comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ suam ultra ñ reuertet᷑. quia semel
quisq ęt̃nis suppliciis traditꝰ: ad hoc ubi
amore inheserat. nullatenꝰ reuocat᷑. Po¬
test ȩtiã inferni nomine. peccatoris des¬
ꝑatio designari: dequa ꝑpsalmistã dr̃
In inferno aut̃ quis confitebit᷑ tibi : Un¬
de rursũ scriptũ ẽ. Impius cũ in ꝓfun¬
dũ uenerit peccatoꝵ: conteninet. Qis¬
qͥs aut̃ impietati succũbit: uitã ꝓfecto
iustitiȩ moriendo derelinqͥt. Qui uͦ eciã
post peccatũ mole desꝑationis obruit᷑¬
quid aliud quã post mortẽ mninfern sup¬
nubes et ꝑtransit: sic qui descendit ad
inferos ñ ascendet: qͥa plerũq cũ ꝑpe¬
trationi neqͥtiȩ. ȩtiã desꝑatio sociatur:
et ma iam reuersionis abscidit᷑. Recte
aut̃ corda desꝑantiũ nubib comꝑantira.
qͥa et caligine erroris obstura st̃: et peccato
multiplicitate condensa: s consumpta
ꝑtranseunt: quia claritate extremi iudi¬

Expanded text:
igitur suam ultra non revertitur, quia semel igitur suam ultra non revertitur, quia semel quisque, aeternis suppliciis traditus, ad hoc jam ubi amore inhaeserat nullatenus revocatur. Potest etiam inferni nomine peccatoris desperatio designari, de qua per Psalmistam dicitur: In inferno autem quis confitebitur tibi ? Unde rursum scriptum est: Impius cum in profundum venerit peccatorum, contemnit . Quisquis autem impietati succumbit, vitam profecto justitiae moriendo derelinquit. Qui vero etiam post peccatum mole desquid aliud quam post mortem in inferni supansit, sic qui descendit ad inferos non ascendet, quia plerumque cum perpetratione nequitiae etiam desperatio sociatur, et via jam reversionis absciditur. Recte autem corda desperantium nubibus comparantur, quia et caligine erroris obscura sunt, et peccatorum multiplicitate condensa; sed consumpta pertranseunt, quia claritate extremi judi
Abbreviated transcription (Latin):
ascendet. Nubes qͥppe ad altiora suspen¬
dit᷑. s densata uento impellit᷑ ut currat:
calore aut̃ soł dissipat᷑ ut euanescat. Sic sici¬
mirũ corda sunt hominũ. quȩ ꝑaccepte ra¬
tionis ingeniũ ad alta emicant: impulsa
aut̃ maligni sp̃c̃ flãma. prauis desidĩoꝵ fu¬
oꝵ motib huc illucq ꝑtrahunt᷑. s distric¬
to respectii suꝑm iudicis. quasi soł calore
lique fiunt. et semellocis pęnalib tradita:.
adoꝑationis usũ ultra ñ redeunt. Uir igit᷑
sc̃s elationis cursũ. et defectũ humanige¬
neris expͥmens dicat. Sicut c̃sumit᷑ mu¬
bes et ꝑtransit: sic qui descendit ad infe¬
ros ñascendet. Acsiaꝑte loqueret᷑ dicenᷤ
Inaltũ currendo deficit. qui suꝑbiendo
ad interitũ tendit: quem fisemel culpa ad
penã ꝑthrait: miscdĩa ulteriꝰ adueniam
ñ reducit. Unde et adhuc subdit᷑. Nec
mus est corporis habitałm corporale :
ita unicuiq m̃ti hoc domus fit qđ ex de¬
sidio inhabitare consueuit. Addomũ

Expanded text:
ant. --Nubes quippe ad altiora suspenditur; sed densata vento impellitur ut currat, calore autem solis dissipatur ut evanescat. Sic sic nimirum corda sunt hominum, quae per acceptae rationis ingenium ad alta emicant, impulsa autem maligni spiritus flatu, pravis desideriorum suorum motibus huc illucque pertrahuntur; sed, districto respectu superni judicis, quasi solis calore liquefiunt, et, semel locis poenalibus tradita, ad operationis usum ultra non redeunt. Vir igitur sanctus elationem, cursum defectumque humani generis exprimens dicat: Sicut consumitur nubes, et pertransit, sic qui descendit ad inferos non ascendet. Ac si aperte loqueretur, dicens: In altum currendo 257 deficit, qui superbiendo ad interitum tendit; quem si semel culpa ad poenam pertrahit, misericordia ulterius ad veniam non reducit. Unde et adhuc subditur: Cmus est corporis habitaculum corporale, ita unicuique menti hoc domus fit quod ex desiderio inhabitare consuevit. Ad domum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa retributionẽ suã mens inueniens. ad
tuta mea: nec reuertet᷑ odsm̃s ut indeat
bona. Cursũ qͥppe p̃sentiũ c̃templatꝰ. ait.
mem̃to qͥa uent̾ ẽ. uita mea: cc̃nitatem
uͦ sequentiũ considans adiinxit. nec
reuertet᷑ ocłsm̃sut uideat bona. Ubi
apte qͦ timuersi humani generis a re¬
demptionis munere destituti: nocẽ ꝓti¬

Expanded text:
retributionem suam mens inveniens ad ovita mea, nec revertetur oculus meus ut videat bona. » Cursum quippe praesentium contemplatus, ait: « Memento quia ventus est vita mea. » Aeternitatem vero sequentium considerans adjunxit: Nec revertetur oculus meus ut videat bona. Ubi apte quoque universi humani generis a redemptionis munere destituti vocem proti
Abbreviated transcription (Latin):
S utinam hypocritis fua ꝑditio sola suffi
ceret: et nequaquam ꝑuersa eoꝵ studia.
ardenter alios ad uiam duplicitatis instiga¬
rent. hoc namq unius cuiusq eẽ ꝓprium
solet. ut qualis ipse fuerit. tales sibi coniungi

Expanded text:
Sed utinam hypocritis sua perditio sola suffSed utinam hypocritis sua perditio sola suffceret, et nequaquam perversa eorum studia ardentes alios ad vitam duplicatis instigarent. Hoc namque unusquisque proprium esse solet, ut qualis ipse fuerit, tales sibi ali
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis exudat. cum noticia sacix legis erudi¬
tur: cũ uerbo predicationis utitur. Quis
hunc tanta plenum largitate conspiciens:
a grã estimet largitoris alienum: Et tam
suꝑna dispensatio largitur huic dona oꝑis:
et sortem denegat hereditatis. Oꝑandi minc¬
ra cumnulat. et tamen uitam oꝑantis ignorat:
quia cum ꝑceptum munus adlaudem ꝓ¬
priam trahitur inconspectu lucis intimȩ. un¬
bra elationis obscuratur. Unde et bene subdit.
sorbetur: cum ap̃sentis uitȩ fauorib morte
interueniente separatur. S hunc absortum
niternus arbiter negat. seq eum nescire de¬
nunciat: quia simulatoris uitam iuste reꝓ¬
bando ueritas ignorat. Nec cognoscit eius bo¬
na quȩ egit: quia hec ex recta intentione ñ
ꝓtulit. Unde et fatius uirginibꝰ inuditiũ
ueniens dicit. Amen dico uobis nescio uos.
Inquibꝰ dum mentis corruptionẽ considãt:
carnis etiam incorruptionem dampnat.

