comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
interiora cominendari in psalmo. Filiĩ
aut̃ hominum. in ꝓtectione alarum
tuarum sperabunt. Uide quid sit
ire intro. uide quid sit ad illiuis ꝓtec¬
tionem confugere: uide qͥd sit etiam
sub uerbera patris currere. Flagellat
enim omnem filium qͦm recipit. ⁊ iliĩ
aut̃ hominum: sub tegmine alarum
tuaꝵ sꝑabunt. Q quid ẽ intus: me¬
briabuntur ab ub̾tate domus tuȩ. Cũ

Expanded text:
interiora commendari in Psalmo: Filii autem hominum in protectione alarum tuarum sperabunt. Vide quid sit ire intro, vide quid sit ad illius protectionem confugere, vide quid sit etiam sub verbera patris currere: flagellat enim omnem filium quem recipit. Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Et quid est intus? Inebriabu
Abbreviated transcription (Latin):
nem tractantib miscuit. At illi nar¬
rantes ei unde sermocinarent᷑. dixert̃
q ille magnus ꝓpħa in factis ⁊ dictis
occisus ẽẽt a pͥncipib sacerdotum. Q
nos inquiunt s. ꝑ abamus. qr ipse eẽt re¬
dempturus isrł. Recte sꝑabatis. uerũ
sꝑabatis. in illo ẽ redemptio isrł. S qͥd
festinatis : raꝑe uultis. Illud ⁊̃ indicat
nobis hunc sensum. qe cum ab eo que¬
rerent discipłi de fine. dixerunt el. Si hoc
intemꝑe p̾sentaberis. & qͣndo uenit regnũ
isrł: iam enim eẽ. cupiebant: iam uolebãt.

Expanded text:
nem tractantibus miscuit: at illi narnem tractantibus miscuit: at illi narrantes ei unde sermocinarentur, dixerunt quia ille magnus propheta in factis et dictis occisus esset a principibus sacerdotum; Et nos, inquiunt, sperabamus quia ipse esset redempturus Israel . Recte sperabatis, verum sperabatis: in illo est redemptio Israel. Sed quid festinatis? Rapere vultis. Illud etiam indicat nobis hunc sensum, quia cum ab eo quaererent discipuli de fine, dixerunt ei: Si hoc in tempore praesentaberis, et quando regnum Israel? Jam enim esse cupiebant, jam volebant;
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ iudicium ab eo factum. Qͦd iudicium
sup᷑ ipse dixit. q filius hominis facꝰturꝰ
sit. De quo regno ̃ apłs dicit. cum tradi¬
derit regnum do & patri. Unde ⁊̃ ipse:
Uenite benedicti patris mei ꝑcipite regnũ
q uob̃ ꝑatum ẽ: ab initio mundi. Discipłĩ
aut̃ & turbȩ credentes in eum. putauerãt
illum sic uenisse ut iam regnaret. Hoc ẽ
uelle raꝑe & regem facere. p̃uenire uelle
tempꝰ eiꝰ qd ipse apud se occustabat. ut
oportune ꝓderet & oportime in fine scłi
declararet. Nam ut noueritis qr regem
uolebant facere. id ẽ ante uenire ⁊ iã
hab̾e manifestum xp̃i regnum. qͦm
primo oportebat iudicari. & deinde
iudicare: ubi crucifixus ẽ. & illi qui
in eum sꝑabant spem resurrectionis eiꝰ
ꝑdiderant᷑. Resurgens amortuis inuenit
inde duos cum desꝑatione sibi sermo¬
cinantes. & cum gemitu quȩ gesta
fuerant colloquentes. & apparens eis
uelut incognitus. cum eorum oculi
tenerent᷑ ne ab eis cognosceret᷑. sermo¬

Expanded text:
 judicium ab eo factum, quod judicium supra ipse dixit quod Filius hominis facturus sit; de quo regno etiam Apostolus dicit, Cum tradiderit regnum Deo et Patri . Unde etiam Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi . Discipuli autem et turbae credentes in eum, putaverunt illum sic venisse ut jam regnaret: hoc est velle rapere et regem facere, praevenire velle tempus ejus, quod ipse apud se occultabat, ut opportune proderet, et opportune in fine saeculi declararet. 3. Nam ut noveritis quia regem cum volebant facere, id est, antevenire, et jam habere manifestum Christi regnum, quem primo oportebat judicari, et deinde judicare: ubi crucifixus est, et illi qui in eum sperabant, spem resurrectionis ejus perdiderant, resurgens a mortuis invenit inde duos cum desperatione sibi sermocinantes, et cum gemitu quae gesta fuerant colloquentes; et apparens eis velut incognitus, cum oculi eorum tenerentur ne ab eis agnosceretur, sermo
Abbreviated transcription (Latin):
Cum ageret᷑ de resurrectione animai.
ñ dicebat audio s uideo. Audio enim
tanqͣm p̃cipientis patris imperium:
Iam gͦ sicut homo. sicut qͦ maior est.
pat̾. iam ex forma serui. ñ ex forma di
Sicut audio iudico. & iudicium meũ
iustum ẽ. Unde ẽ iudicium iustum ho¬
minis : Fr̃s mei attendite. Qͥa ñ quero

Expanded text:
Cum ageret de resurrectione animarum, non dicebat, audio, sed judico. Audio enim, tanquam praecipientis Patris imperium. Jam ergo sicut homo, sicut quo major est Pater; jam ex forma servi, non ex forma Dei. Sicut audio, judico, et judicium meum justum est. Unde est judicium justum homi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ credit equalem. Qͥd dicis o arri.
qͥd heretice loqueris: quid ẽ xp̃c:
Non inquit ds uerus: s qͦm fecit ds
uerus. N te traxit pat̾. Non enim
intellexisti patrem. cuiꝰ filiũ negas:
Aliud cogitas. ñ ẽ ipse filius. Nec ã patre
traheris. nec ad filium traheris. Aliud ẽ
enim filius: aliud q tu dicis. Fotinus
sic credit. ñ pat̾ eum trahit. Qm traxit

Expanded text:
non credit aequalem. Quid dicis, o Ari? non credit aequalem. Quid dicis, o Ari? quid, haeretice, loqueris? quid est Christus? Non, inquit, Deus verus; sed quem fecit Deus verus. Non te traxit Pater: non enim intellexisti Patrem, cujus Filium negas: aliud cogitas, non est ipse Filius; nec a Patre traheris, nec ad Filium traheris: aliud est enim Filius, aliud quod tu dicis. Photinus sic credit, non Pater eum traxit. Quem Pater
Abbreviated transcription (Latin):
inebriabuntur abubtate domus tuȩ. &
torrente uoluptatis tuȩ potabis eos. qmͣ
ap̃ te ẽ fons uitȩ & in lumine tuo uide.¬
bimus lumen: da amantẽ. & sentit qd
dico. Da desiderantẽ. da feruentẽ. da in
ista solitudine ꝑ egrinantẽ atq sicientẽ.
&̾ fonti eternȩ patriȩ suspirantẽ. Da
talem. & scit quid dicam. Si aut̃ frigi¬
do loquor. quid loquor: tales erant
isti. qui inuicem murmurabant. Pat̃¬
pat̾: si trahendi sumus. ab illo t̾hamur.
cui dicit quedam quȩ diligit. P odorẽ
ungentorum tuorum curremus. S qͥd
intelligi uoluit : aduertamus fr̾s: &
quantum possumus capiamus. Rahit
pat᷑ ad filium eos qui ꝓpt̾ea credunt
in filium. q eum cogitant patrẽ hab̾e
dm̃. Ds̃ enim pat̾ ȩqualem sͥ genuit fi¬
lium. & qui cogitat atq in fide sua
sentit & ruminat equalem ẽẽ patri
eum inquem credidit: ipsum tͣhit
pater ad filium. Arrius credidit
creaturam. Non eum traxit pater.
Q ñ considerat patrem. qui filium

