comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
grãm ex gr̃a: ego illigrãm ꝓ gr̃a. Ille meȩ li¬
beratiomi: ego illius honori. Ille saluti meȩ:
ego illius uoluntati. Ille michi et non alt̾i:
qm̃ una sum columba etus: ego illi et non al¬
teri: nec enim atidio tocem alienorũ: nec enĩ
ac qtuesco dicentib michi. ecce hic est. xp̃e.
aut ecce illic est. Hoc eccłia. Quid singulꝰ qͥs¬
q nostrum: Ptitamus ne in nobis quẽpiã
ẽẽ: cui aptari queat quod dicit᷑: Quid dixi
in nobis: Ego autem et de quouis intra eccbe¬
siam constituto. siquis hoc querat: non om̃ino
reprehendendum censuerim. Nec erm una
unius ratio est atq multorum: Deniq non
propter animam unam. sed ꝓpter multas
in unam ȩccłiam colligendas. in unicam astͥn¬
gendas sponsam. ds̃ tam multa et fecit et ꝑ¬
tulit: cum oꝑatus est salutem in medio derrȩ.
Carissima illa est una unt: non adherens
alteri sponso: non cedens alteri sponsȩ. Qd

Expanded text:
gratiam ex gratia, ego illi gratiam pro gratia; ille meae ligratiam ex gratia, ego illi gratiam pro gratia; ille meae liberationi, ego illius honori; ille saluti meae, ego illius voluntati; ille mihi, et non alteri, quoniam una sum columba ejus; ego illi, et non alteri: nec enim audio vocem alienorum; nec enim acquiesco dicentibus mihi: Ecce hic est Christus; aut: Ecce illic est . Haec Ecclesia. 4. Quid singulus quisque nostrum? putamusne in nobis quempiam esse, cui aptari queat quod dicitur? Quid dixi, in nobis? Ego autem et de quovis intra Ecclesiam constituto si quis hoc quaerat, non omnino reprehendendum censuerim. Nec enim una unius ratio est, atque multorum. Denique non propter animam unam, sed propter multas in unam Ecclesiam colligendas, in unicam astringendas sponsam, Deus tam multa et fecit et pertulit, cum operatus est salutem in medio terrae. Charissima illa est una uni, non adhaerens alteri sponso, non cedens alteri sponsae. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
intutatis ad sollemynitatem. Quid ergo:
Propriis humeris dignatus est eam: et eurã
illius non habebit: Ideo non confunditur
dicere. dñs sollieitus est mei. nec se existimat
errare cum item dicit. dominus retribuet
ꝓme: et siquid est aliud quod curam dei cͥca
ipsam significare uideatur. Inde est quod
dñm sabaoth dilectum suum dicit: et eum
qui cum tranquillitate itidicat omĩa. sibi in¬
tendere głatur. Quid niglorietur : Audituit
illum dicentem sibi. Numquid mater po¬
test obliuisci. ut non misereatur filio uteri
sui: Et si illa oblita fuerit: ego tam̃ non ob¬
liuiscar tui: Deniq oculi dñi suꝑ iustos. Et
quid sponsa. isi congregatio iustorum:
Quid ipsa: nisi generatio querentium dnm̃.
querentium faciem sponsi: Non enim ille
intendit huic: et non ista illi. Propterea
utrumq ponit: dicens. ille michi. et ego ill.
Iue michi: quia benignus et misericors est:
ego illi: quia non sum ingrata. Ille micbi

Expanded text:
invitatis ad solemnitatem . Quid ergo? invitatis ad solemnitatem . Quid ergo? propriis humeris dignatus est eam reportare; et curam illius non habebit? Ideo non confunditur dicere: Dominus sollicitus est mei . Nec se existimat errare, cum item dicit: Dominus retribuet pro me ; et si quid est aliud, quod curam Dei circa ipsam significare videatur. Inde est quod Dominum sabaoth dilectum suum dicit, et eum qui cum tranquillitate judicat omnia , sibi intendere gloriatur. Quidni glorietur? Audivit illum dicentem sibi: Nunquid mater potest oblivisci, ut non misereatur filio uteri sui? Et si illa oblita fuerit, ego tamen non obliviscar tui . Denique oculi Domini super justos . Et quid sponsa, nisi congregatio justorum? Quid ipsa, nisi generatio quaerentium Dominum, quaerentium faciem sponsi? Non enim ille intendit huic, et non ista illi. Propterea utrumque ponit, dicens: Ille mihi, et ego illi. Ille mihi, quia benignus et misericors est; ego illi, quia non sum ingrata. Ille mihi
Abbreviated transcription (Latin):
Oñem sollicit nem urãm proicientes ineũ:
qm̃ ipsi cura est de uobis. Annon tibi uide¬
tur ueluti his uerbis dictum: intendite
illi. quia ipse intendit uobis: Et obserua
apłm petrum: eius enim uerba sunt: si ñ
ipse et uerborum sponse obseruauerit or¬
dinem. Nempe non ait. omnem sollicitudinẽ
tirãm proicientes in eum. ut sit ipsi cura de
uobis: s quia ipsi cura est de uobis: aꝑte ꝑ¬
inde monstrans. eccłia scõrum non modo
quam dilecta. sed et quod prius dilecta fue¬
rit. Constat ad eam non ꝑtinere de uerbo.
quod de bubus dixit apłs: nam curam illiꝰ
habet. qui dilȩxit illam: et semet ipsum dedit
ꝓilla. Nonne hec est. ouis errans:cuius cu¬
ra etiam suꝑnorum cure gregum prelata ẽ:
Demq illis ex positis. pastor descendit ad istã
quesiuit diligenter: inuentam non redurit.
s reportauit:. noua cum illa et de illa intui¬
lit celis festa gatidiorum: popłis angłorum

Expanded text:
Omnem sollicitudinem vestram projicientes in eum, Omnem sollicitudinem vestram projicientes in eum, quoniam ipsi cura est de vobis . 1505 Annon tibi videtur veluti his verbis dictum, Intendite illi, quia ipse intendit vobis? Et observa apostolum Petrum ejus enim verba sunt si non et ipse verborum sponsae observaverit ordinem. Nempe non ait: Omnem sollicitudinem vestram projicientes in eum, ut sit ipsi cura de vobis; sed, quia ipsi cura est de vobis: aperte proinde monstrans, Ecclesia sanctorum non modo quam dilecta, sed et quod prius dilecta fuerit. 3. Constat ad eam non pertinere de verbo, quod de bobus dixit Apostolus: nam curam illius habet qui dilexit illam, et semetipsum dedit pro illa. Nonne haec est ovis illa errans, cujus cura etiam supernorum curae gregum praelata est? Denique illis expositis, pastor descendit ad istam, quaesivit diligenter, inventam non reduxit, sed revexit: nova cum illa et de illa intulit coelis festa gaudiorum, populis angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
rependere uicem. Sequitur enim. et ego
illi. In solens uerbum: et ego illi. Nec minus
insolens. dilectus ms michi: nisi quod utroq
in solentius. utrumq simul. Oquid audet cor
purum: et conscientia bona: et fides non ficta.
Michi inquit intendit. Itane huic intenta
est illa maiestas. cui gubernatio pariter et
amministratio tiniuersitatis incumbit:
et ctira seculorũ. ad sola transfertur nego¬
tia immo ocia amoris et desiderii huius:
Ita plane. Ipsa est enim eccłia electorum: de
quib apłs: omĩa inquit ꝓpter electos. Et
cui dubium. quod grã et miscdia dei sit in
scõs eius: et respectus mnelectos illius: Er¬
go prouidentiam ceteris creaturis non ne¬
gamus: curam sponsa uendicat sibi. Nũ
gui idem possimus dicere de equis: de
camelis: de elephantis: et de cunctis bestiis
terre: similiter et de piscib maris et uola¬
tib celi: postremo de omni re que est suꝑ
terram: solis sane exceptis. quib dicitur

