comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nensem hactenus p̃minuisse: sicut digni¬
tate sedis. sic honestis studiis. et laudabi¬
lib institutis. Ubi et em̃ eque uiguit
disciplinȩ censura. morum grauitas. ma¬
turitas consiliorum. auctoritatis pondus:
antiquitatis insigne : Presertim in officiis
eccłiasticis haud facile umquã repentinis
uisa est nouitatib acquiescere. nec se aliq̃n
iuuenili passa est decolorari leuitate. eccłia
plena iudicii. Inde miramur satis.quid
tisum fuerit hoc tempore quibdam ũrũ
uoluisse mutare colorem optimum. no¬
tiam inducendo celebritatẽ: quã ritus ec¬
cłie nescit: non ꝓbat ratio: noncõmendat
antiqua tradicio. Numquid patrib do¬
ctiores. aut deuotiores sumus: Periculo¬
se p̃sumimꝰ. quicquid ipsorũ intalib pru¬
dentia p̃teruit. Hec uero idtale est: quod
nisi p̃teundum fuerit: patrũ quitierit
om̃ino diligentiam p̃t̃isse. At ualde ho¬
noranda est inquis mater mater domini.

Expanded text:
nensem hactenus praeeminuisse, sicut digninensem hactenus praeeminuisse, sicut dignitate sedis, sic honestis studiis, et laudabilibus institutis. Ubi etenim aeque viguit disciplinae censura, morum gravitas, maturitas consiliorum, auctoritatis pondus, antiquitatis insigne? Praesertim in officiis ecclesiasticis haud facile unquam repentinis visa est novitatibus acquiescere, nec se aliquando juvenili passa est decolorari levitate Ecclesia plena judicii. Unde miramur satis, quid visum fuerit hoc tempore quibusdam vestrum voluisse mutare colorem optimum, novam inducendo celebritatem, quam ritus Ecclesiae nescit, non probat ratio, non commendat antiqua traditio. Nunquid Patribus doctiores, aut devotiores sumus? Periculose praesumimus, quidquid ipsorum in talibus prudentia praeterivit. Nec vero id tale est, quod nisi praetereundum fuerit, Patrum quiverit omnino diligentiam praeteriisse. 2. At valde honoranda est, inquis, Mater Domini.
Abbreviated transcription (Latin):
non deficere uobis ꝓuirib ꝓpter bonũ quod
de uob confidimus. Uestra autẽ inter ẽ. facere
tit non confundamur:sicconfidentes. De
cȩtero si inueni grãm inoculis urĩs. intelli¬
gite suꝑegenos et pauꝑes illos qui sunt
apud benedictionem dei. Quod eñi um ex
illis feceritis: michiammo xp̃o facietis:
Nam et pauꝑes sunt. et habitant inter
pauꝑes. Hoc p̃cipue obsecramus. ut sauini¬
acenses monachos ꝓhibeatis ab infestatiõe
eorũ. qm̃ caluminantur eos iniuste. ut pu
tamus. Aut si se confidunt habere iusticiam:
iudicate inter illos. Filius noster abbas al¬
bericus. et si suis meritis cõmendabilior. nr̃is
tamen precib ut cõmendatior sit obse¬
cramus. Tenere quippe diligo eum.tan¬
quam mater unicum filium: et diliget
eum qui diliget me.Demq in eo exꝑiar:
simecuratis. Quo enĩlonge ame positus
est. eo mag̃ necessariam habet pat̾nam
dunenses de conceptione sc̃e Marie. cl.xxuiii.¬
Nter eccłias galliȩ constat ꝓfecto lugdu¬

Expanded text:
deficere vobis pro viribus, propter bonum quod de vobis confidimus. Vestra autem interest facere, ut non confundamur sic confidentes. De caetero si inveni gratiam in oculis vestris, intelligite super egenos et pauperes illos, qui sunt apud Benedictionem Dei. Quod enim uni ex illis feceritis, mihi, imo Christo, facietis. Nam et pauperes sunt, et habitant inter pauperes. Hoc praecipue obsecramus, ut Saviniacenses monachos prohibeatis ab infestatione eorum: quoniam calumniantur eos injuste, ut 169 putamus. Aut si se confidunt habere justitiam, judicate inter illos. Filius noster abbas Albericus, etsi suis meritis commendabilior, nostris tamen precibus vobis ut commendatior sit, obsecramus. Tenere quippe diligo eum, tanquam mater unicum filium: et diligit eum qui diligit me. Denique in eo experiar si me curatis. Quo enim longe a me positus est, eo magis necessariam habet paternam DUNENSES, DE CONCEPTIONE S. MARIAE. Conceptinter Ecclesias Galliae constat profecto Lugdu
Abbreviated transcription (Latin):
in me ẽ. intiera caritate decreui bis litteris
suȩ ipsius cõmonere salutis: excitare a som¬
no: reuocare ad cor ꝓuocare ad grãm. Qͥs
scit. si conuertatur. et ignoscat deus: et re¬
linquat post se benedictionem : Immoqͥs
nescit. quas et quantas iam diuitias suȩ
bonitatis et longanimitatis thesauriza¬
uit suꝑ etm misericors et miserator dñs :
Deniq miseretur. parcit. expectat. dissimu¬
latq tisq adhtic: factus sicut homo non
audiens. et non habens inore stio redar¬
gutiones: tardans ferire. paratus ignosce¬
re.S tudñe usq quo: Tu inquam õbone
tur quousq dissimtilas. quousq contem¬
nis: Durum tibi est. contra stimulũ calci¬
trare. An ignoras quia benignitas dei ad
penitentiam de addticit : Qtiamditi autẽ
tu scđm duriciam tuam. et corimpenitens
thesauritas tibi iram in die irȩ: In ñscđm du

Expanded text:
in me est, in vera charitate decrevi his litteris in me est, in vera charitate decrevi his litteris suae ipsius commonere salutis, excitare a somno, revocare ad cor, provocare ad gratiam. Quis scit si convertatur et ignoscat Deus, et relinquat post se benedictionem? Imo quis 179 nescit, quas et quantas jam divitias suae bonitatis et longanimitatis thesaurizavit super eum misericors et miserator Dominus? Denique miseretur, parcit, exspectat, dissimulatque usque adhuc, factus sicut homo non audiens, et non habens in ore suo redargutiones, tardans ferire, paratus ignoscere. Sed tu, domine, usquequo? Tu, inquam, o bone vir, quousque dissimulas? quousque contemnis? Durum tibi est contra stimulum calcitrare . An ignoras quia benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Quandiu autem tu secundum duritiam tuam et cor impoenitens, th
Abbreviated transcription (Latin):
Postremo de gr̃a et beniuolentia: quȩ nobis apud
tios ꝑseuerat. Bene scia miscdia deus dignatus
est facere nobiseum: facti sumus lȩtantes. Uerũ
quod uobis demittendis aduos fr̃ib placet. dif¬
ficile adimplebitur: p̃sertim cum non sit copia
loca. tria exeis noua monasteria ex quo a uob̃
discessimus integre ordinata sunt: et adhuc
restant alia ꝓxime ordinanda. Quramus
tñ unde cumq euocare quos uobis mittamꝰ:
ad eustachium occupatorẽ ualentine sedis.
frat᷑ b̾nardus. Salutem tibi uir illu¬
strissime et si non scribo: opto tamen.
Opͥtare quis ꝓhibet: Affectui nec leges imꝑ¬
ant: nec pͥncipes dominantur. Liber est
et maxime si spũ ducitur: quia ubi sp̃e. ibi
p̃senti. quo ad tuam magnitudinẽ p̃sumo
scribere. tanquam aliquis magnus. fateor
nec fusus ate. nec rogatus. nec inuitatus:
S quid. sicaritas iubet: Alius aliter for¬
tassis accipiat: ego uirum nobilem quod

