comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
finale: mñsuris subditur. Pondus autẽ
ignis iste terrenus. quasi quoddã sem̃
ignium sup̃morum. sut sũ u̾sus habet:
qui quanto maiore fom̃to pastus ma¬
iorum fuerit uirium: uelut inpa¬
triam tendens subtilis natura: mag¬
naspartes stipati aeris irrumpit. Et̃
nͥ eundem elem̃ti alterius ꝓfundum
uinceret: quo ꝑnaturam rapit᷑. ꝑueni
non sit mensura pondus & numerꝰ Nc̃
qm̃ et corundem ẽ et partilis unitas. et
locale pondus. et magnitudo m̃surabi¬
lis ⁊ utrum tria hec eatenus in anima.
aut in corpore sint quęramꝰ. Magnũ
certe corpus longitudine et latitudi¬
ne et altitudine dicimꝰ. cuiꝰ utiq spa¬
tium grande uł paruum ꝓ sui capa¬
citate censemus. Ergo tantum quidq
corporis. quod cumq corpus recipit:
quantum ꝓ amplitudine capax ẽ. Sic
ȩquidem transcenso inferioris creaturȩ
gradu. sublimiorem cerne creaturam:
et animi magnitudinẽ. sui capacita¬
te metire. Ecce capax ẽ anima hu¬

Expanded text:
finale, mensuris subditur. pondus autem finale, mensuris subditur. pondus autem ignis iste terrenus quasi quoddam semen ignium supremorum sursum uersus habet, qui quanto maiore fomento pastus maiorum fuerit uirium, uelut in patriam tendens subtilis natura magnas partes stipati aeris inrumpit et, nisi eundem elementi alterius profundum uinceret, quo per naturam rapitur peruennon sit mensura pondus et numerus. nunc quoniam eorundem est et partilis unitas et locale pondus et magnitudo mensurabilis, utrum tria haec eatenus in anima, ut in corpore sint, quaeramus. magnum. certe corpus longitudine et latitudine et altitudine dicimus, cuius utique spatium grande uel paruum pro sui capacitate censemus. ergo tantum quidque corporis quodcumque corpus recipit, quantum pro amplitudine capax est. sic equidem transcenso inferioris creaturae gradu sublimiorem cerne creaturam et animi magnitudinem sui capacitate metire. ecce capax est anima hu
Abbreviated transcription (Latin):
quod ipsum minimũ aborigine sua
sublatum. et in aqua. suꝑiore uideli¬
cet elem̃to dimissum motu infatigabi¬
linon quiescit: donec naturali ponde¬
re. ad solidũ tr̃ȩ ꝑuenerit. hunc ad mo¬
dum rationis tramitẽ: in teliquis tene
corporibꝰ. Quia et aquȩ guttulam. ꝗͣ
digito tincto sustuleris. habentẽ scili¬
cet promagnitudinis modo m̃suram.
ꝓpartium distantia numerũ. lege
ponderis si dimittas in aere: ñ residet
nisi ad sua ꝑuenerit. Aeris quoq ratio
par ẽ: cuius nichil uł sub aqua conti¬
neri. ut supra ignem ferripotest. Quod
si quo pacto fiat. necessitate ponderis
ut hinc naturalit erumpat: uł inde
sponte desidat. Mensurabilem uero
aerem. et ꝓnumero partium numero¬
sum. ut hinc ut arbitror liquet: qd̾ cor¬
poreum metiri posse mundũ. cuius aer
pars est: quarto iam constitit. Sic etiã
ignis clem̃tum & ꝓpartib suis quia lo¬
cale ẽ recipit numeros: et ꝓspatio qͥd

Expanded text:
quod hoc ipsum minimum ab origine sua quod hoc ipsum minimum ab origine sua sublatum et in aqua, superiore uidelicet elemento dimissum motu infatigabili non quiescit, donec naturali pondere ad solum terrae perueherit. hunc ad modum rationis tramitem in reliquis tene corporibus, quia et aquae guttula, quam digito tincto sustuleris, habet scilicet pro magnitudinis modo mensuram, pro partium distantia numerum: lege ponderis si dimittas eam in aere, non residet nisi ad sua peruenerit. aeris quoque ratio par est, cuius nihil uel sub aqua contineri uel supra ignem ferri potest, quod, si quo pacto fiat, necessitate ponderis uel hinc naturaliter erumpat uel inde sponte desidat. mensurabilem uero aerem et pro numero partium numerosum uel hinc, ut arbitror, liquet, quia corporeum metiri posse mundum, cuius aer tertia pars est, iam constitit. sic etiam ignis elementum et pro partibus suis, quia locale est, recipit numeros et pro spatio, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uidendi uis. Anima uidet m̃sutam.
pondꝰ. et numerũ ꝑse. Uidet m̃surabilia.
numerabilia. et ponderabilia ꝑ corpus.
Ergo ꝑ corpus uidet quȩ sunt similia cor¬
pori. idẽ corporea: incorporea uͦ ꝑse. qͥb
est ipsa similis. Nunc si placet. qm̃ m̃
suris ponderib et numeris omĩa dis¬
posita sunt. earundem in creaturis sig¬
na queramus. Imũ certe om̃ium ele¬
m̃torum: terra ẽ. In rotundo scilicet il¬
lud imũ constat eẽ quod medium ẽ:
quia in rotundi extimis imũ non est.
Quelibet ergo tertȩ pars magna uł mi¬
nima. aut lapillus exiguus. uł minu¬
tissimus puluisculus. qui puncto uisi¬
bili contingi non quȩat. habet & m̃su¬
ram ꝑ modulo sui: ce numerũ ꝓratio¬
ne partium. quib distant suꝑiora
ab inferiorib. dextra asimistris. apo
steriorib priora. Unde etiam quãlibet
minimũ diuidi in duo potest: quia cor-¬
piis ẽ. Pondus uͦ illius hinc animadũtit᷑

Expanded text:
uidendi uis: anima uidet mensuram uidendi uis: anima uidet mensuram pondus et numerum per se, uidet mensurabilia numerabilia ėt ponderabilia per corpus. ergo per corpus uidet quae sunt similia corpori, id est corporea, incorporea uero per se, quibus est ipsa similis. Nunc si placet, quoniam mensuris ponderibus et numeris omnia disposita sunt, eorundem in creaturis signa quaeramus. imum certe elementorum omnium terra est. in rotundo scilicet illud imum constat esse, quod medium est, quia in rotundi extimis imum non est. quaelibet ergo terrae pars magna uel minima aut lapillus exiguus uel minutissimus puluisculus, qui puncto uisibili contingi nequeant, habent et mensuram pro modulo sui et numerum pro ratione partium, quibus distant superiora ab inferioribus, dextra a sinistris, a sterioribus priora, unde etiam quamlibet minimum diuidi in duo potest, quia corpus est. pondus uero illius hinc animaduertitur,
Abbreviated transcription (Latin):
desit qͣ metiri possit qͦ possit metiri suꝑẽ. qr
finito m̃surabili. inm̃surabilis ĩnsura
non deficit. Fatenus qͣuidem ratiopon¬
deris. eo qd̾ pendi potest cessante. ñ pe¬
rit: et numerus finito numerabili. ñ
finit᷑. Igitur sum̃se lucis splendor¬
aliquo nobis fulgore subrutilat. ne¬
cessatio scilicet istic admonebere. ut
paululum seposita carnaliũ fallacia in¬
sionum. dicas nobis decempede forma
corporeȩ: cui nr̃o uisibilissit. S quia
hanc uisi nimiũ fortasse fuccenses cor¬
pori. contempͥ abilem ñ negabis: conse¬
quent̃ quęro illam inm̃surabilẽ de qua
supra sumus locutim̃sutam. animone.
ancorpori dicas eẽ conspicuam S non
ita quẽpiã ueritaᷤ deserat. ut diuina cor¬
pori uisibilia forte contendat: cumne
corpora uideri abhoc nisi animato cog¬
noseat: aut ut dicam uerius. Animam
potius ꝑcorpus. quam quicquã ꝑse sen¬
tire corpus intelligat. Duplex ergo ẽ

