comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ñ fuert̃ instauratȩ ruine. Tc̃
ioiada fec̃ garophilaciũ munitũ.
aꝑto desuꝑ foramine. ⁊ posuit il¬
lud ad dextrã ingredientiũ domũ.
ñ longe ab altan. Cũꝙ appareret
płima pecunia in garophilacio:
scͥba regis ⁊ pontifex effundebant̃
eã.⁊ dabant his qͥ preerant cem̃ta¬
riis domꝰ dñi. & ñ fiebat cũ eis rõ.
s in fide tͣctabant. N ec fiebat ex pe¬
cunia illa uas aliqd̃ in domo dñi:
nͥ de eo qd̾ erat residuũ sartatectis.
ut legit᷑ in ꝑalipomeñ. & mortuus
ẽ ioiada sac̾dos. qͥ solus legit᷑ post

Expanded text:
hoc non fuerunt instauratae ruinae. Tunc Joiada fecit gazophylacium munitum aperto desuper foramine, et posuit illud ad dexteram ingredientium domum non longe ab altari. « Cumque appareret plurima pecunia in gazophylacio, scriba regis et pontifex effundebant eam, et dabant his qui praeerant caementariis domus Domini. Et non fiebat cum eis ratio, sed in fide tractabant . » Nec fiebat ex pecunia illa vas aliquod in domo Domini, nisi de eo quod erat residuum sartatectis, ut legitur in Paralipomenon. Et mortuus est Joiada sacerdos, qui solus legitur post
Abbreviated transcription (Latin):
rant De garophilacio. Itis
aũt in domo dñi ruinȩ ñ solũ
ꝓ uetustate ⁊ negligentia: s etiã
q̃ fecerat athalia. ⁊ de scificatis pa¬
rauãt domũ baal. Precepit itaq
ioas sac̾dotib: ut instaurarent
sartatecta domꝰ recipientes obla
p̃liũ nuñat. Oblatio enĩ ꝓ deli¬
cto ⁊ peccato: sac̾dotũ erat. Que cũ
suscepissent sac̾dotes: usq ad ui¬
instaurauert̾ sartatecta tẽpli. ꝙ
iratꝰ rex: ꝓhibuit sac̾dotes ultra¬

Expanded text:
 De gazophylacio. Erant autem in domo Domini ruinae, non solum pro vetustate et negligentia, sed etiam quas fecerat Athalia, et de sanctificatis paraverat domum Baal. Praecepit itaque Joas sacerdotibus, ut instaurarent sartatecta domus recipientes oblatpraelium numerati . Oblatio enim pro delicto, et pro peccato sacerdotum erat; quae cum suscepissent sacerdotes, usque ad viinstauraverunt sartatecta templi. Et irat
Abbreviated transcription (Latin):
adrianꝰ: eam penitꝰ eu̾sam reꝑa¬
uit. mutauitq locum ⁊ nomen:
uocans eam: eliam. Merito aũt
ꝑituram dicit dñs. quia cum
miluus ⁊ hyrundo cognoscant
tempꝰ suum: ip̃a ñ cognouit tẽ¬
pus uisitacionis suȩ. et cum in¬
trasset urbem: cõmota ẽ uniu̾sa
ciuitas diceis. Qs ẽ hic: Turbȩ au¬
tẽ dicebant eum ẽẽ

Expanded text:
Adrianus eam penitus eversam reparavit, mutavitque locum et nomen, vocans eam Heliam. Merito autem eam perituram dixit Dominus, quia, cum milvus et hirundo cognoscant tempus suum , ipsa non cognovit tempus visitationis suae. « Et cum intrasset urbem, commota est universa civitas, dicens: Quis est hic? Turbae autem dicebant esse
Abbreviated transcription (Latin):
duxit. duosq filios eiꝰ alexandrũ
⁊ antigonũ. cum totidem filiab.
Romamꝙ ꝑ ciliciã ꝓꝑabat. syrie
⁊ iudee amministratione scauro
cõmissa. relictis secũ cohortibus

Expanded text:
duxit, duosque filios ejus, Alexandrum et Antigonum, cum totidem filiabus. Romamque per Ciliciam properabat, Syriae et Judaeae administratione Scauro commissa, relictis secum duabus
Abbreviated transcription (Latin):
fenũ in qͦ iħs iacuit: delatum ẽ
rome ab helena.⁊ ẽ in ecclia sc̃e ma¬
riȩ maioris. infra basilicã. Ñ lon¬
tia multoꝵ qͥ ob idip̃m conuene¬
rant: uacuas inuenire domos. E
in cõmuni tͣnsitu: qͥ erat int̾ du¬
as domos oꝑim̃tũ habens: qd̾ di¬
u̾soriũ dicit᷑: se receꝑunt. Sub qͦ
ciues ad colloquendũ uł conui¬
sendũ: in dieb ocii. uł ꝓ aeris in¬
tẽꝑie diu̾tebant. forte ibi ioseph
p̃sepiũ fecãt bou ⁊ asino: quos
secũ duxãt. in qͦ repositꝰ ẽ iħs. ad
qͦd quidam refert̃. illud ysaie: cog¬
nouit bos possessorẽ suũ ⁊ asmꝰ
p̾sepe dñi sui. st illud abacuc. In
medio duũ animaliũ cognosci̾s.
Etiam in picturis eccłiaꝵ q̃ suis
qͣsi libri laicoꝵ: hoc rep̾sentatur
nobis. Natꝰ est aũt saluator: anno
no augusti connumamꝰ. Anno
uͦ regni herodis: t̾cesimo. uniu̾¬
so orbe pacato. Olimpiadis cente¬
simȩ nonagesimȩ t̾cie: anno t̃cio.
anno ab urbe condita: dec.l.ii.¬

Expanded text:
us, delatum est Romam ab Helena, et est in ecclesia Sanctae Mariae Majoris. Intra basilicam, non lontia multorum, qui ob idipsum convenerant, vacuas invenire domos, et in communi transitu, qui erat inter duas domus, operimentum habens, quod diversorium dicitur, se receperunt, sub quo cives ad colloquendum, vel ad convisendum in diebus otii, vel pro aeris intemperie divertebant. Forte ibi Joseph praesepium fecerat bovi et asino, quos secum adduxerat, in quo repositus est Jesus. Ad quod quidam referunt illud Isaiae: « Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepe Domini sui . » Et illud Habacuc: « In medio duorum animalium cognosceris. Etiam in picturis ecclesiarum, quae sunt quasi libri laicorum hoc repraesentatur nobis. Natus est autem Salvator anno no Augusti connumeramus. Anno vero regni Herodis trigesimo universo orbe pacato, Olympiadis centesimae nonagesimae tertiae anno tertio. Anno ab Urbe condita septi
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ reꝓbauert̃ edificantes. hic
factusꝰ est in caput anguli. De
mirarent᷑ om̃s. nec pret̾ signi¬
ficationẽ factũ intellig̾e̾nt. Hic
structure suꝑ eminet. Qd̃ cũ au¬
dissent sac̾dotes ⁊ pharisei: uo¬
luert̾ eũ ten̾e̾.⁊ timuer̃t tͣbas.¬

Expanded text:
quem reprobauerunt edificantes, hic factus est in caput anguli’; ad mirarentur omnes, nec praeter significationem factum intelligerent. Hic structurae supereminet. « Quod cum audissent sacerdotes et Pharisaei voluerunt eum tenere, sed timuerunt turbas
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce: pat̾ dicit᷑ ignorare. ⁊ qͥcqͥd
ꝓ patre responderint: hoc intel¬
ligant ꝓ filio. qͥ se dicit ignorare
consum᷑mationis diem. Quem
cũ uidissent agricolȩ: dixerua.
hic ẽ heres. quia sacerdotes sci¬
uerunt illũ uenisse: cui pat̃ dir̃
dabo tͥ gentes bereditatẽ tuam.
Et app̾hensũ filiũ: eiecert̃ extra¬
lucã: ab sit. intelligentes quod
messiam occidẽnt. Maths dicit
eos dixisse: malos male ꝑdet.
⁊ uineã suã locabit aliis agͥcoł.
Hoc aũt ñ dixert uoce. s dice¬
bant in conscientia. Qd̃ aũt hoc

