comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modũ in sublimitate ȩternũ głe pondus oꝑ¬
atur in nob̾. Et notandũ qđ nequaquã cũ
consũptuᷤᷤ fueris. s cũ te consũptũ putaue¬
ris dicit: qr et qđ uidemus in dubitate. ẽ.
& qđ sꝑamus in certitudine. Unde ce ide
paulus ñ se consũptũ nouerat. s putabat.
qͥ et in aduersa tribulationũ corruens. ut
lucifer resplendebat dicens. Ctiasi mo¬
rientes: et ecce uiximꝰ. Nũasi tristes.
seꝑ aut̃ gaudentes. Sicut egentes: mul¬
tos aut̃ locupletantes. Sciendũ quoq ẽ

Expanded text:
pondus operatur in nobis . Et notandum quod nequaquam cum consumptus fueris, sed cum te consumptum putaveris dicit, quia et quod videmus in dubietate est, et quod speramus in certitudine. Unde et isdem Paulus non se consumptum noverat, sed putabat, qui et in adversa tribulationum corruens ut lucifer resplendebat, dicens: Quasi morientes, et ecce vivimus; quasi tristes, semper autem gaudentes; sicut egentes, multos
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ contẽpnunt. Unde nc̃ ꝑ sophar dr̃.
Et quasi meridianꝰ fulgor consurget
tͥ ad uesꝑum. Peccatoris enĩ lum̃ in die.ẽ.
obscuritas in uesꝑe: qr in p̾̃senti uita fe¬
licitate attollit̾ : s aduersitatis tenebris
in fine deuorat᷑. Iusto aut̃ meridianus
fulgor ad uesꝑum surgit: qr quanta sͥ
claritas maneat. cũ iam occũb̾e ceꝑit
agnoscit. Hinc nãq scriptũ. ẽ. Tumñti
dm̃ bene erit in extremis. Hinc ꝑ psal¬
mistã dr̃. Cũ dedit dilectis suis som¬
nũ: ecc̃e hereditas dnĩ. Qin huiꝰ quoq
uitȩ adhuc certamine positꝰ. cũ se con
sũptum putauerit. ut lucifer oritur:
qr foris cadens intꝰ renouat᷑ : & qͦ magis
exteriꝰ aduersa tolerat. eo ub̃ius uirtutũ
lumine interiꝰ coruscat: paulo attestan¬
te qͥ ait. S licet is qui foris ẽ. nr̃ homo
corrũpit᷑. tam̃ is qͥ intꝰ. ẽ. renouat᷑ de

Expanded text:
vitae contemnunt. Unde nunc per Sophar dicitur: vitae contemnunt. Unde nunc per Sophar dicitur: Et quasi meridianus fulgor consurget tibi ad vesperum. Peccatoris enim lumen in die est obscuritas in vespere, quia in praesenti vita felicitate attollitur, sed adversitatis tenebris in fine devoratur. Justo autem meridianus fulgor ad vesperum surgit, quia quanta sibi claritas maneat cum jam occumbere coeperit agnoscit. Hinc namque scriptum est: Timenti Deum bene erit in extremis . Hinc per Psalmistam dicitur: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini . Qui in hujus quoque vitsumptum putaverit, ut Lucifer oritur, qui foris cadens, intus innovatur, et quo magis exterius adversa tolerat, eo verius virtutum lumine interius coruscat, Paulo attestante, qui ait: « Sed licet is qui foris est, noster homo corrumpatur, tamen is qui intus est renovatur de
Abbreviated transcription (Latin):
bitationis obstacło. deuentura retͥ¬
butione confidit. Iustꝰ gͦ cũ se con¬
sũptũ putauerit. ut lucifer orit᷑.
qr mex ut tenebrescere tẽptationũ
caligine ceꝑit. ad lucẽ gr̃ȩ reforma¬
tur. & in semet ipso monstrat diem
iasticiȩ qui casurus paulo ante ti
nob̾ scõꝵ in nocentia. nͥ sequentis
iudicis claritatẽ clamat: In eoꝵ
namq ammiratione conspicimus
qͥd de maistate ueri luminis estime¬
mus. Necdũ redẽptoris nr̃i poten¬
tiã uidemꝰ s tam̃ uirtutũ illiꝰ in elec¬
toꝵ suoꝵ morib ammiram̃. Quia
gͣ bonoꝵ uita in consicdatione sua
oculis nr̃is iuim ueritatis obicit: clarus ad
nos lucifer ante solem uenit. Sciendũ uͦẽ.¬
qđ hȩc quȩ ex tẽptationũ spũalium adu̾¬
sitate discussimꝰ iuxta exteriora quoq ma¬
la nil obstat intelligi. Scĩ et enĩ uiri quia
sũma medullitꝰ diligunt. in infimis du¬
ra patiunt᷑: s in fine gaudii lum̃ inueni¬
unt: qđ habere in hoc spacio p̃currentis

Expanded text:
o de ventura retributione confidit. Justus ergo cum se consumptum putaverit, ut lucifer oritur, quia mox ut tenebrescere tentationum caligine coeperit, ad lucem gratiae reformatur, et in se ipso monstrat diem justitiae, qui casurus paulo ante timnobis sanctorum innocentia nisi sequentis judicis claritatem clamat? In eorum namque admiratione conspicimus quid de majestate veri luminis aestimemus. Necdum Redemptoris ntiam videmus, sed tamen virtutem illius in electorum suorum moribus admiramur. Quia igitur bonorum vita in consideratione sua oculis nostris vim veritatis objicit, clarus ad nos lucifer ante solem venit. 35. Justu haec quae ex tentationum spiritalium adversitate discussimus, juxta exteriora quoque mala nil obstat intelligi. Sancti etenim viri quia summa medullitus diligunt, in infimis dura patiuntur; sed in fine gaudii lumen inveniunt, quod habere in hoc spatio percurrentis
Abbreviated transcription (Latin):
illa die iustus uidex. Quia enĩ contra
mala transeuntia sine defectu certa¬
uerat. de mansuris nimirũ gaudiis si¬
intelligi et alit̾ potest. Sepe nãq reb
transitoriis occupati. pensare negligi¬
mus ꝑ quanta peccamꝰ Sed si redus¬
to considerationis ocło asinu cordis t̾rene
cogitationis agger excutit᷑: qͥcqͥd in m̃te
latebat inuenit᷑. Unde scĩ uiri animoꝵ
latebras ꝑscrutari ñ desinunt: seseq sub¬
tilit̾ indagantes terrenarũ rerũ curas
abiciunt: et effossis plene cogitationib
cũ nullo se reatu criminis morderi de¬
p̃henduis uelut in stratu cordis apuo se
securi reqͥescunt. Latere quoq ab huius
uitȩ actib appetunt: sẽꝑ sua considañ.
et cũ loct regiminis minime constrin¬
gunt᷑: iudicare quȩ aliena sunt recusañ.
Effossi gͦ securi dormiunt qr dũ sua in¬
tima uigilant̃ penetrant: alaboriosis se
huiꝰ mundi onerib sub qͥetis ocio occul¬
tant. Unde et adhuc subdit᷑. Reqͥesces:

