comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& tot tuntorum quephilosophorum
quanibilhabuit greciaclarius
atque nobilius ludificantibus dae¬
monibus delite deorum suorum
maris & feminue. & uictoria ꝑ femi¬
nas femina athenas. nom̃ accepit
niens esenim in omnilitteratura
atqued octrina siꝑ cilios populos
magna fama pollebant ipsa erat
patriamagnorum philo sophorum
inde seꝑ c&era grecae at que alias
urbesterras & multiplex doctrina
uocatis iuda cis & grecis xp̃mdĩuir¬

Expanded text:
et tot tantorumque philosophorum, et tot tantorumque philosophorum, qua nihil habuit Graecia clarius adque nobilius, ludificantibus daemonibus de lite deorum suorum, maris et feminae, et de uictoria per feminas feminae Athenas nomen accepit, nienses in omni litteratura atque doctrina per alios populos magna fama pollebant. Ipsa erat patria magnorum philosophorum. Inde se per caeteras Graeciae atque alias orbis terras varia et multiplex doctrina uocatis, Iudaeis et Graecis, Chris
Abbreviated transcription (Latin):
samuarro indicat cum appartus
set illic repenteo liuue arbor &alio
loco aque rupiss& regem ꝑdigia
ista mouer̃ & misit ad cpollonẽ
pondit quodoleaminer uam
signi ficar&. undẽ neptunum
& quod &&x incibum potestuto
excuicis potius nomine duorũ
deorum quorum illa significas¬
sent ciuitas uocar& ur: iste ce¬
crops oraculo accepto ciues om̃s
utrius que sex ad ferendum suf¬
fragium conuocauit consulta igitar
multitudine mares proneptu no femi¬
nac prominer uẽtulc̃sententias.
& quia plus uncinuenta ẽ femina¬
rum minerua uicit. Tuncneptunꝰ
iratus marinis fluctib: exestuanti¬
bus terrus a theniensiũ populatus ẽ
qm̃ spargere latius quas lib&
aquas difficile daemonibus ñ ẽ cuiꝰ
ut ir acundicie plicarentur triplici
supplitiodicit idem auctor ab athem¬
ensibus affeccas essemulieres
ut nulla ulterius ferrent suffra¬
gia ut nullus nascentium mat̾nũ
nom̃ acciper & ut nequis cas a the¬
nas uocar& it cillaciuit tis mat̾
Aut nutrix liberalium doctrinarã

Expanded text:
sam Varro indicat: Cum apparuset illic repeute oliuae arbor et alio loco aqua erupisset, regem prodigia ista mouerunt, et misit ad Apollinem pondit, quod olea Mineruam significaret, unda Neptunum, et quod esset in ciuium potestate, ex cuius potius nomine duorum deorum, quorum illa signa essent, ciuitas uocaretur. Isto Cecrops oraculo accepto ciues omnes utriusque sexfragium conuocauit. Consulta igitur multitudine mares pro Neptuno, feminae pro Minerua tulere sententias, et quia una plus inuenta est feminarum, Minerua uicit. Tunc Neptunus iratus marinis fluctibus exaestuantibus terras Atheniensium populatus est; quoniam spargere latius quaslibet aquas difficile daemonibus non est. Cuius ut iracundia placaretur, triplici supplicio dicit idem auctor ab Atheniensibus adfectas esse mulieres, ut nulla ulterius ferrent suffragia, ut nullus nascentium maternum nomen acciperet, ut ne quis eas Athenaeas uocaret. Ita illa ciuitas, mater aut nutrix liberalium doctrinarum
Abbreviated transcription (Latin):
A pol&erium ablauantium uesbima
ponuntur ab exu en doscilic& dictũ
A pod& crinenim grȩ ex ueredicitur
uocatis dicentes ⁊ p̃m corpus tuntũ mo¬
dosine anima suscepisse
Apollinem gentilem quãuis diuinatore
& medicum uellent ipsum tum solem
dixer̃ qua si solum ipsumtittinqua¬
si unum extitanis quicduersus iouẽ
non fecit ipsum phobum quasi & fobũ
hoc ẽ cidoles centem unde & solpuer
pingitur eoquod cotidie oriutur &
noa cducenascatur pitium quo que
eundem apollinem aiunt apitone in¬
mense molis serpente cuius non magis
uenena quam magnitudoterrebat
hunc apollo scirum ictibus t̃nens no¬
minis quoque spoliareportabit ut pi¬
tius uocar&ur unde & obinsigneuic¬
toriae pitia sacra celebranda
constituit

Expanded text:
Apodyterium, ubi lavantium vestimenta ponuntur, ab exuendo scilicet dictum: apoduein enim Graece exuere dicitur. vocati sunt, dicentes Christum corpus tantummodo sine anima suscepisseApollinem quamvis divinatorem et medicum vellent, ipsum tamen etiam Solem dixerunt, quasi solum. Ipsum Titan, quasi unum ex Titanis, qui adversus Iovem non fecit. Ipsum Phoebum, quasi ephebum, hoc est adolescentem. Unde et sol puer pingitur, eo quod quotidieo oriatur et nova luce nascatur. Pythium quoque eundem Apollinem vocari aiunt a Pythone inmensae molis serpente, cuius non magis venena quam magnitudo terrebat. Hunc Apollo sagittarum ictibus sternens nominis quoque spolia reportavit, ut Pythius vocaretur. Unde et ob insigne victoriae Pythia sacra celebranda constituit
Abbreviated transcription (Latin):
esi doi a uidus dictus ab habendo habere
c̃ uerus. Nam quidẽ auarũ
esse nisi pgredi ultra quam suffi¬
csbũ A uis casta exmoribus appellatur
quodcum &x̃ castitatis. namdicit᷑
qđ omis socorporcili consortio
solitariae incedat. Nec carnalẽ
copulam ultrarequirit
eo quod greuu uolatu d&enteo
nequa quam ut c& eracuolucres
attollitur uel ocitate pennarum

Expanded text:
 9. Avidus dictus ab avendo, avere avarus. Nam quid est avarum esse? progredi ultra quam suffibes avis casta ex moribus appellatur, quod comes sit castitatis. Nam dicitur quod, amisso corporali consortio, solitaria incedat, nec carnalem copulam ultra requirateo quod gravi volatu detenta, nequaquam, ut caeterae volucres, attollitur velocitate pennarum
Abbreviated transcription (Latin):
Astronomia ẽ astrorum lexquae cur¬
sussiderum & figuras & habitudi¬
nes stellurum circase & circater¬
ram in dagabiliratione ꝓcurrit¬
sionem ortus obitus motus que siderum
contin& ulqua ex causa itauocentur
exsequitur solis & lunae cursusuł
stellarum artus cemporum statio¬
nes suꝑstitiosa uero ẽ illaquã ma.¬
thematicis equuntur qui instellis
tiomodis pluribus constat definit
enim quid sit mundus quidcaelum
quidsperae situs &cursus quidaxis
cacli & poli quae sint climata cacli
quicursus solis & lunae at que¬

