comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accessit ad principem sacerclotõ
relo furoris eum concitante et
damasci. ut eius auctoritate.
si quos in ueniret clamasci hꝰ
uie uiros ⁊ mulieres uinctos
ꝓducere in ierłm. Et cum iter
faceret contigit ut aꝓpinqͣret

Expanded text:
» accessit ad principem sacerdotum, » zelo furoris eum concitante, etDamasci, ut ejus auctoritate, « si quos inveniret Damasci, hujus viae viros, et mulieres, vinctos perduceret in Jerusalem. Et cum iter faceret, contigit
Abbreviated transcription (Latin):
principem. & redemptorẽ eorũ
de seruitute egypti. cum manu id
est opere uel auxilio angeli qui
apparuit in rubo. hic elux it eoᷤ
faciens signa. ⁊ procligia. in t̾ra
egypti in mari rubro. ⁊ indeserto
annis .xl. Idẽ moyses dixit filis
israel. Propham suscitabit uob̾
ds cde fratrib ur̃is. ip̃m tan qͣm
me audietis. hie est. qui fuit in
eccłia id est in congregatione
populi isrł in solitucline synai
cumangelo quilo quebat᷑ in mõ¬
te cum p̾atrib nr̃is. qui accepit
uerba uite dare. eui noluerũt
obedire parres nr̃i. s respueruñ

Expanded text:
principem, et redemptorem eorum principem, et redemptorem eorum de servitute Aegypti, « cum manu, » id est opere, vel auxilio « angeli, qui apparuit ei in rubo. Hic eduxit eos faciens signa et prodigia in terra Aegypti, et in mari Rubro et in desertnta. Idem Moyses dixit filiis Israel : Prophetam suscitabit vobis Deus de fratribus vestris, ipsum tanquam me audietis. Hic est qui fuit in Ecclesia, » id est in congregatione populi Israel « in solitudine Sinai cum angelo, qui loquebatur ei in monte cum patribus nostris, quia accepit verba vitae dare nobis, cui noluerent obedire patres nostri, sed repulerunt
Abbreviated transcription (Latin):
cum hebreo. putans fratres intelli¬
gere sicut ipse intelligebat. in spu.
quod permanum isius dñs filioᷤ
isrł amanu egyptiorum esset li¬
beraturus at illi non incellexe¬
runt. & cum sequenti die uellet
reconciliare hebreos duos rixan.¬
tes: qui iniiriam faciebat alteri
repulit eum dicens. quis de con¬
nos. non quid me uis interficere
sicut heri interfecisti egyptium.
Quo auclito timens sibi fugr
fiua sacerdotis madian. quam
duxit: duos genuit fiuios. Ex
ret gregem ad interiora deserti.
in rubo. & facta est. uox dñi ad.
eum dicens. Ego sum ds patrũ
tuorum. ⁊ tremetactus est. moya¬
ses. Dixit autem illi dñs. Solue
calciamenta de peclib tuis.
locus enim in quo stas t̾ra scã
est. Uicdi afflictionem ppłi mei
qui est. in egypto. ⁊ genitum eoꝵ
audiui. & descendi liberare eos.
⁊ nune ueni mittam de in egrꝑ¬
tum. hunc moysen que m negaue¬
runt dicences quis te constituit
principem suꝑ nos. misit deus

Expanded text:
cum Hebraeo, putans fratres intellicum Hebraeo, putans fratres intelligere, sicut ipse intelligebat in spiritu, quod per manum illius Dominus filios Israel de manu Aegyptiorum esse liberaturus. At illi non intellexerunt. Et cum sequenti die vellet reconciliare duos Hebraeos rixantes, qui injuriam faciebat alteri, repulit eum, dicens: « Quis te connos? Nunquid me vis interficere sicut heri interfecisti Aegyptium? Quo audito timens sibi Moysefilia sacerdotis Madian quam duxit, duos genuit filios. Expret gregem ad interiora deserti in rubo, « et facta est vox Domini ad eum, dicens: Ego sum Deus patrum vestrorum, et tremefactus est Moyses. Dixit autem illi Deus: Solve calceamentum de pedibus tuis, locus enim in quo stas, terra sancta est. Vidi affqui est in Aegypto, et gemitum eorum audivi, et descendi liberare eos. Et nunc veni, mittam te in Aegyptum. Hunc Moysen, quem negaverunt dicentes: Quis te constituit principem super nos? » misit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
gressus fuerat. et continuat᷑ ei
quol dictum est. post hec exibũt
& seruient michi in loco isto. Cũ
autem appropinquaret tempus
repromisionis creuit populus
⁊multiplicatus est. in egypto. qͦ¬
ad usq surrexit alius rex megy¬
pto. ignorans beneficia yosephad
est in memor beneficiorum ioseph.
hic afflixit patrei nr̃os p̃cipiens
necari paruulos nostros:. et eotp̃s
quo dedit edictum occidendi par¬
uulos natus est. moyses. et fuit
gratus deo. Eece quo modo desc̃ẽ¬
Eit ad cõmendationem moysi q
arguebat᷑ biasphemasse in eumi
quicũ nutritus esset tribus mẽ¬
sibus indomo patris sui proiectuᷤᷤ
est influmen. & sustidit eum filia
pharaonis. que uenerat ad flu¬
inen ut lauaretur.: ⁊ nutruit eũ
sibi infilium. et eruditus est. om
ni sapiencia egyptiorum. ⁊ erat
potens u̾bis ⁊ operib suis. tdese
eio quens & fortis Cum autem eẽc
.xl. annorum uisitauit fratres
suos filos israel iiterra gersen
ubi occidit egyptium rixantem

Expanded text:
 et continuatur ei, quod dictum est: Post haec exibunt, et deservient mihi in isto loco. « Cum autem appropinquaret tempus repromissionis, crevit populus, et multiplicatus est in Aegypto, quoadusque surrexit alius rex in Aegypto, ignorans beneficia Joseph , » id est immemor beneficiorum Joseph. « Hic afflixit patres nostros praecipiens necari parvulos nostros. Et eo tempore, » quo dedit edictum occidendi parvulos, « natus est Moyses, et fuit gratus Deo. » Ecce quomodo descendit ad commendationem Moysi, quia arguebatur blasphemasse in eum. « Qui cum nutritus esset tribus mensibus in domo patris sui, projectus est in flumen, et sustulit eum filia Pharaonis , » quae venerat ad flumen, ut lavaretur, « et enutrivit eum sibi in filium. Et eruditus est Moyses omni sapientia Aegyptiorum, et erat potens in verbis, et operibus suis, » id est eloquens et fortis annorum, visitavit fratres suos filios Israel » in terra Jessen, ubi occidit Aegyptium rixantem
Abbreviated transcription (Latin):
mus que uidimꝰ & audiuimus ñ
loqui. At illi cõminantes dimise¬
runt eos. ñ audentes in eos manꝰ
inicerepropt̃ popłm. Dimissi au¬
tem redierunt ad suos in syon. &
nunciauerunt eis quanta pͥncipes
sacerdotum & seniores clixissent.

