comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ u̾e dominus est ⁊ ꝙ uicħ penitus ꝑcipit.
ꝙ ix est credibile. quin ad minus ibi re¬
cipiat iusticias. Et seqͣntur eum in ex̾citũ
in bello iusto. Si tñ ita u̾um sit: ꝙ nich ꝑ
ceꝑit: Credo saluo meliori iudicio: ꝙ debẽt

Expanded text:
e dominus est et quod nihil penitus percipit, quod vix est credibile, quin ad minus recipiat ibi iustitias et sequantur eum in exercitu in bello iusto. Si tamen ita verum sit quod nihil percipit, credo salvo meliori iudicio quod debent
Abbreviated transcription (Latin):
cum doꝰ maritat filiam: acquirit sibi ami¬
tis l augendo fendũ: fit dicior. ⁊ tũc płs p̃t
ꝑce subditis: ꝙͣ ante. Et cum facit filiũ mi¬
ntem: potencior est ad defendendũ terram:
Non credo ꝙ dampndi sint quitalia recipi¬
int: ubi ꝯstitutũ est. uł ꝯsuetũ. dum tũ
nõ recipiaut ult qmͣ ꝯstitutũ est: uł con¬
suetum: Si tñ aliquid ⁊ suetũe. Et si ad

Expanded text:
cum dominus maritat filiam, acquirit sibi amicos et augendo feudum fit ditior, iam plus potest parcere subditis quam ante, et cum facit filium militem, potentior est ad defendendum terram, non credo quod damnandi sint qui talia recipiunt, ubi constitutum est vel consuetum, dum tamen non recipiant ultra quam constitutum est vel cons
Abbreviated transcription (Latin):
L
ad ꝑlacitum. aut talis est ꝯsuetudo: ⁊̃ sñ
scripto: illud uisum aut placitum mod̾an¬
dum est ad arbitriũ bom uiri in spectis fa
ip̃m ⁊ subdites: aliqͣ sponte oblata nulla
fraude adhĩta uł minis: uł toacc̃one indi¬
recta: retipiat: non tenet᷑ ad restitucõm.
S coacta a se : uł a sins directe uł indirecte:

Expanded text:
l ad placitum, aut talis est consuetudo, etiam sine scripto illud visum vel placitum moderandum est ad arbitrium boni viri, inspectis facipsum et subditos, aliqua sponte oblata, nulla fraude adhibita vel minis vel coactione indirecta, recipiat, non tenetur ad restitutionem, sed exacta a se vel suis directe vel indirecte
Abbreviated transcription (Latin):
leutherius. Item qr scienti ⁊ uolenti: nõ
ditus de hiis absq dm̃i uolintate subt᷑¬
ueret. sicut fur teneret᷑ ad restitucõm. ue
rumptũ si indefiuice positũ est in instru¬
mento. aliqd̾ tale u̾bum. Collecta. tallia.

Expanded text:
lt. Item quia scienti et volenti non ditus de his absque domini voluntate subtraheret, sicut fur teneretur restituere. Ubi tamen indeterminate positum est in instrumento aliquod tale verbum, collecta, tallia,
Abbreviated transcription (Latin):
dũs. qmi nicl penit recpuntt a
subitis nisi tallias. uł q̃stus .R. ẜui raiy.s̾.
aut ab antiquo sibi ⁊ aũcessorib est soluta
tallia. Aut de nouo est imposita sine petita.
¶In primo cc̃mr. si scit ᷑ uł credit᷑ ꝓ babłr ꝙ¬

Expanded text:
t a subditis, nisi tallias vel questus. Ad aut ab antiquo sibi et antecessoribus est soluta tallia, aut de novo est imposita sive petita. In primo casu, si scitur vel creditur probabilit
Abbreviated transcription (Latin):
opuno: beugnior ⁊ ꝯmumorẽ. ¶ Clericus aut:
qui cum scandaio passim ⁊ publite: cum płib
forutat᷑: licet gͣuiꝰ peccet qmͣ ille. qui publite u¬
nam foruicariaui tenet tũ non inicurrit sũiam p̾¬
dc̃am ut credo. qr constituas illa: nõ ur loqui insi
de ceuentib cum scaudalo. forncarias aue alias
młres. cum pene suit paciꝰ restringende: qui siten¬
deude. ¶De illis aũt qui tenẽt młres: in suspec¬
tis lecis. ⁊ caii scaudaio s cũ nõ pecccuit cũ eis:
uec peccare ꝓponũt: p̃t clici bengna int̾ptacõne.
scandalo. tenent młres hiꝰ: sine peccent cũ ilł tar¬
ualr̃ sinc nõ: incidiuit in illã sũiam postamo¬
uicõm limami. Et qd̃ clirit. dux̾ut retinendas in¬
telligo retinendas .i. hñdas. quo ad usum carnis.
licet eiuĩ nõ teneant eas in expensis suis: aut tau
qͣui ppriais suas ⁊cubmas: ex quo uriuitur cis ad

Expanded text:
opinio est benignior et communior. Clericus autem qui cum scandalo passim et publice cum plurimis fornicatur, licet gravius peccet quam ille qui publice unam tenet focariam, tamen non incurrit sententiam predictam ut credo, quia constitutio illa non videtur loqui, nisi de tenentibus cum scandalo focarias vel alias mulieres, cum pene potius sine restringende quam extende. De illis autem qui tenent mulieres in suspectis locis et cum scandalo, si tamen non peccant cum eis nec peccare proponunt, potest dici benigna iscandalo tenent mulieres huiusmodi sive peccent cum illis carnaliter sive non, incidunt in illam sententiam post admonitionem legitimam. Et quod dixit duxerint retinendas, intelligo retinendas, id est habendas quoad usum carnis, licet enim non teneant eas in expensis suis aut tamquam suas proprias concubinas ex quo utuntur eis ad
Abbreviated transcription (Latin):
deli ab souitꝰ reu̾cat᷑ ad nomitum cumeadẽ cõ¬
cubina .Re. ẜglo. ibidẽ. Si ad huc clurat scanca¬
lum: recidit in excõicacõm: qnͣnuis nõ fiat no¬
ua amonicio. Si aũt nõ clurcit: s credit᷑ publi
te ꝙ sit correctꝰ nõ uicidit in illam siñam don
it̾um ortũ sit suꝑ ħ scandalum quo exorto.

Expanded text:
de hoc absolutus, revertatur ad vomitum cum eadem concubina. Respondeo: Si adhuc durat scandalum, recidit in excommunicationem, quamvis non fiat nova admonitio. Si autem non durat, sed creditur publice quod sit correctus, non incidit in illam sententiam, donec iterum ortum sit super hoc scandalum, quo exorto n
Abbreviated transcription (Latin):
cacõnis: quĩ faciunt p̾dicantes: s ꝑ moclum p̾ia¬
cõnis ut iurisdc̃ois ut sit ma ad incurrendã penã
illiꝰ constitucõnis. Et licet ħ amonitio fiat ad mł¬
ditur: qui psentes sunt. Ad alios nõ: siue teneau¬
tur intesse synodo. sine nõ. Licet cib hiis qui int̾fu¬
ere aucliant postinodũ amonicõm hiꝰ fc̃amiẽe. Et¬
uisi ad illos soles: qui a tempe monicõnis illiꝰ: hiꝰ
foccinias: cum scandalo detinent. Itẽ oꝑtet ꝙ sit t̾¬
na. uł mia. ꝓ omĩb fc̃a: ex cã. Alios nõ ẽẽt l̾mici.

