comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siquuos el ess escen di tior . Nae pͥt missic scͥptura ecmncitis donius dm̃ factueat
ai qliam. poneri figutam qui carnales ad haie urse conciquscenttas qae nul cart
ad uersux aneam. flamma si ꝑr amoris incendere laberaut. qldertalus: dec
aorde fuis contoonsilo ertirpatis e sequentur ad maira possint ascende. alcdes
spra siu c borpoarsata Mationum & compuntionium offerre. lactu m uncu et
alius ałtart adosferendas uictimas multo quidem mauis ẜ quartũ magnitnẽ.

Expanded text:
eleste ascenditur, non praetermisit Scriptura in mystica domus Domini factura et illorum ponere figuram, qui carnales adhuc in se concupiscentias, quae militant adversus animam, flamma superni timoris incendere laborant: quatenus his de corde sive corpore exstirpatis, consequenter ad majora possint ascendere, ac Deo spiritalium thymiamata orationum et compunctionis offerre. Factum namque est aliud altar
Abbreviated transcription (Latin):
nificat ꝑfectorũ uistoꝵ. et̾nȩ caritatis & castitatis iuce corusa sus
sutl mutat sigiificandȩ ẽtiam locus conuenit eiusdem altaris. Staut ai
ante ostium sanc̾i sanctorũ. ut infactura tabnaculi mantfẽste legitus. haͥ
iai elicet altari non hostiarum sanguis. neq libab na.s tymiamata tantn ii¬
dendebant᷑. quoꝵ fumus ad suꝑiora ascenddens oꝑiebat arcam. atq &r aculaim
udiaie sua uit adis implebat. Inqͥno figuram ex pͥmebat sanctoꝵ. qui ueglects s¬

Expanded text:
nificat perfectorum justorum, internae claritatis et castitatis luce corusca, quorum sublimitati significandae etiam locus convenit ejusdem altaris. Stabat enim ante ostium sancti sanctorum, ut in factura tabernaculi manifeste legimus. In quo videlicet altari non hostiarum sanguis, neque libamina, sed thymiamata tantum incendebantur, quorum fumus ad superiora ascendens operiebat arcam, atque oraculum odore suavitatis implebat. In quo figuram exprimebat sanctorum, qui, dum, neglectis t
Abbreviated transcription (Latin):
ip iniehi michi ocenit: Disruptis gͦ formis uasorũ quondam necessaris uala
ipea idomo dĩ splendida iam refulgent: quia cessantib infinc scli nonsos
ꝑsecutionib quas ꝓpt̾ iusticiam patiuntur ueru etiam laboriosis ilisticiȩ opt̃
iceb sponte fiua pͥetna beatitudine in sudant electi. sola uisione sut condt
ꝑcepta immortalitatis claritate letabunt᷑. lone mut

Expanded text:
me, et nihil mihi deerit? Diruptis ergo formis vasorum quondam necessariis, vasa me, et nihil mihi deerit? Diruptis ergo formis vasorum quondam necessariis, vasa ipsa in domo Domini splendida jam refulgent, quia cessantibus in fine saeculi non solum persecutionibus, quas propter justitiam patiuntur, verum etiam laboriosis justiibus sponte sua pro aeterna beatitudine insudant electi, sola visione sui Conditoris praecepta immortalitatis claritate laetabuntur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
istic e quaci seos amut osĩdit. scoꝵq nob eremplaqui migne tribilao¬
num in uncibiles ꝑdurarunt. in omĩb sequenda pmonstrat. Sr uea sa indoi
mo dnt elcita ae ꝓciosa eẽ concupiscimus sic̃ es igne diquefacti as la do¬
mas in grealitur quo uas possit aptum ministiis celesib essiq ita et tps saliot¬
bumila os flamina siue dñe caritatis siue etiam humane ad ilsitalad eoc¬
liti. uam patrum bonum opando intramus. ut ad pmia patiu bene caus cuo
ples a arnis: se eox enum seip nos regulis necesse est bone oꝑationis aptari su
mis argille genebautur inelusa. uerum ubi ad ꝑfectionẽ suꝑ uenerantt aucto
formarũ daustiris ꝓducebant᷑ inlucẽ & intemplo dñi ꝓsuis queq locis disponea.¬
dietris sermam abocculis sanctoꝵ ẽ Quis ibi domium peregͥno & hospics aꝑiat. ubi
om̃is simul electi habitationẽ ex deo habent domum ñ manufactam et am
icelis: Quis nuidi illic panẽ esurienti potumue afferat si denti. ubi adsis paltt

Expanded text:
itiae quam sequamur ostendit, sanctorumque nobis exempla, qui in igni tribulationum invincibiles perdurarunt, in omnibus sequenda praemonstrat. Si vasa in domo Domini electa ac pretiosa esse concupiscimus, sicut aes igni liquefactum argillae formas ingreditur, quo vas possit aptum ministeriis coelestibus effici, ita et ipsi sali, et flamma sive divinae charitatis, seu etiam humanae adversitatis emolliti, viam patrum bonum operando intramus, ut ad praemia patrum bene currendo perveniamus. Neque enim semper nos regulis necesse est bonae operationis aptari, sed fectionem pervenerant, fractis formarum claustris producebantur in lucem, et in templo Domini pro suis quaeque locis disponebamnem lacrymam ab oculis sanctorum? Quis ibi domum peregrino et hospiti aperiat, ubi omnes simul electi habitationem ex Deo habent, domum non manufactam, aeternam in coelis? Quis mihi illic panem esurienti, potumve afferat sitienti, ubi Dominus pascet
Abbreviated transcription (Latin):
multitudinẽ sonat. Quanto aut̃ quisq studiosius legendis pa ginis diuinoꝵ
eloquioꝵ institerit. tanto necesse est amplius in omĩb que agit aut udicat. unt¬
ni testis aut iudicis exam̃ ꝑtimescat. ne aut plus iustę ipeccantes uindicans.
quoq post scalpturas cherubin. conuement̃ ad iungit᷑. et sr̃ leones & boues
quasi lora erȩre dependentia. Suꝑ leones quippe et boues lora dependent. qñ
sancti doctores & inseueritate districtionis qua peccantes iudicant. & in man¬
suetudine lenitatis qua penitentib remittunt: uiditiũ sui cunent auctor
ne forte. iuste ligandã ipsi ab eo cuius iuditiũ nequeunt effug̾e. dampnari me¬
meruli subt̃ lutẽ fusiles. contra se iniucẽ respectantes. Quatuor rotȩ. iiii. sunt
cuuangłioꝵ libͥ. Qui aptissime rotis comparant᷑. qr sicut uolubilitas rotȩ cis¬
sum at̾ra subleuat. et subleuatum quo auriga dirigit portat. ita euuangi

