comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abilla intencione reuocaret. fc̃m
est tñ illud ip̃m difficile. ut eẽt au¬
tum adfaciendum ydolum ꝙ pp̃ eos
notandum: putaui. Qui contristã¬
tur. si quid tale ppuitam eternam
diuinitus fictił equo animo dole¬
iusum impulit. lusus adydolatriã.
qr si uanitatis culpa non caute cõ¬
pescitur ab imquitate mensincan¬
ta deuoratur. uñ. Qui modica sper
pletis hiius modi sermonibus inmonte symaĩ duas cabulas
testimonii apidui scciptas aigiro di.
ram faceret moyses descendere de mon
te congregatus aduersus aaron ait.
s urge fac nobis deos qui nos p̃cedãt.
Moysi.ri. huic uiro qui nos eduxit de
terra egypti ignoramus quid accide

Expanded text:
ab illa intentione reuocaret; factum tamen illud ipsum difficile, ut esset aurum ad faciendum idolum, propter eos notandum putaui, qui contristantur, si quid tale propter uitam aeternam diuinitus fieri uel aequo animo tolelusum impulit, lusus ad idololatriam: quia si vanitatis culpa non caute compescitur, ab iniquitate mens incauta devoratur. Unde: Qui modica sperpletis huiuscemodi sermonibus in monte Sinai duas tabulas testimonii lapideas scriptas digito Dei ram faceret descendendi de monte Moses congregatus adversus Aaron ait surge fac nobis deos qui nos praecedant Mosi enim huic viro qui nos eduxit de terra Aegypti ignoramus quid accide
Abbreviated transcription (Latin):
centes eos seruare oumia
quecumq mandauiuo¬
apłi. ł quilibet alia dcbit¬
nus docũ. ⁊ consilii decre¬
to: obscruanda prescͥp¬
sit. in quib uitam erer

Expanded text:
eos servare omnia quaecunque mandavi vol quilibet, alia debetnus docuit, et consilii decrobservanda praescin quibus vitam aeter
Abbreviated transcription (Latin):
L.Et deuorauit .ii.a.¬
it draco a aion uirgas coꝵ
intelligeretur uerus dra
uirgas. hoc . N. potuit ab¬
sorbere ꝙerant non ꝙui¬

Expanded text:
peccatum, ut poenitentiae compuncit draco Aaron uirgas illorum", intellegeretur uerus dracuirgas. hoc enim potuit absorbere quod erant, non qu
Abbreviated transcription (Latin):
tis. s irascentis ⁊minã¬
tis accipiamus nulla¬
questio est humano
enim morẽ ad homine
laqͣr deus. ⁊ ira cius in

Expanded text:
tis, sed irascentis et minantis accipiamus, nullaestio. Humano enim more ad homines loquitur Deus, et ira ejus sin
Abbreviated transcription (Latin):
sig̃e. infide confortamur. ⁊ artius sa cramenta
nr̃e redemptionis. ł ymaginem ac similitudi
tates innumerib ⁊ donariis queobtulerunt
domino ⁊ scĩficauerunt filii isrł. cum ꝓfructibi¬
absoluit. hec quidem ita gerenda institntio diui
na mħitu pontificis figurauit ⁊ ũbis manifeste
unt. muo exigunt ⁊ iiquitates ppłi non aspor¬
tant uec castigant cum ob hoc solum debeant sy¬
mere carnalia quia ministrant sp̃ualia. s qr
prosubditis pot̾ efficaciter laborare preclicare
⁊ domino supplicare. cuius animus: diuimi no¬
minis inemoria semꝑ est preditus apte subui¬
mine domini sccipta semper fuerit in fronte a
sit stricta. ł bisso stringi precipiatur supra ex¬
positum est. Numc uero adiciendum qr solent
milites hr̃e lineas quas camisias uecant sic ap¬
gendo iaculo. tencudo clipoo. ensi librando: ⁊ qͦ¬
habuisse qñ amasiam interfecit. strictam. s. ad
mensuram ħitus sui. Ergo ⁊ sacerdotes para¬
ci umĩnisterium dei utuntur hac tunica. ut

Expanded text:
icat, in fide confortamur, et eo arctius sacramenta nostrae redemptionis, vel imaginem ac similitudintates in muneribus et donariis quae obtulerunt Domino, et sanctificaverunt filii Israel: cum pro fructibabsolvit. Haec quidem ita gerenda institutio divina in habitu pontificis figuravit et verbis manifesteunt, imo exigunt, et iniquitates populi non asportant nec castigant, cum ob hoc solum debeant sumere carnalia, quia ministrant spiritualia. Sed quia pro subditis potest efficaciter laborare, praedicare, et Domino supplicare cujus animus divini nominis memoria semper est praeditus, apte submine Domini scripta semper fuerit in fronte Aasit stricta, positum est. Et nunc adjiciendum, quia solent milites habere lineas, quas camisias gendo iaculo, tenendo clipeo, ense librando et qando Amasam interfecit: strictam scilicet ad mensuram habitus sui. Ergo et sacerdotes parati in ministerium Dei utuntur hac tunica, ut
Abbreviated transcription (Latin):
culerunt et¬
scificauert
filii ustł in
cunctis mu¬
neribus ⁊ do¬
ariis suis. Erit aucem lami¬
na semper insronte eius. ut pla¬
ꝙ tunicam bisso. Et thiara

Expanded text:
lerint eficaverint filii Israhel in cunctis muneribus ariis suis erit autem lammina semper in fronte eius ut pla tunicam bysso, et thiara
Abbreviated transcription (Latin):
cisai debent gladio sp̃c¬
fres cline glacliis ingressi sunt urbem cõ¬
fidenter. Interfc̃is s omnib masculis. e¬
mor ⁊ sychem pariter necauerunt. Tollen

Expanded text:
cisci debent gladio spirtres Dinae gladiis ingressi sunt urbem confidenter interfectisque omnibus masculis Emor et Sychem pariter necaverunt tollen
Abbreviated transcription (Latin):
EG. Nospauci sumus ⁊ c̃. hoc
clicit quia plurium bella pote¬
rant consurgere. Nonꝙ multo
panciores h̾ret quani possent
expugnationi ciuitatis suffi¬
⁊c̃. zelus filiorum iacob mul¬
tionem sororis moraliter cõmo¬
net pastores fidelium curam hr̃e
tus euadat.