Expanded text:
pietatis exsudat, cum notitia sacrae legis erudipietatis exsudat, cum notitia sacrae legis eruditur, cum verbo praedicationis utitur, quis hunc tanta plenum largitate conspiciens, a gratia aestimet largitoris alienum? Et tamen superna dispensatio largitur huic dona operis, et sortem denegat haereditatis; operandi munera cumulat, et tamen vitam operantis ignorat, quia cum perceptum munus ad laudem propriam trahitur, in conspectu lucis intimae umbra elationis obscuratur. Unde et bene subditursorbetur, cum a praesentis vitae favoribus, morte interveniente, separatur. Sed hunc absorptum internus arbiter negat, seque eum nescire denuntiat, quia simulatoris vitam juste reprobando Veritas ignorat, nec recognoscit ejus bona quae egit, quia haec ex recta intentione non protulit. Unde et fatuis virginibus in judicium veniens dicet: Amen dico vobis, nescio vos . In quibus dum mentis corruptionem considerat, carnis etiam incorruptionem damnat.
Abbreviated transcription (Latin):
inoxie hominibꝰ laudabile opus ostendit᷑:
cũ ꝑ despectum mentis. uerasciter laus im¬
pensa calcatur. Quam quia in firmi quiq
ꝑfecte contempnendo non suꝑant: restat¬
necesse est ut bonum qđ oꝑantur abscondant
Sepe enim ab ipso ostensionis exordio ꝓpͥam
laudem querunt: sepe uero inostensione
oꝑis. auctoris patefacere głam cupiunt: sed
excep̃tis fauoribꝰ in laudis ꝓpriȩ cupiditate
rapiuntur. Cumq semetipsos diuidicare in¬
terius negligunt: sparsi exteruis ignorar
quod agunt: eorumq opus suȩ delectatio¬
ni militat. atq hoc se impendere obsequio¬
largitoriꝰ putant. Scirpus. gͦ. inter lapides cõ¬
moratur: quia ibi hypocrita stat. ubi ments
suȩ intentionem solidat. Nam cum ad teftai¬
onem ꝑcipe multoꝵ ambit: quasi inlapidi
collectione subsistit. S hy pocrita scirpi appa¬
iatione siggnatur: cum corpus astinentia
domat. cum largiendo quȩ possidet. studio

Expanded text:
innoxie hominibus laudabile opus ostenditur, innoxie hominibus laudabile opus ostenditur, cum per despectum mentis veraciter laus impensa calcatur. Quam quia infirmi quique perfecte contemnendo non sunecesse est ut bonum quod operantur abscondant. Saepe enim ab ipso ostensionis exordio propriam laudem quaerunt, saepe vero in ostensione operis auctoris gloriam patefacere cupiunt, sed excepti favoribus in laudis propriae cupiditate rapiuntur. Cumque semetipsos dijudicare interius negligunt, sparsi exterius ignorant quod agunt; eorumque opus suae elationi militat, atqlargitoris putant. Scirpus ergo inter lapides commoratur, quia ibi hypocrita stat, ubi mentis suae intentionem solidat. Nam cum attestationem percipere multorum ambit, quasi in lapidum collectione subsistit. Sed iste hypocrita scirpi appellatione signatus, cum corpus abstinentia domat, cum largiendo quae possidet studio
Abbreviated transcription (Latin):
itinere incaute portantes. latrocinantium
spũum incursione ꝑdamus. Et tamen ueritaᷤᷤ¬
dicit. Uideãt oꝑa ur̃a bona: et głificent pa¬
trem ur̃m̃ qui incęlis est. S aliud est ꝓfecto
cum mostensione oꝑis głã queritur largito¬
ris: aliud cum laus priuata concupiscitur.
de bono largientis. Unde et rursum meuan¬
glio hȩc eadem ueritas dicit. Attendite ne
iusticiam ur̃am faciatis coram hominibꝰ: ut
iudeamini ab eis. Opus ergo. nr̃m cum ho¬
minibꝰ ostenditur: incordis prius examina¬
tione pensandum est: ꝑ eiusdem ostensionis
studium quid querat᷑. Si enim dantis głam sallec
querimꝰ: etiam publicata oꝑa nr̃a inconspec¬
tu illius occulta seruamꝰ. Siuero ꝑhȩc nr̃amsꝰ
laudem concupiscimus: foras ab eius conspec¬
tu iam fusa sunt. etiam si amultis ignorent᷑.
ris głam querere: ut de illata laude. priuata
nesciãt exultatione gaudẽ. Tunc solum nãq

Expanded text:
itinere incaute portantes, latrocinantium itinere incaute portantes, latrocinantium spirituum incursione perdamus. » Duodecibona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est. Sed aliud est profecto cum in ostensione operis gloria quaeritur largitoris, aliud cum laus privata concupiscitur de dono largientis; ubi et rursus in Evangelio haec eadem Veritas dicit: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis . Opus ergo nostrum cum hominibus ostenditur, in cordis prius examine pensandum est, per ejusdem ostensionis studium quid quaeratur. Si enim dantis gloriam quaerimus, etiam publicata nostra opera, in conspectu illius occulta servamus. Si vero per haec nostram laudem concupiscimus, foras ab ejus conspectu jam fusa sunt, etiamsi a multis ignorentur.ris gloriam quaerere, ut de illata laude, privata nesciant exsultatione gaudere. Tunc solum namque
Abbreviated transcription (Latin):
facta arrogantium humanis oclis ostensa:
unde placere appetunt. inde ficcantur. Mens
itaq qͤꝑ iactantiam ꝓditur. decorticata recte
ficꝰ uocat᷑: quia et candida est ꝑ hoc qued
cernitur ÷ et siccitati ꝓxima. ꝑ hoc qđ̃ ateg¬
mine corticis nudatur. Intꝰ.gͦ. sunt seruanda
quȩ agimus : si ab interno arbitre uicẽ reciꝑe
nr̃i oꝑis expectamus. Hincẽ enim qđ ꝑ euuan¬
glium ueritas dicit. Nesriat sinistra tua qͥd
faciat dextera tua: ut sit elemosina tua in
absconso. & pater tuus qui uidet in abscon
testimonium conscientie nĩȩ. filia quippe¬
regum ȩccłia que mbono ẽ oꝑe spritalium
principum p̃dicatione generata ⁊ głam in¬
tus habet: quia hoc quod agit in ostentatio¬
nis iactantia non habet. Głam suam paulꝰ
testimoniũ conscientiȩ memorat: qͥa fauo¬
res oris alieni non appetens uitȩ suȩ gaudia
extra semetipsum ponere ignorat. Occultan¬
da sunt. gͦ. quȩ agimus: ne hȩc in huius uite

