comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Aduerti enĩ etiam ipsam discipliñã eẽ: & ob
hoc ueram dici. R. Quid gͦ : istam putas alit̾
disciplinã ẽẽ potuisse: nisi omĩa in ea definita
ẽẽnt & distributa. A. Nichil aliud habeo qđ
dicam.RAt si adeam ꝑtinet hoc officium ꝓ
se ipsa disciplina uera ẽ. Quisqͣm ne gͥ mirũ
putabit: si ea qua uera sunt omĩa. ꝑ se ipsam
& in se ipsa uera sit ueritas: a. Nichil michi
obstat. quominꝰ recte ꝑgam in istam sententi
fer si quid habes: modo tale sit quod intelli¬
gam: libenterq concedã. QEsse aliquid inali¬
quo. ñ nos fugit duob modis dici: uno quo
ita ẽ. ut etiam se iungi atq alibi ẽẽ possit.
ut hoc lignũ in hoc loco: ut sol moriente:
altero au̾tem: quo ita ẽ aliquid insubiecto.
ut abeo nequeat separari. ut in hoc ligno for¬
ma et species quã uidemꝰ: ut insole lux. ut
in igni calor. ut in animo disciplina: & si qͣ
sunt alia similia. antibi alit̃ uidetur: a Ista

Expanded text:
Adverti enim etiam disciplinam esse, et ob Adverti enim etiam disciplinam esse, et ob hoc veram dici. R. Quid ergo? istam putas aliter disciplinam esse potuisse, nisi omnia in ea definita essent et distributa? A. Nihil aliud habeo quod dicam. R. At, si ad eam pertinet hoc officium, per seipsam disciplina vera est. Quisquamne igitur mirum putabit, si ea qua vera sunt omnia, per se ipsa et in seipsa vera sit veritas? A. Nihil mihi obstat quominus recta pergam in istam sententiafer si quid habes, modo tale sit quod intelligam, libenterque concedam. R. Esse aliquid in aliquo, non nos fugit duobus modis dici. Uno quo ita est, ut etiam sejungi atque alibi esse possit, ut hoc lignum in hoc loco, ut sol in oriente: altero autem quo ita est aliquid in subjecto, ut ab eo nequeat separari, ut in hoc ligno forma et species quam videmus, ut in sole lux, ut in igne calor, ut in animo disciplina, et si qua sunt alia similia. An tibi aliter videtur? A. Ista
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. quo uera dicit᷑: a. Nideo consequi. RRes¬
ponde nc̃ quȩ disciplina contineat defimtio¬
nũ. diuisionũ. particionũq rationes.a. Iã
supra dictũ ẽ: hec disputandi regulis con¬
tineri.R.Grãmatica gͥ eadem arte creata ẽ.
ut disciplina. & ut uera ẽẽt.que ẽ aduersum¬
me abs te supius a falsitate defensa: quod ñ
de una grãmatica mͥ licet concludere. s ꝓr¬
sus de omĩb discipluris. Nam dixisti uere¬
q dixisti. nullã disciplinã tibi occurrere: in
qͣ non defimendi uis. atq distribuendi id ipsũ
ut disciplina sit fecerit. At si eo uere sunt.
quo sunt disciplinȩ: negabit ne quispiã
ueritatẽ ipsam ẽẽ. ꝑ quam om̃s uere sunt
discipline: A. Prope ẽ omĩno ut assentiar. s.
illud me mouet.qđ etiam rationẽ disputã¬
di inter easdem disciplinas numeramꝰ. Quare
illam potius ẽẽ existimo ueritatẽ: qua & ista
disciplina ẽ.a. Immo id ipsum ẽ. qđ me mouet.

Expanded text:
sum quo vera dicitur. A. Video consequi. 21. R. Ressum quo vera dicitur. A. Video consequi. 21. R. Responde nunc quae disciplina contineat definitionum, divisionum, partitionumque rationes. A. Jam superius dictum est haec disputandi regulis contineri. R. Grammatica igitur eadem arte creata est, ut disciplina, et ut vera esset, quae est abs te superius a falsitate defensa. Quod non de una grammatica mihi licet concludere, sed prorsus de omnibus disciplinis. Nam dixisti, vereque dixisti, nullam disciplinam tibi occurrere, in qua non definiendi jus atque distribuendi idipsum, ut disciplina sit, fecerit. At, si eo verae sunt quo sunt disciplinae, negabitne quispiam, veritatem ipsam esse per quam omnes verae sunt disciplinae? A. Prope est omnino ut assentiar: sed illud me movet, quod etiam rationem disputandi inter easdem disciplinas numeramus. Quare illam potius existimo esse veritatem, qua et ista disciplina est. A. Imo idipsum est quod me movet.
Abbreviated transcription (Latin):
re fabulam eẽ non potuisse: nisi dedalĩ uo.¬
lasse falsum esset. A. Iam teneo istud.s quid
ex eo ꝓficiamꝰ expecto. Q Quid. nisi non eẽ
falsam illam rationẽ: qua collegimꝰ disciplinã
nisi uera doceat. disciplinam ẽẽ non posse : a.
Et hoc quid ad rem: ꝑ Quia uolo dicas mi¬
chi unde sit disciplina grãmatica. Inde enim
uera.ẽ: unde disciplina ẽ . a. Nescio quid tibi
respondeam R.Nonne tibi uidetur si nichil
in ea definitũ ẽẽt. & nichil in genera & parteᷤᷤ
distributũ atq distinctum: eam nullo mͦ di¬
sciplinam ẽẽ potuisse: a. Iam intelligo quid
dicas. Nec ulla mͥ occurrit cuiꝰuis facies disci¬
plinȩ. inqua non definitiones acdiuisiones
& ratiocinationes. dũ quid quidq sit decla¬
ratur: dum sine confusione partiũ sua cuiq
redduntur: dum nichil p̃termittitur ꝓpͥũ.
nichil adnumerat᷑ alienũ: donec totũ hoc ip¬
sũ quo disciplinadr egerint. R Ergo & totũ ip¬

Expanded text:
ram fabulam esse non potuisse, nisi Daedalum voram fabulam esse non potuisse, nisi Daedalum volasse falsum esset. A. Jam teneo istud; sed quid ex eo proficiamus exspecto. R. Quid, nisi non esse falsam illam rationem, qua collegimus disciplinam, nisi vera doceat, disciplinam esse non posse? A. Et hoc quid ad rem? R. Quia volo dicas mihi unde sit disciplina grammatica: inde enim vera est, unde disciplina est. A. Nescio quid tibi respondeam. R. Nonne tibi videtur, si nihil in ea definitum esset, et nihil in genera et partes distributum atque distinctum, eam nullo modo disciplinam esse potuisse? A. Jam intelligo quid dicas; nec ulla mihi occurrit cujusvis facies disciplinae, in qua non definitiones ac divisiones et ratiocinationes, dum quid quidque sit declaratur, dum sine confusione partium sua cuique redduntur, dum nihil praetermittitur proprium, nihil annumeratur alienum, totum hoc ipsum quo disciplina dicitur egerint. R. Ergo et totum ip
Abbreviated transcription (Latin):
nemo scit falsa. frgo omĩs uera ẽ disciplina. A
Non uideo quide. quid in ista ratiuncula te¬
mere conceclatur. Mouet me tam̃: ne ꝑistã
cuipiam uideatur etiam illas fabulas uerã ẽc.
slam & has dicimꝰ: & tenemus. R. Nunquid¬
nam magister ñr uolebat nos credere quȩ do¬
cebat: an nosse: a. Immo uehement᷑ ut nosse¬
mus instabat .R. Num aliquando institit.
ut dedalum uolasse crederemꝰ: a. hoc quide
nunqͣm s. plane nisi teneremꝰ fabułã: uix uos
posse aliquid manib tenere faciebat .x. lus
negas uerum ẽẽ quod ista fabula sit. & quod
ita sit adelalius disfamatꝰ: A. hoc ñ nego uerũ
ẽẽ .R. Nonnegas ergo te didicisse uerũ: cũ
ista didiceris. Nam si uolasse dedalũ uerũ
eẽt. & hoc ꝓueri ꝓ ficta fabula accipent. atq
redderent: eo ipso falsa retiuerent: quo ue¬
ra ẽẽnt illa que redderent. Hic enĩ existit illd̾
quod suꝑius mirabam de uolatu dedali. ue¬

