comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
strat. nisi hanc fragilem car¬
nem nram. que ante aduen¬
tum xp̃i dominabatur adiu¬
cia. post aduentum eius restͥc¬
ta sit ad iurtutem: et que
ante luxuriando dilatabat᷑
in pinguidine. nunc absti¬
nendo attenuetur inpelle:
Exitum uero eius quam bea¬
tum legimus: scilicet quod
saltria regis filia post illam nu¬
micam uoluptatem caput eiꝰ
pecierit. Quid mirũ si saltria
occidit ꝓpħam: Scimus quia lix¬
uria semꝑ est inimica iusticie:
et quod iniquitas sine cessatio¬
ne ꝑ sequitur ueritatem. In
quo fc̃o grande mysterium cõ¬
sy nagoge ẽ. comparanda: que
xpm̃ dum luxuriatur. occidit.
Quod autem ista saltria syna¬
gogga sit: dicit dominus ad ui¬
deos. Cantauimus uob. ⁊ nõ
saltastis. Cui autem a iohãnis
corpore caput ab latum sit: ma¬
nifesta res ẽ. Iohannes sicut scp¬
turis asteuitur: typum legis
gerebat. De domino autem
legimus: quia uiri caput xp̃c
separatur. Remansit enun
illis sine saluatore sex exani¬

Expanded text:
strat, nisi hanc fragilem carstrat, nisi hanc fragilem carnem nostram, quae ante adventum Christi dominabatur ad vitia, post adventum ejus restrictam esse ad virtutem; ut quae ante luxuriando dilatabatur in pinguedinem, nunc abstinendo attenuaretur in pellem? 6. Exitum vero ejus quam beatum legimus, scilicet quod psaltria regis filia post illam mimicam voluptatem caput ejus petierit? Quid mirum si psaltria occidit prophetam ? Scimus quia luxuria semper est inimica justitiae, et iniquitas sine cessatione persequitur veritatem. In quo facto grande mysterium conSynagogae est comparanda, quae Christum, dum luxuriatur, occidit. Quod autem ista psaltria Synagoga sit, dicit Dominus ad Judaeos: Cantavimus vobis, et non saltastis . 7. Cur autem a Joannis corpore caput ablatum sit, manifesta res est. Joannes, sicut Scripturis astruitur, typum Legis gerebat: de Domino autem legimus, quia viri caput Christus separatur. Remansit enim illis sine Salvatore Lex exani
Abbreviated transcription (Latin):
tramitem uite sue composuit.
⁊ dirent. Nam fuit utiq ieui¬
nus humilis. parcus. ⁊ uirgo.
Omnes enim has urtutes eiꝰ
euangłista describens ait. Ip̃e¬
zona pellitia circa lumbos eiꝰ
esca autem eius erat locuste
⁊ mel siluestre. Que igiaur ma¬
ior humilitas in ꝓpħa: quamꝯ
temptis mollib indumentis
pillorum asperitate uestiri:
Que deuotior fides: quam pre¬
cuictum zona. paratum ẽẽ. sem¬
ꝑ adomne seruitutis ob seqͥum.
Que p̾clarior abstinentia: quã
sp̾tis uite huiꝰ deliciis. striduł
sui erant: arbitior in ip̃is ꝓ
phiam fuisse. Nam utiq qd̾
prenuntiꝰ xp̃i uestimentum
habebat camelorum aspertca¬
te contextum. quid alud sig¬
nificat᷑. nisi quod ip̃e xp̃c adue¬
mens usurus c̃ẽt indumento
humani corporis. quod erat
pecc̃orum asꝑitate densatum:
et quod uelud immundissime
bestie hoc ẽ. gentilis ppłi cir¬
cundatus exuuiis. de formita¬
tem eius ip̃e gestaret: Zona
uero pellicia quid aliud de mon¬

Expanded text:
tramitem viae suae composuit tramitem viae suae composuit et direxit. Nam fuit utique jejunus, humilis, parcus et virgo; omnes enim has virtutes ejus Evangelista describens ait: Ipzonam pelliceam circa lumbos suos. Esca autem eius erat locuste et mel silvestre . Quae igitur major humilitas in propheta, quam contemptis mollibus indumentis, pilorum asperitate vestiri? Quae devotior fides, quam praecinctum zona paratum esse semper ad omne servitutis obsequium? Quae praeclarior abstinentia, quam spretis vitae hujus deliciis, stridulis sui erant, arbitror in his ipsis prophetiam fuisse. Nam utique cum praenuntius Christi vestimentum habebat camelorum asperitate contextum, quid aliud significat, nisi quod ipse Christus adveniens usurus esset indumentum humani corporis, quod erat peccatorum asperitate densatum: et quod velut immundissimae bestiae, hoc est, gentilis populi circumdatus exuviis, deformitatem ejus ipse gestaret? Zona vero pellicea quid aliud demon
Abbreviated transcription (Latin):
Quãuis enim malum factum
si inu̾ba ꝓducatur. excusatio¬
nem fortasse recipit: nisi consci¬
entia reuocetur. non potest ex¬
cusari. Conscientia enim reum
suũ semꝑ tacita sine contradic¬
⁊ione coniuncit ⁊ uidicat. ho
die ergo iohannes clamat. et
dicit. Parate uiam dñi: rectas
facite semitas eius. Parare ex¬
go ubemur uiam domini: sci¬
licet ñ aggirem itineris. s fide
puritatem. Dñs enim ñ terrenã
sentitam carpit: sed secreta m̃¬
tis incedit. Si quid igitur in
hac uia fu̾it morib asꝑum.
crudelitate durum. conuersa¬
sione pollutum. iubemur mũ¬
dare. exequare componere. ut
suꝑueniens dominus non osfẽ¬
dat᷑ in nobis: s magis reperi¬
at uiam castitate puram. ꝓ cli¬
uem fide elemosinis eminentẽ.
Quod autem tali itinere in ce¬
dere soleat dñs. ꝓph̾a describit
dicens. Iter facite ei qui ascen¬
dit suꝑ occasum: dñs nomen
parare uiam dño uibet: quã¬
ip̃e uiam parauerit saluatori.

Expanded text:
Quamvis enim malum factum Quamvis enim malum factum si in verbo producatur, excusationem fortasse recipit, nisi conscientia revocetur, non potest excusari. Conscientia enim reum suum semper tacita sine contradictione convincit et judicat. 3. Hodieque ergo Joannes clamat et dicit: Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus. Parare ergo jubemur viam Domini, scilicet non aggerem itineris, sed fidei puritatem; Dominus enim terrenam semitam carpit, sed per secreta mentis incedit. Si quid igitur in hac via fuerit moribus asperum, crudelitate durum, conversatione pollutum, jubemur mundare, exaequare, componere; ut superveniens Dominus non offendat in nobis, sed magis reperiat viam castitate puram, proclivem fide, eleemosynis eminentem. Quod autem tali itinere incedere soleat Dominus, Propheta describit, dicens: Iter facite ei qui ascendit super occasum, Dominus nomen parare viam Dipse viam paraverit Salvatori.
Abbreviated transcription (Latin):
trina non taceat: et quod si¬
lentium eorum suppleret diui¬
na sientia. Semꝑ enum diuna
scͥptura ldqͥt᷑ i clamat sicut scrip¬
tum ẽ. de iohanne. Ego sum uox
clamantis in deserto. Non
enĩ tantum illo intempore cla¬
mauit iohannes. quo phari¬
seis annuntians dnm̃ salua¬
torem dixit. parate urã anl.
rectas facite semitas dei nez̃.
sed hodie clamat in nobis: et
uocis sue tomtruo deserta nr̃oꝵ
concutit pectorum. Ac licet
scã mr̃ii morte dormierit: uox
tam̃ eiꝰ uiuit. Dicit enim et
nob̾ hodie. Parate uiam ani.
rectas facite semitas eus. Sem¬
per enim scriptura diuma cla¬
mat ec loquit᷑. Unde ad caim
auit d̾s. uox sanguinis frĩs
tui clamat ad me. Nulla uti¬
q sanguinis uox ẽ: s clamare
dicitur sanguis qui esfusus ẽ.¬
innocens. non tam uoce quam
causa: et int̾pellare dñm nõ
ꝓsecutione eloquii. s indig¬
natione commissi: ac reum su¬
um ñ tamen uerboꝵ accusa¬
re sermonib. quam conscien¬
tie ipsiꝰ criminatione ꝯftͥngẽ.

