comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
niuersa regna ititatum tamꝗͣ uolatu pennigeto fams
refulsisset clarissima. Et nisi basilica ipsa magna çxpui¬
te ampliata finsset capacitate sua infirmancrum muli¬
tudinẽ tccipe nequisset. Et sideo meruero ducem: adhul
de his quȩ nunc triumphator. egregius erit: brtu stll¬
ne ostendere cupio. Digne ȩtiam plane abantiquuis Il¬
cessorib ubi hec geruntur nauis portum nauigi nssẽ¬
tur Qui quasi p̃sigio fittuirorum quondam hoc oliis¬
dicat nom̃. quo nunc affectum manifestat diuio. Call¬
licet nauis ẽ: in quam qui adberent. hunuis scl̃i trasll̃
lis uisibilium & in msibiłium confugi esfiait᷑ odtu ll
a scli ssuctib. scu tutbmꝑm tempestatib eucaocaudꝰ l
itur gĩa. Illic cotidie infundent sal scienttiȩ ac fidei infirmis
et ignaris ibi ꝑ intcessionem beati palestri nr̃i ab et̃no et
abininsibili medico grats medela tribuitur infirmantiũ
Feam prorsus naufragi atq ȩxules pristinam reducunt᷑ ad

Expanded text:
universa regna terrarum, tanquam volatu pennifero fama universa regna terrarum, tanquam volatu pennifero fama clarissima refulsisset. Et nisi basilica ipsa magna ex parte ampliata fuisset, capacitate sua infirmantium multitudinem recipere nequivisset. Et si Deum meruero ducem, adhuc de iis quae nunc triumphator egregius egerit, brevi sermone ostendere cupio. Digne etiam plane ab antiquis praecessoribus, ubi haec geruntur, NAVIS ob portum navigii vocitatur, qui quasi praesagio futurorum quodam hoc olim indicat nomen, quod nunc affectu manifestat divino. Ea scilicet Navis est, in qua qui adhaerent, hujus saeculi transeunt rocellis visibilium et invisibilium, confugii efficitur portus; ibi a saeculi fluctibus seuitur gratia. Illic quotidie infundunt sal scientiae infirmis et ignaris; ibi per intercessionem beati Patris nostri ab aeterno et invisibili medico, gratis medela tribuitur infirmantium: per eam prorsus naufragi atque exsules pristinam redeunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
ta chum taxat ut ȩtiani nec ministris eccłia ꝑmitterear
libcitas officii ꝑsoluenta. Lugebant quidem quasi absta¬
tem quem non amisctãt sed premiserant. Nescientes p̃a¬
ne quod legationẽ pro ipsis cęlo ptnetrans. diuinis obtu¬
tibus fungi ꝓperabat. Ut ibi inter pellaret pro plebe as¬
bic rtͥsponderit uous. poscenti recdderti fideli: ubi fundite
in terris positus labore foderat indelinente. ẜ ilico sp̃uꝓ
perat uisitare. quam corpore reliquerat non asfitiu. Et
ita reptnit uariis infirmitatib salutem reddendo sc pn¬
dilit cc̃. presenitm. ut quasi cęlitus lum̃ ostensum. aut ra¬
dius quidã solis crumpens totum orbem: claritate supti
luminis illustraret. Et ꝑomnes ciuitates ac uicos unm̃¬
sȩ multitudinis uelud messium tempore ad artas triiũ
ita ad ȩccłias populi congregabantur. Et non solum dẽ
diuersis miracłis sanitatum uicinas cuittates. uerumu

Expanded text:
Ita duntaxat, ut etiam nec ministris ecclesiae permitteretur Ita duntaxat, ut etiam nec ministris ecclesiae permitteretur libertas officii persolvendi. Lugebant quidem quasi absentem, quem non amiserant, sed praemiserant; nescientes plane quod legationem pro ipsis coelum penetrans divinis obtutibus fungi properat, ut ibi interpelleret pro plebe, quod hic poscenti redderet ac fideli; ibi funderet in terris positus labore foverat indesinenti, sed illico spiritu properat visitare quem corpore reliquerat non affectu. Et ita repente variis infirmitatibus salutem reddendo se prodidit esse praesentem, ut quasi coelitus lumen ostensum, aut radius quidam solis erumpens, totum orbem claritate superni luminis illustraret: ex quo per omnes civitates et vicos, immensae multitudines velut messium tempore ad areas triticum, ita ad ecclesias populi congregabantur. Et non solum de diversis miraculis sanitatum vicinas civitates, verumetiam
Abbreviated transcription (Latin):
crudelis et demens. qui sc a lacrimis rtuocare potuis¬
set: Tantus & enim uocem increput flagor. ut locꝰ
ille quasi a magno tonitruo concutere purarttur. Et
cum eẽt omĩum infinitum ammȩ meror. clericorum
prorsus interruptis singultib acidiosa lamentacio sp̃ali¬
bus hymnis canere iux sinebat. Ea tantummodo int simn¬
gultum. uerba dolencium gtinitꝰ extorquebat. Heugrex
desolate quid agis: En amisso pastore disꝑgetis. & quis
te a luporum rabidis dentib quiuerti liberare: Inmort
deniq tua opastor bone omnes nos interisse quis ambi¬
gat. Interca uentum ẽ. ad basilicam ubi nunc di saceraos
glorioso triumpho relurrectionis tempꝰ expectans: nno
decore iacet humatus. Quam quidem dudum iple sum¬
mo construxtrat nisu. corpus illatum scpulcbro plebs um¬
uersa pastoris absentiam sustinere non ualens: ult̃ hui¬
manũ modum mugitũ pauim̃to ꝓstrari reddebam.

