comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erat ioseph. et eum pat̾ moriens: qͥnqua¬
gesimum et sextum fere etatis annũ agñ¬
tem reliquit. Unde constat certi mysterii
causa illum numerũ: id ẽ septuagenariũ
et quintũ. scriptura cõm̃dare uoluisse.
S i aut̃ quisquam exigit quo mͦ etiam scd̾m
historie fidem uerum sit. iacob cũ septu¬
aginta qͥnq animab inegyptũ intrasse
ñ illo uno die quo uenit eius ingressũ
oportet intellegi. sed quia infilus siuis
plerumq appellat᷑ iacob. hoc est inposte¬
ris sius: & ꝑ ioseph eum constat in egyp¬
tũ intrasse. Introitꝰ erꝰ accipiendus ẽ ꝗͣ¬
diu uixit ioseph. ꝑ quem factum ẽ. ut intra¬
ret. Toto quippe illo tempore nasci et uiue
beniamin. Sic̃ enĩ dicit hi filii lie quoᷤ
peperit ipsi iacob in mesopotamia sirie
loquens etiam de his qui non erant nati.
qr illic parentes eorũ. ex quib natisunt.
pepererat. Ibi eosꝑhibens natos. qm̃ cau¬

Expanded text:
erat Ioseph et eum pater moriens quinquaerat Ioseph et eum pater moriens quinquagesimum et sextum fere aetatis annum agentem reliquit? unde constat certi mysterii causa illum numerum, id est septuagenarium et quintum scripturam commendare uoluisse. si autem quisquam exigit, quomodo etiam secundum historiae fidem uerum sit Iacob cum septuaginta quinque animis in Aegyptum intrasse, non illo uno die quo uenit eius ■ ingressum oportet intellegi; sed quia in filiis suis plerumque appellatur Iacob, hoc est in posteris suis, et per Ioseph eum constat in Aegyptum intrasse, introitus eius accipiendus est quamdiu uixit Ioseph, per quem factum est, ut intraret. toto quippe illo tempore nasci et uiuerBeniamin. sicut enim dicit: hi filii Liae. quos peperit ipsi Iacob in Mesopotamia Syriae, loquens etiam de his qui non erant nati, quia illic parentes eorum ex quibus nati sunt pepererat, ibi nos perhibens natos, quoniam cau
Abbreviated transcription (Latin):
fleuit ioseph. Ueneruntq ad eum fr̃s sui
et pni interrã dixerunt. Serui tui sumꝰ.
quib ille respondit. nolite metuere: an
di possumꝰ rennuere uoluntati ͤ uos cogi¬
tastis deme malum. et deus uertit illud
in bonũ. ut exaltaret me. sicut inp̃sencia¬
rũ cernitis. et saluos faceret multos ppło.
Nolite metuere. Ego pascã uos et paruulo ᷤᷤ¬
urõs. Consolatusq est eos et blande ac
lenit̃ est locutus. & habitauit in egypto
cũ omĩ domo patris sui. uixitq centum
decem annis. et uidit effraim filios. usq
ad terciam generationem: filii quoq ma¬
chir filii manasse. natisunt in genib io¬
seph. Cum hos filios filiorum. uel ne po
tes filiorũ dicat scriptura ioseph uiuendo
uidisse. quomͦ eos iuingit illis septuaginta
quinq hominib cũ quib iacob egyptũ
dic̃ intrasse: Quando quidẽ ioseph se nes¬
cendo ꝑuenit. ut eos natos uideret. lacob
aut̃ cũ ingressus est in egyptum iuuenis

Expanded text:
flevit Ioseph veneflevit Ioseph veneet proni in terram dixerunt: Servi tui sumus. Quibus ille respondit: Nolite metuere: num Dei possumus renuere voluntatem? Vos cogitastis de me malum: et Deus vertit illud in bonum, ut exaltaret me sicut in praesentiarum cernitis, et salvos faceret populos multos. Nolite metuere: ego pascam vos et parvulos vestros: consolatusque est eos, et blande ac leniter est locutus. Et habitavit in Aegypto cum omni domo patris sui: vixitque centum decem annis. Etad tertiam generationem. Filii quoque Machir filii Manasse, nati sunt in genibus Joseph. Cum hos filios ftes filiorum dicat scriptura Ioseph uiuendo uidisse, quomodo eos iungit illis septuaginta quinque hominibus, cum quibus Iacob Aegyptum dicit intrasse, quandoquidem Ioseph senescendo peruenit, ut eos natos uideret, Iacob autem cum ingressus est in Aegyptum, iuuenis
Abbreviated transcription (Latin):
rum istum in mortuis suis numerũ
seruant. qui magis ẽ ingentilium
consuetudine. Septimus uͦ dies.
auctoritatẽ in script᷑is hab&e. Unde
alio loco scͥptum est. Luctꝰ mortui sep¬
tem die rum. fatui aũt: om̃s dies ui¬
te eius. Septenarus aut̃ numerꝰ ꝓpt̾
sabb̃ati sacram̃tũ p̃cipue quietiᷤ in¬
dicium est unde ñto mortuis tãꝗͣ
requiescentibus exhibetur. quẽ tam̃
numerũ in luctu iacob de culpauer̃
trib suis et omni comitatu. sepul¬
to patre. Quo mortuo timentes
fratres eius et mutuo comloquen¬
tes. ne forte memorsit in iuriȩ quã pas¬
sus ẽ. ⁊ reddat nob malũ omẽ quod feci
mꝰ. mandauer̃ ei. Pat̃ tuus p̃cepit nob añ¬
ꝙͣ moreret᷑. ut ħ tibi uerb̾ illiꝰ diceremꝰ. Obsecro
ut obliuiscaris sceleris fr̃m tuorum. et pec¬
cati atq malitie quam exercuerunt inte.
Nos quoq oramus. ut seruo dei patrii tuo
dimitas iniquitatẽ hanc. Quib auditis

Expanded text:
rum istum in mortuis suis numerum rum istum in mortuis suis numerum seruant, qui magis est in gentilium consuetudine. septimus uero dies auctoritatem in scripturis habet. unde alio loco scriptum est: luctus mortui septem dierum, fatui autem omnes dies uitae eius. septenarius autem numerus propter sabbati sacramentum praecipue quietis indicium est: unde merito mortuis tamquam requiescentibus exhibetur. quem tamen numerum in luctu Iacob decuplauerunt tribus suis, et omni comitatu, sepulto patre. Quo mortuo, timentes fratres ejus, et mutuo colloquentes: Ne forte memor sit injuriae quam passus est, et reddat nobis omcepit nobis antequam moreretur ut haec tibi verbis illius diceremus obsecro ut obliviscaris sceleris fratrum tuorum et peccati atque malitiae quam exercuerunt in te nos quoque oramus ut servis Dei patris tui dimittas iniquitatem hanc quibus auditis
Abbreviated transcription (Latin):
tisunt patriarche. inquib et iacob. usq
ad hunc locum: quo eos aduenisse nar¬
ratur: nã post factum ibi luctum et
planctũ magnũ. redier̃ ad locũ quem
p̾terierant. rursus iordane transiecto.
Lisi forte quis dicat aliquorum hostiũ
uitandoꝵ causa. ꝑ heremum eos uenis
quippe itinere. et plurimũ circuitus.
et ꝑ iordanem uenitur ad abrahamium¬
MU ubi sunt corpora patriarcharum.
idẽ ad terram chanaan. sed qͦmͦ factũ sit.
ut trans illa loca. ad orientẽ uersus tan¬
tum iret᷑. et inde ad ea ꝑ iordanẽ ueni¬
retur. Significationis causa factũ esse
credendum est. quod ꝑ iordanẽ uentu¬
rus erat. ad eas terras postensrł. infilus
siuis. Et fecit luctũ patrisuo. septẽ diẽ.
nescio utrum inueniat᷑ alicui scoꝵ. in
scripturis celebratum esse luctum no¬
uem dies. quod apud latinos nouendial
appellant. Unde mͥ uident᷑ ab hac con¬
suetudine prohibendi: Siqui xp̃iano¬

