comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
matͥ. accipite mͥ queso uxorẽ tbannateã:
qͥa cõplacuit ocłis meis. Qͥ dixert̃. sur
negligis filias fratrũ tuoꝵ ꝯ tͣnsis ad fi¬
liã icͥcũsusoꝵ : Nescientes: qd̾ res fieret
a dño. sũꝙ descendent cũ eo: apparuit ei
catulus leonis in uineis oppidi. Et irruit
in eũ samson in sp̃u dñi. nicħ habeis
in manu. Et dilaca̾uit eũ frustatĩ. qͣsi
hedũ capraꝵ et hoc parentib ñ indiea¬
itit. Desponsataꝙ sͥ uxore: cũ post aliqͦt
dies rediret ut acciꝑet eã: declinauit
ut uid̾er cadauer leonis. st ecce apes erañs
inore leonis. ⁊ fauus melł. quẽ sũptũ
comedebat in uia. Deditq partẽ patͥ
ꝯmatͥ. ⁊ comeder̃t. Partẽ quoꝙ sponse
ꝯtͣdidit. Cũꝙ thannate ciues eẽnt in
epulis nuptiaꝵ.: tim̃tes robur iuueni.
dedert̾ ei .xxx. iuuenes robustos. sermo¬
ne: qͣi socios. oꝑe uͦ: custodes. neqͥd for¬
de uellet cõmitt̾e crescente ꝯuiuioꝵ saci¬
etate. aͥb ait samson ẜpono uob̃ ꝓblema.

Expanded text:
matri: Accipite mihi, quaeso, uxorem Thamnathaeam, quia complacuit oculis meis. Qui dixerunt: Cur negligis filias fratrum tuorum, et transis ad filias incircumcisorum. Nescientes quod res fieret a Domino. » Cumque descenderent cum eo, apparuit ei catulus leonis in vineis oppidi, et irruit in eum Samson in spiritu Domini nihil habens in manu, et dilaceravit eum frustatim quasi hae dum caprarum, et hoc parentibus non indicavit. Desponsataque sibi uxore, cum post aliquot dies rediret, ut acciperet eam, declinavit, ut videret cadaver leonis. Et ecce apes erant in ore leonis, et favus mellis, quem sumptum comedit in via, deditque partem patri et matri et comederunt; partem quoque sponsae tradidit. Cumque Thamnathaei cives essent in epulis nuptiarum, timentes robur juvenis, dederunt ci triginta juvenes robustos, sermone quasi socios, opere vero custodes, ne quid forte vellet committere, crescente convivarum satietate. Quibus a
Abbreviated transcription (Latin):
brei tñ tͣdunt: qd̾ philistes coegert̃ eũ
dormire cũ mulierib robustis. ut ex eo
sobolem robustã susciꝑent. ꝓcedente¬
temꝑe: cũ capilli eiꝰ renasqi ceꝑant: cũ
adesset publica sollẽpnitas: ingressi st̃
pͥncipes fanũ: ut ĩmolarent magnif¬
ce dagon dõ suo. qͥa tͣlidãt inimicũ
in manꝰ e ꝵ. Cũq letarent᷑ conuiuantes.
se. Sine me: ut tangã colũpnas ⁊ pau¬
lulũ reqͥescã. Et apphendens utrãꝙ colũp¬
nã manib ait. Moriat᷑ anima mea cũ
philistiim. Et concussis colũpnis: cecĩdit
domꝰ suꝑ om̃s ⁊ multo plures int̾fegt

Expanded text:
braei tamen tradunt quod Philisthaei coegerunt eum dormire cum mulieribus robustis, ut ex eo sobolem robustam susciperent. Procedentecum capilli ejus renasci coeperant, cum adesset publica solemnitas, ingressi sunt principes fanum suum, ut immolarent magnifice Dagon deo suo, quia tradidit inimicum in manus eorum. Cumque laetarentur convivantes, se: « Sine me ut tangam columnas, et paululum requiescam. » Et apprehendens utramque columnam manibus ait: « Moriatur anima mea cum Philisthiim. » Et concussis columnis cecidit domus super omnes, et multo plures interfecit
Abbreviated transcription (Latin):
maxilla asini ⁊ egresse st̾ aquȩ. Qb hau¬
stis. uires recepit : mutato noĩe pͥori. di¬
ctũ ẽ nom̃loci: fons inuocantis de ma¬
xilla. sũq ñ tunc̾t philisteos: abiit in
garã.⁊ uidit ibi mulierẽ meretͥcẽ. ⁊ in¬
gressus ẽ ad cã. Qͦ cognito: palestini po¬
suert̾ custõdes in porta ciuitans. ut exe¬
uitẽ mane occĩdẽnt. Samsonuͦ medio
noctis surgens: ambas fores app̾hendit
cũ postib suis ⁊ sera. ⁊ in humi̾s porta¬

Expanded text:
maxilla asini, et egressae sunt aquae, quibus haustis vires recepit. » Et mutato nomine priori, dictum est nomen loci, Fons invocantis de maxilla. Cumque non timeret Philisthaeos abiit in Gazam, et vidit mulierem meretricem, et ingressus est ad eam . Quo cognito Palaestini posuerunt custodes in porta civitatis, ut exeuntem mane occiderent. Samson vero media nocte surgens, ambas fores apprehendit cum postibus suis, et sera, et in humeris suis porta
Abbreviated transcription (Latin):
men meũ qd̾ ẽ mirabile: Et obtulit ma¬
nue q̃ tułãt supͣ petrã dño qͥ facit mi¬
rabilia. Et ascendit angls in flãma. nec
ult᷑ apparuit eis. Et intelligens manue
ẽe angłm di: ait. Moriem̃: qͥa iudimus
dñm. su mulier. sleq̃ qͣm. siã accepit dñs
holocaustũ a nob. ⁊ indicauit q̃ fut᷑a st̃.¬

Expanded text:
men meum, quod est mirabile? » Et obtulit Mamen meum, quod est mirabile? » Et obtulit Manue quae tulerat, supra petram Domino qui facit mirabilia. Et ascendit angelus in flamma ignis, nec ultra apparuit. Et intelligens Manue esse angelum Dei ait: « Moriemur, quia vidimus Dominum. Cui mulier: Nequaquam. Nam accepit Dominus holocaustum a nobis, et indicavit q
Abbreviated transcription (Latin):
xł annis. aqͣ seruitute hoc m̃ lib̾at st̃
fuit uir qͥdam de stirpe dan. noĩe ma¬
nue. habens uxorẽ pulchiã. s sterilem.
sui sepe oranti in agro ꝓ sterilitate amo¬
bas deinceps: nͥ rirtta legẽ naraieoꝵ. filꝰ
enĩ tuus erit nararẽ d̾i: ex ut̾o matris.
⁊ deinceps. ⁊ ip̃e lib̾abit isrł. ã cũ oĩa
indicasset uiro suo: ⁊ cõmendasset an¬
għ pulctudinẽ: contͥstatꝰ ẽ uir qͥa relo¬
tes erat.Et ut mitigaret irrõnabilẽ uiri
tͥsticiã: consuluit: ut ambo orarent do¬
minũ: ut it̾ũ ueniret ad eos angls ⁊
instrueret utrũꝙ de puero. Et apparuit
itͥũ angłs uxori. Q cũ uocasset uirũ. ait
manue ad eũ. T̃u ne es qͥ locutꝰ es de pu¬
ero: sui angłs sũ. su manue. Qd us
ut faciat puer: Et ait angłs. Nlarareus
erit. om̃i tp̃r uite suȩ attulitq manue
hedũ ⁊ panes. Et at angls. Ñ comedã.
Si uis offene offer illa dño. Es ait manue.
Qd̾ ẽ nom̃ tuũ: Cui angls. sur queris no¬