Expanded text:
a non taceat, et quod silentium eorum suppleret divina sententia; semper enim divina Scriptura loquitur et clamat, sicut scriptum est de Joanne: Ego sum vox clamantis in deserto . Non enim tantum in illo tempore clamavit Joannes, quo pharisaeis annuntians Dominum Salvatorem, dixit: Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus ; sed et hodie clamat in nobis, et vocis suae tonitruo deserta nostrorum concutit peccatorum. Ac licet sancta martyrii morte dormierit, vox tamen ejus vivit; dicit enim et nobis hodie: Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus; semper enim Scriptura divina clamat et loquitur. 2. Unde et ad Cain dicit Deus: Vox sanguinis fratris tui clamat ad me . Nulla utique sanguinis vox est, sed clamare dicitur sanguis, qui innocens effusus est, non tam voce quam causa; et interpellare Dominum non prosecutione eloquii, sed indignatione commissi; ac reatum suum non tam verborum accusare sermonibus, quam conscientiae ipsius 462 criminatione constringere.
Abbreviated transcription (Latin):
pessi sunt: scilicet quod inter ce¬
tera miracula. etiam magiũ
tanquam ad patrem assereret
ad celum uolando se posse con¬
scendere. atq elatus subito ma¬
gicis artibus ꝑaerem uolare
cepisset: tunc peteus et paulus¬
deum: et precatione sua uice
runt magicam leuitatem. Pri¬
mum enim ascendit ad deum¬

Expanded text:
licet quod inter caetera mirabilia, etiam magum tanquam filium ad patrem assereretassereret volando se posse conscendere, atque elatus subito magicis artibus volare coepisset; tunc Petrus Dominum, et precatione sancta vicit magicam levitatem; prior enim ascendit ad Dom
Abbreviated transcription (Latin):
stus eẽ: post triduum me seq̃riᷤ
Hoc est noli tristis eẽ: uelut a¬
pud scculum derelictus. Nam
nec te fides uitaq tua tali mor¬
te priuabit. Nulla de de meo
transitu quo ego gaudeo. ꝑ tur¬
bet anxietas: quia mox et tu
habiturus es de tua palsione
leticiam. Uere beati laurentii
głia singularis: qui tantum
de deo suo consecutus ẽ. grẽ. ut
ei martyr de martyrio ꝓpħaret:
quem ꝓ suorum prerogatiua
meritorum. ante uictoria leci¬
ficauit. quam pugna terreret
Ergo ut comꝑit ore sacerdotiᷤ
et mris se quoq omnimodis
asiumendum: congregatis in¬
opum turbis. eccłiasticum
censum religiosa liberalitate
diuisit. Quam ꝓ fundum spiri¬
talis uiri. ⁊ quam celeste consi¬
lium: ut ⁊ egenis consuleret
⁊ multitudine consumente q̃
dederat. in uenire non posset
quod raperet ꝑ secutor: illamni¬
mirum secutus sententiam. Disꝑ¬
sit dedit pauꝑib: iusticia eiꝰ
manet in et̾num. Miscd̾ie fu¬

Expanded text:
stus esse, post triduum me sequeris: stus esse, post triduum me sequeris: hoc est, noli tristis esse, velut apud saeculum derelictus; nam nec te fides, vitaque tua tali morte privabit; nulla te de meo transitu, quo ego gaudeo, perturbet anxietas; quia mox et tu habiturus es de tua passione laetitiam. Vere beati Laurentii gloria singularis, qui tantum de Deo suo consecutus est gratiae, ut ei martyr de martyrio prophetaret, quem pro suorum praerogativa meritorum ante victoria laetificavit, quam pugna terreret. Ergo, ut comperit, ore sacerdotis et martyris, se quoque omnimodis assumendum, congregatis inopum turbis ecclesiasticum censum religiosa liberalitate divisit. Quam profundum spiritalis viri, et quam coeleste consilium, et ut egenis consuleret, et multitudine consumente quae dederat, inveniri non posset, quod raperet persecutor; illam nimirum secutus sententiam: Dispersit, dedit pauperibus: justitia ejus manet in aeternum . Misericordiae fu
Abbreviated transcription (Latin):
est frẽs ac deo
plautum. ut
natalem bea¬
ti laurentii
prccipua deuotione uencremur:
cuiꝰ radiantib flammis. uitbrix
in hunc quoq diem toto orbe
xpi coruscat eccłia. Qui eum in
seile głosissimi patriarche dia¬
conatus fungeretur officio. pu¬
ritate innocentis urte fortissime¬
q mortis triumpho. apłico se
consortio copulauit. Nec in¬
merito eum apłorum supparem
predicamus: cui ⁊ castitas ani¬
mi leuiticum ministerium de¬
dit: et plenitudo fidei martyrii
contulit dignitatem. Quem ue¬
uerabilis sixcus romane urbis
antistes eum impietatem seui¬
entis mundi ꝑdormenta supe¬
raret. ⁊ regnis celestib eẽt iam
uicinus: uideretq eum pat̾na
de morte tristissimum: ita illũ
spũ p̾scientie compellasse nar¬
triduum me sequeris. Unde
apparet knuĩ beatum lauren¬
tium. non de sacerilotis sui uic¬
toria habuisse tristitiam: sal do¬
liuis quia non etiam ip̃e mun¬
dum cum suo parit̾ sacerdote
uincebat. Noli inquit fili me¬