Expanded text:
multitudinem sonat. Quanto autem quisque studiosius legendis divinorum eloquiomultitudinem sonat. Quanto autem quisque studiosius legendis divinorum eloquiorum paginis institerit, tanto necesse est in omnibus amplius, quae agit aut judicat, interni testis aut judicis examen pertimescat, ne aut plus juste in peccantes vindicans, quoque propter sculpturas Cherubin convenienter adjungitur, Et super leones et boves quasi lora ex aere dependentia. Super leones quippe et boves lora dependent, quando sancti doctores et in severitate districtionis qua peccantes judicant, et in mansuetudine lenitatis qua poenitentibus remittunt, judicium sui timent auctoris, ne forte injuste ligando, ipsi ab eo cujus judicium errare nequit, ligare memeruli subter luterem fusiles contra se invicem respectantes. Quatuor rotae, quatuor sunt Evangeliorum libri, qui aptissime rotis comparantur, quia sicut volubilitas rotae citisrum a terra sublevat, et sublevatum quo auriga dirigit portat, ita evangelica
Abbreviated transcription (Latin):
nes. cum adsꝑanda celestia mentẽ erigunt. ita ad dilendos ꝓrimos dilatant. ut in
peccantes quosq qui sibi cõmissi funt. feruorẽ asꝑe inuectionis exercere non tarolẽt
habent cum leonib boues. quando ipsam inuectionẽ corripiendi cum spũ mansu
actionis acloquelȩ. numquam uerba diuinȩ lectionis uelut ruminando in ore
uoluere cessant. Beniq beatus stephanus basus uidelicet templi dñi exima. seuos
leonis dentes atq ungues ostñde uidebatur. cum suis ꝑsecutorib uidebat Duri
ita dicam bubale mansuetuditiis intus incorde gestaret ostñdit: cum ꝓeisdẽ ꝑ¬
et cherubin. sculpti ẽẽ memorantur. Cherubin namq constat scͥpturȩ saciꝑ
typũ tenere. siue quod duo cherubin in ꝓpitiatorio archȩ infiguram duorũ cesta¬
mentoꝵ concordit̾ de xp̃o cauentiũ fabricati sunt. seu quod nomen ipsũ scientiȩ

Expanded text:
nes, cum ita ad speranda coelestia mentem erigunt, ita ad diligendos proximos dilatant, ut in nes, cum ita ad speranda coelestia mentem erigunt, ita ad diligendos proximos dilatant, ut in peccantes quosque qui sibi commissi sunt, fervorem asperae invectionis exercere non tardent. Habent cum leonibus boves, quando ipsam invectionem corripiendi cum spiritu manactionis ac loquelae, numquam verba divinae lectionis velut ruminando in ore voluere cessant. Denique beatus Stephanus basis videlicet templi Domini eximia, saevi leonis dentes atque ungues ostendere videbatur, cum suis persecutoribus aiebat: Durita dicam, bubulae mansuetudinis intus in corde gestaret, ostendit, cum pro eisdem p Cherubin sculpti esse memorantur. Cherubin namque constat Scripturae sacrae typum tenere: sive quia duo Cherubin in propitiatorio arcae in figuram duorum Testamentorum concorditer de Christo canentium fabricati sunt, seu quod nomen istud scientiae
Abbreviated transcription (Latin):
una fieret basis. Quales aut̾ scalturas int̾ has iuncturas. idest in ipsis suis lat̾ib
ante et retͦ adext̾a & simstra et suꝑͣ quoq habuerunt: subdendo aꝑietur cum
dicitur. Int̾ coronulas. & plectas. leones. & boties. et cherubin. & in iuuncturas si¬
milit̾ de suꝑ. Non gͦ plana erat uła ex parte suꝑficies basium. s undiq u̾suũ my¬
sticis sculpta figuris. quȩ sanctorũ mentes immo uniuersa eoꝵ conuersatio uir¬
tutum in omĩb grã p̃cendit. neq aliqua illas hora unanis & uacua p̾c̾it in qua
pis uacare oꝑib et sermonib uel certe cogitatib distant. C oronulas quippe
inse sculptas habent. cum ad ingressum uitȩ ꝑennis infatigabili desidio anhe¬
lant. plectas habent cum int̾ desidia uite celestis quȩ sursũ est: numquã frat̾nę
sotietatis quȩ uxta est uncula dissoluat. habent inter coronulas & plectas leo¬

Expanded text:
una fieret basis. Quales autem sculpturas inter has juncturas, id est, in ipsis suis lateribus una fieret basis. Quales autem sculpturas inter has juncturas, id est, in ipsis suis lateribus ante et retro, a dextra et sinistra, et supra quoque habuerint, subdendo aperitur, cum dicitur: Inter coronulas et plectas, leones, et boves, et cherubin, et juncturas similiter desuper. Non ergo plana erat illa ex parte superficies basium, sed undique versum mysticis sculpta figuris; quia mentes sanctorum, imo universa conversatio eorum, virtutum in omnibus gratiam praetendit, neque aliqua illas hora inanis et vacua praeterit, in qua piis vacare operibus, vel sermonibus, vel certe cogitationibus desistant. Coronulas quippe in se sculptas habent, cum ad ingressum vitae perennis infatigabili desiderio anhelant. Et plectas habent, cum inter desideria vitae, quae sursum est, nunquam fraternae societatis, quae juxta est, vincula dissolvunt. Habent inter coronulas et plectas, leo
Abbreviated transcription (Latin):
dentia scilicet. forcitudo. temꝑantia. iusticia. et ideo quat̾norum cubitorũ erat longitu¬
do & latitudo basiñ. quȩ sancti p̾dicatores siue adu̾sa mundi. & longitudinẽ exilii. ac
laborũ p̾sentiũ foris co lerent. seu cor indilectione siti conditoris. suoꝵ q ꝓximorũ in¬
bona & mala discernentes. fortit ad u̾sa sustinentes. cor ab appetitu uoluptatũ temꝑan¬
tes. iustitiam inoꝑatione tenentes. Trium uͦ cubitorũ fit alticudo basium. etim ꝑ ex¬
ercitiũ untutũ quas cum pacientia maloꝵ et dilectione bonorũ exercent. continua
intentione ad usionem sancte tͥntats ꝑuenire satagunt & ipsũopꝰ bafiũ int̾¬
rasile erat. & sculture int̾ iuncturas. Iunc̾turas dicere uidet᷑ eas. quib ipse lut̾ũ
tabula sibimet inuicem conexe sunt: ut scilicet exquatuor. sine quinq tabtilis.

Expanded text:
dentia scilicet, fortitudo, temperantia, justitia; et ideo quaternorum erat cubitorum longitudentia scilicet, fortitudo, temperantia, justitia; et ideo quaternorum erat cubitorum longitudo et latitudo basium, quia sancti praedicatores sive adversa mundi, et longitudinem exercitii ac laborum praesentium foris tolerent, seu cor in dilectione sui Conditoris, suorumque proximorum, int inter bona et mala discernentes, fortiter adversa sustinentes, cor ab appetitu voluptatum temperantes, justitiam in operatione tenentes. Trium vero cubitorum fit altitudo basium, cum per exercitium virtutum, quas cum patientia malorum et dilectione bonorum exercent, continua intentione ad visionem sanctae Trinitatis pervenire satagunt. Et ipsum opus basium interrasile erat, et sculpturae inter juncturas. Juncturas dicere videtur ea quibus ipsae luterum tabulae sibimet invicem connexae sunt, ut s
Abbreviated transcription (Latin):
ue in preputii iauacrum xp̃i susceꝑit. uno om̃s spũ ut filii dei fieri possint sancti¬
ficantur. Hinc et erim apĩs. S accepistis inquit spm̃. in quo om̃s filis ad optionis efficianii¬
ni. In quo nimirum spũ clamamus abba pat̾. abba iudelicet qui ex hebreis ueninus adfi¬
d̃em: pat̾ qui exgentib uariis quidem lingius prodiuersitate nationum. s unum
eundemq dñi patrẽ. propt̃ unius donũ sp̃s inuocantes. Quod aut̃ quatuor. eubi¬
coꝵlongitudinis. et iiii. cubitoꝵ latitudinis. et triũ cubitorũ altitudinis. bases sin¬
gule fuere intellectum est. Longitudo & enim ad patientiam longanimicatis. la¬
ditudo ad dilatationẽ dilętionis. altitudo ꝑtinet ad sp̃e sempit̾nȩ recributionis. Qua¬
tuor autẽ sunt pͥncipales uircutes. quib cec̾a uirtutum strumenta imminent: pru

