comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uerum siqͥs ea q̃ sunt in gr̃e ordinatiõe
considet : parua ẽẽ illa q̃ p̃cessetunt
ficandum fuierat. ꝓpt̃ excellentem cla¬
ritatem. Nam cum immolatã dñm
nr̃m &e incenso adstantem uideris sac̾¬
dotem. atq imp̃eantem. om̃sq pariter
p̃cioso imbui sanguine: adhuc te ẽẽ
cum hominib arbitraris : ce ñ conti¬
nuo animo tͣns latꝰ in celos. omnemq
de m̃te sensum carnis excludens. nti¬
da anima sensuq mundissimo ea q̃
culum. o dei in nob̃ beniuolentia. qͥ
sursum sedec ad dext̾am patͥs. sacrifi¬
cii tempore hominummanib conti¬
netur: tͣdit᷑q lambe cuꝑientib eum.
ce cum ueneratione cõplecti: fitq hoc
totum sub ocłis humanis. Uidentur¬

Expanded text:
Verum, si quis ea quae sunt in gratiae ordinatione consideret, parva esse illa quae praecesserunt ficatum fuerat, propter excellentem claritatem. Nam, cum immolatum Dominum nostrum et incenso astantem videris sacerdotem, atque imprecantem, omnesque pariter pretioso illo imbui sanguine, adhuc te esse cum hominibus arbitraris, et non continuo animo translatus in coelos, omnemque de mente sensum carnis excludens, nuda anima, sensuque mundissimo ea quae culum! o Dei in nos benevolentia! qui sursum sedet ad dexteram Patris, sacrificii tamen tempore hominum manibus continetur, traditurque lambere cupientibus eum, et cum benedictione complecti, fitque hoc totum sub oculis humanis. » It
Abbreviated transcription (Latin):
buistis uulneriur̃o remedium: Nunqͥd¬
ñ ad hȩc obinutescentib &e qͥd exctisa¬
uonis referant ñ habentib dicet. ligate
eos manib & pedib. ⁊ iniatte eosin tene¬
bras extiores. ibi erit fletꝰ ⁊ st̾dor dentium.
tbi uermis eoꝵ non moriet᷑. & igniseoꝵ

Expanded text:
buistis vulneri vestro remedium? Nonbuistis vulneri vestro remedium? Nonne ad haec obmutescentes, et quid excusationis referant non habentes, dicet: Ligate eos manibus et pedibus, et mittite in tenebras exteriores, ibi erit fletus et stridor dentium , ubi vermis eorum no
Abbreviated transcription (Latin):
bimus: Quȩ nob̃ fubuenta ẽ peniten¬
tia: qͣm gestare carne contemnimus a
Quȩ nos defensura sunt oꝑabona:q̃ in
hac titta ñ fecimꝰ: Ad qͦs apłos ibimꝰ: Ad̾
qͦs alios scõs confugituri sumꝰ: quorum
exempla suntil ac uerba despeximus:
In forte aliqͦs ibi fragilitas corporis excu¬
sabit: S cxeusatiom eorum reclama¬
bunt omnia exempla scõrum: qͥ fragi¬
litatem carnis in carne uincentes. quod
fecert̃ utiq fieri posse docuert: maxime
quia nec ipsi peccato sua uirtute. s dñi
miserantis auxilio resticert. Q se &e ñq̃¬
rentib ut q̃ratur. atq ut in eum creda¬
tur ostendit: ⁊ in se credentes. ne a pec¬
cato uincant᷑. inuicta ꝓtect̾ione defen¬
dit. Qͥd gͦ responsuri sunt. si eis dñs di¬
cat: si potuistis. cur ñ restitistis desidiis
peccatorum: Si ñ potuistis. quare me¬
um cont᷑ peceata non q̃sistis auxilitm:
fut uulncrati: quare penitendo ñ adhi¬

Expanded text:
bimus? quae nobis subventura est poenitenbimus? quae nobis subventura est poenitentia quam in hac carne contempsimus? quae nos defensura sunt opera bona, quae in hac vita non fecimus? Ad quos apostolos, aut ad quos alios sanctos confugituri sumus, quorum exempla simul ac verba despeximus? an forte aliquid ibi fragilitas corporis excusabit? Sed excusatione eorum reclamabunt omnium exempla sanctorum, qui fragilitatem carnis in carne viventes, quod fecerunt utique facere posse docuerunt, maxime quia nec ipsi peccato sua virtute, sed Domini miserantis auxilio restiterunt: qui se et non quaerentibus, ut quaeratur atque in eum credatur ostendit, et credentes in se ne a peccato vincantur invicta protectione defendit. Quid ergo responsuri sunt, si eis Dcat: Si potuistis, quare non restitistis desideriis peccatorum? Si non potuistis, quare meum contra peccata non quaesistis auxilium? Aut, vulnerati, quare poenitendo non adhi
Abbreviated transcription (Latin):
nis obꝓbrrum: nescio an possit quib¬
ubet uitus accõmodare consensum.
Qͥd enim mali opis fieri potest: unde
non erubescant etiam ili quos ipsa
flagitia sua delect̾ant: Hinc est qͦd
hi quibona fua tiane ac deformiter
lactant: dedecora qitib remordentur.
ce humiliant᷑ occultant Quicquid ĩ
peccantem sine humano tudicio con¬
scientie iudicantis tormenta deseiguÑ.
male s consciam mentem.ipse etiam
cogitationes secreti reatus cruciatoria re¬
cordatione confictunt:
rii De futuro radicio. uel de etrnitate
supplicii. ac de qualitate gehenne.
um uenerimꝰ. ab eo iudice iudicandi.
qui nec falli occultatione cͥminum po¬
test. nec ad impunitatem ꝓmouendam
muneris alicuiꝰ oblatione corrumpi.
cũ cȩꝑint oĩum secreta reuelari. & ñso¬
lum actꝰ uł uerba. s etiam ipse cogitatio¬
nes ostendi: qͥd faciemꝰ sub tanti iudicis
maiestate: Qͥa excusationis ostendẽ
potimꝰ: Qͣ nos defensionis arte purga¬

Expanded text:
nis opprobrium nescio an possit quibunis opprobrium nescio an possit quibuslibet vitiis accommodare consensum. Quid enim mali operis fieri potest unde nec erubescant etiam illi, quos ipsa flagitia sua delectant? Hinc est quod hi qui bona sua vane ac deformiter jactant, dedecora quibus remordentur et humiliantur occultant. Quid quod in peccantem etiam sine humano judicio conscientiae judicantis tormenta desaeviunt, et male sibi consciam mentem ipsae etiam cogitationes secreti reatus, cruciatoria recordatione conficiunt. CAPUT XII. De futuro judicio, vel aeternitate supplicii, ac de qualitate gehennae. um venerimus ab eo judice judicandi, qui nec falli occultatione criminum potest, nec ad impunitatem promerendam muneris alicujus oblatione corrumpi, cum coeperint omnium secreta revelari, et non solum actus et verba sed etiam ipsae cogitationes ostendi, quid faciemus sub tanti judicis majestate? quid excusationis obtendere poterimus? qua nos defensionis arte purga
Abbreviated transcription (Latin):
.XI. De utlitate timoris & quod efficaciter
peccatis obsistar
ic de timore supplicii ꝑauca dicamꝰ:
ad penam que peccato debetur
mens anteqͣm peccet aspiciat: cruciatꝰ
ac dolores plures qui sequi solent pecca¬
torem carnalib incentitis opponat: ce
nicħ eam peccati delectet: nce ad peccan¬
dum delectatio ulla corporał inclinet.¬
&. Oeniq ñ ideo cedimꝰ illecebris ac uolup¬
tatib nr̃is. qͥa reptignare ñ possumus:
s quia securitatem nob occultandi cri¬
minis ipsi ꝓmittmꝰ. Et dum credimus
colorari uel redimi posse quod facimus.
spe p̃sumpta. & impunitate illect̃i dñad¬
onem innos nr̃e uoluntati ꝑmittimus.
Cet̃m si eo tempore quo quis peccare
delibat. suamente considet quȩ pena
expectet in stis facinorib ac flagitus
dep̃hensos: quod supplicrum connẽ¬
tos excrutiet:qͥ tremor membra qͣtiat:
pallor ora ꝑfundat : quantum deni¬
q humiliet. ce execrabilem omnib
reldat etiam ipsum sordide oppinio¬