Expanded text:
tres, ac Deo placitum, ut natalem beati Laurentii praecipua devotione veneremur, cujus radiantibus flammis victrix in hunc quoque diem toto orbe Christi coruscat Ecclesia; qui cum in sede gloriosissimi patriarchae diaconatus fungeretur officio, puritate innocentis vitae, fortissimaeque mortis triumpho apostolico se consortio copulavit. Nec immerito eum apostolorum supparem praedicamus; cui et castitas animi leviticum ministerium dedit, et plenitudo fidei martyrii contulit dignitatem. Quem venerabilis Xistus Romanae urbis antistes, cum impietatem saevientis mundi per tormenta superaret, et regnis esset coelestibus jam vicinus, videretque eum paterna de morte tristissimum, ita illum spiritu praescientiae compellasse nartriduum me sequeris. Unde apparet, carissimi, beatum Laurentium non de sacerdotis summi victoria habuisse tristitiam, sed doluisse, quia non ipse mundum cum suo pariter sacerdote vincebat. Noli, inquit, fili, moe
Abbreviated transcription (Latin):
euis ineternum manet iusticia:
głosissimo martirio consecra¬
uit: Hoc itaq dolore furor
gentilis accensus: ꝑ consiliũ¬
diaboli. craticulam continuo
ut indignationis sue flammaᷤᷤ
impiis ignib uindicaret. Ar
det ꝓfecto totis uscerib for¬
tissimus martyr ⁊ uritur: s
regnum celi ꝓmissas dei fide¬
li mente ꝑtractans. refrigerio
conscientie uictricis exultat.
Nec penali flexus incendio ẽ:
flamina feruebat. Aut nunqͥd
cedere poterat. momentanee
corporis ustioni: cuius fides
et̾num gehenne extinguebat
ardorem : Suꝑatis itaq flam¬
maꝵ ministris omne munda¬
ne in sanie refrixit incendium:
et ad hoc usq diabolica ꝓfecit
intentio. ut ⁊ uir fidelis ad dm̃
suum głosus ascenderet: et cru¬
delitas ꝑsequentium cum suis
ignib confusa torpesceret. Itẽ¬

Expanded text:
eternum manebit justitia, gloriosissimo martyrio consecravit? Hoc itaque dolore furor gentilis accensus craticulam continuo ut indignationis suae flammas impiis ignibus vindicaret. 239 Ardet profecto totis visceribus fortissimus martyr, et uritur; sed regnum coeli promissaque Dei fideli mente pertractans refrigerio conscientiae victricis exsultat, nec poenali flexus incendio est, flamma fervebat. At nunquid cedere poterat momentaneae corporis adustioni, cujus fides aeternum gehennae 240 exstinguebat ardorem? Superatis itaque flammarum ministris, omne mundanae insaniae refrixit incendium; et ad hoc usque diabolica profecit intentio, ut et vir fidelis ad Deum suum gloriosus ascenderet, et crudelitas persequentium cum suis ignibus confusa torpesceret.
Abbreviated transcription (Latin):
ceruicem suam quam aduersꝰ
xp̃i nomen suꝑb erexerat: ꝑ¬
fidorum cedendam gladio. hu¬
nilimus ꝓxpristihonore sub¬
misit. Nec piguit eum ꝓ illo
mori: quẽ se reprobauerat ui¬
uere et regnare post mortem.
Atq ita factum ẽ: ut głosissi¬
mum paulum. qui indiuer¬
sis gentib ꝓfide xp̃i maulto cer¬
tamine dimicando innume¬
ea bella pegerat. uelut uicto¬
rem mundi roma susciperet
ad triumphum. Hii ergo sunt
beatissimi petrus et paulꝰ: qui
sacramentum celestis regni u¬
no sp̃u. p̾dicantes: subunius
passione diei doctrinam suam
pio sanguine et morte fortissi¬
ma consecrarũt qui etiam tan¬
quam eccłiarum omniũ prin¬
cipos facti. dispensatione cele¬
sti romam ꝑetentes sacratissi¬
ma sua corpora in illiꝰ urbis
arce reconderent. que tocius
mundi obtinuerat principa¬
tum: quatinus potentiam
uirtutis sue. xp̃c ostendens.
ubi mundꝰ caput habebat
imperii: ibi regni sui principe

Expanded text:
cervices suas, quas adversum Christi nomen superbus erexerat, perfidorum caedendas gladio humillimus pro Christi honore submisit; nec piguit 221 eum pro illo mori quem saepe probaverat vivere et regnare post mortem. Atque ita factum est ut gloriosissimum Paulum, qui in diversis gentibus pro fide Christi multo certamine dimicando innumera bella peregerat, velut victorem mundi Roma susciperet ad triumphum. Hi ergo sunt beatissimi Petrus et Paulus, qui sacramentum coelestis regni uno spiritu praedicantes, sub unius passione diei doctrinam suam pio sanguine, 222 et morte fortissima consecrarunt; qui etiam tanquam Ecclesiarum omnium principes facti, dispensatione coelesti, Romam petentes, et sacratissima sua corpora in illius urbis arce reconderent, quae totius orbis obtinuerat principatum; quatenus potentiam virtutis suae Christus ostendens, ubi mundus caput habebat imperii, ibi regni sui principe
Abbreviated transcription (Latin):
mortem ꝑpecuitate mutaui. de
quib omnib non de debere cunc¬
dari: et ereptus tibi nunc. et post
paululum redlitus suadebit
aspectus. At beatissimus paulꝰ
repentina quidem cecitate co¬
hercitus: intellecta tamen ma¬
iestate ioquentis e celo.continrio
fidelis effectus. et a ꝑsequutiõe
desticit: et nouos intuendi xpͣ
oculos adquisunt. Hic ẽ. paulꝰ.
qui ꝓ suarum remuneratione
iurtutum. ultra humana me¬
rita tercium raptus ad celum.
celestia secreta cognouit: ut
eccłiarum futurꝰ doctor. inter
angłos disceret. quod inter ho¬
mines predicare. Aut quis ei
impiine ultra noncredat: qui
de sacramentis dominicis ñ solũ
audita loquitur. s et iusa testa¬
tur᷑: Quanta hoc fres dei nr̃i
actum ẽ. gr̃a: ut qui de celestib
in apłatum uocatus est. apłatꝰ
eius consecraretur in celis: Et

Expanded text:
mortem perpetuitate mutavi. De mortem perpetuitate mutavi. De quibus omnibus non te debere cunctari, et ereptus tibi nunc, et post paululum redditus suadebit aspectus. At beatissimus Paulus repentina quidem caecitate coercitus, intellecta tamen majestate loquentis e coelo, continuo fidelis est effectus, et a persecutione destitit, et novos intuendi Christum oculos acquisivit. Hic est Paulus, qui pro suarum remuneratione virtutum ultra humana merita tertium raptus ad coelum, coelestia secreta cognovit ; ut Ecclesiarum futurus doctor inter angelos disceret quod inter homines praedicaret. Aut quis ei impune ultra non credat, qui de sacramentis dominicis non solum audita loquitur, sed et visa testatur? Quanta hoc, fratres, Dei nostri actum est gratia, ut qui de coelestibus in apostolatum vocatus est, apostolatus ejus consecraretur
Abbreviated transcription (Latin):
uidendi aciem ñ ꝑdidit s muta¬
uit. Amisit ocłos. et recepit.
ut uno eodemq tempore et in ꝑ¬
sequentem cecitatis uinlicta pro¬
cederet: et uocantis dei grã illu¬
minaret electum. Ait namq illi
de celo dominus. Saule saule:
quid me ꝑsequeris: Id est cur
me ꝑsequeris saule: Que mea
odium erga me tuum excitauit
iniquitas: Nunquid quia illu¬
minami cecos: quia sanaui egͦs.
quia fugaui demones: quia esu¬
rientes popłos quinq panibus
paui: Anquia de tumulis mor¬
tuos suscitaui: An forte magis.
quia fidelib meis regnum celeste
ꝓmisi: s sipr̃are me posse dubi¬
tas que ꝓmitto: aspice si tamen
potes. unde te uel qualis appel¬
lo. S quare me ꝑsequeris saule.
Aut quid me ꝓ sequendo ꝓfiues:
Nunquid aduersus regnantem
incelo. uilum tua ꝑsecutio habe¬
bit effectum: Nunquid noscere
mͥ quicquam poteris: quem ñ
potes intueri: Ego enim sum ihe
nararenus quem tu ꝑsequeris:
qui derras celos crucem regno.

