comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ornari celebrariq uelle neq .ii. tuus
es quicquto sis nescias ⁊ qui non eos mag̃
qui te non admirentur inuidos ꝗͣ eos qui
laudent ad sentatores arbitrere neq autẽ
ego sum itacdemens ut me sempit̾ne glẽ
Neq enĩ alexander ille gr̾̃e causa ab appel¬
le potissimũ pingi ⁊ a lisppo fingi uole¬
bat s qd̃ illoꝵ artẽ tum ip̃is tum etiam
sibi głe fore putabat. atq illi artifices
corporis simulacͣ ignotis nota faciebant
que uł si nlła sint nichilo fint tñ obseurio¬
res clari uiri nec minꝰ est spatiates agesilatꝰ
ille ꝑhibendꝰ qui neq pictam neq fictan¬
tam imaginaẽ suam passus est ẽẽ ꝗͣ qui in
eo genere laborarunt. Unus. ib xenofon¬
tis libellus ineqͣge lardando facile ommnes
imagines oĩum statuasq suꝑauit. atq
hoc prestantiꝰ mͥ fuerit ad letictam ani¬
mi ⁊ ad memorie dignitatẽ si intua serippta
ꝑuenero ꝗͣ si inceteroꝵ qd̾ non ingeniuĩ mͥ

Expanded text:
mum ornari celebrarique velle. neque enim tu is mum ornari celebrarique velle. neque enim tu is es qui, quid sis, nescias et qui non eos magis, qui te non admirentur, invidos quam eos, qui laudent, adsentatores arbitrere; neque autem ego sum ita demens, ut me sempiternae gloneque enim Alexander ille gratiae causa ab Apelle potissimum pingi et a Lysippo fingi volebat, sed quod illorum artem cum ipsis tum etiam sibi gloriae fore putabat. atque illi artifices corporis simulacra ignotis nota faciebant; quae vel si nulla sint, nihilo sint tamen obscuriores clari viri. nec minus est Spartiates Agesilaus ille perhibendus, qui neque pictam neque fictam imaginem suam passus est esse, quam qui in eo genere laborarunt; unus enim Xenophontis libellus in eo rege laudando facile omnis imagines omnium statuasque superavit. atque hoc praestantius mihi fuerit et ad laetitiam animi et ad memoriae dignitatem, si in tua scripta pervenero quam si in ceterorum, quod non ingenium mihi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfunctis ꝓpͥa molestia. casus autẽ alienos
mantineã epammonoas non cũ qͣdam ꝯmi¬
seratione delectat. Quintũ deniq qͥ auelli
iubet spicłm postea ꝗͣ ei ꝑ ꝯtenti dictũ est cli-¬
peum ẽẽ saluũ ut in uulneris dolore atq
animo cum laude moreret᷑. Cuiꝰ studiũ in
legento non erectũ themistodi fugaͣ reditũq
retinet᷑: tͥ enĩ credo ip̃e an aliũ mediocriter
nos retinet qͣsi enumeratione fastoꝵ aut iui¬
ri sepe excellentis ancipites uariiq casus.
habent admirationẽ expectationẽ. leticiam.
molestiam. spem. timorẽ. si uͦ exitu notabili
excludunt᷑ explet᷑ animꝰ iocundissima lectio¬
nis uoluptate. Quo mͥ acciderit optatiꝰ si m
hac sententia fueris ut aꝯtinentib tuis scͥp¬
tis in quib ꝑperuã rerũ gestarũ histortam
ꝯplecteris sec̃nas hanc qͣsi fabulam rerum
uidear ꝗͣ hoc demonstrem me a te potissi¬

Expanded text:
perfunctis propria molestia, casus autem alienos perfunctis propria molestia, casus autem alienos Mantineam Epaminondas non cum quadam miseratione delectat? qui tum denique sibi evelli iubet spiculum, postea quam ei percontanti dictum est clipeum esse salvum, ut etiam in vulneris dolore aequo animo cum laude moreretur. cuius studium in legendo non erectum Themistocli fuga redituque retinetur? etenim ordo ipse annalium mediocriter nos retinet quasi enumeratione fastorum at viri saepe excellentis ancipites variique casus habent admirationem, exspectationem, laetitiam, molestiam, spem, timorem; si vero exitu notabili concluduntur, expletur animus iucundissima lectionis voluptate. quo mihi acciderit optatius, si in hac sententia fueris ut a continentibus tuis scriptis, in quibus perpetuam rerum gestarum historiam complecteris, secernas hanc quasi fabulam rerum videar, quom hoc demonstrem, me a te potissi
Abbreviated transcription (Latin):
tate et copia tua. Apͥncipio enĩ coniuratio¬
nis usq ad rreditũ nr̃m uidet᷑ mͥ non moti¬
cum qd̃dam corpus confici posse. In quo ⁊ illa
poteris uti ciuiliũ ꝯmutationũ scientia uł
in explicandis causis rerũ nouarũ uł in re¬
mediis inꝯmodoꝵ cum ⁊ reprehentes ea que
uituꝑanda duces ⁊ que placebunt exponen¬
dis rationib ꝯprobab ⁊ siliberiꝰ ut consuesti
agendũ putab̾ multoꝵ in nos ꝑfioiã iusidias
ꝓditionẽ notab multam ⁊̃ casus nr̃i et uarie¬
tatem tͥ inscribendo subpeditabunt plena
cuiꝰtam uoluptatis que uehement̾ animos ho¬
minũ in legendo te scriptore tenere possit.
nicħ est .Ni. aptiꝰ ad delectationẽ lectoris ꝗͣ tẽ¬
porum uarietates fortuneq iucissitudures
que ⁊ si nobis optabiles in exꝑiendo fuerit
in legendo tñ er̃ iocunde: habet enĩ pret̾iti
doloris recordatio delectationẽ ceteris uͦ nulla

Expanded text:
tate et copia tua. A principio enim coniuratiotate et copia tua. A principio enim coniurationis usque ad reditum nostrum videtur mihi modicum quoddam corpus confici posse, in quo et illa poteris uti civilium commutationum scientia vel in explicandis causis rerum novarum vel in remediis incommodorum, cum et reprehendes ea, quae vituperanda duces, et quae placebunt exponendis rationibus comprobabis et, si liberius, ut consuesti, agendum putabis, multorum in nos perfidiam, insidias, proditionem notabis. multam etiam casus nostri varietatem tibi in scribendo suppeditabunt plenam cuiusdam voluptatis, quae vehementer animos hominum in legendo te scriptore tenere possit. nihil est enim aptius ad delectationem lectoris quam temporum varietates fortunaeque vicissitudines. quae etsi nobis optabiles in experiendo non fuerunt, in legendo tamen erunt iucundae; habet enim praeteriti doloris secura recordatio delectationem; ceteris vero nulla
Abbreviated transcription (Latin):
quiddã non te expectare dumao locum ue-¬
nies ac statun causam illam totam ac tem¬
pus arripere ⁊ simul si rmno argumento nnaq
in ꝑsona mens tua tota uersabit᷑ c̾no iam
animo qͣnto omnia uberiora atq ornatio¬
ra futura sint neq tam̃ ignoro ꝗͣ impͣ¬
dent̾ faciam qni pͥmũ tͥ tm̃ oneris impo¬
nam potest enĩ mͥ denegare occupatio
tua deinde ⁊̃ ut ornes me postulem. qͥd
qui semel uerecundie finis tͣnsierit bñ
⁊ gnauit̾ oportet ẽẽ impudentẽ. Itaq te
plane ⁊̃ atq ⁊̃ rogo ut ornes ea uehemen¬
tius ⁊̃ ꝗͣ fortasse sentis ⁊ in eo leges historie
negligas gr̃amq illam de qua suauissime
quodã in p̃mio scͥpsisti a qͣ te deflectum
non magis potuisse demonstramꝰ ꝗͣ her-¬
culem xenophontiũ illũ auoluptate eam
sime tͥ uehementiꝰ ꝯmendabit ne asꝑ¬
ritas largiare. qd site at ducemꝰ ut hoc sus¬
cipias erit ut mͥ ꝑsuadeo materies digna facul¬

