comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliis uendere res suas. Quomͦ se inuicem op¬
primunt: et qui possunt deuorant. Et cum
deuorauerit unus piscis maior minorẽ: deuo¬
ratur et ipse amaiore. Opiscis male. predam
uis de paruo: p̃da efficieris magno: Cottidie
ista eueniunt: ante nos sunt:uidemus illa:
horreamus illa: Non illa agamus fr̃s: quia
spes ille fimum t̾re. Ille si ñ esset spes et in
mari longe. ñdicet discipłis suis. faciã uos
piscatores hominum: Iam in mari capti ꝑ
retia fidei. gaudeamꝰ nos ibi natare adhuc
infra retia: qͥa adhuc mare obseuit ꝓcellis:
s retia quȩ nos cȩperunt ꝑducent᷑ adlitus:
Litus ẽ. finis maris Ergo ꝑuentio infinẽ scłi
Interim infra ipsa retia fis bene uiuamus:
ñretia rumpentes foras exeamus. Multi .N.
ruꝑunt retia. et scismata fecerunt: et foras
exierunt: quia malos pisces infra retia cap¬
tos. tolerare se nolle dixerunt: Ipsi mali facti
sunt potius: quã illi quos se non potuisse to¬

Expanded text:
alios vendere res suas! quomodo se invicem opalios vendere res suas! quomodo se invicem opprimunt, et qui possunt devorant! et cum devoraverit unus piscis major minorem, devoratur et ipse a majore. O piscis male, praedam vis de parvo; praeda efficieris magno. Quotidie ista eveniunt, ante nos sunt; videmus illa, horreamus illa. Non illa agamus, fratres, quia spes est ille finium terrae. Ille si non esset spes, et in mari longe, non diceret discipulis suis: Faciam vos piscatores hominum . Jam in mari capti per retia fidei, gaudeamus nos ibi natare adhuc intra retia; quia adhuc mare hoc saevit procellis, sed retia quae nos ceperunt, perducentur ad littus. Littus est finis maris: ergo perventio in finem saeculi. Interim intra ipsa retia, fratres, bene vivamus: non retia rumpentes foras exeamus. Multi enim ruperunt retia, et schismata fecerunt, et foras exierunt, quia malos pisces intra retia captos tolerare se nolle dixerunt; ipsi mali facti sunt potiusquam illi quos se non potuisse to
Abbreviated transcription (Latin):
nus ex plurib ꝯstat: mait: Exauch nos d̾s salu¬
tarisnr auch illũ iã aꝑtiꝰ predicari Exaudind̃ de sa
lutaris nr̃ S pes omnium finium terrȩ:
et inmari longe: Ecce unde dictũ ẽ: adte om¬
nis caro ueniet. Undiq uenitur. Spes om¬
nium finum terrȩ: Non spes unius anguli:
non spes solius uidee: non spes solius affricȩᷤ
ñ spes pannoruȩ: non spes orientis aut oct̃¬
dentis: s spes omnium finium tderrȩ & inma¬
ni longe: Ipsorum finiũ t̾rȩ. inmari longe: et
quia miari. ideo longe: Mare enim infigura
dr̃ seculũ hoc: salsitate amarum: ꝓcellis tur¬
bulentum: ubi homines cupiditatib ꝑuensis
et prauis. facti sunt uelut pisces inuicẽ se de¬
uorantes: Attendite mare malũ: mare amarũ:
fluctib seuum. Attendite q̃lib hominib. ple¬
num sit. Quis optat hereditatem: nͥ morte al¬
terius: Quis optat lucrum: nisi dampno al¬
terius: Quam multi alioꝵ defectione cupi¬
unt sublimari. Quã multi ut emant. optãt

Expanded text:
nus ex pluribus constat, modo ait, Exaudi nos, Deus, salvator noster. Audi illum jam apertius praedicari: Exaudi nos, Deus, salvator noster; spes omnium finium terrae, et in mari longe. Ecce unde dictum est: Ad te omnis caro veniet. Undique venitur. Spes omnium finium terrae: non spes unius anguli, non spes solius Judaeae, non spes solius Africae, non spes Pannoniae, non spes Orientis, aut Occidentis; sed spes omnium finium terrae, et in mari longe; ipsorum finium terrae. Et in mari longe: et quia in mari, ideo longe. Mare enim in figura dicitur saeculum hoc, salsitate amarum, procellis turbulentum; ubi homines cupiditatibus perversis et pravis facti sunt velut pisces invicem se devorantes. Attendite mare malum, mare amarum, fluctibus saevum; attendite qualibus hominibus plenum sit. Quis optat haereditatem, nisi morte alterius? quis optat lucrum, nisi damno alterius? Quam multi aliorum defectione cupiunt sublimari! quam multi ut emant optant
Abbreviated transcription (Latin):
Coronam ubi audis: gła uictoriȩ significat᷑
Uince diabolũ: et habebis coronã Benedices
coronam anni benignitatis tuȩ Rursus
commendat benignitatem dĩ: ne quisꝗͣ
de suis meritis glorietur: Et campi tui re
deserq: et exultatione colles dccingentur:
Campi. colles. fines deserti: idem ipsi sunt ho¬
mines Campi ꝓpt̃ ȩqualitatẽ: Ergo ꝓpt̃
ȩqualitatẽ: inde sunt dic̾ti campi. popłi iusti.
Colles. ꝓpr̃ erec̾tionem: qua erigit inse ds̃ eo ᷤ
qͥse humiliant. Fines descrti: om̃s gentes.
Quare fines deserq: Deserti erant: nulluᷤ ad
eos ꝓpħa missus erat: Sic erant illi quomͦ
hercm̃: qua ñtransit homo: Nullũ uerbũ
di missum erat adgentes: soli ppło isrł
p̃dicauerunt ꝓpħȩ. Uentum ẽ. tam̃ ad do¬
minum: crediderunt frumenta in ipso po¬
pulo iudeoꝵ. Nã dixit tc̃ discipłis: Dicitis
qr longe ẽ messis: respicite & uidete. qͥa iam

Expanded text:
Coronam ubi audis, gloria victoriae significatur. Coronam ubi audis, gloria victoriae significatur. Vince Diabolum, et habebis coronam. Benedices coronam anni benignitatis tuae. Rursus commendat benignitatem Dei, ne quisquam de suis meritis glorietur. 17. veet colles exsultatione accingentur. Campi, colles, fines deserti, iidem ipsi sunt homines. Campi propter aequalitatem: ergo propter aequalitatem, inde dicti sunt campi, populi justi. Colles propter erectionem; quia erigit in se Deus eos qui se humiliant. Fines deserti, omnes Gentes. Quare fines deserti? Deserti erant; nullus ad eos Propheta missus erat: sic erant illi quomodo eremus, qua non transit homo. Nullum verbum Dei missum est ad Gentes: soli populo Israel praedicaverunt Prophetae. Ventum est ad Dominum; crediderunt frumenta in ipso populo Judaeorum. Nam dixit tunc discipulis: Dicitis quia longe est messis; respicite, et videte quia
Abbreviated transcription (Latin):
similitudine frumentoꝵ: sicuti ẽ loliũ. sicu¬
ti ẽ auena. et cȩtera talia: que primam her¬
bam prorsus similem habent. Propter eam
disseminationẽ Tiranioꝵ: hoc dixit dñs.
Uenit inmicus: et suꝑ seminauit ZiLania:
Cum autem creuisset herba. & fructum fe¬
cisset: tunc apparuerunt Tilania Ergo
uenit inimicus: et suꝑ seminauit zrania:
S quid fecit tritico: Non opprimitur ⁊ ua¬
niis triticum: immo ꝑtolerantiã ⁊anioꝵ
crescit fructus frumentoꝵ: Ipse enim dñs
dixit quibusdã oꝑariis uolentib eradica¬
re Li lania: Sinite utraq crescere usq ad
messem: ne forte cum uultis eradieare ⁊ira¬
nia. eradicetis simul et triticum S intem¬
pore messis: dicã messorib. Colligite pri¬
mum nrania. et alligate fasciculos ad com¬
burendum: frumentũ autẽ recondite in
horreum meũ. Ille ẽ finis anni: messis scłi
Benedices coronam anni benignitatis tuȩ

