comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. scientia. si utilitatẽ pietatis non
habet: quia dum bona cognita ex¬
equi negligit: se se adiudiciũ arciꝰ
stringit Etualde inutilis ẽ pietaᷤ
siscientiȩ discretione caret: quia dũ
nulla hanc scientia illuminat: qͦmͦ
misereatur. ignorat. Timor quoq
ipse. nͥhas etiam uirtutes habue¬
rit: adnullum opus ꝓculdubio
bonȩ actionis surgit: quia dum
adcuncta trepidat: ipsa sua for¬
midine. abonis omnib dorpens
uacat. Quia eRg
qđ apud se uicissim filii conuiã¬
tur. Cumq una aliã subleuando
subleuat: quasi ꝑdies suos. nume¬
rosa soboles pascenda. conuiuiũ
parat. Sequitur. Et mittentes
uocabant tres sorores suas: ut
comederent & biberent cum eis.
Cum iurtutes nĩȩ in omne quod
agunt. spem. fidem. & karitatem
sciunt: quasi oꝑatores filii. tres ad
conuiuium sorores uocant: ut fi¬
des. spes. & caritas gaudeant in
ministrat. Quȩ quasi excibo uires
accipiunt: dum bonis oꝑib fiden¬

Expanded text:
est scientia, si utilitatem pietatis non est scientia, si utilitatem pietatis non habet: quia dum bona cognita exsequi negligit, sese ad judicium arctius stringit; et valde inutilis est pietas, si scientiae discretione caret: quia dum nulla hanc scientia illuminat, quomodo misereatur, ignorat. Timor quoque ipse si non has etiam virtutes habuerit, ad nullum opus procul dubio bonae actionis surgit: quia dum ad cuncta trepidat, ipsa sua fortitudine a bonis omnibus torpens vacat. Quia ergoquod apud se vicissim filii convivantur. Cumque unam alia sublevandam sublevat, quasi per dies suos numerosa soboles pascenda convivium parati. Sequitur: Et mittebant et vocabant tres sorores suas, ut comederent et biberent cum eis. Cum virtutes nostrae in omni, quod agunt, spem, fidem, et charitatem sciunt, quasi operatores filii tres ad convivium sorores vocant, ut fides, spes et charitas gaudeant in ministrat. Quae quasi ex cibo vires accipiunt, dum bonis operibus fiden
Abbreviated transcription (Latin):
uiuium parat: quia inuentre m̃¬
tis ignorantiȩ ieiunium superat.
Pietas indie suo conuiuiũ exbibet.
quia cordis uiscera miscłiȩ opib
replet. Timor indie suo conuiuiũ
facit: quia dum p̃mit mentem.
ne ddep̃sentib suꝑbiat: de futuris
illã spei cibo confortat. S illud
in hoc filiorum conuiuio psera
uicem pascunt. Ualde enim quȩ
libet singła destituitur. si ñuna
aliȩ untus uituti suffiagetur.
Minor quippe ẽ sapientia. si m¬
tellectu careat. Ꝙ ualde mutilis
intellectus ẽ si exsapientia ñ sub¬
sistat: quia cũ altiora. sme sapien¬
tiȩ pondere penetiat: sua illum
leuitas. grauius ruiturum leual
Nie ẽ consiliũ eui robur fortitu¬
dinis deẽ: quia qđ tract̾ando inue¬
nit: carens uirib usq adꝑfectionem
oꝑis ñ ꝑducit. Et ualde fortitudo
destruitur. nͥꝑconsilium fulciatur.
quia quo plus se posse conspicit:
eo untus.sine rationis moderami¬
ne decerius inpreceps ruit. Nulla

Expanded text:
vivium parat, quia in ventre mevivium parat, quia in ventre mentis, ignorantiae jejunium superat, pietas in die suo convivium exhibet, quia cordis viscera misericordiae operibus replet; timor in die suo convivium facit, quia dum premit mentem, ne de praesentibus superbiat, de futuris illam spei cibo confortat. Sed in hoc filiorum convivio illud psos invicem pascunt. Valde enim singula quaelibet destituitur, si non una alii virtus virtuti suffragetur. Minor quippe est sapientia, si intellectu careat: et valde inutilis est, intellectus si ex sapientia non subsistat. Quia cum altiora sine sapientiae pondere penetrat, sua illum levitas gravius ruiturum levat. Vile est consilium, cui robur fortitudinis deest, quia quod tractando invenit, carens viribus usque ad perfectionem operis non perducit; et valde fortitudo destruitur, nisi per consilium fulciatur: quia quo plus se posse conspicit, eo virtus sine rationis moderamine deterius in praeceps ruit. Nulla
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt: dũ uirtutes singule. iux¬
ta modum ꝓprium. mentem pa¬
icunt. Ubi. & bene dicitur. Unus¬
quisq incdic suo. Dies enim uni¬
cuiusꝙ filii ẽ illuminatio unius¬
cuiusq uirtutis. Ut enim hec ip¬
sa dona breuiter septiformis gre
replicem: alium diem habet sa¬
pientia: alium. intellectus: aliĩ
consilium: alium fortitudo: ali¬
um scientia: alium pietas. aliũ.
timor. Neq enim hoc ẽ saꝑe. qđ
intelligere: quia multi ȩterna
quidem sapiunt: sed hec indel¬
ligere nequaquã possunt. Sapi¬
entia gͦ indic suo conuiuium fa¬
cit: quia mentem deetem orum
spe et certitudine reficit. Intellec¬
tus indic suo conuiiũ pardt̃
I.
quia meo qdđ audita penetrat. re¬
ticiendo cor tenebias eius uiust̃
Consiliũ indie suo conuiuiũ exbi¬
bet: quia dum esse precipitẽ ꝓhi¬
bec: ratione animum replet. for¬
titudo indic suo conuiuium fac̃
quia dum aduersa ñ metuit: dre¬
pidanti menti. cibos contidenti
apponit Scientia. in dic suo eon¬

Expanded text:
faciunt, dum virtutes singulae juxta modum proprium mentem pascunt. Et bene dicitur: Unusquisque in die suo. Dies enim uniuscujusque filii, est illuminatio uniuscujusque virtutis. Ut enim haec ipsa dona breviter septiformis gratiae replicem, alium diem habet sapientia, alium intellectus, alium consilium, alium fortitudo, alium scietimor. Neque enim hoc est sapere, quod intelligere, quia multi aeterna quidem sapiunt, sed haec intelligere nequaquam possunt. Sapientia ergo in die suo convivium facit, quia mentem ab aeternorum spe et certitudine reficit; intellectus in die suo convivium parat, in quod audita penetrat, reficiendo cor, tenebras ejus illustrat: consilium in die suo convivium exhibet, quia dum esse praecipitem prohibet, ratione animum replet; fortitudo in die suo convivium facit, quia dum adversa non metuit, trepidanti menti cibos confidentiae apponit; scientia in die suo con
Abbreviated transcription (Latin):
tori terram ingredienti duabus
uiis. Duab quippe uiis peceator
terram ingreditur: quando & di
ẽ qũ oꝑe exhibet: et mundi qđ
ꝑcogitationem querit. Bene au
amalo: quia sc̃ã electoꝵ ȩccła sim¬
plicitatis & rectitudinis suȩ iuas
timore inchoat: s caritate con¬
summat. Cui tunc ẽ funditus a
malo recedere: cũ examore dĩ ceꝑit
iam nolle peccare. Cum uͦ adhuc
timore bona agit᷑ amalo penitus
ñrecessit: quia eo ipso peccat. quo
peccare uelletͥ si peccare multȩ po¬
tuisset. Recte gͦ cũ timere dm̃ iob
dr᷑ recedere etiã amalo ꝑhibetur:
qͥa dũ metũ caritas sequitur: ea q̃
metu relinquit᷑ etiã ꝑcogitationis
extimore unum quodq uitium p̃¬
mitur: excaritate autẽ uirtutes or¬
untur: rectȩ subiungitur. Natiq¬
tem quippe nobis filii nascunt᷑.
cũ ꝑconceptionẽ bonȩ cogitatio¬
nis. scĩ sp̃s septem innobis uirtutes
oriuntur. Hanc namq: intemam
plem ꝓpha dinumerat cum sp̃s

