comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃cantes: uit impleamim cognitio¬
ne uoluntatis eiꝰ. in omni sapientia ⁊
intesligentia sp̃itali: ambtilantes dig¬
pleri aic uoluntate di: ponentis suꝑ
eos sp̃m sc̃m. ut impleant᷑ sapientia &
intellecto: & reliqͥs sp̃italib bonis.
Sapientia autem ce intellectꝰ que in
spu scõsunt: a deo dant᷑. Dñs inqͥt
hominibuenit. non sit sp̃italis sed
carnalem sapientiam dicens que in
reb corporeis ex humano subsistit co¬
gitatu. Porrosp̃ctalis sapientia & in¬
tellectus circa intusibilia & intellecꝰ¬
tualia se tenens: ꝑ oꝑationem sp̃s
sc̃i. capientib se fru p̃sentiam tͥbuit.
rari: sic̃ in illo. Ds autem sꝑei repleat
uos omni gatidio &e pace in creden¬
do: ut abtindetis in spe & uircute¬
sp̃c̃ scĩ. Hi qͥhabent ilum. gaudio
&e pace complet illos: qͥ ĩpturbatam
ce sedatam cogicationem possidentes.
lȩtas hñt mentes. &e ab omni ꝑtir̃ba¬
consecuti. etiam rectam fidem in t̾ni¬
tatis mist̾io consequent᷑. In alio qͦq

Expanded text:
cantes, ut impleamini cognitione voluntatis ejus in omni sapientia, et intelligentia spirituali: ambulantes digpleri ait voluntate Dei, ponentis super eos Spiritum sanctum, ut impleantur sapientia et intellectu, et reliquis spiritualibus bonis. Sapientia autem, et intellectus, quae in Spiritu sancto sunt, a Deo dantur. Dominus, inquit,hominibus venit, non sit spiritualis, sed carnalem sapientiam dicens, quae in rebus corporeis ex humano subsistit cogitatu. Porro spiritualis sapientia et intellectualis, circa invisibilia et intellectualia se tenens, per operationem Spiritus sancti capientibus se sui praesentiam tribuit. rari; sicut in illo: Deus autem spei repleat vos omni gaudio, et pace in credendo, ut abundetis in spe, sancti, his qui habent illum; gaudio et pace complet eos, qui imperturbatam et sedatam cogitationem possidentes, laetas habent mentes, et ab omni perturbaconsecuti, etiam rectam fidem in Trinitatis mysterio consequentur. In alio quoque
Abbreviated transcription (Latin):
cat. aut sermo communis: ut dicat
plenum ẽẽ quempiam angelo. thro¬
no. dñatione. Soli quippe diunȩ na¬
ture hic contienit sermo. Dicimus
autem: turtutis & disciplinȩ quosdam
ẽẽ plenos. Et illud. Repletus ẽ sp̃usc̃o.¬

Expanded text:
cat, aut sermo communis, ut dicas cat, aut sermo communis, ut dicas plenum esse quempiam angelo, throno, dominatione: soli quippe divinae naturae hic convenit sermo. Dicimus autem virtutis et disciplinae quosdam esse plenos: ut illud, Repletus est S
Abbreviated transcription (Latin):
rio deducentur ut dicant. multo me¬
lioris homines ẽe sube: cum hi ꝑ com¬
munionem tͥmitatis hãnt scĩtatem: ce
angłi ꝓpͥa natura scĩ: ab ea sint alieni.
Si uota sunt hominum ꝑfectorum.
ce ad consummationem sc̃ĩtatis tie¬
mientium: equales angłis fieri.An¬
gesi qͥppe hominib & non homineᷤᷤ
angłis auxilium tͥbuunt: ministnͣ¬
des eis salutem. & annunciantes eis
largiora beneficia dei. Ex quo liqͥdo
ostendit᷑ honorabiliores ce multo
meliores ẽẽ angłos hominib: ꝑ ger¬
maiiorem ut ita dicam ce pleniorẽ
trutatis assumptionem. quaꝓpt̃
cum alius sit sꝑ̃e sc̃s ab his que ipse
scĩficat. non estumus nature cum
cct̃is creaturis q̃ eum recipiunt. Si
autem alt̃its est nature a cęt̃ĩs crea¬
turis. & in ꝓpͥa fubsistit eẽntia: i¬
ereatus &e ineffectus ostenditur.
Multȩ scͥpture sunt q̃ sine ambigui¬
tate conuincant. alterius eum a
cunctis conditionib esse nature. Q¬
cdam etiam sp̃uscõ pleni ẽe dicunt᷑

Expanded text:
rio deducetur, ut dicant multo melioris homines esse substantiae; cum hi per communionem Trinitatis habeant sanctitatem, et angeli, propria natura sancti, ab ea sint alieni. Sed vota sunt hominum perfectorum, et ad consummationem sanctitatis venientium, aequales angelis fieri. Angeli quippe hominibus, et non homines angelis auxilium tribuunt: ministrantes eis salutem, et annuntiantes eis largiora Dei beneficia. Ex quo liquido ostenditur, honorabiliores et multo meliores esse angelos hominibus, per germaniorem, ut ita dicam, et pleniorem Trinitatis assumptionem. 8. Quapropter cum alius sit Spiritus sanctus ab his quae ipse sanctificat, non est unius naturae, cum caeteris creaturis quae eum recipiunt. Si autem alterius est naturae a creaturis, et in propria subsistit essentia, increatus et ineffectus ostenditur. Multae Scripturae sunt, quae sine ambiguitate convincant, alterius eum a cunctis conditionibus esse naturae. Quidam etiam Spiritu sancto pleni esse dicuntur:
Abbreviated transcription (Latin):
spu scõ. intuens in cȩlum. tudit głã
dei & iħ̃m stantem a dextͥs dei. Et
de elect̾ionis uase dr. Saulus autẽ
qui &e paulus plenus sp̃ti sc̃o: intueis
in eum ait. Et in commune de u.¬
niuersis credentib annotatur. diᷤ¬
ciꝑuli quoq replebantur gaudio. &¬
spuscõ. Angl atitem p̃sentia. Sitiẽ
alicuiꝰ alt̾ius excellentis nature q̃ facta
est. ñ implet mentem. atq senscm : qͥa
ce ipsa aliunde complet᷑. Quomꝰ enim
ex plemtudine quis accipiens saluato¬
ris. plenus efficitur saꝑientia & u̾tute
&e iusticia. ce sermone i: sic qͥ sp̃ti sco
Qui gͥ implet uinu̾s as creaturas que
t̃mpossunt tͥtutem & sapientiam caꝑe:¬

Expanded text:
sancto, intuens in coelum, vidit gloriam Dei, et Jesum stantem a dextris Dei . Et de electionis vase dicitur: Saulus autem, qui et Paulus, plenus Spiritu sancto, intuens in eum ait . Et in commune de universis credentibus annotatur: Discipuli quoque replebantur gaudio, sancto . Angeli autem praesentia, sive alicujus 115 alterius excellentis naturae, quae facta est, non implet mentem atque sensum: quia et ipsa aliunde completur. Quomodo enim ex plenitudine quis accipiens Salvatoris, plenus efficitur sapientia, et virtute, et justitia, et sermone Dei: sic qui Spiritu sancto Qui igitur implet universas creaturas, quae tamen possunt virtutem, et sapientiam cape
Abbreviated transcription (Latin):
ri responde. Ego qͥppe dabotiobi ᷤ os
ce sapientiam : cui ñualeant contia¬
contraibant: dilacide ostenditur.
in substantia eius. fuꝑintelligi sapi¬
eritie scientiȩq sermonem. Quomͦ
audem saluatorin illa hora os & sa¬
pientiam disciplis largiat᷑. qttibtis
contradicere ñ q̃ant. ne in quidem qͣ
apud homines eloq̃ntissim putant᷑.
ñ ẽ huiꝰ temporis disserere. guta nanc
ꝓpofuimꝰ ostendere. suꝑintelligi semꝑ
in sp̃ti sc̃o donauͥtutam: ita ut omĩs
qͥ eum ht̃. donationib deiplenꝰ habea¬
tur. Tide & in yfaia: iꝑse ds euidam
dicit. Porram sp̃m meum suꝑ sem̃ titũ
de bndictiones meas suꝑ filios tuos.
stunquam enim acciꝑit quisquam

