comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in iacob: & cecidit in isrł. Regnare uo¬
luit iudã ut iacob ꝓpħat ingenesi:
& isrł hoc ẽ. decẽ trib sibi imꝑiũ um¬
dicarunt. De quib dictũ est: ipsi re
ctũ saul ceꝑat in dd: missa in iacob
hoc. ẽ. in duo decĩ tͥb quȩ iacob olim
uocabant᷑ cecidit in isrł. ñ ut .lxx. tͣn

Expanded text:
t in Israel. Regnare voluit Judam, ut Jacob prophetat in Genesi : et Israel, hoc est, decem tribus sibi imperium vindicarunt, de quibus dictum est: Ipsi regctum Saul coeperat in David, missa in Jacob, hoc est, in duodecim tribus, quae Jacob olim vocabantur, cec
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓpter multitudinẽ erigunt᷑ in su¬
ꝑbiam. & dicunt paruũ est regnũ
iude & nr̃i cõparatione uilissimum.
ltaꝙ illis ruentib qͣsi lat̾ib: nos qua¬
dro lapide ȩdificemꝰ nob̃ domum.
Illoꝵ siccomoris quȩ ligna st̃ uilia ho¬
stili incursione succisis: nos imꝑium
nr̃m cedris extruamꝰ. quȩ imputribi¬
les st̃. ut regnũ significent sempit̾nũ.
Sciat gͦ hoc pͦpłs omĩs ephraun & ha¬
bitantes samariã. qͦd syrus qui nunc
ei auxilio. ẽ. inhostẽ transeat. uel cer¬
te cont᷑ ipsũ syrũ subita adu̾sarioꝵ
bella consurgent. & om̃s ũtant᷑ intu¬
multũ. ita ut contͣ isrł syria ab orien¬
te & phylistum hoc ẽ. palestini ab occi¬
dente moueant᷑: & simul deuorent is¬
rahelem. Cũq hoc fecerint nichilomi¬
nus manꝰ mea extenta siue excelsa est
suꝑ isrł & eos ferire ñ cessat. cesiq a dño
ñ reũtent᷑ ad ꝑcutientẽ se: nec dñm q̃¬
rent exercituũ uitulos aureos adoran¬

Expanded text:
tudinem eriguntur in superbiam, et dicunt: Parvum est regnum Judae, et nostri comparatione vilissimum. Itaque illis ruentibus quasi lateribus, nos quadro lapide aedificemus nobis domum. Illorum sycomoris, quae ligna sunt vilia, hostili incursione succisis, nos imperium nostrum cedris exstruemus, quae imputribiles sunt, ut regnum significent sempiternum. Sciat ergo hoc populus omnis Ephraim et habitantes Samariam, quod Syrus qui nunc ei auxilio est, in hostem transeat. Vel certe contra ipsum Syrum, subita adversariorum bella consurgant, et omnes vertantur in tumultum: ita ut contra Israel Syria ab Oriente, et Philisthiim, hoc est, Palaestini ab Occidente moveantur: et simul devorent Israelem. Cumque haec fecerint, nihilominus manus mea extenta, sive excelsa est super Israel, et eos ferire non cessat. Caesique a Deo non revertentur ad percutientem se, nec Dominum quaerent exercituum, vitulos aureos adoran
Abbreviated transcription (Latin):
uatore cursũ dirigente nr̃m elabimur
inpelagus. dicente te uirgo xp̃i eusto¬
chiũi. aqͣtuor uentis cęli ueni sp̃c̃. &
mortua ossa uiuifica. ut quȩ iaceban¬
tur intp̃re pulu̾e. sꝑante dño susciten

Expanded text:
vatore cursum dirigente nostrum, elabitur in pelagus, dicente te, virgo Christi Eustochium: A quatuor ventis coeli veni, spiritus, et mortua ossa vivifica : ut quae jacebant in terrae pulvere, spirante Domino, susciten
Abbreviated transcription (Latin):
oppͥmant xp̃ianũ. ldiona autẽ scͥp¬
turarũ. ẽ. ut angulũ ꝓ regno ponaũ.
eo qͦd poplos contineat: & qͣsi in tota
angularis. Qd̃ q intulit. q̃m dicitis
pharaoni filiꝰ sapientiũ ego filiꝰ regũ
antiqͦrũ: significat qͦd egyptii heroas

Expanded text:
tianum. Idioma autem Scripturarum est, ut angulum pro regno ponant, eo quod populos contineat, et quasi in tota angularis . Quodque intulit: Quomodo dicetis Pharaoni, filius sapientium ego, filius regum antiquorum, si
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mare magnũ significari. s lacũ
mareotenũ eo qͦd scͥpt᷑a om̃s congre¬
gationes aqͣrũ appellauit maria.
Posst̃ & hiꝑbolice dicta intelligi.
fonte suo: describit᷑ qͦd & riuuꝰ & for
a rescant simul. Eł merebunt pisca¬
tores & lugebunt om̃s mitentes in
flumina hamũ. & ex pandentes ant
suꝑ faciẽ aque. marcescent & confin
dent᷑ qͥ oꝑant᷑ limũ. pectentes & tetu¬
tes subtilia. Et ert̃ irrigua eiꝰ flaccen¬
tia om̃s qui faciebant lacunas ad ca¬
piendos pisces. Et hoc dupplicit̾ acci¬
pe. qͦd uastata egypto. & cuncta ꝓuin¬
cia ariditate siccata: mereant pisca¬
tores & lugeant qui influmen mitte
& texebant iunco diuersi gen̾is uas¬
cula. id pͥncipes & regii generis pis
disciplinã capiebant hoĩes iꝑditio¬
nem. & stulta sapientia texebant r¬
tia. & sagenas qͥb ꝑditos itretirens
confusi st̃ aut nullus aut rarus in egyp
totra talispiscator. Hoc oꝑe uidemus
impletũ qd inquã eccłiarũ trophea

Expanded text:
n mare magnum significari, sed lacum Mareotiden, eo quod Scriptura omnes congregationes aquarum appellet maria. Possunt et hyperbolice dicta intelligi. fonte suo, describit quod rivus et fons arescant simul. Et moerebunt piscatores, et lugebunt omnes mittentes in flumen hamum, et expandentes rete super faciem aectentes, et texentes subtilia: et erunt irrigua ejus flaccentia: omnes qui faciebant lacunas ad capiendos pisces. Et hoc dupliciter accipe, quod vastata Aegypto, et cuncta provincia ariditate siccata, moereant piscatores, et lugeant qui in flumen mittebet texebant junco diversi generis vascula, id est, principes et regidisciplinam capiebant homines in perditionem, et stulta sapientia texebant retia et sagenas, quibus perditos irretirent, confusi sunt, et nullus aut rarus in Aegypti terra sit talis piscator. Hoc opere videmus expletum, quod Ecclesiarum tropaea
Abbreviated transcription (Latin):
erit. Nat᷑ale ẽ. ut cũ ꝑirã dei captiui¬
tas uen̾it. indignationẽ eiꝰ pestilentia
sub seqͣtur. & ad u̾sũ eos qͥ offend̾int dm̃
cuncta elem̃ta deseiant. Unde scͥptũ
est in alio ꝓpħa & uolucres m aere de¬
ficere & pisces inaqͥs. ut omĩa humano
usui subtͣhant᷑. Hoc dicimꝰ simpliciter:
ut siccitatẽ fluminis nili & riuoꝵ eius
uoluerimꝰ acciꝑe. Sin aut̃ ꝑ metapho¬
ram: in fluuio regnũ. in riuo duces eiꝰ
intelligimꝰ. & in uirore & ninnco & in
papiro cunctã egẏpti abundantiã.
ut ꝑ ea oꝑa egypti describant᷑. quors
egyptus fertilissima est. Legamꝰ eze¬
chiel uͥ rex pbarao draco magnus
habitare descͥbit᷑ in fluminib. & dic̃.
ms est fluunus. & ego feci memet ip¬
sum. Et audit. Ponã frenũ in ma¬
xillis tuis. & ad glutinabo pisces flum¬