Expanded text:
mus, quae vidimus et audivimus, non mus, quae vidimus et audivimus, non loqui. At illi comminantes, dimiserunt eos, non audentes manus in eos injicere propter populum. Dimissi « autem redierunt ad suos » in Sion, « et annuntiaverunt quanta eis principes sacerdotum, et seniores dixissent,
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur ydiota quasi diuisus ab
aurib ydi enim diuisio. ota au¬
ris interp̃tatur. ut dicat᷑ ydiota
quasi diuisus ab intellectu. idẽ
fatuus. Scd̾m ethimologiam q̃
hic ponit᷑ dicit᷑ ydiota quasi ab
ydiomate. Dicti sunt ergo ycliote.
quasi contenti solo ydromate lin¬
Satis nouerant. & nichil aliud. Ius¬
serunt autẽ eos foras extra concili¬
ura secedere. & conferebant ad in¬
uicẽ dicentes. Quid faciemus ho¬
minib istis: Manifestũ est mira¬
culũ quod fecerunt. negare ñ pos¬
sumus. S ne amplius diuulget᷑
cõminemur eis ne ultra loquan¬
tur in nõie hocuilli hõiũ. Et uo¬
cantes eos denunciauerunt ne om¬
nino loquerentur. nec docerentin
Iohannes. Uos ipsi iudicate an po¬
cius obediendũ sit deo p̃cipienti.
an uobis ꝓhibentib a uasi dr̃et.
Erratis ꝓhibentes quod deus p̃cep̃.
nec estis audiendi. Ubi enĩ suꝑior
p̃eipit. inferior contradicitꝰ non
est audiendus inferior. Non possui¬

Expanded text:
idiota dicitur quasi divisus ab idiota dicitur quasi divisus ab auribus, idi, enim, divisio, ota auris interpretatur, ut dicatur, idiota, quasi divisus ab intellectu, scilicet fatuus. Sed secundum etymologiam, quam hic ponitur dicitur idiota, quasi ab idiomate. Dicti sunt ergo idiotae, quasi contenti solo idiomatae linsatis noverant, et nihil aliud. « Jusserunt autem eos foras extra concilium secedere, et conferebant ad invicem, dicentes: Quid faciemus hominibus istis? Manifestum est miraculum quod fecerunt, negare non possumus; sed ne amplius divulgetur, comminemur eis, ne ultra loquantur, in nomine hoc, ulli hominum. Et vocantes eos, denuntiaverunt eis, ne omnino loquerentur, vel docerent inJoannes: Vos ipsi judicate an potius obediendum sit Deo praecipienti, an vobis prohibentibus. » Quasi dicat: Erratis prohibentes quae Deus praecepit, nec estis audiendi. Ubi enim superior praecipit, et inferior contradicit, non est audiendus inferior. « Non possu
Abbreviated transcription (Latin):
legem scilicet aliis exponentes.
Horũ distinctionẽ frequent᷑ habemꝰ
in euangelio. & statuentes eos in
medio concilii. int̾rogauerunt
eos in qua uirtute aut in quo
nomine fecistis hoc. Tunc plenus
ad iudices trahimͦ. & tanqͣ rei ar¬
giumur: auasi diceret. Stulte nos
arguitis. Notum sit uobis om̃ibus
uobis quẽ dñs suscitauit amor¬
tuis. hic est enĩ lapis auobis edi
tre. factus est in caput anguli. idẽ
factus est pͥnceps duoꝵs populoꝵ
qui in xp̃o tanquã in angulari
lapide sunt uniti. & ñ est in aliqͦ
alio salus. Non ẽ aliud nomen sub
celo datũ hominib quã nomen
xp̃i. in quo oporteat nos saluari.
U identes petͥ & Iiohannis constanciã
attendentes quod illi essent ydio¬
te & illiterati. admirabant᷑ cognos¬
centes eos quia cũ ih̃u uiderant
eos. & quia presens erat cũ eis quẽ
sanauerant. ñ poterant contracdic̾e.
Iota quia aliã habemus hic echimo¬
logiam huiꝰ nõis ydiota quã ab¬
ab ysidoro. Nam sccł̃m ysidorum

Expanded text:
legem scilicet aliis exponentes. Horum distinctionem frequenter habemus in Evangelio. « Et statuentes eos in medio concilii, interrogaverunt eos, in qua virtute, aut in quo nomine fecistis hoc? Tunc Petrus ad judicium trahimur, et tanquam rei arguimur? Quasi dicat: Stulte nos arguitis. « Notum sit vobis omnibus,vobis, quem Deus suscitavit a mortuis. Hic est enim lapis angularis atre, « factus est in caput anguli, id » est factus est princeps duorum populorum, qui in ipso, tanquam in angulari lapide, sunt uniti, « et non est in alio aliquo salus. Non est enim aliud nomen sub coelo datum hominibus quam nomen Christi, in quo oportet nos salvari. Videntes autem Petri et Joannis constantiam, attendentes quod illi essent idiotae, et illitterati, admirabantur, cognoscentes eos, quia cum Jesu viderant eos, et quia praesens erat cum eis, quem sanaverat non poterant contradicere. » Nota quod aliam hic habemus etymologiam hujus nominis idiota, quam ab Isidoro. Nam secundum Isidorum,
Abbreviated transcription (Latin):
spesialiter saducei. dolentes qui¬
a p̃dicabant resurrec̾tionẽ. quã
ipsi negabant. & in iecerunt ma¬
nus in eos & posuerunt in carce.
quia iam uesꝑa erat. & ñ potu¬
erunt eos iudicare. Multi aut̃¬
eors qui audierunt uerba illo¬
rum. crediderunt. & fuerunt qͥ
ca die ad fidem conu̾si sunt qͥn¬
q milia. & hoc est quod sepe le¬
gitur. quia tͥa milia una diead
fidem conu̾si sunt. quod ipsa
die penthecostes fac̾tũ est. Alia
qui pͥncipatũ habebant inter
minatĩ expͥmunt᷑. Ananias scił¬
pͥnceps sacerdotũ qͥ om̃ib pre¬
minebat. Cayphas. & alexander

Expanded text:
specialiter dolentes, quia praedicabant resurrectionem quam ipsi negabant, et injecerunt manus in eos, et posuerunt in carcere, quia jam vespera erat, et non poterant eos judicare. « Multi autem, qui audierant verba eorum, crediderunt. » Et fuerunt qui eadem die ad fidem conversi sunt, quinque millia. Et hoc est, quod saepe legitur, quia tria millia una die ad fidem conversi sunt, quod ipsa die Pentecostes factum est, alia ui principatum habebant inter minatim exprimuntur. « Annas princeps sacerdotum, qui omnibus praeeminebat, et Caiphas,
Abbreviated transcription (Latin):
etheo. ĩo sic construent qui clam
litteram. trãs lati sunt in si chem
sichem clico emptam a filiis emor¬
sichem. Siquidem quod dr emor
filius sichem. cum constet sichem
fuissem filium emor. potuit esse
ꝙ fuerint duo sichem. quorum
alter a luca dr᷑ pater emor. alter
ingenesi filius eius. uel ita orcdi¬
na constructionem. ut uingas
principium sermonis. & finem.
hoc mͦ. a filiis sichem filii emor. ⁊
ita hic locus congruit libro
geneseos. ut ergo omĩs exclu¬
clatur dubitatio ita constru¬
atur litera. translati sunt
ui sichem. sichem dico emp¬
tam a iacob. scilicet a filiis si¬
chem. filii emor. Ac si diceret᷑
in illam sichem quam emit iacob
non abraham. & inde postea posia
sunt in sepulchro quod emit abͦ¬
ham ab effron. ethes. scileet in abͦ¬

