comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cie ꝑditorum: extrema fortasse necessitas ut tales
occiderent᷑ urgeret. Quamquã qđ ad nos attinoe.
si nichil mitiꝰ ei fieri posset. mallemus eos liberos
relaxari. quam passiones fr̃m nr̃orũ fuso eorũ
sangͥne iundicari. Nunc uero cum ⁊ aliqͥd fieri
possit. qͦ ⁊ mitis cõmendet᷑ eccła. ⁊ ĩmitium cohi¬
beatur audatia: cur ñ flectas in partẽ ꝓuidenti¬
orem leniorem q sententiam: quod licet iudicib
enim tu facis: eccła facit ꝓpt̾ quam facis: ⁊ cuius
filĩ facis. Contende bonitate cum malis. Illi sccłe im¬
mani m̾bra de corꝑe uiuo auulser̃t̃: tu oꝑe mise¬
ricordi effice. ut illa q̃ nefandis oꝑib ex ercebañ.
alicui utili oꝑi indegra corum m̃bra deseruiant:
Illi ñ peꝑcerunt correctionem sͥ p̃dicantib cdĩ ser¬
uis. tu parte comp̃hensis. parce ductis. parce coniuctiᷤᷤ
Illi impio ferro fudert̃ sangͥnem xͥanum: cu ab eo¬

Expanded text:
tiae perditorum, extrema fortasse necessitas, ut tales tiae perditorum, extrema fortasse necessitas, ut tales occiderentur, urgeret, quamquam, quod ad nos adtinet, si nihil mitius eis fieri posset, mallemus eos liberos relaxari, quam passiones fratrum nostrorum fuso eorum sanguine uindicari. nunc uero cum et aliquid fieri possit, quo et mitis commendetur ecclesia et inmitium cohibeatur audacia, cur non flectas in partem prouidentiorem lenioremque sententiam, quod licet iudicibus atris. cum enim tu facis, ecclesia facit, propter quam facis et cuius filius facis. contende bonitate cum malis. illi scelere immani membra de corpore uiuo auulserunt, tu opere misericordi effice, ut illa, quae nefandis operibus exercebant, alicui utili operi integra eorum membra deseruiant; illi non pepercerunt correctionem sibi praedicantibus dei seruis, tu parce comprehensis, parce ductis, parce conuictis; illi impio ferro fuderunt sanguinem Christianum, tu ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
mico animo eum resistẽ suspicarer. Nunc uͦ qͣndo
apud te res agitur. alia michi ratio ẽ: alia con¬
sultatio. Rectorem q̃uidem te p̾celse potestatis
datur sublimitas tua. subdat᷑ fides tua: causã
tecum tͣcto communem: sed tu in ea potes qđ
ego ñ possum. Confer nob̾cum consiliũ ⁊ por¬
rige auxilium. Diligent̾ actum ẽ ut inimici
eccłe qͥ solent uaniloqͥo seductionis sollicitare a¬
nimos imꝑitos. tamquã de ꝑsecutione głantes
quam se ꝑpeti iactant. horrenda facinora sua
in catholicos clericos ꝑpetͣta fatẽntur: & suis uer¬
bis implicarentur. Legenda sunt gesta ad sanan¬
das animas. quas pestifera suasione uenenaue¬
runt. Nunqͥd placet tͥ ut ad finem gestorũ. si cru-¬
entũ istorum supplicium continebit legendo ꝑ¬
uenire timeamꝰ. uͥ ponimꝰ ⁊ ipsam conscientiam.
ne malũ ꝓ malo qui passisunt reddisse uidean¬
tur: Si gͦ nichil aliud constitue̾t᷑ frenande mali¬

Expanded text:
mico animo eum resistere suspicarer. nunc uero, quando mico animo eum resistere suspicarer. nunc uero, quando apud te res agitur, alia mihi ratio est, alia consultatio. rectorem te quidem praecelsae potestatis datur sublimitas tua, subdatur fides tua; causam tecum tracto communem, sed tu in ea potes, quod ego non possum; confer nobiscum consilium et porrige auxilium. Diligenter actum est, ut inimici ecclesiae, qui solent uaniloquio seductionis sollicitare animos inperitos tamquam de persecutione gloriantes, quam se perpeti iactant, horrenda facinora sua in catholicos clericos perpetrata faterentur et suis uerbis implicarentur. legenda sunt gesta ad sanandas animas, quas pestifera suasione uenenauerunt. numquid placet tibi, ut ad finem gestorum, si cruentum istorum supplicium continebit, legendo peruenire timeamus, ubi ponimus et ipsam conscientiam, ne malum pro malo, qui passi sunt, reddidisse uideantur? si ergo nihil aliud constitueretur frenandae mali
Abbreviated transcription (Latin):
re atq cerciore felicitate gaudeamus. ut eis
paria ñ retͥbuant᷑. quamquam lapidis ictib
digitum p̾cidẽ. ocłmq conuellere leges puni¬
endo non possint. qđ isti seuiendo potuert.
Inde securꝰ sum de his qͥ hoc fecisse confessi
sunt. qđ hanc uicissitudinem ñ reportab̾t.
Sed ne uel ip̃i ł illi quorum homicidium pa¬
tefactum ẽ ꝑ tue potestatis sententiã multẽ¬
se apłm legimus qđ ñ sine causa gladium ge¬
ratis. ⁊ minist̾ dĩ sitis undices in eos qͥ male
agunt. Sed alia causa ẽ ꝓuintie: alia ẽ eccłe:
Illiꝰ t̾ribilit̾ gerenda ẽ amministratio: huiꝰ com
pud iudicem ñ xͥanum mͥ ser ssur mo eẽt
alit̾ agerem: nec tñ etiam sic eccłe causam de¬
sererem. ⁊ quantum admitte dignaret̃ insta¬
rem. ne passiones seruorum dĩ catholicorum. que
ꝓdec̃ debent ad exempla patientie. inimicorum
suorum sangͥne fedarent᷑. ⁊ si nollet acqͥesc̾e. mni¬

Expanded text:
re atque certiore felicitate gaudeamus, ut eis re atque certiore felicitate gaudeamus, ut eis paria non retribuantur, quamquam lapidis ictibus digitum praecidere oculumque conuellere leges puniendo non possint, quod isti saeuiendo potuerunt. unde securus sum de his, qui hoc se fecisse confessi sunt, quod hanc uicissitudinem non reportabunt; sed ne uel ipsi uel illi, quorum homicidium pate factum est, per tuae potestatis sententiam multense apostolum legimus, quod non sine causa gladium geratis et ministri dei sitis, uindices in eos, qui. male agunt. sed alia causa est prouinciae, alia est ecclesiae: illius terribiliter gerenda est administratio, huius clepud iudicem non Christianum mihi sermo esset, aliter agerem nec tamen etiam sic ecclesiae causam desererem et, quantum admittere dignaretur, instarem, ne passiones seruorum dei catholicorum, quae prodesse debent ad exempla patientiae, inimicorum suorum sanguine foedarentur, et, si nollet adquiescere, ini
Abbreviated transcription (Latin):
ac p̾stantissime fili. pͥmum queso ut ñ tibi
credita cuiius utilitatib seruio: cui ñ tam p̾eẽ
quam ꝓdẽe desidero. Dem obsecͦ: ut qđ moneo.
ł rogo. non dedigneris acciꝑe: ñ cuncteris acqͥ¬
esce. Cirtumcelliones qͦsdam ⁊ clericos donatistaᷤ
cura eoꝵ qͥ discipline publice inseruiunt p̾mis¬
sa notaria. ad uidicia leges q ꝑduxit. Hii cum
audirentur a uiro clarissimo ⁊ spectabili tri¬
buno notario fr̃e tuo filio meo marcellino.
non tormentis ungularum atq flammarum.
sed uirgarum coerciti hortenda facinora in fr̃s ⁊
conprb̃os meos a se ppetrata confeasi sunt. qđ sci¬
licet unum eorum exceptũ insiduis trucidauert
alterum e domo raptum. ocło effosso digito¬
q amputato truncauerunt. Hec cum comꝑis¬
sem illos fuisse confessos. idõq minime dubi¬
tarem. sub uira tua securos ñ ẽẽ uentõs: has ad
tuam nobilitatem litteras acceleraui. qͥb dep̃

