comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ma habitat. que iam uiriditate speiẽ s
huiꝰ scl̃i. quia omĩa quȩ hic amiant᷑ eñ fe¬
stinatione marrescunt. Et petrus nos
apłs festinare aminonet dicens. In here¬
ditatẽ in corruptibilẽ. incontaminatã .s.
iiumarescibilẽ. Quia gͦ iam in ortis habi¬
tat: oͥportet ut sponsũ suũ uocẽ suã audi¬
re faciat: id ẽ canticũ bone p̃dicationis
emittat. in qua ille delectetur quẽ desi¬
derat. Quia amici ascultant udelider
om̃s electi.: qͥ ut ad celestem patriã reui¬
uiscant. uerba uite audire desiderant.
Serl iam ꝓpħa ea nob̃ quȩ uidit aperiat.
Sequit᷑ Et ecce murus forinsecus in
cireuitu domus undiq Plerũq in sacto
eloquio ex ꝓtectionis sue munimine
murus ẽ: qͥa nos undiq custodiendo cir¬
cundat. Ante murale aut̃ muri nr̃iꝓ
phetȩ om̃s fuerunt: qui priusquã dñs ap¬
pareret incarne. ad construencdã fidem
ꝓphetando missi sunt. In scã ergo eccła dñs
murus nob̃. & prophȩ eiꝰ ante murale st̃

Expanded text:
ma habitat, quae jam viriditate spei est hujus saeculi, quia omnia quae hic amantur cum festinatione marcescunt; et Petrus nos apostolus festinare admonet, dicens: In haereditatem incorruptibilem, incontaminatam, immarcescibiletat, oportet ut sponsum suum vocem suam audire faciat, id est canticum bonae praedicationis emittat, in qua ille delectetur quem desiderat. Quia amici auscultant, videlicet omnes electi, qui ut ad coelestem patriam reviviscant, verba vitae audire desiderant. Sed jam propheta ea nobis quae videt aperiat. Sequitur: VERS. 5.-- Et ecce murus forinsecus in circuitu domus undique. 5. Plerumque in sacro eloquio ex protectionis suae munimine murus est, qui nos undique custodiendo circumdat. Antemurale autem muri nostri prophetae omnes fuerunt, qui priusquam Dominus appareret in carne, ad construendam fidem prophetando missi sunt. In sancta ergo Ecclesia Dominus murus nobis et prophetae ejus antemurale sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑturbant. Ante passionẽ uͦ suã con¬
tumelias audiuit: nec tam̃ contu¬
melias reddidit. Traditorẽ suũ diutaqtꝰ
lũ non recusauit. Suscepit mortẽ:
ne mori timeremꝰ. Ostendit resur¬
rectionẽ. ut nos resurgere posse crede
remus. Post passionẽ quoq suã de his
qͥ se crucifixerant ad fidei grãm uocauit:
donũ ꝓ iniqͥtate reddidit. Quiꝰg nos
exẽplo suo de om̃ib instruxit: murus
nob ꝑ circuitũ. & undiq factusẽ. Seqͥt᷑.
t inmanu uiri calamꝰ m̃surȩ sex
cubitoꝵ & palmo. Preterita lectione
iam diximꝰ qͥa ꝑ calamũ scriptura
signat᷑. Qui calamꝰ mensura eẽ dicit:
quia in ipsa omnẽ uite nr̃e actionem
metitur. ut scilicet uideamꝰ uel qnͣtũ
ꝓficimꝰ. uel quantũ longe a profectu
distamus. Nam sepe aliqͥd agentes.
iam cuiꝰdam meriti eẽ nos credimus :
sed cũ aduerba dĩ recurrimꝰ. precepta
sublimiꝰ audimus: Ibi cognoscimus.
quantũ aꝑfectione minus habeamꝰ.

Expanded text:
perturbant. Ante passionem vero suam conperturbant. Ante passionem vero suam contumelias audivit, nec tamen contumelias reddidit; traditorem suum diu tacitlum non recusavit; suscepit mortem, ne mori timeremus; ostendit resurrectionem, ut nos resurgere posremus. Post passionem quoque suam de his qui se crucifixerant ad fidei gratiam vocavit, donum pro iniquitate reddidit. Qui ergo nos exemplo suo de omnibus instruxit, murus nobis per circuitum et undique factus est. Sequitur: « t in manu viri calamus mensurae sex cubitorum et palmo. 7. Praeterita lectione jam diximus quia per calamum Scriptura sacra signatur. Qui calamus mensurae esse dicitur, quia in ipsa omnem vitae nostrae actionem metimur, ut scilicet videamus vel quantum proficimus, vel quantum longe a profectu distamus. Nam saepe aliquid agentes, jam cujusdam meriti esse nos credimus; sed cum ad verba Dei recurrimus, praecepta sublimia quantum a profectione minus habeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
mentes in habitare dignat᷑. Et murꝰ¬
iste undiq in circuitu domus. ẽ: qͥa
unigenit᷑ patris qui sursũ ẽ. firmitas
angłoꝵ. ipse deorsũ factus ẽ redẽp̃tio
hominũ. Ilis fortitudo ne cadant.
nob̃ adiutoriũ ut surgamꝰ post casum.
Si uͦ ꝑ domũ dĩ hoc loco sola redẽp̃toꝵ
hominũ multitudo signat᷑: undiq nob̃
dñs & ꝑ circuitũ murus .ẽ. quia ut nos
ꝑfecte custodiret. omia que docuit os¬
tendit. Sicut scriptũ. ẽ. Que cepit
ihc facere. & docere. Quia enĩ uocare
nos ad cȩlestem patriã uenit: nimirũ
despicere nos bona transitoria docuit:
& mala tẽporalia non timere. Unde
& obꝓbria despexit: iniurias ꝑtulit.
mortẽ non timuit: crucis patibulũ ñ
refugit: s cũ hc̃ uoluissẽt raꝑe. & regẽ ꝯstituere.
stat̃ fugit Qͥd nob aliud his exẽplis ĩnuens: nͥ
ut debeamꝰ hꝰ mundi. & adu̾sa ñ metuere. & ꝓsꝑa
uitare: Quia plus plerunq eius
bona occupant animũ: quã mala

Expanded text:
nhabitare dignatur. Et murus undique in circuitu domus est, quia unigenitus Patris qui sursum est, firmitas angelorum, ipse deorsum factus est redemptio hominum Illis fortitudo ne cadant, nobis adjutorium ut surgamus post casum. Si vero per domum Dei hoc loco sola redemptorum hominum multitudo signatur, undique nobis Dominus et per circuitum murus est, quia, ut nos perfecte custodiret, omnia quae docuit ostendit, sicut scriptum est: Quae coepit Jesus facere et docere . Quia enim vocare nos ad coelestem patriam venit, nimirum despicere nos bona transitoria docuit, et mala temporalia non timere. Unde et opprobria non despexit, injurias pertulit, mortem non timuit, crucis patibulum non refugit; et cum hunc voluissent rapere, et regem constituere, statim fugit ; quid nobis aliud his exemplis innuens, nisi ut debeamus hujus mundi et adversa non metuere, et prospera vitare? quia plus plerumque ejus bona occupant animum quam mala
Abbreviated transcription (Latin):
mundi derelinquentiũ. aut etiã in p̃clie¬
toꝵ sũmitate qualit̃ proficiat: iam ciu¬
tatis in monte posite edificiũ intrauit.
Nam qui considerare melioꝵ utã ut ꝓsi¬
ciat negligit: alhuc extra fabricã stãt.
Et si honorẽ quẽ iam scã ȩcła inmun¬
do habet. ãmirat᷑: quasi ȩdificiũ fons
conspicit. & obstupescit. Et qͥa exterio¬
rib solis intentus. ẽ: intus ingressus ñẽ
Sequit᷑. Et ecre uir cui erat species.
quasi species eris. Ipse signat᷑ iiuiron
figurat᷑ in monte. Uir aut̃ iste metiri
edificiũ dicit᷑. Et recte dñs ꝑ uirũ sig¬
natur & montẽ: qͥa & ipse om̃ia intea