Expanded text:
Astronomia est astrorum lex, quae cursus siderum et figuras, habitudinesque stellarum circa se, et circa terram indagabili ratione percurritsionem, ortus, obitus, motusque siderum ccontinet, vel qua ex causa ita vocenturexequitur solis et lunae cursus, vel stellarum certas temporum stationes. Superstitiosa vero est illa quam mathematici sequuntur, qui in stellis tio modis plurimis constat. Definit enim quid sit mundus, quid sit caelum, quid sphaerae situs et cursus, quid axis caeli et poli, quae sint climata caeli, qui cursus solis et lunae atque
Abbreviated transcription (Latin):
As trologiaẽ ratio quacconuersionem
ca eli & signorum definit potestates
ortos quos que siderum uł occasus
hancmathematic secuntur
A strologiam & natiuitatis obseruantiã
chaldei primido cuer̃ abrahama ut̃
infatuis sea e grptios
A strologiam ios ephus auctor ad scue¬
rat gre aut̃ dicunt hancartem abat¬
lante prius ex cogitatam ideodictꝰ ẽ
sustinui ssecadum quis quis aut̃ ille
fuit motucadi & ratione animi excita¬
tus ꝑtemporũ uices ꝑ astrorum ratos
definitus quaccursus ꝑ int̾uallorum
spatia moderata consider auit dim̃ si¬
ones quasdum & numcrosqui defini¬
endo accernendo in ordinem nectens
nomia scripta uolumina int̃quordã
ptolomeus rex alex andriae apud
grecos p̃cipuus hab&ur hic&iã& ca¬
non cs inftituit quibus cursus astrorũ¬

Expanded text:
Astrologia est ratio quae conversionem caeli et signorum definit potestates, ortus quoque siderum vel occasus. Hanc mathematici sequunturAstrologiam vero et nativitatis observantiam Chaldaei primi docuerunt. Abraham autem instituisse Aegyptios Astrologiam Iosephus auctor adseverat. Graeci autem dicunt hanc artem ab Atlante prius excogitatam, ideoque dictus est sustinuisse caelum. Quisquis autem ille fuit, motu caeli et ratione animi excitatus per temporum vices, per astrorum ratos definitosque cursus, per intervallorum spatia moderata, consideravit dimensiones quasdam et numeros, quae definiendo ac secernendo in ordinem nectens nomia scripta volumina, inter quos tamen Ptolemaeus rex Alexandriae apud Graecos praecipuus habetur: hic etiam et canones instituit, quibus cursus astroru
Abbreviated transcription (Latin):
isdo Aspis serpensuo cata eoquod morsu
uenena inmittat et as ꝑgat irs.
enim greciuen enum dicunt & in¬
de aspis quod norsu uenenutom
terimat huius diuersa genera &spe¬
cies & dispares effectus ad nocen¬
dum fertur aut̃ cispiscum cocperit
parati in cantorem qui eam quib¬
dam carminibus propriis euocat
ut eam decauerua producat illa cum
exirenolucrit unam aurẽ in t̃rum
p̃mit & alieram cauduobturat¬
& operit atqueita uoces illas magi¬
cas non cuidiens non exitadincan¬
tantem¬
habent naturam. ut siquando aduc¬
carminibus ut exeant decauernis
suis illinecudiant uocm in ican¬
tantis ponunt capita sua ad terrã¬
munt intram. alieram uero aurẽ¬
decaudusua: obturant unde &dđ¬

Expanded text:
is. Aspis vocata, quod morsu venena inmittat et spargat; ἰὸς enim Graeci venenum dicunt: et inde aspis, quod morsu venenato interimat. Huius diversa genera et species, et dispares effectus ad nocendum. Fertur autem aspis, cum coeperit pati incantatorem, qui eam quibusdam carminibus propriis evocat ut eam de caverna producat: illa, cum exire noluerit, unam aurem in terram premit, alteram cauda obturat et operit, atque ita voces illas magicas non audiens non exit ad incantantemhabet naturam, ut si quando venibus carminibus ut exeat de cavernis suis, illa ne audiat vocem incantantis, ponit caput suum ad terrammit in terram, alteram vero cauda sua
Abbreviated transcription (Latin):
autem & gcum &ricam & musicã
hocint̃ c̃. ut medium in uenias in
arithmoica primo sicquaeris
coniungit extrema. & diuidis
& facis medium ut putafacex¬
partiris medicm & facis nouem
quod est analogicum arithin&i¬
cae. ut medius quodmona dies
superat primum his super&ur
ab extremo superant enim nouẽ¬
sextribus moncidibus in supe¬
rantur aduoddim. secundum
mamulti plicata tantum faciunt
quantum media duplicata i puta
sed & duo decim multiplicata faciunt
septu agies de pondius. media octo¬
& nouem multi plicatan tundem
partes supertt medius primam e¬
adem parte supcratur medius ab
extremo ut puta sex & octoduabus
partibus superant. quaeduce

Expanded text:
autem, et geometriam, et musicam hoc interest, ut media invenias. In arithmetica primo sic quaeris. Conjungis extrema, et dividis, et facis medium, ut puta: fac expartiris media, et facis IX, 128 quod est analogicum arithmeticae, ut medius quod monadibus superat primum, iis superetur ab extremo. Superant enim IX VI, tribus monadibus, iis superantur a XII. 2. Secundum ma multiplicquantum et media duplicata, utputa VI et XII. Multiplicata, faciunt septuagies dipondo dipondius . Media VIII et IX multiplicata, tantumdem parte superat medius primum, eadem parte superatur medius ab extremo, ut puta VI a VIII duabus monadibus superantur, quae duae
Abbreviated transcription (Latin):
nioa sinus & cesellus. a sendendo dictꝰ
quasi a seddus sed hoc nom̃ qđ ma¬
gis equis conucniebat hocideo ani¬
mal sumpsit quia prius quã equos
caperent homines huic p̃sidere
coeperunt. animalquip p&ar dũ
a nulla ratione renitens stactim
utuoluit sibi homosubstituit
Asinos. archadicus dictus coquod
ab archadia primum uecti sint
magni&alti minor aut̃ asellus
a groplus necessarius ẽ quia &
laborem tolerat & neglegenticon
ꝓpemodum non recusat
ssi dnia ssiriauocata abassur filio sem qui
eam regione pͥdiluuium primus
incoluit hactabortu indiam. a me¬
ridie mediam tangit. ab occiduo
tigrim. a septentrionc montem
cauca sumubi portae cas piaes in
hacregione primususus inuent ẽ
purpureinde primum crinium
& corporum unguentauenerunt
& odores quibus romanorum atque gre¬
corum effluxit luxorice¬
Assirii. abassur filio semuocatis gens
potentissima. quȩ cb cufrataus que
ad indorum fines omnem in medio