Expanded text:
 respondeatis: Ego quippe dabo vobis os, et sapientiam, cui non valeant contracontraibant, dilucide ostenditur in substantia ejus superintelligi sapientiae, et scientiae sermonem. Quomodo autem Salvator in illa hora os et sapientiam discipulis largiatur, quibus contradicere non queant, ne hi quidem qui apud homines eloquentissimi putantur, non est hujus temporis disserere; quia nunc proposuimus ostendere superintelligi semper in Spiritu sancto dona virtutum; ita ut is qui eum habet, donationibus Dei plenus habeatur. Unde et in Isaia, ipse Deus cuidam dicit: Ponam Spiritum meum super semen tuum, et benedictiones meas super filios tuos . Numquam enim accipit quisquam
Abbreviated transcription (Latin):
mate atq ꝑfect̾e uirdutis. Scͥptum est
de ioħe. Et sp̃u sco implebtcur adhuc:
ex ut̃o matͥs fue. Et tõm. Repleta est
sp̃uscõ elisabech. Et post alia. Et spu
scõrepletus est zacharias pat̃ etus :
dentib qͥ in untm contienerant: re-¬
fertur. repleti sunt sp̃uscõ. Cum aut̃
participabilis sit sp̃c sc̃s. ad similitu¬
dinem sapientiȩ ce cliscipline: non in
cassis nominib. sapientie ac scientie¬
sub̃am possidet: s ꝑ naturam scifican¬
dem & implentem bonis untt̃sa. bo

Expanded text:
est de Joanne: Et Spiritu sancto implebitur adhuc ex utero matris suae . Et iterum: Repleta est Spiritu sancto Elizabeth . Et post alia: Et Spiritu sancto repletus est Zacharias pater ejus .dentibus qui in unum convenerant, refertur: Repleti sunt Spiritu sancto . Cum autem participabilis sit Spiritus sanctus, ad similitudinem sapientiae ac disciplinae, non in cassis nominibus scientiae substantiam possidet: sed per naturam sanctificantem, et implentem bonis universa, bo
Abbreviated transcription (Latin):
scõs facit capaces sui: cum patre pona¬
tur ce filio. Qͦd autem ab aliis capiatur
uolumine ꝓut ꝑotumiꝰ exp̃ssimus: ce
ex omni scͥptura sermonem nr̃m affir¬
mare ꝑfacile ẽ. Bcatus qͦq apłs ad
ephesios scribens ait. In quo ce creden¬
tes signati estis spu ꝓmissionis sanct̾o:
culo eiꝰ imp̃ssis. Ad chorintios idem qͦ
contestans eos: qͥ stsceꝑant cominu¬

Expanded text:
sanctos facit capaces sui, cum Patre ponasanctos facit capaces sui, cum Patre ponatur et Filio. Quod autem ab aliis capiaturvolumine prout potuimus expressimus: et ex omni Scriptura sermonem nostrum affirmare perfacile est. Beatus quoque Apostolus ad Ephesios scribens ait: In quo et credentes signali estis Spiritu promissionis sancto, culo ejus impressis. Ad Corinthios quoque idem contestans eos qui susceperant commu
Abbreviated transcription (Latin):
stantiam di tm̃. & uingeniti filii etus
manifestissime tͣctont diuina eloqͥa:
conu̾tibilem &e mutabilem ommem
& filio. eandem habens incominutabi¬
litatem. Omne enim qͦd alien boni
caꝑax ẽ: ab hac suba seꝑatur. Tales aũ
funt cuncte creature. Deuis cumbonꝰ
sit: fons &e pͥncipium bonorum ẽ. Fac̃
gͥ eos bonos qͥb seimꝑtit: bonꝰ iꝑse ñ
factus ab alio s fcibsistens: ideo capabi¬
lis ñ capar. Ungenttꝰ qͦ filitis etus. sa¬
pientia &e scĩficatio. non fit sapiens. s
Cum gͥinuis ibilis creatura. quamia¬
tionabilem & incorporalem fub̃am uo-¬
cari consuetudims ẽ. ñ fit caꝑabilis.
s capax: si enm capabilis eẽt. nulltus
boni cayax cĩt. ꝑsi simplex ipsascibsi¬
stens. & alt̾ius boni ñ receptatrix: cum¬
gͥ particiꝑatione habeat bonum. et
patre ce filio. habitis magis qͣm haben¬
tib: creat᷑a uͦ habente. non habita: de
se qͦ participatione alt̾ius sc̃imoniȩ sẽs
est: connumeret᷑ cet̾is creaturis. Si tͦ

Expanded text:
stantiam Dei tantum, et unigeniti Filii ejus, manifestissime tradunt divina eloquia: convertibilem et mutabilem omnem et Filio, eamdem habens inconvertibilitatem. Omne enim quod alieni boni capax est, ab hac substantia separatur. Tales autem sunt cunctae creaturae: Deus vero cum bonus sit, fons et principium bonorum est; facit igitur eos bonos, quibus se impertit, bonus ipse non factus ab alio, sed subsistens: ideo capabilis, et non capax. Unigenitus quoque filius, ejus sapientia, et sanctificatio non fit sapiens, sedCum igitur invisibilis creatura, quam rationabilem, et incorporalem substantiam vocari consuetudinis est, non sit capabilis, sed capax: si enim capabilis esset, nullius boni capax esset, per se simplex ipsa subsistens, et alterius boni receptatrix: participatione habeat bonum, et Patre et Filio habitis magis quam habentibus; creatura vero habente, et non habita. De se quoque participatione alterius sanctimoniae sanctus est, connumeretur caeteris creaturis. Si vero
Abbreviated transcription (Latin):
cum in plurib fit ñ habet scibam cir¬
ctmscͥptam. Muitens quippe iħc p̃¬
dicatores doctͥne sue. repleuit eos sp̃u:
ce instifflans in faciem corum. acctpi¬
te inquit sp̃m sc̃m. & euntes docete om̃s¬

Expanded text:
cum in pluribus sit, non habet substantiam circumscriptam. Mittens quippe Jesus praedicatores doctrinae suae, replevit eos Spiritu; et insufflans in faciem eorum: Accipite, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ cum fiducta. Quomͦ enim qui alia
disciplina plents est. qͥa ꝑfectam eã
habet. erudite ce suibtilit potest de
ea ꝓferre sermonem: sic qͥ sp̃m sc̃m
uocem ministrat. Hinc quicdam cc̃i¬