Expanded text:
ti sunt patriarchae, in quibus et Iacob, usque ti sunt patriarchae, in quibus et Iacob, usque ad hunc locum, quo eos aduenisse narratur. nam post factum ibi luctum et planctum magnum redierunt ad locum quem praeterierant rursus Iordane transiecto. nisi forte quis dicat aliquorum hostium uitandorum causa per heremum eos uenissquippe itinere et plurimum circuitur et per Iordanem uenitur ad Abrahamium, ubi sunt corpora patriarcharum, id est ad terram Chanaan. sed quoquo modo factum sit, ut trans illa loca ad orientem uersus tantum iretur et inde ad ea per Iordanem ueniretur, significationis causa factum esse credendum est, quod per Iordanem uenturus erat ad eas terras postea Israhel in filiis suis. Et fecit luctum patri suo septem diebus. nescio utrum inueniatur alicui sanctorum in scripturis celebratum esse luctum nouem dies, quod apud Latinos nouendial appellant. unde mihi uidentur ab hac consuetudine prohibendi, si qui christiano
Abbreviated transcription (Latin):
m̃to quod ego fodi michi int̾ra chana an
ibi me sepelias. Queri pot̾ quomͦ uerũ
sit. cũ hȩc uerba patris eiꝰ quando desua
sepultura mandauit: non legant᷑. Sed ad
sententiam uerba referre debemꝰ. sicut
ĩ aliis supra similit̾ iteratis uerbis: uel nar¬
rationib ammoniumꝰ. Uoluntati enim
enuntiande et innotitiam perferende:
oportet uerba seruire: fodisse autẽ sibi¬
lacob sepulchrũ nusqͣm suꝑiꝰ inscͥpturis legr̃
S nisi fieret cũ ineis dem terrisessẽt
mͦ ñ diceret᷑. Uener̃q ad aream ad ad. que
sita est transiordanẽ. ubi celebrantes ex se¬
quias planctu magno. atq uehem̃ti. ĩple¬
quod cum ꝑ gerent ad sepeliendũ iacob
scriptura dicit. et aduenerunt ad areã
at̾ad quȩ ẽ transiordanẽ. Pret̃ gressi sunt
enĩ locum in quo erat mortuus sepelien¬
dus: milia sic̃ ꝑ hibent quinouerunt
plusquam qͥnquaginta. tantũ quippe
spatii est plus minꝰ abeo loco. ubi sepul¬

Expanded text:
mento quod ego fodi mihi in terra Chanaan, mento quod ego fodi mihi in terra Chanaan, ibi me sepelies, quaeri potest quomodo verum sit, cum haec verba patris ejus, quando de sua sepultura mandavit, non legantur; sed ad sententiam verba referre debemus, sicut in aliis supra similiter iteratis verbis vel narrationibus admonuimus. Voluntati enim enuntiandae, et in notitiam perferendae, oportet verba servire. Fodisse autem Jacob sibi sepulcrum, nusquam superius in Scripturis legitur, sed nisi fieret, cum in eisdem terris essent, modo non diceretur: Veneruntque ad aream Atad, quae sita est trans Jordanem. Ubi celebrantes exsequias planctu magno atque vehementi, implequod cum pergerent ad sepeliendum Iacob scriptura dicit: et aduenerunt ad aream Atad, quae est trans Iordanem? praetergressi sunt enim locum in quo erat mortuus sepeliendus milia —r- sicut perhibent qui nouerunt — plus quam quinquaginta: tantum quippe spatii est plus minus ab eo loco, ubi sepul
Abbreviated transcription (Latin):
ad uersus alios litigemtꝰ. cũ et illi qͥ ex hebreo
tanto etiam diuinitus facto miracło cõm̃¬
dat᷑. tanta in ecclesiis uetustate firmet᷑. Q
expleto planctus tempꝰ. locutus ẽ iosepb
adfamiliã pharaonis. Si uiueni gram
in conspectu ur̃o. loquimini in aurib
pharaonis. eo quod pat̾ m̃s ad uraue¬
rit me dicens. En morior. insepulchro
meo quod fodi mͥ int̾ra chanaan: sepelies
me. Ascendam gͥ et sepeliam patrẽ meum.
ac reuertar. dixitq ei pharao. ascende &
sepeli patrẽ tuũ. sicut ad iuratus es. Quo
ascendente: ierunt cũ eo omnes senes do¬
mꝰ pharaonis. cunctiq maiores natu egyp¬
ti domus ioseph cũ fr̃ib suis absq paruu¬
lis et gregib atq arm̃tisque relinq̃rant
ui t̾ra gesen. habuit quoq incomitatu
currus et equites. & facta est turba non
modica. Quod mandauit ioseph potenteᷤᷤ
egypti. ut dicerent pharaoni noĩe eius.
pat̃ m̃s ad iurauit me dicens. in monu¬

Expanded text:
aduersus alios litigemus, cum et illi, qui ex hebraeo aduersus alios litigemus, cum et illi, qui ex hebraeo tanto etiam divinitus facto miraculo commendatur, tanta in Ecclesiis vetustate firmetur. Expleto planctus tempore, locutus est Joseph ad familiam Pharaonis: Si inveni gratiam in conspectu vestro, loquimini in auribus Pharaonis, eo quod pater meus adjuraverit me dicens: En morior, in sepulcro meo quod fodi mihi in terra Chanaan sepelies me. Ascendam igitur, et sepeliam patrem meum, ac revertar. Dixitque ei Pharao: Ascende et sepeli patrem tuum sicut adjuratus es. Quo ascendente, ierunt cum eo omnes senes domus Pharaonis: cunctique majores natu Aegypti, domus Joseph cum fratribus suis, absque parvulis et gregibus atque armentis, quae reliquerant in terra Gessen. Habuit quoque in comitatu currus et equites, et facta est turba non modica. Quod mandavit Joseph potentes Aegypti, ut dicerent Pharaoni nomine ejus: Pater meus adjuravit me dicens: In monu
Abbreviated transcription (Latin):
tur. triduũ posuert̃. quãuis ñ ignorarẽt.
quod dies quadraginta in hebreis co-¬
dicib legerentur. ut in dñinr̃i iħu xͥ clari¬
ficatione intellegerentur dissolui. ab¬
oleriq peccata: de quo dictũ ẽ. Qui tra.¬
ditꝰ est propt̃ delicta nr̃a. et resurrex̃
propt̃ iustificationẽ nr̃am. Clarificatio
aut̃ dnĩ in resurrectione. et in celu̾ as¬
censiõe. cognoscit᷑. Unde bis numero
quãuis unum et eundẽ spm scm dedit.
pͥmopostea quã resurrexit. iterũ post¬
ea quã ascendit incȩlũ. Et qm̃ post tri¬
duũ resurrexit. post quadraginta aũ die ᷤᷤ
ascendit. unũ hoꝵ qͦd posteriꝰ factũẽ nu¬
merũ dieꝵ codice ᷤᷤ hebrei significant. Alte¬
rũ aut̃ detriduo. qd adeandem rẽ ꝑtir
neret. septuaginta cõmemorare. ñ in¬
t̃pretationis seruitute: sed ꝓpħie aucto¬
ritate uoluerunt. Hon gͦ dicamꝰ unum
horum falsum eẽ et ꝓaliis int̾pretibus

