comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cxlii. de quibꝰ ut datum fuerit
suo loco dicemus. Q uos si non credas
incassum ad septenarium numerũ
fuisse ꝑductos: quando ⁊ maiores
nr̃i septem modis peccata nobis di¬
mitti posse dixerunt. Primo: ꝑ bap¬
tismum. Scđo: ꝑ passionem marty¬
rii Tercio: ꝑ elemosinam quarto:
ꝑ hoc quod remittimus peccata fr̃i¬
bus nr̃is. Iuinto: cum conu̾terit
quis peccatorem ab errore uiȩ suȩ.
Sexto: ꝑ habundantiam caritatis.
Septimo ꝑ pęnitentiam Addenda
tamen digne susciptt᷑. Inueniant᷑
i alii fortasse modi remissionũ:
Congruit enim ut numerum sup¬
plicationis nr̃e: indulgentia diui¬
na transcendat. Diuisio psalmi.
uatuoe modis in hoc psalmo uir
confitens ⁊ religiosus exorat. in
exordio beniuolum sibi iudic̃e
faciens Exordium est autem oratio
rans ad reliquam dictionem
id ÷ a potestate uidicii: quia solus
ẽ cuius ꝯstituta seruat ęternitas
Ab infirmitate sua: qm̃ qͣntum
meret᷑ luere. non p̾ualet sustinere.

Expanded text:
. De quibus, ut datum fuerit, suo loco dicemus. Quos non credas incassum ad septenarium numerum fuisse perductos, quando et majores nostri septem modis peccata nobis dimitti posse dixerunt: primo per baptismum; secundo per passionem martyrii; tertio per eleemosynam; quarto per hoc quod remittimus peccata fratribus nostris; quinto cum converterit quis peccatorem ab errore viae suae; sexto per abundantiam charitatis; septimo per poenitentiam: addenda tamen digne suscipitur. Inveniuntur et alii fortasse modi remissionum; congruit enim ut numerum supplicationis nostrae indulgentia divina transcendat. Divisio psalmi. Quatuor modis in hoc psalmo vir confitens et religiosus exorat. In exordio benevolum sibi judicem faciens. Exordium est autem oratio rans ad reliquam dictionem, id est, a potestate judicis, quia solus est cujus constituta servat aeternitas. Ab infirmitate sua, quoniam quantum meretur luere, non praevalet sustinere.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ illos ad ꝓpria ubera nutriendoᷤ
colligit. quos sui doginatis ẽẽ co¬
gnoscit. Supplicat enim ut roga¬
re discamus: malos refugit ut pes¬
simos execremur C onfidit in dño:
ut ⁊ nos de ipso p̃sumere debeamꝰ.
Sic tanqͣm ueneranda mat̾ u̾ba
tradit pariuilis ad loquendum:
ut in nobis coalescens orationis af¬
fectus. ⁊ psalmodiam prestet hu¬
manis actibus consolatricem᷑ ⁊ cõ¬
gruentẽ diuinis uissionibꝰ actio¬
nem. Loquamur gͦ qd̾ admo¬
net: sapiamus qđ credit. amemꝰ
certe qd diligit: ut cũ eus animũ
sequim᷑. tunc ipsius filii sine du¬
bitatione reddamur Q uintus
autem numerus in quo hic psalmꝰ
noscit᷑ constitutus: tribuendus est
penthatheuco. qđ sola ȩccłia catho¬
lica uere intelligit. quȩ ꝓmissam
atq expectatam plenitudinẽ legis
psalmꝰ ui. infinẽ in hymins pro

Expanded text:
et illos ad propria ubera nutriendos et illos ad propria ubera nutriendos colligit, quos sui dogmatis esse cognoscit. Supplicat enim, ut rogare discamus; malos refugit, ut pessimos exsecremur; confidit in Domino, ut et nos de ipso praesumere debeamus. Sic tanquam veneranda mater, verba tradit parvulis ad loquendum; ut in nobis coalescens orationis affectus, et psalmodiam praestet humanis actibus consolatricem, et congruentem divinis jussionibus actionem. Loquamur ergo quod admonet, sapiamus quod credit, amemus certe quod diligit, ut cum ejus animum sequimur, tunc ipsius filii sine dubitatione reddamur. Quintus autem numerus, in quo hic psalmus noscitur constitutus, tribuendus est Pentateucho, quod sola Ecclesia catholica vere intelligit, quae promissam atque exspectatam plenitudinem legis PSALMUM VI. In finem in hymnis pro
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse quoq amplecttt᷑ i cęlum : quo
cęlantur uniu̾sa. Munimen. quod
nullus ictus irrumpat: arma q̃
uullum intrec exitium: per quȩ
potius mors incła succubuit: ⁊ salꝰ
hominis desperata surcexit Bonȩ
uoluntatis. Im̃ uocatio dñi om̃e
meritum p̾cedit: nec inuenit di¬
gnum s facit. Ideo cium gͣtuita:
alioquin inuista diceret᷑ Hȩc ẽ ergo
bona uoliitas: quȩ nos uocat. ⁊at¬
trahit: Nec quicqͣm ꝓficuum uale¬
mus cogitare uł facere: nisi hoc ac¬
cipiamus a bonitatis auctore. sicut
apłs dicit. Non enim possumus
cogitare a nobis quasi ex nobis:
s sufficientia nr̃a ex deo ẽ Quies¬
cat gͦ pelagiana dementia: nec cũ
sibi aliquid boni falso applicare
nititur. uero potius donatore frau¬
det᷑. Conclusio. Qũa suauis
oratio sc̃ȩ matris audita ẽ: quȩ noᷤ
⁊ fide generat. ⁊ religiosa institu¬
tione confirmat: ignaros docet.
paruulos fouet. afflictos releuat:

Expanded text:
ipse quoque amplectitur et coelum, quo ipse quoque amplectitur et coelum, quo celantur universa: munimen quod nullus ictus irrumpat; arma quae nullum intret exitium; per quae potius mors victa succubuit, et salus hominis desperata surrexit. Bonae voluntatis. Quoniam vocatio Domini omne meritum praecedit, nec invenit dignum, sed facit; ideo enim gratuita, alioquin justa diceretur. Haec est ergo bona voluntas, quae nos vocat et attrahit; nec quidquam proficuum valemus cogitare vel facere, nisi hoc accipiamus a bonitatis auctore, sicut Apostolus dicit: Non enim possumus cogitare aliquid a nobis, quasi ex nobis; sed sufficientia nostra ex Deo est . Quiescat ergo Pelagiana dementia, ne cum sibi aliquid boni falso applicare nititur, vero potius donatore fraudetur. Conclusio psalmi. Quam suavis oratio sanctae matris audita est, quae nos et fide generat, et religiosa institutione conformat. Ignaros docet, parvulos fovet, afflictos relevat,
Abbreviated transcription (Latin):
bunt: quia de et̃no dño głabunt᷑:
Om̃s qui diligunt nomen tuum
Significat in illa patria fęlici. om̃s
quide dñi participatione glari:
quamius ineffabili dispensatione
ꝓ meritorum qualitate. unicuiq se
uideat᷑ maiestas sc̃a concedere. Qm̃
tu dñe: benedices iustum Magni¬
tudine p̃miorũ ⁊ gaudiorum im m̃¬
sitate p̾missa: quare tanto bono
indebite repleat᷑ humanitas. bre-¬
uit docemur: ne quis ascribat
meritis suis. quod tribitum bene¬
dictione constat auctoris. Dñe
ut scutũ bonȩ uoluntatis tuȩ coro¬
nasti nos Consideremus: prȩsens
conclusus ẽ. Uno u̾bo indicans
beneficia dñi: quȩ nullis possunt
uoluminibꝰ explicari Dona siqui¬
dem uoluntas creatoris: quȩ nos
in effabilibus muneribus replet
Dicta ẽ scutum: quod reuera nos
Elipeus enim impositus capiti
corona ẽ: aptatus cordi. defensio.
hic ẽ. qui om̃s fideles ꝓtegit: ipse
oꝑit ȩccłiam toto cebe diffusam.