Expanded text:
crudelis et demens, qui se a lacrymis revocare potuiscrudelis et demens, qui se a lacrymis revocare potuisset. Tantus etenim vocum increpuit fragor, ut locus ille quasi a magno tonitruo concuti putaretur. Et cum esset omnium infinitus animae moeror, clericorum prorsus interrupti singultus, acediosa lamentatio spirituales hymnos canere vix sinebat: ea tantummodo inter singultuum verba dolentium gemitus extorquebat: Heu, grex desolate, quid agis? en amisso pastore dispergeris, et quis unquam te a luporum rabidis dentibus quiverit liberare? In morte denique tua, o pastor bone, omnes nos interiisse quis ambigat? 41. Interea ventum est ad basilicam, ubi nunc Dei sacerdos glorioso triumpho resurrectionis tempus exspectans, miro decore jacet humatus, quam quidem dudum ipse summo construxerat nisu. Corpus illatum sepulcro, plebs universa pastoris absentiam sustinere non valens, ultra humanum modum mugitum pavimento prostrati reddebant.
Abbreviated transcription (Latin):
luptati eius. ac libilim concedentes. Anmã uͦ alendam
sapientiȩ pastib et scientiş cibis in magius semꝑ agentes.
exultans pater de tali studio filiorum. Tandem fenore
reposito ꝓpat abȩc̃no exigtre patre & subito ad÷: dñs cor¬
solari ac renumerare seruum fidelem. Et cum his iuttu¬
tum fulgeret miracuł: bratȩ consummationis gloriosũ
tempꝰ aduenit. S cum fracta iam ȩuo membra defice¬
tent: afflitum emortuumq corpus omis abstinentiȩ
merabilium popłorum repente undiq catheua conflũ.
constiyantur mȩnia. atria. omnesq plateȩ. in tantum
demq ut nisi auxilium fuisset beati antistitis. pars ma¬
tima popłi contriti sub pectib in abruto spũ constipa¬
tione tantorum necarentur. Erat omĩum planctus ĩ¬
mensus. meror intolerabilis. tantoq gemitu lugientes.
erumpebant in uoce. ut lapidea ȩtiam pestora iminen¬
sos ꝓfunderẽt fletus nelcio an finset imibi. Quis tam

Expanded text:
luptati ejus ac libidini concedentes; animam vero alendam luptati ejus ac libidini concedentes; animam vero alendam sapientiae pastibus, et scientiae cibis in majus semper agentes. Exsultans Pater de tali studio filiorum, tandem fenus repositum properat ab aeterno exigere Patre. Et subito adest Dominus consolari ac munerari servum fidelem. 39. Et dum his virtutum fulgeret miraculis, beatae consummationis gloriosum tempus advenit. Sed cum fracta jam aevo membra deficerent, afflictum emortuumque corpus onus abstinentiae merabilium populorum repente undique caterva confluxit: constipantur moenia, atria, omnesque plateae, intantum denique ut nisi auxilium adfuisset beati antistitis, pars maxima populi contrita sub pedibus, vi obrupto spiritu, constipatione tantorum necarentur. Erat omnium planctus immensus, moeror intolerabilis, tantoque gemitu lugentes erumpebant in voce, ut lapidea etiam pectora immensos profunderent fletus. Nescio an fuisset inibi quis tam
Abbreviated transcription (Latin):
nunciantib quã plurimis facultatib suis qui se ad etꝰ¬
tes: et extra urbrm inortulis uł exigius quibusq agel¬
lis degentes. Alii uero sicut in actib apłorum bi qui pri¬
mitus credebrant uitam duxisse incmorant᷑ possessiones
suas et predia uendentes. precia ponentes: ante pedes ox̧¬
ttrorum. Diuisis unicuiq ꝓut opus erat. ut euangłico
facile fungerent᷑ officio. Om̃s quos optauerat in spirita¬
lib dogmatib plenissime instruttos. & ita in studus phi
losophi xp̃iam adimitationc̃ beati magistri deditos. ut
non nulli ȩtiam post triduum non tam desideratum quã
nccessarium corpori indulgerent cybum. Uidelicti dum
in ꝓfundi ore intelligentia sacroꝵ noluminum pletio
conuersantes. tamꝗͣ copiosi lapidib inhyantes expleri ne¬
quiuerint. & contuendo acrius inflammnaret᷑: & iugi cer¬
tamine ita aduersus carnẽ agonizarent. ut in nullo uo¬