Expanded text:
XI. De utilitate timoris, et quod efficaciter peccatis obsistat. Nunc de timore supplicii pauca dicamus. Ad poenam quae peccatis debetur, mens antequam peccet, aspiciat; cruciatus ac dolores qui solent sequi peccantem, carnalibus incentivis opponat; et nihil eam peccati oblectat, nec ad peccandum ulla delectatio corporalis inclinat. Denique non ideo cedimus illecebris ac voluptatibus nostris, quia repugnare non possumus; sed quia securitatem nobis occultandi criminis ipsi promittimus; et dum credimus colorari, vel redimi posse quod facimus, spe praesumptae impunitatis illecti, dominationem in nos nostrae voluptati permittimus. Caeterum, si eo tempore quo quis peccare deliberat, sana mente consideret, quae poena exspectet in suis facinoribus ac flagitiis deprehensos, quod supplicium convictos excruciet, qui tremor membra quatiat, pallor ora perfundat, quantum denique humiliet et exsecrabiles omnibus reddat; etiam ipsum sordidae opinio
Abbreviated transcription (Latin):
beatissima scõrum omiũ societate pͥtiarq:
fieri patͥe celestis extorrem. mori beate
uite. morti uiu̾e sempit̾ne: in eternum
ignẽ cũ diabolo ⁊ angłis eiꝰ expelli. uͥ
sit mors scda damnatis erilium. uita
supplicium. ñ sentire in illo igne qͦd il¬
luminat. sentire qͦd cruciat: exundan¬
tis incendii t̾ribiles crepitꝰ pati.baratri
fumantis amara caligie ocłos obreca¬
ri:ꝓfundo gehenne fluctuantis ĩmer¬
gi: edacissimis in eõnum dilamari uer¬
mib nec finiri: hec ce multa his simi¬
lia cogitare. nicħ ẽ aliud qm utd̃is
õĩb repudium dare: ce omna blandi¬
menta carnalia refrenare.S nostam

Expanded text:
beatissima sanctorum omnium societate privari, beatissima sanctorum omnium societate privari, fieri patriae coelestis extorrem, mori vitae beatae, morti vivere sempiternae, in aeternum ignem cum diabolo et angelis ejus expelli, ubi sit morssupplicium; non sentire in illo igne quod illuminat, sentire quod cruciat: exundantis incendii terribiles strepitus pati, barathri fumantis amara caligine oculos caecari, profundo gehennae fluctuantis immergi, edacissimis in aeternum dilaniari vermibus, nec finiri; haec et multa his similia cogitare, nihil est aliud quam vitiis omnibus repudium dare, omnia blandimenta carnalia refrenare. Quis tam
Abbreviated transcription (Latin):
autem ce stridor dentium. acerrimos eoꝵ
dolores ostendunt: qͥ fupplicio sempit̃¬
nȩ mortis addicti. ñ tudendi sensum habi¬
turi ft̃. s dolench. Quoꝵ continius ge¬
mitus. cruciatꝰ et̃nus. dolor summꝰ. penat
senstis. torquent ammas nec excorquent:
ptiniunt corꝑa damnata. nec fintunt.
qͦs ideo sͥ deputatꝰ ignis inexanguibilis.
ñ extiguit. ut ꝑmanente sentiendi cui¬
ta. pena ꝑmaneat: & ad dolendum ma¬
gis quam ad uidendum ȩt̃nis corporib
cõpeditos habeat: qͦs in flaminis ⁊tua¬
cib ĩ mortalitas scde mortis occidat.
nati hominis penã ÷ quẽ efficacis pęni¬
tentiȩ ignis exuret: & consum̃tis conscĩȩ
t̃imis ĩmortalit̃ rodet. Einde om̃s qͥ dñr
in gehenna occid. ñ id cum illis agitur
ut maximis consumpti dolorib aliqͣn
iugit̃ ante m̃tis ocłos adducere. futura
credẽ. sine ulla ꝑturbatione metuere:
cogitare. quale malum sit ab illogas¬
dio diuine contemplationis excludi:

Expanded text:
t, et stridor dentium acerrimos eorum dolores ostendunt qui, supplicio aetnae mortis addicti, non videndi sensum habituri sunt, sed dolendi. Quorum continuus gemitus, cruciatus aeternus, dolor summus, poenalis sensus torquent animos, nec extorquent, puniunt corpora damnata, nec finiunt. Quos ideo sibi deputatos ignis inexstinguibilis non exstinguitur, ut permanente sentiendi vita, poena permaneat, et ad dolendum magis, quam ad videndum aeternis corporibus compeditos habeat, quod in flammis vivacibus immortalitatis secundae mortis occidat. nati hominis poenam, quem inefficacis poenitentiae ignis exurit, et consumentis conscientiae vermis immortaliter rodit. Proindeque omnes qui ntur occidi, non id cum illis agitur, ut maximis consumpti doloribus, aliqujugiter ante oculos mentis adducere, futura credere, sine ulla perturbatione metuere, cogitare quale malum sit ab illo gaudio divinae contemplationis excludi,
Abbreviated transcription (Latin):
umueritas dicat. si uos cum sitis mali.
nostis bona data dare filiis ur̃is. qn¬
tomagis pat̾̃ ũr cȩlestis dabit bona petenti¬
bus se. qͥface potest ut d̾s: qui etiam illos
saluat. de quib diciñ potest quod saluari
uissint nob incognos cibiles. ille tam̃ b̃n
tudicat. de qͦ dici ñ potest. alit̾ eum qͥcquã
facere debuisse qͣm fecerit: Remota gͦ hac
discretione. quam diuina scientia intra se¬
cretum iusticie sue continet. sincerios ime
credendum atq ꝓfitendum ẽ: dđm uelle ut
om̃s homines falui fiant. Siquidem apl̃s
citiꝰ ista sententia est. sollicitissime p̃cipit.
quod in omnib eccłiis piissime custodiat᷑:
ut deo ꝓ omnib hominib supplicetur.
Ex quib qͦd multi ꝑeunt. ꝑcuntium est
meritum: qͦd mult saluant̾. saluantis ẽ
donum. Ut enim reus danmet̃. inculpa¬
bilis di iusticia ẽ: ut autem teꝰ iustificetur.
meffabilis dei gratia est. Obiect̾io.
uia deus maiorem pardem generis hu

