comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peccante primo homine uitium ꝓ natura mole¬
uit. Tenebatur enim iusta dampnatõe genus hu¬
manũ ⁊ erant omẽs filii ire. de quaira dñs aicit.
qui nõ crecdit in filium nõ ht̃ uitam. s ira dei ma¬
net suꝑenm. nõ ait uenit s manet. cum hac qͥp¬
pena om̃is homo nascitur. Ip̃a ẽ. illa mi: cum
qua om̃es narisumꝰ. cui nascendo hesimus. ira de
ꝓpagine inquitatis de massa pc̃ci. & not᷑a quod
ip̃a u̾e ac ꝓpͥe. natura hominis ddr̃ qualis sine ui

Expanded text:
peccante primo homine vitium pro natura inolevit. Tenebatur enim justa damnatione genus humanum, et erant omnes filii irae, de qua ira Dominus dicit: Qui non credit in Filium, non habet vitam, sed ira Dei manet super eum . Non ait venit, sed manet. Cum hac quippe ira omnis nascitur. Ipsa est enim illa ira cum qua omnes nati sumus, cui nascendo haesimus, ira de propagine iniquitatis, de macula peccati. Et nota quod ipsa vere ac proprie natura hominis dicitur, qualis sin
Abbreviated transcription (Latin):
legis. ab apło enm p̃dicata ẽ. eis fides inqua p̃licati¬
one atluentu ⁊ p̃sentiam sp̃s scĩsenserant. sit̃ in uio¬
culis p̃sentia sp̃s sancti sic̃ in actib aplorum legitur
hoc aut fcm̃ erat ap̾ galathas ãnqͣm isti ꝑsendo ade¬
& putendos uenissent. hic ergo sensus ẽ. siminł oꝑi

Expanded text:
legis. Ab apostolo enim praedicata est eis fides, in qua praedicatione adventum et praesentiam Spiritus sancti senserant. Sicut ius apparebat sicut in Actibus apostolorum legitur. Hoc autem factum erat apud Galatas, antequam isti ad eos pervertendos venissent. Hic ergo sensus est: Si in i
Abbreviated transcription (Latin):
cere.quia hoc ad eo eiu¬
dens ẽ ut ⁊ stutti docere
queant ⁊ hoc solum uoloa uob̾ disc̾e. quia sina
aliid ẽet. hoc solum ad ꝓbanlum quod intendo
suffic̾et. e uid ẽ illud: ecce ꝯstat quia atcepistis

Expanded text:
cere, quia hoc adeo evidens est, ut et stulti docere queant; et hoc solum volo a vobis scire, quia si nihil aliud esset, hoc solum ad probandum quod intendo sufficeret. Quid est illud? Ecce constat quia accepistis
Abbreviated transcription (Latin):
erta bonumcer¬
tamen fidei appre¬
hende uitam ẽt¬
nam inquam
uocatus es. ⁊ con¬
fessus bonam cõ¬
fessionem coram
multis testibus.

Expanded text:
erta bonum certamen fidei, apprehende vitam aeternam, in qua vocatus es et confessus bonam confessionem coram multis testibus.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ solum ego ⁊ alii uer
doctores laboramꝰ ad ꝓfec¬
tum euangłii. s etiam ma¬
li quino bono animo pre¬
dicant sunt ad ꝑfectum
⁊ ideo tolandi. quid em̃¬

Expanded text:
Non solum ego et alii veri doctores laboramus ad profectum Evangelii, sed etiam mali. Qui non bono animo praedicant sunt ad profectum, et ideo tolerandi. Quid e
Abbreviated transcription (Latin):
sacas obtulit se pro nob̾. qñ ꝓ nob pugnauit. qiͣ uutꝰ
ẽ. inmo u̾o tunc uitit. Crucifixus ẽ. en̾i ⁊ de cruce
da ⁊ felte ⁊ fera uictima. Carnem u̾ode ut̃o uirgĩs
accepit ut mundam offecet ꝑro mmmundis. hanc
uocat tab̾naciin dicens. xp̃x pontifex dator. fir bo:¬

Expanded text:
s obtulit se pro nobis. Quando pro nobis pugnavit, quasi victus est, imo vero tunc vicit; crucifixus est enim, et de cruce da, et felix et vera victima. Carnem vero de utero Virginis accepit ut mundam offerret pro immundis. Hanc vocat tabernaculum, dicens: Christus pontifex, dator futuro
Abbreviated transcription (Latin):
q̃n ͣ p̃cept̾ datũ satis apparebat admissum. s cũ ho¬
mines nati pocores sine mandato inu̾ent tãtͣm mer¬
tuũ latebat seq̃ liturq ꝯcupiscennias carme sine
cognitr̃e. ꝙr sine coħitatõe. s data lege põm innoti¬
ciam nan hominis reuix̃ in noticiã pͥmi fã hominis¬
tuum qr indit se reum ẽẽ apud deum ex hiis que peccabat

Expanded text:
 praeceptum datum satis apparebat admissum; sed cum homines nati peccatores sine mandato viverent, tanquam mortuum latebat, sequebaturque concupiscentias carnis sine cognitione, quia sine cohibitione; sed, data lege, peccatum in notitiam natuum, quia vidit se reum esse apud Deum ex his quae peccabat
Abbreviated transcription (Latin):
adam peccante qui in
u̾nt. sic abraham dante
rint. qui nõ scd concupiscentiam carme inde descẽ¬
scd̾ aliquem mod̾ nõ erat ibi xp̃c: quo erat ibi leur scd̾
bitum ueturꝰ erat in mr̾em. scd̾ qͣm rõem ub erat ibi
lem inuenturꝰ erat. Cum enimsit in semine ⁊ insi¬
bił corpulentia ⁊ inuisibił rõ. utrũq cucurrit ex abͣ¬
ham. uel etiam ex ip̃o adam usq ad corpꝰ marie quia ⁊
uenit. pm̃ scd̾ quod de mre accep̃. etiam in lumbis.
abrahe fuit. Ille ẽ. ergo decimat᷑ in abraham qui sͦ
fuit in lumbas eius sicut inlumbis sui pr̃is ⁊ ip̃e a¬
braham ficit .i. qui sic ẽ. nat᷑ de patre abraham: sic̃

Expanded text:
Adam peccante, qui inunt; sic Abraham dante rit, quia non secundum concupiscentiam carnis inde descensecundum aliquem modum non erat Christus, quo erat ibi Levi. Secubitum venturus erat in matrem; secundum quam rationem non erat ibilem inde venturus erat. Cum enim sit in semine, et visibilis corpulentia, et insensibilis ratio utrumque cucurrit ex Abraham, vel etiam ex ipso Adam usque ad corpus Mariae, quia et undum hoc quod de matre accepit, etiam in lumbis Abrahae fuit. Ille est ergo decimatus in Abraham qui sic fuit in lumbis ejus, sicut in lumbis sui patris etiam ipse Abraham fuit, id est qui sic est natus de patre Abraham, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
nox liberi de utroq ppło in ecͣc colletti. clamamus
ẽ nõ labioꝵ intus sonat aurib dei. qualit̾ susã¬
na cdauso ere labiis immotis clamabat. Iudei qͥdẽ
clamabunt. atba. gentiles uero pat̾. qd̾ tam̃ idem
ẽ. ałba em̃ hebraice latiueꝑ¬

