comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
strma. in ad uersis inc̃iꝑit s. tenꝑe deficit. ⁊ longa fa¬
tigatione suctumbit. Derseuerantia uero nec fingit
ne cedit net deficit nec surumbit. Cetere uictutes
omnes quasinstũdio currunt. s tenorꝑseuerantie
unus accipit brauium. Aed ientia ꝑ seueransinfinẽ
mpͥma resur rectione exꝑitur quid possit in maerito.
in secunda exꝑictur quis ualeat inp̃mio. Inpͥmatẽ¬
dit quoꝑueniat. insecunda ꝑuenit quoantea tẽ¬
debat. De obedientia xp̃i.
ensipse ⁊ nos sore uolens quambona sit obedientia
⁊ obediontie ꝑ seue rantia. cegitauit ⁊ destinauit ĩ
corde suꝯ obedientie uigo se subdere. ⁊ habitum hu¬
isiratis assumere. ⁊ sacco se indere. ⁊ sicut iieiu¬
no annitam suam oꝑire ⁊ uestimentum suum ciliciũ
ponere. ⁊ inobpbrumi se dare. ⁊ obedientiam ꝓmitt̃e
⁊ morediennausq ad mortem ꝑseuerate. Que cogitauu

Expanded text:
firma; in adversis incipit, sed tempore deficit, et longa fafirma; in adversis incipit, sed tempore deficit, et longa fatigatione succumbit. Perseverantia vero nec fingit, nec cedit, nec deficit, nec succumbit. Caeterae virtutes omnes quasi in stadio currunt; sed tenor perseverantiae unus accipit bravium. Obedientia perseverans in finem, in prima resurrectione experitur quid possit in merito; in secunda experietur, quid valeat in praemio. In prima tendit quo perveniat; in secunda pervenit quo ante tendebat. De obedientia Christi. ens ipse, et nos scire volens, quam bona sit obedientia, et obedientiae perseverantia, cogitavit et destinavit in corde suo obedientiae jugo se subdere, et habitum humilitatis assumere, et sacco se induere, et sicut in jejunio animam suam operire, et vestimentum suum cilicium ponere, et in opprobrium se dare, et obedientiam promittere, et in obedientia usque ad mortem perseverare. Quae cogitavit,
Abbreviated transcription (Latin):
iituitatis nostre cenfiguratum torꝑi clarit. atissue. Sma
resurrectio ab odedientia incipit. ⁊ ꝑseuerantia cõsum¬
matur sccinida agloria incrpit. ⁊ eternitate stibilit᷑. Qi
pseuerauecit inebedientia usq infinem: ꝑseuerabit
ingloriaane fine. Perseuerantia entm quodam modo
similis est cternitati. Sicutem meternitas est qua si que¬
hamꝑsiueranties orie. sit ꝑseuerantia quasi quedã
cterntras. st obedieatie. Qui enim ꝑ seuerauerit usq
in ͤinem hic sabius erit. Perseuerantia uetolaus est et
consuraiatio. ⁊ qͣriuirtis omnium urctitum. Caritas¬
iirtus multum laudata. multumq laudãdi. teterarũ
uirttumnta ẽ ⁊ urctus. at ip̾ius caritatis uixtus ẽ
pauentia. ⁊ ipsius patientie uirtus est ꝑseuerantia.
iritassine patientia ueracaritas non est. s simula¬
ta. Simulata uero caritas inꝑsꝑis fingit iaduersis
udit. Satientia sine ꝑseuetantia in constans est. ⁊ ĩ¬

Expanded text:
militatis nostrae, configuratum corpori claritatis suae. Prima militatis nostrae, configuratum corpori claritatis suae. Prima resurrectio ab obedientia incipit, et perseverantia consummatur. Secunda a gloria incipit, et aeternitate stabilitur. Qui perseveravit in obedientia usque in finem, perseverabit in gloria sine fine. Perseverantia enim quodammodo similis est aeternitati. Sicut enim aeternitas est quasi quaedam perseverantia gloriae, sic perseverantia quasi quaedam aeternitas est obedientiae. Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Perseverantia vero laus est et consummatio, et quasi virtus omnium virtutum. Charitas multum laudata, multumque laudanda caeterarum virtutum vita est et virtus: at ipsius charitatis virtus est patientia, et ipsius patientiae virtus est perseverantia. Charitas sine patientia vera charitas non est, sed simulata. Simulata vero charitas in prosperis fingit, in adversis cedit. Patientia sine perseverantia inconstans est, et in
Abbreviated transcription (Latin):
nuspossum᷑. q̃ut hicuidicaudisumꝰ s. a nobis. ⁊ ideomi¬
tus. Aut infutro s adomino. ⁊ irato. ⁊ obhoc grauiꝰ.
Sed quiddicit apostolus: sinosmet ipsos diuidicatemꝰ
nonutiq a demino iudicaremur. Nonenim iuditabit
dommꝰ bis nud ip̃m. Resurrectio itaq uite setunda resur¬
rectio est. resurrectio uerouiditii. necpͥma uidetur nec
setunda. non pͥma: quia nulla sequitut. non secunda:
quia nicila p̾cessit. Uiriusq resur rectionis nostre. ⁊ pͥme
⁊ secunde. xp̃i resurrectio causa est. ⁊ forma. ⁊ gxemplũ.
⁊ satramentum. tide enira ⁊ intitatione resurrectionis
xp̃i reformati sumus. iustificati sumus. sanctẽicati sumꝰ.
a morte resustitati sumus. utpeccatis mortur iustitie ui¬
uamus in nouitate uite ambulantes. ⁊ adcptionem
filiorum deigepectantes redemptionem corꝑis nostri. In
resurrectione eni secunda reformabit xp̃e corpꝰ hu¬

Expanded text:
nus possumus, aut hic judicandi sumus, sed a nobis, et ideo minus possumus, aut hic judicandi sumus, sed a nobis, et ideo mitius; aut in futuro, sed a Deo, et irato, et ob hoc gravius. Sed quid dicit Apostolus? Si nosmetipsos judicaremus, non utique judicaremur . Neque enim judicat Dominus bis in idipsum. Resurrectio itaque vitae secunda resurrectio est. Resurrectio vero judicii, nec prima videtur, nec secunda. Non prima, quia nulla sequitur. Non secunda; quia nulla praecessit. Utriusque resurrectionis nostrae, et primae et secundae, Christi resurrectio causa est et forma, exemplum et sacramentum. Fide enim et imitatione resurrectionis Christi, reformati sumus, justificati sumus, sanctificati sumus, a morte resuscitati sumus, ut peccatis mortui justitiae vivamus; in novitate vitae ambulantes, et adoptionem filiorum Dei exspectantes, redemptionem corporis nostri. In resurrectione enim secunda reformabit Christus corpus hu
Abbreviated transcription (Latin):
turpenitentie. qui obediendo uocem domini audie¬
resur rectione fub iungitur. Uenit hora qñ mortui
qui inmonumentis funt audient uocem filii dei. Extt
hethora quando dominus inuoce archangeli ⁊ intuba
dei descendet decõo. ⁊ dabit uori sut uocem urrtutis.
Tunc procedent quibonafeterunt i resurrectionem
uite. quiuero mala egerunt in resurredionẽ uiditii.
srit infuturo tesurrectio uite. s bonoꝵ qui resuscitã
di sunt muttani eternam. ⁊ resurrectio tuditii malo¬
riu qui ꝑtem non habent in resurrectione pͥma. q
eni resurgent impiimuiditio. neq peccatores i cõsilio
uistorum. Impii sunt qui non tredũt. ⁊ qui non credit
iam iudicatus est Pcccatores ⁊ sicredant. quia ꝑdite uni¬
unt non hũt ꝑtemi tesur rettione pͥma. quia non re¬
surgunt in consilio iustoꝵ. Qd̾ est iniquisconsilum ĩ to¬
rum: Audi ꝓphetam ad dominum dicentẽ. Consilium
incum iustificationestue. Causa nostra martoposita
est. Iudicarinos nect̃e est. Iudttiu declinare nuillate¬