Expanded text:
quiddam interequiddam interenias, ac statim causam illam totam et tempus arripere; et simul, si uno in argumento unaque in persona mens tua tota versabitur, cerno iam animo, quanto omnia uberiora atque ornatiora futura sint. neque tamen ignoro quam impudenter faciam, qui primum tibi tantum oneris imponam potest enim mihi denegare occupatio tua, deinde etiam ut ornes me postulem. quid exaginta. haec nisi omnia expugno, si mihi supplicationes non decernuntur, longe alia condicione ego e etiam rogo, ut et ornes ea vehementius etiam quam fortasse sentis, et in eo leges historiae neglegas gratiamque illam, de qua suavissime quodam in prooemio scripsisti, a qua te deflecti non magis potuisse demonstras quam Herculem Xenophontium illum a voluptate, eam, si me tibi vehementius commendabit, ne asperritas, largiare. quod si te adducemus ut hoc suscipias, erit, ut mihi persuadeo, materies digna facul
Abbreviated transcription (Latin):
celerime res ñas non inmentis ꝯmendari tri¬
is. Neq enĩ me solum ꝯmemoratio posterita¬
tis ad spem qͣnoam in mortalitatis rapit. s ⁊ͣ
illa cupiditas ut uł auctoritate testimonii
tuiuł inditio beniuolentie uł suauitate
ingenii tui ꝑfruamur neq tamẽ hec cum
scribam eram nescius qͣntis honerib pre¬
mere susceptarũ etiam institutarũ s quia
udebam italici belli et ciuił historiam ram
a te pene eẽ ꝑfectam. Dixeras autẽ mͥ te re¬
liquas ordiri deesse mͥ uolui qͥnte admone¬
rem ut cogitares coniuncte ne malles cũ
reliquis rebus nostia concer̾e. Anut multi
greci fecerunt callis tenes tͦicum bellum
timaeus pyrri polibis numantinũ qui
omnes a ꝑpecius fuis historiis ea que dixi
bella seꝑauerunt. tu quoq item cuulẽ
coniurationẽ ab hostilib exc̾nisq bellis
se iungeres. Equid̾ ad nr̃am laudẽ non
multũ uideo int̾ esse s ad ꝓperationẽ meã

Expanded text:
celerrime res nostras monumentis commendari tucelerrime res nostras monumentis commendari tuis. neque enim me solum commemoratio posteritatis ad spem quandam immortalitatis rapit, sed etiam illa cupiditas, ut vel auctoritate testimoni tui vel indicio benevolentiae vel suavitate ingeni vivi perfruamur. neque tamen, haec cum scribebam, eram nescius quantis oneribus premerere susceptarum rerum et iam institutarum sed, quia videbam Italici belli et civilis historiam iam a te paene esse perfectam, dixeras autem mihi te reliquas res ordiri, desse mihi nolui quin te admonerem, ut cogitares, coniunctene malles cum reliquis rebus nostra contexere an, ut multi Graeci fecerunt, Callisthenes Phocicum bellum, Timaeus Pyrrhi, Polybius Numantinum, qui omnes a perpetuis suis historiis ea, quae dixi, bella separaverunt, tu quoque item civilem coniurationem ab hostilibus externisque bellis seiungeres. equidem ad nostram laudem non multum video interesse, sed ad properationem meam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ mea salute is pro honore me opusilloꝵ
ac maliuoloꝵ obtrectationũ et inuidias
ta uidebunt᷑ de dionisio si amas me ꝯfice
qͣmcũq rei fidẽ uederis prestabo. Si uͦi imꝑb¬
fuerit ut ÷ duces eum captinũ incrihũpho.¬
de dalmatis malefaciunt qui molesti sunt s
ut scribis breui capient᷑ ⁊ illustrabunt res
tuas gestas semꝑ enĩ habiti sunt belli¬
ram me tecum eadem hec agere se¬
pe conantẽ destruit pudor quidã pene sub¬
rusticus que nunc exꝓmã absens audaciꝰ
epistola erĩ non erubescit ardere cupitita¬
te incredibili neq ut ego arbitror repre¬
henrenra. Nomen ut nr̃m scriptis illus¬
tretur et celebretur tuis qõ ⁊ si mͥ se¬
pe ostendis te ẽẽ facturũ tamen ig¬
noscas uelim huic festinationi
mee. Genus .N. scripcoꝵ cuoꝵ
⁊ fierat semꝑ ame uehe¬
menter expectatum tamẽ uic̾ opmionẽ meã
meq ita uł cepit uł incenoit ut cuperem ꝗͣ

Expanded text:
pro mea salute, is pro honore meo pusillorum pro mea salute, is pro honore meo pusillorum ac malevolorum obtrectationes et invidiaputa. scis meam fortunam nescio quo modo me hercules merito, sed quanti id refert, si tamen fafuerit, ut est, duces eum captivum in triumpho. Dalmatis di male faciant, qui tibi molesti sunt ! sed, ut scribis, brevi capientur et inlustrabunt res tuas gestas; semper enim habiti sunt bellram me tecum eadem haec agere saepe conantem deterruit pudor quidam paene subrusticus, quae nunc expromam absens audacius; epistula enim non erubescit. ardeo cupiditate incredibili neque, ut ego arbitror, reprehendenda, nomen ut nostrum scriptis inlustretur et celebretur tuis. quod etsi mihi saepe ostendisti te esse facturum, tamen ignoscas velim huic festinationi meae. genus enim scriptorum tuorum etsi erat semper a me vehementer exspectatum, tamen vicit opinionem meam meque ita vel cepit vel incendit, ut cuperem quam
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ad te scribere. me siquid ip̃e intelli¬
ge̾m aut ad uolinitatẽ aut ad ꝯmodu̾
aut ad amplicutinẽ tuam ꝑtinero spon¬
te id ẽẽ facturum. sinaut̃ qͥppiam aut
a te ẽẽm ãmonitus aut atius effecti¬
rũ ut intelligeres nicħ neq te scrip¬
sisse neq quemꝗͣ tuoꝵ frustra ad me
detulisse. Quamobrẽ ueli ita
et ip̃e a me scribas de oĩb
minimis maximis medic¬
erib reb ut ad hominẽ omnẽ amicissi¬
mũ et cus precipias ut oꝑa consilio gr̃a
uatis forenĩb domesticis tuis amicoꝵ hospi¬
tium clienciũ tuoꝵ negotiis ut qd̾ eis fieri
possit pixientie cue desideriũ meo labore
minirat᷑.
inpatrocinus tuendis seruas .p. uaticimꝰ
cliens aduenit qui ꝓ se causam dicier nult
non puto repudiabis in honore quẽ in
ꝑiculo recepisti. Ego art̃ quẽ potius ad¬
oꝑtem aut inuocẽ qͣm illũ quo defendẽ
te didici anuerear ne qui potis¬
simoꝵ hominũ conspirationẽ neglererit

