comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quidem sic male habens. Wesꝑa
enim erat. cirda autem medias
nocdes. solebat enim in hoc tem¬
pus ip̃e ex se ip̃o ad diuinas lau¬
des eingilare surgit quidẽ neq
sompniis ei multum existentib
et semꝑer offendentium extrin¬
secus perturbatione abutẽs. Stãs¬
autem tamen in diuinũ colloqui¬
um non recte frenatus est indig¬
natus est non ẽẽ iustum dicens.
si uiuerent uiri impii et subuer¬
tentes uias dñi rectas. et hec di¬
cens petit deo igne quodã celesti
utrnisq in semel immiscd̾iter re¬
quiescere uitas. Hec autẽ dicẽs
ait putasse uidere subito domũ
in qua quidem stabat cõcussam
prius ex tecto in duo mediam di¬
uisam. Et quendam rogum ml¬
te lucis in conspectu suo. et talẽ
indebatur enim ceterum sb̾ ethe¬
re locus : ex celesti regione usq
ad se descendentẽ. Nelum autẽ
ip̃m reflagrans et in dorso celi ip¬
sum sħm multis humaniformit̃
ips̃ ascantib angelis. et hec qͥdẽ

Expanded text:
quidem sic male habens. Vespera quidem sic male habens. Vespera enim erat. Circa autem medias noctes, solebat enim in hoc tempus ipse ex seipso ad divinas laudes evigilare, surgit quidem, neque somnis ei multum existentibus, et semper offendentium extrinsecus perturbatione abutens: stans tamen in divinum colloquium, non recte frenatus est, indignatus est, non esse justum dicens, si viverent viri impii, et subvertentes vias Domini rectas. Et haec dicens, petiit a Deo igne quodam caelesti utriusque in semel immisericorditer requiescere vitas. Haec autem dicens ait putasse videre subito domum, in qua quidem stabat, concussam prius, ex tecto in duo media divisam, et quemdam rogum multae lucis in conspectu suo, et talem, videbatur enim ceterum sub aethere locus, ex caelesti regione usque ad se descendentem, caelum autem ipsum reflagrans, et in dorso caeli ipsum Jesum multis humaniformiter ipsi adstantibus angelis. Et haec quidem
Abbreviated transcription (Latin):
carpus uir et siquis alius per
multam puritatem animi ad
diuinas uisiones ualde oportu¬
nus. Et quidem neq scĩs myste¬
riorum sacrificiis conabatur ni¬
si prins ip̃i secundum aute ꝑfec¬
tas orationes sacras et ꝓpitiatas
uisione super manifestata. Di¬
cebat igitur contristatum se ali¬
quande ab infidelium quodam.
Tristicia autẽ erat quia ab eccłia
ille quendam bonũ seduxit adhuc
letis ip̃is diebus consummatis
oportebat utrumq diuinitus
super glorificare et deum salua¬
torem comp̃hendentẽ accipientẽ
eum quidem conuertisse. Hũc
uero bonitate uicisse et non re¬
linquere admonitum et ꝑ uitã
omnem usq hodie et sic in di¬
uinam eos ducere cognitionẽ.
tanquam iam et circũextinctis ip¬
sis iudicatis et irrationabilib fe¬
rocib in lege iusta saꝑere coactis.
Set in se ip̃o non prius hoc pati¬
ens nescio quemedo tunc multã
quandam in clementiam et ama-¬
ritudinem intexens infirmatꝰ ẽ

Expanded text:
Carpus, vir et si quis alius, per Carpus, vir et si quis alius, per multam puritatem animi ad divinas visiones valde opportunus. Et quidem neque sanctis mysteriorum sacrificiis conabatur, nisi prius ipsi secundum ante perfectas orationes sacras et propiciatas visione supermanifestata. Dicebat igitur, contristatum se aliquando infidelium quodam. Tristitia autem erat, quia ab Ecclesia ille quendam bonum seduxit, adhuc laetis ipsis diebus consummatis. Oportebat utrumque divinitus superglorificare, et Deum salvatorem conprehendentem accipientem, eum quidem convertisse, hunc vero bonitate vicisse, et non relinquere admonitum, et per vitam omnem usque hodie, et sic in divinam eos ducere cognitionem, tanquam jam et certum exstinctis ipsis judicatis et irrationabilibus ferocibus in lege justa sapere coactis. Sed in seipso non prius hoc patiens, nescio quomodo tunc multam quandam inclementiam et amaritudinem intexens, infirmatus est
Abbreviated transcription (Latin):
fatere conantes. Illi quidem nõ
semper egerunt que uoluerũt
sibimet autem maliciam aut
bonidatem consociantes. Qui
diuinis irtutib aut diurnis
plemi passionib erunt. Et ip̃i quid̃
angelorum bonorum sequaces et co¬
mites. et hic et illic cum om̃i cõ¬
secratione et libertate ab om̃ib
malis in semper existentia secula
beatissimas sortienda quietes et
cum deo et semper erunt qd̾ est
omnium bonorum macimũ. Isti
autem discedent diuina simul
et sua pace hic et post mortem
similiter simul obscuris erunt
demonib. Propterea nob̾ młta
sollicitudo cum deo oꝑtimo fieri
et ẽẽ cum domino semper et nõ
malis ex iusto consegregari que
secundum dignitatem ex nobis¬
met ip̃is sustinentes. Quod
quidem ego omnium maxime ti¬
nieo et oro omnium malorum
particeps non ẽẽ. Et si uis et di¬
uine uisionis sc̃i cuiusdã uiri
recordabor. Et non ridebis. Uera
enim dicam. Dum ẽẽm aliqnͣdo
iuxta cretam sc̃s introduxit me

Expanded text:
facere conantes, illi quidem non facere conantes, illi quidem non semper egerunt quae voluerunt. Sibimet autem malitiam aut bonitatem consociantes, qui divinis virtutibus, aut diuturnis pleni passionibus erunt. Et ipsi quidem angelorum bonorum sequaces et comites, et hic et illic cum omni consecratione et libertate ab omnibus malis in semper existentia secula beatissimas sortientur quietes, et cum Deo semper erunt, quod est omnium bonorum maximum. Isti autem discedent divina simul et sua pace, hic et post mortem similiter simul obscuris erunt daemonibus. Propterea nobis multa sollicitudo, cum Deo optimo fieri, et esse cum Domino semper, et non malis ex justo consegregari, quae secundum dignitatem ex nobismetipsis sustinentes. Quod quidem et ego omnium maxime timeo, et oro omnium malorum particeps non esse. Et si vis, et divinae visionis sancti cujusdam viri recordabor: et non ridebis, vera enim dicam. Dum essem aliquando juxta Cretam, sanctus introduxit me
Abbreviated transcription (Latin):
Set et sine malicia est et miseri¬
cors non contendet neq clamabit
et ip̃e mansuetus et ip̃e ꝓpitiatio
est de peccatis nr̃us. Itaq non reci¬
piemus tui non zelandos motus.
Neq simul touiens recipias finees
et helẏam. Hec enim audiente
iħu non placebant mittes tunc
et optimi spiritus participes dis¬
cipuli. Etenim sacratissimus
noste mirabilis ordinator inmã¬
suetudine docet oppositos doctrine
dei. Doceri enim non puiri opor¬
tet ignorantes sicut et cecos non
crucisigimus set manuducimus.
Tu uero et respicere in lumen in¬
choantem uirum quasi puer no¬
uus dans repellis et cum multa
confusione ꝓcidentem ferotitate
recalcitransᷤ. Hoc autem multo
horrore dignum quod xp̃c super
montes optimus ens erantem
inquirit et refugientẽ aduocat
et inuentum uix in humeros
tollit. Numquid rogo nõ male
Sic de nobis ipsis consiliamur.
Dumquid in nos ip̃os imꝑellim
telum. quod quidem iniuste fa¬
cere quosdam siue econtrario bñ

