comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dinem suã consũpsit: qui se suis uirib ꝑ
carnalẽ legis obseruantiam iustificari
posse putauit. Qm̃ autẽ in lege nemo
iustificabitur apud dm̃. manifestum est
quia rustus exfide uiuit. Lex autẽ ex fide
non ẽ: sed qui fecerit ea uiuet in illis. In
uacuum gͦ acsine causa se laborasse ppls
iste geniit. qͥ in legis oꝑib iustificari sine
fide laborauit: sic̃ et apłs octaua die cir¬
cun ci sus exgen̾e ifrł de tͥbu beniamin
hebreus exhebreis scdm legen pharise.
scdm emulationẽ ꝑsequens eccłiam dĩ.¬

Expanded text:
suis viribus per carnalem legis observantiam justitificari posse putavit. « Quoniam autem in lege nemo justificabitur apud Deum, manifestum est, quia justus ex fide autem vivit. Lex ex fide non est, sed qui fecerit ea, vivet in illis . » In vacuum ergo ac sine causa laborasse Apostolus iste gemit, qui in legis operibus justificari sine fide laboravit. Sicut et Apostolus « octava die circumcisus ex genere Israel, de tribu Benjamin, Hebraeus ex Hebraeis, secundum legem Pharisaeus, secundum aemulationem persequens Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
sunt autem duo quȩ occurrerunt tͥ aduẽ¬
tum saliratoris expectanti: Uastitatis et
contricio. et fames. et gladius. Duo dixit¬
ẽẽ que occurrerant: et qͣtuor fubiecit oc¬
currisse. Sed fortassis ipsa duo bis exposu¬
it÷ uelut si queremus quȩ ẽẽnt illa duo
et ille respondet. uastitas et contrario: ⁊te¬
rumq eadem interp̃tari uolens diceret.:
quia fames et gladius sunt illa duo. Sic
enim sepe loquit᷑: scilicet uerba sua qua¬
dani urbanitate sicut uir eloquens inge¬
minando. Seqͣn. Quis consolabit᷑te: Filis¬
tiui ꝓiecti sunt. dormiert incapite omĩũ
uiarũ sicut bestia illaqueata. plem indig¬
natione dñi. increpatione dĩtui. Quis
inquit poterit te consolari intantis małe
oł iecti sunt em̃ insimi tuo filii tui. et exu¬
les ate dormier̃t indiuersis uiis. afflicti
iunculis inimicoꝵ sicut bestia illa queata
dum ducẽtur captiui plen ira dĩ. et me̾¬
patione illiꝰ attriti flagellis. et subiecti

Expanded text:
em, quae occurrerunt tibi adventum Salvatoris exspectanti? Vastitas et contritio, et fames et gladius. Duo dixit, quae occurrerant, et quatuor subjecit occurrisse. Sed fortassis ipsa duo bis exposuit, velut si quaereremus, quae essent illa duo, et ille responderet: Vastitas et contritio, iterumque eadem interpretari volens diceret, quia fames et gladius sunt illa duo. Sic enim saepe loquitur scilicet verba sua quadam urbanitate sicut vir eloquens ingeminando. Sequitur: « Quis consolabitur tui projecti sunt, dormierunt in capite omnium viarum sicut bestia illaqueata, pleni indignatione Domini, increpatione Dei tui. » Quis, inquit, te poterit consolari in tantis malis? Projecti enim sunt in sinu tuo filii tui, et exsules a te dormierunt in diversis viis afflicti vinculis inimicorum sicut bestia illaqueata, dum ducerentur captivi pleni ira Dei, et increpatione illius, attriti flagellis et subjecti
Abbreviated transcription (Latin):
tu possis ꝓficere. Qui & dñm exercituum
seuocari cõmemorat: quia seruiunt ei ex¬
ercitus ñ solum bonoꝵ angłoꝵ. qui electos
inter discrimina uite huius eustodiant. &
ad iuuent: sed et maloꝵ. qui eos temptan¬
do ꝓbent et reꝓbos homines quibonos
affligunt exterminent. Post hec ad nr̃m
caput sermo reuertitur dicens. Posui uer
ba mea inpre tuo: & in umnbramanꝰ meȩ
ꝓtexite : ut plantes cȩ̨los & fundes t̾ram.
et dicas ad syon ppłs m̃sestu. Hȩc enim uer¬
ba saluatori inter homines conu̾santi. lo¬
quit᷑ pat̾. Posuit nan.q u̾ba sua more eiꝰ:
sicut de eo ioħes ait. Quem enim misit ds̾:
uerba dĩ loquit᷑. Et ipse dixit. quia ego
ex meipso non sum locutus ÷ sed qui misit me
pat̾. ipse mͥ mandatũ dedit. quid dicam
aut quid loquar. Quem et mumbra ma¬
niis fuȩ ds̃ inter aduersarios. ab estutri¬
bulationũ ꝓtexit: ut nunquã eum tan¬
gere possent nisiqͣndo uoluit. Ideo aut̃

Expanded text:
tu possis proficere. Qui et Dominum exercituum tu possis proficere. Qui et Dominum exercituum se vocari commemorat, quia serviunt ei exercitus non solum bonorum angelorum, qui electos inter discrimina vitae hujus custodient et adjuvent, sed et malorum, qui eos tentando probent, et reprobos homines, qui bonos affligunt, exterminent. Post haec ad nostrum caput sermo revertitur, dicens: VERba mea in ore tuo, et in umbra manus meae protexi te, ut plantes coelos, et fundes terram, et dicas ad Sion: Populus meus es tu. » Haec enim verba Salvatori inter homines conversanti loquitur Pater. Posuit namque verba sua in ore ejus, sicut de eo Joannes ait: « Quem enim misit Deus, verba Dei loquitur . » Et ipse dixit, quia « ego a me ipso non sum locutus, sed qui misit me Pater, ipse mihi mandatum dedit, quid dicam, aut quid loquar . » Quem et in umbra manus suae Deus inter adversarios ab aestu tribulationum protexit, ut nunquam eum tangere possent, nisi quando voluit. Ideo autem
Abbreviated transcription (Latin):
ex his non consumeris.Uide autẽ utrũ
ipse temptationes non ꝓsint. Attende
apłm. Fidelis ds qui non uos sinat tem¬
ptari. supͣ qđ potestis ferre : sed faciat cũ
temptatione etiam exitum. ut possitis
sustinere. Non ait ñ uos sinat tempta¬
ri omino. Si enĩ recusares temptationes:
retusares refectionem. Ergo reficeris.
Et si reficeris: in manib artificis es. Ali¬
quid tibi tollit. aliquid corrigit: aliquid
complanat. aliqͥd mundat. Agit quibꝰdã
ferramentissuis: ipsa sunt scandala hu¬
ius scłi. Tu tantum demanu artificis
uoli cadere: nichil temptationis acci¬
det ultra uires tuas Ego inquit fum
dñs ds tuus qui conturbo mare et in¬
tumescunt fluctus eius. Ergo netimeaᷤ
am benigna dispensatione facit intumes¬
cere: sedin dño do tuo confidens esto. Noz
sinit illos ultra eam seiure quam nouit
ille mensurã. exqua ꝓficias. Hoc enim agit
uł agi ꝑmittit ds̃ ad utilitatem tuã. unde

