comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ad illa cõparauit hec ũba temporalit̃ sonantia. cũ ȩt̾̃no insilentio uerbo tuo.
& dixit. alud. ẽ. longe. longe aliud ẽ. Hec longe infra me st̃. nec st̃. qͥa fugiunt
& p̃tereunt. U̾bum aũt dĩ mei suꝑ me manet inȩt̾num: Si gͦ uerbis sonan
cuiꝰ motib temporalibꝰ tẽporalit̾ uox illa ꝑcurreret. nullũ aũt corpꝰante
celum & t̾rã. Aut si erat id certe sine transitoria uoce feceras. unde transitoriã
uocem feceras qua diceres. ut fieret cęlum & terra. Quicqͥd enim illud est
Unde talis uox fieret. nͥ abste factum eẽt om̃ino non eẽt. Ut gͦ fieret corpꝰ.
unde ista ũba fierent. quo ũbo ate dictum ẽ. uocas itaq nos ad intelligen¬
dum u̾bum dm̃. apd̾ tẽ dm̃ qd̾ sempit̾nũ dr̃: & co sempit̾nȩ dicunt᷑ om̃ia:
Neq enĩ finit᷑ qd̾ dicebatꝰ. & dr̃ aliud ut possint dici om̃a. sod simul ac sempi¬

Expanded text:
at illa conparauit haec uerba temporaliter sonantia cum aeterno in silentio uerbo tuo at illa conparauit haec uerba temporaliter sonantia cum aeterno in silentio uerbo tuo et dixit: aliud est longe, longe aliud est. haec longe infra me sunt nec sunt, quia fugiunt et praetereunt: uerbum autem dei mei supra me manet in aeternum. si ergo uerbis soncuius motibus temporalibus temporaliter uox illa percurreret. nullum autem corpus ante caelum et terram, aut si erat, id certe sine transitoria uoce feceras, unde transitoriam -uocem faceres, qua diceres ut fieret caelum et terra. quidquid enim illud esset, unde talis uox fieret, nisi abs te factum esset, omnino non esset. ut ergo fieret corpus, unde ista uerba fierent, quo uerbo a te dictum est? Vocas itaque nos ad intellegendum uerbum, deum apud te deum, quod sempiterne dicitur et eo sempiterne dicuntur omnia. neque enim finitur, quod dicebatur, et dicitur aliud, ut possint dici omnia, sed simul ac sempi
Abbreviated transcription (Latin):
materiã unde facis aliqͥd. tu ingenium quo arte capit. ut uideat intꝰ qͥd
faciat foris: Tu sensum corporis quo int̃p̃t& & traiciat ab animo ad
materiam id qd̃ ficit. & renuntiet aĩo qͥd factũ sit. ut ille intꝰ consulat
p̃sidentem sibi ueritatẽ. anbenefactũ sit. Te laudant hȩc om̃a ertator ẽ
anteꝗͣ fieret ut ẽẽt. nec manu tenebas aliquid unde faceres celum & terram:
ͦ dixisti et facta sunt. atq in uerbo tuo fecisti ea. Sed quomͦ dixistiꝰ. nũqͥd
illo mͦ qͦ facta ẽ. uox de nube dicens. hic ẽ. filiꝰ ins dilectꝰ. illa eni uox acta atq
nde claret atq eminet qd̾̃ ereat᷑ȩ motꝰ expressit eam seruiens ȩc̃nȩ uoluntati
tuȩ ipse temporalis. & haec ad tempꝰ facta u̾ba tua nuntiauit auriᷤᷤ exterior
menti prudenti. cuiꝰ auris interior posita ẽ. ad aet̾num uerbum tuum

Expanded text:
materiam, unde facit aliquid, tu ingenium, quo artem capiat et uideat intus quid materiam, unde facit aliquid, tu ingenium, quo artem capiat et uideat intus quid faciat foris, tu sensum corporis, quo interprete traiciat ab animo ad materiam id quod facit, et renuntiet animo quid factum sit, ut ille intus consulat praesidentem sibi ueritatem, an bene factum sit. te laudant haec omnia creatorem antequam fieret ut esset. nec manu tenebas aliquid, unde faceres caelum et terram:  es? ergo dixisti et facta sunt atque in uerbo tuo fecisti ea. Sed quomodo dixisti? numquid illo modo, quo facta est uox de nube dicens: hic est filius meus dilectus? illa enim uox acta atque unde claret atque eminet, quod creaturae motus expressit eam seruiens aeternae uoluntati tuae ipse temporalis. et haec ad tempus facta uerba tua nuntiauit auris exterior menti prudenti, cuius auris interior posita est ad aeternum uerbum tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
sti ea qui pulcher es: pulchra sunt euĩ Qbonꝰ es: bonast̃ enĩ. Qui es: st̃
enim: Nec ita pulchia st̃. nec ita bona ft̃. nec itast̃. sicut tũ conditor eoꝵ.
Q cõparato. nec pulchra st̃. nec bona st̃. nec st̃. Scimꝰ chȩc : grãs tͥ. & scientia nr̃a.
scientiȩ tuȩ comparata ignorantia. ẽ. Quomodo aũt fecisti cęlum & t̾ram:
& quȩ machina tam grandis oꝑationis tuȩ. Non enĩ sic̃ homo artifex. formans
corpꝰ de corpore arbitratu aĩe ualentis imponere. ut cumque speciem quã
cernit insemetipsa int̾no oculo. & unde hoc ualeret. nͥ qͥa tu fecisti ea.
& imiponit speciem iam existenti & habenti. ut ẽẽt ueluti t̾re aut lapidi.
aut ligno. aut auro. aut idgenꝰ rerum ciulibet. &uude ista eẽnt nisi tu
institusses ea. tu fabricisteorpꝰ. tu. aiumũ inenbris imꝑitantẽ fecisti. tu

Expanded text:
sti ea, qui pulcher es: pulchra sunt enim; qui bonus es: bona sunt enim; qui es: sunt sti ea, qui pulcher es: pulchra sunt enim; qui bonus es: bona sunt enim; qui es: sunt enim. nec ita pulchra sunt nec ita bona sunt nec ita sunt, sicut tu conditor eorum, quo conparato nec pulchra sunt nec bona sunt nec sunt. scimus haec, gratias tibi, et scientia nostra scientiae tuae conparata ignorantia est. Quomodo autem fecisti caelum et terram et quae machina tam grandis operationis tuae? non enim sicut homo artifex formans corpus de corpore arbitratu animae ualentis imponere utcumque speciem, quam cernit in semet ipsa interno oculo — et unde hoc ualeret, nisi quia tu fecisti eam? — et imponit speciem iam exsistenti et habenti, ut esset, ueluti terrae aut lapidi aut ligno aut auro aut id genus rerum cuilibet. et unde ista essent, nisi tu instituisses ea? tu fabro corpus, tu animam membris imperitantem fecisti, tu
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc scirem: num abillo seiremꝰ Intꝰ utiq mͥ intꝰ in domicilio cogitati¬
onis: Nec hebrea. nec greca. nec latina. nec barbara. ueritas sine oris
& linguȩ organis sine strepitu syllabaꝵ diceret. uerum dicit. & ego
statim certꝰ confident̃ illi homini tuo dicerem uerũ dicis Cum gͦ illuo
int̾rogare non possim. te quo plenꝰ uera dixit ueritas. rogo te ds̃ m̃s.
rogo parce peccatismeis Et qui illi seruo tuo dedisti hȩc dicere. da mͥ
& hȩc intelligere Ecce sunt celum & t̾ra damant qd̃ facta st̃: Mutantꝰ
enĩ. atq uariant᷑: Quicqͥd aũt factum ñ ẽ. & tamen ẽ: ñ ẽ in eo qͥcquã
qd̃ ante ñ fuerat qd̃. ẽ. mutari atq uariari: Claniant eciam qđ seipsi
non fecerint. Idõ sumꝰ. qͥa facta sumꝰ: Non gͦ eramꝰ anteꝗͣ. eẽmꝰ. ut fieri po¬
semꝰ anobis: Et uox dicentium ẽ. anobis ipsa euidentia Tu gͦ dñe feci¬

