comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mea. Uirtꝰ xp̃i eugłm ẽ. Unde
uangelitim. Utetus enim di ẽ
ad salutem omni credenti. ħ
autem in pauꝑtate credendiũ
infirmabatur: qr dedebat ipsoᷤᷤ
doctores euangłizare. qm pao¬
tum ẽ. Dñe quis credidit au¬
ditui nr̃o: ¶l uirtꝰ xp̃i in par
pertate infirmata ẽ. qr ds in
homine qͥ ꝑ se qͥdem pauꝑ est
&e omnrib indiget. uͥtutẽ suã
ñ manifestauit: s derideri se
⁊ affligi ꝑmisit. Et ossamea
conturbata sunt. Id ẽ apłi qͥ¬

Expanded text:
um est. Unde vangelium, virtus enim Dei est ad salutem omni credenti . » Hoc autem in paupertate credentium infirmabatur, quia taedebat ipsos doctores evangelizare, « Domine, quis credidit auditui ata est, quia Deus in homine, qui per se quidem pauper est et omnibus indiget, virtutem suam non manifestavit, sed derideri se et affligi permisit. « Et ossa mea conturbata sunt, » id est ap
Abbreviated transcription (Latin):
surgeret. sepulchrum custodi¬
ebant. Illi qͦ surꝑuacue custodi¬
unt uanitates: qͥ sic t̃renis in¬
herent. ut cęlestium oblitus¬
indño sꝑaui. Ideoq sine timo¬
re de sepulchro exiui:⁊ scd̃m
meum uelle resurrexi. E xul¬
tabo ⁊ letabor inmiscłia tuta.
Quȩ fuit illa miscdia. Sequit̃.¬

Expanded text:
surgeret, sepulcrum custodiebant . Illi quoque supervacue custodiunt vanitates, qui sic terrenis inhaerent, ut coelestia oblivisino speravi, » ideoque sine timore de sepulcro exivi, et secundum meum velle resurrexi . « Exsultabor et laetabor in misericordia tua. » Quae fuit illa misericordia? Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
abundantia mea:. ñ mouebor
in ȩt̃num. Adã inqͥt in ȩt̃norum
bonoꝵ abundandiapositꝰ. de ꝑa¬
radisomiser exint: ego aũ adpa¬
tris dext̾am reu̾sꝰ. ñ mouebor in
mortem suꝑarem: qͦd ad decꝰ mͥ
contigit. Auertisti faciem tuam
a meis autem faciem auertisti:
qr ñ in eadem constantia ꝑseue¬
rauerunt. s me relicto om̃s fu¬
mabo.⁊ ad dm meum dep̃cabor
Clamabo inquit.:⁊ dep̃cabor do¬
minum: ut eoꝵs tͥsticiam in
gaudium uertat. N am q̃ utili¬
do incorruptionem: Quȩ in qͥt
in inei sanguinis effucione uti

Expanded text:
abundantia mea non movebor in aeternum. » Adam, inquit, in aeternorum bonorum abundantia positus de paradiso miser exivit; ego autem ad Patris dexteram reversus non movebor in mortem superarem, quod ad decus mihi contigit. « Avertisti faciem tuam a meis autem faciem avertisti, quia in eadem non constantia perseveraverunt, sed, me relicto, fumabo, et ad Deum meum deprecabor. » Clamabo, inquit, et deprecabor Dominum, ut eorum tristitiam in gaudium vertat. Nam « quae utilido in corruptionem? » Quae, inquit, in mei sanguinis effusione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsone. Conũtist planctũ meỹ
ingaudium mͥ: ꝓpt̾ resurrectio¬
nem. Conscidisti saccã meum.
.i. carnem meam: qͣ anima erat
inuoluta. Et circumdedisti
me leticia. ⁊ et̃nitate: U Nde fit.
ut cantet tͥ gła mea. S q̃ ẽ gla¬

Expanded text:
personae: « Convertisti planctum meum in gaudium mihi, » propter resurrectionem. « Conscidisti saccum meum, » id est carnem qua anima erat involuta. « Et circumdedisti me laetitia et aeternitate. » Unde fit « ut cantet tibi gloria mea. » Quae
Abbreviated transcription (Latin):
uita ꝓpetua. Non confundent᷑
in temporemalo:qn reprobis
dicet᷑. Ite malecti in ignẽ ed̾rũ.
t in dieb famis saturabuntur.
Diesnamq famis eodem ĩ tp̃r fiet:
qr om̃s siue bom siue mali. et̃¬
num fusciꝑe gaudiũ desidera¬
bunt. S malis omnib expulsiᷤ.
solis boms prandium ⁊ ntiptie
parabunt᷑. Quia econtra soli
peccatores ꝑibunt. Inimiciu᷑
dñi mox ut honorificati fu̾it¬
fumꝰ deficient: qr nusqm appa¬
rebunt. Pibunt gͥ peccatores.
altiꝰ ascendent.tantomag̃ eua¬
nescent. Imerito. Mutuabit᷑
peccator ⁊ ñ soluet. Nicħ eñ ht
homo: qͦd mutuoñ accepisset.
Sic̃ scͥptum ẽ. Qd enim habes qͦd¬

Expanded text:
vita perpetua. « Non confundentur in tempore malo, » quia reprobis dicetur: « Ite, maledicti, in ignem aeternum. » « Et in diebus famis saturabuntur, » dies namque famis eodem in tempore fient, quia, omnes sive boni, sive mali, aeternum suscipere gaudium desiderabunt; sed, malis omnibus expulsis, solis bonis prandium et nuptiae parabuntur, quando econtra soli « peccatores peribunt. Inimici namque Domini mox ut honorati fufumus deficient, » quia nusquam apparebunt. Peribunt igitur peccatores. altius ascendent, tanto magis evanescent, et merito. « Mutuabitur peccator, et non solvet. » Nihil enim habet homo quod mutuo non acceperit, sicut scriptum est: « Quid enim habes
Abbreviated transcription (Latin):
tusticiam gͣdit᷑. Cum cecidit
ñ collidetur. qr statimut peccat.
penitet: & ipsa pęnitentia corro¬
boratur. Siue cum in aliqͣs huiꝰ
scłi ceciit adu̾sitates: inirt̾iori
hoĩe ñ collidet᷑. Quare: Qa dĩs⁊
supponit manũ suã: neq ã io¬
stis aliqn separat᷑. Iumor fui
etenim senui. ⁊ñ uidi iustum⁊
derelictum: nec sem̃ eiꝰ q̃rens
panem. Nonuidi inqͥt tustum
a meȩ etatis pͥncipio a dño de¬
relictum: nec sem̃ eiꝰ indigens
pane. Q enĩ q̃rit. indiget. Iustꝰ
aut̃ ñ q̃rit: qr ñ indiget. Semi¬
na nãq.i. imitatores iusti ñ i¬
digent pane: qͥa ⁊ carnali et
sp̃uali semꝑ abundant. Pauciᷤ
emm et minmis natura con¬
Nolite sollictt ẽẽ dicentes quid
manducabimꝰ aut qͥd bibemꝰ.

Expanded text:
justitiam graditur. « Cum ceciderit, non collidetur, » quia statim ut peccat, poenitet, et ipsa poenitentia corroboratur. Sive, cum in aliquas hujus saeculi ceciderint adversitates, in interiorihomine non collidentur. Quare? « Quia Dominus supponit manum suam, » neque a justis aliquando separatur. « Junior fui, etenim senui: et non vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem. » Non vidi, inquit, justum a meae aetatis principio a Domino derelictum, nec semen ejus indigens pane. Qui enim quaerit indiget; justus autem non quaerit, quia non indiget. Semina namque, id est imitatores justi, non indigent pane, quia et carnali et spirituali semper abundant; paucis enim et minimis natura conNolite solliciti esse dicentes: Quid manducabimus, aut quid bi
Abbreviated transcription (Latin):
neq ei grãs referunt. neq pauꝑ¬
ib suppeditant: neq etim lucro
pecuniam dño soluunt. Merito
g̃ ut fumꝰ defictunt. Iustus auit̃
miseret᷑ & retͥbuet. Miseret᷑ in qͥt
aliis. ut ce dñs su misereat᷑: mi¬
sericordieq retͥbuat meritum.
uia benedicentes ei hereditabt
t̾ram. Hanc retͥbutionem recri¬
uentium hereditabunt.Male¬
dicentes autem ei disꝑibunt.

