comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. Siquis comesticoꝵ nuriane¬
gocii publici abstranente souici¬
turline nec ei ꝑꝯmeatumsollẽp¬
nnt̾ ut. ab eẽt facultateꝯcessabiẽ¬
mum obsequus serenitatis nr̃x
defu̾it is retrorsũ mordinẽ cͣcͣtus

Expanded text:
. Si quis domesticorum nulla negotii publici abstrahente sollicitudine nec ei per commeatum sollemniter, ut abesset, facultate concessa biennium obsequiis serenitatis nostrae defuerit, is retrorsum in ordinem tractus
Abbreviated transcription (Latin):
s p̃dei quitem nomina testim̃¬
torum ad ĩus cuule refe̾bantur.
rbsteaũo ex ħ edcõp̾toris alia for¬
ma facientoꝵ testam̃torumint᷑¬
ducta est.n iurecnim ronoraͬno
nulia emançipõ tesit̾abatur. si
in.testium signa sufficiebant
cum iureciuili signa testium
anciam ius ciuile et ptorium iu¬
gi. constitutum est ut uno eotẽ¬

Expanded text:
Sed praedicta quidem nomina testamentorum ad ius civile referebantur. postea vero ex edicto praetoris alia forma faciendorum testamentorum introducta est: iure enim honorario nulla emancipatio desiderabatur, sed septem testium signa sufficiebant, cum iure civili signa testium antiam ius civile et praetorium iungi, constitutum est, ut uno eode
Abbreviated transcription (Latin):
i. testib et librĩpende ciuib uom¬
ams ⁊ pͣub̾ib p̾sentibret eo qui
famͣlie em̃ptor dicebatur. S ñ¬
toꝵ cxuet̾ib temporib incesuet¬
udinem abierunt. ¶ ꝙ uoꝑes ⁊¬

Expanded text:
 testibus et libripende, civibus Romanis puberibus, praesentibus et eo qui familiae emptor dicebatur. sed ilntorum ex veteribus temporibus in desuetudinem abierunt: quo
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. Lib̾tates ouas mancipirs
pr̃imoniales mẽruerũt colonos
antiquissimos ꝑturbari. atq nõ
alios colonos subrogari edicti h
inceps hĩ aliquid credicerint ac¬
tutum ut hiiqui eos coientes so¬
lum eoꝵ u̾terunt nũc alia locadi¬

Expanded text:
. Libertates, quas mancipiis patrimoniales fundos meruerunt, colonos antiquissimos proturbari atque in alios colonos subrogari. edicti iinceps huiusmodi aliquid crediderint attutum, ut ii, qui eos colentes solum eorum verterant, nunc alia loca de
Abbreviated transcription (Latin):
ea possit cognosci exspectato sine
scriptis sicut dictu̾ ẽ̾ hñde cogi¬
tioms euentu. sidetiorẽ caltulũ
reportau̾int sportulirũ noĩe
scriptis habendã cognitõem fla¬
cutionen iscriptis ꝓferenda ea
qͥ suꝑ ius deãntitate sportularũ
tocidendirumia cognitionumi¬

Expanded text:
ea possit cognosci, expectato sine scriptis, sicut dictum est, habendae cognitionis eventu, si deteriorem calculum reportaverint, sportularum nomine scriptis habendam cognitionem flacutione in scriptis proferenda ea, quae superius de quantitate sportularum decidendarumque cognitionum
Abbreviated transcription (Latin):
rtarum uł recitantoꝵ in cogni¬
tionib instrum̃toꝵ nomme
eclitionis quin eciam gestoru
duos tm̃mo do soudos oabunt
¶uocieus sane ap̃ uiros clarissi¬
mos ꝓunitiarum mod̾atores

Expanded text:
rtarum vel recitandorum in cognitionibus instrumentorum nomine, editionis quin etiam gestorum duos tantummodo solidos dabunt. Quotiens sane apud viros clarissimos provinciarum moderatores,
Abbreviated transcription (Latin):
iris spectabilib m̃ilitib sco¬
larum u̾berandi regradandi¬
liesenat̃ores acclucenari os licen¬
ciam derigamus ea naniq q̃ tali
ꝯmonitione cligna sinit ad tue¬

Expanded text:
iris spectabilibus comitibus scholarum verberandi regradandive senatores ac ducenarios licentiam denegamus. Ea namque, quae tali conmotione digna sunt, ad tu
Abbreviated transcription (Latin):
incrummalib cãisquinq ali¬
os pͥmates extrignitauiris apri¬
uic̾iousq ad tricesimũ retro
qumq sicut clictum est. uiris eĩ¬
neus incriminalib triimodo
publicis fideuissor ima cũ mi
recitanda. alt̾um unũ. et nicħi
amplius dar dec̾umnusꝙ sitã

Expanded text:
in criminalibus causis quinque alios primates ex triginta viris, a primicerio usque ad tricesimum retro quinque sicut dictum est viris extraneus in criminibus tantummodo publicis fideiussor una cum numrecitanda alterum unum et nihil amplius dari decernimus.
Abbreviated transcription (Latin):
uicdiciitui culmimis scolares
rent mariti siue post mortem
eoꝵ inuauitate.stitute sint
matres ueeoꝵ inuiduitate ꝑ¬
manentes aut nb̃i qui n̾spã¬
lit̾ alt̾ius niclicis uiris dcone̾
subicctam ꝯditionem sortiti
sunt et słũ ad eos ꝑtinentes
ueniĩtur mimime eos easue
extranea fideuussoris exictione

Expanded text:
videlicet iudicii tui culminis, scholares ent mariti sive post mortem eorum in viduitate constitutae sunt, matresve eorum in viduitate permanentes aut liberi, qui non specialiter alterius iudicis iurisdictioni subiectam condicionem sortiti sunt, et servi ad eos pertinentes conveniuntur, minime eos easve extranei fideiussoris exactione
Abbreviated transcription (Latin):
ue magnitulims ⁊uenti m
exigendis ficenissorib aliquod
nich ip̃aerecutione sportularũ
nomine penitus eos ur eoꝵ ma¬
tres seu ꝯuiges aut lib̾os ẜin st̃¬

Expanded text:
tuae magnitudinis conventi in exigendis fideiussoribus aliquod nihil ipsa exsecutione sportularum nomine penitus eos vel eorum matres seu coniuges aut liberos s
Abbreviated transcription (Latin):
sunt mutare deceto ꝓhibemus
exceptis argenti d istrictorib qui
inhac. alma urbe negociantur
ab stin̾esanctimus. aliam uo ꝙ
cumuq siuemetu p̾sentis sanctio¬
nis posse sibi acquirẽs iquiu̾o
negociatores quos oniminitiai
licentiam eisꝰ. ninis negocutiõe
quitem reunque milictamuo
ietinerescientib ꝙ si postea nego¬
ne uolumus ut relicta negoci¬
ationenceat eis meatemmui¬
cia ciurare negociantes et emm
post hanc sanctionem hĩ miuit

Expanded text:
sunt, militare de cetero prohibemus, exceptis argenti distractoribus, qui in hac alma urbe negotiantur.abstinere sancimus, aliam vero quamcumque sine metu praesentis sanctionis posse sibi adquirere. Si qui vero negotiatores, quos omni militia licentiam eis damus negotiationem quidem relinquere, militiam vero retinere, scientibus quod, si postea negonere volumus, ut relicta negotiatione liceat eis in eadem militia durare. Negotiantes etenim post hanc sanctionem huiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
mus heciam a diciendo ut qui
acceptis Mieatib ad ꝓuincias
siumm sꝑatium intraꝙ ip̃is erit
irͣmeauoilicencia nuuam pe¬
nitus accionem sr̃ciuili indei
negocio excẽptis criminb et tͥ¬