Expanded text:
cationis, quam faciunt predicantes, sed per modum prelationis et iurisdictionis, ut sit via ad incurrendam penam illius constitutionis. Et licet hec admonitio fiat ad muditur qui presentes sunt, ad alios non, sive teneantur interesse synodo, sive non, licet ab his qui interfuerunt audiant postmodum nisi ad illos solos qui tempore monitionis illius, huiusmodi focarias cum scandalo detinent. Item oportet, quod sit trina
Abbreviated transcription (Latin):
ase nõ tenet᷑ insi qͣntum sufficit heredi¬
tas. Distinguo tñ int̾ cebita. Negata sũ
relicta. qr debita tenet ᷑ ꝑsolu̾e: absq detcͣ¬
cione łime si ncc̃e est: qͣntum p̃t sufficere he¬
reditas. De legatis aũt: p̃t detrabe sucm
legitimã. si tot sunt: ꝙ ilais solutis: nõ re¬
maneret sibi legittima. Nam in luna p̃r

Expanded text:
anime non tenetur, nisi quantum sufficit hereditas. Distinguo tamen inter debita et legata sive relicta, quia debita tenetur persolvere absque detractione legitime, si necesse est, quantum potest sufficere hereditas. De legatis autem potest detrahere suam legitimam, si tot sunt, quod illis solutis non remaneret sibi legitima. Nam in legitima pater
Abbreviated transcription (Latin):
eadem põrcõ: singulis q̃ri. ¶ Item si unus tre¬
ditor denunciat alti ne accipist adebitore:
in fraude indet᷑ u̾sari ille si accipict. ubi aũt
non uigilauit creditor exigendo debitum:
nõ ur᷑ ꝙ debitor teneat᷑ ei gͣnfigire. Iure tam̃
poli ⁊ si non uire fori excusaret᷑ ut creco debitor
si pietatẽ mor gratificaret plimũ indigenti
creditori. Nec credo ꝙ aliud priusium heant
illi quib tenet᷑ ex inslefitio uł quasi: quaꝰ
illi quib tenet᷑ ex ꝯͣctu: ue qͣi cet̾is ꝑib. ¶ Int¬

Expanded text:
eadem portio singulis queri. Item si unus creditorum denunciaverit alii, ne accipiat a debitore, in fraudem versari videtur ille si accipiat. Ubi autem non vigilaverit creditor exigendo debitum, non videtur quod debitor debeat ei gratificare. Iure tamen polit, etsi non iure fori excusaretur, ut credo, si pietate motus gratificaret plurimum indigenti creditori. Nec credo quod aliquod privilegium habeant isti quibus tenetur ex maleficio vel quasi, quam illi quibus tenetur ex c
Abbreviated transcription (Latin):
totũ nõ possit. ⁊ purib tenet: Nũ¬
quid pt gͣtificare: umi soluendo in
solidum. aur tener᷑ singnus some pro rata.
¶Et siteneat᷑ ex ꝯtͣctu ⁊ ex inaileficio inuiquid
ꝑriꝰ est soluendũ in ranc tãm qͣm in illam.¬
¶ Item numquid ant̾ioribus creditorib prius
solucudũ est: ꝙͣ postiorib. Et hñtibus pigno
est soluendo. Si creditor uigilanit exigendo
dicis: maipiant possideri. qr postea iuria pari¬
a fc̃a sunt oĩm creditoꝵ: qui non h̃nt pignora

Expanded text:
non possit, et pluribus teneatur; numquid potest gratificare uni solvendo ei solidum, aut tenetur singulis solvere pro rata? Etsi teneatur ex contractu et ex maleficio, numquid prius solvendum est in hanc causam quam in illam? Item numquid anterioribus creditoribus prius solvendum quam posterioribus et habentibus pignorSi creditor vigilaverit, exigendo dicis incipiant possideri: quia iura paria facta sunt omnium creditorum qui non habent pignora
Abbreviated transcription (Latin):
pt̃ p̾stari. ⁊ ob ẜuan deb. Pnta. Si qui
uident furẽ asportantẽ res talr eius cus¬
clamãre. ⁊ talẽ furẽ maĩfestare. ⁊ ꝓsequi
rem furtinam. nesi in hix uegligens
fũit : tẽat᷑ campnũ resfitũs Rec reputa¬
bit᷑ talis: crm̃s ꝓditor. S icut nec re¬
aut dãpuũ ꝓsequitur corã indice. l nõ
possit ꝓbare qd̃ intendit. Si añt non

Expanded text:
t prestari et observari debet: puta si quis viderit furem asportantem res taliter eius cusclamare et talem furem manifestare et prosequi rem furtivam, ne, si in hoc negligens fuerit, teneatur damnum restituere nec reputabitur talis criminis proditor, sicut non reaut damnum prosequitur coram iudice, licet non possit
Abbreviated transcription (Latin):
uid declño. qui facit p̾positũ suum
suam. ꝙ dicent ei si quẽ sciernt uł
audienut sh̾ripuisse aliquid de foresta su¬
a. uł de stagnis. A̾iuarus suis. ant
de cet̾is reb sus. ¶ Item quid demanto
zelotipo. ul auaro: qui extorquet niraieu
a familia sua. ꝙ renesabit ei. qͥtquid sci¬
ent de adult̾io uxoris sue ⁊ de insiłibꝰ ꝯiec¬

Expanded text:
uid de domino, qui facit prepositum suum quod dicent ei, si quem scierint vel audierint surripuisse aliquid de foresta sua vel de stagnis aut vinariis suis aut de ceteris rebus suis? Item quid de marito zelotipo vel avaro, qui extorquet iuramentum a familia sua, quod revelabunt quicquid sciverint de adulterio uxoris et de verisimi
Abbreviated transcription (Latin):
dere. Qd̾ dico. qr si fendotariꝰ iaicus decesse
sihiꝰ fendũ ci fendotario sit alienatũ. ita ꝙ
lud in feudũ alicui laico ꝯcede̾ qui illud recu¬
noria: tenent a laicis. nec eas recggnoscũt se
curet᷑ ĩttilitas ecc̃e. qr posẜio directi dñm resti¬
tun ecc̃e per infeudacõm hiͦ Ro .xxuiii.

Expanded text:
s. Quod dico, quia, si feudatarius laicus decessersi huiusmodi feudum a feudatario sit alienatum, ita qulud in feudum alicui laico concedere, qui illud recumoria, tenentur a laicis, nec eas recognoscunt se curetur utilitas ecclesie quia possessio directi dominii restituitur ecclesie per infeudationem huiusmodi.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ uñ si nis nõ sp̃uale: nec ꝓprietatis. s ꝑ¬
cipiende fructus temꝑales: fuit ꝯcessũ
añ dcm ꝯciliũ militi in fendũ: Et si ip̃e
bñ uiuat. ⁊ defendat ecc̃am: sicut fidelis na¬
sallꝰ p̃t excusan. alias si unũ istoꝵ defu̾it.¬

Expanded text:
 si ius non spirituale, nec proprietas, sed percipiendi fructus temporales, fuit concessum ante dictum concilium militi in feudum, et ipse bene iuvat et defendit ecclesiam, sicut fidelis vasallus, potest excusari. Alias si unum istorum defuerit
Abbreviated transcription (Latin):
ditoris: ẜuatis cirtunistancus de quib icquitꝰ
hic magr̃: tolerabilior est hiꝰ emptio. qr nõ est
pitłmr: ꝙ alt̾ desideret mortem altiꝰ. s ed ubi e¬
mit᷑ ad initam em̃tis nõ ẽ tutuur neuenditor.
desideret mortem emꝑtoris. Ideo .ni. ñta ẽ
ꝓmissio p̾ben de. uł bñficu nõ uacantis. ⁊ ꝑictũ¬
est de futura sintessione in heditate testatoris.

