comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bis: uidet᷑ ds: hec
p̃sentia negligere.
ubi indiscrete: bona. ⁊ mala: bonis ⁊ malis dantur
& ampluis bona malis. &e mala bonis. uł uidet᷑.
eque bouos ⁊ malos habere. uł etiã: ampliꝰ malis
fauere. ꝓpt̾ hoc: homines infirmi adu̾sus d̾m mur
murinurant. & impatientes. quasi frustra sint.
boni: uł mala aꝑte agunt similes leoni. uł si ti¬
more hominũ ñon au̾dent.: tñ intꝰ habent. suni¬
les lupo. &x inuenta occasione nocendi: non mali fi¬
unt. si qd̾ erant ꝓdunt. lupꝰ enĩ ce leo: ñ similiter
nocent. s similiter cupiunt. equa est ilhuoluntas.
s dispar facultas. Ille enim tunet canes. iste ñ tumi.
hos gͦ murmurantes corde: uł erumpentes indic¬
ta uł facta: curat hic psalmꝰ. totꝰ docens patientiã.
Uñ bene intitulatur: quarta sabbati. quo die: ds¬
fecit luminaria. solem in potestatẽ diei. lunã oe
stellas. in potestatẽ noctis. Isti sunt. scĩ: qui luceñ
in medio huiꝰ nationis praue & ꝑu̾se. sine mur¬

Expanded text:
bis, videtur Deus haec praesentia negligere, ubi indiscrete bona et mala bonis et malis dantur, et amplius bona malis et mala bonis. Vel videtur aeque malos et bonos habere, vel etiam amplius malis favere. Propter hoc homines infirmi adversus Deum murmurant, et impatientes quasi frustra sint boni, vel mala aperte agunt, similes leoni; vel si timore hominum non audent, tamen intus habent, similes lupo, et inventa occasione nocendi, non mali fiunt, sed quod erant, produnt. Lupus enim et leo non similiter nocent, sed similiter cupiunt; aequa est illis voluntas, sed dispar facultas. Ille enim timet canem; iste non timet. Hos ergo murmurantes corde, vel erumpentes in dicta vel facta, curat hic psalmus totus, docens patientiam. Unde bene intitulatur: Quarta Sabbati, quo die fecit Deus luminaria, solem in potestatem diei, et lunam et stellas in potestatem noctis . Isti sunt sancti, qui lucent in medio hujus nationis pravae et perversae sine mur
Abbreviated transcription (Latin):
uindicare in malos. s ue uindicat. Ne gͦ festines ali¬
ũñpuniri. licet ipse te lesit. sicut nolles puniri. alio¬
re putat. tuuͦ. dm. Ille sompnũ captat. hoĩs: ut ali
uidet. nec optes iundictam. quȩ si uenerit: forsitan
te prius inueniet. Uñ scis eum uindicaturũ: Quia
tẽpore infirmitatis: ut qñ in templo docuit: tan¬
qͣm potestatẽ habens. qr nec uitatieiꝰ. nec potesta¬
ti. pot̾ obinari. Quid gͦ iniudicio faciet: Utiq qui
iudicandꝰ ñ peꝑcit in u̾bo: iudicaturꝰ ñ parcet in
xaltare qͥuidi quasiatrte

Expanded text:
vindicare etiam malos, sed vere vindicat. Ne ergo festines alium punire, si ipse te laesit sicut nolles puniri aliore putat, tu vero Deum. Ille somnum captat, hominis ut aliidet. Nec optes vindictam, quae si venerit, forsan te prius inveniet. Unde scis cum vindicaturum? quiatempore infirmitatis, ut quando in templo docuit tanquam potestatem habens , quia nec veritati ejus, nec potestati poterat obviari. Quid 208 ergo in judicio faciet? utique qui judicandus non pepercit in verbo, judicaturus non parcet in xaltare qui judicas te
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mia boni oꝑis exposcit. sõoq ꝯuenient̾ p̃scribit᷑
litt̾a. gimnel. q̃ int̾pretat᷑ recributio. qr hic d̾r. ĩpletio
⁊ cognitio legis: correctio retribui. &. d. Quia sic correc¬
tus sum. ut supͣ ostendi. retribue mͥser. tuo. Iã in
ꝓcessu iurtutis positus: p̃catur sib retͥbur scd̾m fid̾i
oꝑisꝙ mitum. qd̾ ñ deb arrogans uł alienũ uideri.
si remun̾ationẽ a d̾o ꝓ egregus laborib postulet. p̃¬
rogatiua enĩ fidei atq iusticie est: de dm̃ fauore mer¬
cede sꝑare. Rep̃henditur enim petrus. qͥ supra fluctꝰ
q̃ supͣhoĩem funt: gerendis. Apłc etiã. qͥ ante dix̾at:
ñ sum dignus uocari apłc: postea ait. Reposita est
mͥ corona iusticie ꝗͣ redd mͥ dñs. Innocentis gͦ ꝯsci¬

Expanded text:
scit. Ideoque convenienter praescribitur littera Ghimel, quae interpretatur retributio, quia hic dicitur impletio, et cognitio legis jam correcto retribui, quasi dicat: Quia sic correctus sum ut supra ostendi, retribue mihi servo tuo. Jam in processu virtutum positus precatur sibi retribui, secundum fidei operisque meritum, quod non debet arrogans vel alienum videri, si remunerationem a Deo pro egregiis laboribus postulet; praerogativa enim fidei atque justitiae est de Domini favore mercedem sperare. Reprehenditur enim Petrus, qui supra fluctus quae supra hominem sunt gerendis, Apostolus etiam qui ante dixerat: Non sum dignus vocari apotolus , postea dixit: Reposita est mihi corona justiti
Abbreviated transcription (Latin):
In hac t̾cia lit¬
tera: humanã
indigentiã ostendit. &
gr̃am di contͣ. eamposcit
hnumana uͦ indigentia
ignorantia. exilium. ho¬
stes. contͣ quã: auxiliũ
multiplicis gr̃e querit.
uñ: bene huic octona¬
rio p̃mittit᷑ lict̾a Gimeb
sibi multipliett̃ gr̾am
ribui petit. Dixerat enĩ supra: in quo corrigit
adolescentior uiã suã: Dem̃ subiunx̃. In eustodi¬
endo sermones tuos. Nẽ: ut id faciat: petit aux¬
nis. quȩ nulla p̾cesserunt: redde. s retribue .i. ite¬
rum ⁊ iterũ:. da. uł ꝓ malis meis: retribue bonũ
Retribuit aut̃ ds ꝑ in debitam grãm: bona pro
mał. Nisi emm ds retribueret bona ꝓ malis: nul
lomͦ cẽnt: quib retribueret: bona ꝓbonis. Utiq
uistus est: retribuendo bona ꝓ bonis quia pͥus¬
misericors fuit: retribuendobona ꝓ mał. qͣm¬
uis: ⁊ ip̃a iusticia: qua retribuuntur bona ꝓbo
nis: non est sine mĩa. Et nota: qd̾ quatuor᷑ sunt
retributiones. Retribuunt᷑ enĩ: aut mala ꝓ

Expanded text:
In hac tertia littera humanam indigentiam ostendit, et gratiam Dei contra eam poscit; humana vero indigentia ignorantia, exsilium, hstes: contra quam auxilium multiplicis gratiae quaerit. Unde bene huic octonario praemittitur littera ghimel, sibi multipliciter gratia tribui petit. Dixerat enim supra: In quo corrigit adolescentior viam suam. Deinde subjunxit; In custodiendo sermones tuos, nunc ut id fiat petit auxnis, quae nulla praecesserunt redde, sed retribue, id est iterum et iterum da. Vel pro malis meis retribue bonum,Retribuit autem Deus per indebitam gratiam bona pro malis. Nisi enim Deus retribueret bona pro malis, nullo modo essent quibus retribueret bona pro bonis. Utique justus est retribuendo bona pro bonis, quia misericors prius fuit retribuendo bona pro malis, quamvis et ipsa justitia qua retribuuntur bona pro nobis, non est sine misericordia. Et nota quod quatuor sunt retributiones. Retribuuntur enim mala pro
Abbreviated transcription (Latin):
siluam. Mhalos. dicit
siluam. qr st̾iles sunt¬
a iusticia. Et eos dem:¬
pleni sunt suꝑbia.
icunt᷑. quia tunc dense siluȩ

