comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quem scripsit moyses in lege et ꝓpħe.
inuenimꝰ iħm: ipsis apparui. De qͥb
et alibi ꝓpħa testatus ẽ. Quib non est
annuntiatũ de eo audient: et qui non
audier̃ incelligent. Nos aũ qui legem
dĩ die ac nocte meditamini: frustra
iactatis penitentiã. cuiꝰ oꝑa ñ facitis.
Unde euangłiste et apłi semꝑ aduen¬
tum dñi uet̾is testam̃ti cupientes
testimoniis roborare: dicebant. ut
dño. neq in ifrł tantã fidem inueni.
Syrophenissa mulier ꝓpħarũ eloqͥa
nesciebat: et dni uoce laudat᷑. Omuli¬
er magna ẽ. fides tua. Regulus qui
grece dicitur. Baciamoc. quẽ nos de
aula regia rectiꝰ int̃p̃tati possumꝰ pali¬
tinum: ñ solum filii s uniũse domꝰ
sue reꝑit sanitatẽ. Quod aũ iuxtali

Expanded text:
Quem scripsit Moyses in Lege, et prophetae, Quem scripsit Moyses in Lege, et prophetae, invenimus Jesum ; ipsis apparui, de quibus et alibi Propheta testatus est: Quibus non est annuntiatum de eo, audient: et qui non audierunt, intelligent . Vos autem qui legem Dei die ac nocte meditamini, frustra jactatis poenitentiam, cujus opera non facitis. Unde Evangelistae et apostoli, semper adventum Domini, veteris Testamenti cupientes testimoniis roborare, dicebant: Ut Domino: Neque in Israel tantam fidem inveni . Syrophoenissa mulier Prophetarum eloquia nesciebat, et Domini voce laudatur: O mulier, magna est fides tua. Regulus , qui Graece dicitur βασιλικὸς, quem nos de aula regia rectius interpretari possumus palatinum, non solum filii, sed universae domus suae reperit sanitatem. Quod autem juxta
Abbreviated transcription (Latin):
rere lectione: sequentiũ rursũ obscu¬
ritatib inuoluunt᷑. Uerũ tempꝰ: ut fi¬
nem ĩponam uoluminib ꝓpħalib in
cuiꝰ expositionẽ siꝓlixior solito fuero.
extremis partib concedendum ẽ. quas
iuidere nolui: ne librorũ nimerꝰ auge
non introgabant: iuener̃ qui ñ que¬
sierunt me. & dixi. Ecce ego ecce ego
ad gentem que ñ inuocabat nom̃ me¬
um. Lxx. Apparui ñ querentib me:
inuentꝰ sum ab his quime ñ int̾roga¬
bant. E dixi ecce ego in gence que non
inuocabat nom̃ meũ. Ad orationem po¬
puli mixtam c̃imoniis in qua dix̾at
quare nos errare fecisti. dñe de uia tua.
indurasti corda nr̃a ut ñ timeremꝰ te.
Respondit ut nidei uolunt ds̃ pater.
non sum rigidꝰ et crudelis: qui malo
penitentiam peccatoris quã mortem.
nec repello filios penitentes. qui tamen
sui nominis seruauerint dignitatem:
ut etiam alienos saluare uelim. Qui
enĩ me ñ querebant nec dicere pot̾ant.

Expanded text:
rere lectione; sequentium rursum obscurere lectione; sequentium rursum obscuritatibus involvantur. Verum tempus est, ut finem imponam volumini prophetali, in cujus expositione si prolixior solito fuero, extremis partibus concedendum est, quas dividere nolui, ne librorum numerus augenon interrogabant: invenerunt, qui non quaesierunt me. Dixi: ecce ego, ecce ego ad gentem quae non invocabat nomen meum. LXX: Apparui non quaerentibus me: inventus sum ab his qui me non interrogabant. Dixi: ecce ego in gente quae non invocavit nomen meum. Ad orationem populi mixtam querimoniis, in qua dixerat: Quare nos errare fecisti, Domine, 771 de via tua: indurasti corda nostra, ut non timeremus te ? respondit, ut Judaei volunt, Deus Pater; non sum rigidus et crudelis, qui malo poenitentiam peccatoris, quam mortem: nec repello filios poenitentes, qui tamen sui nominis servaverint dignitatem, ut etiam alienos salvare velim . Qui enim me non quaerebant, nec dicere poterant:
Abbreviated transcription (Latin):
et p̃ssuis loquimur: scientes int̾ serpen¬
tes nobis et scorpiones ambulandũ. qui
mordent et feriunt in abscondico. De
quib et in eccłastes.Simordit inquit
serpens insilentio: nichilominꝰ haboe
qui occulte detrahit. E huiꝰ pat̾ dauid.
Sedens adu̾sus frẽm tuũ loquebaris.
et adu̾sus filiũ matris tue ponebasscan¬
dalum: hec fecisti et tacui. Existimasti
inique quod ero tui similis: arguam
te et ponam illa contͣ faciem tuam. Ut
que in aliis criminaris: ipse habere do¬
cearis. Sicui aũ explanationũ in ꝓphe¬
tas displicet longitudo: audiat libere
multo me pauciora dixisse. quam rei
de nr̃a latitudine breues sͥ comm̃ta¬
riolos facere: qui tam̃ pleno intellec¬
tui non sufficient. Neq enĩ simplex a
ꝓpłns historia et gestorum ordo narrat᷑:
s enigiatum plena st̃ omĩa. Aliudq
in u̾bis sonat: aliud cenet᷑ insensibus.
& que estimaũis plena et moffensa cur¬

Expanded text:
et pressius loquimur, scientes inter serpenet pressius loquimur, scientes inter serpentes nobis et scorpiones ambulandum, qui mordent et feriunt in abscondito . De quibus et Ecclesiastes: Si momorderit, inquit, serpens in silentio, nihil eo minus habet qui occulte detrahit ; et hujus pater David: Sedens adversus fratrem tuum loquebaris, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum. Haec fecisti, et tacui: existimasti, inique, quod ero tui similis. Arguam te, et ponam contra faciem tuam ; ut quae in aliis criminaris, ipse habere docearis. Si cui autem explanationum in Prophetas displicet longitudo: audiat libere, multo me pauciora dixisse, quam rei de nostra latitudine breves sibi Commentariolos facere, qui tamen pleno intellectui non sufficient. Neque enim simplex a Prophetis historia, et gestorum ordo narratur: sed aenigmatum plena sunt omnia; aliudque in verbis sonant, aliud tenetur in sensibus: ut quae aestimaveris plana, et inoffensa cur
Abbreviated transcription (Latin):
Palpate et c̾nite: quia sp̃s carnem et ossa
non ht̃ sicut me uidetis habere. E cum
hoc dixisset: ostendit eis manꝰ et pedes.
Rursumq thome locutus ẽ. ãbigenti.
Infer digitum tuũ huc et uide manus
meas. et extende manũ tuam et mute
in latus meum: et noli ẽẽ incredulus sed
fidelis. Deniq ad ꝓbandam corporis ũi¬
tatem sumpsisse scribit᷑ cibos: quos et
archisinagi filie nusserat tribui quam
a mortius suscitauit. et laiarus ne resur¬
rectio eiꝰ phantasma putaretur. cum sal¬
uatore narrat᷑ inisse conuiuiũ. Non qͦ
post resurrectionẽ manducemꝰ et biba¬
mus ut miliarii nr̃i uolunt. et inmor¬
talia atq incorrupta corpora alimoni¬
is substentanda t̾renis sunt: alioquin
ubi cibi secuntur et morbi. ubi morbi. ad¬
hibendus ẽ. et medicus. ubi medici. fre-¬
quent̃ int̾icus. Rursumq ubi resurre¬
ctio: et noua ex integro conu̾satio. Sed
ut refurrectionis fidem ciborũ assũp¬
tio comꝓbaret. Hec magnoꝑe p̾bemus