Expanded text:
illa justus judex . Quia enim contra mala transeuntia sine defectu certaverat, de mansuris nimirum gaudiis siintelligi et aliter potest. Saepe namque, rebus transitoriis occupati, pensare negligimus per quanta peccamus; sed si, reducto considerationis oculo, a sinu cordis terrenae cogitationis agger excutitur, quidquid in mente latebat invenitur. Unde sancti viri animorum latebras perscrutari non desinunt, sese subtiliter indagantes, terrenarum rerum curas abjiciunt, et, effossis plene cogitationibus, cum nullo se reatu criminis morderi deprehendunt, velut in strato cordis apud se securi requiescunt. Latere quoque ab hujus mundi actibus appetunt, semper sua considerant, et cum loro regiminis minime constringuntur, judicare quae aliena sunt recusant. Effossi ergo securi dormiunt, quia dum sua intima vigilanter penetrant, a laboriosis se hujus mundi oneribus sub quietis otio occultant. Unde et adhuc subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
rescit. Multiplex. gͦ. ista lex dei est.
quȩ contra umus ciuusq culpe ia¬
culum quod ꝑ imendam mentem impetit:
instructionis suę munimine occurrit: ut
quia antiquus hostis uaria circum fusio¬
ne nos obsidet ÷ ipsa hunc denobis multi¬
pliciter expugnet. Quam mimirũ legem
sisollicita c̃ sideratione pensamus: aucto¬
ri nr̃o quantum quotidie delinquamꝰ
agnoscimus. Si autem culpas ꝑpendimꝰ
ꝓfecto equanimiter flagella toleramus.
Nec ex dolore adimpatientiam ꝓruit:
cũsuo se uiditio conscientia addicit. Unde
sophar quid diceret sciens sea cui diceret
nesciens: postquam premisit dicens. ut
ostenderet tibi secreta sapientiş et quod
multiplex sit lex eius ꝓtinus adiungit:
et intelligeres quod multo ininora exiga¬
tis adeo: quã meretur iniquitas tua.
peratur. cum culpa agnoscitur: quia et
tanto quisq pacientius ferramentum
medici tolerat: quanto putridum cons¬
picit ẽẽ quod secat. Qui gͥ multiplici¬

Expanded text:
rescit. Multiplex ergo ista lex Dei est, rescit. Multiplex ergo ista lex Dei est, quae contra uniuscujusque culpae jaculum, quod perimendam mentem impetit, instructionis suae munimine occurrit, ut quia antiquus hostis varia circumfusione nos obsidet, ipsa hunc de nobis multipliciter expugnet. Quam nimirum legem si sollicita consideratione pensamus, auctori nostro quantum quotidie delinquamus agnoscimus. Si autem culpas perpendimus, profecto aequanimiter flagella toleramus; nec ex dolore ad impatientiam proruit, cum suo se judicio conscientia addicit. Unde Sophar, quid diceret sciens, sed cui diceret nesciens, postquam praemisit dicens, Ut ostenderet tibi secreta sapientiae, et quod multiplex sit lex ejus, protinus aEt intelligeres quod multo minora exigaris a Deo quam meretur iniquitas tua. peratur cum culpa cognoscitur, quia et tanto quisque patientius ferramentum medici tolerat, quanto putridum conspicit esse quod secat. Qui igitur multiplici
Abbreviated transcription (Latin):
internȩ retributionis anxia desidãt :
de bonis se exterioribꝰ non exaltat. Non
agit ꝑperam: quia quo se insolũ dei
ac ꝑximi amorem dilatat: quiequid
arectitudine discrepat ignorat. Non ẽ
ambiciosa: quia quo ardenter intus
ad sua satagit: foras nullatenus aliena
concupiscit. Non querit quȩ sua sunt:
quia cuncta que hic transitorie possidet.
uelud aliena negligit : cum nichil fibi
eẽ ꝓpͥum. nfi quod secum ꝑmaneat
agnoscit. Non irritatur: quia et in¬
iuriis lacessita adnullos se ultionis sue
motus excitat: dum pro magnis labo¬
ribꝰ maiora post p̾mia ex pectat. Non co¬
gitat malum: quia in amore mundicie
mentem solidans dum omne odium
radicitus eruit÷ uersare manimo qđ
inquinaᷤ nescit. Non gaudet suꝑ ini¬
quitatẽ. quia quo sola dilectione erga
omnes inhiat: nec deꝑditione aduer¬
santium exultat. Congaudet autem
ueritati : quia ut se cęteros diligens:
quasi de augm̃to ꝓpͥi ꝓuectus hila¬

Expanded text:
internae retributionis anxia desiderat, internae retributionis anxia desiderat, de bonis se exterioribus non exaltat. Non agit perperam, quia quo se in solum Dei ac proximi amorem dilatat, quidquid a rectitudine discrepat ignorat. Non est ambitiosa, quia quo ardenter intus ad sua satagit, foras nullatenus aliena concupiscit. Non quaerit quae sua sunt, quia cuncta quae hic transitorie possidet velut aliena negligit, cum nihil sibi esse proprium nisi quod secum permaneat agnoscit. Non irritatur, quia et injuriis lacessita ad nullos se ultionis suae motus excitat, dum pro magnis laboribus majora post praemia exspectat. Non cogitat malum, quia in amore munditiae mentem solidans, dum omne odium radicitus eruit, versare in animo quod inquinat nescit. Non gaudet super iniquitate, quia quo sola dilecomnes inhiat, nec de perditione adversantium exsultat. Congaudet autem veritati, quia ut caeteros diligens, quasi de augmento p
Abbreviated transcription (Latin):
quia intranquillitate positis. incendia
uiciorum subdidit: tribulationis tempo¬
re. et flaminas infornace temꝑauit. Hȩc
inpetro et minis terrentium principũ
fortiter restitit: et incircumcisione fub¬
mouenda uniorum uerba humiliter
audiuit. Hȩc inpaulo et manus ꝑse¬
quentium humiliter ꝑtulit: et tam̃
incircumcisionis negocio longe se im¬
paris prioris sensumꝰ audenter incre-¬
pauit. Multiplex.gͦ. ista lex di est: que
singulis rerum articulis non ꝑmutata
congruit : et causis se uariantibus non
legis multiplicitatem. bene paulus
enumerat dicens. Caritas paciens est:
benigna est. Non emulatur. non inflat̾.
non agit ꝑperam. non est ambitiosa. non
querit quȩ sua sunt: non irritatur.
non cogitat malum: non gaudet suꝑ mni¬
qͥtatẽ: c̃gaudet autẽ ueritati. Patiens qͥppe:
caritas: qͥa illata mala eꝗͣnimit᷑ tolerat. Be
appetit : inuidere terrenis successibꝰ nes¬
cit. Non inflatur: quia cum p̃mium

