comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
curationum uirtus. & cȩtera. que ita inter
utrumq sunt posita: ut aliquando ꝑ hȩc sola
patria eterna. aliquando uͦ gła terrena reqͥ¬
ratur. Medias gͦ has uirtutes dicimus: quas
ad quod cumq mens appetit inclinanius. qͥb
ꝑceptis. ita uti animus. sicut terrenis diuitiis
potest. ꝑꝰ terrenas namq diuitias. alii ingłe
ostentatione suꝑbiunt: alii erga ꝓximorum
indigentiam ministeria pietatis oꝑantur.
Cum ꝑ doctrinam gͥ atq ꝓphetiam lauser¬
terior queritur: quasi ꝑ corporales diuicias
tertene gle culmen ambitur. Cum uͦ doctrina
atiy ꝓphetia lucrandis animab impenditur:
quasi accepte diuitie egenis fr̃ib larguintur. Qa
gͦ sepe ꝑ ipsa dona quȩ se ꝑciꝑe exultat: a ma¬
nu dantis incautus ammus elongat: uigilanti
ꝓuisione curandum est. ut & prius subigantur
uitia. & post sub circũ ĩspectione dona tene¬
antur. Nam si in eis mens incaute se deserit: ñ

Expanded text:
curationum virtus, et caetera , quae ita inter curationum virtus, et caetera , quae ita inter utrumque sunt posita, ut aliquando per haec sola aeterna patria, aliquando vero gloria terrena requiratur. Medias ergo has virtutes dicimus, quas ad quodcunque mens appetit inclinamus. Quibus perceptis ita uti animus sicut terrenis divitiis potest. Per terrenas namque divitias alii in gloriae ostentatione superbiunt, alii erga proximorum indigentiam ministeria pietatis operantur. Cum per doctrinam igitur atque prophetiam laus exterior quaeritur, quasi per corporales divitias terrenae gloriae culmen ambitur. Cum vero doctrina atque prophetia lucrandis animabus impenditur, quasi acceptae divitiae egenis fratribus largiuntur. Quia ergo saepe per ipsa dona, quae se percipere exsultat, a manu dantis incautus animus elongat, vigilanti provisione curandum est ut et prius subigantur vitia, et post sub circumspectione dona teneantur. Nam si in eis mens incaute se deserit, non
Abbreviated transcription (Latin):
tes &e docti. cum recte non uiuunt. s tamen
recta dicere doctrine impulsionib compel¬
luntur. ipsi dampnationis sue aliquo modop̃¬
cones fiunt: qr dum ea quȩ agere respuunt.
p̃dicantes insinuant. suis se uocib dampnatoᷤ
clamant. Contra quos. bene ꝑ psalmistam dr̃.
Conuersi sunt in arcum prauum. Arcus qͥp¬
pe ꝑuersus: ipsum a quo intenditur ꝑcutit.
In dictis autem suis arrogantium lingue.
arcui ꝑuerso sunt similes: qr dum contra ela¬
tionem uerba faciunt. insiuis auctorib sagit¬
tas figunt. Unde summa cura ꝓuidendũ est:
ne accepta sapientia cum ignorantie tenebsͣ
illuminat. lumen humilitatis tollat: o iã
sapientia esse nequeat. quȩ oe si uirtute locu¬
tionis fulgeat: elationis tamen uelamine
na summa: alia bona media. Bona etenim
sumnia sunt: spes. fides. caritas. Que cum ue¬
raciter habentur: in ialo inflecti non possũt.
Bona autem sunt media: ꝓphetia. doctrina.

Expanded text:
tes et docti cum recte non vivunt, sed tamen tes et docti cum recte non vivunt, sed tamen recta dicere doctrinae impulsionibus compelluntur, ipsi damnationis suae aliquomodo praecones fiunt, quia dum ea quae agere respuunt praedicantes insinuant, suis 888 se vocibus damnatos clamant. Contra quos bene per Psalmistam dicitur: Conversi sunt in arcum perversum . Arcus quippe perversus ipsum a quo intenditur percutit. In dictis autem suis arrogantium linguae arcui perverso sunt similes, quia dum contra elationem verba faciunt in suis auctoribus sagittas figunt. Unde summa cura providendum est ne accepta sapientia, cum ignorantiae tenebras illuminat, lumen humilitatis tollat, et jam sapientia esse nequeat. Quae etsi virtute locutionis fulgeat, elationis tamen velamine na summa, alia bona media. Bona enim summa sunt, fides, spes, charitas. Quae cum veraciter habentur, in malum inflecti non possunt. Bona autem sunt media, prophetia, doctrina,
Abbreviated transcription (Latin):
dum ex specie. Hoc tam̃ qd̃ iam se inuenisse
considerat: aliungit dicens. Magnus forti¬
tudine. & iudicio. & iusticia: &e enarrariñ
potest. Uagnus quippe est fortitudine: qr
fortem aduersarium suꝑat. & de domo ills
uasa contumelie auferens. in misccłie uasa
ꝑmutat. Magnus iudicio: qr &e si hic elec¬
tos suos ꝑ aduersa depͥmit. eos quandoq
iusticia: qi ce si hic dui tolerat. quandoq tñ
subditur: &e enarrari non potest. Sentiri
enum digne non ualet: quanto minus di¬
ci: S melius hunc ut cumq dicimus: si
sub consid̾ationis eius formidine admiran¬
helui uiros. eos qui ad intelligentiam suił
fortes appellat. Et notandum qd̃ non ait. &
non audebunt contemplari sapientes: s qui
sibi uidentur ẽẽ sapientes. Quib uidelicet
uerbis. ꝑitos quidem. ẜ arrogantes insinuat.
Helui gͦ dum multa fortiter sentit: in locu¬
tionis sue fine se tetig̃. Uiri namq arrogan¬

Expanded text:
non ex specie. Hoc tamen quod jam se invenisse non ex specie. Hoc tamen quod jam se invenisse considerat adjungit, dicens: IBID.---Magnus fortitudine et judicio et justitia, et enarrari non potest. Magnus quippe est fortitudine, quia fortem adversarium superat, et de domo illius vasa contumeliae auferens in misericordiae vasa permutat. Magnus judicio, quia etsi hic electos suos per adversa deprimit, eos quandoquejustitia, quia etsi hic diu tolerat, quandoque tamsubditur: Et enarrari non potest. Qui enim sentiri digne non valet, quanto minus dici? Sed melius hunc utcunque dicimus, si sub considerationis ejus formidine admiranEliu viros eos qui ad intelligentiam sunt fortes appellat. Et notandum quod non ait: Et non audebunt contemplari sapientes; sed, Qui sibi videntur esse sapientes. Quibus videlicet verbis peritos quidem, sed arrogantes insinuat. Eliu ergo dum multa fortiter sentit, in locutionis suae fine se tetigit. Viri namque arrogan
Abbreviated transcription (Latin):
tulit: que saluatis gentib a suo se murmu¬
re dona celestis grẽ admirando compressit.
Unde ipse quoq petrus: miratur dicens.
In ueritate comꝑi: qd̃ non est ꝑsonarum as¬
ceptor ds̃. S cum gentes fidem suscipiunt.
cur ab eis qui iam fideles sunt. formidolosa
uenire laudatio dr̃. cum leta uenire potius
quam formidolosa debuisset: S idcirco con¬
i ersis gentib ab hebreis. iam fidelib formi¬
dolosa laudatio ꝓdiit: qi nimirum iuste ui¬
dea repulsa est. dum pie est gentilitas uoca¬
ta. Et dampna sue repulsionis cimuit: dũ
lucra aliene uocationis udit. blnde nos coti¬
die dum iniquos quosq ad inopinatam ui¬
te celsitudinem ꝓuehi repente conspicimus.
sub occultis dei iudiciis timendo gaudemus:
ne ꝑ occulta iudicia quosdam ds̃. qui di¬
gni putantur deserat. qui ꝑ hec ad se eosqͥ
indigni estimantur uocat. Sequitur. Dig¬
q quicquid in illo sentimus. ex fide est: nõ

