comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nus in sr̃no examine expolita re¬
piant / Scit eiĩ ille qd̃ õs ĩticie¬
struate st̃. et qd̾ ip̃a holocans¬
ta sacdotinn ni digent lauan
et minꝰ fũit bõ. ñ sol adu̾sitas
euenire: hoc nõ hõi s deo soli no¬
tum est¶ Tam̃ de dyabolo et es
corpe qd̃ sunt reprobi scͥptũ est
qr dolus ĩ mai eius dirigit᷑.
quĩ hoc hr̃e crebro solẽt. ut ꝙ ne¬
quit̃ appetũt expłe neq̃us possiã
siori facultate cõsũment: ur tã¬
to eis de adu̾sita te nicħ ĩ p̾sẽti
obsistat qnͣto eis ĩ postũ nil de
prosꝑitate remanebit. Mag̃
gͦ nccͣariũ est magisq nob op¬
tãdũ. ut id impetret. id ꝓuideat.
qd̃ ad aĩax proficiat salutẽ: ꝙͣ
id qd̾ faciat plausum ⁊ admira¬
cõeui¶ Illi sa ne q̃ sũmmurãt q̃re¬
lãtes cut bs̃ mͣrtinꝰ solrta sibi
mira cula iã nõ freq̃ncet. hoc
nich̾oꝰ adiũgũt qd̾ erga nos nõ
sit pronꝰ ad miserandũ sicut m̃s

Expanded text:
nus in supremo examine expolita renus in supremo examine expolita reperiantur. Scit enim ille quod omnes iustitistruatæ sunt, & quod ipsa holocausta sacerdotum indigent lauari& minus fiunt bona, non solet aduersitas euenire, non homini, sed Deo soli notum est. Tamen de diabolo, & eius corpore, quod sunt reprobi, scriptum est, quia dolus in manu eius dirigitur, quoniam hoc habere crebro solent, vt quod nequiter appetunt, explesiori facultate consumere, ut tanto eis de adversitate nihil in praesenti obsistat, quando eis in posterum nil de prosperitate remanebit. Magis ergo necessarium est, magisque nobis optandum, id imperet, id prouideat, quod ad animarum proficiat salutem, quam id quod faciat plausum & admirationem. Illi sane qui murmurant querelantes, cur beatus Martinus solita sibi miracula iam nō frequentet, hoc nihilominus adiungunt, quod erga nos non sit pronus ad miserandum, sicut nostris
Abbreviated transcription (Latin):
magna indignacõe dicit: Iã
nõ irascar nobis. Et cũ filie
ur̃e foricate fu̾int: nõ uisita¬
bo suꝑ eas. Et iob de ip̃is. Do¬
mus eorum secure sunt et paca¬
te et nõ est uirga dei suꝑ eo sꝰ. S
quid eis restat: subũgens di¬
cit. Deus seruabit illis dolorẽ.
et de furore onũpocentis bibent.
¶O propt̾ simus iusta ꝑsalmistã
ad flagella ꝑati. et sint nobis
iudicia eius iocũda: qm̃ ut sc̃pt
est. Qui nõ amat iudiciũ non
p̾ sanari. Et icrco uib apło ĩ¬
An nõ laudes refferende sut do
qũ nos affligens signũ fiłacoĩs
ostend᷑.: Flagellat in quid om̃ẽ
filiũ q̃m recipit. ¶Magnũ q̃ppe
fuerat: si serui uocarentur. Mag¬
nũ est inquid tibi uocari seruũ
ieũ. si parũ est ut serui uocẽt:
cũ nͨ amici quidẽ appellent᷑. Nã
ut ꝓpensiorem affectũ erga af¬
flictos ostendet: hos duuina rox
filios appellaes Porro aũ q̃ cũ
sint illa oꝑa q̃ mibi sub pat̾cio
ip̃ius obtentu protegantur: ne

Expanded text:
agna indignatione dicit, Iam non irascar vobis. Et, Cum siliæ vestræ fornicatæ fuerint, non visitabo super eas. Et Iob de ipsis, Domus eorum securæ sunt & pacatæ, & non virga Dei super eos. Sed quid eis restat subiungens, dicit, Deus seruabit illis dolorem, & de furore omnipotentis bibent. Quapropter simus iuxta Psalmistam ad flagella parati, & sint nobis iudicia eius iocunda, quoniam, vt scriptum est, Qui non amat iudicium, non potest sanari. Et idcirco iubet ApoAn non laudes referendæ sunt de eo, quando nos affligens, signum filiationis ostendit? Flagellat, inquit, omnem filium quem recipit. Magnum quippe fuerat, si serui vocarentur. Magnum, inquit, est tibi vocari seruum meum. Sed parum est vt serui vocentur, cum nec amici quidem appellentur. Nam vt propensiorem affectum erga afflictos ostenderet, hos diuina vox filios appellat. Porro autem quæcumque sint illa opera, quæ inibi sub patrocinio ipsius obtentu protegantur: ne
Abbreviated transcription (Latin):
locis despͤcio. nrĩs pocĩs exigentib
accidit non defeccu diuine u̾tu¬
tis. qua sc̃i replecti st̃.
Am si potestas mr̃ti ex hoc
forte ui detur insanũ sapi¬
entibz mutilari scam̃ ex aliis scĩs
eiuis locis. net nõ et miraculis
ab ip̃o nuꝑ gestis. si longum nõ
esset poterat eadem potestas de¬
cent̾ cõm̃dari S iã ista qͣlis ꝙ
delatracio deb t̾minan. Cuiꝰ ui¬
delic fim hoc adiciamꝰ. sq̃r ualde¬
nob̾ ncc̃e est. ut flagello p̾t̾rici cõ¬
dei. ne forte dicat᷑ de nob̾ curaui¬
mus babilonẽ et nõ est sanata
ueq ꝑ ignem. s et iam nõ ĩ mat̾i¬
alẽ domũ s ĩ illos de quib sc̃ospe

Expanded text:
locis despectio nostris peccatis exigentibus locis despectio nostris peccatis exigentibus accidit, non defectu Dominicæ virtutis, qua sancti repleti sunt. Nam si potestas Martini ex hoc forte videtur insanum sapientibus mutilari, tamen ex aliis sanctis eius locis, necnon & miraculis ab ipso nuper gestis, si longum non esset, poterat eadem potestas decenter commendari. Sed iam ista qualiscumq. delatratio debet terminari. Cuius videlicet fini hoc adiiciamus, nobis necesse est, ut flagello pertriti, conDei, ne forte dicatur de nobis: Curavimus Babylonem, et non est sanata, neque per ignem , et jam non ut in materialem d
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ pectãdo templũ eiꝰ ꝯtamiãt eũ
enĩ ab occiosis u̾b̾ ⁊ scͤrilitate fide¬
les ꝯpesc̾ẽt: sb̾uixit. Et nolite ꝯt̃s
at. ip̃i meliꝰ nostis ¶Cet̾m quib cũ
ex caĩs hoc accid̾it: nõ aliud opi¬
nandũ uidet᷑ qmͣ qd̾ is dẽ piissimꝰ
pr̃ flagellũ hoc in suã domũ po¬
cius qmͣ in sb̃iectos maluerit ia¬
cu lari sẽxemplũ uid pussimi cõ¬
ditoris imitatꝰ q̃ p̃cante p̃mo ho¬
nune nõ ip̃m maledixit. s t̾rã
qmͣ oꝑaturꝰ erat. Nõne ex ip̃o rex
accidentiũ euentu. comproba¬
ri uidetur cũ sola domꝰ illa cõbꝰta
est. domuncłis tlicoꝵ illesis ꝑ
gyrum remanentib.¶Qd̃ si mͣr¬
ille solus cui sb̾ hac occasione det¬
ctores insultent ss eciã pleriq alii.
sc̃i qͦr domꝰ qua qua u̾sũ ĩ diffe̾nt᷑
ardent ¶mno qd̾ dictu nephas
qr templũ illud salomonicũ
ñ semł aut bis. s uxͣ egessipũ
freq̃ut̾ adustum est ¶Scĩs itaq