Expanded text:
Ethaeo? Ideo sic construunt quidam Ethaeo? Ideo sic construunt quidam litteram: Translata sunt in Sichem, Sichem Sichem. Sed quid est quod dicit, Emor, filius Sichem, cum constet Sichem fuisse filium Emor? Potuit esse, quod fuerint duo Sichem, quorum alter dicitur a Luca pater Emor, alter in Genesi dicitur filius ejus. Vel ita ordina constructionem, ut jungas principium sermonis, et finem hoc modo: A filiis Sichem filii Emor. Et ita hic locus congruit libro Geneseos. Ut ergo excludatur omnis dubitatio, ita construatur littera: Translati sunt in Sichem, Sichem dico emptam a Jacob scilicet, a filiis Sichem filii Emor. Ac si diceretur in illam partem Sichem, quam emit Jacob, non Abraham, et inde postea positi sunt in sepulcro, quod emit Abraham ab Ephron Ethaeo, scilicet in Abr
Abbreviated transcription (Latin):
ipse iacob & ioseph cũ duob fili¬
is. ñ sunt nisi lxx. lucas acddid̃
quinq ꝑ anticipationẽ. cõputãs
nepotes ioseph. sequens edicionem
nisi sequeretur. forte miuꝰ credere
sichem. Hoc de solo iosep legit᷑
quia filii isrł ad eiris petitio¬
nem: ossa euis de egypto tͣn¬
stulerunt que etiam ꝓphe¬
tasse leguntur. et sepulta st̃
in sichem. Quid est ergo qd̃
credendum est iheromimo
qui in hystoria paule dicit
eam transisse per sichem.
et ibi inuenisse sepulchra
duodecim patriarcharum
primo ergo translati sunt¬
in sichem ⁊ inde posita sunt
post ea in sepulchro quod eme¬
rat abraham precio argenti
a filus emor filii sichem in spẽ¬
lunca scilicet duplici quam
fron filio seor etheo scilicet in
habraamio ubi sepultus est..
ãdam cum eua. abraham cũ
sara. ysaac cum rebeca. iacob
cum lia. S qͥd est quod dictũ
est in sepulchro. quod emit
abraham a filus emor filuisi¬
chem. cum constet abram e¬
misse sepulchrum ab esfron

Expanded text:
seph, cum duobus filiis, non sunt ibi nisi 70. Lucas addit quinque per anticipationem, computans nepotes Joseph, sequens editionem nisi sequeretur, forte minus credereSichem. » Hoc de solo Joseph legitur, quia filii Israel, ad ejus petitionem, ossa ejus de Aegypto transtulerunt, quae etiam prophetasse leguntur, et sepulta sunt in Sichem . Quid est ergo quod pcredendum est Hieronymo, qui in historia Paulae dicit, eam transisse per Sichem, et ibi invenisse sepulcra duodecim patriarcharum. Primo ergo translata in Sichem, posita sunt postea in sepulcro, quod emit Abraham pretio argenti a filiis Emor, filii Sichem in spelunca scilicet duplici, quam hron, filio Seor Etheo, scilicet in Abrahamio, ubi sepultus est Adam cum Eva, Abraham cum Sara, Isaac cum Rebecca. Jacob cum Lia. Sed quid est quod dictum est, « in sepulcro, quod emit Abraham a filiis Emor, filii Sichem, » cum constet Abraham emisse sepulcrum ab Ephron
Abbreviated transcription (Latin):
Qiuis es dñe: an angelus es.
uel deus: Ego inquit sum ihe¬
natarenus quem tu per seque¬
ris. durum est tibi contra sti¬
mulum calcitrare. id est potẽ¬
tiori rebellare. ⁊tremens acstr¬
pens dixit. dñe quid me uis
facere: Ac si cliceret. uolũtatẽ
tuam indica michi. qui apre¬
sto sum obeclire tibi. Ad quẽ
dlñs. Surge ⁊ ingredere ciuita¬
tem. & dicet᷑ tibi quid de opor¬
teat facere. Uiri autem qui
comitabant᷑ eum srabant stupe.¬
facti. audientes quidem uocem
ipsius pauli. non aũt etꝰ qui lo¬
quedat᷑ cumeo. neminem aũt
uidentes iuxta quod ipse pau¬
erant lumen quidem uicle¬
runt. uocem non auclierunt
eius qui loquebatur mecũ ⁊¬

Expanded text:
es vel angelus? « Ego, inquit, sum Jesus, quem tu persequeris. Durum est tibi contra stimulum calcitrare, » id est potentiori rebellare. « Et tremens ac stupens, dixit: Domine, quid me vis facere? » Ac si diceret, voluntatem tuam indica mihi, quia praesto sum tibi obedire. Ad quem Dominus: Surge, et ingredere civitatem, et dicetur tibi quid te oporteat facere. « Viri autem qui comitabantur cum stabant stupefacti, audientes quidem vocem ipsius Pauli, non ejus qui loquebatur cum eo, neminem autem videntes » juxta quod ipse Pauerant lumen quidem viderunt vocem autem non audierunt eius qui loquebatur mecum
Abbreviated transcription (Latin):
mulantes ioseph uendiderunt
eum in egiptum. id est negocia¬
torib qui transtulerunt eũ in
egiptũ. quia breuit̾ transit. et
erat deus cũ eo. & eripuit eũ ex
om̃ib tribulationib eius. & de¬
dit ei sapientiã & grãm in con¬
spectu pharaonis regis egipti et
consticuit eum prepositũ super
egiptũ & suꝑ omnẽ domũ suam.
Postea fac̾ta est fames in uniuersa
terra. Ee audiens iacob frumen¬
tũ esse in egipto: pͥmo misit fili¬
os. postea ipse cum septuaginta
quinq animab descendit in e¬
giptũ. Ueritas habet scdm li¬
bros geneseos. quia cũ lxui. aĩa¬

Expanded text:
 vendiderunt eum in Aegyptum negotiatoribus, qui transtulerunt eum in Aegyptum , » quod breviter transit. « Et erat Deus cum eo, et eripuit eum ex omnibus tribulationibus ejus, et dedit ei sapientiam et gratiam in conspectu Pharaonis regis Aegypti, et constituit eum praepositum super Aegyptum, et super omnem domum suam. Postea facta est fames magna in universa terra. Et audiens Jacob frumentum esse in Aegypto, primo misit filios, postea ipse cum septuaginta quinque animabus descendit in Aegyptum. » Veritas habet secundum librum Geneseos , quod cum 70 a
Abbreviated transcription (Latin):
stinus. quia dictũ est in y¬
saac uocabitur tͥ semen. ad he¬
rentes huic uerbo computant.¬
tate ysaac. usq ad mortẽ duoꝵ
regũ. scilicet seon regis amorreo¬
rum. & og regi basan. Proseqͥt᷑

Expanded text:
stinus, quia dictum est: « In Isaac vocabitur tibi semen , adhaerentes huic verbo computantate Isaac usque ad mortem duorum regum, scilicet Seon regis Amorrhaeorum, et Og regis Basan. Prosequitur
Abbreviated transcription (Latin):
ne fractionis panis. id est euca¬
ristie. quia in primitiua eccłia
crebro unanimit̃ conueniebãt
ad ꝑcipiendam euearistiã. uel
in cõmunione fractionis panis
cotidiani. qui dieb singulis eo¬
tidie ab apłis frangebatur. ni¬
chil enĩ habebant ꝓpͥum. s pre¬
dia uendiderant. & posuerunt
precia ad pedes apłoꝵs. qͥsingłis