Expanded text:
Ecce Pater dicitur ignorare, et quidquid pro Patre responderunt, hoc intelligant pro Filio, qui se dicit ignorare consummationis diem. Quem cum vidissent agricolae dixerunt: « Hic est haeres, » quia sacerdotes sciverunt illum venisse. Cui Pater dixit: « Dabo tibi gentes haereditatem tuam , » et apprehensum filium ejecerLucam: « Absit! » Intelligentes, quod Messiam occiderent. Matthaeus dicit eos dixisse: « Malos male perdet, et vineam suam locabit aliis agricolis. » Hoc autem non dixerunt voce, sed in conscientia.
Abbreviated transcription (Latin):
operans arte magica ł sp̃u phito¬
nico uexata. his enim cluob modiᷤᷤ
per sp̃m phitonicum susc itacio¬
nẽ mortuoꝵ operatur arde magi¬
ca. usq ad peticionem saulis ab in¬
feris uocauit animã samu eł.
secies artis magiee abapolline phi¬
con inuẽta est. ⁊ abeiꝰ cognominẽ
eautitur qͣr organo suo ad adui¬
uancdum. quaut̃ hic potius ui¬
detur accipi. Et erat questuosa
dominis sius qr multũ percipie¬
bant emolum̃tum xdiuinatiõe
ipsius. Hec subsecuta paulum.⁊
socios eis clamabat clicens. isti ho¬
mines sũt serui clei excelsi qͥ anũ¬
riant nobis uam salutis. ⁊ sic cda¬
mnabat multis cliebus. forte ꝑ
bonum nature. uel potius spũ
rum loqueret᷑ urgente. Cũ u̾sus
iãpaulus. ipsa pꝰ eum clamante.
mendax ãnũtiaret. Uiclentes q̃
hoc clomini eiꝰ. scientes quia maxi¬
mum ĩde sum̾ent ĩcõmodũ. app̃¬
runt inforum. ad pͥncipes. ⁊ offerẽ

Expanded text:
operans, arte magica, vel spiritu pythonico vexata. His enim duobus modis per spiritum pythonicum suscitationem mortuorum operatur arte magica, ut quae ad petitionem Saulis ab inferis vocavit animam Samuelis, ecies artis magicae ab Apolline Pythone inventa est, et ab ejus cognomine ceo utitur, quasi organo suo ad divinandum, qualiter hic potius videtur accipi. Et erat quaestuosa dominis suis, quia multum percipiebant emolumentum ex divinatione ipsius « Haec subsecuta Paulum, et socios ejus clamabat, dicens: Isti homines sunt servi Dei excelsi, qui annuntiant nobis viam salutis. » Et sic clamabat multis diebus, forte per bonum naturae, vel potius Spirirum loqueretur, urgente. « Conversus autem Paulus, ipsa post eum, clamante dmendax annuntiaret. « Videntes autem hoc domini ejus scientes, quia maximum inde sumerent incommodum, apprrunt eos ad forum ad principes,
Abbreviated transcription (Latin):
isset clies multos. cũ essent ĩ
centris. qui est portus cornchi
ascessurus nauem. ut nauigio
ueniret syriam. dotundũco¬
mam ꝗͣ nutͥerat. qr fuerat na¬
zareus ex uoto. Hazareie
eiim cum ad tempus ex uoto
comam nutͥierant. cõ pleto tp̃r
uoti radebant.⁊ in ignẽ sacri¬
ficii ponebant. Quidam codi¬
ces hñt totonderunt. uñ qͥdã
hoc referunt ad aquilam. ⁊
pryscillam. Set augustus. ⁊
ieronimus. ad paulum hoc

Expanded text:
isset in dies multos, » et esset in isset in dies multos, » et esset in Cenchris, qui est portus Corinthi, ascensurus navem, ut navigio veniret in Syriam totondit comam, quam nutrierat quia fuerat Nazaraeus ex voto. Nazaraei enim ad tempus ex voto comam nutriebat, et completo tempore voti radebant, et in ignem sacrificii ponebant. Quidam codices habent totonderunt. Unde quidam hoc referunt ad Aquilam et Priscillam. Sed Augustinus et Hieronymus ad Paulum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
pietate. s quia ꝑtinaces estis
tnseo adgentes. Et emigͣns ind̾
uenit ad domum cuiꝰ dam noĩe¬
gentilis nomine titi. cuiꝰ lomꝰ
erat cõiuncta sygnagoge. nec ẽ.
intelligendum detito ad quem
discipulus. quẽ ⁊̃ cretensẽ ep̃m
ordinauit. Et cõu̾ sus est. Cryspꝰ
archismagogus cũ uniu̾sa fami¬
ua sua. ille scł⁊ de quo apłs ait.
s cribens ad corurchios. Gratiaᷤᷤ
ago cło meo ꝗa neminẽ ex uob
baptiraui nisi cryspum. ⁊ gaiũ.
Et multi corinthioꝵ audientes¬
eius conu̾sionem crediderunt.
⁊ baptizati sunt. Et apparuit
dicens noli tim̾e. s seq̾e ⁊ netaceaᷤᷤ
qr ego tecũ sum. ⁊ nemo appon¬
tibĩ manum. ut noceat tibi.:
der iuder in paulum. ⁊ tͣcerũt
eum ad p̃sentiam gallionis qͥ
erat ꝓcurator acaie regionis. ĩ
erat corinthus & accusauerunt
eum ꝙ ceͣ legem predicaret. &¬
sostenem pͥncipem synagoge.
& ꝑ cuciebant eum. ⁊ nichil
hoꝵ erat cure ꝓcurratori.
Paulus aũt cum ad huc sustinu¬

Expanded text:
a. Sed quia pertinaces estis, « transeo ad gentes. Et migrans inde transiit ad domum cujusdam gentilis nomine Titi, cujus domus erat conjuncta synagogae. » Nec est intelligendum hoc de Tito, cui cipulus, quem etiam Cretensem episcopum ordinavit. « Et conversus est Crispus archisynagogus cum universa familia sua, » ille scilicet de quo Apostolus ait, scribens ad Corinthios · « Gratias ago Deo, quia neminem ex vobis baptizavi nisi Crispum, et Gaium . » « Et multi Corinthiorum audientes conversionem ejus, crediderunt, et baptizati sunt. Et apparuit dicens: Noli timere, sed loquere, et ne taceas; quia ego tecum sum, et nemo apponet manum, ut noceat tibi, et ter Judaei in Paulum, et traxerunt eum » ad praesentiam Gallionis, qui erat procurator Achaiae, et regionis in qua erat Corinthus . Et accusaverunt eum, quod contra legem praedicaret, Sosthenem principem synagogae, et percutiebant eum, et nihil horum erat curae procuratori. Paulus autem cum adhuc sustinu
Abbreviated transcription (Latin):
tione animoy. Bunc cl̃m ig¬
notum annuciabat eiᷤ paulus.
asserens eum mortuum fuisse. re¬
surrexisse. ascendisse incelum. ĩ
fine orbem iudicaturũ. Et eum
predicasset resurrecionẽ mortuoꝵ
quiclam irridebant. quidam¬
iterum. ⁊ exiuit paulus cle me¬
clio eoꝵ. ⁊ quiclam adͥerentes ei
crediderunt. inter quos fuit di¬
onisius ariopagita. quem postea
p̃c̃mitcit hystoria actuum nr̃m¬
ste dionisius magister pagita.¬
erat in ariopago.⁊quam us
ad exortationem pauli de facili
crediderit. Tamen ñ nisi post
longam clisceptacionem confess
est. se credere. s post multã clisce¬
ptationẽ dum ad huc cũ cliscep¬
taret. forte transiit cecus ꝑuiã
coram eis. ⁊ statimait dionisiꝰ
paulo. Si dixeris huic in noĩe
dei tui. uide.⁊ uderit. ego staq̃
credam. s ne utaris u̾bis magi¬
cis. quia forte nosti que hñt hꝰ
mortui. qui resur rex it ⁊ ascẽdit
in celum uicde. ⁊ omĩs tolletur sus¬