Expanded text:
quia in tranquillitate positis incendia quia in tranquillitate positis incendia vitiorum subdidit, tribulationis tempore et flammas in fornace temperavit . Haec in Petro et minis terrentium principum fortiter restitit, et in circumcisione submovenda minorum verba humiliter audivit. Haec in Paulo et manus persequentium humiliter pertulit, et tamen in circumcisionis negotio longe se imparis prioris sensum audenter increpavit . Multiplex ergo ista lex Dei est, quae singulis rerum articulis non permutata congruit, et causis se variantibus non legis multiplenumerat, dicens: Charitas patiens est, benigna est: non aemulatur, non inflatur, non agit perperam; non est ambitiosa, non quaerit quae sua sunt, non irritatur, non cogitat malum, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati . Patiens quippe est charitas, quia illata mala aequanimiter tolerat. Benappetit, invidere terrenis successibus nescit. Non inflatur, quia cum praemium
Abbreviated transcription (Latin):
um et timendo fugit ut dñm: et
tamen cum potestatem feriendi
reppit. non agnouit inunicum. Hec na¬
than et contra peccantem regem in auc¬
toritate liberȩ increpationis sustulit:
et cum regis culpa de ẽet inpetione hu¬
militer ftrauit. Hȩc inisayã nuditatem
carnis inpredicatione non erubuit: sel
subducto carnali uelamine misteria fuꝑ¬
na penetrauit. hȩc heliam quia feruoris
zelo uiuere spiritaliter dociut: aduitã
quoq et corporaliter abstraxit. Hȩc he¬
ineum quia magistrum diligere simpli¬
citer instituit: magistri sp̃u dupliciter
impleuit. Per hanc iheremias ne inȩgip¬
tum populus descenderet restitit: sed
tamen et inobȩdientes diligens. quodes¬
cendi ꝓhibuit: et ipse descendit. Hec et ete¬
chielem quia prius aterrenis desideriis
sustulit: post ꝑcmciniium capitis inaere
lib rauit. Hȩc indamele quia aregnꝰ da¬
pibꝰ gulam conpescuit. ei & esurientrum
ora leonum conclusit. hec tribꝰ pueris.

Expanded text:
um et timendo fugit ut dominum, et um et timendo fugit ut dominum, et tamen cum potestatem feriendi reperit, non agnovit inimicum . Haec Nathan et contra peccantem regem in auctoritatem liberae increpationis sustulit, et cum regis culpa deesset, in petitione humiliter stravit . Haec per Isaiam nuditatem carnis in praedicatione non erubuit, et subducto carnali velamine, superna mysteria penetravit . Haec Eliam, quia fervoris zelo vivere spiritaliter docuit, ad vitam quoque et corporaliter abstraxit . Haec Elisaeum, quia magistrum diligere simpliciter instituit, magistri spiritu dupliciter implevit . Per hanc Jeremias ne in Aegyptum populus descenderet restitit; sed tamen et inobedientes diligens, quo descendi prohibuit, et ipse descendit . Haec Ezechielem, quia prius a terrenis desideriis sustulit, post per cincinnum capitis in aere libravit . Haec in Daniele, quia a regiis dapibus gulam compescuit, ei et esurientium ora leonum clausit , Haec tribus pueris,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpeti: et eisdem post fr̾ibꝰ mente non
elata principari. Hȩc moysen delinquen
te populo et usq ad petitionem mortis
inprecibꝰ strauit: et usq ad interfectio¬
nem populi ꝑzeli studium erexit: ut
et ꝓꝑeunte plebe se morti obiceret: et con¬
tra peccantem ꝓtinus uice dñi irascentiᷤᷤ
seuiret. Hec finees brachium. multio¬
ne peccantium erexit: ut arrepto gla¬
dio coeuntes transfigeret: et iram dñi
iratus placaret. Hęc iosue exploratorem
docuit ut et prius contra falsi loquos
ciues ueritatem uerbo defenderet: et
hanc post modum gladio contra hoste ᷤᷤ
alligaret. Hȩc samuhel et inprincipatũ
humilem prebuit: et integrum inde¬
iectione seruauit: qui cum ꝑ sequen¬
tem se plebem diligeret: ipse sibi testi¬
monio exticit. quia culmen ex quo
deiectus ẽ. non amauit. Hȩc dauid
ante iniquum regem. et humilitatr
cominouit adfugam. et pietate reple¬
uit adueniam: qui ꝑsecutorem su¬

Expanded text:
perpeti, et eisdem post fratribus mente non perpeti, et eisdem post fratribus mente non elata principari . Hte populo, et usque ad petitionem mortis in precibus stravit, et usque ad interfectionem populi per zeli studium erexit, ut et pro pereunte plebe sese morti objiceret, et contra peccantem protinus vice Domini irascentis saeviret . Haec Phinees brachium in ultionem peccantium erexit, ut arrepto gladio, coeuntes transfigeret, et iram Domini iratus placaret . Haec Jesum exploratorem docuit, ut et prius contra falsiloquos cives veritatem verbo defenderet, et hanc postmodum gladio contra hostes allegaret . Haec Samuel et in principatu humilem praebuit, et integrum in dejectione servavit, qui cum persequentem se plebem diligeret, ipse sibi testimonio exstitit, quia culmen ex quo dejectus est non amavit . Haec David ante iniquum regem et humilitate commovit ad fugam, et pietate replevit ad veniam; qui persecutorem su
Abbreviated transcription (Latin):
deo munera obtulit: et fr̃is gladium
non reluctando tolerauit. Hec et enoch
et inter homines uiuere sp̃alit̾ docuit:
et ad sublimem uitam. ab hominibꝰ.
ettiam corporaliter abstraxit. Hȩc noe
despectis omnibꝰ solum deo placabi¬
lem ostendit: atq mnarchȩ fabricam
studio longi laboris exercuit: et mun¬
do suꝑstitem pia oꝑa exercendo serua¬
uit. Hȩc ꝑsem et iafech humiliter ue¬
recunda patris crubuit: et supiecto
dorsis pallio quȩ non uidebat. abscon¬
dit. Hec abrihe dexteram quia admor¬
tem filii obediendo extulit: hunc ꝓlis
iniumere gentium patrem fecit. Hec
ysaac mentem quia semꝑ admunditiam
tenuit: caligantibus etate oculis ad uiden¬
da longe post uentura dilatauit. Hec
iacob compulit et amissum bonum filiũ
medullitus gemere: et prauorum filio¬
rum presentiam. sub ęquanimitate tole¬
rare. Hec ioseph docuit afribꝰ uenundatũ.
et libeitate antim nonfracta seruitium

Expanded text:
Deo munera obtulit, et fratris gladium Deo munera obtulit, et fratris gladium non reluctando toleravit . Haec Enoch et inter homines vivere spiritaliter docuit, et ad sublimem vitam ab hominibus etiam corporaliter abstraxit. Haec Noe despectis omnibus solum Deo placabilem ostendit, atque in arcae fabrica studio longi laboris exercuit, et mundo superstitem pio opere exercendo servavit . Haec per Sem et Japhet humiliter verecunda patris erubuit, et superjecto dorsis pallio, quae non videbat abscondit . Haec Abrahae dextram qui ad mortem filii obediendo extulit, hunc prolis innumerae gentium patrem fecit . Haec Isaac mentem quia semper ad munditiam tenuit, caligantibus aetate oculis, ad videnda longe post ventura dilatavit . Haec Jacob compulit, et amissum bonum filium medullitus gemere et pravorum filiorum praesentiam sub aequanimitate tolerare . Haec Joseph docuit a fratribus venundatum, et libertate animi infracta servitium
Abbreviated transcription (Latin):
possunt silentium consensum ẽe ꝑtimes¬
cat. Ut sic ca quȩ tacet toleret: ne tamen
in animo uirus doloris occultet. Ut sic ma.¬
liuolis munus benignitatis exibeat: ne
tamen ꝑ gratiam aiure rectitudinis ex¬
cedat. Ut cuncta ꝓximis quȩ preualet
inpendat: sed hȩc impendendo non tume¬
at ÷ ut sic inbonis quȩ exibet tumoris p̃¬
cipicium paueat: ne tamen ab omni ex¬
cercitio torpescat. Ut sic quȩ possidet tri¬
buat: quatinus quanta sit largitas remu¬
nerantis attendat: ne cum terrena lar¬
gitut. suam plusquam necesse ẽ. in opiã
cogitet: et moblatione muneris. hy lari¬
tatis lumen tristicia obscuret. Bene. gͦ.
di lex multiplex dr̃: quia nimirum
cum una eademq sit caritas. si mentẽ
plene cȩꝑit. hanc adminunera oꝑa mul¬
ti formiter accendit. Cuiuis diuersita¬
tem breuiter ex primimus: si melectis
singulis bona illius ꝑstringendo nu¬
mercinus. Hȩc namq ꝑ abel. et electa