Expanded text:
te, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere. Et cum hoc dixisset, ostendit eis manus et pedes . Rursumque Thomae locutus est ambigenti: Infer digitum tuum huc, et vide manus meas: et extende manum tuam, et mitte in latus meum, et noli esse incredulus, sed fidelis . Denique ad probandam corporis veritatem, sumpsisse scribitur cibos, quos et Archisynagogi filiae jusserat tribui, quam a mortuis suscitavit. Et Lazarus, ne resurrectio ejus phantasma putaretur, cum Salvatore narratur iniisse convivium . Non quo post resurrectionem manducemus et bibamus, ut Milliarii nostri volunt, et immortalia atque incorrupta corpora alimoniis sustentanda terrenis sint: alioquin ubi cibus, sequuntur et morbi: ubi morbi, adhibendus est medicus: ubi medici, frequenter interitus: rursumque resurrectio, et nova ex integro conversatio; sed ut resurrectionis fidem ciborum assumptio comprobaret. Haec magnopere praecavemus,
Abbreviated transcription (Latin):
et cet̾is bestiis uniu̾sus orbis: et im¬
mensi saltus et egyptie uastitas solitu¬
dinis que uenenatorũ ammantiũ
fertilis ẽ Ꝙ ꝓ fũma felicitate cruitas
scã nonsolum hominum s et bestiarũ
ac serpentium erit habitaculũ ut
tuxta pͥorem ꝓpħiam habitet lupus
cum agno: et pardus cum hedo. Ui-¬
tulus et leo. et ouis et ursus simul
morentur et puer paruulus regat eos
et infans ab ubere mictat manum
inforam̃ aspidis. et in cauerna sua
int̾ficiat regulum. Causaq reddi-¬
dur tante felicitatis: quia repleta

Expanded text:
et caeteris bestiis universus orbis; et imet caeteris bestiis universus orbis; et immensi saltus, et Aegyptiae vastitas solitudinis, quae venenatorum animantium fertilis est, et pro summa felicitate civitas sancta non solum hominum, sed et bestiarum atque serpentium erit habitaculum, ut juxta superiorem prophetiam, habitet lupus cum agno, et pardus cum haedo, vitulus et leo, et oves cum ursis simul morentur ; et puer parvulus regat eos, et infans ab ubere mittat manum in foramen aspidis, et in caverna sua interficiat regulum. Causaque sit tantae felicitatis, quia repleta
Abbreviated transcription (Latin):
prius hominum mortib pascebatur.
eos tantum comedat qui puluis as
terra funt. ꝑque omnia demonstrat᷑
malorũ in bonum comimnutatio. Eoꝵ¬
qui innoxii erant antiqua feritate
deposita ñ foris s in monte sc̃o dm̃
hocẽ. in eccła et in confessione eiꝰ mon¬
cis. a quo uulneratus ẽ. princeps tẏri.
et qui excisiis de monte fine manibus
creuit in montẽ magnũ et impleuit
orbem. Int̾rogemus in hoc loco iude¬
os et qui fub nomine xp̃iano adhuc
paleas comedunt scriptitrarũ. que
uentilabro dñi a tritico separate uen¬
to tradentur et flammis: que beati¬
tudo sit estimanda. ut inmille au-
gustissimo lupi et agni leones et bo¬
ues serpentes et homines simul come¬
dant parit̾ commorentur: et his tan¬
tum innoxii fint. qui in monte scõ
domini habitauerint. E x quo intelli¬
gimus om̃s qui extra montem fue-¬
rint occidendos. Nudabitur gͦ lupis
leonib ursis pardis acq serpentib

Expanded text:
prius hominum mortibus pascebatur, prius hominum mortibus pascebatur, eos tantum comedat, qui pulvis ac terra sunt: per quae omnia demonstratur malorum in bonum commutatio, qui innoxii erunt, antiqua feritate deposita: non foris, sed in monte sancto Domini, hoc est, in Ecclesia, et in confessione ejus montis, a quo vulneratus est princeps Tyri, et qui excisus de monte sine manibus, crevit in montem magnum, et implevit orbem . Interrogemus in hoc loco Judaeos, et omnes qui sub nomine Christiano adhuc paleas comedunt Scripturarum, quae ventilabro Domini a tritico separatae, vento tradentur et flammis, quae beatitudo sit aestimanda, ut in mille annTemplo augustissimo, lupi et agni, leones et boves, serpentes et homines simul comedant, pariterque commorentur? et his  Al. hi tantum innoxii sint, qui in monte sancto Domini habitaverint? Ex quo intelligimus omnes, qui extra montem fuerint, occidendos. Nudabitur ergo lupis, leonibus, ursis, pardis atque serpentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ad uesꝑam dabit escas. siue ut in hebra¬
trina cybus fuit credentium. et qui
in toto orbe de suꝑatis adu̾sariis t̾um¬
phauit: agni aũ credendi sunt om̃s
quocumq uadit. Quos dominus pe¬
tro tradidit ad pascendum dicens. pas¬
ce agnos meos. Leo quoq ut bos come¬
det paleas. quando uiri disertissum
et quondam ad seculum potentes sc̃p
turam se tradunt rusticitati ut ne¬
quaquã seculari pascantur eloq̃n¬
tia que instar mellis stillat de labiis
meretricis. s uilitatem et paleas seqͥ¬
tur bẏstorie. donec multo labore atq
industria mereantur ad fructum sen¬
suum ꝑuentre. De quib paleis et fru¬
mento ieremias loquitur. Quid pa
leo mucetur in manfuetudinem. Set¬
pens etiam qui obseruabat hominis¬
hominis calcaneum. et cuiꝰ ab homi¬
ne obseruabatur caput. nequaquã
aliorũ nucrietur int̾itu. s t̾ram siue
pulũem quasi panẽ comedet. Aut
certe sic intelligendum. Diabolus qui