Expanded text:
mundi derelinquentium, aut etiam in praedicmundi derelinquentium, aut etiam in praedicatorum summitate proficiat, jam civitatis in monte positae aedificNam qui considerare meliorum vitam ut proficiat negligit, adhuc extra fabricam stat: et si honorem quem jam sancta Ecclesia in mundo habet admiratur quasi aedificium foris conspicit et obstupescit: et quia exterioribus solis intentus est, intus ingressus non est. « Et ecce vir cujus erat species quasi species aeris. » Ipse signatur in viro qui figuratur ex monte: vir autem iste metiri aedificium dicitur. Et recte Dominus per virum signatur et montem: quia et ipse omnia intra
Abbreviated transcription (Latin):
que haberi concessa sunt.cotidianũ
cũ dño habere secretũ querit: nulla
eiꝰ animũ p̃tereuntis mundicura
ꝑturbat: mentẽ semꝑ in expec̾tatione
cȩlestiũ gaudioꝵ dilatat. Alius uero
iam huiꝰ mundi cuncta deseruit. ẽiq
mens in contẽplationẽ celestiũ suble¬
uatur: sed tam̃ ꝓ edificatione multoꝵ
locũ regiminis tenens. qͥ reb p̃tereun¬
tib ex desiderio ñ succũbit. ad eas a¬
liquando ꝓpt ꝓrimoꝵ compassionẽ
reflectitur᷑. ut ex earũ cura indigen¬
tib misereat᷑. Uerbũ uite auditorib
p̃dicat: animab simul & corporib
necessaria ministrat: & qui propt̃ se
ad celeste desideriũ iam ꝑ contẽpla¬
tionẽ euolat: adhuc tam̃ ꝓfectu &
utilitate proximoꝵ in rel tẽporalib
laborat. Quisquis ergo in scã eccła
considerare solliene studet. ut aut in
bonoꝵ coniugatoꝵ uita. aut in arce
coritinentiũ. & omĩa quȩ sunt huꝰi

Expanded text:
quae haberi concessa sunt, quotidianum quae haberi concessa sunt, quotidianum cum Domino habere secretum quaerit, nulla ejus animum praetereuntis mundi cura perturbat, mentem semper in exspectatione coelestium gaudiorum dilatat. Alius vero jam hujus mundi cuncta deseruit, ejusque mens in contemplationem coelestium sublevatur; sed tamen pro aedificatione multorum, locum regiminis tenens, qui rebus praetereuntibus ex desiderio non succumbit, ad eas aliquando propter proximorum compassionem reflectitur, ut ex earum cura indigentibus misereatur; verbum vitae auditoribus praedicat, animabus simul et corporibus necessaria ministrat. Et qui propter se ad coeleste desiderium jam per contemplationem evolat, adhuc tamen pro provectu et utilitate proximorum in rebus temporalibus desudat. Quisquis ergo in sancta Ecclesia considerare sollicite studet, ut aut in bonorum conjugatorum vita, aut in arce continentium et omnia quae sunt hujus
Abbreviated transcription (Latin):
prior illa ciuitas scilicet synagoga in
infidelib suis ad aquilonẽ stetit: que
in frigore ꝑfidie durauit. Scã uͦ eccła
qͥa caritatẽ fidei concipit: ꝑ calorem
ad austrũ uergit. Et quasi calido
uento innitit᷑: quia ñ in sui fidutia.
sed in dono spiritalis gratie letatir.
qui in scã ęccła bonoꝵ uias imitando
considerat. Intrare quippe. ẽ. edificiũ¬
ciant. amando considerare. Iste enim
uitã coniugio ligatã ducit: ꝓpriĩs
reb contentꝰ. ẽ. Aliena ñ diripit: de
suo qͥcquid p̃ualet indigentib lar¬
gitur: peccata sine qͥb cotidiana uira
a coniugatis duci non potest. flere non
negligit. Eo eo enĩ qđ ipsa familiaris
cura animũ conturbat: sese ad lacri¬
mas excitat. Ille uͦ iam cuncta quȩ
sunt mundi huiꝰ deseruit: nil eiꝰ ha¬
bere appetit᷑. solius contẽplationis exerci¬
tatione pascit᷑. spe p̃mioꝵ celestiũ cũ
fletib letat᷑.: transcendit ipsa etiam

Expanded text:
prior illa civitas synagoga in prior illa civitas synagoga in infidelibus suis ad aquilonem stetit, quae in frigore perfidiae duravit. Saquae charitatem fidei concepit, per calorem ad Austrum vergit, et quasi calido vento innititur, quia non in sui fiducia, sed in dono spiritalis gratiae laetaturqui in sancta Ecclesia bonorum vias imitando considerat. Intrare quippe est aedificiuciant amando considerare. Iste enim vitam conjugio ligatam ducit, 1313 propriis rebus contentus est, aliena non diripit, de suo quidquid praevalet indigentibus largitur, peccata sine quibus quotidiana vita a conjugatis duci non potest flere non negligit. Pro eo enim quod ipsa familiaris cura animum conturbat, sese ad lacrymas excitat. Ille vero jam cuncta quae sunt mundi deseruit, nil ejus habere appetit, solius contemplationis exercitatione pascitur, spe praemiorum coelestium cum fletibus laetatur, transcendit ipsa etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Captiuitas enĩ nr̃a que torporis frigore
ad sequendũ dñi pigra remanserat. ꝑ
calorem scĩ sp̃c relaxat᷑. ut curiat in amo¬
remdĩ. Unde & nunc dicit᷑. qđ eiui¬
tas quȩ in monte constituta ẽ. ad austrũ
uergit: qͥa electoꝵ eccła cogitationes
credit amoris calorem concipit: ut ni
ne calefieri eius afflatus libeat semꝑ
munere repleri. Unde & ualido amore
suecensus contemplator dicebat. Anima
mea exultabit in dño: delectabit᷑ super
salutari ei. Qui eñ latine salutaris:
batur. exultare se in dño. & delectars
suꝑ iħu ꝑhibuit: qͥa inde gaudiũ in
mente conceꝑat: unde ꝑ amorẽ fortiter
ardebat. sensemus itaq si mentes spirita¬
liũ patrũ in illo delectatȩ sunt. qͥ nec¬
dũ uenerat sed prouidebat᷑: c̃uiꝰ reatus
sit. eiꝰ uias. eiꝰ exempla. eiꝰ monita post¬
quã uenit & redemptionẽ exhibuit.
ñ amare. Hec ergo ciuitas ad austrũ¬
uergere dicit: ac si aꝑte diceret᷑. quod

