illo spatio, et moriantur et reviviscant. Ad hunc autem sensum quo aestimemus illos quos hic vivos inventurus est Dominus in ipso parvo spatio, et passuros mortem, et accepturos immortalitatem, Apostolus nos urgere videtur, ubi dicit: In Christo omnes vivificabimur . Et alibi: Quod seminas non vivificatur, nisi prius moriatur . Cur autem nobis incredibile videatur illam multitudinem corporum in aere quodammodo seminare, atque ibi protinus immortaliter et incorruptibiliter reviviscere,
Abbreviated transcription (Latin):
eiis iribꝰ annis ⁊ diidio: ⁊ untliciẽ¬
tur ab illo helias ⁊ henoe. sicut inapo¬
calipsi habetur. tunc erit tał ttibula¬
cio qualis ante non fuit nec post erit.
postea int̾fitiecur antixp̃s amichaele
uinaxuna pars suorum. sost moitẽ.
uero antixͥ. quadraginta quinq dies
dcedentur honis ad penitentiam: qui
titubauerunt inꝑsecutione illa. Mi¬
nari autem antix. gaudebunt alis
adiebꝰ. ducentes uxores ⁊ouuua cele¬
hrantes. uoca diuersis genis excenteᷤ
ac dicentes. licet pͥnceps nr̾ mortuus
ut: tñ habemus pacem ⁊ securitatem.
Ecum calia clixi̾nt. suꝑ uenies eis
intitus. ita grauis ⁊ subitus: sicut

Expanded text:
ejus tribus annis et dimidio, et interficientur ab illo Elias et Enoch, sicut in Apocalypsi habetur. Tunc erit talis tribulatio, qualis ante non fuit, nec post erit; et postea interficietur Antichristus a Michaele, et maxima pars suorum. Post mortem vero Antichristi, quadraginta dies concedentur bonis ad poenitentiam qui titubaverunt in persecutione illa. Ministri autem Antichristi gaudebunt illis diebus ducentes uxores, et convivia celebrantes, et joca diversi generis exercentes ac dicentes: Licet princeps noster mortuus sit, modo habemus pacem et securitatem. Et cum talia dixerint, superveniet eis interitus ita gravis et subitus, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
hibere. Uel ita. Ut sciat unꝰ quisq ues¬
trum. icetã. Qĩ. abillicito abstinete.
ut nec licito abutamini: s sciat un¬
quisq urm pofsidere suum uas: id
est iuorem dominando ei: ⁊hoc in
sanctificatione: scilicet abstinen¬
do acoitu. ⁊ honore: seilicet non
curpiter abutendo ea. posside¬
at in sanctificatione dico
iꝑissione desiderii. ut nec saltẽ deli¬
denum sit qd̾ ẽ passio ⁊ lesio aie. hic̃ i
entes facuint quibꝰ ñ debetis eẽ sum¬
ues. qr ipi sunt qui ignoiant dm. ss
si eciam precepta dedi. nequis iuolẽ¬
tia suꝑg̾diatur. neq dolo circum ue¬
niat frem suum in negotio pͥuato
sxoris: uł inquotibet negotio. Ideo abᷤ¬
ainete abhis: qm̃ uindex ẽ de omnibꝰ¬

Expanded text:
hibere. Vel ita: ut sciat. Quasi hibere. Vel ita: ut sciat. Quasi dicat: Ita ab illicito abstinete, ut nec licito abutamini; sed sciat unusquisque vestrum possidere vas, id est uxorem dominando ei: et hoc, in sanctificatione, scilicet abstinendo a coitu, et honore, scilicet non turpiter abutendo. Ea possideat in sanctificatione, dico, in passione desiderii, ut nec saltem desiderium sit quod est passio et laesio animae; sicut et gentes faciunt, quibus non debetis esse similes; quia ipsae sunt quae ignorant Deum. Et haec praecepta dedi ne quis, violentia supergrediatur neque dolo circumveniat fratrem suum in negotio privato uxoris, vel in quolibet negotio. Ideo abstinete ab his, quoniam vindex est Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ubono. ut etiã habundetis magis .i.
magis ac magis crescatis infide ⁊ in
bonis oꝑibꝰ. Ambuletis dico: sic utiq
quem ad moduim accepistis anob̾ qͣmͦ¬
uos ꝙporteat. ambulare .i. uiuẽ. ⁊ hui
uite cursum ꝑducẽ. inhis sine qͥbꝰ ñ
ẽ salꝰ. E placere deo inhis: que osilio
ꝑfectionis adduntur. Ille .xx. placet
ad inodum accepistis audiendo ⁊ in¬
rogamꝰ ut habundetis magis ħ ñ mu¬
sa: ꝑ dum iħm. Auctor ip̃e omendat
ca. & uere bona sunt. ħ ẽ enim uolũ¬
tas dĩ. ħ ẽ p̃ceptum dei. ħ ẽ quod deus
uult. quod uob̾ ꝓdest: non ip̃i. Scilic
sanctificatio ur̃a .i. uͥt uos sanctifice¬
tis bene oꝑando. Ꝙ ut abstineatis: qͣsi
longe remoti. uos qui xͥ estis aforni¬
abstineatis: ut sciat unꝰqͣsq urm̃ su
iurtutum:⁊honore ne inhonoretur
aliqua turpitudine: s sicut studet of¬
fitiorum suorum uasa munda scrua¬
re ita menbrorum suorum offitina ͤ
studeat ꝑotinentias honerabiles ex¬

