comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pus ẽ. ꝑ glãm resurrectionis amitt̾e: et sp̃m fieri:. Co
modo quippe aut conduplicabitur substantia
sp̃s si et corpus sp̃s erit: aut si unus erte spc̃ homĩs.
ita ut cõmutato et conu̾so in sp̃m corpore. neq¬
ingeminatione neq incremento conduplicetur.
nec oĩno ulliꝰ accessu qnͣtitatis augeatur: metuen¬
dum ẽ. ne nichil aliuo dici uideatur. qmͣ corpora
ñ illa mutatione inmortalia mansura. seo nulla
potiꝰ futura & omnino pitura Qua ꝓpt̾ donec di¬
ligenti inquisitione si dñs adiuuerit reppiatur
quid scd̃m scͥpturas de spĩtali corpore qd̾ in resur¬
rectione ꝑmittitur. ꝓbabilius sentiendum sit. inte¬
rim nob suffitiat qd̾ unigenit᷑ filius idemq me¬
diator dei et hominum homo xp̾c iħc ata uidet
patrem sicut uidetur apatre: Nsos autẽ adulã
uisionem dei que nobis in resurrectione ꝓmitcit᷑.
ñexhoc mundoistam concupiscentiam ocłoꝵ tñs¬

Expanded text:
pus est, per gloriam resurrectionis amittere et spiritum fieri. eo pus est, per gloriam resurrectionis amittere et spiritum fieri. eo modo quippe aut conduplicabitur substantia spiritus, si et corpus spiritus erit, aut, si unus erit spiritus hominis, ita ut commutato et conuerso in spiritum corpore neque geminatione neque incremento conduplicetur nec omnino ullius accessu quantitatis augeatur, metuendum est, ne nihil aliud dici uideatur quam corpora non illa mutatione inmortalia mansura, sed nulla potius futura et omnino peritura. quapropter donec diligenti inquisitione, si dominus adiuuerit, reperiatur, quid secundum scripturas de spiritali corpore, quod in resurrectione promittitur, probabilius sentiendum sit, interim nobis sufficiat, quod unigenitus filius idemque mediator dei et hominum homo Christus Iesus ita uidet patrem, sicut uidetur a patre. nos autem ad illam i uisionem dei, quae nobis in resurrectione promittitur, non ex hoc mundo istam concupiscentiam oculorum trans
Abbreviated transcription (Latin):
mundi exordio ante qmͣ filio eẽt ulla forma ser¬
ui suscepta. uidit ds lucem quia bona ẽ et firma¬
mĩtum et mare et aridam et omne fenum atq oẽ
lignum. solem lunam. et stellas reptilia ammarũ
iuiuan. uolatilia celi. animam uiuam: Postremo
uidit d̃s omnia que fecit: et ecce bona ualde. Qd
tum ꝑquasq creaturas totiens stpͥtura repetisser.
miror unde nata fuerit illa opinio. qua putatum
ẽ tantum ad corpora ptinere uisionem: Que opi¬
mo dequocumq loquendi more orta sit: scͥture
tamen sancte non sic loqui solent. que non tantũ¬
ñ corporiũum etiã spũi. magisq sp̃ui qm̃ corpori
iusionẽ tribuerent: non ꝓpħas ꝓpͥe uidintes ap¬
pellauissent. qui non corpore sed spũ etiam fittura
iuderunt. Sed cogitandum ẽ nequid insolent̾ aude
amĩ. si dixerimus corpꝰ non solum mortalitatem
et corruptibilitatemaium etiam hoc ipsum qd cor¬

Expanded text:
mundi exordio, antequam a filio esset ulla forma sermundi exordio, antequam a filio esset ulla forma serui suscepta, uidit deus lucem, quia bona est, et firmamentum et mare et aridam et omne faenum atque omne lignum, solem, lunam, stellas, reptilia animarum uiuarum, uolatilia caeli, animam uiuam? postremo uidit deus omnia, quae fecit, et ecce bona ualde. quod cum per quasque creaturas totiens scriptura repetisset, miror, unde nata fuerit illa opinio, qua putatum est tantum ad corpora pertinere uisionem. quae opinio de quocumque loquendi more orta sit, scripturae tamen sanctae non sic loqui solent, quae nisi non tantum corpori uerum etiam spiritui magisque spiritui quam corpori uisionem tribuerent, non prophetas proprie uidentes appellauissent, qui non corpore sed spiritu etiam futura uiderunt. amus, si dixerimus corpus non solum mortalitatem et corruptibilitatem, verum etiam hoc ipsum quod cor
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾unt dm̃ idere. ctiam sic uerum ẽ. Non enĩ
dictum ẽ nisi de oculis corporalibus: quod tunc
ñ erunt. si corpꝰ ipsum sp̃c erit: ac ꝑhoc corporei
oculi numquam dm̃ uidebunt: quia cum ui¬
debitur. sp̃s eum non corpꝰ uidebit. lota gͥ questi¬
o iam remansit de corpore spĩtali. qͣtenus indu¬
at incorruptionẽ et in mortalitatem hoc corrupti¬
bile atq mortale. et qͣtinus exanimali inspĩtale
mutetur que diligentius sollicitꝰq tractanda ẽ.
maxime ꝓpt̾ corpꝰ ipsius dñi. qui tͥnssigurat corpꝰ
humilitatis nr̃e conforme corpori głe sue. ut po¬
sit sibi subicere omnia. Cum enĩ et d̃s pat̾ uideat
filium et filius patrem: ꝓculdubio non st̃ au¬
diendi qui uisionem nolunt tribuere insi cor¬
porib. neq enim dici fas ẽ qd̃ filium pat̾ non ui¬
deat. aut et ut ipse uideat corpore in dutꝰ est: si
non nisi ad corpus ꝑtinet iusus: Quid qd in ipso

Expanded text:
poterunt deum uidere, etiam sic uerum est; non enim poterunt deum uidere, etiam sic uerum est; non enim dictum est nisi de oculis corporalibus, quod tunc non erunt, si corpus ipsum spiritus erit, ac per hoc corporei oculi numquam deum uidebunt, quia, cum uidebitur, spiritus eum, non corpus uidebit. Tota igitur quaestio iam remansit de corpore spiritali, quatenus induat incorruptionem et inmortalitatem hoc corruptibile atque mortale et quatenus ex animali in spiritale mutetur. quae diligentius sollicitiusque tractanda est maxime propter corpus ipsius domini, qui transfigurat corpus humilitatis nostrae conforme corpori gloriae suae, ut possit sibi subicere omnia. cum enim et deus pater uideat filium et filius patrem, procul dubio non sunt audiendi, qui uisionem nolunt tribuere nisi corporibus. neque enim dici fas est, quod filium . pater non uideat, aut, et ipse ut uideat, corpore indutus est, si nonnisi ad corpus pertinet uisus. quid, quod in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
ferre:. Sunt enim qͥdam qui dm̃ ipsum ommõ
corp̃ eẽ p̾sumunt: putantes quicquid corpus
ñ est. nullam ꝓsus eẽ substantiam istos omĩmo¬
do adu̾sandos censeo. Sunt autem alii. dm̃ qͥdẽ
ipsum corpꝰ non eẽ minime dubitantes: sed ideo
cos qui aduitam et̾nam resurgent etiã ꝑcorpꝰ ui
suros dm̃ putant. qm̃ talem sꝑant sp̃itaus cor¬
poris qualitatem: ut etiam ipsa que caro fuerat
sp̃s fiat. Qd̃ si ita est: qnͣtum dister asupiore opi¬
mone. et quam hoc sit tolerabilius ediam si ue¬
rum non sit: puto facillime iudicari. Primo qͥa
multum int̾ ẽ utrum decreatore an decreatura
alit̾ aliquid sentiatur: qmͣ u̾itas habet: Deinde
qͣa conatus mentis ut cumq ferendus ẽ uolen¬
tis corpꝰ conu̾tere in sp̃m: non incorpꝰ dm̃:. Postre.¬
mo quia io qd̾ inilla epła mea cdixi deistis nr̃e
carnis ocłis quia neq nunc possunt. neq tunc