Expanded text:
nuntiantibus quamplurimis facultatibus suis, qui ad ejusnuntiantibus quamplurimis facultatibus suis, qui ad ejustes, et extra urbem in hortulis vel exiguis quibusque agellis degentes; alii vero, sicuti in Actibus apostolorum hi qui primitus credebant, vitam duxisse memorantur, possessiones suas et praedia vendentes, et pretia ponentes ante pedes caeterorum, divisis unicuique prout opus erat; ut evangelico facile fungeretur officio, omnes quos optaverat in spiritualibus dogmatstianae ad imitationem magistri deditos, ut nonnulli etiam post triduum non tam desideratum quam necessarium corpori indulgerent cibum; videlicet dum in profundiore intelligentia sacrorum voluminum plerique conversantes, tanquam copiosis dapibus inhiantes, expleri nequiverint, et contuendo acrius inflammarentur, et jugi certamine ita adversus carnem agonizarent, ut in nullo vo
Abbreviated transcription (Latin):
t̃mittunt᷑ mandata. Prorsus replicans illud saluatoris
mandatum. Nolite possidere aurum neq argentum.
uero totis uirib elaborabat. castigans corpus suum et
in uirtutem redigens. te forte cum alis p̃dicabat: ipse
reprobus efficeretur. Nulto & enim tempore argentea
uasa neq habuit neq usus est: s omĩa in suis usibus
erant lignea ficaua & marmorea. O intemerata cons¬
tantia qui uitam quib pulsatur humana fragilitas pa¬
cientiȩ uirtute calcauit. Et qm̃ sccłm saluatoris uocem
ea docuit quȩ ipsc prius pomĩa fecetat. nulli dubiũ.
quod ec̃t magnus in regno celorum. Iste fuit sacerdos
dĩ pontificale petalum gestans. qui insemet crucifigen¬
do corpꝰ. et ꝑsequtndo uicia adeptus ẽ. nouum: non mor¬
te s caris mortificatione martyrium. Et cum iam sa¬
tis habundeq ȩccłias monasteria cellasq consituxerit.
In numerabilium clericoꝵ ac monachorũ patet affectus re¬

Expanded text:
termittantur mandata, prorsus replicans illud Salvatoris termittantur mandata, prorsus replicans illud Salvatoris mandatum: Nolite possidere aurum neque argentum,vero totis viribus elaborabat, castigans corpus suum et servituti redigens, ne forte cum aliis praedicabat, ipse reprobus efficeretur. Multo etenim tempore B. Sulpicius argentea vasa non habuit, neque usus est, sed omnia in suis usibus erant lignea, fictilia, et marmorea. O intemerata constantia! quae vitia quibus pulsatur humana fragilitas, patientiae virtute calcavit. Et quoniam secundum Salvatoris vocem ea docuit quae ipse prius per omnia fecerat, nulli dubium quod esset magnus in regno coelorum. Iste fuit sacerdos Dei pontificale petalum gestans, qui in semetipso crucifigendo corpus et persequendo vitia, adeptus est novum, non morte, sed carnis mortificatione martyrium. 38. Et cum jam satis abundeque ecclesias, monasteria cellasque construxerat, innumerabilium clericorum Pater ac monachorum effectus, re
Abbreviated transcription (Latin):
crediditis in me oꝑa quş ego facio & uos facietis: & ma¬
iora horum facictis. In tantum et enĩ postitino ad fidei
amorem uiti btati spiritalis flamia succendetat: ut si qͥs¬
piam aquam distillantẽ manib suis dum luerentut oc¬
culte preciꝑit. & languentis cinisq corpus attingertt.
plitisq infirmitatib ilico caruissit. S prccipus a itrcia¬
ius & quartanis passionib uȩxati miro stupore rcciperer
pͥstimã sospitatem. Nam quanta aut queq ꝑ cum dñs ad
ultunum egerit signa ac untutum noiis stupendisq mi¬
raculis declatauctit. non aliis nisi bis solis qui oculi suis
respuit mundi. ut recte cum apło diceret: michi uiucre
xp̃c ẽ. et mori luchrum. Et illud. Optabam dissolui et cẽ
cum xp̃o: nisi ꝓpter eos optaret usucre ꝓ quib & mori.
Tamquã stertus deniq pompa teninit scłi. Aurum sp̃uit:
argentum reprobatiit ut lutum. Concilia cȩltbrat
ep̃os ꝑ synodos euocauit monet: crebro me diuina pre¬