Expanded text:
eritas dicat, Si vos cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris, quanto magis Pater vester coelestis dabit bona petentibus se ? qui fieri potest, ut Deus, qui etiam illos salvat, de quibus dici non potest quod salvari vis sint nobis incognoscibiles, ille tamen bene judicat, de quo dici non potest, aliter eum quidquam facere debuisse, quam fecerit? Remota ergo hac discretione, quam divina scientia intra secretum justitiae suae continet, sincerissime credendum atque profitendum est, Deum velle ut omnes homines salvi fiant. Siquidem Apostolus, cujus ista sententia est, sollicitissime praecipit, quod in omnibus Ecclesiis piissime custoditur, ut Deo pro omnibus hominibus supplicetur : ex quibus quod multi pereunt, pereuntium est meritum; quod multi salvantur, salvantis est donum. Ut enim reus damnetur, inculpabilis Dei justitia est: ut autem reus justificetur, ineffabilis Dei gratia est. OBJ. III. Quia Deus majorem partem generis hu
Abbreviated transcription (Latin):
dit illis sp̃m cõpuinctionis: ocłos ut ñ tudeant.
&e aures ut ñ audiant. usq in hodiernũ diẽ.
Et dauiddicit. fiat m̃sa eorum inlaq̃um.
&e inuenationem. &e in scandalum: ce in retͥ¬
butionem illis. Obscurent᷑ ocłi eorum ne
uideant: & dorsum eorum semꝑ incurua.
Eoce miscdia ce iudicium. Misccd̃ia in elec

Expanded text:
ctionis, oculos ut non videant, et aures ut non audiant, usque in hodiernum diem. Et David dicit, Fiat mensa eorum in laqueum, et in venationem, et in scandalum, et in retributionem illis: obscurentur oculi eorum, ne videant, et dorsum eorum semper incurva. » Ecce misericordiam et judicium: misericordia in
Abbreviated transcription (Latin):
secuta est: qͦd consecuta ẽ electio. Non p̃ces¬
sit aliqͥd eorum quod pͥores darent. & retri¬
bueretur illis: ꝓnichilosaluos fecit cos. Ce¬
teris autẽ qui excecat funt. sic̃ ib ñ tacitũ
est: in retributione factum ẽ. Qͥs hic locꝰ est¬
querimoniȩ: nͥ apud immicos gr̃e: Qui
nͥ ad retributionem restrat᷑ quod gratis
datur: ad iniquitatẽ uolunt ꝑtinere quod
reddit᷑. Deinde qͦd de ꝓpħicis intulit uerb̃.
negauit. aut qͦd de apłico annextit cenfu.
& ticritas qua iuste iudicat. Non ẽ gͦ sanaꝵ
mentium ista rep̃hendere: & inuestigabileᷤᷤ
ritatis. pelagianoꝵ elationi penetrabilia
deputare: qͥa scđm ipsos ñ latet consilium
dei. nec in occulto est diuine ratiouolunta¬
tis: si erga omnẽ hominẽ tam gr̃a diquã
&e tra de merito est.

Expanded text:
secuta est, quod consecuta est electio: non praecessit eorum aliquid, quod priores darent, et retribueretur illis: pro nihilo salvos fecit eos. Caeteris autem qui excaecati sunt, sicut ibi non tacitum est, in retributione factum est. Univequerimoniae, nisi apud inimicos gratiae: qui nisi ad retributionem referatur quod gratis datur, ad iniquitatem volunt pertinere quod redditur? Deinde quod de propheticis intulit verbis,negavit? Aut quod de apostolico annexuit sensu: « et veritas qua juste judicat. Non est ergo sanarum mentium, ista reprehendere: et investigabiles ritatis, Pelagianorum elationi penetrabilia deputare. Quia secundum ipsos non latet consilium Dei, nec in occulto est divinae ratio voluntatis, si erga omnem hominem tam gratia Dei, quam et ira de merito est.
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc ꝑduri ratiocinationẽ ut dicerem. N
gͦ elegit deus oꝑa cuiꝰquam que ipse daturꝰ
sit. s fidem elegit in p̃scientia. ut quẽ sibi
crediturum ẽẽ p̃sciret. ipsum eligeret cui
sc̃m sp̃m daret: ut bona oꝑando. etiã uitam
et̃nam consequeret᷑. Nondum diligentius
quesieram: nec adhuc inuenerã quałis ẽc̃t
electio gratiȩ.
Quod gͦ eredimꝰ nr̃m est: quod autem oꝑa¬
mur. illius est. qͥ credentib dat sp̃m sanctũ.
Profecto ñ diccrem. si iamscirem etiam ip¬
sam fidem int̾ dei munera reꝑiri: q̃ dant̃
ꝓpt̾ sp̃m fidei et caritatis. .iii.¬
tem uerba eiꝰdem. Ac ꝑ hoc qͦdetiam postea
dixi. qͥa neq uelle possumꝰ insi uocem̃. & cum
post uocationem uoluerimꝰ: ñ sufficit tiolun¬
tas nr̃a. & cursus nr̃. insid̾s & uires currenti¬
bus p̃beat: ce ꝑducat qͦuocat. Ac deinde sub¬
iunxi: manifestum ẽ gͦ non uolentis neq

Expanded text:
Ad hoc perduxi ratiocinationem, ut dicerem: Non Ad hoc perduxi ratiocinationem, ut dicerem: Non ergo elegit Deus opera cujusquam quae ipse daturus sit, sed fidem elegit in praescientia; ut quem sibi crediturum esse praesciret, ipsum elegerit, cui sanctum Spiritum daret; ut bona operando etiam vitam aeternam consequeretur. Nondum diligentius quaesieram, nec adhuc inveneram qualis esset electio gratiae. Quod ergo credimus, nostrum est; quod autem bona operamur, illius est qui credentibus dat Spiritum sanctum. Quod profecto non dicerem, si jam scirem etiam ipsam fidem inter Dei munera reperiri, quae dapropter spiritum fidei et charitatis.  nobis. ac per hoc, quod etiam postea dixi: quia neque uelle possumus, nisi uocemur, et cum post uocationem uoluerimus, non sufficit uoluntas nostra et cursus noster, nisi deus et uires currentibus praebeat et perducat, quo uocat, ac deinde subiunxi: manifestum est ergo non uolentis neque
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilib p̃sbi¬
teris: ꝓsꝑ. In libͥs
beate memorie
quorũ titulus est
que ad humilitatẽ meam de contextu diᷤ¬
putationis excerpta misistis: ut qͦ intellectu
qͦue indicio ea acciꝑem nosceretis. quasi
plus in me quã inuobis ad hȩc introspic¬
enda eẽt ingenii. ac ñ magis in hoc era¬
mine. ur̃e facultatil. debueratis exercere
m̃suram: & si aliqua uos morabat᷑ obscu¬
ritas decurrere ad patrem luminũ: a qͦ
descendit omne datũ oꝑtimum. & omne
donum ꝑfectum: & a qͦ datur sp̃c sapientie
&e intellectꝰ. ¶leruntam̃ p̃ceptis ur̃is obse¬
quium meũ non scibtraham. & adiuuian¬
te deo qͥ sapientiam p̾stat paruulis. de ca¬
pitulis istis quid cum scĩs & cruditis fr̃ibus
sentiam. breuit̃ indicabo: petens ne tibi est
simplicitas obediente. p̃sumptionem pute¬
tis ẽẽ doctͥne. De excerptis itaq hec prima
ꝓposuistis. in qͥb uerba funt sc̃i augustim¬
acob dileri. esau audem odiohabui: s̃ ep̃i.

