comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut pote dño ab infantia consecratꝰ.
Nter fr̃s suos quasi primogeniti
tauri pulchritudo eiꝰ. cornuareno¬
cerotis cornuaillius. In ipsis uentila¬
bit gentes usq ad t̾minos terre. he
sunt multitudines effrauim. et hȩc
mus est. quia ipse solus aqua bap¬
tismi regeneratus. ce suꝑ niuem
de albatus est. Qui bene tauro pri¬
mogenito cõparat᷑. ut. ꝓote maior.
fortior. robustior. ceterisq omnib
ad laborandũ aptior. Sunt uͦ cor¬
nua illius insuꝑabilia. quasi cormia
renocerotis. qm̃ nichil eis resistere
potest. Non aũt sine causa plura¬
liter comua posuit cũ ñ isi cornu
habeat renocerus. Unde et latine
sunt testamenta. quȩ popłs iste
duplicit̃ intelligens. omniũ gen¬
tium errores suꝑat et uanicates.
Inipsis eñ uentilat gentes. ⁊̃ ipsis
concludit philosophos. ĩ ipsis uincit
et conuertit om̃s mundiderminos.
Diuidit᷑ aut̃ popłs iste ĩ effraim. et
manasse: ꝑ quos iudeos & gentiles
significare possumus. Quorũ alter

Expanded text:
utpote Domino 218 ab infantia consecratus inter fratres suos. « Quasi primogeniti tauri pulchritudo ejus, cornua rhinocerotis cornua illius. In ipsis ventilabit gentes usque ad terminos terrae. Hae sunt multitudines Ephraim, et haec mus est, quia ipse solus aqua baptismatis regeneratus, et super nivem dealbatus est. Qui bene tauro primogenito comparatur utpote major et fortior, caeterisque omnibus ad laborandum aptior. Sunt enim cornua illius insuperabilia, quasi cornua rhinocerotis, quoniam nihil eis resistere potest. Non autem sine causa pluraliter cornua posuit, cum nonnisi unum cornu habeat rhinoceros, unde et Latine sunt Testamenta, quae populus iste dupliciter intelligens, omnium gentium errores superat et vanitates. In ipsis enim ventilat gentes, in ipsis concludit philosophos, in ipsis vincit et convertit omnes mundi terminos. Dividitur autem populus iste in Ephraim et Manasse, per quos et Judaeos, et gentiles significare possumus, quorum alter
Abbreviated transcription (Latin):
i aut̃ sanatus fuerit
qui huiꝰmodi sustinet
passionẽ: numerabis septem
dies post emundationẽ sui.
& lotis uestib & toto corpore
inaquis uiuentib erit mun¬
dus. Die aut̃ octauo. sumet
duos turtures. aut duos pul¬

Expanded text:
 Si sanatus fuerit qui hujuscemodi sustinet passionem, numerabit septem dies post emundationem sui, et lotis vestibus ac toto corpore in aquis viventibus, erit mundus. Die autem octavo sumet duos turtures, aut duos pul
Abbreviated transcription (Latin):
ocutus ẽ dominus ad moy¬
sen &e aaron dicens. Lo quimini
filiis isrł: & dicite eis. Uir qui
patit̃ fiuxũ seminis immundus
erit. Et tunc iudicabit᷑ huic ui¬
tio subiacere: cũ ꝑ momenta
singula ad heserit carni illius
atq concreuerit fedꝰ humor. Quã¬

Expanded text:
ocutusque est Dominus ad Mosen et Aaron dicens loquimini filiis Israhel et dicite eis vir qui patitur fluxum seminis inmundus erit et tunc iudicabitur huic vitio subiacere cum per momenta singula adheserit carni illius atque concreverit foedus humor
Abbreviated transcription (Latin):
ui intrauerit domum
quando clausa ẽ. ĩmun¬
dus erit usq aduesꝑum. Et
qui dormierit inea. & comeddit
quippiã. lauabit uestimenta
sua. Tanto enĩ tempore domꝰ
clausa est: quanto hereticus
abęccłia scparatus & ex cõmu¬
nicatus ẽ. Intrare aut̃ inca qͥd
est. nisi participare & cõmun¬
care illi: Hoc aut̃ qui fecerit
inmundus erit usq ad uespe¬
rũ. Ucsꝑum aut̃ ñ dici: sed
peccati. Cũ enĩ ꝑ penitentiã fi¬
nitur. tunc ad uesꝑum peca¬
tũ & ad finẽ uenit. S quid est
dormierit inea. nͥ ineius docłt¬
na quodãmodo quiescere &e de¬
ictati: Nam & ille inea dor¬
nst qui inea decipit̃. & sensũ
hententiã. audiat qd̾ scriptũ
est. Om̃i tempore uestimenta
cua sint candida.
uod si introiens sacer¬
dos uiderit leprã ñ
creuisse indomo. postquã de¬
nuo lita ẽ putificabit cam red¬
dita sanitate. Ꝙ inputificati¬
one eius sumet duos passeres
lignũq cedrinũ. & uermicu¬
lum atq ysopũ. & inmolato

Expanded text:
ui intraverit domum, quando clausa est, immundus erit usque ad vesperum; et qui dormierit in ea, et comederit quidpiam, lavabit vestimenta sua. » Tanto enim tempore domus clausa est, quanto haereticus ab Ecclesia separatus, et excommunicatus est. Intrare autem in eam, quid est, nisi participare et communicare illi? Hoc autem qui fecerit, immundus erit usque ad vesperum, vesperum autem non diei, sed peccati, cum enim per poenitentiam finitur, tunc ad vesperum peccatum, et ad finem pervenit. Sed quid est dormire in ea, nisi in ejus doctrina quodammodo quiescere et delectari? Nam et ille in ea dormit, qui in ea decipitur, et sensum poenitentiam, audiat quod scriptum est: « Omni tempore sint vestimenta tua candida . » « Quod si introiens sacerdos viderit lepram non crevisse in domo, postquam demolita est, purificabit eam, reddita sanitate, et purificatione ejus, sumet duos passeres, lignumque cedrinum, et vermiculum, atque hyssopum, et immolato
Abbreviated transcription (Latin):
se quia primꝰ homo cunc ĩ ligno pe¬
pendit. quando pomũ uẽatũ ex ar¬
bore rapuit. ꝓ quo ipse om̃eq hu¬
manũ genus morti ẽ adiudicatꝰ. Inhoc
gͥ ligno quicũq pendet. & adhuc ongi¬
nali peccato tenet᷑. maledictusẽ. Icoq
precipit ut huiꝰ maledic̃ti cadauer in
ligno ñꝑmaneat. s ĩ eadẽ die qua
suȩ mortis peccatũ intellexerit. ĩ aqͣ
baptismatis sepeliat᷑. S querendũ est.
quare apls hanc sententiam ad xpm̃

Expanded text:
se, quia primus homo tunc in ligno pependit, quando pomum vetitum ex arbore rapuit, pro quo ipse, et humanum genus morti est adjudicatum. In hoc ergo ligno quicunque pendet et adhuc originali peccato tenetur, maledictus est. Ideoque praecipit ut hujus maledicti cadaver in ligno non permaneat, sed eadem die, qua suae mortis peccatum intellexerunt, in aqua baptismatis sepeliatur. Sed quaerendum nobis est quare Apostolus hanc sententiam ad Christum
Abbreviated transcription (Latin):
in ligno. premisso cam̃ si peccauit qd
morte plectendũ est. Xp̃c aut̃ nichil
peccauit. nichłgͥ hoc adeũ. S qͣr
ledictus adõ ẽ omis qui pendet in
ligno: Cur ñ addidisti ado. unmo
cur subrripiusti qd̾ ĩ lege ẽẽ sciebas:
Ideo utiq quia amaledicto popło

