comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quinto fr̃i salutem. Retu¬
anus compresbit᷑ nr te
desiderare ut significaremus tibi: quid
sentiremus de his qui apuo hereticos. &
scismaticos baptizati uidentur. De qua
re quod nuꝑ inconcilio plurii ep̃
ut scires. eiusdem epłȩ exemplum tibi
misi. Nescio & enim qua presumptione
ducuntur quidam de collegis nr̃is ⁊ ut
putent eos qui apud hereticos & scisma¬
ticos tincti sunt. quando ad nos uenernt
baptizari non oportere:eo quod dicant
unum baptisma esse : quod unum scilicet
ineccła catholica est: quia eccła una est.
esse baptisma preter ȩcclam non potest.
Nam cum duo baptismata esse ñ possint
si heregci uere baptizant. ipsi habent
baptisma: & qui hoc illis patrocinum de
auct̾oritate sua prestat. cedit illis & consen¬
tit: ut hostis & aduersarius xp̃i habere
uideatur. abluendi & unuificandi. & scĩfi¬
candi hominis potestatem. Nos autem
dicimus eos quiinde ueniunt non rebap¬
tizari apuo nos: sed baptizari.Neq enim
accipiunt illic aliquid: ubi nichil est. Ue

Expanded text:
Quinto fratri salutem. Retuanus compresbyter noster te desiderasse ut significaremus tibi quid sentiamus de his qui apud haereticos et schismaticos baptizati videntur. De qua re quid nuper in concilio plurimi coeut scires, ejusdem epistolae exemplum tibi misi. Nescio etenim qua praesumptione ducuntur quidam de collegis nostris, ut putent eos qui apud haereticos tincti sunt, quando ad nos venerint, baptizari non oportunum baptisma esse: quod unum scilicet in ecclesia catholica est, quia ecclesia una est et esse baptisma praeter ecclesiam non potest. nam cum duo baptismata esse non possint, si haeretici uere baptbaptisma; et qui hoc illis patrocinium de auctoritate sua praestat, cedit illis et consentit, ut hostes et adversarii Christi habere videantur abluendi et purificandi et sanctificandi hominis potestatem. Nos autem dicimus eos qui inde veniunt, non rebaptizari apud nos, sed baptizari. Neque enim accipiunt illic aliquid ubi nihil est; sed
Abbreviated transcription (Latin):
itas anni
Locus euiã
nsib ac
fouendis. ad lenesiai iras blai¬
ntis aucũ¬
ni. hortoꝵ facies aint na conse
.hic iocun¬
dũ sermonib diẽ duicere: ⁊
bulis in diuina p̃cepta cons¬
ris erudire. Ac ne loquiũ¬
ꝓfanꝰ impediat: aut clamor
familiȩ strepentis obitundat
amꝰ hanc
sedem: en dant secess ũ uicina
dũ erratici palmitõ lapsꝰ. nȩ
pendulis
ꝑharundines ban las repe
uiteã
porticũ frondea tecł i fecert.
e hic stu¬
dia in aures damꝰ ⁊ o dũ inf

Expanded text:
tas anni locus etiam sensibus ac fouendis ad lenes auras blandientis autumni hortorum facies amoena consentit: hic iocundum sermonibus diem ducere et bulis in diuina praecepta consris erudire. ac ne loqui nprofanus impediat aut clamor familiae strepentis obtundat, petamus hanc sedem : dant secessum uicina dum erratici palmitum lapsus nexibus pendulis per harundines baiulas repunt, uiteam porticum frondea tecta fecerunt. bene hic studia in aures damus, et dum in
Abbreviated transcription (Latin):
ualidas nationes. Idem apud ysaiã. De
sẏon enĩ ꝓcedet lex. ⁊ uerbũ dñi de ierłm:
⁊ iudicabit int̃ gentes. Item in eugłio
cata matheũ. Et ecce uox de nube dicens.
Hic est filius m̃s dilectissimꝰ in quo be¬
ne sensi: ipsum audite.Xi.

Expanded text:
s nationes . Item apud Esaiam: De Sion enim procedet Lex, et verbum Domini de Hierusalem, et judicabit inter gentes . Item in Evangelio cata Matthaeum: Et ecce vox de nube dicens: Hic est Filius meus dilectissimus, in quo bene sensi; ipsum audite .
Abbreviated transcription (Latin):
Iuod lex pͥor que ꝑ moysen ix¬
data est cessatura ẽẽt. Apud ysaiam. Tunc
manifesti erunt qui signant legem ne
discant. Et dices: expecto dñm qui au̾tit
faciem suã a domo iacob: ⁊ fidens ero in
illũ. Item in eugłio. Om̃s ꝓpħȩ ⁊ lex usq

Expanded text:
UOD LEX PRIOR, QUAE PER MOYSEN DATA EST, CESSATURA ESSET. Apud Esaiam: Tunc manifesti erunt qui signant Legem, ne discant. Et dicet: Exspecto Deum, qui avertit faciem suam a domo Jacob, et fidens ero in illum . Item in Evangelio: Omnes Prophetae et Lex usque
Abbreviated transcription (Latin):
yprianus presbiteris
Dñs loquitur & dicit Su¬
ꝑ quem respiciam nisi su
ꝑhumilem & quietum. ce trementẽ sermo¬
nes meos: Hoc cum debeamus om̃s esse:
huiusmodi illi esse debent quib laboran¬
dum ẽ. ut post grauem lapsum. uera peni
sint. legi autem & uniu̾soꝵ confessoꝵ lit¬
teras quas uoluerunt ꝑ me collegis om̃ibꝰ
mnotescere. & ad eos pacem a se datam per¬
uenire. Quib dum apud nos ratio consti¬
terit quid post admissum egerint. quȩ res
cum omnium nr̃m consilium & sententiã
spectet. preiudicare ego. & soli michi rem
communẽ uendicare non audeo. Et ideo
quarũ exemplum collegis quoq iã misi.
qui rescripserunt placere sibi quod statu¬
imus. nec a uobis recedendum esse. donec
pace nobis a dño reddita. in unum conue¬
nire. & singulorum causas examinare pos¬
simus. Sed quid michi caldonius collega
m̃s scripserit. quioq ei rescripserim. ut
sciretis utriusq epłȩ exemplum litt̾is meis
iunxi: quod totum peto fr̃ib meis lega¬

Expanded text:
PRIANVS PRESBVTERIS inus loquitur et dicit: super quem respiciam nisi super humilem et quietum et trementem sermones meos? hoc cum debeamus omnes esse, tunc magis huiusmodi illi esse debent quibus laborandum est ut post grauem lapsum uera paenitsint. legi autem et uniuersorum confessorum litteras quas uoluerunt innotescere et ad eos pacem a se datam pervenire de quibus apud nos ratio constiterit quid post commissum egerint. Quae res cum omnium nostrum consilium et sententiam exspectet, praejudicare ego et soli mihi rem communem vindicare non audeo. Et ideo quarum exemplum collegis quoque multis jam misi; qui rescripserunt placere sibi quod statuimus, nec ab eo recedendum esse donec, pace nobis a Domino reddita, in unum convenire et singulorum causas examinare possimus. Sed et quid mihi Caldonius collega meus scripserit quidque ego ei rescripserim ut sciretis, utriusque epistolae exemplum litteris meis junxi. Quod totum peto fratribus nostris lega
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuinciȩ sed totius orbis hȩc causa est:
expectent ante dm̃ ꝓtectione eccłiȩ ipsiꝰ
publicam pacem. Hoc enim & uerecundiȩ.¬
quib & ipsis ꝓfide &timore suo honor ha¬
bendus ẽ: disponere omnia consilii com¬
munis religione possimus. Ceterum quã
irreligiosum est & ipsis quoq festinantibꝰ
ꝑniciosum. ut cum extorres facti. & patͥa
pulsi. ac boms suis omnib spoliati.non¬
dum ad ȩccłam redierint. quidam de
lapsis confessores ipsos preuenire & ante¬
eos ad ȩccłiam introire festinent. Qui si
nimium ꝓꝑant. habeant in sua potesta¬
te quod postulant: largit᷑ adhuc acies
geritur: & agon cotidie celebrat᷑. Si cõmissi
uere &e firmiter penitent.& fidei calor per¬
manet: qui differri ñ potest. potest coro¬