Expanded text:
sed et sine malitia est, et miserised et sine malitia est, et misericors. Non contendet, neque clamabit, et ipse mansuetus, et ipse propitiatio est de peccatis nostris. Itaque non recipimus tui non zelandos motus, neque si multoties recipias Phinees et Eliam. Haec enim audiente Jesu, non placebant mites tunc et optimi spiritus participes discipuli. Etenim sacratissimus noster mirabilis ordinator in mansuetudine docet oppositos doctrinae Dei. Doceri enim, non puniri oportet ignorantes: sicut et caecos non crucifigimus, sed manuducimus. Tu vero et respicere in lumen inchoantem virum quasi puer novus dans repellis, et cum multa confusione procidentem ferocitate recalcitras. Hoc autem multo honore dignum, quod Christus super montes optimus ens, errantem inquirit, et refugientem advocat, et inventum vix in humeros tollit. Numquid, rogo, non male sic de nobis ipsis consiliamur? Numquid in nosipsos impellimus telum? Quod quidem injuste facere quosdam, sive econtrario bene
Abbreviated transcription (Latin):
nitate portare ignorantias ppłi
bene sciunt. Quia et ip̃i circũ¬
uoluuntur infirmitate. Set di¬
uimis sauctus perfector ad alie¬
natam exiuit. et ꝓpterea peccato¬
rib ut sacra eloquia aiunt segre¬
gatus. et in se ipso dilectionis
ostensionem facit ouium clem̃¬
tissimam pastoralitatem. Et
malum quidem uocat nõ dimit¬
tentem conseruo debitum neq
partitulariter tradentem donãte
sibi omne multa bonitate. Iusti
autem ꝓpriis eius perfriuntur.
Super hiis necessarium tuuere
et me et demofilum. Eteñ in
ip̃m ĩpie agentib in se patiendo
remissionem producit a patre. Com¬
minatur et discipulis quia et impi¬
etate inniscd̾iter dignum duxere
iudicare persequentes euni samari¬
tanos. Hoc autem totiens dictum
non feroti episcola. Sursum enim
et deorsum fremis sic. Non te ip̃m
Set deum uindicasti propter maliti¬
ani. Dit michi bonim. Cessa. Nõ
habemus suinum sacerdotem ꝑo¬
tentem compati infirmitatib nr̃is.

Expanded text:
nitate portare ignorantias populi nitate portare ignorantias populi bene sciunt, quia et ipsi circumvolvuntur infirmitate. Sed divinus sanctus perfector ad alienatam exivit, et propterea peccatoribus, ut sacra eloquia aiunt, segregatus, et in seipso dilectionis ostensionem facit ovium clementissimam pastoralitatem. Et malum quidem vocat non dimittentem conservo debitum, neque particulariter tradentem donante sibi omne multa bonitate. Justi autem propriis ejus perfruuntur. Super his necessarium timere et me, et Demophilum. Etenim et in ipsum impie agentibus, in se patiendo remissionem producit a patre: comminatur et discipulis, quia et impietate immisericorditer dignum duxere judicare persequentes eum Samaritanos. Hoc autem toties dictum non feroci epistola--sursum enim et deorsum fremis--sic non teipsum, sed Deum vindicasti. Propter malitiam, dic mihi, bonum? Cessa: non habemus summum sacerdotem non potentem compati infirmitatibus nostris,
Abbreviated transcription (Latin):
bis ordinari : Etenim si non in bono
omuino ubi nobis netesse sit te eẽ¬
et secundum nos famulatu omni
aliemim. Et uide a te etiam dm̃
querere et sacerdotes alios et ab il¬
lis curari magis quam perfici et ẽẽ
consuete in humanitatis immãsue¬
tum ministrum. Humquid nos ip¬
sos ad onmino scm ꝑfecimus et ñ
indigennis diuine ex se ip̃a huma¬
nitatis. An duplum peccatum ut
eloquia anint secundum impios
peccamus. Nescientes in quo of¬
fendimus set et iustificantes nos¬
ip̃os et estimantes uidere. Uere
autem non uidentes. Exꝑauit ce¬
lum super hoc. Et exhorri ego et
defido in me ip̃o. Et si non tuas in¬
sequerer quasi non deberent bene
cognosce litteras non fortassis rep̃¬
hense sunt. Siquidem alii me qͥdã
de te consulere dignum ducebant.
Quia demofilus estimat oꝑtimum
in omnia deum non eẽ et huma¬
num. neq se ip̃m indigere mise¬
rentis aut saluantis. Set et sa¬
cerdotes ex ꝓcreatione digni bo¬

Expanded text:
bis ordinari? Etenim si non in bono, bis ordinari? Etenim si non in bono, omnino ubi nobis necesse sit te esse, secundum nos famulatu omni alienum. Et vide a te etiam Deum quaerere et sacerdotes alios, ab illis curari magis quam perfici, et esse consuetae inhumanitatis in mansuetum ministrum. Numquid nosipsos ad omnino sanctum perfecimus, et non indigemus divinae ex seipsa humanitatis? An duplum peccatum, ut eloquia aiunt, secundum impios peccamus, nescientes in quo offendimus, sed et justificantes nosipsos, et aestimantes videre, vere autem non videntes? Expavit caelum super hoc, et exhorrui ego, et diffido in meipso. Et si non tuas insequerer, quasi non deberent bene cognosce literas, non fortassis reprehensae sunt. Siquidem alii me quidam de te consulere dignum ducebant, quia Demophilus aestimat optimum in omnia Deum non esse et humanum, neque seipsum indigere miserentis aut salvantis. Sed et sacerdotes ex procreatione digni bo
Abbreviated transcription (Latin):
E teni ordinans se ip̃m et alterũ
ordinat. Et qui alterum et donũ.
et qui domum: et ciuitatem. Et qui
ciuitatem: et gentem. Et simplici¬
ter dicendum ut eloquia aiunt. qui
in pauco fidelis: et in multo fidelis
est. et qui in pauco infidelis: et in
multo infidelis est. Iꝑse quidem
igitur concupiscentia et furore
et uerbo: que sunt secundum dig¬
nitatem segrega. Et hiis: Tibi
autem presunt diuini ministri.
Et hiis: sacerdotes. Sumini uero
sacerdotes sacerdotib. et sũmis
sacerdotib apłi et apłorum successo¬
res. Et sic ubi quis et in illis eo
quod debet errauerit ab eque poten¬
tibus sanctis iterum dirigetur. Et
non cirtumuertetur ordo suꝑ ordinẽ.
Set umisquisq in ordine suo et
in administratione sua erit. Tan¬
ta tibi a nobis de sciendo et agendo
que tua sunt. Te autem in uirum
ut inquis impium et peccatorẽ in¬
humanitate: nescio quomodo de¬
fleam contritionẽ dilectissimi mei.
Aquo enim estimas famulos a no¬