Expanded text:
ad vesperam dabit escas ; sive ut in Hebraad vesperam dabit escas ; sive ut in Hebratrina cibus fuit credentium, et qui in toto orbe de superatis adversariis triumphavit. Agni autem credendi sunt omnes, quocumque vadit , quos Dominus Petro tradidit ad pascendum dicens: Pasce agnos meos . Leo quoque ut bos comedet paleas, quando viri disertissimi, et quondam apud sturarum se tradunt rusticitati, ut nequaquam saeculari pascantur eloquentia, quae instar mellis stillat de labiis meretricis, sed vilitatem et paleas sequantur historiae, donec multo labore atque industria mereantur ad frumentum sensuum pervenire. De quibus paleis et frumento Jeremias loquitur: Quid palleo mutetur in mansuetudinem. Serpens etiam qui observabat hominis calcaneum, et cujus ab homine observabatur caput, nequaquam aliorum nutrietur interitu, sed terram, sive pulverem quasi panem comedet . Aut certe sic intelligendum, quod diabolus qui
Abbreviated transcription (Latin):
ammon et abessalon qͦrũ alter fris al¬
ter patris extitit parricidi: Ex quib
omnib discimus filios et nepotes se¬
cundũ id intelligi debere quod diximꝰ.
iuxta quod et paulus filios parturit. do¬
nec xp̃c formetur in eis. E onesimum
in uinculis generat. Qui cum clamaue¬
rint statim exaudientur: et illis loq̃n¬
tib dicet dominus adsum. Que omĩa
etiam iuxta litt̾am in actib apłorum
c̃nimus eẽ completa. Neq enĩ potuis¬
sent om̃s gentes uitam breui temꝑe
credere: nisi signorũ miraculis fides
eorum quodam mͦ eẽt extorta. Loquen
pondebat: ut dorcas ad p̃ces apłi sur¬
geret. ut publii pat̾ in insula meleta
febrib et dissint̾ia qui morbi int̾ se
contrarii sunt. pauli p̃cibus sanaret᷑.
ut eos totus orbis deos int̾ hommnes
dicerent ambulare. Iunc lupus et
agnus pascebantur simul. et psccu¬
tor paulus et anamas discipulus c
lupus de quo scriptum ẽ. beniamin
lupus rapar mane comedet p̃dam. et

Expanded text:
Ammon et Abessalon, quorum alter fratris, alter patris exstitit parricida ? Ex quibus omnibus discimus, filios et nepotes secundum id intelligi debere quod diximus. Juxta quod et Paulus filios parturit, donec Christus formetur in eis, et Onesimum in vinculis generat . Qui cum clamaverint, statim exaudientur, et illis loquentibus, dicet Dominus, Adsum. Quae omnia etiam juxta litteram in Actibus Apostolorum cernimus esse completa. Neque enim potuissent omnes gentes in tam brevi tempore credere, nisi signorum miraculis fides eorum quodammodo esset extorta. Loquentnitudine respondebat, ut Dorcas ad preces Petri surgeret , ut Publii pater in insula Melita febribus et dyssenteria, qui morbi inter se contrarii sunt, Pauli precibus sanaretur, et ut eos totus orbis deos inter homines diceret ambulare . Tunc lupus et agnus pascebantur simul, ptor Paulus, et Ananias discipulus . Ille lupus, de quo scriptum est: Benjamin lupus rapax, mane comedet praedam, et
Abbreviated transcription (Latin):
uos suos uocabit nomine alio. In quo
qui benedictus ẽ. suꝑ t̾ram benedicet᷑
in dño amen: et qui uirat in t̾ra iura
men urm in saturitatem electis meis:
uos aũ int̾ficiet dominꝰ. Seruientib
aũ michi uocabitur nom̃ nouũ: cui
benedicet᷑ suꝑ t̾ram. Benedicent enĩ

Expanded text:
vos suos vocabit nomine alio, in quo vos suos vocabit nomine alio, in quo qui benedictus est super terram, benedicetur in Deo amen: et qui jurat in terra, jurmen vestrum in saturitatem electis meis. Vos autem interficiet Dominus: servientibus autem mihi vocabitur nomen novum, cui benedicetur super
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq seruientes xͦ et credentes ei leta¬
ti fiũnt et laucdauerint dm̃ p̃ exulta¬
tione cordis et gaudio: tẽ illi confun-¬
dentur uidentes in suum locũ alios
successisse et clamabunt p̃ dolore cord
implentes illud quod scͥpcum ẽ. Ii erit
fletꝰ. et stridor dentium. Quando ste¬
t̾int agni gentium atq iustorũ ad dex¬
t̾am et hedi iudeorum atq impiorum
asinistris. aliis recipientib ec̾̃na p̃mia
aliis sempit̃na supplicia. Contritio aũ
scientia peccatorum: iuxta illud qͦd
scriptum ẽ. Cognoscent errantes spũ
incelligentiam: et cor contritũ et hu¬
miliatum ds̃ non despiciet. Conterit᷑
sp̃c quando fũit eleuatus. Quod de
rege in unico ifrł intelligitur. Indura¬
uit dominꝰ sp̃m euis. et de babilonioꝵ
principe quando eleuatum ẽ. cor eius
induratus sp̃e ut suꝑbiens dic̃et. hec
ẽ. babylon et ego feci eam Et dimit
meis: et int̾ficiet te dominꝰ deus. et ser¬

Expanded text:
Cumque servientes Christo, et credentes ei laetaCumque servientes Christo, et credentes ei laetati fuerint, et laudaverint Deum prae exsultatione cordis et gaudio: tunc illi confundentur, videntes in suum locum alios successisse; et clamabunt prae dolore cordis, implentes illud quod scriptum est: Ibi erit fletus et stridor dentium : quando steterint agni gentium atque justorum ad dexteram, et haedi Judaeorum atque impiorum a sinistris: aliis recipientibus aeterna praemia, aliis aeterna supplicia. Contritio autescientia 786 peccatorum, juxta illud quod scriptum est: Cognoscent errantes spiritu intelligentiam . Et: Cor contritum et humiliatum Deus non despicies . Conteritur spiritus quando fuerit elevatus; quod de rege inimico Israel scribitur: Induravit Dominus spiritum ejus . Et de Babyloniorum principe, quando elevatum est cor ejus, et induratus spiritus, ut superbiens diceret: Haec est Babylon, et ego feci eam . Et dimimeis, et interficiet te Dominus Deus, et ser
Abbreviated transcription (Latin):
pessimo: et in dieb famis sacurabunt᷑.
Quanti enĩ scĩ in ꝑsecutione moriunt᷑.
fame et egestate confecti. Quanti iusti
esuriunt et impii crudelitatib disten¬
duntur. Potus aũ ille accipiendus est
qui hauritur de fontib isrł: quemqui
biberit habebit in se fontem aque salien¬
tis inuitam et̾nam. Quẽ et saluator
in regno patris sebibiturũ cum apłis
pollicetur. Qui letificat cor hominis:
ita ut bibentes possint dicere: dedisti
leticiam in corde meo. De hoc cybo et po¬
tu int̾ octo beatitudines dicitur. Beati
qui esuriunt et sitiunt iusticiam. E ma¬
ter dñi plena spũ scõ ꝓpħabat. E suri¬
entes impleuit bonis : qui priꝰ eybum
dñi ñ habebant. Et diuites dimisit in a¬
nes. qui dati sunt ꝓ sepultura eiꝰ. et quẽ
ꝓphe ꝓmiserant respuerunt. De quib
et in alio loco psalmista decantat.
Onuites eguerunt et esurier. idẽ. popłs
ba gentilium ⁊ ñ egebunt omni bono.

