comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Odo sartor Notitia odilonis serui effecti¬
otũ sit uniuersis successorib nr̃is.
qđ famulus quicda exparentib liberis ortꝰ odilo nõie
eopunetꝰ amore diuino ut sibi benignitas dĩ apudque
psonȩ nullius acceptio sed uniꝰcuiꝰq respicit᷑ meritũ
ꝓpiciari dignaretur : semet ipsũ ꝓ illiꝰ amore tradi¬
dit scõ martin iomaioris monasterii. Ea uideliced
ratione ut ñ solũ ipse uerũ etiã om̃is ex eonascitura
ꝓgenies iure ꝑpetuo abbati maioris monasteru
atq frib eiꝰdem loci conditione seruili famuletur
taũt hȩc sui traditio certior & cindentior apparetet.
ipse signoꝵ etiã cordas collo suo circunferens & precog¬
nitione serui .iiͦIͦI. decapite ꝓprio denarios supaltare
sci martini ponens: semet ipsum om̃ i potenti dño talit
obtulit. Nomina uͦ testiũ ipsoꝵs qͥ traditionẽ ista uiden¬
tes & audientes affuert̃: ordine certo subter inserere

Expanded text:
NOTITIA ODILONIS SERVI EFFECTINotum sit universis successoribus nostris quod famulus quidam, ex parentibus liberis ortus, Odilo nomine, compunctus amore divino, ut sibi benignitas Dei, apud quem personae nullius acceptio, sed uniuscujusque respicitur meritum, propiciari dignaretur, semetipsum pro illius amore tradidit Sancto Martino Majoris Monasterii; ea videlicet ratione, ut non solum ipse, verum etiam omnis ex eo nascitura progenies, jure perpetuo abbati Majoris Monasterii atque fratribus ejusdem loci conditione servili famuletur. Ut autem haec sui traditio certior et evidentior appareret, ipse signorum etiam cordas collo suo circunferens, et pro recognitione servi IIIIor de capite proprio denarios super altare Sancti Martini ponens, semetipsum omnipotenti Domino taliter obtulit. Nomina vero testium ipsorum qui traditionem istam videntes et audientes affuerunt, ordine certo subter inserere
Abbreviated transcription (Latin):
Mauricius filiꝰ Geldiuni dedit sc̃o martino maioꝵ
monasterii ꝓredẽptione animȩ suȩ parentũq suore
& uxoris acfilioꝵ .iii. colib̾tos. firmatũ uidelicet cũ
sororib suis bernilde uidelicet atq Ritb̃ga accipieas
ꝓ hac donatione beneficiũ supͣdicti cȩnobii inoratio¬
nib & elemosinis & cȩteris oꝑib bonis. Hoc aũt aucto¬
rizauit uxor eiꝰ nõie hubelina & filueoꝵ Gelduinꝰ¬
Guinebtꝰ qͦq homo ipsiꝰ auricis
qͥ illos colib̾tos dedomino suo tenebat libent̃ annuit. &
uxor eiꝰ noĩe ascelina & filiꝰ eoꝵ nõie Iteriꝰ. Huiꝰ reitestes
qͥ hoc uidert̃ & audiert̃: istic sub scriptist̃. Richardus

Expanded text:
cius, filius Gelduini, dedit Sancto Martino Majoris Monasterii, pro redemptione animae suae parentumque suorum et uxoris ac filiorum, III colibertos, Firmatum videlicet cum sororibus suis Bernilde videlicet atque Ritberga, accipiens pro hac donatione beneficium supradicti caenobii in orationibus et elemosinis et caeteris operibus bonis. Hoc autem auctorizavit uxor ejus nomine Hubelina, et filii eorum GelduinGuinebertus quoque homo ipsius Mauricii, qui illos colibortos de domino suo tenebat, libentor annuit, et uxor ejus nomine Ascelina, et filius eorum nomino Iterius. Hujus rei testes qui hoc viderunt et audierunt, istic subscripti sunt. Richardus
Abbreviated transcription (Latin):
quã iurgio exeqͥ maluert̃. Petentes itaq: c̃cordiã : Godefredo
xxxͣ. solid̾. ut a cepta calũnia desisteret obtulert̃. Qui peti¬
tioni eoꝵ adqͥescens. oblatũ preciũ accepit: & dimissis totius
caluniȩ querelis. ingelricũ nr̃mfore in ȩt̃nũ. denuo auctori

Expanded text:
quam jurgio exequi maluerunt; petentes itaque concordiam, Godefredo quam jurgio exequi maluerunt; petentes itaque concordiam, Godefredo XXXta solidos, ut a caepta calumnia desisteret, obtulerunt. Qui petitioni eorum adquiescens, oblatum precium accepit; et, dimissis totius calumniae querelis, Ingelricum nostrum fore in aeternum denuo auctori
Abbreviated transcription (Latin):
osse debebitis siqͥ eritis posteri nr̃i. maioꝵ scilicethuiꝰ habita¬
tores monast̾ii sc̃i martini : Godefredũ qͣndã deblesis. filiũ
fulbti. ad quandã ipsius sc̃i hiemalẽ festiuitatẽ cũ beldu ino uice¬
comite conuenisse & ad uersũ nos caluniã de Engelrico sartort¬
ius cesserant auctoritasse. sed illũ solũ exceptũ fuise. De aliis
quippe fr̃ib illiꝰ fauisse nob se dicebat: de illotantũ negabat.
Unde cũ int̃nos placitũ blesis ageret᷑. quidã de fr̃ib nr̃is. hildeb̾tꝰ
uidelicet. & girardꝰ. atq hildegariꝰ illo missi. presto in eodem
placito qͣndã hominẽ nr̃mbene dictũ blanchardũ cognomine :
addeportandũ calidũ ferrũ habuert̃: qͥ ꝓbaret se audisse &
uidisse. nullã Godefredũ de Engelrico fecisse separationẽ. sed
illũ nob̵ cũ cȩteris fr̃ib annuisse. Quade re.cũ int̾ partes
grandis alt̾catio agitaret᷑: prȩdictifr̃s. nr̃m rectũ pace

Expanded text:
osse debebitis, si qui eritis posteri nostri Majoris scilicet hujus habitatores Monasterii Sancti Martini, Godefredum quendam de Blesis, filium Fulberti, ad quandam ipsius Sancti hiemalem festivitatem, cum Gelduino vicecomite convenisse, et adversum nos calumniajus cesserant auctorizasse, sed illum solum exceptum fuisse; de aliis quippe fratribus illius favisse nobis se dicebat, de illo tantum negabat. Unde cum inter nos placitum Blesis ageretur, quidam de fratribus nostris, Hildebertus videlicet et Girardus atque Hildegarius illo missi, praesto in eodem placito quendam hominem nostrum Benedictum Blancharduni cognomine, ad deportandum calidum ferrum habuerunt, qui probaret se audisse et vidisse, nullam Godefredum de Engelrico fecisse separationem, sed illum nobis cum caeteris fratribus annuisse. Qua de re cum inter partes grandis altercatio agitaretur, praedicti fratres nostrum rectum pace
Abbreviated transcription (Latin):
cũ assensu totius capłi hoc pactũ. sicut superiꝰ digestũ est.:
Uidelicet illa & fr̃ eꝰ dimisert̃ supͣ dictã trã sc̃omartino
solutã & quietã. & ipsa liba facta ẽ. pacto supͣdicto fr̃e eiꝰ
in seruitute remanente nõie Gausbto : ipsa aũt dicta
est cecilia. Actũ : anno ui. dõni abbis Barcholomei m̃se