Expanded text:
ex his non consumeris. Vide autem, utrum ex his non consumeris. Vide autem, utrum ipsae tentationes non prosint; attende Apostolum: « Fidelis Deus, qui non vos sinat tentari supra id quod potestis ferre, sed faciat cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere . » Non ait: Non vos sinat tentari omnino. Si enim recusas tentationes, recusas refectionem. Ergo reficeris; et si reficeris, in manibus artificis es. Aliquid tibi tollit, aliquid corrigit, aliquid complanat, aliquid mundat, agit quibusdam ferramentis suis, ipsa sunt scandala hujus saeculi, tu tantum de manu artificis noli cadere, nihil tentationis accidet ultra vires tuas. « Ego, inquit, sum Dominus Deus tuus, qui conturbo mare, et intumescunt fluctus ejus. » Ergo ne timeam benigna dispensatione facit intumescere, sed in Domino Deo tuo confidens esto. Non sinit illos ultra saevire, quam novit ille mensuram, ex qua proficias. Hoc enim agit, vel agi permittit Deus ad utilitatem tuam, unde
Abbreviated transcription (Latin):
nitus pascet dum famen & torm̃ta foris
patieris : quia qͣnto ext̃ior homo tuus
corrumpetur. tantomagis renouabituꝵ¬
int̾ior. Secͣ. Ego autẽ sum dñs cds tuus
qui conturbo mare. et intumeseunt fluc¬
tus eius : dñs exercituum nomen meum
Mare est hoc scłm: fluctus maris tͥbula¬
tiones scłi. Ꝙ plerũq tempestas maris
exurgit innos. id ẽ. pͥncipatus et potesta¬
tes mundi concitant᷑ et intumore iracũ¬
die spumant. ut nos feriant atq sũmen¬
gant : sed ne timeamus hanc tempesta
et intumescunt fluctus eius. Dum em̃i
in hac ȩcclixe nauicula ꝑ hunc undosũ
suꝑ natamiis mundũ: ipse patientiã
nrãm exercere uolens sicut nob̃ expe¬
dire nouit. et amaros & elatos huiꝰ scłi
fluctus concitat. Nec seuire fluctus
possunt. nisi usq ad litus ubi ipse t̃mi¬
mim posuit. Nulla enim demptatio ẽ
quȩ non accipi at mensuram a dño. Siñ
gͦ temptationes. sint tͥbulationes maris

Expanded text:
intus pascet, dum famem et tormenta foris intus pascet, dum famem et tormenta foris patieris, quia quanto exterior homo tuus corrumpetur, tanto magis int « Ego autem sum Dominus Deus tuus, qui conturbo mare, et intumescunt fluctus ejus, Dominus exercituum nomen meum. » Mare est hoc saeculum, fluctus maris tribulationes saeculi. Et plerumque tempestas maris exsurgit in nos, id est principatus et potestates mundi concitantur et in tumore iracundiae spumant, ut nos feriant atque submergant. Sed ne timeamus hanc tempestatet intumescunt fluctus ejus. » Dum enim in hac Ecclesiae navicula per hunc undosum supernatamus mundum, ipse patientiam nostram exercere volens, sicut nobis expedire novit, et amaros et elatos hujus saeculi fluctus concitat. Nec saevire fluctus possunt, nisi usque ad littus, ubi ipse terminum posuit. Nulla enim tentatio est, quae non accipiat mensuram a Domino. Sint ergo tentationes, sint tribulationes maris,
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbulabat: et parauerat adꝑdendum id
ẽ adtrahendum met̾nam ꝑditionem si
faceres qđ ille suadebat. Ista uelud iam
ap̃sentis uite malis exempto et ad gau¬
dia ꝑpetue pacis intͦducto dicunt᷑. Vnde
et apte dr̃ Ubi nunc ẽ furor tͥbulantis:
Rursumq inp̾senti adhuc certamine
agoniranti dr̃. Cito uemiet dñs factor
tuus. gradiens suꝑundas istius tͥbula¬
tionif adapiendum tͥ iamiam regnice¬
loꝵ : et non int̾ficiet furor tͥbulantis us¬
q ad int̾itionẽm idẽ. totum simul int̾¬
imet: quia liçet corpꝰ occidat animã aũ ñ
pot̾it occidẽ. Uel totam eccłiam ñ int̾fi¬
ciet usq ad ĩternitionem. sed non millos
quib datum ẽ glorificabit mr̃io. S iue
etiam dñs dr̃ ñ interficere usq ad int̾m¬
tionem: qui suoꝵ animas semꝑ amorte
custodit illesas. quãus corꝑa affligat tẽ¬
ꝑaliter. uł etiam interimat. Nec deficiet
panis eius. id est pamis dñi. quo te semꝑ

Expanded text:
tribulabat, et paraverat ad perdendum, id tribulabat, et paraverat ad perdendum, id est ad trahendum in aeternam perditionem, si faceres, quod ille suadebat? Ista velut jam a praesentis vitae malis exempto et ad gaudia perpetuae pacis introducto dicuntur. Unde et apte dicitur: « Ubi nunc est furor tribulantis? » Rursumque in praesenti adhuc certamine agonizanti dicitur: Cito veniet Dominus factor tuus gradiens super undas istius tribulationis ad aperiendum tibi januam regni coelorum, et non interficiet te furor tribulantis usque ad internecionem, id est totum simul non interimet; quia licet « corpus occidat, animam tamen non potest occidere . » Vel totam Ecclesiam non interficiet usque ad internecionem, sed nonnullos, quibus datum est, glorificabit martyrio. Sivetur non interficere usque ad internecionem, quia suorum animas semper a morte custodit illaesas, quamvis corpora affligat temporaliter, vel etiam interimat. Nec deficiet panis ejus, id est panis Domini, quo te semper
Abbreviated transcription (Latin):
nichil iniuste patiamur: quia sidõ auctore
sumus qui non fuimus. dõ regente ñ affli¬
gimur inuiste qui sunus. Obhoc etiam
timere non debemus adu̾sa quȩ nob̃ abho¬
mine inferunt᷑ quia iꝑse qui nos ꝑsequit᷑
cum sit carnalis hodie floret. & erasut fe¬
num arescet: conditor nrͣ qui nosguber¬
nat ac ꝓtegit. magnitudine potentie
sue cęlum et tram fecit. et ideo quȩcũq
incelo et int̾ra fiunt oꝑtimȩ disponit.
Quia gͦ infirmus quisq cum p̃mitur
a spe gaudii nimia pusillammitate
lassatur. et dum foris adu̾sa tolerat. aut
tolerare formidat. intus obliuseitur
qđ gaudebat: recte nẽ increꝑando dr̃
Quis tu ut timeres abhomine morta¬
li. et afilio hominis: qui quasi fenum
ita arescet. et oblitus es dñi factoris tui
qui tetendit celos. et fundauit tram &
formidasti nigiter tota die idẽ toto tp̃r
uite p̃sentis. a facie idẽ. ap̃sentia furo¬
ris eius qui te ꝑ redemptoris nomine