Expanded text:
bunt, quia de aeterno Domino gloriabuntur. bunt, quia de aeterno Domino gloriabuntur. Omnes qui diligunt nomen tuum. Significat in illa patria felici, omnes quidem Domini participatione gloriari; quamvis ineffabili dispensatione pro meritorum qualitate unicuique se videatur majestas sancta concedere. Quoniam tu, Domine, benedices justum. Magnitudine praemii et gaudiorum immensitate praemissa; quare tanto bono indebite repleatur humanitas, breviter docemur: ne quis ascribat meritis suis quod tributum benedictione constat auctoris. Domine, ut scuto bonae voluntatis tuae coronasti nos. Consideremus quam suaviconclusus est, uno verbo indicans beneficia Domini, quae nullis possunt voluminibus explicari. Bona siquidem voluntas Creatoris, quae nos ineffabilibus muneribus replet, dicta est scutum, quod revera nos Clypeus enim impositus capiti, corona est; aptatus cordi, defensio. Hic est qui omnes fideles protegit: ipse operit Ecclesiam toto orbe diffusam;
Abbreviated transcription (Latin):
est inȩternum: ubi gaudii nullus
ẽ finis. dum continue ꝑcepta p̃mia
possident᷑ Intuere quod in ẽtnum
exultare dicit sperantes in dño: q̃m
in ista temporalitate gaudere uiden¬
tur ⁊ impii: in futuro autẽ sola exul
uersu pendet ista sententia: quȩ
tangi quidem potest. s ad liquidũ
ñ ualet explanari: Nam si quȩras
quȩ sit illa pollicitatio quam suꝑiꝰ
dixit. in ęternum exultabunt: au¬
di dictum breuĩt. ⁊ in habitabis in
eis O magna. ⁊ in effabilis largitas
donatoris. Q iud simile potest dari:
qͣm ubi cognoscit rerum dñs ipse
concedi: INã quilibet munificꝰ:
donat illa quȩ possidet. Ds enim
qui ẽ in effabile bonum: se largit᷑
in p̃mio Et quid iam pot̾ ẽẽ simile.
quam cum nos bonorum omniũ
ceperit auctor implere: E loriabun¬
tur dixit: quia effectu ꝑfruunt᷑ op¬
tato. Inte: quia tu es promissa illis
hereditas Et ideo inȩ̃tnum ex ulta¬

Expanded text:
est: in aeternum: ubi gaudii nullus est: in aeternum: ubi gaudii nullus est finis, dum continue percepta praemia possidentur. Intuere quod in aeternum exsultare dicit sperantes in Domino, quoniam in ista temporalitate gaudere videntur et impii; in futuro autem sola exsultversu pendet ista sententia, quae tangi quidem potest, sed ad liquidum non valet explanari. Nam si quaeras quae sit ista pollicitatio quam superius dixit: in aeternum exsultabunt? audi dictum breviter: et inhabitabis in eis. O magna et ineffabilis largitas donatoris! Quid simile potest dari, quod ibi cognoscitur rerum Dominus ipse concedi? Nam quilibet munificus donat illa quae possidet; Deus autem, qui est ineffabile bonum, se largitur in praemio. Et quid tam potest esse simile quam cum nos bonorum omnium coeperit auctor implere? Gloriabuntur, dixit: quia effectu perfruuntur optato. In te: quia tu es promissa illis haereditas; et ideo in aeternum exsulta
Abbreviated transcription (Latin):
ã diuinitate repellitur. qͣntum eiꝰ
peccata cumulant᷑. Quantitas eñi
delicti mensura repudii ẽ: dum
tantum ab illo reus longius reciart
qͣntum numeroso erimine dilatat̃.
Expelle. ꝓpter cogitationes p̃sump¬
tas dicitur: quia ĩa temeraria uo¬
luntate decepti. uidebant᷑ sibi bonis
omnibus intromissi Expulsos eñ
illos dicimus: qui de loco aliqͦ in¬
teriore iactant᷑ Exacerbauerunt
enim egroti mali medicũ bonũ:
qui remedia salutis sue. insensibili
duritia respuerunt. Et lȩtentur
tabunt. Postqͣm impiorum debi¬
tas retributiones asseruit: nunc
eccłia redit ad scõs quoruim con¬
gregatione beata dinoscit᷑: ne sile¬
ret bonorum p̾mia quȩ nouerat
ẽẽ uentura Considera quod ea qͥͦ
in captte u̾sus supplicans petit. se¬
quenti parte eadem ꝓmittit: ne
putaretur ambiguum qͦd certissi¬
me sperabat᷑ ẽẽ uenturum: Et ne
crederet᷑ temporalis ẽẽ leticia dictu

Expanded text:
a Divinitate repellitur, quantum ejus a Divinitate repellitur, quantum ejus peccata cumulantur. Quantitas enim delicti mensura repudii est: dum tantum ab illo reus longior redditur, quantum numeroso crimine dilatatur. Expelle, propter cogitationes praesumptas, dicitur: quia jam temeraria voluntate decepti, videbantur sibi bonis omnibus intromissi. Expulsos enim illos dicimus, qui de loco aliquo interiore jactantur. Exacerbaverunt enim aegroti mali medicum bonum, qui remedia salutis suae insensibili duritia respuerunt. Vers. 14. Et tabunt. Postquam impiorum debitas retributiones asseruit, nunc Ecclesia redit ad sanctos, quorum congregatione beata dignoscitur: ne sileret bonorum praemia quae noverat esse ventura. Considera quod ea quae in capite versus supplicans petit, sequenti parte eadem promittit: ne putaretur ambiguum quod certissime sperabatur esse venturum. Et ne crederetur temporalis esse laetitia, dictum
Abbreviated transcription (Latin):
dit patens. Quod si clausum c̃ẽt:
minus fȩteret. Intende quod
dixit: linguis agebant F reqͤn¬
ter enim dolos tantum loquim᷑:
ut habere ñ probantur effectum.
S hic ut grauiora peccata mon¬
straret. addidit agebant. ut ma¬
litia non solum in linguis. s etiã
in actu execrabili ẽẽ ꝓbaretur.
udica illos ds: decidant a cogi¬
tationibus suis Propħiȩ mos ẽ
futura p̃dicere non enim male¬
dictionis uoto talia optauit ȩccłia:
cum ipsi probet᷑ addi. quicquid
bonceum num̾o uidet᷑ acquiri:
sed necesse erat de ꝑtinacibus ⁊ pre¬
scitis dicere. quos nouerat dñm
posse dampnare: Decidant a cogi¬
tationibus suis: cum se non uider̾t
adipisci. quod credebant posse ꝓmi¬
reri Decidere enuim ꝓprie dicitur.
qui spci suę amissione fraudat᷑.¬
Secundũ multitudinẽ impietatũ
corum expelle eos: qm̃ ex acerbaue¬
runt te dñe. Per hanc sententiam
discimus: qd̃ tantum unusquisq