Expanded text:
omus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis eos; quoniam apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen ? Da amantem, et sentit quod dico. Da desiderantem, da esurientem, da in ista solitudine peregrinantem atque sitientem, et fontem aeternae patriae suspirantem: da talem, et scit quid dicam. Si autem frigido loquor, nescit quid loquor. Tales erant isti qui invicem murmurabant. PaPacui dicit quaedam quae diligit, Post odorem unguentorum tuorum curremus . Sed quid intelligi voluit, advertamus, fratres, et quantum possumus capiamus. Trahit Pater ad Filium eos qui propterea credunt in Filium, quia eum cogitant Patrem habere Deum: Deus enim Pater aequalem sibi genuit Filium: ut qui cogitat, atque in fide sua sentit et ruminat aequalem esse Patri eum in quem credidit, ipsum trahit Pater ad Filium. Arius credidit creaturam, non eum traxit Pater; quia non considerat Patrem, qui Filium
Abbreviated transcription (Latin):
hominib audient. Ꝙ si ab hominib
audiunt. tam̃ qd intelligunt intꝰ datur:
intꝰ coruscat. intꝰ reuelat᷑. Qͥd faciunt
homines. forisecus annuntiantes: Qͥd
facio ego modo cum loquor: Strepitum
uerborum ingero aurib ur̃is. Nisi ergo
reuelet ille qui intus ẽ. quid dico. aut
quid loquor: Exterior cultor arboris.
interior ẽ creator. Qui plantat & rigat.
extrinsecꝰ oꝑatur. hoc facimus nos. S neq
qui plantat ẽ. aliquid. neq qui rigat:
s qui incrementum dat ds̃. Hoc est
erunt omnes docibiles di. Qͥ omnes:
Omnis qui audiuit apatre & didicit.
uenit ad me. Uidete quomodo trahit
pat̾. Docendo delectat: ñ necessitatẽ im¬
ponendo. Ecce qͦmͦ trahit. Erunt omnes
docibiles di. Eahere dĩ ẽ. Omnis qui
audiuit a patre & didicit. uenit ad
me. Rahere di ẽ. Qͥd gͥ fr̃s: Si omnis qͥ¬

Expanded text:
audient. Et si ab hominibus audiunt, tamen quod intelligunt, intus datur, intus coruscat, intus revelatur. Quid faciunt homines forinsecus annuntiantes? quid facio ego modo cum loquor? Strepitum verborum ingero auribus vestris. Nisi ergo revelet ille qui intus est, quid dico, aut quid loquor? Exterior cultor arboris, interior est Creator. Qui plantat et qui rigat, extrinsecus operatur: hoc facimus nos. Sed neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum aat Deus : hoc est, Erunt omnes docibiles Dei. Qui, omnes? Omnis qui audivit a Patre et didicit, venit ad me. Videte quomodo trahit Pater: docendo delectat, non necessitatem imponendo. Ecce quomodo trahit. Erunt omnes docibiles Dei: trahere Dei est. Omnis qui audivit a Patre et didicit, venit ad me: trahere Dei est.
Abbreviated transcription (Latin):
dico uob̃. qr uenit hora qͣndo mortui
audient uocem filii đi. & qͥ audierint
uiuent. Hic ñ dixit credent ei qͥ me
misit. & ido uiuent. s audiendo uo¬
cem filii di. qͥ audierint hoc ẽ. qͥ obe¬
dierint filio di uiuent. Gͦ & ex patre
uiuent cum credent patri. & ex filio
uiuent cum audient uocẽ filii dei.
QͣR & ex patre uiuent. & ex filio ui¬
uent: Sicut ht̃ pat̾ uitam in semet

Expanded text:
dico vobis, quia venit hora, quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierint vivent. Hic non dixit, Credent ei qui misit me, et ideo vivent; sed audiendo vocem Filii Dei, qui audierint, hoc est obaudierint Filio Dei, vivent. Ergo et ex Patre vivent, cum credent Patri; et ex Filio vivent, cum audient vocem Filii Dei. Quare et ex Patre vivent et ex Filio vivent? Sic
Abbreviated transcription (Latin):
sicut meuangłio cum lege¬
retur audiuimus panẽ
se ẽẽ dixisset qui de cȩlo
descendit: murmurauerunt iudei &
nouerant fauces cordis languidas habe¬
bant. Aurib aꝑtis surdi erant: uidebãt
& ceci stabant. Panis quippe iste interioris
hominis querit esuriem. unde ⁊ abio
s iustitiam quȩ de cȩlo descendit. iustitiã
qͣm dat ds. numqͣm sibi facit homo:
Si enim nullam sibi homo faceret iuis¬
titiam. ñ diceret idem apłs de iudeis:
Ignorantes enim d̃i iusticiam & suam uo¬
lentes constituere: iustitiȩ di non sunt
subiech. Inde erant isti qui panem de
celo descendentẽ ñ intelligebant: qui a
sua iustitia saturati iustitiam đi. non
homo ꝑ dm. Quȩ aut̃ erat illorum ius¬
titia : Qua de suis uirib p̾sumebant. &¬
quasi impletores legis se ipsos ex sua
uirtute dicebant. Nemo autͣ implet
legem: nisi quem adiuuerit gr̃a. id ẽ
panis qui de cȩlo descendit. Legis aut̃
plenitudo compendio ut ait apłs: ca¬

Expanded text:
sicut in Evangelio cum legeretur, audivimus, panem se esse dixisset, qui de coelo descendit, murmuraverunt Judaei, et noverant. Fauces cordis languidas habebant, auribus apertis surdi erant, videbant et caeci stabant. Panis quippe iste interioris hominis quaerit esuriem: unde alio losed justitiam quae de coelo descendit, justitiam quam dat Deus, non quam sibi facit homo. Si enim nullam sibi homo faceret justitiam, non diceret idem apostolus de Judaeis, Ignorantes enim Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Inde erant isti qui panem de coelo descendentem non intelligebant, quia sua justitia saturati, justitiam Dei non homo per Deum. Quae autem erat illorum justitia? Qua de suis viribus praesumebant, et quasi impletores Legis seipsos ex sua virtute dicebant. Nemo autem implet Legem, nisi quem adjuverit gratia, id est panis qui de coelo descendit. Legis enim plenitudo, compendio ut ait Apostolus, cha
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmente.xpauescit xp̃ianus: Nonte
hec illi predicta sunt: Merito & iħu
scło. quando se uiderint deprimi alticu¬
dine scłi huius: plerumq contͣbant᷑ de
contritione rerum humanarum. Ape¬
riunt eugłm. aꝑiunt scͥpturas. & inue¬
niunt ibi ista omnia p̾dicta: qr hoc
dñs facit. De pͥmis celsitudines scłi: ut
ab humilib głificet᷑. Ne quoꝵ altitudine
p̃dictum ẽ: ciuitates firmissimas destrues
& inimici defecerunt frameȩ infinẽ:
timere. Quid ħ expauescitis: Qa time¬
tis: Ego ista p̾dixi. ego facio. necesse est
Nut fiant. Ego sum nolite timere. uo¬
luerunt gͦ acciꝑe eum innaui. agnos¬
centes ac gaudentes securi facti. Et
statim fuit nauis ad terram in quam
ibant. Factus ẽ finis in terra de hum¬
do ad solidum. de turbato adfirmũ.
de itinere ad finem. Altera die t̾ba¬
N quȩ stabat transmare unde illi ue.¬
Nnerant uidit qr nauicula ñ erat ibi
nisi una. & qr non introisset cũ dis