Expanded text:
Captivitas enim nostra, quae torporis frigore Captivitas enim nostra, quae torporis frigore ad sequendum Deum pigra remanserat, per calorem sancti Spiritus relaxatur, ut currat in amorem Dei. Unde et nunc dicitur quod civitas quae in monte constituta est ad Austrum vergit, quia electorum Ecclesia cogitationes credit, amoris calorem concipit, ut nihne calefieri, ejus afflatus semper munere repleri. Unde et valido amore succensus contemplator dicebat: Anima mea exsultabit in Domino, et delectabitur super salutari ejus . Qui enim Latine salutaris, batur, exsultare se in Domino et delectari super Jesu perhibet, quia inde gaudium in mente conceperat unde per amorem fortiter ardebat. Pensemus itaque si mentes spiritalium patrum in illo delectatae sunt qui necdum venerat, sed praevidebatur, cujus reatus sit ejus vias, ejus exempla, ejus monita, postquam venit et redemptionem exhibuit, non amare. Haec ergo civergere dicitur, ac si aperte diceretur. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
eccłȩ fabricã portat: qui ꝑ prophetȩ
uocẽ de ꝑuerse adhuc uiuentib di¬
cit. laboraui sustinens. Non autem
sustinendo dñs laborat. cui diuinita¬
tis potentiã nulla fatigatio contingit:
sed uerbis humanis lequens ipsam suã
circa nos patientiã laborem uocar. Et
notandũ qđ eandẽ ciuitatẽ quã po¬
pheta conspexit: ad ausirũ uergente
studiosi sunt recognoscunt: sic̃ ẽcontra¬
rio ꝑ aquilonẽ sepe diabolus designat᷑:
quia & ille relaxat in calore: & hic res¬
tringit in frigore. E ueritas dicit. Ha¬
bundabit in iquitas: refrigescet caritas
multoꝵ. Propħa quoq de iudea asserit.
dicens. Sicut frigidam facit cisterna
aquã: sic frigidã fecit maliciã suã. Hinc
enĩ diabolus. propħa eodem attestante
dixisse ꝑhibet᷑. Sedebo in monte testa¬
m̃ti: in laterib aquilonis. Et quia¬
torporẽ mentis scĩ sp̃e gratia relaxat:
hinc psalmista ait. Conuerte dñe ca¬
ptiuitatẽ nr̃am: sicut torrens in austro.

Expanded text:
esiae fabricam portat. Qui per prophetae vocem de perverse adhuc viventibus dicit: Laboravi sustinens . Non autem sustinendo Dominus laborat, cujus divinitatis potentiam nulla fatigatio contingit; sed, verbis humanis loquens, ipsam suam circa nos patientiam laborem vocat. 6. Et notandum quod eamdem civitatem quam propheta conspexit ad Austrum vergentem studiosi sunt recognoscunt. Sicut e contrario per aquilonem saepe diabolus designatur, quia et ille retaxat in calore, et constringit in frigore. Et Veritas dicit: bundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum . Propheta quoque de Judaea asserit, dicens: Sicut frigidam facit cisterna aquam, sic frigidam fecit malitiam suam . Hinc enim diabolus, propheta eodem attestante, dixisse perhibetur: Sedebo in monte Testamenti, in lateribus Aquilonis torporem mentis sancti Spiritus gratia relaxat. Hinc Psalmista ait: Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in Austro .
Abbreviated transcription (Latin):
quos cognouimꝰ: atq in hoc sc̃ẽ ȩccle
edificio stantes. oculos in porta teneamꝰ.
Demus terga mentis huic corruptioni
uite tẽporalis. intendamꝰ cordis faciẽ
ad cȩlestis patrie libertatẽ. Secl erce
adhuc multa st̃: que nos de cura lutee
corruptibilitatis p̃munt. Quia ergo
ꝑfecte exire ñ possumꝰ: saltem in spelun¬
ce nr̃e ostio stemꝰ. exituri quaudoq ꝓ¬
spere ꝑ gr̃am redẽptoris: qͥ uiuit &. re

Expanded text:
quos cognovimus, atque in hoc sanctae Ecclesiae quos cognovimus, atque in hoc sanctae Ecclesiae aedificio stantes oculos in porta teneamus; demus terga mentis huic corruptioni vitae temporalis, intendamus cordis faciem ad coelestis patriae libertatem. Sed ecce adhuc multa sunt quae nos de cura vitae corruptibilis premunt. Quia ergo perfecte exire non possumus, saltem in speluncae nostrae ostio stemus, exituri quandoque prospere per gratiam Redemptoris nostr
Abbreviated transcription (Latin):
sistit. & uerba dĩ in aure cordis ꝑcipit.
necesse ẽ ut faciem uelet:qͥa dũ ꝑ su
ꝑnã gr̃am ad altiora intelligenda
ducimur. quanto subtilius leuam.
tanto semꝑ ꝑ humilitatẽ nosmet¬
ipsos in intellectu nr̃o p̃mere debemꝰ.
Nec conemur plus sapere. quã opor¬
ret sapere. sed sapere ad sobrietatem:
nedũ nimis inuisibilia discutimus
aberremus. ne in illa natura incorporea
corporei luminis aliqͥd queramꝰ. Aurẽ
enĩ intendere. & faciem oꝑire ẽ. uocem
interioris substantie audire ꝑ mentẽ.
.&. tam̃ ab om̃i specie corporea oculos
cordis auertere: ne qͥd sibi in illa corpo¬
rale animꝰ fingat. que ubiq tota. ubiq
qui iam ꝑ redemptoris nr̃i mortẽ ac
resurrectionẽ atq ad celos ascensionẽ.
gaudia eterna didicimus: qui in tes¬
timonio diuinitatis eiꝰ apparuisse ex¬
terius ciues nrõs angłos illius scimus :
concupiscamꝰ regem. desideremꝰ ciues

Expanded text:
sistit, et verba Dei in aure cordis percipit, sistit, et verba Dei in aure cordis percipit, necesse est ut fapernam gratiam ad altiora intelligenda ducimur, quanto subtilius levamur, tanto semper per humilitatem nosmetipsos in intellectu nostro premere debemus, ne conemur plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Ne dum nimis invisibilia discutimus aberremus, ne in illa natura incorporea, corporei luminis aliquid quaeramus. Aurem enim intendere et faciem operire, est vocem interioris substantiae audire per mentem, et tamen ab omni specie corporea oculos cordis avertere, ne quid sibi in illa corporale animus fingat, quae ubique tota, et ubique qui jam per Redemptoris nostri mortem ac resurrectionem, atque ad coelos ascensionem, gaudia aeterna didicimus, qui in testimonium divinitatis ejus apparuisse exterius cives nostros angelos illius scimus, concupiscamus Regem, desideremus cives
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ terga popłs aspicit. &. in papilionũ
suoꝵ ostiis consistit: quia cũ sc̃s quisq
predicator alta de dõ loquit᷑. suꝑne
habitationis iam utcunq tabernaculũ
ingreditur. Cuiꝰ p̃dicationis infirmi qͥq
& si uirtutẽ plene pensare ñ possunt:
tam̃ uelut terga aspiciunt: quia postre¬
ma que p̃ualent. ꝑ intellectũ sequunt᷑.
Sed in ipsis quoq minimis que capere
suffieiunt: iam de sins papilionib quasi
exeunt. atq in ostus stant: quia & ha¬
bitacula carnis relinquere. & ad illa
ȩterne uite gaudia que audiunt pro¬
gredi conant᷑. Hinc ẽ etiam qđ helias
cũ uocem dñi secũ loquentis audiret.
in spelunce suȩ ostio stetisse describit᷑.
& faeiem uelase. quia cũ ꝑ contẽpla¬
tionis grãm uox suꝑnȩ intelligentiȩ fit
inmente: totus homo iam intra spe¬
luncã non ẽ: quia animũ. carniscu¬
ra ñ possidet. Sed stat in ostio: quia
tur. Sed iã qͥ in ostio spelunce con¬