Expanded text:
pessimo, et in diebus famis saturabuntur . pessimo, et in diebus famis saturabuntur . Quanti enim sancti in persecutione moriuntur fame et egestate confecti; quanti justi esuriunt, et impii cruditatibus distenduntur! Potus autem ille accipiendus est, qui hauritur de fontibus Israel; quem qui biberit, habebit in se fontem aquae salientis in vitam aeternam . Quem et Salvator in regno Patris se bibiturum cum Apostolis pollicetur: qui laetificat cor hominis , ita ut bibentes possint dicere: Dedisti laetitiam in corde meo . De hoc cibo et potu inter octo beatitudines dicitur: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam . Et mater Domini plena sentes implevit bonis, qui prius cibum Domini non habebant, et divites dimisit inanes , qui dati sunt pro sepultura ejus, et quem prophetam promiserunt, respuerunt. De quibus et in alio loco Psalmista decantat: Divites eguerunt, et esurierunt , id est, populus ba gentilium, non egebunt omni bono.
Abbreviated transcription (Latin):
xiaiactai in mille annis putant ee
complenla: eẏbum et potũ regnũ di
eẽ credentes. Nec intelligentes illud
quod seriptum ẽ. oꝑamini s̃ cybum
quiꝑit. s panem ui̾te et u̾itatis et car¬
num xp̃i. et fruccũ ligni uite come¬
dere cupientes. De quo saluator loquit᷑.
Ego sum panis qui de celo descendi. E ec¬
clesiastes. Aꝑi oculos tuos et saturare
panibus. Q: psalmista. Iuuenis inquit
fui et senui: et ñ uidi iustum derelictũ.
neq sem̃ eius querens panem. Totadie
miseretur et fenerat: et sem̃ eius in be¬
nedictione erit. De isto pane et conui¬
uio spĩtali: discipulos instruebat. Nos
qui ꝑseuerastis mecum in tẽptationib
meis: edecis in m̃sa patris mei in regno
celorũ. Quod si de simplici pane accipi¬
amus. quomodo illud explanare pot̾i¬
mus. non int̾ficiet dñs famae animã
iustam: E it̾um. Cognoscit dñs uias
ĩmaculatorũ: et bereditas eorũ erit in
et̾num. Non confundent᷑ in cempore

Expanded text:
χιλιασταὶ in mille annis putant esse χιλιασταὶ in mille annis putant esse complenda, cibum et potum, regnum Dei esse credentes, nec intelligentes illud quod scriptum est: Operamini non cibum qui perit, sed panem vitae et veritatis , et carnem Christi, et fructum ligni vitae comedere cupientes. De quo Salvator loquitur: Ego 785 sum panis qui de coelo descendi . Et Ecclesiastes: Aperi oculos tuos, et saturare panibus . Et Psalmista: Juvenis, inquit, fui et non senui, et non vidi justum derelictum, neque semen ejus quaerens panem. Tota die miseretur et fenerat, et semen ejus in benedictionem erit . De isto pane et convivio spirituali, discipulos instruebat: Vos qui perseverastis mecum in tentationibus meis, edetis in mensa Patris mei in regno coelorum . Quod si de simplici pane accipiamus, quomodo illud explanare poterimus: Non interficiet fame Dominus animam justam . Et iterum: Cognoscit Dominus vias immaculatorum, et haerernum. Non confundentur in tempore
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ sicietis. Ecce serui mei lecabuntir¬
et uos confundemini. Cece serui mei
laudabunt p̃ exulcatione cordis: et
clamabitis p̃ dolore cordis. et p̃ concri¬
tione sp̃c ululabitis. Lxx. Propt̾eaha
dicit dominus. E cce serui mei come¬
dent: uos aũ esuriecis. Ecce serui mei
bibent : uos aũ sitietis. Ecce serui mei
gaudebunt: uos aut̃ confundemim.
Ecce serui mei exultabunt in gaudio:
uos aut̃ clamabitis ꝓpt̾ dolorem cordis
urĩ. et ꝓpt̾ contritionem sp̃e ur̃i ulu¬
labitis. Non solum gladio corruecis
uos qui dereliquistis dñm et fecistis
malum in conspectu euis. et p̃sencem
noliustis audire: s multam int̾ uos
et gentiũ multicudinem. ẽnitis diffe¬
rentiam. Illi enĩ quiseruierunt mͥ &
medent et bibent. Letabunt et lauda¬
bunt p̃ exultatione cordis: uos autẽ
e contrario esurictis atq sitiecis. con¬
fundemini. et p̃ dolore cordis et con¬
tritione sp̃c ululabitis. Que omĩa

Expanded text:
vos sitietis. Ecce servi mei lvos sitietis. Ecce servi mei lservi mei laudabunt prae exsultatione cordis, et vos clamabitis prae dolore cordis, et prae contritione spiritus ululabitis. LXX: Propterea haec dicit Dominus: Ecce servi mei comedent, vos autem esurietis. Ecce servi mei bibent, vos autem sitietis. Ecce servi mei gaudebunt, vos autem confundemini. Ecce servi mei exsultabunt in gaudio, vos autem clamabitis propter dolorem cordis vestri, et propter contritionem spiritus vestri ululabitis. Non solum gladio corruetis vos qui dereliquistis Dominum, et fecistis malum in conspectu ejus, et praesentem noluistis audire, sed multam inter vos et gentium multitudinem cernetis differentiam. Illi enim qui servi erunt mihi, comedent, et bibent, laetabuntur, et laudabunt prae exsultatione cordis. Vos autem e contrario, esurietis atque sitietis, confundemini et prae dolore cordis et contritione spiritus ululabitis. Quae omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. in celis. De qua et ipse dicit. Deus ut
facerem uoluntatem tuam uolui.
Hec ẽ. uoluntas: de qua et ipse dñs lo¬
quebatur. Inueni dauid filium iesse
uirũ iuxta cor meum qui faciat õs
uoluntates meas. Unde et sc̃s p̃catur
et dicit. Doce me ut faciam uolunta¬
tem tuam: quia ds̃ meus es tu. Oĩa
enĩ licent: s non omĩa expediunt.
& de uirginib narrat apłs se domim
non habere p̃ceptum: uult tam̃ nosee
sic̃ se ipsum. Ex quo ostendit nequas
indulgentiam magistri seetandam&ẽ
s uoluntatem: et ea nos debere eliger
que expediunt: non que licent. Ut ilis
ẽ. dediganna. Uolo adolescentulas nu¬
bere. filios ꝓcreare: macres familias e&x
Ponitq causas cur ista concedat. Iam
enim quedam abier̃ retro pꝰ sathanam
Ergo non ẽ. uoluntas pura scłi matu¬
nũ. que fornicationis comparations
uilescit. Uropt̾ hoc hec dicit dominꝰ
deus. Eccẽ serui mei comedent: et uos
esurietis. Ecce serui mei bibent: uos

