comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
leonũ nomine. nisi demonia designan.¬
tur: quȩ ira contra nos atrocissime
crudelitatis inseuiunt: Et qͥa pec¬
catores ad fidẽ uocati sunt. qͦrũ qͦndã
corda leonũ cubilia fuert̃. dũ uicisse
mortẽ dñs eoꝵ confessione credit᷑ qͦsi¬
LI
de leonũ cubilib coronat᷑. Remune¬
ratio quippe uictorię. corona ẽ. Toti¬
ens gͦ ei coronã fideles offert̃: qͦtiens
hẽ uicisse mortẽ ex resurrectione con¬
confitent᷑. Leo gͦ de suis cubilib pel¬
litur: qͥa obstetricante manu dñi tor¬
tuosus coluber in cauernis qͣs tenue¬
rat habitare ꝓhibet᷑. Nã uictus a
fideliũ cordib exiit: qui suꝑ hȩc an¬
paucis breuibq sententiis. sc̃s uir ad¬
uentus dnĩci ordinẽ retulit: ponde¬
ra exp̃ssit: qͥd ex eiꝰ incarnatione fie¬
ri potuit admirando narrauit. S
considerari ñ potest cũ qͣnto tr̃ore uen¬
turus. ẽ in maiestatis suȩ fortitudine
apparens. Ordo primi aduentꝰ illiꝰ
pensari & conspici in tantũ potuit.

Expanded text:
leonum nomine quam daemonia designantur, quae ira contra nos atrocissimae crudelitatis insaeviunt? Et quia peccatores ad fidem vocati sunt, quorum quondam corda leonum cubilia fuerunt, dum vicisse mortem Dominus eorum confessione creditur, quasi de leonum cubilibus coronatur. Remuneratio quippe victoriae corona est. Toties ergo ei coronam fideles offerunt, quoties hunc vicisse mortem ex resurrectione coconfitentur. Leo ergo de cubilibus suis pellitur, quia, obstetricante manu Domini, tortuosus coluber in cavernis quas tenuerat habitare prohibetur. Nam victus a fidelium cordibus exiit, qui super haec anpaucis brevibusque sententiis sanctus vir adventus dominici ordinem retulit, pondera expressit, quid ex ejus incarnatione fieri potuit admirando narravit. Veconsiderari non potest cum quanto terrore venturus est, in majestatis suae fortitudine apparens. Ordo primi adventus illius pensari et conspici in tantum potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
unt sub ponderib popłorũ gemunt.
N am qͣnto qͥsq hic altius erigit᷑. tan¬
to curis grauiorib onerat᷑: eisq ipsis
popłis m̃te & cogitatione supponitur.
quib suꝑponit᷑ dignitate. Et bene
his uerbis hoc breuit̃ indicat᷑: quia
om̃is suꝑbia eo ipso in imo iac&. qͦ in
alto se erigit: ut inde magis cunctis
supposita sit unde cunctis appetit
suꝑ eẽ. Homo qͥppe in sublimib eleua.¬
tus. tantos suꝑ se sustins: qͥntos sup¬
positos regit. Hii aut̃ qui talib soci¬
antur. ipsi etiam laboris eoꝵ partici¬
patione deprimunt᷑: nã cũ eis laborẽ
etiã tolerant ponderis. tũ pariter
głam affectant honoris. Unde cum
dicer&. ecce gygantes gemunt sub aqͥs:

Expanded text:
unt, sub ponderibus populorum gemunt. unt, sub ponderibus populorum gemunt. Nam quantum quis hic altius erigitto curis gravioribus oneratur; eisque ipsis populis mente et cogitatione supponitur, quibus superponitur dignitate. Et bene his verbis breviter indicatur quia omnis superbia eo ipso in imo jacet quo in alta se erigit, ut inde magis cunctis supposita sit, unde cunctis expetit superesse. Homo quippe in sublimibus elevatus, tantos super se sustinet, quantos suppositos regit. Hi autem qui talibus sociantur, ipsi etiam laboris eorum participatione deprimuntur. Nam cum eis laborem etiam tolerant ponderis, dum pariter gloriam affectant honoris. Unde cum diceret: Ecce gigantes gemunt sub aquis,
Abbreviated transcription (Latin):
dum ad plena mysteriis uerba tran.¬
sir&. Gigantes enĩ uel apostatas an¬
głos. uel suꝑbos quosq homines nil
obstat intelligi. Hinc enĩ ꝑ ꝓpħam dr̃
minat: Et qͦs gygantes: nisi eos qͥ
de peccato etiã suꝑbiunt appellat:
re post mortẽ nequeunt: qͥa post cul¬
pam suã inflati ꝑ suꝑbiã ad pęniten¬
tie remedia ñ recurrt̃. Hinc rursũ¬
scriptũ .c̃. Uir qui errauerit a uia do¬
ctrinȩ. in cȩtu gygantũ cõmorabit᷑.
quia qͥsqͥs iter rectitudinis deserit. qͦr̃
se numero. nisi suꝑboꝵ sp̃uũ iungit:
Bene aut̃ contra elatos dr̃. ecce gygan¬
tes gemunt sub aquis: acsi aꝑte dice
ret᷑. Cur de scientia homo suꝑbiat:
cũ ignorantiȩ abyssus & ipsos suꝑbissi
ri: iohanne attestante qui ait. aquae¬
enĩ sunt popłi. Bene autẽ contra suꝑ¬
bientẽ dr̃. ecce gygantes gemunt sub
aquis: quia elati homines dũ in hac
uita assequi honoꝵ celsitudinẽ cupi-¬

Expanded text:
dum ad plena mysteriis verba trandum ad plena mysteriis verba transiret. Gigantes autem vel apostatas angelos, vel superbos quosque homines nil obstat inteminat? Et quos gigantes, nisi eos, qui de peccato etiam superbiunt, appellat?re post mortem nequeunt, quia post culpam suam, inflati per superbiam, et ad poenitentiae remedia non recurrunt. « Prscriptum est: Vir qui erraverit a via doctrinae, in coetu gigantum commorabitur ; quia quisquis iter rectitudinis deserit, quorum se numero nisi superborum spirituum jungit? Bene autem contra elatos dicitur: Ecce gigantes gemunt sub aquis. Ac si aperte dret: Cur de scientia homo superbiat, cum ignorantiae abyssus et ipsos superbissimri, Joanne attestante, qui ait: « Aquae sunt populi . » Bene autem contra superbientem dicitur: Ecce gigantes gemunt sub aquis. Quia elati omnes dum in hac vita assequi honorum celsitudinem cupi
Abbreviated transcription (Latin):
postmodũ saꝑe: quia ut sapientes ẽẽ
ualeamꝰ. priꝰ agit᷑ ut simꝰ. Qui gͦ uitã
dedit: ipse ꝓculdubio & prudentiam
dĩ iudiciũ. qͦd uenerari humilit̃ debu¬
it. suꝑba nisus .ẽ. temeritate penetra¬
re. Ipsi gͦ se ꝑ prudentiã p̃tulit: cuius
iudiciũ ñ intelligendo iudicauit: ipsi
se ꝑ prudentiã p̃tulit. a qͦ uiuendi spi¬
raculũ accepit: acsi plus ipso ẽẽt sapi¬
ens. a quo habebat ut ẽẽt. Sed quia
beatus iob scẽ eccłȩ typũ tenens. pau¬
ca in suꝑboꝵ correctione ꝓtulit. quos
tenere hereticoꝵ speciẽ ñ ignorauit.
sicut suꝑius dixit. disputare cũ dõ
cupio. prius uos ostendens fabricato.¬
res m̃dacii. & cultores ꝑuersoꝵ dog¬
matũ. repente se ad doctrinã erigit.
& contra elatoꝵ imperitiã scientiae
suȩ latitudinẽ ꝑ sententias expandit
dicens. Ecce gygantes gemunt sub
aquis. Dignũ quippe erat ut ꝑ incre¬
pationẽ prius tumorẽ sapientiȩ tre¬
nę retunder&: & ꝑ doctrinã postmo¬

