comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nea ad expiationẽ scelerũ nrõꝵ. nisi eabonitas
domim. clementiaq delcuerit. Qui cũ religiosi co¬
natus obsequia supplici m̃te a nob oblata ꝑspexe¬
rit: exiguos paruosq conatus imm̃sa lib̃alitate ꝓ¬
sequit᷑ dicens. Egosum. egosũ. qui deleo iniqͥta¬
testuas ꝓpt̾ me: et peccatorum tuoꝵ ñ recordabor.
Adhunc gͦ quẽ p̃diximus statũ quisq conscende¬
rit: satiffactionis grãm cotidianis iciuniis ⁊ mor¬
tificatione cordis et corporis assequit᷑: qͥa sic̃ scͥp¬
tum ẽ. si ne sanguinis effusione ñ fit remissio.¬
Caro eñet sanguis: regnũ di posside ñ possuñ.
Et ido quisqͥe uoluerit ab htiꝰ sanguinis esfu¬
maledictus inquit: qui ꝓhibet gladiũ suũ a san¬
guine. Hic nanq ẽ gladius qui illũ noxiũ sangu¬
nẽ quo anmat᷑ materia peccatoꝵ. salubrit̃ fun¬
dens: quicqͥd repererit in m̃bris animȩ nr̃e car¬

Expanded text:
nea ad expiationem scelerum nostrorum, nisi ea bonitas nea ad expiationem scelerum nostrorum, nisi ea bonitas Domini clementiaque deleverit, qui cum religiosi conatus obsequia supplici mente a nobis oblata perspexerit, exiguos parvosque conatus immensa liberalitate prosequitur, dicens: Ego sum, ego sum qui deleo iniquitates tuas propter me, et peccatorum tuorum jam non recordabor . Ad hunc ergo quem praediximus statum quisquis conscenderit, satisfactionis gratiam quotidianis jejuniis et mortificatione cordis et corporis assequetur: quia, sicut scriptum est, sine sanguinis effusione non fit remissioCaro enim et sanguis regnum Dei possidere non possunt . » Et ideo quisquis ab hujus sanguinis effumaledictus, inquit, qui prohibet gladium suum a sanguine. » Hic namque est gladius, qui illum noxium sanguinem, quo animatur materia peccatorum, salubriter fundens, quidquid repererit in membris nostris car
Abbreviated transcription (Latin):
mereat᷑. & turemisisti impietatẽ peccati mei :
Qđ si uerecundiaretrahente reuelare ea corã
hominib erubescis : illiquẽ latele al posstint.
confiteri ea iugi supplicatione ñ desitras ac di¬
cere. Iniquitatẽ meam ego agndsco. et peccatũ
meũ contrame ẽ semꝑ: tibisoli peecatir ⁊ malũ
coram feci: qui et absq ullius tierecudiȩ publi¬
catione curare. et sine imꝓꝑio peccata donare
consuerit. Post istua quoq tam promptũ cer¬
opem nr̃o cõmisit arbitrio: ut indulgentiã
nrõꝵ scelerũ ꝓ nr̃o p̃sumamꝰ affectu dicentes er:
dimitte nob̾ debita nra sicut et nos dimittimꝰ de
bitorib nrĩs. Quigͥ ad indulgentiã suoꝵ crimi¬
nũ desiderat ꝑuemre: istis semet ipsũ aptare
studeat instrum̃tis: nec obdurati cordis ꝑuica¬
tia. a remedio salutari fontẽ tantȩ pietatis auer¬
tat: quia etiã si hec omĩa fecerimꝰ: ñ crunt ido¬

Expanded text:
mereatur: Et tu remisisti impietatem cordis mei? mereatur: Et tu remisisti impietatem cordis mei? Quod si verecundia retrahente revelare coram hominibus erubescis, illi quem latere non possunt, confiteri ea jugi supplicatione non desinas, ac dicere: Iniquitatem meam ego cognosco, et peccatum meum coram me est semper. tibi soli peeenni, et malum coram te feci, qui et absque ullius uerecundiae pnblieatione curare et sine inproperio peeeato donare consueuit. post istud quoqopem nostro commisit arbitrio, ut indulgentiam nostrorum scelerum pro nostro praesumamus affectu, dicentes ei: « Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos diQuisquis igitur ad indulgentiam suorum criminum desiderat pervenire, istis semetipsum aptare studeat instrumentis, nec obdurati cordis pervicacia a remedio salutari fontem tantae pietatis avertat; quia etiamsi haec omnia fecerimus, non erunt ido
Abbreviated transcription (Latin):
ti si ñ habes qđ imꝑtias. licet nullũ ab hoc oꝑe
necessitas inopiȩ ac pauptatis excludat ⁊⁊ qͣn¬
doquidẽ et illiusuidnş auotantũ era ingentibꝰ di¬
tuttm munerib p̃ferent᷑. et ꝑ calice aquȩ frigide
poteris emendatione purgari. Quod si ꝑfectionẽ
uirtutũ. extinctione uiciorũ omniũ. ñ podesadi¬
pisci: sollicitudinẽ piamerga utilitatẽ aliene sa¬
lutis impende. Si autẽ idoneũ te huic ministerio
ñ ec̃ conquereris: oꝑire peccata poteris caritatis¬
affectui. In hoc quoq si de fragilẽ fecerit quęlibet
m̃tis ignauia: oratione saltm. atq int̾cessione¬
scõꝵ remedia uulnerib tuis humilitatis affectu
submissus implora. Postremo qͥs ẽ. qui ñ possit
supplicit̃ dicere. peccatũ incũ cognitũ tibi feci. et
iniusticiã meã non oꝑui: ut ꝑhanc confessio
nẽ etiam illud confident̃ dicere atq subiung̾e̾

Expanded text:
ti si non habes quod impartias licet nullum ab hoc opere ti si non habes quod impartias licet nullum ab hoc opere necessitas inopiae ac paupertatis excludat, qdoquidem et illius viduae duo tantum aera ingentibus divitum muneribus praeferuntur , et pro calice aquae frigidae poteris emendatione purgari. quodsi perfectionem uirtutum extinctione uitiorum omnium non potes adipisci, sollicitudinem piam erga utilitatem alienae salutis inpende. si autem idencumte huic ministerio non esse conquereris, operire peccata poteris caritatisdeda. in hoc quoque ai te fragilem fecerit quaelibet mentis ignauia, oratione saltim atque intercessionesanctorum remedia uulneribus tuis humilitatis affectu submissus inplora. postremo quis est qui non possit suppliciter dicere: peccatum meum cognitum feci: et iniustitiam meam nem etiam illud confidenter subjungere
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine dñi: et oratio fidei saluabit infir¬
mũ: et allcuabit eum dñs: et si inpeccatis sit
dimitcent᷑ ci. Nonnunqͣm misericordie et fidĩ
merito. labes ex coquitur uicioꝵ: scđm illud. Per
miscdias et fidẽ: purgant᷑ peccata. ꝑconfessio¬
nẽ plerunq ac salutem eoꝵ quinrĩs monitis
ac p̃dicatione saluant᷑: qm̃ qui conu̾ti feccrit pec¬
catorẽ ab crrore uiȩ suç. saluat animã ciꝰ amorte:
et cooꝑit multitudinẽ peccadoꝵ. Pindulgentiã
nichilomimꝰ ac remissionẽ nr̃am: ad indulgen¬
tus padefecerit clementia saluatoris: ut nemo
salutẽ cupiens desꝑatione frangat᷑: cũ uideat se
tantis ad uitam remediis inuitari. Si enim pro
infirmitate carins afflictione ieiunioꝵ abolere
te peccata ñ posse causaris. nec potes dicere. ge¬
nua mea infirmata sunt aieiunio. et caro mea
immutata ẽ ꝓpt̃ olcũ: quia cinerẽ tanquã pa¬
nem manducatii. et potum meũ cũ fletu misce¬
bam: elemosinarũ ea redime largitate. Indigen¬