Expanded text:
nihil injuste patiamur, quia si Deo auctore nihil injuste patiamur, quia si Deo auctore sumus, qui non fuimus, Deo regente non affligimur injuste, qui sumus. Ob hoc etiam timere non debemus adversa, quae nobis ab homine inferuntur, quia ipse, qui nos persequitur, talis, hodie floret, et cras in fenum arescet. Conditor autem noster, qui nos gubernat, ac protegit magnitudine potentiae suae, coelum et terram fecit, et ideo quaecunque in coelo et in terra fiunt, optime disponit; quia ergo infirmus quisque cum premitur, a spe gaudii nimia pusillanimitate lassatur, et dum foris adversa tolerat, aut tolerare formidat, intus obliviscitur, quod gaudebat, recte nunc increpando dicitur: « Quis tu, ut timeres ab homine mortali, et a Filio homita arescet? Et oblitus es Domini factoris tui, qui tetendit coelos et fundavit terram: et formidasti jugiter tota die, » id est toto tempore vitae praesentis a facie, id est a praesentia furoris ejus, qui te pro Redemptoris nomine
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbulantis: Cito ueniet gradiens adaꝑi¬
endumt et non int̾ficiet usqad int̾nitio¬
nem nec deficiet panis eius.I plurali mu¬
mero insingłarem ueniens. ad ꝑsonã subi¬
to infirim uniꝰcuiꝰq transiuit: fortasse
quia melius asingłis recognoseitur. quie¬
quid dici singłariter audituꝵ: ut ad corsu¬
um quis redeat. et insemetipso hoc qđ de
rino quoq dr̃ reprehendat. Singłarem nu
merum gͥ tenuit dicens. Quistu ut time¬
res ab homine mortali et afilio hominis
qui quasi fenum ita arescet. & oblitus es
dñi factoris tui: Quisquis enim adu̾sita¬
tum tͥbulatione frangitur⁊ a quo factussit
minime reminiscitur. Lamqui fecit qd̃
non erat. factum sine gub̾natione ñ de¬
serit: et qui benigne hominẽ condidit.
nequaqͣm inuiste cruciari ꝑmittit: nec
sunt neglecte pire qđ est. qui hoc etiam
qđd non erat curauit ut ẽẽt. Cumgͦ cau¬
sam tribulationis nr̃ȩ querimus & fortas¬
se tardius inuenimus ẽ ista confidatio. qͦd

Expanded text:
 Cito veniet gradiens ad aperiendum, et non interficiet usque ad internecionem, nec deficiet panis ejus. » A plurali numero in singularem veniens, ad personam subito infirmi uniuscujusque transivit, fortasse quia melius a singulis recognoscitur, quidquid dici singulariter auditur, ut ad cor suum quisque redeat, et in semetipso, quod de unoquoque dicitur, reprehendat. Singularem igitur numerum tenuit, dicens: « Quis tu, ut timeres ab homine mortali, et a filio hominis, qui quasi fenum ita arescet? Et oblitus es Domini factoris tui? » Quisquis enim adversitatum tribulatione frangitur, a quo factus sit, minime reminiscitur. Nam qui fecit, quod non erat, factum sine gubernatione non deserit; et qui benigne hominem condidit, nequaquam injuste cruciari permittit, nec sinit neglecte perire, quod est, qui hoc etiam, quod non erat, creavit ut esset. Cum ergo causam tribulationis nostrae quaerimus, et fortasse tardius invenimus, est ista consideratio, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dormiant sominũ sempit̃mm. Unde et sub¬
iherłm. cuitas scĩ: qui ñ adiciet ultra ut
ꝑtranseat ꝑte incircimcisus et mimun¬
dus. Quia inquit animã tuã demonib
incuruasti. & corpus tuũ ut t̾ram eis con¬
culcandum posiusti: consurge nẽ manima
ab appetitu terrenoꝵ: consurge in corꝑe de
luto uitiorũ. & quia te impugnare aggre¬
dient᷑. ex quo eis subiacere nolueris: indu¬
ere idest circun dare fortitudine tua: ut
potenter undiq temptationib eoꝵ resistas
Induere uestimentis glȩ tuȩ idẽ circun de¬
gere uirtutum ornam̃tis. tu ciuitas scĩ. id
ẽ dĩ qui att. scĩ estote quia ego sc̃s sum. ut
regis tui scĩtatem imitari studeas: qͥa ñ
ꝑ transibit ultra ꝑte incircum cifus et im¬
mundus idẽ. quisquam demonũ iamte
penitus ut solebat substratam sibi in con¬
sensu malitiȩ conculcare ñ pot̾it. Transi¬
bit quide sed non ꝑtransibit: quia sepe
uolatiles tibi eogitationes immittet: sed

Expanded text:
« Dormiant somnum sempiternum . » Unde et sub« Dormiant somnum sempiternum . » Unde et subem civitas sancti: quia non adjiciet ultra, ut pertranseat per te incircumcisus et immundus. » Quia, inquit, animam tuam daemonibus incurvasti, et corpus tuum terram eis conculcandum posuisti, consurge nunc in anima ab impetu terrenorum, consurge in corpore de luto vitiorum; et quia te impugnare aggredientur, ex quo eis subjacere nolueris, induere, id est circumdare fortitudine tua, ut potenter undique tentationibus eorum resistas. Induere vestimentis gloriae tuae, id est circumtegere virtutum ornamentis tu civitas sancti, id est Dei, qui ait: « Sancti estote, quia ego sanctus sum , » ut Regis tui sanctitatem imitari studeas. Quia non pertransibit ultra per te incircumcisus et immundus, id est quisque daemonum jam te penitus, ut solebat, substratam sibi in consensu malitiae conculcare non poterit. Transibit quidem, sed non pertransibit, quia saepe volatiles tibi cogitationes immittet, sed
Abbreviated transcription (Latin):
petenda non deicit: contrahanc illoꝵ ꝑu̾¬
sitas nullatenus conualescit. Et transire
peam nequeunt quam contͣra se rigidã
insuꝑna intentione ꝑtimescunt. Dixer̃t
itaq aminȩ iherłm incuruare ut transe¬
amus: quia ut illi possent eam immundis
replere desideriis. ꝑsuaserunt eiut se ipsã
ad appetitum infimoꝵ ipsa melinaret. Illa
uͦ non solum animã ꝑsuadentibꝰ illis icur¬
uauit. sed & corpus suũ quasi tͣram pofuit.
et quasi uiam ipsis transeuntib: ut ñ solũ
ꝑ animã eius transirent concupiscentias
spargendo. sed et corpus eius mimmundi-¬
tia nequissum oꝑis uelut tr̃am calcarent:
et ꝑ illud quasi ꝑinam assidius oꝑationib
peccati transeuntes uestigia suȩ iniquitatĩ
impͥmerent. Sed tandem hec ꝑ grãm re-¬
demptoris erigitur. et pocłm sõporis qd̾
ipsa biberat ponit᷑ in manu eorũ quieam
humiliauerant: ut amaritudinẽ ȩ t̃ni do¬
loris bibentes inpenis. ut iheremias ait