Expanded text:
rependere vicem. Sequitur enim: Et ego rependere vicem. Sequitur enim: Et ego illi . Insolens verbum, et ego illi. Nec minus insolens, dilectus meus mihi: nisi quod utroque insolentius utrumque simul. 2. O quid audet cor purum, et conscientia bona, et fides non ficta! Mihi, inquit, intendit. Itane huic intenta est illa majestas, cui gubernatio pariter et administratio universitatis incumbit; et cura saeculorum ad sola transfertur negotia, imo otia amoris et desiderii hujus? Ita plane. Ipsa est enim Ecclesia electorum, de quibus Apostolus: Omnia, inquit, propter electos . Et cui dubium, quod gratia et misericordia Dei sit in sanctos ejus, et respectus in electos illius? Ergo providentiam caeteris creaturis non negamus: curam sponsa vindicat sibi. Nunqquin idem possimus dicere de equis, de camelis, de elephantis, et de cunctis bestiis terrae: similiter et de piscibus maris, et volatilibus coeli; postremo de omni re quae est super terram, solis sane exceptis, quibus dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
YoTe iam. quod heri distuli¬
inus: audite gaudium meum
quod sensi. Et ur̃m est. audite
gaudentes. Inuno uerbo sponse
sensi hoc: et quasi odoratus ab¬
scondi: eo uobis hodie festiuius exhibendum:
quo tempestiuius. Sponsa locuta est: et dix̃
sponsum intendere sibi. Que est sponsa: et
quis est sponstis: Hic deus nr̃ est: illa si aude¬
o dicere nos sumus: cum reliqua quidem mul¬
titudine captiuorum: quos ipse nouit. Gati¬
deamus. Gloria nr̃a hec est: nos sumus. in qͦs
intendit ds̃. Quanta tamen disparitas. Quid
terrigenȩ et filii hominum. coram illo: Se¬
cundum ꝓpħam sic sunt quasi non sint: et
quasi nichilum et inane reputati sunt ei.
Quid sibigͦ tult ista. inter tam dispares cõ¬
paratio : Aut illa nunmensum głatur: aut
is in inm̃sum amat. Quam ammirabile ẽ.
quod illitis intentionem ista sibi quasi pro¬
priam uendicat: dicens. cilectus m̃s michi.
Nec eo contenta tamen. ꝑgit ampltus głari.
respondere se illi quasi exequo: morem gerere:

Expanded text:
te jam quod heri distulimus, audite gaudium meum quod sensi. Et vestrum est: audite gaudentes. In uno verbo sponsae sensi hoc, et quasi odoratus abscondi, eo vobis hodie festivius exhibendum, quo tempestivius. Sponsa locuta est, et dixit sponsum intendere sibi. Quae est sponsa, et quis est sponsus? Hic Deus noster est: et illa, si audeo dicere, nos sumus, cum reliqua quidem multitudine captivorum, quos ipse novit. Gaudeamus: gloria nostra haec est; nos sumus in quos intendit Deus. Quanta tamen disparitas. Quid terrigenae et filii hominum coram illo? Secundum prophetam, sic sunt, quasi non sint, et quasi nihilum et inane reputati sunt ei . Quid sibi ergo vult ista inter tam dispares comparatio? Aut illa in immensum gloriatur, aut is in immensum amat. Quam admirabile est, quod illius intentionem ista sibi quasi propriam vindicat, dicens: Dilectus meus mihi? Nec eo contenta tamen, pergit amplius gloriari, respondere se illi quasi ex aequo, morem gerere,
Abbreviated transcription (Latin):
erit sectiritas. propter terciam. Uerum quo
pacto dicatur pasciqui pascit omĩa: postea
uidebitur. Ntinc uero apparet sponsum non
modo apparere inter lilia. s minime om̃ino
extra lilia posse aliquando inueniri:cum om̃e
quod de eo est. et ipse sit lilium. sponsus eccłie

Expanded text:
erit securitas propter tertiam. Verum quo erit securitas propter tertiam. Verum quo pacto dicatur pasci qui pascit omnia, postea videbitur. Nunc vero apparet sponsum non modo apparere inter lilia, sed minime omnino extra lilia posse aliquando inveniri, cum omne quod de eo est, et ipse sit lilium, sponsus Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
est. Unum prorsus non sufficit: duo ad minꝰ
necessaria sunt. Dico autem continentiam
et innocentiam: quarum una sine altera
nec saluabit. Frustra deniq ad unam quã¬
libet barum inuitabo sponsum: qui non
ad lilium pasci.s inter lilia ꝑhibetur. Da¬
bo ꝓinde oꝑam habere lilia. ne de singulari¬
tate causetur lilii. qui non uult nisi inter
lilia pasci: et sic declinet inira aseruo suo.
Pono itaq primã om̃ium innocentiam: et
si huic iungere continentiam qui uero:
diuitem me putabo in possessione liliorũ
Rer sum autem: si terciam his adiungere po¬
tero patientiam. Et quidẽ possunt sufficere
ille: s quia et deficere intemptationib pos¬
sunt. siquidem temptatio est uita hominis
suꝑ terram: opus ꝑfecto patientia est. que
Puto siuenerit amator ille liliorum. et ita
inuenerit. quod non dedignabitur iam pa¬
sci apud nos. et apud nos facere pascha: uibi
illi et multa suatutas induab: et magna