Expanded text:
ve in praeputii lavacrum Christi susceperit, uno omnes Spiritu, ut filii Dei fieri possint, sanctive in praeputii lavacrum Christi susceperit, uno omnes Spiritu, ut filii Dei fieri possint, sanctificantur. Hinc etenim Apostolus, Sed accepistis inquit Spiritum adoptionis filini, in quo nimirum spiritu clamamus, Abba, Pater. Abba videlicet, qui ex Hebraeis venimus ad fidem; Pater, qui ex gentibus variis quidem linguis pro diversitate nationum, sed unum eumdemque Deum Patrem, per unius donum Spiritus invocantes. Quod autem cubitorum quatuor longitudinis, et quatuor latitudinis, et quatuor altitudinis bases singulae fuere, intelligendum est: longitudo etenim ad patientiam longanimitatis, latitudo ad dilatationem dilectionis, altitudo pertinet ad spem supernae retributionis. Quatuor autem sunt princip
Abbreviated transcription (Latin):
distincte insequentib scͥptũ ẽ. quod uidelicet.Y. ex his positi sunt ao dext̾am tẽ
pli partẽ. & .x. ad sinistram. magis in eis qui narũ numeri sunt intuenda mistia. Inu¬
traq et enim parte templi funt posite bases luterum. ut utͥq di ppło sacͥ fontis gñ
de signaret᷑ ee̾ pandenda.x.u. sunt inutraq parce. ut sicut in exposccione marsqd
ri.xͦii. bouies suꝑpositos unicas expͥmit baptisiatis. quȩ ꝑ apłos coco erat orbe p̾dican¬
da. ita & ꝑduos ordines lut̾ũ mystice ostñdit᷑ ꝗtie gentilitas cum udea inuna fidei con¬
sortium pbaptismatis undam erat colligenoa. Nami et si ingeminis lutib hostiȩ¬
lauabant᷑ quedam quide adexis atris. quedam uͦ asinistris. uno tamen igne
consumebant᷑ altaris ut holocaustum fieret. q siue quis in parte circũcisionis. si¬

Expanded text:
distincte in sequentibus scriptum est, quod videlicet quinque ex his positi sunt ad dexteram pardistincte in sequentibus scriptum est, quod videlicet quinque ex his positi sunt ad dexteram partem templi, et quinque ad sinistram, magis in eis quinarii numeri sunt intuenda mysteria. In utraque etenim parte templi sunt positae bases luterum, ut utrique Dei populo sacri fontis gratia designaretur esse pandenda. Et quinque sunt in utraque parte sduodecim bobus superposito unitas exprimitur baptismatis, quae per apostolos toto erat orbe praedicanda: ita etiam per duos ordines luterum mystice ostenditur, quia gentilitas cum Judaea in unum fidei consortium per baptismatis undam erat procreanda. Calavabantur, quaedam quidem a dexteris atrii, quaedam vero a sinistris, uno tamen igne consumebantur altaris, ut holocaustum fieret; quia sive quis in parte circumcisionis, si
Abbreviated transcription (Latin):
supposii luces sup̃ iam dictum ẽ quod uͦ una erat fufura mensuraq & scapca
cum similis. oninium basium siue lutum. non ea significatione factũ ẽ. qua cpuili.
conseerantur electi. tamox sidonationes habent diuersas in ipso spũ. qti anuat
singułis pro ut uult. Quadraginta batos capiebat lut unus. Quadragenarits e¬
merus solet ꝙ pum magne ꝑfectionis tenerequia nimirum quater dem factur
Quatuio nͦ euuangełoꝵ libri inquib ꝑ dispensationẽ dñicȩ incarnationis et¬
sis pat̾e nobis est pate factus introitus. & q omnes qui ad ministium sacri bas¬

Expanded text:
superpositi luteres, supra jam dictum est. Quod vero una erat fusura mensuraque et sculptura consimilis omnium basium sive luterum, non in ea significatione factum est, quod aequalia consecrantur electi: tametsi donationes habent diversas in ipso Spiritu, qui dividit singulis prout vult . « Quadraginta batos capiebat luter unus. » Quadragenarius numerus solet magnae perfectionis typum tenere, quia nimirum quaterdeni faciuntautem Evangeliorum libri, in quibus per dispensationem Dominicae incarnationis coelestis patriae nobis est patefactus introitus. Et quia omnes qui ad ministerium sacri bap
Abbreviated transcription (Latin):
num habent cubitum acsemissem amplicudinis. in summitate sui ub lntres recp̃
fulserunt .s. luce contemplationis ex parte sunt fruni. Unde et artint. Ex pate
enum cog noscuus.: & exparce ꝓphetamꝰ. Cum aut̃ uenerit quod ꝑfectum e&

Expanded text:
unum habent cubitum, ac semissem amplitudinis in summitate sui, ubi luteres reciperent, unum habent cubitum, ac semissem amplitudinis in summitate sui, ubi luteres reciperent, in hac vita fulserunt, sed luce contemplationis ex parte sunt fruiti, unde et aiunt: Ex parte enim cognoscimus, et ex parte prophetamus; cum autem venerit quod perfectum e
Abbreviated transcription (Latin):
bone oꝑationis. quȩ in hac uita ꝑfici potest insanctis: cubitus incipit suꝑne
contemplationis. que infut᷑a uita in cunctis iam ꝑficienda constat dectis. Que
merat acbasib. Scͥptũ nanque ẽ insequentib. Una rota habebat altitudi¬
nis cubitũ et semis. & paulo post. In summitate autẽ basis erat quedam rotũ¬
ditas unitis et dimidis cubiti. ita fabrefata ut iut̾ oe suꝑ posset impom. Iut̃¬
quuispe uraus earat meusura cubiti et dinidi. quia nimirum ea fide insonte untg
deun bic uanunores ee nequȩamus. Ipsa uero uite celestis dulcedinem guet peee¬
etparte ac diligere uinliac inc̾m uita. ꝑfectam aute udere nulla ratione ualem
ote ql ioq uitoac dimidio cubitti mensurantur. quia struc̾tura euanglie lẽ¬
tolbettioras in psenti demonstrat. ipsam uͦ retbutionis illius qualitate isuto¬
nob etne cettibutionis pandendam sumud & donandam cẽ ꝓmicgt. Bases ruipistu