Expanded text:
primente, expavescit christianus. Nonne primente, expavescit christianus. Nonne haec illi praedicta sunt? Merito et Jesu saeculo, quando viderint deprimi altitudinem saeculi hujus, plerumque conturbantur de contritione rerum humanarum. Aperiunt Evangelium, aperiunt Scripturas; et inveniunt ibi ista omnia praedicta; quia hoc Dominus facit. Deprimit celsitudines saeculi, ut ab humilibus glorificetur. De quorum altitudine praedictum est, Civitates firmissimas destrues; et, Inimici defecerunt frameae in finem, timere. Quid haec expavescitis? Quid timetis? Ego ista praedixi, ego facio, necesse est ut fiant. Ego sum, nolite timere. Voluerunt ergo eum accipere in navim, agnoscentes ac gaudentes, securi facti. Et statim fuit navis ad terram in quam ibant. Factus est finis ad terram: de humido ad solidum, de turbato ad firmum, de itinere ad finem. 8. Altera die turba quae stabat trans mare, unde illi venerant, vidit quia navicula non erat ibi nis
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi quinq panes quinq milia ho¬
minum pascentes. Sͣ legem significat
numerus uiginti quinq: quoniã
quinq ꝑ quinq id ẽ quinqͥes quini.
faciunt᷑ uiginti quinq quadratum
quinarium. S huic legi anteqͣm euan¬
głium ueniret: de erat ꝑfectio. Perfee¬
tio autẽ. in senario numero ꝯp̃hendit᷑:
Eterea sex dieb d̾s mundum ꝑfecit. ut
quinq ipsa ꝑ sex multiplicent᷑. & lex
ꝑ euangłm adimpleat᷑. ut fiant sexies
quini. triginta. Adeos gͦ qui implent
legem: uenit iħe. & uenit. Quomꝰ :
calcans fiuctus omnes tumores mundi sub
pedib habens. omnes celsitudines scłi
premens. Hoc agitur qͣntum additur
tempori: & qͣntum accedit ȩtas seculi
Augent᷑ in isto mundo tribulationes.
augentur mala. augenturꝰ contritiones.
exagerant᷑ ħ omnia. Iħc transit cał¬
cans fluctus. & tamen tante sunt tri¬
bulationes. ut ⁊̃ ipsi qui credunt in
calcante scłi ambitiones & altitudines de¬

Expanded text:
ipsi quinque panes quinque millia hoipsi quinque panes quinque millia hominum pascentes. Ergo Legem significat numerus vigesimus quintus: quoniam quinque per quinque, id est, quinquies quini, faciunt viginti quinque, quadratum quinarium. Sed huic Legi antequam Evangelium veniret, deerat perfectio. Perfectio autem in senario numero comprehenditur. Propterea sex diebus Deus mundum perfecit , et quinque ipsa per sex multiplicantur, ut Lex per Evangelium adimpleatur, ut fiant sexies quini triginta. Ad eos ergo qui implent Legem, venit Jesus. Et venit, quomodo? Calcans fluctus; omnes tumores mundi sub pedibus habens, omnes celsitudines saeculi premens. Hoc agitur quantum additur tempori, et quantum accedit aetas saeculi. Augentur in isto mundo tribulationes, augentur mala, augentur contritiones, exaggerantur haec omnia: Jesus transit, cacans fluctus; et tamen tantae sunt tribulationes, ut etiam ipsi qui credideruntcalcante, saeculi ambitiones et altitudines de
Abbreviated transcription (Latin):
nauis ñ ꝓmoueret᷑. uł soluta merg̾et᷑.
s inter omnia illa mala ibat. Q enim
qr habundauit iniquitas. refrigeseit
caritas multorum: crescunt fluctus. au¬
gentur tenebrȩ. seuit uentꝰ. s tñ nauis
ambulat. Qui enim ꝑ seuerauerit usq
in finẽ: hic saluus erit. Nec ipse stã.¬
diorum numerꝰ. contempnendus est
Neq enim uere posset nichil signifi¬
care q̃ dictum ẽ: cum remigassent sta¬
dia uiginti quinq aut triginta. tunc
ad eos uenit iħc. Sufficerent uiginti
quinq sufficerent triginta: maxime.
qr estimantis erat ñ affirmantis. N qͥd
ꝑiclitaret᷑ ueritas inestimante si dic̃&
stadia ferme triginta. aut stadia ferme
uiginti quinq: S ex uiginti quinq
fecit triginta. Queramus numerum
uiginti qͥuinq. Unde constant
Unde fiunt : de quinario. Qͥnarius
ille numerus ad legem ꝑtinet.ipsi
sunt quinq libri moysi. ipse sunt
porticus ille languidos continentes.

Expanded text:
navis non promoveretur, vel soluta mergeretur: navis non promoveretur, vel soluta mergeretur: sed inter illa omnia mala ibat. Etenim quia abundavit iniquitas, et refrigescit charitas multorum, crescunt fluctus, augentur tenebrae, saevit ventus: sed tamen navis ambulat. Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Nec ipse stadiorum numerus contemnendus est. Neque enim vere posset nihil significare quod dictum est, Cum remigassent stadia viginti quinque aut triginta, tunc ad eos venit Jesus. Sufficeret viginti quinque, sufficeret triginta, maxime quia aestimantis erat, non affirmantis. Numquid periclitaretur veritas in aestimante, si diceret stadia ferme triginta, aut stadia ferme viginti quinque? Sed ex viginti quinque fecit triginta. Quaeramus numerum vigesimum quintum. Unde constat, unde fit? De quinario. Quinarius ille numerus ad Legem pertinet. Ipsi sunt quinque libri Moysi, ipsae sunt quinque porticus illae languidos continentes,
Abbreviated transcription (Latin):
brescunt terrores. habundat inquitas.
crescit infidelitas. Lux deniq qͦ caritas
ap̃ ioħem ipsum eugłistam satis aꝑteq
monstrat᷑. ita ut dic̾et qͥ odit fr̃em suũ
intenebris ẽ: creberrime extinguitur:
Crescunt iste tenebrȩ odioꝵ fr̾norum
cotidie crescunt: & ñdum uenit iħc:
Unde apparet qr crescunt: qm̃ habunda¬
bit iniquitas refrigescet caritas multoꝵ:
Crescunt tenebrȩ: & ñdum uenit iħc:
Crescentib tenebris. frigescente caritate:
habundante iniquitate. ipsi sunt fluctꝰ
nauim turbantes. Tempestates ⁊ uenti:
clamores sunt maledicoꝵs. Inde caritas
frigescit. inde flucꝰtus augent᷑ ⁊ turbat᷑
nauis. Uento magno flante. mare ex-¬
surgebat: tenebrȩ crescebant. Intelli¬
gentia minuebatur: iniquitas augebat᷑.
Cum remigassent gͦ quasi stadia uiginti
quinq aut triginta: int̾ea ambulabant.
ꝓmouebant᷑. Nec uenti illi & tempestas
& fluctus & tenebre id agebant: ut ut