Expanded text:
stantiis de quibus loquitur hic magister, tolerabilis est huiusmodi emptio, quia non est periculum quod alter desideret mortem alterius, sed ubi emitur ad vitam ementis, non est tutum, ne venditor desideret mortem emptoris. Ideo enim inhibita est promissio prebende vel beneficii non vacantis et pactum de futura succes
Abbreviated transcription (Latin):
adistucte pcipimꝰ: medicis corpoꝵ. ut cũ
oos ad infiricõ noctiri ⁊ tig̾it: ip̃o añ oĩ
amoneat et induccuit: ut medicos ad¬
uocent aĩaꝵ. ut postqͣm fi̾it infirmo
de spuͣli saluce ꝓuisũ: ad corꝑalis medi¬
cine ieiediũ sambriꝰ ꝓtedat. cũ c̃cicessãte.

Expanded text:
cipimus medicis corporum, ut cum eos ad infirmos vocari contigerit, ipsos ante omnia moneant et inducant, ut medicos advocent animarum, ut postquam fuerit infirmo de spirituali salute provisum, ad corporis medicine remedium salubrius procedatur; cum causa cessante
Abbreviated transcription (Latin):
simłr dubitat᷑. utrum p̾ciosiora suit fu¬
turai: nec ne: nõ est usura. Si aut usiłe
ꝑaliis totidem in estate soluendis. qnͣdo
soiet hiꝰ moneta requiri amatorib. Ant.
xx. marce curci uł argentr. ꝓ anis totidẽ soi¬
uendis ad passagnĩ crucesignatoꝵ. distin¬
gue. qr si creditor nõ erat ẜusiturꝰ illã petcu¬
mã usa ad illud tempꝰ: s int̾im cõsump¬
turꝰ u sura est. Si cũt erat ẜuaturus: ut
sic ẜuando usq ad p̾dcmm tempꝰ luctiretur.
distuigne. qr si creditor aufert debitori li¬
uertacem uuerandi se it̾i. ⁊ debitũ sol¬
uendi: usura est. qr psumit᷑ qd̃ ideo credi¬
derit peccumã: ꝙ debitorẽ ou̾aret ꝑitulo ⁊ seex¬
ou̾aret. S si non aufert numo concedit ei ꝙ
recdat petcĩnam qñcumq nolu̾it infra t̾niuũ.
Non credo tũ eum cõpellendũ ad restituendũ
lucrum. Licet ħ esset ei consulendũ in pm̃ai.
dui est ⁊ indicandum: qñ datur sp̃es pro sp̃e:

Expanded text:
iter dubitatur, utrum pretiosiora sint futura, necne, non est usura. Si autem verspro aliis totidem in estate solvendis, quando solet huiusmodi moneta requiri a viatoribus aut XX marchas auri vel argenti pro aliis totidem solvendis ad passagium crucesignatorum, distingue quia si creditor non erat servaturus illam pecuniam usque ad illud tempus, sed interim consumpturus, usura est. Si erat servaturus, ut sic servando usque ad predictum tempus lucraretur, distingue quia si aufert debitori libertatem liberandi se interim et debitum solvendi, usura est, quia presumitur quod ideo crediderit pecuniam, quod debitorem oneraret periculo et se exoneraret. Si non aufert, sed concedit ei quod reddat pecuniam quandocumque voluerit infra terminum, Non tamen credo eum compellendum ad restitutionem lucri, licet hoc esset ei consulendum in penitendum et iudicandum est, quando datur species pro specie
Abbreviated transcription (Latin):
uid si pena est apposita in ꝯtractu nnui¬
tu. Nũquid saltẽ pena illa pot̾it peti
dicialis .i. a Iudice imposuta ⁊ stacuta: pp̃ pu¬
mendam contumaciami debitoris: qui cũ pos¬
sit contempuit in t̾umo statuto solu̾e pectu¬
apposita: ut saltem metu pene: debitum certa
die soluatur: usura non cõmittit᷑. dũ tamẽ
semꝑ sit intentio recta. ut in p̾cedentib dcm¬

Expanded text:
uid si pena est apposita in contractu mutui; numquid saltem pena illa poterit peti dicialis et a iudice imposita et statuta propter puniendam contumaciam debitoris; qui, cum possit, contemnit in termino statuto solvere pecunapposita, ut saltem metu pene debitum certa die solvatur, usura non committitur, dum tamen semper sit intentio recta. Utrum autem lic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑninĩ. ⁊ inde nicurrt in facilitatẽ labendi
in ꝑuiũ. ⁊ indetriccom. uñ petenda est
absoluc̃o a suꝑiore. qui hiꝰ miram̃ta deb
facile relaxare. uł poꝰ oũdere: sic irantes
nõ fuisse obligatos. Et imꝑone pĩnam

Expanded text:
ium et inde incurrunt in facilitatem labendi in periurium et in detractionem, unde petenda est absolutio a superiori, qui huiusmodi iuramenta debet facile relaxare vel potius ostendere sic iurantes non fuisse obligatos et imponere pen
Abbreviated transcription (Latin):
tencone ꝓ deo aut ꝓ ꝓrimo facitudũ. ut
si quis mrat qd̾ no ioquat᷑ martino. uł
ñ iutrabit domũ enis. uł nõ toquet ad
rem pro minori p̾cd̃: qm̃tali. uł qd̾ nõ
comedet ad ecude̾m ĩsam aĩ eo. Si ali

Expanded text:
o aut proximo faciendum, ut si quis iurat quod non loquetur Martino vel non intrabit domum eius vel non coquet ad rem pro minori pretio quam tali vel non comedet ad eandem mensam cum eo; aut
Abbreviated transcription (Latin):
timorẽ coꝵ: om̃s fugerine custodes: ñ ma¬
dunt incanonẽ. Licet intrent. ⁊ aliqd aspor¬
tent: ꝑati uim inferre: si aliqui resist̾ent.
Et credd ꝙ effractor ecc̃e. iudicandꝰ est: qui
dolo malo: aut ꝑ iiuriaur molenter ꝑi¬
etem fodit aut su ffodit. auc intream fregit.¬
ciut ferraturã. aut bostia. aut cardines.
aut uestes: dũ tenent bostia firmata. aut
ip̃m cectum ecc̃e. ¶ De fure aũt p̾dc̃o. lice¬

Expanded text:
timorem eorum inde effugerint custodes, non incidunt in canonem, licet intrent et aliquid asportent, parati vim inferre si aliqui resisterent. Et credo quod effractor ecclesie iudicandus est, qui dolo malo aut per iniuriam violenter parietem foderit aut suffoderit aut vitream aut seraturam aut ostia aut cardines aut vectes, dum tenent ostia firmata aut ipsum tectum ecclesie. Porro de fure, qui pacto fac
Abbreviated transcription (Latin):
cõicatis iuitus: sit per ccacõomi. Giꝯ. ab so¬
uicanl. actcͣcus. an ꝑ metum incluctus. In
primo siquidẽ casu. talem credimus extõi¬
cacone non ceuen. sũ magis pati qui agere⁊
debeat quis mortale ꝑtt̾mi incuxie̾re. talẽ extõis¬

Expanded text:
communicatis invitus, sit per coac tionem adstrictus attractus aut per metum inductus. In primo siquidem casu talem non credimus excommunitione teneri, quum magis pati quam agere debeat quis mortale peccatum incurrere, talem exco
Abbreviated transcription (Latin):
as recuꝑare: nõ debet cum caꝑe ułuigare uł iu¬
aũt teneat furẽ ne fugiat cũ reb suis. quas
auxiliũ enis: ad res illas recuꝑandas credo ꝙ nõ
efficit᷑ irregularis si talis fur postea corꝑalit̾
puniatꝰ a iudice dũ tam̃ nõ sit corruptã intẽ