Expanded text:
postremo de gratia et benevolentia, quae nobis apud postremo de gratia et benevolentia, quae nobis apud vos perseverat. Bene sua misericordia Deus dignatus est facere nobiscum; facti sumus laetantes. Verum quod vobis de mittendis ad vos fratribus placet, difficile adimplebitur, praesertim cum non sit copia loca; tria ex eis nova monasteria, ex quo a vobis discessimus, integre ordinata sunt; et adhuc restant alia proxime ordinanda. Curamus tamen undecunque evocare, quos vobis mittamus;tis. EPISTOLA CLXXXV. AD EUSTACHIUM OCCUPATOREM VALENTINAE SEDIS. frater BERNARDUS. 1. Salutem tibi, vir illustrissime, etsi non scribo, opto tamen. Optare quis prohibet? Affectui nec leges imperant, nec principes dominantur. Liber est, et maxime si spiritu ducitur: quia ubi spiritus Dpraesenti, quo ad tuam Magnitudinem praesumo scribere, tanquam aliquis magnus fateor, nec jussus a te, nec rogatus, nec invitatus. Sed quid si charitas jubet? Alius aliter fortassis accipiat: ego virum nobilem, quod
Abbreviated transcription (Latin):
lte queso nolite facere hane rem: quã qui atidi¬
erint om̃s mirabuntur. nemo laudabit. hec
tiob mordatius audatiusq quam uelletis.aui¬
tam deuotus suscipio: quiam modicus
stim ad illa. Modicus dixerim digni¬
tat᷑e: s non deuotione. Querimoniȩ regis. nr̃ȩ
sunt:et maxime illa quã dignanter expͥmitis
de inuasione imꝑi.Regis dedecus. regnidimi¬
ntitionem num quã uolui: uolentes odit anima
mea. Legi quippe. Omĩs anima potestatib
sublimiorib subdita sit. et qui potestati resistit.
dei ordinationi resistit. Otiam tam̃ sententiã
ctipio tos et om̃imodis moneo etistodire. in
exhibenda retierentia stimmȩ et apłicȩ sedi
et beati petri uicario. sicut ipsam uob̃ tiultis
ab tinitierso seruari imꝑio. Sunt quȩ non puta¬
tii seribenda. p̃sens ea fortassis oportunius in¬
incolumitate et gła: de pace. et ꝓsꝑi¬
tate eccłie: de curiȩ statu. florente et ualente.

Expanded text:
lite, quaeso, nolite facere hanc rem: quam qui audilite, quaeso, nolite facere hanc rem: quam qui audierint, omnes mirabuntur, nemo laudabit. Haec vobis mordacius audaciusque quam velletis autam devotus suscipio, quam modicus sum ad illa. Modicus dixerim dignitate, sed non devotione. Querimoniae Regis nostrae sunt, et maxime illa, quam dignanter exprimitis de invasione Imperii. Regis dedecus, regni diminutionem nunquam volui: volentes odit anima mea. Legi quippe: Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit: et, Qui potestati resistit, Dei ordinationi resistit . Quam tamen sententiam cupio vos, et omnimodis moneo custodire, in exhibenda reverentia summae et apostolicae Sedi, et beati Petri Vicario, sicut ipsam vobis vultis ab universo servari imperio. Sunt quae non putavi scribenda: praesens ea fortassis opportunius inincolumitate et gloria, de pace et prosperitate Ecclesiae, de curiae statu florente et valente,
Abbreviated transcription (Latin):
dibilem duriciam: s caritas p̃ualebit. Uolo
tiobis amicos tirõs retinere et nondignamini:
uolo reconeiliare inimicos. et non patimini:
Non uultis habere pacem. manib ac pedib
accersitis tirãm conturbationem. s confcisi¬
onem. s depositionẽ. Multrplicatis uobis
acusatores: defensores subtrahicis. Exei¬
tatis iterum in uos olim sopita diserimina. pro¬
uocatis aduersarios: patronos offenditis. Noiq
apuduos ꝓ ratione uoluntas. totum ꝓ imperio:
nichil extimore dei. Quide uobis non rident
amier.non coñqueruntur inimici: Otiomodo
de uestt᷑tis hominem. nondico iudicio noncon¬
uictum. s nec uerbo conuentum: Quantos hoc
t̾ibum scandalizabit. quot ora adstibsannandũ.
qtiot corda ad succensendum mouebit. Itã ne
putatis ꝑisse itisticiam de totoorbe. sicut de
uro corde: ut homo sic ablatum ꝑdat archidia¬
conatum: S uos forsitan plus amatis reddere
et ꝑdere: qtiam grãm de beneficio retinere. No¬

Expanded text:
dibilem duritiam: sed charitas praevalebit. Volo dibilem duritiam: sed charitas praevalebit. Volo vobis amicos vestros retinere, et non dignamini: volo reconciliare inimicos, et non patimini. Non vultis habere pacem: manibus ac pedibus accersitis vestram conturbationem, sed confusionem, sed depositionem. Multiplicatis vobis accusatores: defensores subtrahitis. Excitatis iterum in vos olim sopita discrimina, provocatis adversarios, patronos offenditis. Ubique apud vos pro ratione voluntas; totum pro imperio, nihil ex timore Dei. Qui de vobis non rident inimici, non conqueruntur amici? Quomodo devestistis hominem, non dico judicio non convictum, sed nec verbo conventum? Quantos hoc verbum scandalizabit? quot ora ad subsannandum, quot corda ad succensendum movebit? Itane putatis periisse justitiam de toto orbe, sicut de vestro corde, ut homo sic ablatum perdat archidiaconatum? Sed vos forsitan plus amatis reddere, et perdere, quam gratiam de beneficio retinere. No
Abbreviated transcription (Latin):
us non requirit. Ham quomodo beneficꝰ.
quinon et beniuobus sit : Porro beniuolꝰ
misibi carius ipsa existimat beniuolentia.
qua et bemuolus nominatur. et beneficꝰ
est. Demq beniuolentia fructus est bene¬
fieii.nisi quis forte beneficrum putet.
quod inspe seuerit. aut timore dimiserit:
S quis non uideat hoc relictũ. illud uen¬
ditum: neutrum datum: Oportet autẽ
beneficum ut tiere sit ẽẽ gratuitum. Danti
itaq rependi quicquam gratius ab acci¬
piente non potest.quam sigratum habu¬
erit quod gratis accepit. Et hec beniuo¬
lentia.creatur de beniuolentia dantis in
animo accipientis: beneficio quidem int̃¬
tieniente. Hae me fateor loctipletem.hanc
de corde pleno dignam ꝓfecto offero remu¬
nerationem meo benefactori. hane detio¬
tus immolo sacrificium latidis factori
om̃itim ꝑsalute mei benefactoris:
serib̾e.fateor ꝓpter uos. et quod¬
statueram non facere oburãm o¬