Expanded text:
neque ei gratiam referunt, neque pauperibus suppeditant, neque cum lucro pecuniam solvunt; merito igitur ut fumus deficient. « Justus autem miseretur, et tribuet. » Miseretur, inquit, aliis, ut et Dominus sui misereatur, misericordiaeque retribuat meritum. « Quia benedicentes ei haereditabunt terram. » Hanc retributionem reciventium haereditabunt. « Maledicentes autem ei disperibunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ce cõmodat. Et ideo semen eiꝰ
in b̃ndictione erit: qͥa et oꝑa ⁊
umnitatores. atq exhortatio ip¬
malo ⁊ fac bonum: ut ⁊ tͥ itidẽ:
ꝯtingant. Declina a malo. diu̾te
a pecc̃o. fuge diabolum: seq̃re
bonũ. imitare łm. Et inhabita

Expanded text:
et commodat. « Et semen ejus in benedictione erit, » quia et opera, et imitatores, et exhortatio ipmalo et fac bonum, » ut et tibi idem contingat. Declina a malo, diverte a peccato, fuge diabolum, sequere bonum, imitare Deum. « Et inhabita
Abbreviated transcription (Latin):
eam.Os tusti meditabit᷑ saꝑientiã.
ce in hoc scło ⁊ infut᷑o. Non medita¬
bitur intusticram. ñ dolum. quo
Lex dei eiꝰ in corde ipsiꝰ. q̃ ⁊ peccare
uetat. ⁊ bona facere docet. Et id̾o:
ñ supplantabunt᷑ gressꝰ eiꝰ. ab ini¬
quis &e peccatorib. Consid̾at nãq
peccator tustum. ut eum supplan¬
tet: eiꝰq decorqueat gressꝰ. Et q̃¬
rit mortificare eum: qͦd utiq ñ
faciet. Dñs aut̃ ñ derelinquet
eum inmanib eiꝰ: qͥa quamuis
corptis. animam ledere ñ poter̃t¬

Expanded text:
eam. Os justi meditabitur sapientiam, » et in hoc saeculo et in futuro. Non meditabitur injustitiam, non dolum, quo « Lex Dei ejus in corde ipsius, » quae et peecare vetat, et bona facere docet. « Et » ideo « non supplantabuntur gressus ejus, » ab iniquis et peccatoribus. « Considerat » namque « peccator justum, » ut eum supplantet, ejusque detorqueat gressus. « Et quaerit mortificare eum, » quod utique non faciet. « Dominus autem non derelinquet eum in manibus ejus, » quia, quamvis corpus, animam tame
Abbreviated transcription (Latin):
atq ita fat᷑. Inueniat᷑ orexu̾tꝰ¬
⁊ potentia ⁊ maiestas tua. ab
his qͥ de humilem reciꝑe nolu¬
erunt. Uł etiam inueniat᷑: ce
cognoscant:⁊ te dm̃ ẽẽ credañ.
Repeticio. O ext̃a tua inueniat

Expanded text:
atque ita fatur: Inveniatur, o rex, virtus, potentia, et majestas tua ab his qui te humilem recipere noluerunt. Vel etiam, inveniant et cognoscant, et te Deum esse credant. Repetitio. « Dextera tua inve
Abbreviated transcription (Latin):
inmicos nr̃os exaltat᷑: qñmens
suam ꝯsid̾ans dignitatem. nulł
aduersitatib fuccumbit. E xau¬
di dñe uocem meam qͣ clamatii¬
ad te. Exatdi inquit meam ora¬
tionem: redde p̃dictam peticio¬
nem. de qͣ dixi: unam petii a
dño. Confirmatio. Miserere
mer ⁊ exaudime. Tibi dix̃ cor
cat. Oratio illa qͣ me clamass e¬
dixi: ñ mlabiis s in corde fuit.
xquisiuit de facies mea: faciem¬
peticionis. Nicħ inquit aliud
peto: nͥ ut faciem tuam uideam:
utq uoluntatem cognos cam:
& in tua p̃sentia consistam. Ne
auertas faciem tuam ame: ne
declines intra aseruo tuo. Qͥa
ego inguit seruus tutis faciem
tuam requiro: noli eam mͥ ab¬
scondere: noli quass iratꝰ a me
separari: s fac quod sequitur.
Aduuitor metis estone derelinqͣs
me: neq hic neq in futuro.
meus. Quia quamuis homo
et corruptibilis sim cȩlestia

Expanded text:
imicos nostros exaltatur, quando mens, suam considerans dignitatem, nullis adversitatibus succumbit. « Exaudi, Domine, vocem meam qua clamavi. » Exaudi, inquit, meam orationem, redde praedictam petitionem qua dixi: « Unam petii a Domino. » Confirmatio. « Miserere mei, et exaudi me. Tibi dixit cor cat: Oratio illa qua me clamasse, non in labiis sed in corde fuit. « Exquisivit te facies mea. petitionis. Nihil, inquit, aliud peto, nisi ut faciem tuam videam, utque tuam voluptatem cognoscam, et in tua praesentia consistam. « Ne avertas faciem tuam a me, ne declines in ira a servo tuo. » Quia ego, inquit, servus tuus faciem tuam requiro, noli eam mihi abscondere, noli quasi iratus a me separari, sed fac quod sequitur: « Adjutor meus esto, ne derelinquas me, » neque hic neque in futuro, eus, » quia, quamvis homo et corruptibilis sim, coelestia
Abbreviated transcription (Latin):
sidicat. Maloꝵ. alii sunt se¬
pulchrum patens .i. heretici:
nulli ab eccłia separato. in est
bonitas. Sepulchrum pateis
est gutt᷑ eoꝵ: qr extͥnsecꝰ dulcia.
⁊ dolo dealbata sunt illorum
uerba. Uł ut suꝑiꝰ diximus.
sepulchrum patens.i. infernꝰ¬

Expanded text:
si dicat: Malorum alii sunt sepulcrum patens, id est haeretici. e constat quod nulli ab Ecclesia separato inest bonitas. Sepulcrum patens est guttur eorum, quia extrinsecus dulcia et dolo dealbata sunt illorum verba. Vel, ut superius diximus, sepulcrum patens, id e
Abbreviated transcription (Latin):
ae locũ ⁊ gentem sese amiccere
putabant. Uł qr aliq̃n idola
adorantes qͣsid̃m ea trmebañ.
q̃ utiq tim̃da ñerant: uel qͥa
adhuc legem ⁊ ꝓpħas legentes.
spĩtalem intelligentiã eis appo¬
nere ñ audent. Confilium
inopis confudistis qm̃ dñsspe ᷤᷤ¬

Expanded text:
et locum et gentem sese amittere putabant . Vel, quia aliquando idola adorantes, quasi Deum ea timebant, quae utique timenda non erant. Vel, quia adhuc legem et prophetas legentes, spiritualem intelligentiam eis apponere non audent. « Consilium inopis confudisti, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
cunt. Iinguis suis dolose a¬
gebant᷑ :.i. dolosa u̾ba ꝓferebãt.
Uenenũ aspidũ fub labris eorũ.
Qͥa mel ce dtlcedinem labiisꝙo¬
nunciant. incordib autem¬
& in intellectu. uenenum latet
ec amaritudo: qr qͥ semel im
butus fu̾it. uix ampliꝰ mede¬
ri pot̾it. Quoꝵ osmaledictio¬
ne ⁊ amaritudine plenũ est.