Expanded text:
infirmum, et alleuabit eum dominus: et si in peccatis sit, dimittuntur ei. nonnnmquam miserioordiae ac fidei merito labes excoquitur uitiorum secundum illud: per misericordiam et fidem purgantur peccata. per conuersionem plerumque ac salutem eorum, qui nostris monitis ac praedicatione saluantur, quoniam qui conuerti fecerit peccatorem ab errore uiae suae, saluabit animam eius a morte et cooperiet multitudinem peccatorum, per indulgentiam nihilominus ac remissionem nostram ad indulgentus patefecerit clementia Salvatoris, ut nemo salutem cupiens, desperatione frangatur, cum videat se tantis ad vitam remediis invitari. Si enim pro infirmitate carnis afflictione jejuniorum abolere te peccata non posse causaris, nec potes dicere: Genua mea infirmata sunt a jejunio, et caro mea immutata est propter oleum ; quia cinerem tamquam panem manducabam, et poculum meum cum fletu miscebam : eleemosynarum ea redime largitate. Indigen
Abbreviated transcription (Latin):
leo iniquitas tuas ꝓpt̃ me: et peccatoꝵ tuoꝵ iã ñ
recordabor. Et ita funiculis peccatoꝵ suoꝵ qͥb
unusquisq constringit᷑ absolutus: dño cũ omĩ
grãrũ actione narrabit. Tu dirupisti umcula
mea: tͥ sacͥficabohostiam laudis. De diuersis¬
generalem baptismi grãm. et illud p̃ciosissi¬
mum martrii donũ qđ sanguinis ablutione c̃¬
quirit᷑: multi sunt peidentie fructꝰ : ꝑ quos ad
expiationem criminũ ꝑuenit᷑. Non enĩ tandum
simplici illo penitentiȩ nomine salus ȩc̃na reꝓ¬
mittit᷑. de qua beatus apłs petrus: pemtemi¬
m inquit et conuertimim. ut deleant᷑ peccata ura
et iohes baptista uel ipse dominꝰ: penitentiã agi¬
te appropinquabit enim regnũ cęloꝵ: s etiã ꝑ
caritatis affectũ peccatoꝵ moles obruit᷑. Caritas

Expanded text:
leo iniquitates tuas propter me, et peccatorum tuorum iam non leo iniquitates tuas propter me, et peccatorum tuorum iam non recordabor. et ita funiculis peccatorum suorum, quibus unusquisque constringitur, absolutus domino cum omni gratiarum actione cantabit: disrupisti uincula mea: tibi sacrificabo hostiam laudis. Pgeneralem baptismi gratiam et illud pretiosissimum martyrii donum, quod sanguinis ablutione conquiritur, multi sunt paenitentiae fructus, per quos ad expiationem criminum peruenitur. non enim tantum simplici illo paenitentiae nomine salus aeterna repromittitur, de qua beatus apostolus Petrus paenitemini, inquit, et conuertimini, ut deleantur peccata uestra, et Iohannes Baptista uel ipse dominus: paenitentiam agite: adpropinquauit enim regnum caelorum, sed etiam per caritatis affectum p
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾soꝵ criminũ labe purgatũ. Ad quã tam̃ ob¬
liuionẽ ñ alias ꝑuenit᷑: insi ꝑ oblitterationẽ uici¬
orum atq affectuũ pristinoꝵ: et ꝑfectam cordis
atq integram puritatc̃: quamsine dubio nul¬
lus eoꝵ qui ꝑ ignauiam siue contemptũ uicia sua
purgare neglexerit. assequit᷑: nisi qui gemitib
atq suspiriis mesta iugitate continuatis. omnẽ
sordiũ pristinarũ excoxerit labem: et uirtute
animi atq oꝑe ꝓclamarit ad dm̃. Delictũ meũ
cognitũ tibi feci. et iniusticiã meã ñ operui: et fuert̃
michilacrimȩ meȩ panes die ac nocte: ut conseqͣn¬
ter mercat᷑ audire. Quiescat uox dua aploratu. et
ocłi tui a lacrimis: quia ẽ mercesoꝑi tuo dic̃ dñs.
Illud quoq similit̃. ad eũ uoce dm̃i dirigat᷑. ⁊ de¬
leui ut nubem iniquitates tuas: &e quasi nebu¬
lampeccatatua. Et iderũ. Ego sum egosũ. qͥ de¬

Expanded text:
universorum criminum labe purgatum. Ad quam tamen obuniversorum criminum labe purgatum. Ad quam tamen obliuionem non alias peruenitur nisi per oblitterationem uitiorum atque adfectuum pristinorum et perfectam cordis atque integram puritatem. quam sine dubio nullus eorum qui per ignauiam seu contemptum uitia sua purgare neglexerint adsequetur, nisi qui per gemitus atque suspiria maesta iugitate continuans omnem sordium pristinarum excoxerit labem et uirtute animi atque opere prociamarit ad dominum: delictum meum cognitum feci, et iniustitiam meam non operui, et: fuerunt mihi lacrimae meae panis die ac nocte, ut consequenter mereatur audire: quiescat uox tua a ploratu, et oculi tai a lacrimis: quia est merces operi tuo, ait dominus, illud quoque similiter ad eum uoce domini dirigatur: deleui ut nubem iniquitates tuas, et quasi nebulam peccata tua, et iterum: ego sum, ego sum qui de
Abbreviated transcription (Latin):
est. ñ de penitentiȩ qualitate: s de eiꝰ fine ꝓposi¬
ta ẽ. et de satiffactionis indidio: ad quam congrue
ut arbitror consequent̃q responsum ẽ. Cȩcerũ hoc
qd̃ de peccatoꝵ recordatione dixistis: udile satis
ac necessariũ ẽ s adhuc agentib penitentiam:
ut cũ iugi pectoris sui confusione ꝓclament:
qm̃ iniquitatẽ meã ego cognosco: et peccatũ
meũ contra me ẽ semꝑ: illud etiã. et cogitabo
ꝓpeccato meo. Dũ ergo agimꝰ penitentiã: et
adhuc uiciosorũ actuũ recordatione morde¬
mur: necessariũ ẽ ut ignis incontinentiȩ nr̃e
oborto ex confessione culꝑȩ lacrimarũ imbre
extinguat᷑. Cum uero cuiquã in hac humilitate cor¬
dis sp̃s contritione defixo. atq in labore ⁊ gemitu¬
laboranti uel ꝑduranti hoꝵ recordatio fuerit con¬
sopita: et conscientiȩ spina de medullis animȩ
grã dei miserentis euulsa: certũ ẽ cũ ad satisfactio¬
nisfinẽ atq indulgentiȩ merita ꝑuenisse: et ab

