comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cifix istis. quẽ ds suscitauit a mortuis.
in hoc iste astat corã uobis saluus.
Cunq erga hȩc ꝑsequentiũ furor excre¬
scer&: eosq sacerdotes ac pͥncipes iħm
p̃dicare ꝓhiberent: contͣ irã pͥncipum
qͣ auctoritate petrꝰ excreuerit indicat᷑.
cũ illic ꝓtinꝰ subdit᷑. Petrꝰ uͦ ꝗ apłi dixer̃.¬

Expanded text:
is, quem Deus suscitavit a mortuis, in hoc iste adstat coram vobis salvus . Cumque erga haec persequentium furor excresceret, eosque sacerdotes ac principes Jesum praedicare prohiberent, contra iram principum qua auctoritate Petrus excreverit indicatur cum illic protinus subditur: Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissa paraclitidona ꝑciperent. nullo for¬
titudinis decore claruissent. S ꝙ scĩs a
płis uirtutũ grã decoratis. uitȩ p̃dicatio
contͣ infideliũ corda conualuit: & anti¬
quus hostis obsessas infideliũ m̃tes p̾di¬
catorũ uocib expulsus reliqͥt: p̾t orna¬
m̃ta cęlorũ. apte subiungit᷑. Et obste¬
tricante manu eiꝰ: eductus ẽ. coluber
tortuosus. Quis enĩ colubri appellatur
nomine. nͥ antiquus hostis & lubricus
& tortuosus. qui decipiendo hominẽ. co
co loqͥ serpentis ore ꝑmissus ẽ: ut ex ipso
uase eiꝰ. homo cognoscer&. quał ẽẽt. qͥ intꝰ
habitar&. Serpens qͥppe ñ solũ tortuos

Expanded text:
missa Paracleti dona perciperent, nullo fortitudinis decore claruissent, sed quiais virtutum gratia decoratis, vitae praedicatio contra infidelium corda convaluit, et antiquus hostis obsessas infidelium mentes praedicatorum vocibus expulsus reliquit, post ornamenta coelorum apte subjungitur. CAPUTtricante manu ejus, eductus est coluber tortuosus. - Quis enim colubri nomine appellatur, nisi antiquus hostis et lubricus et tortuosus, qui decco loqui serpentis ore permissus est, ut ex ipso vase ejus homo cognosceret qualis esset qui intus habitaret. Serpens quippe non s
Abbreviated transcription (Latin):
onis nomine. diabolũ om̃sq dãpnatiõis
insacro eloqͥo appellari diabolus sol&:
qr ut torporis frigore gentiũ corda con¬
stringer&. dix̃. Sedebo inmonte testa¬
m̃ti: inlaterib aqͥlonis. Qͥ suꝑ uacuum
extendit᷑: q illa corda possid&. quȩ di¬
uini amoris gr̃a ñ replent᷑. S tam̃ om̃i¬
pdtenti do suppetit. etia uasa diaboli
cunctis uirtutib uacua. suȩ grẽ muñe
implere: in eisq diuinitimoris solidita¬
tem pon̾e. qͦs nulla conspicit rectiaidi nis
actione roborari. Unde apte subiun¬
git᷑ Et appendit t̾rã suꝑ nichili. Quid

Expanded text:
onis nomine diabolum et omnes damnationis in sacro eloquio appellari diabolus solet, qui, ut torporis frigore gentium corda constringeret, dixit: Sedebo in monte testamenti in lateribus aquilonis. . Qui super vacuum extenditur, quia illa corda possidet, quae divini amoris gratia non replentur. Sed tamen omnipotenti Deo suppetit, etiam vasa diaboli cunctis virtutibus vacuae suae gratiae munere implere, in eisque divini timoris soliditatem ponere quos nulla conspicit rectitudinis actione roborari. Unde apte subjungitur: Qui appendit terram super nihilum. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
frangat. & solida grana ñcõnterat. Tẽ
ctorũ uita quanta integritate fulgeat
declarat᷑ : ꝙ cũ in iusti deficiunt: ex
hac ipsa aristarũ contͥcioẽ agit᷑. ut gͣ¬
na appareant quȩ latebant. Cũq aristȩ
frangunt᷑. granorũ candor ostenditur:
qr iniqͥs insupplicia ȩt̃na cadentib. scõꝵ
iusticia qͣnta ueritate candeat demon¬

Expanded text:
frangat, et solida grana frangat, et solida grana ita quanta integritate fulgeat declaratur, quia cum injusti deficiunt, ex hac ipsa aristarum contritione agitur ut grana appareant quae latebant. Cumque aristae franguntur, granorum candor ostenditur, quia iniquis in supplicia aeterna cadentibus, sanctorum justitia quanta veritate candeat demon
Abbreviated transcription (Latin):
Et sicut sũmitates spicarũ conterent᷑.
Spicarũ quippe sũmitates: aristȩ st̃. Ari¬
stȩ aut̃ coniunctȩ inspica ꝓdeunt: s
crescendo paulisꝑ a se hirsiite & rigide
disiungunt᷑. Sic nimirũ sic ad huius
mundi głam praui diuites surgunt.
Naturȩ enĩ sibi cõmunione coniuncti
sunt: s contra se uicissim crescendo
diuidunt᷑. Aliꝰ quippe aliũ despicit: &
alt̃ in alterũ inuidiȩ facib ignescit.
Qui gͦ extumore mentis a caritatis uni¬
tate se separant: quasi aristarũ more
contra se rigidi stant. Quid gͦ prauos
huiꝰ mundi diuites dixerĩ. nͥ aristas qͦs¬
se suꝑbiunt. s bonorũ uitãunanimiter
affugunt: aduersũ se quidẽ diuisi st̃.
s tam̃ concordit̃ grana deorsũ p̃murs.
Nunc gͥ aristȩ ad alta ꝓsiliunt. gͣna la¬
tent: qr & repborũ potentia eminet:
& electoꝵ gła ñ apparae. Illi se honorũ
fascib ostendunt: isti inhumilitate
se deprimunt. S triturȩ tempus ad¬
ueni&: quod & aristarũ rigiditatem

Expanded text:
Et sicut summitates spicarum conterentur. - Spicarum quippe summitates aristae sunt. Aristae autem conjunctae in spica prodeunt, sed crescendo paulisper a se hirsutae et rigidae igidae. Sic nimirum ad hujus mundi gloriam pravi divites surgunt: naturae enim sibi communione conjuncti sunt, sed contra se vicissim crescendo dividuntur. Alius quippe alium despicit, et alter in alterum invidiae facibus ignescit. Qui ergo ex tumore mentis a charitatis unitate se separant, quasi aristarum more contra se rigidi stant. Quid igitur pravos hujus mundi divites dixerim, nisi aristas quasse superbiunt, sed honorum vitam unanimiter affligunt, adversum se quidem divisi sunt, sed tamen concorditer grana deorsum premunt. Nunc igitur aristae ad alta prosiliunt, grana latent, quoniam et reproborum potentia eminet, et electorum gloria non apparet: illi se honorum fastibus ostendunt, isti in humilitate se deprimunt; sed triturae tempus adveniet, quod et aristarum rigiditatem
Abbreviated transcription (Latin):
respicit custodiri. Bene autẽ dr̃. quan¬
do splendebat lucerna eiꝰ suꝑ caput me¬
um: & ad lum̃ eiꝰ ambulabã intenebris.
Habemꝰ firmiorẽ ꝓpħicũ sermonẽ: cui
benefacitis attendentes quasi lucernȩ
lucenti in caliginoso loco. donec dies il
lucescat. & lucifer oriatur incordibus
ur̃is. Et psalmista ait. Lucerna pedib
meis uerbũ tuũ dñe. Quia autẽ princi¬
pale nr̃m mens. ẽ: appellatione capitis.
mens uocat᷑. Uñ ꝑ psalmistã dr̃. Impin¬
guasti in oleo caput meũ. Ac si aꝑte
dicat. Caritatis pinguedine mentẽ re-
plesti. Nunc gͦ lucerna suꝑ caput ȩccłẽ
splendet: quia sacra eloquia tenebras
nr̃ȩ mentis irradiant: ut in hoc caligi¬
noso uitȩ presentis loco. dũ uerborũ dei
lucẽ ꝑcipimꝰ. quȩ sint agenda uideamꝰ.
Nunc ad lum̃ intenebris ambulat: qm̃
scã uniuersalis ȩccła & si alienȩ occulta
cogitationis ñ penetrat. quia quasi fa-¬

