comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cogatur cũ aũt uẽdicatur io patri nõ
sit necesse dicioportebit ꝯferendum.
No enim nũc atquiritur s ñ admit¬
titur. amplius dico ⁊̃ si nstitĩnus afi¬
quid ad quireret nõ uenit in colla¬
cioẽ. nã hic ⁊ sibi msidiatus ẽ. ¶ Por¬
cioẽs collationum ita erũt faciende
ut puta duo sunt filii impotestate
partẽ quauis issit cui ꝯferre nõ solet
Quod si duo sint filii emancipati abn¬
tes. cec. ⁊ duo impotestate eqi dicen¬
dum ẽ singłos singłis quisunt in
potestate cñtena ꝯferre eñtena ret̃mẽ.

Expanded text:
cogatur? cum autem uindicari id patri non sit necesse, dici oportebit conferendum: non enim nunc adquiritur, sed non adimitur. amplius dico, et si institutus fune adquireret, non venit in collationem: nam hic et sibi insidiatus est. Portiones collationum ita erunt faciendae: ut puta duo sunt filii in potestate,partem, quamvis is sit, cui conferri non solet. quod si duo sint filii emancipati habentes trecena et duo in potestate, aeque dicendum est singulos singulis, qui sunt in potestate, cente
Abbreviated transcription (Latin):
utroꝙ casu nepot tẽ ad mittẽdũ
deportatas ⁊enĩ loco mortuo
rũ habentos¶Sr ꝯsi pat̾ ⁊ filiuᷤ
deportati sunt ⁊ ãborestituti.dicemus
adbõꝵ posseffioc̃o ad muuiti filium. S
⁊si filius immetallum tãpnatus ẽ uł
alia pena q̃ ẜuum efficit restituis sit.
iuchilominus admittet᷑.¬

Expanded text:
 admittendum: deportatos enim mortuorum loco habendos.Si et pater et filius deportati sint et ambo restituti, dicemus ad bonorum possessionem admitti filium. sed et si filius in metallum damnatus uel alia poena, quae seruum efficit, restitutus sit, nihilo minus admittet
Abbreviated transcription (Latin):
erit int̾poneoa¶s ⁊ si tm̃ forte in boĩ
paĩnis emancipatus remittat qͣntũ g
collatiõe suus habe̾ deb clicentũ est
emancipatum satis cõtulisse uidĩ s̃
⁊ sinomĩ pat̾ni debitoñ legauit ł fũdr̃
łrẽ aliam pedit᷑ ꝓporciõe bõꝵ ꝯferit de
nõ caueat tociꝰtͥentis eis tenegantas
om̃ib cauit. Quod siꝑmopiam. sex¬
tãtis tãdenegandã. sic tm̃ ut possit.
supplere cantioeõ. ł collatioẽo ł cetͣis
modis quib sup̃ diximus. aut cũa¬
ciam collatiocõ nõ implet. ¶Is qͦ
qui in adoptiua familia ẽ ꝯferrt cogͥ¬

Expanded text:
erit interponenda.Sed et si tantum forte in bonis paternis emancipatus remittat, quantum ex collatione suus habere debet, dicendum est emancipatum satis contulisse uideri: idem et si nomen paterni debitoris delegauerit uel fundum remue aliam dederit pro portione bonoruidendum est, utrum sextantis tantum ei aufeomnibus cauit: quod si per inopiam, sextantis tantum denegandas, sic tamen, ut possit supplere cautionem uel collatione uel ceteris modis quibus supra diximus, aut curaciam collationem non implet.Is quoque, qui in adoptiua familia est, conferre cog
Abbreviated transcription (Latin):
gata prãnda sunt ut eoce duos gͣtꝰ
ħrdũ fecit emancipatum p̃tũt ab
utroq tñ gradu lib̾is ꝓparentib le¬
du data sũt. Suso nemo uiuit eoꝵ
prãnda. Quod si post mortẽ testatõi
añ aditã ħrlitatẽ institut decesẜit
ccͣ ipõs quid̾ uidĩ petitam. uerutũ
abens relicta legatanõ ẽẽ prãnda:
s que asubscitutis relicta sint.

Expanded text:
gata praestanda sunt: ut ecce duos gradus heredum fecit, emancipatum praeteriit, ab utroque tamen gradu liberis et parentibus ledu data sunt: sin uero nemo uiuit eorupraestanda: quod si post mortem testatoris ante aditam hereditatem instituti decesserint, contra ipsos quidem uideri petitam, uerumtamen ab eis relicta legata non esse praestanda, sed quae a substitutis relicta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ hac abiturus sit suouiẽ uñ siduo
p̾t̾iti sũt emancipatus. ⁊ isqui impo¬
testate ẽ quidam nec emancipatũ
pr̃are debe̾ legata estimant quia ef¬
fectũs patris aufert partẽdimidiã.
Cũ ꝯsihic nõ pete̾t: siussolus rem
habiturus eẽt. Quro gͦ ẽ p̃titus est

Expanded text:
tem habiturus sit suo iure. unde si duo praeteriti sunt, emancipatus et is qui in potestate est, quidam nec emancipatum praestare debere legata existimant, quia effectu fratris aufert partem dimidiam, cum et si hic non peteret, suus solus rem habiturus esset. quid e
Abbreviated transcription (Latin):
filius nepotẽ inpotestate aui relic¬
toᷤ abextraneo hrde fidi comissam
ħroitatẽ si lssutus aui potestate fi¬
isset reliquiss si fuspectus amisit
qiͣ ꝯsũpturus boã nepotesi nõ eẽ ei

Expanded text:
filius nepoti in potestate aui relicto ab extraneo herede fideicommissam hereditatem, si liberatus aui potestate fuisset, reliquisset: si suspectus auus sit quasi consumpturus bona nepotis, non esse ei
Abbreviated transcription (Latin):
si satis petãt. Quare an audiendi sũt
si bñficium patris dm̃i ue ip̃is honõfs
sit an sibi imputa ẽ debeñt. qui tedes
ens postulandi adu̾sus se facultateor s
melius ẽ ꝑmediocritateo cam drime
ut cautioĩ tm̃ cũ impoteca suaꝵ reꝵꝯ¬
mittamtur

Expanded text:
si satis petant, quaeritur, an audiendi sint, ne beneficium patris dominiue ipsi‹s› onerosum sit, an sibi imputare deberent, qui dederunt eis postulandi aduersus se facultatem. sed melius est per m‹e›diocritatem causam dirimere, ut cautioni tantum cum hypotheca suarum
Abbreviated transcription (Latin):
dũ expeom oporteat queri solet. nã fibõa
aparre relicta enĩacipatoꝵ. inmediũ
ꝯferantur ⁊ ita uiriles pãtie̾ suman¬
tur eueniz ut em̃acipat ᷑ q collatio ab
ip̃is facta ꝓsit. uiteamus ergone como¬
difsimũ sit: ẽmancipatꝰ quartã partẽ
uos duos emãcipatos exquib altm. siał¬

Expanded text:
dum expediri oporteat, quaeri solet: nam si bona a patre relicta et emancipatorum in medium conferantur et ita uiriles partes sumantur, eueniet, ut et emancipatis quoque collatio ab ipsis facta prosit. uideamus ergo, ne commodissimum sit emancipatos quartam partem lios, duos emancipatos, ex quibus alt
Abbreviated transcription (Latin):
Exłraati libi quẽ ad oxdum edictum ñ
ꝯmittũt ita nec omisso ꝑalios eclicto.ꝙ.
illis uenumt adboꝵ possessioem unaque
eis querela suꝑ ẽ: si de mofficiosodicant.¬
hii que ꝓpt̃ alios ceͣtabulas boꝵ posses¬
sioeõ petũt: nõ expectant ut p̃fitiboꝵ
possessioẽm accipiant. Uerũ ip̃i ꝯq̃ boꝵ̃
bñficio alioꝵ adid bñficumi fuit admi¬
si ⁊ iam nõ curãt anpetãt illi necne.¬

