comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ma mea pauꝑi.Quamius uera compassio est
passioni proximi exlargitate concurrere:non¬
numqmͣ tamen cum extĩora que habunde ad lar¬
giendum suppetunt celerius dantis manꝰ dati¬
onem inuenit. quam animus dolorem. Uñ sci¬
n necesse ẽ. quia ille ꝑfecte tribuit. qui cumeo
quod afflicto porrigit. afflicti quoq inse animũ
sumit: ut prius inse dolentis passionem tran¬
ferat. ec tunc contra dolorem illius ꝑminift̾iũ
concurrat. Nam sepe ut prediximus. largiorẽ
muneris rerum facit habundantia: et ñ uir¬
tus conpassionis. Qui enim afflicto conpati
quod si dederit ipse. angustatur. Et tunc ple¬
na ẽ. cordis nr̃i conpassio cum malum inopie
proproximo suscipere ñmetiumus: ut illum
formam mediator nobdi et hominum dedit.
qui poss nob̃ etiam non moriendo cãcurrere:
subuenire tam̃ moriendo. hominib uoluit.
Quia nos rudencet minus amass: nisi et uulña
nr̃a susciperet: nec nm nob̃ sue dilectionis os¬
tenderet.nisi hoc quod anob̾ tolleret ad tempus

Expanded text:
assio.---Quamvis vera compassio est passioni proximi ex largitate concurrere, nonnunquam tamen, cum exteriora quaeque abunde ad largiendum suppetunt, celerius dantis manus dationem invenit quam animus dolorem. Unde scire necesse est quia ille perfecte tribuit, qui cum eo quod afflicto porrigit afflicti quoque in se animum sumit, ut prius in se dolentis passionem transferat, et tunc contra dolorem illius per ministerium concurrat. Nam saepe, ut praediximus, largitorem muneris rerum facit abundantia, et non virtus compassionis. Qui enim afflicto perfectequo ipse si dederit angustatur. Et tunc plena est cordis nostri compassio, cum malum inopiae pro proximo suscipere non metuimus, ut illum formam Mediator nobis Dei et hominum dedit. Qui cum posset nobis etiam non moriendo concurrere, subvenire tamen moriendo hominibus voluit, quia nos videlicet minus amasset, nisi et vulnera nostra susciperet; nec vim nobis suae dilectionis ostenderet, nisi hoc quod a nobis tolleret ad tempus
Abbreviated transcription (Latin):
bus fuit: Tres quoq filios archa continuit: sed
duob in humilitate ꝑsistentib. unꝰ ad patris
nrisionem ruit. Duos abraham filios hũ̾it:s
unus in nocens. alius uero fratris ꝑsecutoͭ fuit.
Duos quoq isaac filios hũit in humilitareimꝰ
seruatus. alter uͦ ⁊ priusqmͣ nasceretur repbatꝰ
tiam uenditus. cet̾iuero ꝑmaliciam uenditores
ereis admixtꝰ c̃. qui eos ꝑsequens probaret. Sic
namq iusto. peccatorcum malicia iungitur.
sicut infornace ariro palea cumigne sociatur.
ut quo ardet palea. purgetur aurum. hi uero
ueraciter bonisunt: qui inbonitate ꝑsiste eti¬
am int̾ malos possunt. hinc etiam sponsi uo¬
ce: scẽ eccł̃ie dicitur. Sicut lilium int̾ spinas:
sic amica mea inter filias. Hinc et ad ierechie¬
lem domimꝰ dicit. filihominis. incrudeli et sub¬
uersores sunt tecum: et cum scorpionib habi¬
tas. hinc petrus: uitam beati lochglorificat
dicens. Et iustum loth oppressum anefandorũ

Expanded text:
bus fuit . Tres quoque filios Noe arca continuit, sed bus fuit . Tres quoque filios Noe arca continuit, sed duobus in humilitate persistentibus, unus ad patris irrisionem ruit . Duos Abraham filios habuit, sed unus innocens, alius vero fratris persecutor fuit . Duos quoque Isaac filios habuit, unus in humilitate servatus, alter vero et priusquam nasceretur reprobattiam venditus, caeteri vero per malitiam venditores s eis admistus est, qui eos persequens probaret. Sic namque justo peccator cum malitia jungitur, sicut in fornace auro palea cum igne sociatur, ut quo ardet palea, purgetur aurum. Hi ergo veraciter boni sunt, qui in bonitate persistere etiam inter malos possunt. Hinc etiam sponsi voce sanctae Ecclesiae dicitur: Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias . Hinc ad Ezechielem Dominus dicit: Fili hominis, increduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas . Hinc Petrus vitam beati Lot glorificat, dicens: Et justum Lot oppressum a nefandorum
Abbreviated transcription (Latin):
Traxerunt uentum: quasi dracones. ꝑuersi
et enim quiq uentum quasi dracones trah̃t:
cum maliciosa suꝑbia inflantur. Qui autem
structionum appellatione intelligi nisi simula¬
torrs solent. Structio et enĩ pennas habet. ⁊ uo¬
latum non b̃t: quia simulatores quiq speciem
sanctitatis habent. s uirtutem sanctitatis non
habent. Uisio quippe eosbone accionis decorat:
s at̾ra minime penna uirtutis eleuat. Ciectus
itaq sancte eccł̃ie populus quia pacis sue rẽꝑe
intra se quosdam maliciosos ac simulatores pa¬
titur: dicat. Frater sui draconumr: ⁊ socius struc¬
tionum. Quod beatiquoq iob uocib specialit̃
congruit: qui ad culmen magne fortitudinis bo
sibi ꝑimpacientiam. testis ẽ. quia aboni pleni¬
tudine longe distat. Abel quippe esse rennuit:
ra aree grana sub palcis p̃muntur: sic flores in¬
ter spinas ꝓdeunt. et rosa que redolet crescit
cum spina que pungit. Duos namq filios ha¬
buit primus homo: s unus electus. alt̃ repro¬

Expanded text:
Traxerunt ventum quasi dracones . Perversi etenim quique ventum quasi dracones trahunt, cum malitiosa superbia inflantur. Qui autem struthionum appellatione intelligi, nisi simulatores solent? Struthio etenim pennas habet, et volatum non habet; quia simulatores quique speciem sanctitatis habent, sed virtutem sanctitatis non habent. Visio quippe eos bonae actionis decorat, sed a terra minime penna virtutis levat. Electus itaque sanctae Ecclesiae populus, quia pacis suae tempore intra se quosdam malitiosos ac simulatores patitur, dicat: Frater fui draconum, et socius struthionum. Quod beati quoque Job vocibus specialiter congruit, qui ad culmen magnae fortitudinis bonsibi per impatientiam testis est quia a boni plenitudine longe distat. Abel quippe esse renuit ,ra areae grana sub paleis premuntur, sic flores inter spinas prodeunt, et rosa quae redolet crescit cum spina quae pungit. Duos namque filios habuit primus homo, sed unus electus alter repro
Abbreviated transcription (Latin):
esse tam̃ t̾renis sudorib festinat: et usuim
sere conu̾sationis trituram laboris querit:
et auigo mundane seruitutis cessare non
libeat etiam silicet. Quod uidelicet iugum
dominus a disciploꝵ cenuce soluebat qui
cum diceret. Aitendite uob̾ ne forte gͣuent᷑
corda ur̃a incrapula et ebnetate illico ad