Expanded text:
 quia ut sapientes esse possimus, prius agitur ut simus. Qui ergo vitam dedit, ipse procul dubio et prudentiam Dei judicium, quod venerari humiliter debuit, superba nisus est temeritate penetrare. Ipsi ergo se per prudentiam praetulit, cujus judicium non intelligendo judicavit. Ipsi se per prudentiam praetulit, a quo vivendi spiraculum accepit; 546 ac si plus ipso esset sapiens a quo habebat ut esset. Sed quia beatus Job, sanctae Ecclesiae typum tenens, pauca in superborum correptione protulit, quos tenere haereticorum speciem non ignoravit, sicut superius dixit: Disputare cum Deo cupio, prius vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum ; repente se ad doctrinam erigit, et contra elatorum imperitiam scientiae suae latitudinem per sententias expandit, dicens: aquis. - Dignum quippe erat, ut per increpationem prius tumorem sapientiae terrenae retunderet, et per doctrinam postmo
Abbreviated transcription (Latin):
tio scłariũ dignitatũ tanto facilio¬
rib uiciis p̃mit᷑ qͣnto maiorib curis
grauat᷑. Humanus naq animꝰ uide¬
re & deuitare peccata. utinã ualeat
uel quietus. Quia gͦ uidit deside¬
ratas rerũ celsitudines absq pecca¬
tis ministrari ñ posse. & qͥa diuinȩ
irȩ ñ abscondit᷑. quicqͥd illicitũ ꝑpe¬
trat᷑: apte secutꝰ adiunxit. Nudus

Expanded text:
to facilioribus vitiis premitur, quanto majoribus curis gravatur. Humanus namque animus videre et devitare peccata utinam valeat vel quietus. Quia ergo vidit desideratas rerum celsitudines absque peccatis ministrari non posse, et quia divinae irae non absconditur quidquid illicitum perpetratur, apte secutus adjunxi
Abbreviated transcription (Latin):
tificatio designari. Uir gͦ sc̃s casũ
iudeȩ peuntis aspiciat: & gentilita¬
tis merita ad ueniã redeuntis cer¬
nat. ac dicat. qui extendit suꝑ ua
diabolo sunt subdita. extendit aqͥlo¬
nẽ suꝑ uacuũ: qͥa uͦ nullis existentib
meritis. sicut dictũ.ẽ. ꝓ nichilo sal¬
appendit terrã suꝑ nichili. Hoc uͦ qͦ
ordine factũ sit. mirifica subdens
ratione contexit. Ait enĩ. Qui ligat¬

Expanded text:
tificatio designari. Vir ergo sanctus causam Judae pereuntis aspiciat, et gentilitatis merita ad veniam redeuntis cernat; et dicat: Qui extendit aquilondiabolo sunt subdita, extendit aquilonem super vacuum. Quia vero nullis existentibus meritis sicut dictum est: Pro nihilo salAppendit terram super nihilum. Hoc vero quo ordine factum sit, mirifica subdens ratione contexit. Ait enim: CA
Abbreviated transcription (Latin):
sicut pluuia eloquiũ meũ. Et quid
ꝑ nichilũ. nisi gentiles popłi desig¬
nantur: De quib ꝑ ꝓpħam dicitur.
Om̃s gentes uelut nichilũ . & in ane re¬
putatȩ sunt. In eo gͦ nichilo tra sus¬
pendit᷑. qͦd priꝰ uacuũ ab aquilone
tenebatur: quia illa corda gentiliũ
repleta sunt caritate dĩ. que p̃ssa
prius fuerant torpore diaboli. Potest

Expanded text:
sicut pluvia eloquium meum . Et quid sicut pluvia eloquium meum . Et quid per nihilum, nisi gentiles populi designantur? De quibus per prophetam dicitur: Omnes gentes velut nihilum et inane reputatae sunt . In eo ergo nihilo tpenditur, quo prius vacua ab aquilone tenebatur; quia illa corda gentilium repleta sunt charitate Dei, quae pressa prius fuerant torpore diaboli. » Mort
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ꝑditioni. Quod paulus qͦq ait apłs.
Om̃ia enĩ nuda s aꝑta sunt oculis eius.
Inferni uͦ & ꝑditionis nomine. diabolũ.
om̃sq dãpnationis eius socios designa¬
aquilonẽ suꝑ uacuũ. Aqͥlonis nomine
in sacro eloquio appellari diabolus
sol&: qui ut torporis frigore gentiũ
corda constringer&. dixit. sedebo in
monte testam̃ti. in laterib aquiloniᷤᷤ.
qui suꝑ uacuũ extendit᷑. qͥa illa corda
possid&. quȩ diuini amoris gr̃a non
replent᷑. S tam̃ om̃ĩpotenti dõ suppe-¬
tit etiã uasa diaboli cunctis uirtuti¬
b uacua suȩ grẽ munere implere: in
eisq diuini timoris soliditatẽ pone¬
re. quos nulla conspicit rectitudinis
actione roborari: apte subiungitur.
Et ap ien pendit terrã suꝑ nichili.
Quid qͣl enĩ s terrȩ nomine. nisi sc̃a
ȩccła desig ł nat᷑: Quȩ dũ uerba p̃¬
dicationis suscipit: fructũ boni oꝑis
reddit. De qͦ ꝑ moysen dr̃. Audiat
terra uerba ex ore meo: exspectetur

Expanded text:
t perditioni. - Quod Paulus quoque ait: « Omnia enim nuda et aperta sunt oculis ejus . » Inferni vero et perditionis nomine diabolum et omnes damnationis ejus socios designaaquilonem super vacuin sacro eloquio appellari diabolus solet, qui, ut torporcorda constringeret, dixit: Sedebo in monte testamenti in latere aquilonis. Qui super vacuum extenditur, quia illa corda possidet quae divini amoris gratia nonreplentur. Sed tamen omnipotenti Deo suppetit, etiam vasa diaboli cunctis virtutibus vacuae suae gratiae munere implere, in eisque divini timoris soliditatem ponere quos nulla conspicit rectitudinis actione roborari. Unde apte subjungitur: Qui appendit terram super nihilum. Quid enim terrae nomine nisi sancta Ecclesia designatur, quae dum verba praedicationis suscipit, fructum boni operis reddit? De qua per Moysen dicitur: Audiat terra verba ex ore meo, exspectetur
Abbreviated transcription (Latin):
consiliũ. caritatis. ẽ: dare sapienti o.¬
stentationis: dare uͦ ipsi sapientiȩ. ꝑ¬
uersitatis. Et qͥa hii qͦs tenere here¬
ticoꝵ speciẽ diximꝰ ꝑ locutionẽ suã
ostentationi potius qͣm utilitati ser¬
uiebant: recte adhuc contra baldac
cta ẽ plurima ñ. ẽ: qͥa uixta pauli
uocẽ. ñ plus appetit saꝑe qͣm oport&
dũ ultra modũ tendit᷑ in qͦlib& la¬
tere culpȩ declinat᷑. Prudentiã uero
suã płimã ostendunt: qui uideri p̃
aliis prudentiores appetunt. Unde
fit plerũq ut dũ moderate saꝑe nesci¬
unt: & fatua loquant᷑. Pro qua re ip¬
se adhuc excessus prudentiȩ subiun¬