Expanded text:
facta arrogantium humanis oculis ostensa, facta arrogantium humanis oculis ostensa, unde placere aitaque quae per jactantiam proditur, decorticata recte ficus vocatur, quia et candida est per hoc quod cernitur, et siccitati proxima per hoc quod tegmine corticis nudatur. Intus ergo sunt servanda quae agimus, si ab interno arbitro vicem recipere nostri operis exspectamus. Hinc est enim quod per Evangelium Veritas dicit: Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua; ut sit eleemosyna tua in abscondito, et Pater tuus, qui videtestimonium conscientiae nostrae. Filia quipperegum Ecclesia, quae in bono est opere spiritualium principum praedicatione generata, gloriam intus habet quia hoc quod agit, in ostentationis jactantia non habet. Gloriam suam Paulus testimonium conscientiae memorat, quia dum favores oris alieni non appetit, vitae suae gaudia extra semetipsum ponere ignorat. Occultanda sunt ergo quae agimus, ne haec in hujus vitae
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ sicut diximus oꝑa captiuantes denudant.¬
Unde subcuiusdam gentis specie. antiquoꝵ
hostium maliciam signans: ꝑ ꝓpħam ueritaᷤᷤ
dicit. Posuit umeam meam indeserto: de¬
pe spiritibꝰ dei uinea indeserto ponitur: cum
plena fructibꝰ amina humanȩ laudis cupi-¬
ditate dissipatur. ficum dei gens ista decor¬
ticat. quia seductam mentẽ infauoris appe¬
titũ rapiens: quo hanc adostentationem
ꝑtrahit teginen ei humilitatis tollit. Eamq:
nudans spoliat: quia quo usq in bonis suis
absconditur÷ quasi proprii tegminis cortice
uestitur. Cum uͦ mens hoc quod egerit iudĩ
ab aliis concupiscit: quasi spoliata ficꝰ. eã qͦͣ
se texerat corticẽ amisit. Unde apte subditur:
albi facti sunt rami eius: quia ostensa hu¬
manis oculis eius oꝑa candescunt. De sancti¬
tate nomen sumitur: cum recta actio diuul¬
gatur.S qm̃ subducto cortice rami ficus
hiuuꝰ are funt. sollerter intuendum ẽ: quia

Expanded text:
eorum sicut diximus opera hostes denudant.eorum sicut diximus opera hostes denudant.Unde sub cujusdam gentis specie antiquorum hostium malitiam signans per Joel Veritas dicit: Posuit vineam meam in desertum, depe spiritibus, Dei vinea in desertum ponitur, cum plena fructibus anima humanae laudis cupiditate dissipatur. Ficum Dei gens ista decorticat, quia seductam mentem in favoris appetitum rapiens, quo hanc ad ostentationem pertrahit, tegmen ei humilitatis tollit, eamque nudans exspoliat, quia quousque in bonis suis absconditur quasi proprii tegminis cortice vestitur. Cum vero mens hoc quod egerit, videri ab aliis concupiscit, quasi exspoliata ficus eum qui se texerat corticem amisit. Unde  Text. Ubi apte subditur: Albi facti sunt rami ejus: quia ostensa humanis oculis ejus opera candescunt. De sanctitate nomen sumitur, cum recta actio divulgatur: sed quodiam subducto cortice rami fici hujus arefiunt, solerter intuendum est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
mirum hẏpocritȩ postquã magnis uirtu¬
tib ex crescunt ÷ quia cauere malignoꝵ
spirituum insidias nedligunt: et celari in
eisdem uolunt. bona sua ostendendo osti¬
um faciunt: et ꝓdentes. subito amittunt.
quicquid duitius studentes oꝑant᷑. Hic
ꝑpsalmistam dicitur. Tradidit incapti¬
uitatẽ uirtutes eorum: et pulcritudines
eoꝵ inmanꝰ inimici. Uirtꝰ qͥppe & pulchri¬
tudo arrogantiũ. inunici manibꝰ tradit᷑: qͥa
om̃e bonũ qđ ꝑ c̃cupiscentiã laudis ostendit᷑:
occulti adu̾sarii iuri mancipat᷑. Hosteᷤᷤ nãq
adrapinã ꝓuocant: qͥ sua eoꝵ noticiȩ diuitias
lamꝰ. Qui . gͦ. initmere p̃lari formidat:
abscondat necesse ẽ. bona quȩ portat. Omi¬
seri qui affectantes laudes hommnum: in
semet ipsis dissipant. fructus laborum.
Cumq se ostendere alienis oculis appetunt:
dampnant qđ agunt. Q uos iimirum
maligni sp̃c cum adiactantiam ꝓuocant :

Expanded text:
mirum hypocritae, postquam magnis virtumirum hypocritae, postquam magnis virtutibus excrescunt, quia cavere malignorum spirituum insidias negligunt, et celari in eisdem virtutibus nolunt, bona sua ostendendo, hostium faciunt, et prodentes subito amittunt quidquid diutius studentes operantur. Hinc per Psalmistam dicitur: Tradidit in captivitatem virtutes eorum, et pulchritudinem eorum in manus inimici. Virtus quippe, et pulchritudo arrogantium, inimici manibus traditur, quia omne bonum, quod per concupiscentiam laudum ostenditur, occulti adversariad rapinam provocant, qui suas eorum notitiae divitias lamus? qui enim in itinere depraedari formidat, abscondat necesse est bona quae portat. O miseri, qui affectantes laudes hominum in semetipsis dissipant fructus laborum. Cumque se ostendere alienis oculis appetunt, damnant quod agunt: quos nimirum maligni spiritus, dum ad jactantiam provocant,
Abbreviated transcription (Latin):
ggat: narrant ipsi quȩ gesseruit. Cun¬
q efferri fauoribꝰ cȩꝑint: sepe eisdẽ sus
oꝑibꝰ que egisse se referunt mentiendo
aliquid adiungunt. Cum uero et uera
dicunt. hȩc dicendo aliena faciunt:
quia quesitis remunerati fauoribꝰ. ab
eoꝵ intima retributione uacuantur.
In eo enim quod bona sua pate facussi
ostendunt ialignis spiritibꝰ quasi insidan¬
tam illa cunctis notissima erechiȩ culpa
figurauit: qui postquam una p̾ce. et sub
unius noctis spacio centũ octognita qͥn¬
q milia hostiũ angelo feriente ꝓstrauit :
postquã occasui ꝓximum ad altiora çeli spa¬
tia solem reduxit÷ postquã uitam ꝓpin¬
quante iam t̾mino. coartatam intempora
longiora ꝓtelauit: susceptis babilonici re-¬
gis nuntiis. bona omnia quȩ possidebat
ostendit: sed ꝓpħȩ uocem ꝓtinus audiuit.
Ecce dies ueniunt: et auferent᷑ omnia
quȩ indomo tua sunt. inbabilonem. Non
relinquet᷑ quicquã : dicit dñs. Sic sic ni¬

Expanded text:
gant, narrant ipsi quae gesserint. Cumgant, narrant ipsi quae gesserint. Cumque efferri favoribus coeperint, saepe eisdem suis operibus, quae egisse se referunt, mentiendo aliquid adjungunt. Cum vero et vera dicunt, haec dicendo aliena faciunt, quia quaesitis remuneratis favoribus a vera, et intima retributione vacuantur. In eo enim, quod bona sua patefaciunt, ostendunt malignis spiritibus, quasi insidiantam, illa cunctis notissima Ezechiae culpa figuravit. Qui postquam una prece, et sub unius noctis spatio, centum octuagintaquinque millia hostium, angelo feriente, prostravit, postquam occasui proximum ad altiora coeli spatia solem reduxit: postquam vitam propinquante jam termino coarctatam in tempora longiora protelavit, susceptis Babylonici regis nuntiis bona omnia, quae possidebat, ostendit, sed Prophetae voce protinus audivit: Ecce dies veniunt, et auferentur omnia quae in domo tua sunt in Babylonem, et non relinquetur quicquam, dicit Dominus. Sic ni
Abbreviated transcription (Latin):
qui inter lapides comoratur: suꝑ aceriũ
petrarum. radices densat: quia omnis
hypocrita cogitationes suas. mex quiten¬
da hominum admiratione multiplicat.
Per omne enum quod hypocritȩ facunt
quia occultis cogitationibꝰ laudes homi¬
num requirunt: quasi radices scirpi.
inaceruum petrarũ mittunt. Oꝑaturi
quippe laudes suas cogitant: laudati
autem. has secum taciti incogitationibꝰ
uersant ÷ gaudent se p̾cipuos in huma¬
na estimatione cdariusse. Cumq inflati
fauoribꝰ apud semet ipsos intumescunt:
sepe mirantur taciti etiam ip̃si quod
sunt. Uidi cotidie scinet ipsis altiores
cupiunt: ac miris inuentionibꝰ moꝑe
excrescunt : quia sicut uirtus humili¬
tatis omne uitium eneruat: sic arro¬
gantia roborat. Cogit namq mentẽ
i uueneseere. et contra uires ualere::
quia et quod negat iugor ualitudi¬
nis: imꝑat amor laudis. Unde et fac¬
tis suis ut diximus: arbitres inquirt.
Si uero eorum oꝑi testes de ẽẽ contin¬