Expanded text:
ac praestantissime fili, primum quaeso, ut non tibi ac praestantissime fili, primum quaeso, ut non tibi credita, cuius utilitatibus seruio, cui non tam praeesse quam prodesse desidero. deinde obsecro, ut, quod moneo uel rogo, non dedigneris accipere, non cuncteris adquiescere. Circumcelliones quosdam et clericos Donatistas cura eorum, qui disciplinae publicae inseruiunt, praemissa notoria ad iudicia legesque perduxit. hi cum audirentur a uiro clarissimo et spectabili tribuno et notario fratre tuo, filio meo Marcellino, non tormentis ungularum atque flammarum sed uirgarum coherciti horrenda facinora in fratres et conpresbyteros meos a se perpetrata confessi sunt, quod scilicet unum eorum exceptum insidiis trucidauerint, alterum e domo raptum oculo effosso digitoque amputato truncauerint. haec cum comperissem illos fuisse confessos ideoque minime dubitarem sub iura tuae securis esse uenturos, has ad tuam nobilitatem litteras acceleraui, quibus dep
Abbreviated transcription (Latin):
Comiendo ego ⁊̃ excellentic tue eccłam in numi¬
dia constitutam. ꝓpt̾ cuiꝰ necessitates sc̃s fr̃ ⁊ coep̃c
tib ⁊ cõpiclitantib missus ẽ: nec de hac re
plura scͥbo uob̾cum p̾sentem ip̃m sis auditus.
misi. siue mͦ. siue ꝑ diaconum pegnum. ne mͥ ea
totiens icerare necessesit Semꝑ in xp̃o cor tuum ui
pͥncipalem commendo eximietati tue. aus̃. ad pͥn¬
sublimi. ac p̾stanstissimo filio apͥngio
augustinus. Non dubito in hac pote¬
state quam tibi ds homini in homi¬
nes dedit cogitart te diuinum iudicium. &¬
ubi uidices stabunt rationẽ de suo iudicio
redditi. Xp̃iana qͥppe fide te imbutum scio.
unde mͥ ad excellentiam tuam maior fidu
tia datur. ñ solum petendi. s ammonendi
ꝓpt̾ illum dñm in cuiꝰ familia nob̃cum cele¬
sti iure censeris. in qͦ spem uite et̾ne parit̾ ha¬
bemus: & quem ꝓ nob̃ in sac̾scĩs miftus inuo¬
camꝰ. Proinde dñe insignis. ⁊ mĩto sublimis

Expanded text:
commendo etiam ego excellentiae tuae ecclesiam in Numicommendo etiam ego excellentiae tuae ecclesiam in Numidia constitutam, propter cuius necessitates sanctus frater et ctibus et compericlitantibus missus est. nec de hac re plura scribo, cum ipsum praesentem sis auditurus. misi siue modo siue per diaconum Peregrinum, ne mihi ea totiens\' iterare necesse sit. semper in Christo cor tuum uigprincipalem, commendo eximietati tuae. CXL. SUBLIMI AC PRAESTANTISSIMO FILIO APRINGIO AUGUSTINUS. Non dubito in hac potestate, quam tibi deus homini in homines dedit, cogitare te diuinum iudicium, ubi et iudices stabunt rationem de suo iudicio reddituri. Christiana quippe fide te inbutum scio, unde mihi ad excellentiam tuam maior fiducia tribuitur non solum petendi uerum etiam monendi propter illum dominum, in cuius familia nobiscum caelesti iure censeris, in quo spem uitae aeternae pariter habemus et quem pro uobis in sacrosanctis mysteriis inuocamus. proinde, domine insignis et merito sublimis
Abbreviated transcription (Latin):
tere sc̃ mͥ fuit fuit etiam epła ad ip̃os laicos dona¬
tistas. de hac cadem coũsatione nr̃a. quã modo ali¬
una ad dilectionem tuam. altã ad uirũ illustr̃ẽ uo¬
lusianum. quas uos accepisse iam credo. sic̃ nc̃ habeo
in manib librum ad honoratum nr̃m de q̃stioni¬
omibus qͥbusdam quinq quas mͥ ꝓposuit. ⁊ ꝑ littas
intimauit: cui ñ continuo respondẽ uides quã mini¬
me oporteat: karitas enim que tanquã nutͥx fouet
filios suos. ñ ordine amandi. sed ordine amandi sed¬
ordine subuemiendi infirmiores fortiorib anpontt.
dictandi aliquid quod me ab eis dicłationib impe¬
diat quib magis in ardesco decẽ ñ possunt. cũ pau¬
lulum spatu ux datur int̾ aceruos ocupationũ
quib nos aliene ł cupiditates ł necessitates t̾hunt¬
mecum dñm dep̾ceris. sed &̃ qđ tam instant̃. ⁊ tã
crebto ic ammones. nolo cesses ñ nicħ agens:

Expanded text:
tere, sicut mihi fuit etiam epistula ad ipsos laicos Donatere, sicut mihi fuit etiam epistula ad ipsos laicos Donatistas de hac eadem conlatione nostra, quam modo aliuna ad dilectionem tuam, altera ad uirum inlustrem Volusianum, quas uos accepisse iam credo, sicut nunc in manibus habeo librum ad Honoratum nostrum de quaestionibus quibusdam quinque, quas mihi proposuit et per litteras intimauit, cui non continuo respondere uides quam minime oporteat. caritas enim, quae tamquam nutrix fouet filios suos, non ordine amandi sed ordine subueniendi infirmiores fortioribus anteponit,  necessitates dictandi aliquid, quod me ab eis dictationibus impediat, quibus magis inardesco, deesse non possunt, cum paululum spatii uix datur inter aceruos occupationum, quibus nos alienae uel cupiditates uel necessitates mecum dominum depreceris; sed etiam quod tam instanter et tam crebro me admones, nolo cesses non nihil agens.
Abbreviated transcription (Latin):
diccm p̾stantie tue misissem. cur ab ste rursus ac¬
ceꝑim oblitꝰ sum: nͥ forte cũ inspicerem mendosos
eos reppi. ⁊ em̃dare uolur: qđ mirabilit̾ impeditꝰ
ram. paulo addito sic cẽ imꝑfectam scias. Si au¬
tem rationem omĩum dicrum ⁊ lucubtationũ
aliis neceesitatib impensarum. tͥ possem redłe:
uit̾ contͥstatꝰ. mirareris quanta mc distendantꝰ.
que differri omnino ñ possunt. nec agẽ illa per
mitant. in qua me petendo ⁊ ammonendo urges
uolendẽ. ⁊ inesfabilit̾ qͥa ñ possum dolente. Cum
enim ab eorum hominum necessitatibus aliquan¬
tulum uaco. qͥ me sic angariant. ut eos nullom
liceat euitare. nec contempne̾ oporteat. ñ desunt
q̃ dictanda p̃pono. sic in articłis temꝑm constitu¬
ta. ut dilationẽ ñ ferant: sic̃ mͥ fuit breuiatio gesto¬
rum consolationis nr̃e satis oꝑosa. cũ uiderem nemi¬
nem se uelle tanto aggeri litterarum legendo cõmit¬

