comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ęscam panis: Dnm non
inuocaueritut. Sc̃a ȩccłia euius ꝑ¬
sona in hoc psalmo loquitur. uen
ad secundum modum: ubi omni¬
bus impiis. diuinum uidicium
comminatur dicens. in illa retri¬
butione generali cognoscere uin¬
dictam. qui nunc operantur sub
libertate malitiam: Ordo autem
uerborum. talis est: Nonne cognos¬
cent qui operantur iniquitatem:
Et de sequenti uersu uingendũ
est: qm̃ deus in generatione uista
ẽ Utiq cognoscent infuturo iudi¬
cio: quando uiderint bonos ad ẽt̃¬
na prȩmia diuinitus inuitari: se
uͦ ad supplicia num quã finienda
transmitti. Qui deuorant plebem
meam: De illis dicit: qui dogmate
ferali. absorbent simplices xp̃ia¬
nos Nam qđ ait. sicut ȩ̨scam pa¬
nis: animo peccantium uidetur
aptatum: Quia sicut esurientes fa¬
mem suam putant dulcissimo cybo
panis expleri: ita ⁊ isti festinant xp̃ia-¬
norum deceptione satiari: Additũ
est: unde illis augeatur interitus:
quia dñm uiuocare noluerunt:

Expanded text:
scam panis? Dominum non invocaverunt. Sancta Ecclesia, cujus persona in hoc psalmo loquitur, venit ad secundum modum, ubi omnibus impiis divinum judicium comminatur: dicens in illa retributione generali cognoscere vindictam, qui nunc operantur sub libertate malitiam. Ordo autem verborum talis est: Nonne cognoscent omnes qui operantur iniquitatem. Et de sequenti versu jungendum est, quoniam Deus in generatione justa est. Utique cognoscent in futuro judicio, quando viderint bonos ad aeterna praemia divinitus invitari, se vero ad supplicia nunquam finienda transmitti. Qui devorant plebem meam. De illis dicit, qui dogmate ferali absorbent simplices Christianos. Nam quod ait, sicut escam panis, animo peccantium videtur aptatum; quia sicut esurientes famem suam putant dulcissimo cibo panis expleri, ita et isti festinant Christianorum deceptione satiari. Additum est unde illis augeatur interitus: quia Dominum invocare noluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tos. cum dicit uiam pacis non co¬
gnouerunt. quando ipsum dũm
qui est uia pacis cecitatiᷤᷤ corde
nullatenus intelligere meruer̃t:
sententia quȩ pulchre cuncta con¬
cluderet: Ideo enim illi tanta fectñ
quia timorem dei ante oc ulos nõ
habebant: sicut de ipsis dicit apłs.
Si enim cognouissent: numquall
dñm gloriȩ crucifixissent: Sie ue¬
re dicimus dñm gloriȩ crucifpeuĩ:
cum tamen eum constet carnis tail¬
tum non ȩtiam diuinitatis natusa
fuisse trucidatum: Nonne cognos

Expanded text:
tos, cum dicit, viam pacis non cotos, cum dicit, viam pacis non cognoverunt, quando ipsum Dominum, qui est via pacis, caecati corde nullatenus intelligere meruerunt.sententia quae pulchre cuncta concluderet. Ideo enim illi tanta fecerunt, quia timorem Dei ante oculos non habebant; sicut de ipsis dicit Apostolus: Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent , Sic vere dicimus Dominum gloriae crucifixum, cum tamen eum constet carnis tantum, non etiam divinitatis natura fuisse trucidatum. Vers. 11.
Abbreviated transcription (Latin):
minatur exitium. Ita ⁊ os iudę¬
orum maledictione ⁊ amaritudi¬
ne plenum erat: quando ꝓboniᷤᷤ
ammonitionibꝰ blasphemabant
dum sanguinem: Pedes appellat
confilii ꝓgressus: quibꝰ de incepto
mouemur ad exitus rerum.
Nam qd̵̃ dixit ueloces. ostendit
moderationis illis consilia defuisse.
ad effundendum sanguinem. sub¬
audiendum dñi saluatoris. ut sce¬
leratȩ rei accrescat in manitas acti¬
onis: ita sanguis iste agni in macu¬
lati dum a uidȩis effusus ẽ. nimiᷤ
eos criminosos effecit. S cum ad
nos ꝑuenit. beatitudini nos conse
crauit. Contritio ⁊ infelicitas
in uiis eorum: ⁊ uiam pacis non
cognouerunt: Optime uia descri¬
bitur impiorum: quȩ contritio ẽ
quia ⁊ terit ⁊ teritur: Infelicitas uͦ:
quia nunquam ꝑ ipsam nisi ad in¬
fausta supplicia ꝑuenitur. S pot̾
aliquis ⁊ inuia peccatorum ẽe: ⁊ ad
uiam it̾m redire iusticię. Hic aut̾e
negat illo  aliqua conu̾sione libera¬

Expanded text:
minatur exitium: ita et os Judaeminatur exitium: ita et os Judaeorum maledictione et amaritudine plenum erat, quando pro bonis admonitionibus blasphemabant effundendum sanguinem. Pedes appellat consilii progressus, quibus de incoepto movemur ad exitus rerum. Nam quod dixit, veloces, ostendit moderationis illis consilia defuisse. Ad effundendum sanguinem, subaudiendum, Domini Salvatoris; ut celeritate rei, crescat immanitas actionis, Ita sanguis iste Agni immaculati, dum a Judaeis effusus est, nimis eos criminosos effecit; sed cum ad nos pervenit, beatitudini consecravit. Vers. 9. Contritio et infelicitas in viis eorum, et viam pacis non cognoverunt. Optime via describitur impiorum, quae contritio est, quia et terit et teritur. Infelicitas vero, quia nunquam per ipsam, nisi ad infausta supplicia pervenitur. Sed potest aliquis et in via peccatorum esse, et ad viam iterum redire justitiae. Hic autem negat illos aliqua conversione libera
Abbreviated transcription (Latin):
suis cogitare sacrilega: Quȩ species
non substantialiter quid sit desig-¬
nat: s eos euidenter insinuat per
suorum actuum qualitatem:
Uenenum aspidum sub labiis eorum:
quorum os maledictione ⁊ a mari¬
tudine plenum est: Aspidum in¬
mane genus constat ẽe. serpentium
quod naturali obstinatione uerba
incantantium non ꝑhibetur am¬
mittere. nec a uoto suo potest re¬
moueri: quod nullo ualet carmi¬
ne mitigari: Huic uidȩi aptissime
comparantur: qͥ aduersum u̾ba
salutaria induxerunt miseri lȩti¬
feram surditatem: et elegerunt
magis consilia uenenosa sequi. qͣm
ad salutaria instituta perduci. ut
merito de illiᷤᷤ dictum ẽẽ uideat᷑
elegerunt tenebras magis quam
lucem. Uenenum enim dictum ẽ
ab eo quod ꝑ uenas serpat: Sic et
uota malignorum occulta cogita¬
tione crassantur. Sequentia quoq
pulchre nimis in aspidis compara-¬
tione manserunt: Cui dum blan-¬
da carmina dicant᷑. illa semper