Expanded text:
dit, patens; quod si clausum esset, dit, patens; quod si clausum esset, minus feteret. Intende quod dixit: linguis suis dolose agebant. Frequenter enim dolos tantum loquuntur, et habere non probantur effectum; sed hic ut graviora peccata monstraret, addidit, Agebant, ut malitia non solum in linguis, sed etiam in actu exsecrabili esse probaretur.udica illos, Deus. Decidant a cogitationibus suis. Prophetiae mos est futura praedicere. Non enim maledictionis voto talia optavit Ecclesia, cum ipsi probetur addi, quidquid bonorum numero videtur acquiri. Sed necesse erat de pertinacibus et praescitis dicere, quos noverat Dominum posse damnare. Decidant a cogitationibus suis, cum se non viderint adipisci, quod credebant posse promereri. Decidere enim proprie dicitur, qui spei suae amissione fraudatSecundum multitudinem impietatum eorum expelle eos: quoniam exacerbaverunt te, Domine. Per hanc sententiam discimus, quod tantum unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe dirigendum: quia p̃dicationi¬
bus eius ñ credit adu̾sitas. Dirige
in conspectu tuo uiã meã: id est̃
uitam meã ꝑduc ad tuȩ sereni¬
tatis aspectum Non enim nr̃a fa¬
cultate ad eum ꝑuenire possumꝰ:
qui tortuosis semꝑ semitis ambu
dñi ꝑ eius iusticiã se deduci ut par¬
tem illam beatorum eius mun̾e
possit adipisci: nunc humanas
cognoscit᷑ increpare fallacias: ut
ostendat obstinationes ꝑtinatiũ
hereticorum non posse ad talia prȩ¬
mia ꝑuenire: quȩ sius fidelibus
dñs prȩparauit: Recte enĩ dicit᷑
in ore ipsorum non ẽẽ ueritatem:
quorum cor uanitas possidebat.
Lingua enim sequit᷑ mentis ar¬
bttrium: imꝑioq cordis eius mo-¬
bilitas naturali ordine famulat᷑.
figuram parabolȩ nimis competẽs
facta ꝓbatur allusio. Sepulchrũ
enim mortui. guttur ẽ m̃tientis:
quando exitiabilem sibi uanitate
in faucibus reuoluit. quȩ malũ
mortis infligit Bene aut̃e ad di¬

Expanded text:
esse dirigendam, quia praedicationiesse dirigendam, quia praedicationibus ejus non credit adversitas. Dirige in conspectu tuo viam meam, id est, vitam meam perduc ad tuae serenitatis aspectum. Non enim nostra facultate ad eum pervenire possumus, qui tortuosis semper semitis ambulDomini, per ejus justitiam se deduci, ut partem illam beatorum ejus munere possit adipisci, nunc humanas cognoscitur increpare fallacias, ut ostendat obstinationes pertinacium haereticorum non posse ad talia praemia pervenire, quae suis fidelibus Dominus praeparavit. Recte enim dicitur: in ore ipsorum non esse veritatem, quorum cor vanitas possidebat. Lingua enim sequitur mentis arbitrium, imperioque cordis ejus mobilitas naturali ordine famulatur.figuram parabolen nimis competens facta probatur allusio. Sepulcrum enim mortui, guttur est mentientis, quando exitiabilem sibi vanitatem in faucibus revolvit, quae malum mortis infligit. Bene autem addi
Abbreviated transcription (Latin):
Sequit᷑. In timore tuo: ut cordiᷤ
compunctionẽ declataret. Timo¬
ris intudit mentionem: quia
tunc fides solida ẽ. quando a¬
mori casto. formido diinitatiᷤᷤ
adhibetur: Dedue me dñe
in tua iusticia ꝓpter inimicos
meos: dirige in cõspectu tuo
uiam mẽa Postqͣm orationem suã
dixit matutinis temporibus audi-¬
endam: peccatorum quoq cõme¬
morans exttiabilem repulsam: hic
scđ̾am ingredit᷑ sectionem ÷ postu¬
lans dñm ut iam ad ẽt̾na gaudia
deducat᷑. quȩ hic diu̾sis fatigabat᷑
angustiis: Ait enĩ. In tua iusticia :
id est dum confitentibus parcis:⁊
seq: penitendo dampnantes. ȩquis-¬
sima potentia tuę pietatis absol¬
iuis: Nam qͥ abicit rebelles: ustũ
ẽ. ut uelit recipere supplicantes:
Propt̃ inimicos meos: id ẽ. ꝓpter
hereticos ⁊ paganos: Unus enim
pͣuo dogmate contrarius: alter
ñ credendo semꝑ adu̾sus est:
Propt̃ quos in dñi iusticia se petit

Expanded text:
Sequitur: in timore tuo. Ut cordis Sequitur: in timore tuo. Ut cordis compunctionem declararet, timoris intulit mentionem: quia tunc fides solida est, quando amori casto formido Divinitatis adhibetur. Vers. 9. Deia tua: propter inimicos meos dirige in conspectu tuo viam meam. Postquam orationem suam dixit matutinis temporibus audiendam, peccatorum quoque commemorans exitiabilem repulsam, hinc secundam ingreditur sectionem, postulans Dominum ut jam ad aeterna gaudia deducatur, quia hic diversis fatigabatur angustiis. Ait enim: in tua justitia, id est, dum confitentibus parcis, seque poenitendo damnantes, aequissima potentia tuae pietatis absolvis. Nam qui abjicit rebelles, justum est ut velit recipere supplicantes. Propter inimicos meos, id est propter haereticos et paganos. Unus enim pravo dogmate contrarius, alter non credendo semper adversus est. Propter quos in Domini justitia se petit
Abbreviated transcription (Latin):
go auttẽ in multitudine miscađ̃ie
tuȩ: introibo in domũ tuã Qm̃
malos dixerat abhominandos:
consequens erat ut se ꝑ diuinam
grãm indomo dñi testaretur ad¬
mitti. Nã cum ipsa ęccłia hic domꝰ
sit dñi: tam̃ potest ꝑ unum quẽ¬
intraturam: Sic enĩ dicimꝰ ⁊ patri¬
am ⁊ ciuitatem: ⁊ tam̃ his rebus
u̾ba damus. quȩ ad ciues earũ
nouimus ꝑtinere: S quia illa
futura ierłm lapidibus uiuis sc̃o¬
rum credit᷑ multitudine constru¬
enda: apte dixit introibo in do¬
mum tuam: quasi in illius fa¬
bricȩ ꝑfecta ȩdificatione conclu
dar: Adorabo ad templũ sc̃m̃
tuum: in tiore tuo: Conside¬
randum ẽ. quod non dixit in tẽ¬
plo s ad templum: quia nec syl¬
labas ipsas sacramentis uacare
p̃dictum est. Templum scm cor¬
pus ẽ dñi saluatoris: quod iure
adorat eccłia: ꝑ quod meruit ẽe
reuerenda: S ic enim ipse de suo
corpore dixit. Destruite templũ
hoc: ⁊ in triduo ȩdificabo illud.