Expanded text:
prouinciae sed totius orbis haec causa est. prouinciae sed totius orbis haec causa est. expectent ante de Domini protectione ecclesiae ipsius publicam pacem. hoc enim et uerecundiae equibus et ipsis pro fide et timore suo honor habendus est, disponere omnia consilii communis religione possimus. ceterum quam inreligiosum est et ipsis quoque festinantibus perniciosum ut cam extorres facti et patria pulsi ac bonis suis omnibus spoliati nondum ad ecclesiam redierint, quidam de lapsis confessores ipsos praeuenire et ante ad ecclesiam introire festinent. qui si nimium properant, habent in sua potestate quod geritur, et agon quotidie celebratur. Si commissi vere et firmiter poenitet et fidei calor praevalet, qui differri non potest, potest coro
Abbreviated transcription (Latin):
yprianus presbitis & dia¬
conib fr̃ib salutem. Legi
scripsistis salubre consilium ur̃m non
deesse fr̃ib nr̃is. ut temeraria festinatio¬
ne deposita. religiosam patientiam deo p̃¬
cum scriptum sit. Memento unde exci¬
deris & age penitentiã. Penitentiã ille
autẽ agit: qui diuini precepti mitis &
patiens. & sacerdotib dei obtemꝑans.ob¬
sequus suis &e oꝑib iustis dñm ꝓmeret᷑.
Qm̃ tamen significastis in hanc rem
formam uobis ame dari.sciatis plene
scripsisse me ad hatic rem ꝓximis litt̾is
ad nos factis. Credo ut qui libellũ a mar¬
tyrib acceꝑunt. & auxilio eoꝵ adiuua¬
ri apud dnm̃ in delictis suis possunt. si
premi infirmitate aliqua & ꝑiculo ce¬
ꝑint: exomologesi fact᷑a. & manu a
uobis eis in penitentiã imposita. cum
pace a martyrib sibi ꝓmissa. ad dñm re¬
mittant᷑. Ceteri uero qui nullo libello a
martyrib accepto inuidiam faciunt. qm̃
non paucoꝵ. nec ȩccłȩ unius. aut unius

Expanded text:
yprianus presbyteris et diaconibus fratribus salutem. Legi rissimi, quibus scripsistis salubre consilium vestrum non deesse fratribus nostris, ut, temeraria festinatione deposita, religiosam patientiam Deo pcum scriptum sit: memento unde cecideris et age paenitentiam. paenitentiam autem ille agit qui diuini praecepti memor mitis et patiens et sacerdotibus Dei obtemperans obsequiis suis et operibus iustis Dominum promeretur. Qformam uobis a me dari, satis plene scripsisse me ad hanc rem proximis litteris ad uos factis credo, ut qui libellum a martyribus acceperunt et auxilio eorum adiuuari apud Dominum in delictis suis possunt, si premi infirmitate aliqua et periculo coeperint, exomologesi facta et manu eis a uobis in paenitentiam inposita cum pace a martyribus sibi promissa ad Dominum remittantur. ceteri uero qui nullo libello a martyribus accepto inuidiam faciunt, quoniam non paucorum nec ecclesiae unius ant unius
Abbreviated transcription (Latin):
deuote m̃tis ac remunerationis acceꝑis.
menioriȩ hereat. ꝙ tenacit̃ in sensibꝰ tu¬
is maneat quã nob̃ imꝑtie dignaris
dileccio. Caritatis. ut orationib tuis pec
instar e̾ẽ ꝯfido peccatorẽ ad iusti martiris pe¬
ticionẽ meruisse saluari. ut cũ & ipse ꝓte ꝓ¬

Expanded text:
deuotae mentis ac remunerationem exceperis, deuotae mentis ac remunerationem exceperis, memoriter haereat et tenaciter sensibus tuis maneat quam nobis impertire dignaris dilectio caritatis: ut orationibus tuis pecinstar esse confido, peccatorem iusti martyris petitione meruisse saluari, et ut cum ipse pro
Abbreviated transcription (Latin):
ut qd̵ difficili expeditione. uix potuisset
gentis domini iussiõe: & ut pꝰ te in eccłia
dĩ epm̃ stare conspiceres & stuperes. quãi
uenisse aioscereris. Inde dilectionem
iam tec̃ dominꝰ iniciata caritate firma¬
uit: inde amiciciã tec̃ quã discipłis sub
triumpho crueis suȩ tradidit dedicauit¬
inde sacerdoci  electionẽ signauit. Magͣ ami¬
cicia ẽ. ꝑ quam ad xp̃i uultꝰ admitteris.
extra ordinaria ostia ꝑuenire. Sic eligũ¬
tur iusti. sic ꝓbantur religiosi ac simpli¬
ces. in xp̃i timore electi: ut añ remune¬
rate fidei destineris. añ p̃mio deuote m̃¬
tis in dño dignꝰ habearis: quã uenerit
hor decreti. quã exceꝑis sententiã xp̃i.
ꝓbatam te & paratã hostiam electio cȩle¬
ille plena dilectionis suȩ uoluntate coro¬
nabit. tantum tunc ut nr̃i memineris.
bata atq immaculata hostia añ xp̃i tri¬
bunal astiteris: eũ głam gr̃e dĩ premio

Expanded text:
ut quod difficili expeditione uix potuisset ut quod difficili expeditione uix potuisset guentis Domini iussione et ut prius te in ecclesia Dei episcopum stare conspiceres et stuperes quam uenisse dinosceres. Inde dilectionem iam tecum suam Dominus initiata caritate firmauit, inde amicitiam tecum quam discipulis suis sub triumpho crucis suae tradidit dedicauitinde sacerdotii electionem signauit. amicitia est, per quam ad Christi uultus admitteris, extraordinaria hostia peruenire. sic eliguntur iusti, sic probantur religiosi ac simplices in Christi timore electi, ut ante remunerationi fidei destineris, ante praemio deuotae mentis in Domino dignus habearis, quam uenerit hora decreti, quam exceperis sententiam Christi, probatam te et paratam hostiam electio caeleille plena dilectione suae uoluntatis te coronabit. tantum tunc ut nostri memineris probata atque immaculata hostia ante Christi tribunal adstiteris, cum gloriam gratiae Dei praemio
Abbreviated transcription (Latin):
nato constituit altari sacerdotẽ. Preclara
prorsꝰ co głosa uocationis electio. & de dm̃
dignatione noua atq inaudita et mira
felicitas. transmarinȩ ꝑegͥnationis neces¬
sitatib occupatũ. ad destinatũ gͥ munus
ignarũ ac nescium repente uenisse: et ila
quasi regressionis tuȩ tempꝰ ad hoc eẽt li¬
bratum⁊ ut inspirata celeritate uenien¬
di. intelligeres atq dinosceres honorem
sacerdotii cȩlestis int̾ cetõs ⁊ͥ potissimũ
destinatũ: & qd iussione dñ expectatus
uenires aiꝙ occuritres reseruatũ. U N eccłie
sue dominꝰ tota miseratiõe pietatis con¬
suleret. dimicantis  plebis mora quẽ
potiꝰ eliget epm̃. te querenti popło suo
xp̃e iopinatum repente obtulit: & com¬
placitum s glestis ꝓuidentia. manifeste
adtuentꝰ tui impuisa occursione monstra¬
uit ⁊ docum̃tum repentim ac ꝑmeiᷤ oc¬
curdꝰ ꝓcurationẽ dĩ uoluntati ostendit:

Expanded text:
nato constituit altario sacerdotem. praeclara nato constituit altario sacerdotem. praeclara prorsus et gloriosa uocationis electio et de Domini dignatione noua atque inaudita et mini felicitas transmarinae peregrinationis necessitatibus occupatum ad destinatum tibi munus ignarum ac nescium repente uenisse atque ita regressus tui tempus ad hoc esse libratum, ut insperata celeritate ueniendi intellegeres atque dinosceres honorem sacerdotii caelestis inter ceteros tibi potissimum destinatum et quod iussione Domini exspectatus uenires atque occurreres reseruatum. ut ecclesiae suae Dominus tota miserationis pietate consuleret, dimicationis plebis mora quem potius eligeret episcopum te quaerenti populo suo Christus inopinatum repente obtulit . et complacitum sibi caelestis prouidentia manifeste aduentus tui improuisa occursione monstrauit: documentum repentini ac pernicis occursus procurationem Dei uoluntatis ostendit,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i tribulatione inopiȩ atq penuriȩ qͣn¬
tacunq uirium facultate ueniẽdi scĩmo¬
nii tui celebͥs huc fama ꝑduxit. ad. ꝓxi¬
mam dilectꝰ tui caritatẽ cũ unanmitale
frat̃ñitatis admittas: ꝙ amori tuo quẽ dis¬
cipłis suis dñs hereditatis titulo reliqͥt.
coniungas parit̃ & adsciscas. ut expectẽ
tuis lum̃ uitȩ qͦd dñs ostendit: qđ xp̃s ad¬
ueniens. ec̃nam uitã ẽẽ monstrauit. ꝑte
quã mͥ leta illa quã exoptabilis dies ẽ: cũ
miscdiȩ dñi fauore accersione dilatata se-¬
nectam istam meã ꝓferre contigerit: ut
& orationib scõrum impense & iugiter
coronam iustitiȩ q̃ tͥ penes dnm reposita
ẽ portare conspiciam. Nec putaueris aut̃
bui. Tunc in te felicitatis huiꝰ collata dig¬
natio ẽ. tunc iudicio suo iusto dñs elegit
ddestinatũ miẽm : cũ te exemptũ de iusto¬
rum grege atq assumptum s̾ de tnopi¬

Expanded text:
omni tribulatione inopiae atque penuriae, quanomni tribulatione inopiae atque penuriae, quantacumque virium facultate veniendi sanctimoniae tuae celebris huc fama perduxit, ad proximam dilectionis tuae charitatem cum unanimitate fraternitatis admittas; et amori tuo quem discipulis suis Dominus haereditatis titulo reliquit, conjungas pariter et adsciscas; ut expectem tuis lumen vitae, quod Dominus ostendit, quod Christus adueniens aeternam uitam esse monstrauit. Certe quam mihi laeta iila, quam exoptabilis dies est, cum misericordiae Domini fauore arcessitione dilata senectam istam meam proferre contigerit, ut et orationibus sanctorum impense et iugiter coronam iustitiae quae tibi penes Dominum deposita est portare conspiciam. nec putaueris autembui. tunc inde felicitatis huius conlata dignatio est, tunc iudicio suo iusto Dominus elegit destinatum martyrem, cum te exemptum de iustorum grege atque adsumptum sibi de inopi
Abbreviated transcription (Latin):
ficatione u̾borum & intellectus omnis
ac ueritatis manifestatione patefacta.
romani sermonis ratioe discussa disse
pensa pecitione committo: ut qui scĩ
sp̃s ueneratione uerecundꝰ es. collata
utq oꝑis lectione. audaciam uerec̃dȩ te-¬
meritatis explores: & examine iudicii
tui quȩ minus a nob̃ uł in ꝓͥe forte di¬
gesta sunt. auctoritate sc̃i sp̃s qui in
pectus tuũ mundatiõe grẽ celestis in-¬
fluxit. comꝓbes & em̃des. sicq ad te de
ista lectione ab humilitate nr̃a manda¬
ta legatio. & insinuanda tͥ in nos pͥma
dilectionis pectio: ut paruitatẽ fidei
meȩ cũ discipłoꝵ tuoꝵ instructione atq
eruditiõẽ comungas: & me quẽ in alia
parte huiꝰ ꝓtuntiȩ constitutũ ꝓpt̃ ui¬
sendos uiutus tuos ñ itineris longni¬
quitas t̃ruit. nec senium aut difficultas
fatigata iam fessi corporis recardauit. sed
animante stimulatu dñi et urgente festi
nato cupiditate ꝓpandi. contempta qͦq

Expanded text:
ficatione uerborum et intellectus omnis ficatione uerborum et intellectus omnis ac ueritatis manifestatione patefacta Romani sermonis ratione discussa disserpensa petitione committo: ut qui sancti spiritus ueneratione uerecundus es conlata utriusque operis lectione audaciam uerecundae temeritatis explores et examine iudicii tui quae minus a nobis uel improprie forte digesta sunt auctoritate spiritus sancti, qui in pectus tuum inundatione gratiae caelestis influxit, comprobes et emendes: sitque ad te de ista lectione ab humilitate nostra mandata legatio et insinuanda tibi in nos prima dilectionis petitio, ut paruitatem fidei meae cum discipulorum tuorum instructione atque eruditione coniungas et me, quem in alia parte huius prouinciae constitutum propter uisendos uultus tuos non itineris longinquitas terruit nec senium ac difficultas fatigati ac fessi iam corporis redarguit, sed animante stimulatu Dnata cupiditate properandi, contempta quoque
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatone inftiplicatũ ĩ orbe toto. ⁊ refersũ eredñ¬
tiũ ppłm ꝯticiscã. ilid̾ p̃clarũm atq memorabile
głosumq iasonis hebrei xpiami & papis¬
ci alexandrini tudei disceptatiõĩs oceur¬
rit: iudaici cordis obstinatã duriciã he.¬
brea monitione acleni inerepatione mollitã¬
⁊ uictͥcẽ in ꝑapisci corde iasomis de spũ
sc̃i infusione doctͥnam: qua papiseꝰ ad in¬
tellectũ uentatiᷤᷤ admnissꝰ. ⁊ ad timorem dñi
meret dep̃catꝰ iasonem postulauit. Pro¬
bat hoc scͥptura concertationis ipsorũ.
que collidentiũ int̾ se papisci adu̾san-¬
tis ueritati. & iasonis asserentis & uen-¬
dicantis dispositionem & plenitudinem
xp̃i greci sermonis oꝑe signata ẽ. ad etuiꝰ
translationẽ ad intellectum latinũ ani¬
mante dñi ope & uiuentis fidi firmita¬
te. seruata u̾boꝵ ꝓpͥetate intrepidꝰ acces¬
si÷ & his qui ab intellectu grecȩ docilita¬
tis alieni sunt. int̃pretata integra signi¬

