comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
so oꝑe. a primis usq ad extrema concordat:
diuinꝰ sermo in eo m̃bra carniũ sibim&
coherentia memorat. Sic nãq ꝑuersa u¬
nanimit̃ sentiunt: ut nulla contra se ui¬
cissim disputatione diuidant᷑: nulla eos
diuersitatis alt̾c̃atio scindat. Et iccirco
contra bonos uehem̃t p̃ualent: qͥa in ma¬
lo se concordit̃ tenent. Sicut enĩ iã suꝑiꝰ¬
rũ quippe unitas. bonor uiã tanto duriꝰ
p̃pedit: qͣnto se ei ꝑ collectionẽ durior
opponit. Hanc unitatẽ reꝓbor ꝑniciosã
sibi paulus conspexerat: cũ in medio sa¬
duceoꝵ phariseor:q dep̃hensus. dicebat.
de spe & resurrectione mortuoꝵ ego iudi¬
cor: qua nimirũ uoce ꝑcussa ꝓtinꝰ contra.
se uicissim audientiũ turba dissiluit.
Cũq in duas partes tumultuantiũ multi¬
tudo diuidit᷑: paulo uia ereptionis aꝑit᷑.
quia quẽ turba ꝑsequentiũ unita con-¬
strinxerat diuisa laxabat. Eripiunt᷑ &.

Expanded text:
erso opere a primis usque ad extrema concordat, erso opere a primis usque ad extrema concordat, divinus sermo in eo membra carnium sibimet cohaerentia memorat. Sic namque perversa unanimiter sentiunt, ut nulla contra se vicissim disputatione dividantur. Nulla eos diversitatis altercatio tunc scindit, et idcirco contra bonos vehementer praevalent, quia in malo se concorditer tenent. Vet. III. Srum quippe unitas bonorum viam tanto durius impedit, quanto se ei per collectionem durior opponit. Hanc unitatem reproborum perniciosam sibi Paulus conspexerat, cum in medio Sadducaeorum, Pharisaeorumque deprehensus dicebat: » De spe resurrectione mortuorum ego judicor . « Qua nimirum voce percussa protinus contra se vicissim audientium turba dissiliit. Cumque in duas partes tumultuantium multitudo divideretur, Paulo via ereptionis aperitur, quia quem turba persequentium unita constrinxerat, divisa laxabat. Eripiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
bos in nece fideliũ un animit̃ crudelit̾q
coniungit: ut seuiciã suã tanto robustiꝰ
exerat qͦnto & in eis quȩ ꝑuerse agere ap¬
petit. nulla sibi sui corporis m̃bra discor¬
dant. Unde & recte subdit᷑. Membra car¬
huius sunt. om̃s reꝓbi: qui ad intellectũ
sp̃ualis patriȩ ꝑ desideriũ ñ assurgunt.
Membra uͦ sunt carniũ. hii qui eisdẽ ꝑuer¬
se agentib. & sese ad iniquitatẽ p̃ceden¬
tib coniungunt᷑. sicut econtra ꝑ paulũ
ris: aliud m̃brũ de m̃bro. Membrũ qͥp¬
pe corporis. pars ad totũ: m̃brũ uͦ m̃bri
est particula ad partẽ. Membrũ nãq
m̃bri. digitus ad manũ: manꝰ ad brachiũ.
m̃brũ uͦ corporis. ẽ. totũ hoc simul ad corpꝰ
uniuersũ. Sicut gͦ in sp̃uali dñico corpore
mbra de m̃bro dicimꝰ eos qui in eiꝰ ȩccł̃a
ab aliis regunt᷑: ita in illa leuiathan istius
reꝓba congregatione m̃bra sunt carnium.
qui iniquo oꝑe quibdã se nequiorib con

Expanded text:
lium unanimi crudelitate conjungit, ut saevitiam suam tanto robustius exerat, quanto et in eis quae perverse agere appetit, nulla sibi sui corporis membra discordant. Unde et recte dicitur: CAistius sunt omnes reprobi, qui ad intellectum spiritalis patriae per desiderium non assurgunt. Membra vero sunt carnium hi qui eisdem perverse agentibus, et sese ad iniquitatem praecedentibus junguntur, sicut e contra per Paulum ris, aliud membrum membri. Membrum quippe corporis pars ad totum, membrum vero membri est particula ad partem. Membrum namque membri est digitus ad manum, manus ad brachium; membrum vero est corporis totum hoc simul ad corpus universum. Sicut ergo in spiritali dominico corpore membra de membro dicimus eos qui in ejus Ecclesia ab aliis reguntur, ita in illa Leviathan istius reproba congregatione membra sunt carnium qui iniquo opere quibusdam se nequioribus
Abbreviated transcription (Latin):
gligt̃. dũ signis uisibilib ñ tenent᷑. Dũ gͥ
humilitas fideliũ multitudine & manife¬
statione signor quasi destituit᷑ t̾ribili oc¬
cultȩ dispositionis examine. inde bonis mi¬
sed̃ia largior. unde malis iusta ira eumu¬
latur. Quia gͦ leuiathan iste priꝰqͣm ma¬
nifestꝰ & conspicuus ueniat. ex magna par¬
te in scã ȩccła signa uirtutũ cessant: rec¬
te nc̃ dr̃. faciem eiꝰ p̃cedet ȩgestas. Ante
enim a fidelib miracłor diuitiȩ subtra¬
hunt᷑ & tẽ contra eos antiquus ille ꝑ aꝑta
na extollit᷑. eo a fidelib sine signis robustiꝰ¬
laudabiliusq uincat᷑: qͣmuis etiã fidelib
in eiꝰ certamine. signa ñ deert̃: s tanta
potior: cũ om̃e qͦd ab illo fieri t̾ribiliter
conspicit. ꝑ int̾nȩ constantiȩ calcẽ p̃mit.
S malignꝰ hostis tanto contra eos acriore
immanitate se exhib&: qͦnto se despici
eciã clarescentib miracłis dol&. Totũ se¬

Expanded text:
 dum signis visibilibus non tenentur. Dum igitur humilitas fidelium multitudine et manifestatione signorum quasi destituitur, terribili occultae dispositionis examine inde bonis misericordia largior, unde malis justa ira cumulatur. Quia ergo Leviathan iste priusquam manifestus et conspicuus veniat ex magna parte in sancta Ecclesia signa virtutum cessant, recte nunc dicitur: Faciem ejus praecedet egestas. Ante enim a fidelibus miraculorum divitiae subtrahuntur, et tunc contra eos antiquus ille hostis na extollitlaudabiliusque vincatur. Quamvis etiam fidelibus in ejus certamine signa non deerunt, sed tanta potior, cum omne quod ab illo fieri terribiliter conspicitur, per internae constantiae calcem premit. Sed malignus hostis tanto contra eos acriore immanitate se exhibebit, quanto se despici etiam clarescentibus miraculis dolebit. Totum
Abbreviated transcription (Latin):
egestatẽ p̃ire cognoscimꝰ. suppetit aliud. qͦd
tam̃ tristius exponamꝰ. Terribili qͥppe or-¬
dine dispositionis occultȩ. priꝰqͣm leuiatͥan
iste in illo dãpnato homine quẽ assumit
appareat. a sca eccła uirtutũ signa subtra¬
hunt᷑. Nam ꝓphetia abscondit᷑: curationũ
gr̃a aufert᷑ ꝓlixioris abstinentiȩ uirtꝰ im¬
minuit᷑: doctrinȩ uerba conticesẽt: mira¬
cłoꝵ ꝓdigia collunt᷑. Quȩ quidẽ neqͣ qͣm su¬
ꝑna dispensatio fundit᷑ subtrahit: s ñ hȩc
sicut priorib tẽporib aꝑte ac multiplici¬
t̃ ostendit. Qd tam̃ mira dispensatione
agit᷑: ut una ex re diuina simul pietas &
iusticia cõpleat᷑. Dũ enĩ subtractis signoꝵ
uirtutib. sca ȩccł̃a uelut abiectior appa-¬
ret: & bonoꝵ p̃miũ crescit. qui & illã pro
spe cȩlestiũ. & ñ ꝓpt̃ p̃sentia signa uene¬
rant᷑ & malor mens contra illã citiꝰ osten