Expanded text:
similitudine frumentorum; sicuti est lolium, sicusimilitudine frumentorum; sicuti est lolium, sicuti est avena, et caetera talia quae primam herbam prorsus similem habent. Propterea de seminatione zizaniorum hoc dicit Dominus: Venit inimicus, et superseminavit zizania; cum autem crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania. Ergo venit inimicus, et superseminavit zizania: sed quid fecit tritico? Non opprimitur zizaniis frumentum; imo per tolerantiam zizaniorum crescit fructus frumentorum. Ipse enim Dominus dixit quibusdam operariis volentibus eradicare zizania: Sinite utraque crescere usque ad messem, ne forte cum vultis eradicare zizania, eradicetis simul et frumentum; sed in tempore messis dicam messoribus: Colligite primum zizania, et alligate fasciculos ad comburendum; frumentum autem recondite in horreum . Ille est finis anni, messis saeculi. Benedices coronam anni benignitatis tuae.
Abbreviated transcription (Latin):
etur instillici diis suis: idest sibi congrius lȩ¬
cabitur: Paruulis enim adhuc et infirmis. sta¬
lantur quedam desacramentis: quia ñ posit̃
cape plenitudinẽ ueritatis: Audi quomodo
stiuet pariuilis dum exoriuntur: idest in
recenti ortu minus capacib. Apłs dicit
Non potui uob ioqui quasi spiritalib. s qͣs
camalib: quasi pariulis inxp̃o. Qum dic̃
paruulos inxp̃o. iam dicit exortos: s nondũ
ydoneos adcapiendã illã uberem sapientiã.
de qua dicit apłs. Sapientiam loquimur in¬
stillicidiis: Cum exoritur et augetur. robo¬
ratur: capiet et sapientiam : quomͦ infans
nutritur lacte. & fit ydoneus cybo: Tamen
primo de ipso cibo cui minus ydoneus erat.
natur: Erit et messis: et mͦ suꝑ semen semi¬
nauit inimicus ⁊itania: et exorti sunt ma¬
li int̃ bonos pseudo xp̃iani: similem haben¬
tes herbam. s ñ parem fructum : Et enĩ ri¬
Tania ea ꝓprie dicuntur. que nascuntur in

Expanded text:
etur, in stillicidiis suis, id est sibi congruis, laeetur, in stillicidiis suis, id est sibi congruis, laetabitur. Parvulis enim adhuc et infirmis stillantur quaedam de sacramentis, quia non possunt capere plenitudinem veritatis. Audi quomodo stillet parvulis dum exoriuntur, id est in recenti ortu minus capacibus. Apostolus dicit: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus, quasi parvulis in Christo . Cum dicit, parvulis in Christo, jam dicit exortos, sed nondum idoneos ad capiendam illam uberem sapientiam, de qua dicit: Sapientiam loquimur indiis suis, cum exoritur et augetur; roboratus capiet et sapientiam: quomodo infans nutritur lacte, et fit idoneus cibo; tamen primo de ipso cibo cui minus idoneus erat, natur, erit et messis. Et modo super semen superseminavit inimicus zizania; et exorti sunt mali inter bonos, pseudochristiani, similem habentes herbam, sed non parem fructum. Etenim zizania ea proprie dicuntur, quae nascuntur in
Abbreviated transcription (Latin):
Multe eccłiȩ: et una ȩccłia Multi fideles: &
una sponsa xp̃i. Sic multa flumina: unus
fluuius. Crediderunt multi isrłitȩ: et imple¬
ti sunt sp̃u scõ: Inde diffusi sunt ꝑgentes: cȩ¬
ꝑunt predicare ueritatem: et de fluuio di qui
impletus ẽ aqua. irrigata ẽ. tota terra: Para¬
sti cibum illoꝵ: qm ita ẽ. preparatio tua. Non
quia te ꝓmeruerunt: quib peccata donasti:
primo sulci qui inebrientur: duricia pectoris
nr̃i apiatur uomere sermonis di. Sulcos eius
inebria: Multiplica generationes eius: Uide¬
mus. credunt: et ex credentib alii credunt:
et exilis alii credunt: et ñ sufficit uni ho¬
mini ut factus ipse fidelis: si nondum et ali¬
um lucretur: Sic multiplicatur et semen. Pau¬
ca grana mittuntur: et segctes exurgunt:
Sulcos eius in ebria: multiplica generationeᷤ
eius Iistillioidiis suis lȩtabitur: cum ex¬
forte ydonea capacitateͥ fluminis cum exori¬

Expanded text:
Multae Ecclesiae, et una Ecclesia; multi fideles, et Multae Ecclesiae, et una Ecclesia; multi fideles, et una sponsa Christi: sic multa flumina, et unus fluvius. Crediderunt multi Israelitae, et impleti sunt Spiritu sancto: inde diffusi sunt per Gentes; coeperunt praedicare veritatem, et de fluvio Dei qui impletus est aqua, irrigata est tota terra. Parasti cibum illorum; quia ita est praeparatio tua. Non quia te promeruerunt, quibus peccata donasti: primo sulci qui inebrientur: duritia pectoris nostri aperiatur vomere sermonis Dei, Sulcos ejus inebria; multiplica generationes ejus. Videmus: credunt, et ex credentibus alii credunt, et ex illis alii credunt; et non sufficit uni homini ut factus ipse fidelis unum lucretur. Sic multiplicatur et semen: pauca grana mittuntur, et segetes exsurgunt. Sulcos ejus inebria; multiplica generationes ejus: in stillicidiis suis laetabitur, cum exforte idonea capacitati fluminis, cum exori
Abbreviated transcription (Latin):
scipula: et uolabo addñm meum qͥ mͥ ait̃:
Nolite timere eos qui corpus occidunt: animã
autẽ ñ possunt occidere: Et de ipso corpore
securitatem dedit dicens. Capulus capitis
uri. ñperiet: Magnifice hic posuit: delecta¬
bis exitus mane et uesꝑe. Si enim nonte de¬
lectet ipse exitus: non laborabis exire inde
Mittis caput inlucrum ꝓmissum: si non de
delectet ꝓmissio saluatoris. Et rursus cedis
temptanti et terrenti: si non te delectet ille
qui prior passus ẽ ut tibi exitum faceret:
Exitus mane et uespe delectabis. Ui st ast¬
terrã: et inebriasti eam. Unde inebriauit terrã:
Calix tuus mebrians: quã preclarus ẽ. Wisitasti
t̾ram: et inebriasti cã. Misisti nubes tuas: plu¬
erunt p̃dicationẽ ueritatis: in ebriata ẽ terra:.
ultiplicasti ditare eam: Unde multiplicasti
lum ꝓmittentem aquã. Si qͥs sitit: ueniat &
eius fluent aquȩ uiuȩ: Si flumina et unus
fluuius: quia ꝓpt̃ imitatem multi unums̃.