Expanded text:
is suis dolose agebant, » id est dolosa verba proferebant. « Venenum aspidum sub labiis eorum, » quia mel et dulcedinem labiis pronuntiant. In cordibus autem et intellectu venenum latet et amaritudo, qua, qui semel in butus fuerit, vix amplius mederi poterit. « Quorum os maledictione et amaritu
Abbreviated transcription (Latin):
maligni sp̃e sẽ expuils. Ut custo¬
diant iustificationes eiꝰ: ⁊ legẽ eiꝰ
teqͥrant. Hoc atidiant monachi.
qͥ ideomn monast̾ia intͦdtcuntur.
ut cunctis sollieitudinib abiee

Expanded text:
maligni spiritus sunt expulsi. « Ut custodiant justificationes ejus, et legem ejus exquirant. » Hoc audiant monachi, qui ideo in monasteria introducuntur, ut cunctis sollicitudinibus adje
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ⁊ auitioꝵ estu eos defendebat:
⁊ mint̃iori homine illumina¬
bat. Pecierunt ⁊uenit coturnix.
&e pane celi sat᷑auit eos. Habemꝰ
atit̃ ⁊ nos codurnices: carnem tu¬
delicet nr̃i saluatoris. Habemus
panem ⁊ uinum: qͥ de cȩlo descen¬
die. Dirupit pecͣm ⁊ fluxerunt
aq̃. Nr̃a qͦ petͣ lancea ꝑcussa:
milit̃ autem ⁊ ꝑaridas gs̃. bap¬
tismum ⁊ eugłia. S cur hoc :
Qm̃ memor fuit u̾bi sc̃i fui. quo

Expanded text:
 a vitiorum aestu defendebat, et in interiori homine illuminabat. « Petierunt, et venit coturnix, et pane coeli saturavit eos. » Habemus autem et nos coturnices, carnem videlicet nostri Salvatoris, habemus et panem vivum, qui de coelo descendit . « Diripuit petram, et fluxerunta quoque petra, lancea percussa, militer autem et per aridas gentes, baptismus et Evangelium. Sed cur hoc? « Quoniam memor fuit verbi sancti sui, quo
Abbreviated transcription (Latin):
Miscdiam suam eccł̃iam diẽ: q̃
in sola dei miscdia confidit. Hãc
filii sui oronem: qͥ ait. Pat̃ con¬
serua eos qͦs mͥ dedisti. Et testam̃¬
tum meum fidele ipsi. Nossumꝰ
nãq scĩ. sic̃ sol in regno dĩ. Erit
etiam sic̃ dies cęli .i. ut claritas
autem eorundem claritatemin¬
telligamꝰ. Si autem dereliq̃rit̃s
filii eiꝰ legemmeã. ⁊ ad tempꝰ in

Expanded text:
diam suam Ecclesiam dicit, quae in sola Dei misericordia fidit. Hanc Filii sui orationem qui ait: « Pater, conserva eos quos mihi dedisti . » « Et testamentum meum fidele ipsi. » Nos sunamque sancti sicut sol in regno Dei : erit autem sicut dies coeli, ut claritas autem eorumdem claritatem intelligamus. « Si autem dereliquerint filii
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ omnia pot̃. lib̾ationis adip¬
nem sumens. incrucem reg.¬
niq imꝑiũ. deniq ce in cȩlum
exaltatꝰ ẽ. Inueni od seruum
meũ. Multos inqͥt adiutores
ce defensores dedi: nemo tam̃

Expanded text:
qui omnia potest, liberationis adjunem sumens in crucem regnique imperium, denique et in coelum exaltatus est . « Inveni David servum meum. » Multos, inquit, adjutores et defensores dedi, nemo tamen
Abbreviated transcription (Latin):
enimuicib antiqutis hostis
uictꝰ abiit. Q filiꝰ imqͥtatis. iudaᷤᷤ
mercator pessimus. ñ apponet no¬
cere eum: qr reiectis nimiis. la¬
queo se fuspendit. Et concidam a
facie ipsiꝰ inimicos eiꝰ. Hoc autem
erit in iudicio: qnultionis gladio
inimici dei trucidati. et̃no tͣdent᷑
supplicio. Et odientes eum in fugã
uictores existant. fũgiebant aũ
⁊ demones ab obsessis corporib.
qñtubente dño exire cogebantur.
Nunqͣm enim ñuera dix̃: nunqͣm
in aliqͦ mentiripotuit: nunquã

Expanded text:
 antiquus hostis victus abiit. « Et filius iniquitatis, » Judas mercator pessimus, non « apponet nocere ei, » quia rejectis nummis laqueo se suspendit . « Et concidam a facie ipsius inimicos ejus. » Hoc autem erit in judicio, quando ultionis gladio inimici Dei trucidati aeterno tradentur supplicio. « Et odientes eum in fugam victores existent. Fugiebant namque et daemones ab obsessis corporibus, quando, jubente Domino, exire cogebantur .nunquam enim non vera dicere, nunquam in aliquo mentiri potuit; nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
tuno tnebriati. mundi huius
amiserant sapĩam. Ideoq eoꝵ
&e non dei sapientiam deuoratã¬
ẽẽ dixit. Et clamauert̃ ad dũm
cum tͥbularent᷑: ⁊ de necessita¬
tibus eorum eclurit eos. Et statu¬
it ꝓcellam eius in auram: et si¬
luerunt fluctꝰ eiꝰ. Ut qui euri
fiuctib iactabant᷑ in altum:
mitissimo fauomii spiramine.
ducerent᷑ ad portum. Et lecati
sunt qr siluerunt: ce qr ddedu¬
xit eos dñs in portum uolun¬
cum in eccłia plebis.i. in gen¬

Expanded text:
vino inebriati, mundi hujus vino inebriati, mundi hujus amiserunt sapientiam, ideoque eorum et mundi sapientiam devoratam dicit: « Et clamaverunt ad Dominum, cum tribularentur, et de necessitatibus eorum eduxit eos. Et statuit procellam ejus in auram, et siluerunt fluctus ejus, » ut qui Euri fluctibus jactabantur in altum, mitissimi favonii spiramine ducerentur ad portum. « Et laetati sunt, quia siluerunt, et » quia « eduxit eos » Dominus « in portum voluneum in ecclesia plebis, » id e
Abbreviated transcription (Latin):
mare in nauib. Hi autem funt
apłi ⁊ doct̾ores: qͥ infragilis car
piscium multitudinẽ.hamo
uerbi  dño ceꝑunt. facientes
oꝑationem in aqͥs multis:.i. in¬
oꝑa dm̃i: ⁊ mirabilta eiꝰ in pro¬
fundo. Cum enim int̃ impios⁊
peccatores furissent. ⁊ diu̾eis tͥbu¬
lationum fluctib quaterentur:
mirabilia multa. que ꝑ eos ipsoᷤᷤ
dñs oꝑabat᷑. cernere meruert̃.
sitatumq incursꝰ: qm̃ ille p̃cep.
cuiꝰ dicere facere ẽ. Et exaltati
sunt fluctꝰ eiꝰ. Hoc autem scdm
tempoꝵ diu̾sitatem dr: qm̃ ali
ꝓsꝑis erant sc̃ĩ. Ascendunt usq
ad celos: ce descendunt tsq ad
Cuiꝰ timoris inim̃isitas. rect̾e õĩb
p̃fert᷑: que timenda ⁊ euitan¬
da sunt. Anima eoꝵ in malis
tabescebat. Hic aut̃ tmoris
afflictionisq modꝰ declaratur.
eorum deuorata est: ñ ualenti¬
um tot ⁊ tantis resistere adũ¬
sarns. Uł etiam fic̃ ebrtus cõmo¬
tifunt. qm̃ ⁊ si occident᷑. flecti
tññ erat possibile: qͥa fuꝑno

