comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
udicabat quoq samuhel isrł cunc¬
tis dieb uitȩ suȩ: & ibat ꝑsingłos an¬
nos cucuiens bethel & galgala. &
masphat: & iudicauit israelem in
supradictis locis. Bethel ẽ ciuitaᷤᷤ
induodecimo ad helia lapide adextͥs
euntib neapolim. quȩ prius luza
insortem tͥb beniamin. Uocabat᷑
pͥus luza betheb̾ut diximus. Nam
& hoc quod bethaim aliud opidum
suspicant᷑. ñ ita ẽ: s ex eo tempore
quo ibi iheroboam filio nabat᷑ uitu¬
li aurei fabricati sunt. &a decem
tribub ad orati: uocatum ẽ betha¬
im. idẽ domus idoli: quȩ antea uo¬
cabatur domus dei. Galgala. hȩc ẽ
quam supra posuimus golgoladori¬
entalem plagam antiq̃ iherichiis.
cis iordanem: ubi iħc secundo popu¬
lum circiucidit. & pascha celebͣ¬
uit: ac deficiente manna tritice¬
is panib usus ẽ isrł: in ipso loco la¬
pides quoq quos de alueo iordanis
tulerunt. statuerunt: ubi & tab̾¬
naculum testimonii fixum mul¬
to tempore fuit. Cecidit autem in

Expanded text:
udicabat quoque Samuel Israel cunctis diebus vitae suae. Et ibat per singulos annos circuiens Bethel, et Galgala et Masphat, et judicavit Israelem in supradictis locis, » etc. Bethel est civitas in duodecimo ab Hierosolyma lapide, a dextris euntibus Neapolim, quae prius Luza,in sortem tribus Benjamin. Vocabatur autem prius Luza Bethel, ut diximus. Nam et hoc quod Bethauen aliud oppidum suspicantur, non ita est, sed ex eo tempore quo ibi a Jeroboam, filio Nabath, vituli aurei fabricati sunt et a decem tribubus adorati , vocatum esse Bethauen, id est, domus idoli, quae antea vocabatur Domus Dei. Galgala haec est, quam supra posuimus, Galgol, ad orientalem plagam antiquae Jericho cis Jordanem, ubi Jesus secundo populum circumcidit, et pascha celebravit, ac, deficiente manna, triticeis panibus usus est Israel . In ipso loco lapides quoque quos de alveo Jordanis tulerant, statuerunt, ubi et tabernaculum testimonii fixum multo tempore fuit . Cecidit autem in
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uir. Dominus ergo infirmum
faciet adu̾sarium suum. dominꝰ
sc̃s. ut uincatur a scĩs: quos do¬
minus sc̃s scõrum efficit scõs.
Ac ꝑ hoc non głetur potens in
sua potentia. & ñ głetur pru¬
deus insua prudentia: nec di¬
ues insuis diuitiis : s in hoc głe¬
tur qui głatur. intelligere & sci¬
re dominum: & facere udicium
& iusticiam inmecdio terre. Non
parua ex parte intelligit & scit do¬
minum: qui intelligit ꝙ scit eti¬
am hoc sibi a domino dari. ut
intelligat. & sciat dominum.
S quia retributio iusta indie
iudicii futura ẽ a domino suꝑ
filios adȩ: inde sequitur. Dñs
ascendit inquit cȩlos &tonuit:
ipse udicabit extrema terrȩ. qr¬
iustus ẽ. Prorsus ordinem tenuit
confessionis fidelium. hȩc ꝓpħe¬
tissa. Ascendit enim incęlum do¬
minus xp̃e : & inde uenturus ẽ
adiudicandum uiuos & mortuo.
NIam quis ascendit sic̃ dicit apł

Expanded text:
est vir. Dominus ergo infirmum est vir. Dominus ergo infirmum faciet adversarium suum. Dominus sanctus, ut vincatur a sanctis, quos Dominus sanctus sanctorum efficit sanctos, ac per hoc non glorietur potens in sua potentia, et non glorietur prudens in sua prudentia, nec dives in divitiis suis; sed in hoc glorietur, qui gloriatur intelligere et scire Dominum et facere judicium et justitiam in medio terrae, non parva ex parte intelligit, et scit Dominum, qui intelligit, et scit etiam hoc sibi a Domino dari, ut intelligat et sciat Dominum. Sed quia retributio justa in die judicii futura est a Domino super filios Adae, inde sequitur: « Dominus ascendit, inquit, coelos et tonuit; ipse judicabit extremum terrae, qjustus est. » Prorsus ordinem tenuit confessionis fidelium haec prophetissa. Ascendit in coelum Dominus Christus, et inde venturus est ad judicandum vivos et mortuos. « Nam quis ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
minos orbis terre. Domini in qͥt¬
sunt cardines t̃re hoc ẽ quat¬
tuor plage mundi. inquib dila¬
tabit orbem eccłiȩ suȩ. quȩ a so¬
lis ortu usq ad occasum laudat
nom̃ eius. P edesscõrum suors
seruabit: hoc ẽ. electorum suo¬
rum oꝑa inuiam iusticiȩ diri¬
git. Et impii intenebris con¬
ticescent: quia mit tentur in
tenebras exteriores: ibi erit
fietus & stridor dentium. Ubi con¬
ticescent: idẽ abarrogantia suꝑ-¬
biȩ suȩ cessabunt. Quia non in
fortitudine sua potens ẽ uir. Hoc
ẽ. non infortitudine ꝓpria. sed
inuirrute diuina potens ẽ uir:
id ẽ popłs credentium. Domint̃
formidabunt adu̾sarii eius. Uel
Dominus infirmum faciet adu̾sa¬
rͥũ eiꝰ. dñs sc̃s. Potest exambiguo
greco intelligi. & aduersarium su¬
um. Cum enum domunius possi¬
dere nosceꝑit: ꝓfecto aduersari¬
us qui nr̃ fuerat. ipsius fit: & uin¬
citur a nob̾s non uirib nrĩs: qr
non infortitudine ꝓpria potens

Expanded text:
minos orbis terrae . » « minos orbis terrae . » « sunt cardines terrae: » hoc est, quatuor plagae mundi, in quibus dilatabit orbem Ecclesiae suae, quae a solis ortu usque ad occasum laudat nomen ejus. « Pedes sanctorum suorum servabit. » Hoc est, electorum suorum opera in via justitiae dirigit. « Et impii in tenebris conticescent. » Qui mittentur in tenebras exteriores, ubi erit fletus et stridor dentium. Ubi conticescent, id est, ab arrogantia superbiae suae cessabunt. « Quia non in fortitudine roborabitur vir. » Hoc est, non in fortitudine propria, sed in virtute divina potens est vir, id est, populus credentium. « Dominum formidabunt adversarii ejus. » Dominus infirmum faciet adversarium ejus. Potest ex ambiguo graeco intelligi et adversarium suum. Cum enim Dominus possidere nos coeperit, profecto adversarius, qui noster fuerat ipsius fit, et vincetur a nobis, non viribus nostris, quia non in virtute propria potens
Abbreviated transcription (Latin):
Ds̃ suꝑbis resistit. humilib autẽ
dat grãm: hoc totꝰ ht̃ sermo hu¬
uis. cuius nomen interprȩtatur
gra eiꝰ. Iam uero quod adiungi¬
tur. suscitat a terra pauꝑem:
de nullo melius quam de illo in¬
telligo. qui ꝓ nobis pauꝑ factus
ẽ. cum diues e̾e̾t: ut eius pauꝑta¬
te sicut paulo ante dictum est
ditaremur. Ipsum enim de ter¬
ra suscitauit tam cito: ut caro
eius non uideret corruptionẽ.
Nec illud ab illo alienabo qđ¬
additum ẽ: & de stercore erigit
inopem. In ops quippe. idẽ qͥ
pauꝑ. Stercus uͦ unde erectus ẽ.
rectissimȩ indelliguntur pauꝑ¬
es iudȩi: inquorum numero
ẽẽ duxi: nec solum detrimenta.
uerum etiam stercora existima¬
ui eẽ. ut xpm lucrifacerem.
De terra ergo suscitatus ẽ ille
opulentos ille inops: ut sedeat cũ
mini enim sunt cardines terrȩ:
& posuit suꝑ eos orbem: quia
ipse dominatur a mari usq ad
mare : ꝙ a fluminȩ usq ad ter¬