Expanded text:
tori terram ingredienti duabus tori terram ingredienti duabus viis . Duabus quippe viis peccator terram ingreditur, quando et Dei est quod opere exhibet, et mundi quod per cogitationem quaerit. 37. A a malo; quia sancta electorum Ecclesia simplicitatis suae et rectitudinis vias timore inchoat, sed charitate consummat. Cui tunc est funditus a malo recedere, cum ex amore Dei coeperit jam nolle peccare. Cum vero adhuc timore bona agit, a malo penitus non recessit; quia eo ipso peccat, quo peccare vellet, si inulte potuisset. Recte ergo cum timere Deum Job dicitur, recedere etiam a malo perhibetur; quia dum metum charitas sequitur, ea quae mente relinquitur, etiam per cogitationis ex timore unumquodque vitium premitur, ex charitate autem virtutes oriuntur, recte subjungitur: CAtem quippe nobis filii nascuntur, cum per conceptionem bonae cogitationis, sancti Spiritus septem in nobis virtutes oriuntur. Hanc namque internam prolem propheta dinumerat, cum Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
fatigant᷑ Nam qui sollerter inui¬
tȩ consiliũ figit mentẽ: caute se¬
se mnomni actione circumspici¬
endo considerat: & ne exre quȩ
agitur. repentinus finis aduer¬
susq subripiat: hunc prius mol¬
liter posito pede cogitationis
palpat: pensat ne abhis que
agenda sunt. formido p̃pediat:
ne inhis quȩ duferenda sunt p̃¬
cipitatio impellat: ne praua per
concupiscentiã aꝑtobello supe¬
rent: ne recta ꝑinanem głam in¬
sidiando supplantent. Iob ergo.
interra hus habitat: dũ mens elec¬
ti quo magis ꝑconsilium uiuere
ntatur: eo angusti itineris dolo¬
re fatigatur. Seq̃r. S implex &¬
malo. Quisquis ȩternam patriam
rectus fide. Simplex inbonis quȩ
inferius ꝑagit: rectus. insuminis.
quȩ mintimis sentis Sunt nan ꝙ
ñnull qui inbonis quȩ facium.
simplices ñ sunt. dum non inhis
retributionẽ interius. s extrinsecꝰ
fauorem querunt. Unde bene per
quendã sapientem d̃r. Ue pecca¬

Expanded text:
fatigantur. Nam qui solerter in vifatigantur. Nam qui solerter in vitae consilio figit mentem, caute sese in omni actione circumspiciendo considerat; et ne ex re quae agitur repentinus finis adversusque subripiat, hunc prius molliter posito pede cogitationis palpat; pensat ne ab his quae agenda sunt formido praepediat; ne in his quae differenda sunt praecipitatio impellat; ne prava per concupiscentiam aperto bello superent; ne recta per inanem gloriam insidiando supplantent. Job ergo in terra Hus habitat, dum mens electi quo magis per consilium vivere nititur, eo angusti itineris dolore fatigatur. Sequitur: --Quisquis aeternam patriam rectus fide; simplex in bonis quae inferius peragit, rectus in summis quae in intimis sentit. Sunt namque nonnulli qui in bonis quae faciunt simplices non sunt, dum non in his retributionem interius, sed exterius favorem quaerunt. Unde bene per quemdam sapientem dicitur: Vae pecca
Abbreviated transcription (Latin):
ris sui spe etcontemplatione re¬
quiescit: suꝑnis interseri ciuib
appetit: & unusquisq eoꝵ ad¬
huc inmundo. corpore positus:
mente tamen. extra mundum
surgit frum nam exilii quam
tolerat. deplorat. & ad sublimẽ
patriam.incessantib se amoris
stimuli s excitat. Cum ergodo¬
lens uidet quam sit ȩternum
qđ ꝑdidit: inuenit salubre con¬
silium. temporale. hoc despicere
qdđ ꝑcurrit: et quo magis creseit
consili scientia. ut peritura dese¬
rat: eo augetur dolor. qd nec dũ
admansura ꝑtingat. Uñ. bene ꝑ
salomonem dicitur. Qui apponit
scientiam: apponit dolorem. Qͥ
enim scientiã summã adhue ñ
habet minus deintimis inqui¬
entiȩ consilio. electi uniuscuiꝰꝙ
dolens animus tenetur. Intuen¬
dum quoq ẽ: quam nullus do¬
lor mentis sit. inactione p̃cipita¬
donis. Qui enim sine consiliuis
uiunt: qui semetipsos rerum
euentib p̃cipites deserunt. nul¬
lo interim cogitationũ dolore

Expanded text:
ris sui spe et contemplatione reris sui spe et contemplatione requiescit, supernis interseri civibus appetit; et unusquisque eorum adhuc in mundo corpore positus, mente jam extra mundum surgit, aerumnam exsilii, quam tolerat, deplorat, et ad sublimem patriam incessantibus se amoris stimulis excitat. Cum ergo dolens videt, quam sit aeternum quod perdidit, invenit salubre consilium, temporale hoc despicere quod percurrit; et quo magis crescit consilii scientia, ut peritura 29 deserat, eo augetur dolor, quod necdum ad mansura pertingat. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui apponit scientiam, apponit dolorem . Qui enim scit jam summa quae adhuc non habet, magis de infimis in quientiae consilio electi uniuscujusque dolens animus tenetur. Intuendum quoque est quam nullus dolor mentis sit in actione praecipitationis. Qui enim sine consiliis vivunt, qui se ipsos rerum eventibus praecipites deserunt, nullo interim cogitationum dolore
Abbreviated transcription (Latin):
iob.Si iob dolens. &
hus consiliator dicit᷑
ñimmerito ꝑutraq: no¬
mina. electus quisq fi¬
guratur: quia nimirũ
consiliatorẽ ammũ inhabitat::
qui dolens dep̃sentib adeterna
festinat. Nam sunt non nulli. qͥ
uitam suã negligunt: et dũ tran¬
sitoria appetunt: dum ȩterna ł
ñ intelligunt. uel intellecta con¬
dem nunt: nec dolorem sentiuis:
nec habere consilium sciunt.
Cumꝙ supna quȩ amiserunt non
considerant: esse se heu miseri ĩ
bomis putant.Nequaquã enim
adueritatis lucẽ eui conditi fue¬
rant mentis oculos erigunt: ne¬
quaquam ad contemplationem
eternȩ patriȩ. desiderii aciem den¬
dunt: s semetipsos. inhis inquȩ
diligunt exilium qđ patiuntur:¬
inclaritate luminis exultant. At
contra. electorum mentes. dum
cuncta transitoria. nulla eẽ con¬
spiciunt: ad quȩ sint conditi. ex¬
quirunt. Cumq eorum sadisfactio¬
ni nichil extra dm̃ sufficit: ipsa
inquisitionis exercitatione fatiga¬
ta illorum cogitatio. incondito¬