Expanded text:
ejus terga populus aspicit, et in papilionum ejus terga populus aspicit, et in papilionum suorum ostiis consistit, quia cum sanctus quisque praedicator alta de Deo loquitur, supernae habitationis jam utcunque tabernaculum ingreditur. Cujus praedicationis infirmi quique etsi virtutem plene pensare non possunt, tamen velut terga aspiciunt, quia postrema quae praevalent, per intellectum sequuntur. Sed et in ipsis quoque minimis quae capere sufficiunt jam de suis papilionibus quasi exeunt, atque in ostiis stant, quia et habitacula carnis relinquere et ad illa aeternae vitae gaudia quae audiunt progredi conantur. Hinc est etiam quod Elias, cum vocem Domini secum loquentis audiret , in speluncae suae ostio stetisse describitur, et faciem velasse, quia cum per contemplationis gratiam vox supernae intelligentiae fit in mente, totus homo jam intra speluncam non est, quia animam carnis cura non possidet, sed stat in ostio, quia tur. 18. Sed jam qui in ostio speluncae con
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscit. sed adhuc ñ ualet. Hinc ẽ qdđ
hobraicus popłs de egiptia seruitute libe¬
ratus cũ loquente dõ colũnam nubis
cerneret. unusquisq in tabernaculi sui
forib stabat. & adorabat: de quibus
paulo suꝑius dicit᷑. Cũ egrederet᷑ moỹ¬
ses ad tabernaculũ. surgebat uniuersa
plebs: & stabat unusquisq in ostio pa¬
pilionis sui. Ibi & enĩ stamꝰ ubi mencis
oculos figimus. Unde helias ait. Ui¬
uit dñs: in cuiꝰ conspectu sto. Ibi utiq
stabat: ubi cor firerat. Quid ẽ autẽ
popłm colũnam nubis aspicere. & in
tabernaculi sui forib stare. atq ado¬
rare: nisi qđ̃ humana mens cñ suꝑiora
illa atq celestia utcũq in enigmate
conspicit. iam claustra habitationis cor¬
poree ꝑ subleuatã cogitationẽ exit. atq
illũ humilit̃ adorat. euiꝰ & si uidere
substantiã non ualet. iam tam̃ eiꝰ poten¬
tiam ꝑ illuminationẽ sp̃e rimatur :
Et cũ moy ses tabernaculũ ingreditur.

Expanded text:
cupiscit, sed adhuc non valet. Hinc est quod cupiscit, sed adhuc non valet. Hinc est quod Hebraicus populus, de Aegypti servitute liberatus, cum loquente Deo columnam nubis cerneret, unusquisque in tabernaculi sui foribus stabat, et adorabat . De quibus paulo superius dicitur: Cum egrederetur Moyses ad tabernaculum, surgebat universa plebs, et stabat unusquisque in ostio papilionis sui . Ibi etenim stamus, ubi mentis oculos figimus. Unde Elias ait: Vivit Dominus, in cujus conspectu sto . Ibi utique stabat, ubi cor fixerat. Quid est autem populum columnam nubis aspicere, et in tabernaculi sui foribus stare atque adorare, nisi quod humana mens cum superiora illa atque coelestia utcunque in aenigmate conspicit, jam claustra habitationis corporeae per sublevatam cogitationem exit, atque illum humiliter adorat, 1319 cujus etsi videre substantiam non valet, jam tamen ejus potentiam per illuminationem spiritus miratur? Et cum Moyses tabernaculum ingreditur,
Abbreviated transcription (Latin):
triȩ gaudia anhelare ceperimꝰ: dc portã
oculos tenemus: quia dũ a sacram̃tis tem¬
poralib transire ad ȩterna cũpimꝰ: qua
si iam p̃senti uite terga dedimus .ħ on¬
dis faciẽ in desiderio exitus nr̃i habemꝰ.¬
Seriptũ quippe.ẽ. Corpus qđ corrũpit᷑
aggrauat animã: & deprimit terrena
in habitatio sensũ multa cogitantem.
Siitaq ꝑ contemplationẽ iam mente
extra carnis angustias tendimur: ad¬
huc tam̃ in sacram̃tis quȩ cognouimus.
ipsa carnali angustia intra portã tene¬
mur. Sepe nanq animꝰ ita iniuina
contemplatione suspendit᷑. ut iamse ꝑ¬
cipere de ȩterna illa libertate quã ocu¬
lus non uidit. nec auris audiuit. aliqͥa
ꝑ quandã imaginẽ lȩtetur: sed̃ tamen
mortalitatis pondere reu̾beratus ad ima
relabit: quibdã pene suȩ uinculis ligat᷑
tenetur. Porte gͥ intendit. qui uere liber¬
tatis gaudiũ conspicit: ĩamq exire con¬

Expanded text:
triae gaudia anhelare coeperimus, ad portam triae gaudia anhelare coeperimus, ad portam oculos tenemus, quia dum a sacramentis temporalibus transire ad si jam praesenti vitae terga dedimus, et cordis faciem in desiderio exitus nostri habemtum quippe est: Corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Sic itaque per contemplationem jam mente extra carnis angustias tendimus, adhuc tamen in sacramentis quae cognovimus ipsa carnali angustia intra portam tenemur. 17. Saepe namque animus ita in divina contemplatione suspenditur, ut jam se percipere de aeterna illa libertate quam oculus non vidit, nec auris audivit , aliquid per quamdam imaginem laetetur; sed tamen, mortalitatis suae pondere reverberatus , ad ima relabitur, et quibusdam poenae suae vinculis ligatus tenetur. Portae igitur intendit, qui verae libertatis suae gaudia conspicit, jamque exire con
Abbreviated transcription (Latin):
ad ȩccłam errorib supplantet᷑: fieq ab
hoc temporali ad ȩterna exiens. ab an¬
tiquo hoste rapiat᷑. Propt̃ hunc uero
egressũ nr̃m quẽ cotidie debemꝰ mente
loquit᷑ dicens. Ut sanctificaret per
suũ sanguinẽ popłm: extra portam
passus. ẽ. Exeamusgͥ ad eum extra
castra: improꝑiũ eiꝰ portantes. Non
enĩ hic habemus manentẽ ciuitatẽ.
sed futurã inqͥrimꝰ. Uir itaq qui
apparuit inporta stecit. atq ita lo¬
cutus. ẽ: quia mediator ddĩ & homi¬
num xp̃c iħc in ipso quoq passio¬
nis suę tempore precepta uite discipu¬
lis dedit: ut hi qui in eũ credunt.
ad portã semꝑ aspiciant: & passionẽ eiꝰ
sollicita consideratione pensantes. a suo
quoq exitu cordis oculos ñ auertant.
Nos quoq cũ iam claustra carnis
despicere. mortalitatis nr̃e angustias ꝑ
ĩmortalitatis desideriũ transire insuꝑ¬
ne lucis libertatẽ tendere. ad suꝑne pa¬

Expanded text:
Ecclesiam erroribus supplantetur, neque ab Ecclesiam erroribus supplantetur, neque ab hac temporali ad aeternam exiens, ab antiquo hoste rapiatur. Propter hunc vero egressum nostrum quem quotidie debemus mente loquitur, dicens: Ut sanctificaret per suum sanguinem populum, extra portam passus est. Exeamus igitur ad eum extra castra, improperium ejus portantes. Non enim hic habemus manentem civitatem, sed futuram inquirimus . Vir itaque qui apparuit in porta stetit, atque ita locutus est, quia Mediator Dei et hominum Christus Jesus in ipso quoque passionis suae tempore praecepta vitae discipulis dedit, ut hi qui in eum credunt ad portam semper respiciant, et, passionem ejus sollicita consideratione pensantes, a suo quoque exitu cordis oculos non avertant. Nos quoque cum jam claustra carnis despicere, mortalitatis nostrae angustias per immortalitatis desiderium transire, ad supernae lucis libertatem tendere, ad coelestis pa
Abbreviated transcription (Latin):
audiebat. Quid ergo ẽ qđ uir inte¬
rius respicit. propħa foris : Quid ẽ
nitꝰ patris iccirco incarnatꝰ. ẽ. ut nos
ad spiritale edificiũ. id ẽ ad sc̃ẽ eccle
fidem introduceret : Cuiꝰ oculi edi¬
ficiũ suũ semꝑ aspiciunt: quia qnͣ¬
tũ quisq in uirtutib ꝓficiat. indesi¬
nent̃ attencdunt. Fropha uͦ ad portã
respicit: qͥa qui uerba dĩ audit. semꝑ
oculos cordis ponere ad exitũ debet.
& sine cessatione meditari. quando
ap̃senti uita exeat: Atq ad ȩt̃na gau¬
cdia ꝑtingat. Propt̃ hoc quippe incar¬
natus ẽ ds̃. ut nos introduceret ad fi¬
dem: & educat ad speciẽ uisionis sue.
dicens. Si quis ꝑ me introierit. sal¬
uabitur .& ingredietur. S egrediet᷑:
s. pascua inueniet. Ingrediet uide¬
licet ad fidem. e grediet᷑ aut̃ ad speciẽ:
pascua uero inueniet in eterna satie.¬
tate. Hinc etiã psalmista ait. Dñs cu
quo exiet ad speciem: ut neq intrans

