comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scriberem. uel rescribere iudicares:
Sed ꝓcul sit a morib xp̃ianis: ut dũ
alterius petunt sanguinem. suum
offerant: et sine gladio uoluntate ho¬
micide sint: Tuę hoc bonitati. tuę
mansuetudim et simplicitati con¬
uenit: qui de uno pectoris sterqͥli¬
nio. & odorem rosarum et fȩtorem
ꝓfers cadauerum: et contra senten¬
tiam ꝓpħalem. amarũ dicis esse.
quod quasi dulce laudaueras: Hec¬
necesse ẽ. ut ĩ eccłiasticis tractatibus
rem tribunalem uentilemus: nicħ¬
q suꝑ hoc amplius audies. nisi illd̃
de trimno: cũ dixeris quod uis. audi¬
es qđ non ius: Aut si tibi uile uide¬
tur uulgare ꝓu̾biũ. et homo sapi¬
entissimus magis philosophoꝵ. ac
poetarum sententiis delectaris: le¬
pacusais: hoc solum requiro abexi
ta ẽ puritas. ut ad sudaria & semi¬
cintia tua demones rugiant: cu¬
iꝰ exemplũ inscribendo sequaris:
Qui unquam catholicorum in dis¬
putatione sectarũ. turpitudinẽ

Expanded text:
scriberem, vere scribere judicarer. scriberem, vere scribere judicarer. Sed procul sit a moribus Christianis, ut dum aliorum petunt sanguinem, suum offerant; et sine gladio, voluntate homicidae sint. Tuae hoc bonitati, tuaeque mansuetudini et simplicitati convenit, qui de uno pectoris sterquilinio, et odorem rosarum, et fetorem profers cadaverum: et contra sententiam Prophetalem , amarum dicis esse, quod quasi dulce laudaveras. Necnecesse est, ut in ecclesiasticis tractatibus rem tribunalium ventilemus; nihilque super hoc amplius audies, nisi illud e trivio: « Cum dixeris quod vis, audies quod non vis. » Aut si tibi vile videtur vulgare proverbium, et homo sapientissimus magis philosophorum ac poetarum sententiis delectari, leσαις. 569 Hoc solum requiro ab exita est puritas, ut ad sudaria et semicinctia tua daemones rugiant, cujus exemplum in scribendo sequaris? Quis umquam catholicorum in disputatione sectarum, turpitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
os ne gladio oris tui amputares caput
meũ Et pꝰ multa inquȩ furibundꝰ
exultas. reuocas te. et dicis optare
pacem.cum denuntiatione dũtaxat.
ut deinceps taceam: idẽ. ut ñ sc ribã
contra hereticos. nec audeã responde¬
re accusationi tuȩ Si hoc fecero:
frater ero et collega. et uir eloquen¬
tissimus. & amicus ac sodalis: et quod
his maius ẽ. omĩa que de origene tͣns¬
tuli catholica iudicabis Sinautem
mutiero et me cõmouero: ilico im¬
purus ero. & hereticus: et tua indig¬
nus necessitudine: hec sunt p̃conia
mea: sic me hortaris ad pacem: et ne
geinitũ quidem ac lacrimas dolori
te colorib pingere. et insamre con¬
tra insamentem.et dicere quicquid
uel seio uel nescio: et eadem licentia
immo furore et amentia uel falsa uel
uera congerere. ut et me loqui et te
puderet audire: et obicerem tͥ quȩ
aut accusantem dampnarent aut
accusatum ut ex frontis duricia fi¬
dem lectori facerem: & impudenter

Expanded text:
os, ne gladio oris tui amputares caput os, ne gladio oris tui amputares caput meum. Et post multa, in quibus furibundus exsultas, revocas te, et dicis optare pacem cum denuntiatione dumtaxat, ut deinceps taceam, id est, ut non scribam contra haereticos, nec audeam respondere accusationi tuae. Si hoc fecero, frater ero et collega, et vir eloquentissimus et amicus ac sodalis, et quod his majus est, omnia quae de Origene transtuli, catholica judicabis. Sin autem mutiero, et me commovero, illico impurus ero et haereticus, et tua indignus necessitudine. Haec sunt praeconia mea, sic me hortaris ad pacem, et ne gemitum quidem ac lacrymas dolori te coloribus pingere, et insanire contra insanientem; et dicere quidquid vel scio, vel nescio: et eadem licentia, immo furore et amentia, vel falsa, vel vera congerere, ut et me loqui, et te puderet audire: et objicere tibi, quae aut accusantem damnarent, aut accusatum; ut ex frontis duritia, fidem lectori facerem; ut quod impudenter
Abbreviated transcription (Latin):
se: et rursũ imitar uolui gesta ꝗͦ
in alexandro et scipione legeram:
ñ quo ipsi sua gesta descripserint:
sed quod apud alios legeram que illos
gessisse mirabar Igitur etiam si do¬
cere ñ possem ipsuis pitagore extare
monumenta. nec afilio eius. nec afi¬
lia. aliisq discipulis ꝓbata comunce¬
rem: non me teneres mencdacii. qͥa
ñ libros sed doginata legisse me dixi.
et te frustra errare. me tuũ ꝓtegere
librum pytagore ꝓtulero. tu sex mi
ad epilogos idẽ. maledicta tua. inqͥb
me ad penitentiam cohortaris. ⁊ et
msi conuersus fuero. idẽ. insi te ac¬
cusante siluero. mͥ minaris interitũ.
et hoc scandalum redundaturum ĩ
caput meũ denuncias. qui te homi¬
nem lenissimũ & mosayce mansue¬
tudinis. responsione mea. ad scripti
cissimo sim confessus: et hec in me¬
dium ꝓlaturum. meisq me colori¬
bus ẽẽ pingendum: et debere me¬
minisse quod iacuerim ad pedes tu¬

Expanded text:
se. Et rursum, imitati volui gesta, quae se. Et rursum, imitati volui gesta, quae in Alexandro et Scipione legeram. Non quod ipsa sua gesta descripserint; sed quod apud alios legerim, quae illos gessisse mirabar. Igitur etiam si docere non possem, ipsius Pythagorae exstare monumenta, nec a filio ejus ac filia, aliisque discipulis probata convincerem, me non teneres mendacii, quia non libros, sed dogmata legisse me dixi: et te frustra errare, me tuum protegerlibrum Pythagorae protulero, tu sex milad epilogos, id est, maledicta tua, in quibus me ad poenitentiam cohortaris; et nisi conversus fuero, id est, nisi te accusante siluero, mihi minaris interitum. Et hoc scandalum redundaturum in caput meum denuntias, qui te hominem lenissimum et Mosaicae mansuetudinis, responsione mea ad scriptiocissimo sim confessus, et haec in medium prolaturum; meisque me coloribus esse pingendum, et debere meminisse, quod jacuerim ad pedes tu
Abbreviated transcription (Latin):
ta alia. quȩ plato in libris suis et maxi¬
me in fedone timeoq ꝓsequitur:
Nam pꝰ academiam. et innumerabiles
discipulos. sentiens multum suȩ de¬
ẽẽ doctrine. uenit ad magnã greciã.
ibiq ab areytatarentino. et timeo lu¬
crensi. pitagore doctrina eruditus ele¬
gantiam et leporem socratis. cum huiꝰ
miscuit disciplinis: Quȩ omĩa nomi¬
ne cõmutato. origenes in libros suos
ꝑiarchon transtulisse conuincitur:
In quogͥ erraui. si adolescens dixi me
ea putasse in apłis. quȩ in pytagora
et platone et empedocle legeramꝰ u̾ut
tu calũpniaris et fingis in pytagora
& platone et empedocle libris. sed qͣ ĩ
illis fuisse legeram. & alioꝵ me scrͥpta
eos habuisse docuerunt Et hoc genꝰ
elocutionis frequentissimũ ẽ: ut si
dicam. quȩ in socrate legi doginata
putaui uera: non quo socrates libros
illos scͥpserit. sed quȩ legi apud plato¬
nem. et alios socraticos illũ habuis¬