Expanded text:
tulit, quae, salvatis gentibus, a suo se murmutulit, quae, salvatis gentibus, a suo se murmure, dona coelestis gratiae admirando, compressit. Unde ipse quoque Petrus miratur, dicens: In veritate comperi quod non est personarum acceptor Deus . cur ab eis qui jam fideles sunt formidolosa venire laudatio dicitur, cum laeta venire potius quam formidolosa debuisset? Sed idcirco conversis gentibus, ab Hebraeis jam fidelibus formidolosa laudatio prodiit, quia nimirum juste Judaea repulsa est, dum pie est gentilitas vocata; et damna suae repulsionis timuit, dum lucra alienae vocationis vidit. Unde nos quoque quotidie, dum iniquos quosque ad inopinatam vitae celsitudinem provehi repente conspicimus, sub occultis Dei judiciis timendo gaudemus, ne per occulta judicia quosdam Deus qui digni putantur deserat, qui per haec ad se eos qui indigni aestimantur vocat. Sequitur: CAPquia quidquid in illo sentimus ex fide est, et
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa nobis hystoria sacri eloquii ostendat.
Scriptum quippe est. Cornelius centurio cohor¬
tis que dr̃ ytalica. religiosus & timens dm̃. cũ
omni domo sua faciens helemosinas multas
plebi. & dep̃cans dm̃ semꝑ: uidit in uisum
manifeste. quasi hora nona diei. angłm dei
introeuntem ad se. & dicentem sibi. Corneli:
At ille intuens eum: timore correptus dixit.
& elemosine tue. ascenderunt in memoriã
in conspectu dei. Aurum ab aquilone ue-¬
nit: dum in conspectu dei ex gentibus cum
elemosinis oratio ascendit. Quod cum petrꝰ
fr̃ibus retulisset. quomͦ uł cornelius angłm.
uł ipse de celo summitti ad se linteum cum
da ꝑfuderit. qui numquam in iudeorum
mentib. nisi post aquam baptismatis uenit:
ꝓtinus scriptum est. His auditis: tacuerunt.
ce głificauerunt dm̃ dicentes. Ergo &e gerr¬
tibus ds̃ penitentiam ad uitam dedit. Multi¬
tudo gͦ fidelium formidolosam laudemob¬

Expanded text:
ipsa nobis historia sacri eloquii ostendit. ipsa nobis historia sacri eloquii ostendit. Scriptum quippe est: Cornelius centurio cohortis quae dicitur Italica, religiosus et timens Deum, cum omni domo sua, faciens eleemosynas multas plebi, et deprecans Deum semper, vidit in visu manifeste, quasi hora diei nona, angelum Dei introeuntem ad se, et dicentem sibi: Corneli. At ille intuens eum, timore correptus dixit: et eleemosynae tuae ascenderunt in memoriam in conspectu Dei . Aurum ergo ab Aquilone venit, dum in conspectu Dei ex gentibus cum eleemosynis oratio ascendit. Quod cum Petrus fratribus retulisset , quomodo vel Cornelius angelum, vel ipse de coelo submitti ad se linteum cum da perfuderit, qui nunquam in Judaeorum mentibus nisi post aquam baptismatis venit, protinus scriptum est: His auditis tacuerunt, et glorificaverunt Deum, dicentes: Ergo et gentibus Deus poenitentiam ad vitam dedit . Multitudo ergo fidelium formidolosam Deo laudem ob
Abbreviated transcription (Latin):
medisti cum eis: Quo contra: recte ꝑ ysaiã
dñs dicit. Dicam aquiloni da: & austro. no
u ꝓhibere. Sicut enim ꝑ aquilonem genti.¬
litas: sic per austrum uidea signatur. Quȩ
quasi meridiano sole incaluit: qr redempto¬
re in carne apparente. feruorem fidei pͥma sus¬
cipit. Aquiloni cla dr̃: cum offerre deo sue fi¬
dei munera gentilitas imꝑatur. Austro aut̃
iubetur ne ꝓhibeat: qr hebreis in fide consis¬
tentib p̃cipitur. ne uitam gentium repellen¬
do contempnant. Unde hic quoq quia dic¬
tum est. ab aquilone aurum ueniet: apte sub.¬
iungitur. Et adeo formidolosa laudatio. Sic
enim a deo dr̃: acsi ab his qui inparte deist̾.
idest fidelibus diceretur. Auro gͥ ab aquilo¬
ne ueniente. a deo formidolosa laudatio ꝓ¬
diit: qr dum claritatem sue fidei gentilitas
obtulit. multitudo hebreoꝵ fidelium diui¬
na iudicia ꝑtimescendo laudauit. S quomͦ
sub deo sunt. formidolosa laudatio erũpat:

Expanded text:
medisti cum eis ? Quo contra recte per Isaiam medisti cum eis ? Quo contra recte per Isaiam Dominus dicit: Dicam Aquiloni: Da; et Austro: Noli prohibere . Sicut enim per Aquilonem gentilitas, sic per Austrum Judaea signatur, quae quasi meridiano sole incaluit, quia, Redemptore in carne apparente, fervorem fidei prima suscepit. Aquiloni ergo da dicitur cum offerre Deo suae fidei munera gentilitas imperatur. Austro autem jubetur ne prohibeat, quia Hebraeis in fide consistentibus praecipitur ne vitam gentium repellendo condemnent. Unde hic quoque quia dictum est: Ad Aquilone aurum veniet, apte subjungenim a Deo dicitur, ac si ab his qui in parte Dei sunt, id est, fidelibus diceretur: Auro igitur ab aquilone veniente, a Deo formidolosa laudatio prodiit, quia, dum claritatem suae fidei gentilitas obtulit, multitudo Hebraeorum fidelium divina judicia pertimescendo laudavit. Sed quomodo sub Deo sunt formidolosa laudatio erumpat,
Abbreviated transcription (Latin):
designatur. quam ille sub iugo sue tẏrantudiᷤ
tenuit. qui suꝑbiens dixit. sedebo in monte
testanenti. in lateribus aquilonis. ascendã
suꝑ altitudinem nubium. similis ero altissi¬
mo: Quid uͦ auri nomine. nisi anime fideleᷤᷤ
exprimuntur : de quib ꝑ ueremiã dicitur.
Quomͦ obscuratum est aurum. mutatus est co¬
lor optimus: Aurum quippe obscuratum dolu¬
it: qr in quibusdam claritatem uinocentie. uer¬
sam in culpe nigredinem uidit. Ab aquilone
toris. a gentilitate dudum ꝑfidie torpore frigi¬
da. intra scãm eccłam preciosa deo uita fideli¬
um multplicatur. Ab aquilone etenim au¬
rum uenit: cum ab ipsis idoloꝵ cultorib uera
in dño fides clarescit. S conuersis ad fidem
gentibus uidea contradicit: & ad p̃mia retribu¬
tionum cȩlestium dedignatur susciꝑe eos. qͥ
dudum fuerant cultores idoloꝵ. Unde post
conuersionem gentilium. petro dr̃. Quare
introisti ad uiros preputium habentes. &e co¬