Expanded text:
i hoc pactum, sicut superius digestum est; videlicet illa et frater ejus dimiserunt supradictam terram Sancto Martino solutam et quietam, et ipsa libera facta est pacto supradicto, fratre ejus in servitute remanente, nomine Gausberto, et ipsa autem dicta est Cecilia. Actum anno VIo domni abbatis Bartholomei, mense
Abbreviated transcription (Latin):
otũ sit frib nr̃is scilicet nonachis maioris monasterii.
qd Ocb̃tꝰ qͥ fuit maior sc̃i martiui tenait qoandã t̾rã apud
Post mortẽ aũt illiꝰ. uxor eiꝰ maria conuersa cũ defiliis suis noti
suꝑ eẽnt ei nisi uñ filiꝰ & una filia cȩceris mortuis rogauit
domnũ abbem Bartho lomeũ ut ei filiã suã liberã faceret
ut eã posset nuptũ dare libero homini. Qđ domnꝰ abbs ꝓmisit
se facturũ tali pacto. ut ipsa &efr̃ eiꝰ dimitterent sc̃omartꝰ
supͣ dictã t̃rã patrissui ꝓpt̃ quã etiã ipsi seruierant. it a
tam̃ ut fr̃ puellȩ seruus remaneret & ipsa si unqua nupse¬
rit seruo uł colibto in pristinã seruitutẽ redeat. Henert̃
gͦ in capłm nr̃m mat̃ cũfiliis suis & qr domnꝰ abba nor

Expanded text:
is scilicet monachis Majoris Monasterii quod Otbertus qui fuit major Sancti Martini, tenuit quandam terram, apud Post mortem autem illius, uxor ejus Maria Conversa, cum de filiis suis non superessent ei, nisi unus filius et una filia, caeteris mortuis, rogavit domnum abbatem Bartholomeum, ut ei filiam suam liberam faceret, ut eam posset nuptum dare libero homini. Quod domnus abbas promisit se facturum tali pacto, ut ipsa et frater ejus dimitterent Sancto Martino supradictam terram patris sui, propter quam etiam ipsi servi erant, ita tamen ut frater puellae servus remaneret, et ipsa si unquam nupserit servo vel coliberto in pristinam servitutem redeat. Venerunt ergo in capitulum nostrum mater cum filii
Abbreviated transcription (Latin):
osse debebitis siqͥ eritis posteri nr̃i
maior̾ scilicet huiꝰ habitatores monasterii Sc̃ĩ martꝰ. Ingel¬
baldũ qͣndã cognom̃to blanchardũ. ut a dõ lib̾tate donet᷑ ȩt̃na.
tra didisse se seruũ sc̃ĩ martini & nr̃m. agentib nc̃ nob sub regimi¬
ne dõni ab̃bis albti. anno abin carnat᷑. dñi .mͦ.lx iͦi. ita ui delicet
ut tã ipse quã tota de inceps ex ipsõ ipsiusq siqͥert̃ filiis ac
Quattuor itaq denar̾ exmore sibi supͣ caputi posuit: qͦs inde dõnꝰ
fulco nr̃ hoc tẽpore prior accepit. Actũ testib istis. Fulcone mꝰ¬

Expanded text:
is posteri nostri Majoris scilicet hujus habitatores Monasterii Sancti Martini, Ingelbaldum quendam cognomento Blanchardum, ut a Deo libertate donetur aeterna, tradidisse se servum Sancti Martini et nostrum, agentibus nunc nobis sub regimine domni abbatis Alberti, anno ab incarnatione Domini Mo LXo IIo; ita videlicet, ut tam ipse, quam tota deinceps ex ipso ipsiusque si qui erunt filiis ac re permaneat. Quattuor itaque denarios, ex more, sibi supra caput posuit, quos inde domnus Fulco noster hoc tempore prior accepit. Actum testibus istis: Fulcone
Abbreviated transcription (Latin):
Amaioris scilicet huiꝰ habitatores monasterii sc̃i MaNT INI :¬
ambtũ furneriũ cũ uxore sua nõie hildegarde & berengerio
anno ab incarnatione dñi .m.lx .ii : ita scilicet. ut tã ipsi qua
tota deinceps ex eis eorũq filiis ac repotib ꝑ scła futura posteritas.
sub eadẽ seruitute pari iure ꝑmaneant. Et ipsa die ipsaq hora ac
loco qͦ hoc isti fecert̃. fecit hoc idem & de se ipso totaq sua siqua unqua
rint: qͦs inde accepit dõnꝰ Eulco. nr̃ hoc tẽpore pͥor. testib istis:

Expanded text:
icet hujus habitatores Monasterii Sancti Martini, Lambertum furnerium, cum sua uxore nomine Hildegarde et Berengerio anno ab incarnatione Domini Mo LXo IIo; ita scilicet ut, tam ipsi, quam tota deinceps ex eis eorumque filiis ac nepotibus per secula futura posteritas, sub eadem servitute pari jure permaneant. Et ipsa die, ipsaque hora, ac loco quo hoc isti fecerunt, fecit hoc idem et de se ipso totaque sua si qua unquam runt, quos inde accepit domnus Fulco noster hoc tempore prior. Testibus istis:
Abbreviated transcription (Latin):
posterinri. maioꝵ scilicethuiꝰ habitatores monasterii sc̃imartꝰ: lecbtũ
deblesis. uendidisse nob subregimine nc̃ agentib dõni ab̃bis
albti qͣndã sui iuris colibtã Ramnildẽ noie. cũ liberis suis.
uxorẽ uidelicet benedicti de cãpelonio nr̃i hominis. Emisse uͦ
eã nob̾ xxͣ.isolid̃ hildegar ĩ elemosynariũ nr̃m monachũ:
placentia uxore eiꝰdẽ lecb̾ti. & filiis eoꝵ Guicherio & Rainal¬
do. nec non & Gaisfredo demonciaco. deqͦ illã idemleditꝰ tene¬
bat. herbaldo qͦꝙ homine eiꝰ. qͥ & ipse medietatẽ ex ea infȩuũ
de eodẽ dño suo letb̃to habuerat. fauorabilẽ huic emptioni
nr̃ȩ prȩbentib assensũ. Qũa colib̾tã ea c̃ditione aletb̾to &
herbaldo qͥ denominati p̃cii medietatẽ habuit. cũ om̃a fructu
eiꝰ emisse nos constat: ut ñ solũ ipsa. uerũ etiã om̃is exea iã pata
uł pascitura ꝓgenies abbi huiꝰloci & fr̃ib colib̾toꝵ lege serui¬

Expanded text:
posteri nostri Majoris scilicet hujus habitatores Monasterii Sancti Martini, Letbertum de Blesis vendidisse nobis, sub regimine nunc agentibus domni abbatis Alberti, quandam sui juris colibertam, Rainildem nomine, cum liberis suis, uxorem videlicet Benedicti de Campelonio nostri hominis, emisse vero eam nobis XXti solidos Hildegarius elemosynarium nostrum monachum, Placentia uxore ejusdem Letberti, et filiis eorum Guicherio et Rainaldo, nec non et Gausfredo de Monciaco, de quo illam idem Letbertus tenebat, Herbaldo quoque homine ejus qui et ipse medietatem ex ea in faevum de eodem domino suo Letberto habuerat, favorabilem huic emptioni nostrae praebentibus assensum. Quam colibertam, ea conditione a Letberto et Herbaldo qui denominati precii medietatem habuit, cum omni fructu ejus emisse nos constat, ut non solum ipsa, verum etiam omnis ex ea jam nata vel nascitura progenies, abbati ujus loci et fratribus, colib
Abbreviated transcription (Latin):
tnomine Regis ȩterni ego quidem. comes odo.qui ex
rebus sc̃i aniani. ꝑlargitionẽ domni Rotti regis tenere
uideor. Noscant cunctifideles xũi. prȩsentes & futuri.
qͥa fauente meo fidele Raginaldo de reimorentinio.
ac dep̃cante Girardo suo fidele. qͣndã famulũ Nomine
seherium. expͣdicti sci familia ortũ ad sacros ordines
ꝓmouendũ ꝓpt̾ amorẽ dĩ facio liberũ. Sitq ab hodie
liber acsi abingenuis parentib fuisset genitꝰ Habeat
uias quadrati orbis aꝑtas: Nullo contradicente. Eligat
quẽcunq uult aduocatũ. nemine reclamante. Et ut
hȩc lib̾tatis cartula firma sit: manu ꝓpria subt̃ firmaui
SRaginaldi qͥhanc cartulã fieri iussit. uł affirmare rogauit.
SGerardi S Comitis odonis. IS Ragenardi. S Gilduiti
Slandrici. S Eurardi abħis. S. Salomonis
Actũ uindocino castro. anno deł ii. Regnante rege Rocb̃to.
Fulcheriꝰ scripsit aduicẽ uiuiani signatoris:¬

