comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uaerendũ quo differant augurationes
illicite ab illa petitione signi qua petiuit
seruus abrahe. ut cids̃ ostenderet ipsã eẽ
futurã uxcorẽ dni sui isa ac. aqua cũ peti¬
uisset ut biberet. diceret᷑ illi . Bibetu. &
ad a quabo camelos tuos. quo adusq bibere
desinant. Aliud ẽ enĩ nimirũ aliquid
petere. qđ ipso miraculo signũ sit. Ali ud
ea obseruare quae ita fiunt ut mira ñ sint.
sed a coniectorib. suꝑ sticiosa uanitate in t̃¬
p̃tant᷑. Sed hoc ipsũ etiã qđ mirũ aliquid
postulat᷑. quo significet᷑ qđ quisq uult nosse.
utrũ audiendũ sit. ñ parua questio ẽ. Eonãq
ꝑtinet qđ dicunt᷑. qui hoc ñ recte faciunt.
tẽptare dñm. Nã ipse dñs cũ adiabolo
tẽptaret᷑. testi moniũ de scripturis ad hibuit.
Nontẽptabis dñm dm̃ tuũ. Suggerebat᷑ enĩ
tãquã homini. ut signo aliquo exploraret
ipse quantus eaẽ. id ẽ quã multũ apud dm̃
posset. Qđ uitiose sit cũ sit. Abhoc autẽ discer¬

Expanded text:
uaerendum quo differant augurationes inlicitae ab illa petitione signi, qua petiuit seruus Abrahae, ut ei deus ostenderet ipsam esse futuram uxorem domini sui Isaac, a qua cum petisset, ut biberet, diceretur illi: bibe et tu, et adaquabo camelos tuos quoadusque bibere desinent. aliud est enim mirum aliquid petere, quod ipso miraculo signum sit, aliud ea obseruare, quae ita fiunt, ut mira non sint, sed a coniectoribus superstitiosa uanitate interpretentur. sed hoc ipsum etiam quod mirum aliquid postulatur, quo signifutrum audendum sit, non parva quaestio est. Eo namque pertinet, quod dicuntur qui hoc non recte faciunt, tentare Dominum. Nam ipse Dominus cum a diabolo tentaretur, testimonium de Scripturis adhibuit, Non tentabis Dominum Deum tuum . Suggerebatur enim tanquam homini ut signo aliquo exploraret ipse quantus esset, id est, quam multum apud Deum posset; quod vitiose fit, cum fit. Ab hoc autem discer
Abbreviated transcription (Latin):
di nos ꝑ elemosinas cõparare credamus.
Ideo autẽ dñs & dextris elemosinas ab eis¬
factas & sinistris ñ factas se imputaturũ
eẽ . p̃dixit. ut hinc ostenderet quantũ:
ualeant elemosine ad priora delenda.
qui uitã nolunt a consuetudine scelerũ
in melius cõmutare. Quia & in hoc qđ
Ait quando uni ex minimis meis ñ fecistis.
mihi ñ fecistis. ostendit eos ñ facere. etiã
quando se facere existimant. Sienĩ xp̃ia¬
no esurienti panẽ tãquã xp̃ia nodarent.
det᷑ attendit. Quiergo xp̃m diligit in
xp̃iano. hoc animo ei porrigit elemosinã
quo accedit ad xp̃m. ñ quo uult recedere
impunitus a xxp̃o. Tanto enĩ magis quisq
deserit xp̃m. quantomagis diligit qđ im

Expanded text:
di nos per elemosynas comparare credamus. di nos per elemosynas comparare credamus. Ideo autem dominus et dextris elemosfactas, et sinistris non factas se imputaturum esse praedixit, ut hinc ostenderet quantum valeant eleemosynae ad priora delenda, qui vitam nolunt a consuetudine scelerum in melius commutare. Quia et in hoc quod ait, Quando uni ex minimis meis non fecistis, mihi non fecistis ; ostendit eos non facere etiam quando se facere existimant. Si enim Christiano esurienti panem tanquam Christiano darent, detur, attendit. Qui ergo Christum diligit in Christiano, hoc animo ei porrigit eleemosynam quo accedit ad Christum, non quo vult recedere impunitus a Christo. Tanto enim magis quisque deserit Christum, quanto magis diligit quod im
Abbreviated transcription (Latin):
dã nabilia tanta cõmittant. Qui a si ꝑ
uno scelere onĩ a distribuerent indigen¬
tib. m̃ bris xp̃i. nisi desisterent a talibus
factis habendo caritatẽ quae ñ agit ꝑperã:
Aliquid eis ꝓdesse ñ posset. Quiergo dignas
ꝓsuis peccatis elemosinas facit. prius eas
facere incipit a seipso. Indignũ ẽ. enĩ ut in se
ñ faciat qui facit in ꝑximũ. cũ audiat
dicen tẽ dm̃. Diliges ꝓximũ tuũ. tãquã te
ipsũ. Itẽq audiat. Miserere animȩ tuae.
su is elemosinas facere dicendus ẽ : Ad hoc
enĩ & illud scriptũ ẽ. Quisibi malignus ẽ.
cubonus erit. Orationes quippe ad iuuant
elemosinȩ. & utiq intuendũ ẽ. qđ legimus
Fili peccasti. ne adicias iterũ. & de p̃teritis
dep̃care. ut tibi dimittant᷑. Propt̃ hoc
ergo elemosinȩ faciendȩ sunt. ut cũ de
p̃teritis peccatis dep̃camͦ. ex audiamͦ. non
ut in eis ꝑseuerantes licentiã male facien¬

Expanded text:
damnabilia tanta committant. qui si pro damnabilia tanta committant. qui si pro uno scelere omnia sua distribuerent indigentibus membris Christi, nisi desisterent a talibus factis habendo caritatem, quae non agit perperam, aliquid eis prodesse non posset. qui ergo dignas pro suis peccatis elemosynas facit, prius eas facere incipit a se ipso. indignum est enim, ut in se non faciat qui facit in proximum, cum audiat dicentem deum: diliges proximum tuum tamquam te ipsum; itemque audiat: miserere animae tuae suis elemosynas facere dicendus est? ad hoc enim et illud scriptum est: qui sibi malignus est, cui bonus erit? orationes quippe adiuuant elemosynae; et utique intuendum est quod legimus: fili, peccasti; ne adicias iterum et de praeteritis deprecare, ut tibi dimittantur. propter hoc ergo elemosynae faciendae sunt, ut, cum de praeteritis peccatis deprecamur, existimant, non ut in eis perseuerantes licentiam male facien
Abbreviated transcription (Latin):
& magnis && quanta cũq sc̃elerũ c̃suetudine
miscđiã posse impetrare diuinã. & eã coti¬
diana remissio sequeret᷑. uiderent se rem
dicere absurdã atq ridiculã. Sic enĩ coge¬
rent᷑ fateri fieriposse ut opulentissimus
homo decẽ nũ mulis diurnis in elemosinis
impensis. homicidia & ad ulteria & nefaria.¬
& quaeq facta redimeret. Qđ si absurdis¬
simũ atq in sanissimũ ẽ. dicere. ꝓfecto
si quęrat᷑ quae digne sint ꝓpeccatis elemo¬
sinȩ. dequib etiã xep̃ĩ p̃cursor ille dicebat.
facite ergo fructus dignos penitentiae.
ꝓcul dubio ñ inuenient᷑ eas facere. qui
uitã suã usq ad mortẽ cotidia norũ crimi¬
nũ ꝑpetratione confodiunt. Primo. quia
in auferendis reb alienis longe plura
diripiunt. ex quib ꝑ exigua pauperibus
largiendo xpm̃se ad hoc pascere ex istiman
ut licentiã male factorũ abillo emisse.
uel cotidie potius emere credentes. sec uri