Expanded text:
et. Naturale est, ut cum per iram Dei captivitas venerit, indignationem ejus pestilentia subsequatur, et adversum eos, qui offenderint Deum cuncta elementa desaeviant. Unde scriptum est in alio propheta: Et volucres in aere deficere et pisces in aquis, ut omnia humano usui subtrahantur. Hic dicimus simpliciter: ut siccitatem fluminis Nili, et rivorum ejus, voluerimus accipere. Sin autem per metaphoram in fluvio regnum, in rivo duces ejus intelligimus, et in virore et junco et papyro cuncta Aegypti abundantia,  opes Aegypti describantur, quarum Aegyptus fertilissima est. Legamus Ezechiel, ubi rex Pharao draco magnus habitare describitur in fluminibus, et dicit: Meus est fluvius, et ego feci memetipsum. Et audit: Ponam frenum in maxillis tuis, et agglutinabo pisces flum
Abbreviated transcription (Latin):
multũ reꝑi. qͣm binc dic̃e ꝓmitcebat.
Ubicũq enĩ cũ hystoria defecerit tͣnsit
ad allegoriã: & ita separata sotiat. ut
mirer eum noua sinonis fabrica inunũ
corpꝰ lapidem ferrũq comungere. Hoc
breuiter ad moneo neqͥs nos putet ex
illiꝰ fontib mutuasse quȩ dicimꝰ. Nam
& in p̃senti capitulo ad iud eos & ieroso¬
limã. dicit ꝓpħiam dirigi. qͦd in pͥncipio
fidei. xp̃ianȩ ad totas gentes epłas mise¬
rit ne susciꝑent passionẽ xp̃i: & mise¬
rit usq ad ethiopiã & occidentalem
plagam totũq orbẽ huiꝰ blasphemiȩ
de semmatione cõpleu̾it. Om̃s habita¬
tores qui moramini in t̾ra cũ eleuatum

Expanded text:
multo reperi, quam indice promittebat. multo reperi, quam indice promittebat. Ubicumque enim eum historia defecerit, transit ad allegoriam, et ita separata consociat, ut mirer eum nova sermonis fabrica in unum corpus lapidem ferrumque conjungere. Hoc breviter admonui, ne quis nos putet ex illius fontibus mutuasse quae dicimus; nam et in praesenti capitulo adversum Judaeos et Hierosolymam dicit prophetiam dirigi, quod in principio fidei christianae ad totas gentes epistolas miserint, ne susciperent passionem Christi: et miserint usque ad Aethiopiam et Occidentalem plagam, totumque orbem hujus blasphemiae disseminatione compleverint. Omnes habitatores orbis qui moramini in terra, cum ele
Abbreviated transcription (Latin):
mare legatos. hoc ẽ. ipsa mesraim ipsa
egyptꝰ. eo qͦd de alexandria quȩ tc̃ dici¬
mus. No. uocabat᷑. legati missi sint iero¬
ad ppłm qͦndã t̾ribilem. qui dei uteba¬
tur imꝑio: ad cuiꝰ potentiã nullus aliꝰ
cõparandꝰ est. ad gentẽ quȩ dei semꝑ ex¬
pectat auxiliũ. & nichilominꝰ ab om̃ibꝰ
conculcat᷑. cuiꝰ t̾rã flumina. id: diu̾si
reges depopulati st̃. Aln aut̃ putant
qͦd apostropha dirigat᷑ ad dnm̃:. & sit
sensus. O d̾s qͥ mittis in mare scłi istius
citer ad gentẽ meã laceratã atq conuul¬
sam. ad pͦpłm robustissimũ qͥ qͦndam
omnib incircuitu gentib terror fuit
qui semꝑ dĩ expectat auxiliũ & ꝓpec¬
catoꝵ magnitudine qͦd sꝑat ñ meretur
acciꝑe: cuiꝰ dñisarũ gentiũ reges ua¬
stauere t̾rã. Hȩc & cet̾a quȩ secuntur:
eusebiꝰ cesariensis hystoricã int̃p̃tatio¬
nem titulo reꝓmittens. diu̾sis gentib
euagat᷑. Cuiꝰ cũ libros legerim. aliud

Expanded text:
mari legatos, hoc est, ipsa Mesraim, ipse Aegyptius, eo quod de Alexandria, quae tunc, ut diximus, No vocabatur, legati missi sunt Hieroad populum quondam terribilem, qui Dei utebatur imperio, ad cujus potentiam nullus alius comparandus est: ad gentem, quae Dei semper exspectabat auxilium, et nihilominus ab hominibus conculcatur: cujus terram flumina, id est, diversi reges depopulati sunt. Alii autem putant, quod apostropha dirigatur ad Dominum, et sit sensus: O Deus, qui mittis in mare saeculi isticiter ad gentem meam laceratam atque convulsam, ad populum robustissimum, qui omnibus quondam in circuitu gentibus terrori fuit, qui semper Dei exspectavit auxilium, et pro peccatorum magnitudine, quod sperat, non meretur accipere: cujus diversarum gentium reges vastavere terram, et caetera quae sequuntur. Eusebius Caesariensis historicam interpretationem titulo repromittens, diversis sensibus evagatur, cujus cum libros legerem, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
auib montiũ & bestiis t̾rȩ: & estate ꝑ¬
petua erunt suꝑ eũ uolucres. & om̃s
bestiȩ t̾rȩ suꝑ illũ hiemabunt. Quia
de meridie dixerat & nubẽ roris in
estate messi p̃miserat. ab agricult᷑a tͣns¬
lationẽ sũpserat. seruat eã in reliquis
descͥbens egypti suꝑbiã & pͦpłi illius
quȩ auolucrib deuoranda sint. Qui¬
mͦ enĩ ante maturitatẽ segetes erũpen¬
tes cito ꝑeunt & anteqͣm ꝑfectio tẽꝑs
ueniat germinantes in utiles sint: sic
inqͥt egypti pͦpłi quasi rami in utiles
falcib precid̾ent᷑. & cuncꝰte ꝓpagines
nud abunt᷑. Ac ne putares eũ deuinea
s cadau̾a deuorant. Legamꝰ plenius
ezechiel uͥ ꝓpħat contͣ pharaonẽ &
contͣ egyptios. & hec omĩa aꝑtissime
scͥpta reꝑiemꝰ. Quodq dicit estate ꝑ¬

Expanded text:
montium et bestiis terrae, et aestate perpetua erunt super eum volucres, et omnes bestiae terrae super illum hyemabunt. Quia de meridie dixerat, et nubem roris in aestate ac messe praemiserat, et ab agricultura translationem sumpserat, servat eam in reliquis, describens Aegypti superbiam, et populi illius quae a volucribus devoranda sint. Quomodo enim ante maturitatem segetes erumpentes, cito pereunt, et antequam perfectio temporis veniat, germinantes inutiles sunt: sic, inquit, Aegyptii populi quasi rami inutiles falcibus praecidentur, et cunctae propagines nudabuntur. Ac ne putares eum de vinea sed cadavera devorant. Legamus plenius Ezechiel, ubi prophetat contra Pharaonem et contra Aegyptum: et haec omnia apertissime scripta repe
Abbreviated transcription (Latin):
gorẽ tube audictis. Cuncte inqͥt gentes
ꝑ circuitũ qͣndo meã iussionẽ qͣsi signũ
in montib eleuatũ: meũq imꝑiũ qͣsi
clangorẽ tube sublimiter resonantes
audieritis: tunc uidebitis qͥd p̃ceperum.
Uia hȩc dicit dñs ad me: quiescã & con¬
sid̾abo in loco meo. Quid ẽ. locutus dñs
putant in templo. ut nos in celestibus:
& consid̾abo inqͥt qui rerũ finis ad ue¬
niat. Sic̃ meridiana lux clara ẽ. & sicut
nubes roris in die messis sicut in toto die
nichil ẽ. cdariꝰ meridie. qͣndo sol de me¬
dio cęlo rutilat. & omnẽ orbẽ pariter
illustrat : sic̃ in estu & calore torrente
qͣndo nudus messor ex coqͥt᷑. & oꝑisma¬
gnitudinẽ anhelitu ꝓbat. gratissima
est roris temꝑies si arentes stipulas
matutinꝰ humor secabiles faciat: ita
ms sermo quẽ consid̾abo in loco meo.
cunctis in me credentib adueniet. Añ
messem enĩ totus effloruit. & in ma¬
tura ꝑfectio germinabit & p̃cident᷑