Expanded text:
tur, qui obediendo vocem divinam audieresurrectione subjungitur: Venit hora, quando mortui qui in monumentis sunt, audient vocem Filii Dei . Erit haec hora quando Dominus in voce archangeli, et in tuba Dei descendet de coelo , et dabit voci suae vocem virtutis . Tunc procedent qui bona fecerunt in resurrectionem vitae; qui vero mala egerunt, in resurrectionem judicii . Erit in futudi sunt in vitam aeternam, et resurrectio judicii malorum, qui partem non habent in resurrectione prima, qenim resurgunt impii in judicio, neque peccatores in concilio justorum . Impii sunt, qui non credunt; et qui non credit, jam judicatus est. Peccatores, etsi credunt, quia perdite vivunt, non habent partem in resurrectione prima, quia non resurgunt in consilio justorum. Quod est, inquis, consilium justorum? Audi Prophetam ad Dominum dicentem: Consilium meum justificationes tuae . Causa nostra in arcto posita est. Judicari nos necesse est. Judicium declinare nullate
Abbreviated transcription (Latin):
setundim p̃uentioneingtatie a deo incipit. ⁊ secundũ
directionem inteutionis ad deum tendit. Sicut enĩ nõ
habet homo posse bonm a se. s ab illo qui dicit. Siue me
nichi potestis facere. sic uelle bonum nonhabet nisiab
illo qui oꝑanr in nobis ⁊ uelle ⁊ ꝑficere ꝓbonauolũ¬
tate. Et situt uirtus deidicitur non solum que indeo ẽ
⁊ deus est. s z illa que a deo hominidatur. ⁊ in homĩe
est: si uolinitas dei dicitur. ⁊ ula que indeo est. ⁊ de̾ ẽ.
⁊ eia queni homine. non tamen ab homine s. a deo ẽ.¬

Expanded text:
secundum praeventionem gratiae a Deo incipit, et secundum secundum praeventionem gratiae a Deo incipit, et secundum directionem intentionis ad Deum tendit. Sicut enim non habet homo posse bonum a se, sed ab illo, qui dicit: Sine me nihil potestis facere ; sic velle bonum non habet, nisi ab illo, qui operatur in nobis et velle et perficere pro bona voluntate . Et, sicut virtus Dei dicitur, non solum quae in Deo est, et Deus est, sed illa etiam quae a Deo homini datur, et in homine est; sic voluntas Dei dicitur et illa, quae in Deo est, et Deus est; et illa quae in homine
Abbreviated transcription (Latin):
citur deꝯplatere ut ab homine fiat deb homini placere
ut ipse faciat. ⁊ hat causa illi placere quia ili plac ⁊ ħ
fine ut ip̃e illi placeat. Unus est enim fuus obed̾ie ⁊
caritatis platere deo. s mhis que placent deo. Hoc
autem addidi. quia mali uolunt platere deo s in
his queplatent sibi displicent deo auteni. Ept̾ea
multi quidiligunt non deum tred unt se diligere
deum. aitendentes quia uolunt placere des aitẽ¬
dentes etiam lt nefitu et ꝓiissa in quib plicet alis deus nõ ã¬
autem artendentes in quib uolunt placere deo. ⁊ inqui¬
u iuis displicet deus. Non enim estimant caritatem ex u̾ͥ¬
tute obedientie. s exopinione sue sapientie. Obedienti
A tomes caritatis si cut pͥe uoluntati renititier. ita dei uo¬
luntate semper urtitur. In iuasumina. ⁊ pͥnciꝑali iusticie
ut ⁊ ip̃a sit. ⁊ uoniinerito dicatur uoluntas dei. quia

Expanded text:
citur Deo placere, ut ab homine fiat, debet homini placere citur Deo placere, ut ab homine fiat, debet homini placere ut ipse faciat; et hac causa placere, quia illi placet; et hoc fine, ut ipse illi placeat. Unus est enim finis obedientiae et charitatis placere Deo; sed in iis quae placent Deo. Hoc autem addidi, quia mali volunt placere Deo; sed in iis quae placent sibi, displicent autem Deo. Propterea multi qui non diligunt Deum, credunt se diligere Deum, attendentes, quia volunt placere Deo; attedentes etiam beneficia et promissa, in quibus placet illis Deus, non autem attendentes, in quibus volunt placere Deo, et in quibus illis displicet Deus. Non enim aestimant charitatem ex virtute obedientiae, sed ex opinione suae sapientiae. Obedientia autem comes charitatis sicut propriae voluntati renititur, ita Dei voluntate semper nititur. In illa summa et principali justitiae ut et ipsa sit, et non immerito dicatur voluntas Dei, quia
Abbreviated transcription (Latin):
lo illud qd̃ uolo eum nonuelle. ⁊ ut michiliteat nõ
uelle. uerbigr̃a. Sunmicum diligo quiadeus hoc
p̃cipit ⁊ uult: aliquo modo plac michi qd̃ ⁊ deo plac.
⁊ quia illi placet. Uerumtamen non usquequaq pla¬
tet. quia mimitum nond̃ libere diligo s uim mnichi
fatio in me diuisus. exꝑte uolens quia bonumẽ. ⁊
magna mertede dignum mimitum diligere.&xꝑ
te autem nolens. quia difficile est acceptam iniuiri¬
amnon tetolere. ⁊ animum ab om̃i murmuratõe
compescere. Et quaniuis dispositum habeam uindi¬
ctam nullomodo expetere. quam uis ⁊ cor ꝑatum ha¬
beai mdigenti uel postenti benefitium p̾̃stare.
tamensi ad huc corde musitante ⁊ submurrmurante
uelim deum non precuꝑe. ⁊ non uelle mimitum diligi.
nondum plent ⁊ ꝑfecte uolo qd̾ deus p̃cipit. s tantũ
de est ꝑfecte obedientie qͣntum ꝑfecte caritati. Ut ã¬
ꝑfectasit taritas. ⁊ obedientia ꝑfecta: quicquid dinos¬