Expanded text:
mare in navibus. » Hi autem sunt apostoli et doctores, qui in fragilis carnpiscium multitudinem verbi Dei hamo coeperunt. « Facientes operationes in aquis multis; iopera Domini, et mirabilia ejus in profundo. » Cum enim inter impios, et peccatores fuissent, et diversis tribulationum fluctibus quaterentur, mirabilia multa, quae per eos ipse Dominus operabatur, cernere meruerunt sitatumque incursus, quia ille praecepit, cujus dicere facere est. « Et exaltati sunt fluctus ejus. » Hoc autem secundum tempos erant sancti. « Ascenderunt usque ad coelos, et descenderunt usque ad cujus timoris immensitas, recte omnibus praefertur quae timenda et evitanda sunt. « Anima eorum in malis tabescebat. » Hic autem timoris et afflictionis modus declaratur. eorum devorata est, » non valentium tot et tantis resistere adversariis. Vel etiam, sicut ebrius commoti sunt, quoniam, etsi occiderentur, flecti tamen non erat possibile, quia superno
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ sitim t̾ib deipatiebant᷑. Et t̾rã
fructiferam in salfugiem. In a¬
renosam inquit sterilemq t̾ram
misit dñs apłos suos: ut fructife¬
rifruct̾iferam facerent. S quare
sterilis erat: Seq̃r. A malicia
inhabitantium in ea. Nam qr
uitioꝵ multitudo eam inhabi¬
tabat: ideo sꝑmas ⁊ tͥbulos ger¬
minabat. Posuit desertum ĩ
stagna aquarum:mergens
peccatores in aquam baptisma¬
tis. Confirmatio. Et derrams¬
ne aqua in exitꝰ aquarum:
ut multis aqͥs irrigata steri¬
litatem amitceret. Et colloca¬
uit illic esurientes. ut sp̃alib
yascerent᷑ cib. Et constituerunt
ciuitatem habitationis. scãm¬
qͣ semꝑ habitabunt. Et semina.¬
uerunt agͦs. ⁊ plantauerunt
mus. Et fecerunt fruct̾am na¬
luitatis. ñ mortis ⁊ rumeut
peccatores. Et bndixit eis ce¬

Expanded text:
qui sitim patiebantur. Et « terram fructiferam in salsuginem. » In arenosam, inquit, sterilemque terram, misit Dominus apostoles suos ut fructiferam facerent. Sed quare sterilis erat? Sequitur: « A malitia inhabitantium in ea. » Nam, quia vitiorum multitudo eam inhabitat, ideo spinas et tribulos germinabat. « Posuit desertum in stagna aquarum, » mergens peccatores in aquam baptismatis. Confirmatio: « Et terram sine aqua in exitus aquarum, » ut multis aquis irrigata sterilitatem amitteret. « Et collocavit illic esurientes, » ut spiritualibus pascerentur cibis. « Et constituerunt civitatem habitationis, qua semper habitabunt. « Et seminaverunt agros, et plantaverunt mus. « Et fecerunt fructum nativitatis, » non mortis et ruinae, ut peccatores. « Et benedixit eis
Abbreviated transcription (Latin):
umbra mortis lacebat gen hu¬
to. ĩ crroris obscuritate ꝑseue¬
rabat. In pauꝑtate ⁊ ferro erat
ligatum: qm̃ dura criminũ
cathena uinc̾tum. omniũbo¬
norũ inopiã patiebat᷑. Hoc ay
⁊ de illis intelligi potest: quoᷤᷤ
secum ab inferis xp̃c eduxit.
patrum nr̃orum cathena con¬
stringam᷑. Et consilium altis¬
simi irritauert̃. Q enim furat᷑:
illud dei consilrum fac̃ irritũ.
qͦ dictum est. ñ furtum feceris.
Et humiliatũ ẽ in laborib cor
qͥbdam ad altiora ascendit.
Et infirmat sunt: nec fuit qui
adiuuaret. stulla eis medici¬
na auxiliabatͣ: qm ueri me¬
dic ignorabant auxilium.
Et tandem clamauiert ad do¬
minum cũ tͥbtilarent᷑. qͥ solꝰ
salutẽ ỹstare potest: ⁊ de neces¬
sitatib corum libauit eos. Et eduxit¬
eos de teneb̾s in quib sedebant: ⁊
umbra mortis qͣ erant inuoluti: &
uincła eorum dirupit. qͥb irreciti
erant. Quocͥca confiteant᷑ dñomĩe
ꝯtͥuit portas creas :i. diaboli obsta¬

Expanded text:
umbra mortis sedebat genus huto, in erroris obscuritate perseverabat. In paupertate et ferro erat ligatum, quia dura criminum catena vinctum, omnium bonorum inopiam patiebatur. Hoc autem et de illis intelligi potest, quos secum ab inferis Dominus eduxit . patrum nostrorum catena constringamur. « Et consilium Altissimi irritaverunt. » Qui enim furatur, illud Dei consilium facit irritum, quo dictum est: « Non furtum feceris . » -- « Et humiliatum est in laboribus cor  ad altiora ascendit. Et « infirmati sunt, nec fuit, qui adjuvaret. » Nulla enim eis medicina auxiliabatur, quia veri medici ignorabant auxilium. « Et » tandem « clamaverunt ad Dominum cum tribularentur, » qui solus salutem conferre potest. « Et de necessitatibde tenebris » in quibus sedebant. « Et umbra mortis, » qua erant involuti. « Et vincula eorum disrupit, » quibus irretiti erant. Quocirca, « confitemini Domino ntrivit portas aereas, » id est diaboli obsta
Abbreviated transcription (Latin):
de mopia: fercłis cum satians
xt̃nis. Et posuit fic̃ oues familias.
ut unaqueq sutim humiliter seq̃¬
retur pastorem. Uidebunt recti. ñ
in impioꝵ cecitate manebunt.
Et letabunt᷑ de reꝑta uisione. Et
omnns inquitas opilabit os suũ.
Ut sic̃ in iniquitatem clamauit in¬
iquus ad dempꝰ: ita mutꝰ econtra
sileat in et̾num. Qs sapiens: Iue

Expanded text:
de inopia, » ferculis eum satians aeternis. « Et posuit sicut oves familias, » ut unaquaeque suum humiliter sequeretur pastorem. « Videbunt recti, » non in inimicorum caecitate manebunt, « et laetabuntur, » de reperta visione. « Et omnis iniquitas oppilabit os suum, » ut sicut iniquitatem clamavit iniquus ad tempus, ita mutus econtra sileat in aeternum. « Quis sapiens? »
Abbreviated transcription (Latin):
pauc fac̾ funt. Qd est qͦd nunc
multiplicatos. nc̃ pancos fact̾os ẽẽ
diẽ: D priꝰ multiplicatos: deinde
paucos. Nulli enim sunt. qui mͦ
ecełiam doceant. ad pͥmitiuoꝵ
comparationẽ. Et uexatisunt a tͥ¬
bulatione malorum ce dolore.
Unde effusa est contentio suꝑ pͥnci¬

Expanded text:
pauci facti sunt. » Quid est quod nunc multiplicatos, nunc paucos factos esse dicit? sed prius multiplicatos, deinde paucos. Nulli enim sunt, qui modo Ecclesiam doceant ad primitivorum comparationem. « Et vexati sunt a tribulatione malorum et dolore. » Unde « effusa est contentio,
Abbreviated transcription (Latin):
aliqñ dura compͥmi seruitute
pat̾etur: tam̃ deuͥgine natus
Exaltare qͥ iudicas t̃ram: redde
recbutionem fuꝑb̃. Tuinquit qͥ
t̃ram iudicaturꝰ es. exaltare: ⁊ in
excelsa tue diuinitatis apparens
maiestate. redde unicuiq scđm
tisq qͦ peccatores głabunt᷑: Non
enim eis peccare sufficit : quin¬
immo inpeccatis scõꝵq nece¬

Expanded text:
aliquando comprimi servitute pateretur, tamen de Virgine natus « Exaltare qui judicas terram, redde retributionem superbis. » Tu, inquit, qui terram judicaturus es, exaltare, et in excelsa tuae divinitatis apparens majestate, redde unicuique juxta usquequo peccatores gloriabuntur? » Non eis peccare sufficit, quinimo in peccatis, ne
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd in corde ⁊ ore ipsi ꝓnunciẽt.
S qͥd eis respondet᷑. Sequitur.
Intelligite insipientes in ꝓopło:
⁊ stult aliq̃n sapite. Nisi enim
insipientes ⁊ stulti fuissent: ne¬
qͣ qͣm uisu ⁊ intelligentia deum
pͥuarent. Qui plantauit aurẽ
ñ auddiet: aut qui finxit ocłm
Nonuidebit qͥfecit insum: Qi
cortipit gs̃ ñ arguet: qͥ docet ho¬
minem scientiam: Qr scos in qͥt
corripit. docet ⁊ emendat᷑ uoᷤ
de iniquitate arguere ñ uale¬
bit: Hec gͥ iam homines cogi¬