Expanded text:
nctae, inquit, gentes, per circuitum, quando meam jussionem, quasi signum in montibus elevatum, meumque imperium, quasi clangorem tubae sublimiter resonantis audieritis, tunc videbitis quid praeceperim. Quia haec dicit Dominus ad me: Quiescam, et considerabo in loco meo. Quid est quod locutus putant, in Templo; ut nos, in coelestibus. Et considerabo, inquit, qui rerum finis adveniat. Sicut meridiana lux clara est, et sicut nubes roris in die messis. Sicut in toto die nihil est clarius meridie, quando sol de medio coelo rutilat, et omnem orbem pariter illustrat, et sicut in aestu et calore torrente, quando nudus messor excoquitur, et operis magnitudinem anhelitus probat, gratissima est roris temperies, si arentes stipulas matutinus humor secabiles faciat: ita meus sermo, quem considerabo in loco meo, cunctis in me credentibus gratus adveniet. Ante messem enim totus effloruit, et immatura perfectio germinavit, et praecidentur
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc ñ loqͥt᷑ contͣ damascũ. s contͣ decẽ
trib quȩ uocabant᷑ isrł. ut qͦmͣ ad ad¬
uentũ ex egypto pͦpłi dei om̃s gentes
que incolebant t̾rã reꝓmissionis subi¬
to pauore t̾rite aratra dimisert̃: acer
aratris & aceruis frugũ uoluisse aqͥ¬
cum uerbũ posuit ares. & eorr. qͦd apd̾̃
eũ em̃datiꝰ legit᷑ hores. & amir. id÷ uome¬
res aceruis segetĩ Uia oblita es dĩ
saluatoris tui. & fortis adiutoris tui: ñ
es recordata. Ista inqͥt ꝑpetieris o isrł.
qͥa reliqͥsti dm̃ saluatorẽ tuũ qui te li¬
berauit ex egypto qui tͥ gs̃ subiecit
inimicas & adiutoris tui non es recor¬
data. ꝓpt̾ea plantabis plantationẽ
fidelẽ: & germen alienũ ñ seminabiᷤ.

Expanded text:
 sed contra decem tribus, quae vocabantur Israel; ut quomodo ad adventum ex Aegypto populi Dei, omnes gentes quae incolebant terram repromissionis, subito pavore conterritae aratra dimiserunt, aceraratris et acervis frugum voluisse Aqucum verbum posuit, ARS ET EMIR: quod apud eos emendatius legitur HORES ET AMIR , id est, vomeres et acervi segetum. Quia oblita es Dei Salvatoris tui, et fortis adjutoris tui non es recordata. Ista, inquit, perpetieris, o Israel, quia reliquisti Deum Salvatorem tuum, qui te liberavit ex Aegypto, qui tibi gentes subjecit inimicas: et adjutoris tui non es recordata. Propterea plantabis plantationem fidelem,
Abbreviated transcription (Latin):
tatur gallus gallinati: &e quasi amio¬
tum. sic subleuabit te.Coronans coro¬
nabre te. tribulatione: & quasi pilam
mitcet te in t̾ram latam & spaciosam
Ibi morieris. & ibi erit currus głȩ tuȩ
ignominia domus dñi tui. Et expel¬
lam te de statione tua. & de ministio
tuo deponam de. Et erit in die illa uo¬
cabo seruum meũ heliachim filium
helchiȩ: &e induã eum tunica tua. e
cingulotuo confortabo eum: & pote¬
destatem tuam dabo in manu eiuis.
Et erit quasi pat̾ habitantiũ ierłm.
& domui iuda. Et dabo clauẽ domuᷤ
dauid. suꝑ humerum eius. Et aꝑiet
& ñ erit qui claudat: & claudet &e ñ
erit qͥ aꝑiat. Et figam illũ paxillum
Omne uas paruulum a uasis crate¬
rarum: usq ad omne uas musicoꝵ¬

Expanded text:
tur gallus gallinaceus, et quasi amictum sublevabit te. Coronans coronabit te tribulatione, quasi pilam mittet te in terram latam et spatiosam: ibi morieris, et ibi erit currus gloriae tuae, ignominia domus Domini Dei tui. Et expellam te de statione tua, et de ministerio tuo deponam te. Et erit in die: Vocabo servum meum Eliacim filium Helciae, et induam illum tunica tua, et cingulo tuo confortabo eum, et potestatem tuam dabo in manu ejus: et erit quasi pater habitantibus Jerusalem, et domui Juda. Et dabo clavem domus David super humerum ejus, et aperiet, et non erit qui claudat: et claudet, et non erit quiomne uas paruulum a uasis craterarum usque ad omne uas musico
Abbreviated transcription (Latin):
interp̃tatus. ẽ. incuruũ atq uersum.
incuruo. senes intelligi uolens. in uerso
lasciuientes pueros: qͥ omĩa ꝑu̾sa faci¬
ant. ac ꝑ hoc eẽ. sensũ qͦd egypto non
erit egyptus quasi mulieres. & timebi
a facie cõmotionis manꝰ dni exercitiũ
quã ipse mouebit suꝑ eã. Et erit t̾ra u¬
da egypto infestiuitatẽ. Omĩs qui ill̃
fuerit recordatus. pauebit a facie con¬
silii dni exercituũ: q̃d ipse cogitaui
suꝑ eam. In illo tempꝰe hoc enim inor¬
bro diximus significat dies. qͣndo mi¬
cuerit dñs sp̃m crroris atꝙ uertigimꝰ
ut euomat egyptus uinũ draconum
& furorẽ aspidũ in sanabilẽ. Intelli¬
gens errorẽ suũ & ebrictatẽ pristinã
egyptũ. timebit quasi mulier ñ timo¬
re fortuito qui uiris accid̾e consueuit.
qͦs ñ amat egyptꝰ. s suffocat & int̾fi¬
cit: s timore femineo. qͣs solas uult pha¬
rao uiuere. Timebit aut̃ cõmotionem