Expanded text:
respicit custodiri. Bene autem dicitur: Quanrespicit custodiri. Bene autem dicitur: Quando splendebat lucerna ejus super caput meum, et ad lumen ejus ambulabam in tenebris. Habemus firmiorem propheticum sermonem, cui bene facitis attendentes, quasi lucernae lucenti in caliginoso llucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris . Et Psalmista ait: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine . Quia autem principale nostrum mens est, appellatione capitis mens vocatur. Unde per Psalmistam dicitur: Impinguasti in oleo caput meum . Ac si aperte dicat: Charitatis pinguedine replesti mentem. Nunc ergo lucernat Ecclesiae splendet, quia sacra eloquia tenebras mentis nostrae irradiant, ut in hoc caliginoso vitae praesentis loco dum verborum Dei lucem percipimus, quae sint agenda videamus. Nunc ad lumen in tenebris ambulat, quoniam sancta universalis Ecclesia, etsi alienas occultas cogitationes non penetrat, quia quasi fa
Abbreviated transcription (Latin):
cerna eiꝰ suꝑ caput meum: & ad lum̃ eiꝰ
ãbulabã intenebris. Tunc quippe uidet ex
se ꝑsecutione cogente. infirmorũ multos
cadere: quos ñc ut mat̾ intra pacis sinũ
paruulos fou&. & intranqͥllas fidei cu-¬
nas contin&: quia ad mixti fortib ipsa
fidei tranquillitate nutriunt᷑. Tunc uͦ
tales multi casuri sunt: & ꝑuiscera cari¬
tatis quicquid in dãpno paruuloꝵ susti¬
n&. se ꝑpeti animus ꝑfectorũ dol&. In-¬
firmorũ & enĩ dãpna. ad corda fortiũ ꝑ
cõpassionẽ transeunt. Unde ꝑ paulũ dr̃.
Quis infirmatur. & ego ñ infirmor: Quis
scandalizatur & ego ñ uror: lanto enĩ
quisq ꝑfectus ẽ quanto ꝑfecte sentit
dolores alienos. Unde scã ȩccła infirmis
tc̃ cadentib angustata. cũ horũ remini¬
scit᷑ temporũ. iure dictura ẽ. Scd̾m di¬
es quib ds̃ custodiebat me: quia se tc̃
in illis ȩstimat cadere. quȩ se nc̃ inistis

Expanded text:
cerna ejus super caput meum, et ad lumen ejus cerna ejus super caput meum, et ad lumen ejus ambulabam in tenebris. - Tunc quippe videt ex se persecutione cogente infirmorum tumultus cadere, quos nunc ut mater intra pacis sinum parvulos fovet, et in tranquillas fidei cunas continet, qui admisti fortibus ipsa fidei tranqutales multi casuri sunt, et per viscera charitatis, quidquid in damno parvulorum sustinet, se perpeti animus perfectorum dolet. Infirmorum etenim damna ad corda fortium per compassionem transeunt. Unde per Paulum dicitur: Quis infirmatur et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror ? Tanto enim quisque perfectus est, quanto perfecte sentit dolores alienos. Unde sancta Ecclesia infirmis tunc cadentibus angustiata, cum horum reminiscitur temporum, jure dictura est: Secundum dies quibus Deus custodiebat me, quia se tunc in illis aestimat cadere, quae se nunc in istis
Abbreviated transcription (Latin):
Nulta enĩ talia. sc̃a eccła dolorib pressa
dictura ẽ. Tantis quippe illam futurũ ẽ.
tribulationib angustari: ut hȩc tempo¬
ra cũ magno suspirio desideret. quȩ nos
cum magno dolore toleramꝰ. Dicat gͦ. di
tũ numeru menses uocant᷑: quid noĩe
signat mensiũ. nͥ collectiones animarũ:
Dies quippe dum colligunt᷑ in mensib
subtrahunt᷑: quia & hoc tempore. scã ex¬
cła dum ueritatis luce resplendentes a
nimas colligit. in intimis abscondit. Ali¬
quando etiã mensis ꝓꝑfectione ponttur.
sicut ꝓpħa ait. Erit mensis ex mense. ꝑfe¬
ctio uidelicet eis erit in requiẽ: quib nc̃
ꝑfectio fuerit in oꝑatione. Reminiscat᷑
gͥ ꝑfectionis pͥstinȩ: reducat ad memo¬
riã. qͣnta prȩdicationis suȩ collectis ani¬
mab reportabat lucra: & angustata
tribulationib dicat. Quis mͥ tribuat. ut
sim iuxta menses pͥstinos: In quib pro¬
fecto mensib qualis fuerit: enumeran¬
custodiebat me: quando splendebat lu¬

Expanded text:
ulta enim talia sancta Ecclesia doloribus pressa dictura est. Tantis quippe illam futurum est tribulationibus angustari, ut haec tempora cum magno suspirio desideret quae nos cum magno dolore toleramus. Dicat ergo, rum numerus menses vocantur, quid aliud nomine signat mensium, nisi collectiones animarum? Dies quippe dum colliguntur in mensibus, subtrahuntur, quia et in hoc tempore sancta Ecclesia, dum veritanimas colligit, in intimis abscondit. Aliquando etiam mensis pro perfectione ponitur, sicut propheta ait: « Erit mensis ex mense , » perfectio videlicet eis in requiem, quibus nunc perfectio fuerit in operatione. Reminiscatur ergo perfectionis pristinae, reducat ad memoriam quanta praedicatione sua collectis animabus reportabat lucra, et angustata tribulationibus dicat: Quis mihi tribuat, ut sim juxta menses pristinos? In quibus profecto mensibus qualis fuerit, enumerancustodiebat me, quando splendebat lu
Abbreviated transcription (Latin):
describunt᷑ dup̃ciosos ñ eẽ cognoscimꝰ. in
eorum intelligentiã aliud exquiramꝰ: Sar
donicus qͥppe t̾rȩ rubrȩ similitudinẽ tenet.
saphirꝰ uͦ aereã hab&e speciẽ. Possunt gͦ in
sardonico ꝑt̾ram rubrã homines: in saphi¬
ro autẽ ꝑaereã uisionẽ angłi designari.
Nam cũ t̾rȩ rubrȩ speciẽ lapis sardonicꝰ
habeat. ñ in merito hominẽ designat. ꝙ
& adam qui pͥmus ẽ. conditꝰ. latino sermo¬
ne t̾ra rubra nominat᷑. Quid. ẽ. gͦ quod dr.
qr hȩc sapientia lapidi sardonico uel sa¬
phiro ñ confert᷑: nisi quod is qui ẽ. deuiur¬
tus & dei sapientia. mediator scilic& dei
dine excellat omĩa. ut ei nec int̾ra pͥmi
homines. nec incȩlo angłi cõparentur:
dño. aut quis similis erit deo. int̾ filiosdĩ:
Possunt autẽ ꝑ sardonicũ lapidẽ. patres
testam̃ti ueteris: ꝑ saphirũ ui predicato