Expanded text:
us non requirit. Nam quomodo beneficus, us non requirit. Nam quomodo beneficus, qui non et benevolus sit? Porro benevolus nil sibi charius ipsa aestimat benevolentia, qua et benevolus nominatur, et beneficus est. Denique benevolentia fructus est beneficii: nisi quis forte beneficium putet quod in spe severit, aut timore dimiserit. Sed quis non videat hoc relictum, illud venditum, neutrum datum? Oportet autem beneficium, ut vere sit, esse gratuitum. Danti itaque rependi quidquam gratius ab accipiente non potest, quam si gratum habuerit, quod gratis accepit. Et haec benevolentia creatur de benevolentia dantis in animo accipientis, beneficio quidem interveniente. Hac me fateor locupletem: hanc de corde pleno dignam profecto offero remunerationem meo benefactori; hanc devotus immolo sacrificium laudis factori omnium pro salute mei benefactoris. scribere, fateor, propter vos, et statueram non facere ob vestram o
Abbreviated transcription (Latin):
astitit. et multum sertuuit. Ob causȩ
iniusticiam: S initstum nemo nisum
iustus catisabitur: quod de manu laid
uendicauit immo recuꝑauit sediepãli
monasterium. tanquã clatiam de manu
herculis extorquens inmanti fortiori:
Oo prauitatẽ intentionis: S piumest.
religionem reformare in monasterio
quod ille intendit. Aasit dñs cordi dñ
mei. neiterum possit ei scibripia mona¬
chis non tam ut simulant appetenb
ubertatem: quam fugitantib discipli¬
i uerbis contendere uelim ad be¬
neficia quib me obruitis: idem
erit ac sumpecitus sagittis. festu¬
eis dimicem: nisi quod hoc iocus uidebit᷑.
lltia dolus. Facta factis compensari opor¬
tet. uerum id quidem multum est ad me.
Nam unde sufficerem pauꝑ et modicus :¬
q reb pauꝑ. et uirib: non uoluntate:
squabo gͦ beneficia tiotis. quȩ factis non
possum:. Desideriis diues sum: affectibus
habundo. Et certe tierus beneficus: ampli¬

Expanded text:
adstitit, et multum servivit. Ob causae adstitit, et multum servivit. Ob causae injustitiam? sed injustum nemo, nisi injustus, causabitur. Quod de manu laica vindicavit? imo recuperavit sedi episcopali monasterium, tanquam clavam de manu Herculis extorquens in manu fortiori. Ob pravitatem intentionis? sed pium est reformare religionem in monasterio: quod ille intendit. Adsit Dominus cordi domini mei, ne iterum possit ei subripi a monachis, non tam ut simulant appetentibus libertatem, quam fugitantibus disciplii verbis contendere velim ad beneficia quibus me obruitis, idem erit ac si impetitus sagittis, festucis dimicem: nisi quod hoc jocus videbitur, illud dolus. Facta factis compensari oportet. Verum id quidem multum est ad me. Nam unde sufficerem pauper et modicus? sed rebus pauper et viribus, non voluntate. Aequabo ergo beneficia votis, quae factis non possum. Desideriis dives sum, affectibus abundo. Et certe verus beneficus ampli
Abbreviated transcription (Latin):
p̃fatiuiri. qͥs cum ei alleuiaueritis: tio¬
dis ꝓcrldubio laborabitis. Qtucquid
dulcissimi dñi mei nomen decolorat :
terum supplicatio. iterum p̃ces: et elxxx¬
decies repetite non desinent. Non desisti¬
mus: quia non diffidimus: Bonam
causam habemus. et equum iudicem
qui non cunctabitur euacuare quod
subreptum est. cum apparebit quod
uerum est nec pot̃it inde ridere. qui
uoluit irridere. s ut seriptũ est. m̃tita
est iniquitas sibi. Hoc solet habere p̃¬
ciputm apłica sedes. tit non pigeat
reuocare quoda se forte deprehendert
fraude elicitum.: non ueritate ꝓmeri¬
tum. Res plena equitate et laude dig¬
na. ut de mendatio nemo lucretur: pre¬
sertim apud sanctã et sũmam sedem:
Hec sciens puer ur̃. secure supplicat pro
treuerensi. et sic instat non quasi imnor¬
tum. Ego quippe ego hominis illius
noui merita. causam. intentionẽ. Propĩ
quod horum eum uolunt monachi lapi¬
dare: Quia male meruit: S fidelitt

Expanded text:
praefati viri, quas cum ei allevia-veritis, vopraefati viri, quas cum ei allevia-veritis, vobis procul dubio laborabitis. Quidquid dulcissimi domini mei nomen decolorat, Iterum supplicatio, iterum preces, et decies repetitae non desinent. Non desistimus, quia non diffidimus. Bonam causam habemus, et aequum judicem, qui non cunctabitur evacuare quod subreptum est, cum apparebit quod verum est; nec poterit inde ridere, qui voluit irridere: sed, ut scriptum est, mentita est iniquitas sibi . Hoc solet habere praecipuum apostolica Sedes, ut non pigeat revocare quod a se forte deprehenderit fraude elicitum, non veritate promeritum. Res plena aequitate, et laude digna, ut de mendacio nemo lucretur, praesertim apud sanctam et summam Sedem. Haec sciens puer vester secure supplicat pro Treverensi, et sic instat non quasi in incertum. Ego quippe, ego hominis illius novi merita, causam, intentionem. Propter quod horum eum volunt monachi lapidare? Quia male meruit? sed fideliter
Abbreviated transcription (Latin):
malicia tuncit sapientiam: Nosti
ꝑie ddñem osti treuerensem archiep̃m:
Scio quia nosti.Nosti et illum scĩ maximini
non scm̃ abbatem: Puto quia non nosti.
Qtis dignior honore.illo pͥori: Sic nemo
dignior confusione istosequenti: et tamen
iste honoratus est ille obꝓbrio datus. Od
peccauit archiep̃s: Predam ȩccłiȩ suiȩ re¬
cuꝑauit:captiuam ȩccłiam de manu laica
liberauit. Humquid ꝓbono redditur ma¬
lum et odium ꝑdilectione: Hic queso
hic euigilet oculus pietatis: et semotis
patilisꝑ occupationib consiaeret quan¬
tum subreptum sit ei: ut talis qualem
pudet cdicere talem qualem tu ipse nosti.
faciat obpbrium ticinis scus inimicis
tuis. Pissime pater affectus filialis
loquitur. Huc usq condoltumtis mi¬
sero et miserabili archiep̃o. Uerũ ex hoc
iam si non fuerit emendatum. dolor
cordis nr̃i et compassio ex intimis me¬
dullis tota transibit ad illum ꝑquem
potuit emendari. Sunt et aliȩ lesiones