Expanded text:
desit quod metiri possit, quo possit metiri superest, quia desit quod metiri possit, quo possit metiri superest, quia finito mensurabili inmensurabilis mensura non deficit. eatenus equidem ratio ponderis eo quod pendi potest cessante non interit et numerus finito numerabili non finitur. igitur si inmensae lucis splendorliquo nobis fulgore subrutilat, necessario scilicet istic admonebere, ut paululum seposita carnalium fallacia uisiouum dicas nobis decempedae forma corporeae cui nostro uisibilis sit? sed quia hanc, nisi nimium fortasse suscenses, corpori contemplabilem non negabis, consequenter quaero illam inmensurabilem de qua supra sumus locuti mensuram animone an corpori dicas esse conspicuam P sed non ita quempiam ueritas deserat, ut diuina corpori uisibilia fore contendat; cum nec corpora uideri ab hoc nisi animato cognoscat aut, ut dicam uerius, animam potius per corpus quam quidquam per se sentire corpus intellegat. duplex ergo est
Abbreviated transcription (Latin):
porib certus ẽ mod᷑: et pondiculi truti¬
nȩ. certum ẽ pondꝰ. et decempede. cer¬
ta m̃sura ẽ. Acuiꝰ magnitudine. & citro
recurri licet usq aduntias. et semunti¬
as. et usq adminimũ. citra qđ nichil ẽ:
Et ultra item progredi. usq ad maxi sarm¬
ma: et ipsuis quoq mundi in accessa
nunc sensib spatia. Habet enim certũ¬
magnitudinis modum: quicqͥd finale
ẽ. Proinde mundi moles umũsa. qm̃
exfinitis ẽ compacta corporib qͥppe
cum alterum corpus alteri finem faci¬
at: ꝓculdubio ipsa finalis ẽ. ꝓpter quȩ
m̃surabilis. Trans quam siquid spati¬
orum humana mens cogitat: in ea cer¬
te ratione m̃surȩ. ꝑcorporales formas
mitti posse non dubitat. Quod qͥdem
itaposse fieri ueritate claret: si ullus extra
mundum locus ẽ. S qm̃ extra omnẽ
locum locus ẽẽ non potest: localis m̃sura
ubi locus nullus ẽ. non accedit. Et cum

Expanded text:
poribus certus est modus, et pondiculi trutiporibus certus est modus, et pondiculi trutinae certum est pondus, et decempedae certa mensura est. A cujus magnitudine et citra recurri licet usque ad uncias, et semiuncias, et usque ad minimum, citra quod nihil est. Et ultra item progredi usque ad maxima, et ipsius quoque mundi inaccessa nunc sensibmagnitudinis modum quidquid finale est. proinde mundi moles uniuersa, quoniam ex finitis est conpacta corporibus, quippe cum alterum corpus alteri finem faciat, procul dubio ipsa finalis est propterque et mensurabilis. trans quam si quid spatiorum humana mens cogitat, in ea certe ratione mensurae per corporales formas mitti posse non dubitat, quod quidem ita posse fieri in ueritate claret, si ullus extra mundum locus est. sed quoniam extra omnem locum locus esse non potest, localis mensura ubi locus nullus est non accedit, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
quod pulchtum ẽ. Nichil enim
creatum. ꝑse magnum ẽ: sed ex mi¬
noris comparatione. magnũ aliquid
dicit᷑. Hinc est quod montẽ paruum
dicimus: et grande nulium: Gran¬
dem quoq muscam: et bouem paruũ.
Cum uͦ ad ipsam creatricem uenit᷑ ma¬
gnitudinẽ. quia comparari non po¬
test: nec maior nec minor ẽ.Sic & in
his principalib formis ratio par est:
quas platoideas. nominat. Nam secun¬
dum eandem quadrati legem. fabri¬
camus et quadratam tabulam: et fo¬
rum quadratũ. Et cum foꝵ maiusqͣ¬
drum sit: nontam̃ magis quadratũ
ẽ. Hinc capias oportet indicium. uuꝰ
ñ pensiponderis: & in m̃surabilis m̃¬
surȩ: et innumerabilis numeri. Quȩ
tria simul ȩquit̃na semꝑ. in diuidua
ubiq. et ubicumq tota unus dĩ st̃.
Omĩa et enim corpora quib quidq uel sõc ł.¬
numeramtis. ut pendimus. uł metim:¬
et numerabilia sunt. et ponderabilia.
et mensurabilia. Nam et numeri in cor¬

Expanded text:
quod pulchrum. nihil enim quod pulchrum. nihil enim creatum noris comparatione magnum aliquid dicitur. Hinc est quod montem parvum dicimus, et grande milium. Grandem quoque muscam, et bovem parvum. Cum vero ad ipsam creatricem venitur magnitudinem, quia comparari non potest, nec major nec minor est. Sic et in his principalibus formis ratio par est, quas Plato ideas nominat. Nam secundum eamdem quadrati legem fabricamus et quadratam tabulam et forum quadratum. Et cum forum majus quadratum sit, non tamen magis quadratum est. Hinc capias oportet indicium illius non pensi ponderis et immensurabilis mensurae, et innumerabilis numeri: quae tria simul aequiterna, semper individua, ubique et ubicunque tota, unus Deus sunt. II. Omnia etenim corpora quibus quidquam vel numeramus, vel pendimus, vel metimur, numerabilia sunt, et ponderabilia, et mensurabilia. Nam et numeri in cor
Abbreviated transcription (Latin):
lis amiinab quoq nr̃s corporeas qͣs¬
daminditas quantitates. Uideamꝰ gͥ
ubi nam loci fuerint: quandoue. eẽ.
ceꝑint: ut ad istorum quasi exemplar.
ds̃ uniuersa formaret. Si nichil in¬
creatum nisi creator ẽ: hȩc ergo crea¬
ta sunt. Si creata sunt: non igitur
omĩa ds̃. m̃suris numeris. ponderi¬
b q disposuit: quand oqͥdem hȩc
ipsa non scd̾m ista formauit. S auc¬
toritati diuinȩ: obuiare nefas est.
Numeris gͦ ponderib & m̃suris: u¬
niuersa ereata sunt. Mensura ergo
pondus et numerus creata sunt: qͥ a
et ipsa creata sunt. Hic omnib cogi¬
tandi uirib entendum ẽ: uts
quomodo possit agnosci: ñ
hoc eẽ pondꝰ principale quod:
penditur. s quo pendit᷑. slec .e.¬
eundem eẽ numerũ qui nume¬
ratur. s quonuimerat᷑: N ec m̃su¬
ram quȩ metit᷑. s qua metit᷑.
sicut item non hoc ẽ magnitudo.
qd̾ magnũ: Nec hoc ȩquale. quod
ȩqualitas: Nec hoc pulchritudo