Expanded text:
qui peccando templum eius cōtaminat. Cum enim ab ociosis verbis & scurrilitate fideles compesceret, subiunxit. Et nolite contrat, ipsi melius nostis. Ceterum, quibuscumque ex causis hoc acciderit, non aliud opinandum videtur, quam quod isdem piissimus Pater flagellum hoc in suam domum potius, quam in subditos maluerit iaculari: exemplum videlicet piissimi Conditoris imitatus, qui peccante primo homine, non ipsum maledixit, sed terram quam operaturus erat. Nonne ex ipso rerum accidentium euentu apparet, quod sola domus illa combusta est, domunculis clericorum illæsis per gyrum remanentibus? Quod si Marille solus cui sub hac occasione detractores insultent. Sed etiam plerique alij sancti, quorum domus quaquaversum indifferenter ardent, imo, quod dictu nephas quia templum illud Salomonicum non semel aut bis, sed iuxta Egesippum frequenter adustum est. Sanctis itaque
Abbreviated transcription (Latin):
tuos ad euis głam cõmẽdẽdã.
Post ip̃iꝰ obitũ suscitauit. Sigͦ
disponente deo fit a liquid uñ
eadem gła uideatur ĩminiu:
Trecurrendũ est ad magnitudi¬
nem uirtutum qͣs aliqñ ges¬
sisse dignoscitur. ut cordis na¬
tꝰ diffidencie qui forte pupi ili¬
serit. neqͣ qͣm possit a lictore fi¬
d̾i cõuellere. ¶ad hãc cautelain
uo lebat ip̃e xp̃c mũdũ erudim.
qui significaturus sue moris
abiectionẽ cum dic̾e̾t b̾s qui
nõ fu̾it scandaliz atus in me.
sue potencie miracła p̾us enu¬
m̾auit. Ad hoc eciã cũ discipulis
mortem suã aꝑte diceret resur¬
recturũ se die t̾cia subiũxit bs
quoq petro quem sciebat se ne¬
gaturum. pͥus se ĩ mõte tͣnssigͣa¬
tũ õndit. sut cũ pro abieccione
mortis diffidẽciã incͣret. ad os¬
tensam maiestatẽ recurrẽs ro¬
bur fid̾i resume̾t¶ S aliud est
tente ih̾u. ꝙ nõ potuit plura
miracł̾a face̾ in carphanaũ et

Expanded text:
tuos ad ejus gloriam commendandam tuos ad ejus gloriam commendandam post ipsius obitum suscitavit. Si ergo disponente Deo fit aliquid, unde eadem gloria videatur imminui, recurrendum est ad magnitudinem virtutum, quas aliquando gessisse dignoscitur, ut cordis nactus diffidentiae, qui forte puppi illiserit, nequequam possit a littore fidei convellere. Ad hanc cautelam volebat ipse Christus mundum erudire, quasi significaturus suae mortis abjectionem, cum diceret: Beatus qui non fuerit scandalizatus in me , suae potentiae miracula prius enuntiavit. Ad hoc etiam, cum discipulis mortem suam aperte diceret, resurrecturum se die tertia subjunxit. Beato quoque Petro, quem sciebat se negaturum, prius se in monte transfiguratum ostendit, ut cum pro abitione mortis diffidentiam incurreret, ad ostensam majestatem recurrens, robur fidei resumeret. Sed aliud est tenti Jesu, quod non potuit plura miracula facere in Capharnaum et
Abbreviated transcription (Latin):
yndus audiuit. Et cet̾a regna
que illic ãuotant᷑. q̃uousq sb̃¬
iuugitur. Quo miserior est re¬
gio ista nr̃oꝵ q̃ tatũ uirũ cum
lens ait. Gallica celsa far. splẽ¬
dorem nuttit ad indos. ¶Et itẽ.
qui de longinquis religionib
atq linguis ignotis ad hũo
adorandũ cõflũe solent. Antiqͦꝵ
sane deuocio qmͣ freq̃nt̾ eiꝰ reu̾ẽ¬
cie uł amori sese impẽd̾it suł ĩ¬
num̾e testãt᷑ ecc̃e que tã freꝙ̃t̾ u̾¬
q locoꝵ ĩ eius noĩe reꝑĩtur. ut.¬
¶ nemo p̾t̾ dei genitcẽ uł pastorẽ
ecrẽ petrũ tã crebs hr̃e uideatur
rificans. ꝑ hoc qd̃ muu̾sis uene¬
rand̾ est. id ostendit qͣntũ hũc
eius gr̃ã ꝑfudit et enĩ si uniu̾¬
si reges arcesares promulga¬
tis ubicũq edictis uiberent ut
om̃s eun uenerarentur: nlłõ
tam̃ pacto exig̾e̾ poterant ut eiꝰ
lebris esset. ut nũc est. tũ ad eiꝰ
uenera cõem tũcti delectati di¬
lalia miracła sed etiã mor¬

Expanded text:
iops audiuit, & cætera regna quæ illic annotantur, quousque subiungitur. Quo miserior est regio ista nostrorum, quæ tantum virum cum lens, ait, Gallica celsa pharus splendorem mittit ad Indos. Et item, Equi de longinquis regionibus atque linguis ignotis ad hunc adorandum confluere solent? Antiquorum sane deuotio, quam frequenter eius reuerentiæ & amori sese impenderit, vel innumeræ testantur Eccleique locorum in ejus nomine reperiuntur, ut nemo post Dei genitricem et pastorem Ecclesiae Petrum tam crebras habere videatur.rificans, per hoc quod universis venerandus est, id ostendit quantum hunc ejus gratia perfudit. Etenim si universi reges ac Caesares pervulgatis ubique edictis juberent, ut omnes eum venerarentur, nullo tamen pacto exigere poterant possenlebris esset ut nunc est, cum ad ejus venerationem cuncti delectati diaelibet alia miracula, sed etiam mor
Abbreviated transcription (Latin):
altioue nõ deserit. aut enĩ ip¬
se homo nise peiitendo punit
aut dm̃ cũ hoĩẽ dampnat ꝑcu¬
tit Nude est ꝙ respexit quidem doꝰ
petrũ: s ille fleuit amare. Pau¬
lus uas electionis uocatur. s
oportet eũ ĩquid multa pro no¬
mie meo patii/ Sit ad dauid
dicitur. dñs transtulit pctm̃
tuũ: s tam̃ plorans iuidis pe¬
dib filiuĩ fugit. quousq sui re
atus ulcõnem recperet. Sic noᷤ
ꝑ baptisteriũ lauaniur. s m̾i¬
to pͥme p̾uaricacõis etiam re¬
dempti obimus. Percutit gͦ
flagellis pocm̃n ⁊̃ cũ relaxat: qũi
ab electis sus nũc studet pcc̃oꝵ
macłas det̾gere q̃s in eis non

Expanded text:
vltione non deserit: aut enim ipse homo in se pœnitendo punit, aut Deus, cum hominem damnat, percutit. Inde est, quod respexit quidem Dominus Petrum, sed ille fleuit amare. Paulus vas electionis vocatur, sed oportet eum, inquit, multa pro nomine meo pati. Sic ad Dauid dicitur, Dominus transtulit peccatum tuum, sed tamen plorans nudis pedibus filium atus ultionem reciperet. Sic nos per baptisterium lavamur, sed merito primae praevaricationis etiam redempti obimus. Percutit ergo flagellis, peccatum etiam cum relaxat, quoniam ab electis suis nunc studet peccatorum maculas dete
Abbreviated transcription (Latin):
bũdã prĩs mei. ⁊ c̃ ¶ Et ut ueniamꝰ
ad hunc eũdem bñi mrͣtinũ pla¬
cuit de eo diuine dispensa cõint
uł uiuẽs uł post obitum tãta ac
talia miracula geret.: Per que
nom̃ eiꝰ et głam totus niuudus
agnosceret sunde ⁊ ũq tanta gr̃a
p̾ditꝰ est. ut sic̃ de ip̃o scribĩsñ illi¬