Expanded text:
enerabilibus presbyteris, PROSPER. In libris beatae memoriae quorum titulus est,quae ad humilitatem meam de contextu disputationis excerpta misistis; ut quo intellectu, quove judicio ea acciperem, nosceretis: quasi plus in me, quam in vobis ad haec introspicienda esset ingenii; ac non magis in hoc examine vestrae facultatis debueritis exercere mensuram, et si aliqua vos morabatur obscuritas, decurrere ad Patrem luminum, a quo descendit omne datum optimum, et omne donum perfectum , et a quo datur Spiritus sapientiae et intellectus. Verumtamen praeceptis vestris obsequium meum non subtraham, et adjuvante Domino, qui sapientiam praestat parvulis , de capitulis istis, quid cum sanctis et eruditis fratribus sentiam, breviter indicabo; petens, ne ubi est simplicitas obedientiae, praesumptionem putetis esse doctrinae. De excerptis itaque haec prima proposuistis, in quibus verba sunt sancti Augustiacob dilexi, Esau autem odio habui.
Abbreviated transcription (Latin):
fidem bene uiciendo ꝓficmtus: bonoꝵ
oꝑum qͦdammͦ passib ambulamus. In
futura autẽ ꝑuenientes ad speciem: iã ñ
erit. qͦ uelut ꝓficiendo ulteriꝰ ambulemꝰ:
s ipsam speciem ad quam ꝑfidem sp̃ita¬
liter ambulando ꝑuenimꝰ. insatiabili di¬
di sunt ad contemplatiuiam uitam.
qrtietinq plez ie uoluerint &e auxiliante dño¬
potucrinte. ut meminerint sͥ ipsiꝰ contempla¬
tionis diuine ꝑfectionem in illa uitabeata
q̃ futura est. rescruari. ut ibi dm̃ sicuti est.

Expanded text:
fidem bene vivendo proficimus, bonorum fidem bene vivendo proficimus, bonorum operum quodammodo passibus ambulamus, in futura autem pervenientes ad speciem, jam non erit quo velut proficiendo ulterius ambulemus: sed ipsam speciem ad quam per fidem spiritualiter ambulando pervenimus, insatiabili dedi sunt ad contemplativam vitam, quicunque plene voluerint, et Deo auxiliante potuerint, ut meminerint sibi ipsius contemplationis divinae perfectionem, in illa beata vita quae futura est, reservari; ut ibi Deum si
Abbreviated transcription (Latin):
phetamꝰ: contemplationẽ diuinam q̃ ĩ
hac uita ẽ illi future comparare ñ pos¬
sumus. nec debemꝰ: qñ idem apłs adiun¬
gat &e dicat. cum autem uenerit quoo
ꝑfcct̾um ẽ. in illa uita significans: tunc
euacuabrt᷑ qͦd ex parte ẽ. Ac sic quod mͦ
ex parte sentim᷑: tc̃ ad illam plenitudinẽ
contemplatomis diuinȩ ꝑducti. iam ꝑ¬
fect̾e sentiemꝰ. Nec sane qͥa ibi rerum oĩũ
noticia ñ ꝑ partes s simul &e dota uidebi¬
tur: ideosaltem qualis c̃q in hoc fragili
corpore desꝑatur. Et si enim corpꝰ quod
corrumpitur aggratiat animam. ce de¬
priit t̃rena ihabitatio sensum mul¬
ta cogitantem: tam̃ in qͣntum potest
humana mens qm suus creator ad suam
fecit imaginem. studeat etiam hic intel
conditoris ad speciem. Attende quã
diuine sc̃s apłs speciem fidemq distin¬
xerit: ut dicerẽ ꝑ fidem ambulamꝰ non ꝑ
speciem: fides ẽ gͦ. ꝑ quam ambulat᷑. et
species quȩ uidet᷑: quia in hac uita ubi ꝑ

Expanded text:
inam quae in hac vita est, illi futurae conferre nec possumus, nec debemus; quando idem apostolus adjungat et dicat: Cum autem venerit quod perfectum est, in illa vita significans, tunc evacuabitur quod ex parte est : ac sic quod modo ex parte sentimus, tunc ad illam plenitudinem contemplationis divinae perducti jam perfecte videbimus. 2. Nec sane quia ibi rerum omnium notitia non per partes, sed simul et tota videbitur, ideo saltem qualiscunque in hoc fragili corpore desperatur. Etsi enim corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem ; tamen in quantum potest humana mens, quam suus Creator ad suam fecit imaginem, studeat etiam hic intellConditoris sui ad speciem. Attende quam divine sanctus Apostolus speciem fidemque distinxit, ut diceret: Per fidem ambulamus, non per speciem . Fides ergo est per quam ambulatur, et species quae videtur: quia in hac vita, ubi per
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfect̾e potuisset sub̃am dei humana fragi¬
litas contemplari: nunquam sc̃s euange¬
lista dixisset. dm̃ nemouidit unquam.
Non dixit dm̃ nemo uidebit. Deniq ut
euident̃ ostendet uisionem dei. ñ negatã
scĩs hominib. s dilatam: quod in p̾senti
si ds quiin hac uita sine alicuiꝰ elementi
assumptione nec poduit uideri nec podest.
in fut᷑a uita uidendꝰ ẽ÷ ibi est contemplatio¬
nis diume sꝑanda ꝑfect̾io: tibi erit bonorũ
omntum plenitudo. uiii. Que ⁊ quanta
sit in hac carne. uite contem platiue ꝑfect̾io. uel
qualit̃ ꝑfrtiendo mundi contemptores inhereãt

Expanded text:
perfecte potuisset Dei substantiam humana fragilitas contemplari, nunquam sanctus evangelista dixisset: Deum nemo vidit unquam . Non dixit, nemo videbit. Denique ut evidenter ostenderet visionem Dei non negatam sanctis hominibus, sed dilatam, quod in praesenti si Deus, qui in hac vita sine alicujus elementi assumptione, nec potuit videri, nec potest, in futura vita videndus est: ibi est contemplationis divinae speranda perfectio, ubi erit bonorum omnium plenitudo. CAPUT VIII. Quae et quanta sit in hac carne vitae contemplativae perfectio, vel qualit
Abbreviated transcription (Latin):
fublimitatem inifut᷑o. ubi ꝑfectio ꝑ¬
ficiẽnda ẽ. p̃dicau:. ut in p̃sent eam nega¬
rem posse ab omnib mundi contemptorib
app̃hendr: simͦ se ad eam tota deuotione
conũtant: si desid̃io eius accensi p̃sentia
blandim̃ta fastidiant: ce longe fortiores
effecti. quam ut eos terrenȩ occuꝑationis
illaqueent: diuinis reb ac futuris ꝓmis¬
sionib considandis inhereant. S si con¬
sideremꝰ apłipaul sermonem. qͦ int̾ eam

Expanded text:
sublimitatem in futuro, ubi perfectio psublimitatem in futuro, ubi perfectio perficienda est, praedicavi, ut in praesenti eam negarem posse ab omnibus mundi contemptoribus apprehendi: si modo se ad eam tota devotione convertant; si desiderio ejus accensi, praesentia blandimenta fastidiant, et longe fortiores effecti, quam ut eos terrenae occupationes illaqueent, divinis rebus ac futuris promissionibus considerandis inhaereant. Sed si consideramus apostoli Pauli sermone
Abbreviated transcription (Latin):
ratius eo quem diuma clementia angłicȩ
dignitatis ȩqualitati coequat̾t: Qͥa
ditius eo quem regni cȩlestis ineffabiliter
affluens beatitudo ditau̾it: Aut quid ⁊̃
hic delectabiliꝰ contemplatione diuina:
que sͥ ueracit inhianti. incorruptibilem
fuauitatem ftit̃e remun̾ationis infudĩt:
Qm̃quidem contemplatiua uita. hic qͦ
amatores suos fut᷑orum bonorum consi¬
deratione delectat: ac sͥ totam̃tis intentio¬
ne uacantes. quantum in hac uita ficri
potest. dono sapientiȩ sp̃italis illuminat:
& ad illam dituinȩ plenitudinem iusioĩs.
ciniꝰ spem sttidus intenti cclestib gerunt.
incentiuo qͦdam ipsiꝰ consequende ꝑfectio¬
nis inflammat: ut quod nẽ in enginate
cernunt. nec ꝑfecte discernunt: tẽ singła
in illa reuelatione conspiciant.
UI Quod ꝑfectio contemplatiue tutte que hic
hab̾i potest ꝑfectioni future comparari ñ pot̃.
uapropt̃ ñ sic̃ contemplatiuȩ uite

