comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
istatura utriq mediocris. ⁊ uox equȩ
gracilis ⁊ linam̃toꝵ qualitas matri
ac filio similis erat: brachiaq ⁊ crura
Et ne forte nouo habitu aliquid occul¬
tare iuderetur: eodem ornatu ⁊popłm
uestiri iuibet. Quem morem uestis ex¬
inde gens illa uniuersa tenet. S pͥmis
initiis sexum mentita: puer ẽẽ credi¬
ta ẽ. Magnas deniq res gessit. Quarũ
amplitudine ubi inuidiam putat suꝑa¬
tam: quȩ sit fatetur. quẽ ue simulasset.
S hoc illi dignitatẽ regni ñ ademit. s
admirationẽ atixit: quod mulier ñ mͦ
feminas uirtute. s etiã uiros ante iret.

Expanded text:
et statura utrique mediocris et vox pariter et statura utrique mediocris et vox pariter gracilis et liniamentorum qualitas matri ac filio similis. Igitur bracchia et crura et ne novo habitu aliquid occultare videretur, eodem ornatu et populum vestiri iubet, quem morem vestis exinde gens universa tenet. Sic primis initiis sexum mentita puer esse credita est. Magnas deinde res gessit; quarum amplitudine ubi invidiam superatam putat, quae sit fatetur quemve simulasset. Nec hoc illi dignitatem regni ademit, sed admirationem auxit, quod mulier non feminas modo virtute, sed etiam viros anteiret.
Abbreviated transcription (Latin):
Exut edictũ a cesare augusto. ut descͥ¬
beretur uniuersus orbis: cesaris octo¬
uiani faciens iterum mentionẽ. Opor¬
tet enĩ ut opinor anotissimis regib
uł imꝑatorib catholicis uiris eccłi¬
asticas historias ordinare:abhis gͤ
celebri fama feruntur ȩtiã apd̃ genti¬
les ꝑfectissime roborare. Unde ego
a uino regum antiquoꝵ notissimo
nc̃ incipiam. Itaq rex primus qui
dudũ regib auitum morem. quib
fines regni magis tueri quã ꝓferre
mos erat. noua regni cupiditate mu¬
tauit. ⁊ bella finitimis intulit: ninus
cuius supra meminimus legitur
extitisse. Qui dũ totam siriam ⁊aliaᷤᷤ
multas orientis ꝓuincias. sibi subegiss:
exactis decessit. relicto adhuc impubere
filio. nina nomin ł. uxore semiramide.
Quȩ nec immaturo puero imꝑium au¬
sa tradere. nec ipsa palam dractare. tot
ac dantis gentib uix patienter uni uiro
nedũ femine parituris: simulat se ꝓux¬
ore nini. filium. ꝓfemina. puerũ. Nam

Expanded text:
usto ut describeretur universus orbis, Caesaris Octaviani faciens iterum mentionem. Oportet enim, ut opinor, a notissimis regibus vel imperatoribus catholicis viris ecclesiasticas historias ordinare, et ab his quae celebri fama feruntur etiam apud gentiles perfectissime roborare. Unde ego a Nino regum antiquorum notissimo nunc incipiam. Itaque rex primus, qui dudum regibus habitum morem, quibus fines regni magis tueri quam preferre mos erat, nova regni cupiditate mutavit et bella finitimis intulit, Ninus, cujus supra meminimus, legitur extitisse. Qui dum totam Syriam et alias multas Orientis provincias sibi subegisset e decessit, relicto adhuc impubere filio Ninia et uxore Semiramide. Haec neque inmaturo puero ausa tradere imperium nec ipsa palam tractare, tot ac tantis gentibus vix patienter Nino viro, nedum feminae parituris, simulat se pro uxore Nini filium, pro femina puerum. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
nare. ecclesiasticas scił
historias latissima su¬
auitate refertas com¬
pendiosus breuiator
deflorare: primum
oportunum existimo p̃senti uolumi¬
ne. de iudaice plebis statu quedã ꝑstrin¬
gere: ne illorum famosissimã genero¬
sitatem penitus uidear silentio p̃teri¬
re. de quorũ constat origi ne dñm nr̃m
abraam eorũ patriarcha usq adeius¬
dem xp̃i natiuitatẽ. quandã narrati¬
onis lineã deducã. asirie regno uł re¬
gibus exordium sumens. atereia mun¬
di etate.qua legitur ninus regnasse
sub quo natꝰ ẽ abraham: multa quȩ
quinq libri continent moysi ab ini¬
cio scłi pretermittens. A constitutiõe
quippe mundi usq ad modo dictũ ninũ.
inueniunt᷑ anni tria milia ⁊centum
octoginta quatuor: qui ab omnibus
historiographis gentilib. uł omissi uł
ignorati sunt. Quib ⁊ego causa cõpen¬
dii pretermissis: a notissimis regũ im¬
peratoꝵq temporib hanc ecclesiasti¬
eam hystoriam ordinare ftudebo. et

Expanded text:
nare, ecclesiasticas scilicet historias letissima suavitate refertas compendiosus breviator deflorare, primum oportunum existimo presenti volumine de Judaicae plebis statu quaedam perstringere, ne illorum famosissimam generositatem penitus videar silentio preterire; de quorum constat origine Dominum nosAbraham eorum patriarcha usque ad ejusdem Christi nativitatem quandam narrationis lineam deducam; a Syriae regno vel regibus exordium sumens, et a tertia mundi aetate, qua legitur Ninus regnasse, sub quo natus est Abraham; multa quae quinque libri continent Moysi ab initio seculi pretermittens. A constitutione quippe mundi usque ad modo dictum Ninum inveniuntur anni tria milia et centum octoginta quatuor, qui ab omnibus historiographis gentilibus vel omissi, vel ignorati sunt. Quibus et ego causa compendii pretermissis, a notissimis regum imperatorumque temporibus hanc ecclesiasticam historiam ordinare studebo et
Abbreviated transcription (Latin):
ante iret. Quo uiso. regressus ad socios
quid uiderit refert: negatq continuo
illi se ꝓrsus parere posse. qui se malit
assiriorum: ⁊indicitur bellum sarda¬
napallo. At sardanapallus cũ resift̾e
ra: se suasq diicias igne cremauit.

Expanded text:
ntem. Quo viso reversus ad socios, quae viderit refert, negat se illi prorsus parere posse, qui se malit Assyrios, et indicitur bellum Sardanapalo. At Sardanapalus cum resistere ra se, suasque divitias igne concremavit.
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. & facta ẽgressione illius ex̃ci¬
tum fugauit. et ipsum astiagem cep̃
s nichil ei preter regnũ abstulit. Itaq
cyrus iste dignitatem medorũ adꝑsas
transtulit: ⁊ sẏriam scythẏamq totã
sibi subiugauit. Quib patratis. babi¬
nibus parib ꝑ quadrũ disposita. Muroꝵ¬
secus ꝑcircuitũ fossa late patens. uice
amnis circĩifluebat. Arxaut̃ que uitꝰ

Expanded text:
dixit, et facta congressione exercitum ejus fudit, et ipsum Astyagen cepit, sed nihil ei praeter regnum abstulit. Itaque Cyrus iste dignitatem Medorum ad Persas transtulsibi subjugavit. Quibus patratis, Babynibus paribus per quadrum disposita. Murorsecus per circuitum fossa late patens vice amnis circumfluebat. Arx autem, quae intus
Abbreviated transcription (Latin):
n⁊triginta annos post ninũ regno po¬
ei successisset contentus elaborato apa¬
rentib regno. belli studia deposuit. et
ueluti sexum cũ matre mutasset. raro
auiris uisus. infeminarũ turba conse¬