Expanded text:
petenda non dejicit, contra hanc illorum perpetenda non dejicit, contra hanc illorum perversitas nullatenus convalescit; et transire per eam nequeunt, quam contra se rigidam in superna intentione pertimescunt. Dixerunt itaque animae Jerusalem: Incurvare, ut transeamus. Quia ut illi possent eam immundis implere desideriis, persuaserunt ei, ut se ipsam ad appetitum infimorum ipsa inclinaret. Illa vero non solum animam persuadentibus illis incurvavit, sed et corpus suum quasi terram posuit, et quasi viam ipsis transeuntibus, ut non solum per animam ejus transirent concupiscentias spargendo, sed et corpus ejus immunditia nequissimi operis velut terram calcarent, et per illud quasi per viam assiduis operationibus peccati transeuntes vestigia suae iniquitatis imprimerent. Sed tandem haec per gratiam Redemptoris erigitur, et poculum soporis, quod ipsa biberat, ponitur in manu eorum, qui eam humiliaverant, ut amaritudinem aeterni doloris bibentes in poenis, ut Jeremias ait:
Abbreviated transcription (Latin):
ctionib sed iugilantior effectus. Itaquoq
pars illius quȩ necdum credidit ad huc
calicem istum bibere ñ desistit. et infecib
eius uersari. Sed si penitentiam eg̾it et
eleuata surrexerit: sciat calicem soporis
et rume demanu sua tollendum: & se
ultra non bibituram eum Sequit Et po¬
nam illud inmanu eoꝵ qui humiliauer̃t
te: et dixert̃ animȩ tuȩ incuruare ut tnͣ¬
seamus. Atq subiungit᷑. &. posiustiit
t̃ram corpus tuũ. & quasi uiam transeun¬
tib. Immundi sp̃s hunc ppłm humiliaue¬
rt̃: quia mentem eius ad desidia t̾rena in¬
clinauert̃. Et dixert̃ animȩ eius in cur¬
uare. it transeamus. Recta eium stat anuna
cum suꝑna desid̾at. et ñ adima flectitur.
Sed maligni sp̃s eum hanc insua rectitudi¬
ne conspierunt ꝑ eam transire non posst᷑.
Transire nan q eorũ est immunda desi¬
deria illi spargere. Dicunt gͦ incuruare
ut transeamus: quia supsa se adimia ap¬

Expanded text:
ctionibus, sed vigilantior effectus. Ista quoque ctionibus, sed vigilantior effectus. Ista quoque pars illius, qui necdum credidit, adhuc calicem istum bibere non desistit et in faecibus ejus versari. Sed si poenitentiam egerit, et elevata surrexerit, sciat calicem soporis et ruinae de manu sua tollendum, et se ultra non bibituram eum. Sequitur: nam illum in manu eorum, qui humiliaverunt te, et dixerunt animae tuae: Incurvare, ut transeamus. » Atque subjungitur: « Et posuisti ut terram corpus tuum, et quasi viam transeuntibus. » Immundi spiritus hunc populum humiliaverunt, quia mentem ejus ad desideria terrena inclinaverunt, et dixerunt animae ejus: Incurvare, ut transeamus. Recta enim stat anima, cum superna desiderat, et non ad ima flectitur. Sed maligni Spiritus cum hanc in sua rectitudine conspiciunt, per eam transire non possunt. Transire namque illorum est immunda desideria illi spargere. Dicunt ergo: In curvare, ut transeamus. Quia si ipsa se ad ima ap
Abbreviated transcription (Latin):
calicem soporis. fundum calicis indigna¬
tionis meȩ. Pauꝑculam uocat. quȩ miseriaᷤ
ꝑtulit. Que & ebria ñ auino. sedabafflicti
atione sua. diuino iudicio tantam patere¬
tur afflictionem: ut int̾nam m̃tis ermitt̃et
euigilantiam. F undum quoq ealicis di¬
uine indignationis eum fece gerebat:¬
quia extrema maloꝵ irascente cło patiens.
fecem peccatoꝵ inde contrahebat. Sed post¬
quam dñator eius pugnauit ꝓppło suo:
tulit demanu eius calicem soporis. et fun¬
dum calicis indignationis suȩ quia resur¬
gens amortuis conu̾tit eam ad se & iala qͥ¬
bus merito sue prauitatis afflicta sp̃alit᷑
sopiebatur auertit: & ꝓfunditatẽ miseria¬
rum inquib amissa pͥatientia sordib pec¬
totorum murmurans implebat᷑ absttilit.
Onde & apte subditur. Non adicies ut bibas
illum ultra. Neq enm ille ppłs ex quo ad
nouitatem gr̃e conu̾sus ẽ. hoc poculum bi¬
cati fecem incalicem passionis ñ sumpsit:
sed siquid fecis habebat meodem calice

Expanded text:
oporis, fundum calicis indignationis meae. » Pauperculum vocat, quae miserias pertulit. Quae et ebria non a vino, sed ab afflictioeratione sua divino judicio tantam pateretur afflictionem, ut internam mentis amitteret evigilantiam. Fundum quoque calicis divinae indignationis cum faece gerebat extrema malorum irascente Domino patiens, et faecem peccatorum inde contrahebat. Sed postquam dominator ejus pugnavit pro populo suo, tulit de manu ejus calicem soporis, et fundum calicis indignationis suae, quia resurgens a mortuis convertit eam ad se, et mala, quibus merito suae pravitatis afflicta spiritaliter sopiebatur, avertit, et profunditatem miseriarum, in quibus amissa patientia, sordibus peccatorum murmurans implebatur, abstulit. Unde et apte subditur: « Nor adjicies, ut bibas illud ultra. » Neque enim ille populus, ex quo ad novitatem gratiae conversus est, hoc poculum bi tamen peccati faecem in calicem passionis non sumpsit; sed si quid faecis in eodem calice
Abbreviated transcription (Latin):
surge. faciens nẽ magnalia sicut fecisti in
cunctos homines uicisse suꝑbiebat ꝑcus¬
sisti: et lancea uuln̾atus uirulentum dra
Quid ꝑmare nisi scłm designatur: Et quidꝑ
aquã abyssi nisi caligosa gentilium errorum
scientia. Quȩ quia comprehendi ad integrũ
non poterat. sed sectatores suos in ꝓfundiora
erroꝵ secꝑ demergebat. et mendatia sua
quib dam figuratis locutionib obumbra-¬
bat. uelut ingens abissus penetrari nullo
uisu poterat. Siec auit gͦ dñs mare. uidelic&
aquam uehementis abyssi. idest mundũ
purgauit. Annullans uet̾m erroꝵ doctiã:
telligi: nichil ꝓhibet ꝓfundum maris infer¬
m elaustra sentire. Quod ꝓfundum maris
dñs petiit ⁊ cum inferni nouissima electoꝵĩ
suoꝵ animas erepturtis intrauit . R. ecte gͦ
rent libati. Hoc nan q ꝓfundum maras an¬
te redemptoris aduentum ñ uia. sed fuit car
cer: quia nise etiam bonorũ animnas quam.¬

Expanded text:
surge faciens nunc magnalia sicut fecisti in surge faciens nunc magnalia sicut fecisti in cunctos homines vicisse superbiebat, percussisti, et lancea vulneratus virulentum dracQuid per mare, nisi saeculum designatur? Et quid per aquam abyssi, nisi caliginosa gentilium errorum scientia? Quae quia comprehendi ad integrum non poterat, sed sectatores suos in profundiora errorum semper demergebat, et mendacia sua quibusdam figuratis locutionibus obumbrabat, velut ingens abyssus penetrari nullo ab usu poterat. Siccavit ergo Dominus mare videlicet aquam vehementis abyssi, id est mundum purgavit annullans veterum errorum doctrinam, telligi, nihil prohibet profundum maris inferni claustra sentire. Quod profundum maris Dominus petiit, cum inferni novissima electorum suorum animas erepturus intravit. Recte ergo rent liberati . Hoc namque profundum maris ante Redemptoris adventum non via, sed carcer fuit, quia in se etiam bonorum animas, quam
Abbreviated transcription (Latin):
brachium diñ. C. onsurge demonum̃to in¬
duere fortitudinem idẽ immortalitatis
uirtutem. Seor Confurge sicut indieb
antiquisangen̾ationib scłoꝵ. Consurgesic̃
indieb antiquis ut sicut olim ꝑ moy sen
filios isr ł demami pharaonis lib̾atos. tra¬
duxisti ꝑ medium maris inheremũ: ita
nunc ꝑte ipsum qui ad uitam p̃ordinati
sunt. et adhuic pͥncipi mundi inluto car¬
nalium uoluptatum serurunt ꝑaquã bap.¬
tismatiᷤ adnouam conu̾sationem transdu¬
cas. Sieut ꝑ iosue dedisti eis t̾ram quã ꝓ¬
miseras: ita nunc ꝑte reꝓmissionẽ accipi¬
ant qui uocati sunt et̃nȩ hereditatis. Siẽ
ꝑgedeonem lib̾asti eos demanu madian:
ita nc̃ ꝑteipfum lib̾a credentes demanu ĩ¬
fidelium. Sic̃ ꝑ dauid expugnasti inimi¬
cos eoꝵ. et interfecisti. uł subiecistĩ ita nẽ
ꝑteipsum uniu̾sos eccłiȩ destructores de¬
bellans. aut conuerte aut ꝑune. Ita gͦ cõ¬