Expanded text:
brescunt terrores, crescit iniquitas, brescunt terrores, crescit iniquitas, crescit infidelitas: lux denique quae charitas apud Joannem ipsum evangelistam satis aperteque demonstratur, ita ut diceret, Qui odit fratrem suum, in tenebris est , creberrime exstinguitur: crescunt istae tenebrae odiorum fraternorum, quotidie crescunt; et nondum venit Jesus. Unde apparet quia crescunt? Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum. Crescunt tenebrae, et nondum venit Jesus. Crescentibus tenebris, refrigescente charitate, abundante iniquitate, ipsi sunt fluctus navem turbantes: tempestates et venti, clamores sunt maledicorum. Inde charitas refrigescit, inde fluctus augentur, et turbatur navis. 6. Vento magno flante mare exsurgebat. Tenebrae crescebant, intelligentia minuebatur, iniquitas augebatur. Cum remigassent ergo quasi stadia viginti quinque aut triginta. Interea ambulabant, promovebant, nec venti illi et tempestates et fluctus et tenebrae id agebant, ut vel
Abbreviated transcription (Latin):
faciebat: illo gͦ sursum posito discipli
in nauicula quid patiebant᷑: Nam illo in
altis constituto. nauicula illa eccłam p̾signa¬
bat. Si nͨ hoc pͥmo in ȩccłã intelligimus qͤ
illa nauicula paciebat᷑. ñ erant illa signi¬
ficantia. s simplicit᷑ transeuntia. Si autẽ
uidemus exprimi ineccła ueritatẽ illaꝵ
significationum: manifestum ẽ. qr facta
& genera sunt locutionum. Ut aut̃ sero
factum ẽ. inquit. descenderunt discipłi
eiꝰ ad mare. Q̾cum ascendissent in naui¬
culam: uenerunt tͣnsmare incapharnaũ:
Cito dixit finitum q postea factum est:
Uenerunt transmare incapharnaum:
redit ut exponat qͦmͦ uenerunt. qr ꝑ
stagnum nauigantes transierunt. Q̾
dum nauigarent ad eum locum quo eos
uenisse iam dixit. recapitulando expo¬
nit qͥd acciderit. Tenebre iam facte
erant.⁊ nͨ uenerat adillos iħc. Merito
tenebrȩ. qr lux ñ uenerat. Tenebrȩ iã
facte erant: & ñ uenerat ad illos iħc. Qnͣtũ
accedit finis mundi. crescunt errores. cre¬

Expanded text:
agno, : illo ergo sursum posito, discipuli in navicula quid patiebantur? Nam illo in altis constituto, navicula illa Ecclesiam praesignabat. Si non hoc primo in Ecclesia intelligimus, quod illa navicula patiebatur; non erant illa significantia, sed simpliciter transeuntia: si autem videmus exprimi in Ecclesia veritatem illarum significationum; manifestum est quia facta Christi genera sunt locutionum. Ut autem sero factum est, inquit, descenderunt discipuli ejus ad mare: et cum ascendissent naviculam, venerunt trans mare in Capharnaum. Cito dixit finitum quod postea factum est. Venerunt trans mare in Capharnaum. Et redit, ut exponat quomodo venerunt, quia per stagnum navigantes transierunt. Et dum navigarent ad eum locum quo eos venisse jam dixit, recapitulando exponit quid acciderit: Tenebrae jam factae erant, et non venerat ad eos Jesus. Merito tenebrae, quia lux non venerat: Tenebrae jam factae erant, et non venerat ad eos Jesus. Quantum accedit finis mundi, crescunt errores, cre
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmqͣm. s omne iudicium dedit filio.
ut omnes honorificent filium sicut
honorificant patrem. Hoc redditũ ẽ.
resurrectioni animaꝵ: ut om̃s hono¬
rificent filium. Qͦmͦ : Sicut honorifi¬
cant patrem. Animaꝵ. enĩ resurrec¬
tionẽ sic oꝑatur filius qͦmͦ pat̾: sic ui.¬
uificat filius qͦmͦ pat̾. Ergo inanimaꝵ
resurrectione om̃s honorificent filium:
sic honorificant patrem. Qͥd de honori¬
ficatione ꝓpt̾ resurrectionẽ corꝑis :
Qͥ n honorificat filium ñ honorificat
patrem qui misit illum. Ñ dixit sics
ñ honorificat & ñ honorificat. Honorat᷑
Qndo aut̃ honorificat᷑ filius. sic̾ honorifi¬
cat᷑ pat̾: Cum in principio u̾bum erat.

Expanded text:
quam, sed omne judicium dedit Filio. Ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem. Hoc redditum est resurrectioni animarum. Ut omnes honorificent Filium. Quomodo? Sicut honorificant Patrem. Animarum enim resurrectionem sic operatur Filius, quomodo Pater: sic vivificat Filius, quomodo Pater. Ergo in animarum resurrectione omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem. Quid de honorificatione propter resurrectionem corporis? Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum. Non dixit, sicut; sed, honorificat, et honorificat. Honoratur. Quando autem honorificatur Filius, sicut honorificatur Pater? Cum in principio erat
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ. missus filius nͥqr factus ẽ homo:
Amen amen dico uob̾. Iterum ad resurres¬
tionem animarũ ut assidue dicentem
capiamus quia. uelut uolantẽ sermonẽ
sequi ñ p oteramus ecce immorat᷑ nob̾ẽ
sermo dĩ ecce quasi habitat cũ infirmmi¬
tatib nr̃is. Rursꝰ redit ad commenda¬
tionẽ resurrectionis ammarũ. Amen
amen dico uob̃̾. quia qui u̾bum meũ
audit & credit ei qui misit me hab&
uitam ȩt̾nam: s tanqͣm ex patre. Qui
u̾bum meum audit & credit ei qui
misit me. ex patre ht uitam ȩt̾nani
credendo ei qui misit illum. Et in
iudicium ñ uenit. s transit ã morte

Expanded text:
n est missus Filius, nisi quia factus est homo. 14. Amen, amen dico vobis. Iterum redit ad resurrectionem animarum, ut assidue dicentem capiamus: quia velut volantem sermonem sequi non poteramus; ecce immoratur nobiscum sermo Dei, ecce quasi habitat cum infirmitatibus nostris: redit rursum ad commendationem resurrectionis animarum. Amen, amen dico vobis, quia qui verbum meum audit, et credit ei qui me misit, habet vitam aeternam: sed tanquam ex Patre. Quia qui verbum meum audit, et credit ei qui misit me, ex Patre habet vitam aeternam, credendo in eum qui misit illum. Et in judicium non veniet, sed transiit a morte
Abbreviated transcription (Latin):
ma serui exhibenda erat. Dicit ⁊ alibi
sic: ibunt isti in ambustionẽ ȩternã
de quibꝰdam sinistris: iusti aut̃ in ui¬
tam eg̾nani. De qua alio loco dicit: Hec
ẽ aut̃ uita eterna ut cognoscant te
unum uerum dm. & quem misifti
iħm xp̃m. Tunc ibi apparebit. qͥ cum
informa di eẽt. nͨ rapinam arbitratꝰ ẽ
ẽẽ equalis dõ. Tunc se ostendet qͦmͦ se
dilectorib suis ostensurum ꝓmisit:
Qui enim diligit me ait mandata
mea custodit. & qui diligit diligetur
a patre meo. & ego diligam eum. &¬
quebatur p̾sens eis erat. s formam ser¬
ui uiꝗebant. formam autẽ di ñ uide¬
bant. ꝑ iumentum ad stabulum ꝑducant᷑
curandi s sanati uidebunt. qr ostendã
inquit meipsum illis. qͦmͦ oftendit᷑
equalis. ꝓatri cum dicit philippo. qui
facere quicqͣm. Sicut audio iudico ⁊
iudicium meum iustum ẽ. Quia
dicturi illi eramus. tu iudicabis &
pat᷑ ñ iudicabit. qr omne iudicrum