Expanded text:
 etiam adiciendo, ut, qui acceptis commeatibus ad provincias nsium spatium, intra quod ipsis erit remeandi licentia, nullam penitus actionem, super civili videlicet negotio exceptis crimin
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. Hac legecec̾iumus ut qui
insingui scõñs militant quiq
post em̾sa stipendioꝵ tirrricula ad
primicium gradumꝑueniunt
et ad orata nr̃e aiumitatis pur¬
pura uiroꝵ carissimoꝵ connit̾
usꝙ ad finem ute foro tue celsi¬
tudĩs tm̃ modo subiaceant ñ
exalt̾ius cuinslib sin̾a ciuue sb̃¬
ireutigiumꝯ peuantur incimi¬
nalib sane. trou̾sus etiupubli¬

Expanded text:
m. Hac lege decernimus, ut, qui in singulis scholis militant quique post emensa stipendiorum curricula ad primiceriorum gradum pervenerint et adorata nostrae divinitatis purpura virorum clarissimorum comitum usque ad finem vitae foro tuae celsitudinis tantummodo subiaceant nec ex alterius cuiuslibet sententia civile subire litigium compellantur. In criminalibus sane controversiis et in publi
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. H ulli militariũ pinis an¬
nonis quempuincus delẽg ãt᷑
repudita adtempus sp̾erum cop¬
l et mopie occ̃one captata p̾cia li¬
ceit postulare. ita ut siquis pp̃. an¬
nihabinitianciam suscipere ob¬
lata neglexit acpostea impositis
legem expetit sinatur exig̾e nzit¬

Expanded text:
p. Nulli militarium pro his annonis, quae in provinciis delegantur, repudiata ad tempus specierum copia et inopiae occasione captata pretia liceat postulare: ita ut, si quis propter anni abundantiam suscipere oblata neglexerit ac postea impositis legem expetit sinatur exige
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ enodochioꝵ et nõ soconioꝵ et mãs¬
tior ⁊ bephxtro phoꝵ et gerõnͣtõcom¬
oꝵ et tocius satrati couegli rebuset
hauc legem leoins pie memorie
ꝯstitutione adicereprius eius bre
uult eniu issan deo amabilem
archep̃m et prĩarcham hꝰ fel iciĩe
quitatis seu scissimemaioris ec̃ce¬
neq ycononumuend̾e aut cona¬
reaut alit̾alienarerem inmobi¬
lem domũ forsan aũ agrumaut
coĩon̾umaut mancipia rustica
aut cułiles. anuouasnã Met h iut
inmobilia nimianca sunt que
ꝯretunt. stantinopolitane scĩssine
maioriecẽe s n ꝓulla ꝯpensatione

Expanded text:
enodochiorum et nosocomiorum et monasteriorum et brephotrophiorum et gerontocomiorum et toties sacrati collegii rebus, et hanc legem Leonis piae memoriae constitutioni adicere, prius eius brevVult enim illa neque deo amabilem archiepiscopum et patriarcham huius felicissimae civitatis seu sanctissimae maioris eccneque oeconomum vendere, aut donare, aut aliter alienare rem immobilem, domum forsan, aut agrum, aut colonum, aut mancipia rustica, aut civiles annonas nam et haec inter immobilia numeranda sunt quae competunt Constantinopolitanae sanctissimae major
Abbreviated transcription (Latin):
citoꝵ eiñprius m̾atur ep̃atus in¬
ordinatcem q̃m eramĩatio qͥ rimo¬
niarum fiãt et appareat undia ĩ
examinatĩem in pomicãe currat
c̾dotio et qui sũ prõne in ponit
oromatt̃em et ipe quid̃ similit̾ca¬
istum inꝑpetuuma satra ꝯinumo¬
ne is qui oromõnem fac̾euutt ut
eo qui frustra actus auit paminius
natione demonstraresicut p̾dixmi

Expanded text:
it, non prius mereatur episcopatus ordinationem, quam examinatio querimoniarum fiat, et appareat undique inexaminationem imponi causae, currat cerdotio, et qui sine probatione imponit ordinationem, et ipse quidem similiter caistum in perpetuum a sacra communione is qui ordinationem facere vult, ut eo qui frustra accusavit, punimus. natione demonstrare sicut praedixi
Abbreviated transcription (Latin):
curnis. iliuo aũ incuratum ram¬
ꝯtinet lex et catholice scĩo ħ extendi¬
tur et det̾iumet que sua sunt et ua¬
ieat ppetui et rustodita et astĩssimis
patriarchis innuscuuisq diocesis
et ateo. ⁊mnabilib metropolitis et
ab alus ep̃is et cłicis et ycononiis
et abbior et xeno dochus et nosocõis

Expanded text:
curans, aliud autem incuratum relcontinet lex, et catholicae ecclesiae sanctur et determinet quae sua sunt, et valeat perpetua et custodita et a sanctissimis patriarchis uniuscuiusque diocesis et a deo amabilibus metropolitis et ab aliis episcopis et clericis et oeconomis et abbatibus et xenodochis et nosocomis
Abbreviated transcription (Latin):
priarche sub seꝯstitutis deo amabi¬
libus metropoutis. mamfesta faci¬
antat illisbiectis sibi deo amabi¬
lib ep̃is declarent et illi monast̾
lis sb̃sua ordinatione ꝯstitutis co
maneat undiq incorrupta ⁊̃ ma¬
nebunt eĩ maxĩe pene ista tñsgre¬
dientib diciniꝰem̃ decelo quas ne
deant modis eamq̃ sacris regurꝯ
tinentur quas nr̃i seq̾riex adeffec¬
ẜit pena ħ negligentes q̃ ppseq̃ntẽ¬

Expanded text:
patriarchae sub se constitutis Deo amabilibus metropolitanis manifesta faciant. At illi subjectis sibi Deo amabilibus episcopis declarent, et illi monasteriis Dei sub sua ordinatione constitutis cogmaneat undique incorrupta. Imminebunt enim maximae poenae ista transgredientibus: dicimus autem de coelo quas necdeant modis ea quae sacris regulis continentur, quas nostra sequitur lex, ad effecserit poena haec negligentes. Quapropte
Abbreviated transcription (Latin):
posite sunt ad u̾sus yconomos ex
ꝯstitutione p̾dicta pie memorie
sumꝑẜit rem ecc̾isticami aut toc¬
hiani cadat quit moxp̾tio exiga¬
turaũt ues qm accepit cuniou̾
meoii temporis increm̾itoet ccͣsi
cratissimam quitem eccłiam
aut uen̾abiem dom̃ millã oĩo
h̃it accionem. ¶Contra uen̾bil¬
es. aui ironomos aut qui omĩo
uenditerunt inpprns eoꝵ sub¬
metu sue substantieet siñ ꝓp̃d̾i