Expanded text:
 annis . » A qua servitute hoc modo liberati sunt: « Fuit vir quidam de stirpe Dan, nomine Manue, habens uxorem pulchram, sed sterilem. Cui, saepe orantibus in agro pro sterilitate amobas deinceps, nisi juxta legem Nazaraeorum. Filius enim tuus erit Nazaraeus Dei, ex utero matris, et deinceps, ipse liindicasset viro suo, et commendasset angeli pulchritudinem, contristatus est vir, quia zelotes erat. Et ut mitigaret irrationabilem viri tristitiam, consuluit, ut ambo orarent Dominum, ut iterum veniret angelus ad eos, et instrueret utrumque de puero. Et apparuit iterum angelus uxori. Quae cum vocasset virum, ait Manue ad eum: « Tunc es, qui locutus es de puero? » Cui angelus: Sum. Cui Manue: Quid vis ut faciat puer? Et ait angelus: Nazaraeus erit omni tempore vitae suae. Attulitque Manue haedum, et panes. Cui angelus: Non comedam. Si vis offerre, offer illa Domino. Et ait Manue: Quod est nomen tuum. Cui angelus: Cur quaeris no
Abbreviated transcription (Latin):
obiit. habitauit aũt post̾itas eiuᷤ
ab eiula usq sur. Est uͦ eiula: india.
ab eiula nepote noe sic dicta. Sur

Expanded text:
obiit. Habitavit posteritas ejus ab Evila usque Sur; est vero Evila India, ab Evila nepote Noe sic dicta. Sur
Abbreviated transcription (Latin):
quelibet tͥbus:¬
dedit familiis.¬
familiȩ uͦ: iuxta¬
numerũ capitũ:¬
domib diuisert̃
sine sorte: mino¬
res ⁊ maiores portiones. Num̾a¬
ti st̃ quoꝙ leuite a mense uno:
⁊ supͣ. iugint tͥa milia gni̾s

Expanded text:
quaelibet tribusdedit familiisfamiliae vero juxtanumerum capitudomibus diviserunt sine sorte, majores et minores portiones. Numerati sunt quoque Levitae a mense uno et supra viginti tres millia g
Abbreviated transcription (Latin):
moyses orauit dñm. ẜt flauit
uentus ab occidente. ⁊ ꝓiecit locu¬
stam in mare rubrũ. Et indura¬
uit dñs cor pharaonis nec dimi
in celũ. ⁊ facte st̃ tenebrȩ pal¬
pabiles. ut nec uid̾e nec moueri
localit̃ possent egiptii. Multi ⁊̃
mirabilit̾ cõpulsi st̃ mori. ubic̃ꝙ
aũt erat isrł. lux erat. Et uoca¬
uit eos pharao. ⁊ ait. Ite uni̾i si.
oues tm̃ ⁊ arm̃ta remaneant.Et
ait moyses. Nec remanebit ex eis
ungula. presert̃i: cũ adhuc igno
plaga tangã pharaonẽ. ⁊ dimit.¬
tet uos. Notandũ. qͥa plures fue¬
quidam dies egyptiaci dicunt᷑. qͥa
in his passa ẽ egiptꝰ quoꝵ duos
tm̃ singłis m̃sib notamꝰ ad me¬
moriam. cũ plures forte fuerint᷑.
Nec ẽ credendũ: qd egiptii licet
astroꝵ ꝑiti. dep̃hendent dies hoᷤ
nefastos in incboatione oꝑis. uł
itini̾s. uł minutzonis. ¶Nota
etiã qͦd qͥdam egiptioꝵ timenteᷤᷤ
egiptũ ꝑiturã: egressi sunt: ut

Expanded text:
Moyses oravit Dominum. Et flavit Moyses oravit Dominum. Et flavit ventus ab occidente, et projecit locustam in mare Rubrum. Et induravit Dominus cor Pharaonis nec dimisin coelum, et factae sunt tenebrae palpabiles, ut nec videri, nec moveri localiter possent Aegyptii , » multi etiam mirabiliter compulsi sunt mori. « Ubicunque autem erat Israel, lux erat. Et vocavit eos Pharao, et ait: Ite, universi, oves tamen et armenta remaneant. Et ait Moyses: Nec remanebit ex eis ungula, praesertim cum adhuc ignorplaga tangam Pharaonem, et dimittet vos . » Notandum quia plures fuequidem dies Aegyptiaci dicuntur, quia in his passa est Aegyptus, quorum duos tamen in singulis mensibus notamus ad memoriam, cum plures forte fuerint. Nec est credendum quod Aegyptii, licet astrorum periti, deprehenderunt dies hos infaustos in inchoatione operis, vel itineris, vel minutionis. Nota etiam quod quidam Aegyptiorum timentes Aegyptum perituram egressi sunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
liis ⁊ nepotib. ut sciatis: qͥa ego
dñs. Et ingressi adixer̃t regi. Hec
dicit dñs. ẜcce ego inducã cras
locustã in fines tuos. ut come
hoc scandalum: Dimitte hoĩes:
qͥa ꝑit egiptꝰ ẜt reuocatis illis:
dixit pharao. Qnã st̃ qui ituri
sunt ad sacͥficandũ: Et ait mo¬
yses. uiri ⁊ mulieres. senes ⁊ par¬
uuli. cũ ouib ꝯarm̃tis. et respon¬
dit. Cui dubiũ ẽ qd pessime co¬
gitetis: d̃ fiet ita. s ite uur tm̃.
hoc enĩ petistis. ẜt eiecti sunt
a conspectu eiꝰ. Et extendit mo¬
yses manũ suꝑ t̾ram egipti.⁊
induxit dñs austrũ die illa ⁊ no¬
cte. qͥ ⁊ leuauit locustas. Et seder̾t
innumerabiles in om̃ib finibuᷤ
egipti ⁊ deuorauert̃ om̃e uirens
in lignis ⁊ herbis. Dicit᷑ aũt locu¬
sta: qͣi longa hasta. qͥa longiora
ht̃ retͦ crura. festinꝰꝙ pharao uo¬
cauit eos. ⁊ ait. Peccaui in deum
ur̃m ⁊ in uos. Orate ꝓ tollenda hac¬
peste. etiã hac uice. Et egressus

Expanded text:
sciatis quia ego sum Dominus. Et ingressi dixerunt regi: Haec dicit Dominus: Ecce ego inducam cras locustas in fines tuos, ut comedhoc scandalum? Dimitte homines, quia perit Aegyptus. Et revocatis illis dixit Pharao: Quinam sunt qui ituri sunt ad sacrificandum? Et ait Moyses: Viri et mulieres, senes et parvuli, cum ovibus et armentis. Et respondit: Cui dubium est quod pessime cogitetis. Non fiet ita, sed ite, viri tantum; hoc enim petistis. Et ejecti sunt a conspectu ejus. Et extendit Moyses manum super terram Aegypti, et induxit Dominus austrum die illa et nocte. Qui levavit locustas, et sederunt innumerabiles in cunctis finibus Aegypti, et devoraverunt omne virens in lignis et herbis. » Dicitur autem locusta, quasi longa hasta, quia longiora retro habet crura. « Festinusque Pharao vocavit eos, et ait: Peccavi in Deum vestrum. et in vos. Orate pro tollenda peste etiam hac vice. Et egressus
Abbreviated transcription (Latin):
oliua. Sane: det̾minans dñs pla¬
gam q̃ restabat: ait. Ingrediar
in egiptũ ⁊ moriet᷑ om̃e pͥmoge¬
nitũ a pͥmogenito pharaonis:
usq ad pͥmogenitsi ancillȩ q̃ ẽ
ad molam. ⁊̃ pͥmogenita pecoꝵ.
apud uos iͦ: nec mutiet canis.
sis iste erit uob̃ pͥmꝰ in m̃sibus
que in martio sepe inchoat.
hic dicit᷑ ab he

Expanded text:
. Sane determinans Dominus plagam, quae restabat ait: « Ingrediar in Aegyptum, et morietur omne primogenitum, a primogenito Pharaonis usque ad primogenitum ancillae, quae est ad molam, etiam primogenita pecorum. Apud vos vero nec mutiet canis, sis iste erit vobis primus in mensibus tio Aprilis quae in Martio saepe inchoat. Hic dicitur ab He
Abbreviated transcription (Latin):
sine libello repudii egredietur.
Si aũt ñ sibi s filio eã emerit:
in modũ p̾dictũ faciet ei ꝓ filio.
sic̃ ꝓ se. Si tͥa ista ñ fec̾it: i. si nec
ip̃e eam humiliauit. sñ agno¬
minatione: nec eã agnomina¬
uerit: nec filio eã acceꝑit: more
moriat᷑. si uͦ nolens: confu¬
giet ad unã de sex ciuitatib
refugii. ⁊ ibi saluabit ammã
suã. ne occidat᷑ a ꝓximis occisi.
Et erit ibi: donec ꝑ iudices ci¬
uitatis eiꝰ: ꝓpinqͥs mortui re¬
conciliet᷑. uł usq ad mort̾e sũ¬
mi sac̾dotis. tc̃ enĩ redibit se¬
curꝰ ad ꝓpͥa. ꝑ industriã uͦ occi¬
dens: etiam ab altar euellat᷑.
Qd de ioab factũ legit᷑. Instar
gͦ haꝵ ciuitatũ nos habemꝰ:
loca d̃o dicata. Maiorẽ tñ im¬
munitatẽ p̃stant qͣm ille. Sal¬
uat᷑ enĩ in eis etiã uolens ho
reddi aĩam ꝓ aĩa. oculũ ꝓ ocło.
liuorẽ ꝓ liuore. adustionẽ ꝓ ad