Expanded text:
qui inter lapides commoratur, super acervum qui inter lapides commoratur, super acervum petrarum radices densat, quia omnis hypocrita cogitationes suas in exquirenda hominum admiratione multiplicat. Per omne enim quod hypocritae faciunt, quia occultis cogitationibus laudes hominum requirunt, quasi radices scirpi in acervum petrarum mittunt. Operaturi quippe laudes suas cogitant, laudati autem has secum taciti in cogitationibus versant. 282 Gaudent se pna aestimatione claruisse. Cumque inflati favoribus apud semetipsos intumescunt, saepe mirantur taciti etiam ipsi quod sunt. Videri quotidie semetipsos altiores cupiunt, ac miris inventionibus in opere excrescunt: quia sicut virtutes omne vitium enervant, sic arrogantia roborat. Cogit namque mentem juvenescere, et contra vires valere, quia et quod negat vigor valetudinis, imperat amor laudis. Unde et factis suis, ut diximus, arbitros inquirunt: si vero operi testes deesse contin
Abbreviated transcription (Latin):
cõmor abit᷑ . Quid enim radicum nomine.
nisi latentes cogitationes accipimus. quȩ
moccriltum prodeunt. s in ostensione oꝑm
ꝑ aꝑtum surgunt᷑ sicut & de uerbi semine
ꝑ propħam dicitur: & hoc qͦd saluatum
fuerit de domo uidȩ & qͦd reliquum est.
mittat radicem deorsum. & faciae fructum
sursum: radicem quippe deorsum mit¬
tere ẽ: cogitationem bonam mabditis
multiplicare. Fructum uero surfum fac̾e
.ẽ. efficatia oꝑis recta quȩ cogitauit osten¬
dere. Lapidum uero nomine. inscriptura
sacra homines de signantur: sicut sc̃ẽ
eccłiȩ ꝑ ysalam dicitur. Ponam iaspi¬
dem ꝓpugnacła tua : et portas tuas in
lapides sculptos. Qui eosdem lapides quid
dixisset aꝑuit : cum subumeit. Unu̾sos
filios tuos doctos a dñõ & sicut admonen¬
te petro dicitur. Et uos tamquã lapidẽˢ
uiui: suꝑ ȩdificammi indomos spria¬
les. Hoc itaq loco quia lapides dicti sin
sed tamen iuui minime dicuntur: nu¬
da appellatione lapidum ꝑmixti. posteꝰ

Expanded text:
um nomine, nisi latentes cogitationes accipimus, quae in occulto prodeunt, sed in ostensione operum per apertum surgunt? sicut et de verbi semine per prophetam dicitur: Et hoc quod salvatum fuerit de domo Juda, et quod reliquum est, mittet radicem deorsum, et faciet fructum sursum . Radicem quippe deorsum mittere est cogitationem bonam in abditis multiplicare. Fructum vero sursum facere, est per efficaciam operis recta quae cogitavit ostendere. Lapidum vero nomine in Scriptura sacra homines designantur, sicut sanctae Ecclesiae per Isaiam dicitur: Ponam jaspidem propugnacula tua, et portas tuas in lapides sculptos . Qui eosdem lapides quid dixisset aperuit cum subjunxit: Universos filios tuos doctos a Domino : Et sicut admonente Petro dicitur: Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini domus spiritales . Hoc itaque loco quia lapides dicti sunt, sed tamen vivi minime dicuntur, nuda appellatione lapidum permisti possunt
Abbreviated transcription (Latin):
expectabo. Ex pectamꝰ et enĩ ꝓsꝑa. for
midamus aduersa. Uir igit᷑ iustus uespe¬
ram expectat : quia cum exercere hũc
sitasꝓsꝑa. P otest uesꝑe nomine. ȩtiã pec¬
cati temptatio designari: quȩ sepe tanto
acriꝰ m̃tẽ lascessit: quanto et eandẽ m̃tẽ
sp̃c̃ ad suꝑna altius euehit. Nequaquam
namq sic in hac uita ꝑ exercitationem
iustitie peccatũ deserit᷑. ut ineadem
iustitia in concusse maneatur: quia et si
iam acord habitało culpam rectitudo
diminat: ipsa tam̃ culpa quȩ repellit᷑.
cogitationis nr̃e forib assidens.: ut s aꝑi¬
atur pulsat. Qđ moyses quoq sp̃aliter
mnuit. cũ facta corporalit̾ tempoꝵ mo¬
m̃ta narrauit dicens. factũ est mane: atq

Expanded text:
Exspectabo. Exspectamus etenim proExspectabo. Exspectamus etenim promidamus adversa. Vir igitur justus vesperum exspectat, quia cum exerceri hunc se parat. --Potest, vesperae nomine, etiam peccati tentatio designari, quae saepe tanto acrius mentem lacessit, quanto et eamdem mentem spiritus ad superna altius evehit. Nequaquam enim sic in hac vita per exercitationem justitiae peccatum deseritur, ut in eadem justitia inconcusse maneatur, quia etsi jam a cordis habitaculo culpam rectitudo eliminat, ipsa tamen culpa quae repellitur, cogitationis nostrae foribus assidens, ut sibi aperiatur pulsat. Quod Moyses quoque spiritaliter innuit, cum facta corporaliter temporum momenta narravit, dicens: Facta est
Abbreviated transcription (Latin):
nabit te xp̃c. & rursum. Hora ẽ. iam
nos desomno furgere.Unde et salomor
peccantem increpat dicens. Usquequo
piger dormis : Electꝰ igitur qͥsq cũ pec¬
cati somno p̃mit᷑: ad tustitiȩ uigilias
surgere conat᷑. S sepe cũ furrexerit:
ipsa se extolli magnitudine uirtutũ
sentit. Unde et temptari se p̃sentis uitȩ
aduersitatib post uirtutes defidãt:
ne peius exconfidentia uirtutũ cadat.
Si em̃ seruari se melius ꝑtemptationẽ
ñ cognosceret: nequaquã psalmista
dixisset. Proba me dñe et tempta me.
Bene ergo nc̃ dr̃. Sidormiero dicam.
quando surgam: et rursũ expectabo uesꝑam ÷
quia et inpeccati somno. lum̃ iustitiȩ que¬
rit᷑: et cũ uirtutũ ꝓsꝑa mentẽ eleuant: ad¬
iutrix aduersitas desid̾atur: ut ꝓfecto ani¬
mus cũ uirtutũ suaꝵ gaudio plusquam
debet attollit᷑: ꝑ contrarietatem p̃sentis
uitȩ edito merore solidetur. Unde et ne¬
quaquã formidabo uesꝑam dicit᷑: sed