Expanded text:
egestatem praeire cognoscimus, suppetit aliud quod tamen tristius exponamus. Terribili quippe ordine dispositionis occultae, priusquam Leviathan iste in illo damnappareat, a sancta Ecclesia virtutum signa subtrahentur. Nam prophetia absconditur, curationum gratia aufertur, prolixioris abstinentiae virtus imminuitur, doctrinae verba conticescunt, miraculorum prodigia tolluntur. Quae quidem nequaquam superna dispensatio funditus subtrahit, sed non haec sicut prioribus temporibus aperte ac multipliciter ostenduntur. Quod tamen mira dispensatione agitur, ut una ex re divina simul pietas, et justitia compleatur. Dum enim subtractis signorum virtutibus sancta Ecclesia velut abjectior apparet; et bonorum praemium crescit, qui illam pro spe coelestium, et non propter praesentia signa venerantur; et malorum mens contra illam citius osten
Abbreviated transcription (Latin):
effraim. & ꝑtulit. & nesciuit: qͥa in tẽptati¬
one malignor sp̃uũ .&. robur animi ꝑdidit.
& hoc ipsũ qͥa ꝑdiderit. ñ intellexit. Leuia¬
than gͦ faciẽ. egestas antecedit: qͥa neglige¬
ntiũ m̃tes ante tẽptando spoliat. quam eiꝰ
insidias. is qui temptat᷑ agnoscat. ꝑ hoc gͦ
qͦd dictũ ẽ. in collo eiꝰ morabit᷑ fortitudo.
uirt᷑ uiolentiȩ ostendit᷑: ꝑ hoc uͦ qͦd subdi

Expanded text:
Ephraim et pertulit et nescivit, quia in tentatiEphraim et pertulit et nescivit, quia in tentatione malignorum spirituum et robur animi perdidit, et hoc ipsum quia perdiderit non intellexit. Leviathan ergo faciem egestas antecedit, quia negligentium mentes ante tentando spoliat, quam ejus insidias is qui tentatur agnoscat. Per hoc ergo quod dictum est: In collo ejus morabitur fortitudo, virtus violentiae osten
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtatem qͣm patit᷑ uids: nudus. qͥa pͥmã
stolam ꝑdidit: s peiꝰ qͥa se nec ꝑdidisse
cognoscit. Quia gͦ ut diximus egestas re¬
ꝓbor. ẽ. defraudatio meritoꝵ. recte de le¬
uiathan dr̃. faciem eius p̃cedit egestas.
N emo quippe cognitioni eius iungit᷑: nisi
prius uirtutũ diuitiis denudetur. Priꝰ
enim bonas cogitationes subtrahit: & tẽ
eis aꝑtiorẽ noticiã suȩ iniqͥtatis infun¬
dit. Egestas gͦ faciem illius p̃cedere dr̃.
quia prius facultas uiriũ ꝑdit᷑: ut quasi
ꝑ familiaritatẽ postmodũ eiꝰ noticia cog¬
noscat᷑. Uel certe quia multis ita fraudu¬
lent̃ subripit. ut ab eis dep̃hendi neqͥꝗͣ
possit. & sic eor uirtutes euacuat. qͥtinꝰ
astutiȩ suę maliciã ñ ostendat: faciẽ exꝰ
egestas p̃ire ꝑͥibet᷑. Acsi aꝑte diceret.
Quia cũ insidians tẽptat: priusqͣm uide¬
atur spoliat. Hinc.ẽ. enĩ qͦd de effraim¬
tutẽ m̃tis ꝑuertendo consumunt. Quod

Expanded text:
em quam patitur videt; nudus, quia primam stolam perdidit, sed pejus, quia nec se perdidisse cognoscit. Quia ergo, ut diximus, egestas reproborum est defraudatio meritorum, recte de Leviathan dicitur: Faciem ejus praecedet egestas. Nemo quippe cognitioni ejus jungitur, nisi prius virtutum divitiis denudetur. Prius enim bonas cogitationes subtrahit, et tunc eis apertiorem notitiam suae iniquitatis infundit. Egestas ergo faciem illius praecedere dicitur, quia prius facultas virium perditur, ut quasi per familiaritatem postmodum ejus notitia cognoscatur. Vel certe quia multis ita fraudulenter subrepit, ut ab eis deprehendi nequaquam possit, et sic eorum virtutes evacuat, quatenus astutiae suae malitiam non ostendat, faciem ejus egestas praeire perhibetur, ac si aperte diceretur, quia cum insidians tentat, priusquam videatur exspoliat. Hinc est enim quod de Ephraimtutem mentis pervertendo consumunt. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑegrinatione animꝰ. & corruptionis suae
molestiis reuerberatꝰ. hoc qͦd ꝑdidit. contẽ¬
plari p̃pedit᷑. S hanc pauꝑtatẽ repbi consi¬
conspiciunt. cogitare inuisibilia negliguĩs.
quȩ ꝑdidert̃. Vnde & egestas eor ꝓprie dr̃.¬

Expanded text:
peregrinatione animus, et corruptionis suae peregrinatione animus, et corruptionis suae molestiis reverberatus, hoc quod perdidit contemplari praepeditur. 6. Hanc paupertatem reprobiconspiciunt, cogitare invisibilia negligunt quae perdiderunt. Unde et egestas eorum proprie dici
Abbreviated transcription (Latin):
cationis eiꝰ: & quȩ diuitiȩ głȩ hereditatiᷤ
eius in scĩs. Et qͥa adhuc eas neqͥqͣm con¬
spiciunt: studiose interĩ in erũpna istiͦꝰ
pauꝑtatis gemunt. Hanc ꝓculdubio pau-¬
ꝑtatẽ. iheremyas inspexerat: cũ dicebat.
Ego uir uidens pauꝑtatẽ meã: in uirga in¬
dignationis eiꝰ. Uirga enĩ indignationis
dĩ.ẽ. ꝑcussio districtionis. Quã indigna¬
tionẽ tc̃ homo ꝑtulit: cũ ex paradyso pul¬
sus. ueras int̾ni gaudii diuitias amisit.
S quia electi quiq incessant̃ conspiciunt
qͦd in p̃sentis uitȩ penuriam. ab illa po¬
testatis ingenitȩ facultate cecidert̃: be¬
ne dr̃ ego uir uidens pariꝑtatem meam.
Quisqͥs enĩ hȩc adhuc uisibilia appetit. pere¬
grinationis suȩ malũ ñ intelligit: & hoc
tatẽ dauid ꝓpħa intuens. ait. Infirmata
est in pauꝑtate uirtꝰ mea. In pauꝑtate
enim uirtꝰ infirmari dr̃. qͥa lapsus in hac