Expanded text:
sine libello repudii egredietur. Si vero non sibi, sed filio eam emerit, in modum praedictum faciet ei pro filio, sicut pro se. Si tria ista non fecerit, » id est si nec ipse eam humiliaverit, sine agnominatione, nec eam agnominaverit, nec filio eam acceperit, « more moriatur, si vero nolens, confugiat ad unam de sex civitatibus refugii, » et ibi salvabit animam suam, ne occidatur a proximis occisi. Et erit ibi donec per judices civitatis ejus propinquis mortui reconcilietur, vel usque ad mortem summi sacerdotis. Tunc enim redibit securus ad propria. « Per industriam vero occidens, etiam ab altari evellatur. » Quod de Joab factum legitur . Instar vero harum civitatum nos habemus loca Deo dicata, majorem tamen immunitatem praestant, quam illae. Salvatur enim in eis etiam volens homreddi « animam pro anima, oculum pro oculo, livorem pro livore, adus
Abbreviated transcription (Latin):
Nost multos dies: fratrũ¬
obtulert̃ dño munera.
Chaim: de frugib. abel: scd̃m
iosephũ lac. ⁊ primogenita
agnoꝵ. Moyses ait: de adipib
eoꝵ .i. de pinguiorib gregis: etiã
obtulit. Credit᷑ adam in sp̃u do¬
cuisse filios. ut dõ offerrent deqi¬
mas ⁊ pͥmicias. Et resper̃ dñs
ad abel ⁊ ad mun̾ã eiꝰ. ad chaim
Placuit dõ abel: ⁊ ꝓ ip̃o: eius

Expanded text:
ost multos dies obtulerunt Domino munera : Cain de frugibus, Abel, secundum Josephum, lac et primogenita agnorum. Moyses ait, de adipibus eorum, id est de pinguioribus gregis etiam obtulit. Creditur Adam in spiritu docuisse filios, ut offerrent decimas Deo et primitias. Et respexit Deus ad Abel, et ad munera ejus, ad Cain placuit Deo Abel,
Abbreviated transcription (Latin):
mascłini.
mascłini. De iure successi¬
omus onis hereditarie.
aũt salphaath: quia non
reliquerat filiũ: ñ ẽ numerata.
audientes aũt qͥnq filiȩ ipsiꝰ
qd num̾atis daret᷑ terra: stetert̃
ad ostiũ tab̾nacłi. corã moyse ⁊
eleazaro.⁊ tota multitudine. &
dixert̃. Patex nr̃¬

Expanded text:
masculini. CAP. XXXVII. De jure successionis haereditariae. Domus autem Salphaad, quia non reliquerat filium non est numerata . Audientes autem quinque filiae ipsius, quod numeratis daretur terra, steterunt ad ostium tabernaculi coram Moyse, et Eleazaro, et tota multitudine, et dixerunt: « Pater n
Abbreviated transcription (Latin):
Do tͥ p̃t̾ fr̃s tuos sichimã. quam
tuli in gladio ⁊ arcu meo de ma¬
nu amorrei. Sane: eam emerat¬
.c. agnis a rege emor. S cũ ꝓ nece
sichimitaꝵ debuerat auferri sibi:
potestatiue semꝑ eam obtinuit
De benedictione .xii. tribuum.
onuocauit aũt iacob filios
ꝯsuos ⁊ ait ilł. songregamini
ut annuntiẽ uob̃ q̃ uentura st̃
in dieb nouissimis. ad litt̾am:
de diuisione t̃rȩ: ⁊ de statu tri¬
buum fut᷑o ꝓph̃auit. aꝑtissime

Expanded text:
 fratres tuos Sichimam, quam tuli in gladio, et arcu meo de manu Amorrhaei. Sane emerat eam centum agnis a rege Emor, sed cum pro nece Sichimitarum debuerat auferri sibi, potestative semper eam obtinuitDe benedictionibus duodecim tribuum. Convocavit autem Jacob filios suos, et ait illis: Congregamini, ut annuntiem vobis quae futura sunt in diebus novissimis . Ad litteram de divisione terrae, et statu tribuum futuro prophetavit, apertissime
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph duos: ait. qͥ sunt isti:cla¬
re enĩ uid̾e ñ potãt. Et ait ioseph.
Isti sunt filii qͦs dedit mͥ ds̃ in
hoc loco. Et ait iacob. Isti duo me
ert̃. si c̃ ruben ⁊ symeon deputa
qui qͦs genueris: noie fr̃um suoꝵ
uocabunt᷑ in possessionib suis.
ad dextam patͥs. ⁊ effraim ad si¬
nistrã. ad orans ⁊ petens: ut bñ¬
diceret eis. Ia cob uͦ in sp̃u can¬
cellauit manꝰ. minori dextram

Expanded text:
os filios, ait: Qui sunt isti? Clare enim videre non poterat. Et ait Joseph: Isti sunt filii mei, quos dedit mihi Deus in loco isto. Et ait Jacob: Isti duo mei erunt. Sicut Ruben et Simeon deputabiquos quos genueris, nomine fratrum suorum vocabuntur in possessionibus suis, ad dexteram patris, et Ephraim ad sinistram, adorans, et petens ut benediceret eis. Jacob vero in spiritu cancellavit manus, minori dexteram
Abbreviated transcription (Latin):
ferebant᷑. Si uͦ de ouib erat obla¬
tio: p̾ter p̾dicta: offerebat᷑ de ea
cauda integra. quã lumbũ uocañ
lxx. Pellis uͦ erat sacerdotis: qui
offerebat illud. Armus uͦ dexter
qͥ dicebat᷑ separationis: ⁊ pectus
qd̾ dicit᷑ eleuationis. ⁊ qͣre sic di¬
cebant᷑: infra dicet᷑: cedebant in
usus sacerdotũ. ⁊ lingua cũ fauci¬
b ut tͣdunt. s in textu ñ memi¬
ni me legisse. forte: pectori adhe¬
rebant. ⁊ cũ pectore ab animali
tollebant᷑. uñ suffecit nominasse
pectꝰ. Et his uescebant᷑ sacerdotiᷤ
in domib suis. cũ uxorib. ⁊ libi̾s.
Reliqua erant offerentiũ. Et epu¬
labant᷑ in de corã dño. in locis .s.¬
ad hoc deputatis in ip̃o atrio. ut
iuxta. Licebat etiã ex his tam sa¬
cerdotib qͣm aliis edere: duobus
dieb. Siqͥd suꝑerat in diem t̃ciũ:
cremabat᷑. Et nota. qͥa nullũ aĩal
offerebat᷑: uł in holocaustũ. uł in