Expanded text:
et hoc scirem, num ab illo scirem? intus utique mihi, intus in domicilio cogitatiet hoc scirem, num ab illo scirem? intus utique mihi, intus in domicilio cogitationis nec hebraea nec graeca nec latina nec barbara ueritas sine oris et linguae organis, sine strepitu syllabarum diceret: "uerum dicit" et ego statim certus confidenter illi homini tuo dicerem: "uerum dicis." quum ergo illum interrogare non possim, te, quo plenus uera dixit, ueritas, rogo, te, deus meus, rogo, parce peccatis meis, et qui illi seruo tuo dedisti haec dicere, da et mihi haec intellegere. Ecce sunt caelum et terra, clamant, quod facta sint; mutantur enim atque uariantur. quidquid autem factum non est et tameiam, quod se ipsa non fecerint: "ideo sumus, quia facta sumus; non ergo eramus, antequam essemus, ut fieri possemus a nobis. " et uox dicentium est ipsa euidentia. tu ergo, domine, feci
Abbreviated transcription (Latin):
hominis quem confirmasti tibi mediatorẽ tuum & nr̃m. ꝑ quem nos
quesisti ñ querentes te. quesisti aũt ut quereremꝰ tẽ: Uerbum tuum
tionem popłm credentium in quo & me: ꝑeum tẽ obsecro qͥ sedet ad
dexteram tuam & te int̾pellat ꝓnobis. in quo sunt om̃s thesauri sa-¬
pientiȩ & scientiȩ absconditi. ipsos quero in libris tuis: Moyses de
illo scripsit. hec ipse ait: hoc ueritas ait: Audiam & intelligã quomͦ¬
in pͥncipio fecisti cęlum et tr̃ĩ: Scripsit hoc morses. scripsit & abiit.
transiit hinc. ite adte: Neq nunc ante me. ẽ. Nam si eẽt. tenerem eum
& rogarem eum & ꝑ te obsecrarem. ut mͥ ista panderet. & p̃berem aures
corporis mei sonis erumpentib ex oreeiꝰ: Et si hebrea uoec loqueret᷑. frustra
pulsaret sensum meũ: nec inde m̃te meã quicquã tangeret: Si autẽ
latine. scirem quid dicerer. Sed unde scirem. an uerum diceretꝰ. Qđ si

Expanded text:
hominis, quem confirmasti tibi mediatorem tuum et nostrum, per quem nos hominis, quem confirmasti tibi mediatorem tuum et nostrum, per quem nos quaesisti non quaerentes te, quaesisti autem, ut quaereremus te, uerbum tuum, optionem populum credentium, in quo et me: per eum te obsecro, qui sedet ad dexteram tuam et te interpellat pro nobis, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi. ipsos quaero in libris tuis. Moyses de illo scripsit: hoc ipse ait, hoc ueritas ait. Audiam et intellegam, quomin principio fecisti caelum et terram. scripsit hoc Moyses, scripsit et abiit, transiit hinc a te ad te neque nunc ante me est. nam si esset, tenerem eum et rogarem eum et per te obsecrarem, ut mihi ista panderet, et praeberem aures corporis mei sonis erumpentibus ex ore eius, et si hebraea uoce loqueretur, frustra pulsaret sensum meum nec inde mentem meam quicquam tangeret; si autem latine, scirem quid diceret. sed unde scirem, an uerum diceret? quod si
Abbreviated transcription (Latin):
tius. & audiam uocem laudis & te bibam. & considerẽ mirabilia de
lege tua. Ab usq pͥncipio in quo fecisti celum & t̾ram. usq ad regnũ
tecum ꝑpetuũ sc̃ȩ ciuitatis tuȩ Dñe miserere mei. & exaudi desid̾iũ
meũ : Puto enim qd̾ non sit de t̾ra. ñ de auro et argento. aut de la¬
pidibꝰ. aut dedecoris uestibꝰ. aut honorib aut potestatib aut uo-¬
luptatib carnis. neq de necessariis corporiᷤᷤ. & huic uite ꝑegrina-¬
tionis nr̃ȩ. quȩ om̃a nobis apponunt᷑. querentib regnum & iust¬
ciam tuam: Uide dñe ds̃m̃s. unde sit desiderium meũ: Harrauer̃
mͥ miustę delectationes. sed ñsicut lex tua dñe Ecce unde.ẽ. desideriũ
meũ Uide pater. aspice et uide & apꝓba. et placeat inconspectu mĩȩ tuȩ̨
inuenire me grãm ante te: ut aꝑiant᷑ pulsanti mͥ interiora sermonũ tuoꝵ

Expanded text:
tuis et audiam uocem laudis et te bibam et considerem mirabilia de tuis et audiam uocem laudis et te bibam et considerem mirabilia de lege tua ab usque principio, in quo fecisti caelum et terram, usque ad regnum tecum perpetuum sanctae ciuitatis tuae. Domine, miserere mei et exaudi desiderium meum. puto enim, quod non sit de terra, non de auro et argento et lapidibus aut decoris uestibus aut honoribus et potestatibus aut uoluptatibus carnis neque de necessariis corpori et huic uitae peregrinationis nostrae, quae omnia nobis adponuntur quaerentibus regnum et iustitiam tuam. uide, deus meus, unde sit desiderium meum. narrauerunt mihi iniusti delectationes, sed non sicut lex tua, domine. ecce unde est desiderium meum. uide, pater, aspice et uide et adproba, et placeat in conspectu misericordiae tuae inuenire me gratiam ante te, ut aperiantur pulsanti mihi interiora sermonum tuoru
Abbreviated transcription (Latin):
ex eis: Dñe. attende et miserere. dñe ds̃ m̃s lux cecoꝵ. uirtꝰ infirmoꝵ:
Scatimq lux uidentiũ. & uirtꝰ forcium. attende aĩauimeã et audi cla-¬
mantẽ de ꝓfundo: Nam si adsint & inꝓfundo aures tuȩ quo ibimꝰ.
quo clamabimꝰ. tuus ẽ. dies & tua. ẽ. nox. Adnutũ tuũ momenta
transuolant: Largire inde spacium meditationi nr̃ȩ iabdita legis
tuę. neq aduersus pulsantes claudas eam: Neq enĩ frustra scribi
uoliusti. tot paginaꝵ opaca secreta: Aut ñ hnt illa siluȩ ceruosuos
recipientes se in eas & resumentes. ambulantes & pascentes. recui-¬
bentes & ruminantesꝰ õdñe ꝑfice me. & reuela ineas: Ecce uox
tua gaudium meũ. uox tua suꝑ affluentia uoluptatum. daq
amo: ano enĩ. Et hoc tu dedisti mͥ: Ne dona tua deseras. nec herbã
titam sꝑnas sicientem: Confitear tibi quicqͥd inuenero in libris