Expanded text:
ratius eo, quem divina clementia angelicae ratius eo, quem divina clementia angelicae dignitatis aequalitate beaverit? Quid ditius eo quem regni coelestis ineffabiliter affluens beatitudo ditaverit? Aut quid etiam hic delectabilius contemplatione divina, quae sibi veraciter inhianti incorruptibilem suavitatem futurae remunerationis infundit? Quoniam quidem contemplativa vita hic quoque amatores suos futurorum bonorum consideratione delectat, ac sibi tota mentis intentione vacantes, quantum in hac vita fieri potest, dono sapientiae spiritualis illuminat; et ad illam divinae plenitudinem visionis, cujus spem studiis intenti coelestibus gerunt, incentivo quodam ipsius consequendae perfectionis inflammat; ut quod nunc in aenigmate cernunt, nec perfecte discernunt, tunc in illa revelatione conspiciant. CAPUT VI. Quod perfectio contemplativae vitae quae hic haberi potest, perfectioni futurae comparari non possit. 1. Quapropter non sic contemplativae vitae
Abbreviated transcription (Latin):
qum corttemptores etiam hic contemplatiuȩ ui
p̃sentib omnib futurorum contem¬
platione renunciat: atq adomesticis occu¬
pationib. quȩ ñ nunquam ꝑfect̾e uiuere
cupientis ꝓcessꝰ impediunt. in illam sub¬
limitatem diuinȩ condemplationis eue¬
et̾us. ipsos etiam sue carnis affectꝰ exsuꝑat:¬
& infra se uniu̾sa despiciens. quȩ plerũq
animas de p̃teritȩ uite scĩtate securas in
t̾rena deiciunt. ipse iam cȩlestib appro¬
pinquat: tanto diuinis uicinor factus:
quanto supra humana omnia studio ꝑfec¬
tionis ascendit: certus qͦd sc̃otemplatiuã
uitam hic incertis honorib. diuitiis anxi¬
is. ⁊ caducis delectationib plena uolun¬
tate p̃tulerit. tieros honores & securas di¬
uitias. ⁊ delectationes eõnas inueniat: cũ
ad ꝑfectionem contemplatiuȩ uirtutis in
illa beatauita q̃ futara est. deo remune¬
rante ꝑuencrit. Et reuera quiderit hono¬

Expanded text:
tium contemptores etiam hic contemplativa vitatium contemptores etiam hic contemplativa vitapraesentibus omnibus pro futurorum contemplatione renuntiat, atque a domesticis occupationibus, quae nonnunquam perfecte vivere cupientium processus impediunt, in illam divinae sublimitatem contemplationis evectus, ipsos etiam suae carnis affectus exsuperat; et infra se universa despiciens, quae plerumque animas de praeteritae vitae sanctitate securas in terrena dejiciunt, ipsis etiam coelestibus appropinquat, tanto divinis vicinior factus, quanto supra humana omnia studio perfectionis ascendit; certus quod si contemplativam vitam hic incertis honoribus, divitiis anxiis, et caducis delectationibus plena voluntate praetulerit; veros honores, securas divitias, et delectationes aeternas inveniat, cum ad perfectionem contemplativae virtutis, in illa beata vita, ubi futura est, Deo remunerante, pervenerit. Et revera quid erit hono
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa senectꝰ etiam sams onerosa negauerit:
hec atq his similia corpoꝵ damna unaibi
resurrectio reparabit: atq ca corpora m̃bius
omnib instatrata. incorruptibilis sanitas
obtinebit. Propt̃ea quic̃q ibi erunt. ⁊ si dif¬
ftrentib meritis ab inuicem distabunt: õs
tam̃ una ꝑfectione bcati erunt: qͥa singulis
ralis saturitas. om̃s saturos ȩqualit̃ habet.
sibilitate ꝑceꝑint: ita om̃s scĩ ce si fuerint
aliqͣ graduum suoꝵ diu̾sitate distinct̾i. una
beattudine ꝑfecti ert̃: qͥa ⁊ una ꝑfect̾ione
beati fut᷑ sunt. Cet̾m in illa tante bitudi¬
nis regione. nec maioris meriti sibi aliqͥd
arrogabunt: quia arrogantia ibintilla
erit: nec fuꝑiorib inferiores inuidebunt:
qͥa ibi inuidꝰ eẽ ñ pot̾it. Et ideo ⁊ sierit ib
distantia mansionum: summa in illis erit
uniꝰ ꝑfectionis ȩqualitas: quib erit regni
cȩlestis una felicitas.U. Quod p̃sen¬

Expanded text:
ipsa senectus etiam sanis onerosa negaverit, ipsa senectus etiam sanis onerosa negaverit, haec atque his similia corporum damna una ibi resurrectio reparabit, atque ea corpora membris omnibus instaurata, incorruptibilis sanitas obtinebit. 3. Propterea quicunque ibi erunt, etsi differentibus meritis ab invicem distabunt, omnes tamen una perfectione beati erunt: quia singulis ralis saturitas omnes saturos aequaliter habet, sibilitate coeperint: ita omnes sancti, etsi fuerint aliqua graduum suorum diversitate distincti, una beatitudine perfecti erunt; quia et una perfectione beati futuri sunt. Caeterum in illa tantae beatitudinis regione nec majoris meriti sibi aliquid arrogabunt, quia arrogantia ibi nulla erit; nec superioribus inferiores invidebunt, quia ibi invidus esse non poterit: et ideo etsi erit ibi distantia mansionum, summa in illis erit unius perfectionis aequalitas, quibus erit regni coelestis una felicitas.
Abbreviated transcription (Latin):
fensi aliquib peccõrum sordib erubescañ.
qͥa ibi nec ulla peccata nec peccatores erunt:
&e qͥ ibi fuerint. iam peccare non poterunt.
Nec latebit iam ꝑfect̾e bcatos aliqͥd secretoꝵ:
qui quod ẽẽ longe p̃stantius. ipsum uisuri
sunt mundis cordib dm̃: quam quam
humana creat᷑a ita ꝑfecta erit: ut in meliꝰ
accepta peccando corruꝑat. reparabunt᷑
in melius. id ẽ itellect̾us sine errore.
memoriasine obliuione. cogitatio sine ꝑ¬
uagatione. caritas sine simulatione. sen¬
sus sine offensione. incolumitas sine deb¬
litate. salus sine dolore. uitasine morte fa¬
cilitas sine impechim̃to. saturitas sine fasti¬
dio:. ⁊ dota sanitas sine morbo. Qmqͥdem
aut ferarum morsꝰ ademerint. aut impro¬
uisi casꝰ abstulerint. aut malaꝵ ualitudi¬
num gña diu̾sa decerpserint. aut ꝓlapsiᷤᷤ¬
tas amputau̾it. aut ignis uel quelibet
alia res aliquid debilitatis intulerit. aut