Expanded text:
ma servi exhibenda erat. Dicit et alibi ma servi exhibenda erat. Dicit et alibi sic: Ibunt isti in ambustionem aeternam de quibusdam sinistris; justi autem in vitam aeternam : de qua alio loco dicit, Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te unum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum . Tunc ibi apparebit qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo : tunc se ostendet quomodo se dilectoribus suis ostensurum promisit. Qui enim diligit me, ait, mandata mea custodit; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, equebatur, praesens eis erat: sed formam servi videbant; formam autem Dei non videbant. Per jumentum ad stabulum ducebantur curandi, sed sanati videbunt; quia ostendam, inquit, meipsum illi. Quomodo ostenditur aequalis Patri? Cum dicit Philippo, Quifacere quidquam: sicut audio judico, et judicium meum justum est. Quia dicturi illi eramus, Tu judicabis, et Pater non judicabit, quia omne judicium
Abbreviated transcription (Latin):
de resurrectione mentium ⁊ animarũ
loqueret᷑. numquid fecit discretionẽ:
S omnes qͥ audient uiuent. qr obedien¬
do uiuent. At uͦ resurgendo & ꝓceden
cium. hic enĩ iudicium ꝓpena posuit:
seꝑamur ñ locis s morib. affectib: deside¬
riis. fide. spe caritate. Simul enim cum
iniquis uiuimꝰ s ñ una uita ẽ. omniũ:
In occulto dirimimur. in occulto seꝑamur:
separant᷑ grana in area. & miscent᷑. Seꝑant᷑
cum palea. expoliant᷑. miscent᷑. qr ñdum
uentilant᷑. Tunc aꝑta erit seꝑatio. sic ut
morum. ficut uitȩ. sicut sapientiȩ: ita
& corꝑum. Erunt qui bene fecerunt
uiuere cum angłis di. qui male egerunt
torqueri cum diabolo & angłis eiꝰ. Q
transiet forma serui. Adhoc enim se
p̃sentauerat: ut faceret iudicium. Uꝰ
iudicium ꝑget hinc: ducet secum corpꝰ
cui cap̾ ẽ. & offeret dõ regnum. Tunc
plane uidebit᷑ forma illa di que ñ potuit
uideri ab iniquis quorum uisiomi for¬

Expanded text:
de resurrectione mentium et animarum de resurrectione mentium et animarum loqueretur, numquid fecit discretionem? Sed omnes qui audient, vivent; quia obaudiendo vivent. At vero resurgendo et procedendcium. Hic enim judicium pro poena posuit. separamur non locis, sed moribus, affectibus, desideriis, fide, spe, charitate. Simul enim cum iniquis vivimus; sed non una vita est omnium: in occulto dirimimur, in occulto separamurseparantur grana in area, et miscentur: separantur, cum a palea exspoliantur; miscentur, quia nondum ventilantur. Tunc aperta erit separatio, sicut morum, sic et vitae; sicut sapientiae, ita et corporum. Ibunt qui bene fecerunt, vivere cum Angelis Dei: qui male egerunt, torqueri cum diabolo et angelis ejus. Et transiet forma servi. Ad hoc enim se praesentaverat ut faceret judicium: post judicium perget hinc, ducet secum corpus cui caput est, et offeret regnum Deo . Tunc plane videbitur forma illa Dei, quae non potuit videri ab iniquis, quorum visioni for
Abbreviated transcription (Latin):
N tam̃ omnes obediunt. & hoc nunc ẽ
At uͦ in finem omnes qui sunt in mo¬
numentis. ħ ẽ iusti & iniusti audient
uocem eiꝰ & ꝓcedent. Quomodo noluit
dicere & uiuent: Omnes enĩ ꝓcedent.
s ñ omnes uiuent. In eo quippe quod
supͣ dixit. & qui audierint uiuent :
in ipsa obauditione uitam ȩternam in¬
telligi uoluit & beatam. qͣm ñ omnes
habebunt. qͥ de monumentis ꝓcedent.
Iam gͦ & cominemoratione monum̃torũ.
& exp̾ssione ꝓcessionis de monumentis:
aꝑte intelligimus corꝑum resurrectionẽ.
Audient omnes uocem eiꝰ & ꝓcedent. &
ubi iudicium. si omnes audient & ꝑce¬
dent: Quasi totum confusum ẽ. nichil
uideo discretum. Certe accepisti potes¬
tatem iudicandi qr filius hominis ẽs.
ecce aderis iniudicio. Resurgent &¬
corꝑa. De ipso iudicio dic aliquid ħ ẽ.
de discretione bonorum & malorum:
& hoc audi. Qui bene fecerunt in
resurrectionẽ uitȩ. qͥ male fecerunt
in resurrectionẽ iudicii. Suꝑius cum

Expanded text:
n tamen omnes obaudiunt, et hoc nunc est. At vero in fine, omnes qui sunt in monumentis, hoc est justi et injusti, audient vocem ejus, et procedent. Quomodo noluit dicere, et vivent? Omnes enim procedent, sed non omnes vivent. In eo quippe quod supra dixit, Et qui audierint vivent; in ipsa obauditione vitam aeternam intelligi voluit et beatam, quam non omnes habebunt qui de monumentis procedent. Jam ergo et commemoratione monumentorum, et expressione processionis de monumentis, aperte intelligimus corporum resurrectionem. 18. Audient omnes vocem ejus, et procedent. Et ubi judicium, si omnes audient, et omnes procedent? Quasi totum confusum est; nihil video discretum. Certe accepisti potestatem judicandi, quia filius hominis es; ecce aderis in judicio, resurgent corpora: de ipso judicio dic aliquid, hoc est de discretione malorum et bonorum. Et hoc audi: Qui bona fecerunt, in resurrectione vitae; qui mala egerunt, in resurrectionem judicii. Superius cum
Abbreviated transcription (Latin):
in ȩt̾num. qͣm ħ quȩ ad tempꝰ facta ẽ. in
illo languido sanitas corꝑis. Q maiora
his demonstrabit ei oꝑa: ut uos mire¬
mini. Demonstrabit quasi temporalit̾.
G quasi homini facto in temꝑe. qr u̾bũ

Expanded text:
in aeternum, quam haec quae ad tempus facta est in in aeternum, quam haec quae ad tempus facta est in illo languido sanitas corporis. Et majora his demonstrabit ei opera, ut vos miremini. Demonstrabit, quasi temporaliter: ergo quasi homini facto in tempore, quia Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
q cepit extrinsecꝰ ostendat cogitationi:
quantominꝰ caꝑe aut explicare poteri¬
mus. qͦmͦ pater ds̃ demonstrat filio
Parnuli sumus. Loquor uob̾ qͥd ñ sit ds̾.
ñ ostendo qͥd sit. Sͦ ut capiamꝰ qͥd sit.
qͥd faciemus: Nunqͥd adme : Nunqͥd ꝑ
me poteritis: Dicam hoc paruulis. & uob̾
& mͥ. Est ꝑ qͦm possimus. Modo cantauimꝰ
mͦ audiuimꝰ. Iacta in dño curam tuam &
ipse te enutriet. Ido enim ñ potes hõ.
qr paruulus es. Si paruulus es nutriendꝰ
es. Nutritꝰ grandis eris : & qd parulus
ñ poteras. gͣndis uidebis. S ut nutriaris
iacta in dnm curam tuam. & ipse te enu-¬
triet. Mͦ gͦ ꝑcurramus breuit᷑ qͦ restant.
citat animas. s ꝑ filium: ut fruantur
animȩ suscitatȩ substantia dĩ hoc est.
patris & filii. &̾ maiora his demonstͣbit
ei oꝑa. Qͥb maiora: Sanitatib corꝑum:
Iani antea tractauimus. nec immorari
debemus. Maior ẽ enim resurrectio corꝑis

