comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quot uoluntates sibi resistunt. ñ iam duȩ sed plures ert̃. Si dehb̾et qͥsꝗͣ
utrum ad conuenticulũ eoꝵ ꝑgat. an adteatrum. clamant is .
Ecce duę naturę. Una bona hac ducit. alta mala ͥ reducit. Nã unde
ista cunctatio sibimet adu̾santiũ uoluntatũ. Ego aũt dico ambas ma¬
las. & quȩ ad illos ducit. & quȩ ad teatrum reducit. S ñ eredent nͥ
bonam ẽẽ. qua itur ad eos. Quid si gͦ quisquam nr̃m delib̾et. & secum
alt̾nantib duab uoluntatib fluctu& utrum adteatrũ ꝑgat. an
ad eccłiam nr̃am. Nonne et isti quid respondeant fluctuabt̾ : Aut enĩ
facebunt᷑ qd̾ nolunt bona uoluntate ꝑgi in ȩccłam nr̃am. sicut in eam
ꝑgunt qͥ sacramentis eiꝰ inbuti st̃ atq decinent᷑. aut duas malas nat̾as.
& duas malas mentes. in uno homine confͤlige putabunt. & ñ erit uerũ

Expanded text:
quot voluntates sibi resistunt; non jam duae, sed plures erunt. Si deliberet quisquam quot voluntates sibi resistunt; non jam duae, sed plures erunt. Si deliberet quisquam utrum ad conventiculum eorum pergat, an ad theatrum; clamant isti: Ecce duae naturae; una bona hac ducit, altera mala illac reducit. Nam unde ista cunctatio sibimet adversantium voluntatum? Ego autem dico ambas malas, et quae ad illos ducit, et quae ad theatrum reducit. Sed non credunt nisi bonam esse qua itur ad eos. Quid si ergo quisquam nostrum deliberet, et secum altercantibus duabus voluntatibus fluctuet, utrum ad theatrum pergat, an ad ecclesiam nostram? nonne et isti quid respondeant fluctuabunt? Aut enim fatebuntur, quod nolunt, bona voluntate pergi in ecclesiam nostram, sicut in eam pergunt qui sacramentis ejus imbuti sunt atque detinentur: aut duas malas naturas, et duas malas mentes in uno homine confligere putabunt; et non erit verum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ lux. non in dño sed inscipsis putando aĩe nat᷑a hoc ẽẽ qd̾ ds̃ ẽ. ita fac¬
ti sunt densiores tenebre. qm̃ longuis a te recesserunt horrenda arro¬
gantia ate uõ lumine. illuminante om̃em hominẽ uenientẽ in huuc
mundum. Attendite quiddicatis et erubescite. & accedite ad eum &
illuminamini. & uultꝰ ur̃i non erubescent. Ego cum delib̾abam. ut¬
iam seruirẽ dño dõ ineo. sicut du disposuerã. ego erã qͥuolebã. ego qͥ nolebã.
Ego. ego eram. nec plene uolebam: nec plene nolebam. Idõ mecum con¬
tendebam. et dissipabar ameipso. et ipsa dissipatio. me inuito qͥdem
fiebat. nec tam̃ ostendebat nat᷑am m̃tis alienȩ. sed poenȩ meȩ. Et idõ
ñ iã ego oꝑabar illam. sed quod habitabat inme peccatũ de supplicio
libioris peccati. qͥa erã filius adam. Nam si tot sunt contrariȩ nature.

Expanded text:
esse lux non in domino, sed in se ipsis, putando animae naturam hoc esse, quod deus est, ita facesse lux non in domino, sed in se ipsis, putando animae naturam hoc esse, quod deus est, ita facti sunt densiores tenebrae, quoniam longius a te recesserunt horrenda arrogantia, a te, uero lumine inluminante omnem hominem uenientem in hunc mundum. adtendite, quid dicatis, et erubescite et accedite ad eum et inluminamini, et uultus uestri non erubescent. ego cum deliberabam, ut seruirem domino deo meo, sicut diu disposueram, ego eram, qui uolebam, ego, qui nolebaego, ego eram. Nec plene volebam, nec plene nolebam. Ideo mecum contendebam, et dissipabar a meipso. Et ipsa dissipatio me invito quidem fiebat, nec tamen ostendebat naturam mentis alienae, sed poenam meae. Et ideo non jam ego operabar illam, sed quod habitabat in me peccatum de supplicio liberioris peccati, quia eram filius Adam. 23. Nam si tot sunt contrariae naturae,
Abbreviated transcription (Latin):
in quantũ ñ uult. Lm̃ uoluntaᷤ imꝑat ut sit uoluntas. nec alia s
ipsa. N itaq plena imꝑat. idõ ñ ẽ. qd imꝑat. Nam si plena eẽt. nec
imperaret ut c̃ẽt. quia iam c̃ẽt. Non qgͥmonstrũ parq̃uelle. partĩnolle
sed egritudo animi. ẽ. quia non totꝰ aosurgit ueritate subleuatꝰ consue¬
tudine p̃grauat᷑. Et iõ st̃ duȩ uoluntates. quia una eoꝵ tota non est.¬
& hoc ad est alt̾ quod deest alteri. Pereant afacie tua ds̃. sicuti pereunt
uani loqui. et mentis seductores. Qui cum duas uoluntates inde lib̾ando
animaduerterint. duas nat̾as duaꝵ mentium ẽẽ asseuerant. unam
bonã. alt̾am malã. lpsi uere mali sunt. cum ista mala sentiunt. et idem
ipsi boni erunt. si uera senserint uerisq consenserint. ut dicat eis apłs.
cuus. fuistis aliquando tenebre. nunc aũt luxx in dño. Iili enĩ dũuolunt

Expanded text:
in quantum non uult, quoniam uoluntas imperat, ut sit uoluntas, nec alia, sed in quantum non uult, quoniam uoluntas imperat, ut sit uoluntas, nec alia, sed ipsa. non itaque plena imperat; ideo non est quod imperat. nam si plena esset, nec imperaret ut esset, quia iam esset. non igitur monstrum partim uelle, partim nolle, sed aegritudo animi est, quia non totus assurgit ueritate subleuatus, consuetudine praegrauatus. et ideo sunt duae uoluntates, quia una earum tota non est et hoc adest alteri, quod deest alteri. Pereant a facie tua, deus, sicuti pereunt, uaniloqui et mentis seductores, qui cum duas uoluntates in deliberando animaduerterint, duas naturas duarum mentium esse asseuerant, unam bonam, alteram malam. ipsi uere mali sunt, cum ista mala sentiunt, et idem ipsi boni erunt, si uera senserint uerisque consenserint, ut dicat eis apostolus tuus: fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in domino. illi enim dum uolunt
Abbreviated transcription (Latin):
obsequeret᷑. Tam multa gͦ feci ubi ñ hoc erat uelle qd̃ posse. et non fa
ciebam qd̃ et incõparabili affectu amplius inplacebat. Et mori
ut uellem possem. quia mox ut uellẽ utiq uellẽ. Ibi enĩ facultas
ea quȩ uoluntas. & ipsũ uelle iam facere erat. et tamen n fiebat.
Facilius quȩ obtemꝑabat corpꝰ tenuissime uoluntati animȩ. ut
adnutũ mentis menbra mouerent᷑. quã ipsa sibi aĩa aduoluntatẽ
possint latebre poenaꝵ hominũ. et tenebrosissime contritiones
filiorum adam. Unde hoc monstrum. et quare istud imꝑat animꝰ
corpori et paret᷑ statim. Imperat aniniꝰ sibi. et resistitur. Imꝑat
animus ut moueat᷑ manus. et tanta. ẽ. facilitas. ut uix aseruitio
discernat᷑ imꝑium. Et anunus animus. ẽ. manꝰ autẽ corpus ÷.
mꝑat animus ut uelit animꝰ. nec alt̾. ẽ. nec facit. Tam hoc mon
intantũ imꝑat in quantũ uult. et intantũ ñtit quod imꝑat.