Expanded text:
cationis ejus, et quae divitiae gloriae haereditatis cationis ejus, et quae divitiae gloriae haereditatis ejus in sanctis . Et quia adhuc eas nequaquam conspiciunt, studiose interim in aerumna istius paupertatis gemunt. Hanc procul dubio paupertatem Jeremias inspexerat, cum dicebat: Ego vir videns paupertatem meam in virga indignationis ejus . Virga enim indignationis Dei est percussio districtionis. Quam indignationem tunc homo pertulit, cum ex paradiso pulsus, veras interni gaudii divitias amisit . Sed quia electi quique incessanter conspiciunt quod in praesentis vitae penuriam ab illa potestatis ingenitae facultate ceciderunt, bene dicitur: Ego vir videns paupertatem meam . Quisquis enim haec adhuc visibilia appetit, peregrinationis suae malum 1118 non intelligit, et hoc ertatem David propheta intuens, ait: Infirmata est in paupertate virtus mea . In paupertate enim virtus infirmari dicitur, quia lapsus in hac
Abbreviated transcription (Latin):
itaq iste. qui cũ m̃bris suis et̃nis. ẽ. cru¬
ciatib deputatꝰ. & dolus in manu eiꝰ diri¬
git᷑.&. in collo eiꝰ fortitudo demorat᷑: qͥa hoc
qͦd temporalit̃ ꝑuersa contra bonos uolun¬
tate desiderat. ꝑuersiori facultate consũ¬
mat: ut tanto ei de aduersitate in p̃senti
nil obstet. qͦnto ei in posterũ de ꝓsꝑitate
nil remans. Et qͥa om̃is qui ꝑuersis mo¬
rib amicitiis eiꝰ innotescit. prius ueras m̃¬
tis diuitias amittit: apte subiungitur.
Et faciem eius p̃cedit egestas. Per faciem
quippe. sol& noticia designari: unde scrip¬
tũ p̃bebit. Sciendũ uͦ. ẽ. qͦd egestas in sacro
eloquio. alit̃ elector ponit᷑: atq alit̃ repro¬
borũ. Egestas nãq electoꝵ.ẽ. cum uerȩ
diuitiȩ celestis patriȩ ad eoꝵ animũ re-¬
deunt: & in hoc erũpnoso p̃sentis uitae
exilio positi. pauꝑes se e̾e meminert̃. illaᷤ
diuitias sine cessatione suspirantes. de
quib paulꝰ ait. ut sciatis quȩ sit spes uo¬

Expanded text:
mbris suis aeternis est cruciatibus deputatus, et dolus in manu ejus dirigitur, et in collo ejus fortitudo demoratur, quia hoc quod temporaliter perversa contra bonos voluntate desiderat, perversiore facultate consummat, ut tanto ei de adversitate in praesenti nil obstet, quanto ei in posterum de prosperitate nihil remanet. Et quia omnis qui perversis moribus amicitiis ejus innotescit prius veras mentis divitias amittit, apte subjungitEt faciem ejus praecedit egestas. - Per faciem quippe solet notitia designari. Unde scrip» Sciendum vero est quod egestas in sacro eloquio aliter electorum ponitur, atque aliter reproborum. Egestas namque electorum est, cum verae divitiae coelestis patriae ad eorum animum redeunt, et in hoc aerumnoso praesentis vitae exsilio positi, pauperes se esse meminerunt. Illas quippe divitias sine cessatione suspirant, de quibus Paulus dicit: Ut sciatis quae sit spes vo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuectior durat. Totis enĩ contra illũ an
nc̃ interiit. pro eo qͦd suꝑnȩ conditionis
beatitudinẽ amisit: tc̃ tam̃ pleniꝰ extin¬
guit᷑. qͣndo & a tẽptandi licentia abstracł.
et̃nis incendits religat᷑. Unde & extrema
mundi atrocius tẽptaturus aggredit᷑.
quia tanto fit feruentior ad seuitiam.
qͣnto se uiciniorẽ sentit ad pęnã. Consi¬
derat qͥppe qͦd iuxta sit. ut licentiã ne¬
quissimȩ libertatis amittat. Et qͦntũ
breuitate tẽporis angustat᷑: tantũ mul¬
tiplicitate crudelitatis expandit᷑: sicut de il

Expanded text:
provectior durat. Totis enim contra illum hosprovectior durat. Totis enim contra illum hosis jam nunc interiit pro eo quod supernae conditionis beatitudinem amisit, tunc tamen plenius exstinguitur, quando, et a tentandi licentia abstractus, aeternis incenmundi atrocius tentaturus aggreditur, quia tanto fit ferventior ad saevitiam, quanto se viciniorem sentit ad poenam . Considerat quippe quod juxta sit ut licentiam nequissimae libertatis amittat; et quantum brevitate temporis angustatur, tantum multiplicitate crudelitatis expanditur. In
Abbreviated transcription (Latin):
quasi lutum. Feruescere faciet quasi
ollam ꝓfundum: mare ponet quasi cũ
ungenta bulliunt. Post eum lucebit se¬
mita: estimabit abyssũ quasi senescen
ti p̃ i meret. Omne sublime uidet:
ipse est rex suꝑ om̃s filios suꝑbiae..¬
mundo corpꝰ gerimꝰ: uniuersitatis t̃mi¬
nũ ex ea quȩ nos sumꝰ parte pensemus.
Citius qͥppe qualis sit mundi finis agnosci¬
mus: si sollicite aspicimꝰ hoc qͦd de mun¬
do gestamus. Etas &enim nr̃a ꝑ iuuenileᷤᷤ
annos robustius uiget: in senili aut̃ tem¬
pore crebrescentib morbis excoqͥt᷑. Et dũ
diutius distendit᷑ ut subsistat: morien¬
di uice cotidie deficit. ꝑ mom̃ta uiuendi.
Ita etiã mundi tempꝰ dũ uenientib anniᷤᷤ
auget᷑. crebrescentib malis afficit᷑. & un¬
de ȩtatis augm̃tũ ꝑcipit. inde salutis
dispendiũ sentit. Tribulationes namq
illi cũ tẽporib crescunt: & eo detrim̃ta
uitȩ debilior tolerat. quo quasi ad uitã

Expanded text:
quasi lutum. Fervescere faciet quasi quasi lutum. Fervescere faciet quasi ollam profundum, mare ponet quasi cum unguenta bulliunt. Post eum lucebit semita, aestimabit abyssum quasi senescenttimeret. Omne sublime videt, ipse est rex super universos filios superbiaemundo corpus gerimus, universitatis terminum ex ea qua nos sumus parte pensemus. Citius quippe qualis sit mundi finis agnoscimus, si sollicite aspicimus hoc quod de mundo gestamus. Aetas etenim nostra per juveniles annos robustius viget, in senili autem tempore crebrescentibus morbis excoquitur; et dum diutius distenditur ut subsistat, moriendi vice quotidie deficit per momenta vivendi. Ita etiam mundi tempus dum venientibus annis augetur, crebrescentibus malis afficitur; et unde aetatis augmentum percipit, inde salutis dispendium sentit. Tribulationes namque illi cum temporibus crescunt, et eo detrimenta vitae debilior tolerat, quo quasi ad vitam
Abbreviated transcription (Latin):
nulla ratione concedit᷑. ut mens in hac cor-¬
ruptibili carne posita. neqͦ qͣm suasionis eiꝰ
ardore tangat᷑. restat ut malignis flatib¬
adusta. ad orationis opẽ sine cessatione cõ-¬
uertat. Flammã qͥppe suggestionũ illius.
extinguit citius unda lacrimarum.
N collo exꝰ eius morabit᷑ fortitudo: & fa¬
ciẽ illius p̃cedit ȩgestas. Membra car¬
niũ eiꝰ coherentia sibi: mittet contra eũ
fulmina: & ad locum alium non feren-¬
tur. Cor eius indurabitur quasi lapis:
& stringetur quasi malleatoris incus.
Cum sublatꝰ fuerit timebunt angłi:
& territi purgabunt᷑. Cum app̃hende¬
rit eum gladius. subsistere ñ poterit:
neq hasta. neq torax: reputabit enim
quasi paleas ferrũ: & quasi lignũ putridũ
es. Non fugabit tum uir sagitarius: in
stipulam uersi sunt lapides fundae.
Quasi stipulam ȩstimabit malleum: & de-¬
ridebit iuibrantem c hastam. Sub ipso
erunt radii solis: sternet sibi aurum