Expanded text:
est in coelis . De qua et ipse dicit Deus: Ut est in coelis . De qua et ipse dicit Deus: Ut facerem voluntatem tuam volui . Haec est voluntas, de qua et ipse Dominus loquebatur: Inveni David filium Jesse, virum juxta cor meum, qui faciat omnes voluntates meas . Unde et sanctus precatur et dicit: Doce me ut faciam voluntatem tuam, quia Deus meus es tu . Omnia enim licent, sed non omnia expediunt. Et de virginibus narrat Apostolus se Domini non habere praeceptsicut seipsum . Ex quo ostendit nequaquam indulgentiam magistri sectandam esse, sed voluntatem ; et ea nos debere eligere quae expediunt, non quae licent, ut illud est de digamia, Volo adolescentulas nubere, filios procreare, matresfamilias esse . Ponitque causas, cur ista concedat: Jam enim quaedam abierunt retro post Satanam. Ergo non est voluntas pura secundi matrimonii, quae fornicationis comparatione vilescit. Propter hoc haec dicit Dominus Deus: Ecce servi mei comedent, et vos esurietis. Ecce servi mei bibent, et
Abbreviated transcription (Latin):
et contempsistis. Ego enĩ sum qui et
supra dixi. Ueni et non erat homo:
uocaui et non erat qui obediret. Nec
uobis sufficit impietas. ut me p̃sentẽ
contempneretis. et missum ad uos oc¬
cideretis heredem: s fecistis malum
in conspectu meo. et que nolebam ele¬
gistis. et blaspemastis filium dĩ ut pe¬
teretis uobis barabam lacronem. ho¬
micidii et seditionis auctorem. & ail¬
huc audietis dicere quare nos fecisti
errare  auia tua:Sienim qui me nesci¬
ebant inuenerunt me. et quime ñ in¬
uocabant susceꝑunt me. quib uos
digni estis cruciatibus qui missum
ad uos atq dicentem ñ ueni nisi ad
oues ꝑdicas domus ifrł. susciꝑe nolu¬
istis. s insuꝑ afflixistis cruci: Consi¬
derandum quid significet quod ait.
et que nolebam elegistis. aut que sit
uoluntas filii dĩ qui loquitur in eũn¬
gelio. Non omnis qui dicit mͥ dñe
dñe ingreditur in regnũ celorum: s
qui facit uoluntatem patris mei qui

Expanded text:
et contempsistis. Ego enim sum qui et et contempsistis. Ego enim sum qui et supra dixi: Veni et non erat homo: vocavi, et non erat qui obediret . Nec vobis haec sufficiebat impietas, ut me praesentem contemneretis, et missum ad vos occideretis haeredem; sed fecistis malum in conspectu meo, et quae nolebam elegistis, et blasphemastis Filium Dei, ut peteretis vobis Barabbam latronem, homicidii et seditionis auctorem; et adhuc audetis dicere: Quare nos errare fecisti a via tua ? Si enim qui me nesciebant invenerunt me, et qui me non invocabant, susceperunt me, quibus vos digni estis cruciatibus, qui missum ad vos atque dicentem: Non veni nisi ad oves perditas domus Israel , suscipere noluistis, sed insuper affixistis cruci? Considerandum quid significet quod ait: Et quae nolebam elegistis; aut quae sit voluntas Filii Dei, qui loquitur in Evangelio: Non omnis qui dicit mihi, ne, ingredietur in regnum coelorum: sed qui facit voluntatem Patris mei qui
Abbreviated transcription (Latin):
niorũ: isti parant fortune m̃sam m-¬
chil ad dm̃ ꝑtinere credentes s uel stel¬
larũ cursu uel uarietate fortune oĩa
gubernari. Quos paulus increpatdi¬
cens. Non potestis m̃se dñi participa¬
re et m̃se demoniorũ: non potestis ca-¬
licem dñi bibere et calicem demoni-¬
orum. Qui et̾nis tradentur suppliciis:
ut nullus eorũ cedem et ruinam pus¬
sit euadere. Pro eo quod uocaui &
uocaui uos et non audistis. locutus
sum et contempsistis: & fecistis ma¬
lum in conspectu meo. et que nole-¬
bam elegistis. Gladio ait estis traditi:
quia ñ solum reliquistis me et obliti
estis mei et fortune poculũ miscuistis.
s cum eẽm ẽmanuel id÷ nob̾cum ds̃.
de quo et iob̾es scribit. u̾bum caro fa¬
ctum ẽ. et habitauit in nobis. p̃sens
uos uocaui. reũtimini ad me filiĩ reũten¬
tes. et uenite ad me om̃s qui laboratis
et onerati estis: et respondere noluistis.
Locutꝰ in parabolis et omnia feci que
facere debui: et non audistis me immo

Expanded text:
fortunae mensam, nihil ad Deum pertinere credentes, sed vel stellarum cursu, vel varietate fortunae omnia gubernari: quos Paulus increpat, dicens: Non potestis mensae Domini participare, et mensae daemoniorum. Non potestis calicem Domini bibere, et calicem daemoniorum : quia aeternis tradentur suppliciis, ita ut nullus eorum caedem et ruinam possit evadere. Pro eo quod vocavi, evocavi vos, et non audistis: locutus sum, et contempsistis, et fecistis malum in conspectu meo, et quae nolebam elegistis. Gladio, ait, estis traditi, quia non solum reliquistis me, et obliti estis mei, et fortunae poculum miscuistis, sed cum essem Emmanuel, id est, nobiscum Deus, de quo et Joannes scribit: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis , praesens vos vocavi: revertimini ad me filii revertentes . Et: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis , et respondere noluistis. Locutus sum in parabolis, et omnia feci quae facere debui, et non audistis me, immo
Abbreviated transcription (Latin):
eam inspe: ut participetur. De hacual¬
le et in osce mẏstice scriptum ẽ. Loq̃r
ad cor eius haut dubium qͥn ierłm:
et dabo possessores illius inde et ualle
achor ut aꝑiat intelligentiam illius
Icc̾co enĩ uallis achor in possessionẽ
tradicur arm̃torũ populi dĩ. et saltꝰ
u̾tuntur in caulas gregum ut aꝑia¬
tur intelligentia et dñi uericas cognos¬
catur. Et uos qui reliquistis dum̃
et obliti estis montẽ scm̃ meum. qui
ponitis fortune mensam et libatis siutꝑ
eam: numerabo uos in gladio. ctos
in cede corruetis.Lxx. Hos autẽ qui
dereliquistis me et obliti estis montis
sci mei: et paratis fortune m̃sam es
impletis demonii potionem. E go cdl
uosin gladium om̃s int̾fecti corrue¬
tis. in locis qͦndam filur̃ib acq tur¬
tium. Nos aũ opopule ifrł qui dereli¬
quistis dñm et ad iracundiam ꝓuo¬

Expanded text:
eam in spe, ut participetur. De hac valeam in spe, ut participetur. De hac valle et in Osee mystice scriptum est: Loquar ad cor ejus, haud dubium quin Jerusalem; et dabo possessores illius inde, et vallem Achor, ut aperiat intelligentiam illius . Idcirco enim vallis Achor in possessionem traditur armentorum populi Dei, et saltus vertuntur in caulas gregum, ut aperiatur intelligentia, et Domini veritas cognoscatur. Et vos qui dereliquistis Dominum, et obliti estis montem sanctum meum. Qui ponitis fortunae mensam, et libatis super eam. Numerabo vos in gladio, et omnes in caede corruetis. LXX: Vos autem qui dereliquistis me, et obliti estis montis sancti mei, et paratis fortunae mensam, et impletis daemoni potionem: ego tradam vos in gladium: omnes interfecti corruetis. In locis quondam silvestribus atque turtium. Vos autem, o populi Israel, qui dereliquistis Dominum, et ad iracundiam pro
Abbreviated transcription (Latin):
suit animam pro ouib sius: et de quo
scriptum ẽ. ipse pascet nos in scła. Nta
uox dm̃i ꝑficiens ceruos et reuelans con¬
dempsa siluarũ ꝑ ioħem clamabat
in heremo: iam securis ad radices arbo¬
rum posita ẽ. omnis arbor que ñficit
fructũ bonum excidetur et inignem
mictetur. E it̾um. Omĩs uallis imple¬
bitur. De qua et nunc dicitur: et uallis
achor in cubile arm̃torũ. et requiem
populo meo qui requisier̃ me. Dequa
et in libro iħu filii nauẽ. legimꝰ quo
ibi int̾fectus sit acham qui furatus:
de anachemate et de spoliis ierieo ꝙ
cum omni domo sua int̾fectus: acq
ex eo quod turbau̾it popłm locus ipse
nis ac tumultus nom̃ accepit. hallis
igitur in qua qͦndam meditatio fuit
acq supplicium: erit in arm̃torum
requiem. Que paulus edisserens ait.
Numquid de bubus cura ẽ. deo: Au
uciq de nobis dicit: Quia debet qui
arat arare. et qui terit aream terere