Expanded text:
obsequeretur. tam multa ergo feci, ubi non hoc erat uelle qobsequeretur. tam multa ergo feci, ubi non hoc erat uelle qciebam quod et incomparabili affectu amplius michi placebat, et mox ut vellem possem, quia mox ut vellem utique vellem. Ibi enim facultas ea que voluntas et ipsum velle iam facere erat; et tamen non fiebat faciliusque obtemperabat corpus tenuissime voluntati anime ut ad nutum membra moverentur, quam ipsa sibi anima ad voluntatem possent latebre penarum hominum et tenebrosissime contritiones filcorpori, et paretur statim: imperat animus sibi, et resistitur. imperat animus, ut moueatur manus, et tanta est facilitas, ut uix a seruitio discernatur imperium: et animus animus est, manus autem corpus est. imperat animus, ut uelit animus, nec alter est nec facit tamen. unde hin tantum imperat, in quan- - tum uult, et in tantum non fit quod imperat,
Abbreviated transcription (Latin):
dignatione turbulentissima. quod ñ irem in placitũ et pactũ tecũ deus
m̃s. in quod eunde̾m eẽt. om̃ia ossa mea clamabant. & incęlũ tollebanꝰ
laudib & ñ illuc ibat᷑ nauib aut quadrigis. aut pedib quantũ saltẽ
dedomo ineũ locum ieram ubi sedebamus. Nam nonsolum ire uerũ
&iam ꝑuenire illu nichil erat aliud quam uelle ire. Sed uelle fortiter
et integre ñ semi sauciã hac atq hac uersare et iactare uoluntatem.
parte ad surgente cum alia parte cadente. Deniq luctantẽ tã multa
faciebam corpore in ipsis cunctationis astib quȩ aliquando uolunt ho¬
mines et ñ ualent. si aut ipsa menbra nͣhabeant. aut uł conligata uin¬
culis uł resoluta languore. uł quo quomodo impedita sint. Si uulsi ca¬
pillum. si ꝑcussi fronte. si consertis digitis amplexatꝰ sũ genu. quia
uolui feci. Potui aut uelle et ñ facere. si mobilitas menbroꝵ non

Expanded text:
dignatione turbulentissima, quod non irem in placitum et pactum tecum, deus dignatione turbulentissima, quod non irem in placitum et pactum tecum, deus meus, in quod eundum esse omnia ossa mea clamabant et in caelum tollebant laudibus: et non illuc ibatur nauibus aut quadrigis aut pedibus, quantum saltem de domo in eum locum ieram, ubi sedebamus. nam non solum ire uerum etiam peruenire illuc nihil erat aliud quam uelle ire, sed uelle fortiter et integre, non semisauciam hac atque hac uersare et iactare uoluntatem parte adsurgente cum alia parte cadente luctantem. Denique tam multa faciebam corpore in ipsis cunctationis aestibus, quae aliquando nolunt homines et non ualent, si aut ipsa membra non habeant aut ea uel conligata uinculis uel . resoluta languore uel quoquo modo impedita sint. si uulsi capillum, si percussi frontem, si consertis digitis amplexatus sum genu, quia uolui, feci. potui autem uelle et non facere, si mobilitas membrorum non
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine: An quia p̾cesserunt pudet sequi. et ñ pud&e nec saltiͣ seqͥ:
Dixi. nescio qua talia. & ab ripuit me ab illo. aestus ms cum taceret.
attonitus me intuens. Neq eium solita sonabam. Plus loquebant
animũ meũ frons. genȩ. oculi. color. modꝰ uocis : quam uerba
quȩ ꝓmebã. Hortulus quidam erat hospicii nr̃i. quo nosutebam᷑
sic̃ tota domo. Nam hospes ibi ñ habitabat dñs domꝰ. illuc me ab¬
stulerat tumultus pectoris. ubi nemo impediret ardentẽ litẽ.:
quã mecũ aggressus erã donec exiret qua tu sciebas. ego aũt non.
Sed tantum insanibam salubrit᷑. & moriebar uitalit̃. ignarꝰ quid
mali ẽẽm. & ignarus quid boni eẽm. p paululum futurus. Absces
ñ erat. ubi ille aderat: Aut quando me sic affectũ desereret. Sed¬
imus quantũ potiumus remoti abędib Ego fremebã sp̃u indignans in¬

Expanded text:
sanguine? An quia praecesserunt, pudet sequi, et non pudet nec saltem sequi? sanguine? An quia praecesserunt, pudet sequi, et non pudet nec saltem sequi? Dixi nescio quae talia, et abripuit me ab illo aestus mattonitus me intuens. neque enim solita sonabam. plus loquebantur animum meum frons, genae, oculi, color, modus uocis quam uerba, quae promebam. hortulus quidam erat hospitii nostri, quo nos utebamur sicut tota domo: nam hospes ibi non habitabat, dominus domus. illuc me abstulerat tumultus pectoris, ubi nemo impediret ardentem litem, quam mecum aggressus eram, donec exiret qua tu sciebas, ego autem non: sed tantum insanibam salubriter et moriebar uitaliter, gnarus, quid mali essem, et ignarus, quid boni post paululum futurus essem. anon erat, ubi ille aderat. et quando me sic affectum desereret? sedimus quantum potuimus remoti ab aedibus. ego fremebam spiritu indignans in
Abbreviated transcription (Latin):
recipiunt. qui neq ita inqͥrendo attriti st̃. nec decennio & ãpliꝰ
ista meditati. Ita rodebar uit. & confundebar pudore horribili
uehement᷑. cum ponticianꝰ talia loqueret᷑. Terminato aũt sermone
& causa qua uenerat. abiit ille & ego adme. Quȩ non in me dixi.
quib sententiaꝵ uerberib ñ flagellaui aĩam meã. ut sequeret᷑
me conantẽ post te ire. Et renitebat᷑. recusabat. et ñse excusabat.
Consũpta erant et coniucta arguinta om̃a. remanserat muta tre¬
pidatio. & quasi mortẽ reformidabat restringi a fluxii consuetudi¬
meę quam fortit̾ excitauerã cũ aninia mea in cubiculo nr̃o corde
meo tam uultu quã mente turbatꝰ. inuado alypiũ et exclamo.
Quid patim᷑. Quid ẽ hoc qd̾ audisti : Surgunt indocti & rapiũt cęlũ.
& nos cum doctrinis nr̃is sine corde ecce ubi uolutam᷑ in carne et