Expanded text:
nemo scit falsa. Omnis ergo vera est disciplina. A. nemo scit falsa. Omnis ergo vera est disciplina. A. Non video quidem quid in ista ratiuncula temere concedatur. Movet me tamen ne per istam cuipiam videatur etiam illas fabulas veras esse; nam et has discimus et tenemus. R. Numquidnam magister noster nolebat nos credere quae docebat, et nosse? A. Imo vehementer ut nossemus instabat. R. Numquid aliquando institit ut Daedalum volasse crederemus? A. Hoc quidem nunquam. Sed plane nisi teneremus fabulam, vix nos posse aliquid manibus tenere faciebat. R. Tu ergo negas verum esse quod ista fabula sit, et quod ita sit Daedalus diffamatus? A. Hoc non nego verum esse. R. Non negas ergo te didicisse verum, cum ista didiceris. Nam si volasse Daedalum verum est, et hoc pueri pro ficta fabula acciperent atque redderent, eo ipso falsa retinerent, quo vera essent illa quae redderent. Hinc enim exstitit illud quod superius mirabamur, de volatu Daedali ve
Abbreviated transcription (Latin):
ticã falsa sunt: s ꝑeam qualiacũq sunt demo¬
strantur. Si quide ẽ fabula compositũ adutibi¬
tatem. delectationẽ ue mendaciũ. Est autẽ
gramatica. uocis articulatȩ custos. & modera¬
trix disciplina. Cuiꝰ ꝓfessionis necessitate co¬
gitur humane linguȩ omĩa enam figrienta
colligere. quȩ memoriȩ literisq mandatas.
non ea falsa faciens: s: de his ueram quanda
docens asserensq rationem .R. Recte. Sane m¬
chił nunc cu ro utrũ absce ista bene definita
atq distincta sint. s illud quero. utrũ hoc itacẽ
ip̃agramatica. an uͦ illa disciplina disputatio.¬
nis ostendat. a. Num ego ui ꝑiciamq de fi¬
niendi qua nc̃ ego ista scꝑare conatus sum
Aisputatoriȩ arti tribui .R. Quid. ipsa grã¬
matica: nonne siuera ẽ. eo uera ẽ. quo discipli¬
na ẽ: Disciplina enĩ: a discendo dicta ẽ. Nemo
enĩ que didicit ac tenet. nescire dici potest: &¬

Expanded text:
ticam falsa sunt, sed per eam qualiacumque sunt, demoticam falsa sunt, sed per eam qualiacumque sunt, demonstrantur. Siquidem est fabula compositum ad utilitatem delectationemve mendacium. Est autem grammatica vocis articulatae custos et moderatrix disciplina: cujus professionis necessitate cogitur humanae linguae omnia etiam figmenta colligere, quae memoriae litterisque mandata sunt, non ea falsa faciens, sed de his veram quamdam docens asserensque rationem. R. Recte sane: nihil nunc curo, utrum abs te ista bene definita atque distincta sint; sed illud quaero, utrum hoc ita esse ipsa grammatica, an vero illa disciplina disputationis ostendat. A. Non nego vim peritiamque definiendi, qua nunc ego ista separare conatus sum, disputatoriae arti tribui. 20. R. Quid ipsa grammatica? nonne si vera est, eo vera est quo disciplina est? Disciplina enim a discendo dicta est: nemo autem quae didicit ac tenet, nescire dici potest; et
Abbreviated transcription (Latin):
tanqͣm histriones. aut de speculis queq re¬
lucentia. aut tanquã myronis bucula ex
ere. ita etiam nos ut inm̃o quodã habitu
ueri simus. ad alienũ habitum adumbrati
atq assimilati. & ob hoc falsi ẽẽ debemꝰ: s il.¬
lud uerum querere. quod ñ quasi bifronte
ratione sibiq aduersatur. ut ex aliqua parte
uerum sit: ex aliqua falsum sit .R. Magna &e
diuina quȩda requiris: quȩ tamen simuer̾a.¬
mꝰi nonne fatebimur his ipsam confici. et
quasi conflare ueritatẽ: aqua denominatur
om̃e quod uerum quoquomͦ nominẽtur:
ANon inuitus assentior. & Quid tͥ gͦ uidetur
disciplina disputandi. uerane añ falsa estx
a. Quis dubitet ueram: s uera ẽ etiam gr̃ã¬
matica. R. Ita ne ut illa: a. Non uideo quid
sit uero ueriꝰ. R Illud ꝓfecto quod nich fal¬
s habet. quod intuens paulo ante offendebar
his reb quȩ nescio quo mͥ nisi falsa eent. uera
ee non possent. An ignoras omĩa illa fabulo¬

Expanded text:
tanquam histriones, aut de speculis quaeque retanquam histriones, aut de speculis quaeque relucentia, aut tanquam Myronis buculae ex aere, ita etiam nos ut in nostro quodam habitu veri simus, ad alienum habitum adumbrati atque assimilati, et ob hoc falsi esse debemus; sed illud verum quaerere, quod non quasi bifronte ratione sibique adversanti, ut ex aliqua parte verum sit, ex aliqua falsum sit. R. Magna et divina quaedam requiris. Quae tamen si invenerimus, nonne fatebimur his ipsam confici, et quasi conflari veritatem, a qua denominatur omne quod verum quoquo modo nominatur? A. Non invitus assentior. CAPUT XI.-- DiscipliA. Quis dubitet veram? Sed vera est etiam grammatica. R. Itane ut illa? A. Non video quid sit vero verius. R. Illud profecto quod nihil falsi habet: quod intuens paulo ante offendebare ex iis rebus quae nescio quomodo nisi falsae essent, verae esse non possent. An ignoras omnia illa fabulo
Abbreviated transcription (Latin):
aute priamꝰeo quod priamũ assimulabat:
s. ipse non erat. Ex quo iam nascitur quidda
mirabile: quod tam̃ ita se habere nemoam¬
bigit .a. Quid nam idẽ: R Q uid putas. pisi
nec omĩa inde eẽ in quibdã uera. unde in
quibda falsa sunt. & ad suũ uerũ hoc solũ
eis ꝓdiesse. quod ad aliud falsa st. Unde adid
quod rẽ aut uolunt aut debent. nullo mo¬
do ꝑueniunt: si falsa eẽ fugiunt. Quo pac¬
do eni iste quẽ comemoraui. uerus tragoed
eet. si nollet eẽ falsus nector: falsa androma.¬
chai falsus hercules: & alia innumera:. Aut
unde uera pictura ẽẽt: si falsus equus non
eet: Unde inspeculo uera hominis ima¬
gor si ñ falsus homo: Quare si quibdã ut
uerũ aliquid sint. ꝓdest ut sint aliquid falsũ.
cur tantoꝑe falsitates formidamꝰ & ꝓmag¬
nobono appetimꝰ ueritatem: a. Nescio. et
multũ miror: nisi quia in exemplis istisni.¬
chilimitatione dignum uideo. Non enim