Expanded text:
--Si Job dolens, et Hus consiliator dicitur, non immerito per utraque nomina electus quisque figuratur; quia nimirum consiliatorem animum inhabitat, qui dolens de praesentibus ad aeterna festinat. Nam sunt nonnulli qui vitam suam negligunt; et dum transitoria appetunt, dum aeterna vel non intelligunt, vel intellecta contemnunt, nec dolorem sentiunt, nec habere consilium sciunt. Cumque superna, quae amiserunt, non considerant, esse se, heu miseri! in bonis putant. Nequaquam enim ad veritatis lucem, cui conditi fuerant, mentis oculos erigunt; nequaquam ad contemplationem aeternae patriae desiderii aciem tenunt, semetipsos in his, ad quæ unt. Exilium quod patiunturin claritate luminis exsultant. At contra electorum mentes dum cuncta transitoria nulla esse conspiciunt, ad quae sint conditae exquirunt; cumque eorum satisfactioni nihil extra Deum sufficit, ipsa inquisitionis exercitatione fatigata illorum cogitatio, in condito
Abbreviated transcription (Latin):
tunc credidi. exhuius uitȩ nau¬
fragio nudus euasi. Quia enim
plerun q nauem incautȩ religa¬
tam. etiam desinu tutissimo lit¬
toris. unda excutit. cum tẽpestas
excrescit: repente me. subp̃cextu
eccłiastici ordinis. in causarum
scłarium pelago reppi: et quie¬
dem monasterii. quia habendo
ñ forgter tenui: quam strictȩ de¬
nenda fuerit. ꝑdendo cognoui.
Nam cum mͥ adꝑcipiendum sa¬
cri altaris ministerium. obȩdi¬
entiȩ uitus opponitur: hoc.

Expanded text:
tunc credidi, ex hujus vitae nautunc credidi, ex hujus vitae naufragio nudus evasi. Quia enim plerumque navem incaute religatam, etiam de sinu tutissimi littoris unda excutit, cum tempestas excrescit, repente me, sub praetextu ecclesiastici ordinis, in causarum saecularium pelago reperi; et quietem monasterii, quia habendo non fortiter tenui, quam stricte tenenda fuerit, perdendo cognovi. Nam cum mihi ad percipiendum sacri altaris ministerium, obedientiae virtus opponitur, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
REN¬
TISSI¬
NO
et sanctissimo fratri Leandro co-¬
episcopo: CiRe cioRiys seruus
seruorum dei. Dudum te fra¬
ter beatissime. iN
constantinopolitana urbe cogno¬
scens. cum me illic sedis aplicȩ re¬
sponsa constringerent. et de illic iniun¬
cta ꝓcausis fidei. uuisi gothoꝵ lega¬
dio ꝑduxisset:: omne intuis auri¬
bus qd̾ michi de me displicebat. ex¬
posui: qm̃ diu longeq conu̾sionis
grãm distuli: & postquam cȩlesti
sum desiderio afflatus. seculari ha¬
bitu contegi melius putaui. Aꝑi-¬
ebatur enim mͥ iam tunc deȩcer¬
nitatis amore quid quȩrerem:s
inolita me consuetudo deuinxe¬
rat. ne exteriorem cultũ mutarẽ.
Qimq adhuc me cogeret animꝰ.
presenti mundo quasi sp̃etenus
deseruire: cȩperunt multa con¬
tra me exeiusdem mundi cura
succrescere: ut in eo iam ñspecie
s: qđ ẽ grauius. mente. retinerer.
Quȩ tandem cuncta sollicitȩ fugi¬
ens. portum monasterii petii: &
relictis quȩ sunt mundi. ut frust᷑

Expanded text:
rendissimo et sanctissimo fratri Leandro coepiscopo, Gregorius servus servorum Dei. Dudum te, frater beatissime, in Constantinopolitana urbe cognoscens, cum me illic sedis apostolicae responsa constringerent, et te illuc injuncta pro causis fidei Visigothorum legatio perduxisset, omne in tuis auribus, quod mihi de me displicebat, exposui: quoniam diu longeque conversionis gratiam distuli, et postquam coelesti sum desiderio afflatus saeculari habitu contegi melius putavi . Aperiebatur enim mihi jam de aeternitatis amore quid quaererem, sed inolita me consuetudo devinxerat, ne 2 exteriorem cultum mutarem. Cumque adhuc me cogeret animus praesenti mundo quasi specie tenus deservire, coeperunt multa contra me ex ejusdem mundi cura succrescere, ut in eo jam non specie, sed, quod est gravius, mente retinerer. Quae tandem cuncta sollicite fugiens, portum monasterii petii, et relictis quae mundi sunt, ut frustra
Abbreviated transcription (Latin):
malo: Hec. quia latius supra dis¬
seruimus: melius silendo. preter¬
imus: ne dũ sepius discussa repe¬
niamus: quamuis hoc qđ uoce
quaquam estimo qđ ei ut prius
dicat᷑ Cum enĩ ab eo certamine.
in quo relaxatus fuerat uictus re¬
dit. & unde uenit. requiritur. qͥ
unde ueniat scitur: quid aliud
quã infirmitas suꝑbiȩ eius incre¬
dicat. Ecce. ab uno & minfirma
carne posito homine uinceris: qͥ
de contra me. auctorẽ omnium.
erigere conaris. Unde. mox dñs.
cũ beati iob bona sicut prius. di¬
ceret᷑. hec cum uictoria & trium¬
phis enumerans: adiungit Et¬

Expanded text:
aec quia latius supra disseruimus, melius silendo praeterimus: ne, dum saepius discussa repeniamus. Quamvis hoc, quod voquaquam aestimo quod ei, ut prius, dicatur. Cum enim ab eo certamine in quo relaxatus fuerat victus redit; et unde venit requiritur, qui unde veniat scitur; quid aliud quam infirmitas superbiae ejus incredicat: Ecce ab uno et in infirma carne posito homine vinceris, qui te contra me auctorem omnium erigere conaris. Unde mox Dominus cum beati Job bona, sicut prius diceret, haec cum victoriae triumphis enumerans adjungit
Abbreviated transcription (Latin):
mitunt. Quid est enim. qd̃ sa¬
lomon ait melius ẽ manduca¬
luctus: & nonlonge post subi¬
cit melius ẽ ire ad domũ luctus.
quam addomum conuiuii: Cur
luctum conuiuio p̃tulit: qui pͥꝰ
esum potumq laudaui: Si e¬
nim pelectionem. bonum ẽ comẽ¬
dere et bibere: ꝓculdubio ẽẽ me¬
lius debet. addomum gaudii.
quã addomum lamenti ꝓꝑare.
Hinc est enim: qđ iterum dicit. Le¬
tare iuuenis:. in adolescentia tua.
Et paulo post subicit. Adolescen¬
dia enim. & uoluptas: uana sunt
Quid est hoc. qđ uel prius rep̃hen¬
denda precipit uel post. p̃cepta
rep̃hendit: nisi qd̃ inipsis litterȩ
uerbis innuit. ut qui difficulta¬
dem exterius patitur. ueritatis
intelligentiã consideret quã se¬
quatur: Quȩ nimirum uerita¬
tis intelligentia. cũ ꝑcordis hu¬