Expanded text:
liberi quemadmodum edictum non committunt, ita nec commisso per alios edicto cum illis uenient ad bonorum possessionem unaque eis querella superest, si de inofficioso dicant.Hi, qui propter alios contra tabulas bonorum possessionem petunt, non exspectant ut praeteriti possessionem accipiant, uerum ipsi quoque bobeneficio aliorum ad id beneficium fuerint admissi, iam non curant, petant illi nec ne
Abbreviated transcription (Latin):
sefnoẽs habe̾ pot̃. Pretoi̾ erũ ꝓpositum
ẽ cũ ce̾ tabulas bõꝵ possesfiocõ tat eas
partes unicuiq libõꝵ tribuere quas in¬
testato patre mortuo łnditate habito¬
rus eẽt. simpotestate mansiss. ⁊ id eo si¬
ue emancipatus siue his qui impote¬
state mansit. siũ in aropcioeõ. datus

Expanded text:
sionem habere potest. praetori enim propositum est, cum contra tabulas bonorum possessionem dat, eas partes unicuique liberorum tribuere, quas intestato patre mortuo in hereditate habiturus esset, si in potestate mansisset: et ideo siue emancipatus siue is qui in potestatem mansit siue in adoptionem datus
Abbreviated transcription (Latin):
filius ptitis añt petitã boꝵ. possesfioeõ
arrogandum sese oit: amixtit et̾ tabu¬
las boꝵ. possessiorõr. ¶ Siquis filio fuo
emancipato nepote quẽ exeo retinuat᷑
dedit᷑ in opcior̃or. nepos iste ad cc̃ tabulã
boꝵ possessioẽo auisuiadmitiitur pa¬
tit oius añ gefucto quia mn eius ẽ faon¬
la ẽ: qui ⁊ ĩpe admpti põtrũt at bõꝵ poᷤᷤ¬
filius quẽ post emancipatioẽo quesi¬
erat patri suo madopcioe̾o dedĩt. xeces¬
sioẽo acipe possit: ⁊ arburor humaĩ¬
orẽ eẽ hanc sñtsitiam. ut filius hic
qͣuis ñ sit in eat̾ fanulia qua pat̃ ⁊ ad
boꝵ possessioeõ tñ eius admittatur.¬
Libi qui instituti ħrdes iue᷑ nõ possũt
lie cẽ tabulas boꝵ possessioẽo petere

Expanded text:
possessionem adrogandum se dederit, amittit contra tabulas bonorum possessionem.Si quis filio suo emancipato nepotem, quem ex eo retinuerat, dederit in adoptionem, nepos iste ad contra tabulas bonorum possessionem aui sui admittitur patre eius ante defuncto, quia in eius est familia. qu‹i› et ipse admitti potuit ad bonorum posfilium, quem post emancipationem quaesierat, patri suo in adoptionem dederit et decessionem accipere possit? et arbitror humaniorem esse hanc sententiam, ut filius hic, quamuis non sit in eadem familia, in qua pater, ad bonorum possessionem tamen eius admittatur.Liberi, qui institui heredes iure non possunt, nec contra tabulas bonorum possessionem petere
Abbreviated transcription (Latin):
boꝵ possessioco uił recte respondet necte¬
stam̃tũ ꝑ oĩa ieritũ ad notã exħrdatioĩs solã
fecisse uidẽatur reditres ad intestatestati
exitũ ut adũsus filiũ suũ exasse ħroe abi¬
testato patre emãcipatũ p̃tor in parte di¬
midia tueat᷑. Ent ergo uenale bñficum
sc̃ͥpti ħroisextraneis ut eũ ip̃e uẽ ħroita¬
tis m sit ꝯsecu̾urus areunto repellat fi¬
liũ inpotestate relictũ preste̾tip assẽ eorã¬
cipato filio iuẽ ccͣ tabulas boꝵ. possessioĩs.
Si aũt omifit brlitatẽ inporcioẽ o boꝵ¬

Expanded text:
possessionem, Iulianus recte respondit, ne testamentum per omnia irritum ad notam exheredationis solam profecisse uideatur, redit res ad intestati exitum, ut aduersus filium suum ex asse heredem ab intestato patr‹i› emancipatum praetor in parte dimidia tueatur. erit ergo uenale beneficium scripti heredis extranei, ut, cum ipse iure hereditatis nihil sit consecuturus, adeundo repellat filium in potestate relictum praestetque assem emancipato filio iure contra tabulas bonorum possessionis: si autem omiserit hereditatem, in portionem bo
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾os acciꝑe debensꝰ siue naturales si¬
uead obtiuos sineq mn̾stituti neqi
exħrortati sũt uocantur aũt ad cẽ
tabulas bõꝵ possesfioe libĩ eo iure.
eoq ordine quo uocantur ad succeᷤᷤ¬
⁊̃ ad postumos uidetur ꝑtinẽ. Set
⁊ si ab hostib post liminio redierit¬
possessio ꝯpetit. ⁊ it̾ ⁊ impostumo
nã quam diu postumus sꝑatur
in ea ea cã ẽ ut partẽ faciat ⁊ sui
uiris factos lib̾os in duẽ mbonoꝵ
possessioeo p̃tor. Siue igitur em̃a¬
cipati sunt. siue alias exiger depote¬
state patris. admittuntur. ad bõꝵ
possessiocõ. S adoptiui patris ñ
pot̃. ut enĩ amitti possit. exlibis et̃
eum oportet. ¶Qui filium habe¬
bat ⁊ nepotẽ exeo fliũ emancipaũ
⁊ ad optauit locum nepotis. dem̃ eman
ue pat̾ eus in adopcioc̃o mansiff: qua

Expanded text:
liberos accipere debemus siue naturales siue adoptiuos, si neque instituti neque exheredati sunt.Uocantur autem ad contra tabulas bonorum possessionem liberi eo iure eoque ordine, quo uocantur ad succesiam ad postumos uidetur pertinere.Sed et si ab hostibus postliminio redieripossessio competit.Idem et in postumo: nam quamdiu postumus speratur, in ea causa est, ut partem faciat.Et sui iuris factos liberos inducit in bonorum possessionem praetor siue igitur emancipati sunt siue alias exierunt de patris potestate, admittuntur ad bonorum possessionem: sed adoptiui patris non potest: ut enim aeum oportet.Qui habebat filium, habebat et nepotem ex eo, filium emancipauit et adoptauit in locum nepotis, deinde emaue pater eius in adoptione mansisset qua
Abbreviated transcription (Latin):
possessioẽo accip̃. quotñ cessante n¬
fans nõ excludit᷑. Quid ergo si cũatoꝵr
acciꝑe nolit. nd ne ustius atq utiliꝰ
eit ad eũt̾ modũ ꝓximo cuiq posseg¬
oner daĩ ne boã iacceant quo admis¬
so substitutus cautioeo pr̃aẽ cogit᷑
om̃ib his quib boa restitui debent.¬

Expanded text:
ossessionem accipit, quo tamen cessante infans non excluditur. quid ergo, si curator accipere nolit? nonne iustius atque utilius erit ad eundem modum proximo cuique possessionem dari, ne bona iaceant? quo admisso substitutus cautionem praestare cogitur omnibus his, quibus bona restitui debent
Abbreviated transcription (Latin):
castrensi. S ꝯ eus qui ap hostes dece̾sit
bõꝵ. possessieõ admitti posse quaius
in ẜuitute decedat nulla dubitatio est.¬
mantãte bõꝵ possessio michi petita
sit tr̃ ꝯpetit cũ ratum abuero it qtͣ¬