Expanded text:
siod. Malos dicit silvam, quia steriles suntjustitia, et eosdempleni sunt superbiadicuntur, quia tunc densae silvae
Abbreviated transcription (Latin):
sub int̾rogatione pot̾ dici. Ira tua exardescet .i. con¬
QO re dicit hoc dauid:
deficit mea substan¬
tia. ñ om̃ino interit
radix: uñ uenit ma

Expanded text:
sub interrogatione potest dici, ira tua exardescet, id con Dicit hoc David, deficit mea substantia, non omnino interit radix, unde veniet Ma
Abbreviated transcription (Latin):
un lib̾ati. ⁊ agemus gr̃as. Idõ non obluuscar iusti¬
ficationes tuas: ꝗͥ am ipsis uiuificasti me. nichil ex¬
tra te petentẽ. quẽ adam ꝑdidit. Ecce: uñ fit. ne
ꝑiret in humilitate. do scił uiuificande. Et quia

Expanded text:
 liberasti, et agemus gratias. Ideo non obliviscar justificationes tuas, quia in ipsis vivificasti me, nihil extra te petentem, quem Adam perdidit. Ecce unde fit ne periret in humilitate, Deo scilicet justificante. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
ulta. Frat enĩ semnita irx
diq̃ occulta eqͥtate puniret. egyptioꝵ impietatem
cuii semite fecit uiã: ut eos qͣs ex abditis: ꝑ angłos
malos ꝓduceret inaꝑta scelera. & sic in euidentiss¬
mos impios eiuudentissime uindicaret. seqͣt. ⁊ ñ

Expanded text:
t. Erat enim semita irae Dei, quae occulta aequitate puniret Aegyptiorum impietatem. Cui semitae fecit viam, ut eos quasi ex abditis per angelos malos produceret in aperta scelera, et sic in evidentissimos impios evidentissime vindicaret. Et non
Abbreviated transcription (Latin):
adiustificationes dĩ ꝑueniendũ putat. ut pͥmum:
ut iustificeris. Et alibi. Iustꝰ. in pͥncipio sermonis:
accusator est sui. Si erĩ accusau̾te se iustꝰ. uocem
parati accusatoris excludit. qͥsolet acerbare pecẽa.
ce cuiꝰ ꝙ exaggerare supplicia. obstruit os eiꝰ. quiip¬
se de se fu̾it ante ꝯfessus. In uecundia enĩ: excusat
rcum. Pudor: suum accusat auctorẽ. Et o dñe: In¬
cationũtuarum. qr¬

Expanded text:
ad iustificationes dei perueniendum putat, ut primum ut justificeris , Et alibi: Justus in principio sermonis accusator est sui . Si enim accusaverit se justus, vocem parati accusatoris excludit, qui solet accusare peccata, et cujusque exaggerare supplicia; obstruit os ejus, qui ipse de se fuerit confessus. Verecundia enim excusat reum, pudor suum accusat actorem, Et, o Domincationum tuarum
Abbreviated transcription (Latin):
tium reges: & nobiles scłi ab infirmis & ꝯtẽptibilib
huiꝰ mundi. quos elegit dñs: ut fortia queq ꝯfundet.
ipsos q impleuit sp̃ũ sco & dedit eis frameas bis acu¬
tas ut ad xp̃itunoeem. nobilium corda ꝯuert̾entur.
&e scłari nobilitate ꝯ⁊ tempta: pauꝑtatẽ eligerent: &
nobilitatẽ in xp̃o. Woluit enim ꝓdeẽ imꝑatori: de
piscatore. ñ piseatori. de imꝑatore. ꝑ hos gͦ. ligauit
reges & nobiles uincłis ferreis: ne ꝑgredent᷑ ad illi

Expanded text:
tium reges, nobiles saeculi, ab infirmis et contemptibilibus hujus mundi, quos elegit Dominus ut fortia quaeque confunderet; ipsosque implevit Spiritu sancto, et dedit eis frameas bis acutas, ut ad Christi timorem nobilium corda converterent, et saeculari nobilitate contempta, paupertatem eligerent et nobilitatem in Christo. Voluit enim prodesse imperatori de piscatore, non piscatori de imperatore. Per hos ligat reges et nobiles in vinculis ferreis, ne progrederentur ad illi
Abbreviated transcription (Latin):
Primo: xp̃c in forma serui. p̃cat᷑ auxiliũ. refe̾ns
se ꝯtẽptum ab inmnicis. Scd̾o: dicit. quid amici eiꝰ
in passione fecerunt. ibi. longe fecisti. T̃ cio. osten¬
ego ad te. in forma gͦ seruiorans ad patrem: ait.¬
ego. clamaui coram te. Ex forma serui: hoc di¬
cit. in die &e nocte. quia in letis reb &e in adu̾siᷤ

Expanded text:
servi precatur auxilium, referens se contemptum ab inimicis. Secundo dicit quid amici ejus in passione fecerunt, ibi, longe fecisti, etc. Tertio ostenego ad te. In forma ergo servi orans ad Patrem, aitego clamavi coram te, ex forma servi hoc dicit in die et nocte, quia in laetis rebus et in adversis
Abbreviated transcription (Latin):
tulis habent. de bona oꝑatione: & mentis iocun¬
ditate: agunt sicut iste psalmꝰ. filii aut̃ chore.
sicut supra diximus: sunt filii crucis. filii passio¬
nis. de quo: supra plene tractatũ est. & quid sit
in finẽ: supra expositum est. Quod aut̃ sequit᷑ ꝑ
melechadrespondendum. hoc inusitatũ habet
iste tytulꝰ. Melec ꝯ aut̃. int̾pretat᷑ chorus. qui dr
ad respondendum: ut canent .i. alicui p̃cinenti¬
s alios quoq psalmos eredendũ est eẽ cantatos.
Ita enĩ in hurus psalmi ce alioꝵ cantu factũ est:
ut p̃cinenti chorus respond̾et. quãuis alii alios
dytulos acceꝑint.S hoc factum existimo: causa
uarietatis. qͥua fastidium leuaret᷑. Tytuli enĩ
uariant᷑ ꝓleuando fastidio. dł forsan ꝓalia. non
nenti. ꝑ chorum. respondeat᷑. exponam. hic. passio
xp̃i ꝓpħetat᷑. cui debemꝰ imitando respond̾e. sicut pe¬

Expanded text:
tulis habent de bona operatione et mentis jocundidate agunt, sicut iste psalmus. Filii autem Core, sicut supra diximus sunt filii crucis, filii passionis, de quo supra plene tractatum est, et quid sit, in finem, supra expositum est. Quod autem sequitur pro Maeleth ad respondendum, hoc inusitatum habet iste titulus. Maeleth autem interpretatur chorus, qui dicitur ad respondendum, ut canenti chorus consonased alios quoque psalmos credendum est esse cantatos. Ita enim in hujus psalmi et aliorum cantu factum est ut praecinenti chorus responderet, quamvis alii alios titulos acceperint, sed hoc factum existimo causa varietatis, qua fastidium levaretur. Tituli enim variantur pro levando fastidio, vel forsan pro alia non nenti per chorum respondeatur, exponam. Hic passio Christi prophetatur, cui debemus imitando respondere sicut Pe
Abbreviated transcription (Latin):
clausum. ꝓpħe gͦ elausa continentes sacramenta:
excussi sunt a p̃dicatorib accedente eoꝵ diligen¬
tia:. &e dño aꝑiente. & q̃ abscondita erant: ꝓdiert̃
aꝑta. sic̃ illud ysaie: obscurum erat. Cognouit bos
possessorem suum: & asinꝰ p̃sepe dñi sui. isrł aut̾ ñ
cognouit me. Hoc inuolutum aliqͥs p̃dicator ex¬
cutiens. dixit. uenit bos triturans degente uid̾o¬
rum. qr m̃n: triturantes apłi. Omis enim qui p̃di¬
cat uerbũ dĩ. monet: obuirgat: t̾rec: triturat
aream. & boius implet officiũ. Asims uͦ ẽ : ppłs
illud inuolutũ excussum ẽ. Id̃oꝙ. ꝓpħȩ dicuntur
sunt filii : Ecce. qͥa sic̃ sagite sunt in manu ali¬
cuiꝰ potentis hõĩs: ut eas mittat ad feriendum:

Expanded text:
clausum. Prophetae ergo clausa continentes sacramenta, clausum. Prophetae ergo clausa continentes sacramenta, excussi sunt a praedicatoribus, accedente eorum diligentia et Domino aperiente, et quae abscondita erant, prodierunt aperta sicut illud Isaiae. Obscurum erat: Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui; Israel autem me non cognovit . Hoc involutum aliquis praedicator excutiens dixit: Venit bos triturans de gente Judaeorum, quia inde triturantes apostoli; omnis enim qui praedicat verbum Dei, monet, objurgat, terret, triturat aream, bovis implet officium. Asinus vero est populus illud involutum excussum est. Ideoque prophetae dicuntur sunt filii? ecce, quia, sicut sagittae sunt in manu alicujus potentis hominis, ut eas mittat ad feriendum,
Abbreviated transcription (Latin):
fines t̾rȩ ꝑuenerunt ille excussȩ. Apłi aut̃ dicunt᷑
sagitȩ: qr sunt missi a dño. uelut sagittȩ. celit̾ omia
transeuntes. & sine errore ferientes. Sic sunt aut̃
ce filii excussoꝵ excussi: quomodo ce illȩ excusse. Uñ¬
si. & sic: acqui sita ẽ bereditas. Dicunt᷑ gͦ apłi. excussi.
quia missi. a simili sagittarum. Uł excussi dicunt᷑
apłi. quia ipsi sunt: quib dictum ẽ a dño. Cũ exi¬
eritis de ciuitate in qua ñ audient uoᷤᷤ excunite
puluem de pedib ur̃is. s dicet aliquis: qd̾ ꝓpt̃ hoc
uident᷑ dicendi. excutientes: ñ excussi. & scd̃m hoc:
melius debent dic: filu excutientiũ: quam filii.
excussoꝵ. Ad qd̾ respondemus. qd̾ ꝓpter hoc bene
possent dici. excutientes. u̾m: &e qd̃ excititur ut
mimime debemus. Idõ enim forte obscuriꝰ positũ
nirent. Sciendumgͦ. filios excussoꝵ dictos eẽ apłoᷤ¬
.i. filios ꝓpħarum. qui dicunt᷑ excuss. Excuti enim
aliquid dr̃ ut saccus: ut exeat qd̃ intus latebat.

Expanded text:
ussae. Apostoli autem dicuntur sagittae, quia sunt missi a Domino, velut sagittae celeriter omnia transeuntes, et sine errore ferientes. Sic sunt autem et filii excussorum excussi, quomodo et illae excussae. missi, et sic acquisita est haereditas. Dicuntur ergo apostoli, quia missi a simili sagittarum. Vel excussi dicuntur apostoli quia ipsi sunt, quibus dictum est a Domino: Cum exieritis de civitate in qua non audierint vos, excutite pulverem de pedibus vestris . Sed dicet aliquis quod propter hoc videntur dicendi excutientes, non excussi, et secundum hoc melius deberent dici filii excutientium quam filii excussorum. Ad quod respondemus, quod propter hoc bene possunt dici excutientes. Verum et quod excutitur, ut minime debemus. Ideo enim forte obscurius positum nirent. Sciendum ergo filios excussorum dictos esse apostolos filios, prophetarum, qui dicuntur excussi. Excuti enim aliquid dicitur, ut saccus, ut exeat quod intus latebat
Abbreviated transcription (Latin):
me in obscuris ⁊c̃. Nam & xp̃c in obseuris fuit collo¬
catus .s. in passione. in sepulchro. s ñ ut mortuus scłi:
qͣntũ ad se. qͥa cur moreret᷑: ñ habuit. s uixta opinio¬
nẽ erucifigentium: collocatus est: sic̃ mortui scłi. qui
eũ in morte. detin̾e̾ putauerunt. seqͣr ex esde ꝑsona:
&e anxiatꝰ est. uł tediũ passus est: mine sp̃s meus:
sed̾m illud. T̃ ristis est aĩa ma usq ad morte. Et item.
Cepit iħc paue̾. ⁊ ted̾e. in quo nos figuram᷑. T ransfi¬
eum. & illiqui inheserant: recesserunt. & qͥa eũ non
uidebant: alud aliqͥd putauerunt. ⁊ uicti sunt
a latrone. qͥ tunc ꝯfessus c̾: qñ ipsi defecert̃. Seqͣ̃r
memor fii. hoc dicunt m̃bra ñ caput in ꝑsona sia.
Quomͦ gͦ memor est dierum: ꝑ quẽ factus est omm̃sdiese
ce qͥ nunqͣm obliuiseit᷑ : Corpꝰ gͦ loquit᷑. inħ̾ens illi in
ꝑcipit qd̃ quicquid boni in se ẽ. a d̾o ẽ. & in factis ma.¬

Expanded text:
me in obscurio, etc. Nam et Christus in obscuris fuit collocatus, scilicet in passione, in sepulcro; sed non ut mortuus saeculi, quantum ad se, quia cur moreretur non habuit, sed juxta opinionem crucifigentium, collocatus est sicut mortui saeculi, quia eum in morte detinere putaverunt. Ex ejusdem persona: Et anxiatus est, vel taedium passus est in me spiritus meus, secundum illud: Tristis est anima mea usque ad mortem . Et item: Coepit Jesus pavere et taedere , in quo nos figuramur. Transficum; et illi qui inhaeserant, recesserunt. Et quia cum mori videbant, aliud aliquid putaverunt, et victi sunt a latrone, qui tunc confessus est, quando ipsi defecerunt. Memor fui, hoc dicunt membra, non caput in sua persona. Quomodo enim memor est dierum, per quem factus est omnis dies, et qui nunquam obliviscitur? corpus ergo loquitur inhaerens illi in percipit, quia quidquid in se boni est, a Deo est. In factis man
Abbreviated transcription (Latin):
eiugilans nil reꝑit: sic qui dormiunt torpentes
in diuitus & uosuptatib bui scłi cum eugilaue¬
rint post hanc uitam: nichil inuenient in mani¬
b suis. qd̃ iste se ñ fecisse: qui uult inuenire. locũ
dño: dicit. Si ded̾o somp .o. meis &e ut plus dicam.
Si ded̾opalpebris meis dormitationẽ. qd̾ minꝰ est.
crebro inelinat caput: tanquam qui doriitat.¬
Dumgͦ etiã istud qd̾ minꝰ est. a se remouet: de

Expanded text:
vigilans nil reperit, sic qui dormiunt torpentes in divitiis et voluptatibus saeculi, cum evigilaverint post hanc vitam, nihil invenient in manibus suis: quod iste se non fecisse qui vult invenire locum Domino dicit: Si dedero somnum oculis meis, Et ut plus dicam, Si dedero palpebris meis dormitationem quod minus est crebro inclinat caput tanquam qui dormitatum ergo quod minus est, a se removet, de
Abbreviated transcription (Latin):
quia ñ sine causa p̃po¬
sita ẽ. & ꝯiunctio. ac
sidieẽt. Ido dico & tu: qͥa &ẽ egofacio. Uñ seq̃t facm¬
cũ. quia eadẽ sunt oꝑa patͥs ⁊ filii. & ẽ sensꝰ. fac iec̃.
.i. oꝑare ut ego: in uasa mĩe. Uł fac mecũ .i. adiuua