Expanded text:
est, non de poenitentiae qualitate, sed de ejus fine proposita est, et de satisfactionis indicio, ad quam congrue ut arbitror consequenterque responsum est. Caeterum hoc quod de peccatorum recordatione dixistis utile satis ac necessarium est, sed adhuc agentibus poenitentiam, ut cum jugi pectoris sui contusione proclament, Quoniam iniquitatem meam ego agnosco, et peccatum meum contra me est semper ; illud etiam, Et cogitabo pro peccato meo . Dum ergo agimus poenitentiam, et adhuc vitiosorum actuum recordatione mordemur, necessarium est ut ignem conscientiae nostrae obortus ex confessione culpae lacrymarum imber exstinguat; cum vero cuiquam in hac humilitate cordis et spiritus contritione defixo, atque in labore et gemitu perduranti, horum recordatio fuerit consopita, et conscientiae spina de medullis animae gratia Dei miserentis evulsa, certum est eum ad satisfactionis finem atque indulgentiae merita pervenisse, et ab
Abbreviated transcription (Latin):
catoꝵ meoꝵ recordadionẽ m̃tẽ meã etiã de indu¬
stria reuocare contendo: ut adhumilitatẽ ueram
et contritionẽ cordis efficatius inlinatꝰ. audeã di¬
cere cum ꝓpħa. Uide humilitatẽ meã et laborẽ
meũ: & dimitte omnia peccata mea. Responsio¬

Expanded text:
catorum meorum recordationem mentem meam etiam de inducatorum meorum recordationem mentem meam etiam de industria reuocare contendo, ut ad humilitatem ueram et contritionem cordis efficacius inclinatus audeam dicere cum propheta: uide humilitatem meam, et laborem meum: et dimitte omnia peccata mea. PI
Abbreviated transcription (Latin):
dicta sunt. significantius expͥmant᷑: tunc demũ
p̃terita nob uicioꝵ contagiaremissa credenda st̃:
cum fuerint decorde nr̃o p̃sentiũ uoluptatũ de¬
miliationis illa scã salutarisq compunctio:
quȩ ex ꝑsona penitentis ita desc̾bitur: peccatũ
meũ cognitum feci et in iusticiã meã ñ oꝑur: di¬
xi ꝓnuntiabo adu̾sum me iniusticiã meã dño.
ut illud quoq qđ sequit᷑. efficacit᷑ edice merea¬
mur: et tu remisisti impietatẽ cordis mei: Uel
quẽadmodũ inoratione ꝓstrati nosmet ipsos ad
confessionis lacrimas ualebimꝰ excitare:⁊ ꝑ qͣs
delictoꝵ ueniam conseqͥ mereamͣ. scđ̃m illud.
lauabo ꝑsingulas noctes lectũ meũ lacrimis¬
meis stratũ meũ rigabo: si peccadoꝵ nr̃oꝵ me
moriam de nr̃is cordib extrudamꝰ:⁊ quã iubemur
econtrario tenacit̃ custodire. dicende dño. et mi-
Ob quã rẽ ñ solum oꝑans. ucrũ etiam orans ad pec¬

Expanded text:
dicta sunt, significantius exprimantur, tum demum dicta sunt, significantius exprimantur, tum demum praeterita nobis vitiorum contagia remissa esse credenda sunt, cum fuerint de corde nostro praesentium voluptatum demiliationis illa sancta salutarisque compunctio, quae ex persona poenitentis ita describitur: Peccatum meum cognitum feci, et iniustitiam meam non operui. dixi: pronuntiabo aduersus me iniustitiam meam domino, ut illud quoque quod sequitur efficaciter dicere mereamur: et tu remisisti inpietatem cordis mei, uel quemadmodum oratione prostrati nosmet ipsos ad confessionis lacrimas ualebimus excitare, per quas delictorum ueniam consequi mereamur secundum illud: lauabo per singulas noctes electum meum: in lacrimis stratum meum rigabo, si peccatorummoriam de nostris cordibus extrudamus, quam jubemur econtrario tenaciter cuseb quam rem non solum operans, nerum etiam orans ad pec
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ gerimꝰ. uł quib nr̃a conscientia remordet᷑:
nequa quã ulteriꝰ admittamꝰ. Inditiũ uͦ satisfa¬
ctionis et indulgentiȩ ẽ: affectus quoq eoꝵ de
nr̃is cordib expulisse. Nouerit enĩ unusqͥsq
necdũ se peccatis pristinis absolutũ quandiu
sibi satiffactioni et gemitib incubanti. uel illoꝵ¬
quȩ egit uel similtũ criminũ ande occilos ima¬
go p̃luserit: corumq ñ dicã oblectatio. s uel re¬
cordatio infestauerit m̃tis archana. Itaq tẽ se is
qui ꝓsatisfactione ꝑuigilat. a criminib abso¬
lutum ac dep̃teritis admissis tieniam ꝑcepis¬
se cognoscat: cũ nequaꝗͣ cor suũ eorundẽ
uiciorũ illecebris senserit uelimaginatione per¬
stringi. Quã obrẽ uerissimus quidã examinator
residet nr̃a: qui absolutionẽ reatꝰ nr̃i ante co¬
gnitionis et iudicii diẽ adhuc nob̃ in hac carne
cõmorantib dedegit: et finem satisfactionis ac
remissionis grãm pandit. Et ut hec cadẽ quȩ

Expanded text:
scientia remordetur, nequaquam ulterius admittamus. Indicium vero satisfactionis et indulgentiae est affectus quoque eorum de nostris cordibus expulisse. Noverit enim unusquisque nec dum se peccatis pristinis absolutum, quamdiu sibi satiquae egit uel similium criminum ante oculos imago praeluserit eorumque non dicam oblectatio, sed uel recordatio infestauerit mentis areaoa. itaque tunc se is qui pro satisfactione peruigilat criminibus absolutum ac de praeteritis admissis ueniam pereepisse eognoeeat. cum nequaquam cor suum eorundem uitiorum inlecebris senserit uel imaginatione perstringL quamobrem uresidet nostra, qui absolutionem reatus nostri ante cognitionis et judicii diem adhuc nobis in hac carne commorantibus detegit et finem satisfactionis ac remissionis gratiam pandit. Et ut haec eadem quae
Abbreviated transcription (Latin):
ed necesse ẽ ut cum hȩc agimus. nosmet ip¬
sos dõ in cordis contritione mactemꝰ: qͥa
qui passionis dominicȩ misteria celebramꝰ:
debemus imitari quodagimꝰ. Tunc gͦ uere
secerimus. S studendum nobis ẽ. ut etiã
post orationis tempora. inquantũ dõ lar¬
giente possumus. in ipsoar mum suonon¬
dere e uigore seruemiis: ne post cogitatio
ꝑ incuriam fluxe cogitationis ꝑdat. Sic
Nurppe quod poposcerat. anna obtinere
meruit: quia se post lacrimas. in eodem
mentis uigore selauit. De quanimirũ scͥptũ ẽ.