Expanded text:
nulla ratione conceditur ut mens in hac cornulla ratione conceditur ut mens in hac corruptibili carne posita nequaquam suasionis illius ardore tangatur, restat ut malignis flatibadusta, ad orationis opem se sine cessatione convertat. Flammam quippe suggestionum illius exstinguit citius unda lacrymarum. n collo eius morabitur fortitudo et faciem eius praecedet egestas membra carnium eius coherentia sibi mittet contra eum fulmina et ad locum alium non ferentur cor eius indurabitur quasi lapis et stringetur quasi malleatoris incus cum sublatus fuerit timebunt angeli et territi purgabuntur cum adprehenderit eum gladius subsistere non poterit neque hasta neque torax reputabit enim quasi paleas ferrum et quasi lignum putridum aes non fugabit eum vir sagittarius in stipulam versi sunt ei lapides fundae quasi stipulam aestimabit malleum et deridebit vibrantem hastam sub ipso erunt rad
Abbreviated transcription (Latin):
rere ñ desistit: s tẽ se nequiꝰ dilatat. cũ ꝑ
illũ dampnatũ hominẽ ueniens. in huiꝰ
mundi se gła aꝑtius ostentat. Tunc ab eiꝰ
narib uastior fumꝰ ꝓcedit: qͥa humana
corda signoꝵ eiꝰ ammirationib t̾rita. am¬
plior instigatio ꝑcutit. Tunc eiꝰ halitꝰ arde¬
re uehem̃tius pr  unas facit: qͥa reꝓbor
m̃tes. qͦs iã calentes amore głȩ tempora¬
lis inuenerit. suggestionis suȩ flatib usq
ad nequitiã exercende crudelitatis incen¬
ignis. ẽ. quo infructuosa ligna concrema¬
ntur. Igne aut̃ t̾renȩ concupiscentiȩ
eor mens tangit᷑: qui neqͣquã lo i fieri
p̃ciosa metalla concupiscunt. Qui ergo
oris eiꝰ ñ uult flãma affici: iuxta docto¬
ris ueri sententiã. ñ lignũ. fęnũ. stipula.
s aurũ. argentũ. & p̃ciosus lapis curet
inueniri: qͥa tanto ignis suasionis illiꝰ
amplius incendit. qͣnto se ei ad consen¬
tiendũ molliorẽ qͥsq p̃buerit. Sed quia

Expanded text:
esistit; sed tunc se nequius dilatat, cum per illum damnatum hominem veniens, in hujus mundi se gloria apertius ostentat. Tunc ab ejus naribus vastior fumus procedit, quia humana corda signorum ejus admirationibus territa amplior instigatio re vehementius prunas facit, quia reproborum mentes, quas jam calentes amore gloriae temporalis invenerit, suggestionis suae flatibus usque ad nequitiam exercendae crudelitatis incenignis est quo infructuosa ligna concremantur. Igne autem terrenae concupiscentiae eorum mens tangitur, qui nequaquam fieri pretiosa metalla concupiscunt. Qui ergo oris ejus non vult flamma affici, juxta doctoris veri sententiam, non lignum, fenum, stipula, sed aurum, argentum, et pretiosus lapis curet inveniri , quia tanto ignis suasionis illius amplius incendit, quanto se ei ad consentiendum molliorem quisque praebuerit. Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
Quod danihel ꝓpħa intuens ait. Dolus in
manu eiꝰ diriget᷑. Dolus qͥppe in manur ẽ.
fraus in uirtute: quia om̃e qͦd neqͥt̃ uols.
hoc ad tẽpꝰ exequi etiã fortit̃ potest. Dolus
uͦ eius dirigi dr̃: quia fraudis eiꝰ malicia nul-¬
la difficultate p̃pedit᷑. Hoc enĩ leuiathan
iste. uel uasa eiꝰ habere crebro ꝓpriũ soleñ:
qͦd iniquitatis suȩ cumulũ. ea quȩ nequit̃
appetunt. explere nequius possunt. Nã cũ
illicitis ruunt: in hoc plerũq diuini mu¬
neris manu retinent᷑. qͦd uoluntatis mi¬
serȩ nullos effectus inueniunt. Cũq eoꝵ
uotis ualida contrarietas nalcitur: plerũ¬
q ex ipsa impossibilitate corrigunt᷑. Et mi¬
ro int̾nȩ dispositionis ordine ꝑ conuersio¬
nẽ mutatio malȩ uoluntatis sequit᷑ dũ ꝑ
infirmitatẽ ꝑfectio denegat᷑. Hinc ẽ. enĩ
qͦd sub specie uniꝰcuiꝰq animȩ. de infirman-¬
te iudea. atq in prauis itinerib gradien

Expanded text:
Quod Daniel propheta intuens, ait: Dolus in Quod Daniel propheta intuens, ait: Dolus in manu ejus dirigetur . Dolus quippe in manu ejus est fraus in virtute, quia omne quod nequiter vult, hoc ad tempus exsequi etiam fortiter potest. Dolus vero ejus dirigi dicitur, quia fraudis ejus malitia nulla difficultate praepeditur. Hoc enim Leviathan iste vel vasa ejus habere crebro proprium solent, quod ad iniquitatis suae cumulum ea quae nequiter appetunt explere nequius possunt. 3. Divinillicitis ruunt, in hoc plerumque divini muneris manu retinentur, quod voluntatis miserae nullos effectus inveniunt. Cumque eorum votis valida contrarietas nascitur, plerumque ex ipsa impossibilitate corriguntur, et miro internae dispositionis ordine, per conversionem mutatio malae voluntatis sequitur, dum per infirmitatem perfectio denegatur. Hinc est enim quod, sub specie uniuscujusque animae, de infirmante Judaea, atque in pravis itineribus gradien
Abbreviated transcription (Latin):
mari: quia descendit diabolus ad uos. ha¬
bens irã magnã: sciens qͦd modicũ tẽpꝰ ha-¬
b&. Tunc gͦ in magnȩ irȩ feruorẽ se dilatat:
ne qui in beatitudine stare ñ potuit. in
dãpnationis suȩ foueã cũ paucis ruat. Tẽ
quicqͥd nequit̃ ualuerit. callidius exqͥrit:
tẽ ceruicẽ suꝑbiȩ altius erigit: & ꝑ dãpna¬
tũ illũ quẽ gestat hominẽ. om̃e qͦd tẽpo¬
Qui enĩ collo leuathan istius. nisi elationis
extensio designat᷑: qua contra dm̃ se erigers
cũ simulatione scĩtatis. etiã tumore pote¬
statis extollit᷑: Quia enĩ ꝑ collũ suꝑbia ex¬
primit᷑ ysaias ꝓpħa testat᷑: qui ihrłm fili¬
as redarguit. dicens. ambulauert̃ exten-¬
to collo. In collo gͦ leuiathan istiꝰ. fortitu¬
do demorari dr̃: quia elationi illiꝰ etiã sub¬
iuncta potentia suffragat᷑. Nam qͥcquid
tr̃ suꝑbe extollit᷑. qͥcqͥd callide machinatur:
etiam cũ uirtute potentiȩ secłaris exeqͥt᷑.