Expanded text:
lis animabus quoque nostris corporeas quaslis animabus quoque nostris corporeas quasdam inditas quantitates. uideamus erubinam loci fuerint quandoue esse coeperint, ut ad istorum quasi exemplar deus uniuersa formaret. si nihil increatum nisi creator est, haec ergo creata sunt. si creata sunt, non igitur omnia deus mensuris numeris ponderibusque disposuit, quando quidem haec ipsa non secundum ista formauit, sed auctoritati diuinae obuiare nefas est, numeris ergo ponderibus et mensuris uniuersa creata sunt. mensura ergo pondus et numerus creata non sunt: net ipsa creata sunt. hic omnibus. cogitandi uiribus enitendum est, ut quoquo modo possit agnosci non hoc esse pondus principale quod penditur, sed quo penditur, nec eundem esse numerum qui numeratur, sed quo numeratur, nec mensuram quae metitur, sed qua metitur, sicut item non hoc est magnitudo quod magnum, nec hoc aequale quod aequalitas, nec hoc pulchritudo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃fatam diuersitatem partium: seca¬
ri omne corpus in partes potest.Qua¬
rum item pars quelibet partium cor¬
poris: ꝓpt̃ ium primigen ã numeri:
et unum corpus erit: & totidem par-¬
tib constabit: & ꝑinde in partes se¬
cari poterit. Modo tuuideris utrũnã
cum cuiꝰlibet animantis una sit anima.
Diuidi hȩc eadem possit: ut iterũ quo¬
Atalibet pars anmȩ anima sit:¬
I3. Sicut quotalibet pars corporis.¬
I corpus c̃. Quodq sanorum ne¬
minc̃ reor posse diccre: terendũ¬
S tempus non est in carum discus.¬
sione causarum. quȩ su. apte na¬
tura tamclarȩ sunt: ut obscura¬
ri potius disputatione uideant᷑.
nis aduertes animũ: ut tͥ in qͣn
ꝑ tum se uideri dignabitur m̃surȩ
ponderis. et numeri. ius diuina pan-¬
dantur. Dici uempe dõ legimus. men¬
sura numero et pondere. omĩa dispo¬
siusti. Quopotissimũ cestimonio in
id scilicet usus es: ut exinꝓbatum ue¬

Expanded text:
praefatam diuersitatem partium secapraefatam diuersitatem partium secari omne corpus in partes potest, quarum item pars qualibet partium corporis propter uim primigeniam numeri et unum corpus erit et totidem partibus constabit et perinde in partes secari poterit, modo tu uideris utrumnam, cum cuiuslibet animantis una sit anima, diuidi haec eadem possit, ut iterum quotalibet pars animae anima sit, sicut quotalibet pars corporis corpus est. quod quia sanorum neminem reor posse dicere, terendum tempus non est in harum discussione causarum, quae suapte natura tam clarae sunt, ut obscurari potius disputatione uideantur.nis aduertas animum, ut tibi, in quantum se uideri dignabitur, mensurae ponderis et numeri uis diuina pandatur. dici nempe deo legimus: mensura numero et pondere omnia disposuisti, quo potissimum testimonio in id scilicet usus es, ut exinde probatum ue
Abbreviated transcription (Latin):
et nichil in locale corporeum Corporeꝰ
igitur non ẽ. Quicquid autem corpo¬
reum non ẽ: non mole censendum est.
Nongͦ ex magnitudine corporis. ani¬
mi magnitudo. Qopiam nunt udea¬
mus: euadas. Apeculatib corporis ca¬
melus. animi magnitudinem negat.
Uideris ne istiꝰmodi rationib senten¬
tia tibi placida labascat. nec scd̾m cor-¬
poreas quantitates. numeris. ponde¬
rib et mensuris. anii magnitudo
subiaceat: Qui et paruus in magno
totum tenet: et magnus in paruo ñ
effluit. S forte corporalit̾ metiri ani¬
mus non potest et pendi potest. Is di¬
cere audeat scire se posse. Quodani¬
gia uero numeroꝵ: incorporib tri¬
faria dinoscuntur. Loco et enim pͥmo:
ut sit corpus maximũ uł minimũ. u¬
num id. eẽ. necesse ẽ: quod scilicet a
numero illi ẽ. Scdo quod partibꝰ con¬
stat. quȩ ꝓfecto partes ut iam dixmꝰ
dextra. et leua. sursum. ac deorsum:
ultro et citro sunt. Tercio quod iuxta

Expanded text:
et nihil inlocale corporeum: corporeus et nihil inlocale corporeum: corporeus igitur non est. quidquid autem corporeum non est, non mole censendum est, non ergo ex magnitudine corporis animi magnitudo. Quopiam nunc uideamus euadas: apicula tibi corporis, camelus animi magnitudinem negat. uideris ne istius modi rationibus sententia tibi placita labascat nec secundum corporeas quantitates numeris ponderibus et mensuris animi magnitudo subiaceat, qui et paruus in magno totum tenet et magnus in paruo non effluit. sed forte corporaliter metiri animus non potest et pendi potest. is dicere audeat scire se posse, quot anigia uero numerorum in corporibus trifariam dinoscuntur. loco etenim primo, ut sit corpus maximum uel minimum, unum id esse necesse est, quod scilicet a numero illi est. secundo, quod partibus constat, quae profecto partes, ut iam diximus, dextra et laeua, sursum ac deorsum, ultro et citro sunt. tertio, quod iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlocutione sollicitet ambulandi cu¬
ra.s agendi sollertia: ut uelut ingen¬
tem formicȩ farris aceruum cõpopu¬
lant. hyemis memores tutoq reponuns:
Sic ho̾mo om̃ĩs in comparatione irratio¬
nalium. protoplasti lapse peccato. ne
hieme fugatua fiat. fidei calore &
oꝑis deuotione ꝓcures: ac pariter in¬
telligas. formiculȩ et apeculȩ in gentes
ammos: paruo corpore non includi.
Nichil enim magnũ locale. capit᷑ exigua
re locali. et paruum corpꝰ atq in gens
animus apeculȩ. Non ergo capitur
corpore Ertra se igitur ẽ sed extra se
nichil eẽ potest. Est ergo totus in cor¬
pore s magnum corporeum. corporeo
paruo non capitur: quia tam magnũ
replet locum: quam magnũ quidq
locale ẽ. Aut igitur anima in locał ẽ
et ꝑ hȩc in corporea erit: aut secũ to¬
ta non erit. S nichil. eẽ. nisi secum
potest. In localiter ergo inre parua.
res magna ẽ: nonigitur localis ãnimꝰ