Expanded text:
recipiunt, qui neque ita in quaerendo adtriti sunt nec decennio et amplius recipiunt, qui neque ita in quaerendo adtriti sunt nec decennio et amplius ista meditati". ita rodebar intus et confundebar pudore horribili uehementer, cum Ponticianus talia loqueretur. terminato autem sermone et causa, qua uenerat, abiit ille, et ego ad me. quae non in me dixi? quibus sententiarum uerberibus non flagellaui animam meam, ut sequeretur me conantem post te ire? et renitebatur, recusabat et Consumpta erant et convicta argumenta omnia: remanserat muta trepidatio; et quasi mortem reformidabat restringi a fluxu consuetudimeae, quam fortiter excitaveram cum anima mea in cubiculo nostro corde meo, tam vultu quam mente turbatus, invado Alypium, et exclamo: Quid patimur? quid est hoc? quid audisti? Surgunt indocti et coelum rapiunt; et nos cum doctrinis nostris sine corde, ecce ubi volutamur in carne et
Abbreviated transcription (Latin):
luptatib. At ego adolescens miser ualde miser in exor dio ipsius ad¬
olescentiȩ et iam petierã ate castitatem. & dixeram. Da mͥ castitatẽ
& continentiam. sed noli modo. Limebã enĩ ne me cito exaudires.
& cito sanares a morbo coneupiscentiȩ. quẽ malebam expleri pocus¬
quã extingui. et ieram ꝑuias pͣuas suꝑstitione sacrilega. N qͥdeor
certus inea. sed quasi p̃ponens eam cęt̾is quȩ non pie querebam. sed
inimice obpugnabam. et putauerã me ꝓpt̾ea differre dedie indiẽ.
contẽpta spe scłi te solum sequi. quia ñ mͥ apparebat certũ aliqͥd.
quo dirigerem cursum meũ. Et uenerat dies. quonudarer mn et
increpar& inme conscientia mea. Ubi ẽ. lingua. Nempe tu dicebas
ꝓpt̾ incertũ uerum. nolletẽ abicere sarcinam uanitatis. Eece iã
certum. ẽ. et illa te adhuc p̾mit. humerisq liberiorib pennas

Expanded text:
luptatibus. at ego adulescens miser ualde, miserior in exordio ipsius adluptatibus. at ego adulescens miser ualde, miserior in exordio ipsius adulescentiae, etiam petieram a te castitatem et dixeram: "da mihi castitatem et continentiam, sed noli modo". timebam enim, ne me cito exaudires et cito sanares a morbo concupiscentiae, quem malebam expleri quam exstingui. et ieram per uias prauas superstitione sacrilega, non quidem certus in ea, sed quasi praeponens eam ceteris, quae non pie quaerebam, sed inimice oppugnabam. Et putaueram me propterea differre de die in diem contemta spe saeculi te solum sequi, quia non mihi apparebat certum aliquid, quo dirigerem cursum meum. et uenerat dies, quo nudarer mihi et increparet in me conscientia mea: "ubi est lingua mea? nempe tu dicebas propter incertum uerum nolle te abicere sarcinam uanitatis. ecce iam certum est, et illa te adhuc premit umerisque liberioribus pinnas
Abbreviated transcription (Latin):
quã distortꝰ et sordidꝰ. maculosus et ulcerosus. et uidebam et orrebam. &
quo ame fugerẽ n erit. Et sic conabar auertere aie aspectũ. narrabat
ille qd̾ narrabat. & tu me rursus opponebasmͥ. & impingebas me
in oculos meos. ut inuenirem iniqͥtatẽ meã et odissem. Noueram eã.
sed dissimulabam & cohibebam. & obliuiscebar: lũ uõ quanto ardentiꝰ
amaba illos deqͥb audieram salubres affect. quod se totos tͥ sanandos
dederant. tanto execrabilius ine cõꝑatũ eis oderam. qm̃ multi me anni
mecuĩ effluxerant. forte duedecem anni ex quo abunde uicesimo anno
etatis ineę lecto cyceronis hortensio excitatꝰ erã studio sapientię. &
differaebam contẽpta felicitate t̃rȩna ad eã inuestigandã uacare. eusꝰ
ñ inuentio sed uł sola inquisitio. iam p̾ponenda erat. Qĩam inuentiᷤ
thes auris regnisq gentium. et adiuitũ circumfluentib corporis uo¬

Expanded text:
quam distortus et sordidus, maculosus et ulcerosus. et uidebam et horrebam, et quam distortus et sordidus, maculosus et ulcerosus. et uidebam et horrebam, et quo a me fugerem non erat. et si conabar a me auertere aspectum, narrabat ille quod narrabat, et tu me rursus opponebus mihi et inpingebus me in oculos meos, ut inuenirem iniquitatem et odissem. noueram eam, sed dissimulabam et cohibebam et obliuiscebar. Tunc uero quanto ardentius amabam illos, de quibus audie- bam salubres affectus, quod se totos tibi sanandos dederant, tanto exsecrabilius me conparatum eis oderam. quoniam multi mei anni mecum effluxerant — forte duodecim anni — ex quo ab undeuicensimo anno aetatis meae lecto Ciceronis Hortensio excitatus eram studio sapientiae et differebam contemta felicitate terrena ad eam inuestigandam uacare, cuius non inuentio, sed uel sola inquisitio iam praeponenda erat etiam inuentis thesauris regnisque gentium et ad nutum circumfluentibus corporis uo
Abbreviated transcription (Latin):
anus & qui cum eo ꝑ alias horti partes de ambulabant querenteᷤ eos.
deuenerunt in eundem locum. Et inuenientes. ãmonuert̃ ut
redirent qd̵ iam declinasset dies. At illi narrato placito & ꝓposito
suo quoq modo in eis taliᷤᷤ uoluntas orta eẽt atq firmata. petiuert̃᷑
ne sibi molesti ẽẽnt. si adiungi recusarent. Isti aũt nichil omutati a pri¬
stiuis fleuerunt. se tam̃ ut decebat atq illis pie congratulati st̃. & com¬
mendauert̃ se orationib eorum. & trahentes cor in t̾ra. abier̃ inpalaciũ.
Illi aũt adfigentes cor cęlo. manserunt in casa. & habebant ambo sponsas.
Quę p̾ea quam hoc audiert̃. dicauerunt etiã ipse uirginitatem tibi.
Narrabat hȩc ponticianꝰ. tuaut dñe int̾ uerba eiꝰ retor quebas me. ad
metpsũ auferens me adorso meo ubi me posuerã. dum nollem me adten¬
dere. & consiituebas me ante faciem meã. ut uiderem quã turpiꝰ ẽẽm.