Expanded text:
isso tamen, si peccaverit, quod morte plectendum est. Christus autem nihil peccavit, nihil ergo hoc ad eum. Sed quare, ledictus a Deo est omnis, qui pendet in ligno; cur non addidisti a Deo? imo, cur subripuisti quod in lege sciebas? Ideo utique, quia a maledicto pop
Abbreviated transcription (Latin):
imipso ex ordio eius consilium.
ingenium. & uersutias dissipat.
Ipse uͦ insidiat᷑ calcanco eiꝰ: qr
nisi recte incedat & in boni oꝑis
itinere firmit gradiat᷑. mox
cam inuadit: et quasi tituban¬
tẽ supplantare & deicere niti¬
tur.
ulien quoq dixit. Multi¬
plicabo erũnas tuas. & con¬
ceptus tuos. Indolore paries
filios: & subuiri potestate eris:
& ipse dominabit᷑ tui. Hec aut̃
urta litteram intellect̃a: ex po¬
sitione ñ indigent. Eccłię uero
erũnas multiplicatas fuisse
cognoscis: si scorum carceres uin¬
cula & flagella. aliosq diuersos
cruciatꝰ. recorderis. Qd uero eiꝰ con¬
ceptus sint multiplicati: ꝓpħa
testatur dicens. Letare sterilis q̃¬
parturis: quia multi filii desertȩ.
magis quam eius quȩ habet iu¬
rum. Parit aũt indolore: sicut
ipse dñs ait. Mulier cũ parit
tristiciam habet. Est aut̃ subui¬
ri potestate: quia nemo nisi xp̃c
ei dominat᷑
N de uero dixit. Quia audis¬

Expanded text:
in ipso exordio ejus consilium, in ipso exordio ejus consilium, ingenium, versutias dissipat. Ipse vero insidiatur calcaneo ejus, quia nisi recte incedat, et in boni operis itinere firmiter gradiatur, mox eam invadit, et quasi 13 titubantem supplantare et dejicere nititur. « Mulieri quoque dixit: Multiplicabo aerumnas tuas, et conceptus tuos, in dolore paries filios, et sub viri potestate eris, t ipse dominabitur tui. » Haec autem juxta litteram intellecta, expositione non indigent. Ecclesiae vero aerumnas multiplicatas fuisse cognosces, si sanctorum carceres, vincula, et flagella, aliosque diversos cruciatus recorderis. Quod vero conceptus ejus sint multiplicati, propheta testatur, dicens: « Laetare, sterilisparturis, quia multi filii desertae, magis quam ejus quae habet virum . » Parit autem in dolore, sicut ipse Dominus ait: « Mulier cum parit tristitiam habet. » Est autem sub viri potestate, quia nemo nisi Christus ei dominatur. « Adae vero dixit: Quia audis
Abbreviated transcription (Latin):
men tuum. et semen illius. Ip̃a
conteret caput tuum: & tu in¬
sidiaberis calcaneo eius. Non
solum enĩ malignus sp̃s qui
ꝑserpentem significabat᷑: ue¬
rum etiam ipse serpens precũc¬
ts terrȩ animantibus abom̃i¬
bus maledicit᷑: & odio habet᷑.
Gradit᷑ aut̃ suꝑ pectus suũ hos¬
tis antiquus: quia omne suum
consiliũ & sapientiam. quȩ utiq
impectore continent᷑. conculcat.
& dissipat: eosq quorũ pectora
possidet ñ derelinquit: sed ineiᷤᷤ
semꝑ regnat. gradit᷑ & dominat᷑.
Terram uero comedit. cunctis
dieb : quia peccatores quos deci¬
pit. ȩt̾nis suppliciis insaciabilit̾
cruciat. Sunt aut̃ inmicitiȩ
int̾ diabolum & eccłiam. quȩ
quidem ꝑmulierem significat᷑.
& int̾ semen & filios utriusq:
quia diuersa sentientes. diuer¬
sa cupientes. diuersa sectantes:
nũquam pacem int̾ se & con¬
cordiam habere possunt. Con¬
terit aut̃ ȩccłia ipsius caput:
qm̃ eius callidȩ machinatioĩs
principiũ precauens: statim

Expanded text:
us, ipsa conteret caput tuum, et tu insidiaberis calcaneo ejus. » Non solum enim malignus spiritus, qui per serpentem significatur, verum etiam ipse serpens prae cunctis terrae animantibus ab omnibus maledicitur, et odio habetur. Graditur autem super pectus suum hostis antiquus, qui omne suum consilium, et sapientiam, quae utique in peccatore continetur, conculcat, et dissipat, eosque, quorum pectora possidet, non derelinquit; sed in eis superbe regnat, graditur, et dominatur. Terram vero comedit cunctis diebus, quia peccatores, quos decipit, aeternis suppliciis insatiabiliter cruciat. Sunt autem inimicitiae in ter diabolum et Ecclesiam, quae quidem per mulierem significatur, et inter semen et filios utriusque, quia diversa sentientes, diversa cupientes, diversa sectantes, nunquam pacem et concordiam inter se habere possunt. Conterit autem Ecclesia ipsius caput, quoniam ejus callidae machinationis principium praecavens, statim
Abbreviated transcription (Latin):
dore uultus tui uesceris pane.
donec reuertaris interrã dequa
sumptus es: quia puluis es et
inpuluerẽ reuerteris. Nulla
inquit tibi proderit excusatio:¬
li sed quia mea precepta contẽpnen¬
do. mulieri obedisti: maledicta
sed ñ inmeo. Cũ enĩ male agis:
opus tuum est. Cũ uero bene:
ñ tuũ sed meum. Igit᷑ ñ inmeo
sed intuo maledicitur terra: idẽ
caro tua. De ligno uetito come¬
disti: opus tuum est. In hoc aũt
oꝑe. quid benedictionis terra
amiserit. quis ignoret. cũ mani¬
festum sit. qd̾ ea sponte sua om̃ib
omnia necessaria subministrarei.
si hoc opus primi homines ñ egil¬
sent: Unde & subdit᷑. In laborib
comedes exea. cunctis diebusaũ¬
tȩ tuȩ. Si em̃ ñ peccasses: omni¬
bus bonis sine labore abundassel.
Sed quia peccasti: ipsius quoq
laboris debitũ ñ dabit: sed spi¬
nas &tribulos tibi germinabit.
& comedes herbas terrȩ: qm̃ pa
radisi deliciis male a usus es.
pexisti. Bonec reuertaris intra

Expanded text:
dore uultus tui uesceris pane, donec reuertaris in terram, de qua sumptus es, quia puluis es et in pulverem reverteris. » Nulla, inquit, tibi proderit excusatio; sed quia praecepta mea contemnendo, mulieri obedisti, maledicta erit non in meo. Cum enim male agis, opus tuum est; cum vero bene, non tuum, sed meum: ergo non in meo, sed in tuo maledicitur terra, id est caro tua; de ligno vetito comedisti, opus tuum est. In hoc autem opere, quid benedictionis terra amiserit, quis ignorat? Cum manifestum sit quod ea sua sponte omnibus omnia necessaria subministraret, si hoc opus primi homines non egissent. Unde et subditur: « In laboribus comedes ex ea cunctis diebus vitae tuae. » Si enim non peccasses, omnibus bonis sine labore abundasses; sed quia peccasti, ipsius quoque laboris debitum non dabit, sed « spinas et tribulos germinabit tibi, et comedes herbas terrae, » quoniam paradisi deliciis male usus es. pexisti, « donec revertaris in terram,
Abbreviated transcription (Latin):
irit dñs ds admulierem. Qua¬
re hoc fecisti: Quȩ ait. Serpenᷤ
decepit me. & comedi. Uterq co¬
medit: neut̾ indulgentiam petit:
sed excusant peccatũ: ideo ñ ue¬
niam. sed maledict̾ionis pęnã
incurrunt. Hoc enĩ ille timebat:
qui dicebat. Non declines cor
meum inuerbũ malum: ad ex
Quia hoc fecisti: maledictus
enis int̾ omnia animantia. & bes¬
tias terrȩ. Suꝑ pect̾us tuũ gra¬
dieris: & terram comedes om̃

