comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
S ei ex igne agitur. ut solidet᷑. Untus gͦ
humanitatis eiꝰ uelut testa exaruit: quia
abigne passionis aduirtutẽ incorruptioniᷤ
creuit. d sola redemptoris nr̃i ꝑcepta sacͣ¬
menta. aduerã sollemnitatẽ mentis ñ suf¬
ficiunt: nisi eis quoq & bona oꝑa iungan¬
tur. Quid eñi prodest corpus et sanguinẽ
illius me ꝑcipe.&e ei ꝑuersis morib contraire:
Unde bene adhuc adcomedendũ subditur.
Et arimos panes cũ lactucis agrestib. Panc
quippe sine fermento comedit: qui recta
oꝑa sine corruptione uane głie exercet. qu
mandata miscdie sine admmutionẽ peccati
exhibet: neꝑuerse diripiat qd̾ quasi recte dis¬
pensat. Hoc quoq peccati fermentũ bone
sue actioni miscuerunt: quib propħe uoce
ꝑ increpationẽ dñs dicit. Uenite adbethel.
&e impie agite. atq post pauca. & sacrificat
defermentato laudem. De fermentato nãs
laudem immolat: quisa crificiũ deo dera¬

Expanded text:
sed ei ex igne agitur ut solidetur. Virtus ergo sed ei ex igne agitur ut solidetur. Virtus ergo humanitatis ejus velut testa exaruit, quia ab igne passionis ad virtutem incorruptionis crevit. Sed sola Redemptoris nostri percepta sacramenta ad veram solemnitatem mentis non sufficiunt, nisi eis quoque et bona opera jungantur. Quid enim prodest corpus et sanguinem illius ore percipere, et ei perversis moribus contraire? Unde bene adhuc ad comedendum subditur: Et azymos panes cum lactucis agrestibus. Panes quippe sine fermento comedit, qui recta opera sine corruptione vanae gloriae exercet; qui mandata misericordiae sine admixtione peccati exhibet, ne perverse diripiat quod quasi recte dispensat. Hoc quoque peccati fermentum bonae suae actioni miscuerunt, quibus prophetae voce per increpationem Dominus dicit: Venite ad Bethel, et impie agite. Atque post pauca: Et sacrificate de fermento laudem . De fermento namque laudem immolat, qui sacrificium Deo de ra
Abbreviated transcription (Latin):
tio que suꝑemmet actioni. Quigͥ intentionẽ
cogitationis sue. adimitationẽ dñice passio̾is
dirigit: insuꝑ liminare domꝰ agni sanguinem
ponit. Uel certe domus nr̃e ipsa sunt copora:
inquib quo usq uiuimus habitamus. Et in
suꝑ liminare domus agni sanguinẽ ponimꝰ:
quia crucẽ passionis illiꝰ infronte portamus.
Dequo agno adhuc subdit᷑. Et edent carnẽ
nocte illa: assas igni. In nocte quippe agnũ
comedimꝰ: qui insacramento mͦ dominicum
copus accipimꝰ: quando adhuc ad inuicem
nr̃as conscientias nonuidemus. Que tamen
carnes igni assande sunt: quia nimirũ dissol
uit carnes quas aqua corerit: quas uͦ ignis
sine aqua excoquit. roborat. Carnes itaq
agni nr̃i ignis coxit: quia eum uis passionis
illiꝰ adresurrectionẽ ualentiorẽ reddidit :
ex morte conualuit: uidelicet carnes illiꝰ ab
igne duruerunt. Unde etiam ꝑ psalmistam
đr. Exaruit uelut testa uirtus mea. Quid
nanq est testa ante ignẽ. nisi molle lutũ:

Expanded text:
intentionem cogitationis suae ad imitationem dominicae passionis dirigit, in superliminari domus agni sanguinem ponit. Vel certe domus nostrae ipsa sunt corpora, in quibus, quousque vivimus, habitamus. Et in superliminari domus agni sanguinem ponimus, quia crucem passionis illius in fronte portamus. De quo adhuc agno subditur: Et edent carnes nocte illa assas igni . In nocte quippe agnum comedimus, quia in sacramento modo dominicum corpus accipimus, quando adhuc adinvicem nostras conscientias non videmus. Quae tamen carnes igni assandae sunt, quia nimirum dissolvit ignis carnes, quas aqua coxerit; quas vero ignis sine aqua excoquit, roborat. Carnes itaque Agni nostri ignis excoxit, quia eum ipsa vis passionis illius ad resurrectionem valentiorem reddidit, ex morte convaluit, videlicet carnes illius ab igne diruerunt. Unde etiam per Psalmistam dicit: Exaruit velut testa virtus mea . Quid namque est testa ante ignem, nisi molle lutum?
Abbreviated transcription (Latin):
Mespargere non incerrã ħ in celũ tanquam
aaron qui datus erat ad popłm cerrã ꝑcu¬
cere deberet uel interra siue inaquã ma¬
nũ extendere: moyses uͦ de quo dictã ẽ ent
tib mbis que adađm. incelũ iubet fauilã
uaigere qud duo illa supiora signa ubi

Expanded text:
ille spargere non in terram, sed in caelum: tamquam ille spargere non in terram, sed in caelum: tamquam Aaron qui datus erat ad populum terram percutere deberet uel in terram siue in aquam manum extendere; Moyses uero, de quo dictum est: erit tibi quae ad deum, in caelum iubetur fauillam spargere. quid duo illa superiora signa, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ grauaret᷑ ad contẽpnendũ am̃: tanquã si
&e magieiꝰ pecora isrlitarũ fecissent moni. Nc̃
uͭ unde debuit adtimendũ uel credendum
moueri. uidens nullũ pecus mortuũ ex pecon¬
b hebreoꝵ: hinc ing̾uatũ est. idẽ illa ingra¬
uatio etiam huc usq progressa ẽ.
c dirit dñs ad moysen et aaron. Tolitte
plenas manus cieris de camino: et
spargat illud moyses incelũ corã pharaone.
sitq puluis suꝑ omnẽ terrã egypti. Erunt
eni in hominib & iniumentis uulnera &
Quid ẽ qd icit ds ad aaron & moysen. lumi¬
ce uobis plenas manus fauille defornace oeas¬
rgat moyses incelũ corã pharaone et coram
sefuis eius. crfiat puluis incotaterra egyod:
Digna em supiora uirga fiebant quã ñ moy¬
Ee Saaron uel extendebat suꝑ aquã. uel ab
cerram ꝑcutiebat. Nunc uͦ int̃ politis auo¬
drsignis decinomia ce pecoũ moriba ubinee
nace & hanc ambo sumere iubentur. sed