Expanded text:
videndi aciem non perdidit, sed mutavidendi aciem non perdidit, sed mutavit; amisit oculos, et recepit: ut uno eodemque tempore et in persequentem caecitatis vindicta procederet, et vocantis Dei gratia illuminaret electum; ait illi namque de coelo Dominus: Saule, Saule, quid me persequeris ? Id est, cur me persequeris, Saule? Quae mea odium erga me tuum excitavit iniquitas? Nunquid quia illuminavi caecos, quia sanavi aegrotos, quia fugavi daemones, quia esurientes populos quinque panibus pavi? An quia de tumulis mortuos suscitavi? An forte magis quia fidelibus meis regnum coeleste promisi? Sed si praestare me posse dubitas quae promitto, aspice, si tamen potes, unde te vel qualem appello? Sed quare me persequeris, Saule? Aut quid, me persequendo, proficies? Nunquid adversus regnantem in coelo ullum tua persecutio habebit effectum? Nunquid nocere mihi quidquam poteris, quem non potes intueri? Ego enim sum Jesus Nazarenus, quem tu persequeris, qui terras coelo, crucem regno,
Abbreviated transcription (Latin):
cens corpore crucifigi. passionẽ
non renuit s equalitatem cru¬
cis dĩce declinauit: ut osten¬
deret unuiersis ammirande
se humilitatis iurtutem. no¬
ui q mysterii disciplinam. et
inter tormenta seruasse. Quam
cem: qui repulso timore mortis.
moriendi ordinem tam acerba
in passione quesiuit: Quid etiã
de gloriosissimo referam paulo:
in quo dominus fidem nominis
sui. dum ip̃am fidem ꝑsequere¬
tur elegit: Qui dum nelut a¬
cerrimus ꝑ sequutor xp̃ianam
uastat eccłiam inimico adhuceiꝰ
inpectore. amicum sibi cor xp̃c
inuenit. Oumq corporalia ca¬
pit supplicia xp̃ianos: ip̃e per¬
petuam captus ad głiam factꝰ
est subito pastor ex lupo: ex pre¬
done custos: ex hoste defensor.
Unde patuit nec paulum ma¬
ligne mentis ꝓposito plebem
dominicam ꝑ secuttum: nec xpm̃
latiusse quem eligeret inpaulo.
Hic ẽ. paulus: qui xp̃i uocibus
inclamamatus e celo. oculis ĩ
se uidaice infidelitatis obtusis.

Expanded text:
cens corpore ccens corpore cnon timuit, sed aequalitatem crucis dominicae declinavit, ut ostenderet universis admirandae se humilitatis virtutem novique mysterii disciplinam et inter tormenta servasse. Quam cem, qui repulso timore mortis, moriendi ordinem tam acerba in passione quaesivit! Quid etiam de gloriosissimo referam Paulo, in quo Dominus fidem nominis sui, dum ipsam fidem persequebatur, elegit? Qui dum velut acerrimus persecutor Christianam vastat Ecclesiam, inimico adhuc ejus in pectore amicum sibi cor Christus invenit; dumque temporalia capit ad supplicia Christianos, ipse perpetuam captus ad gratiam, factus est subito pastor ex lupo, ex praedone custos, ex hoste defensor; unde patuit nec Paulum malignae mentis proposito plebem dominicam persecutum, nec Christum latuisse quem eligeret in Paulo. 220 Hic est Paulus, qui, Christi vocibus inclamatus e coelo, oculis in se Judaicae infidelitatis obtusis,
Abbreviated transcription (Latin):
simi petri ducat inuicium: qm̃
timor iste quamius eius primũ
fidem turbauerit: confidentiam
lamen ineo reparate credulitatiᷤᷤ
ornauit. Hic ẽ petrus: cui xp̃e do¬
minus communionẽ sui nomĩs
libenter indulsit. Ut enim sicut
apłs paulus edocuit. petra erat
petra: dicente ei domino. Tues
petrus: et suꝑhanc petram edi¬
ficabo eccłiam meam. Namsiẽ
indeserto dominico sitienti ppło
aqua fluxit e petra: ita uniuer¬
so mundo ꝑfidie ariditate las¬
santi. de ore petri fons salutifere
confessionis emersit. Hic est pe¬
teus: cui xp̃c ascensurus ad pa¬
trem. pascendas ouiculas suas
agnosq commendat: ut quos
ille pietatis miseratione rede¬
merat: hic fidei sue uirtute ser¬
uaret. Et rec̾te sane ei aebiter
ocultorum dei filius pascendas
oues suas tuendasq commisit.
cui nouerat inniteiendo gre¬
ge dominico. nec studium de eẽ.
nec fidem. Hic ẽ. peteus: qͥ dũ
ad crucem tanquam ceucifixi
discipłs duceretur: uerso se pos¬

Expanded text:
simi Petri ducat in vitium: quoniam simi Petri ducat in vitium: quoniam timor iste quamvis primam ejus turbaverit fidem, confidentiam tamen in eo reparatae credulitatis ornavit. Hic est Petrus, cui Christus communionem sui nominis libenter indulsit. Ut enim, sicut apostolus Paulus edocuit, petra erat petra, dicente ei Domino: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Nam sicut in deserto, dominico sitienti populo, aqua fluxit e petra, ita universo mundo perfidiae ariditate lassanti, de ore Petri fons salutiferae confessionis emersit. Hic est Petrus, cui Christus ascensurus ad Patrem, pascendas oviculas suas agnosque commendat: ut quos ille pietatis miseratione redemerat, hic fidei suae virtute servaret. Et recte sane ei arbiter occultorum Dei Filius pascendas oves suas tuendasque commisit, cui noverat in nutriendo grege dominico nec studium deesse nec fidem. Hic est Petrus, qui dum ad crucem tanquam crucifixi discipulus duceretur, verso se pos
Abbreviated transcription (Latin):
q ait eis. Quoꝵ remiseritis pecc̾a remiᷤ¬
saerunt: ⁊ quoꝵ detinueritis detenta
suo. nouos sibi dari influctib
gressus ut fidelis poposcit: et
ut dilectus emeruit. Qui ob hoc
solum trepidasse uisus ẽ: ut
fragilitas humana cognoscẽt.
quanta eẽt int̾ dñm seruum¬
q distantia: dum aggranata
peccatis caro mergitur. ⁊ umma¬
culati nescit planta subsidere
do ꝑuenisset ad xpm̃: domini
forte sui uirtitib equaretur. S
quid illum tantopere dicimus
trepidasse: cum pia trepidatio
sua. maiorem ꝓfecisset ad fidem:
Ut enum credidit petrus imꝑio
domini sui posse afluctib susten¬
tari: ita nichilominus dum mer¬
gitur. credidit iplius domini se
urtute saluandum. Uere beati
petei ec dum trepidat mirabił
fides: quam nec ꝑuegentis peri¬
culi potuit turbare formido.
Clamando enim dum mergit᷑.
domine liberame: de se diffisus
est non de dño dubitauit. Ne
quis ergo tunorem hunc glosis¬