Expanded text:
dicem ipsum praestantiae tuae misissem, cur abs te rursus acdicem ipsum praestantiae tuae misissem, cur abs te rursus acceperim, oblitus sum, nisi forte, cum inspicerem, mendosos eos repperi et emendare uolui, quod mirabiliter impeditus ram, paulo addito sic esse imperfectam scias. Si autem rationem omnium dierum et lucubrationum aliis necessitatibus impensarum tibi possem reddere, graviter contristatus mirareris quanta me distendant, quae differri omnino non possunt, nec agmittant, in quae me petendo et admonendo urgues uolentem et ineffabiliter, quia non possum, dolentem. cum enim ab eorum hominum necessitatibus aliquantulum uaco, qui me sic angariant, ut eos nullo modo liceat euitare nec contemnere oporteat, non desunt, quae dictanda praepono sic in articulis temporum constituta, ut dilationem non ferant, sicut mihi fuit breuiatio gestorum conlationis nostrae satis operosa, cum uiderem neminem se uelle tanto aggeri litterarum legendo commit
Abbreviated transcription (Latin):
cum ip̃o est: Si ꝓconsul. ł simul ambo in illum
estis sententiam ꝓlaturi. ⁊ forte ille ꝑsistit uelle
gladio umdicare quamquam sit xp̃ianus. & quan¬
tum adũtẽ potuimus ñ sit ad hec cruenta ꝓcliuus.
tam̃ si neceẽ fuit c̃ gestis iubete alligari epłas me¬
as. quas dehac re singłas uob̾ mutendas putaui.
Soleo enim audire in potestate eẽ iudicis mollire
sententiam: ⁊ mitius uindicare quam leges u¬
beant Si autem nec litt̾is meis ad hoc consensit:
hoc saltẽ p̾stet ut in custodia recipiantur: hoc atq
de clem̃tia imꝑatorum impetrare curabimus: ne
passiones seruorum dĩ. que debent eẽ in eccla
glose. inimicorum sanguine dehonestentur. Sci¬
O enim in causa dericorum anaunensium. qͥ oc¬
cisi a gentilib ñc martires honorantur. imꝑato¬
rem rogatum facile concessisse. ne illi qui occide¬
rant cos. & capti iam cenebant᷑. pena simili puni¬
rent᷑. Libros de baptismo paruulorum. cum iam co¬

Expanded text:
cum ipso est? si pro consule uel simul ambo in illos cum ipso est? si pro consule uel simul ambo in illos estis sententiam prolaturi et forte ille persistit uelle gladio uindicare, quamquam sit Christianus et, quantum aduertere potuimus, non sit ad haec cruenta procliuis, tamen, si necesse fuerit, etiam gestis iubete allegari epistulas meas, quas de hac re singulas nobis mittendas putaui. soleo enim audire in potestate esse iudicis mollire sententiam et mitius uindicare quam legeses. si autem nec litteris meis ad hoc consenserit, hoc saltem praestet, ut in custodiam recipiantur. atque hoc de clementia imperatorum impetrare curauimus, ne passiones seruorum dei, quae debent esse in ecclesia gloriosae, inimicorum sanguine dehonestentur. scio enim in causa clericorum Anaunensium, qui occisi a gentilibus nunc martyres honorantur, imperatorem rogatum facile concessisse, ne illi, qui eos occiderant et capti iam tenebantur, poena simili punirentur. Libros de baptismo paruulorum, cum iam co
Abbreviated transcription (Latin):
gesta legẽ atq ostendere delectabit dñe meri¬
to insignis. multum q carissime ac desidantissime
rexi. Sic habe tamquam p̾sentiam meam: & quod
uobis in commune ꝓ eccłe utilitate placuit. hoc
adiuuante dño fiat. qͥ potens est misericorditer
opitulari in tantis malis. Modo macrobĩ eorum
ep̃c. stipatus cuneis ꝑditorum utriusq sexꝰ hac
atq illac cutuit. aperuit q sibi basilicas. qͣs pos¬
sessorum quantuluscũq timor clauserat. Presen¬
te autem ꝓcuratore uiri clarissimi celeris spondei
quem tue dilectioni commendaui. multum q
cominendo. uteumq eorum frangebatur auda¬
cia. Nun ũ postea quam cartaginem ꝓfectꝰ est:
⁊̃ in fundis ip̃ius basilicas aꝑuit. ppłos congre¬
gat. Cum ip̃o cẽ ẽ ille donatus diaconus rebap¬
tizatus cum fuĩt colonus eccłe: qͥ u̾satus ẽ in il¬
la cede p̾cipuus. e tales ñ cum eo sunt. qñ & ille

Expanded text:
gesta legere atque ostendere delectabit, domine merigesta legere atque ostendere delectabit, domine merito insignis multumque carissime ac desiderantissime rexi; sic habe tamquam praesentiam meam et, quod uobis in commune pro ecclesiae utilitate placuerit, hoc adiuuante domino fiat, qui potens est misericorditer opitulari in tantis malis. modo Macrobius, episcopus eorum, stipatus cuneis perditorum utriusque sexus hac atque illac circuit, aperuit sibi basilicas, quas possessorum quantuluscumque timor clauserat. praesente autem procuratore uiri clarissimi Celeris Spondeo, quem tuae dilectioni commendaui multumque commendo, utcumque eorum frangebatur audacia. nunc uero, posteaquam Carthaginem profectus est, etiam in fundis ipsius basilicas aperuit, populos congregat. cum ipso est etiam ille Donatus, diaconus rebaptizatus, cum fuerit colonus ecclesiae, qui uersatus est in illa caede praecipuus. qui tales non cum eo sunt, quando et ille
Abbreviated transcription (Latin):
theoprobria debeas eadem gesta iubere ꝓponi:
fiat si fieri potest illuc frequens concurrẽ mul¬
titudo. Alioquin aliꝰ locus celebrior ꝓuidendus
est: ñ tamen ullomodo p̃termitendum. Pena
sane illorum. quamius de tantis sceleribus con¬
fessorum. rogo te. ut p̃t̾ supplicium mortis sit:
& ꝓpt̾ conscientiam nr̃am. & ꝓpt̾ catholicam man¬
suetudinem commendandam. Ip̃e enim fructus
ad nos ꝑuenit confessionis illoꝵ: qͥa inuenit ec¬
clesia catholica uͥ suam erga atrocissimos inimi¬
cos seruet atq exhibeat lenitatem. In tanta quippe¬
crudelitate. quecumq p̾ter sanguinem uindicta
ꝓccestrit magna lenitas apparebit. Qđ et si mł qͥ¬
busdam nr̃is. illa atrocitate cõmotis iudetur in¬
dignum. ⁊ quasi dissolutionis ⁊ negliglentic simile
transactis tamen motib animorum qui recentiori¬
bus factis solent turbulentius excitari. egregie lu¬
culenta bonitas apparebit: ⁊ ob hoc magis eadẽ