Expanded text:
ejus gravaretur ad contemnendum Deum, tanquam si ejus gravaretur ad contemnendum Deum, tanquam si et magi ejus pecora Israelitarum fecissent mori. Nunc vero unde debuit ad timendum vel credendum moveri, videns nullum pecus mortuum ex pecoribus Hebraeorum? Hinc ingravatum est, id est, illa ingravatio etiam hucusque progressa est. Et dixit Dominus ad Moysen et Aaron: Tollite plenas manus cineris de camino: et spargat illum Moyses in coelum coram Pharaone: sitque pulvis super terram Aegypti. Erunt enim in hominibus et jumentis ulcera et Quid est quod dicit deus ad Aaron et Moysen: sumite uobis plenas manus fauillae de fornace, et aspergat Moyses in caelum coram Pharaone et coram seruis eius, et fiat puluis in uniuersa terra Aegypti? signa enim superiora uirga fiebant, quam non Moyses, sed Aaron uel extendebat super aquam uel ea terram percutiebat; nunc uero interpositis duobus signis de cynomia et pecorum mortibus, ubi nec nace, et hanc ambo sumere iubentur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
añs as hebreoꝵ. Dimicte popłm meĩr ut la¬
etficet m. Od si adhuc renuis &e retineseoᷤᷤ
ecce manus mea erit suꝑ agros tuos. suꝑ
equos de asinos tuos. et camelos & boues et
animaliũ nece uel pecorũ egyptus uerbat᷑
uecodia hic arguit᷑ uel stulticia hominũ
motaliũ:qui tanquã irrationabilia  pecora
cultũ &r uocabulũ dei imposuerunt figu¬
ris non solũ hominũ s & pecoꝵ ligno metal¬
lis atq lapidib impressis. ut ea que ipsicre¬
debant culcu honorar diuino: in his uide¬
rent miseranda exerceri supplicia. Mortuaq st̃
omma animantia egyptiors. De animalib ue¬
ro filioũ isrł̃ nichil omnino periit. Emisit
pharao aduidendũ. nec erat quicquã mortu¬
um dehis que possidebat isrt̃. Ingrauatumꝙ
est cor pharaonis: ce ñ dimisit popłm. Quomͦ
e contraruis causis facta est hec ingrauatio
cordis pharaonis. si eñi &e pecora isrłitarũ mo¬
rerent᷑. cunc uidderet᷑ causa cõpetens qua cor

Expanded text:
nus Deus Hebraeorum: Dimitte populum meum ut sacrificet mihi. Quod si adhuc renuis, et retines eos: ecce manus mea erit super agros tuos: super equos, et asinos, et camelos, et boves, et animalium nece vel pecorum Aegyptus verberatur, vecordia hic arguitur vel stultitia hominum mortalium, qui tanquam irrationabilia pecora cultum et vocabulum Dei imposuerunt figuris, non solum hominum, sed et pecorum, ligno, metallis atque lapidibus impressis; et ea quae ipsi credebant cultu honorari divino in his viderent miseranda exerceri supplicia. Mortuaque sunt omnia animantia Aegyptiorum. De animalibus vero filiorum Israel nihil omnino periit. Et misit Pharao ad videndum: nec erat quidquam mortuum de his quae possidebat Israel. Ingravatumque est cor Pharaonis, et non dimisit populum. Quomodo e contrariis causis facta est haec ingravatio cordis Pharaonis? Si enim et pecora Israelitarum morerentur, tunc videretur causa competens qua cor
Abbreviated transcription (Latin):
festinantes. Est em̃ phase: idẽ transitꝰ dñi.
& transibo ꝑ terrã egypti nocte illa: ꝑcuti¬
amq omne primogenitũ interra egypti
ab homine usq ad pecus: et incunctis diis
cgypti faciam iudicia mea ego dñs. Hec ui¬
delicet cuncta magnã nobis edificationẽ
pariunt: si fuerint mistica int̾pretatione
discussa. Quis nanq sit sanguis agni ñ au¬
diendo s bibendo didicimꝰ. Qui sanguis su
ꝑutrũq postem ponit᷑: qñ ñ solũ ore corpo¬
ris. s etiam ore cordis hauritur. Inutroq¬
ce eñ poste agni sanguis est positus. quan¬
do sacranencũ passionis illius. cũ ore adredẽp¬
dionẽ sumit᷑: admnutationẽ quoq intenta men¬
te cogitatur. Nam qui sic redemptoris nr̃i
sanguinẽ accipit. ut initari passionẽ illiꝰ nec¬
dum uelit: in uno poste sanguinẽ posuit: qͥ
etiam insupliminarib domorũ ponendus
est. Quid enĩ spiritalit̾ domos. insi mentes

Expanded text:
. Et transibo per terram Aegypti nocte illa, percutiamque omne primogenitum in terra Aegypti, ab homine usque ad pecus, et in cunctis diis Aegypti faciam judicia: ego Dominus. Haec videlicet cuncta magnam nobis aedificationem pariunt, si fuerint mystica interpretatione discussa. Quis namque sit sanguis agni, non audiendo sed bibendo didicimus. Qui sanguis super utrumque postem ponitur, qris, sed etiam ore cordis hauritur. In utroque enim poste Agni sanguis est positus, quan passionis illius cum ore ad redemptionem sumitur, ad imitationem quoque intenta mente cogitatur. Nam qui sic Redemptoris nostri sanguinem accipit, ut imitari passionem illius necdum velit, in uno poste sanguinem posuit. Qui etiam in superliminaribus domorum ponendus est. Quid enim spiritualiter domos, ni
Abbreviated transcription (Latin):
ason fuitc. fiui phares: fili iuda. Unde appa¬
at qd regalis et sacerdotalis prosapies. statun
inprincipio legis cõmirta ẽ. Et ideo nequaquã
Et dubitandũ: quin redemptor nr̃ scam euan
tuice dm̃ pharaonis: Aaron fr̃ tuus erit pro¬
pba tuus. Tuloqueris omnia quȩ mando tibi.
ule loquet᷑ ad pharaonẽ ut dimittat filios ilt¬
constitui te am̃ pharaonis. & sicut moyses ite¬
nu ait. si quis homo hoc uel illud fecent:appli¬
ea illũ ad deos. uidelicet ad sacerdotes. & sicut
psalmsta ait. Os stetit insinagoga deorum:
inmedio autẽ ds discernt. Essentialit̃ autem
as dr: sicut ipse admoysen dicit. Ego sũ ds̃
tiali discernere: ait. Quoũ patres & exquib¬

Expanded text:
om fuit, filii Phares, filii Juda. Unde apparet quod regalis et sacerdotalis prosapies statim in principio legis commista est: et ideo nequaquam est dubitandum quin Redemptor noster, secundte Deum Pharaonis, Aaron frater tuus erit propheta tuus. Tu loqueris omnia quae mando tibi; ille loquetur ad Pharaonem, ut dimittat filios Isrconstitui te Deum Pharaonis. Sicut iterum Moyses ait: Si quis homo hoc vel illud fecerit, applica illum ad deos, videlicet, ad sacerdotes . Et sicut Psalmista ait: Deus stetit in synagoga deorum, in medio autem deos discernit . Essentialiter autem Deus dicitur, sicut ipse ad Moysem dicit: Ego sum Deus tiali discernere, ait: Quorum patres ex quib
Abbreviated transcription (Latin):
nimis: Aut quomͦ ysaac nom̃ eiꝰ ñ ẽ indica¬
tum. adquẽ ipse dñs ait. ego ero tecũ et
benedicam tibi: tibi enĩ dabo & semini
tuo uniuersas regiones has. et benedicent᷑
insemine tuo om̃s gentes terre: Siue quo¬
mͦ latuit dñi nom̃ iacob qui dixit. uidi
anm̃ facie ad faciem & salua facta ẽ anima
mea: d si sc̃m ueritatẽ scripturax nspici¬
mus: agnoscemꝰ aliquid moysi reuelatum
ẽẽ. qd̃ ant̾iorib patrib ñ ẽ intimatũ. Quan¬
to em̃ ipsius ueritatis appropinquauit ad¬
uentus incarne: tanto manifestiꝰ reuelata st̃
sacramenta patrib. qui ipla dñicȩ incarna¬
tionis tẽpora naicendo ac moriendo preue¬
niebant. Inde nunc ad moysen dr̃. Ego dñs
qui apparui abrahã. & ysaac. et iacob indeo
omm̃ipotente: & nom̃ meũ adonay non indi