Expanded text:
nomine regis aeterni, ego quidem comes Odo, qui ex rebus Sancti Aniani per largitionem domni Rotberti regis tenere videor, noscant cuncti fideles Christi praesentes et futuri quia, favente meo fidele Raginaldo de Reimorentino, ac deprecante Girardo suo fidele, quondam famulum, nomine Seherium, ex praedicti sancti familia ortum, ad sacros ordines promovendum, propter amorem Dei facio liberum. Sitque ab hodie liber, ac si ab ingenuis parentibus fuisset genitus; habeat vias quadrati orbis apertas, nullo contradicente; eligat quemcunque vult advocatum, nemine reclamante. Et ut haec libertatis cartula firma sit, manu propria subter firmavi. S. Raginaldi qui hanc cartulam fieri jussit, vel affirmare rogavit. S. Geraldi. S. comitis Odonis. S. Ragenardi. S. Gilduini. S. Landrici. S. Evrardi abbatis. S. Salomonis. Actum Vindocino castro, anno XLo IIo regnante rege Rotberto. Fulcherius scripsit ad vicem Viviani signatoris
Abbreviated transcription (Latin):
uccessorib nr̃is qđ famulꝰ quidã exparentib liberis ortꝰ
nomine Ingelłtꝰ amore diuino cõpunctꝰ. ut sibi benignitas
dĩ apud qũe ꝑsonȩ nulliꝰ acceptio s uniꝰ cuiꝰq respicit᷑ meritũ ꝓpiciari
dignaret᷑. semet ipsũ ꝓilliꝰ amore tradidit inserũu. scõ martino
maioꝵ manasteri: Ea uidelicet ratione. ut ñ solũ ipse. uerũ etiã
om̃is exeo nascit᷑a ꝓgenies iure ꝑpetuo abbi maioꝵ monasterii
atq fr̃ib eiꝰdẽ loci conditione seruili famulet᷑. Ut aut̃ hȩc sui
traditio certior & euidentior appareret: ipse signoꝵ etiã cordas
collo suo circumferens. & ꝓrecognitione serui. iñi. de capite
ꝓprio denarios suꝑ altare Sc̃i martini ponens: semet ipsũ
om̃ĩpotentidño sic optulit. Nomina uͦ testiũ qͥ traditionẽ hanc
uidentes & audientes affuerẽ: subt̃ in serta st̃ Ricord QETS

Expanded text:
uccessoribus nostris quod famulus quidam, ex parentibus liberis ortus, nomine Ingelbertus, amore divino compunctus, ut sibi benignitas Dei, apud quem personas nullius acceptio, sed uniuscujusque respicitur meritum, propiciari dignaretur, semetipsum pro illius amore tradidit in servum Sancto Martino Majoris Monasterii; ea videlicet ratione, ut non solum ipse, verum etiam omnis ex eo nascitura progenies, jure perpetuo abbati Majoris Monasterii atque fratribus ejusdem loci, conditione servili famuletur. Ut autem haec sui traditio certior et evidentior appareret, ipse signorum etiam cordas collo suo circumferens, et pro recognitione servi IIIIor de capite proprio denarios super altare Sancti Martini ponens, semetipsum omnipotenti Domino taliter optulit. Nomina vero testium qui traditionem hanc videntes et audientes affuerunt, subter inserta sunt. Ricardus
Abbreviated transcription (Latin):
qđ famulꝰ quidã exparentib: liberis ortꝰ nõie martinꝰ¬
mulnerꝰ amore diuino cõpunctꝰ. ut sibi benignitas dĩ apud
quẽ ꝑsonȩ nulliꝰ acceptio sed uniꝰ cuiꝰq respicit᷑ meritũ ꝓpiciari
dignaret᷑ : semet ipsu ꝑ illiꝰ amore tradidit inseriũi sc̃o martino
maiorꝰ monasterii. Ca uidelicet ratione. ut ñ solũ ipse. uerum
etiã om̃is ex eo nascit᷑a ꝓgenies iure ꝑpetuo abbi maior monasterii
atq fr̃ib eiꝰdẽ loci c̃ditione seruili famulet᷑. Vt aut hȩc sui tra-¬
ditio certior & euidentior appareret: ĩpse signors etiã cordas
collo suo circunferens. & precognitione serui. iiIi. decapite ꝓprio
denarios suꝑ altare sc̃ĩ martini ponens. somet ipsũ om̃ipotent:
dño sic optulit. Nomina uͦ testiũ qͥ traditionẽ hanc uiden.¬
tesor audientes affuert̃: subter inserta sunt Richar &¬

Expanded text:
 famulus quidam, ex parentibus liberis ortus, nomine Arembertus, amore divino compunctus, ut sibi benignitas Dei, apud quem personae nullius acceptio, sed uniuscujusque respicitur meritum, propiciari dignaretur, semetipsum pro illius amore, tradidit in servum Sancto Martino Majoris Monasterii; ea videlicet ratione, ut non solum ipse, verum etiam omnis ex atque fratribus ejusdem loci, conditione servili famuletur. Ut autem haec sui traditio certior et evidentior appareret, ipse signorum etiam cordas collo suo circumferens, et pro recognitione servi IIIIor de capite proprio denarios super altare Sancti Martini ponens, semetipsum omnipotenti Domino sic optulit. Nomina vero testium qui traditionem hanc videntes et audientes afluerunt, subter inserta sunt. Richar
Abbreviated transcription (Latin):
successorib nr̃is qđ samulꝰ quidã exparentib: liberis ort
nomine michael cementariꝰ amore diuino cõpunctꝰ. ut sibi
benignitas di apudque ꝑsonȩ nullius acceptio seduniꝰ cuiusq
respicit᷑ meritũ ꝓpiciari dignaret᷑. semet ipsũ ꝓillꝰamore
tradidit inseruũ sc̃o martirio maioris monasterii . Cauide¬
licet ratione ut ñ solũ ipse. uerũ etiã omis ex eo nascitura
ꝓgenies iure ꝑpetuo abbi maioꝵ monasterii atq fr̃ib eiꝰdẽ
loci conditione seruili famulet᷑. Ut aũt hȩc sui traditio
certior & euidentior appareret: ipse signoꝵ etiã cordas
collosuo circunferens. & ꝓrecognitione serui .iiͦii. de
capite ꝓprio denarios suꝑ altare sci mart ponens. semet¬
ipsũ om̃ipotenti dño sic optulit. Nomina uͦ testiũ qui
traditionẽ hanc uidentes & audientes affuer̃t: subter
inserta sunt. Richaro Rotbert Rainap Stbeoquus