Expanded text:
lo illud, quod volo eum non velle, ut et mihi liceat non lo illud, quod volo eum non velle, ut et mihi liceat non velle. Verbi gratia: si inimicum diligo, quia Deus hoc praecipit et vult; aliquomodo placet mihi, quod et Deo placet, et quia illi placet; verumtamen non usquequaque placet, quia inimicum nondum libere diligo; sed vim mihi facio, in me divisus, ex parte volens, quia bonum est, et mercede dignum, inimicum diligere: ex parte autem nolens; quia difficile est acceptam injuriam non recolere, et animum ab omni murmuratione compescere. Et quamvis dispositum habeam vindictam nullo modo expetere, quamvis etiam cor paratum habeam indigenti vel poscenti beneficium praestare, tamen si adhuc corde mussitante et submurmurante velim Deum non praecipere, et non velle inimicum diligi, nondum plene et perfecte volo, quod Deus praecepit; sed tantum deest perfectae obedientiae, quantum perfectae charitati. Ut perfecta sit charitas, et obedientia perfecta, quidquid dignos
Abbreviated transcription (Latin):
pectatum cuipena debetur non cõmitit. Qd̾ intentionẽ
ad deum dirigit. aliquid ꝓmerctur a deo tui spem suã
cõmittit. Dum timore dei a pecc̃o compesciturr: timori
dei reuerentiam exhibet. ⁊ quod animodo tumorem su
iun tonsecrat. ⁊ intpso deumhonorat. Obedienta uͦ q̃
uoluut.aria est ⁊ uera: equissimo uire deo exhibenda
est. Sic enundec rationilem treaturami suo treatori
fubici. utuelit ula que ille uult. ⁊ quia ille uult. adħ
autem ut uelit illa ⁊̃ illum uelle que uult. Dicamaꝑ¬
tius. Siuolo qd deusiult. ⁊ non quia deus uult: nõ¬
dumuoluntas mea. quia tantum mea est in dei uo¬
liuitate formatur: Siautem uolo ꝗd̾ deus m ilt ⁊ qui¬
adeusiuuilt: habet uoluitas mea pͥncipiumadeo. ⁊ cr̃m
ittbonasit. Maxiine autem si uolo etiam einn uelle
qd̾ uult. Si autemuelini cum nonuelle qd̃ uult. ꝙͣ uis
uelim qd̾ ille. ⁊ quia ille: nond̾ tota uolintate uo¬

Expanded text:
peccatum cui poena debetur non committit. Quod intentionem peccatum cui poena debetur non committit. Quod intentionem ad Deum dirigit, aliquid promeretur a Deo, cui spem suam committit. Dum timore Dei a peccato compescitur, timori Dei reverentiam exhibet, et quodammodo timorem suum Deo consecrat, et in ipso Deum honorat. Obedientia vero quae voluntaria est et vera, aequissimo jure Deo exibenda est. Sic enim decet rationalem creaturam suo Creatori subjici, ut velit illa, quae ille vult, et quia ille vult; adhuc autem, ut velit illa, etiam illum velle, quae vult. Dicam apertius: Si volo quod Deus vult, et non quia Deus vult, nondum voluntas mea, quia tantum mea est, in Dei voluntate formatur. Si autem volo quod Deus vult, et quia Deus vult, habet voluntas mea principium a Deo et causam, ut bona sit; maxime autem, si volo, etiam illum velle, quod vult. Si autem velim, eum non velle, quod vult, quamvis velim quod ille, et quia ille; nondum tota voluntate vo
Abbreviated transcription (Latin):
Sinttenum sinetimore numqͣm est coacta. sic sinedi¬
lectione numqͣm est uera. Est quedamobedientia co¬
acta ⁊ simisiata. ut que solo metu exhibet᷑ ⁊ ad de¬
um non dirigitur. Est quedam obedientia uolunta¬
ria ⁊ simulataut est ypocritar̃. Et quedaniobedien¬
tia uolintaria ⁊ uera. que de caritate ꝓcedit. ⁊ ꝑtari¬
tatem addeumtendit. Hanc requirit deus hant di¬
ligit. hani suo pretepto ⁊ exemplo commendat. hãc
sicut amat ita ⁊ remunerat. Coacta autem obed̾ia
que ⁊ uera est. ⁊ si libertatem taritatis non habeat
setuns affectionem timoris ꝑ quem retrahitur quo
noniult: hadettamen aliquid de libertate carittuᷤ
ꝑintentionem quase dirigit quo uult. Sicut enam nolẽs
sentit affectionem. ita uoleus dirigit intentionem. Ept̃¬
ea nonusqueqͣq inꝓꝓband. lest huiusmodi ebedientia
s aliquaenus est approbanda. N. an quod mnetu pene a p̾¬
tato compescitur: penam declinat quam metuit. quia

Expanded text:
Sicut enim sine timore nunquam est coacta, sic sine diSicut enim sine timore nunquam est coacta, sic sine dilectione nunquam est vera. Est quaedam obedientia coacta et simulata, quae solo metu exhibetur, et ad Deum non dirigitur. Est quaedam obedientia voluntaria et simulata, ut est hypocritarum. Est quaedam obedientia voluntaria et vera, quae de charitate procedit, et per charitatem ad Deum tendit. Hanc requirit Deus, hanc diligit, hanc suo praecepto et exemplo commendat; hanc sicut amat, ita et remunerat. Coacta autem obedientia, quae et vera est, etsi libertatem charitatis non habeat, secundum affectionem timoris, per quem trahitur, quo non vult; habet tamen aliquid de libertate charitatis per intentionem, qua se dirigit quo vult. Sicut enim nolens sentit affectionem, ita volens dirigit intentionem. Propterea non usquequaque improbanda est hujusmodi obedientia, sed aliquatenus est approbanda. Nam quod metu poenae a peccato compescitur, poenam declinat quam metuit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
mant. nec omnes quimandata dei custodiunt. ip̃adi¬
ligunt. Quomodo ergo ꝯbedientia indiuidu ⁊ comes
est aaritatis: Et quom̃o uerum est qui non diligit me
sermones meos non seruat: s considerand̾ est qd̾ obe¬
dientiam ab obedientia distingunt intentio ⁊ affecti¬
o. Secund̾ intentiouementm est ueraobedientia. est
⁊ simidata. uera est que inueritate. hoc est indeo sp̃e
tetributionis constiturt. Siruilata est que deo obseqͥ¬
innfingit. ⁊ ꝑtuptditatem extraueritatem sp̃e
sui laboris ponit. Setumndum affectionem est cracta
obedientia. est ⁊ uoluntaria. H anitiuior extorq̃t.
illam iuolentus amorꝑurget. Si affectio ⁊ intentio
mixtim confiderentut᷑. est queda mobedientia co¬
acta ⁊ uera. illa scilic que tunore exhibetur. ⁊ in de¬
um dirigitur. ⁊ huiusmodi obedientia i aliquo plus
timoris habet ⁊ minꝰ anioris. in alio plus amoris mi¬
nusq tunoris. Semꝑ autem de utroq aliquid habet.

Expanded text:
mant; nec omnes qui mandata Dei custodiunt, ipsa dimant; nec omnes qui mandata Dei custodiunt, ipsa diligunt. Quomodo ergo obedientia individua comes est charitatis? Et quomodo verum est: Qui non diligit me, sermones meos non servat? Sed considerandum est quod obedientiam ab obedientia distinguunt intentio et affectio. Secundum intentionem enim est vera obedientia, est et simulata. Vera est, quae in veritate, hoc est in Deo, spem retributionis constituit. Simulata est, quae Deo obsequi fingit, et per cupiditatem extra veritatem spem sui laboris ponit. Secundum affectionem est coacta obedientia; est et voluntaria. Hanc timor extorquet; illam violentus amor perurget. Si affectio et intentio mistim considerentur, est quaedam obedientia coacta et vera, illa scilicet quae timore Dei exhibetur et in Deum dirigitur: et hujusmodi obedientia in aliquo plus timoris habet, et minus amoris; in alio plus amoris, minusque timoris. Semper autem de utroque aliquid habet.
Abbreviated transcription (Latin):
nittur contea alqͣm dificultatem ueltẽptationis uel ꝑse¬
cuttionisuel aduersitatis que nos aiusticia mandatoꝵ d̾i
retrahete quoquomodo nititur. moritaq mandatoꝵ d̾i
consunnuatur inamore meditationis. zactionis. ⁊ exer¬
citationis q mor autem obedientie ex amore mandetoꝵ
ꝓcedit. ⁊ quimandata nonamant. netobedientiam a¬
mant. Q dergo dicemus: Ilomie multisunt qui man¬
data seruant quinollent iuberi. s magis cuꝑent mã¬
data aboleti: Nonne multi sunt qui fornicai̾ttur. qui
non furantur. qui inimicos non ꝑsequitutur. deside¬
rantes deum nonmandasse hec non fieri: Cupiunt qͥ¬
dem multi deum suꝑ his nichil mandasse. Uerumtnͣ
quia mandauit hec nonfieri. abstinent abhis timẽ¬
tes eum. quimandauit nepiniat si ipsi fecerint q̃
ꝓhibuit. Qͥ eius modi sunt mandata dei ẜ uare. ⁊ d̾e
obedire. nectamen obedientia mamare uidentur.
Od̾siita est. non ommnes qui obediunt obedientia ma¬