Expanded text:
bolus ad vos habens iram magnam, sciens quod modicum tempus habet . Tunc ergo in magnae irae fervorem se dilatat, ne qui in beatitudine stare non potuit, in damnationis suae foveam cum paucis ruat. Tunc quidquid nequiter valuerit, callidius exquirit; tunc cervicem superbiae altius erigit, et per damnatum illum quem gestat hominem omne quod tempo- Quid enim collo leviathan istius, nisi elationis extensio designatur? Qui contra Deum se erigens, cum simulatione sanctitatis, etiam tumore potestatis extollitur. Quia enim per collum superbia exprimitur, Isaias propheta testatur, qui Jerusalem filias redarguit, dicens: Ambulaverunt extento collo . In collo ergo Leviathan istius fortitudo demorari dicitur, quia elationi illius etiam subjuncta potentia suffragatur. Nam quidquid tunc superbe extollitur, quidquid callide machinatur, etiam cum virtute potentiae saecularis exsequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
erigunt. leuiathan huiꝰ uestigiis falsa sen¬
tiendo famulant᷑. Totiens radii solis sub ip¬
so sunt: quotiens docti qͥq & intelligentiȩ
luce pollentes. uel despectis cȩtĩs in elatio¬
ne se erigunt. uel sũma quȩ sapiunt post¬
ponentes. sordidis carnis desideriis inqui¬
nant᷑: uel obliti celestiũ. t̾rena ambiunt:
uel ñ reminiscentes qͥa t̾ra sunt. de cogni¬
tione cȩlestiũ manit̃ głant᷑. Unde s recte

Expanded text:
erigunt, Leviathan istius vestigiis falsa senerigunt, Leviathan istius vestigiis falsa sentiendo famulantur. Toties radii solis sub ipso sunt, quoties docti quippe, et intelligentiae luce 1128 pollentes, vel despectis caeteris in elatione se erigunt; vel summa quae sapiunt postponentes, sordidis carnis desideriis inquinantur; vel obliti coelestium, terrena ambiunt; vel non reminiscentes quia terra sunt, de cognitione coelestium inaniter gloriantur. Unde et recte
Abbreviated transcription (Latin):
mina ñ libere agendo subleuant. s ad uesti¬
gia leuiathan istiꝰ & ꝑuersitate oꝑis. & blan¬
dim̃to adulationis inclinaͬt: ut intelligen¬
tia quȩ illis sicut sol desuꝑ fuit ex celesti mu¬
nere. antiqui hostis pedib substernat᷑ ex
t̾rena cupiditate. Unde & nẽ cũ qͥsq sapien¬
tiũ atq doctor ꝓ cõmodo. uel gła uidȩ tẽpo¬
ralis ꝑ adulationis lapsũ t̾renis se potesta¬
tib. praue agentib subicit: quasi sub uesti¬
giis uenientis antixp̃i solis se radiis osten¬
dit. Et uelut cęli lucẽ sibi behemoth humi¬
liat: dũ ꝑ pestiferũ assensũ sapientiũ m̃tes
calcat. Totiens etiam leuiathan istiꝰ pedib se
radii solis subdunt: quotiens hii qui doctri¬
nȩ uident᷑ lumine resplendere. immodera¬
to acumine praua in sacro eloquio sentiunt:
ꝑuersisꝙ sensib eius se errore subster nuñs.
qͥa dũ contra fidelia ueritatis p̃dicam̃ta se

Expanded text:
mina non libere agendo sublevant, sed ad vestimina non libere agendo sublevant, sed ad vestigia Leviathan istius et perversitate operis, et blandimento adulationis inclinant, ut intelligentia, quae illis sicut sol desuper fuit ex coelesti munere, antiqui hostis pedibus substernatur ex terrena cupiditate. Unde et nunc cum quisque sapientium atque doctorum pro commodo vel gloria vitae temporalis per adulationis lapsum terrenis se potestatibus prave agentibus subjicit, quasi sub vestigiis venientis Antichristi solis se radiis sternit. Et velut coeli lucem sibi Behemoth humiliat, dum per pestiferum assensum sapientium mentes calcat. Toties vero Leviathan istius pedibus se radii solis subdunt, quoties hi qui doctrinae videntur lumine resplendere, immoderato acumine prava in sacro eloquio sentiunt, perversisque sensibus ejus se erroribus substernunt, quia dum contra fidelia veritatis praedicamenta se
Abbreviated transcription (Latin):
agendi errore tangunt᷑: illor exẽplo ꝑsu¬
asi infirmi quiq temporalib desideriis
mardescunt. Ruinȩ nãq fortiũ augm̃ta
p̃stant ꝑditionib infirmor. Na sole acu¬
men sapientiũ designat᷑ ꝑ cõparationẽ
quoq a salomone dr̃. Sapiens ut sol per
demonstrant᷑: Qa enĩ multi qui in scã
ȩccła luce sapientiae resplendere uidebans.¬
tẽ uel ꝑsuasionib capti. uel minis t̾riti. uel
cruciatib fracti. leuiathan istiꝰ se dicioni su¬
biciunt: recte dr̃. sub ipso ert̃ radii solis: acsi
aꝑte diceret᷑. Hii qui intra scãm ȩcclam ꝑ acu¬
mina sapientiȩ quasi radios uidebant᷑ lucis
asꝑgere. & ꝑ auctoritatẽ rectitudinis desuꝑ
resplendere. potestati leuiathan istiꝰ. iniqua
se oꝑatione substernunt: ut ñ iam recta p̃di¬
cando desuꝑ luceant. s ei ꝑuerse obsequendo
famulent᷑. Solis gͦ radii sub ipso sunt: cum
ñnulli etiam docti uiri sapientiȩ suȩ acu¬

Expanded text:
agendi errore tanguntur, illorum exemplo persuagendi errore tanguntur, illorum exemplo persuasi infirmi quique temporalibus desideriis inardescunt. Ruinae namque fortium augmenta praestant perditionibus infirmorum. Quia sole acumen sapientiae designatur, per comparationem quoque a Salomone dicitur: Sapiens ut sol permdemonstrantur? Quia enim multi, qui in sancta Ecclesia luce sapientiae resplendere videbantutcruciatibus fracti, leviathan istius se ditioni subjiciunt. Recte daperte diceretur: Hi qui intra sanctam Ecclesiam per acumina sapientiae quasi radios videbantur lucis aspergere, et per auctoritatem rectitudinis desuper resplendere, potestati Leviathan istius iniqua se operatione substernunt, ut non jam recta praedicando desuper luceant, sed ei perverse obsequendo famulentur. Solis ergo radii sub ipso sunt, cum nonnulli etiam docti viri sapientiae suae acu
Abbreviated transcription (Latin):
trenor hominũ. tẽporali mom̃to uirentia.
suꝑueniente ꝑsecutionis ardore siocantur.
Rursũ sole. manifestȩ uisionis ostensio desig¬
nat᷑. sicut ꝓpħa dñm cunctor ocłis appa¬
rentẽ denuntiat. dicens. In sole posuit taber¬
nacłm suũ. Acsi dicer&. Humanitatis assũ¬
pte sacram̃tũ in lumine manifestȩ uisioniᷤᷤ
than dr̃. tu fecisti in abscondito: ego uͦ fa¬
ciam uerbũ istud in conspectu om̃is isrł.
& in conspectu solis. Qd enĩ ꝑ conspectum
solis. nisi cognitionẽ insinuat manifestȩ
uisionis: Rursũ solis nomine. sapientiũ
intellectꝰ exprimit᷑. sicut in apocalypsi
scriptũ.ẽ. Quartꝰ angłs effudit fialã suã
in sole: & datũ ẽ. illi. estu afficere homineᷤᷤ
& igne. Fialam uidelic& in sole effundere
est: ꝑsecutionis supplicia. uiris sapientiȩ
splendore fulgentib irrogare. Et datũ
dum sapientes uiri cruciatib uicti. male