Expanded text:
dicatione multiplicatum in orbe toto et refersum credentium populum conticiscam: illud praeclarum atque memorabile gloriosumque Iasonis Hebraei Christiani et Papisci Alexandrini Iudaei disceptationis occurrit, Iudaici cordis obstinatam duritiam Hebraei admonitione ac leni increpatione mollitam, uictricem in Papisci corde Iasonis de spiritus sancti infusione doctrinam, qua Papiscus ad intellectum ueritatis admissus et ad timorem Domini meret deprecatus Iasonem postulauit. probat hoc scriptura concertationis ipsorum, quae collidentium inter se Papisci aduersantis ueritati et Iasonis adserentis et uindicantis dispositionem et plenitudinem Christi Graeci sermonis opere signata est: ad cuius translationem in intellectum Latinum animante Domini ope et uiuentis fidei firmitate seruata uerborum proprietate intrepidus accessi: et his qui ab intellectu Graecae docilitatis alieni sunt interpretata integra signi
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ qui ex fide sunt: hi filii ft̃ abrahe.
Hoc tudaicus popłs cui a pͥmordio le¬
gis monita loquebantur. incredulȩ
mentis duricia. & ꝑfidi cordis insaña
seruare noluit: et ideo ꝓ diffidentie
merito filiorũ nom̃ amisit. Non tam̃
om̃ium ꝑfidę gentis aduerdꝰ nom̃ dñi
qͦ minꝰ intelligerent ueritatem. odio
saluum faceret quod ꝑierat israheliꝰ qui
maior ac fortior. ad subigenda contuma¬
tium corda in timorẽ sui noĩs ⁊ potestatẽ.
eos qͥ adu̾sꝰ sue illuminatioĩs claritatẽ. obsti¬
nata ⁊̃ tc̃ m̃tis cecitate durabãt. ad noticiã clari

Expanded text:
quoniam qui ex fide sunt hi sunt filii Abrahae. quoniam qui ex fide sunt hi sunt filii Abrahae. hoc Iudaicus populus, cui a primordio legis monita loquebantur, incredulae mentis duritia et perfidi cordis insania seruare noluit, et ideo pro diffidentiae merito filiorum nomen amisit. non tamen omnium perfidae gentis aduersus nomen Domini, quominus intellegerent ueritatem, odio saluum faceret quod perierat Israelis: qui maior ac fortior ad subigenda contumacium colla in timorem sui nominis et potestatem eos qui aduersus sui luminationis claritatem obstin
Abbreviated transcription (Latin):
semel se in eũ toto corde conu̾terit. ad
cȩleste munꝰ admissus. statim iam eius
ñ nͥ ad diuina mens pateat: & ad sȩlũ
ac suꝑna oculos cordis attollens. xp̃i lum̃
ac. patriã salutis aspiciat. Exemplũ ac
docum̃tum nr̃i timoris et fidi et ipsius
abrahe patͥarche fideli credulitate mon¬
stratur ⁊ qͥ reꝓmissiomi dĩ m̃te simplici
statim credidit: & ideo ad iustitiam de¬
putari eius condigna remuneratione
commeruit. Hoc ds̃ diligit. hoc ap¬
petit. hoc in seruis suis benignꝰ re¬
munerat. et honorat. simplicitatem
dem m̃tis qua iustitiȩ deputamur.
Hanc fidem sequi. hunc di timorem
seruare nos conuenit: qͥ custodientes
u̾ba celestia et sꝑantes ꝓmissa diuina
filiĩ abrahȩ meruimꝰ nuncupari: qd̾
apłi pauli qͥ dĩ uoce uas electionis ẽ di¬
ctus. contestatione firmat᷑ dicentis.
Sic abraham cͤdidit dõ. ⁊ accepto mandato
reputatũ ẽ ei ad iꝰticiam. Cognoscite gͦ

Expanded text:
semel sese in eum toto timore conuerterit ad semel sese in eum toto timore conuerterit ad caeleste munus admissus statim iam eius non nisi ad diuina mens pateat et ad caelum ac superna oculos cordis attollens Christi lumen partae iam salutis aspiciat. Exemplum ac documentum nostri timoris et fidei ex ipsius Abrahae patriarchae fideli credulitate monstratur, qui repromissioni Dei mente simplici statim credidit et ideo ad iustitiam deputari ei condigna remuneratione commeruit. hoc Deus diligit, hoc adpetit, hoc in semis suis benignus remunerat et honorat, simplicitatem dem mentis qua iustitiHanc fidem sequi, hunc Dei timorem servare nos convenit; qui custodientes verba coelestia, et sperantes promissa divina, filii Abrahae meruimus nuncupari. Quod apostoli Pauli qui Dei voce vas electionis est dictus, contestatione firmatur dicentis : Sic Abraham credidit Deo, et accepto latum est ei ad justitiam. Cognoscite ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
ac tantis testimoniis ueritatis incredulꝰ.
ñ adũsꝰ meram fidem obduratũ pectus
intellectu ueritatis emolliat: & tenebͥs
uite qͦndã mortalis exutus. in lumine
p̃ceptorum cȩlestium gradiens ad diui-¬
na monita.& dñi gerenda salutaria mã
data illuminato corde tota m̃tis & fidĩ¬
eredulitate conu̾tat: ut quem propħe
p̃dicauerunt dm̃ noscat: ut xp̃m qͥ se
mundo palam tienisse monstrauit. in¬
tesligat: ut scͥpturis diuinitꝰ testifican¬
tib. dĩ filium & dm̃ eͤdat : sic̃ ip̃e qd̃ sit
uita ȩt̃na manifestat dicens. Hȩc ẽ aut̃
uita et̃na ut cognoscant te solũ uerũ
dm̃. & quẽ misisti iħm xp̃m: docens
atq ostendens nicħ aliud ẽẽ. dm̃ nos se.
aꝑire. Inde iam fit ut credendo intel¬
ligas: intelligendo qͦd credis. in sensu
dm̃ illuminato corde conspicias: sicut
idem ipse dñs ꝑ ysaiam antemonet
dicens. Si ñ credideritis. ñ intelligetis.
dans. de dñi pietate clem̃tia ⁊ ut si qͥs

Expanded text:
 tantis testimoniis ueritatis incredulus non aduersus sinceram fidem obduratum pectus intellectu ueritatis emolliat et e tenebris uitae quondam mortalis exutos in lumine praeceptorum caelestium gradiens ad diuina monita et Domini salutaria gerenda mandata inluminato corde tota mentis credulitate conuertat, ut quem prophetae praedicauerunt Dominum noscat, ut Christum qui se mundo palam uenisse monstrauit intellegat, ut scripturis diuinitus testificantibus Dei filium et Deum credat. manifestat dicens: haec est autem uita aeterna, ut cognoscant te solum et uerum Deum et quem misisti Iesum Christum, docens atque ostendens nihil aliud esse Deum nosse qaperire. inde iam fit ut credendo intellegas, intellegendo quod credis in sensu Deum illuminato corde conspicias, sicut idem ipse Dominus et per Esaiam ante monet dicens: si non credideritis, nec intellegetis. dans de Domini pietate clementia, ut si quis
Abbreviated transcription (Latin):
petitis.de indulgentia dñi quod impe¬
trare ñ mereamini: qui sic dñi mandata
seruatis: qui ȩuangelicã disciplinã sin¬
cero fidei uigore tenuistis: qͥ incorrupto
fidem. martyrii ur̃i u̾r̃tate solidastis:
Uere ȩuangelii testes: & uere martyres
xp̃i. Radicib ehim nixi. suꝑ petram ro¬
busta mole fundati: disciplinã cum uir¬
tute iunxistis: ad timorẽ dei cȩteros ꝓuo¬
castis: martyria ur̃a exempla fecistis. Op¬