Expanded text:
nititur contra aliquam difficultatem vel tentationis, vel persenititur contra aliquam difficultatem vel tentationis, vel persecutionis, vel adversitatis, quae nos a justitia mandatorum Dei retrahere quoquomodo nititur. Amor itaque mandatorum Dei consummatur in amore meditationis, et actionis, et exercitationis. Amor autem obedientiae ex amore mandatorum procedit; et qui mandata non amant, nec obedientiam amant. Quid ergo dicemus? Nonne multi sunt, qui mandata servant, qui nollent juberi; sed magis cuperent mandata aboleri? Nonne multi sunt, qui non fornicantur, qui non furantur, qui inimicos non persequuntur; desiderantes Deum non mandasse, haec non fieri? Cupiunt quidem multi, Deum super his nihil mandasse; verumtamen quia mandavit haec non fieri, abstinent ab his, timentes eum qui mandavit, ne puniat, si ipsi fecerint, quae prohibuit. Qui ejusmodi sunt, mandata Dei servare, et Deo obedire, nec tamen obedientiam amare videntur. Quod si ita est, non omnes qui obediunt, obedientiam a
Abbreviated transcription (Latin):
mauuum eleuatione .i. oꝑatione. necnon ⁊ exerti¬
tatione. Meditatione diligenda sunt mandata d̾i
setund̾ illud. Quep̃cepit tibi domiꝰ hec cogita semꝑ.
Iumeditatione enim dultescunt mandata dei con¬
siderantib qͣmsalubria sunt. qͣm honesta. qͣm fidelia
quomodo confirmata insetulum setuli. facta in ue¬
ritate ⁊ equitare. S aliis dultia sunt. ⁊ suauia in me¬
ditatione. s in actione grauia uidentur ⁊ amara.
quia ip̃i pigrisunt adoꝑandum. Qmpigͥtiam a
se remouet qui dicit. Et leuaui manus meas ad m¬
andata tua que dilexi. Sunt item non nulli. qui me¬
ditatione ⁊ actione uidentur amaremandatadel.
⁊ inbis delectati. s mexertitatione pusillani mesin¬
ueniunt᷑. minusq constantes. Quod ase remouet qui
dicit. Et x̾tebor mustificationib tuis. Est quedam
exertitatio infaciendis mandatis dei uel ⁊̃ medi¬
tandis. s. hor loto ea exertitatio intelligat᷑ quere¬

Expanded text:
manuum elevatione, id est operatione, nec non et exercimanuum elevatione, id est operatione, nec non et exercitatione. Meditatione diligenda sunt mandata Dei, secundum illud: Quae praecepit tibi Dominus, haec cogita semper . In meditatione enim dulcescunt mandata Dei, considerantibus quam salutaria sunt, quam honesta, quam fidelia; quomodo confirmata in saeculum saeculi, facta in veritate et aequitate . Sed aliis dulcia sunt et suavia in meditatione, sed in actione gravia videntur et amara, quia ipsi pigri sunt ad operandum. Quam pigritiam a se removet, qui dicit: Et levavi manus meas ad mandata tua, quae dilexi . Sunt et nonnulli, qui meditatione et actione videntur amare mandata Dei, et in his delectari, sed in exercitatione pusillanimes inveniuntur, minusque constantes: quod a se removet, qui dicit: Et exercebor in justificationibus tuis . Est quaedam exercitatio in faciendis mandatis Dei, vel etiam meditandis; sed hoc loco ea exercitatio intelligitur, quae re
Abbreviated transcription (Latin):
obedientiam amat. Hoc enim uult deus qd̾ mandat
fieri. ⁊ cum maudat fieri: uoluntas eiꝰ est ut obediat᷑
ci. Ept̾ea qui uolunt.item dei qͣmfierimandat. a¬
mat: uiberiamat.S nemo diligit iuberi. nisi dili¬
gat ⁊ obedire. Siergo obedientia ad deum non est
sine caritate .i. amore dei.⁊si amor dei non est sine
amore uoluntatis eius quam fieri mandat. ⁊ siħ
non est sine amore inaudati. nec amore mandati sinc a¬
moreobedientie. quid consequens ẽ isiuͭ
obedientia ad deum uonsit si ne amore obedientie. nͨ
sine amore diuini mandati cui obedientia debet᷑: Ui¬
deamus ad huc anitasit. ⁊ pͥmum accendamꝰ his que
nobis insinuantur exuerbis psalmiste dedilectione
deimandatoꝵ. Meditabar inquit ininandatis tu¬
is que duexi. Et leuaui manus meas ad mandata tua
que dilexi. ⁊ exetcebor in iustificationib tuis. Ttib
modis osteudit mandata dei ase diligi. meditatioẽ.

Expanded text:
obedientiam amat. Hoc enim vult Deus, quod mandat obedientiam amat. Hoc enim vult Deus, quod mandat fieri; et, cum mandat fieri, voluntas ejus est ut obediatur ei. Propterea qui voluntatem Dei, qua fieri mandat, amat, juberi amat. Sed nemo diligit juberi, nisi diligat et obedire. Si ergo obedientia ad Deum non est sine charitate, id est amore Dei, et si amor Dei non est sine amore voluntatis ejus quam fieri mandat, hoc est non est sine amore mandati, nec amor mandati sine amore obedientiae, quid consequens est, nisi ut obedientia ad Deum non sit sine amore obedientiae, nec sine amore divini mandati, cui obedientia debetur? Videamus adhuc an ita sit, et primum attendamus iis quae nobis insinuantur ex verbis Psalmistae de dilectione mandatorum Dei. Meditabor, inquit, in mandatis tuis, quae dilexi. Et levavi manus meas ad mandata tua quae dilexi: Et exercebor in justificationibus tuis . Tribus modis ostendit mandata Dei a se diligi; meditatione,
Abbreviated transcription (Latin):
a custodiet. ⁊ incustodiendisulis michi obediet. Oftẽ¬
dit queq obedientia sine caritate non esse cum dicit.
Quinon diligit me ẜ mones meos non ẜuat. Si gͦ
qui diigit obedit. ⁊ quinondiligit non obedtt: c̃o¬
sequens est ut nec sit caritas sine obedientia. nec sine carita¬
te sit obedientia. Obedientia ꝑcaritatem in mandato
deum respicit. Caritas ꝑ mandatum obedientiã ad
deum dirigit. Deus ꝑmandatum uoluntatẽ suam ex¬
ponit. caritas mandatum obedientie imponit. Qui ã
uere deunidiligit. ⁊ mandatum eĩ diligit. Sicut enim nõ
potest quis deum diligere ⁊ uoluntatem eiusnon dilig̃e
sic uet ip̃m diligere pot̾̃ nisi diugat ⁊ mandata eiꝰ ĩ
quib uoluntas eius manifestat᷑ ⁊ oͫͥ cognoscitur. E¬
inde amoridei semꝑ conuingit᷑ amor uoluntatis eiꝰ
⁊ amor mandacoꝵ eiꝰ. ad huc autem ⁊ amor obedien¬
tie. Namqui mandatum dei amat. ⁊ uoluntatẽ eiꝰ.