Expanded text:
ne fractionis panis, » et Eucharistiae, quia in primitiva Ecclesia crebro unanimiter conveniebant, ad percipiendam eucharistiam, vel in communione fractionis panis quotidiani, qui singulis quotidie ab apostolis frangebatur, nihil enim habebant proprium. Sed et praedia vendiderant, et posuerant pretia ante pedes
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnomine iħu xp̃i baptizabãt᷑
uiri ⁊ mulieres. ⁊ symon simy¬
lauit se credere. & baptiratoᷤ
cile: putauit ex quadam indu̾¬
tria fieri ido ficde baptizatus
est. ut familiariꝰ ei ad hereret.
⁊ ad disceret arcem qͣ similia
posset facere. De peticione symoni¬

Expanded text:
n nomine Jesu Christi baptizabantur viri, et mulieres, et Simon simulavit se credere, et baptizatus cile, putavit ex quadam industria fieri, ideo ficte baptizatus est, ut familiarius ei adhaereret, et addisceret artem, qua similia posset facere. CAP. XL. De petitione Simoni
Abbreviated transcription (Latin):
nit in carrã. & inde similiter de
carra postquã mortuus est pat̾
eius. transtulit eũ deus in terram
istam: in qua uos habitatis. uel tẽ
uoluntatis. post mortẽ patͥs trans¬
latus est in terrã istã. Uel si intelli¬
gatur dictũ uenit in carrã. plane
legit᷑ hec lit t̾a. Et uide quia in he:¬
breo habet᷑ de hur caldeoꝵs. id est
nol traicimꝰ ꝑ aquas baptismatis
Et tradunt hebrei quia thare & filii
eius cũ essent in caldea nolebant
frater abrahe. abrahã uͦ adño li¬
beratus. unde sepe dictũ est ei ado¬

Expanded text:
a in Charan. Et inde similiter de Charan, « postquam mortuus est pater ejus, transtulit eum Dominus in terram istam, in qua vos habitatis. » Vel tuvoluntatis, post mortem patris translatus est in terram istam. Vel si intelligatur dictum. Venit in Charan plane legitur haec littera. Et vide quia in Hebraeo dicitur de Ur Chaldaeorum, id est nos trajicimus per aquam baptismi. Et tradunt Hebraei quod quia Thare, et filii ejus, cum essent in Chaldaea, nolebant frater Abrahae. Abraham vero a Domino liberatus est. Unde saepe dictum est ei a Do
Abbreviated transcription (Latin):
non exierat de caldea: Utiq. Sed
adhuc ibi tenebat᷑ spe & deside¬
rio redeundi. Preceptũ est gͦ ei ut
exiret mente. quia iã exierat cor¬
pore. Uel potest dici quia meso¬
potamia & carra in caldea sunt.
de quadã parte caldee. uenit in
mesopotamiã. in aliã scilicet par¬

Expanded text:
non exierat de Chaldaea? utique: Sed adhuc ibi tenebatur spe, et desiderio redeundi. Praeceptum est ergo ei, ut exiret mente, qui jam exierat corpore. Vel potest dici, quod Mesopotamia, et Charan in Chaldaea sunt. de quadam parte Chaldaeae, venit in Mesopotamiam, in aliam par
Abbreviated transcription (Latin):
plenus gr̃a & forcitudine.
faciebat prodigia & signa ma¬
gna in pło. Surrereruat atit̾
quidam desynagoga liberti¬
nors a regione sic clictoꝵs. uel
libertinoꝵs. id est manumisso¬
rũ qui cũ pͥus fuissent serui. pͦ¬
ea fuerant de libertate donati.
&e sic de seruili condicione fue¬
runt. qui pͥmo resticerunt fidei
tate. & coꝵ qui erant acylicia
et asya minori que sibi ꝓxime

Expanded text:
plenus gratia et fortitudine faciebat prodigia et signa magna in populo. Surrexerunt autem quidam de synagoga Libertinorum , » a regione sic dictorum. Vel libertinorum, qui cum prius fuissent servi, postea fuerant de libertate donati, et sic de servili conditione fuerunt, qui primo restiterunt fidei tate, « et eorum qui erant a Cilicia et As
Abbreviated transcription (Latin):
stant ad hostiũ & efferent te.
ceret. Morieris. Qui enĩ sepelit
mortuus est. & confestĩ eorruit
ante pedes eius & expirait qͥa
fuerat conscia fraudis. Et intrã¬
uaros ut coniunctionẽ carnis
sequeret᷑ coniunctio pulueril.
& quia mulier formata est de co
untioeliũ audebat se fic̾ta contĩ¬
gere iłt quia territi erant erẽplo
in plateis infirmos. & lectulis et
grabatis. ut ueniente petro um¬
rarentur ab infirmitatib fuis.
quia petrus pͥuilegiatus est in
miraculis & maiora legit᷑ fecis

Expanded text:
stant ad ostium, et efferent te. stant ad ostium, et efferent te. ceret; morieris. Qui enim sepelitur mortuus est, « et confestim corruit ante pedes ejus, et exspiravit, » quia fuit conscia fraudis. « Et intranviros suos, ut conjunctionem carnis sequeretur conjunctio pulveris, et quia mulier formata est de cosinfidelium audebat se ficte conjungere illis , » quia territi erant exemplo in plateis infirmos in lectulis et grabbatis, ut, veniente Petro, umrarentur ab infirmitatibus suis. » Quia Petrus privilegiatus erat in miraculis, et majora legitur fecis
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia quandoq exereuit uin¬
dictam. Quando enĩ pͥmo pro¬
mulgantur leges. solent ad eas
sanctiendas graues uindicte ex¬
erceri. ut rigorẽ legis ꝓmulgate
sanctiat seueritas uindicte. Uñ
i inicio legis nascentis ꝓ collec̃¬
tione lignoꝵs in sabbato lapida¬
tur homo. Ininicio sacerdoeiz du¬
o filii aaron igne consũpti sunt.
pro oblato igne alieno. Sic anan¬
as defraudans de p̃cio corruit &e
expirauit. pro terrore aliis incu¬
tiendo. quia tã uelox uindicla
magnũ timorẽ aliis incussit. Fa¬
etis est enĩ timor magnusĩ ẽs
qui audierunt. & est antieiga¬
tio quia solus uiri mortẽ añ
uxoris exitũ pauci audierunt.
S urgentes autẽ iuuenes erpor¬
tauerunt cadauer & sepelier̃t.
& factum est quasi horarũ trii
spaciũ & uxor eius nesciens int¬
iuit. Ad quam petrꝰ. Dic mͥ mu¬
lier si tantũ agrũ uendidisti:
Ad quẽ illa. E tiam tanti. Ad quã
petrꝰ. Quid utiq conuenit uob
eoꝵs qui sepelierunt iuiriĩ tuũ