Expanded text:
Dei cum fiducia . Quomodo enim qui aliqua disciplina plenus est, qui perfecte eam habet, erudite et subtiliter potest de ea proferre sermonem, sic qui Spiritum sanctum dignam Deo vocem ministrat. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
raueris q̃ sopradicta sunt: felicitate
temporum & aliorum bonorum lar¬
annos omnia. uixta nature ordinem
ministrantem: ut scde aimiꝰ fluat ÷ ut
fius spacus horarum mom̃ta decur¬
rant: ut fuo tempore donttrua mugi¬
ant: ut salutaris aura oportunis fla¬
tib infpiret. Siuͦ ꝑ allegoriam doni¬
intelligantur. ñ sub̃am rei. s figuratã

Expanded text:
supradicta constituo, felicitate temporum, et aliorum bonorum larannos omnia juxta naturae ordinem ministrante, ut fecunde annus fluat, ut suis spatiis horarum momenta decurrant, ut suo tempore tonitrua mugiant, ut salutaris aura opportunis flatibus inspiret. Si vero perallegoriam, toniintelligantur, non su
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib iusticie q̃ fecimꝰ nos. s ꝑ lauacrũ
sede regenerationis ce innouatioiris sp̃c
sc̃i: quem effcidit suꝑnos abundanter.
Et hic enim largam atcributionem
sp̃e: uerbum effũzionis ostendit. Ex
b : ce eis fuum cons orgum tͥbuit. Ca¬
pacem ti eam. que cominunicatione

Expanded text:
tiae quae fecimus nos: sed per lavacrum secundae regenerationis, et innovationis Spiritus sancti, quem effudit super nos abundanter . Et hic enim largam attributionem spiritus, verbum effusionis ostendit. Ex bus, et eis sui consortium tribuit: capacem vero eam quae communicatione
Abbreviated transcription (Latin):
hodiesiuocem eiꝰ audieritis: nolite
obdurare corda ur̃a. ce cȩc̃a. In fine qͦ
actuum apłortm cum tudeis dispu¬
tans ait. Sicut sp̃e sc̃s locutꝰ est ꝑ ysa¬
iam ꝓpħam ad patres nr̃os dicens. Au¬
ditionem audietis: & ñ intelligetis.
& ipse particeps fuit. & om̃s qui in fi¬
de consũmate uircutis ferebantur.
Ande ce cum articło. eius meminit
quasi solitarium &eunum ẽẽ conte¬

Expanded text:
cem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra, etc. . In fine quoque Actuum Apostolorum, cum Judaeis disputans, ait: Sicut Spiritus sanctus locutus est per Isaiam prophetam ad Patres nostros, dicens: Auditionem audietis, et non intelligetis .et ipse particeps fuit: et omnes qui in fide consummatae virtutis ferebantur. Unde et cum articulo ejus meminit, quasi solitarium et unum esse conte
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓpħent & uisiones uideant. qui eum
acceꝑint: scđm iohelem. q̃ ex ꝑsona dĩ
loquitur. Effundam de sp̃timeo sup
omnem carnem: ce ꝓpħabtint filii ur̃i
chritudine ueritatis. Ipstm quoq effu¬
aut aliam creaturam. effundam dicit
de angło. aut pͥncipatu. aut throno

Expanded text:
 et visiones videant, qui eum acceperint secundum Joelem, qui ex persona Dei loquitur: Effundam de spiritu meo super omnem carnem: et prophetabunt filii vestri, chritudinemque veritatis. Ipsum quoque effuaut aliam creaturam: Effundam, 119 dicit, de angelo meo, aut principatu, aut throno,
Abbreviated transcription (Latin):
in eodem sp̃u. Et gr̃am atq uirtutem.
tuxta eudem sp̃m habens: signa & ꝓ¬
digia magna faciebat in popło. Necñ
affluebat: queuocantur curationum
gr̃e atq uirtutes. Et hec enimin eny¬
meratione donorum dei in sp̃u &e scđm¬
sp̃m: in pͥma pauli epła ad chorintioᷤ.
collocant᷑ Iu tantum autem stepħs
diuma gr̃a abundabat: ut nemo cõ¬
tradicentium. & eorum qt aduersꝰ
eum disputabant. ualerent registere
sapientie & sp̃tu qui loquebatur.in il¬
lo. Erat quippe &e in fp̃m sc̃m sapienꝰ.
Uude ad discipłos suos iħc ꝑfpicue
ꝓclamat. Cum intͦducti fueritis ad
pͥncipatus ce potestates ce concilia ⁊
synagogas : nolite ẽẽsolliciti quiduoᷤᷤ
oportrat dicere. aut quid loquamin
in illo tempore. dabuntur emm tiob̃
a sp̃tiscõ sermones sapientiȩ: quib
non queant contradicere: ne hi qui¬
dem qui uehement̃ in disputationib
callent. S ponamus ipsum testimo¬
ntum: quod ita conteritur. Cũ aut̃

Expanded text:
in eodem Spiritu . Et gratiam atque virtutem in eodem Spiritu . Et gratiam atque virtutem juxta eumdem Spiritum habens, signa et prodigia magna faciebat in populo. Necnoaffluebat, quae vocantur curationum gratiae atque virtutes. Et haec enim in enumeratione donorum Dei, qui Sstoli Pauli Epistola ad Corinthios collocantur. Intantum autem Stephanus divina gratia abundabat, ut nemo contradicentium, et eorum qui adversus eum disputabant, valerent resistere sapientiae, et Spiritui qui loquebatur in illo. Erat quippe e Spiritu sancto sapiens. Unde et ad discipulos suos Jesus perspicue proclamat: Cum introducti fueritis ad principatus, et potestates, et concilia, et synagogas, nolite esse solliciti quid vos oporteat dicere, aut quid loquamini in illo tempore. Dabuntur enim vobis a Spiritu sancto sermones sapientiae, quibus non queant contradicere, ne hi quidem qui vehementer in disputationibus callent. 10. Sed ponamus ipsum testimonium, quod ita contexitur: Cum autem
Abbreviated transcription (Latin):
plenttudo diuinorum munerum. De
niq impossibile ẽ grãm dĩ sortiri quẽ¬
piam.si non habeat spmscm: in quo
approbamus cuncta dei dona consiste¬
re. Qͦd uͦ is qui ht̃ eum sermonem qͦ
sapientie. & rcliqua bona ꝑfect̾e conse¬
cutus sit: & nc̃ manifeste sermo demon¬
strat: &e patiloante diximꝰ subam bono
norum dr. Impassibilis enim &e indi¬
uisibilis atq immutabilis ẽ. s tuxta
norum uocabuilis nuncupatur: qui
participes fuos. ñ iuxta unam eandẽq
uirtutem cõmunione donat sui: qͥp¬
pe cum adutilitatem timus cinus q
aptus sit. & repleat bonis eos. quibus
iudicat se adẽẽ debere. Demq stepħs
pͥmus ille testis u̾itatis. &e dignus fuo
scͥptura. Et elegerunt stephantm ple
portenta ce signa magna in popłõ. Et
adhuc de eodem. Et non tialebant
resistere sapiendie. & spui qui loq̃bat᷑
ir illo. Riemis enim sp̃uscõ uir beatus.
&e fidei effectus est particeps: quȩ ex sp̃u