Expanded text:
i. Asinus et asellus a sedendo dictus, quasi aseddus: sed hoc nomen quod magis equis conveniebat, ideo hoc animal sumpsit quia priusquam equos caperent homines, huic praesidere coeperunt. Animal quippe tardum, et nulla ratione renitens, statim ut voluit, sibi homo substraviAsinos Arcadios dictos, eo quod ab Arcadia primo quod magni et alti. Minor autem asellus agro plus necessarius est, quia et laborem tolerat, et negligentiam propemodum non recusat Assyria vocata ab Assur, filio Sem, qui eam regionem post diluvium primus incoluit. Haec ab ortu Indiam a meridie Mediam tangit, ab occiduo Tigrim, a septentrione montem Caucasum, ubi portae Caspiae sunt. In hac regione primus usus inventus est purpurae. Unde primum crinium et corporum unguenta venerunt, ac odores quibus Romanorum atque Graecorum effluxit luxuriAssyrii ab Assur filio Sem vocati, gens potentissima, quae ab Euphrate usque ad Indorum fines
Abbreviated transcription (Latin):
has pleris que exptisunt. Deboumcada¬
ueribus nascinam prohis cretindis ui¬
tulerum occisorum carnes uerberan¬
t: ut exputre facto cruore uermes
escantur quiposte efficiuntur apes
ꝓpriadamen apes uocantur exorte
debibus sicut scrabrones de equis
fuci demulis uespedeasinis

Expanded text:
Has plerique experti sunt de boum cadaHas plerique experti sunt de boum cadaveribus nasci. Nam pro his creandis vitulorum occisorum carnes verberantur, ut ex putrefacto cruore vermes creentur, qui postea efficiuntur apes. Proprie tamen apes vocantur ortae de bobus, sicuti scabrones de equis, fuci de mulis, vespae de asinis
Abbreviated transcription (Latin):
est łta que cum aues aliac uix inanno
aedant singulos faos apesgeminõs gener
rant & duplicicaeris fecunditate p̃ponderu¬
canunt habent enim
gratam in rauco illo uocis sucie murmurt
suauitatem quamnos fracto tubarum
sonitu lentius primũm uide cimur imitari
quostrepidu ad excitandos animo inui¬
gorem nihil abitius extimatur & hace
illis gratia man& cum pulmonem respi¬
randi quemunus at que usum nequa quã
habere probantur sedacrio uescispi¬
ramine Deniquesi quis cas suꝑ fun¬
illos porros quiconcr&iore olei obstruun
humore fercitur aperire
itut ÷ A pes dicteuł quod sepedibus inuicem alli¬
gent uel proco quod sincpedibus nascunt᷑
nam poste & pedes & penna saccipiunt
haec solertes in generandi mellis officio
ad signatas incolunt sedes. domicilia
in ennarraliarto conponunt exuari¬
is floribus fciuum cordunt textis ꝗ
ceris innumera ꝑlecastrar eplent exer¬
citum a reges habent proelia mouen
fumum fugiunt tumultu excis perantur

Expanded text:
est. Itaque cum aves aliae vix in anno est. Itaque cum aves aliae vix in anno edant singulos fetus, apes geminos creant, et duplici caeteris fecunditate praepondercanunt; habent enim gratam in rauco illo vocis suae murmure suavitatem, quam nos fracto tubarum sonitu lentius primum videmur imitari, quo crepitu ad excitandos animos in vigorem nihil aptius aestimatur. Et haec illis gratia manet, cum pulmonem respirandique munus atque usum nequaquam habere prodantur; sed aerio vesci spiramine. Denique si quis eas superfunillos poros, qui concretione olei obstruuntur, humore feratur aperireibus . Apes dictae, vel quod se pedibus invicem alligent, vel pro eo quod sine pedibus nascuntur. Nam postea et pedes et pinnas accipiunt. Haec sollertes in generandi mellis officio adsignatas incolunt sedes, domicilia inenarrabili arte conponunt, ex variis floribus favum condunt, textisque ceris innumera prole castra replent, exercitum et reges habent, proelia movent, fumum fugiunt, tumultu exasperantur.
Abbreviated transcription (Latin):
bus horrea. Nectare quodam disten¬
dere cernas. om̃s certaredemuncre
alias inuigilare quaerendo uictum
alias sollicitam castris adhiberecus¬
todiam alics futuras explorare rm¬
bres & speculari concursus nubium
alias de
floribus ceras
fingere
alias rorem
in fusũ flori¬
bus orecollige
nulla tamen
alienis insidi
mella fundunt uenenũ si fuerint
lcieso animas quȩ ponunt in uulnere
ardore uindictae et gomedus cas¬
trorũ uallibus umor illueroris in fun¬
ditur. pculatim ꝗ pro cessutemporis
inmella cogitur. cum fuerit aliquid
ab exordio & eocilitu caere florumq
odore flagraremellis incipit suciui¬
apisuclida ẽ uigore scipientia &
amoreuirtutis. Deniqueregem suum
summa procatione defendunt & peri¬
repro eopulchrum putant in colomire¬
ge nesciunt mutare iudicium menton
inflatere amisso fidem seruandi
muneris derelin quunt atque ipse
sucmella diripiunt. qđ his qui prin¬
cipatum habuit muneris int̾emptꝰ

Expanded text:
bus horrea nectare quodam distenbus horrea nectare quodam distendere? Cernas omnes certare de munere, alias invigilare quaerendo victum, alias sollicitam castris adhibere custodiam, alias futuros explorare imbres, et speculari concursus nubium, alias de floribus ceras fingere, alias rorem infusum floribus ore colligere; nullam tamen alienis insidiamella fundunt venenum, si fuerint lacessitae, animasque ponunt in vulnere ardore vindictae. Ergo mediis castrorum vallibus humor ille roris infunditur, paulatimque processu temporis in mella cogitur, cum fuerit liquidus ab exordio, et coalitu cerae, florumque odore fragrare mellis incipit suavitaapis, valida est vigore sapientiae, et amore virtutis. Denique regem suum summa protectione defendunt, et perire pro eo pulchrum putant. Incolumi rege nesciunt mutare judicium, mentem inflectere: amisso, fidem servandi muneris derelinquunt, atque ipsae sua mella diripiunt; quod is qui principatum habuit muneris, interemptus
Abbreviated transcription (Latin):
legibus regis penitendi contemptio¬
nesemultant ut moriantur aculei sui
tiam deuotionis obseruant. ut nullae
edomibus exirecudeant non in aliquos
ꝓdire pastus nisirex fuerit egressus
& uolatus sibi uindi cauerit princi¬
patum processus aũt carum c̃prura
bubi fugiens riuus ꝑgramina ubiamo¬
pur putarum illiclud ala cris iuuentatis
illis campestrae exercitum illic hora¬
rum remissio opus ipsum suaue deflor
bus de herbis dulabus fundamina¬
castrorum prima ponuntur quienim
aliud ẽ scuius nisi quedem castrorũ species
denique ab his p̃sepibus apiũ fucas arc&᷑
quac castra quadrata tantum possun
habere artis & gratice. quanta ha¬
bent grates faborum in quibus minuta
acrotunde cellulae connexione suun¬
uicem fulciuntur. Quis architaitus ets
docuit sexagona illa cellurum indis¬
cr&ulaterum acqualitate conponere
actenues int̃domorum septaceras sus¬
pendere stipare mella & intexta flori¬