Expanded text:
tunt. Quid enim est quod Salomon ait: Melius est comedet non longe post subjicit: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii ? Cur luctum convivio praetulit, qui prius esum potumque laudavit? Si enim per electionem bonum est comedere et bibere, procul dubio esse melius debet ad domum gaudii, quam ad domum lamenti properare. Hinc est quod iterum dicit: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Et paulo post subjicit: Adolescentia enim et voluptas vana sunt . Quid est hoc quod vel prius reprehendenda praecipit, vel post praecepta reprehendit, nisi quod ipsis litterae verbis innuit, ut qui difficultatem exterius patitur, veritatis intelligentiam consideret, quam sequatur? quae nimirum veritatis intelligentia cum
Abbreviated transcription (Latin):
UI IEXIUM
considerat. & sen¬
sum sacrȩ locu¬
tionis ignorat:
non tam se eru¬
ditione instruit. quam ambigui¬
tate confundit: quia nonnun¬
quam sibi litterȩ uerba contra¬
dicunt. Sed dum asemetipsis

Expanded text:
ui textum considerat, et sensum sacrae locutionis ignorat, non tam se eruditione instruit, quam ambiguitate confundit, quia nonnunquam sibi litterae verba contradicunt; sed dum a semetipsis
Abbreviated transcription (Latin):
CRIPI URA
sacra.mentis ocłis.
quasi quoddã spe¬
culum opponit᷑.
ut interna nr̃a faci¬
es inipsa uideatur.
Ibi et enim feda:
ibi. pulchra nr̃a co¬
gnoscimus: ibi sentimus qͣntum
ꝓficimus: ibi. aꝓuectu quã longe
distamus. Narrat autem gesta
uiroꝵs fortium: &adimitationem
corda ꝓuocat infirmoꝵ. Dumq¬
illorũ uianuia facta commemorat.
contra uitioꝵ p̃lia. debilia nr̃a ꝯ
fumat. fitq uerbis illius. ut eo mi¬
nus mens intercertamina trepi-¬
det: quo ante se positos tot uiroꝵ
fordum triumphos uidet. Non¬
nunquam uͦ ñ solum nobis eoꝵ¬
iuitutes asserit: sed etiã casus in¬
notescit: ut et iuictoria fordium.
qđ̃ imitando arripe: & rursus. ui¬
auctus: sed dauid temptatione ꝓ¬
stratus: ut & maiorũ uutus.spem
nr̃am foueat: & maioꝵ casus ad¬
cautelã nos humilitatis accingat:
quatinus dum illa gaudentes sub¬
leuant: ista. metuentes premant:
& audientis animus. illinc spei fi¬
dutia. hinc humilitate timoris

Expanded text:
criptura sacra mentis oculis quasi quoddam speculum opponitur, ut interna nostra facies in ipsa videatur. Ibi etenim foeda, ibi pulchra nostra cognoscimus: ibi sentimus, quantum proficimus: ibi a profectu quam longe distamus. Narrat autem gesta sanctorum, et ad imitationem corda illorum victricia facta commemorat, contra vitiorum praelia debilia nostra confirmat. Fitque verbis illius, ut eo minus mens inter certamina trepidet, quo ante se positos tot virorum fortium triumphos videt. Nonnunquam vero non solum nobis eoirtutes asserit, sed etiam casus innotescit; ut et in victoria fortium quod imitando arripere, et rursum viauctus, sed David tentatione prostratus; ut et majorum virtus spem nostram foveat, et majocautelam nos humilitatis accingat: quatenus, dum illo gaudentes sublevant, ista metuentes premant; et audientis animus illinc spei fiducia, hinc humilitate timoris
Abbreviated transcription (Latin):
e dĩ ocłos usq ad
uitȩ nos terminũ degit. Hinc ẽ qdđ̃
ꝑmoysen. caudã hostiȩ. in altari of¬
ferre p̾cipimur: ut uidelicet omne
bonũ qđ incipimus. etiam ꝑseue¬
rant fine compleamus. Bene igit᷑
cepta. cunctis dieb agenda sunt:
ut cum malũ pugnando re¬
pellitur: ipsa boni uictoria. con¬
stantiȩ manuteneatur. Hȩc itaq.
subintellectu triplici diximus: ut
fastidienti animȩ uaria alimen-¬
ta ꝓponentes: aliqͥd qd̃ eligendo
sumat. offeramus. Hoc tamen ma¬
gnoꝑe petimus: ut qui adspiri¬
tualem intelligentiam. mentẽ sub¬
leuat: aueneratione historiȩ non
recedat.¬

Expanded text:
e Dei oculos usque ad vitae nos terminum tegit. Hinc est quod per Moysen caudam hostiae in altari offerre praecipitur ; ut videlicet omne bonum quod incipimus, etiam perseveranti fine compleamus. Bene igitur coepta cunctis diebus agenda sunt; ut cum malum pugnando repellitur, ipsa boni victoria constantiae manu teneatur. 56. Haec itaque sub intellectu triplici diximus, ut fastidienti animae varia alimenta proponentes, aliquid, quod eligendo sumat, offeramus. Hoc tamen magnopere petimus, ut qui ad spiritalem intelligentiam mentem sublevat, a veneratione historiae non recedat.
Abbreviated transcription (Latin):
bead iob
dicta a¬
illius. my¬
stica ꝓ¬
posui in¬
terpretatione discitere: quia
cunctis uera sgentib liquet.
qđ redemptorem mundi. totis
suis allegationib curat sacra
scriptira ꝓmittere: eumq. ꝑ
electos om̃s. ut peius scilieet
et idem beatus iob latino elo¬
quio. dolens dicitur: ut ꝑeius

Expanded text:
beati Job dicta, aillius mystica proposui interpretatione discutere; quia cunctis vera scientibus liquet quod redemptorem mundi totis suis allegationibus curat sancta scriptura promittere, eumque per electos omnes, ut per ejus scilicet et idem beatus Job latino eloquio dolens dicitur, ut per
Abbreviated transcription (Latin):
et nomen &euulnera. redemp¬
toris nr̃i passio designetur:
de quo. ꝓpħa aut. Uere. lan¬
guores nros ipsetulit: & dolo¬
res nros ipse portauit Cui.
temptator ablatis omnibus
et seruos & filios occidit: quia
non solum iudaieum populũ
extimore seruientem: sed ipsoᷤ
quoq apłos. insuo amore ge¬
neratos:passionis eius tempore
delo ꝑfidiȩ ꝑculit. Uulnere. bea¬
d iob corpus atcerit᷑: quia redẽ¬
ptor nr̃ configi clauis.incrucis
patibulo ñ dedignatur. Aplan¬
ca autem pedis.usq aduertcẽ.
uulnera suscepit: quia sc̃am ec¬
cłlam. que corpus eius ẽ non
solum ꝑextrema & ultima:.s
usq adsumma menbra: ꝑsecu¬
dione seuiens demptator affli¬
git. unde etiã. paulꝰ apl̃s dic̃. Com¬
pleo ea que desunt passionum
xp̃i: incarne mea. Cui suadere
admaledicendũ uxor nititur:
quia camales quiq. intra scãm
eccłiam. adiutores callichi dem¬
ptatoris existunt. Quȩ enĩ ad
eum maledicendũ piouocat¬