Expanded text:
tur, triduum posuerunt, quamuis non ignorarent tur, triduum posuerunt, quamuis non ignorarent quod dies quadraginta in hebraeis codicibus legerentur, ut in domini Iesu Christi clarificatione intellegerentur dissolui abolerique peccata, de quo dictum est: qui traditus est propter delicta nostra et resurrexit propter iustificationem nostram. clarificatio autem domini in resurrectione et in caelum ascensione cognoscitur. unde et bis numero quamuis unum et eundem spiritum sanctum dedit: primo. posteaquam resurrexit, iterum, posteaquam ascendit in caelum. et quoniam post triduum resurrexit, post quadraginta autem dies ascendit, unum horum, quod posterius factum est. numero dierum codices hebraei significant; alterum autem de triduo, quod ad eandem etiam rem pertinet, Septuaginta commemorare non interpretationis seruitute sed prophetiae auctoritate uoluerunt. non ergo dicamus unum horum falsum esse et pro aliis interpretibus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipuam obseruationẽ ieuinioꝵ. qua¬
dragesimã uocat. Unde et inhebreo. de
nĩniuitis. apud ionam ꝓpħam. scͥptum
ꝑ hibent. Quadraginta dies. et niniue
euertetur. ut ꝑtot dies a cõmodatos: ui¬
delicet humiliationi penitentiũ in tel¬
iegatur imeumiis sua de fleuisse pec¬
cata. et impetrasse miscdiam dĩ. Nec
tam̃ putandũ ẽ istũ numerũ luctu
pęnitentium tantum mͦ conuenire: ali¬
oquin non quadraginta dies fecisset
dñs cũ discipłis suis pꝰ resurrectionem in¬
trans cũ eis et exiens. manducans. &
bibens. qͥ dies utiq magne letitie fuer̃.
n ec septuaginta int̾pretes quos legere
consueuit ȩccła. errare credendi sunt. ut
non dicerent quadraginta dies sed tridu¬
um. & niniue subuertetur. Maiore qͥp¬
pe auctoritate prediti. quam inẽpretũ
officium est ꝓpħico spũ. quo etiam o¬
re uno insuis interp̾tationib quam
magnũ miracłm fuit: consonuisse firmã¬

Expanded text:
praecipuam obseruationem ieiuniorum quapraecipuam obseruationem ieiuniorum quadragesimam uocat. unde et in hebraeo de Nineuitis apud Ionam prophetam scriptum perhibent: quadraginta dies et Nineue euertetur: ut per tot dies, accommodatos uidelicet humiliationi paenitentium, intellegantur in ieiuniis sua defleuisse peccata et impetrasse misericordiam dei. nec tamen putandum est istum numerum luctui paenitentium tantummodo conuenire; alioquin non quadraginta dies fecisset dominus cum discipulis suis post resurrectionem intrans cum eis et exiens, manducans et bibens: qui dies utique magnae laetitiae fuerunt. nec septuaginta interpretes, quos legere consueuit ecclesia. errasse credendi sunt, ut non dicerent; quadraginta dies, sed: triduum et Nineue euertetur. maiore quippe auctoritate praediti quam interpretum officium est prophetico spiritu, quo etiam ore uno in suis interpretationibus, quod magnum miraculum fuit, consonuisse firman
Abbreviated transcription (Latin):
Nuic ppło apponunt᷑ : qui post hanc uita
placentes deo fiunt. Tc̃ enim dicuntur
apponi: quando iam nulla remanet
sollicitudo temptationũ. et periculum
peccatorum. Quod intuens ait scripta᷑.
ante mortem non laudes hominẽ quẽꝗͣ.¬
finitisq mandatis quib filios instruebat.
collegit pedes suos suꝑ lectulum et obiit.
appositusq est ad popłm suum. Iuod
cernens ioseph ruit suꝑ faciem patris.
flens et deosculans eum. precepitq ser¬
uis suis medicis ut aromatibus condent
patrem. Quib ussa explentib. transie.¬
runt quadraginta dies. Iste quippe
mos erat. cadauerum conditoꝵ. fleuit¬
q eum egyptus septuaguita dieb. Iua¬
draginta dies sepulture quos cõmemo¬
rant scͥpt̾ẽ. forte significant. aliqͥd pe¬
nitentie: qua peccata sepeliuntur: non
eium frustra etiã quadragiita dies
ieuinioꝵ st̃ ꝯstituti: quib moyses. et
helias. et dñs ipse ieiunauit. et eccła

Expanded text:
huic populo apponuntur qui hanc uitam huic populo apponuntur qui hanc uitam placentes deo finiunt. tunc enim dicuntur apponi, quando nulla iam remanet sollicitudo temtationum et periculum peccatorum. quod intuens ait scriptura: ante mortem ne laudes hominem quefinitisque mandatis quibus filios instruebat collegit pedes suos super lectulum et obiit adpositusque est ad populum suum quod cernens Ioseph ruit super faciem patris flens et deosculans eum praecepitque servis suis medicis ut aromatibus condirent patrem quibus iussa explentibus transierunt quadraginta dies iste quippe mos erat cadaverum conditorum flevitque eum Aegyptus septuaginta diebudraginta dies sepulturae, quos commemorat scriptura, forte significant aliquid paenitentiae, qua peccata sepeliuntur. non enim frustra etiam quadraginta dies ieiuniorum sunt constituti, quibus Moyses et Helias et ipse dominus ieiunauit; et ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
que ẽ inagro ephron ethei. contͣ man¬
bre int̾ra chanaan. quã enut abrahã
cũ agro ab ephron etheo inpossessionẽ
sepulchri. Ibi sepelierunt eũ. & saram
urore eius ibiq sepultus ẽ psaac cũ rebec¬
ca coniuge ibi & lia condita iacet. Uiden
dũ quomͦ dicant scripture. quod assi¬
aue dict̃ demortuis. et apposit ad pa¬
tres suos. uel appositus est ad popłm
suum: ecce enim de iacob đr. iamquidẽ
mortuo: sed ñ dum sepulto. et adquem
populum apponat᷑: non in promptu ẽ¬
est uidere. Ex illo enim populꝰ prior
nascitur. qui dictus est populus israel.
Qui uero eum precesserunt tampauci ius¬
ti nominant᷑. ut eos populos appellare
cunctemur. Nam si dictum esset adposi¬
tus ẽ ad patres suos: nulla questio fiera.
An forte populus est. ñ solum hominũ
scõꝵ. uerum et angłoꝵ ppłs cuuitatis
illius. unde dicitur ad hebreos. S acces¬
sistis ad montem syon. et ad ciuitatẽ dei
ierłm. et admilia angłorũ exultantiũ:

Expanded text:
n Hetthei contra Mambre in terra Chanaan quam emit Abraham cum agro ab Ephron Hettheo in possessionem sepulchri ibi sepelierunt eum et Sarram uxorem eius ibi sepultus est Isaac cum Rebecca coniuge ibi et Lia condita iacet findum quomodo dicant scripturae quod assidue dicunt de mortuis: et appositus est ad patres suos uel: appositus est ad populum suum. ecce enim de Iacob dicitur iam quidem mortuo, sed nondum sepulto, et ad quem populum apponatur non in promtu est uidere. ex illo enim populus prior nascitur, qui dictus est populus Israhel; qui uero eum praecesserunt, tam pauci iusti nominantur, ut eos populum appellare cunctemur. nam si dictum esset: appositus est ad patres suos", nulla quaestio fieret. an forte populus est non solum hominum sanctorum uerum et angelorum, populus ciuitatis illius, unde dicitur ad Hebraeos: sed accessistis ad montem Sion et ad ciuitatem dei Hierusalem et ad milia angelorum exsultantium?
Abbreviated transcription (Latin):
quentib ubi omĩa quȩ dominus imperat:
moyses expleuisse narratur. fuit uectis il
quit uectem alium. qui ꝑ medias tabulas¬
ergo uectis apͥma. tabularum sũmitate.
usq ad alterus lateris sũmitatem. ꝑ .x.
cubitos latitudinis tabernaculi ꝓtentus
ẽẽ credendus est. capite utroq firmit̃ ta¬
bulis imposits. ut ꝑ hoc. & ea tabernaculi
plaga quȩ non tabulis. sed colũnis cons¬
tabat: non minus fixa quam ceterȩ. uento
licet impellente ꝑsistera. facies & altare

Expanded text:
e, ubi omnia quae Dominus imperaverat, Moyses explevisse narratur. CAPUT X. Vectis. . . Vectem alium, qui per medias tabulasergo vectis a prima tabularum summitate usque ad alterius lateris summitatem, per decem cubitos latitudinis tabernaculi protentus esse credendus est, capite utroque firmiter tabulis impositus, ut per hoc et ea tabernaculi plaga, quae non tabulis, sed columnis constabat, non minus fixa quam caeterae, vento licet impellente, persisteret. Cujus vecti si
Abbreviated transcription (Latin):
Q uod ansas cortine inutraq parte haberent.
ut uidelicet ꝓximas sibi exutroq latere cor¬
tinas. singuie queq cortine quasi extensis
hinc & inde brachiis. amplecterentur. de¬
plenius refertur. cũ dicitur. Et quinquagin¬
ta fudit circulos aureos. qui morderent cor¬
tinarum ansas. & fiat unum tabernacłm:¬

Expanded text:
quod ansas cortinae in utraque parte haberent, ut videlicet proximas sibi ex utroque latere cortinas, singulae quaeque cortinae, quasi extensis hinc et inde brachiis, amplecterentur. plenius explicatur, cum dicitur: Et quinquaginta fudit circulos aureos, qui morderent cortinarum ansas, et fieret unum tabernac
Abbreviated transcription (Latin):
tabernaculi. & fundes eis anulos aureos ꝑ qͦs
uectes tabulata contineant. hinc rursus iose
phus. Singule inquit tabule anulos habebãt
aureos. ꝑ exteriores frontes eminentes. ue¬
lut: qͥlidã radicib ad herentes. ꝑ ordinem ad
in uicem ꝑcircuitum respicientes. & ꝑ eos de¬
aurati uectes inmissi uno qͦ habente magni-
tabularum. intrabatq capud uectisunus¬
cuuisq in aliouectis capite. uelatiin modum
chocci. Et postergum parietum in longitu.¬
adme positorum. unus erat ordo ꝑ tabulas õs
uadens. quo ꝑ uncinos utriusq parietis la¬
tera continebantur. incastrationib factis:
& in missis adinuicem. Quod propterea sic
ex quisitum est: ut neq auentis inoueretur.
neq alia causa tabernacłm conturbaret. sed
immobile secura quiete seruaretur. Uectes¬

Expanded text:
aurabis et fundes eis anulos aureos per quos vectes tabulata contineant quos opeum. Singulae vero tabulae annulos habebant aureos, per exteriores frontes eminentes, velut quibusdam radicibus confixos, per ordinem ad invicem per circuitum respicientes, et per eos deaurati vectes immissi, unoquoque habente magnitutabularum, intrabatque caput vectis uniuscujusque in alio vectis capite, velut in modum cochleae. Et post tergum parietum in longitudine positorum erat ordo per tabulas omnes vadens, quo per uncinos utriusque parietis latera continebantur, incastrationibus factis et immissis ad invicem; quod propterea sic exquisitum est, ut neque a ventis moveretur, neque alia causa tabernaculum conturbaret, sed immobile secura quiete servaretur. Hae
Abbreviated transcription (Latin):
tu meo semꝑ. & c̃. De his panib in leuitico.
coques ex ea xiipanes. qui singuli habe¬
ant duas decimas. Quoꝵ senos altrinsecuᷤ
suꝑ m̃sam purissimã. coram dño statues.
&& pones suꝑ eos tus lucidissimũ. ut sit pa

Expanded text:
um solatii. De his panibus in Levitico pcoques ex ea duodecim panes, qui singuli habeant duas decimas: quorum senos altrinsecus super mensam purissimam coram Domino statues. Et pones super eos thus lucidi
Abbreviated transcription (Latin):
penas luunt quorum facta secuti sunt:
Unde & recte dicit᷑. usq ad terciam & quar¬
tam ꝑgeniem. Quia enĩ usq ad terciam
a quartam ꝓgeniẽ eam quam imitant᷑
filũ parentum. uitã possunt uidere: us¬
q ad eos ultio extenditur. qui uiderunt

Expanded text:
poenas luunt, quorum facta secuti sunt? poenas luunt, quorum facta secuti sunt? Unde et recte dicitur: Usque ad tertiam et quartam progeniem. Quia enim usque ad tertiam et quartam progeniem eam quam imitantur filii parentum vitam possunt videre, usque ad eos ultio extenditur, qui viderunt
Abbreviated transcription (Latin):
huc malitiam coniungere ñ formidat. &
iuistum est. ut qui sub districto iudice
uias parentis iniqui non timae imitari.
cogatur inuita presenti. etiam culpas
parentis iniqui ꝑsoluere.Ynde & illic
dictum ẽ. Anima patris mea ẽ. anima
filii mea ẽ. anima que peccauerit. ipsa
morietur. Quia in carne ñ numquam
filii. etiam ex patris peocato perimunt᷑.
delicto aut̃ originali peccato. exparentũ
nequitia anima ñ tenetur. Quid ẽ enĩ
quod paruuli filii plerũq demonibus ar¬
ripuntur. nisi quod caro filii expatris
pena multat᷑s insemae ipso enĩ ꝑcutit᷑
pat᷑ iniquiis. & ꝑcussionis uĩ sentire con¬
tempnit. Plerũq ꝑcutitur in filiis. ut a¬
crius uratur. & dolor patrisꝰ carnes filiorũ
redditur. quatenus perfiliorum penas
mens patris iniqua puniatur. cum uero
non paruuli. sediam ꝓuectiores. filii ex
parentum culpa. feruint᷑. quid aliud a¬
ꝑte tlatur intellegi. nisi quod illorũ etiã