Expanded text:
e ipsi pronuntiant. Sed quid eis respondetur? « Intelligite, insipientes in populo, et stulti aliquando sapite. » Nisi enim insipientes et stulti fuissent, nequaquam visu et intelligentia Deum privarent. « Qui plantavit aurem non audiet, aut qui finxit oculum non videbit qui fecit visum? « Qui corripit gentes, non arguet, qui docet hominem scientiam? » Qui sanctos, inquit, corripit, docet et emendat, vos de iniquitate arguere non valebit? Hoc ergo homines jam cogi
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc autem imusticia ẽ. Inusticiã
Iintfecert̃:⁊ pupillos occidert̃.
Hoc enim ad lit̾am uerum est.
⁊ clesiam inhabitat. fupilliuͦ: qͥ
oꝑationem orphani fiunt. Ca¬
les aũ ab hereticis ⁊ peccõrib

Expanded text:
Hoc autem injustitia est. interfecerunt, et pupillos occiderunt. » Hoc enim ad litteram verum est. Ecclesiam inhabitat: Pupilli vero, rationem orphani fiunt. Tales autem ab haereticis et peccatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
nfinem in carminib. iiii.
gem ommino compleuit: et ĩ
eo.littera finem fecit. Cessauit
enim agni immolatio: ueroag¬
no inmolato. Ipse ẽ.a. ⁊co:

Expanded text:
finem, in carminibus. » gem omnino complevit, et in eo littera finem fecit. Cessavit enim immolatio, vero Agno immolato. Ipse est alpha e
Abbreviated transcription (Latin):
exaltans captit meum: qͥa die
t̃cia me suscitab. Partẽ ꝓ toto
posut. Hme totã passionem ⁊
resurrectionem ex orine ꝓnun¬
dic̃. U oce mea ad dñm ela¬
maui. In cruce inquit positus.
clamabo ad dñm: ut ñ tradat
Pat̃. clarifica me in hac hora.
Et pat̾ audiuit. immo exau¬
diuit eum. dicens: clarificaui.
⁊ it̃m clarificabo. E go dor¬
qͥa scđm carnem assumptam
moriar. In sepulcͦ. qͣsi soporatꝰ
qͥescam.Tercia die regurgam:
qͥa dñs suscepit me. E rgoñ
timebo milia yopħ: cͥcundan¬
tis me.⁊ affligentis. E xurge

Expanded text:
exaltans caput meum, » quoniam die tertia me suscitabis partem pro toto posuit. Hinc totam passionem et resurrectionem ex ordine pronundicens: « Voce mea ad Dominum clamavi. » In cruce, inquit, positus, clamabo ad Dominum, ut non tradat Pater, clarifica me in hac hora, » et Pater audivit, imo, et exaudivit eum dicens: « Clarificavi et iterum clarificabo . » « Ego doro carne assumpta moriar, in sepulcro quasi soporatus quiescam, tertia die resurgam, « quia Dominus suscepit me. Ergo non timebo millia populi circumdantis, et affligentis me
Abbreviated transcription (Latin):
me cectis: Dentes peccatorum
contrtuisti. Contͥuit dñs dendes
pecẽoꝵ: qͥascribe ⁊ pharis ez.
multiq falsi testes sendentiolis
qͥb xp̃m corrodere conabantur
incassum emissis. uicetirecesser.
Dñi ẽ salus. Dixerunt iudei su¬
ꝑius de xp̃o: ñ est salus ipsi in
deo eiꝰ. Iyse autem econtͣ se exay¬
ditum. refuscitatum. a dñosal¬
uatum. in celos assumptũ desta¬
tus est. M titi sunt gͦ tudei. Uñ
ipse confident concludens ait.
Ergodñi ẽ salꝰ. Et se saluato. b̃n¬
dicit fuis: dum dicit. E t suꝑ
popłm tuum sit bndictio tua.

Expanded text:
 Dentes peccatorum contrivisti, » contrivit Dominus dentes peccatorum quia Scribae et Pharisaei, multique falsi testes, sententiolis quibus Christum corrodere conabantur incassum emissis, victi recesserunt. « Domini est salus. » Dixerunt Judaei superius de Christo. « Non est salus ipsi in Deo ejus; » ipse autem econtra se exauditum, resuscitatum a Domino, salvatum, in coelos assumptum testatus est. Mentiti sunt ergo Judaei. Unde ipse concludens, ait: « Ergo Domini est salus. » Et se salvato, benedicit suis, dum dicit: « Et super populum tuum benedictio tua.
Abbreviated transcription (Latin):
s dicet. Ego quem crucifixistĩ.
quem di filtum ce regem ẽẽ ne¬
gastis: constitutꝰ fum rex ab
eo. Ubi: Suꝑ syon montem
Sig̃cat autem scãm eccłiam.
q̃ñ in imis. ñ in denebrosis
lacet: s in monde. ⁊ in alta
m̃tis specła posita. nunquam
abhostib incurrentib qͣsi
incauta p̃oceupari podest. In
ta dñi p̃dicauit. Dñs dixit
adme filius m̃s es tu: egoho¬
die genui te. Ae si dicat. Dĩs
qui ante dempora genit me:
uirgine me nasci uoluit. Hodie
enm tp̃s sigc̃at. P ostcila ame
& dabo tͥ gentes hȩreditatẽ tuã.
Qͥa filiꝰm̃s es tuinquit pat̃: po¬
stula hȩreditatẽ.⁊ dabo tͥ gentes.
ludei enim sp̃uerunt de. E t
possessionẽ tuam ñ unam. uł¬

Expanded text:
sed dicet: Ego quem crucifixistis, quem Dei Filium et regem esse negastis, constitutus sum rex ab eo. Ubi? « Super Sion montem significat autem sanctam Ecclesiam, quae non in imis, non in tenebris jacet, sed in monte, et in alta mentis specula posita, nunquam ab hostibus incurrentibus quasi incauta praeoccupari potest. In icavit. « Dominus dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te. » Ac si dicat: Dominus, qui ante tempora genuit me, sanctum de Virgine me nasci voluit: hodie enim tempus significat. « Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam. » Quia Filius meus es tu, inquit Pater, postula haereditatem, et dabo tibi gentes; Judaei enim spreverunt te et possessionem tuam, non unam
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd multiplicadi sunt qͥ
tribulant me: multi
infurgunt aduersum me.
Multiplicatos ido dix̃: qͥa ñso¬
lum iudei ⁊ gentiles. uerũ c̃e
discipłs suũ leuauit contͣ ełi
calcaneum suum. Multi
diet anime mee: ñ est salus
ipsi in do eiꝰ. MMultmquit
michi. ceuite mee mortem
ꝓmittunt: neq aliquemẽe
putant. qͥ ex illoꝵ manibus
eam eriꝑe possit. S m̃tiunt᷑.¬

Expanded text:
d multiplicati sunt qui tribulant me? multi insurgunt adversum me. » Multiplicatos ideo dixit, quia non solum Judaei et gentiles, verum etiam et discipulus suus levavit contra eum calcaneum suum. « Multi dicunt animae meae: Non est salus ipsi in Deo ejus. » Multi mihi et vitae meae mortem promittunt, neque aliquem esse putant, qui de manibus eorum eam eripere possit. Sed mentiunt
Abbreviated transcription (Latin):
insuꝑabil imꝑio: cuinemo
res istere pot̾it.I anqmuas
figuli confringes eos. Ae li di¬
cat.Si qͥ autem te regem ẽẽ ne¬
gauerint:siqͥ tuo contraire im¬
ꝑio conati fuerint: tanqmͣ fra¬
giles. & auirtute uacuos con¬
disꝑdes: ut nunqͣm amplius
uruificari possint.Uas emm
figuli semel confractum: re¬
dintegrari impossibile ẽ. Et
nc̃ reges intelligite: erudimi¬
gite oreges.⁊ ab hoc unorege
reges ẽẽ dis citẽ. ⁊ nolite fuꝑbi¬
re. habetis enm uos qͦ regem.
S qͥdintelligere debetis: Seq̃r.
Serunte dño ĩ timore: ⁊ exaltate