Expanded text:
 et volabo ad Dominum meum qui mihi ait: Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere . Et de ipso corpore securitatem dedit dicens: Capillus capitis vestri non peribit . Magnifice hic posuit, Delectabis exitus mane et vespere. Si enim non te delectet ipse exitus, non laborabis exire inde. Mittis caput in lucrum promissum, si non te delectet promissio Salvatoris. Et rursus, cedis tentanti, et terrenti, si non te delectet ille qui prior passus est, ut tibi exitum faceret. Exitus mane et vespere delectabis. 14. terram, et inebriasti eam. Unde inebriavit terram? Calix tuus inebrians quam praeclarus est ! Visitasti terram, et inebriasti eam: misisti nubes tuas, pluerunt praedicationem veritatis, inebriata est terra. Multiplicasti ditare eam. Unde multiplicasti luejus fluent . Si flumina, et unus fluvius; quia propter unitatem multi unum sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ret omnia. cũ inmorsib beluinis uiscera fun¬
derentur: ñ habebant ocłi. nͥ qđ horrerent:
Quid ibi erat qđ amaretur: nͥ quia erat mnilla
fȩditate dilamatorum menbroꝵ integra
pulchritudo iusticie: Ista sunt bona domꝰ
dei: His de para satiari: S ut inde satiers
cũ ꝑueneris: hoc te oportet esurire et sitire.
cum ꝑegrinaris: hoc siti. hoc esuri: qͥa ipsa
erunt bona di Audi illum regem. cui ista di¬
cunt᷑: qͥa uenit ut te reducat. et se tͥ faciat
uiam: Ed dicit: Beati qui esuriunt et sit¬
unt iusticiam: qm̃ ipsi saturabuntur. st¬
sem̃ demplum tuum: admirabile iniusticia:
Et ipsum templum fr̃s: nolite pret uos cogi¬
tare: Amate iusticiam: et uos estis demplum
quẽ didicat Saluator ꝓpͥe dñs ihc xp̃c: aꝑuit

Expanded text:
ret omnia, cum morsibus belluinis viscera funret omnia, cum morsibus belluinis viscera funderentur, non habebant oculi nisi quod horrerent? Quid ibi erat quod amaretur, nisi quid erat in illa foeditate dilaniatorum membrorum integra pulchritudo justitiae? Ista sunt bona domus Dei; his te para satiari. Sed ut inde satieris, cum perveneris; hoc te oportet esurire et sitire, cum peregrinaris: hoc siti, hoc esuri; quia ipsa erunt bona Dei. Audi illum regem cui ista dicuntur, qui venit ut te reducat, et se tibi fecit viam . Quid dicit? Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Sanctum templum tuum, admirabile in justitia. Et ipsum templum, fratres, nolite praeter vos cogitare. Amate justitiam, et vos estis templum quem Deum dicat. Sa
Abbreviated transcription (Latin):
Si nulla ẽ. pulchritudo iusticiȩ: unde amat᷑
qđ ocłos delectet: Curua menbia: fõntem
rugatã: caput canis albatum: inbecillitatẽ
querelis undiq plenam: S forte quia tuos
ocłos ñ delectat senex iste decrepitus: aures
tuas delectat: Quib uocib: Quo cantu:
Et si forte adolescens bene cantauit: omnia
cum etate defecerunt: An forte sonꝰ uerboꝵ
eius delectat aures tuas: que uerba uir plene
enuntiat lapsis dentib: Tam̃ si iustus ẽ.
si alienum ñ concupiscit. si de suo qđ habet
erogat indigentib. si bene monet. et rectum
sapit. si integrum credit. si paratus ẽ ꝓfide
ueritatis etiã ipsa confracta menbra impen¬
dere:multi enim martyres etiã senes: inde
illum amamus: Quid in eo bonum uidem᷑
ocłis carneis: Nicħ: Quedam gͦ pulchritudo¬
ẽ. iusticiȩ: quã uidemus ocłis cordis. & ama¬
mus et exardescimus: Quã multũ dilexert̃
homines impsis martyrib: eũ eoꝵ menbra
bestiȩ laniarent: Nonne cum sanguis fȩda¬

Expanded text:
i nulla est pulchritudo justitiae, unde amatur quod oculos delectet? Curva membra, frontem rugatam, caput canis albatum, imbecillitatem undique querelis plenam. Sed forte quia tuos oculos non delectat senex iste decrepitus, aures tuas delectat: quibus vocibus? quo cantu? etsi forte adolescens bene cantavit, omnia cum aetate defecerunt. An forte sonus verborum ejus delectat aures tuas, qui verba vix plena enuntiat lapsis dentibus? Tamen si justus est, si alienum non concupiscit, si de suo quod habet erogat indigentibus, si bene monet, et rectum sapit, si integre credit, si paratus est pro fide veritatis etiam ipsa confracta membra impendere, multi enim martyres etiam senes; unde illum amamus? quid in eo bonum videmus oculis carnis? Nihil. Quaedam ergo est pulchritudo justitiae, quam videmus oculo cordis, et amamus, et exardescimus; quam multum dilexerunt homines in ipsis martyribus, cum eorum membra bestiae laniarent. Nonne cum sanguis foeda
Abbreviated transcription (Latin):
speciosa laus inore peccatoris: Te decet hym¬
nus ds̃ insẏon: et tͥ reddetur uotum inihe¬
rus alem. Hic uouemus: et bonum est ut
ibi reddamus Qui autem hic uouent. &
ñ reddunt: Qui ñ ꝑseuerant usq infinẽ:
ineo qđ uouerunt Unde dicit alius psal¬
mus U ouete et reddite dño dõ ur̃d Et tibi¬

Expanded text:
speciosa laus in ore peccatoris . Te decet hymspeciosa laus in ore peccatoris . Te decet hymnus, Deus, in Sion. 4. Et tibi reddetur votum in Jerusalem. Hic vovemus, et bonum est ut ibi reddamus. Qui autem hic vovent, et non reddunt? Qui non perseverant usque in finem in eo quod voverunt. Unde dicit alius psalmus, Vovete, et reddite Do
Abbreviated transcription (Latin):
cantat. Ergo et dicat: te decet hẏmnus ds̃
in sẏon Insyon. non inbabilone: S mͦ ib
es adhuc. inbabilone Ib inquit sum
Amator iste ecciuis iste. ibi sũnt: s carne ñ
corde Cum autem duo quedã dixerim.
quia ibi sumt carne ñ corde: inde canto ñ
ibi Non enuim carne canto: s corde: Car¬
nem quidem sonantẽ audiunt et ciuesta¬
hiloniȩ: cordis autem sonũ audit condi¬
tor iherłm. Unde dicit apłs. exhortans ip¬
sos ciues adamatoria quedam cantica.
et desidia redeundi adillam pulcherrimã
ciuitatem uisionem pacis: cantantes inqͥt
et psalentes incordib ur̃is dño Quid est
cantantes incordib ur̃is: Ne inde cante¬
tis unde estis inbabilonia: s inde cantate
unde sursum habitatis: Ergo te decet hym¬
nus ds̃ insyon Insyon te decet hymnus: ñ
mbabylonia:Qui cantant inbabilonia:Ci¬
ues babylomȩ. etiã hẏmnum dĩ ñ decent̃
cantant Audi uocem scripture: Non est