Expanded text:
plenitudo munerum divinorum. 9. Denique impossibile est gratiam Dei sortiri quempiam, si non habeat Spiritum sanctum: in quo approbamus cuncta Dei dona consistere. Quod vero is qui habeat eum, sermonem quoque sapientiae, et reliqua bona perfecte consecutus sit: et nunc manifeste sermo demonstrat, et paulo ante diximus, substantiam bonornorum dicatur. Impassibilis enim, et indivisibilis atque immutabilis est; sed juxta norum vocabulis nuncupatur: quia participes suos non juxta unam eamdemque virtutem communione sui donet, quippe cum ad utilitatem uniuscujusque aptus sit, et repleat bonis eos, quibus judicat se adesse debere. Denique Stephanus primus ille testis veritatis, et dignus suo  loquitur Scriptura: Et elegerunt Stephanum plenprodigia, et signa magna in populo . Et adhuc de eodem, Et non valebant resistere sapientiae, et Spiritui, qui loquebatur in illo . Plenus enim Spiritu sancto vir beatus, et fidei effectus est particeps, quae ex Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
reuerentia ẽẽ subiecti: quod faciunt
illi qui castigati libenter accipiunt. nec
increꝑationib contradict̃. Quoduͦ ait.
ipsi enim ꝑuigilant quasi rationem red¬
dituri ꝓ animab ur̃is.sacerdotalem co¬
ram ꝓpopłos cõmisso satis ostendit: qui
tam in suis actib qͣm p̃dicationib uigilan¬
des. sollicite hostis antiqͥ rimant᷑ insidias.
ne quemuelut dormiente pastore lupus
diabolus astuta frauide surripiat: & in
damnũ pastoris arreptum. secum usq
ad supplicia semptẽna ꝑducat. Merũ qͥa
ex his qͥ arguunt᷑ aliqͥ se obedientes emen¬
dant. aliqͥ in sua ꝑuersitate ꝑdurant:
ideo de sacerdotib ait. ut cum gaudio hoc
faciant. & ñ gemendes. Cum gatidiosa¬
cerdotes arguunt: qñ correpti ꝓficiunt.
Et tristes hoc faciunt: qñ ꝓficere se i
chil insuis contemptorib ingemisctin.
Ne sic hoc dic̃ illis expedire. ut cumgari¬
dio ñ gementes eos increpent sac̾dotes.

Expanded text:
reverentia esse subjecti. Quod faciunt reverentia esse subjecti. Quod faciunt illi, qui castigati libenter accipiunt, nec increpantibus contradicunt. Quod vero ait: Ipsi enim pervigilant, quasi rationem reddituri pro animabus vestris ; sacerdotalem curam pro populo sibi commisso satis ostendit, qui tam in suis actibus quam in praedicationibus vigilantes, sollicite hostis antiqui rimantur insidias, ne quem, velut dormiente pastore, lupus diabolus astuta fraude subripiat, et in damnum pastoris abreptum, secum usque ad supplicia sempiterna perducat. Verum quia ex his qui arguuntur, aliqui se obedientes emendant, aliqui in sua perversitate perdurant, ideo de sacerdotibus ait: Ut cum gaudio hoc faciant, et non gementes . Cum gaudio sacerdotes arguunt, quando correpti proficiunt; et tristes hoc faciunt, quando se nihil proficere in suis contemptoribus ingemiscunt; ac sic hoc dicit illis expedire, ut cum gaudio, non gementes, eos increpent sacerdotes,
Abbreviated transcription (Latin):
ticipes deo auet̾ore fut᷑i sunt cȩlestium
p̃mioꝵs. Deinde qͦd dicit apłs. attendi¬
de uob &uniuerso gregi. in qͦ uossp̃c
quisiuit sib sanguine suo: quis ñ tuide¬
ac quod tc̃ sͥ sacerdotes attendunt. q̃n
sc̃e tnuendo ac uoluntatem dei fiducia¬
liter p̃dicando eccłiȩ dei prospicrunt.
ut eis iam graue ñ sit infirmos eccłiȩ su
auctor offerre: S ce ipsiqui docentur
ut sapiant: qͥ increpant᷑ ut saltem obrur¬
gati proficiant: qͥ sustinent̾ ut de sicis ali¬
quando criminib ertibescant. & gaudi¬
um suis doctorib quorum patientia blã¬
de tractant᷑ de utilitate suȩ correct̾iomiᷤ
exhibeant: ut ipsiinquam libent̃ audi¬
ant. quod eis apłico ore diuinꝰ sermo p̃ci¬
piat: obedite inquit p̃positis ur̃is: ⁊ suib¬
lect estote eis: ipsi enim quasi ꝓ animab
gaudio hoc faciant. & ñ gementes. hoc
enim expedit uobis. Gͦ doct̾orib stris de¬
bent obedire qͥ audiunt: atq eis cum

Expanded text:
ticipes, Deo auctore, futuri sunt coelestium ticipes, Deo auctore, futuri sunt coelestium praemiorum. Deinde quod dicit Apostolus: Attendite vobis et universo gquisivit sanguine suo : quis non videat quod tunc sibi sacerdotes attendunt, quando sancte vivendo, ac voluntatem Domini fiducialiter praedicando, Ecclesiae Dei prospiciunt, ut eis jam grave non sit infirmos Ecclesiae sauctor offerre? Sed et ipsi qui docentur, ut sapiant; qui increpantur, ut saltem objurgati proficiant; qui sustinentur, ut de suis aliquando criminibus erubescant, et gaudium suis doctoribus, quorum patientia blande tractantur, de utilitate suae correctionis exhibeant; et ipsi, inquam, libenter audiant, quid eis apostolico ore divinus sermo praecipiat: Obedite, inquit, praepositis vestris et subjecti estote eigaudio hoc faciant et non gementes; hoc enim expedit vobis . 4. Ergo doctoribus suis debent obedire qui audiunt, atque eis cum
Abbreviated transcription (Latin):
munerationis desiio ꝓuocati: quia pre¬
ceptum dei tam patres filios diligendo.
quam filii honorificentiam suis exhiben¬
doꝑatrib complent: qui utrumq eis
ut fieret tussit. ut mariti fidem contu¬
galis thori suis uxorib seruent: ut uxo¬
res maritos suos ñ studio forme lenoei¬
nantis adhibito. aut accuratione ue¬
stcum diu̾saꝵ. s grauitate morum dele¬
ctent ce oꝑum scĩtate. ut dñi seruos uelut
corum in xp̃o conserui miscđiter trac̾tent:
&e serui dñis ita ex corde deseruiant: ut uo¬
luntatem ñ solum dñoꝵ suorum s etiã
dei hoc ipsum iubentis efficiant. Ut
inter se ciues cum ciuib. cum amicis
amiq: cum parentib parentes ueram
concordiam teneant: ut in nullo nego¬
tio alt̾ alterum callida frauide decipiat:
aut in communi contractu fidem qͣm
p̃dicando: ce obȩdiendo popłs accipit di
consilium.sine qͦ non ꝑuenit᷑ ad regnũ:
in qͦ solo executores druim consilii. par¬