Expanded text:
ferebantur. Si vero de ovibus erat oblaferebantur. Si vero de ovibus erat oblatio, praeter praedicta, offerebatur de ea cauda integra, quam lumbum vocant LXX. Pellis vero erat sacerdotis, qui offerebat illud. Armus vero dexter, qui dicebatur separationis, et pectus, quod dicitur elevationis, et quare sic dicebantur infra dicetur, cedebant in usus sacerdotum, et lingua cum faucibus, ut tradunt, sed in textu non memini me legisse. Forte pectori adhaerebant, et cum pectore ab animali tollebantur. Unde sufficit nominasse pectus, et his vescebantur sacerdotes in domibus suis, cum uxoribus, et liberis, Reliqua erant offerentium, et inde epulabantur coram Domino, in locis ad hoc deputatis, in ipso atrio, vel juxta. Licebat etiam ex his, tam sacerdotibus quam aliis, edere duobus diebus, si quid supererat in diem tertium, cremabatur. Et nota quod nullum animal offerebatur, vel in holocaustum, vel in
Abbreviated transcription (Latin):
sacͥficiis pacificis ⁊ salutarib
Doꝵ quedam erañ: pacifica.
quedam: salutaria. q̃ .s. pro
ialute danda. uł data. uł conser¬
uanda offerebant᷑. Simiłr ⁊ ꝓ pa¬
ce: uł ad d̾m. uł ad homines. uel
qͥa ad modũ pacis fiebant. cum
nimalib de arm̃to tm̃ ⁊ de pecu¬
dib p̃dictis. De auib uͦ: ñ. Sane:
in modo offerendi ab homine uł¬
a sacerdote: idẽ fiebat cũ hostia
holocaust. s in hoc erat diffẽntia.
qͥa hic offerebat᷑: masculus uł fe¬
mina. ⁊ anniculus. gͣndiora ĩma¬
culata tñ. Pars uͦ hostie: offereba¬
tur dño. pars erat sacerdotũ. reli¬
qua offerentiũ. De armento: hec
offerebant᷑ dño. Om̃is adeps que
guedo.q̃ in intestinis: adeps. est
aũt triplex adeps. uitaliũ .i. cordis
ꝯuentͥs. adeps: iecoris .i. epatiᷤ. que
reticulũ dicimꝰ. qͥa inuoluit᷑ ad
modũ retis. aoeps: renũ. Hos tͦs
nuncłos: adolebat sacerdos suꝑ
altare. Cadem: ⁊ de capra dño of¬

Expanded text:
sacrificiis pacificis et salutaribus. Horum quaedam erant pacifica, quaedam salutaria, quae scilicet pro salute danda, vel data, vel conservanda offerebantur. Similiter et pro pace, vel ad Deum, vel ad hominem, vel quia ad bonum pacis fiebant, cum nimalibus, de armento tantum, et de pecudibus praedictis, de avibus vero non. Sane in modo offerendi ab homine, vel sacerdote, idem fiebat cum hostia holocausti. Sed in hoc erat differentia, quia hic offerebatur masculus, vel femina, et anniculus, vel grandiora, immaculata tamen. Pars vero hostiae oflerebatur Domino, pars erat sacerdotum, reliqua offerentium. De armento haec offerebantur Domino. Omnis adeps quae guedo, quae intestinis, adeps est. Est autem triplex adeps, vitalium, id est cordis et ventris. Adeps jecoris, id est epatis, quem reticulum dicimus, quia involvitur ad monunculos, adolebat sacerdos super altare. Eadem etiam de capra Domino of
Abbreviated transcription (Latin):
ministerio angłoꝵ: illam: in
mulierem. de carne: carnẽ. de
osse: ossa faciens. Et statuit eã
añ adam. Qui att. hoc nuncos.
nunc: iudeos traxit in errorẽ.
ut dicant: aliam priꝰ: aliã nunc¬
ftãm. De gua dictum ẽ: mascti¬
lum ⁊ feminã: creauit eos. et
s hec: nunc de carne mea. Et io

Expanded text:
ministerio angelorum illam in mulierem, de carne carnem, de osse ossa faciens, et statuit eam ante Adam. Qui ait: Hoc nunc nunc, Judaeos traxit in errorem, ut dicant aliam prius factam, de qua dictum est, masculum et feminam creavit eos ; et mecum, sed haec nunc de carne mea. Et Jo
Abbreviated transcription (Latin):
in quo scirent eũ sibi eox que¬
preesse: & sciret adam: fecisti.¬
nullum ex eis esse sibi
simile. Imposuitq eis nomina
adam: lingua hebrea. que sola
fuit in micio. Quod in ꝑpendit᷑.
quia nomina que leguntur
usq ad diuisionem linguaꝵs:
hebrea st̃. Et ñ inuento sibi si
mili: immisit ds̃ soporẽ in adã.

Expanded text:
in quo scirent eum sibi praeesse, et sciret Adam nullum ex eis simile sibi. Et imposuit eis nomina Adam lingua Hebraea, quae sola fuit ab initio. Quod inde perpenditur, quia nomina quae leguntur usque ad divisionem linguarum Hebraea sunt. Et non invento simili sibi, immisit Deus sopor
Abbreviated transcription (Latin):
Q fugiens ꝑ desertũ: uenit in t̾¬
ram madian. et ciboꝵ inopiam
ut ait iosephꝰͦ: uͥtute tołantiȩ su¬
ꝑabat. & uenit ad ciuitatẽ ma¬
dian cͥca mare rubrũ. sic noĩatã.
a qͦdam filio abrahȩ de cethura.

Expanded text:
Qui fugiens per desertum venit in terQui fugiens per desertum venit in terram Madian, et ciborum inopiam, ut ait Josephus, virtute tolerantiae superabat, et venit ad civitatem Madian circa mare Rubrum, sic nominatam a quodam filio Abrahae de Cethura,
Abbreviated transcription (Latin):
clusit eos fugientes in ciuitatẽ
saba regiã. quã post cambises a
noĩe sororis suȩ. meroem deno¬
minauit. Qũa cũ qͥa in expug¬
nabilis erat duitꝰ obsedisset:
filia regis ethiopũ. ⁊ ex condicto
tͣdidit ei ciitatẽ: si duce̾t eam
uxorẽ. Et ita factũ ẽ. Iñ ẽ: quod
maria ⁊ aaron iurgati sunt ad¬
u̾sus moysẽ: ꝓ uxore eiꝰ ethiopis
gemis. huiꝰ efficatiȩ: ut alt̾a me¬
moriã: alt̾a oblionẽ conferret
sũq parib anulis eas inseru
sic̃ pari amore: sic parib anuls
insignirent᷑. sepit gͦ mulier amo
to ꝑcussũ egiptiũ. abscondit in
sabulo. Et egressus die alt̾o: ui¬
dit duos hebreos rixantes. Et dũ
argueret eũ qͥ fecãt inuiriam:
respondit. aͥs te constituit super
nos: Num occid̾e me uis. sic̃ hen
occidisti egiptiũ: Miratꝰ ẽ moyseᷤᷤ
qͦmͦ palam factũ erat u̾bũ hoc
ꝯ timuit. p̾sertĩ: cũ audisset pha¬
rao u̾bũ hoc. ⁊ quereret occid̾e eũ

Expanded text:
clusit eos fugientes in civitatem clusit eos fugientes in civitatem regiam Saba, quam post Cambises a nomine sororis sue Meroen denominavit. Quam cum quia inexpugnabilis erat diutius obsedisset, filia regis Ethiopum etradidit ei civitatem, si duceret eam uxorem, et ita factum est. Inde est quod Maria et Aaron jurgati sunt adversus Moysen pro uxore ejus Aethiopissgemmis hujus efficaciae, ut altera memoriam, altera oblivionem conferret. Cumque paribus annulis eas inseruisic pari amore, sic paribus annulis insignirentur. Coepit ergo mulier amorte percussum Aegyptium abscondit in sabulo. Et egressus altera die vidit duos Hebraeos rixantes. Qui dum argueret eum, qui fecerat injuriam, respondit: « Quis te constituit judicem super nos? Numoccidisti heri Aegyptium? » Miratus est Moyses, quomodo palam factum erat verbum hoc, et timuit, praesertim cum audisset Pharao verbum hoc, et quaereret eum occidere.
Abbreviated transcription (Latin):
eũ ꝑ plateã ferri: occupationes
in quibus stud ebant desereress.
De uxore moys ethiopissa:
Iꝯ ethiopes uastauert̃ egiptum:
usꝙ ad mẽphim ⁊⁊ mare. Quocͥca:
conu̾si ad diuinationes egiptii.
responsũ acceꝑunt: ut auxilia¬
tore ut̾e̾nt᷑ hebreo. ⁊ uix obtinu¬
qũe paraua̾nt. moysẽ p̃ficereis
ducẽ. priꝰ prestitis sacͣmentis ne
ei noc̾ent. Erat aũt moyses uir
bellicosus ⁊ ꝑitissimꝰ. qͥ fluminiᷤᷤ
it tãqͣm longiꝰ p̃t̾mittens: ꝑ t̾rã
dux̃ exercitũ itin̾e̾ breuuiori. ut
imꝓuisos echiopes p̾ueniret. S
ꝑ loca plena serpentib it̃ facieis
tulit in archis papiriis suꝑ plar¬
stra: ybices. ciconias .s. egiptias.
nat᷑alit̾ infestas serpentib. q̃
rostro ꝑ post̾ora ĩmisso aluum̃
purgant. Castraq metatur̾: ꝓfe̾¬
bat eas ut serpentes fugarent
⁊ deuorarent. Et ita: tutꝰ ꝑ no¬
ctes tͣnsibat exercitꝰ. Tandem p̃¬
uentos ethiopes expugnans: in¬