Expanded text:
esse tamen terrenis laboribus festinat, et usum esse tamen terrenis laboribus festinat, et usum miserae conversationis trituram laboris quaerit, ut a jugo mundanae servitutis cessare non libeat, etiam si liceat. Quod videlicet jugum Dominus a discipulorum cervice solvebat, cum dixit: Attendite vobis, ne forte graventur corda vestra in crapula et ebriet
Abbreviated transcription (Latin):
spontaneis tribulationib traditum. ab¬
sinchio. ẽ. ebrium: quia et amara sunt q̃
prohuius uite amore tolerat. et tam̃ eand̾
amaritudinem cecitate cupiditatis quasi
insensibilitate ebrietatis ignorat. Mundia
głam sitiens dum multas pro ea tribula¬
tiones repperit amarum ẽ. quod bibit: S
quia hoc nimis in hiant̃ sumpsit: eiusdẽ
amaritudinis malum discernere iam pre
ipsa ebrietate non sufficit. Amant enim
tribulationes. cunctisq pro ea sudoribus li¬
benter seruiunt: et grauium laborum iu¬
go deuotissime colla submittunt: Quodbe¬
ne sub effraim specie. osẽȩ ꝓpħetante descri¬
bitur: qui ait. Effraim uitula docta dilige¬
re trituram. Uitula enĩ triture laborib ad¬
sueta: relaxata plerumq ad eundem labo¬
ris usum etiam non compulsa reuertitur
Ita prauorum mens huius mũ di seruitiis
dedita et rerum temporalium fatigatiõib
adsuera etiam sisͥ. libere udcare liceat. sub¬

Expanded text:
spontaneis tribulationibus traditum, abspontaneis tribulationibus traditum, absynthio est ebrium, quia et amara sunt quae pro hujus vitae amore tolerat, et tamen eamdem amaritudinem caecitate cupiditatis quasi insensibilitate ebrietatis ignorat. Mundi enim gloriam sitiens, dum multas pro ea tribulationes reperit, amarum est quod bibit. Sed quia hoc nimis inhianter sumpsit, ejusdem amaritudinis malum discernere jam prae ipsa ebrietate non sufficit. Vet. XVI.tribulationes, cunctisque pro ea sudoribus libenter serviunt, et gravium laborum jugo devotissime colla submittunt. Quod bene sub Ephraïm specie Osee prophetante describitur, qui ait: Ephraim vitula docta diligere trituram . Vitula enim triturae laboribus assueta, relaxata plerumque ad eumdem laboris usum etiam non compulsa revertitur. Ita pravorum mens hujus mundi servitiis dedita, et rerum temporalium fatigationibus assueta, etiamsi sibi libere vacare liceat, sub
Abbreviated transcription (Latin):
lectationib pressi. exaffectu uite p̾sentis.
quam sint aspera que patiunt᷑ ignorant. Le¬
tantur itaq. s subsentib quia reb quidem
temporalib gaudent. s tam̃ dum dispensa¬
re sine tribulatione ea dem temporaliañ
ualent. ea cura punguntur miseri qua pre¬
muntur: Manent subsentib. et hoc ip̃m de¬
licias estimant: quia et dura quidem expre¬
sentis uite amore tolerant. et tam̃ affectu
nune cupiditatis obligari. laborem eiusdẽ
tolerantie uoluptatem putant. Uñ recte ie¬
renias totius in se humane conuersatioĩs
speciem sumens: plamentum queritur
dicens. In ebr iauit meabsinthio. Ut enĩ
insuꝑiõri iam parte prediximus: ebrius
quisq quod patitur nescit. Quiuero absin¬
thio debriatur: et hoc quod sumpsit amaꝵ
ẽ. et tamen non intelligit eandem amari¬
tudinem qua replet᷑: humanum igitur
genus. recto dei iudicio ĩuoluntatib suis
sibi dimissum. atq ꝑeasdem uoluntates

Expanded text:
lectationibus pressi, ex affectu vitae praesentis lectationibus pressi, ex affectu vitae praesentis quam sint aspera quae patiuntur ignorant. tantur itaque, sed sub sentibus, quia rebus quidem temporalibus gaudent, sed tamen dum dispensare sine tribuvalent, ea cura punguntur miseri qua premuntur. Manent sub sentibus, et hoc ipsum delicias aestimant, quia et dura quidem ex praesentis vitae amore tolerant, et tamen affectu nimiae cupiditatis obligati, laborem ejusdem tolerantiae voluptatem putant. Unde recte Jeremias totius in se humanae conversationis speciem sumens, per lamentum queritur, dicens: Inebriavit me absynthio . Ut enim in superiori jam parte praediximus , ebrius quisque quod patitur nescit. Qui vero absynthio debriatur, et hoc quod sumpsit amarum est, et tamen non intelligit eamdem amaritudinem qua repletur. Humanum igitur genus recto Dei judicio in voluptatibus suis sibi dimissum, atque per easdem voluptates
Abbreviated transcription (Latin):
contempnunt: sola sibiuelut sũma eligunt.
que uisibilit̾ oculis fugaci seductione blan¬
diunturz Uisibilia scilicet sequentes cor fu-¬
giunt: et tanto extrinsecus gaudent.quan¬
torecordationem sui intrinsecus ñ habent.
Miscuntur tam̃ eorum gaudiis plerumq
tribulationes: atq exrebus ipsis exquib suꝑ¬
biunt. flagellant᷑. Neq enim sine grauibus
curarum molestiis possunt temporalia que
appetunt uł non habita querere: uł quesita
seruare. Int̾ equales prestantiorem glam ex¬
petere. aminorib reuerentiam plusquam o¬
portet exigere: et minus quam debent ean-¬
dem maioribus exibere. Plerumq potenti¬
am ꝑ in iusticiam ostendere: semꝑ praua a¬
gere & tam̃ neopinionem prauitatis habeãt
formidolose custodire. hec profecto omã mi¬
seros pungunt: s easdem punctiones. ipso
rerum temporalium uicti amore non senti¬
unt. Uñ et recte nunc d̃r. et esse subtibus
delicias conputabant : quia peccatorum de¬