Expanded text:
castrensi.Sed et eius, qui apud hostes decessit, bonorum possessionem admitti posse, quamuis in seruitute decedat, nulla dubitatio est.mandante bonorum possessio mihi petita sit, tunc competet, cum ratum habuero id q
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃is spacium ꝓbasse licet dies ei pt¬
tẽde possessis nis quam forte cert᷑
accusatiois petẽ debuit cesfise uidet᷑.
artm̃ quia ł ꝓpoĩto accusatioeõ in¬
struit. ut suũ nuffibi ẜuet.⁊ agno¬
uiss succefsioeor nõ inmeĩto uidebr̃.¬

Expanded text:
is probasset, licet dies ei petendae possessionis, quam forte certus accusationis petere debuit, cessisse uidetur, attamen quia hoc proposito accusationem instruit, ut suum ius sibi seruet, adgnouisse successionem non inmerito uideb
Abbreviated transcription (Latin):
Si ei qui malłiꝰ potestate eitͣ c̃ta die lega¬
tũ fuĩt. cauebitur ei ꝗ ht̃ cũ impote¬
state ñ p̃cise si subiditioẽo sicum es
legati dies cedit impodestate sit. Cetõ
si fiuiuis inueniatur miqui eẽ ni¬
sũ ẽ patri cautum eẽ cum alii legatr̃
fũmouẽmꝰ. si existentis ꝯditioĩ tp̃r nõ
baberẽt eos impotestate. Euenit tn n
scdõ ħ ut in easu ñ sit delegato cautỹ
nã si existentis ꝯtitioĩs tp̃r suuiuris s̃¬

Expanded text:
Si ei, qui in alterius potestate erit, incerta die legatum fuerit, cauebitur ei, qui habet eum in potestate, legati dies cedit, in potestate sit'. ceterum si sui iuris inueniatur, iniquum esse uisum est patri cautum esse, cum alii legatum submoueremus, si existentis condicionis tempore non haberent eos in potestate. euenit tamen secundum hoc, ut in casum non sit de l‹eg›ato cautum: nam si existentis condicionis tempore sui iuris s
Abbreviated transcription (Latin):
siue caueatur adu̾sus miicipes
cipes si his ñ eaueatur nd iudetur
assecimuros q̃ extͣ oiomaĩo rem edi¬
o opꝰeiͣt uidelicet ut orc̾to p̃tors̃ ac¬
tor eoꝵ impossessiot mutatur.

Expanded text:
 caueatur, aduersus municipes cipes, si his non caueatur, non ‹i›dem adsecuturos: sed extraordinario remedio opus erit, uidelicet ut decreto praetoris actor eorum in possessionem mittatur.
Abbreviated transcription (Latin):
mantur. Quod siħrs fructus nolit oogt̃
ꝑmitẽoũ eit᷑ legataĩos cogẽ fruct᷑. ⁊ co¬
actus ẜuae̾ quimimo sitales sint fruct᷑
qqͣ legataĩo ꝑmittẽdũ ẽ: ⁊ p̃cium ẜuare.
Incetẽs qq̃ reb ħiditariis missis imposse̾¬
soc̃o h eit̃ officiũ ut uniũsas res ẜroita¬
rias colligat. ⁊ ibi custodiat ubito mici¬
liũ defũctus habuit.⁊ smnullatomꝰ sit a¬
bitatioeõ ꝯducat ł orreũ ꝙ dũ in quoreᷤᷤ
collecte custodiret᷑⁊ puto legatarium

Expanded text:
mantur: quod si heres fructus nolit cogere, permittendum erit legatario cogere fructus et coactos seruare. quin immo si tales sint fructusquoque legatario permittendum est et pretium seruare. in ceteris quoque rebus hereditariis missi in possessionem hoc erit officium, ut uniuersas res hereditarias colligat et ibi custodiat, ubi domicilium defunctus habuit, et, si nulla domus sit, habitatione‹m› conducat uel horreum quoddam, in quo res coll
Abbreviated transcription (Latin):
ettͣ ex quib altm filius alt̃m nepotes
ꝯsecitur. ¶ Siprius testm̃ estet iue
factum quo filius exhdatus c̃. seqñs ĩ¬
ꝓfectũ in quoptͣitus sit filius postice᷑s te¬
scam̃to p̃t̾itus recte petet boꝵ possefficẽ.
Siremoto quoq filio pociots sunt mea
Brditate possĩoẽ testõ scripti ħrdes  ita

Expanded text:
unt, ex quibus alterum filius, alterum nepotes consequuntur. Si prius testamentum exstet iure factum, quo filius exheredatus est, sequens imperfectum, in quo praeteritus sit filius, posteriore testamento praeteritus recte petet bonorum possessionem, si remoto quoque filio potiores sunt in ea hereditate posteriore testamento scripti heredes: et ita
Abbreviated transcription (Latin):
dͥ .R. Siis aquo satspetitu᷑ offerat co¬
so hodieagamus. dicecẽdũ ẽ cefsac̃ sa¬
iis tatioco cũ possit añoe fidĩ comifso
qũa tesatistatioe ꝯstae̾ nec nõ illa cogͥ¬
ẽ omĩum ouuis eni puis rescripsit eum
ap̃ quẽ satis petitur debẽ explorat᷑ nũꝑ
calũpniam satis ꝑetatur dequare fuora
toꝵ desicẽt si quitẽ mantatsim eifit.
nõ habebit necesse derato cauẽ s est
ei satiscãpdum. Siud̃ dubitetur anmnã¬
tatũ sitł ñ sit derato cautio eĩt exigetã.¬
Si semel fuit satis ratũ. Quesitũ ẽ an
⁊ rursus cauentũ sit si fortedicatur
egenos fide uissod̾s eẽ datos. ꝯmag̃

Expanded text:
.Si is, a quo satis petitur, offerat coso, hodie agamus', dicendum est cessare satisdationem, cum possit ante de fideicommisso quam de satisdatione constare.Nec nom. diuus enim Pius rescripsit eum, apud quem satis petitur, debere explorare, num per calumniam satis petatur: de qua re summa desideret, si quidem mandatum ei sit, non habebit necesse de rato cauere, sed erit ei satisdandum: si uero dubitetur, an mandatum sit uel non sit, de rato cautio erit exigenda.Si semel fuerit satisdatum, quaesitum est, an etiam rursus cauendum sit, si forte dicatur egen
Abbreviated transcription (Latin):
res aliq̃ siue ħrditas siũ ius aliꝙ relictũẽ¬
Onuis qq̃ pius rescripsit quociens eiusds
res ẽ: ut certum sit nulo modo fitĩ comi¬
so locũ ẽẽ postquam iniquum eẽ su¬
ht. ł. satisdatio qm̃ nõ ullas moras exep
toꝵ satis acceꝑit legatarius: ⁊ atrebesli¬
ano fidĩ cõmissai̾o ut̾q quid stipłatõ
connitatur s excepcioẽ se tuebitur ħrͥ

Expanded text:
s aliqua siue hereditas siue ius aliquod relictum est.Diuus quoque Pius rescripsit, quotiens euidens res e‹s›t, ut certum sit nullo modo fideicommisso locum esse, perquam iniquum esse superhabet haec satisdati‹o›, quoniam nonnullas moras exerctorum satis acceperit legatarius et a Trebelliano fideicommissario, utra que quidem stipulatio committetur, se
Abbreviated transcription (Latin):
ñ iñ ꝯsatisdatio deb offerri legatai̾o
siue nõ habeat a quo satis desidẽt: ¶Si
debitoi̾ lifatio sitrelieta ñ ẽ exigẽda
cautio. quia h̃t penes se legatum
quippe si ꝯueniat᷑ excepcioẽ colimali¬