Expanded text:
consilium charitatis est, dare sapienti, ostentationis. Dare vero ipsi sapientiae, perversitatis. Et quia hi quos tenere haereticorum speciem diximus per locutionem suam ostentationi potius quam utilitati serviebant, recte adhuc contra Baldad cta est, plurima non est, quia, juxta Pauli vocem, non plus appetit sapere quam oportet dum ultra modum tenditur, in quolibet latere culpae declinatur. Prudentiam vero suam plurimam ostendunt qui videri prae aliis prudentiores appetunt. Unde fit plerumque ut cum moderate sapere nesciunt, etiam fatua loquantur. Pro qua re ipse adhuc excessus prudentiae subjun
Abbreviated transcription (Latin):
N am cũ ei quẽ ipse ꝑ int̾nã gr̃am in¬
fundit nos exhortationis uoce concur¬
rimꝰ: hoc qͦd ille ꝑ sp̃m agit intrin¬
secus. nos exteriꝰ ministerio uocis
adiuuamꝰ: & tẽ solũ nr̃a exhortatio
ad ꝑfectionẽ ducit᷑. cũ in corde ds̃¬
fuerit qui adiuuet᷑. Vnde & alias

Expanded text:
Nam ei quem ipse per internam gratiam infundit, nos exhortationis voce concurrimus; hoc quod ille per spiritum agit intrinsecus, nos exterius ministerio vocis adjuvamus: et tunc solum nostra exhortatio ad perfectionem ducitur, si in corde f
Abbreviated transcription (Latin):
re conabant᷑: iuste baldach rep̃hen¬
dit᷑. ut dicat᷑. cuiꝰ adiutor es. nũqͥd
imbecillis. & sustentas brachiũ eiꝰ qͥ
ñ . ẽ. fortis: acsi aꝑte dicat. Dũ eum
iuuare niteris sub cuiꝰ magnitudi¬
ne succumbis: om̃e qͦd impendis so¬
latiũ de ostentatione. ẽ. ñ de pieta¬

Expanded text:
 reprehenditur, ut dicatur: Cujus adjutor es? nunquid imbecillis? et sustentas brachium ejus, qui non est fortis? Ac si aperte dicat: Dum eum juvare niteris, sub cujus magnitudine succumbis, omne quod impendis solatium, de ostentatione est, non de pieta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ cȩlestis patriȩ desiderio affligun:
quib culpis substrati sunt qui sine
ulla formidine se in carnis uolupta
mone suo qͣntũ baldach ordinẽ con¬
ditionis nr̃ȩ tenuit & natiuitatis. qͥ
hominẽ ñ uermẽ. s putredinẽ. filiũ
uͦ hominis uermẽ uocat. Primꝰ nãq
humani generis parens. homo ñ filiꝰ
hominis: ex quo qͥs ꝓdiit. ñ folũ ho¬
mo. s filius qͦq hominis fuit. Sicut
gͦ ex homine filius hominis. ita ex
putredine nascit᷑ uermis: unde re-¬
cte homo putredo. & filius hominis
uermis uocat᷑. Primꝰ qͥppe homo pu¬
tredo ñ uermis: qͥa & si ꝑ mortẽ pu¬
uerba finita sunt: beatꝰ iob altiori acu¬
mine ꝓsecutionis innitit᷑: eiꝰq dicta
tã sunt ualida qͣm extrema: qͥa & sic
usus ẽẽ iurisꝑitoꝵ sol&. ut argum̃tũ
quo aduersariis sol& eminere se pre

Expanded text:
pro coelestis patriae desiderio affligunt, pro coelestis patriae desiderio affligunt, quibus culpis substrati sunt qui sine ulla formidine sese in carnis voluptatmone suo quantum Baldad ordinem conditionis nostrae tenuit et nativitatis, qui hominem non vermem, sed putredinem, filium vero hominis vermem vocat. Primus namque humani generis parens, homo, non filius hominis, ex quo quisquis prodiit, non solum homo, sed filius quoque hominis fuit. Sicut ergo ex homine filius hominis, ita ex putredine nascitur vermis. Unde recte homo putredo, filius vero hominis vermis vocatur. Primus quippe homo putredo, non vermis, quia etsi per mortem pu amicorum verba finita sunt, beatus Job altiori acumine prosecutionis innititur, ejusque dicta tam sunt valida, quam extrema, quia et sic usus esse jurisperitorum solet, ut argumentum, quo a
Abbreviated transcription (Latin):
nis uermis: Acsi aꝑte diceret᷑. Si ipsi
quoq ẽẽ sine contagio ñ ualent. qͥ int̾
p̃sentis uitȩ tenebras uircutib lucent:
qͣnto reatu iniqͥtatis obstricti st̃ qͥ ad¬
huc carnalit̃ uuunt: Si a peccato li¬
beri ẽẽ nequeunt qui iã in cȩlestib
desideriis conuersant᷑: quȩ pondera
peccatoꝵ tolerant. qui carnis suȩ uolup¬
tatib dediti. ad huc putredinis uigũ
portant: Hinc petrus ait. Si iustꝰ uix
dñs electoꝵ om̃iũ m̃tẽ uocat: suꝑ qͣm
spinas ac uepres ascendere ꝑhib&: qͥa
nec ipsam qͦq cẽ absq punctionib ui¬
cioꝵ uid&. Domus uͦ gaudii ciuitatiᷤ
exultantis. ẽ: mens prauoꝵ: quȩ dum
uentura supplicia conspicere negligit.
in carnis uoluptate se deserens. in a¬
nit̃ hilarescit. Ait ergo. Suꝑ humũ¬
popłi mei spinȩ & uepres ascendent:
qͣntomagis suꝑ omnẽ domũ gaudii
ciuitatis exultantis: Acsi aꝑte dicat.
Si & illoꝵ m̃tẽ uicia deprimunt. qͥ se

Expanded text:
ntur.---Ac si aperte diceretur: Si ipsi quoque esse sine contagio non valent, qui inter praesentis vitae tenebras virtutibus lucent, quanto reatu iniquitatis obstricti sunt qui adhuc carnaliter vivunt? Si a peccato esse liberi nequeunt qui jam in coelestibus desideriis conversantur, qui peccatorum pondera tolerant qui, carnis suae voluptatibus dediti, adhuc putredinis jugum portant? Hinc Petrus ait: Si justus vixDominus electorum omnium mentem vocat, super quam spinas ac vepres ascendere perhibet, quia nec ipsam quoque esse absque punctionibus vitiorum videt. Domus vero gaudii civitatis exsultantis est mens pravoruventura supplicia conspicere negligit, in carnis voluptate se deserens, inaniter hilarescit. Ait ergo: Super humupopuli mei spinae et vepres ascendent, quanto magis super omnem domum gaudii civitatis exsultantis? Ac si aperte dicat: Si et illorum mentem vitia deprimunt, qui se
Abbreviated transcription (Latin):
rigat: s qui inerem̃tũ dat ds̃. Plan¬
care quippe & rigare. adiuuare est.
qͦd utrũq uacuũ erit ministerium.
si in corde ds̃ ñ dat increm̃tũ. S qui
de sensu suo alta sapiunt. ẽẽ humili¬
t̃ dĩ adiutores nolunt: qͥa dũ se deo
utiles ẽẽ existimant. a fructu se uti¬
litatis alienant. Unde & ueritatis
uoce discipłis dr̃. Cũ feceritis om̃ia
quȩ p̃cepta sunt uobis. dicite. serui in

Expanded text:
at, sed qui incrementum dat Deus . Plantare quippe et rigare, adjuvare est. Quod utrumque vacuum erit ministerium, si in corde Deus non dat incrementum. Sed qui de sensu suo alia sapiunt, esse humiliter Dei adjutores nolunt, quia dum se Deo utiles esse aestimant, a fructu se utilitatis alienant. Unde et Veritatis voce discipulis dicitur: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis,
Abbreviated transcription (Latin):
cta simul ȩccła: qͥd ꝑ stellas. nisi sin¬
guloꝵ beneuiuentiũ animȩ desig¬
nant᷑: Qui int̾ prauoꝵ hominum
conuersationes. dũ magnis uirtuti¬
b eminent: quasi in tenebris noctiᷤ
lucent. Unde ꝑ paulũ qͦq discipłis
dr̃. Int̃ qͦs lucetis sicut luminaria
in mundo. Quia enĩ scã ȩccła lu¬