Expanded text:
autem Priamus, eo quod Priamum assimilabat, autem Priamus, eo quod Priamum assimilabat, sed ipse non erat. Ex quo jam nascitur quiddam mirabile, quod tamen ita se habere nemo ambigit. A. Quidnam id est? R. Quid putas, nisi haec omnia inde esse in quibusdam vera, unde in quibusdam falsa sunt, et ad suum verum hoc solum eis prodesse, quod ad aliud falsa sunt? Unde ad id quod esse aut volunt aut debent, nullo modo perveniunt, si falsa esse fugiunt. Quo pacto enim iste quem commemoravi, verus tragoedus esset, si nollet esse falsus Hector, falsa Andromache, falsus Hercules, et alia innumera? aut unde vera pictura esset, si falsus equus non esset? unde in speculo vera hominis imago, si non falsus homo? Quare, si quibusdam, ut verum aliquid sint, prodest ut sint aliquid falsum; cur tantopere falsitates formidamus, et pro magno bono appetimus veritatem? A. Nescio, et multum miror, nisi quia in exemplis istis nihil imitatione dignum video. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
ut aroitror ex hac regula c̃e metienda a. pta¬
numũ R Taceo de ceteris sensib. Hamar¬
moconsiderans. n hoc inuemiet falsum aꝓ¬
peliari inreb ipsis quas sentimꝰ. quod ee alio¬
cur ab hoc genere t secernenda illa poema¬
tare loca iusa sunt. cetereq fallacie. ser ua
scilicet aliud ẽ falsum eẽ uelle: aliud uerum
et non posse. Itaq ipsa oꝑa hominũ ueluit
comedias. aut tragoedias. aut mimos. &e id
genius alia possumꝰ oꝑib pictorũ fictoꝵꝙ
comungere: Tam enĩ uerus eẽ pictus homo
ñ potest. qmis in speciem hominis tendat. ꝙͣ
ia que seripta sunt inlibris comicoꝵ. Neq eñ
falsa. ẽẽ. uolunt. aut ullo appetitu suo fal¬
sa sunt: s quada necessitate quantũ fingen¬
tis arbitum sequi potuert᷑. At uͦ inscena rosci
uoluntate falsa hecuba erat: natura uerus
homo s ila uoluntate. etiam uerꝰ tragoed
eo midelicet quo implebat institutũ. falsu

Expanded text:
ut arbitror, ex hac regula esse metienda. A. Plaut arbitror, ex hac regula esse metienda. A. Planissimum. R. Taceo de caeteris sensibus; nam nemo considerans non hoc inveniet, falsum appellari in rebus ipsis quas sentimus, quod esse alicur ab hoc genere tibi secernenda illa poemata et joca visa sunt, caeteraeque fallaciae. R. Quia scilicet aliud est falsum esse velle, aliud verum esse non posse. Itaque ipsa opera hominum velut comoedias aut tragoedias, aut mimos, et id genus alia possumus operibus pictorum fictorumque conjungere. Tam enim verus esse pictus homo non potest, quamvis in speciem hominis tendat, quam illa quae scripta sunt in libris comicorum. Neque enim falsa esse volunt, aut ullo appetitu suo falsa sunt; sed quadam necessitate, quantum fingentis arbitrium sequi potuerunt. At vero in scena Roscius voluntate falsa Hecuba erat, natura verus homo; sed illa voluntate etiam verus tragoedus, eo videlicet quo implebat, institutum: falsus
Abbreviated transcription (Latin):
sum ista quod dicas. A. Perge queso: nunc enĩ
fortasse de falsis non falsa docere cȩpisti. Sed
iam genꝰ illud expecto quale sit: quod dixi¬
sti. eẽ tendit. & ñ est.R. Quid ni expectes: ca¬
dem illa sunt: quoꝵ multa supra memora¬
uimꝰ. Anñtͥ uidetur imago tua de specło
quasi tu ipse uelle eẽ: s ideo falsam eẽ quod ñ
ẽ: a. ualde hoc uidetur . R. Quid. omĩs pictu¬
ra uł cuiꝰcemodi simulachrũ. & id genus
om̃e opificũ: ñ ne illud eẽ contendunt. ad
cuiꝰ quidq similitudinẽ factum ẽ: a. Pror¬
sus adducor. RIam ea quib uł dormientes
uł furentes falluntur: concedis ut opinor in
eo eẽ genere. a. & nulla magis. Nam nulla
magis tendunt talia eẽ. qualia uł uigilanteᷤᷤ
uł sani cernunt: & eo tam̃ falsa sunt. quo id
quo tendunt. ẽẽ ñ possunt.R. Quid iam
de turriũ motu. uł de merso remo. uł de
umbris corpoꝵ plura dicamt plantum eti

Expanded text:
rsus ista quod dicas. 17. A. Perge, quaeso; nunc enim rsus ista quod dicas. 17. A. Perge, quaeso; nunc enim fortasse de falsis non falsa docere coepisti: sed jam illud genus exspecto quale sit quod dixisti, esse tendit et non est. R. Quidni exspectes? Eadem illa sunt, quorum multa supra memoravimus. Annon tibi videtur imago tua de speculo quasi tu ipse velle esse, sed ideo esse falsa, quod non est? A. Valde hoc videtur. R. Quid omnis pictura vel cujuscemodi simulacrum, et id genus omnia opificum? nonne illud esse contendunt, ad cujus quidque similitudinem factum est? A. Prorsus adducor. R. Jam ea quibus vel dormientes vel furentes falluntur, concedis, ut opinor, in eo esse genere. A. Et nulla magis: nam nulla magis tendunt talia esse, qualia vel vigilantes vel sani cernunt; et eo tamen falsa sunt, quo id quod tendunt esse non possunt. R. Quid jam de turrium motu, vel de merso remo, vel de umbris corporum plura dicam? Planum est,
Abbreviated transcription (Latin):
omĩno tendit eẽ. & non ẽ. S illud suꝑius
falsi genus: uł fallax etiã uel mendax ẽ. Nam
fallar id recte dicitur. qđ habet quendã fal.¬
lendi appetitũ: quisine anima intelligi ñ po.¬
test: s partim ratione fit. partim natura. Ra¬
tione in anmalib rationalib. ut in hoĩe:
natura in bestiis. tanqm in uulpecula. Iitd̃
autẽ qđ mendax uoco. amentientib fit: qͥ
hoc differunt a fallacib. quod omĩs fallax appe¬
tit fallere: non autẽ omĩs uult fallere. qui
mentitur. Nam & minuae comediȩ. & mul¬
ta poemata. mendacioꝵ plena s̃: delectandi
potius qͣm fallendi uoluntate. & om̃s fere qͥ
iocantur. mentiuntur.S fallax uł fallens
is recte dicitur: cuiꝰ negotium ẽ. ut quisq fal¬
latur. Iuos autẽ qui ñ id agunt ut decipian.
s tamen aliquid fingunt: uł mendaces tan.¬
tum. uł si ne hoc quide. mentientes tamen
uocari nemo ambigit: nisi quid habes adu̾¬