Expanded text:
et XXX annos post Ninum regno poNinias contentus elaborato a parentibus imperio belli studia deposuit et, veluti sexum cum matre mutasset, raro a viris visus in feminarum turba conse
Abbreviated transcription (Latin):
rius ħaugustus. seuerũ cesarem ad
italiam cum exereitu misit: ubi cũ
urbem obsicłet militũ suorũ scelere
est. Diocletianus quoq sic̃ iam dictũ
ẽ. regia dignitate deposita: salone de¬
functus est. Constantius deniq stre¬
nium cesarem hispaniarũ: ⁊ constan¬

Expanded text:
rius autem Augustus Severum Caesarem ad Italiam cum exercitu misit. Ubi cum Urbem possideret, militum suorum scelere est. Diocletianus quoque, sicut jam dictum est, regia dignitate deposita, Salonae defunctus est. Constantius denique strenium Caesarem Hispaniarum, et Constan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑaliqͦt milia passuũ. purpuratus ante ue¬
biculũ eius eueurrisse referat᷑. Herũtũ
hac contumelia quasi cote adiurtutem
usus ẽ: ꝑ quã decrita regii fastus rubigi¬
ne aciem mentis expediit. Itaq mox
ꝑilliricũ nmesiam undiq copias con¬
iraxit. raptimq inhostem reuersus.
narseũ magnis copiis uiribq suꝑaũ.
extinctisq ꝑsarum copiis. ipsoq nar¬
seo infugam acto. castra eius inuasit.
uxores. sorores. lib̾osq cepit. ĩmensamq
tum gare ꝑsice diripuit. captiuosq qͣ.¬
plimos ꝑsarum nobiliũ abduxit. ⁊reuer¬
sus in mesopotamiã. a diocleciano płimo

Expanded text:
per aliquot millia passuum purpuratus ante veper aliquot millia passuum purpuratus ante vehiculum ejus cucurrisse referatur. Verumtamen hac contumelia quasi cote ad virtutem usus est, per quam detrita regii fastus rubigine, aciem mentis expediit. Itaque mox per Illyricum et Moesiam undique copias contraxit, raptimque in hostem 528 reversus, Narseum magnis consiliis viribusque superavit. Exstinctis Persarum copiis ipsoque Narseo in fugam acto, castra ejus invasit, uxores, sorores, liberosque cepit, immensam vim gazae Persicae diripuit: captivos quamplurimos Persarum nobilium abduxit. Reversus in Mesopotamiam a Diocletiano plurimo
Abbreviated transcription (Latin):
bellante. ⁊ acilleo ui egipto: cũ n affrieam
qͥnquegentiami infestarent. narseu etiã
rex ꝑsarum orientẽ bello p̃meret. Hoc
ꝑiculo diocletianus ꝑmotus. maximia¬
nũ herculianũ excesare fecit augustum:
constantiũ uͦ ⁊maximianũ galeriũ. cesa¬
herculii maximiani pͥuignam. Porro¬
p̃fatus carausius britania sibi ꝑ .uii. an¬
nos fortissime uindicata ac retenta. tan¬
dem fraude allecti sotii sui interfectus
ẽ. Allectus uͦ pꝰea ereptã carausio insulã.
ꝑtrienniũ tenuit. Quẽ asclepiodotꝰ p̃fectꝰ¬
lio abalamannis ꝓfligato exercitu suo.
ux ipse subreptus ẽ. Sedo aut̃. secuta
ẽ satis scđa uictoria. Nam paucis horis
lxx. milia alamannoꝵ. cesa referuitt᷑.
at maximianus augustus qͥnquegen¬
apud alexandriã. cep̃. ⁊ iuterfecit: s ĩmo¬
derata uictoria usus. alexandriã direp
anus cũ duob iam p̃liis aduersũ nar¬
seum conflixisset: tercio congressu ui
Aquo arrogantissime exceptus. ẽ: ita ut

Expanded text:
bellante, Achilleo in Aegypto, cum et Aphricam Quinquegentiani infestarent, Narseus etiam rex Persarum Orientem bello premeret. Hoc periculo Diocletianus permotus, Maximianum Herculium ex Caesare fecit Augustum; Constantium vero et Maximianum Galerium CaesaHerculii privigna. Carausius, Britannia sibi per septem annos fortissime vindicata ac retenta, tandem fraude Adlecti socii sui interfectus est. Adlectus postea ereptam Carausio insulam, et per triennium tenuit: quem Asclepiodotus praefectlio ab Alamannis profligato exercitu suo, uix ipse subreptus est; secundo autem secuta est satis secunda uictoria: nam paucis horis sexaginta milia Alamannorum caesa referuntur. at Maximianus Augustus Quinquegenapud Alexandriam cepit et interfecit. sed inmoderata uanus, cum duobus jam praeliis adversus Narseum conflixisset, tertio inter CalliniA quo arrogantissime exceptus est, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
tandẽ diocletianus ab inuito exegit ma¬
ximiano: ut simul purpurã imꝑiuimq
deponẽnt. ac iuniorib iure publico susti¬
tutis. ipsi in pͥuato habitu consenesce¬
rent. Itaq subuna die diocletianus¬
apud nichomediã. maximianus uͦ
deposuerunt. Tunc galerius maximi¬
anus. ⁊ constantius augusti: induas ꝑ¬
curationes. orientis scilicet nocciden
Et galerius maximianꝰ illiricũ. asiam
hispaniaq contentus. galerio cȩteris
partib cessit. Demum ñgalerius duos¬
pꝰ se cesares legit maximinũ quẽ in
oriente constituit: ⁊ seuerũ quẽ i̾ta¬
liam posuit. ipse in illirico constitutꝰ.

Expanded text:
anno Diocletianus ab inuito exegit Maximiano, ut simul purpuram imperiumque deponerent ac iunioribus in rempublicam substitutis ipsi in priuato otio consenescerent. itaqapud Nicomediam, Maximianus apud deposuerunt. Tunc Galerius Maximianus, et Constantius Augusti, in duas procurationes, Orientis scilicet et Occideet Galerius Maximianus Illyricum, Asiam Hispaniaque contentus, Galerio caeteris partibus cessit. Galerius duos cessares elegit, Maximum quem in Oriente constituit, et Severum, cui permisit Italiam; ipse in Illirico constitutus.
Abbreviated transcription (Latin):
rũ sanguinem impiissimus effundet
aurelianus: inter constantinopolun n
extinctus. Quo de functoi tacitus imꝑauit
mensibꝰ .ui. Et in hoc in ponto interfecto:
florianꝰ romanũ imꝑium ẽ adeptus. &¬

Expanded text:
rum sanguinem impiissimus funderet Aurelianus, inter Constantinopolim et exstinctus. Quo defuncto Tacitus imperavit mensibus sex. Et hoc in Ponto interfecto, Florianus Romanum adeptus
Abbreviated transcription (Latin):
nominis xp̃iani: ⁊ usq qͦ ad ꝓfligandas
eccłias edicta decurrerunt. eatenus in¬
credibiliũ morborũ pestis extenditur.
Hulla fere ꝓuintia romana. nulla ei¬
uitas. nulla domꝰ fuit: quȩ ñ illa gn̾ali
pestilentia correpta atq euacuata sit.
Hac sola ꝑnicie. insignies gallus ⁊ uolusi¬
anus. dum contra emilianum nouis rebꝰ
Emilianus tam̃ tercio mense inuase ty¬