Expanded text:
inde ad mulierem: Quare hoc fecisti? Quae ait: Serpens decepit me, et comedi. » Uterque comedit, neuter indulgentiam petit, sed excusant peccatum, ideoque non veniam, sed maledictionis poenam incurrunt. Hoc enim ide timebat, qui dicebat: « Non declines cor meum in verbum malum ad excuQuia hoc fecisti, maledictus eris inter omnia animantia et bestias terrae: super pectus tuum gradieris, et terram comedes
Abbreviated transcription (Latin):
dignius dm̃ inuocauerit: eiq ser¬
uierit. De matusalam uero libri
scriptorum uitio corrupti. tantũ
errorem genuerunt. ut multi eũ
post diluuium upxisse contende¬
rent: cũ manifestũ sit. solũmodo
Illius gͦ difficillimȩ questionis.
hec facillima erit solutio: ut in
eius antiorũ numero. libros di¬
camus ẽẽ corruptos.

Expanded text:
dignius Deum invocaverit, eique servierit. De Mathusalem vero libri scriptorum vitio corrupti tantum errorem genuerunt, ut multi eum post diluvium vixisse contenderint, cum manifestum sit solummodo Illius igitur difficillimae quaestionis haec facillime erit solutio, ut in ejus annorum numero libros dicamus esse corruptos.
Abbreviated transcription (Latin):
lis cibi & pocus necare cupiences. qͥb¬
cũq modis possunt aduersus nos
bella cõncitant. omĩq calliditace
& fraudulentia nos decipere conant᷑:
Cũhis gͥ ñquã pacẽ habeamus. nũ¬
quã eis bona quȩ ramus. s semper
eos delere & anobis repellere saca

Expanded text:
lis cibi et potus necare cupientes, quibuscunque modis possunt, adversum nos bella concitant, omnique calliditate et fraudulentia nos decipere conantur? Cum his ergo nunquam pacem habeamus, nunquam eis bona quaeramus, sed semper eos delere, et a nobis repellere sata
Abbreviated transcription (Latin):
&e ñ reuerdet̾ priusquã ad uespe¬
ram lauetur aqua. & post solis
occasũ regrediet᷑ incastra. Iudes¬
enĩ nocturno somnio polluunt᷑.
quia intenebris legis precepta
seminantes. & quasi ꝑsomniũ
exponentes. semꝑ sordidiores fi¬
unt. Ideoq extra castra egressi¬
& adei popło separati. ñ prius
ad ȩccłiȩ castra reuertentur. quã
aduesperã et solis occasũ. id est
ad scłi consũmationẽ uemientẽ.
aqua baptismi lauent̃ e emun¬
dentur. Conuertent᷑ eñ aduespam.

Expanded text:
evertetur, priusquam ad vesperam lavetur aqua; et post solis occasum regredietur in castra. » Judaei nocturno somnio polluuntur, quia in tenebris legis praecepta somniantes, et quasi per somnium exponentes, semper sordidiores fiunt, ideoque extra castra egressi et a Deo separati, non prius ad Ecclesiae castra revertentur, quam ad vesperam et solis occasum, id est ad saeculi consummationem venientes aqua baptismatis laventur et mundentur. « Convertentur ad vesperam
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c ẽ: deqͦ dr̃. quia ẽ pͥmogenitꝰ
mortuorũ. & pͥnceps regũ terrȩ.
eũ beata maria de ipsius stirpe
nata. intẽplo año optulit. Debu¬
bus quoq & ouib similit̃ facies.
subiectos intelligimus: mani¬
festũ ẽ quia tota ȩccłia inbub
& ouib consistit. Norũ aũt pri¬
mogenita. soli illi inteuigunt᷑:

Expanded text:
 Qui est primogenitus mortuorum, et princeps regum terrae . eum B. Maria, de ipsius stirpe nata, in templo Domino obtulit. « De bobus quoque et ovibus similiter facies. » subjectos intelligimus, manifestum est quia tota Ecclesia in bobus et ovibus consistit; horum autem primogenita soli illi intelligun
Abbreviated transcription (Latin):
me. Est gͥ asinus. corpus huma¬
& immici tu fuerit: si subtal
onere iacere uidis. noli ꝑtran¬
daei consiliũ. & auxiliũ: quo
tantũ onus deponere ualeat.
Recordare illiꝰ samaritani: qͥ
hominẽ alatronib uulnera¬
tũ suo iumento suꝑ imposuit.
& quidẽ insaluatione anima¬
rũ: nemo immiticias uł odi¬
ũ attendẽ debet. Non decli-¬
nabis iniudicio pauꝑis: sed
semꝑ sine ꝑsonarũ acceptio¬
ne iudicabis. Mendatiũ fugi¬
es. Insontẽ & iustũ ñ occides:
quia aduersor impiũ. Ne acci¬
pias munera.quȩ excecant
etiã prudentes: & subuertunt

Expanded text:
umat inimici fuerint, si sub tali onere jacere videris, noli pertranda ei consilium et auxilium quo tantum onus deponere valeat. Recordare illius Samaritani, qui hominem a latronibus vulneratum suo jumento superposuit. Et quidem in salvatione animarum, nemo inimicitias et odium attendere debet. « Non declinabis in judicium pauperis, sed semper sine personarum acceptione judicabis. Mendacium fugies, insontem et justum non occides, » quia adversus impium Depias munera, quae excaecant etiam prudentes et subuertunt
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ anni cunc srugib collectis
iterũ aprincipio homines se¬
minare. & annũ quodã modo
renouare incipiunt. De his
aũt sollẽntatib: uita comite
inleuitico plura dicere sꝑamꝰ.
Ter manno apparebit om̃e mas¬
culmũ tuũ corã dño deo tuo.
Soli mascul dño presentariiu¬
molle. nichil uoluptati & luxu¬

Expanded text:
 anni tunc fructibus collectis, iterum a principio homines seminare, et annum quodammodo renovare incipiunt. De his autem solemnitatibus, vita comite, in Levitico plura dicere speramus. « Ter in anno apparebit omne masculinum tuum coram Domino Deo tuo. » Soli masculi Deo praesentari jumolle, nihil voluptati et luxu
Abbreviated transcription (Latin):
ant iungit ĩpio: qui eũ sequitur.
it falsũ testimoniũ ꝓeo dicat.
Qnͣtũ aut̃ peccatũ sit. falsũ testi¬
moniũ dicere: exeo apparet. qd̃
int̃ dec̃e mandata hoc intabulis
lapideis adño scribit᷑.
onsequeris turbã ad facien¬
dũ malũ. S quia multist̃
et eos retinere ñ uales: saltẽ eorũ
iniqͥtatib auxiliũ & consensum
prebe nolz. Nec imudicio pluri¬
morũ ad quiescens sententiȩ aue¬