Expanded text:
cantat: ergo dicat, Te decet hymnus, Deus, cantat: ergo dicat, Te decet hymnus, Deus, in Sion. In Sion, non in Babylone. Sed modo ibi es adhuc in Babylone? Ibi, inquit, sum; amator iste, et civis iste: ibi sum; sed carne, non corde. Cum autem duo quaedam dixerim, quia ibi sum carne, non corde; unde canto, non ibi: non enim carne canto, sed corde. Carnem quidem sonantem audiunt et cives Babyloniae; cordis autem sonum audit conditor Jerusalem. Unde dicit Apostolus, exhortans ipsos cives ad amatoria quaedam cantica, et desideria redeundi ad illam pulcherrimam civitatem, visionem pacis: Cantantes, inquit, et psallentes in cordibus vestris Domino . Quid est, cantantes in cordibus vestris? Ne inde cantetis, unde estis in Babylonia; sed inde cantate, unde sursum habitatis. Ergo, Te decet hymnus, Deus, in Sion. In Sion te decet hymnus, non in Babylonia. Qui cantant in Babylonia, cives Babyloniae, etiam hymnum Dei non decenter cantant. Audi vocem Scripturae: Non est
Abbreviated transcription (Latin):
hostes faciem posueramus: et dorsum ad
patriam: Quid ergo hie eantatur:
tationem nosse debetis Sicut hierłm inter¬
pretatur uisio pacis: ita syon speculatio:
id: uisio et contemplatio Nescio qđ nob̃
magnũ spectaeulum ꝓmittit᷑ et hoc ipse
ds̃ ẽ qui condidit ciuitatem Pulchra et de¬
cora ciuitas: quã pulchriorem habet con
cum cȩꝑit innouari: iam corde iniherłm
cantat dicente. apło Conuersatio nr̃a in
celis ẽ. Incarne enim ambulantes inquit.
ñ sccłm carnẽ militamus Iam desiderio
ibi sumus: iam spem inutam derram qͣsi
anchoram p̃misimus: ne inisto mari turba¬
ti naufragaremus Quem admodũ gͦ de na¬
ui que in anchoris ẽ recte dicimus qđ iam
interra sit: adhuc enim fluctuat: s inter¬
ra quodãmꝰ educta ẽ contra uentos & con¬
tra tempestates: sic contra temptationes
huius pegrinationis nr̃ȩ. spes nr̃a funda¬
ta mnula ciuitate iherłm. facit nos non ab¬

Expanded text:
hostes faciem posueramus, et dorsum ad hostes faciem posueramus, et dorsum ad patriam. Quid ergo hic cantatur? etationem nosse debetis. Sicut Jerusalem interpretatur Visio pacis, ita Sion Speculatio, id est visio et contemplatio. Nescio quod nobis magnum spectaculum promittitur; et hoc ipse Deus est qui condidit civitatem. Pulchra et decora civitas, quam pulchriorem habet condcum coeperit innovari, jam corde in Jerusalem cantat, dicente Apostolo: Conversatio nostra in coelis est . In carne enim ambulantes, inquit, non secundum carnem militamus . Jam desiderio ibi sumus, jam spem in illam terram, quasi anchoram praemisimus, ne in isto mari turbati naufragemus. Quemadmodum ergo de navi quae in anchoris est, recte dicimus quod jam in terra sit; adhuc enim fluctuat, sed in terra quodammodo educta est contra ventos, et contra tempestates: sic contra tentationes hujus peregrinationis nostrae, spes nostra fundata in illa civitate Jerusalem facit nos non ab
Abbreviated transcription (Latin):
pore in eaptiuitate fuerunt iheremias. et
iherechiel: & cantabant quedã cum inciꝑ¬
ent. exire: Incipit exire: qui incipit amare:
xcunt enim multi latent: et exeuntium sc̃¬
pedes. cordis affectus. E xeunt autem de ba¬
hilonia Quid ẽ. debabilonia: De confusione.
Quomͦ eritur debabẏlone: idest de confusio¬
ne: Qui primo confusi erant. similib cupi¬
ditatib. incipiunt caritate distingui. Iam
distict: non sunt confusi. Et si adhuc cor¬
pore ꝑmixti sunt desidio tam̃ scõ discer¬
nuntur: et ꝓpt̃ commixtionẽ corꝑalem
nondũ exierunt: et ꝓpt̃ affectũ cordis cȩ¬
mus et cantemus. et desidemus unde ciues
suus : et quȩ gaudia cantantur nobis.
quomͦ in nob̾ reformatur amor ciuitatis
nĩe: quã diuturna ꝑegrinatione obliti
fueramꝰ S misit aduos inde epistolas
pat̾ nr̃: ministrauit nob̾ scripturas ds̃ qͥb
epistolis fieret in nobis redeundi desidium:
quia pegrinationem nr̃am diligendo. ad

Expanded text:
pore in captivitate fuerunt, Jeremias et pore in captivitate fuerunt, Jeremias et Ezechiel, et cantabant quaedam, cum inciperent exire. Incipit exire qui incipit amare. Exeunt enim multi latenter, et exeuntium pedes sunt cordis affectus: exeunt autem de Babylonia. Quid est de Babylonia? De confusione. Quomodo exitur de Babylone, id est de confusione? Qui primo confusi erant similibus cupiditatibus, incipiunt charitate distingui; jam distincti, non sunt confusi. Etsi adhuc corpore permixti sunt, desiderio tamen sancto discernuntur; et propter permixtionem corporalem nondum exierunt: propter affectum cordis eximus, et cantemus, et desideremus unde cives sumus. Et quae gaudia cantantur nobis? Quomodo in nobis reformatur amor civitatis nostrae, quam diuturna peregrinatione obliti fueramus? Sed misit inde ad nos epistolas Pater noster, ministravit nobis Scripturas Deus, quibus epistolis fieret in nobis redeundi desiderium; quia peregrinationem nostram diligendo, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ferre quantũ dñs donat: unde distingu¬
antur pii fideles etiam hoc tempore.ciues
ihrłm. aciuib babyloniȩ. Duas istas ciuita¬
tes. faciunt. duo amores. Hierłm fac̃ amor
di: babyloniam facit amor scłi. Int̾roget¬
se ergo quisq quid amet: et inueniet unde
sit cuus. Et si se. inuenerit eiuem babyloniȩ:
exstirpet cupiditatem: plantet caritatem:
Si autem se inuenerit ciuẽ ihrłm: toleret cap¬
tiuitatem: sꝑet lib̃tatem: Multi enim ciues
rupti tenebantur: et ipsa corruptione cupi¬
ditatum. tanquã ciues inde facti erant: Et
multi adhuc ita sunt: et multi post nos
in hac terra futuri ita erum S nouit dñs
conditor iherusalem. qͦs ciues eus p̃destina¬
uerit: quos uideat adhuc sub dñatu diaboli
redimendos sanguine xp̃i: nouit illos ipse
ante quã se ipsi nouerint Sub hac ergo fi¬
gura cantatur hic psalmus: incuiꝰ titulo
positi sunt etiam duo ꝓpħ̃e qui illo tem¬