Expanded text:
nabit te Christus . Et rursum: Hora est jam nabit te Christus . Et rursum: Hora est jam nos de somno surgere . Unde et Salomon peccantem increpat, dicens: Usquequo, piger, dormis ? Electus igitur quisque cum peccati somno premitur, ad justitiae vigilias exsurgere conatur. Sed saepe cum surrexerit, ipsa se extolli magnitudine virtutum sentit. Unde et tentari se praesentis vitae adversitatibus post virtutes desiderat, ne pejus ex confidentia virtutum cadat. Si enim servari se melius per tentationem non cognosceret, nequaquam Psalmista diceret: Proba me, Domine, et tenta me . Bene ergo nunc dicitur: Si dormiero, dicam: Quando surgam? et rursum exspectabo vesperam, quia et in peccati somno lumen justitiae quaeritur; et cum virtutum prospera mentem elevant, adjutrix adversitas desideratur, ut profecto animus, cum virtutum suarum gaudio plus quam debet attollitur, per contrarietatem praesentis vitae edito moerore solidetur. Unde et nequaquam Formidabo vesperam dicitur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
desidẽt. et occupatus adoctum anhelet.
Quia em̃ fixa mensstare cũ potuit noluit:
stare ñ ualet. ȩtiã cum uult. Conditoris
sui contemplationem deserens. salutis suȩ
fortitudinem ꝑdidit: et quolibet posita.
semꝑ egra aliũ locũ querit. Uarietatẽ ergo
humanȩ m̃tis expͥmens: dicat. Sidorime¬
ro dicã quando consurgã. & rursusex¬
pectabo uesꝑam. Ac si aꝑte diceret. Nil
ꝑceptũ menti sufficit: quia ipsũ qui uere
sufficere potuit amisit. In somno namq
furrectionem desido : insurrectione ues¬
ꝑam expecto: quia et qͥetus exercitiũ actioniꝰ
appeto. et exerritatus ociũ quietis que¬
ro. Qđ tam̃ intelligi et alit̃ potest. Dor¬
mire namq est: inpeccatis iacere. Si em̃¬
in somni appellatione culpa n eẽt: neqͣ¬
quã paulus discipłis diceret. E uigilate
iusti: et nolite peccare. Unde et audito¬
rem suũ ad monet dicens. Surge qui
dormis : et exurge amortuis: et illumi¬

Expanded text:
desideret, et occupatus ad otium anhelet. desideret, et occupatus ad otium anhelet. Quia enim fixa mens stare cum potuit noluit, stare jam non valet etiam cum volet. Conditoris quippe sui contemplationem deserens, salutis suae fortitudinem perdidit, et quolibet posita, semper aegra alium locum quaerit. Varietatem ergo humanae mentis exprimens, dicat: Si dormiero, dicam: Quando surgam? et rursum exspectabo vesperam. Ac si aperte diceret: Nihil perceptum menti sufficit, quia ipsum qui vere sufficere potuit amisit. In somno namque surrectionem desidero, in surrectione vesperam exspecto, quia et quietus exercitium actionis appeto, et exercitatus otium quietis quuod tamen intelligi et aliter potest. Dormire namque est in peccatis jacere. Si enim somni appellatio culpa non esset, nequaquam Paulus discipulis diceret: Evigilate, justi, et nolite peccare . Unde et auditorem suum admonet, dicens: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illumi
Abbreviated transcription (Latin):
est. S hȩc subtilius congruentiusq dis¬
serimꝰ: si ad p̃missȩ expositionis ordinẽ
redeamus . Somnonamq torpor ocii sur¬
rectione aut̃ exercitatio accionis expri¬
mitur. Uesꝑe aut̃ nomine. quia somno
congruit: rursus ocĩ desidium figuiat᷑.
Scã uero ęccła quouisq uitãcorrup tioniᷤ
ducit. flere mutabilitatis suȩ damna ñ
desinit. Adhoc namq homo conditus fu¬
erat. ut᷑ stanti m̃te in arcem se contem¬
plationis erigeret: et nulla hunc corrup¬
tio aconditoris fui amore declinaret.S
meo qđ ab ingenita standi soliditate. uo¬
luptatis pedem adculpam mouit: adilec¬
tione conditoris insemetipso ꝓtinꝰ cecidit.
Amorem uero dĩ. uerã scilicet stationis
arcem deserens. nec inse consistere potu¬
it : quia lubrice mutabilitatis impulsu.
infra se ꝑcorruptionem ꝓruiens: etiã ase¬
metipso discessit. Quia qui nunc condi¬
cionis suȩ soliditate ñ figit᷑: alt̾nantis semp
desidii motu uariat᷑: ut et quietuᷤᷤ actionẽ

Expanded text:
ed haec subtilius congruentiusque disserimus, si ad praemissae expositionis ordinem redeamus. Somno namque torpor otii, surrectione autem exercitatio actionis exprimitur. Vesperae quoque nomine, quia somno congruit, rursus otii desiderium figuratur. Sancta vero Ecclesia quousque vitam corruptionis ducit, flere mutabilitatis suae damna non desinit. Ad hoc namque homo conditus fuerat, ut, stante mente, in arcem se contemplationis erigeret, et nulla hunc corruptio a conditoris sui amore declinaret. Sed in eo quod ab ingenita standi soliditate voluntatis pedem ad culpam movit, a dilectione conditoris in semetipsum protinus cecidit. Amorem vero Dei, veram scilicet stationis arcem deserens, nec in se consistere potuit, quia, lubricae mutabilitatis impulsu, infra se per corruptionem proruens, etiam a semetipso dissensit. Qui nunc, quia condiionis suae soliditate non figitur, alternantis semper desiderii motu variatur, ut et quietus actionem
Abbreviated transcription (Latin):
tur: qđ nimirũ ꝑmiliciã ad finẽ cotidie
tendit᷑. Cumq ꝑordinem miliciȩ locꝰ
crescit: tota simul hominᷤᷤ milicia defi¬
cit. Milicia est ergo uita hominis suꝑ
dum cotidie aduitȩ terminũ ꝑ tempoꝵ

Expanded text:
tur, quod nimirum per militiam ad finem quotidie tur, quod nimirum per militiam ad finem quotidie tenditur; cumque per ordinem militiae locus crescit, tota simul hominum militia deficit. Militia ergo est vita hominis super dum quotidie ad vitae ter
Abbreviated transcription (Latin):
cȩteris deterior exibet᷑ : unde clarior
cȩteris ad tempꝰ ostendit᷑. Hunc quia uir¬
tutũ dona ñ subleuant. etiã uiã sim¬
plicem rectitudinis declinat: et uelt
extraneũ se acelesti munere deputans.:
quasi eo securiꝰ praua agit. quo suꝑni
eiq uentura quȩq iam p̃sentia ostentat:
S dũ sepe et inmultis suꝑsemetipsum
tollit᷑. ut futura ueracit̃ contempletur:
putat. qͥa sibi hanc. et cum ñ habit tribu¬
it: et inquantũ hab̾e potuit amittit. Sic¬
q fit ut inde post alioꝵ merita tristis
redeat: unde estimatione omniũ lȩtus
p̃ibat. Temptatio ergo est uita hominis
suꝑ t̾ram : quȩ aut aliena auirtutibꝰ aͦ cͥȩ¬
leste p̃miũ surgere ñ ualet: aut ditata
donis sp̃alib: aliquando deteriꝰ exoccasio¬
sciendũ sumoꝑe ẽ. qđ quiddam nob̃
appellatione miliciȩ amplius quã nomi¬
ne temptationis innuitur. hoc namq
nr̃o intellectui exp̃ssione miliciȩ auge¬