Expanded text:
itis in me, opera quae ego facio et vos facietis, et majora horum facietis ; intantum postremo ad fidei amorem virum beatum spiritualis flamma succenderat, ut si quispiam aquam distillantem e manibus suis dum lavaretur occulte praeriperet, et languentis cujusque corpus attingeret, plerisque infirmitatibus caruisset, sed praecipue a tertianis et quartanis passionibus vexati, miro stupore reciperent pristinam sospitatem. Nam quanta aut quaeque per eum Dominus ad ultimum egerit signa, ac virtutum novis stupendisque miraculis declaraverit, non aliis nisi his solis qui oculis suis respuit mundi, ut recte cum Apostolo diceret: Mihi vivere Christus est, et mori lucrum ; et illud: Optabam dissolvi et esse cum Christo , nisi propter eos optaret vivere pro quibus et mori. Tanquam stercus denique pompam renuit saeculi, aurum sprevit, argentum reprobavit ut lutum. Concilia celebrat, episcopos per synodos evocat, monet crebro ne divina prae
Abbreviated transcription (Latin):
acliȩ constituit: cȩteros uͦ subdiaconos fec. S quia tutꝰ
mullus inuemirt poterat locus ad latebrã contuendã:
morabant᷑ oms ap̃ castulũ quendã xp̃ianum ⁊etariũ
palatii. Qui castułꝰ. ibidẽ inpalacio in suꝑiori loco et
ualoe altissimo cõmanebat. Ioro aut̃ hec apta mansio
pbabatur. quia et ipse castulꝰ cũ sins omnib xp̃iamiss.¬
mꝰ eral. et lex bata de sacͥsitns cũ ubiq fiu struore dese¬

Expanded text:
Ecclesiae instituit, caeteros vero subdiaconos fecit. 69. Sed quia tutus nullus inveniro poterat locus ad latebram confovendam, morabantur omnes apud Castulum quemdam Christianum zetarium palatii: qui Castulus ibidem in palatio, in superiori loco et valde altissimo commanebat. Ideo autem haec apta mansio probabatur, quia et ipse Castulus cum suis omnibus christianissimus erat; et lex data de sacrificiis cum ubique sui fervore des
Abbreviated transcription (Latin):
duos credentib inse constituit gradus. confessionis scilicet¬
& martyrii. ut qͥ mr̃ii pondus se posse ferie despant conses¬
sunt nomine pugnaturi sollicitudinẽ gerant. Egant itaq
quiuolunt unacũ filiis ntĩs cromacio et tyrurcio: & me¬
cum in bac urbe qui uoluerint mancant. Non eni nos

Expanded text:
duos in se credentibus constituit gradus, confessionis scilicet et martyrii, ut hi qui martyrii pondus se posse perferre desperant, confesitum, qui pro ejus sunt nomine pugnaturi, sollicitudinem gerant. Pergant itaque qui volunt una cum filiis nostris Chromatio et Tiburtio, et mecum in hac urbe qui voluerint maneant. Non enim nos
Abbreviated transcription (Latin):
rent nisi qui ydolis dedibassent. Tunc sc̃i gaii cp̃i a¬
cepto consilio. cromaciꝰ ulustris uir om̃s xp̃ianos m
domũ suã suscepit: & uniu̾sos ita fouebat: ut nulbꝰ
omĩno facͥficandi necessitate suctũberet. Uctũ qua
tanta uis ꝑsecutionis extiterat: ut opinio ipsa xp̃iall¬
ciꝰ. ut medendi grã in campano littore morarit᷑. inqud
erat lati cespitis dñs: tͥbuitq copiã oĩ xp̃iano ire uola¬
ti cum eodẽ: ob ꝑsccutoris rabiẽ declinandã. Tẽ orta ẽo

Expanded text:
rent, nisi qui idolis delibassent. 66. Tunc S. Caii epirent, nisi qui idolis delibassent. 66. Tunc S. Caii epimatius illustris vir omnes Christianos in domo sua suscepit, et universos ita fovebat, ut nullus omnino sacrificandi necessitati succumberet. Verum quia tanta vis persecutionis exstiterat, ut opinio ipsa Christianitius ut medendi gratia in Campano littore moraretur, in quo erat lati cespitis dominus, tribuitque copiam omni Christiano ire volenti cum eodem ad persecutoris rabiem declinandam. Tunc orta est
Abbreviated transcription (Latin):
factꝰ. Igit᷑ dum pauci admodũ tͥnsacti fuissent dies :
om̃ib rite abrenunciatis achromacio mundi negociis
suscep̃ chromacius sacͥ baptismatis nouitatẽ: & cũ codt̃
ex familia ciꝰ ꝓmiscui sexus. millȩ quadringente aĩ.
Quos õs pͥus manu missiõis grã a seruitutis nodo absol¬
qͥ dm̃ incipiunt habcie patrẽ: serui hominis ec̃ ñ debe&
gnȩ prudentiȩ magnȩ uirtutis: imꝑantib karino. dio¬
cleciano & maximiano. S uioclecianꝰ in urbe erat cũ
maximiano: karinꝰ aut̃ erat cũ oĩ exercitu in partib
xp̃ianos eẽ cȩꝑat: quia karinꝰ habebat aliqͦs annoᷤ
qͦs huiꝰ tituli ꝓfessio decorabat. Igit᷑ occiso karmon
ciuitate mogunciaca: maximiano & aquilino consul¬
b facta ẽ ꝑsecucio talis. ut nullꝰ emeret uł uenderet
aliquid: nisi qui statunculis positis thuris exibuisbin
erant positi compulsores: qui neq manendi copiã da¬
rent. aut haurientib aquã ipsã facultatẽ tribie¬