Expanded text:
et magnis et quantacumque scelerum consuetudine et magnis et quantacumque scelerum consuetudine misericordiam posse impetrare diuinam, ut ea cotidiana remissio sequeretur, uiderent se rem dicere absurdam atque ridiculam. sic enim cogerentur fateri fieri posse, ut opulentissimus homo decem nummulis diurnis in elemosynas impensis homicidia et adulteria et nefaria quaeque facta redimeret. quod si absurdissimum atque insanissimum est dicere, profecto, si quaeratur quae dignae sint pro peccatis elemosynae — de quibus etiam Christi praecursor ille dicebat: facite ergo fructus dignos paenitentiae — procul dubio non inuenientur eas facere qui uitam suam usque ad mortem cotidianorum criminum perpetratione confodiunt. primo quia in auferendis rebus alienis longe plura diripiunt, ex quibus perexigua pauperibus largiendo Christum se ad hoc pascere existimant, ut licentiam malefactorum ab illo emisse uel cotidie potius emere credentes securi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ elemosi nas dimita posse peccata. or att¬
onẽ quã docuit ipse dñs & suffragatricẽ
sibi ad hiberẽ conant᷑ & testẽ. Sicut enĩ
nullus ẽ. inqui unt dies quo axp̃i anis
haec oratio ñ dicat᷑.: lta nullũ ẽ cotidianũ
qualetũq peccatũ. qđ ꝑ illã ñ dimittat᷑.
cũ dicimus. dimitte nobis debita Nr̃a.
si qđ sequit᷑ facere curemus. Sicut & nos
dimittimus debitorib nr̃is. Monenĩ ait
dñs inquiunt. si dimi seritis peccata hominib.
dimittet uobis pat̃ ur̃ cotidiana paruaq
peccata. sed dimitet inquit uobis peccata
urã. Qualia cũq ergo. uel quantacũq sipt
etiã si cotidie ꝑpetrent᷑ꝰ. nec ab eis uita dis¬
cedat in melius cõmutata: ꝑ elemosinã
ueniae ñ ne gratȩ remicti posse p̃sumurt.
Sed bene qđ isfi dignas ꝓpeccatis elemosinas
cõmonent eẽ. faciendas. qm̃ sidicerent
quales cũq elemosinas ꝓpetcatis cotidianis

Expanded text:
per eleemosynas dimitti posse peccata, oratiper eleemosynas dimitti posse peccata, orationem quam docuit ipse Dominus, et suffragatricem sibi adhibere conantur, et testem. Sicut enim nullus est, inquiunt, dies, quo a Christianis haec oratio non dicatur: ita nullum est quotidianum qualecumque peccatum, quod per illam non dimittatur, cum dicimus: dimitte nobis debita nostra, si quod sequitur facere curemus: sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. non enim ait dominus, inquiunt: "si dimiseritis peccata hominibus, dimittet nobis pater uester cotidiana parua peccata" sed: dimittet, inquit, uobis peccata uestra. qualiacumque ergo uel quantacumque sint, etiam cotidie si perpetrentur nec ab eis uita discedat in melius commutata, per elemosynam ueniae non negatae remitti posse praesumunt. sed bene, quod isti dignas pro peccatis elemosynas commonent esse faciendas; quoniam, si dicerent qualescumque elemosynas pro peccatis. cotidianis
Abbreviated transcription (Latin):
ad caput. Exultate dõ. ad iutori nr̃o.¬
CL. CORTRAEORŨ PEREUASIONE RUI
eutani sibinox osfuyra lic¬
CATA IN QUIBUS CŨ HELEMOSINAS
FACERET PERSTITERUNT. EX
dicunt at̃no igni illos tantũ modo
arsuros qui ꝓpeccatis suis facere dignas
elemosinas neglegunt. propt̃ illud qđ ait
Apłs ia cobus. Iudiciũ autẽ sine miscđia.
illi qui ñfecit miscđiã. Qui ergofecit iN¬
quiunt. quã uis ñ correxerit ꝑditos mores.
sed nefarie ac nequit᷑ int̃ ipsas suas elemo¬
sinas uixerit. cũ miscđia illi futurũ est
iudiciũ. ut aut ñdã net᷑ om̃ino. aut
post aliquod tẽpus adãnatiorie
no uissima liberetꝰ. Nec obali ud existi¬
mant x pm desolo delicto atq. neglecto
elemosinarũ. discretionẽ int̃dextros &
sinistros eẽ facturũ quorũ alios in regnũ.
Alios in suppliciũ mittat ae t̃nũ. Ut autẽ
cotidiano sibi opinent᷑. quae facere om̃ĩ no¬
ñ cessant. qualia cũq & quanta cũq. sint

Expanded text:
ad caput: exultate deo adiutori noad caput: exultate deo adiutori noCL. Contra eorum persuasionem qui putant sibi non obfutura peccata, in quibus cum eleemosynas facerent perstiterunt; ex dicunt aeterno igne illos tantummodo arsuros qui de pro peccatis suis faelemosynas neglexerunt, propter illud quod ait apostolus Iacobus: iudicium autem sine misericordia illi qui non fecit misericordiam. qui ergo fecit, inquiunt, quamuis non correxerit perditos mores, sed nefarie ac nequiter inter ipsas suas elemosynas uixerit, cum misericordia illi futurum est iudicium, ut aut non damnetur omnino aut post aliquod tempus a damnatione nouissima liberetur. nec ob aliud extimant Christum de solo dilectu atque neglectu elemosynarum discretionem inter dextrsinistros esse facturum, quorum alios in regnum, alios in supplicium mittat aeternum. Ut autem quotidiana sibi opinentur, quae facere omnino non cessant, qualiacumque et quantacumque sint,
Abbreviated transcription (Latin):
quando dedit buccellã ex adipe frum̃ti
cibauit. Et inimicus dnĩ mentitus ẽ. ei
ex adipe frum̃ti. & depetra melle saturauit
eos. In heremo depetra a quã ꝓduxit. ñ mel.
Mel sapientia ẽ primatũ dulcoris teneus
in aescis cordis. Quã ergo multi inimici dñi
m̃ cientes dño cybant᷑. ñ solũ ex adipe fru¬
m̃ti sed etiã depetra melle. desapientia
xp̃i. Quã multi delectant᷑ uerbo eius. &
cognitione sacram̃torũ eius. solutione
para bolarũ eius. quã multi delectantur:
quã multi clamant. & ñ ẽ. hoc mel de quo¬
libet homine. sed depetra. Petra autẽ erat
xp̃s. Quã multi ergo saciant᷑ de melle
isto. clamant. dicunt. suaue ẽ. dicunt.
N ihil melius. nibil dulcius intelligi ueldici
potuit. & ta m̃ inimici dnĩ m̃tit sunt ei.
Nolo ampliꝰ immorari. in rebus dolendis.
Quã quã t̃ribilit̃ psalmus ad hoc finitus sit.
tam̃ a sine eius obsecro uos recurra mus