Expanded text:
Ecclesia, quandoque exercuit vindictam. Quando enim primo promulgantur leges, solent ad eas sanciendas graves vindictae exerceri, ut rigorem promulgatae legis sanciat severitas vindictae. Unde in initio legis nascentis pro collectione lignorum in Sabbato lapidabatur homo . In initio sacerdotii duo filii Aaron igne consumpti sunt, pro oblato igne alieno. Sic Ananias, defraudans de pretio agri, corruit et exspiravit, pro terrore aliis incutiendo, quia tam velox vindicta magnum timorem aliis incussit. « Factus est enim timor magnus in omnes qui audierunt. » Et est anticipatio, quia solius viri mortem ante uxoris exitum pauci audierunt. « Surgentes autem juvenes asportaverunt cadaver, et sepelierunt. Et factum est quasi horarum trium spatium, et uxor ejus nesciens, introivit. Ad quam Petrus: Dic, mulier, si tanti agrum vendidisti? Ad quem illa: Etiam tanti. Ad quam Petrus: Quid utique convenit vobeorum qui sepelierunt virum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
tres. uiros ex uobis bom testimo¬
nii septẽ. plenos sp̃u sc̃o. & sapĩa.
quos constituamꝰ suꝑ hoc optis.
ut ipsi ministrent. uel p̃sint mi¬
nistrantib. nos uero orationi &
p̃dicationi uacabimꝰ. Et placu¬
it sermo iste multitudini. Ete¬
legerunt septẽ. Spephanũ scilic&¬
& philippũ. & procorũ & nicha¬
norem. & thimonẽ & parmenã.
& nicholaũ aduenã antiocenum.
erat fciturus. dicit᷑ adtuena quali
alienus. Hos statuerunt illi qͥ ele¬
nus. Hor uicem habent in ec¬
elesia archidiaconi. ꝓpt̾ea institu¬
ti: ut portent pondus negociorũ.
ut ipsi liberius uacent doctrine
et orationi. S ep̃ci ñr temporis
quia dephenderunt archidiaco¬
nos in huimodi administratione
minꝰ circũspectos ꝓuida quadam
legunt᷑ eis manꝰ imposuisse. ideo
m orcdinationib fiunt orationes.
Hac etiam auctoritate in qͥbdam
ecclesiis manus imponunt᷑ diaco¬
nib in orctinationibus. Qui aut̃
manus eis ñ imponunt. secũ au

Expanded text:
es, viros ex vobis testimonii septem, plenos Spiritu sancto, et sapientia, quos constituamus super hoc opus, » ut ipsi ministrent, vel praesint ministrantibus, « nos vero orationi et praedicationi vacabimus. Et placuit sermo iste multitudini, et elegerunt septem, scilic Philippum, et Prochorum, et Nicanorem, et Timonem, et Parmenam, et Nicolaum advenam Antiochenum. erat futurus, dicitur advena, quasi alienus. « Hos statuerunt illi, qui elenus horum; » vicem habent in Ecclesia archidiaconi, propterea instituti, ut portent pondus negotiorum, ut episcopi liberius vacent doctrinae et orationi. Sed episcopi nostri temporis, quia deprehenderunt archidiaconos in hujusmodi administratione minus circumspectos provida quadam leguntur manus eis imposuisse, ideo in ordinationibus fiunt orationes. Hac etiam auctoritate in quibusdam ecclesiis manus imponuntur diaconibus in ordinatione. Qui autem eis manus non imponunt, secum habent
Abbreviated transcription (Latin):
nors. Non est autẽ intelligendũ
aperuisse angłm carceris ianti
as. s qd̃ dictũ est aꝑiens sic ac¬
cipiendũ est. acsi diceret᷑. ita eos
adducetis. acsi ianue eẽnt aꝑte.
Credendũ est enĩ uxta quod tradt
sc̃i dausis ianuis eductos esse de
carcere. qd̾̃ factum est ad eoꝵ cõ¬
firmationẽ. & iuideoꝵ confuta¬
tionẽ. Nam qͦmͦ hesitauit thoma
xp̃m in carne & ossib clausis ia¬
nuis ad discipulos intrasse: eũ
q̃q dicentes corpus ꝓp̃i furto
apłi uxta p̃ceptũ angeli intra¬
uerunt diluculo in templũ. &
docebant plebẽ. quia p̃ceperat¬
eis angelus ut predicarent in
templo. scilicet in loco celebri. &
a sacerdotib frequentato. Qm ob

Expanded text:
norum. Non est autem intelligendum angelum aperuisse januas carceris. Sed quod dictum est, aperiens, sic accipiendum est, ac si diceretur: Ita eos educens, ac si januae essent apertae. Credendum enim est, juxta quod tradunt sancti, clausis januis eductos esse de carcere, quod factum est ad eorum confirmationem, et Judaeorum confutationem. Nam quomodo haesitaret Thomas Christum in carne et ossibus, clausis januis ad discipulos intrasse, cum que dicentes, corpus Christi furto a praeceptum angeli apostoli intraverunt diluculo in templo, et docebant plebem, quia praeceperat angelus, ut praedicarent in templo, scilicet in loco celebriori, et a sacerdotibus frequentato. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
moclo lapidauerunt stephanum.
um autem esset stephanꝰ
plenus sp̃u sco intuens ĩ
celum uidit gloriam cłi. ⁊ iħm
informa humana stantem a dex
netitubaret lapicdandꝰ. eo enĩ
ipso quo stabat separatum
ei sub uenire monstrabat. qd
stare pugnantis est ⁊ adiu¬
uantis. Ecce inquit uideo
celos apertos ⁊ filiũ hom̃is stã¬
tem a dextris uirtutis dei. Tẽ
ex clamantes uoce magna:
clauserunt aures suas quasi
ab orrentes audire blasphemiã.
⁊ impetũ fecerunt un animiter
in eum. ⁊ eicientes eum ex ciuita¬
tem lapidabant. in hoc sccłm
quia sccłm legem blasphemus e¬
ducebatur extra castra. ⁊ibi la¬
piclabat eum uniuer sus ppłs.
testes duo. scilie faisi. qui prim
sedm legem tenebantur lapideᷤᷤ
ꝓicere qui a in lege dictum est.
ceblasphemo. prima manus de¬
tium iapiclabit eum. De posue.¬
runt uestimenta sua ne inqui¬
narentur tactu illius. secus pe
misericorditer preuidit. quod
non est. manus eius sanguine

Expanded text:
uod lapidaverunt Stephanum. « Cum autem esset Stephanus plenus Spiritu sancto, intuens in coelum, vidit gloriam Dei, et Jesum in forma humana stantem a dextris ne titubaret lapidandus. Et in ipso quo stabat, se paratum ei subvenire, monstrabat, quia stare pugnantis est, vel adjuvantis. « Ecce, inquit, video coelos apertos, et Filium hominis stantem a dextris virtutis Dei. Tunc exclamantes voce magna, clauserunt aures suas, « quasi abhorrentes audire blasphemiam, » et impetum fecerunt unanimiter in eum, et ejicientes eum extra civitatem lapidabant, » in hoc secundum quia secundum legem blasphemus educebatur extra castra, et lapidabant eum universus populus. « Et testes, » duo scilicet falsi, qui primi secundum legem tenebantur lapides projicere, quia in lege dictum est de blasphemo: Prima manus testium lapidabit eum. Et « deposuerunt vestimenta sua: » ne inquinarentur tactu illius, « secus pmisericorditer providit, quod non est manus ejus sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
qł habuerunt patres nr̃i usq ĩ
diebus dauid. Indieb autem sa¬
lomonis itemplum tabrer nacło
successit: postea incepit eos argu¬
ere. post quam purgauit se a eri¬
mine. sibi a falsis fr̃ib obiecto.
dura inquit ceruice. ⁊ in circũ¬
cisis cordib ⁊ auribꝰ. uos semꝑ
spũi scõ restit istis sicut ⁊ patres