Expanded text:
omnino esse tendit et non est. Sed illud superius omnino esse tendit et non est. Sed illud superius falsi genus, vel fallax etiam, vel mendax est. Nam fallax id recte dicitur quod habet quemdam fallendi appetitum; qui sine anima intelligi non potest: sed partim ratione fit, partim natura; ratione, in animalibus rationalibus, ut in homine; natura, in bestiis, tanquam in vulpecula. Illud autem quod mendax voco, a mentientibus fit. Qui hoc differunt a fallacibus, quod omnis fallax appetit fallere; non autem omnis vult fallere qui mentitur: nam et mimi et comoediae et multa poemata mendaciorum plena sunt, delectandi potius quam fallendi voluntate, et omnes fere qui jocantur, mentiuntur. Sed fallax vel fallens is recte dicitur, cujus negotium est ut quisque fallatur. Illi autem qui non id agunt ut decipiant, sed tamen aliquid fingunt, vel mendaces tantum, vel si ne hoc quidem, mentientes tamen vocari nemo ambigit: nisi quid habes adve
Abbreviated transcription (Latin):
euadendi uiam dabis: instabitur enĩ nicħo.¬
minus: ut omĩa falsa ẽẽ enunciẽ. Quippe
quadã ex parte: &e dissimilia reꝑiunt᷑. Resta¬
ret ut nichil aliud falsum eẽ dicerem. nͥ qđ
alit̾ se habere᷑ atq uideretur: niuererer il¬
la tot monstra. quȩ me dudũ enauigasse ar-¬
bitrabar. Nam eo rursum repellor uertigine
inopinata: ut uerum id ẽẽ dicam. quod ita
se habet ut uidetur. Ex quo conficitur. sine cog¬
nitore nichil uerum eẽ posse: uͥ michi nau¬
fragiũ in scopulis occultissimis formidan¬
dum. ẽ: qui ueri sunt etiam sinesciantuR.
Aut si uerum ẽe id quod ẽ dixero: falsum ñ
ẽẽ uspiam condudetur quo uis repugnante.
Itaq redeunt illi estus: nec quicqͣm tanta pa¬
ducã. frustra nos auxilium diuinũ implo.¬
rasse. Uideo enĩ temptatis qͣntum potuimꝰ
omĩb reb. ñ remansisse quod falsum iure di¬
catur: nisi qd̾ aut se fingit ẽẽ quod ñ ẽ: aut

Expanded text:
evadendi viam dabis? Instabitur enim nihiloevadendi viam dabis? Instabitur enim nihilominus ut omnia falsa esse renuntiem; quippe quadam ex parte, et dissimilia reperiuntur. Restaret ut nihil aliud falsum esse dicerem, nisi quod aliter se haberet atque videretur, ni vererer illa tot monstra quae me dudum enavigasse arbitrabar. Nam eo rursum repellor vertigine inopinata, ut verum id esse dicam quod ita se habet ut videtur. Ex quo confit sine cognitore nihil verum esse posse: ubi mihi naufragium in scopulis occultissimis formidandum est, qui veri sunt, etiamsi nesciantur. Aut, si verum esse id quod est dixero, falsum non esse uspiam concludetur, quovis repugnante. Itaque redeunt illi aestus, nec quidquam tanta paducam, frustra nos auxilium divinum implorasse. Video enim, tentatis quantum potuimus omnibus rebus, non remansisse quod falsum jure dicatur, nisi quod aut se fingit esse quod non est, aut
Abbreviated transcription (Latin):
do partẽ moueat: p̃sertim cum pene repperi¬
ri nichil queat ita cuiq rei simile. ut ñ in a¬
liquo etiam dissimile sit: a. uideo quidem
ista: s cum considero illud quod falsum uo¬
camꝰ. & simile aliquid habere ueri. & dissi¬
mile: exqua potius parte meruerit falsi nom̃.
ñ ualeo discernere. Si enĩ ex eo quod dissimi¬
le ẽ dixero: nichil erit quod ñ falsum dici poᷤ¬
sit. Nichil enĩ ẽ. quod ñ alicui rei dissimile
sit: quã uerã ẽẽ concedimꝰ. Item si dixero eo
qd̾ simile ẽ. falsũ appellandũ: non solum
oua illa reclamabunt. quȩ uera eo ipso st̃.
quo simillima: s etiam sic ñ effugiam eũ qͥ
me coegerit falsa ẽẽ omĩa confiteri: quod oĩa
sibi ex aliqua parte simmilia ẽẽ negare ñ possũ.
S fac me ñ metuere illud respondere: simili¬
tudinẽ ac dissimilitudinẽ simul efficere. ut
aliquid falsum recte nominetur. Quã michi

Expanded text:
do partem moveat; praesertim cum pene reperido partem moveat; praesertim cum pene reperiri nihil queat ita cuique rei simile, ut non in aliquo etiam dissimile sit? A. Video quidem ista; sed cum considero illud quod falsum vocamus, et simile aliquid habere veri et dissimile, ex qua potius parte meruerit falsi nomen, non valeo discernere. Si enim ex eo quod dissimile est, dixero; nihil erit quod non falsum dici possit: nihil enim est quod non alicui rei dissimile sit, quam veram esse concedimus. Item, si dixero eo quod simile est, falsum appellandum; non solum ova illa reclamabunt quae vera eo ipso sunt quo simillima, sed etiam sic non effugiam eum qui me coegerit falsa esse omnia confiteri, quod omnia sibi ex aliqua parte similia esse negare non possum. Sed fac me non metuere illud respondere, similitudinem ac dissimilitudinem simul efficere ut aliquid falsum recte nominetur; quam mihi
Abbreviated transcription (Latin):
animarũ plerũq dissimulata interdum &
aꝑta: pacatissime ut opinor & cõmodissime
placuit ame ipso interrogatum. mq res¬
pondentem. deo adiuuante uerũ querere.
Qua re nichil ẽ quod uereare: sicubi tẽm̾e¬
te illigasti redire atq resoluere. Aliter enĩ
le concesserim ñ plane uideo: nisi forte id re¬
cte dici falsum quod habeat aliquã ueri simi¬
litudinẽ: cum ꝓrsus mͥ nichil aliud dignũ fal¬
si nomine occurrerit. & rursus tam̃ cogor fate¬
ri eo falsa uocari quȩ uocantur. quo aueris
differunt: ex quo conficitur eam ipsam dis¬
similitudinẽ causam ẽẽ falsitatis. Itaq con-¬
turbor. Non enĩ mͥ facile quicqͣm uenit in
mentẽ: quod incontrariis causis gignatur. R
Quid. si hoc unum ẽ in rerũ natura genus. &
solum qđ ita sit : an ignoras cum ꝑ animali¬
um innumerabilia genera cuccurreris. solũ
cocodrillũ inueniri. qui suꝑiorẽ in manden¬