Expanded text:
quando dedit buccellam, ex adipe frumenti quando dedit buccellam, ex adipe frumenti cibauit; et inimicus dex adipe frumenti, et de petra melle saturavit eos: in eremo aquam de petra produxit, non mel. Mel sapientia est, primatum dulcoris tenens in escis cordis. Quam ergo multi inimici Domini mentientes Domino cibantur, non solum ex adipe frumenti, sed etiam de petra melle, de sapientia Christi! quam multi delectantur verbo ejus, et cognitione sacramentorum eius, solutione parabularum eius! quam multi delectantur! quam multi clamant! et non est hoc mel de quolibet homine, sed de petra: petra autem erat Christus. quam multi ergo satiantur de melle isto! clamant, dicunt: "suaue est." dicunt: "nihil melius, nihil dulcius intellegi uel dici potuit." et tamen inimici domini mentiti sunt ei. nolo amplius immorari in rebus dolendis: quamquam terribiliter psalmus ad hoc finitus sit, tamen a fine eius, obsecro uos, recurramus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝓpt̃ illã xpm negasi eo qđ ñ ꝓpt̃ illã facis
haet xp̃m habes infunda m̃to. Iamen qr
diligis illã : c̃tristaris siꝑdas illã. Super
funda m̃tũ posuisti ñ aurũ : argentum.
lapides p̃ciosos. sed ligna senũ. stipulã.
Salius ergo eris. si ardere ceperit qđ edificas¬
ti. sic tam̃ tã quã ꝑignẽ. Nemo ergo suꝑ
sundam̃tũ hoc aedificet adulteria. blas¬
phemias. sacrilegia. idolatriã ꝑ iuria.
& putet se saluũ futurũ ꝑ ignẽ. quasi ista
sint ligna. fenũ. stipula. sed si aedificat
liũ. & ipse saluuserit ꝑ idoneũ fundam̃tũ.
Inimici dñi mentiti sunt ei. dicendo. Eo
Ad uineã & non eundo. & erit tẽpus ñ
ad tẽpus sed in aet̃nũ. Et qui sunt isti
Et cibauit illos ex adipe frum̃ti. Nostis
ad ipẽ frum̃ti unde cibant᷑ multi in imici
qui mentiti sunt ei. Et cibauit illos ex adipe
frum̃ti miscuit eos sacram̃tis suis. & iudã

Expanded text:
 Christum negas, eo, quod non propter illam facis  Christum negas, eo, quod non propter illam facis haec, Christum habes in fundamento; tamen quia diligis illam et contristaris, si perdis illam, super fundamentum posuisti non aurum, argentum, lapides pretiosos, sed ligna, faenum, stipulam: saluus ergo eris, si ardere coeperit quod aedificasti, sic tamen tamquam per ignem. nemo ergo super fundamentum hoc aedificet adulteria, blasphemias, sacrilegia, idolatrias, periuria et putet se saluum futurum per ignem, quasi ista sint ligna, faenum, stipula; sed si aedificat lium et ipse saluus erit per idoneum fundamentum. Inimici domini mentiti sunt ei dicendo: eo ad uineam et non eundo; et erit tempus non ad tempus, sed in aeternum. et qui sunt isti? et cibauit illos ei adipe frumenti. nostis adipem frumenti, unde cibantur multi inimici, qui mentiti sunt ei. et cibauit illos ex adipe frumenti: miscuit eos sacramentis suis. et Iudam,
Abbreviated transcription (Latin):
muĩhi dissolui & eẽ. cũ xxp̃o. Alacrescurruri.
Aut nihil aut modice det̾rena fragilitate
contristant᷑. Illi autẽ amantes resꝓprias¬
domos ꝓprias. grauit̃ conturbant᷑. fenum.
stipula: lignũ ardet. Habent ergo ligna &
fenũ. & stipulã suꝑ funda m̃tõ. sed rerũ
netessariarũ ñ illicitarũ. Dico enĩ fr̃s.
Possides fundam̃tũ. here caelo. calca terrã.
Sitalis es. ñ edificas nisi aurũ. argentũ. lapides
p̃ciosos Cũ autẽ dixeris. amo possessionẽ
istã. timeo ne pereat. & imminet dãnũ
possessionẽ istã nisi dixeris falsũ testimo¬
niũ. Et hoc ñ facere. xpm in funda m̃to
ponere ẽ. Ueritas enĩ dixit. Os qđ m̃titꝰ.
occidit animã. Ergo si possessionẽ tuã
diligis. ñ tam̃ ꝓpt̃ illã facis rapinã. note
ꝓpt̃ illã dicis falsũ testimoniũ ñ ꝓpt̃
illã facis homicidiũ. ñ ꝓpt̃ illã falsũ iuras.¬

Expanded text:
mihi dissolui et esse cum Christo, alacres currunt, mihi dissolui et esse cum Christo, alacres currunt, aut nihil aut modice de terrena fragilitate contristantur; illi autem amantes resdomos proprias, graviter conturbantur; fenum, et stipula, et ligna ardent. Habent ergo ligna, fenum, stipulam super fundamentum; sed rerum concessarum, non illicitarum. Dico enim, fratres: possides fundamentum; haere coelo, calca terram. Si talis es, non aedificas nisi aurum, argentum, et lapides pretiosos. Cum autem dixeris, Amo possessionem istam, timeo ne pereat; et imminet damnum, possessionem istam, nisi dixeris falsum testimonium. Et hoc non facere, Christum in fundamento ponere est: Veritas enim dixit, «Os quod mentitur, occidit animam» . Ergo si possessionem tuam diligis, non tamen propter illam facis rapinam, non propter illam dicis falsum testimonium, non propter illam facis homicidium, non propter illam falsum juras
Abbreviated transcription (Latin):
ã utentes. Sunt autẽ alii qui reb. infirmi¬
tati concessis inherent aliquantũ dilecti¬
one. Nonrapit uillã alienã sedamat suã.
ut si ꝑdiderit conturbe t᷑. Non appetit ux orẽ
Alienã. sed sic heret. sic miscet᷑ suae. ut modũ
ñ ibi teneat. p̃scriptũ tabuilis. liberorum
ꝓcreandorũ causa: ut Non tollit aliena
sed repeat sua. & habet iudiciũ cũ fre suo.
alib. enĩ dicit᷑. Iã quidẽ om̃ino delictũ ẽ.
qr iudicia habetis uobiscũ. Verũ ipsa
iudicia in ȩccła iubet agi. ñ ad forũ trahi.
tam̃ delicta eẽ . dicit. Contendit enĩ xp̃ia¬
nus. de rebus t̃raenis amplius quã decet
eũ cui ꝑmissũ ẽ. regnũ caelorũ. Non totũ cor
sursũ leuat. sed aliquã eius partẽ trait in
t̃ra. Deniq siueniat tẽptatioducendi mar¬
trru. illi qui habent in fundam̃to xepm̃
& aedificant aurũ. argentũ lapides p̃ciosos.
qui dicunt ex hac oportunitate. bonũ est