Expanded text:
possunt, silentium consensum esse pertimespossunt, silentium consensum esse pertimescat; ut sic ea quae tacet toleret, ne tamen in anima virus doloris occultet; ut sic malevolis munus benignitatis exhibeat, ne tamen per gratiam a jure rectitudinis excedat; ut cuncta proximis quae praevalet impendat, sed haec impendendo non tumeat; ut sic in bonis quae exhibet tumoris praecipitium paveat, ne tamen a boni exercitio torpescat; ut sic quae possidet tribuat, quatenus quanta sit largitas remunerantis attendat; ne cum terrena largitur, cogitet, et in oblatione muneris hilaritatis lumen tristitia obscuret. Bene ergo lex Dei multiplex dicitur, quia nimirum cum una eademque sit charitas, si mentem plena coeperit, hanc ad innumera opera multiformiter accendit, cujus diversitatem breviter exprimimus, si in electis singulis bona illius perstringendo numeremus. Haec namque per Abel et electa
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem longanimitatis exibeat: ut malitiȩ
pestȩ languentibꝰ. grãm benignitatis ĩpen-¬
dat. Ut discordes pace uniat: ut concor¬
des adconcupicentiam uerȩ pacis. accin¬
gat. Ut indigentibꝰ necessaria tribuat:
ut errantibꝰ uiam rectitudinis ostendat.
Vt afflictos uerbo et compassione mulceat:
ut accensos in huius mundi desideriis
increpatione restingat. Ut minas poten¬
tiũ ratiocinatione mitiget: ut oppiessoꝵ
angustias quanta preualet ope leuet. Ut
foris resistentibꝰ opponat patientiã: ut intus
suꝑbientibꝰ exhibeat cũ patientia disciplinã.
Ut gͣ errata subditor sic mansuetudo zelũ tẽ¬
peret. qͣtinꝰ iusticie studium non eneruet:
sic adultioneni ⁊ eliis ferueat. ne tam̃
pietatis limitem feruendo transcendat. Ut
ingratos. beneficuis ad amorẽ ꝓuocet: ut gratos
qͦsq ministerus in amore seruet. Ut ꝓrimoꝵ ma¬
la qͦ corrigere ñ ualet taceat᷑. ut qͦ cũ corrigi loqͥndo

Expanded text:
tudinem longanimitatis exhibeat; ut malitiae tudinem longanimitatis exhibeat; ut malitiae peste languentibus gratiam benignitatis impendat; ut discordes pace uniat, et concordes ad concupiscentiam verae pacis accingat; ut indigentibus necessaria tribuat; ut errantibus viam rectitudinis ostendat; ut afflictos verbo et compassione mulceat; ut accensos in hujus mundi desideriis increpatione restinguat; ut minas potentum ratiocinatione mitiget; ut oppressorum angustias quanta praevalet ope levet; ut foris resistentibus opponat patientiam; ut intus superbientibus exhibeat cum patientia disciplinam; ut erga errata subditorum sic mansuetudo zelum temperet, quatenus a justitiae studio non enervet; sic ad ultionem zelus ferveat, ne tamen pietatis limitem fervendo transcendat; ut ingratos beneficiis ad amorem provocet; ut gratos quosque ministeriis in amore servet; ut proximorum mala cum corrigere non valet, taceat, utque cum corrigi loquendo
Abbreviated transcription (Latin):
inquieta mens ferueat: uel. gͦ. exibenda
quȩ debet. ocio resoluta dorpescit. Nam cum
cauet alteri facere. quod nequaquam uuilt
abaltero ipse tolerare: sollicita se intentio
ne circumspicit. nesuꝑbia eleuet: et usq
ad despectum ꝓximi animum deiciens
ex altet: ne ambicio cogitationem laniet:
cumq hanc ad appetenda aliena dilatat.
angustet: ne cor luxuria polluat: et
subiectum desideruis ꝑ illicita corrumpat.
ne ira exasperet. et usq ad ꝓferendam con¬
tumeliam inflamet : ne inuidia morde¬
at. et alienis felicitatibꝰ emula sua se face con¬
siunat᷑ ne immodate linguam loquacitas
ꝑtrahat᷑. eaniq usq ad lacuuam obtrectatio¬
nis extendat : ne odium malitia excitet:
et os usq adiaculum maledictionis irri¬
tet. Rursum cum cogitat ut ea alteri fa¬
ciat que ipsa sibi fieri ab altero expectat:
pensat nimirũ ut malis bona ut bonis
meliora respondeat ÷ ut. g. ꝓcaces mansue¬

Expanded text:
nquieta mens inferveat, vel erga exhibenda nquieta mens inferveat, vel erga exhibenda quae debet otio soluta torpescat. Nam cum cavet alteri facere quod nequaquam vult ab altero ipsa tolerare, sollicita se intene circumspicit, ne superbia elevet, et usque ad despectum proximi animum dejiciens exaltet; ne ambitio cogitationem laniet, cumque hanc ad appetenda aliena dilatat, angustet; ne cor luxuria polluat, et subjectum desideriis per illicita corrumpat; ne ira exasperet, et usque ad proferendam contumeliam inflammet; ne invidia mordeat, et alienis felicitatibus aemula, sua se face consumat; ne immoderate linguam loquacitas pertrahat, eamque usque ad lasciviam obtrectationis extendat; ne odium malitia excitet, et os usque ad jaculum maledictionis irritet. Rursum cum cogitat ut ea alteri faciat quae ipsa sibi fieri ab altero exspectat, pensat nimirum ut malis bona, et bonis meliora respondeat; ut erga procaces mansue
Abbreviated transcription (Latin):
quia ex toto corde. ex tota anima. et extota
fortitudine: diligi conditor iubetur. Qua
inre notandum est: quod diuinus sermo
cum dm̃ diligi p̃cipit : non solum nar¬
rat ex quo: sed etiã informat exquanto:
cum subiungit ex toto: ut idelicet qui
ꝑfecte deo placere desiderat. sibi de se ni¬
chil relinquat. Proximi autem dilectio
ad duo p̾cepta diruiatur. cũ et ꝑ quendã
iustum dicitur : quod ab abo tibi odis fie¬
ri. uide neti alteri facias. et ꝑsemet ipsam
ueritas dicit. Quȩ uultis ut faciãt uobis
homines: et uos ita facite illis. Quibꝰ duobꝰ
scilicet utriusq testamenti mandatis : ꝑ
unum malitia compescitur ⁊ ꝑ aliud be
cendi oꝑe÷ et rursum bonum quod sibi
fieri appetit impendens: erga utilitatem¬
se proximi exerceat ex benignitate. Sed
hȩc nimirum duo. dum sollicita intentio¬
ne cogitantur: cor adinnumera uirtutũ
mntnisteria denditur: ne uel adin¬
ferenda qu e non debet desiderii.