Expanded text:
a custodiet, et in custodiendis illis mihi obediet, Ostena custodiet, et in custodiendis illis mihi obediet, Ostendit quoque, obedientiam sine charitate non esse, cum dicit: Qui non diligit me, sermones meos non servat . Si ergo qui diligit, obedit; et qui non diligit, non obedit, consequens est ut nec sit charitas sine obedientia, nec sine charitate sit obedientia. Obedientia per charitatem in mandato Deum respicit, charitas per mandatum obedientiam ad Deum dirigit. Deus per mandatum voluntatem suam exponit; charitas mandatum obedientiae imponit. Qui autem vere Deum diligit, et mandatum ejus diligit. Sicut enim non potest quis Deum diligere, et voluntatem ejus non diligere, sic nec ipsum diligere potest, nisi diligat et mandata ejus, in quibus voluntas ejus manifestatur et cognoscitur. Proinde amori Dei semper conjungitur amor voluntatis ejus, et amor mandatorum ejus; adhuc autem et amor obedientiae. Nam qui mandatum Dei amat et voluntatem ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
suum regere habet. ordinare. iudicare. ⁊ sollicite ag̾e
ut inominib sibi obediatur. S sicut mensomnib q̃
subea sunt se nouit ẽe p̾latam. ita menunisse deb neces¬
sitate obediendi se deo fore astrictam. Obedientiam sane
quam abinferiori exigit. suosuꝑiori equissimo irde mi¬
pendit. Ue autein honini qui deo nonobedierit. De¬
na enuum inobedientie erit illi p̾ualens ipsa mors. Mo¬
rs autem sicut terribilis est. ita ⁊ odibilis. ⁊ qm inobet¬
dientie coheret: ipsa quoq inobedientia eque digna
est odio. situt ⁊ ip̃a mors. Perpett̃m enun inobedientie
nhunt mund̃ utrauit mors. Qd̾ si mobedientia eq̃
odibilis est ut mors. quia ex ea ꝓcedit mors: curnono¬
autem dei ⁊ obedientia indiuiduo nexu sese comple¬
ctuntut. ⁊ ab inuitem nondisumgunt᷑. Nam qd̾ catitaᷤ
sine obedientia nonsit. dominꝰ oftendit diceus. Siqͥs
diligit me ẜmonem meum ẜuabit. hoc est p̃cepta me¬

Expanded text:
suum regere habet: ordinare, judicare, et sollicite agere, suum regere habet: ordinare, judicare, et sollicite agere, ut in omnibus sibi obediatur. Sed sicut mens omnibus quae sub ea sunt se novit esse praelatam: ita meminisse debet, necessitate obediendi se Deo fore astrictam Obedientiam sane, quam ab inferiore exigit, suo superiori aequissimo jure impendit. Vae autem homini, qui Deo non obedierit. Poena enim inobedientiae erit illi praevalens ipsa mors. Mors autem sicut terribilis est, ita et odibilis; et quoniam inobedientiae cohaeret, ipsa quoque inobedientia aeque digna est odio, sicut et ipsa mors. Per peccatum enim inobedientiae in hunc mundum intravit mors. Quod si inobedientia aeque odibilis est ut mors, quia ex ea procedit mors, cur non oautem Dei et obedientia individuo nexu sese complectuntur, et ab invicem non disjunguntur. Nam quod charitas sine obedientia non sit, Dominus ostendit dicens: Si quis diligit me, sermonem meum servabit , hoc est praecepta me
Abbreviated transcription (Latin):
iustificita insemet ip̃a. Desiderabilia suꝑ aurum ⁊ lapi¬
demp̃tiosum multum. ⁊ dulciora suꝑ niel ⁊ fauum. Qͥb:
uerbis ostenditur omnem iocunditatem inpossessioe
auri ⁊ argenti. omnemq dulcedinem uite p̾sentis
qͣmuus melli fauoq similem minorem ẽẽ illa delecta¬
tione. qua anume dcum suꝑ onnua desideranti dulces¬
tunt uiditia dei. tui minus ẽ omne quod patitur. q̃
onme gaudium existimat. cum inuaris inciderit
temptationes. Quam magna multi tudo dulted̾is
tue domine. q̃m abscondisti timentib te. magnaqͥ¬
dem nec diciꝑot̃ quam magna. Dulcis e seniminiuditi¬
is tuis. s nond̾ illi qui dicit. Aiuiditiis tuistimui.
locumtenens. Sic̃ enim paterfamilias in donio
ad arbitͥum suum om̃ia dispensat. minusteria ordi¬
nat ministris imꝑat. de ommib iudicat. uolens inõi¬
b ⁊ abom nib sibi ẜuiri. sibiq obediri: sic ugor m̃¬
tis om̃s motꝰ ⁊ sensus corꝑis ⁊ spiritus. ad arbitͥum

Expanded text:
a; desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum; et dulciora super mel et favum . Quibus verbis ostenditur, omnem jucunditatem in possessione auri et argenti, omnemque dulcedinem vitae praesentis, quamvis melli favoque similem, minorem esse illa delectatione, qua animae Deum super omnia desideranti dulcescunt judicia Dei, cui minus est omne quod patitur; quae omne gaudium existimat, cum in varias inciderit tentationes. Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te! Magna quidem, nec dici potest, quam magna. Dulcis es enim in judiciis tuis; sed nondum illi, qui dicit: A judiciis tuis timui.summum et praecipuum locum tenens. Sicut enim paterfamilias in domo ad arbitrium suum omnia dispensat, ministeria ordinat, ministris imperat, de omnibus judicat, volens in omnibus et ab omnibus sibi serviri, sibique obediri; sic vigor mentis omnes motus et sensus corporis et spiritus ad arbitrium
Abbreviated transcription (Latin):
qntequam quiꝙͣ facerer e cam tum es cuncta dispo¬
nens. delectabar ꝑ singulos dies ludens coranies omi
⁊ audirecantantem ubicantant ⁊ astramatirina. ⁊
uibiant omnes filiidei. Qͥs sic elisnspe tambeatissi¬
merusionis. manib nonplaudat. torde non tripudi¬
it. in uoce exuliationis nou ubilet: Cantar ih̾e in
cloria & tui tautat. Aut quid cantat: Cantat patri.
tantai ⁊ angelis. tantabit. ⁊ nobis. Parri cantat scmpi¬
nrui iudump̃ioria. ⁊ salmostumphales ⁊ ꝑsalmoᷤᷤ¬

Expanded text:
am quidquam faceret, eram cum eo cuncta componens; delectabar per singulos dies, ludens coram eo omni et audire cantantem; ubi cantant et astra matutina, et jubilant omnes filii Dei. Quis fidelis in spe tam beatissimae visionis manibus non plaudat, corde non tripudiet, in voce exsultationis non jubilet? Cantat Jesus in gloria. Sed cui cantat, aut quid cantat. Cantat Patri, cantat et angelis, cantabit et nobis? Patri cantat sempiterna laudum praeconia, psalmos triumphales
Abbreviated transcription (Latin):
nult fieri. ut quodcumq opus iusticie siue misericor¬
die. Est ergo uoluntas dei. ⁊ quemandat ⁊ tui mãdat
⁊ quamnandat fieri. Pcues pͥmam auctoritas est. apud
secundam ministeriumest. apud tertiam amoris ee¬
pimentum est. Obedientia itaq tota indilectione d̾i
constituitur. quia a uoluntate deiper uoluntitem dei
Aduoluntatem dertendit. ⁊ aduoliuitatem dei redit
Uoluntasenim derindeo. ꝑuoluntatem dei uho mĩe
oꝑaniruoluntatem dei. inmandato ꝓ̃puoluntatem
dei in deo. Ergo uoluntas deim deopͥncipiumest. ⁊ fi¬
nis obedientie. Q enim in caritateobedit. quasiadfi¬
nem ad illum suspitat. qui ab uttio infpreat. inqͦĩ
spiratus ⁊ sufpirans alabore. quemfuyeit inp̃cepto sine
fine respirat.