Expanded text:
res nostri, usque in diebus David. In diebus autem Salominis templum tabernaculo successit. Postea incipit eos arguere, postquam purgavit se a crimine sibi a falsis testibus objecto. « Dura, inquit cervice, et incircumcisis cordibus et auribus, vos semper Spiritui sancto resistitis, sicut et patres
Abbreviated transcription (Latin):
trus & iohannes claudũ: dixe¬
runt ei. Respice in nos. Aesi dice¬
rent. Attende pauꝑtatẽ nr̃am
ñ habemus quid porrigamꝰ tͥ.
At ille intendebat in eos. sperans
se aliquid accepturum ab eis.
Ad quẽ petrus. Argentũ & aur̃
non est mͥ. non enĩ erat suum.
quod reseuabat in usus pau¬
perũ. qui reliquerant patrimo¬
nia sua prohicientes om̃ia ad
pedes apłoꝵ. Quod aut̃ habeo
hoc t do. In nomine iħu xꝑi
nazareni surge: & ambula in

Expanded text:
trus et Joannes claudum, dixetrus et Joannes claudum, dixerunt: « Respice in nos. » Ac si dicerent: Attende paupertatem nostram, non habemus quod porrigamus tibi. At ille intuebatur in eos, sperans se aliquid accepturum ab eis. Ad quem Petrus: « Argentum, et aurum non est mihi. » Non enim erat suum quod reservabat in usus pauperum qui reliquerant patrimonia sua, projicientes ad pedes apostolorum. « Quod autem habeo hoc tibi do: In nomine Jesu Christi Nazaraeni, surge et a
Abbreviated transcription (Latin):
um auter eurato a petro.
quadam die ascenderent pe¬
trus & iobannes in templũ acł ho¬
ram orationis nonã: erat quidã
claudus a natutate. qͥ inglosa
paraliticus dicit᷑. iuxta portam
templi que dicit᷑ speciosa. a speci¬
ali quodã ornamento. quod ap¬
posuit ei alexander hyrcanus. Ior
dem &̃ posuit herodes agrulam
aureã. & erat porta atrii uirors
Iste claudus cotidie portabat᷑ in
grabato suo tid portã illã. ut pe¬
teret elemosinã ab ingredienti¬
bus in templũ. & rogabat petrũ
& Iohannẽ ut elemosinã accipe¬
ret ab eis. Cumq ascendissent
in templũ ad horã orationis no¬
nã. fuit enĩ consuetudo hebre¬
oꝵtrib horis orare. Unde da¬
niel dato edicto regis. qualibet
die his trib horis orabat. ascen¬
dens fenestrã cubiduli sui. & hec
consuetudo confirmata est ab
eccłia. que eisdẽ tͥbus horis ora¬
bat. scilicet t̾cia. Sexta. Nona. qͥa
sc̃m. uͭi. crucẽ ascendit. sona a¬
nimã posuit. Intuentes aut pe¬

Expanded text:
 curato a Petro. Cum autem quadam die ascenderent Petrus et Joannes in templum ad horam orationis nonam, erat quidam claudus a nativitate, qui in Glossa paralyticus dicitur, juxta portam templi, quae dicitur Speciosa, a speciali quodam ornamento, quod apposuit ei Alexander Hircanus. Ibidem etiam posuit Herodes aquilam auream, et erat porta atrii virorum mundorum. Iste claudus quotidie portabatur in grabato suo ad portam illam, « ut peteret eleemosynam ab ingredientibus in templum. » Et rogabat Petrum, et Joannem, ut eleemosynam acciperet ab eis, cum ascendissent in templum ad horam orationis nonam. Fuit enim consuetudo Hebraeorum tribus horis orare. Unde Daniel , dato edicto regis, qualibet de his tribus horis orabat, ascendens fenestram cubiculi sui. Et haec consuetudo confirmata est ab Ecclesia, quae eisdem horis erat, scilicet tertia, sexta, nona, quia sexta crucem ascendit, nona animam posuit. Intuentes Pe
Abbreviated transcription (Latin):
incineratũ. & ad huc cineres eius
apud nos sunt. unde patet non
de se hoc dixisse: ñ clabis sc̃m tuũ
de resurrectione xp̃i. qui ñ dere¬
lictus est in inferno. nec caro eiꝰ
uidebit corruptionẽ. quẽ susci¬
tauit deus cuius nos testes sumꝰ
qui ad dexterã dei sedens misit
in nos sp̃m sc̃m. qui oꝑat᷑ in no¬
bis quod uidetis. quod autẽ exal¬
tatus sit ad dexterã pats iterũ
probat auctoritate dd dicentis.¬
Dirit dñs dño meo sede a dextris
meis. quod de cdauid uel alio ho¬
mine ñ potest intelligi. Certissi¬
me gͦ scitote hunc iħm ita exal¬

Expanded text:
incineratum, et adhuc cineres ejus incineratum, et adhuc cineres ejus apud nos sunt. Unde patet non de se illud dixisse: « Non dabis sanctum tuum de resurrectione Christi, qui neque derelictus est in inferno, nec caro ejus vidit corruptionem. Quem suscitavit Deus, cujus nos testes sumus, qui ad dexteram Patris sedens, misit in nos Spiritum sanctum, qui operatur in nobis, quae videtis. » Quod autem exaltatus sit ad dexteram Dei Patris, iterum probat auctoritate DaviDixit Dominus Domino meo, sede a dextris meis . » Quod de David, vel alio homine, non potest intelligi. « Certissime ergo scitote hunc Jesum ita e
Abbreviated transcription (Latin):
iri israhelite quib specialiter
locuti sunt ꝓpħe audite uerba
hec id est intelligiteiam comple¬
tum esse quod ꝓphetauit ioel de
sp̃c sc̃i missione. quia missus est
stis qui alto consilio paterne dis¬
pensationis traditus est in ma¬
nus ur̃as quẽ deus suscitauit so¬
lutis dolorib inferni. uel quant̃
ad ipsũ. quẽ dolores penarũ in¬
feri ñ leserunt. uel quantũ ad
alios. qui ꝑ eum ab inferm dolo¬
ribus absoluti sunt. quod palam
est ex greco uͥ dicit᷑. soluens ꝑ sp̃m
dolores mortis. Quod a deo suscita¬
tus sit: ꝓbat ꝑ propb̃am dauid.
& ponit pbures uersus p̃salmi. Ad
hoc probandũ sufficit ille solus.
Non relinques aiãm mẽã in inf̾no.
nec dabis sc̃m tuũ uidere corrup¬
tionẽ. Sunt enĩ uerba xp̃i adpa
meã ad inferos descendentẽ ibi de¬
tineri. nec corpus meũ scificatũ
corrumpi. uel incinerari. Postea
de dauid hoc ñ esse intelligenctũ
archa ͥcł. qra defunctus est & se¬
pultus apudd nos. & corpus ei. is