Expanded text:
describuntur, dum pretiosos non esse cognoscimus, in describuntur, dum pretiosos non esse cognoscimus, in eorum intelligentia aliud exquiramusdonicus quippe terrae rubrae similitudinem tenet, sapphirus vero aeream habet speciem. Possunt ergo in Sardonico, per terram rubram homines, in sapphiro autem per aeream visionem angeli designari. Nam cum terrae rubrae speciem lapis Sardonicus habeat, non immerito hominem significat, quia et Adam, qui primus est conditus, Latino sermone terra rubra nominatur. Quid est ergo quod dicitur, quia haec sapientia lapidi Sardonico vel sapphiro non confertur, nisi quod is qui est « Dei virtus et Dei sapientia , » mediator scilicet « Danta magnitudine excellat omnia, ut ei nec in terra primi homines, nec in coelo angeli comparentur? Domino, aut quis similis erit Deo inter filios Dei? » Possunt autem per Sardonicum lapidem Patres Testamenti Veteris, per sapphirum vero praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
Nec aliud se ꝑfallaciã p̃tendit exteriꝰ: &
aliud se seruat interiꝰ. Neq indictis suis
pulchra uideri appetit nitore sermonis:
s integritate ueritatis. In mandatis gͥ su¬
is dei sapientia ñ confert᷑ tinctis indiȩ
colorib: qr dũ fucata eloquentiȩ ornam̃¬
ta ñ hab&: quasi uestis sine tinctura pla¬
c&. Quã fucationẽ tincturȩ bene paulus
despexerat: cũ dicebat. Quȩ & loqͥm᷑ ñ in
doctis humanis sapientiȩ uerbis. s in do¬
ctrina sp̃c. Malebat qͥppe hanc sapienti¬
am sola puritate ueritatis ostendere: ñ
autẽ eloquii tinctione fucare. Sequit᷑.¬
sos ñ eẽ. quis nesciat: Et dũ multi alii p̃cio¬
si sunt lapides. qͥ longe istos estimatione
magnitudinis antecellant: cut saphyrꝰ
uł sardonicꝰ potissimũ p̃ciosus nominatꝰ :
cum ut̃q lapis sit aliorũ lapidũ coparati¬
one uilissimꝰ. nͥ ut eos lapides qui p̃ciosi

Expanded text:
nec aliud se per fallaciam praetendit exterius, et nec aliud se per fallaciam praetendit exterius, et aliud reservat interius; neque in dictis suis pulchra videri appetit nitore sermonis, sed integritate veritatis. In mandatis igitur suis Dei sapientia non confertur tinctis Indiae coloribus, quia dum fucata eloquentiae ornamenta non habet, quasi vestis sine tinctura placet. Quam fucationem tincturae bene Paulus despexerat, cum dicebat: Quae et loquimur non in doctis humanae saplentiae verbis, sed in doctrina spiritus . Malebat quippe hanc sapientiam sola puritate veritatis ostendere, non autem eloquii tinctione fucare. Sequitsos non esse quis nesciat? Et dum multi alii pretiosi sint lapides, qui longe istos aestimatione magnitudinis antecellant, cur sapphirus vel sardonychus potissimum pretiosus nominatus est, cum uterque lapis iste aliorum lapidum comparatione vilissimus sit? nisi ut eos lapides qui pretiosi
Abbreviated transcription (Latin):
colorib. Quid enĩ ꝑ indiã quȩ nigrũ po¬
płm mitcit. nisi hic mundus accipitur.
in quo utta hominũ ꝑ culpã obscura ge¬
neratur: lincti autẽ colores sunt indiȩ.
huius mundi sapientes: qui quãuis ꝑ infi¬
delitatẽ & plerunq actionẽ fȩdi sint: an
humanos tam̃ ocłos. suꝑ ductȩ honestatis
colore fucant᷑. S coȩt̃na dei sapientia tin¬
ctis indiȩ colorib ñ confert᷑: ꝙ quisquis
hanc ueracit᷑ intelligit: abhis hominib
quos mundus sapientes coluit. quã longe
distet agnoscit. Ipsaq eiꝰ mandatorũ uet¬
ba ab huius mundi sapientib differ̃: qͥ
dum intendunt eloquentiȩ. eorũ dicta.
quasi pulchra apparent specie & fucati¬
one tincturȩ: & cũ rerũ uirtute carears¬
aliud se.ẽe. quã sunt. uerborũ cõpositioni¬
b. quasi suꝑductis colorib m̃tiuntur.¬
At contͣ doctrina sapientiȩ. & p̃dicatiõe
pulchra ẽ: & pura ueritate conspicua.

Expanded text:
coloribus. Quid enim per Indiam, quae nigrum pocoloribus. Quid enim per Indiam, quae nigrum populum nutrit, nisi hic mundus accipitur, in quo vita hominum per culpam obscura generatur? Tincti autem colores sunt Indiae, hujus mundi sapientes; qui quamvis per infidelitatem et plerumque per actionem foedi sint, ante humanos tamen oculos superductae honestatis colore fucantur. Sed coaeterna Dei sapientia tinctis Indiae coloribus non confertur, quia quisquis hanc veraciter intelligit, ab his hominibus quos mundus sapientes coluit quam longe distet agnoscit. Ipsaque ejus mandatorum verba ab hujus mundi sapientibus differunt, qui dum intendunt eloquentiae, eorum dicta quasi pulchra apparent specie, et fucatione tincturae; et cum virtualiud se esse quam sunt, verborum compositionibus, quasi superductis coloribAt contra, doctrina sapientiae et praedicatione pulchra est, et pura veritate conspicua;
Abbreviated transcription (Latin):
uiam huic sapientiȩ p̃dicando p̃pararent.
neq ut ꝓea. s ꝑ eam subiectos ppłos rege¬
rent. Quia enĩ certũ erat. quod ꝑ accessũ
temporũ deficientis scłi languores excre¬
manũ: ut tͣnsmissis priꝰ p̃dicatorib qͣsi
quib dã uisitatori¬
b tanto pꝰmodũ
maior uenirce po¬
tentia medici.
quanto magis mor¬
b creuiss& e¬
groti. Quia uͦ nul¬
lus uice eiꝰ ad
saluandos nos mittitur: dicat᷑ recte. nec
appendet᷑ argentũ incõmutatione eiꝰ:
qm̃ uita iustorũ p̃dicantiũ quantalib&
scĩtatis luce polleat: aduentũ nob suꝑ
nȩ sapientiȩ ꝑ suã p̃sentiã ñ cõmutat.
S fuere multi gentiliũ qui mundi huiꝰ
sapientũ disciplinis dediti. ea quȩ sunt
int̾ homines honesta seruarent: & sal¬
uando s seruata honestate se crederent:
neᷤ iã mediatorẽ dei & hominũ querereÑ
cũ quasi sufficientẽ sibi philosophorũ
doctrinã tenerent. In quorũ despectu