Expanded text:
ferre. sunt enim quidam, qui deum ipsum omnino ferre. sunt enim quidam, qui deum ipsum omnino corpus esse praesumunt putantes, quicquid corpus non est, nullam prorsus esse substantiam. istos omni modo auersandos censeo. sunt autem alii deum quidem ipsum corpus non esse minime dubitantes, sed ideo eos, qui ad uitam aeternam resurgent, etiam per corpus deum uisuros putant, quoniam talem sperant spiritalis corporis qualitatem, ut etiam ipsa, quae caro fuerat, spiritus fiat. quod si ita est, quantum distet a superiore opinione et quam hoc sit tolerabilius, etiam si uerum non sit, puto facillime iudicari: primo, quia multum interest, utrum de creatore an de creatura aliter aliquid sentiatur. quam ueritas habet; deinde, quia conatus mentis\'� utcumque ferendus est uolentis corpus conuertere in spiritum, non in corpus deum; postremo, quia id, quod ego in illa epistula mea dixi de istis nostrae carnis oculis, quia neque nunc possunt neque tunc
Abbreviated transcription (Latin):
sa resurrectione hoc corporalib ocłis. sed mundis
cordib tribuit. Et de spiritaliquidem corporis
qͣlitate. quod resurrecturis ꝓmittitur. uł discere
aliquid ao huc. uł querere non recuso: si tam̃ de
hac re disputantes illis uiciis carere possimus.
que pierumq studiis humanis et concertatiomi¬
b excrcantur. dum supra qm scͥptum ẽ unus ꝑ
alto̾ infletur adu̾sus att̾um. ne dum atc̾cando gͦ¬
rimus muestigare quomodo possit uideri ds
ipsam pacem scĩficationemq ꝑdamꝰ sine qua
nemo pot̾it uid̃e dm: quod ipse au̾tat acorais
nris ut ea sue contemplationi munda reddat at¬
q custodiat: Illud tam̃ qm̃ non dubito ñ reqͥro:
qd̃ dei natura numquã uioeatur inioco: Iam
utrum possit huius corporis oculis uideri au¬
quid qd̾ in ioco non uioetur abeis qui hocualẽc
disserendo monstrare cum pace dilectionis au¬
dire patus sum: et qd̾ me mouet in cõmune cõ¬

Expanded text:
ipsa resurrectione hoc corporalibus oculis sed mundis ipsa resurrectione hoc corporalibus oculis sed mundis cordibus tribuit. Et de spiritalis quidem corporis qualitate, quod resurrecturis promittitur, uel discere aliquid adhuc uel quaerere non recuso, si tamen de hac re disputantes illis uitiis carere possimus, quae plerumque studiis humanis et concertationibus t\'xcitantur, dum supra, quam scriptum est, unus pro altero infletur aduersus alterum, ne, dum altercando quaerimus uestigare, quo modo possit uideri deus, ipsam pacem sanctificationemque perdamus, sine qua nemo poterit uidere deum; quod ipse auertat a cordibus nostris, ut ea suae contemplationi munda reddat atque custodiat. illud tamen quia non dubito, non requiro, quod dei natura numquam uideatur in loco. iam utrum possit huius corporis oculis uideri aliquid, quod in loco non uidetur, ab eis, qui hoc ualent disserendo monstrare. cum pace dilectionis audire paratus sum et, quod me monet, in commune con
Abbreviated transcription (Latin):
danda corda cõmonuit: Quia enĩ corpora con¬
suetudine loquendi uisibilia nominant᷑ ꝓpt̃ea
d̾s inuisibilis dicitur. ne corpus eẽ credatur. non
quia corda munda sue substantie. contẽplatione.
fraudauit. cum hec summa et magna mer¬
tes. dm̃ colentib et diugentib ꝓmitatur. dicẽ¬
te ipso dño qnͣdo corporalib oculis iusibiliter
apparebat.et in uisibilem se contuendum mũ¬
dis cordib ꝓmittebat: Qui diligit me diliget᷑
apatre meo: et ego diligam cum. et ostendam
meipsum illi hec quippe. natura enuis. eqͣlit̃
cum patre in uisibilis: sicut equalit̾ incorrup¬
tibiuis ẽ: Que sicut supra dictum ẽ continuaq̃
apłs posuit: diumam substantiam qͣ potuit
hominib p̃dicatione comm̃dans. Qmͣ si oculi
corporales in resurrectione. mutata corpor qͣlita¬
te conspitient. uiderint qui hoc possint adstru¬
ere: me plus mouet illuis sententia. qui nec ip

Expanded text:
danda corda commonuit. quia enim corpora condanda corda commonuit. quia enim corpora consuetudine loquendi uisibilia nominantur, propterea deus inuisibilis dicitur, ne corpus esse credatur, non quia corda munda suae substantiae contemplatione fraudabit, cum haec magna et summa merces deum colentibus et diligentibus promittatur dicente ipso domino, quando corporalibus oculis uisibiliter apparebat et inuisibilem se contuendum mundis cordibus promittebat: Qui diligit me, diligetur a patre meo et ego diligam eum et ostendam me ipsum illi. haec quippe natura eius aequaliter cum patre inuisibilis sicut aequaliter incorruptibilis est, quae, sicut supra dictum est, continuatim apostolus posuit diuinam substantiam, qua potuit, hominibus praedicatione commendans. quam si oculi corporales in resurrectione mutata corporum qualitate conspicient, uiderint, qui hoc possunt adstruere; me plus mouet illius sententia, qui nec in
Abbreviated transcription (Latin):
bilis inscͥpturis sanctis eiꝰ substantia cõm̃oatur.
ex uisus tẽ aplurimis ꝑ corp̃ et corporalib locis
ineisdem auctoritatib inuenitur: aut. spũ quo
corporales cermntur imagines. ꝑ aliqmͣ licet in.¬
corpoream. tam̃ similitudinẽ corporis. sicut in sõ¬
nis. uł inextasi. secreuit ille uir satittus inatu¬
ram abhuiꝰmodi uisionib. easq dixit ẽẽ quas
dei uoluntas elegisset: non quas natura formas¬
set. facit enim ista d̃s quib uult. ut uult. cui uult.
qnͣdo uult: ut appareat. sua latente atq inse in¬
cõmutabilit̾ manente substantia: Si etum uolũ¬
tas nrã apuose manens et latens. sine ulla sui com¬
mutatione. ꝓquas se ut cumq ostendat expͥmit
uoces᷑ qnͣto facilĩ ds omnipotens sua latente na¬
tura. atq incõmutabilit̾ manente in qͣ uoluerit
spetie. potest cui uoluerit appatere. qui exnichilo
creauit omnia atq in se manens in nouat omĩa:
ad eam uͦ uisionem qua uidebimꝰ dm̃ sicuti ẽ. Inũ¬