Expanded text:
suit animam pro ovibus suis. De quo suit animam pro ovibus suis. De quo scriptum est: Ipse pascet nos in saecula . Ista vox Domini perficiens cervos, et revelans condensa silvarum, per Joannem clamat in eremo: Jam securis in radicem arborum posita est. Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Et iterum: Omnis vallis implebitur ; de qua et nunc dicitur: et vallis Achor in cubile armentorum, et in requiem populo meo qui requisierunt me. De qua et in libro Jesu filii Nave legimus, quod ibi interfectus sit Acham, qui furatus est de anathemate, et de spoliis Jericho, et cum omni domo sua interfectus, atque ex eo quod turbaverit populum, locus ipse nis ac tumultus nomen accepit . Vallis igitur Achor, in qua quondam maledictio fuit atque supplicium, erit in armentorum requiem. Quae Paulus edisserens, ait: Numquid de bobus cura est Deo ? an utique de nobis dicit, quia debet in spe qui arat, arare, et qui terit aream, terere
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: ut nequa qͣm festinent absq ratio¬
ne credere. s unicentur nacanahel qui
dñi uoce laudatus ẽ. ecce uerus ifrłita in
quo dolus non ẽ: qui xp̃m auctoritate
scripturarũ querebat. et de ꝓpħis agnos
aliquid boni eẽ. Ꝙ ẽ. sensus. Quo mͥ mes¬
siam adducitis de galilea et nararech
quem ego de bethleem iuda scio ẽẽ ꝓmis¬
sum: Apłi igitur et apłiciuiri ita fili¬
os generabunt ut de scripturis scĩs ita
instruant ut ñ mitent᷑ maledictionẽ
erat: benedicta ꝓgenies ut̃i cui. Tales
sunt filii abraham qui faciunt oꝑa
eius. et in uet̾i historia appellantur fi¬
lii ꝓpħarum: quales et nouo instrum̃¬
to apłi genuerunt. Paulus timocheũ
lucam et ticum multosq alios: petrꝰ
marcũ euangłistam. et cet̾i cet̾os. Quo¬
rum benedictum sem̃ ẽ. et huc usq be-¬
nedicitur: et ꝑmanent filis filiorũ.
Dequib ꝓpħa dicit. Beatus uir qͥ timet

Expanded text:
sunt: ut nequaquam festinent absque ratiosunt: ut nequaquam festinent absque ratione credere: sed imitentur Nathanael, qui Domini voce laudatus est: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est , qui Christum auctoritate Scripturarum quaerebat, et de Prophetis cualiquid boni esse? Et est sensus: Quomodo mihi Messiam adducitis de Galilaea, et Nazareth, quem ego de Bethleem Juda scio esse promissum? Apostoli igitur et apostolici viri ita filios generabunt, ut de Scripturis sanctis instruant, ut non imitentur maledictionem erat: Benedicta progenies uteri tui . Tales sunt filii Abraham, qui faciunt opera ejus: et in veteri historia appellantur filii Prophetarum : quales et in novo Instrumento Apostoli genuerunt , Paulus Timotheum, Lucam, et Titum, multosque alios; Petrus Marcum evangelistam, et caeteri caeteros, quorum benedictum semen est, et hucusque benedicitur, et permanent filii 796 filiorum. quibus Propheta dicit: Beatus vir qui ti
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Hel certe boc dicendum quod oꝑa
eorum uet̾ascant qͦrum domus fun-¬
damenta suꝑ petram ꝑmanent in eter¬
num. et qui edificauerunt suꝑ fun¬
damentũ apłi aurũ. argentũ. lapides
p̃ciosos. et econtrario eorũ oꝑa disꝑe¬
ant. quorũ domus fundamenta suꝑ
arenam. subita tempestate subũtit᷑.
detur cotidie inuet̾are oꝑa sua qui
p̃t̾itorum oblitus infuturo extendi¬
tur: Unde et uetus et nouũ dicitur
testamentum: non quo uetus ꝑeat
s quo nouo aliud non succedat. Hoc
quoq iuxta hebraicum dici potest:
quod oꝑa populi et in xp̃o credentiũ
fructus sint apłorũ. id ÷ electorum dei.
et in thesauris eorũ recordentur. Mul¬
ti enim uocati: et pauci electi. Isti non
laborabunt frustra ut qͦndam labora¬
uere iuder. s labores manuũ suarum
manducabunt. Neq generabunt in
concurbatione siue in maledictione. &
ut in hebraico expressius ponitur eica
sue habeant ꝓ quo aquila symmachus
et theodotio festinationem int̾pretati

Expanded text:
. Vel certe hoc dicendum, 795 quod opera eorum veterascant, quorum domus fundata super petram, permanet in aeternum, et qui aedificarunt super fundamentum Christi, aurum, argentum, lapides pretiosos : et econtrario eorum opera dispereant, quorum domus fundata super arenam, subita tempestate subvertiturdetur quotidie inveterare opera sua, qui praeteritorum oblitus, in futurum extenditur? Unde et vetus et novum dicitur Testamentum: non quo vetus pereat, sed quo novo aliud non succedat. Hoc quoque juxta Hebraicum dici potest, quod opera populi et in Christo credentium, fructus sint Apostolorum, id est, electorum Dei, et in thesauris eorum recondantur. Multi enim vocati, et pauci electi . Isti non laborabunt frustra, ut quondam laboravere Judaei; sed labores manuum suarum manducabunt. Neque generabunt in conturbatione, sive in maledictione, et ut in Hebraico expressius ponitur, εἰς suae habeant: pro quo Aquila, Symmachus, et Theodotio festinationem interpretati
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ nouelle oliuarum in cͥcuitu mense
tue. Ecce sic benedicetur hõ qui timet
bus: qui similes cius sunt. fiant filiĩ
eiꝰ pupilli et uxor eiꝰ uidua: cõmouean¬
tur et tranfferantur filii eiꝰ. et m̃dicent
eiciantur de domib sius. Geu̾ationis
enĩ male finis ẽ. pessimuis: qui concipi¬
unt dolorem et pariunt iniquitatem.
De qͦrũ dictum ẽ. pͥncipe. Ecce partu¬
riunt iniusticiam. concepit dolorem
et peꝑit iniquitatem. Si aũ hoc de im