Expanded text:
est. Unum prorsus non sufficit; duo ad minus est. Unum prorsus non sufficit; duo ad minus necessaria sunt. Dico autem continentiam, et innocentiam: quarum una sine altera nec salvabit. Frustra denique ad unam quamlibet harum invitabo sponsum, qui non ad lilium, sed inter lilia pasci perhibetur. Dabo proinde operam habere lilia, ne de singularitate causetur lilii, qui non vult nisi inter lilia pasci, et sic declinet in ira a servo suo. Pono itaque primam omnium innocentiam: et si huic jungere continentiam quivero, divitem me putabo in possessione liliorum. Rex sum autem, si tertiam his adjungere potero patientiam. Et quidem possunt sufficere illae; sed quia et deficere in tentationibus possunt, siquidem tentatio est vita hominis super terram : opus profecto patientia est, quae Puto, si venerit amator ille liliorum, et ita invenerit, quod non dedignabitur jam pasci apud nos, et apud nos facere pascha: ubi illi et multa suavitas in duabus, et magna
Abbreviated transcription (Latin):
innouat inuiscerib meis. Habent lilia et ali¬
qui sodalium sponsi: s non copiam. Omnes
enim ad mensuram sp̃m acceperunt: ad men¬
suram. uirtutes et dona. Solus ille non habet
modum: qui habet totum. Aliud est. lilia ha¬
bere: aliud non nisi lilia haberȩ.Quem dabis
michi de filus captiuitatis adeo innocentem
et scm: qui totam terram suam florib occu¬
pare potuerit. et istiusmodi florib: Nec
infans certe unius diei. sine sorde est suꝑ terrã.
care potuerit in terra sua. intanta densitate
spinarum et tribulorum: que sunt germina
inueterata maledictionis antiquȩ. Mecum
uero qui pauꝑ sumbene agitur.siunquam
ab hac pessima segete. iniquitatum uidelicet
atq uitiorum. tantillum terre mee uendica¬
re extirpando et excolendo sufficiam. unde
tinum saltem prodtcere lilium possim: si for¬
de et penes me pasci interdum dignetur
is qui pascitur inter lilia. At parum dixi
unum: de penuria cordis os meum locutum

Expanded text:
innovat in visceribus meis. 8. Habent lilia et aliinnovat in visceribus meis. 8. Habent lilia et aliqui sodalium sponsi, sed non copiam. Omnes enim ad mensuram Spiritum acceperunt, ad mensuram virtutes et dona; solus ille non habet modum , qui habet totum. Aliud est lilia habere, aliud nonnisi lilia habere. Quem dabis mihi de filiis captivitatis adeo innocentem et sanctum, qui totam terram suam floribus occupare potuerit, et istiusmodi floribus? Nec infans certe unius diei sine sorde est super terramcare potuerit in terra sua, in tanta densitate spinarum et tribulorum, quae sunt germina inveterata maledictionis antiquae. Mecum vero, qui pauper sum, bene agitur, si unquam ab hac pessima segete, iniquitatum videlicet atque vitiorum, tantillum terrae meae vindicare exstirpando et excolendo sufficiam, unde unum saltem producere lilium possim, si forte et penes me pasci interdum dignetur is, qui pascitur inter lilia. 9. At parum dixi, unum: de penuria cordis mei os meum locutum
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectio. ascensio. Quid horum non can¬
didum: et non suauissime redolens: Tanta
deniq inconceptione refulsit suꝑni luminis
claritas de suꝑuenientis abundantia sp̃c: ut
ne ipsa qud uirgo scã sustinuiss: si non sibi
obumbratum foret auirtute altissimi. Por¬
ro ortum candidauit. incorrupta uirginitas
matris: conuersationem. innocentia uitȩ:
eloquia ueritas: miracula puritas cordis:
sacramenta pietatis archanum: passionem.
patiendi uoluntas. mortem. libertas non mo¬
riendi: resurrectionem. martyrum fortitu¬
do: ascensionem. exhibitio promissorum.
Quam bonts fidei odor in his singulis: nr̃a
quidẽ qui candorem non tudimus tempora
et uiscera replens. Et beatiqui non uiderunt:
et crediderunt. Pars mea mbis: odor uitȩ.
qui procedit exipsis. Is infusus narib meis.
apto quodam fidei instrumento. et quidẽ
copiosius pro multitudine liliorum: sane
et exilium letiat: et patriȩ desiderium assidue

Expanded text:
resurrectio, ascensio. Quid horum non canresurrectio, ascensio. Quid horum non candidum, et non suavissime redolens? Tanta denique in conceptione refulsit superni luminis claritas de supervenientis abundantia Spiritus, ut ne ipsa quidem Virgo sancta sustinuisset, si non sibi obumbratum foret a virtute Altissimi. Porro ortum candidavit incorrupta virginitas matris; conversationem, innocentia vitae; eloquia, veritas; miracula, puritas cordis; sacramenta, pietatis arcanum; passionem, patiendi voluntas; mortem, libertas non moriendi; resurrectionem, martyrum fortitudo; ascensionem, exhibitio promissionum. Quam bonus fidei odor in his singulis, 1513 nostra quidem, qui candorem non vidimus, tempora et viscera replens! Et beati qui non viderunt, et crediderunt . Pars mea in his odor vitae, qui procedit ex ipsis. Is infusus naribus meis apto quodam fidei instrumento, et quidem copiosius pro multitudine liliorum, sane et exsilium levat, et patriae desiderium assidue
Abbreviated transcription (Latin):
iusti non probet opinionem: quainuis non
amet opus: Et beatus si se non iudicat
in eo quod probat. Iudicat autẽ. ꝓbans bo¬
num et non amans: ideoq nonbeattis pla¬
ne. s miscr: proprio condempnatus iudicio.
Quideo miserius:cui odor uite. non uite s
mortis nuntius est: Immo nec nuntius
quidem: s batulus. Sunt multa apud spon¬
stim et alia lilia preter hec ꝗtie ex ꝓph̾a inci¬
derunt nobis: ueritatem loquor. et mansuȩ¬
tudinem. et iusticiam: nec erit difficile iã
cuilibet ttrm̃ similia reꝑire ꝑsemet ipsum
in orto tam deliciosi sponsi. Abundat. et suꝑ¬
abundat talib. Quis illa enumeret: Nem¬
pe quot uirtutes: tot lilia. Quis finis uirtu¬
tum. apud dnm turtutum: Quod si pleni¬
cudo uirtutum in xp̃o: et liliorum. Et for¬
tassis propterea sese lilium appellauit. quod
totus uersetur inlilus: et omĩa quȩ ipsius
sunt lilia sint: conceptio. ortus. conuersatio.
eloquia. miracula. sacramenta. passio.mors.

Expanded text:
justi non probet opinionem, quamvis non justi non probet opinionem, quamvis non amet opus? Et beatus, si se non judicat in eo quod probat. Judicat autem, probans bonum, et non amans: ideoque non beatus plane, sed miser, proprio condemnatus judicio. Quid eo miserius, cui odor vitae, non vitae, sed mortis nuntius est? Imo nec nuntius quidem, sed bajulus. 7. Sunt multa apud sponsum et alia lilia praeter haec, quae ex Propheta inciderunt nobis; veritatem loquor, et mansuetudinem, et justitiam; nec erit difficile jam cuilibet vestrum similia reperire per semetipsum in horto tam deliciosi sponsi. Abundat et superabundat talibus: quis illa enumeret? Nempe quot virtutes, tot lilia. Quis finis virtutum apud Dominum virtutum? Quod si plenitudo virtutum in Christo; et liliorum. Et fortassis propterea ipse se lilium appellavit, quod totus versetur in liliis, et omnia quae ipsius sunt, lilia sint; conceptio, ortus, conversatio, eloquia, miracula, sacramenta, passio, mors,
Abbreviated transcription (Latin):
autem iusticia lilium sit: recordare de scrip¬
tura. quia iustus germinabit sicut liliũ. et
florebit in et̃num ante dñm. Nequaquã lili¬
um hoc hodie est. et eras inclibanũ mitcitur:
quod inȩt̃num florebit. Et florebit ante
dñm: ettius in memoria et̃na erit iustus: et
abauditione mala non timebit: illa scilicet
auditione. qua inclibanum ignis. peccatores
ire iubentur. Porro huius lilii candorcuñ
splendet: insi ctu non placet: Demq sol est:
s non ille qui orittir suꝑbonos et malos. Ne¬
q enim qui dicturi sunt sol iusticie non ortꝰ
est nobis. lucem illius quandoq uiderunt. ui¬
dertint autem quotqͦt audierunt. uobis qui
timetis dm̃ orietur sol iusticie. Ergo candor
huius lilii apud iustos. fraglantia etiã usq
ad inquos diffunditur: et si non inbontim
ipsis. Deniq atidiuimus iustos dicentes. qͥa
xp̃ibonus odor sumus in omni loco: sed
aliis qtide.n odor uite in tutam: aliis odor
mortis in mortem. Quis uel sceleratissimus.