Expanded text:
bilis in scripturis sanctis eius substantia commendatur et uisus esse a . plurimis per corpus et corporalibus locis in eisdem auctoritatibus inuenitur ant spiritu, quo corporales cernuntur imagines, per aliquam licet incorpoream tamen similitudinem corporis sicut »I in somnis uel in extasi, secreuit ille uir sanctus a dei natura huius modi uisiones easque dixit esse, quas dei uoluntas : elegisset, non quas natura formasset. facit enim istas deus. quibus, ut uult, cui uult, quando uult, appareat sua latente atque in se incommutabiliter manente substantia. si enim uoluntas nostra apud se manens et latens sine ulla sui commutatione, per quas se utcumque ostendat, exprimit uoces, quanto facilius deus omnipotens sua latente atque incommutabiliter manente natura, in qua uoluerit specie, potest, cui uoluerit, apparere, qui ex nihilo creauit omnia atque in se manens innouat omnia! Ad eam uero uisionem, qua uidebimus . deum, sicuti est, mun
Abbreviated transcription (Latin):
ñ udebunt: an forte ceci erunt uł sine causa ert̃.
sleꝙ enum attendunt qui hec locuntur: qͥa si non
crunt corpora: ꝓfecto illi oculi ñ erunt corporales.
Si autem erunt corpora: etit quod uid̾e possint
ocsi corporales. Sed hec iam satis dicta sint: que
abrutio hiuiꝰ opusculi mei diugent̾ lecta et reice¬
ta consid̾ans. sine ulla fortasse dubitatione per¬
spicies ad iudendum dm̃ ꝑ eiꝰ auxilium cor mun¬
dum te debere p̃pare. De corpore uero sp̃itali si
dñs uiuerit ope alio exꝑiemur: quid disputare

Expanded text:
non uidebunt? an forte caeci erunt uel sine causa erunt? non uidebunt? an forte caeci erunt uel sine causa erunt? neque enim adtendunt, qui haec loquuntur, quia, si non erunt corpora, profecto illi oculi non erunt corporales; si autem erunt corpora, erit, quod uidere possint oculi corporales. sed haec iam satis dicta sint, quae ab initio huius opusculi mei diligenter lecta et relecta considerans sine ulla fortasse dubitatione perspicies ad uidendum deum per eius auxilium cor mundum te debere praeparare. de corpore uero spiritali, si dominus iuuerit, opere alio experiemur, quid disputare
Abbreviated transcription (Latin):
nos extendendo corda mundemꝰ: Ut enim ñ tantũ
Qd beatus ambrosius. u̾um etiã qd̾ sc̃s ieronimus
dicam non solum patris diuinitatem. sed nec filu
quidem nec sp̃c sancti. quia una intrinitate natͤa
ẽ possunt ocłi carnis aspicere. sed oculi m̃tis deqͥb
ipse saluator ait. beati mundo corde qm̃ipsi dm̃
uidebunt. slamq sicut aubi idem ieronimus bre¬
uit̃ acueracit̾ definitut: res in corporalis corporalib
ocłis ñ uidetur: has sententias de re tanta uiroꝵ
tantorũ non obhoc int̃ ponere uolui. ute ciiꝰ qmͣ
hominis sensum. tanqm̃ sepͥture canonice aucto¬
ritatem sequendum arbitreris: s ut illi qualiter
sapiunt. conentur mente uid̾e qd̾ uerũ est. et insĩ¬
plicitate cordis quetere dm̃. ne tam doctos diui¬
noꝵ eloquiorum tctatores. temere rep̾hendant.
Nlec te moueat qd̾ aquib dam minꝰ consid̾ate
dr̃ quid tunc idebunt oculi corporales si dm̃

Expanded text:
nos extendendo corda mundemus. ut enim non tantum nos extendendo corda mundemus. ut enim non tantum quod beatus Ambrosius uerum etiam quod sanctus Hieronymus dicam, non soquidem nec Spiritus sancti, quia una in Trinitate natura est, possunt oculi carnis aspicere, sed oculi mentis, de quibus ipse Salvator ait: « Beati mundo corde, quia ipsi Deum uidebunt. namque, sicut alibi idem Hieronymus breuiter ac ueraciter definiuit, \'res incorporalis corporalibus oculis non uidetur. Has sententias de re tanta uirorum tantorum non ob hoc interponere uolui, ut cuiusquam hominis sensum tamquam scripturae canonicae auctoritatem sequendum arbitreris, sed ut illi, qui aliter sapiunt, conentur mente uidere, quod uerum est, et in simplicitate cordis quaerere deum, ne tam doctos diuinorum eloquiorum tractatores temere reprehendant. nec te moueat, quod a quibusdam minus considerate dicitur: Quid tunc uidebunt oculi corporales, si deum
Abbreviated transcription (Latin):
nos momnemplenitudinẽ dei miscđia sua imple¬
re dignetur. ut uuderi possit anobis. Hec u̾ba scĩ ui¬
ri que non carnalia sed spiritalia sunt. in qnͣtum
intelligis et uta ẽẽ non quia dixit ipse sed quiaue¬
ritas sine strepitu clamat agnoscis intaritum intel¬
ligis unde adhereas dño. teq ipsam intrinsetus p̃¬
paras incorporalem locum mansionieiꝰ ad audien¬
dum silentium narrationis eĩ et uidendam inui¬
sibilem formameius. Beati eñ mundo corde qm̃a
ipsi dm̃ uidebunt. ñ cum eis sicut corpꝰ exaliquo lo¬
ci int̾uallo apparebit. sed cum uenerit adeos et
mansionem feserit apud cosꝰ qm̃sic implebunt̃
inomnẽ plenitudinem csi. non cum fuerint et ipsi
pleñ õs: seo cum ꝑfecte fuerint pleni do. Si autem ñ¬
nisi corpora cogitamꝰ et nec illud saltẽ digne cogitate
possumus. unde uł ipsa corpora cogitemus. non q̃¬
tamꝰ quid adu̾sum nos ipsos loquamur: sed ab
hac potiꝰcannali consuetu dine. orando et in ant̾iora

Expanded text:
tudinem dei misericordia sua implere dignetur, ut uideri possit a nobis. 2 2 Haec uerba sancti uiri, quae non carnalia sed spiritalia sunt, in quantum intellegis et uera esse, non quia ipse dixit, sed quia ueritas sine strepitu clamat, agnoscis, in tantum intellegis, unde adhaereas domino, teque ipsam intrinsecus praeparas incorporalem locum mansionis eius ad audiendum silentium narrationis eius et uidendam inuisibilem formam eius. beati enim mundo corde, quia ipsi deum uidebunt, non cum eis sicut corpus ex aliquo loci interuallo apparebit, sed cum uenerit ad eos et mansionem fecerit apud eos, quoniam sic implebuntur in omnem plenitudinem dei, non cum fuerint et ipsi plenus deus, sed cum perfecte fuerint pleni deo. si autem nonnisi corpora cogitamus et nec illud saltem digne cogitare possumus, unde uel ipsa corpora cogitemus, non; quaeramus, quid aduersum nos ipsos loquamur, sed ab hac potius carnali consuetudine orando et in anteriora
Abbreviated transcription (Latin):
sitũ ẽ. Ibi ẽ gͥ faties qua reuelata nunc infide
qmuis ꝑspeculum et eniginate contuem᷑ tune
scĩ uiri ambrosii sententiam. ñ iam eiꝰ auccorita¬
te. sed ipsa u̾itate firmatam: neq enim et mͥ ꝓptea
placet quia pilliꝰ os potissimum me dñs aberro¬
re lib̾auit. et ꝑ illĩ minist̾ium michi grãm baptis¬
mi salutaris induisit tam qmͣ plantatori et riga¬
tori meo nimium faueã: sed quia dehac re et ip̃se
hoc dixit. qd̃ pie cogitanti et recte intelligenti loqͥ¬
tur etiã ille. ꝙͥ increm̃tum dat d̃s. In ipsa gͦ resurrec¬
tione non facile ẽ dr̃ udere nisi his qui corde sc̃