Expanded text:
insuperabili imperio, cui nemo resistere poterit. « Tanquam vas figuli confringes eos. » Ac si dicat: Si qui autem te regem esse negaverint, si qui tuo contraire imperio conati fuerint, tanquam fragiles, et virtute vacuos condisperdes, ut nunquam amplius vivificari possint, vas enim figuli semel confractum, redintegrari impossibile est. « Et nunc, reges, intelligitegite, o reges, et ab hoc uno Rege reges esse discite, et nolite superbire; habetis enim vos quoque Regem. Sed quid intelligere debetis? Sequitur: « Servite Domino in timore, et exsultate
Abbreviated transcription (Latin):
nu fortis int̾p̃tat᷑. Sig̃cat autẽ
fuit. ut diabolũ uinc̾e̾t. infir¬
mitates pelłet: solo tactti cecoᷤᷤ
illuminaret. letigit demiq lo¬
culum: ⁊ mortuum suscitauit.
Absalon qͥ patͥs pax dr: iudam
sig̃cat. Hic aut̃ arboreis ramis
suspensꝰ int̃ut: iudas uͦ laqueo
se suspendit. Absalon mortuo.
pacem habuit db: mortuotĩ¬
da. pacem habuit xp̃c. Hoc aũ
ipse manifestabat. cũ totiens
pꝰ passionem fuã pacẽ discipłis¬

Expanded text:
nu fortis interpretatur. Significat autem fuit, ut diabolum vinceret, infirmitates repelleret solo tactu, caecos illuminaret, tetigit denique loculum et mortuum suscitavit. Absalon, qui patris pax dicitur, Judam significat: hic autem arboris ramis suspensus interiit; Judas vero laqueo se suspendit. Illo mortuo pacem habuit David; mortuo Juda, pacem habet Christus. Hoc autem ipse manifestabat, quoties post passionem suam, pace
Abbreviated transcription (Latin):
dicatis t̾ram. Hoc ẽ app̾hendite
disciplinã. neq̃n irascat᷑ dñs ⁊¬
tissime apparet: qͦd nemo ad ec¬
clesiȩ regimina accede debet:
apłs ordinare iubet. qͥ bnsci¬
ant p̃side domui fue. Quomͦ
enĩ eccłiam dei iudicabit. et
ciplinatꝰ est.⁊ seipsum regere
nescit: Huiꝰmi gͦ iratꝰ ẽ dñs.

Expanded text:
 apprehendite disciplinam, ne quando irascatur tissime apparet quod nemo ad Ecclesiae regimina accedere debetApostolus ordinare jubet, qui bene sciant providere domui suae . Quomodo enim Ecclesiam Dei judicabit, et ciplinatus est et seipsum regere nescit? Hujusmodi ergo iratus est Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
ditati sunt inania: putantes
occide immortalem: Quare
pulis suis ligauit nos. iugum
ceruiciñre imposint: putat noꝰ¬
tunctospꝰse trahere.⁊ innouam
legem nos inducere. Od ne fiat:
amus a nob tugumipsoꝵ. O
miseri. cur ñ intellexistis eun¬
dem ipsum dicentem. iugum
bit eos. Quia iugum xp̃i spre¬
uerunt. et diabolicum sump¬
serunt: dignos irrisione. et
subsannatione ostendet eos dñ
indie rudicii. Tunc loquet᷑
adeos intrasua. Illis autemir¬
risis ⁊ subsannatis. loquet᷑ ad
eos inira fua. Cum enm tot
milib hominum dicet. ite¬

Expanded text:
ditati sunt inania » putantes occidere immortalem? « Quare s discipulis ligavit nos, jugum cervici nostrae imposuit, putat vinctos post se trahere et in novam legem nos inducere. Quod ne fiat, amus a nobis jugum ipsorum. O miseri, cur non intellexistis eumdem ipsum dicentem: « Jugubit eos. » Quia jugum Christi spreverunt et diabolicum sumpserunt, dignos irrisione, et subsannatione ostendet eos Dominus in die judicii. « Tunc loquetur ad eos in ira sua. » Illis autem irrisis et subsannatis loquetur ad eos in ira sua. Cum enim tot millibus hominum dicet
Abbreviated transcription (Latin):
nubib desuꝑ:⁊ iantias celia¬
ꝑuit. & pluit illis manna ad
manducandum:⁊panemce¬
li dedit eis. Panem angłorũ
manducauit hõ: cibariami¬
fit eis in abundantia. Transtu

Expanded text:
nubibus desuper, et ianuas cęli aperuit, et pluit illis manna ad manducandum, panem cęli dedit eis, panem angelorum manducauit homo, cibaria misit eis in abundantia — quid
Abbreviated transcription (Latin):
Ponit etiam in thes auris abissoᷤ.
qͣ̃n in ceł collocat scõs. Ibi enim
aurizant. Timeat dñm omĩs
derra. Qa talis inquit ẽ dñs:
ideo omnis t̾ra eum timeat.
Ab eo autẽ cõmoueant᷑ omnes
inhabitantes orbem. Iam enim
ex parte commoti funt:qͥa eiꝰ
monitis ab infidelitate ad fidẽ
tͣnsiert̃. Mouebunt᷑ autem in
dic tudicũ: qr alios ad se tioca¬
bit. alios autem in infernum
mittit. Qĩt ipse dix̃ ⁊ fac̾ta
sunt: ipse mandatut ⁊ creata
funt. Qa ipse omnia fecit: oĩa
dissipat consilia gentium. qͥ¬
bus ȩccłiam destruere putabãt.
regrobat autem cogitationes
popłoꝵ.⁊eprobat consilia
pͥncipum. Consilium namq
eoꝵ fuit: ut eccłiam destrue¬
rent.⁊ deoꝵ templa edificarẽt.
Consilium autẽ dñi in et̃num
manet: qi sẽꝑ er̃t sc̃i qͥ ipsiꝰꝯfilio

Expanded text:
iam in thesauris abyssos, quando in coelis collocat sanctos; ibi enim aurizant. « Timeat Dominum omnis terra. » Quia talis, inquit, est Dominus, ideo omnis terra eum timeat. « Ab eo autem commoveantur omnes inhabitantes orbem. » Jam enim ex parte commoti sunt, quia ejus monitis ab infidelitate ad fidem transierunt; movebuntur autem in die judicii, quia alios ad se vocabit, alios autem in infernum mittet . « Quoniam ipse dixit, et facta sunt, ipse mandavit, et creata sunt. » Quia ipse omnia fecit , omnia dissipat consilia gentium, » quibus Ecclesiam destruere putabant. « Reprobat autem cogitationes populorum, et reprobat consilia principum. » Consilium namque eorum fuit, ut Ecclesiam destruerent, et deorum templa aedificarent. « Consilium autem Domini in aeternum manet
Abbreviated transcription (Latin):
titudine confidentes: ñ saltiabyt᷑.
Qs rege potentior: Qs ut gygan¬
te fortior: Cũ gͥ isti sua potentia
⁊ fortitudine ñ saluant᷑: nemon̾
tia autẽ u̾tutis fue ñ saluabte.
łquus amme corpꝰ intelligit᷑. ħ
autẽ fallax ẽ ad dandam salu.¬
tem. Qa salts ⁊ lȩticia carnis:
iusta. Refrenandꝰ ẽ gͥ equus: ne
laxis habenis in foueam cadat.
Possumꝰ etiam ꝑ equum suꝑbos
⁊ recalcitͣntes intellig̾e̾. E cce
sidicat. Nec rex ꝑuircatem. nec