Expanded text:
n et satisdatio debet offerri legatario, sive non habeat, a quo satis desideret. Si debitori liberatio sit relicta, non est exigenda cautio, quia habet penes se legatum: quippe, si
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui excã fidĩ comissi moram facuĩt.¬
Datis faccion ubũ licet latiis pãtertĩ
ad exsoluentũ legatũ refertur ꝓm̃ et
siremissa sit satistatio rescͥptũ locũ ha¬
bebit. quia moa̾ sit solutioĩs. Sex autẽ
iñ siũ puto ꝯtinuum tp̃s nõ possessio¬
num ꝯputandum cessatum nõ accipi¬
mus si pupillus tutorem ñ habenat nec
curatoe̾ suio̾ sus ł adolescens. nã frustra¬

Expanded text:
ex qua causa fideicommisso ‹mo›ram faciunt.Satisfactionis uerbum licet latius patet, tamen ad exsoluendum legatum refertur.Proinde et si remissa sit satisdatio, rescriptum locum habebit, quia mora fit solutioni.Sex autem mensum puto continuum tempus, non possessionum conputandum.Cessatum non accipimus, si pupillus tutorem non habeat nec curatorem furiosus uel adulescens: nam frustra
Abbreviated transcription (Latin):
tus eẽt satis acciꝑt acceꝑit: an recepti
satiscutio ista possit. ⁊ ħrs ꝯdicat li¬
Uauit repetẽ nõ potĩt. Quid erũ si ig̾¬
rauĩt remissam sibi satis datioeõ:
pof cumꝰdicẽt. Siuo̾ ħ ñ potuisse re¬
ntti credidit̃: nũquid ꝯdicẽ possit
quiuuis ignomuit ad huc tñ benugne¬
quis dixĩt. satisdatioeõ ꝯdiciposse.
Quid dem̃ sicũt missa sit stipłatio fi
uĩ iussocs putamꝰ excẽpcioe̾ uti po̾se
annõ ⁊ mag̃ ẽ ut utantur ercepcioe
ꝑlegatariũ ł fidĩ conussai̾um nõ
staret quominus ei caueat. Qr̃ sm̃¬

Expanded text:
sset satis accipere, acceperit, an repeti satisdatio ista possit, ut heres condicat licauit, repetere non potest. quid deinde, si ignorauit remissam sibi satisdationem? potest condicere. si uero hoc non potuisse remitti crediderit, numquid condicere possit qui ius ignoe. quid deinde, si commissa sit stipulatio, fideiussores putamus exceptione uti posse an non? et magis est, ut utantur exceptione, per legatarium uel fideicommissarium non stare, quo minus ei caueatur.
Abbreviated transcription (Latin):
matͣtum sua erquo filiu reliqueat᷑
res deposuss ñ exacto cantioe̾ depoĩti¬
onis. an eairs patułidi restitui tebe¬
ditatis adfilium defũcte reutidebet
aput mai̾tum remaneret ap̃quẽ

Expanded text:
maritum suum, ex quo filium reliquerat, res deposuisse non exacta cautione depositionis: an ea res patri heredi restitui debeditatis ad filium defunctae reuerti deberet, apud maritum remaneret, apud quem
Abbreviated transcription (Latin):
rios quoq carere no debe̾ boĩs defũcti. s
aut satisdabitur eis. aut si satis nõ oat
in possessioẽo⁊ bõꝵ. ueture p̃tor uoluit nõ
solũ aũt om̃ib legatariis satisdae̾ opor¬
tet s ⁊ successoi̾s legataioꝵ satis daie
debe̾ iã ꝯstat qũauis isti nõ exiuditio de
alienum admittantu s ⁊ ꝓcuatoĩb le¬
taĩoꝵ. satis dãdũ ẽ. eoq iuẽ utimur. Nla¬
ne siei qui impotestate alicuins eĩt lega¬
tum sit. cauebitur ei cuiuus uiris subiec¬

Expanded text:
rios quoque carere non debere bonis defuncti: sed aut satisdabitur eis aut, si satis non datur, in possessionem bonorum uenire praetor uoluit.Non solum autem omnibus legatariis satisdar‹i› oportet, sed et successoribus legatariorum satisdari debere iam constat, quamuis isti non ex iudicio dealienum admittantur.Sed et procuratoribus legatariorum satisdandum est eoque iure utimur.Plane si ei qui in potestate alicuius erit legatum sit, cauebitur ei cuius iuri subiec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfulto restituta ẽ ħrditas nichilom mꝰ
ad cautioẽor ꝯpellitur nec nõ ⁊ qui ꝑ
alios ħrdes existunt ł hõnorarũ fuc¬
cessoe̾s ad satis datiocõ ꝯpellutur.¬
Phane si quis omissa stipłatioẽ liteo de
legatos testat̾os ẽ ꝓbandũ ẽ nõcefsaeͣ
debẽ stipulatiõe. Id̾q infidĩ comissis¬

Expanded text:
ulto restituta est hereditas, nihilo minus ad cautionem compellitur.Nec non et qui per alios heredes existunt siue honorarii successores ad satisdationem compelluntur.Plane si quis omissa stipulatione litem de legato contestatus est, probandum est cessare debere stipulationem.Idemque in fideicom
Abbreviated transcription (Latin):
ccr. ł.ii. Filumm.f. exparte⁊ pure in¬
stitut ħrot. eiq fidĩ comussũ dedit.⁊ eo¬
dͥ testõ ita cauit. Quod eo lutiũ ticiũ
b̾irde institui it a eũ adiẽ ħrclitatem uo¬
lo fiispatria potestate lib̾atus fuĩt. Q¬
sitũ ẽ anacołrelib eiꝰ adita ħroitate.
sit datum aco ħrde filii ꝓ łntlitaĩa par¬
te fioĩ comissim petiposse. ¶ Mẽsta¬
os denaĩos denos manimussos legaũ
quesitũ ẽ cũ ab fẽtib hroib exsenaius.
ꝯsuato lib̾tateo sunt ꝯsecuti ex quo tẽ

Expanded text:
re instituit heredem eique fideicommissum dedit et eodem testamento ita cauit: 'quod ego Lucium Titium heredem institui, ita eum adire hereditatem uolo, si is patria potestate liberatus fuerit': quaesitum est, an a coheredibus eius adita hereditate sit datum, a coherede filii pro hereditaria parte fideicommissum peti posse. Menstruos denarios denos manumissis legauit: quaesitum est, cum absentibus heredibus ex senatus consulto libertatem sunt consecuti, ex quo t
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. ap̃ que seqñtes fructus deponã¬
tur quiq utiles accioẽs ap̃toẽ datis
exerceat possefsio aũt exrescripto fu¬
pͣ relato nẽ alit̾ adeum qui fioĩ co¬
mifsum petit tranffertur quã sn
sauĩt tam ⁊ simaxime adũsanus

Expanded text:
dum, apud quem ut sequestrem fructus deponantur quique utiles actiones a praetore datas exerceat. possessio autem ex rescripto supra relato non aliter ad eum, qui fideicommissum petit, transfertur, quam si cauerit, tame‹t›si maxime aduersarius
Abbreviated transcription (Latin):
rursus relictũ uiteamꝰ an sams seqñtis
legati siue froi comifsi petẽ possit mou
questioẽo an froĩ comissum ħ fiue lega¬
tum debeatur ⁊ quociens debeatur. ⁊ an
ip̃e legataĩus cauẽdebeat. señ ꝑdituꝵ.
dehis homrib esta rescriptum diui pii at
uiniũ mauĩc̃tale ¶ Clauoidio fructulo
missa extestõ claioii felicis pr̃ai derent ci¬
t̃ necesfitateo cauẽdi nicħ exhis tymmu¬
tuꝵ. Nã ꝙ froĩ ħrois ab eodẽ testatoẽ coms¬
ut aut fructulo pͥoꝵ. legatoꝵ noĩe satis da¬
cio in uingenta aut honerandus sit ħr̾
m infmito ut quociens is ꝑdidĩt restitu¬