Expanded text:
nos liberi, de utroque populo in Ecclesia collecti, clamamus est non labiorum, intus sonat auribus Dei, qualiter Susanna clauso ore labiisque immotis clamabat. Judaei quidem clamabant: Abba; gentiles vero, Pater. Quod tamen idem est. Abba enim Hebraice, Pate
Abbreviated transcription (Latin):
qui dix̃ seue si ip̃a cum eo iret ⁊ ip̃a uut cũ eo.
Rominus aũt ext̾ruit gc̃citum iabin quẽ ꝯgre¬
gau̾at sisara ad torrentem cisen. sugirq sisa
absconlitus dormisset. iabel clauum tabnacł ẽ¬
malleo defixit in cerelum eiꝰ usq ad t̾ram ⁊ mortũ
ẽ. ⁊ ecce barach seques sisaram ueniebat. Egres¬
iacentem mortuum. humiliauit ergo deuedie il¬
lo ⁊ abin regercanaati coram flliisistł. ⁊ de sãsõ
qui ut legitur in libro ulicum affuixit uehement᷑
philisteos. ⁊ de iepte. qui cum iret ad pugnam
ferret deo. Occurrit q ei filia quam inmolauit
nec laudauit iepte quos filiam accid̾. s quos per
fidem deo uiuante hostes suꝑauit. abrahãm u̾o
nõ solum nõ culpatur crudelitatis cͥmine uer̃
etiam nõ laudatur pietatis nomine qd̾ fuliuni

Expanded text:
qui dixit se ire, si ipsa cum eo iret. Itaque ivit cum eo, Dominus autem exterruit exercitum Jabin, quem congregaverat Sisara ad torrentem Cisson, fugitque Sisara absconditus dormisset, Jahel tulit clavum tabeefixit in cerebrum ejus usque ad terram, et mortuus est. Et ecce Barach sequens Sisaram veniebat, egresjacentem mortuum . Humiliavit ergo Deus die illo Jabin regem Chanaan coram filiis Israel. Et de Samson, qui ut legitur in libro Judicum afflixit vehementer Philisthaeos. Et de Jephte, qui cum iret ad pugnam offerret Domino, occurritque ei filia quam immolavit: nec laudatur Jephte quod filiam occidit, sed quod per fidem Deo juvante hostes superavit. Abraham vero non solum non culpatur crudelitatis crimine, verum etiam laudatur pietatis nomine quod filium
Abbreviated transcription (Latin):
adiunttam. Non enim.
tamgandet subuentũ ẽe
sue nec̃citat qͣm miorum
gratulatur fecumitati.
Disc̾ne᷑ ĩnt̃ datum ⁊ fruc¬
tum. datum ẽ res ip̃a q̃

Expanded text:
adjunctam. Non enim tam gaudet subventum esse suae necessitati, quam illorum gratulatur fecunditati. Discerne inter datum et fructum: datum est res ipsa quae
Abbreviated transcription (Latin):
optabam ego ip̃e ẽẽ¬
ui sunt cogn¬
ati mei secuncłu
carnem qui sũt
isrlite quorum
adoptionem fi¬
liorum dei ⁊gła

Expanded text:
Optabam ego ipse ui sunt cognati mei secundum carnem, qui sunt Israelitae, quorum adoptio est filiorum et g
Abbreviated transcription (Latin):
cditatẽ ⁊ ẽ arra eus. uñ subdit qui ẽ. pignus ħe .n.¬
nus. pignus etum qñ datur soluto eo ꝓ quo ponit᷑
aufertur. Arra u̾o ẽ. cum de ip̃o p̾cio datur aliquitl
quod nõ ẽ. auferentdum. s oplendum. Si ergo cartta
absit. s hoc quod det̾it implebit. ideo melius hetur
arra qm pignue. dedit nob sp̃m ailhoc utiq .s. in¬

Expanded text:
ditatem, et est arrha ejus. Unde subdit: Qui est pignus haeredinus. Pignus enim quando datur, soluto eo pro quo ponitur, aufertur; arrha vero est cum de ipso datur aliquid quod non est auferendum, sed complendum. Si ergo charitaAbsit! sed hoc quod dedit implebit Ideo melius habetur arrha quam pignus. Dedit nobis spiritum, ad hoc utique,
Abbreviated transcription (Latin):
alienum. ⁊tinuo tl respexit ad p̾destinatos cumait
stabit alit. hoc de p̃destinatis dicit. ⁊ nes stare arrogẽt
subdit. potens ẽ. eniide statũe illum. de quo ulłi ẽ ami¬
biguũ. ꝑhocaũt qd̾ ait stat aut cadit. ostend̾ se uescire
quo animo ille se agat in dubiis. Cum uͦ addit stabit
aũ. ħ innuit qd̾ ambigua debemꝰ in meliorẽ ꝑtẽ ũt̾e ⁊
pluc salutem quam mortẽ reorum optare ⁊ in fut᷑o¬
qd̾ aliis om̃ia manducant alii nd omia. de geilib ciboꝵ
di staturꝰ eẽ. qr quos agit ex iudicio dei agit. ⁊ hoc ẽ qd̾
ait. nam alius uidicat diẽ. ẽẽ eligend̾ in absimentu
nĩpoit̃. int̾ diem ⁊ diem. Aluis aũt uidicat om̃emdiẽ

Expanded text:
alienum, continuo tamen respexit ad praedestinatos cum ait, stabit autem, hoc de praedestinatis dicit. Et ne sibi stare arrogent subdit: Potens est enim Deus statuere illum, de quo nulli est ambiguum. Per hoc autem quod ait, stat aut cadit, ostendit se nescire quo animo ille se agat in dubiis. Cum vero addit, stabit autem. Hic innuit, quod ambigua debemus in meliorem partem vertere, et plus salutem quam mortem reorum optare, et in futd alii omnia manducant, alii non omnia, de generibus ciborum di staturus esse, quia quod agit ex judicio Dei agit, et hoc est quod ait: Nam alius judicat, dicit esse eligendum in abstinentia interpositum, inter diem et diem.
Abbreviated transcription (Latin):
uł quia sumus desolati ꝓ
uob̾ nõ sustinentes am¬
pliue tgnorare statuni
dum nescitem de ꝯstanci
a ura placuit nob solis . s.¬

Expanded text:
 quia sumus desolati pro vobis, non sustinentes amplius, ignorare statum vdum nescirem de constantia vestra, placuit nobis solis, s
Abbreviated transcription (Latin):
ex hortandiuo ⁊ ue festina¬
iumus. qm̃ quid̃. nos om̃es
uolumus ueni ad uos. Ego
quidẽ paulus qui plus auiis
curo. ⁊ semel ⁊ tr̃m. uolui
diuit nos. ĩõ magis caue

Expanded text:
exhortandi vos. Et vere festinavimus, quoniam quidem, nos omnes voluimus venire ad vos. Ego quidem Paulus, qui plus aliis curo, et semel et iterum, volui divit nos. Ideo magis cavet
Abbreviated transcription (Latin):
rtruali. seq̃r ꝙ onĩes bib̾unt potum: utiq sp̃ualem
uero alt̾m .i. atruam q̃ fuit signum sangiiins xp̃i et
i dẽ credẽtib effecit Sp̃ualem ergodicit potum quã bibe
idem tp̃s illis in pet᷑: figurat᷑. nob in carne manifestatꝰ
⁊ maltare subspẽ panis significat᷑. In signis utit au̾sis
endem ẽ fides s illi uenturum nos uenisse credimꝰ ideo

Expanded text:
rituali. Et omnes biberunt potum, utique eram, id est aquam quae fuit signum sanguinis Christi, et idem credentibus effecit. Spiritualem ergo dicit potum, quem bibeistus illis in petra est figuratus, nobis in carne manifestatus, et in altari sub specie panis significatus. Insignis utique diversis eadem est fides, sed illi venturum, nos venisse credimus. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
et̾nalit̾ quod nõ moyses ⁊ alii bom. Quare qr cibum
uisibilem spͥualet̃ intłłexerunt. spualit̃ esurierunt
sp̃uałr gustau̾nt ut sp̃ualit̾ saciarent᷑. qr nos hodie
acipimus uisibilem cibum. s aliud ẽ setram̃tum. a¬
liud uartus sacram̃ti. sacram̃ta illa fu̾nt. sacrat̾ata
sunt ⁊ nra ⁊ utiq eiusdem rei fħanna euum xp̃m seg

