comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliis multis uel sibi
ipsis. Ideo uolo te de
inse ⁊ utilia aliis ho¬
a. de hiis ꝯfirma. stł¬
salus nec utilis scĩa
facuint. ut de cibis

Expanded text:
aliis multis vel sibi ipsis. Ideo volo te de in se, et utilia aliis ht: De his confirma. Stsalus, nec utilis scientfaciunt, ut de cibis
Abbreviated transcription (Latin):
moreretur ꝓ te. induit ie ut prote. more¬
ret᷑. induet re ut cũ illouiuas. maduit se
carne mortalim uͥgmitate matris. induet
amatus es nonamandus. A matuses turpis:
fedus anteꝙͣ. cẽt inte qd̾ amaridignum ẽc̃t.
Amatils es pri ut dignus fieres qui amare¬
ris. Dilectus espri iit diligentem postea dilig̾¬
cd. impiꝰ enĩ eral. dampnari merueras. ⁊ tñ pr
te mortinis ẽ xp̃e. Uel secund̾ seriem ũboꝵ pot̾¬
implebitur. ytqͥd enĩ nisi spesimplenda sit. x¬
cum adhuc infirm eẽmus mortuus ẽ pro no¬
bis impiis .i. ꝓ nobͥ qui adeo infirmi eramus

Expanded text:
moreretur pro te. Induit se, ubi pro te moreretur: induet te, ubi cum illo vivas. Induit se carne mortali in virginitate matris: induet amatus es non amandus. Amatus enim es turpis et foedus, antequam esset in te quod amari dignum esset. Amatus es prius, ut dignus fieres qui amareris; dilectus es prius, ut diligentem postea diligeres. Impius enim eras, damnari merueras: et tamen pro te mortuus est Christus. Vel secundum seriem verborum potimplebitur. Ut quid enim, nisi spes implenda sit, Christus, cum infirmi essemus, mortuus est pro nobis impiis, id est pro nobis qui adeo infirmi eramus
Abbreviated transcription (Latin):
proiusto qui habet exercitium uͥtutũ. d̾o dico
pro iusto. nampro bono .i. simplici ⁊ ĩnocen¬
ti. forsitan quis audeat mori dicendo de ius
cile ostendit. ⁊ rarũ. salterũ difficilius ⁊ rariꝰ.
autem suañ

Expanded text:
pro justo, qui habet exercitium virtutum. Ideo dico pro justo; nam pro bono, id est simplici et innocenti, forsitan quis audeat mori. Dicendo de juscile ostendit, et rarum, sed alterum difficilius et rarius. autem cha
Abbreviated transcription (Latin):
tatib ppłi adhuc ñ siumortuus est. Uł ita ut
fiat distinctio int̾ iustum ⁊ bonũ. Iustus enĩ
pro exercitio uirtutum hic dicitur qui ⁊ bonꝰ:
bap̃o mundati. iustus aut̃ bonum nat᷑e sue
exercitio meliorauit. ⁊ licet nistus scd̾ modõ
quo hic accipitur. melior sit ꝙ̃ bonꝰ. innocẽtic
tñ cã est miserabilior ꝙͣ iusticie. qr ñ est ħ ins

Expanded text:
tatibus populi adhuc non sui, mortuus est Vel ita, ut fiat distinctio inter justum et bonum. Justus enim pro exercitio virtutum hic dicitur, qui et bonus baptismo mundati. Justus autem bonum naturae suae exercitio melioravit, et licet justu secundum modum quo hic accipitur melior sit quam bonus, innocentiae tamen causa est miserabilior quam justitiae, quia non est hujus
Abbreviated transcription (Latin):
puis.i. uice impioꝵ qui debent mori metem
m̃uto ĩpictatis. ꝓimpins dico ñ qui olim fius¬
sent ⁊ ñ tũc. S potius mortuus est pro nob̾
impiis cum essemus adhuc infirmi. ĩ pecca¬
tis ⁊ ita medico indigentes. Mortiuis ẽ dico

Expanded text:
est vice impiorum qui deberent mori in aeternum merito impietatis. Pro impiis, dico, non qui olim fuissent, et non tunc, sed potius mortuus est pro nobis impiis. Cum essemus adhuc infirmi, in peccatis, et ita medico indigentes, mortuus est, dico
Abbreviated transcription (Latin):
tem. preudit enĩ moyses hereticos futuros.
⁊ uera dñi mortẽm negaturos. ⁊ ideo uolente
abhoc maledicto xp̃m seiingere. ut a mortis
⁊̃ ĩiitate seuingͥent. Igitur ꝯtra longe futuroͤ
hereticos delonge clamat in oyses sine causa ter¬
giu̾samim oheretici quib displicet ũttas mortis
xp̃i. maledictꝰ enĩ omnis qͥ pen. in lig. Nõ ille
ciã sua. mortuus aut̃ pp̾delicta nr̃a in carne sus¬
cepta ex pena nr̃a. sic ⁊ semꝑꝑbenedictus est ĩ sura
na nr̃a. Cum enĩ exhoĩe ⁊ pro homine mortem
suscepit. ex illo ⁊ pro illo ⁊ maledictũ qd̾ mor¬
tem comitatur. suscipere ñ dedignatus :. ideoq
nere diceretur si a maledicto penitus separaret᷑.
insipiens quid̃ honorificentia ip̃m a maledicto

Expanded text:
tem. Praevidit enim Moyses haereticos futuros, et veram Domini mortem negaturos. Et ideo volentes ab hoc maledicto Christum sejungere, ut a mortis etiam veritate sejungerent. Ergo contra longe futuros haereticos de longe clamat Moyses: Sine causa tergiversamini, o haeretici, quibus displicet veritas mortis Christi. Maledictus enim omnis qui pendet in ligno, non ille justitia, mortuus autem propter delicta nostra in carne suscepta ex poena nostra. Sic et semper benedictus in suas Cum enim ex homine et pro homine mortem suscepit, ex illo et pro illo etiam maledictum quod mortem comitatur suscipere non dedignatus est. Ideoque on pertinere diceretur, si a maledicto penitus separaretur. Insipiens quidem honorificentia Christum a maledicto
Abbreviated transcription (Latin):
nestius. sic ⁊ de custo¬
at. quid illis sit faciẽ¬
dum. siuirgines ꝯti¬
nere uoluerint u no¬
luerint. a. hoc est ho

Expanded text:
nestius, sic et de custoat quid illis sit faciendum, si virgines nere voluerint, vel noluerint. Quasi dicat: Ho
Abbreviated transcription (Latin):
cit. ñ tm̃ non peccat
ille .s. qui statuit ĩ cor
suo seruare uirgi. su.
non ĩgerens ei fomitẽ
furmus ĩ ꝓposito suo ñ¬

Expanded text:
cit, non tantum non peccat ille, scilicet qui statuit in corde suo servare virginem suam, non ingerens ei fomitem firmus in proposito suo, n
Abbreviated transcription (Latin):
facit qr ⁊ apud deum̃
m̃itum illi collocat.
qd̾licet ⁊ expedit qm
qd̾licet ⁊ non exped̾.¬
Mulier alligata est

Expanded text:
facit. Quia apud Deum, meritum illi collocat, quod licet et expedit, quam quod licet et non expedMulier alliga
Abbreviated transcription (Latin):
met adiuncta. iiii. differentias faciunt. Sene u¬
tit᷑ aliquisbono ⁊tinentiã dedicãs deo male uti¬
tur quisbono. ꝯtinentiam dedic ansydolo. ma¬
leutitur quis malo stupiscentiã relaxansad
malo cum utrũq sit bonum. Ita quidat uͥgi