Expanded text:
non utentes . Sunt autem alii qui rebus infirminon utentes . Sunt autem alii qui rebus infirmitati concessis inhaerent aliquantum dilectione. Non rapit villam alienam; sed sic amat suam, ut si perdiderit, conturbetur. Non appetit uxorem alienam; sed sic inhaeret suae, sic miscetur suae, ut modum non ibi teneat praescriptum tabulis, liberorum procreandorum causa; non tollit aliena, sed repetit sua, et habet judicium cum fratre suo. talibus enim dicitur : iam quidem omnino delictum est, quia iudicia habetis uobiscum. uerum ipsa iudicia in ecclesia iubet agi, non ad forum trahi; tamen delicta esse dicit. contendit enim christianus pro rebus terrenis amplius quam decet eum cui promissum est regnum caelorum; non totum cor sursum leuat, sed aliquam eius partem trahit in terram. denique si ueniat temtatio ducendi martyrii, illi qui habent in fundamento Christum et aedificant aurum, argentum, lapides pretiosos, qui dicunt ex hac opportunitate: bonum est
Abbreviated transcription (Latin):
erit saluus. Quia & earũ amissione tantũ
necesse ẽ. urat dolor. quantũ hȩserat amor.
xp̃m dilexerit. ut ad eius regnũ optinendũ
eiq coherendũ illis consulat. uel hoc in eis
diligat qđ m̃bra sunt xxp̃i. Absit ut ista
dilettiore periat᷑ in lignis. feno & stipula.
c̃su m̃da. sed prorsus aedificio aureo. argen¬
teo. gẽmeo deputabit᷑. Quo modo autem¬
potest eos plus amare quã xp̃m. quos
aedificant supra funda m̃tũ quo modo non
pereant sed salui fiant. sic tam̃ quasi ꝑ ignẽ.
Obscura quidẽ ẽ. illa quęstio. setl ut possum
breui t̃dicã. Fr̃s sunt homines om̃i no
c̃ teptores scłi huiꝰ. quib ñ ẽ. notũ quic quid¬
tẽporalit̃ fluit. ñ herent dilectione aliqua
t̃raenis operib casti. scĩ: continentes: iusti.
fortassis & omĩa sua uendentes. & pauperib
distribuentes. aut possidentes tã quã non
possidentes. & utentes hoo mundo tã quã

Expanded text:
 erit saluus, quia et earum amissione tantum  erit saluus, quia et earum amissione tantum necesse est urat dolor, quantum haeserat amor. Christum dilexerit. ut ad eius regnum obtinendum eique cohaerendum illis consulat, uel hoc in eis diligat, quod membra sunt Christi: absit ut ista dilectio reperiatur in lignis, feno, stipula consumenda. sed prorsus aedificio aureo, argenteo, gepotest eos plus amare quam Christum, quos aedificant supra fundamentum quomodo non pereant, sed salui fiant, sic tamen tamquam per ignem. obscura quidem illa quaestio, sed ut possum breuiter dicam, fratres. sunt homines omnino contemtores saeculi huitemporaliter fluit; non haerent dilectione aliqua terrenis operibus, sancti, casti, continentes, justi, fortassis et omnia sua vendentes et pauperibus distribuentes, aut possidentes tanquam non possidentes, et utentes hoc mundo tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
quae maneant in at̃nũ. Erit etiã in fine
scłi tribulatio. tẽpore anti christi. qualis
nũquã antea fuit. uã multa erunt tunc
aedificia siue aurea siue fenea. super
ille ꝓbet utraq & de aliis gaudiũ. & de
Aliis inferatdãnũ. neutros tam̃ ꝑdat
in quib. haet inueniet. ꝓpt̃ stabile funda¬
m̃tũ. Quicũq autẽ ñ dico uxorẽ cuius
etiã cõmixtione carnis ad carnalẽ utit᷑
uoluptatẽ. sed ipsa quae ab huius modi
delectationib aliena sunt nomina pieta¬
tis humano more carnalit̃ diligendo. xp̃o
Ante ponit. ñ eũ habet infundam̃to. & ido
ñ ꝑ ignẽ saluus erit. sed saluus non erit. qr
eẽ. cũ saluatore ñ poterit. qui de hac re
Aꝑtissime loquens ait. Quiamat patrem
Aut matrẽ plusquã me. non ẽ me dignus
Et qui amat filiũ aut filiã suꝑme : ñ ẽ. me
dignus. Uerũ qui has necessi tudines sic
nat. malitq ipsis carere quã x p̃o. si adhunc

Expanded text:
quae maneant in . aeternum. Erit etiam in fine quae maneant in . aeternum. Erit etiam in fine saeculi tribulatio tempore Antichristi, qualis numquam antea fuit. Quam multa erunt tunc aedificia, siue aurea siue fenea, super ille probet utraque et de aliis gaudium, de aliis inferat damnum, neutros tamen perdat., in quibus haec inueniet, propter stabile fundamentum! Quicumque autem, non dico uxorem, cuius etiam commixtione carnis ad carnalem utitur uoluptatem, sed ipsa quae ab eius modi delectationibus aliena sunt nomina pietatis humano more carnaliter diligendo Christo anteponit, non eum habet in fundamento et ideo non per ignem saluus erit, sed saluus non erit, quia esse cum Saluatore non poterit, qui de hac re apertissime loquens ait: Qui\' amat patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus; et qui amat filium aut filiam super me, non est me dignus. Verum qui has necessitudines sic nat, malitque ipsis. carere quam Christo, si ad hunc
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt᷑ ꝑ peaquẽ nonsentiant illi qui ñ
habuerunt tales mores inhuius corporis
Aliiuero sentiant. qui eius modi scđm
aedificia portauer̃ siue ibi tantũ. siue &
hic. & ibi. siue ideo hic ut ñ ibi. secularia
quãuis adã natione uenialia. c̃ cremantẽ
ignẽ transitorie tribulationis inueniant.
Non redarguo quia forsicaniuerũ ẽ. Potest
quippe ad istã tribulationẽ ꝑtinere etiã
mors ipsa carnis. quae de primi peccati ꝑ pe¬
tratione concepta ẽ. ut scđm cuiusq aedifi¬
ciũ tẽpus qđ cã sequit᷑ ab unoquoq sentiat᷑.
Persecutiones quoq quib mastyres coronati
sunt & quas patiunt᷑ quicũq xp̃iani. ꝓban̾
utraq aȩdificia uelut ignis & alia c̃sumun
cũ suis aedificatorib si xp̃m in eis ñ in ueni¬
unt funda m̃tũ . alia sine ipsis si inueniuNt.
qr licet cũdã no. salui erunt ipsi. Alia
uero ñ consumunt. qr talia re periunt

Expanded text:
dicuntur perpeti, quem non sentiant illi qui non dicuntur perpeti, quem non sentiant illi qui non habuerunt tales mores ilii uero sentiant, qui eius modi secum aedificia portauerunt, siue ibi tantum, siue et hic et ibi, siue ideo hic ut non ibi saecularia, quamuis a damnatione uenialia. concremantem ignem transitoriae tribulationis inueniant: non redarguo, quia forsitan uerum est. Potest quippe ad istam tribulationem pertinere etiam mors ipsa carnis, quae de primi peccati perpetratione concepta est, ut secundum cuiusque aedificium tempus quod eam sequitur ab unoquoque sentiatur. Persecutiones quoque, quibus martyres coronati sunt et quas patiuntur quicumque Christiani, probant utraque aedificia uelut ignis et alia consumunt cum ipsis aedificatoribus, si Christum in eis non inueniunt fundamentum; alia sine ipsis. si inueniunt, quia licet cum damno salui erunt ipsi; alia uero non\' consumunt, quia talia reperiunt
Abbreviated transcription (Latin):
In illũ enĩ soli sinistri nouissima & ꝑpetua
dãs natione mittent᷑. Iste autẽ. dex tros
ꝓbat. Sed alios eorũ sic ꝓbat. ut aedificiũ
Alios autẽ alit̃. idẽ. ut qđ suꝑ aedifica uerunNt
ardeat: dã nũq inde patiant᷑. Salui fiaNt
Si autẽ saluifient. ꝓfecto & ad dexterã
stabunt. & cũ cę̧teris audient. Uenite
benedicti patris mei. possidete paratum
uobis regnũ. ñ ad sinistrã. ubi illi erunt
qui salui ñerunt. & ideo audient. Disce¬
dite ame maledicti. in ignẽ aeternum.
Nemo quippe ab illo igne saluabit᷑. quia
insuppliciũ aet̃nũ ibunt illiom̃s. ubi
uermis eorũ ñ moriet᷑. & ignis ñ extin¬
guetꝰ. quo cruciabunt᷑ die ac nocte in
scła scłorũ: post istiussane corporis mortẽ
donec ad illũ ueniat᷑ qui post resurrecti¬
onẽ corporũ futurus ẽ. da nationis & re¬
munerationis ultimus dies. Si hoc tẽporis
in t̃uallo sp̃s de functorũ eius modi ignẽ