Expanded text:
ernaliter, quod non Moyses, et alii boni. Quare? Quia cibum visibilem spiritualiter intellexerunt, spiritualiter esurierunt, spiritualiter gustaverunt, ut spiritualiter satiarentur, et nos hodie accipimus visibilem cibum; sed aliud est sacramentum, aliud virtus sacramenti. Sacramenta illa fuerunt, sacramenta sunt et nostra, et uti
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m. nubes. s mare rubrum bãpm sigcat. sanguine
xp̃i ⁊ secratum. ppłs transiens scgc fideles. mors egiyp¬
tiorum sig̾c. ablutõem pec̾orum. Illa ergoom̃ia nri
fluerũt sigure illa tẽ figmate gesta minc merã
salutem ꝯplentur. qr tunc futura p̾nunciabant᷑ nc̃
p̃t̾ita logunt᷑. ⁊ psentia cognoscunt᷑. ⁊ om̃s in mo¬
yse .i. illo clute. baptizati. st̃ i nube ⁊ ma .i. sigñ¬
ece quid ÷ quod dixat mare tͣnsierunt. hic expo¬
bit: Si quod gestum ÷ in figura timiectum ppłm
ad m̾a̾na ꝑduxit. quod exhibebit xp̃s in iutate bap¬
trahicit: ad manna. eiuid: manna panis iuuus
qui de celo descendit. eq ⁊ oẽs. man. es ean. sꝑ.¬

Expanded text:
sanctum, mare Rubrum baptismum significat, sanguine Christi consecratum; populus transiens significat fideles; mors Aegyptiorum significat ablutionem peccatorum. Illa ergo omnia nostri fuerunt figurae. Illa tunc figurate gesta, nunc in nostra salute complentur, quia tunc futura pronuntiabantur, nunc praeterita leguntur, et praesentia cognoscuntur. Et est omnes in Moyse, id est illo duce, baptizace quid est quod dixerat mare transierunt. Hic expobit? Si quod gestum est in figura trajectum populum ad manna perduxit, quod exhibebit Christus in veritate baptrajecit? ad manna. Quid est manna? Panis vivus qui de coelo descendit . Et omnes manducantes
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ẽ d̾ m̃s qr ueri dei menbra templum eiꝰ sunt ⁊.
ãtiꝙ subiectum ẽ templum illi ciuuis ẽ templũ¬
Quomodo gͦ tex no est cuiꝰ templum ẽ que mbra lunt
regis. quomodo etiã no ꝯsidat patri ⁊ filio qui reple¬
uit filium qui etiam menbra filii suam possidet dom̃
Deinde cum de patre ꝓcedat quomodo cum pr̃e non
sedet Cum ip̃a sessio sit utiq cogttanda carnalit̾ ⁊ ẽ¬

Expanded text:
verus, quia vera Dei membra templum ejus sunt, et utique subjectum est templum illi cujus est templuQuomodo ergo rex non est cujus templum est, quae membra sunt regis? Quomodo etiam non considet Patri et Filio qui replevit Filium, qui etiam membra Filii suam possidet domum? Deinde cum de Patre procedat, quomodo cum Patre non sedet? Cum ipsa sessio non sit utique cogitanda carnaliter, e
Abbreviated transcription (Latin):
quisquis ille est. sessus tanquam sed̾e cum patre
⁊ filio sit indignis sp̃s sc̃s. qui nos eadẽ sede efficit.
⁊ ntemplo suo h̾itat .s. in sanctis qui sunt tẽpsui
fac̾et sod̃s ubi hitabat. In se ħitabat deus apd̾ te hi
tat ⁊ apd̾ se est. Non ergo sic sunt domus dei ut ip̃a
subtractat cadat dens imimo sio ħctat deus in scĩs u̾ͥ
si ip̃e dicesserit cadant. p̃t̾ea sciend̾ ẽ. quod nõdici nisi

Expanded text:
quisquis ille est confessus, tanquam sedere cum Patre et Filio sit indignus, qui nos eadem sede efficit det in templo suo habitat, scilicet in sanctis qui sunt templum faceret sanctos, ubi habitabat? In se habitat Deus apud te, et apud se est. Non ergo sic sunt sancti domus Dei, ut ipsa subtracta cadat Deus. Imo sic habitat Deus in sanctis, ut si ipse discesserit, cadant. Praeterea sciendum quod non dici nisi
Abbreviated transcription (Latin):
enim hitatõem ubi gr̃a dilectionis eius agnoscitis
ño dicimꝰ pat̾ nr qui es ubiq cum ⁊ hoc umnsit. s aui es
in celis. Illud̃ qͥuoq mimbile ẽ. quos deus est in h̃i¬
tator quorumdam nod̾ cognoscentium deu̾. ⁊ nõ qͦr¬
dam cognoscentium deum. Illi em̃ ad tecaplũ dem
ꝑtinent qui cognoscentes dm no sicut deum głifi¬
cant. ad templum dei ꝑtinent ꝑuuli scĩsieati sacͣm̃¬
gͥ que non pot̾unt illi nosse nec hrͣ. isti potu̾nt hr̃e¬
piter uiuentes sua corꝑa uiolant maxĩe ille qui
uxorẽ patris ht. ⁊ qui templum dei iolat disꝑdet᷑¬

Expanded text:
enim habitationem, ubi gratia dilectionis ejus agnoscitur, non dicimus: Pater noster qui es ubique, cum et hoc verum sit, sed qui es in coelis . Illud quoque mirabile est quod Deus est inhtator quorumdam, nondum cognoscentium Deum, et non quorumdam cognoscentium Deum. Illi enim ad templum Dei non pertinent, qui cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificant. Ad templum Dei pertinent parvuli sanctificati sacIgitur quem potuerunt illi nosse, nec habere, isti potuerunt haberpiter viventes corpora sua violant, maxime illi qui uxorem patris habet, et quasi templum Dei violans dispe
Abbreviated transcription (Latin):
uent ut ꝑfectisint.
sine dubio enim erĩt¬
litare sitis degentes ut de uob̾ humilia sentiã¬
tis ⁊ sint arbitntes .i. in cordib suis auudicanteᷤ
mꝰ posse. ẽẽ aliquid oocuttutu in alio. quo nob̾ saꝑ¬
ior fit. etiam sibonũ nĩi quo illo uidemur suꝑi¬

Expanded text:
ent ut perfecti sint. Sine dubio enim alilitate sitis degentes, ut de vobis humilia sentiatis. Et sint arbitrantes, id est in cordibus suis dijudicantes mus posse esse aliquid occultum in alio, quo nobis superior, etiam si bonum nostrum, quo illo uidemur superi
Abbreviated transcription (Latin):
Ĩlla enim p̾dc̃a possunt illi fac̾e qui nõ sua tantũm
attentlunt s que alioꝵ sunt. ut xp̃o qui proaliis
tanta tulit neq ulla res officͥosum istud obsequi¬
um facit libent̃ impendi. nisi cum cegitamꝰ qͣnta
ꝓuob̾ tulit dominus. un admonens ĩtire. He it
ocenimsenti

Expanded text:
Illa enim praedicta possunt illi facere qui non sua tantum attendunt, sed quae aliorum sunt, ut Christus qui pro aliis tanta tulit; neque ulla res officiosum istud obsequium facit libenter impendi, nisi cum cogitamus quanta pro nobis tulerit Dominus. Unde admonens subdit: Hoc enim senti
Abbreviated transcription (Latin):
futur sit post mortem¬
uentri t̾istudent ut
petora. qui fidem assere¬
tium resicrectõem irri¬
dent dicentes. Quis m¬
uenit.:. Non audiui uo¬
ce cuiꝰ qͣm in uenientes¬
Mulł. ex quo positus ẽ ibi auus meus ex quo at¬

Expanded text:
futurum sit post mortemtantum student, ut pecora, qui fidem asseretium resurrectionem irrident dicentes: Quis venit? non audivi vocem cujusque inde venientis ex quo positus est ibi avus meus, ex quo at
Abbreviated transcription (Latin):
de futura resurrectõe uo nõ debetis dubitare Seqrͣ¬
t quid ⁊nos¬
resurgunt ut guia et¬
nos qui n̾o stulti sicut
om̃i hora. ⁊ nõ solũ peri