Expanded text:
malitia vincit sapientiam? Nosti, pie domine, nosti Treverensem archiepiscopum? scio quia nosti. Nosti et illum Sancti-Maximini non sanctum abbatem? Puto quia non nosti. Quis dignior honore illo priori? sic nemo confusione dignior isto sequenti: et tamen iste honoratus est, ille opprobrio latus. Quid peccavit archiepiscopus? Praedam Ecclesiae suae recuperavit, captivam Ecclesiam de manu laica liberavit. Nunquid pro bono redditur malum, et odium pro dilectione? Hic, quaeso, hic evigilet oculus pietatis, et semotis paulisper occupationibus consideret, quantum subreptum sit ei, ut talis, qualem pudet dicere, talem qualem tu ipse nosti, faciat opprobrium vicinis suis, inimicis tuis. Piissime Pater, affectus filialis loquitur. Hucusque condoluimus misero et miserabili archiepiscopo. Verum ex hoc jam si non fuerit emendatum, dolor cordis nostri et compassio ex intimis medullis, tota transibit ad illum, per quem potuit emendari. Sunt et aliae laesiones
Abbreviated transcription (Latin):
et direptioni: dum non est qui custodiat.
aut defendat. Itaq ꝑsonis quȩ non sint
suspecte. quȩ nonquerant quȩ sua sunt.
s que iħu xp̃i. inungatur si placet cura
eligendi qui deo placeat: et finem tandem
accipiat eccłiȩ iam diuturna et miseran¬
da tiexatio. Rcliqua dicenda cõmisimus
donno erb̃co abbati sẽi stephani diuionen¬
sis. et archidiacono lingonensi. socrisq
eorum. Adicimꝰ etiam. ut arcbidiacont̃
lingonensem. et bonum amicum eiusdẽ
runt. eos et res eorum. indefensione ur̃a
recipiatis. Dignus est enĩ oꝑarius

Expanded text:
et direptioni, dum non est qui custodiat et direptioni, dum non est qui custodiat aut defendat. Itaque personis quae non sint suspectae, quae non quaerant quae sua sunt, sed quae Jesu Christi, injungatur, si placet, cura eligendi qui Deo placeat et finem tandem accipiat Ecclesiae tam diuturna et miseranda vexatio. Reliqua vero dicenda commisimus domino Herberto abbati Sancti-Stephani Divionensis, et archidiacono Lingonensi, sociisque eorum. Adjicimus etiam, ut archidiaconum Lingonensem, et Bonum Amicum ejusdem runt, eos et res eorum in defensione vestra recipiatis. Dignus est enim operarius
Abbreviated transcription (Latin):
lacrime meȩ panes die ac nocte: uob̃ aut̃ẽ
legam illũ uersiculũ. Qui tollit ab amico
miscđam. timorẽ dñi derelinquit. Et illud:
Om̃s necessarii mei recesserunt ame. Illud
quoq. Qui iuxta me erant delonge steci¬
runt: et uim faciebant qui querebant
animam meam: Ad dñm papã innocentiũ
fecit me familiarem. familiaritas
p̃sumptorem. Assit solita cordiur̃o
benignitas: ne forte p̃sũptio pariat in¬
dignationem. Audite tam̃ patient̾ non
solum quid egerim. s et cur egerim. si
forte causa factum possit uł aliquatenus
excusare. Ausus sum retinere cłicos lingo¬
nenses.qui uocati erant. composita tamen
pace inter eos ⁊ipsisq ꝑsuasis stare dein¬
ceps de facienda elcctione. in bene placito
ur̃o et consilio bonorum:. sicut inlitteris
corum continetur. Erat autẽ ꝑ necessa¬
rium eos hac uice remanere.ꝓpter terras
et possessiones ȩccłiȩ quȩ datȩ sunt prede

Expanded text:
lacrymae meae panes die ac nocte: vobis autem lacrymae meae panes die ac nocte: vobis autem legam illum versiculum, Qui tollit ab amico misericordiam, timorem Domini derelinquit; et illud, Omnes necessarii mei recesserunt a me ; illud quoque, Qui juxta me erant, de longe steterunt, et vim faciebant qui quaerebant animam meam . EPfecit me familiarem, familiaritas praesumptorem. Adsit solita cordi vestro benignitas, ne forte praesumptio pariat indignationem. Audite tamen patienter, non solum quid egerim sed et cur egerim: si forte causa factum possit vel aliquatenus excusare. Ausus sum retinere clericos Lingonenses qui vocati erant, composita tamen pace inter eos: ipsisque persuasis stare deinceps de facienda electione in beneplacito vestro et consilio bonorum, sicut in litteris eorum continetur. Erat autem pernecessarium eos hac vice remanere, propter terras et possessiones Ecclesiae, quae datae sunt praedae
Abbreviated transcription (Latin):
tadinem seruorum dei. aduersũ uos qͦ.
adu̾stim se ipsos. contra dm̃. contra omem
ȩquitatem et honestatem: Deniq impo¬
ꝓhpudor. et boni horrent. et mali rident.
Quo ordine. immo quam extra ordinarie.
uideat ds̃ et iudicet: uideat et romana eu¬
ria. Uideat et doleat: misereatur et accin¬
gatur ad uindictam malefactorũ: laudẽ
uero bonorum. Quidem̃ : Placet tibi dña
mundi. uniuersitati constituta uindex in
iram. iudex in miscđiam: placet inquam
tibi quod dum suꝑbit impius incendit᷑
pauꝑ. et ille pauꝑ qui ꝓ tuo seruitio cum
non haberet censum quem effuderet.san¬
guini non peꝑcit: Dignum ne tibi uide.¬
tur tua ꝑfrui pace. et nrãm non curare:
nec reciꝑe insortẽ consolationis.quos ha¬
buisti consortes laboris: Si intien grãm
in oculis urĩs:eripite inopem de manu
fortiorum eius: egenum et pauꝑem adiri¬
pientib eum.Auoquin.ego quidẽ ut po¬
tero laborabo ingemitu meo. et erunt mͥ