Expanded text:
ex eis. domine, adtende et miserere, domine dens mens, lux caecorum et uirtus infirmorum ex eis. domine, adtende et miserere, domine dens mens, lux caecorum et uirtus infirmorum statimque lux uidentium et uirtus fortium, adtende animam meam et audi clamantem de profundo. nam nisi assint et in profundo aures tuae, quo ibimus? quo clamabimus? tuus est dies et tua est nox: ad nutum tuum momenta transuolant. largire inde spatium meditationibus nostris in abdita legis tuae neque aduersus pulsantes claudas eam. neque enim frustra scribi uoluisti tot paginarum opaca secreta, aut non habent illae siluae ceruos suos recipientes se in eas et resumentes, ambulantes et pascentes, recumbentes et ruminantes. o domine, perfice me et reuela mihi eas. ecce uox tua gaudium meum, uox tua super affluentiam uoluptatum. da quod amo: amo enim. et hoc tu dedisti. ne dona tua deseras nec herbam tuam spernas sitientem. confitear tibi quidquid inuenero in libris
Abbreviated transcription (Latin):
sare popło tuo. & si sufficio hȩc enunciare ex ordine caro. iͥualent
stellȩ tempoꝵ. & olim in ardesco meditari legẽ tuã et in ea confiteri¬
tibi in scientiam et imꝑiciam meã pͥmordia illuminationistuȩ. et reli¬
quias tenebraꝵ meaꝵ. quo usq deuoretꝰ afortitudine infirmitas Et
nolo in aliud ore defluant. quas inuenio liberas a necessitatibꝰ reficien¬
di corporis. & intentionis animi. & seruitutis. quã homimbꝰ debemꝰ
uult eẽ frat̾nȩ caritati: Et uides in corde meo. qͥa sic ẽ: Saerificem tͥ
famulatũ cogitationis et linguȩ meȩ. & da qd̃ offerã tibi In ops enim
& pauꝑsum: tu diues in om̃s inuocantes te: Q secur curã nr̃i geris.
cireuicide ab om̃i temeritate om̃iq mendatio. interiora & exteriora
labia mea: Sint castȩ deliciȩ meȩ script̾e tuȩ. nec fallar in eiꝰ nec fallam

Expanded text:
sare populo tuo? et si sufficio haec enuntiare ex ordine, caro mihi ualent sare populo tuo? et si sufficio haec enuntiare ex ordine, caro mihi ualent stillae temporum. et olim inardesco meditari in lege tua et in ea tibi confiteri scientiam et inperitiam meam, primordia inluminationis tuae et reliquias tenebrarum mearum, quousque deuoretur a fortitudine infirmitas. et nolo in aliud horae diffluant, quas inuenio liberas a necessitatibus reficiendi corporis et intentionis animi et seruitutis, quam debemus hominibuult esse fraternae caritati: et uides in corde meo quia sic est. sacrificem tibi famulatum cogitationis et linguae meae, et da quod offeram tibi. inops enim et pauper sum, tu diues in omnes inuocantes te, qui securus curam nostri geris. circumcide ab omni temeritate omnique mendacio interiora et exteriora mea, labia mea. sint castae deliciae meae scripturae tuae, nec fallar in eis nec fallam
Abbreviated transcription (Latin):
UMAUID DNE EUM TUASIC AETERNITAS IGNORAS .XI.
quȩ tibi dico. aut ad tempꝰ uides qd̾ sit in temporeꝰ¬
cur gͦ tibi tot rerum narrationes digeroꝰ non utiq
ut ꝑ me noueris ea. sed affectũ meũ excito inte. et
eoꝵ qͥ hȩc legt̃. ut dicamꝰ om̃s magnꝰ dñs & laudabilis
ualde: Iam dixi ec dicam: Amore amoris tui. facio istud: Nã et oramꝰ.
& tamen ueritas. uit: Nouit pat̾ ur̃ quid uobis opꝰsit. pͥus quã petatis
abeo: Affectũ gͦ nr̃m patefacimꝰ inte confitendo tͥ miserias nr̃as & mi¬
sericordias tuas suꝑ nos. ut liberes nos om̃ino. qm̃ cępisti ut desinamꝰ eẽ
miseri in nobis. & beatificemꝰ inte. qm̃ uocasti nos ut simꝰ pauꝑes spũ.
& mites. & lugentes. & esurientes. ac sicientes iusticiã. & misericordes.
& mundicordes . & pacifici: Ecce narraui tibi multa quȩ potui & quȩ
tiare om̃a hortam̃ta tua. & om̃s terrores tuos & consolationes & gub̾¬
nationes. quibꝰme ꝑduxisti p̃dicare uerbũ & sacram̃tũ tuum dispen¬

Expanded text:
umquid, domine, cum tua sit aeternitas, ignoras, quae tibi dico, aut ad tempus uides quod fit in temporecur ergo tibi tot rerum narrationes digero? non utique per me noneris ea, sed affectum meum excito in te et eorum, qui haec legunt, ut dicamus omnes: magnus dominus et laudabilis ualde. iam dixi et dicam: amore amoris tui facio istuc. nam et oramus, et tamen ueritas ait: nouit pater uester quid uobis opus sit, priusquam petatis ab eo. affectum ergo nostrum patefacimus in te confitendo tibi miserias nostras et misericordias tuas super nos, ut liberes nos omnino, quoniam coepisti, ut desinamus esse miseri in nobis et beatificemur in te, quoniam uocasti nos, ut simus pauperes spiritu et mites et lugentes et esurientes ac sitientes iustitiam et misericordes et mundicordes et pacifici. ecce narraui tibi multa, quae potui et quae tiare omnia hortamenta tua et omnes terrores tuos et consolationes et gubernationes, quibus me perduxisti praedicare uerbum et sacramentum tuum dispen
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ab utit᷑ consuetudo dicatꝰ. Ecce ñ curo nec resisto nec rep̃hendo:
dũ tam̃ intelligat᷑ qd̾ dicitꝰ: neq id qd̾ futurũ ẽ eẽ iam. neq id qd̾ prȩ¬
teritum ẽ. Pauca st̃ enĩ quȩ ꝓpͥe loqͥmꝰ. plura non ꝓpͥe. Sed agnoseitꝰ
qͥd uelimꝰ. Dixi gͦ paulo ante qd̾ p̃t̾euitia tẽpora metun᷑. ut possi¬
mꝰ dicere duplũ eȩ̃ hoc tẽporis ad illid. simplũ. aut tantum hoc
quantũ illud. & siqͥd aliud de partib tempoꝵ possumꝰ renuntiare
metiendo Luo circa ut dicebã. p̃tereuntia inetimꝰ. tempora. Et
siqͥs mͥ dicat unde scis: respondeam scio qͥa metim᷑. Nec metiri quȩ
non st̃ possumꝰ. & non st̃ p̃terita uł fut᷑a. Presens uͦ tẽpꝰ qͦmͦ metimꝰ.