Expanded text:
de futura resurrectione, vos non debetis dubitare. Ut quid. Quasnon resurgunt, ut quid enos, qui non stulti sicut omni hora? et non solum per
Abbreviated transcription (Latin):
Quib redetur. stulte si pat̃ tuus surg̃et cred̾es de
d̃ium surrex̃ ⁊ nõ crelis qui uolicit mori ⁊ resurgͥe
si om̃es uni cred̾emue ne a mrultis decipemur. Cred̾es
tt̃um pr̃i mortruro. ⁊ nõ cred̾es iam in mortali qui etiã
se ꝯtrectanctum cliscipsis p̃bitit quib uidentib in
celum ascenclit. ciuuus fidem de celis misso sp̃u orb̾¬
inferis. Qiud modoremarsit qd̾ no clamet: Desi¬
nant engo murinuramaie ioquentium. ⁊ corrump̃e¬
tium mores bonq colloquiis malis. Nolite .&. ꝓꝑħ

Expanded text:
Stulte, si pater tuus resurgeret, crederes? Deus omnium surrexit et non credis, qui voluit mori et surgere ut omnes uni crederemus, ne a multis deciperemur: crederes patri iterum morituro, et non credis jam immortali? Qui etiam se contrectandum discipulis praebuit, quibus videntibus in coelum ascendit, cujus fidem de coelo misso spiritu orbinferis. Quid ergo remansit quod non clamet? Desnant ergo murmura male loquentium, et corrumpentium bonos mores colloquiis malis. Nolite. August
Abbreviated transcription (Latin):
Et corpus quod seĩas
aucuiꝰ cet̾oꝵ semimim
Baũt dat illi grano
torpꝰ. cum palea ⁊ ari
nuttum granũ semĩa

Expanded text:
Et corpus quod seminasex tritico futurum sit, sed quia nemo seminat herbam vel stipulam, vel quae in palea multiplicia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
qr maiorib minora ꝓponiebant ut linguas autun spu¬
ut nõ sit sciscna s pax int uos. E citis añtͣm dona sp̃s¬
sci clistinguat defonte si¬
głari om̃iumi illoꝵ .i. de

Expanded text:
minora praeponebant, ut linguas. ut non sit schisma, sed pax inter vos. Scitis, antequam dona Spicti distinguat, de fonte singulari omnium illorum, id
Abbreviated transcription (Latin):
desident. opus ue no dignitate. laborem nod aptiẽ¬
no cresce̾ fastigio. s humilitate decreste ut fiat seru
chele decora fatie s nõ relicta cum iacob intret ad hã
ocłis lippam. ⁊ de monte cum moyse descendat ad ca¬
pos .i. de ctio otemplatõis ad laborem actõis. Non i
cogitet ꝓximi. ned sic ociosus ut ꝯtemplatõem ñ pe¬
quirat dei. in ocio. nõ iners uacatõ delectare debet
s uel inquisttio uł inuentio u̾itatis ut in ea quisq p¬
lutem subditoꝵ ideo ait. qui ep̃atum. de.bo .o. desi

Expanded text:
non dignitatem; laborem, non n crescere fastigio, sed humilitate decrescere; ut fiat servchele decora facie, sed non relicta cum Jacob intret ad Liam, oculis lippam, et de monte cum Moyse descendat ad campos, id est de otio contemplationis ad laborem actionis. Non ecogitet proximi; nec sic actuosus, ut contemplationem non requirat Dei. In otio non iners vocatio delectare debet, sed vel inquisitio, vel inventio veritatis, ut in ea quisque plutem subditorum. Ideo ait, si quis episcopatum desi
Abbreviated transcription (Latin):
ium sobrietate fidelis .i uerus sermo ẽ. iste quem
dixi et quem ditturus sun
Siquis ⁊c. dixit quod
desiderat bonum¬
ri. ⁊ ꝑdẽe multis no suꝑ¬
be domutari. s qui sit

Expanded text:
i castitate. » Fidelis, id est verus, sermo est iste quem dixi, et quem dicturus sum: Si quis, etc. Dixit quod desiderat operari et prodesse multis, non superbe dominari, sed qui sit
Abbreviated transcription (Latin):
bił ⁊ infinit᷑ h̾eatur. scire. ⁊ c̃. p̾ immisitatẽ pr̃is
hominum .⁊ hoc ẽ. possitis etiam superemi. scĩe. hu¬
mane. Nẽmo enim pot̃ carctatis eiꝰ magnitudinẽ
collige .s. quod deus fattus ẽ. homo. qd̾ iustus ꝓĩpiis.
exhibeatis. ut sit plena diuinitans ꝑfessio in nobis.¬

Expanded text:
is et infinitus habeatur. Scire, etc., post immensitatem Patris hominum. Et hoc, ut possitis etiam scire chmanae. Nemo enim potest charitatis ejus magnitudinem colligere, scilicet quod Deus factus est homo, quod justus pro impiis, exhibeatis, ut sit plena divinitatis professio in vobis
Abbreviated transcription (Latin):
ditit᷑ uoluntas. ⁊ duc simillimoꝵ facieş una.i
sequitur. ⁊ unurabaptisma .s. equale a quotumqidet᷑.
dignitas uos inuitet. ⁊ ꝑ omia diffusus. quia ubiq ẽ
uo deus timenclus ẽ. cum nõ possit euitari. ⁊ in õibus
tate hoc accepi uirͣ ulam que p̃cessit expositoẽm. uel

Expanded text:
dicitur voluntas una, et duorum simillimorum facies una. Et unum baptisma, id est aequale a quocunque detur, dignitas vos invitet, et per omnia diffusus, quia ubique, et ideo timendus; cum nusquam possit evitari. Et in omnibus tate hoc accip
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̾. hanc epłam
scribit apłs tito quẽ
to enim relicto crete
ep̃o ex humilitate ⁊¬
ex simplicitate nimiᷤ
patienti A Nichopoli
scribit de ep̃ali officio¬
Debet enim pontifex

Expanded text:
 Hanc Epistolam scribit Apostolus Tito, quem to enim relicto Cretae episcopo ex humilitate et simplicitate nimis patienti, a Nicopoli scribit de epDebet enim pontifex
Abbreviated transcription (Latin):
sent plene tam̃ a nłło
ad eo reseratis testimo¬
mũdantib huic ꝑted¬
satiom ⁊ hoc ẽ quos dit̃
patefactum ẽ. a xp̃oꝑ¬

Expanded text:
sent, plene tamen a nullo ab eo reseratis, testimonium dantibus huic praedicationi, et hoc est quod dicit: patefactum est a
Abbreviated transcription (Latin):
qr ⁊ si modo sit hominib reuelant tam̃ soli deo cogtñ¬
tũ ẽ. qui solus ꝑfecte nouir curita fcm̃ ẽ. in quo aꝑte¬
repͥmit inquisirores. qui q̃rũt cur tant᷑ distunt de
uenire cur tot gentes ꝑire ꝑmisit. In hoc au̾t qd̾
ait. soli dõ sapi. error quibdam subrepit. arbitnͣtib
dixiss apłs soli sapienti patri. sic tam̃ nͥ seꝑet pr̃em¬

Expanded text:
 etsi modo sit hominibus revelatum cum soli Deo cognitum est qui solus perfecte novit, cur ita factum est? In quo reprimit inquisitores qui quaerunt cur tantum distulit Deus venire, cur tot gentes perire permisit. In hoc autem quod ait, soli sapienti Deo, error quibusdam subrepit, arbitrantibudixisset Apostolus, soli sapienti Patri, nec si tamen separare
Abbreviated transcription (Latin):
quid. slonenim uoluntas nr̃a mib̾ agit. s sola no
sufficit. sslaluit tam tre oramiꝰ ut ip̃am gu̾ami cot¬
mendaretut intłłg̾rent illi qͣn nõ fatuit alicund
mali nõ sola sua uoliitate se uitare maium. s ad¬
uttorio dei impłe quad iustum ẽ. Engo qn p̃cipiturꝰ¬