Expanded text:
tudinem servorum Dei, adversum vos quoque, tudinem servorum Dei, adversum vos quoque, adversum se ipsos, contra Deum, contra omnem aequitatem et honestatem. 2. Denique impo66 quem, proh pudor! et boni horrent et mali rident. Quo ordine, imo quam extraordinarie, videat Deus et judicet; videat et Romana curia: videat et doleat, misereatur et accingatur ad vindictam malefactorum, laudem vero bonorum. Quid enim? placet tibi, domina mundi, universitati constituta vindex in iram, judex in misericordiam; placet, inquam, tibi quod, dum superbit impius, incenditur pauper et ille pauper, qui pro tuo servitio, cum non haberet censum quem effunderet, sanguini non pepercit? Dignumne tibi videtur tua perfrui pace et nostram non curare, nec recipere in sortem consolationis, quos habuisti consortes laboris? Si inveni gratiam in oculis vestris, eripite inopem de manu fortiorum ejus, egenum et pauperem a diripientibus eum. Alioquin ego quidem, ut potero, laborabo in gemitu meo, et erunt mihi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanens uob̃cum intemptationib
tr̃is. ita ut constĩptis pene uirib cor¬
poris. tux post reddicam celitus pacem
eccłie. repatriare potuerim. Et recolo
hoc nonglorians. aut imꝓperans.s
ꝓtiocans. et efflagitans. mouens et re¬
poscens debitum ur̃e miserationis af¬
fectum. Urget necessitas modo om̃s
repetere debitores. Ego uero si feci quod
facere debui.haud aliud me ex eo quã
seruũ inutilem reputo iuxta sermonẽ
dñi: Ueruntam̃ si feci quod oportuit.
aut quod faciendum fuut: nũquid me¬
rui uapulare: Et ecce rediens a uobis.
tribulationem et dolorem inuem:et no¬
mendñi inuocatii. s non ꝓfuit. Inuoca¬
uiet ur̃m. et non ualuit. Siquidem dii
fortes terrȩ. uehementer eleuati sunt.
sis abbas. hii confidentes inuirtute sua.
et in multitudine diuitiarũ suarũ glo¬
riantes: aduersum me appropinqua¬
uerunt et steterunt. Et non aduersum
metantum.s adu̾sum maguam mult¬

Expanded text:
permanens vobiscum in tentationibus permanens vobiscum in tentationibus vestris, ita ut, consumptis pene viribus corporis, vix post redditam coelitus pacem Ecclesiae repatriare potuerim. Et recolo hoc, non glorians aut improperans, sed provocans et efflagitans, monens et reposcens debitum vestrae miserationis affectum. Urget necessitas modo omnes repetere debitores. Ego vero si feci quod facere debui, haud aliud me ex eo quam servum inutilem reputo, juxta sermonem Domini . Verumtamen si feci quod oportuit, aut quod faciendum fuit, nunquid merui vapulare? Et ecce rediens a vobis, tribulationem et dolorem inveni, et nomen Domini invocavi, sed non profuit; invocavi et vestrum et non valuit: siquidem dii fortes terrae vehementer elevati sunt, Cluniacensis abbas. Hi confidentes in virtute sua, et in multitudine divitiarum suarum gloriantes, adversum me appropinquaverunt et steterunt. Et non adversum me tantum, sed adversum magnam multi
Abbreviated transcription (Latin):
me. En lectulo recubantem plus cor¬
dis quã corporis dolor excruciat. Nec
enim ego deploro temporale incõmo¬
dum ullum. Anma mea in manib
meis: salus eius incausa est. Placet
uob̃ ut illi homini credam eam. qui ꝑ
didit suam: Scio quia non placet. Qua¬
obrem dixi amme mee. expedire mas
mire fugam. quam et merore consu¬
mere residuum dicrum meorum. et
deus uob̃ potius inspiret. quod potius
est: reducere uidelicet ad memoriam si
dignum iudicatis. qualiter uob̃cum
egerim: et ponere ocłos pietatis suꝑ
puerum urm: et liberare afflictum
de angustia. Quin potius non obliui¬
sci quanta deus ipse fecerit uobis. et
in quantulecũq uicem recompensati¬
onis. ad ipsius głam. quod tam ꝑꝑam
factum est. reuocare. Ad epõs et cardina¬
les romane curie unde supra.clxxi¬
os scitis si dignum
dticitis recordari qualiter uo¬
b̾cum intempore malo con¬
uersatus sim. egrediens et regrediens
et ꝑgens ad imꝑrum regis. ꝑsistens ac

Expanded text:
me. En lectulo recubantem plus corme. En lectulo recubantem plus cordis, quam corporis dolor excruciat. Nec enim ego deploro temporale incommodum ullum. Anima mea in manibus meis: salus ejus in causa est. Placet vobis, ut illi homini credam animam meam qui perdidit suam? Scio quia non placet. Quamobrem dixi animae meae expedire magis inire fugam, quam et moerore consumere residuum dierum meorum, et Deus vobis potius inspiret quod potius est; reducere videlicet ad memoriam si dignum judicatis qualiter vobiscum egerim, et ponere oculos pietatis super puerum vestrum, et liberare afflictum de angustia. Quin potius non oblivisci quanta Deus ipse fecerit vobis, et in quantulaecumque vicem recompensationis, ad ipsius gloriam, quod tam perperam factum est, revocare. 165 EPISTOLALES ROMANAE CURIAE. Unde supra. 1. Vos scitis, si dignum ducitis recordari, qualiter vobiscum in tempore malo conversatus sim, egrediens et regrediens, et pergens ad imperium regis, persistens ac
Abbreviated transcription (Latin):
negatur opp̃sso: soli michi non ꝓfuit
appellatio. Ubi nimirum imꝑabat au¬
rum. iudicabat argentum. leges cano¬
nesq silebant. locum ratio et equitas
non habebat. Ois dem telis quod in¬
tolerabilius est. arcem quoq apłiei
culminis oppugnare minantur. Ia
uero ridicule. Fu̾ndata enĩ est. supra
firmam petram. S quid ago: Excal¬
si fateor. Non est meũ accusare quepiã
aut reprehendere. sufficit micbi ut pla-¬
gam dolorem meũ. Post longam morã
multosq labores quos ꝓsertutio ro¬
mane eccłie ꝑtuli. etm tandem placa¬
it serentati ur̃e reditum annuere ad
fr̃s meos. et si fractus uirib corpors
tanquam male oꝑans.letus tamen
obmampłos pacis quos reportabam
ad monasteritm cum ꝓsꝑitate ꝑuem:
Credidi me de labore euasisse ad requ¬
em.licere micbi citcũq resarcire spũa¬
lium damna studiorũ. ac sc̃e quiȩtis
detrimenta que foris incurreram. et
ecce tribulatio et angustia inuenert̃