Expanded text:
rursus relictum, uideamus, an satis sequentis legati siue fideicommissi petere possit. mouet quaestionem, an fideicommissum hoc siue legatum debeatur et quotiens debeatur et an ipse legatarius cauere debeat se non perditurum. de his omnibus extat rescript‹um› diui Pii ad Iunium Mauricum tale: 'Clodio Fructulo mmissa ex testamento Clodii Felicis praestari debent citra necessitatem cauendi nihil ex is . nam quod fidei heredis ab eodem testatore commisut aut Fructulo priorum legatorum nomine satisdatio iniungenda aut onerandus sit heres in infinito, ut, quotiens is perdi
Abbreviated transcription (Latin):
adita sditate equissimũ uisum est
nec legati diẽ añ cedẽ alioꝙn mutile
fieret legatũ si dies eius cessifs. añ¬
cessifs an̾ꝗͣ lib̾tas ꝯpetẽt ꝙ euenit si
ẜuo pure legetur ⁊ lib̾ eẽ subcõditiõe

Expanded text:
adita hereditate, aequissimum uisum est nec legati diem ante cedere: alioquin inutile fieret legatum, si dies eius cessisset antequam libertas competeret. quod euenit, si seruo pure legetur et liber esse sub condicione
Abbreviated transcription (Latin):
quib pensio debetur habitatioĩs ł mer¬
cedes disciplinaꝵ hiso intelligit᷑ lega¬
tũ relictũ ꝯiectura uolũptatis facta.¬
Nouifsime põp scribit nichil int̃ eẽ:
utrum in annos singłos. ł ꝙ annisi

Expanded text:
us pensio debetur habitationis uel merce‹s› disciplinarum, isdem intellegitur legatum relictum, coniectura uoluntatis facta.Nouissime Pomponius scribit nihil interesse, utrum 'in annos singulos' uel 'quotannis'
Abbreviated transcription (Latin):
spectãdũ nisiforte eiuotus sit uolisp¬
tas testatois mannuas pensioss. Itõ
diuitentis qñ⁊ legataĩo ꝯsultum s
ħrdi ꝓspectũ uoluit ne urgentur ad
indisciplina leget sic annua ł ꝙ anni̾¬

Expanded text:
spectandum, nisi forte euidens sit uoluntas testatoris in annuas pensiones ideo diuidentis, quoniam non legatario consultum, sed heredi prospectum uoluit, ne urgueretur ad in disciplina‹m› legetur sic 'annua'
Abbreviated transcription (Latin):
getur. Quod si muiceo fui̾nt substi¬
tuti ⁊ infidĩ comifso substitucioẽo ua¬
totum accipunit.
q sexus singłos rogauit ut quisme
lib̾is decedẽt partẽ suam ħrditatis so¬
rori fũ restiueret aut si fr̃ sororue nõ
libi carissimi ħ fidĩ comusso tenuĩ inui¬
cẽ uolodonec lib̾os limos educauĩtis

Expanded text:
inuicem fuerunt substituti, et in fideicommisso substitutionem uatotum accipiunt. que sexus singulos rogauit, ut qui sine liberis decederet partem suam hereditatis sorori f‹r›atriue restitueret aut, si frater sororue non liberi carissimi, hoc fideicommisso teneri inuicem uolo, donec binos liberos educaueritis
Abbreviated transcription (Latin):
ħrs eius qui post mortẽ suã rogat᷑
erat uniũsam ħrditateo restituere
mũmã qntitatẽ quã solã in bonis
fuifs dicebat his quib fidĩ comis¬
sum debebatur restituit. postea reꝑ¬
tis instrum̃tis apparuit quadruplo
amplius in ħrditate fuisse:. Que¬

Expanded text:
mortem suam rogatus erat uniuersam hereditatem restituere, minimam quantitatem, quam solam in bonis fuisse dicebat, his quibus fideicommissum debebatur restituit: postea repertis instrumentis apparuit quadruplo amplius hereditate fuisse: qu
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̾rditateo his quosh̾ides substuuerat
restituat filius uitã sororẽ suꝑauit ⁊ int̾
tricesiũ anũ sine lib̾is decesfit. Quesitĩ
ẽ ꝯsubstitutis uno defũcto añt filium ⁊
pars eius que ad certoͣs substitutus quisi¬

Expanded text:
hereditatem his, quos heredes substituerat, restituat. filius uita sororem superauit et intra trigensimum annum sine liberis decessit: quaesitum est, ex substitutis uno defuncto ante filium, pars eius, quae ad ceteros substitutos qui
Abbreviated transcription (Latin):
nũ uicesinũ decess filius eã ħrditatt̃
honorate restitin p̃cep̃. Mat̃ intestata
decessit uttiusq lib̾is legitinus hidib
relictis postea filius annũ agens pleñ
nonũdecinu ⁊ ingrefsus uigestinum
necdũ tñ eo expleto decessit filia ẜrde fa¬

Expanded text:
eam hereditatem Honoratae restitui praecepit. mater intestata decessit utrisque liberis legitimis heredibus relictis. postea filius annum agens plenum nonum decimum et ingressus uicensimum necdum tamen eo exple‹t›o decessit filia herede Fa
Abbreviated transcription (Latin):
ciam statim tenĩ. ut partẽtimdiam
cio frĩsnũ filio gn̾e meo ducentos aureoᷤ
relĩquo quo legato scio illum ꝯtẽptũ ẽ
filiam meã ⁊ nepoteõ meũ ħrdes scrip¬
si inniu̾sã substantiam euis comunica¬
se. quos inuiceo ꝯm̃to ftoĩ filia ad ita
patris ħ̾rditate diuertit amaĩto. Que¬
situm ẽ anticuis quondã eius mai̾tus

Expanded text:
iam statim teneri, ut partem dimidiam tio f‹r›atris mei filio genero meo ducentos aureos relinquo. quo legato scio illum contentum esfiliam meam et nepotem meum heredes scri‹ps›i, ‹uni›uersam substantiam eis communicasse. quos inuicem commendo'. filia adita patris hereditate diuertit a marito: quaesitum est, an Titius quondam eius maritus
Abbreviated transcription (Latin):
stituatis tcio: snpnio seiissẽ patrimo¬
nii.⁊ porcioĩs euis quã uobis dedi. Que¬
situm ẽ cum utriq adierũt ħrditateo
⁊ postea gauis seius defũctus sit lutia ti¬
cio ħide istituta an ħ lutia ticia partẽ
dimdiam semissis quã rogatus erat
gauifseius restituere: ꝓtinus debãt an

Expanded text:
stituatis Titio et Sempronio semissem patrimonii et portionis eius, quam uobis dedi'. quaesitum est, cum utrique adierint hereditatem et postea Gaius Seius defunctus sit Lucia Titia herede instituta, an haec Lucia Titia partem dimidiam semissis, quam rogatus erat Ga
Abbreviated transcription (Latin):
leriant filie antonine egestãtao eius
p̃tedebant ⁊ recitabant tiui atriani ꝯ¬
stitutioẽo. In qua inquantum ad mu¬
nera municipilia iusẜat eum annum
ꝗ̃ quis ingressus eẽt ꝓmpleto nũario.