Expanded text:
petitis de indulgentia Domini quod non impepetitis de indulgentia Domini quod non impetrare mereamini, qui sic Domini mandata servastis qui evangelicam disciplinam sincero fidei vigore tenuistis, qui incorruptofidem martyrii uestri ueritate solidastis. uere euangelii testes et uere martyres Christi radicibus eius innixi, super petram robusta mole fundati, disciplinam cum uirtute iunxistis, ad timorem Dei ceteros prouocastis, martyria uestra exempla fecistis. op
Abbreviated transcription (Latin):
uincitis: & sitim sꝑnitis: aesqualorem
carceris ac receptaculi penalis horrorẽ.
roboris uigore calcatis. Pena illic subi¬
citur: cruciatus obterit᷑: nec mors me¬
tuit᷑ sed optatur: quȩ scilicet immorta¬
litatis premio uincitur: ut uitȩ ȩterm¬
tate qui uicerit honoret᷑. Quis nunc in
uob̾ animus. quam sublime quã capax
pectus: ubi talia ae tanta uoluunt᷑: ubi
non nisi dei precepta. & xp̃i premia cogi¬
tantur. oluntas ẽ illic tantum dei:
& in carne licet adhuc uob̾ positis.uita
iam uiuitur ñ presentis scłi sed futuri.
&einter magnas atq diuinas cogitati¬
ones ur̃as. nos quoq ac mente animo
uoluatis: simulq in precib & orationi¬
b ur̃is. cum uox illa purificatione cõ¬
fessionis illustris. & iugis honoris su¬
tenore laudabilis ad dei aures penetͣt:
& aꝑto sibi cęlo de his subactis mundi
partib ad suꝑna transmissa. impetrat
de dei bonitate quod postulat. Quid eñi

Expanded text:
uincitis et sitim spernitis et squalorem uincitis et sitim spernitis et squalorem carceris ac receptaculi paenalis horrorem roboris uigore calcatis. paena illic subigitur, cruciatus obteritur, nec mors metuitur sed optatur, quae scilicet inmortalitatis praemio uincitur, ut uitae aeternitate qui uicerit honoretur. qui nunc in uobis animus, quam sublime quam capax pectus, ubi talia et tanta uoluuntur, ubi non nisi Dei praecepta et Christi praemia cogitantur? uoluntas est illic tantum Dei, et in carne adhue licet uobis positis uita iam uiuitur non praesentis saeculi sed futuri. ut inter magnas adque diuinas cogitationes uvolvatis, simque in precibus et orationibus vestris cum vox illa, purificatione confessionis illustris et jugi honoris sutenore laudabilis, ad Dei aures penetrat, et aperto sibi coelo, de his subacti mundi partibus ad superna transmissa, impetrat de Domini bonitate quod postulat. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
calcat᷑: s uos de dñ uinea pingues
racemi: & iam maturis fructib botri
pressurȩ secularis infestatione calcati:
torcular ur̃m carcere torquente sen¬
titis: uini uice sanguinẽ funditis:
ad passionis tolerantiã fortes. marty¬
rii poculũ libenter hauritis. Sic apd̃
seruos cdi annus euoluit᷑: sic sp̃ualibꝰ
meritis & cȩlestib premiis. temporũ
uicissitudo celebratur: Beati satis qui
ex uobis ꝑ hȩc głarũ uestigia comme¬
antes. iam de scło recesserunt: confectoq
itinere uirtutis add fidi. ad complexum
& osculum dñi. dño ipso gaudente uene¬
runt. Sed & ur̃a non minor gła. qͥ adhuc
in certamine constituti. & comitũ głas
sequuturi. pugnam diu geritis: immo¬
taq & inconcussa fide stabiles. cotidie
spec̾taculũ dõ ur̃is uirtutib exibetis.
Quo longior ẽ ur̃a pugna: eo corona
sublimior. Agon unus: sed multiplici
preliorum numerositate congestꝰ.Famẽ

Expanded text:
calcatur: uos de Domini uinea pingues calcatur: uos de Domini uinea pingues racemi et iam maturis fructibus botrui pressurae saecularis infestatione calcati torcular nostram carcere torquente sentitis, uini uice sanguinem funditis, ad passionis tolerantiam fortes martyrii poculum libenter hauritis. sic apud seruos Dei annus euoluitur. sic spiritalibus meritis et caelestibus praemiis temporum uicissitudo celebratur. Beati satis qui ex uobis per haec gloriarum uestigia commeantes iam de saeculo recesserunt confectoque itinere uirtutis ac fidei ad conplexum et osculum Domini Domino ipso gaudente uenerunt. sed et uestra non minor gloria, qui adhuc in certamine constituti et comitum glorias secuturi pugnam diu geritis inmotaque et inconcussa fide stabiles cottidie spectaculum Deo uestris uirtutibus exhibetis. quo longior uestra pugna, hoc corona sublimior: agon unus sed multiplici proeliorum numerositate congestus. famem
Abbreviated transcription (Latin):
& lunam.maius in carcere lumen
fuit ÷ & in corde ac mentib ur̃is xp̃i
claritudo resplendens.horribiles cete¬
ris atq funestas penalis loci tenebras
eterna illa & candida luce radiauit.
Puicissitudines mensiũ transmeauit¬
tẽpꝰ hibernum: sed uos inclusi. tempo¬
ra hyemis. ꝑsecutionis hyeme pensastiᷤ
Successit hyemi uerna temꝑies: rosis
leta est. florib coronata: sed uob̾ rosȩ
& flores de paradisi deliciis aderant: &
caput ur̃m serta celestia coronabant.
Estas ecce mensiũ fertilitate fecunda
est. & area frugib plena est:sed uos qͥ
głam seminastis. frugem głȩ metitis:
atq in area dñi constituti. exuri paleas
in extingubili igne conspicitis: ipsi ut
tritici grana ꝓbata & frumenta p̾ciosa
iam ꝓbati & conditi hospiciũ carceris.¬
celeste horreũ cõputatis. Nec de est & autũ¬
no ad munera fungenda temporis gr̃a
spiritalis. uindemia foris premitur. de
ꝓfutura poculis in torcularib uua