Expanded text:
fensi aliquibus peccatorum sordibus erubescant; fensi aliquibus peccatorum sordibus erubescant; quia ibi nec ulla peccata, nec peccatores erunt, et qui ibi fuerint, jam peccare non poterunt. Nec latebit jam perfecte beatos aliquid secretorum, qui, quod est longe praestantius, ipsum visuri sunt mundis cordibus Deum: quandoquidem humana creatura ita perfecta erit, ut in melius accepta peccato corruperat, reparabuntur in melius; id est intellectus sine errore, memoria sine oblivione, cogitatio sine pervagatione, caritas sine simulatione, sensus sine offensione, incolumitas sine debilitate, salus sine dolore, vita sine morte, facilitas sine impedimento, saturitas sine fastidio, et tota sanitas sine morbo: quoniam aut ferarum morsus ademerint; aut improvisi casus abstulerint, aut malarum valetudinum genera diversa decerpserint, aut tas amputaverit, aut si ignis, vel quaelibet alia res aliquid debilitatis intulerit, aut
Abbreviated transcription (Latin):
ec est contemplatiua uita ¶ scõrum.
beata. ad quam qͥ bonorum oꝑum cõ.¬
summatione ꝑuenerint. bcaths angłis si¬
miles cr̃t:⁊simul cum deo suosine fine reg¬
nabunt. Qͦd hic crediderunt. ibi uidebt̃:
sui creatoris sub̃am mundis cordibus cõ¬
templantes: et̃na exultatione gaudebt̃.¬
possessione. deo suo in ec̃num ⁊ inuicems
felicit̃ adherebunt. receptis cum incorrup
tione atq immortalitate corporib muni¬
cipatum cęlestis patͥȩ accipient: atq eius
in eõium ciues effec̾ti. ꝓmissa p̃mia repor¬
tabunt. Ibi eis exub̾abit tanta leticiã. tan¬
ta cęlestrum gr̃a gaudiorum: ut ⁊ remunȩ¬
ratori suo ꝓtantis munerib gr̃as agant̃:¬
& nullum fastidium ex ipsa affluentia
bonorum ꝑceptione sustineant. Ibi itapa¬
tebunt singłoꝵ singłis mentes. sic̃ corpora¬
lib ocłis subiacent facies corporales: qͥa
humanorum pectoꝵ tanta erit ibi ⁊ tam
ꝑfecta mundicia. ut habeant unde deo¬
inundatori suo gr̃as agant: non unde of¬

Expanded text:
ec est contemplativa vita, vita beata, ad quam qui bonorum operum consummatione pervenerint, beatis angelis similes erunt, et simul cum Deo sine fine regnabunt. Quod hic crediderunt, ibi videbunt; sui Creatoris substantiam mundis cordibus contemplantes, aeterna exsultatione gaudebuntpossessione Deo suo in aeternum, et invicem sibi adhaerebunt: retione atque immortalitate corporibus, municipatum patriae coelestis accipient, atque ejus in aeternum cives effecti, promissa praemia reportabunt. Ibi eis exuberabit tanta laetitia, tanta coelestium gratia gaudiorum, ut remuneratori suo pro tantis muneribus gratias agant, et nullum fastidium ex ipsa affluentia bonorum perceptione sustineant. Ibi ita patebunt singulorum singulis mentes, sicut corporalibus oculis subjacent facies corporales: quia humanorum pectorum tanta ibi erit et tam perfecta munditia, ut habeant unde mundatori suo Deo gratias agant, non unde of
Abbreviated transcription (Latin):
eum nẽ elect̾ionem iacob ad ꝓpositum derre¬
ferre. qm prtus ad p̃scientiam retulisset. Ad
hanc ergo obiectionem respondet se anteqͣm
cognosceret gr̃e ueritatẽ. ce anteqm regende
p̃poneretur eccłiȩ. in hac opimone ignorãt
errasse. s in ipso ep̃atus sui erordio. a sanct̾e
inemorie simpliciano mediolanens anti¬
stite. de. ia cob electione. & de es aureiec̃tio¬
ne consultum. totam questionem adhos
geminoᷤ ꝑtinentem sagatiore diligentia.
uentilasse. & omnib ratiocinandiuirib
hoc indubitant̃ agnouisse: qͦd elect̾ionem
gr̃e nulla merita humana p̃cedant: ce qͦd
fides unde incipiunt omnia merita donũ
sit dei. ne gr̃a non sit gr̃a. si aliquid eam ꝓpt̃
qͦd tribuatur ante uenit. Itaq in eo quod
dict̾um ẽ lacob dileti. ostensum ẽẽ quidho¬
mini donaret᷑: & in eo quod dictum ẽ esau
qutẽ odio habui. ostenstuim eẽ qͥd homini

Expanded text:
eum nunc electionem Jacob ad propositum Dei reeum nunc electionem Jacob ad propositum Dei referre, quam prius ad praescientiam retulisset. Ad hanc ergo objectionem 244 respondet, se antequam cognosceret gratiae veritatem, et antequam regendae praeponeretur Ecclesiae, in hac opinione ignoranter errasse: sed in ipso episcopatus su exordio, a sanctae memoriae Simpliciano Mediolanensi antistite, de Jacob electione et de Esau rejectione consultum, totam quaestionem ad hos geminos pertinentem, sagaciore diligentia ventilasse, et omnibus ratiocinandi viribus hoc indubitanter agnovisse, quod electionem gratiae nulla merita humana praecedant; et quod fides, unde incipiunt omnia merita, donum sit Dei: ne gratia non sit gratia , si aliquid eam, propter quod tribuatur, antevenit. Itaque in eo quod dictum est, Jacob dilexi, ostensum esse quid homini donaretur: et in eo quod dictum est, Esau autem odio habui , ostensum esse quid homini
Abbreviated transcription (Latin):
tem uerba eiꝰdem. Ac ꝑhoc qͦdetiam postea
dixi. qͥa neq uelle possumꝰ insi uocemͣ. & cum
bus p̃beat: ce ꝑducat qͦuocat. Ne deinde fub¬
iunxi: manifestum ẽ gͦ non uolentis neq
currentis. s miserentis dei ẽẽ qͦd bene oꝑa¬
mur: omnino uerissumtim ẽ. s parum de
ipsa uocatione disserui: q̃ fit scđm ꝓpositũ
diuisa sint a disputationis corpore. & eoipso
obscuriora sint fact̾a. qͦd ce p̃cedentib & me¬
diis subseꝗͤtib ñ coherent: intelligotamen
qͦd unam eandemq causam scͥptor exseqͥtur.
de his loquens qͥ dicebant. eum pͥmo conũsi
onis suc tempore ineliora sensisse. quam esti¬
mabat. qͦd fides qua xp̃iani sumꝰ non ẽc̃t
er gr̃a. nec ex dono habcret᷑ dei. s eẽt ex ipso
homine. & ex arbitͥi libtate. mͦ autem erra¬
re cum. qͥa assereret ipsam etiam fidem dĩ
ẽẽ donum. e ad hanc qͦq ꝑtinere qͦddictũ
est. qͥd autem habes qͦd ñ accepisti. neq rect̾t