Expanded text:
contemnunt, sola sibi velut summa eligunt, contemnunt, sola sibi velut summa eligunt, quae visibiliter oculis fugaci seductione blandiuntur. Visibilia scilicet sequentes cor figunt; et tanto extrinsecus 654 gaudent, quanto recordationem sui intrinsecus non habent. Miscentur tamen eorum gaudiis plerumque tribulationes, atque ex rebus ipsis ex quibus superbiunt flagellantur. Neque enim sine gravibus curarum molestiis possunt temporalia quae appetunt, vel non habita quaerere, vel quaesita servare, inter aequales praestantiorem gloriam appetere, a minoribus reverentiam plus quam oportet exigere, et minus quam debent eamdem majoribus exhibere; plerumque potentiam per impotentiam ostendere; semper prava agere, et tamen ne opinionem pravitatis habeant, formidolose custodire. Haec profecto omnia miseros pungunt, sed easdem punctiones ipso rerum temporalium victi amore non sentiunt. Unde et recte nunc dicitur: Et esse sub sentibus delicias computabant, quia peccatorum de
Abbreviated transcription (Latin):
Quanto enim magis malum ad heret:
tanto minus intelligit bona que perdit.
Lux quippe ueritatis quia subtilit̾ repro¬
borum culpas examinat: quo habita
neglegitur. eo ꝑmittit districtuis iudicãs
ut nec amissa requiratur. Et cum abac¬
tu repellitur: fugit asensu: Ut cuius qua¬
si facies in opere contempnitur: eius per
recordationem iam nec terga uideantur.
Hinc itaq ẽ. q̃d̃ reprobi subiecti flendis sce¬
leribus gaudent: dequib ꝑsalomonẽ dt̃.
Qui letantur cum male fecerint: et exul¬
tent in rebus pessimis. hinc ẽ. quod lacri¬
marun causas tripudiantes ꝑagunt:
hinc ẽ. quod mortis sue negotium riden-¬
tes exequuntur. Uñ hic quoq apte subditur.¬
transitoria que ꝑcipiunt. et intueri negle¬
gunt ꝑmanentia bona que ꝑdunt. Cumq
amorẽ temporilium flagrant: ueram letici¬
am uolentes ignorant: Quam si studiose cog¬
noscere quererent:quam flenda suit gaudia
que appetunt uiderent: S dum meliora scire

Expanded text:
Quanto enim magis malis adhaeret, Quanto enim magis malis adhaeret, tanto minus intelligit bona quae perdit. Lux quippe veritatis quia subtiliter reproborum culpas examinat, quo habita negligitur, eo permittit districtius judicans, ut nec amissa requiratur; et cum ab actu repellitur, fugit a sensu, ut cujus quasi facies in opere contemnitur, ejus per recordationem jam nec terga videantur. Hinc itaque est quod reprobi subjecti flendis sceleribus gaudent, de quibus per Salomonem dicitur: Qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . Hinc est quod lacrymarum causas tripudiantes peragunt; hinc est quod mortis suae negotium ridentes exsequuntur. Unde hic quoque apte subjutransitoria quae percipiunt, et intueri negligunt permanentia bona quae perdunt. Cumque amore temporalium flagrant, veram laetitiam volentes ignorant. Quam si studiose cognoscere quaererent, quam flenda sint gaudia quae appetunt viderent. Sed dum meliora scire
Abbreviated transcription (Latin):
it. ꝑ memoriam recurrat: et quorum me¬
rito hec patiatur. agnoscat dicens. In deser¬
tis habitabãt torrentium: et in cauernis t̾re
uł suꝑ glaream. Quia enim patrum doc¬
trina destituti sunt: indesertis torrentiũ.
Quia moccultis se cogitationib tegunt᷑:
in cauernis terre. Qua uero in presertis
secłi mnobilitate intentionem suam fige¬
re appetunt: suꝑ glaream habitare referũ¬
tur. S utinam tales quia peccata nolũt
inpugnare. tẽptantia: Fendo tergerent
uł commissa. Itinam mala sua saltem
perpetrata cognoscerent:atq sterili fi¬
culnẽẽ cophinum stercoris. idẽ. in fruc¬
tuose menti pinguedinem lam̃tationis
manus animus ꝓprium quod mox ut ĩ
culpa labitur. a sui ad huc longiꝰ cognitione
separathoc ipsum namq malum quod
agit: menti se obicem ante oculum ratio¬
nis interserit. Uñ fit ut anima priusuo¬
luntariis tenebris obpressa: postmodũ
bonum iam nec quod querat agnoscat

Expanded text:
it, per memoriam recurrat, et quorum meit, per memoriam recurrat, et quorum meritis haec patiatur agnoscat, dicens: In desertis habitabant torrentium, et in cavernis terrae, vel super glaream. Quia enim patrum doctrina destituti sunt, in desertis torrentium, quia in occultis se cogitationibus tegunt, in cavernis terrae, quia vero in praesentis saeculi mobilitate intentionem suam figere appetunt, super glaream habitare referuntur. Sed utinam tales, quia peccata nolunt impugnare tentantia, flendo tergerent vel commissa! utinam mala sua saltem perpetrata cognoscerent, atque sterili ficulneae cophinum stercoris, id est infructuosae menti pinguedinem lamentationismanus animus proprium, quod mox ut in culpam labitur, a sui adhuc longius cognitione separetur. Hoc ipsum namque malum quod agit menti se obicem ante oculum rationis interserit. Unde fit ut anima prius voluntariis tenebris obsessa postmodum bonum jam nec quod quaerat agnoscat.
Abbreviated transcription (Latin):
rent: nisi de ȩt̃na et solida uita desparent.
nisi in hoc incerto temꝑalitatis animum fi¬
gerent. Unde bene subditur: uel suꝑ gla¬
mutabilitatis. quasi impulsu fluminis du¬
citur. Suꝑ glaream itaq habitare ẽ: flu¬
xuii uitȩ presentis inherere: et ibi intentio¬
nem ponere: ubi gressum nequeat fixe stan¬
do solilare. Est aluid inglarea. quod nequa¬
quam debeat tacendo preteriri: quia cum
pes in eius suꝑficie ponitur: ipsa eiꝰ uolubilita¬
te labitur. atqad ima deuoratur. Cũi uideli¬
cet rei. in nullo cuiscrepat uita prauorum: qͥa
cum pro amore nuindi aliqua student. lici¬
ta atq honesta agere. quasi planum in su¬
ꝑficiem pedem ponunt. Srepente. pes ad
ia labitur : quia eorum actio. dum plura
semꝑ appetit: usq ad iniqua et illicita des¬
cendit. Cum ergo sancta eclia huꝰ tempis
contraria tolerat. ad uitam carnalium
quos aduersos sibi etiam in prosꝑis sustinu-¬