Expanded text:
designatur? quam ille sub jugo suae tyrannidis designatur? quam ille sub jugo suae tyrannidis tenuit qui superbiens dixit: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo . Quid vero auri nomine, nisi animae fideles exprimuntur? De quibus per Jeremiam dicitur: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus ? Aurum quippe obscuratum doluit, quia in quibusdam claritatem innocentiae versam in culpae nigredinem vidit. Ab Aquilone toris a gentilitate dudum perfidiae torpore frigida intra sanctam Ecclesiam pretiosa Deo vita fidelium multiplicatur. Ab Aquilone etenim aurum venit cum ab ipsis idolorum cultoribus vera in Domino fides clarescit. Sed conversis ad fidem gentibus, Judaea contradicit, et ad praemiorum retributionem coelestium dedignatur suscipere eos qui dudum fuerant cultores idolorum. Unde post conversionem gentium Petro dicitur: Quare introisti ad viros praeputium habentes, et co
Abbreviated transcription (Latin):
da piscantium. in soliditatem uersa sunt p̃¬
dicatoꝵ: ut eorum infirme cogitationes. for¬
tia sentiendo densescerent. Ac more nubiũ
aquas scientie caꝑent. &e subteriacentem ter¬
ram. uerbis p̾dicationis irrigarent. quo pac¬
to ministerio. ad cęli secreta recurrerent. atq
ad eternam requiem. finito labore ꝑuenirent.
Unde: & bene mox subditur. Et uentus trans¬
uita presens. Wentus gͦ transiens. nubes fugat.
qr mortalis uita ꝑcurrens. p̃dicatores scõs a nr̃is
ocłis corporaliter occultat. Blentus transiens nu¬
bes fugat: qi uite temporalis excursus. a carne
apłos subtrahit. & eos a terre suꝑficie. in secreta
requie quasi in celoꝵ cardine abscondit. S qi
usq ad mortem p̃dicare non desinunt. & pre¬
sentis uite spacium more nubium cum uer-¬
borum pluuia excurrunt. quid eoꝵ laborib
in sca eccl̃a agatur. adiungit: cum ꝓtinus sub
lonem nisi pertati frigore constricta. gentilitaᷤ.

Expanded text:
da piscantium in soliditatem versa sunt prda piscantium in soliditatem versa sunt praedicatorum, ut eorum infirmae cogitationes fortia sentiendo densescerent, ac more nubium aquas scientiae caperent, et subter jacentem terram verbis praedicationis irrigarent, quo peracto ministerio, ad coeli secreta recurrerent, atque ad aeternam requiem finito labore pervenirent. Unde 886 et bene mox subditur: CAPUT XLs. Ventus ergo transiens nubes fugat, quia mortalis vita percurrens praedicatores sanctos a nostris oculis corporaliter occultat. Ventus transiens nubes fugat, quia vitae temporalis excursus a carne apostolos subtrahit, et eos a terrae superficie in secreta requie quasi in coelorum cardine abscondit. Sed quia usque ad mortem praedicare non desinunt, et praesentis vitae spatium more nubium cum verborum pluvia excurrunt, quid eorum laboribus in sancta Ecclesia agatur adjungit, cum protinus sublonem, nisi peccati frigore constricta gentilitas
Abbreviated transcription (Latin):
De qua nimirum luce: etiam ꝑ ꝓpħam dr̃.
minib uideatur insinuat: cum ꝓtinus sub
dit. Subito aer cogitur in nubes. der qͥppe
ita ipsa sua tenuitate spargitur: ut nulla fir-¬
mitate solidetur. Nubes autem tanto firmi
ores sunt: quanto densiores. Quid gͦ ꝑ aerẽ.
nisi mentes scłarium designantur: quȩ in-¬
nuimeris huius uite desidiis dedite. huc illuc¬
q more aeris fluide disꝑguntur: S aer in
nubes cogitur. cum fluxe mentes ꝑ suꝑni re¬
spectus grãm. uirtutis soliditate roborant᷑:
ut intra sinum cordis. recta sentientdo se
colligant. & in uanis cogitationib non liqͥs¬
cant. Aer petrus fuerat: cumꝑ terrena de¬
sideria sparsus. eum quasi aura transiens. ꝓ
uita carnis cura piscationis agitabat. Aer
etiam apłi om̃s extiterant: qui iam ꝑ legem
alta didicerant. s nec dum ꝑ fidem firma
sapiebant. Subito autem aer in nubes coa¬
ctus est: qr ꝑ respectum suꝑne gr̃e. fluxa cor¬

Expanded text:
- De q- De qminibus videatur, insinuat, cum protinus subdit: IBID.---Subito aer cogetur in nubes. Aer quippe ita ipsa sua tenuitate spargitur, ut nulla firmitate ores sunt quanto densiores. Quid ergo per aerem, nisi mentes saecularium designantur? Quae innumeris hujus vitae desideriis deditae, huc illucque more aeris fluidae disperguntur. Sed aer in nubes cogitur, cum fluxae mentes per superni respectus gratiam virtutis soliditate roborantur, ut intra sinum cordis recta sentiendo se colligant, et in vanis cogitationibus non liquesAer Petrus fuerat, cum per terrena desideria sparsus, eum quasi aura transiens pro vita carnis cura piscationis agitabat . Aer etiam apostoli omnes exstiterant, qui jam per legem alta didicerant, sed necdum per fidem firma sapiebant . Subito autem aer in nubes coactus est, quia per respectum supernae gratiae fluxa cor
Abbreviated transcription (Latin):
ab intuentium ocłis occultat: &e rem que ui.¬
deri in suꝑficie potuit. in ꝓfundum rapit.
Homo gͥ cum de deo tacet: ꝑ rationem in
qua est conditus. eẽ aliquid uidetur. At si
tenditur. qi magnitudinis illius imm̃sitate
deuoratur. Et quasi in ꝓfundum raptus abͤ¬
conditur: qi fari in effabilem cupiens. ipsa
sue ignorantie angustia deglutitur. Loqͥt᷑
enim caro de sp̃u. cirtunseriptus sp̃s de m¬
circum scripto. creatura de creatore. temporał
de ȩterno: mutabilis de immutabili. mortalis
de uiuificante. Et cum intenebris positus.
internum lumen sicut est nesciat: homo
de eternitate disserere cupiens. cerus loquit᷑
tur: qr si effari homo eternitatem sicut est
appecit. etiam hoc sibi subtrahit. qd̾ de illa
uł tacitus sentit. S ecce eternitas tunc ho¬
minib uere innotuit: cum se eis humani
tate suscepta monstrauit. Que qi necdum
reuelata fuerat: de eisdem hominib recte