Expanded text:
suis cogitare sacrilega. Quae species suis cogitare sacrilega. Quae species non substantialiter quid sit designat, sed eos evidenter insinuat per suorum actuum qualitatem. Vers. Venenum aspidum sub labiis eorum: quorum os maledictione et amaritudine plenum est. Aspidum immane genus constat esse serpentium, quod naturali obstinatione verba incantantium non perhibetur admittere, nec a voto suo potest removeri, quod nullo valet carmine mitigari. Huic Judaei aptissime comparantur, qui adversum verba salutaria induxerunt miseri lethiferam surditatem; et elegerunt magis consilia venenosa sequi, quam ad salutaria instituta perduci; ut merito de illis dictum esse videatur: Elegerunt magis tenebras quam lucem . Venenum enim dictum est ab eo quod per venas serpat. Sic et vota malignorum occulta cogitatione grassantur. Sequentia quoque pulchre nimis in aspidis comparatione manserunt, cui dum blanda carmina dicantur, illa semper
Abbreviated transcription (Latin):
nauerunt a gratia dei: ⁊ facti sunt
inutiles sibi Sepulchrum patets
est guttur eorum: linguis suis dolo¬
se agebant: Hii quinq uersus usq
ad diuisionem secundam in hebrȩiᷤᷤ
exemplaribus non habentur: S qm̃
in usum ȩccłiȩ consuetudine longa
recepti sunt: ꝓut concessum fuerit
singulos exponemus: Presens itaq
uersus ⁊ in quinto psalmo iam dic̃¬
tus est: Uerum quia eadem erat gess
⁊ causa consimilis: aꝑte in illos re¬
petita ꝓbatur ẽẽ sententia Merito
ergo sepulchrum dictum ẽ. guttur
eorum. qui mortifera loquebantur:
Nam sicut illa cum patent fȩtidoᷤᷤ
odores exalant: ita ⁊ istorum gutt᷑
pestiferos sermones proferebat. Et
ne soli pereant. linguis suis dolosa
disseminant. Memento autem
in his quinq uersibus ꝑ secundam
speciem definitionis quȩ grecȩ dicit᷑
en noematice. latine notio nuncu¬
patur. illos insipientes aesignari:
de quibus superius ait. in cordibus

Expanded text:
naverunt a gratia Dei, et facti sunt naverunt a gratia Dei, et facti sunt inutiles sibi. Vers. 6. Sepulcrum patens est guttur eorum, linguis suis dolose agebant. Hi quinque versus usque ad divisionem secundam in Hebraeis exemplaribus non habentur. Sed quoniam in usum Ecclesiae consuetudine longa recepti sunt, prout concessum fuerit, singulos exponemus. Praesens itaque versus et in quinto psalmo jam dictus est. Verum quia eadem erat gens, et causa consimilis, apte in illos repetita probatur esse sententia. Merito ergo sepulcrum dictum est gueorum, qui mortifera loquebantur. Nam sicut illa cum patent, fetidos odores exhalant ita et istorum guttur pestiferos sermones proferebat; et ne soli pereant, linguis suis dolosa disseminant. Memento autem quod in his quinque versibus, per secundam speciem definitionis, quae Graece dicitur ennoematice, Latine notio nuncupatur, illos insipientes designarit de quibus superius ait, in cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt tranfferunt᷑: ut dicatur ex
tempr nosse quippiam. qui anteqͣm
fiant nouit uniuersa: Sie ⁊ abrahȩ
locutus ÷ dñs: Nunc cognoui: qm̃
timeas dñm dm̃ tuum Sic dicturꝰ
est in iudicio suo peccatoribus: nescio
uos: ⁊ his similia: Quod genus locu¬
tionis inscripturisᷤ diuinis repperiᷤ
frequenter insertum: Intellegens
autem dixit. ꝓpter assumptionem
humanitatis. qua d̃s intellegi
debuisset: qui multiᷤᷤ miraculis
aduentum suȩ diuinitatis ostendit.
Requirens uͦ posuit: si eius man¬
data sequerentur Ille enim reqͥrit
dm̃: qui ab eius uoluntate non diᷤ¬
crepat. Sic unuiersum mysterrũ
scȩ incarnationiᷤ ostensum est: ut
ꝑhoc ⁊ hominum fides potuisset in¬
tellegi: et remedium debuisset op
declinasse. cum tamen ex eis non
minua turba crediderit: s a parte
totum accipiendum ẽ: Tanti enim
impii fuerunt: ut pęne omnes ꝑfidi
ẽẽ. ac ꝑisse putarentur Isti gͦ decli¬

Expanded text:
ta sunt transferuntur; ut dicatur ex ta sunt transferuntur; ut dicatur ex tempore nosse quidpiam, qui antequam fiant, novit universa. Sic et Abrahae locutus est Dominus: Nunc cognovi quoniam times Dominum Deum tuum ; sic dicturus est in judicio suo peccatoribus: Nescio vos , et his similia. Quod genus locutionis in Scripturis divinis reperis frequenter insertum. Intelligens autem dixit propter assumptionem humanitatis, quia Deus intelligi debuisset, qui multis miraculis adventum suae divinitatis ostendit. Requirens vero posuit, si ejus mandata sequerentur. Ille enim requirit Deum, qui ab ejus voluntate non discrepat. Sic uno versu mysterium sanctae incarnationis ostensum est, ut per hoc et hominum fides potuisset intelligi, et remedium debuisset optdeclinasse, cum tamen ex eis non minima turba crediderit. Sed a parte totum accipiendum est; tanti enim impii fuerunt, ut pene omnes perfidi esse ac periisse putarentur. Isti ergo decli
Abbreviated transcription (Latin):
Fiunt hodie q dño largiente iusto¬
rum operatione quȩ bona sunt: sed
ut hec negatio uerissime tibi debeat
elucere: considera quid sequitirr
Non ẽ. usq ad unum Reuera sol̃
est xp̃c: sine quo bonum aliquod
uł incipere. uł i plere imbecillitaᷤᷤ
humana non preualet Quaꝓpter
iure negatum est ullum facere bo¬
num: nisi usq ad ipsum fuerit
eius miseratione ꝑuentum Nam
cum ad eum acceditur. nec ab ipso
receditur: om ne bonum sine dubi¬
tatione ꝑagitur: Iste ẽ. ergo finiᷤ.
uera fides euidentius po Acine¬
tuisset agnosci Suꝑ filios hominuĩ.
de iudȩis potest intelligi: sicut¬
dñs in euangelio ait. non sum mis¬
sus. nisi ad oues quȩ ꝑierant domꝰ
isrł: ut honoratius eos appellauerit
filios homuum. ꝓpter unius de
cultum. in comparatione gentiliũ.:
Iui enim ppło specialiter cognoscitur
datum: quod reppellendo. sacrilegus
in alium intellectum. u̾ba quę dic̃¬