Expanded text:
negatur oppresso, soli mihi non profuit negatur oppresso, soli mihi non profuit appellatio. Ubi nimirum imperabat aurum, judicabat argentum, leges canonesque silebant, locum ratio et aequitas non habebant. Eisdem telis, quod intolerabilius est, arcem quoque apostolici culminis oppugnare minantur. Id vero ridicule; fundata est enim supra firmam petram. 2. Sed quid ago? excessi, fateor: non est meum accusare quemquam aut reprehendere; sufficit mihi ut plangam dolorem meum. Post longam moram multosque labores, quos pro servitio Romanae Ecclesiae pertuli, cum tandem placuit Serenitati vestrae reditum annuere ad fratres meos, etsi fractus viribus corporis, tanquam male operans, laetus tamen ob manipulos pacis quos reportabam, ad monasterium cum prosperitate perveni. Credidi me de labore evasisse ad requiem; licere mihi utcumque resarcire spiritualium damna studiorum, ac sanctae quietis detrimenta, quae foris incurreram; et ecce tribulatio et angustia invenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
uocib. certe lacrimosis gemitib. Cogit ite¬
rare clamores. iterata in nos initiria ꝑditorũ.
et ꝓlongantium iniquitatem suam. Con¬
fortati sunt addentes p̃uaricationẽ. Appo¬
nunt iniquitatem suꝑ iniquitatem: et suꝑ¬
bia eorum ascendit semꝑ. Inualtut furor.
pudor euanuit: et timor dei. Quem contra
nem non timuerunt eligere:etiã post.
appellationem tui nominis ausi sunt is:¬
execrare. et hoc p̃sumpserunt. Lugdunen¬
sis. Sduensis. Matisconensis. amici elu¬
macenses. In fraude et temeritate isto¬
rum. heuquam ingens multitudo
scõrum turbabitur. si angariati fue¬
rint tale portare iugum. talit̾q im¬
positum. Proh nefas hoc ita accepturi
sunt. ac si cogantur genua curuare ba¬
al. aut certe uxta ꝓpħam pactum
facere cum morte: et cum inferno fedts
mire. Rogo ubi ius. uͥlex. uͥsacrorum
auctoritas canonum. ubi deniq reue¬
rentia maiestatis: Illa illa que nuli

Expanded text:
vocibus, certe lacrymosis gemitibus. Cogit itevocibus, certe lacrymosis gemitibus. Cogit iterare clamores iterata in nos injuria perditorum, et prolongantium iniquitatem suam. Confortati sunt, addentes praevaricationem. Apponunt iniquitatem super iniquitatem, et superbia eorum ascendit semper. Invaluit furor, pudor evanuit, et timor Dei. Quem contra nem non timuerunt eligere, etiam post appellationem tui nominis ausi sunt exsecrare. Et hoc praesumpserunt Lugdunensis, Aeduensis, Matisconensis, amici Cluniacenses. In fraude et temeritate istorum, heu! quam ingens multitudo sanctorum turbabitur, si angariati fuerint tale portare jugum, taliterque impositum? Proh nefas! hoc ita accepturi sunt, ac si cogantur genua curvare ante Baal, aut certe juxta prophetam pactum facere cum morte, et cum inferno foedus inire . Rogo, ubi jus, ubi lex, ubi sacrorum auctoritas canonum ubi denique reverentia majestatis? Illa, illa quae nulli
Abbreviated transcription (Latin):
quod de tali et taliter factum est: Sine le¬
ge.sine ordine. sine ratione. sic confusa sunt
omĩa. immo ita cunct᷑a in frauide et demeri¬
tate p̃repta. et p̃sumpta fuisse constat:. ut
non dico ep̃m. s ne uillicum quidẽ aut the¬
lonearium quempiam inhtinc modum
decuerit ordinari. Quib uos laudib effe¬
ram dilectissimi. qui soli condoluistis af¬
flicte. et tam inpͥma quam in scdã sua de¬
fensione opp̃sse astitistis. ascendentes ex ad¬
tierso. et opponentes uos murũ ꝓdomo
isrł : Nonest inuentus similis ciobis in
illo conuentu qui conseruaret legem excel¬
si: qui sacris obtemꝑaret canonib. qui de¬
niq se indueret zelum finees. et lingue
interone confoderet fornicantes. Que cũ
ita de uobis addei et urãm ipsorum głam
ubiq clarescant. restat ut pͥncipio tam lau¬
dabili condignum exitum dare. et hostie
capiti caudam iungere satagatis. Ad dnm̃
TORUM clamo. it̃m pulso: et si non clamosis

Expanded text:
quod de tali et taliter factum est? Sine lequod de tali et taliter factum est? Sine lege, sine ordine, sine ratione sic confusa sunt omnia; imo ita cuncta in fraude et temeritate praecepta et praesumpta fuisse constat, ut non dico episcopum, sed ne villicum quidem, aut teloniarium quempiam in hunc modum decuerit ordinari. Quibus vos laudibus efferam, dilectissimi, qui soli condoluistis afflictae, ei tam in prima, quam in secunda sua defensione oppressae 164 astitistis, ascendentes ex adverso, et opponentes vos murum pro domo Israel? Non est inventus similis vobis in illo conventu, qui conservaret legem Excelsi, qui sacris obtemperaret canonibus: qui denique se induceret zelum Phinees, et linguae mucrone confoderet fornicantes . Quae cum ita de vobis ad Dei et vestram ipsorum gloriam ubique clarescant, restat ut principio tam laudabili condignum exitum dare, et hostiae capiti caudam jungere satagatis. EPISTOLAnde supra. 1. Iterum clamo, iterum pulso, etsi non clamosis
Abbreviated transcription (Latin):
Rm̃i eccłie nr̃e magna est. et multa
ut assidue cum lacrimis medico celesti in¬
stemus dicentes. dnẽ descende priusquam
moriatur. Unum est quod magis exacerbat
dolorem. et pene desꝑat curationem: quia i¬
mirum inde orta est tribulatio. unde conso¬
latio spari debuerat. Quis nam enimomise¬
ra malum hoc quod plangis induxit suꝑte:
uU. Profecto non inimictis. non is qui oderat¬
r te. s homo unanimis. duxtuus. et metro¬
politanus tuus. Quomͦ ab auistro. et non
iam ab aquilone panditur om̃e malum: Me¬
rito ꝓinde non est dolor sicut dolor m̃s: qm̃ de
quib potissimum p̃sumebamus. ab ipsis pas¬
si sumus et non abaliis. O lugdunensis pra
mater eccłia cuiꝰcemodi non sponsum. s mon¬
strum. tue filie ꝓcurasti nunc: Non plane
matrem te inhoc:.s nouercam sensimus. Ge¬
ner hic tuus. quam longe anobili illa tua
antiqua honestate. grauitate. ꝓbitate. dege¬
nerat. Quid enĩ: Ego ne id dixerim honora¬
bile conubium. et thorum immaculatum.

Expanded text:
esiae nostrae magna est, et multa ut assidue cum lacrymis medico coelesti instemus dicentes: Domine, descende priusquam moriatur . Unum est quod magis exacerbat dolorem et pene desperat curationem: quia nimirum inde est orta tribulatio, unde consolatio sperari debuerat. Quisnam enim, o misera, malum hoc quod plangis, induxit super te? Profecto non inimicus, non is qui oderat te: sed homo unanimis, dux tuus et metropolitanus tuus. Quomodo ab austro, et non jam ab aquilone panditur omne malum? Merito proinde non est dolor sicut dolor meus, quoniam de quibus potissimum praesumebamus, ab ipsis passi sumus, et non ab aliis. O Lugdunensis pia mater Ecclesia! cujusmodi non sponsum, sed monstrum tuae filiae procurasti nunc! non plane matrem te in hoc, sed novercam sensimus. Gener hic tuus quam longe a nobili illa tua antiqua honestate, gravitate, probitate, degenerat! Quid enim? egone id dixerim honorabile connubium, et thorum immaculatum,
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ de tali et tali modo factum est dignum
et honoris plenitudine quȩ sola de ẽ. gau¬
dia plebis suȩ consueta benignitate. immo
debita liberalitate accumulet. Hoc uniu̾sa
eccłia instantissima supplicatione depo¬
scit: hoc puer ur solita presumptione ef
mala que his dieb in eccłiis uidentur acci¬
dere occasione electionum dñs de cȩlo ꝓsperit
suꝑ matrem nram lugunensem eccłiam :
quĩ decedenti piȩ memoriȩ Petro. archi¬
ep̃o uirum optimum. falconẽ decanum. in
om̃i pace substituit. Peto dñe. ut qui asuis
concorditer est electus. utiliter ꝓmotus.
rite consecratus: auobis honoris su officiiq
plenitudinem consequatur. Quod utiq
audere me facit. non meriti conscientia. sed
debiti. Debiti dico nonsolum quo id ame
illa eccłia iure metropolico exigit. s quia in
hoc positus sum. ut testimonium ꝑhibeam