Expanded text:
atris mei , et caetera. Et ut veniamus ad hunc eumdem beatum Martinum, placuit de eo divinae dispensationi, ut vel vivens et post obitum tanta ac talia miracula gereret, per quae nomen ejus et gloriam totus mundus agnosceret. Unde et ubique tanta gratia praeditus est
Abbreviated transcription (Latin):
cituũ iudi s S si ille qui ꝓpħali o¬
culo dum̃ bidit. sua labia poluca
esse doluit: qnͣto magis dolend̾
est nob̾. q̃ corpus ip̃ius dm̃ ĩ tra
polluta. labia sumimꝰ uł si qd̾ ab¬
sit manbz sanguine plenis il¬
lud cõtig̾mĩ Psalmista filios
alienos uocat: quoꝵ os loq̃t᷑ uani¬
tatem. Qd̾ si de labus tam ĩgẽs
ꝑiculũ sacricolis ĩminent: ꝙͣ to
magis de renib. Nam qd̃ ills
ꝑicłm p̾cipue cauendũ sit: per
hoc apparet. qd̾ illis qui ad esĩ
a gni uocantur. iussum est ĩpri¬
nus. ut renes attingant. Ad
hoc ĩ cõmẽdãdũ zacharias de d̾
loquitur: qd̾ pulchrũ eius et p̾it¬
osũ eius sit. frumentum et ui¬
nũ g̾minans uirgines. Nimniũ
iain prrgredimur: s effari nos
facit in displinata et irreligio¬
sa quordã cõu̾sacio. qui cũ suo
in̾ito sint int̾ externos cõputã¬
ariũ accedũt. Quicũq in qͣd
ext̾nus accesserit moriet᷑ obi

Expanded text:
cituum vidi . Sed si ille qui prophetali oculo Dominum vidit, sua labia polluta esse doluit; quanto magis dolendum est nobis, qui corpus ipsius Domini intra polluta labia sumimus, etsi, quod absit, manibus sanguine plenis illud contigerimus? Psalmista filios alienos vocat, quorum os locutum est vanitatem. Quod si de labiis tam ingens periculum sacrocolis imminet, quanto magis de renibus? Nam quod illud periculum praecipue cavendum sit, per hoc apparet quod illis qui ad esum agni vocantur, jussum est in primis, ut renes accingant. Ad hoc etiam commendandum Zacharias de eo loquitur, quod pulchrum ejus, et pretiosum ejus sit frumentum et vinum germinans virgines. Nimium jam progredimur, sed effari nos facit indisciplinata et irreligiosa quorumdam conversatio, qui cum suo merito sint inter externos computanarium accedunt: Quicunque, inquit, externus ac
Abbreviated transcription (Latin):
magna dispẽsacione. ⁊ ĩgenti ip̃iꝰ
rei meulcacõe ꝑse ipm̃ nego ciato¬
res eiecit de templo: ⁊ nõ solũ ali¬
os. sz ⁊̃ ipõs qui colũbas ad usũ ho¬
locausti uendebant abscedẽ p̾cepͭ.
p̾senciam honoret/ Respitͬ eĩ de ce¬
lo: si est ielłigẽs aut reqͥrẽs dñi.
et scriptura dicit. Acceptus est
regi mini st̃ intelligens. Nam
si qui u̾bũ occiosũ ĩ qͣdruuo loqͥt᷑.¬
in die indie iudicii rõnem redd:
qnͣto magis qui ĩ ip̃o dei templo
scurulitates ⁊̃ aut detͣctões cornica¬
tur. Cũ uidiss moyses ignẽ: defe¬
cerũt ei u̾ba nec andebat respic̾e̾.

Expanded text:
magna dispensatione, & ingenti ipsius rei inculcatione per seipsum negociatores eiecit de templo, & non solum alios, sed etiam ipsos, qui columbas ad vsum holocausti vendebant, abscedere præcepit. im de coelo, si est intelligens, aut requirens Deum. Et Scriptura ait: Acceptus est regi minister intelligens . Nam si qui verbum otiosum in quadrivio loquitur, in die judicii rationem reddet, quanto magis qui in ipso Dei templo scurrilitates etiam aut detractiones cornicantur? Cum vidisset Moyses ignem, defecerunt ei verba, nec audebat r
Abbreviated transcription (Latin):
appłs ĩ nucos sancte cͣtis appelat.
His qui umo estuãt ne cõminat᷑
uox diuma. fornitatores et ad¬
ultos iudicabit deus. Auarus ut
bs gregorius dicit. Nõ est adh lib̾
a cultu y doloꝵ. Nã si quis fornica¬
tor est aut auarus. aut ebriosus.
tũ euismodi nec cibũ quidẽ sumĩe
uas electionis uib PAmare autẽ
ꝓpͥam gloniam tai grande ꝓccĩn:

Expanded text:
cos sanctæ Crucis appellat. His qui vino æstuant, Væ comminatur vox diuina. Fornicatores & adulteros iudicabit Deus. Auarus, vt beatus Gregorius dicit, non est adhuc liber a cultu idolorum. Nam si quis fornicator est, aut auarus, aut ebriosus, cum eiusmodi nec cibum quidem sumere vas electionis iubet. Amare autem propriam gloriam tam gr
Abbreviated transcription (Latin):
more suꝑuemente quaciebam
Id cum nobis fuiss questus de
uere sancti sepulchri potũ ei pei¬
ximus. QQuem hauriens: dons¬
p̾sso tremore cõualuit ¶In seim
uero nocte. cum dies ille quo fis¬
gi cõsueuerat aduenisset: nie
puisum aduemientẽ ꝑsona io¬
rimã. dicentemq s̾. Ecce iam
tempus tui tremoris aduent
Quid dissimulas: Age qd̾ colit¬
iusti¶ Nec ea ditente: aduent ĩ
quidam. uultu splendidus. ela¬
rie uiuens uultu decorus. dicẽs
ei. Ne trenueris: sed facito suꝑ
frontẽ tuã signum uenerandet
cis. statimq sanabis: In haou
sione exꝑge factus. munitus lua
signaculo quo fuerat iussus: nĩ
ult̾ius que pati soleret passus el
¶Ab hoc typo regine puella afflics¬
ta: ae potum huius sã meditato¬