Expanded text:
sicut abutitur consuetudo; dicatur. ecce non curo nec resisto nec reprehendo, sicut abutitur consuetudo; dicatur. ecce non curo nec resisto nec reprehendo, dum tamen intellegatur quod dicitur, neque id, quod futurum est, esse iam, neque id, quod praeteritum quid uelimus. Dixi ergo paulo ante, quod praetereuntia tempora metimur, ut possimus dicere duplum esse hoc temporis ad illud simplum aut tantum hoc quantum illud et si quid aliud de partibus temporum possumus renuntiare metiendo. quocirca., ut dicebam, praetereuntia metimur tempora, et si quis mihi dicat: "unde scis?" respondeam: scio, quia metimur, nec metiri quae non sunt possumus, et non sunt praeterita uel futura. praesens uero tempus quomodo met
Abbreviated transcription (Latin):
doces aĩas ea quȩ futã st̃. Dociusti enĩ ꝓpħ̃as tuos. Qͥ snã ille mod̾ẽ qͦdoces
fut᷑a. cui fut᷑um quioꝗ non ẽ: Uł potiꝰ de fut᷑is doces p̾sentia. Nam quod
ñ ẽ. nec doceri utiq potest. Nunis longe ẽ. modꝰ iste ab acie iea. In¬
ualuit exme. ñ pot̾o ad illũ. Pot̾o aũt ex tẽ. cum dederis tu dulcelum
occultoꝵ oculoꝵ meoꝵ. Qd̾ aũt nuneliquet & claret. nec fut᷑a st̃ nec
p̃t̾ita. Nec ꝓpͥe dicitꝰ tẽpr̃a st̃ tria p̃titũ p̾sens & fut̾um. sed fortasse¬
ꝓpe diceret᷑ tempora st̃ tria. p̃sens de p̾teritis. p̃sens de p̃sentibus.
p̃sens de futuris. St̃ enĩ hȩc in aĩa tria quędã. ⁊ alibi ea ñ uideo:
Presens de p̃teritis memoria. p̃sens de p̃sentibꝰ contuitꝰ. p̾sens de futis
expectatio. Si hȩc ꝑmittinĩ dicere. tria tpra uideo. fateor quȩ
tria st̃. Dicatꝰ &xiam. Tempora st̃ tria. Pret̾itum p̃sens & futian:

Expanded text:
as tuos. quisnam ille modus est, quo doces futura, cui futurorum quicquam non est? uel potius de futuris doces praesentia? nam quod non est, nec doceri utique potest. nimis longe est modus iste ab acie mea; inualuit ex me, nec potero ad illum; potero autem ex te, cum dederis tu, dulce lumen occultorum oculorum meorum. Quod autem nunc liquet et claret, nee futura sunt nec praeterita, nec proprie dicitsentibus, praesens de futuris. sunt enim haec in anima tria quaedam et alibi ea non uideo, praesens de praeteritis memoria, praesens de praesentibus contuitus, praesens de futuris expectatio. si haec permittimur dicere, tria tempora uideo fateorque, tria sunt. dicatur etiam: tempora sunt tria, praeteritum, praesens et futurum,
Abbreviated transcription (Latin):
Q d̾ aũt iam est. ñ futurum sed p̃sensest. Qum ergo uideridicuntꝰ futura. ñ
fc̃. Idõ ñ fut᷑a sed p̃sentia st̃. iã uidentibꝰ. ex qͥbꝰ futa p̃dicant᷑ aĩo concepta.
Que rursus conceptiones iã st̃. & ea sp̃sentes apd̾ se uituentꝰ. qͥ illa p̃dicunt:
Loquat᷑ mͥ aliqd̾ exẽplũ tantaꝵ rerum numerositas. Intueor aurorani.:
oriturũ solẽ p̃nuntio. Id intueor p̃sens ẽ. qd p̾nuntio futurum. Non sol
futurꝰ q iam ẽ. sed ortꝰ eiꝰ qͥ ñdum ẽ. Tam̃ xtã ortũ ipsum nͥ aĩo ymagina¬
rer sic̃ modo cũ id loquor. ñ eũ possẽ p̃dicere. S nec illa aurora quã incȩlo
uideo. solis ortꝰ ẽ: quis eũ p̃cedat. nec illa ymaginatio in aĩo meo. que
luo p̃sentia ceruuntꝰ. ut fut᷑us ille aute dicatꝰ. Fut̾a enĩ nondum sunt.
& si ñdũ st̃ ñ st̃: & si ñ st̃. uidĩ om̃ino ñ possunt. sed p̃dici possunt ex pre¬

Expanded text:
quod autem iam est, non futurum sed praesens est. cum ergo uideri dicuntur futura, nquod autem iam est, non futurum sed praesens est. cum ergo uideri dicuntur futura, nsunt: ideo non futura, sed praesentia sunt iam uidentibus, ex quibus futura praedicantur animo concepta. quae rursus conceptiones iam sunt, et eas praesentes apud se intuentur qui illa praedicunt. loquatur mihi aliquod exemplum tanta rerum numerositas. intueor auroram: oriturum solem praenuntio. quod intueor, praesens est, quod praenuntio, futurum: non sol futurus, qui iam est, sed ortus eius, qui nondum est: tamen etiam ortum ipsum nisi animo imaginarer, sicut modo cum id loquor, non eum possem praedicere. sed nec illa aurora, quam in caelo uideo, solis ortus est, quamuis eum praecedat, nec illa imaginatio in animo meo: quae duo praesentia cernuntur, ut futurus ille ante dicatur. futura ergo nondum sunt, et si nondu
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ p̃terier̃. sed ũba concepta ex ymaginibꝰ eaꝵ. que in aĩo uelut ue¬
stigia ꝑsensus p̃tereundo fixert̃. Pueritia quippe mea quȩ iam ñ ẽ: in
cẽpore p̃tito. ẽ. qd̾ iam ñ est. Imaginc̃ uõ eiꝰ cũ eã recolo et narro. inpre¬
senti tempore intueor. qͥa ẽ adhuc in memoria mea Utrum similis sit cau¬
sa eciam p̃dicendoꝵ futuroꝵ. ut rerum quę ñdũ sunt iã existentes
p̃sentiant᷑ ymagines. confiteor ds̃ m̃s nescio illud sane. Scio nosplerũq
p̃meditari futuras actiones nrãs. eamq p̃meditationẽ eẽ p̃sentẽ. Actionem
aũt quã p̃meditamꝰ ñdũ eẽ qͥa fut᷑a ẽ. Itam cũ aggressi ftaerimꝰ. & qd̵ p̃me¬
ditabamꝰ agere ceꝑimꝰ. tc̃ erit illa actio. qͥ a tunc ñ fut᷑a. sed p̃sens erit.
Quo quomodo se itaq habeat archana p̃sensio fut᷑oꝵ. uideri nͥ qd̾ ẽ ñ potest.

Expanded text:
quae praeterierunt, sed uerba concepta ex imaginibus earum, quae in animo uelut uequae praeterierunt, sed uerba concepta ex imaginibus earum, quae in animo uelut uestigia per sensus praetereundo fixerunt. pueritia quippe mea, quae iam non est, in tempore praeterito est, quod iam non est; imaginem uero eius, cum eam recolo et narro, in praesenti tempore intueor, quia est adhuc in memoria mea. utrum similis sit causa etiam praedicendorum futurorum, ut rerum, quae nondum sunt, iam exsistentes praesentiantur imagines, confiteor, deus meus, nescio. illud sane scio, nos plerumque praemeditari futuras actiones nostras eamque praemeditationem esse praesentem, actionem autem, quam praemeditamur, nondum esse, quia futura est; quam cum aggressi fuerimus et quod praemeditabamur agere coeperimus, tunc erit illa actio, quia tunc non futura, sed praesens erit. Quoquo modo se itaque habeat arcana praesensio futurorum, uideri nisi quod est non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
sicut᷑ didicimꝰ pͥueri puerosq docuimꝰ. p̃teritum p̃sens & futurũꝰ S tantũ
p̃sens. qm̃ illa duo ñ st̃. An & ipsa st̃. Sed ex aliquo ꝓcedit occulto. cũ ex
fut᷑o fit p̃sens. & in aliqdͣ recedit occultũ. cum ex p̃senti fit p̃teritum. Nã
ubi eam uidert̃ qͥ fut᷑a cecinert̃. si ñdum st̃. Neq enĩ potest iuderi id qd̃
ñ ẽ. Et qͥ narrant p̃terita. ñ utiq uera narrarent. si aĩo illa ñ cernereNI.
Que si nulla eẽnt cerni omĩno ñ possent. St̃ gͦ & fut᷑a. & p̃terita. Sine me
dñe ampliꝰ querere. spes mea. ñ contbet᷑ intentio mea. Si enĩ st̃ futura
& p̃tita. uolo scire ubi sint. Qd̾ si non ualeo. scio tam̃ ubicũq st̃. ñ ibi ea
fut᷑a ẽẽ aut p̃terita s p̃sentia. Namsi et ibi fut᷑a st̃. ñdum ibi sunt:¬
Si & ibi p̃terita st̃. iam non ibi st̃. Ubi cũq gͦ st̃ quecũq st̃. nonst̃ nisi
p̃sentia. quamꝗ p̃t̾ita cũ uera narrantꝰ: ex memoria ꝓferunt᷑ ñ res ipse