Expanded text:
n circuitu mensae tuae. Ecce sic benedicetur homo qui timet bus qui similes ejus sunt, Fiant filii ejus pupilli, et uxor ejus vidua. Commoveantur et transferantur filii ejus, et mendicent, ejiciantur de domibus suis . Generationis enim malae finis est pessimus. Qui concipiunt dolorem, et pariunt iniquitatem. De quorum scriptum est principe: Ecce parturiit injustitiam, concepit dolorem, et peperit iniquitatem . Si autem hoc de im
Abbreviated transcription (Latin):
bi clicitur. In gladio morientur om̃s
peccatores populi mei. & indeutero¬
nomii cantico. Inebriabo sagutas
meas sanguine: et gladius meus co-¬
medet carnes. Hulneratorum autem
credihile ẽẽ pocest sagictas dnĩ inebri¬
ari sanguine: et gladium illius uul¬
neratorum sacurari carnibus. Dehis
sagutis que iob ꝑsingula horarũ mo¬
menta pungebant: loquitur. Sagite
domini in corpore meo sunt: quarũ
furor ebibit spm̃ meum. Cum enim
ceꝑo loqui: stimulant me. Iuxta tro¬
pologiam aũ boc dicendum ẽ. quod
om̃s qui eccłam deserant et obliuis¬
cantur montẽ scm̃ dei et se tradant¬

Expanded text:
bi dicitur: In gladio morientur omnes bi dicitur: In gladio morientur omnes peccatores populi mei: et in Deuteronomii Cantico: Inebriabo sagittas meas in sanguine, et gladius meus comedet carnes vulneratorum . Haud credibile esse potest, sagittas Domini inebriari sanguine, et gladium illius vulneratorum saturari carnibus. De his sagittis quae Job per singula horarum momenta pungebant, loquitur. Sagittae Domini in corpore meo sunt: quarum furor ebibit spiritum meum; cum enim coepero loqui, stimulant me . Juxta tropologiam autem 783 hoc dicendum est, quod omnes qui Ecclesiam deserunt et obliviscuntur montem s
Abbreviated transcription (Latin):
lum. aut Repacma. quod om̃s simi¬
liter transtulerunt: id÷ mixtam po¬
cionem. Est aut̃ incunctis urbib &
maxime in egypto et in alexandria
idolatrie uetus consuetudo: ut ulti¬
mo die anni et mensis eorũ qui extre¬
mus ẽ. ponant m̃sam refertam uarii
generis epulis et poculũ mulso mix¬
tum. uł p̃teriti anni uł futuri ferti¬
litatem auspicantes. Hoc aut̃ facie¬
bant et ifrłice omĩum simulachorũ
portenta uenerantes. et nequaquam
alteri uictimas s huiꝰcemodi mense
liba fundebant. Quodq .lxx. tran
bet menni. quod syminachus inter¬
p̾tatus ẽ. absq me: ut sic sensus. Qui
paratis fortune mensam et impletis
absq me potionem: ut doceant nonsͥ
fieris demoni. Gladnis aut̃ quo int̾¬
ficiunt: ꝓ supplicio accipitur. Neq
enim omnis populus ifrł gladio
traditus ẽ. quorũ uidemus quanta
milia in toto orbe disꝑsafint: s pe¬
nis atq cruciatib captiuitati et ul¬
time seruicuti. iuxta illud quodali¬

Expanded text:
 quod omnes similiter transtulerunt, id est, mixtam potionem. Est autem in cunctis urbibus, et maxime in Aegypto, et in Alexandria idololatriae vetus consuetudo, ut ultimo die anni et mensis eorum qui extremus est, ponant mensam refertam varii generis epulis, et poculum mulso mixtum, vel praeteriti anni, vel futuri fertilitatem auspicantes. Hoc autem faciebant Israelitae, omnium simulacrorum portenta venerantes, et nequaquam altari victimas, sed hujuscemodi mensae liba fundebant. Quodque Septuagintbet MENNI  , quod Symmachus interpretatus est, absque me: ut sit sensus: Qui paratis fortunae mensam, et impletis absque me potionem; ut doceat non sibi fieri, sed daemoni. Gladius autem quo interficiuntur, pro supplicio accipitur. Neque enim omnis populus Israel gladio traditus est, quorum videmus quanta illia in toto orbe dispersa sint; sed poenis atque cruciatibus, captivitati et ultimae servituti, juxta illud quod ali
Abbreviated transcription (Latin):
et in urbe et in templo tam sacerdo¬
cum et leuitarum quã uulgi igno¬
bilis mulierũq ac puerorũ ululatꝰ
auditus ẽ: quando reodidit dominꝰ
recributionem inimicis suis. implens
comminationem qui dixerat. Relm¬
quetur uob̾ domꝰ urã deserta. E illã
ꝓpħiam. Dereliqui domũ meam. Qñ¬

Expanded text:
et in urbe, et in Templo, tam sacerdoet in urbe, et in Templo, tam sacerdotum et Levitarum, quam vulgi ignobilis, mulierumque ac puerorum ululatus auditus est, quando reddidit Dominus retributionem inimicis suis, implens comminationem qua dixerat: Relinquetur vobis domus vestra deserta ; et illam prophetiam: Dereliqui domum meam. Q
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Quid nob̃ humilẽ introducitis dm̃.
qͥd crucifixũ et uirũ dolorũ et scien¬
tem ferre infirmitates: Nolumꝰ eum
ut dicitis in sua maiestate conspicere
confundent᷑ subauditur qui locuntꝰ
mania. qui incelligunt misteria scͥp¬
turarum malisq suis sentient cius
potentiam quem ꝓ humilitate con¬
tempserint. Uoxfremitus de ciui
tate. uox de templo: uox dñi redden¬
tis retributionẽ inimicis suis. Lxx. ꝓ
fremitu clamorẽ posuerunt: et cet̾a
similit̾. Uolumꝰ scire que sit confusio
iudeorũ qui dixer̃ glorificetur dñs
ut urãm leticiam uideamus: et tri¬
umphos regis ur̃i nequaꝗ̃ casfis ꝓmis¬
sionib s oculis contemplemur. Uox
inqͥt clamoris de ciuitate haut dubi¬
um qͥn ierłm significet. romano ex̃ci¬
tu cͥ̾cumdatam. et intres partes seditio¬
ne diuisam: quando unus tẽplum
obtinuit ec omnia pͥus scã possedit.
formsecus contra hostes. intrinsecus
cont̃ ciuem dimicans. Eo tempore