Expanded text:
more superveniente quatiebatur. more superveniente quatiebatur. Id cum nobis fuisset questus, de pulvere sancti sepulcri potum ei porreximus: quem hauriens, compresso tremore convaluit. In sequenti vero nocte cum dies ille, quo frangi consueverat, advenisset, vidit per visum advenientem personam teterrimam, dicentemque sibi: Ecce jam tempus tui tremoris advenit, quid dissimulas? Age quod consuevisti. Haec eo dicente, advenit vir quidam vultu splendidus, caesarie niveus, aspectu decorus, dicens ei: Ne tremueris, sed facito super frontem tuam signum venerandae crucis, statimque sanaberis. In hac visione expergefactus, munitusque hoc signaculo quo fuerat jussus, nunquam ulterius quae pati soleret passus est. Ab hoc typo reginae puella fatigata, potu hujus sancti medica
Abbreviated transcription (Latin):
caballo mniquo sedebat pedes nr̃õs
arripuit: exponens se muiste dãna¬
ri. Sicq nob̃ cũ ui dice colloquenti
decultura uiro pͥmisso rediret.
subitot int̾ manus delapsa comi¬
tanciũ t̾re corruit. Ligataq n̾ba lĩ¬
gua: nullũ u̾bũ ex ore potens pro¬
ferre õnuutuit: Interea accedentib
ariolis. ac dicentib eam n̾udiaui
demonii incursum pati. ligamĩa
h̾baꝵ atq incantacionũ u̾ba pro¬
ferebaut s nichil meditam̃s nr̃e
morem conferre pot̾ant ꝑiture.
Cumq familia mixto ululatu per¬
streꝑet: filius eius ad neptem no¬
strai extemain anhelus. accurrit
nuncians matrem suam extreme
uite t̾minũ aitigisse. Ꝙ adueinẽs
ad egrotam eamq uisitãs amotis
liganũb que stulti ndiderant. o
Mox sermone reddito nequicie
obitũ gloriosũ regis gun¬
thrãm childeb̾tus rex aurelianẽ¬
seni urbem adiuit: puor uius
aulicor grauit atypo t̾ciauo e¬
dentib discedentib q febrib te¬

Expanded text:
caballo in quo sedebat, pedes nostros caballo in quo sedebat, pedes nostros arripuit, exponens se injuste damnari. Sicque nobis cum judice colloquentibde cultura, viro praemisso rediret, subito inter manus dilapsa comitantium terrae corruit, ligataque 1135 lingua, nullum verbum ex ore potens proferre, obmutuit. Interea accedentibus ariolis, ac dicentibus eam meridiani daemonii incursum pati, ligamina herbarum atque incantationum verba proferebant; sed nil medicaminis juxta morem conferre poterant periturae. Cumque familia mixto ululatu perstreperet, filius ejus ad neptem nostram Eusteniam anhelus accurrit, nuntians matrem suam extremae vitae terminum attigisse. Quae adveniens ad aegrotam, eamque visitans, amotisque ligaminibus quae stulti indiderant, olMox sermone reddito, nequitiaobitum gloriosissimi regis Guntchramni Childebertus rex Aurelianensium urbem adivit , puerorum unus aulicorum graviter a typo tertiano, accedentibus discedentibusque febribus, tre
Abbreviated transcription (Latin):
d slira: leo du̾lphus quidam
lum sensu multatur sed eciã õib
mnembris debilis est effectus. Q
ueniens ad basilicam sci turonꝰ
et orõi ꝑ paucos dies incumbens
et uoci redditur et sensui: et mẽ¬
bris om̃ib qͣi rediuinus sospesz
redditus. .xxxui¬
qd̃ ĩnocent̾ homo accusatꝰ
ꝑ calumpinas maloꝵ adduceba¬
tur ad urbem unictis loro. ut tͣ¬
deretur ergastulo.Cunq añ ba¬
silicam sã petri apłi in publicũ ad¬
ductus aggerem deuenisset: dis¬
solute st̃ manus eius Hixitq cꝰ¬
todib. In hoc apparet mea cul¬
pa qmͣ dicitis esse ĩnumem. tũ
mee manus diuinitꝰ sunt solu¬
te. Tũc illi indignantes arcius
esi reuinxerũt et in suꝑ adhuc a¬
lio loro liganum a diecto ut ita
dicam unicula ip̃a unixerũt. Cõ¬
tigit autem eo tempore: ut nos
de basilica sc̃ mrͣtimꝑ plateã ue¬
niremus. Hii autem cũ nobis
in obuian uemientes appropin
unctus aspexit statim solute st̃
manus eius. Exiliabat ensq de

Expanded text:
casura, Leodulfus quidam lum sensu mulctatur, sed etiam omnibus membris debilis est effectus. Qui veniens ad basilicam Sancti Turonis, et orationi paucis diebus incumbens, et voci redditur et sensui, et membris omnibus quasi redivivus sospes est redditus. CAPUine innocente per calumnias malorum, adducebatur ad urbem vinctus loro, ut truderetur ergastulo. Cumque ante basilicam sancti Petri apostoli in publicum adductus aggerem devenisset, solutae sunt manus ejus, dixitque custodibus: In hoc apparet me a culpa quam dicitis esse immunem, cum meae manus divinitus sunt solutae. Tunc illi indignantes arctius eum revinxerunt, et insuper adhuc alio loro ligamini adjecto, ut ita dicam, vincula ipsa vinxerunt. Contigit autem eo tempore, ut nos de basilica sancti Martini per plateam veniremus. Hi autem cum nobis in obviam venientes appropinqhomo vinctus aspexit, statim solutae sunt manus ejus: exsiliensque de
Abbreviated transcription (Latin):
respondit. Nam cũ aliqñ uesti¬
menta eius ꝑit̾ afflaret ĩcẽdiũ.
qd̃ taniẽ ille protinus in medi¬
ũ. se proiciens frigidũ sensit:
quidam si łr occasionẽ dethendi
sumpserunt. Responsio tunc
illis frã. istis sufficere deberet.
qui neqͣqmͣ hoc miraret᷑ si dil¬
posicionem qua deus mũdũ
regit uł tenus̾ attendissent.
Parũ est ut mirentur: si hoc
templũ uł suꝑbie. uł. luxurie
uicus forte polutũ. uł alus q̃¬
bzdam deo cognitis causis erigẽ¬
tib flamina purgau̾it. Discu¬
ciant pociꝰ quid nam sit ab o.
rigine mundi mala p̾ualeãt:
cũ impigam iustũ abel subrũe.
deus ꝑmserit suł cur iob ĩcõpa¬
bilit̾ tsic temꝑis ustũ usq ad
nas compulit. Cur ioh̾es qui
nemo maior int̾ natos muli¬
ex. rogatu saltatcis puelle d¬
regnũ ei restare crederent. CQ
eciam si appłos cecos puplice
uidissent. ⁊ stepħ̾m forte uoste
et die bestiis exposirũ couspice¬

Expanded text:
respondit. Nam cum aliquando vestirespondit. Nam cum aliquando vestimenta ejus pariter afflaret incendium, quod tamen ille protinus in medium se projiciens frigidum sensit, quidam similiter occasionem detrahendi sumpserunt. Responsio tunc illis facta, istis sufficere deberet, qui nequaquam hoc mirarentur, si dispositionem qua Deus mundum regit, vel tenuerit, attendissent. Parum est ut mirentur, si hoc templum et superbiae, vel luxuriae vitiis forte pollutum, talibus quibusdam Deo cognitis causis exigentibus, flamma purgaverit. Discutiant potius quidnam sit quod ab origine mundi mala praevaleant. Cur impio Cain justum Abel subruere Deus permiserit? Et cur Job incomparabiliter tunc temporis iustum, vsque ad nas compulerit? Cur Ioannes, quo nemo maior inter natos mulierum, rogatu saltatricis puellæ dregnum ei restare crederent. Qui etiam si Apostolos cæsos publice vidissent, & Stephanum forte nocte & die bestiis expositum conspice
Abbreviated transcription (Latin):
sionem. sed ad excludendam
loci reu̾entiam esse erectus.
NNec ualuit isdem murus ig¬
nem prohib̾e. quem neglecte
contenctus exigebat succẽdi.
Mordacius hec dixim quia
uere fatebor ml̾toꝵ corda ꝑ
hoc mestifirantur qd̃ locũ ꝓ
non uideant. scd̃m p̾stam ue¬
reu̾enciam uen̾ari Neq hoc
parum displicet. qd̾ quidam
in eodem loco nut̾ti se quibdã
laicalib uł nimiũ põposis
uestib dehonestent: cũ tał
esse consueu̾it eor cõu̾sacõut
hãc eciã rome laudari au die¬
rimus quibdã rõis dicẽtib
q nõ eẽt ncc̃e romã proficis¬
ci qui templo bĩ mrtini m̃e¬
rentur uicinari. Ieremas
propheta plaugit: colorem
religioni congruũ mutari.
Dicitur alias. Ne glorieris
in uestitu unqmͣ. uiderunt gͦ
isti qmͣ stultũ sit decore uestitꝰ
gloriam em̃dicare: et decore
uirtutis aiãmu nudare / Cet̾m
his qͥ de potencia bĩ mrtĩ delirãt.
amator eius et decentissimꝰ rela¬
tor supplicius a am olim satis