Expanded text:
in bono, ut etiam abundetis magis, id est magis ac magis crescatis in fide et bonis operibus. Ambuletis, dico, sic, utique, quemadmodum accepistis a nobis quomodo oporteat itae cursum perducere, in his sine quibus non est salus, et placere Deo, in his quae consilio perfectionis adduntur. Ille enim placet admodum accepistis, audiendo et inrogamus ut abundetis magis. Hoc non musa per Dominum Jesum. Auctor ipse commendat ea, et vere bona sunt. Haec est enim voluntas Dei, hoc est praeceptum Dei, hoc est quod Deus vult, quia vobis prodest, non ipsi, scilicet sanctificatio vestra, id est ut vos sanctificetis bene operando, et ut abstineatis, quasi dicat: Longe remoti, vos, qui Christi estis, a forniabstineatis, ut sciat unusquisque vestrvirtutum, et honore, ne inhonoretur aliqua turpitudine; sed sicut studet officiorum suorum vasa munda servare, ita membrorum suorum officinas studeat per continentiam honorabiles ex
Abbreviated transcription (Latin):
co inter uos iniicem: unomnes eciam
non credentes. E non modo patiamini: s
etiam semꝑ gaudete. quicquid fiat uob̾.
Unde alibi. Intribulationib gaudentes.
Uel hoc adomnnes generaliter dicit. Sẽper
gaudete spe. ⁊ sinc int̾missione ceraia
Iorarum. orate enam ꝓꝑsequentibꝰ. uelsi¬
te.: ⁊ et̾na desiderate. Iũstus enim non
desinit orare: nisi desinat iustus ẽẽ.
Semꝑ orat qui semꝑ bene agit. sp̃sum
eium desid̾ium bonum oratio ẽ. ⁊ sicõ¬
tinuum ẽ desidium: continua ẽ ⁊ or̃¬
s inomnibꝰ etiam inaduersis: gratia
agite deo. hec enim omnia facere: est
uoluntas dei: i. placet deo. uoluntas
dieo ostensa inxp̃o iħu.: quia hoc docu¬
it deus ꝑ ipsum. Uel in ipõ est ostensa
hec uõluntas dei. quia hec fucrunt ĩ¬
.xͦ: in quo neħ deo displicuit. serip̃m
xpistum non cantum boc est oftensum.

Expanded text:
et in omnes, etiam non credentes; et non modo patiami ni, sed etiam semper gaudete, quidquid fiat vobis. Unde alibi: In tribulatione gaudentes . Vel hoc ad omnes generaliter dicit: Semper gaudete spe, et sine intermissione certarum horarum orate, etiam pro persequentibus. Haimte et aeterna desiderate. Justus nunquam desinit orare, nisi desinat justus esse. Semper orat qui semper bene agit. Ipsum enim desiderium bonum, oratio est; et si continuum est desiderium, continua est orn omnibus, etiam in adversis gratias agite Deo. Haec enim omnia facere est voluntas Dei, id est placet Deo. Voluntas dico, ostensa in Christo Jesu, quia hoc docuit Deus per Christum. Vel in Christo est ostensa haec voluntas Dei, quia haec fuerunt i in quo nihil displicuit per Jesum Christum. Non tantum hic est ostensum,
Abbreviated transcription (Latin):
fidei ⁊ karitatis: igalcam spem saluus.
Recte lorice fidem oparat ⁊ kantatẽ iga¬
leẽ spem. Sicut enim lorica munit uita¬
lia: ita fides ⁊ karitas nos muniunt ot̾
appetitum thenorum. Si enun attendi¬
mus. quod xp̃s ꝓ nob̾ passus ẽ tresiurex.¬
mob̾ uttam parauit. que sunt quasi eo¬
herentes hami fidei. i skaritati insisimꝰ.
nunqͣm mentes nras uincet temporalis
appetitus. si etiam ses et̾ne salutis ad
suꝑna tendens. ut galea mentẽ ob uo¬
uaut: non ledetur temporali apecitu. Q¬
Quasi. tiere ꝑspem ueniemꝰ ad salutem
qm̃ non posu̾it cios ds iniram. s macqͥ¬
sitionem salutis. Idest non posuit nos
deus infide ⁊ispe. ut habeamus itam .i.
oꝑando. Nͥon enim ociosis dabitur salũ.
quo: nec spes salus. nec aluid nos iii¬