Expanded text:
successoribus nostris quod famulus quidam, ex parentibus liberis ortus, nomine Michael, cementarius, amore divino compunctus, ut sibi benignitas Dei, apud quem personae nullius acceptio, sed uniuscujusque respicitur meritum, propiciari dignaretur, semetipsum pro illius amore, tradidit in servum Sancto Martino Majoris Monasterii; ea videlicet ratione, ut non solum ipse, verum etiam omnis ex progenies, jure perpetuo abbati Majoris Monasterii, atque fratribus ejusdem loci conditione servili famuletur. Ut autem haec sui traditio certior et evidentior appareret, ipse signorum etiam cordas collo suo circunferens, et pro recognitione servi IIIIor de capite proprio denarios super altare Sancti Martini ponens, semetipsum omnipotenti Domino sic optulit. Nomina vero testium qui traditionem hanc videntes et audientes affuerunt, subter inserta sunt. Richardus major. Rotbertus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ toto in ꝑpecuũ fructuilliꝰ sc̃o MaNTINo nobisq donarent: testib
itidẽ istis. De hominib: ipsiꝰ aain aldi filii erm̃ trudis. frotgerio de
ambatiaco. Ingelrico demonte trichardi. Girardo debernicia co:
DionĨ GAUERE COMITIS Dehominib Rodulsi uice comitis oe nonannenis
puã e hii p̃sentes aderant: Ouarino francisco. Quarino lebaldo rege frot  ͦ

Expanded text:
cum toto in perpetuum fructu illius, Sancto Martino nobisque donarent. Testibus cum toto in perpetuum fructu illius, Sancto Martino nobisque donarent. Testibus item istis; de hominibus ipsius Rainaldi filii Ermentrudis: Frotgerio de Ambaziaco, Ingelrico de Monte Trichardi, Girardo de Berniciaco. Signum Gaufredi comitis. De hominibus Rodulfi vicecomitis Cenomannensis, nam et hii presentes aderant: Guarino Francisco, Guarino vicario, Tetbaldo Reg
Abbreviated transcription (Latin):
siqui eritis posteri nr̃i. maioris scilicet huiꝰ habitatores monasterii
sci martini: Gaufredũ comitẽ. fulconis andecauensis quondã comitis
exfilia & Gaufredi filii eiꝰ exsorore nepotẽ. cũ post eundẽ Gaufredũ
ande cauensẽ ac turonensẽ obtineret parit̾ comitatũ. donasse sc̃o Mar-¬
tino & nob sub regimine ñc agentib dõni abb̃is albti. anno ab incarna-
tione dñi.mͣ.lx.I. colib̾tũ qͣndã nõie ioħem. artepiscatorẽ. apđ fontẽ
carũ cõmanentẽ. cũ uxore scilicet ipsiꝰ & filiis acfilioꝵ filiis. quotacunq
de inceps generationũ successione futuris: testib istis. Gaufredo de
pruiliaco thesaurario sc̃i martini. Rotbto
Eauslino de cainone Iohe decainone. Albto.¬
Posthȩc cõꝑtũ .ẽ. uxorẽ illã ioħis. colibtã esse ermñtrudis cuiꝰdã.
uxoris quondã ramaldi derupibus. Egimꝰ gͦ cũ ista & cũ eiꝰ filio noie
itẽ rain aldo: atq ah ambob obtinuimꝰ. ut feminã illã nõie Ansb̾ga

Expanded text:
si qui eritis posteri nostri Majoris scilicet hujus habitatores Monasterii Sancti Martini, Gaufredum comitem, Fulconis Andecavensis quondam comitis ex filia, et Gaufredi filii ejus ex sorore, nepotem, cum post eundem Gaufredum Andecavensem ac Turonensem obtineret pariter comitatum, donasse Sancto Martino et nobis, sub regimine nunc agentibus domni abbatis Alberti, anno ab incmillesimo LXI colibertum quemdam, nomine Johannem, arte piscatorem, apud Fontem carum commanentem, cum uxore scilicet ipsius et filiis ac filiorum filiis quotacumque deinceps generationum successione futuris. Testibus istis: Gausfredo de Pruiliaco thesaurario Sancti Martini, RotbertGauslino de Cainone, Johanne de Cainone, Alberto preposito.Post hec, compertum est uxorem illam Johannis colibertam esse Ermentrudis cujusdam, uxoris quondam Rainaldi de Rupibus. Egimus ergo cum ista et cum ejus filio, nomine item Rainaldo, atque ab ambobus obtinuimus, ut feminam illam, nomine Ansbergam,
Abbreviated transcription (Latin):
rã ꝓgeniem. sc̃o martino auctoritate sicut dictũ. ẽ. suoꝵ annu¬
ens. seruitio huiꝰ maiorꝰ monasterii dono ex eis. qͦdã cũ ligno
facto ꝑpetuo deputauit: Testes huiꝰ rei. st̃ hii. Ebrulsuus

Expanded text:
ram progeniem, Sancto Martino auctoritate sicut dictum est suorum annuram progeniem, Sancto Martino auctoritate sicut dictum est suorum annuens, servitio hujus Majoris Monasterii, dono ex eis quodam cum ligno facto, perpetuo deputavit. Testes hujus rei sunt hii: Ebrulfus
Abbreviated transcription (Latin):
de archembto ⁊ hubaldo colibtis.¬
Ioueritis nri successores. uiuianũ brochardũ de castro qđ
dr̃ insula. collib tosđuos archebaldũ & hubaldũ frẽm eiꝰ
cũ filiis suis constantino & albto. sco martino ꝓanima sua
dedisse. Iuoꝵ constantinꝰ archẽb̾ti bastardꝰ filiꝰ fuit.
e alłtꝰ hubaldi Qui colibti. frotmundi & hildeburgis
de albariis quȩ. ẽ uilla ꝓpe noiastr̃u. filii fuisse ferunt᷑ fecit autẽ
hoc uiuianꝰ assensu & uoluntate arẽburgis uxoris suȩ acfilioꝵ
suoꝵ Giraldi. hy gonis. atq mathiȩ: necnon & filiarũ suarũ.
osanne & placentiȩ. Burchardꝰ qͦq filiꝰ ernaldi de brisaico &¬
rainelmꝰ filiꝰ eiꝰ dequib eos tenuerat infȩuum. id ipsu gratis ꝓ
animab suis auctoritauert Ipse uͦ uiuianꝰ pret̾ orationum
cõmuniũ suffragia. xxx. ꝓhoc pictauenses solid̾. petut qͦs etiã
ꝑ eosdẽ colibtos recepit: & ta eos quã omnẽ eoꝵ natã uł nascitu¬

Expanded text:
DE ARCHEMBERTO ET HUBALDO COLIBERTIS.Noveritis nostri successores, Vivianum Brochardum de castro quod dicitur Insula, collibertos duos Archembertum et Hubaldum fratrem ejus, cum filiis suis Constantino et Alberto, Sancto Martino pro anima sua dedisse; quorum, Constantinus Archemberti bastardus filius fuit, et Albertus Hubaldi. Qui coliberti, Frotmundi et Hildeburgis de Albariis, quae est villa prope Noiastrum, filii fuisse feruntur. Fecit autem hoc Vivianus assensu et voluntate Aremburgis uxoris suae ac filiorum suorum Giraldi, Hugonis atque Mathiae, nec non et filiarum suarum Osannrat in faevum, id ipsum gratis pro animabus suis autorizaverunt. Ipse vero Vivianus, preter orationum communium suffragia, XXXta pro hoc Pictavenses solidos petiit, quos etiam per eosdem colibertos recepit; et tam eos, quam omnem eorum natam vel nascitu
Abbreviated transcription (Latin):
otitiȩ om̃iũ ꝑueniat nr̃oꝵ successoꝵ. qđ quidã Rainaloꝰ
didonius nõie ueniens in capłm scĩ martini. similidono
qđ alodũ defossatico post eiꝰ uidelicet obitũ scͥo Mart̾ maior mona¬
sterii donauerat: similit̾ hereditatẽ atq edificationes cuiꝰdã
sui collibti nõie frotmundi in eodẽ alodo c̃sistentis ꝓsuȩ reme¬
dio animȩ eidẽ sc̃o tradidit. Similit̃ qͦq donauit familiari¬
tate ac dep̃catione doni a uanilonis nr̃imonachi. unã collib̾tã
nõie bertã. Huiꝰ uͦ donationis factũ ut firmius haberet᷑.
donũ suꝑ altare posuit. Nlomina aut̃ testiũ qͥ hȩc uidert̃ &
audiert: inferiꝰ denotant᷑ SRa in aldi qͥhanc cartulã firmau̾¬