Expanded text:
interpretatus est, incurvum, atque perversum. interpretatus est, incurvum, atque perversum. In incurvo, senes intelligi volens; in perverso, lascivientes pueros, qui omnia perversa faciant; ac per hoc esse sensum, quod in Aegypto non erit Aegyptus quasi mulieres, et stupebia facie commotionis manus Domini exercituum, quam ipse movebit super eam. Et erit terra Juda Aegypto in festivitatem: Omnis qui illius fuerit recordatus, pavebit a facie consilii Domini exercituum, quod ipse cogitavit super eam. In illo tempore, hoc enim, ut crebro diximus, significat dies, quando miscuerit Dominus spiritum erroris atque vertiginis, ut evomat Aegyptus vinum draconum, et furorem aspidum insanabilem, intelligens errorem suum et ebrietatem pristinam, Aegyptus timebit quasi mulier, non timore fortuito, qui viris accidere consuevit, quos non amat Aegyptus, sed suffocat et interficit; sed timore femineo, quas solas vult Pharao vivere. Timebit autem commotionem,
Abbreviated transcription (Latin):
crũ. & qͣdrupedũ. & serpentiũ. Quod
quidẽ ñ solũ in epła ad romanos. s &
ad thessalonicenses. de antixp̃o legimꝰ.
ꝑ eo qͦd caritatẽ ueritatis non suscepe¬
runt ut saluarent᷑: immittit eis ds̃
oꝑationẽ erroris ut credant m̃dacio.
& iudicent᷑ om̃s qui ñ credidert̃ ueri¬
tati. s complacuert̃ sibi in mendacio.
cuit eis sp̃m erroris. & errare fecert̃ egyp¬
tum in omnib oꝑib suis: sicut errat
inqͥt ebriꝰ & uomens qui mebriatus ẽ.
uitiis. De qͥb ebriis iohel loqͥt᷑. Ue qui
ebrii st̃ absq uino. Et ñ solũ ebrii: sed
& uomentes furorẽ draconũ. & furorẽ
aspidũ insanabilẽ. ut postquã huius¬
cemodi uinũ euomuerint. intelligani
ebrietatẽ suã atꝙ cognoscant: qͦd ꝗͣ.¬
diu ebrii fuerint. nec pͥncipiũ habue¬
rint nec finẽ. id ÷ nec caput nec cau¬
dã. s truncũ ex utraq parte animal.
dotio more suo ipsa uerba ebraica
posuit caphet. & egmon. Quod aqͥla

Expanded text:
crum, et quadrupedum, et reptilium. Quod quidem non solum in Epistola ad Romanos, sed et ad Thessalonicenses de Antichristo legimus: Pro eo quod charitatem veritatis non susceperunt, ut salvarentur, mittet eis Deus operationem erroris, ut credant mendacio, et judicentur omnes qui non crediderunt veritati, sed complacuerunt sibi in mendacio : cuit eis spiritum erroris, et errare fecerunt Aegyptum in omnibus operibus suis, sicut errat, inquit, ebrius et vomens, qui inebriatus est vitiis. De quibus ebriis Joel loquitur: Vae qui ebrii sunt absque vino. Et non solum ebrii: sed et vomentes furorem draconum, et furorem aspidum insanabilem, ut postquam hujuscemodi vinum evomuerint, intelligant ebrietatem suam, atque cognoscant, quod quamdiu ebrii fuerint, nec principium habuerint, nec finem, id est, nec caput, nec caudam: sed truncum ex utraque parte animal. dotio more suo ipsa verba Hebraica posuit CHAPHPHE et AGMON : quod Aquila
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥa gignit conscientia. uel supplici¬
ors materia quȩ ex ꝓpriis peccatis na¬
scitur. Sicut enĩ qͣmdiu cadai̾us mat̾ia
est. & aliqͥs humor incadau̾e. uermeᷤᷤ
nascunt᷑ ex putredine: sic ex ipsa ma¬
teria peccatoꝵ supplicia gignuntur.
Unde & apłs paulus interfecta mor¬
te ad quã ꝑ osee sermo ꝓpħicus loq̃ba¬
tur: ero mors tua omors ero morsus
tuus inferne. Locutus ad eã uͥ est morᷤ
contentio tua. uͥ est mors stimulustu¬
us. Illa enĩ mors tua: ñ est que succi¬
dat nos. Peqͣquã enĩerit peccatũ qͣd
succidendũ est: qͥa stimulus mortispec

Expanded text:
ppliciorum materia, quae ex propriis peccatis nascitur. Sicut enim quamdiu cadaveris materia est, et aliquis humor in cadavere, vermes nascuntur ex putredine; sic ex ipsa materia peccatorum supplicia gignuntur. Unde et Apostolus Paulus interfecta morte, ad quam per Osee sermo propheticus loquebatur: Ero mors tua, o mors: ero morsus tuus, inferne , loquitur ad eam: Ubi est mors contentio tua? ubi est mors stimulus tuus ? Illa enim mortua, non est qui succidat nos: nequaquam enim erit peccatum quod succidendum sit, quia stimul
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ uniu̾sas gs̃ Pñs exercituũ decre¬
uit. & qͥs poterit infirmare : Et manꝰ eiꝰ
extenta. & qͥs auertet eã: Pomni terra.
.lxx. unuersũ orbem int̾pretati ft̃. Infi¬
ne oneris uel uisionis contra babylonẽ.
qͦd latitabat aꝑit᷑. Dm̃ cogitasse consili¬
um suꝑ omnẽterrã. id: orbẽ trarũ. & ñ

Expanded text:
s enim exercituum decrevit, et quis poterit infirmare? Et manus ejus extenta, et quis avertet eam? Pro omni terra LXX universum orbem interpretati sunt in fine oneris vel visionis contra Babylonem. Quod latebat aperitur, Deum cogitasse consilium super omnem terram, id est, orbem terrarum, et non
Abbreviated transcription (Latin):
dem̃ pessimũ p̃para filios tuos occisi¬
omi. ꝓpter peccata patͥs tui ut nor
consurgant & possideant trã & im¬
pleant t̾rã ciuitatũ. & consurgam
eis dicit dñs sabaoth: & dispdanmo¬
men eoꝵ & reliqͥas & sem̃. Pro stmnnt
pessimo qͦd tͣnstulert̃: in hebreoi¬

Expanded text:
Semen pessimum, praepara filios tuos occisioni peccati patris tui: ut non consurgant et possideant terram, et impleant terram civitatum. Et insurgam eis, dicit Dominus Sabaoth: et disperdam nomen eorum et reliquias et semen. Pro semine pessimo, quod LXX transtulerunt, in Hebr
Abbreviated transcription (Latin):
atq t̾ren. meret᷑ audire. Ecce enĩ om̃e
uos quasi uestim̃tũ inuet̾escemini:. ꝙ
tinea deuorabit eos. Qui aut̃ ꝓfecen
in scelere. & uetustatem noluerit en¬
dare nouitate: nequaquã uet̾i uestim¬
to.s panno menstruate mulieris õ¬
parabit᷑ dicens. Errauimꝰ & facti simꝰ
immundi om̃s nos. sicut pannus mo¬
struate. uniũsa iusticia nr̃a. Scm
pessimũ p̃parate filios ur̃os occid¬
in iniquitate patrũ suoꝵ. non consit

Expanded text:
omnes vos quasi vestimentum veterascemini, et tinea devorabit vos . Qui autem profecerit in scelere, et vetustatem noluerit emundare novitate, nequaquam veteri vestimento, sed panno menstruatae mulieris comparabitur dicens: Erravimus, et facti sumus immundi omnes nos, sicut pannus menstruatae universa justitia nostra. Semen pessimorum, praeparate filios vestros occisioni iniquitatum patrum s
Abbreviated transcription (Latin):
dormiert̃ ingła unusqͥsq in domo sua.
tii aut̃ ꝓiectus es de sepulcro tuo sicut
laci. Lxx. Om̃s reges gentiũ dormieruñ
in honore homo in domo sua: tu aut̃
ꝓicieris in montib sicut ab ortiuum
ab ominabilis & inuolutus cũ int̾fectis
gladio descendentib ad fundam̃ta t̾rȩ.
Reges gentiũ quib ds scd̾m canticum
deuteronomn gentes credid̾at gubernan¬
das. qui concussi st̃ a nabuchodonosor
& tam̃ ñ subu̾si. quoꝵ neqͣquã regnabat¬
incorp̾t peccatũ. s qͥa cor eoꝵ in manu