Expanded text:
fidei, et charitatis, et galeam spem salutis. fidei, et charitatis, et galeam spem salutis. Recte loricae fidem comparat et charitatem, et galeae spem. Sicut enim lorica munit vitalia, ita fides et charitas vos muniunt contra appetitum terrenorum. Si enim attendimus quod Christus pro nobis passus est, et resurrexobis vitam paravit, qui sunt quasi coherentes hami fidei, si et charitati insistimus, nunquam mentes nostras vincet temporalis appetitus; sed etiam spes aeternae salutis ad superna tendens ut galea mentem obvolvit, non laedetur 203 temporali appetitu. Vere per spem veniemus ad salutem, quoniam non posuit nos Deus in iram, sed in acquisitionem salutis, id est non posuit nos Deus in fide et spe, ut habeamus iram, id operando. Non enim otiosis dabitur salus, quo, nec spes, nec salus, nec aliud nos ju
Abbreviated transcription (Latin):
.i. habitum uirtutum. Econtra.: tene¬
bre sunt. infidelitas nox ẽ: habitus
uitiorum. Unde subdit: ⁊ on sumus
filii noctis: neq tenebrarum. ħ addli¬
dit. ne quis putet partim posse esse
diei: ⁊ partim noctis. slemo enim duo
ne securi de nomine saluatoris neg¬
amus sicut cetĩ carnalibꝰ dediti:. s in¬
ggilemus ⁊ sobrii simus .i. iugilet mẽ
nra. attendens ħ caduca: iscbie eis
ltamur non quasi bonis nr̃is. had
sustentationem datis. Qͥ enim dormũ
⁊ cetera. Qi. uere nes qui non sumꝰ filii
noctis non debemus dormire. quia ili qͥ
dormiunt.i. uitia ⁊peccata sua traxer̃
eos adhoc: ut obliti uite eterne inistis
quiescant. & qui ebrii sunt his tempo¬
ralibꝰ immoderate utendo. nocte ebriis.
i. ex nocte iuitiorum hec habent. Iili per
noctem hoc halent. nos autem qui diei
sumus .i. uirtutibꝰ lucentes. nõ solum
uigilemꝰ. s sobiii simꝰ moderate hisutẽ¬
tes: iad pugnam ꝯͣ hostes parati. serħ
simus sobrii. quia sumꝰ induti loricam

Expanded text:
irtutum: contra, tenebrae sunt infidelitatis; nox est habitus vitiorum. Unde subdit: Et non estis filii noctis neque tenebrarum. Hoc addidit, ne quis putet partim posse esse diei, et partim noctis. Nemo enim duobne, securi de nomine Salvatoris, negamus, sicut caeteri, carnalibus dediti: sed vigilemus et sobrii simus, id est vigilet mens nostra attendens haec caduca, et sobrie eis utamur, non quasi bonis nostris, sed sustentationem datis. Qui enim, quasi dicat: Vere nos, qui non sumus filii noctis, non debemus dormire, quia illi qudormiunt, id est vitia et peccata sua traxerunt eos ad hoc, ut oblili vitae aeternae in istis quiescant. Et qui ebrii sunt, his temporibus immoderate utendo, nocte ebrii sunt, id est ex nocte vitiorum haec habent, illi per noctem haec habent. Nos autem qui diei sumus, id est virtutibus lucentes, non solum vigilemus, sed sobrii simus, moderate his utentes, et ad pugnam contra hostes parati. Per hoc simus sobrii, quia sumus induti loricam
Abbreviated transcription (Latin):
cum suło .i. adsimilitudinem eiꝰ uinc¬
ti ei uiuamus. Prpt̾ quod .i. quia hec
spes ẽ nob̾. osolamini uos inhac mise¬
ria. inuicẽ alii alios de morte suorum
dolentes. ⁊ edificate nescientes. altetuti
.s. alius alium. sicut ⁊ factus. ut nõ mi¬
nus post: quam modo faciatis.
Scetera. huc usq comunit̾ adom̃s
locutus ẽ: nunc ad subditos spetialiter.
ti sitis: togamus ut nouĩtis .i. oftendatis
ad recta. ita ut nouitis ees: ut halratis il¬
los inkaritate habundantius ceteris.
Uult ut excaritate honorent p̃sbiters.
ñccessaria eis ministrando: ⁊ reuentiani
honorem sine fructu habere: Sicut diui¬
tie negligentiam pariunt salutis. ita eg¬
estas dum saturari querit: aistitia dde¬
clinat. Ideo inalia qsa pcipit. p̃sbiteros
dupplici bonore eẽ honorandos: ⁊ si qñ gͣui¬