Expanded text:
et nomen et vulnera, Redemptoris nostri passio designetur, de quo propheta ait: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit . Cui tentator, ablatis omnibus, et servos et filios occidit; quia non solum Judaicum populum ex timore servientem, sed ipsos quoque apostolos in suo amore regeneratos, passionis ejus tempore telo perfidiae perculit. Vulnere beati Job corpus atteritur, quia Redemptor noster configi clavis in crucis patibulo non dedignatur. A planta autem pedis usque ad verticem vulnera suscepit, quia sanctam Ecclesiam, quae corpus ejus est, non solum per extrema et ultima, sed usque ad summa membra persecutione saeviens tentator affligit. Unde etiam Paulus dixit: Compleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea . Cui suadere uxor ad maledicendum nititur, quia carnales quique intra sanctam Ecclesiam adjutores callidi tentatoris existunt. Quae enim eum ad maledicendum provocat
Abbreviated transcription (Latin):
atis immutant
Unde bene idem beatus iob. post
multa certamina: hostiã ꝓami¬
cis immolat. Quos enim peon¬
tentionẽ diu hostes ꝑtulit: quan¬
doq ꝑsacrificium. ques reddit:
quia dum uitiosas quasq cogi¬
tationes subigendo. inuntutes
uertimus: temptationũ aduersa
studia. ꝑintentionis hostiã. qua¬
si adamica corda ꝑmutamus.
Hȩc nos. intrib uoluminib tripli¬
citer disseruisse sufficiat. Inipso
nanq oꝑis huius exordio. uelut
in molem nasciturȩ arboris lin-¬
guȩ radicem fiximus: ut expo¬
sitionis ramos postmodum. pro¬
ut singula expetunt loca. ꝓdu¬
camus¬

Expanded text:
atis immutant.Unde et bene isdem beatus Job post multa certamina hostiam pro amicis immolat. Quos enim per contentionem diu hostes pertulit, quandoque per sacrificium cives reddit; quia dum vitiosas quasque cogitationes subigendo in virtutes vertimus, tentationum adversa studia per intentionis hostiam, quasi ad amica corda permutamus. Haec nos in tribus voluminibus tripliciter disseruisse sufficiat. In ipso namque operis hujus exordio velut in molem nasciturae arboris, linguae radicem fiximus, ut expositionis ramos postmodum, prout singula expetunt loca, producamus
Abbreviated transcription (Latin):
catur rectȩ. Dñs de¬
dt dñs abstulit sicut dño placu¬
it.ita factum ẽ sit nomen dñi be¬
nedictum. Tunc enĩ uerȩ ostendi¬
mus. quia accȩpta rectȩ teniumꝰ:
cum ꝓfecto ȩquanimiter ad mo-¬
mentum sublata. toleramus:

Expanded text:
camus recte: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum. Tunc enim vere ostendimus quia accepta recte tenuimus, cum profecto aequanimiter ad momentum sublata toleramus.
Abbreviated transcription (Latin):
De die primo in quo lux facta ẽ.
De die scdo in quo celũ factum ẽ.
iii
De die tercio in quo t̃ra et mare.

Expanded text:
De die primo, in quo lux facta est. II. De die secundo, in quo coelum factum est. III. De die tertio, in quo terra et maDe die primo, in quo lux facta est. II.
Abbreviated transcription (Latin):
erint: de libris hebraicis ꝓferamꝰ. Primũ testimoni-¬
um ẽ in osee. scd̃m in ysaia. t̾cium in zacharia. quar¬
tum in ꝓuerbiis: quintũ eque inysaia Qđ multi ig-¬
norantes. apocriphoꝵ deliramenta sectant᷑: et hibe¬
ras nemas. libris authenticis p̃ferunt. Causas erroris.
non ẽ meum exponere. Iudei. prudenti factum di-¬
cunt eẽ consilio᷑: ne ꝑtholomeus unius dei cultor.¬
etiã apud hebreos duplicẽ diuinitatẽ dephendet.
Qđ maxime ictirco faciebat.: quia in platonis dog̃.¬
ma cadere uidebat᷑. Deniq ubicũq sacratũ aliqͥd¬
ic scyͥptura testatur de patre et filio et sp̃u sc̃õ. aut¬

Expanded text:
erint, de libris Hebraeis proferamus. Primum testimonium est in Osee. Secundum in Isaia. Tertium in Zacharia. Quartum in Proverbiis. Quintum aeque in Isaia. Quod multi ignorantes, apocryphorum deliramenta sectantur, et Iberas naenias libris authenticis praeferunt. Causas erroris non est meum exponere. 520 Judaei prudenti factum dicunt esse consilio, ne Ptolemaeus unius Dei cultor, apud Hebraeos etiam duplicem divinitatem deprehenderet: quod maxime idcirco faciebant, quia in Platonis dogma cadere videbatur. Denique ubicumque sacratum aliquid Scriptura testatur de Patre et Filio et Spiritu sancto, au
Abbreviated transcription (Latin):
cant. et ad iudicũ
librũ quẽ sopthim
appellant:ad ritch
quoq et hester quos isdem nominib efferunt. Mone.¬
musq lectorẽ ut siluã hebraicoꝵ nontinũ. et distinc¬
tiones ꝑ membra diuisas. diligens scriptor conseruet:
ne etnr̃ labor et illius studiũ ꝑeat. Et ut in pͥmis qđ sepe
testatus sum. sciat me ñ in reprehensione ueterũ noua
cudere. sic̃ amici mei criminant᷑. sed ꝓuirili parte of.¬
serre linguȩ meȩ hominib quos tamen nra delectant.
ut ꝓ grecoꝵ ẽ ⁊ A f Oic quȩ et sumptu et labore
maximo indigent. editionẽ nr̃am habeant: et sicubi
in antiquoꝵ uoluminũ lectione dubitarint. hec il¬
lis conferentes inueniant qđ requirt: maxime cum

Expanded text:
cant, et ad Judicum librum, quem SOPHTIM appellant, ad RUTH quoque et ESTHER , quos iisdem nominibus efferunt. Monemusque lectorem, ut silvam Hebraicorum nominum, et distinctiones per membra divisas diligens scriptor conservet, ne et noster labor et illius studium pereat. Et ut in primis, quod saepe testatus sum, sciat me non in reprehensionem veterum nova cudere, sicut amici mei criminantur; sed pro virili parte offerre linguae meae hominibus quos tamen nostra delectant, ut pro Graecorum ἑξαπλοῖς, quae et sumptu et labore maximo indigent, editionem nostram habeant. Et sicubi in antiquorum voluminum lectione dubitarint, haec illis conferentes, inveniant quod requirunt: maxime cum
Abbreviated transcription (Latin):
ceat ꝑ t̾rani tuam: ñ declinabimꝰ inagros et uneas.
ñ bibemꝰ aquas exputeis tuis. uia regia gradiem. do¬
nec transeamꝰ t̃minos tuos. Qui concedere noluit ut
transiret isrł ꝑ fines suos: qumpotius erercitu con¬
gregato egressus ẽ obuiã in desertũ. t uenit in iasa
pugnauitq contra eũ: a quo ꝑcussus ẽ more gladii.
et possessa ẽ terra eiꝰ abarnon usq iebboc et filios am¬
mon: quia forti p̃sidio tenebant᷑ t̃mini ãmonitarũ
lulit gͦ isrł om̃s ciuitates eiꝰ et habitauit murbibus
ãmorrer: in esebon et uiculis eiꝰ. Urbs esebon fuit regis
seon ãmorrei. qͥ pugnauit contra regem moab: et
tulit omnẽ terrã que ditionis illius fuerat usq ar¬
non. iccirco dicitur in ꝓuerbio. Hemte in eseboir &