Expanded text:
cta simul Ecclesia; quid per stellas, nisi singulorum bene viventium animae designantur? qui inter pravorum hominum conversationes, dum magnis virtutibus eminent, quasi in tenebris noctis lucent. Unde per Paulum quoque discipulis dicitur: Inter quos lucetis sicut luminaria in mundo . Quia enim sancta
Abbreviated transcription (Latin):
iutoriũ mͥ: & paulo post. nc̃ reuercar
ut p̃lier aduersus principẽ ꝑsarũ: cũ
enĩ egrederer. apparuit princeps gre¬
coꝵ adueniens. Quos itaq alios prin¬
cipes gentiũ. nisi angłos uocat: qͥ sibi
resistere exeunti potuissent: Quȩ gͦ¬
ee pax in sublimib potest: si int̃ ipsoᷤᷤ
quoq angłicos sp̃c p̃liandi certamen
agit᷑. qui semꝑ conspectui ueritatis
adsistunt: S quia certa angłoꝵ mi¬
nisteria dispensandis singłis quibq
res aduersũ se uicissim p̃positoꝵ sp̃ũ¬
um opẽ merent᷑. ipsi qui p̃sunt spc̃ con¬
tra se uenire referunt᷑. Is nãq angłs
qui daniheli loquebat᷑ captiuis isra¬
helitici popłi in ꝑside constitutis p̃la¬
tus agnoscit᷑: michahel aut̃ eoꝵ qͥ ex
eadem plebe in uidex̧ tr̃a remanse.¬
rant. p̃positꝰ inuenit᷑. Unde ab hoc eo¬
dem angło paulopost daniheli dicit᷑.
nemo. ẽ. adiutor ms̃ in om̃ib his. nisi
michahel princeps nr̃: de qͦ & hoc qͦd

Expanded text:
nc revertar ut praelier adversus principem Persarum Cum enim egrederer, apparuit princeps Graecorum adveniens Quos itaque alios principes gentium, nisi angelos appellat, qui sibi resistere exeunti potuissent? Quae ergo pax in sublimibus esse potest, si inter ipsos quoque angelicos spiritus praeliandi certamen agitur, qui semper conspectui veritatis assistunt? sed quia certa angelorum ministeria dispensandis singulis quibusque res adversus se vicissim praepositorum spirituum opem merentur, ipsi qui praesunt spiritus contra se venire referuntur. Is namque angelus qui Danieli loquebatur, captivis Israelitici populi in Perside constitutis, praelatus agnoscitur. Michael autem eorum, qui eadem plebe in Judaeae terra remanserant, praepositus invenitur. Unde ab hoc eodem angelo paulo post Danieli dicitur: Nemo est adjutor meus in omnibus his nisi Michael princeps ve
Abbreviated transcription (Latin):
principib primis uenit. in adiuto¬
riũ mͥ: qui dũ neqͦqͣm simul eẽ. s ue¬
nire in adiutoriũ dr̃. aꝑte ei populo
platus agnoscit᷑ qui captꝰ in alia par¬
te tenebat᷑. Quid ẽ gͦ angłm dicere.
ego ueni ꝓpt̃ sermones tuos. princeps
aut̃ regni ꝑsarũ restitit mͥ: nisi sua
subditis oꝑa nunciare: Acsi aꝑte di¬
cat. Precũ quidẽ tuarũ merita exigt̃.
ut israhelyticus popłs a iugo suȩ cap¬
tiuitatis exuat᷑ s ẽ. adhuc qͦd in eodẽ
popło ꝑsarũ dñio purgari debeat un-¬
de ereptionẽ illius ꝑsarũ princeps mͥ
iure contradicat: qͣmuis p̃ces tuas eoꝵ¬
quoq lacrimȩ qui in udea remanse

Expanded text:
ncipibus primis venit in adjutorium mihi . Qui dum nequaquam simul esse, sed venire in adjutorium dicitur, aperte ei populo praelatus agnoscitur qui captivus in alia parte tenebatur. Quid est angelum dicere: Ego veni propter sermones tuos; princeps autem regni Persarum restitit mihi , nisi sua subditis opera nuntiare? Ac si aperte dicat: Precum quidem tuarum merita exigunt ut Israeliticus populus a jugo suae captivitatis exuatur; sed est adhuc quod in eodem populo Persarum dominio purgari debeat: unde ereptioni illius Persarum princeps mihi jure contradicat, quamvis preces tuas eorum lacrymae qui in Judaea
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dicta fallatiȩ ueracit̃ rep̃hendit.
audita cogitans. atq hȩc ex regła ue¬
ritatis pensans. uerba ante dm̃ ponit:
quia apud se in conspectu ueritatis
examinat. quid foris contra fallaciã
decernat. Ante dm̃ qͥppe uerba pone¬
re.ẽ. considerato intimo iudice exte¬
riora dicta pensare. Uir igit᷑ sc̃s̃ ab
amicis suꝑbientib uerba sua ante dm̃
poni posse ñ ȩstimat: acsi aꝑte dicat.
Idcirco quȩ loquor ponere ante dm̃ iu¬
dicẽ ñ ualetis: qͥa eius uobis faciem
peccantes absconditis. Qͦd tam̃ & ex
typo sc̃ẽ ȩccłȩ nil obstat intelligi: qͤ
cũ de infirmis suis ab hereticoꝵ irri¬
sione rep̃hendit᷑: ipsam irrisionis eoꝵ
astutiã dedignat᷑: qͥa tolerabiliꝰ dõ. ẽ.
ut in infirmitate quis atq ignoran¬
tia cũ humilitate iaceat: quã cum
elatione alta cõphendat. S qͥa sc̃s uir
multa contra eos ꝓtulit. qui fugitiua
potestate suꝑbiunt. & uentosis hono¬

Expanded text:
enim dicta fallacia veraciter reprehendit, enim dicta fallacia veraciter reprehendit, audita cogitans, atque haec ex regula veritatis pensans, verba ante Deum ponit: quia 541 apud se in conspectu veritatis examinat, quid foris contra fallaciam decernat. Ante Deum quippe verba ponere est considerato intimo judice, exteriora dicta pensare. Vir igitur sanctus ab amicis superbientibus verba sua ante Deum poni posse non aestimat. Ac si aperte dicat: Idcirco quae loquor ponere ante judicem non valetis, quia ejus vobis faciem peccantes absconditis. Quod tamen et ex typo sanctae Ecclesiae nil obstat intelligi, quae cum de infirmis suis ab haereticorum irrisione reprehenditur, ipsam irrisionis eorum astutiam dedignatur, quia tolerabilius Deo est ut in infirmitate quis atque ignorantia cum humilitate jaceat, quam cum elatione alta comprehendat. Sed quia sanctus vir multa contra eos protulit qui fugitiva potestate superbiunt, et ventosis hono
Abbreviated transcription (Latin):
tũ me arguere quis potest: dũ scili¬
c& nouerimꝰ qͦd fallacẽ rep̃hendere
cuilib& lic&: S si loquentis sensum
subtili int̾rogatione discutimꝰ: quam
sint recta quȩ ꝓtulit citiꝰ inuenimꝰ.
Iustus nãq & si quid umqͣm delinqͦn¬
do loquit᷑: dignũ ñ. ẽ. ut ab iniustis
& praue uiuentib iudicet᷑. Unde
sc̃s̃ uir amicoꝵ suꝑbiã deprimens. ñ
solũ si ita .ẽ. uerũ etiã si ita ñ est ut
ꝓtulit. nequaqͣm se rep̃hendi posse
confidit: qͥa nimirũ illi recte redar¬
guere falsa possunt. qui falsa agere
nesciunt: nã correptionis ausũ contͣ
fallaciã ꝑdunt. qui adhuc fallaciter
uiuunt. Ait ergo. Quod si ñ ita est:
quis me potest arguere ẽẽ mentitũ:
Acsi aꝑte dicat. Ita sunt cuncta ut ꝓ¬
tuli: quȩ tam̃ si ita ñ ẽẽnt a uobis
redargui neqͥqͣm possẽ: qͥa dũ adhuc
ꝓprie succũbitis. alienã rep̃hendere
fallaciã ñ ualetis. Ubi & apte subdit᷑.¬
& ponere ante dm̃ uerba mea. Qͥs qͥs