Expanded text:
lsionem, sed ad excludendam lsionem, sed ad excludendam loci reverentiam esset erectus. Nec valuit isdem murus ignem prohibere, quem neglecte contemptus exigebat succendi. Mordacius hoc dixerim, quia, vere fatebor, multorum corda per hoc moestificantur, quod locum pro non videant, secundum priscam reverentiam, venerari. Neque hoc parum displicet, quod quidam in eodem loco nutriti, se quibusdam laicalibus vel nimium pomposis vestibus dehonestent, cum talis esse consueverit eorum conversatio, ut hanc etiam Romae laudari audiverimus, quibusdam Romanis dicentibus: Quia non esset necesse Romam proficisci, qui templo beati Martini morerentur vicinari. Jeremias propheta plangit, colorem religioni congruum immutari. Dicitur alias: Ne glorieris in vestitu unquam Viderint ergo isti quam stultum sit, decore vestitus gloriam emendicare, et decore virtutis animam nudare. Caeterum iis, qui de potentia beati Martini delirant, amator ejus, et decentissimus relator Sulpitius jam olim satis
Abbreviated transcription (Latin):
ut hũc in om̃ib indicus su¬
is laudemus: et si qͣ bona opa
in nob̾ sunt in ip̃is tueamꝰ.
uerebar inquid iob omĩa o¬
ꝑa mea. Nam et ille postam̃
tanta ac talia ꝑtulit cum in¬
ut deus ad hunc uisitandũ
uenire dignaret᷑. adhuc se
humiliat dicẽs. R ep̾hendã
me: et agam peintentiam.
Nam post illã p̾dianam sue¬
censionem muris cũ ingenti
studio compactis. secta mͣos¬
t̾ii cõmimistis: hoc ninirũ pͦ¬
cauere olentes ne sc̃a domꝰ
ultra posset ab hostibus ledi.
S non satis attendentes ĩ
ab antiquis temꝑib effulse¬
nit. protmꝰ religiõe relicta cõ¬
mune du̾sor esse ꝑmisistis
ita ut feminis ad hauriendã
aqmͣ uł ad discurrendum qͦ
uolu̾int portarii nõ resistant.
tum uid̾imus qd̾ nulli int̾
monast̾ii portas uł parum
nntrare li cuent neq aliquis
equitando saltĩ ꝑ at̾um tran¬
sire ausus fu̾it. Sed nunc
ita negligitur: tanqm̃ sinui¬
rus ille non ad hostiũ repł¬

Expanded text:
ut hunc in omnibus judiciis suut hunc in omnibus judiciis suis laudemus, et si qua bona opera in nobis sunt, in ipsis timeamus. Verebar, inquit Job, omnia opera mea . Nam et ille postquam tanta ac talia pertulit, cum inut Deus ad hunc visitandum venire dignaretur, adhuc se humiliat dicens: Reprehendam me et agam poenitentiam . Nam post illam pridianam succensionem, muris cum ingenti studio compactis, septa monasterii communistis, hoc nimirum praecavere volentes, ne sancta domus ultra posset ab hostibus laedi. Sed non satis attendentes in ab antiquis temporibus effulserit, protinus religione relicta, commune diversorium esse permisistis; ita ut feminis ad hauriendum aquam, et ad discurrendum quo voluerint portarii non resistant; cum viderimus quod nulli intra monasterii portas vel parum intrare licuerit; neque aliquis equitando statim per atrium transire ausus fuerit. Sed nunc ita negligitur, tanquam si murus ille non ad hostium repu
Abbreviated transcription (Latin):
scãm illam domũ et uestigio ⁊
tocies exigit contremari: ut cũ
paulo ante succensa fu̾it: non
sit a du̾sus furor eius. sed ad¬
huc manus eius exteutass
nec putandũ est. qd̾ hoc casi
accidit: ꝓpt̾ illud ierenie. ees
est iste qui dixit ut fieret. duo
non iubente: Et item. Siest
mus suꝑ ĩiurias dõm mĩ̃t¬
tini ĩmo pocius suꝑ nos. q
si in uindi ligno hoc facuint
in arido quid fiet: Alio qui
dicetur: dissipati st̃. et non
sunt compũcti. Et item. frõs
meret̾cis fca est t̃. nescisti e¬
rubesce̾.Q uero ad nutũ des
contremiseũt. et sub potenti
manueis sciñt humilian
audiãt cõsolacionẽ illã que
post destructõnem ierusalem
fia est dicente du̾o. Edifica¬
bo uos: et non destruã. Iai.
enĩ placatus sum suꝑ ma¬
lo qd̾ feci nobis: et uob̾cũ sũ.
Et ille quidem sicut dñs q̃
cum transquillitate udicat
et cum magna reu̾entia dis¬
point nos placabr̃ seruis
suis ENobis tanen cõpetit

Expanded text:
sanctam illam domum & e uestigio, & sanctam illam domum & e uestigio, & totiens exigit concremari, vt cum paulo ante succensa fuerit, non sit auersus furor eius, sed adhuc manus eius extenta. Sed nec putandum est quod hoc casu acciderit propter illud Ieremiæ, Quis est inon jubente? Et item: Si estmus super injurias domni Martini; imo potius super nos, quia si in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet? Alioquin dicetur: Dissipati sunt et non sunt compuncti . Et item: Frons meretricis facta est tibi, nescisti erubescere . Qui vero ad nutum Dei contremiscunt, et sub potenti manu ejus sciunt humiliati, audiant consolationem illam, quae post destructionem Hierusalem facta est, dicente Domino: Aedificabo vos, et non destruam; jam enim placatus sum super malo quod feci vobis, et vobiscum sum . Et ille quidem, sicut Dominus, qui cum tranquillitate judicat, et cum magna reverentia disponit nos, placabitur servis suis. Nobis tamen competit,
Abbreviated transcription (Latin):
santem contempsisse peniteat
¶Per hoc igit᷑ qd is in templo ac¬
cidit arrogancia nr̃a ut ita dix¬
ermi nobis in fa ciem respondit.
Et onĩs modis cauenduin est.
ne forte sicut illic sequitur sp̃c¬
formcacionis sit in medio no¬
strum: et int̾m illius ignis
puities. isti ext̾iori totiẽs sit
fomes Sepe autem fit ut per¬
tator qnͣto det̾ior est. tanto dẽ¬
siori cecitate cor eius obtene¬
brascat. et cum bom aliquid
fecerit. Hoc apud se si cut ille
phariseus iaccet: minus at¬
tendens qr bona que lib deo ñ
placent. que malorũ amixti¬
one maculantur. Tali ciulz
diuina uox inclamat. dicit
quia diues sum. et nescis qr
miserabilis es et cetus. et nu¬
dus. Nudus uidelicet iusticia.
setus uero. nesciens ip̃am nu¬
ditatem suã uidere. Effudit
ergo dñs ut scriptũ est. ignẽ
deseuit. extimeamꝰ domus ex¬
asꝑ ans esse. animadu̾tẽtes q̃d
in occulto eius iudicõ m̾eam᷑.
Neq enĩ ꝑuus reatus est. qui