Expanded text:
quia non sine causa praeposita est, Et, conjunctio, ac si diceret: Ideo dico: Et tu, quia et ego facio. Unde sequitur: Fac mecum, quia eadem sunt opera Patris et Filii. Et est sensus: Fac mecum, id est operare ut ego, in va
Abbreviated transcription (Latin):
ri. & fiat ei maledictio. sic̃ zona qͣ semꝑ p̃emgitur.
Tona p̾cingunt᷑ homines: ut ad oꝑandum sint
aptiores. ñ impediti sinib uestis. Maledictione gͦ
sicut zona cingitur: qui ũ repente facit malũ.
s dispositum aggreditur. & ita discit mala age

Expanded text:
ri. Et fiat ei maledictio sicut zona qua semper praecingitur. Zona praecinguntur homines, ut ad opera sint aptiores non impediti sinibus vestium. Maledictione ergo sicut zona praecingitur, qui non repente facit malum, sed dispositum aggreditur; et ita discit male age
Abbreviated transcription (Latin):
ee subditoꝵ: ascendens. subiungit de xp̃o. &e et
clesia. quomͦ .s. hic est tẽporalis eccłia ⁊ creseit &e
occasui solis cõꝑantur. Sol enĩ sic occidit. ut ori¬
gat : Occidit: qͥ a uoluit nemo tollit aĩam ens
Cũ aut̃ occidie: tenebre facte sunt in apłis. qͥa¬

Expanded text:
s subjunxit de Christo et Ecclesia, quomodo scilicet hic est temporaliter Ecclesia, et crescit et occasui solis comparatur. Sol enim sic occidit ut origat? Occidit quia voluit, nemo tollit animam ejus. Cum autem occidit, tenebrae factae sunt in apost
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi in insidiis latitan¬
nec transiret. ut t̃c¬
ut ꝑdent me. facien¬
do ꝯsentire ad malũ.
ꝯfitentẽ urgebant: noncessi. intuens finẽ sine fine.
oms uidi finẽ. Intra

Expanded text:
si in insidiis latitanec transiret, ut terderent me, faciendo consentire ad malum; i confitentem urgebant, non cessi intuens finem sine fine, id nis vidi finem; lat
Abbreviated transcription (Latin):
cationes.t. Iustificationes dicit: q̃ futura signa¬
bant. ut agnꝰ paschalis. ⁊c̃. que sunt pͥmordia
fidei. sine quib: nemo ꝑfecte nouit gr̃am. Nemo
gͦ putet: significantias uet̾is testam̃ti eẽ negli¬
gendas. quas iste tam studiose exquirit. Id̾o sal

Expanded text:
Aug. Justificationes dicit, quae futura signabant, ut agnus paschalis, etc. quae sunt primordia fidei sine quibus nemo perfecte novit gratiam. Nemo ergo putet significantias Veteris Testamenti esse negligendas, quas iste tam studiose exquirit. Ideo sal
Abbreviated transcription (Latin):
.i. xp̃m. qui ẽ retributio: & beatitudo nra. & id̾o. man¬
datũ tuũ. qd ẽ: minis latũ: ẽ mͥ latũ quasi facile fac¬
tum. Illud latum mandatũ est: caritas. sine qua.
ñ ualeret int̾ quecunꝙ torm̃ta: martiria ꝯfit̃. in
qͣ mille angustie sunt. s angusta uia facit ire. in
qua: tota lex pendet ⁊ ppħe. latũ gͦ est mandatum
caritatis. Quid enĩ latius. qͣm ut ibi pendeat: to
qͦ debeat ꝯsist̾e finis omĩs bone actionis . s. ut ne¬
mo in se. s in deo głetur. Et ita hoc uidi: qd̾ man¬
datum tuũ: ẽ mͥ nimis latum. qͥa etiã inimicos

Expanded text:
m, qui est retributio et beatitudo nostra. Et ideo mandatum tuum, quod est nimis latum; est mihi, latum, quasi facile factu. Illud latum mandatum est charitas, sine qua non valeret inter quaecunque tormenta martyria confiteri, in qua mille angustiae sunt, sed angusta via facit ire, in qua tota lex pendet et prophetae. Latum est ergo mandatum charitatis. Quid enim latius quam ut ibi pendeat totaquo debeat consistere finis omnis bonae actionis, scilicet ut nemo in se, sed in Domino glorietur. Et ita hoc vidi, quod mandatum tuum est nimis latum, quia etiam inimicos
Abbreviated transcription (Latin):
mea. ⁊ iudica mͥ sedm eam. Alii in aliis głant᷑. iustu᷑.
in humilitate. bona gła est: xp̃o subici. quo mito.
eripit᷑ quis a gladio flãmco .i. morte et̾na uñ subd̾.
& etiã. eripe me. Suꝑb. malis innectit᷑. ut humi¬
liet᷑. humilis cripitur: ut exaltet᷑. Id̾o eripe: quia ñ
sũ oblitus legẽ tuã quȩ dicit. Qui se humiliat exal¬

Expanded text:
mea, et indica mihi secundum eam. Alii in aliis gloriantur, justus in humilitate, bona gloria est Christo subjici, quo merito eripitur quis a gladio flammeo, id est morte aeterna. Unde subdit: et etiam eripe me. Superbus malis innectitur. ut humilietur, humilis eripitur ut exaltetur. Ideo eripe, quia non sum oblitus legem tuam quae dicit: Qui se exaltat humil
Abbreviated transcription (Latin):
exposito. Attende quoq qd̾ hec litt̾a Res. int̾pretat᷑
caput. uł pͥmatꝰ. quo intelligit᷑ rationabilis sensus
qͥ regit omĩa m̃bra. sic̃ caput: totũ corpus dirigit.
& sensib implet. uñi. qͥturpit̃ ⁊ bestialit̾ agit: capi¬
te dampnat᷑ ut forma hominis pͥuet᷑. qui sapien¬
litas: sicut p̃dictũ ẽ. quȩ totũ nr̃oꝵ actuũ fouet cor¬
pus. Inflatus. hoc caput ñ tenet .i. humilitatem.
q̃ est caprt om̃ium urtutũ. Primatꝰ est etiã dñs

Expanded text:
etatur caput vel primatus, quo intelligitur rationabilis sensus qui regit omnia membra, sicut caput totum corpus dirigit, et sensibus implet: unde qui turpiter et bestialiter agit, capite damnatur, ut forma hominis privetur, qui sapienlitas, sicut praedictum est, quae totum nostrorum actuum fovet corpus. Inflatus hoc caput non tenet, id est humilitatem quae est caput omnium virtutum. Primatus est Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
in n psalmiscrie li¬
futura: sub uelami¬
ne p̃dixerunt ꝓpħe. ut quibdam figuris rerum
tegerent. sententias suas. S uelamen ablatum ẽ.
cũ ueritas de t̾raorta est. ut iusticia de cȩlo ꝓspic̾et
Intentione monet: ut xp̃m tanqͣm d̾m adoremus.
suꝑ om̃s. unde ei cedere monet. Scd̾o: monet eum
adorari. qͥa patres antiqͥ fuerunt eiꝰ .i. ꝗ seruierunt.
ibi. Exaltare dñm. Ostendens gͦ. xp̃m regẽ: dicit.¬
umotuit. post resurrectionẽ ⁊ ascensionẽ. ⁊ inde. raᷤᷤ¬
cautur ppłi. quantũcunꝙ uelint. Irrisio ẽ. qĩ. secure
concedi pot᷑. ut irascant᷑. qͥa. ñ sunt ei ultro nocitꝰ.
tam̃. ꝑmittendo dicit. ñ imꝑando. Seq̃r. qui sedes
bin ad litt̾am. suꝑ angłicas potestates. contra eũ.
nchil pot̾ t̾ra: &e si fuit ipse in terra. ubi passus est
iram popłi Seqt᷑ moueatur t̾ra. Idẽ est qd̾ supͣdixit
irascantur ppłi. Quis dñs sit iste: expͥmit. subdens.¬

