comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
religionis : pectus ⁊ armum da¬
bant. Reliqua erant offe̾ntium.
tam sac̾dotib qͣm aliis edere: du¬
obus dieb. Si quid suꝑerat: in
diem t̾eium cremabat᷑. Et nota
qͥa nullũ animal offerebat᷑ uł
in holo caustũ. uł in sacͥficium:
sine libamentis. S de libam̃tis

Expanded text:
religionis, pectus et armum dareligionis, pectus et armum dabant. Reliqua erant offerentium,tam sacerdotibus quam aliis, edere duobus diebus, si quid supererat in diem tertium, cremabatur. Et nota quod nullum animal offerebatur, vel in holocaustum, vel in sacrificium, sine libamentis suis, sed de libamentis
Abbreviated transcription (Latin):
ammixta: ꝓpͥe piguedo. qͥue in¬
testinis: adeps. Est aut̃ triplex.
adeps uitaliũ .i. cordis ⁊ uentris.
adeps iecoris .i. epatis. quẽ reti¬
modũ retis. Adeps ffe renum.
hos tres adipes. duosq renes .i.
ilia ⁊ renuncłos: adolebat sac̾¬
dos sup̃ altare. Eadem ⁊ de capra
dño offerebant᷑. Si u̾o̾ de ouib
erat oblatio: p̃ter p̃dicta offere¬
bat᷑ de ea: cauda integra. qu̾a lũ¬
lis erat sac̾dotis: qui offerebat
illud. Armus u̾o̾ dexter. qui dice¬
bat᷑ seꝑationis. ⁊ pectus qd̾ dicit᷑
eleuationis. & quare sic dicebant᷑
infra dicet᷑: cedebant in usus fa¬
cerdotum. ⁊ lingua cũ faucib
ut tradunt. s in textu ñ me¬
mini me legisse. forte pectori
ad herebant. ⁊ cũ pectore ab ani¬
mali tollebant᷑. uñ sufficit no¬
minasse pectus. A hiis uesceban¬
tur sac̾dotes: in domib suis. cũ
uxorib ⁊ libis. ⁊ domo tota.
mundis tam̃. Ettã qui in domi¬
bus ĩmolabant causa epuli. uł

Expanded text:
admista, proprie pinguedo, quae intestinis, adeps est. Est autem triplex adeps, vitalium, id est cordis et ventris. Adeps jecoris, id est epatis, quem retimodum retis. Et est adeps renum. Hos tres adipes, duosque renes, id est ilia, et renunculos, adolebat sacerdos super altare. Eadem etiam de capra Domino offerebantur. Si vero de ovibus erat oblatio, praeter praedicta, offerebatur de ea cauda integra, quam lumlis vero erat sacerdotis, qui offerebat illud. Armus vero dexter, qui dicebatur separationis, et pectus, quod dicitur elevationis, et quare sic dicebantur infra dicetur, cedebant in usus sacerdotum, et lingua cum faucibus, ut tradunt, sed in textu non memini me legisse. Forte pectori adhaerebant, et cum pectore ab animali tollebantur. Unde sufficit nominasse pectus, et his vescebantur sacerdotes in domibus suis, cum uxoribus, et liberis, et domo tota mundis tantum; etiam quae in domibus immolabant causa epuli, vel
Abbreviated transcription (Latin):
die uͦ octaua: fecerunt collectam
iuxta ritum. statuentes: ut quisq
daret t̾ciam partem sicli ꝑ annũ:
ad olcum. ⁊ panes ꝓpositionis: ad lig¬
na. ⁊ sacͥficia sempit̾na: in dieb festis.
audierant in lege: amonites ⁊ moa¬
bites ñ intrabrint eccłiam dei: seꝑa¬
uerunt ab gccłia alienigenas. et in
mundationem sui: statuerunt in
crastinũ gem̾a̾le ieiunium. ut affli¬
gerent animas suas. homines ⁊ iu¬
menta. usq ad pueros septemnes.
conuenerunt octies. ad audien¬
dam legem. quat᷑ in nocte. ⁊ quat̃
in die Lectione t̃minata: ꝓsterne¬
bat᷑ ppłc ad orandum. & fiebant
p̾ces suꝑ eum. & tandẽ: benedictio
sac̾dotalis Exhis: ut dicit beda: ec¬
elesia traxit exemplũ. Nam ⁊ supͣ
gͣdus legit᷑. & leuite ꝓclamationes
faciunt in ppło. & octies conuenit᷑.
ad eccłiam. ⁊ si ñ penitꝰ eo mͦ: quo
illi. Semel enĩ in nocte surgimus
ad nocturnos. scd̃m illud. Media

Expanded text:
Die vero octavo fecerunt collectam, Die vero octavo fecerunt collectam, juxta ritum, statuentes ut quisque daret tertiam partem sicli per annum ad oleum, et panes propositionis ad ligna, et sacrificia sempiterna, in diebus festis, audierant in lege, Ammonites et Moabites non intrabunt ecclesiam Dei , separaverunt ab ecclesia alienigenas, et in mundatione sua statuerunt in crastinum generale jejunium, ut affligerent animas suas homines et jumenta, usque ad pueros septennes, et convenerunt octies ad audiendam legem, quater in die et quater in nocte. Lectione terminata prosternebatur populus ad orandum, et fiebant preces super eum, et tandem benedictio sacerdotalis. Ex his, ut dicit Beda, Ecclesia traxit exemplum: nam, et supra gradus legitur, et levitae proclamationes faciunt in populo, et octies convenitur ad ecclesiam, etsi non penitus eo modo quo illi. Semel enim in nocte surgimus ad nocturnos, secundum illud: « Medi
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo die scenophegiaꝵ dixerunt
hesdre: ut afferret librũ legis. ⁊ lege¬
ret corã ppło. stetitq hesdras suꝑ
gradum ligneũ: quẽ fec̾at ad loq̃n¬
dum: iuxta portam aquaꝵ .i. portam
atrii. secus quã erant luteres. Q le¬
git de mane usq ad mediũ diem. Le¬
uite u̾o̾.xii. silentiũ faciebant in po¬
pulo: flebat aut̃ om̃ĩs ppłe. & dixit
ad eos hesdras. Nolite contͥstari. quia
sc̃s dies dñi ẽ. S ite. comedite pinguia.
⁊ bibite mulsum ⁊ date partes eis
qui ñ p̃ꝑauerunt sibi Cumq redis¬
sent indiem scd̾m: inuenerunt in
lege p̃ceptum eẽ adño: ut habitent
fili isrł in tab̾nacłis mense septimo.
die sollempni. dł mandante hesdra:
egressi sunt. & tulerunt frondes oli¬
ue ⁊ ligni pulcherrimi mirti ⁊ pal¬
marũ. & feccrunt sibi tab̾nacła: in
atriis. ⁊ domatib suis ⁊ in atriis
domꝰ dei. Qd̵ ñ fec̾ant a dieb iosue
filii num & obsernatum ẽ deinceps
in isił: usq in hodiernum diem

Expanded text:
ma die scenopegiarum dixerunt Esdrae, ut afferret librum legis, et legeret coram populo . Stetitque Esdras super gradum ligneum, quem fecerat ad loquendum juxta portam aquarum, id est portam atrii, secus quam erant luteres, et legit de mane usque ad medium diem. Levitae vero duodecim silentium faciebant in populo. Flebat autem omnis populus, et dixit ad eos Esdras: « Nolite contristari quia sanctus dies Domini est, sed ite, comedite pinguia, et bibite mulsum, et date partes eis qui non praeparaverunt sibi. » Cumque rediissent in diem secundum, invenerunt in lege praeceptum esse a Domino, ut habitent filii Israel in tabernaculis mense septimo in die solemni. Et mandante Esdra egressi sunt, et tulerunt frondes olivae, et ligni pulcherrimi myrti, et palmarum, et fecerunt sibi tabernacula in atriis, et domatibus suis, et in atriis domus Domini, quae non fecerant a diebus Josue filii Nun. Et observatum est deinceps Israel, usque in hodiernum diem.
Abbreviated transcription (Latin):
cxx. qd̾ erat scũarii. Tam̃ iosephꝰ
dicit ip̃m huĩsse innas .c. quas
hebrei cittares dicunt. Greca
m̃sam. ñ recte quidẽ. s oblique