Expanded text:
go autem in multitudine misericordiae tuae. Introibo in domum tuam. Quoniam malos dixerat abominandos, consequens erat ut se per divinam gratiam in domo Domini testaretur admitti. Nam cum ipsa Ecclesia hic domus sit Domini, tamen potest per unumquemominus intraturam. Sic enim dicimus et patriam, et civitatem; et tamen his rebus verba damus, quae ad cives earum novimus pertinere. Sed quia illa futura Jerusalem lapidibus vivis sanctorum creditur multitudine construenda, 26 apte dixit: Introibo in domum tuam: quasi in illius fabricae perfecta aedificatione concludat. Vers. 8. Adorabo ad templum sanctum tuum in timore tuo. Considerandum est quod non dixit: in templo, sed ad templum; quia nec syllabas ipsas a sacramentis vacare praedictum est. Templum sanctum, corpus est Domini Salvatoris, quod jure adorat Ecclesia, per quod meruit esse reverenda; sic enim ipse de suo corpore dixit: Destruite templum hoc, et in triduo aedificabo illud .
Abbreviated transcription (Latin):
suo legitur inilla rerum cõditio¬
ne quieuisse. Mille annos ꝑdies
singulos computantes: quia legit᷑.
Ante conspectum eius mille ãni
sicut dies unus. Alii putant post
annorum septem milia. id ÷ trans¬
acta istius scłi septimana. octauo
die illam ȩternam lucem posse
declarari: sicut ⁊ dñi nr̃i resur¬
rectio habita fuisse cognoscitur.
Sed cum dicat ipse dñs in euangłio
hunc diem nec filium nosse: nimis
importunum ẽ illud studiose quȩ¬
rere. quod nobis utilĩt diuina ꝓ¬
uidentia noluit reuelare. Qua¬
ꝓpter ad sermon̾e tituli declaran¬
dum nosse sufficiat: post huius se¬
culi finem illum diem ẽe uent᷑m
Nunc ad intelligenda u̾ba quȩ no¬
bis sunt donata: uelocit festinemꝰ.
Nam si puro corde petimus. cur
dubitamꝰ audiri: cum ab ipso et
ad ipsum ueniamus instructi.
Dona dñe in satisfactione nr̃a tota
nos caritate compungi: qui nobiᷤ
salutarem supplicandi regulam
p̃stitisti. Memento autem quod

Expanded text:
suo legitur in illa rerum conditiosuo legitur in illa rerum conditione quievisse: mille annos per dies singulos computantes, quia legitur: Ante conspectum ejus mille anni sicut dies unus . Alii putant post annorum septem millia, id est, transacta istius saeculi septimana, octavo die illam aeternam lucem posse declarari; sicut et Domini nostri resurrectio habita fuisse cognoscitur. Sed cum dicat ipse Dominus in Evangelio , hunc diem, nec Filium nosse, nimis importunum est illud studiose quaerere, quod nobis utiliter divina providentia noluit revelare. Quapropter ad sermonem tituli declarandum nosse sufficiat, post hujus saeculi finem, illum diem esse venturum. Nunc ad intelligenda verba quae nobis sunt donata, velociter festinemus. Nam si puro corde petimus, cur dubitemus exaudiri, cum ab ipso, et ad ipsum veniamus instructi? Dona, Domine, in satisfactione nostra tota nos charitate compungi, qui nobis salutarem supplicandi regulam praestitisti. Memento autem quod
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłiastes. ⁊ sc̃s ambrostꝰ in exposi¬
tione lucȩ ȩnangelistę. ubi dñs
in monte transfiguratus ẽ. ⁊ sc̃s
augustinus de sermone dñi in
monte ubi de octo beatitudinibꝰ
disputauit: de hac octaua die lanꝰ
diligenterq locuti sunt. Q nãe
qͦd lectori placuerit eligere suffra¬
gatur: quo circa tales uiros cõme¬
morasse sufficiat: qͣndo dicta eorũ
si in unam seriem colligant᷑. uix
possunt longissimo uolumine cõ¬
p̃hendi: De qua die: amos ꝓpheta
dicit:. Ue concupiscentibus diem dñi
Idem ⁊ sophonias ꝓpħa dicit. Uox
diei dñi: dura ⁊ amara. Unde nunc
introductus penitens distributis
partibus orationis: uehem enter
exorat ne in illo die uidicii. de ꝓ¬
priis facincribus arguat᷑. Quid
enim salubrius quid ue ꝓuiden¬
in hoc mundo positus ubi pęniten¬
tiȩ locus ẽ diuinam eligeret exo¬
rare piȩtatem: Herum istum dĩe
a conditione mundi alii dicunt
post annos sex milia ẽe uenturũ:
ꝓpterea qđ septimo die dñs ab oꝑe

Expanded text:
xpositione Lucae evangelistae , ubi Dominus in monte transfiguratus est; et sanctus Augustinus de Sermone Domini in monte, ubi de octo beatitudinibus disputavit, de hac octava die latius diligenterque locuti sunt. Unde quod lectori placuerit, eligere suffragatur. Quocirca tales viros commemorasse sufficiat, quando dicta eorum, si in unam seriem colligantur, vix possunt longissimo volumine comprehendi. De qua die Amos propheta dicit: Vae concupiscentibus diem DominiIdem et Sophonias propheta dicit: Vox diei Domini dura et amara . Unde nunc introductus poenitens distributis partibus orationis vehementer exorat, ne in illo die judicii de propriis facinoribus arguatur. Quid enim salubrius, quidve providenin hoc mundo positus, ubi poenitentiae locus est, divinam eligeret exorare pietatem? Verum istum diem a conditione mundi, alii dicunt post annorum sex millia esse venturum; propterea quod septimo die Dominus, ab opere
Abbreviated transcription (Latin):
ne lampauit dicens Crux ẽ. xp̃i¬
aniorum spes: crux. romanorum
uictoria Crux mortuorũ resurrec̃¬
tio: crux cȩcorum dux. Crux cõ¬
u̾sorum uia: crux claudorum ba¬
culus Crux pauꝑm consolatio: i¬
cȩt̾a quȩ ab eo in hunc modũ diui¬
na aspiratione ꝓfusa sunt. E cce
uera munera: ecce dona p̃sentia.
quibꝰ maledicorum linguȩ dãpna¬
tis faucibꝰ obstruunt᷑ Hȩc figura
dicit᷑ peusis. latine autẽ ꝑcuncta¬
tio. ubi ⁊ int̾rogatio fit. ⁊ responsio
parata subsequitur: Adiecit. Lu¬
men uultus tui dñe. In crucis
enim imp̃ssione lumen ẽ uultꝰ
dei: quia semꝑ in eis noscit᷑ radia¬
re. qui se aliqua non eligunt
pͣuitate polluere: sicut dicit apłs:
Nolite contristare spm sc̃m dei:
in qͦ signati estis. ui die redempti¬
onis. Quid enĩ efficiat ista crux

Expanded text:
ne lampavit  sic , dicens: Crux est Chrine lampavit  sic , dicens: Crux est Christianorum spes. Crux Romanorum victoria, crux mortuorum resurrectio, crux caecorum dux, crux conversorum via, crux claudorum baculus, crux pauperum consolatio, etc., quae ab eo in hunc modum divina aspiratione profusa sunt. Ecce vera munera, ecce dona praesentia, quibus maledicorum linguae damnatis faucibus obstruuntur. Haec figura dicitur Graece peusis, Latine autem percunctatio, ubi et interrogatio fit, et responsio parata subsequitur. Adjecit: Lumen vultus tui, Domine. In crucis enim impressione, lumen est vultus Dei: quia semper in eis noscitur radiare, qui se non aliqua eligunt pravitate polluere, sicut dicit Apostolus: Nolite contristare Spiritum sanctum Dei, in quo signati estis in die redemptionis . Quid eni
Abbreviated transcription (Latin):
surrectionem ẽe uenturam. in
qua iusti omnes ȩt̾na p̃mia conse¬
quant᷑ hoc imputatiue legendũ
ẽ: quasi dicant. Promittit᷑ nobis
qͦd pęnitus non uidemꝰ: desidera¬
mus quȩ hic consequi ñ ualemꝰ.
Istis respondendo indicat᷑ benefi¬
cium: quod ȩtiam in p̃senti scło
possidemꝰ. Signatum ẽ suꝑ nos
lum̃ uultus tui dñe Quia sicut
nummus imꝑatoris portat imagi¬
nem: ita ⁊ fidelibꝰ signa cęlestis
pͥncipis impͥmunt᷑ Hoc in unimi¬
ne diabolus multiformis expellit᷑.
⁊ fraudulenta machinatione nõ
p̃ualet suꝑare temptatum: quẽ
habuit primi hominis suasione
captiuum: Crux ẽ enim humiliũ
inuicta tuttio: suꝑborum deiectio
Cictoria xp̃i: ꝑditio diaboli. Infer¬
norum destructio: cȩlestium con¬
firmatio Nors infidelium: uita
iustorum De quo loco. iohannes
constantinopolitane euitatis anti¬
stes: quasi multifarias definitio¬
tium stellas in eruicis declamatio¬