Expanded text:
legibus regis paenitenti condemnatiolegibus regis paenitenti condemnatione se multant, ut inmonantur aculei sui tia deuotionis obsemantobseruant, ut nullae de domibus exire audeant, non in aliquos prodire pastus, nisi rex fuerit primo egressus et uolatus sibi uindicauerit principatum. Processus autem est per rura floribus, ubi fugiens riuus per gramina, ubi amoriparum: illic ludus alacris iuuentutis, illic campestre exercitium, illic curarum remissio. opus ipsum suaue. de aoribusfloribus, de herbis dulcastrorum prima ponuntur. Quid enim aliud est favus, nisi quaedam castrorum species? Denique ab his praesepibus apum fucus arcetur. Quae castra quadrata tantum possunt habere artis et gratiae, quantum habent crates favorum, in quibus minutae ac rotundae cellulae connexione sui invicem fulciuntur? Quis architectus eas docuit hexagonia illa cellularum indiscreta laterum aequalitate componere, ac tenues inter domorum septa ceras suspendere, stipare mella, et intexta flori
Abbreviated transcription (Latin):
quac soli in omni genere animantiũ cõmu¬
nemomnibus sobolem habent unamaut̃
omnes in colunt mansion c̃unius patriȩ
claidunt limine in communcomnibus
labor communis cibus. communis operato
communis usus & fructus ẽ. communis
uolatus quid plura commuis omnib:
generatio. integritas quo que corporis
uirginalis omnibus communis &
centur nec libi dine resoluuntur nec
partus quatiunt᷑ doloribus & subi toma¬
ximum filiorum excimen emittunt &¬
pulos creant. & lic& positae subrege
sint. tum̃ libere nam & p̃rogatiuam
iudici tenent. &
fide deuo¬
tionis affectumꝰ
quicia tamqũ
a sesubstitti¬
tum diligunt.
& tantoho¬
norantur exaimine. Rex aut̃ non sor¬
te educitur quia in sorte euentus est
non iudiciũ ut see pe in rationabili
casu satis melioribus ultimus quisq p̃¬
formatur insignibus ut magnitudinera
corporis praest& speciem. Tum qđ in
rege & p̃cipuum est morum mansueta¬
dine. nam & si hab& aculcum tamen
eo nonutitur aduindicandum sed &

Expanded text:
quae solae in omni genere animantium communem omnibus sobolem habent, unam omnes incolunt mansionem, unius patriae clauduntur limine, in commune omnibus labor, communis cibus, communis operatio, communis usus et fructus est, communis volatus. Quid plura? Communis omnibus generatio, integritas quoque corporis virginalis omnibus communis etcentur, nec libidine resolvuntur, nec partus quatiuntur doloribus, et subito maximum filiorum expulos creant. Et licet positae sub rege sint, sunt tamen liberae. Nam et praerogativam judicii tenent, et fidae devotionis affectum; quia et tamquam a se substitutum diligunt, et tanto honorant examine. Rex autem non sorte ducitur; quia in sorte eventus est, non judicium, et saepe irrationabili casu sortis melioribus ultimus quisque prformatur insignibus; ut magnitudine corporis praestet et specie; tum quod in rege praecipuum est, morum mansuetudine. Nam etsi habet aculeum, tamen eo non utitur ad vindicandum. Sunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
Augustus id coaipud romanos nom̃¬
imperii ẽ coquodolim augirent
rempublicam amplificando qđ
nom̃ primus senatus octauia no
caes aritradidit ut quia auxcrat
t̃ras ipsai nomine & atulo consecra¬
r&ur dum aut̃ idem octauianus
iam caesar imperator appellare¬
tur ud cugustus postea uero dum
ludos expetar& & ꝓnunciatum
&& illici populo ut uocar& & do¬
minus statim mana uultuq a uer¬
so indecorus adulationes repres¬
sit & domini appellationem ut ho¬
modeclinciuit. atque in sequenti
dicom nẽ populũ grauissimo. ic¬
tucorripuit. dominusq se p̃hacc
appellari necaliberis quidem
suis ꝑmisit. fuit aut filius aciae
quenata ẽ desorore iulii cacsaris

Expanded text:
Augustus ideo apud Romanos noi est, eo quod olim augerent rempublicam amplificando. Quod nomen primitus senatus Octavio Caesari tradidit, ut quia auxerat terras, ipso nomine et titulo consecraretur. Dum autem idem Octavianus iam Caesar et imperator appellaretur, vel Augustus, postea vero dum ludos spectaret, et pronuntiatum esset illi a populo ut vocaretur et Dominus, statim manu vultuque averso indecoras adulationes repressit et Domini appellationem ut homo declinavit, atque insequenti die omnem populum gravissimo edicto corripuit, Dominumque se post haec appellari ne a liberis quidem suis permisit. Fuit autem filius Actiae, quae nata est de sorore Iulii Caesaris
Abbreviated transcription (Latin):
Arconpago locus ubicũ atheniensib
ptiulas a postolus dis patiunt
ex quolo co ario pagite appllats
curiciles urbis eius marcus uarro uult
inde accepis senom̃ quodmars qu
grecao anedicitur cum bomia dii
criminereus ficr& iudicantibus
duo decimdiis. In eopagosexsententuis
ab solutus c̃ qui ciubi pari sententiaae
fuissent p̃poni absolutio damnatio¬
nis solebat. sed contra istã quȩ mul¬
to amplius ẽ eelebratã opinionem
aliam quandam de obscurarum no¬
tic̃ lit tercrũ causcĩ nominis huiusco¬
natur ad instruere. Necerconpago
atheniensen de nomine martis &
pagi quasi qua simartis pagum

Expanded text:
Areon pagon, ubi cum Atheniensibus Paulus apostolus disputauit, ex quo loco Areopagitae appellati sunt curiales urbis eiusdem, uult inde accepisse nomen, quod Mars, qui Graece Ἄρης dicitur, cum homicidii crimine reus fieret, iudicantibus duodecim dis in eo pago sex sententiis absolutus est quia ubi paris numeri sententiae fuissent, praeponi absolutio damnationi solebat; sed contra istam, quae multo amplius est celebrata, opinionem aliam quandam de obscurarum notitia litterarum causam nominis huius conatur adstruere, ne Areon pagon Athenienses de nomine Martis et pagi quasi Martis pagum
Abbreviated transcription (Latin):
Arsenicum quod latini obcolorem au¬
ripigm̃tum uocant colligitur in por̃e
& curaria materia ubi &iam sanda¬
racha optimum est. quod inoptimũ¬
ẽ quod inaurcum colorem transit
purã & fissi lue gracile uenarum dis¬
cursu quoduero pallidum ut sunda race
simili c̃d&erius iudicatur c̃& tercium
genus squamosum quomiscitur aurc¬
us color uiscarum ut sanda raccie
sed acrior¬
Arsis &tesis idẽ elcuatio & positiouo¬
as neque enim it̃ pedes dirigerepo¬
ter̃ : nisial inauiceleuentur. & ponan¬
tur utarma. ar. eleuatio ẽ ma po¬
sitio in his duobus ꝑdiuisionem pe¬
des legitimi colliguntur