Expanded text:
 Nos pauci sumus, » etc. Hoc dicit, quia plurimum bella poterant surgere, non quod multo minus haberet quam possent expugnationi civitatis suffitc. Zelus filiorum Jacob in ultionem sororis moraliter commonet pastores fidelium, curam habetus evadat.
Abbreviated transcription (Latin):
canit. nec deaquis bibit. ⁊ in aqut᷑ por¬
catum crat abluenãum. defructu t̾re
contractum. ammalia quoq t̾restri¬
a: plus maledictionis hñt: quam aqͣ¬
tilia. qr plus uiuunt demaledc̃a tetra
Inde xp̃x. post resurrectionem depiscemã¬

Expanded text:
cavit, non de aquis bibit, et in aquis erat peccatum abluendum de fructu terrae contractum. Animalia quoque terrestria plus maledictionis habent quam aquatilia, quia plus vivunt de maledicta terra. Inde Christus post resurrectionem de pisce ma
Abbreviated transcription (Latin):
atiuidas dicens. reus ero pr̃i¬
os meos interfite. si non recluxero illum ti¬
bi. Trade illiũs nmanu mea. ⁊ ego eumti¬
bi restituam. At ille. Non descendet inquit
adinfernum moriendo decẽ¬
enim magna questio est. et¬
clucctis canos ncos cumdolore ad inferos.
menter premebat. Consumptisq cibis
quos exegypto detulerant dixit iacob ad filios suos. reũtum
n ⁊emite pauxillum escarum. reclit iudas. Denunciauit nobis
uirille sub atcestatione iurancdidicens. Non uidebitis facicmi
meam nisi frẽm uestrum minimum adduxeritis uobiscum. Si
ergo uis mittere eum nobiscum.: pergemus pariter. ⁊ ememusi
nectia tibi. sin autem non uis: non ibimus. uir enim sepent di¬
inuis denunciauit nobis ddicens Conuidebitis faciem meã

Expanded text:
At Judas dicens: « Reus ero pos meos interfice, si non reduxero illum bi: trade illum in manu mea, et ego eubi restituam. At ille: Non descendet, inquitad infernum moriendo deenim magna qus cum dolore ad inferos menter premebat consumptisque cibis quos ex Aegypto detulerant dixit Iacob ad filios suos revertimini et emite pauxillum escarum respondit Iudas denuntiavit nobis vir ille sub testificatione iurandi dicens non videbitis faciem meam nisi fratrem vestrum minimum adduxeritis vobiscum si ergo vis mittere eum nobiscum pergemus pariter et ememus tibi necessaria si autem non vis non ibimus vir enim ut saepe diximus denuntiavit nobis dicens non videbitis faciem meam
Abbreviated transcription (Latin):
plans pecuniam inore sacculi. clixit fr̃ib suis. Recdlita est michi
nutuo. eliud nam est hoc quod fecit nobis deus. Tenerunt¬
q ad iacob pr̃em suum interra chanaan.⁊ narrauerunt eiom¬
nia que accidissent sibi clicences. locutus est nobis cominus ter¬
reclure. et putauit nos ex ploratores cẽ prouincie. Cui respõcli-¬
mus pacifici sumus nec ullas molimur. insydias. Duodecim
fratresuo pr̃e geniti sumus. unus non est super. Mumus cũ
pr̃c uersatur interra chanaan. erui ait. nobis. Sit probabo quod
pacifici estis. fratrem ur̃m unum cdimittite apud me. ⁊ cibaria
cominibus uestris neccessaria sumite. ⁊ abite. fratremq uestrũ
mininum adlucite adme. ut sciam quod non sitis explora¬
tores ⁊istum qui tenetur inuinculis reciptre possitis. Ac de in¬
cepsemencli que nultis habeatis licenciam hiis dictis: cumi
frumenta effuderent singuli repererunt mnore saccorum li¬
gatas pecunas. Exterritisq simul omnibus dixit p̃riacob.

Expanded text:
platus pecuniam in ore sacculi, dixit fratribus suis: Reddita est mihi dixerunt: Quidnam est hoc quod fecit nobis Deus? Veneruntque ad Jacob patrem suum in terram Chanaan, et narraverunt ei omnia quae accidissent sibi, dicentes: Locutus est nobis Dominus terrae dure, et putavit nos exploratores provinciae. Cui respondimus: Pacifici sumus, nec ullas molimur insidias. Duodecim fratres uno patre geniti sumus: unus non est super, minimus cum patre versatur in terra Chanaan. Qui ait nobis: Sic probabo quod pacifici sitis: Fratrem vestrum unum ddomibus vestris necessaria sumite, et abite, fratremque vestrum minimum adducite ad me, 185 ut sciam quod non sitis exploratores: et istum, qui tenetur in vinculis, recipere possitis: ac deinceps emendi quae vultis habeatis licentiam. His dictis, cum frumenta effunderent, singuli repererunt in ore saccorum ligatas pecunias: exterritisque simul omnibus, dixit pater Jacob:
Abbreviated transcription (Latin):
mus fr̃em. ⁊ nos respondimus ei consequenter iuxta io ꝙ fũat
sciscitatus. Hunquid scire potcramus ꝙ dicturus ẽẽt: addu¬
cite uobiscum fr̃em ut̃m. Iudas quoq clixit pr̃i suo. Mitte pue¬
rum mecum ut ꝓfiscamur. ⁊ possimus uiuere nemoriamur
nosi pariuili nr̃i. ego suscipio puerum require islum demanu
mea. Nisi reduxero ⁊ traclidero eum cibi eropeccati intertus om̃i

Expanded text:
mus fratrem; et nos respondimus ei consequenter juxta id quod fuerat sciscitatus. Nunquid scire poteramus quod dicturus esset: Adducite vobiscum fratrem vestrum Iudas quoque dixit patri suo mitte puerum mecum ut proficiscamur et possimus vivere ne moriamur nos et parvuli nostri ego suscipio puerum de manu llum nisi reduxero et tradidero eum tibi ero peccati in te reus omni
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ cornua altaus. cume
rum quas fecere mrtutum
commendat. Deniq q̃i corna tangens altaris aurr
mundo cui eraut. ⁊ mͥ eos dedisti ⁊ sermonem tuum ser¬
ic̃. Et ꝙ pp̃ nũta ⁊ interoessiones sublimium uirorum
⁊ placabit supereo ingenerationibus uestris.¬

Expanded text:
 cornua altaris, cum rum quas fecere virtutum commendat. Denique quasi cornua tangens altaris aureimundo, tui erant, et mihi eos dedisti, et sermonem tuum serita et intercessiones sublimium virorum,Et placabit super eo in generationibus vestris
Abbreviated transcription (Latin):
ũsantem. s potencia diuinicatis celoꝵ
interiora penetrantem stabat altate ĩ¬
censi inscũ auo ubi candelabrum ⁊ mẽ¬
tus est incelum. ⁊ sedet addexteram dei.
supercunus cornua altaris dep̃catur a a¬
ron insangnine qui oblatus est ꝓpõco.
⁊ placat supereo. qñ rogantes propo

Expanded text:
versantem, sed potentia divinitatis coelorum interiora penetrantem. Stabat altare incensi in sanctuario, ubi et candelabrum et mentus est in coelum, et sedet a dextris Dei. Super cujus cornua altaris deprecatur Aaron in sanguine, qui oblatus est pro peccato, et placat super eo, quod rogantes pro po
Abbreviated transcription (Latin):
galbine bomi odoris ⁊ thu¬
re lucidissimo quecunc
non est ergo offerenclum
super altari auroo thimia¬
ma composicõis alterius
quam dominus statuit
illo credere quam ip̃e docu

Expanded text:
galbano boni odoris, et thure lucidissimo. Quae cunctNon est ergo offerendum super altari aureo thymiama compositionis alterius, quam quod Dominus statuit,illo credere quam quod ipse docu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt apud te exomni carnetam inuolatilibus quam inbes¬
tiis ⁊ uniucrsis reꝑtilibus que reptant super terram. celue ⁊ecrin
⁊ egredimini super cerram. Cres i nmp licani supet
terram. egressus est ergo hic noe ⁊ filii eius. uxor eiuis. ⁊uxores fili¬
orum eiusi cumeo. s ⁊ omnia animancia. iumenta ⁊ reptilia q̃
reprunt super triram: secundum genus suum dearcha egressa
sunt eclificauit autem noe altare domino. ⁊ tollens de cunctis