Expanded text:
prolocutione sollicitet ambulandi cuprolocutione sollicitet ambulandi cura, sed agendi sollertia, ut . ueluti ingentem formicae farris aceruum conpopulant hiemis memores tutoque reponunt, sic, homo hominis in conparationem inrationalium protoplasti lapse peccato, ne hieme fuga tua fiat, fidei calore et operis deuotione procures ac pariter intellegas formiculae et apiculae ingentes animos paruo corpore non includi. nihil enim magnum locale capitur exigua re locali, et paruum corpus atque ingens animus apiculae: non ergo capitur corpore, extra se igitur est. sed extra se nihil esse potest, est ergo totus in corpore, sed magnum corporeum corporeo paruo non capitur, quia tam magnum replet locum, quam magnum quidque locale est. aut igitur anima inlocalis et per hoc incorporea erit, aut secum tota non erit. sed nihil esse nisi secum potest, inlocaliter ergo in re parua res magna est. non igitur localis est animus
Abbreviated transcription (Latin):
cameli magnitudine comꝓbarem. Hic
etiam tibi maroniatiũ illud obhoc¬
obicerem. quod uerissime de apeculis
dictum ẽ: ingentes animos. angusto
inpectore uersant. Iam cũ suꝑstatu
hominis dissertare cȩpissem. ate scili¬
cet nouo geometra. ut ingenia quoꝵ¬
cumq dinoscerem: decempedam non
uidicium flagitarem. Ubi si illo for¬
sitan uoluisses uti ꝑfugio. ut diceres.
inuisibilia uisibilib nonposse me¬
tiri: euestigio responderem ex mag¬
nitudine corporis quod anmũ inclu¬
deret: posse metiri amimũ qui corpꝰ
impleret. Si non posse dixisses. in¬
stantissime quererem. cur fieri de
corporis genere uno non posset: qđ
de omĩb possit. Si ad nuisses posse:
dicerem tibi sermone ꝓpħico. Nade ad
formicam opiger. et emulare uiden¬
do uias eius: id prouidentias eiꝰ. Nisi
forte credendum ẽ ob id nos oraculo ce¬
lesti commo nitos: ut gradiendi scien¬
tiam a formica quereremꝰ. Nonte ĩ hac

Expanded text:
cameli magnitudine conprobarem. hinc cameli magnitudine conprobarem. hinc etiam tibi Maronianum illud obicerem, quod uerissime de apiculis dictum est: ingentes animos angusto in pectore uersant. Iam cum super statu hominis dissertare coepissem, a te scilicet nouo geometra, ut ingenia quorumcumque dinoscerem, decempedam, non iudicium fiagitarem. ubi si illo forsitan uoluisses uti perfugio, ut diceres inuisibilia uisibilibus non posse metiri, e uestigio responderem ex magnitudine corporis quod animum includeret posse metiri animum qui corpus inpleret. si non posse dixisses, instantissime quaererem, cur fieri de corporis genere uno non posset, quod de omnibus posset? si adnuisses posse, dicerem tibi sermone prophetico: uade ad formicam, o piger, et aemulare uidendo uias eius, idest prouidentias eius, nisi forte credendum est ob id nos oraculo caelesti commonitos, ut gradiendi scientiam a formica quaereremus. non te in hac
Abbreviated transcription (Latin):
non nulla tibi de meo iure concederẽ.
Neq ꝓtinus de homine quererẽ: sed
p̃us p̃cario poscerem. ut rerũ callens.
euidenti faterere responso. formicȩ¬
et cameli animas: utrumnã ꝓuidentia.
an mole censeres: si prouidentia: luce
li quidius eẽt animȩ cameli. sic animã
p̃stare formice: ut camelꝰ tanto pene
minor formicȩ sit animo: quanto ma¬
ior ẽ corpore. Si moles tibi in istiuis mo¬
di comparationẽ placuisset: eadem
nempe replicarem. et nichil secuis
quererem. Simodus animȩ corporis
modus ẽ. cur infracorporis modũ camelꝰ
brutescat: et supra corporis modũ formi¬
cauigeat: Sisterent ũba fortassis quȩ
tuto tibi magna uolant. Ista hec ipsa
duplici sorte ꝓponerem: utrius malles
tibi copiam facerem. Simolem corpo¬
ris elegisses: ꝑ exiguum formicȩ corpꝰ
opponerem. Si anum uigorem: hunc
eundem nullũ scđm molẽ fore conuin¬
cerem: cuuis eẽ nichil in illa corporea

Expanded text:
nonnulla tibi de meo iure concederem nonnulla tibi de meo iure concederem neque protinus de homine quaererem, sed prius precario poscerem, ut rerum callens euidenti faterere responso, formiet cameli animas utrumnam prouidentia an mole censeres? si prouidentia, luce liquidius esset animae cameli sic animam praestare formicae, ut camelus tanto paene minor formicae sit animo, quanto maior est corpore. si moles tibi in istius modi conparatione placuisset, eadem nempe replicarem et nihilo setius quaererem, si modus animae corporis modus est, cur infra corporis modum camelus brutescat et supra corporis modum formica uigeat ? sisterent uerba fortassis, quae tuto tibi magna uolant. ista haec ipsa duplici sorte proponerem, utrius malles tibi copiam facerem. si molem corporis elegisses, perexiguum formicae corpus obponerem, sin animi uigorem, hunc eundem nullum secundum molem fore conuincerem, cuius esse nihil in illa corporea
Abbreviated transcription (Latin):
porata definias. Inistis cam̃ dialecti¬
cis conclusionib tuis. semꝑ tibi ueniat
in mñtem. illius quam inurendam du¬
cis aliis alti erroris in famiam. Diunꝰ
quoq temet sermo cominoneat. opor¬
tere pͥus deponi trabem ꝓpriam: ut
possit alienam quis auferre festucã.
Proinde quia non la cessis quasi dubios
prȩlii. s ꝑcellis quietoᷤᷤ muerone con¬
uicii: et cunctis creaturȩ partib m̃¬
suram pondus. & numerũ. indita. eẽ.
dixisti. qm̃ hec simul omnib constat
in esse corporib & animam corpus. eẽ.
decernis. Quȩ huius m̃sura sit. qui nu¬
merꝰ. quod pondꝰ inquiro. simodũ
uegetanti ammȩ. uiuentis corporis
modus facit: quia corpus extrarium
quasquas aliquod: animam ueluti
mnis quoddam corpusincludit. Ex¬
go ammȩ ut tu ais. quantitas: ꝓ cor¬
poris quantitate censenda ẽ. Ofmichi
dehis loqui tecum cõminꝰ palamq
ꝓuenitet: uberaliter uidelicet agerẽ