Expanded text:
nominis Christiani et usquequo ad profligandas ecclesias edicta Decii cucurrerunt, eatenus incredibilium morborum pestis extenditur: nulla fere prouincia Romana, nulla ciuitas, nulla domus fuit, quae non illa generali pestilentia correpta atque uacuata sit. hac sola pernicie insignes Gallus et Volusianus dum contra Aemilianum nonis rebus unt. Aemilianus tamen tertio mense inuasae ty
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Alamanni uͦ: gallias ingrediunt᷑
Quadi ⁊⁊ sarmate: pannoniã depopulã¬
tur. Parthi: mesopotamiã auferunt.
Postumus ingallia tyrannidẽ inuasit:
ꝙͣ & ꝑannos .x. tenuit. Postea uͦ: suorum
seditione militũ ꝑemptus ẽ. Adextͦmũ¬
a rege ꝑsarum sapore captus. ignoini¬
mosa apud eum senectute consenuit.
ascensurũ inȩquũ. ñ manu s dorso at¬
tolleret. At galienus tam claro clĩ territꝰ¬

Expanded text:
unt. Alemanni Gallias ingrediuntur. Quadi et Sarmatae Pannoniam depopulantur. Parthi Mesopotamiam auferunt. Posthumius in Gallia tyrannidem invasit, quam decem annos tenuit. Sed postea suorum seditione militum peremptus est. Ad extrea rege Persarum Sapore captus, donosissima apud Persas servitute consenuit; ascensurum in equum, non manu sua, sed dorso attolleret. Et Galienus, quidem tam claro Dei judi
Abbreviated transcription (Latin):
tempestate fuit quidã manes. genere
ꝑses. acer ingenio. uita uͦ uł moribus
ens.se ꝑaclitũ nominabat. Abhoc diffu¬
uersũ. Hic asseruit duo eẽ pͥncipia. unũ
boni ⁊ alterũ mali. unũ lucis  alterum

Expanded text:
tempestate quidam Manes, genere Perses, acer ingenio, vita et moribus e nominabat. Ab hoc diffuchaeorum. Hic asserebat duo esse principia, unum boni, et alteru
Abbreviated transcription (Latin):
magis solidet᷑.⁊ laus illius in eorum mentib
uiuatior incitetur. Nam quis regum aut
principum posset subigere tot ciuitates aut
castella. natura. arte. seu humano ingenio p̃-¬
munita:. nisi francorum beata gens. cuiꝰ est clñs¬
deus eius. popłs quem elegit in hereditatẽ sibiᷤ.
Inferat gͦ nobis dei sapiã quod ad laudem sui
nominis ꝓferamnus: ⁊ sciant qui hȩc legerint
uł audierint qr nichil friuoli. nichil menda¬
tii nichil nugarum. nisi quod uerum est e¬

Expanded text:
magis solidetur, et laus ejus in eorum mentibus magis solidetur, et laus ejus in eorum mentibus vivacior incitetur. Nam quis regum aut principum posset subigere tot civitates et castella, natura, arte, seu humano ingenio praemunita, nisi Francorum beata gens, cujus est Dominus Deus, populus quem elegit in haereditatem sibi? Inferat ergo nobis Dei sapientia quod ad laudem sui nominis proferamus. Et sciant, qui haec legerint sive audierint, quod nihil frivoli, nihil mendacii, nihil nugarum, nisi quod verum est, e
Abbreviated transcription (Latin):
Nter omnes hẏstorio graphos ueteris ac noui te¬
stamenti. moyses sc̃s optinet principatum: qui
exordium: ⁊ prunȩ etatis ac sccłȩ facta mirabi¬
liora. nec non et patriarcharum gesta nobis
adduxit in medium. Huiꝰ exemplum imita¬
ti sunt iħu naue. Samuhel. ⁊ dauid: quorũ
primus iosue librum. scd̃s et tertiꝰ. regum hy¬
gr: qr reu̾a deo fit acceptabile. ut ad notitiam
fidelium suorum litt̃is ꝯmendet᷑: cum in t̃ra ꝑ-¬
agit quod prefixis tp̃rib fieri disposuit aliqd̃
opus murabile. S post grrationem mundr ꝗd¬
nurabilius factum est. pret̃ salutiferȩ crucis
misterium: quam quod modernis temporibus
actum ẽ. in hoc itinere nr̃orum ierosolimita:¬
noium:. Quod quanto studiosius quisq ad¬
uertet: tanto uberius intra mentis suȩ dilatatoᷤ
recessus obstupescet. Hocit. non fuit huma¬
num opꝰ s diuinum:. ⁊ ideo litt̾ali ꝯpagiatio¬
ne ꝯmendari debet notitiȩ tam presentium
quam fut᷑orum: ut ꝑ hoc ⁊ spes in dm̃ ap̃iana

Expanded text:
nter omnes historiographos Novi ac Veteris Testamenti Moses sanctus obtinet principatum, qui exordium, et primae aetatis ac secundae facta mirabiliora, nec non et patriarcharum gesta nobis adduxit in medium. Hujus exemplum secuti sunt Jesus Nave, Samuel et David, quorum primus Josue librum, srevera Deo sit acceptabile, ut ad notitiam fidelium suorum litteris commendetur, cum in terra peragit quod praefixis temporibus fieri disposuit, aliquod opus mirabile. Sed quid post creationem mundi mirabilius factum est, praeter salutiferae crucis mysterium, quam quod modernis temporibus actum est in hoc itinere nostrorum Hierosolymitarum? Quod quanto studiosius quisque adverterit, tanto uberius intra mentis suae dilatatos sinus obtupescet. Hoc enim non fuit humanum opus, sed divinum. Et ideo litterali compaginatione commendari debet notitiae tam praesentium quam futurorum, ut per hoc et spes in Deum Christiana
Abbreviated transcription (Latin):
tas debet ẽẽ orientis. Est
aũt. ⁊ sita
int̾ adriaticum mare. ⁊ il¬
lud quod ñẽ uocant brachium sc̃i georgii: su¬
pra quod menia ciuitatis locata sunt. Hȩc p̃
cunc dis aliis urbib fecunda est pingui t̾ritori
o. ⁊ omni marinarum diuiciaꝵ. mercimoni¬

Expanded text:
s debet esse Orientis. » Est autem sita inter Adriaticum mare et illud quod nunc vocatur Brachium Sancti Georgii, supra quod moenia civitatis locata sunt. Haec prae cunctis aliis urbibus fecunda est pingui agro et omni marinarum divitiarum mercimoni
Abbreviated transcription (Latin):
absq diuino nutu ꝯditam nemo dubicet:
qm̃ preuidit deus quod erat uent̾um: quod nos
modo uidemꝰ impletum. Nisi enĩ tał ꝯdita
buisset: Ibi nunc habent receptacłm sacratis
bilium martyrum scõꝵ: quȩ ibi translate st̃
rimꝰ peliquiarum. foret tutissima regia. Eeis
bene debet Romȩ coequari dignitate scũari
⁊ excellentia regie dignitatis. nisi qd̾ nomaes
papali apice sublimata: ⁊ capud ⁊ sũma tonꝰ
apĩanitatis. De his gͥ loqui sufficiat. ⁊ scdoli¬