Expanded text:
rent, nisi de aeterna et solida vita desperarent, rent, nisi de aeterna et solida vita desperarent, nisi in hoc incerto temporalitatis animum figerent. Unde bene subditur: Vel super glamutabilitatis, quasi impulsu fluminis ducitur. Super glaream itaque habitare, et fluxui vitae praesentis inhaerere, et ibi intentionem ponere, ubi gressum nequeat fixe stando solidare. Est aliud in glarea quod nequaquam debeat tacendo praeteriri, quia cum pes in ejus superficie ponitur, ipsa ejus volubilitate labitur, atque ad ima devolvitur. Cui videlicet rei in nullo discrepat vita pravorum, quia cum pro amore mundi aliqua student licita atque honesta agere, quasi planum in superficie pedem ponunt; sed repente pes ad ima labitur, quia eorum actio dum plura semper appetit, usque ad iniqua et illicita descendit. Cum ergo sancta Ecclesia hujus temporis contraria tolerat, ad vitam carnalium, quos adversarios sibi etiam in prosperis sustinu
Abbreviated transcription (Latin):
titudine. quasi in hieme. colliguntur. Qui et.
estiuo sole adueniente se subtrahunt: quia
cum ȩt̃nȩ patriȩ lux emicuerit. predicare
cessabunt. Horum torrentium deserta: st̃
uitȩ temꝑalis descommoda. Ea nanq dese¬
runt: et ad lucra se celestia adipiscenda ꝯu̾tinl.
Cuncta autem hȩc. torrens ille reliquerat:
qui dicebat. Propt̃ quem omnia detrimen¬
tum feci: et arbitror. ut stercora.S quia pra¬
uorum mentes. ea in hac uita adipisci appe
tunt. quȩ despicient̃ iusti dexelinquunt:
in desertis torrentium habitare referun¬
tur. Ila enim quȩ sanctis indigna sunt: ip.¬
si ꝑciꝑe pro magno concupiscunt. Cauerne
autem terrȩ sunt cogitationes prauȩ: in qͥb
se abhumanis oculis abscondunt. Praui qͥp¬
pe ut sunt: ab hominib uideri refugiunt.
Dumq aliud quam sunt simulant: sese. in
conscientiȩ suȩ latibulis. quasi in terrȩ ca¬
uernis occultant. Qui cuncta hȩc non age¬

Expanded text:
titudine quasi in hieme colliguntur. Qui et titudine quasi in hieme colliguntur. Qui et aestivo sole adveniente se subtrahunt, quia cum aeternae patriae lux emicuerit, praedicare cessabunt. Horum torrentium deserta sunt vitae temporalis commoda. Ea namque deserunt, et ad lucra se coelestia adipiscenda convertunt. Cuncta autem haec torrens ille reliquerat, qui dicebat: Propter quem omnia detrimentum feci, et arbitror ut stercora . Sed quia pravorum mentes ea in hac vittunt quae despicientes justi derelinquunt, in desertis torrentium habitare referuntur; illa enim quae sanctis indigna sunt, ipsi percipere pro magno concupiscunt. Cavernae autem terrae sunt cogitationes pravae, in quibus se ab humanis oculis abscondunt. Pravi qpe ut sunt ab hominibus videri refugiunt, dumque aliud quam sunt simulant, sese in conscientiae suae latibulis quasi in terrae cavernis occultant. Qui cuncta haec non age
Abbreviated transcription (Latin):
menta hic transitoriȩ consolationis quert:
herbas comecdunt. Quia in cogitationib
suis exteriorem eorum głam meditantur:
arborum cortices mandunt. Et qm̃ in his
omnib soli auaricie tota intentione deser¬
uiunt : radice unipexi replentur. Quȩ
cuncta de conuallib rapiunt: quia ex mo¬
re huiꝰ infimȩ et corruptibilis uitȩ. immen¬
sis cupiclitatib in ardescunt. Et cum singu¬
la repperiint. ⁊ ad ea cum clamorbꝰ currunt.
quia uidelicet sanctorum patrum quorum
merita adipisci non querunt loca atq re¬
gimina apprehendere satagunt. Et tum
tranquille nequeunt: hec pierunq assequi
etiam cdirrupta concordiȩ pace moliuntur.
um actione cdisiuncti sunt: recte subiungit᷑.
In desertis habitabant torrentium: et in ca¬
uernis terrȩ. uel suꝑ glaream. In bona etenim
parte: recte torrentes sanctos predicatores
accipimus. Qui cdum in presenti uita duu¬
nis nobis eloquiis influunt: aquarum mul¬

Expanded text:
menta hic transitoriae consolationis quaerunt, menta hic transitoriae consolationis quaerunt, herbas comedunt, quia in cogitationibus suis exteriorem eorum gloriam meditantur, arborum cortices mandunt. Et quoniam in his omnibus soli avaritiae tota intentione deserviunt, radice juniperi replentur. Quae cuncta de convallibus rapiunt, quia ex amore hujus infimae et corruptibilis vitae immensis cupiditatibus inardescunt. Et cum singula reperiunt, ad ea cum clamoribus currunt, quia videlicet sanctorum patrum, quorum merita adipisci non quaerunt, loca atque regimina apprehendere satagunt; et cum tranquille nequeunt haec plerumque assequi, etiam dirupta concordiae pace moliuntur. um actione disjuncti sunt, recte subjungitur: In desertis habitabant torrentium, et in cavernis terrae, vel super glaream. In bona etenim parte recte torrentes, sanctos praedicatores accipimus, qui dum in praesenti vita divinis nobis eloquiis influunt, aquarum mul
Abbreviated transcription (Latin):
pro parua stipe litigare. Pierunq autem
quem sanctum bona actio ostentat: oborta ter¬
reni commocli occasis examinat. Nideas nanq ñ¬
nullos iam sublimia agere: iam in abstinentiȩ.
iam in doctrinȩ oꝑe patrum precedentium exem¬
pla sectari. S cum repente presentis uitȩ lucrũ.
quasi fructum conuallis inuenerint. ad hoc cum
damore currunt: quia dirrupta ad illud super¬
ductȩ sanctitatis tranquillitate prosiliunt.
Possunt quos ꝑherbas atq arborum cortices:
non solum ut predictum est bonorum oꝑa. s et
in hac uita consolationes ac prospitates intelli¬
gi. Sepe enim omp̃s deus electos suos tum do¬
nis suis interiorib ditat: exteriorib et iam hono¬
ribs subleuat. Cunq eos preferendo ceteris
honorabiles redlit: latius imitabiles osten¬
dit. Et nonnunquam praui. eorum quidem
uitam despiciunt: s felicitatem in hoc mun¬
ddo assequi concupiscunt. Quia igit᷑ blandi¬