Expanded text:
quia ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota quia ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota fortitudine diligi conditor jubetur. Qua in re notandum est quod divinus sermo cum Deum diligi praecipit, non solum narrat ex quo, sed etiam informat ex quanto, cum subjungit ex toto, ut videlicet qui perfecte Deo placere desiderat sibi de se nihil relinquat. Proximi autem dilectio ad duo praecepta derivatur, cum et per quemdam justum dicitur: Quod ab alio tibi odis fieri, vide ne tu alteri facias . Et per semetipsam Veritas dicit: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos facite illis . Quibscilicet utriusque Testamenti mandatis per unum malitia compescitur, per aliud bencendi opere, et rursum bonum, quod sibi fieri appetit, impendens, erga utilitatem proximi se exerceat ex benignitate. Sed haec nimirum duo, dum sollicita intentione cogitantur, cor ad innumera virtutum ministeria tenditur, ne vel ad inferenda quae non debet desideriis
Abbreviated transcription (Latin):
queretur tecum: et aꝑie̾t labia sua tibi: ut os
secreta sapientiȩ Quii eam quoq qua se
fuꝑ amicum pollere estimat optando scientiã
ostentat: cum piotinus subdit. Et quod mul¬
tiplex sit lex etus. Quid hoc loco dei lex ac¬
cipinisi caritas debet: ꝑ quam semꝑ iumente
legitur. p̃cepta uite qualiter mactione te¬
neãtur: De hac et enim lege ueritatis uoce
dicitur. Hoc est. p̃ceptum meum ut diliga¬
tis mmincem. De hac paulus dicit. Plenttu¬
do legis: dilectio. De hac iterum dicit. Iniui¬
cem onera ur̃a portate: et sic adimplebitis
legem. xp̃i. Lex et enim xp̃i: quid congru¬
entius intelligi quam caritas potest: Quã
T̃ uere ꝑficimus: cũ fraterna onera.
examore toleramus.Sed hȩc eadem lex¬
multiplex dicitur: quia studiosa sollicitu¬
dine caritas ad cuncta uirtutum facta di¬
latatur. Quȩ aduobꝰ quidem preceptis in¬
cipit. s se ad innumera extendit. Hicius nãq

Expanded text:
queretur tecum, et aperiret labia sua tibi, ut osqueretur tecum, et aperiret labia sua tibi, ut ossecreta sapientiae! Qui eam quoque, qua se super amicum pollere aestimat, optando sapientiam ostentat, cum protinus subdit: Et quod multiplex sit lex ejus. Quid hoc loco Dei lex accipi nisi charitas debet, per quam semper in mente legitur praecepta vitae qualiter in actione teneantur? De hac etenim lege Veritatis voce dicitur: Hoc est praeceptum meum ut diligatis invicem . De hac Paulus ait: Plenitudo legis, dilectio . De hac iterum dicit: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Lex etenim Christi quid congruentius intelligi quam charitas potest, quam tunc vere perficimus cum fraterna onera ex amore toleramus. multiplex dicitur, quia studiosa sollicitudine charitas ad cuncta virtutum facta dilatatur. Quae a duobus quidem praeceptis incipit, sed se ad innumera extendit. Hujus namque
Abbreviated transcription (Latin):
Aahec se paulus sapientie illius secreta teten¬
derat: cum dicebat. Oaltitudo diuitiarum
sapientiȩ et scientiȩ dei: quam in conprehensi¬
bilia sunt iudicia eius. et inuestigabiles uiȩ
eius. Quis enim cognouit sensum domi¬
ni: aut quis consiliarius eius fuit: Qui su¬
periis etiam exipsa inquistio ne lasescens.
sed tamen adcognitionẽ infirmitatis
ꝓpͥȩ lasesscendo ꝓficiens p̃mittit dicens.
Shomo tu quis es ut respondeas deo: Nun
coguitionem rediit ÷ atq ad eruditionem
se ꝓpͥam deficiendo reuocauit: ut ita dicam
secreta sipientiȩ noninueniens inuenit ÷ qu tia
cum ad suꝑna consilia requirenda lasesceret:
didicit ut humiliꝰ timeretꝰ et quem sua in¬
firmitas acqͣntione intima reppulit: hunc
ei uerius huimilitas tunxit. Sophar itaq
et ꝑscientiȩ studium ꝑitus. et ꝑ audatiam
tiuidȩ locutionis ignarus ÷ quia ipse
grautatem non habet: meliori optat
quod habet dicens. Atq utinam ds̃ lo¬

Expanded text:
Ad haec se Paulus sapientiae illius secreta tetenAd haec se Paulus sapientiae illius secreta tetenderat, cum dicebat: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investiejus! Quis enim cognovit sensum Domini, vel quis consiliarius ejus fuit ? Qui superius etiam ex ipsa inquisitione lassescens, sed tamen ad cognitionem infirmitatis propriae lacessendo proficiens, praemittit, dicens: O homo, tu quis es, qui respondeas Deo? Nunqcognitionem rediit: et ad eruditionem se propriam deficiendo revocavit, ut ita dicam, secreta sapientiae non inveniens, invenit, quia cum ad superna consilia requirenda lassesceret, didicit ut humilius timeret: quem sua infirmitas a cogniei verius humilitas junxit. Sophar itaque et per scientiae studium peritus, et per audaciam tumidae locutionis ignarus, quia ipse gravitatem non habet, meliori optat quod habet, dicens: Atque utinam Deus lo
Abbreviated transcription (Latin):
quod ipse ex mumere suȩ benignitatis incoa¬
uit. Secreta uero sapientię suꝑnȩ sunt oꝑa:
ium ds̃ quos crcauit deserit. cum bona quȩ¬
p̃uemendo cȩꝑat. nequaquam ꝓsequendo
consũmat ⁊ cum claritate nos suȩ illustra¬
tionis illuminat: et tamen ꝑmissis carnis
temptationibꝰ tenebris cȩcitatis pulsat: cũ
dona quȩ contulit minime custodit: cũ
e mentis nr̃e ad se desidia excitat: et tamen
occulto iudicio difficultate nos nostix im¬
becillitatis angustat. Quȩ nimirum secreta
eius sapientie pauci ualent inquirere:
sed nullus inuenire: quia quod fuꝑnos
de nobis abimmortali sapientia non inius
te difponitur: iustum ꝓfecto est ut a
nobis adhuc mortalibꝰ ignoretur. Sed
hȩc ipsa sapientia illius secreta conspice¬
re. ut cumq iam in comprensibilitati s eiꝰ
est potentiam uidere. quia et simipsa con-¬
siliorum eius inquisitione deficimus: defici¬
endo tamen uerius discimus: quen timeamuᷤ.