Expanded text:
sunt apud te ex omni carne, tam in volatilibus, quam in bestiis, et universis reptilibus quae reptant super terram educ tecum; et ingredimini super terram. Crescite et multfiliorum ejus, cum eo. Sed et omnia animantia, jumenta, et reptilia quae reptant super terram, secundum genus suum, de arca egressa sunt. T. V. Aedificavit autem Noe altare Domino, et tollens de cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
tum lacitudo retinelat. Sine incastrature erant persingulas tabu¬
las. ut altera alt̾i iungertur. sicfecit in omnib tabulis tabnacdi.
equib .xx. adplagam m̃idianam erant contra austrum cum. x.¬
parteangłorum. ubi incastrature larerum in angulis cerminan¬
tur. ad plagam quay tabernaculi que respicit ad aquilonem. fe
tabulas. Concra octidentalem uero .i. ad eam pntem cabernaculi
que respicit mane. fecit .ui. tabulas ⁊ luas alias per singulssan¬
gulos tabernaculi retro que iuncte erant deorsum: usꝙ sursum. ⁊ in
unam compagem pariter ferebantur. Ita fecit exutraq pnte pangu¬
terius lateris tabulas coaptandas. ⁊ extra hos.u. alios uectas ad eci¬
dentalem plagam tabernaculi contra mare. fecit quoꝙ uectẽ ali¬
um qui per malias cabulas ab angulo usq ad angulum perue¬
is. ⁊ curulos eauuim fecit aureos ꝑ quos uectes inclnci possent.quos ⁊

Expanded text:
tum latitudo retinebat. Binae incastraturae erant per singulas tabutum latitudo retinebat. Binae incastraturae erant per singulas tabulas, ut altera alteri jungeretur. Sic fecit in omnibus tabulis tabernaculi: e quibus viginti ad plagam meridianam erant contra austrum, cum qparte, ubi incastraturae laterum in angulis terminantur. Ad plagam quoque tabernaculi, quae respicit ad Aquilonem, fectabulas. Contra Occidentem vero, id est, ad eam partem tabernaculi, quae mare respicit, fecit sex tabulas, et duas alias per singulos angulos tabernaculi retro: quae junctae erant a deorsum usque sursum, et in unam compagem pariter ferebantur. Ita fecit ex utraque parte per anguterius lateris tabulas coaptandas, et extra hos, quinque alios vectes ad occidentalem plagam tabernaculi contra mare. Fecit quoque vectem alium, qui per medias tabulas ab angulo usque ad angulum perveirculos eorum, fecit aureos, per quos vectes induci possent; quos et
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iam hec flagitarent a
dominis sus apostolus in¬
ditos ne nomen domini
quia percundi subula eiꝰ
anrem. ad postem prece¬
pit deus qui libertatem

Expanded text:
ani hic flagitarent a dominis suis, apostolus juditos , ne nomen Domini quia pertundi subula ejus aurem ad postem praecepit Deus, qui libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
caliginem allogorie penetrare. ual
de cnim pancorum est sp̃ualem in¬
telloctum timari quia enim menteᷤᷤ
cant. moy ses accessit adcaliginem
inqua erat deus.
nationem xp̃i spcrare. Tunc cnim add
mimus nr̃m accipitur. cum inbor alta¬
ti nr̃a humilitas .i. suꝑ dominice incar¬
natõis fidem posucrit quioquid opcra¬
tur. in altari crgo deterta oblatum mu¬
nus ponimus. si actus nr̃os dominice
incarnationis fide solidamus:
superna hos incorpore suo non recipit
elificati indomos sp̃uales. hiis nõ
refaciunt uuinitate fitei et con¬
cordia caritatis.

Expanded text:
caliginem non valet penetrare, quia valde paucorum est spiritualem intellectum rimari. Quia enim mentes ccant, Moyses accessit ad caliginem in qua erat Deus. nationem Christi sperare. Tunc enim a Deo nostrum munus accipitur, cum in hoc altari nostra humilitas, id est super Dominicae incarnationis fidem posuerit quidquid operatur. In altari ergo de terra oblatum munus ponimus, si actus nostros Dominicae incarnationis fide solidamus. fratrum: hos in corpore suo non recipit aedificati in domos spirituales. His non re faciunt in unitate fidei et concordia charitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
troues inomnulcoo uiiquo memo¬
ria fucrit nominis mei. ueniam
adce. ⁊ benecsicam cibi quod si alta¬
re lapideum feceris michi. non ecłi¬
fuabui llluo ce sectis lapulibus. si
enim leuaucris cultruin cuum su¬
dendi. sub intelligeretut auditus. qͦ
more loqui non solemus. Nam iude
quid sonet solemus dicere. Audi
quio luccat non solemus:

Expanded text:
oves, in omni loco in quo memoria fuerit nominis mei, veniam ad te, et benedicam tibi. Quod si altare lapideum feceris mihi, non aedificabis illud de sectis lapidibus: si enim levaveris cultrum tuum sensum subintellegeretur auditus: quo more loqui non solemus. nam "uide quid sonet" solemus dicere; "audi quid luceat" non solemus.
Abbreviated transcription (Latin):
deorum. Du
fabulantur hebreiqr
abram inignem sit¬
missus. qr ignem no¬
luit adorare quem chal¬
dei colunt ⁊ dei auxili¬
o liberatus de ydolatrie¬

Expanded text:
aeorum. Hic fabulantur Hebraei quod Abram in ignem simissus, quia ignem noluit adorare, quem Chaldaei colunt, et Dei auxilliberatus, de idololatri
Abbreviated transcription (Latin):
normam osten dunt. ꝓtoc¬
⁊ intelligencie ⁊¬
scĩe. ⁊ omni doctri¬
na ad excogitandum ⁊ faciendumo¬
pus in auro ⁊ argento. ⁊ ere sculpenclis

Expanded text:
normam ostendunt. et intelligentia iae omni doctrina ad excogitandum et faciendum opus in auro et argento et aere, sculpendis
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ mpfundum. cixeĩt ergo egyptii. fugiamꝰ i frlm. dominus
enini proeis pugnat contra nos. Etait dominus ad moy¬
sen. Extende manum tuam super mare ut reuertantur a¬
que adegyptios: super curius ⁊ equites corum. Cumq extẽ¬
liss moyses marium contra mare reuersum est primo cdi¬
luculo adpriorem locum. fugientib ꝙ egyptiis: occurrerũt

Expanded text:
que in profundum. Dixerunt ergo Egyptii Fugiamus Israelem: Dominus enim pugnat pro eis contra nos. Et ait Dominus ad Moysen. Extende manum super mare: et revertantur aque super Egyptios: super currus et equites eorum. Cumque extendisset Moyses manum contra mare: 182 reversum est primo diluculo a
Abbreviated transcription (Latin):
bro petiit. Multi phara ones fucrũt.¬
qniini requirete nolo quis est rexinegip¬
to. qui scit ioseph.⁊ qui nescit dum. n
ille regnaret. qui sciebat iosephe ñ dñ
affucti filii isrł. noq in luto ⁊ latere cõ¬
ne uiuificate. s cum ceꝑit regnare qͥ
ñ nouerat ioseph. si dominus regit no