Expanded text:
audiebat. Quid est ergo, quod vir inteaudiebat. Quid est ergo, quod vir interius aspicit, propheta foris? Quid est nitus Patris idcirco incarnatus est, ut nos ad spiritale aedificium, id est ad sanctae Ecclesiae fidem introduceret? Cujus oculi aedificium suum semper aspiciunt, quia quantum quisque in virtutibus proficiat indesinenter attendunt. Propheta vero ad portam respicit, quia qui verba Dei audit semper oculos cordis ponere ad exitum debet, et sine cessatione meditari quando a praesenti vita exeat, atque ad aeterna gaudia pertingat. Propter hoc quippe incarnatus est Deus, ut nos introducat ad fidem, 1318 et reducat ad speciem visionis suae. uis introierit, salvabitur, et ingredietur et egredietur, et pascua inveniet . Ingredietur videlicet ad fidem, egredietur autem ad speciem, pascua vero inveniet in aeterna satietate. Hinc etiam Psalmista ait: Dominus quo exit ad speciem, ut neque intrans
Abbreviated transcription (Latin):
tiens. si nulla fecisset ut ds̃: purus pu
taret᷑ homo. Sed quia diuina fecit. &
humana ꝑtulit: quasi ꝑ fenestras uel
ꝑ cancellos ad homines ꝓspexit. ut ds̃
& appareret ex miraculis. & lateret ex
passionib: Et homo cerneret᷑ ex passio¬
nib. sed tam̃ ẽẽ ultra homines ex mi¬
raculis agnosceret᷑. Sed quia uir iste
stare in porta dicit᷑: quȩrendũ nob est
utrũ facie interꝰi. & tergo exterius stetit.
Qua inre si ea que sunt p̃missa &
subiuncta conspicimꝰ: citius qualit̃ ste¬
terit inuenimꝰ. Pus enĩ dicit᷑. erat qͣsi
edificiũ eiuitatis uergentis ad austrũ.
& introduxit me illuc: & paulo post
de eodẽ iuiro subdit᷑. Stabat autem in
ducto propħȩ in ȩdificiũ stans in porta
locutꝰ. ẽ: profecto constat. quia facie
interius. & tergo externus stetit. Sed
introductus propħa cui uir stans in
porta locutꝰ ẽ: proculdubio faciẽ ad
portã tenebat. unde uerba loquentis

Expanded text:
tiens, si nulla fecisset ut Dtiens, si nulla fecisset ut Dtaretur homo. Sed quia et divina fecit, et humana pertulit, quasi per fenestras vel per cancellos ad homines prospexit, ut Deus et appareret ex miraculis, et lateret ex passionibus, et homo cerneretur ex passionibus, sed tamen esse ultra hominem ex miraculis agnosceretur. Sed quia vir iste stare in porta dicitur, quaerendum nobis est utrum facie interius, et tergo exterQua in re si ea quae sunt praemissa et subjuncta conspicimus citius qualiter steterit invenimus. Prius enim dicitur, « Erat quasi aedificium civitatis vergentis ad Austrum, et introduxit me illuc. Et paulo post de eodem viro subditur: Stabat autem in ducto prophetae in aedificium stans in porta locutus est, profecto constat quia facie interius, et tergo exterius stetit. Sed introductus propheta, cui vir stans in porta locutus est, procul dubio faciem ad portam tenebat, unde verba loquentis
Abbreviated transcription (Latin):
bant mortuos suscitantẽ: leprosos mun¬
dantẽ: cecos illuminantẽ.: demonia eici¬
entẽ: & e̾ẽ hunc ulita homines sentie.¬
bant. Sed ipsa eiꝰ miracula in eoꝵ cor¬
de cogitata: humanitas ꝓturbabat.
Vnde scã eccła sub sponse uoce hunc
aꝑte iam uidere desiderans. ait. En
ipse stat post parietẽ nr̃m. Qui enĩ
assupsit ostendit. & in seipso inuisibilis ꝑ¬
mansit:. in aꝑto se uidere querentib qua¬
si post parietem sterit: quia uidendũ se
manifestata maiestate non p̃buit. Quasi
eñi post parietem stetit: q̃ui humanitatis
naturã quã assũpsit ostendit: &̃. diuini¬
tatis naturã humanis oculis occultauit.
Vlnde & illic subdit᷑. Respiciens ꝑ fe¬
nestras: ꝓspiciens ꝑ cancellos. Quisquis
enĩ ꝑ fenestras uel ꝑ cancellos respicit. nec
nimirũ redemptor nr̃ ante dubitantiũ
oculos factus ẽ: quia miracula faciens.¬
si nichil ꝑtulisset ut homo: plene eis ap¬
paruisset ds̃. Et rursũ humana Pa¬

Expanded text:
uos suscitantem, leprosos mundantem, caecos illuminantem, daemonia ejicientem, et esse hunc ultra homines sentiebant. Sed ipsa ejus miracula in eorum corde cogitata humanitas perturbabat. Unde sancta Ecclesia sub sponsae voce hunc aperte jam videre desiderans, aiipse stat post parietem nostrum, etc.--assumpsit, ostendit, et in ipso invisibilis permansit in aperto se videre quaerentibus, quasi post parietem stetit, quia videndum se manifesta majestate non praebuit. Quasi enim post parietem stetit, qui humanitatis naturam quam assumpsit, ostendit, et divinitatis naturam humanis oculis occultavit. Unde et illic subditur: Respiciens per fenestras, prospiciens per cancellos. Quisquis enim per fenestras, vel per cancellos respicit, nec nimirum Redemptor noster ante dubitantium oculos factus est, quia si miracula faciens nil pertulisset, ut homo plene eis apparuisset Deus, et rursum humana pa
Abbreviated transcription (Latin):
sue confusione curbati st̃. qͥa eũ quẽ add
erectionẽ suã uenire crediderant. mor¬
talem uidebant. Qui igit᷑ in porta stat:
sic̃ suꝑius dictũ. ẽ. ex quadã parte foris.
ex quadã uͦ parte intus uidẽt. Unde
nec ipsa iudeoꝵ ꝑfidia sine diuine ur¬
tutis. ẽ. ostensione derelicta. Nam mi¬
racula eiꝰ uidentes trahebant᷑ ut crede¬
rent: sed rursũ passionẽ illiꝰ ꝑpendentes.
dedignabant᷑ dm̃ credere. quẽ carne
mortalẽ uidebant. Unde factumẽ:
ut de eius cognitione dubitarent. Ui¬
debant enĩ esurientẽ. sicientẽ. comedentẽ.
bibentẽ. lassascentẽ. dormientẽ: & purũ