Expanded text:
terrenorum hominum temporali momento virentia, terrenorum hominum temporali momento virentia, superveniente persecutionis ardore, siccantur. Rursum sole manifestae visionis ostensio designatur, sicut Propheta Dominum cunctorum oculis apparentem denuntiat, dicens: In sole posuit tabernaculum suum . Ac si diceret: Humanitatis assumptae sacramentum in lumine manifestae visionthan dicitur: Tu fecisti in abscondito, ego vero faciam verbum istud in conspectu omnis Israel, et in conspectu solis . Quid enim per conspectum solis, nisi cognitionem insinuat manifestae visionis? Rursum solis nomine, sapientium intellectus exprimitur, sicut in Apocalypsi scriptum est: Quartus angelus effudit phialam suam in solem, et datum est illi aestu afficere homines et igni . Phialam videlicet in solem effundere est persecutionis supplicia viris sapientiae splendore fulgentibus irrogare: Et datum dum sapientes viri, cruciatibus victi, male
Abbreviated transcription (Latin):
lib& manifestȩ uisionis ostensio: aliqͣndo
aut̃ intelligentia sapientiũ designatur.
Per solẽ qͥppe dñs figurat᷑: sicut sapientiȩ
libro ꝑhibet᷑. qͦd om̃s impii in extremi die
iudicii. cognita sua dampnatione dictu¬
ri sunt. Errauimꝰ a uia ueritatis: & lum̃
iusticiȩ ñ luxit nobis: & sol ñ ortꝰ. ẽ. nobis.
Acsi aꝑte dicant. Int̾ni nobis luminis radiꝰ.
ñ refulsit. Unde & ioħs ait. Mulier ami¬
cta sole. & luna sub pedib eiꝰ. In sole enĩ
illustratio ueritatis: in luna autẽ quȩ
m̃struis suppletionib deficit mutabilitaᷤᷤ
temporalitatis accipit᷑. Sc̃a aut̃ ȩccła. qͥa su¬
ꝑni luminis splendore ꝓtegit᷑. quasi sole ue¬
stitur: qͥa uͦ cuncta temporalia despicit lu¬
nam sub pedib p̃mit. Rursũ sole. ꝑsecutio
designat᷑. sicut in ęuuangło ueritas dicit.
qͦͥd nata sine radicib semina. orto sole aru¬
erunt: quia uidelic& uerba uitȩ in corde

Expanded text:
alibet manifestae visionis ostensio, aliquando alibet manifestae visionis ostensio, aliquando autem intelligentia sapientium designatur. Per solem quippe Dominus figuratur, sicut Sapientiae libro perbibetur, quod omnes impii in extremi die judicii cognita sua damnatione dicturi sunt: Erravimus a via veritatis, et lumen justitiae non luxit nobis, et sol non est ortus nobis . Ac si aperte dicant: Interni nobis luminis radius non refulsit. Unde et Joannes ait: Mulier amicta sole, et luna sub pedibus ejus . In sole enim illustratio veritatis, in luna autem, quae menstruis suppletionibus deficit, mutabilitas temporalitatis accipitur. Sancta autem Ecclesia, quia superni luminis splendore protegitur, quasi sole vestitur, quia vero cuncta temporalia despicit, lunam sub pedibus pre mit. Rursum sole persecutio designatur, sicut 1127 in Evangelio Veritas dicit, quod nata sine radicibus semina orto sole aruerunt , quia videlicet verba vitae in corde
Abbreviated transcription (Latin):
contra leuissimos terrores parat. Vnde &¬
brantẽ hastã. Contra leuiathan enĩ dñs
hastam uibrat: quia in eiꝰ interitu distri¬
ctam minatur sententiã. Hastã qͥppe ui-¬
brare. ẽ: ȩt̃nã eiꝰ mortẽ ex districta animad¬
uersione p̃parare. S apostata sp̃c. auctorẽ
uitȩ etiã cũ sua morte despiciens. hastam
iubrantẽ derid&s: qͥa ex districto iudicio.
qͥcqͥd graue. qͥcqͥd horribile se p̃uidet pati
ñ metuit: s quo se ȩtña torm̃ta ñ posse
euadere conspicit. eo in exercenda neqͥtia
durior assurgit. Quẽ cum pleriq huius
mundi sapientes in cunctis quȩ appetit
tanta ꝑtinacia. tanta formidine stringi
considerant. corda sua ad famulatũ. eius
tyrannidis inclinant: & onĩe qͦd dõ largi¬
ente sapiunt. hoc contra eũ ad seruitiũ
hostis illiꝰ inflectunt. Unde & recte sub
tura enĩ sacra cũ figurate sol ponit᷑. aliqͦn
do dñs: aliqͣndo ꝑsecutio: aliqͣndo de re qͦ¬

Expanded text:
contra levissimum terrorem parat. Secontra levissimum terrorem parat. Secrudelior.---Contra Leviathan enim Dominus hastam vibrat, quia in ejus interitu districtam minatur sententiam. Hastam quippe vibrare est aeternam ei mortem ex districta animadversione praeparare. Sed apostata spiritus auctorem vitae etiam cum sua morte despiciens, hastam vibrantem deridet, quia ex districto judicio quidquid grave, quidquid horribile esse praevidet, pati non metuit; sed quo se aeterna tormenta non posse evadere conspicit, eo in exercenda nequitia durior assurgit. Quem cum plerique hujus mundi sapientes in cunctis quae appetit tanta pertinacia, tanta fortitudine stringi considerant, corda sua ad famulatum ejus tyrannidis inclinant, et omne quod Deo largiente sapiunt, hoc contra eum ad servitium hostis illius inflectunt. Unde et recte subtura enim sacra cum figurate sol ponitur, aliquando Dominus, aliquando persecutio, aliquando de re qu
Abbreviated transcription (Latin):
lus illic iã disciplinȩ malleus resonat: qͥa
dolati atq ꝑfecti illuc lapides ducimur:
ut locis iuxta meritũ congruis disponam᷑.
Hic enĩ foris tundimur: ut illuc sine rep̃hen¬
sione ueniamꝰ. Hic malleus: hic securis: hic
om̃ia tunsionũ resonant ferram̃ta. In do-¬
mo aut̃ dĩ nulla ictus audiunt᷑: qͥa in ȩt̃na
patria om̃s iã ꝑcussionũ strepitꝰ conticesc̃t
N eqͦ qͣm ibi malleus ꝑcutit: qͥa nulla animad¬
uersio affligit. Neqͥqͣm securis incidit: qͥa
receptos interius nulla foras seueritatis sen¬
tentia ꝓicit. Neqͣqͣm ferram̃ta ꝑstrepunt:
quia nec quȩlib& minima ultra iã flagella
sentiunt᷑. Qa gͦ ꝑ malleũ desuꝑ uenientem
celestis pondus ꝑcussionis exprimit᷑: qͥd est
quod leuiathan iste malleũ despicit nisi
qͦd suꝑnȩ animaduersionis ictꝰ formidare
contẽpnit: Et quasi stipulã malleũ de
putat: quia ad iustȩ irȩ se pondera uelut