Expanded text:
bro periit, multi Pharaones fueruntimum requirere volo quis est rex in Aegypto qui scit Joseph, et qui nescit. Dum enim ille regnaret qui sciebat Joseph, non dicuntur afflicti filii Israel, neque in luto et latere coe vivificatae; sed cum coepit regnare, qui non noverat Joseph. Si Dominus regit nos,
Abbreviated transcription (Latin):
lis agitut edifices isti
tere facit. maris ⁊ tette ele¬
menta ꝓcupiditate tur
pere innocenciam. domi
fedi. foris ccudelia. intra
scitote regi egypti mili¬
tare. ꝙ est mũdi ħ sp̃u

Expanded text:
lis agit, ut aedifices illi rere facit maris, et terrae elementa pro cupiditate turbpere innocentiam, domi foeda, foris crudelia, intra scito te regi Aegypti militare, quod est mundi hu
Abbreviated transcription (Latin):
to corporali. arexitus deegipto
sp̃nali signatur. ꝓmare. iru.¬
tõem: ⁊ hebreorum uiberationẽ:
ueti agni pissio ⁊ nr̃a redemp¬
tio. Decelo datur manua. ⁊ aqͣ
depetra: hicest. panis qui dece
clicia ppłodei: ut suꝑnis subici¬
amur disciplinis. eabernałm¬

Expanded text:
to corporalis noster exitus de Aegypto spirituali signatur. Per mare Rutionem, et Hebraeorum liberationum, veri Agni passio et nostra redemptio. De coelo datur manna, et aqua de petra. Hic est panis qui de codicia populo Dei, ut supernis subjiciamur disciplinis. Taberna
Abbreviated transcription (Latin):
tutum qui eruat pͥn¬
cipatus eius ⁊ potesta¬
tes ⁊ cum ficlucia tri¬
umphet oos ⁊ affugat
inligno crusis.

Expanded text:
turum qui exuat principatus ejus et potestates, cum fiducia triumphet eos et affligat in ligno crucis.
Abbreviated transcription (Latin):
luctas sensit sp̃ualia
certamina ꝑtislit tunz
nequando eucuiat bel¬
lum:⁊ esenciant ad¬
u̾sariis eius. ⁊ deuictiᷤ¬

Expanded text:
luctas sensit, spiritualia certamina pertulit: timet ne quando eveniat bellum, et consentiant adversariis ejus, et divicti
Abbreviated transcription (Latin):
scnsus fõnales ł uirtutes inluto ⁊ lat̾e
ñ ꝯsumit. nec curis t̾renis atc̃it. si hor
mica est deo succetlit in regnum. al¬
loquitur gentẽ suam .i. corporeas uo¬
luptates. ⁊ incioꝵ ducib ad ⁊silium
uocatis. deliberat contra filios ilrł. qũo
nas alant. edificent ciuitates egypti.
⁊ ciuitates munitas. Nec pittandũ est.
diuinos libros egyptioꝵ gesta narta¬
re sũ cã. s ꝯue scripta sunt ad nr̃am do¬
ctͥnã spc̾ta sunt. uͥ qͥ hec audis si forte bap¬

Expanded text:
sensus rationabiles vel virtutes, in luto et latere non consumit, nec curis terrenis atterit. Si horum inimica Deo, succedit in regnum; alloquitur gentem suam, id est corporeas voluptates, et vitiorum ducibus ad consilium vocatis, deliberat contra filios Israel, quonas alant, aedificent civitates Aegyptii et civitates munitas. Nec putandum est divinos libros Aegyptiorum gesta narrare sine causa: sed quae scripta sunt ad nostram doct
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ amech. d̾iu uiuente caliginem oulorum
incuttisse ad olescentem ducem ⁊ rectorẽ.
itinetis labuisse. exercens ergo uenatio
bestiam. s hominem occiai. uñ: et furore
accensus: occidi adolescentem:¬

Expanded text:
Lamech diu vivendo caliginem oculorum incurrisse, et adolescentem ducem et rectorem itineris habuisse. Exercens ergo venationbestiam sed hominem occidi; unde et furore accensus occidit adolescentem
Abbreviated transcription (Latin):
generatione poccatumcaim solutum est. ñ.
enim iudicabit deusbis midip̃m. ⁊ qui sem̃
receperit inuita est sua: non cosdem cruciat᷑
pacietur inmorte quos passus est inuitasna.
que omnes interiar inclilumio::¬
Iciz. Quem uocauit enos. enos int̾pectat᷑
homo quicepit intiorare nomen domini.
sicut adam. homo intecp̃tatut. ita ctiam
enos uocta bebraicam m̾itatem. homo uł
ur apulchre. quia hoc uocabislum hu̾it.
dictum est quia uicim funt tunc inuo¬
candi nomen douia. licct plcaꝙ: hebrco¬

Expanded text:
generatione peccatum Cain solutum est: « Non enim judicabit Deus bis in idipsum, » et qui semel recepit in vita sua, non eosdem cruciatus patietur in morte quos passus est in vita suaquae omnes interiere diluvio Quem vocavit Enos. » Enos interpretatur homo, qui « coepit invocare nomen Domini: » sicut Adam homo interpretatur, ita etiam Enos juxta Hebraicam veritatem homo, vel vir; et pulchre, quia hoc vocabulum habuit, dictum est quia initium fuit tunc invocandi nomen Domini: licet plerique Hebr
Abbreviated transcription (Latin):
Sũbb. Et eclificauit ea. Queritur quib
adintorib eamedificau̾it. si ples hoĩes ñ
fuerint qrscciptura dicit. S sciendum est
misto plures fuisse tune. qr cli uinendo
płes. poterant generare. nec mirum cũ filii
iscł ꝑ quadringentos annos sic multipli¬
cati logñr ut ñ possint nuimerari exerti
Is. Notandum ꝙ generationes ab adammi.
ꝑcaym undenario t̾minantur in quotrãs¬
gressio signatur. lamech namq septiuns
est cui tres filii. ⁊ una filia addinitut. ut mi¬
denarius impleatur. ꝑ quem pc̃cm signifi¬
catur. namasamina clanditur gencratio
que inicumi pc̃cifuit perꝙ uoluptas carm

Expanded text:
r quibus adjutoribus eam aedificaverit, si plures homines non fuerint quam Scriptura dicit. Sed sciendum est multo plures fuisse tunc, quia diu vivendo plures poterant generare. Nec mirum, cum filii Israel per quadringentos annos sic multiplicati leguntur, ut non possit numerari exerci. Notandum quod generationes ab Adam per Cain undenario terminantur, in quo transgressio signatur. Lamech namque septimus est, cui tres filii et una filia adduntur, ut undenarius impleatur, per quem peccatum significatur: nam et a femina clauditur generatio, quae initium peccati fuit, per quod voluptas
Abbreviated transcription (Latin):
qu possidcas. ixdit domims. ego imbo
pactum. uuceritusi euuictis signa sacia
que niinquam sunt uisa suꝑ cerram:
nec inullis gentib. ut cernat ppħ in
cuius medio es: opus domini terribi¬
le ꝙ fc̃urus suum: obscrua cuncta
que hodie mandaui tibi. Ego ipse
eiciam ante faciem tuam amorreum