Expanded text:
surrectionem esse venturam, in surrectionem esse venturam, in qua justi omnes aeterna praemia consequentur. Hoc imputative legendum est, quasi dicant: promittitur nobis quod penitus non videmus; desideramus quae hic consequi non valemus. Istis respondendo indicatur beneficium, quod etiam in praesenti saeculo possidemus. Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine. Quia sicut nummus imperatoris portat imaginem, ita et fidelibus signa coelestis Principis imprimuntur: hoc munimine diabolus multiformis expellitur, et fraudulenta machinatione non praevalet superare tentatum, quem habuit primi hominis suasione captivum. Crux est enim humilium invicta tuitio, superborum dejectio, victoria Christi, perditio diaboli, infernorum destructio, coelestium confirmatio, mors infidelium, vita justorum. De quo loco Joannes Constantinopolitanae civitatis antistes, quasi multifarias definitionum stellas in crucis declamatio
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificate: Et ne intelligeres
pecudes: subuinx̃. Sacrificiũ
iusticie. Id est recte uiuite: et
coeda ur̃a diuinitat munda
semꝑ offerte. Addidit quoq
Et sperate in dño: ut uitã bonã.
spes fęlicior subsequat᷑ Non em̃i
hic plene recipere possumus. etiã¬
si bonos actus diuinis conspectibꝰ
offeramus. S sperare docemͣ in dño:
ut in futuro ꝓmissa salutaria con¬
sequamur S spes ista ñ decipit:
uoluntas talis non ꝑuenit ad reatũ.
sicut dicit apłs Spes aut̾e ñ con¬
fundit: quia caritas dei diffusa
est in cordibꝰ nr̃is. ꝑ sp̃m sẽm qui
datus ẽ nobis. Multi dicunt.
quis ostendit nobis bona: Signa¬
tum ẽ suꝑ nos lumen uultus tui
dñe Certamine quodam facto
partium: corda fidelium saluta¬
riter construunt᷑. Dicunt enĩ.
multi adhuc carnalit sapientes.:
quod nec pauci dicere debuissent.
quis ostendit nobis bona: Iua sci¬
licet quȩ p̃dicat semꝑ ȩccłia: re¬

Expanded text:
Sacrificate; et ne intelligeres Sacrificate; et ne intelligeres pecudes, subjunxit: Sacrificium justitiae, id est, recte vivite, et corda vestra divinitati munda semper offerte. Addidit quoque: Et sperate in Domino, ut vitam bonam spes felicior subsequatur. Non enim hic plene recipere possumus, etiamsi bonos actus divinis conspectibus offeramus; sed sperare docemur in Domino, ut in futuro promissa salutaria consequamur. Sed spes ista non decipit, voluntas talis non pervenit ad reatum, sicut dicit Apostolus: Spes autem non confundit: quia charitas Dei diffusa est in cor 6. Multi dicunt, Quis ostendit nobis bona? Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine. Certamine quodam facto partium, corda fidelium salutariter construuntur. Dicunt enim multi adhuc carnaliter sapientes, quod nec pauci dicere debuissent: Quis ostendit nobis bona? Illa scilicet quae praedicat semper Ecclesia, re
Abbreviated transcription (Latin):
uis hoc itdum ⁊ in bono ab usi¬
ue legat᷑ assumptum: ut ẽ illud
descĩs. Lȩtabunt᷑ in cubilibus
sus Compungimini: significat
penitentiã agite. Nã cõpunctiõe
uersio Acsi diceret. Deserite pͣuas
cogitationes ur̃as: anteqͣm scelera
ꝓpetretis S equit᷑ quoq diapsal-¬
matis suentium: ubi merito duui-¬
sionem posuimus. qm̃ res altera
noscit᷑ inchoari: Deposito eium
uet̾e homine: nos ipsi nos in nouũ
sacrificium salutart̃t iubemur
offerre: Sacrificate sacrificium
perius clementissima mat admo-¬
nuit. ab antiguis suꝑstitionibus
discedendum: secunda positione
docet. ut renati homines non
uictunis pecorum studeant .s
se ipsos deo sacrificium conent᷑
offerre Quia non ẽ tale dño
iumentorum uictimã dare: qͣle
hominum deuotum pectus of¬
ferre: Nam si ipse pro nobis ĩmo¬
sacrificium ei nosmet ipsos of¬
ferre. ut possimus regis nr̃i imi¬
tatione gaudere: Dixit enim:

Expanded text:
vis hoc interdum et in bono abusivis hoc interdum et in bono abusive legatur assumptum; ut est illud de sanctis. Laetabuntur in 23 cubilibus suis . Compungimini, significat, poenitentiam agite; nam compunctione conversio: ac si diceret, deserite pravas cogitationes vestras, antequam scelera perpetretis. Sequitur quoque diapsalmatis silentium: ubi merito divisionem posuimus, quoniam res altera cognoscitur inchoari. Deposito enim veteri homine, nos ipsi nos in novum sacrificium salutariter jubemur offerre. Vers. 5. Sacrificate sacrificium perius clementissima mater admonuit ab antiquis superstitionibus discedendum, in secunda positione docet, ut renati homines non victimis pecorum studeant, sed seipsos Deo sacrificium conentur offerre: quia non est tale Domino jumentorum victimam dare, quale hominum devotum pectus offerre. Nam si ipse pro nobis immosacrificium ei nosmetipsos offerre, ut possimus Regis nostri imitatione gaudere! Dixit enim:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibuit. N am si irascam᷑. nec
añi consideratione refrenemur:
s a uoto nr̃o impediamur aliquo
necessitatis obiectu: tunc utiq
constat nos facti crimen portare.
etiam si non possumus quȩ uole¬
bamus efficere. Siue ut quibꝰdã
placet. preteritis peccatis irasci
debemꝰ: ut p̃sentem neqͥtiam
possimꝰ effugere: Delicta enim
recentia declinare non possumꝰ:
nisi uętusta laudabili exseeratiõe
dampnemus Quid ẽ enun aliud
peniteri. nisi irasci sibi ut horreat
qđ fęcit: ⁊ cruciatus a se exigat. ne
uidex potius iratus affligat. Addi¬
dit: Que dicitis in coedibus ur̃is:
⁊ in cubilibꝰ ur̃is compungimui:
Ostendens dñm secretas hominum
cogitationes agnoscere: Ait enum:
ñ pictatis audiri: ⁊ ideo ereditis
occultum. quia non ẽ uerbi af¬
fatione uulgatum. Sequit᷑. Et
incubilibꝰ ur̃is compungimini
Ferarum domiciliũ ꝓprie eubile
dicit᷑ a cubando: Ferotium ergo
cogitationes apte dix̃ cubilia: qͣm¬