Expanded text:
 divino nutu conditam nemo dubitet, quoniam praevidit Deus quod erat futurum quod nos modo videmus impletum. Nisi enim talis condbuisset? Ibi nunc receptaculum habent sbilium martyrum sanctorum, quae illuc translatae sunt ra diximus, reliquiarum foret tutissima regia. Et ideo debet bene Romae coaequari dignitate sanctuarii, et excellentia regiae dignitatis, nisi quod Roma est papali apice sublimata, et caput et summa totius Christianitatis. De his ergo loqui sufficiat,
Abbreviated transcription (Latin):
qua pasceret᷑. Promisit ei rex ꝯtĩnuo se subuẽ¬
tum: ⁊ indubitant᷑ postulata collat᷑um. Et sic
uisio disparuit. Tunc uir potentissimꝰ somno
excitus. cum in corde suo quȩnam ẽẽt hȩc uisi
ouersaret᷑: diuino nutu intellexit ciuitatem
ip̃am in qua erat auxilium querere: ⁊ se i me¬
lius restitui ꝑ optare. Sicq ꝯstantĩnus a fun-¬
damentis illam ꝯstruxit. ⁊ de suo nomine con¬
stantinopolim appellauit. Quam romȩ me¬
nib altis edificiorumq nobili structura coe¬

Expanded text:
qua pasceretur; promisitque ei rex continuo se subvenqua pasceretur; promisitque ei rex continuo se subventurum, et indubitanter postulata collaturum. Et sic visio disparuit. Tunc vir potentissimus somno excitus, cum in corde suo quaenam esset visio haec versaretur divino nutu intellexit, civitatem ipsam in qua erat auxilium quaerere et se in melius restitui peroptare. Sicque Constantinus a fundamentis illam erexit, et de suo nomine Constantinopolim appellavit, quam Romae moenibus altis, aedificiorum structura no
Abbreviated transcription (Latin):
miretur
qr tot ⁊ tam nobiles franci qͣsi  s¬
ti hominium fecerunt. qm̃ si res ex ratione pen¬
num laborem ferre non sufficit. cui uictus co¬
tidianus deficit. Pro huiꝰmocdi augaria. facta
in mente imꝑatoris mansit semꝑ fraudu lenta
fictio. Et bene ꝯpeteret hominii rata concilia-¬
tio: si apd̃ imꝑatorem foret integre ficlĩ assertio.
d quic quid stipulauit. totum cum u̾bo ex in¬
aniuit: maluitq periurii noram incurrẽ. qũã
gentem francorum a finib suis non elongare.
bem regiam: loquamur aliquid de ea: qm
dissonum nõ uidebitur ab hẏstoria .xuiii.
Legiius in quadam hẏstoria. qr ꝯstantinus
imꝑator romanus cum quada nocte in ciuita¬
te quȩ Birancium memorabat᷑. obdormisset:
uisionem uidit. quȩ in hunc modum ei appa-¬
ruit. Anus quȩdã ueste dissuta:⁊ quasi semuicin¬
tiis circumsepta ueniebat ad eũ: ⁊ suȩ opis fla¬
gitabat subsidium. Uestem exigebat qua in¬
ducret᷑. cooꝑturam qua tegeretur: alimoniam

Expanded text:
miretur quod tot et tam nobiles Franci, qti hominium fecerunt, quoniam si res ex ratione pennum laborem ferre non sufficit, cui victus quotidianus deficit. » Pro hujusmodi angaria, facta in mente imperatoris semper mansit fraudulenta factio. Et bene competeret hominii rata conciliatio, si apud imperatorem foret integrae fidei assertio. Sed quidquid stipulavit, totum cum verbo exinanivit, maluitque perjurii noxam incurrere quam gentem Francorum a suis finibus non elongare. bem regiam, loquamur aliquid de ea, quoniam dissonum non videtur ab historia. Legimus in quadam historia quod Constantinus imperator Romanus, cum quadam nocte in civitate quae Byzantium memoratur, obdormisset, visionem vidit, quae in hunc modum ei apparuit. Anus quaedam veste dissipata et quasi semicinctis circumsepta, veniebat ad eum, et suae opis flagitabat subsidium. Vestem exigebat qua indueretur, cooperturam qua tegeretur, alimoniam
Abbreviated transcription (Latin):
undiq aggressi sunt: ⁊ crepantib bucinis ⁊ te¬
lis ac sagictis ꝑuolantib ilico ꝯp̃hendert᷑. ⁊ spo¬
liatum om̃ib bonis sius. cum ip̃is habitatorib
igni ꝯbussert᷑. Hec id eis inuiria ꝯtigit. qr illoꝵ
detestabił sermo ut cancer serpebat: iamq cir¬
cum iacentes regiones suo prauo dogmate fe¬
cdauerat. sicut ⁊ ip̃os a recta fide sua fecda inten
uenientes. płes ip̃o die transierunt: alii u̾o qui
sole stante transiere nequier unt. remansert᷑.

Expanded text:
undique aggressi sunt, et crepantibus buccinis, et teundique aggressi sunt, et crepantibus buccinis, et telis ac sagittis volantibus illico ceperunt, et spoliatum omnibus bonis, cum suis habitatoribus igni combusserunt. Nec id eis injuria contigit, quia illorum detestabilis sermo ut cancer serpebat; jamque circumjacentes regiones suo pravo dogmate foedaverat, sicut et ipsos a recta fide sua foeda intentvenientes, plures ipso die transierunt, alii vero qui sole stante transire nequiverant, remanserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
it᷑. qd a fructu frum̃ti uini ⁊ olei sui omnes
multiplicati sunt. Dem̃ descendentes in ual¬
lem. Andronopolu. ibi tamdu quietauert᷑:
quousq om̃s transfretauerunt .x. Ilic Bo¬
amundꝰ uir prudens ⁊ ꝓuidus ꝯminatꝰ est fu¬
oerercitui. ne aliquis aliquid alicui uolenter
auferret: s unusquisq quod s̾ ꝯpetebat ꝯparet.
Tandem transfretatis om̃ib in qu̾adam regionẽ
itidiert᷑ bonis omnib ub̃rimam: de uilla in
uillam. de castello in castellum. de ciuitate inci¬
lltatem ꝓgreclientes. castoriam ꝑuenert᷑. ⁊ ibi
sollempnitatem dñicȩ natiuitatis celebrauert᷑:
ꝑ dies płimos dietauert᷑. Cumq forum reꝵ
uenalium ab indigens quererent. impetrare ne
nem tram depopulandi. Ideo nr̃i ciboꝵ in opi¬
tes porcos: ⁊ que usui ciboꝵ. erant utilia .xi¬
gressi de castoria. uenerunt ad palagoniã.
in qua erat qͦddam castrum hereticorum. Qd̃

Expanded text:
runt, quod a fructu frumenti, vini et olei omnes runt, quod a fructu frumenti, vini et olei omnes multiplicati sunt. Deinde descendentes in vallem Andronopolis ibi tandiu quietaverunt, quousque omnes transfretaverunt. Illic Boamundus vir prudens comminatus est suo exercitui, ne aliquis aliquid alicui violenter auferret, sed unusquisque quod sibi competebat compararet. Tandem transfretatis omnibus, in quamdam regionem intraverunt, bonis omnibus uberrimam, et de villa in villam, de castello in castellum, de civitate in civitatem progredientes, Castoriam pervenerunt, et ibi solemnitatem Dominicae Nativitatis celebraverunt, et per dies plurimos dictaverunt. Cumque forum rerum venalium ab indigenis quaererent, impetrare neqnem terram depopulandi. Ideo nostri co porcos, et quae usui ciborum erant utilia. Egressi de Castoria venerunt in Palagoniam, in qua erat quoddam castrum haereticorum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
cum magno sui detrim̃to uix manꝰ illiꝰ potu¬
cit᷑ euadere. Alt̃ in alt̾m irruit: s alt̃ altero
p̃ssantior fuit. Dux cum suis ut leo frendẽs.
illos cito disꝑsit ⁊ septem occidit: cet̃os inse¬
tutꝰ usq ad portam cuutatis. Dux uõ ad su¬
a tentoria recliit: ⁊ quietꝰ deinceps mansit.
nuntios quesiuit. ⁊ tandem impetrauit: et
merratum ei ⁊ sue genti sic̃ inciuitate erat.
hab̾e ꝑmisit. Int̾ea gens gallicana cepit ap¬
propiare regie ciuitati. podiensis ep̃e.⁊ co-
⁊ flandrensis ⁊ stephanus car notensis: et¬
successu ꝯtigerant. Boiamundꝰ apuliensis.
ꝑatis suis stipendiis. tanto itineri ꝯgruentibꝰ.
mare intrauit: ⁊ in bulgarica regione transna¬
uigauit. Cum eo erant nobilissimi pͥncipes:
sanchredꝰ uidelicet nepos suus: ⁊ marchisi filiꝰ.
Nichardus princeps: ⁊ om̃s t̾re illiꝰ optima¬
ies. Qui tantam in bulgaria copiam reppe¬