Expanded text:
que ait ei: Quorum remiseritis peccata, remisque ait ei: Quorum remiseritis peccata, remissa erunt; et quorum detinueritis, detentasuo novos sibi dari in fluctibus gressus, ut fidelis poposcit, et ut dilectus emeruit: qui ob hoc solum trepidasse visus est, ut fragilitas humana cognosceret quanta esset inter Dominum et servum distantia, dum aggravata peccatis caro mergitur, et immaculati nescit planta desidere: do pervenisset ad Christum, Domini forte sui virtutibus aequaretur. Sed quid illum tantopere dicimus trepidasse, cum pia trepidatio sua majorem profecit ad fidem? Ut enim credidit Petrus imperio Domini sui posse se a fluctibus sustentari, ita nihilominus dum mergitur, credidit ipsius Domini sui se virtute salvandum. Vere beati Petri et dum trepidat mirabilis fides, quam nec urgentis periculi potuit turbare formido: clamando enim dum mergitur, Domine, libera me , de se diffisus est, non de Domino dubitavit. Ne quis ergo timorem hunc gloriosis
Abbreviated transcription (Latin):
quamuis magno equiperare
possit eloquio: aquo nob̾ ado¬
rande diuinitatis fides ⁊ cep̃
et ꝑmanet: Quid tanto głosius
uiro. qui fidem seceeti inscru¬
tabił loquendo edidit: iuiuen¬
do docuit: patiendo firmauit.
ut autem confessionis huius
quanta esset magnitudo salua¬
tor ostenderet: ait ei. Beatus
es symon bariona: quia nõ¬
caro et sanguis reuelauit tͥ.
sed pater meus qui incelis ẽ:¬
et tibi dabo claues regniceloꝵ.
carne natum. omnipotentis
patris eẽ. filium sentire potuis¬
set: nisi ꝓpitius hoc ip̃e pater
ꝑpetrum nob̾ reuelasset e celo.
Nec illi confessio dedit: ut ante
claues regni celestis acuiperet.
quam celi ianuas introiret. Sz
nequa uos frẽs de creditis petro
clauib regni: more nrariu cla¬
uium cogitatio terrena ꝑ moue¬
at. Clauis enun celi lingua est
pecri: quia singłorum merita
censendo. apłs uniuuq regnũ
celiaut claudit aut aꝑit. Non
est ergo clauis ista mortalis ar¬
tifiucs aptata manu: s data a

Expanded text:
quamvis magno aequiparare quamvis magno aequiparare possit eloquio, a quo nobis adorandae Divinitatis fides et coepit et permanet? Quid tanto gloriosius viro, qui fidem secreti inscrutabilis loquendo edidit, vivendo docuit, patiendo firmavit? Ut autem confessionis hujus quanta esset magnitudo Salvator ostenderet, ait ei: Beatus es, Simon Barjona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui est in coelis; Et: Tibicarne natum omnipotentis Patris esse Filium sentire potuisset, nisi propitius hoc ipse Pater per Petrum nobis revelasset e coelo? Hoc illi confessio dedit ut ante claves regni coelorum acciperet quam coeli januas introiret. Sed ne qua vos, fratres, de creditis Petro clavibus regni more nostrarum clavium cogitatio terrena permoveat. Clavis enim coeli lingua est Petri: quia singulorum merita censendo, apostolus unicuique regnum coelorum aut claudit aut aperit. Non est ergo clavis ista mortalis artific
Abbreviated transcription (Latin):
totum xp̃i ꝓficiebat eccłiis quod
lucrum: quorum corruptioni.
incorruptio succedebat: et damp¬
na presentium demporum lucra
ꝑpetua sequebant᷑. S iam necessa¬
rium kini reor. ut ꝓpͥas eorum spe¬
cialesq urtutes. ꝓut arulitas
lingue nr̃e ingeniiq tenuitas
patitur: immout misericors deus
annuit. ꝓ loquamur. Hitaq ille
ta constituit. Nam ꝑcunctanti
ano quis eẽ. ab hominib dice¬
retur. respondit. Tues xp̃s filiꝰ
deiuiui: idest tu domine de car
ne uirginis factus es xp̃c: qui
uiui dei es filuis semptcernus.
lu domine hominib natuses
homo: qui coequali maiestate
deus es apud dm̃. Tues xp̃e: qui
pro redemptione nr̃a ad passio¬
nem ueniens. impassibilis ꝑ ma¬
nes apud patrem. Quis gͥ un¬
quam intantu n hoc in compre¬
hense deitatis archanum. hu¬
mani sensus actollere potuiss
obtutum: nisi ab ore petri. sa¬
lutaris huiꝰ fidei ueritas radias¬
set: Quis meritorum eius głiam

Expanded text:
totum Christi proficiebat Ecclesiis quod totum Christi proficiebat Ecclesiis quod lucrum, quorum corruptioni incorruptio succedebat, et damna praesentium temporum lucra petua sequebantur. Sed jam necessarium, carissimi, reor, ut proprias eorum specialesque virtutes prout ariditas linguae nostrae ingeniique tenuitas patitur, imo ut misericors Deus annuerit proloquamur. Hic itaque ille nta constituit. Nam percunctanti Domino quis esse ab hominibus diceretur respondit: Tu es Christus Filius Dene Virginis factus es Christus, qui vivi Dei Filius es sempiternus; tu, Domine, hominibus natus es homo, qui incogitabili majestate Deus es apud Deum. Tu es Christus, qui pro redemptione nostra ad passionem veniens, impassibilis permanes apud Patrem. Quis igitur unquam in tantum hoc incomprehensae Deitatis arcanum humani sensus attollere potuisset obtutum, nisi ab ore Petri salutaris hujus fidei veritas radiasset? Quis meritorum ejus gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
strum qui huius auctor est fi¬
dei. debita religione ueneram᷑.
Apł̃i naniq: latino sermone
dicuntur missi. Qui ergo ho¬
norant missos. manifestum ẽ.¬
eos honorare muttentem: qm̃
dignitas que defertur ministͥ.
illi sine dubio cuius ministei
sunt exhibetur ut ait ip̃e sal¬
uator ad discipulos suos. Qui
uos audit. me audit. Et qui uos
recipit: me recipit. Uere beata
apłorum merita: in quib se xp̃c
et recipi predicat et audiri. Bea¬
ti nichilominus et illi: quorum
deuotio delata apł̃is. recureit in
xp̃m. Tenentes itaq frẽs tante
huius ꝓmissionis fidem. de sup¬
gaudiis exultemus: qm̃ qui de
mĩm morte letantur: mrẽs nõ
dubitant cum xp̃o regnare post
mortem. Nos uero eccłiarum om¬
nium reuerentissimos patres pe¬
trum dico et paulum. pissimis
studiis honoremus: quib xp̃i
te natalis: quib finis uite .ii¬
uendi initium dedit: quib ut ait
mori lucrum. Erat utiq eis xp̃c
uiuere: quibus uita non er̃at si¬