Expanded text:
ceat per terram tuam non declinabimus in agros et vineas ceat per terram tuam non declinabimus in agros et vineas non bibemus aquas ex puteis via regia gradiemur donec transeamus terminos tuos qui concedere noluit ut transiret Israhel per fines suos quin potius exercitu congregato egressus est obviam in desertum et venit in Iasa pugnavitque contra eum a quo percussus est in ore gladii et possessa est terra eius ab Arnon usque Iebboc et filios Ammon quia forti praesidio tenebantur termini Ammanitarum tulit ergo Israhel omnes civitates eius et habitavit in urbibus Amorrei in Esebon scilicet et viculis eius urbs Esebon fuit regis Seon Amorrei qui pugnavit contra regem Moab et tulit omnem terram quae dicionis illius fuerat usque Arnon idcirco dicitur in proverbio venite in Esebon
Abbreviated transcription (Latin):
inde mouentes uener̃t ad torrentem tarech.¬
uem relinquentes castrametati sunt contra ar¬
non quȩ ẽ indescrtoꝰ et ꝓminet infinib amoirai.
Siquidem arnon t̃ĩmnus ẽ moab: diuidens moabi¬
tas et amoriros. Unde dicit᷑ in libro belloꝵ dñi. sicut
fecit in mari rubro. sic faciet in torititib arnon. Sco
puli torrentiũ inclinati sunt itt requiescerent in arnon.
et recumbent in finib moabitarũ. Exeo loco apparuit
puteũs suꝑ quo locutus ẽ dñs ad moysen congrega po¬
pulũ et dabo ei aquã. Tunc cecinit isrł carmenistud.
Ascendat puteus concinebant: picteus quẽ foder̃t
pͥncipes: et parauert̃ duces multitudinis. indatore
legis et inbaculis suis. de solitudine mathana. de
mathaua nahalihel: de nahalihel inbamoth. deba¬
mothuallis ẽ in regione moab inuertice phasga: et
qđ respicit contra desertũ Misit aut isi ł nuntios ad
seon regẽ amorreoꝵ dicens. Obsetro ut craitsire mͥ li¬

Expanded text:
inde moventes venerunt ad torrentem Zared qinde moventes venerunt ad torrentem Zared quem relinquentes castrametati sunt contra Arnon quae est in deserto et prominet in finibus Amorrei siquidem Arnon terminus est Moab dividens Moabitas et Amorreos unde dicitur in libro bellorum Domini sicut fecit in ntium inclinati sunt ut requiescerent in Ar et recumberent in finibus Moabitarum ex eo loco apparuit puteus super quo locutus est Dominus ad Mosen congrega populum et dabo ei aquam tunc cecinit Israhel carmen istud ascendat puteus concinebant puteus quem foderunt principes et paraverunt duces multitudinis in datore legis et in baculis suis de solitudine Matthana de Matthana Nahalihel de Nahalihel in Bamoth de Bamoth vallis est in regione Moab in vertice Phasga et quod respicit contra desertum misit autem Israhel nuntios ad Seon regem Amorreorum dicens obsecro ut transire mihi li
Abbreviated transcription (Latin):
bes eiꝰ. Exauduntq dñs p̃ces ifrł et tradulit chanane¬
um: quẽ ille interfecit subuersis urbib eiꝰ. et uoca¬
uit nomen loci illiꝰ horma. id est anathema Profecti
sunt aut et de monte or. ꝓuiam quȩ ducit ad mare
et moysen ait. Cur eduristinos de giptoar morerem̃
insolitudine: deest panis. non sunt aque amia nra
iam nausiat suꝑ cibo isto leuissimo. Quã obremmisit
dñs inpoplm ignitos scrpentes: al quoꝵ plagas ce mor¬
tes plurimoꝵ: uenert̃ ad moysen atq lixerunt. Pecca¬
iumꝰ quia locuti sumꝰ contra dñm et te: ora ut tollac
a nobis serpentes. Orauitq moyses ꝓpoplo: et locitꝰ ẽ
dñis ail cum. fac serpentẽ encũ et pone eũ ꝓsigno qͥ
ꝑcussus aspercrit cum iuuet. fecit g̃ moyses serpentẽ
eneũ et posuit ꝓ signo. quẽ cũ ꝑcussi aspicerent sana
bant᷑ Profectiq filis isrł.castrametati sunt in hoboth
unde egressi fixerunt tentoria in hieabarim insolitu¬
dine que respicit moab. contra orientalem plagã. et

Expanded text:
 et tradidit Chananeum quem ille interfecit subversis urbibus eius et vocavit nomen loci illius Horma id est anathema profecti sunt autem et de monte Or per viam quae ducit ad mara Dominum et Moysen ait: Cur eduxisti nos de Aegypto, ut moreremur in solitudine? Deest panis, non sunt aquae. Anima nostra jam nauseat super cibo isto levissimo. Quamobrem misit Dominus in populum ignitos serpentestes plurimorum venerunt ad Mosen atque dixerunt peccavimus quia locuti sumus contra Dominum et te ora ut tollat a nobis serpentes oravit Moses pro populo et locutus est Dominus ad eum fac serpentem et pone eum pro signo qui percussus aspexerit eum vivet fecit ergo Moses serpentem aeneum et bantur profectique filii Israhel castrametati sunt in Oboth unde egressi fixere tentoria in Hieabarim in solitudine quae respicit Moab contra orientalem plagam et
Abbreviated transcription (Latin):
obuius cũ infinita multitudine et manu forti nec uo¬
luit adquiescere dep̃cariti. ut concederet tñsitũ ꝑ fi¬
nes suos. Quãobrẽ diuertit ab eo isrł̃. Cũq castra mo¬
uissent de cades. uenerunt inmontẽ or. qui ẽ in finib
t̃re edom: ubi locutus ẽ dñs ad moysen. Pergat inquit
aaron ad popłos suos: ñ enĩ intrabit t̃iam quã dedi filus
isrł: eoqđ incredulus fuerit ori meo adaquas contdicti
olle aaron et filium eiꝰ cum eo: sonis¬
et duces eos in montẽ or. Cũq midaueris patrẽ
ueste suarandues ea eleatarũ filium eiꝰ: et aaroncolli¬
get᷑ et moriet᷑ ibi. fe̾cit moyses ut p̃ceꝑat dñs: et ascen¬
dert̃ inmontẽ or corã om̃i multitudine. Cũq aaron
spoliasset uestib suis: induit eis eleatarũ filium etꝰ.
Illo mortuo inmontis suꝑcilio: descendit cũ eleaz aro.
Om̃ĩs aũt multitudo uidens occubuisse aaron: fle¬