Expanded text:
lerianae filiae Antonini egestatem eius praetendebant et recitabant diui Hadriani constitutionem, in qua quantum ad munera municipalia iusserat eum annum, quem quis ingressus esset, pro impleto numerari.
Abbreviated transcription (Latin):
psesson̾s fidĩ coninsfent debrditate re¬
stituenda.⁊ is passus fui̾ttiem bõrs
possessioĩs ad agnoscendũ transirẽ.
aut ꝑ hoc tp̃s quoiscui restitin debebit
ħroitas. aliq̃ excã nõ potuit adire p̃to¬
rem ⁊postulare ut petitabõꝵ. possefsi¬
oẽ rescituatur sibi hditas fuccurri eide

Expanded text:
ditate restituenda et is passus fuerit diem bonorum possessionis adgnoscendae transire aut per hoc tempus, quo is, cui restitui debebit hereditas, aliqua ‹e›x causa non potuit adire praetorem et postulare, ut petita bonorum possessione restituatur sibi hereditas, succurri ei de
Abbreviated transcription (Latin):
soluẽdo nõ fuit. rogatus ħrditatẽ restitr¬
ere suspectã fibidicit. dubiũ ñ ẽ qn hodi¬
e coactus extrebelliano senatus ꝯsulto re
stauturus ẽ. quamins cum fũma aut cer¬
tũ corpus ꝑfidĩ comissum abeo qui sol¬
uẽdo nõ fuit tatũ ẽ. ꝑm̃ nõ debeatur atq
si legatũ eẽt eo enĩ casulegatanĩ fuꝑĩdes
ħrdi sui fuc eũ cuifidĩ comiffũ relictũẽ.¬
Sicotã ħroitatẽ rogat᷑ ut restirueretur
spõte adieĩs.⁊ sine deducioẽ quarte partis
restitueis difficile quid credidñs ꝑignorã¬

Expanded text:
soluendo non fuit rogatus hereditatem restituere, suspectam sibi dicit, dubium non est, quin hodie coactus ex Trebelliano senatus consulto restituturus est, quamuis, cum summa aut certum corpus per fideicommissum ab eo qui soluendo non fuit datum est, perinde non debeatur atque si legatum esset: eo enim casu legatarii, scommissum relictum est.Si totam hereditatem rogatus restituere tu sponte adieris et, sine deductione quartae partis restitueris, difficile quidem crederis per ignoran
Abbreviated transcription (Latin):
suam ħrdes instituit ⁊ fidĩ comisit fi¬
lie. ut sisine lib̾is decessifs pars ei ta¬
ta ꝑueniret adco ħrdes eã furiosam
ip̃e ticius inmatrimonio collocauit
⁊ engea ẽ filiam post mortẽ patris q̃¬
situm ẽ desuncta furiosa suꝑstite ex
hunismodi ꝯiuncioe parta filia: an

Expanded text:
instituit et fidei commisit filiae, ut, si sine liberis decessisset, pars ei data perueniret ad coheredes: eam furiosam ipse Titius in matrimonio collocauit et enixa est filia‹m› post mortem patris. quaesitum est, defuncta furiosa superstite ex eiusmodi coniunctione parta filia, an
Abbreviated transcription (Latin):
quã p̃torẽ nuttit sufficit edictum uilia¬
nus ait actenus iubendꝰ ẽ ut ꝯstituat p̃¬
tor his accioĩb uti: aut petat bõꝵ. posseᷤᷤ¬
fioeõ s tabulas ut nactus accioẽs tũc
restituta ħrditate tnfferrat eas exfenat᷑
tor exigit recte quit̾ facturus uidetur
si eam expleuĩt nicħ enĩ mali ẽ hone¬
sti homnus nom̃ a sumere. Nec eñ m
famosis. ⁊ turpib nõib hanc ꝯditioeõ
exigit p̃tor s tñ si recus nom̃ ferre re¬
mittendam ẽ el ꝯditio. ut uilianus ait¬

Expanded text:
quam praetor remittit, sufficit edictum, ut Iulianus ait: hactenus iubendus est, ut constituat praetoris actionibus uti aut petat bonorum posseiones tunc restituta hereditate transferat eas ex senatus tor exigit, recte quidem facturus uidetur, si eam expleuerit: nihil enim male est honesti hominis nomen adsumere, nec enim in famosis et turpibus nominibus hanc condicionem exigit praetor. sed tamen si recuset nomen ferre, remittenda est ei condicio, ut Iulianus ait
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ .a. Eiliam frib certis reb acceptis ħr¬
ditate restituere pat uoluit añt restito¬
tã ħrclitatẽ impossessiced ħrlitatis fili
ridedisf ħrditate postei restitutaꝯ⁊stita
exeo facto ectaꝵ qͦ porcionum uertici&r᷑¬

Expanded text:
rtis rebus acceptis hereditatem restituere pater uoluit: ante restitutam hereditatem in possessionem hereditatis filiari dedissent, hereditate postea restituta constitit ex eo facto ceterarum quoque portionum uenditi
Abbreviated transcription (Latin):
a que quartam ħrditatis ꝯtinzi rogat᷑
sit ei restituere b̾rclitateo. licet tar¬
dius detur peccimia sine ufin̾ł eã daiͣ
debẽ quia quanto tarduus quisq pect¬
cuniam dat. tanto tardius ad fidĩ coor̾¬
sũ ꝑueniet. ⁊ medii tpis fructus ꝑgĩt.
Qu̾a obre si añ datã peccuiam tenũ¬

Expanded text:
 quae quartam hereditatis continet, rogatus sit ei restituere hereditatem, licet tardius detur pecunia, sine usuris eam dari debere, quia quanto tardius quisque pecuniam dat, tanto tardius ad fideicommissum peruenit et medii temporis fructus perdit. quamobrem si ante datam pecuniam tenu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit ticio restituere cogentꝰ nõ t̃
uino pupillo patris łditateo adire
primum quia subcoditioẽ fidĩ ꝯmis¬
sum datum ẽ deiñ quia nõ ꝓbe et ħr¬
titate iuuentis pueri aget. Mortuo
aũt pupillo: cõpelli debet ħroitatẽ
patris adue. Quod siduoħ̾ides apatre
instituti fumt: ⁊ utriusq fidĩ cõons¬

Expanded text:
enerit, Titio restituere, cogendus non est vivo pupillo patris hereditatem adire, primum quia sub condicione fideicommissum datum est, deinde quia non probe de hereditate viventis pueri aget: mortuo autem pupillo compelli debet hereditatem patris adire. Quod si duo heredes a patre instituti fu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbabr᷑ sipost impletã ꝯdicioeo coact᷑
ẽ adire nã sĩpẽdẽte ꝯditioẽ duꝵ ei̾t iõ
ꝓbare. Cũ ⁊ falcidia penitẽdo potuit
in ducẽ. nec ingnoro posse dici nullo
modo fidĩ comifsi peticioeo denegã¬
dã ei qui iura sepuleroꝵ adqum isc¬
cũtur ad eo senatin nichil ap̃ esi exea
parte quã cerelinꝗd uoluit relmq̃re
ut nec falcidiam exerce̾ potuit. nͥ
p̃cẽprio ap̃ eum relinquat᷑ nec fubsti

Expanded text:
pletam condicionem coactus est adire. nam si pendente condicione, durum erit idem probare, cum et Falcidiam paenitendo potuit inducere: nec ignoro posse dici nullo modo fideicommissi petitionem denegandam ei qui. iura sepulchr‹o›rum adquiri insequuntur, adeo senatus nihil apud eum ex ea parte, quam derelinquit, uoluit relinquere, ut nec Falcidiam exercere possit nec p
Abbreviated transcription (Latin):
chũ ẜuum ħiditarium testam̃to
suo liberum cẽt uissit ħrdes filiũ
p̃enim eius ẜui sororis defucti pre¬
stare debẽt lib̾tate fauore suiẜua¬
ta hoc amplius ⁊ sugnorass filius
codicillos apatre factos nichillomi¬
nus firdes eius p̃ciũ pr̃are debebũt.