Expanded text:
Etenim ordinans seipsum, et alterum Etenim ordinans seipsum, et alterum ordinat: et qui alterum, et domum: et qui domum, et civitatem: et qui civitatem, et gentem: et simpliciter dicendum, ut eloquia aiunt, qui in pauco fidelis, et in multo fidelis est, et qui in pauco infidelis, et in multo infidelis est. Ipse quidem igitur concupiscentia et furore et verbo, quae sunt secundum dignitatem, segrega. Tibi autem praesunt divini ministri, et his sacerdotes: summi vero sacerdotes sacerdotibus, et summis sacerdotibus apostoli et apostolorum successores. Et sicubi quis et in illis, eo quod debet, erraverit, ab aeque potentibus sanctis iterum dirigetur, et non circumvertetur ordo super ordinem, sed unusquisque in ordine suo et in administratione sua erit. Tanta tibi a nobis de sciendo et agendo, quae tua sunt. De autem in virum, ut inquis, impium et peccatorem inhumanitate nescio quomodo defleam contritionem dilectissimi mei. A quo enim aestimas famulos a no
Abbreviated transcription (Latin):
ab omnium ordinatissima et instissi¬
ma prouidentia. Iꝑsi quidem ergo
et aliis subsutere a deo ordinati dist᷑¬
buunt post se et obedientib scd̃ dig¬
nitatem. Demofilus autem uerbo
et furore et concupiscentia q̃ sunt¬
secudum dignitatem sogreget et ne
iniuriam faciat sue ordinatõni set
principetur subiectis superius uerbũ.
Atenim in eccłia uidentes seruũ dño
et senori iuniorem aut et filiũ pr̃i
maledicentem simul et sequentem:
et plagas supponentem impie ag̾e̾
putareniur. nisi meliorib accurrẽ¬
tes adiimissemus. et quidem sane
illi antea iuste feterunt. Quomodo
non et confundemus presentes a fu¬
rore et concupiscentia iniustificatũ
uerbum et ex deo datum magiste¬
rium expellens et in nobis impieta¬
tem et iniustam ordinationẽ et se¬
ditionem et mnornatum suscitãtes.
Merito beatus noster ex deo legis la¬
tor non dignatur et eccłie dei preeẽ
non ꝓprie domui bene iam presidentẽ.

Expanded text:
ab omnium ordinatissima et justissiab omnium ordinatissima et justissima providentia. Ipsi quidem ergo et aliis subsistere a Deo ordinati, distribuunt post se, et obedientibus secundum dignitatem. Demophilus autem verbo, et furore, et concupiscentia, quasecundum dignitatem, segreget, et ne injuriam suae faciat ordinationi, sed principetur subjectis superius verbum. Etenim in ecclesia videntes servum domino, et seniori juniorem, aut et filium patri maledicentem simul et sequentem, et plagas superponentem, impie agere putaremur, nisi melioribus accurrentes adjuvissemus: et quidem sane illi antea juste fecerunt. Quomodo non et confundemur, praesentes a furore et concupiscentia injustificatum verbum et ex Deo datum magisterium expellens, et in nobis impietatem et injustam inordinationem, et seditionem, et inornatum suscitantes? Merito beatus noster ex Deo legislator, non dignatur ecclesiae Dei praeesse, non propriae domui bene jam praesidentem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequens et arbitrans deum igno¬
rare que quidem ip̃e a se ip̃o cognouit.
et seducere arbitrando falsiuoce a
se pr̃em uocatum. Et audet pol¬
lutas suas blasphemias. non enim
dicerem orationes in diuina sym¬
bola xp̃iformiter suꝑorare. non est
ip̃e sacerdos non est. Set inimicus do¬
losus illusor suimet et lupus in di¬
uinam plebem ouina pesle armatus.
Set non demofilo hec iustũ corrig̾e.
Non enim theologia iniuste iustifi¬
cationes iubet persequi. Iusta autẽ
est persequi cum distribuere uult
quis uncuiq secundũ dignitatẽ.
Iuste hoc omnib persequendũ. nõ
ultra eorum dignitatem et ordinẽ.
Quoniam et angeus iustum distͥbui¬
et segregari quod secundum digni¬
Uerumptamen non a nobis o demo¬
flle. per ip̃os autem nobis ex deo. Et
ipsis: per iam precellentes angelos.
Et simꝑliciter dicendum: in om̃ib
existentib per prima secundis distri¬
buinitur que sunt scd̃m dignitatẽ

Expanded text:
persequens, et arbitrans Deum ignopersequens, et arbitrans Deum ignorare, quae quidem ipse a seipso cognovit, et seducere arbitrando falsivoce a se Patrem vocatum, et audet pollutas suas blasphemias, non enim dicerem orationes, in divina symbola Christiformiter superorare. Non est ipse sacerdos, non est, sed inimicus, dolosus, illusor suimet, et lupus in divinam plebem, ovina pelle armatus. Sed non Demophilo haec justum corrigere. Non enim theologia injuste justificationes jubet persequi. Justa autem est persequi, cum distribuere vult quis unicuique secundum dignitatem, juste hoc omnibus persequendum, non ultra eorum dignitatem. Quoniam et angelis justum distribui, quod secundum digniVerumtamen non a nobis, o Demophile, per ipsos autem nobis ex Deo, et ipsis per jam praecellentes angelos. Et simpliciter dicendum, in omnibus existentibus per prima secundis distribuuntur, quae sunt secundum dignitatem
Abbreviated transcription (Latin):
erit gloriosis in lege per p̃uaricatio¬
nem legis deum dehonorare. et qũo
sacerdotes manifestatores sũt dei:
Quomodo annuntiant populo diui¬
nas uirtutes non cognoscentes suã
uirtutem: Aut quomodo illumi¬
nant obscurati: Quomodo autem
diuino tradent spiritu. neq si est
sp̃e sc̃s habitu et ueritate credẽtes.
Ego autem defendam te ad hec et¬
enim non inimicus demofilus neq
patiar te pertuti sathana. Nam
et unaqueq circa deum dispositio
deiformior: magis distante est et il¬
liminatior simul et illuminantior.
magis uero lumim proximior et ñ
localiter excipiens s̃ et secundum
dei receptricem oportunissimã ꝓxi¬
mantem. Si igitur sacerdotum ẽ
dispositio illuminatrix: omnino de¬
cidit ex sacerdotali ordine et untu¬
te qui non est illuminator. aut
ubi magis non illuminatus. Et
audax michi uidetur ierarchica ta¬
lis temptans. Et neq metuit neq
crubescit diuina ultra dignitatem