Expanded text:
caeteris deterior exhibetur, unde clarior caeteris deterior exhibetur, unde clarior caeteris ad tempus ostenditur. Hunc quia virtutum dona non sublevant, etiam viam simplicem rectitudinis declinat; et velut extraneum se a coelesti munere deputans, quasi eo securius prava agit, quo superni eique ventura quaeque jam praesentia ostentat. Sed dum saepe et 246 in multis super semetipsum tollitur, ut futura veraciter contempletur, putat, quia sibi hanc et cum non habet tribuit, et in quantum habere potuit amittit. Sicque fit ut inde post aliorum merita tristis redeat, unde aestimatione omnium laetus praeibat. Tentatio est ergo vita hominis super terram, quae aut aliena a virtutibus ad coeleste praemium surgere non valet, aut ditata donis spiritalibus aliquando deterius ex occasiosciendum summopere est quod quiddam nobis appellatione militiae amplius quam nomine tentationis innuitur. Hoc namque nostro intellectui expressione militiae auge
Abbreviated transcription (Latin):
fimis nititur : infimoꝵ fantasmate reu̾¬
berat᷑. Atq ad intuendũ lucem m̃tis ocłs
tendit᷑: s ex corporeo usii surgentib t̃re
naꝵ rerũ imaginib obscurat᷑. Unde et fit
plerũq ut intendentis animꝰ. ipsa sua in¬
firmitate fatigatus: aut orationẽ deserens.
desidia torpeat: aut si duitius inoratione
ꝑmanserit. ante eiꝰ ocłõs obortaꝵ imagi¬
ibi quoq reatum descensionis inuenit:
uͥ̾se ꝓuectũ cõphende ascensionis putaũ.
Et inde mens confundit᷑: unde surge¬
reaconfusione nitebat᷑. ⁊ ut ꝑ hoc ad
semetipsam diu̾bata redeat: ꝑ qđ se¬
metipsam iam collecta et coadunata
transiebat. Iste aberuditione diuinȩ
legis alienꝰ. ignorantia sua depͥmit᷑. ne
quid obtinendȩ salutis oꝑetur. Ille di¬
uinȩ. legis scientia p̃ditꝰ. dũ sibi p̃cȩteris
gaudet intellectũ suppetere quia pri¬
uato gaudio exultat : ꝑcepti intellectꝰ
inse munera dissipat. & inde iniuditio

Expanded text:
fimis nititur, infimorum phantasmate revefimis nititur, infimorum phantasmate reverberatur; atque ad intuendam lucem mentis oculus tenditur, sed ex corporeo usu, surgentibus rerum terrenarum imaginibus, obscuratur. Unde fit plerumque ut intendentis animus, ipsa sua infirmitate fatigatus, aut, orationem deserens, desidia torpeat, aut, si diu in oratione permanserit, ante oculos ejus obortarum imagiibi quoque reatum descensionis invenit, ubi se provectum comprehendere ascensionis putavit; et inde mens confunditur, unde surgere a confusione nitebatur, ut per hoc ad semetipsam diverberata redeat, per quod semetipsam jam collecta et coadunata transibat. Iste, ab eruditione divinae legis alienus, ignorantia sua deprimitur, ne quid obtinendae salutis operetur. Ille divinae legis scientia praeditus, dum sibi prae caeteris gaudet intellectum suppetere, quia privato gaudio exsultat, percepti intellectus in se munera dissipat; et inde in judicio
Abbreviated transcription (Latin):
animũ. aut suꝑbia se auctoritatem zeli
insinuet: aut torpor paindꝰ humilita¬
tem fingat. Alius quanta sit fallatiȩ
culpa considans. muniri arce ueritatis
decernit: ut exore iam falsus sermo
ñ ꝓdeat: seseq funditus amendatuĩ
transgressione disumgat. S: fit ple¬
rũq ut cũ uerũ dr̃: uita ꝓximi gra¬
uet᷑. Cũq ingerere alterilesionẽ me¬
tuit: adhoc qđ dudũ p̃sserat fallatie
uitiũ. quasi exstudio pietatis redit.
dicq fit ut et malicia m̃tẽ ñ tene t.
inea tam̃ ueritatis radium umbra m̃¬
datii obscuret. Unde et sepe quia per¬
cunctatus quisq conticescere ñ ualet.
aut falsum dicens suã m̃tẽ trricidat:
aut uera loquens ꝓximi uitã grauat.
Aliꝰ amore conditoris excitatuis. a t̾renis
cogitationib m̃tẽ curat assidua ora¬
tione suspendẽ: atq hanc insecreta
quictis intimȩ securitate collocare. S inp¬
so suȩ orationis ascensu. dũ eleuari ab in¬

Expanded text:
animum aut superbia se auctoritatem zeli animum aut superbia se auctoritatem zeli insinuet, aut torpor pavidus humilitatem fingat. Alius, quanta sit fallaciae culpa considerans, munire se arce veritatis decernit, ut ex ore jam falsus sermo non prodeat, seseque funditus a mendacii transgressione disjungat. Sed fit plerumque ut cum verum dicitur, vita proximi gravetur; cumque ingerere alteri laesionem metuit, ad hoc quod dudum presserat fallaciae vitium, quasi ex studio pietatis redit; sicque fit ut etsi malitia mentem non teneat, in ea tamen veritatis radium umbra mendacii obscuret. Unde et saepe quia percontatus quisque conticescere non valet, aut, falsum dicens, suam mentem trucidat, aut, vera loquens, proximi vitam gravat. Alius, amore conditoris sui excitatus, a terrenis cogitationibus mentem curat assidua oratione suspendere, atque hanc in secreta quietis intimae securitate collocare; sed in ipso suae orationis ascensu, dum clevari ab in
Abbreviated transcription (Latin):
cie pallort̾ querit. Sicq fit: ut infirmil¬
tatis nexib ligata. tit pallorẽ abstine¬
tie fugiens. iterũ ꝑalm̃ta sub di lups
ne metuat: aut impulsum luxurię ꝑ ab¬
stmentiã suꝑans: pallorem fuũ in anigłe
militare ꝑtimescat. Alius lapsũ suꝑbie
suꝑani: toto iam desidio statũ humili¬
tatis app̃hendit. Cũq suꝑbientes quos¬
dam. usq adopp̃ssiones innocentrum
erũꝑe conspicit: ⁊eli excitatione suc¬
census. postponere aliquatmnꝰ cogitur.
qđ decreuit. Uim reccitudinis exerit:
prauisq ñ mansuetudine sed auctori¬
tate contradicit. Unde plerũq fit. ut
aut humilitatis studio telũ rectitudins
deserat: aut rursũ zelo rectitudinis. tur¬
bet humilitatis studiũ. qđ tenebat. Cũq
seruari simul et zeli auctoritas et ꝓpo¬
sitionis humilitas possit: sibimetipse hõ
exꝑturbatione incognitus reddit᷑: ita
ut uehem̃t̃ ambigat. ne apud seductũ