Expanded text:
ssideas respondit Dominus ego inibo pactum videntibus cunctis signa faciam quae numquam sunt visa super terram nec in ullis gentibus ut cernat populus in cuius es medio opus Domini terribile quod facturus sum observa cuncta quae hodie mando tibi ego ipse eiciam ante faciem tuam Amorreum
Abbreviated transcription (Latin):
tans secum tabulas. Qumq cescemdus¬
sz e dormmis per nubem. stetit moyses co¬
rameo. inuocans nomen domini quo
transeunte coram eo. inuocans ait. Do¬
minator domine deus miscricors ⁊ cle
iniquitatem ⁊ scelera atq pectata. nł¬
lusq apud ce perse innecens est. qui
reddis unquitatem uim inifiliis acne¬
niem. festinusq moyses cr ai e scest
pronus interram. ⁊ adoransait. Si
inueni gr̃am inconspectu tuo domi¬
ue: obsecro: ut guacliaris nobiscum
populus crum cdure ceruicis est . acrt

Expanded text:
tans secum tabulas cumque descendisset Dominus per nubem stetit Moses cum eo invocans nomen Domini quo transeunte coram eo ait Dominator Domine Deus misericors et cleiniquitatem et scelera atque peccata nullusque apud te per se innocens est qui reddis iniquitatem patrum in filiis ac neniem festinusque Moses curvatus est pronus in terram et adorans ait si inveni gratiam in conspectu tuo Domine obsecro ut gradiaris nobiscum pop
Abbreviated transcription (Latin):
eueum ⁊iebuscum. aue ne iraꝙͣ cum
bitatorib terre illius uingas amicicias que
alienum. dominus ⁊elotes nomen euis. de¬
us estemulator. Ne incaspactum cum homi¬
nibus illarum regionum. ne cum forui-¬
cati fuerint cumdiis suis. ⁊ adorauerunt
simulacra eorum. uocet te quispiam ut
comedas de immolatis. Ne uxorem de filiab
corum accipias filiis cuis ne postquam ip̃e
fucrint fornicate. fornicari faciant filioscu¬
os indeos fuos. Deos contiatiles non facieᷤ
cibi. Sollempnitatem arimorum custo¬
cdiciꝰ. ui. tlcb uesceris amniii sicut precepi
t in tempore m̃sis nouorum. Mense enim

Expanded text:
et Jebusaeum. Cave ne umquam cum habitatoribus terrae illius jungas amicitias, quae alienum. Dominus zelotes nomen ejus, Deus est aemulator. Ne ineas pactum cum hominibus illarum regionum: ne, cum fornicati fuerint cum diis suis, et adoraverint simulacra eorum, vocet te quispiam, et comedas de immolatis. Nec uxorem de filiabus eorum accipias filiis tuis: ne postquam ipsae fuerint fornicatae, fornicari faciant et filios tuos in deos suos. Deos conflatiles non facies tibi. Solemnitatem azymorum custodies. Septem diebus vesceris azymis, sicut praecepi tibi, in tempo
Abbreviated transcription (Latin):
bonum fruduose agitur. uñ: ⁊ mer¬
cedem denarii soliqui intra uineam
laborancrunt: acceperunt. sola est q̃
nitra sepositos ualida cartatis com¬
page custodit. uñ aqua diluii archã
quidem ad subluutora susculit. Omneᷤ¬

Expanded text:
bonum fructuose peragitur, unde et mercedem denarii non nisi qui intra vineam laboraverant acceperunt . Sola est quae intra se positos valida charitas compage custodit. Unde et aqua diluvii arcam quidem ad sublimiora sustulit, omne
Abbreviated transcription (Latin):
antediciss ip̃e ante codam
te ⁊ rquiem tibidabo. quos¬
tnoyses licindetur accepisse
nobiscum neme cclucas hĩc¬
⁊t̃. deus antem neq hoceie¬
gauit dicens. ⁊ hoc tibi̾bũ

Expanded text:
dixisset: ipse antecedam et requiem tibi dabo. quoyses sic uidetur acce- 10 pisse nobiscum, ne me educas hinera. deus autem neque hoc egauit dicens: et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nuquam silii etiam expotris pecca¬
to petumuntur. deleco autem origi¬
ꝙ caro fili expr̃is pena mul¬
tatur. Insemet ip̃o enim percu
mens pr̃is iniqua puiatur. cũ
tiorei fllii ⁊ parentum cula feri¬

Expanded text:
nquam filii, etiam ex patris peccato perimuntur, delicto autem origiquia caro filii ex patris poena multatur? In semetipso enim percutmens patris iniqua puniatur. Cum vectiores filii ex parentum culpa feri
Abbreviated transcription (Latin):
ius uita nullam sensit etatem ut ĩ
maiorib quoq non sensisse diluri
um inderetur:¬
tur quomedo matusalem scłm aimo¬
tum compntationem post dilim̃
niuere potuit. cum omnes p̃ter eos
qui marcham ingressi sunt pericrũt.

Expanded text:
ius uita nullam sensit aetatem, in maioribus quoque suis non sensisse diluuia uidereturtur quomodo Mathusala secundum annorum computationem post diluvium vivere potuerit, cum omnes, praeter eos qui in arcam ingressi sunt, perierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
pientes deiconsilium trahunt a sapi¬
entib scłi. sic ñc ꝓutilitate homini
uocem inse passionis humane ip̃e ꝯ¬
clitor hominum sumit. cum constet.
qr qui cuncta prius. quam uenctĩt.
conspicit. nicħ feccrit. ꝙ penitendo
tesipiscat. Ut eago mitum nonest a¬

Expanded text:
pientes Dei consilium trahunt a sapientibus saeculi. Sic nunc, pro utilitate hominis, vocem in se passionis humanae ipse conditor hominum sumit, cum constet quia qui cuncta, priusquam venerint, conspicit, nihil fecerit quod poenitendo resipiscat. Ut ergo mirum non est
Abbreviated transcription (Latin):
fiuli sechreligiosi intelligũ¬
tur petfilios dei qui iucti cõ¬
cupiscencia exfiliab honu¬
num .i. ex stupe caym uxoreᷤᷤ¬
acceperunt. ⁊ urros potentes
genuerunt in nensos .s. cor¬
porib. stiꝑbos uirib incon¬
ditos morib qui gigantes¬
appellantur. non est incre¬
dibile ab hominib ñ ab an¬
gelis. ł quibdam demonib¬

Expanded text:
Filii Seth religiosi intelliguper filios Dei, qui victi cocupiscentia, ex filiabus hominum, id est ex stirpe Cain, uxoreacceperunt, et viros potentes genuerunt, immensos sciporibus, superbos viribus, inconditos moribus, qui gigantappellantur. Non est incredibile ab hominibus, non ab anvel quibusdam daemoni
Abbreviated transcription (Latin):
dolor corclis cui est de omnib tanifi¬
xa seutencia quam certa p̃scĩa. sin
titur scriptura. usitatis u̾bis coap¬
tans senr̃e paruitati ut ex cognitis ĩ¬
cognita cognoscamus. nam ira dei
non est ꝑturbatio animi. s uiliciũ¬

Expanded text:
dolor cordis, cui est de omnibus tam fixa sententia quam certa praescientia: sed utitur Scriptura usitatis verbis, coaptans se nostrae parvitati, ut ex cognitis incognita cognoscamus. Nam ira Dei non est perturbatio animi, sed judiciu
Abbreviated transcription (Latin):
Ierx. Uerbum hebraicum eloym utriꝰq
numeri est. deum enim ⁊ dõs signiti¬
cat. ideo aliquila filios deorum dr̃e au¬
sus est. deos: scõs uł angelos intelligẽs.
quem sequens symachus ait. uidente