Expanded text:
met adiuncta quattuor differentias faciunt. bene utitur bono continentiam dedicans deo, male utitur bono continentiam dedicans idolo; male utitur malo concupiscentiam relaxans admalo, cum sit utrumque bonum, ita qui dat ui
Abbreviated transcription (Latin):
dicandum ⁊adpaticti¬
tiam marty rii suoer¬
emplo ⁊ aliis modis.ĩ
dicit quales futumi sunt innonissimis dieb
tandem de tempore resolutõis suc mĩstanti ⁊¬
ulus apłe x iłni ciuiꝰ offici tu es particeps. ꝑ¬
fice gͦ debitum officii opus. apłe oico ꝑuolũ
iħu. Prohac promissione logntune cerdo. hñt
meis sequacib ꝓmitto. paulus inq̃ scaibhãt¬

Expanded text:
dicandum, et ad patientiam martyrii, suo exemplo et aliis modis. Inde dicit quales futuri sunt in novissimis diebus: tandem de tempore resolutionis suae instantilus Christi Jesu, cujus officii tu es particeps. Perfice ergo debitum officii opus. Apostolus, dico, esu, pro hac promissione legitime certo. Hanc meis sequacibus promitto. Paulus, inqua
Abbreviated transcription (Latin):
ueram uitã .s. et̾nam que non est fugiiua ⁊
uana. ut hec uita. Quid pła: Oyymothee.
ꝑnom̃ admonet ꝓpri¬
um. reddens cum attẽ¬
tum. custodi depo .s. ꝙ.
nouitates uo. ñ om̃s
ꝯtra religionem ait
est ypostasis. que uor¬

Expanded text:
et aeternam, quae non est fugitiva et vana ut haec vita. Quid plura? O Timothee, per nomen admonet proprium reddens eum attentum, custodi depositum, snovitates vocum, non omnes, ntra religionem, ut est
Abbreviated transcription (Latin):
habere accipiendi. per
sumlitudinẽ sacerdo¬
tum gentiliũ uł iu¬
deoꝵ. cuirei naturał¬
ratio ꝯsentit. ut nec
leue faciat. nec ocio

Expanded text:
habere accipiendi, per similitudinem sacerdoum gentilium vel Judaeorum, cui rei naturaratio consentit, ut nec leve faciat, nec otios
Abbreviated transcription (Latin):
soliusdei sit scd̃ ueritatẽ iudiciũ. qr corda ho¬
minũ nosse solius dei est ⁊m̃tis secreta dinoᷤ¬
. cere. Sunt enĩ quedam que cõmittunt᷑ oꝑe
qͥd̾ malo. aĩo aut̃ non malo. ut siqͥs u̾bi cau¬
sa hominẽ non uoluntate octiderit. alia si fi
unt õꝑe qͥdẽ bono s ammonon bono. t siqͥs

Expanded text:
solius Dei sit secundum veritatem judicium, quia corda hominum nosse solius Dei est, et mentis secreta dignoscere. Sunt enim quaedam quae committuntur opere quidem malo, animo autem non malo, ut si quis verbi causa hominem non voluntate occiderit. Alia vero sunt opere quidem bono, sed animo non bono, ut si quis
Abbreviated transcription (Latin):
dicib ñ uolintate ñ cessit. ⁊lam cessur̃ se significa¬
uit. si illi ñ eẽrit. s p̃p illos subĩtroductos falsos ft̃es
ñ cessit. Si gͦ cedend̾ ñ fuit. quare falsi fr̃es dnͣr. qr
littera hec indicat qr cessit. ⁊ hystoria factũ oocla¬
mat. Qm cnĩ ad horam negaret sc cessisse cũ pro¬
bet᷑ p̃p̃ ndeos tymotheũ cucũcidisse. ille cnĩ poss
dic̾e se nec ad horam cessisse. qui numiꝙ̃. ĩucniret᷑
cessisse. Ncc ad horam ciũcessit qui nũꝙ̃. cessit.¬
duob restat intelligi. Cessit gͥ inuit᷑ ñ sponte pp̃
illos faciens qd̃ ꝑ se non fac̾et. humilians se legrtꝰ¬
cũcio tẏmotheo.ut dolus ⁊ scandalñ idcoꝵ cessa¬
ret. qͥ parati erant cõmouere tumultũ ⁊ seditio¬
nẽ. si illũ filiũ uidec incircũcisũ susciperet. ⁊ cp̃m
ordinaret. De filus gͥ grecoꝵ ñ erat scandalũ. quia¬
epła apłoꝵ inde data erat. ubi dicebatur ñ oport̾e
cos cutumcidi. S uidei credentes cirtucidebant fili

Expanded text:
significavit, si illi non essent; sed propter illos subintroductos falsos fratres non cessit. Si ergo cedendum non fuit, quare falsi fratres dicuntuLittera hic indicat quia cessit, et historia factum exclamat. Quomodo enim ad horam negaret se cessisse, cum probetur propter Judaeos Timotheum circumcidisse? Ille enim posset defendere se nec ad horam cessisse, qui nunquam inveniretur cessisse. Nec ad horam enim cessit qui nunquam cessitduobus restat intelligi. Cessit ergo invitus, non sponte, propter illos faciens quod per se non faceret, humilians se legi ccumciso Timotheo, ut dolus et scandalum Judaeorum cessaret, qui parati erant commovere tumultum et seditionem, si illum filium Judeae incircumcisum susciperet, et episcopum ordinaret pistola apostolorum inde data erat, ubi dicebatur non oportere eos circumcidi. Sed Judaei credentes circumcidebant fili
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑ eos. cum accepisset a deo illd̃ credid̃ paulus.
Unde ⁊ ꝯtulit cũ illis engłm ⁊ dextras accepit.
qr idem u̾bũ cum eis ⁊ si ñ ꝑ eos hũit. Ipsa en in¬
tate. monstrauit. lepsi enĩ quos dñs in eugłio
curasse legitur. ⁊ misisse ad sacerdotes ut seeis
ostendetent. ñ absurde intelliguntur illi qͥsciẽ¬
tiam uere fidei ñ hñtes uarias doctͥnas ꝓfitent᷑
erroris. Nulla porro falsa doct̾na ÷ que ñ aliqͣ

Expanded text:
 eos. Cum accepisset a Deo illud, credidit Paulus: unde et contulit cum illis Evangelium, et dextras accepit, quia illud verbum cum eis, etsi non per eos habuit. Ipsa enitate monstravit. Leprosi enim quos Dominus in Evangelio curasse legitur, et misisse ad sacerdotes ut se eis ostenderent, non absurde intelliguntur, qui scientiam verae fidei non habentes, varias doctrinas profitentur er
Abbreviated transcription (Latin):
b ex iudea qui puta¬
bant legem ẽẽ seruã
ut seorsũ pautiorib
ĩ firmosqui ñ possũt
oĩa capere. quib ali¬
qua tacuerat dicen

Expanded text:
ibus ex Judaea, qui putabant legem esse servandut seorsum paucioribus infirmos qui non possunt omnia capere, quibus aliqua tacuerat dicen
Abbreviated transcription (Latin):
us quid ꝑ singula: Nolite mentiri ĩuicẽ
.s. alii aliissunt qui non hñt ꝯsuetudinẽ cbri
qͣlido mentiuuntur. sic⁊ in aliisfit. Prohibet
g̾ aliqñdo mentiri ⁊ precipue. m̃tiri assidue.
dico nolite mentiri uos dico. Expoliantes

Expanded text:
us. Quid per singula? Nolite mentiri invicem, scilicet alii aliis. Sunt qui non habent consuetudinem ebriquando mentiuntur, sic et in aliis fit. Prohibet ergo aliquando mentiri, et praecipue mentiri assidue. Dico, nolite mentiri: vos dico, exspoliantes
Abbreviated transcription (Latin):
militatẽ inuitat. ui¬
debatur enĩ quibdã
qd̾ mali dñi. ⁊ maxĩe
ficans totũ hominẽ.
Qͥd est enim oĩs aĩa

Expanded text:
militatem invitat, videbatur enim quibusdam quod mali domini, et maxime ficans totum hominem. Quid est enim omnis anima
Abbreviated transcription (Latin):
te bona patet qd̃ eam p̾fccit deusrati
p̃cipitatur. Et nota qd̃ nomine potestatis.
interdum accipitur potestas ipsa que datur
alicui a deo. aliqñdo ipse hõ hñs potestatẽ. qd̃
oiligens lector distinguat. Qui aut̃.Q. Qx¬
subici. si tñ ille iube¬
at qd̃ nõn debes fac̾c.