Expanded text:
erit gloriosis in lege, per praevaricatioerit gloriosis in lege, per praevaricationem legis Deum dehonorare? Et quomodo sacerdotes manifestatores sunt Dei? Quomodo annunciant populo divinas virtutes, non cognoscentes suam virtutem? Aut quomodo illuminant obscurati? Quomodo autem divinos tradent spiritus, neque si est Spiritus sanctus, habitu et veritate credentes? Ego antem defendam te ad haec. Etenim non inimicus Demophilus, neque patiar te percuti Satana. Nam et unaquaeque circa Deum dispositio deiformior magis distante est, et illuminantior simul et illuminatior: magis vero lumini proximior, et non localiter excipiens, sed secundum Dei receptricem oportunissimam proximitatem. Si igitur sacerdotum est dispositio illuminatrix, omnino decidit ex sacerdotali ordine et virtute, qui non est illuminator, aut ubi magis non illuminatus. Et audax mihi videtur ierarchica talis tentans, et neque metuit neque erubescit divina ultra dignitatem
Abbreviated transcription (Latin):
prendunt sc̃a. Et lenite nõ tan¬
gent sc̃a ut non moriantur. Et ira¬
tus est furore dominus suꝑ ꝓter¬
uia orie. Et maria lepra ꝑcussa
legis latori legem ponere temptãs
et in keyas filios insiluere demonia.
Et non mittebam eos inquit et ipsi
currebant. Et non loquebar ad eos ⁊
ip̃i ꝓphetabant. Et imꝑius inmolãs
michi uitulum sicut occidens canem
Et simpliciter dicendum ñ sustmet
ini quos perfecta dei iusticia. dicẽtib
ip̃is in nomine tuo uirtutes młtas
fecimus. Respondetur. Hescio uos.
Ite omnes operationes oꝑatores in¬
iquitatis. Itaq nefas ut sacra elo¬
quia aiunt. sc̃a ultra dignitatẽ ꝑ¬
sequi. Attendere uero unũquemq
sibi ip̃i oportet et non excelsiora et
ꝓfundiora noscere. Intellig̾e uero
sola secundum dignitatem: Sibi or¬
dinata. Quid ergo inquis nõ opor¬
tet sacerdotes impie agentes aut
aliud quid mordinatorum redargu¬
endos corrigi : Solis autem licitum

Expanded text:
prendunt sancta, et Levitae non tanprendunt sancta, et Levitae non tangent sancta, ut non moriantur. Et iratus est furore Dominus super protervia Oziae, et Maria lepra percussa, legislatori legem ponere tentans, et in Σκεῦα filios insiluere daemonia. Et: Non mittebam eos, inquit, et ipsi currebant: et non loquebar ad eos, et ipsi prophetabant: et impius immolans mihi vitulum, sicut occidens canem. Et simpliciter dicendum: Non sustinet iniquos perfecta Dei justitia. Dicentibus autem ipsis: In nomine tuo virtutes multas fecimus, respondetur: Nescio vos, ite omnes operatores iniquitatis. Itaque nefas, ut sacra eloquia aiunt, sancta ultra dignitatem persequi. Attendere vero unumquemque sibiipsi oportet, et non excelsiora, et profundiora noscere, intelligere vero sola secundum dignitatem sibi ordinata. Quid ergo, inquis, non oportet sacerdotes impie agentes, aut aliud quid inordinatorum redarguendos corrigi: solis autem licitum
Abbreviated transcription (Latin):
cognouisti cotidie ad hec uerbo
pignans subuertens auditores
Ot siquidem gentis principatum
quis obtinuit mordinate sibi
contra regem iuste punitus est.
Et si principem iustificantem
quosdam aut condẽpnantẽ. astãs
qui sub ip̃o ordiuatorum redargu¬
ere ausus sit. non dum enim
dico detrahere et simul ex princi¬
patu expellere. Tu homo sic au¬
dax es contra mansuetum et oꝑ¬
timum et ierarchicam eius le¬
gis lationem. Et hec oportuit
dicere cum super dignitatẽ quis
temptans tanien conuenientia
agere uidebatur. E tenim neq
hoc licitum ulli. Quid enim inor¬
dinatum orias fatiebat adoles
deo: Quid autem saul ĩmolans:
Quid ue tyrannci demones uere
theologantes iħm. S interdictꝰ¬
theologia ominis extraneus episcopꝰ
Et umusquisq mordiue ministra¬
tionis sue erit. Et solus suimꝰ
sacerdos in scã scõrum intrabat.
Et semel in amno. Et hoc in omni
secudum legem ierarchica puri¬
ficatione. Et sacerdotes cirrimm¬

Expanded text:
cognovisti, quotidie ad haec verbo cognovisti, quotidie ad haec verbo pugnans, subvertens auditores. Et si quidem gentis principatum quis obtinuit inordinate sibi contra regem, juste punitus est. Et si principem justificantem quosdam, aut condemnantem, adstans quis sub ipso ordinatorum redarguere ausus sit, nondum enim dico detrahere, et simul ex principatu expellere, tu homo sic audax es contra mansuetum et optimum, et hierarchicam ejus legislationem? Et haec oportuit dicere, cum super dignitatem quis tentans, tamen convenientia agere videbatur. Etenim neque hoc licitum ulli. Quid enim inordinatum Ozias faciebat, adolens Deo? Quid autem Saul immolans. Quidve tyrannici daemones vere theologantes Jesum? Sed interdicttheologia omnis extraneus episcopus, et unusquisque in ordine ministrationis suae erit, et solus summus sacerdos in sancta sanctorum intrabat, et semel in anno. Et hoc in omni secundum legem ierarchica purificatione. Et sacerdotes circum
Abbreviated transcription (Latin):
magis hiis sacre ꝑficientium or¬
natus. Weinde sacerdotum dispo¬
sitio. Nonsequens autem hiis iꝑ¬
sa ministrantium. Ordinatis at̃
fannilis porte talium sũt segrega¬
te ad quas et ꝑficiuntur ⁊ astant
non ad custodiam earum set et ad
ordinationẽ et cognitionẽ suã ma¬
gis populo quam sacerdotales aꝑ¬
proximantes. Inde sacerdotũ sc̃a
ordinatio ꝑrincipalis: recipere eos
sacre ponit diuinis aliis uidelicz
interioribus ip̃is dationem quidẽ
tradens. E tenim circa diuinum.¬
altare amant et audiunt diuina
clare eis reuelata et p̾cedentes d̾i¬
formiter ad ea que sunt extra di¬
uina uela subiectis faimilis et
satro populo et purgatis ordini¬
bus manifestant secundum dig¬
nitatẽ Sacra bene incõtaminatã
custodita. Usq dum tyrannice
cotgisti nolentia. Et habere inqͥs
sacra et custodire. Et quid̾ neq
uidisti. neq uidisti. neq habes
quid pertinentium ad sacerdotes.
Sicut neq ueritatem eloquiorum