Expanded text:
enim uoluntas nostra nihil agit. sola non sufficit. maluit tamen dicere: oramus, ut ipsam gratiam commendaret, ut intellegerent illi, quando non faciunt aliquid mali, non sola sua uoluntate se uitare malum, sed adiutorio dei implere quod iussum est. Ergo, fratr
Abbreviated transcription (Latin):
nisi forte reprobi
estis. Spero autẽ
quod cognoscitis:
quia nos nõ repbi
Oramus autem
ch̃mn ut nicħ mali
faciatis. nõut nõ
ꝓbati pareamus
Sut uos quod boñ
ẽ. faciatis. Nos ã
ut reꝑbi simus.
dentur dum uidicant pcc̃ores. si ergo nõ sint quos uidi¬
cent cessante auctoritate qĩ reꝓbiuident᷑ Attendeqd̾
ꝑrsus siue cegitando siue uoltido. Amando. suie agẽdo.¬
tione. quod scurt hanc quippe inspiratõem bone uo¬
luntatis ⁊ oꝑie poscebat apłs corithiis cum clicebat.
oramus neqid mali faciatis. ⁊c̃. duis ho aucliat ⁊ ñ

Expanded text:
i forte reprobi estis spero autem quod cognoscetis quia nos non sumus reprobi oramus autem Deum ut nihil mali faciatis non ut nos probati pareamus sed ut vos quod bonum est faciatis nos autem ut reprobi simus dentur, dum judicant peccatores. Si ergo non sint quos judicent cessante auctoritate, quasi reprobi videntur. Attende quod prorsus sive cogitando, sive volendo et amando, sive agendotione quod sciunt. Hanc quippe inspirationem bonae voluntatis et operis poscebat Apostolus Corinthiis, cum dicebat: Oramus ne quid mali faciatis, etc. Quis hoc audiat et non
Abbreviated transcription (Latin):
accepistis a me: anathẽma sit. eu̾are hoc: quia aud̃
euangłizans. de pͥuatouuit pulu̾e no de mettio ⁊
hoc ferre homo carnali nebisia p̃̾peditꝰ. ⁊ a fonte cõi
ad ꝓpͥam suamflitatem indtium deduitꝰ possit fa¬
cere. Nunquiti ⁊ angłs: uere si angłͥ de ꝓpͥo fluens
tem. fredia aqua possta erat om̃ib p̾cept̃ clm̾ aqͣ
quodam modo publica eiit. ⁊ sne fraude sine lade
lnceno fluebat. s uenit angle de celo lapsus ser¬
pens factus quia insiliose iam uenenum spargere
cupiebat ⁊ misit uenenum de ꝓpͥo locutus est de suo.
modo dicatur anatħa. hoc ũbum ꝓ maledc̃o ponit᷑¬
⁊uugołr denotatio. siam denotare se quemquam
nemofere dicit nͥ maleclicens. unde. illd̾ ⁊ anathe¬
matizanit eum ⁊ ciuitates eius ⁊ uocatum ẽ nom̃
nam luendam uccaret. hoc erat anatħatizare quod
uulgo cłr ⁊ denotare. Ortgo ãu huĩ ũbi ẽ in grecalĩ¬
gua. abhiis reb que note ⁊ ꝑsolute .i. ꝓmisse et¬

Expanded text:
accepistis a me, anathema sit. Quare hoc? Quia aliud evangelizans de privato vult pluere, non de medio: et hoc forte homo carnali nebula praepeditus, etiam a fonte communi ad propriam suam falsitatem reductus, possit facere, nunquam et angelus. Vere, si angelus de proprio fluenstem. Media aqua posita erat omnibus praeceptum Dei. Aqua quodammodo publica erat, et sine fraude, sine labe, sine coeno fluebat. Sed venit angelus de coelo lapsus serpens factus, quia insidiose jam venenum spargere cupiebat, et emisit venenum. De proprio locutus est, de suo: modo dicatur anathema. Hoc verbum pro maledicto ponitur devotatio. Nam devotare se quanquam nemo fere dicit nisi maledicens. Unde illud est: Et anathematizavit eum, et civitates ejus: et vocatum est nomen nam luendam uoueret, hoc erat anathemare, quod uulgo dicitur denotare. origo autem huius uerbi est in graeca lingua ab his rebus, quae uotae et persolutae, hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
nunciaret nt cred̾et set
anathematizaret. Attẽ
illud cłret sͥ ip̃e p̾ulica¬
ret qui cuꝑiebat uemi
scribebat sit̾ ad thessalo¬
racenses ut suppłet que
illorum fidei deerant. S
qui supplet quod minꝰ erat attlit no quod inerat:
toltit. Qui aut p̃t̾ gretlitur fidei regłam nõ acceilit

Expanded text:
nuntiaret, non crederet anathematizaret. Attendillud diceret, sibi ipse praret, qui cupiebat veniscribebat, sicut ad Thessalonicenses , ut suppleret quae illorum fidei deerant. Sed qui supplet quod minus erat, addit; non quod inerat tollit. Qui autem praetergreditur fidei regulam non accedit
Abbreviated transcription (Latin):
impotentem. ⁊ ideo tulia exigire. qualia uultis
exigi a uobis tta faciunt uiri iusti. Romeñimex
fide uiuentes eriam adhuc ab illa cutate ꝑe¬
grinantes quimꝑant seruiunt eis quib uidẽ¬
in accione gr̾arum¬
de preteritis instate
faciat apertum qd̾¬
ad hoc datum est
ut inde prodeat u̾¬
bum. Ol autem aꝑ¬

Expanded text:
ideo talia exigite qualia vultis a vobis exigi, ita faciunt viri justi. Boni enim ex fide viventes, etiam adhuc ab illa civitate peregrinantes, qui imperant, serviunt eis, quibus videnin actione grade praeteritis; instate, faciat apertum qad hoc datum est ut inde prodeat bum. Os autem ap
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enirar in¬
iuriam facit
recipiet id qd̃
miq gessit
et non est ꝑ¬
sonarum ac¬
ceptio apud
deum ¶Domi¬
ni quod iustũ
prestate. Sci¬
entes quoniã¬

Expanded text:
qui enim iniuriam facit, recipit id quod inique gessit, et non est personarum acceptio apud deum. Domini, quod iustum praestate, scientes quonia
Abbreviated transcription (Latin):
s malis simpͥtib ẽ. infita malicia q̃dam ⁊ maliuolẽ¬
ia nocendi tiobis. Uolo aũt uos. Sico quod immo¬
latur demoniis. ego aũ
nolo uos qui fideles estie
fieri socios demo¬

Expanded text:
sed malis spiritibus est insita malitia quaedam, et malevolentia nocendi nobis. Nolo autem vos. Dico quod immdaemoniis: ego autem nolo vos, qui fideles estis, fieri socios daemo
Abbreviated transcription (Latin):
bolus coltrur. qui peior¬
⁊ ydolo. ⁊ qrab ydolatria ꝓ¬
hibebat. unde locus iste
sumpsit epordium ne
⁊ se nõ ꝓhib̾e ista ideo qd̃
ydolum aliquid sit. S qr
demoniis ⁊ nõ deo namio¬

Expanded text:
bolus colitur, qui est pejor idolo. Et quia ab idololatria hibebat, unde locus iste sumpsit exordium, ne se non prohibere ista, ideo quod idolum aliquid sit, sed aemoniis, et non Deo immo
Abbreviated transcription (Latin):
arium auruspiscum ⁊ augurtum atq ligature ⁊
remetlia q̃ fuint in p̾cantationib ⁊ quibdam notis
ł in quibdam reb suspendendis ⁊ alligandis. neo illi
ad horgn̾e ꝑnit̃ose suꝑstitionic segregnidi sunt qui
genechliaci obnatalium dier̃. sid̾atões. Ncinc autẽ
ulilgo mathematiciuocant᷑ qui conantur acconũ