Expanded text:
brachium Domini. » Consurge de monumento, inbrachium Domini. » Consurge de monumento, induere fortitudinem, id est immortalitatis virtutem. Sequitur: « Consurge sicut in diebus antiquis in generationibus saeculorum. » Consurge sicut in diebus antiquis, ut sicut olim per Moysen filios Israel de manu Pharaonis liberatos transduxisti per medium maris in eremum; ita nunc per te ipsum, qui ad vitam praeordinati sunt, et adhuc principi mundi in luto carnalium voluptatum serviunt, per aquam baptismatis ad novam conversationem transducas. Sicut per Josue dedisti eis terram, quam promiseras; ita nunc per te repromissionem accipiant, qui vocati sunt aeternae haereditatis. Sicut per Gedeonem liberasti eos de manu Madian, ita nunc per te ipsum libera credentes de manu infidelium. Sicut per David expugnasti inimicos eorum, et interfecisti vel subjecisti: ita nunc per te ipsum universos Ecclesiae destructores debellans aut converte aut perime. Ita ergo con
Abbreviated transcription (Latin):
sticia eius quam illis dabit ꝑmanebit inge¬
n̾ationes generationum: qͥa qͥ consũmatam
illam iusticiam consecuti fuerint. nun qͣm
ult̾̃ius eam poterunt amitt̾e. s mom̃s gen̾a¬
tiones scłi scłorum iusti ẽẽ feliciter ꝑseuera¬
bunt: quia nẽ iusticiam qͣntum possunt
sectantur. Iustiitaq timere ñ debent opp¬
brium qđ ab infidelib et prauis homini¬
b patiuntur: scientes quia caput eorum
xp̃c grauiora ꝑtulit ab illis. Et sipatͤinfa¬
milias beelebub uocauert̃: qͣntomag̃
domesticos eiuis: Totum enim oppbrium il¬
lud quod scĩs obici solet. p̃cipue scͥptumẽ.
de passione redemptoris. Unde et apłs cũ
cdixisset. quia iħc extra portam passus est:
ꝓpħa nunc eandem eius passionẽ euiꝰ im¬
pꝑium electi portant ad memoriã redu¬
cens alloquitur eum uelud in sepulchro
positum. et ut resurgat admonet diceis
Consurge. consurge induere fortitudinẽ

Expanded text:
stitia ejus, quam illis dabit permanebit in gestitia ejus, quam illis dabit permanebit in generationes generationum, quia qui consummatam illam justitiam consecuti fuerint, nunquam ulterius eam poterunt amittere, sed in omnes generationes saeculi saeculorum justi esse feliciter perseverabunt, quia nunc justitiam quantum possunt, sectantur. Justi itaque timere non debent opprobrium, quod ab infidelibus et pravis hominibus patiuntur, scientes quia caput eorum Christus graviora pertulit ab illis. « Et si patremfamilias Beelzebut vocaverunt, quanto magis domesticos ejus? » Totum enim opprobrium illud, quod sanctis objici solet, praecipue scriptum est de passione Salvatoris. Unde et Apostolus cum dixisset, quia Jesus extra portam passus est, propheta nunc eamdem ejus passionem, cujus improperium electi ejus portant, ad memoriam reducens alloquitur eum velut in sepulcro positum, et ut resurgat, admonet, dicens: VERS. 9.-- « Consurge, induere fortitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
eam. Et ideo non sunt timendi⁊ qui post
paululum tales sunt futuri. Uel quia caro
ẽ quasi uestis animȩ : uermis qui uestẽ hane
comedit ẽ carnalis temptatio. quȩ de ipsa
carne nascitur et eande lacerat. Peccator e¬
nim siẽ uestimentum auerme comeditur:
cum enis caro corruptibilis temptatione qͣm
gignit adint̾itum ꝑuenit. Eadem sententia
repetitur delana et tinea. quȩ dicta ẽ. deues¬
timento et uerme. Homo enim temptatio¬
ne consumit᷑ sicut lana deuorari solet atinea:
cui de se oritur unde laceretur. et int̾imat᷑.
Tales sunt ꝑsecutores scõrtim: et ideo non ft̃
timendi. Vel inpȩnis sempit̾ne dampnati¬
onis sic̃ uestimentũ sic comedet eos uermis.
et ficut lanam sic deuorabit eos tinea ⁊ qͣndo
uermis eorũ non moriet᷑ et ignis eoꝵ ñ extingu¬
etur. Salus autẽ dñi quam dabit scĩs suis in
sempit̃num erit: quia iusti imppetuum
iuuent: et apud dnm̃m ẽ merces eorũ Et iu¬

Expanded text:
eam, et ideo non sunt timendi, quia post eam, et ideo non sunt timendi, quia post paululum tales sunt futuri. Vel quia caro est quasi vestis animae, vermis, qui hanc comedit, est carnalis tentatio, quia de ipsa carne nascitur, et eamdem lacerat. Peccator enim sicut vestimentum a verme comeditur, cum ejus caro corruptibilis tentatione, quam gignit, ad interitum pervenit. Eadem sententia repetitur de lana et tinea, quae dicta est de vestimento et verme. Homo enim tentatione consumitur, sicut lana devorari solet a tinea, cui de se oritur, ut laceretur et interimatur. Tales sunt persecutores sanctorum, et ideo non sunt timendi. Vel in poenis sempiternae damnationis sicut vestimentum sic comedet eos vermis, et sicut lanam sic devorabit eos tinea, quia « vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . » Salus autem Domini, quam dabit sanctis suis, in sempiternum erit, quia « justi in perpetuum vivent, et apud Dominum est merces eorum . » Et ju
Abbreviated transcription (Latin):
ces filii dĩ. sine rep̃hensione. inmedio natio¬
nis praue et ꝑuerse. inter quos lucetis siẽ
luminaria mundo uerbum uitȩ continen¬
tes. Qui enim tales sunt. hi uere sciunt quod
iustum ẽ: et lex diuina incorde eorũ ẽ. dum
p̃cepta dĩ semꝑ cogitant. Q̾ hi qͦndam ab in¬
fidelib obꝓbrium ꝑatiebant᷑. quasi creden¬
tes merucifixum qͣndo graue crim̃ erat ẽẽ
xꝑianum⁊ et blasphemabant᷑ quasi seduc¬
tores et malefici. N une etiam quicun q bo¬
ni sunt int̾ malos uiunt: et apseudo xꝑi¬
anis irrisiones et oppbria sustinent. atq
blasphemantur. Sed istis omĩb adño dr̃ ne
nationis qđ aprauis hominib patiuntur:
et blasphemias quȩ sibi mendacit᷑ inferunt᷑
abeis. Et cur detractiones eorum timere ñ de¬
num erit: et iusticia mea ingen̾ationes gen̾a¬
tionum. Sieut uermis de ueste nascitur. uł
tinea de lana. et eandem uestem uł lanam co¬
medit: sic post quam isti mortui fuerint:
ex carne eoꝵ orietur uermis qui comedat