Expanded text:
estamento suo liberum esse iussit: heredes filii pretium eius serui sorori defuncti praestare debent libertate fauore sui seruata. hoc amplius et si ignorasset filius codicillos a patre factos, nihilo minus heredes eius pretium praestare debebunt,
Abbreviated transcription (Latin):
erti falctoie iuẽ fidĩ ꝯmissariis reti¬
prior ut atiretur ħrditas desitãsset
fidi ꝯ missum sodõ loco tatum int̾ci¬
diss cũ enim semel adita ẽ ħiditasõi
de fũcti uolutas rata ꝯstituitur noẽ
honus defũcti ꝯtrariũ ꝙ legata ceta
nõ ultra dodrantẽ p̾stat: alud ẽ enĩ

Expanded text:
enim Falcidiae iure fideicommissarius retiprior, ut adiretur hereditas, desiderasset, fideicommissum secundo loco datum intercidisset: cum enim semel adita est hereditas, omnis defuncti uoluntas rata constituitur. non est contrarium, quod legata cetera non ultr
Abbreviated transcription (Latin):
cognosocret his ubis ꝗcquit exħrdita¬
te mei suꝑ fui̾t rogatus roo restiti¬
as tiens. ⁊ uriboni arbitrium mee̾
solam fidĩ ꝯmissi demnuiti oẽo per¬
habuit᷑ distribui oportt̾ ꝙ michi ui¬
detur nõ tm̃ equitatis racioe ueꝵ. ciẽ¬
plo qͦ motus fecisse cum enĩ decõ fe¬
rendis boĩs frib ab emancipato fi¬
ꝙ incastris fua̾t aquisitum militi
reliqui placẽt. ꝯfultus imperator
onis pati debuit s ꝓrata ⁊ castrẽsis¬

Expanded text:
his uerbis: 'quidquid ex hereditate mea superfuerit, rog‹o› restituas' et uiri boni arbitrium inesse solam fideicommissi deminutionem perhabuit, distribui oportere. quod mihi uidetur non tantum aequitatis ratione, uerum exemplo quoque motus fecisse. cum enim de conferendis bonis fratribus ab emancipato fid in castris fuerat adquisitum militi, relinqui placer‹e›t, consultus imperator onis pati debuit, sed pro rata eti
Abbreviated transcription (Latin):
rogatus cẽt acmulta iñfraũte fidĩꝰ¬
mssi fiei ꝓbaretur. restitui ħrditatẽ
filio iussit itanequit in ea peccinua
quã du filius eiꝰ uiue̾t iuris habẽt.
nã quia caucioẽs nõ poterant int̾poñ
dicionis ꝓpt̃ fraud̾ influxit. post dee̾
ti auctoritatem nn ea hrditate filii
nuliti ꝯparari debuit. Sires aposseso
te patri officio uroicis ex accessionib¬

Expanded text:
rogatus esset ac multa in fraudem fideicommissi fieri probaretur, restitui hereditatem filio iussit ita, ne quid ea pecunia, quamdiu filius eius uiueret, iuris haberet. nam quia cautiones non poterant interponi dicionis propter fraudem inflixit. post decreti autem auctoritatem in ea hereditate filio militi comparari debuit, si res a possesste patri officio iudicis ex accessionib
Abbreviated transcription (Latin):
senecaquisse auñculum sei occeam diẽ
ꝓxmutatis noĩe ħ bõa petit. Maemuis
aũt trientairbus sibi eã uendicat ideo
quia defũctus ẽ is cui restituere iufsus
erat. Quero ergo utr̾ ħ bõa adualernim
maximũ trietarebũ brdẽ fituciarum
ꝑtineant. anmallium senecã qui sepi¬
eri defũcti auũculũ ẽẽdicit. R. Si seui.

Expanded text:
qui se auunculum Seii Oceani dicit, proximitatis nomine haec bona petit, Maximus autem trierarchus sibi ea uindicat ideo, quia defunctus est is cui restituere iussus erat. quaero ergo utrum haec bona ad Ualerium Maximum trierarchum heredem fiduciarium pertineant an ad Mallium Senecam, qui se pueri
Abbreviated transcription (Latin):
gata solita acceꝑant ⁊ similit dere¬
stituendo ꝙ ampliꝰ ꝑcepiss̃ cauerũt.
mortua ꝯsobrina mea publiꝰ mersꝰ
desita̾t sibialt̾am parte łnditatis cũ
fructib restitui. Quero itaq qͣntum
ei restituere debeam utr̃ ꝙ supͣ quadñ¬
tembõꝵ. penes ꝯ sobrinã meã remã¬
ẜat. nec amplius quicꝗͣ.⁊ an ab ali
debeam.⁊ quamtum if quero siquid
brinam meam supra quadranteo
remanẜat. nõ ⁊ fici partem dimui¬
diam brditatis. an cemerem̃to ⁊ fru¬
tib eius sũme que supͣ quadranteor
bõꝵ penes ꝯsobrinã meam remãfit
fupplere eidebeam tũ taxat. ne par¬
tem dinudiam ħroitatis: qnͣtitas
que restitueretur excedat anuõ sic̃
publius incunuis desidtãt quicquit
se poĩto quadrantẽ bõꝵ. esq qua

Expanded text:
gata solida acceperant et similiter de restituendo quod amplius perc‹ep›issent cauerunt. mortua consobrina mea Publius Maeuius desiderat sibi alteram partem hereditatis cum fructibus restitui. quaero itaque, quantum ei restituere debeam? utrum quod supra quadrantem bonorum penes consobrinam meam remanserat nec amplius quicquam? an et ab alidebeam et quantum? item quaero, si quod uod apud consobrinam meam supra quadrantem remanserat, non efficiet partem dimidiam hereditatis, an ex incremento et fructibus eius summae, quae supra quadrantem bonorum penes consobrinam meam remansit, supplere ei debeam, dumtaxat ne partem dimidiam hereditatis quantitas quae restitueretur excedat? an uero, sicut Publius Maeuius desiderat, quidquid seposito quadrante bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. ⁊ legatioĩs tp̃r ꝯpellendꝰ ẽ acciꝑe
utdicum. quia nõ hic multum officiũ
occupatur. ⁊ licet deliłure sedicat: an ad¬
eati cogent᷑ ẽ adire ⁊ nõ ut statim resti¬
stituat. si ut reu̾sus domũ siputaui̾t
ditateo ne onã paciatur. ¶ Siquisbõai¬

Expanded text:
legationis tempore compellendus est accipere iudicium, quia hic non multum officio occupatur: et licet deliberare se dicat an adeat, cogendus est adire, sed non ut statim restituat, sed ut reversus domum, si putaverit editatem, ne onera patiatur. Si quis "bona
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ. L.xe. S iꝑatroni filius extraneo
restitiũt extrebelliano łnditatẽ opaꝵ
accio que trans ferrinõ potuit: ap̃
hrdem manebit nec ei nocebit excep¬
cio cũ ead̾ ꝓpdeẽ nõ posset ei quifroĩ¬
comissum accep̃ p.⁊ gn̾alit̃ ita rep̃o

Expanded text:
roni filius extrario restituerit ex Trebelliano hereditatem, operarum actio, quae transferri non potuit, apud heredem manebit, nec ei nocebit exceptio, cum eadem prodesse non posset ei qui fideicommissum accepit. et generatim ita respo
Abbreviated transcription (Latin):
aũt cuiticianã ħiditateo restituere
rogatus fuis nõ potit te conpellere ad
eũmdum ¶ Si extrebelliano ħrditatẽ
restitiut ħrs. ⁊ fructuscum p̃dio reti¬
net: ł ipã p̃dĩa siue ⁊̃ debitor eius qui
testm̃ fecit fiũt necessarium ẽ accioe
adũsus eum fidĩ ꝯmissai̾o daĩ. Mar¬
celłe. ħ id̾ necessaĩo faciendũ ẽ cum