Expanded text:
lus illic jam disciplinae malleus resonat, quia lus illic jam disciplinae malleus resonat, quia dolati atque perfecti illuc lapides ducimur, ut locis juxta meritum congruis disponamur. Hic enim foris tundimur, ut illuc sine reprehensione veniamus. Hic malleus, hic secucuris, hic omnia tunsionum resonant ferramenta. In domo autem Dei nulli ictus audiuntur, quia in aeterna patria omnes jam percussionum strepitus conticescunt. Nequaquam ibi malleus percutit, quia nulla animadversio affligit. Nequaquam securis incidit, quia receptos interius nulla foras severitatis sententia projicit. Nequaquam ferramenta perstrepunt, quia nec quaelibet minima ultra jam flagella sentiuntur. Quia ergo per malleum desuper venientem coelestis pondus percussionis exprimitur, quid est quod Leviathan iste malleum despicit, nisi quod supernae animadversionis ictus formidare contemnit? Et quasi stipulam malleum deputat, quia ad justae irae se pondere velut
Abbreviated transcription (Latin):
in posterũ mereant᷑ ostendat. Nã qͥa ap¬
pellatione mallei antiquus hostis exprimi-¬
tur. ꝓpħa testat᷑: cũ suꝑ eũ uĩ extremi iu¬
dicii contemplat᷑. dicens. Quomͦ confractꝰ
est & contritus malleus uniuerse terrȩ:
Acsi dicer&. Eũ ꝑ quẽ uascula sua dñs in
ministerii usu formanda ꝑeutit. qͥs ꝑpen-¬
dat quo turbine. ueniente extremo iudi¬
cio in ȩt̾̃na dampnatione confringit: Rur¬
sum ꝑ malleũ. ꝑcussio cȩlestis exprimit᷑.
qͦd salomone templũ ȩdificante signat᷑.
cũ dr̃. Domus aut̃ cũ ȩdificaret᷑. lapidib
dedolatis atq ꝑfectis edificata. ẽ.: & malle
us. & securis. & om̃e ferram̃tũ. ñ st̃ audita
in domo. cũ edificaret᷑. Qd enĩ domꝰ illa.
nisi scãm ȩccłam. qͦm in cȩlestib dñs inha¬
bitat. figurabat: Ad cuiꝰ ȩdificationẽ ele¬
ctor animȩ quasi quidã expoliti lapides
deferunt᷑. Quȩ cum ȩdificaret᷑ in cȩlis. nul¬

Expanded text:
in posterum mereantur ostendat. Nam quia apin posterum mereantur ostendat. Nam quia appellatione mallei antiquus hostis exprimitur, propheta testatur, cum super eum vim extremi judicii contemplatur, dicens: Quomodo confractus est et contritus malleus universae terrae ? Ac si dicerei: Eum per quem vascula sua Dominus in ministerii usum formanda percutit, quis perpendat quo turbine, veniente extremo judicio, in aeterna damnatione confringit? Rursum per malleum percussio coelestis exprimitur, quod Salomone templum aedificante signatur, cum dicitur: Domus autem cum aedificaretur, de lapidibus 1126 dolatis atque perfectis aedifict audita in domo, cum aedificaretur . Quid enim domus illa nisi sanctam Ecclesiam, quam in coelestibus Dominus inhabitat, figurabat? Ad cujus aedificationem electorum animae, quasi quidam expoliti lapides deferuntur. Quae cum aedificatur in coelis, nul
Abbreviated transcription (Latin):
lapides fundȩ. Acsi aꝑte diceret᷑. Sc̃orũ
robur. quasi in stipulȩ molliciem redig̃.
quor lingua. prius pectus illiꝰ duris ictib
tutudit. Omnẽ qͥppe tc̃ fortitudinẽ suę
iniqͥtatis exercens. qͥnto se ab eis uinci spi¬
ritalit̾ dol&: tanto contra eos atrociꝰ cor¬
poralit̃ p̃ual&. Et quia nil se contra eor
sp̃m p̃ualere considerat: in eor carne cru
qui ipsa etiã suꝑni in se iudicii ȩterna
torm̃ta contẽpnit: Unde & subditur.¬
r&. Etiam pondus eiꝰ animaduersionis
despicit: quȩ se ꝑ suppliciũ desuꝑ ueni¬
ens ferit. In scriptura enĩ sacra mallei
nomine aliqͣndo diabolus designat᷑: per
quẽ nc̃ delinquentiũ culpȩ feriunt᷑: ali¬
qͥndo uͦ ꝑcussio cȩlestis accipit᷑. qua uel ele¬
cti suꝑnos ictus sentiunt. ut a prauis itine¬
rib corrigant᷑: uel iusta ira reꝓbos ꝑcutit.
ut iam supplicia ȩt̃na p̃ueniens. qͥd etiã

Expanded text:
lapides fundae. Ac si aperte diceretur: Sanctorum lapides fundae. Ac si aperte diceretur: Sanctorum robur quasi in stipulae mollitiem redigit, quorum lingua prius pectus illius duris ictibus tutudit. Omnem quippe tunc fortitudinem suae iniquitatis exercens, quanto se ab eis vinci spiritaliter dolet, tanto atrocius contra eos corporaliter praevalet. Et quia nil se contra eorum spiritum praevalere considerat, in eorum carne crudqui ipsa etiam superni in se judicii aeterna tormenta contemnit? Unde et subditurret: Etiam pondus ejus animadversionis despicit, quae se per supplicium desuper veniens ferit. In Scriptura enim nomine aliquando diabolus designatur, per quem nunc delinquentium culpae feriuntur: aliquando vero percussio coelestis accipitur: quia vel electi supernos ictus sentiunt, ut a pravis itineribus corrigantur: vel justa ira reprobos percutit, ut jam supplicia aeterna praeveniens, quid etiam
Abbreviated transcription (Latin):
b aduersarior pectora friant᷑. Ita sc̃ã ec¬
cła dũ uolubilitate tempoꝵ. ꝑ tribulatio¬
nũ circuitũ ducit᷑. fortes ex illa uiri ꝓde¬
unt qͥb quasi lapideis ictib mniquor cor¬
da tundant᷑. Vnde & ad ꝓpħam de bonis
doctorib dñs dicit. Deuorabt̃. & subicient
lapidib fundȩ. Sc̃i quippe doctores. qui ad
uirtutẽ & alios instruunt. hostes deuorañ.¬
dũ eos intra corpꝰ suũ ꝑ iuĩ conuersationiᷤᷤ
immutant. Os lapidib fundȩ subiciunt:
quia dũ fortes qͦsq in scã ȩccła uiros insti¬
tuunt. ꝑ eos aduersarior suꝑbientiũ pecto¬
ra dura confringunt. Unde & golyas im¬
manissimꝰ. saxo fundȩ morit᷑: qͥa singłari
scẽ eccłȩ lapide diabolica celsitudo suꝑat᷑.
Leuiathan itaq iste qͥa dãpnato illo homi¬
ne assũpto. quoslib& fortes ȩccłȩ. uelut in¬
firmos despicit eoꝵq uires temporaliter
p̃mit: recte nc̃ dr̃. in stipulã uersi sunt ei

Expanded text:
ariorum pectora feriantur; ita sancta Ecclesia dum volubilitate temporum per tribulationum circuitum ducitur, fortes ex illa viri prodeunt quibus quasi lapideis ictibus iniquorum corda tundantur. Unde ad prophetam de bonis doctoribus Dominus dicit: Devorabunt, et subjicient lapidibus fundae . Sancti quippe doctores qui ad virtutem vim conversionis immutant. Quos lapidibus fundae subjiciunt, quia dum fortes quosque in sancta Ecclesia viros instituunt, per eos adversariorum superbientium pectora dura confringunt. Unde et Golias immanissimus saxo fundae moritur , quia singulari sanctae Ecclesiae lapide diabolica celsitudo superatur. Leviathan itaque iste quia, damnato illo homine assumpto, quoslibet fortes Ecclesiae velut infirmos despicit, eorumque vires temporaliter premit, recte nunc dicitur: In stipulam versi sunt ei
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ leuiathan iste alitu in prunis flat: qͣnto
adnisu suggestionis occultȩ. humanas m̃¬
tes ad illicita inflãmat. Unde & bene mox
subdit᷑. Et flãma de ore eiꝰ egredit᷑. Flãma
quippe oris eiꝰ ẽ ipsa instigatio occultȩ locu¬
tionis. Prauȩ enĩ suasionis uerba. ad uniꝰ¬
cuiꝰq animũ facit. S flãma . ẽ. qͦd de ore eiꝰ