Expanded text:
in psalmi serie lifutura sub velamine praedixerunt prophetae, ut quibusdam figuris rerum tegerent sententias suas, sed velamen ablatum est, cum veritas de terra orta est, ut justitia de coelo prospiceret. Intentio: Monet ut Christum tanquam Deum adoremus, super omnes. Unde ei cedere monet. Secundo monet eum adorari, quia patres antiqui fuerunt ejus, id est ei servierunt, ibi, exaltate Dominum. Ostendens ergo Christum regem, dicitinnotuit post resurrectionem et ascensionem; et inde irascantur populi, quantumcunque velint. Irrisio est. Quasi dicat: Secure concedi potest ut irascantur, quia non sunt ei ultra nocituri. Tamen permittendo dicit non imperando, qui sedet bim, ad litteram, super angelicas potestates, et contra eum nihil potest terra, et si fuit ipse in terra, ubi passus est iram populi, moveatur terra. Idem est quod supra dixit, irascantur populi. Quis Dominus sit iste, exprimit dicens
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestem machinam
accipiamꝰ. Et ẽ sensꝰ
Qui fecit celos ñ alqͥus oꝑa sccutus. si mintellec¬
tu suo .i. in sapientia sua. Uñ. omĩa in sapientia
fecistidñe. qd̃ dictum de celis: de om̃ib aliis debet
in telligi. hoc m̃. Qui fir. t̃. suꝑ aqͣs. subaudis in in¬
tellecta s quom grauior t̾ra ab aqͥs leuiorib por¬
tat: s siue ita: suic alit̃ sit: ne aduersus eos qui
se putant ista c̾tis rationib cõꝑisse: contentiose
agere ideam᷑: habemꝰ qd de ꝓximo intelligamꝰ.
dicitur enĩ terra suꝑ aquas fundata. eo qd aqͥs
mare fundata. ñ qd̾ mare sub ea sit: s qr mari super

Expanded text:
coelestem machinam accipiamus. Et est sensus: Qui fecit coelos, non alterius opera secutus, sed in intellectu suo, id est in sapientia sua. Unde: Omnia in sapientia fecisti . Quod dictum est de coelis, de omnibus aliis deintellectu. Sed et quomodo gravior terra ab aquis levioribus portatur? Sed sive ita, sive aliter sit, ne adversus eos qui se putant ista certis rationibus comperisse contentiose agere videamur, habemus quod de proximo intelligamus. Dicitur enim terra super aquas fundata, eo quod aqure fundata, non quod mare sub ea sit, sed quia mari super
Abbreviated transcription (Latin):
a quilȩ. Renouat᷑ uiuentꝰ aquilȩ: s ñ ad ĩmortalita¬
tẽ. Similitudo enĩ data ẽ: quanta pot̾ eẽ de re mor¬
tali. ad ĩmortalẽ. Dicit᷑ aquila: dum seno grauat᷑.
rostri ĩmodice crescentis unco: ñ posse os aꝑire. &
cibũ caꝑe. ꝯm̃ languescit. S quodã naturali mo¬
do. collidit rostrũ ad petram. ⁊ excitut rostrionꝰ:
qͦ cib impediebatur. ⁊ redit ad cibũ. & omĩa repa¬
rantur ei: ut fiat iiuenis. Sic. & qd̾ impedit noᷤᷤ¬
comedere panẽ nr̃m: petra aufert. & excutit ue
claudit os. oblitis comed̾e panẽ nr̃m. ¶ Faciens

Expanded text:
aquilae. Renovatur juventus aquilae, sed non ad immortalitatem. Similitudo enim data est, quanta potest esse de re mortali ad immortalem. Dicitur aquila, dum senio gravatur, rostri immodice crescentis unco non posse os aperire, et cibum capere. Et inde languescit, sed quodam naturali modo collidit rostrum ad petram, et excutit rostri onus, quo cibus impediebatur, et redit ad cibum, et omnia reparantur ei, ut fiat juvenis. Sic et quod nos impedit comedere panem nostrum, petra aufert et excutit vetclaudit os oblitis comedere panem nostrum. PARS
Abbreviated transcription (Latin):
replet desideruumtuũ¬
in bonis. Post coronam:
ñ restat lucta: in qua¬
iuueris. s satiaris his.
q̃ hic deud̾abas. ad q̃¬
suspirabas. Qñ hoce

Expanded text:
replet desiderium tuuin bonis. Post coronam non restat lucta, in quaveris; sed satiaris his, quae hic desiderabas, ad qsuspirabas. Quando er
Abbreviated transcription (Latin):
rem deuorat. In mari
Tr s uenit tons ille uite: ut indulcoraret.
oe̾ sanaret. Id̾oq uixta er echiel. egredit᷑ de templo
dñi fons aq̃ uiue. & uadit ad mare mortuum. qd̾
nichil habebat uiuens. Nulli enĩ piscicłi eẽ pote¬
rant in marimortuo. nichil in eo uiuebat. s. de
tẽplo dñi . i. de sinu patris. egressus ẽ saluator ⁊ in¬
dulcoraiit mare mortuum. uł ad litt̾am. In mari¬

Expanded text:
rem devorat. In mari um, sed venit fons ille vitae, ut indulcoraret et sanaret. Ideoque juxta Ezechielem: Egredietur de templo Domini fons aquae vivae, et vadit ad mare mortuum, quod nihil habebat vivens . Nulli enim pisciculi esse poterant in mari Mortuo, nihil in eo vivebat; sed de templo Domini, id est de sinu Patris, egressus est Salvator, et indulcoravit mare Mortuum. Vel ad litteram: Ca
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̾a mitiget.:⁊ locũ eiꝰ desolauert̾: eu̾sione ciuitatis.
q̃ ciuib suis nudata ẽ. Uł quia occiderunt. substi¬
tutos loco ciuium occisoꝵ. Locus eñ est ciuitas. ubi
erat templum. quo congregabant᷑ ad festa. De eccłia
quoq bene hoc accipit᷑. comederunt alios incorpo¬
rando sͥ. uł occidendo iacob .i. eccłiam. que ẽ iunior.¬

Expanded text:
peccata mitiget. Et locum ejus desolaverunt, eversione civitatis, quae civibus suis nudata est, vel quia occiderunt substitutos loco civium occisorum. Locus enim est civitas, ubi erat templum, quo congregabantur ad festa. De Ecclesia quoque bene hoc accipitur, quia comederunt, alios incorporando sibi, vel occidendo. Jacob, id est
Abbreviated transcription (Latin):
ficri. maxĩe uͦ. trib p̃cipius sollempnitatib. pas¬
cha. penthecoste. ⁊ natale dñi. sicut in ueti lege p̃¬
ceptum erat. ut in trib p̃cipius sollempnitatib. pas¬
cha ⁊ penthecoste. ⁊ scenophegia. nemo apparcret
uacuus. in ꝯspectu dñi. uacuus est: quim se. xp̃m
ñ habet. qui est fundam̃tum: qd̾ nemo ualet mutare.
Inde ẽ: qd̾illis tͥb sollempnitatib. sidelis ppłs num¬
mum offerc. in annuali oblatione: int̾iorẽ figurais.
Innũmo cnĩnomen est: Innago regis. Quisq gͦ sꝑi¬
tualiter nũmum offerat: ut nomen regis .i. xp̃r:
aĩam. lumine uultus eꝰ insignitã: do exhibeat.¬
uł ꝑ altare: intelligit᷑ sacramentũ corporis ⁊ san¬
guinis. cornualtaris ẽ: potestas.i. uircus ipstꝰ sacͣ¬
menti. multi enĩ sumunt sacramentũ ⁊ ñ rem. ut ma¬
l. Boni uͦ. ⁊ sacram̃tum. ⁊ rem sacram̃ti ꝑcipiunt.
quȩ ẽ spũalis caro xp̃i. de qͣ ipse ait. Si quis non
manducauerit carnem meam: &e ñ biberit. sangͥ¬