Expanded text:
 nobis. ac per hoc, quod etiam postea dixi: quia neque uelle possumus, nisi uocemur, et cum bus praebeat et perducat, quo uocat, ac deinde subiunxi: manifestum est ergo non uolentis neque currentis, sed miserentis dei esse, quod bene operamur, omnino uerissimum est. sed parum de ipsa uocatione disserui, quae fit secundum propositum divisa sint a disputationis corpore, et eo ipso obscuriora sint facta, quod et praecedentibus, et mediis, et subsequentibus non cohaerent: intelligo tamen quod unam atque eamdem causam scriptor exsequitur, de eis loquens, qui dionis suae tempore meliora sensisse, quando aestimabat, quod fides qua Christiani sumus, non esset ex gratia, nec ex dono haberetur Dei, sed esset ex ipso homine, et ex arbitrii libertate; modo autem errare eum, quia assereret ipsam etiam fidem Dei esse donum, et ad hanc quoque pertinere quod dictum est : Quid autem habes quod non accepisti? neque recte
Abbreviated transcription (Latin):
fiet. quando omni concupiscentia car¬
nal consumpta. nec aduersus carnem
sp̃e. nec caro adu̾sus sp̃m conecipiscet.
s animꝰ deo subiectꝰ. cum carne sibi sub¬
iect̾a in pace sempit̃na regnabit: ce crea¬
tori suo in et̃num feliciter adherebit.
Iam prudentia q̃ hic quoq habet̃ cla¬
ra. ubi in enigmate quodam prudenteᷤ
illuminat: qualis ibi erit ubi uerita¬
te ꝑfect̃is. quos hic eius inquisito de¬
lectabat. sme ullis figuris fallentib demon¬
strabitur: ut prudentiȩ ac sapientiȩ plena¬
ria ꝑceptione diuinitus illtstrati. om¬
nia illa q̃ hic ꝑfecte cupiebant nos se
nec poterant. sine ullo impedimento
corruptionis ac mortalitatis agnoscãt:
ut nonsolum omnium creaturarum

Expanded text:
fiet, quando omni concupiscentia carfiet, quando omni concupiscentia carnali consumpta, nec adversus carnem spiritus, nec caro adversus spiritum concupiscet ; sed animus Deo subjectus, cum carne sibi subjecta in pace sempiterna regnabit, et Creatori suo in aeternum feliciter adhaerebit. Jam prudentia, quae hic quoque habetur clara, ubi in aenigmate quodam prudentes illuminat, qualis ibi erit, ubi veritatem perfectis quos hic ejus inquisitio delectabat, sine ullis figuris fallentibus demonstrabit: ut prudentiae ac sapientiae plenaria perceptione divinitus illustrati, omnia illa quae hic perfecte cupiebant nosse, nec poterant, sine ullo impedimento corruptionis ac mortalitatis agnoscant; et non solum creaturarum
Abbreviated transcription (Latin):
orro ille uirtutes quattior. de quib
patica ꝑstrinx. &si ibierunt. longe
tamen alio modo quam in hac uita funt.
ubi contra uitia sine intermissione con¬
fligunt : et protpso anciptti dubie con¬
certationis euentu. modo negligentes
qui sibi nolunt obȩdire destituunt: mo¬
do ad alios quibtis displicent sua pecca¬
ta. uel accecdunt deo mis erante uel rede¬
unt. Nam ibi et si erit temꝑantia. non
ut desidia mala uel uita refrenat ac
uincat: sut eos quos hic ab intempan¬
tie impugnatione defendit. ibi ꝑficiat:
ut ex omni parte ꝑfect̾is. premii suibea¬
ta ꝑceptio ꝑfecta scifficiat. Ibi erit et ani¬
ini fortitudo: non ut aliqua mala ꝓptil¬
set. aut ȩquanimiter ferat: sed ut sine
ullis malis beatos fortiter in eternum
bonum condineat. Ibi in ommbus per¬
fect̾is erit ꝑfecta tusticia: non ut inter
uirtuces discernat &e uitia. ubi nec ipsa
erunt iam corpora uitiosa: s ut ꝑfec¬
tis p̃mia tͥbuat sempiterna. Quod tune

Expanded text:
orro illae virtutes quatuor de quibus pauca perstrinxi, etsi ibi erunt, longe tamen alio modo quam in hac vita sunt, ubi contra vitia sine intermissione confligunt, et pro ipso ancipiti dubiae concertationis eventu, modo negligentes, qui sibi nolunt obedire, destituunt; modo ad alios, quibus displicent sua peccata, vel accedunt, Deo miserante, vel redeunt. Nam ibi etsi erit temperantia, non ut desideria mala vel vitia refrenet aut vincat; sed ut eos, quos hic ab intemperantiae impugnatione defendit, ibi perficiat: ut ex omni parte perfectis praemii sui beata perceptio perfecte sufficiat. 2. Ibi erit et animi fortitudo; non ut aliqua mala propulset, aut aequanimiter ferat, sed ut sine ullis malis beatos fortiter in aeterno bono contineat. Ibi in omnibus perfectis erit perfecta justitia, non ut inter virtutes discernat et vitia, ubi nec ipsa erunt jam corpora vitiosa; sed ut perfectis praemia tribuat sempiterna. Quod tunc
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ elegit deus oꝑa cuiꝰquam que ipse daturꝰ
sit. s fidem elegit in p̃scientia. ut quẽ sibi
crediturum ẽẽ p̃sciret. ipsum eligeret cui
sc̃m sp̃m daret: ut bona oꝑando. etiã uitam
ct̾nam consequeret᷑. Nondum diligenttus
quesieram: nec adhuc inuenerã qualis ẽẽt
electio gratie.
Quod gͦ eredimꝰ nr̃m est: quod autem oꝑa¬
mur. illius est. qͥ credentib dat sp̃m sanctũ.
Profecto ñ dicerem. si iamscirem etiam ip¬
samfidem int̾ dei munera reꝑiri: q̃dant̃

Expanded text:
ergo elegit Deus opera cujusquam quae ipse daturus ergo elegit Deus opera cujusquam quae ipse daturus sit, sed fidem elegit in praescientia; ut quem sibi crediturum esse praesciret, ipsum elegerit, cui sanctum Spiritum daret; ut bona operando etiam vitam aeternam consequeretur. Nondum diligentius quaesieram, nec adhuc inveneram qualis esset electio gratiae.Quod ergo credimus, nostrum est; quod autem bona operamur, illius est qui credentibus dat Spiritum sanctum. Quod profecto non dicerem, si jam scirem etiam ipsam fidem inter Dei munera reperiri, qua
Abbreviated transcription (Latin):
beate memorie
augustini ep̃i.
quorũ titulus est
quȩ ad humilitatẽ meam de contertu diᷤ¬
putationis excerpta misistis: ut qͦ intellectu
qͦue indicio ea acciꝑem nosceretis. quasi
plus in me quã in uobis ad hȩc introspig¬
enda eẽt ingenii. ac ñ magis in hoc exa¬
mine. ur̃e facultatis. debueratis exercere
m̃suram: & si aliqua uos morabat᷑ obscu¬
ritas decurrere ad patremluminũ: a qͦ
descendit omne datũ oꝑtimum. & omne
donum ꝑfectum: &e a qͦ datur sp̃c sapientiȩ
&e intellectꝰ. ¶cruntam̃ p̃ceptis ur̃is obse¬
quium meũ non fcibtraham: & adiuuan¬
te deo qͥ sapientiam p̾stat paruulis. de ca¬
pitulis istis quid cum scĩs & eruditis fr̾ibus
sentiam. breuit̃ indicabo: petens ne tibi est
simplicitas obediente. p̃sumptionem pute¬
tis ẽẽ doctͥne. De excerptis itaq hec prima
ꝓposuistis. in qͥb uerba funt sc̃i augustin
acob dilexi. esau audem odiohabui: s̃ ep̃i.
ad hoc ꝑduri ratiocinationẽ ut dicerem. Ñ