Expanded text:
erare, non debet eum capere vel ligare aut iuteneat furem, ne fugiat cum rebus suis, quas auxilium eius ad res illas recuperandas, credo quod non efficitur irregularis, si talis fur postea corporaliter puniatur a iudice, dum tamen non sit corrupt
Abbreviated transcription (Latin):
sic dicit. Qui condunt ieges inquas: utsca¬
tuta: ⁊ͣ legem dei uł contra libertatẽ eccasti¬
cam. ut solent fac̾e pleriq principes et co¬
mitates curtausuras soluendas. uł non re¬
petendas corã iudice ecc̃astito. ⁊ multa alia
equipolencia: ip̃o iure nõ ualent leges sue.¬

Expanded text:
ituantur. Qui condunt leges iniquas vel statuta contra legem dei et contra libertatem ecclesiasticam, ut solent facere plerique principes et comites circa usuras solvendas vel non repetendas coram iudice ecclesiastico et multa alia equipollentia, ipso iure non valent leges, qu
Abbreviated transcription (Latin):
qũi añ completã ꝑscripcõm poiꝑit
illum a quo eunt: nõ fuisse dũm. nͨ
huissens uendẽdi. Nñquid amittet ⁊ reni et
ab eo rem in iudico uł supponat alicm ꝑͣmr.
que petat nouĩe dm̃. ⁊ ita ꝑ sinam euiita

Expanded text:
qui ante completam prescriptionem, percipit illum a quo emit, non fuisse dominum, nec habuisse ius vendendi; numquid amittet et rem et ab eo rem in iudicio, vel supponat aliquam personam que petat nomine domini et ita per sententia
Abbreviated transcription (Latin):
amis ͣuum dixerit in aduccato rei It̃ asses¬
puta: si scribat attestocõnes: uł legat in ex¬
aminacõne cause. Item qui scripserit uł oic¬
tau̾it littas: ꝓuindicta sangñis destinandaꝰ
Om̃s tales efficiunt᷑ irrͣres. ut dm̃ est ⁊ pro

Expanded text:
arium dixerit in advocato rei, item assesputa si scribat attestationes vel legat in examinatione cause. Item qui scripserit vel tractaverit literas pro vindicta sanguinis destinandas. Omnes tales efficiuntur irregulares, ut habetur
Abbreviated transcription (Latin):
dio iustitie: iusta i recta intencõne ft̃o: nec in¬
uemio. nec dico pens̃ aliꝙͣ imponendam: ex¬
cepta sola irrͣitate ꝙͣ contrahunt. q̃ impedit
om̃is irrͣitas qͣmi quis ꝓprio pc̃c̃o ꝯͣ rerat. sed
illa ꝙͣ sũ pc̃co ꝯtraxit: nõ. Captismꝰ enĩ nõ tollit
siue cũ pec̾o sine absq pc̃co: si uidex uł officiał¬

Expanded text:
dio iustitie, iusta et recta intentione facto, nec dico penam aliquam imponendam, excepta sola irregularitate quam contrahunt, que impedit omnis irregularitas quam quis proprio peccato contraxerat, sed illa quam sine peccato, non. Baptismus enim non tollit si
Abbreviated transcription (Latin):
aut gram: credo ꝙ absq ꝑiculo usure: pt̃ fruct᷑
iutrifat᷑e. Nec est iste concractus: ueri nominis
nuctuũ irsi ductum sit in prictum. ꝙ gener te¬
uesit᷑ mu̾n̾anti redd̾e peccumã. si ille uoluerit
repetere. In quo ca su nsura esset si ille uellet
Iucrifacere fructus.

Expanded text:
aut gratiam, credo quod absque periculo usure potest fructus lucrifacere nec est ille contractus veri nominis mutuum, nisi ductum sit in pactum, quod gener teneatur numeranti reddere pecuniam, si ille voluerit repetere, in quo casu usura esset si vellet lucrifacere fructus.
Abbreviated transcription (Latin):
Nota ĩ. In quib aliquis punit᷑ costidie: iuste:
ac licite: sñ culpa: s non sine causa. uñ u̾. Pan¬
nas spoliant ⁊ loca. iuire suo. ¶ Nan pp̃ pauꝑta¬
⁊ temporis. ¶ Propter glium auĩ: contractum ex
es ꝙ ecnderuc dues ep̾ss ꝓprios successiue: uł for¬
te exalia simli c̃a ita enorim perdit ip̃a ecc̃a ep̃m.
nopolitane auitatis: qmͣ constantimnꝰ constitu¬
it: quasmouã romã tnͣsfereus se ad illam fu¬
it daitus ecte constantinopolicane: primiꝰ locus
post romam ⁊ amisit enm alerandria .di.x
uetur prelacus ab adminstracone ect̃e exͣ. de

Expanded text:
asus, in quibus aliquis punitur quotidie licite ac iuste sine culpa, sed non sine causa. Unde versus: Paunas spoliant et loca iure suo. Propter paupertadit ipsum. Propter odium civium contractum, ex eo quod occiderunt duos episcopos proprios successive vel forte ex alia simili causa ita enormi, perdit ipsa ecclesia nopolitane civitatis, quam Constantinus constituit quasi novam Romam, transferens se ad illam fuit datus ecclesie Constantinopolitane primus locus post Romanam et amisit eum Alexandrina. vetur prelatus ab a
Abbreviated transcription (Latin):
ausus est: ꝙͣ qui in exͣneũ. ⁊ qui in magr̾atum:
quͣi qui in priuatum. In hiꝰ rei consideratone:
etatis quoq rõ hẽtur. Iocus facit: ut idem. et
furtum. uł saculegium sit. ⁊c̾. Et infra. Tem¬
pus disc̾it emansorẽ ⁊ fugitiuũ ab effracto¬
re. uł fuẽdintuũ: a nocturno. Qualitate:
quia fc̃m. uł a crocius uł leuiꝰ est. ut furta ma¬
raxa: a crassaturis. expilacones afurtis: petu
laucia a molencia. Qnͣtitas: disant fure ab
abigeo. Nam qui suem uiam surripuerit:
ut fur cohercebit᷑. Qui gregem: ut abigẽs.

Expanded text:
ausus est quam qui in extraneum, in magistr‹at›um uel in priuatum. in eius rei consideratione aetatis quoque ratio habeatur.Locus facit, ut idem uel furtum uel sacrilegium sit et capitepus discernit emansorem a fugitivo et effractorem vel furem diurnum a nocturno. Qualitate, cum factum vel atrocius vel levius est: ut furta marlantia a violentia. Quantitas discernit furem de abigeo, nam qui suem unum surripuerit, ut fur coercebitur, qui gregem, ut abigeus.
Abbreviated transcription (Latin):
utrum auclitores. ¶ Item multitudo nõ extusat
aliquẽ in delictis. sicut nec confuetudo. Nec aligua
leuat cũ multitudo a pena cemporali: in cluobus
casib .s. cum multitudo est in culpa. uł cum delin¬
quens ht sociam multitudĩem. uide supͣ.e. li .s.xxx.