Expanded text:
am. » Verbum Hebraicum  Elohim  utriusque numeri est: Deum enim et deos significat: ideo Aquila « filios deorum » dicere ausus est, deos sanctos vel angelos intelligens, quem sequens Symmachus ait: « Vidente
Abbreviated transcription (Latin):
ris untutum multiplicate rodolemus
untus iungitur. tm̃ incensum boni
rem recligerec̃. mnitutes recogitando
dicis placens. cum hec mens subtili¬
us cogitando conterit. ⁊ q̃i de aroma¬
tib pulucrem recoit. ne grossum du
de se subtilius non aspergit.¬
Is̃s. Incensim ꝙ ex .iiii. cdoratissimiꝰ
tenib in maximam subtilitatem ꝯ¬
est acti comparetur. Stactes aqnis. gal¬
banus ⁊ onix. terre ⁊igni. ut ꝑ hec om¬
nium queincelo ⁊ infia celum ⁊ interra
⁊ in aquis st̃placitum deo incensum sĩt
p̃cib ⁊ laudib diuinis ñ debemus uti
madulatõib humanis soli .⁊. do̾ ita
seruicntlum est. uñ: supra perhibetur.
necaro honnuis ungatur exeo
sc̃i dono. opera ista tribncuda sunt q̃ per¬
tincte identur ad opificium an hocĩ
significatine dc̃m est ut ca ꝑtineant

Expanded text:
ris, virtutum multiplicitate redolemus. virtuti jungitur, tanto incensum boni rem redigere, est virtutes recogitando dicis placent, cum hec mens subtilius recogitando conterit et quasi de aromatibus pulverem reddit, ne grossum dude se subtilius non aspergit. Incensum, quod ex quatuor odoratissimis generibus in maximam subtilitatem cest, aeri comparetur, stactes aquis, galbanus et onyx terrae et igni, ut per haec omnium quae in coelo et infra coelum, et in terra, et in aquis, sunt placitum Deo incensum sitprecibus et laudibus divinis non debemus uti in adulationibus humanis. Soli enim Deo ita serviendum est, unde supra prohibetur, ne caro hominis ungatur ex eoncti dono opera ista tribuenda sunt, quae pertinere videntur ad opificium? an hoc etiam significative dictum est, ut ea pertineant
Abbreviated transcription (Latin):
.U. cubitorum cuius uirgulta ara¬
bes exurunt ut melius pululent ⁊
fruictificent. exquoꝵ indore incura¬
biles morbos contra hecent nisi fumo
storacis occurrerent. huius arboris.
g. simniini ꝓprie stacte uocatur. ab u
nerei. ł ngri coloris. qui fradi isibi¬
le spiramentum reddunt. ⁊ subtile qͥdẽ
carum. grossum nero: uile ⁊ despectũ
calamus a romatica sp̃es unta liba¬
nm.
nificat fidem queper bap̃m crescit.¬
illa interiora queuelo tegumur: ⁊c̃.¬
Qui torigentea .s. simslr dealtartsa¬
ccificiorum. supetius dc̃m est. ꝙ sicin¬
telligendum est. utliceat ppło tangẽ
tabemaculum qñ offecebant hostias.
ł que libet dona. ⁊ tangendo sc̃i fica¬
bantur. pp̃ illud oleum quo cuncta

Expanded text:
ue cubitorum, cujus virgulta Arabes exurunt, ut melius pullulent et fructificent. Ex quorum nidore incurabiles morbos contraherent, nisi fumo storacis occurrerent. Hujus arboris gummi proprie stacte vocatur, abusiinerei vel nigri coloris; qui fracti visibile spiramentum reddunt, et subtile quidem charum; grossum vero, vile et despectum. Calamus aromatica species juxta Libanum. nificant illa interiora quae velo teguntur? Qui tetigerit. Similiter de altari sacrificiorum superius dictum est, quod sic intelligendum est, ut liceat populo tangere tabernaculum, quando offerebant hostias, vel quaelibet dona, et tangendo sanctificabantur, propter illud oleum quo cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
unt .i. cum inquitas occute¬
xit uii. capitalium criminũ
beant copiosam iusticie fru-¬
geni nec fideseorum inopiaẜ
monis dei deficiat.

Expanded text:
t, cum iniquitas occurrerit septem capitalium criminum beant copiosam justitiae frugem, ne fides eorum inopia sermonis deficiat.
Abbreviated transcription (Latin):
declit ei uomen ꝙ est super oe
nomen. ⁊c̃. Accepit quoq a¬
nulum .i. pontificatum fidei
reastolla immortalitatis. ric¬
cepit quoq torquem auream
.i.intellotum bonum. p̃co añ¬

Expanded text:
Dedit ei nomen quod est super omne nomen, » etc. Accepit quoque annulum, id est, pontificatum fidei,et stola immortalitatis. Accepit quoque torquem auream, id est, intellectum bonum. Praeco ant
Abbreviated transcription (Latin):
tam partem fructumꝑ.
congregant quia fi¬
q sensib dediti celes¬
tia non curant. s ueti¬
israelite decimas dãt¬
docima pars corruit
reformare laborant.
reformate laborant. sub pharaonis potesta¬
te condatur. seruetim inurbibus ⁊ pare¬
tur future .uii. annorum fami que opp̃s¬
sura est egyptum.⁊ non consumetur t̾¬
ramopia. Placuit pharaoni consilium ⁊e
locutusq estadcos. Num inuenire pot̾imus talem uixum qͥ sp̃u
deiplenus sit: Dixit ergo adioseph.Qz
ostenclit tibi deusomnia que locutus es:
nunquit sapienciorem ⁊consimilem cui
inuenire potero: T̃ueris super domum
populus obediet uno tm̃ regni soliote

Expanded text:
tam partem frugum congregant: quia fie sensibus dediti, coelestia non curant: seIsraelitae decimas dantdecima pars corruit, reformare laborant. omne frumentum sub Pharaonis potestate condatur. Serveturque in urbibus: et paretur future septem annorum fami: quae oppressura est Egyptum: et non consumetur terra inopia. Placuit Pharaoni consilium: elocutusque est ad eos num invenire poterimus talem virum qui spiritu Dei plenus sit dixit ergo ad Ioseph quia ostendit Deus tibi omnia quae locutus es numquid sapientiorem et similem tui invenire potero tu eris super domum populus obediet. Uno tantum regni solio te
Abbreviated transcription (Latin):
harum. primogenita
ultima plaga.cum.
s. funs mundi aduene¬
nit. cum separabuntur
oues ab helis grana a
paleis. dampnabunt᷑
amissa uagandi ⁊tẽp¬
tandi licencia:

Expanded text:
harum, primogenita ultima plaga, cum scilicet finis mundi advenerit cum separabit oves ab haedis, grana a paleis, damnabuntur, amissa vagandi et tentandi licentia.
Abbreviated transcription (Latin):
flexi maltum. adunam ꝑueniunt sũmitatem. ut conseruẽt¬
fructu ht intus. quenisi fracta teᷤᷤ¬
tanon ostenditur intus sic sc̃orum
uita suauitatem gr̃e incorde conset¬
tiat que non cognosctir exterius.
nisi solato carnus domicilio. anime
incelesti luce se se conspiciant.
¶B. Item. exalio latere primus cala¬
mus. secundui ⁊ tercius. tres ciphos
⁊ sꝑulas. tria quap hebat lilia. quia
collectione degentib relinquarum ifrł. qui omnes suo tp̃re