Expanded text:
Deus superbis resistit, humilibus autem Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam, hoc totus habet sermo huius, cuius nomen interprgratia ejus. Jam vero, quod adjungitur: « Suscitat a terra pauperem, » de nullo melius quam de illo intelligo qui propter nos pauper factus est, cum dives esset, ut ejus paupertate, sicut paulo ante dictum est, ditaremur; ipsum enim de terra suscitavit tam cito, ut caro ejus non videret corruptionem, nec illud ab illo alienabo, quod dictum est: « Et de stercore erigit inopem. » Inops quippe idem qui pauper; stercus vero, unde erectus est, rectissime intelliguntur persecutores Judaei: in quorum numero, esse duxi, nec solum detrimenta, verum etiam stercora existimavi esse, ut Christum lucrifacerem . » De terra ergo suscitatus est, ille opulentos ille inops, ut sedeat cum mini enim sunt cardines terrae, et posuit super eos orbem. » Quia ipse « dominatur a mari usque ad mare, et a flumine usque ad ter
Abbreviated transcription (Latin):
rientes transierunt terram.
Mortui enim ęstis inquit. Ee¬
cẽ quomͦ salubriter mortificat
deus. Deinde sequitur. & uita
ur̃a abscondita ẽ cum xpõ in
deo. Ecce quomodo eosdem ip¬
sosuiuificat deus. S nun qͥd
cosdem deduxit ad inferos & re¬
duxit.ꝰ Hoc utrumq sine con¬
trou̾sia fidelium. in illo potius
uidemus impletum capite. sci¬
licet capite nr̃o: cum quo uitam
nrãm indeo apłs dicit abscon¬
ditam. Nlam qui ꝓprio filio non
pepcit.s ꝓnobis omnib tradidit
eum: istomodo utiq mortificauit
cum. & quia resuscitauit a mortu¬
is: eundem rursum uiuificauit.
& quia in ꝓpħa uox eiꝰ agnoscit᷑.
non derelinques animam meam
minferno: eundem deduxit ad
inferos & reduxit. Hac eiꝰ pau¬
ꝑtate ditati sumus. Dñs enim
pauꝑes facit & ditat. Nam qͥd
hoc sit ut sciamus: quod sequit᷑
audiamus. Humiliat & exaltat.
Utiq suꝑbos humiliat: & humiles
exaltat. Quod enim alibi legit᷑.

Expanded text:
rientes transierunt terram. rientes transierunt terram. Mortui enim estis, inquit; ecce quo modo salubriter mortificat Deus; deinde sequitur: Et uita uestra abscondita est cum Christo in Deo; ecce quo modo eosdem ipsos uiuificat Deus. Sed numquid eosdem deduxit ad inferos et reduxit? Hoc utrumque sine controuersia fidelium in illo potius uidemus inpletum, capite scilicet nostro, cum quo uitam nostram in Deo apostolus dixit absconditam. Nam cum proprio filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum, isto modo utique mortificauit eum; et quia resuscitauit a mortuis, eundem rursus uiuificauit. Et quia in prophetia uox eius agnoscitur: Non derelinques animam meam in inferno, eundem deduxit ad inferos et reduxit. Hac eius paupertate ditati sumus. Dominus enim pauperes facit et ditat. Nam quid hoc sit ut sciamus, quod sequitur audiamus: Humiliat et exaltat; utique superbos humiliat et humiles exaltat. Quod enim alibi legitur:
Abbreviated transcription (Latin):
lii lib̾e inea erant. uirtus eiꝰ erat̃.
hunc uersum ita intelligunt:
qm̃ nato samuhele. mortiuus sit
filius pͥmogenitus fenennȩ. ꝙ
singłis annȩ filiis nascentib. sin¬
gulifenennȩ mortui sunt filii.
S querendum ẽ quomͦ hoc sta¬
re possit: cum fenenna septemͥ
anna autem ñ plusꝙͣ. quinq
filios habuerit. Quam quȩstio¬
nem hebrei soluentes: duos fi¬
lios samuhelis cum filiis anne
tificat. & uiuificat. Mortificat
illam quȩ multa erat infiliis: &
uiuificat hanc sterilem quȩ pe¬
ꝑit septem: quamuis cominodiꝰ
possit intelligi eosdem uiuifi¬
care quos mortificauerit. Idenĩ
uelut repetiuit: addendo. dedu¬
cit adinferos & reducit. Quib
enu dicit apłs. si mortui estis
cum xpo. quȩ sursum sunt que¬
uite. ubi xpc̃ ẽ indextera dĩ
sedens. salubriter mortificant᷑¬
utiq a dnõ: quib adiungit.
quȩ sursum sunt sapite. ñ quę
suꝑ t̾ram: ut ipsi sint illi qͥ esu¬

Expanded text:
lii liberae in ea erant, uirtus eius erant;lii liberae in ea erant, uirtus eius erant;hunc locum ita intelligunt, quod nato Samuele mortuus sit filius primogenitus Fenennae, et singulis Annae filiis nascentibus, singuli Fenennae mortui sint filii; sed quaerendum est quomodo hoc stare possit, cum Fenenna septem, Anna autem non plus quam quinque filios habuerit. Hanc quaestionem Hebraei solventes duos filios Samuelis cum filiis Annae tificat et vivificat. » Mortificat illam quae multa erat in filiis, et vivificat hanc sterilem quae peperit septem, quamvis commodius possit intelligi eosdem vivificare, quos mortifuelut repetiuit addendo: Deducit ad inferos et reducit Quibus enim dicit apostolus: Si mortui estis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens, salubriter utique mortificantur a Domino: quibus adiungit: Quae sursum sunt sapite, non quae super terram; ut ipsi sint illi, qui esu
Abbreviated transcription (Latin):
cumse subtraxerunt ne crede¬
rent insaluatorem. Ꝙ impsis pa¬
nib idẽ diuinis eloquiis. quȩ
illi soli tunc ex omĩb gentibus
acceꝑunt: terrena tantum sapi¬
unt. Gentes autem quib lex ul-¬
la non erat data. postea quam ꝑ
nouum testamentum adeloqͥa
illa uenerunt. multum esurien¬
do t̃ram transierunt: quia m
eis non terrena sed cȩlestia sa¬
puerunt. Et hoc uelut quȩre¬
retur carisa cur factum sit: qr
sterilis inquit pepit septem.:
& multa infiliis in firmata ẽ.
Hoc totum quod ꝓpħabatur.
eluxit agnoscentib numerum
bit eccłias: eo mͦ se ostendens
ad unius plenitudinem scribe¬
rȩ. O inꝓuerbirsalomon hoc
antea prefigurans. sapientia
inquit ȩdificauit sibi domum:
& suffulsit columpnis septem:
Sterilis enim erat inom̃ib genti¬
b dei ciuitas: ante. quam iste fe¬
tus quem cernuus oriretur. Cer¬
nimus etiam. quȩ inulta infiliis
erat. nunc infirinatam ierusalẽ
trenam: quoniam quicumiq fi¬