Expanded text:
otitiae omnium perveniat nostrorum successorum quod quidam Rainaldus Didonius nomine, veniens in capitulum Sancti Martini, simili dono quod alodum de Fossatico, post ejus videlicet obitum, Sancto Martino Majoris Monasterii donaverat, similiter hereditatem atque edificationes cujusdam sui colliberti, nomine Frotmundi, in eodem alodo consistentis, pro suae remedio animae, eidem Sancto tradidit. Similiter quoque donavit, familiaritate ac deprecatione domni Guanilonis nostri monachi, unam colliber tam nomine Bertam. Hujus vero donationis factum ut firmius haberetur, donum super altare posuit. Nomina autem testium qui haec viderunt et audierunt, inferius denotantur. S. Rainaldi qui hanc cartulam firma
Abbreviated transcription (Latin):
Stephanũ Bartholomei turonoꝵ archi ep̃i ne potẽ ac fresendis
de sco flodoueo filiũ duos seruulos assensu & auctoritate fr̃m
suoꝵ Gaufrebi atq Is telonis simulq hildebti lemouicensiũ
comitis. decuiꝰ fȩuo pat̾no iure eostenuerat. Sc̃o M ARTINO
panima sua dedisse. Quorũ alt̃ Uncb̾tꝰ nõie constantini de
abris atq ingelbgȩ filiꝰ fuit: alt̃ uͦ hubtꝰ dictꝰ de emenone
cognom̃ toblauerol & leenelde natꝰ extitit. Iui quidẽ ambo
genere ꝓpinqͥ in pago lemouicitio apđ castrũ lãsulã memora¬
tis parentib st̃ ꝓcreati. Cuiꝰ castri dominꝰ fuit quonda quil¬
lelmꝰ pat̃ huiꝰ Stephani qͥ seruulos eosdẽ Sco martino earatione
obtulit. ut ñ solũ ipsi uerũ etiã om̃is ex eis nascitura ꝓgenies
om̃ib dieb uitȩ suȩ ab̃bi huiꝰ maioris monasterii & fr̃ib serui-¬
li c̃ditione famulent᷑. Ut gͦ hȩc donatio firmior in ꝑpetuũ
ꝑmaneret utrosq incapło fulconitunc priorruice abhatis

Expanded text:
Stephanum Bartholomei Turonorum archiepiscopi nepotem, ac Fresendis de Sancto Flodoveo filium, duos servulos, assensu et auctoritate fratrum suorum Gaufredi atque Iszelonis, simulque Hildeberti Lemovicensium comitis, de cujus faevo paterno jure eos tenuerat, Sancto Martino pro anima sua dedisse; quorum alter, Uncbertus nomine, Constantini de Abris atque Ingelbergae filius fuit, alter vero Hubertus dictus, de Emenone cognomento Blaverol et Leenelde natus extitit. Qui quidem ambo, genere propinqui, in pago Lemovicino apud castrum Lansulam, memoratis parentibus sunt procreati. Cujus castri dominus fuit quondam Guillelmus pater hujus Stephani qui servulos eosdem Sancto Martino ea ratione obtulit, ut non solum ipsi, verum etiam omnis ex eis nascitura progenies, omnibus diebus vitae suae abbati hujus Majoris Monasterii et fratribus servili conditione famulentur. Ut ergo haec donatio firmior in perpetuum permaneret, utrosque in capitulo Fulconi tunc priori, vice abbatis,
Abbreviated transcription (Latin):
otũ sid uniuersis successorib nr̃is qđ famulus quidam
ex parentib liberis ortꝰ. noĩe Ascelinꝰ amore diuinio
cõpunctꝰ ut sibi benignitas dĩ apud que ꝑsonȩ nulliꝰ acceptio
seduniꝰ cuiꝰq respicit᷑ meritũ ꝓpiciari dignaret᷑: semetipsũ
ꝓilliꝰ amore tradidit inseruũ sc̃omantino maior monasteru
Ea ui delicet ratione. ut ñ solũ ipse. uerũ etiã om̃is ex eo
nascitura ꝓgenies uire ꝑpetuo abbati maior monasterii
atq fr̃ib eiꝰdẽ loci conditione seruili famuletur. Ut
autẽ hȩc sui traditio certior & eudentior appareret.
ipse signoꝵ etiã cordas collosuo circunferens. & pro recog¬
nitione serui .IIͦIͦͬI. decapite ꝓprio denarios suꝑ altare sc̃i
martini ponens: semet ipsũ om̃i potenti dño sic optulit.
Nominauͦ testiũ qͥ traditionẽ hanc uidentes & audientes
affuert : subter inserta sunt. Richardꝰ Rotbertus

Expanded text:
tur universis successoribus nostris quod famulus quidam, ex parentibus liberis ortus, nomine Baldonetus, amore divino compunctus, ut sibi benignitas Dei, apud quem personae nullius acceptio, sed uniuscujusque respicitur meritum, propiciari dignaretur, semetipsum pro illius amore tradidit in servum Sancto Martino Majoris Monasterii; ea videlicet ratione, ut, non solum ipse, verum etiam omnis ex eo natque fratribus ejusdem loci conditione servili famuletur. Ut autem haec sui traditio certior et evidentior appareret, ipse signorum etiam cordas collo suo circunferens, et pro recognitione servi IIIIor de capite proprio denarios super altare Sancti Martini ponens, semetipsum omnipotenti Domino sic optulit. Nomina vero testium qui traditionem hanc videntes et audientes affuerunt, subter inserta sunt. Richardus
Abbreviated transcription (Latin):
tes apđ̃ loratoriũ qͦs tenebat de haimerico de fagia. Quos quauis ñ
haberet ex hereditate. nec qͥs quã parentũ suoꝵ ius ineis posset re¬
olamare : pmisittam̃ qđ faceret hoc concedere qͥscunq oporueret:
e qd ae qͥetaret eos nob cont᷑ om̃s calũnias Ibi aut̃ habebat quendam
pepotẽ suũ qͥ sicut ipse dicebat᷑ dinardꝰ qͥ ho c ibndẽ ẽcessit. Cũ ꝙ acce¬
A pisset
beneficium cũ illo: tradidit dõno abbt. Parecholomes ꝑ rianũ
unũ de predictisseruis noĩe bernardũ ꝗͥ solus cunepsenserat &e

Expanded text:
tes apud Loratorium, quos tenebat de Haimerico de Fagia. Quos quamvis non haberet ex hereditate, nec quisquam parentum suorum jus in eis posset reclamare, promisit tamen quod faceret hoc concedere quoscunquo oporteret, et quod acquietaret eos nobis contra omnes calumnias. Ibi autem habebat quendam nepotem, qui sicut ipse dicebatur Ainardus, qui hoc ibidem concessit. Cumque accepisset beneficium cum illo, tradidit domno abbati Bartholomeo per manum unum de predictis servis, nomine Bernardum, qui solus tunc presens erat
Abbreviated transcription (Latin):
nomise drtua lł gatellus cognomiine. fecit quodl̃ foris factũ
seduino derupib ꝓropt̃ qđ idemseruꝰ cũ ñ haberet unde illud posset
em̃dare: traditꝰ.ẽ. ei loco em̃dationis. ita ut nichil ad nos ultra
ꝑtineret qͥ qd de eo faceret ⁊ eduinꝰ. Post ea cũ iã aliqt annis
egisset in seruicio eiꝰ: int̾pellauit łeduinũ domnꝰ odo pͥor qͥfuit
p̃positꝰ dechamartio de seruo illo: & p̃catꝰ est eũ ut redder et
scomartino hominẽ suũ. Cuiꝰ p̃cib adqͥescens teduinꝰ: ꝓmisit se
facere qͥd petebat᷑. ita tam̃ ut seruꝰ daret ei non tã ꝓ redẽptione qua
ybona uoluntate .xu. solidos. Quib datis. guerpiuit eũ tedumꝰ
sco martꝰ solutũ a& qͥetũ sic̃ fuera ante unudiẽ quã citrader et̃
audientib & uidentib istis. Alcherio. Odone. Bernardo Vdone