Expanded text:
quod cepit extrinsecus, ostendat cogitationi; quod cepit extrinsecus, ostendat cogitationi; quanto minus capere aut explicare poterimus, quomodo Pater Deus demonstrat Filio Parvuli sumus; loquor vobis quid non sit Deus, non ostendo quid sit: ergo ut capiamus quid sit, quid faciemus? Numquid a me, numquid per me poteritis? Dicam hoc parvulis, et vobis et mihi: est per quem possimus; modo cantavimus, modo audivimus, Jacta in Dominum curam tuam, et ipse te enutriet . Ideo enim non potes, o homo, quia parvulus es: si parvulus es, nutriendus es: nutritus, grandis eris; et quod parvulus non poteras, grandis videbis: sed ut nutriaris, Jacta in Dominum curam tuam, et ipse te enurgo percurramus breviter quae restant, citat animas, sed per Filium, ut fruantur animae suscitatae substantia Dei, hoc est Patris et Filii. Et majora his demonstrabit ei opera. Quibus majora? Sanitatibus corporum. Jam et antea tractavimus , nec immorari debemus. Major est enim resurrectio corporis
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ demonstrat filio: ñ accepit extrinse¬
Creatura omnis ado facꝰta ẽ. Anteqͣm fie¬
ret: ñ erat. Non gͦ facta uisa ẽ. & retenta
memorit̾. ut eam pat̾ filio tanqͣm memo¬
ria cogitationi monstraret. s faciendam
pat̾ monstrauit. faciendam filius uidit.
& tũ pat̾ demonstrando fecit. qr ꝑfiliũ
uidentẽ fecit. & ideo mouere ñ debet
q dicꝰtum ẽ nͥ q̃ uiderit patrem facientẽ
ñ dictum ẽ demonstrantem. ł hoc enĩ
significatum ẽ. id eẽ patri facere. qͣ ẽ
demonstrare. ut ex hoc intelligat᷑ ꝑ filiũ
uidentẽ omnia facere. Nec illademons.¬
tratio. nec illa uisio temꝑalis ẽ. Qͥa enĩ
nem gignit. qͣmadmodum pat̾ filium
gignit. Demonstratio quippe generat
uisionẽ. ñ uisio demonstrationẽ. Qd si
purius & ꝑfectius in tueri ualeremꝰ.
fortasse inueniremus nec aliud ẽẽ patrẽ
aliud eiꝰ demonstrationẽ. nec aliud filiũ
aliud eiꝰ uisionẽ. S si uix hoc cepimus.
uix explicare potuimus. qͦm memoria

Expanded text:
xtrinseCreatura omnis a Deo facta est; antequam fieret non erat. Non ergo facta visa est et retenta memoriter, ut eam Pater Filio tanquam memoria cogitationi monstraret: sed faciendam Pater monstravit, faciendam Filius vidit, et eam Pater demonstrando fecit, quia per Filium videntem fecit. Et ideo movere non debet, quia dictum est, nisi quod viderit Patrem facientem: non dictum est, demonstrantem. Per hoc enim significatum est, id esse Patri facere, quod est demonstrare; ut ex hoc intelligatur per Filium videntem omnia facere. Nec illa demonstratio, nec illa visio temporalis est. Quia enim nem gignit, quemadmodum Pater Filium gignit. Demonstratio quippe generat visionem, non visio demonstrationem. Quod si purius et perfectius intueri valeremus, fortasse inveniremus nec aliud esse Patrem, aliud ejus demonstrationem; nec aliud Filium, aliud ejus visionem. Sed si vix hoc cepimus, vix explicare potuimus, quomodo memoria
Abbreviated transcription (Latin):
sisti nec sonuisti: & tñ cogitatio uidit.
q memoria demonstrauit. Eiusdem aut̃
substantiȩ sunt. & quȩ demonstrauit.⁊
cui demonstrauit. S cartaginẽ ut ha¬
beret memoria tua. ꝑ ocłos hausta ẽ.
imago hȩc. Uidisti enum qđ in memoria
reconderes. Sic arborem qͣm meministi.
uidisti: sic montẽ. sic fluuium. sic amici
faciem. sic inimici sic patris. matris.
scͥpturarum. sic ipsiꝰ codicis. sic huius
basilicȩ. Omnia ista uidisti & uisa qr iã
erant memoriȩ cõmendasti. & tanqͣm
posuisti illic qͣ uideres cogitando cum
Uidisti enim cartaginẽ cum eẽs cartagim
Accepit speciem ꝑ ocłos anima tua. Hȩc
speties recondita ẽ. in memoria tua. &
seruasti aliquid intꝰ homo ap̃ cartaginẽ
constitutꝰ q posses ap̃ te uidere ⁊̃ cũ ibi

Expanded text:
sisti, nec sonuisti; et tamen cogitatio vidit sisti, nec sonuisti; et tamen cogitatio vidit quod memoria demonstravit. Ejusdem autem substantiae est, et quae demonstravit, et cui demonstravit. Sed Carthaginem ut haberet memoria tua, per oculos hausta est imago haec: vidisti enim quod in memoria reconderes. Sic arborem quam meministi vidisti, sic montem, sic fluvium, sic amici faciem, sic inimici, sic patris, matris, conscriptarum, sic ipsius codicis, sic hujus basilicae: omnia ista vidisti, et visa quia jam erant, memoriae commendasti; et tanquam posuisti illic quae videres cogitando cum fuissent. Vidisti enim Carthaginem cum esses Carthagini, accepit speciem per oculos anima tua; haec species recondita est in memoria tua, et servasti aliquid intus homo apud Carthaginem constitutus, quod posses apud te vider
Abbreviated transcription (Latin):
distis cartaginem. Nunqͥd tot sunt car¬
tagines. qͦt animȩ ur̃ȩ : Om̃s uidistis
ꝑ nomen hoc. ꝑ uIͦIͬI has sillabas notas
uob̾ erumpentes ex ore meo: tacꝰte st̃
aures ur̃e. Tactꝰ ẽ sensus animȩ ꝑ corpꝰ.
& ab alia intentione reflexus ẽ animꝰ ad
id q ibi erat & uidit cartaginẽ. Nunqͥd
tunc cartago ibi facta ẽ: Iam ibi erat s
latebat. Quare latebat: Quia animus
tuus in aliud tendebat. Cum uͦ reflexa ẽ
cogitatio ad id qd erat inmemoria: inde
formata ẽ: & uisio quȩdam animi facta ẽ.
antea ñ erat uisio: s erat memoria.
Reflexa cogitatione ad memoriam. fac̾ta
ẽ uisio. Demonstrauit gͦ memoria tua
cogitationi tuȩ cartaginẽ: & qd in illa
erat ante qͣm intenderes. conuerse in¬
tentioni cogitationis ostendit Ecce
facta ẽ memoria. demonstratio. facta ẽ
in cogitatione uisio: & nulla uerba in
medio cucurrerunt. Nullũ ex corꝑe
signum datum ẽ. Nec innuisti nec scͥp¬