Expanded text:
Theoprepia debeas eadem gesta iubere proponi, Theoprepia debeas eadem gesta iubere proponi, fiat, si potest illuc frequens confluere multitudo; alioquin alius locus celebrior prouidendus est, non tamen ullo modo praetermittendum. Poena sane illorum quamuis de tantis sceleribus confessorum rogo te ut praeter supplicium mortis sit et propter conscientiam nostram et propter catholicam mansuetudinem commendandam. ipse enim fructus ad nos peruenit confessionis illorum, quia inuenit ecclesia catholica, ubi suam erga atrocissimos inimicos seruet atqcrudelitate quaecunque praeter sanguinem vindicta processerit, magna lenitas apparebit. Quod etsi modo quibusdam nostris illa atrocitate commotis videtur indignum, et quasi dissolutionis et negligentiae simile, transactis tamen motibus animorum qui recentioribus factis solent turbulentius excitari egregie luculenta bonitas apparebi
Abbreviated transcription (Latin):
citari. ac si fieri potuit ꝑ om̃s eccłas &̃ in hac di¬
ocesi conftitutas. ut audiant omnes homines.
plenc q agnoscant confessores iniqͥtatis. non
di timore extorquente penitentiam. sed iudicia¬
ria diligentia crudelissimoꝵ pectorum aꝑien¬
te duriciam: siue illoꝵ qͥ de homicidio. ⁊ de ex¬
se illa scire potiusse quamius sibi illa dicerent
displicere. negare non ausi sunt. refugientes
catholicam pacem. uelut ne polluantur cͥmi
leratorum tam immanium tantam multitu¬
dincm ꝑdurantes. siue &ẽ illorum. qͥ se inde ñ
recessuros. &̃ demonstrata sibi catholica uĩtate ⁊
donatistarum ꝑũsitate dixerunt. Non ẽ leue qđ
d̾s agi uoluit ꝑ oꝑam tuam. utinam tales eoꝵ
causas crebras sic audias. ⁊ facinora eorum. at¬
q insana ꝑtinatia sic sepe ꝓdãtur. eademq pu¬
blica gesta. in om̃ium noticiam ꝑfetant᷑ Qđ au¬
tem scͥpsit eximetas tua. dubitare te utrum in

Expanded text:
citari ac, si fieri potuerit, per omnes ecclesias etiam in dicitari ac, si fieri potuerit, per omnes ecclesias etiam in dioecesi constitutas, ut audiant homines pleneque agnoscant confessores iniquitatis non dei timore extorquente paenitentiam sed iudiciaria diligentia crudelissimorum pectorum aperiente duritiam siue illorum, qui de homicidio et de exse illa scire potuisse, quamuis sibi dicerent displicere, negare non ausi sunt refugientes catholicam pacem, uelut ne criminibus pollusceleratorum tam immanium tantam multitudinem perdurantes, siue etiam illorum, qui se inde non recessuros etiam demonstrata sibi catholica ueritate et Donatistarum peruersitate dixerunt. non est leue, quod deus agi uoluit per operam tuam. utinam tales eorum causas crebras sic audias et facinora eorum atque insana pertinacia sic saepe prodatur eademque publicata gesta in omnium notitiam perferantur! quod autem scripsit eximietas tua dubitare te, utrum in
Abbreviated transcription (Latin):
ei carni quã sine parente fȩcit ex derra. ñ potuit
nouam creare carni. quã sine uiro sumpsit ex
femina. Hec sicut potui. non quide adme datis.
sedd tam̃ ad carissimos nr̃os sc̃ĩtatis tuȩ litceris ñ
ꝑicia quam desiderasti. sed sollicita dilectione re¬
spondi. Si grate accipis. & ammonitionem fr̃nam cẽ
utilem non errando. sed prudent̾ considerando. cũ
pace eccłe conseruas: dõ grãs. Si autem me ista non¬
dum nosse miraris. uel etiam nec miraris. ⁊ me
aliquid certum de origine animarum. salua ista
fide que certissima atq clarissima ẽ in tua cari¬
tate docere non renuis: multo ub̃ius do grãs:
Memor nr̃i dño semꝑ uiuas: domine beatissime
omino merito insigni. multum. xcxii.¬
lm̃o ac desidantissimo filio marcel¬
lino. auoustinus in dño salutem: Ges¬
ta que ꝓmisit p̾̃stantia tua uehem̃t̾
expecto: & in eccła ipponensi iamiamq cupiore¬

Expanded text:
ei carni, quam sine parente fecit ex terra, non potuit ei carni, quam sine parente fecit ex terra, non potuit nouam creare carni, quam sine uiro sumpsit ex femina. Haec, sicut potui, non quidem ad me datis sed tamen ad carissimos nostros sanctitatis tuae litteris non peritia, quam desiderasti, sed sollicita dilectione respondi. si grate accipis et admonitionem fraternam et iam utilem non errando sed prudenter considerando cum ecclesiae pace conseruas, deo gratias. si autem me ista nondum nosse miraris uel etiam nec miraris et me aliquid certum de origine animarum salua ista fide, quae certissima atque clarissima est, mutua caritate docere non rennuis, multo uberius deo gratias. memor nostri domino semper uiuas, domine beatissime DOMINO MERITO INSIGNI MULTUMQVE CARISSIMO AC DESIDERANTISSIMO FILIO MARCELLINO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Gesta, quae promisit praestantia tua, uehementer expecto et in ecclesia Hipponiensi iam iamque cupio re
Abbreviated transcription (Latin):
tua dilectio de hac questione aliquid audiat de¬
finitum. non parui ȩstiman dum. ĩmo p̃cipue
necessariũ atq retinendũ. quolibet modo se ori¬
go habcat animarũ. siue ex illa una. siue ex nul¬
la aũa ꝓpagentur. mediatoris tam̃ animã nul¬
lum ex adam traxisse peccatũ dubitare fas ñ÷
Si enim nulla ꝓpagatur ex altera ubi omnes te¬
nentur ꝓpagata carne peccati. quanto minus
credendum ex ꝓpagine peccadricis anmã ueni¬
re potuisse cuius caro uenit ex uirgine. ñ lididi¬
ne concepta. sed fide. ut ẽẽt insimilitudine car-¬
nis peccati. non in carne peccati:. Si aut̃t pecc̃o
primȩ aĩȩ peccatricis ideo cȩtere tenentur obno¬
xiȩ quia ex illa sunt ꝓpagate: profecto illa quã
sibi unigenitus coaptauit aut peccatum inde
non daxit. aut om̃ino inde non tracta ẽ. Neq
enim non poduit animã sibi drahere sine pecc̃o
qui soluit nr̃a peccata. aut qui nouam creauit