Expanded text:
tionem animorum. Hunc Deum igtionem animorum. Hunc Deum ignotum annuntiavit eis Paulus asserens eum mortuum fuisse, resurrexisse et ascendisse in coelum, in fine orbem judicaturum . « Et cum praedicaret resurrectionem mortuorum, quidam irridebant. Quidamiterum. Et exivit Paulus de medio eorum, et quidam adhaerentes ei crediderunt. Inter quos fuit Dionysius Areopagita, » quem postea praetermittit historia Actuum Iste Dionysius magister erat in Areopago, et quamvis ad exhortationem Pauli de facili crediderit, tamen non nisi post longam disceptationem Pauli confessus est se credere. Sed post multam disceptationem dum adhuc cum Paulo disceptaret, forte transiit caecus per viam coram eis, et statim ait Dionysius Paulo: Si dixeris huic caeco in nomine Dei tui vide, et viderit, ego statim credam. Sed ne utaris verbis magicis, quia forte nosti verba, quae mortui, qui resurrexit, et ascendit, in coelum, vide! Et ut omnis tolleretur sus
Abbreviated transcription (Latin):
diͫ mars. uicum in quo coleb
rita asingulis eliis. singulos
uicos de nominabant Erat ã
ueus excellentior ariopagus
quia ibi erat curia magistra
⁊ cum esset. paulus in
rationem reddere super hĩs
que dicis: Stans ergo paulꝰ
ni aram ignoto cleo. uel igno¬
ti clei. Ac si cdiceretur. hec ara ig¬
enim aris suꝑ ponebatur titu¬
lus. inclicans cui essent cledica¬
te. hunc inquit ignotum cłm
ciui hanc aram conseerastis.
Ego annuntio uobis. hic est. ds
qui fecit munclum ⁊ omnia
que in eo sunt. in quo uiuimꝰ.
Athenienses dix̾unt cłm nat᷑e pati.
athenis erant tenebras factas
ad ħ ĩductisunt. ut dic̾e̾nt. q
d̾s nature patiebatur.⁊ clixer̃
athenienses. Constituaniꝰ arã
ill cło. & cledicata est. ara.
& suꝑ positus est titulꝰ ignoti
dei. ⁊ cum uellent offerre holo¬
causta. ⁊ iuctimas illi deo ig
nuflexiones ante aram eius.
⁊ supplicabitis ei. Quia ñ q̃rit
oblationem peccatoꝵ. s deuo¬

Expanded text:
dicitur Mars. Vicum in quo colebandicitur Mars. Vicum in quo coleban ita a singulis diis singulos vicos denominabant. Erat autem vicus excellentior Areopagus, quia ibi erat curia magistratt cum esset Paulus in rationem reddere super his quae dicis? « Stans ergo Paulus aec: Ignoto Deo, » vel Ignoti Dei. Ac si dicatur: Haec ara enim aris superponebatur titulus indicans, cui essent dedicatae. « Hunc, inquit, Deum Ignotum, cui hanc aram consecrastis, ego annuntio vobis. Hic est Deus, qui fecit mundum, et omnia, quae in eo sunt, in quo vivimus,Athenienses dixerunt Deum naturae pati. Athenis erant, videntes tenebras factas ad hoc inducti sunt, ut dicerent, quia Deus naturae patiebatur. Et dixerunt Athenienses: Constituamus aram illi Deo, et dedicata est ara, et superpositus est titulus: Ignoto Deo. Et cum vellent offerre holocausta, et victimas illi Deo ignnuflexiones ante aram ejus, et supplicabitis ei, quia non quaerit oblationem pecorum, sed devo
Abbreviated transcription (Latin):
erant thesalonice quoda
paulo predicaretur. u̾bum dei
inberoe. uenerunt illuic conci¬
tantes multitudinem. Et stacĩ
dimiserunt paulum. frẽs. ut uẽ
eũ iudei eo ꝙ eẽt dux u̾bi. Silas
aũt ⁊ thimocheus remanserunt
ii. E uiã deducebant paulum.e
ꝑ duxerunt eum usq ad thenas.¬
⁊ iudens cuitatem ydolatrie de¬
ditam: scito remisit ad dimothe¬
um ⁊ silam uenirent ad eura ru
uenerunt. ⁊ cdisputabant cum pau¬
ioepyeurei qui ponebant feliei¬
tatem. hom minis: in sola corpiᷤ
uoluptate ⁊ stoici. qui insola aĩ
iuecute. ⁊ inter se dissencientes
ininpugnatione apłi. unani¬
miter consentiebant elicentes.¬
boꝵ s messor morum. de huiꝰ¬
modi messione expectans uberẽ
fructum. Alii aũt clicebant. no¬
uor demonioꝵ uideotur anñ¬
ciator. esse. ⁊ app̃hensum cluxe
martis. in quo seł erat tempłm
martys. quia athenienses sĩ¬
gulos uicos de nommauerant
adiis quos colebant. ⁊ iucum
in quo colebatur mars. uoca¬
bant ariopagum. quia ariodh

Expanded text:
erant Thessalonicae, quod a Paulo praedicaretur verbum Dei in Beraea, et venerunt illuc concitantes multitudinem Et statim dimiserunt Paulum fratres, ut iret eum Judaei, eo quod esset dux verbi. « Silas t Timotheus remanserunt ibi. Qui autem deducebant Paulum, perduxerunt eum usque Athenaset videns civitatem idololatriae deditam, » cito remisit ad Timotheum et Silam, ut venirent ad eum, et venerunt. Et disputabant cum Paulo Epicurei, qui ponebant felicitatem hominis in sola corporis voluptate, et Stoici, qui in sola animi virtute. Et inter se dissentientes, in impugnatione Apostoli unanimiter consentiebant, dicentesat, sed messor morum, de hujusmodi messione exspectans uberem fructum. Alii autem dicebant: « Novorum daemoniorum videtur annuntiator esse. Et apprehenseum duxerd vicum Martis, in quo scilicet erat templum Martis, quia Athenienses singulos vicos denominaverunt a diis, quos colebant, ut vicum, in quo colebatur Mars vocabant Areopagum, quia Arioth
Abbreviated transcription (Latin):
ubi amicos suos salutat. Isti nu¬
per uenerant. de italia. iucleis
omnib ex edicto claudii imꝑato¬
ris de regno eius exire conpulsiᷤ.
eo qđ uxorem eius agrippam pre
nimia familiaritate quã habę¬
bat cum eis ades traxerant ad rit
suos ut iam iudaizaret. Et hoᷤᷤ¬
pitatus est paulus aput aquilã
⁊ pͥscillam. eo qd̾ eandẽ artẽ excer¬
cerent. qͣm ipse consueuerat exerce
de propͥo labore manuum sͥ uuie¬
tum aquirens scł artẽ cenofac¬
toriam. faciebant. enĩ textoria. si¬
ue papiliones que necessaria erãt
indigenis terre. ꝓpter ĩmod̾atũ
calorem. uel cõmeantibus ut dica¬
tur ars scenofactoria. a scenos ꝙ
tunicularii. Et cũ ue nissent si¬
ias ⁊ timotheus demacidonia.
ubi dimiseront eos. p̃dicabat
paulus ĩ stanter uerbũ euugłii.
co adiuuantibus ilł. ⁊ uilipenden¬
tibus udeis predicacionem. uixͣ