Expanded text:
 tribus praecipuis solemnitatibus, Pascha, Pentecoste, et natali Domini, sicut in veteri lege praeceptum erat , ut in tribus praecipuis solemnitatibus, Pascha, Pentecoste et Cenopegia nemo appareret vacuus in conspectu Domini. Vacuus est qui in se Christum non habet, qui est fundamentum: Quod nemo valet mutare. Inde est quod illis tribus solemnitatibus fidelis populus nummum offert manuali oblatione, interiorem significans. In nummo enim nomen est et imago regis. Quisque ergo spiritualiter nummum offerat, ut nomen regis, id est Christi animam, lumine vultus ejus insignita altare intelligitur sacramentum corporis et sanguinis. Cornu altaris est potestas, id est virtus ipsius sacramenti. Multi enim sumunt sacramentum et non rem, ut mali; boni vero sacramentum et rem sacramenti percipiunt, quae est spiritualis caro Christi, de qua ipse ait: Si quis non manducaverit carnem meam, et non biberit sangu
Abbreviated transcription (Latin):
& abiecti fint. dccidentes sunt. qualit̾ iob deesoit. a
gła pͥstinȩ lucis tẽporalium retum. quib intebat ad
tempꝰ. decidit a gła domus suȩ. & in st̾core sedebat. Ita
Ialii sc̃oꝵ multi. s hos om̃s alleuat dñs ⁊ ꝯfirmat. qr
septies cadit iustus. ⁊ resurgit. impii aut̃: infirman¬

Expanded text:
abjecti fiunt, decidentes sunt, qualiter Job decidit a gloria pristinae lucis temporalium rerum, quibus nitebat ad tempus; decidit a gloria domus suae, et in stercore sedebat. Ita et alii sanctorum multi, sed hos omnes allevat Deus et confirmat, quia septies cadit justus in die, et resurgit . Impii autem infirman
Abbreviated transcription (Latin):
Fiant dies apłatꝰ
cratus duodenariꝰ
numerꝰ sit diminu¬
tũ ciꝰ accipiat alt̾. Loco enĩ eiꝰ substitutꝰ ẽ mathias. ut
iant filii ciꝰor

Expanded text:
Fiant dies apostolatus cratus duodenarius numerus sit diminujus accipiat alter. Loco enim ejus substitutus est Matthias, ut iant filii
Abbreviated transcription (Latin):
obꝓbrium. Illud aut̃¬
multi inferre uolunt.
All ex mora machinan¬
accusatores erant: qͥ
ab his retrahere laborat ꝑ bella᷑ iimiẽ. &d Inter¬

Expanded text:
opprobrium; illud autmulti inferre volunt. asi ex mora machinanaccusatores erant, quiab his retrahere laborat per bella inimicus.
Abbreviated transcription (Latin):
uttutis subsunt. qua
seruiunt inimicis qd̃
difficile ẽ. Graue est
enĩ seruire infenso:
qͥ nullo placat᷑ obse¬

Expanded text:
itutis subsunt, qua serviunt inimicis, quod difficile est. Grave enim est servire infenso, qui nullo placatur obse
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s illuminat. & o
dñe. nox huiꝰ noctis.
illuminabit᷑ a te. sic̃ ce dies eiꝰ noctis. siocandũ quod
nox illa quã suꝑra posuit .i. hec uita misera: & noc¬
tem ht̃ ⁊ dic̃. huiꝰ enim nr̃e noctis .i. humane uitȩ
misere: nox ẽ scłi adu̾sitas. dies: eĩdẽ ꝓsꝑitas. s si
d̾s̃ habitat inanima: ꝓmittens aliam lucẽ: illu¬
indifferent̾ itt. & sic est ei nox huiꝰ noctis: ut dies
noctis sunt michi .i. adu̾sa. ita indifferenter: oe
bunt: quem lumen non extollit. Et quasiquis
dic̾et. uñ hec indifferentia ẽ tibi: Respondet:¬

Expanded text:
s illuminat, et, o Domine, nox hujus noctis illuminabitur a te, sicut et dies ejus noctis. Notandum quod nox illa quam supra posuit, id est haec vita misera, et noctem habet et diem. Hujus enim nostrae noctis, id est humanae vitae miserae nox, est saeculi adversitas, dies ejusdem prosperitas. Sed si Deus inhabitat in anima promittens aliam lucem, illuindifferenter uti. Et sic est ei nox hujus noctis, ut dies noctis sunt mihi, id est adversa, ita indifferenter, et on conculcabunt me, quem lumen non extollit. Et quasi quis diceret: Unde in haec differentia est tibi? respondet
Abbreviated transcription (Latin):
ire.t.i. quis nouit iram: & ipsius irȩ potestatem.
.i. uirtutẽ ⁊ maioritatẽ: quam exerces contͣ illos:
quib hic parcis. Potestas enim irȩ hoĩs est. corpꝰ
occid̾e. post. nichil facere. ds̃ aut̃: & hic punit.
⁊ pꝰt: ingehennam mittit. & a paucis eruditis:
maior eius ira intelligitur. Sequit᷑. & qͥs nouit
dinumerare :i. distinguere iram tuã: quia his¬
parcit ad penam: hos punit ad salutẽ: p̃ timore
tuo .i. ad hoc ut te timeat: qiͣ pauq. ¶ Hextẽ¬

Expanded text:
est quis novit iram tuam, et ipsius irae potestatem, id est virtutem et majoritatem quam exerces contra illos quibus hic parcis? potestas enim irae hominis est corpus occidere, et post nihil facere . Deus autem et hic punit, et post in gehennam mittit, et a paucis eruditis major ejus ira intelligitur. Et quis novit dinumerare, Gl. iparcit ad poenam, hos punit ad salutem, prae timore tuo, id est ad hoc ut te timeant. Quasi dicat
Abbreviated transcription (Latin):
solimam: sub zorobabel ⁊ iħu sacdote magno reȩdifica
ta c̃.ꝑ quã rcedificationẽ intelligit᷑ reedificatio spuał
templi de quo dictt apłs. T̃ emplum d̾i sc̃m ẽ qd̾ estiꝰuoᷤᷤ
hoc templum: a diabolo ꝑ pecẽm subuersum ẽ. ⁊ homo
tur hoc templũ. toto orbe. & homo a captiuitate
ne ꝑeat. liberat᷑. De qͣ recdificatione. ñ de illa actuali:
agit hic p̃s. ⁊ ẽ sensꝰ tỹtuli. Psalmꝰ iste ẽ dauid ꝓpħȩ qui
hic loquitur. agens de hoc: qd factũ ẽ. quando domꝰ d̾i
ȩdificabat᷑. toto orbe: post caꝑtiuitatẽ. quȩ sub diabo¬
lo fuit ꝑ pecẽm. sicut ad litt̾am sub ⁊ orobabel post cap¬
tiuitatem babylome: reedificatum ẽ tẽplum salomo¬
nicũ. Et ẽ iste p̃s scd̃s. de utroꝙ aduentu. Intentione:
In pͥma parte: ad p̃latos loquit᷑. ut ip̃i cantent &e
annuncient: om̃ib. Scd̾o: ad subditos loquit᷑ ibi. Af¬
ferce dũo. Premonuit aut̃ uideos in p̃cedent psalmo.