Expanded text:
ferre, quantum Dominus donat, unde distinguferre, quantum Dominus donat, unde distinguantur pii fideles, etiam hoc tempore, cives Jerusalem a civibus Babyloniae. Duas istas civitates faciunt duo amores. Jerusalem facit amor Dei: Babyloniam facit amor seculi. Interroget ergo unusquisque, quid amet, et inveniet unde sit civis. Si se invenerit civem Babyloniae, extirpet cupiditatem, plantet caritatesi autem se invenerit civem Jerusalem, toleret captivitatem, speret libertatem. Multi enim cives rupti tenebantur, et ipsa corruptione cupiditatum tanquam cives inde facti erant; et multi adhuc ita sunt, et multi post nos in hac terra futuri ita erunt: sed novit Dominus, conditor Jerusalem, quos cives ejus praedestinaverit, quos videat adhuc sub dominatu diaboli redimendos sanguine Christi, novit illos ipse antequam se ipsi noverint. Sub hac ergo figura cantatur hic psalmus. In cujus titulo positi sunt etiam duo prophetae, qui illo tem
Abbreviated transcription (Latin):
nem scłi. Hierłm accepit exordium ꝑabel:
babylon ꝑcam. Edificia quippe urbiũ po¬
stea factꝰa sunt Illa iħrłm interra ihebuse¬
orum: nã primitus iheb us dicebatur Inde
gens ihebuseoꝵ eiecta ẽ. quando populus dĩ
liberatus ẽ. de egypto: et introductus est in
tempore caput extulit suꝑ ceteras gentes.
Due gͦ istȩ urbes certis temporib conditȩ s̃.
ut manifestaretur figura duarũ ciuitatũ
olim ceptarũ. et usq infinem misto scło
mansurarũ: s infinẽ separandarum: Inde
ergo possumus eas mͦ ostendere quȩ ꝑmix¬
dȩ sunt: Ostendit tunc dñs: cum alios po¬
net addexterã. alios adsinistram Hierłm
addexteram erit: babylon adsinistrã: hie¬
rusalem auditura ẽ. uenite benedicti patͥs
mei. ꝑcipite regnum qđ uob̃ paratum ẽ.
aborigine mundi: babylon auditura est
ite inignem ȩternum qui paratusͤ diabolo
et angłis cius. Possumus tamen aliquid af¬

Expanded text:
nem saeculi. Jerusalem accepit exordium per Abel; nem saeculi. Jerusalem accepit exordium per Abel; Babylon per Cain: aedificia quippe urbium postea facta sunt. Illa Jerusalem in terra Jebusaeorum; nam primo Jebus dicebatur : inde gens Jebusaeorum ejecta est, quando populus Dei liberatus est de Aegypto, et introductus est in tempore caput extulit super caeteras gentes. Duae ergo istae urbes certis temporibus conditae sunt, ut manifestaretur figura duarum civitatum olim coeptarum, et usque in finem in isto saeculo mansurarum, sed in fine separandarum. Unde ergo possumus eas modo ostendere, quae permixtae sunt? Ostendet tunc Dominus, cum alios ponet ad dexteram, alios ad sinistram. Jerusalem ad dexteram erit; Babylon ad sinistram. Jerusalem auditura est: Venite, benedicti Patris mei; percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi. Babylon auditura est: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Possumus tamen et aliquid af
Abbreviated transcription (Latin):
serimus eum. om̃s ibunt post illum: &
uenient romani et tollent nob̾ et locũ &
gentẽ. Ne locum ꝑderent. dñm occidert̃.
et ideo ꝑdiderunt. quia occiderunt. Ciui¬
tas ergo illa quedã terrena: cuiusdã ciui¬
iatis ȩternȩ incelis umbram gerebat At
ubi cępit illa quȩ significabatur euidentiꝰ
predicari: umbra qua significabatur deiec¬
ta ẽ. Propterea mͦ templum ibi non ẽ: qđ
fabricatum erat inimagine futuri corꝑis
dñi. Tenemus lucem: umbra transiuit
cam̃ adhuc inquadã captiuitate posit¬
duarũ istarum quitatum: babylonis &
ihrłm: Babylon confusio interpretatur.
ihrł̃m uisio pacis Intendite nunc euis¬
tatẽ confusionis: ut intelligatis uisionem
pacis: Istam toleretis: adillã suspiretis.
Ande dinosci possunt istȩ duȩ ciuitates:
Nunquid possumus eas mͦ separare ab in¬
uicem: Pmixtȩ sunt: & abipso exordio ge¬
ueris humani ꝑmixtȩ currunt usq infi¬

Expanded text:
serimus eum, omnes ibunt post illum; et serimus eum, omnes ibunt post illum; et venient Romani, et tollent nobis et locum, et gentem . Ne locum perderent, Dominum occiderunt; et ideo perdiderunt, quia occiderunt. Civitas ergo quaedam illa terrena cujusdam civitatis aeternae in coelis umbram gerebat; at ubi coepit illa quae significabatur, evidentius praedicari; umbra qua significabatur, dejecta est: propterea ibi modo templum non est, quod fabricatum fuerat in imaginem futuri corporis Domini. Tenemus lucem; umbra transivit: tamen adhuc in quadam captivitate duarum istarum civitatum, Babylonis et Jerusalem. Babylon Confusio interpretatur, Jerusalem visio pacis. Intendite nunc citatem confusionis, ut intelligatis visionem pacis: istam toleretis, ad illam suspiretis. Unde dignosci possunt istae duae civitates? Numquid possumus eas modo separare ab invicem? Permixtae sunt, et ab ipso exordio generis humani permixtae currunt usque in fi
Abbreviated transcription (Latin):
plum. qđ deiectum erat: et regressa ẽ de capti¬
uitate magna pars illius popłi. S qm̃ dicit
ca sunt autem ꝓpter nos. in quos finis scłoꝵ
obuenit: debemus et nos nosse prius capti¬
uitatẽ nrãm. deinde lib̃ationem nrãm: de¬
bemus nosse babyloniam in qua captiui su¬
mus: et iherłm ad cuius reditum suspira¬
mus: Iste quippe sunt due ciuitates: scđm
litteram reuera duȩ ciuitates: Et illa quidẽ
fixum enim dñm uindicatũ ẽ millos fla¬
gello magno. et eradicati sunt abeo loco
ubi impia lib̾tate furiosi aduersus medi¬
cum insanierant: disꝑsi sunt ꝑom̃s gr̃s:
et data ẽ terra illa xp̃ianis: Impletum est
qđ dehis predixerat dñs. Propterea auobis¬
auferetur regnum di: et dabitur genti fa¬
cienti iustieiam: Qum autem uiderent
tunc turbas multas ire post dñm predi¬
cantẽ regnum cȩloꝵ. et mirabilia facientẽ:
dixerunt principes illius ciuitatis: Si dimi¬