Expanded text:
quodcunque opus justitiae, sive misericordiae. Est ergo voluntas Dei, et quae mandat, et cui mandat, et quam mandat fieri. Penes primam auctoritas est, apud secundam ministerium est, apud tertiam amoris experimentum est. Obedientia itaque tota in dilectione Dei constituitur; quia a voluntate Dei per voluntatem Dei ad voluntatem Dei tendit, et ad voluntatem Dei redit. Voluntas enim Dei in Deo per voluntatem Dei in homine operatur voluntatem Dei in mandato, propter voluntatem Dei in Deo. Ergo voluntas Dei in Deo principium est et finis obedientiae. Qui enim in charitate obedit, quasi ad finem ad illum suspirat, qui ab initio inspirat; in quo inspiratus et suspirans a labore quem fingit in praecepto sine fine respirat.
Abbreviated transcription (Latin):
manifestat uebisiħe gloriam sumi. dicius. Cantabo ⁊
psallam ingloria mea. Exurge psalterium ⁊ citara.
Ssaterium ⁊ cythara sunt gaudium ⁊ exultatio de
nsurrectiore glorie. Cartacum ⁊ psalmus laus ⁊ gr̃a¬
rumactio ꝓ eadeingloria. Cantabit iħ ngloria sua.
Hic est de quo apostolusatt. Ap̃c est dei uirnis ⁊ deisa¬

Expanded text:
is gloriam suam, dicens: Cantabo et psallam in gloria mea; exsurge psalterium et cithara . Psalterium et cithara sunt gaudium et exsultatio de resurrectione gloriae. Canticum et psalmus, laus et gratiarum actio, pro eadem gloria. Cantabit Christus in gloria sua. Hic est, de quo Apostolus ait: Christus est De
Abbreviated transcription (Latin):
paratum tormeum. cantabo
⁊ psallam ingloria me .i. Lxurge
ꝑsalternim ⁊ tythara. exurgã diluculo.
dieutia quid possit. quid uulleat. quotendat. c̃
ꝑueniat quis fauscins. ⁊ quisfructꝰ eius: gloria
doninice resurrectionis demonstrat. tructus obedien¬
tie resurrectio est. ⁊ uita ꝑobedientiam xp̃i qui est re¬
surrectio ⁊ uita. Xp̃c semel mortiuis est. ⁊ semelrefurre¬
xit. simple morti simpla congriit resurrectio. At no¬
bis inia resurrectio suffitere non pot̃. Ita sumus ad iina
ꝓstrati debito gemine mortis. ita fumus substratiut
Hemina nobis necessaria est resurrectio resuretõe.¬
pͥma ⁊ sermda. Beatusqui ꝑtem hib in resurrethone pͥma.
Dria resur rectioꝑtis est amine magisest aninequmi cor¬
poris. ⁊ tameualiquo modo torꝑisest ⁊ quia nuꝑfecta ẽ ex
ꝑte est. Imꝑfectiomi. atitm semꝑ aliquid deest. Cum. aut
uenerit qd ꝑfectum est: euatuabitur qd̾ exꝑte est. Setũ¬
da tesurrectio ab solutani habttura est ꝑfectionem cui

Expanded text:
ratum cor meum; cantabo et psallam in gloria mea. Exsurge psalterium et cithara; exsurgam diluculo . Obedientia quid possit, quid valeat, quo tendat, quo perveniat, quis finis ejus, et quis fructus ejus, gloria Dominicae resurrectionis demonstrat. Fructus obedientiae resurrectio est, et vita per obedientiam Christi, qui est resurrectio et vita. Christus semel mortuus est, et semel resurrexit. Simplae morti simpla congruit resurrectio. At nobis una resurrectio sufficere non potest. Ita sumus ad ima prostrati debito geminae mortis, ita sumus prostrati, ut emina nobis necessaria est resurrectio, prima et secunda. Beatus, qui habet partem in resurrectione prima . Prima resurrectio partis est, animae, magis quam corporis, et tamen aliquomodo corporis, et quia imperfecta est, ex parte est. Imperfectioni autem semper aliquid deest. Cum autem venerit, quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est. Secunda resurrectio absolutam habitura est perfectionem; cui
Abbreviated transcription (Latin):
uis ut tustodiam mandata tua: ꝑatussum ⁊ nõ sũ
tiribatus ut custodiam mandata ma. Nonsit petrus
tum diceret.Paratus sum siue incarterem siue numoetẽ
ire. Xp̃c autem qui est petra. mnobedientia firimor ꝙͣ
petrus factus est obediens patriusq ad mortem. Para¬
tumcoreuis spare in donimo. non cõmouebitur dones

Expanded text:
ut custodiam mandata tua, paratus sum, et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua . Non sic Petrus, cum diceret: Paratus sum, sive in carcerem, sive in mortem ire . Christus autem qui petis in obedientia firmior quam Petrus, factus est obediens Patri usque ad mortem. Puratum cor ejus sperare in Domino, confirmatum es
Abbreviated transcription (Latin):
intͥoulatione gaudentes uiditia dei quasi quedã be¬
nesitia gratant̃ acceptant. ⁊ meis exultant. Dequa¬
lib scriptum est. Exultauerunt filie inde ꝓp̃ uiditia tu¬
a domine. Filie uero uide rectissime intelligunt᷑ anime

Expanded text:
in tribulatione gaudentes, judicia Dei quasi quaedam bein tribulatione gaudentes, judicia Dei quasi quaedam beneficia gratanter acceptant, et in eis exsultant. De qualibus scriptum est: Et exsultent filiae Judae propter judicia tua, Domine . Filiae vero inde rectissime in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ftultus non irteliget het. Bed quid suꝑ eos cegitet alus¬
finustimne intelligent. tum exortisuerint pettores ficut fenum.
et apparuerint om̃s quioꝑantur om̃s qui oꝑantur mniqui¬
tatemut intereant insecuium seculi. Hic est enim finis il¬
lius octultiuiditti. quo deus iramn suam abscondit hisqui
mlaborib hominum non sunt. ⁊ cumhomunib non fla¬
gellabuntir Srint autem alii mali quia deo hic flagellã¬
tur. quostameu flagella non purgant. quia ꝑ npatiẽ¬
tiam blasphemant. aut murmurant. ⁊ castigͣati reuerẽ¬
tiam nonexhibent. non recipientes disciplinam. Hi qr
iuditusdei deum nonamiant. ꝑ mmpatientiam uiditii
iuditurm sibi aggrauant. de supplitiis ad supplitia ꝑdu¬
cendi. Boniuero tum a deo fiagellant᷑: alii inflagellis de¬
uinamant. alii ip̃a fagella ꝓ̃p̃ deum amant. Him fla¬
gellis. illi de flagellis deuinglorificant ⁊ laudant. Illi
intribulatione patientes deum inuiditiis amant. illi