Expanded text:
tum me arguere quis potest, dum scilicet noverimus quod fallacem reprehendere cuilibet licet? Sed si loquentis, sensum subtili interrogatione discutimus, quam sint recta quae protulit citius invenimus. Justus namque, et si quid unquam delinquendo loquitur, dignum non est ut ab injustis et prave viventibus judicetur. Unde sanctus vir amicorum superbiam deprimens, non solum si ita est, verum etiam si ita non est ut protulit, nequaquam se reprehendi posse confidit, quia nimirum illi recte redarguere falsa possunt, qui falsa agere nesciunt. Nam correptionis ausum contra fallaciam perdunt, qui adhuc fallaciter vivunt. Ait ergo: Quod si ita non est, quis me poterit arguere esse mentitum? Ac si aperte dicat: Ita sunt cuncta ut protuli, quae tamen si ita non essent, a vobis redargui nequaquam possem, quia dum adhuc propriae succumbitis, alienam reprehendere fallaciam non valetis. 15. Et ponere ante Deum verba mea. Quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
tentia ueracit̃ possid&. Humana enĩ
potentia quẽ terrorẽ incutit: quȩ u¬
re eiusdẽ potentiȩ qͦndo careat nescit:
Recte aut̃ dr̃. qui facit concordiã in su¬
blimib suis: qua multa sibim& inferiꝰ
dissidunt. s ad concordẽ suꝑnoꝵ ple¬
nitudinẽ currunt: &ex int̾nȩ̨ pacis
causa agit᷑. ut sepe ea quȩ sunt exteriꝰ
sine pace disponant᷑. Nam bonos om̃i¬
potens ds̃ ad meritũ ꝓuehit. cũ contͣ
eoꝵ uitã malos seuire ꝑmittit: atq
in concordiã cõponunt᷑ sũma. dũ com
fundunt᷑ infima: qͥa inde in cȩlestib
electos suos angłoꝵ choris sociat. un¬
de in t̾renis & infimis repboꝵ mores
suis nutib aduersantes portat. Sed
hȩc lib& inquirere. si pax in sublimi¬
b sũma retinet᷑. qͥd ẽ qͦd ꝑ angłm da-¬
niheli dr̃ ego ueni ꝓpt̃ sermones tuoᷤ.
princeps aut̃ regni ꝑsarũ restitit mͥ

Expanded text:
tentia veraciter haec possidet. Humana enim potentia quem terrorem incutit, quae jure ejusdem potentiae quando careat nescit? Recte autem dicitur: Qui facit concordiam in sublimibus suis, quia multa sibimet inferius dissident, sed ad concordem supernorum plenitudinem currunt; et ex internae pacis causa agitur, ut saepe ea quae sunt exterius sine pace disponantur. Nam bonos omnipotens Deus ad meritum provehit, cum contra eorum vitam malos saevire permittit. Atque in concordia compfunduntur infima, quia inde in coelestibus, electos suos angelorum choris sociat, unde in terrenis et infimis reproborum mores suis nutibus adversantes portat. Sed inter haec libet inquirere, si pax in sublimibus summa retinetur, quid est quod per angelum Danieli dicitur: « Ego veni propter sermones tuos. Princeps au
Abbreviated transcription (Latin):
iungit᷑: qui ꝑ sublime m̃tis desideri¬
um a t̾renȩ conuersationis seruitute
liberant᷑. De quib ꝑ paulũ dr̃. Ne-¬
mo militans dõ. implicat se negociis
scłarib. Qui lic& nc̃ pauei appare¬
ant: in inuisibili tam̃ patria innu¬
merabiles regnant: qͥa & si ex compa¬
ratione prauoꝵ pauci sunt: in congre¬
gationis suȩ frequentia metiri neqͦ¬
qͣm possunt. Quia uͦ eorũdẽ militũ
infusione roborat᷑: recte subiungitur.¬

Expanded text:
jungitur, qui per sublime mentis desiderijungitur, qui per sublime mentis desiderium, a terrenae conversationis servitute liberantur. De quibus per Paulum dicitur: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus . Qui licet nunc pauci appareant, in invisibili tamen patria innumerabiles regnant, quia etsi ex comparatione pravorum pauci sunt, in congregationis suae frequentia metiri nequaquam possunt. Quia vero eorumdem militum infusione roboratur, recte subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
mit᷑: ut qui dõ. ẽ. numerabilis. ẽẽ nob̃
innumerabilis demonstret᷑: qͣmuis ali¬
ud. ẽ. adsistere. aliud ministrare. Ad¬
sistunt enĩ illȩ ꝓculdubio potestates.
quȩ ad quȩdã hominib nuncianda
ñ exeunt: ministrant uͦ bii. qui ad ex¬
plenda officia nuncioꝵ ueniunt: s ta¬
m̃ ipsi qͦq contẽplatione ab intimis ñ
recedunt. Et qͥa plures sunt qui mini¬
strabant. quã hii qui principalit̃ ad¬
sistunt: adsistentiũ numerꝰ qͣsi defini¬
tus. ministrantiũ uͦ indefinitꝰ ostendit᷑
Angłicos uͦ sp̃c. recte dĩ milites dicimus:
qͥa decertare eos contra potestates ae¬
reas ñ ignoramꝰ. Quȩ tam̃ certami¬
na ñ labore s imꝑio ꝑagunt: qͥa qͥcqͥd
agendo contra ĩmundos spc̃ appetunt.¬
ex adiutorio cuncta regentis possuñs.
De hac nãq milicia nascente rege nr̃o
scriptũ. ẽ. Subito facta.ẽ. cũ angło
multitudo miliciȩ cȩlestis. Cui tam̃
miliciȩ electoꝵ qͦq hominũ numerꝰ

Expanded text:
mitur, ut qui Deo est numerabilis, esse nobis innumerabilis demonstretur, quamvis aliud est assistere, aliud ministrare. Assistunt enim illae procul dubio potestates, quae ad quaedam hominibus nuntianda non exeunt. Ministrant vero hi qui ad explenda officia nuntiorum veniunt, sed tamen ipsi quoque contemplatione ab intimis non recedunt. Et quia plures sunt qui ministrant quam hi qui principaliter assistunt, assistentium numerus quasi definitus, ministrantium vero infinitus ostenditur. Angelicos vero spiritus recte Dei milites dicimus, quia decertare eos contra potestates aereas non ignoramus. Quae tamen certamina non labore sed imperio peragunt, quia quidquid agendo contra immundos spex adjutorio cuncta regentis possunt. De hac namque 543 militia, nascente rege nostro, scriptum est: Subito facta est cum angelo multitudo militiae coelestis . Cui tamen militiae electorum quoque hominum numerus
Abbreviated transcription (Latin):
dicationis auctoritate roborat᷑. Et qͥa
stellarũ nomine electi signant᷑ rursũ
paulus insinuat dicens. Stella enĩ ab
stella differt an claritate. Luna gͦ ñ¬
splend&. & stellȩ ñ sunt mundȩ in con¬
spectu eiꝰ: quia nec sc̃a ȩccła uirtute
ꝓpria tot miracłis emicat. nisi hanc
p̃uenientis gr̃ȩ dona ꝑfundant: nec sin-¬
guloꝵ bene iuiuentiũ m̃tes a peecatoꝵ
maculis sunt mundȩ. si remota pieta¬
tate iudicent᷑ quia apud districti ui¬
dicis ocłos sua unũ quẽq corruptibili.¬
tas inquinat. nisi hanc cotidie gr̃a par¬
centis tergat. Electoꝵ quippe animꝰ
ꝓdire ad libertatẽ iusticiȩ nitit᷑: s ad¬
huc cõpede infirmitatis tenet᷑: & culpaᷤ
quidẽ subigere ꝑfecte desiderat: s quo¬
usq corruptione carnis astringit᷑. eius
uinculis etiã cũ ñ uult ligat᷑. Hinc
itaq colligant qͣnto peccatoꝵ ponde¬
re p̃ssi sint. qui contra hanc uiriliter