Expanded text:
prohibuit. Nam si irascamur, nec prohibuit. Nam si irascamur, nec Domini consideratione refrenemur, sed a voto nostro impediamur aliquo necessitatis objectu, tunc utique constat nos facti crimen portare, etiamsi non possimus quae volebamus efficere. Sive, ut quibusdam placet, praeteritis peccatis irasci debemus, ut praesentem nequitiam possimus effugere; delicta enim recentia declinare non possumus, nisi vetusta laudabili exsecratione damnemus. Quid est enim aliud poenitere, nisi irasci sibi, ut horreat quod fecit, et cruciatus a se exigat, ne judex potius iratus affligat? Addidit: Quae dicitis in cordibus vestris, et in cubilibus vestris compungimini, ostendens Dominum secretas hominum cogitationes agnoscere; ait enim: non putatis audiri; et ideo creditis occultum, quia non est verbi affatione vulgatum. Sequitur: In cubilibus vestris compungimini. Ferarum domicilium proprie cubile dicitur a cubando. Ferocium ergo cogitationes apte dicit cubilia, quam
Abbreviated transcription (Latin):
cum bonis oꝑibus diuinitati sup¬
plicauero: Ipse enim clamorest.
qui tacitus ad dm̃ ꝑuenit: ⁊ exau¬
diri facit eos. qui bonis oꝑibus
constant̃ insistunt. Irascimini
⁊ nolite peccare: quȩ dicitis in
cordibus ur̃is. ⁊ in cubilibꝰ uestriͤ
compungimini: Hoc bene trahit᷑
ad uidȩos: ut ⁊ si eos irasci conti¬
gerit. saltem se ab illicitis ausitꝰ
abstinerent: Quod tam̃ ⁊ genera¬
liter compȩtent̃ accipimus Ue¬
nialis ẽ enim ira quȩ ad effectũ
indignationis suȩ non ꝑuenit:
sicut scriptum est: Melior est
qui uincit iram: quã qui capit
cuittatem Et ideo p̃ceptum cu¬
rationis adhibetur: ut si iam
irascimur: ũ inconsulta temeri¬
tate peccemꝰ: M otum siquidem
animi feruidum ꝓpter huma¬
nam fragilitatem in potestate
habere non possumus: suffra¬
gante tamen dĩ gr̃a. ratione
disciplinabili ꝯtinemus Et idõ
beatus ꝓpħa quod ẽ quidem c̃õ¬
suetudinis ꝑmisit: qd̃ uͦ culpe

Expanded text:
cum bonis operibus divinitati supcum bonis operibus divinitati supplicavero. Ipse enim clamor est qui tacitus ad Deum pervenit, et exaudiri facit eos qui bonis operibus constanter insistunt. Vers. 4. Irascimini, et nolite peccare; quae dicitis in cordibus vestris, et in cubilibus vestris compungimini. Hoc bene trahitur ad Judaeos, ut si eos irasci contigerit, saltem se ab illicitis ausibus abstinerent; quod tamen et generaliter competenter accipimus. Venialis est enim ira quae ad effectum indignationis suae non pervenit; sicut scriptum est: Melior est qui vincit iram, quam qui capit civitatem . Et ideo praeceptum curationis adhibetur, ut, si jam irascimur, non inconsulta temeritate peccemus. Motum siquidem animi fervidum propter humanam fragilitatem in potestate habere non possumus: suffragante tamen Dei gratia, ratione disciplinabili continemus. Et ideo beatus Propheta, quod est quidem consuetudinis permisit, quod vero culpae
Abbreviated transcription (Latin):
uana ⁊ falsa: miscđiam tuã dere¬
liquerunt: Arguunt᷑ itaq illi
qͥ idolorum tͣpissimo amore fla¬
grabant: ⁊ sub increpatione pro¬
nuntiandum ẽ. Ac si diceret.
Quare uanitatẽ diligitis qͣ ꝑttis:
Diligere enĩ debenũs ꝓficua
ñ noxia: quia potuis exsecrari
conuenit ea ꝑ q̃ nos pena ꝑpetue
dampnatiõis affligit Quęritis
mendacium: quođ utiq non
appȩtere. s refugere deberetis.
Istud aute mendacium idola
significat: quȩ tale nom̃ merito
susceꝑunt: quia contͣ dignita¬
tem ueritatis erecta sunt. Sci¬
tote qm̃ magnificauit dñs scm̃
suum: dñs exaudiet me. cum
clamauero ad eum. Perman&
in increpatione salutari: ut ad
uerȩ religionis affectum. cor¬
da dementrum explosa pͣuita¬
te ꝯuertat: Pro nuntians illis
ueritatis archanum: ut incar¬
nationem scãm uenabiliter
susciꝑe non recusent Sc̃m su
de se ipsa ueritas ꝓfitetur Cu
bat Dum clamauero dicit: id ÷

Expanded text:
vana et falsa, misericordiam tuam derevana et falsa, misericordiam tuam dereliquerunt . Arguuntur itaque illi qui idolorum turpissimo amore flagrabant, et sub increpatione pronuntiandum est; ac si diceret: Quare vanitatem diligitis qua peritis? Diligere enim debemus proficua, non noxia; quia potius exsecrare convenit, per quae nos poena perpetuae damnationis affligit. Quaeritis mendacium, quod utique non appetere, sed refugere deberetis. Istud autem mendacium idola significat, quae tale nomen merito susceperunt, quia contra dignitatem veritatis erecta sunt. tote quoniam magnificavit Dominus sanctum suum; Dominus exaudiet me cum clamavero ad eum. Permanet in increpatione salutari, ut ad verae religionis affectum, corda dementium explosa pravitate convertat: pronuntians illis veritatis arcanum, ut incarnationem sanctam venerabiliter suscipere non recusent. Sanctum de seipsa Veritas profitetur: Cusbat. Cum clamavero, dicit, id est
Abbreviated transcription (Latin):
in culturis demoniorum gͣuissi¬
mo errore ꝑmaneat: quatenus ꝓ
ipso exaudiri possit fusa p̃catio.
Alioquin irrita ꝓse redãit uota
supplicantium : quisquis ñ reliqͤ¬
rit consortia peccatorum: Seqͥt᷑.
Usqueqͦ graues corde Merito eos
duitius graues corde fuisse dixit:
qui post ueritatis p̾dicationẽ. ad¬
orare magis elegerunt idola fal¬
sitatis: sicut ẽ illud ȩuangłicũ:
Seruus sciens uoluntatem̃ dñi
sui ⁊ñ faciens digna: plagis ua¬
pulabit multis: Primo enim
mundus iuste flagellatus ẽ pau¬
cis: quia suũ dñm ignorare pro¬
batus ẽ Post aduentum uͦ cre¬
atoris sui iustissime uapulauit
multis quia adhuc idolorũ neni¬
as inquirebat: Sequit᷑. Ut quid
diligitis uanitatẽ ⁊ quęritis m̃¬
ẽ generale uitiorum: s illud
ꝓbat᷑ alienum Nã sicut in diuini¬
tate confidere fructuosa firmitaᷤᷤ
ita ab eadem deuiare uanitas est
caduca: sic̃ ysayas dic̃ Adorantes