Expanded text:
 puerosque docuimus, praeteritum, praesens et futurum, sed tantum praesens, quoniam illa duo non sunt? an et ipsa sunt, sed ex aliquo procedit occulto, cum ex futuro fit praesens, et in aliquod recedit occultum, cum ex praesenti fit praeteritum? nam ubi ea uiderunt qui futura cecinerunt, si nondum sunt? neque enim potest uideri id quod non est. et qui narrant praeterita, non utique uera narrarent, si animo illa non cernerent: quae si nulla essent, cerni omnino non possent. sunt ergo et futura et praeterita. Sine me, domine, amplius quet praeterita, volo scire ubi sint. Quod si nondum valeo, scio tamen ubicumque sunt, non ibi ea futura esse, aut praeterita, sed praesentia. Nam si et ibi futura ssi et ibi praeterita sunt, iam non ibi sunt. ubicumque ergo sunt, quaecumque sunt, non sunt nisi praesentia. quamquam praeterita cum uera narrantur, ex memoria proferuntur non res ipsae,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ita noueris om̃a fut̾a & p̃terita. Longe tu. longe mniribiliꝰ. longe secretius.
neq enĩ sicut notantis notiue. canticum audientis expectationẽ uocũ futaꝵ.
& inemoriã p̃ceritoꝵ uariatꝰ affectꝰ. sensusq distenditꝰ. ita tibi accidit¬
ailiquid. incõinutabilit̾ ȩcno. hoc ẽ uere et̃no creatori mentiũ. Sic̃ gͦ nosti
in pͥncipio celũ & t̾rã sine uarietate noticię tuę. ita fecisti in pͥncipio cȩlũ
& t̾rĩ sine distinctione actionis tuȩ. Qui intelligit: confiteat᷑ tibi. Et

Expanded text:
ut ita noueris omnia futura et praeterita. longe tu, longe mirabilius longeque secretius. neque enim sicut nota cantantis notumne canticum audientis expectatione uocum futurarum et memoria praeteritarum uariatur affectus sensusque distenditur, ita tibi aliaccidit incommutabiliter aeterno, hoc est uere aeterno creatori mentium. sicut ergo nosti in principio caelum et terram sine uarietate notitiae tuae, ita fecisti in principio caelum et terram sine distentione actionis tuae. qui intellegit confiteatur tibi, e
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sens tempꝰ. longum se ẽẽ ñ posse. Et cam̃ dnẽ sentimꝰ int̾ ualla tempoꝵ. & cõ¬
paramus sibimet. & dicimꝰ alia longiora. & alia breuiora. Mlecim᷑ g̃ quanto
sit longuis aut breuius illud tempꝰ quã illud. & respondemꝰ duplũ ẽẽ hoc ł triplũ.
illud aũt simpluni. aut tantũ ħ eẽ quantũ illud. S p̃t̾euintia metimꝰ tempra.
cum sentiendo metimꝰ. Pret̾ita uõ que iã ñ st̃. aut fut᷑a que ñdũ st̃. Qͥ s metiri
potest. Nisi forte audebit qͥs dicere. metiri posse qd̾ non estꝰ. Cũ gͦ p̃terit tempꝰ
sentiri & metiri potest. cum aũt p̃terierit. qm̃ ñ est. non pocest. Quero pat̾ ñ

Expanded text:
praesens tempus longum se esse non posse. Et tamen, domine, sentimus interualla temporum et conpraesens tempus longum se esse non posse. Et tamen, domine, sentimus interualla temporum et conparamus sibimet et dicimus alia longiora et alia breuiora. metimur etiam, quanto sit longius aut breuius illud tempus quam illud et respondemus duplum esse hoc uel triplum, illud autem simplum aut tantum hoc esse quantum illud. sed praetereuntia metimur tempora, cum sentiendo metimur; praeterita uero, quae iam non sunt, aut futura, quae nondum sunt, quis metiri potest, nisi forte audebit quis dicere metiri posse quod non est? cum ergo praeterit tempus, sentiri et metiri potest, cum autem praeterierit, quoniam non est, non po
Abbreviated transcription (Latin):
xi. iiiͦiͬ. expletꝰ: quaꝵ pͥma cȩc̃as fut᷑as ht̃. Nouissima: p̃t̾itas. Aliqͦ uõ int̾̃ice¬
tarũ. ante se p̃titas. pꝰsc fut᷑as. & ipsa una hori. fugitiuis particulis agitur:
Quicqͥd ciꝰ auolauit p̃teritũ ẽ. quicqͥd ei restat fut᷑ũ. Siqͥd intelligit᷑ tẽporis qd̾ in
nullas iam ł minutissimas mom̃toꝵ partes diuidi possit. idsolũ ẽ qd̾ p̃sens
dicatꝰ. Qd̾ tam̃ ita raptĩ a futꝰo inp̃titũ transuolat. ut nulla morula extendat᷑.
Namsi exxtenditꝰ diuiditꝰ in p̃t̾itũ & infut̾ũ. Presens aũt. uullũ ht̃ spatiũ. ubi ÷
gͦ tempꝰ qd̾ longũ dicamꝰ anfut᷑um. Nqͥdem dicimꝰ longum ẽ. qͥa ũdũ ẽ qd̾ longũ
Quia qͥd sit longũ. ũdum erit. Si aũt tc̃erit longum. cũ exfut̃o qd̾ ñdũ ẽ ẽẽ iã
ceꝑit. & p̃sens factũ fuerit. ut possit cẽ qđ longũ fit iã suꝑioribꝰ uocibꝰ damat.

Expanded text:
ceteras futuras habet, nouissima praeteritas, aliqua uero interiectarum ante se praeteritas, post se futuras. et ipsa una hora fugitiuis particulis agitur: quidquid eius auolauit, praeteritum est, quidquid ei restat, futurum. si quid intellegitur temporis, quod in nullas iam uel minutissimas momentorum partes diuidi possit, id solum est, quod praesens dicatur; quod tamen ita raptim a futuro in praeteritum transuolat, ut nulla morula extendatur. nam si extenditur, diuiditur in praeteritum et futurum: praesens autem nullum habet spatium. ubi est ergo tempus, quod longum dicamus? an futurum? non quidem dicimus: longum est, quia nondum est quod longum quia quid sit longum nondum erit: si autem tunc erit longum, cum ex futuro quod nondum est esse iam coeperit et praesens factum erit, ut possit esse quod longum sit, iam su
Abbreviated transcription (Latin):
Uide pꝰ utrũ possint p̃sentes eẽ centũ anni: Si enĩ pͥmꝰ eoꝵ annus agit᷑. ipse p̃sens :
Nonaginta uͦ ⁊ nouẽ futĩ st̃. & idõ ñdum st̃.Si aũt sed̾s annus agit᷑. iam unꝰ ẽ
p̃teritꝰ alt̃ p̾sens. cęt̃i fut᷑i: Atq ita medioꝵ quẽlibet centenarii huiꝰ numi
p̃sentes ẽẽ ñ potuerunt. Uide saltem utrũ qͥ agitꝰ uuis ipse sit p̃sens. & eiꝰenĩ