Expanded text:
te patet, quod eam perfecit Deus raticipitatur. Et nota quod nomine potestatis interdum accipitur potestas ipsa quae datur alicui a Deo, aliquando ipse homo habens potestatem, quod diligens lector distinguat. Qui autem, qsubjici. Si tamen illud jubeod non debes facere,
Abbreviated transcription (Latin):
destatẽ non sñ cã sed¬
ut malos puniat.⁊ ħ
uindex in iram dei .i. p̃o
offensam dei uinditã¬
dex miramei

Expanded text:
estatem, non sine causut malos puniat, et vindex in iram Dei, id est offensam Dei vindicadex in iram Dei
Abbreviated transcription (Latin):
bonus pͥñceps bene ope
timere. qr instituti sunt pͥncipes ut mala py¬
niant. pͥncipes dicit illos qui p̃p corrigendam
ri. tu autem uis non
timere potes¬
siue bona sie mala:
bis laudem ex illa nõ

Expanded text:
st princeps bene operui instituti sunt principes ut mala puniant. Principes dicit illos quia propter corrigendam ri, tu autem vis non timere potessive bona, sive mala, s laudem ex illa, non
Abbreviated transcription (Latin):
ipse sit potens. Gs̃. deum quiꝑpe imitari deside¬
rat qui fastigium potentiealienis intentus
utilitatib ⁊ non sis laudib ãministrat. &
p̾latus ceceris prodẽe appetit: non p̾esse. ẽ unoriᷤᷤ
namq elatio non ordo potestatis in crimine
est. potentiã aũditͥbuit. elationem potemtic an

Expanded text:
ipse sit potens . Gregorius Deum imitari desiderat, qui fastigium potentiae alienis intentus utilitatibus, et non suis laudibus administrat. Qui praelatus caeteris prodesse appetit, non praeesse. Timeris namque elatio, non ordo poteest. Potentiam Deus tribuit, elationem vero potentiae
Abbreviated transcription (Latin):
in hꝰ uite itinere su ã¬
dum ẽe apłi precipiũt.
illia sunt enĩ que seruamꝰ in unitate
fidei sñ ulla distantia. ⁊ alia in ordine
uite hus tanꝙͣ. in uiane nomen domni ⁊ doccri¬
na blasphemetur. Ideo enĩ. Het est ꝓbatio sub¬
tendendam subiectionẽ p̃statis tributa qd̃ sig¬
num subiectõis. Non ait soluitis s p̾statis q̃si
sionc pugnant ꝓpatria. ⁊ dum agunt iudici
a: p̾statis tributa. uos dico seruientes deo in hxe
re tributa qr miniari dei sunt. ipsidico scrinẽ¬
tes uob̃dum patriã defendunt in hoc ipsũ .i. p̃p¬

Expanded text:
e itinere servandum esse apostoli praecipiunt. Alia sunt enim quae servamus in unitate fidei sine ulla distantia; alia in ordine hujus vitae tanquam in via, ne nomen Domini, et doctrina blasphemetur. Ideo enim, haec est probatio subtendendam subjectionem, praestatis tributa, quod est signum subjectionis. Non ait, solvitis, sed praestatis, quasi pugnant pro patria, et dua; praestatis tributa, vos dico servientes Deo, in hocetis praestare tributa, quia ministri Dei sunt. Ipsi dico servientes vobis, dum patriam defendunt, in hoc ipsum, id
Abbreviated transcription (Latin):
Idco debet subici. qr ñ est potestas alicui hoĩ ł
set tibi desuꝑ. Mlicia hominũ cupiditatem
nocendi ꝑse habet. Potestatẽ aũ sulle ñ dat.
ñ habet. Idco ꝙ diubolus auteqͣ. aliqͥd tolłet
iob dicebat dño. Mitte manũ tuam .i. da pote¬
statem̃. qr ⁊̃ nocentium potestas ñ est nͥ a d̾o
nant ⁊ tyranni ꝑ me tenent terram. Unde ⁊ iob
de dño ait̃. qͣui facit regnare ypocritami ꝓpt̃ ꝑ¬
gem in ira mea. Nocendĩ enĩ uoluntas pot̃
ẽẽ ab hoĩs aĩo. potestas aut̃ ñ est nͥ a deo. ⁊ hec
est abdita apta ꝙ iusticia. Inustũ enĩnon
est. ut ĩprobis accipientib nocendi potesta
quitas pumatur. Nam ꝑ potestatẽ dyabolo
datam.⁊ iobꝓbatus est ut iustus appareret.⁊
petrus temptatus est ne de se p̾sumeret. ⁊ pay¬
lus colaphutatus ne sc ettolleret. ⁊ iudas dãp¬
natus lit se suspenderet. Cũ gͦ deus iustosfa¬

Expanded text:
ici potestati, quia non est potestas alicui homini,set tibi desuper . Malitia hominum, cupiditatem nocendi per se habet; potestatem si ille non dat, non habet. Ideoque diabolus antequam aliquid tolleret Job, dicebat Domino: Mitte manum tuam , id est da potestatem, quia etiam nocentium potestas, non est nisi a Deonant, et tyranni per me tenent terram . Unde Job de Domino ait: Qui facit regnare hypocritam propter pgem in ira mea . Nocendi voluntas potest esse ab hominis animo; potestas autem non est nisi a Deo; et haec est abdita aptaque justitia. Injustum enim non est ut improbis accipientibus nocendi potestaquitas puniatur. nam per potestatem diabolo datam et Iob probatus est, ut iustus adpareret, et Petrus temptatus, ne de se praesumeret, et Paulus colaphizatus, ne se extolleret, et ludas damnatus, ut se suspenderet. - cum ergo per potesta
Abbreviated transcription (Latin):
Si dñs sum ubi est timormeus: Si pat᷑. uͥ est a¬
mor meus: Et est seruus qui tunet penã s nõ
diligit iusticiã. Et qr de tumorib fit mentio.
sciendum est pret̾ naturalẽ tuorẽ qui oĩb ĩ¬
sufficiens. ⁊ iicialẽ qui bonus est ⁊ sufficiens.
⁊ castum quibonus est ⁊ ꝑficiens. de quo huc
agitur. ipse enĩgñat nos filios. Seqͥr. in qͦ .a. de¬
utroq ppło ineccła collecti clamamꝰ intense
ñ ingrati de iusticia. cdamoriste cordis ẽ non la¬
bioꝵ. intus sonat. aurib dei qualit̾ susanna:
clanso ore labus ĩmotis clam abat. sudei quid̃
clamabant alba gentiles uͦ pater. Qd̾ tũidẽ⁊.
se dñs pp̃ sacram̃itum eccłe insinuand̾ utr̃q
dixit cui factus est angulatis lapis uenienti
partim exhebreis ad quos ꝑtinet abba partim
utroq ppło in uno angulari lapide collecta qͥ
tendit filios enis .s. martyres ñ debere desꝑare
si qua forte tempore passionis coꝵ ex humana
fragilitate tristicia irrepit. cum eamincerẽt