Expanded text:
o, qui eum sequitur, et falsum testimonium pro eo dicat. Quantum autem peccatum sit falsum testimonium dicere, ex eo apparet quod inter decem mandata hoc in tabulis lapideis a Domino scribatur. « Non sequeris turbam ad faciendum malum. » Sed quia multi sunt, et eos retinere non vales, saltem eorum iniquitatibus auxilium et consensum praebere noli. « Nec in judicio pessimorum a
Abbreviated transcription (Latin):
salutifera mandata suscipi¬
ant: &e abilliꝰ plenis p̃sepib ñre¬
cedant. Carnẽ quoq nr̃am quȩ
ad implere.
Eiuidis asinũ odientis te
iacere subonere: ñ ꝑtran¬
sibis. sed subleuabis cũeo. Hoc

Expanded text:
a suscipiat, et ab illius plenis praesepibus non recedat. Carnem quoque nostram, quae adimplere. « Si videris asinum odientis te jacere sub onere, non pertransibis, sed sublevabis cum eo. » Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
octauo reddeᷤᷤ iuũ mͥ. Pseptem
hec presens uita intelligit. dies
dies iudicii ẽ: in quo &e nos om̃s
resurgemꝰ. Unde et ꝓoctaua: qͥ¬
dã psalmi titulant᷑. Septẽ gͥ die¬
bus ẽ pͥmogenitus cũ matre sua.
quia sc̃i uiri qͦ adusq iiuunt ab
ȩccłiȩ uberib ñ recedunt. Octaus
uͦ die reddunt᷑ dño: quia hacua¬
ta finita. statin post carnis re¬
surrectionẽ dño presentantur.
Uiri sc̃i eritis mͥ. Carnẽ quę
abestris fuerit p̃gustata ñ come¬
uel scripturas abeis de prauatid
uł peccatores abeis corruptos in¬
teuigimꝰ: Talẽ gͥ carnẽ comede
ñ debemꝰ: quia neq eorũ dogna¬
ta reciꝑe. neq: his qui abeis uisla¬
ti sunt cõmunicare: sed canib
ce latratorib quales ipsi sunt
ꝓicere debemus.

Expanded text:
septem haec praesens vita intelligitur; dies dies judicii est, in quo et nos omnes resurgemus. Unde et pro octavo quidam psalmi titulantur. Septem ergo diebus est primogenitus cum matre sua, quia sancti viri, quoadusque vivunt, ab Ecclesiae uberibus non recedunt. Octavo vero die redduntur Domino, quia, hac vita finita, statim post carnis resurrectionem Domino praesentantur. « Viri sancti eritis mihi, carnem, quae a bestiis fuerit praegustata non comevel Scripturas ab eis depravatas, vel peccatores ab eis corruptos intelligimus? Talem igitur carnem comedere non debemus, quia neque eorum dogmata recipere, neque his qui ab eis violati sunt communicare, sed canibus et latronibus, quales ipsi sunt, projicere debemus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑis uestim̃tũ: ante solis oc¬
casũ redde ei. Ipsũ ẽ enĩ solum
aqͦ oꝑiet᷑ indum̃tũ carnis eiꝰ. nec
babebit aliud inquo dormiat.
Siclamauerit adme exaudiã
eũ: quia misericors sũ. Iilis ergo
precipit᷑ uestim̃tũ reddi: qui tã

Expanded text:
peris vestimentum, ante solis ocperis vestimentum, ante solis occasum redde ei: ipsum est enim solum, a quo operietur indumentum carnis ejus, nec habebit aliud, in quo dormiat. Si clamaverit ad me, exaudiam eum, quia misericors sum. » Illis ergo praecipitur vestimentum r
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut psalmista ait. Qm̃ adue¬
na ego sũ apud te int̾ra: &e pere¬
grinus sicut om̃s patres mei. la
ies eñi qui affligit: dãnationem
sibi ad quirit. Uiduȩ &e pupillo¬
ñ nocebis. Si leseris eos. uocife¬
rabunt᷑ ad me: & ego audiã cla¬
more eorũ. et indignabit᷑ furoi
m̃s: ꝑcutiãq uos gladio: & erunst
uxores ur̃ȩ uiduȩ. & filii ur̃i pu¬
pilli. Quãuis eñĩ suꝑ om̃ib indl¬
is ce pupillis. ualde piũ sit hȩc
intelligere: ego tam̃ hanc uidu¬
ã ȩccłiã ẽẽ puto. Deq̃ scriptũ est.
Uiduã eiꝰ benedicens benedica.
Pupilli aut st̃. qͥb diabolis pl̃
antiquus mortuus ẽ: &e qui exaqͣ¬
& spũ scõ regenerati. facti sunt
aui dei. Hos aut̃ qui ledit: dm̃
unndicantẽ expectet. Si pecu¬
niam mutuã dedis popło meo
pauꝑi qͥ habitat tecũ: ñ urgeas
eũ quasi exactor. ne usuris op¬
primes. Hoc aut̃ auari fen̾ato¬
res intelligant: quia hoc ꝓpt̾
cos utiq scriptũ est.
Sipignus aꝓximo tuo acce¬

Expanded text:
lmista ait: « Quoniam advena ego sum apud te in terra, et peregrinus, sicut omnes patres mei . » Tales qui affligit, damnationem sibi acquirit. « Viduae, et pupillo non nocebis; si laeseris eos, vociferabuntur ad me, et ego audiam clamorem eorum, et indignabitur furor meus, percutiamque vos gladio, et erunt uxores vestrae viduae, et filii vestri pupilli. » Quamvis enim super omnibus viduis, et pupillis valde pium sit hoc intelligere, ego tamen hanc viduam, Ecclesiam esse puto, de qua scriptum est: « Viduam ejus benedicens, benedicam . » Pupilli autem sunt, quibus diabolus pater antiquus mortuus est, aqua et Spiritu sancto regenerati, facti sunt filii Dei; hos autem qui laedit, Deum vindicantem exspectet. « Si pecuniam mutuam dederis populo meo pauperi, qui habitat tecum, non urgeas eum quasi exactor, nec usuris opprimes. » Hoc autem avari feneratores intelligant, quia hoc propter eos scriptum est: « Si pignus a proximo tuo acce
Abbreviated transcription (Latin):
quũ fuerit. edent bestiȩ agli.
ad litterã tantũ in telligel¬
qũẽ. Sex gͥ annis terra nr̃a ui¬
nac presenti uita. carnẽ nrãm
exercere debemus: qͣtenus &e fru¬
cet corhominis. et oleũ miscdiȩ
& pietatis. deo fructificet. Sep¬
cimo aut̃ anno requiescet: quia
post hanc uitã beatitudo et
requies sequit᷑
onia quȩ dixi uobis cus¬
todite : &e ꝑ nom̃ exteroꝵ
deorũ ñ iurabitis neq audict᷑
exore ur̃o. Homines enĩ ꝑea iu