Expanded text:
tua dilectio de hac quaestione aliquid audiat detua dilectio de hac quaestione aliquid audiat definitum non parui aestimandum, immo praecipue necessarium atque retinendum, quo modo libet se origo habeat animarum, siue ex illa una siue ex nulla alia propagentur. mediatoris tamen animam nullum ex Adam traxisse peccatum dubitare fas non est. si enim nulla propagatur ex altera, ubi omnes tenentur propagata carne peccati, quanto minus credendum est ex propagine peccatricis animam uenire potuisse, cuius caro uenit ex uirgine non libidine concepta sed fide, ut esset in similitudine carnis peccati, non in carne peccati! si autem peccato primae animae peccatricis ideo ceterae tenentur obnoxiae, quia ex illa sunt propagatae, profecto illa, quam sibi unigenitus coaptauit, aut peccatum inde non traxit aut omnino inde non tracta est. neque enim non potuit animam sibi trahere sine peccato, qui soluit nostra peccata, aut, qui nouam creauit
Abbreviated transcription (Latin):
ano. Qm̃ ergo morte xp̃i non unius aut aliqͣꝵ.
sed uniuersȩ animȩ ꝓpagatione contractum
mortis cyrographũ rumpitur. si podes animas
sic alienas appagatione defendere. ut tam̃ hoc
cyrographo quod sola xp̃i morte rumpendũ
ẽ. rectissima ratione demonstrent᷑ obstrictȩ. nec
sua ꝓpagatione. sed carnis debido hoc iuste ap¬
pareant obligate: non solum nemine ꝓhibente
defende. uerũ etiam nobis quomͦ hic tecum de¬
fendere possimus ostende. Si audẽ aliter non
potes quod de animarũ nouitade sentis asserere.
nisi ut cas dicas peccato primi hominis nonde¬
neri. aut ꝑ propagationẽ non suam sed carnis ay¬
ctore deo. uel nescio qua mali natura innocentis¬
simas fieri peccatrices: melius origo aĩe latet dũ
tam̃ eam non dubitemus dĩ ẽẽ creaturam quã
uel ds̃ peccati auctor dicatur. uel contra dm̃ ali¬
ena mala natura introducat᷑. uel baptisia par¬
uulorum in irritum ducat᷑. Ut autem & a me

Expanded text:
stiano. Quoniam ergo morte Christi non unius aut aliquarum stiano. Quoniam ergo morte Christi non unius aut aliquarum sed uniuersae animae propagatione contractum mortis chirographum rumpitur, si potes animas sic alienas a propagatione defendere, ut tamen hoc chirographo. quod sola Christi morte rumpendum est. rectissima ratione demonstrentur obstrictae nec sua propagatione sed carnis hoc debito iuste appareant obligatae, non solum nemine prohibente defende. uerum etiam nobis, quo modo id tecum defendere possimus. ostende. si autem aliter non potes, quod de animarum nouitate sentis. adserere. nisi ut eas dicas peccato primi hominis non teneri aut per propagationem non suam sed carnis auctore deo uel nescio qua mali natura innocentissimas fieri peccatrices. melius origo animae latet, dum tamen eam non dubitemus dei esse creaturam quam uel deus peccati auctor dicitur uel contra deum aliena mali natura introducitur uel baptisma paruulorum inritum ducitur. Ut autem et a me
Abbreviated transcription (Latin):
racider agitur. Nam ut iam uerbis utar q̃
in ipsa epła beatissimi antistitis zosim le¬
guntur. fidelis dñs in uerdis suis. eiusq bap¬
tismus re ac uerbis. id÷ oꝑe. confessione. &
remissione uera peccators in om̃i sexu. ȩtate
conditione generis humani. eandem plenity¬
dinem denet. Fullus enim nisi qui pecc̃i
seruus ẽ liber efficitur: nec redemptus dici
potest nisi qui uere ꝑpeccatum fuerit ante
captiuus. sicut scͥptum ẽ. si uos filius lib̾au̾it
uere liberi eritis. ꝑ ipsum enim renascimur
sp̃italiter ꝑ ipsum crucifigimur mundo. ipsiꝰ
morte. mortis ab adam omnib nob̾ introductȩ
atq transiissȩ uniuersȩ aĩȩ illud ꝓpagatione
contractum cyrographum rũpitur. in quo nul
lus om̃ino natorum ante ꝗͣ ꝑbaptismum libe¬
retur non tenetur obnoxius. In his uerbis apłicȩ
sedis. tam antiqua atq fundata certa & clara ẽ
catholica fides: ut nefas sit de illa dubitare xp̃i¬

Expanded text:
raciter agitur. nam, ut iam uerbis utar, quae raciter agitur. nam, ut iam uerbis utar, quae in ipsa epistula beatissimi antistitis Zosimi leguntur, \'fidelis dominus in uerbis suis eiusque baptismus re ac uerbis, id est opere, confessione et remissione uera peccatorum in omni sexu, aetate, condicione generis humani eandem plenitudinem tenet. nullus enim, nisi qui peccati seruus est, liber efficitur nec redemptus dici potest. nisi qui uere per peccatum fuerit ante captiuus. sicut scriptum est: Si uos filius liberauerit, uere liberi eritis. per ipsum enim renascimur spiritaliter, per ipsum crucifigimur mundo, ipsius moratque transmissae universae animae, illud propagatione contractum chirographum rumpilus omnino natorum, antequam per baptismum liberetur, non tenetur obnoxius\'. in his uerbis apostolicae sedis tam antiqua atque fundata, tam certa et clara est catholica fides. ut nefas sit de illa dubitare Chri
Abbreviated transcription (Latin):
pelagii de hac re argument atio quȩ int̃ alia
eius damnabilia etiam litteris apłicę sedis ad¬
iuncta ẽ. ita se habet. Si enim anima inqͥt
ex traduce non ẽ. sed sola caro tantum hab&
traducem peccati: sola crgo pęnam merecur.
Iniustum ẽ enim ut hodie nata anima non
ex massa adȩ tam antiquum peccatũ por¬
det alienũ: quia nulla ratione concedidur. uc
ds qui propͥa peccata dimitcit. unũ impuctt
alienũ. Si ergo ita potes animarũ asscrere
sinc ulla ꝓpagine nouitatẽ. ut ratione iusta.
& a fide catholica non aliena. etiã sic primi
hominis peccato ostendantur obnoxiȩ: assere
quod sentis ut potes. Si audem ñ eas alit̃ po¬
des aꝓpagatione facere alienas nisi ut simł
facias ab om̃i peccati uinculo liberas: cohi¬
be de ab huiꝰmodi disputadione om̃imͦ. Non
ẽ enim falsa etiã in paruulorũ baptismate re¬
missio peccatorũ: nec uerbodenꝰ dicitur. s ue¬