Expanded text:
cum se subtraxerunt ne credecum se subtraxerunt ne crederent in Salvatorem et in ipsis panibus, id est, divinis eloquiis quae illi soli tunc ex omnibus gentibus acceperunt, terrena tantum sapiunt. Gentes autem, quibus lex illa non erat data, posteaquam per Novum Testamentum ad eloquia illa venerunt, multum esuriendo terram transierunt, quia in eis non terrena, sed cpuerunt. Et hoc uelut quaereretur causa quur factum sit: Quia sterilis, inquit, peperit septem, et multa in filiis infirmata est. Hic totum quod propbetabatur eluxit agnoscentibus numerum ibit ecclesias, eo modo se ostendens ad unius plenitudinem scribere; et in prouerbiis Salomonis hoc antea praefigurans Sapientia aedificauit sibi domum et subfulsit columnas septem. Sterilis enim erat in omnibus gentibus Dei ciuitas, antequam iste fetus, quem cernimus, oreretur. Cernimus etiam, quae multa in filiis erat, nunc infirmatam Hierusalem terrenam; quoniam quicumque fi
Abbreviated transcription (Latin):
ut suꝑbicadant. & humile s
surgant.ꝰ Has quippe ad in¬
uentiones exequitur dicens.
Arcus potentium infirmatus ẽ:
& infirmi p̃cincti sunt uirtu¬
te. Infirmatus ẽ: arcus. idẽ
intentio eorum: qui tam poten¬
tes sibi uidentur. ut sine dei do¬
no atq aduitorio. humana suf¬
ficientia diuina possint imple¬
re mandata. Ꝙ infirmi precu
guntur uirtute: qui tantum in
dei pietate confidunt: & ab illo
solatia querunt. dicentes int̃
mei domine. qm̃ infirmussũ.
Infirmus erat popłs gentilis:
quando alienus atestamento
dei fuerat. Nunc gͦ prȩcinc¬
tus ẽ robore. cum indutꝰ est
scuto fidei & galea salutis:
& gladio sp̃c̃. hostis antiqui
tela ignea ꝓterit. Saturati priꝰ
ꝓpane se locauerunt: & fameli¬
nib minorati sunt : & esurientes
transierunt t̃ram. Qui sunt
panib : nisi idem ipsi quasi poten¬
tes. idẽ israhelite. quib credita
sunt eloquia domini.ꝰ S in eo
popło ancillȩ filii minorati st̃.

Expanded text:
ut superbi cadant, et humiles ut superbi cadant, et humiles surgant? Has quippe adinventiones exsequitur, dicens, Arcus potentium infirmatus est, et infirmi praecincti sunt virtute. Infirmatus est arcus, id est, intentio eorum qui tam potentes sibi videntur, ut sine Dei dono atque adficientia, divina possint implere mandata. « Et infirmi accincti sunt robore. » Qui tantum in Dei pietate confidunt, et ab illo solatia quaerunt, dicentes cum mei, Domine, quoniam infirmus sum . » Infirmus erat populus gentilis, quando alienus a testamento Dei fuerat. Nunc ergo praecinctus est robore, cum indutus est scuto fidei, et galea salutis, et gladio Spiritus hostis antiqui tela ignea proterit . « Saturati prius pro pane se locaverunt, et fameliit, minorati sunt, et esurientes transierunt terram. Qui sunt panibus, nisi iidem ipsi quasi potentes: id est Israelitae, quibus credita sunt eloquia Dei ? Sed in eo populo, ancillae filii minorati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
iustus &iustificans. Non ẽ sc̃s pre¬
ter te: quia nemo fit nisi abste.
Deniq sequitur. Nolite głari:
& nolite loqui excelsa: neq exeat
scit & ubi nemo scit: qm̃ qui pu¬
tat se aliquid eẽ cum nichilsit.
se ipsum seducit. Hȩc dicuntur
ad u̾sariis ciuitatis dei ad babilo¬
niam ꝑtinentib. de sua uirture
presumentib: inse. non in dnõ
gloriantib : ex quib sunt etiam
carnales isrłitȩ. terrenȩ ieru¬
salem ciues terrigene: quiut
dicit apłs ignorantes dei iusti¬
ciam. idẽ quam dat homini ds̃.
qui solus ẽ. ds̃. iustus & iustificans.
& suam uolentes constituere. idẽ
a se sibi paratam. ñ abillo imper¬
titam. iusticie dei ñ sunt subiecti.
utiq quia suꝑbr de suo putan¬
tes. non de dei posse placere se
deoͭ. qui ẽ ds̃ scientiarum. atq:
ideo arbiter conscientiarum: ibi
uidens cogitationes hominum
qm̃ uanȩ sunt si hominum st̃
& ab illo non sunt a quo ipsi ho¬
quit adinuentiones suas. Quas
ad inuentiones putamus: nisi

Expanded text:
iustus et iustificans. Non est sanctus praeter te, quia nemo fit nisi abs te. Denique sequitur: Nolite gloriari et nolite loqui excelsa, neque exeat scit, et ubi nemo scit; quoniam qui putat se aliquid esse, cum nihil sit, se ipsum seducit. Haec dicuntur aduersariis ciuitatis Dei ad Babyloniam pertinentibus, de sua uirtute praesumentibus, in se, non in Domino gloriantibus; ei quibus sunt etiam carnales Israelitae, - terrenae Hierusalem ciues terrigenae, qui, ut dicit apostolus, ignorantes Dei iustitiam id est, quam dat homini Deus, qui solus est iustus adque iustificans et suam uolentes constituere id est uelut a se sibi partam, non ab illo inpertitam iustitiae Dei non sunt subiecti, utique quia superbi, de suo putantes, non de Dei, posse placere se Deo, qui est Deus scientiarum adque ideo et arbiter conscientiarum, ibi uidens cogitationes hominum, quoniam uanae sunt, si hominum sunt et ab illo non sunt. Et praepaquit, adinuentiones adinventiones putamus, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
um dicitur: quia scĩ uiri quicquid
bonihabent. nonad se sed ad dm̃
referunt. Unde dicit apostolus.
Fidutiam talem habemus ꝑ xpm̃
addeum : non quod sufficientes
sumus aliquid cogitare a nobis qͣsi
ex nob̾: s sufficientia nr̃a ex deo ẽ:¬