Expanded text:
strum, qui hujus auctor est fidei, debita religione veneramur. Apostoli namque Latino sermone dicuntur missi; qui ergo honorant missos manifestum est honorare eos mittentem; quoniam dignitas quae defertur ministris, illi sine dubio cujus ministri sunt exhibetur; ut ait ipse Salvator ad discipulos suos: Qui vos audit, me audit, et qui vos recipit, me recipit . Vere beata apostolorum merita, in quibus se Christus et recipi praedicat, et audiri. Beati nihilominus et illi, quorum devotio delata apostolis recurrit in Christum. Tenentes itaque, fratres, tantae hujus promissionis fidem de supgaudiis exsultemus; quoniam, qui dee laetatur, martyres non dubitat cum Christo regnare post mortem. Nos vero Ecclesiarum omnium reverendissimos patres, Petrum dico et Paulum, piissimis studiis honoremus, quibus, Chrte natalis; quibus finis vitae vivendi initium dedit; quibus, ut aimori lucrum. Erat utique eis Christus vivere, quibus vita non erat si
Abbreviated transcription (Latin):
crum fautis: Responderunt:
quia magister celestis in euã¬
glio nobis dicit. Qui reliq̃rit
patrem ⁊ matrem. uxorem et
filios. et omnia que possidet.
ꝓp̃ nomen meum. centuplum
accipiet: ⁊ uitam et̾nam pos¬
sidebit. Et uidex. Ergo non tẽ¬
perabitis p̾ceptis imperatoꝵ:
Et responderunt. Non. Et ille.
Quam ergo auctoritatem po¬
testis habere: cum uos uidea¬
tis supplicio subiacere: Et
martyres dixerunt. Auctori¬
tatem regis et̾ni portamꝰ: id̾o
auctoritatem mortał homi¬
nis non curamus. Tunc incai̾¬
cerib missi: catenis onerati
sunt. Quantum dic̾tum ẽ.
abimpiis. Ubi ẽ. deus corum.
ueniat deus eorum inquo cre¬
diderunt: et liberet eos de
carcerib: eripiat eos agladio:
eripiat eos abestus. Omnia i¬
sta dicebant: sed impetra po¬
sitos non deicebant. Illi seiuie¬
bant: sed illi non tuebant.
Sciebant ubi eos dimitte

Expanded text:
crum facitis? » Responderunt: crum facitis? » Responderunt: « Quia magister coelestis in Evangelio nobis dicit, Qui reliquerit patrem et matrem, et uxorem, et filios, et omnia quae possidet, propter nomen meum, centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit » . Et judex: « Ergo non obtemperabitis praeceptis Imperatorum? » Et responderunt: « Non. » Et ille: « Quam ergo auctoritatem potestis habere, cum vos videatis supplicio subjacere? » Et Martyres dixerunt: « Auctoritatem Regis aeterni portamus, ideo auctoritatem mortalis hominis non curamus. » Tunc in carceribus missi, catenis onerati sunt. Quantum dictum est ab impiis, Ubi est Deus eorum ? Veniat Deus eorum, in quem crediderunt, et liberet eos de carceribus, eripiat eos a gladio, eripiat eos a bestiis. Omnia ista dicebant, sed in petra positos non dejiciebant. Illi saeviebant, sed illi non timebant. Sciebant ubi eos dimitte
Abbreviated transcription (Latin):
ex pediti sicut boni milites cu¬
currerunt. Sicut scriptum ẽ.
Tanquam nichil habentes:
et omnia possidentes. Et uere
in terra nichil habebant: s
incelo felicitatem ꝑ petuam
possidebant. Adcelum de uote
festinabant: ⁊ uiam uite securi
currebant: ⁊ ad hunc longe po¬
siti. manus ad palmam exten¬
debant. Currite sc̃ĩ. Siccurrite.
ut comprehendatis. Regnum
celorum uimpatit᷑: et qui uim
faciunt. diripiunt illud. Non
est angustum. Quisquis beat᷑
uult ẽẽ: ad regnum celorum
festinet. Nulli clausum est:
nisi ei qui se excluserit. Paratꝰ
est xp̃e: suscipere confessores
suos. Ip̃e de suꝑdicit. Specto
uos. Certantes ad iuuabo:
iuncentes coronabo. Hanc pos
terroies et minas ꝑsecutoris
ꝓ nichilo habuerunt. Nam
cum ꝑ secutor Aiceret. sacrifica¬
te ydolis: responderunt. Non
facimus. quia et̾num d̾m in
celũ habemꝰ: cui semꝑ sacrifi¬
camꝰ. Nam demoniis non un¬
molamus. Et uidex. Quare
ergo contra preceptum sa¬

Expanded text:
expediti sicut boni milites cuexpediti sicut boni milites cucurrerunt; sicut scriptum est, Tanquam nihil habentes, et omnia possidentes . Et vere in terra nihil habebant, sed in coelo felicitatem perpetuam possidebant. Ad coelum devote festinabant, et viam vitae securi currebant; et adhuc longe positi manus ad palmam extendebant. Currite, sancti; sic currite, ut comprehendatis. Regnum coelorum vim patitur, et qui vim faciunt, diripiunt illud . Non est angustum: quisquis beatus vult esse, ad regnum coelorum festinet. Nulli clausum est, nisi ei qui se excluserit. Paratus est Christus suscipere confessores suos. Ipse desuper dicit: Specto vos, certantes adjuvabo, vincentes coronabo. 2. Persecterrores et minas persecutoris pro nihilo habuerunt. Nam cum persecutor diceret: « Sacrificate idolis; » responderunt: « Non facimus, quia aeternum Deum in coelis habemus, cui semper sacrificamus; nam daemoniis non immolamus. » Et judex: « Quare ergo contra praeceptum sa
Abbreviated transcription (Latin):
nitas beatissi¬
letiorem nobis
reddidit diem. Letamur. qr
ad regionem quietis martyres
tranuerunt. S hoc non saltan¬
do. s orando: non potando. s
ieuinando: non rixando. s tole¬
rando meruerunt. Contristabã¬
tur credo parentes eorum. qnͣ¬
do ad passionẽ abierunt: sed
illi lecabant᷑. ⁊ dicebant. Letat᷑¬
sum in his que dicta sunt mi¬
chi: in domum domini ibimus.
Nolite parentes: nolite plangẽ
gaudia ur̃a. Si eos quos nutri¬
stis nonuultis ingehennam ire:
imitari debetis non impedire.
Illi nouerant quo ꝑgebant: et
parentes increduli.si ne causa
plangebant.Sed tunc aman¬
tes filios carnales lugebant:
postea credentes indeum dice¬
bant. Conuertisti planctum
meum ingaudiũ mͥ concidi¬
sti saccum meum ⁊ precinxisti
me leticia. Utinam fre rum¬
pat᷑ in nobis saccus peniten¬
tie: et effundatur precium in¬
Aulgentie. Martyres omnes
sarcinas lucrorum seculi huiꝰ
hic posuerunt: hic dimiser̃t.
et iuamque ducit aduitam

Expanded text:
nitas beatissilaetiorem nobis reddidit diem. Laetamur, quia d regionem quietis Martyres transierunt: sed hoc non saltando, sed orando; non potando, sed jejunando; non rixando, sed tolerando meruerunt. Contristabantur, credo, parentes eorum, quando ad passionem abierunt: sed illi laetabantur et dicebant, Laetatsum in his quae dicta sunt mihi, in domum Domini ibimus . Nolite, parentes, nolite plangere gaudia nostra. Si eos quos nutristis, non vultis in gehennam ire; imitari debetis, non impedire. Illi noverant quo pergebant, et parentes increduli sine causa plangebant. Sed tunc amantes filios carnales lugebant: postea credentes in Deum dicebant, Convertisti planctum meum in gaudium mihi, conscidisti saccum meum, et praecinxisti me laetitia . Utinam, fratres, rumpatur in nobis saccus poenitentiae, et effundatur pretium indulgentiae. Martyres omnes sarcinas lucrorum saeculi hujus hic posuerunt, hic dimiserunt, et viam quae ducit ad vitam,
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ comites
infirmior: quia ꝓfecto iuiri¬
lis animus in femina. maiꝰ
aliquid fecit. quando subtan¬
to pondere fragilitas femi¬
nea ñ deficit. Bene inheserat
uni uiro: cui uirgo casta.u¬
nica ex hibetur eccłia. Bene
inquam in heserat illi uiro.
a quo uirtutem trarerat qua
resisteret diabolo: ut femina
ꝓsterneret inimicum. qui ꝑ
feminam ꝓstrauerat uirum.
Ille in ea apparuit inuictꝰ qui
ꝓea factus ẽ. infirmus. Ille
eam ut meceret forcitudine ĩ¬
pleuit: qui eam ut seminaret
semet ip̃m exinaniut. Ille eã
ad hos honores laudesqr per¬
duxit: qui ꝓ ca obprobria ⁊ cri¬
mina audiuuit. Iile fec̃ femmã
uirilit̾ ⁊ fideliter mori: qui
ꝓea dignatus ẽ. de femina mi
piam mentem tale spectacłm