Expanded text:
inus sum, ubi est timor meus? Si pater, ubi est amor meus? Et est servus qui timet poenam, sed non diligit justitiam. Et quia de timoribus fit mentio, sciendum est praeter naturalem timorem qui omnibus insufficiens; et initialem, qui bonus est et sufficiens; et castum, qui bonus est et perficiens, de quo hic agitur. Ipse enim generat nos filios VERS. 15, 16.utroque populo in Ecclesia collecti, clamamus intense, scilicet non ingrati. Clamor iste cordis est non labiorum, intus sonat auribus Dei, qualiter Susanna clauso ore labiisque immotis clamabat. Judaei quidem clamabant: Abba; gentiles vero, Pater. Quod se Dominus propter sacramentum Ecclesiae insinuandum utrumque dixit, cui factus est angularis lapis, venienti partim ex Hebraeis, ad quos pertinet, Abba, partim utroque populo in uno angulari lapide collecta, qutendit filios ejus, scilicet martyres, non debere desperare, si qua forte tempore passionis eorum, ex humana fragilitate tristitia irrepit cum eam vicerint,
Abbreviated transcription (Latin):
unitas qua efficim᷑ unũ torpꝰ unici filii dei dm¬
tas emĩnos compaginat qͣm facit caritas. ⁊ ca¬
ritas unde est nͥ a sp̃u sc̃o: Eogo sp̃c est qui uiri¬
ficat qr uiua facit mẽbra. necuiua facit nͥqre
ꝙͣ separari a corpore xp̃i. ¶Pt̾ hanc societatem
sp̃c sc̃s descendit sr̃ uiros ⁊gregatos inunũ. qͥ
omnib linguis locuti sũt. qr ꝑlinguasꝯ soci¬

Expanded text:
unitas, qua efficimur unum corpus unici Filii Dei. Unitas enim nos compaginat, quam facit charitas, et charitas non est nisi a Spiritu sancto. Ergo spiritus est qui vivificat, quia viva facit medare quam separari a corpore Christi, propter hanc societatem Spiritus sanctus descendit super viros congregatos in unum, qui et omnibus linguis locuti sunt, quia per linguas consona
Abbreviated transcription (Latin):
rome fuisse intelli¬
guntur. hos autem
cula pro eo pati non
abnuisse dicat subdẽs
ando mchui. quib ñ
ego solus gratias .a.
tantes fidem rͥ qui ꝑi¬
cula pro apostolo pa
Unde ⁊ romani eis

Expanded text:
Romae fuisse intelliguntur. Hos autem cula pro eo pati non abnuisse dicat, subdens · ando mihi, quibus non ego solus gratias ago,rtantes fidem Christi qui pericula pro Apostolo patnde et Romani eis
Abbreviated transcription (Latin):
tate androm¬
cum ⁊iuliam
cognatos ⁊ con¬
captiuos meos
qui sunt nobi¬
les inapostoł
qui ⁊ante me
ihu. alutate
ampliatum:
dilectissimũ
Michi in dño.
Salutate ur¬
banum adiu¬
torem̃ nostrũ
dilectum incũ.
alutate ap¬
pellem probũ
tate cos qui ft̃
ex aristoboli do

Expanded text:
tate Andronicum et Iuniam cognatos et concaptivos meos qui sunt nobiles in apostolis qui et ante me isto salutate Ampliatum dilectissimum mihi in Domino salutate Urbanum adiutorem nostrum dilectum meum salutate Apellen probum tate eos qui sunt ex
Abbreviated transcription (Latin):
norem sumeret. S adeouocatus est apłs. id
est ad apłatũ. ⁊ ẽterna electõe. que est scd̃ po¬
põsitũ ⁊ teraporalimissione qua a xͦ missi
sũt ex qua ⁊ apłi uocati ft̃. Nam situt grc¬
ce angeli. lanne nunciinocamur. ita gretea¬
postoli latine missi ⁊ legati appellantur.uel
uilegio nominis. sic̃ excellent᷑ cũ dr̃ urbsin¬

Expanded text:
norem sumeret, sed a Deo vocatus est Apostolus, id est ad apostolatum; et aeterna electione, quae est secundum propositum, et temporali missione qua a Christo missus est, ex qua et apostoli vocati sunt. Nam, sicut Graece angeli, Latine nuntii vocantur, ita Graece apostoli, Latine missi vel legati appellantur. Velilegio nominis, sicut excellenter, cum dicitur Urbs, in
Abbreviated transcription (Latin):
uͭ.r. anno p᷑ xp̃i passionẽ apostolatũ gentium
cum barnaba ⁊ pauli uocabulu accepisse. Prñ
enĩ nocabatur saulus a saule ꝑsecutore. qr sũ
ille dd̾. ita ħ eccłam xͥ est ꝑsecutus . xiii. anno
ꝓfectus. Huic aũ sñie de noĩe pauli ꝯsentit
augͣ. sic dicens. Non ob aliud hoc nom̃ qnͣtũ in
indetur paulꝰ sibi clegit. insiut scostendet par¬
uum tanqm minimũ apłoꝵ. ipse primosau¬
lus postea paulus dictus est. Non q̃i iactantia a¬
liqua nomen sibi mut auit apłs. sed ex saulo fa¬
ctuis est paulus .i. ex sirꝑbo modicrt̾ .i. humilis.¬
significans ex saulo qd̾ interpͣr inquietu do
ł temptatio paulum se dicit .i. quietum. Qyi
enimprius temptationes aliis inferebat. pꝰeas̃
tato nomine sunt uocati. ut cẽnt ⁊̃ ipso no

Expanded text:
 anno post Christi passionem apostolatum gentium cum Barnaba, et Pauli vocabulum accepisse. Prius enim vocabatur Saulus a Saule persecutore, quia sicut ille David, ita hic Ecclesiam Dei est persecutus. Quarto ium est profectus. Huic autem sententiae de nomine Pauli, consentit Augustinus sic dicens: Non ob aliud hoc nomen, quantum mihi videtur, Paulus sibi elegit, nisi ut ostenderet se parvum tanquam minimum apostolorum: ipse primo Saulus, postea Paulus dictus est: nec quasi jactantia aliqua nomen sibi mutavit Apostolus, sed ex Saulo factus est Paulus, id est ex superbo modicus, id est humilissignificans, ex Saulo quod interpretatur inquietudo vel tentatio, Paulum se dicit, id est quietum. Qui enim prius tentationes aliis inferebat, post eas ptato nomine sunt vocati, ut essent etiam ipso no
Abbreviated transcription (Latin):
tentia.⁊ subintelligtur mandat uł scribit. In
hacaut̃ salittatione ꝑsonã suã comendat qua¬
tuor modis .s. a nomine. a ꝯditione. a dignita¬
te. ab officio. a nomine dicens. Paulus a ꝯditio¬
ne seruus a dignitate apło ab officio. sogrega¬
tus in euã. dci. Ex nomine aut̃ laudem sortitor
tus latine sonat .i. hoc nomen paulus qd̃ est he¬
braicum origine ⁊ ĩuentioneñ tͥmĩnatione.
ĩpositum est apło ꝓpͥe in notam gemine iuirto¬
tis .s. modicitatis ⁊ quietis. quarũ afterã notat
hoc nomen gñali appellatione ap̃grecos .i. qui

Expanded text:
tentia, et subintelligitur, mandat, vel scribit. In hac autem salutatione primum personam commendat quatuor modis, scilicet a nomine, a conditione, a dignitate, ab officio. A nomine, dicens, Paulus; a conditione, servus; a dignitate, apostolus; ab officio, segregatus in Evangelium Dei. Ex nomine autem laudem sortitur;cus Latine sonat, id est hoc nomen Paulus, quod est Hebraicum origine et inventione, non terminatione, impositum est Apostolo proprie in notam geminae virtutis, scilicet modicitatis et quietis, quarum alteram notat hoc nomen generali appellatione apud Graecos, i
Abbreviated transcription (Latin):
tens apłs a log̃e factoꝵ se eitum ostendit: ⁊ u¬
apłs Ecet dignitas ad qͣm ꝑuotus cłt. Ecce de
humili factus est alt̾rat si illis suꝑbis qͥb scri¬
bebat dicerer. Ex serno ⁊ humili fecit me deu̾
apłm ⁊ sublimem.ita ⁊ uos humiles itisũ ex¬
altemim. Q enĩ se humiliat exaltabit᷑ grati¬
am uͦ cõmendãs ñ simplieit᷑ ait apłs s ⁊ ponit