Expanded text:
porata definias. in istis tam dialectiporata definias. in istis tam dialecticis conclusionibus tuis semper tibi ueniat in mentem illius quam inurendam ducis aliis alti erroris infamiam. diuinua quoque temet sermo commoueat: oportere prius deponi trabem propriam, ut possit alienam quis auferre festucam. proinde quia non lacessis quasi dubios praelii, sed percellis quietos mucrone conuicii et cunctis creaturae partibus mensuram pondus et numerum indita esse dixisti, quoniam haec simul omnibus constat inesse corporibus et animam corpus esse decernis, quae huius mensura sit, qui numerus, quod pondus inquiro. si modum uegetanti animae uiuentis corporis modus facit, quia corpus extrarium quasi uas aliquod animam ueluti minus quoddam corpus includit, ergo animae, ut tu ais, quantitas pro corporis quantitate censenda est. 0 si mihi de his loqui tecum comminus palamque proueniret, liberaliter uidelicet agerem,
Abbreviated transcription (Latin):
tum incorporcum & incorporatũ sit:
non autem omne corporeũ sit & ani¬
matũ: Ac ꝑhoc incorporatum & in¬
corporatum sit: non autem omne cor¬
poreum sit et animatũ. Ac ꝑhoc in¬
corporatum corpus dici non pocuit.
uelut in corpus missum: quia in corpo¬
ratio ad illam ꝑtinet absq ambigui¬
tate naturam. quȩ et pͥusquam in cor¬
porata ẽ non fuit corpus. et post qũã
in corporata ẽ. non est corpiis. Sinuͦ.
u corporata omĩa eo forsitansensu di¬
risti. quo diciplane potuit. & siñ
debuit. omnia facta. eẽ. corporea. ex¬
ueri. quia si oĩs creatã corporea ẽ: nichil
incorꝑatũ ẽ Si aut̃ in corpeũ qͥd c̃atũ est
non ẽ om̃is creatura corporea. S unahȩc
eademq cauisa ẽ q̃ te muitiplici in uol¬
uit errore: magna uidelicet rerum
ignoratio: et scientiȩ mira p̃sumptio
Hinc quippe fit. ut uł sp̃s corporatos.
corpus eẽ credas: uł item corpora. in cor-¬

Expanded text:
tum incorporeum et incorporatum sit, tum incorporeum et incorporatum sit, non autem omne corporeum sit et animatum. ac per hoc incorporatum corporatum sit, non autem omne corporeum sit et animatum. Ac per hoc incorporatum corpus dici non potuit, velut in corpus missum; quia incorporatio ad illam pertinet absque ambiguitate naturam, quae et priusquam incorporata est, non fuit corpus; et postquam incorporata est, non est corpus. Si vero incorporata omnia eo forsitan sensu dixisti, quo dici plane potuit, etsi non debuit, omnia facta esse corporea, ex ratione veri. Quia si omnis creatura corporea est, nihil incorporatum est: si autem incorporeum quid creatum est, non est omnis creatura corporea. Sed una haec eademque causa est, quae te multiplici inuoluit errore: magna uidelicet rerum ignoratio et scientiae mira praesumptio. hinc quippe fit ut uel spiritus corporatos corpus esse credas uel item corpora incor
Abbreviated transcription (Latin):
in corporauit rebꝰ omnibꝰ. Interquas
et anima censetur: sicut distribuit
pondus. numerũ. atq mensuram: ita
posuit quantitatem. Anmaduerte
nr̃i bone cognitor. p̃sentis scł̃i peri¬
tum. facundumq doctorem: nichil
in corporeum uult creatum: & in cor¬
poratum dicit om̃e corporeum. Cui
incorporat᷑ quȩso quod corpus ẽ.Si:
ppñ. forte posiusti. ut in corporatũ. non
corpcratum uelis intelligi: plus nob quam
uolumus sponte largiris. Quia si auctor
rerũquȩ fecit omĩa non corporauit: sine
corpore. sunt ergo quȩcumq sunt.
Enimuero quod ẽ et absq corpore est:
in corporeum eẽ necesse ẽ. Quod greci
eligantius. asomaton. uocant. Sin au¬
tem istius modi p̃positione simplicit̃
usus es: incurristi nescius ueritatem.
ꝑeaudem tam̃ ignorantiam uno tantũ
lapsus articulo. quod omĩa in corpora¬
ta dixisti: Cum satis constet duplicis
creaturȩ substantiam. sic ordinatissi¬
ma lege compositam. ut omne crea¬

Expanded text:
incorporavit rebus omnibus, inter quas incorporavit rebus omnibus, inter quas et anima censetur. Sicut distribuit pondus. numerum atque mensuram, ita posuit quantitatem. II. Animadverte, nostri bone cognitor, praesentis saeculi peritum facundumque doctorem, nihil incorporeum uult creatum et incorporatum dicit omne corporeum. cui incorporatur, quaeso, quod corpus est? si in pro non forte posuisti, ut incorporatum pro non corporatum uelis intellegi, plus nobis quam uolumus sponte largiris, quia si auctor rerum quae fecit omnia non corporauit, sine corpore sunt ergo quaecumque sunt. enim uero quod est et absque corpore est incorporeum esse necesse est, quod Graeci elegantius άσώματον uocant. sin autem istius modi praepositione simpliciter usus es, incurristi nescius ueritatem, per eandem tamen ignorantiam uno tantum lapsus articulo, quod omnia incorporata dixisti, cum satis constet duplicis creaturae substantiam sic ordinatissima lege conpositam, ut omne crea
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis accipiat: & geminȩ pͥmũ greciȩ
classicum. multisona pitagor eorũ tu
ba: & lituũ platonis exaudiat. Nec tu¬
mescat sola uanitate nominũ: s pin¬
guescat multimoda ueritate rationũ.
Pitagore igitur quia nichil ipse scripti¬
tauerit: aposteris querenda sententia ẽ.
Inquib uł potissimũ floruisse philola¬
um repperio tarentinum. quimultis
uoluminib de intelligendis rebus. et
quid quȩ significent oppido obscure
dissertans: pͥusquam de animȩ substan¬
tia decernat. De m̃suris ponderibꝰde nu¬
meris. uixta geometricam. musicen
atq arimethicam. mirifice disputat.
ꝑ hec omne uniũsum extitisse confir¬
mans: illi uidelicet scriptue consenti¬
ens. qua dõ dicitur: inm̃sura. pondere.
et numero. omĩa disposiusti. Quã qͥdẽ
ex diuina lectione sententiam: nobis
ab adũsario miror obiectam. Dicit enĩ¬
uerbis his. Ds̃ qui ex nichilo fecit oĩa.
quȩ sicut oꝑe instituit: ita materia

Expanded text:
ritatis accipiat et geminae primum Graeciae ritatis accipiat et geminae primum Graeciae classicum multisona pythagoreorum orum tuba et lituum Platonis exaudiat nec tumescat sola uanitate nominum, sed pinguescat multimoda ueritate rationum. pythagoreorum igitur, quia nihil ipse scriptitauerit, a posteris quaerenda sententia est. in quibus uel potissimum floruisse Philolaum reperio Tarentinum, qui multis uoluminibus de intellegendis rebus et quid quaeque significent oppido obscure dissertans, priusquam de animae substantia decernat, de mensuris ponderibus et numeris iuxta geometricam musicam atque arithmeticam mirifice disputat per haec omne uniuersum exstitisse confirmans, illi uidelicet scripturae consentiens, qua deo dicitur: mensura pondere et numero omnia disposuisti, quam quidem ex diuina lectione sententiam nobis ab aduverbis his: Deus quidem ex nihilo fecit omnia, qui sicut opere instituit, ita materiam
Abbreviated transcription (Latin):
specie dissimilia. s ttiam naturali ui¬
gore corpora contraria. ut aqua uel
flamma c̃: et hȩc tam̃ eẽ corporea. atq
hinc mirum fore. si duo dissimilia ea¬
demq contraria ut ẽ aqua uł flãma.
corporea ẽẽ possint: Et duo similia
eademq conuemientia quod ẽ ds̃. et
anima: incorporea simul ẽẽ non pos¬
sint. Huiꝰmodi igitur rationib uten¬
tiũ philosophorum quo adpotui
uoluminib ꝑdagatis. ignobilium
plebe reiecta. potiores quosq delegi
qui ueritati inp̃sentiarum testifica¬
rentur:quorum quidẽ ex habundanti
ẽ ꝓferre sententias: Non quo ppriis
deficiamus: s quomagis mirũ sit
adũsum nos dimicare nrõs. & extrane¬
os pugnare ꝓnobis. Neq michi ꝑfec¬
to cordi foret. mutuũ ex his capere
qui piam: nisi iste corporis amicus.
sola philosophici nominis m̃tione:
triculamenta quȩdam nob scientiȩ
ꝓfundioris ostentauisset. Ex hisigitur
quos contra ueritatem uocat. uocẽ ue¬