Expanded text:
munerationis desiderio provocati: quia praemunerationis desiderio provocati: quia praeceptum Domini tam patres filios diligendo, quam filii honorificentiam suis exhibendo patribus complent, qui utrumque jussit ut fieret; docet ut mariti fidem conjugalis thori suis uxoribus servent; ut uxores maritos suos non studio formae lenocinantis adhibito, aut accuratione vestium diversarum, sed gravitate morum delectent, et operum sanctitate; ut domini servos velut eorum in Christo conservi misericorditer tractent, et servi dominis ita ex corde deserviant, ut voluntatem non solum dominorum suorum, sed etiam Dei hoc ipsum jubentis, efficiant; ut inter se cives cum civibus, cum amicis amici, cum parentibus parentes veram concordiam teneant; ut in nullo negotio alter alterum callida fraude decipiat, aut ne in communi contractu fidem, quapraedicando, et obediendo populus accipit Dei consilium, sine quo non pervenitur ad regnum; in quo solo exsecutores divini consilii, par
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sc̃s posuit epõs regere eccłiam dei quã
uarem: qͥ uerbo doctͥnȩ salutaris audito.
nicħ ꝓmouent᷑ ad salutem. Regnum di
p̃dicat.: qui deuita futura q̃ non habet
finem. de condemplatione diuna que ñ
habet fastidiosam sacietatem. de sc̃orum
beatitudine q̃ non ht̃ defectionem. de
angłorum similitudine consequenda p̃¬
dicare ñ cessat: itatit si ad hȩc meffabi¬
lia bona qͥ audiunt ꝓuocari noluerint:
absolutꝰ sit ille qui eis p̃dicando non ta¬
cuit. Quod enim subsecutꝰ adiungit.
ñ enim subt̾fugi quominꝰ annunciarẽ
uobis omne consilium dei: quid aliud
facit intelligi. nͥ ut eccłiasticus doctoꝵ
dispenationem di quod consilium dei
tiocat apłs. eis quos docet aꝑiat: Aꝑit
gͦ dispens Ationis diuine consilium: q̃n
docet ut patres pietatem suis filiis impen¬
dant: impendendo eam mereant᷑ a dño
qui est omnium pat̃. ut filii honorem
debitum parentib suis exhibeant: non
exhȩreditationis metu det̃rit. s future re¬

Expanded text:
sanctus posuit episcopos, regere Ecclesiam Dei, quam varem, qui verbo doctrinae salutaris audito, nihil promoventur ad salutem. Regnum Dei praedicat, qui de vita futura quae non habet finem; de contemplatione divina, quae non habet fastidiosam satietatem; de sanctorum beatitudine, quae non habet defectionem; de angelorum similitudine consequenda praedicare non cessat: ita ut si ad haec ineffabilia bona qui audiunt, provocari noluerint, absolutus sit ille qui eis praedicando non tacuit. 2. Quod autem secutus adjungit: Non enim subterfugi quominus annuntiarem vobis omne consilium Dei : quid aliud facit intelligi, nisi ut ecclesiasticus doctor dispositionem Dei quod consilium Dei vocat Apostolus eis quos docet aperiat? Aperit ergo dispositionis divinae consilium quando docet ut patres pietatem filiis suis impendendo, eam mereantur a Domino, qui est omnium Pater, ut filii honorem debitum patribus suis exhibeant, non exhaeredationis metu deterriti, sed futurae re
Abbreviated transcription (Latin):
aut si em̃dari noluerint. ȩquanimiter
portant: habitͣ ubrimum fructum. aut
de sua districtione si correpti ꝓfeccrint.
aut de sua patientia si illi quos sustineñs
emendari noluerint. ⁊ii. De testimo¬
nus aplicis uel expositione eorum.
Sed iam diuina testimonia sic̃ ꝓmisi

Expanded text:
aut si emendari noluerint, aequanimiter aut si emendari noluerint, aequanimiter portant, habituri uberrimum fructum, aut de sua districtione, si correpti profecerint; aut de sua patientia, etiamsi illi quos sustinent, emendari noluerint. CAPUT III. De testimoniis apostolicis, et expositione eorum. 1. Sed jam divina test
Abbreviated transcription (Latin):
in qͥb ampliꝰ fulget eccłia: iꝑsi colum¬
ne firmissimȩ. qͥb in xp̃o fundatis in¬
ntadur omnis multitudo credentium.
Ipsi ianuȩ ciuitatis et̃nȩ. ꝑ qͦs onmes qͥ
credunt ingrediunt᷑ ad xp̃m. ipsi iani¬
ipsi etiam dispensatores regiȩ domus.
quorum arbito. in aula regis eternidi¬
uidunt᷑ gradus &e officia singłorum.
Hi sunt quiñ ambiendos sp̃ualiter
uiuendo sac̾dotium meruerunt: quiq
ñ fauoris humani suffragio s diuinomu¬
nere sublimati. mcħ sͥ de p̃stantia scu pͥn¬
cipatꝰ applauidunt. Quos ñ inflat ho¬
nor acceptꝰ. s exercet labor impositus :
qͥa non excellentiam sun cogitant ꝓuiectꝰ
s sarcinam: nec głant᷑ de officii dignitate
s fudant potiꝰ constituti fuib onere. Cales
specłant᷑ accꝰ omnium: & qualit̃ unus¬
quisq cum suis in domo. qualit̃ in ciui
rint honorando confirmant: qͦs depre¬
hendint uitiosos arguentes emendant.

Expanded text:
in quibus fulget ecclesia; ipsi columin quibus fulget ecclesia; ipsi columnae firmissimae, quibus in Christo fundatis innititur omnis multitudo credentium; ipsi ianuae civitatis aeternae, per quos omnes qui credunt ingrediuntur ad Christum; ipsi ianiIpsi etiam dispequorum arbitrio in aula regis aeterni dividuntur gradus, et officia singulorum. 2. Hi sunt qui non ambiendo, sed spiritualiter vivendo sacerdotium meruerunt; quique non favoris humani suffragio, sed divino munere sublimati, nihil sibi de praestantia sui principatus applaudunt; quos non inflat honor acceptus, sed exercet labor impositus; qui non excellentiam suam cogitant provecti, sed sarcinam; nec gloriantur de officii dignitate, sed sudant potius constituti sub onere. Tales speculantur actus omnium, et qualiter unusquisque cum suis in domo, qualiter in civitrint, honorando confirmant; quos deprehenderint vitiosos, arguentes emendant;
Abbreviated transcription (Latin):
c ne fidem meus sermouelut hu¬
mana coniec̾tura ñ habeat. ce effec¬
tum dum ei parum credit᷑ ꝑdat: ea q̃
adiuuante dño demonstrare constitui.
uera ẽe diuinis testimoniis conabor os¬
dendere: dum priꝰ patica de laude tieroꝵ
sacerdotum. qui sunt eccłiarum ma¬
gistri p̃tulero. Ipsis enim ꝓpͥe animaꝵ
curandarum sollicitudo commissa est.
qͥ pondus popłi sibi commiss turiliter
sustinentes. ꝓ peccatis omniũ uelut ꝓ
suis infatigabilit̃ supplicant deo. Acue¬
lut quidam aaron incensum contriti
cordis & humiliati fp̃s offerentes qͦ pla¬
eat᷑ ds. auertunt iram fut᷑ȩ animadues¬
sionis a popło. qui ꝑ dei grãm fiunt diui¬
apłos fundatores. fideles popłi duces.
ueritatis assertores. praue doctͥnȩ hosteᷤ.
omnib bonis amabiles. & mali fibi cõ¬
sciis etiam ipso uisu derribiles: uindices
opp̃ssorum. patͣs in fide catholica regene
norum oꝑum: docum̃ta uirtutum. et
forma fidelium. Ips sunt decus eccłiȩ.