Expanded text:
distis Carthaginem. Numquid tot sunt Cardistis Carthaginem. Numquid tot sunt Carthagines quot animae vestrae? Omnes vidistis per nomen hoc: per quatuor has syllabas notas vobis, erumpentes ex ore meo, tactae sunt aures vestrae, tactus est sensus animae per corpus, et ab alia intentione reflexus est animus ad id quod ibi erat, et vidit Carthaginem. Numquid tunc est ibi Carthago facta? Jam ibi erat, sed latebat. Quare ibi latebat? Quia animus tuus in aliud attendebat: cum vero reflexa est cogitatio tua ad id quod erat in memoria, inde formata est, et visio quaedam animi facta est. Antea non erat visio, sed erat memoria: reflexa cogitatione ad memoriam, facta est visio. Demonstravit ergo memoria tua cogitationi tuae Carthaginem, et quod in illa erat antequam intenderes, conversae ad se intentioni cogitationis ostendit. Ecce facta est a memoria demonstratio, facta est in cogitatione visio; et nulla verba in medio cucurrerunt, nullum ex corpore signum datum est; nec innuisti, nec scrip
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ demonstret pat̾ filio & filius ui¬
deat d demonstrat pat̾. anteqͣm fiat
aliquid apatre ꝑ filium. S: cum dixero.
& intellexeris. nec sic putes iã illud
aliqͥd tale ẽẽ. ut serues ibi pietatẽ qͣm
uolo at̾e seruari & p̾cipue moneo id ẽ
ut si ñ uales comp̃hendere ds qͥd sit.
parum ñ tibi putes eẽ scire qͥd ñ sit. Ecce
inmente tua uideo aliqua duo. memoriã
tuam. & cogitationẽ tuã. id ẽ quasi aciẽ
qͣndam & obitum animȩ tuȩ. Uides
aliquid. & ꝑ oclos ꝑcipis ⁊ cõmendas
memoriȩ. Ibi ẽ intus qđ memoriȩ cõ¬
mendafti. in ab scondito reconditum.
qͣsi in horreo. qͣͦsi inthesauro. quasi in
secretario qͦdam & penetłi interiore:
Cogitas aliunde intencio tua alibi est:
Illud q uidisti in memoria tua ẽ. ⁊ ñ udet᷑
ate. & cogitatio tua in aliud intendit᷑.
Mͦ ꝓbo. sc̃ientib loquor cartaginẽ nomino
Om̃nes mͦ intus. qͥcumq eam nostis: ui.¬

Expanded text:
quomodo demonstret Pater Filio, et Filius viquomodo demonstret Pater Filio, et Filius videat quod demonstrat Pater, antequam fiat aliquid a Patre per Filium. Sed cum dixero et intellexeris, nec sic putes jam illud aliquid tale esse, ut serves ibi pietatem, quam volo a te servari, et praecipue moneo: id est, ut si non vales comprehendere Deus quid sit, parum non tibi putes esse scire quid non sit. 11. Ecce in mente tua video aliqua duo, memoriam tuam et cogitationem tuam, id est, quasi aciem quamdam et obtutum animae tuae. Vides aliquid, et per oculos percipis, et commendas memoriae: ibi est intus quod memoriae commendasti, in abdito reconditum quasi in horreo, quasi in thesauro, quasi in secretario quodam et penetrali interiore. Cogitas aliunde, intentio tua alibi est; illud quod vidisti in memoria tua est, et non videtur a te, quia cogitatio tua in aliud intenditur. Modo probo, scientibus loquor: Carthaginem nomino, omnes modo intus quicumque eam nostis, vi
Abbreviated transcription (Latin):
incõmutabilitatẽ. qr solus habet ueram
et̾nitatem: G ibi nulla mutabilitas. Ag¬
nosce in te aliquid q uolo dicere. Intus
intꝰ intẽ. Non int̾ẽ. quasi in corꝑe. Nã
& ibi pot̾ dici intẽ. In te ẽ enĩ sanitas.
in tẽ que libet etas. s scdm corpꝰ. in te
ẽ manus. pes tuus. S aliud ẽ in tẽ intꝰ.
aliud in te tanqͣm inueste tua. S relinqͦ
foris & uestem tuam. & carnẽ tuam des¬
cende ad tẽ. ad secretarium tuum. mͣtẽ
tuam: & ibi uide qd uolo dicere sipotu¬
eris. Si enim tu ipse a te longe es do
ꝓꝓinquare unde potes: Dicebã de đõ
& intellecturum tẽ arbitrabaris: de
anima dico de te dico. intellige. ibi te
ꝓbabo. Non enim ualde longe ꝑgo in
ex empla. qͣndo de mente tua uolo aliꝗͣ.
similitudinẽ dare ad dm̃ tuum. Quia
utiq ñ in corꝑe s impsa mente factꝰ ẽ
homo ad imaginẽ di: insimilitudine
sua dm̃ queramus. inimagine sua cre-¬
atorem agnoscamus. Ibi. ibi itus si po¬
cuerimuis inueniamus ħ q dicimus.

Expanded text:
incommutabilitatem, quia solus habet veram aeternitatem? Ergo ibi nulla mutabilitas. 10. Agnosce in te aliquid, quod volo dicere, intus, intus in te; non in te quasi in corpore tuo, nam et ibi potest dici in te. In te est enim sanitas, in te quaelibet aetas, sed secundum corpus; in te est manus, pes tuus: sed aliud est in te intus, aliud in te tanquam in veste tua. Sed relinque foris et vestem tuam et carnem tuam, descende in te, adi secretarium tuum, mentem tuam, et ibi vide quod volo dicere, si potueris. Si enim tu ipse a te longe es, Deo propinquare unde potes? Dicebam de Deo; et intellecturum te arbitrabaris: de anima dico, de te dico; intellige, ibi te probabo. Non enim valde longe pergo in exempla, quando de mente tua volo aliquam similitudinem dare ad Deum tuum; quia utique non in corpore, sed in ipsa mente factus est homo ad imaginem Dei. In similitudine sua Deum quaeramus, in imagine sua Creatorem agnoscamus. Ibi intus, si potuerimus, inveniamus hoc quod dicimus;
Abbreviated transcription (Latin):
dita ẽ. cum xͦ indo. Morinos uult
ut uiuamus : qr uiximus ut morere¬
mur. Quic quid g & a meliore indece¬
rius. & a deteriore in melius morit᷑:
ñ ẽ hoc ds̃ qr neq in melius ire pot̾
summa bonitas. neq indeterius uera
ȩternitas. Uera aut̃ ȩt̾nitas ẽ: ubi
temporis nichil ẽ. Erat aut̃ mͦ hoc ⁊

Expanded text:
t cum Christo in Deo . Mori nos vult ut vivamus, quia viximus ut moreremur. Quidquid ergo et a meliore in deterius, et a deteriore in melius moritur, non est hoc Deus: quia neque in melius ire potest summa bonitas, neque in deterius vera aeternitas. Vera enim aeternitas est, ubi temporis nihil est. Erat autem modo
Abbreviated transcription (Latin):
mortui erant. idõ reuiuiscunt.
Reuiuiscendo moriunt᷑ in melius : qr
& reuiuiscendo ñerunt q erant:
Non ẽe aut̃ q erat: mors ẽ. S forte si
in melius ẽ. ñ appellet᷑ mois. Appella¬
uit aut̃ illam mortem apłs. Si autẽ
mortui estis cum xͦ ab elementis mũ¬
di huius. qͥd adhuo uelut uiuentes
de hoc mundo decernitis: Q̾ iterũ:

Expanded text:
mortui erant, ideo reviviscunt. mortui erant, ideo reviviscunt. Reviviscendo moriuntur in melius, quia et reviviscendo non erunt quod erant: non esse autem quod erat, mors est. Sed forte, si in melius est, non appellatur mors? Appellavit illam mortem Apostolus: Si autem mortui estis cum Christo ab elementis hujus mundi, quid adhuc velut viventes de hoc mundo
Abbreviated transcription (Latin):
mutabilem sp̃m. transi sp̃m qͥ mͦ scit:
mͦ nescit. meminit & obliuiscit᷑. uult
q nolebat. ñ uult q uolebat. siue pa¬
tiatur iam istas mutabilitates. siue
pati possit: transi hec omnia. ñ inue¬
nis indo aliquid mutabilitatis. non
aliquis q̃ aliter nunc sit alit̾ pauloante
fuerit. Nam ubi inuenis alit̾ & aliter.
facta ẽ. ibi quedam mors. Mors enim est
ñ ẽẽ q fuit. Immortalis dr anima. E st
quidem qr uiuit semꝑ anima: & est.
in illa quedam uita ꝑmaneis. s muta¬
bilis uita. Scdm mutabilitatẽ uite hꝰ:
& mortalis dici potest. qr si uiuebat
sapient᷑ & desipit: mortua ẽ indeceriꝰ:
Si usuebat insipient̾ & sapit: mortua
ẽ in melius. Nam ẽẽ mortem intͤerius.
ẽȩ mortem in melius: scriptura nos
docet. Utiq indeterius mortui erant
de quib dr. Sine mortuos. ut sepeliãt
mortuos suos. Q̾ surge qui dormis:⁊
exͥ urge amortuis. & illuminabit te̾ xͦ:
Ꝙ de hac lectione. qͣndo mortui audiẽt:
& qui audierint uiuent. Indeterius

Expanded text:
m qui modo scit, modo nescit, modo meminit, et obliviscitur; vult quod nolebat, non vult quod volebat; sive patiatur jam istas mutabilitates, sive pati possit: transi haec omnia. Non invenis in Deo aliquid mutabilitatis, non aliquid quod aliter nunc sit, aliter paulo ante fuerit. Nam ubi invenis aliter et aliter, facta est ibi quaedam mors: mors enim est, non esse quod fuit. Immortalis dicitur anima: est quidem, quia vivit semper anima, et est in illa quaedam vita permanens, sed mutabilis vita. Secundum mutabilitatem vitae hujus et mortalis dici potest: quia si vivebat sapienter, et desipit, mortua est in deterius; si vivebat insipienter, et sapit, mortua est in melius. Nam esse mortem in deterius, esse mortem in melius Scriptura nos docet. Utique in deterius mortui erant, de quibus dicitur, Sine mortuos, sepeliant mortuos suos ; et, Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illu de hac lectione, Quando mortui audient, et qui audierint vivent. In deterius
Abbreviated transcription (Latin):
in temꝑe. ꝑ qͦm dm̃ facta sunt temꝑa:
Iđ̃o tanqͣm in temꝑe demonstrabit ei oꝑa
maiora: id ẽ resurrectionẽ corꝑum ut
uos miremini factam ꝑ filium resurrec¬
tionẽ corꝑum. Deinde redit ad illam
resurrectionẽ animarũ. Sic̾ enĩ pat̾
suscitat mortuos & uiuificat: sic ⁊ filiꝰ
quos uult uiuificat. Mortuos s scd̾m

Expanded text:
facta sunt tempora. Ideo tanquam in tempore demonstrabit ei opera majora, id est, resurrectionem corporum, ut vos miremini factam per Filium resurrectionem corporum. 13. Deinde redit ad illam resurrectionem animarum: Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivifi
Abbreviated transcription (Latin):
accipite totum xp̃m. u̾bum. mentem
rationalem. & carnem: hoc totum xͤ ẽ:
Resurgat anima tua ab iniquitate:
ꝑ id q d̾s ẽ. Resurgat corpꝰ tuum A
kmi audite magnam lectionis huuis
qͣntum mͥ uidetur ꝓfunditatẽ. & ui¬
dete qͣmadmodum loquitur hic xͦ:
Nichil aliud: qͣm quare uenerit xͦ:

Expanded text:
accipe totum Christum, Verbum, mentem accipe totum Christum, Verbum, mentem rationalem, et carnem. Hoc totum Christus est. Resurgat anima tua ab iniquitate per id quod Deus est, resurgat corpus tuum a oinde, charissimi, audite magnam lectionis hujus, quantum mihi videtur, profunditatem; et videte quemadmodum loquatur hic Christus, nihil aliud quam qu
Abbreviated transcription (Latin):
& quid nos in imo. qui n poteramus
infirmi & humi repentes atting̾e dm̃:
Nunquis relinquendi eramus : Absit.
Semet ipsum exinaniuit formã serui
accipiens. ñ formã dĩ amittens Factꝰ ẽ.
gͦ homo qui erat ds̾. accipiendo q ñ
erat. ñ amittendo qd erat: ita factꝰ ẽ
homo ds. Ibi habes aliquio ꝓꝑter
infirmitatẽ tuã: ibi habes aliquid
ꝓꝓter ꝑfectionem tuam. Erigat te xͦ
ñ est: ut resurgant animȩ re.surgat
corꝑa. Utrumq quippe mortuum erat.
corpꝰ ex infirmitate: anima ex iniqͥtate
Quia utrumq mortuum erat: resur¬
gat utrumq. Quid utrumq : corpꝰ
& anima. Per quid gͦ anima. nisi ꝑ¬
Grat enim & in xͦ anima humana.
tota anima. Non in rationale tantũ
ammȩ. s ⁊ rationale q mens dicit᷑:
Fuerunt enim quidam heretici. & pul¬
si sunt ab ecclesia qui putarent non
hab̾e mentẽ rationalem corpꝰ xͥ: s qͣsi
rationali mente: uita beluina est. s
qr expulsi sunt. & ueritate expulsi st̃:

Expanded text:
 quid nos in imo, qui non poteramus infirmi et humi repentes attingere Deum, numquid relinquendi eramus? Absit. Semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Non ergo formam Dei amittens. Factus est ergo homo qui erat Deus, accipiendo quod non erat, non amittendo quod erat: ita factus est homo Deus. Ibi habes aliquid propter infirmitatem tuam, ibi habes aliud propter perfectionem tuam. Erigat te Chrres, et alia non est, ut resurgant animae, resurgant et corpora. Utrumque quippe mortuum erat; corpus ex infirmitate, anima ex iniquitate. Quia utrumque mortuum erat, resurgat utrumque. Quid utrumque? Anima et corpus. Per quid ergo anima, nisi Erat enim et in Christo anima humana, tota anima: non irrationale tantum animae, sed etiam rationale quod mens dicitur. Fuerunt enim quidam haeretici, et pulsi sunt ab Ecclesia, qui putarent non habere mentem rationalem corpus Christi, serationali mente, vita belluina est. Sed quia expulsi sunt, et veritate expulsi sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
illi obitiebant qd die sabbato sanꝰ factus ẽ
homo. s q portabat grabatum suum. Si
ꝗ facis. tollere grabatum tuum. Et ille
auctorem sanitatis suȩ obitiebat calump¬
ipse mͥ dixit. tolle grabatum tuum &
ambula. Ñ acciꝑem iussionem. a qͦ acce¬
peram sanitatem: Et illi. Qͥs ẽ ille homo
qui tibi dixit. tolle grabatum tuum &
ambula: S qui sanus erat factus. nes¬
ciebat quis ẽẽt a quo hoc audierat. Iħc
aut̃ cum hoc fecisset & iussisset graba¬

Expanded text:
illi objiciebant quod die sabbati sanus factus esset illi objiciebant quod die sabbati sanus factus esset homo; sed quod portabat grabatum suum. Si , facere quod facis, tollere grabatum tuum. Et ille auctorem sanitatis suae objiciebat calumnipse mihi dixit, Tolle grabatum tuum, et ambula. Non acciperem jussionem a quo receperam sanitatem? Et illi: Quis est ille homo qui tibi dixit, Tolle grabatum tuum, et ambula? 11. Sed qui sanus erat factus nesciebat quis esset, a quo hoc audierat. Jesus autem, cum hoc fecisset, et jussisset,