Expanded text:
 de Scriptura, quia justus germinabit sicut lilium, et florebit in aeternum ante Dominum . Nequaquam lilium hoc hodie est, et cras in clibanum mittitur, quia in aeternum florebit. Et florebit ante Dominum, cujus in memoria aeterna erit justus, et ab auditione mala non timebit , illa scilicet auditione, qua in clibanum ignis peccatores ire jubentur. Porro hujus lilii candor cui non splendet, nisi cui non placet? Denique sol est, sed non ille qui oritur super bonos et malos. Neque enim qui dicturi sunt: Sol justitiae non ortus est nobis , lucem illius quandoque viderunt. Viderunt autem quotquot audierunt: Vobis qui timetis Deum, orietur sol justitiae . Ergo candor hujus lilii apud justos; fragrantia etiam usque ad iniquos diffunditur, etsi non in bonum ipsis. Denique audivimus justos dicentes quia Christi bonus odor sumus in omni loco; sed aliis quidem odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem . Quis, vel sceleratissimus,
Abbreviated transcription (Latin):
lit sectiritas: reuocat consuetudo. Quid plura:
tur: derelinquitur timor dñi. Dantur pos¬
tremo imptidentiȩ manus: p̃sumitur ille
temerarius.ille pudendus. ille turpissimus.
plenus ille ignominia et confusione salcus: de
excelso in abyssum: de pauimento insterquilini¬
um: de solio in eloacam: de cȩlo incenum: de clau¬
stro inscłm: de paradiso minfernum. Frincipi¬
um et originem huius pestis. et uel qua arte uite¬
tur. uel qua suꝑetur uirtute: non est huius tem¬
poris de monstrare. Alias erit hoc: nunc cepta
ꝓsequamur. Ad ꝓtiectiores et firmiores sermo est
retorquendus: ad uineam quȩ iam floruit: cui
quidem et si non est quod florib formidet a frigo¬
re: s non fructus sunt sectiri auulpib. Dicendũ
aꝑtius. quid sint spiritaliter he uulpes: cur pu¬
sille dicantur: cur iubeantur potissimum capi
et non abigi uel occidi: etiam introducenda di¬
uersa genera harum bestiarum: ad maiorem ati¬

Expanded text:
lit securitas, revocat consuetudo. Quid plura? lit securitas, revocat consuetudo. Quid plura? tur derelinquitur timor Domini. Dantur postremo impudentiae manus; praesumitur ille temerarius, ille pudendus, ille turpissimus, plenus ille ignominia et confusione saltus de excelso in abyssum, de pavimento in sterquilinium, de solio in cloacam, de coelo in coenum, de claustro in saeculum, de paradiso in infernum. Principium et originem hujus pestis, et vel qua arte vitetur, vel qua superetur virtute, non est hujus temporis demonstrare: alias erit hoc; nunc coepta prosequamur. 7. Ad provectiores et firmiores sermo est retorquendus, ad vineam quae jam floruit, cui quidem etsi non est quod floribus formidet a frigore, sed non fructus securi sunt a vulpibus. Dicendum apertius quid sint spiritualiter hae vulpes, cur pusillae dicantur, cur jubeantur potissimum capi, et non abigi, vel occidi: etiam introducenda diversa genera harum bestiarum ad majorem au
Abbreviated transcription (Latin):
bus inuidere noscuntur. Urm aliunde ꝑiculũ
est. Ustionem certe metuo florib. non subrepti¬
onem: s ustionem a frigore. Aquilo michi sus¬
pectus est. et frigora matutina: que in tempesti
ab aquilone panditur ur̃m malum. A facie
frigoris eius quis sustinebit: hoc frigus. si
absit inhibente. ad interiora cius ꝑtienerit:.
descenderit inuiscera cordis. et sinum mentis:
concusserit affectiones: occupauerit consilit
semitas: ꝑturbauerit itdicii lumen. liberta¬
tem ad direrit sp̃s. mor quod incorpore solet
cuenire febricitantib. stibit quidam anim
rigor. et uigor lentescit: languor fingitur
uirium: horror austeritatis intenditur: ti¬
mor sollicitat pauꝑitatis: contrahit᷑ animus:
subtrahitur grã ꝓtrahitur longitudo uitȩ
sopitur ratio: sp̃s extinguit᷑: deferuescit nouiciꝰ
feruor: ingrauescit tepor fastidiosus: refrige¬
scit fraterna caritas: blanditur uoluptã: fal¬

Expanded text:
bus invidere noscuntur. Vestrum aliunde periculum bus invidere noscuntur. Vestrum aliunde periculum est. Ustionem certe metuo floribus; non subreptionem, sed ustionem a frigore. Aquilo mihi suspectus est, et frigora matutina, quae intempestivos ab aquilone panditur vestrum malum. A facie frigoris ejus quis sustinebit? Hoc frigus si sabsit! inhibente ad interiora ejus pervenerit, descenderit in viscera cordis et sinum mentis, concusserit affectiones, occupaverit consilii semitas, perturbaverit judicii lumen, libertatem 1484 addixerit spiritus: mox, ut in corpore solet evenire febricitantibus, subit quidam animi rigor, et vigor lentescit, languor fingitur virium, horror austeritatis intenditur, timor sollicitat paupertatis, contrahitur animus, subtrahitur gratia, protrahitur longitudo vitae, sopitur ratio, spiritus exstinguitur, defervescit novitius fervor, ingravescit tepor fastidiosus, refrigescit fraterna charitas, blanditur voluptas, fal
Abbreviated transcription (Latin):
quasi quis dicat. p̃proꝑe times: nundum
uenit fructuum tempꝰ: non est ita inquit.
nam uinea nr̃a floruit. Post flores non est
fructuum mora: adhuc illis cadentib. iles
erumpunt isti: ilico incipiunt apparere. Pa
rabola ista. instantis est temporis. Uidetis is¬
ios nouicios: Nuꝑ uenerunt. nuꝑ conuersi
sunt: non possumus de ipsis dicere. quia uinea
detis. flos est: fructuum tempus nondum ad¬
uenit. Flos. nouella conuersatio: flos. formula
recens uite emendatioris est. Induerunt sibi
faciem disciplinatam: et bonam totius corporis
compositionem. Placent fattor quȩ in facie sunt:
negligentior utiq is qui foris apparet corporũ
cultus et uestium: sermo rarior: uultus hilari¬
or: aspectus uerecundior: incessus macurior.
Nerum quia de nouo ista cepere: ⁊psa sui noui¬
tate flores censanda sunt: et spes fructuum.
magis quam fructus. Uobis filioli nontimemꝰ
a fraude uulpium: que fructib magis quã flori¬