Expanded text:
huc malitiam adjungere non formidat. Et huc malitiam adjungere non formidat. Et justum est, ut qui sub districto judice vias parentis iniqui non timet imitari, cogatur in vita praesenti etiam culpas parentis iniqui persolvere. Unde et illic dictum est: Anima patris mea est, et anima filii mea est. Anima quae peccaverit, ipsa morietur: quia in carne nonnunquam filii etiam ex patris peccato perimuntur. Deleto autem originali peccato, ex parentum nequitia in anima non tenentur. Quid enim est quod parvuli filii plerumqripiuntur, nisi quod caro filii ex patris poena multatur? In semetipso enim percutitur pater iniquus, et percussionis vim sentire contemnit. Plerumque percutitur in filiis, ut acriter uratur, et dolor patris carni filiorum redditur, quatenus filiorum poena mens patris iniqua puniatur. Cum vero non parvuli, sed jam provectiores filii ex parentum culpa feriuntur, quid aliud aperte datur intelligi, nisi quod illorum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
traq gͥ sententia. dum dissimilis sensꝰ
inuenitur. auditoris animus ut discre¬
tionis uiam subtilit̃ requirat instruit᷑.
P eccatum quippe originale aparentibus
trahimus. & nisi ꝑ grãm baptismatis sol¬
uatur: etiam parentum peccata porta¬
mus. ꝙ unũ adhuc uidelicet cum illis
sumus. Reddit gͦ peccata patrũ infilus
dũ ꝓ culpa parentis. ex originali peccato.
anima polluitur ꝓlis. & rursum ñ red
dit parentum peccata infilus. qr cũ
ab originali culpa ꝑ baptismũ liberam᷑.
non iam parentum culpam. sed quas ipsi
cõmittimus. habemus. Quod tam̃ in del¬
legi etiam alit̾ potest. quia quisquis pͣ¬
ui parentis iniquitatem imitatur. etiã
ex eius delicto constringitur. Quis quis
aut̃ parentum iniquitatẽ ñ inmitatur:
nequaquam delicto illius grauatur. Uñ
fit ut unicus filius iniqui patris. non
solum sua quȩ addidit. sed etiam patris
peccata ꝑsoluat. Cũ uiui patris quibus
iratũ dñm non ignorat. etiam suã ad¬

Expanded text:
ac sententia dum dissimilis sensus invenitur, auditoris animus ut discretionis viam subtiliter requirat instruitur. Peccatum quippe originale a parentibus trahimus; et nisi per gratiam baptismatis solvamur, etiam parentum peccata portamus: quia unum adhuc videlicet cum illis sumus. Reddit ergo peccata parentum in filios, dum pro culpa parentis, ex originali peccato anima polluitur prolis. Et rursum dit parentum iniquitatem in filios, cum ab originali culpa per baptismum liberamur et non iam parentum culpas, committimus, habemus. Quod tamen intelligi etiam aliter potest: quia quisquis pravi parentis iniquitatem imitatur, etiam ex ejus delicto constringitur. Quisquis autem parentis iniquitatem non imitatur, nequaquam delicto illius gravatur. Unde fit, ut iniquus filius iniqui patris non solum sua quae addidit, sed etiam patris peccata persolvat; cum vitiis patris, quibus iratum Dominum non ignorat, etiam suam ad
Abbreviated transcription (Latin):
lata quod umbra uł stillicidium foliorũ eius
ꝓrimis arborib noceat. hanc alio nomine la¬
tini iuglandẽ dicunt. quasi ouis glandem:
fuit enimħ arbor consecrata ioui. Cuius
pomũ tantã uim hab&. ut missa int̾ suspec̃¬
tos herbarum uel fungorum cibos. quic¬
quid in eis uirulentum ẽ. exudet rapiat.
ta corio duriore. ut pinee. nuces. auella
quod sint duro corio tecti. at contra omĩa
poma mollia: mala dicta. sed cũ adiectioẽ
terrarum inquib antea nata sunt. ut ꝑsica
candelabro erunt .iiiͦiͬ. scyphi innucis modũ.
sperulȩq ꝑ singulos & lilia. Ergo sub duobus

Expanded text:
lata, quod umbra vel stillicidium foliorum ejus proximis arboribus noceat. Hanc alio nomine Latini juglandem vocant, quasi Jovis glandem. Fuit enim haec arbor consecrata Jovi. Cujus pomum tantum vim habet ut missum inter suspectos herbarum vel fungorum cibos quidquid in eis virulentum est, exsugat, rapiat, ta corio duriore; ut pineae nuces, Abellanquod sint duro corio tecti. At contra poma omnia mollia mala dicta, sed cum adiectione terrarum in quibus antea nata sunt: ut Persica, candelabro erunt quatuor scyphi in nucis modum, sphaerulaeque per singulos, et lilia. Sphaerulae sub duobus
Abbreviated transcription (Latin):
so retorta. & iacincto. & purpura coccoq bis
tincto uariatas opere plumario facies. &c̃.
regis asiȩ. cui successit populus romanus in¬
uenta sunt. Cortinas aut̃. acoriis quidam
dictas putant. qͦd pͥus expellibus fuissent factȩ.
Unde & in hoc tabernacło. iubentur. cortinȩ.
fieri expellibus arietum rubris. & iacuicti¬
uis. Byssus quidẽ de terra oritur. Sed eruta
de terra: longo exercitio siccandi. tunden¬
di. purgandi. coquendi. et nendi : gramine¬
um solet ꝑdere. & candidum inse recipere

Expanded text:
so retorta et hyacintho ac purpura coccoque bis tincto variatas opere plumario facies longitudo regis Asiae, cui successit populus Romanus, inventa sunt. Cortinae sunt aulaea, id eo quod prius ex pellibus fuissent factae: unde et in eodem tabernaculo legis jubentur cortinae fieri ex pellibus arietum rubris, etus ergo quae de terra quidem oritur, sed eruta de terra longo exercitio siccandi, tundendi, purgandi, coquendi et nendi, gramineum solet perdere, et candidum in se recipere
Abbreviated transcription (Latin):
rietes. australis septentrionalis. & occidenta¬
lis. de tabulis sunt conpacti ligneis. in orien
itus fuerit. qui ꝑmedias tabulas. ab angulo
ueniret. id est asũmitate ultima huiꝰ parie¬
tis. usq adparietis alterius sũmitatem. cui
ubi & tentorium erat qͥnq colũnis suspen¬
sius ꝑtinet. ibi mauis opus erat. geminato
sagorum munim̃to. ubi solida parietis ar¬

Expanded text:
res, australis, septentrionalis, et occidentalis, de tabulis sunt compacti ligneis, ab utroquitus fuit, qui per medias tabulas ab angulo veniret, id est a summitate ultima hujus parietis usque ad parietis alterius summitatem. Cui ubi et tentorium erat quinque columnis suspensius pertinet, ibi magis opus erat geminato sagorum munimento, ubi solida parietis fir
Abbreviated transcription (Latin):
eri iubeat. & tante longitudinis aclati¬
tudinis. quante arcã fieri preceperat:
constat ꝓ cul dubio quod tabulam fieri
uoluit auream tantam. quanta arcam
tegere sufficeret. Propitiatorium. ꝓpitia