Expanded text:
 id est ad similitudinem ejus juncti vivamus. Propter quod, id est quia haec spes est nobis, consolamini vos in hac miseria invicem, alii alios de morte suorum dolentes, et aedificate nescientes alterutrum, scilicet alius alium, sicut et facitis, ut non minus post, quam modo faciatis.autem. Hucusque communiter ad omnes locutus est, nunc ad subditos specialiter, ti sitis, rogamus ut noveritis, id est ostendatis ad recta ita noveritis eos, ut habeatis illos in charitate abundantius caeteris. Vult ut ex charitate honorent presbyteros necessaria eis ministrando, et reverentiam honorem sine fructu habere? Sicut divitiae negligentiam pariunt salutis, ita egestas, dum saturari quaerit, a justitia declinat. Ideo in alia Epistola praecipit presbyteros duplici honore esse honorandos. Et, si qu
Abbreviated transcription (Latin):
ce dico archangłi . s. uł sui ip̃iꝰ. archan¬
geli uel angłorum: que fatiet resurgere
mortuos. De qua uore addit uintuba.
susba nanq erit magna uos angłorũ
que dicitur tuba. quia manifesta erit.
Uł ideo innisba dicitur descendere: ꝙ ma
uenier. Sicut tuba inbetł sonat: quia tẽ
inimicos debeslabit. eł sicut tuba infestiꝰ
sonabat: sic amicos ad sollemnitatẽ eter¬
ne głie inuitabit. Uoꝵ gͦ illa erit quasi
tite .s. suos excitans: imalos teirens. El
catiam. Dico qd̾ mortui resiurgent pͥmi
dcinde nos qui uiuimꝰ. ⁊qui relinqͣmur.
.i. illi qui de nob qui uiuent ⁊residu an

Expanded text:
ce, dico, archangeli, scilicet sui ipsius archangeli, vel angelorum, quae faciet resurgere mortuos: de qua voce addit, et in tuba, tuba namque erit magna vox angelorum quae dicitur tubae, quia manifesta erit; vel ideo in tuba dicitur descendere, quia veniet sicut tuba in bellis sonat, quia tunc inimicos debellabit; et sicut tuba infestis sonat, sic amicos ad solemnitatem aeternae gloriae invitabit. Vox ergo illa erit quasi tubae suos excitans, et malos tcaciam. Dico quod mortui resurgent primi, deinde nos qui vivimus, et qui relinquimur, id est illi qui de nobis vivi erunt, et residui An
Abbreviated transcription (Latin):
i. curiosos ⁊girouagos: corripite. dq qui
cessat ne perdat quod illi dare solebant.
mettennarius ẽ. E consolamini pusil¬
lanimes otra ad uersa: uł desꝑantes po
peccatis. Q infirmes infide suscipite: ut
medici ad saluandum. Eͣ si tub offitio ali¬
quid uob̃ infeitur: patientes estote adcs̃.
Qnon solum patiamini: s etiam uidete
ne aliquis malum ꝓ malo alicui redĩat.
Quasi. nec bonum ꝓ malo sultribatis: ũ
negligatis corriꝑȩ. ̃unc enim malum pio
malõ redditur si corripiendus non corn¬
pitur: s pͣua simulatione negligitur.

Expanded text:
t curiosos, et gyrovagos, corripite. A quo qui cessat, ne perdat quod illi dare solebant, mercenarius est. Et consolamini pusillanimes, contra adversa, vel desperantes pro peccatis; et infirmos in fide suscipite, ut medici ad salvandum. Et si in hoc officio aliquid vobis infertur, patientes estote ad omnes, et non solum patiamini, sed etiam videte ne quis malum pro malo alicui reddat. Quasi dicat: Nec bonum pro malo subtrahatis, ut negligatis corripere. Tunc enim malum pro malo redditur, si corripiendus non corripitur, sed prava dissimulatione negligitur.
Abbreviated transcription (Latin):
uendum hoc malum .i. ne hora dñi
tanqͣm fur inueniat imparatum. opꝰ
eẽt nosse tempoꝵ spacia: ne diceret ap¬
ostolus non ẽẽ opꝰ ut ħ scͥb̾et. s ħ rou¬
scͥbendum ẽẽ uidicaret. Nunc autem
nõ ilł opꝰ ẽẽ monstrauit. quib sufficie¬
bat ut scirent: imparatis atq dormi¬
entibꝰ horam dni sicut furem ẽẽ uen¬
turam. acq hoc sciendo uigilarent.
arescentes p̾timore iexpectatione. s
madaicentes p̾libidine. dixint paxẽ¬