Expanded text:
ta alia, quae Plato in libris suis, et maxita alia, quae Plato in libris suis, et maxime in Phaedone, Timaeoque prosequitur. Nam post Academiam et innumerabiles discipulos, sentiens multum suae deesse doctrinae, venit ad magnam Graeciam, ibique ab Archyta Tarentino et Timaeo Locrensi, Pythagorae doctrina eruditus, elegantiam et leporem Socratis, cum hujus miscuit disciplinis, quae omnia nomine commutato, Origenes in libros suos περὶ Ἀρχῶν transtulisse convincitur. In quo igitur erravi, si adolescens dixi, me ea putasse in Apostolis, quae in Pythagora et Platone et Empedocle legeram? Non ut tu calumniaris et fingis, in Pythagorae et Platonis et Empedoclis libris, sed quae in illis fuisse legeram, et aliorum me scripta eos habuisse docuerunt. Et hoc genus elocutionis frequentissimum est: ut si dicam, quae in Socrate legi dogmata, putavi vera. Non quod Socrates libros ullos scripserit; sed quae legi apud Platonem et alios Socraticos illum habuis
Abbreviated transcription (Latin):
bosos homines sub eodem tecto non
habendos: Oneratis suꝑponendũ onꝰ
deponentib ñ cõmum candũ: id est
ad uirtutem incedentibus augenda p̃
cepta: tradentes se ocio relinquendos.
Et quia pytagorica dogmata legisse me
dixeram: audi quid apud grecos pyta¬
gora pͥmus inuenerit: inmortales eẽ
animas: et cde aliis corporib transire ad
alia. Quod quidem uirgilius in sexto
eneydum uolumine sequens: loquit᷑:
has omnes ubi mille rotam uoluere ꝑ
annos. letͥeum ad fluuium ds̃ euocat
agmine mnagno: scilicet in memores
suꝑ um ut conuexa reuisant. rursus
et incipiant in corpora uelle reuerti:
tercio herimotimũ: quarto pyrrum:
adextremum pytagoram: et post cer¬
tos tempoꝵ circulos. ea quȩ fuerant
rursum fieriꝰ nichilq in mundo ui¬
der nouum: Philosophiã. medita¬
tionem eẽ mortis: cotidie de corpoꝵ
carcere nitentes animȩ educere li
discentias. reminiscentias eẽ: et mul¬

Expanded text:
bosos homines sub eodem tecto non bosos homines sub eodem tecto non habendos. Oneratis superponendum onus: deponentibus non communicandum; id est, ad virtutem incedentibus, augmentanda Al. augenda praecepta: tradentes se otio, relinquendos. Et quia Pythagorica dogmata legisse me dixeram: audi quid apud Graecos Pythagoras primus invenerit. Immortales esse animas, et de aliis corporibus transire in alia. Quod quidem et Virgilius in sexto Aeneidos volumine sequens loquitur: Has omnes, ubi mille rotam volvere per annos, Lethaeum ad fluvium Deus evocat agmine magno; Scilicet immemores supera ut convexa revisant, Rursus et incipiant in corpora velle reverti. tertio Hermotimum, quarto Pyrrhum, ad extremum Pythagoram: et post certos temporum circulos, ea quae fuerant, rursum fieri: nihilque in mundo videri novum. Philosophiam meditationem esse mortis: 567 quotidie de corporis carcere nitentem animae educere libt, discentias reminiscentias esse; et mul
Abbreviated transcription (Latin):
in latinum ita possumus uertere: fu¬
ganda sunt omĩb modis et absciden¬
da langor a corpore. imꝑitia ab ani¬
mo luxuria a uentre. a ciuitate se¬
ditio a domo cdiscordia: et in cõmune
acunctis reb intẽꝑantia: Pytagori¬
ea et illa precepta sunt: amncorum
ẽẽ cõmunia. et amicũ seipsũ eẽ alte¬
rum: duoꝵq tempoꝵ maxiie ha¬
bendam curam. mane et uesꝑi. eoꝵ
rimusꝰ post dm̃ ueritatem colendã.
quȩ sola homines deo ꝓximos faciat.
illaq eniginata quȩ diligentissime
aristoteles in suis libris ꝓsequitur:
Stateram ne transilias: idẽ ne p̃tergͦ¬
diaris iusticiam: Ignem gladio ne
foueas: iratum uidelicet et tumidũ
animũ uerbis maledicis ne lacesses:
Coronam minime carpendam: idẽ
leges urbium conseruandas: Cor ñ
comedendum: id ẽ merorẽ de ani¬
mo ꝑiciendum Cum ꝓfectus fueris
inquit ne redeas: id ẽ. pꝰ mort̾ẽ. uitã
istam ne desideres ꝑuiam publicã
ne ambules: id ẽ ne multoꝵ sequa

Expanded text:
in Latinum ita possumus vertere: Fuganda sunt omnibus modis et abscindenda, languor a corpore, imperitia ab animo, luxuria a ventre, a civitate seditio, a domo discordia, et in commune a cunctis rebus intemperantia. 566 Pythagorica et illa praecepta sunt: Amicorum omnia esse communia. Et Amicum seipsum esse alterum: duorumque temporum maxime habendam curam, mane et vesperi, idrimus. Post Deum veritatem colendam, quae sola homines Deo proximos faciat. Illaque aenigmata, quae diligentissime Aristoteles in suis libris prosequitur: Stateram ne transilias, id est, ne praetergrediare justitiam. Ignem gladio ne fodias. Iratum videlicet et tumidum animum verbis maledicis ne lacessas. Coronam minime carpendam, id est, leges urbium conservandas. Cor non comedendum, id est, moerorem de animo projiciendum. Cum profectus fueris, inquit, ne redeas; id est, post mortem vitam istam ne desideres. Per viam publicam ne ambules; id est, ne multorum sequar
Abbreviated transcription (Latin):
plautinam sentenciam. altera ma¬
nu lapidem tenere. panem offerre
altera: frater m̃s paulinianus nec¬
dum de patͥa reuersus ẽ. et puto qd̾
eum aquileiȩ apud scm̃ papã chro¬
diolanum misimus: et orauimus ut
nr̃o animo et obsequio iuderet uos:
Ceterisq amicis eadem significauimꝰ:
ne mordentes inuicem. consumami¬
ni ab inuicem: Iam tuȩ moderatio¬
nis ẽ et tuoꝵ. nullam occasionẽ im¬
patientib clare. ne non om̃s mei si¬
miles inuenias. qu possint figuratis
laudib delectari. lxxxiiii.Epłi beati¬