Expanded text:
 amicos suos. Isti « nuper venerunt de Italia, Judaeis omnibus ex edicto Claudii imperatoris de regno ejus exire compulsis, » eo quod uxorem ejus Agrippinam prae nimia familiaritate, quam habebat cum eis, adeo traxerant ad ritus suos, ut jam judaizaret. « Et hospitatus est Paulus apud Aquilam, et Priscillam, eo quod eamdem artem exercerent, » quam et ipse consueverat exercere, de proprio labore manuum sibi victum acquirens, « scilicet artem scenofactoriam. » Faciebant enim tentoria, sive papiliones, quae necessaria erant indigenis terrae propter immoderatum calorem, vel commeantibus. Ut dicatur ars scenofactoria a scenos, qufunicularii. « Et cum venissent Silas, et Timotheus de Macedonia, » ubi dimiserat eos, « praedicabat Paulus instanter verbum Evangelii » coadjuvantibus illis. Et vili pendentibus Judaeis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uisis frĩb consolati sunt eos:
in de ꝓ fecti uenerunt thesalo¬
nicam. ubi erat sygnagoga u¬
deorum. Paulus ut consueuerat
introibat᷑ in sygnagogam. ⁊ per
tria sabbata idisseruit. eis descͥp¬
turis predicans xp̃m mortuum

Expanded text:
et visis fratribus, consolati sunt eos. et visis fratribus, consolati sunt eos. Et » inde « profecti venerunt Thessalonicam, ubi erat synagoga Judaeorum . » Paulus autem, ut consueverat, introivit synagogam, et per tria Sabbata disseruit eis de Scripturis, praedica
Abbreviated transcription (Latin):
educens eos clecarcere. Ait. Quid
me clomini oportet facere. ut fiam¬
saluꝰ: Ad quem illi. Crede in deũ
iħ̃m. ⁊ saluus eris. tu: ⁊ clomꝰ tua
tota. ⁊ locuti sunt ei u̾bum dñi.
⁊ omnibꝰ qui erant indomo eius.
⁊tollens eos inilla hora. lauit
plagas eorum.⁊ baptizatus est.
Iumq cluxisset eos indo¬
mum suam appossuit eiᷤ
mensam. ⁊ letatus est cũ ommi
lomo sua.credens indeum.
Et cum clies factus esset. mise¬
runt magistratus nuncios ad
custodes carceris clicentes. Di
pectos. dunitebant aũt eos. ne
plures. crederent. quia iam ĩ no¬
tuerat eis miraculum.⁊ num¬
ciauit custos carceris. u̾ba hec
paulo. miser̃t magistratꝰ ut
dimittadini. Nunc igiturex¬
untes. ite in pac̾e. Ad quem pau¬
lus miserunt nos incarc̾em¬
publice flagellatos. lic indãp¬
natos homines romanoᷤ. idest
si nos eiciant. Et cum renuncia¬
tum hoc esset. magistratib timu¬
erunt. audito qd̾ romani essent.

Expanded text:
educens eos de carcere, ait: Quid educens eos de carcere, ait: Quid me, domini, oportet facere, ut salvus fiam? Ad quem illi: Crede in Dominum Jesum, et salvus eris tu, et domus tua tua. Et locuti sunt ei verbum Domini, cum omnibus qui erant in domo ejus. Et tollens eos in illa hora noctis, lavit plagas eorum: et baptizatus est Cumque perduxisset eos in domum suam, apposuit eis mensam, et laetatus est cum omni domo sua credens Deo. Et cum dies factus esset, miserunt magcustodem carceris, dicentes: Dimpectos, dimittebant autem illos, ne plures crederent, quia jam innotuerat eis miraculum. « Et nuntiavit custos verba haec Paulo: Miserunt magistratus ut dimittamini. Nunc igitur exeuntes ite in pace. Ad quem Paulus: Miserunt in carcerem flagellatos licet indemnatos, homines Romanos, » id est  ipsi, et nos ejiciant. » Et cum renuntiatum esset hoc « magistratibus, timuerunt, audito q
Abbreviated transcription (Latin):
cidi ẽos. ⁊ flagellatos. mise runt̃
incarcerem. precipientes custo¬
cli ut diligenter custouiret eos.
qui accepto manclato. misit eos
⁊ silas decantabant hym¬
nos. ⁊ ad orantes laudabãc
dieum. ⁊ clum mecdia nocte or arẽs
subito factus est. t̾re motus. quo
seł terre motu omnia funclamã¬
ta carceris. sunt cõmota. hostia a¬
perta. iuncula ominã quierãt
in carcere rupta non solius pau
nuas carceris apertas euagina¬
to gladio uolebat se int̾ficere.
antumans omnes incarceratos
aufugisse. Et cum esset paulus
inmedio carceris tenebrosi iudẽs
in spũ clamauit. Nichil tibi
feceris mali. unu̾isi enim quos
custo diebas. hic sumus. sciebat
eium qd tunc uellet sibi manũ
inicere. qr putabat omnes me¬
carceratos aufugisse. ⁊ petito lu¬
mine. aministris. In trogͥssus ẽ
custos carceris. ⁊ tremefactus
tamen ꝓhis que facta fuerant
int̾remotu. tam̃ qr intellexerat
paulus quod se uellet interfic̾e.
ꝓcidit pauli ⁊ sile ad pededes. ⁊

Expanded text:
caedi, et flagellatos miserunt in carcerem, praecipientes custodi, ut diligenter custodiret eos. Qui accepto mandato misit eos t Silas decantabant hymnos, et orantes laudabant Deum . » Et dum media nocte orarent « subito factus est terrae motus, quo scilicet terrae motu omnia fundamenta carceris commota sunt, ostia aperta, vincula omnium, » qui erant in carcere, « rupta » non solius Paulnuas carceris apertas, evaginato gladio volebat se interficere, autumans omnes incarceratos aufugisse. » Et, cum esset Paulus in medio carceris tenebrosi, videns exclamavit: « Nihil tibi facias mali. Universi enim quos custodiebas hic sumus. » Sciebat enim quod tunc volebat sibi manum injicere, quia putabat omnes aufugisse, « et petito lumine a ministris introgressus est custos carceris, et tremefactus, » tum pro his quae facta fuerant in terrae motu, tum quia intellexerat Paulus, quod se vellet interficere « procidit Paulo et Silae ad pedes, et
Abbreviated transcription (Latin):
ex eis. ⁊ ad iuncti sunt paulo. ⁊ si¬
⁊ gentilibus. multitudo in agna.
Zelantes autẽ iudei. ⁊ assumentes
quodam malos de uulgo. con¬
citauerunt ciuitatem ad u̾sus
domum iasonis. satꝰ est.
aput quem hospitati fue
aͣ iasone fuisse occultatos. tͣcer̃t
iasonent. Ꝙ quosclam fratres ad
pͥncipes ciuitatis clicentes Isti
sunt qui orbem concitant. quoᷤᷤ
suscepit iason. Et ip̃i. ⁊ suscipi¬
entes eos faciunt conctra decre¬
ta cesaris regem alium dicenteᷤ
esse quam cesarem. ⁊ concitauer̃t
principes aduisus eos ⁊ accepta sate¬
clacione a iasone. ⁊ ceteris: Dimise¬
runt eos. Forte iason. ⁊ alii fratres
negauerunt se suscepisse eos. ⁊ sic
ciam egerunt. ⁊ per noctem ddi¬
miserunt paulum. ⁊ silam inbe¬
roam ⁊ introierunt in sygnago¬
gam iudeorum. ⁊ predicauerũt

Expanded text:
eis, et adjuncti sunt Paulo et Siet gentibus multitudo magna. Zelantes autem Judaei, et assumentes quosdam malos de vulgo concitaverunt civitatem adversus orum Jasonapud quem hospitati fuera Jasone fuisse occultatos, « traxerunt Jasonem, et quosdam fratres, ad principes civitatis, dicentes: Isti sunt qui urbem concitant, quos suscepit Jason, et ipsi suscipientes eos faciunt contra decreta Caesaris, regem alterum dicentes esse quam Caesarem, et concitaverunt principes adversus eos. Et accepta satisfactione a Jasone, et caeteris, dimiserunt eos. » Forte Jason, et alii fratres negaverunt se suscepisse eos, et si isfecerunt, « per noctem dimiserunt Paulum et Silam in Beraeam. Et introierunt synagogam Judaeorum, et praedicaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
que conuenerant. ⁊ mulier q̃¬
ciuitatis. uel natirenoꝵ. audie¬
bat nos ioquentes. potest. am
intelligi p᷑puraria. quasi utens pͤpa.
uel forsan erat cleregio semine. ⁊
forte pꝰ᷑pua ria qr textrix purpͦe. uel
quia uenclebat p᷑puram. Cũ autẽ
bauptizata esset. ⁊ clomus eius tota.
de precata est nos clicens. Si iuclica¬
tis me ficlelem introite. indomũ
meam. ⁊ manete mecum.⁊ intͣui¬
mus coacti. ad huc enĩ abhorreba¬
nt. intrare thomus gentilium ꝓ
uitando scandalo iucleorum. De¬