Expanded text:
dicationis auctoritate roboratur. Et quia stellarum nomine electi signantur, rursum Paulus insinuat, dicens: Stella enim a stella differt in claritate Vet. splendet, et stellae non sunt mundae in conspectu ejus, quia nec sancta Ecclesia virtute propria tot miraculis emicat, nisi hanc praevenientis gratiae dona perfundant, nec singulorum bene viventium mentes a peccatorum maculis mundae sunt, si remota pietate judicentur, quia apud districti judicis oculos sua unumquemque corruptibilitas inquinat, nisi hunc quotidie gracentis tergat. Electorum quippe animus prodire ad libertatem justitiae nititur, sed adhuc compede infirmitatis tenetur; et culpas quidem subigere perfecte desiderat, sed quousque corruptione carnis astringitur, ejus vinculis, etiam cum non vult, ligatur. Hinc itaque colligat quanto peccatorum pondere pressi sint qui contra haec decer
Abbreviated transcription (Latin):
In ultu suo cognitio solet demonstra¬
ri. Solii gͦ uultꝰ eiꝰ tenet᷑: qͥa a nobis
in hac uita regni eiꝰ gła ñ qͣnta in¬
trinsecus babet᷑ agnoscit᷑. Suꝑ quo re¬
cte expandi nebula dr̃: quia sicut.ẽ.
illa cęlestis regni gła ñ uidet᷑. Nam
corpꝰ qͦd corrũpit᷑ aggrauat animã.
& deprimit t̾rena inhabitatio sensũ
multa cogitantẽ. Auidendo gͦ eo ne-¬
bula asꝑgiur: qͥa ipsa nr̃e ignoran¬
tiȩ obscuritate caligamꝰ. Unde recte
ꝑ psalmystã dr̃ Caligo subpedib eiꝰ.
& ascendit suꝑ cherubin & uolauit.
uolauit suꝑ pennas uentoꝵ & posuit
tenebras latibulũ suũ. Caligo. ẽ nãq

Expanded text:
In vultu solet cognitio demonstrari. Solii ergo ejus vultus tenetur, quia a nobis in hac vita regni ejus gloria non quanta intrinsecus habetur agnoscitur. Super quo recte expandi nebula dicitur, quia sicut est illa coelestis regni gloria non videtur. Nam corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . A videndo ergo eo nebula aspergimur, quia ipsa nostrae ignorantiae obscuritate caligamus. Unde recte per Psalmistam dicitur: Caligo sub pedibus ejus, et ascendit super cherubim, et volavit, volavit super pennas ventorum, et posuit tenebras latibu
Abbreviated transcription (Latin):
gentib principantes neqͣqͣm ꝓ iniuste
agentib decertant: s eoꝵ facta iuste
iudicantes examinant. Cũq uniꝰ cuiꝰq
gentis uel culpa. uel iusticia. ad suꝑnȩ
curiȩ consiliũ ducit᷑: eiusdẽ gentis p̃po

Expanded text:
gentibus principantes, nequaquam pro injuste gentibus principantes, nequaquam pro injuste agentibus decertant, sed eorum facta juste judicantes examinant. Cumque uniuscujusque gentis vel culpa vel justitia ad supernae curiae consilium ducitur, ejusdem gentis
Abbreviated transcription (Latin):
mus adiungit: michahel princeps ur̃
uenit in adiutoriũ mͥ. Cũq ut aduer¬
sũ ꝑsarũ principẽ p̃liet᷑ egredit᷑: grecoꝵ
sibi princeps adueniens appar&. Qua
ex re innuit᷑. qͦd aduersũ grecos quoq
aliquid iudea cõmiserat: quoꝵ ꝓfecto
causa ereptioni illius resistebat. Pro¬
pħȩ igit᷑ p̃ces angłs exaudit. s ꝑsarũ
princeps resistit: quia & si iã uita iu¬
sti dep̃cantis ereptionẽ popłi exigit.
eiusdẽ tam̃ popłi adhuc uita contra¬
dicit: ut quia necdũ plene hii qui in
captiuitatẽ fuerant ducti purgati st̃.
iure eis adhuc ꝑsȩ dominent᷑ Micha¬
hel adiuuat: s grecoꝵ princeps ad p̃li¬
um uenit: qͥa mereri quidẽ ueniã tã
longa opp̃ssoꝵ captiuitas pot̾at: s erep-¬
tionis eoꝵ beneficio hoc qͦq qͦd in grecoᷤᷤ
deliquerant obuiabat. Recte gͦ dicit᷑.
qͦd contra se angłi ueniunt: qͥa subie¬
ctarũ sibi gentiũ uicissim merita con¬
tradicunt. Nam sublimes sp̃e eis dem

Expanded text:
l princeps vester venit in adjutorium mihi. Cumque adversum Persarum principem praeliari egreditur, Graecorum sibi princeps adveniens apparet. Qua ex re innuitur quod adversum Graecos quoque aliquid Judaea commiserat, quorum profecto causa ereptioni illius resistebat. Prophetae igitur preces angelus exaudit, sed Persarum princeps resistit, quia etsi jam vita justi deprecantis ereptionem populi exegit, ejusdem tamen populi hanc vita contradicit, ut quia necdum plene ii qui in captivitatem fuerant ducti purgati sunt, jure eis adhuc Persae dominentur. Michael adjuvat, sed Graecorum princeps ad praelium venit, quia mereri quidem veniam tam longa oppressorum captivitas poterat, sed ereptionis eorum beneficio hoc quoque quod in Graecos deliquerant obviabat. Recte ergo dicitur quod contra se angeli veniunt, quia subjectarum sibi gentium vicissim merita contradicunt. Nam sublimes spiritus eisdem
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnta ueritate candeat demonstrat᷑
tilabrũ in manu sua. ẽ: & ꝑmundabit
aream suã: & triticũ quidẽ recondet
in horreo. paleas aut̃ cõbur& igni inex¬
tinguibili. Beatus gͥ iob. prauoꝵ elatio
qͣnta animaduersione frangat᷑ aspici¬
at: eosq aristis ꝑeuntib cõparans di¬
cat. sicut sũmitates spicarũ conteren¬
tur: qͥa nimirũ rigiditas suꝑboꝵ. tri¬
turȩ ultimȩ fortitudine franget᷑: quȩ