Expanded text:
Arsenicum, quod Latini ob colorem auripigmentum vocant, colligitur in Ponto ex auraria materia, ubi etiam sandaracha. Optimum est quod in auri colorem transit, purum, et fissile, gracili venarum discursu. Quod vero pallidius, aut sandarachae simile est, deterius judicatur. Est et tertium genus squamosum, quo miscetur aureus color. Vis eorum, ut sandarachae, sed acriorarsis, et thesis, id est, elevatio, et positio vocis. Neque enim iter pedes dirigere poterunt, nisi alterna vice leventur, et ponantur; ut arma, ar elevatio est, ma positio. In his duobus per divisionem pedes legitimi colliguntur.
Abbreviated transcription (Latin):
isi dep artifex genertile nom̃ uocatus
quod artem faciat sicut curifex
quiaurũ facit faxo enim ꝓfacio
pectuntur ut aliquid efficiat. na¬
tara. doctrina usus. natura in¬
genio. doctrina. scentia usus.

Expanded text:
i. Artifex generale nomen vocatur quod artem faciat, sicut aurifex qui aurum facit. Faxo enim pro facio pectantur, ut aliquid efficiat; natura, doctrina, usus: natura ingenio, doctrina scientia, usus
Abbreviated transcription (Latin):
Atria magnaedes ẽ siueumplior
& s patiosudomus & dictum ẽ atri¬
um coquod addantur ei tres por¬
ticus extrins ecus alii a trium qua¬
si ab igne & ligno atrum dixer
atrum enim fit ex fumo

Expanded text:
Atrium magna aedes est, sive amplior et spatiosa domus; et dictum atrium eo quod addantur ei tres porticus extrinsecus. Alii atrium quasi ab igne et lychno atrum dixerunt; atrum enim fit ex fumo
Abbreviated transcription (Latin):
m̃taul quod sint apta armis. id ẽ
bello quod his in armis utimur alia
arm̃tatantum boues intellegunt
abcrundo quasi crm̃tauł quod
sint cornibus armata
meroducum. iacsonis qui ad colcos
p̃fectis recollectt multitudine.
quae cimisso rege passim ucgaba¬
tur. armeniam condidit gentiq
ex suo uocabulo nomen dedit

Expanded text:
l quod sint apta armis, id est bello; vel quod his in armis utimur. Alii armenta tantum boves intellegunt, ab arando, quasi aramenta vel quod sint cornibus armata. mero ducum Iasonis, qui ad Colchos profecti sunt, recollecta multitudine, quae amisso rege Iasone passim vagabantur, Armeniam condidit, gentique ex suo vocabulo nomen dedit
Abbreviated transcription (Latin):
Argiui. ab argo con ditore cognomi¬
nati. ꝑ quamaut rex greccoum
apis mortuus ẽ huicfilius argus
successit in regnum & ex eocrgiui
appellatis qui&iam abeis pͥobi¬
tum deus habereco epit tẽplo
& sacrificio honoratus. Item &¬

Expanded text:
Argivi, ab Argo conditore cognominati. Postquam autem rex Graecorum Apis mortuus est, huic filius Argus successit in regnum, et ex eo Argivi appellati sunt; qui etiam ab eis post obitum ut deus haberi coepit, templo et sacrificio honoratus.
Abbreviated transcription (Latin):
ingrecia tercius p̾cicropem rogna¬
uit mineruae sacrauit & nom̃ ciui¬
tutis athenas dedit. Namm iner¬
ua grecac athenas dicitur. unde&
mineruã greciinu entricem mul¬
tarum artium asser̃ quia & litte¬
ras & artes diuersorum. studiorũ
& ipsaphilo sophia uelatitemplum
athenas habuerunt

Expanded text:
in Graecia tertius post Cecropem regnavit, Minervae sacravit, et nomen civitati Athenas dedit. Nam Minerva Graece Ἀθήνη dicitur; unde et Minervam Graeci inventricem multarum artium asserunt, quia et litterae, et artes diversorum studiorum, et ipsa philosophia veluti templum Athenas habuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Aromatas̃ quaeq flugrantis in¬
odoris indici uelarabiamittit
siue aliue regiones nom̃aũtaro¬
mata. truxis scuidentur siue quod:
aris inpositadiuinis. in uocationibus
aptuuideantur seu quod sescacri in¬
serere acmisceri ꝓbantur nam quid
ẽodor nisiaer contastus

Expanded text:
. Aromata sunt quaequae fragrantis odoris India vel Arabia mittit, sive aliae regiones. Nomen autem aromata traxisse videntur, sive quod aris inposita divinis invocationibus apta videantur, seu quod sese aeri inserere ac misceri probantur. Nam quid est odor nisi aer contactus
Abbreviated transcription (Latin):
eant atque densantur confestim
Arcus formare soluitur. In nubi¬
um enim densitate artus aerem
in ꝑfecto giro conplectitur. deniq
sine sole& nubibus num quã appa¬
r& arcus quicextiporadiissolis uingili ardesut in flammatur
r& arcus quia exti poradiis solis
species cius formatur qua dri¬
color enimẽ & exomnibus dem̃¬
tis inserapit species. decaclonĩ
trahit igneum calorem. deciquis
purpurcum. deacre album det̃¬
ris colligit nigrum

Expanded text:
eunt nubes atque densantur, confestim eunt nubes atque densantur, confestim arcus forma resolvitur. In nubium enim densitate arcus aerem in perfecto gyro complectitur. Denique sine sole et 46 nubibus nunquam apparet arcus, quia ex typo radii solis species ejus formatur arcus, quia ex typo radii solis species ejus formatur. » 2. Quadricolor enim est, et ex omnibus elementis in se rapit species. De coelo enim trahit igneum colorem, de aquis purpureum, de aere album, de terris colligit nigrum
Abbreviated transcription (Latin):
Arcus in proeliis uocatus eoquod ar¬
cetit aduersarium unde& arcos
dicantur a quibus arcentur hostes
item arcus obspeciem quod sint cur¬
Arcus caclestis dictus a similitu dine
c̃ &dictus id est quod ꝑuera adter¬
ras descendat. hic cut̃ a soleres¬
plend& dum cauenubes exaeduer¬
sora dium solis accipiunt & arcus
speciem fingunt cuiuarios colores
illadat res quia aquatenuis aer
lucidus & nubes caligant es in radia¬
ta istauarios creant colores.
arcus enim in acrceximagine solis
hoc modo formatur. dum enimsolin
nubibus raris centibus ex aduerso
refulscritrudios que suos direta
linea humori nubilo trans fundens
in praes serit fitre ꝑcussio splendo¬
ris cius innubibus ex quibus fulgu¬
remicans ars peciem format. sicut
enim in praessa cera a nuliimagi¬
nem exprimit. sic nubes & con¬
tra ex rotunditatesolis figura
sumentes orbem efficiunt & arcus
offigiem fingunt. appar& aũthoc
hocnon semꝑ sed cumrares aent nubi¬
la cadi namrursus cum in seco¬