Expanded text:
ed necesse est ut cum haec agimus, nosmetipsos Deo in cordis contritione mactemus, quia qui passionis dominicae mysteria celebramus, debemus imitari quod agimus. Tunc ergo vere fecerimus. Sed studendum nobis est ut etiam post orationis tempora, in quantum Deo largiente possumus, in ipso animam suo pondere et vigore servemus; ne post cs anima nostra per incuriam fluxae cogitationis perdat. Sic quippe quod poposcerat, obtinere anima meruit, quia se post lacrymas in eodem mentis vigore servavit. De qua nimirum scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis ab aliis fiunt.Igter hec autẽ pen¬
sandũ ẽ. quod tutior uiasit: ut bonũ qͦd qͥs¬
rum exire: quampost uincula libertatẽ que
conspicimus defluxisse. tota m̃te contempne̾.
cotidiana dõ lacrimarũsacrificia. cotidianaᷤ
carnises et sangumis hostias immolare.
Hȩc namq singularit̃ uictima. ab eterno in¬
teritu animas saluat: quȩ illam nob mor¬
tẽ ungeniti ꝑ misterium reparat. Quilicet
surgens amortuis iam ñ morit᷑. et mors erultͣ
ñ dominabit᷑: tam̃ inscipso immortalit̃ ator
incorruptibilit̃ uitiens. ꝓ nobis iterũ in hoc
misterio sacre oblationis immolat᷑. Eius qͥp¬
pe ibi corpꝰ sumit᷑: eiꝰ caro in popłi salutẽ par¬
titur: eiꝰ sanguis ñ iam in manꝰ infideliũ s
in orafidelium fundit᷑. Hinc eͦ pensemꝰ qua¬

Expanded text:
ipsis ab aliis fiunt. Inter haec autem penipsis ab aliis fiunt. Inter haec autem pensandum est, quod tutior via sit, ut bonum, quod quisrum exire quam post vincula libertatem quaequia jam conspicimus defluxisse, tota mente contemnere; quotidiana Deo lacrymarum sacrificia, quotidianas carnis ejus et sanguinis hostias immolare. Haec namque singulariter victima ab aeterno interitu animas solvit, quae illam nobis mortem Unigeniti per mysterium reparat. Qui licet surgens a mortuis jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur, in se ipso immortaliter, atque incorruptibiliter vivens, pro nobis iterum in hoc mysterio sacrę oblationis immolatur. Eius quippe ibi corpus sumitur, eius caro in populi salutem partitur, eius sanguis non in manus infidelium, sed in ora fidelium funditur. Hinc ergo pensemus, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut neq dep̃ssus somno eẽm. neq uigila¬
re me crederẽ: cũ ecce meodẽ medio marime
posito qͥdam apparuit: quimͥ panẽ adre¬
fectionẽ deculit: quẽ mox ut comẽdi. uire
recepi. Nec longe post. nauistransiens. ad¬
fuit ÷ que me ab illoundarũ ꝑiculo susce¬
pit: atq ad tram durit. Qđ scilicet epc ari
diens. reqͥsiuit cdie: atq illũ fuisse diẽ pro¬
certo repꝑit: qͦ um eo pb̃r in hostica insula.
orñi botentidõ hostiam sacie oblationis im¬
molauit. Petꝵꝰ. Ea que narras: iose qͦc in
sicilia positus anoru GREGORIUS.¬
Uurcocredo. quia hoc tam apte scientibꝰ o¬
stendat᷑ qͦd anescientib agit᷑: ut cunctis
hec agentibꝰ atq nescientih ostindat᷑ q sir
solubiles culpȩ ñ fuerint:e ab solutione
ꝓdesse etiam mortuu s uictima sacre oblationis
possit. S sciendũ ẽ. quia illis sacra uictima mor¬
etiam post mortẽ bona adiuuent. quȩ hic ꝓ

Expanded text:
ita ut neque depressus somno essem, neque me vigilaita ut neque depressus somno essem, neque me vigilare crederem: cum ecce in eodem medio mari me posito quidam apparuit qui mihi panem ad refectionem detulit. Quem mox ut comedi, vires recepi. Nec longe post navis transiens adfuit, quae me ab illo undarum periculo suscepit, atque ad terram deduxit. » Quod scilicet episcopus audiens, requisivit diem, atque illum diem fuisse reperit, omnipotenti hostiam sacrae oblationis immolavit. PETR. Ea quae narras, ipse quoque in Sicilia positus agnovi. GREGOR. Idcirco credo, quia hoc tam aperte cum viventibus ac nescientibus agitur, ut cunctis haec agentibus ac nescientibus ostendatur quia si insolubilos culpae non fuerint, ad absolutionem prodesse etiam mortuis victima sacrae oblationis possit. Sed sciendum est quia illis sacraetiam post mortem bona adjuvent, quae hic pro
Abbreviated transcription (Latin):
uehement̃ afflictus. mortuũ credidit: insuꝑ
obsequiũ caritatis unũ qͦd mortuo debebat
impendit: ut omipotenti dõ ꝓ absolutio¬
ne eiꝰ anme offerrisacrificiũ uic̃timȩ sali¬
taris iuberet. Quo oblato: restaurata naue
ꝑrexit aditaliam. Cumq ad romanũ por¬
tũ uenisset: illic nautã repꝑit. quẽ mortuũ pu¬
tauit: Tunc inopinata exultatione gauisus ẽ:
eũq qualit̃ tot diebꝰ in illo tanto maris ꝑicło
uiuere potuisset. inqͥsiuit. Qͥ uidelicet indi¬
cauit. quotiens in illiꝰ tempestatis fluctib
cũ eodẽ quẽ regebat. fuisset carabo uersatꝰ.
qualitercũ illo undis pleno natauerat:
et quotiens eo asuꝑioriparte deorsũ mersoip¬
se carme eiꝰ suꝑsederat: adiungens qͥa cũ die¬
bꝰ ac noctibꝰ. hoc incessanter faceret. iamq
eius uirtus funditus ex fame simulet labo¬
testatur dicens. Laborans influctibꝰ atq de¬
siciens. subitomentis ponaere sũ grauatꝰ:

Expanded text:
vehementer afflictus mortuum credidit, sed, per vehementer afflictus mortuum credidit, sed, per obsequium charitatis, unum quod mortuo debebat impendit, ut omnipotenti Deo pro absolutione ejus animae offerre sacrificium victimae salutaris juberet. Quo oblato, restaurata nave, perrexit ad Italiam. Cumque ad Romanum portum venisset, illic nautam reperit quem mortuum putabat. Tunc inopinata exsultatione gavisus est, et eum qualiter tot diebus in illo tanto maris periculo vivere potuisset inquisivit. Qui videlicet indicavit quoties in illius tempestatis fluctibus cum eodem quem regebat fuisset carabo versatus, qualiter cum illo undis pleno nataverat, et quoties eo a superiori parte deorsum verso ipse carinae ejus supersederat; adjungens cum diebus ac noctibus hoc incessanter faceret, jamque ejus sque testatur, dicens: « Laborans in fluctibus atque deficiens, subito mentis pondere sum gravatus,
Abbreviated transcription (Latin):
iugem reuersus. quib diebꝰ eius uincula
soluerent᷑ innotuit. eiꝰq coniunx illos fu¬
isse dies quibꝰ ꝓeo offerebat sacrificiũ re
cognouit: et exalia nobis re que ane
nos septem gesta ẽ. certissime confirmatur.
Agatho ⁊ enim panormitanꝰ ep̃c sic̃ fideles mͥ
ac religiosi uiri multi destatisunt atq testan¬
tͣ. cũ beate memorie decessoris mei tp̃r iussꝰ
eẽt ut romã ueniret: iumnimie tempesta¬
ts ꝑtulit: ita ut se ex tanto undarũ piculo
euadere posse diffideret. Nauta uͦ illiꝰ uarica
nomine. qͥ nẽ eiꝰdẽ eccłȩ clericatꝰ officio fungit᷑.
pꝰ nauẽ carabum regebat. Qui rupto fune cũ
eodẽ carabo quẽ regebat: int̾ undarũ cumu¬
los repente disparuit. Nauis autem cui epc̃
p̃erat: tandẽ pꝰ multa ꝑicła. ad hosticam in¬
sulam. fluctibus quassata ꝑuenit. Cũq die
t̃cio epc̃ nautã qui ab eo abreptus incarabo fui¬
erat. innullã maris partẽ uideret aparere:

Expanded text:
jugem reversus, quibus diebus ejus vincula jugem reversus, quibus diebus ejus vincula solverentur innotuit, ejusque conjux illos fuisse dies in quibus pro eo sacrificium offerebat recognovit, et ex alia nobis re quae ante annos septem gesta est certissime confirmatur. Agatho enim Panormitanus episcopus, sicut fideles mihi ac religiosi viri multi testati sunt atque testantur, cum beatae memoriae antecessoris mei tempore jussus esset ut Romam veniret, vim nimiae tempestatis pertulit, ita ut se ex tanto undarum periculo evadere posse diffideret. Nauta vero illius, Baraca nomine, qui nunc ejusdem Ecclesiae clericatus officio fungitur, post navem carabum regebat, ruptoque fune cum eodem carabo quem regebat inter undarum cumulos repente disparuit. Navis autem cui episcopus praeerat, tandem post multa pericula ad Usticam insulam fluctibus quassata pervenit. Cumque die tertio episcopus nautam qui ab eo abreptus in carabo fuerat in nulla maris parte videret apparere,
Abbreviated transcription (Latin):
ret quid ꝓ eo fr̃s agerent. et fr̃s ignora¬
rent quid de illo copiosus uidisset: uno
eodemq tempore dum cognoscit ille. istiqͥd
egerint. atq isti cognoscunt. ille qͥd uide¬
rit: cõcordante simul uisione et sacrificio.¬
aꝑte claruit. quia fr̃ qui defunctus fuerat.
ꝑsalutarem hostiam supliciũ euasit. Petrꝰ¬
Mira sunt ualde quȩ audio: et non medioc̾t
niant uerba mortuoꝵ: confirmant hec
facta uiuentiũ. Namuir uitȩ uenerabił cassi
dicens. Age qͦd agis: oꝑare quod oꝑaris:
non cesset pestuus. ñ aesset manus tua: nata¬
le apłoꝵ uenies ad me: et retribuam tͥ merce¬
dem tuam. Qui post annos septẽ ipso natali¬
cio apłoꝵ die. cũ musarũ sollemnia ꝑegis¬
set. et mysteria sacre cõmunionis accepisset.
quendã apud hostes incapqiuitate positũ
uinculis religatum fuisse. ꝓ quo sua con¬
ninx dieb cerdis sacrificium offerre con¬
sueuerat: qui longo post tempore ad con¬

Expanded text:
ret quid pro eo fratres agerent, et fratres ignoraret quid pro eo fratres agerent, et fratres ignorassent quid de illo Copiosus vidisset, uno eodemque tempore dum cognoscit ille quid isti egerant, atque isti cognoscunt quid ille viderat, concordante simul apte claruit quia frater, qui defunctus fuerat, per salutarem hostiam supplicium evasit. Mira sunt valde quae audio, et non mediocritniant verba mortuorum, confirmant haec facta viventium. Nam vir vitae venerabilis Cassiu suscepit, dicens: Age quod agis, operare quod operaris, non cesset pes tuus, non cesset manus tua, natali Apostolorum venies ad me, et retribuam tibi mercedem tuam. Qui post annos septem ipso natalitio apostolorum die cum missarum solemnia peregisset, et mysteria sacrae communionis accepisset, quemdam apud hostes in captivitate positum, et in vinculis religatum fuisse, pro quo sua conjux diebus certis sacrificium offerre consueverat: qui longo post tempore ad con
Abbreviated transcription (Latin):
T̃unc euocato ad me eodem precioso monaste¬
rii nr̃i p̃posito: tristis dixĩ. Diuẽ qͦd fr̃ ille
qui defunctus est. inigne cruciat᷑: debemꝰ
ei aliquid caritatis impendere: et eũ qͣn¬
tum possumus ut eripiat᷑ adiuuare. Ua¬
de itaq. et ab hodierno diebꝰ iriginta con¬
tinuis offerre ꝓeosacrificium stude: et
nullus omnino p̃termittat᷑ dies dͦ ꝑ ab¬
solutione illius salutaris hostia ñ immo¬
letur. Qui ꝓtinus abscessit: et paruit.
Nob̃ autem alia curantibus atq euoluto¬
dies ñ numerantibꝰ: isdem fã qui de¬
functus fuerat. nocte quadam fr̃i suo germano
copioso ꝑuisionẽ apparuit. Quem ille cũ ui¬
disset: inquisiuit dicens. Quid est fẽ: qͦ¬
mͦ es: Cui ipse respondit. Nunc usq male
fui: sed iam modobene sum: qr hodie cõ¬
munionem recepi. Qd̃ isdem copiosus ꝑ
ipse dies extiterat. quo ꝓeo tricesima obla¬
tio fuerat impleta. Cumq copiosus nesci¬

Expanded text:
Tunc evocato ad me eodem Pretioso monasteTunc evocato ad me eodem Pretioso monasterii nostri praeposito, tristis dixi: Diu est quod frater ille qui defunctus est in igne cruciatur, debemus ei aliquid charitatis impendere, et eum in quantum possumus, ut eripiatur, adjuvare. Vade itaque, et ab hodierna die diebus triginta continuis offerre pro eo sacrificium stude, ut nullus omnino praetermittatur dies quo pro absolutione illius hostia salutaris non immoletur. Qui protinus abscessit, et dictis paruit. Nobis autem alia curantibus, atque dies evolutos non numerantibus, idem frater qui defunctus fuerat, nocte quadam fratri suo germano Copioso per visionem apparuit. Quem ille cum vidisset, inquisivit, dicens: Quid est, frater, quomodo es? Cui respondit: Nunc usque male fui, sed jam modo bene sum, quia hodie communionem recepi. Quod idem Copiosus peipse dies exstiterat quo pro eo tricesima oblatio fuerat impleta. Cumque Copiosus nesci
Abbreviated transcription (Latin):
q rebus unam morienti. alteram uͦ uolui
uiuentibꝰ fr̃ibusꝓdesse: ut et illũ amaritu¬
do mortis aculpa solubilem faceret: et istos
auaritiȩ tanta damnatio misceri in culpa
phiberet. Quod ita factum ẽ. Nam cũ isdẽ¬
se quereret fr̃ib cõmendare: nullusq ẽ¬
fr̃ibus ei applicari et loqui dignaret᷑: ei¬
suus carnalis fr̃ cur abomĩb esset abhomi¬
natus indicauit. Quiꝑtinus de reatu suo
uehementer ingemuit: atq in ipsa tristi¬
cia e corpore exiuit. Qurita ẽ sepultus ut
dixeram.Si fr̃s om̃s eadem eius sententia
ꝑturbati. ceꝑunt singuli extrema queq et
ad medium ꝓferre: uehementerq formi¬
dare. ne quid apud se ẽẽt. unde repieh en¬
di potuissent. Cum ueropost mortẽ eius
triginta iam essent dies euoluti: cepit a¬
nimus meus defuncto fr̃i compati. eiusq
cum dolore graui supplicia pensare: et si
quod eẽt creptionis eius remediũ querere.