Expanded text:
hoc ad te scribere, me, si quid ipse intellehoc ad te scribere, me, si quid ipse intellegerem aut ad voluntatem aut ad commodum aut ad amplitudinem tuam pertinere, mea sponte id esse facturum; sin autem quippiam aut a te essem admonitus aut a tuis, effecturum ut intellegeres nihil neque te scripsisse neque quemquam tuorum frustra ad me detulisse. quam ob rem velim ita et ipse ad me scribas de omnibus minimis, maximis, mediocribus rebus ut ad hominem amicissimum et tuis praecipias ut opera, consilio, vatis, forensibus, domesticis tuis, amicorum, hospitum, clientium tuorum negotiis, ut, quod eius fieri possit, praesentiae tuae desiderium meo labore minuatur. patrociniis tuendis servas, P. Vatinius cliens advenit, qui pro se causam dicier vult. non, puto, repudiabis in honore, quem in periculo recepisti. ego autem quem potius adoptem aut invocem quam illum, quo defendente vincere didici? an verear ne, qui potentissimorum hominum conspirationem neglexerit
Abbreviated transcription (Latin):
et mania fuit euulsa ex omni memoria
uitaq nr̃a. Is .N. tu uir es ⁊ eum me esse
cupio ut qm in eadẽ re publica tempora
nicroinus coniunctionẽ amiciciã nr̃am
utͥq nr̃m laudi sperem fore. Quã obrẽ
tu qͣntum tuo iuditio tͥbuendũ nobis
putes statues ip̃e ⁊ ut spero statues ex
nr̃a dignitate. Ego uͦ tͥ ꝓsiteor atq pol¬
liceor eximixi ⁊ singusare meu̾ stu¬
dirm momni gene offitii qd̾ ad hones¬
tatem ⁊ glam tuam spectet in quo etrã
si młti mecũ contendñt tũ cum reliqͥs
omnib tũ crassis tuis utoicib omnes
facile suꝑabo quos ꝗd ego ambo unuice di¬
ligo s in marco beniuolentiã pari hoc
sicut alt̾m parentũ ⁊ obseruat et dilig̾.
has lut̾as uelim existimes federis habi
to ac recipio sanctissime obseruaturũ
diligentissimeq ẽẽ facturũ que a me sus¬
cepta desensio est te absente dignitatis
tue mea iam ego non solum amicicie nr̃e
rem satis eẽ hoc temꝑe arbitratus sũ

Expanded text:
et mania, sint evulsa ex omni memoria et mania, sint evulsa ex omni memoria vitaque nostra. is enim tu vir es et eum me esse cupio, ut, quoniam in eadem rei p. tempora incidimus, coniunctionem amicitiamtrum laudi sperem fore. quam ob rem tu, quantum tuo indicio tribuendum esse nobis putes, statues ipse et, ut spero, statues ex nostra dignitate; ego vero tibi profiteor atque polliceor eximium et singulare meum studium in omni genere offici, quod ad honestatem et gloriam tuam spectet. in quo etiam si multi mecum contendent, tamen cum reliquis omnibus tum Crassis tuis iudicibus omnis facile superabo; quos quidem ego ambo unice diligo, sed in Marcum benevolentia pari hoc sicut alterum parentem et observat et diligit. has litteras velim existimes foederis habitto ac recipio, sanctissime esse observaturum diligentissimeque esse facturum. quae a me suscepta defensio est te absente dignitatis tuae, in ea iam ego non solum amicitiae nostrem satis esse hoc tempore arbitratus sum
Abbreviated transcription (Latin):
optatum mͥ magis ꝗͣ speratũ ut florentis¬
simis tuis reb mea ꝑspici posset ⁊ memoria
nr̃e uoluntatis ⁊ amicicie fides. sum .N. conse¬
cutus non modo ut domꝰ tua tota sit ut ei
uitas me tͥ amicissimũ ẽẽ cognoscẽt. Itaq
et prestantissima omniu̾ femmarũ uror
tua et eximia pietate uirtute gr̃a tiu eͣssi
populꝰ q romanus intelligit tͥ absenti i¬
chil ẽẽ tam promptũ aut tam paratũ
curam diligentiã auctoritatẽ meam que
suit acta queq agant᷑ domesticoꝵ tibi
luteris declarari puto. De me sic existimes
ac tͥ ꝑsuadeas uehement̾ uelim nonme
repentina aliqͣ uoluntate aut fortuito ad
tuam amplitudinẽ ieis offitiis amplectã¬
dam uicidise s ut pͥmum foꝵ actig̾ imspee¬
tasse semꝑ ut tͥ possem ꝗͣ maxime ẽẽ cõ¬
iunctus. Quo quid̃ ex tempore memoria
teneo neq meam tibi obseruantiã neq
michi tuam fũmam beniuolentiã ac libe¬

Expanded text:
optatum mihi magis quam speratum, ut florentisoptatum mihi magis quam speratum, ut florentissimis tuis rebus mea perspici posset et memoria nostrae voluntatis et amicitiae fides; sum enim consecutus, non modo ut domus tua tota, sed ut cuncta civitas me tibi amicissimum esse cognosceret. itaque et praestantissima omnium feminarum, uxor tua, et eximia pietate, virtute, gratia tui Crapopulusque R. intellegit tibi absenti nihil esse tam promptum aut tam paratum curam, diligentiam, auctoritatem meam. quae sint acta quaeque agantur, domesticorum tibi litteris declarari puto. de me sic existimes ac tibi persuadeas vehementer velim, non me repentina aliqua voluntate aut fortuito ad tuam amplitudinem meis officiis amplectendam incidisse, sed, ut primum forum attigerim, spectasse semper, ut tibi possem quam maxime esse coniunctus. quo quidem ex tempore memoria teneo neque meam tibi observantiam neque mihi tuam summam benevolentiam ac libe
Abbreviated transcription (Latin):
tror qd̃ uerebare ne cuiꝰ aniniũ offenderes
s fcito ea que nos pro salute patͥe gessimꝰ
orbis terre iuditio ac destimonio comꝓbari.
que cum ueneris tanto confilio tanta aĩ
magnitudine a me gesta eẽ cognosces ut
⁊ in amicicia adiunctũ hee patiare.¬
meũ stiroiũ exstiterit dignitatis tue
te omnes tui scripserint. non enĩfuit aut
mediocre aut obscurũ. Ant erusmodi confilio
poss pret̾iri nam ⁊ cum consulib et cũ młtis
consularib tauta contentione dec̾taui qͣntũ
nĩͣ antea ulla causa suscepi qͣ mͥ ꝑꝑetuam
ꝓpugnationẽ ꝓ omnib ornamentis tius uet̾iq
nr̃e necesfitudini iam diu debitum s multa
uarietate temꝑm int̾ruptũ offitiũ tumu¬
late reddi neq me hercule unꝗͣ michi
tui aut colendi aut ornandi uoluntas defu¬
it s quedam pestes hominũ lande aliena
dolentiũ et te non unꝗͣ ame alienarunt.
⁊ me aliqͣndo imnutarunt tͥ. s exstitit tẽpꝰ