Expanded text:
Arcus vocatus eo, quod arceat adversarium: unde et arces dicuntur, a quibus arcentur hostes. Item arcus dicitur ob speciem, quod cArcus coelestis dictus a similitudine cis, id est quod per aera ad terras descendat. Hic autem a sole resplendet, dum cavae nubes ex adverso radium solis accipiunt et arcus speciem fingunt; cui varios colores illa dat res, quia aqua tenuis, aer lucidus, et nubes caligantes, inradiata ista varios creant colores. « Arcus enim in aere ex imagine solis hoc modo formatur. Dum enim sol in nubibus rarescentibus ex adverso refulserit, radiosque suos directa linea humor in nubilo transfundens impresserit, fit repercussio splendoris ejus in nubibus, e quibus fulgor emicans arcus speciem format. Sicut enim impressa cera anuli imaginem exprimit, sic nubes e contra ex rotunditate solis figuram sumentes, orbem efficiunt, et arcus effigiem fingunt. Apparet autem hic non semper, sed cum rarescunt nubila coeli. Nam rursus cum in se co
Abbreviated transcription (Latin):
isido Aruspices non cupati quasiborarũ
inspectores. dies enim & orcis in agen¬
dis negotiisoperibusq: custo diunT
& quid ꝑ singula temporci obserua¬
redebecit homo intendunt hi&iã
extapecudum incipiunt & exeis

Expanded text:
§ 4. Haruspices nuncupati quasi horarum inspectores; dies enim et horas in agendis negotiis operibusque custodiunt, et quid per singula tempora observare debeat homo intendunt; hi etiam exta pecudum insp
Abbreviated transcription (Latin):
Ar decc auis uocata quasi crduce o
idẽ propt̃ dtos uolatus lucanus
quoque ausucuolare
ardea formidatenim rmbres & su¬
pranabes cuolat ut procellas
nubium sentire non possit cumaut
altius uolauerit. signistcat tmpes¬
tatem hancmulti tantum uocađ¬

Expanded text:
Ardea vocata, quasi ardua, id est, propter altos volatus. Lucanus: Quodque ausa volare Ardea. Formidat enim imbres, et super nubes evolat, ut procellas nubium sentire non possit; cum autem altius volaverit, significat tempestatem. Hanc multi tantalum no
Abbreviated transcription (Latin):
chae prouenditur. Annus bissextilis
ẽ in quounius diciꝑqua driennium
ex qua drantis ratione summa colli¬
gitur. Annus iubileus ẽremissionis
quis eptenis annorum ebdomadibus
xitur. in quo iuxta legem dangeban¬
turtubae. & ad om̃s reuertebatur
anti quapos sessio
n Annus iubilcus annus quinquage¬
simus quierat annus remissionis
quod in irł unus quis que rei suce
uendicor aiosucie &iam absque pre¬
cio reues tebutur

Expanded text:
chae protenditur. Annus bissextilis chae protenditur. Annus bissextilis est in quo unius diei per quadriennium ex quadrantis ratione summa colligitur. Annus jubilaeus est remissionis, qui septenis annorum hebdomadibus, xitur, in quo juxta legem clangebantur tubae, et ad omnes revertebatur antiqua possessio Annus Iubilaeus, annus quinquagesimus, qui erat annus remissionis, quo in Israel unusquisque rei suae venditor, ad ius eius, etiam absque precio revertebatur
Abbreviated transcription (Latin):
noctio uerno uthebrer alii a solstitio
ut greci. alii abcut umno ut acgrptii. an¬
num aũt sapientes mundi partim ciuilem
partimnaturalem paruim magnum ẽe
dixer̃. Ciuilis annus ẽ quiunius astrire¬
cursu ꝑ menses duo decim terminatur.
Annus naturalis c̃cum sesoli luna suppo¬
nit ut int̃ orbemsolis & oculos nr̃os media
dicitur elipsis cuius ratiodiutius olscu¬
ra fuit. sed amclerio quodam philosopio
exposittiest Annus magnus dicitur
quando omnia sidera certisuemporib
numeris que conpletis ad suum locum
uclordinem reuertuntur. quem annũ
antiqui undo uicesimo an finiriuład¬
impleridixer̃ solsticialis annus c̃cã
solex pl&o ꝑ omnia signa circuituin id
unde principium cursus sui sumpsit
recurrit . Ipse & solaris annus ułciuilis
ꝑagitur Annus lunaris idem & com¬
munis qui ꝑduo decim lunares menses
est quilunas tredecim. & diestricen¬
tis ocuuginta quat tuor haberemons¬
tratur. In quo anno longius diespas

Expanded text:
noctio verno, ut Hebraei; alii a solstitio, noctio verno, ut Hebraei; alii a solstitio, ut Graeci; alii ab autumno, ut Aegyptii. Annum autem sapientes hujus mundi partim civilem, partim naturalem, partim magnum esse dixerunt. Civilis annus est, qui in unius astri recursu per menses duodecim terminatur. 3. Annus naturalis est, cum se soli luna supponit, ut inter orbem solis et oculos nostros media dicitur eclipsis; cujus ratio diutius obscura fuit, sed a Milesio quodam philosopho exposita est. Annus magnus dicitur, quo omnia sidera certis temporibus, numerisque completis, ad suum locum vel ordinem 12 revertuntur. Quem annum antiqui sexcentesimo anno finiri, vel adimpleri dixerunt. 4. Solstitialis annus est, cum sol, expleto per omnia signa circuitu, in id unde principium cursus sui sumpsit recurrit; ipse est solaris annus, vel civilis, ragitur. Annus lunaris communis est, qui per XII lunares menses et lunas tredecim, et dies trecentos octoginta quatuor habere monstra
Abbreviated transcription (Latin):
nnos uocamus ulistossuscitatos solis an¬
fractus non cum adorientem quod coti¬
dic facit sed cum candem loca si derure¬
dit quod non facit nisi ꝑaccis tricentis
sexa ginta quinque di ebus
tribus horis idẽ quadraginte totius
diei quȩ pars quat̃ ducta cogit incpo¬
niunum diem quodromanibis sextũ
uocant ut ad cundem circuitum redecit᷑ uł
etiam maiores & occultiores annos. Nam
conpl&is aliorum sider̃ spaciis maiores
annifieri dicuntur.
sli a nnus ẽsolis anfractũs cumꝑactis tricen¬
tis sexaiginta quinque diebus ad ecudem
locasi derum redit.
Annus aut̃ dictus quia mensibus in sere
in dicabatur ante in uentas litteras
picto dra conecaudam suam morden¬
s̃ enim genera annorum. aut cnĩlu¬
naris annus ẽ triginta dierum aut
solstitialis qui duod ecim continam̃¬
ses. aut magnus omnibus plan&is in
cundem locum recurrentibus qui sit
p̾annos solstitiales plurimos
dici. quidam putant. id circulũ un¬
de & annuli dicti.
tant ut populi romani. alii ab ciqui¬