Expanded text:
in illum enim soli sinistri nouissima et perpetua in illum enim soli sinistri nouissima et perpetua damnatione mittentur, iste autem dextros probat. sed alios eorum sic probat, ut aedificium,alios autem aliter, id est ut quod superaedificauerunt ardeat damnumque inde patiantur, salui fiant si autem salui fient, profecto et ad dexteram stabunt et cum ceteris audient: uenite, benedicti patris mei, possidete paratum uobis regnum, non ad sinistram, ubi illi erunt qui salui non erunt et ideo audient: discedite a me, maledicti, in ignem aeternum. nemo quippe ab illo igne saluabitur, quia in supplicium aeternum ibunt illi omnes, ubi uermis eorum non moritur et ignis non extinguitur, quo cruciabuntur die ac nocte in saecula saeculorum. post istius sane corporis mortem, donec ad illum ueniatur qui post resurrectionem corporis futurus est damnationis et remunerationis ultimus dies, si hoc temporis interuallo spiritus defunctorum eius modi ignem
Abbreviated transcription (Latin):
in ignẽ aet̾nũ. ut in eis etiã isti et̃. credant᷑
qui aedificant suꝑ fundam̃tũ ligna. fenũ.
stipulã. eosq ex illo igne posttempiis pro
malis meritis imꝑtitũ. liberet boni meritũ
fundam̃ti : quid arbi trabimꝰ dextros quib.
dicetꝰ. uenite benedicti patris mei. posside¬
te paratũ uobis regnũ. nisi eos qui aedi¬
ficauerunt suꝑ fundam̃tũ aurũ. argentũ
lapides p̃ciosos : Sed ignẽ illũ dequo dic̃¬
tũ ẽ. sic tam̃ quasi ꝑ ignẽ.si hoc modo est
intelligendus. utriq mittendi sunti &
dextri scilicet & sinistri. Illo quippe
igni utriq ꝓbandi sunt dequodictũ est.
Dies enĩ declarabit. qr in igne reuelabitur.
& unius cuiusq opus qualesit. ignis ꝓbabit.
Siergo utrũq ꝓbabit ignis. ut sicuius opus
ꝑ manserit. id ẽ. ñ fuerit igni consũptũ.
qđ suꝑ aedificauit mercedẽ accipiat
Sicuius autẽ opus arserit. dã nũ patidt᷑.

Expanded text:
in ignem aeternum; ut in eis etiam isti esse credantur. in ignem aeternum; ut in eis etiam isti esse credantur. qui aedificant super fundamentum ligna, fenum, stipulam, eosque ex illo igne post tempus pro malis meritis inpertitum liberet boni meritum fundamenti: quid arbitrabimur dextros quibus dicetur: Venite, benedicti patris mei, possidete paratum uobis regnum, nisi eos, qui aedificauerunt super fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos? Sed in illum ignem, de quo dictum est: Siintellegendus, utrique mittendi sunt, et dextri scilicet et sinistri. illo quippe igne utrique probandi sunt, de quo dictum est: dies enim declarabit, quoniam in igne reuelabitur et uniuscuiusque opus quale sit ignis probabit. si ergo utrumque probabit ignis, ut, si cuius opus permanserit, id est non fuerit igne consumtum, quod superaedificauit, mercedem accipiat, si cuius autem opus arserit, damnum patiatur:
Abbreviated transcription (Latin):
dies utiq tribulationis. qm̃ in igne inquit
reuelabit᷑. Eandẽ tribulationẽ ignem
uocat. sicut alibi legit᷑. Uasa figuli ꝓbat
fornax. & homines iustos tẽptatio tribu¬
lationis. Et unius cuiusq opus qualesit
ignis ꝓbabit: sicuius opus ꝑmanserit.
Permanet enĩ qđ quisq cogitat quae sunt dĩ.
quomodo placeat dõ. Qđ suꝑ aedificauit
mercedẽ accipiet. Idẽ. unde cogitauit
hoc sumet. Si cuius autẽ opus arserit. dãs nũ
patiet᷑ꝰ. qm̃ qđ dilexerat ñ habebit. Ipse autẽ
saluus erit. qr nulla eũ tribulatio ab illius
fundam̃ti stabilitate semouit. Sic ta men
quasi ꝑ ignẽ. Qđ enĩ sine illiciente a more
ñ habuit: sine urente dolore ñ ꝑdit. Ecce
quantũ mihi uidet᷑ inuentus ẽ. ignis qui
nullũ eorũ dã imet. sed unũ dicet. alterũ
dã nificet: Ambos ꝓbet. Si autẽ ignẽ illũ
loco isto uoluerimus accipere dequo dñs
dicit si nistris. discedite ame maledicti

Expanded text:
dies utique tribulationis, quoniam in igne, inquit, dies utique tribulationis, quoniam in igne, inquit, reuelabitur. Eandem tribulationem ignem uocat. sicut alibi legitur: Vasa figuli probat fornax et homines iustos tentatio tribulationis. Et uniuscuiusque opus quale sit, ignis probabit. Si cuius opus permanserit permanet enim quod quisque cogitat quae sunt Dei, quo modo placeat Deo, quod superaedificauit mercedem accipiet id est, unde cogitauit, hoc sumet; si cuius autem opus arserit, damnum patietur quoniam quod dilexerat non habebit, ipse autem saluus erit quia nulla eum tribulatio ab illius fundamenti stabilitate semouit; sic tamen quasi per ignem quod enim sine inliciente amore non habuit, sine urente dolore non perdit. Ecce, quantum mihi uidetur, inuentus est ignis, qui nullum eorum damnet, sed unum ditet, alterum damnificet, ambos probet. Si autem ignem illum loco isto uoluerimus accipere, de quo Dominus dicet sinistris: Discedite a me, maledicti.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ suꝑ aedificet ligna. fenũ. stipulã. xp̃s
est fundam̃tũ. ꝓpt̃ hoc saluuserit ꝑ igriẽ.
Delitias quippe huius modi a moresq t̃renos.
ꝓpt̃ coniugalẽ quidem copulã ñ dãrna¬
biles tribulationis ignis exuret. Ad quẽ
mitates quae auferunt haec. Ac ꝑ hoc & qui
Aedificauit: erit edificatio ista dã nosa.
qr ñ habebit qđ suꝑ aedificauit. Et eorum
Amissione cruciabit᷑ . quib. fruendo utq
lȩtabat᷑. Sed ꝑ hunc ignẽ saluus erit merito
funda m̃ti qr & si utrũ id habere mallet
xp̃o ñ p̃poneret᷑. Uide in apłi uerbis
hominẽ aedificantẽ suꝑ fundam̃tũ aurũ
Argentũ . lapides p̃ciosos. Quisine uacore
ẽ. inquit. cogitat quaȩ sunt dĩ. quomodo
placeat dõ. Uide aliũ aedificantẽ . ligna
fenũ stipulã. Qui autẽ matrimotuo
iunctus ẽ. inquit. cogitat quae sunt mundi
quo modo placeat uxxori. Unius cuiusq
opus manifestabit᷑. Die s enĩ declarabit.