Expanded text:
situm est . Ibi est igitur facies, qua revelata, nunc in fide, situm est . Ibi est igitur facies, qua revelata, nunc in fide, quamvis per speculum et in aenigmate contuemur; tunsancti viri Ambrosii sententiam, jam non ejus auctoritate, sed ipsa veritate firmatam. Neque enim et mihi propterea placet, quia per illius os potissimum me Dominus ab errore liberavit, et per illius ministerium gratiam mihi baptismi salutaris indulsit, tanquam plantatori et rigatori meo nimium faveam; sed quia de hoc re et ipse hoc dixit, quod pie cogitanti et recte intelligenti loquitur etiam ille qui incrementum dat Deus . In ipsa ergo resurrectione non facile est Deum videre, nisi iis
Abbreviated transcription (Latin):
apxte. nunc scio exparte. tunc autẽ cognoscam ĩ¬
quit sicut et cognitus sũ Si gͦ tunc corporali dm̃
fatie cognoscemus: corporali nunc eĩ fatie cogni.¬
ti sumꝰ: lunc enim cognoscam inquit. sicut et cog¬
nitꝰ sum Unde quis eũ non intelligat. eo loco
etiam nram fatiem illam uoluisse significare de
qua dicit alio loco. nos autẽ reuelata fatie głam
dnĩ spetulantes. meandẽ unaginẽ trans formam̃
de gła in głam tanqm̃ adomim spĩr: de gła scili
cet fidex. inglam contemplationis et̃ne: Hoc quip¬
pe agit hec transformatio. qͣ int̾ior homo reno¬
uatur de diem diem: de qͦ & apłs petrus cũ cũ
moneret ornari. ñque a foris inquit ornantur ca¬
pioꝵ incrispationib aut auro et margarius uł
ueste p̃ciosa. sed ille absconditꝰ cordis homo qͥ est
ante dm̃ diues. Inq̃ enim fatie uelamen habent
quisq adxp̃m auferetur uelamea nos fatie reue¬
lata ineandem umaginẽ transformamui: Aꝑ-¬
tissime autem dicit. uclam̃ suꝑ corda eorum po¬

Expanded text:
scio ex parte, tunc autem cognoscam, sicut et cognitus sum. si ergo tunc corporali deum facie cognoscemus, corporali nunc eius facie cogniti sumus; tunc enim cognoscam, inquit, sicut et cognitus sum. unde quia eum non intellegat eo loco etiam nostram faciem illam significare uoluisse, qua dicit alio loco: Nos autem reuelata facie gloriam domini speculantes in eandem imaginem transformamur de gloria in gloriam tamquam a domcet fidei in gloriam contemplationis aeternae? Hoc quippe agit haec transformatio, qua interior homo renovatur de die in diem : de quo et apostolus Petrus, cum eum moneret ornari, Non quae aforis, inquit, ornentur capillorum incrispationibus, aut auro, aut margaritis, vel veste pretiosa; sed ille absconditus cordis homo, qui est ante Deum dives . In qua enim facie velamen habent quisque ad Christum auferetur velamen, ea nos facie revelata in eamdem imaginem transformamur. Apertissime autem dicit, Velamen super corda eorum po
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi dm̃ iudebunt: respondeo nĩ quidẽ ẽẽ. conseqñt
ut etiam uideant dm̃i qui uoces abeo facras ali¬
qnͣdo audiunt. Neq enĩuiderunt eũ qui audie¬
runt. qnͣdo dixit ad filium: et clarificaui et iterũ
clarificabo Nerumptam̃ non ẽẽ mirandũ. si ali¬
qͥ etiam ñmundo corde uident dm̃ in spetie qͣ uo¬
lutitas eiꝰ fuerit. latente inuisibili et apud se incom¬
mutabili manente natura. Si queris utr̃ etiam si
hoc ꝓmissum. de quib dictum ÷: Scimꝰ quia cũ ap¬
paruerit similes ei erim᷑: qñt uidebimus eũ sicu¬
ti ẽ. Siqueris unde eum uidebimꝰ: respondeo unde
angłi uident. qͥb tuncerimꝰ equales: Sicut enĩ ui¬
dentur ista que uisibilia nominantur. dm̃ nemo
uidit umqm nec uid̃e potest qm̃ lucem habitat

Expanded text:
ipsi deum uidebunt, respondeo non quidem esse consequens, ipsi deum uidebunt, respondeo non quidem esse consequens, ut etiam uideant deum, qui uoces ab eo factas aliquando audiunt; neque enim uiderunt eum, qui audierunt. quando dixit ad filium: Et clarificaui et iterum clarificabo; uerum tamen non esse mirandum, si aliqui etiam non mundi corde uident deum in specie, quam uoluntas eius fecerit, latente inuisibili et apud se incommpromissum, de quibus dictum: « Scimus quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quo- Diam uidebimus eum, sicuti est. si quaeris, unde eum uidebimus, respondeo: unde angeli uident, quibus tunc erimus aequales; sicut enim uidentur ista, quae uisibilia nominantur, deum nemo uidit umquam nec uidere potest, quoniam lucem habita
Abbreviated transcription (Latin):
do intelligenda sit ista plenitudo. qua dictum ẽ
implendos nos eẽ in omnẽ plenitudinẽ dei. postea
sid̾̃s uoluerit ꝓuirib qͣs decf̃it disseremꝰ: Nunc aũ
qd̾ michiꝓposueras. et ad explicandum difficile
uidebatur: utrum explicatum ste: diligent̾ atten¬
de recolendo que dicta sunt. Si enim queris utrũ
possit d̃s iuderi. respondeo potest. Si queris unde
sciam᷑: respondeo quia inueracissima scͥptura
legitur beati mundo corde: qm̃ ipsi dm̃ uidebunt
ec cetera talia: Si queris qͦmodo dictꝰ inuisibilis sit
si uideri potest: respondeo inuisibilẽ ẽẽ. natura iii¬
deri autẽ cum uult sicut uult. Plurimus enĩuisus
ẽ non sicuti ẽ sxo qͣli spetie illi placuit apparere.
Si queris quomodo eum uidit uł cam sceleratus.
qnͣdo de suoscelere ab illo int̾rogatus et iudicat᷑ ẽ.
uł etiam ipse diabolus qñ uenit cum angelis
ut coram illo assisteret si beati mundi cordes qm̃