Expanded text:
nimis? Aut quomodo Isaac nomen ejus non est indicatum, ad quem ipse Dominus ait: Ego ero tecum et benedicam tibi: tibi enim et semini tuo dabo universas regiones has, et benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae? Sive quomodo latuit nomen Domini Jacob qui dixit: Vidi Dominum facie ad faciem, et salva facta est anima mea . Sed si secundum veritatem Scripturam inspicimuesse, quod anterioribus Patribus non est intimatum. Quanto enim ipsius veritatis appropinquavit adventus in carne, tanto manifestius revelata sunt sacramenta Patribus, quia ipsa Dominicae incarnationis tempora nascendo et moriendo praeveniebant. Inde nunc ad Moysen dicitur: Ego Dominus qui apparui Abraham et Isaac et Jacob in Deo omnipotente, et nomen meum A
Abbreviated transcription (Latin):
lata: Que tunc uoramus cũ uerba uite cũ
auiditate sumimꝰ. In quo deuoationis uer¬
doquid aliud quã pigricie nr̃e torpor repre¬
henditur. qui eiꝰ uerba atq misteria & ꝑ nos¬
met ipsos ñ requirimꝰ. et dicta abaliis audi¬
musinuiti: Honremanebit exeo quicquã
usq mane:quia eiꝰ dicta magna st̃ sollicitu¬
dimne discutienda: qͣtinꝰ pͥꝰq̃m dies resurrectio

Expanded text:
c voramus, cum verba vitae cum aviditate sumimus. In quo devorationis verbo quid aliud quam pigritiae nostrae torpor reprehenditur? Qui ejus verba ac mysteria et per nosmetipsos non requirimus, et dicta ab aliis audimus inviti. Non remanebit ex eo quidquam usque mane , quia ejus dicta magna sunt sollicitudine discutienda, q
Abbreviated transcription (Latin):
orumita ut illic nullũ moreret᷑: omnauͦ
egyptiorũ pecora morerent᷑. An eo soluic̃
questio qd̃ predixerat ea moritura que
incampo fuissent. ut hec accipiant᷑ om̃ia
intelligant᷑ aut̃ euasisse que indomib
erant: Que potuerunt etiã adubitantib
colligi et indomo teneri. ne forte uerum
eẽt qd moyses dnm facturũ ẽẽ predixerat:
mͦ ad monet congregari indomos negran¬
dine pereant: maxime quia sequitur
scriptura & dicit. qui timuit uerbũ dñ¬
de seruis pharaonis:congregauit pecora
sua indomos. Qui aut̃ ñ intendit mencẽ
inuerbũ dñi: dimisit pecora sua incampo.
hoc gͦ fieri potuit: quando etiã mortem
pecoiũ minacus est ds quanuis idscrip¬
cura tacuerit.
c dirit dñs admoysen. Excende ma¬
nũ cuam incelu: & erit grando in ol¬

Expanded text:
orum, ita ut illinc nullum moreretur, omnia uero orum, ita ut illinc nullum moreretur, omnia uero Aegyptiorum pecora morerentur. an eo soluitur quaestio, quod praedixerat ea moritura quae in campo fuissent, ut haec accipiantur omnia, intellegantur autem euasisse quae in domibus erant, quae potuerunt etiam a dubitantite uerum esset quod Moyses dominum facturum esse praedixerat; modo admonet congregari in domos, ne grandine pereant, maxime quia sequitur scriptura et dicit: qui timuit uerbum domini seruorum Pharaonis congregauit pecora sua in domos; qui autem non intendit mente in uerbum domini, dimisit pecora sua in campo? hoc ergo fieri potuit, quando etiam mortem pecorum minatus est deus, quamuis id scriptura tacuerit. Et dixit dominus ad Moysen: extende manum tuam in caelum, et erit grando in o
Abbreviated transcription (Latin):
ñ inanit̃. s utens eis ad admonitionẽ uel ero¬
tationẽ bonorũ. Ecce eñi ut ad nunciaretur
nomen dei inuniuersa terra: uasis miscdie
utiq prodest. Ad eorũ itaq utilitatẽ pharas
seruatus ẽ: sicut & scriptura testat᷑ & exicꝰ do¬
ca & omnia que habes inagro. homines
eñi et iumenta. & uniuersa que inuenta fue¬
rint foris nec congregata de agris. ceciđitq
suꝑ ea grando: morient᷑. Quid ẽ qd mandãt
ds pharaoni. cũ se faccurũ magnã grandinẽ
minaret᷑: ut festinet congregare pecora sua.
& quecunq illi eẽnt in cãpo: negrandine
intereant: hoc eñi ñ cã indignant̃ quã
misericorditer uidet᷑ ad monere. S hoc nõ
facit questionẽ: qñ ds etiam irascens tẽpe¬
rat penam. Illud est qd̃ merito mouet. qͥb
nunc pecorib consulacur. si omnia morcua
fuerant plaga suꝑiore. ubi scripcũ est. qd̃
discreuit ds int̾ pecora hebreoũ &e egypti¬

Expanded text:
non inaniter, sed utens eis ad admonitionem uel exercnon inaniter, sed utens eis ad admonitionem uel exercitationem bonorum. ecce enim ut annuntiaretur nomen dei in uniuersa terra, uasis misericordiae utique prodest. ad eorum utique utilitatem Pharao seruatus est, sicut et scriptura testatur et exitus doa, et omnia quae habes in agro: homines enim, et jumenta, et universa, quae inventa fuerint foris, nec congregata de agris, cecideritque super ea grando, morientur. Qui timuitdeus Pharaoni, cum se facturum magnam grandinem minaretur, ut festinet congregare pecora sua et quaecumque illi essent in campo, ne grandine intereant? hoc enim non tam indignanter quam misericorditer uidetur admonere. sed hoc non facit quaestionem, quando deus etiam irascens temperat poenam. illud est quod merito mouet, quibus nunc pecoribus consulatur, si omnia mortua fuerant plaga superiore, ubi scriptum est quod discreuit deus inter pecora Hebraeorum et Aegypti
Abbreviated transcription (Latin):
uos cuos & suꝑ popłm cuũ: ut scias qd ñ sit
similis mei inom̃i terra. Nunc eñĩ extendens
manũ ꝑcutiam te & popłin tuũ peste: peribq
deterra. Iccirco aut̃ posui te ut ostendã inte
fortitudinẽ meam: & narret᷑ nomen meũ inom
ni terra. Hec seripture uerba et apłs posuit:cũ
ieodẽ loco ꝑdifficili uersaret᷑. Ibi aut̃ et hoc
ait. Si aut̃ uolens ds ostendere irã & demonͤ¬
trare potentiam suam̾. sustulit inmulta pa¬
tientia uasa ire: Parcendo utiq his quos ma¬
los futuros ẽẽ prescierat: que uasa dicit ꝑfec¬
ta in ꝑditionẽ: & ut notas in quit faceret di¬
uitias głe sue: inuasa miscdie: unde uasmũ
milcđie uer est. in psalmis. ds ms miscedĩa eiꝰ
preueniet me: ds ms demonstrauit mͥ bona
corã inimicis meis. Nouit gͦ d̾s bene uti mali.
in qͥbꝰtñ humanã naturã ñ ad maliciam cre¬
at. s ꝑfert eos patient̾ quo usq scit oporcere