Expanded text:
 superaedificet ligna. fenum, stipulam, Christus  superaedificet ligna. fenum, stipulam, Christus est fundamentum, propter hoc saluus erit per ignem. Delicias quippe huius modi amoresque terrenos, propter coniugalem quidem copulam non damnabiles, tribulationis ignis exuret; ad quem mitates, quae auferunt haec. ac per hoc ei qui aedificauit erit aedificatio ista damnosa, quia non habebit quod superaedificauit, et eorum amissione cruciabitur, quibus fruendo utique laetabatur; sed per hunc ignem saluus erit merito fundamenti, quia, etsi utrum id habere mallet Christo non praeponeretur. uide in apostoli uerbis hominem aedificantem super fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos: qui sine uxore est, inquit, cogitat quae sunt dei, quomodo placeat deo. uide alium aedificantem ligna, fanum, stipulam: Qui autem matrimonio iunctus est, inquit, cogitat quae sunt mundi, quo modo placeat uxori. Uniuscuiusque opus manifestabitur; dies enim declarabit
Abbreviated transcription (Latin):
sic habet incorde xp̃m. ut ei t̃rena & tem¬
poralia. nec ea quae licita sunt atq c̃cessa.
p̃ponat. fundam̃tũ habet xp̃m. Siautẽ
p̃ponat : & si uideat᷑ habere fidẽ xp̃i.
ñ est tam̃ in eo fundamtũ xp̃s. cui alia
p̃ponunt᷑. Quantomagis si salutaria
p̃cepta c̃tẽpnens cõmittat inlicita: ñ
p̃posuisse xp̃m. sed post posusse co¬
uincit᷑. quẽ post habuit imperantẽ siue
c̃cedentẽ . dũ contra eius imperata siue
concessa suã ꝑflagicia delegit ex plere
libidinẽ : Siquis itaq xp̃ianus diligit
meretricẽ. eiq adherens unũ corpus
efficit᷑. iã in fundam̃to ñ habet xp̃m.
Siquis autẽ diligit uxorẽ suã siscđm xp̃m.
quis dubitet in funda m̃to eẽ . xp̃m. Si
uero scđm hoc scłm. si carnalit̃ si morbo
concupiscentiarũ : sicut & gentes quae
ignorant dm̃ etiã hoc scđm ueniã c̃cedit
affectionis uoluptatisq p̃ponatꝰ uã uis¬

Expanded text:
sic habet in corde Christum, ut ei terrena et temsic habet in corde Christum, ut ei terrena et temporalia nec ea quae licita sunt adque concessa praeponat, fundamentum habet Christum: si autem praeponit, etsi uideatur habere fidem Christi, non est tamen in eo fundamentum Christus, cui talia praeponuntur: quanto magis, si salutaria praecepta contemnens committat inlicita, non praeposuisse Christum, sed postposuisse conuincitur, quem posthabuit imperantem siue concedentem, dum contra eius imperata siue concessa suam per flagitia delegit explere libidinem! Si quis itaque Christianus diligit meretricem eique adhaerens unum corpus efficitur. iam in fundamento non habet Christum. Si quis autem diligit uxori dubitet in fundamento esse Christum? si uero secundum hoc saeculum, si carnaliter, si in morbo concupiscentiarum, sicut et gentes, quae ignorant deum, etiam hoc secundum ueniam concedit adfectionis uoluptatisque praeponat, quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
uelut ligna. fęnũ. stipulã. Recta itaq
cũ dãno. qm̃ illa quae suꝑ aedificata sunt
exurent᷑. tam̃ poterit eos quandoq ab
illius ignis ꝑpetui tate saluare. Respon¬
deat eis breuit̃ apłs ia cobus. Si quis dicat
se fidẽ habere. opera autẽ ñ habeat. nũqͥd
poterit fides saluare cũ: Et quis est
in quiunt dequodicit apłs paulus. ipse
Autẽ salus erit. sic tam̃ quasi ꝑ ignem:
Simul quis iste sit inquiramus. HuNc
tam̃ non eẽ. certissimũ ẽi ne duorum
apłorũ sententias mictamus in ricã si unus
dicit etiã simala opera quis habuerit salua¬
bit eũ ꝑ ignẽ fides. Alius autt̃ si o pera non
habeat. nũ quid poterit fides sal uare eum:
nueniemus ergo quis possit saluari ꝑ ignem.
si prius inuenerimus quid sic habere ita
fundam̃to xp̃m. Qđ ut deipsa similitudi¬
ne quantotius aduertamus nihilita
aedificio p̃ponit᷑ fundam̃to. Quisquis itaq

Expanded text:
velut ligna, fenum, stipulam. Recta itaque velut ligna, fenum, stipulam. Recta itaque cum damno, quoniam illa, quae superaedificata sunt, exurentur, tamen poterit eos quandoque ab illius ignis perpetuitate saluare. Respondeat eis breuiter apostolus Iacobus: Si quis dicat se fidem habere, opera autem non habeat, numquid poterit fides saluare eum? Et quis est, inquiunt, de quo dicit apostolus Paulus: Ipse autem saluus erit, sic tamen quasi per ignem? Simul quis iste sit, inquiramus; hunc tamen non esse certissimum est, ne duorum apostolorum sententias mittamus in rixam, si unus dicit: \'Etiamsi mala opera quis habuerit, saluabit eum per ignem fides\'; alius autem: Si opera non habeat, numquid poterit fides saluare eum? Inueniemus ergo quis possit saluari per ignem, si prius inuenerimus quid sit habere in fundamento Christum. Quod ut de ipsa similitudine quantocius aduertamus: nihil in aedificio praeponitur fundamento; quisquis itaque
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ aedificauit. mercedẽ accipiet. Sicuuis
autẽ opus arserit da nũ patiet᷑. Ipse
Autẽ saluus erit. sic tam̃ quasi perignẽ.
Dicunt ergo cuius libet uitae catholicũ
funda m̃tũ nulla heresis habeat a corporis
eius unitate p̃cisa. & ideo ꝓpt̃ hoc funda¬
m̃tũ etiã si malȩ uitae fuerit catholicus
xp̃ianus. uelut qui suꝑ aedificauerit
rari. quo igni in ultimo iudicio punient᷑
M IOHADERE XEM. ET QUIBUS SEON¬
DEATUR SAIUSPERIONIS USTURÃ
EX EODEM LIBRO AD.
ui manducat carnẽ meã.
& bibit sanguinẽ meũ. in me manet &¬
care. ut in illo maneat xp̃s. Sic enĩ dioxit¬
manducare corpus meũ. Aut bibere
sanguinẽ meũ. Non itaq manent in x̃po
qui ñ sunt m̃bra eius. Non sunt autẽ
m̃ bra xp̃i. qui se faciunt m̃bra meretri¬
cis. nisi malũ illud penitendo eẽ. destite¬
rint. & ad hoc bonũ reconciliatione redi¬
erint. Sed habent in quiunt xp̃iaNi
suꝑ aedificauer̃ quã libet pessimã uitã.