Expanded text:
positae sunt adversus oeconomos ex constitutione praedicta piae memoriae serit rem ecclesiasticam, aut ptochicam, cadat quidem mox pretio, exigatur autem res quam accepit, cum omni medii temporis incremento, et contra ctissimam quidem ecclesiam aut venerabilem domum nullam omnino habeat actionem, contra venerabiles autem oeconomos, aut qui omnino vendiderunt, in propriis eorum submetu suae substantiae, etsi non
Abbreviated transcription (Latin):
głiosissimi p̾fecti sacrorum p̾tori¬
orum et mẽdias habentes. admini¬
strationes quos spectabiies uocãt
dicimus. aũt augustales et ꝓrsuli¬
res etpectabiles comites et alios et
orientis et qui post illos sunt ma
et publicum et imuitare auxiliũ
utilitate et ꝓtocius t̾re pietatepo¬
sitam semet et pͥuarĩcatores subdat
penis quas pͥmitus aixius. sicd
aut maliis capitulis scĩmus. aut¬
apriorib m̾is sciͥtum est maneati
inppria firmitate nexp̃sentis acra
nr̃aꝯ stitutione nouancum alia

Expanded text:
oriosissimi praefecti sacrorum praetoriorum. et medias habentes administrationes, quos spectabiles vocant, diximus autem Augustalem et proconsulares et spectabiles comites, et alios et Orientis, et qui post illos sunt maget publicum et militare auxilium utilitate et pro totius terrae pietate positam servet et praevaricatores subdat poenis, quas primitus diximus. Si quid aut in aliis capitulis sa prioribus nostris sancitum est, maneat hoc in propria firmitate, neque ex praesenti sacra nostra constitutione novandum; alia
Abbreviated transcription (Latin):
uolumus aut et ip̃as q̃ at oroina¬
tionem declucunt᷑ diaconissas si¬
ue criuduitate siue exuirginitate
ñcum aliario coy̾entes aut cogna¬
coꝵ aut coꝵ quos appellant duec¬
maligna suspicionesuam reple
b souiset fiuus autue frib autis
coherere deauib suspicare siquid¬
auquid p̾sumpsit maliguũ ip̃e
nispicies anł et impius forsan
natt̃em ingredi uult ꝙ alicui co¬
heret subymagine quitembone
n o portet hĩ mulierem ꝓ ducioĩo
adordinatõem diacone namet
si ordinetur et tale aliquid e̾it et
cohesit alicͥcum p̾dicto nomine
aut sceiatecadat quidam adiaco¬

Expanded text:
olumus autem et ipsas, quae ad ordinationem perducuntur, diaconissas, sive ex viduitate sive ex virginitate, non cum aliquo cohaerentes aut cognatorum aut eorum quos appellant dilecmaligna suspicione suam replent bus solis et filiis aut vero fratribus aut iis cohaerere, de quibuspraesumpserit malignum, ipse insipiens simul et impius forsan nationem ingredi vult, quod alicui adhaeserit sub imagine quidem bonae non oportet hujusmodi mulierem perduci omnino ad ordinationem diaconiae. Nam et si ordinetur, et tale aliquid egerit, et cohaeserit alicui cum praedicto nomine, aut schemate, cadat quidem i
Abbreviated transcription (Latin):
natẽ stat̾ sb̃ ꝑpetuostatu motu ꝯsist¬
at nec̾ciumestimaunnus quasdã
exceptões dare legi c̾multis iugili¬
is ⁊ sb̾tilitate adiunentis ent cas
harens mauxiuoiex nequaquamt

Expanded text:
noster status sub perpetuo motu consistat? necessarium existimavimus, quasdam exceptiones dare legi, cum multis vigiliis et subtilitate adinventas, ut eas habens in auxilio lex, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
genus ĩtacta legitima et exnat᷑a¬
ẜuata et uira et filii eoꝵ post mortẽ
auoꝵ ⁊ sb̃eoꝵ recedant pot̾ate icsi
ꝯtigiss hoꝵ ꝑentes morte suorũ
pãtr̾ et ñ exp̾sente lege sue potatis
fi̾⁊ m̾ito filios post mortẽ suoꝵ
patrũ sõ potestateyr̃e. ut nich hoꝵ
q̃. ib imꝑio feruntur eis deẽeui¬
deatur. qm̃ omne bonũ ꝙ siuea s
deo acquiritur homimb siueabꝰ
ĩꝑioseq̃nte d̾deret ẽẽ mansurũ:
et ominis mancie acãigͥtatis ex̃¬

Expanded text:
genus intacta legitima et ex narvata iura, et filii eorum post mortem avorum sub eorum recidant potestatem, ac si contigisset horum parentes morte suorum patrum et non ex praesenti lege suae potestatis fieri et merito filios post mortem suorum patrum sub potestate habere: ut nihil horum quae ab imperio conferuntur eis deesse videatur, quoniam omne bonum, quod sive a deo adquiritur hominibus sive ab imperio sequente deum, decet esse mansurum et omnis malitiae ac diminutionis ext
Abbreviated transcription (Latin):
nore remuneraniꝰ. atq iteo of¬
ficiar cã ad necessitates publici
qm priuatus ñnisi aprĩnciper
mittatur auctore nuui⁊. unisñ
ip̃ocui qͣm mandetur exibitio

Expanded text:
nore muneramus. Atque ideo officialis tam ad necessitates publicas quam privatas non nisi principe mittatur auctore nullarumque sine ipso cuiquam mandetur exhibitio
Abbreviated transcription (Latin):
tum ut contentus reb s̾catis.
aut sup̃pleta quarta exiege fal¬
cidia he̾ditatem restituat huis ꝗ
inpriore testam̃to scripti fu̾at.
exp̃ssũmest dubitari noportet.
erup̃tum quitem testam̾tum
ixcmoco efficitur. Alio auterꝰ
moto testam̃tum iure fc̃m in

Expanded text:
tum, ut, contentus rebus sibi datis, aut suppleta quarta ex lege Falcidia, hereditatem restituat his qui in priore testamento scripti fuerantexpressum est, dubitari non oportet. ’ et ruptum quidem testamentum hoc modo efficitur. Alio quoque modo testamenta iure facta
Abbreviated transcription (Latin):
factumusq ad eo ualet
tonec rumꝑatur irnitum ue
te cestatore ip̃iustestam̾n ius
uiciatur. ¶ Siqiuis emm post.
factum testamitum adoptan¬
it sibi filium ꝑ imperatorem
tis. testaitum eius rumpitur.
qi agnat᷑ione su iuris y̾edis
Postiore quoq testainto ꝙ iu

Expanded text:
factum usque eo valet donec rumpatur irritumve manente testatore ipsius testamenti ius vitiatur. si quis enim post factum testamentum adoptaverit sibi filium per imperatorem,rit, testamentum eius rumpitur quasi adgnatione sui heredis. Posteriore quoque testamento, qu
Abbreviated transcription (Latin):
uotestatore aut post mortez
eius an̾quam hr̾oitatem adie¬
rit decesserit. aut ꝯcc̃oe subaua
nes institutus est defanctus
testam̃tum ñ ualet ruptum
apost̾iore. et post̾ius eque nul¬
las iuires ñt. cum et exnemo ẽo¬
ies extit̾it. ¶ S si auis priore tes¬

Expanded text:
testatore aut post mortem eius, antequam hereditatem adiret, decesserit, aut condicione, sub qua heres institutus est, defectus testamentum non valet, ruptum a posteriore, et posterius aeque nullas vires habet, cum ex eo nemo heres extiterit. Sed si quis priore tes
Abbreviated transcription (Latin):
ur eciam uu̾tãtem testator am¬
sserit. aut quia in adoptionem
seced̾it et mortis tempore in ad¬
optuu pr̃is pocestate sit. ñ po test
scriptus hes ẜmtabulas ponorũ
possõnempet̾e. Ereo autẽ soion