Expanded text:
Plautinam sententiam altera maPlautinam sententiam altera manu lapidem tenere, panem offerre altera. Frater meus Paulinianus necdum de patria reuersus est et puto, quod eum Aquileiae apud sanctum papam Chrodiolanum misimus et orauimus, ut nCaeterisque amicis eadem significavimus, ne mordentes invicem, consumamini ab invicem. Jam tuae moderationis est, et tuorum, nullam occasionem impatientibus dare, ne non ommiles inuenias, qui possint figuratis laudibus delectari. LXXXII. A
Abbreviated transcription (Latin):
cletur sibi remorderi potius quã mord̾e:
Uera amicicia quod sentit dissimulare
non debet: Prȩfaciuncula libroꝵ ꝑiarcbon
am eẽ: in qua obliquȩ immo aꝑte ego
petor Qua mente sit scͥpta. tu uideris:
qua intelligat᷑. et stultis patet: Poterã
et ego qui sepissime figuratas controu̾¬
sias declamaui aliquid debere artifici¬
ose reƿetere. et tuo te more laudare:
sed absit ame ut quod rep̃hendo inte
imiter: Qumpotius ita sententiam
temperaui. ut et obiectũ crimen ef¬
fugerẽ: et amicum quantũ in me ẽ
nec lȩsus lȩderẽ S obsecro te ut si de¬
inceps aliquem sequi uolueris: tuo tan¬
tum iudicio sis contentꝰ: Aut enĩ bona
sunt quȩ petimus: aut mala: Si bo¬
na: non indigent alterius auxilio:
Si mala: peccantium multitudo non
parit errori patrocinum: hȩc apd̃
te potius amice expostulare uolui
quam lacessitus publice deseuire:
ut animadu̾tas me reconciliatas
amicicias pure colere: et ñ iuxta

Expanded text:
detur sibi remordere potius quam mordere? detur sibi remordere potius quam mordere? uera amicitia, quod sentit, dissimulare non debet. praefatiuncula librorum Jisol aam esse, in qua oblique, immo aperte ego petor. qua mente sit scripta, tu uideris; qua intellegatur, et stultis patet. poteram et ego, qui saepissime figuratas controuersias declamaui, aliquid de ueteri artificio repetere et tuo te more laudare. sed absit a me, ut, quod reprehendo in te, imiter; quin potius ita sententiam temperaui, ut et obiectum crimen effugerem et amicum, quantum in me est, nec laesus laederem. sed obsecro te, ut, si deinceps aliquem sequi uolueris, tuo tantum iudicio sis contentus. aut enim bona sunt, quae adpetimus, aut mala: si bona, non indigent alterius auxilio; si mala, peccantium multitudo non parit errori patrocinium. haec apud te potius amice expostulare uolui quam lacessitus publice desaeuire, ut animaduertas me reconciliatas amicitias pure colere et non iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
guine peccatoris. et die&s homo: Si u¬
tiq ẽ fructus iusto: utiq ẽ ds̃ iudicãs
eos in terra In extrema epła scribis ma¬
nu tua: opto te pacem diligere: Ad qđ
breuiter respondebo: Si pacem deside¬
ras: arma depone: Blandiẽti possum ac¬
quiescere: ñ timeo cõminantẽ: Sit int
nos una fides: & ilico pax sequetur: lx¬
IU te romȩ moratũ: sermo ꝓ¬
pͥꝰ indicauit: Nec dubito spũa¬
lium parentum ad patriam
reuocatum desiderio. quẽ matris luc¬
tus ire ꝓhibebat: ne magis coram dole¬
res. quod absens ferre uix poteras: Qd̃
quęreris. sto macho suo unũqͦnq serui¬
re. et nr̃o non acquiescere iudicioͬ cõ¬
scientiȩ nr̃e testis ẽ dñs. post reconcili¬
atas amicicias nullum int̾cessisse ranco¬
rem. quo quempiã lederemus: qͥnpotiꝰ
cum omni cautione ꝓuidimus. ne sal¬
tem casus in maliuolentiam uerteret᷑:
Sed quid possumus facere. si unusquisq
iuste se putat facere quod facit: et ui¬

Expanded text:
guine peccatoris. Et dicet homo: si utique est fructus justo, utique est Deus judicans eos in terra . 44. In extrema Epistola scribis manu tua: « Opto te pacem diligere. » Ad quod breviter respondebo: Si pacem desideras, arma depone. Blandienti possum acquiescere, non timeo comminantem. Sit inter nos una fides, et illico pax sequeturDiu te Romae moratum sermo proprius indicauit nec dubito spiritalium parentum ad patriam reuocatum desiderio, quem matris luctus ire prohibebat, ne magis coram doleres, quod absens ferre uix poteras. quod quereris stomacho suo unumquemque seruire et nostro non adquiescere iudicio, conscientiae nostrae testis est dominus post reconciliatas amicitias nullum intercessisse rancorem, quo quempiam laederemus; quin potius cum omni cautione prouidimus ne saltim casus in maliuolentiam uerteretur. sed quid possumus facere, si unusquisque iuste se putat facere, quod facit, et ui
Abbreviated transcription (Latin):
uallis regis: De quo statim sequitur:
Et melchisedech rex salem ꝓtulit pane
et uinum: et reliqua Si gͦ hec ciui¬
tas regis ẽ. & uallis regis. siue ut.lxx.
lonem palestini uocant: manifestum
ẽ hominem fuisse. qui in t̾rena et
ualle & urbe regnauit: Habes quȩ
audierim: quȩ legerim. de melchi¬
sedech Meũ fuit recitare testes: tuũ
ẽ de fide testium iudicare: Quos si õs
refelleris: tuũ certe illum spũalem
interp̃tem ũ recipies. qui imꝑitus ser¬
mone et scientia. tanto suꝑcilio et aue¬
toritate melchisedech spm̃ sem̃ ꝓnun
ciauit. ut illud uerissimũ cõꝓbarit.
quod apud g̃cos canitur: imꝑitia con¬
fidentiam. eruditio timorem ereat:
Igo pꝰ longam egrotationem uix in qua¬
dragesimȩ diebus hȩc fabricare potui:
ut cũ alteri me oꝑi p̃pararem. pau¬
cos dies qui suꝑerant. in mathei expo¬
sitione consũpsi: Tantaq auiditate
studia omissa repetiui: ut quod exer¬

Expanded text:
uallis regis; de quo statim sequitur: uallis regis; de quo statim sequitur: et Melchisedech, rex Salem, protulit panem et uinum et reliqua. si ergo haec ciuitas regis est et uallis regis siue, ut Septulonem Palaestini uocant, manifestum est hominem fuisse, qui in terrena et ualle et urbe regnauit. Habes, quae audierim, quae legerim de Melchisedech. meum fuit citare testes, tuum est de fide testium iudicare. quodsi omnes refelleris, tuum certe illum spiritalem interpretem non recipies, qui inperitus sermone et scientia tanto supercilio et auctoritate Melchisedech spiritum sanctum pronuntiauit, ut illud uerissimum conprobarit, quod apud Graecos canitur: inperitia confidentiam, eruditio timorem creat. ego post longam aegrotationem uix in quadragesimae diebus febri carere potui et, cum alteri me operi praepararem, paucos dies, qui supererant, in Mathei expositione consumpsi tantaque auiditate studia omissa repetiui, ut, quod exer
Abbreviated transcription (Latin):
an salim nominetur: cũ uocalibꝰ
in medio litteris ꝑraro utantur
sonis atq accentib ꝓferant᷑ hȩc ab
eruditissimis uiris gentis illius didi¬
cimus: qui in tantum ñ recipiunt
spm scm̃ uel angłm fuisse melchise¬
dech: ut etiam certissimũ hominis
nom̃ ascribant: Et reuera stultum
sacerdotium finem ñ habeat. et ipse
rit.ut simus genus regale et sacer¬
dotale. et quasi angularis lapis pari¬
etem utrumq comiunxerit. & de du¬
obuis gͦgibus bonus pastor. unum ef̃¬
ficeret g̃gem. sic quosdam referre
ad anagogen ut historiȩ auferant
ueritatem: et dicant non fuisse regẽ.
sed in imagine hominis angłm de¬
monstratum: cũ in tantum ntant᷑
hebrei melchisedech regẽ salem. fili¬
um noe sem ostendere. ut ante hoc
scͥptum sic referant: Egressus ẽ autẽ
rex sodomoꝵ in occursum ei. haud
dubium qͥn abraham. postquam reu̾¬
sus ẽ acede chodorlaomor: et regum
qui cũ eo erant. in ualle saue: hec ẽ