Expanded text:
tror, quod vererere ne cuius animum offenderes. tror, quod vererere ne cuius animum offenderes. sed scito ea, quae nos pro salute patriae gessimus, orbis terrae iudicio ac testimonio comprobari; quae, cum veneris, tanto consilio tantaque animi magnitudine a me gesta esse cognosces, ut et in amicitia adiunctum esse patiaremeum studium exstiterit dignitatis tuaete omnes tui scripserint; non enim fuit aut mediocre aut obscurum aut eius modi, quod silentio posset praeteriri. nam et cum consulibus et cum multis consularibus tanta contentione decertavi quanta numquam antea ulla in causa suscepique mihi perpetuam propugnationem pro omnibus ornamentis tuis veterique nostrae necessitudini iam diu debitum, sed multa varietate temporum interruptum officium cumulate reddidi. neque mehercule umquam mihi tui aut colendi aut ornandi voluntas defuit; sed quaedam pestes hominum laude aliena dolentium et te non numquam a me alienarunt et me aliquando immutarunt tibi. sed exstitit tempus
Abbreviated transcription (Latin):
teris tius quas publice muisisti cepiuna cũ
ominib incred ibilẽ uoluptatẽ. t̃ autam .N.
spem otii ostendisti qͣm ego semꝑ pro omin¬
bus te uno frecus pollicebar ut hoc scito
tuos ueteris hostis nouos amicos uehem̃t̾
lit̾is ꝑcussos atq ex magna spe deturba¬
tos iacere. ad me autẽ litteras misisti qͣꝗͣ
enguam significationẽ tue gͣ me uolun¬
tatis habebant. tñ mͥ scito ioctindas fuisse
nulla enĩ re tam letan soleo ꝗͣ meoꝵ offi¬
tioꝵ conscientia quib siqͣndo non mutue
respondetur apud mẽ plus offit ii resid̾e
facillime patior illud non dubito qui nisi
te mea sũma gͥ ce studia parum mͥ ad iume¬
rint res .p. nos int̾ nos conciliat᷑ adiunct᷑a¬
que sit at ne ignores quid ego intuis lute¬
ris desiderarim scribam aꝑte sicut et
mea natura ⁊ nr̃a amicicia postulat res
eas gessi qͣr aliꝗͣ intiuis litteris nr̃e neces¬
situdinis ⁊ rei publice causa a gratulationẽ
expectani qͣm ego abste pret̾missam eẽ arbi¬

Expanded text:
teris tuis, quas publice misisti, cepi una cum omnibus incredibilem voluptatem; tantam enim spem oti ostendisti, quantam ego semper omnibus te uno fretus pollicebar. sed hoc scito, tuos veteres hostis, novos amicos, vehementer litteris perculsos atque ex magna spe deturbatos iacere. ad me autem litteras quas misisti, quamquam exiguam significationem tuae erga me voluntatis habebant, tamen mihi scito iucundas fuisse; nulla enim re tam laetari soleo quam meorum officiorum conscientia; quibus si quando non mutue respondetur, apud me plus offici residere facillime patior. illud non dubito quin, si te mea summa erga te studia parum mihi adiunxerint, res publica nos inter nos conciliatura coniuncturaque sit. ac ne ignores quid ego in tuis litteris desiderarim, scribam aperte, sicut et mea natura et nostra amicitia postulat. res eas gessi, quarum aliquam in tuis litteris et nostrae necessitudinis et rei p. causa gratulationem exspectavi; quam ego abs te praetermissam esse arbi
Abbreviated transcription (Latin):
minem quib tm̃ ⁊ebeam qͣntũ tuintelligis
eos huiꝰ m̃ belli casus eripuit. Qui sim autẽ
hoc tempore intessigos qͥa nemo est tam afflc¬
tus qui ainieh aliud studeat nͥ it qd̾ agit pos¬
sit nauare aͥd ⁊ efficere omne meũ consiliũ
oꝑan studiũ c̃te uelim exstimes tͥ tuisq li¬
beris ẽẽ debitũ.

Expanded text:
minem; quibus tantum debebam, quantum tu intellegis, minem; quibus tantum debebam, quantum tu intellegis, eos huius mihi belli casus eripuit; qui sim autem hoc tempore intellego; sed, quia nemo est tam adflictus quin, si nihil aliud studeat nisi id, quod agit, possit navare aliquid et efficere, omne meum consilium, operam, studium certe velim existimes tibi tuisque liberis esse debitum.
Abbreviated transcription (Latin):
prodeunt inaciẽ usu autẽ armoꝵ⁊ militũ
robore inferiores eiaimis. S tu illum animũ
nunc adhibe queso qd̾ mecum eẽ oportere
censebas. hec eo scripsi qd̾ mͥ philargnꝰ tuus
omnia de te reqͥrenti fiuelissimo animo ut
mͥ quid uisus ÷ narmuit te interdũ sollicitũ
solere ẽẽ uehementiꝰ qũ facere᷑ debes nͨ ubi¬
tare qͥn aut reparata re publica si sis futu¬
rus qui eẽ debes. aut ꝑdita non afflitiore
conditione ꝗͣ cetĩ. hoc uero tempus quo
exanimati om̃s ⁊ suspensi sumꝰ hoc modera¬
et alta: ratio. ac mo̾atio uite. ⁊ habes. sĩ sil¬
piciũ quẽ semꝑ unice dilexisti. qui de profec¬
to ⁊ bemuolentia ⁊ sapientia consolat᷑. Eiiꝰ si
cc̃muis ⁊ auctoritatẽ et consiliũ secuti roga¬
ti potius potentiam qͣm armati uictorã
subissemꝰ s hec longiora fortasse fuerunt ꝗͣ
neccẽe furit illa que maiora sunt breuius
exponam. habeo cui plusꝗͣ tibi debeã ne¬

Expanded text:
prodeunt in aciem, usu autem armorum et militum prodeunt in aciem, usu autem armorum et militum robore inferiores eramus. sed tu illum animum nunc adhibe, quaeso, quo me tum esse oportere censebas. haec eo scripsi, quod mihi Philargyrus tuus omnia de te requirenti fidelissimo animo, ut mihi quidem visus est, narravit te interdum sollicitum solere esse vehementius. quod facere non debes nec dubitare quin aut aliqua re p. sis is futurus, qui esse debes, aut perdita non adflictiore condicione quam ceteri. hoc vero tempus, quo exanimati omnes et suspensi sumus, hoc moderaet alta est ratio ac moderatio vitae, et habes Ser. Sulpicium, quem semper unice dilexisti; qui te profecto et benevolentia et sapientia consolatur. cuius si essemus et auctoritatem et consilium secuti, togati potius potentiam quam armati victoriam subissemus. sed haec longiora fortasse fuerunt quam necesse fuit; illa, quae maiora sunt, brevius exponam. ego habeo, cui quam tibi debeam, ne
Abbreviated transcription (Latin):
que cũ careamꝰ omnia humana placate ⁊
moderate feramꝰ. Atq hec eo ꝑtinet oratio.
ut ꝑditis reb omnib tñ ip̃a uirtꝰ se sub¬
stare posse uideat᷑. s si est spes aliqͣ reb ꝯmu¬
nib ea tu quicũq status est futuriis care¬
re non debes. atq hec mͥ scribenti ueniebãt
minentẽ me ẽe eum cuiꝰ tu desꝑationẽ acusare
solitus cẽs quemq auctoricate tua c̃stantem et
diffidentẽ excitare. Quo quid̾ tempore non ego
causam nĩam s consiliũ imꝓbabã. Sero .i. nos
hus armis aduersari uidebani que młto ante
confirmata ꝑ nosmet ip̃os erant. dolebamq
pilis ⁊ gladiis non consiliis neq auctoritatib
de iure publico disceprari. Neq ego ea que fac¬
accideret timebam. p̃terea cum simͥ alterũ
utrum de euentu atq exitu rerũ ꝑmittend
eẽt io futurũ qd euenit exploratius possem
ꝓmitere. hiis enĩ rebus prestabamꝰ que non