Expanded text:
ergo de tali et tali modo factum est, dignum ergo de tali et tali modo factum est, dignum et honoris plenitudine, quae sola deest, gaudia plebis suae consueta benignitate, imo debita liberalitate accumulet. Hoc universa Ecclesia instantissima supplicatione deposcit: hoc puer vester solita praesumptione effae his diebus in Ecclesiis videntur accidere occasione electionum, Dominus de coelo prospexit super matrem nostram Lugdunensem Ecclesiam, qui decedenti piae memoriae Petro archiepiscopo, virum optimum, Falconem decanum, in omni pace substituit. Peto, domine, ut qui a suis concorditer est electus, utiliter promotus, rite consecratus, a vobis honoris sui officiique plenitudinem consequatur. Quod utique audere me facit non meriti conscientia, sed debiti. Debiti dico non solum quo id a me illa Ecclesia jure metropolitico exigit, sed quia in hoc positus sum, ut testimonium perhibeam
Abbreviated transcription (Latin):
ri. quam nr̃e necessitati. Et insi ꝑp̃sentes
nuntios exspectanti popło qui ur est.
rũ religiosorũ aduerscm uos quod non
expedit. deuota nunc uob̃ corda turbabi¬
tis: et regalib tirĩs ipsis quȩ ad eccłiam
ꝑtinent. non paruum ut ueremur incõ
Ui inaliorũ negotus totiens ex¬
auditus sum puto in ꝓprio non
confundar. Ego dñe mi causã
archiep̃i mei. meam duco: ut pote m̃brũ
quod nil ase dticat alienum. quod capitis
sit. Quod tamen non dicerem.si homo
ipse sibi assumpsiss honoreet non mag̃
adeo uocatus tanquam aaron. Nec enĩ
abalio estimauerim factum. quod uota
tot hominum tam facile conuenerunt
ineum: ut non dico contradictio. s nec
cunctatio ulla fuerit. Et merito. Est
quippe illustris. non minus mentis gene¬
rosicate quam sanguinis: est scientia. est
uitȩ honestate. Deniq fame eius integͥtas.
nec inimici quidem dentem ueretur.Quod

Expanded text:
ri, quam nostrae necessitati. Et nisi per praesentes ri, quam nostrae necessitati. Et nisi per praesentes nuntios exspectanti populo, qui vester est, rum religiosorum adversum vos quod non expedit devota vobis nunc corda turbabitis, et regalibus vestris ipsis, quae ad Ecclesiam pertinent, non parvum, ut veremur, incompo electo. Qui in aliorum negotiis toties exauditus sum, puto in proprio non confundar. Ego, domine mi, causam archiepiscopi mei meam duco, utpote membrum, quod nil a se ducat alienum quod capitis sit: quod tamen non dicerem, si homo ipse sibi assumpsisset honorem, et non magis a Deo vocatus tanquam Aaron. Nec enim ab alio aestimaverim factum, quod vota tot hominum tam facile convenerunt in eum; ut non dico contradictio, sed nec cunctatio ulla fuerit. Et merito. Est quippe illustris, non minus mentis generositate, quam sanguinis; est scientia, est vitae honestate. Denique famae ejus integritas nec inimici quidem dentem veretur. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
oramus die ac nocte. Hoc sentite de nob̾:
tas in nobis: non imminuetur honor
regis. regni utilitas ꝑ nos. Grãs aut̃ẽ
agimus ur̃e clementie ꝓbenignores¬
ponso: quod a ur̃a dignatione merui¬
mus. Ueruntamen dilatio derret nos.
qui uidemus terram datam p̃dȩ et di¬
reptioni. Terra urã est: et in hoc plane
cognoscimtis. et dolemus dedecus regni
uriꝰ : quod uos iure abhorrere mandastis.
si non fuerit qui defendat. Ham inquo
alio regia maiestas recte in eo quod fac¬
tum est imminuta dicatur : Electio
rite celebrata est: electus fidelis est. Non
autem eẽt fidelis: si ur̃a et non ꝑ uos ha¬
bere uellet. Necdum ad ur̃a manum
extendit. necdum ciuitatem urãm in¬
gressus est. necdum prorsus se intromisit
de aliquo: quãquã inuitatio cleriet po¬
płi. et opp̃ssorum afflictio. et uota bono¬
rum. idabeo uehementissime flagitarint.
Quȩ cum ita sint. opus est ut uidetis ma¬
turatione consilii: non minus ur̃o hono¬

Expanded text:
oramus die ac nocte. Hoc sentite de nobis,oramus die ac nocte. Hoc sentite de nobis,haec in nobis, non imminuetur honor Regis, regni utilitas per nos. 3. Gratias autem agimus vestrae Clementiae pro benigno responso, quod a vestra dignatione meruimus. Verumtamen dilatio terret nos, qui videmus terram datam praedae et direptioni. Terra vestra est: et in hoc plane cognoscimus et dolemus dedecus regni vestri, quod vos jure abhorrere mandastis, si non fuerit qui defendat. Nam in quo alio regia majestas recte in eo quod factum est, imminuta dicatur? Electio rite celebrata est, electus fidelis est. Non autem esset fidelis, si vestra, et non per vos habere vellet. Necdum ad vestra manum extendit, necdum civitatem vestram ingressus est: necdum prorsus se intromisit de aliquo, quanquam invitatio cleri et populi, et oppressorum afflictio, et vota bonorum id ab eo vehementissime flagitarint. Quae cum ita sint, opus est, ut videtis, maturatione consilii, non minus vestro hono
Abbreviated transcription (Latin):
ioctnda spe singłaris clypei sui uestre
indolis: sicut hactenus est exꝑta. Ben
corruit uirgo. Remensis eccłia: nonẽ
qui subleuet eam. Corruit et lingonen¬
sis: non est qui porrigat manum. Nnt¬
tat diuina clementia a corde et consilio
ur̃o suꝑ dolorẽ nr̃m adicere: cumtilare
tͥsticiã suꝑtͥsticiã. Qͥs mͥ tribuat mori.
ne uideam regem bonȩ opinionis.sed
spei melioris. conari dei consilio obuate:
irritare adu̾sus semet ipstm sũmi irã¬
iudicis: pedes patris orphanorũ made¬
facere lacrimis afflictorum: pulsare
meliora sꝑamus: exspectamus iocun¬
diora. Non obliuiscettr misererids.
nec continebit inira scia miscđias
suas. Non contristabit ꝑ illum et dẽ
illo eccłiam suam:. ꝑquem et de quo
in tantis iam letificauit. Quem suo
munere contulit. sua longanimisalt
seruabit: et si quid aliter sapitis. et
hoc ipsum uobis reuelabit. et erulls
corde insapientia. Hoc optamts: hoc