Expanded text:
vos tuos et super populum tuum ut scias quod non sit vos tuos et super populum tuum ut scias quod non sit similis mei in omni terra nunc enim extendens manum percutiam te et populum tuum peste peribisque de terra idcirco autem posui te ut ostendam in te fortitudinem meam et narretur nomen meum inni terra. Haec Scripturae verba et Apostolus posuit, cum in eodem loco perdifficili versaretur. Ibi autem et hoc ait: Si autem volens Deus ostendere iram et demonstrare potentiam suam, sustulit in multa patientia vasa irae, parcendo utique his quos malos futuros esse praescierat, quae vasa dicit perfecta in perditionem: et ut notas, inquit, faceret diiae suae in uasa misericordiae. unde uasorum misericordiae uox est in psalmis: deus meus, misericordia eius praeueniet me; deus mens demonstrauit mihi in inimicis meis. nouit ergo deus bene uti malis, in quibus tamen humanam naturam non ad malitiam creat, sed perfert eos patienter, quousque scit oportere;
Abbreviated transcription (Latin):
nec moyses nec aaron manu aliquid oꝑant᷑:
Quid sibi uult ista diuersitas: Neq eñi nichil.
uleruntq cinerẽ de camino. & steterunt
Icontͣ pharaonẽ. & sparsit illũ moyses ince¬
lum.factaq sunt uesicarũ turgentiũ uulnera¬
in hominib et iniumentis: nec poterant male¬
fici stare corã moyse ꝓpt̃ uulnera que millis
erant: & inom̃i cerra egypti. Inulcerib argui
tur dolosa huiꝰ scłi et purulenta malicia: inue¬
sicis cumens & inflata suꝑbiar inferuore ira ac
furoris insania. Huc usq eñi talia ꝑerroum
suorũ figuras. mundo supplicia temꝑantur:
post hec uͦ uerb̃a ueniunt de suꝑmis: uocessci¬
licet. comtrua. & ignis. et grando discurrens
sicut insequentib ostendet᷑.
irit quoq dñs ad moysen. Mane consur¬
ge & sta corã pharaone.& dices adeum.
hec dicit dñs ds hebreorũ. Bimitte popłm
meum ut sacrificet mͥ: quia in hac uice mit¬
tam om̃s plagas meas suꝑ cortuũ. & suꝑ ser¬

Expanded text:
nec Moyses nec Aaron manu aliquid operantur? quid sibi uult ista diuersitas? neque enim nihil. uleruntque cinerem de camino et steterunt contra Pharao et sparsit illud Moses in caelum factaque sunt vulnera vesicarum turgentium in hominibus et in iumentis nec poterant malefici stare coram Mosen propter vulnera quae in illis erant et in omni terrtur dolosa hujus saeculi et purulenta malitia; in vesicis, tumens et inflata superbia; in fervoribus, ira furoris et insania. Hucusque enim talia per errorum suorum figuras mundum supplicia temperant. Post haec vero, verbera veniunt de supernis: voces scilicet, tonitrua et grando et ignis discurrens, sicut in sequentibus ostendetur. Dixit quoque Dominus ad Moysen: Mane consurge et sta coram Pharaone, et dices ad eum: haec dicit Dominus Deus Hebraeorum dimitte populum meum ut sacrificet mihi quia in hac vice mittam omnes plagas meas super cor tuum super ser
Abbreviated transcription (Latin):
amplexata suscipit: neforte citius habitus
rationalis pulcherrimus apectore sacerdota¬
us relabatur. siñ eum accelerans boni oꝑis
uncinus qui contineat apprehendat. Sub¬
copuletur dẽ ligature desiderii celestis fortis¬
sime.que anulis aureis immisse suꝑ humerale
curationati constringunt cũ agnita luce patͥe
ꝑemiis in illam ineffabiiẽ głam sulpiramꝰ. Atiꝙ
ut adhanc intrare meream᷑. concordi semꝑ fide &
uita ope &e professione intab̾nacło presencis ecclie
ano seruire studemus. Qd aut̃ suꝑhumerale ftric¬
cum erat baltco. ut insequentib ubi poncifer in¬
auebatur o ꝑciꝰ indicatur. & desuꝑ humerale
in quit imposuit qđ stringens balteo aptaruit
rationali. Quis non uid eat qd̾ custos bonorum
opum fidelissima uirtus est. continentia: De
qua dñs in euangłio. sint inquit lumbi ut̃i pre¬
cincti & lucerne argentes. Lũbiuidelicet p̃cinc¬

Expanded text:
amplexata suscipit, ne forte citius habitus amplexata suscipit, ne forte citius habitus rationalis pulcherrimus a pectore sacerdotis relabatur, si non eum perseverans boni operis uncinus, qui contineat, apprehendat. Subcopuletur; id est, ligaturae desiderii coelestis fortissimae, quae annulis aureis immissae, superhumerale cum rationali constringunt, cum agnita luce patriae perennis, in illam ineffabilem gloriam suspiramus; utique ut hanc intrare mereamur, concordi semper fide et vita, opere et professione, in tabernaculo praesentis Ecclesiae Domino servire studemus. Quod autem superhumerale strictum erat balteo, ut in sequentibus, ubi pontifex induebatur, apertius indicatur; et de superhumerali, inquit, imposuit, quod stringens balteo aptavit rationali; quis non videat, quod custos bonorum operum fidelissima virtus est continentiae? de qua Dominus in Evangelio: Sint, inquit, lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . Lumbi videlicet praecinc
Abbreviated transcription (Latin):
solum memoria fieri consueuit. ut continua
nob̾ possint uincła caritatis manere. Habeat
duos uncinos suꝑ humeralis angulis eminen¬
tes quib inserant᷑ catede: hocẽ inipso exordio
cuiusq bone actionis habeat firmã deo placẽ¬
di intentionẽ: que apta sit ꝑ omnia suscipien¬
de & continende inse dilectionis dĩ & ꝓrimi:
ita ut siue scdã siue aduersa queq occurrerint
nunquã saluberrima pie deuotionis tetina¬
cula laxet. Hoc ẽ nanq sacerdotem inutroq
humero uncinos qui catenulas rationalis exci¬
piant habere: & inprosperis eum & masꝑis
rerum euentib fixũ deo placendi studiũ
gerere. & huiꝰ intentione studii in ipsius si¬
mul et proximi amore firmari. Inserunt gͦ
se uncini suꝑ humeralis catenulis aureis que
de rationalis sũmitatib offerunt̃: cũ ea que
mens tationabilit̾ de int̾na luce caritatis de¬
gustat: mex alacritas bene oꝑandi libenter