Expanded text:
plum quod dejectum erat; et regressa est de captiplum quod dejectum erat; et regressa est de captivitate magna pars illius populi. Sed quoniam ta sunt autem propter nos, in quos finis saeculorum obvenit ; debemus et nos nosse prius captivitatem nostram, deinde liberationem nostram; debemus nosse Babyloniam, in qua captivi sumus, et Jerusalem, ad cujus reditum suspiramus. Istae quippe duae civitates, secundum litteram revera duae civitates. Et illa quidem fixum enim Dominum, vindicatum est in illos flagello magno; et eradicati ab eo loco, ubi impia libertate furiosi adversus medicum insanierant, dispersi sunt per omnes gentes, et data est illa terra Christianis: impletumque est quod eis dixerat Dominus, Propterea auferetur a vobis regnum, et dabitur genti facienti justitiam . Cum autem viderent tunc multas turbas ire post Dominum, praedicantem regnum coelorum, et mirabilia facientem, dixerunt principes illius civitatis: Si dimi
Abbreviated transcription (Latin):
onoscenra est uor scẽ pro¬
phetiȩ exipso titulo psalmi
huius Inscribitur infinẽ
psalmus dauid: canticum
iheremiȩ et iherechiel. ex po¬
populo transmigrationis:
cum inciperent exire: Res
quemadmodum gesta sit apud patres nr̃oᷤ
tempore transmigrationis babiloniȩ. non
omnib notum ẽ: sedhis qui scripturas sc̃ã
diligenter aduertunt. uł audiendo. uł le¬
gendo: Captiuatus enim popłs isrł. exei¬
uitate iherłm: ductus ẽ. inseruitutẽ baby¬
loniȩ: Propħauit autẽ iheremias sc̃s post
septuaginta annos rediturum populum
de captiuitate: et instauraturũ ciuitatẽ
ipsam iherłm. quã deuictam abhostib
planxerat. Iuo autem tempore fuerunt
ꝓpħȩ inilia captiuitate popłi constituti
inbabylonia: int̾ quos erat sc̃s herechiel
ꝓpha Esxpectabat autem ille popłs donec
implerentur tempora septuaginta annoꝵ: se¬
cundum ꝓpħiam iheremiȩ. Qdđ et factum ẽ
Completis septuaginta annis restitutum ẽ. tem¬

Expanded text:
noscenda est vox sanctae prophetiae ex ipso titulo psalmi hujus. Inscribitur: In finem, Psalmus David, Canticum Jeremiae et Ezechielis ex populo transmigrationis, cum inciperent exire. Res quemadmodum gesta sit apud patres nostros tempore transmigrationis Babyloniae, non omnibus notum est, sed his qui Scripturas sanctas diligenter advertunt, vel audiendo, vel legendo. Captivatus enim populus Israel, ex civitate Jerusalem ductus est in servitutem Babyloniae . Prophetavit autem Jeremias sanctus, post septuaginta annos rediturum populum de captivitate, et instauraturum civitatem ipsam Jerusalem, quam devictam ab hostibus planxerat . Illo autem tempore fuerunt prophetae, in illa captivitate populi constituti in Babylonia; inter quos erat et Ezechiel propheta. Exspectabat autem ille populus donec implerentur tempora septuaginta annorum, secundum prophetiam Jeremiae. Factum est completis septuaginta annis, restitutum est tem
Abbreviated transcription (Latin):
est usq infinem: Usq quo intelligerent xp̃m
Dicit quippe apłs. finis enim legis xp̃c: adu¬
sticiam om̃i credenti: Et quid ẽ splendor in
facie moysi: Tanquã infacie moysi carnali
et mortali: Nunquid diuturnus aut ȩternꝰ
esse posset: Morte enim succedente: ꝓfecto
auferretur: Splendor autem głe beati d̃i
gura erat temporalis: hoc autem qđ illa fi¬
gura significabatur ueritas. Legunt itaq
et ñ intelligunt xp̃m: non ꝑducunt inten¬
tonem usq infinem: quia uelum oppositũ
negat eis aspectum splendoris interioris:
catis nr̃is et impietatib ꝑulud sacrificium
uesꝑtinum: transimus addnm̃. et auferet᷑
uelamen: Propterea dño crucifixo: uelum
templi scissum ẽ. Exaudi orationẽ meam:
adte omnis caro ueniet: Sermones iniquoꝵ

Expanded text:
est, usque in finem? Usque quo intelligerent Christum. est, usque in finem? Usque quo intelligerent Christum. Dicit quippe Apostolus: Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti . Est quidem splendor in facie Moysi, tanquam in facie carnali et mortali: numquid diuturnus aut aeternus esse posset? Morte enim succedente, profecto auferretur. Splendor autem gloriae beati gura erat temporalis, hoc autem quod illa figura significabatur, veritas. Legunt itaque, et non intelligunt Christum: non perducunt intentionem usque in finem, quia velum oppositum negat eis aspectum splendoris interioris. catis nostris et impietatibus per illud sacrificium vespertinum, transimus ad Dominum, et aufertur velamen: propterea et Domino crucifixo, velum templi scissum est . Exaudi orationem meam: ad te omnis caro veniet. Sermo
Abbreviated transcription (Latin):
Etille qui solus ingrediebatur in interiora ut¬
li: offerebat sacrificium ꝓpopło foris stante:
Si intelligatur bene. sp̃s iuificat: si non ĩ¬
telligatur. littera occidit Modo cum apħ̃
uiuificat: Quid enim ageretur inillo po¬
pulo. iudei nescierunt: s nec mͦ sciunt:
Deulis quippe dictum ẽ. Quamdui legitur
moyses: uelamen supra cor eorum positum ẽ
Ibi uelamen figura ẽ: s tolletur figura. et ap¬
parebit ueritas in eis ipsis. S quando tollet̃
uelamen: Audi apłm Cum autem transi¬
eris ad dñm: nuferetur uelamen: Dum ergo
ñtranseunt ad dñm: quamdui legunt moy¬
sen. uelamen habent suꝑ cor. Adhoc sacram̃¬
tum fulgebat tunc facies moysi: ita ut non
faciem moysi loquentis. & populum audi¬
entem uerba Puelum uerba audiebant: fa¬
ciem non uidebant. Et quid ait apls: Ita ut
ñpossent intendere filii isrł infaciem moysi.
Non intendebant inquit usq infinem: Quid