Expanded text:
anus et qui cum eo per alias horti partes deambulabant, quaerentes eos anus et qui cum eo per alias horti partes deambulabant, quaerentes eos devenerunt in cumdem locum, et invenientes admonuerunt ut redirent, quod declinasset dies. At illi narrato placito et proposito suo, quoque modo in eis talis voluntas orta esset atque firmata, petiverunt ne sibi molesti essent si adjungi recusarent. Isti autem nihilo mutati a pristinis, fleverunt se tamen, ut dicebat, atque illis pie congratulati sunt, et commendaverunt se orationibus eorum, et trahentes cor in terra abierunt in palatium; illi autem affigentes cor cquae posteaquam hoc audierunt, dicauerunt etiam ipsae uirginitatem tibi. Narrabat haec Ponticianus. tu autem, domine, inter uerba eius retorquebus me ad me ipsum, auferens me a dorso meo, ubi me posueram, dum nollem me adtendere, et constituebas me ante faciem meam, ut uiderem, quam turpis essem,
Abbreviated transcription (Latin):
querimꝰ. Cuiꝰ rei causa militamꝰ. Maior ne ẽẽ poterit spes nr̃a in pa¬
latio. quã ut amici imꝑatoris simus: & ibi qͥd ñ fragile plenũq ꝑi¬
culis. Et ꝑqͦt picula ꝑuenit᷑ ad grandius ꝑiculũ: Et quando istud
erit : Amicus aũt dĩ si uoluero. ecce nunc fio. Dix̃ hoc. et turbidus
parturitione nouȩ uitȩ. reddidit oculos paginis. & legebat. & muta¬
bat᷑ int̾ ubi tu uidebas. & exuebat᷑ mundo mens eiꝰ. ut mox apparuit.
Namq dũ legit & uoluit fluctꝰ cordis sui. infremuit aliquando &e
discreuit. Decreũq meliora. iamq tuus ait amico suo. Ego iã abrupi
me abilla spe nr̃a & dõ seruire statui. & hoc ex hac hora in hoc loco
ad gredior. Te si piget imitari. noli adu̾sari. Respondit ille adherere
se sotiũ tante mercedis tanteq militię. & ambo iã tui ȩdificabunt
turrẽ sũptu idoneo. relinquendi om̃ia sua et sequendi te. Tc̃ pontici¬

Expanded text:
quaerimus? cuius rei causa militamus? maiorne esse poterit spes nostra in paquaerimus? cuius rei causa militamus? maiorne esse poterit spes nostra in palatio, quam ut amici imperatoris simus? et ibi quid non fragile plenumque periculis? et per quot pericula peruenitur ad grandius periculum? et quando istuc erit? amicus autem dei, si noluero, ecce nunc fio". dixit hoc et turbidus parturitione nouae uitae reddidit oculos paginis: et legebat et mutabatur intus, ubi tu uidebas, et exuebatur mundo mens eius, ut mox apparuit. namque dum legit et noluit fluctus cordis sui, infremuit aliquando et discreuit decreuitque meliora iamque tuus ait amico suo: "ego iam abrupi me ab illa spe nostra et deo seruire statui et hoc ex hac hora, in hoc loco aggredior. te si piget imitari, noli aduersari". respondit ille adhaerere se socium tantae mercedis tantaeque militiae. et ambo iam tui aedificabant turrem sumptu idoneo relinquendi om
Abbreviated transcription (Latin):
ut diceret nescio quando se et tres alios conturbnales suos nimirũ
apð̾ treberoꝰ cum imꝑator ꝓmeridiano cucensiũ spectaculo teneret.
exisse de ambulatũ in hortoᷤᷤ muris contiguos. atq illic ut forte.
conbinati spatiabant unũ secum seorsũ et alios duos itidem seorsum
paritq digressos. Sed illos uagabundos in ruisse in quandam casam.
ubi habitabant quidã serui tui spũ pauꝑes qualium ẽ. regnum celorũ.
et inuenisse ibi codicem unquo scͥpta erat uita antonii. Quã legere
coepit unꝰ eoꝵ & mitari. & accendi. & int̾legendũ meditari arri¬
pere talem uitam. et relicta milicia seculari seruire tibi. Erant
aũt ex eis. quos dicunt agentes in rebus. Tc̃ subito repletꝰ amor e
scõ et sobrio pudore. iratꝰ sibi coniecit oculos in amicũ. et ait illi.
Dic queso te om̃ib istis laborib nr̃is. quo ambimꝰ ꝑuenire: Quid

Expanded text:
ut diceret nescio quando se et tres alios contubernales suos, nimirum ut diceret nescio quando se et tres alios contubernales suos, nimirum apud Treueros, cum imperator pomeridiano circensium spectaculo teneretur, exisse deambulatum in hortos muris contiguos atque illic, ut forte combinati spatiabantur, unum secum seorsum et alios duos itidem seorsum pariterque digressos; sed illos uagabundos inruisse in quandam casam, ubi habitabant quidam serui tui spiritu pauperes, qualium est regnum caelorum, et inuenisse ibi codicem, in quo scripta erat uita Antonii. quamlegere coepit unus eorum et mirari et accendi et inter legendum meditari arripere talem uitam et relicta militia saeculari seruire tibi. erant autem ex eis, quos dicunt agentes in rebus. tum subito repletus amore sancto et sobrio pudore iratus sibi coniecit oculos in amicum et ait illi: "dic, quaeso te, omnibus istis laboribus nostris quo ambimus peruenire? quid
Abbreviated transcription (Latin):
orationibus. Cui ego cum indicassem illis me seͥpt̾is curam maximnã
impendere. ortus ÷ sermo ipso narrante de antonio egyptio mona¬
cho. cuiꝰ nonĩ excellent̾ clarebat apud seruos tuos. Nos aũt usq in
illa hora latebat. Quod ille ubi comꝑit iminoratus ẽ. in eo sermone.
insinuans tantũ uirum ignorantibus. & admirans eandem nr̃am
ignorantiam. Scupebamꝰ autẽ audientes tam recenti memoria. &
ꝓpe nr̃is temporib testatissima mirabilia tua infide recta. & ca¬
tholica ȩccła. Oñis mirabam̃. Et nos quia tam magna erant. et ille
quia in audita nob̾ erant. Inde sermo eiꝰ deuolutꝰ ẽ. admonasterior
greges et mores suaue olentiȩ tuȩ et uba deserta heremi. quoruor
nos nichil seiebamꝰ. et erat monasterium mediolani plenũ bonis frĩb
extra urbis moenia sub ambrosio nutritore. et ñ noueramꝰ. ꝑtende¬
bat ille et loquebat᷑. adhuc & nos intenti tacebamꝰ. Unde incidit

Expanded text:
orationibus. cui ego cum indicassem illis me scripturis curam maximam orationibus. cui ego cum indicassem illis me scripturis curam maximam inpendere, ortus est sermo ipso narrante de Antonio Aegyptio monacho, cuius nomen excellenter clarebat apud seruos tuos, nos autem usque in illam horam latebat. quod ille ubi conperit, inmoratus est in eo sermone insinuans tantum uirum ignorantibus et admirans eandem nostram ignorantiam. stupebamus autem audientes tam recenti memoria et prope nostris temporibus testatissima mirabilia tua in fide recta et catholica ecclesia. omnes mirabamur, et nos, quia tam magna erant, et ille, quia inaudita nobis erant. Inde sermo eius deuolutus est ad monasteriorum greges et mores suaueolentiae tuae et ubera deserta heremi, quorum nos nihil sciebamus. et erat monasterium Mediolanii plenum bonis fratribus extra urbis moenia sub Ambrosio nutritore, et non noueramus. pertendebat ille et loquebatur adhuc, et nos intenti tacebamus. unde incidit,
Abbreviated transcription (Latin):
dulcissimꝰ et mitissimꝰ. Agebat autẽ illud prudentissue. cauens iti¬
notescere ꝑsonis scd̃m hoc scłm maiorib. deuitans in eis omne̾ inquie¬
tudinem animi. quem uolebat habere liberum. Et quam multis posset
horis feriatum ad querendũ aliqͥd. uł legendum uł audiendum de sapien¬
tia. Quodam gͥ die non recolo causã qua erat absens nebridius. cũ ecce
adnos domum uenit adme et alypiũ ponticianꝰ quidam qiuis nostee
inquantũ affer p̃clare inpalatio militans. nescio quid anobis uolebat.
Et consedimus ut conloquerem̃. & forte supͣmensam lusoriam. quȩ
ante nos erat attendit. codicem tulit. aꝑuit. inuenit apłm paulum
in opinate sane. Pitauerat enĩ aliqͥd de libris quorũ ꝓfessione con¬
terebat: Tunc uere arridens ineq intuens gatulatorię miratus ẽ. qd̾
eas et solas preoculis meis litteras repente comꝑiset. Xpianus qͥppe