Expanded text:
ab intuentium oculis occultat, et rem, quae viab intuentium oculis occultat, et rem, quae videri superficie potuit, in profundum rapit. Homo igitur, cum de Deo tacet per rationem in qua est conditus esse aliquid videtur. At si tenditur, quia magnitudinis illius immensitate devoratur, et quasi in profundum raptus absconditur, quia fari ineffabilem cupiens, ipsa suae ignorantiae angustia deglutitur. Sed enim caro de spiritu, circumscriptus spiritus de incircumscripto, creatura de creatore, temporalis de aeterno, mutabilis de immutabili, mortalis de vivificante; et cum in tenebris positus internum lumen sicut est nesciat, homo, de aeternitate disserere cupiens, caecus de lucerabitur, quia si effari homo aeternitatem sicut est appetit, etiam hoc sibi subtrahit quod de illa vel tacitus sentit. Sed ecce aeternitas tunc hominibutate suscepta monstravit, quae quia necdum revelata fuerat, de eisdem hominibus recte
Abbreviated transcription (Latin):
rantib. auctoris uoce dr̃. Uos estis amici mei:
qui ꝑmansistis mecum in temptationib meis.
S quamuis doctus & arrogans. cum irridere
scm̃ uirum nicitur. irrisionis sue fortia dicta
ꝑmisceat: a dictis tam̃ fortibus semꝑ ad suꝑua¬
cua uerba relabitur. Namiterum deriden-¬
Ros quippe: inuoluti tenebris. Acsi dicat. Eu
qui iam magna intelligentie luce ꝑfrueris:
docere nos qui ignorantie tenebris inuolum
debes. Qui mox ab irrisione resiliens: despici
acute sentiens. non audite loquor. quis hȩc
narrare uł postquam audierit potest: S qi¬
cum doctrina &e arrogantia in unius mentiᷤᷤ
habitatione confligit. a loquentis ore non so¬
lum sonat uiuendileuitas. s etiam grauitaᷤᷤ
sentiendi : Postquam helui ꝑ arrogantiam
leuiter intumuit. dicens. quis narrabit ei qͦ
loquor: mox ꝑ doctrinam subdidit. E ciam
si locutus fuerit homo: deuorabitur. Omne
qd̃ aliquid deuorat. hoc introrsus trahens.

Expanded text:
rantibus, auctoris voce dicitur: Vos estis amici mei, rantibus, auctoris voce dicitur: Vos estis amici mei, qui permansistis mecum in tentationibus meis. Sed quamvis doctus et arrogans cum irridere sanctum virum nititur, irrisioni suae fortia dicta permisceat, a dictis tamen fortibus semper ad supervacua verba relabitur. Nam iterum deridenNos quippe involuti tenebris. - Ac si dicat: Tu qui jam magna intelligentiae luce perfrueris, docere nos qui ignorantiae tenebris involvimur debes. Qui, mox ab irrisione resiliens, despicieacute sentiens non audit, eloquor, qui haec narrare, vel postquam audierit, potest? Seqcum doctrina et arrogantia in unius mentis habitatione confligit, a loquentis ore non solum sonat vivendi levitas, sed etiam gravitas sentiendi, postquam Eliu per arrogantiam leviter intumuit, dicens: Quis narrabit ei quae loquor? mox per doctrinam subdidit: Csi locutus fuerit homo, devorabitur. - Omne quod aliquid devorat hoc introrsus trahens
Abbreviated transcription (Latin):
angłis. hoc in munere retributionis acceꝑunł̃:
ut nulla iam rubigine surripientis culpe mor¬
deantur. ut in contemplatione conditoris. sine
felicitatis fine ꝑmaneant: &e in hoc qd̾ sunt con¬
dite. eterna stabilitate subsistant. Qd̃ bene apd̃
moysen ipsa de mundi origine historie uerba
testanttir: cũ ⁊ pͥus factũ celuni dr̃. & hoc idem
postmodum firmamentum uocat᷑. Quia uideli¬
cet natura angłica. & prius subtilis est in suꝑi¬
oribus condita: & post neumquan potuisset ca¬
dere. mirabilius confirmata. Possunt etiam ꝑcȩ
los ut sepe diximus electoꝵ mentes exprimi. a
cunctis terreis contagiis intimo amore sus¬
pense. qui quãuis corꝑe degant in infimis.
qr tamen iam corde inherent summis: uerati¬
ter dicunt. Nr̃a conuersatio in celis est. Qui so¬
lidissimi ut ere fusi sunt: qr ab integͥtate cep¬
te fortitudinis. nulla mutabilitatis rubigine cõ¬
sumuntur. Quib & fortiter contra adũsa du¬

Expanded text:
angelis, hoc in munere retributionis acceperunt, angelis, hoc in munere retributionis acceperunt, ut nulla jam rubigine subripientis culpae mordeantur, ut in contemplatione conditoris sine felicitatis fine permaneant, et in hoc quod sunt conditae aeterna stabilitate subsistant. Quod bene apud Moysen ipsa de mundi origine historiae verba testantur , cum et prius factum coelum dicitur, et hoc idem postmodum firmamentum vocatur, quia videlicet natura angelica et prius subtilius est in superioribus condita, et post ne unquam potuisset cadere, mirabilius confirmata. Possunt etiam per coelos, ut saepe diximus, electorum mentes exprimi, a cunctis terrenis contagiis intimo amore suspensae. Qui quamvis corpore degant in infimis, quia tamen corde jam inhaerent summis, veraciter dicunt: Nostra conversatio in coelis est . Qui solidissimi ut aere fusi sunt, quia ab integritate coeptae fortitudinis nulla mutabilitatis rubigine consumuntur. Quibus et fortiter contra adversa du
Abbreviated transcription (Latin):
ctorib inherent. calorem suꝑmi amorᷤ accipiuĩ: cũ ꝑ
afflatum scĩ sp̃s excitantur. A csi aꝑte beato iob
diceret. In cassum tibi tribuis. si quos ꝑ te ꝓfecis¬
se in uirtutib contemplaris: qi hi quos ꝑte in¬
caluisse estimas. nisi eos sc̃i sp̃s feruor atting̃et.
frigidi m sua insensibilitate remanerent. Post¬
solidissimi quasi exe fusi sunt: Possunt ꝑ ce¬
los hi qui in celestib sunt conditi. angłici sp̃s
designari. Unde o&r in oratione nr̃a dicere. uoce
ueritatis instrumur. Eiat uoluntas tua: sicut
in cȩlo. &e in terra. Ut nimirum uoluntas dĩ.
sicut asuꝑiore creatura agitur: ita in om̃ib
etiam. ab humana infirmitate seruetur. De
quib bene dr̃. Qui solidissimi. quasi aere
fusi sunt. Natura namq aȩris ẽ: rubigine dif¬
ficile consumi. Et uirtutes angłice que indi¬
uino amore fixe ꝑstiterunt. lapsis suꝑbientib