Expanded text:
in culturis daemoniorum gravissiin culturis daemoniorum gravissimo errore permaneat; quatenus pro ipso exaudiri possit fusa precatio: alioquin irrita pro se reddit vota supplicantium, quisquis non reliquerit consortia peccatorum. Sequitur, usquequo gravi corde; merito eos diutius graves corde fuisse dixit, qui post veritatis praedicationem, adorare magis elegerunt idola falsitatis; sicut est illud evangelicum: Servus sciens voluntatem domini sui, et non faciens digna, plagis vapulabit multis . Primo enim mundus juste flagellatus est paucis, quia suum Dominum ignorare probatus est. Post adventum vero Creatoris sui justissime vapulabit multis, qui adhuc idolorum naenias inquirebat. Sequitur: Utquid diligitis vanitatem et quaeritis meest generale viprobatur alienum. Nam sicut in Divinitate confidere fructuosa firmitas est, ita ab eadem deviare vanitas est caduca, sicut Isaias dicit: Adorantes
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ȩccłia: quȩ sensu orthodoxo.
trinitatis unitatem ⁊ omnipoten¬
tiam confitet᷑ Nam ⁊ membra
eius singillatim dicere similia
saera lectione comꝑimus: sicut
in iob legit᷑ Attende in nocentiã
meã: l paulus apłs ait Reddet
in septimo psalmo dicturus est.
Si ẽ iniquitas. in manibus meis.
Non quia sine peccato modis om¬
nibus fuerunt: s sunt operati¬
ones aliquȩ in quibꝰ fideles hoĩes
euident̃ appareant innocentes:
Sequit᷑ In tribulatione dilata¬
si michi. Tribulatio ẽ enim q̃
dilatat semꝑ ȩccłiam: quando
eodem tempr confessores fiunt:
martyres coronantur: totaq
turba iustorum contritionibꝰ
semꝑ auget᷑ Adiecit: M iserere
mei dñe: ⁊ exaudi orationẽ meã.
Dia mat̾ sibi miser fndiu ẽe dice¬
bat: si pro filiis euis audiret᷑ oratio:
Nm̃ quicqͥd membris tributt᷑: to¬
to corpori sine dubitatione prestat᷑.
u̾su ꝓ nobis orauerit.. hic ꝑ energiã
alloquit᷑ genus humanum. ne

Expanded text:
ia, quae sensu orthodoxo Trinitatis unitatem et omnipotentiam confitetur. Nam et membra ejus sigillatim dicere similia, sacra lectione comperimus, sicut in Job legitur: Attende innocentiam meam ; et Paulus apostolus ait: Reddet in septimo psalmo dicturus est: Si est iniquitas in manibus meis . Non quia sine peccato modis omnibus fuerunt, sed sunt operationes aliquae in quibus fideles homines evidenter appareant innocentes. Sequitur, in tribulatione dilatasti mihi. Tribulatio est enim quae dilatat semper Ecclesiam, quando eodem tempore confessores fiunt, martyres coronantur, totaque turba justorum contritionibus semper augetur. Adjecit: Miserere mei, Domine, et exaudi orationem meam. Pia mater sibi miserendum esse dicebat, si pro filiis ejus audiretur oratio: quoniam quidquid membris tribuitur, toti corpori sine dubitatione praestaturversu pro nobis oraverit, hic per energiam alloquitur genus humanum, ne
Abbreviated transcription (Latin):
dum si litteram uitendas. grauius
uideat᷑ ẽẽ agere iniquitatem. quã
loqui mendacium: S hic significat
hereticos: qui loquentes m̃dacium
sequatium animas ꝑdiderunt.
Quid enim potest ẽe grauius quã
ibi errare: ubi ⁊ alterum possit ex¬
tinguere: Ad postremum dicit.
Uirum sanguinũ ⁊ dolosum: ab¬
hominabitur dñs Hir quidem
sanguinum ẽ. qui humano cru

Expanded text:
dum si litteram intendas, gravius dum si litteram intendas, gravius videatur esse agere iniquitatem quam loqui mendacium. Sed hic significat haereticos, qui loquentes mendacium, sequacium animas perdiderunt. Quid enim potest esse gravius quam ibi errare, ubi et alterum possit exstinguere? Ad postremum dicit: virum sanguinum et dolosum abominabitur Dominus. Vir quidem sanguinum est qui humano
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dicunt᷑. qui in ꝑpętua toem̃ta
mittendi sunt: Nichil ẽ enim qđ
ds̃ ñ uideat: dum ubiq p̃sens.
i totus ẽẽ noscatur S illi recte
corã ipso eẽ minime dicunt᷑: qui
ab eis gr̃a donoq pͥuandi sunt.
Hactenus indicatus ẽ. dñs. cum
or id quod non ẽ: nune aliis tri¬
bus modis ostendit᷑ affirmando
quod ẽ Dicit enim: Odisti om̃s
qui operant᷑ iniquitate Non dĩx̃
qui oꝑati sunt: qr illi tantũ in ui¬
dicio dampnabunt᷑: qui usq ad
finem uitȩ suȩ. crimine se nefando
cõmaculant. S int̾ speciales enu¬
merationes criminũ congrue nom
gen̾ale positum ẽ. id ÷ operatores
iniquitatum: ut ibi intelligas qͥe¬
quid a diuinis mandatis constat
alienũ Adiecit. Perdes eos: qui
loquunt᷑ mendacium. Uidentur
istȩ sententiȩ non nullã recipere
quȩstionem: ut iniqͥtatẽ oꝑantes.
odisse tantum dñni dicat: menda¬
cium uͦ loquentes ꝑire confirmet:

Expanded text:
non dicuntur, qui in perpetua tormenta non dicuntur, qui in perpetua tormenta mittendi sunt. Nihil est enim quod Deus non videat, dum ubique praesens et totus esse noscatur. Sed illi recte coram ipso esse minime dicuntur, qui ab ejus gratia donoque privandi sunt. Hactenus indicatus est Dominus, cum dicitur id quod non est: nunc aliis tribus modis ostenditur affirmando quod est. Dicit enim: Odisti omnes qui operantur iniquitatem; non dixit qui operati sunt, quia illi tantum in judicio damnabuntur, qui usque ad finem vitae suae crimine se nefando commaculant. Sed inter speciales enumerationes criminum, congrue nomen generale positum est, id est, operatores iniquitatum, ut ibi intelligas quidquid a divinis mandatis constat alienum. Adjecit: perdes eos qui loquuntur mendacium. Videntur istae sententiae nonnullam recipere quaestionem, ut iniquitatem operantes odisse tantum Dominum dicat: mendacium vero loquentes perire confirmet;
Abbreviated transcription (Latin):
⁊i dolosum: abhomin abitur dñs
In primo psalmo diximus ennoe¬
maticȩ definitionis hanc ẽẽ uit¬
tutem: ut negando quod non est
hoc quod intendit declarare uide¬
at᷑. Et it̾m dicendo quod ẽ: id qͦd
ꝓponit euident̃ possit ostendi. Quod
in his tribus u̾sibus: utrum̃q ꝓ¬
batur effectum:. Dicit enim tues
ds: qui ini quitatẽ nolle cognosc̃is
Quid enim aliud ds̃ potest uelle:
nisi quod ꝓbat᷑ ipse precipere. sic̃¬
⁊ ysayas ait Ego fum ds̃ qui loqͦr
iusticiam: ⁊ annuntio recta. Se¬
quit᷑. Non habitabit iuxta te ma¬
lignus: Hic peccatores a regno dñi
significat excludendos: quĩ nulla
conu̾sione mutati sunt. Nam licet
eum carnalĩt tantum uideant
quos reatris inuoluat. sic̃ scriptum
est. uidebunt in qũe compunxer̃t:
iuxta ipsum tam̃ habitare neque¬
unt. qui gehennȩ cruciatione
dampnandi sunt: Addidit neq
ꝑmanebunt: Ostendit eos in iudi¬
cio dñi generalit ẽe uenturos:
sed ante oculos dñi merito ꝑman̾e