Expanded text:
um dicitur; quia sancti viri quidquid um dicitur; quia sancti viri quidquid boni habent, non ad se, sed ad Deum referunt. Unde dicit Apostolus: « Fiduciam talem habemus per ad Deum, non quia sufficientes sumus aliquid cogitare a nobis quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo e
Abbreviated transcription (Latin):
bro filius sobal appellatur caria¬
thiarim: & interprȩtatur ipsa
cariathiarim ciuitas uel uilla sil¬
uarum. De qua ciuitate mysticȩ
inpsalmo scriptum ẽ. Inueniam
locum domino. tab̾naculum deo ia¬
cob. Ecce auduumus ea in effrata.
inuenimus incampis siluȩ. Locꝰ
enim dominrẽ tab̾naculum pec¬
toris xp̃iani populi & atria eccłiȩ
cathoicȩ : quȩ ille tanquam cȩlum
semꝑ inhabitat. Ciuitas enim
siluarum. idẽ conuentus gentiũ.
efficitur locus aptus ad suscipien¬
dam archam domini. indomum
uidelicet aminadab: qui inter p̃¬
tatur pater meus spontaneus.
Qui cum psalmista dicere possit:
uoluntariȩ sacrificabo tͥ. & confi¬
tebor nomini tuo domine. qm̃ bo¬
num ẽ. Gabaa inter pretatur col¬
lis uel sublimitas ibi eleazar fi¬
lius aminadab constituitur sa¬
cerdos: ut custodiat archam dñi.
Elea zar quippe. dei adiutorium¬
interprȩtatur. Et bene qui custo¬
dit archam domini. dĩ adiutori¬

Expanded text:
bro filius Sobal appellatur Cariabro filius Sobal appellatur Cariathiarim . Et interpretatur ipsa Cariathiarim civitas vel villa silvarum. De qua civitate mystice in psalmo scriptum est: « Inveniam locum Domino, tabernaculum Deo Jacob. Ecce audivimus eam in Ephrata, invenimus eam in campis silvae . » Locus enim Domini est tabernaculum pectoris Christiani populi, et atria Ecclesiae catholicae, quae ille tanquam coelum semper inhabitat. Civitas enim silvarum, id est, conventus gentium, efficitur locus aptus ad suscipiendam arcam Domini in domum videlicet Abinadab, qui interpretatur Pater meus spontaneus, qui cum Psalmista dicere possit: « Voluntarie sacrificabo tibi, et confitebor nomini tuo, Domine, quoniam bonum est . » Gabaa interpretatur collis vel sublimitas. Ibi Eleazar filius Abinabad constituitur sacerdos, ut custodiat arcam Domini. Eleazar quippe Dei adjutoriuminterpretatur. Et bene qui custodit arcam Domini, Dei adjutori
Abbreviated transcription (Latin):
runt. ut custodiret archam domini.
Quodautem postquam ꝑcussi sunt. M¬
uiri bethsamite. eo quod indigne
uiderent archam domini miserunt
eam adcariathiarim. quid significa¬
re melius potest: quam transiationẽ
testamenti domini a popło uidaico
ad gentes: Quia cum illi a patrum
orbita deuiante s carnali obseruan¬
tia & pharisaicis suꝑsticionib legẽ
fedarent: saluatoris dicta sperne¬
bant: & ꝑministros noui testam̃ti
uerbum salutis illis prȩdicari pe¬
nitus recusabant. Unde dicunt
ad eosapłi post resurrectionem
domini. Uobis inquiunt oportebat
pͥmum recipi uerbum dei: s quia
noliustis ꝙ indignos uos iudicastis
eternȩ uitȩ: ecce conu̾timur ad g̃s.
Cariathiarim quȩ & cariad bal
dr̃. ciuitas ẽ saltuum. una de ur¬
bib gabaonitarum: ꝑtinens ad tri-¬
bum iudȩ euntib abhelia diospo¬
lim inmiliario nono: de hac fuit
urias ꝓpħa. quem interfecit ioa¬
chim iuerusalem. sicut ieremi¬
as scribit: s in paralipomenon li-¬

Expanded text:
runt, ut custodiret arcam Domini, » etc. Quod autem postquam percussi sunt viri Bethsamitae, eo quod indigne viderent arcam Domini, miserunt eam ad Cariathiarim; quid significare melius potest quam translationem Testamenti Domini a populo Judaico ad gentes? Quia cum illi a patrum orbita deviantes, carnali observantia, et Pharisaicis superstitionibus legem foedarent, Salvatoris dicta spernebant, et per ministros Novi Testamenti verbum salutis illis praedicari penitus recusabant. Unde dicunt ad eos apostoli post resurrectionem Domini: « Vobis, inquiunt, oportebat primum praedicare verbum Dei: sed quia noluistis, et indignos vos judicastis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . » Cariathiarim, quae et Cariadbal dicitur, civitas est saltuum, una de urbibus Gabaonitarum, pertinens ad tribum Judae, euntibus ad Heliopolim in milliario nono. De hac fuit Urias propheta, quem interfecit Joachim in Jerusalem, sicut Jeremias scribit. Sed in Paralipomenon li
Abbreviated transcription (Latin):
tum sermo deinon ẽ alligatus. nec
inprȩconib alligatis. Lȩtata sum
inquit insalutari tuo. Salutar is
amplectens paruum. agnoscens
magnum: ntinc dimittis inquit do¬
mine seruum tuum in pace: qm̃ ui
derunt ocłi mei salutare tuum. Si
lȩtatus fuero insalutari domini:
tunc dilatatum ẽ. os meum. Fine¬
ditationem ueerbi dei. addilatati¬
onem cordis ueniemus: unde dicit

Expanded text:
rum sermo Dei non est alligatus, nec rum sermo Dei non est alligatus, nec in praeconibus alligatus. « Quia laetata sum in salutari tuo. » Salutaris amplectens parvum, agnoscens magnum: « Nunc dimittis, inquit, Domine, servum tuum in pace, quoniam viderunt oculi mei salutare tuum . » Si laetatus fuero in salutari Domini, tunc dilatatum est os meum. Per meditationem utique verbi Dei ad elevationem cordis veniemus. Unde Apost
Abbreviated transcription (Latin):
& multa infiliis infirmata est:
Numquid septem ipsa pepere¬
rat Quamius sterilis fuerit:
unicum habebat quando ista di¬
cebat. Sed nec postea septem peꝑit¬
siue sex. quib septimus ee̾t. iple
samuhel: s tres mares & duas fe¬
minas. Deide in illo popło cũ
adhuc nemo regnaret. qd̾ in extre¬
mo posuit. dat uirtutem regibus
nr̃is. & exaltabit cornu xp̃i sui.
unde dicebat. si ñ ꝓpħabat
Dicat ergo eccłia xp̃i. ciuitas re¬
gis magni.grã plena. ꝓlȩ fȩcun¬
da: dicat quod tanto ante de se
ꝓpħatum. ꝑ os huius piȩ matris
agnoscit. Confirmatum ẽ. cor
meum indomino: exaltatum est
cornu meum indeo meo. Uere con¬
firmatum ẽ cor & cornu uere exal¬
tatum: quia non inse s indomi¬
no deo suo: & malio loco dicit: exal
tabuntur cornua iusti: quia decru¬
cis xp̃i apirib iustiᷤ conferuntut
hȩc cornua: in his uentilabimus
atq destruemus aduersarias po¬
testates. animȩ nr̃ȩ insidiantes.