Expanded text:
uide prius, utrum possint praesentes esse centum anni. si enim primus eorum annus agitur, ipse praesens est, uide prius, utrum possint praesentes esse centum anni. si enim primus eorum annus agitur, ipse praesens est, nonaginta uero et nouem futuri sunt, et ideo nondum sunt: si autem secundus annus agitur, iam unus est praeteritus, alter praesens, ceteri futuri. atque ita mediorum quemlibet centenarii huius numepraesentes esse non poterunt. uide saltem, utrum qui agitur unus ipse sit praesens. et eius enim
Abbreviated transcription (Latin):
longũ fuit p̃titum tẽpꝰ. cũ iam cet p̃t̾itũ longum fuit. an eũ adhuc p̃̾sens
ẽẽtꝰ Tunc enĩ pot̾at ẽẽ longum. quando erat qd eẽt longum. Preceritũ uõ iã
ñ erat. unde nec longũ ẽẽ poterit. qd omĩno ñ erat. Nongͦ dicamꝰ longum
fuit. p̃titũ tempꝰ. Neo enm inuenimꝰ qͥd fuerit lon gum. quando
ex quo p̃t̃itũ ẽ. ñ ẽ. S dicamꝰ : longum fuit illud p̃sens tẽpꝰ. quia cũ
p̃sens eẽt longum erat. Nondum enĩ p̃terierat ut ñ eẽt. & idõ erat qͥ longũ ẽẽ
posset. Postea uͦ quã p̃teriit. simul & longũ ẽẽ destitit. qd̾ eẽ destitit. Uideamꝰ ergo¬
õ aĩa humana. utrũ p̃sens tempꝰ possit ẽẽ longũ. Datum enĩ tͥ ẽ. sentire moras
atq metiri: Quis respondebis mͥ. An centũ anni p̃sentes. longũ tempꝰ est.

Expanded text:
longum fuit praeteritum tempus, cum iam esset praeteritum, longum fuit, an ante, cum adhuc praesens longum fuit praeteritum tempus, cum iam esset praeteritum, longum fuit, an ante, cum adhuc praesens esset? tunc enim poterat esse longum, quando erat, quod esset longum: praeteritum uero iam non erat; unde nec longum esse poterat, quod omnino non erat. non ergo dicamus: longum fuit praeteritum tempus; neque enim inueniemus, quid fuerit longum, quando ex quo praeteritum est non est, sed dicamus: "longum . fuit illud praesens tempus", quia cum aesens esset, longum erat. nondum enim praeterierat, ut non esset, et ideo erat, quod longum esse posset; postea uero quam praeteriit, simul et longum esse destitit, quod esse destitit. Videamus ergo, anima humana, utrum praesens tempus possit esse longum: datum enim tibi est sentire moras atque metiri. quid respondebis mihi? an centum anni praesentes longum tempus est?
Abbreviated transcription (Latin):
iam non c̃. & futurũ ñdum. ẽ.: Presens aũt si semꝑ ẽẽt p̃sens. nec in p̃teritum
transiret. ñ iam eẽt tẽpꝰ. sed et̾nitas Si gͥ p̃sens ut tẽp sit. idõ fit qͥa iup̃titũ
transit. quomͦ & hec̃ dicimꝰ. cui cuisa ut sit illa ẽ qͥa ñ erit. Ut scilicet ñ
uere dicamꝰ tẽpꝰ ñ eẽ. nͥ qͥa tendit ñ ẽẽ.& tam̃ dicimꝰ longũ tẽpꝰ. & breue tt̃pꝰ.
Ieq h nͥ de p̃terito aut fut᷑o dicimꝰ. Pret̾itum tempꝰlongum. ũbi gr̃a uocamꝰ.
ante centũ annos fut᷑um itidem longum. p̾centũ annos Breue aũt p̃tĩtũ
sic. ut puta dicimꝰ ante decẽ dies. & brcue futurum pꝰꝰ . dies .S. qͦ pacto lon¬
gũ ẽ. aut breue qd̾ ñ ẽ. Preteritũ enĩ iã ñ ẽ. & fut̾um ñdum est. Non itaq
dicamꝰ longum ẽ. s dicamꝰ de p̃tito longum fuit. & de fut᷑o longum erit:
Dñe m̃s. lux mea. nonne & hic ueritas tua deridebit hominẽ: Quod enĩ

Expanded text:
ritum transiret, non iam esset tempus, sed aeternitas. si ergo praesens, ut tempus sit, ideo fit, quia in praeteritum transit, quomodo et hoc esse dicimus, cui causa, ut sit, illa est, quia non erit, ut scilicet non uere dicamus tempus esse, nisi quia tendit non esse. Et tamen dicimus longum tempus et breue tempus neque hoc nisi de praeterito aut futuro dicimus. praeteritum tempus longum uerbi gratia uocamus ante centum annos, futurum itidem longum post centum annos, breue autem praeteritum sic, ut puta dicamus ante decem dies, et breue futurum post decem dies. sed quo pacto longum est aut breue, quod non est? praeteritum enim iam non est et futurum nondum est. non itaque dicamus: longum est, sed dicamus de praeterito: longum fuit, et de futuro: longum erit. domine meus, lux mea, nonne et hic ueritas tua deridebit hominem? quod enim
Abbreviated transcription (Latin):
solũ id quod uidet. sed etiã ut uideat. Quid enĩ hab& quod non accepit.
Et ut a te qui essemꝑ idẽ ñ solũ admoneat᷑ ut uideat. sed etiã sanetur
ut teneat. Et qui de longinquo uidere ñ potest. uiam tam̃ ãbulet.
qua ueniat. ut uideat. et teneat. Quia & si condelectet᷑ homolegi
dĩ scd̃m interiorem hominẽ. qͥd faciet de alia lege i menbriᷤᷤ suis. re¬
pugnante legi mentis suȩ. & se captiuum ducente in lege peccati.
quȩ ẽ. in m̃briᷤ eius. Qm̃ iustꝰ es dñe. nos aũt peccauimꝰ. iniquę fecimꝰ
impiȩ gessimus. et grauata ẽ. suꝑ nos manus tua. & iuste traditi
sumus antiquo pecctori. p̃posito mortis. qͥa ꝑsuasit uoluntati
nr̃e similitudine uoluntatis suę. quia inueritate tua non stecit.
Quid faciet miser homo: Quis eũ liberabit de corpore mortis huius.