Expanded text:
dulcissimus et mitissimus. agebat autem illud prudentissime cauens indulcissimus et mitissimus. agebat autem illud prudentissime cauens innotescere personis secundum hoc saeculum maioribus, deuitans in eis omnem inquietudinem animi, quem uolebat habere liberum et quam multis posset horis feriatum ad quaerendum aliquid uel legendum uel audiendum de sapientia. Quodam igitur die — non recolo causam, qua erat absens Nebridius — cum ecce ad nos domum uenit ad me et Alypium Ponticianus quidam, ciuis noster, in quantum Afer, praeclare in palatio militans: nescio quid a nobis uolebat. et consedimus, ut conloqueremur. et forte supra mensam lusoriam, quae ante nos erat, adtendit codicem: tulit, aperuit, inuenit apostolum Paulum, inopinate sane; putauerat enim aliquid de libris, quorum professio me conterebat. tum uero arridens meque intuens gratulatorie miratus est, quod eas et solas prae oculis meis litteras repente conperisset. Christianus quippe
Abbreviated transcription (Latin):
tiorum seruitute quẽ ad modũ me exemeris narrabo. & confitebor.
nomini tuo dñc. aduitor. ñs & redemptor. m̃s. Agebam solita
crescente anxietudine. & cotidie suspirabam tͥ. Frequentabam
ȩccłiam tuam. quantũ uacabat ab eis negotiis subquoꝵ pondere¬
gemebam. Mecũ erat alypius otiosus ab oꝑe iuris peritoꝵ post
assessionẽ t̾ciam. expectans quib iterum consilia uenderet. sic̃
ego uendebam dicendi facultatẽ. siqua docendo p̃stari potest. Ne¬
bridius aũt amicitię nr̃ȩ cesserat. ut om̃iũ nr̃m familiarissimo
uerecundo mediolanensi et ciui grãmatico subdoceret uehementer
desideranti. et familiaritatis uire flagitanti. de uumero nr̃o fidele
aduitorium quo indigebat nimis. Non itaq nebridium cupiditas
cõmodorum eo traxit. maiora enĩ posset si uell& delitt̾is agere. sed
officio beniuolentiȩ petitionem nram contẽpnere noluit amicus

Expanded text:
tiorum servitute, quemadmodum me exemeris narrabo, et confitebor tiorum servitute, quemadmodum me exemeris narrabo, et confitebor nomini tuo, Domine, adjutor meus et redemptor meus. Agebam solita, crescente anxietudine, et quotidie suspirabam tibi; frequentabam ecclesiam tuam, quantum vacabat ab eis negotiis sub quogemebam. mecum erat Alypius otiosus ab opere iuris peritorum post assessionem tertiam, expectans, quibus iterum consilia uenderet, sicut ego uendebam dicendi facultatem, si qua docendo praestari potest. Nebridius autem amicitiae nostrae cesserat, ut omnium nostrum familiarissimo Yerecundo, Mediolanensi et ciui et grammatico, subdoceret, uehementer desideranti et familiaritatis iure flagitanti de numero nostro fidele adiutorium, quo indigebat nimis. non itaque Nebridium cupiditas conmodorum eo traxit — maiora enim posset, si uellet, de litteris agere — sed officio beniuolentiae petitionem nostram contemnere noluit amicus
Abbreviated transcription (Latin):
meliꝰ. tue caritati me dedere. quã meȩ cupiditati cedere. Sed illud
placebat & ñ uincebat. hoc libebat & iunciebat. Non enĩ erat
qd łͥ responderẽ dicenti mͥ. Surge qͥ dormis. et exurge amortuis
et illu ininabit te xp̃s. Et undiq ostendenti uera te dicere. ñ
crat om̃ino qͥd responderẽ ueritatȩ conuictus. nͥ tantum uerba
lenta et somnolenta. modo ecce modo. sine paululũ. S modo.
et modo non habebant modũ. & sine paululum in longũ ibat.
Frustra condelectabar legi tuę scd̃m interiorem hominẽ. cum alia
lex inmenbris mcis repugnaret legi mentis meę. & captiuũ me duce¬
ret in lege peccati. quę in meis menbris erat. Lex enĩ peccati est
iuolentia consuetudinis. qua trahitur et tenet᷑. &iam inuitꝰ animꝰ.
eo merito quo in ca uolens illabit᷑. Miserũ gͦ me quis liberaret de
lo qͥdem desiderii concubitꝰ coartissimo tenebar: & seculariũ nego

Expanded text:
melius tuae caritati me dedere quam meae cupiditati cedere; sed illud melius tuae caritati me dedere quam meae cupiditati cedere; sed illud placebat et uincebat, hoc libebat et uinciebat. non enim erat quod tibi responderem dicenti mihi : surge qui dormis et exsurge a mortuis, et inluminabit te Christus, et undique ostendenti uera te dicere, non erat omnino, quid responderem ueritate conuictus, nisi tantum uerba lenta et somnolenta: "modo", "ecce modo", "sine paululum". sed "modo et modo" non habebat modum et "sine paululum" in longum ibat. frustra condelectabatur legi tuae secundum interiorem hominem, eum alia lex in membris meis repugnaret legi mentis meae et captiuum me duceret in lege peccati, quae in membris meis erat. lex enim peccati est uiolentia consuetudinis, qua trahitur et tenetur etiam inuitus animus eo merito, quo in eam uolens inlabitur. miserum ergo me quis liberaret de lo quidem desiderii concubitus, quo artissimo tenebar, et saecularium ne
Abbreviated transcription (Latin):
contradiceret. cum peccantem uista poena sequeret᷑. Et non erat
iam illa excusatio qua uideri mͥ solebam. ꝓpt̾ea nondum me¬
contẽpto scło seriure tibi. quia incerta mͥ ẽe̾t ꝑceptio ueritatis.
Iam enĩ et ipsa cerca erat. Ego aũt adhuc t̾ra obligatꝰ. militare
t recusabam. Et impedim̃tis om̃ib sic timebã expediri. quẽ ad¬
modũ impediri timendũ ẽ. Ita sarcina scłi uelut somno adsolet dul¬
citer p̃mebar. & cogitationes qͥb meditabar inte similes erant
conatib ex ꝑgisci uolentiũ. qͥ tm̃ suꝑati so poris altitudine remer¬
gunt᷑. Et sicut uemo ÷ qͥdormire semꝑ uelit. om̃iũq sano
iudicto uigilare p̾stat. differt tam̃ plerũq homo sominũ excu¬
tere. cum grauis torpor inmenbriᷤᷤ ẽ. eũq iam displicentẽ carpit
libentiꝰ. quãus surgendi tempꝰ aduenerit. ita certũ habebam ee