Expanded text:
nomino Arnulfus, Gazellus cognomine, fe... quoddam forisfactum Teduino de Rupibus: propter quod, idem servus cum non haberet unde illud posset emendare, traditus est ei loco emendationis, ita ut nichil ad nos ultra pertineret, quicquid de eo faceret Teduinus. Postea cum jam aliquot annis egisset in servicio ejus, interpellavit Teduinum domnus Odo prior, qui fuit prepositus de Chamartio, de servo illo, et precatus est eum, ut redderet Sancto Martino hominem suum. Cujus precibus adquiescens Teduinus, promisit se facere quod petebatur, ita tamen ut servus daret ei non tam pro redemptione quam pro bona voluntate XV solidos. Quibus datis, guerpivit eum Teduinus Sancto Martino solutum et quietum, sicut fuerat ante unum diem quam ei traderetur. Audientibus
Abbreviated transcription (Latin):
Giraldus Herueus. Constantius. de hildino furnario¬
Lotũ sit uniuersis successorib nris qđ famuł quidã exparentib
liberis ortꝰ noie hilduaꝰ furnarius amore diuino cõpunctꝰ. ut
sibi benignitasd̾i ap̃d quẽ ꝑsonȩ nulliꝰ acceptio s uniꝰ cuꝰq respi¬
citur meritũ ꝓpiciari dignaret᷑: semet ipsũ ꝓ amore illiꝰ
tradidit inseruũ sc̃o martinio maioꝵ monasterii. Ea uidelicet
racione. ut ñ solũ ipse. uerũ etiã om̃is ex eo nascitura ꝓgenies.
iure ꝑpetuo abbi maioꝵ monasterii atq fr̃ib eiꝰdẽ loci con-¬
dicione seruili famulet᷑. Ut aut hȩc sui traditio certior &
euidentior appareret: ipse signoꝵ etiã cordas collosuo circũ¬
ferens. & ꝓrecognitione serui.iͦii. de capite ꝓprio denarios
suꝑ altare sc̃i martuai ponens: semet ipsũ om̃i potentid nõ
sicoptulit. Nlomina u testiũ qͥ traditionẽ hanc uidentes &
audientes affuert : subt̃ in serta sunt. Richard. Guarnenisꝰ

Expanded text:
URNARIO.Notum sit universis successoribus nostris quod famulus quidam, ex parentibus liberis ortus, nomine Hilduinus, furnarius, amore divino compunctus, ut sibi benignitas Dei, apud quem personae nullius acceptio, sed uniuscujusque respicitur meritum, propiciari dignaretur, semetipsum pro amore illius tradidit in servum Sancto Martino Majoris Monasterii; ea videlicet racione, ut non solum ipse, verum etiam omnis ex eo nascitura progenies, jure perpetuo abbatis Majoris Monasterii atque fratribus ejusdem loci, conditione servili famuletur. Ut autem haec sui traditio certior et evidentior appareret, ipse signorum etiam cordas collo suo circumferens, et pro recognitione servi IIIIor de capite proprio denarios super altare Sancti Martini ponens, semetipsum omnipotenti Domino sic optulit. Nomina vero testium qui traditionem hanc videntes et audientes afluerunt, subter inserta sunt. Richardus major. Gua
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet ratione. ut ñ solũ ipsi. uerũ etiã om̃is ex eis nascit᷑a
ꝓgenies iure ꝑpetuo abħi maioꝵ monasterii atq fr̃ib eiꝰdẽ
loci c̃ditione seruili famulent᷑. Vt aut̃ hȩc sui traditio
certior & euidentior appareret: ipsi signoꝵ etiã cordas
collissuis circũ ferentes. & ꝓ recognitione seruoꝵ .iiiͦ.i.
de capitib ꝓpriis denarios suꝑ altare sc̃i martini ponentes.
semetipsos om̃ipotenti dño sic optulert̃. Nomina uͦ testiũ qͥ
traditionẽ hancuidentes & audientes affuert̃: subt̃ inserta

Expanded text:
is ex eis nascitura progenies, jure perpetuo abbati Majoris Monasterii atque fratribus ejusdem loci conditione servili famulentur. Ut autem haec sui traditio certior et evidentior appareret, ipsi signorum etiam cordas collis suis circumferentes, et pro recognitione servorum IIIIor de capitibus propriis denarios super altare Sancti Martini ponentes, semetipsos omnipotenti Domino sic optulerunt. Nomina vero testium qui traditionem hanc videntes et audientes affuerunt, subter inserta
Abbreviated transcription (Latin):
nriomine regis ȩt̾ni ego quidem comes fulco qͥ exreb sc̃imar¬
tini turonensis ꝑlargitionẽ domini Rot̾ti francorũ regis
tenere uideor: Noscant cuncti fideles xp̃i p̃sentes & futuri
qͥa fauente ac de p̃cante fidele mea holdȩardi una cũ suo
ne pote Gundacro quendã famulũ Noĩe Raindincũ ex p̃dicti
sc̃i familia ortũ. parit̃ cũ suis infantib ricardo & suitb̃gia.
simul om̃i cũ ꝓprio questu. ꝓpt̾ amorẽ dĩ nec non & animȩ
fulcherii eiꝰdem genitricis memorate filii remediũ salutare
facio liberũ. Sintq om̃s ab hodie lib̾i acsi ab ingenuis paren-¬
tib fuissent geniti. Habeant uias quadrifidi orbis aꝑtas:
nullo contradicente. Eligant quẽcunq uolunt aduocatũ
nemine reclamante. Et ut hȩc libtatis cartula firmasit :
manib: ꝓpriis subt̃ eã firmauimꝰ. S hilde iardis qͥhanc cartulã
Slancelini Shugonis. SHilgaudi Sernulfi S̾ Radulfi
SGualterii. Sheruei S losbti. SErnulfi S Harduini

Expanded text:
ni, ego quidem comes Fulco, qui ex rebus Sancti Martini Turonensis per largitionem domni Rotberti Francorum regis tenere videor, noscant cuncti fideles Christi presentes et futuri quia, favente ac deprecante fidele mea Hildeiardi, una cum suo nepote Gundacro, quendam famulum, nomine Raindincum, ex predicti Sancti familia ortum, pariter cum suis infantibus Ricardo et Guitbergia, simul omni cum proprio questu, propter amorem Dei, nec non et animae Fulcherii ejusdem genitricis memorate filii remedium salutare, facio liberum. Sintque omnes ab hodie liberi, ac si ab ingenuis parentibus fuissent geniti; habeant vias quadrifidi orbis apertas, nullo contradicente; eligant quemcunque volunt advocatum, nemine reclamante. Et ut haec libertatis cartula firma sit, manibus propriis subter eam firmavimus. S. Hildeiardis qui hanc cartulam S. Lancelini. S. Hugonis, S. Hilgaudi. S. Ernulfi. S. Radulfi. S. Gualterii. S. Hervei. S. Josberti. S. Ernulfi. S. Harduini.
Abbreviated transcription (Latin):
solet obliuio consumere. & tẽporib futuris p̃teritorum
obducere facta uł dicta. Proinde ne apud posteros prioꝵs penitꝰ
acta uł dicta deꝑeant. & uetustate notio obsolescat fugaxrerũ.
memoria. litterarũ est uinculis religanda : & qđ tẽpr̃ elabit᷑.
scripto retinendũ. Notũ sit gͥ om̃ib ueri dĩ cultorib qͦd hub̾tꝰ
filiꝰ Auesgaudi de uindocino. Raineriũ seruũ sc̃omartino
maior monasterii concessit. & om̃em ex eoꝓcedentẽ fructũ
in ꝑpetuũ. Labertũ qͦq mulneriũ & infantes eiꝰ de qͥb medie-¬
tatẽ damabat. pecnon & Rotb̾tũ ferlũ cũ stapẽ sua. Hoc aũt
archiepsturonensis arnulfꝰ noie de cuiꝰ casam̃to erant ipsiserui. assensu
suo corroborauit & auctoram̃to. Ipse qͦq: hubtꝰ xxv. huiꝰ reigrã solid
accepit: & fr̃s suos Guanilonẽ & hamelinũ & auesgaldũ auctoritare
fecit. Iestes auctoritationis tã hubti doni. quã archiepi auctoram̃ti