Expanded text:
quanta veritate candeat demonstratur. quanta veritate candeat demonstratur. tilabrum in manu sua est, et permundabit aream suam; et triticum quidem recondet in horreo suo, paleas autem comburet igni inexstinguibili . Beatus igitur Job pravorum elatio quanta animadversione frangatur aspiciat, eosque aristis pereuntibus comparans dicat: Sicut spicarum summitates conterentur, quia nimirum rigiditas superborum triturae ultimae fortitud
Abbreviated transcription (Latin):
ui diuites surgunt: Naturȩ enĩ com¬
munione sibi coniuncti st̃: s contra
se uicissim crescendo diuidunt᷑: alius
quippe aliũ despicit: & alt̃ in alt̾m
inuidiȩ facib ignescit. Qui gͦ ex tu¬
more m̃tis a caritatis unitate se se¬
parant: quasi aristarũ more contra
se rigidi stant. Quid gͦ prauos huiꝰ
mundi diuites dixerĩ. nisi aristas qͦs
mit̃ affligunt. Aduersũ se quidem
diuisi sunt: s tam̃ concordit̃ grana
deorsũ p̃munt. Nunc gͥ aristȩ ad alta
isti in humilitate se deprimunt: sed
triturȩ tempꝰ adueniet: qͦd & aristaꝵ
rigiditatẽ frangat. & solida grana
ñ conterat: Tunc quippe suꝑbia iniqͦ
cõminuit᷑. tc̃ electoꝵ uita qͣnta inte¬
gritate fulgeat declarat᷑: qͥa cũ iniu¬
sti deficiunt. ex hac ipsa aristaꝵ con¬
tritione agit᷑. ut grana appareant qͦ
latebant. Cũq aristȩ frangunt᷑. grano¬
rũ candor ostendit᷑: quia iniquis in
supplicia ȩt̃na cadentib scõꝵ iusticia

Expanded text:
ravi divites surgunt: naturae enim sibi communione conjuncti sunt, sed contra se vicissim crescendo dividuntur. Alius quippe alium despicit, et alter in alterum invidiae facibus ignescit. Qui ergo ex tumore mentis a charitatis unitate se separant, quasi aristarum more contra se rigidi stant. Quid igitur pravos hujus mundi divites dixerim, nisi aristas quasunanimiter affligunt, adversum se quidem divisi sunt, sed tamen concorditer grana deorsum premunt. Nunc igitur aristae ad alta isti in humilitate se deprimunt; sed triturae tempus adveniet, quod et aristarum rigiditatem frangat, et solida grana n conterat. Tunc quippe superbia iniquorum comminuitur, tunc electorum vita quanta integritate fulgeat declaratur, quia cum injusti deficiunt, ex hac ipsa aristarum contritione agitur ut grana appareant quae latebant. Cumque aristae franguntur, granorum candor ostenditur, quia iniquis in supplicia aeterna cadentibus, sanctorum justitia
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ in ultimis seruat. Hinc enĩ scrip¬
tũ. ẽ. Oculi dñi contẽplant᷑ malos
& bonos. Hinc ꝑ psalmystam dicit᷑.
Uultus dñi suꝑ facientes mala: ut ꝑ¬
dat de terra memoriã eoꝵ. Consi¬
derat gͦ qͦs puniat: s eosdẽ ipsos an¬
te ñ uidit quos nescit. Nã quib dã
in fine dicturus. ẽ nescio uos unde
sitis: discedite a me om̃s oꝑarii ini¬
quitatis. Miro gͥ mͦ prauoꝵ uitam¬

Expanded text:
cium in ultimis servat. Hinc enim scripcium in ultimis servat. Hinc enim scriptum est: Oculi Domini contemplantur bonos et malos . Hinc per Psalmistam dicitur: Vultus Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum . Considerat igitur quos puniat, sed eosdem ipsos ante non vidit, quos nescit. Nam quibusdam in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis; discedite a me omnes operarii iniquitatis . Miro igitur modo pra
Abbreviated transcription (Latin):
conditoris ñ reducit᷑: quisqͥs usq ad
finẽ uitȩ uiciis subiugat᷑. Nam si hc̃
suꝑni respectꝰ memoria tanger&. ꝓcul
dubio ab iniqͥtate reuocar&. Eiꝰ qͥppe
merita exigunt. ut fundit᷑ ab aucto¬
ris recordatione deleat᷑. Sciendũ uͦ
qͦd recordari ds̃ neqͣqͣm ꝓprie dicit᷑.
Qui enĩ obluusci ñ potest: quo pacto re¬
cordari potest: S quia eos nos quoꝵ
recordam᷑ amplectimur. ab his autem
quoꝵ obliuiscimur. elongam᷑: humano
usu & recordari ds̃ dr̃. cũ dona tribu¬
it: & obliuisci cũ in culpa derelinqͥt
S quia cuncta pensat. cuncta sine int̃.¬
missionis alt̃natione considerat: & re¬
cordatur bonoꝵ quoꝵ tam̃ ñqͣm obli¬
uiscit᷑: & nullatenꝰ recordat᷑ malorũ.
qͦs tam̃ ꝑ iudiciũ semꝑ intuet᷑. Quasi
enĩ redit ad bonoꝵ memoriã. quã
tam̃ nũqͣm deseruit: & quasi neqͣqͣm
malos respicit. quoꝵ tam̃ facta con¬
siderat: s suꝑ hȩc dãpnationis iudi¬

Expanded text:
conditoris non reducitur, quisquis usque ad finem vitae vitiis subjugatur. Nam si hunc superni respectus memoria tangeret, procul dubio ab iniquitate revocaret. Ejus quippe merita exigunt ut funditus ab auctoris recordatione deleatur. Sciendum vero est quod recordari Deus nequaquam proprie dicitur. Qui enim oblivisci non potest, quo pacto recordari potest? Sed quia eos nos quorum recordamur amplectimur, ab his autem quorum obliviscimur elongamur, humano usu et recordari Deus dicitur, cum dona tribuit, et oblivisci, cum in culpa derelinquit. Sed quia cuncta pensat, cuncta sine intermissionis alternatione 535 considerat; et recordatur bonorum, quorum tamen nunquam obliviscitur; et nullatenus recordatur malorum, quos tamen per judicium semper intuetur. Quasi enim redit ad bonorum memoriam, quam tamen nunquam deseruit; et quasi nequaquam malos respicit, quorum tamen facta considerat, sed super haec damnationis judi
Abbreviated transcription (Latin):
uectus eẽ contẽplationis deb&: ut ex
paucis ad multa. ex multis ad om̃ia
consideranda rapiat᷑: quatinꝰ grada¬
tim ducta ꝓficiat: & transitoria om¬
sc̃s uir cũ prauoꝵ głam defectumq
discuter&: ad cuncta ꝓtinꝰ m̃tis ocu¬
lum tetendit dicens. humiliabunt᷑
sicut om̃ia. & auferent᷑. om̃ia ꝓfecto
t̾rena. Acsi aꝑte dicat. Stare ullo
mͦ nequeunt: qͥa ipsa qͦq fugiunt
quib innitunt᷑: dũq temporalia
diligunt. cũ his ex temporis uolubi¬
litate ꝑcurrunt. S quęri potest cũ
ꝑ salomonẽ dr̃. generatio p̃t̃it. & gene¬
ratio aduenit. tr̃a uͦ in ęt̾nũ stat.
cur beatꝰ iob om̃ia humiliari asserat
& auferri. Qd tam̃ facile discuti.¬
mus: si t̾ra & cęlũ uel qualit̃ transe¬
at. uel qualit̾ maneat distinguamꝰ.
Utraq nãq hȩc ꝑ eam quã nc̃ habent
imaginẽ transeunt: s tam̃ ꝑ eẽntiã
sine fine subsistunt. Hinc nãq ꝑ pau¬
lum dr̃. Pretĩt enĩ figura huiꝰ mundi.