Expanded text:
contradiceret, cum peccantem iusta poena sequeretur? et non erat contradiceret, cum peccantem iusta poena sequeretur? et non erat iam illa excusatio, qua uideri mihi solebam propterea me nondum contemto saeculo seruire tibi, quia incerta mihi esset perceptio ueritatis: iam enim et ipsa certa erat. ego autem adhuc terra obligatus militare tibi recusabam et inpedimentis omnibus sic timebam expediri, quemadmodum inpediri timendum est. Ita sarcina saeculi, uelut somno assolet, dulciter premebar, et cogitationes, quibus meditabar in te, similes erant conatibus expergisci uolentium, qui tamen superati soporis altitudine remerguntur. et sicut nemo est, qui dormire semper uelit, omniumque sano iudicio uigilare praestat. differt tamen plerumque homo somnum excutere, cum grauis torpor in membris est, eumque iam displicentem carpit libentius, quamuis surgendi tempus aduenerit: ita certum habebam esse
Abbreviated transcription (Latin):
tenebat inimicus. et inde mͥ chatenã fecerit. & constrinxerat
me: Quippe ex uoluntate ꝑuersa. facta ẽ. libydo. & dũseruit
libidini. facta ÷ consuetudo. Etdum consuetudini non resistitur.
facta ÷ necessitas. Quib quasi ansulis. sibimet in nexis unde cithe¬
nam appellaui: tenebat me obstrictũ dura seruitus. Uoluntaᷤ aũt
noua quȩ mͥ c̾ẽ ceꝑat ut te gratiᷤᷤ colerem. fruiq te uellem. deus
sola iocunditas certa. nondũ erat ydonea adsuꝑandã priorem
uetustatem roboratã. Ita duȩ uoluntates mec. una uet. alia noua.
Illa carnalis. illa sp̃alis confligebant uit̾ se. atq discordando dissuipa¬
bant animã meã. Sic intellegebam incipso exꝑim̃to id qd legeram.
in ꝓbabam. Ibi enim magisiam ñ ego. qr ex magna parte id patiebar
inuitus. quã faciebam uolens. S tam̃ consuetudo adu̾sus me pugna¬
tior. ex me facta erat. qͣm uolens quo nollem ꝑueneram Et quis iure

Expanded text:
tenebat inimicus et inde mihi catenam fecerat et constrinxerat tenebat inimicus et inde mihi catenam fecerat et constrinxerat me. quippe uoluntate peruersa facta est libido, et dum seruitur libidini, facta est consuetudo, et dum consuetudini non resistitur, facta est necessitas. quibus quasi ansulis sibimet innexis — unde catenam appellaui — tenebat me obstrictum dura seruitus. uoluntas autem noua, quae mihi esse coeperat, ut te gratis colere fruique te uellem, deus, sola certa iucunditas, nondum erat idonea ad superandam priorem uetustate roboratam. ita duae uoluntates meae, una uetus, alia noua, illa carnalis, illa spiritalis, confligebant inter se atque discordando dissipabant animam meam. Sic intellegebam me ipso experimento id quod legeram,  in eo, quod in me improbabam. ibi enim magis iam non ego, quia ex magna parte id patiebar inuitus quam faciebam nolens. sed tamen consuetudo aduersus me pugnacior ex me facta erat, quoniam nolens quo nollem perueneram. et quis iure
Abbreviated transcription (Latin):
Quanto gͥ gratiꝰ cogitabat᷑ uictorini pectꝰ qd̾ tamq in expugnabile
receptaculũ diaboluꝰ obtinuerat uictorini linguã quo telo grandi et
acuto multo ꝑemerat. abundantiꝰ exultare oportuit filios tuos
qͥa rex nr̃ alligauit fortem. et uidebant uasa eiꝰ erepta mun ri
et aptari in honorem tuum. et fieri utilia dño adom̃e opꝰ bonũ.
Sed ubi mͥ homo tuus simplicianꝰ de uctorino isto narrauit. ex¬
arsi adinutandũ. Ad hoc enĩ et ille narrauerat. Postea quam uõ
et illud addidit. qd̃ imperatoris uiliani temporib lege data pro¬
hibiti st̃ xp̃iani docere litt̾aturã et oratoriã quam legem ille
amplexus. loquacẽ scolam deserere maluit quã ũbum tuun.
quo linguas infancium facis disertas. ñ mͥ fortior. quã felicior.
uisus ẽ. qͥa inuenit occasionem uacandi tibi. Cui rei ego suspira¬
bani ligatus ñ ferro alieno. ses mea forrra uoluntate. Uelle meũ

Expanded text:
quanto igitur gratius cogitabatur Victorini pectus, quod tam inexpugnabile quanto igitur gratius cogitabatur Victorini pectus, quod tam inexpugnabile receptaculum diabolus obtinuerat, Victorini lingua, quo telo grandi et acuto multos peremerat, abundantius exultare oportuit filios tuos, quia rex noster alligauit fortem, et uidebant uasa eius erepta mundari et aptari in honorem tuum et fieri utilia domino ad omne opus bonum. Sed ubi mihi homo tuus Simplicianus de Victorino ista narrauit, exarsi ad imitandum: ad hoc enim et ille narrauerat. posteaquam uero et illud addidit, quod imperatoris Iuliani temporibus lege data prohibiti sunt christiani docere litteraturam et oratoriam — quam legem ille amplexus loquacem scholam deserere maluit quam uerbum tuum, quo linguas infantium facis disertas — non mihi fortior quam felicior uisus est, quia inuenit occasionem uacandi tibi. cui rei ego suspirabam ligatus non ferro alieno, sed mea ferrea uoluntate. uelle meum
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt se. & inflammant᷑ ex alterutro. Peinde qd̾ multis noti.
multis sc̃ auctoritati ad salutẽ. & multis p̾eunt secuturis. Põ ⁊ mul¬
tum deillis. & qͥ eos p̃cesserunt lȩtant᷑ qͥa ñ de solis lȩtantur. absit
enim ut in tab̾naculo tuo p̃pauꝑib accipiant᷑ ꝑsone diuitũ. aut p̃ ig¬
nobilib nobiles. quando potius infirma mundi elegisti ut confundereᷤᷤ
forcia. & ignobilia hurꝰiundi elegisti & contẽptibilia. & ea q̃ ñ st̃
tamquam sunt ͥ ca quȩ st̃ euacuares. Et tamen idem ipse minimꝰ
ꝓ consul ꝑeiꝰ miliciam debellata suꝑbia subleni uigo xp̃i tui mis¬
sus eẽt regis magni ꝓuincialis effectus. ipse quoq expͥore saulo paułꝰ
uocari amauit. obtam magne insigne uictorie. Plus enim hostis
uincit᷑ in eo quẽ plus tenet. & de quo plures tenet. Plus aũt suꝑbos
tenet nomine nobilitatis. & dehis plures nomine auctoritatis.