Expanded text:
Fiunt hodieque, Domino largiente, justoFiunt hodieque, Domino largiente, justorum operatione quae bona sunt. Sed, ut haec negatio verissime tibi debeat elucere, considera quid sequitur, non est usque ad unum. Revera solus est Christus, sine quo bonum aliquod vel incipere vel implere imbecillitas humana non praevalet. Quapropter jure negatum est ullum facere bonum, nisi usque ad ipsum fuerit ejus miseratione perventum. Nam cum ad eum acceditur, nec ab ipso receditur, omne bonum sine dubitatione peragitur. Iste est ergo finis, vera fides evidentius potuisset agnosci. Super filios hominum, de Judaeis potest intelligi, sicut in Evangelio Dominus ait: Non sum missus, nisi ad oves quae perierant domus Israel , ut honoratius eos appellaverit filios hominum propter unius Dei cultum et in comparatione gentilium. Illi enim populo specialiter cognoscitur datum, quod repellendo sacrilegus in alium intellectum verba quae dic
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m humiliter in assumpta carne
uenisse: insipienter dixit. non est
ds̃ͥ nec intellexit ipsum ẽẽ. qͥ predic̃¬
tus fuerat a ꝓphetis: Ideo grauius.
quia ñ labiis. s dixit incorde: ut
dum ab scripturarum sanitate re¬
cedentes. in sensus ꝓbati sunt inci¬
disse uitiosoᷤ Sequit᷑ deinde pena
peccati: ut nefandissima increduli¬
tate maculati. abhominabiles dño
suis erroribus redderentur: Holun¬
tas enim dicta est a uolatu: qm̃ ani¬
mus qui uult numia uelacitate tͣns¬
fertur: Sequit᷑. Non est qui faciat
bonum: Suid gͦ dicemus de patri¬
archis: N onne bonum fecit noe.
cum dñi preceptiᷤᷤ obȩdiens. in archã
saluandus intrauit: Nonne idem
bonum fȩcit abraham. eum suum
filium obȩdiens. diuinis uissionibuᷤ
obtulit in molandum: Nonne bonũ
fȩcit iob. qui dura passione ꝑcussus
in omnibus dño gratias actitauit:
Quid dicam de ꝓphetis ⁊ apostoliͤ
qui mandatiᷤ dñi famulantes. se¬
ipsos glor iosis mortibus obtulerunt:

Expanded text:
m humiliter in assumpta carne venisse, insipienter dixit: Non est Deus. Nec intellexit ipsum esse qui praedictus erat a prophetis. Ideo gravius quia non labiis, sed dixit in corde; ut dum ab Scripturarum sanitate recedentes, in sensus probati sunt incidisse vitiosos. Sequitur deinde poena peccati, ut nefandissima incredulitate maculati, abominabiles Domino suis erroribus redderentur. Voluntas enim dicta est a volatu, quoniam animus quo vult nimia velocitate transfertur. Sequitur, non est qui faciat bonum. Quid ergo dicimus de patriarchis? Nonne bonum fecit Noe, cum Domini praeceptis obediens, in arcam salvandus intravit? Nonne idem bonum fecit Abraham, cum filium suum obediens divinis jussionibus obtulit immolandum? Nonne bonum fecit Job, qui dura passione percussus, in omnibus Domino gratias actitavit? Quid dicam de prophetis et apostolis, qui mandatis Domini famulantes, seipsos gloriosis mortibus obtulerunt?
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo desiderabili supplicatiõe
pętebatur: hic iam introducitur
aduenisse Et ideo primo modo
increpat ȩccłia catholica uidȩos:
qui uiso xp̃o. minime credider̃t:
Secundo modo. dicit in ani eos
trepidatione confundi: qͥ fructuosũ
timorem dñi cognoscere nolucrunt:
Ad postreinum eorum rufinem scłi
predicitur euenire conu̾sio. cum
plenitudo gentium longiᷤᷤ seculis
expectata ꝓuenerit: ut cum dñi
pictas in eis proditur: ad confessiois
remedia facilius inuttentur.

Expanded text:
psalmo desiderabili supplicatione psalmo desiderabili supplicatione petebatur, hic jam introducitur advenisse. Et ideo primo modo increpat Ecclesia catholica Judaeos, qui viso Christo minime crediderunt. Secundo modo dicit inani eos trepidationtimorem Domini cognoscere noluerunt. Ad postremum eorum in fine saeculi praedicitur evenire conversio, cum plenitudo gentium longis saeculis exspectata provenerit; ut cum Domini pietas in eis proditur, ad confessionis remedia facilius invitentur.
Abbreviated transcription (Latin):
S ialia huiꝰ modi plura diligens
lector inuenies: ut hunc calculum
multiᷤᷤ mysteriis refertum ẽe. cogno¬
scas Explicit psalmus .xii. Incipit
um u̾ba ista prȩmissiᷤ expositio¬
nibus omnino iam nota sint:
memoria potius de hi  quam nr ser¬
mo requitatur In titulis autem tꝰte
finis frequenter repȩtitur: ut semꝑ
ad omnipotentem xp̃m. audientiᷤ
animus erigatur S finis iste sic̃
dictum est: uariis significationibꝰ
sensum nostrum transmittit ad
dñm. Nunc tribulantium confes¬
sione: nunc exultatione lȩtantiũ:
Nunc docentis affectu: nunc com¬
minatione uidicii: Modo tamen
psalinus hic. iudȩorum uesaniã
uehementi increpatione castigat.
asper inuectionibus. terribilis pro¬
fanis. amarus incredulis: ut hȩc
increpatio merito sc̃ȩ detur ȩccłiȩ.
contra cuius ꝓpositum demens ꝑfi¬
dia. prauas intentiones nititur
excitare Diuisio ꝑsalmi
Lacies illa dñi quȩ in duodecimo

Expanded text:
Sed et alia hujusmodi plura diligens Sed et alia hujusmodi plura diligens lector invenies, ut hunc calculum multis mysteriis refertum esse cognoscas. EXPOSITIO IN PSALMUM XIII. In finem rba ista praemissis expositionibus omnino jam nota sint, memoria potius de his quam sermo noster requiratur. In titulis autem juste finis frequenter repetitur, ut semper ad omnipotentem Christum audientis animus erigatur. Sed finis iste, sicut dictum est, variis significationibus sensum nostrum transmittit ad Dominum: nunc tribulantium confessione, nunc exsultatione laetantium, nunc docentis affectu, nunc comminatione judicii. Modo tamen psalmus hic Judaeorum vesaniam vehementi increpatione castigat: asper invectionibus, terribilis profanis, amarus incredulis; ut haec increpatio merito sanctae detur Ecclesiae, contra cujus propositum demens perfidia pravas intentiones nititur excitare. Divisio psalmi. Facies illa Domini, quae in duodecimo
Abbreviated transcription (Latin):
espiciamus ꝓphetam in contẽ¬
platione beata positum:
quanto desiderio głosam incarna¬
tionem dñi sustinebat: Et hine
adu̾tamus: quale munus inde
suscipimus: quod regem potentẽ
i sanctũ ꝓphetam. tanto studio con¬
spicere uoluisse sentimus S Año
supplicandum ẽ. ne diabolo tradat
sub desertione temptandoᷤᷤ. ⁊ tali be¬
neficio nos reddat indignos: ut cui
ille adhuc uenturo deuotissime
famulabat᷑. nosei qui iam uenit.
fideliter seruiamus: Ain monet
etiam duo denarius numerus.
apostolorum nos recolere quantita¬
tem: qui doctrina ꝑfectissima ma¬
datorum. ⁊ dñm supra omnia di¬
lexerunt: ⁊ proximoᷤᷤ eadem ut se
caritate complexi sunt: ut merito
hic psalmꝰ talia nobis sacramenta¬
pai: Sic concesserit. qui aposto¬
hoc ⁊ ho consecratus Duodecim
quoq tribubus. hebrȩorum. popu¬
lum constat ẽe. druisum: Duodec̃i
etiam. sedes in iudicio uenturo. dñs
promittit apostolis: Ouodecim qͦq
mensibus: anuꝰ ipse partitus est