Expanded text:
viam huic sapientiae praedicando praepararent, viam huic sapientiae praedicando praepararent, neque ut pro ea, sed per eam subjectos populos regerent. Quia enim certum erat quod per accessum temporum deficientis saeculi languores excremanum, ut transmissis prius praedicatoribus, quasi quibusdam visitatoribus, tanto postmodum major veniret potentia medici, quanto magis morbus crevisset aegroti. Quia vero nullus vice ejus ad salvandos nos mittitur, dicatur recte: Nec appendetur argentum in commutatione ejus, quoniam vita justorum praedicantium quantalibet sanctitatis luce poileat, adventum nobis supernae 592 sapientiae per suam praesentiam non commutat. Sed fuere multi gentilium qui, mundi hujus sapientum disciplinis dediti, ea quae sunt inter homines honesta servarent, et salvandos servata honestate se crederent, nec jam mediatorem Dei et hominum quaererent, cum quasi sufficientem sibi philosophorum doctrinam tenerent. In quorum despectu
Abbreviated transcription (Latin):
entiȩ repletus. quosdã in iudȩa p̃uidit.
ñ ẽẽ defuturos. qui spem in legis latore
ponerent. & suȩ salutis auctorẽ moysen
putarent: sic̃ cuidã sanato maledicentes
dicunt. Tu sis discipłs eiꝰ: nos enĩ moysi
discipuli sumꝰ. Inde ad huc congrue sub¬
infert᷑. Nec appendetur argentũ in cõ¬
mutatione eius. Quia enĩ argento sȩpe
eloquia diuina signant᷑: posst̃ argenti
uocabulo. etiã eiꝰdẽ eloquii scͥptores intel
ligi: quorũ uita int̾ turbas hominũ. re¬
splenduit luce uirtutũ. S qr lex pecca¬
ta indicare potuit. ñ auferre: ñ qͥsꝗͣ
ueterũ patrũ. ñ legis lator moyses. humam
generis redemptor extitit. Argentũ gͦ in
cõ mutatione huiꝰ sapientiȩ ñ appendit᷑:
quia quilib& sc̃ieẽ potuer̃. incõparatiõe
unigeniti filii. nulliꝰ meriti fuisse pensan¬
tur. Qui nisi huiꝰ sapientiȩ seruos se cog¬
nosc̾ent: sc̃i nullatenꝰ fuissent. Ad hoc
qͥppe illi missi sunt. ut in cordib hominỹ

Expanded text:
entiae repletus, quosdam in Judaea praevidit non esse defuturos qui spem in legislatore ponerent, et suae salutis auctorem Moysen putarent, sicut et cuidam sanato maledicentes dicunt: Tu discipulus sis ejus, nos enim Moysi discipuli sumus . Unde adhuc congrue subinfertmutatione ejus. - Quia enim argento saepe eloquia divina signantur, possunt argenti vocabulo etiam ejusdem eloquii scriptores intligi, quorum vita inter turbas hominum resplenduit luce virtutum. Sed quia lex peccata indicare potuit, non auferre, non quisquam veterum patrum, non legislator Moyses humani generis redemptor exstitit. Argentum ergo in commutatione hujus sapientiae non appenditur, quia quilibet sancti esse potuerunt, in comparatione unigeniti Filii Dei nullius meriti fuisse pensantur, qui nisi hujus sapientiae servos se esse cognoscerent, sancti nullatenus fuissent. Ad hoc quippe illi missi sunt, ut in cordibus hominum
Abbreviated transcription (Latin):
lus priꝰquã mens illiꝰ. sem̃ gratuite ue¬
ritatis acciꝑet: quib sentib p̃mebat᷑
erroris. Qui priꝰ inqͥt fui blasphemꝰ & ꝑse
cutor. & contumeliosus: s miscđiam con¬
secutus sum: quia ignorans fȩci. inincre¬
uenti sumꝰ: quid boni oꝑis dedimꝰ qͦ
acciꝑe eandẽ sapientiã mereremur:
huius itaq sapientiȩ hõ p̃ciũ nescit:
boni oꝑis. ut ad fidẽ uenir& agnoscit.
Quasi enĩ ad ꝑcipiendã sapientiã p̃ciũ
dare.ẽ: cognoscendũ dm̃ actionis suȩ
mercede puenire.Non eẽ. huiꝰ sapientiȩ¬

Expanded text:
lus, priusquam mens illius semen gratuitae velus, priusquam mens illius semen gratuitae veritatis acciperet, quibus sentibus premeretur erroris: Qcutor, et contumeliosus; sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci in increventi sumus, quid boni operis dedimus, quo accipere eamdem sapientiam mereremur? Hujus itaque sapientiae homo pretium nescit, boni operis ut ad fidem veniret agnoscit. Quasi enim ad percipiendam sapientiam pretium dare est cognoscendum Deum actionis suae mercede praevenire.
Abbreviated transcription (Latin):
quã sapientiã contẽplatur. nisi eã de qͣ
paulus apłs dicit. xp̃m dei uirtutẽ. &
dei sapientiã: de qua ꝑ salomonẽ scrip¬
tũ ẽ. sapientia ȩdificauit sibidomũ. &
de qua psalmista ait. omnia insapien¬
tia fecisti: Huiꝰ nimirũ sapientiȩ homo
preciũ nescit: quia nichil dignũ ȩstima¬
nesciri qr deest. Eo scilic& loquendi
genere quo inangusti is quisq deprȩ¬
hensus. cũ remediũ sub uentionis ñ in¬
uenit: fateri sol&. quia quid faciat
nescit. Huiꝰ gͦ sapientiȩ p̃cium nescire
.ẽ. digni oꝑis meritũ quo illã ꝑcipiat ñ
inuenire. Ad hoc nanq p̃ciũ damꝰ: ut
eius uice.rẽ quã appetimus possidere
debeamꝰ. Quid autẽ nos dedimꝰ ut hanc
Grã quippe redempti sumꝰ. Illa nanq so¬
la oꝑa male uiuendo dedimꝰ: quib si i̾ta
redderent᷑. S aliud homo ꝑ iusticiã me¬
ruit: aliud ꝑ grãm accepit. Testet᷑ pau¬

Expanded text:
quam sapientiam contemplatur, nisi eam de qua quam sapientiam contemplatur, nisi eam de qua Paulus aposDei sapientiam? » De qua per Salomonem dicitur: « Sapientia aedificavit sibi domum ; » et de qua Psalmista ait: « Omnia in sapientia fecisti . » Hujus nimirum sapientiae homo pretium nescit, quia nihil dignum aestimanesciri quia deest, eo scilicet loquendi genere, quo in angustiis quisque depressus cum remedium subventionis non invenit, fateri solet, quia quid faciat nescit. Hujus ergo sapientiae pretium nescire est, dignum operis meritum quo illam percipiat non invenire. Ad hoc namque pretium damus, ut ejus vice rem quam appetimus possidere debeamus. Quid autem non dedimus, ut hanc Gratia quippe redempti sumus. Illa namque sola opera male vivendo dedimus, quibus si justa redderentur. Sed aliud homo per justitiam meruit, aliud per gratiam accepit. Testetur Pau
Abbreviated transcription (Latin):
res ponder&. abissus dicit ñ ẽ. in me: ñ
ubi ẽẽt. s ubi ñ ẽẽt indicauit. Rursus cũ
ab homine eiꝰ p̃ciũ dicer& ignorari. atq
ad hoc inferius redderet. ñ dabit᷑ aurũ
ẽẽt ostendit. Cunctis autẽ liquet: quod
neq hȩc humana sapientia uł teneri loco
uel emi diuitiis potest. S uir sc̃s iysti¬
cis sensib plenus. ad alia nos ĩtelligenda
transmitcit: ut ñ creatã s creantẽ sapi¬
entiã requiramꝰ. Nam nͥ in uerbis istis
allegoriarũ secreta rimemur: ea utiq
quȩ secuntur. omĩno sunt digna despe¬
ctuisi ex sola historica narratione pen¬
sent᷑. Paulo pꝰ nanq dic̃. Non ad ȩquabi¬
tur ei aurũ uł uitrũ. Et cũ sic̃ noui mꝰ
uitrũ longe atq dissimilit̾ auro sit ui¬
lius: cur pꝰ auri nom̃ metalliutiq p̃cio¬
si ꝓ immensa laude uitrũ quoq dix̃
sapientiȩ ñ ȩquarie Ipsagͦ litt̾ȩ difficul¬
tate compellim᷑: ut ad sententias horũ
uerboꝵ mysticas uigilemꝰ. Uir itaq sc̃s