Expanded text:
solum quod uidet, sed etiam ut uideat — quid enim habet quod non accepit? — solum quod uidet, sed etiam ut uideat — quid enim habet quod non accepit? — et ut te, qui es semper idem, non solum admoneatur ut uideat, sed etiam sanetur ut teneat, et qui de longinquo uidere non potest, uiam tamen ambulet, qua ueniat et uideat et teneat, quia, etsi condelectetur homo legi dei secundum interiorem hominem, quid faciet de alia lege in membris suis repugnante legi mentis suae et se captiuum ducente in lege peccati, quae est in membris eius? quoniam iustus es, domine; nos autem peccauimus, inique fecimus, inpie gessimus, et granata est super nos manus tua, et iuste traditi sumus antiquo peccatori, praeposito mortis, quia persuasit uoluntati nostrae similitudinem uoluntatis suae, qua in ueritate tua non stetit. quid faciet miser homo? quis eum liberabit de corpore mortis huius
Abbreviated transcription (Latin):
discernerẽ atq distinguerẽ. qͥd int̾ eẽt int̾ p̃sũptionẽ et confessionem.
int̾ uidentes quo eundũ sit nec uidenteᷤ qua et uiam ducentẽ ad beati¬
ficam patͥam. ñ tantũ cernendam sedhabitandã. Nã si pͥmo scĩs tuiꝰ lit¬
teris informatꝰ eẽm. & in earũ famuiliaritate obduleuisses mn. & p in illa
uolumina incidissem. fortasse aut arripuissent ine a solidamento pi¬
etatis. aut si in affectu quẽ salubrẽ inbiberã ꝑstitissem. putarẽ etiã
ex illis libriᷤᷤ eũ posse conspici. & si cossolos quisq didicisset. Itaq
&ñ congruere testimoniis legis. et ꝓphetaꝵ textꝰ sermonis eus.
& apparuit mͥ una facies eloquioꝵ castoꝵ. Et exultare cũ tremore
didici. & coepi. & inueni quicqͥd illic uerũ legerã. hic cum cõmenda¬
tione gr̃ę tuȩ dici. ut qui uid& ñ sic glȩt̾: quasi non acceperit. Non

Expanded text:
discernerem atque distinguerem, quid interesset inter praesumptionem et confessionem, discernerem atque distinguerem, quid interesset inter praesumptionem et confessionem, inter uidentes, quo eundum sit, nec uidentes qua, et uiam ducentem ad beatificam patriam non tantum cernendam sed et habitandam. nam si primo sanctis tuis litteris informatus essem et in earum familiaritate obdulcuisses mihi et post in illa uolumina incidissem, fortasse aut abripuissent me a solidamento pietatis, aut si in affectu quem salubrem inbiberam perstitissem, putarem etiam ex illis libris eum posse concipi, si eos solos quisque didicisset. Itaque et non congruere testimoniis legis et prophetarum textus sermonis eius, et apparuit mihi una facies eloquiorum castorum, et exultare cum tremore didici. et coepi et inueni quidquid illae uerum legeram, hac cum conmendatione gratiae tuae dici, ut qui uidet non sic glorietur, quasi non acceperit, non
Abbreviated transcription (Latin):
erent inter infirmos. Seo tunc lectis platonicoꝵ illis libris
pea quam inde ammonitꝰ quererẽ in corporeã ueritatẽ. in uisibi¬
lia tua ꝑea que facta st̃ intellecta conspexi et repulsus sensi quid
ꝑtenebras animȩ meę contẽplari non sinerer certus ẽe et infinitũ ẽẽ te.
nec tamen ꝑlocos finitos infinito sue diffundi. & uere tẽ eẽ qͥ semꝑ idem
ipse esses exnulla parte nulloq motu alit̾ aut alit̃. Cãra uͦ exte ẽe
om̃ia. hoc solo firnssimo docum̃to qͥa sunt. certus qͥdem inistis eram.
nimis tam̃ uifirmus ad fruendũ te. Barriebã planc quasi peritus. &
am enĩ coepã uelle uideri sapiens plenꝰ pena mea. et ñ fiebam. insuꝑ
& inflabar scientia. Ubi enĩ erat illa aedificans caritas. a fundamento
quos me ꝓpt̾ea pͥus quã script᷑as tuas considerarẽ. credo uoluisti incurrere.
mansuefac tꝰ ẽẽm. & curantib digitis tiuis contreetarent᷑ iuulnera mea.

Expanded text:
erent inter infirmos. Sed tunc lectis Platonicorum illis libris erent inter infirmos. Sed tunc lectis Platonicorum illis libris posteaquam inde admonitus quaerere incorpoream ueritatem inuisibilia tua per ea quae facta sunt intellecta conspexi et repulsus sensi, quid per tenebras animae meae contemplari non sinerer, certus esse te et infinitum esse nec tamen per locos finitos infinitosue diffundi et uere te esse, qui semper idem ipse esses, ex nulla parte nulloque motu alter aut aliter, cetera uero ex te esse omnia, hoc solo firmissimo documento, quia sunt, certus quidem in istis eram, nimis tamen infirmus ad fruendum te. garriebam plane quasi peritus et,iam enim coeperam uelle uideri sapiens plenus poena mea et non flebam, insuper autem inflabar scientia. ubi enim erat illa aedificans caritas a fundamento quos me propterea, priusquam scripturas tuas considerarem, credo uoluisti incurrere, mansuefactus essem et curantibus digitis tuis contrectarentur uulnera mea,
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑ȩ humanȩ excellentia. et ꝑfectiore participatione sapienti ȩ
p̃ferri cȩt̾is arbitrabar. Alyxius aut dm̃ carnẽ moutũ. ita putabat
credi achatholicis. ut p̃ter dm̃ et carnẽ ni eẽt in xp̃o. Aiãm mentt̃q
hominis. non existimabat in eo p̾dicari. Et qm̃ bene ꝑsuasum
tenebat ea quȩ de illo memorie mandata st̃ sine uital et ratio¬
nali creatura non fieri. ad ipsam fidem. xp̃ianam pigrus moue¬
batur. Sed p: ea hereticoꝵ apollinaristaꝵ hunc ẽẽ herrorem cog¬
cens. catholicȩ fidei conletatus et contẽꝑatꝰ ẽ. Ego aũt aliquantũ
posteruis didicisse me fateor. in eo qd̃ uerbum ciro factum est. qͦmͦ
catholica ueritas a photini falsitate dirimat᷑. In ꝓbatio quippe
hereticorũ facit eminere. qͥd aeccłia tua sentiat. & quid habeat
sana doctrina. Oportuit enĩ et hereses ẽẽ. ut ꝓbati manifesti fi¬

Expanded text:
naturae humanae excellentia et perfectiore participatione sapientiae naturae humanae excellentia et perfectiore participatione sapientiae praeferri ceteris arbitrabar. Alypius autem deum carne indutum ita putabat credi ą catholicis, ut praeter deum et carnem non esset in Christo anima, mentemque hominis non existimabat in eo praedicari. et quoniam bene persuasum tenebat ea, quae de illo memoriae mandata sunt, sine uitali et rationali creatura non fieri, ad ipsam Christianam fidem pigrius mouebatur. sed postea haereticorum Apollinaristarum hunc errorem esse cognoscens catholicae fidei conlaetatus et contemperatus est. ego autem aliquanto posterius didicisse me fateor, in eo quod uerbum caro factum est quomodo catholica ueritas a Fotini falsitate dirimatur. inprobatio quippe haereticorum facit eminere, quid ecclesia tua sentiat et quid habeat sana doctrina. oportuit enim et haereses esse, ut probati manifesti fi
Abbreviated transcription (Latin):
dormuit. anibulauit. ex hylaratus est. contristat. ẽ. sermocinatus.ẽ.
non hesisse carnẽ illam ũbo tuo. nͥ cũ anima et mente humana. Nouit
hoc om̃s qui nouit incõmutabilitatẽ uerbi tui quã ego iã nouerã qͣntũ
poteram. nec om̃ino quicq inde dubitabam. Et enim nunc mouere in¬
bra corporis ꝑuoluntatẽ nẽ non mouere. ñc̃ aliquo affectu affici: nunc
ñ affici. nunc ꝓferre ꝑsigna sapientes sententia s. nunc eẽ insilentio.
ꝓpͥa sunt mutabilitatis aĩȩ et mentis. Quȩ si falsa de illo scͥpta ẽẽnt.
ȩtiam om̃a ꝑiclitarent᷑ mendatio. neq in illis litt̾is ulla salus fioei
generi humano remaneret. Quia itaq uera scͥpta st̃. totũ hominẽ
in xp̃o agnoscebam. non corpꝰ tantũ hominis. aut cũ eorpore sine m̃ite
animũ sed ipsum hominẽ. Non ꝑsona ueritatis. sed magna quadã