Expanded text:
suae confusione turbati sunt, quia eum quem ad suae confusione turbati sunt, quia eum quem ad ereptionem suam venire crediderant, mortalem videbant. Qui igitur in porta stat, sicut superius dictum est, ex quadam parte foris, ex quadam vero 1317 parte intus videtur. Unde nec ipsa Judaeorum perfidia sine divinae virtutis ostensione est derelicta. Nam miracula ejus videntes trahebantur ut crederent, sed rursum passiones illius perpendentes, dedignabantur Deum credere, quem carne mortalem videbant; unde factum est ut de ejus cognitione dubitarent. Videbant enim esurientem, sitientem, comedentem, bibentem, lassescentem, dormientem, et pur
Abbreviated transcription (Latin):
Sine mortuos. ut sepeliant mortuos
suos. tu aut̃ sequere me. & annuntia
regnũ dĩ. Quid ẽ qđ ille ꝓmit tit
se ire. & ddeserit᷑ iste domũ uult recebi¬
re. & tam̃ ut sequi debeat iubetur:
Ille ñ suscipit᷑ Iste nec ad hore mom̃¬
tũ ab obsequio relaxat᷑: In terra gͦ.
& ille relinquit᷑: ut cȩlestis fabrica ñ
sine pio & iusto examine construat᷑.
Potest tam̃ calamꝰ mensure. scriptura
sacra proeo intelligi. qđ quisqͥs hanc
legit. in ea semet ipsũ metitur. uel
uel quantũ abonis que p̃cepta sunt
Longe disiunctus remansit. Sequit᷑.¬
porta stat. ex quadam parte intus ẽ
ex quadam foris qͥa aliudeiꝰ foris aspi¬
citur. aliud uͦ int̾ abscondit. Redem¬
ptor itaq nr̃ iñcarnatꝰ pro nob̃ miscditer.
ante humanos oculos quasi in porta
stetit: qͥa & ꝑ humanitatẽ uisibilis ap¬
paruit: & sese inuisibilẽ in diuinitate
seruauit. Hinc enĩ iudei qui hunc pro¬
pħarũ ꝓmissione sustinuerant. ꝑfidie

Expanded text:
ine mortuos sepelire mortuos suos, tu autem me sequere, et annuntia regnum Dei . Quid est quod ille promittit se ire, et deseritur; iste domum vult redire, et tamen ut sequi debeat jubetur? Ille non suscipitur, iste nec ad horae momentum ab obsequio relaxatur. Interna ergoet ille relinquitur, ut coelestis fabrica non sine pio et justo examine construatur. 14. Potest etiam calamus mensurae Scriptura sacra pro eo intelligi, quod quisquis hanc legit, in ea semetipsum metitur vel vel quantum a bonis quae praecepta sunt longe disjunctus remansit; quporta stat, ex quadam parte intus est, ex quadam foris quia aliud ejus foris aspicitur, aliud vero intus absconditur. Redemptor itaque noster incarnatus pro nobis misericorditer ante humanos oculos quasi in porta stetit, qui et per humanitatem visibilis apparuit, et sese invisibilem in divinitate servavit. Hinc enim Judarum promissione sustinuerant perfidiae
Abbreviated transcription (Latin):
trahit: aliunde retrahit: & huc ducit.
quẽ aliunde subducit. Sic nimirũ
sic redẽptor nr̃ in collectione hominũ
facit: dũ alios asuis iniquitatib educit.
alios in sua iniquitate derelinquit.
in his eñĩ quos colligere dignatus. ẽ.
occulte mensure funiculũ traxit:
& ab his quos relinquendos ẽẽ iudi¬
cauit. qͥd aliud nisi funiculũ retra¬
xit: ut & boni intra mensurã cȩlestis
fabrice teneant᷑. & mali extra fabri¬
cam. inquib cũ bona que existiman¬
tur ñ sunt. quasi sine mensura rema¬
neant: Hunc funiculũ & mensure
calamũ in manu sua redemptor nr̃
tenuit. cũ paulũ apł̃m ꝑ apparentẽ
uirũ macedonẽ ammonere dignat᷑
ẽ ita ut idem macedo uir diceret.
transiens adiuua nos. Et tam̃ uo¬
lentibꝰ apli ad p̃dicandũ ire in asiã.
scĩ apłi. & ibi uocant᷑ ire. ubi fortas¬
se ꝑgere ñ cogitabant.& illuc ubi
desiderabant ꝑgere ire ꝓhibent᷑: nisi

Expanded text:
trahit, aliunde retrahit, et huc ducit trahit, aliunde retrahit, et huc ducit quem aliunde subducit. Sic nimirum, sic Redemptor noster in collectione hominum facit, dum alios a suis iniquitatibus educit, alios in sua iniquitate derelinquit. In his enim quos colligere dignatusest occultae mensurae funiculum traxit, et ab his quos derelinquendos esse judicavit, quid aliud nisi funiculum retraxit? ut et boni intra mensuram coelestis fabricae teneantur, et mali extra fabricam, in quibus bona quae aestimantur non sunt, quasi sine mensura remaneant. 12. Hunc funiculum et mensurae calamum in manu sua Redemptor noster tenuit, cum Paulum apostolum per apparentem virum Macedonem admonere dignatus est, ita ut idem Macedo vir diceret: Transiens adjuva nos . Et tamen volentes apostolos ad praedicandum ire in Asiam, i, et ibi vocantur ire ubi fortasse pergere non cogitabant, et illuc ubi desiderabant pergere, ire prohibentur? Nisi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. qui qͥdem uiridescendo ꝓficiunt. ⁊¬
sed litteras exprimere nequaquã possunte
Redemptor igit᷑ nr̃ qͥa uerba quȩ di¬
xit. etiam ꝑ doctoꝵ studiũ scribi largitꝰ
ẽ. in manu calamũ tenuit. Qui cala
studia sub quadam occulti iudicũ dis¬
pensatiõe regnent᷑: ut ahis legñtibꝰ ꝓsit & aliis legñ¬
gistrũ ueritatẽ sibi aꝑtius loquentem
conquirerent.cur turbis in parabolis
loqueret᷑: audierunt. Quia uob̃ da¬
tũ.ẽ. nosse mysteriũ regni cȩloꝵ: illis
aut̃ non. Uel certe calamus mensure. ẽ.
quia in ipso sacro eloquio qđ nob con¬
scriptũ ẽ. occultas eẽ dispensationes eius
agnoscimꝰ. Nam ꝑ incomp̃hensibile eiꝰ
iudiciũ & alter intra mensurã electoꝵ
mittit᷑. & alter foras relinquit᷑: ut nul¬
lo modo ad electoꝵ numerũ ꝑtinere me¬
ratur. Habet gͦ funiculũ: habet in
manu calamũ mensure. Qui enĩ fu¬
niculo locũ metitur. alibi funiculũ