Expanded text:
dicit: Non est in me, non ubi esset, sed ubi non esset indicavit. Rursus cum ab homine ejus pretium diceret ignorari, atque ad hoc inferius redderet: Non dabitur aurum esset ostendit. Cunctis autem liquet quod neque haec humana sapientia vel teneri loco, vel emi divitiis potest. Sed vir sanctus, mysticis sensibus plenus, ad alia nos intelligenda transmittit, ut non creatam sed creantem sapientiam requiramus. Nam nisi in verbis istis allegoriarum secreta rimemur, ea utique quae sequuntur omnino sunt digna despectu, si ex sola historica narratione pensentur. Paulo post namque dicit: Non adaequabitur ei aurum vel vitrum. Et cum, sicut novimus, vitrum longe atque dissimiliter auro sit vilius, cur post auri nomen, metalli utique pretiosi, pro immensa laude vitrum quoque dixit sapientiae non aequari? Ipsa ergo litterae difficultate compellimur, ut ad sententias horum verborum mysticas vigilemus. Vir itaque sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
butyro eloquii pedes lauant. Solent eti¬
am pedes. ipsa itineris asꝑitate lacerari.
Uñ & omino difficile. ẽ. int̾renis actioni¬
b huius uitȩ iter agere: & nulla ex labo¬
re itineris uulnera sustinere Cũ gͦ uigi¬
lantes p̃positi auditores suos curis ext̾io¬
rib intentos. ad cor reuocant: ut quȩ int̃
ipsa licita oꝑa ad miserint mala cognos¬
cant. & quȩ cognouerint defleant. pedes
butyro lauant: quia eorũ uulnerib. pę¬
nitentiȩ unguenta sub ministrant. Re¬
miniscatur igit᷑ ȩecła tunc uehem̃ter
affucta. quomͦ pacis suȩ tẽpore. ꝑ exhor¬
tationis uerbũ m̃bra ĩse etiam extrema mũ¬
dabat: & dicat. Quando lauabã pedes
meos butyro. Quod de beato iob ad mira¬
bilit̾ lib& intueri: qui int̾ tot curas rerũ¬
int̾ tot affectus pignorũ. int̾ tot studia
sacrificiorũ. subiectis suis quãlib& extre¬
mis. bona sequentis uitȩ prȩdicabat: ut

Expanded text:
butyro eloquii pedes lavant. Solent etibutyro eloquii pedes lavant. Solent etiam pedes ipsa itineris asperitate lacerari. Unde et omnino difficile est in terrenis actionibus hujus vitae iter agere, et nulla ex labore itineris vulnera sustinere. Cum ergo vigilantes praepositi, auditores suos curis exterioribus intentos ad cor revocant, ut quae inter ipsa licita opera admiserint mala cognoscant, et quae cognoverint defleanbutyro lavant, quia eorum vulneribus poenitentiae unguenta subministrant. Reminiscatur igitur Ecclesia tunc vehementer afflicta, quomodo pacis suae tempore per exorationis verbum membra in se etiam extrema mundabat, et dicat: Quando lavabam pedes meos butyro. Quod de beato Job admirabiliter libet intueri, qui intinter tot affectus pignerum, inter tot studia sacrificiorum, subjectis suis quamlibet extremis, bona sequentis vitae praedicabat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nã meã ñ erubuit. Sigͦ ex uoce capitis hȩc
uerba pensamꝰ: recte pedes sicut dictũ ẽ.
prȩdicatores accipimꝰ Si autẽ sentire ista¬
ex uoce solius corporis debemꝰ: nimirũ pe¬
des ȩccłȩ sunt inferiorũ oꝑum ministri.
Quidũ ad usus necessarios ea quȩ sunt ex¬
teriꝰ exercent: ꝑ extremũ ministeriũ ue¬
lut pedes t̾rȩ inherent. S debent hi qui
prȩsunt. qui doctrinȩ studio inuigilan.
sollerti cura occupatorũ corda requirere:
eisq eã quã ipsi uacando ꝑcipiunt. cre¬
bra ad monitionis uoce. infusionẽ pin¬
guedinis ministrare. Nã quia in uno cor¬
pore in uicẽ ꝓse menbra sollicita sunt: si¬
cut illorũ ministeriis nr̃a extrema fulci¬
unt᷑ : ita necẽe. ẽ ut nr̃is studiis. illorum
interiora repleant᷑. Quando gͦ sc̃i docto¬
res quibdã ad extrema ministeria dedi¬
tis. unctionẽ dnĩcȩ incarnationis p̾dicant

Expanded text:
nam meam non erubuit . Si ergo ex voce capitis haec nam meam non erubuit . Si ergo ex voce capitis haec verba pensamus, 616 recte pedes, sicut dictum est, praedicatores accipimus. Veex voce solius corporis debemus, nimirum pedes Ecclesiae sunt inferiorum operum ministri, qui dum ad usus necessarios ea quae sunt exterius exercent, per extremum ministerium velut pedes terrae inhaerent. Sed debent hi qui praesunt, qui doctrinae studio invigilant, solerti cura occupatorum corda requirere, eisque eam quam ipsi vacando percipiunt, crebrae admonitionis voce, infusionem pinguedinis ministrare. Nam quia in uno corpore invicem pro se membra sollicita sunt, sicut illorum ministeriis nostra extrema fulciuntur, ita necesse est ut nostris studiis illorum interiora repleantur. Quando igitur sancti doctores quibusdam ad extrema ministeria deditis, unctionem dominicae incarnationis praedicant,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatio impenditur: s causa p̾dicati¬
onis accipitur uictus. Et quoties pre-¬
dicantib necessaria ab audientib con-¬
feruntur: ñ solent de rerũ munere.
s de conferentiũ mercede gaudere.
Uñ ꝑ paulũ dr̃. Non quero datũ: sed
requiro fructũ. Datũ qͥppe ẽ. res ipsa
quȩ impendit᷑: fructus uero datiẽ. si
benigna mente. futurȩ mercedis stu¬
dio. aliquid impendat᷑. Ergo datũ in¬
re accipimus: fructũ incorde. Et quia dis¬
cipulorũ suorũ apłs mercede potiꝰ quam
munere pascebat᷑. nequaquã datũ. sed fru¬
ctum se querere fatet᷑. Unde & subdit ꝓtinꝰ
dicens. habeo autẽ omĩa & habundo. Bu¬
tyro gͥ lauantur pedes: cũ predicatores
sc̃i ut diximꝰ. ipsa p̃dicatione fatigati. au¬
ditorũ suoꝵ bonis oꝑib fouentur. Fessos nanq
ro fuerat unctus pes: qui in cathena tene¬
batur dicens. Det miscđiã dñs onesifori
domui: quia sȩpe me refrigerauit. & cate¬