Expanded text:
vendum hoc malum, id est ne hora Domini vendum hoc malum, id est ne hora Domini tanquam fur inveniat imparatum, opus esset nosse temporum spatia, non diceret Apostolus non esse opus ut hoc scriberet, sed hoscribendum esse judicaret. Nunc autem non illis esse opus monstravit, quibus sufficiebat ut scirent imparatis atque dormientibus horam Domini sicut furem esse venturam, atque hoc sciendo vigilarent. arescentes prae timore et exspectatione, sed madescentes prae libidine, dixerint, pax
Abbreviated transcription (Latin):
an die uł nocte. ⁊demomentis .s. qua
hora diei uł noctis uenturus sit xps̃:
non indigetis o fr̃s ut scribam uobiᷤ.
quia nicħ scrib̾em nisi quod scitis:s.
clam uenturum. W ħ ẽ quod ait. uos
enim ipsi diligenter inquirendo scͥp¬
turas: scitis quia dies dnĩ.i. tempꝰ ad
pore diei:s quia :tunc omnia aꝑtaer̃.
idicitur diuĩ. quia hic: ẽ dies homĩũ.
ꝓlibini suo agentium. s cunc erit dei
inuirtute iudicantis. Dies inqͣm ille
ita imꝓuisus ueniet malis tunc. qd̾ ⁊̃
mobitu cuuisq fit: sicut sur uenit.
nõ dico die. s in nocte cum latentiꝰ ueñ
lhomines dormiuint. tunc omnia sub
nͥ boni se habere tunc inuenient. Ipt̾̃
ħ cepit agere de temporib. ut moneret
cauere sibi: ne ita dep̾hendantur. Nõs
gͦ pꝰ qͣntum temporis ħ futurum sit:
s quomodo futurum sit opꝰ ẽ scire. uͥ
curent filii lucis eẽ. ⁊ parato corde ui¬
gilare:qui nolunt abilla hora sieut
anocturno fure ꝯp̾hendi. Nlam si adca¬

Expanded text:
an die, vel nocte, et de momentis, scilicet qua hora diei vel noctis venturus sit Christus, non indigetis, o fratres, ut scribam vobis, quia nihil scriberem, nisi quod scitis, scilicet clam venturum. Et hoc est quod ait: Vos enim ipsi, diligenter, inquirendo Scripturas, scitis quia dies Domini, id est tepore diei, sed quia tunc omnia aperta erunt; et dicitur Domini, quia hic est dies hominum pro libitu suo agentium, sed tunc erit Dei in virtute judicantis. Dies, inquam, ille ita improvisus veniet, malis: tunc, quod etiam in obitu cujusque fit, sicut fur, venit: non dico die, sed in nocte, cum latentius venit, et homines dormiunt: tunc omnia subrnihil boni se habere tunc invenient. Propter hoc coepit agere de temporibus ut moneret cavere sibi ne ita deprehendantur. Non ergo post quantum temporis hoc futurum sit, sed quomodo futurum sit, opus est scire, ut curent filii lucis esse, et parato corde vigilare, qui nolunt ab illa hora sicut a nocturno fure comprehendi. Nam si ad ca
Abbreviated transcription (Latin):
itis amici. Eto .n. mirum. si otͥstaris
uͥ corpꝰ qd̃ iuuit exaiã fit exaĩe. dis¬
cedente aiã: Qͥ ambulabat iacet: qͥ
loquebatur tacet. Ciausi occłi lucem
non capunt: aures nulla uoce pa¬
tescunt. Omnia menbrorum offitia
d qͥeuer̾. Non ẽ qui moueat g̾ssus ad
ambulandum. manꝰ adꝙandum.
sensus ad ꝑcipiendum: Nonne ista
ẽ domꝰ qͣm nescio quis inuisibilis
habitator hornabat: Discessit qͥ nõ
iudetur: remansit quod cũ dolore
as orftari. enim .i. quia si credimus qd̃

Expanded text:
rum si contristaris, ubi corpus quod vivit ex anima, fit exanime discedente anima? Qui ambulabat, jacet; qui loquebatur, tacet; clausi oculi, lucem non capiunt; aures nulla voce patescunt; omnia membrorum officia conquieverunt; non est qui moveat gressus ad ambulandum, manus ad operandum, sensus ad percipiendum. Nonne ista est domus quam nescio quis invisibilis habitator ornabat? Discessit qui non videtur, remansit quod cum dolore tis contristari, enim id est quia credimu
Abbreviated transcription (Latin):
mus ues ignorare iam dedormientibꝰ .i.
de mortuis: qr resiurecluri sunt. uñ imor
tuos recte dormientes appellat: qr qͣi dor¬
mientes. integ̾ ⁊cito de somno mortis
surgent. uUt non ꝯtristemini inosolabi¬
litẽr de morte amicorum. sicut et cecĩi