Expanded text:
an Salimnominetur, cum uocalibus an Salimnominetur, cum uocalibus in medio litteris perraro utantur sonis atque accentibus proferantur. Haec ab eruditissimis gentis illius didicimus, qui in tantum non recipiunt spiritum sanctum uel angelum fuisse Melchisedech, ut etiam certissimum hominis nomen adscribant. et reuera stultum d Christi sacerdotium finem non habeat et ipse rit, ut simus genus regale et sacerdotale, et quasi angularis lapis parietem utrumque coniunxerit, ut de duobus gregibus bonus pastor unum efficeret gregem —, sic quosdam referre ad ἀναγωγὴν, ut historiae auferant ueritatem et dicant non fuisse regem, sed in imagine hominis angelum demonstratum, cum in tantum nitantur Hebraei Melchisedech, regem Salem, filium Noe Sem ostendere, ut ante hoc scriptum referant: egressus est autem rex Sodomorum in occursum ei - haud dubium, quin Abraham—, postquam reuersus est a caede Chodollago mor et regum, qui cum eo erant in ualle Saue, haec est
Abbreviated transcription (Latin):
non ut iosephus & nr̃oꝵ om̃s ar¬
bitrantur ẽẽ ierłm. nom̃ ex greco
hebreoq compositum. quod absur¬
dum ẽẽ ꝑegrine linguę mixtura
demonstrat: sed oppidum eẽ iux¬
ta scitopolim. quod usq hodie ap¬
pellatur salem: & ostenditur ibi
palatium melchisedech. ex mag¬
nitudine ruinarum ueteris oꝑis
ostendens magnificentiam: Ue qͦ ĩ
posteriori quoq parte geneseos scͥp¬
tum ẽ Uenit iacob in socoth idẽ
in tab̾nacula. ⁊ fec̃ sibi ibi domos at¬
q: tentoria÷ et transiuit in salem
ciuitatem regionis sichem: quȩ ẽ
in terra chanaan: Considandum
quoq ẽ: quod abrahȩ acede hostiũ
reuertenti. quos ꝑsecutus ẽ usq dan.
quȩ hodie paneas appellatur. ñ de¬
uia ierłm. sed de oppido metropole¬
os sichem in itinere fuerit: De quo
in eugłio quoq legimus Erat au¬
tem iohannes baptuans in enon
iuxta salim: quia aquȩ multȩ e¬
rant ibi Nec differt. utrum salẽ

Expanded text:
non, ut Iosephus et nostrorum omnes arnon, ut Iosephus et nostrorum omnes arbitrantur, esse Hierusalem, nomen ex Graeco Hebraeoque conpositum, quod absurdum esse peregrinae linguae mixtura demonstrat, sed oppidum iuxta Scythopolim, quod usque hodie appellatur Salem. et ostentatur ibi palatium Melchisedech ex magnitudine ruinarum ueteris operis ostendens magnificentiam; de quo in posteriori quoque parte Geneseos scriptum est: uenit Iacob in Soccoth, id est in tabernacula, et fecit sibi ibi domos atque tentoria et transiuit in Salem, ciuitatem regionis Sichim, quae est in terra Chanaan. Considerandum quoque, quod Abrahae a caede hostium reuertenti, quos persecutus est usque Dan, quae hodie Paneas appellatur, non deuia Hierusalem, sed oppidum metropoleos Sichim in itinere fuerit, de quo in euangelio quoque legimus: erat autem Iohannes baptizans in Aenon iuxta Salim, quia aquae multae erant ibi. nec refert, utrum Salem
Abbreviated transcription (Latin):
sem. ab nepotem suũ decimi gradus
abraham suꝑuixisse annos.xxxu:Si
sacerdotium aaron. om̃s pͥmogeniti
exstirpe noe. cuius series & ordo descri¬
bitur. fuerint sacerdotes. et do uicti¬
mas immolarint: et hec ẽẽ pͥmoge¬
nita. que esau fr̃i suo uendiderit ia¬
cob: nec ẽẽ mirũ si melchi sedech uic¬
tori abrabam obuiam ꝓcesserit. et
in refectionẽ tam ipsius quã pugna¬
toꝵ eius panem uinũq ꝓtulerit. &
benedixerit ei. cum ab nepoti suo
hoc iure debuerit. et decimas pre¬
de ac uictorie acceꝑit ab eo: siue
qm habet᷑ ambiguum. ipse declerit
ei decimas substanciȩ suȩ: et habi¬
tam largitatem ostenderit in nepo¬
tem Utrunq enim intelligi potest.
et iuxta hebraicum & uixta. lxx.
cimas spolioꝵ. & abrabȩ dederit
decimas substantiȩ suȩ: quanquã
definiat. non abrabam suscepisse a
melchisedech decimas diuitiarum
eius. sed de spoliis hostium partem
accepisse pontificem Salem autẽ.

Expanded text:
Sem abnepoti suo decimi gradus Sem abnepoti suo decimi gradus Abraham superuixisse annos trigintasacerdotium Aaron omnes primogeniti ex stirpe Noe, cuius series et ordo discribitur, fuerint sacerdotes et deo uictimas immolarint, et haec esse primogenita, + quae Esau fratri suo uendiderit Iacob. nec esse mirum, si Melchisedech uictori Abraham obuiam processerit et in refectionem tam ipsius quam pugnatorum eius panem uinumque protulerit et benedixerit ei, cum abnepoti suo hoc iure debuerit et decimas praedae atque uictoriae acceperit ab eo siue — quoniam habetur ambiguum — ipse dederit ei decimas substantiae suae et auitam largitatem ostenderit in nepotem. utrumque enim intellegi potest et iuxta Hebraicum et iuxta septucimas spoliarum j et Abrahae dederit decimas substantiae suae, quamquam definiat non Abraham suscepisse a Melchisedech decimas diuitiarum eius, sed de spoliis hostium partem accepisse pontificem.. Salem autem
Abbreviated transcription (Latin):
ham do excelso. qui creauit celũ et ter¬
ram: et benedictꝰ ds altissimus. qui
tradidit inimicos tuos in manu tua.
Et dedit ei decimas ex omibꝰ Tradunt¬
q hunc eẽ sem pͥmũ filiũ noe: ꝙ eo tem¬
pore quo ortus ẽ abraham babuisse eta
Sem pꝰ diluuium anno scdo cũ centũ
eẽt annoꝵ. genuit arphaxat: Post
cuiꝰ ortum uixit annos quingentos.
boc ẽ simul sexcentos Arphaxat an
et ipse tricenarius ꝓcreauit heber.
quem .xxx. &.iiiͬiͬ. annoꝵ legumus ge¬
nuisse falech Rursũ falech expletis
annis .xxx. genuit reu: qui & ipse pꝰ¬
num genuit seruch de quo cũ ad.
xxx. ꝑuenisset annos ortus ẽ nachor:
qui .xx. & nouem annoꝵ genuit tha¬
re. quem legimus quod septuagena¬
rius genuerit abraham & nachor.¬
& aran: Supputa ꝑ singulas ȩtates
annoꝵ numerũ: et inuenies ab ortu
xẽ. annos: Mortuus ẽ autẽ abrabam:
centesimo septuagesimo quinto ȩtatis
suȩ anno: Ratione deducta: inuenit᷑