Expanded text:
dormierunt in gloria, unusquisque in domo sua. Tu autem projectus es de sepulcro tuo sicut laci. LXX: Omnes reges gentium dormierunt in honore, homo in domo sua. Tu autem projicieris in montibus sicut abortivum, abominabilis, et involutus cum interfectis gladio descendentibus ad fundamenta terrae. Reges gentium quibus Deus secundum Canticum Deuteronomii gentes crediderat gubernandas , qui concussi sunt a Nabuchodonosor, et tamen non subversi, quorum nequaquam regnat peccatum; sed quia cor eorum in
Abbreviated transcription (Latin):
fertiles limose. ac lutose. in qͥb cȩno
gaudentia reptant aĩalia. Quã obrẽ
clem̃tissimꝰ dñs scopabit eã uchem̃tis¬
ꝑeat. & a solis habitet᷑ ericiis. Quan¬
do uderimꝰ aliquẽ diuitiarũ immer¬
sum luto. & ut lxx int̾p̃tati st̃ baratro
hoc ẽ. ꝓfunda uoragine. & qͣsi cenosa
palude circũdarr: non dubitemꝰ eum
appellare ericiũ. habitatorẽ deserte
babylonis. Iuirauit dñs exercituũ

Expanded text:
fertiles, et limosae ac lutosae, in quibus coeno fertiles, et limosae ac lutosae, in quibus coeno gaudentia reptant animalia. Quamobrem clementissimus Dominus scopavit eam vehementissemina pereant, et a solis habitentur hericiis. Quando viderimus aliquem divitiarum immersum luto, et ut LXX interpretati sunt, barathro, hoc est profunda voragine, et quasi coenosa palude circumdari, non dubitemus eum appellare hericium, habitatorem desertae Babylonis. Juravit Dominus exercituum
Abbreviated transcription (Latin):
minũ immundũ dicere. Mores gͦ hõis
in diuersis animantib monstrabant᷑:
sicut pharisei& saducei ꝓpter neqͥciã
appellant᷑ geaimina uꝑarũ. Et ꝓpter
dolos: herodes uulpis dr᷑. Et luxuriosi
ꝓniq ad uoluptatem: equi appellantur
insamentes infeminas. Et nolite fieri
sicut equus & mulus: quib ñ est intel¬
ligentia. Et econtrario: innocentes colũ¬
he uocant᷑. & oues. Igit᷑ uixta doctrinã
dñi saluatoris qui curas istiꝰ scłi & sedu¬
ctionẽ diuitiarũ spinas appellauit:
ericius mͥ uidet᷑ qui uixta apłm gau¬
det in incerto diuitiarũ & armatum
se non armat᷑a dei. s inter spinas atꝙ
peccata huiꝰ mundi eẽ. considit Cui
rectissime dr᷑ illud eũngłicum. Stulte
hac nocte auferet᷑ anima tua ate. qͦ
autẽ p̃parasti cuius ert̃: Tales habi¬
tatores habet babylon deserta uirtu¬
tib. uͥ non ẽ. ager irriguus qui afferat
fructꝰ diũsoꝵ seminũ. s paludes in¬

Expanded text:
minem immundum dicere. Mores ergo hominum minem immundum dicere. Mores ergo hominum in diversis animantibus monstrabantur, sicut Pharisaei et Sadducaei propter nequitiam appellantur genimina viperarum, et propter dolos Herodes vulpes dicitur ; et luxuriosi pronique ad voluptatem, equi appellantur, insanientes in feminas : Et, nolite fieri sicut equus et mulus, in quibus non est intelligentia . E contrario innocentes, columbae vocantur et oves. Igitur juxta doctrinam Domini Salvatoris, qui curas istius saeculi et seductionem divitiarum spinas appellavit, hericius mihi videtur, qui juxta Apostolum, gaudet in incerto divitiarum , et armatum se non armatura Dei, sed spinis atque peccatis hujus mundi esse confidit, cui rectissime dicitur illud Evangelicum: Stulte, hac nocte auferetur anima tua a te, quae autem parasti cujus erunt ? Tales habitatores habet Babylon deserta virtutibus, ubi non est ager irriguus, qui afferat fructus diversorum seminum, sed paludes in
Abbreviated transcription (Latin):
ri. quẽ hebrei appellant leuathan: &
hoc putant loco conuenire p̃senti nix¬
ta lix. int̃pretes qui dixert̃. ꝓ peccatiᷤᷤ
non patris tui s patrũ tuoꝵ signifi¬
cet.Ft ponã in possessionẽ ericii
& in p̃aludes aqͣrũ. & scopabo eam
baby lomã desertã dicit dñs: ita ut
habitent in ea ericii. & erit in nchili.
& ponã cam in luto uoraginẽ in ꝑdi¬
tionẽ. Cũ ꝑdiderit dñs exercituum no¬
men babylonis & reliquias & germen
& uniu̾sam ꝓgeniem: non erit eius con-¬
tritione contentus. nͥ ded̾it eam in pos¬
sessionẽ ericii & palude aquarũ. & sco¬
pauerit eã scopa non leuiter & fortuitu.
s terens: ut nichil in ea antiqͣrũ sordi¬
um resideat. In actib apłoꝵ scribitur
inuase illo lintheo qͦd quattuor demiᷤ¬
sum pͥncipiis pendebat ẽ celo omnia
genera quadrupedũ & reptiliũ & uo¬
latiliũ contineri. Qd̾ postea apłs dis¬
serens: ds̃ inquit ostendit mͥ nullũ ho¬

Expanded text:
ri, quem Hebraei appellant Leviathan. Et ri, quem Hebraei appellant Leviathan. Et hoc putant loco convenire praesenti juxta LXX Interpretes, qui dixerunt: pro peccatis non patris tui, sed patrum suorum significet. Et ponam eam in possessionem hericii, et in paludes aquarum: scopabo Babyloniam desertam, dicit Dominus, ita ut habitent in ea hericii, et erit in nihili. Et ponam eam luti voraginem, in perditionem. Cum perdiderit Dominus exercituum nomen Babylonis, et reliquias, et germen, et universam progeniem, non erit ejus perditione contentus, nisi dederit eam possessionem hericii, et paludes aquarum, et scopaverit eam non leviter, et fortuito: sed terens ut nihil in ea antiquarum sordium resideat. In Actibus Apostolorum scribitur , in vase illo linteo, quod quatuor demissum principiis pendebat e coelo, omnia genera quadrupedum, et reptilium, et volatilium contineri, quod postea Apostolus disserens, Deus, inquit, ostendit mihi nullum ho
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑a. Unde & in damhele legimꝰ. Sem̃
enĩ suscepunt eũ: dedit eis potestatẽ
ut filii dei fierent. Omĩs enĩ qui facit
peccatũ: dediabolo ẽ. Huic gͥ p̃cipi¬
tur semini ut filios suos om̃s scilicet
cogitatio nes pessimas & oꝑa mala
p̃paret occisiomi quȩ eximpiis nato
sunt patrib. Haud dubiũ qͥn contͣrias
igrificet foratudines. Qui pessimi fi¬
iĩ ideo trucidant᷑ in miquitatib patrũ
suoꝵ ne ultra consurgant & possideañ
terrã que ascis possidenda est & implen¬
da: ut cuitates mea dñi construantur.
ẽtꝰ qͥa ñ est hominũ ꝑfecta uictoria.
n emꝰ dñs custodierit ciuitatẽ. in uanũ
ingilabunt qui custodiunt eã: idõ dis
ipse consurget adu̾sũ filios pessimoᷤ
& dispdet de confusione nomen & re
ultra pullulent in urbib dni. Legi¬
mus in euͣngłio qͦd diabolus ab untio
mendax sit: & pater eiꝰ id: mendacii. Qd̾̃
multi non intelligentes patrẽ diaboli
uolunt. ẽẽ. rachonẽ qui regnet in ma¬