Expanded text:
cum magno sui detrimento, vix manus illius potucum magno sui detrimento, vix manus illius potuerunt evadere. Alter in alterum irruit, sed alter altero praestantior fuit; dux cum suis frendens ut leo, illos cito dispersit, et septem occidit, caeteros insecutus usque ad portam civitatis. Dux inde ad tentoria sua rediit, et quietus deinceps mansit. rnuntios quaesivit, et tandem impetravit, et mercatum ei et suae genti, sicut in civitate erat, habere permisit. Interea gens Gallicana coepit appropinquare regiae civitati, Podiensis episcopus, , Flandrensis, et Stephanus Carnutensis. successu Boamundus Apuliensis, paratis suis stipendiis tanto itineri congruentibus, mare intravit, et in Bulgariam regionem transnavigavit, cum quo erant nobilissimi principes, Tancredus videlicet nepos suus, et Marchisi filius Richardus princeps, et omnes terrae illius optimates, qui tantam in Bulgaria copiam repere
Abbreviated transcription (Latin):
duob dieb ante natale dñi. ⁊ hospitari uoli¬
it extra urbem: s subdolꝰ imꝑator intra sub¬
urbana eum recepit. Sperauit int̾im duxii
mina gentis francigene. Et cum ꝑ aliquot
ad necessaria ꝯꝑanda: cdolosus imꝑator p̾cy
turcopolis ⁊ pincenatib ut in insicdus posti
cos inuaderent ⁊ occiderent. uiii.Set sal¬
duinus fr̃ cducis. cognita eoꝵ nequĩtia. occul¬
tauit se ⁊ eoꝵ preuenit insicdias.: q clum su¬
os insequerentur ut occident. forti aĩo ⁊ us¬
li impetu ĩnuasit illos: ⁊ sic deo uiuante il¬
los suꝑauit. płesq ex eis occidit: ⁊ captos fĩ
suo duci presentauit. Quod cum audisset
osq imꝑatorem iratũ eẽ. de sub urlunis illꝰ
criuit: ⁊ extra urbem sua tentoria fixit. So¬
le gͥ occidente cum nox suꝑficiem t̃re coope¬
tiusset. satillites imꝑatoris presumpsert᷑ du¬
cem inuadere: s diuina amminiculante gr̃a.

Expanded text:
duobus diebus ante Natale Domini, et hospitari voluduobus diebus ante Natale Domini, et hospitari voluit extra urbem; sed subdolus imperator eum inter suburbana recepit. Speravit interim dux imina gentis Francigenae. Et cum per aliquot da necessaria, dolosus imperator praecepit Turcopolis suis et Pincenatibus, ut in insidiis positi eos invaderent et occiderent. Sed Balduinus frater ducis, cognita eorum nequitia, occultavit se, et eorum praevenit insidias, quia dum suos sequerentur ut occiderent, forti animo et virili impetu illos invasit, et sic, Deo juvante, illos superavit, pluresque ex eis occidit, et captos fratri suo duci praesentavit. Quod cum audisset osque imperatorem iratum esse, de suburbanis illius exivit, et extra urbem sua tentoria fixit. Sole igitur occidente, cum nox superficiem terrae cooperuisset, satellites imperatoris praesumpserunt ducem invadere, sed divina adminiculante gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
Hugo si quid̾e magnus ⁊ illelmꝰ marchisi
filius. in portu barim mare intrauert᷑. ⁊ cdura¬
chium usq nauigauert᷑.u. Ouos ut dep̃¬
hendit dux ad ẽẽ loci illuis. captus iniqua co¬
gitatione. illos ꝯtinuo iussit apprehendi.⁊ ap¬
prehensos ꝯstantinopolim transcduci. E cli¬
xerat subdolus imꝑator ut omnes ierosolost¬
ni caꝑent᷑:. ⁊ adse constantinopolim ducetnt
ut scilicet suum eẽt quicqͥd ꝑ arma acqrett
S dep̾hensi cum ad urbem uenerunt. maũ
pre gaudio potuit: qui hugonẽ mag̾nũ⁊ c
defridum ducem ininuicem amplexari et ꝙ¬
sculari ꝯspexit. Gaudet hugo magnus sesi
cordialem amicum ⁊ cognatum suum: ⁊ totꝰ
generositatis nobilem uirum. Gaudet alt̃ i
Inhis duob iuris primo denute sunt frau¬
des imꝑatoris: sic̃ subsequens pagina denid¬
bit. Dux G̃odefridus prior om̃ium franconi
pͥncipum ꝯstantinopolim uenit. qr ꝑ hun¬
gariam recto gressu itinerauit. Henit itaq

Expanded text:
Hugo siquidem Magnus, et Wilermus Marchisi Hugo siquidem Magnus, et Wilermus Marchisi filius, in portu Barim mare intraverunt, et Durachium usque navigaverunt. Quos ut deprehendit adesse dux loci illius, captus iniqua cogitatione, illos continuo jussit apprehendi, et apprehensos Constantinopolim transduci. Edixerat enim subdolus imperator, ut omnes Hierosolymitani caperentur, et ad se Constantinopolim ducerentur. ut scilicet suum esset quidquid per arma acquirerent. Sed deprehensi, cum ad urbem venerunt, magnum re prae gaudio potuit, qui Hugonem Magnum et ducem Godefridum invicem amplexari et osculari conspexit. Gaudet Hugo Magnus se fucordialem amicum et cognatum suum et totius generositatis nobilem virum. Gaudet alter in In his duobus viris primo denudatae sunt fraudes imperatoris, sicut mox sequentia declarabunt. Dux Godefridus prior omnium Francorum principum Constantinopolim venit, quia per Hungariam recto gressu profectus est. Venit atque
Abbreviated transcription (Latin):
stutus. cruces uissit afferri: quas preceꝑat fieri.
Quib auatis. dixit. Si dictis ur̃is unire fac¬
⁊ acceptio crucis sponsio iuȩ fiat. Tunc tor
ad accipiendum ꝯfluxerunt: qi multis acci¬
ꝑe affectantib cruces defuert᷑ .. Audientẽ
igit᷑ optimates apuliȩ. ⁊ calabrĩȩ. ⁊ siciliȩ
qd̾ Boiamundꝰ crucem uiȩ sc̃i sepulchri su¬
sceꝑat. om̃s ad eum ꝯfluunt: ⁊ tam medioes
quam potentes. senes quã iuuenes. seriui qu̾ã
dñi. uiam scĩ sepulchri ꝓmittunt. Dux u̾o¬
ip̃iꝰ apuliȩ. ut hȩc uidit̾. ⁊ audiuit. uehemen¬
t᷑ indoluit: qm̃ solus cum paruuł ac mulieri¬
b in ducatu suo remanere ꝑtimuit. Erat.
auͣt dux ille fr̃ Boiamundi. utriq scilicet fi¬
lii Rob̾ti Nischardi. Dum uõ Soiamundus
uiȩ necessaria ꝑauit. francigene ad marinos
portus ꝑuenert᷑. alii scilicet ad brundysium.
alii ad barim. alii otrentum mare intrauert᷑.