Expanded text:
quod ipse ex munere suae benignitatis inchoaquod ipse ex munere suae benignitatis inchoavit. Secreta vero sapientiae supernae sunt opera cum Deus quos creapraeveniendo coeperat, nequaquam prosequendo consummat; cum claritate nos suae illustrationis illuminat, et tamen permissis carnis tentationibus, tenebris caecitatis pulsat; cum dona quae contulit minime custodit; cum et mentis nostrae ad se desideria excitat, et tamen occulto judicio difficultatem nostrae imChristi charitas. --Quae nimirum secreta ejus sapientiae pauci valent inquirere, sed nullus invenire, quia quod super nos de nobis ad immortali sapientia non injuste 340 disponitur, justum profecto est ut a nobis adhuc mortalibus ignoretur. Sed haec ipsa sapientiae illius secreta conspicere utcunque jam incomprehensibilitatis ejus est potentiam videre, quia etsi in ipsa consiliorum ejus inquisitione deficimus, deficiendo tamen verius discimus quem timeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
guat. seq ipsum quante sit benignitatis
ostendat ei bona optat: quȩ et cum ha¬
Ibent᷑ ignorat dicens
atq utinam ds̃ loqueretur tecum: et api¬
ret labia sua tibi. Ac si aꝑte dicat. Imꝑitiȩ
tue pocus quam penȩ compatior: quia
sola carnis prudentia preditum. auerita¬
tis te spũ uacuum agnosco. Si enim dei
iudicia occulta cognoscer es tam ꝓcaces con¬
tra illum sententias non sonares. Et quia
ommpotens ds̃. cum ad consideranda nos
sua uidicia subleuat agnorantie nr̃ȩ ꝓtinus
cecitatem fu gat: que aꝑtis enis labus ad
nos cruditio ꝓdeat. ꝓtinus ad ungendo ma¬
pientiȩ: et quod multiplex sit lex eius. Pub¬
lica sapientię suꝑnę sunt oꝑa: cum omp̃s
d̃s regit quos creat: ꝑficit bona que incho¬
at: et infpirando aduuat. quos iusitationis
suȩ lumine illustrat. Cunctis et enim liquet.
quia quos gratis condidit. benigne disponit:
et cum sp̃ualia dona largitur ip se ꝑficit:

Expanded text:
guat, seque ipsum quantae sit benignitatis guat, seque ipsum quantae sit benignitatis ostendat, ei bona optat, quae et cum habentur ignorat, dicens: Atque utinam Deus loqueretur tecum et aperiret labia sua tibi! Ac si patenter dicat: Imperitiae tuae potius quam poenae compatior, quia, sola carnis prudentia praeditum, a veritatis te spiritu vacuum agnosco. Si enim Dei judicia occulta cognosceres, tam procaces contra illum sententias non sonares. Et quia omnipotens Deus cum ad consideranda nos sua judicia sublevat, ignorantiae nostrae protinus caecitatem fugat, quae apertis ejus labiis, ad nos eruditio prodeat, protinus adjungendo mapientiae et quod multiplex sit lex ejus. - Publica sapientia superna sunt opera, cum omnipotens Deus regit quos creat, perficit bona quae inchoat, et aspirando adjuvat quos visitationis suae lumine illustrat. Cunctis etenim liquet quia quos gratis condidit benigne disponit. Et cum spiritalia dona largitur, ipse perficit
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse quippe sibi homo loquitur: cum ꝑ
hoc quod sentit nequaquam diuinitatis
spũ. acarnalis prudentie intellectu sepa¬
ratur : cum caro sensum exerit. et mentẽ
quasi ad intelligentiam ꝓuocans: foras
mitat. Unde ⁊ adhuc petro terrena sipi¬
enti: ueritas dicit. Non enim sapis quȩ der
sunt: sed quȩ hominum. Cui tamen recta
confitenti dicitur. Caro et sanguis non re¬
uelauit tibi: sed pater meus qui est incelis.
Quid autem dei labiamisi uiditia eius
accipimus : Clausis namq labiis tiox p̃mi¬
tur: et sensus tacentis ignoratur: aꝑtis aut̃¬
dum sermo ꝓmitur: animus loquentis
inuenitur. Labia sua itaq ds̃ aꝑit: cum
uoluntatem suam hominibꝰ ꝑaꝑta iudi¬
tia ostendit. Quasi enim reserato ore lo¬
quitur: cum remota obscuritate dispo¬
sitionis intimȩ. renuit occultare quod
uult. Nam uelud clausis labris sensũ suũ
nobis non indicat: cum ꝑ occulta iuditia.
cur quid faciat cęlat. Sophar itaq bea¬
tum iob ut de carnali intellectu redar¬

Expanded text:
Ipse quippe sibi homo loquitur, cum per hoc quod sentit nequaquam divinitatis spiritu a carnalis prudentiae intellectu separatur: cum caro sensum exerit, et mentem quasi ad intelligentiam provocans foras mittit. Unde et adhuc Petro terrena sapienti Veritas dicit: Non enim sapis quae Dei sunt, sed quae hominum . Cui tamen recta confitenti dicitur: Caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est . Quid autem Dei labia nisi judicia ejus accipimus? Clausis namque labiis vox premitur, et sensus tacentis ignoratur; apertis autem sermo dum promitur, animus loquentis invenitur. Labia itaque sua Deus aperit cum voluntatem suam hominibus per aperta judicia ostendit. Quasi enim reserato ore loquitur, cum remota obscuritate dispositionis intimae renuit occultare quod vult. Nam velut clausis labiis sensum nobis suum non indicat, cum per occulta judicia cur quid faciat celat. Sophar itaque beatum Job ut de carnali intellectu redar
Abbreviated transcription (Latin):
tã dr̃. łuntes ibant et flebant: mitten¬
tes semina sua. Uenientes aut̃ uenient
in exultatione: portantes manipłos suos
Hinc paulus ait. Si cõmorim᷑: et conui¬
uemꝰ. Si sustinemꝰ: & conregnabimus.
indicans ait. Hi sunt qui uenerunt de
tribulatione magna. et lauerunt stolas
suas. et candidas eas fecerunt in sangui¬
ne agni. Quia gͥ nc̃ ꝑ tribulationẽ se¬
rit᷑ ut post gaudii fructꝰ metat᷑. tanto
maior fiducia m̃tem roborat quanto
hanc fortior ꝓ ueritatae afflictio angꝰ¬
fossus securus dormies. Sicut enĩ mal.
p̃sens securitas laborem: ita bonis p̃sers
labor ꝑpetuã securitatẽ parit. Unde &¬
defossum se securũ dormire posse iam
nouerat: qui dicebat. Ego enĩ iam de¬
libor: et tẽpus resolutionis meȩ instat.