Expanded text:
eum per plateas ferri, occupationes eum per plateas ferri, occupationes in quibus studebant, desererent. CAP. VI. De uxore Moysi Aethiopissa.  Ethyopes vastaverunt Egyptum usque ad Memphym et mare. Quo circa conversi ad divinationes Egyptii responsum ceperunt ut auxiliatore uterentur hebreo. Et vix obtinuquem preparaverant Moysen preficerent ducem, prius tamen prestitis sacramentis ne ei nocerent. Erat enim Moyses vir bellicosus et peritissimus, qui fluminis iter tanquam longius pretermittens, per terram duxit exercitum itinere breviori, ut improvisos Etyopes preveniret. Sed per loca plena serpentibus iter faciens, tulit in archis papiriis super plaustra ibices ciconias, scilicet egyptias naturaliter infestas serpentibus que rostro per posteriore immisso alvum purgant. Castraque metatus proferebat eas ut serpentes fugarent et devorarent, et ita tutus per noctem transibat exercitus. Tandem preventos Ethiopes expugnans in
Abbreviated transcription (Latin):
raonis. ẽ adoptauit eũ in filium.
⁊ dictꝰ ẽ moysis. Egiptii enũ: moys.
aqͣm.is: saluatũ dict̃. Qũe dum
qͣdam die thermuth obtulisset
pharaoni: ut ⁊ ip̃e eũ ad optaret:
ammirans rex pueri uenustatẽ.
coronã qũa forte gestabat capi¬
ti illiꝰ imposuit. Erat aũt in ea
hamonis imago fabrefacta. Pu¬
er aũt coronã ꝓiecit in t̾rã ⁊ fre¬
git. Sac̾dos aũt eliopoleos a latẽ
regis surgens: exclamauit. hic ẽ
puer que nob̃ d̃s occidendum
monstrauit. ut decet̾o: timore
careamꝰ. Et uoluit irruere in eũ.
s auxilio regis lib̾atꝰ ẽ. ⁊ ꝑsuasi¬
one cuiꝰdam sapientis. qͥ ꝑ igno¬
rantiã hoc e̾e factũ a puero asse¬
ruit. In cuiꝰ rei argum̃tũ. cũ pru¬
nas allatas puero obtulisset: pu¬
er cas ori suo apposuit. ⁊ linguȩ
sũmitate igne corrupit. uñ: &
hebre impeditioriᷤ linguȩ eũ
fuisse autumant. Tante u ut ait
lus adeo seuerꝰ e̾et: qͥ eiꝰ aspectui
ñ hereret multiq dũ cernereis

Expanded text:
in filium, et dictus est Moyses. Aegyptii enim Moys, aquam, is salvatum dicunt. Quem dum quadam die Terimith obtulisset Pharaoni, ut et ipse eum adoptaret, admirans rex pueri venustatem, coronam, quam tunc forte gestabat, capiti illius imposuit. Erat autem in ea Ammonis imago fabrefacta. Puer autem coronam projecit in terram, et fregit. Sacerdos autem Heliopoleos a latere regis surgens, exclamavit: Hic est puer, quem nobis occidendum Deus monstravit, ut de caetero timore careamus, et voluit irruere in eum, sed auxilio regis liberatus est, et persuasione cujusdam sapientis qui per ignorantiam hoc factum esse a puero asseruit. In cujus rei argumentum cum prunas allatas puero obtulisset, puer eas ori suo opposuit, et linguae suae summitatem igne corrupit. Unde et Hebraei impeditioris linguae eum fuisse autumant. Tantae vero pullus adeo severus esset, qui ejus aspectui non haereret, multique, dum cernerent
Abbreviated transcription (Latin):
accepit uxorem contͥbulem
iocabeth. qͥ nolebat acced̾e ad uxo¬
rem pꝰ edictũ. malens care̾ lib̾is.
qͣm in necem ꝓcreare. Cui d̃s per
sonniũ astitit. ut ait iosephꝰ. dices
ne timẽt uxorẽ cognosc̾e qͥa pu¬
er quẽ timebant egiptii: nasci¬
turꝰ erat ex ea. Etiã de sacerdotio
aaron ez significauit. Tandem
concepit mulier: ⁊ peꝑit filiũ
sub suentio. eo qͦd ñ multũ ei do¬
lores partꝰ instit̾nt. Et uidens
puerũ elegantẽ: abscondit eũ
trib m̃sib. Cũꝙ celare ñ posset:
sũpsit fiscellam scirpeam. in
modũ fisc .i. sacci rotundã. ui¬
mine cõplexã. ⁊ limuit eã bitu¬
mine ac pice. Et ponens intꝰ in¬
fantulũ. in carecto ripȩ eum ex¬
posuit. ne impetu fluminis ra¬
ꝑetur: stante ꝓcul sorore paruu¬
li maria. ⁊ expectante rei exitũ
ex matͥs p̃cepto. Ecce descendit
termuth filia pharaonis. ut la¬
uaret᷑ in flumine. q̃ uidens alue¬
olũ: ⁊ afferri sͥ iubens: uidit par¬

Expanded text:
accepit uxorem contribulem nomine Jocabeth, qui nolebat accedere ad uxorem post edictum, malens carere liberis quam in necem procreare. Cui Deus per somnium astitit, ut ait Josephus, dicens, ne timeret uxorem cognoscere, quia puer, quem timebant Aegyptii, nasciturus esset ex ea: etiam de sacerdotio Aaron ei significavit. Tandem « concepit mulier, et peperit filium » sub silentio, eo quod non multum ei dolores partus institerint. « Et videns puerum elegantem, abscondit eum tribus mensibus. Cumque celare non posset, sumpsit fiscellam scirpeam » in modum fisci, id est sacci rotundi, vimine complexam, « et linivit eam bitumine ac pice, et ponens intus infantulum in carecto ripae eum exposuit, » ne impetu fluminis raperetur, et stante procul sorore parvuli Maria, exspectante rei exitum, ex matris praecepto. « Ecce autem descendit Terimith filia Pharaonis, ut lavaretur in flumine, quae videns alveolum, et afferre sibi jubens, vidit par
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ hostiȩ libam̃to. In thuribu¬
lis: q̃ & mortariola dicebant᷑:
thus p̾cognoscebat᷑: ⁊ offerebat᷑
simiłr. Et in acetabulis: acetũ.
S qͥa nũqͣm aut raro occurrit
de oblatione aceti: qͥdã dicuis:
an non. Postea subdiuidit accep¬
tabula. in tͥa. in phialas: in qͥb¬
uinũ. in thuribula: in qͥbꝰ thiͤ
⁊ simila. ⁊ gͣnum. ⁊ sal et cia¬
thos: in quib oleũ. Sumebas̃
enĩ priꝰ sacerdotes de his que
offerenda erant: porciuncłas.
qͣs in huiꝰmodi uasis ponebatͭ
ad pregustandũ: qͣi libando de
singłis: Que libamina dix̃ mo¬
yses offerenda .i. de offerendis