Expanded text:
que rebus unam morienti, alteram vero volui que rebus unam morienti, alteram vero volui viventibus fratribus prodesse, ut et illum amaritudo mortis a culpa solubilem faceret, et istos avaritiae tanta damnatio misceri in culpa prohiberet. Quod ita factum est. Nam cum idee quaereret fratribus ei applicare et loqui dignaretur; ei carnalis frater cur ab omnibus esset abominatus indicavit. Qui protinus de reatu suo vehementer ingemuit, atque in ipsa tristitia e corpore exivit. Qui ita est sepultus ut dixeram. Sed fratres omnes eadem ejus sententia perturbati, coeperunt singuli extrema quaeque ead medium proferre, et vehementer formidare ne quid apud se esset, unde reprehendi potuissent. Cum vero post mortem ejus triginta jam dies essent evoluti, coepit animus meus defuncto fcum dolore gravi supplicia pensare, et si quod esset ereptionis ejus remedium quaerere.
Abbreviated transcription (Latin):
niter uiuerent: quatinꝰ eissingłis nulla ha¬
bere ꝓpͥa liceret. Tunc nimio merore ꝑcussus:
cogitare cepi. uł qͥd ad purgationẽ morientis
facerẽ: uł qͥd in exemplouiuentibꝰ fr̃ibꝰ ꝓuide¬
rem. Precioso gͥ eiusdẽ monasterii p̃posito
ad me accito: dixi. Uade: et nullus exfr̃ib
se ad cũ morientẽ iungat. nec sermonẽ con¬
solatioisex cinꝰlibet eor̃ ore ꝑcipiat. s cũ ĩ morte c̃stitu¬
qͦs occulte hahuit. acunctis tr̃ibꝰ abhominatꝰ sit:
ut saltem in morte deculpa sua mentem illius
amaritudo trans uerberet: atq a peccato
quod ꝑpetrauit purget. Cũ uero mor¬
duus fuerit. corpus illius cũ fratrũ corpo¬
ribꝰ non ponat᷑: s quolibet fossam insterqͥ¬
limo facite. ac in ea corpus eiusꝓicite: ibiq
suꝑ eum tres aureos quos reliquit iactate. si¬
mul om̃selamantes. pecuma tua decũ sit in
ꝑditione: et sic eum t̾a oꝑite. In quibꝰ utris¬

Expanded text:
niter viverent, quatenus eis singulis nulla haniter viverent, quatenus eis singulis nulla habere propria liceret. Tunc nimio moerore perculsus cogitare coepi, vel quid ad purgationem morientis facerem, vel quid in exemplo viventibus fratribus providerem. Pretioso igitur ejusdem monasterii praeposito ad me ascito dixi: « Vade et nullus ex fratribus se ad eum morientem jungat, nec sermonem consolationis ex cujuslibet eorum ore percipiat; sed cum in morte constituquos occulte habuit a cunctis fratribus abominatus sit; ut saltem in morte de culpa sua mentem illius amaritudo transverberet, atque a peccato quod perpetravit purget. Cum vero mortuus fuerit, corpus illius cum fratrum corporibus non ponatur, sed quolibet fossam in sterquilinio facite, in eo corpus ejus projicite, ibique super eum tres aureos quos reliquit jactate, simul omnes clamantes, Pecunia tua tecum sit in perditione, et sic eum terra operite. In quibus utris
Abbreviated transcription (Latin):
niũ reminiscor. Quidã nãq monachꝰ. iustus
noĩe. medicinȩ arte fuerat imbutꝰ : qͥ mͥ in eodẽ
monasterio constituto. sedule obseqͥ. atq in
assiduis egritudinibꝰ meis excubare consueue¬
rat. Hic itaq languore corporis p̃uentus: ad
extremũ deductus ẽ. Cui impsasua molestia
fr̃ germanꝰ. nomine copiosus. seruiebat. Qui
ipse qͦq nc̃ in hacurbe ꝑeandẽ medicinȩ ar¬
tem temporalis uitȩ stipendia sectat᷑. S p̃di¬
ctus iustꝰ cũ iam se ad extremũ ꝑuenisse cogno¬
uisset: eidẽ copioso fr̃isuo quia occultos tres
aureos haberet innotuit. Qd̾ nimirũ fr̃ibꝰ ñ
potuit celari: s subtiliter indagantes atq illiꝰ
omĩa medicam̃ta ꝑscrutantes: eosdẽ tres au
Qd mox ut mͥnuntiatũ ẽ: tantũ malũ de frẽ
qͥ nob̃cũ cõmunit̾ uixerat. equanimit̃ ferre
ñ ualur: Quippe qr eiusdẽ nr̃i monasterii
semꝑ regula fuerat: ut cuncti srs ita cõmu¬

Expanded text:
nium reminiscor. Quidam namque monachus, Justus nium reminiscor. Quidam namque monachus, Justus nomine, medicinali arte fuerat imbutus, qui mihi in eodem monasterio constituto sedule obsequi, atque in assiduis aegritudinibus meis excubare consueverat. Hic itaque languore corporis praeventus, ad extremum deductus est. Cui in ipsa sua molestia frater germanus, nomine Copiosus, serviebat, qui ipse quoque nunc in hac Urbe per eamdem medicinae artem temporalis vitae stipendia sectatur. Sed praedictus Justus cum jam se ad extremum pervenisse cognovisset, eidem Copioso fratri suo quia occultos tres aureos haberet innotuit. Quod nimirum fratribus non potuit celari, sed subtiliter indagantes, atque illius omnia medicamenta perscrutantes, eosdem tres auum malum de fratre qui nobiscum communiter vixerat, aequanimiter ferre non valui. Quippe quia ejusdem nostri monasterii semper regula fuerat, ut cuncti fratres ita commu
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s ẽ: ego hunc manducare ñpossũ. Me ⁊enĩ
quẽ uides. aliqͣndo loci huiꝰ dñs fui: s ꝓculpis
meis. hic post mortẽ deputatus sũ. Si autẽ mͥ
p̃stare uis. omĩpotenti dõ ꝓme offer hc̃ panẽ:
ut ꝓpeccatis meis int̾uenias. Et tune exaudi¬
tũte eẽ cognosce: cumhic adlauandũ ueneris.
⁊ me minime inueneris. Inqͥbꝰ u̾bis disparuit:
⁊is qͥ eẽ homo uidebat᷑. euanescendo inno¬
tuit qͥa sp̃s fuit. Idem aũt pb̃r ebdomadacon¬
tinuase ꝓeo inlacͥmis afflix̃ ⁊ salutarẽ hosti¬
am cotidie obtulit: et reuersus post ad bal¬
neũ. eũ iam mini̾me inuenit. Qua ex re qͣntũ
psit animabꝰ immolatio sacrȩ oblationis osten¬
dit᷑: qͣndohanc et ipsi mortuoꝵ sp̃s auiuen¬
tibꝰ petunt: et signa indicant. quibꝰ ꝑeã abso¬
luti ẽẽ uideant᷑. S neq hoc silendũ existimo:
qͦd actum in meo monasterio.ante hoc trien¬