Expanded text:
obvius cum infinita multitudine et manu forti nec voobvius cum infinita multitudine et manu forti nec voluit adquiescere deprecanti ut concederet transitum per fines suos quam ob rem devertit ab eo Israhel cumque castra movissent de Cades venerunt in montem Or qui est in finibus terrae Edom ubi locutus est Dominus ad Mosen pergat inquit Aaron ad populos suos non enim intrabit terram quam dedi filiis Israhel eo quod incredulus fuerit ori meo ad aquas Contradictionis tolle Aaron et filium eius cum eo et duces eos in montem Or cumque nudaveris patrem veste sua indues ea Eleazarum filium eius et Aaron colligetur et morietur ibi fecit Moses ut praeceperat Dominus et ascenderunt in montem Or coram omni multitudine cumque Aaron spoliasset vestibus suis induit eis Eleazarum filium eius illo mortuo in montis supercilio descendit cum Eleazaro omnis autem multitudo videns occubuisse Aaron fle
Abbreviated transcription (Latin):
isit inttrea nuntios moyses de cacdes ad regẽ edom.
qͥ dicerent. Hec mandat fr̃ cuus ifrł. Nostioninẽ
laborem qͥ app̃hendit nos: quomͦ descenderint patres
in egiptũ et habitauerimꝰ ibi multo tẽpore afflirer̃t̃q
nos egiptii a patres nrõs: et quomͦ clamauerimꝰ ad dm̃n
et exaudierit nos miseritq angłm qͥ eduxerit nos de
egipto. Eore murbe cades quȩ ẽ iextremis finib tuis
positir obsecramꝰ. ut nobis tñsire liceat ꝑtr̃am tuã. Non
ibimꝰ ꝑ agros nec ꝑuineas: ñ bibemꝰ aquas de puteis tuis:
sed gradiem uia publica: nec ad dexterã nec ad simstrã
declinautes. donec tnseamꝰ t̃minos tuos. Cuirespondit
edom. Non transibis ꝑme alioquin armatꝰ occurram tͥ.
Ducruntq filii ifrł. Per critam gradicm̃ uiam: et sibi¬
berimꝰ aquas tuas nos et pocora nra: dabimꝰ qđ iustum ẽ.
Nulla crit inp̃cio difficultas. cantũ uelociter tñseam:
At ille respondit. Non transibitis. Statimq egressus ẽ

Expanded text:
isit interea nuntios Moyses de Cades ad regem Edom, qui dicerent: Haec mandat frater tuus Israel. Nosti omnem laborem qui apprehendit nos, quomodo descenderunt patres nostri in Aegyptum, et habitanos Aegyptii et patres nostros et quomodo clamaverimus ad Dominum et exaudierit nos miseritque angelum qui eduxerit nos de Aegypto ecce in urbe Cades quae est in extremis finibus tuis positi obsecramus ut nobis transire liceat per terram tuam non ibimus per agros nec per vineas non bibemus aquas de puteis tuis sed gradiemur via publica nec ad dextram nec ad sinistram declinantes donec transeamus terminos tuos cui respondit Edom non transibis per me alioquin armatus occurram tibi dixeruntque filii Israhel per tritam gradiemur viam et si biberimus aquas tuas nos et pecora nostra dabimus quod iustum est nulla erit in pretio difficultas tantum velociter transeamus at ille respondit non transibis statimque egressus est
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectuom̃iũ:  cinguens digitũ insanguine
eiꝰ asꝑget contra fores tabuacli septẽ uicib cõburetq
eã cunctis uidcitib tampelle et carnib eiꝰ qua san¬
guine e simo flãme tradditis. Lignũ qͦ cedrinum et
hnysopũ coccũq bistinctũ sacerdos mutet in flãtnam
que uaccã uorat. Et tunc demũ lotis uestib et corpore
suo igrediet᷑ in castia: cõmaculatusq erit usq ad

Expanded text:
digitum in sanguine eius asperget contra fores tabernaculi septem vicibus conburetque eam cunctis videntibus tam pelle et carnibus eius quam sanguine et fimo flammae traditis lignum quoque cedrinum et hysopum coccumque bis tinctum sacerdos mittet in flammam quae vaccam vorat et tunc demum lotis vestibus et corpore suo ingredietur in castra commaculatusque erit usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
popli legitimũ sempit̾nuim erit in generatiouib ur̃is.
Nichil aluid possidebunt decimarũ oblatione conten¬
ti: quas inusus coꝵ et necessaria separaui. Locutusq ẽ
dns ad moysen dicens. Precipe leuitis: atq denuntia.
Cũ acceꝑitis afiliss isrł decimas quas dedi uobis: pͥmi¬
tias earum offate dnõ: id est decimã partẽ decime ut
uputecur uobis inoblationẽ pͥmitiuoꝵ tam de areis
qũã de torcularib et unuersis quoꝵ accipitis pͥmitti¬
as offate dnõ et date aaronsacerdoti. Onña que offer¬
tis ex docimis et indonaria dñi scparatis: optima et
decta ei unt Dicesq acl es. Si pclara et meliora queq
ꝯmulcritis ex decimis ⁊qnitabit̾ uobis quasi de aita
et torculari dederitis pͥmitias: et comeletis eas ii om̃ib
locis urĩs tam uos quã familie ur̃e. quia p̃cium ẽ ꝓmi
nsterio quo scruitis intabnacło testimoni et ñ pec

Expanded text:
generationibus vestris generationibus vestris nihil aliud possidebunt decimarum oblatione contenti quas in usus eorum et necessaria separavi locutusque est Dominus ad Mosen dicens praecipe Levitis atque denuntia cum acceperitis a filiis Israhel decimas quas dedi vobis primitias earum offerte Domino id est decimam partem decimae ut reputetur vobis in oblationem primitivorum tam de areis quam de torcularibus et universis quorum accipitis primitias offerte Domino et date Aaron sacerdoti omnia quae offertis ex decimis et in donaria Domini separatis optima et electa erunt dicesque ad eos si praeclara et meliora quaeque obtuleritis ex decimis reputabitur vobis quasi de area et torculari dederitis primitias et comedetis eas in omnibus locis vestris tam vos quam familiae vestrae quia pretium est pro ministerio quo serviti
Abbreviated transcription (Latin):
siclis argenti quinq pondere scũarii. Siclus iugin¬
ci obolos habet. Primogenita auit̃ boiis et ouis e ca¬
pre ñ facies redimi: qui a scificata sunt dño Sanguinẽ
tantũ eoꝵ fundes suꝑ altare. et adipem adolebis insu¬
auissimũ odorem dnõ. Carnes uͦ in usum tuũ cedent
sicut pectusculũ consecratũ et armiis dexter tua er̃t.
Om̃s primitias scũarii quas offerunt filiisrł dño:
tibi dedi et filiis ac filiab tius ure ꝑpetuo Pactum sa¬
lutse sempiternũ coram dño tibi ac filus tuis. uixitq
dñs add aaron Intra coꝵ nichil possidebitis nec habe¬
bitis partẽ inter cos egopars et hereditas tua inme¬
dio filioꝵ isrł. filiis aũt lau dedi om̃s decimas isrlis
inpossessionẽ ꝓminsterio quo setuiint mͥ intabna¬
culo federifate ñ acedant ultra filii isrl ad tab̾nadin¬
fecleris. ner cõmittant peccatũ mortiferũ solis filiis
leui mͥintabnaculo seruientib et portantib peccata¬