Expanded text:
jucunda spe singularis clypei sui vestrae jucunda spe singularis clypei sui vestrae indolis, sicut hactenus est experta! Heu corruit virgo Remensis Ecclesia; non est qui sublevet eam: corruit et Lingonensis; non est qui porrigat manum. Avertat divina clementia a corde et consilio vestro super dolorem nostrum adjicere, cumulare tristitiam super tristitiam. Quis mihi tribuat mori, ne videam Regem bonae opinionis, sed spei melioris, conari Dei consilio obviare, irritare adversus semetipsum summi Judicis iram, pedes Patris orphanorum madefacere lacrymis afflictorum, pulsare meliora speramus, exspectamus jucundiora. Non obliviscetur misereri Deus, nec continebit in ira sua misericordias suas. Non contristabit per illum et de illo Ecclesiam suam, per quem et de quo in tantis jam laetificavit. Quem suo munere contulit, sua longanimitate servabit: et si quid aliter sapitis, et hoc ipsum vobis revelabit, et erudiet corde in sapientia. Hoc optamus, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
inbecillitacis mee suiblatus est.michi
lumen oculorũ meorũ ereptũ est: michi
abscistm dextrum brachiũ meũ. Omĩa
excelsa ista et fluctus isti sciꝑ me transie¬
runt. Inme transierunt irȩ. Mieh
euadendi nulla ex parte patet uia.
Unde onera fugio: inde et subeo inuitꝰ
et ingratus. Durum michi sentio cont̃
stimulũ calcitrare. Golerabilius for¬
tassis spontaneo quam nolenti et re¬
nuenti fuiss. Nam siquid uiriũ in me
est. non ne id facilius meis quam alienis
humeris exercerem: S acquiesco aliter
disponenti: cum quo utiq aut iudicio
aut uirib contendere. nec cautum mͥ
oĩo. nec possibile est. S nec regi. Siqui¬
dem terribilis est: eciã apud reges terre.
Horrendum est. incidẽ in manus dei
uiuentis: etiã tibi orex. O quã molestis
aurib audiemus contraria. tam bonis
pͥncipiis urĩs. O quã amarior eccłiȩ
meror post tanta p̃libata gaudia. si
frustrari quod absit contigerit tam

Expanded text:
imbecillitatis meae sublatus est, mihi imbecillitatis meae sublatus est, mihi lumen oculorum meorum ereptum est, mihi abscissum dextrum brachium meum. Omnia excelsa ista et fluctus isti super me transierunt. In me transierunt irae: mihi evadendi nulla ex parte patet via. Unde onera fugio, inde et subeo invitus et ingratus. Durum mihi sentio contra stimulum calcitrare. Tolerabilius fortasse spontaneo, quam nolenti et renuenti fuisset. Nam si quid virium in me est, nonne id facilius meis, quam alienis humeris exercerem? 2. Sed acquiesco aliter disponenti, cum quo utique aut judicio, aut viribus contendere, nec cautum mihi omnino, nec possibile est, sed nec Regi. Siquidem terribilis est etiam apud reges terrae . Horrendum est incidere in manus Dei viventis , etiam tibi, o Rex. O quam molestis auribus audimus contraria tam bonis principiis vestris! o quam amarior Ecclesiae moeror post tanta praelibata gaudia, si frustrari quod absit! contigerit tam
Abbreviated transcription (Latin):
Ui totus orbis aduersum me coniu¬
raret. ut quippiam molirer ad¬
uersus regiam maiestatẽ:ego
tamen dm̃ timerem. et ordinatũ ab eo re¬
gem offendere temere nonauderem. Nec
enim ignoro ubi legerim. qui podestati
resistit. dei ordinationi resistit. S nec me
latet: quam om̃i xp̃iano. quã meȩ p̃cipue
ꝓfessioni. mentiri contrariũ sit. Ueritat᷑e
dico nonmentior: quod lingoni. de pͥore
nr̃o factum est. preter spem. p̃ter intenti¬
onem et ep̃orum et meã factum est. S est
qui nolentium quodãmodo extorquet as¬
sensum: et suo arbitrio etiã aduersas ho¬
minum uoluntates ꝓut uult subserture
compellit. Quando ego enĩ ꝑicłm quod
michi timui illi eque non metuerem:quẽ
diligo tanquam me ipsum:Quando ego
illorũ consortium non horrerẽ. qui alli¬
gant onera gratua et importabilia. et
imponunt humeris hominum:digito
autẽ suo nolunt ea mouere : Factumẽ.
tamen quod factum est contra uos nicħ.
contra me plurimum.Michi baculus

Expanded text:
i totus orbis adversum me conjuraret, ut quidpiam molirer adversus regiam majestatem; ego tamen Deum timerem, et ordinatum ab eo regem offendere temere non auderem. Nec enim ignoro ubi legerim: Qui potestati resistit, Dei ordinationi resistit . Sed nec me latet, quam omni christiano, quam meae praecipue professioni mentiri contrarium sit. Veritatem dico, non mentior: quod Lingonis de Priore nostro factum est, praeter spem, praeter intentionem episcoporum et meam factum est. Sed est qui nolentium quodam 167 modo extorquet assensum, et suo arbitrio etiam adversas hominum voluntates, prout vult, subservire compellit. Quando enim ego periculum, quod mihi timui, illi aeque non metuerem, quem diligo tanquam me ipsum! Quando ego illorum consortium non horrerem, qui alligant onera gravia et importabilia, et imponunt humeris hominum, digito autem suo nolunt ea movere! Factum est tamen quod factum est: contra vos nihil, contra me plurimum. Mihi baculus
Abbreviated transcription (Latin):
silierat. ne ille turbaretur. in idse muta¬
bilitatis incidisse dicebat. pacis uideli¬
cet intuitu. Et intulit. quia quicquid
hactenus egerit.iam ꝑ nr̃o deinceps ar¬
bitrio se facturum. Tum ego grãs agens.
absit inquiam tam̃ non ura s dei potius
uoluntas fiat. Qtie ita forsitan cognose¬

Expanded text:
silierat; ne ille turbaretur, in id se mutasilierat; ne ille turbaretur, in id se mutabilitatis incidisse dicebat, pacis videlicet intuitu. Et intulit, quia quidquid hactenus egerit, jam pro nostro deinceps arbitrio se facturum. Tum ego gratias agens: Absit! inquam; tamen non nostra, sed Dei potius voluntas fiat: quae ita forsitan cognosce