Expanded text:
solum memoria fieri consuevit, ut continua solum memoria fieri consuevit, ut continua nobis possint vincula charitatis manere. Habeat duos uncinos superhumeralis angulis eminentes, quibus inserantur catenae, hoc est, in ipso exordio cujusque bonae actionis, habeat firmam Deo placendi intentionem, quae apta sit per omnia suscipiendae et continendae in se dilectionis Dei et proximi, ita ut sive secunda seu adversa quaeque occurrerint, nunquam saluberrima piae devotionis retinacula laxet. Hoc est namque sacerdotem in utroque humero uncinos qui catenulas rationalis excipiant, habere; et in prosperis eum, et in asperis rerum eventibus, fixum Deo placendi studium gerere, et hujus intentione studii, in ipsius simul et proximi amore firmari. Inserunt ergo se uncini superhumeralis catenulis aureis, quae de rationalis summitatibus offeruntur; cum ea quae mens rationabiliter de interna luce charitatis degustat, mox alacritas bene operandi libenter
Abbreviated transcription (Latin):
firmit̃ affixam: que nunquã manũ & lingũa
ipsius abequitate puri sensus dissentire per¬
iittat. Et bene duas ut & in his que ad diui¬
ne cultum seruitutis & incis que ad fraterne sis¬
sidium necessitatis ꝑtinent:. nte ornatus incedat.
Et quidẽ ante opus caritatis ꝑ catenulas exprimit᷑
aureas: quia sicut catenula explurimis
auri uirgulis una contexit᷑: ita caritas exmultisa¬
ria untutum oꝑatione ꝑficit᷑. Quas profecto uir¬
gulas ex ponens apłs ait. Caritas paciensẽ. benig¬
na ẽ. Caritas non emulat᷑. ñ agit ꝑpetam. non
inflatur. nonẽ ambiciosa. nonquerit que fuast̃.
ñ iritatur. non cogitat malũ. non gaudet super
iniquitate. congaudet aut̃ ueritati. Omnia suf¬
feit. omnia credit. omnia sperat. omnia sustinet.
Habeat ce anulos aureos eqͥb eedem catene
pendeant: ide iugẽ memoriam ꝑpetue ce nun¬
quã fimende claritatis incelesti patria: Ex qua

Expanded text:
firmiter affixam; quae nunquam manus et linguam firmiter affixam; quae nunquam manus et linguam illius ab aequitate puri sensus dissentire permittat. Et bene duas, ut et in his quae ad divinae cultum servitutis, et in eis quae ad fraternae subsidium necessitatis pertinent, rite ornatus incedat. Et quidem aperte opus charitatis per catenulas exprimitur aureas; quia sicut catenula ex plurimis auri virgulis una contexitur, ita charitas ex multifaria virtutum operatione perficitur. Quas profecto virgulas exponens Apostolus, ait: Charitas patiens est, benigna est: charitas non aemulatur, non agit perperam, non inflatur, nonaudet super iniquitate, congaudet autem veritati. Omnia suffert, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet. Habeat et annulos aureos, e quibus eaedem catenae pendeant, id est, jugem memoriam perpetuae et nunquam finiendae charitatis in coelesti patria, ex qua
Abbreviated transcription (Latin):
dicta sunt. Quia uͦ qđ sepiꝰ dictum ẽ suꝑ hu¬
merale adoꝑum consũmationẽ bonorũ. ra¬
tionale autem ad significandã cogitationũ¬
trum sociat. recte illã mentis industriã figu¬
rate de nuntiat: qua doctorũ fideliũ intellec¬
tus acfides cũ oꝑatione comungit᷑. Manet
em̃ iunctura fabrefacta ut ase inuicẽ ratio¬
nale & suphumerale nequeant separari: quan¬
do tanta eruditione tanto oꝑum studio pre¬
minet rector: ut nil exhis que facienda ẽẽ cog¬
nouerit imꝑfectum relinquat. nil exillis que
recta facere cernit᷑ ꝑincuriam cordis uirtute
rectitudinis priuet. Defluunt nanq indu¬
menta pontificis & ase inuicẽ mouent᷑: si uel
decus oꝑis boni minor cordis custodia sordi¬
dat: uel castitatẽ pure cogitationis integritaᷤᷤ
non sequit᷑ ꝑfecte actionis. S ne hec abi̾icẽ
ualeãt dissolui. habent sacerdos inrationali
duas catenulas exauro purissimo.idẽ continu¬
ationẽ caste & non ficte dilectionis cordisuo

Expanded text:
dicta sunt. Quia vero quod saepius dictum est, superhumerale ad operum consummationem bonorum, rationale autem ad significandam cogitationutrum sociat; recte illam mentis industriam figurate denuntiat, qua doctorum fidelium intellectus ac fides cum operatione conjungitur. Manet enim junctura fabre facta, ut a se invicem rationale ac superhumerale nequeant separari, quoniam tanta eruditione, tanto operis studio praeeminet rector, ut nihil ex eis quae facienda esse cognoverit, imperfectum relinquat; nil ex eis quae recta facere cernitur, per incuriam cordis virtute rectitudinis privet. Defluunt namque indumenta pontificis, et a se invicem moventur, si vel decus operis boni minor cordis custodia sordidat, vel castitatem purae cogitationis integritas non sequitur perfectae actionis. Sed ne haec ab invicem valeant dissolvi, habeat sacerdos in rationali duas catenulas ex auro purissimo, id est, continuationem castae et non fictae dilectionis cordi suo
Abbreviated transcription (Latin):
Semꝑ quidẽ oportet sacerdo cẽ memoriã patrũ¬
p̃cedentiũ in pectore suo ferre. s ꝑ maxime tune
quando ministraturus coram dño ad altare
ascendit Ut quo saeratiꝰ est ministeriũ. eo ioller¬
cius totose ꝑmundans studio. tota industria
mentis exorans. & corporis sc̃drum exempla res¬
pieiat: horumq sedulus imitator existens. aptũ
se diuinis exhibere curet aspectib. Itẽ nomina
filiorũ isrł. adron suꝑ pectus suũ memoriale co¬
ram dño portat in et nũ: quando presul quisq
fidelis nunquã corum quib prelatꝰ ẽ. curã inter¬
mittit haberẽ. s uitã iugiter eorũ ex hortando.
increpando. consolando. i pse confortare. & con¬
fortandam tutandamq dño crebris monitio¬
nib commendare satagit.
Sones aut in rationali iudicii doctrinam

Expanded text:
Semper quidem oportet sacerdotem memoriam patrum in pectore suo ferre; sed permaxime tunc, quando ministraturus coram Domino ad altare ascendit, ut quo sacratius est ministerium, eo solertius toto se permundans studio, tota industria mentis exornans et corporis, sanctorum exempla respiciat; horumque sedulus imitator existens, aptum se divinis exhibere curet aspectibus. Item nomina filiorum Israel Aaron super pectus suum memoriale coram Domino portat in aeternum, quando praesul quisque fidelis nunquam eorum quibus praelatus est curam intermittit habere; sed vitam jugiter illorum exhortando, increpando, et consolando, ipse confortare, et confortandum tutandumque Domino crebris in orationibus commendare satagit. Pones autem in rationali judicii doctrinam
Abbreviated transcription (Latin):
Nam rationale qd̾ mensuram palmi inaltitu¬
dine sicut & in latitudine habebat: ñ multo
amplius quam pectus solum tegere sufficiebat.
Suꝑ humerale aut̃ usq ad cingulũ ꝑtin¬
gebat. sicut inposteriorib manifestissime
ostendit᷑ ubi scriptum ẽ.
ec &e ance iret᷑ ita conueniebant sibi
ut suꝑ humerale & ratione mutuonec¬
terentur stricta adbalteum: et anulis fortiꝰ co¬
pulata quos iungebat uitta iacintina ne lare
fluerent: et ase inuicẽ mouerent᷑. Hec de ipsa