Expanded text:
animorum, plerumque dissimulata, interdum et animorum, plerumque dissimulata, interdum et aperta; pacatissime, ut opinor, et commodissime placuit, a meipso interrogatum mihique respondentem, Deo adjuvante, verum quaerere: quare nihil est quod vereare, sicubi te temere illigasti, redire atque resolvere; aliter hinc le concesserim non plane video: nisi forte id recte dici falsum quod habeat aliquam veri similitudinem, cum prorsus mihi nihil aliud dignum falsi nomine occurrat; et rursus tamen cogor fateri eo falsa vocari quae vocantur, quo a veris differunt. Ex quo conficitur eam ipsam dissimilitudinem causam esse falsitatis. Itaque conturbor; non enim mihi facile quidquam venit in mentem, quod contrariis causis gignatur. R. Quid, si hoc unum est in rerum natura genus, et solum quod ita sit? An ignoras, cum per animalium innumerabilia genera cucurreris, solum crocodilum inveniri qui superiorem in manden
Abbreviated transcription (Latin):
ccretur. s frgo si eo ueriẽent quo ueri simil¬
umi apparerent. nichilq inter eos &e ueroᷤ oĩ¬
no distaret: eoq falsi quo ꝑ illas uł alias dit¬
ferentias dissimiles conuincerentur: nne si¬
militudine ueritatis matrẽ. & dissimilitudi¬
ne falsitatis eẽ fatendum ẽ: a. Non habeo qͥd
dicam: &e pudet me tam teinerariȩ confessio.¬
nis meȩ suꝑioris .R. Ridiculũ est site pu¬
det: quasi n ob id ipsum elegerimꝰ huiꝰmodi
sermocinacines. quas qm̃ cum solis nobis
loquimur. soliloquia uocari atq inscribi
uolo: nouo quide & fortasse duro nomine:
s ad rem demonstrandam satis idoneo. Cũ
eni neq melius queri ueritas possit. quã in¬
terrogando & respondendo: & uix quisqͣm
inuematur quẽ non pudeat conuinci dis¬
putantẽ: eoq pene semꝑ eueniat. ut rembe¬
ne inductam ad discutiendũ. inconditus ꝑ¬
uicaciȩ clamor explodat: etiã cũ laceratiõe

Expanded text:
ceretur? R. Ergo si eo veri essent, quo veri similceretur? R. Ergo si eo veri essent, quo veri simillimi apparerent, nihilque inter eos et veros omnino distaret, eoque falsi quo per illas vel alias differentias dissimiles convincerentur; nonne similitudinem veritatis matrem, et dissimilitudinem falsitatis esse fatendum est? A. Non habeo quid dicam, et pudet me tam temerariae consensionis meae superioris. 14. R. Ridiculum est si te pudet, quasi non ob idipsum elegerimus hujusmodi sermocinationes: quae quoniam cum solis nobis loquimur, Soliloquia vocari et inscribi volo; novo quidem et fortasse duro nomine, sed ad rem demonstrandam satis idoneo. Cum enim neque melius quaeri veritas possit, quam interrogando et respondendo, et vix quisquam inveniatur quem non pudeat convinci disputantem, eoque pene semper eveniat ut rem bene inductam ad discutiendum inconditus pervicaciae clamor explodat, etiam cum laceratione
Abbreviated transcription (Latin):
dem rursum recurrimꝰ: quo fiat aꝑtiuᷤ qd̾
conamur ostendere.a. Eccũ me. loquere
itũ istum semel statui tolerare: neq ieo defa¬
tiscar spe tanta ꝑueniendi quo nos tendere
sentio R. Bene facis s adtende utrũ tibi ui¬
deatur. cum oua similia uidemꝰ: aliquod
corũ falsum eẽ. recte nos posse dicere a. Nul.
lomͦ uidetur. Omĩa enĩ si oua sunt: uera o¬
ua sunt .R. Quid cũ de speculo resultare i.¬
maginem uidemꝰ : quib signis falsam esse
coprehendimus: a. Scilicet quod ñ tenet᷑.
ñ sonat. non ꝑ se mouetur. ñ uiuit. decete:¬
ris innumerabilib quȩ ꝑsequi longumẽ.
Uideo te nolle ĩmorari: & ꝓperatiõni tue
mos gerendus ẽ. Itaq ne singula repetã. u&
ili homines quos uidemꝰ in somnis uiuere
loqui teneri auigilantib possent: nichilꝙ
inter ipsos differret. & eos quos exꝑgefacti ac
sani ad loquimur & udemꝰ: nunquid nã cos
falsos dicerem: A. Quo pacto istuc recte di¬

Expanded text:
dem rursum recurrimus, quo fiat apertius quod dem rursum recurrimus, quo fiat apertius quod conamur ostendere. A. Eccum, loquere mitum istum semel statui tolerare, neque in eo defatiscar spe tanta perveniendi quo nos tendere sentio. R. Bene facis. Sed attende utrum tibi videatur, cum ova similia videmus, aliquod eorum falsum esse recte nos posse dicere. A. Nullo modo videtur. Omnia enim si ova sunt, vera ova sunt. R. Quid, cum de speculo resultare imaginem videmus? quibus signis falsam esse comprehendimus? A. Scilicet quod non tenetur, non sonat, non per se movetur, non vivit, et caeteris innumerabilibus, quae prosequi longum est. R. Video te nolle immorari, et properationi tuae mos gerendus est. Itaque, ne singula repetam, si et illi homines quos videmus in somnis, vivere, loqui, teneri a vigilantibus possent, nihilque inter ipsos differret, et eos quos expergefacti ac sani alloquimur et videmus, numquidnam eos falsos diceremus? A. Quo pacto istud recte di
Abbreviated transcription (Latin):
tes aut furentes uidentur audire. false aute
uocule quȩ dicuntur a musicis. incredibile
ẽ quantũ attestantur ueritati:ꝙ. post appa¬
rebit. Tam̃ etiã ipse quod nunc sat ẽ. ñ abst̃
abearũ fimilitudine: quas ueras uocant. se¬
queris hec: a. Et libentissime: nam nichil
laboro ut intelligam .R. Ergo ne mor em̃.
Sidetur ne t aut lilium alilio posse odore.
aut mel tyminũ amelle tymino de diuer¬
sis alueariuis sapore: aut mollitudo pluma¬
rũ cigni.ab anseris tactu facile diudicari:
a.Non uidetur.R. Quid. cum talia nos uł
olfacere uł gustare. ut tangere sommamus.
nne similitudine imaginũ eo deteriore qͦ
in aniore decipimur: a. uerum dicis .R. frgo
apparet nos in omĩb sensib siue equalib.
siue deteriorib reb aut similitudine leno¬
cmante falli: aut etiam siñ fallamur. sus.¬
pendentes consensionẽ seu differentiam
dinoscentes. tam̃ eas res falsas nominare:
quas ueri similes dep̃hendimus a. Dubi

Expanded text:
tes aut furentes videntur audire. Falsae autem tes aut furentes videntur audire. Falsae autem voculae quae dicuntur a musicis, incredibile est quantum attestantur veritati, quod post apparebit: tamen etiam ipsae, quod sat est nunc, non absunt ab earum similitudine quas veras vocant. Sequeris haec? A. Et libentissime. Nam nihil laboro ut intelligam. R. Ergo, ne moremur, videturne tibi aut lilium a lilio posse odore, aut mel thyminum a melle thymino de diversis alveariis sapore, aut mollitudo plumarum cycni ab anseris tactu facile dijudicari? A. Non videtur. R. Quid, cum talia nos vel olfacere, vel gustare, vel tangere somniamus? nonne similitudine imaginum eo deteriore quo inaniore decipimur? A. Verum dicis. R. Ergo apparet nos in omnibus sensibus sive aequalibus, sive in deterioribus rebus, aut similitudine lenocinante falli; aut etiamsi non fallimur suspendentes consensionem, seu differentiam dignoscentes, tamen eas res falsas nominare quas verisimiles deprehendimus. A. Dubi
Abbreviated transcription (Latin):
etiam lla poisunt: si tam̃ fiunt. quȩ demo.¬
nes faciunt. Umbrȩ autem corpoꝵ. quia ñ
nimis ab re abẽ. ut corꝑib similes. & qua¬
si falsa corꝑa dicantur nec ad ocłoꝵ ulicu¬
um ꝑtinere negandȩ sunt: in uio eas genere
poni placet. quod resultando anatura fit. Re¬
sultat enĩ omne corpus lumini obiectum. &
in contrariã partem umbrã reddit. Antibi
aliquia contradicendũ uidetur: a. Michi
uͥ nichil s. quona ista tendant uehementer
expecto R. At qui oportet patienter fera¬
muis: donec nobis cȩteri sensus renuncient
iueri similitudine habitare falsitatẽ. Na
& impsoauartu totidem fere genera euenus
similitudinũ: uelut cum loquentis uocẽ
que ñ uidemus audientes. putamꝰ alium
quempiã. cui uoce similis ẽ. At deinte¬
riorib uł echo testis ẽ. uł tinnitus ille ip¬
sarũ auriũtuł in horologus. merulȩ aut
corui quȩła imitatio: uł quȩ sibi somnian.¬