Expanded text:
uel etiam libertatem testator amisit aut quia in adoptionem se dedit et mortis tempore in adoptiui patris potestate fuit, non potest scriptus heres secundum tabulas bonorum possessionem petere
Abbreviated transcription (Latin):
Siciñopprietatis ab nsufructu¬
ariocedãtur: Nam extraneocetẽ
tuarius ꝓprietatem rei ad quisi¬
entqueres consoudatio appuła¬
tinseo amplius ꝯstat. siedes in¬
cendio ꝯsum̃pte fu̾int. uł ecia

Expanded text:
domino proprietatis ab usufructuario cedatur nam extraneo cedentuarius proprietatem rei adquisierit, quae res consolidatio appellatur. eo amplius constat, si aedes incendio consumptae fuerint vel etiam
Abbreviated transcription (Latin):
teminuetur. cet̾e quoq res ita
tracdimtur iegaxio ut eius fia̾t
Set estimtis hñs sat̾datur ut
simoriatur aut capite minua¬
turtanta peccuma restituetur
qͣnti hee fu̾mt estimate gͦ senã¬
tus ñ facit quitemear rrusum

Expanded text:
te minuetur. ceterae quoque res ita traduntur legatario ut eius fiant: sed aestimatis his satisdatur, ut, si morietur aut capite minuetur, tanta pecunia restituatur quanti eae fuerint aestimatae. ergo senatus non fecit quidem earum
Abbreviated transcription (Latin):
iegau̾it. namhes nut̃am ht
ꝓprietatem legatarius usumf:
tousu .f. legatarius nudamyt
prietatem. hes u̾ousum fruct᷑
⁊tem alii usũf. aui declucto eo
fundum leg̾are potest. smetes

Expanded text:
legaverit; nam heres nudam habet proprietatem, legatarius usum frto usu fructu, legatarius nudam habet proprietatem, heres vero usum fructum: item alii usum fructum, alii deducto eo fundum legare potest. sine tes
Abbreviated transcription (Latin):
hr̾oi utuit̾ ciuertur itaq si per¬
cume ususf. legitus sit. itadat̾
legatatio ut eius fuat.⁊ legatañ
sat̾cet hr̃oi tetanti pecuma resti¬
tuenda si morietim aut ippcapi

Expanded text:
heredi utiliter caveatur. itaque si pecuniae usus fructus legatus sit, ita datur legatario ut eius fiat, et legatarius satisdat heredi de tanta pecunia restituenda, si morietur aut capi
Abbreviated transcription (Latin):
dm uult ticium imp̃o delicto
teprenent̾e ꝑm̃isit suo quasdã
res ad eum ꝑfre. utrum fuiti an
suicorrupti iuditioteneatur
tycius innentro. Et cumnob̾
sr̃ rac cdubitatione suggestũ est
et.antiquoru prudencium
sr̃n alt̾citione ꝑspeximus quibꝰ¬

Expanded text:
dum vult Titium in ipso delicto deprehendere, permisit servo quasdam res ad eum perferre, utrum furti an servi corrupti iudicio teneatur Titius, an neutro? et cum nobis super hac dubitatione suggestum est et antiquorum prudentium super hoc altercationes perspeximus, quib
Abbreviated transcription (Latin):
ferat q̃m cuius gra eidata est̾ fur¬
tum ꝯmittit. ulti siquis argen¬
tum utendum accepit qiͣ amic¬
cos adcenam inuitat᷑us et id ꝑe¬
gre secum tulitaut siquisequũ¬

Expanded text:
ferat quam cuius gratia ei data est, furtum committit. veluti si quis argentum utendum acceperit quasi amicos ad cenam invitaturus et id peregre secum tulerit, aut si quis equu
Abbreviated transcription (Latin):
factum est. in auo nuo est ꝙt̾
nũmos excussitut asius eos ta¬
peret. aut obstit̾it tibi ut alius
serunt deeo qui panno rubro fu¬
gauitarm̃tum. sec si quid eoꝵ
ꝑ iascluuam et ñoata oꝑa ut fur¬
tum admitt̾etur ft̃m est ĩ fcm
accõdari o. it u̾ope meuii tycius
te fenestris supponit. aut ip̃as
fenestras ur hostia infringitut
ram̃tumat frangend̾aut scalas
uit. sciens cuius gr̃aꝯmodaint.

Expanded text:
factum est. in quo numero est qui tibi nummos excussit, ut alius eos raperet, aut obstitit tibi, ut alius serunt de eo qui panno rubro fugavit armentum. sed si quid eorum per lasciviam, et non data opera ut furtum admitteretur, factum est, in factum actio dari debet. at ubi ope Maevii Titius te fenestris supponit aut ipsas fenestras vel ostium effringit, ut ramenta ad effringendum aut scalas, verit, scien
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ furti ñ exibitiadusus eum
qui furciuam remap̾ se quesitã
et inuẽtam nexmouit. Set heeac¬
ciones .i. concepti et oblati et fur¬
tipmibiti nec ñ finti ñ exibiti
indesuetudinem abierunt. cũ
enim iequisitõ rei furtiue hodieẜ¬

Expanded text:
ti non exhibiti adversus eum qui furtivam rem apud se quaesitam et inventam non exhibuit. sed hae actiones, id est concepti et oblati et furti prohibiti nec non furti non exhibiti in desuetudinem abierunt. cum enim requisitio rei furtivae hodie
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit remitt̾e quitẽ omoda¬
ti accõem ao furti autem ꝑue¬
miretunc ucencia ei concedat̾
obsticulo ei opponentoqmĩ¬
ab eo satisstm est. tunc enim
ommimocosurem acomino
quitẽ fuitiaccõne lib̾ari sup¬
poĩtum aũ ce ei qui ꝓresibiꝰ
motata comino satisfecitꝰł
tio tominus accc̃em institũ
ꝯmo oati ignanis remẽe sub¬
reptam postea a̾ħ ei cognito
adu̾sus furemitansił omni¬
mocouban eum quiremꝰ
modatam accepit. quẽtũq¬

Expanded text:
voluit remittere quidem commodati actionem, ad furti autem pervenire, tunc licentia ei concedatur obstaculo ei opponendo, quenim omnimodo furem a domino quidem furti actione liberari, suppositum autem esse ei qui pro re sibi commodata domino satisfecit, tio dominus actionem instituit commodati ignarus rem esse subreptam, postea autem, hoc ei cognito, adversus furem transivit, omnimodo liberari eum qui rem commodatam accepit, quemcumq
Abbreviated transcription (Latin):
c̃iuditio locati a fulione aut
sarcinatore rem suam ꝑ sequi
porest. ¶ Sec et bonͣefitei ẽpto¬
tominus ñ sit. oĩmoto ꝯpetit
furti accõqͥmadm et treditori.
fuuiom u̾o et sartmnatori ñ ałr
furti compet̾epiicuit acc̾om
rei estimationem soluie possĩt.
qr heãu ip̃ius int̾est rem sai¬
souiendo sint fuulo. aut sartĩa¬

Expanded text:
iudicio locati a fullone aut sarcinatore rem suam persequi potest. sed et bonae fidei emptodominus non sit, omnimodo competit furti actio, quemadmodum et creditori. fulloni vero et sarcinatori non aliter furti competere placuit, quam rei aestimationem solvere possint:quia hoc casu ipsius interest rem sasolvendo sint fullo aut sarcina
Abbreviated transcription (Latin):
ut ap̃te pocius qͣm ap̃eum qui
tedit ꝯciperetur. nam tibi ap̃qm
ꝯcepta sit ꝓpria adu̾sus eum qui
obiblit q̃muis fur ñ sit constituti
est acco que appilatur obiati.
est. aut phibiti furti acc̃oad u̾sus
eum qui furtum quer̾e testior pre¬
sentib uolentem pronibint. ¶p

Expanded text:
ut apud te potius quam apud eum qui dederit, conciperetur: nam tibi, apud quem concepta sit, propria adversus eum qui obtulit, quamvis fur non sit, constituta est actio, quae appellatur ablati. est etiam prohibiti furti actio adversus eum qui furtum quaerere testibus praesentibus volentem prohibuerit. p
Abbreviated transcription (Latin):
euntes ꝑur̃am decisiõnem sax¬
imus ñ solum furtiaccoẽm s
eciam sui cormipti cc̃ eum oari.
licet enimis suus det̾ior souici¬
tatione minime fc̃s est. et ĩoñ¬
ti acconem introouceunt. tñ
silium corruptoris ao ꝑmciem
ꝓbitatis siu introductum est.