Expanded text:
tens Apostolus, a lege factorum se exutum ostendit, et u Ecce dignitas ad quam promotus est, ecce de humili factus est altus. Ac si illis superbis quibus scribebat diceret: Ex servo et humili fecit me Deus apostolum et sublimem, ita et vos humiles sitis ut exaltemini: Qui enim se humiliat exaltabitur Gratiam vero commendans, non simplicit
Abbreviated transcription (Latin):
firmatio tua. ⁊ sicqͥ
gaudeo de te bono mi¬
pleri gaudio de te per
cone ad omnua pericr¬
la. Qd̾ g prescus habr¬

Expanded text:
firmatio, et sic qui gaudeo de te bono, implerer gaudio de te perfeo ire ad omnia pericula. Quod ergo praesens hab
Abbreviated transcription (Latin):
mus illum. ⁊ ne com¬
misceanini cũ illout
iectus ab oĩb. ut sic
habeatis cum. sed ex di
lectõe corripite eitm
atis deus sit cum õib¬

Expanded text:
mus illum, et non commisceamini cum illo ut jectus ab omnibus, ut sic habeatis eum, sed ex dilectione corripite eum uatis, Deus sit cum omnib
Abbreviated transcription (Latin):
operentur possũt tñ
non nullis indigere
⁊ ideo monet ne illiqͥ
habebant unde serins
possit laborem ferre
ociose uult uitã ag̾e
musut operentur¬

Expanded text:
operentur, possunt tamen nonnullis indigere. Et ideo monet ne illi qui habebant unde servis possit laborem ferre, otiose vult vitam agere. mus ut operentur
Abbreviated transcription (Latin):
horteñtur. s ut prati
sitis. Quẽadm.dillis
uos ẽẽ paratos. parati
głamur de uobis totũ
eua. in hac parte .s. sũ¬

Expanded text:
hortentur, sed ut parati sitis, quemadmodum vos esse paratos. Parati gloriamur de vobis totum evacuetur in hac parte, s
Abbreviated transcription (Latin):
eccurtit q: ei filia. quã imolauit. nec laudatt᷑ iep¬
the qd̾ filiam occidit. s qd̾ per fidem deouniante hos¬
des suꝑauit. abrabam si non solum ñculpatur mui¬
cclitatis crimine. ucrũ ⁊̃ laudat᷑ pictatis noĩe qd̾ filiũ
nonscelerate sed obedienter uoluit occidere ⁊ nento
q̃rtur utrumpro nissu dei sit habend̾ qd̾ icpthe fili
am si bioccurrentẽ occidit. cum id seuouisiet d̃ im¬
molatur̃. qd̾ ei redeunti & pedio uicto n pͥmit᷑ octur

Expanded text:
occurritque ei filia quam immolavit: nec laudatur Jephte quod filiam occidit, sed quod per fidem Deo juvante hostes superavit. Abraham vero non solum non culpatur crudelitatis crimine, verum etiam laudascelerate, sed oboedienter occidere; et merito quaeritur utrum pro iussu Dei sit habendum, quod Iephte filiam, quae patri occurrit, occidit, cum id se uouisset immolaturum Deo, quod ei redeunti de proelio uictori primitus occur
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ꝯcessum est. cum
illa pars corporis non
habeat hiusum datr̃
a natura: Que enum
ht̃ homo ⁊cessa ⁊ lici¬
ta. inalium ordinẽ¬

Expanded text:
m concessum est, cum illa pars corporis non habeat hujusmodi usum datum a natura. Quod enim habet homo concessa et licita, in alium ordine
Abbreviated transcription (Latin):
peciatis ꝑfidem ⁊ bapm uiuificatur.uñ. qui
crediderit in me transibit de morte aduitã.
Altera erit corporum que erit in dieuidicii. de
illa cesurrõe que fit in aĩa ꝑfidem loquitu.
rum resurrectionem futuram. Om̃s enum
secte que aliquam religionem ꝓmittunt
cedunt resurrectõem mentiũm fide. Altt̃
erũ non uidentur audiendi. olentesgͥ cred
sibi om̃s ⁊̃ qui ĩstitucrt alicts false religio¬
tium ñ potuerunt. om̃s de illa ꝯsenscrunt. sed
corporũ resurrõem multi negauert̃ sic̃
quos nominat apłe. ⁊ subuerterunt fi.¬

Expanded text:
per fidem et baptismum vivificatur. Unde: Qui crediderit in me transibit de morte ad vitam. Altera erit corporum, quae erit in die judicii. De illa resurrectione quae fit in anima per fidem loquitur rum resurrectionem futuram. Omnes enim sectae quae aliquam religionem promittunt concedunt resurrectionem mentium in fide. Aliter enim non videntur audiendi. Volentes ergo credi sibi, omnes etiam qui institutium non potuerunt, omnes de illa consenserunt; sed corporum resurrectionem multi negaverunt, sicut isti quos nominat Apostolus. Et subverterunt fi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ꝓmissio et̃ne heditatis facta est iudeis. Sc̃d¬
qr ipsi ex magna parte ñ credidert̃. uidebatur
u̾bum dei ñ oẽ impletum. ad ꝙ. redit qr ⁊ si in
tum est. ⁊ingentib credentib. quiueri filii
bũ dei extid̾e est ꝓmissa ñ implere. uere ñ ex¬
cidit ⁊ si quidam ñ saluentur. Non enĩ om̃s
brahe qui ft̃ similec
ysaac. qr ita dic̃ scrip¬
acqͥppe qui promiss¬
est filius abrahe signi¬
ficatisunt. ñ qui se¬
ipsos iustos s qͦs deu¬

Expanded text:
missio aeternae haereditatis facta est Judaeis, qui ipsi ex magna parte non crediderunt, videbatur verbum Dei non esse impletum. Ad quod respontum est et in gentibus credentibus qui sunt veri filii bum Dei excidere est promissa non implere. Vere non excidit, etsi quidam non salventur. Non enim omnes brahae qui sunt similes Isaac, quia ita dicit Scripac quippe qui promissest filius Abrahae figurati sunt, non qui seipsos justos, s
Abbreviated transcription (Latin):
solatur dolorẽ suũ ĩue¬
mens scͥptum. ñ omne̾
c̃e saluandos s tm̃ si¬
miles ysaac. ut illiᷤᷤ so¬
lis ꝯdoleat qui ñ credi

Expanded text:
solatur dolorem suum, inveniens scriptum non omnes se salvandos, sed tantum similes Isaac, ut illicondoleat qui non credi
Abbreviated transcription (Latin):
quod loquens de rem¬
nd.uncratione peceati stipendñi nomi¬
nauit ⁊ de remuncratione eleccoꝵ
dixit gr̃adi. Q a quimilitant dyabolo ꝓpriã
tius ponderabatur pecuma ꝗͣ numerabatur
que militib ꝓ patria militantib ex publi¬
co crario tribuebatur. ideo dixit. Stipendi a
pet. mors. ut mortẽ peccato non ĩmerito illa¬
tam s debitan demonstraret. Stipendia enĩ
cumutta eterna redditur. qͥd isi gr̃a ꝓ gr̃a