Expanded text:
flexi in altum ad unam perveniunt summitatem, quatfructum habet intus, qui nisi fracta testa non ostenditur foris: sic sanctorum vita suavitatem gratiae in corde conservat, quae non cognoscitur exterius nisi, soluto carnis domicilio animae, in coelesti luce sese conspiciant.. Item ex alio latere primus calamus, secundus et tertius, tres scyphos et sphaerulas; tria quoque habebat lilia: quia collectione reliquiarum Israel, qui omnes suo te
Abbreviated transcription (Latin):
tas clarius luceat. Constat enim
mortali uita ⁊ succedente inuoe¬
tali cessabunt exparte maxima opera. ł dona lucis quib
nunc utimur. ut sequantur premia eterne lucis inpresẽ¬
monctoria sunt aurea spe fute᷑ claritatis eximia. uasa in

Expanded text:
a facio omnia . Constat enim mortali, et succedente vita immortali, cessabunt maxima ex parte opera vel dona lucis, quibus nunc utimur, ut sequantur aeternae praemia lucis in praesenmo
Abbreviated transcription (Latin):
ne candelabri exadu̾so tabernacu¬
lum illustrabant. cum xp̃c plenus
gr̃a ⁊ u̾itate omnib tribuebat de
sua plenitudinc inansuetis ⁊ ino¬
petib u̾bum euangeli ꝯmi̾tcens

Expanded text:
nae candelabri ex adverso tabernaculum illustrabant, cum Christus plenus gratia et veritate omnibus tribuebat de sua plenitudine; mansuetis et pauperibus verbum Evangelii committens
Abbreviated transcription (Latin):
uunq ueriatu liqud aprchenderis. fac michi in de pul¬
mencum sicut uelle menosti.⁊ affer ut comedam. ⁊ benedi¬
cat cibi animanica ante quam moriar. Quod cum aucliss
rebesta ⁊ille abiss magrumut iussionem pr̃is expełet. Dixit
tilio suo iacob. audl̃iiuͣ pr̃em tuum loquentem cum esau fr̃e¬
niebat. cui non est dẽm ut
ẽet pauꝑ sp̃u. mitis. paci¬
ficus. miseticors per secu
incelis. s sicustodietitis
mandata mea. dabo uo
nis. fuit desidetia ⁊̃ uena¬
tor. quia ꝑ effusionem sã¬

Expanded text:
ac mihi inde pulmentum sicut velle me nosti et adfer ut comedam et benedicat tibi anima mea antequam moriar quod cum audisset Rebecca et ille abisset in agrum ut iussionem patris expleret dixit filio suo Iacob audivi patrem tuum loquentem cum Esau friebat, cui non est dictum, ut esset pauper spiritu, mitis, pacificus, misericors, persecutin coelis; sed: « Si custodieritis mandata mea, dabo vobdelicias. Fuit etiam venator, quia per effusionem sa
Abbreviated transcription (Latin):
ut putetur fieri uermis. Ip̃e
enim ait. Ego sum uermis
aliis antem iresurrectionẽ
ita ⁊ ip̃e est qui iumanna fide
u̾inis efficitur. Ip̃e est. enim
sermo dei qui iniquorum m̃¬
tes aguit ⁊ correctionum spi¬
culis consc̃iam terebrat. Ip̃e e¬
nim qui efficitur eis. quib a¬
perit scripturas ignis. Quidi
cremat spinas deterra mala.
moritur neq ignis exurens
extinguitur. Iustis autem ⁊ fi¬
delib perinanet dulcis ⁊ suauᷤ¬

Expanded text:
ut putetur fieri vermis; ipse ut putetur fieri vermis; ipse enim ait: Ego sum vermis,aliis autem in resurrectionem ; ita et ipse est qui in manna fideis efficitur. Ipse est enim sermo Dei qui iniquorum mentes arguit et correctionum spiculis conscientiam terebrat. Ipse est enim qui efficitur eis quibus aperit Scripturas ignis, qui dicremat spinas de terra mala, moritur, neque ignis exurens exstinguitur: justis autem et fidelibus permanet dulcis et sua
Abbreviated transcription (Latin):
uit. sub iungens. non hominibus
mentitus es: sed deo::
bitis carnes ⁊ mane replebimim pa¬
nib. Dicant uidei. que ⁊ seq̃ncia
sit. ut uespere carnes sine panibus
temperamenti gr̃e celestis ostendit᷑.
hox est inquo agnoscere deumpossũt
qui carnes inuespeta sine pambus
comedunt. ⁊ maiestatem dei appare¬
te dñt. si rursum panessine carmib
comedantut. setuent sibi ista hiis
qui acquiescentes incocurnicib
cepit exuirgine. has .n. u̾bidei cameᷤᷤ
neq mane neq mericdie quis mã¬
uissima. h.e. Manc inquit replebi¬
mini panib nob̾ ergo panis. u̾bũ
dei est. Ip̃e est panis inuus qui dece¬
lo descendit. ⁊ dat uitam mundo. S
quid dicit. Mane dari hunc panẽ
cum incarnatus sit aduesperam:
si tribularis consolatur tedi¬
cens. Cor contritum ⁊ humili¬
atum: deus non spreuit. si
latens ꝓspesutura: cumulat
pertate consumeris: consolan
comedit. s abscondit uermne̾
exeo ebulliunt: nec turberis.
si ad hoc ducitur uerbumder

Expanded text:
uit subiungens: non hominibus mentitus es, sed deo. bitis carnes, et mane replebimini panibus. Dicant Judaei quae consequentia sit, ut vespere carnes sine panibus temperamenti gratiae coelestis ostenditur? Hoc est, in quo agnoscere Deum possunt, qui carnes in vespera sine panibus comedunt, et majestatem Dei apparere dicunt, si rursum panes sine carnibus comedantur? servent sibi ista, his qui acquiescentes vobis, in coturnicibus cepit ex Virgine: has enim Verbi Dei carnes neque mane neque meridie quis malebimini panibus. Nobis ergo panis Verbum Dei est: Ipse est panis vivus qui de coelo descendit, et dat vitam mundo . Sed quod dicit mane dari hunc panem, cum incarnatus sit ad vesperam, Si tribularis, consolatur te, dicens: Cor contritum et humiliatum Deus non spernit ; si laetaris pro spe futura, cumulat pertate consumeris, consolandcomedit, sed abscondit, vermes ex eo ebulliunt. Nec turberis si ad hoc ducitur verbum Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
roos posucrunt mutooq latere rõnał. cqui¬
b penderent clue cachenule auree. quas in¬
scrucrunt uncinis. qui insuper bumeralis
angulis enunebant dequorum figura me
aaron rationale iudicii mitis ligantib in

Expanded text:
os posuerunt in utroque latere rationalis, e quibus penderent duae catenae aureae, quas inseruerunt uncinis, qui in superhumeralis angulis eminebant. De quorum figura merationale iudicium vittis ligantibus inp
Abbreviated transcription (Latin):
ht ꝙ saccrdos in humcris lapides prociosos ⁊ ĩ
inuentam s antiqua sibi pattum auctori¬
tate traditam docuerit. dupplici autentati¬
one hec inhxumetis portat ut up̃e preceptis
domini humiliter subaitus incedat. ⁊ ancli

Expanded text:
tque sacerdos in humeris lapides pretiosos, et in inventam, sed antiqua sibi patrum auctoritate traditam esse, docuerit. Duplici autem ratione haec in humeris portat, ut et ipse praeceptis dominicis humiliter subditus incedat, et audit
Abbreviated transcription (Latin):
facere scd̾m exemplar qd̾ sibi
inmonte monstratum est iube¬
tur inspicit enim diligenter
genda intelligit seclulo corde
scrutatus. ⁊ horum exemplar