Expanded text:
am Deo excelso, qui creavit coelum et teram Deo excelso, qui creavit coelum et terram: et benedictus Deus altissimus, qui tradidit inimicos tuos in manu tua; et dedit ei decimas ex omnibus. Traduntque hunc esse Sem primum filium Noe, et eo tempore quo ortus est Abram, habuisse aetaSem post diluvium anno secundo, cum centum esset annorum, genuit Arphaxad: post cujus ortum, vixit annos quingentos, hoc est, simul sexcentos. Arphaxad annet ipse tricenarius procreavit Heber, quem XXX quatuor annorum legimus genuisse Phaleg. Rursum Phaleg expletis annis XXX genuit Rehu, qui et ipse ponum genutriginta pervenisset annos, ortus est Nachor, qui triginta novem annorum genuit Thare, quem legimus quod septuagenarius genuerit Abram et Nachoret Aran. supputa per singulas aetates annorum numerum et inuenies ab ortu s nonaginta annos. mortuus est autem Abraham centesimo septuagesimo quinto aetatis suae anno: ratione deducta inuenitur
Abbreviated transcription (Latin):
in laudes melchisedech. ad xp̃i typũ
referri: cuiꝰ ꝓfectus. eccłiȩ sacramen¬
ta sunt: hȩc legi in gͦcoꝵ uoluminib:
& quasi latissimos terrarũ situs. in breui
tabella uolui demonstrare. ñ extendñs
spacia sensuum atq tractatuum: sed
qͥbꝰdam punctis atq compendiis infi¬
nita significans: ut in parua epła mul¬
toꝵ simul disceres uoluntates: Uerũ
quia amanter interrogas. & unu̾sa qͤ
didici. fidis auribus stillanda sunt. po¬
nam et hebreoꝵ opinionẽ: et ne quid
desit curiositati. ipsa hȩbraica uerba
subnectam l melchisedech. melec salem.
osilehem. uaiain. uhu.choen.lehel. he¬
liono. uai.barceu. uaomer. baruch. abram.
helion. aser. marogen. sarath. hiadath uai¬
n thenlo. maaser. meccho: quod inter¬
p̃tat᷑ in latinum hoc modo: lt melchi¬
secdech rex salem ꝓtulit panes nu
num: erat autem sacerdos dĩ excelsi:
benedixitq illi ꝙ ait: Benedictꝰ ab ra¬

Expanded text:
in laudes Melchisedech, ad Christi typum in laudes Melchisedech, ad Christi typum referri, cuius profectus ecclesiae sacramenta sunt. Haec legi in Graecorum uoluminibus et quasi latissimos terrarum situs in breui tabella uolui demonstrare non extendens spatia sensuum atque tractatuum, sed quibusdam punctis atque conpendiis infinita significans, ut in parua epistula multorum simul disceres uoluntates. uerum quia amanterinterrogas etuniuersa, quae didici, fidis auribus instillanda sunt, ponam et Hebraeorum opinionem et, ne quid desit curiositati, ipsa Hebraica uerba subnectam: umelchisedech MOSI LEHEM VAJAIN, UHU CHOEN LEEL ELION: VAIBAR CHEU VAIOMER BARUCH ABRAM ELION ESER MAGGEN SARACH BIADACH VAJETHEN LO MAASER MECCHOL . Quod interpretatur in Latinum hoc modo: Et Melchisedech rex Salem, protulit panem et vinum; erat autem sacerdos 444 Dei excelsi: benedixitque illi, et ait, Benedictus Abr
Abbreviated transcription (Latin):
sara libera & arce syon egrediat᷑ uerbũ
dĩi. et lex dei de ierłm: et difficultatem
rei ꝓeinio exaggerat dicens: Suꝑ quo
inultus nobis sermo est et ininterp̃tabi¬
lis: non quia apłs id ñ potuerit inter¬
p̃tari: sed quia temporis ñ fuit: hebre¬
is enim. id ẽ. iudeis ꝑsuadebat: non ĩã
fidelib quibꝰ passim ꝓderet sacram̃ta:
Uerumtam̃ siuas electionis stupet ad
mysteriũ. & de quo disputat. ineffabi¬
le confitetur: quantomagis nos uer¬
micul et pulices solam debeinus sci¬
entiam inscientiȩ confiteri. et amplis¬
simã domũ paruo quasi foramine os¬
tencłe. ut dicantur duo sacerdotia
inter se ab apło comparata. pͥoris popłi
et posterioris: Et hoc agit tota cdispu¬
tatione. ut ante leui et aaron.sacerdes
fuerit melchisedech ex gentib: cuius
tantũ p̃cedat meritum. ut futuris
sacerdotib iudeoꝵ in lumbis benedi¬
xerit abraham: totumq quod seqͥt᷑

Expanded text:
Sara libera, et arce Sion egrediatur verbum Sara libera, et arce Sion egrediatur verbum Domini, et lex Dei de Jerusalem. Et difficultatem rei primo exagerat, dicens: Super quo multus nobis sermo est, et ininterpretabilis : non quia Apostolus non potuerit id interpretari, sed quia illius temporis non fuerit. Hebraeis enim, id est, Judaeis persuadebat, non jam Fidelibus, quibus passim proderet sacramentum. Verumtamen si vas electionis stupet ad mysterium, et de quo disputat, ineffabile confitetur; quanto magis nos vermiculi et pulices, solam debemus scientiam inscitiae confiteri, et amplissimam domum, parvo quasi foramine ostendere: ut dicamus duo sacerdotia inter se ab Apostolo comparata, prioris populi et posterioris? Et hoc agit tota disputatione, ut ante Leui et Aaron sacerdos fuerit Melchisedech ex gentibus, cuius tantum praecedat meritum, ut futuris sacerdotibus Iudaeorum in lumbis benedixerit Abraham, totumque, quod sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
larit. & brutoꝵ animaliũ exta sus¬
ceꝑit: sed pane & uino simplici. pu¬
roq sacerdotio. xp̃i dedicauerit sacͣ¬
mentum: et multa alia. quȩ epłaris
breuitas non recipit: Preterea pleni¬
us ẽẽ tractatum in epła ad hebreos.
quam om̃s gẽi recipiunt. et ñ nulli
latinoꝵ. quod iste melchisedech. id ẽ.
rex iustꝰ. rex fuerit salem. idẽ. rex pa¬
cis. sine patre sine matre: et quomodo
hoc intelligendum sit. uno statĩ uerbo
explicari asenea los etos: ñ quo absq
patre et matre fuerit. cum xp̃c quoq
erit & matrem:. sed quo subito introdu¬
catur in genesi occurrisse abrabam a
cȩde hostium reuertenti: & nec ante
nec pꝰea eius nomen ferat᷑ ascͥptũ Af
firmat autẽ apłs. quod aaron sacerdo
tium id ẽ. populi iudeoꝵ & pͥncipium
habuerit & finem: Melchisedech autẽ
auctorem. et quod translato sacerdotio
legis quoq mutatio fiat: ut nequaꝙͣ
de agar ancilla. ꝙ monte syna. sed de