Expanded text:
. Igitur dum pauci admodum transacti fuissent dies, omnibus rite abrenuntiatis a Chromatio mundi negotiis, suscepit Chromatius sacri baptismatis novitatem; et cum eodem ex familia ejus promiscui sexus mille quadringentae animae, quos omnes prius manumissionis gratia a servitutis nodo exsolqui Deum incipiunt habere patrem, servi homgnae prudentiae, magnaeque virtutis, imperantibus Carino, Diocletiano et Maximiano. Sed Diocletianus in Urbe erat cum Maximiano: Carinus autem erat cum omni exercitu in partibuChristianos esse coeperat; quia Carinus habebat aliquos amicos, quos hujus tituli professio decorabat. 65. Igitur occiso Carino in civitate Maguntiaco Maximiano et Aquilino consulibus, facta est persecutio talis, ut nullus emeret vel venundaret aliquid nisi qui statunculis positis in eo loco, ubi emerant positi compulsores, qui neque emendi copiam darent, aut hauriendi aquam ipsam facultatem tribue
Abbreviated transcription (Latin):
dii qui colunt᷑ uani sunt: & penitꝰ nec sͥ possunt nt
aliis aliqd̃ auxiliũ exibere. Ad hanc uocẽ oms ar uspi¬
ces et temploꝵ pontifices conturbant᷑: & fit ꝑcos ne¬
hem̃tior quã fuerat sedicio popłoꝵ. atq om̃s una uoce
clamabant. Tolle magã. tolle maleficã: que & m̃tes
mutat: & animos alienat. Prefectꝰ autẽ uidens tanta
mitabilia obstupuit: s ueritꝰ ꝓscriptionẽ si contͣ ponti¬

Expanded text:
 omnes vani sunt, et penitus nec sibi possunt, nec aliis aliquod auxilium exhibere. 12. Ad hanc vocem omnes haruspices, et templorum pontifices conturbabantur, et fit per eos vehementior quam fuerat, seditio populorum, atque omnes una voce clamabant: Tolle magam, tolle maleficam, quae et mentes mutat, et animos alienat. Praefectus autem vidmirabilia, obstupuit; sed veritus proscriptionem, si contra ponti
Abbreviated transcription (Latin):
Abrenuncio. ꝓsecuta ẽ introgatio sacetilotis. utrum tenim¬
ciaret omnib peccatis: at ille ait. Ista debui pͥtis inquiri:
anteꝗͣ bas aulas tegis cȩloꝵ intrarẽ. Nunc aut̃ reiduã
me ñ baptiratꝰ. ut omĩb pͥus quib sum iratꝰ indulgeã:
omĩb meis debitorib cyrographa restituã: si cmi aliquid
uiolent᷑ abstuli. integrum redcti p̃cipiã. Duȩ mͥ pꝰ uxoris
obitum concubinȩ st̃. & isti donẽ. & maritis tradã abomĩ
nexu seruili: ingemio pͥuato uł publico actuũ meoꝵ¬
nodo exsoluã. & ita demũ ꝓmittã me renunciatur̃ oibus
peccatis diabolitis: & omĩb uoluptatib mundi. Dic̃ ei po-¬
licarpus prb̃r. Beaciorem te celestis unda ꝑfundet: cũ ca
quȩ arbitrati tuote. dicis ec̃ facturũ: tota festinatione cõ¬
pleueris. Nlam & quadragesimȩ tempꝰi dõbaptirantib inni

Expanded text:
Abrenuntio. Prosecuta est interrogatio sacerdotis, utrum renuntiaret omnibus peccatis; at ille ait: Ista prius debuisti inquirere antequam has aulas regis coelorum intrarem. Nunc autem reinduam me non baptizatus, ut omnibus prius, quibus sum iratus, indulgeam; omnibus debitoribus meis chirographa restituam; si cui aliquid violenter abstuli, integrum reddi praecipiam: duae mihi post uxoris obitum concubinae sunt, et istis dotem et maritis tradam, ab omni nexu servili, ingenuo, privato, vel publico actuum meorum exsolvam: et ita demum promittam renuntiaturum me omnibus peccatis diabolicis et voluptatibus mundi. Dicit ei Polycarpus presbyter: Beatiorem te coelestis unda perfundet, cum ea quae arbitrio tuo dicis te esse facturum, tota festinatione compleveris: nam et q
Abbreviated transcription (Latin):
corpori meo sociatum ẽ: et sangins cius ornauit genas
nitas. Cuius mat̃ uugo ẽ. cuius pat fȩminã nescit. Cui
angłi sermiunt: cuiꝰ pulc̾tudinẽ sol et luna mitant᷑. Cuiꝰ odo¬
re reuiuisct̃ mortui: cui tactu confortantur
ñ decroScunt. Ipsi soli seruo fidem meã: ipsi me co¬
ta deuotione commmuto. Quc̃ cũ amaucro casta sum. cũ
tengero munda sũ: cum acceꝑo uirgosum. Nec decrunt
pꝰ nuptias filii. ubi partꝰ sine dolore succedu: et fecditas
cotidiana cumulat᷑. Audiens hec insanissimꝰ iuuenis.
amore carpit᷑ cȩco: &e int̃ angustias animi ce corporis an¬
hdoctuciabat᷑ sp̃ñ. Int hec lacto ꝓsternit᷑. & ꝑ alta sus¬
piria amor a medicis apitur. fiunt nota patci: que fuc¬
rant inuenta a medicis. Et eadem patna uocc que fut.¬
rant iam dicta afilio: ad peticiont̃ iurginis ituoluint᷑
Abnegat agnes beatissima: & sec nullo pacto ascrit pouo
sponti fudeta uolart. Cumq pat diccite in fascibr constitut᷑