Expanded text:
etiam illa possunt, si tamen fiunt, quae daemoetiam illa possunt, si tamen fiunt, quae daemones faciunt. Umbrae autem corporum, quia non nimis ab re abest ut corporibus similes et quasi falsa corpora dicantur, nec ad oculorum judicium pertinere negandae sunt; in illo eas genere poni placet, quod resultando a natura fit. Resultat enim omne corpus lumini objectum, et in contrariam partem umbram reddit. An tibi aliquid contradicendum videtur? A. Mihi vero nihil. Sed quonam ista tendant, vehementer exspecto. 12. R. Atqui oportet patienter feramus, donec nobis caeteri sensus renuntient in veri similitudine habitare falsitatem. Nam et in ipso auditu totidem fere genera veniunt similitudinum: veluti cum loquentis vocem, quem non videmus, audientes, putamus alium quempiam, cui voce similis est; atque in deterioribus vel echo testis est, vel tinnitus ille ipsarum aurium, vel in horologiis merulae aut corvi quaedam imitatio, vel quae sibi somnian
Abbreviated transcription (Latin):
deterius ẽ: simile ẽẽ dicimus melioris. Qͥs
enĩ inspeculũ attendat. & recte dicat se esse
illius imaginis similem: ac non potiꝰ illam
sibi: hoc autẽ genus partim ẽ. in eo quod a¬
nima patitur: partim uͦ in his reb quȩ ui.¬
dentur. S ipsum quod anima patitur aut
in sensu patitur ut turris motũ qui nullus
ẽ: aut apud se ipsam ex eo quod accipit a sen¬
sib. qualia sunt uisa somniantiũ. &e fortasse
etiam furentiũ. Porro illa quȩ in ipsis reb qͣs
uidemꝰ apparent: alia a natura: cȩtera ab a¬
nimantib exprimuntur atq fingunt᷑.
Hatura gignendo uł resultando. simibtre.¬
dmes deteriores facit. Gignendo: cum paren¬
tib similes nascuntur: resultando. ut de
speculis curuscemodi. Quauis enĩpleraq
specula homines faciant: non tam̃ ipsi ef.¬
fingunt eas quȩ redduntur imagines. Iam
uͥammantiũ opas̃ in picturis: & huĩcemo¬
di quibq figmentis. In quo genere ineludi

Expanded text:
deterius est, simile esse dicimus meliori. Quis deterius est, simile esse dicimus meliori. Quis enim in speculum attendat, et recte dicat se esse illi imagini similem, ac non potius illam sibi? Hoc autem genus partim est in eo quod anima patitur, partim vero in iis rebus quae videntur. Sed ipsum quod anima patitur, aut in sensu patitur, ut turris motum qui nullus est; aut apud seipsam ex eo quod accepit a sensibus, qualia sunt visa somniantium, et fortassis etiam furentium. Porro illa quae in ipsis rebus quas videmus apparent, alia a natura, caetera ab animantibus exprimuntur atque finguntur. Natura gignendo vel resultando similitudines deteriores facit. Gignendo, cum parentibus similes nascuntur; resultando, ut de speculis cujuscemodi. Quamvis enim pleraque specula homines faciant, non tamen ipsi effingunt eas quae redduntur imagines. Jam vero animantium opera sunt in picturis, et hujuscemodi quibusque figmentis: in quo genere includi
Abbreviated transcription (Latin):
eñ uideat canem: & recte se dicat hommẽ
somniasse: Ergo & ille falsus canis: ex eo qd̃ si¬
milis uero ẽ. as. Ita ẽ ut dicis.Rõ. Quid. uigi¬
lans quisq si uiso equo putet se hominẽ
uidere: nonne eo fallitur quod ei apparet ali¬
qua hominis similitudo: Nam si nichilei ap¬
pareat nisi equi species non potest arbitrari
se hominẽ uidisse. at Prorsus cedo. Rõ Dicimuᷤᷤ
item falsam arborem quã pictam uidemuᷤ.
&& falsam faciem quae de speculo redditur:
&& falsum turriũ motum nauigantib falsã¬
q infractionẽ remi: nichil obaliud. nisi quod
ueri suulia sunt. a fateor. Nõ Ita & ingemi¬
nis fallimur. ita in ouis ita in singulis sigil¬
test. Nam partim equalib in reb: partim
uͦ indeteriorib ẽ. Equalia sunt quando tã
hoc illi quam illud huic simile ẽẽ dicimꝰ: ut
de geminis dictum ẽ. uel deimp̃ssionibus
anili. In deteriorib autẽ quando illud qd̾

Expanded text:
enim canem videat, et recte se dicat hominem enim canem videat, et recte se dicat hominem somniasse? Ergo et ille falsus canis est, ex eo quod similis vero est. A. Ita est ut dicis. R. Quid, vigilans quisque si viso equo putet se hominem videre? nonne eo fallitur quod ei appareat aliqua hominis similitudo? Nam si nihil ei appareat, nisi equi species, non potest arbitrari sese hominem videre. A. Prorsus cedo. R. Dicimus item falsam arborem quam pictam videmus, et falsam faciem quae de speculo redditur, et falsum turrium motum navigantibus, falsamque infractionem remi, ob aliud nihil nisi quod verisimilia sunt. A. Fateor. R. Ita et in geminis fallimur, ita in ovis, ita in singulis sigiltest. Nam partim aequalibus in rebus, partim vero in deterioribus est. Aequalia sunt, quando tam hoc illi quam illud huic simile esse dicimus, ut de geminis dictum est, vel de impressionibus annuli. In deterioribus autem, quando illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
as Nichil plane libentius hoc loco fecerĩ. Nã
nusquã tantam caliginẽ ꝑtuli. Ds̃ pat̾ nr̃
qui ut oremꝰ hortaris. qui & hoc quod ro¬
garis prestas: siquidem cum te rogamꝰ me¬
lius uiuimꝰ. melioresq sumus: exaudi me pal¬
pitantẽ in his tenebris. & mͥ dexteram porri¬
ge.Pretende m lum̃ tuum: reuoca me aber.¬
rorib: te duce in me redeam ce inte. amen.
Nõhic esto quantum potes: & uigilantissime
attende. a. Dic queso si quid tibi suggestum ẽ:
gentem. Nõ Prius quid sit falsum. etiã atq
etiam uentilemꝰ. aũ Miror siquicqͣm aliude.¬
rit: quã quod ñ ita est ut uidetur. Rõ At¬
tende potius & ipsos sensus prius interro¬
gemus. Nam certe quod oculi uident non
dicitur falsum. nisi habeat aliquam simili¬
tudinẽ ueri: ut u̾bi causa. homo quẽ uide.¬
mus in somnis. non ẽ utiq uerus homo s fal¬
sus: eo ipso quo habet ueri similitudinẽ. Qͥs