Expanded text:
euntes, per nostram decisionem sanximus, non solum furti actionem, sed etiam servi corrupti contra eum dari. Licet enim is servus deterior a sollicitatore minime factus est, et iti actionem introducant, tamen consilium corruptoris ad perniciem probitatis servi introductum est,
Abbreviated transcription (Latin):
quadrupium inuictam subire de
inqua druylum cogentur exsoi̾ie.
cui aꝑeauatore semx eam tractita
fuisse ꝯstit̾it reuqua u̾o temporis ã
acti. ac d ñonouo fiscum postuare
ñ patimur. ne alt̾ius culpaait̾i nici¬
piat subiac̾elispendiosiquis u̾o
priuatus aut obligatam s̾ possõnẽ¬

Expanded text:
quadruplum multam subire debin quadruplum cogentur exsolvere. cui a peraequatore semel eam traditam fuisse constiterit. reliqua vero temporis ante acti a novo domino fiscum postulare non patimur, ne alterius culpa alter incipiat subiacere dispendio. Si quis vero privatus aut obligatam sibi posse
Abbreviated transcription (Latin):
penitus p̾reatur s m̃tes̾ canõutãs
mancipib ꝯ signetur annonam
pane cocto domibꝰ exhibenda itaeĩ
debet canõ ab inclite memiorie cõ¬
stantino p̾stitis nec ii aauo pieta¬
tis meẽ theotosio auo auctus expẽ
annona tribuuntur ad u̾sus ali¬
os teputata cognoscanturem sibi
depublicot̾m̾e que aliis uendert
mpͣ.. Nuristatuta quantitatis
adcoemptionem frum̾tarian⁊ sit
ꝑpetuo dedicata necliceat quana¬

Expanded text:
penitus praebeatur, sed integer canon mancipibus consignetur, annona in pane cocto domibus exhibenda. Ita enim debet canon ab inclytae memoriae Constantino praestitutus nec non a divo pietatis meae avo auctus expendi, annona tribuitur, ad usus alios deputato cogentur sibi de publico emere quae aliis vendere . Auri statuta quantitas ad coemptionem frumentariam sit perpetuo dedicata, nec liceat cu
Abbreviated transcription (Latin):
siueuelint siue nolint tamab
intestato qm extestam̾to hr̃de
olentib abstiñe seab nr̃ditate
ut pocius parentis qͣm ip̃or  bo¬
nasimilit̾ ac̾clitorib possicean᷑
cet̾i qui testatoris iuri subiectĩ
ñsunt extranei yrtes appllat
testaten̾a ñ sunt heredes an¬
obis instituti extranei pr̃tes
uitenturqua decã et qui p̾roe
amatre instituuntur eodem
mo sunt quia feminempo s¬
testate nbos Nħñt. seruus
quon adominonrs institu¬
tus et post testam̾tum fcm
ab eomanumissus eodem n
temporib inspicitur testam¬
ti quitem fcĩ ut constit̾it in¬
stitõ. mortis uo testatoris ut
effectum y̾at hoc amplius et
cum adierit hroitatemẽẽ de
teret. cum eotestam̃ti factioi
suie pure suie sb̃conditione
h̾rs institutus sit. Namius:
br̃dis comarimo tempore in¬
spiciend̾ est quo ao quirit he¬
ditatem. mectio aũt tempore
int̾fcm testam̃tumet mortẽ
testatoris uł ꝯstitutione insti¬
tutionis ie̾dis existentẽ. mũta¬

Expanded text:
sive velint sive nolint, tam ab intestato quam ex testamento heredes olentibus abstinere se ab hereditate, ut potius parentis quam ipsorum bona similiter a creditoribus possideantur. Ceteri, qui testatoris iuri subiecti non sunt, extranei heredes appellantur. potestate nostra non sunt, heredes a nobis instituti, extranei heredes videntur. qua de causa et qui heredes a matre instituuntur eodem numero sunt, quia feminae in potestate liberos non habent. servus quoque a domino heres institutus et post testamentum factum ab eo manumissus eodem nutemporibus inspicitur, testamenti quidem facti, ut constiterit institutio, mortis vero testatoris, ut effectum habeat. hoc amplius et cum adit hereditatem esse debet cum eo testamenti factio, sive pure sive sub condicione heres institutus sit: nam ius heredis eo vel maxime tempore inspiciendum est quo adquirit hereditatem. medio autem tempore inter factum testamentum et mortem testatoris vel condicionem institutionis existentem muta
Abbreviated transcription (Latin):
tionem hre dñr. ucet em̃ testa¬
nĩtum face ñ possunt. at tñ ex
testamento uł sibi uł ainali¬
quid at quirere possunt. ¶ Ex¬
traneis aut hr̃dib delib̾an dip¬
otestas est deadeunda pr̃ditate
ur ñ ad euntas s siue is cui ab¬
stm̃endi potestas est inmistuit
tead eũmda nr̃oitate deu̾bare i

Expanded text:
tionem habere dicuntur: licet enim testamentum facere non possunt, attamen ex testamento vel sibi vel alii adquirere possunt. Extraneis autem heredibus deliberandi potestas est de adeunda hereditate vel non adeunda. sed sive is cui abstinendi potestas est immiscuerit de adeunda hereditate deliberare
Abbreviated transcription (Latin):
etatis hominib sicut incet̾is
omnib cãis deceptis. ita et si te¬
mere dampnosam nr̾ditatem
susceperint p̾tor succũrrit. Sci
ditatem gnte es auenum as
aoite hr̃ditatis tempore lateb¬

Expanded text:
aetatis hominibus sicut in ceteris omnibus causis deceptis, ita et si temere damnosam hereditatem susceperint, praetor succurrit. Scienditatem grande aes alienum, quod aditae hereditatis tempore lateb
Abbreviated transcription (Latin):
uł res eis fint reucta. temoffoso
quereia qui escente io x eis te est
usq ad qͣrtam legitire ꝑtis:
repleatur licet ñfuat ad iectu
bom uiri arbitatu debereean re¬
pleri ¶ Si tutõr nomine pupiui
cuuiu tutelam gereta excestam̃¬
topr̃is sũi legatum acceperit. ẽ
nich̾ erat ip̃i tutori reuctuma
patre suonominus possit noĩe
suo de moffitiosoprĩs testam̾to