Expanded text:
que cum careamus, omnia humana placate et que cum careamus, omnia humana placate et moderate feramus. atque haec eo pertinet oratio, ut perditis rebus omnibus tamen ipsa virtus se sustentare posse videatur. sed, si est spes aliqua rebus communibus, ea tu, quicumque status est futurus, carere non debes. atque haec mihi scribenti veniebat in mentem me esse eum, cuius tu desperationem accusare solitus esses quemque auctoritate tua cunctantem et diffidentem excitare. quo quidem tempore non ego causam nostram sed consilium improbabam. sero enim nos iis armis adversari videbam, quae multo ante confirmata per nosmet ipsos erant, dolebamque pilis et gladiis, non consiliis neque auctoritatibus nostris de iure publico disceptari. neque ego, ea, quae facaccideret timebam, praesertim cum, si mihi alterum utrum de eventu atque exitu rerum promittendum esset, id futurum, quod evenit, exploratius possem promittere. Iis enim rebus praestabamus, quae non
Abbreviated transcription (Latin):
salutis tue. sumq omniũ belloꝵ exitꝰ inc̾ai
Reliquũ est ut te id ip̃m qd̾ ego qͣs consolati¬
onis loco pono maxine exrruciet ꝯmune
ꝑiculũ rei publice cuiꝰ tantimali qͣuis doc¬
tiurri młti dicant. tam̃ uereor ne consola¬
tio nulla possit uera reꝑtri preter illam
que tanta est qͣntum incuiꝰ ammo robo¬
ris est atq neruoꝵ. si .N. bñ sentire recteq
facere satis est ad benekeateq uiuendũ
uereor nẽ eum qui se optimoꝵ ꝯsilioꝵ ꝯsei
sit dicere. Nec .N. nos arbitror uictorie p̾¬
miis ductos pat̾am olim liberos et for¬
nas reliquisse s qd̾dam nob̃ offitiũ iustum et
pium et debitũ rei ꝓublice nr̃eq dignitati
uidebat᷑. S qui nec oum id faciebamꝰ tam̃
debemꝰ ea catere numis qͣsi aliqͥd euenent qd̾
fieri posse nũꝗͣ putauerimꝰ. Simꝰ gͥ eamente
quã ratio ⁊ ueritas prescribit ut nicħ inui¬
ta nob prestandũ ꝑret̾ culpam putemus. ea¬

Expanded text:
salutis suae; cumque omnium bellorum exitus incerti salutis suae; cumque omnium bellorum exitus incerti reliquum est ut te id ipsum, quod ego quasi consolationis loco pono, maxime excruciet, commune periculum rei publicae. cuius tanti mali, quamvis docti viri multa dicant, tamen vereor ne consolatio nulla possit vera reperiri praeter illam, quae tanta est, quantum in cuiusque animo roboris est atque nervorum. si enim bene sentire recteque facere satis est ad bene beateque vivendum, vereor ne eum, qui se optimorum consiliorumsit dicere. nec enim nos arbitror victoriae praemiis ductos patriam olim et liberos et fortunas reliquisse; sed quoddam nobis officium iustum et pium et debitum rei p. nostraeque dignitati videbamur sequi nec, cum id faciebamus, tam debemus ita cadere animis, quasi aliquid evenerit, quod fieri posse numquam putarimus. simus igitur ea mente, quam ratio et veritas praescribit, ut nihil in vita nobis praestandum praeter culpam putemus, ea
Abbreviated transcription (Latin):
blicarũ ⁊ suarũ tamen oculi augent dolorẽ
qui ea que ceteri audiunt intueri cogunt
nec auertẽ amiseriis cogitationẽ siñt. ore
⁊ si multarũ rerum defiderio te angi ne¬
oesse est tamẽ illo dolore quo marime te
ꝯficiaudio qd̃ rome nonsis. animũ tuũ
libera. Et si enĩ cum magna molestia tuos
suaq desiberas tamẽ illa quid̾ que reqͥris
suuĩ stacum tenent nec melius situad ẽg
tenerent nͨ sunt ullo in ꝓpͥo ꝑiculo nec de¬
bes tũ eũ de cuis cogitas aut precipuã aliꝙͣ
fortunã postulare aut ꝯmimẽ recusare. de
te autẽ ip̃o torqͣte est tuũ sic agitare animo
ut non adhibeas inꝯsiliũ cogitacionũ cua¬
rum desꝑationẽ aut tinorẽ. NIec .ii. his qui
inte adhuc in iustior quã tua dignitas pos¬
tulabat fuit non magna signa dedit aninui
gͣ te mitigati. Nec tam̃ is ip̃e a quo salus peti¬
tur ht̃ explicatam aut exploratam rationẽ

Expanded text:
blicarum et suarum, tamen oculi augent dolorem, blicarum et suarum, tamen oculi augent dolorem, qui ea, quae ceteri audiunt, intueri cogunt nec avertere a miseriis cogitationem sinunt. qua re, etsi multarum rerum desiderio te angi necesse est, tamen illo dolore, quo maxime te confici audio, quod Romae non sis, animum tuum libera. etsi enim cum magna molestia tuos tuaque desideras, tamen illa quidem, quae requiris, suum statum tenent nec melius, si tu adesses, tenerent nec sunt ullo in proprio periculo; nec debes tu, cum de tuis cogitas, aut praecipuam aliquam fortunam postulare aut communem recusare. de te autem ipso, Torquate, est tuum sic agitare animo, ut non adhibeas in consilium cogitationum tuarum desperationem aut timorem. nec enim is, qui in te adhuc iniustior quam tua dignitas postulabat fuit, non magna signa dedit animi erga te mitigati, nec tamen is ipse, a quo salus petitur, habet explicatam aut exploratam rationem
Abbreviated transcription (Latin):
sensum ẽet habitura nunc sic affecti non mͦ
contẽpnere debeamꝰ s ⁊̃ optare. t usime dili¬
gis fruere isto otio tibiq ꝑfuade ꝓret̾ eul¬
ꝑam ac peccatũ qua semꝑ carnisti ⁊ care¬
bis homini accidere nicħ posse quid sit inho¬
norabile aut ꝑtimescendũ. Ego si uidebit᷑
recte fieri ad te ueniam breui. Si quid acci¬
derit ut mutantũ consiliũ sit te certiorẽ
faciam statim tuita fac cũpidus meriudẽ¬
dus sis. ut istinc tri ne moueas tam infir¬
ma ualitudine nisi ex me pͥus quesieris
ꝑ literas quid te uelim facere. me uelim
uit facis diligas ualitudiniq tue ⁊ tͣnqͥsti¬
tati animi seruias.
Et si ca ꝑturbatio est ommiũ
rerum ut sue quemq fortu¬
ne maxime peniceat. nemo¬
q̃ sit qͥn ubi unꝗͣ ibi ubi est eẽ. malit tam̃
⁊ si quocumiq in loco quisquis est ioemẽ ei sen¬
sus ⁊ eatem acerbitas. ex inte riturerũ ⁊ pu¬