Expanded text:
lis. Item multitudo non excusat aliquem in delictis, sicut nec consuetudo, nec aliqua levat tamen multitudo a pena temporali in duobus casibus, scilicet cum multitudo est in culpa vel cum delinquens habet sociam multitu
Abbreviated transcription (Latin):
fallit ħ in noto. Terosolintiano. qd̾ in mari¬
nuiꝰ fauorẽ tre sce̾. ac fid̃i ip̃iane: p̾t uir sine
uxoris ln̾ia face. ac lib̾e adimplere. uxor tñ
ut ꝯsenaat: est actentius admouenda. exͣ .c.¬
ex multa. uł si nõ nult reman̾e: sequatur

Expanded text:
Fallit tamen in voto Hierosolimitano, quod in maximum favorem terre sancte ac fidei christiane, potest vir sine uxoris licentia facere ac libere adimplere. Uxor tamen, ut assentiat, est attentius commonenda, vel, si non vult remanere, sequatur
Abbreviated transcription (Latin):
pectimtriã. In primo cersu: non est fur suspen¬
dendꝰ aut demenbrsindus aut excculaiudꝰ. Szalr
arbitnouidicis pumendꝰ. uidel ut fustiget᷑
uidebit᷑. Et hec in simplici fure. Siẽm̃ pls
sit qͣm fur .i. qr armis aggredit᷑ in domibus.
iatrones marim: tunt acrius ꝓcedit concra

Expanded text:
pecuniariam. In primo casu non est fur suspendendus aut demembrandus aut exoculandus, sed alias arbitrio iudicis puniendus, videlicet ut fustigetur videatur et hoc in simplici fure. Si enim plus sit quam fur, id est quia armis aggreditur in domibus, ate, tunc acrius proceditur contra
Abbreviated transcription (Latin):
infestum .i. cum quo fur dep̾hendit. Prius¬
qͣm uemiat ad lctum destinatũ. aliud uon
maifestũ. cum quo fur nõ dep̾hendit᷑. Et¬
nent in nominegn̾ali. Quedã cadunt in
nomine sp̃ali. uelnti sacrilegium: qd̾ dicitꝰ
ĩ ab leatus qd̃ dr. furtum gregis. Sic ⁊ pla¬
gium qd̃ dicit ᷑ furtũ hominis. cum quis li¬
u̾nul hominẽ: scienter uendit. uel emit. de¬

Expanded text:
nifestum, cum quo fur deprehenditur priusquam veniat ad locum destinatum. Aliud non manifestum, id est cum quo fur non deprehenditnent in nomine generali, quedam cadunt in nomine speciali, veluti sacrilegium, quod dicitur itur furtum gregis. Sic et plagium, quod dicitur furtum hominis, cum quis liberum hominem scienter vendit vel emit, do
Abbreviated transcription (Latin):
ciorẽ religiour postea penitet ille.
Quniquial abbas p̾clictus tenetur eũ reciꝑe.¬
rem religiõni ubi recipiatur. qut nõ p̃t sus¬
tine aspitatẽ illius: postqͣm ꝓbauit cam:
tenet᷑ eũ reciꝑe: si reu̾tat᷑ añ ftͣam ꝓtom̃. aut¬
tertu prioris mĩe: ui renũcia cõns̾. si nonre¬
non sit. iłãt. nõ teuct᷑ recipe.

Expanded text:
ctiorem religionem postea penitet ille, nunquid abbas predictus tenetur eum reciperem religionem ubi recipiatur aut non potest sustinere asperitatem illius postquam probavit, tenetur eum recipere, si revertitur ante factam etextu prioris licentie vel renunciationis, si renon sit, alias non tenetur recipere.
Abbreviated transcription (Latin):
co ꝙ litet in p̾dc̃is caisib uonũ sit ⁊ salubre.
ꝙ penitẽs inducut᷑ in foro pnĩali ad erogan¬
dum imꝑios usus tałr acauisita: nõ est tñ
ꝯpellendus: insi uelit. Nec iudicandus est
nõ ẽe in statu saluancoꝵ: si non uelit uł pe
intẽtiã reciꝑe. Nisi in tasib a iure exp̃ssis.
ut in symomia. de qua exp̃ssu est: ꝙ pecĩna

Expanded text:
quod, licet in predictis casibus bonum sit et salubre quod penitens inducatur in foro penitentiali ad erogandum in pios usus taliter acquisita, non est tamen compellendus, nisi velit, nec iudicandus est non esse in statu salvandorum, si non velit huiusmodi penitentiam recipere, nisi in casibus a iure expressis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ait cum monast̾io si reguiaris młr est. ¶ Si
aũt accepit a ꝑsona regłari de reb mouaffii.
ꝙ pͥsuuendũ est insi ꝯstet de Erio. Distin¬
gue. aut recepit ab hñte ad mũstracõni aut
a simplici claustrali. In primo casu. facien¬
da est restitucõ monast̾io. uł prioratm. n el
ad mĩstrncõmi: de cuiꝰ bonis dacum est. Et p̃t
fi̾ restituco eidem persone: que dedit si ad huc
remanet. in admĩstracõne illa maxime si
credatꝰ correctus. Alias securius est: ut ei nõ
reddat᷑ s fiat qd̃ dcmm̃ est. Si tñ tali nõ correcto
ft̃a est restitucõ: liberata est q̃ accepit. Si at
amotꝰ sicab administracõne illa aut si cla¬
ustinlis est simplex: qui dedit: facienda est
restitucõ mouast̾io prioratii uł admĩstracõ¬
i. Nec liberabit᷑: si so lu̾it illi qui dedit insi
tunc demĩr. cumm ꝯn̾sum fu̾it in utilitatem
monasfii. prioratus uł ad mĩstraconus. Nec
pot̾it retiñi a mouast̾io regularis mulieris.

Expanded text:
i autem accepit a persona regulari de rebus monasterii quod presumendum est, nisi constet de contrario, distingue: aut recepit ab habente administrationem aut a simplici claustrali. In primo casu facienda est restitutio monasterio vel prioratui vel administratori, de cuius bonis datum est et potest fieri restitutio eidem persone que dedit, si adhuc remanet in administratione illa, maxime si dicitur correctus, alias securius, est quod ei non reddatur, sed fiat quod dictum est. Si tamen tali non correcto facta sit restitutio, liberata est que accepit. Si autem amotus sit ab administratione illa aut si claustralis est simplex qui dedit, facienda est restitutio monasterio, prioratui vel administratori nec liberabitur si solverit illi qui dedit, nisi tunc demum cum conversum fuerit in utilitatem monasterii, prioratus vel administrationis, nec poterit retineri a monasterio regularis mulieris h
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres hñt ꝑafernanai. aut simiłr̾ soluta
sui uiris: dedit amasio aliquid. de reb. ꝓprus
licet ouestum sit: ꝙ illud expendat ipias cas.
nõ tñ credo ꝙ teneat᷑ in si uelit. pot̾it ĩ restitũ¬
ere ei qui dedit ꝙ meliꝰ ur᷑ si peniteat. uł egeat.

Expanded text:
mulieres parafernalia, aut si mulier soluta sui iuris dedit amasio aliquid de rebus propriis, licet honestum sit quod istud expendat in pias causas, non tamen credo quod teneatur, nisi velit. Poterit enim ei restituere que dedit, quod melius
Abbreviated transcription (Latin):
rost̾. ¶ Idemdico: si erant uñ meriti bonesti
i sp̃uales uiri. p̾sertim quia iam ipen¬
derant ecce suum ẜuiciũ: ui defendenco esi
ꝯtra p̾dones ⁊ tyrames uł p̃stando sim pr̃o¬
cimum. in c̃l. uł daudo sibi de reb ꝓpriis. ux

Expanded text:
s autem dico, si erant bene meriti, honesti et spirituales viri, presertim quia iam impenderant ecclesie suum servitium, vel defendendo eam contra predones et tyrannos vel prestando sibi patrocinium
Abbreviated transcription (Latin):
limitando cemꝑe pm̃e. ⁊ mensura iciumoꝵ.
In illis aũt q̃ sunt mala: qr ꝓhibita sũt: sic̃
torueam̃ta ⁊ negctiacõ cdericis ⁊ lucrũ aduo¬
cacõnis ur medicine in casib nõ cõcessis. E¬
merebladum. uł uinũ ut postea cariꝰ uen¬
catur fa c̾e certa de florib ad uendendinu
quoꝵ nsus est freq̃ncius ad lascimia fac̾ede¬
cios simplices ⁊ summilia. Si tñ talia siunt ꝓ¬
ibita. Exiiiis causis acauisica: retim pos¬