Expanded text:
vel res eis fuerit relicta, de inofficioso querela quiescente, id quod eis deest, usque ad quartam legitimae partis repletur, licet non fuerit adiectum, boni viri arbitratu debere eam repleri. Si tutor nomine pupilli, cuius tutelam gerebat, ex testamento patris sui legatum acceperit, cum nihil erat ipsi tutori relictum a patre suo, nihilo minus possit nomine suo de inofficioso patris t
Abbreviated transcription (Latin):
uesit. set recte quitem fecit tes¬
tam̃tum. ñ aut̃ ex offitio pier¬
datis. namsi u̾e fimosus sitnul¬
testam̃tum moffiosumi acc̾a¬
re.uerumetiam ꝑentib lib̾oꝵ
CSoror aut et st̾ turp̃ib ꝑsoms
scriptis hr̃̾dib ex sacris ꝯstituti

Expanded text:
sit, sed recte quidem fecit testamentum, non autem ex officio pietatis: nam si vere furiosus est, nultestamentum inofficiosum accusare, verum etiam parentibus liberorum. soror autem et frater turpibus personis scri
Abbreviated transcription (Latin):
mofficioso testõ age̾ possunt
sinullo alio iure. ad bona cefũc¬
ti uenirepossunt. Nam qui alo
⁊iure uẽmunt ao totam hr̃dita¬
tem ui par̃tem eius demoffõso.¬

Expanded text:
inofficioso testamento agere possunt si nullo alio iure ad bona defuncti venire possunt. nam qui alio iure veniunt ad totam hereditatem vel partem eius, de ino
Abbreviated transcription (Latin):
Prede au̾t gerere quis uidet᷑.
sireb hr̃oitariis tamꝙͣ henes
utaturur umn̾d̾ndo res ye̾di¬
tarias aut p̾cdacoiendo. locĩto¬
ue et quoquomodo siuolun¬
tatem suam declaret uiͣ rer
u̾bis. te ad eunda heclitatedũ¬
modo sciat eum in cuius bõis
ꝓhetegit testatu intestatũ¬
ueõbisse. et sciat se ei hecẽm ee.
ꝓhẽde enim gere est ꝓon̾o ge¬

Expanded text:
rede autem gerere quis videtur, si rebus hereditariis tamquam heres utatur vel vendendo res hereditarias aut praedia colendo locandove et quoquo modo, si voluntatem suam declaret vel re vel verbis de adeunda hereditate, dummodo sciat, eum in cuius bonis pro herede gerit testato intestatove obiisse et se ei heredem esse. pro herede enim gerere est pro
Abbreviated transcription (Latin):
mortem testatoris ꝓtm̃us lib̾
cultates sua s suspẽctas h̃t solet
ẜuum suum primo aut secũto
tam̃ inꝯmõto illud ei ꝯmooũ
p̾staturut ea que post morͣtem
pr̃omi si sipi ad quisierit ip̃i
resuentur. ¶ et qmuis ñ fuffi¬
ciantronadefuncti creditoribꝰ
itum tñ exeaqcã res eius quas
¶ Suiautem et necti pr̃des st̃ ue̾¬
luti fuius filia nepos neptisq
ex filio et deinceps cet̾i lb̃i qui
moto inpõt̾ate morientis fũ¬
nt sec ut nepos neptis ue siu
hetes sint. ñ sufficit eum eam.¬
ue in potestate aui mortis tp̃r
fuisses et opus est ułt p̾r eius ui¬
uo pre suotesierit suushrs eẽ au
morte int̾ceptus aut quauret
aua libatione lib̾atus pot̾ate.
tunc einn nepos neptis uem
iccum prĩs sui suc̃cetit. ¶Set
sui quidem reces ĩo applant
quia domẽstici he̾des sunt. et ui¬
uo quoq pre quodam moto
diuexistimãntur. untesias
eciam intestatus mortuus fũ
it cã prima est in succesione ub̾¬

Expanded text:
mortem testatoris protinus liber cultates suas suspectas habet, solet seruum suum primo aut secundo tamen incommodo illud ei commodum praestatur, ut ea quae post mortem patroni sui sibi adquisierit ipsi reserventur: et quamvis non sufficiant bona defuncti creditoribus, iterum ex ea causa res eius, quas  Sui autem et necessarii heredes sunt veluti filius, filia, nepos neptisque ex filio et deinceps ceteri liberi, qui modo in potestate morientis fuerint. sed ut nepos neptisve sui heredes sint, non sufficit eum eamve in potestate avi mortis tempore fuisse, sed opus est ut pater eius vivo patre suo desierit suus heres esse, aut morte interceptus aut qualibet alia ratione liberatus potestate: tunc enim nepos neptisve in locum patris sui succedit. sed sui quidem heredes ideo appellantur quia domestici heredes sunt et vivo quoque patre quodammodo domini existimantur. unde etiam, si quis intestatus mortuus sit, prima causa est in successione libe
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sites ex inquisitione tutores c̃a¬
rent: uł magrãtus ĩussu p̃sidũ
siũ sunt migne pupiui faculta¬
tes. ¶Nos aut ꝑ ꝯststutoͬem nr̃i¬
tes nec erspectata ussiõne p̾siõ
dispo sunmus. si facultas pupilli
uiad uilti usq ac quingentos
sont᷑os ualeat defensores ciuita¬
tum una cum ciustẽ ciuitatis re¬
ligiosissimo antistite uł ap̃ ãl¬

Expanded text:
sides ex inquisitione tutores crearent, vel magistratus iussu praesidum, si non sint magnae pupilli facultates. Nos autem per constitutionem ntes nec exspectata iussione praesidum disposuimus, si facultas pupilli vel adulti usque ad quingentos solidos valeat, defensores civitatum una cum eiusdem civitatis religiosissimo antistite vel apud ali
Abbreviated transcription (Latin):
fuat ei dabatur m urbeleoqer
urbano et mai̾ore pot̾atenqadi
tribunoꝵ pleb̾ tutor exleger
eisdem legib t utor cari põt̾at.
item si pure datus fu̾at qͣm dil
nemio ex testam̃to nrs existebat.
tam diuexeis tem iegio tutor
rentendus erat. qui desmẽbat
tutor eẽ siꝯditio eriste̾t aut dies
ueniret. aut res existeret.¶ Ab hos¬
tib quco tutore capto exr̃ns ie¬
gib tutor petebaͣtmr. qui desmeb¬
at ẽẽ tutor si is qui captus erat
inciuitatem reu̾sus fu̾at. Namsi
reusus reciꝑit tutelam uire post
pupur tutores desierunt oaripꝰ¬
q serus tutores exmquisit̾ione
oare ceperunt. deinteptores exo¬
stitutiomb nam sup̃dcĩs legib̾
n de caut̃õe a tutorib erigenda

Expanded text:
rat, ei dabatur in urbe urbano et maiore parte tribunorum plebis tutor ex lege iisdem legibus tutor dari poterat. item si pure datus fuerat, quamdiu nemo ex testamento heres existebat, tamdiu ex iisdem legibus tutor petendus erat, qui desinebat tutor esse, si condicio existeret aut dies veniret aut heres existeret. Ab hostibus quoque tutore capto ex his legibus tutor petebatur, qui desinebat esse tutor, si is qui captus erat in civitatem reversus fuerat: nam reversus recipiebat tutelam iure post tutores desierunt dari, pousque sexus tutores ex inquisitione dare coeperunt, deinde praetores ex constitutionibus. nam supra scriptis legibus neque de cautione a tut
Abbreviated transcription (Latin):
siue sacra ꝓratoria qmꝙͣ p̃b̃a¬
re audeat ł ꝓueh̾e excipimusi
tiñ officia pamitiaua cursus p¬
ubliti sollicitudine̾ sustinẽna
nec enĩ tanto nͣuini adiͣnimcu¬
lum denegari publica ꝑmittat
litiuitas.
mp̃. Prilegia que adiuodi¬
oclecimo porrecta suntatq ⁊cer¬
sa nos queq porreximius ac uib¬
emus eos ñ ad sollicitudinem
bãstage ñ ad functõnem nauic¬
ulariam deuocantos ñ suitose
urialib cetib ascribẽdos ueru
pacto iabore militare pimpi¬