Expanded text:
inter comites infirmior. Quia profecto virilis animus in feminas majus aliquid fecit, quando sub tanto pondere fragilitas feminea non defecit. Bene inhaeserant uni viro, cui virgo casta unica exhibetur Ecclesia . Bene, inquam, inhaeserant illi viro, a quo virtutem traxerant, qua resisterent diabolo: ut feminae prosternerent inimicum, qui per feminam prostraverat virum. Ille in eis apparuit invictus, qui pro eis factus est infirmus. Ille eas ut meteret, fortitudine implevit; qui eas seminaret, semetipsum exinanivit. Ille eas ad hos honores laudesque perduxit, qui pro eis opprobria et crimina audivit. Ille fecit feminas viriliter et fideliter mori, qui pro eis dignatus est de femina mispiam mentem tale spectaculum
Abbreviated transcription (Latin):
tans inierłm duceretur. nos sal¬
tim uelut ramos de arborib
ceclentes. de scripturis sc̃is hym¬
nos laudes q decerpimꝰ: quas
in cõmune gaudium ꝓferamꝰ.
Omnes tamen esdem domino
paremus. eundẽ magisteum se¬
quimur: eundem pͥncipem
imitamur: esdem capiti sub¬
ungimur: ad eandem ierłm
tendimus. eandem sectamur ca¬
ritatem: eandem amplectimꝰ

Expanded text:
tans in Jerusalem duceretur: nos saltans in Jerusalem duceretur: nos saltem velut ramos de arboribus caedentes, de Scripturis sanctis hymnos laudesque decerpimus, quas in commune gaudium proferamus . Omnes tamen eidem Domino paremus, eumdem magistrum sequimur, eumdem principem comitamur, eidem capiti subjungimur, ad eamdem Jerusalem tendimus, eamdem sectamur charitatem, eamdemque amplectimur
Abbreviated transcription (Latin):
parui: s benedixt dñs pusil¬
los. cũ magnis. Precesserunt:
p̃munierunt. Si eos sequi ñ
ualemꝰ actu: sequam᷑ affectu.
Si non singła: certe leticia. Si
non meritis: uotis. Si ñ passi¬
one: compassione. Si non ex¬
cellentia: conexione. Non nob̾
parum uideatur. quod eius
corporis membra sumus: cuiꝰ
et illi. quib equi ꝑarari nõ
possumus. Quia sicut si unum
membrum patitur. compaci¬
unt᷑ omnia membra: itacum
głificatur unum m̃brũ. con¬
gaudent omnia m̃bra. Gla
capiti: unde consulitur ⁊ suꝑi¬
orib manib. ⁊ infimis pedibꝰ.
Sicut ille unus animã suam
ꝓ nobis posuit: ita ⁊ mitati
sunt mr̃es. ⁊ animas suas pro
frĩb posuerunt atq ut ista po¬
płorum tanquam germinũ co¬
piosissima fertilitas surgerec.
terram suo sanguine rigaue¬
etiam nos sumus. Miramur
eos: miserant᷑ nos. Gratulam᷑
eis: precant᷑ pro nobis. Illi cor¬
pora sua tanquam uestimenta
ꝓstrauer̃t. cum pullus dñm por¬

Expanded text:
parvi: sed benedixit Dominus pusilparvi: sed benedixit Dominus pusillos cum magnis . Praecesserunt, praeeminuerunt. Si eos sequi non valemus actu, sequamur affectu: si non gloria, certe laetitia: si non meritis, votis: si non passione, compassione: si non excellentia, connexione. Non nobis parum videatur quod ejus corporis membra sumus, cujus et illi, quibus aequiparari non possumus. Quia si unum membrum patitur, compatiuntur omnia membra: ita cum glorificatur unum membrum, congaudent omnia membra . Gloria capiti, unde consulitur et superioribus manibus, et infimis pedibus. Sicut ille unus animam suam pro nobis posuit: ita et imitati sunt martyres, et animas suas pro fratribus posuerunt, atque ut ista populorum tanquam germinum copiosissima fertilitas surgeret, terram suo sanguine irrigaveetiam nos sumus. Miramur eos, miserantur nos. Gratulamur eis, precantur pro nobis. Illi corpora sua tanquam vestimenta straverunt, cum pullus Dominum por
Abbreviated transcription (Latin):
los fulgeat: quamius etiam
nunc et ille guitam ex digito
pauperis apud inferroᷤᷤ siciat:
et ille insinu iusti delitiose re¬
quieseat. Sicut enum pluri¬
mum distat int̾ leticias mise¬
rias ue sompniantiũ et ugi¬
lantium: ita multum int̾̃ est.
int̾ tormenta uel gaudia mor¬
tuorum ⁊ resurgentium: non
quod sp̃s defunctorum sic̃ dor¬
mientium necesse sit falli: s
quod alia ẽ animarum sine ul¬
lis corporib requies. alia cũ
corporib celestib claritas et
felicitas angłorum. quibus
equabitur resurgentium inł¬
titudo fidelium: inquagłosis¬
summi mrr̃s precipua sui honoris
luce fulgebunt: ip̃aq corpo¬
ra inquib indigna tormenta
ꝑ pessi sunt. eis digna in orna¬
nitates eorum sic̃ facimꝰ. deuo¬
tissime celebremus: sobria
hylaritate. casta congregatõe.
fideli cogitatione. fidenti pre¬
dicatione. Non parua pars i¬
mitationis ẽ: meliorum cõgau¬
dere iurtutib. Illi magni nos