Expanded text:
santem contempsisse poeniteat. santem contempsisse poeniteat. Per hoc ergo quod in templo accidit, arrogantia nostra, ut ita dixerim, nobis in faciem respondit. Et omnimodis cavendum est, ne forte, sicut illic sequitur, spirfornicationis sit in medio nostrum, et interim illius ignis pernicies, isti exteriori toties sit fomes. Saepe autem fit ut peccator quanto deterior est, tanto densiori caecitate cor ejus obtenebrescat, et cum boni aliquid fecerit, hoc apud se, sicut ille Pharisaeus, jactet, minus attendens quia bona quaelibet Deo non placent, quae malorum admistione maculantur. Tali cuilibet divina vox inclamat: Dicis quia dives sum, et nescis quia miserabilis est, et caecus et nudus: nudus videlicet justitia; caecus vero, nesciens ipsam nuditatem suam videre. Effudit ergo Dominus, ut scriptum est, ignem desæuit, extimeamus domus exasperans esse, animaduertētes quid in occulto eius iudicio mereamur. Neque enim paruus reatus est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
siuiul cont̾staretur: et nõ fu¬
it. Itemq. Non est qui uicẽ
meã doleat. Non. enĩ satis
uos remordebat memoriã
pcã. Qd̃ illis sepe contiugit
qui et pcca sua nõ deflẽt. sed
pocius multiplicant. et inch
accidit eis triste. Unde script̃
Iest. Quia non proffertur cito
contra malos sentencia. abs
ullo timore filu hominũ ꝓpe¬
trant mala. S conuemebat
nob̾ illa uox qͣ dr̃. Traxerunt
me: et nõ sensi. Ad nnchilum
redatus sũ: et nescini. Congͤ¬
gata sunt suꝑ me flagella et
ignoraui. Et icirco deus quit̃¬
ribilis est in consiliis uindit¬
tam qmͣ merem᷑ in illius sũ
templi combustione mõstra¬
uit: qiͣ mimst̾s uindicte dice̾t.
Isti domus exasꝑans michi st̃.
ulcionem a scũario meo incipi¬
te: ut ignis indignacõis qui
abyssum cordis humain com¬
busturus est. partem donius
ĩterim assumat. ut cum a se
desiderabile oculox aufferri ui¬
derint. in ad hostiũ cordis sui pł¬

Expanded text:
saltem contristaretur et non fusaltem contristaretur et non fuit ; itemque: Non est qui vicem meam doleat . Non enim satis nos remordebat memoria peccati. Quod illis saepe contingit, qui et peccata sua non deflent, sed potius multiplicant, et nihil accidit eis triste. Unde scriptum est: Quia non profertur cito contra malos sententia, absque ullo timore filii hominum perpetrant mala . Sed conveniebat nobis illa vox qua dicitur: Traxerunt me, et non sensi . Ad nihilum redactus sum, et nescivi . Congregata sunt super me flagella, et ignoravi . Et idcirco Deus, qui terribilis est in consiliis, vindictam quam meremur, in illius sancti templi combustione monstravit, quasi ministris vindictae diceret: Isti domus exasperans mihi sunt. Ultionem a sanctuario meo incipite, ut ignis indignationis, qui abyssum cordis humani combusturus est partem domus interim assumat, ut cum a se desiderabile oculorum auferri viderint, me ad ostium cordis sui pul
Abbreviated transcription (Latin):
cioms Quia uero bĩssimi dõni
ñi ĩ uirias audiuius ex̾ceir.
prout caritatis iuscera quiħ
sensit ampluis cepit dolore
Non satis fu erat qd nris ex¬
gentib culpis scm illud tẽpli
ꝑtulit conflagrari: adhucꝓ
dolor hii pro quib hanc ĩ ul¬
riam sensit intuntur ei calũ¬
mina in nocte idem consola¬
cionẽ scripturaꝵ in t̾bulacoe
conferebamꝰ un cissim qd̾ mẽ¬
ti ad solaciũ occurrebat. Actĩ
forte de hoc qd dicebatur ocra¬
sio se se ingessit: ut idem dili¬
gentius retractatũ scribẽtur.
sua dentes ut iux̃ ꝓph̾am nex¬
aco salti det intellectũ andi
molliat cor urm̃ et cibare nos
dignetur paue la trimarsne
forte dicatur de nobis. Attuil¬
ti eos nec doluerunt. Et item.
Percussi ppłm meũ: et a uiis
sins non est reu̾sus. Et cum
nr̃a pu̾sitas cor iusti scilz dõni
mr̃tim. sicut alias dicit᷑. me¬
rere facit. cũ nos pocuis uid̾it
in reb pessimuis exultantes.
q̃ratur dicens. Sustinui q̃

Expanded text:
tionis. Quia vero beatissimi domni tionis. Quia vero beatissimi domni nostri iniurias audiuimus exerceri, prout caritatis viscera quisq. sensit, amplius cœpit dolere. Nō satis fuerat quod nostris exigētibus culpis, secundū illud templū pertulit cōflagrari, adhuc proh dolor! ij, pro quibus hanc iniuriam sensit, nituntur ei calumdit carmina in nocte, id est consolationem Scripturarum in tribulatione, conferebamus vicissim quod menti ad solatium occurrebat. Ac tum forte de hoc quod dicebatur, sese ingessit occasio, vt idem diligentius retractatum scriberetur.suadentes, vt iuxta Prophetam, vexatio saltim det intellectum audimolliat cor nostrum, & cibare nos dignetur pane lachrymarum, ne forte dicatur de nobis, Attriuisti eos, nec doluerunt. Et item, Percussi populum meū, & a viis suis non est reuersus. Et cum nostra peruersitas cor iusti, scilicet domni Martini, sicut alias diximus, mœrere faciat, cum nos potius viderit in rebus pessimis exultanqueratur, dicens: Sustinui qui
Abbreviated transcription (Latin):
lor extorquet identitare standẽ
ad hoc uentũ est ut ad doloris
angnentũ dice̾tur qd̾ nõ nulli
bõ nrtmo detraherent. qi qui
nõ poss incendiũ depͥmere quo
domũ suã tories ꝑmilissẽt depal¬
ci. Non nulli quoq dicerent. qd̾
hanc nr̃am etatem iam hret
ex osam. nec more suo p̾ces sup¬
Iplicũ attendat. cũ se ꝑ miracła
p̃sentẽ nõ ostendat. Alu nichil¬
lominꝰ qi discuterent. ꝙ̃ nam
sit. ubi tanta psalmodia. tãtaz
missar freq̃ncia celebretur. ubi
eciam ten̾iitas p̾candi tantũ
repͥmat᷑. cur diuiua seu̾itas a¬
ini nuultis alus locis et muns
deo seruatur. et peccand uꝰ¬
tas effrenacior uideatur ss
nos audientes: stupore ꝑite
et dolore attoniti fraudes an-¬
tiqui deceptoris ilico recagus¬
sunt bonꝰodor deo facit taine
isdem deceptor. ut quibz dam
sint odor mortis in morten
Qd̾ innurũ istis contingere a¬
muimꝰ. qui de medicam̃to nil¬
nus sibi exaggerant i mura¬