Expanded text:
orpori meo sociatum est, et sanguis ejus ornavit genas meas. Cujus mater virgo est, cujus pater feminam nescit; cui angeli serviunt, cujus pulchritudinem sol et luna mirantur, cujus odore reviviscunt mortui, cujus tactu confortantur ivitiae numquam decrescunt. Ipsi soli servo fidem meam, ipsi me tota devotione committo. Quem cum amavero, casta sum: cum tetigero, munda sum: cum accepero, virgo sum. Nec deerunt post nuptias filii, ubi partus sine dolore succedit, et fecunditas quotidiana cumulatur. 3. Audiens insanissimus juvenis, amore carpitur caeco, et inter angustias animi et corporis anhelo cruciabatur spiritu. Inter haec lecto prosternitur, et per alta suspiria amor a medicis aperitur. Fiunt nota patri, quae fuerant inventa a medicis, et eadem paterna voce, quae fuerant jam dicta a filio, ad petitionem virginis revolvuntur. Abnegat Agnes beatissima, et se nullo pacto prioris asserit sponsi foedera violare. Cumque pater diceret in fascibus se constitu
Abbreviated transcription (Latin):
geret᷑. apparuit ante ocłos chromatii iuuenis cuiꝰ faties flã-¬
credidisti: ut omiũ m̃broꝵ tuori recipias sanitatẽ. Ad hãc
uocẽ. sanissimꝰ redditꝰ c̃. et cȩpit currere pꝰ iuuenẽ: ut
des eius osclaretur. At ille dix ei. Uide ne
Ntingas me: quia ñdũ baptismatis sci¬

Expanded text:
gerentur, apparuit ante oculos Chromatii juvenis, cujus facies flam Christus, cui credidisti, ut omnium membrorum tuorum recipias sanitatem. Ad hanc vocem sanissimus redditus coepit currere post juvenem, ut pedes ejus oscularetur. At ille dixit ei: Vide ne contingas me, quia nondum baptismatis s
Abbreviated transcription (Latin):
Stultꝰ timor c̃: qđ plꝰ tunet᷑ humana indignatio ꝗͣ diui¬
na. Numqͥd si in medio canũ latͣnciũ uenerimꝰ. & uano
furore ͦe ꝑuit suis morsib altrectare: possunt nob̃ d̾ẽ aĩo
offerens ei infinitũ pondꝰ auri dicebat. Ost̾nde mͥ me¬
dicam̃tũ: ex quo recuꝑasti salutẽ. Cu tͣnquillinꝰ ait.
Scias grandc̃ irã et furorc̃ dĩ passuros cẽ: qui grãm eiꝰ uł
uenundandã estimant. uł em̃dam. Unde siuis a po¬
dagrico dolore lib̾ari: crede xpm̃ filiũ dĩ & lib̾ab̃is: &
sic̃ hodie me indes ita saluus eris. Nempe ux manib
destre baR⁊ mmindecĩ annos ꝑ oms̃ iuncturas neruoꝵ
incorport nico doloꝵ. nodis adsirictꝰ. uix ori meo panis
alienis manib tͣdebatur. Ilico aut̃ ubi xp̃m uerũ dm̃ cẽ
credidi: salutis incȩ gaudia reccpi & sũ incolumis: quia
uerũ dm̃ saluatorẽ meũ eẽ cognoui. Tunc p̃fectꝰ dimisit
cũ dicins. Adduc ad me qui te xp̃ianum fec̃: ut si mͥ pro¬

Expanded text:
Stultus timor est, quo plus timetur humana indignatio, quam divina. Numquid si in medio canum latrantium venerimus, et vano furore nos coeperint suis morsibus attrectare, possunt nobis de animo offerens ei infinitum pondus auri dicebat: Ostende mihi medicamentum ex quo recuperasti salutem. Cui Tranquillinus ait: Scias grandem iram et furorem Dei passuros esse, qui gratiam ejus vel venundandam existimant vel emendam. Unde si vis a podagrico dolore liberari, crede Christum Filium Dei, et liberaberis, et sicut hodie me vides, ita salvus eris. Nempe vix manibus deferebar, et undecim annos per omnes juncturas nervorum in corpore meo dolorum nodis astrictus, vix ori meo panis alienis manibus tradebatur: illico ut Christum verum Deum esse credidi, salutis meae gaudia recepi, et sum incolumis, quia verum Deum salvatorem meum agnovi. 48. Tunc praefectus dimisit eum dicens: Adduc ad me qui te Christianum fecit, ut si mihi pro
Abbreviated transcription (Latin):
qui adhoc susceptuiꝰ eram negocia: solȩ susceptionis
uoluntati ienuncio. & tterum qͥ futurꝰ eram aduocatꝰ
ad agendas causas mortaliũ: suscipiã xp̃ianitatẽ. ad
agendas actiones angl̃icas: cũ unꝰ ec̃ ceꝑim ex eoꝵ nu-¬
mero. qui ȩt̃nã uitam accipiunt: & efficiunt᷑ causidici