Expanded text:
nnos uero uel istos usitatos solis anfractus, non cum ad orientem, quod cotidie facit, sed cum ad eadem loca siderum redit - quod non facit nisi peractis trecentis sexaginta quinque diebus et sex horis, id est quadrante totius diei, quae pars quater ducta cogit interponi unum diem, quod Romani bissextum uocant, ut ad eundem circuitum redeatur, uel etiam maiores et occultiores annos; nam conpletis aliorum siderum spatiis maiores anni fieri dicuntur s . Annus est solis anfractus, cum peractis trecentis sexaginta quinque diebus ad eadem loca siderum redit. Annus autem dictus quia mensibus in se reindicabatur ante inventas litteras picto dracone caudam suam mordensunt autem genera annorum. Aut enim lunaris annus est triginta dierum; aut solstitialis, qui duodecim continet menses; aut magnus, omnibus planetis in eundem locum recurrentibus, qui fit post annos solstitiales plurimosici quidam putant, id est, circulum. Unde et annuli dicti stant, ut populi Romani; alii ab aequi
Abbreviated transcription (Latin):
differt. Aspicimus antenos respi¬
cimus raro suscipimus sursum
despicimus dcorsum inspicimus re
tram leuamq: secon uertit hicaspec
tat nona spicit notandum sane quod
si & despiciens dixerimus nonnum¬
quam diligentor inqui rere significam
Nam circum in spicereẽ quaertre.

Expanded text:
ur cura; aspicimus ante nos, respicimus retro, suspicimus sursum, despicimus deorsum, intram laeuamque se conuertit, hitat, non aspicit. Notandum sane, quod si et despiciens dixerimus, nonnunquam diligenter inquirere significamus. Nam circuminspicere  F.,
Abbreviated transcription (Latin):
regule fastigium degeneris par¬
ius deformitas decolor& itaque
asscritur quod pullos suos ra¬
diis solis obiciat atque inacris
medio paruulosunguȩ suspen¬
dat acsiquis reꝑcusso solis lu¬
mine intrepidam oculorum aci¬
emin offensoiuendiuigorem
seruauerit his probatur quod
ueritatem naturae sincere. ob¬
tutus constantia demonstraue¬
rit si uero lumina suc pracstrie¬
tus radius solis inflixerit qua¬
sidegener& tanto indignbs pa¬
rente reicitur. Necaestimatur
acducatione dignus qui fuit in¬
dignus susceptione non ergo
cum acerui tatem naturae sed
iudicii inte gritate condemnat
necquasi suum abdicat sed quasi
alienum recusat. hanctam̃ ut
auis indem̃tiam plebeauis ex¬
cusat clem̃tia. auis enim quac
illum siue abdicatum siue non ag¬
nitum a quilepullum can suaple¬
connectit alque in t̃miscenssuis eodem
quopro prios f&us in mat̃ nȩ sedulitatis
officio & parinu trim̃torum subminis¬
tratione pascit & nutrit.

Expanded text:
regale fastigium degeneris parregale fastigium degeneris partus deformitas decoloret. Itaque asseritur quod pullos suos radiis solis objiciat, atque in aeris medio pio parvulos ungue suspendat; ac si quis repercussus solis lumine intrepidam oculorum aciem inoffenso intuendi vigore servaverit; is probatur quod veritatem naturae sinceri obtutus constantia demonstraverit; si vero lumina sua praestrictus solis radio inflexerit, quasi degener et tanto indignus parente rejicitur, nec aestimatur educatione dignus qui fuit indignus suscepteum acerbitate naturae, sed iudiciiindicii integritate condemnat nec quasi suum abdicat, sed quasi alienum recusat. hanc tamen, ut auis soluuntur plebeiae auis excusat clementia. auis enim, cui illum siue abdicatum siue non agnitum aquilae pullum cum suaconnectit, atque intermiscens suis, eodem quo proprios fetus maternae sedulitatis officio et pari nutrimentorum subministratione pascit et nutrit.
Abbreviated transcription (Latin):
indu A quila aba cumine oculorũ uocatu
tanti enim contuitus essedicitur
ut cum suꝑ maria in mobili penna
feratur Nec humanis ꝓcutecit
obtutibus detanta s ublimitate
pisciculos natura cui decit actor¬
m̃ti instar des cendens raptum
predam pennis ad litts pertra
hat. Nam & contraradium solis
fertur obtutum non flecere
unde & pullos suos unguae
suspensos radiis solis obicit
& quos uiderit immobilem
tenere aciem ut dignos genere
conseruat si quos ucro inflec¬
tere. obtutum qucsi degenẽ¬
res abicit¬
plurimo sermoneusurpatur. quod
suos abdic& fetus sed non utrumq
uerum unum expullis duobus qđ
uliqui ficriputauer̃ geminandoꝵ
alimendorum fastidio sed id non
ticum morses tantum testimoniũ
piaatis inpullos suos huic dede¬
rit ciii ut dicer&. sicut aquila
ꝓteg& nidum suum & suppullos
expandit alcis sio coiditalterum
endicum indem̃tem ficri sed ex¬
aminciudicandi semꝑenim fer¬
uir probare quos genuit. nege¬
ris sui in t̃om̃saues quod dum

Expanded text:
 Aquila, ab acumine oculorum vocata. Tanti enim contuitus esse dicitur, ut cum super maria immobili penna feratur, nec humanis pateat obtutibus, de tanta sublimitate pisciculos natare videat, 89 ac formenti instar descendens raptam praedam pennis ad littus hat. Nam et contra radium solis fertur obtutum non flectere; unde et pullos suos ungue suspensos radiis solis obicit, et quos viderit inmobilem tenere aciem, ut dignos genere conservat; si quos vero inflectere obtutum, quasi degeneres abicitpsuos abdicet fetus; sed non utrumque verum: unum ex pullis duobus, quod aliqui putaverunt, geminandorum alimentorum fastidio occidere. tim cum Moyses tantum testimonium pietatis in pullos suos huic dedit avi ut diceret: Sicut aquila protegit nidum suum, et super pullos expandit alas suas, si occiderit alterum? endi eum inclementem fieri, sed examine judicandi. Semper enim fertur probare quos genuit, ne generis sui inter omnes aves quoddam
Abbreviated transcription (Latin):
sidor̃ Aranca genus piscis dictus qđ¬
aure feria hab& enimstimulos
e quibus ꝑcutit
silo A raneci uermis aeris ab aeris¬
nutrimento cognominatu
quae exiguo corpore longa
fil adeduat & tele semꝑ inteda
num quã desinit laborare. ꝑ p&uũ¬
sustinens insua arce suspendium