Expanded text:
e convenerant . Et mulier qucivitatis Thyatirenorum audiebat nos loquentes. » Potest autem intelligi purpuraria, quasi utens purpura, quia forsan erat de regio semine. Vel potius purpuraria, quia textrix purpurae, vel quia vendebat purpuram. « Cum autem baptizata esset, et domus ejus tota, deprecata est nos, dicens: Si judicatis me fidelem, introite in domum meam, et manete mecum. Et intravimus coacti. » Adhuc enim abhorrebant intrare domos gentilium pro vitando scandalo Judaeorum.
Abbreviated transcription (Latin):
dies hanc renouat¬
onẽ templi celebrarent. Uñ iosephꝰ
ait. Ab illo temꝑe ⁊ hacteuͦ. hanc
festiuitatẽ celebramꝰ. uocante̾ eã
lumina. eo qd̃ pret̾ sꝑem lum̃ no¬
bis religionis apparuit. Tc̃ constru¬
xit iudas murũ in cͥcurtu ciuita¬
tis. ⁊ edificauit turres. custodes in
eis deputans.S ⁊ bethsurã muni¬
uit. ut ea ꝓ castello adu̾sus hosteᷤᷤ
uteret᷑. arcẽ tñ presidii nondum
obtinuit. Itẽ de prelus uide.

Expanded text:
dies hanc renovatonem templi celebrarent. Unde Josephus ait: Ab illo tempore, et hactenus illam festivitatem celebramus, vocantes eam Lumina, eo quod praeter spem lumen nobis religionis apparuit. Tunc construxit Judas murum in circuitu civitatis, et aedificavit turres, custodes in eis deputans. Sed et Bethsuram munivit, ut ea pro castello adversus hostes uteretur, arcem tamen praesidii nondum obtinuit. CAP. IV. De praeliis Judae.
Abbreviated transcription (Latin):
fideles cum ramis qͣi
obuiam dño: extͣ mu¬
Abusq ad crucẽ aliqͣm.
in qua ⁊ ramos qͦs¬
pascha pe gestant affigentes:¬
deponunt. qͣi dicat

Expanded text:
fideles cum ramis quasi obviam Domino extra muusque ad crucem aliquam, in qua ramos, quos gestant, affligentesdeponunt, quasi diceret
Abbreviated transcription (Latin):
ost philadelphũ: regnauit
frat̃ eiꝰ ptolomeꝰ euergetes.
qui ab egyptiis eu̾getes dictꝰ ẽ. qd̾
reuectionẽ sonat. quia post uasta¬
tã syriã ⁊ ciliciã ⁊ partẽ asie: int̾
innumera spolia q̃ cepit: etiã dos
eoꝵ qͦs cambises in ꝑsas tͣnsuexat
reuexit. Iudeoꝵ pontifex onias. sy¬
monis iusti fihiꝰ. cui

Expanded text:
ost Philadelphum regnavit frater ejus Ptolemaeus Evergetes, qui ab Aegyptiis Evergetes dictus est, quod refectionem sonat, quia post vastatam Syriam, et Ciliciam, et partes Asiae inter innumera spolia, quae cepit, etiam deos eorum, quos Cambyses in Persas transvexerat revexit. Judaeorum pontifex Onias, Simonis justi filius, cui
Abbreviated transcription (Latin):
ñ licet frĩ hab̾e uxorẽ frĩs eo uiuente.
Suꝑ mathm legit᷑: qd̾ herodias filia
erat regis arethe. quã auferens phi¬
lippo: ortis int̾ eos qͥbdã simultatib.
in odiũ philippi dedãt herodi. quia
herodiadẽ fuisse filiã aristobol: quẽ
occid̾at cũ fr̃e alexandro: pat̾ eoꝵ he¬
rodes ⁊ ita soror erat herodis agrippe.
quã auus suus herodes. dedat hero¬
di filio suo uxorẽ. Dic̃ enĩ aliũ fuisse
herodẽ: pret̾ tetͣrchã. quẽ pat̾ susceꝑat
de filia symonis sac̾dotis. Philippũ
uͦ iã mortuũ: cũ gaiꝰ regnare cepisset.
rodem: euugłiũ uocat philippũ. uel
priꝰ nupta herodi. post: nupta philip¬
po.herodes uͦ tetͣrcha: uxorẽ habebat
filiã arethe regis cdamasceni. aͥ romã
it̃ faciens tͣnsiit ꝑ frẽm suũ. E secreto
pepigit cũ uxore fris: qd̾ in reditu suo:
repudiata ixore sua: ducẽt eã in uxre
rodes aũt rediens: abstulit herodiadẽ
q̃ cũ argueret eũ Ioħs: suggestione he¬

Expanded text:
non licet fratrem habere uxorem fratris, eo vivente . Super Matthaeum legitur, quod Herodias filia erat regis Arethae, quam auferens Philippo, ortis inter eos quibusdam simultatibus, in odium Philippi dederat fratri Herodi, quia Herodiadem fuisse filiam Aristoboli, quem occiderat cum fratre ejus Alexandro pater eorum Herodes, et ita soror erat Herodis Agrippae, quam avus suus Herodes dederat Herodi filio suo uxorem. Dicit enim, alium fuisse Herodem praeter tetrarcham, quem pater susceperat de filia Simonis sacerdotis, Philippum vero jam mortuum cum Gaius regnare coepisset. rodem, Evangelium vocat Philippum, vel forte prius nupta Herodi, post nupta Philippo. Herode vero tetrarcha uxorem habebat filiam Arethae regis Damascenorum. Qui Romam iter faciens, transiens per fratrem suum, secreto pepigit cum uxore fratris, quod in reditu suo, repudiata uxore sua, duceret eam in uxorem. rodes autem rediens, abstulit Herodiadem quo cum argueret eum Joannes, suggestione He
Abbreviated transcription (Latin):
linguȩ ꝑitos. ad ip̃m dirige̾t cũ
lege di qͥ ad eã tͣnsfẽndã sufficẽts.
Qd̾ ut impet᷑ret: mun̾a cũ epłis
mittenda censuit. Aderat ibi ari¬
steus. qͥ longo temꝑe iud̾oꝵ cala¬
mitat cõpatiens: oportunitate
lib̾andi eos inuenta: ait. Quomͦ
qd̾ postulas obtinebis. tot iudis
in regno tuo seruientib: Solue
itaꝙ eos. ⁊ nichil gratiꝰ erit pon¬
tifici iudeoꝵ. Nec obhoc qd̾ dico:
me iudeoꝵ affinẽ estimes. s qͥ a

Expanded text:
tos ad ipsum dirigeret, cum lege Dei, qui ad eam transferendam sufficerent. Quod ut impetraret, munera cum epistolis mittenda censuit. Aderat ibi Aristaeus, qui longo tempore Judaeorum calamitati compatiens, opportunitate liberandi eos inventa, ait: Quomodo quod postulas obtinebis, tot Judaeis in regno tuo servientibus. Solve itaque eos, et nihil gratius erit pontifici Judaeorum. Nec ob hoc quod dico, me Judaeorum af
Abbreviated transcription (Latin):
ex om̃ib conflantes unã. Nec mi¬
randũ ẽẽ hoc assent. cũ esdras
⁊ de ꝓuincia ꝑitiores. & lecta est
corã oiñib tͣnslatio illoꝵ ⁊ appro¬
bata. Postea delata ẽ ad regem.⁊
corã eo replicata. Cũq pet̾ent int̾¬
pretes a rege dari auctoritatem:
ut ĩmobilis ꝑseueraret: hoc se
facturũ laudauit. si dem ita ca¬
ste corrigent eam: ut qd̾ semel
indicatũ foret.: ñ cogeret᷑ irrita¬
re. E remisit eos munib honora
nera. In templũ uͦ misit p̾t̃ uasa:
mensam aureã. gẽmis imp̾ciabi¬
lib insignitã. cuiꝰ crassitudo cum
ẽet dimidii cubiti: tñ mat̾iam su¬
ꝑabat opus: Incidentia.
o tempe: sostratꝰ forũ in ale¬
xandria construx̃. Aratꝰ claru¬
it. argenteꝰ nummꝰ primꝰ in urbe
siguratꝰ. Romanos cartaginen¬
ses nauali p̾lio uicer̃t. metello ꝯ¬