Expanded text:
d erat sanctuarii. Tamen Josephus dicit ipsum habuisse centum mnas, quas Hebraei cithares dicunt, Graecamensam non recte quidem, sed oblique
Abbreviated transcription (Latin):
auro fuit.⁊ malleis mirabili arti¬
ficio in hanc formã ꝓductum. Erat
aut̃ ut dicit iosephus ex .lxxͣ. par¬
tib compositũ. in una base erectũ.
Sie in hastili ⁊ brachiis erant cala
mi: xxix. non integri. s ex duab
partib. In medio ubi partes iun¬
gebant᷑: erat sꝑula suꝑposita: ne
iunctura uideret᷑: ⁊ putaret᷑ cala¬
mus unus. & ita erant calamri cũ
in basi. septẽ lampadaꝵ sedes. Quo¬
cũq uero modo factũ fu̾it: in sum¬
suꝑ quȩ ponebant᷑ .uii. lucerne
aureȩ. Infusoria ⁊̃ .uii. ex auro e¬
rant. qtub oleum lucernis infun¬
debat᷑. Crantq ibi forcipes ex au¬
ro. dicti emunctoria. ad emungen¬
da uł extinguenda licinia. Ettam
uascula ex auro erant. ad extin¬
guendũ in aqua que enuingeban¬
tur. ne tetrum redd̾ent fetorem.
dicta extinctorta. Omne pondus
eiꝰ cũ uasis sius huĩt talentum
auri ad pondus seĩtarii. Tria .n.
habebant talenta. Minus .l. li

Expanded text:
auro fuit, et malleis mirabili artificio in hanc formam productum. Erat autem, ut dicit Josephus, ex LXX partibus compositum, in una base erectum, sic in hastili, et brachiis erant calami viginti novem non integri; sed ex duabus partibus, in medio, ubi partes jungebantur erat sphaerula superposita, ne junctura videretur, et putaretur calamus unus; et ita erant calami viginin basi septem lampadum sedes. Quocunque vero modo factum fuerit, in sumsuper quae ponebantur septem lucernae aureae. Infusoria etiam septem ex auro erant, quibus oleum lucernis infundebatur. Erantque ibi forcipes dicti emunctoria ex auro ad emungenda, vel exstinguenda licinia. Etiam vascula ex auro erant ad exstinguendum in aqua quae emungebantur, ne tetrum redderent odorem, dicta extinctoria. Omne pondus ejus cum vasis suis habuit talentum auri ad pondus sanctuarii. Tria enim habebant talenta. Minus quinqua
Abbreviated transcription (Latin):
duab habitis in desuetudinẽ. De
hac dictũ ẽ in euͣgłio. facta sunt
encenia in ierosolimis. ⁊ hiense¬
rat. Q obtulert̃ holocausta in no¬
uo altari. ⁊ adoleuerunt incensũ.
de calculis uet̾is altaris igne con¬
cepto. a accendert̃ luminaria mul¬
ta. ⁊ dixerunt festũ lumanũ. uł ꝓt
multitudinẽ luminariũ. uł quia
tunc illuminau̾at eos ds sedentes
in tenebris. sẜ statuert̃ uidã sum¬
mũ sac̾dotem facta sunt autẽ hec
post tres annos: quib templũ man¬
serat ꝓphanatũ scdm danielis p̃fa
scenophegie.memo¬
rent Uñ iosephus lege¬
ait. Ab illo temꝑe ⁊ hactenꝰ: hane
festiuitatẽ celebramꝰ. uocantes eã
lumina. eo qd̾ p̃ter spem lumen n¬
bis religionis apparuuit. Tunc con¬
struxit uidas murũ in circuitu
ciuitatis ⁊ edificauit turres. cu

Expanded text:
duabus habitis in desuetudinem: « De duabus habitis in desuetudinem: « De hac dictum est in Evangelio. Facta sunt encaenia in Jerosolymis, et hiems erat . » Et obtulerunt holocausta in novo altari, et adoleverunt incensum de veteris altaris calculis igne concepto. Et accenderunt luminaria multa, et dixerunt festum luminum, vel propter multitudinem luminarium, vel quia tunc illuminaverat eos Deus sedentes in tenebris. Et statuerunt Judam summum sacerdotem. Facta sunt autem haec post tres annos, quibus templum manserat profanatum, secundum Danielis praefScenopegiae, memorent. Unde Josephus ait: Ab illo tempore, et hactenus illam festivitatem celebramus, vocantes eam Lumina, eo quod praeter spem lumen nobis religionis apparuit. Tunc construxit Judas murum in circuitu civitatis, et aedificavit turres, cu
Abbreviated transcription (Latin):
in uideã. Et occurrit illis uidas
lysie .u. milia uiroꝵ. Et attendens
lysias iudeoꝵ audaciã: ⁊ timens
eoꝵ desꝑationẽ: nisi eis uiurre
cũ lib̾tate licuisset: rediit antrochi¬
am. p̾sidia ꝯgregans ꝑegrinoꝵ: ut
cũ maiori apparatu rediret in iu
ducib: ꝑsuasit iudas ppło
dit ascenderent ierosolimã. tem¬
plumq mundarent. & inueni¬
entes tẽplum desertũ: ⁊ in eo
frutices pullulasse: planxer̃t
planctu magno. Qeligit iudas
milttes: qui expugnarent eos qͥ
arcem p̃sidii custodiebant : dum
ip̃e templũ a fiditate purgaret:
Qd̾ diligent̃ emundans in eadem¬
die qua pͥus fuerat ab alienigenis
polltitũ: introduxit uasa noua.
candelabrũ. ⁊ mensã. Aram quoq
ex auro factam. & posuit uela in in¬
gressui.⁊ ianuas restaurauit. & de¬
ponens altare qd̵ statuerat antio¬
chus: de lapidib nouis aliud edi¬
ficauit. A enceniatum ẽ templũ
uicesima qͥnta die decembris. Que
dedicatio stetit in posterũ aliis

Expanded text:
in Judaeam. Et occurrit illis Judas Lysiae quinque millia virorum. Et attendens Lysias Judaeorum audaciam, et timens eorum desperationem, nisi eis vivere cum libertate licuisset, rediit Antiochiam, praesidia congregans peregrinorum, ut cum majori apparatu rediret in Judducibus, persuasit Judas populo ut ascenderent Jerosolymam, templumque mundarent . Et invenientes templum desertum, et in eo frutices pullulasse, planxerunt planctu magno. Et elegit Judas milites, qui expugnarent eos qui arcem praesidii custodiebant, dum ipse templum a foeditate purgaret. Quod diligenter emundans, introdigenter emundans, introduxit vasa nova, candelabrum, et mensam, aram quoque ex auro factam. Et posuit vela in ingressu, et januas restauravit, et deponens altare, quod statuerat Antiochus, de lapidibus novis aliud aedificavit, et encaeniatum est templum vicesimo die Decembris. Quae dedicatio stetit in posterum, aliis
Abbreviated transcription (Latin):
adiuncti sunt mathatie. ⁊ eum iudi¬
cem sibi statuert̃. Qui docuit eospi¬
nare in sabb̃is. dicens. Si suꝑ hoc le¬
gem seruabits: eritis hostes legil.
dantes causã ut ꝑeat ppłe dei. Ilix
cũ ppło ꝑibit. & exinde: dicit iosepł
ꝑmanet nobis ꝯsuetudo pugnandi
etiã si tali die bella ꝯsurgant: Col¬
ligensq mathatias armatos: aral¬
deposuit ydoloꝵ. Immolantes quos po¬
tiuit intemit. pueros ñ circũcisos iuis¬
sit curtũcidi. ꝙ anno uno hunc gessit ma¬
gistratum. Cũq grauit̃ egrotaret. con¬
uocans filios ait. Ego decretam ꝓficis¬
cor iuã. cõmindo uobis pat̾as leges. ut
ꝓeis grata mente moriamin. Nam cor¬
pora mertalia sunt. factoꝵ uͦ monumũ¬
ta ĩ mortalitatis ordiñe consecunt᷑. Con¬
codiã habete. ⁊ simonẽ ꝓpt̾ sap̃tam in
ꝯsiliis habete patr̾ẽ. Iudam uͦ: ꝓpt̃ forti¬
tudinẽ: ducem in armis. Q mortuus ẽ
xit eum ifrł planctu magno. Q surrerit