Expanded text:
sunt, qui quidem viridescendendo proficiunt, sunt, qui quidem viridescendendo proficiunt, sed litteras exprimere nequaquam valent. Redemptor igitur noster, quia verba quae dixit etiam per doctorum studium scribi largitus est, in manu calamum tenuit, qui calamstudia sub quadam occulti judicii dispensatione detinentur, ut et aliis legentibus prosint, et aliis legentgistrum veritatis sibi apertius loquentem requirerent cur turbis in parabolis loqueretur, audierunt: Quia vobis datum est nosse mysterium regni coelorum, illis autem non . Vel conscriptum est, occultas esse dispensationes ejus agnoscimus. Nam per incomprehensibile ejus judicium et alter intra mensuram electorum mittitur, et alter foras relinquitur, ut nullo modo ad electorum numerum pertinere mereatur. Habet ergo funiculum, habet in manu calamum mensurae. Qui enim funiculo locum metitur, 1316 alibi funiculum
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit om̃e qđ docuit. sic̃ scriptũ ẽ:
quȩ cȩpit iħc facere & docere. Et qͥa
ipsa quȩ dixit. etiam scripture tradi¬
dit. ut ad posteros mandarent᷑: recte
dñs pollicẽt dicens. Oriet᷑ in ea uiror
calami. & iunci. Quod in loco alio
ex posuisse me memini: ut ꝑ calamũ
scriptores. ꝑ iuncũ uͦ debeant audito¬
res intelligi. Sed quia ad humorẽ
aque & iuncus & calamꝰ nasci solet.¬
& ex una eademq aqua utraq ꝓficiũ
& calamꝰ quidẽ ad scribendũ assumit᷑.
cũ iunco uͦ seribi non potest: qͥd in iunco
s calamo acciꝑe debemus. nisi qđ una
ẽ doctrina ueritatis quȩ multos audito¬
res irrigat: Sed irrigati alii ad hoc usq
in uerbo dĩ proficiunt. ut etiã scriptores
fiant iudelicet tanquã calami. Alĩ uͦ
uerbũ uitȩ audiunt. bone spei & rectoꝵ
opũ uiriditatẽ tenent: sed tam̃ ad scri¬
bendũ proficere ñ possunt. Hi quid in
aqua dĩ. nisi quidam ut ita dicã ĩunci

Expanded text:
ostendit omne quod docuit, sicut scriptum est: ostendit omne quod docuit, sicut scriptum est: Quae coepit Jesus facere et docere . Et quia ipsa quae dixit etiam scripturae tradidit, ut ad posteros mandarentur, recte Dominus pollicetur dicens: Orietur in ea viror calami et junci . Quod in loco alio exposuisse me memini: ut per calamum scriptores, per juncum vero debeant auditores intelligi; sed quia ad humorem aquae et juncus et calamus nasci solet, et ex una eademque aqua utraque proficiunt: et calamus quidem ad scribendum assumitur, cum junco vero scribi non potest; quid in junco et calamo accipere debemus, nisi quod una est doctrina veritatis quae multos auditores irrigat? Sed irrigati alii ad hoc usque in verbo Dei proficiunt, ut etiam scriptores fiant, videlicet tanquam calami; alii vero verbum vitae audiunt, bonae spei et rectorum operum viriditatem tenent: sed tamen ad scribendum proficere nullatenus possunt; hi quid in aqua Dei, nisi quidam ut ita dicam junci
Abbreviated transcription (Latin):
btilior. ẽ: quã si funiculi fiant ali¬
unde. Et quid in funiculo lineo:
nisi subtiliorẽ prȩdicationẽ id.ẽ. spi¬
ritalem debemus accipere:censura
& enĩ legis fumicłs fuit. slineꝰ ñfuit: qͥa rudẽ
popłm non subtili p̃dicatione coer¬
cet. in quo ꝑ pene sentẽtiã non pecca¬
ta cogitationis secd oꝑis resecabat. S
postquã ꝑ semet ipsũ dñs etiã cogita¬
tiones hominũ p̃dicando religauit :
& ꝑfectũ peccatũ eẽ etiam in corde
innotuit: funiculũ lineũ in manu
tenuit. Ait eñĩ. Audistis. qͥa dictũ ẽ.
antiquis. Non mechaberis. Ego aut̃
dico uob̃: quia qͥ uiderit mulierem
ad concupiscendũ eam. iam mechat᷑
ẽ eam in corde suo. funiculus gͦ lineus
ẽ predicatio subtilis: que mentẽ au
dientis ligat. ne se uel inmisera cogi¬
tatione dissoluat. & notandũ quod
dicit᷑. quia ei funiculus in manu ẽ:
id ẽ predicatio in oꝑatione. Ipse enĩ

Expanded text:
btilior est quam si funiculi fiant alibtilior est quam si funiculi fiant aliunde. Et quid in funiculo lineo, nisi subtiliorem praedicationem, id est spiritalem debemus accipere? Censura etenim legis funiculus fuit, sed lineus non fuit, quia rudem populum non subtili praedicatione coercuit, in quo per poenae sententiam non peccata cogitationis, sed operis resecavit. At postquam per semetipsum Dominus etiam cogitationes hominum praedicando religavit, et perfectum esse peccatum etiam in corde innotuit, funiculum lineum in manu tenuit. Ait enim: Audistis quia dictum est antiquis: Non moechaberis; ego autem dico vobis, quia qui viderit mulierad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo. » Funiculus ergo lineus est praedicatio subtilis, quae mentem dientis ligat, ne se vel in misera cogitatione dissolvat. Et notandum quod dicitur, quia ei funiculus in manu est, id est praedicatio in operatione. In se enim
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcqͥd apłoꝵ successores locuti sunt.
qͥa aliud fuit quã cõpositis lapidũ in
hac que cotidie construit᷑ fabrica scõꝵe
In funiculo aut̃ cem̃tarii hoc agi solet:
ut cognosci equalitas uel rectitudo sur¬
gentis parietis ualeat. Et si lapis int̾
ẽ foras eicit᷑: Si exterius ꝓminet. in¬
terius reuocat᷑. Et certe hoc cotidie
agit p̃dicatio doct᷑oꝵ. ut unaqueq a¬
nima cui regiminis onera susciꝑe fortaᷤ.¬
se ñ expedit: ẽtiam si foras apparere ap¬
petat. interius reuocet᷑. Et rursũ quȩ
latere uult.& sui tantũ modo curã
gerere.si sibi ac multis utilis e̾ẽ po¬
test: etiam cũ latere desicderat.
exterius ꝓducat᷑ ut appareat. Sicq
lens ad honorẽ uenire repellitur:
& honorẽ fugiens. in sacri ordinis
arce subleuat᷑. Sed quia sic̃ ꝑ int̾¬
p̃tem nr̃m didicimꝰ. hebreoꝵ hysto¬
lus lineus in manu eiꝰ: hoc qđ apud
nos certius habet᷑. exponere debemꝰ.
Scimus aut̃ qđ̃ funiculus lineus su¬

Expanded text:
 successores locuti sunt, quid aliud fuit quam compositio lapidum, in hac quae quotidie construitur fabrica sanctorum. In funiculo autem caementarii hoc agi solet, ut cognosci aequalitas vel rectitudo surgentis parietis debeat: et si lapis intus est, foras dicitur, si exterius prominet, interius revocatur. Et certe hoc quotidie agit praedicatio doctorum ut unaquaeque anima cui regiminis onera suscipere fortasse non expedit, etiamsi foras apparere appetat, interius revocetur: et rursum quae latere vult, et sui tantummodo curam gerere, si sibi ac multis esse utilis potest, etiam cum latere desiderat, exterius producatur ut appareat: sicquelens ad honorem venire repellitur, et honorem fugiens in sacri ordinis arce sublevatur. Sed quia sicut per interpretem nostrum didicimus, Hebraeorum histolus lineus in manu ejus, hoc quod apud nos certius habetur, exponere debemus. Scimus autem quod funiculus lineus su
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis in passione querit᷑. quoꝵ uita pas
sione illa querebat᷑. Per femur uͦ ꝓpa¬
gatio carnis ẽ. Quia gͦ ꝑ ꝓpaginẽ
generis humani sic̃ ordinationes ori¬
ginis matheo uel luca narrantibus
describunt᷑. in hoc mundo uenit.
ex uirgine. & ꝑ incarnationis suȩ my¬
steriũ qͥa rex esset & dñs. cunc̾tis
ubiq gentib indicauit. in uestim̃to¬
& in femore scriptũ habuit. tex regũ.
& dñs dñantiũ. Unde enĩ in mun¬
do innotuit:ibi de se lec̾tionis scien¬
tiam infixit. Predicatio gͦ eiꝰ ex carne:
lineus ñ habet᷑: sed suniculus cem̃¬
iarioꝵ. Quoꝵ si in hoc uersu trans¬
lationẽ ad exponendũ tenemꝰ: qͥd
aliud cem̃tarios quã scõs doctores
accipimꝰ. qͥ loquenddo spiritalia. ad