Expanded text:
et ille qui solus ingrediebatur in interiora veet ille qui solus ingrediebatur in interiora veli, offerebat sacrificium pro populo foris stante . Si intelligatur bene, spiritus vivificat: si non intelligatur, littera occidit. Modo cum legervivificat. Quid enim ageretur in illo populo, Judaei nescierunt; sed nec modo sciunt. De illis quippe dictum est: Quamdiu legitur Moyses, velamen super cor eorum positum est. Ibi velamen figura est: sed tolletur figura, et apparebit veritas in eis ipsis. Sed quando tolletur velamen? Audi Apostolum: Cum autem transieris ad Dominum, auferetur velamen. Dum ergo non transeunt ad Dominum, quamdiu legunt Moysen, velamen habent super cor. Ad hoc sacramentum fulgebat tunc facies Moysi, ita ut non faciem Moysi loquentis, et populum audientem verba. Per velum verba audiebant; faciem non videbant. Et quid ait Apostolus? Ita ut non possent intendere filii Israel in faciem Moysi. Non intendebant, inquit, usque in finem . Quid
Abbreviated transcription (Latin):
dam sacerdos nr: assumpsit a nob̃ qđ of¬
ferret dño. Ipsas dicimus sc̃as primitias car¬
nis exutero uirginis: hoc holoeaustum ob¬
tulit dño: Extendit manus incruce. ut di¬
ceret. dirigatur oratio mea sicut incensum
inconspectu tuo. eleuatio manuũ meaꝵ
sacrificium uesꝑtinum: sic̃ nostis. qͥa dñs
cuca uesꝑam pependit incruce: et impie¬
tates nr̃e ꝓpitiate sunt. Alioquin absorbue¬
rant nos sermones iniquoꝵ: et p̃ualuerant
suꝑ nos. Durerant nos p̃dicatores iouis et sa¬
turni. et mercurii: sermones iniquoꝵ p̃ualu¬
erunt suꝑ nos: S quid facies: Impietates
nr̃as tu ꝓpiciaberis Tu sacerdos: tu uicti¬
ma: tu oblator: tu oblatio: Ipse sacerdos est:
qui nunc ingressus ininteriora ueli. solꝰ ibi
exhis qui carnẽ gestauerunt interpellat ꝓ
nobis. Incuius rei figura in illo primo ppło.
et mnillo primo templo unus sacerdos intra¬
bat inscã scõrum: popłs omĩs foris stabał:

Expanded text:
idam sacerdos noster; assumpsit a nobis quod ofidam sacerdos noster; assumpsit a nobis quod offerret Domino, ipsas diximus sanctas primitias carnis ex utero virginis. Hoc holocaustum obtulit Deo: extendit manus in cruce, ut diceret, Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo; elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . Sicut nostis, quia Dominus circa vesperam pependit in cruce : et impietates nostrae propitiatae sunt; alioqui absorbuerant nos: sermones iniquorum praevaluerant super nos; duxerant nos praedicatores Jovis, et Saturni, et Mercurii: Sermones iniquorum praevaluerunt super nos. Sed quid facies? Impietates nostras, tu propitiaberis. Tu sacerdos, tu victima; tu oblator, tu oblatio. Ipse sacerdos est, qui nunc ingressus interiora veli, solus ibi ex his qui carnem gestaverunt, interpellat pro nobis . In cujus rei figura, in illo primo populo, et in illo primo templo, unus sacerdos intrabat in Sancta sanctorum; populus omnis foris stabat:
Abbreviated transcription (Latin):
parentum suoꝵ iniquoꝵ: S: quia ut inse¬
rerentur talib opinionib et sacrilegiis. ꝑ¬
suasiones fecerunt eoꝵ qui quanto etate
p̃cedebant. tanto auctoritate p̃cedere uide
iniquoꝵ p̃ualuerunt aduersum nos: dure¬
runt nos mala docentes: ciues babylonis noᷤ
fecerunt: Dimisimus creatorem: adorauim᷑
creaturam: Dimisimus eum aquo facti sum.
adorauimꝰ qđ ipsi fecimus: Sermones enĩ
miquoꝵ p̃ualuerunt suꝑ nos: s non tamen
oppresserunt nos: Quare impietates nr̃as
tu ꝓpiciab̃is: Intendat caritas ur̃a. Propici¬
aberis impietates nr̃as. ñ dicitur: nͥ cuidam
sacerdoti offerenti aliquid. unde impietas
expietur. et ꝓpicietur: Impietas enĩ tunc di¬
citur ꝓpiciari: cum ꝓpicus fit ds̃ impietati.
Quid .ẽ. fieri dm impietati ꝓpicium: Id est
ignoscentem: et ueniam dantem. S ut ue¬
nia dĩ impetretur: ꝓpiciatio fit ꝑ aliqͦd sa¬
crificium: Exstitit ergo adño dõ missus qͥ¬

Expanded text:
parentum suorum iniquorum. Sed quia ut inseparentum suorum iniquorum. Sed quia ut insererentur talibus opinionibus et sacrilegiis, persuasiones fecerunt eorum qui quanto aetate praecedebant, tanto auctoritate praecedere debiniquorum praevaluerunt adversus nos. Duxerunt nos mala docentes; cives Babyloniae nos fecerunt: dimisimus Creatorem, adoravimus creaturam; dimisimus eum a quo facti sumus, adoravimus quod ipsi fecimus. Sermones enim iniquorum praevaluerunt super nos: sed tamen non oppresserunt nos. Quare? Impietates nostras tu propitiaberis. Intendat Charitas Vestra. Propitiaberis impietates nostras: non dicitur nisi cuidam sacerdoti offerenti aliquid, unde impietas expietur et propitietur. Impietas enim tunc dicitur propitiari, cum propitius fit Deus impietati. Quid est, fieri Deum impietati propitium? id est, ignoscentem et veniam dantem. Sed ut Dei venia impetretur, propitiatio fit per aliquod sacrificium. Exstitit ergo a Deo Domino missus qu
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃as tu ꝓpiciaberis Quid. ẽ. sermones ini¬
quoꝵ preualuerunt suꝑ nos. & impietateᷤᷤ
nr̃as tu ꝓpiciabis: Qt nati sumus in hac
terra: iniquos inuenimus qͦs loquentes
audiuimus Si possim explicare qđ sen¬
tio: adiuuet me intentio caritatis ur̃ȩ:
Omnis homo ubicunq nascitur. ipsiꝰ terrȩ
uł regionis. uł ciuitatis linguã discit:
illius imbuitur morib et uita Quid face̾t
puer natus inter paganos ut ñ coleret la¬
pidem: quando illum cultũ insinuaue¬
runt parentes: Inde prima uerba audiuit:
illum errorem cũ lacte sugͣsit: Et quia illi
qͥ loquebantur maiores erant. et puer qui
loqui discebat infans erat: unde poterat
paruulus nͥ maioꝵ auctoritatem sequi. &
id sibi bonũ dicere qđ uli laudarent:G
gentes conuerse adxp̃m. et postea recor¬
dantes impietates patrum suoꝵ: dicunt
mendatum coluerunt patres nr̃i: uani¬
tatem quȩ eis ñꝑfuit: Cum ergo iam hoc
dicunt: renuntiant opinionib et sacͥlegiis

Expanded text:
beris. Quid est Sermones iniquorum praevaluerunt super nos; et impietates nostras tu propitiaberis? Quod nati sumus in hac terra, iniquos invenimus quos loquentes audivimus. Si possim explicare quod sentio, adjuvet me intentio Charitatis Vestrae. Omnis homo ubicumque nascitur, ipsius terrae, vel regionis, vel civitatis linguam discit; illius imbuitur moribus et vita. Quid faceret puer natus inter Paganos, ut non coleret lapidem, quando illum cultum insinuaverunt parentes? Inde prima verba audivit; illum errorem cum lacte suxit: et quia illi qui loquebantur majores erant, et puer qui loqui discebat infans erat, unde poterat parvulus nisi majorum auctoritatem sequi, et id sibi bonum ducere quod illi laudarent? Ergo gentes conversae ad Christum postea, et recordantes impietates parentum suorum, et dicentes mendacium coluerunt patres nostri; vanitatem quae eis non profuit : cum ergo jam hoc dicunt, renuntiant opinionibus et sacrilegiis
Abbreviated transcription (Latin):
ista bona: Erexeramus fortasse cor adaurũ.
adargentum: et cȩdera preciosa: Noli ista
querere: Ista premunt: ñleuant. Hic gͦ iam
bona illa iherłem.bona illa domus dñi. bo¬
na illa dempli dñi meditemur: quia quȩ do¬
mus dñi. hoc ipsum templum dñi Reple¬
bimur inbonis domus tuȩ. Sc̃m ẽ. templũ
tuũ: mirabile iniusticia: Ista sunt bona do¬
mus illius: Non dixit templum scm mi
rabile incolumpnis: mirabile inmarmori¬
bus: mirabile intectis auratis: s mirabile
iniusticia: Habes foris ocłos. unde uidean¬
tur marmora & aurum: intus ẽ ocłs un¬
de iuideat᷑ pulchritudo. iusticie: Intus inꝗͣ¬