Expanded text:
ctoribus inhaerent calorem superni amoris accipiunt, cum per ctoribus inhaerent calorem superni amoris accipiunt, cum per afflatum sancti Spiritus excitantur, ac si aperte beato Job diceret: Incassum tibi tribuis si quos per te profecisse in virtutibus contemplaris, quia hi quos per te incaluisse aestimas, nisi eos Spiritus sancti fervor attingeret, frigidi in sua insensibilitate remanerent. Postsolidissimi quasi aere fusi sunt. - Possunt per coelos hi, qui in coelestibus sunt conditi, angelici spiritus designari. Unde in oratione nostra dicere voce Veritatis instruimur: Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra. Ut nimirum voluntas Dei, sicut a superiori creatura agitur, ita in omnibus etiam ab humana infirmitate servetur. De quibus bene dicitur: Qui solidissimi quasi aere fusi sunt . Naturae namque aeris est, rubigine difficile consumi. Et virtutes angelicae quae in divino amore fixae perstiterunt, lapsis superbientibus
Abbreviated transcription (Latin):
unt: ad p̃dicanda bona celestis patrie ualidusꝰ
succenduntur. Qui &e si quando ꝓ eo qd̃ adhilc
uitam corruptibilem. humane infirmitatis
agunt. de qualibet culpa saltem tenuiter in
tortitudinis prebeant. eis quos ꝑ p̃dicationis
uocem. ad regłam intime rectitudinis uocant.
Dum gͦ uerbo doctoꝵ accenduntur auditores:
quasi ex uiuenti corpore uestimenta calefiua.
S dum ex ꝓuectu auditoꝵ. etiam uita docen¬
tium ꝓficit: quasi ex calefactis uestimentis.
calor ad corpus redit. S nequaquam sibi doc¬
tores tribuant. qd̃ ꝑ exhortationem suam ad
centium in cassum sonat. Rormare enim uocẽ
magistri exterius possunt: s hanc impͥmere
interius non possunt. Neq enim qui plantat
est aliquid neq quirigat: s qui incrementũ
dat ds̃. Dicat gͦ. Nonne uestimenta tua calida
stint. dum ꝑflata fuerit terra austro: Quia m¬
mirum tunc auditores qui iam bene uiuentib do¬

Expanded text:
unt, ad praedicanda bona coelestis patriae validius unt, ad praedicanda bona coelestis patriae validius succenduntur. Qui et si quando pro eo quod adhuc vitam corruptibilem humanae infirmitatis agunt de qualibet culpa saltem tenuiter in tortitudinis praebeant eis quos praedicationis voce ad regulam intimae rectitudinis vocant. Dum ergo verbo doctorum accenduntur auditores, quasi ex viventi corpore vestimenta calefiunt. Sed dum ex profectu auditorum etiam vita docentium proficit, quasi ex calefactis vestimentis calor ad corpus redit. Sed nequaquam sibi doctores tribuant quod per exhortationem suam ad centium incassum sonat. Formare enim vocem magistri exterius possunt, sed hanc imprimere interius non possunt: Neque enim qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Dicatur ergo: Nonne vestimenta tua calida sunt, cum perflata fuerit terra Austro? Quia nimirum tunc auditores qui jam bene viventibus do
Abbreviated transcription (Latin):
consueuit: quasi tot uestimenta habet. quot
auditores ei concorditer inherent. Natura nãq
sint: s adiuncta uiuenti corpori. dum exalan¬
tes membroꝵ poros contegunt. emanantem
ab intimis calorem premunt. Quo nimirũ ca¬
lore hec eadem uestimenta calefiunt: s calefac¬
ta calorem quem acceꝑint retinendo ad corpꝰ
reddunt. Qd gͦ ꝑ uestimenta uiuenti corpi ad¬
herentia. nisi discipłoꝵ uita. magistris bene ui.¬
uentib coniuncta signatur: Quȩ quasi ꝑpo¬
ros calorem accipit: qr ad amorem dĩ. & exem¬
plo actionis. & impulsu exhortationis ignescit.
Que uelut frigns ꝓprium respuit: dum apͥstina¬
iniquitate discedit. Calorem quem accepit reti¬
net: qr in eo quem ꝑ p̃dicamenta sumpserit. fer¬
uore conualescit. Doctores autem sci. dum au¬
ditores suos in amore dĩ ꝓficere sentiunt: ipsi
amplius in doctrine uirtute feruescunt. Et qi
eos ad stimina mnardescere &e feruere conspici¬

Expanded text:
consuevit, quasi tot vestimenta habet, quot consuevit, quasi tot vestimenta habet, quot auditores ei concorditer inhaerent. Vet. XXV. sint, sed adjuncta viventi corpori, dum exhalantes membrorum poros contegunt, emanantem ab intimis calorem premunt, quo nimirum calore haec eadem vestimenta calefiunt, sed calefacta calorem quem acceperint retinendo ad corpus reddunt. Quid ergo per vestimenta viventi corpori adhaerentia nisi discipulorum vita magistris bene viventibus conjuncta signatur? Quae quasi per poros calorem accipit, quia ad amorem Dei et exemplo actionis et impulQui velut frigus proprium respuit, dum ainiquitate discedit; calorem quem accepit retinet, quia in eo quem praedicando sumpserit fervore convalescit. Doctores autem sancti dum auditores suos in amorem Dei proficere sentiunt, ipsi amplius in doctrinae virtute fervescunt; et quia eos ad summa inardescere et fervescere conspici
Abbreviated transcription (Latin):
his uelut ornanientis uestieris. ꝑ austrum
uͦ qui niirum calidus uentus est. non im¬
merito sc̃s sp̃s designatur: quo quisq dum
tangitur. ab iniquitatis sue torpore liberat᷑.
Unde. bene in canticis canticoꝵ dr̃. Surge
aquilo. & ueni auster: ꝑfla ortum meum. &
fluant a romata illius. Aquilo eium iubet᷑
ut surgat: ut nimirum is qui mortalium
corda restringit. aduersarius sp̃s fugiat.
Auster enim uenit: & ortum ꝑflat. ut ens
aromata diffiuant: q ꝑ aduentum sc̃ĩ sp̃s dũ
mens hominũ repletur. ex ea mox opinio
uirtutum asꝑgitur: ut iure iam scõꝵ lingua.
quasi ortus austro ꝑflatus dicat. Xp̃i bonus
lida sunt: dum terra austro ꝑflatur: q hi
qui ei ꝑ fidem inherent. feruentib caritatis
studiuis in ardescunt. dum eoꝵ mens sc̃i sp̃s
afflatu ꝑfunditur. Quod quidem &e de eodẽ
beato iob nil obstat intelligi: qi sic hȩc genera¬
liter in sc̃a eccła dicimus. ut tamen ꝑ membra

Expanded text:
his velut ornamento vestieris . Per Austrum vero, qui nimirum calidus ventus est, non immerito Spiritus sanctus designatur, quo quisque dum tangitur, ab iniquitatis suae torpore liberatur. Unde bene in Canticis canticorum dicitur: Surge, Aquilo, et veni, Auster, perfla hortum meum, et fluant aromata illius . Aquilo enim jubetur ut surgat, ut nimirum is qui mortalium corda restringit adversarius spiritus fugiat. Auster enim venit et hortum perflat, ut ejus aromata diffluant, quia per adventum sancti Spiritus, dum mens hominum repletur, ex ea mox opinio virtutum aspergitur, ut jure jam sanctorum lingua quasi hortus Austro perflatus dicat: Christi bonlida sunt, dum terra Austro perflatur, quia hi qui ei per fidem inhaerent, ferventibus charitatis studiis inardescunt, dum eorum mens sancti Spiritus afflatu perfunditur. Quod quidem et de eodem beato Job nihil obstat intelligi, quia sic haec generaliter in sancta Ecclesia dicimus, ut tamen per membra
Abbreviated transcription (Latin):
ei fidei sue fructum ꝓtulit: cum totus sub ido¬
loꝵ cultu de lapsis gentib mundus errauit. Lo¬
cus autem miscłie dei est: ipsa gentilitas.
Cuuis culpas districtus uidex si iuste anim¬
ad uerteret: ad reconciliationem gr̃e numꝗͣ
ueniret. Et que cum nulla apud dm̃ merita
habuit: reconciliationis tamen grãm ex sola
miscłia accepit. Unde: bene ꝑ paulum dici¬
tur. Qentes autem suꝑ misccłia. honorare dm̃
UInde rursum scriptum est. Et quȩ ñ conse