Expanded text:
do intellegenda sit ista plenitudo, qua dictum est do intellegenda sit ista plenitudo, qua dictum est implendos nos esse in omnem plenitudinem dei, postea, si deus uoluerit, pro uiribus, quas dederit, disseremus. Nunc autem, quod mihi proposueras et ad explicandum difficile uidebatur, utrum explicatum sit, diligenter adtende recolendo, quae dicta sunt. si enim quaeris, utrum possit deus uideri, respondeo: potest. si quaeris, unde sciam, respondeo: quia in ueracissima scriptura legitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, et cetera talia. si quaeris, quo modo dictus sit inuisibilis, si uideri potest, respondeo inuisibilem esse natura, uideri autem, cum uult, sicut uult; plurimis enim uisus est, non sicuti est, sed quali specie illi placuit apparere. si quaeris, quo modo eum uidit uel Cain sceleratus, quando de suo scelere ab illo interrogatus et iudicatus est, uel etiam ipse diabolus, quando uenit cum angelis, ut coram illo adsisteret, si beati mundo corde, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ait. et ad didisset testimonium de ꝓpħa. sp̃s
subiecit: Qui nos inomnẽ plenitudinẽ di. miseri-¬
cordia sua implere dignetur: ut uderi possir a
nobis. Ccete manifestum ẽ. quod illam notitiam
ubi cdixerat nouimus. ex fide posuit exqua modo
uistus uunt: ñ excontemplatione qͣ dm̃ uidebimꝰ
sicuti ẽ hanc enim sibi & nob̃ consequent᷑ opta¬
uit. futuramq significauit dicendo: qui nos in
omnem plenitudinẽ di misc̃ia sua implere clig¬
netur.ut uideri possit anob. h anc plenitudinẽ
putarent nos hoc futuros omnino qd̃ d̃s est. hec
enĩu̾ba sicut recognoscis apłs posuit: ita loquẽs
sognoscere etiã suꝑ emmnentem scientie caritatẽ
ꝑꝑ si aliquid in qͥunt minꝰ qͣm ds̃ habebimꝰ. et in
aliquo minores erimꝰ: qͦmodo implebimur ĩom¬
nẽ pienitudinem di. s qm̃ implebimur: ꝓfecto
mane mentis errorem: scio: Recte facis:. Sed qͦmo¬

Expanded text:
apostolus ait, et addidisset testimonium de propheta \'apostolus ait, et addidisset testimonium de propheta \'inus\', continuo subiecit: \'Qui nos in omnem plenitudinem dei misericordia sua implere dignetur, ut uideri possit a nobis\'. certe manifestum est, quod illam notitiam, ubi dixerat \'nouimus\', ex fide posuit, ex qua modo iustus uiuit, non ex contemplatione, qua deum uidebimus, sicuti est. hanc enim sibi et nobis consequenter optauit futuramque significauit dicendo: \'Qui omnem plenitudinem dei misericordia sua inplere dignetur, ut uideri possit a nobis. ideo putarent nos hoc futuros omnino quod Deus est. Haec enim verba, sicut recognoscis, Apostolus posuit ita loquens: Cognoscere etiam supereminentem scientiae charitatem propter si aliquid, inquiunt, minus quam deus habebimus et in aliquo minores erimus, quo modo implebimur in omnem plenitudinem dei? sed, quoniam implebimur, profecto manae mentis errorem, scio; recte facis. sed quo mo
Abbreviated transcription (Latin):
di uoluntate uocatur homo adparticipationem
tante grẽ alius sic. alius autem sic. Suꝑeminentẽ
u̾scientie caritatem xp̃ic̃am ꝑfecto ubi pax illa ẽ
que p̃cellit oĩum intellectum: S sine hoc imistis
aplicis u̾bis etiam ille senserit eu᷑głicus disputa¬
tor. siue aliud aliquid fortasse congruentius: uides
tam̃ etiam hoc in fallor aregula fidei ñ ab horrere.
IInde autem nunc agimꝰ ppt̃ contuitum spirita.¬
lẽ. cum dixisset que cognouit que sit latitudo. et
longitudo. et altitudo. et ꝓ fundum. et suꝑeminen.¬
et patrẽ: ne alicui tardissimo decorporali uisione
ditere iuderetur: nos enĩ in qͥt iam scdm caruẽ
fidem dixit que nunc ẽ. non scđm contẽplationẽ
que tunc erit: quia et illud nouimꝰ. quicqͥd fide
ñ ficta etiam si non dũ ꝑspetiem contuendo. iam
tam̃ inconcusse credendo retinemꝰ: Demq cum dix-¬
isset iam ñ secundum carnem xp̃m nosse sicut

Expanded text:
dei uoluntate uocatur homo ad participationem dei uoluntate uocatur homo ad participationem tantae gratiae alius sic alius autem sic; supereminentem uero scientiae caritatem Christi eam profecto, ubi pax illa est, quae praecellit omnem intellectum. sed siue hoc in istis apostolicis uerbis etiam ille senserit euangelicus disputator siue aliud aliquid fortasse congruentius, uides tamen etiam hoc, ni fallor, a regula fidei non abhorrere. Unde autem nunc agimus propter contuitum spiritalem, cum dixisset: \'Qui cognouit, quae sit latitudo et longitudo et altitudo et profundum, et suet Patrem; ne alicui tardissimo de corporali visione dicere videretur, Nos enim, inquit, jam secundum carnem fidem dixit, quae nunc est, non secundum contemplationem, quae tunc erit, quia et illud nouimus, quicquid fide non ficta etiamsi nondum per speciem contuendo iam tamen inconcusse credendo retinemus. denique cum dixisset iam non se secundum carnem Christum nosse, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
li: sic in telligere soleo. In latirudine bona oꝑa
caritatis. inlongitudine ꝑseuerantiam usq in
finem: in altitudine. sꝑem celestium p̃mior. in
ꝓ fundo inscrutabilia iuditia dĩ unde ista gr̃ã
in homines uenit. Et hunc intellectum coaptare
ctiã sacram̃to crucis ut in latitudine accipiatun
transũsum lignum. qͦ extenduntur matiꝰ ꝓpter
oꝑum significationẽ: in longitudine ab ipso usq
int̾ram ubi totum corpꝰ crucifixum stare uidetur
qd̃ significabat ꝑsistere hoc ẽ longanimit̾ ꝑmane¬
re: in altitudine ab ipso transuso ligno sursũ ũsus.
qd̾ ad caput emmnet ꝓpt̃ expectationem suꝑnorũ.
ne illa oꝑa bona atqͣr meis ꝑseuerantia ꝓpt bene¬
fitia dei terrena ac temporalia fatienda credantur:⁊¬
sed potius ꝓpt̃ illud qd̾ desuꝑ sempit̾num sꝑat fi¬
des. que ꝑ dnectionem oꝑatur. Inꝓfundum autẽ
pars illa ligni que interre. abdico latet defixa. seb
inde consurgit omne qd̃ eminet: sicut exocculta

Expanded text:
li sic intellegere soleo: in latitudine bona opera caritatis, in longitudine perseuerantiam usque in finem, in altitudine spem caelestium praemiorum, in profundo inscrutabilia iudicia dei, unde ista gratia in homines uenit, et hunc intellectum coaptare etiam sacramento crucis, ut in latitudine accipiatur transuersum lignum, quo extenduntur manus, propter operum significationem; in longitudine ab ipso usque in terram, ubi totum corpus crucifixum stare uidetur, quod significat persistere, hoc est longanimiter permanere; in altitudine ab ipso transuerso ligno sursum uersus, quod ad caput eminet, propter expectationem supernorum, ne illa opera bona atque in eis perseuerantia propter benefised potius propter illud quod desuper sempiternum sperat fides, quae per dilectionem operatur; in profundo autem pars illa ligni, quae in terrae abdito defixa latet, sed inde consurgit omne illud, quod eminet, sicut ex occulta
Abbreviated transcription (Latin):
et mortale corpꝰ nostrũ in resur rectione cõmuta.¬
bitur. et in duçet in corruptionẽ arq in mortali¬
tatem: et quia seminatur corpus anmale sur¬
get corp̾spititale. transfigurante dño corp̃ humi¬
litatis nr̃e. ut conforme fatiat corpori głe suc et
nem dei. scõm imaginẽ eiꝰ qui creauit nos. In his
atq huĩmodi scͥpturarum sanctarum auctorirati
b ꝑfioem ambulantes. qͥ dato uł adiuto diuinit᷑
intelleccu spiritalit̾ ꝓfecert̃. et sp̃italia sp̃it alibus
comparare potuert uiderunt melĩ uideri m̃te
qmͣ corpore et eam uiderim̃te. que ñ continerent᷑
locis nec int̾ se locorũ int̾uallis separarentiu:
nec minora eẽnt inparte qm in toto. hinc ẽ qd̾
fiducialit dixit ille. qd nec in loco d̃s uidetur. sed
mundo corde. nec corporalib oculis queritur. nec