Expanded text:
eri jubeat, et tantae longitudinis ac latitudinis, quantae arcam fieri praeceperat; constat procul dubio, quia tabulam fieri voluit auream tantam, quanta arcam tegere sufficeret. Quod videlicet propitia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. quȩ de premus futuris. &. eaque in ce¬
lis ẽ uita futura: sine misticis. seu aꝑtis
sermonib disputat. Aꝑtis scilicet. ut beati
mundo corde qm̃ ipsi dm̃ udebunt. Mys¬
ticis uͦ: ut beati qui lauant stolas suas. ut
sit potestas illis in ligno uite. & ꝑportas
intrent inciuitatem. quod est patent̃ dice¬
re. Beati qui mundant suas cogitationes:
& actus. ut potestatem habeant iudendi do¬
minũ xp̃m qui ait. E gosum uia. & ueri¬
tas. & uita. Et ꝑ doctrinam atq exempla.
precedentium patrũ. intrent in regnum
cȩlorũ. Subt̃ coronam. erunt circuli aurei

Expanded text:
est, quae de praemiis futuris, et ea quae in coeest, quae de praemiis futuris, et ea quae in coelis est vita futura, sive mysticis seu apertis sermonibus disputat. Apertis scilicet, ut, Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Mysticis vero, ut: Beati qui lavant stolas suas, ut sit potestas illis in ligno vitae, et per portas intrent in civitatem. Quod est patenter dicere: Beati qui mundant suas cogitationes et actus, ut potestatem habeant videndi Dominum Christum, qui ait: Ego sum via, veritas, et vita . Et per doctrinam atque exempla praecedentium Patrum, intrent in regnum coelorum. Subter coronam erunt circuli aurei
Abbreviated transcription (Latin):
is scribitur. auegoria est cũ uerbis siue reb
mysticis presentia xp̃i. et ecłȩ. sacram̃ta sig¬
nantur. Uerbis iudelicet. ut isaias ait. Egre¬
dietur uirga deradice iesse. & flos deradi¬
ce eius ascendet. Quod est aꝑte dicere. Nas¬
cetur uirgo maria. de styrpe dauid. &. xp̃c
de stirpe eius orietur. Rebus autẽ. ut popu¬
lus de egyptiaca seruitute persangiunẽ
agni saluatus. eccłam significat. passione xͥ
ademonica dominatione liberatam. T ropo¬
logia. id est moralis locutio. ad instructio¬
nem & correctionem morum. siue aꝑtis.
seu figuratis prolata sermonib respicit. aꝑ¬
tis udelicet. ut ioħs ammon&e. dicens. filio¬
limei nondiligamus uerbo neq lingua. sed¬
oꝑe & ueritate. figuratis uero. salomon ait.
Omni tempore suit. uestim̃ta tua candida &
oleum de capite tuo non deficiat. Quod ẽ
aꝑte dicere. Omni tempore. suit oꝑa. tua
munda. & caritas cortuum nondeserat.
a nagoge. ⁊c est ad suꝑid̾a ducens locutio

Expanded text:
 narratur. Allegoria est, cum verbis, sive rebus mysticis praesentia Christi et Ecclesiae sacramenta signantur: verbis videlicet, ut Esaias ait: Egredietur virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet . Quod est aperte dicere: Nascetur virgo Maria de stirpe David, et Christus de stirpe ejus orietur. Rebus autem, ut populus de Aegyptia servitute per sanguinem Agni salvatus, Ecclesiam significat, passione Christi a daemonica dominatione liberatam. Tropologia, id est moralis locutio, ad institutionem et correctionem morum, sive apertis seu figuratis prolata sermonibus respicit. Apertis videlicet, ut Joannes admonet dicens: Filioli mei, non diligamus verbo nec linguaopere et veritate . Figuratis vero, ut Salomon ait: Omni tempore sint vestimenta tua candida: et oleum de capite tuo non deficiet . Quod est aperte dicere: Omni tempore sint opera tua munda, et charitas de corde tuo non deficiet. Anagoge, id est ad superiora ducens locutio
Abbreviated transcription (Latin):
habentia figurã. que anullo hoĩũ. ante
est inspecta. hec dixit moyses. indĩ se
ro singulari cherub: plurali autem che¬
rubin dicitur. & ẽ nomen generis mas¬
culini. Sed greca consuetudo. genere
mutata. Uerum nr̃ interpres. hebreum
secutus. idioma. masculino genere posu¬
it. duos cherubimaureos. & ꝓductiles
facies. non duo cherubim. aurea ꝓ duc¬
tiua. Quod scͥptoꝵ incuria credo merꝰ
trans latione esse corruptum. ut ꝓchetu¬

Expanded text:
habentia figuram, quae a nullo hominum est inspecta. Haec dixit Moyses se in sede Dei ro singulari Cherub, plurali autem Cherubim dicitur, et est nomen generis masculini, sed Graeca consuetudo neutro genere mutata. Verum noster interpres, Hebraeum secutus idioma, masculino genere posuit. Duos Cherubim aureos et productiles facies, non duo Cherubim aurea et productilia, quod scriptorum incuria credo in ejus translatione esse corruptum, ut pro Cheru
Abbreviated transcription (Latin):
duas habens ansas. & est grecum nom̃. de¬
clinatur aut̃ apud eos hic crat̃. Unde ꝑ¬
magnas statuunt. & uina coronant. fie¬
bant autem pͥmũ aconexionib uirgulto¬
rum. unde & dicte cratere. apocratin. id¬

Expanded text:
duas habens ansas, et est Graecum nomen: declinatur enim apud eos hic cratemagnas statuunt, et vina coronant. Fiebant autem primum ex connexionibus virgultorum. Unde et dictae craterae apo t
Abbreviated transcription (Latin):
uocant. latini octobrẽ. in cuiꝰ pͥncipio u¬
dei. sollempnitatẽ agentes. ampliꝰ tuba
canebant. & plurima offerebant sacͥfitia
quam ꝑsingulos m̃ses. inquo dies expiaci¬
onum erant. & dies scenophegie. Eodẽ
mense quinto decimodie: celebrabant᷑
sollep̃nitates tabernaculorum. anquo plu¬
rima & diuersa offerebantur sacrifitia.