Expanded text:
ex omnibus conflantes unam. Nec miex omnibus conflantes unam. Nec mirandum esse hoc asserit, cum Esdras et de provincia peritiores. Et lecta est coram omnibus translatio eorum, et approbata, postea delata est ad regem, et coram eo replicata. Cumque peterent interpretes a rege dari auctoritatem, ut immobilis perseveraret, haec se facturum laudavit, si demum ita caute corrigerent eam, ut quod semel judicatum foret, non cogerentur irritare. Et remisit eos muneribus honoratnera. In templum vero misit praeter vasa mensam auream gemmis impreciabilibus insignitam, cujus crassitudo, cum esset dimidii cubiti, tamen materiam superabat opus. Incidentia. Eo tempore Sostratus pharum in Alexandria construxit, Aratus claruit, argenteus nummus primus in Urbe figuratur; Romanos Carthaginenses navali praelio vicerunt, Metello con
Abbreviated transcription (Latin):
admirari rex cartaꝵ tenuitatem.
⁊ cõpaginationẽ q̃ oculis dep̾hen¬
di ñ posset. ꝗd̾ꝙ litt̾e auree in cati¬
dore cartaꝵ ad eo legibiles appare¬
rent. Introducti aũt st̃ in domũ
regis: secꝰ mare secretã. q̃ erat ad
negocioꝵ delib̾ationẽ. & date st̃
eis celle singule.⁊ qͥcqͥd uisũ ẽ eis
oportunũ ⁊ cõmodũ ad int̾p̃tan¬
dũ. Diluculo egrediebant᷑ ad op¬
tandũ regibona. ⁊ poli cronitudi¬
nem. Tc̃ lauabant se ad mare. se¬
cundũ purificationẽ iudeoꝵ. po¬
stea int̃p̾tabant᷑ usq ad horã no¬
nã. in de tͣnsibant ad cibũ ⁊ reqͥem
uñ quib dã uisum ẽ. qd̾ ñ tͣnstule¬
runt tẽ : nͥ penthateucũ. Postea uͦ:
uł priꝰqͣm redirent: uł post aliqui
ex eis ad regem redeuntes: tͣnstule¬
it̾ psalmos ⁊ ꝓpħas. Uerũtñ: si mi¬
raculose factũ ẽ ut tradit august¬
nus: qd una ⁊ eadẽ sñ dissonantia
fieri potuit: ut in tot dieb int̃p̃¬

Expanded text:
admirari rex chartarum tenuitatem admirari rex chartarum tenuitatem et compaginationem, quae oculis deprehendi non posset, quanquam litterae aureae in candore chartarum adeo legibiles apparerent. Introducti autem sunt in domum regis secus mare secretam, quae erat ad negotiorum deliberationem, et datae sunt eis cellae singulae, et quidquid visum est eis opportunum et commodum ad interpretandum; diluculo egrediebantur ad optandum regi bona, et polichronitudinem. Tunc lavabant se ad mare, secundum purificationem Judaeorum, postea interpretabantur, usque ad horam nonam. Inde transibant ad cibum, et requiem, quibusdam visum est quod non transtulerunt tunc nisi Pentateuchum. Postea vero, vel postquam redirent, vel post, aliqui ex eis ad regem redeuntes, transtulerunt psalmos et prophetas. Verumtamen si miraculose factum est, ut dicit Augustinus, quod una et eadem sine dissonantia fieri potuit, ut in tot diebus interpre
Abbreviated transcription (Latin):
gẽ: benigne ab eo collecti stͥ. ñ tñ
ad regẽ intmissi usq in diẽ qͥntũ.
Imminebat enĩ ea die sollẽpni
rant. Ea gͥ die suscepit eos: qͦs
corã uniu̾sitate pͥncipũ decre¬
uerat honorare. Post susceptio
sciscitatꝰ ẽ ab eis q̃ in corde suo diᷤ¬
posuerat. ⁊ p̃cipue: de duobꝰ. de
cognitione d̾i. ⁊ regni gub̃natio
ne. Cũꝙ instruxissent eũ de regni
administratione: pleniꝰ dispu¬
tauer̃t de uno ḋo colendo⁊ qd
nulla creatura d̃s̃ eẽt. In de ẽ qd̾
ubicũq occurrit eis de tͥnitate.
uł sub silentio tͣnsier̾t: uł enigma¬
tice tͣnstulert̃. ne tres d̃os colen¬
dos tͣdidisse uide̾nt᷑. Simiłr ⁊ de
incarnatione u̾bi facientes: ut
in ysaia. Qͥ cũ dixisset puerũ nob
quoꝵ unũ ẽ ds ꝓ illis .ui. nominib
transtulert: magni consilii angłs.
ne uid̾ent᷑ tradidisse. hominẽ dĩ¬
ficatũ. Tc̃ ostendert̃ regi rotulum
quẽ attulerant. Nec sufficiebat

Expanded text:
gem, benigne ab eo collecti sunt, non tamen gem, benigne ab eo collecti sunt, non tamen ad regem intromissi, usque in diem quintum. Imminebat enim ea die solemnitasrant. Ea igitur die suscepit eos, quos, coram universitate principum, decreverat honorare, post susceptionem sciscitatus est ab eis quae in corde suo disposuerat, et praecipue de duobus, de cognitione Dei et gubernatione regni. Cumque instruxissent eum de regni administratione, plenius disputaverunt de uno Deo colendo, et quod nulla creatura Deus esset. Inde est quod ubicunque occurrit eis de trinitate, vel sub silentio transierunt, vel in aenigmate transtulerunt ne tres deos colendos, tradidisse viderentur. Similiter, et de incarnatione Verbi facientes, ut in Isaia. Qui cum dixisset puerum nquorum unum est Deus, pro illis sex nominibus transtulerunt, magni consilii angelus, ne viderentur tradidisse hominem deificatum . Tunc ostenderunt regni rotulum, quem attulerant. Nec sufficiebat
Abbreviated transcription (Latin):
.c.xx. dragmas argenti. Cũꝙ di¬
xisset rex hoc magnũ ẽẽ: dixert̾.
Magnũ qͥdem ẽ. s ñ regi munifi¬
co. T c̃ scͥpsit rex eleararo in hc̃ mo¬
dum. Gentẽ tuã q̃ secus nos erat:
libtate donaii. arbitrans hoc d̾o
ẽẽ iocundũ. Quoꝵ qͦsdã militiȩ
assignaui. alios quoꝵ fidẽ ꝓba¬
ueram: constitui in palatio. legeᷤᷤ
decreui. Bñ gͦ facies: mittendo
nob̾ uiros seniores. qͥ ualeant in¬
terp̾tationẽ eaꝵ caute nob̃ relin¬
quere. Transmisi m argenti .c. ta¬
lenta ꝓ ĩmolationib faciendis. et
nas ⁊ ligatoria facienda.⁊ gẽmaᷤᷤ
sñ numo̾ ad artificũ optionem.
Tumanda nob̃ q̃ ex his uolueriᷤ
fieri. qd̾ gratꝰ amplectem. Tunc
mittens ad eũ eleatarꝰ qd̾ postu¬
labat: rescͥpsit ita. Ad int̃p̃tandã
legẽ qͣm postulas: misi uiros se¬
niores: de unaqͣꝙ tͥbu .ui. legem
ferentes. Tuȩ aũt pietatis erit uł
iusticiȩ: ad nos eã caute remitt̾e
pe subticet. Q cũ uenissent ad re¬