Expanded text:
dormiuit, ambulauit, exhilaratus est, contristatus est, sermocinatus est, dormiuit, ambulauit, exhilaratus est, contristatus est, sermocinatus est, non haesisse carnem illam uerbo tuo nisi cum anima et mente humana. nouit hoc omnis,; qui nouit incommutabilitatem uerbi tui, quam ego iam noue- j ram, quantum poteram, nec omnino quicquam inde dubitabam. etenim nunc monere membra corporis per uoluntatem, nunc non mouere, nunc aliquo affectu affici, nunc non affici, nunc proferre per signa sapientes sententias, nunc esse in silentio propria sunt mutabilitatis animae et mentis. quae si falsa de illo scripta essent, etiam omnia periclitarentur mendacio neque in illis litteris ulla fidei salus generi humano remaneret. quia itaque uera scripta sunt, totum hominem in Christo agnoscebam, non corpus tantum hominis aut cum corpore sine mente animum, sed ipsum hominem, non persona ueritatis, sed magna quadam
Abbreviated transcription (Latin):
aet̾na ueritas suꝑiorib creat᷑ȩ tuȩ partib suꝑ eminens subditoᷤ erigit
ad seipsam. in inferiorib aũt aedificauit sibi humilẽ dornũ de lymo
ñr̃o. ꝑquã subdendos depͥmeret a seipsis. & adse traiceret sanans
tumorẽ et nutrians. amorẽ. ne fiducia sui ꝓgrederent᷑ longius. sed
illa autem surgens leuaret eos. Ego uõ aliud putabam. Tantũq sencie¬
bam de dño xp̃o meo. in eo quantũ de excellentis sapientię uiro eui nul¬
liis posset aequari Presertĩ: quia mirabilit̾ natus ex uirgine. ad exemph̃
contẽpnendoꝵ temporalium. prȩ adipiscenda in mortalitate diuina. pro
nobis cura tantã auctoritatem magisterii meruisse uidebat᷑. Qd autẽ
sacram̃ti haberet ũbũ caro factũ. ne suspicari quidem poteram. tantũ
cognouerã ex his quȩ de illo scripta traderent᷑. qͥa manducauit et bibit.

Expanded text:
aeterna ueritas, superioribus creaturae tuae partibus supereminens subditos erigit aeterna ueritas, superioribus creaturae tuae partibus supereminens subditos erigit ad se ipsam, in inferioribus autem aedificauit sibi humilem domum de limo nostro, per quam subdendos deprimeret a se ipsis et ad se traiceret, sanans tumorem et nutriens amorem, ne fiducia sui progrederentur longius, sed illa autem surgens leuaret eos. Ego uero aliud putabam tantumque sentiebam de domino Christo meo, quantum de excellentis sapientiae uiro, cui nullus posset aequari, praesertim quia mirabiliter natus ex uirgine ad exemplum contemnendorum temporalium prae adipiscenda immortalitate diuina pro nobis cura tantam auctoritatem magisterii meruisse uidebatur. quid autem sacramenti haberet uerbum caro factum, ne suspicari quidem poteram. tantum cognoueram ex his, quae de illo scripta traderentur, quia manducauit et bibit,
Abbreviated transcription (Latin):
modo illud mutabili certa p̃poneret. et ꝑueuit ad id quod ẽ. inict
trepidantis aspectꝰ Tunc uõ in usibilia tua ꝑea quę facta st̃ intellec¬
ta conspexi. scd aciem figere ñ ualui. Et reꝑcussa infirmitate reddituss
solitis. ñ mecũ ferebã nisi amantẽ inemoriã. et quasi olfacta deside¬
rantem quȩ comedere ũdũ poss&e. et querebam uiã comparandi ro¬
boris quod eẽt ydoneũ ad fruendũ te. nec inueniebam donec amplec¬
terer mediatorem dĩ et hominũ. honune̾ xp̃m̃ iħm qui est super¬
om̃ia ds̃ benedictus in scła. uocantẽ et dicentẽ. ego sum uia et ueri¬
tas et uita. et exbũ cui capiendo inualidus erã miscentẽ carni. qm̃
uerbum caro factum. ẽ. ut infanciȩ nr̃e lactesceret sapientia tua. ꝑ
quã creasti omĩa. Non enĩ tenebã dmĩ meũ iħm xp̃m humilis humi¬
lem. nec euiꝰ rei magistra eẽt infirmitas nouerã. Uerbum enim tuũ

Expanded text:
modo illud mutabili certa praeponeret — et peruenit ad id, quod est in ictu modo illud mutabili certa praeponeret — et peruenit ad id, quod est in ictu trepidantis aspectus. tunc uero inuisibilia tua per ea quae facta sunt intellecta conspexi, sed aciem figere non eualui et repercussa infirmitate redditus solitis non mecum ferebam nisi amantem memoriam et quasi olefacta desiderantem, quae comedere nondum possem. Et quaerebam uiam conparandi roboris, quod esset idoneum ad fruendum te, nec inueniebam, donec amplecterer mediatorem dei et hominum, hominem Christum Iesuomnia deus benedictus in saecula, uocantem et dicentem: ego sum uia ueritatis et uita, et cibum, cui capiendo inualidus eram, miscentem carni, quoniam uerbum caro factum est, ut infantiae nostrae lactesceret sapientia tua, per quam creasti omnia. non enim tenebam deum meum Iesum humilis humilem nec cuius rei magistra esset eius infirmitas noueram. uerbum enim tuum,
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus et diuinitas tua. Querens enĩ unde approbarem pulchritudineor
corpoꝵ. siue cęlestium. siue t̾restrium. et qͥd mͥ p̃sto eet integre de mu¬
tabilib udicanti et dicenti hoc ita ẽẽ debet illud non ita. hoc ergo
querens unde uidicarẽ cum ita iudicarem. inueneram incõmutabilẽ
interiorem uim. cuisensus corporis exteriora nunciaret.. & qͦusq
possunt bestiȩ. atq inde rursus ad ratiotinantẽ potentiam ad quã
refertur iudicandum qͦd sumit asensib corporis. Quȩ se quoq
in me comperiens mutabilẽ. erexit sead intellegentiam suam et ab-¬
duxit cogitationẽ a consuetudine subtrahens se. contradicentib
turbis phantasmatũ. ut inueniret quo lumine asꝑgeret᷑: cũ sine
ulla dubitatione clamaret in cõmutabile p̾ferendũ ẽẽ mutabili.
unde nosset ipsum in cõmutabilẽ. Quod nisi aliquo modo nosset. nullo

Expanded text:
uirtus et diuinitas tua. quaerens enim, unde adprobarem pulchritudinem uirtus et diuinitas tua. quaerens enim, unde adprobarem pulchritudinem corporum siue caelestium siue terrestrium et quid mihi praesto esset integre de mutabilibus iudicanti et dicenti: "hoc ita esse debet, illud non ita", hoc ergo quaerens, unde iudicarem, cum ita iudicarem, inueneram inconmutabilem interiorem uim, cui sensus corporis exteriora nuntiaret, et quousque possunt bestiae, atque inde rursus ad ratiocinantem potentiam, ad quam refertur indicandum quod sumitur a sensibus corporis; quae se quoque in me conperiens mutabilem erexit se ad intellegentiam suam et abduxit cogitationem a consuetudine, subtrahens se contradicentibus turbis phantasmatum, ut inueniret, quo lumine aspargeretur, cum sine ulla dubitatione clamaret inconmutabile praeferendum esse mutabili, unde nosset ipsum inconmutabile — quod nisi aliquo modo nosset, nullo