Expanded text:
natura: Unde et in Daniele legimus: Semen eum receperunt, dedit eis potestatem ut filii Dei fierent . Omnis enim qui facit peccatum, de diabolo est. Huic igitur praecipitur semini, ut filios suos, omnes scilicet cogitationes pessimas, et opera mala, praeparet occisioni, quae ex impiis nata sunt patribus, haud dubium quin contrarias significet fortitudines. Qui pessimi filii ideo trucidantur in iniquitatibus patrum suorum, ne ultra consurgant et possideant terram, quae a sanctis possidenda est et implenda, ut civitates in ea Domini construantur. Et quia non est hominum perfecta victoria: Nisi enim Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilabunt qui custodiunt eam : ideo Dominus ipse consurget adversus filios pessimorum, et disperdet de confusione nomen eorumultra pullulent in urbibus Domini. Legimus in Evangelio , quod diabolus ab initio mendax sit et pater ejus, id est, mendacii, quod multi non intelligentes, patrem diaboli volunt esse draconem, qui regnet in ma
Abbreviated transcription (Latin):
thebel drͣ fecit. ẽẽ. desertũ: ut nuillã ha¬
beret uirtutẽ uel hisdẽ sub iaceret uiis
quib gentiũ plena ẽ. solitudo. Urbes
quoq eiusdẽ destruxit orbis. ut de eccle¬
siis xp̃i faceret synagogas diaboli. &mũ¬
diciã uere fidei heretica sorde polluerit.
S & uinctis eiꝰ id÷ orbis: non aꝑuit carct¬
rem. Nlos om̃s uinctieramꝰ. & clausi te¬
nebam᷑ in carcere. Quib uinctis dixit
qui lib̾ati ab eo grãs refert̃ dicentes. Tu
dissoliusti uincła mea. funib enĩ pecca¬
torũ suoꝵ unusqͥsq constringitur. s
funes atq uincła soluere possunt eali.
imitantes magistrũ suũ qui eis dixta
Quecũq solueritis suꝑ t̾rã: ert̃ soluta
& in celo. Soluunt aut̃ eos apłi sermo

Expanded text:
t esse desertum, ut nullam haberet virtutem, vel eisdem subjaceret vitiis, quibus gentium plena est solitudo. Urbes quoque ejusdem destruxit orbis, ut de Ecclesiis Christi faceret synagogas diaboli, et munditiam verae fidei haeretica sorde pollueret. Sed et vinctis ejus, id est, orbis, non aperuit carcerem. Nos omnes vincti eramus, et clausi tenebamur in carcere, quibus vinctis dixit Qui liberati ab eo, gratias referunt dicentes: Tu dissolvisti vincula mea . Funibus enim peccatorum suorum unusquisque constringitur: quos funes atque vincula solvere possunt et Apostoli, imitantes magistrum suum qui eis dixerat: Quaecumque solveritis super terram, erunt soluta et in coelo . Solvunt autem eos A
Abbreviated transcription (Latin):
uideant reqͥem qͥa bona est. & terrã qͥa
uberrima est. & subponant ceruices
suas iugo xp̃i ad laborandũ & fiant
uiricole. Unde & ysachar qui int̾p̃tatꝰ
est merces: ex urtutib nomen accepit.
Et in ꝓpħa legimꝰ. Est merces eis qui ser¬
uiunt dño. Et malio loco. Ecce merces¬

Expanded text:
videant requiem, quia bona est, et terram, quia videant requiem, quia bona est, et terram, quia uberrima est, et supponant cervices suas jugo Christi ad laborandum, et fiant viri agricolae. Unde et Issachar qui interpretatur est merces, ex virtutibus nomen accepit. Et in Propheta legimus: Est merces his qui serviunt D
Abbreviated transcription (Latin):
tib meis conculcẽ eum. & auferetur
ab eis igũ eiꝰ. & honꝰ illiꝰ ab humero
eoꝵ tollet᷑. Postquã ericius habitaue¬
rit in deserta babylone. & ꝓ agris irri¬
gius ac ꝓfructib paludes cuncta oꝑue¬
rint. ita ut nichil pͥstini seminis & ha¬
bundantiȩ in babylone resideat : iua¬
mentũ dñi cõplebit᷑. & ueniet qͦd m̃te
tractauit. ut conterat᷑ assyriꝰ in terra
eiꝰ. & in montib illiꝰ conculcet᷑. Hostiᷤ
qͥppe temerariꝰ non solũ terrã dei & hu¬
miliora quȩq occupare festinat: s etiã
eos qui in dei seruitute uirtutib ꝓfece¬
rint in montib cõparent᷑ & dicatur de
eis. fundam̃ta eiꝰ in montib scĩs. Et nota
ꝓprietatẽ int̾ra conteret᷑: & in montib
dei ab ipso dño conculcabit᷑. Cũ eñ õs
inunnci positi fuerint sub pedib. xp̃i. ita
ut nouissima destruat᷑ mors: tunc aufe¬
ret᷑ a scĩs grauissimũ iugũ assyrii quo
rũ tollet᷑. ut sublato iugo assyrioꝵ.

Expanded text:
tibus meis conculcem eum. Et auferetur ab eis jugumejus, et onus illius ab humero eorum tolletur. Postquam hericius habitaverit in deserta Babylone, et pro agris irriguis ac fertilibus paludes cuncta operuerint: ita ut nihil pristini seminis et abundantiae in Babylone resideat, juramentum Domini complebitur, et eveniet quod mente tractavit, ut conteratur Assyrius in terra ejus, et in montibus illius conculcetur. Hostis quippe temerarius, non solum terram Dei et humiliora quaeque occupare festinat, sed etiam eos, qui in Dei servitute virtutibus profecerunt, ita ut montibus comparentur, et dicatur de eis: Fundamenta ejus in montibus sanctis . Et nota proprietatem. In terra conteritur: in montibus Dei ab ipso Domino conculcatur. Cum enim omnes inimici positi fuerint sub pedibus Christi, ita ut novissima destruatur mors, tunc auferetur a sanctis gravissimum jugum Assyrii, quo rum tolletur, ut sublato jugo Assyriorum
Abbreviated transcription (Latin):
rabit t̾rã & fundam̃ta eiꝰ: eos idelicet
significent᷑ inferm: illa st̃ testimonia.
assimilatus sũ cũ descendentib in la¬
cum. Et posuert̃ me in lacu nouissimo.
dic̃ enĩ lacus aqͣs ad se descendentes:
ita infernꝰ animas suscipit. Ad quem
lacũ descendit helianã tp̃r niuis &
frigoris. & inter fecit meo leonẽ. Unde
& herctici relinquunt fontẽ aque ui¬
uentis dñim: & fodiunt sibi lacus con¬
tritos qui aquã non ualeant conti¬
nere. De his lacis qui feruorẽ non

Expanded text:
rabit terram, et fundamenta ejus , eos videlicet rabit terram, et fundamenta ejus , eos videlicet significentur inferni, illa sunt testimonia: Assimilatus sum cum descendentibus in lacum. Et: PosuerSicut enim lacus aquas ad se descendentes, ita infernus animas suscipit. Ad quem lacum descendit Banaias tempore nivis et frigoris, et interficit in eo leonem. Unde et haeretici relinquunt fontem aquae viventis Dominum, et fodiunt sibi lacos contritos, qui aquam non valeant continere. De his lacis sunt qui fervorem non
Abbreviated transcription (Latin):
ascensorẽ suscepit diabolũ: qui ut suꝑ¬
biȩ uerba cõpleret. etiã hoc ausus est
dicere ero similis altissimo. Ut qͦm xp̃c
Hec aut̃ omĩa referenda st̃ adhereticoᷤ
quicũ deorsũ sint. cũ pͥncipe suo excelsos
ẽẽ. se iactant. serumptam̃ ad infernũ
detraberis in ꝓfundũ laci.lxx. Nlunc
autẽ in infernũ descendes. & ad funda¬
ctos de inferis lib̾aret: s infernũ trahe¬
ris inuitus. ut qui ꝑuntutes pot̾as ad
excelsa conscend̾e ꝑuitia detraharis ad
penas. dcĩ pennas habent aquile. & pen¬
nas columbe: & possunt dicere. uolabo
& reqͥescã. Impii aut̃ & egyptioꝵ simi¬
lapis. Unde & iniqͥtas siue ut melius
habet᷑ in hebreo. impietas suꝑ talentũ
plũbi sedere conspicit᷑. Ergo illud qͦdali¬
bi legimus. oĩs qui se exaltat humilia¬
bitur: etiã rex confusionis passus est.
dam̃tis t̾re in deut̃o nomio scribitur.
lgnis succensus est a furore meo. arde¬
bit usq ad infernũ nouissimũ. deuo¬