Expanded text:
stutus cruces jussit afferri, quas praeceperat fieri. stutus cruces jussit afferri, quas praeceperat fieri. Quibus allatis dixit: « Si dictis vestris fac acceptio crucis, sponsio viae fiat. » Tunc tot ad accipiendum confluxerunt, ut multis accipere affectantibus cruces defuerint. Audientes igitur optimates Apuliae, et Calabriae, et Siciliae, quod Boamundus crucem viae S. sepulcri susceperat, omnes ad eum confluunt, et tam mediocres quam potentes, senes quam juvenes, servi quam domini, viam S. sepulcri promittunt. Dux vero Apuliae, ut haec vidit et audivit, vehementer indoluit, quoniam solus cum parvulis ac mulieribus in ducatu suo remanere pertimuit. Erat autem dux ille frater Boamundi, uterque filii scilicet Roberti Wischardi. Dum vero Boamundus viae necessaria paravit, Francigenae ad marinos portus pervenerunt: alii scilicet ad Brundosium, alii ad Barim, alii Otrentum mare intraverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uult. Et hoc signum erat bellici clamoris ip̃oꝵ
Et cum hoc iteꝵ audiret uir prudens.⁊ m̃¬
te capax. magis ac magis in deo exultauit. qr
sit afferri: ⁊ ex eis corrigiatu incisis. precep̃
cruces fieri .iiii.Tunc dixit om̃ib tam
pedib quam militib. Siquis est dñ: iũgat᷑
michi. Omilites nunc mei estoce dei.⁊ iuamsq̃
sepulchri mecum incipite: ⁊ quȩ mea sunt ut
uĩa assumite. Nonne ⁊ nos francigene sumiꝰe
Nonne parentes nr̃i de frantia uenert᷑ t̾ram
hanc militarib armis sibi mancipauert: Ptoh
ad martẏrium: immo ad ꝑadisum: In om̃ibꝰ
futis temporib debet asscribi tam nob quã
lib̾is nr̃is retrograda animi in opia: si nob ab¬
sentib agitur hȩc diuina militia. Et cum
ustis ⁊ his similib animosus niles ficĩẽ daret:
om̃s qui aderant clamauert᷑ dicentes. nos te¬
cum ibimus: ⁊ absq retractatione iuam sc̃i
sepulchri promittunꝰ. ł unc uir sapiens ⁊ a¬

Expanded text:
vult. Et hoc signum erat bellici clamoris ipsorum. vult. Et hoc signum erat bellici clamoris ipsorum. Et cum haec iterum audiret vir prudens et mente capax, magis ac magis in Deo exsultavit, qusit afferri, et ex eis corrigiatim incisis praecepit cruces fieri. Tunc dixit omnibus tam peditibus, quam militibus: « Si quis est Domini, jungatur mihi. O milites nune mei, estote Dei; et viam sancti sepulcri mecum incipite; et quae mea sunt, ut vestra, assumite. Nonne et nos Francigenae sumus? Nonne parentes nostri de Francia venerunt, et terram hamc militaribus armis sibi mancipaverunt? Proh ne nobis ad martyrium, imo ad paradisum! In omnibus futuris temporibus debet ascribi tam nobis quam liberis nostris retrograda animi inopia, si, nobis absentibus, agitur haec divina militia. » Et cum his et istis similibus animosus miles finem daret, omnes clamaverunt qui aderant, dicentes: « Nos tecum ibimus et absque retractatione viam S. sepulcri promittimus. » Tunc vir sapiens et a
Abbreviated transcription (Latin):
deuote ⁊ seriatim ꝓcecdebat: qr cui nocerent
nullꝰ erat. Arma equitum tam idonea erant.
qr in tanto ꝓcinctu militiȩ dĩ ꝯueniebant. Nã
quis carneus oculus loricaꝵ aut galeaꝵ aut
scutoꝵ seu lancearum. sole radiante ferre po¬
terat intuitum: Pedites uero. omni genere te-¬
loꝵ sic premuniti st̃: qr si obuiam sibi ueniret.
om̃i orienti trorem incuteret. Et cum sic ar.¬
mis ac telis accingant᷑: tñ ut inermes ꝑegrins
necessaria sͥ mercant᷑. Quȩ cum audisset uir
circumspectus ⁊ duutiis opulentissimꝰ: talia
u̾ba ꝓtulit: dicens coram om̃ib. Grãs agere
dõ omnes debemꝰ. qui in sua potestate habet
omnium corda: ⁊ quo uult inclinat ea. Qs
enum tot principes tantumq ppłm insimul
didicit qr aut in frontib aut in spaculis dex¬
tris signum ferebant sc̃ȩ crucis. Cum uõ ꝑ cam¬
pos discurrendo. bellico usui se exercerent: om̃s¬
una uoce clamabant dicentes: ds̃ uult ds̃

Expanded text:
devote et seriatim procedebat, quia cui nocuerit devote et seriatim procedebat, quia cui nocuerit nullus erat. Arma equitum tam idonea erant, quia in tanto procinctu militiae Dei conveniebat. Nam quis carneus oculus loricarum, aut galearum, aut scutorum, aut lancearum, sole radiante, ferre poterat intuitum! Pedites vero omni genere telorum sic praemuniti sunt, quia si obviam sibi veniret, omni orienti terrorem incuterent. Et cum sic telis et armis accingantur, tamen ut inermes peregrini necessaria sibi mercantur. Quae cum audisset vir circumspectus et divitiis opulentissimus, talia verba protulit coram omnibus: « Gratias agere Deo omnes debemus, qui in sua potestate habet omnium corda et quo vult inclinat ea. Quis enim tot principes, tantum populum in unum didicit, quod aut in fronte aut in scapulis dextris signum ferebant sanctae crucis. Cum vero per campos discurrendo bellico usui se exercerent, una voce clamabant dicentes: Deus vult, Deus
Abbreviated transcription (Latin):
nansalpinauert. Itaq ꝑ italiam iter direrert̃.
⁊ diuina p̾eunte custodia. sccło appulsu. romã
potuert᷑ ꝯtinere tam spatiosȩ urbis iñtra sui in
ib ꝯmorantes. loca sc̃a ꝑegrina ꝯsuetudine
ꝑambulauert᷑. ⁊ se scorum apłorum aliorũq
meritis ac precib ꝯmendauert᷑: ac sic apłica
benedictione. ꝑcepta ab urbe discessert᷑. ⁊ ꝑ
incederent. ruinor tanti exercitus ad aures cuiꝰ
lius scaphardi pelagi ꝯstituti. Qui hec audi¬
ens. fecit inquiri quib principib tantus exerci¬
tus regebatur: quib armis muniebat᷑: quo ordi¬
ne iñcederent: utrum raꝑe uenerant: aut sibi
necessaria ꝯꝑarent. Cui ab inquisitorib relatũ
ẽ de pͥncipib. qr hugo magnus phylippi regis
francorum germanus signifer erat ⁊ dux tantȩ
militię: Rob̾tus comes normannus ⁊ Rob̾tus
flandrensis comes ⁊ stephanus comes carnoten¬
podiensis. duces erant ⁊ dñi. Exercitus aũt sic