Expanded text:
mus vos ignorare jam de dormientibus, id est de mortuis, quia resurrecturi sunt. Haimo mortuos recte dormientes appellat, quia quasi dormientes integri, et cito de somno mortis resurgent, ut non contristemini, inconsolabiliter de morte amicorum, sicut et caeteri
Abbreviated transcription (Latin):
ouersatione. ⁊quanto affectu eos desidet
uidere: int̾serit. Deinde prauos. ut aluxiͦa.
locio: ⁊curiositate ꝯtineant obsecrat. ⁊
mortuos resurrecturos ꝯfumat. sirca finẽ.
morał ẽ instructio. Premittit aũ salutõnẽ
dicens. saulꝰ isiluanꝰ: ⁊ timotleꝰ. hii coad

Expanded text:
conversatione, et quanto affectu eos desideret conversatione, et quanto affectu eos desideret videre, interserit. Deinde pravos, ut a luxuria, et otio et curiositate contineant, obsecrat; et mortuos resurrecturos confirmat. Circa finem moralis est instructio. Praemittit autem salutationem, d
Abbreviated transcription (Latin):
hõs collaudat ap¬
ostolꝰ. eo quod ĩac¬
cepta gͣ ꝑmanen¬
tes: ad ꝓfectum p̃mii. iurtutibꝰ auc¬
Eti sunt meliora sectando. Tante eni
fidei imbiberant spm. ut spe fut̃oꝵ etiã
aciuibꝰ suis no credentibꝰ. ꝑicła deuoro
animo ꝓ nomine xͥ sustinerent. Erãt tñ
int̾ eos aliqui ociosi ⁊curiosi. aliqͥ ĩ de
resurrectione minꝰ sentientes. x ideo: ni¬
mis tene̾ de morte amicoꝵ dolentes. Aliqͥ
ĩ eoꝵ erant fornicatores. hos gͦ inbac e
rigant. Scͥp̃sit autem abathenis. Ꝙ ẽ in¬
tentio apłi in hac epła : pͣuos uncorrep¬
tos corrigere. ⁊bonos ad ꝑseuãntiã alioꝵ¬
q correctionem: cohortari. Modꝰ tał ẽ. Mo
re suo salutatõnem p̃mictit. Qua p̾mi¬
sa: de bonis eoꝵ grãs agit. ꝯmemorans
non solum fidem ⁊ oꝑa: s etiã ꝯu̾sat̾oĩs
modum: ⁊malorum sustinentiã. Y ut ad
ꝑseuãndum magis eos ꝓuocet: de s̃ qͦq
laboribꝰ. ⁊ euͣgłii uĩtate.⁊ prudent̾ int̾ ees

Expanded text:
Hos collaudat Apostolus, eo quod in accepta gratia permanentes ad profectum praemii virtutibus aucti sunt meliora sectando. Tantae enim fidei imbiberant spiritum, ut spe futurorum etiam a civibus suis non credentibus, pericula devoto animo pro nomine Christi sustinerent. Erant tamen inter eos aliqui otiosi et curiosi; aliqui etiam de resurrectione minus sentientes, et ideo nimis temere de morte amicorum dolentes; aliqui etiam eorum erant fornicatores. Hos ergo in hac Erigant. Scripsit autem ab Athenis. Et est intentio Apostoli in hac Epistola pravos et incorrectos corrigere, et bonos ad perseverantiam, alioumque correctionem cohortari. Modus talis est: De more suo salutationem praemittit: qua praemissa de bonis eorum gratias agit, commemorans non solum fidem et opera, sed etiam conversionis modum et malorum sustinentiam. Et ut ad perseverandum magis eos provocet, de suis quoque laboribus, et Evangelii veritate, et prudenti inter eos
Abbreviated transcription (Latin):
litant inhunc modum. sirã sit uob̾:
ipax. E xposita ne ex ponas: ne actũ ag¬
tionem. pͥmum ꝯfirmat bonos de ꝓfec¬
tu illorum tc̃ferens grãs deo: aqͦ sunt
omnia bona. ħ mͦ. sitãs agimꝰ deo sẽꝑ
ꝑ omnibꝰ uob̃. qr sunt bona que in ub̾
sunt: ⁊adeo sunt. Nos dico: fatienteᷤ
int̾missione ctarum horarum. Uñ au̾
gͣs agat: ostendit subdens. Nos dico
laboris ut̾i quem habuerunt ꝓse: ⁊ ꝑ
głe. Non enim tanta mala possent susti¬
nere: nisi spes eos ꝯfirmaret. Q ͤ spes t̃t
estis: ac si iam uideatis eum. Ꝙ ita eos
anunat. Uł ante dm̃ ex istit: qr ei bene
placet ad aspectum hoũm: ⁊eo aucto¬
Qa multa fecit apud eos miracła: dortͥ
me recepistis dona spẽ scĩ. E non parce:
s implenitudine multa. ħ ideo dicit
uit innullo uideantur sibi minores
eccłiis uideorum: ⁊gaudeant indono
dei. qui participes illos facere dignat
est: ꝓmissionis habrabe.Sicut scitis ⁊¬
qd̃ estis a deo electi: sieut uos scitis. Is¬