Expanded text:
titudine confidentes, non salvabuntur. titudine confidentes, non salvabuntur. Quis rege potentior? quis gigante fortior? Cum igitur isti sua potentia et fortitudine non salventur, nemo nisi tia virtutis suae non salvabitur. » Equus animae corpus intelligitur, hoc autem fallax est ad dandam salutem, quia salus, et laetitia carnis, a, refrenandus est igitur equus, ne laxatis habenis in foveam cadat. Possumus etiam, per equos, superbos et recalcitrantes intelligere. « Ecce si dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
atagens cuiꝰ est iste dñs ds erus:
beatus popłs gentium quẽ iste dĩs
elegit in hereditatem sibi. Me
celo respexit dñs. uidit om̃s fi¬
lios hominum. Repeticio De
ĩparato habitacło stio respex̃ suꝑ
om̃s qͥ habitant tram. Respex̃
inqͥt dñs de sue ditunitatis se¬
creto: uiditq genꝰ humanum
gͣuit̃ a latͦnib uulneratum. qͣm
nec sacerdos achuuit. neq leyt¬
da. Misit gͦ filium fuũ. misitq
samaritanum: qͥ illiꝰ misereret᷑.
Respicere nãq dei: misereri ẽ.
Nemens gͥ difiliꝰ. in hereditatem
popłm gentium sͥ elegit. Qtus
finxit singillatim corda eorum
quia alũs dedit sermonẽ sapĩe.
riter in hoc cordascõꝵ: quod
abii monachi ficri desiderant.
alii heremite. alii humilitatẽ
custodire intuntur. aliitiero
castitatem. ¶trintelligit oĩa
oꝑa eors. Scit enm dñs: qͥ pu
saluatur rex ꝑmultas uͥtutes̃.
Popłs inqͥt gentiũ ñ saluabitur
gantes. potentes. in se suaq for¬

Expanded text:
ata gens, cujus est Dominus Deus ejus, » et beatus populus gentium, quem iste Dominus « elegit in haereditatem sibi. De coelo respexit Dominus, vidit omnes filios hominum. » Repetitio. « De praeparato habitaculo suo respexit super omnes qui habitant terram. » Respexit, inquit Dominus, de suae divinitatis secreto, viditque genus humanum graviter a latronibus vulneratum, quem nec sacerdos adjuvit neque levita. Misit ergo Filium suum, misitque Samaritanum, qui illius misereretur . Respicere namque Dei, misereri est. Veniens igitur Dei Filius in haereditatem populum gentium sibi elegit. « Qui finxit singillatim corda eorum. » Quia aliis dedit sermonem sapientiriter in hoc corda sanctorum. quorum alii monachi fieri desiderant, alii eremitae, alii humilitatem custodire nituntur, alii vero castitatem. « Qui intelligit omnia opera eorum. » Scit enim Dominus qui pursalvabitur rex per multas virtutes. » Populus, inquit, gentium salvabitur,gantes, potentes, in se suaque for
Abbreviated transcription (Latin):
labia dolosa .i. deceptione ple¬
na. Incorde ⁊ corde locutist̃.
.i. in duplici corde: qͥa altud
dict̃. aliud intelligunt. Uñ
qͥdam hystoriogͣphꝰ ait. Altud
hñt clausum inpect̾ore: altud
magna de se loq̃ntem: eortĩ
Qͥ dixerunt. linguã nr̃ãm mag¬
nificabimꝰ. Hoc fecit arrtus.
hoc sabelliꝰ. hoc symon magꝰ:
loqͣcitatẽ suam suꝑ eccłiam
magnificantes. I abiant̃a a
nobis sunt :i. sententias qͣs ꝓ

Expanded text:
labia dolosa, id est deceptione repleta. « In corde, et corde locuti sunt, » id est in duplici corde, quia aliud dicit, et aliud intelligit. Unde quidem historiographus ait: « Aliud habet clausum in pectore, aliud est magna de se loquentem. Horum qui dixerunt: « Linguam nostram magnificabimus. » Hoc fecit Arius, hoc Sabellius, hoc Simon Magus, loquacitatem suam super Ecclesiam magnificantes. « Labia nostra nobis sunt, » id est sententi
Abbreviated transcription (Latin):
xatidi d̾s orationem meam
cum dep̃cor. Nc̃ te pat̾ dep̃¬
cor.nc̃ exaudi or̃onem meam.
Qd autem se xp̃c exaudiri postu¬
lat: hoc ñ scdm diuinitatẽ. uer̃
scđm humanitatem intelligi de¬
bet.Ea enim ex parte qͣ hõ erat:
clarat᷑. Ait em̃. A timore inimi¬
ci eripe aĩam meam. Hic autem¬

Expanded text:
rationem meam cum deprecor. Nunc te, pater, deprecor. Nunc exaudi orationem meam. Quod autem se exaudiri Christus postulat, hoc non secundum divinitatem, verum secundum humanitatem intelligi debet. Ea enim ex parte qua homo 310 claratur. Ait enim: A timore inimici eripe animam meam. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
de miseria suꝑuienienti dolebo.
nam. ut ñ corꝑis s antmȩ faci¬
am uoluntatem: omni tp̃re
eris mͥiratꝰ. Dolorem in corde
et plangam qr xp̃m ⁊ diẽ ami¬
si.⁊diabolum ⁊ noctem sum
imitat᷑. Usq qͦ exaltabit᷑ ini¬
ab inimico meo diabolo ⁊ a
uitiis suꝑabor: Respice ⁊ exay¬
di me domine dsm̃s. Qͥa mess
inquit utrib inimico resist̾e
neq̃o: tudñe ne au̾itas faciem

Expanded text:
de miseria supervenienti dolebo? nam, ut non corporis, sed animae faciam voluntates, omni tempore mihi eris iratus. « Dolorem in corde diem amisi, et diabolum et noctem sum imitatus. « Usquequo exaltabitur iniab inimico meo diabolo, et a vitiis superabor? « Respice et exaudi me, Domine Deus meus; » quia meis viribus inimico resistere nequeo, tu, Domine, ne avertas faciem
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam uagantes. in camin¬
trare nolunt. Uł in cͥcuitu t̃re¬
na negotia ex̾centes: uł in cͥcu¬
itu scͥpturaꝵs laborantes. solã
derant: medullam aũt ⁊ ea¬

Expanded text:
esiam vagantes in eam intrare nolunt; vel in circuitu, terrena negotia exercentes. Vel, quia in circuitu Scripturarum laborantes, solam derant, medullam aute
Abbreviated transcription (Latin):
scm tuum ne auferas ame.
Redde mͥ leticiam salutaris
tui ut fic̃ olim. ita ⁊ nẽ filii dui
aduentꝰ. incarnatio. passio. re¬
surrect̾io.⁊ ascensio. m̃fint ma¬
nifesta. Et sp̃u pͥncipali ꝯfirma

Expanded text:
tum tuum ne auferas a me. 14. Redde mihi laetitiam salutaris tui. Ut sicut olim, ita et nunc Filii tui adventus, incarnatio, passio, resurrectio, ascensio mihi sint manifesta: et spiritu principali confirma
Abbreviated transcription (Latin):
stunquam mãrum sileat uox al¬
ta dubarum. Est tuba uox alta.
sonus est laudatio sancta.
Laudate cum in ps alterio.
Ps alt̾ium portat homo: quem
noua uita reformat. Slegis.¬
Ut ualeat demis uerbis insistere
Omnis corda sonum reddat
bene dorta canorum.¬

Expanded text:
unquam nostrarum sileat vox alta tubarum; et tuba vox alta sonus est laudatio sancta.Laudate eum in psalterio. » Psalterium portat homo, quem nova vita reformat. Ut valeat denis verbis insistere legis. Omnis chorda sonum reddat bene torta canorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Laudate eumin tẏmꝑano.
Tymꝑananos clare mortalia
mortificare. membra docent
carnis: corii qi st̃ animalis.
Non chorus ullus erit: ubi
clero regula desit
Ordine namq sedent. eroo
ordine uiuere debent
Laudate eum in cordis
Torquent᷑ sq̃. manibus
siquando dyranni: Cordis
laudat᷑ dñs: nam corda uocatur.
Carnis tortura. carnis tͥbulatio dyra.
Organa nr̃a dm laudent sine fine¬
dierum.
Organa doctoꝵ uoces dicuntur
Quas reboant linguis conceptis
foluibus mmus
Laudate eum in eymbalis b̃nso¬
nantib: laudate eum in cymbał¬
ui bi la to nis.
Cymbala quippe dei resonantia
sunt duo cleri.
Hic nouus. ille uetus. his paulus
et his bene petrus olim canta¬
uit: cum nos iudeamq uocauit.
Omnis sp̃c laudet dominum.
Sp̃s oĩs eum bndicat nc̃ ⁊ in euum.
Laudet ametq colat. quem ra¬
chel mater adorat.
Nunc fecunda quidem. sterilis
sine semine pradem.
Hoc pater. hoc flamen. hoc filius
audiat amen.