Expanded text:
sensum esset habitura, nunc sic adfecti non modo sensum esset habitura, nunc sic adfecti non modo contemnere debeamus sed etiam optare. tu, si me diligis, fruere isto otio tibique persuade praeter culpam ac peccatum, qua semper caruisti et carebis, homini accidere nihil posse quod sit inhonorabile aut pertimescendum. ego, si videbitur recte fieri posse, ad te. veniam brevi; si quid acciderit, ut mutandum consilium sit, te certiorem faciam statim. tu ita fac cupidus mei videndi sis, ut istinc te ne moveas tam infirma valetudine, nisi ex me prius quaesieris per litteras quid te velim facere. me velim, ut facis, diligas valetudinique tuae et tranquillitati animi servias. etsi ea perturbatio est omnium rerum, ut suae quemque fortunae maxime paeniteat nemoque sit quin ubivis quam ibi, ubi sit, esse malietsi, quocumque in loco quisque est, idem est ei sensus et eadem acerbitas ex interitu rerum et pu
Abbreviated transcription (Latin):
puto autẽ mea non nicħ int̾eẽ ꝗͣꝗͣ id ip̃m qͥd
int̾sit non sane intelligo. uerũtam̃ quicqͥo
illiuc nunciatũ sit non longe abẽẽ a consiliis
amicoꝵ. est enĩ res iam in eum locũ ad due¬
ta ut qͣꝗͣ multũ intersit int̾ eoꝵ causas qui
dunicant tam̃ int̾ iuictorias non multũ int̾¬
futurũ putem s plane animꝰ quidubiis
rebus forsitan fuerit infumor desperatꝰ confir¬
matus est multũ quẽ ⁊̃ tue suꝑiores littere
confirmarunt. Quib intellexi ꝗͣ forait̾ in¬
iuriam ferres. luitq metͥ crim fũmani hri¬
manitatẽ cũ ⁊̃ tuas litteras ꝓfuisse. Nerũ
enĩ scribam te u̾iore mͥ animo uidebare si¬
moderate tulimꝰ sic hanc non solum adu̾sam
s funditus euersam fortimam fortit̾ ferre
debemꝰ. ut hoc saltem in maximis malis
boni conseqͣmur. ut mortẽm qͣm ⁊ beati
contepnere debeannis ꝓpterea qd̃ nullum

Expanded text:
puto autem mea non nihil interesse, puto autem mea non nihil interesse, intersit, non sane intellego, verum tamen, quicquid illinc nuntiatum sit, non longe abesse a consiliis amicorum. est enim res iam in eum locum adducta, ut, quamquam multum intersit inter eorum causas qui dimicant, tamen inter victorias non multum interfuturum putem. sed plane animus, qui dubiis rebus forsitan fuerit infirmior, desperatis confirmatus est multum; quem etiam tuae superiores litterae confirmarunt, quibus intellexi, quam fortiter iniuriam ferres; iuvitque me tibi cum summam humanitatem tum etiam tuas litteras profuisse. verum enim scribam: teneriore mihi animo videbare simoderate tulimus, sic hanc non solum adversam sed funditus eversam fortunam fortiter ferre debemus, ut hoc saltem in maximis malis boni consequamur, ut mortem, quam etiam beati contemnere debebamus, propterea quod nullum
Abbreviated transcription (Latin):
pore alii int̾ierint alii ab sint alii mutatiuo¬
luitate sint unũ medius fidius tecũ diem
libentiꝰ posuerim ꝗͣ hoc omne tempꝰ cumple¬
risq eoꝵ quib cum uiuo necessario noli
enĩ existimare mͥ non solitudinẽ iocundio¬
eoꝵ qui freq̃ntant doniũ meam excepto
ꝑfugio quo tͥ utentũ censeo lit̾uł nrĩs
preterea ꝯscientia ⁊ consilioꝵ meoꝵ. Ego
.N. is sum quemad modũ tu facillime potes
existimare. qni nicħ unꝗͣ mea potiꝰ ꝗͣ me¬
orum ciuiũ causa fecerim cui nisi inu¬
diss is quẽ tu ninc amasti. me enĩama¬
bas ⁊ ip̃e beatus eet ⁊ omnes boni. Igo sũ
qui nullius uim plus ualere uolui ꝗͣ ho¬
nestũ otiũ. Idemq cum illa ip̃a arma
que semꝑ timuerã plus posse sensi ꝗͣuis tota
ualentio repugnare. S ⁊ hec ⁊ multa alia corã
breui tempore licebit. Neq me tamẽ ullares
alia rome tenet nisi expectatio rerũ affricanar᷑.
uidetur .N. mͥ res inꝑpinquũ acdducta disc̾m̃

Expanded text:
pore cum alii interierint, alii absint, alii mutati voluntate sint, unum medius fidius tecum diem libentius posuerim quam hoc omne tempus cum plerisque eorum, quibuscum vivo necessario. noli enim existimare mihi non solitudinem iucundioeorum, qui frequentant domum meam, excepperfugio, quo tibi utendum censeo, litterulis nostris, praeterea conscientia etiam consiliorum meorum. ego enim is sum, quem ad modum tu facillime potes existimare, qui nihil umquam mea potius quam meorum civium causa fecerim. cui nisi invidisset is, quem tu numquam amasti me enim amabas, et ipse beatus esset et omnes boni. ego sum, qui nullius vim plus valere volui quam honestum otium idemque, cum illa ipsa arma, quae semper timueram, plus posse sensi quam illum valentiore pugnare. sed et haec et multa alia coram brevi tempore licebit. neque me tamen ulla res alia Romae tenet nisi exspectatio rerum Africanarum; videtur enim mihi res in propinquum adducta discrimen.
Abbreviated transcription (Latin):
uerum finis ⁊ doloris futurꝰ fit. s hec satis
multa uł plura potius ꝗͣ necesse fuit. facit
autẽ non loqͣrttas mea s bemuolentia longio¬
res epłis. Seruiũ discessisse athenis moleste tu¬
li. Non ent̃ dubito qͥn magna leuationi solitꝰ
sit ẽẽ cotidianus congressus ⁊ sermo ꝯfamili¬
arissimi hominis tũoptuni ⁊ pͥdentisfimi
niri. Eu uelim te ut debes ⁊ soles tu aiuir¬
tute sustentes. Ego que te uelle queq adte
rad tuos ꝑtinere arbitiabor omma studiose
diligent̾q curabo que cũ faciam beniuo¬
lentiã tuam erga me imitabor merita non
asseqͣr. Uale.
re cotidie polliceor ei studiũ quid̃ meũ opam
sine ulla exceptione aut laboris aut occupa¬
tionis aut temꝑis gr̃am aũ atq a uetoritatẽ
cũ hac exceptione qͣntũ ualeam qͣntũqꝙ pos¬
sim. libet tuns ⁊ lectus est ⁊ legit᷑ a me dͥilgẽ

Expanded text:
verum finis etiam doloris futurus sit. sed haec satis verum finis etiam doloris futurus sit. sed haec satis multa, vel plura potius quam necesse fuit; facit autem non loquacitas mea, sed benevolentia longiores epistulas. Servium discessisse Athenis moleste tuli; non enim dubito quin magnae tibi levationi solitus sit esse cotidianus congressus et sermo cum familiarissimi hominis tum optimi et prudentissimi viri. tu velim te, ut debes et soles, tua virtute sustentes. ego, quae te velle quaeque ad te et ad tuos pertinere arbitrabor, omnia studiose diligenterque curabo. quae cum faciam, benevolentiam tuam erga me imitabor, merita non adsequar. vale. re cotidie, polliceor ei studium quidem meum et operam sine ulla exceptione aut laboris aut occupationis aut temporis, gratiam autem atque auctoritatem cum hac exceptione, quantum valeam quantumque possim. Liber tuus et l
Abbreviated transcription (Latin):
mus ⁊ si me ip̃m consolatorẽ tnũ non tantũ
litere quib semꝑ studui qͣntum longinqͥ¬
tas temꝑis mitigauit. qͣnto fuerun dolore me¬
ministi in quo pͥma illa consolatione uidisse
me pͥusqͣ ceteros cum cupiebã ꝗͣuis inqͣ con¬
ditione pacem qd̃ ⁊ si casu non mea diuinati¬
one factum est tamen in hac inam pͣdentie
laude delector. deiide qt̾ mͥ ad consolationẽ
ꝯmimẽ tecum est si iam uocer ad exitũ uite
non ab ea re publica auellar qua carenduẽe
doleam presertim cumidsine ullo sensu futu
timere quo nos iam natura ip̃a pene ꝑduxe¬
rit. postremouir is. uł ⁊̃ hii uiri hoc bello
occiderunt ut impiroentia iudeatur eandẽ
fortunam sires cogat recusare. equid̃ mͥ omĩa
ꝓpono nec ullran est tantũ malũ qd̃ non pu¬
tem impendere s cumplus in metuendo ma-¬
li sit ꝗͣ iip̃o illo qd̾ timetur desino presertim
cumid impendeat in quo non mͦ dolor nullus