Expanded text:
c ne fidem meus sermo velut humana conjectura non habeat, effectumque, dum ei parum creditur, perdat; ea quae, adjuvante Domino, demonstrare constitui, vera esse divinis testimoniis conabor ostendere, si prius pauca de laude verorum sacerdotum, qui sunt Ecclesiarum magistri, protulero. Ipsis enim proprie animarum curandarum solliqui pondus populi sibi commissi viriliter sustinentes, pro peccatis omnium velut pro suis infatigabiliter supplicant Deo. Ac velut quidam Aaron incensum contriti cordis et humiliati spiritus offerentes, quo placatur Deus, avertunt iram futurae animadvesionis a populo; qui per Dei gratiam fiunt divii post apostolos fundatores, fideles populi duces, veritatis adsertores, pravae doctrine hostes, omnibus bonis amabiles, et male sibi consciis etiam ipso visu terribiles, vindices oppressorum, patres in fide catnorum operum, documenta virtutum, et forma fidelium. Ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
pertineant humane societaas utilitas:
xiusticia manat ce ȩquitas: quȩ
nos facit ut omnium necessita¬
tes homint m̃as ẽe dicamꝰ: nee nob̾
t̃n.s eciam gñi humano nos natos cẽ creda¬
mus: ce quicqͥd euilibet homini nocere
potest. tanquam si nob noceat euttemus:
quia qui homines sumꝰ: nicħ humani a
nob alienum putare debemꝰ. Siqͥdem
beluarum ẽ sibi uiuere. nec suasutili¬
tates in cõmune conferre: a qͥb ñ sobã
m̃tis p̃rogatiua. s etiam seruata turis
equabilitate distabimꝰ: si nos in omĩt̃
cõmodis. uł incõmodis cogitantes. sic̃
nr̃is ualitatib ita omntum sociorum
sequi.lacerari. uł ꝑdere ferarum est ꝓ¬
prium: quis dubitet excellentie huma¬
nȩ competere. ut se alt̾utrum iuuent. in¬
struant. edificent. & utilitatem cõmunẽ
tanqͣm ꝓpͥam curent: Unde dat᷑ intelli¬
gi. quod hi oppͥmendis ac decipiendis.
hominib homines nati ꝑsistunt: in mo¬
res ferinos ñ natura. s uite mutatione de¬

Expanded text:
pertineat humanae societatis utilitas. Ex justitia manat et aequitas, quae nos facit ut omnium necessitates hominum nostras esse dicamus, nec nobis tantum, sed etiam generi humano nos natos esse credamus; et quidquid cuilibet homini nocere potest, tanquam si nobis noceat, evitemus: quia qui homines sumus, nihil humani a nobis alienum putare debemus. Siquidem bellarum est sibi vivere, nec suas utilitates in commune conferre. A quibus non solum mentis praerogativa, sed etiam servata juris aequalitate distamus, si nos in omnium commodis vel incommodis cogitantes, sicut nostris utilitatibus, ita omnium sociorum sequi, lacerare, vel perdere, ferarum est proprium, quis dubitet excellentiae humanae competere, ut se alterutrum juvent, instruant, aedificent, et utilitatem communem tanquam propriam curent? Unde datur intelligi quod qui opprimendis ac decipiendis hominibus homines nati persistunt, in mores ferinos, non naturae, sed vitae mutatione de
Abbreviated transcription (Latin):
expendunt: & quod est det̾cus int̃ inti¬
inficos ac misedes habi. uł ctiam p̃ illis
remunationis adducit: ce ipsum solum
uolunt hab̃e si oꝑis testem:. a qͦ se recep¬
turos credant tota fidei firmitate merce¬
dem. xxU.De differentia amorum. et

Expanded text:
expendunt: et, quod est deterius, inter munexpendunt: et, quod est deterius, inter munificos ac misericordes haberi, vel etiam prae illis remunerationis adducit; et ipsum solum volunt habere sui operis testem, a quo se recepturos credunt tota fidei firmitate mercedem. CAPUT XXV. De differentia amorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
beralitas. beneficientia. caritas. ce
possunt. Lib̾alitas ẽ. quȩ etiam in eos qͥ
etiam rei familiaris ponit᷑ amplitudo.
Beneficientiȩ multasunt oꝑa. quib
necessitat laborantium misedit̃ sabtien¬
tur: &e de treno censu regni cȩlestis here¬
ditas cõparat᷑: sim absq tilla obstentatio¬
ne opꝰ beneficientie fiat: nec nos admi¬
sericordiam faciendam turpis amor
głe popłaris impellat. Intienti funt qͥ¬
dam qͥ dit̃sis quidem diũsorum necess¬
tatib subuenirent: s aut appetitu com¬
ꝑande opinionis impulsi: aut carna¬
l pietate cõmot: aut spe recipiendi qͦd
darent: aut reddendi qͦd accepissent ne¬
cesfitate constcti. Sint atii quos adlar¬
giendum aliquid in pauꝑes sola mouit
uersuta cupiditas: qͥ ad hoc aligtud ero¬
gant. ut hinc maiora tecipiant. Et qͥcqͥd
cis uelut partꝑum pastorib datum fuerit.
crogandum⁊ esurientib illis ꝓ quib
sustentandis accipiunt. totum aut ꝓpe
totum qͦd accipiunt in su̾is uoluptatib

Expanded text:
beneficentia, caritas et possunt. Liberalitas est quae etiam in eos qui e rei familiaris ponitur amplitudo. Beneficentiae multa sunt opera, quibus necessitati laborantium misericorditer subvenitur, et de terreno censu regni coelestis haereditas comparatur, si modo absque ulla ostentatione opus beneficentiae fiat, nec nos ad misericordiam faciendam turpis amor gloriae popularis impellat. Inventi sunt quidam qui diversis quidem diversorum necessitatibus subvenirent; sed aut appetitu comparandae opinionis impulsi, aut carnali pietate commoti, aut spe recipiendi quod darent, aut reddendi quod accepissent necessitate constricti. 2. Sunt alii quos ad largiendum aliquid in pauperes sola movet versuta cupiditas; qui ad hoc aliqua erogant, ut hic majora recipiant; et quidquid eis velut pauperum pastoribus datum fuerit erogandum, esurientibus illis pro quibus sustentandis accipiunt, totum, aut prope totum quod acceperint, in suas voluptates
Abbreviated transcription (Latin):
uosunt iniusticiȩ genera. Untm
qͦdinturias irrogamꝰ: alt̾m quod
ab aliis irrogatas cum possumꝰ ꝓptilsa¬
re negligimꝰ. Q tiodammͦ enim nos op
aliquid ꝓdest. quia ñ etrcumuenio ali¬
quem neq decipio: si decipi aut circum¬
tieniri ꝑmicto. Hoc idem de peccatis licet
intelligi: qͥa si peccantem tudeo. & ñ solũ
ñ arguo. s etiam eiꝰ peccatis consentio:
participem me ciꝰ damnationis efficio:
&e in omnib peccantib pecco: q̃n eos qͦs
scio peccasse. siue peccare: quadam cru¬
delis animi malignitate non inerepo.
Mec uͦ audiendifant ill qͥ se dicant ꝓp¬
terea delinqñtes obitirgare ñ posse: ne
eos qͥ em̃dari noltunt sibi faciant inimi¬
cos. Qͥ dum parcunt eoram tiotuntati.
saluti ñ parcunt. Si non ex iactantia
s ex miscłia ⁊ cum quadam pietate cõ¬
patientis animi castigemꝰ: & illi nossen¬
tiant ñ minꝰ peccatis stus moueri quam
gr̃as agunt: aut si eos in peccato tenet ad¬
htic ꝑeccandi dulcedo. & salutẽ suam no¬