Expanded text:
pro hostiae libamento. In thuribupro hostiae libamento. In thuribulis, quae et mortariola dicebantur, thus praecognoscebatur, et offerebatur: similiter et in acetabulis acetum. Sed quia nunquam, aut raro occurrit de oblatione aceti, quidam dicunt a, an non. Postea subdividit acceptabula in tvinum; et thuribula, in quibus thus, et simila, et granum, et sal; et cyathos in quibus oleum. Sumebant enim sacerdotes prius de his quae offerenda erant, portiunculas, quas in hujusmodi vasis ponebant ad praegustandum, quasi libando de singulis, quae libamina dixit Moyses offerenda, id est de offerendis
Abbreviated transcription (Latin):
cebant᷑ etiã panes ꝓpositionis.
qͥa ꝓpositi erant coram dño: in
memoriã sempit̾nã .xii. tͥbuũ
go tempore positi .s. ꝑ totam
ebdomadã. uł in et̾nũ ꝑ succes¬
sionẽ ponendi. De uasis liba
Recepit quoq minum:
dñs parari ex auro puris¬
da libamina. & ab offerentib
sac̾doti a libando.i. gustando
dicta.⁊ a sac̾dotib dño: a liban
do .i. fundendo. Et poni ea suꝑ
ribula. ciatos. In his uinũ qd̾
debebat offerri: p̃uidebat᷑. ⁊ p̃¬
gustabat᷑: utrũ dignũ ẽet of¬
ferri. an ñ. S qͥa ⁊ in colore &
in sapore uinũ dinoscit᷑: dicit᷑.
ꝗd p̃ter aureas. phialȩ iutreȩ
ibi erant. uñ: ⁊ ab hialĩ qd̾ g̾ce
uitrũ dicit᷑. sic uocabantur.
in uno: anguste. in suꝑiori par¬
te: ample. in quib color ⁊ sapor
potãt agnosci. qͣs hebrei scutel¬
las dicunt. Ciathi uͦ: minores
⁊ angustiores erant.⁊ aurei. cũ
qͥb fundebat᷑ uinũ suꝑ altare

Expanded text:
cebantur enim panes propositionis, cebantur enim panes propositionis, quia propositi erant coram Domino in memoriam sempiternam duodecim tribuum go tempore positi; vel per totam hebdomadam, vel in aeternum per successionem ponendi. Praecepiecepit ergo Dominus praeparari, ex auro purisda libamina, et ab offerentibus sacerdoti , a libando, id est gustando dicta, et a sacerdotibus Domino, a libando, id est fundendo, et poni ea superibula et cyathos. In his vinum quod debebat offerri praevidebatur, et praegustabatur, utrum dignum esset offerri an non. Sed quia in colore, et sapore vinum dignoscitur, dicitur quod praeter aureas phialae vitreae ae erant. Unde et a phialim, quod Graece vitrum dicitur, sic vocabantur: in imo angustae, in superiori parte amplae, in quibus color et sapor poterant dignosci, quas Hebraei scutellas dicunt. Cyathi vero minores, et angustiores erant, et aurei, cum quibus fundebatur vinum super altare
Abbreviated transcription (Latin):
mus. tm̃: aureola
ditã. ad p̾signan¬
dam diuisionem
regni in duo regna. Fuit enĩ reg¬
nũ isrł. ppłosuiᷤ regno iuda. sed
tñ: minꝰ dignũ. ⁊ id̾o aureola
suꝑposita erat. ⁊ tñ: minor. cñ¬
sa hec ponebat᷑ in tab̾na culo
ad aquilonẽ. ñ longe ab adito.
adimi. de simila. mundi ual¬
de. Et ponebant᷑ seni altͥnsecꝰ.
ꝙ constabant singłi de duab
decimis ephi. qͦs iosephꝰ duos
assarios uocat. Et singłis suꝑ¬
ponebat᷑ patena aurea.⁊ suꝑ
patenã: pugillus thuris. Io¬
sephꝰ dicit phialas aureas suꝑ¬
positas: plenas thuris. hisi di¬
luculo sabh̃i recentes ⁊ calidi ĩ¬
ponebant᷑ m̃se. & erant ibi im¬
moti usꝙ ad sabb̾m sequens. Tẽ
illis sublatis: ⁊ toto thure in¬
censo suꝑ altare: noui cũ alio
thure substituebant᷑. Sublatoᷤᷤ
uͦ: soli sacerdotes comedebanͭ.
uñ: sacerdotales dicebant᷑. uł
illos formarent ⁊ coquerent.
⁊ ponent in m̃sa  tollerent.
Ip̃i tñ ñ obseruauert̃ hoc. Di¬

Expanded text:
m aureola ditam, ad praesignandam divisionem regni in duo regna. Fuit enim regnum Israel populosius regno Juda; sed tamen minus dignum, et ideo aureola superposita erat, et tamen minor. Mensa haec ponebatur in tabernaculo ad Aquilonem non longe ab aditu, azimi de simila munda valde, et ponebantur seni altrinsecus, et constabant singuli de duabus decimis Ephi, quas Josephus duos assarios erponebatur patena aurea, et super patenam pugillus thuris. Josephus dicit phialas aureas superpositas plenas thure. Hi diluculo Sabbati recentes et calidi imponebantur mensae, et erant ibi immoti usque ad Sabbatum sequens. Tunc illis sublatis, et toto thure incenso super altare, novi cum altero thure substituebantur. Sublatos vero soli sacerdotes comedebant, unde sacerdotales dicebantur. Veillos formarent, et coquerent; et ponerent in mensa, et tollerent; ipsi tamen non observarunt haec. Di
Abbreviated transcription (Latin):
noscẽnt mutuo. Et impleuit palliolũ illius
cedeo qͣi .ui. mõdiis. Et rediens ruth onusta
ad socrũ: indicauit ei q̃ dixãt ei boor. ascen¬
dit gͦ boor ad port̾a ⁊ seddit cũ iudicib ⁊ uo
cauit .x. de semorib quitatis. Et̃ aduocans¬
ꝓpinqͥorem illũ de quo dixãt: ait ad eum.
Partẽ agri patͥs nr̃ helimelet: disposuit
sui boor. Eigo: non ex media parte: oportet
te legũ habere memoriã. habeas necesse ẽ
cũ agro relictam maalor. ut suscites nom̃
ꝓpinqui at ille ait sedo a iure ꝓpinqͥtatis.

Expanded text:
noscerent, et implevit palliolum illius hordeo, quasi sex modiis, et rediens Ruth onusta ad socrum, indicavit ei quae dixerat Booz. Ascendit ergo Booz ad portam, et sedit cum judicibus, et vocavit propinquiorem illum, de quo dixerat, et ait ad illum: « Partem agri patris nostri Elimelech disposuit Cui Booz: Ergo non ex media parte oportet te legum habere memoriam, habeas necesse est cum agro relictam Maalon, ut suscites nomen propinqui tui. At ille ait, cedo a jure propinquitatis;
Abbreviated transcription (Latin):
bat pueris suis ⁊ messorib: ⁊ dormiebat in
area. ⁊ qͣi sollẽpnitans: abstinebat ab am-¬
plexib Id ip̃m fiebat in tonsione ouium.
Si post uindemias ficret: ñ legi. Et ait no¬
emi ad ruth. lauare filia ⁊ ungere.⁊ indu¬
ere cultiorib uestimentis. ⁊ ascende in arẽ¬
am cũ aliis. Ñ te uideat homo donec me¬
briatꝰ fuerit. sũꝙ obdoruierit: ꝓicies te a
parte pedũ eiꝰ ⁊ ibi iacebis. Et fecit omĩa
q̃ sͥ socrus ĩꝑauãt. Et ecte media nocte eui¬
gilans homo expauit. dicens. Que es: s illa.
Ego sum ancilla tua. Expande palliũ tu¬
um suꝑ me: qͥa ꝓpinquus es. sũꝙ indicas¬
set ei boor in talib derogationib castita¬
tẽ ẽe seruandã: ad didit. Alꝰ me: ꝓpinqͥor
est Si te uoluerit iure ꝓpinquitatis: bñ res