Expanded text:
 drachmas argenti. Cumque dixisset rex, hoc magnum esse, dixerunt: Magnum quidem est, sed non regi munifico. Tunc scripsit rex Eleazaro in hunc modum: « Gentem tuam, quae secus nos erat, libertate donavi, arbitrans hoc Deo esse jucundum, quorum quosdam militiae assignavi, alios quorum fidem approbaveram constitui in palatio. Leges vdecrevi. Bene ergo facies mittendo nobis viros seniores, qui valeant interpretationem earum caute nobis relinquere. Transmisi modo argenti centum talenta pro immolationibus faciendis, et res et libatoria facienda, et gemmas sine numero ad artificum optionem. Tu manda nobis quae ex his volueris fieri, quod gratius amplectemur. » Tunc mittens ad eum Eleazarus quod postulabat, rescripsit ita: « Ad interpretandam legem, quam postulas, misi viros seniores de unaquaque tribu sex legem ferentes. Tuae autem pietatis erit, vel justitiae, ad nos eam caute remitterepe subticet. Qui cum venissent ad re
Abbreviated transcription (Latin):
ost ꝑtolomeũ sother: regna¬
uit in egypto philadelphus
Hic studiosus ⁊ libroꝵ cupidꝰ. de¬
metͥum bibliothecȩ suȩ prefecit.
Cũq quesisset ab eo de numero
laborandũ ẽẽ dicebat ut in grecũ
conu̾sa eloqͥum: in archiius rega¬
lib haberet᷑. Hec enĩ erat lex dei.

Expanded text:
ost Ptolemaeum Soter regnavit in Aegypto Philadelphus. Hic studiosus, et librorum cupidus Demetrium Bibliothecae suae praefecit. Cumque quaesisset ab eo de numero laborandum esse dicebat, ut in Graecum conversa eloquium in archivis regalibus haberetur. Haec enim erat lex Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
De duob cecis ten¬
secuta ẽ turba
multa. Pauci enĩ ñ
audebant ingredi descrtũ ꝓpter
latrones. Ecce duo ceci sedebant
parent᷑ ut tace̾nt: magis clama¬
bant: stetit iħc. Et illis ad se uo¬
catis: tetigit oculos eoꝵ. ⁊ confestĩ
uiderunt. ⁊ secuti st̃ eum.

Expanded text:
duobus caecis Jerest eum turba multa . Pauci enim non audebant ingredi desertum propter latrones. Et ecce duo caeci sedebant parentur ut tacerent, magis clamabant. Stetit Jesus, et illis ad se vocatis tetigit oculos eorum, et confestim viderunt, et secuti sunt eum.
Abbreviated transcription (Latin):
dum: dicebant: da¬
huc uidi ip̃o templo. ⁊ altari.
Dñs dixit econtra
quia tẽplum ⁊ alta¬
re: qͦdãm sc̃ificabant in eis ob¬
lata. qͥa d̃o dicata erant. Obla¬
ta uͦ: neqͣqͣm scĩficabant illa: ad¬
huc multi codẽ uicio laborant.
qͥ putant maiꝰ ẽẽ iurare ꝑ eu
qͥ decimatis om̃e olus ⁊ relinqͥ¬
tis miscłiam ⁊ iudiciũ. Hoc uer¬
bum decimatis: dubiũ ẽ. nã ⁊
qͥ accipit. ⁊ qͥ dat: decimare di¬
cit᷑. Pharisci aũt id̃o olerũ de¬
cimas dabant. ut diceret᷑. Qͦ
uobis duces ceci. colantes culicẽ
tͣnsglutitis camelũ. ꝑ similitu¬
dinem lactis qd̃ colat᷑: dictũ ẽ
⁊ potest referri ad p̾dictum: sic.
ditis. ut qd̃ glutit᷑: abscondit᷑
uł ad id qd̾ dictum ẽ: duces ce¬
ci: tͣhit᷑. ita. Minora peccata sub¬
ditoꝵ: diligent̾ arguitis. ꝓicttiᷤ
õrauiora: dissimulando tran¬
sitis. Itẽ. Ue uob̃: qͥ similes estiᷤ
sepulchris dealbatis. q̃ plena
sunt om̃i spurcicia. Itẽ ue uo¬

Expanded text:
dum, dicebant, da esse ipso templo et altari. inus dixit econtra, quia templum et altare sanctificabant in eis oblata, quia Deo dicata erant, oblata vero nequaquam sanctificabant illa. Adhuc multi eodem vitio laborant, qui putant majus esse jurare per qui decimatis omne olus, et relinquitis misericordiam et judicium. » Hoc verbum, decimatis, dubium est. Nam et qui accipit, et qui dat decimare dicitur. Pharisaei autem ideo olerum decimas dabant, ut diceretur, quvobis duces caeci, qui colantes culicem transglutitis camelum. » Per similitudinem lactis, quod colatur dictum est. Et potest referri ad praedicta sic: ditis, ut quod glutitur absconditur. Vel ad id quod dictum est « duces caeci, » trahitur, ita: Minora peccata subditorum diligenter arguitis, projicitis graviora, et dissimulando transitis. Item: « Vae vobis, qui similes estis sepulcris dealbatis, quae plena sunt omni spurcitia. » Item: « Vae vo
Abbreviated transcription (Latin):
entia d̾i. Mittã ad uos sapien¬
tes.⁊ scribas. ⁊ ex illis: occidetis.
⁊ crucifigetis. ⁊ flagellabitis in
synagogis ur̃is. Hic patet here¬
ticum mentiri. qͥ dicit alium

Expanded text:
 ad vos sapientes, et scribas, et ex illis occidetis, et crucifigetis, et flagellabitis in synagogis vestris. » Hic patet, haereticum mentiri, qui dicit, alium
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ego ero ei in patͤm.
⁊ ip̃e erit mͥ in filiũ.
Ex hac ꝓmissione
conicit᷑: qd̃ saluus
sit salomon. His au¬
ditis gauisus ẽ ad
de successione reg¬
ni.⁊ ex eo p̾cipue
gr̃as egit d̾o. addeis.
ut sit sollicitꝰ de
successione filioꝵ.
uł: ut gr̾as agat
d̾o de beneficiis. fa¬
ctũ est aũt post ħ
ꝑcussit dauid phi¬
listeos. ⁊ abstulit
frenũ .i. potestatẽ
tͥbuti quã habebał
in isrł de manu

Expanded text:
 ego ero ei in patrem, et ipse erit mihi in filium. » Ex hac promissione conjicitur quod salvus sit Salomon. His auditis gavisus est David de successione regni, exinde praecipue gratias egit Deo addens: ut sit sollicitus de successione filiorum, vel ut gratias agat Deo de beneficiis. « Factum est autem post haec, percussit David Philisthaeos, et abstulit frenum, » id est potestatem tributi, quam habebant in Israel « de manu
Abbreviated transcription (Latin):
sit: ad .xxiii. Et ponens in ea p̾¬
sidiũ: fecit eam tributariã. Tc̃
impletũ ẽ qd̃ dictũ ẽ rebeccȩ. Ma¬
ior seruiet minori. Et retulit in
ierłm aurũ ⁊ argentũ multũ
nimis. qd̃ scĩficauit dño in fa¬
bricã futurȩ domͦ. Es qͦq cho¬
rintiũ scificauit. de qͦ fecit sa¬
lomon mare ȩneũ. colũpnas. ⁊
altare. Porro: ioab erat suꝑ exer¬
citũ. Iosaphat: erat a cõm̃tariis
.i. scͥptor gestoꝵ. Scͥbebant enim
singłi reges cronica gestoꝵ. Sa¬
Bananias aũt erat suꝑ celechi.
⁊ pheleti. qͥ erant custodes ca¬