Expanded text:
ei fidei suae fructum protulit, cum totus sub idoei fidei suae fructum protulit, cum totus sub idolorum cultu delapsis gentibus mundus erravit. Locus autem misericordiae Dei est ipsa gentilitas, cujus culpas districtus judex si juste animadverteret, ad reconciliationem gratiae nunquam veniret. Quae cum nulla apud Deum merita habuit, reconciliationis tamen gratiam ex sola misericordia accepit. Unde bene per Paulum dicitur: Gentes autem super misericordia honorare Deum . Unde rursus scriptum est: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ducitur: pleruniq quosdam resecare aspe ap¬
petunt. s tam̃ eoꝵ iugor ꝑ manstetudinis sp̃m
refrenatur. Sicut gͦ non possunt ire quo uolũt:
ita etiam nequeunt agere sicut uolunt. Quia
enim eos internus arbiter tenet cum mittit:
ita illos etiam modificans suscipit. cum ꝑdu¬
cit. Ut aliquando in cogitatione alia dispo¬
nant. s alia in oꝑe pagant: aliquando aliter in¬
choant. s aliter consument. Quia gͥ iuxta hoc
qõ sibi precipitur. seruiunt: dicatur recte.
ad omne qd̾ precepit illis suꝑ faciem orbist̾re.
Eo enuim aptiorem itam p̃cdicationis inueniũt.
quo ad hanc non siuis. s preceptoris siti nutibus
ducuntur. Unde adhuc subditur. Siue in una
to uide intelligitur: que in scripcura sacra. cla¬
ra ac multiplex pre ceteris memoratur. Que
in hoc qd̃ ex sei redemptoris nr̃i carnem ꝓtulit:
speciale pre om̃ib munus accepit. Terra au-¬
tem dei: simul om̃is uiclea nominatur. Que cc̃

Expanded text:
ducitur. Plerumque quosdam resecare aspere apducitur. Plerumque quosdam resecare aspere appetunt, sed tamen eorum vigor per mansuetudinis spiritum refrenatur. Sicut ergo non possunt ire quo volunt, ita etiam nequeunt agere sicut volunt. Quia enim eos internus arbiter tenet cum mittit, ita illos etiam modificans suscipit cum perducit, ut aliquando in cogitatione alia disponant, sed alia in opere peragant; aliquando aliter inchoent, sed aliter consumment. Quia igitur juxta hoc quod sibi praecipitur serviunt, dicatur recte: ad omne quod praeceperit illis super faciem orbis terrae. Eo enim apertiorem viam praedicationis inveniunt, quo ad hanc non suis, sed praeceptoris sui nutibus ducuntur. Unde adhuc subditur: CAPUT XXXIV to Juda intelligitur, quae in Scriptura sacra clara ac multiplex prae caeteris memoratur. Quae in hoc quod ex se Redemptoris nostri carnem protulit, speciale prae omnibus munus accepit. Terra autem Dei simul omnis Judaea nominatur, quia quae tunc
Abbreviated transcription (Latin):
tus est mͥ popłs in hac ciuitate. Rursum cũ
ad tessalonicenses uoluisset ire: retentus est
dicens. Uoluimus uenire adtios ego quidem
paulus. & semel. & iterum: s̃ impediuit me
sachanas. N eq enim ꝑ semet ipsum sathan p̃¬
pedire uias tanti apłi potuit: s occulte dispen¬
sationis usibus dum aduersatur. nesciens deser¬
uiuit. eIt nimirum paulus dum ad alios uellet
accedere nec ualeret: eis a quib recedere non
poterat. altius ꝓdesset. Nubes gͥ dei cuncta ꝑ
cirtuitum lustrant. qi p̃dicationis luce mun¬
di fines illuminant. S qi diuinis nutib sub¬
dite. nequeunt explere qd uolunt: ire non poᷤ
sunt. nisi quo eas uoluntas gubernantis duxe.¬
p̃ceꝑit eis. suꝑ faciem orbis terre. Sepe enun
cum gubnantis uoluntate ꝑducuntur. aliter
agere appetunt: s aliter disponuntur. Nam
plerumq quosclam auditores suos student blan¬
de corrigere. & tamen eoꝵ sermo in aspitatem

Expanded text:
tus est mihi populus in hac civitate . Rursum cum tus est mihi populus in hac civitate . Rursum cum ad Thessalonicenses voluisset ire retentus est, dicens: Voluimus venire ad vos, ego quidem Paulus, et semel et iterum, sed impedivit me Satanas . Neque enim per semetipsum Satan praepedire tanti apostoli vias potuit, sed occultae dispensationis usibus, 880 dum adversatur, nesciens deservivit; ut nimirum Paulus dum ad alios vellet accedere, nec valeret, eis a quibus recedere non poterat aptius prodesset. Nubes igitur Dei cuncta per circuitum lustrant, quia praedicationis luce mundi fines illuminant. Sed quia divinis nutibus subditae nequeunt explere qusunt, nisi qua eas voluntas gubernantis duxepraeceperit eis super faciem orbis terrarum. - Saepe enim cum gubernantis voluntate perducuntur, aliter agere appetunt, sed aliplerumque quosdam auditores suos student blande corrigere, et tamen eorum sermo in asperitatem
Abbreviated transcription (Latin):
frumentum: illic messis. Qui uͦ hic nubes. illic
oꝑarii uocantur: qi p̃dicatores sc̃i. &e nubes st̃
&r oꝑarii. Nubes uidelicet ꝑ doctrinam: oꝑa¬
rñ. ꝑ uitam. Nubes quia uerbis influunt:
dicatores scõs exempla uite oe loquendo. & a¬
gendo dilatare. S quamuis annuntiationis
intime lumen spargunt: non tam̃ ad conuerten¬
da om̃ium quȩ appetunt corda. ꝑueniunt. Nã
pe enim p̃dicatores sci exhortari quoslam uo¬
lunt: s nequeunt. Sepe quosdam declinare
appetunt: s tam̃ interne instigationis impul¬
su. exhortari instantisime compilluntur. Ui¬
deamus nubem dei. quomͦ gubernantis manu. ⁊
ad ea que non appetit ducitur: ati ab impul¬
su suo. iterum gubernantis manu retinetur.
Certe paulus cum uestim̃ta sua excutiens a
chorinthiis discedere uellet: audiuit. Noliti¬
mere. s loquere. & ne taceas: qm̃ ego tecum sũ
& nemo apponetur tibi ut noceat te: qm̃ mul¬