Expanded text:
bat pueris suis et messoribus. Et dormiebat in area et quasi solemnizans abstinebat ab amplexibus. Idipsum fiebat in tonsione ovium. Si post vindemias fieret non legi. Et ait Noemi ad Ruth: « Lavare, filia, et ungere, et induere cultioribus vestimentis, et ascende in aream cum aliis. Non te videat homo, donec inebriatus fuerit. Cumque obdormierit, projicies te a parte pedum ejus, et ibi jacebis . » Et fecit omnia, quae sibi socrus imperaverat. Et ecce media nocte evigilans homo expavit dicens: « Quae es? Et illa: Ego sum ancilla tua. Expande pallium tuum super me, quia propinquus es. » Cumque indicasset ei Booz in talibus derogationibus castitatem esse servandam, addidit: « Alius propinquior me est. Si te volueri
Abbreviated transcription (Latin):
Dactum ẽ cum redirent tͥũ dđ̃¬
Sphantes de p̾lio: ⁊ dauid dispo¬
neret ferre caput golie in ierusalẽ.
nam ut ait iosephus hoc secũ ha¬
bebat: s hastam iam dicauãt do:
egrediebant᷑ mulieres ex uniu̾sis ur¬
bib ⁊ cũ instrum̃tis p̃cinebant mu¬
saul causam uictorie pociꝰ attͥbui
dauid qͣm sͥ: dolens intra se ait. Qͥd
respiciebat eum. Post dies inuasit
lentẽ putauit config̾e̾ pariet. Dauid
aũt declinatuit ab eo: sccd̃o. Primo
enim recesserat bello imiinente. Et
postea: statuit eum saul ciliarcham.
⁊ ait. filiam meã merob dabo tͥ. t̾mm
esto uir fortis.⁊ p̾liare bella dñ. Tra¬
ctabat enim apud se. Non sit manus
mea in eum: s manꝰ philisteoꝵ. Cum
au̾t debuit merob dar dauid: data
ẽ ad mel malathite. Dilexit aũt ddauid
micol⁊ placuit saul ⁊ ait ad eum. It
duab reb gener meus eris hodie. qd̾ ẽ
in duab filiabꝰ meis. Nam altam ha¬
biuisti sponsam: alt̾am habebis ipxorẽ.

Expanded text:
actum est, cum redirent triumphantes de praelio, et David disponeret ferre caput Goliae in Jerusalem: nam, ut ait Josephus, hoc secum habebat, sed hastam jam dicaverat Deo, egrediebantur mulieres ex universis urbibus; et cum instrumentis praecinebant muSaul causam victoriae potius attribui David quam sibi, dolens intra se ait: « Quculis respiciebat eum. Post dies paucos ilentem putavit configere parieti. David autem declinavit ab eo secundo. Primo enim recesserat, bello imminente, et postea statuit eum Saul ciliarcham, et ait: « Filiam meam Merob dabo tibi, tantummodo esto vir fortis, et praeliare bella Domini. » Tractabat enim apud se: « Non sit manus mea in eum, sed manus Philisthinorum. Cum autem debuit Merob dari David data est Hadrieli Molathitae. Dilexit autem David, Michol, et placuit Saul, et ait ad eum: In duabus rebus gener meus eris hodie: » quod est in duabus filiabus meis. Nam alteram habuisti sponsam, alteram habebis uxorem;
Abbreviated transcription (Latin):
Uidetur tñ quibdam: ab actorib
sic nominatꝰ. ut qͣsi cronice sc̃bendo:
qͥsq iudicũ tempꝰ suũ inactis rede¬
gerit. aͥs aũt in unũ cõpegit: dubi¬
um ẽ. Dicunt qͥdam: qd samuel.
alii: qd̾ esdras. Uerisimilꝰ uidetur.
qd̃ et echias. qͥ ⁊ parabolas salomo¬
nis: ⁊ librũ regum: in unũ collegit.
iudices ñ annumant᷑: dicimꝰ. qͥa
ñ solũ iudicauerunt ppłm: s ⁊ rexe

Expanded text:
Videtur tamen quibusdam ab auctoribus sic nominatus, ut quasi chronice scribendo, quisque judicum tempus suum in actis redegerit. Quis autem in unum compegerit dubium est. Dicunt quidam quod Samuel, alii quod Esdras. Verisimilius videtur quod Ezechias, qui parabolas Salomonis, et librum Regum in unum collegit. judices non annumerentur, dicimus quia non solum judicaverunt populum,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bestias. Sciens enĩ ds̃ hoĩem
ꝓpt̾ pecẽm casurũ in penã labo¬
ris: ad remedium laboris: ded̾
uam̃ta. Reptilia uͦ ⁊ bestie: st̃
ei in ererciciũ. Reptiliũ: tria
sunt gn̾a. trahentia: ut uermes.
qui se ore traht̃. Serpentia: ut
colubri. qui ui costaꝵ se rapus̃.
Repentia pedib. s: ut lacerte.
bestie: qͣi uastiȩ. a uastando : i. le.¬

Expanded text:
 bestias . Sciens enim Deus hominem per peccatum casurum in poenam laboris, ad remedium laboris dedit um. Reptilia vero et bestiae sunt ei in exercitium. Reptilium vero sunt tria genera. Trahentia ut vermes, qui se ore trahunt; serpentia, ut colubri, qui vi costarum se rapiunt, repentia pedibus, scilicet ut lacertae bestiae quasi vastiae a vastando, id e
Abbreviated transcription (Latin):
moyses ppłm flentẽ. ⁊ intolera¬
bilis res uisa ẽ ez: qͥa ⁊ ab eo es¬
cas petebant. ẜt ait ad dñm.
genui multitudiñe omnẽ hanc
Obsecro: ut alit̾ ꝓuideas. aut
int̾ficias me. sui dñs. Congre¬
ga mͥ septuaginta uiros de se¬
morib isrł: quos meliores no¬
sti ad ostiũ tab̾nacħ. ⁊ auferã
substentent tecũ onus ppłi. se
ppło dices. Cras dabo uob̾ car¬
nes usꝙ ad mensem dieꝵ. etiã
nausea: ꝓ uomitu. Oprie em
ẽ uomitus ille: qui excitat᷑ fe¬
tore sentine. Ablatio quidẽ sp̃c
moysi: ⁊ traditio aliis: ñ ẽ intel¬
ligenda diuisio sp̃s eiꝰ ꝑ partes.
uł ĩminutio. s illuminatio al¬
oꝵ ad regendũ ppłm: ꝑ eandẽ
sp̃ualem gr̃am. ꝑ quã ⁊ moy¬
ses illuminat᷑ erat. sic̃ de igne
uniꝰ lucerne multȩ illuminan¬
t᷑: sine sui diminutione. Electoᷤ
ad ostium tab̾naculi. pret̾ duoᷤᷤ.
qͥ in cast̾s remansert̃. non ex con¬
tẽptu: s qͥa se reput abans indig¬
nos. quoꝵ unꝰ uocabat᷑ heldad:

Expanded text:
Moyses populum flentem, et intolerabilis res visa est ei, quia et ab eo escas petebant. Et ait ad Dominum: « ncepi, et genui multitudinem omnem hanc? Obsecro, aut aliter provideas, aut interficias me. » Cui Dominus. Congrega mihi septuaginta viros de senioribus Israel, quos meliores nosti ad ostium tabernaculi, et auferam sustentent tecum onus populi, et populo dices: Cras dabo vobis carnes usque ad mensem dierum, » idnausea, pro vomitu. Proprie est enim vomitus ille qui excitatur fetore sentinae. Ablatio, quidem spiritus Moysi, et traditio aliis, non est intelligenda divisio spiritus ejus per partes, vel imminutio; sed illuminatio aliorum ad regendum populum, per eamdem specialem gratiam, per quam et Moyses illuminatus erat, sicut de igne unius lucernae, multae illuminantur, sine sui diminutione. Electos ad ostium tabernaculi, praeter duos, qui in castris remanserant, non ex contemptu, sed quia reputabant se indignos, quorum unus vocabatur Eldad, et
Abbreviated transcription (Latin):
bimi. Descenditꝙ
dñs ꝑ nubem. et
requieuit sp̃c in eis qͥ stabant
qui remanserant in cast̾s ꝓpħa¬
uerunt. nec post siluerunt .i.
semꝑ deinceps uocati st̃ ꝓpħe:¬

Expanded text:
. Descenditque Dominus per nubem, et requievit spiritus in eis qui stabant qui remanserant in castris, prophetaverunt, nec postea siluerunt, id est semper deinceps vocati sunt p
Abbreviated transcription (Latin):
sione: uulgus ꝓmiscuũ quod
ascendat cum eis .i. serui ⁊ an¬
cille egiptii: ⁊ mult de isrł pa¬
riter cũ eis: flagrabant desi¬
derio carniũ. Carniũ nomine.
ñ solas carnes: s alioꝵ ciboꝵ
etiam habundantiã intelligi¬
mus. uñ: nec in querela eoꝵ
de carnib legit᷑. cum dixerunͭ:
recordamur pisciũ qͦs comede¬