Expanded text:
ectus esse contemplationis debet, ut ex paucis ad multa, ad omnia consideranda rapiatur, quatenus gradatim educta proficiat, et transitoria omsanctus vir cum pravorum gloriam defectumque discuteret, ad cuncta protinus mentis oculum tetendit, dicens: Humiliabuntur sicut omnia, et auferentur. Omnia profecto terrena. Ac si aperte dicat: Stare ullo modo nequeunt, quia ipsa quoque fugiunt quibus innituntur; dumque temporalia diligunt, cum his ex temporis volubilitate percurrunt. Sed quaeri potest cum per Salomonem dicitur: Generatio praeterit, et generatio advenit, terra vero in aeternum stat , cur beatus Job omnia humiliari asserat et auferri? Quod tamen facile discutimus, si terra et coelum vel qualiter transeat, vel qualiter maneat distinguamus. Utraque namque haec per eam quam nunc habent imaginem transeunt, sed tamen per essentiam sine fine subsistunt. Hinc namque per Paulum dicitur: Praeterit enim figura hujus mundi .
Abbreviated transcription (Latin):
mandatis tuis me exercebor: & consi¬
derabo uias tuas. Acsi aꝑte sponde¬
at dicens. Quȩ mea sunt iã uidere
refugio: qͥa ꝑ imitationis tuȩ uiã ꝑge¬
re conuersionis gressib mnardesco.¬
Qui enĩ p̃senti iã mundo contradicit:
amoris exercicatione continua redẽp¬
toris sui uias cordis oculis obicit. ut
mens ꝓsꝑa fugiat: ad aduersa p̃pa¬
ret᷑. Nichil qͦd demulc& appetat: ni¬
chil qͦd det̾rere credit᷑ ꝑtimescat: me-¬
rorẽ gaudiũ deput&: p̃sentis uitae
gaudia dampna meroris penset. Ab¬
iectionis detrim̃ta ñ timeat. s ꝑ hȩc
głȩ manentis locũ quęrat. Has & enĩ
uias sequentiũ monstrabat oculis ue-¬
ritas: cũ dicebat. Si qͥs mͥ ministrat:
me sequat᷑. Ad has uias tum̃tia dis¬
cipuloꝵ corda reuocabat: cũ locũ iã
głȩ quȩrerent. s eiusdẽ głȩ iter igno¬
rarent. dicens. Potestis bibere calicẽ
quẽ ego bibiturꝰ sum: Consessionis

Expanded text:
mandatis tuis me exercebo, et consimandatis tuis me exercebo, et considerabo vias tuas . Ac sic aperte spondeat, dicens: Quae mea sunt, jam videre refugio, quia per imitationis tuae viam pergere conversationis gressibQui enim praesenti mundo contradicit, amoris exercitatione continua Redemptoris sui vias cordis oculis objicit, ut mens prospera fugiat, ad adversa praeparetur, nil, quod demulcet appetat, nil, quod deterrere creditur pertimescat, moerorem gaudium deputet, praesentis vitae gaudia damna moeroris penset, abjectionis detrimenta non timeat, sed per haec manentis gloriae locum quaerat. Has enim vias sequentium monstrabat oculis Veritas, cum dicebat: Qui mihi ministrat, me sequatur . Ad has vias tumentia discipulorum corda revocabat, cum locum jam gloriae quaererent, sed ejusdem gloriae iter ignorarent, dicens: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? Confessionis
Abbreviated transcription (Latin):
etur: quia sola cogitare. sola cernere
nititur. quȩ sibi ad cõmodũ tẽporale
suffragentur. Hinc & enĩ paulꝰ dicit.
Om̃s quȩ sua sunt quęrt̃: ñ quȩ ibu .xͥ.¬
Uia nãq elati suꝑbia: uia raptoris aua¬
ritia: uia .ẽ. lubrici concupiscentia
carnalis. In uiis gͦ suis iniquus qͥsq
ocłos deprimit: quia solis uiciis ut ꝑ
hȩc animo satisfaciat intendit. Unde
& ꝑ salomonẽ dr̃. Oculi stultoꝵ in
finib trȩ. Quia hoc solũ tota cordis
intentione conspiciunt: ꝑ qͦd ad finẽ
terreni desiderii ꝑducant᷑. N eqͦquã
uͦ suȩ considerationis obtutũ in terra
peccator figer&: si ad scã sui redẽpto¬
ris itinera m̃tis ocłos leuar&. Unde ꝑ
salomonẽ rursũ dr̃. Oculi sapientis
in capite eius. Quia uidelic& quisq
sapiens illũ tota intentione conside¬
rat: cuiꝰ se m̃brũ eẽ ꝑ fidẽ pensat.
Has namq humanȩ conuersationis uiaᷤ
uidere contẽpserat: qui dicebat. In

Expanded text:
etur, quia sola cogitare, sola cernere etur, quia sola cogitare, sola cernere nititur quae sibi ad commodum temporale suffragentur. Hinc etenim Paulus dicit: Omnes quae sua sunt quaerunt, non quae Jesu ia namque elati, superbia; via raptoris, avaritia; via est lubrici, concupiscentia carnalis. In viis ergo suis iniquus quisque oculos deprimit, quia solis vitiis, ut per haec animo satisfaciat, intendit. Unde per Salomonem dicitur: Oculi stultorum in finibus terrae , quia hoc solum tota cordis intentione conspiciunt, per quod ad finem terreni desiderii perducantur. Nequaquam vero suae considerationis obtutum in terra peccator figeret, si 538 ad sancta sui Redemptoris itinera mentis oculos levaret. Unde per Salomonem rursum dicitur: Oculi sapientis in capite ejus , quia videlicet sapiens quisque illum tota intentione considerat, cujus se membrum esse per fidem pensat. Has namque humanae conversationis vias videre contempserat, qui dicebat: In
Abbreviated transcription (Latin):
ciam tuã & cor impęnitens. thesauri¬
zas tͥ irã in die irȩ & reuelationis iusti
udicii dĩ. Hinc ysaias ait. Puer cen¬
tũ annoꝵ moriet᷑: & peccator centũ
annoꝵ maledictꝰ erit. Acsi aꝑte nos
deterreat dicens. Uita quidẽ pueri
in longũ trahit᷑ ut a factis puerili¬
b corrigat᷑. S si a peccati ꝑpetratio¬
ne. nec tẽporis longiquitate cõpescit᷑.
hȩc ipsa uitȩ longinquitas qͣm ꝑmise¬
ricordiã accipit. ei ad cumulũ maledi¬
ctionis crescit. Unde nece̾e. ẽ. ut cum
nos diutiꝰ exspectari conspicimꝰ. ipsa p̃¬
rogatȩ pietatis tempora. quasi dãpna¬
tionis argumenta timeamus: ne ex
clem̃tia uidicis. crescat supplicium
peccatoris: & unde qͥsq eripi a mor-¬
te pot̾at. inde grauius ad mortẽ ten¬
dat. Quod idcirco plerũq agit᷑: qͥa
neqͦqͣm a p̃sentib m̃tis ocłs separat᷑.
Considerare nãq peccator redẽptoris
uias negligit: & idcirco in suis itine¬
rib sine cessatione ueterescit. Unde

Expanded text:
iam tuam et cor impoenitens thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Isaias ait: Puer centum annorum morietur, et peccator centum annorum maledictus erit . Ac si aperte nos deterreat, dicens: Vita quidem pueri in longum trahitur, ut a factis puerilibus corrigatur; sed si a peccati perpetratione nec temporis longinquitate compescitur, haec ipsa vitricordiam accepit, ei ad cumulum maledictionis crnos diutius exspectari conspicimus, ipsa praerogatae pietatis tempora quasi damnationis argumenta timeamus, ne ex clementia judicis crescat supplicium peccatoris; et unde quisque eripi a morte poterat, inde gravius ad mortem tendat. Quod idcirco plerumque agitur, quia nequaquam a praesentibus mentis oculus separatur. Considerare namque peccator Redemptoris vias negligit, et idcirco in suis itineribus sine cessatione veterascit. Unde