Expanded text:
et mensura ieiuniorum. In illis autem que sunt mala, quia prohibita sunt, sicut torneamenta, negotiatio clericis, lucrum advocationis vel medicine in casibus non concessis, emere bladum vel vinum ut postea carius vendatur, facere serta de floribus ad vendendum, quorum usus est frequentius ad lasciviam, facere decios et similia, si tamen talia sunt prohibita, ex his causis acquisita reti
Abbreviated transcription (Latin):
Cum talia indeant ẽẽ enoruna pp̃ ydola¬
triam. aut p̃p enormẽ suꝑsticõm. Licet
sint occulta: gn̾ant irrͣitatẽ scd̾m quostũ.
Scd̃m cilios nõ. uñ in hic dubio: ⁊ sulend̾
est talib. qđ petant dispensacõm. Non
ubsoluesi sũt a pcc̃o: si peniteãt. Si añt

Expanded text:
cum talia videantur esse enormia propter idolatriam aut propter enormem superstitionem, licet sint occulta, generant irregularitatem secundum quosdam, secundum alios non. Unde in hoc dubio consulendum est talibus, quod petant dispensationem. Noabsolvendi sunt de peccato si peniteant. Si aut
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑ ad restitutõmi. In culpa .n. fuit: cũ sciuit
uł scice debuit se insufficiertẽ. ⁊ tñ indica¬
re talem c̃am p̾sũpsit. Et idem. si erat suf¬
ficiens quo ad scĩam si noluiss tibros reuo¬
lũe ⁊ ftud̾e. S qr funit negligẽs ⁊ noluit stu¬
tere: queni cebuit ⁊ dẽpnare: absoluit . uł

Expanded text:
atur ad restitutionem. In culpa enim fuit, cum scivit vel scire debuit se insufficientem et tamen iudicare talem causam presumpsit et idem si erat sufficiens quo ad scientiam, si voluisset libros revolvere et studere, sed quia fuit negligens et noluit studere quem debuit
Abbreviated transcription (Latin):
tnͣsiens ꝑ uineam suã aut agrũ purget
in unca agro aliqd̃ modicũ qđ remansit
purgandũ ꝑ uicuriã aut reꝑet sepẽ q̃ in qͣcã
sui ꝑte rupta uł incłiata est. ¶ Qnͣtum tñ
iabõris aut oꝑis possit quis sũ pcc̃o facere
die feriando nõ est det̾iatum. S ad arbitu¬
um bom uiri returrendum est. T¬

Expanded text:
eat per vineam suam aut agrum et purget in vinea aliquid modicum quod remansit purgandum per incuriam aut repararet sepem, que in quadam sui parte rupta et inclinata est. Quantum tamen laboris aut operis possit quis sine peccato facere die feriando, non est determinatum, sed ad arbitrium boni viri recurrendum.
Abbreviated transcription (Latin):
cat in consuetudĩem aut ħ faciat ex imꝑ¬
ba cupiditate lucnͣdi: sicut faciunt m̾cato¬
res qui pp̃ freq̃ntanta m̾̃cata at nũdinã
ix añt nũqͣm unitũt ecc̃as suas credo ꝙ pet¬
aliqui de aliena dyo scient᷑ rer̾nt ĩcidẽt

Expanded text:
cat in consuetudinem, aut hoc faciat ex improba cupiditate lucrandi, sicut faciunt mercatores, qui propter frequentanda mercata et nundinas vix aut nunquam intrant ecclesias suas, credo quod pecaliquid de aliena diocesi scienter veniunt, incident
Abbreviated transcription (Latin):
quo ad ħ credo qd̃ liceat sequi cosuetudi¬
nem regionis ꝙͣ scit ep̃t loci ⁊ nõ reprobat.
lem aut spem remun̾acõms t̾rene sine
in pastu hõun laboranciũ aut alium et
qd ncc̃itas paupertatis illiꝰ cui hec fuũt. ħ

Expanded text:
quoad hoc credo quod liceat sequi consuetudinem regionis, quam scit episcopus loci et non reprobat. lem aut spem remunerationis terrene, sive in pastum hominum laborantium aut animalium et quod necessitas paupertatis illius cui hec fiunt, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
hi .i. molendnnoꝵ possit expleri: credo ser¬
nandã ẽẽ consuetudĩem regionis nõ pro¬
uĩtam a p̃latis ccͣ feriacõm atalib in fes¬
tis feriandis. ¶ De moleudius añt que
trahunt᷑ ꝑ muita. credo ꝙ debent quiesc̾e
dieb feriandis cum ẜm legẽ nõ solũ hoĩeᷤᷤ

Expanded text:
do servandam esse consuetudinem regionis, non prohibitam a prelatis circa feriationem a talibus in festis feriandis. De molendinis autem que trahuntur per iumenta, credo quod debent quiescere diebus feriandis, cum secundum legem non solum homines,
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuaix sũ ꝑiclõ non nõ credo qd̃ peccent mor¬
calit̾. Illi aũt qui adm̃s suis cõpellunt᷑ oꝑa¬
ri in dicb festis si iusto metu inducti ħ faci
u̾o cm debeant: uectura bladoꝵ dñis fus
affunt eam dieb feriandis ut reliquis die¬
br ꝓ festis possinc lib̾ius ꝯsuetis ⁊ ꝓpriis la¬
forte arta nc̃citas eos ad ħ ꝯpellat. Credo ⁊̃

Expanded text:
iculo, non credo quod peccent mortaliter. Illi etiam qui a dominis suis compelluntur operari in festis, si iusto metu inducti hoc facvero, cum debeant vecturam bladorum dominis suis, afferunt ea diebus feriandis, ut reliquis diebus profestis possint liberius consuetis et propriis vaforte arcta necessitas ad
Abbreviated transcription (Latin):
sũt nccͣia ad ip̃m diem ita qd̾ sũ illis nõ pos¬
sũt ꝯmode tnͣsire diẽ illũ nec autepot̾ant sr̃
tantur ad leca remota si tñ siue gͣm incõ¬
modo nõ possũt dieb festius racare a beũ¬
do ⁊ quadrigando. ¶ De barbans aũt muni¬
torib ⁊ uectorib ꝑegrinoꝵ in uehitłis suis
cuit inũitis ⁊ de ferratorib equoꝵ credo ꝙ
possũt extusari si in festis feriandis ħ faici¬
questũ aut aipiditatẽ nupluuu lucñdi tã¬
na faciant nõ iuuideo quo debeant ercusa¬
ri. Illi aũt qui fagũt indi barbas suas aut
nare. si h̾ faciant in festis maxine cũ ĩ ẜm

Expanded text:
t ad ipsum diem, ita quod sine illis non possent commode transigere diem illum, nec ante potuerunt super tantur ad remota loca, cum sine gravi incommodo, non possint diebus festis vacare ab eundo et quadrigando. De barbitonsoribus autem et vectoribus peregrinorum in vehiculis suis aut iumentis et de ferratoribus equorum, credo quod possunt excusari, si in festis feriandis hoc faciquestum aut cupiditatem improbam lucrandi talia faciant, non video quomodo debeant excusari. Illi etiam qui faciunt radi barbas suas aut mnare si hoc faciant in festis, maxime cum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
qunntam ꝑtem sue hereditatis: in quib¬
dam iccis. In aliis: ultͣ terciã. Aluid etiã
obẜuat᷑ de consuetudĩe: alicubi in dona¬
cõnib int̾ unies. Et aliud in donacõmi¬
bus ca mortis. In q̃one ergo ꝓposita: te¬
uenda est consuctudo regionis. ¶ Mat̾
ĩ de consensu legittimoꝵ filioꝵ: ne here¬
dum alioꝵ: Facere p̃t illegittimos filios
sus coh̾edes legictimoꝵ msi repugnet