Expanded text:
e, vulgus promiscuum, quod ascenderat cum eis, id est servi et ancillae Aegyptii, et multi de Israel pariter cum eis flagrabant desiderio carnium. Carnium nomine, non solas carnes, sed aliorum ciborum etiam abundantiam intelligimus. Unde nec in querela eorum de carnibus legitur, cum dixerunt: « Recordamur piscium quos comede
Abbreviated transcription (Latin):
ad montẽ: et
qͣrta die iunis
legẽ accepissess:
si eadẽ die re
uoluto anno
ad montẽ ꝯita:
t̾cio mense an¬
ni legitimi: qͣr
Tñ: nichilomi¬
nus uerũ est:
qͥa sccło mense
sima die: eg̾ssi
st̃. Tripliciter
enĩ accipit᷑ annͦ
ab eis: preter
naturalem. An¬
nus: usualis a
ianuario. que
habent cõmu¬
nẽ nobiscum:
in contractib
suis. ⁊ negotiis
cõmunib agñ¬
dis. Quoto aũt
mense huius
ãni: qͦta die:e¬
gressi st̃: ñ legr᷑
Est ⁊ apud eos:
annꝰ legitimꝰ.
quo utunt᷑ in legitimis q̃ aguñ.
Huiꝰ ut diximꝰ: tercio mense:
die qͣrta: egressi st̃. ẜst ⁊ ap̃ eos.
annꝰ emergens. In memoriã enĩ
liberationis suȩ:ceꝑunt annos
suos numerare ab exitu de egyp¬
to. sic̃ greci a pͥma olimpiade.
Romani: ab urbe condita. xp̃i¬
ani: ab incarnatione dñi. Et hu¬
ius anni: scd̃o mense: uicesima
die: egressi st̃. Iam enĩ annꝰ a pha¬
se usꝙ ad phase unꝰ tͣnsierat ⁊ de¬

Expanded text:
ad montem, et quarta die Junii legem recepissent, si eadem die quarto revoluto anno,ad montem, et ita tertio mense anni legitimi die Tamen nihilominus verum est, quia secundo mense, sima die, egressi sunt. Tripliciter enim accipitur annus ab eis, praeter naturalem. Annus usualis a Januario, quem habent communem nobiscum in contractibus suis, et negotiis communibus agendis. Quoto autem mense hujus anni quinto die egressi sunt, non legitur. Est et apud eos annus legitimus quo utuntur in legitimis, quae agunt. In hoc, ut diximus, tertio mense et die quarto egressi sunt. Est et apud eos annus emergens. In memoriam enim liberationis suae, coeperunt annos suos numerare ab exitu de Aegypto, sicut Graecia prima Olympiade, Romani ab urbe condita, Christiani ab Incarnatione Domini, et hujus anni, secundo mense, vigesima die egressi sunt. Jam enim annus Phase us
Abbreviated transcription (Latin):
lier soluebat.e. q̃nq uir qͥ suscipiebat eã.
S qͦcũꝙ mͦ fieret: in oꝑpbriũ repũdii contͣ
legem: domꝰ eiꝰ dicebat᷑ domꝰ discalciati. Et
ait boor astantib. Huiꝰ rei testes estis: Qͥ
dixert̾. Testes sumꝰ. faciat dñs hanc mulie¬
rem tͥ sic̃ rachel ⁊ liam. q̃ edificauert̾ do¬
mũ isrł. accepit itaq boor ruth in uxorem.
⁊ post annũ natꝰ ẽ ei filiꝰ. quẽ posuit noemi
in sinu suo. nutͥtis ⁊ gerulȩ fungens offitio.
Et dixert̃ ad eã uicinȩ congratulantes. Ecce
habes qͥ nut̾at senectutem tuam. ⁊ seruiat
tibi plusquam septem filii. Ob hoc uo¬
cauit nomen eus: obeth. quõd int̾¬
pretatur hebraice: seruiens. Hic est
pater ysai: patris dauid.

Expanded text:
cipiebat eam. Sed quocunque modo fieret, in opprobrium refugii contra legem domus ejus dicebatur, domus discalceati. Et ait Booz astantibus: « Hujus rei testes estis. Qui dixerunt: Testes sumus. Faciet Dominus hanc mulierem tibi sicut Rachel et Liam, quae aedificaverunt domum Israel. » Accepit itaque Booz Ruth in uxorem. Et post annum natus est ei filius quem posuit Noemi in sinu suo, nutricis et gerulae fungens officio. Et dixerunt ad eam vicinae congratulantes: « Ecce habes qui nutriat senectutem tuam, et serviat tibi plus quam septem filii. Ob hoc vocavit nomen ejus Obed, quod Hebraice interpretatur serviens. Hic est pater Isai patris Da
Abbreviated transcription (Latin):
aree uentilationẽ. Mos erat in isrł qd in uen¬
bat pueris suis ⁊ messorib: ⁊dormiebat in
area. ⁊ qͣi sollẽpnizans: abstinebat ab am¬
plexib Id ip̃m fiebat in tonsione ouium.
Si post uindemias fieret: ñ legi. Et ait no¬
emi ad ruth. lauare filia ⁊ ungere.⁊ indu¬
ere cultiorib uestimentis. ⁊ ascende in are¬
am cũ aliis. Ñ te uideat homo donec ine¬
briatꝰ fuerit. sũq obdormierit: ꝓicies te a
parte pedũ eiꝰ ⁊ ibi iacebis. Et fecit omĩa
q̃ sͥ socrus ĩꝑauãt. Et ecce media nocte eui¬
gilans homo expauit. dicens. Que esͤ s illa.
Ego sum ancilla tua. Expande palliũ tu¬
um suꝑ me. qͥa ꝓpinquus es. sũꝙ indicas¬
set ei boor. in talib derogationib castita¬
tẽ ẽe seruandã: ad didit. aliꝰ me: ꝓpinqͥor
est. Si te uoluerit iure ꝓpinquitatis: bñ res

Expanded text:
areae ventilationem. Mos erat in Israel quod in venbat pueris suis et messoribus. Et dormiebat in area et quasi solemnizans abstinebat ab amplexibus. Idipsum fiebat in tonsione ovium. Si post vindemias fieret non legi. Et ait Noemi ad Ruth: « Lavare, filia, et ungere, et induere cultioribus vestimentis, et ascende in aream cum aliis. Non te videat homo, donec inebriatus fuerit. Cumque obdormierit, projicies te a parte pedum ejus, et ibi jacebis . » Et fecit omnia, quae sibi socrus imperaverat. Et ecce media nocte evigilans homo expavit dicens: « Quae es? Et illa: Ego sum ancilla tua. Expande pallium tuum super me, quia propinquus es. » Cumque indicasset ei Booz in talibus derogationibus castitatem esse servandam, addidit: « Alius propinquior me est. Si te volu
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpturȩ libris.Et quia hii nouẽ
non habuert eminentiã precet̾is.
scd̃m quã agnominarent᷑: com¬
muni nõie contenti st̃. Sic̃ hoc no¬
censent. Dicunt᷑ alii: apli.alii mar¬
tyres.⁊ huiꝰmodi. In hc̃ etiã modũ:
ultimꝰ ordo angłoꝵ cõmuni nõie
om̃iũ nuncupatur. Origenes aũt
scdm gretos: in pͥmo ordine. septẽ
ponit libros. addens pentateuco.
iosue. iudicũ. ⁊ uocat ordinẽ illũ:
eptaticũ. ab epta: qd̃ ẽ septẽ. ⁊ the-¬
ucos: qd̃ ẽ uolumen. In quocũꝙ
aũt ordine sit hber hic: bistoria
ñ mutat᷑.¬

Expanded text:
Scripturae libris. Et quia hi novem non habuerunt eminentiam prae caeteris, secundum quam agnominarentur, communi nomine contenti sunt, sicut hoc nocensentur, dicuntur alii apostoli, alii martyres, et hujusmodi. In hunc etiam modum ultimus ordo angelorum communi nomine omnium nuncupatur. Origenes autem secundum Graecos in primo ordine septem ponit libros, addens Pentateucho, Josue, et Judicum, et vocat ordinem illum heptateuchum, ab hepta, quod est septem, et teucos, quod est volumen. In quocunque autem ordine sit liber iste, historia non mutat