Expanded text:
bonae operationis, quae in hac vita perfici potest in sanctis, incipit cubitus supernae bonae operationis, quae in hac vita perfici potest in sanctis, incipit cubitus supernae contemplationis, quae in futuro in cunctis perficienda constat electis: quae rum inerat ac basibus. Scriptum namque est in sequentibus: Una rota habebat altitudinis cubitum et semis; et paulo post: In summitate autem basis erat quaedam rotunditas unius et dimidii cubiti ita fabrefacta, ut luter desut dum hic vivimus esse nequeamus. Ipsam vero vitae coelestis dulcedinem gustare ex parte, ac diligere in hac interim vita, perfecte autem videre nulla ratione valemus. Rota quoque uno ac dimidio cubito mensuratur quia Scriptura lecrnae retributionis in praesenti demonstrat, ipsam vero retributionis illius qualitatem in futuro nobis pandendam, simul et donandam esse promittit. Bases et ipsae
Abbreviated transcription (Latin):
ne cubitum habebat unum et dimidiũ. ꝓpt̾ oꝑis nimirũ ꝑfectionẽ. et initium
bat. Numquad considerasti seruum meũ. iob qd̃ ñ sit ei similis int̾ra. homo
simplex et rectus. ac timens dm̃. et recedens amalo: Est uͦ alt̾ cubitus diuine
iusionis. qui ex parte non nulla etiam in hac uita ad huc recenti fidelib oona¬
ri conseuit. ut idẽ iob deuicto aduersario cum dño loquens ait. Auditu auri
audiui te. ut moysi dñs facie uisus e ad faciem. ut ysaie sedens in solio regni
circumstantib cum laude debita cęli cuuib. ut cet̾is sepe uisus est ꝓpħis. ut
beato stephano inarticulo passionis aꝑtis cȩłi ianuis. gła dei ostñsa est. ut pau¬
lo infitus paradisi & t̾cii cęli sunt patefacta mystia. S uiiuersa hȩc: exparce
ꝑ modica incompatione eius quȩ in futuro reuelanda est gła. Ideo post cubitũ

Expanded text:
ne cubitum habebat unum et dimidium, propter operis nimirum perfectionem et initium ne cubitum habebat unum et dimidium, propter operis nimirum perfectionem et initium bat, Numquid considerasti servum meum Job, quod non sit ei homo similis in terra, simplex et rectus, ac timens Deum, ac recedens a malo ? Est vero alter cubitus divinae visionis, qui ex parte nonnulla etiam in hac adhuc vita retentis fidelibus donari consuevit, ut idem Job devicto adversario cum Domino loquens ait, Auditu auris audivi te : ut Moysi Dominus facie visus est ad faciem; ut Isaiae sedens in solio regni, circumstantibus cum laude debita coeli civibus; ut caeteris saepe visus est prophetis; ut beato Stephano in articulo passionis apertis coeli januis gloria Dei ostensa est; ut Paulo introitus paradisi et tertii coeli sunt patefacta mysteria. Sed universa haec ex parte sunt permodica, in comparatione ejus quae in futuro revelanda est gloriae. Ideo post cubitum
Abbreviated transcription (Latin):
euuangii iu xp̃i filis datud: sicut scͥptũ ẽ in ysaia ꝓpħa. Et mathꝰ. hoc autẽ totũ
factum est: ut ad implerentur scrippturȩ ꝓpharũ. et cet̾a hulusmodi. Bene
autẽ dicitur quod umerul qui.ꝑ .uii. partes subt̃ lutẽ erant positi contra
se inuicẽ fueriit respectantes.: ꝙr nimirũ omĩs scͥptura ꝓphecica sibimet consẽ¬
tanea ẽ ut pote uno di spu condita. Quatuor autẽ fuere ꝑbases singulas u¬
merulr uidelicet iuxta numerũ rotarũ namq iu. sunt libri ꝓpħici. S quia¬
lut̾is intͥnsecus erat totum rotundum. pariet̾q babebat unum crbitum & dimi
dium. Os lut̾is unius erat cubiti ꝓpt̾ uuitatẽ confessionis & fidei. quia om̃s incon¬
fessione patͥs et filis et sp̃s sancti baptuamur. dicente apło. Unus dñs. una fides. unũ
baptisma. unus ds et pat̾ omuiũ: Et ipsum os incapitis erat summitate: ut ad
celestia nob̾ regna ꝑbaptisma it̾ ẽẽ pate factum ooceret. Ipse uͦ lut̾ in amplitudi¬

Expanded text:
aia propheta; et Matthaeus: Hoc totum factum est ut adimplerentur Scripturae prophetarum , et caetera hujusmodi. Bene autem dicitur quod humeruli, qui per quatuor partes subter luterem erant positi, contra se invicem fuerint respectantes, quia nimirum omnis Scriptura prophetica sibimet consentanea est, ut pote uno dicitur Spiritu condita. Quatuor autem fuere per bases singulas humeruli, videlicet juxta numerum rotarum, non quia quatuor luteris intrinsecus eium. » Os quoque luteris unius erat cubiti, propter unitatem confessionis et fidei quia omnes in confessione Patris et Filii et Spiritus sancti baptizamur, dicente Apostolo: « Unus Dominus, unbaptisma, unus Deus et Pater omnium . Et ipsum os in capitis erat summitate, ut ad coelestia nobis regna, per baptisma iter esse patefactum doceret; ipse vero luter in amplitudi
Abbreviated transcription (Latin):
scamet ad uingit̃. Sabiũq eius quasi labrum calicis. q foliũ repandi lilis. ꝑlabiũ
namq ealieis gurstus dm̃ce passionis. ꝑfoliũ lilii rapandi patefacta clatitas resurrit¬
dom s ipsiues eeprimitur. Nam quoo incalice poculũ passionis de signet᷑ cestat᷑ ipse
Qui st quod conutante odoris iocundissim grã caudidũ foris colore incus ostñdit
aluotũ. apte głam resurrectionis eius insinuat. qui et corporis immnortalitate for
oftnahit discipiilis. & animã diuna luce coruscam sibi simus ince̾ post dociatt. Potes
edami insilio repando ipse mediator di et homutũ ꝓpt̃ passionẽ mortis gła &. hora
coronatus non inconuenit accipi. Qui ance passionem quide suam quasi el ausim
abhuc ditiũ fuit. eum signis miraculorũ quȩ fecit claiꝰ homo effulsit. pꝰ resurrections
li cer ascensi onẽ sliam repandũ se liliũ suꝑne pat̾e ciuib erhibruit. quib in aslumpa