Expanded text:
praedicatio impenditur, sed causa praedicatipraedicatio impenditur, sed causa praedicationis accipitur victus. Et quoties praedicantibus necessaria ab audientibus conferuntur, non solent de rerum munere, sed de conferentium gaudere mercede. Unde per Paulum dicitur: Non quaero datum, sed requiro fructum . Datum quippe est res ipsa quae impenditur; fructus vero dati est, si benigna mente futurae mercedis studio aliquid impendatur. Ergo datum inre accipimus, fructum in corde. Et quia discipulorum suorum Apostolus mercede potius quam munere pascebatur, nequaquam datum, sed fructum se quaerere fatetur. Unde et subdidit protinus, dicens: Habeo autem omnia, et abundo . Butyro ergo lavantur pedes, cum praedicatores sancti, ut diximus, ipsa praedicatione fatigati, auditorum suorum bonis operibus foventur. Fessos namque ro unctus fuerat pes qui in catena tenebatur, dicens: Det misericordiam Dominus Onesiphori domui; quia saepe me refrigeravit, et cate
Abbreviated transcription (Latin):
si ab audientib uenerat᷑. Uñ & apłis pe¬
des loti sunt: ut ex quolibet paruo con¬
tagio in ipsa predicatione contracto
quasi a quodã itinere. collecto pulue¬
re mundarent᷑. Et beatꝰ iacob dicit.
Nolite plures magistri fieri fr̃s mei.
Et paulo pꝰ. In multis enĩ offendimus
om̃s. Ped es gͦ lauant᷑ butyro: quia
pinguedine boni oꝑis infunditur
atq emundatur collectus pulius de
gła prȩdicationis Uel certe butyro
pedes lauantur. dũ scĩs p̃dicatorib de¬
bita ab audientib stipendia conferunt᷑:
et quos fatigat in iunctus p̃dicationis
labor. ex hibita a discipulis. pinguedo
bonioꝑis fouet. Non quod ideo p̃dicent
ut alant᷑: s idõ alant᷑ ut predicent: ide
ut prȩdicare subsistant. Non ut inten
tionẽ sumendi uictus transeat actio p̃¬
dicationis: sed adutilitatẽ predicatiõis.
deseruiant ministeria sustentationis.
Abonis gͦ prȩdicatorib ñ causa uictus

Expanded text:
si ab audientibus veneratur. Unde et apostolis pesi ab audientibus veneratur. Unde et apostolis pedes loti sunt, ut a quamlibet parvo contagio in ipsa praedicatione contracto, quasi a quodam itinere collecto pulvere mundarentur. Et beatus Jacobus dicit: Nolite plures magistri fieri, fratres mei . Et paulo post: In multis enim offendimus omnes . Pedes ergo lavantur butyro, quia pinguedine boni operis infunditur atque mundatur collectus pulvis de gloria praedicationis. Vel certe butyro pedes lavantur, dum sanctis praedicatoribus debita ab audientibus stipendia conferuntur, et quos fatigat injunctus praedicationis labor exhibita a discipulis pinguedo boni operis fovet, non quod ideo praedicent ut alantur, sed ideo alantur ut praedicent; id est, ut praedicare sutionem sumendi victus transeat actio praedicationis, sed ad utilitatem praedicationis deserviant ministeria sustentationis. A bonis ergo praedicatoribus non causa victus
Abbreviated transcription (Latin):
stib mandatis inseruiunt. Uñ ꝑ pro¬
pħam dñs dic̃. Ecce ego & pueri mei:
quos mͥ dedit dĩ. Et rursus in eugłio.¬
Pueri nunquid pulmentariũ habetise
Nunc gͦ incircuitu eiꝰ sunt pueri: qr
incunctis fere gentib reꝑiunt᷑. qui cȩ¬
lestia mandata custodiunt. sp̃alis dis¬
ciplinȩ regulis obsecunt᷑. Qui ꝓfecto
tc̃ ad obsequiũ pueri deer̃: quando pra¬
illius capitis corpus: alit̃ hȩc uerba
iuxta uocẽ capitis accipi. atq alit̃ iux¬
ta uocẽ corporis debent. Quos gͦ pedes
dñi nisi scos p̃dicatores accipimꝰ: de qͥ¬
b dicit. & in ambulabo in eis: Butyro
igitur pedes lauant᷑: quia prȩdicatores
scĩ bonorũ oꝑum pinguedine replentur
Ut enĩ & supra iam diximꝰ: uix ipsa p̃¬
dicatio. sine aliquo transitur ad misso.
Nam quilib& predicans. aut ad qͣntu¬
lancunq indignationẽ trahit᷑. si con¬
tempnit᷑: aut ad quantulãcunq głam

Expanded text:
stibus mandatis inserviunt. Unde per prostibus mandatis inserviunt. Unde per prophetam Dominus dicit: Ecce ego et pueri mei quos mihi dedit 615 Deus . Et rursus in E« Pueri, nunquid pulmentarium habetis? » Nunc ergo in circuitu ejus sunt pueri, quia in cunctis fere gentibus reperiuntur, qui coelestia mandata custodiunt, et spiritalis disciplinae regulis obsequuntur. Qui profecto tunc ad obsequium pueri deerant, quando praillius capitis corpus, aliter haec verba juxta vocem capitis accipi, atque aliter juxta vocem corporis debent. Quos ergo pedes Domini, nisi sanctos praedicatores accipimus? De quibus dicit: Et inambulabo in eis . Butyro ergo pedes lavantur, quia praedicatores sancti bonorum operum pinguedine replentur. Etenim, ut supra jam diximus , vix ipsa praedicatio sine aliquo transitur admisso. Nam quilibet praedicans, aut ad quantulamcunque indignationem trahitur, si contemnitur; aut ad aliquantulamcunque gloriam,
Abbreviated transcription (Latin):
sibilẽ tanquã uidens sustinuit. ꝑuersũ
quippe t̾rȩ pͥncipẽ quasi ñ uidit: quẽ
ab oculis sui cordis abiecit. Regẽ uͦ in¬
usibilem tanquã uidens sustinuit: ꝙr
ab eiꝰ timoris intuitu. mentis oculũ ñ de¬
flȩxit. Scã itaq ȩccła in magnis tunc
tribulationib deprehensa cũ multos
a dõ conspicit praua cogitatione dis¬
cedere: uidet ꝓfecto mentis eorũ ha-¬
bitaculũ. discedente dõ uacuũ rema¬
nere: & iure deplorans dicit. Quando
religionis plangit᷑: quia ñnulli etiã nc̃
xp̃iani ẽẽ ñ appetunt. s uideri. his ui¬
delic& deus in publico.ẽ: ñ insecreto.
S sca ęccła dm̃ insecreto habere desi¬
derat: quȩ illos uere fideles respicit:
quos ad uitã fidei. corde pleno ꝑmane¬
re cognoscit. Quȩ iuxta exteriorẽ qͦq
uigoris sui rectitudinẽ dicit. Qñ erat
omp̃c mecũ: & incircuitu meo pue¬
ri mei. Pueri scilicet uocant᷑: qui cęle¬