Expanded text:
sione in medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in mundo verbum vitae continentes . » Qui enim tales sunt, hi certe sciunt, quod justum est, et lex divina in corde eorum est, dum praecepta Dei cogitant. Et quondam ab infidelibus opprobria patiebantur quasi credentes in crucifixum, quando grave crimen erat esse Christianum, et blasphemabantur quasi seductores et malefici. Nunc etiam quicunque boni sunt. inter malos vivunt, et a pseudochristianis irrisiones et opprobria sustinent atque blasphemantur. Sed istis omnibus a Domino dicnationis, quod a pravis hominibus patiuntur, et blasphemias, quae sibi mendaciter objiciuntur ab eis. Cur autem detractiones eorum timere non dernum erit, et justitia mea in generationes generationum. » Sicut vermis de veste nascitur, vel tinea de lana, et eamdem vestem, vel lanam comedit; sic postquam isti mortui fuerint, ex carne eorum orietur vermis, qui comedat
Abbreviated transcription (Latin):
tem. & quasi absconditus uultus eius et
despectus. Uñ nec reputauimuᷤᷤ eum. In his
u̾bis ꝑfidia iudeoꝵ significatur aquib
longe ante desicdatus ẽ xp̃s: et cum pre¬
sens ad eẽt quia uenit humilis. uisus ẽ
eis non habere speciem neq decorem.
Nobis enĩ uidet᷑ speciosus forma p̃filiis
hominũ. U idimus inquiunt eum & noz
erat aspectus: quia minfirmitate brachi¬
um dñi latebat. Uidimus eum despec¬
tum sicut ait. Ego honorifico patͤm meũ:
et uos in honorastis me. & nouissimũ ui¬
rorũ: quia non uenit ministrari sedmi-¬
tiplices in carne ꝑtulit. Et scientẽ idẽ ex¬
ꝑtum inseipso. corꝑis huiꝰ infirmitatẽ.
Et quasi absconditus uiltus eius et de¬
spectus qͣuia licet electis infaciem eius
ñ nunquã luc̾et. infideles tam̃ in eo ma¬
iestatem ñ intelligentes. despectum ha¬
bebant uultum euis quẽ cernebant hu¬
milem. & infirmũ: quia humano corꝑe
duuna potentia celabat᷑. Unde inqui¬
unt quia tali sapparuit. ñ reputauimꝰ

Expanded text:
asi absconditus vultus ejus, et despectus. Unde nec reputavimus eum. » In his verbis perfidia Judaeorum significatur, a quibus longe ante desideratus est Christus, et cum praesens adesset quia venit humilis, visus est eis non habere speciem, neque decorem. Nobis enim videtur « speciosus forma prae filiis hominum . » Vidimus, inquiunt, eum, et non erat aspectus, quia in infirmitate brachium Domini latebat. Vidimus eum despectum, sicut ait: « Ego honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me . » Et novissimum virorum, quia non venit ministrari, sed miltiplices in carne pertulit. Et scientem, id est expertum in se ipso corporis hujus infirmitatem. Et quasi absconditus vultus ejus et despectus; quia, licet electis nonnunquam facies ejus luceret, infideles tamen in eo majestatem non intelligentes despectum habebant vultum ejus, quem cernebant humilem et infirmum, quia humano corpore divina potentia celabatur. Unde, inquiunt, quia talis apparuit, non reputavimus
Abbreviated transcription (Latin):
atlño reuertent᷑ & uenient insyon laudan¬
tes⁊ & leticia sempit̾na suꝑ capita eoꝵ. Gau¬
dium et leticiam tenebunt: fugiet dolor &
gemitus. Qui de manu mortis adño redẽp¬
tisunt reuertent᷑ nẽ adparadisum. uñ expul¬
si fuerant. et uenient in eam quȩ sursumẽ
torem suũ: et leticia sempit̾na manebit suꝑ ca
suꝑse intuebunt᷑ accipient. Gaudium et le¬
tici̾am sine iut̾missione tenebunt m illa
beatitudine: et fugiet abeis dolor. quia ꝑ
illam felicem immutationẽ fient impas¬
sibiles: & gemitus elongabit᷑ ab ipsis quia
nil erit iam unde possint gemere Seq̃u.
labitur eos : quia cum seipsum ostendit. faci¬
ciet ut om̃s pret̾itas afflictiones ꝓnichilo
pendant. Hanc enim consolationẽ cogitabat
apłs cum diceret. quia ñ st̃ condigne pas¬
siones huius temꝑis ad fut᷑am głam quȩ
reuelabitur in nobis. Seqͣr. Quis tuut

Expanded text:
no, revertentur, et venient in Sion laudantes: et laetitia sempiterna super capita eorum, gaudium et laetitiam tenebunt, fugiet dolor et gemitus: » Qui de manu mortis a Domino redempti sunt, revertentur nunc ad paradisum, unde expulsi fuerant, et venient in eam, quae sursum etorem suum: et laetitia sempiterna manebit super csuper se intuebuntur, accipient: gaudium et laetitiam sine intermissione tenebunt in illa beatitudine, et fugiet ab eis dolor, quia per illam felicem immutationem fient impassibiles: et gemitus elongabitur ab ipsis, quia nihil erit jam, unde possint gemere. Sequitlabitur eos, quia cum se ipsum ostenderit, faciet, ut omnes praeteritas afflictiones pro nihilo pendant. Hanc enim consolationem cogitabat Apostolus cum diceret: « Quia non sunt condignae passiones hujus temporis ad gloriam, quae revelabitur in nob
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ eo ueniente sic̃ consequens ẽ denega¬
tur pax impiis: qm̃ iusticia et pax oscu¬
late fc̃. Impĩ enim neq eum dõ neq cũ
głis. neq cum hoĩe. neq secum pacem ha¬
be possunt. Est eñi pax uirtus copulanᷤ¬
sibi om̃s. et sibi mnetipsis et inuicem: qͤ
omĩa ad se contemꝑ erat ꝑ in confusã
eoꝵ unitatẽ. ꝑ quã unam et in solubi¬
lis omiũm eomplicatio scd̃m diuinã
enis armoniam substituit᷑: et compagina¬
tur consonantia ꝑfecta. Abhac tñ longe ẽ
pax ĩpioꝵ que semꝑ etiam secum rixatur
Sed iam libellum hunc t̾minantes paulu¬
lum respiremus ut adsequentia ualidiꝰ