Expanded text:
adjuncti sunt Mathathiae, et eum Judiadjuncti sunt Mathathiae, et eum Judicem sibi statuerunt. Qui docuit eos pugnare in Sabbatis, dicens: « Si super hoc legem servabitis, eritis hostes legis, dantes causam, ut pereat populus Dei, et lex cum populo peribit. » Et exinde, dicit Josephus, permanet nobis consuetudo pugnandi, etiam si tali die bella consurgunt. Colligensque Mathathias armatos, aradeposuit idolorum, et immolantes, quos potuit, interemit, pueros non circumcisos jussit circumcidi. Et anno uno hunc gessit magistratum. Cumque graviter aegrotaret, convocans filios ait: « Ego decretam proficiscor viam, commendo vobis patrias leges, ut pro eis grata mente moriamini. Nam corpora mortalia sunt, sanctorum vero monumenta immortalitatis ordinem consequuntur. Concordiam habete, et Simonem propter sapientiam in consiliis habete patrem. Judam vero propter fortitudinem ducem in armis. Et mortuus esxit eum Israel planctu magno. Et surrexit
Abbreviated transcription (Latin):
ge in modim. statuentes ydola in lo¬
co. quib cog̾ent udeos immolare.
u dixert matbatie. Princeps es in ci¬
uitate hac. ⁊ pͥor iussa regis imple.
Qui clamauit. q si om̃s obediant regi
ego. ⁊ fibii mei: ⁊ fres mei: obediemus
legi dei celi. Non sacͥficamꝰ. Tunc qui¬
dam ex iudeis immolauit in medio
Et surgens mathatias cũ suis: truci¬
dauit eũ suꝑ aram.⁊ nuncios regis
int̾emit. aramq. deponens: clamauit.
Qui dei ẽ sequat᷑ me. Q cũ om̃i tribu
sua exiit in solitudinẽ. omĩa reli¬
quens. multiq cũ filiis ⁊ uxorib ad
solitudines confugerunt. malentes
herbis uti qm inquinari. Quos u¬
dices regis prius uerbis flectere co¬
nabant᷑: ut elig̾ent quȩ ꝓsunt. ne
eis tanꝗͣ hostib uterentur. Qui no¬
luert̃ eos audire. Tunc emissarii re¬
gis aggressi st̃ eos in dieb sabbatoꝵ
quib nefas erat eis arma mouete:
Q ꝑcussert̃ quosddam. alios: in spe.¬
luncis globis fumiferis suffocarttes

Expanded text:
ge in Modin, statuentes idola in loge in Modin, statuentes idola in loco, quibus cogerent Judaeos immolare. Et dixerunt Mathathiae: « Princeps es in civitate hac, et prior jussa regis imple. Qui clamavit: Et si omnes obediant regi, ego, et filii mei et fratres mei obediemus legi Dei coeli. Non sacrificabimus. » Tunc quidam ex Judaeis immolavit in medio. Et surgens Mathathias cum suis, trucidavit eum super aram, et nuntios regis interemit, aram quoque deponens clamavit: « Qui Dei est sequatur me. » Et cum omni tribu sua abiit in solitudinem, omnia relinquens. Multique cum filiis et uxoribus ad solitudines confugerunt, malentes herbis uti quam inquinari. Quos judices regis prius verbis flectere conabantur, ut eligerent quae prosunt, ne eis tanquam hostibus uterentur. Qui noluerunt eos audire. Tunc emissarii regis aggressi sunt eos in diebus Sabbatorum quibus nefas erat eis arma movere, et percusserunt quosdam, alios in speluncis globis fumiferis suffocantes.
Abbreviated transcription (Latin):
garixim dei ẽẽ maximi negauerunt.
scribentes antiocho in hunc modũ.
deo epiphani: relatio a sichimitis
sydonioꝵ. Maiores nr̃i ꝓpt̾̃ pestes:
quandã suꝑsticionẽ sabbatoꝵ secu¬
ti sunt: edificantes in garizim tem¬
plũ sine numine. Ueniuntq uidi¬
ces ur̃i ad nos. ⁊ similia uideis no¬
bis inferunt. dũ ab initio sydones
ẽẽ noscamur. Cohibe uidices tuos
ab afflictione nr̃a. ⁊ templũ suꝑga
ochus facere peticionẽ eoꝵ: De¬
sponte: quidã timore: beis¬
regis uissa secuti sunt. ꝓbeti
uero: patriis legib adheserunt:
Erat aut̃ uir de modim modico ui¬
deẽ uico: sac̃dos. nomine mathatias.
filiꝰ ioħis. filii simonis. fibii asamonei.
quos dauid elegit. In eundẽ modũ:
dictus ẽ ⁊acharras de uice abia.E
nomine censebat᷑. s sufficit deuida
dicere. qui dicebat᷑ machabeus. hii ui¬
dentes mala: induti ciliciis planxe¬
runt. & uenert̃ emissarii directi are¬

Expanded text:
Garizim Dei esse maximi, negaverunt Garizim Dei esse maximi, negaverunt scribentes Antiocho in hunc modum: Deo Epiphani relatio a Sichimitis Sidoniorum. Majores nostri propter pestes, quamdam superstitionem Sabbatorum secuti sunt, aedificantes in Garizim templum sine numine veniuntque judices vestri ad nos, et similia Judaeis nobis inferunt, dum ab initio Sidones esse noscamur. Cohibe judices tuos ab afflictione nostra, et templum super ochus facere petitionem eosponte quidem timore regis jussa secuti sunt; probati vero patriis legibus adhaeserunt . Erat autem vir de Modin, modico Judaeae vico sacerdos, nomine Mathathias, filius Joannis, filii Simonis, filii Asmonaei, quos David elegit ; et in eumdem modum dictus est Zacharias de vice Abia . nomine censebatur. Sed sufficit de Juda dicere, qui dicebatur Machabaeus. Hi videntes mala, indutis ciliciis, planxerunt. Et venerunt emissarii directi a re
Abbreviated transcription (Latin):
tũ fecit in ea. & ꝑcussit multos
in iscł. ⁊ lugebat om̃ĩs t̾ra. Cũq
redisset in egiptũ ⁊ eẽt repulsus
ꝑ nuntios romanoꝵ: post bien¬
niũ rediit in ierłm in furore.
& aperuert̃ ei portas fauentes si¬
bi. q int̾emit ꝯtraria sentientes
& expoliauit templũ menelao
ductore tollens uasa ⁊ lucernas
mensã. ⁊ sacrariũ. ⁊ urrã aureã.
Auelis quoq ñ abstinuit. & po¬
suit in templo ydolum iouis olim¬
pici. uł hospitalis. uł ꝑegrim. Ob¬
lationes mosaycas fieri ꝓhibuit.
altare ereum amouens. & suillam
edere: ⁊ ydolo immolare: coegit ui¬
deos. arcemq muniuit in ciuitate
dauid. in qua posuit p̃sidium mace¬
donũ. qui iudeis erant in om̃r̃ib in¬
humani. Nam quoscũq cirtũcidis¬
se filios suos reꝑissent: suspende¬
bant. ⁊ paruulos ad colla eoꝵ. Ui¬
dentes aut̃ samarite iudeos hec
pati: de ꝯsuetudine nature sue:
se non eẽ cognatos iudeoꝵ fatebant᷑
ce qd hactenꝰ p̃dicau̾ant: templũ suꝑ