Expanded text:
solet oblivio consumere, et temporibus futuris preteritorum obducere facta vel dicta; proinde, ne apud posteros priorum acta vel dicta depereant, et vetustate notio obsolescat, fugax rerum memoria litterarum est vinculis religanda, et quod tempore elabitur scripto retinendum. Notum sit igitur omnibus veri Dei cultoribus, quod Hubertus filius Avesgaudi de Vindocino, Rainerium servum Sancto Martino Majoris Monasterii concessit, et omnem ex eo procedentem fructum in perpetuum, Lambertum quoque mulnerium et infantes ejus de quibus medietatem clamabat, necnon et Rotbertum Ferlum cum stirpe sua. Hoc autem archiepiscopus Turonensis Arnulfus nomine, de cujus casamento erant ipsi servi, assensu suo corroboravit et auctoramento. Ipse quoque Hubertus XVeim hujus rei gratia solidos accepit, et fratres suos Guanilonem et Hamelinum et Avesgaldum auctorizare fecit. Testes auctorizationis tam Huberti doni, quam archiepiscopi auctoramenti
Abbreviated transcription (Latin):
osse debebitis siqui eritis posterinr̃i. maioris scilicet
huꝰ habitatores monasteru sc̃ĩ mrartini. G uitbertũ
quendã arte pellicariũ prius in Gastina & nunc inburgo
nr̃o manentẽ. ut adõ uera donari mereretur libertate.
semet ipsũ ꝓ eiꝰ amore cũ om̃i domo sua. cũ uxore uidelicet
nantilde. ac liberis. gauscelmo. alcherio. hildeburge.
odila & hildearde. scõ martino inseruu tali pacto tradi-¬
disse: ut ñ solũ ipsi uerũ etiã om̃is eoꝵ posteritas. ꝑ suc¬
cedentia scła abbatib huiꝰ loci & cȩteris fr̃ib seruili
conditione subiaceant & famulent᷑ Et ut hȩc eius
spontanea traditio certior & ab ipso facta appareret:
iiiͬi. denar̾ ut est consuetudinis suꝑ caput ꝓpriũ precog.¬

Expanded text:
osso debebitis, si qui eritis posteri nostri Majoris scilicet hujus habitatores Monasterii Sancti Martini, Guitbertum quendam arte pellitarium, prius in Gastina et nunc in burgo nostro manentem, ut a Deo vera donari mereretur libertate, semetipsum pro ejus amore, cum omni domo sua, cum uxore videlicet Nantilde, ac liberis Gauscelmo, Alcherio, Hildeburgo, Odila et Hildearde, Sancto Martino in servum tali pacto tradidisse, ut non solum ipsi, verum etiam omnis eorum posteritas, per succedentia secula, abbatibus hujus loci et caetericonditione subjaceant et famulentur. Et ut haec ejus spontanea traditio certior et ab ipso facta appareret, IIIIor denarios, ut est consuetudinis, pro recog
Abbreviated transcription (Latin):
otũ sit uniuersis successorib nr̃is. qđ famulꝰ quidã Rotbtꝰ.
cognomine animalia. libero genere ortꝰ. cũ nichil carius
hab̾et qͦd om̃ipotenti dõ potuisset offerre. semet ipsu ꝓ eius
amore. sc̃o mart᷑: maioꝵ monasterii in doni alb̃ti abbis p̾sentia
tradidit in seruũ : ea uidelicet ratione ut ñ solũ ipse uerũ etiã
om̃is ex eo nascitura ꝓgenies om̃ib dieb uitȩ suȩ. abbi maior
monasterii & fr̃ib eiꝰdẽ loci seruili c̃ditione seruiat. Et ut hȩc
traditio certior & euidentior appareret: ꝓrecognitione serui
IIͦIͦI. de narios suꝑ caput ꝓpriũ ponens. semet ipsũ om̃ipotentidõ
talit̾ obtulit. Noĩa uͦ testiũ qͥ hȩc uidentes affuert̃. subt̃ inserta

Expanded text:
otum sit universis successoribus nostris quod famulus quidam Rotbertus, cognomine Animalia, libero genere ortus, cum nichil carius haberet quod omnipotenti Deo potuisset offerre, semetipsum pro ejus amore Sancto Martino Majoris Monasterii, in domni Alberti abbatis presentia, tradidit in servum; ea videlicet ratione, ut non solum ipse, verum etiam omnis ex eo nascitura progenies, omnibus diebMonasterii et fratribus ejusdem loci, servili conditione serviat. Et ut haec traditio certior et evidentior appareret, pro recognitione servi IIIIor denarios super capud proprium ponens, semetipsum omnipotenti Deo taliter obtulit. Nomina vero testium qui haec videntes affuerunt, subter inserta
Abbreviated transcription (Latin):
Mseu seitiee ipsuĩ peꝰ amore scõ oartino maior monasteruin
dõni ałbri abbis prosentia tradidit in serdia Moadret ratio¬
ne: ut ñsolũ ipse uerũ etiã om̃is ex eo ũ forte nata scunes itara
progenies om̃ib dieb uitȩ suȩ abbati maioris monasterii &e
fr̃ib eiꝰdẽ loci seruili conditione seruiat. Et ut hȩc traditio
cercior & euidentior appareret: ꝓ recognitione serui
III. denar̾. suꝑ caput ꝓpriũ ponens. semetipsũ om̃ipotnti

Expanded text:
isset, semetipsum pro ejus amore Sancto Martino Majoris Monasterii, in domni Alberti abbatis praesentia, tradidit in servum; ea videlicet ratione, ut non solum ipse, verum etiam omnis ex eo jam forte nata seu nascitura progenies, omnibus diebus vitae suae abbati Majoris Monasterii et fratribus ejusdem loci servili conditione serviat. Et ut haec ejus traditio certior et evidentior appareret, pro recognitione servi IIIIor denarios super caput proprium ponens, semetipsum omnipotenti
Abbreviated transcription (Latin):
successorib nr̃is qd famulꝰ qͥdã exparentib liberis ortꝰ.
odilo nomine cõpunctꝰ amore diuino. ut sibi benignitas dĩ
apd quẽ ꝑsonȩ nulliꝰ acceptios uniꝰ cuiꝰq respicit᷑ meritũ
ꝓpiciari dignaret᷑: semet ipsũ ꝓilliꝰ amore tradidit sc̃o
mart ino maioris monasterii. Ea uidelicet ratione. ut ñ solũ
ipse. uerũ etiã om̃is ex eo nascitura ꝓgenies iure ꝑpetuo abbi
maioꝵ monasterii atꝙ fr̃ib eiꝰdẽ loci c̃ditione seruilifamulet᷑.
Ut aut̃ hȩc sui traditio certior & euidentior appareret. ipse
signoꝵ etiã cordas collo suo circũ ferens. & ꝓrecognitione
serui .iiiͬ. de capite ꝓpͥo denarios suꝑ altare sc̃i martini
ponens. semetipsũ om̃i potenti dño talit̃ optulit Nomina