Expanded text:
 lunam maius in carcere lumen  lunam maius in carcere lumen fuit, et in corde ac mentibus uestris Christi claritudo resplendens horribiles ceteris adque funestas paenalis loci tenebras aeterna illa et candida luce radiauit. per uicissitudines mensium transmeauit hibernum: sed uos inclusi tempora hiemis persecutionis hieme pensatis. successit hiemi uerna temperies rosis laeta et floribus coronata: sed uobis rosae et flores de paradisi deliciis aderant et caput uestrum serta caelestia coronabant. aestas ecce messium fertilitate fecunda est et area frugibus plena est: sed uos qui gloriam seminastis frugem gloriae metitis adque in Domini area constituti exuri paleas inextinguibili igne perspicitis, ipsi ut tritici grana purgata et frumenta pretiosa iam probati et conditi hospitium carceris horreum conputatis. nec deest te autumno ad munera fungenda temporis gratia spiritalis. uindemia foris premitur et profutura poculis in torcularibus uua
Abbreviated transcription (Latin):
datis quando in oratione nr̃i meministeᷤ.
quisperantes iam sola cȩlestia. & tantum
diuina meditantes. ad fastigia celsiora
mora ipsa passionis ascenditis: longoq
temporũ ductu. głas ur̃as ñ subtͣhitis. s
augetis. Beatum facit prima & una con¬
fessio: uos totiens confitemini. quotiens
rogati ut de carcere recedatis: carcerem
fide & uirtute p̾legitis. Tot ur̃ȩ laudes.
quot dies: quot mensium curricula: tot
incrementa meritorũ. Semel uincit: qui
statim patitur. at qui manens semꝑ
in preliis congreditur cum dolore
nec uincitur. & cotidie coronat᷑. Eant
nunc magistratꝰ & consules siue ꝓcon¬
sules: annuȩ dignitatis insignib et
duodecim fascib głent᷑. Ecce dignitas
celestis in uob̾ honoris annui claritate
signata ẽ: & iam reuercentis ann uolu¬
bilẽ circulum. uictricis głȩ diuturm¬
tate transgressa ẽ. Illuminabat mun¬
dum sol oriens. & luna decurreis:
sed uob̾ idem qui solẽ fecit¬

Expanded text:
datis quando nostri in oratione meministis, datis quando nostri in oratione meministis, qui sperantes iam sola caelestia et tantum diuina meditantes, ad fastigia celsiora mora ipsa passionis ascenditis longoque temporum ductu glorias uestras non trahitis, sed augetis. beatum facit prima et una confessio. uos totiens confitemini quotiens rogati ut de carcere recedatis carcerem fide et uirtute praeligitis. tot uestrae laudes quot dies, quot mensium curricula tot incrementa meritorum. semel uincit qui statim patitur. at qui manens semper in poenis congreditur cum dolore nec uincitur, cottidie coronatur. Eant nunc magistratus et consules siue proconsules, annuae dignitatis insignibus et duodecim fascibus glorientur. ecce dignitas caelestis in uobis honoris annui claritate signata est et iam reuertentis anni uolubilem circulum uictricis gloriae diuturnitate transgressa est. inluminabat mundum sol oriens et luna decurrens: sed uobis idem qui solem fecit et
Abbreviated transcription (Latin):
mo presbiteris: & cȩt̾is con¬
fessorib fr̃ib salutẽ. E cunc¬
tos uos pariter. & singulos
lerinus adueniens: fidei ac uirtutis ur̃e
comes. & głosis congressib dei miles. Unu̾¬
soᷤᷤ uos ullo uemente ꝑspeximus: & cum ca¬
ritatẽ circa me ur̃am dulcit᷑. ac sepe lo¬
queretur⁊ in eius sermonib uos audie¬
bamus.Satis ac plurimũ gaudeo: quan¬
do a uob̃ ꝑ tales talia ꝑferunt᷑. Uob̾cũ
illic incarcere quodammꝰ & nos sumus:
diuinȩ dignationis ornam̃ta uobcum
sentire nos credimus: qui sic ur̃is cordi¬
b adheremus. Honori nos ur̃o caritas
ur̃a indiuidua nectit: separari dilecti¬
onem sp̃s nonsiit. Uos illic confessio:
me affectio includit. E nos quidẽ ur̃i
dieb ac noctib memores: & quando in
sacrificiis precẽ cum plurimis facimus:
&ecũ in secessu priuatis precib oramus:
coronis ac laudib ur̃is plenã dm̃i fauen¬
tiam postulamꝰ: sed ad reddendã uob̾ ui¬
cem. minor ẽ nr̃a mediocritas. Plus uos

Expanded text:
MO PRESBVTERIS ET CETERIS CONFESSORIBVS FRATRIBVS S. Et cunctos uos pariter et singulos lerinus aduenieus, fidei ac uirtutis uestrae comes et gloriosis congressibus Dei miles. uniuersos nos in illo ueniente conspeximus, et cum caritatem circa me uestram dulciter ac saepe loqueretur, in eius sermonibus uos audiebamus. satis ac plurimum gaudeo quando a uobis per tales talia perferuntur. uobiscum illic in carcere quodam modo et nos sumus, diuinae dignationis ornamenta uobiscum sentire nos credimus qui sic uestris cordibus adhaeremus. honori nos uestro caritas uestra indiuidua conectit, separari dilectionem spiritus non sinit. uos illic confessio, me adfectio includit. et nos quidem uestri diebus ac noctibus memores, et quando in sacrificiis precem cum pluribus facimus et cum in secessu priuatis precibus oramus, coronis ac laudibus uestris plenam Domini fauentiam postulamus. sed ad reddendam nobis uicem minor est nostra mediocritas. plus uos
Abbreviated transcription (Latin):
agere. & deo satisfacere detrectans infe¬
licissimi & satellitũ eius partes conces¬
serit. & se hereticȩ factioni conuinxerit
sciat se postea ad ȩccłam redire. & cũ
ep̃is ae plebe. xp̃i communicare ñ posse
nuis nobis cum precib insistere.

Expanded text:
agere et Deo satisfacere detractans in Felicissimi et satellitum eius partes concesserit et se haereticae factioni coniunxerit, sciat se postea ad ecclesiam redire et cum episcopis et plebe Christi communicare non posse.nuis nobiscum precibus insistere.
Abbreviated transcription (Latin):
Merito illos reuertenteᷤᷤ sũmo uͭ seribi¬
tis gaudio. ⁊ clerꝰ ⁊ pleb̃ fr̃nitas omnis
excepit : qm̃ in confessorib głam suã
conseruantib. & ad unitatẽ reuertenti¬
b. nemo non & socium se. &e participẽ
eorũ głȩ computat. Huius diei leticiã
cum istic ad litteras ur̃as. quas de eoꝵ
confessione misistis. letatus sit omnis
fr̃m numerus. & summa alacritate
hunc nuncium communis gratulati¬
onis exceperit: quid illic ubi res ipsa
& presens leticia sub oculis omniũ ce¬
lebratur.: Cum enim dñs in ȩuange¬
lo suo dicat esse summum gaudium
in cȩlo suꝑ peccatore penitentiã agente.
quanto maius est gaudium. & in terris
parit᷑ & in cȩlo suꝑ confessorib ad eccla
dei cum gła sua & cum laude redeun¬
tib: & redeundi uiam cȩteris exemplũ
sui fide & ꝓbatione facientib: Hic enĩ
quosdam fr̃s nr̃os error induxerat:
quoo sibi communicatoẽ confessorum