Expanded text:
larit et brutorum animalium exta suslarit et brutorum animalium exta susceperit, sed pane et uino, simplici puroque sacrificio, Christi dedicauerit sacramentum, et multa alia, quae epistolaris breuitas non recipit. Praeterea plenius esse tractatum in epistula ad Hebraeos, quam omnes Graeci recipiunt et nonnulli Latinorum, quod iste Melchisedech, id est \'rex iustus\', rex fuerit Salem, id est \'rex pacis\', sine patre, sine matre, et, quomodo hoc intellegendum sit, uno statim uerbo explicari dysveakoyrjvog, non quod absque patre et matre fuerit, cum Christus quatrem habuerit et matrem, sed quod subito -introducatur in Genesi occurrisse Abrahae a caede hostium re.uertenti et nec ante nec postea eius nomen feratur adscriptum. : adfirmat autem apostolus, quod Aaron sactium, id est, populi Judaeorum, et principium habuerit et finem: Melchisedech autem,auctorem: et quod translato sacerdotio, legis quoque mutatio fiat: ut nequaquam de Agar ancilla, et monte 443 Sina, sed de
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ noe inhebriatꝰ in domo sua &
nudatus atq derisus a medio filio. ty¬
pum saluatoris p̃buit. & populi iucde¬
oꝵ. sanson qͦq amator. meretͥcis et pau¬
ꝑis dalile. multo płes hostrũ mortu¬
us quã uiuus occiłit. ut xp̃i expri¬
meret passionem. om̃sq pene scĩ et
patͥarche & ꝓphȩ in aliqua re figurã
exp̃sserint saluatoris: sic & melchise¬
dech eo qđ chananeus fuerit. & non
de genere iudeoꝵ. in typũ p̃cessisse
sacerdocii filii di. de qͦ dicat᷑ incente¬
simo nono psalmo.tues sacerdos in
et̃num scdm ordinẽ melchi sedech Or¬
dinem autem eiꝰ multis modis inter¬
p̃tant᷑: quod solus et rex fuerit et sa¬
cerdos. et ante circuncisionẽ functꝰ
sacerdotio. ut non gentes ex iudeis.
sed iudei ex gentib sacerdotiũ acce¬
ꝑint: neq unctꝰ oleo sacerdotali. ut
moysi p̃cepta constituunt. sed oleo
exultationis & fidi puritate: neq
carnis et sanguinis uictimas immo¬

Expanded text:
autem Noe inebriatus in domo sua et autem Noe inebriatus in domo sua et nudatus atque derisus a maiore filio typum saluatoris praebuit et populi Iudaeorum, Samson quoque, amator meretricis et pauperis Dalilae, multo plures hostium mortuus quam uiuus occiderit, ut Christi exprimeret passionem, omnesque paene sancti et patriarchae ac prophetae in aliqua re figuram expresserint saluatoris, sic et Melchisedech, eo . quod Chananaeus fuerit et non de genere Iudaeorum, in typum praecessisse sacerdotii filii dei, de quo dicitur in centesimo nono psalmo: tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. ordinem autem eius multis modis interpretantur: quod solus et rex fuerit et sacerdos et ante circumcisionem functus sacerdotio, ut non gentes ex Iudaeis, sed Iudaei a gentibus sacerdotium acceperint, neque unctus oleo sacerdotali, ut Moysi praecepta constituunt, sed oleo exultationis et fidei puritate, neque carnis et sanguinis uictimas immo
Abbreviated transcription (Latin):
tiam Uerti me ad yppolitum. hire¬
neum. eusebium cęsariensem. & emi¬
senũ. apollinarem qͦq et nr̃m eustachi¬
um. qui pͥꝰ antiochenȩ ep̃c ȩccłiȩ fuit.¬
et contra arrium clarissima tuba
bellicum cecinit: et dep̃hendi hoꝵ
om̃ium opiniones diu̾sis argumenta¬
tionib ac diu̾ticulis ad unũ cõpitũ
ꝑuenisse. ut dicerent melchisedech ho¬
minem fuisse chananeum. regem ur¬
bis iherosolimȩ. quȩ pͥmũ salem. pꝰea
iebꝰ. ad extremũ ierłm appellata sit.
nec mirũ ẽẽ si sacerdos dĩ altissimi
describat᷑ absq circuncisione et lega¬
lib cerimoniis et genere aaron: cñ
abel quoq & enoch & noe placuerĩt
deo. et uictimas optulerint: et in iob
uolumine legerimus. quod ipse et
oblator munerum fuerit et sacerdos.
et cotidie ꝓfiliis suis hostias immola¬
rit: et aiunt ipsum quoq iob ñ fuis¬
se de genere leui s de stirpe esau. li¬
cet aliud hebrei autument: Quom

Expanded text:
tiam. uerti me ad Hippolytum, Iretiam. uerti me ad Hippolytum, Irenaeum, Eusebium Caesariensem et Emisenum, Apollinarem quoque et nostrumEustathium, qui primus Antiochenae episcopus ecclesiae contra Arrium clarissima tuba bellicum cecinit, et deprehendi horum omnium opiniones diuersis argumentationibus j ac deuerticulis ad unum conpetum peruenisse, ut dicerent Melchisedech hominem fuisse Chananaeum, regem urbis Hierosolymae, quae primum Salem, postea Iebus, ad extremum Hierusalem appellata sit, nec mirum esse, si sacerdos dei altissimi describatur absque circumcisione et legalibus cerimoniis et genere Aaron, cum Abel quoque et Enoch et Noe placuerint deo et uictimas obtulerint et in Iob uolumine legerimus, quod ipse et oblator munerum fuerit et sacerdos et cottidie pro filiis suis hostias immolarit. et aiunt ipsum quoque Iob non fuisse de genere Leui, sed de stirpe Esau, licet aliud Hebraei autument. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
et decimas p̃dȩ quas habrahã uictis.
.ii. regib reportarat acceꝑit: omĩ¬
no tangere noluit: Petisq: ut quid
mͥ uel de scriptore uł de quȩstione
uideatur. respondeamus: fateor uo-¬
luisse dissimulare sententiã: nec me
tatui: in quo quodcũq dixissem re¬
p̃hensores habiturus forem: S rur-¬
sum cũ epłam legerẽ. & inuenissẽ in
extrema pagella miris me obtesta¬
tionib adiuratum. ne sꝑnerẽ pre¬
catoremꝰ reuolui ueterum libros. ut
uiderem quid singuli dicerent: et tͥ
qͣsi de multoꝵ consilio responderẽ:
Statĩq in fronte geneseos pͥmã omeli¬
arum origenis reꝑi scͥptam de mel¬
chisedech: in qua multiplici sermõe
disputans. illuc deuolutus ẽ ut eũ
angłm diceret: hisdemq pene ar¬
gumentis quib scriptor tuus de spĩi
scõ. ille de suꝑnis uirtutib ẽ locutꝰ:
Transiui ad didimũ sectatorẽ eiꝰ: et udi
hominẽ pedibus in magistri isse senten¬