Expanded text:
frumentum, illic messis, qui vero hic nubes, illic frumentum, illic messis, qui vero hic nubes, illic operarii vocantur, quia praedicatores sancti et nubes sunt, et operarii; nubes videlicet per doctrinam, operarii per vitam; nubes quia verbis influunt, aedicatores sanctos exempla vitae et loquendo et agendo dilatare. Sed quamvis annuntiationis intimae lumen spargant, non tamen ad convertenda omnium quae appetunt corda perveniunt. Nam pe enim praedicatores sancti exhortari quosdam volunt, sed nequeunt; saepe quosdam declinare appetunt, sed tamen internae instigationis impulsu exhortari eos instantissime compelluntur. Videamus nubem Dei, quomodo gubernantis manu, et ad ea quae non appetit ducitur, atque ab impulsu suo iterum gubernantis manu retinetur. Certe Paulus cum vestimenta sua excutiens a Corinthiis discedere vellet, audivit: Noli timere, sed loquere, et ne taceas, quoniam ego tecum sum, et nemo apponetur tibi ut noceat te, quoniam mul
Abbreviated transcription (Latin):
messis exurgeret: quanto hanc ymber dei etiam
ab ore ꝑsecutoris irrigaret. Wnde. & bene stibdi
electi quiq sunt. nisi frumenta dei. cȩlestib hor¬
reis recondenda: Quȩ nunc in tritura areȩ pa¬
leas tolerant: qi in hac purgatione sc̃e excłe.
mores contrarios reꝓboꝵ portant. quousq hȩx
internus agricola uentilabro iudicii dirimat. &
in suꝑna habitacula electos suos quasi munda
iam grana suscipiens. eternis paleas ignib tra¬
as autem comburet igni in extingiubili. S hoᷤ
frumentum. quousq ad ꝑfectionem fructuum
ueniat. nubium pluuias expectat. ut crescat:
qr bonoꝵ mens p̃dicantium uerbis infundit᷑.
ne ab humore caritatis. desidioꝵ carnalium
sole siccetur. Hoc frumentum suꝑnus agricola
in mundo surgere. ac nubes desidare. conspexe¬
rat: cum dicebat. Messis quidem multa: oꝑa¬
riĩ autem pauci. Rogate autem dñm messis:
ut mittat oꝑ arios in messem suam. Quigͥ hic

Expanded text:
messis exsurgeret, quanto hanc imber Dei etiam messis exsurgeret, quanto hanc imber Dei etiam ab ore persecutoris irrigaret. CAP. CCLXXXII.-- electi quique sunt, nisi frumenta Dei coelestibus horreis recondenda? Quae nunc in tritura areae paleas tolerant, quia in hac purgatione sanctae Ecclesiae mores contrarios reproborum portant, quousque haec internus agricola ventilabro judicii dirimat, et in superna habitacula electos suos, quasi munda jam grana suscipiens, aeternis paleas ignibus traas autem comburet igni inexstinguibili . Sed hoc frumentum quousque ad perfectionem fructuum veniat, nubium pluvias exspectat ut crescat, quia bonorum mens praedicantium verbis infunditur, ne ab humore charitatis desideriorum carnalium sole siccetur. Hoc frumentum supernus agricola in mundo surgere ac nubes desiderare conspexerat, cum dicebat: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate autem Dominum messis, ut mittat operarios in messem suam . Qui igitur hic
Abbreviated transcription (Latin):
restitissent. Unde. bene ꝑ quendam sapientẽ
dicitur. Sicut glacies in sereno: sic resoluent᷑
peccata tua. Ab hoc frigido torporis gelu. sol¬
ui ꝓpħa desicdauerat: cum dicebat. C onuerte
dñe captiuitatem nr̃am: sicut torrens in austro.
De his aquis. idest ad dm̃ decurrentib popłis:
rursum dr̃. Alittet uerbum suum & liquefati¬
et ea: flabit sp̃s eius. & fluent aque. Aque de¬
gelu currunt: q pleriq ex duris ꝑsecutoribus.
magni predicatores fiunt. Qelu igitur in aqͦ
liquatur: cum torpor interni frigoris. ad irri¬
gationem uerticur p̃dicationis. An paulus
gelu non erat. qui acceptis epistolis damascũ
ꝑgens. in corde fidelium. quasi in terra dei ia¬
ctata uerbi semina. ne ad ꝑfectionem oꝑum
surgerent. restringere querebat: s gelu hoc in
aquam rediit. qi quos ꝑsequendo prius p̃me.¬
re studuit: hos post modum fluentis scẽ exhor¬
tationis infudit. Ut tanto uberior electorum

Expanded text:
restitissent. Unde bene per quemdam sapientem restitissent. Unde bene per quemdam sapientem dicitur: Sicut glacies in sereno, sic resolventur peccata tua . Ab hoc frigidi torporis gelu solvi Propheta desideraverat, cum dicebat: Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in Austro . De his aquis, id est ad Deum concurrentibus populis, rursum dicitur: Mittet verbum suum, et liquefaciet ea, flabit spiritus gelu currunt, quia plerique ex duris persecutoribus magni praedicatores fiunt. Gelu igitur in aquam liquatur, cum torpor interni frigoris ad irrigationem vertitur praedicationis. An Paulus gelu non erat, qui acceptis epistolis Damascum pergens , in corde fidelium quasi in terra Dei jactata verbi semina, ne ad perfectionem operum surgerent, restringere quaerebat? Sed gelu hoc in aquam rediit, quia quos persequendo prius premere studuit, hos postmodum fluentis sanctae exhortationis infudit, ut tanto uberior electorum
Abbreviated transcription (Latin):
suerant: qui uisis miracłis inuidentes dicebant.
Ecce mundus totus: post eum abiit. Conspici¬
ebant signa. cernebant ꝑ ministros eiꝰ mira¬
cula. totum iam mundum secuturum fidei p̃¬
dicamenta preuidebant: & tam̃ quo sc̃s sp̃s
mundum repleuerat. eo illoꝵ mentes artius
inuidie malicia li gabat. Aqua gͦ in geluuer¬
sa fuerat: dum eunte post dm̃ mundo. uidea
in inuidia pigra remanebat. S qr suꝑne pote¬
stati suppetut: etiam crudelitatis tante duri¬
tiam soluere: atq ad amandum se corda infi¬
delium liquare: post hoc gelu. bene mox sub¬
ditur. Et rursum latissime funduntur aquȩ.
Post gelu quippe dñs latissimas aquas fudit:
qr postquam udeoꝵ seuitiam usq ad mortẽ
pertulit. eoꝵ corda ꝓtinus ab infidelitatis ddu¬
ritia. amoris sui aspiratione liquefecit. Ut¬
tanto post tlesidabilius ad obȩdiendum cur¬
rerent: quanto prius p̃ceptis illius obstinatiũ