Expanded text:
autem, cui Titianam hereditatem restituere rogatus fueris, non poterit te compellere ad adeundum. Si ex Trebelliano hereditatem restituit heres et fructus praediorum retinet vel ipsa praedia, sive etiam debitor eius qui testamentum fecit fuerit, necessarium est actionem adversus eum fideicommissario dari. Marcellus: hoc idem necessa
Abbreviated transcription (Latin):
tuciõẽ adeum ꝑuenłt restituere cogẽ¬
dus eit. Siuo̾ det̃cto hoc articulo: quis¬
quis micbi ħrs eĩt substitutus ita frc̃t
ticus filio meo ħrs esto cum si solus
patri ħrs extittt: nichillominus cogẽ¬
dus eĩt ħrclitatẽ pupilli restituere si
uõ coħrdẽ habui̾t retinebit pupillu
ħrditatẽ quia potuit coħrde adeunte
quãuis ip̃e patris omiffiss ħrditatẽ:
ex fubstitucioẽ adire ¶ Sipat̃ filiũ
quẽ impotestate habebat ħrdẽ scͥpfit
⁊ abeo pecieit ut hrditateo sũpnio
restituet᷑ isq suspectã sibi eẽdicit po

Expanded text:
tutione ad eum peruenerit, restituere cogendus erit. si uer‹o› detracto hoc articulo 'quisquis mihi heres erit' substitutus ita fuerit: 'Titius filio meo heres esto', tum, si solus patri heres extiterit, nihilo minus cogendus erit hereditatem pupilli restituere, si uero coheredem habuerit, retinebit pupilli hereditatem, quia potuit coherede adeunte, quamuis ipse patris omisisset hereditatem, ex substitutione adire.Si p‹a›ter filium, quem in potestate habebat, heredem scripserit et ab eo petierit, ut hereditatem Sempronio restitueret, is
Abbreviated transcription (Latin):
ei adiectis fructib quanititateo
partis dimioie ħiditatis. que mortis
ip̃r fui̾t nõ mĩnuet totũ publio ox¬
uio restituendum nec exstipłatione
ab his quib lega soluta sunt repeti
quiqquam pot̃. Suid fructus quãti¬
tateo partis dimidie exułant: qua¬
dranti tuo ⁊ fructib enis accedet.Si

Expanded text:
i adiectis fructibus quantitatem partis dimidiae hereditatis, quae mortis tempore fuit, non minuet, totum Publio Maeuio restituendum: nec ex stipulatione ab his, quibus legata soluta sunt, repeti quicquam potest. si uero fructus quantitatem partis dimidiae exuberant, quadranti tuo et fructibus eius acce
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑceꝑit ⁊ sine lib̾is decefẜit ħrd̾ euus ox¬
luo quadragrita tebiturum ⁊ cum di¬
iumultũq tc̃tauit ancũ augm̃tum łrr̾
sñsit ⁊ꝑiculum sustineat an ꝑcc̾rium
nouifsime ait iniquum esse anfioei

Expanded text:
et sine liberis decesserit, heredem eius Maeuio quadringenta debiturum. et cum diu multumque tractauit, an, cum augmentum heres sensit, et periculum sustineat an per contrarium, nouissime ait iniquum esse ad fidei
Abbreviated transcription (Latin):
tacuq peccimia exħrditate deboĩs nũis
atdeum ꝑuenit eam peccimiã oe x̃m at
colononiam philipẽ siũ ꝑuenturam.
R̾. exhis ũbis que ꝓpoĩs id ẽ peccuniam
existimo ⁊ fruct᷑ quos exħroitate ꝑcepit

Expanded text:
tacumque pecunia ex hereditate deue ‹b›onis meis ad eum peruenit, eam pecuniam omnem ad coloniam Philippensium peruenturam'. respondi: ex his uerbis quae proponis, id est 'pecuniam', existimo etiam fructus, quos ex hereditate percepit,
Abbreviated transcription (Latin):
Dauł.u. Ibi pure froĩ comissum da̾tũ
ẽ si adicetum sit rogatus des filio tuo
faciasq ut adeũ ꝑueniat rescriptum
tas accioẽs ꝯpetẽ aristo aitquia ꝑ hoc
accipiendũ sit rogo ħditatẽ illam re¬
stituas. nec u̾ba spectantur senatus cõ¬
sulto s sũtẽcia quib cũꝙ ũbisdũ testa¬
tor fũẜit ut ħnditas sua restituatur: Ꝙ

Expanded text:
um.Ubi pure fideicommissum datum est, si adiectum sit: 'rogo des filio tuo faciasque, ut ad eum perueniat', rescriptum tas, actiones competere Aristo ait, quia pro hoc accipiendum sit 'rogo hereditatem illam restituas': nec uerba sp‹e›ctantur senatus consulti, sed sententi‹a› quibuscumque uerbis, dum testator senserit, ut hereditas sua restituatur.Qui
Abbreviated transcription (Latin):
eã ut sisine lib̾is decesfifs łntlitateo.
ticio restitueret eãqͣ. dotẽ maĩtotedifse
certe qntitatis moxdecedens silibis ħroᷤ
instituisse maĩtũ fuũ. ⁊ quereret᷑ antos
det᷑ hi poffit dixinõ posse dicime ũsiõe fi

Expanded text:
eam, ut, si sine liberis decessisset, hereditatem Titio restitueret, ‹ea›que dotem marito dedisse certae quantitatis, mox decedens sine liberis heredem instituisse maritum suum, et quaereretur, an dos detrahi possit, dixi non posse dici in
Abbreviated transcription (Latin):
ac si cauiss. Cetos aũt cuiuscũq digni¬
tatiss int: licet tã legata perceꝑint ꝯp̃el¬
litebe̾ ad cauẽdũ diuis puis rescͥpsit ex
soluta legata uoluit scipłacioeo. int̾poĩ.¬
Silegatariꝰ. hrdi qui ꝯtrausiã ħrdita¬
tis patitur iãł sꝑat derestituendo lega¬
to sibi p̃stito cãuit. ⁊ euicta ħrditas fit.
s neglegenciał dolo eius qui legats
p̃stitit: dicemꝰ ñ ꝯm̃itti stipłacioeõ. ꝑꝑ¬
uũ boĩ arburiũ ꝙ mẽ huic scipulacioĩ¬
It̃ si ip̃e qui p̃stitit legatũ ex alia cã si¬
bi euicẽrt. ut puta quam inuenitur.
seqnti testõ ħrs scͥptũs: in quo legatĩ
iste legataũs nõ acceꝑat. dicemꝰ comit¬
nepalit̾ ubicũq ħrditatẽ ł qñtitatẽ

Expanded text:
ac si cauisset. ceteros autem, cuiuscumque dignitatis sint, licet iam legata perceperint, compelli debere ad cauendum diuus Pius rescribsit: exsoluta legata uoluit stipulationem interponi.Si legatarius heredi, qui controuersiam hereditatis patitur iam uel sperat, de restituendo legato sibi praestito cauerit et euicta hereditas sit, sed neglegentia uel dolo eius qui legatum praestitit, dicemus non committi stipulationem  boni arbitrium, quod inest huic stipulationi.Item si ipse, qui praestitit legatum, ex alia causa sibi euicerit, ut puta quia inuenitur sequenti testamento heres scriptus, in quo legatum iste legatarius non acceperat, dicemus commitneraliter ubicumque hereditat
Abbreviated transcription (Latin):
ire: quã ut legata que subcõditioẽ
si ħrs ñ eẽt data erant restituantur
nõ quidẽ aco ħrlib ne honerẽt᷑.
s habeo cui restituta fum̃t hrditas.
Nam ficut explende fidĩ gr̃a cogentꝰ
ut partem dinudiam ħrditatis statĩ
pupillo meinocũ restitueret.⁊ alf¬

Expanded text:
ire, quam ut legata, quae sub condicione 'si heres non esset' data erant, restituantur, non quidem a coheredibus, ne onerentur, sed ab eo ‹c›ui restituta fuerit hereditas. nam sicut explendae fidei gratia cogendus ut partem dimidiam hereditatis statim Publio Maeuio restitueret, alt