Expanded text:
iri Israelitae , quibus specialiter locuti sunt prophetae, audite verba haec, » id est intelligite jam completum esse, quod prophetavit Joel , de Spiritus sancti missione, quia missus est stis, qui, alto consilio paternae dispensationis, traditus est in manus vestras, quem Deus suscitavit, solutis doloribus inferni. Vel quantum ad ipsum, quem dolores poenarum inferni non laeserunt, vel quantum ad alios, qui per eum ab inferni doloribus absoluti sunt, quod palam est ex Graeco, ubi dicitur: « Solvens per ipsum dolores mortis. » Quod autem a Deo suscitatus sit probat per prophetam David. Et ponit plures versus Psalmi. Sed ad haec probandum, sufficit ille solus. « Non derelinques animam meam in inferno, nec dabis sanctum tuum videre corruptionem . » Sunt enim verbameam ad inferos descendentem, ibi detineri, nec corpus meum sanctificatum corrumpi, vel incinerari. Postea de David non esse hoc intelligendum archa David, quoniam defunctus est, et sepultus est apud nos, » et corpus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
& uidit om̃is populus ambulan¬
tem eũ. & laudantẽ deum. &e
impleti sunt stupore & extasi.
in eo quod contigerat illi. sciẽ¬
tes quod a natiuitate claudus
fuerat. Ꝙ cũ uiderunt petrũ &
Iohannẽ eucurrerunt ad eos
in ea parte in qua stabatsalo¬
mon cũ oraret. & uidens petrꝰ
popłm acdmirantẽ suꝑ hoc mi¬
raculo locutus est ad eos Aͦmͦ
iri israhelite quid admira¬
quasi uirtute nr̃a fecerimus¬
hoc miracult̃: quasi diceret.
non uirtute nr̃a hoc fecimus.
s deus abraham. & deus ysaac¬
& deus iacob. deus patrũ nr̃oꝵ
glorificauit filiũ suum ih̃m. quẽ

Expanded text:
omnis populus claudum ambulantem, et laudantem Deum. Et impleti sunt stupore, et extasi in eo quod contigerat illi, scientes quod a nativitate claudus fuerat. Et cum viderent Petrum et Joannem, cucurrerunt ad eos in ea parte in qua stabat Salomon dum oraret « Et videns Petrus populum admirantem super hoc miraculo, locutus est ad eos. « Viri Israelitae, quid admirquasi virtute nostra hoc fecerimus miraculum . » Quasi dicat: Non virtute nostra hoc fecimus, sed « Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Jacob, Deus patrum nostrorum glorificavit Filium suum Jesum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
compuncti sunt corde. &
ita unpleta est ꝓpħia ioelis. quia
post ignẽ sp̃c sc̃i secutus est uapor
compunctionis. & direrunt ad
petrũ & ad reliquos apłos. Quid
faciemus uiri fratres: Ad quos
petrus. Penitentiã agite. & bap¬
tizetur unusquisq ur̃m. in no¬
sionẽ peccatoꝵ. & accipietis do¬
nũ spus sc̃i. ut lo quamim uaris
linguis sicut & nos. & hoc erat sig¬
num familiare in pͥmitiua ec̃¬
cła. quia om̃s fere ascendentes
de iauacro. loquebantur lingͥs
om̃ib. Ee nota quodait petrus.
baptiretur unusquisq ur̃m. ĩ
tractitã a dño qua expͥmitur tͥ¬
nitas dñi in pͥmitiua eecła sub¬
ticuerunt apłi. utentes hac for¬
ma uerbors. baptizo te in nõie
ihesu xp̃i ut ita dilatarent no¬
men xp̃i. aliis qͦq uerbis pluri¬
bus exhortatus est petrus eos. &
qui receperunt sermonẽ eiusbap¬
tizati sunt. & appositi sunt nu¬
mero fideliũ die illa. scił ipsa

Expanded text:
compuncti sunt corde , » et ita impleta est prophetia Joelis, quia post ignem Spiritus sancti secutus est vapor compunctionis. Et dixerunt ad Petrum et ad reliquos apostolos: « Quid faciemus, viri fratres? Ad quos Petrus: Poenitentiam agite. et baptizetur unusquisque vestrum in nosionem peccatorum, et accipietis donum Spiritus sancti » ut loquamini variis linguis, sicut et nos. Et hoc erat signum familiare in primitiva Ecclesia, quia fere omnes ascendentes de lavacro loquebantur omnibus linguis. Et nota quod ait Petrus: « Baptizetur unusquisque vestrum in traditam a Domino, qua exprimitur Trinitas, diu in primitiva Ecclesia subticuerunt apostoli, utentes hac forma verborum. « Baptizo te in nomine Jesu Christi, » ut ita dilatarent nomen Christi. « Aliis verbis pluribus exhortatus est eos Petrus. Et qui receperunt sermonem ejus baptizati sunt. Et appositae sunt numero fidel
Abbreviated transcription (Latin):
ante faciem pilati. iudicante il¬
lo dimitti. & uos pocius uidica¬
stis barraban cdimit tendũ. No¬
men euis idest nominis inu̾o ca¬
tio & fides habita de eo dedit ilti
integrã saritatẽ in conspectu õi¬
um ur̃m. & nunc scio fratres qͥ
a per ignorantiã fecistis. sicut
& principes ur̃i. s quia sic pre¬
dictum erat ab om̃ib ꝓphetis.
oportebat impleri. Penitemini
gͥ & confitemini ut cũ uenerĩt
temꝑa refrigerii a facie dñi dis

Expanded text:
ciem Pilati, judicante illo dimitti, » et vos potius judicastis Barabbam dimittendum . « Nomen ejus, » id est nominis ejus invocatio, « et fides habita de eo, dedit isti integram sanitatem in conspectu omnium vestrum. Et nunc fratres scio, quia per ignorantiam fecistis, sicut et principes vestri. » Sed quia sic praedictum erat ab omnibus prophetis, oportebat impleri. « Poenitemini ergo, et confitemini, ut cum venerint tempora refrigerii a facie Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
& uenit in mesopotamiã. & inde
in carram. & inde in iuideam.
tratres & patres audite. Deus
głe apparuit nr̃o patri nr̃o abra¬
he. cum esset in mesopotamia pͥ¬
usquã moraretur in charram.
& dirit ad illũ. Exi de terra tua &
de cognati ne tua. & tercium
additur in genesi. scilicet & de do¬
mo pat̾s tui. secl a stephano pre¬
termittit᷑ qui scientib loqueba¬
tur. ideo hystoriam breuiter
tangit. uel transit quasi notã.
Sed uidetur obloqui ribro gene¬
seos. ubi uidetur contineri. qd
post mortẽ patͥs. scilicet thare
in carran. ubi & filius eiꝰ cũ eo
habitauit. & ita dictũ est ĩ car¬
ran. Quso est gͦ quod hie dicit᷑