Expanded text:
ligaturae et remedia quae fiunt in praecantationibus, et quibusdam votis, vel in quibusdam rebus suspendendis et illigandis, nec illi ab hoc genere perniciosae superstitionis segregandi sunt, qui genethliaci, ob natalium dierum considerationes, nunc autem vulgo mathematici vocantur, qui conantur actionum
Abbreviated transcription (Latin):
possumꝰ ut dignũ est.
debemꝰ ꝓ uob̾ grãs agere
deo a quo ħ bona sunt ñ
a uob̾ ag̾e clito ttaut clig¬
numẽ. auia ꝓ magnis
bonis magne gr̃e agẽde
sunt. Ide debemus grãs
crescit. magis ac magis
nõ detrescit intͥbulatiõi¬

Expanded text:
possumus ut dignum est. debemus pro vobis gratias agere Deo, a quo haec bona sunt, non a vobis. Agere dico, ita ut dignum est, quia pro magnis bonis magnae gratiae agendae sunt. Inde debemus gratiacrescit magis ac magis, non decrescit in tribulationi
Abbreviated transcription (Latin):
u̾dicit apłs mortui in xͦ in aduentu eius resurgẽt
pͥmi. dem̃ nos qui uiuimꝰ qui refiliti sunꝰ simul ta¬
piemcum illis. contͣbati sunt niiũq ꝑt̾citi
putantes uicinum ẽecliem domini ⁊ timen¬
tes ne damꝑnarent᷑ cum diabolo eo quad tarde

Expanded text:
in adventu ejus resurgent primi; deinde nos qui vivimus, qui resuscitati sumus, simul rapiemur cum illis, conturbati sunt nimiumque perterriti, putantes vicinum esse diem Domini, et timentes ne damnarentur cum diabolo, eo quod tarde
Abbreviated transcription (Latin):
quietos et est iitentio apłi in hac epła bonos ⁊ quietee
atĩ pacienciam mon̾e ⁊ inquietoe corrige. ⁊ que obscu¬
re in p̾cedenti epła cdix̃at hic aliquatenus aꝑire. Ma̾
talis pͥmum salutat dein gr̾as agit. de boms eorũ. ꝓoster
monet al pacienciam ⁊ acl ꝯstanciam. Inde assent

Expanded text:
quietos. Et est intentio Apostoli in hac Epistola bonos et quietos ad patientiam monere, et inquietos corrigere, et quae obscure in praecedenti Epistola dixerat hic aliquatenus aperire. Modus talis: primum salutat, deinde gratias agit de bonis eorum, postea monet ad patientiam et ad constantiam. Inde asserit
Abbreviated transcription (Latin):
tendo. si homonõ impo¬
su̾it finem oꝑi. nec deꝰ¬
imponit remun̾atio
tis se tdilatau̾it. tantum se aꝑiet ad p̾mium ma¬
nus retribuentis. quia sic recipiet quisq quomͣ
facit. quia fortis erit ad seminand̾. fortis erit¬
ta tempꝰ seminandi
seminantdi ẽ p̃sens
uita qua currimuc.¬
In hac licet nob̾ quad

Expanded text:
s. Si homo non imposuerit finem operi, nec imponit remuneratiotis se dilataverit, tantum se aperiet ad praemium manus retribuentis, quia sic recipiet quisque quomodo facit; quia qui fortis erit ad seminandum, fortis eritta tempus seminandi, seminandi est praesens vita qua currimin hac lic
Abbreviated transcription (Latin):
carne sua: ut de carne .i. qui semiat carnalia i¬
uicia. ⁊ fouet. ⁊ qui omĩa que facit etiã si qua
bona tudeantur. ĩo facit ut carnalit ei bene sit
⁊ qui de lege carnalit̾ sentit. de carne ⁊ meret. cõ
ideo seminat in sp̃u ⁊ in carne. Porro etĩa homo
carne acłlit. sua. cum uero ditit̃ in sp̃u. nõ add̾
suo quia semei carnale ex homine ẽ. sem̃ u̾osp̾u
facientes non

Expanded text:
est qui seminat carnalia vitia et fovet, et qui omnia quae facit, etsi qua bona videantur, ideo facit ut carnaliter ei bene sit, et qui de lege carnaliter sentit, de carne et metet convIdeo seminat in spiritu et carne. Porro homo etiam carne, addit, sua, cum vero dicit in spiritu, non addit suo; quia semen carnale ex homine est, semen vero sfacientes, non
Abbreviated transcription (Latin):
tuus est. immo
qui et resurrexit qui est ad dexterã
dei qui etiam interpellat ꝑ nobis
ab et̾no disposuit fac̾e. unde ysanas. auifetit que uẽt᷑a
ant. ut inde cancoͥres sint ⁊ inse nõ fidentes hoc gͦ de p̃
scitis accipitur. ⁊ nõ de aliis ⁊ eñi ad tempꝰ quidam cre¬
dant ⁊ boni uideant᷑ tam̃ qi nõ ꝑmanent ñ magnisicã¬
uocatio iustificatio magnificat̃õ. unde mnĩ in deo ⁊
ta in nobis. Predestinatõ enim nr̃a: nõ in nob̾ ẽ. s inoc¬
culto a pd̾ deum ineius p̾sentia. Tria uͦ reliqua in noħ¬

Expanded text:
tuus est, immo qui et resurrexit, qui est in dextera dei, qui etiam interpellat pro nobisab aeterno disposuit facere; unde Isaias: Qui fecit quae futura ant, ut inde cautiores sint, et in se non aescitis intelligitur, et non de aliis; etsi enim ad tempus quidam credant, et boni videantur, tamen quia non permanent, non magnificaocatio, justificatio, magnificatio. Unum est in Deo, et tria in nobis. Praedestinatio enim nostra non in nobis est, sed in occulto apud ipsum in ejus praescientia. Tria vero reliqua in no
Abbreviated transcription (Latin):
p̃destinando nõ existẽs
uocando adũs& iustis¬
cando pec̃ores głificando
mortales. Quis ẽ otni
nos: Nulłs ꝓrsuis potest
in bonum. possunt eñ
catorib quod maiuisẽ¬

Expanded text:
destinando non existentes, vocando aversos, justificando peccatores, glorificando mortales, quis contra nos est? Nullus prorsus potest in bonum. Possunt enimcatoribus, quod majus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet ut nungͣm careat supplicio quorum mens ĩ hac
uita nunqͣm uoluit car̾e pec̾oo ⁊ nulł detur miquo t̃mniꝰ
ultionis quiqͣmoui ualuit. hr̃e noluit t̃minum cͥmuns
ittr̃ ꝑ illud m̾eantur penam. ad quos dĩs pꝰ hanc uttã
nõ et̃ tempꝰ m̃endi s recipiendi. Nullꝰ enim m̾etur nͥ dum
dincorꝑt ẽ. sicut inconseqñtib epłarum locis leg̃r. ideo qͥdã
ecedunt malam uoluntatem ilła que ẽ inrepbis pꝰtanc
uitã pccm quida᷑m eẽ .i. culpam simul ⁊ penam. s ꝑ eam
nicħ m̾eri. sicit bona uoluntas melectis bonũ quidẽ ẽ. et¬

Expanded text:
icis justitiam pertinet, ut nunquam careant supplicio, quorum mens in hac vita nunquam voluit carere peccato; et nullus detur iniquo terminus ultionis, qui, quandiu valuit, habeper illud mereantur poenam. Ad quod dicimus, post hanc vitam non esse tempus merendi, sed recipiendi. Nullus enim meretur, nisi dum in corpore est, sicut in consequentibus epistolarum locis legitur. Ideo quidam concedunt malam illam voluntatem quae est in reprobis, post hanc vitam peccatum quidem esse, id est culpam simul et poenam, sed per eam nihil mereri, sicut bona voluntas in electis quidem
Abbreviated transcription (Latin):
cũt ista fides x ẽ dicta nõ quacredit xp̃s si illa iustitiadei
sine lege maiifesta. Quomad eñi ꝑ legem iustificata set¬
tis lege s nõ sine lege ostendit ꝙr legem osted̾ homini ĩ¬
⁊ gentiles qui credunt in eum: ⁊ uere monies. Non ẽ¬
on enim est