Expanded text:
vocant, Latini Octobrem; in cujus principio, Judaei solemnitatem agentes, amplius tuba canebant, et plura offerebant sacrificia, quam per singulos menses. In quo dies expiationum erant, et dies Scenopegiae eodem mense, decimo quinto die celebrabantur, solemnitates scilicet tabernaculorum, in quo plurim
Abbreviated transcription (Latin):
Purpura colorem sanguinis ostendit. & uera qͦ
purpura. conc̾iliorum sanguine tinguitur.¬
Concͥilia aut̃ sunt maris. quȩ circumcisa fer¬
ro. lacrimas purpurei coloris. emittunt.
his collectis. color purpureus tẽperatur. &
ostrũ inde appellatur. quod extestȩ humo¬
re elicitur. Purpura apud latinos. apurita¬
te lucis uocata. apud grecos aut̃. porphyria

Expanded text:
pura quia colorem sanguinis ostendit, et vera quoque purpura conchyliorum sanguine tingiturConchylia autem sunt maris, quae circumcisa ferro lacrimas purpurei coloris emittunt: his collectis color purpureus temperatur. Et ostrum exinde appellatum dicunt quod ex testae humore elicitur. Purpura apud Latinos a puritate lucis vocata. Apud Graecos autem πόρφυρα
Abbreviated transcription (Latin):
bato mane oblati suꝑ sacram m̃sam. po¬
nebantur seni ad alterutros conuera. du¬
ab pateris aureis suꝑ positis ture plenis.
qui ꝑmanebant usq ad aliud sabb̃m. &
tc̃ pro illis. alii deportabant᷑. illi uero: sa¬
cerdotib exhibebant᷑. Et ture incenso
in igne sacro inquo omĩa holo causta fie¬
bant: aliud tus suꝑ alios panes adicieban¬
tur. Quodq in libro regũ scriptumẽ Quod
dauid tab̃nacłm ingressus. panes scõs a
sacerdotib acceperit. Sabbato mane factũ
est. uenit enim ad tabernacłm illa hora
qua panes. septimane precedentis subla¬
ti erant dem̃sa dñi. ut ponerent᷑ panes
noui. qui pridie fuerant cocti. Sicq pa¬
nes scõs accepit. ut ne admom̃tũ quidẽ
hore. m̃sa domini sine pane maneret.

Expanded text:
bato mane oblati super sacram mensam, ponebantur seni ad alterutros conversi, duabus pateris aureis superpositis thure plenis, manebant usque ad aliud sabbatum, et tunc pro illis alii deportabantur, illi vero sacerdotibus exhibebantur: et thure incenso in igne sacro, in quo omnia holocausta fiebant, aliud thus super alios panes adjiciebatur, quodque in libro Regum scriptum est, quia David tabernaculum ingressus, panes sanctos a sacerdotibus acceperit, sabbato mane factum est. Venit enim ad tabernaculum illa hora, qua panes septimanae praecedentis sublati erant de mensa Domini, ut ponerentur panes novi, qui pridie fuerant cocti: sicque panes sanctos accepit, ut ne ad momentum quidem horae mensa Domini sine pane maneret.
Abbreviated transcription (Latin):
Auegorice aut̃ : siquis de uotam subiec¬
tionem. quam bonus animus genuit cui¬
lib& doctori ad obediendum tradiderit.
non est equũ ut spreta ab illo uel confu¬
sa abiciatur. sed siue sibi. uel ꝓbato dis¬
cipulo uingat. ad consortium disciplinȩ
beniuola m̃te eum cumsolatio persequa¬
tur. nec uacuum dilectione ase recedere
ꝑmittat. heretico aut̃ homini uł scisina¬
tico qui alienus est adei populo. non ba¬
bet potestatem illum tradendi. sed si ipse¬
de eo laborem. subire uoluerit. liberum
recedere patiatur. ut sibi magistrum quẽ
uelit eligat. Qui ꝑcusserit hominem uo

Expanded text:
ice autem, si quis devotam subjectionem quam bonus animus genuit, cuilibet doctori ad obediendum tradiderit, non est aequum, ut spreta ab illo vel confusa, abjiciatur: sed sive sibi vel probato discipulo jungat ad consortium disciplinae, benevola mente eum cum solatio prosequatur, nec vacuum dilectione a se credere permittat. Haeretico autem homini vel schismatico, qui alienus est a Dei populo, non habet potestatem illum tradendi; sed si ipse laborem de eo subire noluerit, liberum recedere patiatur, ut sibi magistrum quem velit elig
Abbreviated transcription (Latin):
xiii. & contundentes. & mundãtes adcoquẽ¬
dum. hordea facientes. arȩdĩ assarium ob¬
tulerunt. & unam draginã. ex eo mitten¬
tes. reliquum sacerdotum usui de relique¬
runt. & tunc iam licebat omib ꝓsua me¬
pͥmitiuorum operis tui. ⁊ rełq. losephus.

Expanded text:
t contundentes, et munda ad coquendum hordea facientes, arae Dei assarium offerunt: et unam drachmam ex eo mittentes, reliquum sacerdotum usui derelinquunt: et tunc jam licebit omnibus pro sua meprimiti
Abbreviated transcription (Latin):
tionib constant. & dicuntur scła quod
sesequantur abeuntib enĩ aliis succen¬
dunt. hunc quidã. qͥnqͣgesimũ annũ dicũt̃
quem hebrei iubeleũ uocant. Ob hanc
causam iste hebreus qui ꝓpt̾ uxorem
& liberos. amat dnm suum. aure ꝑtusa

Expanded text:
tionibus constant; et inde saecula, quod se sequantur: abeuntibus enim aliis alia succedunt. Hunc quidam quinquagesimum annum dicunt, quem Hebraei iubileum vocant. Ob hanc causam et ille Hebraeus, qui propter uxorem et liberos amans dominum suum aure pertusa
Abbreviated transcription (Latin):
nis irł exegypto in uertice montis sinas
legemdatam. unde ce pentecostes cele¬
bratur sollepmanitas. & postea cuangelii
sacram̃tũ spc̃ scĩ descensione completur.¬
Ergo ti fallor. media pars exodi. & totus
leuiticus liber. & numerorum precepta
non modica. & persingulas populi tribus
distributio. & oblatio principum. in bac
ut supra in solitudine sin: sed plures. Mo¬

Expanded text:
ressionis Israhel ex Aegypto in uertice montis Sinai legem datam. unde et pentecostes celebratur sollemnitas et postea euangelii sacramentum spiritus sancti descensione conpletur quod media pars Exodi et totus Leuiticus liber et Numerorum prnon modica, et per singulas populi tribus distributio, et oblationes principum in hac ut supra in solitudine Sin, sed plures:
Abbreviated transcription (Latin):
calogus legis conscriptȩ induab tabulis. qui¬
na &e quina uerba continebat: sic etiam corti¬
ne decem. que pulchritudinem tabernacłi
uincte conplebant. ita etiam tempore con¬
gruo disiungerentur. ut quine inutraq
parte simul ꝑmanerent. quatenus hec
intuentes ministri seõrum. cum populo
pore quo erigebatur tabernacłm. omnes
adinuicem cortinȩ nec tebantur. ꝑ ansa¬

Expanded text:
calogo legis conscriptae, ut utraque tabula etiam quina verba contineret. Unde apte etiam cortinae decem, quae pulchritudinem tabernaculi junctae complebant, ita tempore congruo disjungebantur, ut quinae in utraque parte simul permanerent, quatenus haec intuentes ministri sanctorum cum populo pore, quo erigebatur tabernaculum, omnes ad invicem cortinae nectebantur. Ben
Abbreviated transcription (Latin):
Sciendum quod omĩs usq ad montem si¬
nal heremꝰ. sin uocat᷑. & ex tota ꝑuintra
etiam locus unius mansionis nom̃ acce¬
perit. sicut & moab tam urbis quã pro¬
uintie nom̃ ẽ. In hac solitudine.u. man¬
siones sunt. lã suph. de qua supra dixi¬
mus. & heremus sin. & dephea. & alus.
quo ꝑspicuun est: plures mansiones uniꝰ
regionis uocabulo demonstrari. Suꝑ pe¬