Expanded text:
pro parva stipe litigare. Plerumque autem pro parva stipe litigare. Plerumque autem quem sanctum bona actio ostentat, oborta terreni commodi occasio examinat. Videas namque nonnullos jam sublimia agere, jam in abstinentiae, jam in doctrinae opere patrum praecedentium exempla sectari; sed cum repente praesentis vitae lucrum quasi fructum convallis invenerint, ad hoc cum clamore currunt, quia dirupta ad illud superductae sanctitatis tranquillitate prosiliunt.Possunt quoque per herbas atque arborum cortices non solum; ut praedictum est, bonorum opera, sed in hac vita consolationes ac prosperitates intelligi. Saepe enim omnipotens Deus electos suos cum donis interioribus ditat, exterioribus etiam honoribus sublevat. Cumque eos praeferendo caeteris honorabiles reddit, latius imitabiles ostendit; et nonnunquam pravi eorum quidem vitam despiciunt, sed felicitatem in hoc mundo assequi concupiscunt. Quia igitur blandi
Abbreviated transcription (Latin):
duritia retributionum. uelut ex asꝑitate folio¬
rum pungant. Contempnentes nanq dum hic
minime. sentiunt. quantum sit malum quod
agunt: adhuc enim iuniperi radicem cõmecdunt:
s huiꝰ ralicis quam sint rami asꝑi non attendunt.
Quia nimirum praua actio modo quasi ex racdi¬
ce delectat. inculpa: s postmodum quasi ex ra-¬
mis pungit. in pena. Ubi et bene subiungitur.
Qui de conuallib ista rapientes. com fingula
repperissent: ad ea cum clamore currebant. In
comꝑatione uidelicet suꝑnorum: omnis pre¬
sens uita conuallis ẽ. Hii autem qui ad subli¬
mia montium. id est fortia acta sanctorum
contemplari nesciunt: semꝑ in oblectatione
infima quasi in conuallib conuersantur. Et
dum quodlibet lucrum uel parum stipenlii
iueniunt. cum clamore currunt: quia hoc
abstrahere etiam uirgando moliuntur. In con-¬
ualle enim reꝑtis singulis. cum clamore tur¬
rere ẽ: subortis causarum occasionib etiam

Expanded text:
duritia retributionum velut ex asperitate folioduritia retributionum velut ex asperitate foliorum pungant. Contemnentes namque Deum hic, minime sentiunt quantum sit mali quod agunt. Adhuc enim juniperi radicem comedunt, sed hujus radicis quam sint rami asperi non attendunt, quia nimirum prava actio modo quasi ex radice delectat in culpa, sed postmodum quasi ex ramis pungit in poena. Ubi et bene subjungitur: Qui de convallibus ista rapientes, cum singula reperissent, ad ea comparatione videlicet supernorum, omnis praesens vita convallis est. Hi autem quia sublimia montium, id est fortia acta sanctorum contemplari nesciunt, semper in oblectatione infima quasi in convallibus conversantur et dum quodlibet lucrum vel parvi stipendii inveniunt, cum 652 clamore currunt, quia hoc abstrahere etiam jurgando moliuntur. In convalle enim repertis singulis cum clamore currere, est subortis causarum occasionibus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ora oꝑa exercent: s intentionem rectam ineis¬
dem oꝑib non tenent. Quib profecto arboꝵ.
cortices mandere. ẽ: exteriores electorum actꝰ
assumere. et intentionem bonam in bonis actib
non habere. Dum enim pro humana laude bo¬
na oꝑa exquirunt. s imitari cor recte oꝑanti¬
um negligunt: ex solis arborum corticib re¬
plentur. Toto nanq desilerio: presentis uitȩ
głam. uel abundantiam querunt. Unde et re¬
cte subiungit᷑. Et radix iuniperorum: erat ꝙy
bus illorum. Intus enim quamuis ꝑfidem posi¬
ti. dum plerunq auaritiȩ cogitationib serui¬
unt: quasi illud comedunt. unde in extremo
uitȩ suppliciorum asꝑa ꝓferantur. Qui clum
non frugem diuini eloquii concupiscunt. s ad
rerum temꝑalium ambitum seruiunt: nequa¬
quam pane heretici. s radice iumperi saciant᷑.
Ipsa quippe eos ab imis atq infimis oborta oc¬
cupant: quȩ illos more. iumperi postmodum ex

Expanded text:
ora opera exercent, sed intentionem rectam in eisora opera exercent, sed intentionem rectam in eisdem operibus non tenent. Quibus profecto arborum cortices mandere est exteriores electorum actus assumere, et intentionem bonam in bonis actibus non habere. Dum enim pro humana laude recta opera exquirunt, sed imitari cor recte operantium negligunt, ex solis arborum corticibus replentur. Toto namque desiderio praesentis vitae gloriam, vel abundantiam quaerunt. Unde et recte subjungitur: Et radix poena.---Intus enim quamvis per fidem positi, dum plerumque avaritiae cogitationibus serviunt, quasi illud comedunt, unde in extremo vitae suppliciorum aspera proferuntur. Qui dunon frugem divini eloquii concupiscunt, sed ad rerum temquam pane tritici, sed radice juniperi satiantur. Ipsa quippe eos ab imis atque infimis oborta occupant, quae illos more juniperi postmodum ex
Abbreviated transcription (Latin):
dam iam fortitudinem in alta surgentem ex
parte demoliuntur: quorundam uero tene¬
ritudinem. et adhuc in imis positam penitꝰ
conterunt. Dicat igitur. mandebant her¬
bas. et arborum cortices: quia prauis irrisio¬
nib in noniullis exteriora oꝑa. in nonnullis
autem ꝑspem uirentia corda dissipabãt. el
tenera de antiquis pat̾bus unitari. Arborum
uero cortices edere est: eorum oꝑa suꝑficie
tenus agere. s intentionem rectam in eislem
oꝑib non tenere. Sunt enim nonnulli. qui
dum presentis mundi głam. eiusdem mun¬
di actionib adipisci non possunt. speciem
sanctitatis appetunt: habitum uenerationis
sumunt: imitatores antiquorum patrum iu¬
deri concupiscunt. Et quedam quilem par¬
ua ac leuia ꝑagunt: s eorum fortia et quȩ
ex soluis caritatis radice prodeunt. imitari
contempnunt. Hii uidelicet herbas eilunt:
quia magna negligunt. et uilib saciantur.
Pierunq tam̃ etiam quedam quasi robusti¬

Expanded text:
dam jam fortitudinem in alta surgentem ex dam jam fortitudinem in alta surgentem ex parte demoliuntur; quorumdam vero teneritudinem et adhuc in imis positam penitus conterunt. Dicat igitur: Mandebant herbas, et arborum cortices, quia pravis irrisionibus in nonnullis exteriora opera, in nonnullis autem per spem virentia corda dissipabant. 31.tenera de antiquis patribus imitari. Arborum vero cortices edere est eorum opera superficie tenus agere, sed intentionem rectam in eisdem operibus non tenere. Sunt enim nonnulli, qui dum praesentis mundi gloriam ejusdem mundi actionibus adipisci non possunt, speciem sanctitatis appetunt, habitum venerationis sumunt, imitatores antiquorum patrum videri concupiscunt, et quaedam quidem parva ac levia peragunt, sed eorum fortia, et quae ex solius charitatis radice prodeunt, imitari contemnunt. Hi videlicet herbas edunt, quia magna negligunt, et vilibus satiantur. Plerumque tamen etiam quaedam quasi robusti
Abbreviated transcription (Latin):
enim ꝑherbas. nisi tenera ac terrȩ proxima.
bene inchoantium uita: Et quid ꝑ arborũ
cortices. nisi ext̾iora oꝑa eorum. qui iam
sublmia appetunt deuignantur:: Draui
nanq cum recta incipientes aspiciunt: aut:
irridendo. aut quasi consulendo contradic̃t.
Cum uero iam quosdam pensant ad summa
proficere: quia eorum prouectus funditus
dissipare. nequeunt. aquibusdam illos fuis
oꝑib diuertunt. Herbas itaq eis. et arbo¬
rum cortices mandere. ẽ: uel stulia bona in¬
choantium. uel oꝑationes quorunlam iam
more arborum ad suꝑiora tendentium. pesti¬
feris ꝑsuasionib. quasi quibusdam malitiȩ suȩ
dentib dissipare. Herbas mandunt reprobi:
cum infirmorum iicia irridendo consumunt.
Arborum quoq cortices mancdunt: cum ma-¬
nu ꝑuersi consilii a uita recte crescentium teg.¬
men bonorum oꝑum subtrahunt. Hos autem
in quibusdam actib uelut arbores expoliant:
illos uero uelut herbas quia despicientes tra¬
unt. quasi quȩ calcant cõmectunt. Quorun¬