Expanded text:
specie dissimilia, sed etiam naturali vispecie dissimilia, sed etiam naturali vigore contraria, ut aqua vel flamma est, et haec tamen esse corporea. Atque hinc mirum fore, si duo dissimilia eademque contraria, ut est aqua vel flamma, corporea simul esse possint; et duo similia eademque convenientia, quod est Deus et anima, incorporea simul esse non posS. Huius modi igitur rationibus utentium philosophorum quoad potui uoluminibus perdagatis ignobilium plebe reiecta potiores quosque delegi, qui ueritati in praesentiarum testificarentur, quorum quidem ex abundanti est proferre sententias, non quo propriis deficiamur, sed quo magis mirum sit aduersum nos dimicare nostros et extraneos pugnare pro nobis. neque mihi profecto cordi foret mutuum ex his carpere quippiam, nisi iste corporis amicus sola philosophici nominis mentione terriculamenta quaedam nobis scientiae profundioris ostentauisset. ex his igitur, quos contra ueritatem uocat, uocem ue
Abbreviated transcription (Latin):
Intellexit quoq ꝓpter immutabilem
uim contrariorum. sicut tenebras lu¬
ci. sicut essentie nichilum. ita in cor¬
poreo corpus eẽ contrariũ: & uidit si¬
militudinem cuiusq rei. in contrario
cẽ. nonposse: quia iudelicet in mota
rerum ratio nonsinat ut aliquid ui¬
uat mortuũ: udeat cȩcum: substan¬
tia sit. simul & nichilum. Hic gͥ in¬
telligens non nichil manima hu¬
mana esse dõ simile. quia sit ille
lum̃ illuminans. & hȩc lum̃ illumi¬
nabile. Incorporea. non dubia decreuit.
illud adiciens. quod si anima corpꝰ eẽt:
et hȩc eadem similitudo dei. cẽt: Corpo¬
reus ergo ds̃ eẽt. Iusteq maluit ꝓpter
similitu dinem creatoris sublimare
creaturam: quam ꝓpt̃ candem simili¬
tudinem humiliare creatorem. Certo
cognoscens in dissolubilit̃ nexum: ut
duo similia. aut utraq in corporea
sint. aut utraq corporea: esse quoq
in rebus substantiuis quȩdam. ñ solũ

Expanded text:
intellexit quoque propter inmutabilem intellexit quoque propter inmutabilem uim contrariorum sicut tenebras luci, sicut essentiae nihilum, ita incorporeo corpus esse contrarium et uidit similitudinem cuiusque rei in contrario esse non posse, quia uidelicet inmota rerum ratio non sinit, ut aliquid uiuat mortuum, uideat caecum, substantia sit simul et nihilum. hic igitur intellegens nonnihil in anima humana esse deo simile, quia sit ille lumen inluminans et haec lumen inluminabile, incorpoream non dubia decreuit illud adiciens, quod si anima corpus esset et haec eadem similitudo dei esset, corporeus ergo deus esset, iusteque maluit propter similitudinem creatoris sublimare creaturam, quam propter eandem similitudinem humiliare creatorem certo cogduo similia, aut utraque incorporea sint, aut utraque corporea. Esse quoque in rebus substantivis quaedam non solum
Abbreviated transcription (Latin):
ueat animam ꝑ tempus. Corpus uero:
ꝑlocum pariter. et ꝑ cempus. Et qm̃
pͥncipio nullum potest eẽ principi¬
um. quod upeta de. inmensitate ac
sempiternitate cogitandum ẽ. quia sic̃
amillo cȩpit. ita innullo consistit. Non
sine quodam medio ab imis quod omẽ
corpus est adsumma qd̾ ds ẽ. transeun¬
dum rata. Se scilicet inter extrema
mediam reperit. eo quod nec cuiquam
corporum similis existeret. quȩ simili¬
tudo dei eẽt. Nec itidem ȩquari dõ pos¬
sit. quia et si ab illo cepisset: de illo ñ
eẽt. Animaduertit etiam in rerũ ple¬
retur et iudicaret nec uidicaret᷑: Ali¬
ud quodiudicaret. et uidicaret᷑. Ali
ud quod uidicaret᷑. nec udicaret.
Scđm ueritatem. iudicantem uidica¬
ri: de qua non iudicaret᷑. Animam:
udicare et iudicari. Corpora. iudica¬
ri. nec iudicare. Tunc autem mini¬
me falli iudicantem. cum adheret
illi. scđm quam iudicat: tunc maxime:
cumlabit᷑ ad illud de quo iudicat.

Expanded text:
urat animam per tempus, corpus uero per urat animam per tempus, corpus uero per locum pariter et per tempus. et quoniam principio nullum potest esse principium, quod iuxta de inmensitate ac sempiternitate cogitandum est, quia sicut a nullo coepit, ita in nullo consistit, non sine quodam medio ab imis, quod omne corpus est, ad summa, quod deus est, eundum rata se scilicet inter extrema mediam repperit eo quod nec cuiquam corporum similis exsisteret, quia similitudo dei esset, nec eidem aequari deo posset, quia etsi ab illo coepisset, de illo non esset.\' Animaduertit etiam in rerum pletem quod iudicaret nec iudicaretur, aliud quod iudicaret et iudicaretur, aliuod iudicaretur nec iudicaret: secundum ueritatem deum iudicare de quo non iudicaretur, animam iudicare et iudicari, corpora iudicari nec iudicare. tunc autem minime falli iudicantem, cum adhaeret illi secundum quod iudicat, tunc maxime cum conlabitur ad illud de quo iudicat.
Abbreviated transcription (Latin):
ne mutaret. Apud se itaq paululum
constitit: potentiamq sui non sine hor¬
rore suspiciens. querendum ne supra
se aliquid aninse esset consistendum
sibi dubitauit. S dubitantem se ñ eẽ
dm̃ dubitare non potuit: quia causa
ddubietatis ignoratio. eẽt. Non autem nͥ
ignarus ambigeret. Ds̃ uero nichil ig¬
noraret: ac ꝑ hoc dubitare non possit.
Porro autem se animadũtebat & igno¬
rare necessario. et consequent̃ ambige¬
re: Ad iecto eo quod & si non sub deret᷑
motioniplocum: moueret᷑ tempore.
ꝑ affectum: Nec pͥncipale rerum stabi¬
limentũ foret qđ uel loco uel tc̃ꝑe mo¬
ueri posit: quia nisi ꝑ aliud moueri
nichii possit. In quo autem uniũsũ
staret: id inse ipso consisteret:
Sic in auctore suo altius ratiocinata.
cognouit illud quod insuꝑiore libro
memoraui: uiditq nisi ab inmoto mo¬
ueri nichil posse. Itaq necessario stare
animam: ut corpus moueat ꝑ tempꝰ
& locum: stare uͦ in seipso dm̃: qui mo¬