Expanded text:
robabel et Jesu sacerdote magno reaedificatum est: per quam reaedificationem intelligitur reaedificatio spiritualis templi, de quo dicit Apostolus: Templum Dei sanctum est, quod estis vos . Hoc templum a diabolo per peccatum subversum est. Et homo tur hoc templum toto orbe. Et homo a captivitate ne pereat, liberatur: de qua reaedificatione, non de illa actuali agit hic psalmus. Et est sensus tituli: Psalmus iste, est David prophetae, qui hic loquitur, agens de hoc quod factum est quando domus Dei aedificabatur post captivitatem quae sub diabolo fuit per peccatum, sicut ad litteram sub Zorobabel post captivitatem Babyloniae reaedificatum est templum Salomonicum. Et est iste psalmus secundus de utroque adventu. Intentio: Primo ad praelatos loquitur, ut ipsi cantent et annuntient omnibus. Secundo ad subditos loquitur, ibi, afferte Domino. Praemonuit autem Judaeos in praecedenti psalmo,
Abbreviated transcription (Latin):
canticum: cantat cupiditas. Nlouum uͦ. caritas. que
ipsa. est canticũ nouũ. Cantare: ipsum est ȩdificare.
Quicqͥdgͦ cantaueris de cupiditate: uetꝰ cantaᷤ qͥcqͥd
de caritate: nouus resonas. Meliꝰ est ut nouus dace¬
as: qͣmut uetꝰ cantes. quia si nouus tacueris aurib
hominũ: sonas aurib di. hypocrisis quoꝙ. uetꝰ can¬
ticũ cantat. paries enĩ dealbatꝰ. ẽ ypoctisis. que: fo¬
ris lucet. intus: lutum ẽ. De isto pariece dt̃. In parie¬
te ñ comuncto aliis: s singulariter erecto: si hostium
facias: quisquis intrau̾it. foris est. hic aut̃ est ypocͥ¬
ta. qui parietẽ uult struere dealbatã. ñ solidat᷑a. ⁊ io. qͥ
imitat᷑ eũ: tanquã in eo hostium faciens: foris iue¬
nitur. Quia enĩ ipse ꝑ ianuam ñ introiit: & ianua
ipsius ñ intromitait̃. Demde repetit. cantate dño
filio. Deuide quos cantare monuerit: ostendit.

Expanded text:
s; novum charitas, quae ipsa est novum canticum. Cantare autem, ipsum aedificare est. Quidquid ergo cantaveris de cupiditate, vetus cantas; quidquid de charitate, novum resonas. Melius est ut novus taceas, quam ut vetus cantes, quia si novus tacueris auribus hominum, sonas auribus Dei. Hypocrisis quoque vetus cantat canticum. Paries enim dealbatus est hypocrisis , quae foris lucet, intus lutum est. De isto pariete dicitur, in pariete non conjuncto aliis, sed singulariter erecto si ostium facias, quisquis intraverit, foris est. Hic est hypocrita qui parietem vult struere dealbatum, non solidatum. Et ideo, qui imitatur tanquam in eo ostium faciens, foris invenitur. Quia enim ipse per januam non introit, et janua ipsius non intromittit aliquem. Deinde repetit, cantate Domino Filio. Deinde quos cantare monuerit, ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
Iec reqͥes meain ds ut dicat se requi¬
escere in nob: si nos
Non em̃ ipse aliquan¬
do turbatur. aut re¬
qͥescit in se. s dicit se¬
eam. reqͥescẽ in nob̃. qͥa nos i illo reqiie habe¬
mꝰ. hec ẽ gͦ reqͥes mea . uͥ.s. requiesco. & hoc. in scłm scł¬
qͥa durat in et̾nũ hoc ad litt̾am ñ posset dici. cũ sepe
sit eu̾sa illa trena ierłm. seqͣr. hic .i. in eccłia: habi¬
tabo. ñ mito suo: s q̃m elegi eam. dans budictionẽ.
iduam eiꝰ be¬
dicens benedicã: iugi¬
tam. om̃i auxilio: nisi
eiꝰ saturabopa
NiB. qͥ in carne se lac fecie. Quos saturabo:
pauꝑes & saturabunt᷑. Suꝑbi uͦ. saturati sunt in se.
nec saturabunt᷑. s humiles qͣnto plus esuriunt: tan
rus es: respuit. Seqͣr

Expanded text:
 nos Deus, ut dicat se requiescere in nobis, si nos Non enim ipse aliquando turbatur aut requiescet in se; sed dicit se requiescere in nobis, quia nos in illo requiem habemus. Haec est ergo reqa durat in aeternum. Hoc ad litteram non posset dici, cum saepe sit eversa illa terrena Jerusalem, hic, id est in Ecclesia habitabo, non merito suo, sed quoniam elegi eam dans benedictionem. iduam ejus benedicens benedicam; tam omni auxilio, nisi ego saturabo is qui in carne se lac fecit; quos saturabo? pauperes et saturabuntur . Superbi vero saturati sunt in se, nec saturabuntur; sed humiles quanto plus esuriunt, tanrus es, respuit; quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ filios eoꝵ: imitatores. & ẽ. Si custodierint. filii tui.
dierint: hic distingue. & postea inferas: usq in
&e alioꝵ erunt. ut tu. temporalis. Si custodieris̃:
sedebunt. Quid gͦ si ñ custodierute: ꝑ it ꝓmissio:
Non. Quia si in te non implentur: impletur in
alio. ⁊ filii dauid sunt. ñ stirpe: s cultu d̃. ⁊ fide
Sigͦ ñ custodiunt. testam̃tum: ñ sunt filii. Non

Expanded text:
ilios eorum imitatores: et est: Si custodierint filii tui, id dierint, et distingue, et postea inferas, usque inet aliorum erunt ut tu temporalis; si custodierint, sedebunt. Aug. Quid ergo si non custodierint, perit promissio? non, quia si in te non impletur, impletur in alio. Nam et filii David sunt non stirpe, sed cultu Dei et fide. Si ergo non custodiunt testamentum meum, non sunt filii. Non
Abbreviated transcription (Latin):
tis tius custodiendis.
pati & id̾o: ñ sũ turba¬
tus. Impuisa turbas̃.
Integre custodit: qͥ
adu̾sa ñ metuit. Et
tam paratus sum:
.i. impedim̃ta mimi¬
alium: circũplexi st̃
me. qͥ carne seruiole¬
gi pecc̾i. m̃te seruiole¬
grdi. Pecc̃a sunt:. qͣsi
longa restis qͣmtra¬

Expanded text:
tis tuis custodiendis pati. Et ideo non sum turbatus. Improvisa turbant, integre custodit, qui adversa non metuit, et tam paratus sum,  impedimenta inimialium, circumplexi sunt me, qui carne servio legi peccati, mente servio legi Dei. Peccata sunt quasi longa restis, quam tra
Abbreviated transcription (Latin):
dionis tue. funes citumplectunt᷑ me: nisto
uatoris: hic: suis menbris adiungit᷑. hoc enĩ ꝓpͥe¬

Expanded text:
oc quod funes circumplectuntur me justo , vox ipsius Salvatoris hic suis membris adjungitur. Hoc enim pro
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Quare tu
enarras iusticias
meas: In ip̃a ens̃ obmutescit facundia: si egra sit
ꝯscientia. Caueat gͦ. ne u̾bis ñ ꝯgruant facta. &
ne deforment iniquitatis oꝑa: magist̾ium dis¬
cipline. Tollit᷑ etiã de ore. &e ab auib cęl. ⁊ mult ᷤᷤ
mõdis. ẜ ñ de corde. si euinfixum est. ce sõo. ñ att
de corde. s de ore. Ne auftras dico. ⁊ hoc.usꝙ: quaꝙ
manent. uł eidẽ reparant᷑. qr in uidiciis. qiͣ. Non au