Expanded text:
et percussit multos in Jerusalem, et lugebat omnis terra. Cumque rediisset in Aegyptum et esset repulsus per nuntios Romanorum, post biennium rediit in Jerusalem in furore. Et aperuerunt ei portas faventes sibi. Et interemit contraria sentientes, et exspoliavit templum, Menelao ductore, tollens vasa et lucernas, mensam et sacrariam, et urnam auream. A velis quoque non abstinuit. Et posuit in templo idolum Jovis Olympici, vel hospitalis, vel peregrini. Oblationes Mosaicas fieri prohibuit, altare aereum amovens, et carnem suillam edere, et idolo immolare coegit Judaeos, arcemque munivit in civitate David, in qua posuit praesidium Macedonum, qui Judaeis erant in omnibus inhumani. Nam quoscunque circumcidisse filios suos reperissent suspendebant, et parvulos ad colla eorum . Videntes autem Samaritae Judaeos haec pati, de consuetudine naturae suae se non esse cognatos Judaeorum fatebantur, et quod hactenus praedicaverant, templum super
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ. & delib̾auit ire in ꝑsidem.
⁊ acciꝑe tͥbuta regionũ ⁊ reli¬
quit lẏsiam de gen̾e regali: suꝑ
negocia regni: ab eufrate usq
ad fines asye inferioris. & ut nu¬
triret antiochũ filiũ donec re¬
diret. Q tradidit ei meddietatẽ

Expanded text:
tium, et deliberavit ire in Persidem, tium, et deliberavit ire in Persidem, et accipere tributa regionum. Et reliquit Lysiam de genere regali super negotia regni, ab Euphrate, usque ad fines Asiae inferioris, et ut nutriret Antiochum filium ejus, donec rediret. Et tradidit
Abbreviated transcription (Latin):
tuta magna eg̾ssus ẽ contͣ iudã. Iudas
aut̃ occurrit ei. ⁊ ꝑcussit eũ multosq
cũ eo. ⁊ reliqui fugerunt. Tulitq spo¬
la multa. ⁊ gladiũ apollonii. ⁊ erat
pugnans in eo om̃ib dieb uite suȩ. Se¬
ron aut̃ dux inferioris ħrit: audiens
uidã roboratũ: tulit sub se ꝯstitutos.
⁊ iudios. transg̾ssores. ⁊ castra metatus
ẽ in bethsura. Q occurrit ei uidas. ⁊
uidens suos ꝓpt̾ paucitatẽ ⁊ ieniniũ
desides: hortabatur eos: ñ in multi¬
tudine s in pietate ꝯfidere. & confli¬
gens cũ sgris: duce eoꝵ utt̃fecto: ꝑse¬
quebat᷑ fugientes in descensu betho¬
ron usq in campũ. ł cecidert̃ ex eis.
qui ꝯfugerunt ad maritima loca phi
listiim. d cecidit timor iude suꝑ gen¬
tes Audiens hec antiochus. ꝯgregauit
omnẽ ꝓpͥam uirtutẽ. ⁊ multos ab in¬
sulis mercede conduxit. Cũq militib
stipendia distribueret: uidit thesau¬
tos deficere. Non enĩ omĩa tͥbuta ci¬
reddebant᷑. ꝓpt̾ sediciones gen¬

Expanded text:
tute magna egressus est contra Judam . Judas autem occurrit ei, et percussit eum, multosque cum eo, et reliqui fugerunt. Tulitque spolia multa, et gladium Apollonii et pugnans in eo omnibus diebus vitae suae. Seron autem dux inferioris Syriae, audiens Judam roboratum, tulit sub se constitutos, et Judaeos transgressores, et castrametatus est in Bethsuram. Et occurrit ei Judas, et videns suos, propter paucitatem et jejunium desides, hortabatur eos, non in multitudine, sed in pietate confidere. Et confligens cum Syris, duce eorum interfecto persequebatur fugientes, in descensu montis Bethoron, usque in campum. Et ceciderunt ex eis qui fulisthiim, et cecidit timor Judae super gentes. Audiens hoc Antiochus congregavit omnem propriam virtutem, et multos ab insulis mercede conduxit. Cumque militibus stipendia distribueret, vidit thesauros deficere. Non enim ei omnia tributa reddebantur, propter seditiones gen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ pauꝑtate. Cũq inopinatos ho¬
stes inuad̾et multos occidit. reliqͦs
ꝑsecutꝰ ẽ usq gesseron. ⁊ campos y¬
diuras. ⁊ aroti. & cecidert ex eis tria
nlia. Iudas u dicebat suis p̃dam
ꝯtẽpnere: dũ adhuc pugna ꝯtra gor¬
gyam suꝑẽet. Uidentes aut̃e qui
cũ gorgia erant castra suoꝵ incensa:
ña fumus alonge hoc eis indicabat
scientesq suos in fugam u̾sos: et
ip̃i t̃ga dederunt. Iudas u̾o post
plenitudinẽ uictorise: tulit hosti¬

Expanded text:
propter paucitatem. Cumque inopinatos hopropter paucitatem. Cumque inopinatos hostes invaderet, multos occidit, reliquos persecutus usque ad Gesseron, et campos Idumaeae, et Azoti, et ceciderunt ex eis tria millia. Judas vero dicebat suis praedam contemnere, dum adhuc pugna contra Gorgiam superesset. Videntes autem qui cum Gorgia erant castra suorum incensa; nam fumus a longe hoc eis indicabat, scientesque suos in fugam versos, et ipsi terga dederunt. Judas vero post plenitudinem victoriae tulit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ genꝰ iudeoꝵ extirparet. Ip̾e uͦ
abiit in ꝑsidem: eg̃ssus ab emath:
quã reꝑans: antiochiã nomina¬
regiones Lysias uͦ elegit ptolo
iuda. et applicuert̃ in emaus. in
loco campestri. ⁊ suꝑuenert syri
eis ad auxiliũ. ⁊ multi tranffuge
iudeoꝵ.⁊ negociatores quidã. spe¬
rantes se uideoꝵ emere captiuos.
Iudas uͦ uenit cũ ex̾citu in ma¬
phat. & hortabat᷑ suos spem po¬
nere in dm̃. dimiitens scd̾m le¬
gem: nouit̾ uxoratos.⁊ qui pos¬
sessiones paulo ante acqͥsierant:
Et assũpsit gorgyas .u. iuroꝵ¬
sunt circa solis occasũ: ut ꝑ no¬
ctem irruerent suꝑ udam. Qd̃
p̾sentiens iudas : statuit ⁊ ip̃e
castra hostiũ latent̃ inuadere.
⁊ focos płimos in castris derelin¬
quens: ꝑuenit ad campestria
emaus. Gorgẏas uͦ neminẽ in ca¬
stris uideoꝵ inueniens: arbit᷑ns
eos fugisse ad montes: querebat
eos in montib. dilucło: appa¬
ruit hostib in castris uidas cum
trib milib. plus uł minꝰ ut cumq