Expanded text:
est: Quid nobis humilem intest: Quid nobis humilem intquid crucifixum et virum dolorum, et scientem ferre infirmitates? volumus eum in sua ut dicitis majestate conspicere confundentur, subauditur, qui loquuntur talia, qui non intelligunt mysteria Scripturarum, malisque suis sentient ejus potentiam, quem pro humilitate contempserant. Voxtate, vox de Templo, vox Domini reddentis retributionem inimicis suis. LXX pro fremitu, clamorem posuerunt, et caetera similiter. Volumus scire quae sit confusio Judaeorum, qui dixerunt: Glorificetur Dominus, ut vestram laetitiam videamus, et triumphos regis vestri, nequaquam cassis promissionibus, sed oculis contemplemur. Vox, inquit, clamoris de civitate: haud dubium quin Jerusalem significet Romano exercitu circumdatam, et in tres partes intus seditione divisam, quando unus Templum obtinuit, et omnia prius sancta possedit, forinsecus contra hostes, intrinsecus contra cives dimicans. Eo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
dñe dñe intrabit in regnũ celorum
s qui facit uoluntatem patris me
qui ẽ. in celis. Sicq stare pocest illa
domine nonne in nomine tuo ꝓpba¬
umius et uirtuces multas fecimus. re¬
spondebit eis dñs. Recedite a me nescio
uos oꝑarĩi iniquitatis. Ergo dicere ñ
sermone qui facilis ẽ s affectu et oꝑi¬
biis comꝓbatur. Ex quib discimus eũ¬
dem eẽ. utriusq testamenti dm̃. qui
p̃cipit ut si uiderimus iumentũ ini¬
micinr̃i cadere sub onere suo. non tͣns¬
eamus s leuemus cum eo: et si bouem
aut asinum inuenerimꝰ errantem. red¬
damus ei. Hec iuxta.lxx. porro iuxta
hebraicum hic mͥ sensus uidetur. Au¬
dite apłi. audite discipuli mei: qui tre¬
mitis uerbum dñi. Narrabo quid di¬
xerint fr̃s mei. qͥ oderunt et separant
estimant cunctos de sua in me gente
credentes: et dicunt recede ame quia
ĩmundꝰ es. Quid gͦ ẽ. qd̾ cos dixisse com¬
memorat. głificetur dominꝰ et uidebi¬
mus in leticia urã: Cuiꝰ u̾siculi sensꝰ

Expanded text:
t in regnum coelorum: sed qui facit voluntatem Patris mei qui in coelis est . Sicque stare potest illa Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus, et virtutes multas fecimus ? Respondebit eis Dominus: Recedite a me, nescio vos, operarii iniquitatis. Ergo dicere, non sermone, qui facilis est, sed affectu et operibus comprobatur. Ex quibus discimus, eumdem esse utriusque Testamenti Dominum qui praecipit, ut si viderimus jumentum inimici nostri cadere sub onere suo, non transeamus, sed levemus cum eo, et si bovem aut asinum invenerimus errantem, reddamus ei . Haec juxta LXX. Porro juxta Hebraicum, hic mihi sensus videtur: Audite, Apostoli, audite, discipuli mei, qui tremitis verbum Domini, narrabo quid dixerint fratres vestri qui oderunt, et separant , qui immundos existimant cunctos de sua in me gente credentes, et dicunt: Recede a me, quia immundus es. Quid ergo est quod eos dixisse commemorat: Glorificetur Dominus, et videbimus in laetitia vestra? Cujus versiculi hic sensus
Abbreviated transcription (Latin):
erunt et fecer̃ malum in conspectu
elegerunt. Immolare bouẽ. mactare
arietem. offerre sacrificium. thura
suecendere. que ita ht̃ deus quasi ho¬
miciorum et oblationem canis et fuil¬
lum sanguinem atq blasphemiam
ipsi elegerunt: et ut talia colerent
eorum arbitrui fui c iuxta quod dix
ꝑ ierechiel. Dedieis nistificationes ñ
bonas et p̃cepta ñ bona: et in uiis in¬
quit fuis ambulauer: non in uia do¬
mini. E abominationes suas aĩa
eorũ uoluit: ut amacores eẽnt mag̃
sui quã amatores dei. Quam ob cau¬
sam illis eligentib uias suas. et non
eum qui dic̃ ego sum uia. et dominꝰ
et omnia mala eorum siue que ti¬
mebant parit̾ adducat. Causasq red¬
didit cur traditisint scribis et phari¬
seis illusorib suis: de quib pͥmus
psalmus uixta hebreos canit. et in
cachedra illusorum ñ sedit: quos ap¬
pellant .lxx. pestilentes. Quales fue¬

Expanded text:
erunt. Et fecerunt malum in conspectu erunt. Et fecerunt malum in conspectu elegerunt. Immolare bovem, mactare arietem, offerre sacrificium, thura succendere, quae ita habet Deus, quasi homicidium, et oblationem canis: et suillum sanguinem atque blasphemiam ipsi elegerunt; et ut talia colerent, eorum arbitrii fuit; juxta quod dicit per Ezechiel: Dedi eis justificationes non bonas, et praecepta non bona . Et in viis, inquit, suis ambulaverunt, non in via Domini. Et abominationes suas anima eorum voluit, ut amatores magis essent sui, quam amatores Dei. Quam ob causam, illis eligentibus vias suas, et non eum qui dicit: Ego sum via , et Dominus et omnia mala eorum, sive quae timebant, pariter adducat. Causasque reddit, cur 802 traditi sint Scribis et Pharisaeis illusoribus suis, de quibus primus psalmus juxta Hebraeos canit: Et in cathedra illusorum non sedit: quos appellant Septuaginta pestilentes: quales fue
Abbreviated transcription (Latin):
buit quasi blasphemus. inmo quasi
benedicens idolo. Potest aũ hic eẽ. sen¬
sus. Post filium meũ qui uenit man¬
suetus et pauꝑ sedens fuꝑ pullum
asme: nolo carnes. uictimas detestor
sacrificia iudeorum umbrasq legis
reꝓbo: quia acceptabilis michi ezt¬
hostia. ueritas euangelii. Sin autem
hoc dr̃ quod pꝰfulgur euangelii uetꝰ
religio cesset in nube. qͥd respondebt̃
qui credentes ex tudeis arbitrantur
absq noxa fui posse carnalit̾ offerre
sacrificia: H ec oninia elegerunt in
uiis suus ec mabominationib suis.
anima eorum delectata ẽ. unde et ego
eligam illusionem eorũ. et que time
bant adducam eis: quia uocaui et non
erat qͥ responderet. locutꝰ sum et non
audierunt: feceruntq malũ in ocu¬
& ipsi elegerunt uas suas et abho¬
minaciones suas anima eorũ uoluit:
et ego eligam illusiones eorum et pec¬
cata recribuam eis. quia uocaui eos
et ñ obanchier̃. Locutus sum et ñ audi¬

Expanded text:
buit quasi blasphemus, immo quasi buit quasi blasphemus, immo quasi benedicens idolo. Potest autem et hic esse sensus: Post Filium meum qui venit mansuetus et pauper, sedens super pullum asinae, nolo carnes, victimas detestor, sacrificia Judaeorum, umbras Legis reprobo, quia delectabilis mihi est veritas Evangelii . Sin autem hoc dicitur, quod post fulgur Evangelii, vetus religio cesset in nube: quid respondebunt, qui credentes ex Judaeis arbitrantur absque noxa sui posse carnaliter offerre sacrificia? Haec omnia elegerunt in viis suis, et in abominationibus suis anima eorum delectata est. Unde et ego eligam illusiones eorum, bant adducam eis. Quia vocavi: et non erat qui responderet. Locutus sum: et non audierunt. Feceruntque malum in ocuEt ipsi elegerunt vias suas, et abominationes suas anima eorum voluit: et ego eligam illusiones eorum, et peccata retribuam eis. Quia vocavi eos, et non obaudierunt: locutus sum, et non audi