Expanded text:
merito illos reuertentes summo ut scribimerito illos reuertentes summo ut scribitis gaudio et clerus et plebs, fraternitas omnis excepit, quoniam in confessoribus gloriam suam conseruantibus et ad unitatem reuertentibus nemo non socium se et participem eorum gloriae conputat. Huius diei laetitiam cum istic ad litteras uestras quas de eorum confessione misistis laetatus sit omnis fratrum numerus et summa alacritate hunc nuntium communis gratulationis exceperit, quid illic ubi res ipsa et praesens laetitia sub oculis omnium gerebatur? cum enim Dominus in euangelio suo dicat esse summum gaudium in caelo super peccatore paenitentiam agente, quanto maius est gaudium et in terris pariter et in caelo super confessoribus ad ecclesiam Dei cum gloria sua et cum laude redeuntibus et redeundi uiam ceteris exempli sui fide et probatione facientibus? hic enim quosdam fratres nostros error induxerat quod sibi communicationem confessorum
Abbreviated transcription (Latin):
mas gr̃as sine cessatio¬
ne ꝓfitemur deo patri omnipotenti
sic ęccła diuinitus ꝓtegatur: ut unitas
eius & sc̃ĩtas non iugiter. nec in totũ
ꝑfidiȩ &e hereticȩ prauitatis obstinati¬
one uicietur. Legimus enim litteras
ur̃as. & uoti communis amplissimum
gaudium exultanter excepimus: maxi¬
mum presbiterũ. & urbanũ confesso¬
res cum sydonio & machario ad eccłã
catholicam regressos esse: id est erro¬
re deposito & scismatico inmo here¬
tico furore deserto. unitatis ac uerita¬
tis domiciliũ fideli sanitate repetisse:
ut unde ad głam ꝓcesserant. illic glo¬
riosi redirent: ne qui xp̃m confessi
essent xp̃i post modum castra desere¬
rent: nec temptarent᷑ caritatis atipu
nitatis fide: qui uicꝰti robore & uirtu¬
te non fuerant. Ec̃ce incolumis &e imma¬
culata laudis integritas. ecce incorrupta
& solida confitentium dignitas: a deserto¬
rib & ꝓfugis recessisse: ꝓditores fidei. &
eccłȩ catholicȩ impugnatores reliquisse.

Expanded text:
mas gratias sine cessatione profitemur Deo patri omnipotenti sic ecclesia diuinitus protegatur ut unitas eius et sanctitas non iugiter nec in totum perfidiae et haereticae prauitatis obstinatione uitietur. legimus enim litteras uestras et uoti communis amplissimum gaudium exultanter excepimus Maximum presbyterum et Vrbanum confessores cum Sidonio et Macario ad ecclesiam catholicam regressos esse, id est errore deposito et schismatico immo haeretico furore deserto unitatis ac ueritatis domicilium fideli sanitate repetisse, ut unde ad gloriam processerant illuc gloriosi redirent, ne qui Christum confessi essent Christi postmodum castra desererent, nec temptarentur caritatis adque unitatis fide qui uicti robore et uirtute non fuerant. ecce incolumis et inmaculata laudis integritas, ecce incorrupta et solida confitentium dignitas, a desertoribus et profugis recessisse, proditores fidei et ecclesiae catholicae inpugnatores reliquisse,
Abbreviated transcription (Latin):
parcit baculo: odit filiũ suũ. Et iterũ.
Ne destiteris paruulũ em̃dando. cui.¬
niuria accepta pacientiã tenendã: ⁊ ul¬
tionem deo relinquendã. Item illic.¬
Ne dixeris ulciscar me de inimico meo:
sed sustine dm̃. ut tͥ in auxilio sit. Idem
alibi. Michi uindictã ego retͥbuã dicit
dñs. Item apud sophoniã. Expecta me¬
dicit dñs in die resurrectionis meȩ in
destimoniũ: qm̃ iudiciũ meũ ad congre¬
gationẽ gentiũ. ut excipiã reges ⁊ effun-¬
dam suꝑ eos iram meam. cuii.
Ion detrahendũ. Apud salomonẽ in
pãrohemiis. Noli diligere detrahere:
ne eradiceris. Itẽ in ps̃o . xlix. Sedens
adu̾sus frẽm tuũ detrahebas: ⁊ adu̾sus
filiũ matͥs tuȩ ponebas scandalũ. Item
in epła pauli ad colosenses. De nullo
male loqui: nec litigiosos ẽẽ. cuiii.
on esse ꝓrimo insidiandũ. Apud sa¬
lomonẽ in p.ro.emiis. Qui fodit fo
salomonẽ in eccłasticõ. Ne pigriteris ui¬
sitare infirmũ: ex his enĩ in dilectione

Expanded text:
parcit baculo suo odit filium suum. Item illic: Ne destiteris paruulum emendare. INIVRIA ACCEPTA PATIENTIAM TENENDAM ET VLTIONEM DEO RELINQVENDAM. In Ne dixeris, Ulciscar me de inimico meo, sed sustine Dominum ut tibi auxilio sit . Item alibi: Mihi vindictam, ego retribuam, dicit Dominus . Item apud Sophoniae in testimonium, quoniam judicium meum ad congregationes gentium, ut excipiam reges et effundam super eos iram meam . CAP. CVII. - NON DETRAHENDUM. Apud Salomonem in Proverbiis: Noli diligere detrahere, ne extollaris . Item in Psalmo XLIX: Sedens adversus fratrem tuum detrahebas, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum . Item in Epistola Pauli ad Colossenses: De nullo male loqui, nec litigiosos esse . CAP. CVIII. - NON ESSE PROXIMO INSIDIANDUM. Apud Salomonem in Proverbiis: Qui fodit fovSalomonem in Ecclesiastico: Ne pigriteris visitare infirmum. Ex his enim in dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
debeat: quia nos eccła derelicta foris
exire. & ad uos uenire non possumus: ut
uos magis ad ȩccłam matrẽ & ad ur̃am
frat̾nitatẽ reuertamini. quib possumꝰ
hortamentis petimꝰ & rogamus. Opto

Expanded text:
debeat, quia nos ecclesia derelicta foras exire et ad uos uenire non possumus, ut uos magis ad ecclesiam matrem et ad uestram fraternitatem reuertamini quibus possumus hortamentis petimus et rogamus. opto
Abbreviated transcription (Latin):
p̃osse quantũ credimꝰ. In genes. Et ere¬
didit abraham dõ: ⁊ deputatũ est illi
ad iusticiã. Item apud ysaiam. Et si non
sti:ᷤ Et iterũ. Si habueritis fidem ut
granũ sinapis : dicetis monti huic. transi
hinc illuc. ⁊ tͣnsibit: ⁊ nichil impossibile
erit uobis. Item cata marcũ. Om̃ia que.¬
cũq oratis ⁊ petitis. credide quia accipie

Expanded text:
QVANTVM CREDIMVS. In Genesi: Et credidit Abraham Deo, et deputatum est illi ad iustitiam. Item apud Esaiam: Et si non sti? Item illic: Si habueritis fidem tamquam granum sinapis, dicetis monti huic: transi hinc illuc, et transibit, et nihil inpossibile erit uobis. Item secundum Marcum: Omnia quaecumque oratis et petitis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ merent ob iniquitates quȩ fiunt in me¬
dio ipsoꝵ. Idem illic. Uadite ⁊ cedide: ⁊ no¬
lite parcere oculis ur̃is. Nolice miscreri
semoris aut iuuenis: ⁊ uirgines ⁊ paruu¬
los ⁊ mulieres int̃ficite. ut ꝑdeleantur.