Expanded text:
magis his sacre perficientium ormagis his sacre perficientium ornatus, deinde sacerdotum dispositio: consequens autem his ipsa ministrantium: ordinatis autem famulis portae talium sunt segregatae, ad quas et perficiuntur, et adstant, non ad custodiam earum, sed et ad ordinationem et cognitionem suam magis populo quam sacerdotales approximantes. Inde sacerdotum sancta ordinatio principalis recipere eos sacre ponit divinis, aliis, videlicet interioribus ipsis, dationem quidem tradens. Etenim circa divinumaltare, amant et audiunt divina clare eis revelata, et procedentes deiformiter sunt quae extra divina vela subjectis famulis, et sacro populo, et purgatis ordinibus manifestant secundum dignitatem sacra bene incontaminata custodita, usque dum tyrannice sanctorum coegisti nolentia, et habere inquis sacra et custodire. Et quidem neque vidisti, neque audisti, neque habes quid pertinentium ad sacerdotes, sicut neque veritatem eloquiorum
Abbreviated transcription (Latin):
s c̃orum ꝓhibuisti. Et scribis nob̃
quia futurum eẽt sorrumꝑe sacra
prouide saluam. et adhuc in con¬
taminata custodio. Nunc igitur
rigere sacerdotem super te minis¬
trantibus aut eque potentib tibi
famulis corrigendum. et si impie
agere in diuina uideatur. et si ali¬
ut quid interdictorum redargua¬
tur agens. Si enim mornata et
inconsequentia diuinissimoꝵ sũt
et finib et legibus expellis: nõ
habet rationem pro deo. deo tradi¬
tam subuerti ordinationẽ. Non
enim in se ip̃m deus partitus est.
quomodo enim stabit regnum eiꝰ
Et si dei est ut eloquia aiunt iu¬
dicium. Saterdotes autem angłi
et ꝓphetẽ post summos sacerdotes
sunt diuinorum iudiciorũ ab hiis
diuina conuenienter tibi ꝑ medios
ministros. cum sit tempus disce.
per quos et ẽẽ famulus digne fẽs
es. aut numquid et sacra symbola
hoc clamant. Etenim non sim¬
pliciter omnib quidem exaltant᷑
sc̃a sc̃orum. Approximat autem

Expanded text:
sanctorum prohibuisti, et scribis nobis, sanctorum prohibuisti, et scribis nobis, quia futurum esset corrumpere sacra, provide salvavi, et adhuc incontaminata custodio. Nunc igitur rigere sacerdotem sub te ministrantibus, aut aeque potentibus tibi famulis corrigendum, etsi impie agere in divina videatur, et si aliud quid interdictorum redarguatur agens. Si enim inornata et inconsequentia divinissimorum sunt, et finibus et legibus expellis, non habet rationem pro Deo, Deo traditam subverti ordinationem. Non enim in seipsum Deus partitus est. Quomodo enim stabit regnum ejus? Et si Dei est, ut eloquia aiunt, judicium, sacerdotes autem angeli et prophetae post summos sacerdotes sunt divinorum judiciorum, ab his divina convenienter tibi per medios ministros, cum sit tempus, disce, per quos et esse famulus digne factus es. Aut numquid et sacra symbola hoc clamant? Etenim non simpliciter omnibus quidem exaltantur sancta sanctorum. Approximat autem
Abbreviated transcription (Latin):
totos amplectens salutat. et non
accusat de priorib. S diligit adue¬
mentem: et diem festum agit.
Et conuocat amicos. indelicet
optimos. ut sit ominium letan¬
tium habitatio. Wemofilus at̃
et siquis alius optimis infestus
ualde iuste increpatur et docetur¬
onmia bona et melioratur. Qũo
enim non oportebat in qͣm opti¬
mum in salute perditorũ letari
suꝑer ingratos et oriri fatit solẽ
suum: siꝑꝑ malos et bonos. Et
ip̃am aniniam suam ponit ꝓ re¬
fugientib. Tu uero ut littere
tuẽ declarant et procidentẽ sacer¬
doti ut ais impium et malũ nescio
quomodo de ipso presens recalcitrasti.
Deinde quod quidem oportuit con¬
fitetur ad medicinam malorũ ue¬
nire. Tu autem non exhorruisti.
set bonum sacerdotem cum fero¬
cia detraxisti misertum ẽẽ penitẽ¬
tis et impium iustificantem. Et
ad finem uade inquis sacerdoti
cum similibus. et in siluisti dum
non ẽẽt iustus ad adita et saucta

Expanded text:
totos amplectens salutat, et non totos amplectens salutat, et non accusat de prioribus, sed diligit advenientem, et diem festum agit, et convocat amicos, videlicet optimos, ut sit omnium laetantium habitatio. Demophilus autem, et si quis alius optimis infestus, valde juste increpatur, et docetur bona, et melioratur. Quomodo enim non oportebat, inquam, optimum enignus est super ingratos, et oriri facit solem suum super malos et bonos, et ipsam animam suam ponit pro refugientibus. Tu vero, ut literae tuae declarant, et procidentem sacerdoti, ut ais, impium et malum, nescio quomodo de ipso praesens recalcitrasti. Deinde, quod quidem oportuit, confitetur ad medicinam malorum venire. Tu autem non exhorruisti, sed bonum sacerdotem cum ferocia detraxisti, misertum esse poenitentis, et impium justificantem. Et ad finem: Vade, inquis, sacerdoti, cum similibus: et insiluisti, dum non esset justus, ad adyta, et sancta
Abbreviated transcription (Latin):
bonitatem enuntiantes ꝓpitantiĩ¬
pro eis deum. et perditis et male
agentib cominantium multitud̾ibꝰ.
et contristantiũ quidem de malis.
Letantium autem salute in optima
transuocatorum. Et quetũq alia
de benefactorib angelis theologia
tradit. Set et uere optimi et suꝑ¬
optimi xp̃i benefacientes radios ĩ
silentio accipientes ab ip̃is in diui¬
nas oꝑtimas operationes eius clare
ducimir. Ham nonne est potentis¬
sime et suꝑ intellectum bonitatis
facit. Et quia omnia hec adesse
adduxit. Et omnia uult semper
fieri approximantia sibi. Et cõmu¬
nicantia eorum que sunt eius
secundun singulorum oportunita¬
tem. Quid autem quia et rede¬
untib amabiliter habetur. et con¬
tendit et desiderat non iudignãdo
amantes : et deliciosos ip̃os et in
uanum accusantes sustinet. et ip¬
se defendit: magis ꝓmitut procu¬
rare. Et in ip̃is perfectis sic accedẽ¬
tib accurrit et obuiat. Et totus