Expanded text:
nque pondere sanctuarii siclus viginti obolos habet primogenitum autem bovis et ovis et caprae non facies redimi quia sanctificata sunt Domino sanguinem tantum eorum fundes super altare et adipes adolebis in suavissimum odorem Domino carnes vero in usum tuum cedent sicut pectusculum consecratum et armus dexter tua erunt omnes primitias sanctuarii quas offerunt filii Israhel Domino tibi dedi et filiis ac filiabus tuis iure perpetuo pactum salis est sempiternum coram Domino tibi ac filiis tuis dixitque Dominus ad Aaron in terra eorum nihil possidebitis nec habebitis partem inter eos ego pars et hereditas tua in medio filiorum Israhel filiis autem Levi dedi omnes decimas Israhelis in possessionemculo foederis, ut non accedant ultra filii Israel ad tabernaculum, nec committant peccatum mortiferum, solis filiis Levi in tabernaculo ser
Abbreviated transcription (Latin):
ministeriis tabnaculi eiꝰ. Tu aut et filii tu custodite
sacerlotiũ ur̃m. et omĩa quȩ ad cultũ altaris ꝑtinent
et intra uelũ sunt: ꝑ sacerdotes adiriistrabuntur
si quis externus accesserit: occidetur.xlui.¬
ocutus ẽ dñs ad aaron. Eoce dedi tibi custodiã
primitiarũ mearũ: omĩa quȩ scĩficant᷑ a filiis isrł
tibi tradidi et filus tuis ꝓ officio sacerdotali. legiti
et oblata sunt dño. Omĩs oblatio et sacrificiũ et qͥcqͥd
ꝓpeccato atq delicto redditͥ mͥ et cedit in scã scoꝵ. titũ¬
tum edent exeo: quia conseciatum ẽ tibi. Primitias
aũt quas uouerint et optulerint filu isrł:tibi dedi
frumenti qͥcqͥd offerunt pͥmitiarũ dnõ. tibi dedi. u¬
muersas frugũ primitias quas gignit humꝰ et dño
deportant᷑ cedent mufus tuos qͥ mundus ẽ in como
tua uescet᷑ eis Omẽ qđd ex uoto reddiderint silii isrł:

Expanded text:
iis tabernaculi eius tu autem et filii tui custodite sacerdotium vestrum et omnia quae ad cultum altaris pertinent et intra velum sunt per sacerdotes administrabuntur si quis externus accesserit occidetur locutus est Dominus ad Aaron ecce dedi tibi custodiam primitiarum mearum omnia qtibi tradidi et filiis tuis pro officio sacerdotali legitimet oblata sunt Domino. Omnis oblatio, et sacrificium, et quidquid pro peccato atque delicto redditur mihi, et cedit in sancttum edent ex eo, quia consecratum est tibi. Primitias autem, quas voverint et obtulerint filii Israel, tibi dedi, frumenti, quidquid offerunt primitiarum Domino, tibi dedi. Universae frugum primitiae, quas gignit humus, et Domino deportantur, cedent in usus tuos: qui mundus est in domo tua, vescetur eis. Omne quod ex voto redd
Abbreviated transcription (Latin):
flores: qui foliis dilatatis inantigdalas deformati sun
Protulit gͦ moyses om̃s itirgas de conspectu dm̃ adcun¬
ctos filios isrł: uideruntq ec receꝑunt singuli uirgas
suas Dixitq dñs ad moysen. Refir uirgam a aron in tab̾

Expanded text:
flores, qui foliis dilatatis in amigdalas deformatae sunt. flores, qui foliis dilatatis in amigdalas deformatae sunt. Protulit ergo Moyses omnes virgas de conspectu Domini ad cunctos filios Israel: videruntque, et receperunt singuli virgas suas. Dixit Dominus ad Moyse
Abbreviated transcription (Latin):
y sen ad ostiũ tab̾naculi federis postquã quicutit interitus.
et locutus c̃ dñs ad moysendicens.xliui
Loquere ad filios isrł. et accipe ab eis iurgas singlas
ꝑcog natio nes suas acunctis pͥncipib tribuũ
utirgas duodetĩ: et unĩcuĩq nomen supscribes uirge suȩ.
Nomen aũt̃ aaron erit in tribuleui et una uirga cunctas
seorsum familias contrnebit᷑ ponesq eas in tab̾naculo fe¬
deris coram testimonio ubi loquar adte. Quem ex his elege
iogaminabit uirga eiꝰ et combebo ame querimonias
filioꝵ isrł. quib contra uos murmurant Locutusq ẽ
moyses ad filios isrł: et dederint ei om̃s pͥncipes uirgas
ꝑ singłas trib: fuert̃q uirge duodecĩ absq uuga aaro
Quas cũ posuisset moyses coram dnõ in tabnaculo cesti¬
monii: sequenti die regressus inuenit germiuasse uir¬
gam aaron in domoleui. et turgentib gãnis erupant

Expanded text:
sen ad ostium tabernaculi foederis postquam quievit interitus sen ad ostium tabernaculi foederis postquam quievit interitus et locutus est Dominus ad Mosen dicens loquere ad filios Israhel et accipe ab eis virgas singulas per cognationes suas a cunctis principibus tribuum virgas duodecim et uniuscuiusque nomen superscribes virgae suae nomen autem Aaron erit in tribu Levi et una virseorsum familias continebit. Ponesque eas in tabernaculo foederis coram testimoro germinabit virga eius et cohibebo a me querimonias filiorum Israhel quibus contra vos murmurant locutusque est Moses ad filios Israhel et dederunt ei omnes principes virgas per singulas tribus fueruntque virgae Quas cum posuisset Moyses coram Domino in tabernaculo testimonii: sequenti die egressus invenit germinasse virgam Aaron in domo Levi: et turgentibus gemmis eruperant
Abbreviated transcription (Latin):
fecistis popłm dnĩ. Cũq oriret᷑ seditio et tumultus incre¬
sceret: moyses et aaron fugerunt ad tab̾naculũ federis.
Qui postquã ingressi sunt: oꝑuit nubes tab̃naculũ: et
apparuit glorta domunui.
ratq dñs admoysen.  Recedite de mechio
huiꝰ multitudinis: et iam nunc delebo eos. Cũq tace¬
ret in t̾ra: dixit moyses ad aaron. Tolle turibulũ. et hau¬
sto igne de altari mitte incensum desuꝑ. ꝑgais cito ad po¬
pulũ ut roges ꝓ eis iam enĩ egressa ẽ ira año: et plaga
deseuit Qđ cum fecisset aaron et cucurrisset ad mediam
multitudinẽ quã iam uastabat incendiũ. optulit chry¬
mama: et stans inter mortuos ac iuentes ꝓpopło dep̃¬
catus ẽ: et plaga cessauit. fuerunt aũt qui ꝑcussi sunt
quattuordecim milia hominũ et septingatti absq his
qui ꝑierant in seditione chore. Reuersusq ẽ aaron ad mo¬

Expanded text:
rfecistis populum Domini. Cumque oriretur seditio et tumultus increrfecistis populum Domini. Cumque oriretur seditio et tumultus incresceret, Moyses et Aaron fugerunt ad tabernaculum foederis. Quod postquam ingressi sunt, operuit nubes tabernaculum, et apparuit gloria Domini, dixitque Dominus ad Moysen: 'Recedite de medio huius multitudinis, etiam nunc delebo eos'. Cumque iacerent in terra, dixit Moyses ad Aaron: 'Tolle turibulum et austo igne de altari mitte incensum desuper, pergens cito ad populum, ut roges pro eis. Iam enim egressa est ira a Domino et plaga desaevit'. Quod cum fecisset Aaron et cucurrisset ad mediam multitudinem, quam iam vastabat incendium, optulit thimiama et stans inter mortuos ac viventes pro populo deprecatus est, et plaga cessavit. Fuerunt autem, qui percussi sunt, quattuor decim miliaqui perierant in seditione Core reversusque est Aaron ad Mo