Expanded text:
um calicis, et folium repandi lilii. Per labium namque calicis, gustus dominicae Passionis; per folium lilii repandi, patefacta claritas Resurrectionis ipsius exprimitur. Nam quod in calice poculum passionis designetur, ait ipse Dom me . Lilium vero quod comitante odoris jucundissimi gratia candidum foris colorem, intus ostendit aurosum, apte gloriam Resurrectionis ejus insinuat, qui et corporis immortalitatem foris ostendit discipulis, et animam divina luce coruscam, simul sibi inesse perdocuit. Potest etiam in lilio repando ipse Mediator Dei et hominum, post passionem mortis gloria et honore coronatus, non inconvenienter accipi; qui ante passionem quidem suam, quasi clausum adhuc lilium fuit, cum signis miraculorum quae fecit clarus homo refulsit; post resurrectionem vero et ascensionem suam repandum se li
Abbreviated transcription (Latin):
litt̾as ignori quasi uiuam dñicȩ historiȩ paud̃e lectionẽ: Nam et pictura grece¬
⁊ cospi ꝙia id est uiua scͥptura uocat᷑. Silicunt .xii. boues ȩneos facęre quima¬
apłos pingere quomodo euntes docerent om̃s gentes baptirantes eos in noĩe
patris & filii et sp̃c sancti uiua ut ita dixerim p̃oculis om̃iũ designari scͥpta.
S i eiuis legi contrarium non fuit in eodẽ mari scalpturas histriatas in gyro .x. cubi¬
torũ figere. quomodo legi contrariũ nonfuit putabitur. sibistorias sanctorũ ac
martẏrum xp̃i sculpamus siue pĩgamus in tabulis. qui ꝑcustodiã diuine legis.
adgłam meruerunt ȩt̾nȩ recributionis attingere: Werum si diligentiuc
uerba legis attendamiis. forte patebit non int̾dictum imagines rerũ aut am¬
maliũ facere. s hȩc ydolat̾e grã fac̾e omnimodis eẽ ꝓhibitũ: Deniq dic̾turꝰ in

Expanded text:
litteras ignorant, quasi vivam Dominicae historiae pandere lectionem? Nam et pictura Graecelitteras ignorant, quasi vivam Dominicae historiae pandere lectionem? Nam et pictura Graece ζωγραφία, id est viva scriptura vocatur. Si licuit duodecim boves aeneos facere, qui madecim apostolos pingere, quomodo euntes, omnes gentes baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, viva ut dra? Si contra legem non fuit in eodem mari sculpturas histriatas in gyro decem cubitorum fieri, quomodo legi contrarium putabitur, si histriatas sanctorum ac martyrum Christi sculpamus, sive pingamus in tabulis, qui per custodiam divinae legis ad gloriam meruerunt aeternae retributionis attingere? Verum si diligentius verba legis attendamus, forte parebit non interdictum imagines rerum ac animalium facere, sed haec idololatriae gratia facere omnimodis esse prohibitum. Denique dicturus in
Abbreviated transcription (Latin):
malo granata & reciacula. in mare quoq hoc ȩneo. xii. boues & scalturas bistria¬
tas. s et inbasibus lut̃ iam ut in sequentib legitur. leones. cumbobus. palmas.
axas & rotas cũ cherubin. & uario picturarũ genere fecit: Wel certe ipsuis moy¬
si oꝑa c̃si. Ni sidassent. qui iubente dũo et cherubin pͥus in ꝓpitiatorio & pꝰ ea¬
serpentẽ ota fi fecit ȩneum in heremo euius intuitu ppłs afe̾rorũ serpentiũ
ueneno saluarentur. Si enĩ licebat serpentẽ exaltari eneum inligno. quȩ as¬
picientes filii isrł uinerent. cur non licet exaltationẽ dm̃ saluatoris. iucruce qͣ
mortem uicit ad memoriã fidelib depiugendo reduci. uel alia eius mirabilia
et sanationes quib de eodẽ mortis auctore mirabilit̾ triumphauit. cum hoꝵ
aspectus multũ sepe compunctionis soleat p̾stare contuentib. et eis quoq qui

Expanded text:
mala granata et retes, in mari quoque aeneo duodecim boves, et sculpturas histriamala granata et retes, in mari quoque aeneo duodecim boves, et sculpturas histriatas, sed et in vasibus laterum, ut in sequentibus legitur, leones cum bobus, palmas, axes et rotas, cum cherubim et vario picturarum genere fecit; vel certe ipsius Moysi opera considerassent, qui, jubente Domino, et cherubim prius in propitiatoriotem fecit aeneum in eremo, cujus intuitu populus a ferarum serpentium veneno salvaretur. Si enim licebat serpentem exaltari aeneum in ligno, quem aspicientes filii Israel viverent; cur non licet exaltationem Domini Salvatoris in cruce, qua mortem vicit, ad memoriam fidelibus depingendo reduci; vel ad alia ejus miracula et sanationes, quibus de eodem mortis auctore mirabiliter triumphavit; cum horum aspectus multum saepe compunctionis soleat praestare contuentibus, et eis quoque qui
Abbreviated transcription (Latin):
rum frugum. tricici. ordei leguminum. batus uͦ est inspecieb liquidis. uino. oleo.
aqua. Itaq batus quȩ certȩ norna mensiuȩ ẽ. oꝑa designat equitatis & iusticiȩ. quib
hĩ qui mremissionẽ peccatoꝵ baptrrantur necesse est habeant institui. Batosq nulle
capiebat mare. cum aqua baptisinatis plebem uideoꝵ abluens ad regnũ celestȩ trans¬
mittit. fecipiebat ꝙ alios millȩ. cum etiam turbas nationũ eodẽ fonte renatas. & o¬
ꝑib iusticiȩ confirmatas euiscdẽ regni ꝑenuis fecit ẽẽ participes. Nocandũ sane
in hoc loco quia sunt qui putant lege di ꝓibitum ne uel hominũ uel quoꝵ libet
animalium siue rerum similitudines sculpamus aut depingamus in eccłia uel alio
Qui nequaꝗͣ. hoc putatent siuel salomonis opus ad memoriam reuocassent quo
et incemplo inttis palmas fecit et cherubut cum uariis celaturis. incolumnis illiꝰ

Expanded text:
rum frugum, tritici, hordei, leguminum; batus vero est in speciebus liquidis, vino, oleo, rum frugum, tritici, hordei, leguminum; batus vero est in speciebus liquidis, vino, oleo, aqua. Itaque batos, qui certae normae mensura est, opera designat aequitatis et justitiae, quibus hi qui in remisscapiebat mare, cum aqua baptismatis plebem Judaeorum abluens, ad regnum coeleste transmisit. Recipiebat et alios mille, cum etiam turbas nationum eodem fonte renatas, et oibus justitiae confirmatas, ejusdem regni perennis fecit esse participes. Notandum sane hoc in loco, quia sunt qui putant lege Dei prohibitum, ne vel hominum, vel quorumlibet animalium, sive rerum similitudines sculpamus, aut depingamus in ecclesia aut parQui nequaquam hoc putarent, si vel Salomonis opus ad memoriam revocassent, quo et in templo intus palmas fecit et cherubim, cum variis caelaturis, et in columnis illius
Abbreviated transcription (Latin):
quis non stnt er hioc ouils. & illas oportet me adducere ii uocẽ audient . &. fiet unũ
ouile ꝙ unus pastor.Quos inhoe qtioq mari typice figurabat d Sam siuditiut
Suo milia batos i q capiebat. Millenarus namq numerꝰ ꝓsignificatione
ꝑfectionis solet T poni inscripturis. quia uiirum denariũ quadratũ
solidum facit. Decẽ quippe decies ducta. centum faciunt. Que tudelicet figura
iam quadrata. s ad huc plana est. Uerum ut in altitudinẽ surgat & solida efficiat᷑.
multiplica centuim ꝑecẽ. & fiunt mille. Quo ꝓfecto ntimero stabilis et insuꝑabilis
& uelut conquadrata iustorũ conscientia designat᷑. Quoc̃q enĩ uerc̾is quadratũ sta¬
bit. Sic et animus electorũ nullo temptationũ occursu nouit astatu suȩ rectitudi¬
nis inclinari. Patꝰ autẽ hebreort̃ mensura est quam ipsibath nominant habetis modi
os.uͦł. Ipsa ẽ & ephi quã ipsi & epha nuncupant. S ephi admensurã ꝑtiaet uaria¬