Expanded text:
ne mutaret. apud se itaque paululum ne mutaret. apud se itaque paululum constitit potentiamque sui non sine horrore suspiciens quaerendumne supra se aliquid, an in se esset consistendum sibi dubitauit. sed dubitantem se non esse deum dubitare non potuit, quia causa dubietatis ignoratio esset, non autem nisi ignarus ambigeret, deus uero nihil ignoraret ac per hoc dubitare non posset. Porro autem se animaduertebat et ignorare necessario et consequenter ambigere adiecto eo quod, etsi non subderetur motioni per locum, moueretur tempore per adfectum, nec principale rerum stabilimentum foret, quod uel loco uel tempore moueri posset, quia nisi per aliud moueri nihil posset, in quo autem uniuersum staret, id in se ipso consisteret. sic in auctore suo altius ratiocinata cognouit illud, quod in superiore libro memoraui, uiditque nisi ab inmoto moueri nihil posse, itaque necessario stare animam ut corpus moueat per tempus et locum, stare uero in se ipso deum, qui mo
Abbreviated transcription (Latin):
ionico talete. semꝑ extiterint: qui dissi¬
dentib aliis. ut in partem oꝑis aliquid
dignum tanta indage sentirent. Un¬
de etiam doctor gentium non tam ig¬
naros ueri philosophos iudicat: quã
cogniti contemptores accusat. in quiens.
Inuisibilia dei acreatur amundi pea
quȩ facta sunt: intellecta conspiciunt᷑
Sempit̾na quoq uirtus eiꝰ et diuinitas.¬
ut sint in excusabiles. qm̃ cum cogno¬
uissent dm̃. non sicut dm̃ magnifica¬
uerunt Ergo cognouerunt: et ingres¬
sa ẽ diuinitatis ab dite mens humana
secretum: transcensisq omnib corpo
rͦis. emerita. Illum uidelicet uiuer¬
sitatis uidit eẽ creatorem. qui ñ solũ
corporea uniu̾sa p̃iret. sicut irratio¬
nalis anima nec q̃ hanc etiam si cuc
racionalis antecelleret: sed qui his simul
omnib longe incomparabili potentia
p̃staret. Nidebat enun moueri corpꝰ ꝑ
locos et tempora. cum uł loco in locum
cederłt. ut ȩtatem temporis transcursio¬

Expanded text:
Ionico Thalete semper exstiterint, qui dissiIonico Thalete semper exstiterint, qui dissidentibus aliis uel in parte operis aliquid dignum tanta indage sentirent. unde etiam doctor gentium non tam ignaros ueri philosophos iudicat, quam cogniti contemptores accusat inquiens: inuisibilia dei a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur, sempiterna quoque uirtus eim cum cognouissent deum, non sicut deum magnificauerunt. ergo cognouerunt, et ingressa est diuinitatis abditae mens humana secretum transcensisque corporeis omnibus emirata illum uidelicet uniuersitatis uidit esse creatorem, qui non solum corporea uniuersa praeiret sicut inrationalis anima, neque hanc etiam sicut rationalis antecelleret, sed qui his simul omnibus longe inconparabili potentia praestaret. uidebat enim moueri corpus per loca et tempora, cum uel loco in locum cederet uel aetatem temporis transcursio
Abbreviated transcription (Latin):
Ee numero inecum
reputanti mͥ. quo¬
nam pacto excellen¬
tissima ueritas. tm̃
inimicorum semet
habere siuerit: Post
multum de hac cadem quȩstione trac¬
tatum non improbabilis ratio sicuti
reor. apparuit. Omĩa scilicet dinoscun¬
tur melius: contrariorum compara¬
tione. Sic equidem lum̃ tenebris. sic
uita morti. sic ueritas falsitati compo¬
sita plus delectat. Oportuit gͥ hascc. di¬
stantias ꝓsius qualitatib sibi compotes
sortiri patronos: ut nec falsi lateret de¬
fensor. nec ueri uacart assertor. Itaq fie¬
ret. ut nec ille magis noceret occultus:
nec otiosus iste torperet. Et qm̃ morta
fortius quęrat. ut negata magis ambiat
ut tardiuis ad epta plus diligat: eo flagran¬
tius amaretur ueritas. quo ut duitius
desideratur: uł laboriosius quęrit᷑ ut
tardius inuenit᷑. Hinc factum ẽ ut phi¬
losophi quoq excellentib ingeniis.
multimodis doctrinis pugnantibꝰ sen¬
tentiis. longis scłis. de eadem ueritate
querentes. abusq pitagora italico. uel

Expanded text:
enumero mecum reputanti mihi, quonam pacto excellentissima ueritas tantum inimicorum semet habere siuerit, post multum de hac eadem quaestione tractatum non inprobabilis ratio, sicuti reor, adparuit: omnia scilicet dinoscuntur melius contrariorum conparatione. sic equidem lumen tenebris, sic uita morti, sic ueritas falsitati conposita plus delectat oportuit igitur hasce distantias pro suis qualitatibus sibi compotes sortiri patronos, ut nec falsi lateret defensor nec ueri uacaret adsertor itaque fieret, ut nec ille magis noceret occultus, nec otiosus iste torperet. II. QVO MODO fortius quaerat, ut negata magis ambiat, ut tardius adepta plus diligat, eo flagrantius ametur ueritas quo uel diutius desideratur uel laboriosius quaeritur uel tardius inuenitur, hinc factum est ut philosophi quoque excellentibus ingeniis, multimodis doctrinis, pugnantibus sententiis, longis saeculis de eadem ueritate quaerentes ab usque Pythagora Italico uel
Abbreviated transcription (Latin):
artum temporis siuit responsa
rehibui. Tucecum utrumq pensato:
&e inter me teq personam iudicis su-¬
mito: adhibetoq usticiȩ libram. Si
lance nr̃a pronior. & uero grauior. ñ
pigeat. neq pudeat atransfugio refu¬
gium facere: & afalsitate. sub ueritate.
cedere. Sin quod ego nolim nec faxis
ꝑsuasu istuc uti obstinatio.ẽ. edito
pro sententia aliquid publi ciuis lec
do compos nostri deus & uita sit:
Quoniam altrinsecus contentionũtͥ ha¬
rum periculum fecimus experi¬
ti: scilicet ueritatis uis quanta sit in
excidio falsitatis: Ex PlCT LBE .R.