Expanded text:
fuerant, qui visis miraculis invidentes dicebant: fuerant, qui visis miraculis invidentes dicebant: Ecce totus mundus post eum abiit . Conspiciebant signa, cernebant per ministros ejus miracula, totum jam mundum secuturum fidei praedicamenta praevidebant; et tamen quo sanctus Spiritus mundum repleverat , eo illorum mentes arctius invidiae malitia ligabat. Aqua ergo in gelu versa fuerat dum, eunte post Deum mundo, Judaea in invidia pigra remanebat. Sed quia supernae potestati suppetiit etiam tantae crudelitatis duritiam solvere atque ad amandum se corda infidelium liquare, post hoc gelu mox bene subdituPost gelu quippe Dominus latissimas aquas fudit, quia postquam Judaeorum saevitiam usque ad mortem pertulit, eorum corda protinus ab infidelitatis duritia, amoris sui aspiratione liquefecit. tanto post desiderabilius ad obediendum currerent, quanto praeceptis illius prius obstinatius
Abbreviated transcription (Latin):
interiorib egredietur tempestas: &e ab ar¬
cturo frigus. Acsi aꝑte diceretur. A iudeis
surget malicia ꝑsequens: & agentilib pote¬
stas premens. Neq enim miracła fieri. legi
precepta uitauerant: &e tameniudei ꝓ eisdem
miracłis interi mere humani generis redem¬
ptorem querebant. Wnde explere hoc qd̃
ceꝑant non ualentes. ad pilati pretorium cõ¬
currerunt: ut ipse hunc ꝑimeret. quem in¬
iuste ꝑimentem lex nulla cohiberet. Ab in¬
teriorib gͦ tempestas. atq ab arcturo frigꝰ.
ꝓdiit: dum qd̾ uidea ex inuidia petiit. hoc
gentilis uidex ex romana auctoritate ꝑpe¬
trauit. UInde bene contra hanc eandem ad
aspirauit. quo maior a uirtutum miracła
contulit. et infidelium mentib grauioris
inuidie torpor excreuit: atq inde contra
dm̃ plebs inficdelis obluruit. unde humi¬
lis popłs ante actam duriciam que se astrin¬
xerant emolliuit. Deo enim flante in gelu u̾si

Expanded text:
interioribus egredietur tempestas, et ab Arinterioribus egredietur tempestas, et ab Arcturo frigus. Ac si aperte diceretur: A Judaeis surgit malitia persequens, et a gentilibus potestas premens. Neque enim miracula fieri legis praecepta vetuerant, et tamen Judaei pro eisdem miraculis interimere humani generis Redemptorem quaerebant . Unde explere hoc quod coeperant non valentes, ad Pilati praetorium concurrerunt, ut ipse hunc perimeret quem injuste perimentem lex nulla cohiberet . Ab interioribus ergo tempestas atque ab Arcturo frigus prodiit, dum quod Judaea ex invidia petiit, hoc gentilis judex ex Romana auctoritate perpetravit. Unde bene contra hanc eamdem invaspiravit, quo majora virtutum miracula contulit, eo in infidelium mentibus gravioribus invidiae torpor excrevit, atque inde contra Deum plebs infidelis obduruit, unde humilis populus anteactam duritiam, qua se astrinxerat emollivit. Deo enim flante in gelu versi
Abbreviated transcription (Latin):
ter interimere ipsi non poterant. ferien¬
dum gentilib tradiderunt: ut ex sola po¬
testate romanus preses ageret. qd ipsi ex
sola malicia ut agi debuisset. anhelarent.
tura sacra cum contra arcturum interiora
memorat: diuersam aquilonis partib au¬
stri plagam designat. Unde in hoc eodem
libro scribitur. Qui facit arcturum. & orio¬
nas. & interiora austri. Quia gͥ interiora au¬
stri sol feruentior tenet. in arcturum uͦ cur¬
sum omni modo non habet: interioꝵ nomi¬
ne. plebs iudaica. aitturi autem uocabulo.
hoc in loco popłs gentilis exprimitur. Hi e¬
ium qui unum atq inuisibilem dm̃ noue¬
rant. eusq legi saltem carnaliter seruiebãt:
quasi sub meridiano sole feruentes. in fidĩ
calore tenebantur. Q entiles autem qi nul¬
lam scientiam suꝑne cognitionis attigerãt.
uelut sine sole frigidi sub aquilone rema¬
nebant. Quia uͦ tempestas impellit. frigꝰ
autem torpore oppͥmit: recte nunc dr̃. Ab

Expanded text:
ter interimere ipsi non poterant ferienter interimere ipsi non poterant feriendum gentibus tradiderunt, ut ex sola potestate Romanus praeses ageret quod ex sola malitia ut agi debuisset ipsi anhelarent . tura sacra cum contra Arcturum interiora memorat, diversam Aquilonis partibus Austri plagam designat. Unde in hoc eodem libro scribitur: Qui facit Arcturum, et Orionas, et interiora 878 Austri . Quia igitur interiora Austri sol ferventior tenet, in Arcturo vero cursum omnimodo non habet, interiorum nomine plebs Judaica, Arcturi autem vocabulo hoc in loco populus gentilis exprimitur. Hi enim qui unum atque invisibilem Deum noverant, ejusdemque legi saltem carnaliter serviebant, quasi sub meridiano sole ferventes in fidei calore tenebantur. Gentiles autem quia nullam scientiam supernae cognitionis attigerant, velut sine sole frigidi sub Aquilone remanebant. Quia vero tempestas impellit, frigus autem torpore opprimit, recte nunc dicitur: Ab
Abbreviated transcription (Latin):
oe siquando repentinis suggestionib uso
ad primum uestibulum subrepit: ad con¬
sensus tamen ianuam ñ ꝑtingit. Huic ni¬
mirum bestie. impulsu subite formidinis
uictus. ianuam cordis petrus negando aꝑ¬
uit: s citius cognoscendo restitit. flendo
hostis non solum intrando tenuit. S etiam
tenendo possedit: dicatur recte. Ingredietur
bestia latibulum suum: & in antro suo mo¬
rabitur. Quantum namq in eoꝵ mentibus
demorata sit discimus: cum illorum consi¬
lia. attestatione euangelice narrationis au¬
dimus. In illa namq describitur. cum re¬
demptorem nr̃m uiuificare mortuos cerne.¬
rent: in morte eius quanta anxietate cru¬
delitatis insanirent. Qd̃ explere contra illũ
praua desid̾ia ardenter uellent: s tamen
popłm timerent. Quod occasiones occi¬
dendi quererent. & inuenire non posseñ.
qd̾ ad uotum sue seuitie. alienigenarum
manib usi sunt. Quia eum quem legali¬

Expanded text:
et si quando repentinis suggestionibus usque et si quando repentinis suggestionibus usque ad primum vestibulum subripuerit, ad consensus tamen januam non pertingit. Huic nimirum bestiae, impulsu subitae formidinis victus, januam cordis Petrus negando aperuit, sed citius cognoscendo restitit, flendo corda non solum intrando tenuit, sed etiam tenendo possedit, dicatur recte: Ingredietur bestia latibulum suum, et in antro suo morabitur. Quantum namque in Judaeorum mentibus demorata sit discimus, cum illorum consilia attestatione evangelicae narrationis audimus. In illa namque describitur, cum Redemptorem nostrum vivificare mortuos cernerent, in mortem ejus quanta anxietate crudelitatis insanirent, quot explere contra illum prava desideria ardenter vellent, sed tamen populum timerent ; quot occasiones occidendi quaererent, et invenire non possent ; quot ad votum suae saevitiae alienigenarum manibus usi sunt, quia eum quem legali