Expanded text:
tem hereditatis in quibusdam locis, tamen aliis ultra etiam. Aliud etiam observatur de consuetudine alicubi in donationibus inter vivos et aliud in donationibus causa mortis. In questione ergo proposita tenenda est consuetudo regionis. Mater etiam de consensu legitimorum filiorum vel heredum aliorum facere potest illegitimos filios suos coheredes legitimorum, nisi repugnet
Abbreviated transcription (Latin):
uente urore sua: duxit aliami: tam
ap̃o qͣm suꝑducta sciente impedim¬
tui. De finis in quam susceptis de scdo⁊
irimonio. Nunquid possunt succede̾ in
beditate pris. antentur totum restituere
filis primi matronii. an anis ueris he¬
neant se ꝑro pagntis. Cum parini suf¬
ficiat eis eo q iam paupes suit ⁊ tretaut
setotum amisisse .Re. ẜni Glo. his. Si pre¬
scripserũt cum bona fide: non tenent᷑ ali
pletam p̾scripcõmi: retinent ronã fidem.
Si aũt nõ est completa legittima p̾scriptõ
tenent᷑ totam h̾editatẽ cũm finctib mala
fide ꝯsumptis: restitũe qͣntũtumq orpoteat
ees indig̾e uł mendicare. Nisi quantum
fu̾it eis datum: uł remissum a u̾s ħedib.
Et ħ. qñ ꝑati sunt hiꝰ possessores sine dolo
⁊ fraude eis totum restitũe si ueluit reciꝑe.¬
bid si mulier hẽat
filios de aoultio trculto. ꝑ̃t ne ecs
Sac̾e hedes saltem in ꝑtem heditã¬
tis sue: cum legittumos filios nõ beat. uelsi

Expanded text:
ente uxore sua duxit aliam, tam ipso quam superducta sciente impedimentum, de filiis, inquam, susceptis de secundo matrimonio illo; numquid possunt succedere in hereditatem patris? Aut tenentur totum restituere filiis primi matrimonii, aut aliis veris heneant se pro pacatis, cum parum sufficiat eis, cum iam pauperes sint et credunt se totum amisisse? Respondeo: si prescripserunt cum bona fide, non tenentur respletam prescriptionem retinent bonam fidem. Si autem non est completa legitima prescriptio, tenentur totam hereditatem cum fructibus mala fide consumptis restituere, quantumcumque oporteat eos indigere vel etiam mendicare, nisi quantum fuerit eis datum vel remissum a veris heredibus et hoc dum parati sunt huiusmodi possessores, sine dolo et fraude, totum eis restituere, si velint recid, si mulier habet filios de adulterio occulto, potest ne eos facere heredes, saltem in parte hereditatis sue, cum legitimos filios non habeat, vel si
Abbreviated transcription (Latin):
g. Sinno. S si contͣ formam istam: aliqͥd
est acceptum: credo eẽ restituendũ. illi a qͦ
ununose acceptum est si sciri pt̃: Sm autem
cũ consilio ec̃ce: imꝑiis causis: ẽ expendend
axrcatores nͥo ⁊ tnͣscuntes: credo indistinote
ꝙ debent soluere antiquũ ⁊ nonũ dñ medo
recipiens faciat illud pp̃ ad̾ fuit institutum¬

Expanded text:
iquo. Si contra formam istam aliquid est acceptum credo esse restituendum et illi a quo iniuriose acceptum est, si sciri potest; sin autem, cum consilio ecclesie in piis causis est expendendMercatores vero et transeuntes, credo indistincte quod debent persolvere antiquum et novum, dummodo recipiens faciat ilud propter quod fuit institutum
Abbreviated transcription (Latin):
is ⁊ trioneis. R. ẜm Ray. E.xiii. Cir¬
cci. pedagia ⁊ thelonea drstingne. Quia aut
sunt antiqͣ añ noua. In primo casu. si sĩt¬
toritute etc̃e: ⁊ ex iusta causa: ut ꝓ defensi¬
one strate publice contͣ pdones in terra .uł.¬
÷ pyratas in aqua. uł pro defensione fid̾i
i patrie ꝯͣ paganes uł hereticos: uł pro aua
simili ca. Et reciꝑiens facit illud pp̃ ꝙ fuit

Expanded text:
Circa pedagia et telonia distingue quia aut sunt antiqua aut nova. In primo casu si futoritate ecclesie et pro iusta causa, ut pro defensione strate publice contra predones in terra et contra pyratas in aqua vel pro defensione fidei et patrie contra paganos vel hereticos vel pro alia simili causa et recipiens fac
Abbreviated transcription (Latin):
cipe. ¶ Si aũt nesait a quib fuit institutũ.
Credit tñ: ꝙ au illis qui pot̾ant ex p̾dc̃is tãis:
credo idem. ¶ Idem credo: si iste talis nõ la bo¬
rat modo. Nec facit expeusas qr nõ est ncc̃e
cum t̾ra sit bene purgata ⁊ in ꝑace ꝓiracus
est tũ ⁊ labores ⁊ expensas impende si esset

Expanded text:
cipere. Si autem nescit a quibus fuerit institutum, credit tamen quod ab illis qui potuerunt et ex predictis causis, credo idem. Idem credo, si iste talis non laborat modo nec facit expensas, quia non est necesse, cum terra sit bene purgata et in pace, paratus est tamen et labores et expensas impendere, si esset
Abbreviated transcription (Latin):
deponi. ubi u̾o punit᷑ ꝓ crimĩe: ⁊ crimẽ exi¬
git: d pͥmo depomi. ⁊ nõ ultͣ: si est torrigi¬
bilis. Si u̾o est incorrigiołis: post deposicõ:
deb excõioan ninori excõicacõne. Deinde cre¬
scente contumacia: anathematizari. Si ho
non ꝓdest: exinde ꝑ scłarem cõpellendꝰ ẽ. pta¬
tem: ita ꝙ ei deꝑucet᷑ exiliũ. uł alia pena
sima inferat: Iste est oromariꝰ ꝑtessus. nͥ¬
ubi cam̃ eẽt adeo enorme: ꝙ nõ suffic̾et iia
pena tunc enĩ imponerent᷑ suuł due. uel

Expanded text:
Ubi vero punitur pro crimine et crimen exigit, debet primo deponi et non ultra, si est corrigibilis. Si vero est incorrigibilis, post depositionem debet excommunicari minori excommunicatione, deinde crescente contumacia anathematizari. Si hoc non prodest, exinde per secularem compellendus est potestatem, ita quod ei deputetur exilium vel alia pena legima inferatur. Iste est ordinarius processus, nisi crimen esset adeo enorme, quod non sufficeret una pena. Tunc enim imponentur simul due vel
Abbreviated transcription (Latin):
gatũ ⁊ donacom cã mortis: in quibdã. qui¬
a legatũ ab h̾ede sꝑ tradit᷑: donacõ u̾o cau¬
sa mortis: qñq ab herede. qua a testatore
tradit᷑. Item in donacõe cã mortis: obliga¬
tur donans ⁊ nõ in legato. Itẽsi aus ac¬
non consicõmi cã mortis. alias si ex aliqͣct̃i
rescindit᷑ cestam̃tũ: ⁊ donacõ cã mortis. N̾
⁊ q̃dam alia ccͣ distantiã uł ruẽĩenciã le

Expanded text:
onem causa mortis in quibusdam, quia legatum ab herede semper traditur. Donatum vero causa mortis, quandoque ab herede, quandoque a testatore traditur. Item in donatione causa mortis obligatur donans et non in legato. Item si quis acnon donationem causa mortis. Alias si ex alia causa rescinditur testamentum et donatio causa mortis. Hec et quedam alia circa distantiam vel continentia
Abbreviated transcription (Latin):
nus uł suppõitus sit hõra sp̃ualis ⁊ timẽs
dm. Quo niento: uocent euui secto: ⁊ corã
młre. Et si indebit ᷑ expedire recepto prius sc̃¬
cr̃o ab ip̃a ꝙ nõ calumpniose ꝓcedat. Et ĩ ab
resibi. Et inde ꝯsułe: ꝙ ingrediat᷑ religionẽ.
bł tnͣsferat se ad longniqmͣ religionem. ut
sic ncħ ꝑcipiat de bonis illius quẽcredebat