Expanded text:
Nam rationale quod mensuram palmi in altitudine, sicut et in latitudine habuit, non multo amplius quam pectus solum tegere sufficiebat. Superhumerale autem usque ad cingulum pertingebat, sicut in posterioribus manifestissime ostenditur, ubi scriptum est: ec et ante et retro ita conveniebant sibi ut superumerale et rationale mutuo necterentur stricta ad balteum et anulis fortius copulata quos iungebat vitta hyacinthina ne laxe fluerent et a se invicem moverentur sicut pra
Abbreviated transcription (Latin):
dens ad lauachrũ fluminis collegit infan¬
tem: eccłia ex gentib lauachri salutaris
sc̃ificationẽ desiderans. excipit xp̃m̃ ali
nagoga matre carnali. ex pulsum quali
infantẽ: quia tunc paruulus uidebatur.
cũ in homine cerneret᷑. Inuenit illa moy¬
sen inclusũ inuasculo. qd̾ ex multis aggres¬
tib urgulis fit: inuenit xpm̃ eccłia recon¬
ditũ incordib scõrum: qui inunitatem
sui conterti. & multorũ frm̃ menbris õs
in rp̃o unũ corpus effecti sunt. et eũ religi¬
osa obseruatione suscipientes tuentur.

Expanded text:
dens ad lavacrum fluminis collegit infandens ad lavacrum fluminis collegit infantem: Ecclesia ex gentibus lavacri salutaris sanctificationem desiderans, excipit Christum a Synagoga matre carnali expulsum quasi infantem, quia tunc parvulus videbatur, cum in homine cerneretur. Invenit illa Moysen inclusum in vasculo quod ex multis agrestibus virgulis fit: invenit Christum Ecclesia reconditum in cordibus sanctorum, qui in unitatem sui contexti, et multorum fratrum membris, omnes in Christo unum corpus effecti sunt, et eum religiosa observatione suscipientes tuentur.
Abbreviated transcription (Latin):
naliũ sensuum: & intra sapientiȩ uere
aulas et regalia tecta consciuerat. Hec
infantiam suam apud suos transegit:
apud illos scilicet qui sp̃alit̾ cũ intellige¬
re nesciebant: paruula & lacte ntum
fiens cib. Cũ uͦ ad eccłiam uenit. & ꝑeã
rite intellecta est. fortior efficit᷑. Quids
nagoga apud quã lex nata et nutrita
erat abeccłia istã mercedẽ accepit. uł
ultra idola ñ coleret. uidens eos qui es
gentib crediderant ita conuersos ad do¬
minũ ut penitus respuerent simula chra
eultra ñ colerent. ipsa quoq doceretur
enbescere idola colere: Aliter. Moysel ad
npa fluminis expositus reperit᷑: cũ dñs cuiꝰ
moy ses yypũ induerat adflum̃ lauachii &¬
d aquam baptismatis a credentib inueni¬
cur. Plorabat infans: quia xp̃c ueteris homi¬
nis quẽ induerat peccata deflebat. Unde
ead resuscitandũ lazarũ fleuit: iudeoꝵ
deplorans ꝑfidiam. filia pharaonis descen¬

Expanded text:
nalium sensuum, et intra sapientiae verae nalium sensuum, et intra sapientiae verae aulas, et regalia tecta consciverat. Haec infantiam suam apud suos transegit: apud illos scilicet, qui spiritualiter eam intelligere nesciebant parvula et lactantium fiens cibus. Cum vero ad Ecclesiam venit, et per eam rite intellecta est, fortior efficitur. Quid nagoga apud quam lex nata et nutrita erat, ab Ecclesia istam mercedem accepit, ut illa idola non coleret, videns eos qui ex gentibus crediderant, ita conversos ad Dominum, ut penitus respuerent simulacra, et ultra non colerent, ipsa quoque doceretur erubescere idola colere. Aliter, Moyses ad ripam fluminis expositus reperitur, cum Dominus cujus Moyses typum induerat, ad flumen lavacri et aquam baptismatis, a credentibus invenitur. Plorabat infans, quia Christus veteris hominis quem induerat peccata deflebat. Unde et ad resuscitandum Lazarum flevit Judaeorum deplorans perfidiam. Filia Pharaonis descen
Abbreviated transcription (Latin):
sub regib. sub sacerdotib donec uenit ipse
qui legem dedit: et ꝑ totã mundi latitu¬
dinẽ sp̃aliter obscruandã eam gentib tra¬
didit. filia enĩ pharaonis ȩccłia ẽ ex gen¬
tib congregata: que quanuis nunc uero
gaudeat parente hoc ẽ deo patre:tamen
antea aliũ quando idolis seruiebat secu¬
ta est patremꝰ: de quo ꝑdiumã uocem in
psalmo ad ipsam dictum est. Audi filia
et uide &e inclina aurẽ tuam: et obliuis¬
cere popłm tuũ & domũ patris tui. Hec
gͦ exiuit de domo patris. & uenit ad aquaᷤᷤ¬
baptismi. ut lauaret᷑ apeccatis omnib
quȩ contraxerat indomo patris sui:uem¬
ensq adbaptismũ suscepit legẽ. Quȩ ta¬
menlex intra fiscellam tunc erat scirpcã
exmultis uirgulis siue ex papiro contertã
aclinitã pice etbitumine: quia uilib
utiq et terrestrib udeorũ sordebat septa
traditionib: usquequo eccłia sumpserat
alam de palustrib ecluteis loculis car¬

Expanded text:
sub regibus, sub sacerdotibus, donec venit ipse sub regibus, sub sacerdotibus, donec venit ipse qui legem dedit, et per totam mundi latitudinem spiritualiter eam observandam gentibus tradidit. Filia autem Pharaonis Ecclesia est ex gentibus congregata, quae quamvis nunc vero gaudeat parente, hoc est Deo Patre, tamen antea alium quando idolis serviebat, secuta est patrem: de quo per divinam vocem in psalmo ad ipsam dictum est. Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum, et domum patris tui . Haec ergo exivit de domo patris, et venit baptizari ut lavaretur a peccatis, quae contraxerat in domo patris sui, veniensque ad baptismum suscepit legem: quae tamen lex intra fiscellam tunc erat scirpeam, ex multis virgultis sive ex papyro contexta, ac linita pice et bitumine: quia vilibus utique et terrestribus Judaeorum sordebat septa traditionibus, usquequo Ecclesia ruperat illam de palustribus, et luteis locis car
Abbreviated transcription (Latin):
fantis uocos quȩ nullã ad eũ cognationẽ
habent. Si uͦ quandã hebraicarũ mulie¬
rũ ad duci preceꝑis: puto tanquã contribu¬
lȩ suȩ possit ubera ex cipere. Cũq puta¬
ret᷑ benedixisse: iussit hanc ire ut aliquam
quȩ lactare eum posset adduceret. Iua uͦ
quodãmͦ eiꝰ accessit adubera. Et supplican¬
te regina:cõmissũ est e cũ omni diligentia
puer nutrimentũ. Cui scđm euentũ rerum
nomen impositum ẽ: eoqd̾ deflumine sit sal¬
uatus. A quã eñi mois egyptii uocant: is uͦ
saluatꝰ. Cõponentes itaq hec ex ambob moy¬
sis ei nomen imposuerunt: idẽ exaqua salua¬
tus. Parentes moysi quoꝵ fidem et oꝑa lex
naturalis decorabat. patriarehe ft̃ a quib
ipse moysses et iuii qui legẽ itterȩ accepe¬
runt natisunt. Tribi gͦ mensib moyses in
domo parentum natus occultat᷑: cũ lex
uetus trib temporib iniudaica plebe
ante aduentũ xp̃i lateret. hoc ẽ subiudicib