Expanded text:
ascensorem diabolum, qui ut superbiae verba compleret, etiam hoc ausus est dicere: Ero similis Altissimo, ut quomodo Caec autem omnia referenda sunt ad haereticos, qui cum deorsum sint, cum principe suoad infernum detraheris in profundum laci. LXX: Nunc autem in infernum descendes, et ad fundanctos de inferis liberet, sed ad infernum detraheris invitus, ut qui per virtutes poteras ad excelsa conscendere, per vitia detraharis ad poenas. Sancti pennas habent aquilae, et pennas columbae, et possunt dicere: Volabo, et requiescam . Impii autem et Aegyptiorum similapis . Unde et iniquitas, sive ut melius habetur in Hebraeo, impietas super talentum plumbi sedere conspicitur . Ergo illud quod alibi legimus: Omnis qui se exaltat, humiliabitur , etiam rex confusionis passus est, damentis terrae in Deuteronomio scribitur: Ignis succensus est in furore meo, ardebit usque ad infernum novissimum. Devo
Abbreviated transcription (Latin):
est desepulcro suo: nec in morte acru¬
es quȩ hebraice dr᷑. neser. quã aquila
putorẽ: que symmachus &roma idest
abortiuũ.lxx. abortiuũ. theodotio ger¬
men. Quãquã hoc ipsũ uerbũ supͣ ubi
de. xp̃o legimꝰ. egrediet᷑ uirga de radice
iesse & flos de radice eiꝰ ascendet:lxx.

Expanded text:
est de sepulcro suo, nec in morte a crues, quae Hebraice dicitur NESER , quam Aquila pedorem, quem Symmachus ἔκτρωμα, id est, abortivum, LXX mortuum, Theodotio germen: quamquam hoc ipsum verbum supra ubi de Christo legimus: Egredietur virga de radice Jesse, et flos de radic
Abbreviated transcription (Latin):
niq seqͥt᷑. Om̃s pͥncipes terre surrexe¬
runt de solus siuis. iaduentu qͦndam
pͥncipis sin: ut quẽ prius honorabant
p̃potentia. post ea mirarent᷑ in penis
&e dicerent. Et tu uulneratus es sicut &
nos: nr̃i similis effectus es. Quȩ uerba
hunc sensũ habent. Put abamꝰ nos
imbecillitate ña non potiusse resistere
potentiȩ dei. & te. eẽ. solũ qui intua al¬
titudine ꝑmaneres. d ut rel ostendit᷑¬
& tuuulneratus & captus es. nr̃iq simi¬
lis effectus es: ut quos it̾ra dignitas se¬
parauit. apud inferos pena consociet.
Detracta ẽ ad inferos suꝑbia uel gła
tua. & concidit cadauer tuũ: siue ut lex
tͣnstulert̃. multa leticia tua qua pͥus
sub iectis tͥ gentib letabaris. Subter te
Hec requies draboli iste lectulus tẽpta¬
toris: qui in tantã erectus est supbiam:
ut etiã dñm auderet tẽptare dicens.
Hec omĩa tͥ dabo: si ꝑcidens ad oraũis
me. Putredo & tinea & opm̃ĩtũ uer

Expanded text:
nique sequitur: Omnes principes terrae surrexerunt de soliis suis, in adventu quondam principis sui: ut quem prius honorabant pro potentia, postea mirarentur in poenis, et dicerent: Et tu vulneratus es sicut et nos: nostri similis effectus es. Quae verba hunc sensum habent: Putabamus nos pro imbecillitate nostra non potuisse resistere potentiae Dei, et te esse solum, qui in tua altitudine permaneres; sed ut rebus ostendituet tu vulneratus et captus es, nostrique similis effectus; ut quos in terra dignitas separavit, apud inferos poena consociet. Detracta est ad inferos superbia, vel gloria tua, et concidit cadaver tuum, sive ut LXX transtulerunt, multa laetitia tua, qua prius subjectis tibi gentibus laetabaris. Subter te nt vermes. Haec requies diaboli, iste lectus tentatoris, qui in tantam erectus est superbiam, ut etiam Dominum auderet tentare dicens: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me . Putredo et tinea, et op
Abbreviated transcription (Latin):
didert̃: ille est lacus de quo iheremias
loqͥt᷑. Sicut refrigerat lacus aquã: sic
refrigerat malicia habentes se qui uti¬
nã iuxta apocaly psin ioħis. aut calidi
ẽent aut frigidi. id: aut cred̾ent aut
omnino ñ cred̾ent. ne ꝑ teporẽ & simu¬
lationẽ fidei. ad nõ reicerent᷑. Qui te ii¬

Expanded text:
diderunt: ille est lacus, de quo idem Jeremias loquitur: Sicut refrigerat lacus aquam, refrigerat malitia habentes se. » Qui utinam juxta Apocalypsin Joannis « aut calidi essent aut frigidi, » id est, aut crederent aut omnino non crederent, ne per teporem et simulationem fidei a Domino rejicerentur. « I
Abbreviated transcription (Latin):
suit̃ orbẽ desertũ. & urbes eiꝰ destrux̃.
transtulert̃. eos qui ducebant᷑ ñ soluit.
Qui uid̾int nabuchodonosor regẽ ba¬
byloniũ non ocłoꝵ s cordis intuitu
de cęlis ad inferos corruisse: inclinabũ
iste.ẽ. uir siue homo qͥ conturbauit.
siue concitauit t̾rã: Et. ẽ. sensus. Qui
dixerat ero similis altissimo. & se iac¬
tabat dm̃: homo. eẽ. conincit᷑. De qͦ
nauit zizama. Unde ad eũ & socios eiꝰ
dictũ legimꝰ. Ego dixi dii estis: & filii ex¬
celsi os. Uos aut̃ sic̃ hoĩes morieminr:
& sic̃ unus de pͥncipib cadetis. Et ad
cundẽ sub figura pͥncipis tyri dicit᷑.
ꝓeo qͦd exaltatũ est cortuũ & dixisti.
ds̃ ego sũ & habitationẽ dei habitaui
incorde maris. tu aut̃ es homo & ñ ds:
& dedisti cor tuũ sicut cor dei. Iste uir
& iste homo conturbauit uniu̾sã terrã:
eos udelicet qui audiunt adã t̾ra es &
int̾ram ibis: & concussit regna siue re¬
ges quoꝵ cor in manu dñi est. Concus¬

Expanded text:
uit orbem desertum, et urbes ejus destruxit, transtulerunt: eos qui ducebantur non solvit? Qui viderint Nabuchodonosor regem Babylonium, non oculorum, sed cordis intuitu, de coelo ad inferos corruisse, inclinabuntiste est vir, sive homo, qui conturbavit, vel concitavit terram? Et est sensus: Qui dixerat: Ero similis Altissimo, et se jactabat Deum, homo esse convincitur, de quo navit zizania . Unde ad eum, et socios ejus dictum legimus: Ego dixi, dii estis, et filii excelsi omnes. Vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus de principibus cadetis . Et ad eumdem sub figura principis Tyri dicitur: Pro eo quod exaltatum est cor tuum, et dixisti: Deus ego sum, habitatione Dei habitavi in corde maris: tu autem es homo, et non Deus, et dedisti cor tuum sicut cor Dei . Iste vir, et iste homo conturbavit universam terram, eos videlicet qui audiunt cum Adam: Terra es, et in terram ibis , et concussit regna sive reges, quorum cor in manu Domini est . Concus
Abbreviated transcription (Latin):
qui uuln̾abas gs .Lxx. Quomͦ cecidit
de celo lucifer qui mane oriebat᷑. con¬
tritus .ẽ. in t̾rã qui mittebat ad os gs̃.
tͣnstulit ululantẽ aurore filiũ. Uere
enĩ ululare debuit & eiulare. qͥ ꝓpter
suꝑbiã suã de cęlo int̾rã p̃cipitatus ẽ.
atꝙ contritus. Unde & saluator ad diͤ¬
cipłos loqͥtur. Uidebã sathanan qͣsi ful¬
gur de cȩlo cadentẽ. Nlon mͦ inideo: sed
prius uidebã qͣndo corruit. Et siille ꝓpt̾
suꝑbiã de tanta magnitudine cecidit
uos quoꝙ ñ debetis głari qͥa uobis de.¬
monia subiecta sunt. s qͥa noĩa ur̃a sc̃p¬
ta st̃ in cęlo: ut unde ille cecidit ꝑ su¬
biã: uos ascendatis ꝑhumilitatẽ. Istri
pͥnceps scłi qui inter stellas cet̾as mane
oriebat᷑. & suo uicio de lucifero uesꝑ es¬
fectus. c̃: & ñ oriens s occidens. Qui uul
qui bono semini loliũ suꝑ seminant
dormientib eccłarũ magistris & nolen¬
tib aut nequeuntib eoꝵ malicie re¬