Expanded text:
et fetosa in filiis infirmata est? et fetosa in filiis infirmata est? Numquid ipsa septem pepererat, quamvis sterilis fuerit? Unicum habebat, quando ista dicebat. Sed nec postea septem pesiue sex, quibus- septimus esset ipse Samuel, sed tres mares et duas feminas. Deinde in illo populo cum adhuc nemo regnaret, quod in extremo posuit: Dat uirtutem regibus nostris, et exaltabit cornu christi sui, unde dicebat, si non prophetabat? Dicat ergo ecclesia Christi, ciuitas regis magni, gratia plena, prole fecunda, dicat quod tanto ante de se prophetatum per os huius piae matris agnoscit: Confirmatum est cor meum in Domino, exaltatum est cornu meum in Deo meo. Vere confirmatum cor et cornu uere exaltatum, quia non in se, sed in Domino Deo suo. Diltabuntur cornua justi , » quia de crucis Christi apicibus justis conferuntur haec cornua. In his ventilabimus atque destruemus adversarias potestates, animae nostrae insidiantes.
Abbreviated transcription (Latin):
Ita. ne uͦ uerba hȩc unius putabun¬
tur ẽẽ mulierculȩ de nato sibi fi¬
lio gratulantis. Tantum ne
mens hominum a luce ueritatis
auersa ẽ. ut non sentiat suꝑgre¬
di modum feminȩ. huius dicta
quȩ fudit. Porro qui reb ipsis
quȩ iam cȩperunt etiam in hac tre-¬
na peregrinatione compleri con¬
uenienter mouetur. Nonne in¬
tendit & aspicit & agnoscit per
hanc mulierem. cuius etiam no¬
men id ẽ anna gratia eius inter¬
prȩtatur: ipsam religionem xpi¬
anam.ipsam ciuitatem dei. cu¬
ius rex est & conditor xp̃c. ipsã
enantur ut cadant. qua humi¬
les implentur ut surgant. quod
maxime ymnus iste ꝑsonuit:
nisi quisquam forte dicfurus ẽ.
nichil istam ꝓphasse mulierem .s
deum tantummꝰ ꝓpter filium quẽ
precata impetrauit. exultanti pre¬
dicatione laudasse Quidgͦ sibi
uult quod ait. arcum potentium
fecit infirmum. & infirmi p̃cincti
sunt uirtute. pleni panib mino¬
rati sunt. & esurientes transierunt
terram: quia sterilis peꝑit septẽ.

Expanded text:
Itane uero uerba haec unius putabuntur esse mulierculae. de nato sibi filio gratulantis? Tantumne mens hominum a luce ueritatis auersa est, ut non sentiat supergredi modum feminae huius dicta quae fudit? Porro qui rebus ipsis, quae iam coeperunt etiam in hac terrena peregrinatione conpleri, conuenienter mouetur, nonne intendit et adspicit et agnoscit per hanc mulierem, cuius etiam nomen, id est Anna, gratia eius interpretatur, ipsam religionem Christianam, ipsam ciuitatem Dei, cuius rex est et conditor Christus, ipsam enantur, ut cadant, qua humiles inplentur, ut surgant, quod maxime hymnus iste personuit? Nisi quisquam forte dicturus est nihil istam prophetasse mulierem, sed Deum tantummodo propter filium, quem precata inpetrauit, exultanti praedicatvult quod ait: Arcum potentium fecit infirmum, et infirmi accincti sunt virtute, pleni panibus minorati sunt, et esurientes transierunt terram, quia sterilis peperit septem,
Abbreviated transcription (Latin):
silentio. de rerum mutatione fu¬
turarum. quodattinet ad duo te¬
stamenta. uetus & nouum: ubi
sacerdotium regnum̃q mutatũ
ẽ ꝑsacerdotem eundemiq regem
repbato. substitutꝰ in dei mini¬
sterium samuhel summul officio
functus sacerdotis & iudicis: &
saule abiecto. rex dauid funda¬
tus in regno. Hoc quod dico figu¬
rauerunt. Mater quoq ip̃sa
samuhelis anna quȩ prius fuit
sterilis. & posteriore fȩcunditate
lȩtata ẽ. ꝓpħare aliud ñ uidetur:
cum gratulationem suam domino
fundit exultans: quando eundem
puerum natum & ablatatum do¬
mino reddidit. eadem pietate qua
uouerat. Dicit enim. Confirma¬
tum est cor meum indño: & exalta¬
tum ẽ. cornu meum indeo meo.
cos meos: lȩtata sum insalutari tuo:

Expanded text:
silentio, de rerum mutatione fusilentio, de rerum mutatione futurarum, quod adtinet ad duo testamenta. uetus et nouum, ubi sacerdotium regnumque mutatum est per sacerdotem eundemque regem reprobato substitutus in Dei ministerium Samuel simul officio functus sacerdotis et iudicis, et Saule abiecto rex Dauid fundatus in regno hoc quod dico figurauerunt. Mater quoque ipsa Samuelis Anna, quae prius fuit sterilis et posteriore fecunditate laetata est, prophetare aliud non uidetur, cum gratulationem suam Domino fundit exultans, quando eundem puerum natum et ablactatum Deo reddidit eadem. pietate, qua uouerat. Dicit enim: Confirmatum est cor meum in Domino, exal. tatum est cornu meum in Deo meo. cos meos os meum, laetata sum in salutari tuo.
Abbreviated transcription (Latin):
mino gaudeo: s gaudeo inuani¬
tate. Hinc compungar ꝓpter uer¬
bum dĩ: cum dicit. exultauit cor¬
s̃ meum indomino. Cultum ui
dentur errare qui nullas res gestaᷤ
id quod eo modo gestȩ sunt. signi¬
ficare arbitrantur: multumq ui¬
dentur audere. qui ꝓrsus ibi om¬
nia significationib allegoricis
inuoluta ẽẽ contendunt. Ideo
illic de quacuiq re gesta sen¬
sum intelligentiȩ spũalis excuil¬
pere. seruata dum taxat primitꝰ
hystoriȩ ueritate. Cȩterum quȩ
ita dicuntur. ut reb humanit᷑
seu diuinitus gestis. siue geren¬
dis conuenire non possint: quis
fidelis dubitet non ee̾ maniter
dicta Quis ea ñ ad intelligenti¬
am spũalem reuocet si possit: aut
ab eo qui potest reuocanda esse
le reꝓbato ita regnumꝰ primus
obtinuit. ut eius de inde poste¬
ri interrena ĩerusalem diuturna
successione regnarent : dedit figui¬
ram. re gesta significans atq pre¬
nuntians quod ñ ẽ pretereundũ