Expanded text:
igitur Leviathan iste halitu in prunis flat, quanto igitur Leviathan iste halitu in prunis flat, quanto adnisu suggestionis occultae humanas mentes ad illicita inflammat. Unde et bene mox subditur: « Et flamma de ore ejus egreditur. » Flamma quippe oris ejus est ipsa instigatio occultae locutionis. Pravae enim suasionis verba ad uniuscujusque animum facit; sed flamma est quod de
Abbreviated transcription (Latin):
integrũ e̾ẽ animũ ñ ꝑmittunt. Totiens gͥ
leuiathan alitꝰ prunas accendit: qͦtiens eiꝰ
occulta suggestio. humanas m̃tes ad dele¬
ctationes illicitas ꝑtrahit. Alias nãq suꝑ¬
biȩ. alias inuidiȩ. alias luxuriȩ. alias aua¬
riciȩ facib inflãmat. Suꝑbiȩ qͥppe facem
m̃ti euȩ supposuit: cũ hanc ad contẽpnen¬
da uerba dñicȩ iussionis instigauit. Inui¬
diȩ qͦq flãma cam animũ succendit: cum
de accepto frĩs sacrificio doluit: & ꝑ hoc
usq ad fr̃icidii facinꝰ ꝑuenit. Luxuriae
facib cor salomonis exussit: quẽ tanto
mulierib amore subdidit: ut usq ad ydo¬
lorũ uenerationẽ deductꝰ. dũ carnis dele¬
ctatio sequit᷑. conditoris obȩdientiȩ obliui
sceret᷑ Auaritiȩ qͦq igne ahab animũ con¬
cremauit: cũ eã ad appetendã alienã ui¬
neã impatientib desideriis impulit: & ꝑ
hoc usq ad reatũ homicidii ꝑtraxit. Tanco

Expanded text:
integrum esse animum non permittunt. Toties igitur integrum esse animum non permittunt. Toties igitur Leviathan halitus prunas accendit, quoties ejus occulta suggestio humanas mentes ad delectationes illicitas pertrahit: alias namque superbiae, alias invidiae, alias luxuriae, alias avaritiae facibus inflammat. Superbiae quippe facem menti Evae supposuit, eum hanc ad contemnenda verba Dominicae jussionis instigavit . Invidiae quoque flamma Cain animum succendit, cum de accepto fratris sacrificio doluit, et per hoc usque ad fratricidii facinus pervenit . Luxuriae facibus cor Salomonis exussit, quem tanto mulieribus amore sub didit, ut usque ad idolorum venerationem deductus, dum carnis delectationem sequeretur, conditoris reverentiae obliaritiae quoque igne Achab animum concremavit, cum eum ad appetendam alienam vineam impatientibus desideriis impulit, et per hoc usque ad reatum homicidii pertraxit . Tanto
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tẽ qͣm semel ceꝑit. malignis ꝑsuasionis
suȩ facib. quasi suppositis ignib accendit.
quatinꝰ ñ contenta p̃sentib indesinent̃ ꝑ
desideria ęstus: ut alia contẽpnenda ap¬
petat. alia adepta contẽpnat: ut mͦ suis
compendiis inhiet: mͦ alienis cõmodis eti¬
am cũ ꝓprio detrim̃to contradicat: mͦ car¬
nis illecebris satisfaciat: mͦ quasi in qͦdam
culmine ꝑ cogitationis suꝑbiã rapta. carna¬
li cura postposita. totã se in typo elationis
attollat. Quia gͦ cor ꝑ uaria desideria du¬
cit᷑. quando instigatione leuiathan istiꝰ in¬
flãmat᷑. recte eiꝰ fumꝰ succense & feruenti
ollȩ similis ẽẽ ꝑhibet᷑: quia ꝑ tot se feruoreᷤᷤ
afflata eius tẽptationib conscientia erig̃.
ꝑ quot intra se cogitationes intumescit.
Quod uerbis aliis adhuc ueritas aꝑtiꝰ exsequit᷑:
Ardent enĩ cũ qͦdlib& tẽporale appetunt: qͥa
nimirũ urunt desideria. quȩ quietũ. uel

Expanded text:
tem quam semel ceperit malignis persuasionis suae flatibus, quasi suppositis ignibus, accendit, quatenus, non contenta praesentibus, indesinenter per desideria aestuet, ut alia contemnenda appetat, alia adepta contemnat: ut modo suis compendiis inhiet, modo alienis commodis etiam cum proprio detrimento contradicat, modo carnis illecebris satisfaciat, modo quasi in quodam culmine per cogitationis superbiam rapta, carnali cura postposita, totam se in typho elationis attollat. Quia ergo cor per varia desideria abducitur, quod instigationibus Leviathan istius inflammatur, recte ejus fuollae similis esse perhibetur: quia per tot se fervores afflata ejus tentationibus conscientia erigit, per quot intra se cogitationes intumescit. Quod verbis aliis adhuc veritas apertius exsequitur, Ardent enim cum quodlibet temporale appetunt, quia nimirum urunt desideria, quae quietum vel
Abbreviated transcription (Latin):
rar&. adiunxit: ita ut ignẽ facer& de cęlo
descendere. Ignẽ qͥppe de cȩlo descendere. ẽ
tur. sicut ysaias ait. de radice colubri egre¬
diet᷑ regulus: inspiciendũ nobis sũmoꝑe est.
qualit̾ regulus ꝑimat: ut ex oꝑatione regu¬
li huiꝰ nobis malicia aꝑtiꝰ innotescat. Regu¬
lus nãq ñ morsu ꝑimit: s flatu consumit.
tũ longe contigerit. sola nariũ inspiratio¬
ne tabefacit. Hinc gͦ hinc pensare cõpelli¬
mur. ꝑ hoc qͦd de narib eius fumꝰ ꝓcedere
dr̃. eciã priusqͣm aꝑtus appareat qͥd cotidie
in humanis cordib fumo pestiferȩ exala¬
tionis oꝑet᷑. Quia enĩ sicut & suꝑiꝰ diximꝰ.
fumo ocłor acies infirmat᷑: ñ immerito
xiis inspirationib praua in humanis cor-¬
dib cogitatio nascit᷑. ꝑ qͣm acies mentis
obtundit᷑. ne lux int̾na uideat᷑. Quasi enĩ
flatu nariũ caliginẽ emittit: qui in reꝓboꝵ
cordib insidiarũ suarũ aspirationib ex

Expanded text:
raret, adjunxit: Ita ut ignem faciat de coelo raret, adjunxit: Ita ut ignem faciat de coelo descendere . Ignem quippe de coelo descendere est tur, sicut Isaias ait: De radice colubri egredietur regulus , inspiciendum nobis summopere est qualiter regulus perimat, ut, ex operatione reguli, hujus nobis malitia apertius innotescat. Regulus namque non morsu perimit, sed flatu consumit. tum longe contigerit sola narium inspiratione tabefacit. 63. Hinc, ergo, hinc pensare compellimur, per hoc quod de naribus ejus fumus procedere dicitur, etiam priusquam apertus appareat, quid quotidie in humanis cordibus fumo pestiferae exhalationis operetur. Quia enim, sicut et superius diximus, fumo oculorum acies infirmatur, non immerito xiis inspirationibus prava in humanis cordibus cogitatio nascitur, per quam acies mentis obtunditur, ne lux interna videatur. Quasi enim flatu narium caliginem emittit, qui in reproborum cordibus insidiarum suarum aspirationibus ex