Expanded text:
quae non sunt ex hoc ovili; et illas oportet me adducere, et vocem meam audient, et fiet unum ovile et unus pastor : quod in hoc quoque mari typice figurabatur: nam subditur: Duo millia batos capiebat. Millenarius namque numerus pro significatione perfectionis solet poni in Scripturis, quia nimirum denarii numerus quadratum solidum facit. Decem quippe decies ducta, centum faciunt, quae videlicet figura jam quadrata, sed adhuc plana est. Verum ut in altitudine surgat, et solida efficiatur, multiplicata centum per decem fiunt mille; quo profecto numero stabilis et insuperabilis, et velut conquadrata justorum conscientia designatur: quocumque enim verteris quadratum, stabit, sic et animus electorum nullo tentationum occursu novit a statu suae rectitudinis inclinari. Batus autem Hebraeoros tres. Ipsa est et ephi, quod et illi epha nuncupant. Sed et ephi ad mensuram pertinet arida
Abbreviated transcription (Latin):
dus ẽet ostndit. Unde et mamoris cantico lilii seuocabulo designar: uoliit dieis
Ego fios campi et liliũ conualliũ. Liliũ gͦ maris inqtio sacerdoces lauabant̃ quas
labium fuit calicis et foliũ repandi lilis. q lauacrum falutare quo m̃bra sums
sacer d otis efficiur infide nos sacro sancte passionis eits apeccatorũ omniun
labe parificat. ac purificatos ad usionẽ głȩ ipsiꝰ ꝑennis intromittit. In quo ninti

Expanded text:
voluit, dicens, Ego flos campi, et lilium convallium . Labium ergo maris, in quo sacerdotes lavabantur, quasi labium fuit calicis, et folium repandi lilii; quia lavacrum salutare quo membra summi Sacerdotis efficimur, in fide nos sacrosanctae passionis ejus a peccatorum omnium labe purificat, ac purificatos ad visionem gloriae ipsius perennis intromittit. In quo nimi
Abbreviated transcription (Latin):
qui ille pie susciꝑe ac ꝑseuerant᷑ ctistodire desident. quiq etiam aliis p̾dicando latius
cdiffaimare quoq ipsi didicerint recta satagunt. Eris aiamq metallũ ualde ẽẽ durabile
constatatq om̃i modo sonorum: XUIII¬

Expanded text:
qui pie suscipere ac perseveranter custodire desiderant, quique etiam aliis praedicando latius qui pie suscipere ac perseveranter custodire desiderant, quique etiam aliis praedicando latius diffamare quaecunque ipsi didicerunt recte satagunt. Aeris namque metallum valde esse durabile constat, atque omnimodo sonorum. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur quia filitis erat mulicris iuiduȩ de ifrł. inqua ꝑsona solet nonnuinquĩa p̾sentis
cemporis eecła figurari. ꝓ qua uir suus iudelicet. xp̃c morte gustata resurrexit. atq ine¬
los ascendens eam interim a se ꝑegrinantẽ reliquit mt̾ris. Non aut̃ laborandum inexpla¬
nando quom̾ huius uidue fili sancti sint p̃dicatoreᷤᷤ cum omnes electi uiritum se filios
ẽs̃ fatent᷑ xelie cum eciam de eisdem predicatorib noui cestam̃ti spetialit̾ ꝓmittat᷑
dicente ꝓpheca. Propatͥb tius nati sunt filii usq t̾ram. Fecit aut̃ hẏram omne opus¬
tiq dei oꝑant᷑. qm̃ illis loquendo foris iuam ueritatis aꝑiunt. quos intus illustrando
ipse aduitam pre ordinauit et̾nam. Egoinquit plancaui. apollo rigauit. d̾s aut̃
incrementũ dedit fecit aut̃ opus exere qr illis cõmitt̾e uerbum querit doctor strenuꝰ

Expanded text:
dicitur, quia filius erat mulieris viduae de Israel. In qua persona solet nonnunquam praesentis dicitur, quia filius erat mulieris viduae de Israel. In qua persona solet nonnunquam praesentis Ecclesia temporis figurari, pro qua vir suus, videlicet Christus, morte gustata resurrexit, atque in coelos ascendens, eam interim a se peregrinantem reliquit in terris. Non autem laborandum in explanando, quomodo hujus viduae filii sint sancti praedicatores, cum omnes electi viritim se filios esse fateantur Ecclesiae, cum etiam de eisdem praedicatoribus novi testamenti specialiter promittatur, dicente ptique Dei operantur, quoniam illis loquendo foris viam veritatis aperiunt, quos illustrando intus ipse ad vitam praeordinavit aeternam. Ego inquit plantavi, Apollo rigavit, Deus autem incrementum dedit . Fecit autem opus ex aere, quia illis committere verbum quaerit doctor strenuus,
Abbreviated transcription (Latin):
mensis ut uerba dierũ narrant ppłm salomon ad tab̾nacula sua dumserit. seq post
uidelicet enus uniu̾sis et ipsa dedicatione pͥus compleca. nisi forte putandũ ẽ post dẽ¬
dicatum templũ aliquid adhuc utenfiliorũ in must̾io eius additum fusse usq ingĩ¬
sum octaui mensis accelerante rege ut ommnino mense septimo qui erat totus solles¬
nis cemplum dedicaretur. atq ita uerum repperiatur utrumq & templũ uilld
octauo mense iomini oꝑe suo atq utensilib ꝑfectum. et ipsum septimo mense debꝰ
talliii patre trio artificem erarium & plenum sapientia. et intelligentia. et docͥa
ad faciendum omne optis exexe. Qui cum uenisset ad regem salonem fecit oinne opꝰ
euis. Et hoc misti gr̃ã factum est. Artisfex quipe tyrius quẽ ad iucorẽ salomos sas¬
asfumpsit optis electos degentib uerbi miustros figinficat. qui uidelicet arcifex pulebrȩ