Expanded text:
piet; si cujus autem opus arserit, damnum patietur; ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem. Dicunt ergo cujuslibet vitae Catholicum fundamentum nulla haeresis haber, a corporis ejus unitate praecisa; et ideo propter hoc fundamentum etiam si malae vitae fuerit Catholicus Christianus, velut qui superaedificaverit rari, quo igne in ultimo judicio punientur o habere Christum, et quibus spondeatur salus per ignis usturam, ex eodem libro XXI. Qui manducat carnem meam et bibit sanguinem meum, in me manet et ere, ut in illo maneat et Christus. Sic enim hoc dmanducare corpus meum, aut bibere sanguinem meum. Non itaque manent in Christo, qui non sunt membra ejus. Non sunt autem membra Christi, qui se faciunt membra meretricis, nisi malum illud poenitendo esse destiterint, et ad hoc bonum reconciliatione redierint. Sed habent, inquiunt, Christiani superaedificaverunt quamlibet pessimam vitam,
Abbreviated transcription (Latin):
uelut octauus ȩt̃nus. quixp̃i resurrec¬
tione sacratus ẽ. xt̃nã ñ solũ sp̃s uerũ
etiã corporis requiem p̃figurans. ubi
uacabimus & uidebi mus. uidebi mus
& amabimus. Amabimus & laudabimꝰ
Ecce qđ erit infine sine: Nã quis alius sine.¬
DICATMATHEUS CENTURIONEM AD
dÑM ACCESSISSEPROPUEROSUO
CŨ LNCASDICAT QUODAMICOSAO
IUMMISERAT. EXLIBRODECONSEN-¬
UIdeamus uttũ sibi deseruo centurionis
Ymatheus lũcasq consentiant. Matheus enĩ
dicit. Accessit ad eũ centurio. rogans eũ &
dicens. Puer m̃s iacet paraliticus indomo.
Cui uidet᷑ repugnare. qđ ait lucas. Et cũ
Audisset de iħu. misit adeũ seniores uide¬
orũ rogans eũ ut ueniret & saluaret seruũ
eius. Atilli cũ uenissent adiłm. rogabaNT

Expanded text:
uelut octauus aeternus, qui Christi resurrecuelut octauus aeternus, qui Christi resurrectione sacratus est, aeternam non solum spiritus uerum etiam corporis requiem pvacabimus et videbimus, videbimus et amabimus, amabimus et laudabimus; ecce quod erit in fine, sine fine. Nam quis alius nostedicat Matthaeus Centurionem ad Dominum accessisse pro puero suo, cum Lucas dicat quod amicos ad eum miserit, ex libro II de ConsenVideamus utrum sibi de seruo centurionis Matthaeus Lucasque consentiant. Matthaeus enim dicit: accessit ad eum centurio rogans eum et dicens: puer meus iacet in domo paralyticus. cui uidetur repugnare quod ait Lucas: et cum audisset de Iesu, misit ad eum seniores Iudaeorum rogans eum, ut ueniret et saluaret seruum eius.
Abbreviated transcription (Latin):
Ab adã usq ad diluuiũ. Scđa inde. usq
Ad abrahã. ñ aqualitate tẽporũ. sed nu¬
mero generationũ. Denas quippe habere
repperiunt᷑. Hinc iã sicut matheus
euangelista de t̾minat. tres atates usq
ad oxp̃i subsequnt᷑ aduentũ. quae singulȩ
denis & quat̃nis generationib. explicant᷑.¬
Ab abrahã usq ad dauid una. altera inde
usq ad trans migrationẽ in babiloniã. Tercia
inde . usq ad xp̃i carnalẽ natiuitatem.
Fiunt itaq om̃s quinq Sexta nunc agitur.
nullo generationũ numero metienda. ꝓpt̃
id qđ dictũ ẽ. Nonẽ urm̃ scire tẽpora
quȩ pat̃ posuit insua potestate. Posthanc
tã quã indie septimo requiescet ds̃. cum
eundẽ diẽ septimũ qđ nos erimus inscipso
faciet requi esceret Deistis porro aetatib
singulis. nunc diligent̃ longũ ẽ. disputare.
Haec tam̃ septima erit sabbatũ nrm̃. cuius
finis ñ erit ues pera. sed dominicus dies

Expanded text:
ab Adam usque ad diluuium, secunda inde usque ab Adam usque ad diluuium, secunda inde usque ad Abraham, non aequalitate temporum, sed numero generationum; denas quippe. habere reperiuntur. Hinc iam, sicut Matthaeus euangelista determinat, tres aetates usque ad Christi subsequuntur aduentum, quae singulae denis et quaternis generationibus explicantab Abraham usque ad Dauid una, altera inde usque ad transmigrationem in Babyloniam, tertia inde usque ad Christi carnalem natiuitatem. fiunt itaque omnes quinque. sexta nunc agitur nullo generationum numero metienda propter id quod dictum est: non est uestrum scire tempora, quae pater posuit in sua potestate. post hanc tamquam in die septimo requiescet deus, cum eundem diem septimum, quod nos erimus, in se ipso deo faciet requiescere. de istis porro aetatibus singulis nunc diligenter longum est disputare; haec. autem septima erit sabbatum nostrum, cuius finis non erit uespera, sed dominicus dies
Abbreviated transcription (Latin):
cetidimus. audientes a seductore. erits
sicut dii. Et recedentes auerodõ. quo faci¬¬
entecessemus. eius participatione. ñ desertio¬
& grã maiore ꝑfecti. ua cabimus in aet̃nũ
uidentes quia ipseẽ . ds̃. quo plenierimus.
quando ipse erit omĩa in om̃ib: Nã & ipsa
operabona nr̃a. quando ipsius potius intelli¬
gunt᷑ cẽ quã nr̃a. tunc nobis ad hoc sabbatũ
ad ipiscendũ imputant᷑. Quia si nobis ea
tribuerimus seruilia erunt. cũ desabbato
dicat᷑. om̃e opus seruile ñ facietis. Pro pt̃ qđ
& ꝑ ezechielẽ ꝓphetã dicit᷑. Et sabbata mea
dedi eis insignũ int̃ me & int̾ eos. ut scirent
bimus. & ꝑfecte uidebimus qi ipseẽ. dĩ.
pse enĩ numerus xtatũ. ueluti dierũ. si scđm
eos articulos tẽporis cõputet᷑ qui inscrip¬
turis uident᷑ ex p̃ssi. iste sabbatis mus
cuidentius apparebit. qm̃ septimus inue¬
nit᷑. ut prima atas tã quã primus diessit