Expanded text:
bonitatem enunciantes, propiciantibonitatem enunciantes, propiciantipro eis Deum, et perditis et male agentibus comminantium multitudinibus, et contristantium quidem de malis, laetantium autem salute in optima transvocatorum, et quaecunque alia de benefactoribus angelis theologia tradit. Sed et vere optimi et superoptimi Christi benefacientes radios in silentio accipientes, ab ipsis in divinas optimas operationes ejus clare ducimur. Nam nonne est potentissimae et super intellectum bonitatis, facit, et quia omnia haec ad esse adduxit, et omnia vult semper fieri approximantia sibi, et communicantia eorum quae sunt ejus, secundum singulorum opportunitatem? Quid autem, quia et redeuntibus amabiliter habetur, et contendit, et desiderat non indignando amantes et deliciosos ipsos, et in vanum accusantes sustinet, et ipse defendit, magis promittit curare, et in ipsis perfectis sic accedentibus accurrit et obviat, et totus
Abbreviated transcription (Latin):
omnib eẽt maus inchoatit inaccu¬
sabilis. Ian enim: nam oportu¬
it colloquentem deo optimo ad hoc
precipua similitudine quantum
licet reformari in se intelligebat
deo amabiles operationes. Quid
autem dei pr̃em dauid fatiebat di
amicum: Etenim optinus existe¬
bat. et erga inimicum optimus.
Inueni inquit suꝑoptimus. ami¬
cus optimus: uirum scd̾m corme¬
um. Et quidem lex optima dona¬
ta est et subiugatis inimico ꝓui¬
dere. Et iob ut maliciam non ha¬
bens: iustificatus est. Et ioseph
insuper gredientes fratres non
uindicauit. Et abel simpliciter
et insuspecte conuenit fratricide.
Et omnis theologia deiformes pre¬
dicat non ante intelligentes mala
non ante facientes. Set neq ab ali¬
orum malicia ex optimo mutatos.
E contrario dei formiter et in malos
benefacientes. et expandentes in iꝑ¬
sos multam bonitatem. et ad simiłe
clementer euocantes. Set suꝑius
respiciemus non uirorum sacroꝵ
honestates. non humanoꝵ angłorũ

Expanded text:
omnibus esset malis inchoatis inaccuomnibus esset malis inchoatis inaccusabilis. Jam enim, nam oportuit colloquentem Deo optimo, ad hoc praecipua similitudine, quantum licet, reformari, in se intelligebat Deo amabiles operationes. Quid autem Dei patrem David faciebat Dei amicum? Etenim optimus existebat, et erga inimicum optimus. Inveni, inquit, superoptimus, amicus optimus, virum secundum cor meum. Et quidem lex optima donata est, et subjugatis inimico providere. Et Job, ut malitiam non habens, justificatus est. Et Joseph in supergredientes fratres non vindicavit. Et Abel simpliciter et insuspecte convenit fratricidae. Et omnis theologia deiformes praedicat, non ante intelligentes mala, non ante facientes: sed neque ab aliorum malitia ex optimo mutatos econtrario deiformiter, et in malos bene facientes et expandentes in ipsos multam bonitatem, et ad simile clementer evocantes. Sed superius respiciemus, non virorum sacrorum honestates, non humanorum angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
H ebreoꝵ
hystorie aiunt o nate demofi¬
le et sacrum illum mosea ꝑ mul¬
tam mausuetudinẽ diuina ami¬
cicia digne factum. Et si aliqũ
eum extra diuinuim nultũ scri¬
bant non prima tamen mansue¬
tudine expellunt dei. Dicunt
uero quia ualde arroganti et re¬
sistenti diuinis consiluis: irat᷑
sit furore dominus. Cum at̃
ip̃m predicatorem faciunt diui¬
nis iudicib dignis: ex ante ha¬
bita boni diuina ymitatione p̾¬
dicatur. Etenim erat mansue¬
tus ninus. Et propter hoc dicit᷑¬
famnulus dei. et in diuinam uisio¬
nem simul omnib ꝓphetis digni¬
or. Set et ad eum et aaron. duri
quidam de principali sacerdotio et
gentis principatu contendebant.
Superare quidem omni amore ho¬
noris et amore princiatus. et acce¬
pit deo iudite popisli prescantiau
Quoniam quidem et super inrposu¬
erunt ei. et de priorib improperani¬
tes minabantur. Atiam fere pua¬
luerunt: clamauit quidem mãsu¬
etus deum in salutem. Confisus
est auter ualde humilis quoniã

Expanded text:
Hebraeorum historiae aiunt, o nate Demophile, et sacrum illum Moysea per multam mansuetudinem divina amicitia dignefactum. Et si aliquando eum extra divinum vultum scribunt, non prima tamen mansuetudine expellunt. Dicunt vero, quia valde arroganti et resistenti divinis consiliis, iratus sit furore Dominus. Cum autem ipsum praedicatorem faciunt divinis judicibus dignis, ex ante habita boni divina imitatione praedicatur. Etenim erat mansuetus nimis, et propter hoc dicitfamulus Dei, et in divinam visionem simul omnibus prophetis dignior. Sed et ad eum et Aaron duri quidam de principali sacerdotio et gentis principatu contendebant, superare quidem omni amore honoris et amore principatus, et accepit Deo judice populi praestantiam. Quoniam quidem et superimposuerunt ei, et de prioribus improperantes minabantur, et jam fere praevaluerunt, clamavit quidem mansuetus Deum in salutem. Confisus est autem valde humilis, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
est quod dicis. sed tu ꝓ dño nũꝙͣ
uel uiũ colophum sustrimistis.
qd̃ omninonon faciunt. S existũt
concordes ac ꝯi omnes eẽnt angłi
uel homines. Sic ergo sunt isti ac
si nutriti sint omnes aut ꝯuersi.

Expanded text:
est quod dicis, sed tu pro Domino nunquam est quod dicis, sed tu pro Domino nunquam vel unum colaphum sustinuisti. Quod omnino non faciunt, sed ita existunt concordes ac si omnes essent angeli, vel homines. Sic ergo sunt isti ac si nutriti sint omnes aut conversi.
Abbreviated transcription (Latin):
quia de conuersis atq nitͥtis
congregatus est ordo monachoru
dicendum ẽ quod solet ẽẽ cõtẽtio
quedam inter nutritos monachosᷤ
atq ꝯuersos: attendunt eĩ nutriti
se nulla crimina ꝯmissa nec se in
seculi sordib comquinasse. q q
mundam ab infantia duxerunt¬
uitam et in dei seruitio semꝑ labo
feriores ẽẽ iudicant ac contͣ ꝯuersi
quia scĩam exterioꝵ habent res
monasterii sapieut tractant nutͥtis
ip̃is necessaria inueniũt. ordinẽ qͦq
suum frequentius płmq custodiũt.
illos uero parũ. n huis ualere consi
derant. ideo Se meliores illis exremãt.
sicq aliis alii preferunt se dñ mĩ
suam. S alioꝵ infirmitatẽ attẽdũt.
o si uere monachi ẽẽnt sic ẽẽ int̾
sed nec angłi scos despiciũt et tẽp¬
tationib aliqñ uicti sunt. nec sc̃i
angłos. quia nullam qͣm uinc̾ent
passi sunt tẽptationẽ. Si michael¬
enĩ diceret petro. tu dñm negasti.
passet petrus. Rndere uerũ quidẽ