Expanded text:
er herbas nisi tenera ac terrae proxima bene inchoantium vita, et quid per arborum cortices nisi exteriora opera eorum qui jam sublimia appetunt designantur? Pravi namque cum recta incipientes aspiciunt, aut irridendo, aut quasi consulendo contradicunt. Cum vero jam quosdam pensant ad summa proficere, quia eorum profectus funditus dissipare nequeunt, a quibusdam illos suis operibus divertunt. Herbas itaque eis et arborum cortices mandere, est vel studia bene inchoantium, vel operationes quorumdam jam more arborum ad superiora tendentium pestiferis persuasionibus quasi quibusdam malitiae suae dentibus 651 dissipare. Herbas mandunt reprobi cum infirmorum initia irridendo consumunt. Arborum quoque cortices mandunt cum manu perversi consilii a vita recte crescentium tegmen bonorum operum subtrahunt. Hos autem in quibusdam actibus velut arbores exspoliant; illos vero velut herbas, quia despicientes trahunt, quasi quae calcant comedunt. Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
uit de loco semꝑ ad locum flumina errorũ
ducunt. Unde. et predicator. egregius. cũ
auditores suos non temꝑalĩt duci. s forti
cuperet grauitate solidari: ammonuit di¬
cens. Nt iam non simus paruuli fluctuantẽ.
nec curtunferamur omni uento doctrinş. dc̃a
itaq ȩccłia ab aduersariis ad modicum de¬
pressa. cum sibi audaces errantium mentes
insultare. conspexerint: quȩ eorum conuer¬
satio fuerit ad memoriam reducit. dicens.
In desertis habitabant. torrentium: et in

Expanded text:
lut de loco semper ad locum flumina errorum lut de loco semper ad locum flumina errorum ducunt. Unde et praedicator egregius, cum auditores suos non temporaliter duci, sed forti cuperet gravitate solidari, admonuit dicens: Ut jam non simus parvuli fluctuantes, nec circumferamur omni vento doctrinae . Sancta itaque Ecclesia ab adversariis ad modicum depressa, cum sibi audaces errantium mentes insultare conspexerit; quae eorum conversatio fuerit, ad memoriam reducit, dicens: In desertis habitabant torre
Abbreviated transcription (Latin):
cretus. Unde apud salomonem mulier ex typo
hereseorum: suadet dicens. Aquȩ furtiue.
dulciores sunt: et panis absconditus suamior
Que occutta scilicet predicamenta: detestat᷑
dixcerint uobis. ecce in deserto ẽ: nolite exi¬
re. Etce in penetralib: nolite credere. Sicut.
enim fulgur exit ab oriente. et paret usq in
occidentem: ita erit et aduentꝰ filii hominis.
Hoc itaq ilic inpenetralib: quod hic dicit᷑
in cauernis. In cauernis ergo heretici habi¬
tant: quia plerunq errorem suum secretis
predicationib occultant.. Ut quo se doctiorib
prudentioribq non indicant: eo ad se uebem̃¬
tus imꝑitos trahant. Unde bene etiam sub¬
infertur: uel suꝑ glaream. Giaream quppe. il¬
los minitissimos sapides dicimꝰ: quos aqua
fluuialis trahit. Doctores igitur ꝑuersoru
doginatum suꝑ glaream habitant: quia il¬
las hominum mentes trahunt. quȩ nulla
grauitatis stabilitate solidantur. quas ue¬

Expanded text:
cretus. Unde apud Salomonem mulier ex typo cretus. Unde apud Salomonem mulier ex typo haereseos suadet dicens: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Quae occulta scilicet praedicamenta detestatur dixerint vobis: Ecce in deserto est, nolite exire: ecce in penetralibus, nolite credere. Sicut enim fulgur exit ab Oriente, et paret usque in Occidentem, ita erit et adventus Filii hominis . Hoc itaque illic in penetralibus, quod hic dicitur in cavernis. In cavernis ergo haeretici habitant, quia plerumque errorem suum secretis praedicationibus occultant, ut quo se doctioribus prudentioribusque non indicant, eo ad se vehementius imperitos trahant. Unde bene etiam subinfertur: Vel super glaream. Glaream quippe illos minutissimos lapides dicimus quos aqua fluvialis trahit. Doctores igitur perversorum dogmatum super glaream habitant, quia illas hominum mentes trahunt, quae nulla gravitatis stabilitate solidantur, quas ve
Abbreviated transcription (Latin):
quis hyemalib colliguntur. qui certis etiam
temꝑib arescunt. Iure. itaq inuentores ꝑuer-¬
sorum dogmatum torrentes uocantur: quia
acalore caritatis frigidi quasi in torpore tẽ¬
poris hyemalis extrescunt. Qui non ꝑpetua
gationib quasi estib solis exsiccantur. Et
quidem inuentores ꝑuersoreim dognatum.
contra sanctam ȩccłiam exorti. feruore iam
ueritatis extincti sunt: s tamen eorũ chiscipłi
ea quȩ illi docuerunt. tenere ac defendere ñ
desistunt. Hii ergo qui eorum sequunt᷑ errores.
predicatione confidunt. quorum eloquia ca¬
tholicorum iam responsione et ratiotinatione
siccati sunt. Quid uero aliud cauernas terre.
quam occultas hereticorum predicationes
accipimus: Sic enim int̃ se heretie clandestrũ cõ.¬
uenticulis coeunt: ut errori suo reuerentiã
quam ex ratione non ualent. prebeant. ex oc¬
cultatione. Et infirmis animab prauitatis
sermo tanto reuerendus appareat: quanto se¬