Expanded text:
mus. etsi me ipsum consolatorem tuum non tantum mus. etsi me ipsum consolatorem tuum non tantum litterae, quibus semper studui, quantum longinquitas temporis mitigavit. quanto fuerim dolore meministi. in quo prima illa consolatio est, vidisse me plus quam ceteros, cum cupiebam quamvis iniqua condicione pacem; quod etsi casu, non divinatione mea factum est, tamen in hac mani prudentiae laude delector. deinde, quod mihi ad consolationem commune tecum est, si iam vocer ad exitum vitae, non ab ea re p. avellar, qua carendum esse doleam, praesertim cum id sine ullo sensu futurtimere, quo nos iam natura ipsa paene perduxerit. postremo is vir vel etiam ii viri hoc bello occiderunt, ut impudentia videatur eandem fortunam, si res cogat, recusare. equidem mihi omnia propono, nec ullum est tantum malum quod non putem impendere. sed, cum plus in metuendo mali sit quam in ipso illo, quod timetur, desino, praesertim cum id impendeat, in quo non modo dolor nullus,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͣm pstitimꝰ qd̾ debuimꝰ moderate qd̾ eue¬
nit feranꝰ. s hoc mͥ tamen non sio ut
te consoler de ꝯmunib miseriis que ad cõ¬
solandũ maiori ingenii ⁊ ad fe sin¬
gularis uirtutis indigent. Illud cuinis faci¬
le est docere cur p̾cipue tu dolere nicħ de¬
beas enis enĩ qͥ tardier in te leuando fuit
ꝗͣ fore putaremꝰ non est mͥ dubia de tua salute
sententia. de illis autẽ non arbitror te expecta¬
re quid sentiam. Reliquũ est ut te angat qd̾ ab¬
sis a tius cam diu res molesta p̾sertim ab huis pu¬
eris quib nicħ potest eẽ festunꝰ s ut ad te scrip¬
si antea tempus est eiusmoti ut fuam quisq con¬
ditionẽ muiserrimã putes ⁊ ubi quisq sit ubi est
ininune uelit. Equidẽ nos quirome sumus miser¬
rimos cẽ duco non solum qd̾ in aliis omnib ac̾¬
buis est uidere ꝗͣ audire. s ⁊̃ qd̃ ad omnes casꝰ
subitoꝵ ꝑiculoꝵ magis obiectisumꝰ ꝗͣ ⁊ si abõẽ

Expanded text:
 praestitimus quod debuimus, moderate quod evenit feramus. sed hoc mihi tamen non sumo, ut te consoler de communibus miseriis, quae ad consolandum maioris ingeni et ad ferendum singularis virtutis indigent; illud cuivis facile est docere cur praecipue tu dolere nihil debeas. eius enim, qui tardior in te levando fuit quam fore putaremus, non est mihi dubia de tua salute sententia, de illis autem non arbitror te exspectare quid sentiam. reliquum est ut te angat, quod absis a tuis tam diu. res molesta, praesertim ab iis pueris, quibus nihil potest esse festivius; sed, ut ad te scripsi antea, tempus est huius modi ut suam quisque condicionem miserrimam putet et, ubi quisque sit, ibi esse minime velit. equidem nos, qui Romae sumus, miserrimos esse duco, non solum quod in malis omnibus acerbius est videre quam audire, sed etiam quod ad omnis casus subitorum periculorum magis
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ maxime ⁊ cure sunt. Que quid̃ cotidie
faciliores mͥ ⁊ meliores uident᷑ multisq uideo
magne ẽẽ cure. Quoꝵ cde stutlio ⁊ de sua spe
filiñ ad te ꝑscripsisse certo scio. hiis autẽ dere¬
bus qͣs comectura conseqͥ possumꝰ. Noniͥ su¬
mo ut plus ip̃e ꝓspiciam ꝗͣ te indere atq m¬
telligere mͥ ꝑsuaserĩ. s tam̃ quia fieri potest
ut tu ea ꝑturbatiore animo cogites putesc̃ẽ
meum quid sentiã exponere ea natura rerũ
est ⁊ is tempoꝵ cur sus non possit ista aut tͥ
aut ceteris fortuna c̃e diuturna neq herere
intambona causa ⁊ intam bonis ciuib tã
acerba iniuria. Qͣre ad eam spem quã extͣ
orctiuẽ te re ip̃a habemꝰ non solũ ꝓpter digni¬
tatem ⁊ uirtutẽ tuam. hec enĩ ornamentast¬

Expanded text:
 maximae curae sunt; quae quidem cotidie faciliores mihi et meliores videntur multisque video magnae esse curae; quorum de studio et de sua spe filium ad te perscripsisse certo scio. Iis autem de rebus, quas coniectura consequi possumus, non mihi sumo ut plus ipse prospiciam quam te videre atque intellegere mihi persuaserim; sed tamen, quia fieri potest ut tu ea perturbatiore animo cogites, puto esse meum, quid sentiam, exponere. ea natura rerum est et is temporum cursus, ut non possit ista aut tibi aut ceteris fortuna esse diuturna neque haerere in tam bona causa et in tam bonis civibus tam acerba iniuria. †qua re ad eam spem, quam extra ordinem de te ipso habemus non solum propter dignitatem et virtutem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
cogitare. Euiꝰ opinionis leuitas confutata
a cocta non desiderat orationẽ meã. S cũ
talem ẽẽ d̾m certa notione aĩ presenciamꝰ
pͥmum ut sit aninians de uide ut in om¬
ni natura nicħ ineo sit p̾stantuis: ad hãc
p̾sentionẽ notionẽq nr̃am nicħ rudeo qd̾
potius accõmodẽ ꝗͣ ut pͥmum hunc ip̃m

Expanded text:
cogitare; cuius opinionis levitas confutata cogitare; cuius opinionis levitas confutata a Cotta non desiderat orationem meam. Sed cum talem esse deum certa notione animi praesentiamus, primum ut sit animans, deinde ut in omni natura nihil eo sit praestantius, ad hanc praesensionem notionemque nostram nihil video quod potius accom
Abbreviated transcription (Latin):
naturã significat. Est enĩ plena rationis
neq fortunã que amica uarietati con¬
stantiam respuit. sequitur ergo ut ip̃e
sua sponte suo senfu ac uiuinitate mo¬
ueantur. neq uero aristotiles non lau¬
uandus in eo qd omnia que mouentur
aut natura moueri cenfuit. aut ui.
aut uoluntate. moueri ã solem ⁊ lu¬
nam ⁊ sidera omnia que aut̃e natura
mouerent᷑. hec aut pond̾e deorsum aut
orbem cucumq feretur. Nec uero dici pͭ.
ui qͣdam maiore fieri ut contra nat᷑am
astra moueant᷑. que .ii. potest maior ẽẽ a
Restat gͥ ut motꝰ astroꝵ sit uoluntariꝰ.
que qͥ uideat non indocte solũ u̾ũ etiã
impie faciat si deos ẽẽ neget. Hec sane
multũ uit̾ est uerũ io neget an eos oĩ
sane mentis existimẽ. Sane restat ut
quał̃ eoꝵ natura sit confideremus in quo
nichil est disficilius ꝗͣ a consuetudine
oculoꝵ aciem mentis abducere. Pa difficul¬
tas indixxit ⁊ uulgo imꝑitos et similes