Expanded text:
fantis vocas, quae nullam ad eum cognationem fantis vocas, quae nullam ad eum cognationem habent. Si vero quamdam Hebraicarum mulierum adduci praeceperis, puto tanquam contribulis suae poterit ubera accipere. Cumque putaretur bene dixisse, jussit hanc ire, ut aliquam quae lactare eum posset adduceret. Illa vequodammodo ejus accessit ad ubera, et supplicante regina, commissum est ei cum omni diligentia pueri nutrimentum: cui secundum eventum rerum, nomen impositum est, eo quod de flumine sit salvatus. Aquam enim mos Aegyptii vocantes, is vero salvatus, componentes itaque haec ex ambobus, Moyses ei nomen imposuerunt, id est, ex aqua salvatus. Parentes Moysi, quorum fidem et opera lex naturalis decorabat, patriarchae sunt, a quibus ipse Moyses et illi qui legem litterae acceperunt, nati sunt. Tribus ergo mensibus Moyses in domo parentum natus occultatur, cum lex vetus tribus temporibus in Judaica plebe ante adventum Christi lateret, hoc est sub judicibus,
Abbreviated transcription (Latin):
illud bitumine. Natura nanq bituminis
est ut inuiminalib uasculis accessũ possit¬
aque cohercere. Iuic gͦ mittentes infantẽ.
&r circa fluuiũ ponentes: eiꝰ salutẽ dõ reli¬
querunt. Termunth gͥ erat filia regis. Hec
dũ luderet circalitus fluminis: portari aflu¬
uio illud uas conspiciens. precepit ut adle
ille alueus portaret᷑. Uenientib aut̃ qui
ad hoc fuerant destinati cũ alueo: uidens
infantẽ ualde gauisa est. propt̃ magni¬
tudinẽ & speciem eiꝰ. Tanto eñĩ studio
ds circa moysen usus ẽ: ut abipsis qui
propt̃ eiꝰ natiuitatẽ decreuerunt int̾imẽ
omne genus hebreorũ. alimento & cura
dignus haberet᷑. iussitq mulierẽ adduci
termothȩ regis filia que daret infanti ma¬
millã. Quo ñ accedente ad eiꝰ ubera s eui¬
tante & hoc inmultis mulierib faciente:
orania assistens his que fiebant ñ quasi ui¬
deret᷑ ex oꝑib ei int̾ alios astare. ait. frustra
oregina has mulieres adnutrimentũ in¬

Expanded text:
illud bitumine. Natura namque bituminis est, ut in viminalibus vasculis accessum posita, coerceat. Illic ergo mittentes infantem et circa fluvium ponentes, ejus salutem Deo reliquerunt. Thermothe igitur erat filia regis. Haec dum luderet circa littus fluminis, portari a fluvio illud vas conspiciens, praecepit ut ad se ille alveus portaretur. Venientibus autem qui ad hoc fuerant destinati cum alveo, videns infantem, valde gavisa est propter magnitudinem et speciem ejus. Tanto enim studio Deus circa Moysen usus est, ut ab ipsis qui propter ejus nativitatem decreverant interimere omne genus Hebraeorum, alimento et cura dignus haberetur. Jussitque mulierem adduci Thermothe regis filia, quae daret infanti mamillam. Quo non accedente ad illius ubera, sed evitante, et hoc in multis mulieribus faciente, Maria assistens his quae fiebant, non quasi videretur ex operibus ei inter alios astare, ait: Frustra, o regina, has mulieres ad nutrimentum in
Abbreviated transcription (Latin):
delicet lapide consociauit atq coadunauit.
Quiui iniurram fecit proximo et reconcili¬
ationẽ inhoneste spernens reppulit. iuaie¬
icũ popsm demonstrat: qui predicationẽ
xp̃i & uerbũ reconciliationis ingrate
suscepit: hostisq uerus credentis popł
semper fuit. sicut in euangłio legitur. qd̾
ceco nato axp̃o illuminato malidixerint
ita dicentes. tu discipłs eiꝰ sis:. nos aũt mo

Expanded text:
delicet lapide consociavit atque coadunavit. delicet lapide consociavit atque coadunavit. Qui vero injuriam fecit proximo, et reconciliatorem inhoneste spernens repulit, Judaicum populum demonstrat: qui praedicationem verbum reconciliationis ingrate suscepit. Hostisque verus credentis populi semper fuit: sicut in Evangelio legitur, quod caeco nato a Christo illuminato, maledixerunt ita dicentes: Tu discipulus ejus sis: nos autem
Abbreviated transcription (Latin):
admonitus qd̾ scriptura co loco tacet
hoc audere potusse. Igit᷑ moyses pere¬
grinũ frc̃m abepgyptio liberauit iniu¬
riam ꝑpetientem. inultũ cẽ ñ ferens fra¬
Cuiꝰ figura facile occurrit iniuriosum
nobis inhac peregrinatione diabolum
adño xp̃o nobis defensis occidi. Qd uͦ
in sabulo arenȩ obruit interemptum:
manifestũ est eiꝰ iam mortuam presen¬
tiam in eis latere qui ñ habent stabile
fundamentum. Unde &e eccliam añs
in petra edificat: et eos qui audiunt uer¬
bũ cius & faciunt. cõparat prudenti
uiro qui edificat domũ suam supra pe¬
tram: ne tẽptationib cadat & corruat.
Iuos autẽ qui audiunt et ñ faciunt. com¬
parat stulto edificanti suꝑ harenã: cuius
tẽptata domꝰ ruinã efficit magnam. In
eo aut̃ qd̾ rixantes duos hebreos moyles pa¬
cificare uoluit. xp̃itẏpum ut quidam uo¬
iunt tenet: qui duorũ popłoꝵ discordiam
paciticare studens insemet ipso anglari ui¬