Expanded text:
intelliget haec . Sed quid super eos cogitet Altissimus, tunc intelligent, cum exorti fuerint peccatores sicut fenum; et apparuerint omnes qui operantur iniquitatem, ut intereant in saeculum saeculi. Hic est enim finis illius occulti judicii, quo Deus iram suam abscondit iis qui in laboribus hominum non sunt, et cum hominibus non flagellantur. Sunt autem alii mali, qui a Deo hic flagellantur; quos tamen flagella non purgant, quia per impatientiam blasphemant aut murmurant, et castigati reverentiam non exhibent, non recipientes disciplinam. Hi quia in judiciis Dei Deum non amant, per impatientiam judicii judicium sibi aggravant, de suppliciis ad supplicia perducendi. Boni vero cum a Deo flagellantur, alii in flagellis Deum amant; alii ipsa flagella propter Deum amant. Hi in flagellis, illi de flagellis Deum glorificant et laudant. Illi in tribulatione patientes Deum in judiciis amant; illi
Abbreviated transcription (Latin):
ratania mea ad tedeus. Sitiuit anrma meaad din
fontem uiuum. quando ueniam ⁊ appareboante facie
dei: Daulus quoq simili desiderio quasimpatient᷑ estu¬
ans. ait. Coarcor eduob. desiderurm habens dissolir
paulus qui nunc ita iꝑatiens est ut malit mori ꝙͥꝑ
dilatione sufpendi: alio in loco dicit. Berpatienti am
expectamꝰ. Unde ostendinir sancti ⁊̃ uehementis
desiderii miromodo patiens impattienti .i. quia iustimexpecta¬
tione longanimes cruciantur ⁊ non nutrmireant. ⁊ dirm
tormentum tolerant infatigabiles sꝑem icontussam fuãt.
quelibet aduersa fornter toletant. Hec affectio sancti deside¬
tii siguificaripot̾ nomine anime cumdicitur. Diliges ex to¬
saucte afflata. semꝑ desiderat ⁊ suspirat. Donet millo res¬
prret. ad qd̾ aspirat. Unde indesiderus sanctoꝵ expͥmeu¬
dis animemẽtioloi sepissime fieri solet. Hinc ꝓpheta di¬
cit. Sitiuit inteanima mea. Et iterum dicit. Concupis¬
uit ⁊ deficit annna mea inatͥa domini. Et alnisꝓpheta di¬

Expanded text:
Deus. Sitivit anima mea ad Deum fontem vivum; quando veniam et apparebo ante faciem Dei? Paulus quoque simili desiderio quasi impatienter aestuans, ait: Coarctor e duobus; desiderium habens dissolvi Paulus, qui nunc ita impatiens est, ut malit mori quam dilatione suspendi, alio in loco dicit: Per patientiam exspectamus . Unde ostenditur sancti et vehementis desiderii miro modo patiens impatientia, quia justi in exspectatione longanimes cruciantur, et non murmurant; et dum tormentum tolerant infatigabiles, spem inconcussam servant, quaelibet adversa fortiter tolerant. Haec affectio sancti desiderii significari potest nomine animae, cum dicitur: Diliges ex tot Spiritu sancto afflata semper desiderat et suspirat, donec in illo respiret, ad quod spirat. Unde in desideriis sanctorum exprimendis animae mentio saepissime fieri solet. Hinc Propheta dicit: Sitivit in te anima mea . Et iterum dicit: Concupiscit et deficit anima mea in atria Domini . Et alius propheta di
Abbreviated transcription (Latin):
sime iuestigand̾. qd̾ deꝰ tam diligent᷑ ueluit ⁊ manda¬
ri ⁊ scribi. Nichil eium salubriꝰ querit᷑. nichil utilꝰ mueni¬
tur. dummoto aquetentib ⁊ iuenientib id fatiat qd nide¬
tur. Sicut existimate possumꝰ obduritiã cordis nr̃i turaũ
de hoc uerbũtamdiligent̃ mandate. ⁊ qͣi mindando al¬
tiuis impmere sicut fieri solet induriori ligno cui infigẽ¬
dus est clauus. Namꝑ̃p̃ duritiã ligni nontotꝰ clanus sta¬
tinirtromititur. s crebra ꝑcussione ad igitur. ⁊ intrare
cogitut donertot᷑ infigat᷑. IN ẜmo qiͣ quidẽ caũ est cor¬
dib nr̃is infigendꝰ. Natsiupeta sententiam salomonis
uerba sapientium stimuli sunt. ⁊ qͣi claui maltũ defpei.
qͣnitomagis ẜito dei stimulus est. ⁊ clauus. tum sit uiuꝰ ⁊
efficax ⁊ penetrabilior om̃igladio anciptti: Hoc lauo

Expanded text:
sime investigandum quod Deus tam diligenter voluit et mandasime investigandum quod Deus tam diligenter voluit et mandari et scribi. Nihil enim salubrius quaeritur, nihil utilius invenitur, dummodo a quaerentibus et invenientibus id fiat quod jubetur. Sicut existimare possumus, ob duritiam cordis nostri curavit Deus hoc verbum tam diligenter mandare, et quasi mandando altius imprimere, sicut fieri solet in duriori ligno, cui infigendus est clavus, propter duritiam ligni non totus clavus statim intromittitur; sed crebra percussione adigitur, et intrare cogitur, donec totus infigatur. Iste sermo quasi quidam clavus est, cordibus nostris infigendus. Nam si juxta sententiam Salomonis, Verba sapientium stimuli sunt, et quasi clavi in altum defixi , quanto magis sermo Dei stimulus est et clavus, cum sit vivus et efficax, et penetrabilior omni gladio ancipiti? Hoc clavo
Abbreviated transcription (Latin):
ouerenos pot̾.⁊ nonumiñtto mouere debet qͥd sibi
uelit hec uerboꝵ exaggeratio. hec inconculcatõ tãdi¬
ligens tamexquisita. tamexacta. tam ꝓpensa. ⁊ ĩ unomã¬
dato. unum ẽ em̃ mandatũ. ⁊ nonplura. dequo scͥptũ est.
Hoc estpͥmum ⁊ maxĩ maudat᷑. Cumdictũ sit diliges
do. de tu. ex .to. tor. quasi hocpar̃ sit. additur. ⁊ extota
anima tua. qͣi adhut nonsatis dictum sit: adiungit᷑. ⁊ ex
om̃ib uirib tus. ⁊ quasi nondum sufficiant omia que
dictasunt: suꝑadditur. ⁊ exom̃i mentetua. Qͥd sibi uo¬
lunt ista: Numquid otiose ⁊ sine cã. hec tam diligenter
scͥpta sunt᷑. Q shoc credit. nisiquinonrecte tredit : Sifoli¬
um de arbore non cadit sine cõsilio patͥs. qͣnto mag̃ uerbũ d̃i
⁊ iud uerbuum qd utter uerba mandatoꝵ. eiꝰ pͥmum est ⁊ max ͦ.
sine dei consilio nondicctur. ut necunꝰ apex. nec unũ iota de¬
beat pretetiri: Querend̾ gͥ nobis est suminoꝑe. ⁊ diligentis¬