Expanded text:
Pelagii de hac re argumentatio. quae inter alia Pelagii de hac re argumentatio. quae inter alia eius damnabilia etiam litteris apostolicae sedis adiuncta est, ita se habet: Si anima\', inquit, \'ex traduce non est, sed sola caro tantum habet traducem peccati, sola ergo poenam meretur. iniustum est enim. ut hodie nata anima non ex massa Adae tam antiquum peccatum portet alienum, quia nulla ratione conceditur, ut deus, qui propria peccata dimittit, unum inputet alienum. Si ergo ita potes animarum adserere sine ulla propagine nouitatem, ut ratione iusta et a fide catholica non aliena etiam sic peccato primi hominis ostendantur obnoxiae. adsere. quod sentis, ut potes. si autem non eas aliter potes a propagatione facere alienas, nisi ut simul facias ab omni peccati uinculo liberas, cohibe te ab huius modi disputatione omni modo. non est enim falsa etiam in paruulorum baptismate remissio peccatorum nec uerbo tenus dicitur, sed ue
Abbreviated transcription (Latin):
extitissent. conciliorum ep̃alium uigilantia in
adiutorio saluatoris. qui suã tuet᷑ eccłiã ce duo¬
bus uenerabilib antistitib apł̃icȩ sedis. papa
innocentio. & papa zosimo. nisi correcti etiam
egerint penitentiã toto xp̃iano orbe damnati
sunt. De quib exempla recentium litterarũ
siue quȩ specialiter ad afros. siue quȩ uniu̾sa¬
liter ad omnes ep̃os de memorata sede manar̃
ne forte ad ur̃am scĩtatem nondũ ꝑuenerint.
uobis curamus mitti ab eis fr̃ĩbus. quib & has
litteras ut duȩ uen̾ationis dirigerent dedimus.
Hi autẽ inde ideo sunt heretici quia dicunt aĩas
originẽ de illa prima peccatrice non ducere. qd
uel aliqua fortasse ratione uera dici potest. uel
sine fidĩ labe nesciri: sed hinc conantur efficere
unde om̃ino aꝑtissimi heretici iudicant᷑ aĩas
paruuloꝵ nichil mali ex adam trahere quod
sit lauachro regenerationis expiandũ. Nam

Expanded text:
extitissent, conciliorum episcopalium uigilantia in extitissent, conciliorum episcopalium uigilantia in adiutorio saluatoris. qui suam tuetur ecclesiam, etiam a duobus uenerabilibus antistitibus apostolicae sedis, papa Innocentio et papa Zosimo, nisi correcti etiam egerint paenitentiam, toto Christiano orbe damnati sunt, de quibus exempla recentium litterarum. siue quae specialiter ad Afros siue quae uniuersaliter ad omnes episcopos de memorata sede manarunt, ne forte ad uestram sanctitatem nondum peruenerint, uobis curauimus mitti ab eis fratribus, quibus et has litteras, ut tuae uenera tioni dirigerent. dedimus. hi autem non ideo sunt haeretici. quia dicunt animas originem de illa prima peccatrice non ducere. quod uel aliqua fortasse ratione uera dici potest uel sine fidei labe nesciri, sed hinc conantur efficere, unde omnino apertissimi haeretici iudicantur. animas paruulorum nihil mali ex Adam trahere, quod sit lauacro regenerationis expiandum. nam
Abbreviated transcription (Latin):
cendo ꝑueniant. Absit enim ut credamus uel
animas paruulorũ in lauachro regenerationis
falsam acciꝑe peccatorum mundationẽ. uł dm̃
ẽe. aut aliquã naturam quã non condidit ds̃.
illius ex qua mundantur inquinationis au¬
ctorem. Donec ergo aut ille rescribat aut ego
si ds̃ uoluerit aliquo modo discam. si nullam
de illa peccatrice originẽ ducit. quȩ causa sit
aĩȩ subcundi originale peccatum. quod necẽe
ẽ ẽẽ in omnib paruulis. & quod eam nec ds̃
cogit insondem. quia peccandi auctor non ẽ
nec ulla mali natura quia non ẽ: nichil tale
audeo predicare. Te autem si libender uel pa¬
tiender admittis carissime frader admoneo. ne
heresem nouam minus cautus incurras quȩ
antiquissimȩ fidĩ stabilita molitur fundam̃ta
conuellere. aduersus dĩ grãm disputando: quã
largitur. Cuius uel auctores. uel certe acerrimi
notissimiq suasores. cum pelagius ce celestius

Expanded text:
cendo perveniant. Absit enim ut credamus vel cendo perveniant. Absit enim ut credamus vel animas parvulorum in lavacro regenerationis falsam accipere peccatorum mundationem, vel Deum esse, aut aliquam naturam quam non condidit Deus, illius ex qua mundantur inquinationis auctorem. Donec ergo aut ille rescribat, aut ego, si Deus voluerit, aliquo modo discam, si nullam de illa peccatrice originem ducit, quae causa sit animae subeundi originale peccatum, quod necesse est esse in omnibus paruulis et quo eam nec deus cogit insontem, quia peccandi auctor non est, nec ulla mali natura. quia non est. nihil tale audeo praedicare. \' Te autem. si libenter uel patienter admittis, carissime frater, admoneo, ne haeresem nouam minus cautus incurras. quae antiquissimae fidei stabilita molitur fundamenta conuellere aduersus dei gratiam disputando, quam largitur. cuius uel auctores uel certe acerrimi notissimique suasores cum Pelagius et Caelestius
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpsit inde trans mare longe ad doctissimum
uirum. cui rescͥpsit ille ut potius me consule¬
ret. nesciens quid iam fȩcerat. nec aliquid ã
me cercum ac definitum audire pot̾at. Si¬
gnificauit tam̃ in cadem breui epła sua se po-¬
tius fieri quam propagari animas credere
simul etiam ammonens animarũ ꝓpaginẽ.
quia ipse moriente ẽ occidentalem ȩccłam
solere sentire. hac ego maiore occasione com¬
perta scripsi ad cum non brcuem librum cõ¬
sulens eum. & petens ut prius me doceat. &¬
tunc ad me mittat quos doceam. qui lib̃ m̃s
non doctoris sed inquisitoris & potius disce
cupientis apud me legi potest mitti uͦ uspiã
non debet. uel cuiꝗͣ foras dari. nisi cum rescͥp¬
ta dño adiuuante ꝑcepero. id quod ille sentit
prõptissime ac libentissime defensurus si me
docere potuerit. quomͦ animȩ non ex adam ue¬
niant. & tam̃ ex illo iustam sortem damnatiõis
inueniant. nisi ad remissionẽ peccatorum renas¬

Expanded text:
scripsit inde longe trans mare ad doctissimum scripsit inde longe trans mare ad doctissimum uirum. cui rescripsit ille. ut potius me consuleret, nesciens, quod iam fecerat nec aliquid a me certum ac definitum audire potuerat. significauit tamen in eadem breui epistula sua se potius fieri quam propagari animas credere simul etiam admonens animarum propaginem — quia ipse in oriente est — occisolere sentire. Hac ego majore occasione comperta, scripsi ad eum non brevem librum, consulens eum, et petens ut prius me doceat, et tunc ad me mittat quos doceam. 21. Qui liber meus ut non doctoris sed inquisitoris, et potius discere cupientis, apud me legi potest: mitti vero uspiam non debet, vel cuiquam foras dari, nisi cum rescripta Domino adjuvante percepero; id quod ille sentit, promptissime ac libentissime defensurus, si me docere potuerit quomodo animae non ex Adam veniant, et tamen ex illo justam sortem damnationis inveniant, nisi ad remissionem peccatorum renas
Abbreviated transcription (Latin):
poribus continentur intelligi corpora filiorum
ꝑ nominatas animas possunt. Sic enim melius
accipitur etiam illud quod lex inquinari dicit
cum qui intrauerit suꝑ animã mortuam. hoc ẽ
super defuncti cadauer: ut nomine aĩe mortuȩ
mortuum corpus intelligatur quod animã con-¬
ille nichilominus eccła nuncupatur. Hȩc respon¬
derentur. si ut dixi feminino gen̾e positum esset.
quȩ exierint de femoribꝰ iacob. id ÷ que anime: nc̃
uero cum masculinum genus sit positum. id ÷
quis non ita intelligere malit omnes aĩe corum
ut etiam sic possint indelligi scdm corpus tantũ
modo exisse homines de femorib patris. qͣrũ
erant ille anime. ꝑ quarum numerũ intelligunt̃
tot hommes: Uellem autẽ legere libellũ tuũ
cuiꝰ mentionẽ fecisti in litceris duis. ne forte
aliqua ibi testimonia non ambigua posiusti.
hac questione sentirem eiq remota uerecun¬
dia hinc estus meos & ignorantiã fassus ec̃m:

Expanded text:
poribus continentur, intellegi corpora filiorum poribus continentur, intellegi corpora filiorum per nominatas animas possunt. sic enim melius accipitur etiam illud, quod lex inquinari dicit eum qui intrauerit super animam mortuam, hoc est super defuncti cadauer, ut nomine animae mortuae mortuum corpus intellegatur, quod animam conille nihilo minus ecclesia nuncupatur. haec responderentur, sicut dixi, si feminino genere positum esset \'quae exierunt de femoribus Iacob\', id est quae animae. nunc uero cum masculinum genus sit positum. id esquis non ita intellegere malit: \'omnes animae eorum, ominum, ut etiam sic possint intellegi secundum corpus tantum modo exisse homines de femoribus patris, quorum erant illae animae, per quarum numerum intelleguntur tot homines? Vellem autem legere libellum tuum. cuius mentionem fecisti in litteris tuis, ne forte aliqua ibi testimonia non ambigua posuisti. hac quaestione sentirem. eique remota uerecundia hinc aestus meos et ignorantiam fassus essem.
Abbreviated transcription (Latin):
corpora filiorũ: ut eo modo etiam illud intelligi
uelint a parte dotum quod dixit adam cũ illi
mulier eius ostenderet᷑. hoc nunc os ex osfibꝰ mĩs
& caro de carne mea. non enim dixit & anma
de anima mea. Sed fieri ita potest ut carne no¬
minata utrunq intelligat᷑. sicut hic animas no¬
minauit. tam̃ etiam corpora infiliis intelligi
uoluit. Sed hoc testimoniũ ceite qͣsi tã clarũ
atq manifestum enodandȩ huic questiom ñ
sufficeret. nec si ita legeretur genere feminino q̃
exierunt de femorib eius. ut animas intellige̾¬
mus quȩ exicrunt. ideo autem non sufficeret.
qm̃ & animȩ nomine corpus solum posse sig¬
tuificari modo quodam locutionis ostendit᷑.
quo significatur ꝑ id quod continctur illud qd̃
tur: & uas continet. Sicut eigo appellamus
ȩccłam basilicam qua continctur ppłs qui u̾e
ut nomme ecclȩ. id ÷ populi qui continecut. signi¬
ficemus locum qui continet. ita quod animȩ cor¬

Expanded text:
corpora filiorum, ut eo modo etiam illud intellegi corpora filiorum, ut eo modo etiam illud intellegi uelint a parte totum, quod dixit Adam. cum illi mulier eius ostenderetur: Hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea; non enim dixit -et anima de anima mea\', sed ita fieri potest, ut carne nominata utrumque intellegatur, sicut hie animas nominauit et tamen etiam corpora in filiis intellegi uoluit.. Sed hoc testimonium certe quasi tam clarum atque manifestum enodandae huic quaestioni non sufficeret, nec si ita legeretur genere feminino \'quae exierunt de femoribus eius\\ ut animas intellegeremus, quae exierunt. ideo autem non sufficeret, quoniam et animae nomine corpus solum posse significari modo quodam locutionis ostenditur. quo significatur per id, quod continetur, illud, quod tur, uas continet. sicut ergo appellamus ecclesiam basilicam, qua continetur populus, qui uere lesiae, id est populi, qui continetur, significemus locum, qui continet: ita, quod animae cor
Abbreviated transcription (Latin):
effectum ẽ: sic anima nr̃a quamuis ex illa aĩa
ꝓpagata non ad nichilum quia ĩmortalis ẽ.
sed ad illum redit a quo ip̃sa prima anina fa¬
cta ẽ. ac ꝑ hoc illud quod scͥptum ẽ de spũ
cuiꝰq hominis quod redeat ad dm̃ qui decdit
cum. non soluit istam obscurissimã questio¬
nem. quia siue ex illo uno. siue ex nullo alio ds a
utiq dedit eum. Itemq illi qui ꝓpaginẽ
animarũ inconsiderata temeritate defendũt
inter alia testimonia quȩ causȩ suȩ suffragari
arbitrantur. nullũ quasi manifestius & exp̃s¬
sius pro se possunt putare ꝓferendum. quam
id quod in gencsi scͥptum ẽ. õs aut̃ animȩ quȩ
introierunt cum iacob inegiptum qui exierut
de femoribꝰ suis. Hoc enim uelut cuidentissimo
testimonio possunt credi animȩ in filios ex pa-¬
rentibus propagari. qm̃ satis aꝑte dictũ uidct᷑
animas etiam de femorib iacob non sola cxisse

Expanded text:
effectum est, sic anima nostra, quamuis ex illa anima effectum est, sic anima nostra, quamuis ex illa anima propagata non ad nihilum, quia inmortalis est, sed ad illum redit. a quo ipsa prima anima facta est. ac per hoc illud, quod scriptum est de spiritu cuiusque hominis, quod redeat ad deum, qui dedit eum, non soluit istam obscurissimam quaestionem, quia siue ex illo uno sine ex nullo alio deus utique dedit eum. Itemque illi, qui propaginem animarum inconsiderata temeritate defendunt, inter alia testimonia, quae suae causae suffragari arbitrantur. nullum quasi manifestius et expressius pro se possunt putare proferendum quam id, quod in Genesi scriptum est: Omnes autem animae, quae introierunt cum Iacob in Aegyptum, qui exierunt de femoribus eius. hoc enim uelut euidentissimo testimonio possunt credi animae in filios ex parentibus propagari, quoniam satis aperte dictum uidetur animas etiam de femoribus Iacob non sola exisse
Abbreviated transcription (Latin):
ergo certum de animȩ origine nondũ in scͥpt᷑is
canonicis comꝑi. Nam hi qui nouas sine ul¬
la propagine asserunt animas fieri inder desti¬
monia quib innituit᷑ ostendere. ponunt &
illa duo quȩ paulo ante commemorar qui
finxit sp̃m hominis in ipso. & qui fiixit sin¬
gillatim corda hominũ. De quib uides ꝗͦ¬
admodum possit a resistentib responderi.
Utrum enim cum fingit ex alio fingat. aut ex
nichilo. incertum ẽ. Illud tam̃ inter cętera de¬
stimonia michi uidctur eẽ piccipuũ. quod
in libro salomonis çccłaste legitur. & rcũtit᷑
pulius in terra sicut erat. & sp̃c reu̾tetur ad dm̃
qui dedit illum. Sed facillime respondeduꝵ.
corpus in derra de qua factum ẽ primũ hõis
corpus. & sp̃c ad dm̃ a quo facta ẽ pͥma hõis
anima. Sicut enim nr̃m corpus inquiunt
quamuis ex primo illo corpore propagatum
sit ex eo tam̃ redit. unde ipsum pͥmum corp