Expanded text:
iquum fuerit comedant bestiae agri, » ad litteram tantum intelligendum est. Sex ergo annis terra nostra, vihac praesenti vita carnem nostram exercere debemus; quatenus et frucet cor hominis, et oleum misericordiae et pietatis Deo fructificemus. Septimo autem anno requiescit, quia post hanc vitam beatitudo et requies sequitur. « Omnia quae dixi vobis custodite, et per nomen exterorum deorum non jurabitis, neque audietur ex ore vestro; » homines enim per ea
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ iurare ꝓhibent᷑. Trib uici¬
bus ꝑsingłos annos infesta cele¬
brabis. Trib eñi uicib muno
anno festa cęlebrat: qui muni¬
tate &e trinitate dm̃ ad orat. Hoc
aut iudeus ñ indelligit: quia
quauis ter manno festa celebret:
tam̃ trinitatis misteriũ ñ cog¬
noscit. Sollẽpnitatẽ arimorũ
custodies. Septẽ dieb comedes
ri debeat. satis diligent̃ suꝑiꝰ
ex posuimus. Non apparebis
inconspect̾u meo uacuus. Iui
eñi ter inanno cũ muneribus
dño presentabant᷑: nos aut̃ qui¬
sẽꝑ ante conspectũ & p̃sentiam
dei sumꝰ: nũquã uacuos & sine
munerib eẽ oportet. Unde apłs
ait. Sine int̾missione orate: in
om̃ib grãs agite. Qui eñ sic ag̃.
neq uacuus ẽ. neq sine inunere.
Et sollẽnitatẽ primituorum
oꝑis tui: quȩcũq seueris inagro.
hec aut̃ scda sollẽnitas. tunc
agebat᷑: qͣndo pͥmũ metere in¬
cipientes. primitias dño offere¬
bant. Sollẽnitatẽ quoq in exi¬
tu anni: qndo congregaueris

Expanded text:
nomen jurare prohibetur. « Tribus vicibus per singulos annos mihi festa celebrabitis. » Tribus enim vicibus in uno anno festa celebrat, qui in unitate et trinitate Deum adorat. Hoc autem Judaeus non intelligit, quia, quamvis ter in anno festa celebret, tamen Trinitatis mysterium non agnoscit. « Solemnitatem azymorum custodies, septem diebus comedes ri debeat, satis diligenter superius exposuimus. « Non apparebit in conspectu meo vacuus. » Illi enim ter in anno cum muneribus Domino praesentabantur; nos autem ante conspectum et in praesentia Dei sumus. Nunquam vacuum et sine muneribus es e oportet. Unde Apostolus ait: « Sine intermissione orate, in omnibus gratias agite . » Qui enim si agit, neque vacuus est, neque sine munere. « Et solemnitatem primitiarum operis tui, quaecunque severis in agro. » Haec autem secunda solemnitas tunc agebatur, quando primum metere incipientes, primitias Domino offerebant. « Solemnitatem quoque in exitu anni, quando congregaveris
Abbreviated transcription (Latin):
&e septimus dies ꝓrequie pom¬
tur. In quo &e bos. et asinus.
& seruus. et ancilla &e aduena.
incȩlesti ierłm requiem habe¬
bunt. Non qd̃ hȩc. sed qd̾ honĩ
significata ib habitabunt.
Quio aũt ista significent. pru¬
dens lect̾or intelligit. Tunc
eñi ad implebit᷑ qd scriptũ e&t
Funtes ibant & flebant. mit̃¬
tes semina sua. Uenientes aut̃
uenient cũ exultatione: por

Expanded text:
dies pro requie ponitur, in quo et bos, et asinus, et servus, et ancilla, et advena in coelesti Jerusalem requiem habebunt; non quod hi, sed quod horum significata ibi habitabunt. Quod autem ista significent, prudens lector intelligit. Tunc enim adimplebitur quod scriptum est: « Euntes ibant, et flebant mittentes semina tua; venientes autem venien
Abbreviated transcription (Latin):
et̾nis incendiis traditꝰ est.
Paleficos ñ patieris uiuere.
Quicoierit cũ ium̃to: morte mo¬
riat᷑. Qui ĩmolat diis occidatir
pret̾ dño soli. Quib em̃ lex mott̃
corporis irrogat: eos nͥ peniteant.
morte ꝑ petua dãnandos ẽẽ sig¬
nificat. Coire tam̃ cũ ium̃to. he¬
reticis & inmundis cõmiscerim¬

Expanded text:
ernis incendiis traditus est. « Maleficos non patieris vivere. Qui coierit cum jumento, morte moriatur. Qui immolat diis, occidatur, praeter Domino soli. » Quibus enim lex mortem corporis irrogat, eos, nisi poeniteat, morte perpetua, damnatos esse significat. Coire vero cum jumento, haereticis, et immundis commisceri
Abbreviated transcription (Latin):
Quib illi qͥdẽ detrahunt. qui
de eis male loquunt᷑: sic̃ iudei
& heretici. Princeps aut popłi
dare iubem᷑: qm̃ ipsi decimȩ su¬
mus. Nos eñi sumꝰ dragina deci¬
ma: ꝓqͣ inuenta mulier gratula¬
tur. His eñi decimis: electorum
numerus ad ĩplebit᷑. Primitias

Expanded text:
quibus illi quidem detrahunt, qui quibus illi quidem detrahunt, qui de eis male loquuntur, sicut Judaei et haeretici. Princeps autem popudare jubemur, quoniam ipsi decimae sumus. Nos enim sumus drachma decima, pro qua inventa mulier gratulatur; his enim decimis electorum numerus adimplebitur. Primitias
Abbreviated transcription (Latin):
dunt seruituti. Et qd̾ adhuc de¬
terius ẽ ipsã quoq candidissi¬
mã fides uestẽ. quã inbaptis¬
mate suscepert̃. & qͣ sola anima
induit᷑. & sine qua. unde nudita¬
tẽ &e turpitudinẽ tegat ñhabet:
necessitate cõpuisi. loco pigno¬
ris dare cogunt᷑. Quã qͥ accipi¬
unt. nͥante solis occasũ. id est
antequã ad diei uiteq finẽ. mi¬
ser homo ꝑueniat. ei reddant:
&e atali obligatione eũ absoluãt:
fr̃nã caritatẽ ñ habere ꝓbantur.
Cũ em̃ ille reddẽ p̃ciũ nequeat.
& tu ꝓpt̾ auaritiã ei dimittere
nolis: subito ille de hac uita
subtrahit᷑. & tu ꝓ ulo ex actori
traderis. Hoc illi audiant: qui
eos quos iniuste incarcerẽ clau¬
serant: tandẽ ad pecuniã defe¬
rendã. infide susceptos abire
ꝑmittunt. Cũq illi pecumam
habere ñ posst̃ : &e iterũ ad car¬
cerẽ reuerti timeant: utriq et¬
iis ñ detrahes: & pͥncipi
popłi tui ñ maledices. dii
eñi: apłi. eccłieq doctores sunt.

Expanded text:
d adhuc durius est, ipsam quoque candidissimam fidei vestem, quam in baptismate susceperunt, et qua sola anima induitur, et sine qua unde nuditatem et turpitudinem tegant, non habent, necessitate compulsi, loco pignoris dare coguntur. Quam qui accipiunt, nisi ante solis occasum, id est antequam ad diei vitaeque finem miser homo perveniat, ei reddant, et a tali obligatione eum absolvant, fraternam charitatem non habere probantur. Cum enim ille reddere pretium nequeat, et tu propter avaritiam dimittere nolis, subito ille de hac vita subtrahitur, et tu pro illo exactori traderis. Hoc illi audiant, qui eos, quos injuste in carcerem clauserant, tandem ad pecuniam deferendam in fide susceptos abire permittunt; cumque illi pecuniam habere non possint, et iterum ad carcerem reverti timeant, utique aetDiis non detrahes, et principi non maledices. » Dii apostoli, Ecclesiaeque doctores sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
bo ultra faciem tuã: Postea eñi¬
eũ et uidit: & cũ eo locutus est.
S quia frequent̾ insacro eloqͥo
uidere. misereri significat: sic
accipi potest. ac si diceret. Non uide¬
Abo ultra faciem tuã: ñ ultra misete¬
bor tui: ñ te ulterius popłm dimit¬
tere ãmonebo: neq ampliꝰ ꝓte dñm
tdixit dñs admoysen.
Adhuc una plaga tangã phara¬
onẽ. & egyptũ: et post hȩc dimittet
uos. et exire cõpellet. Dices gͦ omm
popło: ut postulet uir abamico suo
& mulier auicina sua. uasa argentea
et auita. Pabit aut̃ dñs grãm popło
fuo: corã egyptiis. Hoc aũt qͥd signi¬
ficet. suꝑius expositũ ẽ. Faciliꝰ ẽ aut
illuc reuerti: quã eadẽ iterũ replica¬
re. fuitq moyses uir magnus ualde
interra egypti: corã seruis pharaonis
& om̃i popło. Magnus qͥdẽ fuit in
uerbis: magnus inmiraculis: magnꝰ
inconstantia: et ideo magnus: quia
xp̃i figurã gerebat. Et ait adpharao¬