Expanded text:
quasi quis dicat: Praepropere times, nondum quasi quis dicat: Praepropere times, nondum venit fructuum tempus: Non est ita, inquit: nam vinea nostra floruit. Post flores non est fructuum mora; adhuc illis cadentibus isti erumpunt illico, illico incipiunt apparere. 6. Parabola ista instantis est temporis. Videtis istos novitios? Nuper venerunt, nuper conversi sunt. Non possumus de ipsis dicere, quia vinea detis, flos est: fructuum tempus nondum advenit. Flos novella conversatio est, flos formula recens vitae emendatioris est. Induerunt sibi faciem disciplinatam, et bonam totius corporis compositionem. Placent, fateor, quae in facie sunt: negligentior utique is qui foris apparet corporum cultus est vestium, sermo rarior, vultus hilarior, aspectus verecundior, incessus maturior. Verum quia haec, noviter coepere, ipsa sui novitate flores censenda sunt, et spes fructuum, magis quam fructus. Vobis, filioli, non timemus a fraude vulpium, quae fructibus magis, quam flori
Abbreviated transcription (Latin):
has uineas non nisi spiritales uiros eẽ: quorũ
cam omĩa interiora culta sint. omĩaq gerini¬
nantia. oinĩa fructificantia et parturientia
spm̃ salutis: quomodo de regno des. sic de his
intra nos sunt:. Demiq in euangłio habes:da¬
sp̃s est: caritas gaudium. pax patientia. lon¬
gammitas. bonitas. benignitas. manscietu¬
do. fides. modestia. continentia. castitas
Fructus isti: ꝓfectus nr̃i. hi accepti sponso.
quia ipsi etira est de nobis. Num de uirgul¬
tis cura est deo: homines. non arbores a¬
mat homo ds̃: et nr̃os ꝓfectus. suos fractus
reputat. Tempus horum diligenter obser¬
uat: arridet apparentib: et sollicitus satagit
ne ꝑeant nobiscum apparuerint. Immo
uero ne ꝑeant sibi: se enim reputat tanquã
nos. Ieoq ꝓuidens capisibi iubet insidi¬
antes uulpeculas: ne nouellos fructus ip¬
se p̃ripiant. Capite inquit nobis uulpes
paruulas: quȩ demoliuntur uineas. Et

Expanded text:
has vineas nonnisi spirituales viros esse, quorum has vineas nonnisi spirituales viros esse, quorum cum omnia interiora culta sint, omniaque germinantia, omnia fructificantia et parturientia spiritum salutis, quomodo de regno Dei dictum est; intra nos sunt . Denique, in Evangelio legitugaudium, pax, patientia, longanimitas, bonitas, benignitas, mansuetudo, fides, modestia, continentia, castitas . Fructus isti, profectus nostri. Hi accepti sponso, quia ipsi cura est de nobis. Num de virgultis cura est Deo? Homines, non arbores amat Homo Deus, et nostros profectus suos fructus reputat. Tempus horum diligenter observat, arridet apparentibus, et sollicitus satagit ne pereant nobis, cum apparuerint; imo vero ne pereant sibi: se enim reputat tanquam nos. Ideoque providens capi sibi jubet insidiantes vulpeculas, ne novellos fructus ipsae praeripiant. Capite, inquit, nobis vulpes parvulas, quae demoliuntur vineas. Et
Abbreviated transcription (Latin):
faciens mandatũ sponsi. dicentis: capite nobis
urilꝑes parutilas. que de moliunt᷑ uineas. an
ñ tibi capt̾aleuidetur. qui suffustis ora rubore.
qtuppe ꝓpum erubescens iudicrum ipse suc con¬
fusionis et penitudinis testis est. siue quod
oderit hominem amore dignissimũ: sitie quod
dilexerit tm̃ uerbo et lingua eum. aquo se diligi
oꝑe et ueritate. uel sero exꝑtus est: Captus pla¬
ne et captus dño: scđm quod nominatim ipse
exp̃ssit : capite inquiens nobis. Utinam egoom̃s
aduersantes michi sine causa. ita capere possim:
ut xp̃o eos uł restittiam uel acquiram. Sie sic
confundantur et reuercantur qui querunt
amimam meã: auertantur retrorsum et eruibe¬
scant qui tiolunt michi mala. quatinus inueni¬
ut suio ordine series explanationis ꝓcedat.
apite nobis uulpes parutilas: que demoliun¬
tur uineas. Locus moralis est: et iurta morũ
diseiplinam nos iam ostendimus spiritales

Expanded text:
faciens 1483 mandatum sponsi dicentis: Capite nobis faciens 1483 mandatum sponsi dicentis: Capite nobis vulpes parvulas quae demoliuntur vineas. An non tibi captus ille videtur, qui suffusus ora rubore, quippe proprium erubescens judicium, ipse suae confusionis et poenitudinis testis est; sive quod oderit hominem amore dignissimum; sive quod dilexerit tantum verbo et lingua eum, a quo se diligi opere et veritate vel sero expertus est? Captus plane, et captus Domino, secundum quod nominatim ipse expressit: Capite, inquiens, nobis. Utinam ego omnes adversantes mihi sine causa ita capere possim, ut Christo eos vel restituam, vel acquiram! Sic, sic confundantur et revereantur qui quaerunt animam meam, avertantur retrorsum et erubescant, qui volunt mihi mala: quatenus inveniut suo ordine series explanationis procedat. 5. Capite nobis vulpes parvulas, quae demoliuntur vineas. Locus moralis est; et juxta morum disciplinam nos jam ostendimus, spirituales
Abbreviated transcription (Latin):
nchil: Sermo. cogitatio. conuersatio. et siquid
aliud est exeo: quid m totum dei agͥcultura. dei
edificatio est. et uinea dñi sabaoth: Quid deniq
iui de se ꝑire possit: quando et folium eius non
defluet: Oeterum. tali uines numquã infestati¬
ones: numquã insidie deerunt. Nempe ubi mul¬
te opes: multi sunt et qui comedunt eas. Sa¬
piens erit sollicitus seruare tuneam suam. non
minus quã excolere: nec sinet eam uorari auul¬
pib. Pessima uulpis. occultus de tractor: s ñ
minus nequam. adtilator blandus. Cauebit
sapiens abhis: Dabit oꝑam sane quod in ipso
est caꝑe illos qui talia agunt. s caꝑe beneficuis
atq obseqtuis:. monitisq salutarib : et oratio¬
nib ꝓeis ad am̃. Non cessabit istiusmodi carbo¬
nes ignis congerere saꝑ capt̾ maledici: et item
siuꝑ acdclatoris: quousq si fieri potest. et illi in¬
tudiam. et huic simulationem de corde tollat:

Expanded text:
nihil? Sermo, cogitatio, conversatio, et si quid nihil? Sermo, cogitatio, conversatio, et si quid aliud est ex eo, quidni totum Dei agricultura, Dei aedificatio est, et vinea Domini sabaoth? Quid denique illi de se perire possit, quando et folium ejus non defluet? 4. Caeterum, tali vineae nunquam infestationes, nunquam insidiae deerunt. Nempe ubi multae opes, multi sunt et qui comedunt eas . Sapiens erit sollicitus servare vineam suam non minus quam excolere, nec sinet eam vorari a vulpibus. Pessima vulpes occultus detractor, sed non minus nequam adulator blandus. Cavebit sapiens ab his. Dabit operam, sane quod in ipso est, capere illos qui talia agunt; sed capere beneficiis atque obsequiis, monitisque salutaribus, et orationibus pro eis ad Deum. Non cessabit istiusmodi carbones ignis congerere super caput maledici , et item super adulatoris, quousque, si fieri potest, et illi invidiam, et isti simulationem de corde tollat,
Abbreviated transcription (Latin):
inquit in grandine uineas eorum: monstrans
uita pͥuatas. que sterilitate dampnatȩ sint. Sic
stultus eo ipso quod inutiliter uiuit: uiuiens
mortuus est. Soli itaq conuenit sapienti hab̾e
uel potius eẽ uineam: qui uitam habet. Est
lignum fructiferum in domo dei: ac ꝑhoc lignũ
uiuens. Si quidem et ipsa sapientia qua sapiens
dicitur et est: lignum uite est apprehendentib
eam. Qtidni uiuat apprehensor eius: Tiuit:
sed exfide. Iustus nempe est sapiens: et iustus ex
fide uiuit. Et si anima iusti sedes est sapientiȩ.
sicus est: ꝓfecto is sapiens.qui iustus. Is ergo
siue iustum nomines siue sapientem:ͥ nũquã
absq uinea uiuet: quia nũquam non uiuet.
Hoc quippe est illi uinea: quod uita. Et bona
uinea iustiz inmobona uinea iustus: cui uirtus
uiiscui actio palmes: cui uinum testimoniũ
conscientiȩ: cui lingua. torcular expressionis.
scientie nr̃e. Uides. aptid sapientem uacare

Expanded text:
inquit, in grandine vineas eorum ; monstrans inquit, in grandine vineas eorum ; monstrans vita privatas, quae sterilitate damnatae sunt. Sic stultus eo ipso quod inutiliter vivit, vivens mortuus est. 3. Soli itaque convenit sapienti habere, vel potius esse vineam, qui vitam habet. Est lignum fructiferum in domo Dei, ac per hoc lignum vivens. Siquidem et ipsa sapientia, qua sapiens dicitur et est, lignum vitae est apprehendentibus eam . Quidni vivat apprehensor ejus? Vivit, sed ex fide. Justus nempe est sapiens, et justus ex fide vivit . Et si anima justi sedes est sapientiae, sicut est; profecto is sapiens, qui justus. Is ergo sive justum nomines, sive sapientem, nunquam absque vinea vivet, quia nunquam non vivet. Hoc quippe est illi vinea quod vita. Et bona vinea justi, imo bona vinea justus, cui virtus vitis, cui actio palmes, cui vinum testimonium conscientiae, cui lingua torcular expressionis. scientiae nostrae . Vides apud sapientem vacare
Abbreviated transcription (Latin):
Non est uinea stulto. Quomodo uinea: ubi
nil plantatũ. nil elaboratũ tispiam paret:
Tota spins siluescit et tribulis stalti uita:
et uinea est: Et si fuit: iam non est: redacta
in solitudinem. Ubi uitis uirtutis: ubi bo¬
trus boni oꝑis: ubi uinum leticiȩ spiritalis:¬
ꝑagrum hominis pigri trasiui inquit: et ꝑ
uineam uiri stulti: et ecce totum repleu̾ant
urtice. oꝑuerant suꝑficiem eius spinȩ: et
maceria lapidum destructa erat. Audis sa¬
pientem. irridentem stultum: quod bona. na¬
ture et dona gr̃e. que forte ꝑ lauacrũ regene¬
rationis acceꝑat. tanquam illam qͣm plan¬
tauit ds̃ et non homo. pͥmã suã uineã. in ñ
uineam negligendo redegit: Deniq non
potest uinea ẽẽ: ubi uita non est. Nam stcil¬
tus quod uiuit: mort̾e potius quã uitã ẽẽ cen¬
suerim. Quomͦ uita cum sterilitate: Arbor¬
arida ed insterilitatem uersa nonne mortua iu¬
dicatur: Et sarmenta mortua sunt. Et occidit

Expanded text:
Non est vinea stulto. Quomodo vinea, ubi Non est vinea stulto. Quomodo vinea, ubi nil plantatum, nil elaboratum uspiam paret? Tota spinis silvescit et tribulis stulti vita: et vinea est? Etsi fuit, jam non est, redacta nimirum in solitudinem. Ubi vitis virtutis? ubi botrus boni operis? ubi vinum laetitiae spiritualissivi, inquit, et per vineam viri stulti: et ecce totum repleverant urticae, et operuerant superficiem ejus spinae, et maceria lapidum destructa erat . Audis sapientem irridentem stultum, quod bona naturae et dona gratiae, quae forte per lavacrum regenerationis acceperat, tanquam illam, quam plantavit Deus et non homo, primam suam vineam, in non vineam, negligendo redegit. Denique non potest vinea esse, ubi vita non est. Nam stultus quod vivit, mortem potius, quam vitam esse censuerim. Quomodo vita cum sterilitate? Arborarida et in sterilitatem versa, nonne mortua judicatur? Et sarmenta mortua sunt. Et occidit,
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalis exꝑtes gr̃ȩ: ut ita carnaliter saꝑiatis.
Ergo insp̃ũista queramus. Ibi sane inuenimꝰ
sano quidem intellectu. sensuq nichilominꝰ
digno. et uineas florentes. et uulpes demoli¬
entes: inquib capiendis uel amouendis. et
honestius laboratur. et fructuosius. Antios
dubitatis longe uigilantius insistendum
mentib seruandis. quam frugib: longe cui¬
riosits inuigilandum cauendis ꝓpter illas
spiritalib nequitiis. quam capiendis ꝓpter
istas fraudulentis uulpeculis: S iam ame
de monstrande sunt spiritales iste.tam uites
quam uulpes. Urã intererit filii. sue quenq
uinee ꝓuidere: cum me disputante adu̾terit.
inquib sibi et a quib maxime sit catiendũ.
Uiro sapienti. sua uita uinea est: sua mens.
sua conscientia. Nil quippe urcultã deser¬
tum ue. in se sapiens derelinquet. Stultus
non ita. Cuncta apud eũ neglecta intiemes.
cuncta iacentia: cuncta inculta et sordida.