Expanded text:
i vulnerabas gentes? LXX: Quomodo cecidit de coelo Lucifer, qui mane oriebatur? contritus est in terram qui mittebat ad omnes getranstulit ululantem aurorae filium. Vere enim ululare debuit et ejulare, qui propter superbiam suam de coelo in terram praecipitatus est, atque contritus. Unde et Salvator ad discipulos loquitur: Videbam Satanam quasi fulgur de coelo cadentem . Non modo video, sed prius videbam quando corruit. Et si ille propter superbiam de tanta magnitudine cecidit, vos quoque non debetis gloriari, quia vobis daemonia subjecta sunt: sed quia nomina vestra scripta sunt in coelo; ut unde ille cecidit per superbiam, vos ascendatis per humilitatem. Iste est princeps saeculi, qui inter stellas caeteras mane oriebatur, et suo vitio de Lucifero Vesper effectus est, et non oriens, sed occidens: qui vulns Christi, qui bono semini lolium superseminant, dormientibus Ecclesiarum magistris, et nolentibus aut nequeuntibus eorum malitiae re
Abbreviated transcription (Latin):
tur in eungłio. lte in ignẽ et̾nũ: qͥ p̃pa¬
ratus est diabolo & angłis eiꝰ. Quantoᷤᷤ
isti lignoꝵ arboꝵ q cesores suis secu¬
rib succidert̃. & facile corruere. Infer¬
nus qͦq conturbatus siue uersus in a¬
maritudinẽ. in occursũ aduentus ue¬
ri nabuchodonosor. Infermis. locus
supplicioꝵ atq cruciatuũ est. in quo
uidet᷑ diues purpuratus. ad quẽ des¬
cendit & dñs ut uinctos de carcere di¬
micteret. P ossumꝰ infernũ occurren¬
dem dic̃e & eũ angłm qui inferis peniᷤᷤ
p̃positus est qui suscitauit omnes gy¬
gantes. ꝓ quo alii raphaym. alii ty¬
tanas tͥnstulert̃. Gygantes autẽ uo¬
cant᷑ iuxta ethnicoꝵ consuetudinẽ
qui cos terrigenas estimant qͦs terra ge¬
mierit. Nos autẽ gygantes iuxta greti
sermonis ethimologiã eos appellare

Expanded text:
itur in Evangelio : Ite in ignem aeternum, qui praepaitur in Evangelio : Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo, et angelis ejus. Quantos isti lignorum arborumque caesores suis securibus succiderunt, et fecere corruere? Infernus quoque conturbatus, sive versus in amaritudinem, in occursum adventus veri Nabuchodonosor, locus suppliciorum atque cruciatuum est, in quo videtur dives purpuratus: ad quem descendit et Dominus, ut vinctos de carcere dimitteret. Possumus infernum occurrentem dicere et eum angelum qui inferis poenis praepositus est, qui suscitavit omnes gigantes: pro quo alii Raphaim, alii Titanas transtulerunt. Gigantes autem vocantur juxta Ethnicorum consuetudinem, qui eos terrigenas existimant, quos terra genuerit. Nos autem gigantes, juxta Graeci ser
Abbreviated transcription (Latin):
milis effectus es. Detracta est ad inferos
suꝑbia tua. Concidit cadauer tuũ. Sub¬
ter te sternet᷑ tinea & putredo: & oꝑi¬
mentũ tuũ uermes. Ad interitũ regis
impii quiꝑcutiebat plaga insanabili
nationes. & ꝑcutiebat eas crudeliter
om̃is terra conqͥenit & siluit. quȩ pͥus
turbationũ & sedicionis plena erat. in
tm̃ ut abietes & cedri libam letarent᷑.
de qͥb in psalmis scriptũ est. uineã. de
egypto transtulisti. & eiecisti gentes
& plantasti eã. Oꝑuit montes umbra
eius. & arbusta eius credros dei. Has
cedros dei qͥaliqͣndo peccauert̃: tradidit
dñs supplicis conterendas. Unde & in
alio psalmo dr᷑. Conteret dñs cedros
libani. Abietes aut̃: excelsi quiq & in
dñi seruitute sublimes debent accipi
que consona uoce dixert̃. Ex quo tu dor¬
misti: nota qͦd & mortis mors appellet᷑
dormitio: non ascendit qͥ succidat nos.
Uicto enĩ forti & direptis uasis eiꝰ: etiã
cet̾i satellites corruert̃. Unde & dñs loqͥ¬

Expanded text:
milis effectus es? Detracta est ad inferos superbia tua, concidit cadaver tuum; subter te sternetur tinea, putredo et operimentum tuum erunt vermes. Ad interitum regis impii, qui percutiebat plaga insanabili nationes, et persequebatur eas crudeliter, omnis terra conquievit, et siluit, quae prius turbarum, et seditionis plena erat, in tantum ut abietes, et cedri Libani laetarentur, de quibus in psalmis scriptum est: Vineam de Aegypto transtulisti, ejecisti gentes, et plantasti eam. Operuit montes umbra ejus, et arbusta ejus cedros Dei . Has cedros Dei, quia aliquando peccaverunt, tradidit Dominus suppliciis conterendas. Unde in alio psalmo dicitur: Conteret Dominus cedros Libani . Abietes autem excelsi quique, et in Domini servitute sublimes debent accipi, quae consona voce dixerunt: Ex quo tu dormisti. Nota quod et mortis mors, appellatur dormitio. Non ascendet qui succidat nos. Victo enim forti, et direptis vasis ejus, etiam caeteri satellites corruerunt. Unde et Dominus loqu
Abbreviated transcription (Latin):
uel demonũ: & eoꝵ quib tradimͣ ad
puniendũ. Et in domib qͦndã uolup¬
tatis. iͥ erat leticia & gaudiũ: sit plan¬
dum ulularũ uel lamentabilis uox
syrenarũ. quȩ auditores suos ducit ad
mortẽ. Tempus aut̃ imminere iudicii
& diem consũmationis babylonie ñ
elongare. neqͣquã mirabit᷑. qui cotidie
ꝑ scõs uiros in his qui credunt in dño.
subu̾ti uid̾it babylonẽ: & et̾nitate cõ¬
parata omnẽ longitudinẽ. ẽẽ. uicinã.

Expanded text:
 ad puniendum, et in domibus quondam voluptatis, ubi erat laetitia et gaudium, sit planctus ulularum, vel lamentabilis vox sirenarum quae auditores suos ducit ad mortem. Tempus imminere judicii et diem consummationis Babyloniae non elongare, nequaquam mirabitur, qui quotidie per sanctos viros, in his qui credunt in Domino subverti viderint Babylonem, aeternitatem comparatam omni longitudini esse vicin