Expanded text:
dicens: Quare tu enarras justitias meas? . In ipsa enim obmutescit facundia, si aegra sit conscientia. Caveat ergo ne verbis non congruant facta, et ne deforment iniquitatis opera magisterium disciplinae. Tollitur etiam de ore ab avibus coeli, et multis modis, sed non de corde, si ei infixum est. Et ideo non ait de corde, sed de ore. Ne auferas dico, et hoc, usquequaqremanent. Vel eidem reparantur, quia in judiciis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
s sic̃ cepi: ita mͦ faceda. Ambulabã dico: in latitudẽ
scientie. qͣm q̃rendo. ꝯsceutꝰ est. fatulũ enĩ eẽ opor
det cor: qd̾ recipit illum. qui cȩlũ ⁊ t̾ram ĩplet. seq̃t
Et loquebar in mons tui usuy¬
moniis tuis. Quisup̃¬
petebat: ut responde¬
ret u̾bum ex ꝓbranti¬
tat. usq ad mortem
in ꝯspectu regũ. qui pot̾̃ant terrere. uñ. Añ reges
⁊ p̃sides duceiim. ⁊ ñ ꝯfundebar ꝓ scandalo cruei
uox: que in diuinis testimoniis loquebat᷑. deco¬
ra facies. quȩ in ꝯspectu regũ ñ ꝯfundebat᷑. quia ñ
crubescit ꝯfit̾i auctorẽ: quȩ ñ ꝯfundit᷑ redẽptore

Expanded text:
sed sicut coepi, ita modo facere da. Ambulabam dico, in latitudine scientiae, quam quaerendo consecutus est. Patulum enim oportet esse cor, quod recepit illum qui coelum et terram implet. VERS. Et loquebar in testimoniis tuis ipetebat, ut respondeverbum exprobrantitat usque ad mortemin conspectu regum qui poterant terrere. Unde: Ante reges et praesides ducemini . Et non confundebar pro scandalo crucisvox quae in divinis testimoniis loquebatur; decora facies, quae in conspectu regum non confundebatur, quae non erubescit auctorem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tenus fucrt̃ uerba
Aorantis. nẽ: narran
ambulẽ: sic̃ dixerat: & ueniat. & ne auferas. s ait:
Et ambulabam. sic uolens intelligi. qd̾ ñ dixit .i. se
auditum. & subdit: qualis factus sit. Qd. hec p̃dic¬
ta cum orarem: exaudistimc. & exauditus: ambu¬
labam in latitudine .i. in caritate. inqua: tota lex
sc̃m. ⁊ id̾o. latitudo dicit᷑. In hac latitudine: ambu¬
labat ille. qui dicebat. os nr̃m patet ad uos. o cho¬

Expanded text:
tenus fuerunt verba orantis, nunc narrantveniat, et ne auferas, sed ait, et ambulabam sic volens intelligi quod non dixit, id est se auditum, et subdit, qualis factus sit. Quasi dicat: Haec praedicta cum orarem exaudisti me, et exauditus, ambulabam in latitudine, id est in charitate, in qua tota lex m. Et ideo, latitudo dicitur. In hac latitudine, ambulabat ille qui dicebat: Os nostrum ad vos
Abbreviated transcription (Latin):
biꝑtit᷑ est p̃s. Primo: captiuan dos longe post ꝑ¬
nabugodonosor: quos defleuit ieremias: hic sua
mala flere: nec int̾ mala obliuise ierłm: inducit.
in figura nr̃i. Scło: contͣ hostes ad dm fit ꝯu̾sio. ibi
Memor esto. Propħagͦ. in ꝑsona captiui. qͥ quasi
laudib stantium in domo excitatꝰ ẽ: lam̃tationẽ
hanc ꝓfũdit: desiderio patriȩ: dicens. Suꝑ flu¬
mina babylonis illic: s. in tam notabili loco. sedimꝰ
humiliati. ñ erecti. ꝑ suꝑbiã. ñ iacentes ꝑ rumam.
flumina babylonis st̃.: omĩa quȩ hic amant᷑. ⁊ tran¬
scunt. Quȩ attendentes sq̃: ñ se eis amore miscent.
s supra sedent. ꝯtempnendo. & flent: uł eos qͥ rapi¬
ut multi faciunt. Multi enĩ flent: fletu babylonio.
qui & gaudent. gaudio babylonio. qͥa gaudent lu¬
chris. ⁊ flent dampnis tẽꝑalib. utrunꝙ de babylo

Expanded text:
Bipartitus est psBipartitus est psNabuchodonosor quos deflevit Jeremias hic sua mala flere, nec inter mala oblivisci Jerusalem, inducit in figura nostri. Secundo contra hostes ad Deum fit conversio, ibi, memor esto. Propheta ergo in persona captivi qui quasi laudibus stantihanc profudit desiderio patriae, dicens: Super fluic, Aug. scilicet in tam notabili loco, sedimus humiliati, non erecti per superbiam, non jacentes per ruinam. Flumina Babylonis sunt omnia quae hic amantur et transeunt. Quod attendentes sancti, non se eis amore immiscent, sed supra sedent contemnendo et flent vel eos qui rapiut multi faciunt. Multi enim flent fletu Babylonio, qui et gaudent gaudio Babylonio, quia gaudent lucris et flent pro damnis temporalibus. Utrumque de Babylo
Abbreviated transcription (Latin):
s tenetur captiua scđm homines: p̃destinatos ad
głam. qui ꝑ pecc̃m captiu st̃: & a patria ꝑegrini. De
cagͥ captiua ꝑ pecẽm: hic agit᷑. De reditu supra egit:
in atrus ierłm stamꝰ spe. s hic: in ista babylonia:¬
tu tenem. & scdemꝰ humiles: penitendo. confiten¬
unt. habet enĩ babylonia. amatores suos. consulen
ñ suꝑbe. s fidelit̾ u̾sant᷑. ut qͣntum intelligunt: fidẽ
exhibeant qͣm possunt: & qͥb possunt: eos ñ sinit ds̃
ꝑire in babylonia. Predestinauit emĩ eos: eiues icrłm.
Intelligit caritatẽ: uł captiuitatẽ eo. & ostendit ei
aliam ciuitatẽ: ꝑ qͣ laborent. cui suspirent. ad quam
⁊alios adhortentur. Uñ dicit dñs iħc. Qui in modico
fidelis ẽ. de in magno fidelis ẽ. oe rursꝰ Si in alieno
fiddeles fuistis: nr̃m quis dabit uob̃: De talib tñ:
ñ agtt bic psalmꝰ s de illis. qui mente ⁊ desiderio
ri babylomȩ. s in suꝑnã ierłm suspirare. Modus.

Expanded text:
inatos ad gloriam, qui per peccatum captivi sunt, et a patria peregrini. De ea igitur captiva per peccatum hic agitur: de reditu supra egit, in atriis Jerusalem stamus spe; sed hic in ista Babylonia tenemur et sedemus humiles, poenitendo, confitenunt. Habet enim Babylonia amatores suos consulentnon superbe, sed fideliter versantur, ut quantum intelligunt, fidem exhibeant, quam possunt, et quibus possunt, eos non sinit Deus perire in Babylonia praedestinavit enim eos cives Jerusalem. Intelligit enim captivitatem eorum, et ostendit eis aliam civitatem pro qua laborent, cui suspirent, ad quam et alios adhortentur. Unde dicit Jesus: Qui in modico fidelis est, et in magno fidelis est . Et rursus: Si in alieno fideles salmus, sed de illis qui mente et desiderio ri Babyloniae, sed in supernam Jerusalem suspirare. Modus.
Abbreviated transcription (Latin):
siñ meminero tui. sic otingit. ut ꝓnun¬
qͥ memor dĩ ñ est. qͥa. ut qͥd sonat. ut quid loquit᷑:
qui eniticum sỹon ñ sonat: Canticũ ierłm. ling
huiꝰ. lingua barbara ẽ. Mutꝰ est do: qui oblitus est
ierłm. uñ. bene ait: siñ meminero tui s. cũ amore.

Expanded text:
s et miseriarum: sic contingit ut pronunqui memor ejus non est, quia ut quid sonat, ut quid loquitur, qui canticum Sion non sonat? Canticum Jerusalem nohujus, lingua barbara est. Mutus est Deo qui oblitus est Jerusalem. Unde bene ait: Si non meminero tui, scilicet