Expanded text:
tra faciem tuam? postea tra faciem tuam? postea eum vidit, et locutus est cum eo. Sed quia frequenter in sacro eloquio videre, misereri significat, sic accipi potest, ac si diceret: Non ultra videbo faciem tuam, non ultra miserebor tui, non te ulterius populum dimittere admonebo, neque amplius pro te Deum Dominus ad Moysen: Adhuc una plaga tangam Pharaonem et Aegyptum, et post haec dimittet vos, et exire compellet. Dices ergo omni populo, ut postulet vir ab amico suo, et mulier a vicina sua vasa argentea et aurea; dabit autem Dominus gratiam populo suo coram Aegyptiis. » Hoc autem quid significet superius expositum est; facilius est autem illuc reverti, quam iterum eadem replicare. Fuitque Moyses vir magnus valde in terra Aegypti coram Pharaone et omni populo. Magnus quidem fuit in verbis, magnus in miraculis, magnus in constantia, et ideo magnus, quia Christi figuram gerebat. Et ait ad Pharao
Abbreviated transcription (Latin):
do tenebrȩ: nunc aut̃ lux indño.¬
suũ. homicida ẽ & intenebris manet.
Qui gͥ ñ uult manere intenebris:
uitiis expuisis sequaf lucẽ. Lucẽ ui¬
delicet quȩ ait. Igo sũ lux muncdi.
S quia moyses significabat xp̃m:
manus incruce extensas significa¬
re potest. Nã &e inxp̃i passione
tribus horis tenebrȩ facte st̃: ut me¬
rito inhis trib dieb tres illas ho¬
ras significatas fuisse intelligamꝰ.
Has aut̃ tenebras ñ patit᷑ popłs
dei: illũ sequens quiait. Qui se¬
quit᷑ me ñ ambulat intenebris:
aut pharao moysen &e aaron.
dixitq eis. ut cȩtera relinquentes
cũ filiis irent sacrificare dño.
Noluitq moyses sine gregibus
ire: nequid sibi fortasse insacti¬
ficio deeẽt. Dixitq pharao. Re¬
cede ame: & caue neultra uide¬
parueris mͥ: morieris. At ille
ait. Ita fiat ut locutus es. Non
indebo ultra faciẽ tuã. Quid est¬
em̃ hoc qd̾ dicit moyses. ñ uide¬

Expanded text:
do tenebrae, nunc autem lux in Dodo tenebrae, nunc autem lux in Dosuum, homicida est, et in tenebris manet . » Qui igitur non vult manere in tenebris, vitiis expulsis, sequatur lucem, lucem videlicet, quae ait: « Ego sum lux mundi . » Sed quia Moyses significat Christum, manus in coelo extensas significare potest, nam et in Christi passione tribus horis tenebrae factae sunt, ut merito in his tribus diebus tres illas horas significatas fuisse intelligamus. Has autem tenebras non patitur populus Dei, illum sequens, qui ait: « Qui sequitur me, non ambulat in tenebris em Pharao Moysen et Aaron, dixitque eis, ut caetera relinquentes cum filiis irent sacrificare Domino, noluitque Moyses sine gregibus ire, ne quid sibi forte in sacrificio deesset. « Dixitque Pharao: Recede a me, et cave ne ultra faciparueris mihi, morieris: At ille ait: Ita fiet, ut locutus es: non videbo ultra faciem tuam. » Quid est hoc, quod dicit Moyses: N
Abbreviated transcription (Latin):
& imate rubrũ proiectȩ. perierunt:
hoc ẽ intelligere qd̃ uitia &e maligni
sp̃s qui popłm iam penitentẽ. et se pec¬
casse confitentẽ. prius ꝑsequebantur:
xp̃o iubente inbaptismate om̃ino delen¬
tur. & indurauit dñs corpharaonis:
nee dimisit filios ifrł.¬
irit aũt adñs ad moysen. Extende
manũ tuam incęlũ: &e sint dene¬
brȩ suꝑ terrã egypti. tã dense ut pal¬
pari queant. Extendit moyses ma¬
nũ incȩlũ: &e facte ft̃ tenebre horribi¬
ies mumuersa terra egypti. Tribus
dieb nemo uidit frẽm suũ: nec mo¬
int se deloco inquo erat. Ubicũq
aut habitabant filii isrł: lux erat.
Ecce qui regẽ secunt tenebrarum :
qui totiens ãmoniti &e flagellati.
qui tot signa et miracula uidentes:
adhuc indurato corde inmalicia ꝑse¬
uerant: tenebris inuoluti nichil ui¬
dent & quasi lapides ĩmobiles ꝑma¬
nent: ut saltẽ ꝑtenebras exteriores
condis sui cecitatẽ intelligant. Dehis
eñ tenebris. apłs ait. fuistis aliquan¬

Expanded text:
Rubrum projectae perierunt, hoc est intelligendum, quod vitia, et maligni spiritus, qui populum jam poenitentem, et se peccasse confitentem prius persequebantur, Christo jubente, in baptismo omnino delentur. « Et induravit Dominus cor Pharaonis, nec dimisit filios Isrnus ad Moysen: Extende manum tuam in coelum, et sint tenebrae super terram Aegypti tam densae ut palpari queant. Extendit Moyses manum in coelum, et factae sunt tenebrae horribiles in universa terra Aegypti. Tribus diebus. Nemo vidit fratrem suum, et movit se de loco in quo erat. Ubicunque autem habitabant filii Israel, lux erat. » Ecce qui regem sequuntur tenebrarum, qui toties admoniti et flagellati, qui tot signa et miracula videntes, adhuc indurato corde in malitia perseverant, tenebris involuti, nihil vident, et quasi lapides immobiles permanent, ut saltem per tenebras exteriores cordis sui caecitatem intelligant. De his enim tenebris Apostolus ait: « Fuistis aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
impugnant. & nos contͣ nos pug¬
nare cõpellunt. Sigͥ hos primũ
uicerimus. & scđm priorẽ statũ
int̾fecerimus. subito in nobis om¬
nũ uitiorũ corruet multicudo.
ꝑuirgines aut̃ quas filii isrł. sibi
reseruant: eas animas intelligamꝰ.
quȩ diaboli corruptionẽ fugien¬
tes. ad xp̃i fidẽ. & eccłiȩ societatẽ
se cransfert̃. et pro sua pulchri¬
tudine dei popło placent. Cũqͥ¬
bus nmirũ manent septẽ dies
extra castra: qm̃ & illi qui agenti¬
litate ad fidẽ conuertunt᷑. & ill
ꝑ quos conuertunt᷑: om̃i tẽpor
manent extra synagogã. Undẽ
castra reuertant᷑. Septẽ eñ dies
om̃e tempus significant.
ui occidit hominẽ ueloe¬
eissũ tedigerit: lustrabitur
die tercio. & septimo. & de om̃i pre¬
da siue uestim̃tũ fuerit. siue uas.
ealiquid mnutensilia preparatũ.¬