Expanded text:
mensis, ut verba dierum narrant , populum Salomon ad tabernacula sua dimiserit, sicque post mensis, ut verba dierum narrant , populum Salomon ad tabernacula sua dimiserit, sicque post operibus ejus videlicet universis, et ipsa dedicatione prius completa. Nisi forte putandum est post dedicatum templum aliquid adhuc utensiliorum in ministeria ejus additum fuisse, usque ad ingressum octavi mensis, accelerante rege, ut omnino mense septimo, qui totus erat solemnis, templum dedicaretur; atque ita verum reperiatur utrumque, et templum videlicet octavo mense in omni opere suo atque utensilibus perfectum, et ipsum septimo mense dedicphthalim patre Tyrio, artificem aerarium, et plenum sapientia, et intelligentia et doctrina, ad faciendum omne opus ex aere. Qui cum venisset ad regem Salomonem, fecit omne opus ejus . Et hoc mysterii gratia factum est. Artifex quippe Tyrius, quem adjutorem Salomon assumpsit, operis electos de gentibus verbi ministros significat; qui videlicet artifex pulchre
Abbreviated transcription (Latin):
sancta eccłia ꝑuemet. ut quid ei amplius addi possit inuenire non possit. Habedit emi
tunc: quȩ pͥus ille desiderator supplex a dño querebat dicens. O ne ostende dñe nohs
patrẽ. & sufficit nobis. Constat enĩ q dies iuditii sepe inscripturis octonario ꝙ pice
expͥmitur. eo quod hoc scłm quod septẽ diebus currit sequatur. Unde & ppħa psalmo
questio. quomꝰ dicat᷑ domiis dñi in mense octauo ꝑfecta inomĩ oꝑe suo & muntu̾sis uẽ¬
silib cũ insequentib legat᷑ mense septimo septimo dedicationẽ eiꝰ ẽẽ completam. Hen¬
auit̾ credibile ẽ. quia septẽ quidẽ aunis templũ edificans salomon octauo messe a¬
octati ꝑfecerit. s usq ad septimum auni noui mensem dedicationẽ ꝑfecti distulerit
Unde potius ueri fimile uidetur domũ septem annis ac septem mensib edificatam ri

Expanded text:
sancta Ecclesia perveniet, ut quid ei amplius addi possit, inveniri non possit: habebit enim sancta Ecclesia perveniet, ut quid ei amplius addi possit, inveniri non possit: habebit enim tunc quod pius ille desiderator supplex a Domino quaerebat dicens: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis : constat enim quia dies judiciexprimitur, eo quod hoc saeculum, quod septem diebus currit, sequatur. Unde et propheta psalmo quaestio, quomodo dicatur domus Domini in mense octavo perfecta in omni opere suo et in universis utensilibus, cum in sequentibus legatur mense septimo pautem credibile est quod septem quidem annis templum aedificans Salomon, octavo mense octavi anni perfecerit, sed usque ad septimum anni noni mensem dedicationem perfecti distulerit. Unde potius verisimile videtur, domum septem annis ac septem mensibus aedificatam, ita
Abbreviated transcription (Latin):
abim iusq untũsi conscendunt ȩleti. qui fide spe. dilectione. oꝑe dõ placere appetunt. Be
alta m̾icorũ gr̃a transcendet̃ ꝑfecti. cum incanto uircucũ cubmnine ꝓficiunt. ut sius c
tino quarto fundata est domus dñ in mẽse ĩ io. & in anno undecimo merise bal
ipse ẽ mensis octanus ꝑfecta ẽ donnus inomn oꝑe suo & inunũsis utensii¬
Eonsicduit eam aunis septen. Patet allegoriȩ sensus quare. uͦii. anus edificata sit domusi
mini. quia nmirũ sancta ȩcclĩa toto huius sch tempore qd̾ sex dierũ circiui. ꝑ agiui
exeledis construitin: animab. & cũ fine scli suũ quoq: crem̃tũ acdfinẽ ipsa ꝑduci¬
mnoctauo anno. et moctauo eius mensa ꝑfecta ẽ domtis momni oꝑe suo et in unid
utenfilib. ad futurũ scłm diemq iuditii ꝑtinet. quando adtantam iam ꝑfedionẽ

Expanded text:
atrium usque universi conscendunt electi, qui fide, spe, dilectione atque opere Deo placere appetunt: hoc atrium usque universi conscendunt electi, qui fide, spe, dilectione atque opere Deo placere appetunt: hoc alta meritorum gratia transcendunt perfecti, cum in tanto virtutum culmine proficiunt, ut dicere cularia? » « Anno quarto fundata est domus Domini, in mense tertio, et in anno undecimo mense Bul, ipse est mensis octavus, perfecta eomus Domini, etc. Patet allegoriae sensus, quare septem annis aedificata sit domus Domini, quia nimirum sancta Ecclesia toto hujus saeculi tempore, qui sex dierum circuitu peragitur, ex eleejus mense perfecta est domus in omni opere suo, et in universis utensilibus, ad futurum saeculum diemque judicii pertinet, quando ad tantam jam perfectionem
Abbreviated transcription (Latin):
tas pat̾e atq imnortalitatis. florib redolens: paradisi designatur amenitas: Lind
ꝓmittit: et it̾ quo ad banc ꝑuenitur ostũdit: Cum gͦ sancti doctores ꝓ missa uol
limina regnicelestis in .iiiͦi. sancti eiuangelii libri ostñdunt: quasi capta colum¬
narum opꝰ in se lilii. iiiͦi. cubitorũ exhibent. U bi not andum iuxta lict̃am. quia
cum opꝰ lilii incapicellis iiͦiͬ. cubitorũ ẽẽ memoratur. neq addit᷑ latitidinis ant
altitudinis. lectoris utiq iudicio utrum in alcitudine au inlatituine in telligi
diametrum habebat.x. cubitorũ ut insequentib legitur consequent̾ habebat
xoͣs. cubitos ingyro. Uerum quia dicit᷑ opus lilii. iui. fiusse cubiorũ. suc altitudinẽ
sen designet laticudinẽ nichilominus ratio figure ꝑspicua ẽ qr ñ nͥ ꝑeuualigłiũ eropta

Expanded text:
tas patriae atque immortalitatis floribus redolens, paradisi designatur amoenitas? Quid is promittit, et iter quo ad hanc perveniatur ostendit? Cum ergo sancti doctores promissa nobis limina regni coelestis in quatuor sancti Evangelii libris ostendunt, quasi capita columnarum, opus in se lilii quatuor cubitorum exhibent. Ubi notandum, juxta litteram, quia cum opus lilii in capitellis quatuor cubitorum esse memoratur, neque additur, latitudinis, aut altitudinis, lectoris utique judicio, utrum in altitudine an in latitudine intelligi diametrum habebat decem cubitorum, ut in sequentibus legitur, consequenter habebat triginta cubitos in gyro. Verum quia dicitur, opus lilii quatuor fuisse cubitorum, sive latitudinem, seu designet altitudinem, nih
Abbreviated transcription (Latin):
ouim libeis sc̃pti continent᷑ electi una fide predicti. eademq sinit ad inuicẽ karitate coneri.
Q c apte de ipsorun capicellorũ finctura sub infertur. & quasi imodum recis et catenarã
sibi inuicẽ murs ope contes tarũ utrũq capiteslum colimnarũ fusile erat. Quod in libro pa¬
lanctis. de qua anoesiit ipła inpsalmus. Asticit regnna adexis cuis inuestitu de aurato. circum¬
amieta uiarietate. hocest inuesicu fulgidȩ dilectionis cireumamicta uarietate diusorum
charismatum. Ulescerte mulciplex contexio catenarum & retis expansio multipharias
electorum ysonas insinuat. qui cum uerbis sanctorũ predicatorũ fidelit̾ auscultando at¬
e obedienq̃o adhierent: quasi coluitiaruĩ capitib suꝑ positũ rete et eatenulȩ miraiculũ
sue conerionis ciuictis aspectantib ꝓberit. Ec enim catene miro sibi inuicẽ sunt oꝑe c̃certe.