Expanded text:
A. Nihil plane libentius hoc loco fecerim; nam A. Nihil plane libentius hoc loco fecerim; nam nusquam tantam caliginem pertuli. Deus, Pater noster, qui ut oremus hortaris, qui et hoc quod rogaris praestas; siquidem cum te rogamus, melius vivimus, melioresque sumus: exaudi me palpitantem in his tenebris, et mihi dexteram porrige. Praetende mihi lumen tuum, revoca me ab erroribus; te duce in me redeam et in te. Amen. R. Hic esto quantum potes, et vigilantissime attende. A. Dic, quaeso, si quid tibi suggestum est,gentem. 10. R. Prius quid sit falsum, etiam atque etiam ventilemus. A. Miror si quidquam aliud erit, quam quod non ita est ut videtur. R. Attende potius, et ipsos sensus prius interrogemus. Nam certe quod oculi vident, non dicitur falsum, nisi habeat aliquam similitudinem veri. Ut verbi causa, homo quem videmus in somnis, non est utique verus homo, sed falsus, eo ipso quod habet veri similitudinem. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
nimis curo. Et enĩ uideo unam rem diuersis
comꝑatam: simul & maiorem & minorẽ esse.
S ex eo & istuc contingit. quod nichil ꝑse
maius uł minꝰ est. comꝑationis enĩ sunt ista
rit per se. Num times ne sequatur ut nichil
sit ꝑse: Unde enĩ lignum ẽ hoc: inde etiam ue.¬
rum lignũ est. Nec fieri potest ut ꝑ se ipsum
id est sine cognitore lignum sit: & uerum lig¬
nũ non sit. Ergo illud dico. & sic diffimo
nec uereor ne diffintio mea ob hoc imꝓbetur
quod minis breuis ẽ. Nam mͥ uẽrum uidet᷑
ẽẽ. id qđ ẽ. NõNichil gͦ erit falsum: quia quic¬
quid ẽ uerum est. as. In magnas angustias
me coniecisti: nec inuenio ꝓrsus quid res¬
pondeam. Ita fit ut cumaliter doceri nolim
qͣm istis int̾rogationib: uerear iam tamen
interrogari. Rõ Ds cui nos cõmisimꝰ sine du¬
bitatione fert opem. & de his angustiis lib̾at
nos. modo credamꝰ ut eũ rogemꝰ deuotissime.

Expanded text:
nimis curo. Etenim video unam rem diversis nimis curo. Etenim video unam rem diversis comparatam, simul et majorem et minorem esse. Sed ex eo istud contingit, quod nihil per se majus aut minus est. Comparationis enim sunt ista rum per se, non times ne sequatur ut nihil sit per se? Unde enim lignum est hoc, inde etiam verum lignum est. Nec fieri potest ut per seipsum, id est sine cognitore lignum sit, et verum lignum non sit. A. Ergo illud dico et sic definio, nec vereor ne definitio mea ob hoc improbetur, quod nimis brevis est: nam verum mihi videtur esse id quod est. R. Nihil ergo erit falsum, quia quidquid est, verum est. A. In magnas angustias me conjecisti, nec invenio prorsus quid respondeam. Ita fit ut cum aliter doceri nolim quam istis interrogationibus, verear jam tamen interrogari. bitatione fert opem, et de his angustiis liberat nos, modo credamus, et eum rogemus devotissime.
Abbreviated transcription (Latin):
Nonẽ igitur. nisiquid habes ad hec quod re-¬
spondeas ax Dehis quidem quȩ concessi hoc
natum uideo eẽ. S absurdum ita ẽ ut quic¬
quid ius illoꝵ facilius negem: quam hoc ue¬
rum ẽe concedam. Rõslichil repugno. uidegͦ
quid dicere uelis. corꝑea nisi sensib uideri poᷤᷤ¬
se: an sentire nisi aninĩa: an eẽ lapidem. uł
quid aliud. s uerum non ẽẽ: an ipsum ue¬
rũ aliter ẽẽ diffimendum au Istuc ipsum
oro te ultimum: uideamꝰ. Rõ Dissini gͦ uerũ.
ax uerum ẽ quod ita se habet ut cognitori r¬
detur siuelit possitq cognoscere. NõNongͥ
erit uerum: quod nemo potest cognoscere
Deinde si falsumẽ. quod aliter qͣm ẽ uidet᷑:
quid si alteri uideatur hic lapis lapis. alteri
lignum: eadem res & falsa & uera erit ar Il¬
lud me magis suꝑius mouet: quomͦ siquid
cognosci non potest. eo fiat ut uerum ñ sit.
Nam qđ simul una res & uera & falsa ẽ: ñ

Expanded text:
non est igitur verum: nisi quid habes ad haec quod renon est igitur verum: nisi quid habes ad haec quod respondeas. A. De iis quidem quae concessi, hoc natum esse video; sed absurdum ita est, ut quidquid vis illorum facilius negem, quam hoc verum esse concedam. R. Nihil repugno. Vide ergo quid dicere velis: corporea nisi sensibus videri posse, an sentire nisi animam, an esse lapidem vel quid aliud, sed verum non esse, an ipsum verum aliter esse definiendum. A. Isthuc ipsum, oro te, ultimum videamus. 8. R. Defini ergo verum. A. Verum est quod ita se habet ut cognitori videtur, si velit possitque cognoscere. R. Non erit igitur verum quod nemo potest cognoscere? Deinde, si falsum est quod aliter quam est, videtur; quid, si alteri videatur hic lapis, lapis; alteri lignum? eadem res et falsa et vera erit? A. Illud me magis superius movet, quomodo si quid cognosci non potest, eo fiat ut verum non sit. Nam quod simul una res, et vera et falsa est, non
Abbreviated transcription (Latin):
ut uidetur: nec quicqͣm corꝑeum uide¬
ri nisi sensib potest. nec sentire nisi ani¬
ma. nec siuerũ corpus non sit. corpus eẽ:
Restat ut corpus ẽẽ non possit. nisi anima
adsum. sõ Certe hic lapis & ita uerus ẽ. si ñ
se habet aliter ac uidetur: & lapis non efi.
si uerus non ẽ: & ñ nisi sensibꝰ uideri potest.
aEtiam nõ Non sunt gͥ lapides in abditis¬
simo t̾re gremio. nec omĩno ubi non sunt qͥ
sentiant: nec iste lapis ẽẽt nisi eum uidere¬
mus. nec lapis erit cũ discesserimꝰ: nemoq
alius eum p̃sens uidebit: nec si oculos be¬
ne claudas quãuis multa in eis incluseris
aliquid habebunt: nec prorsus ipsum lignũ
intrinsecus lignũ ẽ. fugit enim om̃s sensuᷤᷤ
quicqͥd in altitudine ẽ corꝑis minime ꝑlu¬
centis: qd̾ non ẽẽ omĩno cogitur. & enĩ si es¬
set: uerum eẽt. Nec uerum quicqͣm ẽ: insi
quod ita ẽ ut uidetur. Iilud autẽ ñ uidetur