Expanded text:
pugnant, et nos contra nos pugnare compellunt. Si ergo hos primum vicerimus, et secundum priorem statum interfecerimus, subito in nobis omnium vitiorum corruet multitudo. Per virgines autem, quas filii Israel sibi reservant, eas animas intelligimus, quae diaboli corruptionem fugientes ad Christi fidem, et Ecclesiae societatem se transferunt, et pro sua pulchritudine Dei populo placent. Cum quibus nimirum manent septem diebus extra castra, quia et illi, qui a gentilitate ad Deum convertuntur, et illi per quos convertuntur, omni tempore manent extra Synagogam; unde ncastra revertantur: septem enim dies omne tempus significant. « Qui occiderit hominem, vel occisum tetigerit, lustrabitur die tertio, et septimo. Et de omni praeda, sive vestimentum fuerit, sive vas, et aliquid in utensilia praeparatu
Abbreviated transcription (Latin):
equit᷑ aut̃ de madianitiᷤ.
contra quos filii isrł ex
precepto dñi pugnantes. eos ui¬
cerunt. om̃sq int̾fecert̃. Int̃ qͦs
& balaam &e quinq principes
eoiũ occisist. Nullusq exeis re¬
mansit pret̃ uirgines tantum
quas filii isrł sibi reseruantes
manserunt cũ eis extra castra
demonũ exercitũ. et uitiorum
multitudinẽ. intelligere debemꝰ.¬

Expanded text:
equitur autem de Madianitis, contra quos filii Israel ex praecepto Domini pugnantes, eos vicerunt, omnesque interfecerunt, inter quos et Balaam et quinque principes illorum occisi sunt, 193 nullusque ex eis remansit, praeter virgines tantum, quas filii Israel reservantes, manserunt cum eis extra castra daemonum exercitum, et vitiorum multitudinem intelligere debemu
Abbreviated transcription (Latin):
cũq de adã natus est. Cui dictũ
fuerat. quia quacũq die de hoc
ligno comederis. morte morieriᷤ.
Istigͥ ut saluari possint: tercio
pient᷑ aut̃ & cetera quȩ de om̃i
preda uenerunt. & diabolo rap¬
ta sunt. siue uas fuerit. siue ues¬
timentũ. siue qd̃libet aliud de
caprarũ pellib. uel pilis. uł lig¬
no. maliqua utensilia prepara¬
tũ ẜ qd̾ ñ solũ homines. uerum
etiam eorũ fidẽ. scientiã. uitam.
mores. omnẽq conu̾sationem
& cunctã interioris hominis
supellectilẽ intelligere possumꝰ.
Om̃ia eñi simul cũ ipso homine
purificanda sunt.

Expanded text:
cunque de Adam natus est, cui dictum fuerat: Quocunque die de hoc ligno comederis, morte morieris. Isti ergo, ut salvari possint, tertio, icut et caetera quae de omni praeda venerunt, et diabolo rapta sunt; sive vas fuerit, sive vestimentum, sive quidlibet aliud de caprarum pellibus, vel pilis, vel ligno, in aliqua utensilia praeparatum, per quod non solum homines, verum etiam eorum fidem, scientiam, vitam, mores, omnemque conversationem, et cunctam interioris hominis supellectilem intelligere possumus. Omnia enim cum ipso homine purificantur.
Abbreviated transcription (Latin):
mede uenit. Cito aut̃ ce festinantes co-¬
medetis eas: ut cũ dñs uenerit. iaple¬
ni& saturi sitis: ne tunc credẽ incipia¬
tis qnͣdo ꝑfidẽ liberari debetis. Infiac
nãq suscipienda: nulla mora debet
eẽ. Uigilate itaq quia nescitis diem
neq horam.¬

Expanded text:
medere venit. Cito autem et festinanter comedere venit. Cito autem et festinanter comedetis ea, ut cum Dominus venerit, jam plani et saturi sitis, ne tunc credere incipiatis, quando per fidem liberari debetis. In fide namque suscipienda, nulla mora debet 60 esse: « Vigilate itaque, quia nescitis diem, neque horam
Abbreviated transcription (Latin):
medunt. Comedant gͥ qui possunt:
qui uͦ ñ possunt credant: & caritatis
igne cõburant. Sequit᷑.
ic aũt comedetis illũ. Renes ur̃os
accingetis &e calciam̃ta habebi¬
tis inpedib: cenentes baculos inina¬
nib. ce comedetis festinantes. Est eñi
phase: idẽ transitꝰ dñi. Renes quidẽ
accingere ẽ: castitatis &e continentiȩ
cingulo luxuriã refrenare. Unde
ipse dñs ait. Sint lũbi ur̃i precincti.
Calciamenta uͦ inpedib habent: qui
quasi alias ꝑgere parati. peregrinos¬
se in hoc mundo ẽẽ cognoscunt. Et
isti quidẽ uiã mandatorũ dez curren¬
tes: sccuie &e sine timore. ut pote
ut se abincutrentib aduersariis defti¬
dere ualeant. Habes hummilitatẽ. bati¬
iusẽ tibi. Hoc em̃ suꝑbiã umcis. Has
castitatẽ: & hic baculus ẽ. qͦ luxuria su¬
ꝑatur. Si quid multa: Quot unrtitis
Utot baculos habes. Sic gͥ preparet᷑: fic
munat᷑: sic armet᷑: qui has carnes co¬

Expanded text:
medunt. Comedunt ergo qui possunt; medunt. Comedunt ergo qui possunt; qui vero non possunt, credant, et charitatis igne comburantur. Sequitur: « Sic autem comedetis illum. Renes vestros accingetis, et calceamenta habebitis in pedibus, tenentes baculos in manibus, et comedetis festinanter. Est enim phase, id est transitus Domini. » Renes quidem accingere est castitatis et continentiae cingulo luxuriam refrenare. Unde ipse Dominus ait: « Sint lumbi vestri praecincti . » Calceamenta vero in pedibus habent, qui quasi alio pergere parati, peregrinos in hoc mundo se esse cognoscunt: et isti quidem viam mandatorum Dei curreutes, secure, et sine timore, ut pote ut se ab incurrentibus adversariis defendere valeant. Habes humilitatem, baculus est tibi, hoc enim superbiam vincis. Habes castitatem, et hic baculus est quo luxuria superatur. Sed quid multa? Quot virtutes, tot et baculos habes. Sic igitur praeparetur, sic muniatur, sic armetur qui has carnes co
Abbreviated transcription (Latin):
neat: qd̾ infidei pectore ñ claudat᷑.
Mane aut̃. uitȩ huiꝰ finis intelligi¬
tur: quando xp̃c sol iustitiȩ appa¬
rebit: & fugatis tenebris. noxulte¬
rius ñ erit. Tunc aũt ñ erit tẽpus
conuertendi: uel agni carnes come¬
dendi: quia qui tunc credere inci¬
pient: cũ fatuis uirginib audi-¬
residuũ fuerit: igne cõburetis. Re¬
sidua eñi st̃ quȩ cõmedi nequeunt
ut ẽ pelus & ossa. Pellis &e eñi agni:
caro. xp̃i ẽ. Quȩ quidẽ qͣlit̃ deo uni¬
ta. qualĩ uerbũ caro fact̾ũ ẽ: neq di¬
ci neq intelligi potest. S quis illa
ossa comedere. uł ut ita dixet̃i corrodẽ
ualeat: ut qualit̃ ante om̃ia tẽpora fit
apatre genitꝰ. diutissime silicuerit
sẽꝑq inuestigando intelligat:. St̃
aut̃ & alia multa: que qm̃ comedi &
intelligi ñ possunt: caritatis igne. fidiq
ardore cõbirant᷑. Sufficit eñi credere:
siñ dat᷑ intelugere. Piures em̃ creden¬
do. quã intelligendo has carnes co¬