Expanded text:
tes, ibant et flebant, mittentes semina sua; venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos . Hinc Paulus ait: Si commorimur, et convivemus; si sustinemus, et conregnabimus .indicans, ait: Hi sunt qui venerunt de tribulatione magna, et laverunt stolas suas, et candidas eas fecerunt in sanguine Agni . Quia igitur nunc per tribulationem seritur, ut post gaudii fructus metatur, tanto major fiducia mentem rhanc fortior pro veritate afflictio angufossus securus dormies. - Sicut enim malis praesens securitas laborem, ita bonis praesens labor perpetuam securitatem parit. Defossum se securum dormire posse jam noverat, qui dicebat: « Ego enim jam delibor, et tempus resolutionis meae insta
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Cui primus se eliphat. scd̾s autem
baldath obicit: atq adextremum se sophar
in eius expugnatione supponit. Qui ad
inferendos ictus. totis se conatibꝰ ergunt:
sed tamen adferiendam altitudinem robus¬
ti pectoris non ꝑtigunt. Ipsa quippe eoꝵ
uerba patenter insinuant. quod ictus in
auias iactant: quia cum scm uirum non
recte redarguunt: ex p̃ssa inuacuum uer¬
ba ꝑcussionis ꝑdunt. Quod liquido osten¬
ditur cum sophar naamatitis responsio
acontumelus inchoatur: qui ait Num¬

Expanded text:
dit. Cui primus se Eliphaz, secundus autem dit. Cui primus se Eliphaz, secundus autem Baldad objicit, atque ad extremum se Sophar in ejus expugnatione supponit: qui ad inferendos ictus totis se conatibus erigunt, sed tamen ad feriendam altitudinem robusti pectoris non pertingunt. Ipsa quippe eorum verba patenter insinuant quod ictus in auras jactant, quia cum sanctum virum non recte redarguunt, expressa in vacuum verba percussionis perdunt. Quod liquido ostenditur, cum Sophar Naamathitis responsio a contumeliis inchoatur, qui ait
Abbreviated transcription (Latin):
quid oꝑe agimus. uel quid corde uersamꝰ:
ne aut mentem prepediens foris se terre¬
na cura multiplicet: aut saltem de eiꝰ
moderamine intus se cogitatio exaltit:
ut cum diuina uidicia temporali cir¬
cum spectione metiumus: sempiterni
supplicia horroris euadamus. Explic̃ lĩ irꝰ.
Uotiens in arenx specta¬
ulum. fortis athleta des¬
tenderit: hi qui imparis
iuitutis existunt: uicissim
se eius expugnatiomi obi¬
hysdorica ciunt: et uno uic¬
to contra hunc ꝓtinus alter erigitur:
atq hoc subacto alius subrogatur: ut luc¬
tantis uires quandoq molliores inue¬
mant: quas ipsa sua crebrescens iuctoria
fatigat: quatinus cum nouus quiq con¬
greditur. is qui uinci uiriũ qualitate non
ualet: ꝑsonarũ saltẽ mutatione superet᷑. Sic
sic in hoc hominum augłoꝵq spectaculo.
beatus iob fortis athleta ꝓdiit: quantumq
contra mutationem aduersantium uale¬
at: continuatione indefessi roboris osten¬

Expanded text:
quid opere agimus, vel quid corde versamus; quid opere agimus, vel quid corde versamus; ne aut mentem praepediens foris se terrena cura multiplicet, aut saltem de ejus moderamine intus se cogitatio exaltet, ut cum divina judicia temporali circumspectione metuimus, sempiterni supplicia horroris evadamus. CAP. XXXVI.-- uoties in arenae spectaculum fortis athleta descenderit, ii qui impares viribus existunt vicissim se ejus expugnationi subjiciunt: et uno victo, contra hunc protinus alter erigitur; atque hoc subacto, alius subrogatur; ut luctantis vires quandoque molliores inveniant quas ipsa sua crebrescens victoria fatigat; quatenus cum novus quisque congreditur, is qui vinci virium qualitate non valet, personarum saltem mutatione superetur. Sic sic in hoc hominum angelorumque spectaculo beatus Job fortis athleta prodiit, quantumque contra mutationes adversantium valeat continuatione indefessi roboris osten
Abbreviated transcription (Latin):
libꝰ. utero marcescente concȩpit: quia
cum cura carnis. sui confidentiam ha¬
bere deseruit. contra spem ex diuna ꝓ¬
missione accẽpit: qđ habituram se ex
humana ratione dubitauit. Unde bene¬
& ẏsaac id est risus dicitur. qui generat᷑:
quia cum suꝑnę spei fiduciam concipit:
quid mens nr̃a aliud quam gaudium pa¬
rit: Curandum itaq ẽ. ne aut necessitatis
metas cura carnis transeat: aut in eo qđ mo¬
date exeqͥtur de se presumat. Sepe uero am¬
mus fallitur.: ut quod uoluptuose appetit.
necessarium suspicetur: quatinus omne
quodlibet. uitȩ debitam utilitatem putet.
Et sepe quia effectus prouidentiam sequit᷑:
insui fiduciam mens leuatur. Cumq sibi
ad est quod de ẽẽ cȩteris uidit: cogitatio¬
ne tacita de magnitudine sue ꝓuisionis
hilarescit: tantoq iam auera ꝓuisione
longe fit: quanto ipsam quoq elationẽ
quam patitur nescit. Unde sollerti semꝑ
custodiȩ intentione pensandum ẽ: uel

Expanded text:
libus, utero marcescente, concepit, quia libus, utero marcescente, concepit, quia cum cura carnis sui confidentiam habere desierit, contra spem ex divina promissione accipit quod habituram se ex humana ratione dubitavit. Unde et bene Isaac, id est risus, dicitur qui generatur, quia cum supernae spei fiduciam concipit, quid mens nostra aliud quam gaudium parit? Curandum itaque est ne aut necessitatis metas cura carnis transeat, aut in eo quod moderate exsequitur, de se praesumat. Saepe vero animus fallitur, ut quod voluptuose appetit, necequod libet vitae debitam utilitatem putet. Et saepe quia effectus providentiam sequitur, in sui fiducia mens levatur. Cumque sibi adest quod deesse caeteris viderit, cogitatione tacita de magnitudine suae promissionis hilarescit; tantoque jam a vera provisione longe fit, quanto ipsam quoque elationem quam patitur nescit. Unde solerti semper custodiae intentione pensandum est, vel
Abbreviated transcription (Latin):
nobis hẏstoria sacrȩ lectionis innuitur.
cum abraham tribꝰ angelis occurrisse
memoratur. Ipse quippe uenientibꝰ ex¬
tra ostium occurrit: sara autem post
ostium subsistit: quia uidelicet ut uir¬
ac dñs domus sp̃alis nr̃ scilicet intellectꝰ
debet incognitione trinitatis claustra
carnis excedere: et quasi cohabitationis in¬
firinȩ ianuam exire. Cura autem carnis
ut femina. foris non appareat: et iuderi
iactanter erubescat: ut quasi postergum
iuri sub discrecione sp̃s. solis necessarus in¬
tenta: nequaquam sciat ꝓcaciter detegi
sed uerecunde moderari. Ciu tamen sepe
cum dicit᷑. ut deseminime p̾sumat. sed
totam se indiuine spci fiduciam transfe¬
rat despicit: et cessante studio adeẽ sibi
uite subsidia posse diffidit. Unde: hec eadẽ
sara. ꝓmissionss dei audiens ridet: sed
ridens corripitur: correpta autem ꝓtiꝰ
fecundatur & quȩ iuuentute iigens
fecundari non potuit ÷ annus fracta seni¬