Expanded text:
 ista fides Christi dicta est non qua credit Christus, sic illa iustitia dei sine lege manifestata. quomodo enim per legem testificata, stis lege, sed non sine lege ostendit, quia per legem ostendit homini in Judaeos et gentiles, qui credunt in eum. Et vere in omnes. Non enim est
Abbreviated transcription (Latin):
ettare omes nascunt᷑ poc̃o¬
res. ⁊ egent adbuc cotidie
gła dei .i. iusticia dei ñ sua.
que ideo dicitur gła dei. qr¬
ꝑ boc deus głosus apparet.
omes g pecores inuenu̾it¬
cato uenit. ⁊ omẽs egent

Expanded text:
es nascuntur peccatores. Et egent, adhuc quotidie ei, id est justitia Dei, non sua. Quae ideo dicitur gloria Dei, qr hoc Deus gloriosus apparet. Omnes igitur peccatores invenitccato venit. Et omnes egent
Abbreviated transcription (Latin):
q̃stus. s pietas ẽ longe
auus questus. quia est
ua sufficiunt qñ homo
netc̃e ẽ. qd̾ decet. Nichil
eñi nascendo intulimus
possumꝰ auferre quid .i.
aliquid de mundo. uñ
Iob. nudus exiui de ut̾o
matris mee nudꝰ reũtar

Expanded text:
quaestus, sed pietas est longe alius quaestus, quia est va sufficiunt, quando homo necesse est: quod decet. Nihil enim nascendo intulimus possumus auferre quid, id est aliquid de mundo. Unde Job: Nudus exivi de utero matris meae, nudus revertar
Abbreviated transcription (Latin):
tus muustrabat. et
uniu̾sa ecͣt supradix¬
at om̃es ecc̃s salutare
illos. ⁊ hic dic̃ uniuer¬
sam ecc̃m salutare il¬
los. quod puto nõ cci
hic dicit eccͣm altuis
alt̾us ꝓuincie unde

Expanded text:
strabat; et universa Ecclesia. Supra dixerat omnes Ecclesias salutare illos, et hic dicit universam Ecclesiam salutare illos: Quod puto non otiohic dicit Ecclesiam alterius provinciae unde
Abbreviated transcription (Latin):
penis incorꝑe. ⁊ ꝓficiebã
inuidaismo. implendõ
legem ⁊ defendendo eam
ꝓfitiebam dicosup̃ młtos
non dico senes s coetane
m. qui plus laborant qͣm¬

Expanded text:
enis in corpore, et proficiebam in Judaismo, implendo legem et defendendo eam. Proficiebam dico supra multos, non dico senes, sed coaetaneos meos, qui plus laborabant q
Abbreviated transcription (Latin):
um s ꝑ g̾ram suam.⁊ ad hoc utiꝑ uocauit ut euange¬
lizaremillum .i. filium ingentib. ⁊ ip̃e utiq quii
me nascifecit acl hoc clut̾e me potint Añte enum ꝙͣ.
aliciuis nascatur scit deus quid fut᷑us sit. ⁊ qͣł. uñ de
Ieremia legitur. ꝑ ruisquam te formarẽ in ut̃o no¬
uute. Qui ergo p̾scit futuro ãnqͣm sint. cum uult:
nasci facit ut sinit. ⁊ iam natos ques uult ꝑ gr̃a uo¬
cat ut iꝰti sint. sic̃ paulum uocauit ꝑ gr̃am ut ãnũ¬

Expanded text:
 gratiam suam, et ad hoc utique vocavit, ut evangelizarem illum, id est Filium, in gentibus. Et ipse utique qui me nasci fecit, ad hoc ducere me potuit. Ante enim quam aliquis nascatur, scit Deus quis futurus sit et qualis. Unde de Jeremia legitur: Priusquam te formarem in utero, vocavi te . Qui ergo praescit futuros antequam sint, cum vult nasci facit ut sint; et jam natos quos vult per gratiam vocat, ut justi sint, sicut Paulum vocavit per gratiam ut annu
Abbreviated transcription (Latin):
inflamant eo ⁊ tantm uasa sua mouent ⁊ uelut or¬
gana tangunt otra cos hm̃s occultam luctam ad
quam nos arnat apłs ⁊ ne putarent᷑ demones hunc
intellexit. s tenebrarum rectores .i. pcc̃orum horum
inundo qui ꝯstat excelo ⁊ t̾ra. s pcc̾orib ⁊ adhuc spe¬
qͣm ⁊ nõ pro parua re pugnant nołtum. s incelestib¬
i. ꝓ celestib .s. procelesti hereclitate tollenda. uel celẽ¬
stia clicit uirtutes in quib pugnam patimur demo¬
patimur in celestib .i. in uirtittib. uel celestia dicit

Expanded text:
ines, et tanquam vasa sua movent, et velut organa tangunt, contra eos habemus occultam luctam, ad quam nos armat Apostolus. Et ne putarentur huncintellexit, scilicet tenebrarum rectores, id est peccatorum,qui constat ex coelo et terra, sed peccatoribus. Et adhuc spelestibus, scilicet pro coelesti haereditate tollenda. Vel coelestia dicit virtutes in quibus pugnam patimur daemoum certamen patimur in coelestibus, id est in virtutibus. Vel coelestia dicit
Abbreviated transcription (Latin):
excarne ⁊ saugume
demomones qui pri¬
cipant᷑ aliis ⁊ potes¬
tates .i. otra eos qui
etiam suꝑhos possũt
qui aliis possunt õiũ¬
ẽ. Certumẽ. enumm qꝑ
excicia famuł dei ac¬
nobis aclũsus demões
quia mundanos re

Expanded text:
carne et sanguine, est daemones, qui principantur aliis, et potestates, id est contra eos, qui etiam super hos possunt, qui aliis praesunt. Certum est enim quia exitia famulis Dei vobis adversus daemones, quia mundanos re
Abbreviated transcription (Latin):
quia ip̃e dat potentẽ
uirtute pugnare uo¬
lentib ⁊ utiq ita debe¬
tis ꝯfortari. Incluite
uos armatura dei .i.
uirt̾utes. ut possitis
stare. firmi atlũsus
insicdias tliaboli. quĩa
exocculto molitur ma

Expanded text:
potentem virtutem pugnare volentibus: et utique ita debetis confortari. Induite vos armaturam Dei, id est virtutes, ut possitis stare firmi adversus insidias diaboli, quia ex occulto molitur ma
Abbreviated transcription (Latin):
rectores muncli alicit qr ĩpi tegunt dilectores mũ¬
cli. ño enim regunt muntum qui ostat excelo et
t̃ra. s muncium pcc̃ores clicit. de quo alibi ⁊ mund
eum nõ aognouit. talem mũdum illi regunt otra
quos hñis ppetuas mimiticias. q ⁊ quod patimur
homines importirg illi fatiunt uestigãt enuim et
admonuit singulos