Expanded text:
espiciamus prophetam in contemplatione beata positum, quanto desiderio gloriosam incarnationem Domini sustinebat; et hinc advertamus quale munus inde suscepimus, quod regem potentem, et sanctum prophetam tanto studio conspicere voluisse sentimus. Sed Domino supplicandum est, ne diabolo tradat sub desertione tentandos, et tali beneficio nos reddat indignos; ut cui ille adhuc venturo devotissime famulabatur, nos ei, qui jam venit, fideliter serviamus. Admonet etiam duodenarius numerus apostolorum nos recolere quantitatem, qui doctrina perfectissima mandatorum, et Dominum supra omnia dilexerunt, et proximos eadem ut se charitate complexi sunt; ut merito hic psalmus talia nobis sacramenta concesserit, qui apostoero consecratus. In duodecim quoque tribus Hebraeorum populum constat esse divisum. Duodecim etiam sedes in judicio venturo Dominus promittit apostolis. Duodecim quoque mensibus annus ipse partitus est.
Abbreviated transcription (Latin):
sinee doche: cum ꝑid quod sequĩ
possumus intelligere quod precedit:
Unde dubium non est: cõmemorati¬
one facta resurrectionis. indica¬
re nichilominus ⁊ beatissimam pas¬
sionem: Hinc autem quȩ sit uirtꝰ
rclaritas psalmi. absolute datur in¬
telligi. quod eum matutinę lucis
nomine prenotauit: qm̃ passionẽ
dñi xp̃i quam narrat. saluti ge¬
neriᷤ humani constat ẽẽ ꝯcessam

Expanded text:
synecdoche, cum per id quod sequitur synecdoche, cum per id quod sequitur possumus intelligere quod praecedit. Unde dubium non est commemorationem factam resurrectionis indicare nihilominus et beatissimam passionem. Hinc autem quae sit virtus et claritas psalmi, absolute datur intelligi, quod eum matutinae lucis nomine praenotavit: quoniam passionem Domini Christi, quam narrat, saluti generis humani constat esse concessam
Abbreviated transcription (Latin):
dauid quid significet frequen¬
ter expositum ẽ: Restat ut ꝓ suscep¬
tione matutina. quod adhuc nouũ
ẽe cognoscitur: explanare debeamꝰ
Susceptio matutina ẽ. tempus re¬
surrectionis: sicut dicit in ȩuange¬
lio. Una sabbatorum ualde dilucu¬
lo uenit maria ad monumentũ:
⁊ cęt̾a Susceptio enim fuit: qͣndo
magnam gloriam clarificatus
assumpsit Cui omne genu flec¬
titur: cęlestium terrestrium ⁊ infer¬
norum Matutinum autem dic¬
tum est: quasi mane primituium.
quod tempus innumeris locis ad
resurrectionem dñi constat apta¬
tum: S cum in hoc psalmo multa
de sua passione constet ẽe locuturũ:
uid eamus cur eius titulus solam
resurrectionem commemorare uo¬
luerit. Sepe significat᷑ per id quod
sequitur illud scilicet quod p̃cessit
ut cum dicimus mane factum.
intelligamiis noctem utiq pre¬
cessisse. Similit cum dicimus
manu missum. intelligitur seruũ
fuisse: i his simili ꝗꝗ̃ figura dicit

Expanded text:
David quid significet, frequenDavid quid significet, frequenter expositum est. Restat ut pro susceptione matutina, quod adhuc novum esse cognoscitur, explanare debeamus. Susceptio matutina est tempus resurrectionis, sicut dicitur in Evangelio: Una sabbatorum valde diluculo, venit Maria ad monumentum , etc. Susceptio enim fuit, quandomagnam gloriam clarificatus assumpsit: cui omne genu flectitur coelestium, terrestrium, et infernorum . Matutinum autem dictum est, quasi mane primitivum, quod tempus innumeris locis ad resurrectionem Domini constat aptatum. Sed cum in hoc psalmo multa de sua passione constet esse locuturum, videamus cur ejus titulus solam resurrectionem commemorare voluerit. Saepe enim significatur per id quod sequitur, illud scilicet quod praecessit; ut cum dicimus mane factum, intelligamus noctem quoque praecessisse; similiter cum dicimus manumissum, intelligamus servum fuisse; et his similia. Quae figura dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
absorbeat: Necesse ẽ enim confiteri.
quia u̾bum patri potest ẽe subiec¬
tum: Quamuis aliqui patres. xp̃i
membris hoc aptandum ẽẽ puta¬
uerint. Quo circa parum tͥ fortasse
uisum ẽ. quod eutycis errori tene¬
baris obnoxius: nisi te ⁊ arriana ca¬
lamitas iuncto fasce depͥmeret: auc¬
tores suos errores singuli dampnaue¬
runt. De te autem quid facient.
quem duplex culpa condempnat:
mox u ad conflictum uenieris stat̾i
nestorianum uocas orthodoxum:
habemus contͣ te Iudicia tua: hoc
aliis pro crimine dicis: quod tu tͥ
ꝑsuasisse cognosceris. Extat hic
denarii numeri duplicata societas:
ut sicite hȩc parilitas. unam sũmã
designat: ita psalmus iste utriusq
legis unum dñm ꝓclam et aucto¬
rem: Est enim in istisᷤ decadibus
uirtus eximia:iquotiens se gemi¬
nant. totiens ingentium rerum
sacramenta declarant. Explicit psal¬
ꝓsusceptione matittina. psalmꝰ Se
uie infinem. siue psalmꝰ. siue

Expanded text:
absorbeat. Necesse est enim confiteri vos absorbeat. Necesse est enim confiteri vos quia Verbum Patri potest esse subjectum, quamvis aliqui Patres Christi membris hoc aptandum esse putaverint. Quocirca parum tibi fortasse visum est quod Eutychis errore tenebaris obnoxius, nisi te et Ariana calamitas juncto fasce deprimeret? Auctores suos errores singuli damnaverunt: de te autem quid faciant, quem duplex culpa condemnat? Mox ut ad conflictum veneris, statim Nestorianum vocas orthodoxum. Habemus contra te judicia tua; hoc aliis pro crimine dicis, quod tu tibi persuasisse cognosceris. Exstat hic denarii numeri duplicata societas; ut sicut haec parilitas unam summam designat, ita psalmus iste utriusque legis unum Dominum proclamet auctorem. Est enim in istis decadibus virtus eximia; et quoties se geminant, toties ingentium rerum sacramenta declarant. EXPOSITIO IN PSALsusceptione matutina psalmus David. Sive in finem, sive psalmus, sive
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o ipsius mandata faciamus:
li descriptione ueritatis: ut quẽ
iudȩi non merucrunt presentem
cognoscere. auditu auriᷤᷤ mundus
eum crederet aduenisse. Memine¬
rimus autem quod psalmꝰ iste ter¬
cius est. ex his quas de duabus na¬
turis euidentius locutos ẽẽ. collegi¬
mus Hanc tam̃ regulam noueri ᷤ
in omnibus eustoditam: ut in eiᷤ
psalmis et duȩ naturę. ⁊ una ꝑsona.
esse declaretur: quatenus saluta¬
ri breuissimoq compendio. ⁊ illi
destruant᷑ qui duos filio ᷤᷤ esse men¬
tiuntur. Et illi qui unam nat᷑am
in xp̃o dño callida ꝑuersitate con¬
fingunt. Dicite qui uos putatis¬
sapientissimos uiros: quidẽ illud qͦd
adhebrȩos scribens ait apłs. Tune .
ipse filius subiectus erit ei. qui sibi
subiecit omnia:. ut sit deus omnia
in omnibus: Nam si ex deitate ⁊ hu¬
manitate una natura facta esset
ut creditis: qualis rogo substantia
inȩternum patri potest ẽe subiec¬
ta: Restat ut uos arrianus error