Expanded text:
c suscepturus eram negotia fori, soli susceptionis voluntati renuntio: et qui futurus eram advocatus ad agendas causas mortalium, suscipiam Christianitatem, ad agendas actiones angelicas, cum unus esse coepero ex eorum numero, qui aeternam vitam accipiunt, et efficiuntur causidi
Abbreviated transcription (Latin):
ticiã suã. Ehromaciꝰ dix̃. Cur gͦ me dicis pͥus debe agnosti
quiꝰ sit creator ins: quẽ nisi cognouerim salutẽ inucnne
luisti. Nisi g hos racorde tuo exclustris: & imagines toy
confregeris: & cognouctis uũ & uerũ dm̃: uitã & salit̃
des aliquȩ intꝰ lateant in lagenã: & non ẽ ausꝰ aquã me
mittere. nisi mundã a sordib uiderit: nos tͥ qͦmͦ t̃dediꝰ¬

Expanded text:
itiam suam. 52. Chromatius dixit: Cur ergo me dicis prius debere agnoscere quis sit creator meus, quem nisi agnoverim salutem invenire luisti. Nisi ergo hos a corde tuo excluseris, et imagines eorum confregeris, et cognoveris unum et verum Deum, vitam et salutem ordes aliquae intus lateant in lagena, et non est ausus aquam in vas mittere, nisi mundatum a sordibus viderit; nos ti
Abbreviated transcription (Latin):
hec fides mea ẽ. quia hec omĩa quȩ xp̃ianitatis lex ab¬
sentẽ mereat salutẽ consoqui &e futurã. Andicns hec
filius eiꝰ tigurciꝰ: dix̃. Nulla pacior racione hoc opus
p̃ciosum & p̃cipuũ et in comparabile: dcici. S ne pa¬
t̃nȩ saluti uidear eẽ contrariꝰ: deferantur duo clibam.
& accensi ante ianuã cubicłi p̃parent᷑: ut dum uestru¬
ctũ ab eis fuerit. & pat̾ ms̃ ñ recepit sanitatẽ: ambo¬

Expanded text:
haec fides mea est, quod his omnibus quae Christianitatis lex abhaec fides mea est, quod his omnibus quae Christianitatis lex absentem merear salutem consequi et futuram. 58. Audiens haec filius ejus Tiburtius dixit: Nulla patiar ratione hoc opus pretiosum et praecipuum et incomparabile dejici. Sed ne paternae saluti videar venire contrarius, deferantur duo clibani et accensi ante januam cubiculi praeparentur, ut dum destructum ab eis fuerit, et pater meus non recep
Abbreviated transcription (Latin):
ricas dixert̃: id÷ nature rei incerta ꝑfugia. Nã diu̾sis
uernit᷑. & uno dic ĩmo uno puncto. una domo. duȩ¬
natȩ feminȩ. pudicissima altera efficit᷑: altera ĩpudica.
Utriusq igit᷑ hoc sistellȩ metitũ contulerint: nec mere¬
trix uituꝑanda ẽ: nec casta laudanda. Certe legis lato¬
res et pͥncipes scã sua p̃uaricata puniunt: et idõ forũ.
mant᷑. Et boc nolo otiosũ ẽẽ existimes: quod te ipsũ
non dum saluatũ aitendis. Nlam si ex integto a to. mi¬
mici generis humani uoluisses cerimonias ꝓfugare
inte ipso quod uerũ c̃ adicisses. Audiens bec chroma¬
cius dix̃. Uerus ille ds̃ ẽ: qui uos tales ꝓbat᷑ hab̾c cra¬
tores. Nã omĩs sermo ur̃ ita rationib affluit: ut et pec¬
cudũ ad rationẽ uiam m̃tes inclinet. Unde ȩtiã hoc
ipsũ qđ̃ adornatũ domꝰ uisus sũ exccpisse: ne impe¬
diat saluti incȩ: eiꝰ incolumitas dissipet᷑. Eredo enĩ et