Expanded text:
beatae memoriae Augustini episcopi, quorum titulus est,quae ad humilitatem meam, de contextu disputationis excerpta, misistis: ut quo intellectu, quove judicio ea acciperem, nosceretis: quasi plus in me quam in vobis ad haec introspicienda esset ingenii; ac non magis in hoc examine vestrae facultatis debueritis exercere mensuram, et si aliqua vos morabatur obscuritas, decurrere ad Patrem luminum, a quo descendit omne datum optimum, et omne donum perfectum , et a quo datur Spiritus sapientiae et intellectus. Verumtamen praeceptis vestris obsequium meum non subtraham, et adjuvante Domino, qui sapientiam praestat parvulis , de capitulis istis, quid cum sanctis et eruditis fratribus sentiam, breviter indicabo; petens, ne ubi est simplicitas obedientiae, praesumptionem putetis esse doctrinae. De excerptis itaque haec prima proposuistis, in quibus verba sunt sancti Augustinacob dilexi, Esau autem odio habui. Ad hoc perduxi ratiocinationem, ut dicerem: Non
Abbreviated transcription (Latin):
clisos. Nemo enm nͥ illtus gr̃ã erigitim:
nemon illtus gĩa stabilitur. Dei gͦ uolun¬
tas est. ut in bona uoluntate mancatur: qͥ
ce priꝰquam descrat᷑. neminem decerit. et
multos des ertores sepe conu̾tit. Obiectio.
ia noluit ds. ut om̃s catholic in fide
etas: a p̃cedente sententia. Quod gͦ ad
illam. hoc etiam ad istam q̃ in nullo est di¬
a sc̃ĩtatis proposito ruat. ħesponsio
Iec huius diffuntionis insania aliud
sonat: quam gemina obrectio p̃locti
tit res est. numertm cͥminationis augere
uoluit: quia sensum uariare non potuit.

Expanded text:
elisos . Nemo enim nisi illius gratia erigitur, elisos . Nemo enim nisi illius gratia erigitur, nemo nisi illius gratia stabilitur. Dei ergo voluntas est ut in bona voluntate maneatur: qui et priusquam deseratur, neminem deserit; et multos desertores saepe convertit. OBJ. VIII. uia nolit Deus ut omnes Catholici in fideetas, a praecedente sententia; quod ergo ad illam, hoc etiam ad istam, quae in nullo est dia sanctitatis proposito ruat. RESPONSIO. Nec hujus definitionis insania aliud sonat quam gemina objectio praelocuut res est, numerum criminationis augere voluit, quia sensum variare non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
tm quale ẽ demontm: quod proprio
ce demonum. Qualib dicebat dñs gem
esuiꝑarum. qͣmͦ potestis bona loqͥ. cum sitis
mal. ce tios de diabolo patre nati estis: & cõ¬
cupiscentias patͥs ur̃i facere uultis. S hoc
inter malos homines distat a demones: quod
hominib etiamualde malis suꝑ est si deus
misereat᷑ reconciliatio: demonib autẽ nulla
est in ct̃num seruata cont̾igio. Sic̃ en impre¬
uaricatorib angłis ñ ds indidit illam q̃ in
uerttate non stecit uoluntatẽ: itanec homini¬
bus hc̃ affect̾um qͦ diabolum imitarentur
inseruit.Mendax enim de ꝓpͥoloquitur:
damnabiles mores irreuocabilit̃ transiert̃.
ñ dubium ẽ qͦd talem uoluntatem hñdes
salui ẽe nolunt: &e quamdiu salui ẽe nolt̃.
salui ẽẽ ñ possunt. S nullomͦ credendum
est. huiꝰmod homines in hane desꝑationẽ
er deiuoluntate cecidisse: cum potiꝰ alle¬
uet dñs om̃s qui corruunt. & erigat om̃s

Expanded text:
ium, quale est daemonum, quod proprio ium, quale est daemonum, quod proprio et daemonum. Qualibus dicebat Domerarum, quomodo potestis bona loqui, cum sitis mali ? et, Vos de diabolo patre nati estis, et concupiscentias patris vestri facere vultis . Sed hoc inter malos homines distat et daemones, quod hominibus etiam valde malis superest, si Deus misereatur, reconciliatio: damonibus autem nulla est in aeternum servata conversio. Sicut ergo praevaricatoribus angelis non Deus indidit illam, quae in veritate non stetit, voluntatem: ita nec hominibus hunc affectum, quo diabolum imitarentur, inseruit. Mendax enim de proprio loquitur; damnabiles mores irrevocabiliter transierunt; non dubium est quod talem voluntatem habentes salvi esse nolunt; et quamdiu salvi esse nolunt, salvi esse non possunt. Sed nullo modo credendum est, hujusmodi homines in hanc desperationem ex Dei voluntate cecidisse; cum potius allevet Dominus omnes qui corruunt, et erigat omnes
Abbreviated transcription (Latin):
naturam ẽ: de quo mors ce omnia que suns
mortis oriuntur. Quib malis tẽ se homo
induit: quillum fide obedientiaq pͥuatum.
insuas ꝓmissiones diabolus a deilege tra¬
duxit: omniaq post̾itatis eiꝰ germina gͥ¬
ꝑ conditionem deprauate styrpis obstrmn¬
xit. Unde siquam xp̃o nouacreatura est.
lib̃a fit diabolo & subictt᷑ deo:reformata a
deformitate sua ad imaginẽ eiꝰ qͥ creauit eã.
Qͥdñfiat. remanet in illo in quo omnes
moriunt᷑: ñ ht̃ sortem in eo in quo om̃s
uiuificant᷑. Nongͥ cuiusquam peccati au¬
et̾or ds: s nat᷑e creator ẽ. Que cum potestatẽ
habuerit ñ delinquendi. sponte deliquit.
& deceptor suo ꝓpͥa uoluntate se subdidit.
Nec naturali s captiuo motu uercat᷑ in uttio.
donec monat᷑ peccato: & uitiat deo. Quod
est enim aliud nomen sub celo datumhõib:
in quo oporteat saluos fieri. Obiectio
uia qds in hominib tale plasmet arbit᷑¬

Expanded text:
naturam est, de quo mors et omnia quae sunt naturam est, de quo mors et omnia quae sunt mortis oriuntur. Quibus malis tunc se homo induit, quando illum fide obedientiaque privatum, in suas promissiones diabolus a Dei lege traduxit, omniaque sibi posteritatis ejus germina, per conditionem depravatae stirpis, obstrinxit. Unde si qua in Christo nova creatura est, libera fit a diabolo, et subjicitur Deo, reformata a deformitate sua ad imaginem ejus qui creavit eam. Quod nisi fiat, remanet in illo in quo omnes moriuntur, non habens sortem in eo in quo omnes vivificabuntur. Non igitur cujusquam peccati auctor Deus, sed naturae creator est. Quae cum potestatem habuerit non delinquendi, sponte deliquit, et deceptori suo propria voluntate se subdidit. Nec naturali, sed captivo motu versatur in vitio, donec moriatur peccato et vivat Deo: quod est enim aliud nomen sub coelo datum hominibus, in quo oporteat salvos fieri . OBJ. VI. Quia Deus tale in hominibus plasmet arbitr