Expanded text:
sciendum quod omnis usque ad montem Sinai eremus Sin vocetur, et ex tota provincia etiam locus unius mansionis nomen acceperit. Sic et Moab tam urbis quam provinciae nomen est. In hac solitudine quinque mansiones sunt. Jam Suph. de qua supra diximus, eremus Sin, et Daphca, et Alus, quo perspicuum est plures mansiones unius regionis uocabulo demonstrari. interpre
Abbreviated transcription (Latin):
ritur quo mͦ post transioͥnẽ maris rubri.
& fontes mara. & helim. rursum ad mare
rubrũ uenerint. nisi forte in itinere per¬
gentib sinus quidam maris occurrit. uix¬
ta quẽ castra metatisunt. Aliud ẽ enĩ
transire mare. aliud inꝑximo figere ta¬

Expanded text:
ritur quomodo post transmigrationem maris Rubri et fontis Mara et Elim rursum ad mare Rubrum venerint, nisi forte in itinere pergentibus sinus quidam maris occurrit, juxta quem castrametati sunt. Aliud est enim transire mare, aliud in proximo figere ta
Abbreviated transcription (Latin):
et periclitantib demonstret fidei
portum. hec contra om̃s turbines scłi
immobili & in confusa firmitate soli¬
data. expectat naufragium udeoꝵ.
et hereticorum procellas: qui circũfe¬
runtur omĩuento doctrine. Quorum
et si cunditur fluctib: frangit tam̃ ip¬
sa fluctus. nonfrangitur. nec ullis he¬
resium tempestatib celit. nec ulli uen¬
to scismatum cõmota. subcumbit. ꝑten¬
dit aut̃ usq adsidonẽ. hoc ẽ usq ad
gentes ꝑuenit. Legit᷑ etiam in euangłio.¬
inde ad sumptos esse aliquos apłoꝵ. et
in ipsis locis. dnm sepe docuisse. sicut
scriptum est. Terra rabulon et terra
neptalim. uia maris trans iordanem.
galilee gentium ppłs. qui sedebat in¬

Expanded text:
et periclitantibus demonstraret fidei et periclitantibus demonstraret fidei portum. Haec contra omnes turbines saeculi immobili et inconcussa firmitate solidata, exspectat naufragium Judaeorum, et haereticorum procellas, qui et circumferuntur omni vento doctrinae. Quorum etsi tunditur fluctibus, frangit tamen ipsa fluctus, et non frangitur, nec ullis haeresium tempestatibus cadit, nec ulli vento schismatum commota succumbit. Pertendit autem usque ad Sidonem, hoc est usque ad gentes pervenit. Legitur etiam in Evanginde assumptos esse aliquos apostolorum, et in ipsis locis Dominum saepe docuisse, sicut scriptum est: Terra Zabulon et terra Nephtalim, via maris trans Jordanem Galilaeae gentium.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑferens. hic accubans int̃ t̃minos ui¬
dit requiem qͦd ess bona. et terram
quod optima. ĩt t̃minos nãq accuba¬
re est: prestolato mundi fine. reqͥesce¬
re. nichilq dehis que nc̃ uersantur in
medio. querere: sed ultima desiderare.
Et fortis asinus requiẽ et terrã optimã
uidit. cum simplex gentilitas. id circo se
adrobur boni operis erigit: quia ad et̃¬
ne uite patriam tendit. Unde etiam
ad ponit humerũ suũ adportandum.
quia dũ ad ꝓmissam requiem ꝑueni-¬
re defiderat. cuncta mandatorum o¬
nera libent̃ portat. Unde et factus est
tributis seruiens. Hoc est regi. et xp̃o
suo fidei bona. oꝑumq bonorum mu¬
nera offerens. Tabulon inlittore maris
habitabit. et instatione nauium. ⁊a¬
bulon qui int̃pretat᷑ habitaculum
fortitudinis. eccłam significat fortissi¬
mam.ad omuẽ tolerantiam passionis.
hec inlittore maris habitat et instatio¬
ne nauium. ut credentib sit refugiũ

Expanded text:
perferens. Hic accubans inter terminos viperferens. Hic accubans inter terminos vidit requiem quod esset bona, et terram quod optima. Inter terminos namque accubare est praestolato mundi fine requiescere, nihilque de his quae nunc versantur in medio quaerere, sed ultima desiderare. Et fortis asinus requiem et terram optimam vidit, cum simplex gentilitas idcirco se ad robur boni operis erigit, quia ad aeternae vitae patriam tendit. Unde etiam apponit humerum suum ad portandum, quia dum ad promissam requiem pervenire desiderat, cuncta mandatorum onera libenter portat. Unde et factus est tributis serviens, hoc est regi et Christo suo fidei bona operumque bonorum munera offerens. Zabulon in littore maris habitabit, et in statione navium. Zabulon, qui interpretatur habitaculum fortitudinis, Ecclesiam significat, fortissimam ad omnem tolerantiam passionis. Haec in littore maris habitat, et in statione navium, ut credentibus sit refugium,
Abbreviated transcription (Latin):
et eos quasi cõmedendo: in xp̃i corpore
tranfferunt. Nomine aut̃ lactis doct¬
na legis significatur. que carnalem po¬
pulum tanquam paruulos poculo lactis
alebat. Cuius quidem candidiores effec¬
ti sunt doctores eccłe. quia fortem et ua¬
lidum uerbi cibum mandunt. atq dis¬
ad hebreos. ꝑfectorum aut̃ est solidus
cib: et bene candidiores lacte eos dicit.
Om̃s enĩ qui ꝑfectisunt: et qui scͥptura¬
rum cibos explanantes. subtilem et mi¬
debent. et puri atq ab omĩ macula libe¬
ri. ysachar asinus fortis. Isachar quod
interpretatur merces refertur ad ppłm
gentium. quem dñs sanguinis sui p̃cio
est mercatus. hic isachar asinus fortis
scribitur: quia prius gentilis populꝰ qua¬
si brutum et luxuriosũ animal erat.
nullaq ratione subsistens. nc̃ uero for¬
tis est. alibi redẽptoris dñi occulta su¬
bigens. redemptoris dnio colla subici¬
ens: et iugum discipline euangłice

Expanded text:
et eos quasi comedendo in Christi corpore et eos quasi comedendo in Christi corpore transferunt. Nomine autem lactis doctrina legis significatur, quae carnalem populum tanquam parvulos lactis poculo alebat. Cujus quidem candidiores effecti sunt doctores Ecclesiae, quia fortem et validum verbi cibum mandunt atque disad Hebraeos : Perfectorum autem solidus cibus. Et bene candidiores lacte dicit; omnes enim qui perfecti sunt, et qui Scripturarum cibos explanantes, subtilem et midebent et puri, atque ab omni macula liberi. Issachar asinus fortis. Issachar, quod interpretatur merces, refertur ad populum gentium, quem Dominus sanguinis sui pretio est mercatus. Hic Issachar, asinus fortis scribitur, quia prius gentilis populus quasi brutum et luxuriosum animal erat, nullaque ratione subsistens. Nunc vero fortis est, Salvatori nostro mentis occulta subigens, ac Redemptoris dominio colla subjiciendo, jugum disciplinae evangelicae