Expanded text:
quod loquens de remuneratione peccati, stipendium nominavit, et de remuneratione electorum dixit gratiam Dei, quia qui militant diabolo propriam tius ponderabatur pecunia quam numerabatur, quae militibus pro patria militantibus ex publico aerario tribuebatur. Ideo dixit stipendium peccati mors, ut mortem peccato non immerito illatam, sed debitam demonstraret. Stipendia enim scum vita aeterna redditur, quid nisi gratia pro gratia
Abbreviated transcription (Latin):
generaliterdicit. Sẽ¬
ꝑ gaudece spe ⁊ sine¬
intermissione ccrtar̃
orare nisi desinat nis¬
tus ẽẽ Semper orat qͥ
semꝑ bene agit. ipsũ¬
en im̃ desiderium boñ¬

Expanded text:
generaliter dicit: Semper gaudete spe, eintermissione certarum it orare, nisi desinat justus esse. Semper orat, qui semper bene agit. Ipsuenim desiderium bonu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i incarnationem saluari. Hoc dicit ne iide¬
atur salus non ẽẽ promissa gentib. Qd̾ uerbr̃
in pͥncipio erat uerbumnusqͣm erat lectum
uerbum caro factum est. ⁊ cetera que ad sacra¬
mentum incarnatõis ꝑtinent. Unde. Abscondis
uidi. ⁊ ibi legi non quidem hiis uerbis. s ħ quidẽ
libris uarie dictum cẽ. qd̾ filius sit in forma pa¬
tris. sed qd̾ se exmaniuit. ñ habetur in ilł. Rec
teg illud uerbum dr̃ misterium .i. occultum¬

Expanded text:
i incarnationem salvari. Hoc dicit, ne videatur salus non esse promissa gentibus. Quod verbum In principio erat Verbum , nusquam erat lectum: Verbum caro factum est, etc. . Quae ad sacramentum incarnationis pertinent. Unde: Abscondistvidi, et ibi legi, non quidem his verbis, sed haec quidem libris varie dictum, quod Filius sit in forma Patris; sed quod exinanivit se, non habetur in illis. Recte ergo illud verbum dicitur mysterium, id est
Abbreviated transcription (Latin):
stolatus michia dõ dis¬
pensati que da.ẽ. mͥ ĩ
uobis. ẽ m̃ est enĩ qd̃
a meis discipulis pre
euangelii intergentes
se ẽẽ dicit. aAd quid aũ.
tur. Qd̾ ignotum a.
natiuitatis ex deo tna¬
tiuitatis ex maria. ⁊¬

Expanded text:
stolatus mihi a Deo dispensati. Quae data est vobis. Tantum est enim quod a meis discipulis praeEvangelii inter gentes, se esse dicit. Ad quid autem? tur, quod ignotum cum a nativitatis ex Deo, et nativitatis ex Maria,
Abbreviated transcription (Latin):
ut cõmodis omnium
seruem. Seruũ oĩ¬
um se factũ dicit. dũ
se per humilitatẽ si¬
nulem omniu ĩbecil
⁊ hoc feci ut plures iu¬
ita ait. Et factu sũ
Qd̃ solent adulatores
ens õium c̃as ⁊ uuln̾a
magna ĩdustria cõ¬
fouet illos et cõpati
scandalum illoꝵ cir

Expanded text:
ut commodis omnium deservirem. Servum omnium se factum dicit, dum se per humilitatem silem omnium imbecillEt hoc feci, ut plures luita ait: Factus sum quod solent adulatores ens omnium causas et vulnera, magna industria cofovet illos, et compatitndalum illorum cir
Abbreviated transcription (Latin):
quinade sunt .&. Non ex cibo est inquinatio e¬
oꝵ sed ex malo intellectui.⁊ ꝯscia peccatoꝵ.⁊ ue
factis aut̃ ne¬
sit sed ⁊ factis certe:
multos ĩuenimꝰ anti¬
xp̃os. qui ore ꝯfitent᷑¬
xp̃m. ⁊ morib dissen¬
tiunt ab eo. Quisqͥs
nes mali catholici qui
ñ uerbis s factis negãt
Nolite gͦ ẽe tanꝙͣ de fi
n ⁊ u̾bis uera dicendo. ⁊ factis bene uiuendo. Nã¬

Expanded text:
icat: Non ex cibo est inquinatio eorum, sed ex malo intellectu et conscientia peccatorum. Et Factis autesed etiam factis, certe multos invenimus Antichristos, qui ore confitentstum, et moribus dissentiunt ab eo. Quisquisnes mali catholici, qui non verbis, sed factis negant. Nolite ergo esse tanquam de fibis vera dicendo, et factis bene vivendo. Na
Abbreviated transcription (Latin):
carne .i. qui seminat carnalia utia ⁊ fouet.
⁊ qͣui omnia que facit ⁊̃ si qua bona uideant᷑
ideo facit. ut carnalit̃ ei bene fit. ⁊ qui de lege
carnalit̾ seritit. De carne ⁊ metet. ꝯuenien¬
tem messẽ .s. corruptionẽ. Nich cñ meliꝰ cõ¬
uenit carni quã corruptio. Qui aũ seminat

Expanded text:
carne, id est qui seminat carnalia vitia et fovet, et qui omnia quae facit, etsi qua bona videantur, ideo facit ut carnaliter ei bene sit, et qui de lege carnaliter sentit, de carne et metet convenientem messem, scilicet corruptionem. Nihil enim melius convenit carni quam corruptio. Qui autem seminat
Abbreviated transcription (Latin):
dixit qualit̾ debeant
se habere erga subditoᷤ.
recipiendo. ⁊ opere implendo quẽ ille dixit. ⁊
ne quis dicat. non debeo agere. nisi qd̃ in illo
cere. ⁊ si inde uos excy¬
satis ap̃ hoĩes: deui¬

Expanded text:
dixit qualiter debeant se habere erga subditos, recipiendo et opere implendo quae ille dixerit. Et ne quis dicat: Non debeo agere, nisi quod in illocere. Et si inde vos excusatis apud homines, Deu
Abbreviated transcription (Latin):
do qui sic xp̃m p̾dicabãt. ut ⁊ legem seruandã
docerent. crucem p̃dicabãt. ut a fidelib q̃stum
acciperent. legem ut uideis placerent.uł for¬
te hoc i deo dic̃. qr romam imꝑatores .s. gauiᷤ¬
gauert̃. ut uidei ubicũq ẽent ꝓpriorituui¬
uerent. ⁊ patriis cerimoniis deseruirent. Qͥ¬
cũq gͥ circuncisus erat. licet inxp̃m crederet.
q̃i uideus habebatur in gentib. qui ũ incircũ¬
eisus se ñ ẽẽ iudeñ p̃putio p̃ferebat ꝑsecutio¬
nib tam gentiliũ quã iudeoꝵ fiebat obnoxiuᷤ.
has gͥ ꝑsetutiones qui galathas dep̾uauerant.
declinare cupientes cir cumcisionẽ ꝑ defensione
discipulis ꝑsuadebant. nam necindei ꝑ sequi
eos poterant. nec gentiles quos uidebant. ⁊ pro

Expanded text:
do, qui sic Christum praedicabant ut et legem servandam docerent. Crucem praedicabant, ut a fidelibus quaestum haberent; legem, ut Judaeis placerent. Ut crte hoc ideo dicit, quia Romani imperatores Caigaverunt ut Judaei, ubicunque essent, proprio ritu viverent, et patriis caeremoniis deservirent. Quicunque enim circumcisus erat, licet in Christum crederet, quasi Judaeus habebatur in gentibus; qui vero incircumcisus se non esse Judaeum praeputio praeferebat, persecutionibus tam gentilium quam Judaeorum fiebat obnoxius. Has igitur persecutiones, qui Galatas depravaverant, declinare cupientes, circumcisionem pro defensione discipulis persuadebant. Nam nec Judaei persequi eos poterant, nec gentiles quos videbant, et pro
Abbreviated transcription (Latin):
addit sua. cum si dicit in sp̃u ñ addit suo. qͥa
semen carnale ex hoĩe est. semen uͦ sp̃uale ex ipi¬
ritu dei est. Messis uero hec in fine ꝑmittitur:
dco q in seminando ꝑ seuantia opus ẽ. uñ add̾¬
habeant p̾lati erga sb̾¬
ditos.⁊ subditierga p̃¬
non deficiet in metẽ
ponet remuneratõi.