Expanded text:
ntorum libris scripti continentur electi, una fide praediti, eademque sunt ad invicem charitate connexi. ntorum libris scripti continentur electi, una fide praediti, eademque sunt ad invicem charitate connexi. Unde apte de ipsorum capitellorum factura subinfertur: Et quasi in modum retis et catenarum sibi invicem miro opere contextarum, utrumque capitellum columnarum fusile erat . Quod in libro Parasanctis, de qua Domino canitur in Psalmis: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumdata varietate ; hoc est, in vestitu fulgidae dilectionis circumamicta varietate diversorum charismatum. Vel certe multiplex contextio catenarum, et retis expansio, multifarias electorum personas insinuat, quae cum verbis sanctorum praedicatorum fideliter auscultando atque obediendo adhaerent, quasi columnarum capitibus superpositae catenulae miraculum suae c
Abbreviated transcription (Latin):
uox patͥs decȩlo: cum apparente illis dño ingła int̾ ipsũ moy sen & heliam in monte scb̃
ita intonuit dicens. Hic est filius meus dilectus in quo michi bene complacui. ipsi
audite. Cũ gͦ ad mirabili diuine oꝑationis concordia & pͥmo noui grã cestamenss
uelamine erat uet̾is condica. & nunc sacramenta uet̾is cestamenti ꝑlucẽ sunt nont
stum ẽ quod intestamento uet̾i cuius sacramenta uel in .xͦ. lib̾s legis presignata. ueli
u. etatib sunt omĩa comprehensa. euuangłicȩ quoq ꝑfectionis ẽ insita grã. Sicq it¬
ut prelicator quisq egreguis siue adiudeos seu mittendus ad gentes consono as¬
nmiori eloquiorum testimoiuo confirmatis certam fidei et opis nficudinẽ absq errore con¬
orier noueritq doccis ꝓferre dechesauro scio noua & uet̾i. Non solum aut̃ cestamenta¬
sbi inuicem duunorum sacramentorĩ relatione concmnunt s ꝙ om̃s qui meorũdẽ cestam̃¬

Expanded text:
onuit, cum apparente illis Domino in gloria, inter ipsum Moysem et Eliam in monte sancto, ita intonuit dicens: Hic est filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui; ipsum audite . Cum admirabili divinae operationis concordia, primo novi gratia Testamenti in velamine erat veteris abscondita, et nunc sacramenta veteris Testamenti sunt per lucem novi estum est quod in Testamento veteri ejus sacramenta, vel in quinque libris legis praesignata, vel in quinque aetatibus sunt omnia pleut praedicator quisque egregius sive ad Judaeos, sive mittendus ad gentes, consono divinorum eloquiorum testimonio confirmatis, certam fidei et operis rectitudinem absque errore conservet, noveritque docens proferre de thesauro suo nova etrum sacramentorum relatione consentiunt, sed et omnes qui in eorumdem Testame
Abbreviated transcription (Latin):
quinq cubitoꝵ
altitudinis capicellũ alt̾rm. Capita et rmincolumnarũ
hoc ẽ supp̾ma
parscarum p̃cordia sunt fideliũ doctorum. quoꝵ deo deuo¬
cis cogitationib
sicut capite menbra ita ipsoꝵ omĩa et oꝑa diriguntur &
uerba. Duo autẽ
capitella quȩ his capitib erant suꝑ posita duo stuit testam̃¬
ta. quorũ medita¬
tioni atq obseruantiȩ doctores sancti toto et anm o subdimcur et c
U nde bene utrũq capitellũ.S. cubitos habebat altitndims. quia minirum .S̾. libris
scͥptura mo saice legis comp̃hensa ẽ .S. etiam scli etaces tota uet̾is instrumenti sen¬

Expanded text:
quinque cubitorum altitudinis capitellum alterum. Capita etenim columnarum, hoc est, suprema pars earum, praecordia sunt fidelium doctorum, quorum Deo devotis cogitationibus, sicut capite membra, ita ipsorum omnia et opera diriguntur, et verba. Duo autem capitella, quae his capitibus erant superposita, duo sunt Testamenta, quorum meditationi atque observantiae doctores sancti toto et animo subduntur et corpore. Unde bene utrumque capitellum quinque cubitos habebat altitudinis, quia nimirum quinque libris scriptura Mosaicae legis comprehensa est, quinque etiam saeculi aetates Veteris
Abbreviated transcription (Latin):
nimrũ lineas dñs columnis sui cempli cireumdedit. cum missis add docendas baprs¬
dasq onnies gentes discipulis. ait. Docentes eos seruare omnia quec̃q mandau uo
Qiuisquis gͦ seruat ac docet omma queẽq mandauit aplis ñs. ne¬

Expanded text:
nimirum lineas Dominus columnis sui templi circumdedit, cum missis ad docendas baptinimirum lineas Dominus columnis sui templi circumdedit, cum missis ad docendas baptizandasque omnes gentes discipulis ait, Docentes eos servare omnia quaecumque mandavi vobis . Quisquis ergo servat ac docet omnia quaecumque mandavit apostolis Do
Abbreviated transcription (Latin):
electi ad eum finẽ bene uiuendo intendunt. ut conditorẽ stĩ facie uidere mereant᷑
ad faciem. Neq enim ultra quid querant habebunt. cum ad eum qͥẽ. suꝑonnia ꝑ¬
uenerint. Et linea cubitorũ. xͥn. ambiebat eoliminã utrãq anea duodeci eubitoꝵ
norid ẽ apłice insticutionis. Quȩ nimirũ linea ambit eolumnam uttiaq. eũ quisq do¬
tor siue udeis siue gentib p̃dicare missus. ea tantũ face eurat acdoce. quȩ sancta Palo
accepit acdidicit ȩccła. Nam siquis alit̃ iuucre sine p̃dicare uoluerit et uel apllei
de creta sꝑnere. uel ꝓsuo libitu noua quelibet stacuere maluerit. non est calis colũ¬
na templo dei accepta. qr dum apłica stacuta sequi contempint. quasi uel er sta¬
ce in ertie suȩ uel elationis tumnidȩ grossicudine. xͥi. cubitoꝵ linee non conuenit. hu

Expanded text:
electi, ad eum finem bene vivendo intendunt, ut Conditorem suum facie videre mereantur electi, ad eum finem bene vivendo intendunt, ut Conditorem suum facie videre mereantur ad faciem. Neqervenient. Et linea cubitorum duodecim ambiebat columnam utramque. Linea duodecim cubitorum norma est apostolicae institutionis, quae nimirum linea ambit columnam utramque, cum doctor sive Judaeis, sive gentibus praedicare missus, ea tantum facere curat ac docere, quae sancta per apostolos accepit ac didicit Ecclesia: nam si quis aliter vivere sive praedicare voluerit, et vel apostolica decreta spernere, vel pro suo libitu nova quaelibet statuere maluerit, non est talis columna templo Dei apta, quae dum apostolica statuta sequi contemnit, quasi vel exilitate inertiae suae, vel elationis tumidae crassitudine, duodecim cubitorum lineae non convenit. Has