Expanded text:
Laudate eum in tympano. » Tympana nos clare mortalia mortificatae membra docent carnis corii, quia sunt animalis. » Non chorus ullus erit, ubi clero regula desit. Ordine namque sedent; ergo ordine vivere debentLaudate eum in chordis. » Torquentur sancti manibus, si quando tyranni: chordis laudatur, nam chorda vocatur carnis tortura, carnis tribulatio dura. Organa nostra Deum laudent sine finedierum. Organa doctorum voces dicuntur eorum. Quos resonant linguis conceptos follibus imisLaudate eum in cymbalis bene sonantibus, laudate eum in cymbalis jubilationis. » Cymbala quippe Dei bene sonantia sunt duo cleri. Hic novus, ille vetus; hic Paulus, et hic bene Petrus. Olim cantavit, cum nos Judamque vocavit.Omnis spiritus laudet Dominum. » Spiritus omnis eum benedicat nunc et in aevum. Laudet, amansque colat, quem Rachel mater adorat, Nunc fecunda quidem, et sterilis sine semine pridem. Hoc Pater, hoc Flamen, hoc Filius audiat. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
Circũdeder̃t me uituli multi
Iudei pingues. luxuriantes. in¬
domitȩ certicis. T auripm¬
guesobsedert̃ me. Ninma ⁊ cay¬
phas cetiq maiores. Tauri qͥd̃e :

Expanded text:
Circumdederunt me vituli multi. Judaei pingues, luxuriantes, indomitae cervicis. Tauri pingues obsederunt me. Anna et Caiphas caeterique majores. Tauri quidem,
Abbreviated transcription (Latin):
ixit iniustus ut delinquãs
insemecipso. In semectpso
inquit: in corde. in cogitatiõib.
Dixit iniquus delinquam. fu¬
rabor. occidam innocentes. ꝓxi¬
mos accus abo: &e sic diues effi¬
ciar. Uł insemetipso .i. contͣ seip¬
sum. Omnis enĩ qͥ peccat: sibi
contraria oꝑatur. onest ti¬
mor di ante ocłos eiꝰ. Qͥd mirũ
si se peccare ꝓmitat: qͥ ante
ocłos cordis deitimorem ñ habet:
Timor nãq dei. frenum ẽ peccati.
Qm̃dolose egit in conspectu eiꝰ .i.
in int̾̃iori homine. quẽ solꝰ d̃s
uidet ⁊ cognoscit. Uł cẽ iuderin

Expanded text:
ixit injustus, ut delinquat in semetipso. » n semetipso, inquit, in corde, in cogitationibus; dixit iniquus: Delinquam, furabor, occidam, innocentes et proximos accusabo, et sic dives efficiar. Vel, in semetipso, id est contra seipsum; omnis enim qui peccat, sibi contraria operatur. « Non est timor Dei ante oculos ejus. » Quid mirum, si se peccare promittit, qui ante oculos cordis Dei timorem non habet? timor namque Dei, frenum est peccati. « Quoniam dolose egit in conspectu ejus, » id est in interiori homine, quem Deus videt et cognosc
Abbreviated transcription (Latin):
neq credunt. T emptauerunt
suꝑ me dentib fius. crucifige
cies. iniqͥtatem illoꝵ: Restitues
cons ona oĩum scõꝵ de tioce las¬
dabo. Confirmatio. In popło
a te ddiuellere potest: ñ mhis
qͥ leues sunt &e faciles ad ꝑeccan¬
dum. qͦs uelut pulũem uentus

Expanded text:
neque credunt. « Tentaverunt super me dentibus suis, » « Crucifige, cies » iniquitatem illorum? « Restitue consona omnium sanctorum te voce laudabo. Confirmatio. « In popua te divellere potest; non in his qui leves sunt et faciles ad peccandum, quos velut pulverem « ventus
Abbreviated transcription (Latin):
odio qͥdem iniquitas illiꝰ intie¬
niri non potest. U erba oris eiꝰ
inquitas &e dolꝰ. Uerba nãq eoꝵ
dolo ⁊ m̃dacio plenasunt: qͥ ali¬
uid ore diẽt. ⁊ aliud corde uolu¬
tant. Noluit indellige̾ ut b̃n
ageret. Multiemm bona.⁊ scͥp¬
turas intelligunt: sñ adhocut
tores inquit legis iustificabunt᷑
apud dm̃:. s factores. Itemq.
iquitatem meditatꝰ ẽ incubili
suo:i. in secretario cordis sui.
Astitit õĩ uie ñ bone. Qͥain omi
malicia ꝑseuerauit. Hoc ẽ qͦd
sequit᷑. Maliciam autẽ ñ odi¬
uit. Qui maliciam ñ odit: mi¬
sericordiam ñ amat. O nẽ in
celo miscdia tura. In supͣdictis
inquit iniquis. ñ ẽ nͥ dolus. ini¬
quitas. & malicia: in scĩs aut̃
qͣs ꝑ celum intelligimꝰ. miscdia
ce ueritas tua. Miscdia qͥdem
est inscĩs: qr ã magist̾ iussione

Expanded text:
m iniquitas illius inveniri non potest. « Verba oris ejus iniquitas et dolus, » verba namque eorum dolo et mendacio plena sunt, quia aliud ore dicunt, et aliud corde volutant. « Noluit intelligere ut bene ageret. » Multi enim bona et Scripturas intelligunt, sed non ad hoc ut  Non auditores, inquit, legis justificabuntur apud Deum, sed factores . » Itemque: Iniquitatem meditatus est in cubili suo, » id est, in secretario cordis sui. « Astitit omni viae non bonae, » quia in omni malitia perseveravit: hoc est quod sequitur: « Malitiam autem non odivit. » Qui malitiam non odit, misericordiam non amat. « Domine, in coelo misericordia tua. » In supradictis, inquit, iniquis, non est nisi dolus, iniquitas et malitia; in sanctis autem, quos per coelum intelligimus, misericordia et veritas. Misericordia quidem est
Abbreviated transcription (Latin):
Ut enĩ nubes pluuiã: ita ce isti
doct᷑nam distillant. Usq ad hoᷤᷤ
gͥ ꝑuenit ueritas dei: qr nullꝰ
ad plenum diuina secreta cog̃
Om̃s enim qͥ deitusticiam imitan¬
dur &e colunt: qͣsi mondes effici¬
unt᷑. Ut enim montes a sole:
nat. Iudicia tua abyssꝰ mul¬
ta : i. alta ce obscura ꝓfunditas.
Qͥs enim cognouit sensum dñi ͤ

Expanded text:
ut enim nubes pluviam, ita et isti doctrinam distillant. Usque ad hos ergo pervenit veritas Dei, quia nullus ad plenum divina secreta cognoOmnes enim qui Dei justitiam imitantur et colunt, quasi montes efficiuntur; ut enim montes a sole, nat. « Judicia tua abyssus multa, » id est, alta et obscura profunditas. « Quis enim cognovit