Expanded text:
Movere nos potest, et non immerito movere debet quid sibi velit haec verborum exaggeratio, haec inculcatio tam diligens, tam exquisita, tam exacta, tam propensa, et in uno mandato. Unum est enim mandatum, et non plura. De quo scriptum est: Hoc est primum, et maximum mandatum . Cum dictum sit: Diliges Dominum Deum tuum ex toto anima tua, et quasi adhuc non satis dictum sit, adjungitur, ex omnibus viribus tuis: et quasi nondum sufficiant omnia, quae dicta sunt, additur, et ex omni mente tua. Quid sibi volunt ista? Nunquid otiose et sine causa haec tam diligenter scripta sunt? Quis hoc credit, nisi qui non recte credit? Si folium de arbore non cadit sine consilio Patris, quanto magis verbum Dei, et illud verbum, quod inter verba mandatorum ejus primum est et maximum, sine Dei consilio non dicitur; ut nec unus apex nec unum iota debeat praeteriri? Quaerendum igitur nobis est summopere, et diligentis
Abbreviated transcription (Latin):
cumhonunib flagellat. Het agens apponit iniquitatẽ
suꝑ nuquitatem eoꝵ. ui qui insordib sunt sordescant ad¬
huedoneccompleatut nquitas eoꝵ. In hoc autem iuditõ
abscondit deusiram suam qͣi sub spetie miser icordie.
hisqui nuscd̃iam euis inuiditium cõuertunt. ut ꝓsꝑitas
eoꝵ fiat ꝑditio eoꝵ. ut iuhis iustissime ꝑeant ꝓ quib de¬
um non amant. Hitu scriptum est. Osꝑitas flultoꝵ ꝑ
det illos. Stulti autem inꝑditione sua letantur ignorantes
quid cogitit suꝑ illos terribilis inconsllus suꝑ filios hõiñ.
non intelligrutes ꝓfundas dei togitationes de quib scͥpt̃
est. Quam magnifitatasunt oꝑa tua domine. nimis ꝓ

Expanded text:
cum hominibus flagellat. Hoc agens, apponit iniquitatem cum hominibus flagellat. Hoc agens, apponit iniquitatem super iniquitatem eorum, ut qui in sordibus sunt, sordescant adhuc, donec compleatur iniquitas eorum. In hoc autem judicio abscondit Deus iram suam, quasi sub specie misericordiae, iis qui misericordiam ejus in judicium convertunt; ut prosperitas eorum fiat perditio eorum; ut in iis justissime pereant, pro quibus Deum non amant. Hinc scriptum est: Prosperitas stultorum perdet illos . Stulti autem in perditione sua laetantur; ignorantes quid cogitet super illos terribilis in consiliis super filios hominum, non intelligentes profundas Dei cogitationes, de quibus scriptum est: Q
Abbreviated transcription (Latin):
constat aluidẽe iuditum dequo ꝓpheta dicit ad dñm.
Aspite nme ⁊ miserere mei sccundumuiditium diligen¬
trum nomentuum. ⁊ aliud ẽe iuditium de quo idẽ ꝓph̃a
dicit: non intres inuiditium tum seruo tuo. In illo uiditõ
quo iam dãpnatisunt qui in inferno postti sunt nullusa¬
matdeum. s ibi quisqͣmamat se tp̃m. Inp̾senti aũt uita
becrit deusuiditia sua. siuie inreꝓbis siue melectis dñisis
modis. Nam meis miscdiam ⁊ iram suam nuncoctultat mi¬
tabilit̾ numc manifestat. ut que iraẽ uideatur miseritor¬
dia. ⁊ que uere est misericordia uideatur ẽẽ ira. Hinc ꝓ¬
pheta ait. Quis sapiens ⁊ custodiet hec. ⁊ intelliget mise¬
ricordias domini: et de tra ad eumait. Quis noutt pote¬
statem ire tue: deusenim octulto iuditiosuo quosdã ma¬
los suc uoluntati ꝑmitut. ⁊ dimittit cossetund̾ desideria
tordis coꝵ uteant maducntio nib suis. Inmitos suos ex al¬
tat. ⁊ honorificat. ⁊ cotidie bona eoꝵ bonis cumulat. neceos

Expanded text:
dicit ad Dominum: Aspice in me, et miserere mei, secundum judicium diligentium nomen tuum ; et aliud esse illud judicium, de quo idem Propheta dicit: Non intres in judicium cum servo tuo . In illo judicio quo jam damnati sunt, qui in inferno positi sunt, nullus amat Deum; sed nec ibi quisquam amat se ipsum. In praesenti autem vita exercet Deus judicia sua, sive in reprobis, sive in electis, diversis modis. Nam in eis misericordiam et iram suam nunc occultat mirabiliter, nunc manifestat, ut quae ira est, videatur misericordia; et quae vere est misericordia, videatur esse ira. Hinc Propheta ait: Quis sapiens et custodiet haec; et intelliget misericordias Domini? Et de ira ad Deum ait: Quis novit potestatem irae tuae? Deus enim occulto judicio quosdam malos suae voluntati permittit, et dimittit eos secundum desideria cordis eorum, ut eant in adinventionibus suis. Inimicos suos exaltat et honorificat, et quotidie bona eorum bonis cumulat; nec eos
Abbreviated transcription (Latin):
seipm̃n iudicat. ⁊ quasi reum punit. ip̃e simul ⁊ reus
est. ⁊ uidex. ⁊ nimister uidicis. Iustus udex quasi re¬
um ꝑsequitur. ⁊ quia re̾ est. ip̃e iuste patitur. Et dũ
sc iuste ꝑsequitur odit animam suam. ⁊ inuitam et̃¬
nam custodit eani. Inuiditis suis ꝓbat deus. ⁊ erudit
electos suos ad patientiam. ⁊ exertet adpassiomuintoleran¬
tiam. ⁊ confortat ꝑspem. T̃tibulatio enimpatientiam ope¬
tatur patientia autemꝓbationem. ꝓbatio uero spem.
spes autem non confundit. ꝓpt̃ qd̾ ꝓpheta ad deum dic̾. In
iuditus tuis suꝑsꝑaui. significans inuiditus dei patient᷑
teleraas uelamatis. non qualentumq fpem. s firmiorẽ
⁊ tertiorem. ⁊ habundantiors glorre fidutiã constitutã
c̃e. ꝯpei autem cettrnido. ⁊ glorie magnitudo pondus tͥbu¬
lationis releuant. ut equanimit̾ tolerari possint uel ⁊̃
amari. Namut apostolusait. non sunt condigne passi¬
ones huius temporis a ofuturain gloriam que reuela¬

Expanded text:
l et reus est, et judex, et minister judicis. Justus judex, quia reum persequitur; et quia reus est ipse, juste patitur; et dum se juste persequitur, odit animam suam, et in vitam aeternam custodit eam. In Judiciis suis probat Deus, et erudit electos suos ad patientiam, et exercet ad passionum tolerantiam, et confortat per spem. Tribulatio enim patientiam operatur, patientia autem probationem, probatio vero spem. Spes autem non confundit . Proptejudiciis tuis supersperavi ; significans in judiciis Dei patienter toleratis vel amatis, non qualemcunque spem, sed firmiorem et certiorem, et abundantioris gloriae fiduciam constitutam esse. Spei autem certitudo et gloriae magnitudo pondus tribulationis relevant ut aequanimiter tolerari possit, vel etiam amari. Nam ut Apostolus ait: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revela