Expanded text:
sine sacra probatoria probare audeat vel provehere. Excipimus tamen officia provincialia cursus publici sollicitudinem sustinentia: nec enim tanto muneri adminiculum denegari publica permittit utilitas.riae privilegia, quae a divo diocletiano porrecta sunt atque concessa, nos quoque porreximus ac iubemus eos non ad sollicitudinem bastagae, non ad functionem naviculariam devocandos, non invitos curialibus coetibus adscribendos, verum peracto labore militiae, p
Abbreviated transcription (Latin):
um pristinum uis recipui̾t
si is cui assignatus est decesse¬
rit nuilis sib̾is reuctis. nectã¬
tum libtum set etiam nb̃tã
agnandi facuitas ei qui duos
pures uelibõs in potestate
ñt ut eis quos in uotestate ht
assignare ei ubtum ub̾tam¬
ueliceat. ¶ Ante querebat᷑
sicum cui añignau̾it postea
emincipau̾it. unde cuañẽscat

Expanded text:
um pristinum ius recipiunt, si is cui adsignatus est decesserit nullis liberis relictis. Nec tantum libertum, sed etiam libertam, gnandi facultas ei, qui duos pluresve liberos in potestate habebit, ut eis, quos in potestate habet, adsignare ei libertum libertamve liceat. unde quaerebatur, si eum cui adsignaverit, postea e
Abbreviated transcription (Latin):
sisceptores pubucos abstis ⁊ ar¬
Roĩ mora aurum susciꝑecadii
censcinus nequis ꝑhanc occonẽ sũp¬
tus facepellatur nanisi solu̾e uo¬
lens. ic suscipiente fu̾it temptus
testibridhibitus ⁊testattem debebit
ꝓponere ut spluto et ip̃e securitatẽ
debitam ꝯmissi nexu lib̾atus cum
ur p̾sidis inferre cogatur. qruit susce¬
ptores uiice ciuus int̾est negligẽte
tores susceptoꝵ et coꝵ qui ad pposita
orreoꝵ et paganoꝵ treantur teneã¬
tur obnoxiisiminus ydonei sint q
abhuscem fu̾int nominati necas¬

Expanded text:
Susceptores publicos absque omni mora aurum suscipere censemus, ne quis per hanc occasionem sumptus facere compellatur. Nam si solvere volens a suscipiente fuerit contemptus, testibus adhibitis contestationem debebit proponere, ut hoc probato et ipse securitatem debitam commissi nexu liberatus cum praesidis inferre cogatur. Quod autem susceptores iudice cuius interest neglegente tores susceptorum et eorum, qui ad praeposituram horreorum et pagorum creantur, teneantur obnoxii, si minus idonei sint, qui ab isdem fuerint nominati, nec
Abbreviated transcription (Latin):
decreuit sit ne quid depetulio suo
cuiq̃m colonoꝵ ignorante dño
p̃cliĩ aut uent̾e aut alio modo a¬
runt et ad quirendi tm̃ ñ eciam
tran sfendi potestate ꝑ missa dño
exceptis sr̃exactionibꝰ in quib re¬
troprincipes facultatem eissr̃ixci̾t̾

Expanded text:
decretum sit, ne quid de peculio suo cuiquam colonorum ignorante domino praedii aut vendere aut alio modo arunt et adquirendi tantum, non etiam transferendi potestate permissa, domino exceptis superexactionibus, in quibus retro principes facultatem eis super hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nes estũ ꝙ maxime formitant
nispector accerat macedonũ resiꝗ
exem̃pl secuti medie qͣntita¬
tis ut optulisse nos eͣc tributa sus¬
aseultra t̾tiam partem posseꝯ ferri
illud exsoluatur adꝙ se idubi¬
tatũ fore ydoneos pollicentur que

Expanded text:
 quod maxime formidant inspector accedat, macedonum reliqui exemplum secuti mediae quantitatis, ut obtulisse noscuntur, tributa sua se ultra tertiam partem posse conferri, illud exsolvant, ad quod se indubitanter fore idoneos pollicentur. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
oportuiss prius dispon̾eetita in¬
gredi in monast̾ium.Siuonul¬
la tunctaui lege posita in mona
qui prius ngisi sunt monast̾ui
ila face que prius ignorati posteiꝰ
ꝑsacram nr̃amꝯ stitutionem st̃
innouata s unũq̃mq ietits me
sua tp̃ra exspectarec eiquitemq̃
post legem sunt ita querere fĩ sic̾
icx iult si quid autem an̾iegẽ

Expanded text:
oportuisset prius disponere et ita ingredi in monasterium; si vero nulla tunc tali lege posita in monasqui prius ingressi sunt in monasterium illa facere quae prius ignorata postea per sacram nostram constitutionem sunt innovata? Sed unumquemque competit sesua tempora expectare, et ea quidem quae post legem sunt ita quaerere fieri sicut lex vult, si quid autem ante legem
Abbreviated transcription (Latin):
losophie pceptores nec non mecdicos
auctoritateꝯsccuti sut priuilegia
nimunitates q̃ frurac prerogati¬
ua precipimus etumu̾s qui ĩ sacro
palatio int̾ archiatros. militau̾nt
cumicomitiuam priñ oromis uł
secũdi ateptifu̾mt aut maioris g̃¬
dum aignitatis ascend̾itnulla m¬
umcipan nulla curialium⁊ uen¬
tio uexentur seu adepta administ¬
tione Accepta testimomalium me¬
ruerint missionem sint ab omni
functione õib q mun̾ib publici
ĩ munes nec eoꝵ comus ubicũq po¬
site militem seu iudices suscipiat¬

Expanded text:
losophiae praeceptores nec non etiam medauctoritate consecuti sunt privilegia immunitatesque, frui hac praerogativa praecipimus, ut universi, qui in sacro palatio inter archiatros militarunt, cum comitivam primi ordinis vel secundi adepti fuerint aut maioris gradum dignitatis adscenderint, nulla municipali, nulla curialium conventione vexentur, seu ratione seu accepta testimoniali meruerint missionem, sint ab omni functione omnibusque muneribus publicis inmunes nec eorum domus ubicumque positae militem seu iudicem suscipia
Abbreviated transcription (Latin):
uos est mittendalegatio uł nͣre se¬
dialiquid intimandum id ꝙ int̾
rii referatur ꝓunicialium emm
desicena quib necc̃ia seꝑꝑ for tutis
remelia deposcuntur nob agnos¬
cereatq implorare ꝑmittimus

Expanded text:
os est mittenda legatio vel vestrae sedi aliquid intimandum, id, quod rii referatur. Provincialium enim desideria, quibus necessaria saepe fortuitis remedia deposcuntur, vobis agnoscere atque expl
Abbreviated transcription (Latin):
anda uideantur. iloco aũt pub
maioris ꝑtisprubit assensus sol¬
ttmpnis furmet auctoritas.
uitate legatio destmaͣtur. umu̾so
curiaies p̾cipimus qui intra uri¬
bem ꝯ sistunt sn ĩ egreditudine ul
aua mexcusabili necc̃itate mipe