Expanded text:
lutant in hunc modum; Gratia sit vobis et pax. Exposita ne exponas, ne actum agtionem primum confirmat bonos, de profectu illorum referens gratias Deo a quo sunt omnia bona, hoc modo: Gratias agimus Deo semper pro omnibus vobis, quia sunt bona quae in vobis sunt, et a Deo sunt. Nos dico, facientes intermissione certarum horarum. Unde autem gratias agat, ostendit, subdens: Nos, dico,laboris vestri quem habuerunt pro se etgloriae. Non enim tanta mala possent sustinere, nisi spes eos confirmaret quae spes non estis, ac si jam videatis eum, et ita eos animat. Vel, ante Deum existit, quia ei bene placet, non ad aspectum hominum, et eo auctoquia multa fecit apud eos miracula, doctrme recepistis dona Spiritus sancti: Et non parce, sed in plenitudine multa. Hoc ideo dicit ut in nullo videantur sibi minores Ecclesiis Judaeorum, et gaudeant in dono Dei qui participes illos facere dignatus est promissionis Abrahae. Sicut, etc. licet quod estis a Deo electi, sicut vos scitis, is
Abbreviated transcription (Latin):
ni manibꝰ uris. qd ad uiuat uos qͥetoᷤ
eẽ. Illud enim malum exocio uenit. E ħ
facitis ita sicut p̾ccpimꝰ uob̾. ⁊ideo ꝙemi¬
ni manibꝰ: ut honeste ambuletis adeos qͥ
foris sunt: inullius aliqͥd delideretis. Qt̃.¬
ideo ꝙꝰ ẽ agendum non ociandum: q ho
derabitis rem alciꝰ. ne dum regetis uł tol¬

Expanded text:
ni manibus vestris, quod adjuvat vos quietos esse, illud enim malum ex otio venit. Et haec faciatis ita, sicut praecipimus vobis, et ideo operemini manibus, ut honeste ambuletis ad eos qui foris sunt; et nullius aliquid deIdeo opus est agendum non otiandum, quia derabitis rem alterius, nedum rogetis vel
Abbreviated transcription (Latin):
c mortuus est. iresurrex. ita ids̃ cos
mortis. Qĩ. non solum illos qͥ uiui
inuenientur. s etiam mortuos deqͥbꝰ
dubitatis. non solum suscitabit. s ̃
cet. ut sint cum co inmortales ⁊ui
eadem beatitudine. Miram rem ait a
cit mortiium: lelectos mortuos: di¬
cit morientes. Xpm̃ enim apellat
mortuum. ut dum audimus illuo
mortuum fuisse ⁊ resiurexisse: nos ꝙͣ
siemꝰ resutecturos ꝑmitutem diui¬
nitatis cuis. flectos autem ideo dicit
dounientes. quia uemo tam facile po¬
cest socium excitare asomno: qͣm fa¬
cile ꝯuines excitabuntur asomno
duicet. nani ħ ordine. Qͥ uiui reꝑti:
non p̃uenient mortuos: isi illos ma

Expanded text:
 mortuus est et resurrexit, ita et Deus eos mortis. Quasi dicat: Non solum illos qui vivi invenientur, sed etiam mortuos de quibus dubitatis, non solum suscitabit, sed ecet, ut sint cum eo, immortales, et in eadem beatitudine. Haimo Miram rem ait Apcit mortuum; et electos mortuos dicit dormientes. Christum ergo appellat mortuum, ut dum audimus illum mortuum fuisse, et resurrexisse, nos quoque speremus resurrecturos per virtutem divinitatis ejus. Electos autem ideo dicit dormientes, quia nemo tam facile potest socium excitare a somno, quam facile omnes excitabuntur a somno ducet, nam hoc ordine quod vivi reperti, non praevenient mortuos
Abbreviated transcription (Latin):
ta est ergo etiam mors corporis: qͣm p̃¬
cessit mors anime. Mors anune pces¬
sit deserendo dm̃: ⁊ mors corꝑis sccuta
est descrente anima. ħ deseruit dñi
uolens: ħ coacta ẽ deserere corpꝰ nolẽs.
Ac si illi dicerecur. recessisti abeo quem
diligere debiusti: recede abeo qued di¬
lexisti. Qs cnim iilt mori: ꝓrsus ne¬
mo. E tta nemo: ut pecro diceretur. Aliꝰ
te cinget: ⁊ducet quo tu non uis. Si ulła
ẽẽt mortis amatitudo: nulla eẽt mnr̃uni
fortitudo. Ideo non ait tm̃ ut ñ ꝯtͥstemini¬