Expanded text:
et decimas praedae, quas Abraham uictis et decimas praedae, quas Abraham uictis quattuor regibus reportarat, acceperit, omnino tangere noluit; petisque, ut, quid mihi uel de scriptore uel de quaestione uideatur, respondeam. fateor, uolui dissimulare sententiam nec me tatui, in quo, quodcumque dixissem, reprehensores habiturus forem. sed, rursum cum epistulam legerem et inuenissem in extrema pagella miris me obtestationibus adiuratum, ne spernerem precatorem, reuolui ueterum libros, ut uiderem, quid singuli dicerent, et tibi quasi de multorum consilio responderem. Statimque in fronte Geneseos primam omeliarum Origenis repperi scriptam de Melchisedech, in qua multiplici sermone disputans illuc deuolutus est, ut eum angelum diceret, isdemque paene argumentis, quibus scriptor tuus de spiritu sancto, ille de supernis uirtutibus est locutus. transiui ad Didymum, sectatorem eius, et uidi hominem pedibus in magistri isse senten
Abbreviated transcription (Latin):
regnum utrumq confusũ: ut huius¬
cemõi se dare questionib ñ tam studi¬
osi quam ociosi hoĩs eẽ uideatur: Mu¬
et impendio p̾cor. ut in amore quo nos
appetere cȩpisti. ad finem usq ꝑdures:
Non enim cȩpisse. sed ꝑmansisse: uirtu¬
tis ẽ Nr̃a uicissim ꝑ desid̾ium mis¬
euangelũ prb̃m de mechi sedech
isist michi uolumen espoten:
et nescio utrum tu de titulo
nom̃ subtraxeris: an ille qui
scͥpsit. ut ꝑiculũ fugeret disputandi.
auctorem noluit confiteri Qd cũ legis¬
sem: intellexi famosissimã questionem
suꝑ pontificem melchisedech illuc płi¬
mis argum̃tis eẽ ꝑductam. ut docere
conatus sit eum qui benedixerit tan¬
to patriarchȩ diuinioris fuisse natu¬
rȩ. nec de hominib estimandũ: et
ad extremũ ausus ẽ dicere sp̃m scm̃
occurrisse abrahe: & ipsũ eẽ qui sub
hominis figura uisus sit: Quomͦ au¬
tem sp̃c sc̃s panem uinũq ꝓtulerit.

Expanded text:
regnum utrumque confusum, ut hujusregnum utrumque confusum, ut hujuscemodi haerere quaestionibus, non tam studiosi, quam otiosi hominis esse videatur. Muet impendio precor, ut in amore quo nos appetere coepisti, ad finem usque perdures. Non enim coepisse, sed permansisse virtutis est. Nostra vicissim per Desiderium misEUANGELUM PRESBVTERUM DE MELCHISEDECH. Misisti mihi uolumen adsopcotov et nescio, utrum tu de titulo nomen subtraxeris an ille, qui scripsit, ut periculum fugeret disputandi, auctorem noluerit confiteri. quod cum legissem, intellexi famosissimam quaestionem super pontifice Melchisedech illuc plurimis argumentis esse perductam, ut docere conatus sit eum, qui benedixerit tanto patriarchae, diuinioris fuisse naturae nec de hominibus aestimandum. et ad extremum ausus est dicere spiritum sanctum occurrisse Abrahae et ipsum esse, qui sub hominis figura uisus sit. quomodo autem spiritus sanctus panem uinumque protulerit
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is tu: qm̃ cõminuta ẽ uirga ꝑcusso¬
ris tui: Pe radice enim colubri egredi¬
etur regulus: et semen eiꝰ absorbens uo¬
lucrem: hoc ẽ de achaz constituet᷑ rex
eechias: E x quo intelligi uoluit. non
statim pꝰ patͥs mortẽ filiũ in imꝑiũ sub¬
rogatum: sed uł seditionib populi. uł
b malis. et hinc inde consurgentib
bellis. regnũ eius fuisse dilatũ In reb
obscuris diu̾sas pommus opiniones: ut
non tam scribere quam loqui tibi corã
uideamur: Cȩterum apls int̾minabi¬
les genealogias & iudaucas fabulas pro¬
hibens: de istiꝰmodi michi uidet᷑ inter¬
dicere questionib Quid enim ꝓdest
herere inlittera. & uł scͥptoris errorẽ.
uel annoꝵ seriem calũpmari: cũ ma¬
nifestissime scribat. littera occidit. sp̃s
autẽ uiuificat: Relege omnes et ue¬
teris & noui instrumenti libros: et tan¬
tam annoꝵ reꝑies dissonantiã. et nu¬
merum inter uidam & isrł. hoc ẽ. int̾

Expanded text:
omnis tu, quoniam comminuta est uirga percussoomnis tu, quoniam comminuta est uirga percussoris. tui. de radice enim colubri eg.redietur regulus et semen eius absorbens uolucrem, hoc est: de Achaz constituitur rex Ezechias. ex quo intellegi uoluit, non statim post patris mortem filium imperio subrogatum, sed uel seditionibus populi uel bus malis, et hinc inde consurgentibus bellis, regnum ejus fuisse dilatum. 5. In rebus obscuris diversas ponimus opiniones, ut non tam scribere, quam loqui tibi coram videamur. Caeterum Apostolus interminabiles genealogias et Judaicas fabulas prohibens, de istiusmodi mihi videtur interdicere quaestionibus. Quid enim prodest haerere in littera, et vel scriptoris errorem, vel annorum seriem calumniari, cum manifestissime scribatur: Littera occidit, spiritus autem vivificat? Relege omnes et veteris et novi Testamenti libros, et tantam annorum reperies dissonantiam, et numerum inter Judam et Israel, id est, inter
Abbreviated transcription (Latin):
uit ab historia demonstratũ: nec tam̃
om̃s annos uitȩ illiꝰ qͥnquaginta tantũ
et duoꝵ annoꝵ circulis contineri. Sin
autẽ dubitas. quod regnantib filiis pa¬
tͥbq uiuentib non filiis tempꝰ regni
eoꝵ sed parentib imputet᷑: lege ipsũ
regum uolumen: et inuenies qđ orias¬
siue ararias rex iuda pꝰquã lepra per¬
cussus ẽ habitarit in domo separate. &
filiꝰ eius ioathan imꝑium rexerit. iudi¬
caueritq popłm terrȩ usq ad diẽ mor¬
tis patris sur: & tam̃ post mortẽ illiꝰ cũ
nasse dicat᷑. quos solus ipse regnauerit:
Quod de salomone intelleximꝰ. & de achar
similiter intelligendũ ẽ: qui ioathȩ filiꝰ
erechiȩ pat̾ fuerit: Audiui quendam
hebreum huiꝰcemõi narrare fabulam.
iuxta ꝓpħiam ysaiȩ quam int̾ decem
uisiones nuꝑ interp̃tatꝰ sũ. quod mortuo
achar. philistea lȩtata sit. et scͥptura pꝰea
cõminet᷑ & dicat: Ne leteris philistea