Expanded text:
los fulgeat: quamvis etiam los fulgeat: quamvis etiam nunc ille guttam ex digito pauperis apud inferos sitiat, et ille in sinu justi deliciose requiescat . Sicut enim plurimum distat inter laetitias miseriasve somniantium et vigilantium; ita multum interest inter tormenta vel gaudia mortuorum et resurgentium: non quod spiritus defunctorum sicut dormientium necesse sit falli; sed quod alia est animarum sine ullis corporibus requies, alia cum corporibus coelestibus claritas et felicitas Angelorum, quibus aequabitur resurgentium multitudo fidelium: in qua gloriosissimi martyres praecipua sui honoris luce fulgebunt, ipsaque corpora in quibus indigna tormenta perpessi sunt, eis digna in ornanitates eorum, sicut facimus, devotissime celebremus, sobria hilaritate, casta congregatione, fideli cogitatione, fidenti praedicatione. Non parva pars imitationis est, meliorum congaudere virtutibus. Illi magni, nos
Abbreviated transcription (Latin):
terna: illa uo̾ tunc impia. nunc
mori ndołe timuerunt. uicit
in eis qui uixit in eis: ut qui
non sib s illi uixerunt. nec mor¬
tuz morerentur. Ip̃e eis exhibe¬
bat spũales delitias. ne sentirẽt
corporales molestias: nisi qnͣ¬
tum non defectioni. s exercita¬
tioni sufficeret. Quid cum reso
triumphis angłicis excepte
atq refecte sunt. ubi ñ eis dr̃.
implete quod ussi. s accipite
quod ꝓmissi: Qua nunc iocun¬
ditate sp̃aliter epulant᷑. quam
securi in domino. ⁊ quam subli¬
ini honore głantur. quis t̾reno
docere possit exemplo. Et hec qͥ
tyres habent quamuis iam nł¬
lis possit scłi huiꝰ felicitatibus
uł suauitatib comparari: par
solatium dilationis. ueniet
autem retͥbutionis dies: ubi cor¬
porib redditis. totus homo reci¬
piat quod meret᷑. Ubi ⁊ illiꝰ diui¬
tis menbra que quondam tem¬
porali purpura decorabantur.
et̾no igne torreant᷑: et caro pan¬
peris ulcerosi mutata int̾ ange¬

Expanded text:
terna: illa vero tunc impia, nunc terna: illa vero tunc impia, nunc dolere timuerunt. Vicit in eis qui vixit in eis; ut qui non sibi, sed illi vixerunt, nec mortui morerentur. Ipse eis exhibebat spirituales delicias, ne sentirent corporales molestias; quantum non defectioni, sed exercitationi sufficeret. triumphis angelicis exceptae atque refectae sunt, ubi non eis dicitur, Implete quod jussi; sed, Accipite quod promisi? Qua nunc jucunditate spiritualiter epulantur? Quam securi in Domino, et quam sublimi honore gloriantur, quis terreno docere possit exemplo? CAPUT V. 5tyres habent, quamvis jam nullis possit saeculi hujus felicitatibus vel suavitatibus comparari, parvsolatium dilationis. Veniet autem retributionis dies, ubi corporibus redditis, totus homo recipiat quod meretur. Ubi et illius divitis membra quae quondam temporali purpura decorabantur, aeterno igne torreantur, et caro pauperis ulcerosi mutata inter Ange
Abbreviated transcription (Latin):
posteri illorum. quorum uoces
incarne martyrum impie se¬
uiebant: merita mẽm ꝑus uo¬
cib laudant. Neq enim tuns
tanto concursu hominũ ad eos
Occidendos. cauea crudelitatis ĩ¬
pleca ẽ: quanto nunc ad eos ho¬
norandos eccłia pietatis imple¬
tur. Omni anno spectat cum re¬
ligione caritas: quod uno die
cum sacrilegio cominisit impie¬
tas. Spectauerunt ⁊ illi. s lon¬
ge uoluntate dissimili. Illi cla¬
mando faciebant. quod morden¬
do bestie non implebant: nos aũ
et quod focerunt imꝑii. misera¬
mur: et quod pii pasli sunt ue¬
neramur. Illi uiderunt ocłis.
quod cordis immanitati refunde¬
rent: nos aspicimus oculis. qd̾
illis ereptumẽ. ne uiderent. Iili
lecati sunt mortua corpora max¬
tẏrum: nos mentes mortuas do¬
lemus illorum. Iuisine lumĩe
fidei. martyres putarunt ex tini¬
atos: nos fideli intuitu cermimus
coronatos. Deniq illorum in¬
sultatio: fcã est nr̃a exultatio.
Et hoc quidem religiosa. ⁊ sempi¬

Expanded text:
posteri illorum, quorum voces posteri illorum, quorum voces in carnem martyrum impie saeviebant, merita martyrum piis vocibus laudant. Neque tunc tanto concursu hominum ad eos occidendos cavea crudelitatis impleta est, quanto nunc ad eos honorandos ecclesia pietatis impletur. Omni anno spectat cum religione charitas, quod uno die cum sacrilegio commisit impietas. Spectaverunt et illi, sed longe voluntate dissimili. Illi clamando faciebant, quod mordendo bestiae non implebant. Nos autem et quod fecerunt impii, miseramur, et quod pii passi sunt, veneramur. Illi viderunt oculis carnis, quod cordis immanitati refunderent: nos aspicimus oculis cordis, quod illis ereptum est, ne viderent. Illi mortua laetati sunt corpora martyrum, nos mentes mortuas dolemus illorum. Illi sine lumine fidei martyres putaverunt exstinctos, nos fidelissimo intuitu cernimus coronatos. Denique illorum insultatio facta est nostra exsultatio. Et haec quidem religiosa et sempi
Abbreviated transcription (Latin):
rere. in mensuram etatis ꝑ le¬
nitudinis xp̃i. Merito ⁊ ille ue¬
tus ac uecerator inumicus ne ul¬
las preteriret insidias: qui per
feminam uicerat uirum. qr
uiriliter secum agentem femi¬
nam sensit. ꝑ uixum eam suꝑa¬
muissimo robore. omnes euis
obtudit insidias: impetusꝙ¬
femina: quam uiri mirantux
facilius quam mmuitantur. S
hoc illius potissimum laudisẽ
fideli studio concureens. scd̃m
interiorẽ hominẽ. noc masculꝰ
nec femina inuenitur: ut etiã
in his que sunt femine corpo¬
re. uirtus mentis sexum carnis
abscondat: et in membris pi¬
geat cogitare. quod in tactis nõ
potuit apparere. Calcatus est
ergo draco pede casto. ⁊ uictorie
tiqu quod fuit precipitium
femine cadenti. gradus factũ
culo suauius: quid hoc certami¬
ne fortius: quid hac uictoria
głosuis: Tunc cum bestiis scm̃ cor
tro fremebant gentes et ppłi me¬
Aitabantur mania: s qui habi¬
tat in celis ieridebit eos. ⁊ domi¬
nꝰ subsannabit cos. Nunc autẽ

Expanded text:
rebat, in mensuram aetatis plenitudinis Christi . Merito ille vetus ac veterator inimicus, ne ullas praeteriret insidias, qui per feminam deceperat virum, quia viriliter secum agentem feminam sensit, per virum eam superatissimo robore omnes ejus obtuderunt insidias, impetusfeminis, quas viri mirantur facilius, quam imitantur? Sed hoc illius potissimum laus est,us nomine fideli studio concurrentes, secundum interiorem hominem, nec masculus, nec femina inveniuntur; ut etiam in his quae sunt feminae corpore, virtus mentis sexum carnis abscondat, et in membris pigeat cogitare, quod in factis non potuit apparere. Calcatus est ergo draco pede casto et victore tiqui, quod fuit praecipitium feminae cadenti, gradus factum culo suavius? quid hoc certamine fortius? quid hac victoria gloriosius? Tunc cum bestiis sancta obtro fremebant gentes, et populi meditabantur inania. Sed qui habitat in coelis, irridebat eos, et Dominus subsannabat eos . Nunc autem
Abbreviated transcription (Latin):
hortatione in hoc scõ loco suffe¬
cerut. qm̃ dies parui sunt: et
adhuc nobis in maiore basilica
restant que agamus cum cari

Expanded text:
hortatione in hoc sancto loco sufficiant; quoniam dies parvi sunt, et adhuc nobis in majore basilica restant quae agamus cum Chari