Expanded text:
sanctus est, ego hunc manducare non possum. Me etenim sanctus est, ego hunc manducare non possum. Me etenim quem vides, aliquando loci hujus dominus fui, sed pro culpis meis hic post mortem deputatus sum. Si autem mihi praestare vis, omnipotenti Deo pro me offer hunc panem, ut pro peccatis meis intervenias. Et tunc exauditum te esse cognosce, cum huc ad lavandum veneris, et me minime repereris. In quibus verbis disparuit, et is qui homo esse videbatur, evanescendo innotuit quia spiritus fuit. Idem vero presbyter hebdomada continua se pro eo in lacrymis afflixit, salutarem hostiam quotidie obtulit, et reversus post ad balneum, eum jam minime invenit. 465 Qua ex re quantum prosit animabus immolatio sacrae oblationis ostenditur, quando hanc et ipsi mortuorum spiritus a viventibus petunt, et signa indicant quibus per eam absoluti videantur. Sed neque hoc silendum existimo quod actum in meo monasterio ante hoc trien
Abbreviated transcription (Latin):
consueuerat. Ubi dũ die qͣdã fuisset ingressus:
inuenit quendã incognitũ uirũ ad suũ obseqͥ¬
um p̃paratũ ⁊ quisibi de pedibꝰ calciam̃ta ab¬
straheret. uestim̃ta susciꝑet. et exeunti a calo¬
rib sabana p̃beret: atq minsteriũ om̃e cũ ma¬
gno famulatu ꝑageret. Cumq hoc sepiꝰ fie¬
ret: isdem phr dic quodam ad balneũ iturus.
int᷑ semec ipsum eogitans dix̃. Uiro illi qͥ mͥ so¬
let tam deuotissime ad lauandũ obseqͥ. ingͣ¬
tus apparere ñ debeo: s aliqͥd mecũ necesse ẽ
ei ꝓmunere portare.Tunc duas secũ oblatio¬
nũ coronas deculit. Qui mox ut ꝑuenit ad
locũ. hominẽ inuenit: atq ex more. eiꝰ obse¬
quio in om̃ibꝰ usus ẽ. Lauit itaq: et cũ tam
uestitus uoluisset egredi: hoc qͦd secũ de¬
tulerat. obsequenti sibi uiro ꝓbenedictio¬
ne obtulit: petensut benigne susciꝑet. qͦd e ca¬
ritatis grã offerret. Cui ille merens afflictusq
respondit. Michuista quare daspat̃: Iste panis

Expanded text:
bi dum die quadam fuisset ingressus, invenit quemdam incognitum virum ad suum obsequium praeparatum, qui sibi de pedibus calceamenta abstraheret, vestimenta susciperet, exeunti a caloribus sabanum praeberet, atque omne ministerium cum magno famulatu perageret. Cumque hoc saepius ageret, idem presbyter die quadam ad balneum iturus, intra semetipsum cogitans dixit: « Viro illi qui mihi solet tam devotissime ad lavandum obsequi, ingratus apparere non debeo, sed aliquid me necesse est ei pro munere portare. » Tunc duos secum oblationum panes detulit. Qui mox ut pervenit ad locum, hominem invenit, atque ex more ejus obsequio in omnibus usus est. Lavit itaque, et cum jam vestitus voluisset egredi, hoc quod secum detulerat, obsequenti sibi viro pro benedictione obtulit, petens ut benigne susciperet quod ei charitatis gratia offerret. Cui ille moerens afflictusque respondit: « Mihi ista quare das, pater? Iste panis
Abbreviated transcription (Latin):
fundioris scientiȩ ignorat archana: Qu̾eadmodũ
ergo stabit istasententia: que scientiam spiritalẽ
soli cordis tribtut puritati

Expanded text:
fundioris scientiae ignorat arcana? Quemadmodum ergo stabit ista sententia quae scientiam spiritalem soli cordis tribuit puritati
Abbreviated transcription (Latin):
eroranus. Diffinitio ista nequaꝗͣ uidet᷑ nob̃ ue¬
ritate fulciri: aut ꝓbabili ratione subnixa.
Cum enim om̃s qui fidc̃ xp̃i aut nequaquã suscipi¬
unt. aut impia dogmatũ prauitate corrumpunt.
immundi cordis cẽ manifestum sit. quomͦ muld iu¬
catholicoꝵ qui diuersis uitiis inuoluunt᷑. ꝑfectam
scripturarũ scientiam consecuti. de spiritalis doctri¬
nȩ magnitudine głandur: et econtra scõꝵ uiroꝵ in-¬
numera multitudo. quoꝵ cor ab omĩ peccatoꝵ conta¬

Expanded text:
ermanus: Definitio ista nequaquam videtur nobis veritate fulciri, aut probabili ratione subnixa. Cum enim omnes qui fidem Christi aut nequaquam suscipiunt, aut impia dogmatum pravitate corrumpunt, immundi cordis esse manifestum sit, quomodo multi Jucorum, qui diuersis uitiis inuolunntur, perfectam Bcripturarum scientiam consecuti de spiritalis dootrinae magnitudine gloriantur, et e contra sanctorum uirorum innumera multitudo, quorum cor ab om
Abbreviated transcription (Latin):
Termanus. Quid ergo si uno uolente ꝑfice
aliquid qđ scd̃m dm̃ cõmodũ et salubre
ꝑspexerit. alius ñ p̃stet assensum: exsequen¬
duni ne etiam contra uotum frĩs ẽ. an ꝓ eiꝰ
arbitrio negligendum:
oseph. Iccirco diximus plenã. atq ꝑfectam
amiciciȩ grãm. nisi inter ꝑfectos uiros eiusdẽ¬
q uirtutis ꝑseuerare non posse: quos eadem
uoluntas unumq ꝓpositũ. aut nunquã. aut
certe raro. facit diuersa sentire: aut inhis q̃
ad ꝓfectum spiritalis ꝑtinent cutȩ. patit᷑
dissidere. Q.uod si ammosis cȩꝑint contentio.¬
nib estuare: liquoutiq eos nunquã scd̾m re.¬
gulam quam p̃diximus fuisse concordes. S

Expanded text:
GERMANVS: Quid ergo? si uno uolente perficere GERMANVS: Quid ergo? si uno uolente perficere aliquid, quod secundum deum conmodum et salubre perspexerit, alius non praestet adsensum, exsequendumne etiam contra uotum fratris est an pro eius arbitrio neglegendum? JOSEPH: Idcirco diximus plenam atque perfectam amicitiae gratiam nisi inter perfectos uiros eiusdemque uirtutis perseuerare non posse, quos eadem uoluntas unumque propositum aut numquam aut certe raro diuersa sentire aut in his quae ad profectum spiritalis pertinent uitae patitur dissidere. quodsi animosis coeperint contentionibus aestuare, liquet utique eos numquam secundum regulam quam prae diximus fuisse concordes. s
Abbreviated transcription (Latin):
bilisq coniunctio: quȩ sola untutũ parilitate
federat᷑. Dñs enim in habitare facit unanimes
in domo: et iecirco in his tantum in dirupta po¬
test dilectio ꝑmanere: in quibꝰ unũ ꝓpositum.
acuoluntas. unũ uelle. ac nolle consistit. Qtiã si
uos quoꝙ cupitis ininolabilẽ retentare: festinan¬
dum c̃ uob̃. ut expulsis pͥmitus uitiis. mortifice¬
tis ꝓpͥas uoluntates: et ut unito studio atq ꝓpo¬
sito. illud quod ꝓpħa admodum delectat᷑ unani¬
mider implcatis. Ecce quambonũ et quã iocun¬
dum: habitare fr̃s inunũ. Qđ non localit̃: s
spiritaliter oportet intelligi. Nichil ꝓdest si moribꝰ
ac ꝓposito dissidentes. una habitatione iungant᷑:
nec obest parili uirtute fundatis. ꝑ locoꝵ int̾¬
ualla disiungi. Apud dm̃nanq moꝵ cohabita¬
tio. ñ locoꝵ unita fr̃s habitatio coniungit: nec
potest unquã pacis integritas custodiri: tibi
uoluntatum diuersitas inuenit᷑.