Expanded text:
faciunt se et inflammantur ex alterutro. deinde, quod multis noti, faciunt se et inflammantur ex alterutro. deinde, quod multis noti, multis sunt auctoritati ad salutem 1 et multis praeeunt secuturis, ideoque multum de illis et qui eos praecesserunt laetantur, quia non de solis laetantur. absit enim, ut in tabernaculo tuo prae pauperibus accipiantur personae diuitum aut prae ignobilibus nobiles, quando potius infirma mundi elegisti, ut confunderes fortia, et ignobilia huius mundi elegisti et contemtibilia et ea quae non sunt, tamquam sint, ut ea quae sunt euacuares. et tamen idem ipse minimuspro consule per eius militiam debellata superbia sub lene iugum Christi tui missus esset regis magni prouincialis effectus, ipse quoque ex priore Saulo Paulus uocari amauit ob tam magnae insigne uictoriae. plus enim hostis uincitur in eo, quem plus tenet et de quo plures tenet. plus autem superbos tenet nomine nobilitatis et de his plures nomine auctoritatis.
Abbreviated transcription (Latin):
An his est modꝰ eaꝵ. & tantum dedisti eis cum a sũmis cȩlorũ. usq
adima t̾raꝵ. abinitio usq in finem scłorum. ab angelo usq ad
uermiculũ. amotu pͥmo usq ad extremũ. Om̃ia gen̾a bonorum.
& omĩa uista oꝑa tua. suis quęq sedib locares. & suis quȩq tempo¬
ribus ageres. Heu inͥ quam excelsus es inexcelsis. & quã ꝓfundus
in ꝓfundis. & nusquam recedis. & uixredimus adte. Age dñe. fac. exeita
& reuoca nos. accende. & rape. flagra. dulcesce. amemꝰ. curramus. Nonne
multi ex ꝓfiuidiore tartaro cęcitatis. quam uictorinꝰ redeunt adte. &
accedt̃ et illuminant᷑ recipientes lum̃: Quod si qͥ recipiunt. accipiunt
ate potestatem ut filii tui fiant. Sed si minus noti st̃ ppłis. minus
de illis gaudent &iam qͥ nouerunt eos. Quando enĩ cum multis
gaudetur. et insingulis uberius. ẽ. gaudium. quia ferue¬

Expanded text:
an is est modus earum et tantum dedisti eis, cum a summis caelorum usque an is est modus earum et tantum dedisti eis, cum a summis caelorum usque ad ima terrarum, ab initio usque in finem saeculorum, ab angelo usque ad uermiculum, a motu primo usque ad extremum omnia genera bonorum et omnia iusta opera tua suis quaeque sedibus locaresl et suis quaeque temporibus ageres? ei mihi, quam excelsus j es in excelsis et quam profundus in profundis! et nusquam recedis, et uix redimus ad te. Age, domine, fac excita et reuoca nos, accende et rape, fragra, dulcesce: amemus, curramus. nonne multi ex profun- 1 diore tartaro caecitatis quam Victorinus redeunt ad te et accedunt et inluminantur recipientes lumen, quod si qui recipiunt, accipiunt a te potestatem, ut filii tui fiant? sed si minus noti sunt populis, minus de illis gaudent etiam qui nouerunt eos. quando enim cum multis gaudetur, et in singulis uberius est gaudium, quia ferue
Abbreviated transcription (Latin):
& fit iam tale gaudium quale non fuit cum antea saluus et fortis
ambularet. Easq ipsas uoluptates humanȩ uitȩ. &iam ñ in opinatas.
& p̃ter uoluntatem irruentib. sed institutis & uoluntariis molestiis
homines adquirunt. Edendi & bibendi uoluptas nulla ẽ. nͥ p̃cedat esuri¬
endi & sitiendi molestia. Et ebriosi quędam salsiuncula comedunt.
quo fiat molestꝰ ardor. Quẽ dum extinguit potatio. fit delectatio.
Et institutũ. c̃. ut iam pacte sponse ñ tradatur statim. ne uile habeat
maritus datam. quam non suspirauerit sponsus dilatam. Hoc in
turpi & execranda lxicia. he in ea quȩ concessa & licita. ẽ. hoc in
ipsa suncerissima honestate amicitiȩ. hoc in eo qui mortuus erat &
reuixit. pierat et inuentꝰ ẽ. Uhiq mauis gaudium. molestia ma
gaudiũ. & quedam de te circa te semꝑ gaudeant. Quid ÷ qd̾ hȩc rerũ
pars alt̾nat defectu et ꝓfectu. offensionib & conciliationibus:

Expanded text:
et fit iam tale gaudium, quale non fuit, cum antea saluus et fortis et fit iam tale gaudium, quale non fuit, cum antea saluus et fortis ambularet. easque ipsas uoluptates humanae uitae etiam non inopinatis et praeter uoluntatem inruentibus, sed institutis et uoluntariis molestiis homines adquirunt. edendi et bibendi uoluptas nulla est, nisi praecedat esuriendi et sitiendi molestia. et ebriosi quaedam salsiuscula comedunt, quo fiat molestus ardor, quem dum exstinguit potatio, fit delectatio. et institutum est, ut iam pactae sponsae non tradantur statim, ne uile habeat maritus datam, quam non suspirauerit sponsus dilatam. Hoc in turpi et exsecranda laetitia, hoc in ea quae concessa et licita est, hoc in ipsa sincerissima honestate amicitiae, hoc in eo qui mortuus erat et reuixit, perierat et inuentus est: ubique maius gaudium molestia maigaudium, et quaedam de te circa te semper gaudeant? quid est, quod haec rerum pars alternat defectu et profectu, offensionibus et conciliationibus?
Abbreviated transcription (Latin):
dium sollempnitatis domꝰ tuę. cum legit᷑ in domo tua de minore fi¬
lio tuo. quĩ mortuus erat et reuixit. perierat et inuentꝰ. ẽ. Baudes
qͥpye innobis et inangelis tuis. scã caritate seĩs. Nam tu semꝑ idem.
qui ea q̃ non semꝑ nec eodem modo sunt. eodem modo semꝑ nosti omĩa.
Quid gͦ agit᷑ in anima cum ampliꝰ delectat᷑ inuentis aut redditi rebus
quas diligit. quam si eas semꝑ habu rooi. ssset: Contestantur
enĩ et ex̃a. & plena sunt om̃ia testimoniis clamantib ita est:
fuit in p̃lio. tanto ẽ. gaudium mauis in triũpho. Iactat tempestas
nauigantes. minat᷑q naufragiuni. ouĩs fit᷑a morte palleseunt: Tran¬
quillat᷑ cęlum et mare. et exultant numis qm̃ timuerunt nimis.
Aeger ẽ. carus. et uena eiꝰ malũ renuntiat. Om̃s qui eũ saluũ cupiunt.
egrotant simul aĩo ficei recte. & nondumi ãbulat p̾stinis uiribus.