Expanded text:
mino gaudeo, sed gaudeo in vanimino gaudeo, sed gaudeo in vanitate: hinc compungar propter verbum Dei, cum dicit: « Exsultavit cor meum in Domino. » Didentur errare, qui nullas res gestas ud, praeter id quod eo modo gestae sunt, significare arbitrantur: ita multum audere, qui prorsus ibi omnia significationibus allegoricis inuoluta esse contendunt. Ideo illic de quacumque re gesta sensum intellegentiae spiritalis exsculpere, seruata dumtaxat primitus historiae ueritate. Ceterum quae ita dicuntur, ut rebus humanitus seu diuinitus gestis siue gerendis conuenire non possint, quis fidelis dubitet non esse inaniter dicta? Quis ea non ad intellegentiam spiritalem reuocet, si possit, aut ab eo qui potest reuocanda esse le reprobato ita regnum primus obtinuit, ut eius deinde posteri in terrena Hierusalem diuturna successione regnarent, dedit figuram, re gesta significans adque praenuntians, quod non est praetereundum
Abbreviated transcription (Latin):
torauit anna &ait. Exulta¬
uit cor meum indomino: &
exaltatum ẽ. cornu meum in
rt in hoc cantico nisi ꝑduo uerba
tantum: ut dicit. Lȩtata sum in
salutari tuo. Et aliud ẽ: quia
non ẽ deus prȩter te. Apłs au
temdicit. Orate sine intermissio¬
ne. Illienim qui in duuno u̾sat᷑
officio: omnia gesta eius dictaq
poratione reputantur. Quia ui¬
stus qui sine intermissione quȩ
uista sunt agit: ꝑ hoc sine inter¬
missione iustus orabit. Et inpsal¬
mis dicit. Eleuatio manuum
mearum. sacrificium uesperti¬
num. Eleuat manus ille: quiele¬
uat actus suos. Aliter. Moyse ele¬
uante manus. uincebat isrł. dimit¬
tente uͦ uincebat amalech: quia
donec famulus dei eleuat actus
suos addominum. uncit plebs
domini: cum autem dumiserit ac¬
tus suos. iuncit amalechinunic uꝰ
tiis dĩ. Exultauit inquit anua
cormeum. Et necessariȩ Addidit
indomino: ut paulusdix̃. Gaude¬
te indomino semꝑ: quia potest
quis gaudere incarnalib. Cum
me homines laudant. non in do¬

Expanded text:
ultavit cor meum in Domino, et exaltatum est cornu meum in re in hoc cantico, nisi per duo verba tantum, ut dicit: « Laetata sum in salutari meo, » et aliud est, « quia non est Deus praeter te. » Apostolus autem dicit: « Orate sine intermissione . » Illi enim qui in divino versatur officio, omnia gesta ejus, dictaque pro oratione reputantur; quia justus cum sine intermissione, quae justa sunt, agit, per hoc sine intermissione justus orabit. Et in Psalmis dicit: « Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . » Elevat manus ille, qui elevat actus suos. Aliter, Moyse elevante manus, vincebat Israel, dimittente vero, vincebat Amalech; quia donec famulus Dei elevat actus suos ad Dominum, vincit plebs Dei, cum autem dimiserit actus suos, vincit Amalech, inimicus Dei. « Exsultavit, » inquit Anna, « cor meum » et necessarie addidit, « in Domino, » ut Paulus dixit: « Gaudete in Domino semper , » quia potest quis gaudere in carnalibus. Cum me homines laudant, non in Do
Abbreviated transcription (Latin):
in illo mundum qui ꝓpter eos
fudit sanguinem uincant. Et
quo enim supra dictum ẽ. dominus
aiscendit incęlos. & intellectus est
unius cuiusq fidelis sui sicut ista
ipsa inprincipio huius hym¬
niait : exaltatum ẽ corni meum
indeo meoꝰ Omnes quippe un¬
ctos eius crismate. recte xp̃os poᷤ¬
sumus dicere: quod tamen totũ
cum suo capite corpus. unus ẽ
helis mater scĩ uiri. multumq.
laudati. In quo quidem tunc fi¬
gurata ẽ mutatio ueteris sacer-¬
dotii:  nunc impleta. quando
infirmata ẽ quȩ multa erat in
filiis: ut nouum haberet in xpo
sacerdotium sterilis. quȩ peꝑit
septem.

Expanded text:
in illo mundum, qui propter eos in illo mundum, qui propter eos fudit sanguinem, uincant. Et quo enim supra dictum est: Dominus ascendit in caelos, et intellectus est uniuscuiusque fidelis sui, sicut ista ipsa in principio huius hymni ait: Exaltatum est cornu meum in Deo meo? Omnes quippe unctos eius chrismate recte christos possumus dicere; quod tamen totum cum suo capite corpus unus est elis mater, sancti uiri multumque laudati; in quo quidem tunc figurata est mutatio ueteris sacerdotii et nunc inpleta, quando infirmata est quae multa erat in filiis, ut nouum haberet in Christo sacerdotium sterilis, quae peperit septem.
Abbreviated transcription (Latin):
partes tr̃ȩ.ꝰ Qui descendit. ipse
ẽ qui ascendit suꝑ om̃s cȩlos: ut
adimpleret omnia. ꝑnubes gͦ su¬
astonuit. quasscõ spũ cum ascen¬
disset impleuit: de quib carna¬
li ierusalem. hoc ẽ ingratȩ uine
comminatus ẽ apud ysaiam pro¬
phetam. ne pluant suꝑ eam im¬
brem. Sic autem dictum ẽ. ipse
iudicabit extrema terre: ac si di¬
ceretur: etiam extrema hominis:
Nenum alias partes non uidicabit:
qui omnes homines ꝓculdubio
iudicabitꝰ S melius intelligun¬
tur extrema t̃re. extrema homi¬
nis: qm̃ non uidicabuitur quę
inmeluis uel indeterius medio
tempore cominutantur: s inqui¬
b extremis inuentus fuerit qui
iudicabitur. ꝓpter quod dictum
ẽ: qui ꝑseuerauerit usq infinẽ.
hic saluus erit. Qui gͦ ꝑseueran¬
ter facit uidicium & iusticiam
inmedio terrȩ: non dampnabit᷑.
cum iudicabuntur extrema t̃rȩ.
Et dat inquit uirtutem regibus
nris: ut non eos iudicando con¬
dempnet. Dat eis uirtutem qͣ
carnem sicut reges regant: &¬

Expanded text:
partes terrae? Qui descendit, ipse est et qui ascendit super omnes caelos, ut adinpleret omnia. Per nubes ergo suas tonuit, quas sancto Spiritu cum ascendisset inpleuit. De quibus ancillae Hierusalem, hoc est ingratae uineae, comminatus est aput Esaiam prophetam, ne pluant super eam imbrem. Sic autem dictum est: Ipse iudicabit extrema terrae, ac si diceretur: \'Etiam extrema terrae.\' Non enim alias partes non iudicabit, qui omnes homines procul dubio iudicabit. Sed melius intelleguntur extrema terrae extrema hominis: quoniam non iudicabuntur, quae in melius uel in deterius medio tempore commutantur, sed in quibus extremis inuentus fuerit, qui iudicabitur. Propter quod dictum est: Qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit. Qui ergo perseueranter facit iudicium et iustitiam in medio terrae, non damnabitur, cum iudicabuntur extrema terrae. Et dat, inquit, uirtutem regibus nostris; ut non eos iudicando condemnet. Dat eis uirtutem, qua carnem sicut reges regant et
Abbreviated transcription (Latin):
Egressusq ẽ. ioachim rex iuda
ad regem babilonis ipse & mater
eius. & serui eiꝰ. & principes eiꝰ.
& euniichi euis. & suscepit eum
rex babilonis. manno octauo
regni sui. & ꝓtulit inde omnes
thesauros domus domini. & the¬
sauros domus regiȩ. & concidit
uniuersa uasa aurea que fe¬
cerat salomon rex isrł intemplo