Expanded text:
ipsis in passione queritur, quorum vita in ipsis in passione queritur, quorum vita in illa passione quaerebatur. Per femur gatio carnis est. Quia ergo per propaginem generis humani, sicut generationum ordines Matthaeo vel Luca narrantibus describuntur, in hunc mundum venit ex virgine, et per incarnationis suae mysterium quia Rex esset et Dominus cunctis ubique gentibus indicavit, in vestimento et femore scriptum habuit: Rex regum, et Dominus dominantium . Unde enim in mundo innotuit, ibi de se lectionis scientiam infixit. Praedicatio ergo ejus ex carne, lineus non habetur, sed funiculus caementariorum. Quorum si in hoc versu translationem ad exponendum tenemus, quid aliud caementarios quam sanctos doctores accipimus, qui, loquendo spirit
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ. Rex regũ. & dñs dominantiũ.
Quid enĩ uestimentũ eiꝰ ẽ. nisi corpꝰ qđ
sumpsit ex uirgine: Nec tam̃ aliua
uestimentũ ei ẽ: atq aliud ipse. Nam
nr̃m quoq uestim̃tũ caro dicit᷑: sed tam̃
ipsi nos. nr̃a sumꝰ caro qua uestimur.
Hoc aut̃ uestim̃tũ illiꝰ longe ante isaias
aspiciens ꝑ crucẽ passionis sanguine
cruentatũ: dixit. Quare rubrũ . ẽ. in¬
dum̃tũ tuũ: & uestim̃ta tua quasi
calcantiũ in torculari: Cui ipse resyon¬
dit. Torcular calcaui solus: & de genti¬
b non ẽ uir mecũ. Solus enĩ torcular
in quo calcatus ẽ. calcauit: qͥa sua
potentia eã quã ꝑtulit passionẽ uicit.
Nam qͥ usq ad mortẽ crucis passus ẽ.
de morte cũ gła resurrȩxit. Bene aut̃
diecit᷑. s de gentil ñ ẽ uir mecũ. qͥa
hi pro quib pati uenerat. passionis eius
participes eẽ debebant. Qui ꝓeo qđ
illo tempore necdũ crecliderant: de

Expanded text:
scriptum: Rex regum, et Dominus dominantium . scriptum: Rex regum, et Dominus dominantium . Quid enim vestimentum ejus est, nisi corpus quod assumpsit ex Virgine? Nec tamen aliud ejus vestimentum est, atque aliud ipse. Nam nostrum quoque vestimentum caro dicitur, sed tamen ipsi nos sumus caro, qua vestimur. Hoc autem vestimentum illius longe ante Isaias aspiciens per crucem passionis sanguine cruentatum, dixit: Quare rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua quasi calcantium in torculari? Cui ipse respondit: Torcular calcavi solus, et de gentibus non est vir mecum . Solus enim torcular in quo calcatus est calcavit, qui sua potentia eam quam pertulit passionem vicit. Nam qui usque ad mortem crucis passus est, de morte cum gloria surrexit. Bene autem dicitur: Et de gentibus non est vir mecum , quia hi pro quibus pati venerat passionis ejus esse participes debebant, qui pro eo quod illo tempore necdum crediderant, de
Abbreviated transcription (Latin):
intrat ꝑ ostiũ: pastor ẽ ouiũ. & paulo
post. Ego sũ ostiũ. Atq iterũ post pauca
ꝑ ostiũ: cur non hoc in loco & ipse mons.
& ipse uir ĩtelligit᷑ qui edificiũ metitur
in monte: Sed querendũ nob̃ ẽ cur de
hoc uiro dicit᷑: cuiꝰ species erat. quasi speci¬
es ȩris. Cuncti aut̃ nouimꝰ frẽs. metallũ
eris ualde eẽ durabile: atq om̃imodo
sonorũ. Quidd gͦ ẽ qđ aspectus mediato¬
ris dĩ & hominũ speciei comꝑat᷑ eris. ñisi
qđ apte nouimꝰ. qͥa unigenitꝰ filius foña
serui accipiens. fragilitatẽ carnis humane
ꝑ resurrectionis sue glam uertit in et̃nita¬
tem. qͥa ineo caro facta. ẽ. iam sine fine du¬
rabilis: Nam resurgens amortuis iam
ñ morit᷑: & mors ei ultra ñ dominabit᷑.
Quid ẽ aut̃ qđ ipsa eiꝰ incarnatio sono
głam maiestatis sue : & quasi aspectũ
eris hab& in corpore.: qͣa ds̃ mundo ĩno¬
tuit excarne. Unde ꝑ ioħ̃em dicitur.
Habebat in uestim̃to &. infemore suo

Expanded text:
intrat per ostium, Pastor est ovium . » Et paulo post: « Ego sum ostium. » Atque iterum post pauca per ostium, cur non hoc loco et ipse mons, et ipse vir intelligitur, qui aedificium metitur in monte? 9. Sed quaerendum nobis est cur de hoc viro dicitur, Cujus species erat quasi species aeris. Cuncti autem novimus, fratres, metallum aeris valde esse durabile, atque omnimodo sonorum. Quid est ergo quod aspectus Mediatoris Dei et hominum speciei comparatur aeris, nisi hoc quod aperte novimus, quia unigenitus Filius, formam servi accipiens, fragilitatem carnis humanae per resurrectionis suae gloriam vertit in aeternitatem, quia in eo caro facta est jam sine fine durabilis? Nam surgens a mortuis jam non moritur, mors ei ultra non dominabitur . Quid est autem, quod ipsa ejus incarnatio sonorgloria majestatis suae? Et quasi aspectum aeris habet in corpore, quia Deus mundo innotuit ex carne. Unde et per Joannem dicitur: Habebat in vestimento et in femore suo
Abbreviated transcription (Latin):
bricȩ iam lapides portant. Nunc itaq
alii portant᷑ a nob̃: nos uero portati si¬
mus ab aliis. Om̃e aut̃ pondus fabn¬
cȩ fundamentũ portat: qͥa mores si¬
mul om̃iũ solus redemptor nr tole¬
rat.de quo paulus ait.fundamentũ
aut̃ aliud nemo potest ponere pret
fundamentũ lapides. & alapidili ñ
portat᷑: quia redemptor nr̃ omĩa nr̃a tole¬
rat᷑: sed in ipso malũ non fuit. qđ to¬
lerari debuisset. Undde bene nunc
dicit᷑. Dimisit me suꝑ montẽ excel¬
sũ nimis. suꝑ quẽ erat quasi ȩdifici¬

Expanded text:
bricae jam lapides portant. Nunc itaque bricae jam lapides portant. Nunc itaque alii portantur a nobis, nos vero portati sumus ab aliis. Omne autem pondus fabricae fundamentum portat, quia mores simul omnium solus Redemptor noster tolerat. De quo Paulus ait: Fundamentum enim aliud nemo potest ponere praeter fundamentum lapides, et a lapidibus non portatur, quia Redemptor noster omnia nostra tolerat, sed in ipso malum non fuit quod tolerari debuisset. Unde bene nunc dicitur: Dimisit me super montem excelsum nimis, super quem erat quasi