Expanded text:
addit sua. Cum vero dicit, in spiritu, non addit suo, quia semen carnale ex homine est, semen vero spirituale ex Spiritu Dei est. Messis vero hic in fine promittitur. Ideoque in seminando perseverantia opus est. In habeant praelati erga st subditi erga prnon deficiet in metendponet remunerationi.
Abbreviated transcription (Latin):
usitatũ enĩ preceptum
est ut p̃dicatori uerbi
dei p̃beat necessaria. il¬
appellatione recte sig
lal. aut̃ qͦsdam obtend̾e

Expanded text:
Usitatum praeceptum est, ut praedicatori verbi Dei praebeat necessaria ilappellatione recte sigdens autem quosdam obtendere
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ seminauit. uel ali¬
ter pot̾ dici ut moue¬
at subditos largiritẽ¬
poralia p̾latis a qui¬
b rec̾ipiũt sp̃ualia.

Expanded text:
etiam seminaverit. Vel aliter potest dici ut moneat subditos largiri temporalia praelatis a quibus accipiunt spiritualia.
Abbreviated transcription (Latin):
uotat utiq a dño deo. Si enimi hoe de omnib¬
impiis merito dici potest. qͣntomag̃ de isto⁊
Quem ⁊̃ describens subdit. ⁊ nisi reuelatus id
maumfestatus fucrit cus species iam precedit bo
non deus. totus peccati serius ⁊ fons .i. autirpe

Expanded text:
vocat utique a Domino Deo. Si enim hoc de omnibimpiis merito dici potest, quanto magis de isto, quem etiam describens subdit: et, nisi revelatus, id ifestatus, fuerit, cujus spes jam praecedit homo, non Deus totus, peccati, servus, auctor e
Abbreviated transcription (Latin):
pore reueletur ⁊ restituatur in regnnmn. Smet
tum mmra michi est. hec opmnantium canta
psumptio. Illud m̃ qd̾ at. nt. quitenet tartõ
absurae de romano miꝑio creditur dictum. don
tonatirut sit sensus tm̃ hocrestat ante qmi
irueletur imiquusille. ut qui tenet nẽ roma
la potestas. qr omnes undiq romam q̃iad capi
ꝑfuebant. ielita tm̃ hoc restat nt quitenõ
dio. uelita. tm̃ hoc restat ut qui te aĩc .i. detie

Expanded text:
uo reveletur et restituatur in regnum. Sed multum mira mihi est haec opinantium tanta praesumptio. Illud tamen quod ait, ut qui tenet, etc., non absurde de Romano imperio creditur dictum donec tollatur, ut sit sensus: Tantum hoc restat antequam reveletur iniquus ille, ut qui tenet nunc Romalla potestas, quia omnes undique Romam quasi ad caput confluebant. Vel ita, tantum hoc restat, ut qui tenet dio. Vel ita, tantum hoc restat, ut qui tenet nunc, id
Abbreviated transcription (Latin):
otĩx. Completa enĩ accessione adromanũ
impium ⁊ ad romane eccseo tedientia. ad̃e¬
ite discessio ib utroq imꝑio. qua implẽde
nquitas ⁊ tunc ueniet anti xp̃e. ⁊ sit instab
dies domuiil Iam mi¬
sterium.Q. uere reue

Expanded text:
r. Completa enim accessione ad Romanum imperium, et ad Romanae Ecclesiae obedientiam aderit discessio ab utroque imperio, qua impleta ainiquitas, et tunc veniet Antichristus, et sic instabit dies Domini. Nam myste
Abbreviated transcription (Latin):
sedeat in tem. dei .ĩ. ĩ
eccła uel in templo
a romanis destructo.¬
qd̾ iacobait. fiat dan
sus ẽune confluent ad eum om̃s uidei ⁊ rec¬
dific abuit templum a romanis deftruet᷑.
sedebit ꝙ ibi dicens secẽ deum. uelita. hon¬
nulli non ipsum pͥncipem tm̃. sed uniusũ eor¬
pus ers .i. ad cum ꝑtinentem hominũ multi¬
tudinem simul cum ips opͥncipe suo hee locom
relligiuolunt. rectius ꝙ diciputant sicut ⁊ẽ
cut dicctur. Sedet i amicum a ut auncus de¬
deat dito ostendens se tanqͣm sit deus. Nam siẽ

Expanded text:
sedeat in templo, id est in Ecclesia, vel in templo a Romanis destructo,d Jacob ait: Fiat Dan sus. Tunc confluent ad eum omnes Judaedificabunt templum a Romanis destructum, sedebitque ibi dicens se esse Deum. Vel ita: Nonnulli non ipsum principem tantum, sed universum corpus ejus, id est ad eum pertinentem hominum multitudinem simul cum ipso principe suo, hoc loco intelligi volunt: rectiusque dici putant, sicut et in cut dicitur, sedet in amicum, id est ut amicus. Sedeat dico, ostendens se tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
ditat seper sp̃m sc̃m reuelantẽ het cognouisse
qd digs iuditii ĩmineat. nolite ei credere. neꝙ
terreamimper sermonem aliciiꝰ pseudo a po¬
stoli quilxe exponat de scripturis neqr pepsun
toritas nomunis possit cõmendare. qd̾ ꝑ se ip¬
sum recipi non posset. Qd ꝑsingula. Decͥs
uos sedu. ul.mo. alio
nos q̃i inftec dies do¬
mini. ñ qͥnuelit illos
ẽẽ paratos ut habeant¬
succinctos lumbos et
anuptiis. In quo enĩ
det mundi nouissim᷑
dics. Quia qualis qͥs
talis in dic illo udica¬
bitur.⁊ ideo uigilare
debet omnis tamus ne
imꝑatum euminuemat donini aduertuo.
inparatũ enĩ inueniet dics ille quem ĩꝑłtum
iuenerit uite hurꝰ dies ultimꝰ. ⁊ ideo n ait ne
t̾reamim uel seducanuum. s addidit. Qiinster
dies do. hõr idco dicit neipsa ꝑturbatione dum
incautiinuenrentur possent seduci adadoran¬
dum diabolum. qui bes ideo agebat. ut subuo¬
minc tp̃i apparens faceret seadorari. qdrt noit
possit fadere ĩpudentissims sathonas temprsi sig¬

Expanded text:
dicat se per Spiritum sanctum revelantem hoc cognovisse quod dies judicii immineat, nolite credere, neque terreamini, per sermonem alicujus pseudoapostoli qui hoc exponat de Scripturis, neque per Etoritas nominis possit commendare quod per seipsum recipi non posset. Quid per singula? Ne quis vos seducat ullo mosi instet dies Domini. Non quin velit illos esse paratos, ut habeantsuccinctos lumbos, et a nuptiis. In quo enim det mundi novissimus dies, quia qualis in talis in die illo judicaEt ideo vigilare debet omnis Christianus ne imparatum eum inveniat Domini adventus. Imparatum autem inveniet dies ille, quem imparatum iterreamini, vel seducemini, sed addit, quasi instet dies Domini. Hoc dicit, ne ipsa perturbatione dum incauti invenirentur currant ad orandum diabolum: qui haec ideo agebat, ut sub Christi nomine apparens, faceret se adorari, quod ut non possit facere impudentissimus Satanas. Tempus et sig
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiculo illius diet sem¬
per est orandum.⁊ora¬
ut hic interim imple
bonum. ⁊ impleat in
uobis opus fidei .i. con
dico ⁊ hoc inuirtute cõ¬
tiani. qua habita a cõ¬
fessione nullomͥ fiet¬
ti possint. uel opꝰ fidei
est omne bonum qd¬