Expanded text:
uit, ab historia demonstratum nec tamen uit, ab historia demonstratum nec tamen omnes annos uitae illius quinquaginta tantum et duorum annorum circulis contineri. sin autem dubitas, quod regnantibus filiis patribusque uiuentibus non filiis tempus regni eorum, sed parentibus inputetur, lege ipsum Regnorum uolumen et inuenies, quod Ozias, rex Iuda, postquam lepra percussus est, habitarit in domo separata et filius eiu» Ioatham imperium rexerit iudicaueritque populum terrae usque ad diem mortis patris sui et tamen post mortem illius, cum nasse dicatur, quot solus ipse regnauerit. quod de Salomone intelleximus, et de Achaz similiter intellegendum est, qui Ioathae filius, Ezechiae pater fuerit. audiui quendam Hebraeum huiusce modi narrare fabulam iuxta prophetiam Isaiae, quam inter decem uisiones nuper interpretatus sum, quod mortuo Achaz Philistaea laetata sit et scriptura postea conmineturacdicat:nelaeteris,Philistaea
Abbreviated transcription (Latin):
tantum. ut direptis uasis domus do¬
mini dĩ atq confractis clauserit ia¬
nuas templi di. & fecerit sibi altaria
in uniuersis angulis ierłm. ambula¬
ueritq in uiis regũ isrł. & statuas fu¬
derit baalim. & ad oleuerit incensũ
in ualle filioꝵ ennon: & lustrauerit
filios suos in igne iuxta ritum gentiũ.
quas interfecit dñs in aduentu filioꝵ
isrł Ex quo ꝑspicuum ẽ. homines a
parua ȩtate libidini deditos. in ma¬
tura eoꝵ sobole demonstrari: quod
etiam eo tempore peccare ceꝑint qͦ
natura non patit᷑. Ad sũmã illud cti¬
ci potest. quod in regno dauid salomon.
cum duodecim eẽt annoꝵ soliũ patͥs
optinuerit: & postea quia scriptura
reliquit incertũ. uixerit dauid reg¬
nante iam filio aliquot annos. qui
sibi et non salomoni imputent᷑: mor¬
tuo autem patre pꝰ. filius regnaret an¬
nis quadraginta. quos sine patre reg¬
nauit: atq ita et inicium regni salo¬
monis et tempus quo solus ipse regna¬

Expanded text:
tantum ut direptis vasis domus Dotantum ut direptis vasis domus Domini atque confractis, clauserit januas Templi Dei, et fecerit sibi alin uniuersis angulis Hierusalem ambulaueritque in uiis regum Israhel et statuas fuderit Baalim et adoleuerit incensum in ualle filiorum Ennom et lustrauerit filios suos in igne iuxta ritum gentium, quas interfecit dominus in aduentu filiorum Israhel. ex quo perspicuum est homines. a parua aetate libidini deditos inmatura eorum sobole demonstrari, quod etiam eo tempore peccare coeperint, quo natura non patitur. Ad summam illud dici potest, quod in regno Dauid Salomon, cum duodecim esset annorum, solium patris obtinuerit et postea — quia scriptura reliquit incertum — uixerit Dauid regnante iam filio aliquot annis, qui sibi et non Salomoni inputentur, mortuo autem patre post filius regnauerit annis quadraginta, quos sine parente regnauit, atque ita et initium regni Salomonis et tempus, quo solus ipse regna
Abbreviated transcription (Latin):
tione dei factumẽ: ut quȩ contra
naturam simplicitate paruuli in
contẽptũ dĩ abutebat᷑. a nature dño
ꝓderetur: impleto sermone quo dr̃
nichil occultum quod non manifes¬
tetur: Simulq consideremus: quod
occulte scriptura salomonem & achar
uoluptatis et impietatis accus& Ut̃q
enun cum eẽt de styrpe dauid reces¬
sit a dño: & alter intantum secutus
ẽ libidinem. ut septingentas habue
rit uxores. et trecentas coneubinas.
et adolescentulas. et scorta passiua qͦꝵ
ñ erat numerus: neglectoq dõ pa¬
trum suoꝵ extruxit idola gentiũ
plurimarũ. & fuerit non ut pͥus idi¬
da id ẽ. amabilis dñi. sed amator. mu¬
lierũ: alt̾ miserit ad regem assyrioꝵ
auxilium postulans et intempore an¬
gustiȩ suȩ auxerit contẽptum in do¬
minum: immolaueritq diis damas¬
ei uictimas ꝑcussorib suis. & in oĩb
urbib iuda extruxerit aras ad cre¬
mandum thus. atq ad iracundiã

Expanded text:
tione dei factum est, ut, quae contra tione dei factum est, ut, quae contra naturam simplicitate paruuli in contemptum dei abutebatur, a naturae domino proderetur inpleto sermone, quo dicitur: nihil occultum, quod non manifestetur. Simulque consideremus, quod occulte scriptura et Salomonem et Achaz uoluptatis et inpietatis accuset. uterque enim, cum esset de stirpe Dauid, recessit a domino. et alter in tantum secutus est libidinem, ut septingentas habuerit uxores, et trecentas concubinas, et adolescentulas, et scorta passiva, quorum non erat numerus: neglectoque Deo patrum suorum, extruxerit idola gentium plurimarum; et fuerit, non ut prius IDIDIA, id est, amabilis Domini, sed amator mulierum : alter miserit ad regem Assyriorum, auxilium postulans, et in tempore angustiae suae, auxerit contemptum in Dominum, immolaveritque 438 diis Damasci victimas percussoribus suis, et in omnibus urbibus Juda extruxerit aras ad cremandum thus; atque ad iracundiam
Abbreviated transcription (Latin):
portento fit. iuixta legem naturȩ fi¬
eri ñ possit: Num qͥa nr̃a etate duplex
liddȩ natꝰ ẽ homo. duoꝵ capitũ. qua¬
tuor manuũ. uno uentre et duob
pedibus.⁊ omnes homines ita nasci
necesse ẽ: Legamꝰ ueteres historicos.
et maxime gc̃os et latinos: & inue¬
memus lustralib hostris scđm erro¬
rem ueterũ. portentuosas sõboles. tã
in hominib quam in armentis ac
pecudib expiatas: Audiui. dño teste
ñ mentior: quedam mulier cũ expo¬
situm nutriret infantem. et instil¬
laret cybos. ac nutͥcis officio funge¬
retur. eubaretq cũ ea paruulus. qͥ
usq ad decimum ꝑuenit annũ ac¬
cidit ut plusquã pudicicia patit᷑.
se mero ingurgitaret: accensaq libi¬
dine obscenis motib ad coitum doc̾et
infantem: Prima ebrietas: alterius
noctis et cȩterarum deinceps fecit cõ¬
suetudinem: Necdum duo menses
fuerant euoluti:et ecce feminȩ ute¬
rus intumuit: Qd plura: Dispensa¬

Expanded text:
portento fit, legem naturae faportento fit, legem naturae facere non possit. num, quia nostra aetate duplex Lyddae natus est homo, duorum capitum, quattuor manuum, uno uentre et duobus pedibus, omnes homines ita nasci necesse est? legamus ueteres historias et maxime Graecas ac Latinas, et inueniemus lustralibus hostiis secundum errorem ueterem portentuosas soboles tam in hominibus quam in armentis ac pecudibus expiatas. audiui—domino teste non mentior —: quaedam muliercula cum expositum nutriret infantem et stillaret cibos ac nutricis officio fungeretur cubaretque cum ea paruulus, qui usque ad decimum peruenit annum, accidit, ut plus, quam pudicitia patitur, se mero ingurgitaret accensaque libidine obscenis motibus coitum doceret infantem. prima ebrietas alterius noctis et ceterarum deinceps fecit consuetudinem. necdum duo menses fuerant euoluti, et ecce feminae uterus intumuit. quid plura? dispensa