Expanded text:
et dolosum abominabitur Dominus. In primo psalmo diximus ennoematicae definitionis hanc esse virtutem, ut negando quod non est, hoc quod intendit declarare videatur; et iterum dicendo quod est, id quod proponit, evidenter possit ostendi. Quod in his tribus versibus utrumque probatur effectum. Dicit enim: Tu es Deus, qui iniquitatem nolle cognosceris. Quid enim aliud potest Deus velle, nisi quod probatur ipse praecipere? Sicut Isaias ait: Ego sum Dominus, qui loquor justitiam et annuntio recta . Sequitur: non habitabit juxta te malignus. Hic peccatores a regno Dei significat excludendos, qui nulla conversione mutati sunt. Nam licet eum carnaliter tantum videant, quos reatus involvit, sicut scriptum est: Videbunt in quem compunxerunt ; juxta ipsum tamen habitare nequeunt, qui gehennae cruciatione damnandi sunt. Addidit: neque permanebunt. Ostendit eos in judicio Domini generaliter esse venturos; sed ante oculos Domini merito permanere
Abbreviated transcription (Latin):
oratio humanũ genus ad moninit
ut ab idolorum ueneratione disce¬
deret: sciens se habere dñm sal¬
uatorem cui hȩe ueracit cult᷑a
debeatur: Deinde ppłm quem¬
admodum sacrificare debuisset
instruxit: quid ȩtiã blasphemis
responderet᷑ ad monuit: ꝑ ost su¬
gularem beatitudinẽ dixit. qͣm
scĩs suis dñs compinisit. Sic totiꝰ
xp̃ianȩ disciplinę institutio sc̃a
completa ẽ: ut ⁊ quid agerent
homines. ⁊ qͥd sperare debuissent.
euident̃ agnoscerent. Admon&e
etiam numerus iste quãtnariuᷤ.
ut eum mundo p̾dicatum. uir¬
tute ęuangłica sentiamus Gon¬
gruum si qui de fuit. ut cunctꝰ
terrarum ambitus in quatuor
cardinibus constitutus. saluta¬
re dño credere moneret᷑: quatenꝰ
de diu̾sis gentibus aduocata.
una fieret totius orbis ȩcclesia:
Nam ⁊ quatuor temporibus
annus ipse distinguit᷑: quatuoe
uentis cardinalibus totius orb̾
mnane ꝑflatur Q uatuor etiã
uirtutibus animi dignitas c̃õ¬

Expanded text:
oratio, humanum genus admonuit, oratio, humanum genus admonuit, ut ab idolorum veneratione discederet: sciens se habere Dominum Salvatorem, cui haec veraciter cultura debeatur. Deinde populum, quemadmodum sacrificare debuisset, instruxit: quid etiam blasphemis responderetur admonuit. Post singularem beatitudinem dixit, quam sanctis suis Dominus compromisit. Sic totius Christianae disciplinae institutio sancta completa est; ut et quid agerent homines, et quid sperare debuissent, evidenter agnoscerent. Admonet etiam numerus iste quaternarius ut eum mundo praedicatum virtute evangelica sentiamus. Congruum siquidem fuit, ut cunctus terrarum ambitus, in quatuor cardinibus constitutus, salutari Domino credere moneretur; quatenus de diversis gentibus advocata, una fieret totius orbis Ecclesia. Nam et quatuor temporibus annus ipse distinguitur; quatuor ventis cardinalibus totius orbis inane perflatur; quatuor etiam virtutibus animi dignitas com
Abbreviated transcription (Latin):
s ipsum in se ꝑmanens. in cõ mu-¬
tabili ꝑhennitate consistit: D ormi-¬
am: finem uitȩ uult intelligi:
Requiescam. fut᷑am beatitũdinẽ
indicare monstrat᷑: qͣndo iam
requies dabitt᷑ scĩs. ⁊ głosa pausa-
spes est ęccłiȩ in membris suis:
qr sola recipiat regnum dei. qͦd
babyloniȩ ppłs non potest adi¬
pisci Et cum diẽ constitiusti
me: significat dignam delibe¬
ratamq sententiam. qͣm hic
bĩs uispe. ibi aũ possidetur in re.
Sed tunc reuera illud munus
quiȩtis merebimur: si hoc fi¬
eri dñi iuiuamine confidamꝰ:
mat̾nȩ prȩdicatioĩs eloqͥo:
consideremus cantici huius
principia. media ⁊ finem:⁊
intentionẽ tanti mysterii. re¬
uerentissimis indagationibus
inueniemus Sic enim ꝑsalmi
uirtus agnoscit᷑: si cireu̾stan¬
tia dictionis tali ordine ꝑqui¬
sita tractet᷑ Primo u̾su exau¬
atri se ꝓ membris suis sca exo¬
rauit ęccłia: ⁊ ut eius audiret᷑

Expanded text:
sed ipsum in se permanens incommused ipsum in se permanens incommutabili perennitate consistit. Dormiam, finem vitae vult intelligi; requiescam, futuram beatitudinem indicare monstratur, quando jam requies dabitur sanctis, et gloriosa pausatispes est Ecclesiae 24 in membris suis, quia sola recipiat regnum Dei, quod Babyloniae populus non potest adipisci. Et cum dicit: Constituisti me, significat dignam deliberatamque sententiam, quam hic habemus in spe, ibi autem possidetur in re. Sed tunc revera illud munus quietis merebimur, si hoc fieri Domini juvamine confidamus.maternae praedicationis eloquio, consideremus cantici hujus principia, media, et finem, et intentionem tanti mysterii reverendissimis indagationibus invenimus. Sic enim psalmi virtus agnoscitur, si circumstantia dictionis tali ordine perquisita tractetur. Primo versu exaudiri se pro membris suis sancta exoravit Ecclesia; et ut ejus audiretur
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habent peccatores. s sua: ia est
terrena. unde corpus iuiuat: non
anima ꝑfruat᷑. Frumentum e¬
nun dictum ẽ a frumine: ia est
a summa parte gulȩ. Antiqui
enim caput gulȩ: frumen uoca¬
bant Multiplicati sunt enim pes¬
in p̃fatione diximus in uno ser¬
mone. plerumq causas ꝑfundis¬
simas indicari. ut ẽ hic positum
larit in spe constitiusti me Contͣ
humanos tumultus ⁊ fęlicitates
caducas quas inundꝰ estim ab at
ẽe p̃cipuas: pulcherrime pacem
cordis obicitͥ quã habere ñ pos¬
sunt. qui secularibꝰ actibus impli¬
cantur Pax enim ista habet tͣn¬
quillissimã uitã: quȩ cũ sua
mente non litigat: s in dñi be¬
neficiis perseuerans. aięna tͣn¬
quillitate ꝑfruttur De ĩpsa dic̃
dñs in euangelio. Lacem in eam
do uobis: pacem meã relinquo
ralem putares: addidit In id̃ ip¬
sum dormiã ⁊ requiescam. In
id ipsum quippe dicct᷑. quod nulla
rerum uicissitudine cõmittatur:

Expanded text:
non habent peccatores: sed sua, id est non habent peccatores: sed sua, id est terrena, unde corpus vivat, non anima perfruatur. Frumentum enim dictum a frumine, id est a summa parte gulae; antiqui enim caput gulae frumen vocabant. Multiplicati sunt enim pesin praefatione diximus, in uno sermone plerumque causas profundissimas indicari, ut est hic positum, lariter in spe constituisti me. Contra humanos tumultus et felicitates caducas, quas mundus aestimabat esse praecipuas, pulcherrime pacem cordis objecit, quam habere non possunt, qui saecularibus actibus implicantur. Pax enim ista habet tranquillissimam vitam, quae cum sua mente non litigat: sed in Domini beneficiis perseverans amoena tranquillitate perfruitur. De ipsa dicit Dominus in Evangelio: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo ralem putares, addidit: In idipsum dormiam et requiescam. In idipsum quippe dicitur, quod nulla rerum vicissitudine commutatur;