Expanded text:
oc mortale corpus nostrum in resurrectione commutabitur et inducet incorruptionem atque immortalitatem, et quia seminatur corpus animale, surget corpus spiritate, transfigurante Domino corpus humilitatis nostrae ut conforme faciat corpori gloriae suae; et nem dei secundum imaginem eius, qui creauit nos. in his atque huius modi scripturarum sanctarum auctoritatibus per fidem ambulantes qui dato uel adiuto diuinitus intellectu spiritaliter profecerunt et spiritalia spiritalibus comparare potuerunt, uiderunt melius uideri mente quam corpore et ea uideri mente, quae non continerentur locis nec inter se locorum interuallis separarentur nec minora essent in parte quam in toto. Hinc est. quod fiducialiter ille dixit, quod Cnec in loco deus uidetur sed mundo corde nec corporalibus oculis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cum transiero posteriora mea uidebis. et ce¬
tera que ibi dicuntur. mmirabisi sacram̃to ꝑte¬
nuntiant eccłam p̃ futuram: unde modo lon¬
gum est disputare. Qõ autem dic̾e instituerã.
desiderio eĩ etiam ullud qd petierat fuisse con-¬
cessum. in libro numerorũ pꝰea demonstratũ ẽ
ubi dñs arguit contumaciã sororis ipsuis. et
dicit aliis ppħ̾is inuisione se apparere et in
ubi etiam addidit dicens. et głam dm̃iuidit.
Qdgͦ ẽ quod eum sic fecit exceptum. nisi forte
quia illa contemplatione dignum. etiã tunc.
habuit ppsi su talem correctorem et mitustrũ
intota domo sua fidelẽ. ut quẽ abmodũ concu¬
puerat uideret dm̃ sicuti est: Que contempla¬
cio: cictis filiis infine ꝓmittitur. Ista credo consi¬
ipso tempore uiderant. scđm ista que dixi. ut
autem ꝓbaret qd̃ dixit quia ñ omnes uidebãt
continuo subiecte et ideo ait ł̃auto dempore uo¬
bis cum sum et ad huc me non cognoustise

Expanded text:
est: Cum transiero, posteriora mea uidebis et ceest: Cum transiero, posteriora mea uidebis et cetera, quae ibi dicuntur, mirabili Ii sacramento praenuntiante ecclesiam post futuram, unde modo longum est disputare. quod autem dicere institueram, desiderio eius etiam illud, quod petierat, fuisse concessum, in libro numerorum postea demonstratum est, ubi dominus arguit contumaciam sororis ipsius et dicit aliis prophetis in uisione M se apparere et in ubi etiam addidit dicens: Et gloriam domini uidit. quid ergo est, quod eum sic fecit exceptum, nisi forte quia illa contemplatione dignum etiam tunc habuit populi sui talem rectorem et ministrum in tota domo sua fidelem, ut, quem ad modum concupiuerat, uideret deum, sicuti est, quae contemplatio cunctis filiis in fine promittitur ? Ista credo consiipso tempore uiderant secundum ista, quae dixi. ut autem probaret, quod dixit, quia non omnes uidebant, continuo subiecit: \'Et ideo ait: Tanto tempore uobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
ñdum ita defuncts ut sepelienda cadaueta re¬
manerent etiam istã excellentiam reuelationis
fuisse concessam. Qd existimo cogitasse illum
corum. diuinitatis qͦq ipsius iusionem dequa
loquebatur. etiam tunc potuisse donari: Certe
ꝓpt̃ beatum paulum. quia cripse qmͣus no¬
uissimꝰ utiq apłs erat qui desua illam effabi¬
li reuelatione ñtacuit.qm̃qm et illi antiquo
fidelissimo famulo dei moysi. mirũ nisi in
hac t̾ra laboraturo. ppłmq illum adhuc rec¬
turo concessum ẽ qd̃ petiuit ut claritatem do-¬
mim uiderer: cui dixerat: si inueni grãm an¬
te te ostende michi te mec ipsum manifeste
accepit enim inp̃sentiarũ congrum responsũ
qd̾ fatiem csi uide non posset: qmͣ nemouideret
et iuerer: hoc modo deo significante. alt̾ius
potioris iite. illam ẽẽ uisionem: demde inũbis
uit quippc moyses ꝯpum ppłi iulcorum. in
xp̃mpassum postea creditur deo ili diccum

Expanded text:
nondum ita defunctis, ut sepelienda cadauera renondum ita defunctis, ut sepelienda cadauera remanerent, etiam istam excellentiam reuelationis fuisse concessam. quod existimo cogitasse illum,eorum diuinitatis quoque ipsius uisionem, de qua loquebatur, etiam tunc potuisse donari certe propter beatum Paulum. quia et ipse quamuis nouissimus utique apostolus erat, qui de sua illa ineffabili reuelatione non tacuit. Quamquam et illi antiquo fidelissimo famulo dei Moysi mirum nisi in hac terra laboraturo populumque illum adhuc recturo concessum est, quod petiuit, ut claritatem domini uideret, cui dixerat: Si inueni gratiam ante te, ostende mihi temet ipsum manifeste. accepit enim in praesentia congruum responsum, quod faciem dei uidere non posset, quam nemo uideret et uiueret, hoc modo deo significante alterius potioris uitae illam esse uisionem. deinde in uerbuit quippe Moyses typum populi Iudaeorum in Christum passum postea credituri; ideo illi dictum
Abbreviated transcription (Latin):
iam ipsa dei substantia uideri potuerit a qͥb¬
dam in hac uita positis ꝓpr̃ illus qd̃ dictum ẽ
ad moy sen nemo potest fatiem meam uidere
et inuert᷑: nisi quia potest humana mens diui¬
bitus rapi exhac uita ad angelicam uitam:
anteqm ꝑistam cõmunẽ mortẽ carne soluat᷑
Sic enim raptus ẽ. qui audiuit illic in effabi¬
lia u̾ba que non licet homini loqui: ubi usq
adeo facta ẽ ab huiꝰ uite sensib quedam intẽ¬
tionis au̾sio. ut sine incorpore siue extra corpꝰ
fuerit: idẽ utrum sicut solet inuehem̃tiore ex¬
tasi mens abhac uita millam uitam fuerit
alienata manente corporis uncłoz an otumno
resolutio facta fuerit. qualis inplena morte cõ¬
tingit nescire se dictret. Ita fit: ut et illud uerũ
sit qd̾ dictum ẽ. nemo potest fatiem meam ui¬
dere et uruere. quia necesse ẽ abstrahi ab hac
uita m̃tem. qnͣdo milliꝰ in effabilitatẽ uisiomis
ad sumitur: et ñ sit intredibile quibdã sanctiᷤ