Expanded text:
naturam significat est enim plena rationis naturam significat est enim plena rationis neque fortunam, quae amica varietati constantiam respuit. sequitur ergo ut ipsa sua sponte suo sensu ac divinitate moveantur. Nec vero Aristoteles non laudandus in eo quod omnia quae moventur aut natura moveri censuit aut vi aut voluntate; moveri autem solem et lunam et sidera omnia; quae autem natura moverentur, haec aut pondere deorsum aut orbem circumque ferretur; nec vero dici potest vi quadam maiore fieri ut contra naturam astra moveantur quae enim potest maior esse?; restat igitur ut motus astrorum sit voluntarius. Quae qui videat non indocte solum verum etiam impie faciat si deos esse neget. nec sane multum interest utrum id neget an eos omnisanae mentis existimem. Restat ut qualis eorum natura sit consideremus; in quo nihil est difficilius quam a consuetudine oculorum aciem mentis abducere ea difficultas induxit et vulgo imperitos et similes
Abbreviated transcription (Latin):
idemq sensu acerrimo ⁊ mobilitate
celerrima eẽ qͣre cum inechere astra
gignant᷑ consentaneum est in huis
sensum inesse. et intelligentiã. Ex quo ef¬
ficitur in deoꝵ nuumero astra ẽẽ ducenda.
Et enĩ licet uidere acutiora ingenia et ad
intelligendũ aptiora eoꝵ qui terras incolãt
eas in quib aer sit purus ac tenius qͣm
illoꝵ qui utant᷑ crasso celo atq concreto.
Quin ⁊ cibo quo utare inter eẽ aliquid ad
mentis aciem putant. ꝓbabile est igitur
prestantẽ intelligentiam usiderib esse.
que et echeriam partem mundi incolãt
et marinis terreq humorib longo int̾¬
uallo extenuatis alantur. sensum autẽ
astroꝵ ac intelligentiã maxime declarat
ordo eoꝵ atq constantiã. Nicħ est enĩ qd̾
ratione et mimero moueri possit sine
confilio. in quo nicħ ÷ temerariũ nicħ
uariũ. nicħ fortuitũ. Ordo autẽ siderũ
et moiini eternitate constantia neq

Expanded text:
id et sensu acerrumo et mobilitate id et sensu acerrumo et mobilitate celerrima esse. quare cum in aethere astra gignantur, consentaneum est in his sensum inesse et intellegentiam, ex quo efficitur in deorum numero astra esse ducenda. Etenim licet videre acutiora ingenia et ad intellegendum aptiora eorum qui terras incolant eas in quibus aer sit purus ac tenuis quam illorum qui utantur crasso caelo atque concreto. quin etiam cibo quo utare interesse aliquid ad mentis aciem putant. probabile est igitur praestantem intellegentiam in sideribus esse, quae et aetheriam partem mundi incolant et marinis terrenisque umoribus longo intervallo extenuatis alantur. Sensum autem astrorum atque intellegentiam maxume declarat ordo eorum atque constantia nihil est enim quod ratione et numero moveri possit sine consilio, in quo nihil est temerarium nihil varium nihil fortuitum. ordo autem siderum et in omni aeternitate constantia neque
Abbreviated transcription (Latin):
continet᷑. atq hic noster ignis quẽ ustis
uite requirit confectorẽ et consũptorẽ
id̃q quocũq inuasit cunta disturbat.
ac dissipat. Contra ille corporeus uitał
et salutaris omnia conseruat. alit. au¬
get. Sustinet. sensuq afficit. Negat ergo
ẽẽ dubium hoꝵ ignium sol ut ei fimit
sit cum is qͦ efficiat ut omnia floreant
et in suo q̃q genere pubescant. Quare
cum solis ignis simił eoꝵ igniũ qui sit
sunt in corporib animantiũ. solem qͦ
animantẽ osse oportet. Et quid̃ reliqͣ
astra que oriantur in ardore celesti qͥ
ether uł celum nominatur. ẜum gͥ
alioꝵ animantiũ ortus interra sit alioꝵ
inaqua maere alioꝵ abfurdum ẽẽ
aristotili uidetur in ea parce que sit au
gignenda animantia aptisfima. al gig-¬
ni nullum putare. Sidera autẽ ethe-¬
rium locum optinent. qui qm̃ tenu¬
issimus est et semꝑ agitatur et iuget
necesse est qd̃ animal in eo gignatur.

Expanded text:
continetur. atqui hic noster ignis, quem usus continetur. atqui hic noster ignis, quem usus vitae requirit, confector est et consumptor omnium idemque quocumque invasit cuncta disturbat ac dissipat; contra ille corporeus vitalis et salutaris omnia conservat alit auget sustinet sensuque adficit." negat ergo esse dubium horum ignium sol utri similis sit, cum is quoque efficiat ut omnia floreant et in suo quaeque genere pubescant. quare cum solis ignis similis eorum ignium sit qui sunt in corporibus animantium, solem quoque animantem esse oportet, et quidem reliqua astra quae oriantur in ardore caelesti qui aether vel caelum nominatur. Cum igitur aliorum animantium ortus in terra sit aliorum in aqua in aere aliorum, absurdum esse Aristoteli videtur in ea parte quae sit ad gignenda animantia aptissima animal gigni nullum putare. sidera autem aetherium locum optinent; qui quoniam tenuissimus est et semper agitatur et viget, necesse est quod animal in eo gignatur
Abbreviated transcription (Latin):
iurtus sapiens est. bͥ ⁊ ꝓpter ea deus.
tq hac mundi diumnitate ꝑspecta tribu¬
erroa est siderib eadem diuinitas que ex
mobilissima purissimaq etheris parte
gignunt᷑ neq ulla pret̾ea sunt admixta
natura. totaq sunt calioa atq ꝑlicida uͭ
ea quoq rectissime et animantia eẽ et senti¬
re atq intelligere dicantur. atq ea quid̃
tota ẽẽ ignea duoꝵ sensuũ testimonio con¬
firmari cleantes putat. tactus. et oculoꝵ.
Nam solis calor et cantor illustrior est ꝗͣ
ullius ignis. Quippe qui in menso mun¬
do tam longe lateq cum luceat et is eius
tactus est non ut cepefaciat solum s etiã
sepe comburat quoꝵ neutrum faceret
nͥ eẽt igneus. ergo inquit eum sol ig¬
neus sit occeaniq alatur humoribus
quia nullus ignis sine pastu aliquo pos¬
sit ꝑmanere. necesse est ut ei sinił sit
igni quẽ adhibemus adusũ atq uic¬
tum aut ei qui corporib animantiũ

Expanded text:
virtus. sapiens est igitur et propterea deus. virtus. sapiens est igitur et propterea deus. Atque hac mundi divinitate perspecta tribuenda est sideribus eadem divinitas; quae ex mobilissima purissimaque aetheris parte gignuntur neque ulla praeterea sunt admixta natura totaque sunt calida atque perlucida, ut ea quoque rectissime et animantia esse et sentire atque intellegere dicantur. Atque ea quidem tota esse ignea duorum sensuum testimonio confirmari Cleanthes putat, tactus et oculorum. nam solis calor et candor inlustrior est quam ullius ignis, quippe qui inmenso mundo tam longe lateque conluceat, et is eius tactus est, non ut tepefaciat solum sed etiam saepe comburat, quorum neutrum faceret nisi esset igneus. "ergo" inquit "cum sol igneus sit Oceanique alatur umoribus" quia nullus ignis sine pastu aliquo possit permanere "necesse est aut ei similis sit igni quem adhibemus ad usum atque victum, aut ei qui corporibus animantium