Expanded text:
 genus Judaeorum exstirparet. Ipse vero abiit in Persidem egressus ab Emath, quam reparans Antiochiam nominaregiones. Lysias iloco campestri. Et supervenerunt Syri eis ad auxilium, et multi transfugae Judaeorum, et negotiatores quidam sperantes se Judaeorum emere captivos. Judas vero cum exercitu venit in Masphat, et hortabatur suos spem ponere in Deum, dimittens, secundum legem, noviter uxoratos, et qui possessiones paulo ante acquisierant . Et assumpsit Gorgias quinqusunt circa solis occasum, ut per noctem irruerent super Judam. Quod praesentiens Judas statuit et ipse castra hostium latenter invadere, et focos plurimos in castris derelinquens, pervenit ad campestria Emmaus. Gorgias vero neminem in castris Judaeorum inveniens, arbitrans eos fugisse in montes, quaerebat eos in montibus. Diluculo apparuit hostibus in castris Judas cum tribus millibus plus, vel minus, utcunque
Abbreviated transcription (Latin):
deo: in nouare ⁊ immutare p̃ualuit.
hoc aut̃ coniciebat ꝑ t̾re passiones.
⁊ maris. ⁊ ea quȩ ꝯtingunt cirea
sosem ⁊ lunã. ⁊ ex omib quȩ cirea eȩ¬
lum semꝑ eueniunt: De eodem me¬
decuna gen̾a̾tione fuit apud chalde¬
os uir in cęlestib rebus exꝑtus.
nde tͣnsg̾̃dienᷤ abram: tetendit ta¬
buacłm int̾ bethel ⁊ hay. & edifica¬
Quo ierit: subticet moyses breui¬
tatis causa. uł quasi notum: habi
tauit aut̃ in damasco.unde ⁊ nom̃
eiꝰ usq nunc in ciuitate damascena
habet᷑ in gła. I uicus ibi ostenditur.
qui ab eo dr̃: habitatio abram. Unde
ncholaus uamascenꝰ: abram regna¬
uit in damasco. ueniens aduena cũ

Expanded text:
innovare, et immutare praevaluit. Haec autem conjiciebat per terrae passiones, et maris, et ea quae contingunt circa solem, et lunam, et ex omnibus, quae circa coelum semper eveniunt. De eodem Bedecima generatione fuit apud Chaldaeos vir in coelestibus rebus expertus. Inde transgrediens Abram tetendit tabernaculum inter Bethel, et Hai, et aedificased quo iverit subticet Moyses brevitatis causa, vel quasi notum, et habitavit in Damasco. Unde et nomen ejus usque nunc in civitate Damascena habetur in gloria, et vicus ostenditur, qui ab eo dicitur habitatio Abram. Unde Nicolaus Damascenus: « Abram regnavit in Damasco, veniens advena cum
Abbreviated transcription (Latin):
nutricis ⁊ gerule fungens officio.
lt dix̾unt ad eam uicine congͣtulan¬
tes. Ecce habes qui nutriat senec¬
⁊utem tuã. ⁊ seruiat tͥ. plus qͣm .uii.
filii. Ob hoc uocauit nomen eius.
obeth. qd̾ ebraice int̾pretat᷑. serm¬
ens. hic est pat̾ ysai: pͥatris dauid
historia libri regum :. auu
pud nos. Scd̾m hebreos: in duob.
& dicunt pͥmum: samuel. a nomine
auctoris. Scd̃m: uocant malachin .i.
regum. a mat̾ia. Quidã uocant: mala¬
chot. qd̾ sonat regnoꝵ. s uiciose. agit᷑
enĩ in eo de uno regno udeoꝵ tm̃. :
erit. Sc̾ptus ẽ aut̃ cronice lib̃ iste
sub singulis regib. qui compactus
est in unũ: a ieremia. qd̾ exinde pa¬
tet: quia idem ẽ finis huiꝰ libri: et
ieremie Ad cõmendationẽ aut̃ sa¬
inuelis: premittitur cõmendatio

Expanded text:
nutricis et gerulae fungens officio. Et dixerunt ad eam vicinae congratulantes: « Ecce habes qui nutriat senectutem tuam, et serviat tibi plus quam septem filii. Ob hoc vocavit nomen ejus Obed, quod Hebraice interpretatur serviens. Hic est pater Isai patris David. HISTORIA LIBRI I REGUM. CAP.pud nos; secundum Hebraeos autem in duobus, et dicunt primum Samuel, a nomine auctoris; secundum vocant Melachim, id est regum, a materia, quidam vocant Melachoth, quod sonat regnorum, sed vitiose. Agitur enim in eo de uno regno Judaeorum tanerit. Scriptus est autem chronice liber iste sub istis regibus, qui compactus est in unum a Jeremia, quod exinde patet, quod idem finis est hujus libri, et Jeremiae. Ad commendationem autem Samuel praemittitur co
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ amantes. detestantes aua¬
cit consid̾anda ad eligendũ uidicẽ
ualet: si tria ilła sequant᷑ alio¬
neno. tam̃ alia tͣns latio ht̃ sapien¬
tes. quos forsitan uocat potentes
ad iudicandum. & addidit. Constitue
ex eis quosdã tribunos .i. uniciriq
tribui unum p̃pone. qui atribu:
tribunꝰ hebraice. g̾ce: eyliarcus. la¬
tiue: iuillenariꝰ. non qd̃ in tribu
tm̃i eent mille. s certũ numerum
posint ꝓ incerto. uł ꝓ multitudi¬
ne copiosa: numerũ posuit supp̃¬
mum. forte qͥa iam pͥncipes habe¬
bant: queq trib suũ. Sub pͥnci¬
pe uoluit esse millenarios: qui tm̃
p̃eẽnt mille. Sub millenariis autẽ:
duos penthatutarchos .i. qͥnqua¬
genarios. Sub qͥnquagenario: qͥnq
decanos. Orta gͥ lite inter decẽ: sta¬
bant ad iudicium decani. quib fa¬
cile erat lites paucoꝵ dirimere. Si
ñ pot̾ant diffinire: ascendebant ad
qͥnquagenariũ. ⁊ sic: usq ad moysen.
qd̾ tam̃ iarum erat. Maiora tñ re¬

Expanded text:
atem, detestantes avacit consideranda in eligendo judice, valet si tria illa sequantur, alioneno. Alia translatio habet, « sapientes, » quos forsan potentes vocat ad judicandum. Et addidit: « Constitue ex electis quosdam tribunos, id est cuique tribui unum praepone, qui a tribu tribunus Hebraice, Graece chiliarchus, Latine millenarius. Non quia in tribu tantum essent mille, sed certum numerum posuit pro incerto. Vel pro multitudine copiosa numerum posuit supremum. Forte quia jam principem habebat quaeque tribus suum, sub principe voluit esse millenarios, qui tantum praeessent mille. Sub millenariis autem duos pentacontarchos, id est quinquagenarios, sub quinquagenario quinque decanos. Orta igitur lite inter decem, stabant ad judicium decani, sicque facile erat lites paucorum dirimere; si non poterant diffinire ascendebant ad quinquagenarium, et sic usque ad Moysen, quod tamen rarum erat. Majora tamen re
Abbreviated transcription (Latin):
gressus ẽ diuisione magnatũ
litq secũ sephorã. ⁊ duos filios
eiꝰ. Cumq intrasset tabnacłm
moysi: narrauit ei moyses signa
deos. Obtulit gͦ ietro hostias dño.
Icomedunt cũ eo moyses ⁊ aaron
⁊ seniores isrł: coram dño. Aug̃¬
oño. s moyses scd̾m aliã tiansla su¬
tionẽ. quȩ ẽ. Sũpsit ietro hosti¬
as de oblatis a moyse. sumpsit
ab eo: ⁊ comedit. Forte tunc sa¬
crificauit moyses uixta montẽ:
sicut p̾dix̾at dñs. Dicit enĩ iose¬
phus. ietro uenisse cura montẽ.
ubi in rubo multas ud̾at moy¬
ses uisiones: Alt̾a die sedit mo¬
yses ut iudicaret ppłm: qui as¬
sistebat ei. a mane tisq ad uespe¬
ram. Qd̃ attendens iethro: ait.
Stulto labore ꝯsunt̾is. ultra ui¬
res tiras ẽ negotiũ. s audi u̾ba
mea. ⁊erit dñs tecũ. Esto ꝓppło in
hiis quȩ sunt ad dũm. ⁊ cerimonias:

Expanded text:
e subdivisione magnatum litque secum Sephoram, et duos filios ejus. Cumque intrasset tabernaculum Moysi, narravit ei Moyses signa,Deos. Obtulit ergo Jethro hostias Domino, et comederunt cum eo Moyses, et Aaron, et seniores Israel coram DoDomino, sed Moysen, secundum aliam translationem, quae est: « Sumpsit Jethro hostias de oblatis a Moyse, sumpsit ab eo, et comedit. » Forte tunc sacrificavit Moyses juxta montem, sicut praedixerat Dominus. Dicit enim Josephus Jethro venisse circa montem, ubi in rubo multas viderat Moyses visiones. « Altera die sedit Moyses, ut judicaret populum, qui assistebat ei a mane, usque ad vesperam. Quod attendens Jethro ait: Stulto labore consumeris, ultra vires tuas est negotium. Sed audi verba mea, et erit Dominus tecum: Esto populo in h
Abbreviated transcription (Latin):
ñ diuidit᷑: si ñ hoc qd̾ pie agit᷑: ⁊̃ subtilit̾ disc̾nat᷑.
oblata enĩ recte diuid̾e ẽ. quelib& bona nrã studia.¬
⁊̃ sollicite disc̾nendo pensare. Qd nimirũ qui ag̾e
fine nescimꝰ. I ñ nunꝗͣ hoc fit reatꝰ criminis: qd̾ pu¬
septẽ uindictas exsoluet Tradunt qui¬
dam pen̾a eiꝰ durasse: usq ad septimã eiꝰ
gu̾ationẽ. qͥa uii. pecc̾a cõmisit. Non
recte diuisit. Fratri inuidit. dolose
egit. uocans in agrum: occidit. Proca¬
chain: ꝓ prohibitione homicidii. que
ñdum facta fu̾at chain. & posuit deus
⁊ etiã dignꝰ miseria. nec int̾ficeretur.
Tunc egressus a facie dñi: habitauit¬

Expanded text:
iditur, si non hoc quod pie agitur, etiam subtiliter discernatur. Oblata enim recte dividere est, quaelibet bona nostra studia sollicite discernendo pensare: quod nimirum qui agere fine nescimus: ut nonnunquam hoc sit reatus criminis, quod puseptem vindictas exsolvet. Tradunt quidam poenam ejus durasse, usque ad septimam ejus generationem, quia septem peccata commisit. Non recte divisit, fratri invidit, dolose egit, vocans in agrum occidit, procaCain pro prohibitione homicidii, quae nondum fuerat facta Cain. Et posuit Deus  et indignus misericordia, nec interficeretur. Tunc egressus a facie Domini, habitavit
Abbreviated transcription (Latin):
ad eum. Ubi ẽ ab el fr̃ tuus: Non ig¬
norans: s inc̾pando imꝓꝑans frĩci¬
dium. quia cũ uellet occultare fcm:
dicit dñs. Uox sanguinis frĩs tus: cla¬
mat ad me det̾ra .i. notoriũ ẽ qd̾ fe¬
cisti. qͥa effusio sangͥnis hoc iudicat.
hec eget accusatore: qd̾ in euidenti ẽ:
Inde est: qd̾ in eccłia quorundã mos e
⁊̃ si nemo accuset: ꝓ effusione sangͥnis
cłamat. Qd̾ si negau̾int: iudicio di exa¬
minent᷑. Nẽ gͦ maledictꝰ eris sũ t̃ram.
uagus ⁊ ꝓfugus. Merito iste maledi¬
eitur. quod ñ adam. quia sciens iste
penã prime p̃uaricationis : tam̃:
fr̃icidiũ addidit. Timens gͦ chain
ne uł bestiȩ eũ deuorarent si egred̾e¬
tur ab homurib: uł si man̾e̾t cũ eis
ꝓ pecẽo suo occid̾ent eũ: dãpnaus
se: ⁊ desꝑans: ait. Maior ẽ iniquitas
mea: qͣm ut ueniã m̾ear. Om̃is qui
inueni̾t me: occidet me. Ex timore
hoc bixit. uł optando dix̾. qutit̃a ꝯt

Expanded text:
ad eum. Ubi est Abel frater tuus? Non ignorando, sed increpando improperans fratricidium. Qui cum vellet occultare factum, dixit Deus: Vox sanguinis fratris tui Abel clamat ad me de terra, id est notorium est quod fecisti, quia effusio sanguinis hoc indicat, nec eget accusatore quod in evidenti est. Inde est quod in Ecclesia quorumdam mos est, etiam si nemo accuset, pro sanguinis norando, sed increpando improperans fratricimento. Nunc ergo maledictus eris super terram vagus, et profugus. Merito iste maledicitur, et non Adam, quia sciens iste poenam primae praevaricationis, inde fratricidium addidit. Timens ergo Cain, ne vel bestiae detur ab hominibus, vel si maneret cum eis, pro peccato suo, occiderent eum, damnans se et desperans ait: «Maior est iniquitas mea quam ut veniam merear. Omnis qui invenerit me, occidet me». Ex timore enim hoc dixit, vel optando dixit quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ost multos dies: onib fratrum.¬
obtułunt dño mun̾a. Chaim. de
trugib. abel scd̃m iosephũ lac ⁊ pͥmo¬
genita agnoꝵ. Moyses ato: ue adipib
Credit᷑ adam in spũ docuisse filios: ut¬
deo offerrent decimas ⁊ pͥmicias. se res¬
pexit dñs ad abel: ⁊ ad nun̾a eiꝰ. ad cha¬
im u̾o: ⁊ ad mun̾a eiꝰ: ñ respexit. Quasi.

Expanded text:
ost multos dies obtulerunt Domino munera : Cain de frugibus, Abel, secundum Josephum, lac et primogenita agnorum. Moyses ait, de adipibus Creditur Adam in spiritu docuisse filios, ut offerrent decimas Deo et primitias. Et respexit Deus ad Abel, et ad munera ejus, ad Cain vero, et ad munera ejus non respexi
Abbreviated transcription (Latin):
libi es arbitrii: sub te .i. in potesta¬
Quare ꝯcidit uultꝰ tuus: Nonne si
recte offeras. recte aut̃ ñ diuidas:
peccas⁊: ꝗuiesce. ad te ꝯuersio eius.
erat obłone: obtulit diabło uł n recte
diuisãt: qͥa meliora sibi regnuit..
spicas uͦ aicritas: ⁊ corrosas secus uiã:
flue in samaritanoꝵ libris. ⁊ nr̃oꝵ:
repꝑiatur. ion enĩ legct᷑: qͥd dix̾it ad
eũ. s intelligendũ ẽ: qd dix̾it ei u̾ba¬

Expanded text:
liberi es arbitrii, sub te, id est in potestaQuare concidit vultus tuus? Nonne si recte offeras, et recte non dividas peccasti? Quiesce. Ad te conversio ejus, erat, oblationem obtulerat diabolo. Vel non recte divisit, quia meliora sibi retinuit, spicas vero attritas, et corrosas secus viam, furtive in Samaritanorum libris, et nostrorum reperitur. Non enim legitur quid dixerit ad eum, sed intelligendum est, quod dix
Abbreviated transcription (Latin):
ei placuit. Qd quom̃o cognitũ fu̾t:
alia tnslatio aꝑit. Inflãmauit deus
suꝑ abeli ⁊ suꝑ mun̾a eiꝰ. Ignis enĩde
celo oblationẽ eiꝰ incendit. ut legit᷑
fcm̃ helye in carmelo. ꝙ in leuitico
hominis nata: deo ñ placuert̃. Ira¬
tusq ẽ chain. ⁊ concidit uultus eiꝰ
p̃u̾ecundra. minorem sĩbi p̃latum ii.¬
dens. Inc̾pans gͦ dñs chaui: ait. Quare