Expanded text:
quia de conversis et nutritis congregatur ordo monachorum, dicendum est quod solet esse contentio quaedam inter nutritos monachos et conversos. Asserunt enim nutriti se nulla crimina commisisse, nec se in saeculi sordibus coinquinasse, sed quia mundam ab infantia vitam duxerunt, et in Dei servitio semper labferiores esse judicant. At contra conversi, quia scientiam exteriorum habent et res monasterii sapienter tractant, nutritis ipsis necessaria inveniunt, ordinem quoque suum ferventius plerumque custodiunt, illos vero parum llis aestimant, sicque aliis alii se praeferunt, dum non suam, sed aliorum infirmitatem attendunt. Sed si vere monachi essent, sic esset inter Sed nec angeli sanctos despiciunt, quia tentationibus aliquando victi sunt, nec sancti angelos, quia nullam, quam vincerent, passi sunt tentationem. Si enim Michael diceret Petro: Tu Dominum negasti, posset Petrus respondere: Verum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
orona deinde capilloꝵqz ton¬
sura eum ẽẽ debere sacerdotẽ
et regem demonstrant. Sacerdotes
quippe in lege mitra tenebant
ad similitudinẽ cuius et huic ca¬
put radit᷑. reges autẽ coronis u¬
tuntur ad cunis siłitudinẽ huius
capilli tondutur. Hec itaq hortã¬
tur eum ut sacerdotis et regis ge

Expanded text:
orona denique capillorumque tonsura eum esse debere sacerdotem et regem demonstrat. Sacerdotes quippe in Lege mitra tegebant caput ad similitudinem cujus et huic caput raditur. Reges autem corona utuntur, ad cujus similitudinem, hujus capilli tondentur. Haec itaque cohortantur eum, ut sacerdotis et regis ger
Abbreviated transcription (Latin):
iustum. et quod est iustũ ostendere¬
nult inustũ. S cum eum aliquis iu¬
risꝑitus audit. et quia non rectam
habeat cãm agnoscit. iudicat esse
iistum quod ille dicebat iniustum.
et eẽ iustum qd̾ asserebat eẽ imustũ. sicq
ille comũctus a placito discedit dolens
quod aliud facere non potuit. S aliqñ
temꝑe transacto postqm hoc indicium
putat obliuioni eẽ traditum. rursu
suam incipit causam dicens sibi fieri
iniuriam. qd si aliquis sibi dixerit
hoc iam ẽẽ diffinitũ. dicit nõ recte
ẽẽ indicatũ. Sed ille que semel iam
uicit: non attendit ad ea que dicit.
sed tm̃ dicat quia qd̾ semel est bñ
diffinitum nõ ẽẽ iterum incipiendũ.
Sic enĩ sine labore si imꝑat uicio suo
se poterit liberare. Similit autẽ dy¬
abolus placitat contra hõiem. locꝰ
autẽ placiti hi est cor hõis alicuius.
ad hunc itaq locum dẏabolus uẽit
ad placitum. et licet sciat ꝙ rectũ

Expanded text:
justum, et quod est justum vult ostenderejustum, et quod est justum vult ostendere injustum. Sed cum eum aliquis jurisperitus audit, et quia non rectam habeat causam agnoscit, judicat esse injustum quod ille dicebat justum, et esse justum quod ille asserebat injustum. Sicque ille convictus a placito discedit dolens, quod aliquid facere non poterit. Sed aliquanto tempore transacto, postquam hoc judicium putat oblivioni esse traditum, suam rursus incipit causam, dicens sibi fieri injuriam. Quod si aliquis sibi dixerit hoc jam esse definitum, dicit non recte esse judicatum. Sed ille qui semel jam vicit, non attendat ad ea quae dicit, sed tantum dicat: Quod semel est bene definitum, non est iterum incipiendum. Sic enim sine labore semper ab inimico suo se poterit liberare. Similiter autem diabolus placitat contra hominem: locus autem placiti hujus est cor hominis ipsius. Ad hunc itaque locum diabolus venit ad placitum. Et licet sciat quod rectum
Abbreviated transcription (Latin):
tibi omnia que petis. Si tu om̃ia fece¬
ris que ꝓmittitur. Sed hoc scias nisi
hanc conuentionẽ custodieris. uł si
eam in aliquo casu molaueris nisi
ad eandem penitendo redieris ꝑ aliã
ꝯuentiouẽ me placare nõ poteris.
eodem itaq modo inter dm̃ et hõiem
agitatur. Deus enĩ primo c̃ quiddã
p̃cepit. cui si ille obedisse ꝓ fc̃o fac̾e̾t¬
cuisset. s quia illius p̃ceptũ p̃teriit
gr̃am eius statim ꝑdidit. hanc ergo
Si uoluerit homo recuꝑare sicut d̾s
iubet iurat in baptismate qd̾ audi¬
nimus illum seruũ iurasse s quia
ħ ip̃m sepius transgreditur relictis
omnib cum ꝓpria uoluntate mona¬
chus efficitur. aut ergo monachꝰ sal¬
erum sciendum est quia sic pla¬
citat dỹabolus ꝯtra hõiem: qũo
improbus placitato ꝯtra aliũ aliꝙ̃.
imꝓb enĩ placitator licet ñ habeat
rectum. tñ ꝓpter improbitatẽ suã
ueniens ad placitũ. hoc qd̾ ẽ inustũ

Expanded text:
tibi omnia quae petis, si tu omnia fecetibi omnia quae petis, si tu omnia feceris quae promittis. Sed hoc scias quia nisi hanc conventionem custodieris, vel si eam casu in aliquo violaveris, nisi ad eamdem poenitendo redieris, per aliam conventionem me placare non poteris. Eodem itaque modo inter Deum et homines agitur. Deus enim primo homini quiddam praecepit, cui si ille obedisset, ei profectquia illius praeceptum praeteriit, gratiam ejus statim perdidit. Hanc ergo si voluerit homo recuperare, sicut Deus jubet, jurat in baptismate quod audivimus illum servum jurasse. Sed quia et hoc ipsum saepius transgreditur relictis omnibus cum propria voluntate, monachus efficitur. Aut ergo monachus salVerum sciendum est quia sic placitat diabolus contra hominem quomodo improbus placitator contra alium aliquem. Improbus enim placitator licet non habeat rectum, tamen propter improbitatem suam veniens ad placitum, hoc quod est injustum,
Abbreviated transcription (Latin):
uiolauit. est tamen aliud quod ad¬
huc faciendũ inuenit seruus. licẽ¬
tia eñ dña sui aliquid retinuatur
in ꝓprietate. U̾nde se potest ut ãna
reconciliare. postqͣm ergo se errasse
cognoscit ad dñm suum redit eum
exorans hiis uerbis. dñe inquit
confiteor meam mniquitatẽ. quia
quod tibi naturalit̃ debuerã qd̾a
postmod̾ iure iurando ꝓmiserani
totũ ad meam transgressus sum mi¬
seriam. S adhuc semel indulge
michi si placet quicquid deliqui. et
ego tibi reddam quicquid ꝓprietatis
ꝑ tuam licentiam attenus retinui.
me autẽ ip̃m in tuo seruitio astrin¬
gam qd̃ meam ex toto uoluntatem
dimittam. tuam uero in qͣntũ pot̾o
faciam. et ut eam semꝑ ualeam im¬
plere. ponam me in illoꝵ subiectõe
qui me illã uelint et sciant et doc̾e
et admonendo. et corripiendo. castigã¬
do faciant custodire de quib omnib
faciam tibi iusiurandũ michi iidul¬
seris quicquid actemis deliqui. tñ