Expanded text:
quis hiemalibus colliguntur, qui certis etiam quis hiemalibus colliguntur, qui certis etiam temporibus arescunt. Jure itaque inventores perversorum dogmatum torrentes vocantur, quia a calore charitatis frigidi, quasi in torpore temporis hiemalis excrescunt, quia non perpetua gationibus quasi aestivis solibus exsiccantur. Et quidem inventores perversorum dogmatum contra sanctam Ecclesiam exorti, fervore jam veritatis exstincti sunt, sed tamen eorum discipuli ea quae illi docuerunt tenere ac defendere non desistunt. Hi ergo qui illorum sequuntur errores, praedicatione confidunt, quorum eloquia Catholicorum jam responsione et ratiocinatione siccata sunt. Vet. XI. Quid vero aliud cavernas terrae quam occultas haereticorum praedicationes accipimus? Sic enim haeretici inter se clandestinis conventiculis coeunt, ut errori suo reverentiam, quam ex ratione non valent, praebeant ex occultatione, et infirmis animabus pravitatis sermo tanto reverendus appareat, quanto se
Abbreviated transcription (Latin):
ne de eis sancti uiri nunc uoce dicitur. Et radix
iumperorum. erat. sybus illorum. Quia dum to¬
tis mentis suȩ sensib auariciam cogitant: qͣsi
eo alimento uescuntur. de quo nasci procullu¬
bio peccatorum sequentium punctiones solent.
Qui si quando in sacro eloquio quelam quasi
prudenter mueniunt. quȩ dum non intelli¬
gunt. pro suis ẽẽ assertionib suspicant᷑: moxq
miseris auditorib siuis. quorum non animas.
s substantias appetunt. hec uociferantes asꝑ¬
gunt. Unde congrue subinfertur. Qui de¬
conuallib ista rapientes. cum singula repperis¬
sent: ad ea cum clamore. currebant. De con¬
uallib ista rapiunt: quia hȩc de humilibs cli¬
ctis patrum suꝑbo sp̃u colligunt. Quȩ dum pro
suis se pastib inuenisse gloriantur. ad ea cum
clamorib currunt: quia uidelicet omne qͦd
sentunt appetitu laudis ad aures hominum
suꝑ glaream. Torrentes cditimus ruos. qui a¬

Expanded text:
ne de eis sancti viri nunc voce dicitur: Et radix ne de eis sancti viri nunc voce dicitur: Et radix juniperorum erat cibus eorum, quia dum totis mentis suae sensibus avaritiam cogitant, quasi eo alimento vescuntur, de quo nasci procul dubio peccatorum sequentium punctiones solent. Qui si quando in sacro eloquio quaedam quasi prudenter inveniunt, quae dum non intelligunt, pro suis esse assertionibus suspicantur, mox miseris auditoribus suis, quorum non animas, sed substantias appetunt, haec vociferantes apsergunt. Unde congrue subinfertur: convallibus ista rapientes, cum singula reperissent, cum clamore currebant. - De convallibus illa rapiunt, quia haec de humilibus dictis Patrum superbo spiritu colligunt, quae dum pro suis se partibus invenisse gloriantur, ad ea cum clamoribus currunt. Quia videlicet omne quod sentiunt, appetitae laudis ad aures hominum signes.---Torrentes dicimus rivos qui a
Abbreviated transcription (Latin):
tis animus ad luctum ducitur: dum ꝑpe¬
trata culpa in memoria fixa retinet᷑. Quid
gnatur. ex qua peccatorum omniũ spinȩ
producuntur: De qua et ꝑpaulum clicit᷑.
Radix omnium malorum ẽ: cupulitas. Ip¬
sa quippe latent̃ oritur inmente: s puncti¬
ones peccatorum omnium. patent̃ producit.
in ope. Quas uidelicet punctiones ab hac
radice surgentes. statim predicator egre.¬
guis insinuat: cum subdit. Quam qui¬
dam appetentes errauerunt a fide: et
inseruerunt se. dolorib multis. Qui enim multos
dolores dixit: quasi nãcentes innotuit ex hac ra¬
dice punttiones. In iumperis ergo: peccata. In ra¬
dice uero iumperorum quid aluid quam auari¬
tiam. id est materiam intelligimus peccatorum:
Quia igitur plerunq heretici. sola uerbis suis ex¬
teriora lucra sectantur. nec ignorant quia ꝑuer¬
sa astruunt. s erroris predicamenta non deser̃t.
dum sumptus ꝑciꝑe quasi doctores uotunt: be¬

Expanded text:
tis animus ad luctum ducitur, dum perpetis animus ad luctum ducitur, dum perpetrata culpa in memoria fixa retinetur Vet.gnatur, ex qua peccatorum omnium spinae producuntur? De qua per Paulum dicitur: Radix omnium malorum est cupiditas . Ipsa quippe latenter oritur in mente, sed punctiones peccatorum omnium patenter producit in opere. Quas videlicet punctiones ab hac radice surgentes, statim praedicator egregius insinuat, cum subdit: Quam quidam appetentes erraverunt a fide, et inseruerunt se doloribus multis . Qui enim multos dolores dixit, quasi nascentes innotuit ex hac radice punctiones. In juniperis ergo peccata, in radice vero juniperorum quid aliud quam avaritiam, id est, materiam intelligimus peccatorum? Quia igitur plerumque haeretici sola in verbis suis exteriora lucra sectantur, nec ignorant quia perversa astruunt, sed erroris praedicamenta non deserunt, dum sumptus percipere quasi doctorum volunt, be
Abbreviated transcription (Latin):
audierint. ẽe suspicantur. Quos tamen in
cunctis errorib suis. inanis głs appetitus
possidet: eosq honoris ambitus captiuos
tenet. Et plerunq ipsa quȩ loquunt᷑: nich̃
aliud quam terrena lucra appetunt. De qͥ¬
bus ꝑ paulum dicitur. Huiusmodi enim
xp̃o domino non seruiunt: s suo uentri.
Unde recte. quoq subuingit᷑. Et radix iuni¬
perorum: erat. ꝙbus illorum. Arbor nan
iumperi: profolis punctiones habet. Sic
quippe. sunt hyrsuta quȩ profert: ut spi¬
nis similia. contrectantem pungere uale.¬
ant. Spina uero ẽ omne peccatum: quia dũ
trahitur. quasi pungendo lacerat mentẽ.
Unde iusti uoce: et penitentis dicit᷑. Con¬
uersus sum in erumna: dum confringitur
spina. Quia scilicet mens ad lamentũ uer-¬
titur : ut peccati punctio penitendo fran¬
gatur. In transiatione uero alia. non confrm.¬
gr: s configi spina ꝑhibetur. Quod uidelicet
ab eodem sensu non dissonat: quia peniten¬