Expanded text:
arctum temporis siuit, responsa arctum temporis siuit, responsa redhibui, tu tecum utrumque pensato et inter me teque personam iudicis sumito adhibetoque iustitiae libram. si lanx nostra pronior et uero grauior, non pigeat neque pudeat a transfugio refugium facere et a falsitate sub ueritate cedere. sin, quod ego nolim nec faxis persuasu istuc, utique obstinatio est, edito pro sententido compos nostri Deus et vita sit. Quoniam altrinsecus continuati viarum periculum fecimus, experire scilicet, veritatis vis quanta sit in excidio falsitatis. CLAUDIUS C.
Abbreviated transcription (Latin):
ar.aplius oꝑe insumendum ẽ inutroq
horum: quam inalterutrum. Porro
autem cum utraq agitare inichi ꝓui¬
dintia fuerit. iniam predicti negotio.
p̃sertim magis mi ra ẽ parcitas:
quam prolixitas.¶ Nam cum sese
undeainde clarescentes atq ostantes
proderent. aliasq multipliciter pro¬
gignerent. latius dicendȩ causȩ: pre¬
scripsi numerum modum statui limi¬
tem fixi. ne uel inaciem plures necessa¬
rio proferrem: uel duitius rato certa¬
rem.: uł longuis iusto ꝓcederem. Le¬
nunc quisquis ille es. aduersus cupis
scripta nosmet inuirium scriptorũ.
tuorum dicere compulit: oro. quȩsoq
non obitascaris michi. Neq enim con¬
uitium retuli. neq rependi maledic¬
tum. Solam cibi ꝓfalsitate ueritatẽ.
haud pari uicissit dine reponderaui.
Illis ego quȩ quo magis tua tibi magis
noxia sunt. adũsaruis sumeroq atq
nti eisdem ipse quoq ad u̾sere causa
tui suadeo. Pauca hȩc oe ęxilia prout

Expanded text:
amplius operae insumendum est in utroque amplius operae insumendum est in utroque horum, quam in alautem cum utraque agitare mihi prouincia fuerit, in tam praepedito negotio praesertim magis mira est parcitas quam prolixitas. nam cum sese undeunde clarescentes atque ostentantes proderent aliasque multipliciter progignerent, latius dicendae causae praescripsi numerum, modum statui, limitem fixi, ne uel in aciem plures necessario proferrem uel diutius rato certarem uel longius iusto procederem. nunc, quisque ille es aduersus cuius scripta nosmet iniuria scriptorum tuorum dicere conpulit, oro quaesoque non obirascaris mihi, neque enim conuicium rettuli neque rependi maledictum. solam tibi pro falsitate ueritatem haud pari uicissitudine reponderaui, illis ego quae, quo magis tua, tibi magis noxia sunt aduersarius sum eroque atque uti eisdem ipse quoque aduersere causa tui suadeo. pauca haec et exilia, prout
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlixiusq hanc eandem quȩstionem:
agitare non potui. Herum scilicet
par fuit. quo ad adusarius renitiua¬
luit eousq p̾liari: aut quo ad infu¬
gam cessit tergum p̾bere. & manucap¬
tum plumbeis pugionib exarmare:
Ulterius porro ꝓgredi. & in auras tela
iacere. & sine hoste pugnare. cassa
concentio ẽ. & uirium frustratio. qd̾
ita erit inglorium. ut laboriosum.
Quid tuigitur ait aliquis ꝑhȩc triauo¬
lumina. ad ũsus breuem paginam
spatiatus es : Siũbum ũbo. satis. Sed
non id negotii ẽ fallaciam struere:
quod destruere. Neget quispiam spe¬
ram eẽ mundũ: uno quidem hoc ille
ũbo negauerit.S: non id uno item
ũbo: uł thimeus astruxerit. Proinde
quicqͥd illud ampliuscule sermoci¬
nati sumus. non modosola falsi confu¬
tatio. s uerietiam coegit astructio. Quip¬
pe diuersum ẽ de docere noxla: & uti¬
lia docere. Nechoc Didem ẽ sentem¬
solo uellere: qd
quod serere uirtutem. Multo igitur

Expanded text:
prolixiusque hanc eandem quaestionem prolixiusque hanc eandem quaestionem agitare non potui. uerum scilicet par fuit quoad aduersarius reniti ualuit eo usque proeliari aut quoad in fugam cessit tergum praebere et manu captum plumbeis pugionibus exarmare. ulterius porro progredi et in auras tela iacere et sine hoste pugnare cassa contentio est et uirium frustratio, qita erit inglorium, ut laboriosum. Quid tu igitur, ait aliquis, per haec tria volumina adversus brevem paginam spatiatus es, si verbum verbo satis? Sed non id negotii est fallaciam struere, quod destruere. Neget quispiam sphaeram esse mundum. Uno quidem hoc ille verbo negaverit; sed non id uno item verbo vel Timaeus astruxerit. Proinde quidquid illud ampliuscule sermocinati sumus, non modo sola falsi confutatio, sed veri etiam coegit astructio. Quippe diversum est: dedocere noxia, et utilia docere. Nec hoc idem est,solo vellere, quom est eruere vitium, quod serere virtutem. Multo igitur
Abbreviated transcription (Latin):
totus sentit: huiusmodi uero sensus in¬
localis ẽ: et omne in locale incorporeũ
ẽ. in corporea ẽ ergo omĩs anima. Item
adõ. Animus autem et proximat & lon¬
ginquat in localiter igitur animus¬
ꝑ locum: animus autem per cundẽ
non mouet᷑: animus igitur non est
corpus. Item longitudo latitudo. &
altitudo. incorpore sunt. Et quicqͥd
hisce caret: corpus non ẽ. hisce autẽ
caret animus corpus igitur non est.
terius et posterius: inomĩ sunt corpore.
Innulla autem sunt anima: incorporea
igitur omnis ẽ anima. En quousq
ex om̃i scilicet disputationũ nr̃arũ
parte contraximus. quicqͥd toto oꝑe
moliti sumus: qm̃ quȩ istic quambre¬
uissime recapitulauimus nisi p̃mis¬
sis disputationib fieri ꝓbabile non
quiuit. quamquã si negotium tan¬
tum assertor idoneus nanctꝰ. ẽẽt: non
sicuti egomet dignitatem causȩ ad¬
modum impari oratione de honora¬
uisset. Neq uero ipse aliquanto latiꝰ

Expanded text:
totus sentit, huius modi uero sensus intotus sentit, huius modi uero sensus inlocalis est et omne inlocale incorporeum est: incorporea ergo est omnis anima. 7. a deo, animus autem et proximat et longinquat inlocaliter: igitur animuper locum, animus autem per eundem non mouetur: animus igitur non est corpus. 9. De mensura. Item longitudo latitudo et altitudo in corpore sunt et quidquid hisce caret corpus non est, hisce autem caret animus: corpus igitur non est. terius et posterius in omni sunt corpore, in nulla autem sunt anima: incorporea igitur omnis est anima. En quousque ex omni scilicet disputationum nostrarum parte contraximus quidquid toto opere moliti sumus, quoniam quod istic quam breuissime recapitulauimus nisi praemissis disputationibus fieri probabile non quiuit, quamquam si negotium tantum adsertor idoneus nanctus esset, non sicuti egomet dignitatem causae admodum inpari oratione dehonorauisset. neque uero ipse aliquanto latius