Expanded text:
dium sollemnitatis domus tuae, cum legitur in domo tua de minore fidium sollemnitatis domus tuae, cum legitur in domo tua de minore filio tuo, quoniam mortuus fuerat et reuixit, perierat et inuentus est. gaudes quippe in nobis et in angelis tuis sancta caritate sanctis. nam tu semper idem, quia ea quae non semper nec eodem modo sunt eodem modo semper nosti omnia. Quid ergo agitur in anima, cum amplius delectatur inuentis aut redditis rebus, quas diligit, quam si eas semper habuisset? contestantur enim et cetera et plena sunt omnia testimoniis clamantibus: "ita esfuit in proelio, tanto est gaudium maius in triumpho. iactat tempestas nauigantes minaturque naufragium; omnes futura morte pallescunt: tranquillatur caelum et mare, et exultant nimis, quoniam timuerunt nimis. aeger est carus et uena eius malum renuntiat; omnes, qui eum saluum cupiunt, aegrotant simul animo: fit ei recte et nondum ambulat pristinis uiribus,
Abbreviated transcription (Latin):
nouerat. & sonuit p̃sso sonitu ꝑ ora cunctoꝵ conletantiũ uicto¬
rinus. uictorinus. Cito sonuerunt exultatione qͥa uidebant eiĩ.
& cito siluerunt intentione ut audirent eum. Pronuntiauit ille fidẽ
ueracem p̾clara fiducia. & uolebant om̃s eũ rapere intro in cor. fuũ.
ec rapiebant amando & gaudendo. Hȩȩ rapientium manus erant.
Ds̃ bone qͥd agit᷑ in homine. ut plus gaudeat desalute desꝑatȩ animę.¬
& de maiore ꝑiculo liberate. quam si spes ei semꝑ affuissec. aut
ꝑiculum minus fuisset. Et enĩ tu quoq misericors pater. plus
gaudes de uno poenitente. quam de nonaginta nouem iustis.
quib non opus ẽ poenitentia. Et nos cũ magna iocunditate au¬
dimꝰ cum audimus. quam exultantib pastoris humeris repor¬
tecur ouis quȩ errauerat. & dragia referat᷑ inthesauros tuos.
col lȩcantib uicinis mulieri quȩ inuenit. Et lacrimas exerait gau¬

Expanded text:
nouerat? et sonuit presso sonitu per ora cunctorum conlaetantium: "Victonouerat? et sonuit presso sonitu per ora cunctorum conlaetantium: "Victorinus, Victorinus". cito sonuerunt exultatione, quia uidebant eum, et cito siluerunt intentione, ut audirent eum. pronuntiauit ille fidem ueracem praeclara fiducia, et uolebant eum omnes rapere intro in cor suum. et rapiebant amando et gaudendo: hae rapientium manus erant. Deus bone, quid agitur in homine, ut plus gaudeat de salute desperatae animae et de maiore periculo liberatae, quam si spes ei semper affuisset aut periculum minus fuisset? etenim tu quoque, misericors pater, plus gaudes de uno paenitente quam de nonaginta nouem iustis, quibus non opus est paenitentia. et nos cum magna iucunditate audimus, cum audimus quam exsultantibus pastoris umeris reportetur ouis, quae errauerat, et drachma referatur in thesauros tuos conlaetantibus uicinis mulieri, quae inuenit, et lacrimas excutit gau
Abbreviated transcription (Latin):
uidebant & irascebant᷑. dentib suis stridebant & tabescebant. Seruo
aũt tuo dñs ds̃ erat spes eiꝰ. & ñ respiciebat inuanitates. & insanias
mendaces. Deniq ut uentũ .ẽ. adhoram ꝓfitendȩ fidei. quȩ uerbis cor
conceptis recentisq memorit᷑ de loco eminentiore. inc̃spectu populi fi¬
delis rome reddi solet ab eis qui accessuri ft̃ ad gr̃am tuam. oblatum ẽẽ
dicebat UICTORINO a presbiteriᷤᷤ ut secretiꝰ redderet. sicut ñ nullis qui
uerecundia trepidaturi uidebant᷑ offerri moserat. illum aũt malii¬
isse salutem suam in conspectu scẽ multitudinis ꝓfiteri. Non enim
minus gͦ uereri debuit mansuetũ gregem tuum ꝓnuntians uerbx
tuum. qui ñ reuerebat᷑ in uerbis suis turbas insanoꝵ. Itaq ubi
ascendit ut redder&. om̃s sibinet inuicem quisq ut eum nouerat.
instrepuerunt nomen eiꝰ strepitu gratulationis. Quis aũt ibi ñ eũ

Expanded text:
uidebant et irascebantur, dentibus suis stridebant et tabescebant: seruo uidebant et irascebantur, dentibus suis stridebant et tabescebant: seruo autem tuo dominus deus erat spes eius et non respiciebat in uanitates et insanias mendaces. Denique ut uentum est ad horam profitendae fidei, quae uerbis certis conceptis retentisque memoriter de loco eminentiore in conspectu populi fidelis Romae reddi solet ab eis, qui accessuri sunt ad gratiam tuam, oblatum esse dicebat Victorino a presbyteris, ut secretius redderet, sicut nonnullis, qui uerecundia trepidaturi uidebantur, offerri mos erat; illum autem maluisse salutem suam in conspectu sanctae multitudinis profiteri. non enim uanto minus ergo uereri debuit mansuetum gregem tuum pronuntians uerbum tuum, qui non uerebatur in uerbis suis turbas insanorum? itaque ubi ascendit, ut redderet, omnes sibimet inuicem, quisque ut eum nouerat, instrepuerunt nomen strepitu gratulationis. quis autem ibi non eum
Abbreviated transcription (Latin):
batur offendere. suꝑbos demonicolas. quoꝵ exculmine baby¬
lonicȩ dignitatis quasi excędris libani quas ñdum contriuerat
dñs grauit᷑ ruituras in se inimicitias arbitrabat᷑. S postea quã
legendo et in hiando ausit firmitatem. tinuitq negaria xp̃o¬
coram angelis scĩs. si eũ tumet coram hominib confiteri. reusq
sibi magni criminis apparuit erubescendo. de sacram̃ti humilitatiᷤᷤ
ũbi tui. & ñ erubescendo de sacris sacrilegiᷤᷤ suꝑbor demonioꝵ. quȩ
imitator. suꝑb acceperat. depuduit uanitati et erubuit ueritati.
subitoq & in opinatoꝰ ait simpliciano. ut ipse narrabat. Eamꝰ inȩccłiã.
xp̃ianus uolo fieri. At ille non se capiens lȩticia. ꝑrexit cum eo. Ubr
aũt imbutus pͥmis instructionis sacram̃tis non multo post xiã nomen
dedit. ut ꝑbaptismũ regenerar&̃. mirante roma: gaudente aeccłia. Siiꝑbi

Expanded text:
batur offendere, superbos daemonicolas, quorum ex culmine . culmine Babybatur offendere, superbos daemonicolas, quorum ex culmine . culmine Babylonicae dignitatis quasi ex cedris Libani, quas nondum contriuerat dominus, grauiter ruituras in se inimicitias arbitrabatur. sed posteaquam legendo et inhiando hausit firmitatem timuitque negari a Chrcoram angelis sanctis, si eum timeret coram hominibus confiteri, reusque sibi magni criminis adparuit erubescendo de sacramentis humilitatis uerbi tui et non erubescendo de sacris sacrilegis superborum daemoniorum, quae imitator superbus acceperat, depuduit uanitati et erubuit ueritati subitoque et inopinatus ait Simpliciano, ut ipse narrato: "eamus in ecclesiam: Christianus nolo fieri". at ille non se capiens laetitia perrexit cum eo. ubi autem imbutus est primis instructionis sacramentis, non multo post nomen dedit, ut per baptismum regeneraretur mirante Roma, gaudente ecclesia. superbi