Expanded text:
successoribus nostris quod famulus quidam, ex parentibus liberis ortus, Odilo nomine, compunctus amore divino, ut sibi benignitas Dei, apud quem personae nullius acceptio, sed uniuscujusque respicitur meritum, propiciari dignaretur, semetipsum pro illius amore tradidit Sancto Martino Majoris Monasterii; ea videlicet ratione, ut non solum ipse, verum etiam omnis ex eMajoris Monasterii atque fratribus ejusdem loci conditione servili famuletur. Ut autem haec sui traditio certior et evidentior appareret, ipse signorum etiam cordas collo suo circunferens, et pro recognitione servi IIIIor de capite proprio denarios super altare Sancti Martini ponens, semetipsum omnipotenti Domino taliter obtulit. Nomina
Abbreviated transcription (Latin):
mas tufieret concertatio : decreuert monachi sõi oart ini
p̃tio finẽ dare litigio. dedert̃q: &x solidos ipsi maurtio. at
uel tunc auctoram̃topublico & assensu firmaret in dubio qđ
fuerat factũ a patre suo Accepit gͥ pretiũ. & fecit auetora¬
mentũ Nubelina quoq uxor eiꝰ & Guinebeꝰ chochinꝰ Cui
fuerat a mauritio deditꝰ ipse hermandꝰ. ioħs quoq ae
camone de cuiꝰ feuo erat. gratantissime annuerunt:
ed ne iterũ ꝑquemlibet eoꝵ repullularet clumni:
scripturȩ res est mandata & manib: ipsoꝵ scriptura
firmata & testib subscriptis corroborata. Lescelinus
de al auiaco Ulgerꝰ fr̃ eiꝰ Gaufreoꝰ malus finis herbtꝰ p̃positꝰ¬

Expanded text:
magna fieret concertatio, decreverunt monachi Sancti Martini magna fieret concertatio, decreverunt monachi Sancti Martini pretio finem dare litigio, dederuntque X solidos ipsi Mauritio, ut vel tunc auctoramento publico et assensu firmaret in dubio quod fuerat factum a patre suo. Accepit igitur pretium et fecit auctoramentum Hubelina quoque uxor ejus; et Guinebertus Chochinus, cui fuerat a Mauritio deditus ipse Hermandus, Johannes quoque de Cainone de cujus faevo erat, gratantissime annuerunt. Sed ne iterum per quemlibet eorum repullularet calumnia, scripturae res est mandata, et manibus ipsorum scriptura firmata, et testibus subscriptis corroborata. Lescelinus de Ambaziaco. Ulgerius frater ejus. Gaufredus Malus Finis. Herbertus preposit
Abbreviated transcription (Latin):
generationi concordiã quȩ facta.ẽ int Gelduinum
cognom̃to escherpellũ & monachos sc̃i martiti
maioris monasterii de partitione quorundã seruor
in fontine tohabitantiũ. Peuenert̃ aut in partẽ scĩ
oartiuitres isti fr̃s: Guarinꝰ Godeuertꝰ Guineberꝰ.
Hermandꝰ uͦ &r ipse fr̃ eors facta parttione sco scidicet
martino necnon &e elduino suã partẽ ȩqualit̃ habente
in comuni remansit : sed eũ Gelduinꝰ scõ martino ꝓpriũ
concessit. & filiꝰ eꝰ mauritiꝰ tunc quidẽ libent̃ annuit
postea uͦ patre ĩa mortuo illũ reclamauit. mentiens se n
auctoritauisse deditionẽ quȩ facta .ẽ a suo patre. Obqua
rem constitueo placito factaq audientia : in surrexit
Godeuertꝰ fr̃ hermandi ipsiꝰ qui se testẽ faceret qđ mauritiꝰ
eũ scõmartino patredante annuisset. Cũq ille resisteret:
Soedeuertꝰ adlegẽ faciendã se p̃parauit. iudiciũ portaturꝰ
qđ mauriciꝰ patris sui dationẽ annuisset. Et cũ utrimq

Expanded text:
generationi, concordiam quae facta est inter Gelduinum cognomento Escherpellum, et monachos Sancti Martini Majoris Monasterii, de partitione quorundam servorum in Fontineto habitantium. Devenerant autem in partem Sancti Martini tres isti fratres: Guarinus, Godevertus, Guinebertus; Hermandus vero et ipse frater eorum, facta partitiono, Sancto scilicet Martino et Gelduino suam partem aequaliter habente, in communi remansit; sed eum Gelduinus Sancto Martino proprium concessit, et filius ejus Mauritius tunc quidem libenter annuit. Postea vero patre jam mortuo illum reclamavit, mentiens se non auctorizavisse deditionem quae facta est a suo patre; ob quam rem, constituto placito factaque audientia, insurrexit Godevertus frater Hermandi ipsius, qui so testem faceret, quod Mauritius cum Sancto Martino patre dante annuisset. Cumque ille resisteret, Godevertus ad legem faciendam se preparavit judicium portaturus, quod Mauricius patris sui donationem annuisset. Et cum utrimque
Abbreviated transcription (Latin):
oueritis successores nr̃i: qm miles quidã dolensis G̃iraldꝰ
nõ ie bata illa p̃nominatꝰ. hoc maius monasteriũ expecuit.
animȩ suȩ remediũ rogaturus. Qui patronũ nr̃m martinũ
scĩssimũ apđ dm̃ int̾cessorẽ desiderans habe. nob famulis suis
duos ꝓpͥos colibtos qͦs in hac turonica habebat patria cũ om̃i
qͥ iã egressus .ẽ. ex eis uł egrediet᷑ fructu. ꝓ eiꝰ contulit amore.
Uuorũ alter constantiꝰ dicit᷑ : alt̃ uͦ Giraldꝰ nuncupat᷑ Nati aut̃
sunt abo in pago dolensi. inuilla funals. quȩ ab eodẽ castro duob
fere milib disparat᷑ : ubi qͦndã pat̾ eoꝵs constantiꝰ habitasse fert᷑.
Qui sub hac conditione memorato sc̃o a p̃fato milite condonantur.
ut omi quo aduixerint tẽpore cũ tota sua ꝓgeniȩ. abbi huiꝰ
nr̃i maioris monasterii & nob̵ & posteris nr̃is debitũ reddant

Expanded text:
overitis successores nostri quoniam miles quidam Dolensis, Giraldus nomine, Batailla praenominatus, hoc Majus Monasterium expedit, animae suae remedium rogaturus. Qui patronum nostrum Martinum sanctissimum apud Deum intercessorem desiderans habere, nobis famulis suis duos proprios colibertos, quos in hac Turonica habebat patria, cum omni qui jam egressus est ex eis vel egredietur fructu, pro ejus contulit amore; quorum alter Constantius dicitur, alter vero Giraldus nuncupatur. Nati autem sunt ambo in pago Dolensi, in villa Funals, quae ab eodem castro duobus fere milibus disparatur, ubi quondam pater eorum Constantius habitasse fertur. Qui, sub hac conditione memorato Sancto a prefato milite condonantur, ut omni quo advixerunt tempore, cum tota sua progeniae, abbati hujus nostri Majoris Monasterii et nobis et posteri
Abbreviated transcription (Latin):
serui.iiͦii. decapite ꝓpo denarios suꝑ altare sc̃i mart̾. ponens.
semet ipsũ om̃ipotenti dño sic optulit. Nomina uͦ testiũ qͥ tradi¬
tionẽ hanc uidentes & audientes affuert̃: subt̃ inserta sunt:

Expanded text:
servi IIIIor de capite proprio denarios super altare Sancti Martini ponens, semetipsum omnipotenti Domino sic optulit. Nomina vero testium qui traditionem hanc videntes et audientes affuerunt, subter inserta sunt