Expanded text:
quomodo cognitum fuerit, alia translatio aperit: Inflammavit Deus super Abel, et super munera ejus. Ignis enim de coelo oblationem ejus incendit, ut legitur Eliae factum in Carmelo , et in Levitico avaritia hominis nata, Deo non placuerunt. Iratusque est Cain, et concidit vultus ejus, prae verecundia, minorem sibi praelatum videns. Increpans ergo Dominus Cain, ait: Quare
Abbreviated transcription (Latin):
deserto. Achinaas filiꝰ tuus: ⁊ iona¬
than filiꝰ abiathar: sint uobiscũ. ꝑ
quos ueniet ad me sermo a uob̾ &¬
rediert̃ cũ archa Cũq ascendisset
dauid cliuũ oliuaꝵ: occurrit ei
eris in domo regis: indicabis sac̾do.¬
tib. qui dirigent ad me filios suos.¬

Expanded text:
deserto. Achimaas filius tuus, et Jonadeserto. Achimaas filius tuus, et Jonathas filius Abiathar sint vobiscum, per quos redierunt cum archa. Cumque ascendisset David clivium olivarum, occurrit ei eris in domo regis indicabis sacerdotibus, qui dirigent ad me filios suos
Abbreviated transcription (Latin):
nos. ⁊ ꝑcuciat ciuitatẽ ꝙ egͥssus ẽ¬
rex. ⁊ uiniu̾sa domꝰ eiꝰ. nudis pedib
dimittens .x. ꝯcubinas ad custodien¬
dam domũ. sẜ p̃cedebant regem
cerethi ⁊ pheleti. ⁊ dcͥ. uiri pꝰugna¬
tores: qui secuti fu̾ant eũ de geth.
Isti credunt᷑ beneficia p̾stitisse do:
qñ latuit in geth.⁊ in retͥbutionẽ:
ded̾at eis locũ in ierłm Iosepħꝰ dicit
illos. dcͣ . eg̾ssos cũ eo: qui quondam
astit̾ant ei in saulis ꝑsecutione. Po¬
tuit aut̃ fieri: ut ⁊ hi ⁊ illi cũ eo
eẽnt. de ait rex ad ethai getheum
pelleris exire: Qui nedit. Uiuit dñs.
nec in morte. nec in uita derelin quã
te W tͣnsg̾ssi sunt uniu̾si flentes
cũ rege: torrentẽ. cedron. ꝙ leuite
portantes archã deposuert̃ eam:
donec tnsiret ppłc: & ascendit abi¬
athar ad ꝯsulendũ dñm. Qui ñ iedit
ei. q id̾o ait dd̾ ad sadoc. Reu̾tere in
ciuitatẽ cũ archa. Ego abseondar in

Expanded text:
nos, et percutiat civitatem. » Et egressus enos, et percutiat civitatem. » Et egressus erex, et universa domus ejus nudis pedibus, dimittens decem concubinas ad custodiendum domum; et praecedebant regem Cerethi, et Phelethi sexcenti viri pugnatores, qui secuti fuerant eum de Geth. Isti creduntur beneficia praestitisse David quando latuit in Geth, et in retributionem dederat eis locum in Jerusalem. Josephus dicit illos sexcentos egressos cum eo, qui quondam astiterant ei in Saulis persecutione. Potuit autem fieri, ut hi et illi essent cum eo. Et ait rex ad Ethai Gethaeumpelleris exire. Qui respondit: Vivit Dominus, nec in morte, nec in vita derelinquam te. » Et transgressi sunt universi flentes cum rege torrentem Cedron, et levitae arcam portantes, deposuerunt eam, donec transiret populus, et ascendit Abiathar ad consulendum Dominum. Qui non respondit ei. Et ideo ait David ad Sadoc: « Revertere in civitatem cum arca, ego abscondar in
Abbreviated transcription (Latin):
Unc cepit absalon dauid.¬
aspirare ad regnũ. Nam celaph
Ante eum genitꝰ: uł mers erat. uł
ascendentib ad regis uiditiũ. di¬
cens Bona sunt que dicis. s non
ẽ qui te audiat ꝯstitutꝰ a rege
Quis ꝯstituet me ut iuste iudicẽ:
ẜ inclinabat ad se corda uiroꝵ.
ait ad regem: Dum eram in exi¬
lio uoui. Si reduxerit me dñs
in ierłm: sacͥficabo dño in ebron.
uadam gͦ ⁊ reddã uota m ea. sẜ ait
rex. uade in pace Alia litt̾a habet:
sac̾dotes nobe. qui ponunt᷑ hic:
ut monstret᷑: diuinã ultionem
suscitari suꝑ dd̾. eo qd abimelec
sac̾dotem fefellit. Abiit gͦ absa¬
lon in ebron. utens ꝯsilio achi¬
tophel gylonite: qui fu̾at ꝯsili¬
arius dauid sb egressi sunt cũ¬
eo multi de ierłm rem ignoran¬
tes. Cũq immolasset hostias. fa¬
ctã ẽ ꝯiuratio ualida. & augebat᷑
ppłc cũ absalon. Qd̾ cũ accepisset
dauid: ait seruis suis. E grediam᷑
cito. ne ueniens absalon occupet

Expanded text:
unc coepit Absalon aspirare ad regnum, nam Calech ante eum genitus, vel iners erat, vel ascendentibus ad regis judicium dicens: Bona sunt quae dicis, sed non est qui te audiat constitutus a rege. Quis constituet me regem, ut juste judicem? » Et inclinavit ad se corda virorum . ait ad regem: « Dum eram in exsilio vovi, si reduxerit me Dominus in Jerusalem: Sacrificabo Domino in Hebron. Vadam ergo, et reddam vota mea. Et ait rex: « Vade in pace. » Alia littera habet psacerdotes Nobe, qui ponuntur hic, ut monstretur divinam ultionem suscitari super David, eo quod Abimelech sacerdotem fefellit. Abiit ergo Absalon in Hebron, utens consilio Achitophel Gilonitae, qui fuerat consiliarius David, et egressi sunt multi de Jerusalem rem ignorantes. Cumque immolasset hostias facta est conjuratio valida, et augebatur populus cum Absalon. Quod cum accepisset David, ait servis suis: « Egrediamur cito ne forte veniens Absalon occupet
Abbreviated transcription (Latin):
las quas dicimꝰ: presse ꝯpingunt᷑
ꝙ ait syba ad regem. Asinos duxi:
ut insideant domestici regis. I tu¬
li cibaria: ut alant᷑ in deserto Et
ait rex ubi ẽ iiphibosech: Qui res¬
pondit. Remansit in ierłm. dicens.
hodie restituet mͥ dñs ultionem
patͥs mei  sb ait rex sybe. Tua sint
omĩa quȩ fuerunt iniphiboseth.
uenit gͦ dd̾ usq ad baurim. s egͥs¬
sus iuir de cognatione saul noĩe
semey: ꝓhiciens lapides ⁊ lutũ:
maledicebat regi. dicens. Egred̾e
uir sanguinũ. Eece p̃munt te
mala quȩ fecisti in domũ saul.
mei querit auunã meã: qͣutonra¬
gis filiuis gemin: Misit eum dñs
ut maledicat mͥ Respiciat dñs
h anc afflictionẽ meã fabulant᷑
hebrei: hunc semes fuisse uabath
patrẽ ieroboã.⁊ nom̃ aui eius:
gemini: d descendit dd̾ usq ad

Expanded text:
las, quas palas dicimus, pressae compinguntur . Et ait Siba ad regem: « Asinos duxi, ut in eis sedeant domestici regis, et tuli cibaria, ut alantur in deserto. Et ait rex: Ubi est Miphiboseth? Qui respondit: Remansit in Jerusalem dicens: Hodie restituet mihi Dominus ultionem patris mei. Et ait rex Sibae: Tibi sint omnia quae fuerant Miphiboseth. » Venit ergo David, usque ad Bahurim, et egressus vir de cognatione Saul nomine Semei, projiciens lapides, et lutum, maledicebat regi, dicens: « Egredere, vir sanguinum. Ecce premunt te mala, quae fecisti in domum Saul. mei quaerit animam meam, quanto magis filius Jemini. Misit eum Dominus, ut maledicat mihi. Respiciat Dominus hanc afflictionem meam. » Fabulantur Hebraei hunc Semei fuisse Nabath, patrem Jeroboam, et nomen avi ejus Jemini, et descendit David, usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
bant tab̾nacłm: uł necesse erat
attollere saga: ⁊ cortinas. ut sub¬
intrarent: uł si in medio iunge¬
bant᷑ uncinis ⁊ anulis: ad intro