Expanded text:
violavit. Est tamen aliud quod adviolavit. Est tamen aliud quod adhuc faciendum invenit servus. Licentia enim domini sui aliquid retinuerat in proprietate, unde se potest, ut antea, reconciliare. Postquam ergo se errasse cognoscit, ad dominum suum redit, eum exorans hujusmodi verbis: Domine, inquit, confiteor meam iniquitatem, quia quod tibi naturaliter debueram, quodque postmodum jurejurando promiseram, totum ad meam transgressus sum miseriam. Sed adhuc semel indulge mihi, si placet, quidquid deliqui, et ego tibi reddam quidquid proprietatis per tuam licentiam hactenus retinui. Me autem ipsum ita in tuo servitio astringam quod meam ex toto voluntatem dimittam, tuam vero, in quantum potero, faciam. Et, ut eam semper valeam implere, ponam me in illorum subjectione qui me illam sciant et velint docere, et admonendo, corripiendo, castigando faciant custodire. De quibus omnibus faciam tibi jusjurandum, si mihi indulseris quidquid hactenus deliqui. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
et homines agit᷑ quomodo int̾ dñm
aliquem et seruos illius qui uulgo
naturałr uocantur. Si enim dñs na¬
turali seruo aliquid iusserit et dño
seruus libenter obedierit agit seruꝰ
qd̃ debet et dño placet. Si autẽ dñi
su preceptis resisterit gr̃amen ip̃i
statim amittit. quod si uoluerit recu¬
re sicut prius debuerat naturaliter
fecisse. Si enim dñs tunt iusserit iu¬
rat quod eius obediat preceptis eiq
fideliter seruiet qd̃ diu nissexit. quo
fc̃o dñs ei ꝯdonat qd̃ deliquit. et si
ita ibi placuerit aliquid ꝓpreetatis
tempore transacto sernus paulatim
incipit: que iurauerat obliuisci. et
ab amore dñi sui tepescit. et quia q̃
dñs iubet sibi dura uidentur. prius
quedam postiodũ plura transgred̾
donec ommnib pene ꝑiuriis hẽatur.
Sicq rursus dñi sui gr̃am perdit
qͣm prius recuꝑauerat sponsione
correctionis. quid ergo amplius
faciet quid aliud ꝓmittere potest
nature ius corrumpit insiurandñ

Expanded text:
et homines agitur quomodo inter dominum aliquem et servos illius, qui vulgo naturales vocantur. Si enim dominus naturali servo aliquid jusserit et servus domino libenter obedierit, agit servus quod debet et quod domino placet. Si autem domini sui praeceptis restiterit, gratiam ipsius statim amittit. Quam si voluerit recure, sicut prius debuerat naturaliter fecisse, si ei dominus tunc jusserit, jurat quod ejus obediet praeceptis, eique fidelius serviet quandiu vixerit. Quo facto, dominus ei condonat quod deliquit, et si ita domino placuerit, aliquid proprietatis, temporis transacto, servus paulatim ncipit quae juraverat oblivisci, et ab amore domini isui tepescit. Et quia ea quae dominus jubet sibi dura videntur, prius quaedam, postmodum plura transgreditur, donec in omnibus pene perjurus habeatur. Sicque rursus domini sui gratiam perdit quam prius recuperaverat sponsione correctionis. Quid ergo amplius faciet? Quid aliud promittere potest? Naturale jus corrupit, jusjurandum
Abbreviated transcription (Latin):
cio fc̃o abicit iniustũ. et sequit᷑.
monacͤatũ. Sicq dỹabolus ꝯiũctus
a cordis placito recedit. ꝯt̾statꝰq q
uincere nõ potuit. S postꝙͣ suꝑat
dẏabłs quia homo oblitus fuerit
quod anna sic iudicauerat. putans¬
eum in aliqua ꝑte posse muenire mu¬
uertitur renouatoq placito quasi
non recte diffimito conquerit᷑. qd̾
si ille ꝓ certo cognouerit quia rec¬
tum iudicauit in eo qd̾ scłm ẽ relin¬
quendũ censerit dỹabłs statim nõ
ẽẽ rectum respondet nec eum lam̃
cito uel ita omnino desereret. adħc
posse sibi ip̃i remanendo in setulo
indulgere pauꝑib uł suis ad eum
respicientib subuenire. sed ille qͥ
semel mundũ imprimet dỹabłm
recte suꝑauit. non curat ea q̃ frau¬
dulent̃ dicit. S firmũ teneat. qr
qd̾ semel iuste est stabilitũ nõ ẽẽ

Expanded text:
cto, abjicit injustum et sequitur monachatum. Sicque diabolus convictus a cordis placito recedit, contristaturque quia vincere non potuit. Sed postquam sperat diabolus quia homo oblitus fuerit quod antea sic judicaverat, putanseum in aliqua parte posse invenire immuvertitur, renovatoque placito, quasi non recte definito, conqueritur. Quod si ille pro certo cognoverit quia rectum judicavit in eo quod saeculum relinquendum esse censuit, diabolus statim non esse rectum respondet ut eum tam cito vel ita omnino desereret, adhuc posse sibi ipsi, remanendo in saeculo, indulgere, pauperibus vel suis ad eum respicientibus subvenire. Sed ille qui semel mundum ipsumque diabolum recte superavit non curet ea quae fraudulenter ei dicit, sed firmum teneat quia quod seme
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ qd̃ uerum debeat mundũ dilig̾e
diuitias et honores aꝑpetere desi¬
deria carnis adimplere. hee ⁊ hiis
similia facere quod quidẽ fłm est.
qd̃ homo debeat mundũ relinq̃re
diuitias et honores contempnere.
desideria carnis abscidere. elemo¬
sinis peccata sua redimere. mona
rectosq cogitatus sit discernere. au¬
dit dỹabolũ in corde suo hec dicere.
iudicat inustũ ẽẽ cogitatũ. quornã

Expanded text:
et quod homo debeat mundum diligere, divitias et honores appetere, desideria carnis adimplere, haec et his similia facere: quod quidem falsum est. quod homo debeat mundum relinquere, divitias et honores contemnere, desideria carnis abscindere, eleemosynis peccata sua redimere, monacrectos cogitatus scit discernere, audit diabolum in corde suo haec dicere, judicat injustum esse cogitatum quem
Abbreviated transcription (Latin):
in ip̃a habitatione diuersa ẽ aditio
alii habitant᷑ in ramis .i. in alterudie¬
philosophia et hereticoꝵ doginatib polli¬
centes. alie.q. bestie fieri ĩmittes atq cru¬
deles. alii .q. multitudo gentiũ płimarũ

Expanded text:
habitatione diversa conditio est. Alii habitant in ramis ejuphilosophia, et in haereticorum dogmatibus pollicentes. Alii quasi bestiae ferae, immites atque crudeles: alii quasi multitudo gentium plurimarum;
Abbreviated transcription (Latin):
Uixtus enim rara et arcͥta et angusta
uia que ducit ad uitam. et pauci mexe¬
lacum. isł in foueam ꝓfundissimã
significantur anime in egypto huiꝰ
setuli cõmorantes que ꝑdiderunt eũ

Expanded text:
virtus rara est, « et arcta et angusta via, quae ducit ad vitam, et pauci lacum sive in foveam profundissimam, significantur animae in Aegypto hujus saeculi commorantes