Expanded text:
lor extorquet identitare. Tandem lor extorquet identitare. Tandem ad hoc ventum est, ut ad doloris augmentum diceretur, quod nonnulli beato Martino detraherent, quasi qui non posset incendium reprimere, quo domum suam toties permisisset igne depasci: nonnulli quoque dicerent, quod hanc nostram aetatem jam haberet exosam, nec more suo preces supplicum attendat, cum se per miracula praesentem non ostendat. Alii nihilominus quasi discuterent quidnam sit, ubi tanta psalmodia, tantaque missarum frequentia celebretur, ubi etiam temeritas precandi tantum reprimatur, cur divina severitas ain multis aliis locis & minus Deo seruiatur, & peccandi libertas effrenatior videatur. Hoc nos audientes stupore perculsi, & dolore attoniti fraudes antiqui deceptoris illico recognosint bonus odor Deo; facit tamen idem deceptor, vt quibusdam sint odor mortis in mortem. Quod nimirum istis contingere timuimus, qui de medicamento vulnus sibi exaggerant murmura
Abbreviated transcription (Latin):
dius t̾ciiaña discordia seuierit:
quin eciam pdie qmͣ scã edes cre¬
maretur. quidã añ scm̃ altare ⁊
cõuicus et u̾b̃ib quosdam ex frĩ¬
nus cuidã pauꝑtulo ꝑ unsum ap¬
puerit: et qͣiͣ conquerens dix̾it.
qd̃ in sua domo sit iniuriatus ⁊
concite sit in de migraturus. atz
ad tutelensem uicũ ꝑuenturus.
¶ta enĩ confluebat ingens tur¬
ba ut putares qd̃ afflictum iob
uellent amici et conducto nisi¬
tares e ũ quidẽ et nos octurrimꝰ.
Ocłis uero cuncta ꝑcurrẽtib:
mundabant la crime. Et cũ
singula qͣliter ante uideramꝰ.¬
spicerent: gemitus irrũpebant.
Cordis uero sangume dequo la¬
crime nascũtur. iain ex hausto
nam de eodem sanguine fluũt.
et ideo cũ pro pietate fundũtur
mrtiriũ quodam modo imictã¬
tur ad auditoriũ se cessimꝰ Cũ
uero nescio quid di sermocina-¬
ti sumꝰ. Si quidem dolentib mõ
est: nõ id qd̾ racõ poscit. s qd̾ do¬

Expanded text:
dius tertius antea discordia saevierit, dius tertius antea discordia saevierit, quinetiam pridie quam sancta aedes cremaretur, quidam ante sanctum altare et conviciis, et verberibus quosdam ex fratnus cuidam pauperculo per visum apparuerit, et quasi conquerens dixerit, quod in sua domo sit injuriatus, et concite sit inde migraturus, atque ad Tutelensem vicum perventurus. Ita enim confluebat ingens turba, ut putares quod afflictum Job vellent amici ex condicto visitare. Tum quidem et nos occurrimus. Oculis vero cuncta percurrentibus inundabant lacrymae. Et cum singula qualiter antespicerent, gemitus irrumpebant. Cordis vero sanguine, de quo lacrymae nascuntur, jam exhausto nam de eodem sanguine fluunt, et ideo cum pro pietate funduntur, martyrium quodammodo imitantur, ad auditorium secessimus. Tum vero nescio quid diu sermocinati sumus. Siquidem dolentibus mos est, non id quod ratio poscit, sed quod do
Abbreviated transcription (Latin):
uis latissĩa sit turbis tam̃ sese
impͥmentib tantum solet ẽẽ
angustia. ut antipo dia thori
ctaugi posticulas qnͣus no¬
lentes subruant. Quam deuo¬
tam molenciam credo gratã
h̃t dũs iste mrtinꝰ: ad exemplũ
uidelisz dm̃ sui quem turbe cõ¬
pͥmebant. Nunc tam̃ et hyse¬
atis pletib et iuttreis saphiro
subornatis. qͥn et bratheolis
allreis decusata. non parumĩ-¬
luentes oblectabat Pnto añ
ut dixmi fama. tam di nũcd̾
cireũq̃q ꝑuolauit. Tempus iã
instabat quo eiusdem bĩ mrtini
solempintas solet celebrari. Cũ
quidem turme ppłoꝵ cat̾uatĩ
irruñt ꝑtĩ cã solempnitatis aiͣt¬
ti. ꝑtĩ ut deiectionẽ domns uide¬
rent. Siquidem ea uis nature
est: ut quilib doleus ocł̾is ind̾e
gestiat hoc ip̃m unde dolet. Et
cũ res iusa plus cor mestificet:
tam̃ qͣi ad solaciũ uidere cupit.
unde magis indoleat stereba tur
Iaũ int̾ plurimos. qd̾ int̾ frẽs nu¬

Expanded text:
vis latissima sit, turbis tamen sese vis latissima sit, turbis tamen sese imprimentibus tantum solet esse angusta, ut antipodia chori et angi posticulas quamvis nolentes subruant. Quam devotam violentiam, credo, gratam habet domnus ipse Martinus, ad exemplum videlicet Domini sui, quem turbae comprimebant. Nunc tamen et histriatis parietibus, et vitreis sapphiro subornatis, quin et bracteolis aureis decusata non parum intuentes oblectabat. Quando autem, ut diximus, fama tam diri nuntii circumquaque pervolavit, tempus jam instabat, quo ejusdem beati Martini solemnitas solet celebrari. Cum quidem turmae populorum catervatim irruunt partim causa solemnitatis attracti, partim ut dejectionem domus viderent. Siquidem ea vis naturae est, ut quilibet dolens oculis videre gestiat hoc ipsum unde dolet. Et cum res visa plus cor moestificet, tamen quasi ad solatium videre cupit, unde magis indoleat. Ferebatur autem inter plurimos, quod inter fratres nu
Abbreviated transcription (Latin):
uisse dicant. Quibz equidem usꝰ
doloris hoc maxĩe ex aggerabat al
eadẽ domus ante nõ młtos ãnoa
cõbusta fu̾it et nc̃ młto sumptu
multaq suoꝵ in drist᷑a taudẽ reꝑ¬
ata pulchriꝰ uidebat᷑ Multo eũ
detencius nũc qmͣ añ illam t̾¬
Nam int̾dum proconisso mar¬
more paries rubicundus Nl̾e
ꝑio candidus, nunc quoq pra¬
sino uiridis uariũ et satis pli¬
chiun scema p̾ferebat: et foris
aureolis. saphirnus atq nui¬
siuis fulgebat lapillis. S et
Iteccũ stagneis tabulis erat oꝑ¬
til. Dehis quedam ad huc indi¬
cia sunt: et quosdam grandenio¬
res frẽs uidimus. qui ita testa¬
bancur. dicentes. qd machina
domus contra solem resplendẽs
qi monticulus aureus uidebat᷑.
et tain gratain speciem cernẽ¬
tib rep̾sentabat. ut gloriam bĩ
mrͣtini quodam modo testaret᷑.
In arcuatis uero porticib uolu¬
erũt eam p̾sci constructores ar¬
chitectari qm̃ domius illa qm¬

Expanded text:
uisse dicantur. Quibus equidem vim uisse dicantur. Quibus equidem vim doloris hoc maxime exaggerabat, quod eadem domus ante non multos annos combusta fuerat: et nunc multo sumptu, multaque suorum industria tandem reparata pulchrius videbatur. Multo enim decentius nunc, quam ante illam comNam interdum Protonisso marmore paries rubicundus, nunc Pario candidus, nunc quoque prasino viridis varium et satis pulchrum schema praeferebat, et foris aureolis sapphirinis, atque musivis fulgebat lapillis. Sed et tectum stagneis stanneis tabulis erat opertum. De iis quaedam adhuc indicia sunt, et quosdam grandaeviores fratres vidimus, qui ita testabantur, dicentes, quod machina domus contra solem resplendens quasi monticulus aureus videbatur, et tam gratam speciem cernentibus repraesentabat, ut gloriam beati Martini quodammodo testaretur. In arcuatis vero porticibus voluerunt eam prisci constructores architectari; quoniam domus illa, quam
Abbreviated transcription (Latin):
de homine uł nicħ̾ hõ uł parũ id tẽ¬
ptare p̾sumeret. S ad spem ꝯnu¬
neu cordis oculos reducẽs spero
maiorib nõ deseret hoc qd̾ obedi¬
encia cognatur. obsequens impe¬
rio caritans. Nam ip̃e uolat suꝑ
pennas uentoꝵ. excellens omẽm
contemplacõem angł̾oꝵ: ip̃e descẽ¬
dit ad inferiora t̾re. Latesceus te¬
neritudini ꝑuuloꝵ: Ip̃e facit ut
animalia uolant seq̃ntib rotis:
ip̃e ut stellio brachus intens mo¬
retur medib regis. Et cui prĩar¬
che uł proph̾e ceciuerũt: eius lau¬
des ebreo pu̾i clamau̾unt. sut
ergo dedit excellentes uiros qui¬
uelud mandatas excubras ducẽ¬
re dignetur ut saltĩ uelud canes
modicũ quid pro eius zelo daanꝰ
mitatis rumor et uianq
et remociores q̃sq proĩcias de¬
repente prouolauit. ingeus me¬
ror et luctus om̃iũ corda ꝑstius.
sita ut sicut nob̾ relatum est uo
sueuerunt. s et obtimates quiq
lacrimari quin eciam et reges fle¬