Expanded text:
uo sunt injustitiae genera: unum quo injurias irrogamus, alterum quo ab aliis irrogatas, cum possumus, propulsare negligimus. Quodam modo enim nos oppaliquid prodest, quod non circumvenio aliquem, neque decipio, si decipi, aut circumveniri permitto. Hoc idem de peccatis licet intelligi: quia si peccantem video, et non solum non arguo, sed etiam ei peccanti consentio, participem me damnationis ejus efficio; et in omnibus peccantibus pecco, quando eos quos scio peccasse sive peccare, quadam crudelis animi malignitate non increpo 2. Nec vero audiendi sunt illi qui se dicunt propterea delinquentes objurgare non posse, ne eos qui se emendare noluerint, sibi faciant inimicos. Qui dum parcunt eorum voluntati, saluti non parcunt. At si non ex jactantia, sed ex misericordia, et cum quadam pietate compatientis animi castigemus, et illi nos sentiant non minus peccatis suis moveri quam obiscum Deo gratias agunt; aut si eos in peccato tenet adhuc peccandi dulcedo, et salutem suam no
Abbreviated transcription (Latin):
necessitatem aut uoluntatem intulit de¬
linquendi. Si gͦ a itsticia & pietate quis
deficit. suo inpreceps fertur arbitrio: fua
concupiscentia trahit᷑. stia ꝑsuasione de¬
cipitur. Nicħ ibi pat̾. nichil filius. nchil
agit sp̃c sc̃s. nec tali negoto quicquam di¬
uinȩ uoluntatis int̃uenit: cuiꝰ oꝑe mul¬
tos scimꝰ ne laberent᷑ retentos. nullos autẽ
ut laberentur impulsos. Obiect̾io.

Expanded text:
necessitatem, aut voluntatem intulit denecessitatem, aut voluntatem intulit delinquendi. Si ergo a justitia et pietate quis deficit, suo in praeceps fertur arbitrio, sua concupiscentia trahitur, sua persuasione decipitur. Nihil ibi Pater, nihil Filius, nihil agit Spiritus sanctus: nec tali negotio quidquam divinae voluntatis intervenit, cujus opere multos scimus ne laberentur retentos, nullos autem ut laberentur impulsos. CAPI
Abbreviated transcription (Latin):
casuri: ñ sunt p̃destinati. Essent autem
p̃destinat. si eẽnt reuersuri: & in sc̃ĩtate
ce ueritate mansuri. Ae ꝑhoc p̃destina¬
qo dei multis est catisastandi: nemini ẽ¬
causa labendi.
mortem p̃destinati sunt : qñ ad
uomitum sitũ relabunt᷑ uitio qindem
suo hoc facere uident᷑.s ipsius uitn causa
est diuina predestinatio: queillis latent̾
subtrahit bonas uoluntates Responsio.
demblasphenniarum sp̃c ꝑseuerat. ce a
p̃cedentib m̃daciis subsequens impietas
ñ recedit. quam ꝓrs ueraratio reprobat:
&e incunct̾ant̃ sana doctͥna condennnat.
Quia omnib quidem a fide ad infidelita¬
tem. a scĩtate ad turpitudinem. relapsis : et
ante fin em uite. tulla emendacione pur¬
gatis: nil aliud qͣm mors et̃na debetur.S
nefas est deo ascribe. cauisas talium ruinaꝵ
qͥ ce si ex et̾na scientia p̃cognitum habet.
quidumꝰcuiꝰq meritis retributurꝰ sit : ne¬
mini tam̃ ꝑ hoc quod falli ñ potest. aut

Expanded text:
casuri non sunt praedestinati; essent autem casuri non sunt praedestinati; essent autem praedestinati, si essent reversuri, et in sanctitate ac veritate mansuri. Ac per hoc praedestinatio Dei multis est causa standi, nemini causa labendi.mortem praedestinati sunt, quando ad vomitum suum relabuntur, vitio quidem suo hoc facere videntur, sed ipsius vitii causa est divina praedestinatio, quae illis latenter subtrahit bonas voluntates. RESPONSIO. Idem blasphemiarum spiritus perseverat, et a praecedentibus mendaciis subsequens impietas non recedit: quam prorsus vera ratio reprobat, et incunctanter sana doctrina condemnat. Quia omnibus quidem a fide ad infidelitatem, a sanctitate ad turpitudinem relapsis, et ante finem vitae nulla emendatione purgatis, nihil aliud quam mors aeterna debetur: sed nefas est Deo ascribere causas talium ruinarum; qui etsi ex aeterna scientia praecognitum habet, quid uniuscujusque meritis retributurus sit; nemini tamen per hoc quod falli non potest, aut
Abbreviated transcription (Latin):
membra meretricis. Responsio.
redestinatio dei . & si aptidnos dum
in p̃sentis uite ꝑicłis uersamur in¬
certa est: apudillum tñ qui fecit que fu
tura sunt. incõmutabilis ꝑmanet. Nec
que illuminauit obcecat: nec que edifica¬
uit destruit: nec que plantauit euellit.
Sine penttentia enimsunt dona ce uoca¬
todei: & firmum fundam̃tum deistat.
ex filiis dei filii sint diaboli: aut ex templo
scĩsp̃c templum sit demonum. aut ex m̃¬
bris xp̃i fiant m̃bra meretͥcis: s potits p̃¬
destinatiofac̃. ut ex filiis diaboli filii dei¬
fiant: ce ex templo demonum templum sit
sp̃e sc̃i: &e ex m̃bris meretͥtis membra sint
xp̃i: quia ipse alligat fortem. &e uasa etus
rapit: eruens ea de potestate tenebrarum.
&e tran̾ferens de contumelia in głam. Hi
aut̃ de quib dr ex nob̃ exierunt. s non
fuerunt ex noħ: si enim fuissent ex nobis.
mansissent utiq nob̃cum: uoluntate exi
erunt. uoluntate cecider̃t. Et qͥa p̃scitist̃

Expanded text:
membra meretricis. RESPONSIO. membra meretricis. RESPONSIO. Praedestinatio Dei etsi apud nos, dum in praesentis vitae periculis versamur, incerta est; apud illum ttura sunt, incommutabilis permanet. Nec quae illuminavit, obcaecat; nec quae aedificavit, destruit; nec quae plantavit, evellit. Sine poenitentia enim sunt dona et vocatio Dei : et firmum fundamentum Dei stat,ex filiis Dei filii sint diaboli, aut ex templo sancti Spiritus templa sint daemonum, aut ex membris Christi fiant membra meretricis: sed potius praedestinatio facit ut ex filiis diaboli fiant filii Dei, et ex templo daemonum templum sint Spiritus sancti, et ex membris meretricis membra sint Christi. Quia ipse alligat fortem, et vasa ejus rapit , eruens ea de potestate tenebrarum, et transferens de contumelia in gloriam . Hi autem de quibus dicitur, Ex nobis exierunt, sed non fuerunt ex nobis; si enim fuissent ex nobis, mansierunt, voluntate ceciderunt, et quia praesciti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uia qnincestant patres filias. & matͦs
filios. ul qñserui dños occidunt. ⁊deo
incestor: puto qͦd aliq̃ ratione econerare se
hac posset inuidia: & talium scelcrum patͣ¬
tores de tpsorum uoluntate conumceret:
qͥa ce si delectatꝰ est furore peccantium ⁊ ꝓ¬
bant tam̃ se non intulisse uim criminũ.
Qua gͦ insipientia. quaue dementia de¬
futur ad dei referendum ẽẽ consilium:
quod nec diabolo in totum ascribi potest.
quIIn peccantium flagitus illecebrarum
adiutor. ñ tioluntatum credendus ẽ eẽ
generator: Nich gͦ talium negotiorum ds
p̃destinauit ut fieret: nec tillam animam
nequiter turpit̃q uicturam. ad hoc ut ta¬
liter uiueret p̃paraiit: s talem faturam
ñ ignorauit: &e de tali iuste se iudicaturum
ẽẽ p̃scruit. Atq ita ad ꝑ̃destinationem eiꝰ
nicħ aliud referri potest: nͥ quod aut ad
debitam iusticie retͥbutionem. aut ad in
liis dei. filii diaboli: & de templosci
sp̃c templa demonum: & dem̃bris xp̃i.