Expanded text:
am ipsa Dei substantia videri potuerit a quibusdam in hac vita positis, propter illud quod dictum est ad Moysen, Nemo potest faciem meam videre, et vivere : nisi quia potest humana mens divinitus rapi ex hac vita ad angelicam vitam, antequam per istam communem mortem carne solvatur. Sic enim raptus est qui audivit illic ineffabilia verba quae non licet homini loqui: ubi usque adeo facta est ab hujus vitae sensibus quaedam intentionis aversio, ut sive in corpore, sive extra corfuerit, id est utrum, sicut solet in uehementiore extasi, mens ab hac uita in illam uitam fuerit alienata manente corporis uinculo, an omnino resolutio facta fuerit, qualis in plena morte contingit, nescire se diceret. ita fit, ut et illud uerum sit, quod dictum est: Nemo potest faciem meam uidere et uiuere, quia necesse est abstrahi ab hac uita mentem, quando in illius ineffabilitatem uisionis adsumitur, et non sit incredibile quibusdam sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
tant: sic accipientes qd̃ scriptum ẽ in libro iob.
uenisse cum angłis et diabolum in conspeccu
csiut iam et illud ueniat inquestionẽ quomo¬
oo dictum stc. beati mundo corde qm̃ ipsi dm̃
Aultum enim miror si eo usq ꝓg̾diuntur. qui
gcistiriant impios uisuros dm̃. et adiabolo
iusum dm̃ut eos et mundo ẽẽ corde et pacem &
sc̃ificationem cũ omnub sectari ad seuerene. Nã
qd̃ dominꝰ aie qͥ me uidet. uidet & patrem. potest
paulo attentiꝰ consideratum. ñ uid̃i eẽ contrarium
ei qd̃ dixit. dm̃ nemo uidit uinqͣ. Ñeq enĩchxtt
qͥa me uidistis uidistis et patrem: sed dicendo qui
me uidet uidet &e patrem. ostend̾ e uoluit unita-¬
tem substantie patris et fiuii ne in aliquo int̾ se
putarentur ctiam dissimiles: acphoc qm̃ uerum
dictum ẽ qͥ me uidet uidet & patrem. ꝓfecto qm̃
diñ nemo hominũ indit umqmͣ nec patrẽ qͥsqͣm
putandus ẽ uidisse. nec filium scd̃m qd̾ d̃s est filiꝰ.

Expanded text:
tant sic accipientes, quod scriptum est in libro Iob tant sic accipientes, quod scriptum est in libro Iob uenisse cum angelis et diabolum, in conspectu dei, ut iam et illud ueniat in quaestionem, quomodo dictum sit: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidere deum. multum enim miror, si eo usque progrediuntur, qui existimant impios uisuros deum et a diabolo uisum deum, ut eos et mundo esse corde et pacem ac sanctificationem cum omnibus i,I sectari adseuerent. . Nam quod dominus ait: Qui me uidit, uidit et patrem,I potest paulo attentius consideratum non uideri esse contrarium\' ei, quod dixit: Deum nemo uidit umquam. neque enim dixit: Quia me uidistis, uidistis et patrem, sed dicendo: Qui I me uidit, uidit et patrem ostendere uoluit unitatem sub-\' stantiae patris et filii, ne in aliquo inter se putarentur esse dissimiles. ac per hoc, quoniam uerum dictum est: Qui me uidit, uidit et patrem, profecto, quoniam deum nemo hominum uidit umquam, nec patrem quisquam putandu
Abbreviated transcription (Latin):
in ipso ẽ: nemo utiq s hominum. neq enĩ hoc
de deo accipi potest. cum de xp̃o scͥptum sit. non
op̃ finsse ut quisqm ilu testimoniũ phiberet
de homme: qm̃ ipse sciebat quio eẽt in homine:
nam hoc. apłs plarũ explicans quem nemo in¬
quit hominum uidit nec uidere potest: si gͦ ita.
dictum ẽ. dm̃ nemouidit umqm. ac si diceretur
nemo hominum: haccenus uia questio solura
indebitur: ut ñ sit huic sententie contrarium qd̃
dñs ait. angelieorũ semꝑ uident patris mei fatiẽ.¬
qui incelio ⁊: ut scilicet atigłos dm̃ uid ere credamꝰ
quẽ nemo uidit umqmͣ. sed hominum: ouotno¬
do gͦ dm̃ uidit abraham ysaac. iacob. iob. moyses
micheas. ysaias & siqui alii sunt dequib ueracis¬
sima scͥptuta destatur qd̃ dm̃i uiderunt᷑. si dm̃ ne¬
mo uinqm hominum uidit nec uõe potest. Qm̃¬
quam ñ nulli uolentes ꝓbare etiam impios in¬
suros dm̃: adiabolo quoq ipso dm̃ iusum pu¬

Expanded text:
in ipso est, — nemo utique sed hominum; neque enim hoc in ipso est, — nemo utique sed hominum; neque enim hoc de deo accipi potest, cum de Christo scriptum sit non opus fuisse, ut quisquam illi testimonium perhiberet de homine, quoniam ipse sciebat, quid esset in homine; nam hoc apostolus planius explicans: Quem nemo. inquit, hominum uidit nec uidere potest — si ergo ita dictum est: Deum nemo uidit umquam, ac si diceretur: Nemo hominum\', hactenus illa quaestio soluta uidebitur, ut non sit huic sententiae contrarium, quod dominus ait: Angeli eorum semper uident faciem patris mei, ut scilicet angelos deum uidere credamus, quem nemo uidit umquam sed hominum. quo modo ergo deum uidit Abraham, Isaac, Iacob, Iob, Moyses, Michaeas, Esaias et si qui alii sunt, de quibus ueracissima scriptura testatur, quod deum uiderint, si deum nemo umquam hominum uidit nec uidere potest? Quamquam nonnulli uolentes probare etiam impios uisuros deum a diabolo quoque ipso deum uisum pu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dm̃ nemo uidit umqmͣ: Et illud quod de
moyse scͥptum ẽ quia lo quebatur cum deofa-
cie ad fatiem sicut quis loquitur ad amicum
suum. et islud qd̃ ꝓpħa ysaias descipso loquens
qͣ alia solent similia testimoma excadem aucto¬
ritate ꝓferri. quomodo ñsunt contraria senten¬
qmͣ et ipsum eungelium potest. putar sibi eẽ
contͣrium: Quomodo enĩ uerum ẽ qd̃ in eo dr
qui meuidet: uidet et patrem: si dm̃ nemo uidit
umqm᷑. Qnomodo u̾um ẽ angłi eorũ semꝑ ui¬
dent fatiem patris mei᷑ si dm̃ nremo indit um.¬
qrͣi: Qua gͥ regula intelligentie ista ueluti con¬
traria et repugnantia non cẽ contraria nec repu¬
gnare ꝓbabimus: Neq enim fieri ullo modo
potest: Ut hec scpturarum auctoritas aliqua
ex parte mentiatur. Si dicimus meo qd̃ striptũ ẽ
dm̃ nemo uidit uinqmͣ. homines tantum modo
intelligendos. sicut etiam illud diccum ẽ nemo
scit quio agatur in homine. nsi sp̃c hominis qui