Expanded text:
rectores mundi dicit, quia ipsi regunt dilectores mundi. Non enim regunt mundum qui constat ex coelo et terra, sed mundum peccatores dicit. De quo alibi: Et mundus eum non cognovit . Talem mundum illi regunt contra quos habemus perpetuas inimicitias, quia et qui patiuntur homines importunos, illi faciunt; instigant enim et admonuit singulos
Abbreviated transcription (Latin):
nebre sunt ad om̃e malum liarolus p̃cipitat ⁊ iusti¬
gat. hoc ergo nos hortatur apłs ut nõ⁊tra hominem
maium imino ꝑillo s tracliadolum qui cum illo oꝑa¬
tur. ⁊ m illo oremꝰ ⁊ quitq uitl possumꝰ faciamne ut di¬
abolus expłłatur ⁊ angłieuis ⁊ homines lib̾ent᷑. ⁊ ip̃i it
quites ergo octidamus ⁊ equoe possideamus. ergo bel¬
ium gerimus adu̾sus rectores tenebraꝵ .i. infidelium
illos quos inimicos .i. pͥncipes in untli ꝯtino suꝑabit᷑ et
sullos uĩcimus qui sunt pͥntipes malitie ⁊ quorum ĩ¬
structu uitia tarius ꝯtranq seuiunt. tunc facise po
fatile fugat᷑. ficut ex libroiudit ostenditur li narrat᷑.
Qd̾ oloferne pͥntipe militie int̾empto multitudo ex¬

Expanded text:
nebrae sunt ad omne malum diabolus praecipitat et instigat. Hoc ergo nos hortatur Apostolus, ut non contra hominem malum, imo pro illo, sed contra diabolum qui cum illo operatur et in illo, oremus; et quidquid possumus faciamus, ut diabolus expellatur et angeli ejus, et homines liberentur. Ipsi enim quites ergo occidamus et equos possideamus. Ergo bellum gerimus adversus rectores tenebrarum, id est infidelium, os videt inimicos, id est principes mundi continuo superabit; et si illos vicerimus qui sunt principes malitiae, et quorum instinctu vitia carnis contra nos saeviunt, tunc facile supfacile fugatur, sicut ex libro Judith ostenditur, ubi narratur quod Holopherne principe militiae interempto, multitudo exer
Abbreviated transcription (Latin):
rentib carnalib uel
spͥualib ingrati de bõic
ut qui corrigentib mã¬
la ꝓ bonis recłtunt sce¬
lesti. in granib ꝓpetͣa¬
dis ut q̃n malumuet

Expanded text:
rentibus, carnalibus vel spiritualibus; ingrati de bonis, ut qui corrigentibus mala pro bonis reddunt; scelesti, in gravibus perpetrandis, ut quando modum
Abbreviated transcription (Latin):
stulta deuita. ad ip̃a
homines amantes se¬
qui ter mt̃ngatus a do¬
mino ter ꝑfessus est
se eitm diugere dicẽs
⁊ dominus ei oues pas¬
cendas crecliit quia
in pascenais ouibua
mõstratur dilectio. si
quis ibi nõ querit iu

Expanded text:
stulta devita: ad ipsa homines amantes sequi ter interrogatus a Domino, ter confessus est se eum diligere, dicens Dominus ei oves pascendas credidit: quia in pascendis ovibus vera monstratur dilectio, si quis ibi non quaerit su
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia sectare. cumhũ
aũt questiones .i. inũ¬
tiles ⁊ que sine disci¬
plinã sunt .i. in qͥb
no ẽ. pronentus scĩe.
⁊ si non stulto sint de.¬
tiles ⁊ sine disciplina
deutta cdito sciens qr
gen̾ant lites. non ẽ¬
dificatõem.⁊ cruũ
au̾t domimi nõ oport.
litigare .i. tp̃e litibue
expend̾e satis obstrept̃
ꝯdicentes ne crgo sert̾i¬

Expanded text:
omnia sectare, cum hisautem quaestiones, id est inutiles, et quae sine disciplina sunt, id est in quibus non est proventus scientiae, etsi non stultae sint, detiles. Et sine disciplina. Devita dico, sciens quia generant lites, non aedificationem. Servum autem Domini non oportet litigare, id est tempus litibus expendere. Satis obstrepunt contradicentes. Ne ergo ser
Abbreviated transcription (Latin):
studere c̾tamm. Fhuss¬
ti eñi homines cuma
somptio excitant᷑ u
tigare uolunt aut
rursus dormire cũ

Expanded text:
studere certamini. Multi enim homines cum a somno excitantur, litigare volunt; aut rursus dormire, cum
Abbreviated transcription (Latin):
poss ut onesimo parcat¬
⁊ gr̃as deõagat quia tałe
recepit. ut nõ seruum esti¬
Deinde clicit ut paret cͥ
bospitium sꝑanti ad ip̃m¬

Expanded text:
posset, ut Onesimo parcagratias Deo agat, quia talem illum recepit, ut non servum existiDeinde dicit, ut paret sibi hospitium speranti ad ip
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝓpensi scoeꝵ affectus in¬
t̾im. o frat̾ ꝑ te. digne
illos recipientes. a sius
quĩa sc̃oꝵ necͣcitatibus
utensilia ministrauit
⁊ ita. santoꝵ affectus erga illum ꝓpeustus eo cõ¬
solaute quierut et refrgeratus est
ropter quod

Expanded text:
te propensi sanctorum affectus inni, o frater, per te digne illos recipientem a suis quia sanctorum necessitatibus utensilia ministravit, et ita sanctorum affectus erga illum propensius eo consolante quievit, et refrigeratus est. Propter quod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cantatem hos in dño
credebat ⁊ diltgebat ⁊ sãc
⁊ in stĩs. ita. ut amũicat̾o
fidei tue euidens fiat.i
ut fides tua ⁊mniuincãs
fidei nr̃e. rel quod aliis
lius cum cognitione bonitatis fiat .i. ut talim̃te
oꝑetur. ut in fut᷑m expectet p̃mium ip̃m xp̃m non¬

Expanded text:
tatem habes in Domino credebat et eligebat, et sanct in sanctis, ita ut communicatio fidei tuae evidens fiat, id est ut fides tua communicans fidei nostrae, vel quod aliis lius cum cognitione fiat bonitatis, id est ut tali mente operetur, ut in futurum exspectet praemium ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
scͥbens ei a roma de carcere.
rare ueniam onesimo.
ap̃ philemonem. Niodꝰ
talis pͥus salutat eum cũ
uxore ⁊ filio. Dein agit¬
gras de bonis eorum mm̃¬
dans fidem ⁊ caritatem

Expanded text:
bens ei a Roma de carcere. rare veniam Onesimo apud Philemonem. Modus prius salutat eum cum uxore et filio; deinde agitDeo de bonis eorum, commendans fidem et charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
cuit .i. nõ quod plac̾et car¬
it dico s dõ patͥ sicut scͥp¬
tũ ẽ in psalmo. Imꝓperu
psalmig̃ph. er ꝑsona sal¬
uatoris. u̾ba fac̾ deo pr̃i

Expanded text:
cuit, id est quod non placeret carit dico, sed Deo Patri, sicut scriptum est in Psalmis: Improperia, Psalmographus ex persona Salvatoris verba facit Deo P
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ hoc qd̾ cieci malox de tẽ¬
plo quod fet̾unt speluncã
latronũ ⁊ in om̃ib auiĩsi
iudei mͥ imꝓperia ingesse¬
runt q̃r dix̾unt me peccare in te qui pociꝰ me noni
recipiendo que misisti exꝓhau̾nt te. ⁊ petcãint
in te ñ recipiendo me. ⁊ ideo meioccidunt qͣi pecc̃atẽ

Expanded text:
in hoc, quia ejeci malos de templo quod fecerunt speluncam latronum, et in omnibus aliis Judaei mihi improperia ingesserunt, quia dixerunt me peccare in te, qui potius me non recipiendo quem misisti exprobraverunt te, et peccaverunt in te, non recipiendo me, et ideo me occiderunt, quasi peccantem
Abbreviated transcription (Latin):
uitate. hos collaudat apł
eo quod in accepta gr̃a ꝑ
manentes atd ꝓfetum p̃¬
mii uirtutib aucti sint
meliora sectando. tante⁊¬
fidei imbib̾ant. sp̃m. ut

Expanded text:
us. Hos collaudat Apostolus, eo quod in accepta gratia permanentes ad profectum praemii virtutibus aucti sunt meliora sectando. Tantfidei imbiberant spirit