Expanded text:
spiritualis gratiae expertes, ut ita carnaliter sapiatis. spiritualis gratiae expertes, ut ita carnaliter sapiatis. Ergo in spiritu ista quaeramus. Ibi sane invenimus, sano quidem intellectu, sensuque nihilominus digno, et vineas florentes, et vulpes demolientes, in quibus capiendis vel amovendis et honestius laboratur, et fructuosius. An vos dubitatis longe vigilantius insistendum mentibus servandis, quam frugibus; longe curiosius invigilandum cavendis propter illas spiritualibus nequitiis, quam capiendis propter istas fraudulentis vulpeculis? 2. Sed jam a me demonstrandae sunt spirituales istae tam vites, quam vulpes. Vestra intererit, filii, suae quemque vineae providere, cum me disputante adverterit, in quibus sibi et a quibus maxime sit cavendum. Viro sapienti sua vita vinea est, sua mens, sua conscientia. Nil quippe incultum desertumve in se sapiens derelinquet. Stultus non ita. Cuncta apud eum neglecta invenies, cuncta jacentia, cuncta inculta et sordida.
Abbreviated transcription (Latin):
Lapite nobis uulpes parutilas
quȩ demoliuntur uineas: nam
uinea nr̃a floruit. Iiquet quod
non ociose ad uineas itum sit: quando ibi
muente sunt uulpes demolientes cas. Hit¬
tera quidem istud. Sp̃s quid: Ante omĩa
sane. ut cõmunem et usitatum littere sensũ.
ab hac explanatione penitus respuamus.
ut pote ineptum et insulsum: indignũq
plane. qui recipiatur inscͥptura tam sc̃a.
tam autentica. Nisi quis forte ita uecors
et animo stolidus sit. ut ꝓmagno habeat
didieisse exea. instar filiorum huiꝰ scłi. curã
gerere terrenarũ possionũ: custodire et
defensare uineas ab incursantib bestiis:
ne forte contingat amittere fructum uim
in quo est luxuria: simulq ꝑeat oꝑa et impen¬
sa. Grande scilicet dampnũ: ut ꝓpterea li¬
brum scm̃ tanto studio. et tanta cum uene¬
ratione legamus. quod docemur in eo auulpi¬
b uincas custodire: ne mexcolendis illis fru¬
stra marsupia uacuentur. si incustodiendis
pigri fuerimus. Non estis tam rudes. neq adeo

Expanded text:
apite nobis vulpes parvulas, quae demoliuntur vineas: nam vinea nostra floruit . Liquet quod non otiose ad vineas itum sit, quando ibi inventae sunt vulpes demolientes eas. Littera quidem istud. Spiritus autem quid? Ante omnia sane, ut communem et usitatum litterae sensum ab hac explanatione penitus respuamus, utpote ineptum et insulsum, indignumque plane, qui recipiatur in Scriptura tam sancta, tam authentica. Nisi quis forte ita vecors et animo stolidus sit, ut pro magno habeat didicisse ex ea, instar filiorum hujus saeculi, curam gerere terrenarum possessionum, custodire et defensare vineas ab incursantibus bestiis, ne forte contingat amittere fructum vini, in quo est luxuria; simulque pereat opera et impensa. Grande scilicet damnum, ut propterea librum 1482 sanctum tanto studio et tanta cum veneratione legamus, quod docemur in eo a vulpibus vineas custodire, ne in excolendis illis frustra marsupia vacuentur, si in custodiendis pigri fuerimus! Non estis tam rudes, neque adeo
Abbreviated transcription (Latin):
ue etiã dominus sollicitus est mei: uel si quȩ
sunt eiusmodi uoces aliȩ atq aliȩ: que di¬
uinum quendam affectum. ac singalarẽ
fatorem erga aliquid similiter exprimere
tudeantur. nichil horum a se alienum puta¬
bit. cui ratio presumendi. dñi constitutio
est: presertim cum non alteram tudeat
sponsam. alteram ue eccłiam. cui possint
fieri. quȩ non possunt non fieri. Ergo de
eccłia patet: qtiod innullo illa omnia sibi
aptare uerebitur. De tina anima querit᷑.
etiam si sit spiritalis et sc̃ã: liceat ne illi ul¬
lo modo audere intalib. Neq enim p̃ro¬
gatiuas omnes unius illitis catholicȩ mul¬
titudinis. obquam omĩa fiunt. una de
multitudine arrogabit sibi: quantalibet
emineat scĩtate. Et ideo difficilius ut sen¬
tio ego inuenietur.si tamen inuemetur:
quomodo possit licere. Unde necessarium
reor alio istud sermone temptari: nec mͦ
ingredi uias sertipulose dispucationis.
quarum adhtic exitum ignoramus: nisi

Expanded text:
Dominus sollicitus est mei ; vel si quae sunt ejusmodi voces aliae atque aliae, quae divinum quemdam affectum ac singularem favorem erga aliquid similiter exprimere videantur: nihil horum a se alienum putabit, cui ratio praesumendi Domini constitutio est, praesertim cum non alteram videat sponsam, alteramve Ecclesiam, cui possint fieri quae non possunt non fieri. Ergo de Ecclesia patet, quod in nullo illa omnia sibi aptare verebitur. De una anima quaeritur etiam, si sit spiritualis et sancta, liceatne illi ullo modo audere in talibus. Neque enim praerogativas omnes unius illius catholicae multitudinis, ob quam omnia fiunt, una de multitudine arrogabit sibi, quantalibet emineat sanctitate. Et ideo difficilius, ut sentio ego, invenietur 1507, si tamen invenietur, quomodo possit licere. Unde necessarium reor, alio istud sermone tentari, nec modo ingredi vias scrupulosae disputationis, quarum adhuc exitum ignoramus, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑi tam sancto. tam necessario: Scrutemur
iuxta ꝓpħam uias nras. et studia nr̃a: et in eo
se quisq iudicet ꝓfecisse. non cum non inue¬
nerit quod reprehendat: s eum quod inuene¬
rit reprehendet. Tunc te non frustra scruta¬
tus es: si rursum opus ẽẽ scrutimo aduer¬
tisti. Et totiens non te fefellit inquisitio
tua: quotiens iterandam putaueris. Si aut̃e
semꝑ hoc cum opus est facis: semꝑ facis. Sẽꝑ
ergo opus ẽẽ tibi memineris suꝑni auxilis:
et miscdie sponsi ecclesie iħu xp̃i dñi nr̃i: qui