Expanded text:
ergo certum de animae origine nondum in Scripturis ergo certum de animae origine nondum in Scripturis canonicis comperi. Nam hi qui novas sine ulla propagine asserunt animas fieri, inter testimonia quibus id nituntur ostendere, ponunt etiam illa duo, quae paulo ante commefingit spiritum hominis in ipso, et: qui fingit singillatim corda hominum. de quibus uides quemadmodum possit a resistentibus responderi: utrum enim, cum fingit, ex aliquo fingat an ex nihilo, incertum est. illud tamen inter cetera testimonium uidetur esse praecipuum, quod in libro Salomonis Ecclesiaste legitur: et reuertetur puluis in terram, sicut erat, et spiritus reuertetur ad deum, qui dedit eum. sed facillime respondetur: corpus in terram, de qua factum est primum hominis corpus, et spiritus ad deum, a quo facta est prima hominis anima. "sicut enim nostrum corpus" inquiunt "quamuis ex primo illo corpore propagatum sit, eo tamen redit unde ipsum primum corpus
Abbreviated transcription (Latin):
se scire mentitur. nunꝗͣ scire mereatur. Quis¬
autem non unius tantum negat. sed omnis
animȩ creatorem dm̃ atq factorem. nisi qui
cius eloquiis aꝑtissime refragatur: Sine ul¬
la quippe ambiguitate ꝑ propħam dicit om¬
quod uerba consequentia manifestant. Non
itaq unum quẽ facto ex terra homini pͥmo
inspirauit. sed omnẽ fiatum ipse fęcit. ipse ad-¬
huc facit. Queritur tam̃ utrum omnẽ flatum
ex uno illo flatu. sicut omne corpus hominis
ex illo uno corpore facit. an uero noua quidẽ
corpora faciat ex uno. animas autẽ nouas ex
nichilo. Quis enim congrua suis originibꝰ
genera rerum etiam de seminib facit: nisi qui
ipsa semina sine seminib fęcit: Sed ubi res na-¬
turaliter obscura nim̃ modulum uincit. & a¬
perta diuina scͥptura non subuenit: demere hĩc
aliquid definire humana comectura p̃sumit.
Scđm uitas autẽ quas propͥas habcre incipiunt
nascuntur. idõ baptismate renouantur. Aliquid

Expanded text:
se scire mentitur, nunse scire mentitur, nunautem negat non unius tantum, sed omnis animae creatorem deum atque factorem, nisi qui eius eloquiis apertissime refragatur? sine ulla quippe ambiguitate per prophetam dicit: omquod uerba consequentia manifestant. non utique unum, quem facto ex terra homini primo inspirauit, sed omnem flatum ipse fecit, ipse adhuc facit. quaeritur tamen, utrum omnem flatum ex illo uno flatu, sicut omne corpus hominis ex illo uno corpore faciat, an uero noua quidem corpora faciat ex uno, animas autem nouas ex nihilo. quis enim congrua suis originibus genera rerum etiam de seminibus facit, nisi qui ipsa semina sine seminibus fecit? sed ubi res naturaliter obscura nostrum modulum uincit et aperta diuina scriptura non subuenit, temere hinc aliquid definire humana coniectura praesumit. secundum uitas autem, quas proprias habere incipiunt, nascuntur; ideo baptismate . renouantur. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
talis aĩa ẽ: anĩmortalitatẽ tune accipit. q̃nfor¬
matur ut uiuat. sic̃ iusticia q̃n format᷑ ut sapi¬
at: Et quopacto d̾s eam fingat in homine aẽ¬
si anima seminalit̃ trahatur ex anima. sicut
fingit in homine corporis menbra. quamuis
corpus seminaliter trahatur ex corpore: Si eñĩ
non etiam sp̃italis creatura fingerctur a dõ. ñ
scͥptum ẽc̃t. qui fingit sp̃m hominis in ipso.
& in eo quod legitur. qui finxit singillatim cor¬
da hominũ. si ꝑ corda significate sunt animȩ
fingi eas posse quis dubidet: Sed queritur
utrum ex una anima hominis primi sicut
singillatim fingit facies hominũ ex uno tm̃
corp̾ore hominis primi. Cum hȩc atq huius
modi de hac re multa quererentur. quȩ nullo
sensu carnis explorari possunt. & a nr̃a experi¬
entia longe remota sunt. atq in abdicissimis
nature simbus laterent. non erubescendum ẽ¬
homini confiteri nescire se quod nescit: ne dr̃

Expanded text:
talis est anima, an inmortalitatem tunc accipit, quando fortalis est anima, an inmortalitatem tunc accipit, quando formatur, ut uiuat, sicut iustitiam, quando formatur, ut sapiat; et quo pacto deus eam fingat in homine, etiamsi anima seminaliter trahatur ex anima, sicut fingit in homine corporis membra, quamuis corpus seminaliter trahatur ex corpore. si enim non etiam spiritalis creatura fingeretur a deo, non scriptum esset: Qui fingit spiritum hominis in ipso; et in eo, quod legitur: Qui finxit singillatim corda hominum, si per corda significatae sunt animae. fingi eas posse quis dubitet? sed quaeritur, utrum ex una anima hominis primi, sicut fingit singillatim facies hominum ex uno tamen corpore hominis primi. Cum haec atque huius modi de hac re multa quaeruntur. quae nullo sensu carnis explorari possunt et a nostra experientia longe remota sunt atque in abditissimis naturae sinibus latehomini confiteri se nescire quod nescit, ne dum
Abbreviated transcription (Latin):
coartatur angustiis. quod omnes animas cẽ
paruulort̃ quos ȩccła non utiq in falsa sed in
ueta peccatorũ remissione baptirat. uera fides
predicat trahere originale peccatum propͥa pͥ¬
mi hominis uoluntate cõmissum: & in om̃s
posteros gencratione transinissũ sola regenera¬
tionem purgandum. Sed cum considerari &
ꝑtractari coꝑint quid dicatur mirum si ullus
sensus comp̃hendit humanus quonam modo
tanquã lucerna de lucerna accendatur:. & sĩ
detrimendo alterius alter inde ignis existat.
sic anima de anima parentis fiat in prole. uł
traducatur in plem. utrum incorporcũ sem̃
animȩ suȩ quadam occulta & inuisibili uia
eorum ex patre currat in matrem cum fit con¬
ceptus in femina: an quod ẽ incredibilius in
semine corporis ladeat. Cum audẽ fluunt irri¬
ta sine ullis conceptib semina: utrum semen
animȩ non simul excat. an sũma celeritate
atq athomo temporis unde exierat recurrat.

Expanded text:
coartatur angustiis, quod omnes animas etiam coartatur angustiis, quod omnes animas etiam paruulorum, quos ecclesia non utique in falsa sed in uera peccatorum remissione baptizat, uera fides praedicat trahere originale peccatum propria primi hominis uoluntate commissum et in omnes posteros generatione transmissum sola regeneratione purgandum; sed cum considerari et pertractari coeperit. quid dicatur. mirum, si ullus sensus comprehendit humanus. quonam modo. tamquam lucerna de lucerna accendatur et sine detrimento alterius alter inde ignis existat. sic anima de anima parentis fiat in prole uel traducatur in prolem. utrum incorporeum semen animae sua quadam occulta et inuisibili uia seorsum ei patre currat in matrem, cum tit conceptus in femina. an. quod est incredibilius, in semine corporis lateat: cum autem fluunt inrita sine ullis conceptibus semina. utrum semen ani- Illae non simul exeat, an summa celeritate atque atomo temporis, unde exierat, recurrat,