Expanded text:
us sit homo spiritualis et timens deum. Quo invento, vocent eum secreto et coram uliere et si videtur expedire recepto prius sacramento ab ipsa quo non calumniose procedat et etiam ab re sibi et inde consulere ut ingrediatur religionem vel transferat se ad longinquam regionem, ut sic nihil percipiat de bonis illius quem credebat
Abbreviated transcription (Latin):
Uid de cõmuntatib qua No. lxii.¬
nundã cuntatũ. que dant petcina
cid usurũ. maxie in lombardisi.
rum auctoritate uł consensufit. Et idẽ: si coł¬
legium uł capłmi aliqd̃ acceꝑit pignꝰ in casu

Expanded text:
uid de communitatibus quarundam civitatum que dant pecuniam ad usuram, maxime in Lombardia; nrum auctoritate legium aliquod accipit pignus in casu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Net est simiłe de marito qͣntum ad doteur ut dc̃im
est. qr sccer: daudo dotem gn̾o. efficitꝰ paupior.
nisi quatenꝰ releuet ᷑ ab on̾e aleude fuie. S
debitor nõ fit pauꝑior: recipiendo nuittim̃
a creditore. uł emptor aut uenditor. recipi¬
endo rem. uł p̾cũ rei uendite. ¶ Creditor ãt
qui mala fide credidit petcũian. puta iudẽ¬
ti in alea. uł daturo meretrici. aut hystrioni.
uralias delapidanti bonasuar: nõ deb hiꝰ de

Expanded text:
nim est simile de marito quantum ad dotem, ut dictum est, quia socer dando dotem genero efficitur pauperior, nisi quatenus relevatur ab onere alende filie. Sed debitor non fit pauperior recipiendo mutuum a creditore, vel emptor aut venditor recipiendo rem vel pretium vendite. Creditor autem qui mala fide credidit pecuniam, puta ludenti in alea vel daturo meretrici aut histrioni vel alias dilapidanti bona sua, non debet huiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
m̾torie. Dicit .n. auꝰ. i .i. deti .d̾i. Si ꝓpt̾ea quisq
obuirgans ⁊ corpiens: aale agentib ꝑcit: qr
oportumꝰ tempꝰ inquirit: uł ip̃is eisdẽ inetuit ne
det̾iores ex lit efficiant. uł ad bonã uitam ⁊ ꝑiam
erudiendos: impediant alios infirmes ⁊ p̾mant.
atq au̾tant a fine: nõur᷑ eẽ cupiditatis cccasio:
s consiliũ caritatis. ¶Alio modo p̾t̾imttit᷑ frna¬

Expanded text:
ea quisque objurgandis et corripiendis male agentibus parcit, quia opportunius tempus inquirit, vel eisdem ipsis metuit, ne deteriores ex hoc efficiantur, vel ad bonam vitam et piam erudiendos impediant alios infirmos, et premant atque avertant a fide; non videtur esse cupiditatis occasio, sed consilium charitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
uid si int̾ponat᷑. ⁊ dõ ex parte recipi¬
endi. uelex parte albatis. s anqͣn
iecipiat aut ⁊ cedatur ei ing̾ssu
benitent utriq de ꝯdone appoita. ⁊ eim re¬
mpta. Si aũt iam receptus fuiss aut
pmissa recepcõ in illo monast̾io aute re

Expanded text:
uid si interponatur, quod ex parte recipientis vel ex parte abbatis, si antequam recipiatur aut concedatur ei ingressus, peniteat utique de conditione apposita et eam rerupta. Si autem iam receptus fuisset, aut promissa receptio in illo monasterio ante re
Abbreviated transcription (Latin):
est cũ cui res subiecta est. dũmodo sua int̾sit ex
ca honesta: rẽ nõ ẽe sb̾reptam. ut puta: qr
ue̾bat in re ius ꝑignoris uł usum. uł fiłe. E¬
raptor: nõ sibi: s dño ess restituenda. uel il¬
lr᷑ cui prius fur uł raptor subripũat: si sua
intererat: ut dc̃m est:. ex cã houesta: rem nõ

Expanded text:
ei cui surrepta est, dummodo sua intersit ex causa honesta rem non esse surreptam, utputa quia habebat in re ius pignoris vel usum vel r, non sibi, sed domino esset restituenda vel illi cui prius fur surripuerat, si sua intererat, ut dictum est, ex causa honesta rem non
Abbreviated transcription (Latin):
aut incer iuirũ eturorẽ est setuta qͣ¬
uał copła. aut nõ. In primo casu: si uult ux¬
or religione̾ intirue ⁊ pt̃: si maritus siłr in¬
tret. et eqͣ . uł si est uetus nor ⁊ nõ est suspec¬
ta de inꝯtinencia: licenciet irũ. et ꝓmittat

Expanded text:
aut inter virum et uxorem est secuta carnalis copula, aut non. In primo casu, si vult uxor religionem intrare, potest, si maritus similiter intret et econverso. Vel si est vetus uxor et non est suspecta de incontinentia, licentiet virum et promittat
Abbreviated transcription (Latin):
Quid si aliquis dignꝰ ordĩa
udat eractus uł ñ exactus i aui¬
cori ut ꝑuctat eũ intrare ad
ep̃m ad petendes ordines nel
albas ad petendũ ⁊ firmacõ

Expanded text:
quod aliquis dignus ordinari dat exactus vel non exactus ianitori, ut permittat eum intrare ad episcopum ad petendos ordines, vel abbas ad petendum confirmationem
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃ dãpuis homib suis catis. nulla fc̃a resfi¬
ibide. Si ꝯposicõ fiat de ꝯsensu dampuificato¬
rum: standum est illi. Alias non credo ꝙ ille
qui fuit inculpa miuste mouendo belliur: ꝑ su¬
am ꝯposiconi possit p̾mdicare honũb suis:
quin ip̃e de ꝓprio teneat᷑ sacfacere: de dampni
suis: usi in culpa fu̾int ꝑit̾ cum eo ut dc̃m ẽ¬

Expanded text:
facta restindeo: Si compositio fiat de consensu damnificatorum, standum est illi. Alias non credo quod ille, qui fuit in culpa iniuste movendo bellum, per suam compositionem possit preiudicare hominibus suis, quin ipse de proprio teneatur eis satisfacere de damnis suis, nisi in culpa pariter fuerint cum eo, ut dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝓbabłi cã inderint principes ea pciꝰ reunt¬
tenda: qͣui carere cõmodo pacis. Uł incurrere
belloꝵ pericula. Et cum in hec cair principes
do: tenent subditi ratum hr̃e. S ⁊ si ab im
cio ꝯͣdicant ue fiat ꝯposicõ insi refusirõ si¬
bi campius: Si ex iusta cã uiderint expe¬
dire: possunt a bellando desist̾e ꝙͣuis for¬
te nõ possint illata dampna: quitare. quia si
cut auct̾as mouendi bellumr penes soles prin¬

Expanded text:
babili viderint principes ea potius esse remittenda, quam carere commodo pacis et incurrere bellorum pericula. Et cum in hoc casu principes do, tenentur subditi ratum habere. Sed etsi ab initio contradicant, ne fiat compositio nisi refusis sibi damnis, si ex iusta causa viderint expedire, possunt a bellando desistere, quamvis forte non possint illata damna quitare. Sicut enim auctoritas movendi bellum penes sol