Expanded text:
cie pallorem quaerit; sicque fit ut, infirmicie pallorem quaerit; sicque fit ut, infirmitatis nexibus ligata, aut pallorem abstinentiae fugiens, iterum per alimenta subdi luxuriae 245 metuat, aut, impulsum luxuriae per abstinentiam superans, pallorem suum inani gloriae militare pertimescat. Alius, lapsum superbiae superans, toto jam desiderio statum humilitatis apprehendit; cumque superbientes quosdam usque ad oppressionem innocentium erumpere conspicit, zeli excitatione succensus, postponere aliquatenus cogitur quod decrevit, vim rectitudinis exerit, pravisque non mansuetudine, sed auctoritate contradicit. Unde plerumque fit ut aut humilitatis studio zelum rectitudinis deserat, aut rursum zelo rectitudinis turbet humilitatis studium quod tenebat. Cumque servari simul et zeli auctoritas, et propositionis humilitas vix possit, sibimetipsi homo ex perturbatione incognitus redditur, ita ut vehementer ambigat, ne apud seductum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑimat᷑. Quȩ et si semꝑ ex urtute fucci¬
dit. qđ ex infirmitate generat: semper
tam̃ exinfirmitate generat qd exuntu¬
te fuccidat. Sic itaq humana uita tt̃p¬
tatio ẽ: ut et si iam abiniqͥtatis ꝑpetra¬
tione cõpescit᷑. in ipsis tam̃ bonis oꝑib nͦ
maloꝵ memoria. mͦ seductionis caligi¬
ne: mͦ intentionis suȩ int̾ruptione fus¬
cet᷑. Alius namq aluxuria iam carnem
refrenat. s tam̃ adhuc luxuriȩ fantas¬
ma tolerat. quia quȩ uolens fecit hoꝵ
inuitus meminit: et pęnã sustinet quod
uoluptatem putauit. Qina uͦ addeuic¬
tam culpam rethrahi metuit. uentrẽ
mirȩ abstinentiȩ uigore restringit:
uultꝰq ex abstinentia pallescit. Cumꝙ
infacie pallor aspicit᷑. reuerenda abom¬
nib uita laudatur: moxq inanisgła
adabstinentis animũ cũ uerb̃ fauorisut¬
nit. Quam concussa mens dũ subigai
ñ ualet. eũ ꝑ quẽ uenerat᷑ tergere afa¬

Expanded text:
perimatur; quae etsi semper ex virtute succiperimatur; quae etsi semper ex virtute succiderit quod ex infirmitate generat, semper tamen ex infirmitate generat quod ex virtute succidat; sic itaque humana vita tentatio est, ut etsi jam ab iniquitatis perpetratione compescitur, in ipsis tamen bonseductionis caligine, modo intentionis suae interruptione fuscetur. Alius namque a luxuria carnem jam refrenat, sed tamen adhuc luxuriae phantasmata tolerat, quia quae volens fecit, horum invitus meminit, et poenam sustinet, quod voluptatem putavit. Quia vero ad devictam culpam retrahi metuit, ventrem mirae abstinentiae vigore restringit, vultusque ex abstinentia pallescit; cumque in facie pallor aspicitur, reverenda ab hominibus vita laudatur; moxque inanis gloria ad abstinentis animum cum verbis favoris venit, quam concussa mens dum subjicere non valet, eum per quem venerat tergere a fa
Abbreviated transcription (Latin):
et corruptionis suȩ putredini subdita.
dũ sibi exsemetipsa molestias gignit. hoc
est iam facta qđ tołat. Quia em̃ statũ
m̃tis inclinata deseruit: quid inse nisi
motũ uariecatis inuenit: Unde nunc
et siadsumma appetenda se erigit :
mutabilitatis lubricȩ impulsu ꝓtinus
ad semetipsam cadit. Uult incontem¬
placione surgere: ẜ ñ ualet. Cogitatio¬
nis gressũ figere initit᷑: s infirmitatis sue
lapsib eneruatur. Quȩ nimirũ mutabili¬
tatis suȩ onera quȩ uolens expecĩt. no
lens portat. Quietus homo posside carnẽ
potuit: sibene ab auctore conditus pos¬
sidẽ uoluisset. Cumq erigere contracoi¬
ditorem studuit: insemetipso ꝓtinꝰ car¬
nis contumeliã intienit. S quia cũ cal¬
pa simul aborigine ȩtiã pęna ꝓpagat᷑.
inserto infirmitatis uitio nascim᷑. et qͥsi
nob̾ cũ hostem deducimꝰ. quem cũ labori
suꝑamus. Ipsa ergo hominis uita temp¬
tatio est: cui ex semetipsa nascit᷑. unde

Expanded text:
et corruptionis suae putredini subdita, et corruptionis suae putredini subdita, dum sibi ex semetipsa molestias gignit, hoc est jam facta quod tolerat. Quia enim statum mentis inclinata deseruit, quid in se nisi motum varietatis invenit? Unde nunc etsi ad summa appetenda se erigit, mutabilitatis lubricae impulsu protinus ad semetipsam cadit. Vult in contemplatione stare, sed non valet. Cogitationis gressum figere nititur, sed infirmitatis suae lapsibus enervatur. Quae nimirum mutabilitatiser terram: » quietus homo possidere carnem potuit, si bene ab auctore conditus possidere voluisset; cumque se erigere contra conditorem studuit, in semetipso protinus carnis contumeliam invenit; sed quia cum culpa simul ab origine etiam poena propagatur, incerto infirmitatis vitio nascimur, et quasi nobiscum hostem deducimus, quem cum labore superemus. Ipsa ergo hominis vita tentatio est, cui ex semetipsa nascitur unde
Abbreviated transcription (Latin):
nat. hoc ꝑ fauces tacitȩ expectationisde¬
gustat. S beatꝰ iobunũ scilicet m̃brũ uni¬
uersał eccłȩ. sua insinuans. atq electoꝵ
omniũ corda manifestans omne qđ sentit
aꝑiat: ut mentis eiꝰ rectitudinem attesta¬
cio loquutionis innotescat. Sequitur:
co translatione ueteri nequaquã milicia
uita hominis. s temptatio uocat᷑. S siutriꝰq
uerbi sensus aspicitua: diuersum quidẽ ẽ.
qđ exteriꝰ resonat: s unũ eundemq senfũ
concordit̾ intellectus format. Quid em̃
nisi pugna contra malignos sp̃s nomine.
temptationis expͥmitur. & quid appella¬
tione miliciȩ. nisi contra hostes exercitiũ
designat᷑. Temptatio itaq ipsa milicia ẽ:
quia dum contra malignoꝵ sp̃uum insi¬
dias uigilat: inbelloꝵ ꝓcinctu ꝓculdu¬
bio exsudat. Notandum uero qđ hec
eadem uita hominis ñ temptationem
hab̾e dr̃: s ipsa temptatio eẽ. ꝑhibetur.
Sponte qͥppe abstatu conditionis lapsa