Expanded text:
transalpinaverunt. Itaque per Italiam iter direxerunt, transalpinaverunt. Itaque per Italiam iter direxerunt, et divina praeeunte custodia, secundo appulsu Romam upotuerunt continere tam spatiosae urbis intra incolatuebus commorantes, loca sancta peregrina consuetudine perambulaverunt, et se sanctorum apostolorum, aliorumque meritis ac precibus commendaverunt. Ac sic apostolica benedictione percepta, ab urbe discesserunt, et per incederent, rumor tanti exercitus ad aures cujuslittus Scaphardi pelagi constituti. Qui hoc audiens, fecit inquiri quibus principibus tantus exercitus regatur, quibus armis muniatur, quo ordine incedant, utrum rapere venerant, aut sibi necessaria compararent. Cui ab inquisitoribus relatum est de principibus, quod Hugo Magnus, Philippi regis Francorum germanus, signifer et dux sit tantae militiae, Robertus comes Northmannus, Robertus comes Flandrensis, Stephanus comes CarnutenPodiensis duces erant et domini. Exercitus autem sic
Abbreviated transcription (Latin):
hibere. Affer filios meos de longinquo: ⁊ fili¬
as meas ab extremis t̃rȩ. Nunc ut uidemꝰ
filii dei ⁊ filiȩ. ierosolimam tendunt ab ex¬
tremis t̃re: ⁊ auster ⁊ aquilo nutritos suos ñ
audent prohibere. Reuera dñs nũc ascendit
suꝑ occasum: qm̃ requiescit in animab occi¬
dentalium. Nunc occidens illustrare parat
orientem: ⁊ nouis sy derib suis excitatis qua
premebat᷑ depellere cecitatem. Et cum int̃
tanta agmuna enitesceret t̃ribił fulgor armo¬
rum: hunc tam̃ reuerberaret. si posset intueri
splendor animoꝵ. Hi adbellum unanimit᷑ in¬
cedunt: non ut fugiant: s ut aut moriant᷑ aut
uñcant. Mori quidẽ nullum uitȩ credunt dis¬
pendium: uncere uõ diuini subsidii est preco¬
nium. Hi gͦ memorati pͥncipes. quos supra di¬
rimꝰ. satis ꝯtiguo tp̃r de suis sedib exiert᷑: s na¬
sale solum transeuntes. diu̾so tp̃re ⁊ itinere

Expanded text:
prohibere: affer filios meos de longinquo, et filiprohibere: affer filios meos de longinquo, et filias meas ab extremis terrae . Nunc, ut videmus, filii Dei et filiae, Hierosolymam tendunt ab extremis terrae; auster et aquilo nutritos suos non audent prohibere. Revera nunc Dominus ascendit super occasum, quoniam requiescit in animabus occidentalium. Nunc occidens illustrare parat orientem, et novis sideribus suis excitatis, qua premebatur, depellere caecitatem. Et cum inter tanta agmina enitesceret terribilis fulgor armorum, hunc tamen reverberaret, si intueri posset, splendor animorum. Hi ad bellum unanimiter incedunt, non ut fugiant, sed ut aut moriantur, aut vincant. Mori quippe nullum vitae credunt dispendium; vincere vero divini subsidii est praeconium. Hi ergo memorati principes, quos supra diximus, satis congruo tempore de suis sedibus exierunt, sed natale solum transeuntes, diverso tempore et itinere
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea dum hec aguntur. de remotis oniti¬
talium partib aparte aquilonis. excitaur
dñs comites duos: quib unum nomen. ina
consanguinitas. equa potestas. idem ⁊ arnis
⁊ animis. etiam głia ꝯsulatus ꝯpares: Nomi¬
nus scilicet. ⁊ flandrensis comes. Cum quilz
state moꝵ ⁊ elegantia corporis ⁊ animi ur¬
tute. regalem de qua ortus erat ꝯm̃dabat ꝓ¬
¶apiam. Cum quo ⁊ stephanus carnoten¬
sis comes: qui a bonis iniciis prauos deinceps
O quam innumeri optimates. ⁊ minoris fame
ꝯsules cum his sunt associati: tam eiꝰdem frans¬
fe quam minoris ⁊ maioris britanniȩ. ii
Nparte australi mota sunt castra aymari¬
podiensis ep̃i: ⁊ comitis s̾ci egẏdũ nomine ras¬
mundi. Hir iste cum diues eẽt. ⁊ temporalib
bonis locupletaretur. om̃ia sua uendidit. et
uiam delibationis dñici sepulchri. arripuit. Ec¬
ce nunc presentia lit̃tali uidemus in re: quod
ne adducam semen tuum: ⁊ ab occidente ꝯgre¬
gabo te. Dicam aquiloni da: ⁊ austro noliꝓ

Expanded text:
nterea dum haec aguntur, de remotis occidentalium partibus, a parte aquilonis excitavit Dominus comites duos, quibus unum nomen, una consanguinitas, aequa potestas, idem et armis et animis, etiam gloria consulatus compares, Northmannus scilicet et Flandrensis comes, cum quibus state morum, et elegantia corporis, et animi virtute, regalem de qua ortus erat commendabat prosapiam. Cum quo et Stephanus Carnotensis comes, qui a bonis initiis pravos deinceps O quam alii innumeri optimates et minoris famae consules, cum his sunt associati tam ejusdem Franciae quam majoris et minoris Britanniae! A parte australi mota sunt castra Podiensis episcopi, et comitis Sancti Aegidii, nomine Raimundi. Vir iste cum praedives esset, et temporalibus bonis locupletatus, omnia sua vendidit, et viam deliberationis sancti sepulcri arripuit. Ecce praesentialiter nunc videmus in re, quod ne adducam semen tuum, et ab occidente congregabo te. Dicam Aquiloni: Da; et Austro: Noli
Abbreviated transcription (Latin):
to suo ⁊ ꝓmissione. Comes uo̾ sc̃i egydii cum
requisitus fuisset de hominio. id nullatenꝰ fa¬
are uoluit: s si ei crederet᷑: tota ciuitas cũ su¬
is habitatorib ⁊ ip̃o imꝑatore destrueret᷑. S
non erat ratio. qd̾ tam regia ciuitas tanteq
ꝑa aut igne cremarent᷑ aut suis sedib uidua-¬
rentur. Tandem comes scĩ egydii alioꝵ suasio¬
nib euic tus assensum prebuit: ⁊ in hec u̾ba ei
sidelitatem ꝓmisit dicens. Alexio imꝑatori iuro.
ꝑ nũquam ꝑ me. aut ꝑ meos uitam aut hono¬
sam amittet: aut quicquid hoctie iuste uł imiꝰte
possidet. Hanc illi fiduciã furauit: ⁊ ĩꝑator acqͥ¬
II. Iorauit deinceps ⁊ ide ĩꝑator dicenss euit.
Salȩxiꝰ ĩꝑator uuiro hugoni magno ⁊ godefrido
godis pergam: c pro posse meo mer¬
catum sufficiens cum illis conduci faciam. Prin-¬