Expanded text:
cecidimus, audientes a seductore: Eritis cecidimus, audientes a seductore: Eritis sicut di et recedentes a uero Deo, quo facie di essemus eius participatione, non desertioet gratia maiore perfecti uacabimus in aeternum, uidentes quia ipse est Deus, quo pleni erimus quando ipse erit omnia in omnibus. Nam et ipsa opera bona nostra, quando ipsius potius intelleguntur esse quam nostra, tunc nobis ad hoc sabbatum adipiscendum inputantur; quia si nobis ea tribuerimus, seruilia erunt, cum de sabbato dicatur: Omne opus seruile non facietis; propter quod et per Ezecbielem prophetam dicitur: Et sabbata mea dedi eis in signum inter me et inter eos, ut scirent bimus, et perfecte uidebimus quia ipse est Deus. Ipse etiam numerus aetatum, ueluti dierum, si secundum eos articulos temporis conputetur, qui scripturis uidentur expressi, iste sabbatismus euidentius apparebit, quoniam septimus inuenitur, ut prima aetas tamquam primus dies sit
Abbreviated transcription (Latin):
iste simiseria careat. Scđm hanc obliuionẽ
qͣuãm posteriore loco posui. ñ erunt memores
scĩ p̃teritorũ malorũ. Carebunt enĩ om̃ib
ita ut penitus deleant᷑ desensib eorũ. Ea
tam̃ potentia scientiae quae magna erit
sempit̃na miseria ñ latebit. Alio quin sise
fuisse miseros nesci turi sunt. quomodo sicut
Ait psalmus miscđias dñi in aet̃nũ cantabunđ.
ciuitati. Ibi ꝑficiet᷑. uacate & uidete . qm̃
ego sũ ds̃. qđ erit uere maximũ sabbatũ. ñ
habens uesperã. qđ cõm̃ dauit dñs in primis
operib mundi. ubi legit᷑. Et requieuit ds̃
die septimo ab om̃ib operib suis que fecit.
& benediocit diem septimũ & scĩ ficauit eũ.
qr in eo requieuit ab om̃ib operib suis quae
in choauit ds̃ facere. Dies enĩ septimus. etiam
nos ipsi erimus. quando eius fuerimus bene¬
dictione & scĩ ficatione pleni atq ꝑfecti.
Ibi uacantes uidebimus qm̃ ipseẽ. ds̃. qđ
nobis nos ipsi eẽ. uoluimꝰ. quando ab illo

Expanded text:
iste, si miseria careat. secundum hanc obliuionem, quam posteriore loco posui, non erunt memores sancti praeteritorum malorum; carebunt enim omnibus, ita ut penitus deleantur de sensibus eorum. ea tamen potentia scientiae, quae magna in sempiterna miseria non latebit. alioquin si se fuisse miseros nescituri sunt, quomodo, sicut ait psalmus, misericordias domini in aeternum cantabunt? ciuitati. ibi perficietur: uacate et uidete, quoniam ego sum deus; quod erit uere maxime sabbatum non habens uesperam, quod commendauit dominus in primis operibus mundi, ubi legitur: et requieuit deus die septimo ab omnibus operibus suis, quae fecit, et benedixit Deus diem septimum et sanctifiicauit eum, quia in eo requieuit ab omnibus operibus suis, quae inchoauit Deus facere. Dies enim septimus etiam nos ipsi erimus, quando eius fuerimus benedictione et sanctificatione pleni adque refecti. Ibi uacantes uidebimus quoniam ipse est Deus; quod nobis ipsi esse uoluimus, quando ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
scriberet᷑ dixit ds̃ fiat lux. p̃cessit scriptura
dicens. Et sp̃s dĩ suꝑ ferebat᷑ suꝑ a quã
Quia siue aquae nomine appellare uoluit
totã corporalẽ materiã. ut eo modo insinu¬
aret unde factaest. & formata sint omĩa
quae in suis generib iã dinoscere possumꝰ.
appellans aquã. quia ex humida natura
uidemus omĩa int̾ra ꝑspeties uarias
formari atq concrescere. siue spiritalẽ
uitã quandã ante formã conuersioriis
quasi fluitantẽ. SSuꝑferebat᷑ utiq sp̃s dĩ.
qr sub iacebat. scilicet bonȩ uoluntati
creatoris quicquid illud erat qđ forman¬
dũ ꝑficiendũq inchoauerat. Ut dicente
dõ in uerbo suo. fiat luox: in bona uoluntate.
hoc ẽ in bono placito eius ꝓ modo sui generis
maneret qđ factũ est. Et ideo dictũ est
qđ placuerit dõ. seriptura dicente & facta ẽ.
lux. & uidit ds̃ lucẽ qr bona ẽ ut quẽ¬

Expanded text:
scriberetur, Dixit Deus, Fiat lux, praecessit Scriptura, scriberetur, Dixit Deus, Fiat lux, praecessit Scriptura, dicens, Et spiritus Dei superferebatur super aquam. Quia sive aquae nomine appellare voluit totam corporalem materiam, ut eo modo insinuaret unde facta et formata sint omnia, quae in suis generibus jam dignoscere possumus, appellans aquam, quia ex humida natura videmus omnia in terra per species varias formari atque concrescere; sive spiritualem vitam quamdam ante formam conversionis quasi fluitantem: superferebatur utique Spiritus Dei; quia subjacebat scilicet bonae voluntati Creatoris, quidquid illud erat, quod formandum perficiendumque inchoaverat: ut dicente Deo in Verbo suo, Fiat lux; in bona voluntate, hoc est, in beneplacito ejus, pro modo sui generis maneret quod factum est; et ideo rectum est quod placuerit Deo, Scriptura dicente, Et facta est lux; et vidit D
Abbreviated transcription (Latin):
cõmutabilis. stulte ac misere uiuit. quae
informitas est. For mat᷑ autẽ conuersa ad
in cõ mutabile lumen sapientiã uerbũ dĩ
A quo enĩ ex titit ut sit ut cũq ac uiuat: ad illũ
conuerait᷑ ut sapient̃ acbeate uiuat. Principiũ
quippe creaturae intellectualis ẽ. &t̃na
sapientia. qđ principiũ manens nose in com¬
mutabilit̃. nullo modo cessaret occulta in¬
spiratione. uocationis loqui ei creature cui
principiũ est. ut conuerteret᷑ ad id ex quo
esset. qđ alit̃ formata ac ꝑ fecta eẽ . ñ possit.
Ideoq int̃rogatus quis eãe respondit. Princi¬
piũ qui & loquor iobis. Qđ autẽ filius loquit᷑.
pat̃ loquit᷑. quia patre loquente dicit᷑ uerbũ.
qđ filius ẽ aet̃ no more. Simore dicendũ ẽ.
loquente dõ uerbũ coaet̃ nũ. In est enĩ dõ.
benignitas sũma & scã. & iusta. Et quidã
ñ ex indigentia sed ex beneficientia ueniens
amor in opera sua. Propterea prius quã

Expanded text:
commutabili stulte ac misere uiuit, quae commutabili stulte ac misere uiuit, quae informitas est. formatur autem conuersa ad incommutabile lumen sapientiae, uerbum dei; a quo enim extitit ut sit utcumque ac uiuat, ad illum conuertitur ut sapienter ac beate uiuat. principium quippe creaturae intellectualis est aeterna sapientia; quod principium manens in se incommutabiliter nullo modo cessaret occulta inspiratione uocationis loqui ei creaturae, cui principium est, ut conuerteretur ad id ex quo esset, quod aliter formata ac perfecta esse non possit. ideoque interrogatus quis esset respondit principium, quia et loquor uobis. quod autem filius loquitur, pater loquitur, quia patre loquente dicitur uerbum, quod filius est, aeterno more, si more dicendum est, loquente deo uerbum coaeternum. inest enim deo benignitas summa et sancta et iusta et quidam non ex indigentia, sed ex beneficientia ueniens amor in opera sua. pr