Expanded text:
pectore non claudatur. Mane autem vitae hujus finis intelligitur, quando Christus sol justitiae apparebit, et fugatis tenebris nox ulterius non erit. Tunc autem non erit tempus convertendi, vel agni carnes comedendi, quia qui tunc credere incipient, cum fatuis virginibus audiresiduum fuerit, igne comburetis. » Residua sunt, quae comedi nequeunt, ut est pellis et ossa. Pellis etenim agni caro Christi est, quae quidem qualiter Deo unita, qualiter Verbum caro factum est, neque dici neque intelligi potest. Sed quis illa ossa comedere, vel, ut ita dixerim, corrodere valeat, ut qualiter ante omnia tempora sit a Patre genitus, diusemperque investigando intelligat. Sunt autem alia multa, quae quoniam comedi et intelligi non possunt, charitatis igne, fideique ardore comburantur. Sufficit enim credere, si non datur intelligere. Plures enim credendo quam intelligendo has carnes co
Abbreviated transcription (Latin):
& nequitie. sed inarimis sinceritatis
inqͥt aferm̃to phariseorũ qd̾ ẽ ypochri¬
sis. Non solũ gͥ uetus & pͣua intelli¬
gentia legis: uerũ etiam omnis corrup¬
tela. omnisq deprauatio mentis. fer¬
ritatẽ. & ueritatẽ appellat. Iubem eigo
septẽ dieb arima comedẽ: quatmnꝰ om̃i
tẽpore quo uiuimꝰ. & in hoc mundo
sumus: sinceritatis et ueritatis alim̃¬
tis nutriam̃: ut ñ regnet peccatũ in
nr̃o mortali corpore.: neq carnis con¬
cupiscentiis seruiamus. Hã quia¬
in septẽ dieb factus ẽ mundus. & in
seꝑtẽ uoluit᷑ atq consistit: ideo frequẽ¬
ter om̃e tẽpus inseptẽ dieb intelligit᷑.
Indie inqͥt pͥma. ñ erit fermentatum
indomib ur̃is. Prima nãq huiꝰ sollẽp¬
nitatis dies ẽ: quotiens ad participan¬
dam xp̃i carnẽ & sanguinẽ accedi¬
mus. Cũ gͥ omi tempore insincerita¬
te & ueritate uiuere debeamus: eo
maxime die fermentũ malicie & ne¬
quitiȩ. indomib nr̃is eẽ ñdebet̃: quo

Expanded text:
atis et veritatis inquit, a fermento Pharisaeorum, quod est hypocrisis . » Non solum enim vetus et prava intelligentia legis, verum etiam omnis corruptela, omnisque depravatio mentis ferveritatem appellat. Jubemur ergo septem diebus azyma comedere, quatenus omni tempore, quo vivimus, et in hoc mundo sumus sinceritatis et veritatis alimentis nutriamur, ut non regnet peccatum in nostro mortali corpore, neque carnis concupiscentiis serviamus. Nam quia septem diebus factus est mundus, et septem volvitur, atque consistit, ideo frequenter omne tempus in septem diebus intelligitur. In die, inquit, prima non erit fermentum in domibus vestris. Prima namque hujus solemnitatis dies est, quoties ad participandam Christi carnem, et sanguinem accedimus. Cum ergo omni tempore in sinceritate et veritate vivere debeamus, eo maxime die omne fermentum malitiae et nequitiae in domibus nostris esse non debet, quo
Abbreviated transcription (Latin):
tradidit sp̃m: mortua ft̃ oi̾̃a pͥmogenisa
int̾ra egypti: qm̃ originale peccatum
ꝑuntuersũ mundũ momĩb illis pe¬
riit. qui credidert̃ &e baptuati sunt.
ut peccatũ qd ꝑ lignũ concupiscentie
clem̃ sunt homines. tot ft ce orignala
peccata. Om̃is em̃ homo cũ eo nascitur.¬
Qd quidẽ nisi xp̃i sanguine & aqͣ bap¬
cismatis. deleri ñ potuit. Merito autẽ
abhomine usq ad pecus omĩa pͥmoge¬
nita feriunt᷑: qm̃ sine ꝑsonarũ accep¬
tione ino̾i gente. inom̃i sexu. inomin
etate omnia percata origmalia destru¬
unt᷑. Omnis eñi quicũq inuocauerti
nom̃dm̃: saluus erit. Fecit aut̃ dñs
&e ubiq gentiũ. deorũ cuitura et reli¬
gio abhominatur.
rit aut sanguis uobis insignũ.¬

Expanded text:
tum, mortua sunt omnia primogenita in terra Aegypti, quoniam originale peccatum, per universum mundum in omnibus illis periit, qui crediderunt, et baptizati sunt, ut peccatum, quod per lignum concupiscentiae enim sunt homines, tot peccata; omnis enim horum cum eo nascitur, quod, nisi Christi sanguine, et aqua baptismatis deleri non potuit. Merito autem ab homine usque ad pecus omnia primogenita feriuntur, quoniam sine personarum acceptione, in omni gente, et in omni sexu, et in omni aetate omnia peccata originalia destruuntur. « Omnis enim quicunque invocaverit nomen Domini, salvus erit . » Fecit autem Dominus ue gentium deorum cultura et religio abominatur. « Erit aut
Abbreviated transcription (Latin):
cas sum̃tib salutẽ. & uitã prestare
ñcredit: iste uł crudas. uł aqͣ coct̾as.
has carnes comedit. Iue uͦ assas igni
tas manducat: qͥ uitã ineis ẽẽ credenꝰ.
auidissime suscipit: & suscipiendo
xp̃i passioni cõmiuncat. Ipse eñi
añs dicit. Qui manducat meam
carnẽ. & bibit meũ sanguinem:
habet uitã ȩt̾nã. Non sunt p̃terea
hȩe carnes crudȩ: quia passus ẽ. xp̃c.
neq inaqͣ coctȩ: quia ñ occulte sed
palã &e cunctis uidentib ẽ crucitirꝰ.
Redolet caro cũ assat᷑: redolet et
passio xp̃i.
aput cũ pedib eiꝰ & intesti¬
nis uorabitis: nec remane¬
bit er eo qͥcquã usq mane. Caput

Expanded text:
eas sumentibus salutem et vitam eas praestare eas sumentibus salutem et vitam eas praestare non credit, is vel crudas, vel aqua coctas has carnes comedit. Ille vero assas igni eas inanducat, qui vitam 544 in eis esse credens avidissime suscipit, et suscipiendo Christi passioni communicat. Ipse enim Dominus dicit: « Qui manducat meam carnem, et bibit meum sanguinem, habet vitam aeternam . » Non sunt praeterea hae carnes crudae, quia passus est Christus, neque in aqua coctae, quia non occulte, sed palam, et cunctis videntibus, est crucifixus. Redolet caro, cum assatur, redolet et passio Christi. « Caput cum pedibus ejus, et intestinis vorabitis, nec remanebit ex eo quidquam usque mane. » Caput