Expanded text:
ut videtur; nec quidquam corporeum videut videtur; nec quidquam corporeum videri nisi sensibus potest; nec sentire, nisi anima; nec, si verum corpus non sit, corpus esse: restat ut corpus esse non possit, nisi anima Adsum. R. Certe hic lapis est; et ita verus est, si non se habet aliter ac videtur; et lapis non est, si verus non est; et non nisi sensibus videri potest. A. Etiam. R. Non sunt igitur lapides in abditissimo terrae gremio, nec omnino ubi non sunt qui sentiant: nec iste lapis esset, nisi eum videremus; nec lapis erit cum discesserimus, nemoque alius eum praesens videbit. Nec, si loculos bene claudas, quamvis multa in eis incluseris, aliquid habebunt. Nec prorsus ipsum lignum intrinsecus lignum est. Fugit enim omnes sensus quidquid in altitudine est corporis minime perlucentis, quod non esse omnino cogitur. Etenim si esset, verum esset; nec verum quidquam est, nisi quod ita est ut videtur: illud autem non videtur;
Abbreviated transcription (Latin):
A Uideo robustius ẽẽ factum quidẽ quod ĩa
conclusum erat: s nichil hac adiectione ꝓ¬
mouimꝰ. Nichilominus enĩ manet illud.
quod me plurimũ mouet: nasci animas &
interire. atq ut non desint mundo. ñ earũ
ĩmortalitate. s successione ꝓuenire. Rõ
Uidentur ne tibi quȩq corporea. id. ẽ sensi¬
bilra intellectu posse comp̃hendi: au Nonui¬
dentur. NõQuid illud. uidetur tͥ sensib r¬
ti dm̃ ad res cognoscendas: aũ Nichil aude¬
o de hac re temere affirmare:s: quantũ co.¬
nicere datur: nullo mͦ ds̃ utitur sensib. Rõ
Ergo concludimus: non sentire posse nisi a.¬
minã as Conclude interim: quantũ ꝓba¬
biliter licet. Rõ Q uid illud. das ne istũ pa¬
rietem. si uerus paries ñ sit. non eẽ parietẽ:
Au Nichil hoc facilius dederim. Rõ Neq qͥcꝗͣ
si uerum corpus non sit: corpus ẽẽ:a. La¬
le etiam hoc ẽ Nõ Ergo si nicħ uerũ ẽ nͥita sit

Expanded text:
A. Video robustius quidem esse factum quod jam A. Video robustius quidem esse factum quod jam conclusum erat; sed nihil hac adjectione promovimus. Nihilominus enim manet illud quod plurimum me movet, nasci animas et interire, atque ut non desint mundo, non earum immortalitate, sed successione provenire. 6. R. Videnturne tibi quaeque corporea, id est sensibilia, intellectu posse comprehendi? A. Non videntur. R. Quid illud? videtur tibi sensibus uti Deus ad res cognoscendas? A. Nihil audeo de hac re temere affirmare; sed quantum conjicere datur, nullo modo Deus utitur sensibus. R. Ergo concludimus non sentire posse nisi animam. A. Conclude interim quantum probabiliter licet. R. Quid illud? dasne istum parietem, si verus paries non sit, non esse parietem? A. Nihil hoc facilius dederim. R. Neque quidquam, si verum corpus non sit, corpus esse? A. Tale etiam hoc est. R. Ergo si nihil verum est, nisi ita sit
Abbreviated transcription (Latin):
seo: utrum suꝑius concessa ñ nutent. Non
enĩ paruũ gradum ad animȩ ĩmortalitatem
factum eẽ uideo Rõ Satisne considerasti: ne
quid temere dederis: aũ Satis quide: s nicħ
uideo qđ me arguat temeritatis Rõ Ergo con¬
fectum ẽ. rerum naturã sine anima uiua eẽ
ñ posse as. Confectum hactenus: ut possins
uicissim aliȩ nasci. aliȩ morirõ Quid si de na¬
tura rerũ falsitas auferatur: nonne fiet ut
uera sint omĩa: ã Consequi uideo Rõ Respon¬
de unde t uideatur paries iste uerus. eẽ. aỹ Qͥa
non eius fallor aspectu Rõ Ergo quia ita ẽ ut ui¬
quod aliter uidetur atq ẽ. et inde uerum
quod ita ut ẽ. uidetur: ablato eo cui uide¬
tur: nec falsum quicquã nec uerum est.
At si falsitas inrerũ natura non sit. uera st̃
omĩa: nec uideri quicqͣm nsi uiuenti ani¬
mȩ potest. Manet gͥ anima inrerũ natira.
si auferri falsitas non potest: manet: si potest.

Expanded text:
seo, utrum superius concessa non nutent. Non seo, utrum superius concessa non nutent. Non enim parvum gradum ad animae immortalitatem factum esse video. R. Satisne considerasti, ne quid temere dederis? A. Satis quidem, sed nihil video quo me arguam temeritatis. R. Ergo confectum est rerum naturam sine anima viva esse non posse. A. Confectum hactenus, ut possint vicissim aliae nasci, aliae mori. R. Quid, si de natura rerum falsitas auferatur? nonne fiet ut vera sint omnia? A. Consequi video. R. Responde unde tibi videatur paries iste verus esse. A. Quia ejus non fallor aspectu. R. Ergo quia ita est ut viquod aliter videtur atque est, inde verum quod ita ut est videtur; ablato eo cui videtur, nec falsum quidquam, nec verum est. At si falsitas in rerum natura non sit, vera sunt omnia. Nec videri quidquam nisi viventi animae potest. Manet igitur anima in rerum natura, si auferri falsitas non potest; manet, si potest.
Abbreviated transcription (Latin):
qui ñ uiuit posse sentire: au. Non potest fieri.
acConfectum ẽ animã semꝑ uiuere ay Nimis
cito urgis me in gaudia. Pedetentim queso.
Rõ At qui si recte illa concessa sunt: nichil de
hac re dubitandum uideo ax Nimis cito ẽ inꝗͣ
Itaq facilius adducor. ut me temere aliquid
concessisse arbitrer: qm ut iam securus de im¬
mortalitate animȩ fiam. Tam̃ euolue istam
omclusionẽ: & quomͦ id effectum sit ostende.
Ro fãlsitatem dixisti sine sensu ẽẽ non posse: & eã
O plumbeũ pugionem. Posses eñ concludere
hominẽ ee mortalem: si tibi concessissem nũ¬
quã mundũ istum ẽẽ posse sine homine: eũq
mundũ eẽ sempiternũ aõ Bene quidẽ uigilas.
s tamen ñ parum ẽ qđ conficimꝰ. rerum na-¬
turã fine anima ẽẽ non posse: nisi forte inrerũ
natura falsitas aliquando ñerit auIstuc quid̃ẽ
ꝯscquens ẽẽ ꝯfiteor: s amplius deliberandũ cen¬

Expanded text:
qui non vivit, posse sentire? A. Non potest fieri. qui non vivit, posse sentire? A. Non potest fieri. R. Confectum est animam semper vivere. A. Nimis cito urges me in gaudia: pedetentim, quaeso. R. Atqui, si recte illa concessa sunt, nihil de hac re dubitandum video. A. Nimis cito est, inquam. Itaque facilius adducor ut me temere aliquid concessisse arbitrer, quam ut jam securus de immortalitate animae fiam. Tamen evolve istam conclusionem, et quomodo id effectum sit ostende. R. Falsitatem dixisti sine sensu esse non posse, et eam O plumbeum pugionem! Posses enim concludere hominem esse immortalem, si tibi concessissem nunquam istum mundum esse posse sine homine, eumque mundum esse sempiternum. R. Bene quidem vigilas. Sed tamen non parum est quod confecimus, rerum naturam sine anima esse non posse, nisi forte in rerum natura falsitas aliquando non erit. A. Istud quidem consequens esse confiteor. Sed jam amplius deliberandum cen