Expanded text:
admonitus; quod Scriptura eo loco tacet, admonitus; quod Scriptura eo loco tacet, hoc audere potuisse. Igitur Moyses peregrinum fratrem ab Aegyptio liberavit injuriam perpetientem, inultum esse non ferens fracujus figura facillime occurrit injuriosum nobis in hac peregrinatione diabolum, a Domino Christo nobis defensis occidi. Quod vero in sabulo arenae obruit interemptum, manifestum est ejus jam morticinam praesentiam in eis latere, qui non habent stabile fundamentum. Unde et Ecclesiam Dominus in petra aedificat, et eos qui audiunt verbum ejus et faciunt, comparat prudenti viro qui aedificat domum suam super petram: ne tentationibus cadat et corruat. Illos autem qui audiunt et non faciunt comparat stulto aedificanti super arenam, cujus tentata domus, ruinam efficit magnam. In eo autem quod rixantes duos Hebraeos Moyses pacificare voluit, Christi typum, ut quidam volunt tenet; qui duorum populorum discordiam pacificare studens in semetipso, angulari vi
Abbreviated transcription (Latin):
&urũ egyptiũ percutientẽ quendã de
hebreis frĩb suis. Cũq circũspexisset huc
atq illuc. et nullũ ad ẽẽ uidisset ꝑcussũ
egyptium abscondit insabulo. & egressꝰ
die altero: conspexit duos hebreos riran¬
tes: dixitq e quifaciebat iniuriam. Qua¬
re ꝑcutis proximũ tuum: Qui respondit.
Quis constituit ce principẽ & iudicem
suꝑ nos: Nũ occide metu uis sicut occi¬
difti her egyptium: Timuit moyses et
ait. Quomodo palam factũ est uerbũ
bilis fuerit qua hoc peccatũ ad miserit
sicut solet uber terra etiam ante utilia
semina quadã herbarũ quãuis inutiliũ
feracitate  laudar: an omnino ipsum
factum iustificandũ sit. Qd̾ ido ñ uide¬
tur: quia nullam adhuc legitimã po¬
testatem gerebat: nec acceptam diuimi¬
tus. nec humana societate ordinatam.
Tamen sicut stephants dicit inactib
apłorum putabat intelligere fr̃s suos
qd ꝑeum ds daret illis salutẽ. ut ꝑhoc
testimomũ uideat᷑ mnoyses iam diumitꝰ

Expanded text:
virum aegyptium percutientem quendam de Hebraeis fratribus suis cumque circumspexisset huc atque illuc et nullum adesse vidisset percussum Aegyptium abscondit sabulo et egressus die altero conspexit duos Hebraeos rixantes dixitque ei qui faciebat iniuriam quare percutis proximum tuum qui respondit quis constituit te principem et iudicem super nos num occidere me tu dicis sicut occidisti Aegyptium timuit Moses et ait quobilis fuerit, quia hoc peccatum admiserit sicut solet ubera terra etiam ante utilia semina, quadam herbarum quamvis inutilium feracitate laudari; an omnino ipsum factum justificandum sit: quod ideo non videtur, quia nullam adhuc legitimam potestatem gerebat, nec acceptam divinitus, nec humana societate ordinatam: tamen sicut Stephanus dicit in Actibus apostolorum, putabat intelligere fratres suos, quod per eum Deus daret illis salutem : ut per hoc testimonium videatur Moyses, jam divinitus
Abbreviated transcription (Latin):
facias elemosinam quia opus est dei:
mascłm generas. Sed si ita facis ut ho¬
minib innotescat: ab egyptiis rapit᷑
demosinatua: et aquis spiritalib submer¬
getur. Uide ergo ne obliuiscaris pre¬
cepti dominici quo tib mandat. cũ
facis elemosinam nesciat sinistra tua
quid faciat dextera tua: ut sit elemo¬
sina cua in abscondito: et pater tuus
qui uidet in abscondito: reddet tibi.
Sic et de ieiuimo & de oratione et ce¬
teris spiritalib¬
artib nobis faciendũ ẽ: neforte ꝑda¬
mus fructũ laboris nr̃i. & dicat de nob̃¬

Expanded text:
facias eleemosynam, quia opus Dei est, facias eleemosynam, quia opus Dei est, masculum generas, sed si ita facis ut hominibus innotescas, ab Aegyptiis rapitur eleemosyna tua, et aquis spiritualibus submergetur. Vide ergo ne obliviscaris praecepti Dominici, quod tibi mandat: Cum facis eleemosynam, nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua; ut sit eleemosyna tua in abscondito; et Pater tuus, qui videt in abscondito, reddet tibi . Sic et de jejunio et de oratione, et caeteris spiritualibus nobis faciendum est, ne forte perdamus fructum laboris nostri, et dicat de nob
Abbreviated transcription (Latin):
haberent.
recepit autem pharao omni populo
suo dicens. Quicquid masculim so
natum fuerit influmen proicite. qull¬
quid femine reseruate. Uidete qurd prin¬
ceps huius mund popło suo preceperit:
seuicet ut nostros infantes rapiant aeit
influmen proiciant. Unde considera
ohomo quid tib immineat post quam
nacus fueris immo renatus. Iiud utiq
quod in euangelio legitur. ub de bap¬
asmo dominꝰ commemoratur. Iesul
inquit ut ascendit de baptismo: ductus
cur adiabolo. Hoc ergo tib imminet.
ut aquis salutarib mundatus. et nouu
homo effectus. insidias & temptationẽ
perferas diaboli. et ministrorum eius:
quib hoc uot est. ut quicquid masculi¬
num ac precipuum gignas operis aqͥs
submergant. De quib aquis propha
dicit: quia intrauerunt aquȩ usq ad
animam meam. Quid ergo dabimus
cibi consilii: nisi ut masculum natum
trib mensib more leuitȩ elegantem
occultes infantem. ne hostis iulum re¬
cipiat et interficiat: Uerb gratia. si

Expanded text:
haberent. Praecepit autem Pharao omni populo suo dicens: Quidquid masculini sexus natum fuerit, in flumen projicite; quidquid feminei reservate. Videte quod princeps hujus mundi populo suo praeceperit, scilicet ut nostros infantes rapiant, et in flumen projiciant. Unde considera, o homo, quid tibi immineat postquam natus fueris, imo renatus. Illud utique, quod in Evangelio legitur: ubi de baptismo Domini commemoratur. Jesus, inquit, ut ascendit de baptismo, ductus tur a diabolo . Hoc ergo tibi imminet, ut aquis salutaribus mundatus et novus homo effectus, insidias et tentationes perferas diaboli et ministrorum ejus; quibus hoc voti est, ut quidquid masculini ac praecipui gignas operis, aquis submergant. De quibus aquis Propheta dicit: Quia intraverunt aquae usque ad animam meam . Quid ergo dabimus tibi consilii, nisi ut masculum natum, tribus mensibus more Levitae elegantem occultes infantem: ne hostis illum rapiat et interficiat? Verbi gratia, si
Abbreviated transcription (Latin):
didit filiȩ pharaonis:quẽ illa ad optauit
in loco filis uocauitq nom̃ eiꝰ moysen. tdi¬
cens. quia de aqua tuli eum. Hinc apud
mis ne captꝰ regiȩ iracundiȩ succuberet
et ipse cũ puero deꝑiret. & dei prouiden¬
tiam excluddet: de libauit potiꝰ hoc mͦ
pueri consulere saluti: prouidentiamq
iatendi hanc ẽẽ iudicauit. Uas rotundũ
ex uimine cõplicitũ uelut alueoli magm¬
tudine prepararunt: qd̾ sufficeret ut mn¬
fans ib spaciole iaceret. deinde unrert¬

Expanded text:
t filiae Pharaonis; quem illa adoptavit in locum filii, vocavitque nomen ejus Moyses, dicens: Quia de aqua tuli eum . Hinc apudmis, ne captus regiae irae succumberet, et ipse cum puero deperiret, et Dei providentiam excluderet, deliberavit potius hoc modo pueri consulere saluti, providentiamque latendi hanc esse indicavit. Vas rotundum ex vimine complicitum, velut alveoli magnitudine praepararunt, quod sufficeret ut infans ibi spatiose jaceret: deinde unxer