Expanded text:
nostro ipsius mandata faciamus. nostro ipsius mandata faciamus. li descriptione veritatis, ut quem Judaei non meruerunt praesentem cognoscere, auditu auris mundus eum crederet advenisse. Meminerimus autem quod psalmus iste tertius est ex his quos de duabus naturis evidentius locutos esse collegimus. Hanc tamen regulam noveris in omnibus custoditam; ut in eis psalmis, et duae naturae et una persona esse declaretur; quatenus salutari brevissimoque compendio, et illi destruantur qui duos filios esse mentiuntur, et illi qui unam naturam in Christo Domino callida perversitate confingunt. Dicite, qui vos putatissapientissimos viros, quid est illud quod ad Corinthios scribens ait Apostolus: Tunc et ipse Filius subjectus erit ei, qui sibi subjecit omnia, ut sit Deus omnia in omnibus ? Nam si ex deitate et humanitate una natura facta esset, ut creditis, qualis, rogo, substantia in aeternum Patri potest esse subjecta? Restat ut vos Arianus error
Abbreviated transcription (Latin):
est dictio ambigua. Dubiam faciens
pendere sententiam: Consilium
est enim aliquid aut faciendi aut
non faciendi ratio deliberata
ti sunt decesum uidȩi: qͣndo uttio
suo terrena sapientes non merue¬
runt cęlestia contueri S uultus
eorum. id ÷ mala intentio ipsorũ
ad reliquiaᷤᷤ dñi. hoc ÷ ad passio¬
nem aptata est: ut cum illi se infer¬
re crederent dispendrum mortis.
salus fieret absoluta generalis.
Exaltare domine in uirtute tua:
cantabimꝰ ⁊ psallemus uirtutes tua.
Exaltare dicit᷑: id ÷ resurrectione
magnificare tunc entin ab humili¬
tate suscepta. exaltatus cognoscit᷑
qͣndo in gloria sua resurrexisse pro
beo ponendi aĩam meã: ⁊ potestatẽ
habeo it̾m sumendi cã. C antare est
uͦ u̾ba dñi ore proferre Psallere
autem: mandata diuina bonis
operationibus constanter implere.
Hȩc enim duo sunt. quȩ a nobis
omnimodis expetunt᷑ : ut laudeᷤᷤ
dnĩ fideliter ore cantemus.: ⁊ oꝑe

Expanded text:
est dictio ambigua, dubiam faciens est dictio ambigua, dubiam faciens pendere sententiam. Consilium est enim aliquid aut faciendi, aut non faciendi ratio deliberata. ti sunt deorsum Judaei, quando vitio suo terrena sapientes, non meruerunt coelestia contueri. Sed vultus eorum, id est mala intentio ipsorum, ad reliquias Domini, hoc est ad passionem aptata est; ut cum illi se inferre crederent dispendium mortis, salus fieret absolute generalis.omine, in virtute tua; cantabimus et psallemus virtutes tuas. Exaltare dicitur, id est resurrectione magnificare. Tunc enim ab humilitate suscepta exaltatus cognoscitur, quando in gloria sua resurrexisse probbeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam . Cantare vero est verba Domini ore proferre. Psallere autem, mandata divina bonis operationibus constanter implere. Haec enim duo sunt quae a nobis omnimodis expetuntur, ut laudes Domini fideliter ore cantemus, et opere
Abbreviated transcription (Latin):
merito fructum illum beatitudiniᷤ
ꝑdiderunt: Semen eorum. id est
uota uł facta peccantium: B ene
autem dicuntur semina: unde
nascitur unicuiq retributis dig¬
na gestorum A filiis hominũ.
stabilire. D eclinare dicimus ma¬
la supra alios pendentia. In alio
loco seiniquitatiᷤᷤ causa relidere.
quod in passione dñi constat effecsi
Nam cũ iudȩi putarent imperium
romanum sibi fore ꝑnitiosum. si
regem saluatorem dñm suscepissẽt.
in ipsum uisi sunt male declina¬
re. Q uale sibi credebant romaniᷤᷤ
ulciscentibus euenire: Cogitaue¬
runt enim ꝯsilium dicendo: ex¬
pedit unum ꝓ om nibus mori.
quod ñ potuerunt stabilire: id ẽ.
ad uotum situm ꝑducere: Nam
nescientes uera dixerunt. oportu¬
it unum pro omnibus mori. Ue¬
rum quidem dictum. s malo uo¬
to ꝓlatum est. Et ideo de tali fac¬
to subituri sunt pęnam : quia ñ
habuerunt sinceram conscientiã:
quod schema dicit᷑ amphibolia. id

Expanded text:
merito fructum illum beatitudinis merito fructum illum beatitudinis perdiderunt. Semen eorum, id est vota vel facta peccantium. Bene autem dicuntur semina, unde nascitur unicuique retributio digna gestorum. A filiis hominum  non potuerunt stabilire. Declinare dicimus mala supra alios pendentia, in alio loco sine iniquitatis causa relidere, quod in passione Domini constat effectum. Nam cum putarent Judaei imperium Romanorum sibi fore perniciosum, si Regem Salvatorem Dominum suscepissent, in ipsum visi sunt mala declinare, quae sibi credebant Romanis ulciscentibus evenire. Cogitaverunt enim consilium dicendo: Expedit unum pro omnibus mori . Quod non potuerunt stabilire, id est ad votum suum perducere. Nam nescientes vera dixerunt, oportuit unum pro omnibus mori. Verum quidem dictum, sed malo voto prolatum est; et ideo de tali facto subituri sunt poenam, quia non habuerunt sinceram conscientiam. Quod schema dicitur amphibologia, id
Abbreviated transcription (Latin):
filius hominis uidebit᷑ ab homini¬
bus.s soli eum iusti etiam diuini¬
tatis suę contemplatione respitient.
Memento autem quod superius
in laudem dñi xp̃i caracterismon
schema posuerit: ꝑ quod honorem
eiuis ⁊ gloriam diuersa gratiarũ
qualitate descripsit: Nunc ꝑ eandẽ
figuram uum icos ipsius dicit ua¬
riis suppliciis affligendoᷤ: ut quan¬
tum ille mirabilis tantum isti
reddentur horribiles Dñs in
eos ignis: Ordo iudicii. pulcherrima
narratione describit᷑. Ilios enim pee¬
catores. qui se pro actuum suorum
malignitate discrutiant. ira donim
dicit ẽẽ turbandos: qͣndo audient.
Ite in ignem ȩternum. Et istã sen¬
tentiã consequit᷑. ut ꝑpetua flãma
deuorent᷑. Nam uissionẽ dñi nul¬
la mora subsequit᷑. s mox ut dis¬
ceruit impletum ẽ. Iste tam̃ igniᷤ
fuerat in terra uiuentium. si dei fi
lio credidissent. Sed quia manda¬
tis eius contumaci sp̃u restiterunt:

Expanded text:
Filius hominis videbitur ab omniFilius hominis videbitur ab omnibus; sed soli eum justi etiam divinitatis suae contemplatione respicient. Memento autem quod superius in laude Domini Christi characterismon schema posuerit, per quod honorem ejus et gloriam diversa qualitate gratiarum descripsit. Nunc per eamdem figuram inimicos ipsius dicit variis suppliciis affligendos, ut quantum ille mirabilis, tantum isti redderentur horribiles. Vers. 10eos ignis. Ordo judicii pulcherrima narratione describitur. Illos enim peccatores qui se pro actuum suorum malignitate discruciant, ira Domini dicit esse turbandos, quando audient: Ite in ignem aeternum ; et istam sententiam consequentur, ut perpetua flamma devorentur. Nam jussionem Domini nulla mora subsequitur, sed mox ut discernit, impletum est. Iste tamen ignis fuerat in terra viventium, si Filio Dei credidissent; sed quia mandatis ejus contumaci spiritu restiterunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dissentiunt: De quibꝰ ait apostoluᷤ.
Qm̃ si cum adhuc inimici essemꝰ
reconciliati sumus deo ꝑ mortem
filii cius: multo magis reconci¬
liati salui erimus: S isti tam¬
diu dicunt᷑ inimici: donec diaboli
suasionibus incducunt᷑ Cęt̾m qͣndo
ad xp̃m dñm redeunt ut serur: ⁊ filii
uocantur ⁊ amici: Sequit᷑. extera
tua inueniat omnes qui te oder̃t:
hic illud uidicii tempus adu̾titur:
quando dextera patriᷤᷤ. id÷ dñs salua¬
tor uidicaturuᷤ est mundum. Et
qui eum oderunt. penȩ ꝑpetuitate
ilampnandi sunt. Pones eo ut
clibanum igniᷤᷤ. in tem̃pore uultus
tui: Elibanus ẽ coquendis panibꝰ
ȩnei uasculi deducta rotunditas:
quȩ sub urentibus flammiᷤ ardet
intrinsecus: In qua similitudine
merito peccatores ponunt᷑ qui in
futuro uidicio et merore animi
⁊ pęnali excrutiatione torquendi
sunt: quia contͣ regulas dñi obsti¬
nata mente uixerunt: Tempus
uͦ uultus dñi. dies est iudicii: qͣndo

Expanded text:
dissentiunt: de quibus ait Apostolus: dissentiunt: de quibus ait Apostolus: Quoniam si cum adhuc inimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus, multo magis reconciliati, salvi erimus . Sed isti tandiu dicuntur inimici, donec diaboli suasionibus inducuntur; caeterum quando ad Christum Dominum redeunt, et servi et filii vocantur et amici. Sequitur, dextera tua inveniat omnes qui te oderunt. Hic illud judicii tempus advertitur, quando dextera Patris, id est Dominus Salvator judicaturus est mundum; et qui eum oderunt poenae perpetuitate damnandi sunt. Vers. 9. Pones eos ut clibanum ignis in tempore vultus tui. Clibaenei vasculi deducta rotunditas, quae suburentibus flammis ardet intrinsecus. In qua similitudine merito peccatores ponuntur, qui in futuro judicio et moerore animi et poenali excruciatione torquendi sunt, qui contra regulas Domini obstinata mente vixerunt. Tempus vero vultus Domini dies est judicii, quando
Abbreviated transcription (Latin):
dialectici dicunt rethoricum sil¬
logismum: quia eo frequent̃ utunt᷑
oratores pre compendio suo. Iste talĩt
explicatur: Omnis sperans in domi no
exultaliit. alȩtabitur in miscđ̃ia eius
Ego igitur exultabo: slȩtabor in mise¬
ricordia eius. Ista est tercia species
sẏllogismorum: ꝑ quos dialectici sub¬
tilissimis disputationibus quȩ proba¬
re nituntur ostendunt: Nec moue¬
at: quod in istis partibus non sunt
eadem u̾ba. quȩ dialectici ad instru¬
endos rudes longo post tempore for¬
inauerunt. In predicationibus eñi
sacris argumentum quidem ipsũ
ponit᷑. sed sub libertate u̾borum:
Modo reliqua uideamus: Inueni
tui ᷤ. dextera tua inueniat om̃s qui
te oderunt: Uenit ad terciam diui¬
sionem: in qua optat dominũ xp̃m
facere quod cum nouerat ẽẽ gestu¬
rum. Dicit enim Inueniatur ma¬
nus tua. id÷ operatio tua reperiat᷑.
afflictoᷤ conu̾tens inimicoᷤ: quia
tius regulis mundi delectatione

Expanded text:
dialectici dicunt rhetoricum syldialectici dicunt rhetoricum syllogismum, quia eo frequenter utuntur oratores pro compendio suo. Iste taliter explicatur: exsultabit et laetabitur in misericordia ejus. Ego igitur exsultabo et laetabor in misericordia ejus. Ista est tertia species syllogismorum per quos dialectici subtilissimis disputationibus quae probare nituntur ostendunt. Nec moveat quod in istis partibus non sunt eadem verba quae dialectici ad instruendos rudes longo post tempore formaverunt; in praedicationibus enim sacris argumentum quidem ipsum ponitur, sed sub libertate verborum. Modo reliqua videamus. Vers. 8tuis; dextera tua inveniat omnes qui te oderunt. Venit ad tertiam divisionem, in qua optat Dominum Christum facere quod eum noverat esse gesturum. Dicit enim: Inveniatur manus tua, id est operatio tua reperiatur: afflictos convertas inimicos, qui a tuis regulis mundi delectatione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona: Lȩxificari enim de uultu
dñi. alterius cognoscitur ẽe perso¬
nȩ: quod de xp̃o intelligi catholica
non ꝑmittit ecclesia. Qm̃ rexspe¬
rauit in dño: iin misericordia altis¬
simi ñ com mouebit᷑. Dicit causam
quare tantum inunus acceperit:
quia rex iste qui in passione sua tri¬
bus linguis legebatur ascriptus. se¬
cundum hominem. sperauit in
dño: ut agnoscamus nisi supplicit̃
postulando.ad eius non posse nos
mniscđiam ꝑuenire. Sequit᷑ etiam
eternitatis huuis causa ꝓbabilis:
quia nescit a patris misericordia sũ¬
moueri. qui sperare in eius gloria
ꝑseuerat. sicut salomon dicit. quis
sperauit in dño ⁊ confusus est: Et
in alio psalmo dicit. Protector est
omnium sperantium inse: Losttoi¬
gitur in primo psalmo cathegorico
syllogismo. ⁊ in septimo hypotetico:
restat nunc ut enthimema demon¬
strare debeamus Enthymema
quod latine interp̾tatur mentis
ꝯceptio. Syllogismus ẽ: constans
ex una ꝓpositione ⁊ conclusione:. Qũ e