Expanded text:
sibilem tanquam videns sustinuit . Perversum sibilem tanquam videns sustinuit . Perversum quippe terrae principem quasi non vidit, quem ab oculis sui cordis abjecit. Regem vero invisibilem tanquam videns sustinuit, quia ab ejus timoris intuitu mentis oculum non deflexit. Sancta itaque Ecclesia in magnis tunc tribulationibus deprehensa, cum multos a Deo conspicit prava cogitatione discedere, videt profecto mentis eorum habitaculum discendente Deo vacuum remanere, et jure deplorans dicit: Quando religionis plangitur, quia nonnulli etiam nunc Christiani esse non appetunt, sed videri. His videlicet Deus in publico est, non in secreto. Sed sancta Ecclesia Deum in secreto habere desiderat, quia illos vere fideles respicit, quos ad vitam fidei corde pleno permanere cognoscit. Quae juxta exteriorem quoque vigoris sui rectitudinem dicit: Quando erat Omnipotens mecum, et in circuitu meo pueri mei. Pueri scilicet vocantur, qui coele
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ exteriora oꝑum exempla. Beatꝰ igit᷑ iob
dicat ex se: dicat ex ꝑsona uniuersalis ȩccłȩ.
Quando secreto deus erat intaberna culo
meo. Ut enĩ demonstrar& quantũ intus
ꝓfecerit : secreto dm̃ fuisse in suo taberna¬
culo ꝑhib&. Ut etiã ostendat rectitudi¬
nis oꝑa quantũ extrinsecꝰ custodiuit: ad¬
uina p̃cepta mȩtuunt: dei tabernaculũ
fiunt. Uñ ut suprã iã diximꝰ. ꝑsemet ipsã
ueritas dic̃. de eo qui illius mandata cu-¬
stodit. Ego & pat̾ ueniemꝰ: & mansionẽ
apud eũ faciemꝰ. Quo contra ꝑuersi qͥq
dũ inderna ñ appetunt: in suis se cogita¬
tionib foras fundunt. Unde eis ꝑ ꝓpħam
sũ. Uȩ qui cogitatis in utile. In actionib
qͥppe suis uerent᷑ homines quos corpora¬
liter uident: & dm̃ sibi prȩsentẽ ñ esti¬
mant ẽẽ quẽ ñ uident. Quo contra in
laude iusti dr̃. dũ ȩgipti regẽ contẽpne
ret. & dei mandatis obȩdir&: quia in ui¬

Expanded text:
per exteriora operum exempla. Beatus igitur Job per exteriora operum exempla. Beatus igitur Job dicat ex se, dicat ex persona universalis Ecclesiae: Quando secreto Deus erat in tabernaculo meo. Ut enim demonstret quantum intus profecerit, secreto Deum fuisse in suo tabernaculo perhibet. Ut etiam ostendat rectitudinis opera quantum extrinsecus custodivit, advina praecepta metuunt, Dei tabernaculum fiunt. Unde, ut supra jam diximus , per semetipsam Veritas dicit de eo qui illius mandata custodit: Ego et Pater veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Quod contra perversi quique dum interna non appetunt, in suis se cogitationibus foras fundunt. Unde eis per propsum: Vae qui cogitatis inutile . In actionibus quippe suis verentur homines, quos corporaliter vident, et Deum sibi praesentem non aestimant esse, quem non vident. Quod contra in laude justi dicitur, dum Aegypti regem contemneret, et Dei mandatis obediret: Quia invi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ omĩa ñ uidemꝰ. Multo enĩ magis intrin¬
secꝰ dõ: quã extrinsecꝰ hominib conspi¬
cabiles sumꝰ. Unde scĩ homines foris se intꝰq
circum spiciunt: & uel reprehendendos
se exterius. uel in iquos se interiꝰ uideri
in uisibilit̃ timent. Hinc ẽ. quod aĩalia qͥ
na ocuł ẽẽ memorant᷑. Quisquis enĩ ex¬
teriora sua honeste disponit. s interiora
negligit. incircuituocłos hab&: s intꝰ
ũ hab&. Scĩ uͦ om̃s quia exteriora sua
circunspiciunt. ut bona de se exempla
fr̃ib prȩbeant: & interiora sua uigilant᷑
attendunt. quia se se in reꝓbabiles int̾¬
nunt: sicut ꝑ psalmistã quoq de scã¬
ȩccła dr̃. Omĩs gła eiꝰ filiȩ regũ ab intus.
S quia exteriora sua etiã in reprehensi
bilia custodit: iure de ea subdidit. In fim¬
briis aureis. circũ amicta uarietate. Ut
& pulcra intus sibi sit. & aliis foris: & se
ꝓuehens ꝑ int̾nã głam: & alios erudiens

Expanded text:
tem omnia non videmus. Multo enim magis intrintem omnia non videmus. Multo enim magis intrinsecus Deo quam extrinsecus hominibus conspicabiles sumus. Unde et sancti omnes foris 614 se intusque circumspiciunt, et vel reprehendendo se exterius, vel iniquos se interius videri invisibiliter timent. Hinc est quod animalia quna oculis esse memorantur . Quisquis enim exteriora sua honeste disponit, sed interiora negligit, in circuitu oculos habet, sed intus non habet. Sancti vero omnes, quia et exteriora sua circumspiciunt, ut bona de se exempla fratribus praebeant, et interiora sua vigilanter attendunt, quia sese irreprobabiles intenunt, sicut per Psalmistam quoque de sa Omnis gloria ejus filiae regis ab intus. Sed quia exteriora etiam irreprehensibilia Ecclesia custodit, jure de ea subdidit: In fimbriis aureis circumamicta varietate, ut et pulchra intus sibi sit, et aliis foris; et se provehens per internam gloriam, et alios erudiens
Abbreviated transcription (Latin):
illa tẽpora erunt dies. in quib ab ad uer¬
sariis paululũ uidebitur oppressa: cum
in dieb adolescentiȩ meȩ: quando secreto
deus erat intabernaculo meo. Quid hoc loco
tabernaculũ. nisi habitationẽ mentis accipi¬
mus: Quia ꝑ omne quod cogitando agimꝰ.:
in consilio nr̃i cordis habitamꝰ. Quisqͥs autẽ
mandata dei tacitus cogitat: secreto ds̃
illi in tabernaculo. ẽ. Habitationẽ & enĩ
cordis sui ante dei ẽẽ oculos uiderat: qͥ
dicebat. Et meditatio cordis mei: in conspe¬
ctu tuo semꝑ. Exteriora nanq oꝑa pateñ
oculis hominũ: longe uͦ in cõparabilit̾ in¬
teriores ac subtilissimȩ cogitationes nr̃e
patent oculis dei. Omĩa enĩ sicut scriptũ
ẽ: nuda & aꝑta sunt oculis eiꝰ Et sȩpe
in ext̾iori oꝑe ante oculos hominũ in ordi
nati apparere mȩtuimꝰ: & in int̾iori cogi¬
tatione illiꝰ respectũ ñ mȩtuimꝰ: quẽ uiden¬

Expanded text:
illa teilla tesariis paululum videtur oppressa, cum in diebus adolescentiae meae, quando secreto Deus erat in tabernaculo meo. Qutabernaculum, nisi habitationem mentis accipimus? Quia per omne quod cogitando agimus, in consilio nostri cordis habitamus. Quisquis autem mandata Dei tacitus cogitat, secreto illi Deus in tabernaculo est. Habitationem etenim cordis sui ante Dei esse oculos viderat, qui dicebat: Et meditatio cordis mei in conspectu tuo semper . Exteriora namque opera patent oculis hominum, longe vero incomparabiliter interiores ac subtilissimae cogitationes nostrae patent oculis Dei. Omnia enim, sicut scriptum est, nuda et aperta sunt oculis ejus . Et saepe in exteriori opere ante oculos homiin interiori cogitatione illius respectum non metuimus, quem viden
Abbreviated transcription (Latin):
pulata. scõ repleta sp̃u. ꝑ predicationis
ministerium infiliorũ conceptione fȩta¬
tur. Quos exhortando parturit: conuer¬
tendo parit. De hac eius ȩtate dño dr̃.¬
Ad olescentulȩ dilexer̃ te. Uniuersȩ
qͥppe ȩccłȩ quȩ unã catholicã faciunt
adolescentulȩ uocant᷑: ñ iã uetustę ꝑ
culpã. s nouellȩ ꝑ gram Non seno ste¬
riles: sed ȩtate mentis adspiritalẽ con¬
gruȩ fȩcunditatẽ. Tunc gͦ cũ indieb il¬
lis eccła quasi quodã senio debilitata
ꝑ predicationẽ filios parere ñ ualet:
reminiscit᷑ fȩcunditatis antiquȩ dic̃s.¬
Sicut fui indieb adolescentię meȩ. Qm¬
uis pꝰeodẽ dies quib depͥmit᷑: iã tam̃
circa ipsũ finẽ temporũ. grandi predica¬
tionis uirtute roboret᷑. Nam susceptis
adplenũ gentib: omnẽ isrłiticũ pꝰpłm qͥ tẽ
inuentus fuerit. in fidei sinũ trahit. Scrip¬
tum qͥppe ẽ. Donec plenitudo gentiũ in¬
troiroe : & sic omĩs isrł saluus fier&. S añ