Expanded text:
anda videantur. In loco autem publmaioris partis probaverit adsensus, sollemnis firmet auctoritas. vitate legatio destinatur, universos curiales praecipimus, qui intra urbem consistunt, si non aegritudine vel alia inexcusabili necessitate impe
Abbreviated transcription (Latin):
um in potestate hat ꝯsenͣtire aũ
eciam isuideturqui ñ testificat᷑
dissentire nominatiom.
ostendis cãmadteꝑtinere potue¬
ras enini nominatofiuo tĩnin¬
testarietũ ⁊ sentur hom̃i ei celato.
essitatib lib̾entur tum exeatem
familia ac domo ciuos ad ista ob¬
sequia destinari ꝑmiquum u¬
deatur. Saneeos quos emãcipatos
eẽatq exfamilia exisse manifest̾
esi iiueꝯtatione retinere debebis.
tuum cͤatorẽ istituit ñ appsłandi
tibi neccitas intũ bxͣbat.Saneno¬
minator qui filiũ ĩpot̾ate posit̾
ñꝯ senciẽte pr̃e admunꝰ deudcauit

Expanded text:
um in potestate habeat. consentire autem etiam is videtur, qui non testificatur dissentire nominationi.ostendis causam ad te pertinere: potueras enim nominato filio tantum contestari et non consentire honori ei delato. necessitatibus liberentur, cum ex eadem familia ac domo duos ad ista obsequia destinari periniquum videatur. Sane eos, quos emancipatos esse atque ex familia exisse manifestum est, sine cunctatione retinere debebis.tuum curatorem constituit nec appellandi tibi necessitas incumbebat. Sane nominator, qui filium in potestate positum non consentiente patre ad munus devocavit
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃.at̾ crium incouimiũ li¬
beroꝵ ĩegationib publicis lib̾it᷑.
tũs ob defensionem publicã
susciperetis io ꝙ ad ꝓprias erogatõ¬
nes collega ur̃ acceperat ñ uob red¬
uocatorii erat ea qntĩtas testina

Expanded text:
Pater trium incolumium liberorum legationibus publicis liberaturtus ob defensionem publicam susceperitis, id, quod ad proprias erogationes collega vester acceperat, non vobis redvocatorum erat ea quantitas destinat
Abbreviated transcription (French):
np̃. T tans marina legatione ap̾
nos ꝑfunctos ꝯstitutũ est biẽni
uacationem numium cũulium
mp̃.i. Umu̾si oĩo excomubus e
ex p̾sidib qui suffragio ꝑceꝑint
dignitats ciuilib honoeib mu¬
a p̾dictiso hon̾ ib excipi oportebit
qui ni legationibꝰ publici u̾sati st̃.¬

Expanded text:
no. Transmarina legatione apud nos perfunctos constitutum est biennii vacationem munerum civilium us vel ex praesidibus, qui suffragio perceperint dignitates, civilibus oneribus mua praedictis oneribus excipi oportebit, qui in legationibus publicis versati s
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmo et mutus et surdus mue̾
testam̃tum fac̾epotest S hac¬
teñus ħ ĩ aprincipalib ꝯsti¬
tutionib cõceor quatemus mi¬
ilitant et incastris degunt
Postmissiõnẽ uouet̾anie aui
exͣ castra si faciant ao huc mili¬

Expanded text:
dus miles testamentum facere potest. Sed hactenus hoc illis a principalibus constitutionibus conceditur, quatenus militant et in castris degunt: post missionem vero veterani vel extra castra si faciant adhuc mili
Abbreviated transcription (Latin):
et placet ũaleqi miutis. Sec et si
quis añ miliciam ñ iurefacit
testam̃tum et miles fes et in cxpe¬
ditione degns illud resignau̾it.
et quedam bona adĩecit sũ tete̾it.
uralias mamfesta est mĩłitis ue¬
luntasħ ule uoientis dicent̃e¬
huałe testam̃tum ꝗĩ ex noua mi¬
litis uoluntate. ¶ dem̃q et sim
arrogationemtatus fu̾it mues
ui si fuius famiremãcipatus est.
testam̃tum eius qĩmilitis ex no
petulitam ant̾iores iẽges q̃m p.¬
ncipales ꝯ stitutiones quib dã
quasi castcensia ded̾unt peculia.

Expanded text:
et placet, valere quasi militis. Sed et si quis ante militiam non iure fecit testamentum et miles factus et in expeditione degens resignavit illud et quaedam adiecit sive detraxit vel alias manifesta est militis voluntas hoc valere volentis, diceni ex nova militis voluntate. Denique et si in adrogationem datus fuerit miles vel filiusfamilias emancipatus est, testamentum eius quasi militis ex novpeculii tam anteriores leges quam principales constitutiones quibusdam quasi castrensia dederunt pe
Abbreviated transcription (Latin):
utantibr datuest ut quoqͥmͦ
fra̾ abꝯns testam̾ta rata sint. sic
retur iccutus est ut declararet
tem tribu̾e potest nid̾i sñ script
oẜ moto eẽ testam̃tũ ⁊ uolũtas
bonamei relnquo ñ oportet ħ
ꝓcestam̃to obsuari. Nec ull̃oꝵ in
ag̾ int̾est qm ip̃oꝵ quib io priui¬
iegiũ datum est ħmi exemplũ
nͥ aomitti. ancouĩ ñ difficult̾

Expanded text:
tantibus datum est, ut quoquo modo facta ab his testamenta rata sint, sic retur, ita locutus est ut declararet tem tribuere: potest uideri sine scripto hoc modo esse testatus et uoluntas bona mea relinquo", non oportet hoc pro testamento obseruari. nec ullorum magis interest, quam ipsorum, quibus id priuilegium datum est, eiusmodi exemplum non admitti: alioquin non di
Abbreviated transcription (Latin):
ul et ꝯ sanguineos et utinos et qͥ
quit̾ ad inuentiest hec nouitas
tał quodã modo fuitaicebit autẽ
tali principio dato nob̾ ab eoeta¬
uos quos damopmari eãus taico
aliod ꝓferre ualentes sũ morteuut
tui fr̃is ħ̾rclititem oporteat oñs
mul quidem ꝯ sãgneos sime uit

Expanded text:
sanguineos et uterinos. Et quae quidem adinventa est naturae novitas, talia quodammodo fuit. Licebit autem tali principio dato nobis ab ea. et alios quosdam opinari casus tale aliquid proferre valentes, sive morte viri tui fratris hereditatem oporteret omnes mul quidem consanguineos simul
Abbreviated transcription (Latin):
atisim taenm moriẽte iua cupxit
rursus alam ex qua natist̃ filu
eiprioribꝯ sanguinei souimñ
post mortem u̾oeius ad ẜi mu¬
lier descendit ut rũ ex quofecit
auos filiosuiis qui exprioriu

Expanded text:
ati; deinde moriente illa duxit rursus aliam, ex qua nati sunt filii ei, prioribus consanguinei solum, nPost mortem vero eius ad secundum mulier descendit virum, ex quo alios fecit filios, his qui ex priori
Abbreviated transcription (Latin):
reuquo onmi sac̾cotio nec ñ ciiles
reu̾entissimis monachis et nup
tissimos monachos ap̃soios cuĩ¬
tatis ep̃os sub quib sunt mona¬
st̾ia: ꝯuentões suscipe petiti sumus
amẽna deo amabiu arcħ ep̃o ħ fe¬

Expanded text:
reliquo omni sacerdotio, nec non de reverentissimis monachis et nuper tissimos monachos apud solos civitatis episcopos sub quibus sunt monasteria conventiones suscipere, petiti sumus a Mena deo amabili archiep