Expanded text:
bilisque coniunctio, quae sola uirtutum parilitate bilisque coniunctio, quae sola uirtutum parilitate foederatur: dominus enim inhabitare facit unius moris in domo. et idcirco in his tantum indisrupta potest dilectio permanere, in quibus unum propositum ac uoluntas, unum uelle ac nolle consistit. quam si uos quoque cupitis inuiolabilem retentare, festinandum est uobis, ut expulsis primitus uitiis mortificetis proprias uoluntates et ut unito studio atque proposito illud quo propheta admodum delectatur gnauiter impleatis: ecce quam bonum, et quam iucundum habitare fratres in unum. quod non localiter, sed spiritaliter oportet intellegi. nihil enim prodest si moribus ac proposito dissidentes una habitatione iungantur, nec obest parili uirtute fundatis per locorum interualla disiungi. apud deum namque morum cohabitatio, non loeoram, unita fratres habitatione coniungit, nec potest umquam pacis integritas custodiri, ubi uoluntatum diuersitas inuenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
fuitq int̾ eos quȩdam temporalis affectio: qͥa ñ
equali utriusq uirtute. s unius patientia ser¬
uabat᷑. Quȩ qũauis ab uno magnanimit̃. atq
infatigabiliter retentit᷑: necesse ẽ tamen eã alt̾iꝰ
pusillammitate dirũpi. Infirmitates naq eoꝵ
qui tepidius expetunt ꝑfectionis sanitatẽ: qͣn¬
talibet fortium tolerantia sustentent᷑: ab ipsis
tamen qui infirmisunt nonferunt᷑. Habent em̃
insitas cõmotionũ causas. quȩ eos quietos esse
nonsinant. ut solent hii qui carnali egritudi¬
ne ddetinent᷑. stomachi sui. infirmitatisq fasti¬
dia. coquoꝵ uel ministrantiũ negligentus im¬
putare: et quantalibet eis obsequentiũ sollici¬
tudo deseruiat: nichilominus tamen saniscau¬
sas suȩ cõmotionis adscribere. quas sibi utiq
uitio ualidinis suȩ inesse nonsentiunt. Quã¬
obrem. hȩc c̃ amiciciȩ ut diximus fida indissolu¬

Expanded text:
fuitque inter eos quaedam temporalis adfectio, quia non fuitque inter eos quaedam temporalis adfectio, quia non aequali utriusque uirtute, sed unius patientia seruabatur: quae quamuis ab uno magnanimiter atque infatigabiliter retentetur, necesse est tamen eam alterius pusillanimitate disrumpi. infirmitates namque eorum qui tepidius perfectionis expetunt sanitatem, quantalibet fortium tolerantia sustententur, ab ipsis tamen qui infirmi sunt non feruntur. habent enim insitas sibi conmotionum causas quae eos quietos esse non sinant: ut solent hi qui carnali aegritudine detinentur stomachi sui infirmitatisque fastidia coquorum uel ministrantium neglegentiis inputare, et quantalibet eis obsequentium sollicitudo deseruiat, nihilominus tamen sanis causas suae conmotionis adscribere, quas sibi utique uitio ualitudinis suae inesse non sentiunt. quamobrem haec est amicitiae ut diximus fida insolu
Abbreviated transcription (Latin):
ghis igitur cimetis. unum ẽ genus insolubile
caritatis: qͥ nec cõm̃dationis grã. nec officii.
uel muneris magnitudo contractusue cuiꝰqͣ
ratio. uel naturȩ necessitas iungit: s sola simi¬
litudo uirtutum. Hec inquam ẽ quȩ nullis un¬
quam casibus scinditur: quam ñ solũ dissoci¬
are. uel delere.locorum uel tempoꝵ int̾ualla ñ
p̃ualent: s nec mors quidem ipsa diuellit. Hȩc
est uera et indirupta dilectio: quȩ gemina a¬
micoꝵ ꝑfectione. ac uirdute concreseit. Cuius
semel initum fȩdus. nec desiderioꝵ uarietas:
nec contentiosa dirumpet contrarietas uolun¬
tatum. Cȩterũ multis nouimus in hoc ꝓposito
constitutos. qui cũ ꝓcaritate xp̃i flagrantissi¬
ma essent sod alitate deuincti. non ꝑpetuo eam
nec indirupte seruare potuerunt: quia licet
bono societatis principio inderentur. ñ tamen
uno nec pari studio arrtptum ꝓpositũ tenuer̃:

Expanded text:
In his igitur cunctis unum est genus insolubile In his igitur cunctis unum est genus insolubile caritatis, quod nec conmendationis gratia nec officii uel munerum magnitudo contractusue cuiusquam ratio uel naturae necessitas iungit, sed sola similitudo uirtutum. haec, inquam, est quae nullis umquam casibus scinditur, quam non solum dissociare uel delere locorum uel temporum interualla non praeualent, sed ne mors quidem ipsa diuellit. haec est uera et indisrupta dilectio, quae gemina amicorum perfectione ac uirtute concrescit, cuius semel initum foedus nec desideriorum uarietas nec contentiosa disrumpet contrarietas uoluntatum. ceterum multos nouimus in hoc proposito constitutos, qui cum pro caritate Christi flagrantissima essent sodalitate deuincti, non perpetuo eam nec indisrupte seruare potuerunt, quia, licet bono societatis principio niterentur, non tamen uno nec pari studio arreptum propositum tenuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ipsis etiam obicere se ꝑiculis mortiq ñ metu¬
ant. Deniq etiam illa bestiarum. uel serpentiũ.
uel alitum genera. quas intolerabilis feritas. ac
letale uirus abomnib separat. ac secernit. ut st̃
basilisci uel monocerotes. ul grypes: cũ etiam
uisu ipso cunctis ꝑnitiosa ẽẽ dicantur: int̾se ta¬
men ꝓoriginis ipsius affectionisq consortio. pa¬
cata et innoxia ꝑseuerant. S hȩc omnia quȩ di¬
ximus genera caritatis. sicut bonis. ac malis.
feris etiam atq serpentibus uidemus ẽẽ comu¬
nia: ita etiam usq infinemcertum ẽ ꝑseuerare
nonposse. Et emm intrumpit ea frequent ac di¬
uidit locoꝵ discritio: et obliuio demporalis:
et uerbi. uel cause. negotiorumq contractus.
Ut enim ex diuersis. uel lucri. uel libidinis. uel con¬
sangumitatis. ac necessitudinum uariarũ soci¬
etatibus adquiri solent: ita int̾cedente qualibe
deuortii occasione soluuntur.

Expanded text:
pro ipsis etiam obicere se periculis mortique non metupro ipsis etiam obicere se periculis mortique non metuant. denique etiam illa bestiarum uel serpentium uel alitum genera, quae intolerabilis feritas ac letale uirus ab omnibus separat ac secernit, ut sunt basilisci uel monocerotes uel grypes, cum etiam uisu ipso cunctis perniciosa esse dicantur, inter se tamen pro originis ipsius affectionisque consortio pacata et innoxia perseuerant. sed haec omnia quae diximus genera caritatis sicut malis ac bonis, feris etiam atque serpentibus uidemus esse communia, ita etiam usque in finem certum est perseuerare non posse. etenim interrumpit ea frequenter ac diuidit locorum discretio et obliuio temporalis et uerbi uel causae negotiorumque contractus. ut enim ex diuersis uel lucri uel libidinis uel consanguinitatis ac necessitudinum uariarum societatibus adquiri solent, ita intercedente qualibet diuortii occasione soluuntur.