Expanded text:
ia millia, et ponens in ea praesidium fecit eam tributariam. Tunc impletum est, quod dictum est Rebeccae: « Major serviet minori . » Et retulit in Jerusalem aurum, et argentum multum nimis, quod sanctificavit Domino in fabricam futurae domus. Aes quoque Corinthium sanctificavit, de quo fecit Salomon mare aeneum, columnas, et altare. « Porro Joab erat super exercitum; » Josaphat erat a commentariis, id est scriptor gestorum. Scribebant enim singuli reges chronica gestorum, SaBanaias autem erat super Chereti et Phelethi, qui erant custodes ca
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ regũ romanoꝵ: purpura ⁊
facib usus ẽ. qͥ post longã pacẽ.
bella reꝑauit. Albanos. uegen¬
tes. fidenates: uicit. adiecto m̃o¬
te celio: ampliauit urbẽ. Tan¬
dẽ cũ domo sua fulmine confla¬

Expanded text:
 regum romanorum purpura, et fascibus usus est. Qui post longam pacem bellare paravit Albanos, Vegetes, Fidenates vicit, adjecto monte Coelio ampliavit urbem. Tandem cum domo sua fulmine confla
Abbreviated transcription (Latin):
sertꝰ dñs: redux̃ eũ in regnũ suũ
Q cũ uenisset i erosolimã: dele¬
uit ydola. lucos.⁊ aras: q̃ fecerat.
ita: ut in memoriã pͥoꝵ nichil
suꝑẽẽt. ⁊ restituit cultũ dñi sic̃
os sic a pͥori conu̾satione mutatꝰ
ẽ: ut ñ sine grandi admiratiõe
uitã agẽt beatã. Muros qͦq ciui¬
tatis ⁊ turres. ⁊ antemuralia. mul¬
ta munitione firmauit. ꝙ mor¬
tuus ẽ manasses.⁊ sepultꝰ in or¬
to domꝰ suȩ. in orto arã.⁊ regna¬
uit amor fili eiꝰ ꝓ eo. In cio
n dieb manasse: sibilla erofila

Expanded text:
ertus Dominus reduxit eum in regnum suum. Qui cum venisset Jerosolymam delevit idola, lucos, et aras, quae fecerat, ita ut in memoriam priorum nihil superesset. Et restituit cultum Domini, sicut et sic a priori conversatione mutatus est, ut non sine grandi admiratione vitam ageret beatam. Muros quoque civitatis, et turres, et antemuralia multa munitione firmavit. « Et mortuus est Manasses, et sepultus est in horto domus suae in horto Azam, et regnavit Amon fin diebus Manasse Sybilla Erophila
Abbreviated transcription (Latin):
di ternũ scd̃m hebredᷤ.¬
uł affinẽ suũ: eiec¬
scinã siloe: serra li¬
gnea ꝑ mediũ seca¬
ri fecit. qͥ dũ in pͥncipio sectionis
angustiaret᷑: petiit sͥ dari aquã
ut biberet. E cum nollent ei dare:
sub quercu rogel uxta tͣnsitũ
aquaꝵ quẽ fecerat er echias. in
memoriã miracłi qd̃ fecãt dñs
in aqͥs illis: ad p̾ces ysaie. Tradit
enĩ epiphaniͦ. qd̾ dum sennache¬
rib rediret ab egypto: p̃misit exer¬
citũ ad obsidendã ierłm. Qͥ castͣ¬
metatꝰ ẽ cͥca piscinã siloe: ut aqͥs
eiꝰ ut̾ent᷑. Eratq piscina qͣiͣ com¬
munis. nã ⁊ ciues: ad eã descen¬
dere potãnt. ⁊ hostes. Orans aũt
ysaias obtinuit a dño: ut cũ
egrediebant᷑ ciues: erant ibi aq̃
sic̃ priꝰ. Cum uͦ accedebant hostes.
siccabant᷑ aque ꝓrsus. ita: ut
mirarent᷑ assirii un ẽẽnt aque
in urbe. Porro: in iugẽ memoriã
huiꝰ facti: ad huc aque siloe non
iugit᷑ s incertis horis ebullunł.

Expanded text:
ernum, secundum Hebraeel affinem suum, ejescinam Siloe serra lignea per medium secari fecit. Qui dum in principio sectionis angustiaretur, petiit sibi dari aquam, ut biberet, et cum nollent ei dare, rum, sed sub quercu Rogel juxta transitum aquarum, quem fecerat Ezechias in memoriam miraculi, quod fecerat Dominus in aquis illis ad preces Isaiae. Tradit enim Epiphanius quod, dum Sennacherib rediret ab Aegypto, praemisit exercitum ab obsidendam Jerusalem, qui castrametatus est circa piscinam Siloe, ut aquis ejus uterentur. Eratque piscina quasi communis; nam et cives ad eam descendere poterant, et hostes. Orans autem Isaias obtinuit a Domino ut, cum egrediebantur cives, erant ibi aquae sicut prius. Cum vero accedebant hostes siccabantur aquae prorsus, ita ut mirarentur Assyrii, unde essent aquae in urbe. Porro in jugem memoriam hujus facti, adhuc aquae Siloe non jugiter, sed incertis horis ebulliunt.
Abbreviated transcription (Latin):
corã dño: sic̃ pat̾ suus in uuen¬
tute sua feca̾t. sẜ tetendert̃ ei
insidias serui sui ⁊ int̾fecert̃ eum
in domo sua. Popls aũt ꝑcussit
eos: qͥ int̾fecãnt regẽ. & sepeliert̃

Expanded text:
coram Domino, sicut pater suus in juventute sua fecerat, et tetenderant ei insidias servi sui, et interfecerunt eum in domo sua. Populus autem percussit eos, qui interfecerunt regem, et sepelier
Abbreviated transcription (Latin):
e. S uidetur ꝑperã dic̾tũ. cũ
complerent᷑. Cum hec fuit pͥ¬
ma septẽ dierũ. quib ꝓtela¬
bat᷑ festũ penthecostes. Tria
enĩ erant festa. que septẽ dieb
protelabantur. scilicet pascha. pẽ¬
thecostes. scenofegia. Uidetur gͦ
pocius dicendũ fuisse cũ incipe¬
rent dies penthecostes. S penthe¬
coste equiuocũ est ad quinqua¬
genã & ad eã sollempnitatem
int̃pretatur quiqͣginta. Unde
uocabulũ penthecoste. sicut pa¬
rasceue. & icenofegia. S de hoc
nomine pascha questio est. Hñt
enĩ hebrei multa greqi uocabu¬
la. quia sepe ꝑmultas particula¬
res captiuitates disꝑsi sunt. & fu¬
erunt int̃ grecos. a quib multa
uocabula retinuerunt. Est ergo
sensus. cũ complerent᷑ dies pen¬
thecostes. id est quinquagene. Ii¬
la enĩ dies erat quinquagesima
a resurrectione. & cũ incoaren¬
tur dies penthecostes illius sol¬
lempnitatis septẽ cdieb prote¬
lande: erant om̃s discipuli ĩ ce¬
naculo. & dũi essent om̃s in ce

Expanded text:
tur perperam dictum, cum complerentur, cum haec fuit prima 7 dierum quibus protelabatur festum Pentecostes. Tria enim erant festa quae 7 diebus protelabantur, scilicet Pascha, Pentecoste et Scenopegia. Videtur ergo potius dicendum fuisse cum inciperent dies Pentecostes. Sed Pentecostes aequivocum est ad quinquagenam, et ad eam solemnitatem interpretatur quinquaginta, indevocabulum Pentecoste sicut parasceve, et Scenopegia. Sed de hoc nomine Pascha quaestio est. Habent enim Hebraei multa Graeca vocabula, quia saepe per multas captivitates particulares dispersi sunt, et fuerunt inter Graecos, a quibus multa vocabula retinuerunt. Et sit ergo sensus: « Et cum complerentur dies Pentecostes, » id est quinquagenae, illa enim dies erat quinquagesima a resurrectione, et cum inchoarentur dies Pentecostes, id est illius solemnitatis septem diebus protelandae, erant omnes discipuli in coenacul