Expanded text:
rex Iuda ad regem Babylonis ipse et mater eius et servi eius et principes eius et eunuchi eius et suscepit eum rex Babylonis anno octavo regni sui et protulit inde omnes thesauros domus Domini et thesauros domus regiae et concidit universa vasa aurea quae fecerat Salomon
Abbreviated transcription (Latin):
dei. ut uolunitati deseruiant di¬
uinȩ splendore sapientiȩ & dilec¬
tionis nitentes. continent potum
aquȩ uiuȩ. & fit in eis fons aquę
salientis inuitam ȩt̃nam. Nec ali¬
cuius prȩcii argentum putabat᷑
idieb salomonis: quia secundũ
manȩ sapientie uerbis consistit.
s uiostensione sp̃c & uirtutis. ut
fides nr̃a non sit in sapientia homi¬
num. s inuirtute dei. Unde ipsa

Expanded text:
Dei, ut voluntati deserviant diDei, ut voluntati deserviant divinae splendore sapientiae et dilectionis nitentes, continent potum qui vitae est, et sit in eis fons aquae salientis in vitam aeternam. Nec alicujus pretii argentum putabatur in diebus Salomonis, quia secundum manae sapientiae verbis consistit, sed in ostensione spiritus et virtutis, ut fides nostra non sit in sapientia hominum, sed in virtute Dei
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatorum ordo. qui apostolicã
doctrinam sequitur. significatur.
Hi ergo supra sex gradus hinc at¬
q uide stant : quia bonorum ope¬
rum gressus hinc atq inde suis
doctrinis atq exemplis munire
certant. ne pius bene labor bene
incipientium in oꝑando uacillet
s rectiudinem in progressu uir¬
tutum fortiter conseruet. Qđ
autem subditur. non ẽ. factum
tale opus inuniuersis regnis:
apte sc̃ẽ eccłiȩ conuenit. de qua
scriptum ẽ. fortitudo & decor in¬
diũtum eiꝰ: & ridebit indie no¬
uissimo. Surrexerunt filii eius¬
filiȩ congregauerunt diuitias.
tu suꝑ gressa es uniuersas. Sequit᷑
Sed & omnia uasa de quib potabat
rex salomon erant aurea: ꝙ uiuer¬
sa suppellex domus saltus libani.
deauro pur issimo. Nonerat ar¬
gentum. necalicuius prȩcii puta¬
batur indieb salomonis. Omĩa
uasa quȩ pacifici nr̃i my nisterio
funguntur. aurea fiunt: quia om¬
nes animȩ scõrum quȩ sunt uasa

Expanded text:
praedicatorum ordo, qui apostolicam praedicatorum ordo, qui apostolicam doctrinam sequitur, significatur. Hi ergo supra sex gradus hinc atque inde stant, quia bonorum operum gressus hinc atque inde suis doctrinis atque exemplis munire certant, ne pius labor bene incipientium in operando vacillet, sed rectitudinem in progressu virtutum fortiter conservet. Quod autem subditur, non est factum tale solium in universis regnis, apte sanctae Ecclesiae convenit, de qua scriptum est: Fortitudo et decor indumentum ejus, et videbit in die novissimo. Surrexerunt filii ejusfiliae congregaverunt divitias, tu supergressa es universas . » Sequitur: « Sed et omnia vasa de quibus potabat rex Salomon erant aurea, et universa supellex domus saltus Libani de auro purissimo: non erat argentum, nec alicujus pretii putabatur in diebus Salomonis. » Omnia vasa quae pacifici nostri ministerio funguntur, aurea fiunt: quia omnes animae sanctorum quae sunt vasa
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ergo duȩ manus tenentes
sedile salonionis significant: nisi
solatia diuine gr̃ȩ quȩ scãm eccłiã
ad celeste regnum ꝓuehuntꝰ Q
hec apte ꝑbinarium numerum des¬
cripta sunt: quia inutroq testa¬
mento hoc predicatur. hoc ma¬
ximȩ cominendatur. quia ñ nisi
ꝑdiuinum aduitorium aliquid bo
inꝑfici potest. Unde ipsa ueri¬
tas dic̃. Sine me nichil potestis
facere. Et auo leones stabant
iuxta manus singulas. Quid ꝑ
leones. nisi patres utriusq testa¬
menti figurant᷑. qui ꝑfortitudi¬
nem animi. & sibi & aliis domi¬
nari bene didicerunt. Duogͦ
leones iusta manus stabant: quia
in lege & ineuangelio. scĩ patres
quicquid boni fecerunt. non sibi
sed deo deputauerunt. Unde
& psalmista dicit. Non nobis
domine non nob. s nomini tuo
dĩ sũ id qd sum E t item. Qui gła¬
tur. indomino głietur. Et duo¬
decim leunculi stantes suꝑ sex
gradꝰ a hinc atq inde. Quid
ꝑduo im decim leunculos nisi

Expanded text:
Quid ergo duae manus tenentes Quid ergo duae manus tenentes sedile Salomonis significant, nisi solatia divinae gratiae, quae sanctam Ecclesiam ad coeleste regnum provehunt? Et haec apte per binarium numerum descripta sunt, quia in utroque testamento hoc praedicatur, hoc maxime commendatur. Quia non nisi per divinum adjutorium aliquid boni perfici potest . » Unde ipsa Veritas dicit: « Sine me nihil potestis facere . » « Et duo leones stabant juxta manus singulas. » Quid per leones nisi patres utriusque testamenti figurantur, qui per fortitudinem animi et sibi et aliis dominari bene didicerunt? « Duo ergo leones juxta manus stabant, » quia in lege et in Evangelio sancti patres quidquid boni fecerunt, non sibi, sed Deo deputaverunt. Unde et Psalmista dicit: « Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo  id quod sum. Et item: Qui gloriatur, in Domino glorietur. Et duodecim leunculi stanles super sex gradus, hinc atque inde. Quid per duodecim leunculos nisi
Abbreviated transcription (Latin):
aureum: quia requiem nob̾ et̃¬
nam diuine sue uisionis gła cho¬
ruscam preparauit. Et ñ nisi pur¬
pureus ad hoc ferculum ascensus
inuenitur: quia nullus eccłiam
iisi sacramentis dominicȩ pas¬
sionis imbutus ingredit᷑. Unde
ipse ait. Nisi manducaueritis car¬
nem filii hominis & bib̾itis eius
sanguinem. non habebitis uitã
inuob̾. Qui manducat carnem
meam & bibit meum sanguinẽ.
ht̃ uitam ȩt̃nam: & ego resusci¬
tabo eum innouissimo die. Me¬
dia. caritate constrauit ꝓpter fi¬
lias ierusalem : ea ipsa indelicet
caritate qua ꝓ nobis passus est.
Maiorem enĩ hac dilectionem ne¬
mo ht̃: quam ut animam suam
ponat qͥs ꝓ amicis suis. Et hocẽ
quod addidit ꝓpter fi ꝓ lias
mas. celestium desiderio flagran¬
tes. Quanto enim maiorem ds
caritatem suam nob̾. ꝓnob̾ pa¬
tiendo commnendauit: tanto plu¬
res ad se redamandum. ac ꝓse pa¬
tiendum accendit. Et duȩ manꝰ
hinc atq inde tenentes sedilȩ.