Expanded text:
facere secundum exemplar quod sibi in monte ostensum est, jubetur? Inspicit enim diligenter genda intelligit, sedulo corde scrutatur: horumque semper
Abbreviated transcription (Latin):
merodo demaria sororemoysi ad¬
huc uirgine legimus. Ostendant
ubi ad olescentulam ⁊ non uirgi¬
nocens eris amaledictione mea. cum ueneris adpropinquoᷤᷤ
ncos ⁊ non dederint tibi. ueni ergo hodie ad fontem aque ⁊ dixi.
Domine deus domini mei abraham. si direristi uiam meã.
inqua nunc ambulo. ecce sto iuxta
foncem aque. ⁊ uirgo que egredictur
adauriendam aquam audierit
me. da michi paululum aque ad
bibendum exydria cua. ⁊ clixerit mi¬
chi atubibeacamelis cuis hauriam
ip̃a est mulier quam preparauit do¬
minus filio domuini mei. Em
bat inscapula. descenclitq ad fon¬
tem ⁊hausit aquam. ⁊ aio adcam.
Da michi paululum bibere. Quefes

Expanded text:
in Exodo de Maria sorore Moysi virgine legimus . Ostendant ubi adolescentulam tantunocens eris a maledictione mea cum veneris ad propinquos meos, et non dederint tibi. Veni ergo hodie ad fontem  Vulg. add. aquae, et dixi: Domine Deus domini mei Abraham, si direxisti viam meam, in qua nunc ambulo, ecce sto juxta fontem aquae; et virgo, quae egredietur ad hauriendam aquam, audierit a me: Da mihi pauxillum aquae ad bibendum ex hydria tua, et dixerit mihi: Et tu bibe, et camelis tuis hauriam, ipsa est mulier quam praeparavit Dominus filio domini mei. Dum bat in scapula, descenditque ad fontem, et hausit aquam. Et aio ad eam: Da mihi paululum bibere. Quae fe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ totum nomen echimologiam
ħt. ⁊mon nero cinus qĩ causa
nominis redoitur. filius generis
tur. ut exprte: sensus nominis.
exparte. ip̃e sit sermo. Amon. e¬
uim: aquo amonite: uocatur
populus meus.
s̾. Dixitq de .s.i. ⁊ c̾. tacuit
uxorem clixit sororem. Ne ip̃e
cccideretur.⁊ illacaptina aba¬
lienigenis possideretur. certus

Expanded text:
 totum nomen etymologiam habet. Ammon vero, cujus quasi causa nominis redditur, filius generis tur, ut ex parte sensus nominis, ex parte ipse sit sermo. Ammon enim, a quo Ammonitae, vocatur populus meus. Dixitque de Sara, » etc. Tacuit uxorem, dixit sororem, ne ipse occideretur, et illa captiva ab alienigenis possider
Abbreviated transcription (Latin):
genus humanum defocisse pu¬
tauerunt ioq cum pr̃e accubu¬
erunt. non excusat pr̃em ꝙ se
cum co. ⁊ cum sutrexissent aboo
appungunt desuꝑ hebrei q̃i in¬
creclibile qr retum natura nõ
capiat coie ꝙ̃ piam nescientẽ.

Expanded text:
genus humanum defecisse putaverunt, ideoque cum patre accubuerucum eo, et cum surrexisset ab eo, appungunt desuper quasi incredibile, et quod rerum natura non capiat coire quempiam nescientem.
Abbreviated transcription (Latin):
q cum eo ut serua¬
re possinuis exratre
nostro semen. De¬
derunt itaq pr̃i su¬
obibere uirium noc¬
teilla.⁊ingressa est
cum pr̃e. Atille nõ

Expanded text:
 cum eo, ut servare possimus ex patre nostro semen. Dederunt itaque patri suo bibere vinum nocte illa: Et ingressa est cum patre: at ille non
Abbreviated transcription (Latin):
quam muncdus iam forman incipit ⁊ terte fa¬
cies apparet. ircedentib aquis ad distinctionem
partis que adhuc premelatur aquis porcio. ꝙͣ
aridam cẽ licelut. tetre nomen accepit eo quod
nes congregationes aquarin. sine salse siu̾
dulces. et quia per ꝯtinuationem omitur¬

Expanded text:
quam mundus jam formari incipit, et terrae facies apparet, recedentibus aquis, ad distinctionem partis quae adhuc premebatur aquis, portio quam aridam esse licebat, terrae nomen accepit, eo quod nes congregationes aquarum, sive salsae, sive dulces. Et quia per continuationem omniu
Abbreviated transcription (Latin):
mo persecta prconcit. onomodo homo. p̃õ ꝙ̃
omnia inuemilietate plasmascus est.
Anb̃. Qncccur ctiam despinis. ⁊ tribulis
⁊ quib dam lignis infructuosis. c̃ uel quan¬
do creata sunt. cum deus dixerit. Germinet. t̾.h.
signatur Multe autem utilitates sunt ma¬
nifeste. nelatulte omnium quetera gradici¬
tus alit possumus antem ab solute respondẽ¬
lalorem pepersseñ ꝙ. alibi aña nascerentur
q̃ adpastum tm̃modo. aliis mnimalib añ na¬
cebantur.

Expanded text:
mo perfecta prodiret: quomodo homo, propter quem omnia, juvenili aetate plasmatus est. Quaeritur etiam de spinis, et tribulis, et quibusdam lignis infructuosis, cur vel quando creata sint? cum Deus dixerit: « Germinet terra signatur: multae autem utilitates sunt manifestae, vel occultae, omnium quae terra radicitus alit. Possumus autem absolute respondelaborem peperisse: non quod alibi antea nascerentur, quae ad pastum tantummodo aliis animalibus ante nascebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
lum texerant. potuit
fi̾. ut terra subsideas cõ
b fluctuantes aquas
isse que sicut nebula te¬
congregatõesq¬

Expanded text:
lum texerant, potuit fieri ut terra subsidens concbus fluitantes aquas isse, quae sicut nebula tecongregatione
Abbreviated transcription (Latin):
quam illos transire ñ legit᷑.
quamuis scriptura fortasse¬
potuerit tectam phenicis ap¬
pellare. ubi palmarum atbo¬
res iam ẽe ceperant. post hete¬
mi uastitatem. qr palma gͥ¬
fectõis sue inuenerunt locũ¬

Expanded text:
qua illos transisse non legitur. quamquam scriptura fortasspotuerit terram Phoenices appellare, ubi palmarum arbores iam esse coeperant post hemi uastitatem, quoniam palma grrofectionis su
Abbreviated transcription (Latin):
scito iuxta montem oreb Scien¬
dum est autemꝙ omnis heremuᷤ
nsq admontem synai: sin uocatur
iextota pronincia etiam locus imꝰ
mansionis nomen accepit. sicut et
moab tam nr̃bis quam ꝓum cie nõ¬
men est. Inhac solitutline mansionẽ¬

Expanded text:
serto juxta montem Horeb. Sciendum est autem quod omnis eremus usque ad montem Sinai Sin vocatur, et ex tota provincia etiam locus unius mansionis nomen accepit, sicut et Moab tam urbis quam provinciae nomen est. In hac solitudine quin