Expanded text:
nobis historia sacrae lectionis innuitur, nobis historia sacrae lectionis innuitur, cum Abraham tribus angelis occurrisse memoratur. Ipse quippe venientibus extra ostium occurrit, Sara vero post ostium subsistit. Quid ergo nobiac dominus domus spiritalis, noster scilicet intellectus, debet in cognitione Trinitatis claustra carnis excedere, et quasi habitationis infimae januam exire; cura autem carnis, ut femina, foras non appareat, et videri jactanter erubescat, ut quasi post tergum viri sub discretione spiritus, solis necessariis intenta, nequaquam sciat procaciter detegi, sed verecunde moderari. Cui tamen saepe cum dicitur ut de se minime praesumat, sed totam se in divinae spei fiduciam transferat, despicit, et, cessante studio, adesse sibi vitae subsidia posse diffidit. Unde et haec eadem Sara promissiones Dei audiens ridet, sed ridens corripitur, correpta autem protinus fecundatur; et quae juventute vigens fecundari non potuit, annis fracta seni
Abbreviated transcription (Latin):
curam ne feceritis. inconcupiscencuis .S.
in his minirum ducis ac milttis uerbis
agnoscimus: quia tunc ab ea mortifero
uulnere animus pungitur: cum in ea
mensure ȩquitas non tenetur. Neq enĩ
mortali adhuc in carne uiuentibꝰ funditꝰ
cura carnis absciditur: sed ut discrete
animo seruiat temꝑatur. Nam quia
sollicitos nos eẽ ueritas incrastinum ꝓ¬
hibet ÷ haberi ut cumque curam inp̃¬
sentibꝰ non negat: quam tendi ad tempꝰ
quod sequitur uetat. Et nimirum paulꝰ
diuncuram carnis fieri inconcupiscentia
non sinit: ꝓculdubio innecessitate conce¬
dit. D iscrecione. gͦ. magni moderaminis
carnis cura frenanda est ut seruiat. et
minime principetur: ne quasi domina
animum uncat : sed subacta mentis
dñio. quasi ancilla famuletur: ut iussa
assit. atq adnutum cordis repulsa dis¬
siliat: ut uix atergo scẽ cogitationis
appareat : et nunquam contra faciẽ
recta cogitantis obsistat. Quod bene

Expanded text:
 ne feceritis curam in concupiscentiis . Sed  ne feceritis curam in concupiscentiis . Sed in his nimirum ducis ac militis verbis agnoscimus, quia tunc ab ea mortifero vulnere animus pungitur, cum in eo mensurae aequitas non tenetur . Neque enim mortali adhuc in carne viventibus funditus cura carnis absciditur, sed ut discrete animo serviat, temperatur. Nam quia sollicitos nos esse veritas in crastinum prohibet, habere utcunque curam in praesentibus non negat, quam tendi ad tempus quod sequitur, vetat. Et nimirum Paulus cum curam carnis fieri in concupiscennon sinit, procul dubio in necessitate concedit: discretione ergo magni moderaminis carnis cura frenanda est, ut serviat et minime principetur, ne quasi domina animum vincat, sed subacta mentis nio, quasi ancilla famuletur, ut jussa adsit, atque a nutu cordis repulsa, desiliat, ut vix a tergo sanctae cognitionis appareat, et nunquam contra faciem rectae cogitationis obsistat. Quod bene
Abbreviated transcription (Latin):
ias ait. Querite dominum dum inueniri
potest: inuocate eum dum ꝓpe est. hinc
paulus ait. Ecce nunc tempus acceptabile:
ecce nunc dies salutis. Hinc rursus ait.
Dum tempus habemus oꝑemur bonum
discutit: tantoq incȩlestibꝰ desiłio rapi¬
tur: ut pęne nil ex eo inferiꝰ remansisse ui¬
deat᷑. Et tam̃ cũ ad carnis curam reducit᷑.
sine qua presentis uitȩ uia nullo modo
expletur: ita hunc inferius depressum
tenet. acsi adhuc de suminis nulla conti¬
gisset. Auditis uerbis cȩlestis oraculi. iamo¬
rem patriȩ cȩlestis erigitur: sed resurgen¬
te presentis uitȩ studio. sub terrenȩ curȩ
aggere sepelitur: atq interra cordis. ne¬
quaquam suꝑnȩ spei semen ꝓficit : quia
cogitationis infime. spina densescit. Quã
udelicet spinam ꝑsemet ipsam ueritas
manu scẽ ex ortationis eradicat: dicens.
Nolite solliciti ẽẽ incrastinum. Contra
hanc quoq ꝑ paulum dicitur. Carnis¬

Expanded text:
ias ait: Quaerite Dominum dum inveniri ias ait: Quaerite Dominum dum inveniri potest, invocate eum dum prope est . Hinc Paulus ait: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Hinc rursum ait: Dum tempus habemus, operemur bonum decutit; tantoque in coelestibus desiderio rapitur, ut pene nil ex eo inferius remansisse videatur; et tamen cum ad carnis curam reducitur, sine qua praesentis vitae via nullo modo expletur, ita hunc inferius depressum tenet, ac si adhuc de summis nulla contigisset. Auditis verbis coelestis oraculi in amorem patriae coelestis erigitur, sed resurgente praesentis vitae studio sub terrenae curae aggere sepelitur. Atque in terra cordis nequaquam supernae spei semen proficit, quia cogitationis infimae spina densescit. Quam videlicet spinam per semetipsam Veritas manu sanctae exhortationis eradicat, dicens: Nolite solliciti esse in crastinum . Contra hanc quoque per Paulum dicitur: Carnis
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet mortuum. cum humana corda
suscipiunt: eius ꝓcul dubio Sepulchra fiunt.
Sed incirruitu illius sepulchra eius sunt:
quia inquoꝵ se mentibꝰ nunc ꝑdesideria se¬
pelit: hos sibi postmodum ꝑtorm̃ta con¬
iungit. & qũi nunc insemet ipsis
probi malignos sp̃s illicita ꝑ petrando sus¬
cipiunt: tunc sepulchra cum mortuis ar¬
debunt. Ecce quȩ maneat dampnatos pe
na cognouituꝰ : et instruente nos sacro
eloquio ꝗ̃tꝰ indampnatione ignis: quan¬
ta in igne obscuritas. quantusq iobscu¬
ritate pauor sit: uullatenus ambigimus
Sed quid ꝓdest ista p̃ nosse. si non contin¬
gat euadere : Tota. gͦ. intentione curandũ
est: ut dum uacationis tempus accipimꝰ:
bene uiuendi studio. malorum ultricia
tormenta fugiamus. Hinc quippe ꝑsa
lomonem dicitur. Qd cumq potest ma¬
nus tua facere instanter oꝑare: quia nec
opus nec ratio. nec scientia. nec sapientia
erit apud inferos qͦ tu ꝓperas. hinc ysa¬

Expanded text:
videlicet mortuum cum humana corda videlicet mortuum cum humana corda suscipiunt, eius procul dubio sepulchra fiunt. Sed in circuitu illius sepulchra eius sunt, quia in quorum se mentibus nunc per desideria sepelit, hos sibi postmodum per tormenta coniungit. Et quoniam nunc / in semetipsis reprobi malignos spiritus inlicita perpetrando suscipiunt, tunc sepulchra cum mortuis ardebunt. Sicuna, cognovimus et instruente nos sacro eloquio, quantus in damnatione ignis, quanta in igne obscuritas quantusque in obscuritate pavor sit, nullatenus ambigimus. Sed quid prodest ista pręnosse, si non contingat evadere? Tota ergo intentione curandum est, ut, cum vacationis tempus accipimus, bene vivendi studio malorum ultricia tormenta fugiamus. Hinc quippe per Salomonem dicitur: Quodcumque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus nec ratiapud inferos, quo tu properas . Hinc Isa