Expanded text:
nunc eo veniente, sicut consequens est, deneganunc eo veniente, sicut consequens est, denegatur pax impiis, quoniam « justitia et pax osculatae sunt . » Impii enim neque cum Deo, neque cum angelis, neque cum homine, neque secum pacem habere possunt. Est enim pax virtus sibi copulans omnes, et sibimetipsis, et invicem, quae omnia ad se contemperat per inconfusam eorum unitatem, per quam unam et insolubilis omnium complicatio secundum divinam ejus harmoniam substituitur, et compaginatur consonantia perfecta. Ab hac tamen longe est mens impiorum, quae semper etiam secum rixatur. Sed jam libellum hunc terminantes paululum respiremus, ut ad sequentia validius
Abbreviated transcription (Latin):
In uoce exultationis annuntiate om̃ib
egressionẽ debabilone. et cunctis qui in
orbe sunt auditum facite hoc. qd nẽ ꝑ
grãm meã data ẽ eis facultas reu̾tendi
ad paradisum. et ferte illud etiam usq
ad extrema t̾re. ut nemo sit in mundo
qui hoc non audiat. Seqͥr. Dicite .R. ede
cum educẽt eos aquã de petra ꝓduxit
eis. et scidit petram et fluxertiit aquȩ
Dicite quia dñs sanguine filii redemit
seruum suũ. Et fideles eius non ficier̃t
indeserto huiꝰ scłi: cum educe̾t eos detene¬
bris ignorantiȩ & ĩfidelitatiᷤᷤ quaside egip¬
aquam sapientię salutaris qua pota¬
ret eos÷ et scidit petram. idẽ. uulu̾auit
tus. His dictis ꝓpħa subiungit. Nonest¬
Supra dictumẽ homini quia si attendis¬
ses mandata mea. facta fiusset sic̃ flum̾
pax tua÷ et nẽ econtrario negatur pax
impiis qui mandata dĩ . attende no¬
lunt. Nam sic̃ saluatore nato pax annũ¬
tiata ẽ hominib bone uoluntatis. ita

Expanded text:
In voce exsultationis annuntiate omnibus egressionem de Babylone, et cunctis, qui in orbe sunt, auditum facite hoc, quod nunc per gratiam meam data est eis facultas revertendi ad paradisum. Et ferte illud etium usque ad extrema terrae, ut nemo sit in mundo, qui hoc non audiat. Sequitur: « Dicite: Redemcum educeret eos, aquam de petra produxit eis, et scidit petram, et fluxerunt aquae. » Dicite, quia Dominus sanguine Filii sui redemit servum suum, et fideles ejus non sitierunt in deserto hujus saeculi, cum educeret eos de tenebris ignorantiae et infidelitatis quasi de Aegypaquam sapientiae salutaris, quae portaret eos, et scidit petram, id est vulneravitus. His dictis propheta subjungit: VESupra dictum est homini, quia « si attendisses mandata mea, facta fuisset sicut flumen pax tua. » Et nunc econtrario negatur pax impiis, quia mandata Dei attendere nolunt. Nam sicut Salvatore nato « pax annuntiata est hominibus bonae voluntatis ; » ita
Abbreviated transcription (Latin):
penitus deuoraremini.idẽ ante t̃minũ uite p̃¬
sentis. Hec inquit attendite: ac deinde adabrahã
res estote quia aliqͣndo uos eratis gentes incar¬
ne qui dicimini p̃putium. ab ea quȩ dr̃ circũ¬
cisio incarne manu factat qui eratis illo in

Expanded text:
penitus devoraremini, id est ante terminum vitae prpenitus devoraremini, id est ante terminum vitae praesentis. Haec, inquit, attendite, ac deinde attendite Mementote, quia aliquando vos eratis gentes in carne, qui dicebamini praeputium ab ea quae dicitur circumcisio in carne manufacta, qui eratis ill
Abbreviated transcription (Latin):
tur gͦ dñs fyon: et consolabit᷑ om̃s ruinas eius
et ponet desertum eius quasi delicias ÷ & solitu¬
dinem eius quast ortum dñi. Gaudium et leti¬
Audite inquit me uos qui sequimini iustici¬
am quȩ exfide ẽ: et queritis nonaurum neq
argentum sed dñm patͤm. festinantes ut ad
eius uisionem ꝑtingatis. Attendite ad petrã
unde excisi estis: idẽ. consid̾ate duriciam cor¬
dis infidelium. unde ferro p̃dicationis meȩ
estis abscisi ꝑgrãm meã. ut uiui lapides mȩ
dificio eccłiȩ pon̾emini. & ad cauernam laci
de qua p̃cisi estis atcendite: idẽ fauees bara¬
tri dequib miscditer liberati estis cogitate.
Popłs enim ille ꝑfidus ex magna parte sui
iam dampnatus ẽ in infernor & in eis qui ex
eo moriunt᷑ cotidie dampnat᷑. Sed uos inea¬
dem ꝑfidia positi cum in eundem lacum tarta¬
reum ruituri ẽẽtis: abore illiꝰ estis p̃cisi anteqͣm

Expanded text:
tur ergo Dominus Sion, et consolabitur omnes ruinas ejus tur ergo Dominus Sion, et consolabitur omnes ruinas ejus Et ponet desertum ejus quasi delicias, et solitudinem ejus quasi hortum Domini. Gaudium et laeti» Audite, inquit me, vos, qui sequimini justitiam, quae ex fide est, et quaeritis non aurum neque argentum, sed Dominum Patrem festinantes, ut ad ejus visionem pertingatis. Attendite ad petram unde excisi estis, id est considerate duritiam cordis infidelium, unde ferro praedicationis meae estis abscissi per gratiam meam, ut vivi lapides in aedificio Ecclesiae poneremini. Et ad cavernam laci, de qua praecisi estis, attendite, id est, fauces barathri, de quibus misericorditer liberati estis, cogitate. Populus enim ille perfidus ex magna parte sui jam damnatus est in inferno, et in eis qui ex eo moriuntur, quotidie damnatur. Sed vos in eadem perfidia positi, cum in eumdem locum tartareum ruituri essetis, ab ore illius estis praecisi, antequam
Abbreviated transcription (Latin):
gehennalium torm̃toꝵ dolores fustinebit Ua
sibi ipsis om̃s suocendert̃ ignem & flaminas
roborauerunt: quia habebant uise ligna. fe¬
nũ.stipulam. spinas. & tribulos. ac lolium.
& quia accincti fc̃ flamiinis atq circun da¬
ti. et sibi incendium roborauert̃. ꝓuocantua
adsalutem: et dr̃ eis. ambulate inlumine
ignis ur̃i. et inflaminis quas succendistis:
ut in penis atq suppliciis discant dĩ poten¬
tiam. et redeant ad salutem. Significat aũt
ut dictum ẽ captiuitatem ipsoꝵ. Hȩc de ex¬
cidio ꝑfidi ppłi iudeorũ locittus. de extruc¬
tione eccłiȩ consequent loquit᷑ ad illos qui
exeodem ppło fidem susceꝑunt dicens. Fu¬
dite me qui sequimini qđ iustum ẽ. et qͦ¬
ritis dnm̃. Actendite ad petram unde scissi
estis : et adcauernam laci dequa p̃cisi estis.
Attendite ad abraham patrem ur̃m. et adsa¬
ram quȩ uos peꝑit: quia unũ uocaui eum
et benediri. et multiplica ui eum. Consolabe¬