Expanded text:
ta est ergo et mors corporis, quam prta est ergo et mors corporis, quam praecessit mors animae. Mors animae praecessit deserendo Deum, et mors corporis secuta est deserente anima. Hac deseruit Deum volens, hac coacta est deserere corpus nolens. Ac si illi diceretur: recessisti ab eo quem diligere debuisti, recede ab eo quod dilexisti. Quis enim vult mori prorsus? Nemo, et ita nemo ut Petro diceretur: Alius te cinget, et ducet quo tu non vis . Si nulla esset mortis amaritudo, nulla esset martyrum fortitudo. Ideo non ait tantum, ut n
Abbreviated transcription (Latin):
slam ideo ⁊dormientes eos appellat scͥpte
tes audimꝰ: ugilaturos minime despe
tur. quedam tristicia quedamꝰ naturalis.
Eortem quippe: horret natura. Nlec mors¬
homim accedet: ñ exculpi p̾cedenti. hinc
gͥ necesse ẽ ut tristes simꝰ: qñ nos morĩc¬
tes deserunt quos amamꝰ. Ea isi inet̾¬
num noiuimꝰ eos non relinquete nos
mansurts. s aliqͣntulum p̾edẽ secut᷑os.
tñ mors ip̃a qͣm natura refugit. cum ce¬
cupat dilectum: ꝯtͥstat in nob̾ ip̃iꝰ diec¬
cionis affectii. Contͥstamur gͦ in nr̃oꝵ mor¬
tibꝰ necessitate amittendi: s cum spe
recipiendi. Inde angimur. binc dsolam̃
Inde infirmitas afficit: hinc fides reficit.
Inde dolet humana ꝯdicio. hinc sanat
diuina ꝓmissio. Mouere aũ potest qͦmͦ
dñs flebat moituum: ꝯtinuo eo ubente
uicturum. slon mortuum flebat quem
ipe suselitauit: s mortẽ qͣ̃m homo peccã¬
do otrax̾. Si enim peccatũ ũ p̾cessiss: sñ
dubio mors non sulsecuta fuiss. Secu¬

Expanded text:
am ideo et dormientes eos appellat Scriptutes audimus, evigilaturos minime despert, quaedam tristitia quodam modo naturalis. Mortem quippe horret, nhomini accideret, nisi ex culpa praecedenti. Hinc igitur necesse est ut tristes simus, quando nos morientes deserunt quos amamus. Quia et si in aeternum novimus eos non relinquere nos mansuros, sed aliquantulum praecedere secuturos, tamen mors ipsa quam natura refugit cum occupat dilectum, contristat in nobis ipsius dilectionis affectum. Contristamur ergo in nostrorum mortibus necessitate amittendi, sed cum spe recipiendi. Inde angimur, hinc consolamur; inde infirmitas animum afficit, hinc fides reficit; inde dolet humana conditio, hinc sanat divina promissio. Movere autem potest quomodo Dominus flebat mortuum, continuo eo jubente victurum; non mortuum flebat quem ipse suscitavit, sed mortem quam homo peccado contraxit. Si enim peccatum non praecessisset, sine dubio mors non subsecuta fuisset. Secu
Abbreviated transcription (Latin):
it̾r foueat filios suos: ñ alienos. Aliẽ¬
nos .n. qñq iuitrit młier ꝓm̃cede ñ ex
amore. ꝓpͥos uõ exdilectione. Ideo ꝯgrue
ait: tanqͣm si nutͥx foueat filios sues.
Inħat. notatur labor. ihumiliatio.⁊
Ailectio: qi ñ ꝓm̃cede fit. ħ aũ aditelligẽ¬
dam catatẽ suam erga eos: se dixisse
significat dicens. Ita nos intanto labo¬
rẽ nr̃o desiderantes ñ ur̃a s uos: i. urã¬

Expanded text:
nutrix foveat filios suos, non alienos. Alienutrix foveat filios suos, non alienos. Alienos enim quandoque nutrit mulier pro mercede, non ex amore; proprios vero ex dilectione. Ideo congrue ait, tanquam si nutrix foveat filios suos. In hoc enim notatur labor, et humiliatio, et dilectio, quia non pro mercede fit. Hoc autem ad intelligendam charitatem suam erga eos se dixisse significat, dicens: ita nos in toto labore nostro desiderantes, non vestra, sed vos, id