Expanded text:
i. Aranea genus piscis, dictus qaure feriat; habet enim stimulos e quibus percutit Aranea, vermis aeris, ab aerinutrimento cognominata, 73 quae exiguo corpore longa fila deducit, et telae semper intenta nunquam desinit laborare, ps in sua arte suspendium
Abbreviated transcription (Latin):
A quilo uentus dicius coquodaquas
stringat. & nubes dissip& c̃cnĩ
gelidus uentus & siccus idem & bore¬
A quita nica regio ab obliquis aiquis
ligeri fluminis appellaeta qui ex
plurima parte t̃miniscius est cã¬
que poene in orbem cingit. haccacir¬
cio oceanum. quici quitanicus siñdi¬
citur ab occasu spanias hab& a
septentrione. & onente luc dunen¬
sem ab curo & meridic lucdunen¬
sem ꝓuinciam contingit

Expanded text:
Aquilo dictus, eo quod aquas stringat et nubes dissipet. gelidus ventus, et siccus. Idem et BoreAquitania autem ab obliquis aquis Ligeris fluminis appellata, qui ex plurima parte terminus eius est, eamque pene in orbem cingit. Hcio oceanum, qui Aquitanicus sinus dicitur, ab occasu Hyspanias habet, a septentrione et oriente Lugdunensem, ab euro et meridie Narbonensem provinciam contingit
Abbreviated transcription (Latin):
uentestanta ut balnea cale faci¬
ant. quaedam enim t̃rȩs̃ quae
multum sulfuris & aluminis haben
Itaque cum ꝑ uenas calentes a qua
frigida uenit uicino sulfuris calore
contacta ex candescit nectalis ab origi¬
neeffluit sed ꝑmutatur dumuenit¬
sulphur enim a lum̃ quae sccum fer
atque ut rum que materiam igne
plenam minimisq motibus incales¬

Expanded text:
ventes tantum ut balnea calefaciventes tantum ut balnea calefaciant. Quaedam terrae sunt, quae multum sulphuris et aluminis habent. Itaque cum per venas calentes aqua frigida venit, vicino sulphuris calore contacta excandescit: nec talis ab origine effluit, sed permutatur, dumSulphur enim, alumenque secum ferunt aquae, utramque materiam igne plenam, minimisque motibus incales
Abbreviated transcription (Latin):
appellata quod illi copotata int̾ficit
chelonium stcignum sychiliae t&ro
odorcabigit. proximantes : fons ẽ
inafrica circa templum ammonis
quia bumoris nexibus humum strin¬
git stuillas &iam incespitc̃solidat
fons iobinidum etm quat᷑ in annoco¬
lort̃ mutarc dicitur. Idẽ pulucrulen¬
tum sanguincum uiridem & limpidũ
t̃nis mensibus in annum tenens exhis
unum colorem. Introgloditis lacus
ẽ. t̃ indie fit comarus & deinde toti¬
es dulcis fons siloa adradicm mon¬
tis sion non iugibus aquis sed incer¬
tis oris diebusq ebullit. Iniudeci
quon damriuus sabbatis omnibussic¬
cabatur . In sardinia fontes calidi
oculis medentur furcs arguunt nã
cecitate d&egitur corum facinus
ineprro esse fontem in quo faces
extinguuntur accensat & accen¬
duntur extinctue. Apud garam an¬
tes fontem esse ita algentem die
ut non bibatur it aardentom nocte
ut non tangatur. Namuero in mul
tis locis aquaemanant ꝑ p&imfer¬

Expanded text:
appellata, quae ilico potata interficit. appellata, quae ilico potata interficit. Gelonium stagnum Siciliae tetro odore abigit proximantes. Fons est in Africa circa templum Ammonis, qui humoris nexibus humum stringit: favillas etiam in cespitem solidat. Fons Iob in Idumaea quater in anno colorem mutare dicitur: id est pulverulentum, sanguineum, viridem et limpidum; ternis mensibus in anno tenens ex his unum colorem. In Trogodytis lacus est; ter in die fit amarus et deinde totiens dulcis. Fons Siloa ad radicem montis Sion non iugibus aquis, sed in certis horis diebusque ebullit. In Iudaea quondam rivus sabbatis omnibus siccabatur. In Sardinia fontes calidi oculis medentur, fures arguunt; nam caecitate detegitur eorum facinus. In Epiro esse fontem in quo faces extinguntur accensae et accenduntur extinctae. Apud Garamantes fontem esse ita algentem die ut non bibatur, ita ardentem nocte ut non tangatur. Iam vero in multis locis aquae manant perpetim, fer
Abbreviated transcription (Latin):
uoces facit exclitorio lacuita¬
duo fontes alt̃ memoriam alt̃
obliuionem adfert uotiti fons
amorem ueneristollit. bo&uicie
lacus furi alis ẽ dequo quibiberit
ardore libidinis ex ardescit
Incampania s̃ aquae quae steri¬
litatem seminarum & uirorum
in saniam coboledicuntur. In a&h¬
opiae fonterubro quibi berit
limpaticus fit. Lithinius fons
archadiaeab ortus fieri nom patit᷑
Insicilia fontes sunt duo. quorũim
sterilem secundat. alt̃ feccindum
sterilem facit. Intescilia duo s̃slumi¬
na exunobibentes oues nigras ficri.¬
ex altero albas exutraq uarias.
Alittemnus lacus in umbria ma¬
ximos bouesgignit. Recitinis pulu¬
dis aquis ium̃torum ungulus indurari.
In as faltite loco iudae nihilmergi
potest quicquidanimam hab&. In in¬
dissiden uocari stagnum inquonihil
innatat sed omnia merguntur ad
contra in ala lacu ꝑ parricidium om̃a
fluant nihilmergit. marside fons
infrigia saxagenerat ulgerit. In a¬
chaiam aquam ꝑflui desaxis suix

Expanded text:
voces facit. Ex Clitorio lacu Itavoces facit. Ex Clitorio lacu Itaduo fontes: alter memoriam, alter oblivionem affert. Cyzici fons amorem Veneris tollit. 4. Boeotiae lacus furialis est, de quo qui biberit, ardore libidinis exardescit. In Campania sunt aquae, quae sterilitatem feminarum, et virorum insaniam abolere dicuntur. In Aethiopiae fonte rubro, qui biberit, lymphaticus fit. 5. Linus, fons Arcadiae abortus fieri non patitur. In Sicilia fontes sunt duo, quorum unus sterilem fecundat, alter fecundam sterilem facit. In Thessalia duo sunt flumina: ex uno bibentes oex altero albas, ex utroque varias. Clitumnus lacus in Umbria maximos boves gignit. Reatinis paludis aquis iumentorum ungulas indurari. In Asphaltite lacu Iudaeae nihil mergi potest, quidquid animam habet. In Indis Siden vocari stagnum, in quo nihil innatat, sed omnia merguntur. At contra in Africae lacu Apuscidamo omnia fluitant, nihil mergitur. Marsidae fons in Phrygia saxa egerit. In Achaia aqua profluit e saxis Styx