Expanded text:
iculo illius diei sper est orandum, et oraut hic interim impleabonum: et impleat in vobis opus fidei, id est dico, et hoc in virtute contiam, qua habita a confessione nullo modo flecti possunt. Vel, opus fidei, est omne bonum q
Abbreviated transcription (Latin):
nus aut̃. Hucusq dix̃
se ꝓ eis gr̃as agere et
orare. hic determinat
de dieuidicii obsecns
eos ne leuiter ⁊ faci¬
le deaduentu dñi q̃i

Expanded text:
 etc. Hucusque dixit se eis gratias agere et orare, hic determinat de die judicii, obsecrans eos ne leviter et facile de adventu Domini
Abbreviated transcription (Latin):
qd ñc occultumest. ⁊ est sensus. Em̃ boc suꝑ¬
est agendum ut qui tenet nc̃ fidem teneat .i.
firmiter in ea ꝑseueret donec misterium in iqͥ¬
tatis de medio ti .i. donec qui modo meccła ficti
sunt ab ead̾ manifeste recedant. De qualib ioħ
ait. De nobis exicrunt sed ex nobis non erãt. Sic̃
gͦ ante finem exicrunt multi heretiti de medio
eccłe. ita tunc aꝑte in de exibunt om̃s qui nõ

Expanded text:
d nunc occultum est. Et est sensus: Tantum hoc superest agendum, ut qui tenet nunc fidem teneat, id est firmiter in ea perseveret, donec mysterium iniquitatis de medio fiat, id est donec qui modo in Ecclesia ficti sunt ab eadem manifeste recedant. De qualibus Jesus ait: De nobis exierunt, sed ex nobis non erant . Sicut ergo ante fidem exierunt multi haeretici de medio Ecclesiae, ita nunc aperte inde exibu
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃ ⁊̃ aliqndo ẽe ymago in qua sit equalitas. at
inparentib ⁊ filiis inicnitur ẏmago⁊ sinilitu¬
do ⁊ cq̃ictas. excepto tꝑe quoꝑcedunt parentes. qr
de parente epͥmitur similitudo filuut recteyma¬
go dicatur⁊ pot̃ eẽ tanta ut recte dicatur equali

Expanded text:
tiam aliquando esse imago in qua sit aequalitas, ut in parentibus et filiis invenitur 122 imago et similitudo et aequalitas, excepto tempore quo praecedunt parentes, quia de parente exprimit similitudo Filii, ut recte imago dicatur, et potest esse tanta ut recte dicatur aequali
Abbreviated transcription (Latin):
ritur qualis : hec specu¬
latio ⁊ unde dicatur il
lud occurrit qd in specr¬
loñ nisi ymago cernit᷑¬
Ubi qͥ ppe speculũ ÷ ymx
etur. Speculantes aũ¬
prospicientes. hoc gͦ conamur ut per hancyma¬

Expanded text:
ritur qualis est haec speculatio, et unde dicatur, lud occurrit quod in speculo non nisi imago cernitUbi quippe speculum est, auid intuemur. Speculantes prospicientes. Hoc ergo conamur, ut per hanc ima
Abbreviated transcription (Latin):
scura forma in lucidam formam. qr ⁊ ip̃a obscura
ẏmago dei ÷. Hce est ymago in qua hoĩes sunt eͤ¬
ati qua ceteris aĩalib p̾sunt. que creatura in re
sam mutatur formam. Erat enĩ inter uitia nat᷑a
bona. ⁊ obhoc addit de gła in głam .s. de gła creatio

Expanded text:
scura forma in lucidam formam, quia et ipsa obscura imago Dei est. Haec est imago in qua homines creati sunt, qua caeteris animalibus praesunt, quae creatura in rebsam mutatur formam. Erat enim etiam inter vitia natura bona. Et ob hoc addit: De gloria in gloriam, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
is qui st̃ in xp̃o euacira¬
qm : cecitas deprimẽs
⁊ ita duo obsunt cũ c̃¬
ñ intelligant .s. qr re¬
lamen: .i. obscuritas
in lectõe ⁊ cecitas suꝑ
corda ⁊ hoc usq ĩ. ho .d.

Expanded text:
is qui sunt in Christo evacuat caecitas deprimens  ita duo obsunt, cur non intelligant, et velamen, id est obscuritas est in lectione, et caecitas super corda, et hoc usque in
Abbreviated transcription (Latin):
uo ⁊ ubipuruident
milli profuit gła uul¬
tus moysi sobfuit. ⁊ si
culpa illoꝵ ñ sua. ħã¬
stersa caligine possint uidere głam dei. Uelitale¬

Expanded text:
o ubi puri vident nulli profuit gltus Moysi, sed obfuit, etsi culpa illorum non sua. Hastersa caligine, possint videre glori
Abbreviated transcription (Latin):
piciebat enĩm
remimeratio¬
nͣem. Lidẽ reb̃¬
quit egyptum
ñ ueritus ani¬
mositatẽ regis.
In insibilẽ eni
tanqͣ. uĩdens:
suftinuit. fide

Expanded text:
piciebat enim remunerationem. Fide reliquit Ęgyptum non ueritus animositatem regis. Inuisibilem enim tanquam uidens sustinuit XI.
Abbreviated transcription (Latin):
egypt̃. educens filios is
an. S qd̾ prius fugit
interram madyan nõ
fuit metus s fides. qͥa
credebat se adeo lib̾ari.
Nouut ibi manere ne

Expanded text:
egyptum, educens filios Isran. Sed quod prius fugit ifuit metus, sed fides; eo quod credebat a Deo liberari. Noluit ibi manere, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ne tractando prescripta ei sua auetoritate uti¬
li. Debet enim pontifex hr̃e mat̾nam pietatem
pontificis erat coctus bis tinctus. qui habebat spe¬
urere debet mordaci increpatõe ⁊ metuenda cõ¬
minatõe. ⁊ lucere fouendo blandis ⁊ delectabilie¬
adignem. ⁊ i quescebat ad solem. ⁊ baculus põ¬
tificalis ab ĩferiori pungit. ⁊ in sũmo in aute¬
riora extenditur. in serediens. qr eccłasticus doc¬
tor gladio uerbi pungere debet .i. aspere redar¬
guere peccantes. qd̾ est ex inferiori natura. ⁊ cor¬
reccos in ant̾iora dirigere. ita tñ ut ad ꝓpͥam cõ¬
aliis annuniciat. Est gͥ intentio apłi instruere
tytum de ep̃ali officio atq monere ut id imꝑio¬
docens eum quid agere debeat. ⁊ quales ep̃os per
ciuitates ꝯstitutre. deinde qualit̃ diuersos itł
scxu uł etate. ut ꝯditõe institucre debeat. post¬
ea mouet eum de uitandis hereticis. premittit
aut̃ salutationẽ dicens. Paulus nõie. seruuˢ

Expanded text:
e tractando, praescripta ei sua auctoritate utili. Debet enim pontifex habere maternam pietatem, pontificis erat coccus bis tinctus, qui habet speurere debet mordaci increpatione, et metuenti comminatione: et lucere blandis, fovendo et delectabiliad ignem, et liquescebat ad solem. Et baculus pontificalis ab inferiori pungit, et a summo in anteriora extenditur, in se rediens, quia ecclesiasticus doctor gladio verbi pungere debet, id est aspere redarguere peccantes: quod est ex inferiori natura, et correctos in anteriora dirigere, ita tamen ut ad propriam coaliis annuntiat. Est igitur intentio Apostoli instruere Titum de episcopali officio atque monere ut id imperiodocens eum quid agere debeat, et quales episcopos per civitates constituere; deinde qualiter diversos vel sexu vel aetate, vel conditione instituere debeat. Postea monet eum de vitandis haereticis. Praemittit autem salutationem dicens: Paulus nomine, servus