Expanded text:
o . Laetificari enim de vultu Domini, alterius cognoscitur esse personae; quod de Christo intelligi catholica non permittit Ecclesia, quae sravit in Domino, et in misericordia Altissimi non commovebitur. Dicit causam quare tantum munus acceperit: quia rex iste qui in passione sua tribus linguis legebatur ascriptus, secundum hominem speravit in Domino, ut agnoscamus, nisi suppliciter postulando, ad ejus non posse nos misericordiam pervenire. Sequitur etiam aeternitatis hujus causa probabilis: quia nescit a Patris misericordia submoveri, qui sperare in ejus gloria perseverat, sicut Salomon dicit: Quis speravit in Domino, et confusus est ? Et in alio psalmo dicit: Protector est omnium sperantium in se . Posito igitur in primo psalmo, categorico syllogismo, et in septimo, hypothetico, restat nunc ut enthymema demonstrare debeamus. Enthymema, quod Latine interpretatur mentis conceptio, syllogismus est constans ex una propositione et conclusione, quem
Abbreviated transcription (Latin):
carnatione ipsius dicit᷑. ⁊ postea
deitatis eius facta narrant᷑: ut
omnes intelligant eundem esse
mariȩ semꝑ uirginis filium. qͦd
patris u̾bum Quas enim natitraᷤ
in xp̃o dño salutariter credimus.
deitatis ⁊ humanitatis: quȩ in
unam ꝑsonam ꝑ infinita secula
in commutabilit ꝑseuerant: Quod
ideo frequenter repetendum est. ꝙ
sunt ad deum patrem. de in car¬
natione dominica. Secunda. di¬
uersas uirtutes eius gloriamq
describit: declarans a parte qͣ
passus ẽ. adquam sum mã rerũ
apicemq ipso largiente ꝑuenire.
Tercia. idem ꝓpheta conu̾titur

Expanded text:
carnatione ipsius dicitur, et postea carnatione ipsius dicitur, et postea deitatis ejus facta narrantur; ut omnes intelligant eumdem esse Mariae semper Virginis Filium, quod Patris Verbum. Duas enim naturas in Christo Domino salutariter credimus, Deitatis et humanitatis, quae in unam personam per infinita saecula incommutabiliter perseverant. Quod ideo frequenter repetendum est, qu prophetae sunt ad Deum Patrem de incarnatione dominica. Secunda diversas virtutes ejus gloriamque describit, declarans a parte qua passus, ad quam summam rerum apicemque ipso largiente pervenerit. Tertia idem propheta convertitur
Abbreviated transcription (Latin):
desinere quȩ uentura credit opta¬
re. Q uappter affligamur in eius
passione. gaudeamus in euis resur¬
rectione Sic enim ipsius posfumꝰ
dici: si eius dispensationibus mere¬
amur aptari Presenti autẽ nu¬
meri sacramenta. sub una sũma
nequaquã potuimus inuenire:
s forte nobi ᷤᷤ poterunt diuisa con¬
stare Duodenarius itaq calculꝰ
ad apostoloᷤ est. uidelicet applican¬
dus Septenarius uͦ significat eb¬
domadam: quȩ ad primam illã
ꝑtinet sine dubitatione culturã.
Hȩc in uno sociata utriusq legis
sacramenta ꝯctudunt. Sic ⁊ istiuᷤ
psalmi ad patrem dicta p̃catio.
nour ⁊ uet̾is cestam̃ti continet reueren¬
da mẏsteria. Explicit psalmus x¬
in finem psalmus dauid
deo titulus hic nono decimo psal
dicturus est Superior namq
continet orationem ꝓphetȩ:i con¬
fidentiam qua liberandus ẽ acla¬
dibus huius seculi ppłs xp̃ianus.
Nunc qͥdam panigyricus de in¬

Expanded text:
desinere, quae ventura credit optadesinere, quae ventura credit optare. Quapropter affligamur in ejus passione, gaudeamus in ejus resurrectione. Sic enim ipsius possumus dici, si ejus dispensationibus mereamur aptari. Praesentis autem numeri sacramenta sub una summa nequaquam potuimus invenire, sed forte nobis poterunt divisa constare. Duodenarius itaque calculus ad apostolos est videlicet applicandus. Septenarius vero significat hebdomadam, quae ad primam illam pertinet sine dubitatione culturam. Haec in unum sociata, utriusque legis sacramenta concludunt. Sic et istius psalmi ad Patrem dicta precatio, Novi et Veteris Testamenti continet reverenda mysteria. EXPOSITIO IN PSALMUM Xnem psalmus David. Ideo titulus hic decimo nono psalmdicturus est. Superior namque continet orationem prophetae, et confidentiam qua liberandus est a cladibus hujus saeculi populus Christianus. Nunc quidam panegyricus de in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ generaliᷤᷤ illa resurrectio: in qua
hic utramq conuenire manifestũ
est: ubi ideo posuit erecti sumus:
quia in qualibet resurrectione
fideles ab humilitate confurgunt.
⁊ ad diuina p̃mia subleuantur:
Quod argumentum in topicis dr
derio ꝓpheta pellectus: illa petit
tt̾m fieri. quȩ nouerat ẽẽ uentura:
Dictt᷑ patri. saluum fac regem. id
est xp̃c dñs resurgat a mortuiᷤᷤ. ascen¬
dat in cęlo interpellet pro nobis:
ne diutius nr̃a uaccillet oratio S
ipso aduocato p̃sumamus orarẽ
qui nos patri docuit supplicare: ne noᷤᷤ
moetis laqueus possit astringere:
Deniq hoc sequit᷑. E x audi noᷤ in die¬
in qua inuocauerimꝰ tẽ quod tunc
humano generi ꝓuenit: quando
resurrectionem dñi firme credidit.
letanter aspexit. Conclusio.
ẽẽ uentura: quia bene credentiũ
mo ᷤᷤ est illa orare. quȩ desideramꝰ
emergere: Sic ⁊ in dominica orati¬
one ꝑmonemus: Adueniat regnũ

Expanded text:
et generalis illa resurrectio, in qua et generalis illa resurrectio, in qua hic utramque convenire manifestum est; ubi ideo posuit, erecti sumus, quia in qualibet resurrectione, fideles ab humilitate consurgunt, et ad divina praemia sublevantur. Quod argumentum in topicis dicitur derio propheta pellectus, illa petit iterum fieri quae noverat esse ventura. Dicitur Patri: Salvum fac regem, id est Christus Dominus resurgat a mortuis, ascendat in coelos, interpellet pro nobis, ne diutius nostra vacillet oratio, sed ipso Advocato praesumamus orare, qui nos Patri docuit supplicare, ne nos mortis laqueus possit astringere. Denique hoc sequitur, exaudi nos in die qua invocaverimus te; quod tunc humano generi provenit, quando resurrectionem Domini firme credidit et laetanter aspexit. Conclusio pesse ventura, quia bene credentium mos est illa orare quae desiderant emergere. Sic et in dominica oratione praemonemur: Adveniat regnum
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽẽ confirmat: Non enim cur¬
rus aut equus magnificant. quã¬
uis in hoc mundo extollere uid ean¬
tur honoribus . s nomen dñi quod
ad p̃mia eterna ꝑducit Quę figͣa
grece dicitur sincrisis. latine com¬
paratio: dum comparatione qua¬
dam iustiorem causam nr̃am quã
adu̾sarii demonstramus: Ipsi ob¬
ligati sirnt ⁊ ceciderunt: nos uͦ re
surreximus ⁊ erecti sumus Poten¬
ter aperuit fructum precedentiũ
rerum: Nam humanis honoribus p̃¬
sumentes. laqueati prauis defiđiis
sui ᷤ. in mortiᷤᷤ foueam corruerunt:
Et quia dicturus erat ceciderunt.
p̃misit obligati: quod necesse est
illi ᷤᷤ contingere. qui se uidentur
nexuosis erroribus illigare. Resur¬
gere enim duobus modiᷤᷤ dicitur
xp̃ianus: qͣndo a uitiorum morte
in hoc mundo ꝑ grãm uberatus. in
diuinis iustificationibus ꝑseuerat:
sicut sapientissimus salomon dic̃:
Seꝑties cadit. iustus ⁊ resurgit. Or