Expanded text:
nat, hoc per fauces tacitae exspectationis denat, hoc per fauces tacitae exspectationis degustat. Sed beatus Job unum scilicet membrum universalis Ecclesiae, sua insinuans, atque electorum omnium corda manifestans, omne quod sentit aperiat, ut mentis ejus rectitudinem attestatio locutionis innotescat. Sequitur:co translatione veteri nequaquam militia vita hominis, sed tentatio vocatur. Sed si utriusque verbi sensus aspicitur, diversum quidem est quod exterius resonat, sed unum eumdemque concorditer intellectum format. Quid enim nisi pugna contra malignos spiritus, nomine tentationis exprimitur? Et quid appellatione militiae, nisi contra hostes exercitium designatur? Tentatio itaque ipsa militia est, quia dum contra malignorum spirituum insidias vigilat, in bellorum procinctu procul dubio exsudat. Notandum vero, quod haec eadem vita hominis non tentationem habere dicitur, sed ipsa tentatio esse perhibetur. Sponte quippe a statu conditionis lapsa,
Abbreviated transcription (Latin):
ostendẽ: et tc̃ p̃dicam̃ta ueritatiꝰ aꝑire. Qa
cũ se recta tenere ęstimant: recta quȩ
audiunt contumacit̾ impugnant. Ante
ergo necesse est. ut errorem suum hereti¬
ci sentiant. ne audite ueritati contradicãt.
Qa et cap̃oꝵ sentes si arator uomeris scissio¬
ne ñ eruit: tra accepta semina insegetem
ñ ꝓducit. & cũ putredinẽ medicus uul¬
neris aꝑtione ñ eitit: nequaquã in loco
putredinis sana caro calescit. Priꝰ gͦ ꝑuer¬
sa destruens dicat. loquentes id qđ iustũ
ẽ. iudicate: post aut̃ recta insinuans ad
dicere: alia inoccultis tenere. ꝑlinguam
qͥppe aꝑta locutio: ꝑ fauces uero occulta
gua miqͥtas nec stulticia infaucib resoiat.
quia ea quȩ ꝑpriblicã locutionẽ p̃dicat ȩtiã
ꝑintimã fidem seruat. Nec in aꝑto aliud do¬
cet. atq in occultis alud retinet: s hoc qđ
sentit loquendo eicit. et qđ loquit᷑ uniẽ¬

Expanded text:
ostendere, et tunc praedicamenta veritatis aperire, quia ostendere, et tunc praedicamenta veritatis aperire, quia cum recta se tenere aestimant, recta quae audiunt contumaciter impugnant. Ante ergo necesse est ut errorem suum haeretici sentiant, ne auditae veritati contradicant, quia et camporum sentes si arator vomeris scissione non eruit, terra accepta semina in segetem non producit; et cum putredinem medicus vulneris apertione non ejicit, nequaquam in loco putredinis sana caro coalescit. Prius ergo perversa destruens, dicat: Loquentes id quod justum est judicate; post autem recta insinuans, addicere, alia in occultis tenere. Per linguam quippe aperta locutio, per fauces vero occulta gua iniquitas, nec stultitia in faucibus resonat, quia ea quae per publicam locutionem praedicat, etiam per intimam fidem servat; nec in aperto aliud docet, atque in occultis aliud retinet, sed et quod sentit 244 loquendo ejicit, et quod loquitur viven
Abbreviated transcription (Latin):
tians: p̃cipitationem loquentiũ rep̃hen¬
dat̃. atq ad eoꝵ m̃tẽ uerba recolligat dic̃
loquentes id qđ ustũ est iudicate. Ac si aꝑte
diceret. Sineo qđ ad nos ꝑ egressũ locuti¬
onis exitis rep̃hendi ñ uultis intus iustitię
libram tenede: ut tanto foris qđ dr̃. exue¬
ritatis pondẽ placeat: quanto hoc interiꝰ
tritina discretionis pensat. & quia hiĩ er¬
ga aliena dicta rectum iuditiũ exerunt.
qui iudicare pꝰ ꝓpͥa sciunt: postquam
dixit loquentes id qđ iustũ ẽ. iudicate
gua mea imnquitatem: nec infaucib meis
stulticia ꝑsonabit. Acsi aꝑte diceret. Si
subtilius urã ꝑpenditis. ueriꝰ aliena pensa¬
tis. & cum rectum cȩꝑit eẽ. qđ dicitis. ius¬
tum cognoscitis qđ auditis. Nequaquã¬
qͥppe mea uob̃ lingua stulticiã resonat :
si aur̃a conscientia ñ ꝓcedat. Sic sic scã
eccła studet pͥꝰ assertiones hostiũ falsas

Expanded text:
ationem loquentium reprehenationem loquentium reprehendat, atque ad eorum mentem verba colligat, dicens: Loquentes id quod justum est, judicate. Ac si aperte diceret: Si in eo quod ad nos egressum locutionis exitis, reprehendi non vultis, intus justitiae libram tenete, ut tanto foris quod dicitur ex veritatis pondere placeat, quanto hoc interius trutina discretionis pensat. Et quia hi erga aliena dicta rectum judicium exerunt, qui judicare prius propria sciunt, postquam dixit, Loquentes id quod justum est, judicate, ngua mea iniquitatem, et in faucibus meis stultitia non personabit. - Ac si aperte diceret: Si subtilius vestra perpenditis, verius aliena pensatis. Et cum rectum esse coeperit quod dicitis, justum cognoscitis qquippe mea vobis lingua stultitiam resonat, si a vestra conscientia non procedat. Sic sancta Ecclesia studet prius assertiones hostium falsas
Abbreviated transcription (Latin):
Neq em̃ heretici inquisitionib suis ueri¬
tatẽ conant᷑. ad sequi s uictores uidi. Cũq
foris ostendi sapientes appetunt: intus ꝑ
stulticiam elationis suȩ uincłis ligant᷑.
Vnde fit. ut contemtionũ certamina ex¬
qͥrant: et deeo qui pax nr̃a ẽ. loqui paci¬
fice nesciant: atq expacis negotio rixe
muentores fiant. Quib bene ꝑ paulũ
dicit᷑. Siquis aut̃ uidet᷑ contentiosis eẽ.:
nostalem consuetudinem ñ habemꝰ neq
id qđ iustum ẽ. itdicate. Isnamq qui
loquit᷑ dum deuerb̃ suis auditoris uidi¬
tium expectat: quasi eiꝰ iuditio supponi¬
tur aquo auditur. Qui igitur indictis
suis rȩpbari metuit. pꝰ debet ex animare
qđ dicit: quatinꝰ int̾ cor et linguã equus
quidam discretꝰq arbit̃ sedeat. subtilit̃
pensans. sirecta uerba cor offerat quȩ
utilit̾ fuscipiens. ad auditoꝵ iuditiũ lin¬
gua ꝑtucat. Beatus igitur ios sua cont̾
ancos agens. s contra hereticos nr̃a denũ

Expanded text:
Neque enim haeretici inquisitionibus suis veritatem conantur assequi, sed victores videri. Cumque foris ostendi sapientes appetunt, intus per stultitiam elationis suae vinculis ligantur. Unde fit ut contentionum certamina exquirant, et de Deo, qui pax nostra est, loqui pacfice nesciant, atque ex pacis negotio rixae inventores fiant. Quibus bene per Paulum dicitur: Si quis autem videtur esse contentiosus, nos talem consuetudinem non habemus, neid quod justum est, judicate. - Is namque qui loquitur, dum vel in sui auditoris sententiam exspectat quasi ejus judicio supponitur, a quo auditur. Qui igitusuis reprobari metuit, ipse prius debet examinare quod dicit, quatenus inter cor et linguam aequus quidam discretusque arbiter sedeat, subtiliter pensans, si recta verba cor offerat, quae, utiliter suscipiens, ad auditorum judicium lingua perducat. Beatus igitur Job sua contra amicos agens, sed contra haereticos nostra denu