Expanded text:
et maerent ob iniquitates quae fiunt in meet maerent ob iniquitates quae fiunt in medio ipsorum. Item illic: Vadite et caedite et nolite parcere oculis uestris. nolite misereri seniores aut iuuenes et uirgines et paruulos et mulieres interficite, ut perdelea
Abbreviated transcription (Latin):
magni consilii nuncius. Hoc signo cruciᷤᷤ
⁊ amalech uictus est ab ih̃u ꝑ moysen.
In exodo. Dixit moyses ad iħ̃m. Elige
tibi uiros: ⁊ exi. ⁊ constitue cũ amalech
in crastinũ. Ecce ego stabo in cacumine
collis: ⁊ uirga dei in manu mea.Et fa¬
ctum est cũ leuabat manꝰ moyses: p̃uale¬
bat isrł. Ubi aut̃ submiserat manus:
inualescebat amalech. Erant cĩ manꝰ
moysi gͣues. Et accepto lapide. suppo¬
suerunt sub eo:⁊ sedebat suꝑ eũ. Et aaron
⁊ hur sustentabant manꝰ cius hinc ⁊ inde:
⁊ factȩ sunt manus moysi stabiles usq in
occasũ solis: ⁊ fugauit ihc amalech ⁊ omne
ppłm cius. Et dixit dñs ad moysen. Scͥbe
hoc ut sit memoria in libro.⁊ da maures
ih̃u: q̃m delecione deleam memoriam
amalech de sub celo. xxii.
uod in hoc signo crucis salus sit om̃ib
qui in frontib notantur. Apud iezechiel
tabis signũ suꝑ frontes uiroꝵ qui ingemuił

Expanded text:
magnae cogitationis nuntius . Hoc signo crucis magnae cogitationis nuntius . Hoc signo crucis et Amalech victus est ab Jesu per Moysen. In Exodo dixit Moyses ad Jesum: Elige tibi viros, et exi, et constitue cum Amalech in crastinum. Ecce ego stabo in cacumine collis, et virga Dei in manu mea. Et factum est cum levabat manus Moyses, praevalebat Israel; ubi autem submiserat manus Moyses, invalescebat Amalech. Sed manus Moysi erant graves, et accepto lapide supposuerunt sub eo, et sedebat super eum; et Aaron et Ur sustentabant manus ejus hinc et inde, et factae sunt manus Moysi stabiles usque in occasum solis. Et fugavit Jesus Amalech, et omnem populum ejus. Et dixit Dominus ad Moysen: Scribe hoc ut sit memoria in libro, et da in aures Jesu: quoniam deletione deleam memoriam Amalech de sub coelo . uod in hoc signo crucis salus sit omnibus, qui in frontibus notantur, apud Ezechielem tabis signum super frontes uirorum qui ingemunt
Abbreviated transcription (Latin):
tinũ. De quo sacͥficio sophonias dixit.
eius: quia parauit dñs sacrificiũ suũ:
scĩficauit electos suos. Item apud zacha¬
riam. Et intueb nt᷑ͣ in me: in quẽ tͣns¬
fixerunt. Itẽ in psalmo. lxxxui. Excla¬
maui ad de dñe : dota die extendi ad te
manꝰ meas. Idem in numeris. Non quasi
homo ds suspenditur: neq quasi filius
hominis minas patitur. Unde in eugłio
dñs dicit. Sicut moyses exaltauit serpen¬
tem in heremo. ita exaltari opordet filiũ
hominis: ut om̃is qui crediderit in fili
cȩlos uirtus eius: ⁊ laudis eius plena ẽ t̃ra.
Et splendor eiꝰ ut lux erit: cornua in ma¬
nibus eiꝰ erunt. Et illic constabilita est
uirtus głȩ eius: ⁊ constituet dilectionem
ualidam. Ante faciem suã. ibit uerbum:
⁊ p̃cedet in campos. scđm greges suos.
Item apud ysaiam. Ecce natus c̃ nobis
puer.⁊ datus ẽ nobis filius: cuiꝰ imperiũ
suꝑ humeros eiꝰ: ⁊ uocatũ est nom̃ eius

Expanded text:
ertinum . De quo sacrificio Sophonias dixit: ertinum . De quo sacrificio Sophonias dixit: ejus: quia apparavit Dominus sacrificium suum, sanctificavit electos suos . Item apud Zachariam: Et intuebuntur in me, in quem transfixerunt . Item in Psalmo LXXXVII: Exclamavi ad te, Domine, tota die, extendi ad te manus meas . Item in Numeris: Non quasi homo Deus suspenditur, neque quasi filius hominis minas patitur . Unde in Evangelio Dominus dicit: Sicut Moyses exaltavit serpentem in eremo, ita exaltari oportet Filium hominis, ut omnis qui crediderit in Filiucoelos virtus ejus et laudis ejus plena est terra; et splendor ejus ut lux erit, cornua in manibus ejus erunt. Et illic constabilita est virtus gloriae ejus, et constituit dilectionem validam. Ante faciem suam ibit verbum, et procedet in campos secundum gressus suos . Item apud Esaiam: Ecce natus est nobis puer, et datus est nobis filius, cujus imperium super humeros ejus; et vocatum est nomen ejus
Abbreviated transcription (Latin):
essent iudei. Apud ysaiam. Expandi
manus meas tota die ad plebem contuma¬
cem. ⁊ contradicentẽ michi: qui ambulant
uias ñ bonas. sed post peccata sua. Idem
apud iheremiã. Uenite mittamꝰ lignum
in panẽ eius: ⁊ eradamus a derra uitã eius.
Item in deut̃onomio. Et erit pendens ui¬
ta tua ante oculos tuos: ⁊ timebis die ⁊ no¬
cte: ⁊ ñ credes uitȩ tuȩ. Item in psalmo .xxi.
Effoderunt manus meas ⁊ pedes: dinu¬
merauerunt om̃ia ossa mea. Ipsi aut̃ con¬
templati sunt ⁊ uiderunt me: diuisert̃¬
sibi uestim̃ta mea : ⁊ suꝑ uestem meã mi
quaueris auxiliũ cuũ a me: in auxiliũ
meũ attende. Libera a gladio animã meã:
⁊ de manu canis unicam meã. Salua me
ex ore leonis: ⁊ a cornib tinicornis humi¬
litadem meam. Harrabo nom̃ tuũ fr̃ib
meis: in medio ęccłie laudabo de. Item
in psalmo.exuiii. Confige clauos de me¬
tu tuo carni meȩ. Item in psalmo. exl.
Alleuatio manuũ mearũ sacrificiũ uesꝑ¬

Expanded text:
essent Judaei, apud Isaiam: « Expandi manus meas tota die ad plebem contumacem, et contradicentem mihi, qui ambulant vias non bonas, sed post peccata sua . » Item apud Hieremiam: Venite, mittamus lignum in panem ejus, et eradamus a terra vitam ejus . Item in Deuteronomio: Et erit pendens vita tua ante oculos tuos, et timebis die et nocte, et non credes vitae tuae . Item in Psalmo XXI: Effoderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt 294 omnia ossa mea. Ipsi autem contemplati sunt, et viderunt me, et diviserunt vestimenta mea sibi, et super vestem meam averis auxilium tuum a me, in auxilium meum attende. Libera a gladio animam meam et de manu canis unicam meam. Salva me ex ore leonis et a cornibus unicornium humilitatem meam. Enarrabo nomen tuum fratribus meis, in medio ecclesiae laudabo te . Item in Psalmo CXVIII: Confige clavis de metu tuo carnes meas . Item in Psalmo CXL: Allevatio manuum mearum sacrificium vesp