Expanded text:
 incestant patres filias, et matres filios, vel quando servi dominos occidunt, ideo incentor; puto quod aliqua ratione exonerare se hac posset invidia, et talium scelerum patratores 236 de ipsorum voluntate convinceret; quia etsi delectatus est furore peccantum, probaret tamen se non intulisse vim criminum. Qua ergo insipientia, quave dementia definitur ad Dei referendum esse consilium, quod nec diabolo in totum ascribi potest, qui in peccantum flagitiis illecebrarum adjutor, non voluntatum credendus est esse generator? Nihil ergo talium negotiorum Deus praedestinavit ut fieret; nec ullam animam nequiter turpiterque victuram, ad hoc ut taliter viveret, praeparavit; sed talem futuram non ignoravit, et de tali juste se judicaturum esse praescivit. Atque ita ad praedestinationem ejus nihil aliud referri potest, nisi quod aut ad debitam justitiae retributionem, aut ad indliis Dei filii diaboli, et de templo sancti Spiritus templa daemonum, et de membris Christi
Abbreviated transcription (Latin):
malo ꝑmanserint. ituristint in et̃num
deo retribuente supplictum: Quod srip
suudices fiant. & uelut scie iniquitatis
ultores. hic in se uoluntariam penam se¬
uerissimȩ animadũsionis exercent: tẽ¬
poralib penis mutabunt ec̃na supplicia:
ce lacͥmis ex tiera cordis compunctione
fluentib restinguent ec̃ni ignis incendia.
At hi qͥi aliquo gradu eccłiastico consti¬
Etuit aliquod occulte crimen admittunt:
ipsi se tiana ꝑsuasione decipiunt. sicis
uidet̃ ꝓpt̾ea comiuncare. & officium
suum implere debe. quod homines oc¬
cultatone sui criminis fallunt. Excep¬

Expanded text:
malo suo permanserint, ituri sint in aeternum, malo suo permanserint, ituri sint in aeternum, Deo retribuente, supplicium? Quod si ipsi sibi judices fiant, et veluti suae iniquitatis ultores hic in se voluntariam poenam severissimae animadversionis exerceant; temporalibus poenis mutabunt aeterna supplicia, et lacrymis ex vera cordis compunctione fluentibus restinguent aeterni ignis incendia. At hi qui, in aliquo gradu ecctuti aliquod occulte crimen admittunt, ipsi se vana persuasione decipiunt, si eis videtur propterea communicare et officium suum implere debere, quod homines occultatione sui criminis fallunt;
Abbreviated transcription (Latin):
si ipsis criminosis confiteri nolentib
undecunq clarũmt: quecunq non
fu̾int patientiȩ lem medicamentosa¬
nata: uelut igne qͣdam pie increpatio¬
nisurenda sunt &e curanda. Quod s
nec fic quidem equaniit̃ sustinentis
ac pie increpantis medela ꝓcesserit:
in eis qui dui portati ac salubriter ob¬
iurgati corriginoluerint: tanquam
putres corꝑis partes debent ferro exco¬
mtmicationis abseidi: ne sic̃ caro mor¬
bis emortua si abscisa ñ fucrit. salutem reli¬
quȩ carnis putredine suȩ contagionis cor¬
rumpit. ita isti qui em̃dari despiciunt.
&e insuo morbo ꝑsistunt. si morib depra¬
uatis in scõrum societate ꝑmanserint: eoᷤ
exemplosue ꝑditionis inficiunt. Porro
illi quorum peccata humane noticiȩ
latent. nec ab illis confessa nec ab aliis pu¬
blicata. si ea confiti uel emendare nolue¬
rint: dm̃ quem hñt testem. ipsum habi¬
turi sunt &e ultorem. Et quid eis ꝓdest
humanum uitare tudicium: cum fiin

Expanded text:
si ipsis criminosis confiteri nolentibus si ipsis criminosis confiteri nolentibus undecunque claruerint; quaecunque non fuerint patientiae leni medicamento sanata, velut igni quodam piae increpationis urenda sunt et curanda. 2. Quod si nec sic quidem aequanimiter sustinentis, ac pie increpantis medela profecerit in eis, qui diu portati, et salubriter objurgati, corrigi noluerunt; tanquam putres corporis partes debent ferro excommunicationis abscidi: ne, sicut caro morbis emortua, si abscisa non fuerit, salutem reliquae carnis putredinis suae contagione corrumpit; ita isti qui emendari despiciunt, et in suo morbo persistunt, si moribus depravatis in sanctorum societate permanserint, eos exemplo suae perditionis inficiant. Porro illi quorum peccata humanam notitiam latent, nec ab ipsis confessa, nec ab aliis publicata; si ea confiteri aut emendare noluerint, Deum, quem habent testem, ipsum habituri sunt et ultorem. Et quid eis prodest humanum vitare judicium, cum, si in
Abbreviated transcription (Latin):
ius adeo portari. aut si sani sumus
posfumus adhuc ut fragiles infirmari:
UII.Quantum remedii habeat confessiopec¬
catorum.⁊ quale mereatur occultatio dolo¬
sa supplicium.
ue accedit quod & ipsa peccata sic
habent᷑ occulta. uel aliena nobis
uel aliis nr̃a: ut plerumq ce sc̃s int̃ pec¬
catores lateat: & famam sc̃i peccator obt
neat. Innocendem si se tueri non potest.
suspicio iudicis ineauta condemnat:
&e reum calliditas ingenii uiuacis excti¬
sat. Ueruntñ ñ diuinum s humanũ¬
ista fallunt iudicium. Et quidmirũ
si anmos aliorum quales sint sine con
fessione ipsorum nescimꝰ: cum nos ipsoᷤ
ita hodie nouerimꝰ. ut qͣles futuri simꝰ
crastino nesciamꝰ: Ctim uͦ nob̃ fẽs qͥ¬
libet nr̃i peccata sua tanquam medicis
uulnera. quib corrigant᷑ aꝑiunt:
oꝑam dare debemꝰ. ut quam totiꝰ ad sa¬
nitatem deo auctore ꝑueniant: ne in
peius dissimtilata curatione ꝓficiañ.
Ea autem crimina quorum libet. ce¬

Expanded text:
mus a Deo portari; aut si sani sumus, mus a Deo portari; aut si sani sumus, possumus adhuc ut fragiles infirmari. CAPUT VII. Quantum remedii habeat confessio peccatorum, et quale mereatur occultatio dolosa supplicium. 1. Huc accedit quod et ipsa peccata sic habentur occulta, vel aliena nobis, vel aliis nostra, ut plerumque et sanctus inter peccatores lateat, et famam sancti obtineat peccator. Innocentem si se tueri non potest, suspicio judicis incauta condemnat, et reum calliditas ingenii vivacis excusat. Verumtamen non divinum, sed humanum fallunt ista judicium. Et quid mirum, si animos aliorum quales sint, sine ipsorum confessione nescimus, cum nos ipsos ita hodie noverimus ut quales futuri simus crastino nesciamus? Cum vero nobis fratres quilibet nostri peccata sua, tanquam medicis, vulnera quibus urgentur, aperiunt; operam dare debemus ut quantocius ad sanitatem, Deo auctore, perveniant, ne in pejus dissimulata curatione proficiant. Ea autem crimina quorumlibet