Expanded text:
de homine et nihil habet, et parum, id tede homine et nihil habet, et parum, id tentare praesumeret. Sed ad spem communem cordis oculos reducens, speromajoribus, non desereret hoc quod obedientia conatur obsequens imperio charitatis. Nam ipse volat super pennas ventorum, excellens omnem contemplationem angelorum; ipse descendit ad inferiora terrae, lactescens teneritudinem parvulorum. Ipse facit ut animalia volent sequentibus rotis, ipse ut stellio brachiis nitens moretur in aedibus regis. Et cui patriarchae vel prophetae cecinerunt, ejus laudes Hebraeorum pueri clamaverunt. Ut ergo dedit excellentes viros, qui mandatas excubias ducenstare dignetur, ut saltem velut canes modicum quid pro ejus zelo delatrmitatis rumor, et vicinas et remotiores quasque provincias derepente pervolavit, ingens moeror et luctus omnium corda perstrinxit, ita ut, sicut nobis relatum est, non sueverunt, sed et optimates quique lacrymati, quin etiam et reges f
Abbreviated transcription (Latin):
lice beatissimimartim.
xigits dmi mei di¬
uites in opem:
eloquentes eliguẽ.
Nam qr nuꝑ ba¬
silicam dõni ñi
mͣrtini flamnia denuo norauit
et hac occasione quidam qͣi fide
uacillant. quidam insuꝑ stulti
garruit. cur incendiũ nõ rep̾sserit.
dolor qui de pͥori ad ustione conti¬
gerat nobis renouatus est ¶Et ob
hoc exigitis ut quedam qͣi sicc̾a u̾bo¬
runi nob conficiatur: que merẽ¬
tib propinetur et illis aliqͣtenus
succenseat. Qd̃ qui dem eo diu cõ¬
tactus refugi. Martinus etenim
ciuius obsequio debet iste sermo
famulan maior est qmͣ dici q̃at.
Quem sicut de eo ꝑhibetur usq̃qͣz
deus mirificans seciam in hoe glo¬
rificat: qd̾ om̃s qui de illo uł pͥro¬
saice uł mẽtricessiue etiam richimi¬
ce scripserunt. et sc̃ i ꝑrti fuisse et
dulci ad modũ et compto eloq̃o
noscuntur que protulerunt edi¬
disse. Et minirum nisi iubenciũ
auctoritas. et rei necessitas urge̾t
in conseq̃us uideretur: ut his qui

Expanded text:
LICAE BEATI MARTINI. Exigitis, domini mei, divites inopem, eloquentes elinguem. Nam quia nuper basilicam domni nostri Martini flamma denuo voravit, et hac occasione quidam quasi fide vacillant, quidam insuper stulti garriunt, cur incendium non represserit; dolor qui de priori adustione contigerat, nobis renovatus est, et ob hoc exigitis, ut quaedam quasi sicera verborum vobis conficiatur, quae moerentibus propinetur, et illis aliquatenus succenseat. Quod quidem ego diu cunctatus refugi. Martinus etenim, cujus obsequio debet iste sermo famulari, major est quam dici queat. Quem, sicut de eo perhibetur, usquequaque Deus mirificans, etiam in hoc glorificat, quod omnis qui de illo et prosaice et metrice, sive etiam rhythmice scripserunt, et sancti et periti fuisse, et dulci admodum atque compto eloquio noscuntur, quae pertulerunt edidisse. Et nimirum, nisi jubentium auctoritas et rei necessitas urgeret, inconsequens videretur, ut is, qui
Abbreviated transcription (Latin):
apud deũ. Qͥs nrr̃m u̾acit᷑ dicat
dño. nõ est exaltarũ cornicũ. Q
diligit omẽm ꝓximiũ tãqͣm sem¬
sum : Aut quis insolo dño glatu
Nos int̾oũ in oꝑe dextrictũ głat᷑
cũ scriptũ sit. Ne glorieris in uis¬
titu unqmͣi Et terce u̾itas mahil
ubet: insi qd̃ equũ et possibilesit.

Expanded text:
Deum. Quis nostrum veraciter dicat Domino: Non est exaltatum cor meum? Quis diligit omnem proximum tanquam seipsum? aut quis in solo Domino gloriatur? Nos interdum in opere textricum gloriamur, cum scriptum sit: Ne glorieris in vestitu unquam . Et certe Veritas nihil jubet, non quod aequum et possibile sit.
Abbreviated transcription (Latin):
pe surrepcio uio in ip̃a bõ accoe uĩ¬
cit᷑: suꝑ est. ut in ip̃o bono ope sẽꝑ
timeanuo san leiuis reatus est sa¬
cro sañ mysfium siue iugenti me¬
tu et solicita reuerencia uł confice
batus nõ est. uidiciũ sibi sumits s̃i
enim in exordio nouelle xanita¬
tis mlti ob hoc. et imbecilles et mor¬
tuierant corpore: qnͣto magis ñe
cum iam maiufestior cã est aĩe pi¬
culũ incurcit ᷑ ut eiuĩ in dcĩs pr̃in
ĩuenit ¶ sullũ pccm̃ est. pro quo
tam freq̃nt̾ ñnũdo adu̾sitates cre¬
becant Fn parũ est in psalmodia
cun des loqui et uesas qua i
uile aut eciam turpe. sine coros
retmacło cogitare. Bensus ini
cũ hoĩb reũtentur loqͥ: et eumi
deest deuote deo supplicares dã qͥr
formica loquit᷑. h̃t eciã tt̃ ĩmeu¬
ria: et tauta res. idest cũ deo laqui
cũ ip̃is oblione pagit᷑. Qsiꝰ¬

Expanded text:
pæ surreptio vix in ipsa bona actione vincitur, superest vt in ipso bono opere semper timeamus. An leuis reatus est, sacrosanctum mysterium sine ingenti metu, & sollicita reuerentia, & conficerbatus non est, iudicium sibi sumit. Si enim in exordio nouellæ Christianitatis multi ob hoc & imbecilles, & mortui erant corpore; quanto magis nunc, cum iam manifestior est causa, animæ periculum incurritur? Vt enim in dictis Patrum inuenitur, nullum peccatum est, pro quo tam frequenter in mundo aduersitates crebrescant. An parum est in Psalmodia cum Deo loqui? Et nescio quid aut vile, aut etiam turpe, sine cordis retinaculo cogitare? Sensus inest, cum hominibus reuerenter loqui: Et cura deest deuote Deo supplicare. Nam qui de formica loquitur, habet eam tunc in memoria, & tanta res, vt est, cum Deo loqui, cum ipsius obliuione peragitur. Qui