Expanded text:
bant tabernaculum, vel necesse erat attollere saga et cortinas, ut subintrarent, vel in medio jungebantur uncinis, et annulis, ad intro
Abbreviated transcription (Latin):
⁊⁊ tm̃ .x. nulta remanseruint. Qait
oñs ad gedeon. Ad huc pꝑłs multus est.
duc eos ad aquas in calore meridier.
Cos qui lambu̾nt aquã manu ⁊ lin¬
gua sic̃ canes: estimans magnanimos:
deon se certamini dedit. Eadẽ nocte
dixit dñs ad gedeon. Descende in castra
madian tu: ⁊ pharan puer tuus tecũ.
⁊ audies quid loquent᷑. ⁊ ꝯfortabunt᷑
manꝰ tuȩ. dissolutũ enĩ erat cor eiꝰ. Qui
descendens: sterit in partẽ castroꝵai

Expanded text:
 millia remanserunt. Et ait Dominus ad Gedeon: « Adhuc populus multus est. Duc eos ad aquas in calore meridiei, et eos qui lambuerint aquam manu, et lingua sicut canes, existimans magnanimos sdeon se certamini dedit. « Eadem nocte dixit Dominus ad Gedeon: » Descende in castra Madian tu, et Pharam puer tuus tecum, et audies quid loquantur, et confortabuntur manus tuae. Dissolutum enim erat cor ejus. Qui descendens
Abbreviated transcription (Latin):
signũ uictorie: in uellere posito i a¬
rea. Si nocte illa uellus rore ꝯplueret᷑
area sicea remanente. & fc̃mẽ ita. lł ex¬
p̃sso uellere: rore concham impleuit
Seq̃nti nocte ne casu fcm̃ putaret᷑:
peciit signũ in ꝯtͣrium. ut area irro¬
raret᷑. ⁊ uellus siccũ ẽẽt. Qd fc̃mẽ. Ue¬
nit aut̃ gedeon eũ suis ad fontẽ: qui
dr᷑ arad. I ait dñs ad gedeon. Popłs
multus ẽ tecũ. Nedicat ispł: meis
uirib lib̾atus sũ. clana ad ppłm.
Qui formidolus ẽ: reu̾tat᷑. Tam̃ intel¬
ligendũ ẽ. alia tria quȩ mrandauit
dñs clamanda in ppło: eum ñ tacius¬
se. Que moyses dixit in deit̾onomis.
Qui edificauit domũ ⁊ ñ dedicauit
eã. reu̾tat᷑. Similit̃̾ qͥ plantauit ui

Expanded text:
iae a Domino in vellere posito in area, si nocte illa vellus rore complueretur, area sicca manente. Et factum est ita. Et expresso vellere, rore concham implevit. Sequenti nocte ne casu factum putaretur petiit signum in contrarium, ut area irrigaretur, et vellus siccum esset. Quod factum est. Venit autem Gedeon cum suis ad fontem qui dicitur Harad . Et ait Dominus ad Gedeon: « Populus multus est tecum, ne dicat Israel: Viribus meis liberatus sum. Clama ad populum: Qui formidolosus est, revertatur. » Tamen intelligendum est alia tria quae mandavi Dominus clamanda in populo, eum non tacuisse, quae Moyses dixit in Deuteronomio: « Qui edifificavit domum, et non dedicavit eam r
Abbreviated transcription (Latin):
meroth: dicit angłs dñi. Meroth fuit
unꝰ de pͥncipib chanaan. delborauͦ
se ip̃am dicit angłm dñi. Uł michael
qͥ p̃erat isrłi. dixit: ut malediceret
meroth. qd sonat archanũ .i. angłi
apostate. qui adu̾sabant᷑ in archano:
tp̃r: regnũi defecit apud argos.
⁊ tͣnstatum ẽ: in micenas: Obiit lib̾
pat̃. cuiꝰ sepulchrũ ẽ apud delphos:
uxta apollinẽ aureũ. Pingit᷑ u̾o mu¬
liebri corꝑe. qͥa mulieres milttantes
cũ uiris: huĩt in ex̾citu. Ilion: ab
ilo conditum: Miletus: amilceo ꝯdita:
malũ cora dño. Qui tradidit
eos in manu madr̃an .uii. annis. as¬
cendebant.ii. madian .⁊ amalech:
singłis annis: in isrł. uastantes se¬
getes eoꝵ ⁊ uniu̾sa uim̾ta trahen¬
tes in p̃dam. Cũq clamasset ispł
ad dñm: misit ad eos uirũ ꝓpħam.
ꝑ quẽ exꝓbrauit eis dñs bñficra:

Expanded text:
Meroz fuit unus de principibus Chanaan, Debbora vero seipsam dixit Angelum Domini vel Michael; qui praeerat Israeli dixit ut malediceret Meroz, quod sonat arcanum, id est angelis apostatis, qui adversabantur ei in arcano. mpore regnum defecit apud Argos, et translatum est in Micaenas. Obiit Liber pater, cujus sepulcrum est apud Delphos juxta Apollinem aureum. Pingitur vero muliebri corpore, quia mulieres militantes cum viris habuit in exercitu. Ilium ab Ilio conditum: Miletus condita. malum coram Domino, qui tradidit eos in manibus Madian septem annis . Ascendebant enim Madian, et Amalec singulis annis in Israel, vastantes segetes eorum, et universa jumenta trahentes in praedam. Cumque clamasset Israel ad Dominum, misit ad eos virum prophetam per quem exprobravit eis Dominus beneficia
Abbreviated transcription (Latin):
qui redierant conclamantes: ꝑ seq̃¬
bant᷑ madian. Effrain quoq descen¬
dit in occursũ fugientiũ. ⁊ occupa¬
uit iordanẽ: bethera. ⁊ occidit duos
reges madran. oreb: ⁊ zeb. Oreb: in pe¬
tra quadã. ⁊ eb uͦ: in torcłari. & uoca¬
tum ẽ nom̃ loci illiꝰ: toreular ⁊eb. ⁊
nom̃ alt̾us : petra oreb. qd̾ modieo
apice litt̾e differt a noĩe horeb: uñ
aquȩ fluxerunt ꝑ manũ moysi. Et
forte diffr̃a ẽ: in int̾p̃tatione. & por¬
tauit effrain capita regũ ad gedeon.
irascentes dixert̃ ad eũ. Cur ꝯtẽp¬
sisti uocare nos ad pugnã: Qui ait.
fortȩ indignaremini. Melior ẽ enĩ
racemꝰ effrain: uindemiis abieter.
S ⁊ in manꝰ urãs: dati sunt reges ma¬
dian. Quid tale facere potui: Quo au

Expanded text:
qui redierant, conclamantes perseququi redierant, conclamantes persequebantur Madian. Ephraim quoque descendit in occursum fugientium, et occupavit Jordanem usque Bethbera, et occidit duos reges Madian Oreb, et Zeb: Oreb in petra quadam; Zeb vero in torculari. Et vocatum est nomen loci illius torcular Zeb, et nomen alterius petra Oreb. Quae modico apice litterae differt a nomine Horeb; unde aquae fluxerunt per manum Moysi. Et forte differentia est in interpretatione. Et potavit Ephraim capita regum ad Gedeon. et irascentes dixerunt ad eum. « Cur contempsisti vocare nos ad pugnam? Qui ait: Ne forte indignaremini. Melior est enim racemus Ephraim vindemiis Abiezer, sed in manus vestras dati sunt reges Madian. Quid tale facere potuit sicu