Expanded text:
gehennalium tormentorum dolores sustinebit. Vel gehennalium tormentorum dolores sustinebit. Vel sibi ipsis omnes succenderunt ignem et flammas roboraverunt, quia habebant in se ligna, fenum, stipulam, spinas, tribulos ac lolium. Et quia accincti sunt flammis, ac circumdati, et sibi incendium roboraverunt, provocantur ad salutem et dicitur eis: « Ambulate in lumine ignis vestri, et in flammis, quas succendistis, » ut in poenis atque suppliciis discant Dei potentiam, et redeant ad salutem. Significat autem, ut dictum est, captivitatem ipsorum. Haec de excidio perfidiae Judaeorum locutus, de exstructione Ecclesiae consequenter loquitur ad illos, qui ex eodem populo fidem susceperunt, dicens: dite me qui sequimini quod justum est, et quaeritis Dominum: Attendite ad petram unde excisi estis, et ad cavernam laci, de qua praecisi estis. Attendite ad Abraham patrem vestrum, et ad Saram, quae peperit vos: Quia unum vocavi eum, et benedixi ei, et multiplicavi eum. Consolabi
Abbreviated transcription (Latin):
datis. sed ut etiam ꝓme patiamini. In dolo¬
rib dormietis: idest inpassionib ꝓnomine
meo delectabimini. et requiem eas estima¬
bitis. Qđ si ad eos qui m infidelitate ꝑmã¬
ser̃t. hic sermo dirigatur: ꝑsententiam iuste
retͥbutionis eis dr. Embulate in lumine iguiˢ
ur̃i⁊ et inflammis quas suecendistis. Ac sidicat.
Ignem passionis quem mͥ accendistis pati¬
mini. & ꝑ flaminas transite quas mͥ fuccen¬
distis ÷ ut quicqͥd ego uł discipłi mei passi
sumꝰ auobis: uos patiamini aromanis De
manu mea factumẽ hoc uob̾. ut omĩa hȩc
mala patereinini:quia contra uos feci ue¬
nire romanos. & deuobis uictoriã illis cõ-¬
cessi. Oucti uͦ in captiuitatem dormietis
in dolorib quia usq ad aduentũ hel e
iacebitis in miseriis huiꝰ captiuitatis. et somno
infidelitatis grauabimim. Uel post omẽm hãc
tͥbulationem dormietis indolorib quia cum
corpus in morte soporatum fuerit. animaur̃a

Expanded text:
datis, sed ut etiam pro me patiamini. In dolodatis, sed ut etiam pro me patiamini. In doloribus dermietis, id est in passionibus pro nomine meo delectabimini et requiem eas aestimabitis. Quod si ad eos, qui in infidelitate permanserunt, hic sermo dirigitur, per sententiam justae retributionis eis dicitur: « Ambulate in lumine ignis vestri, et in flammis, quas succendistis. » Ac si dicat: Ignem passionis quam mihi succendistis, patimini, et per flammas transite, quas mihi accendistis, ut quidquid ego vel discipuli mei passi sumus a vobis, vos patiamini a Romanis. De manu mea factum est hoc vobis, ut omnia mala haec pateremini, quia contra vos feci venire Romanos, et de vobis victoriam illis concessi. Ducti vero in captivitatem dormietis in doloribus quia usque ad adventum Eliae jacebitis in miseriis hujus captivitatis, et somno infidelitatis gravabimini. Vel post omnem hanc tribulationem dormietis in doloribus, quia cum corpus in morte soporatum fuerit, anima vestra
Abbreviated transcription (Latin):
flaminis. & addit. Ambulate in lumine ig¬
nis ur̃i et inflammis quas suecendistis. De
manu mea factum ẽ hoc uob̃. Indolorib dor¬
mietis. Ignem enim passionis accender̃t ei÷ &
flammis accincti sunt. idẽ. furore ꝑsecutioĩs¬
armati ineum. Sed de hoc igne lumen reful¬
sit : quia expassione & resurrectione saluato¬
ris totus mundus illuminatus ẽ. Nocẽ. gͦ qͦd
ait. Ecce uos om̃s accendentes ignem acein¬
cti flammis. Et miscd̃iter admonendo subdit.
Ambulate inlumine ignis ur̃i: idẽ pomte
gressum accionis ur̃ȩ inluce fidei quȩ depas¬
sione mea cuiꝰ actores fuistis. ꝑ głam resur¬
rectionis ubiq resplendet. Et inflammis
quas succendistis ambulate: idẽ ardores tͥ¬
bulationum. quos mͥ excitastis inimici. ñẽ
ꝓ nomine meo tolerate libent᷑ amici: sic̃ sau¬
lus mala quȩ scĩs intulerat. post modũ ip¬
se ꝑtulit. Demanii mea factum ẽ hoc uobis:
quia donatum ẽ uob̃ non solum ut mine cre¬

Expanded text:
e in lumine ignis vestri, et in flammis, quas succendistis: de manu mea factum est hoc vobis: in doloribus dormietis. » Ignem enim passionis succenderunt ei, et flammis accincti sunt, id est furore armati in eum. Sed de hoc igne lumen refulsit: quia ex passione et resurrectione Salvatoris totus mundus illuminatus est. Hoc ergo, quod ait: « Ecce omnes vos accendentes ignem accincti flammis. » Et misericorditer admonendo subdit: Ambulate in lumine ignis vestri, id est ponite gressum actionis vestrae in luce fidei, quae de passione mea cujus auctores fuistis, per gloriam resurrectionis vobis respondet. Et in flammis, quas succendistis, ambulate, id est ardores tribulationum, quos mihi excitastis inimici, nunc pro nomine meo tolerate libenter amici, sicut Saulus mala, quae sanctis intulerat, postmodum ipse pertulit. De manu mea factum est hoc vobis, quia donatum est vobis non solum ut in me cre
Abbreviated transcription (Latin):
licitus ex pectaret acsuspensus⁊ iubet eũ ad
et iudicium meũ quo inter eos qui m me
credere uoluerint. et eos qui respuere uolu¬
erint uidicabo. requiescet inlucem ppłorũ.
idẽ in illuminatione gentium. De hoc tudicio
dicit et filius. In iudicium ego uem in hune
mundũ. ut qui ñ uident uideant. et qui
uident ceci fiant: idẽ uthumiles gentiles
uideant. et suꝑbi iudei cecitatem eordis in¬
currant. Iam uͦ dep̃sentia eiusdem unige
&nescitis. E gressusẽ enĩ de illa secreta ha¬
bitatione ȩt̃nitatis sue : quia asũmo cȩlo eg̾ssio
eius. Uel de utero uirginis eg̾ssus ẽ. tanquam
sponsus ꝓcedens de thalamo fuo. Ubi et depͥn¬
cipib eccłiaꝵ subnectitur. Et brachia mea po¬
płos iudicabunt. Quȩ sunt brachia dñi nisi

Expanded text:
licitus exspectaret ac suspensus, jubet eum ad licitus exspectaret ac suspensus, jubet eum ad et judicium meum, quo inter eos, qui in me credere voluerint, et eos, qui respuere voluerint, judicabo, requiescet in lucem populorum, id est in illuminatione gentium. De hoc judicio dicit Filius Dei: « In judicium ego veni in hunc mundum, ut qui non vident, videant, et qui vident, caeci fiant . » Id est humiles gentiles videant, et superbi Judaei caecitatem cordis incurrant. Jam vero de praesentia ejusdem Unigennescitis. Egressus est enim de illa secreta habitatione aeternitatis suae; quia « a summo coelo egressio ejus . » Vel de utero Virginis « egressus est tanquam sponsus procedens de thalamo suo . » Ubi et de principibus Ecclesiarum subnectitur: « Et brachia mea populos judicabunt. « Quae sunt brachia Domini nis