Expanded text:
est, « Deum nemo vidit unquam? » Et illud quod de est, « Deum nemo vidit unquam? » Et illud quod de Moyse scriptum est, « quia loquecie ad faciem, sicut quis loquitur ad amicum suum; et illud, quod propheta Esaias de se ipso loquens qua alia solent similia testimonia ex eadem auctoritate proferri, quo modo non sunt contraria sentenam et ipsum euangelium potest putari sibi le esse contrarium. quo modo enim uerum est, quod in eo dicitur: Qui me uidit, uidit et patrem, si deum nemo uidit umquam? quo modo uerum est: Angeli eorum semper uident faciem patris mei, si deum nemo uidit umquam? Qua igitur regula intellegentiae ista ueluti contraria et repugnantia non esse contraria nec repugnare probabimus? neque enim fieri ullo modo potest, ut haec scripturarum auctoritas aliqua ex parte mentiatur. si dicimus in eo, quod scriptum est: Deum nemo uidit umquam, homines tantum modo intellegendos, sicut etiam illud dictum est: Nemo scit, quid agatur in homine, nisi spiritus hominis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ scͥptum ẽ beati mundo corde. qm̃ ipsi dm̃
hanc lucem. nec m̃te sicut ipsam i nobis qͣ id
credimꝰ fidem: sed tantum qͥa scͥptum ẽ in ea
scpͥtura cui fideles sumiͦ qd̾ uerum sit minime
ret. scimꝰ inquit qͥa cum apparuerit. similes
ei erimꝰ: qm̃ uidebim̃ eum sicuti ẽ Lece scire se
dixit qd̃ non dum factum fuerat: nec uidendo
sed crebendo cognouerat. Recte itaq diximus.
stimꝰ posse dm̃ inderi. qmͣuis eum ñ uiderimꝰ:
sed diuine auctoritat que scĩs libris continet᷑
credid̾im᷑. Quid ẽ gͦ qd̃ eadem dicit auctoritas.
om̃ nemo uidit umqmͣ: an forte respondetur
qd illa testimonia de uidendo deo sunt ñ de-
uiso: Ipsi enim dm̃ udebt̃ dictũ est: non ui-¬
derunt. et ñuidimꝰ. sed iudebimꝰ eum sicuti est
ꝓinde his sententiis ñ est contͣriũ. dm̃nemo
undit um qmͣ. Nidebunt enĩ quẽ non uiderunt:
mea: an et hoc non ẽ contrarium uu qd dictũ

Expanded text:
quoniam scriptum est: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum quoniam scriptum est: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum hanc lucem nec mente sicut ipsam in nobis, qua id credimus, fidem, sed tantum quia scriptum est in ea scriptura, cuius fideles sumus, quod uerum sit minime ret: Scimus, inquit, quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum, sicuti est. ecce scire se dixit. quod nondum factum fuerat nec uidendo sed credendo cognouerat. recte itaque diximus: \'Scimus posse deum uideri\\ quamuis eum non uiderimus, sed diuinae auctoritati, quae sanctis librcrediderimus: quid est ergo quod eadem dicit auctoritas, Deum nemo vidit unquam? An fortasse respondetur, quod illa testimonia de videndo Deo sint, non de viso, Ipsi enim Deum videbunt, dictum est; non, Viderunt; et non, Vidimus, sed, Videbimus eum sicuti est: proinde his sententiis non est contrarium: « Deum nemo vidit unquam . » Videbunt enim quem non viderunt, mea ? » An et hoc contrarium illi quod dictum
Abbreviated transcription (Latin):
quid ab eis distet credere. qd̾ quidem fic mente
et udetur mente: qm̃ menti nr̃e fides nr̃a con¬
spicua ẽ. Sed tamen qd̃ eadem fide creditur
ab ẽ ec ab aspectu corporis nr̃i. sicut ab ẽ corpus
in qua xp̃c resurrexit. et ab aspectu mentis alt̾i¬
us. sic̃ ab ẽab aspectu mentis mee fides tua. ꝙ¬
ius eam ẽẽ in te credam cum eam non uioeam
corpore qd̃ nec tu potes. nec merte qd̃ tu potes:
sicut egomeam qmͣ tu non potes. Nemo enm
scit qͥd agatur in homine: nisi sp̃c hominis qui
dita tenebrarum. et manifestabit cogitationes
cordis: ut eas nonsolum quisꝙ suis iuocat sed
et aliorum. scłm hoc enim dixit apłs neminẽ
scire quid agatur in homine. nisi spc̃ h omĩs qͥ
iipso ẽ: scd̃m qd̃ uidemꝰ in nobis. llam scd̃m id
qd̃ c̃dimus nec uidemꝰ. et multos fideles ẽẽ noui-¬
mꝰ et multis noti sumꝰ. Si gͦ iam istadistincta st̃
ueniamꝰ ad causam. Scimus posse dm uroerr.

Expanded text:
quid ab eis distet; credere. quod quidem fit mente quid ab eis distet; credere. quod quidem fit mente et uidetur mente, quoniam menti nostrae fides nostra conspicua est. sed tamen, quod eadem fide creditur, abest et ab aspectu corporis nostri, sicut abest corpus, in quo Christus resurrexit, et ab aspectu mentis u alterius, sicut abest ab aspectu mentis meae fides tua, quamuis eam esse in te credam, cum eam non uideam corpore, quod\' nec tu potes, nec mente, quod tu potes, sicut ego meam, quam tu non potes. nemo enim scit, quid agatur in homine, nisi spiritus hominis, qui dita tenebrarum, et manifestet cogitationes cordis , ut eas non solum quisque suas videat, sed et aliorum. Secundum hoc enim dixit Apostolus neminem scire quid agatur in homine, nisi spiritum hominis qui ipso est, secundum quod uidemus in nobis; nam secundum id, quod credimus nec uidemus, et multos fideles esse nouimus et multis noti sumus. Si ergo iam ista distincta sunt, ueniamus ad causam. scimus posse deum uideri,
Abbreviated transcription (Latin):
uis uoluntas eius. aquo audit ut crebat ñ sit
p̃terita sed maneat. in loquente. qmͣ in seipso ioẽ
ipse qui loquitur uidee: ille ueroqui audit ñ
eam uidet sed credit. Resur rectio autem xp̃i p̃te¬
rita ẽ: quam nec illi inderunt homines qui
tunc fuerunt: Nlam qͥ uidert̃ uiuentem xpm̃
quẽ inderant morientem. ip̃am tam̃ resutret¬
tionẽ cum fieret ñ uidert̃. sed cã cer¬
tissime crediderunt. uniendo et tangendo ui-¬
uum. quẽ nouerant mortuum: Nos totũ cre¬
dimꝰ et quod resurrexit et qd̾ ab hominib tẽ
uisus et contrectatus sit: et qd̾ nunc uiuat. ince¬
lis nec iam moriatur et mors ei ultͣ non dña¬
bitin: Res autem ipsa nec corporis nr̃i sensib
ad: sicut ad ẽ hoc celum et t̾ra: nec nr̃e mentis
obtutib sicut ad ẽ fides ipsa quahoc credimus.
sediam satis ut puto ista mea p̃locutione recog¬
nouisti quid sit uid̃e uł mente uł corpore. et

Expanded text:
uis uoluntas eius, a quo audit, ut credat, non sit uis uoluntas eius, a quo audit, ut credat, non sit praeterita, sed maneat in loquente. quam in se ipso idem ipse, qui loquitur, uidet; ille uero, qui audit, non eam uidet, sed credit. resurrectio autem Christi praeterita est, quam nec illi uiderunt homines, qui tunc fuerunt; nam qui uiderunt uiuentem Christum, quem uiderant morientem, ipsam tamen resurrectionem, cum fieret, non uiderunt, sed eam certissime crediderunt uidendo et tangendo uiuum, quem nouerant mortuum. nos totum credimus, et quod resurrexerit et quod ab hominibus tunc uisus et contrectatus sit et quod nunc uiuat in caelis nec iam moriatur et mors ei ultra non dominetur. res autem ipsa nec corporis nostri sensibus adest, sicut adest hoc caelum et terra, nec nostrae mentis obtutibus, sicut adest fides ipsa, qua hoc credimus. Sed iam satis, ut puto, ista mea praelocutione recognouisti, quid sit uidere uel mente uel corpore et