Expanded text:
to suo et promissione. Comes vero Sancti Aegidii cum to suo et promissione. Comes vero Sancti Aegidii cum requisitus fuisset de hominio, id nullatenus facere voluit, sed si ei crederetur, tota civitas cum suis habitatoribus et ipso imperatore destrueretur. Sed non erat ratio ut tam regia civitas, tantaeqtorum corpora aut igne cremarentur, aut suis sedibus viduarentur. Tandem comes sancti Aegidii aliorum suasionibus evictus, assensum praebuit, et in haec verba ei fidelitatem promisit dicens: « Alexio imperatori juro, quod nunquam per me aut per meos vitam aut honorem amittet, aut quidquid hodie juste aut injuste possidet. » Hanc illi fiduciam juravit et imperator acquievit; juravit deinde idem imperator dicens: « Ego Alexius imperator juro Hugoni Magno et Godefrido gotiis, et pro posse meo mercatum sufficientem illis conduci faciam. » N
Abbreviated transcription (Latin):
hospicium suum qd̾ ei imꝑator p̃parari uisseta
ex tra urbem deduxert᷑.xu. Sub dolus itas
imꝑator. uidens castra dei crescere ⁊ de die in
diem augmentari: inops animi. erꝑs sensus.
pauꝑ ꝯsilii. ira uehem̃ti cepit inflãmari. Nela¬
ebat enim quid ageret: quo se uerteret: quorsi
si eum iugeret necessitas fugeret: timebat iãs
Mens enum fraude plena semꝑ airxiat᷑ ⁊ ẽ solli¬
cita: ⁊ qd̾ machinatur alt̃i: ꝑtimescit semꝑ sibi
ut sibi pͥncipes exercitus facerent hominium:
tis auxilium. Iuraret etiam generalit᷑ om̃ibus.
qd̃ om̃ia quib inligebant in armis ⁊ uestimẽ-¬
tis ip̃e suppleret: nec ampliꝰ ulli ꝑ egrino sc̃i se-¬
pulchri noceret. aut noceri ꝑmitteret. Hoc ꝯ-¬
silium cum detectum fuisset. placuit fere in
tas reꝵ tp̾ralium xui. Letert᷑ igͥ eicum sa¬
cram̃to hoc hominiũ: tali ꝯditione⁊ ut tamdiu
duraret. quãdui ⁊ ip̃e ꝑscueraret in sacramen¬

Expanded text:
hospitium suum, quod ei imperator praeparari jusserat hospitium suum, quod ei imperator praeparari jusserat extra urbem, deduxerunt. Subdolus itaque imperator videns crescere castra Dei, et de die in diem augmentari, inops animi, expers sensus, pauper consilii, ira vehementi coepit inflammari. Nesciebat quid ageret, quo se verteret, quorsum, si eum urgeret necessitas, fugeret. Timebat enim  Mens enim fraude plena semper anxiatur, et est sollicita, et quod machinatur alteri, pertimescit semper sibut sibi principes exercitus facerent hominium, tis auxilium; juraret etiam generaliter omnibus quod omnia quibus indigebant in armis et vestimentis, ipse suppleret, nec amplius ulli peregrino sancti sepulcri noceret, aut noceri consentiret. Hoc consilium cum detectum fuisset, placuit in corditas rerum temporalium. Fecerunt igitur ei cum sacramento hoc hominium tali conditione, ut tandiu duraret, quandiu ipse perseverasset in sacramen
Abbreviated transcription (Latin):
tale solum: Cognatos.⁊ affines ꝯuiges ⁊ lib̾ose
dicastis: immo om̃i corporeȩ uoluptati remuina¬
astis. Nunc iteꝵ scđo regenerati estis. ꝑ ꝯfesuio¬
nẽ scilicet ⁊ penitentiam: quam cotidie auris
laborib erhibetis. O felices qui in tali oꝑe alcs¬
cient: qui ante uisuri sunt ꝑadysum quam p¬
triam suam. O ordo militum nc̃ terq quatite
beatꝰ qui hucusq fuisti homicidii sanguine de¬
turpatꝰ. ñc̃ scõꝵ sudorib ꝯpar martyrum. ede¬
sti es diademate laureatꝰ. Duc usq exticisti i¬
citamentum irȩ. dei: ñc u̾o reꝯciliatio gr̃e ipiꝰ⁊
ꝓpugnaculum fidei sue. Qua ꝓpr̃ inuicti mili¬
tes. qr nc primũ incipimꝰ deo militare. ñ glieñ
in armis siue in uirib nr̃is: s in deo potentior
tium. Boiamundꝰ cum hȩc ⁊ ꝑ plura idgenis
p̃tendet: ꝯciliauit in se animos audientium:
Tunc om̃s cum eo ad ciuitatem uenert᷑. ⁊ ad

Expanded text:
tale solum? Cognatos et affines, conjuges et liberos tale solum? Cognatos et affines, conjuges et liberos abdicastis, imo et omni corporeae voluptati renuntiastis. Nunc iterum secundo regenerati estis, per confessionem scilicet et poenitentiam, quam quotidie duris laboribus exhibetis. O felices qui in tali opere deficient; qui ante visuri sunt paradisum quam patriam suam. O ordo militum, nunc terque quaterque beatus, qui huc usque fuisti homicidii sanguine deturpatus, nunc sanctorum sudoribus compar martyrum coelesti es diademate laureatus. Hucusque exstitisti incitamentum irae Dei. Nunc vero reconciliatio gratiae ipsius, et propugnaculum fidei suae. Quapropter, invicti milites, quia nunc primum incoepimus Deo militare, non gloriemur in viribus sive intibus. » Boamundus cum haec et plura id genus praetenderet, conciliavit in se animos audientium, ium. Tunc omnes cum eo ad civitatem venerunt, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatoris colloquium. Fanchredus uõ reman¬
sit dux. ⁊ custos exercitꝰ. ⁊ noluit ibi dutiꝰ¬
remanere. qr extranei erant cibi quos sibi o¬
portebat emeie. Et ecduxit eos seorsum in
ualle satis om̃ib bonis ub̾rimam: ⁊ corꝑali¬
b incrementis satis opimam. Intĩm Boramũ.
citus pars marima uenit ei obuiam: ⁊uran¬
mit̾ receperunt eum. sicut mat̾ unicum filios
Boiamundus aũt ut ꝯspicatus ẽ tot ꝯsilela
duces. tot optimates obuiam sͥ occurrere. nꝗ
lũ manus suas erigens obortis pre gaudio lsi¬
mis. fleuit ub̾rime. Et osculatis płib uix tu¬
dem repressis singultib. ut loqui potuit sufti¬
sis ora fletib in hȩc u̾ba exorsus est fari rii
bellatores dei.⁊ indeficientes ꝑegrini sc̃st
pulchri. quis ad hȩc ꝑegrina loca uos adduxit
nisi ille qui filios isrł ex egypto ꝑ mare rubr̃
sicco uestigio transduxit Quis aliꝰ inseruit ro¬
banimũ. ut relinqueretis possessiones ur̃is ⁊ ra¬

Expanded text:
peratoris colloquium. Tancredus autem remansit dux et custos exercitus, et noluit ibi diutius manere, quia extranei ibi erant cibi quos sibi oportebat emere, et eduxit eos seorsum in vallem satis omnibus bonis uberrimam et corporalibus incrementis satis opimam. CAPUT III. Intercitus pars maxima venit ei obviam, et unanimiter receperunt eum, sicut mater unicum filium. Boamundus autem ut conspicatus est tot consules, tot duces, tot optimates obviam sibi occurrere, in coelum manus erigens, obortis prae gaudio lacrymis, flevit uberrime, et osculatis pluribus, vix tandem repressis singultibus, ut loqui potuit, suffusus ora fletibus in haec verba exorsus est fari: « O bellatores Dei et indeficientes peregrini sancti sepulcri, quis ad haec peregrina loca vos adduxit, nisi ille qui filios Israel ex Aegypto per mare Rubrum sicco vestigio transduxit? Quis alius inseruit vobis animum ut relinqueretis possessiones vestras, et na