Expanded text:
tum esse confirmat. Non enim curtum esse confirmat. Non enim currus aut equus magnificant, quamvis in hoc mundo extollere videantur honoribus; sed nomen Domini, quod ad praemia aeterna perducit. Quae figura Graece dicitur syncrisis, Latine comparatio, dum comparatione quadam justiorem causam nostram, quam adversarii demonstramus. Vers. 9. Ipsi obligati sunt et ceciderunt; nos autem surreximus, et erecti sumus. Potenter aperuit fructum praecedentium rerum. Nam humanis honoribus praesumentes, laqueati pravis desideriis suis in mortis foveam corruerunt. Et quia dicturus erat, ceciderunt, praemisit, obligati, quod necesse est illis contingere, qui se videntur nexuosis erroribus obligare. Resurgere enim duobus modis dicitur Christianus: quando a vitiorum morte in hoc mundo per gratiam liberatus, in divinis justificationibus perseverat, sicut sapientissimus Salomon dicit: Septies cadit justus, et resurgit . Dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
cepta: post resurrectionẽ uideli¬
cet. qͣnͣdo sp̃m sc̃m de cęlo misit
apostoliᷤᷤ. quem in t̾ris mittendũ
ẽe. ꝓmiserat. ⁊ ut ipsum quoq in
dectate sua omnipotentẽ esse mon¬
straret. sequit᷑. In potentatibus
salus dexterȩ eius. Salus igitur
quam ipse condidit potentatus
nost̾ ẽe dinoscitur: qͣndo illa salus
nec morbis afficit᷑. nec doloribus sau¬
ciatur: Sed potentes nos efficit: eũ
in sua ꝑhennitate custodit: Sensꝰ
gͦ talis est. exaudiet filium pat de cȩ¬
lo scõ suo: quia in dextera eius. est
salus: Habens ex ꝓpria deitate. quod
Fidei suȩ sinceritate confidens. quȩ
muneribus erat dñi contributa. pro¬
pheta lȩtat᷑: despiciens illos qui pom¬
posis curribus euecti. in temporali
potius dignitate p̃sumunt. Duo
enim apud antiquos erant genera
triumphorum: Uitum maius in
curribus. quod laureatum dicebat᷑:
aliud minꝰ in equis. quod optatio nũ¬
cupabat᷑. Sed ista secularibus relin¬
quens: in nomine dũi se magnifica¬

Expanded text:
ctionem videlicet, quando Spiritum sanctum de coelo misit apostolis, quem in terris mittendum esse promiserat. Et ut ipsum quoque in deitate sua omnipotentem esse monstraret, sequitur, in potentatibus salus dexterae ejus. Salus igitur, quam ipse condidit, potentatus noster esse dignoscitur: quando illa salus nec morbis afficitur, nec doloribus sauciatur, sed potentes nos efficit, cum in sua perennitate custodit. Sensus ergo talis est: Exaudiet Filium Pater de coelo sancto suo: quia in dextera ejus est salus, habens ex propria deitate, quod Fidei suae sinceritate confidens, quae muneribus erat Domini contributa, propheta laetatur, despiciens illos qui pomposis curribus evecti, in temporali potius dignitate praesumunt. Duo enim apud antiquos erant genera triumphorum: unum majus in curribus, quod laureatum dicebatur; aliud minus in equis, quod ovatio nuncupabatur. Sed ista saecularibus relinquens, in nomine Domini se magnifica
Abbreviated transcription (Latin):
Quod totum ad naturam ꝑtinet
humanitatiᷤ. quȩ a diuinitate quod
non habebat accepit: In capite uero
idem dictum debemus adi̾tere: qͣn¬
tum ad substantiam attinet corpo¬
ralem: Cęt̾m deitas non habet men¬
bra: quȩ ubiq tota atq ꝑfecta est:
Corona enim ñ improbe circũ eunti
um discipulorum uidet᷑ significare
conuentum: quia ipsum docentem
desiderantium apostolorum circuttꝰ
ambiebat: Hȩc erat corona capitis.
hoc regale diadema: qđ non ornaret
impositum. sed de xp̃o dño potius
ornaretur. In hac enim corona:to
tius mundi circulum merito pote¬
rimus aduertere: in quo generalis

Expanded text:
Quod totum ad naturam pertinet Quod totum ad naturam pertinet humanitatis, quae a divinitate quod non habebat accepit. In capite vero idem dictum debemus advertere, quantum ad substantiam attinet corporalem. Caeterum deitas non habet membra, quae ubique tota atque perfecta est. Corona enim um discipulorum videtur significare conventum: quia ipsum docentem desiderantium apostolorum circuitus ambiebat; haec erat corona capitis, hoc regale diadema, quod non ornaret impositum, sed de Christo Domino potius ornaretur. In hac enim corona et totius mundi circulum merito poterimus advertere, in quo generalis
Abbreviated transcription (Latin):
sui sanabat imperio. P redicationes
quoq suas deuotis mentibus inse¬
rebat Constat enim in nullo uo¬
luntatem eius fuisse fraudatam:
quando omia quȩ ficri uissit im¬
pleta sunt. sicut scriptum ẽ Omĩa
quȩcumq uoluit dñs fȩcit in cȩlo
in benedictione dulcedinis. posiusti
in capite euis coronam de lapide
pretioso: Post diapsalmatis silen¬
tium uenit ad scđm modũ: ubi
incarnationis eius potentiã mira¬
bili fulgore describit. Dicendo enĩ
qm̃ p̃uenisti eum. significat huma¬
nitatem anticipante a diuinitatiᷤᷤ
gratia semꝑ ornari: quia nullus
illi quicquam primus offert nͥ
concedatur. E rubescat pelagianꝰ:
hoc ꝓprium hominis dicere. qđ
inimaculata u̾bi incarnatio eui¬
denter legitur accepisse B enedic̃¬
tio dulcedinis fuit: quando dictũ
ẽ. hic ẽ filius m̾s dilectus. in quo
mͥ bene complacui: Posiusti. metafori¬
ce dicitur: ab his qui post labores ma¬
ximos premio digno coronantur:

Expanded text:
sui sanabat imperio, praedicationes sui sanabat imperio, praedicationes quoque suas devotis mentibus inserebat. Constat enim in nullo voluntatem ejus fuisse fraudatam: quando omnia quae fieri jussit impleta sunt; sicut scriptum est: Omnia quaecunque voluit, Dominus fecit in coelo in benedictione dulcedinis; posuisti in capite ejus coronam de lapide pretioso. Post diapsalmatis silentium, venit ad secundum modum: ubi incarnationis ejus potentiam mirabili fulgore describit. Dicendo enim: Quoniam praevenisti, significat humanitatem anticipante divinitatis gratia semper ornari: quia nullus illi quidquam primus offert, qunere concedatur. Erubescat Pelagianus hoc proprium hominis dicere, quod immaculata Verbi incarnatio evidenter legitur accepisse. Benedictio dulcedinis fuit, quando dictum est: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Posuisti metaphorice dicitur ab his qui post labores maximos praemio digno coronantur.