Expanded text:
operi tam sancto, tam necessario? Scrutemur, operi tam sancto, tam necessario? Scrutemur, juxta prophetam, vias nostras et studia nostra, et in eo se quisque judicet profecisse, non cum non invenerit quod reprehendat, sed cum, quod invenerit, reprehendet. Tunc te non frustra scrutatus es, si rursum opus esse scrutinio advertisti: et toties non te fefellit inquisitio tua, quoties iterandam putaveris. Si autem semper hoc, cum opus est, facis, semper facis. Semper ergo opus esse tibi memineris superni auxilii, et misericordiae sponsi Ecclesiae Jesu Christi Domini
Abbreviated transcription (Latin):
est omnem hiemalem imbrem: omnẽ uideli¬
cet anxietatis lacrimam: quã amara recorda¬
tio peccati. et timor ante extorquebat iudicu.
Itaq quod non dubius dico. et si non de om̃ib
uobis: ꝓfecto de plurib: hic iam imber abut
et recessit. Nam et flores apparent: indices
pluuie suauioris. Habet et estas pluuias suas:
suaues et uberes. Quid dulcius lacrima cari¬
tatis: Flec quippe caritas: s ex ainore:.non ex
merore. Plet ex desiderio. Plet cum flentib.
Tali imbre non ambigo rigatos uberius actus
obedientie ur̃e. quos letus intueor: non mur¬
iure tetros. non tristicia subobscuros: sed
qtiodam gaudio spiritali iocundos et flori¬
dos. Sic sunt: acsi semꝑ flores gestetis in ma
nib. Ergo si hiems transiit. imber abiit et
recessit: si demum flores apparuerunt in t̃ra
nr̃a: et subinde quedam spiritalis gr̃e tierna¬
lis temꝑies. tempꝰ putationis indicit: qtud
restat. nisi ut de cetero toti meũbamus huic

Expanded text:
est omnem hiemalem imbrem, omnem videliest omnem hiemalem imbrem, omnem videlicet anxietatis lacrymam, quam amara recordatio peccati, et timor ante extorquebat judicii. Itaque quod non dubius dico, etsi non de omnibus vobis, profecto de pluribus hic jam imber abiit et recessit: nam et flores apparent indices pluviae suavioris. Habet et aestas pluvias suas suaves et uberes. Quid dulcius lacrymis charitatis? Flet quippe charitas, sed ex amore, non ex moerore; flet ex desiderio, flet cum flentibus. Tali imbre non ambigo rigatos uberius actus obedientiae vestrae, quos laetus intueor, non murmure tetros, non tristitia subobscuros, sed quodam spirituali gaudio jucundos et floridos. Sic sunt, ac si semper flores gestetis in manibus. 1468 12. Ergo si hiems transiit, imber abiit et recessit; si demum flores apparuerunt in terra nostra, et subinde quaedam spiritualis gratiae vernalis temperies tempus putationis indicit: quid restat, nisi ut de caetero toti incumbamus huic
Abbreviated transcription (Latin):
uiciis non carere.Medium deniq uiciorũ.
uirtus tenet: ac ꝑinde sedula eget non solũ
at: aut si suꝑcreuerint. suffocetur. Inum
in tanto discrimine consilium est:obseruare
diligenter : et mox ut renascentium capita ap¬
parebunt: prompta seueritate succidere. Non
potest uirtus cum uiciis pariter crescere.Ergo
ut illa tugeat: ista crescere non sinantur. Tolle
suꝑflua: et salubria surgunt. Utilitati accedit:
quicquid cupiditati demis.Demus oꝑam pti¬
tationi. Ptitetur cupiditas: ut uirtus robore¬
tur. Nobis fratres putationis semꝑ est tempꝰ:
sicut semꝑ est opus. Confido enimquia uobis
hiems iam transiit. Scitis quam hemẽ dicã:
Timorem: illũ qui non est in caritate. Qui cum
om̃s iniciet ad sapientiã. neminẽ consũmat:
qm̃ suꝑueniens caritas extundit illum: tan-¬
quam hiemem estas. Estas enim caritas est.
Quȩ si iam uenit: inmo quia uenit. sicut itstũ
est michi sentire de uobis: siccauerit necesse

Expanded text:
vitiis non carere. Medium denique  alias nvitiis non carere. Medium denique  alias namque vitiorum virtus tenet; ac proinde sedula eges non solum at; aut, si supercreverint, suffocetur. Unum in tanto discrimine consilium est, observare diligenter, et mox ut renascentium capita apparebunt, prompta severitate succidere. Non potest virtus cum vitiis pariter crescere. Ergo ut illa vigeat, istaccrescere non sinantur. Tolle superflua, et salubria surgunt. Utilitati accedit, quidquid cupiditati demis. Demus operam putationi. Putetur cupiditas, ut virtus roboretur. 11. Nobis, fratres, putationis semper est tempus, sicut semper est opus. Confido enim quia nobis hiems jam transiit. Scitis quam hiemem dicam? Timorem illum, qui non est in charitate, qui cum omnes initiet ad sapientiam, neminem consummat; quoniam superveniens charitas extundit illum, tanquam hiemem aestas. Aestas enim charitas est: quae si jam venit, imo quia venit, sicut justum est mihi sentire de vobis, siccaverit necesse
Abbreviated transcription (Latin):
meum. de sua tunea monuissem. Quis enĩ
ita ad unguem. omĩa a se suꝑflua resecauit:
ut nil se habere putet putatione dignum:
Credite michi: et putata repullulant. et ef¬
fugata redeunt: et reaccenduntur extincta:
et sopita denuo excitantur. Parum est ergo
semel putasse: sepe pꝑtitandum est. Inmo si
fieri possit. semꝑ: quia semꝑ quod putari o¬
porteat. si non dissimulas. intienis. Quantũ¬
libet in hoc corpore manens ꝑfeceris: erras si
uicia putas emortua: et non magis compres¬
sa. Uelis nolis. intra fines tuos habitat iebus¬
etis. subiugari podest:s non exderminari.
Scio inquit quia non habitat in mebonum.
Parum est: nisi et malum messe fateatur. Ait.
Non quoduolo hoc ago: s quododi. illud fa¬
cio. Si autem quod odi illud facio: iam non
ego oꝑor illud: s quod habitat in me pecca¬
tum. Aut te gͦ si audes p̃fer apło. nempe ip¬
sius ista uox est: aut fatere cum illo. te quoq

Expanded text:
meum de sua vinea monuissem. Quis enim meum de sua vinea monuissem. Quis enim ita ad unguem omnia a se superflua resecavit, ut nil se habere putet putatione dignum? Credite mihi, et putata repullulant, et effugata redeunt, et reaccenduntur exstincta, et sopita denuo excitantur. Parum est ergo semel putasse; saepe putandum est, imo, si fieri possit, semper; quia semper quod putari oporteat, si non dissimulas, invenis. Quantumlibet in hoc corpore manens profeceris, erras si vitia putas emortua, et non magis suppressa. Velis, nolis, intra fines tuos habitat Jebusaeus ; subjugari potest, sed non exterminari. Scio, inquit, quia non habitat in me bonum. Parum est nisi et malum inesse fateatur. Ait namque: Non quod volo, hoc ago; sed quod odi, illud facio. Si autem quod odi, illud facio, jam non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum . Aut te ergo, si audes, praefer Apostolo nempe ipsius ista vox est; aut fatere cum illo te quoque