Expanded text:
aureum, quia requiem nobis aeteaureum, quia requiem nobis aeternam divinae suae visionis gloria coruscam praeparavit. Et non nisi purpureus ad hoc ferculum ascensus invenitur, quia nullus Ecclesiam nisi sacramentis Dominicae passionis imbutus, ingreditur. Unde ipse ait: « Nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis. Qui manducat meam carnem et bibit meum sanguinem habet vitam aeternam, et ego resuscitabo eum in novissimo die . » Media charitate constravit propter filias Jerusalem, ea ipsa videlicet charitate, qua pro nobis passus est. Majorem enim hac charitate nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis . » Et hoc est quod addidit: « Propter filias mas coelestium desiderio flagrantes. Quanto enim majorem Deus charitatem suam nobis pro nobis patiendo commendavit, tanto plures ad se redamandum ac pro se patiendum accendit. « Et duae manus hinc atque inde tenentes sedile. »
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtemporis oportunitate circum¬
ferri. Cuimerito sca ęccłia com¬
paratur: quȩ credentesadeternȩ
uite refectionem. predicatorum
suorum ministerio circũfert. fer¬
culum itaq regis nr̃i scã ecclesia
ẽ: quȩ de fortib patrib quasilig¬
niscedrinis imputͥbilib mentib
ẽ. constructa. Que recte ferculũ
ar̃: quia ipsa fert cotidie animas
ad et̃num conuiuium conditoris
sui. Cui ferculo columpnȩ argen¬
tee facte sunt: quia prȩdicato¬
res sancti eloquii luce resplen¬
dent. Est autem columpnis ar-¬
genteis reclinatorium aureum:
quia ꝑ hoc quod a scĩs p̃dicatori¬
b lucide dicitur. mentes audien¬
tium fulgorem claritatis intimȩ
inqua reclinentur inueniunt.
tem recliuatorium inferculo fec̃:
cum spem ꝑpetuȩ quietis fidelib
.ꝓmisit. lollite inquit uigum me¬
um suꝑ uos: & discite a me quia
mitis sum & humilis corde. &
inuenietis requiem animab ue
stris. Et hoc reclinatorium feẽ

Expanded text:
pro temporis opportunitate circumpro temporis opportunitate circumferri. Cui merito sancta Ecclesia comparatur, quae credentes ad aeternae vitae refectionem praedicatorum suorum ministerio circumfert. Ferculum itaque regis nostri sancta Ecclesia est, quae de fortibus patrum, quasi lignis cedrinis imputribilibus, mentibus est constructa. Quae recte ferculum dicitur, quia ipsa fert quotidie animas ad aeternum convivium conditoris sui. Cum ferculo columnae argenteae factae sunt, quia praedicatores sancti eloquii luce resplendent. Est autem columnis argenteis reclinatorium aureum, quia per hoc quod a sanctis praedicatoribus lucide dicitur mentes audientium fulgorem claritatis intimae, in qua reclinentur, inveniunt. Item reclinatorium in ferculo fecit, cum spem perpetuae quietis fidelibus promisit. « Tollite, inquit, jugum meum super vos, et discite a me, quia mitis sum, et humilis corde, et istris . » Et hoc reclinatorium fecit
Abbreviated transcription (Latin):
dieb ꝑfecit ds̃ mundi ornatum:
& septimo requieuit aboꝑib suis.
Si quidem & senarius primus ẽ.
numerus. qui suis partib ꝑfectꝰ
eẽ. dinoscitur. Ht̃ enun medieta¬
tem .iiͦi. terciam partem. uͦ. sextã¬
tur quia ꝙ sex etatib mundus con¬
stat inquib licet oꝑari. quisquis
ad cȩlestem patriam ꝑuenire desi¬
dere: quianisi bonis actib ascen¬
datur. illuc minime ꝑuenitur.
Sequit᷑. & summitas throm rotun¬
da erat inparte posteriori. Quid
enim rotunditas throni inpar te
ratus ꝑ henni quiete ꝑfruet᷑. Uñ
& incantico canticorum. de hoc ip¬
so throno subalio ȩxemplo cõme¬
moratur. ubi dicit᷑. Ferculum fec̃
sibi rex salomon de lignis liban:
columpna eius fecit argenteas.
reclinatorium aurcum. ascensum
purpureum. media. caritate con¬
trauit. Ferculum inde dictum. ẜ¬
quod uel residentium siue discum¬
bentium inconuuuo corpora ferat:
uel ipsum de locoad locum soleat

Expanded text:
diebus perfecit mundi ornatum, diebus perfecit mundi ornatum, et septimo requievit ab operibus suis . » Siquidem et senarius primus est numerus, qui suis partibus perfectus esse dignoscitur. Habet enim medietatem tria, tertiam partem duo, sextaitur quia et sex aetatibus mundus constat, in quibus licet operari, quisquis ad coelestem patriam pervenire desiet, quia, nisi bonis actibus ascendatur. illuc minime pervenitur. Sequitur: « Et summitas throni rotunda erat in parte posteriore. » Quid enim roratus, perenni quiete perfruetur. Unde et in Cantico canticorum de hoc ipso throno sub alio exemplo commemoratur, ubi dicitur: « Ferculum fecit sibi rex Salomon de lignis Libani, columnas ejus fecireclinatorium aureum, ascensum purpureum media charitate constravit . » Ferculum inde dictum quod vel residentium sive discumbentium in convivio corpora ferat; vel ipsum de loco ad locum soleat
Abbreviated transcription (Latin):
manus singulas: & duodecim le¬
unculi stantes suꝑ sex gradus. hinc
atq inde. Solium ergo quod rex
salomon fecit bene ȩccłia sancta¬
ẽẽ. intelligitur. in qua pacificꝰ
nr̃ regnans. iudicia sua facere
dinoscitur. quia anima iusti se¬
des ẽ. sapientiȩ. Et bene de ebore
illud factum. eẽ. memorat᷑ : qd̾
non ad solas diuitias intelligamꝰ
aptatum. sed qm̃ elephas cuius hȩc
ossa sunt nuiȩ castitatis asserit᷑.
qui inter quadrupedia & sensu
plurimum ualet. et temperant̃
miscetur femine sue. & coniuge
secunda non utitur. Hoc pudicis
animab decenter aptatum ẽ: qr
ille ebur fuisse noscuntur. quȩ
ꝑcastitatem xp̃i domini p̃cepta se¬
quutȩ sunt. Hanc uestunt ful¬
uo au̾ro nimis: quia splendorẽ
głȩ suȩ inea clarescere fecit. cum
ꝑsigna & miracula. maiestatis suȩ
potentiam ostendit. Habebat aũ
thronus iste sex gradus. Quid ꝑ
senarium numerum. nisi bonoꝵ
operum ꝑfectio designatur: Sex

Expanded text:
manus singulas: et duodecim lemanus singulas: et duodecim leunculi stantes super sex gradus hinc atque inde. » Solium ergo quod rex Salomon fecit, bene Ecclesia sancta intelligitur, in qua pacificus noster regnans, judicia sua facere dignoscitur, quia anima « justi, sedes est sapientiae. » Et bene de ebore illud factum esse memoratur, quod non ad solas divitias intelligamus aptatum, sed quoniam elephans cujus haec ossa sunt nimiae castitatis asseritur, qui inter quadrupedia et sensu plurimum valet, et temperanter miscetur feminae suae, et conjuge secunda non utitur. Hoc pudicis animabus decenter aptatum est, quia illae ebur fuisse noscuntur, quae per castitatem Christi Domini praecepta secutae sunt. Hanc vestivit auro fulvo nimis, quia splendorem gloriae suae ea inclarescere fecit, cum per signa et miracula majestatis suae potentiam ostendit. Habebat autem thronus iste sex gradus. Quid per senarium numerum, nisi bonorum operum perfectio designatur? « Sex