Expanded text:
a venit in Mesopotamiam, et inde a venit in Mesopotamiam, et inde in Charan, et inde Judaeam. ratres et patres, audite: Deus gloriae apparuit patri nostro Abraham cum esset in Mesopotamia, prius quam moraretur in Charan, et dixit ad illum: Exi de terra tua, et de cognatione tua . » Tertium additur in Genesi , scilicet de domo patris tui. Sed a Stephano praetermittitur, quia scientibus loquebatur. Ideo historiam breviter tangit, vel transit quasi notam. Sed videtur obloqui libro Genesis, ubi videtur continere, quod post mortem patris, scilicet Thare,in Charan, ubi et filius ejus cum eo habitavit, et ita dictum est in Charan. Quid est ergo qu
Abbreviated transcription (Latin):
unc introcturerunt duos falsos
testes. qui testificarent᷑ eũ dixisse
blasphemiã in dm̃. et in moysen.
runt. Homo iste non cessat lo
qui aduersus locum scm. & mo¬
ysen. quasi dicerent. detrahit
templo & legi. audiuimꝰ enĩ eũ
dicentẽ. q̃m ihc nazarenꝰ destru¬
et locum istũ. & mutabit tracdi¬
tiones quas tradidit nobis mo¬
yses. Et om̃s qui intuebantur
eũ sedentes in concilio. uidebãt
faciem eiꝰ qͣi faciẽ angeli. Ee dix̃
ad eum pͥnceps sacerdotũ. Lura¬
quid hec ita se habent: Tunc
aggressus est beatꝰ stephanus
facere grandem sermonẽ. et qͥa
arguebatur de blasphenuia in
ddeum & moysen. ideo p̾mittitĩ
pͥncipio sermonis cominendati¬
onẽ dei dicens. deũ qui locutus
est patrib & ꝓph̾is. esse deũ ma¬
iestatis & glorie. & statĩ ascendit
ad cõmendationẽ moysi. incho¬
ans ab altiori. scilicet a cõmencla¬
tione patrũ. a quib descendit
Moyses. Inchoat itaq ab abrahã.
quocnodo egressus est de chaldea.¬

Expanded text:
unc introduxerunt duos falsos testes qui testificarentur eum dixisse blasphemiam in deum et in Moysen. runt: «Homo iste non cequi adversus locum sanctum et Moysen. » Quasi dicant: Detrahit templo, et legi. « Audivimus cum dicentem, quoniam Jesus Nazaraenus destruet locum istum, et mutabit traditiones quas tradidit nobis Moyses. Et omnes qui intuebantur eum, sedentes in concilio, videbant faciem ejus tanquam faciem angeli. » -- « Et dixit princeps sacerdotum: Nunquid haec ita se habent? » Tunc aggressus est beatus Stephanus facere grandem sermonem. Et quia arguebatur de blasphemia in Deum et Moysen, ideo praemittit in principio sermonis commendationem Dei, dicens. Deum, qui locutus est patribus et prophetis esse Deum majestatis et gloriae. Et statim accedit ad commendationem Moysi, inchoans ab altiori, scilicet a commendatione patrum, a quibus descendit Moyses. Inchoat itaque ab Abraham, quomodo egressus de Chaldae
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. multos ex eis occidit. & caput
ost hunc extitit iudas ga¬
lileulin dieb pfessionis id
est descͥptionis uniuersalis ab au¬
gusto facte. quando unusqͥsq sol¬
uens censũ capitis prositebatur
se subdicum romano imperio.
ste iudas galileus siue esseus. ge¬
nere ut tradit iosephus ꝑsuade¬
bat iudeis ut negarent tribu¬
ta romanis asserens. eos qui deci¬
mas & primicias deo soluebant.
ñ debere soluere tͥbuta homini¬
bus. & in terra p̃ualuit hec eius
doctrina. ut pharisei & magna
pars populi. quererent ab ipso
quot ei consenserunt. Consense¬
runt gͦ exhortationi gamalieł.
gellauerunt eos & flagellacos
dimiserunt. ꝓhibentes sub com¬
minatione mortis: ne ampliꝰ
loquerentur in nõie ihesu. Et
meliam pati. Ecce quantũ erat
iam in eis robur ficlei. qͥ nec uer¬
bis prohiberi poterant nec fla¬
gellis. id est non destiterunt p̾mo
uerbis prohibiti mͦ flagellis cesi.

Expanded text:
itum, multos ex eis occidit, et caput itum, multos ex eis occidit, et caput « Post hunc exstitit Judas Galilaeus in diebus professionis , » id est descriptionis generalis ab Augusto factae, quando unusquisque solvens censum capitis sui, profitebatur se subditum Romano imperio. Iste Judas Galilaeus fuit Essaeus genere. Et, ut tradit Josephus, persuadebat Judaeis ut negarent tributa Romanis, asserens eos, qui decimas et primitias Deo solvebant, non debere solvere tributa hominibus. Et in tantum praevaluit haec doctrina ejus, ut Pharisaei et magna pars populi quaererent ab ipso quot ei consenserunt. » Consenserunt ergo exhortationi Gamalielis, gellaverunt eos et flagellatos dimiserunt, prohibentes sub comminatione mortis, ne amplius loquerentur in nomine Jesu. « Eu contumeliam pati. » Ecce quantum erat in eis jam robur fidei, qui nec verbis prohiberi poterant, nec flagellis, id est non destiterunt primo verbis prohibiti, modo flagellis caesi.
Abbreviated transcription (Latin):
acsi dicant. etiam nobis si uelitis
obechire. Hec autẽ audientes dis¬
secabant᷑ cordib suis. De consilio
contilio quidã phariseus
iromine gamalieb legis doctor.
honorabit uniuerse plebi pre¬
cepit ut ad breue amouerentur.
Iste gamaliel ut dicit clemens ine¬
sus eos. Locutus est gͦ gamaliel ĩ
concilio in hunc modum. Uiri is¬
rahelite attendite uobis quida¬
eturi estis. suꝑ hominib istis. qͣi
diceret. non debetis subito iudica¬
re ħ expectare. quia si opus eoꝵ ẽ
terit destrui. & hoc ostendit exem¬
plo drios. scilicet theode & ude
galilei. Theodas magus ut tͣdit
osephus dicebat se ꝓpham. ad cu¬
ius ꝑsuasionẽ multi uenditis õi
bris & sublatis ex urbe facultati
& ꝓmisit se facturũ post tͥduũ
ut diuideret᷑ iordanis & transi¬
rent sices pede. sicut transierũt
filii isił. Et dũ expectarent ĩ tri¬
ouo illo suꝑueniens procurator
presidis syrie cũ multitudine eqͥ¬

Expanded text:
Ac si dicant: Etiam vobis si velitis Ac si dicant: Etiam vobis si velitis obedire: « Haec audientes dissecabantur cordibus suis. » CAP. concilio quidam Pharisaeus, nomine Gamaliel, legis doctorum honorabilis, universae plebi praecepit ut ad breve homines amoverentur . » Iste Gamaliel, ut dicit Clemens in esus eos. Locutus est ergo Gamaliel in concilio in hunc modum: « Viri Israelitae, attendite vobis quid acturi estis super hominibus istis. » Quasi dicat: Non debetis subito judicare, sed exspectare, quia si opus eorum eterit destrui. Et hoc ostendit exemplo duorum, scilicet Theodae et Judae Galilaei. Theodas Magus, ut tradit Josephus, dicebat se prophetam, ad cujus persuasionem multi, venditis omnibus suis et sublatis ex urbe facultatibet promisit se facturum Post triduum, ut divideretur Jordanis, et transirent sicco pede, sicut transierant filii Israel. Et dum exspectarent, in triduo illo superveniens procurator praesidis Syriae cum multitudine equ