Expanded text:
bona ista? Erexeramus fortasse cor ad aurum, bona ista? Erexeramus fortasse cor ad aurum, ad argentum, et caetera pretiosa: noli talia quaerere; ista premunt, non levant. Hic ergo jam bona illa Jerusalem, bona illa domus Domini, bona illa templi Domini meditemur: quia quae domus Domini, hoc ipsum templum Domini. Replebimur in bonis domus tuae: sanctum templum tuum, mirabile in justitia. Ista sunt bona domus illius. Non dixit, Templum sanctum tuum, mirabile in columnis, mirabile in marmoribus, mirabile in tectis auratis; sed mirabile in justitia. Habes loris oculos unde videas marmora et aurum: intus est oculus unde
Abbreviated transcription (Latin):
bonis referta sit. quã copiosa sit. uasa quã mul¬
ta ibi aurea. s et argentea: qͣntum familiȩ. qͣn¬
tum iumentoꝵ et animalium: Ipsa deniq
domus quã delectat picturis. marmore. la¬
quearib columnis. spaciis. cubiculis: et de¬
siderant᷑ talia: s adhuc exconfusione baby¬
loniȩ: Amputa ista omnia desideria. ociuis
iherłm: amputa: Si uis redire: non te delec¬
tet captiuitas. Si iam cȩpisti exire: noli re¬
tro respicere: noli remanere inuia: Non de¬
sunt adhuc hostes: qͥ tibi ꝑsuadeant capti¬
uitatẽ et peregrinationẽ. Iam non p̃ualeant
suꝑ de sermones iniquoꝵ: Domum di desi¬
rare soles. uel indomo tua. uel indomo uici¬
ni tui. uel indomo patroni tui: Aliud ẽ qͥd
dã bonum domus illius: Quid opus ẽ. ut noᷤ
dieamus quȩ sunt bona illius domus: Ipse
indicet qͥ cantat: exiens debabylonia: Reple¬
bimur inquit inbonis domus tuȩ: Quȩ s̃

Expanded text:
bonis referta sit, quam copiosa sit, vasa quam mulbonis referta sit, quam copiosa sit, vasa quam multa ibi aurea, sed et argentea; quantum familiae, quantum jumentorum et animalium; ipsa denique domus quam delectet picturis, marmore, laquearibus, columnis, spatiis, cubiculis; et desiderantur talia, sed adhuc ex confusione Babyloniae. Amputa omnia ista desideria, o civis Jerusalem; amputa! si vis redire, non te delectet captivitas. Sed jam coepisti exire: noli retro respicere, noli remanere in via. Non desunt adhuc hostes qui tibi persuadeant captivitatem et peregrinationem: jam non praevaleant super te sermones iniquorum. Domum Dei desirare soles vel in domo tua, vel in domo vicini tui, vel in domo patroni tui. Aliud quiddam est bonum domus illius. Quid opus est ut nos dicamus quae sint bona illius domus? Ipse indicet qui cantat exiens de Babylonia: Replebimur, inquit, in bonis domus tuae. Quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ille beatus uir qui ñ abiit inconsilio un¬
piorum: et cȩtera quȩ ibi dicuntur. Ipse ẽ.
qui assumitur: Non ẽ extra nos. Inipsius
menbris sumũs: subuno capite regimur.
Uno spũ om̃s uiuimus: unam patriã om̃s
desideramus Ni deamus gͦ qđ ad xp̃m di
citur: utrum adnos ꝑtineat et de nob̃ di¬
catur: Interrogemus conscientias nras: Amo¬
rem illum ꝑscrutemur: et si adhuc paru¬
us ẽ. et mͦ natus amor iste forte enim mͦ in
aliqͦ germinauit: diligent̃ exstirpet iurta
germinantes spinas.id: curas scłares: ne
crescendo sc̃m̃ germen offocent. Beat᷑ quẽ
elegisti: et assumpsisti. In illo simus: et assu¬
memur. In illo simus: et electi erimus:. Et qͥd
nob̃ dabitur: In habitabit inquit matriis
tius iherłem: Illa ẽ. enim cui cantãt. qui in¬
cipiunt exire debabylonia: inhabitabit in
atriis tuis: Replebimur in bonis domus
tuȩ. Quȩ sunt bona domus dĩ: fr̃s: consti¬
tuamus nob̃ aliquam domum diuitẽ qͣntis

Expanded text:
est ille beatus vir qui non abiit in consilio impiorum, et caetera quae ibi dicuntur : ipse est qui assumitur. Non est extra nos; in ipsius membris sumus, sub uno capite regimur, uno spiritu omnes vivimus, unam patriam omnes desideramus. Videamus ergo quod ad Christum dicitur, utrum ad nos pertineat, et de nobis dicatur: interrogemus conscientias nostras, amorem illum perscrutemur; et si adhuc parvus est, et modo natus amor iste forte enim modo in aliquo germinavit, diligenter exstirpet juxta germinantes spinas, id est curas saeculares, ne crescendo sanctum germen offocent. Beatus quem elegisti et assumpsisti. In illo simus, et assumemur; in illo simus, et electi crimus. 8. Et quid nobis dabit? Inhabitabit, inquit, in atriis tuis. Jerusalem illa est, cui cantant qui incipiunt exire de Babylonia: Inhabitabit in atriis tuis. Replebimur in bonis domus tuae. Quae sunt bona domus Dei? Fratres, constituamus nobis aliquam domum divitem; quantis
Abbreviated transcription (Latin):
nes: Aut uenerunt iuuenes: et non ue¬
nerunt adolescentes: Aut uenerunt adoles¬
centes: et nonuenerunt pueri: Aut uenert̃
pueri: et non allati sunt infantes: Postre¬
mo nunquid ñ uenerunt iudei: Nam inde
erant. apłi: inde multa milia primo ñ cre¬
dentium. postea eredentium: Fñ uenerunt
greci: Aut uenerunt greci: & ñuenerunt

Expanded text:
nes? aut venerunt juvenes, et non venes? aut venerunt juvenes, et non venerunt adolescentes? aut venerunt adolescentes, et non venerunt pueri? aut venerunt pueri, et non allati sunt infantes? Postremo numquid venerunt Judaei nam inde erant Apostoli, inde multa millia primo tradentium, postea credentium; et non venerunt Graeci? aut venerunt Graeci, et non venerunt