Expanded text:
audierint esse suspicantur. Quos tamen in audierint esse suspicantur. Quos tamen in cunctis erroribus suis inanis gloriae appetitus possidet, eosque honoris ambitus captivos tenet, et plerumque per ipsa quae loquuntur nihil aliud quam terrena lucra appetunt. De quibus per Paulum dicitur: Hujusmodi enim Christo Domino non serviunt, sed suo ventri . Unde recte quoque subjungitur: CAPUT perorum erat cibus eorum . Arbor namque juniperi pro foliis punctiones habet: sic quippe sunt hirsuta, quae profert, ut spinis similia contrectantem pungere ant. Spina vero est omne peccatum, quia dum trahit ad delectationem, quasi pungendo lacerat mentem. Unde justi voce et poenitentis dicitur: Conversus sum in aerumna mea dum confringitur spina , quia scilicet mens ad lamentum vertitur, ut peccati punctio poenitendo frangatur. In translatione vero alia non confringi, sed configi spina perhibetur, quod videlicet ab eodem sensu non dissonat, quia poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
nera et exteriora cognoscunt. ꝑ herbas quip¬
pe. alicta planora: ꝑ arborum cortices. pa¬
trum eloquia exteriora signant᷑. Qui ex¬
go ea scire appetunt. ex quib docti nequa¬
qͣuam suit. s ẽẽ uicdeantur: dum in sacris
uoluminib ium caritatis erga deum as
prpximum mecdullitus non exquirunt. Q¬
N ex herba uel cortice pascuntur: quia uel
nna sunt uel exteriora. quȩ mentes supbi¬
entium nutriunt. Uel certe herbas mare¬
dere est: dde scriptura sacra minima precep¬
ta seruare. maiora contempnere. Quos
bene ueritas increpat. dicens. Ne uobis scri¬
be et pharisei hypocrite: qui decinatis
mentam et anetum. et cyminum. et reliqui¬
stis quȩ grauiora sunt. legis. Qui arborum
quoq cortices mandunt: quia sunt non¬
nulli qui in sacris uoluminib solam litt̾e
suꝑficiem uenerantur. nec quicquam de
spiritali intellectu custodiunt: tum nichil
in uerbis dei amplius. nisi hoc quod exteriꝰ

Expanded text:
nera et exteriora cognoscunt. Per herbas quipnera et exteriora cognoscunt. Per herbas quippe dicta planiora, per arborum cortices Patrum eloquia exteriora signantur. Qui ergo ea scire appetunt ex quibus docti nequaquam sint, sed esse videantur, dum in sacris voluminibus vim charitatis erga Deum ac proximum medullitus non exquirunt, quasi ex herba et cortice pascuntur, quia vel ima, 646 vel exteriora sunt, quae mentes superbientium nutriunt. Vel certe herbas mandere est de Scriptura sacra minima praecepta servare, majora contemnere. Quos bene Veritas increpat, dicens: Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui decimatis mentam, et anethum, et cuminum, et reliquistis quae graviora sunt legis . Qui arborum quoque cortices mandunt, quia sunt nonnulli qui in sacris voluminibus solam litterae superficiem venerantur, nec quidquam de spiritali intellectu custodiunt, cum nihil in verbis Dei amplius nisi hoc quod exterius
Abbreviated transcription (Latin):
et mandebant herbas et arborum cortices.
Rodi solet: quod cõmedi non potest. Here¬
tici autem quia scripturam sacram intelli¬
gere sua uirtute moliunt᷑ : eam proculdu
Et quia ꝑsuꝑnam gr̃am non aduiti hanc
edere nequeunt: quasi quibusdam nisibs
rocdunt. Iulam exteruis quippe. contrectant.
cum quidem conantur: s non ad eiꝰ interi¬
ora ꝑueniunt. Qui quia ab uniuersalis ex¬
cdesiȩ societate. disiuncti sunt: non quolibet
rodere. s in solitudine memorant᷑. Ad quã
nimirum solitudinem. quia predicatores fal¬
si sequaces suos traherent: longe ante ueri¬
tas premonuit dicens. Si dixerint uobis.
ecce in deserto est: nolite exire. Qui recte.
phibentur calamitate et miseria squalidi:
quia et morum sunt ꝑnitie. et sensuum pra¬
uitate. despecti. Qui herbas quoc et arbo¬
rum cortices mandunt: quia elationis sue.
obice repulsi. in sacro eloquio magna et inti¬
ma ꝑciꝑe nequeunt: s iuix in illa quedam te.¬

Expanded text:
et mandebant herbas et arborum cortices. et mandebant herbas et arborum cortices. - Rodi solet, quod comedi non potest. Haeretici autem, quia Scripturam sacram intelligere sua virtute moliuntur, eam procul duet quia per supernam gratiam non adjuti hanc edere nequeunt, quasi quibusdam illam nisibus rodunt. Exterius quippe illam contrectant, cum quidem conantur, sed non ad ejus interiora perveniunt. Qui quia ab universalis Ecclesiae societate disjuncti sunt, non quolibet rodere, sed in solitudine memorantur. Ad quam nimirum solitudinem, quia praedicatores falsi sequaces suos traherent, longe ante Veritas praemonuit, dicens: Si dixerint vobis: Ecce in deserto est, nolite exire . Qui recte perhibentur calamitate et miseria squalidi, quia et morum sunt pernicie, et sensuum pravitate despecti. Qui herbas quoque et arborum cortices mandunt, quia elationis suae obice repulsi, in sacro eloquio magna et intima percipere nequeunt, sed vix in illo quaedam te
Abbreviated transcription (Latin):
comedentes agnum. quicquid de. eo reliquum
fuerit igni comburamus. Agnum quippe co¬
medimus: cum multa dominicȩ. humanttatis
intelligendo reconclimus in uentrem mentis.
Ex quo queclam nobis remanertt. qus comedi
nequeunt: quia multa adhuc de illo restant:
quȩ intelligi nequaquam possunt. Que tam̃
igm comburenda sunt: quia quȩ capere. deile¬
ło non possumus. humilit̾ sancto spiritui reser¬
uamus. Que plerunq humilitas ea etiam ele.¬
ctorum sensib aꝑit: quȩ ad intelligendum
impossibilia ẽẽ niclebantur. Nam puerse. he.¬
reticorum mentes dum suꝑbe. sibi intelle¬
ctum tribuunt: quasi certas dare senten¬
tias. etiam de incognitis presumuntt.
de. fit. ut ipsa eos elatio. quȩ intus apud ip¬
sos eleuat. a ueritate foras repellat: uretẜ
in alitis dei exteniora capiant. qui se secreta
penetrasse spiritalia singulariter putabant.
Inde hic quoq subditur. Qui rodebant. in¬
solitudine. scalentes calamitate et miseria:

Expanded text:
comedentes agnum, quidquid de eo reliquum comedentes agnum, quidquid de eo reliquum fuerit igni comburamus . Agnum quippe comedimus, cum multa dominicae humanitatis intelligendo recondimus in ventrem mentis. Ex quo quaedam nobis remanent, quae comedi nequeunt, quia multa adhuc de illo restant, quae intelligi nequaquam possunt. Quae tamen igne comburenda sunt, quia ea quae capere de illo non possumus, humiliter sancto Spiritui reservamus. Quae plerumque humilitas ea etiam electorum sensibus aperit, quae ad intelligendum impossibilia esse videbantur. Nam perversae haereticorum mentes dum sibi superbe intellectum tribuunt, quasi certas dare sententias etiam de incognitis praesumunt. Unde fit ut ipsa eos elatio, quae intus apud semetipsos elevat, a veritate foras repellat, vixque in dictis Dei exteriora capiant, qui se secreta spiritalia penetrasse singulariter putabant. Unde hic quoque subditur: CAPUT Isolitudine squallentes calamitate et miseria,