Expanded text:
pulata sanctoque repleta Spiritu, per praedicationis ministerium in filiorum conceptione fecundatur, quos exhortando parturit, convertendo parit. De hac ejus aetate in Adolescentulae dilexerunt te. Universae quippe Ecclesiae, quae unam catholicam faciunt, adolescentulae vocantur. Non jam vetustae per culpam, sed novellae per gratiam. Non senio steriles, sed aetate mentis ad spiritualem congruae fecunditatem. Tunc ergo cum in diebus illis Ecclesia quasi quodam senio debilitata, per praedicationem filios parere non vult, reminiscitur fecunditatis antiquae, dic. Quamvis post eosdem dies quibus deprimitur, jam tamen circa ipsum finem temporum grandi praedicationis virtute roboretur. Nam susceptis plenum gentibus, omnem Israeliticum populum, qui tunc inventus fuerit, in fidei sinum trahit. Scriptum quippe est: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret . Sed ante
Abbreviated transcription (Latin):
temporũ. in quib nc̃ ȩccła fidei pacẽ te¬
net: & suꝑba hereticorũ colla cõprimit.
ñ potentatu culminis. s iugo rationis.
Reminiscuntur nr̃i. qui quieta fidei tẽ¬
pora duximus: qui & si inbellis coarta¬
mur gentium: ñ tam̃ indictis expugna¬
mur patrũ. Beatus gͦ iob sc̃e eccłȩ typũ
tenens. quȩ tunc in illis angustiis inue¬
uitur. & tam̃ nr̃ȩ ut dixi quietis remi¬
niscitur: sua transacta narrat. & aliis
uentura de nunciat: dicens. Quis mͥtri¬

Expanded text:
temporum in quibus nunc Ecclesia fidei pacem tetemporum in quibus nunc Ecclesia fidei pacem tenet, et superba haereticorum colla comprimit, non potentatu culminis, sed jugo rationis. Reminiscuntur nostri, qui quieta fidei tempora ducimus; 612 qui etsi in bellis coarctamur gentium, non tamen in dictis expugnamur patrum. Beatus ergo Job sanctae Ecclesiae typum tenens, quae tunc in illis angustiis invenitur; et tamen nostrae, ut dixi, quietis reminiscitur, sua transacta narrat, et aliis ventura denuntiat, dicens: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ritudo ꝑuersȩ mentis ñ erumpit exteriꝰ.
in uocem prauȩ libertatis. Ueni&& ꝓfecto
tempꝰ: quando contͣ hanc ꝑuersi atq car¬
nales. aꝑta uoce p̃dicent. quod nc̃ occul¬
ta cogitatione moliunt᷑. Ueni& tẽpꝰ: qñ
catholicã excłam ñ solũ in iustis uocib.s
etiam crudelib plagis p̃mant. Ab aduer¬
tionẽ patitur: scilic& aut uerbis. aut gla
diis S cũ uerbis ꝑsecutionẽ sustinet: ex¬
ercetur eiꝰ sapientia. Cũ uͦ gladiis: exerce¬
tur eiꝰ patientia. Sed uerborũ ꝑsecutio¬
nes ab hereticis nc̃ etiã cotidie toleramꝰ.
cum ipsi heretici linguis nobis subdoł.
& falsa humilitate blandiunt᷑. ꝑsecutio¬
nes uͦ gladiorũ iuxta finẽ mundi secu¬
turȩ sunt: ut grana cęlestib horreis re¬
condenda tanto ueriꝰ a peccatoru paleis
exuantur. quanto artius affliguntur.
lunc electi omnes qui milla fuerint tribu¬
latione comprehensi. reminiscunt᷑ hoꝵ

Expanded text:
ritudo perversae mentis non erumpit exterius ritudo perversae mentis non erumpit exterius in vocem pravae libertatis. Veniet profecto tempus, quando contra hanc perversi atque carnales aperta voce praedicent quod nunc occulta cogitatione moliuntur. Veniet tempus, quando catholicam Ecclesiam non solum injustis vocibus, sed etiam crudelibus plagis premant. 16. Dutionem diis. Sed cum verbis persecutionem sustinet, exercetur ejus sapientia; cum vero gladiis, exercetur ejus patientia. Sed verborum persecutiones ab haereticis nunc etiam quotidie toleramus, cum ipsi haeretici linguis nobis subdolis, et falsa humilitate blandiuntur. Persecutiones vero gladiorum juxta finem mundi secuturae sunt, ut grana coelestibus horreis recondenda tanto verius a peccatorum paleis exuantur, quanto arctius affliguntur. Tunc electi omnes qui in illa fuerint tribulatione comprehensi reminiscuntur horum
Abbreviated transcription (Latin):
me uiniores tp̃re: quorũ ñ dignabar pa¬
tres ponere cum canib gregis mei. Et ipsa or¬
dinis ratio exposcit. ut ꝑ uerba beati iob ulti¬
cutione crescente. aꝑta hereticorũ uoces to¬
lerare cõpellit᷑. cũ motꝰ cordis sui quos ne in¬
tra cogitationũ sinꝰ contegunt. tunc inuoce
manifestati erroris aꝑiunt. Nunc enĩ sicut
quia diabolica malicia in eorũ subdolis cordi¬
b occultat᷑. S sicut illic dictũ ẽ. educit᷑ dra¬
co de puteo abyssi: quia quod mͦ prȩ timo¬
re tegitur. tc̃ contra ȩccłam publice de ini¬
quorũ cordib. omne serpentinũ uirus a¬
ꝑit᷑. Nunc aute abscondit se subblandi¬
ente lingua. seiuens conscientia: & mali¬
cia calliditatis. quasi quadã se tegit abys¬
so simulatioĩs. Nc̃ dñs sic̃ psalmiste uoce
dr̃. congregat sicut in utre aquas maris.
Uter quippe ẽ: carnalis cogitatio. Aquȩ gͦ
maris in utre congregatȩ sunt: cũ ama¬

Expanded text:
me juniores tempore, quorum non dignabar pame juniores tempore, quorum non dignabar patres ponere cum canibus gregis mei . Et ipsa ordinis ratio exposcit ut per verba beati Job ultindo, persecutione crescente, apertas haereticorum voces tolerare compellitur, cum motus cordis sui, quos nunc intra cogitationum sinus contegunt, tunc in voce manifestati erroris aperiunt. Nunc enim, sicutquia diabolica malitia in eorum subdolis cordibus occultatur. Sed sicut illic dictum est, educetur draco de puteo abyssi, quia quod modo prae timore tegitur, tunc contra Ecclesiam publice de iniquorum cordibus omne serpentinum virus aperitur. Nunc enim abscondit se sub blandiente lingua, saeviens conscientia, et malitia calliditatis, quasi quadam se tegit abysso simulationis; nunc Dominus, sicut Psalmistae voce dicitur, Congregat sicut in utre aquas maris . Uter quippe carnalis est cogitatio. Aquae ergo maris in utre congregatae sunt, cum ama