Expanded text:
ricas dicunt, id est naturae rei incerta profugia. Nam diversis ricas dicunt, id est naturae rei incerta profugia. Nam diversis ternitur, et uno die, imo uno puncto, in una domo, duae feminae, pudicissima altera, altera efficitur impudica: utriusque stellae si meritum contulerint, nec meretrix vituperanda est, nec casta laudanda. Certe legum latores et principes sacra sua praevaricata puniunt, et ideo forum, niantur. Et hoc nolo ut otiosum existimes, quod te ipsum nondum salvatum attendis. Nam si ex integro a te inimici generis humani caeremonias abjiceres, in temetipso quod verum est didicisses. 57. Audiens haec Chromatius dixit: Verus ille Deus est, qui vos tales probatur habere cultores. Nam omnis sermo vester ita rationibus affluit; ut et pecudum ad rationem veram mentes inclinet. Unde etiam hoc ipsum quod ad ornatum domus visus sum excepisse, ne impediat saluti meae ejus incolumitas, dissipetur. Credo enim, et
Abbreviated transcription (Latin):
lante cognouimꝰ: ꝗ t̾ nunc manifestiꝰ aꝑimꝰ. Prccipe
bodic a te mathesis uenire doctorẽ. cu bicas illo tpr̃
te aspic casib laborasse: & inqune ꝑ qͣs stellas hoc tͥ
suenetit oali. Responsacius eit ꝓciadubio tala. qs
tempꝰ tuũ a malicioso marte susccptum c̃. aut saturnꝰ a¬
pocatasticꝰ suit. aut annus tuus exdiametio susceptꝰ ẽ.
aut climacteria tͥ incentrost̃ nata: uł reditꝰ fuit cũ ma¬
lo. aut inuisibił. aut inscemate: aut ĩmobił cuca te ex¬
titit cursꝰ stellarũ. Hec et his similia cũ dixerit: rationeᷤ
cui ipsas horas ipsumq tempꝰ in boni
tͥ exub̃asse casib dicas. ilico uidebis eũ ł Raciona¬
bilia scẽmata infinita ꝓferic: quib approbet quia in ip
sis temporib tͥ euenire debuerint bona. Circulũ et enĩ
tenet ex oĩ parte collectũ. inqͦ diu̾sas & uartas causas
accipit: ex quib occasionẽ capiat dictndi quod uolue¬
rit. Nam futtra dum penitꝰ p̃udere ñ posst̃. climacre¬

Expanded text:
lante, cognovimus; quae tibi nunc manifestius aperiemus. Praecipe hodie ad te mathesis venire doctorem, cui dicas, illo tempore te asperis casibus laborasse, et inquire per quas stellas hoc tibi evenerit mali; responsa ejus erunt procul dubio talia, quod tempus tuum a malitioso Marte susceptum est, aut Saturnus apocatasticus fuit, aut annus tuus ex diametro susceptus est, aut climacterica tibi in centro sunt nata, aut syndetus fuit cum malo, aut invisibilis, aut in schemate, aut immobilis circa te exstitit cursus in stellis. Haec et his similia cum dixerit, rationis cui ipsas horas ipsumque tempus in bonis tibi exuberasse casibus dicas, illico videbis eum tibi rationabilia schemata infinita afferre, quibus approbet, quia in ipsis tibi temporibus evenire debuerint bona. Circulum etenim tenet ex omni parte collectum, in quo diversas et varias causas accipit, et quibus occasionem capiat dicendi quod voluerit. 56. Nam futura dum penitus praevidere non possunt, climacte
Abbreviated transcription (Latin):
uos estis qͥ loquimini: s sp̃s dĩ qͥ loqͥt᷑ in uob̾. Nongͦ meditmn¬
do ego s credendo inucni creatorẽ meũ. & qͥ ctã podagrito
& chitagrico dolore const̾ctꝰ & qͣssus. statĩ ut ap̃o credidi:
ac si puctulꝰ oĩtim m̃brorũ intorũ recepi sanitatẽ. Hinc gͦ
constat ap̃ animũ meũ: ipsũ me creasse qui me reparare

Expanded text:
oquitur in vobis . Non ergo meditando ego, sed credendo inveni Creatorem meum, et qui eram podagrico et chiragrico dolore contractus et quassatus, statim ut Christo credidi, ac si parvulus omnium membrorum meorum recepi sanitatem. Constat ergo apud animum meum, ipsum me creasse qui me renovare
Abbreviated transcription (Latin):
cũ bec &e bis similia marcꝰ ꝓsequentur. cepunt oms
qui adcrant dõ grãs agere: atq unu̾si flentes. penitudi¬
nẽ gerbant. qd̾ karitati dĩ p̃tulerint amorẽ carnis. de
quia abagone mr̃ti ausi fussent animos reuorare sc̃õr.
Cumq oms̃ qui ad dccipiendos scõc uenciant. unanimit
crederent axpõ: nichostratꝰ cũ conuige sua se urgebat¬

Expanded text:
cum haec et his similia Marcus prosequeretur, coeperunt omnes qui aderant Deo gratias agere, atque universi flentes poenitudinem gerebant, quod charitati Dei praetulerant amorem carnis; et quia ab agone martyrii ausi fuissent animos revocare sanctorum. Cumque omnes, qui ad decipiendos sanctos venerant, unanimiter crederent Christo, Nicostrat
Abbreviated transcription (Latin):
li & pfectori iussu. scõs dĩ habuiss inuinłis. Et aufereis
de manib coꝵ ferrros nexus: genua eorum amplexꝰ. to¬
gare cȩpit ut dignarẽt᷑ accedere dicens. O quã beat̾ cẽm.
& martũ ut abscederẽt: dixerunt ci. Si tu fidĩ głam quã
se unientib ineliora exibet quã rogat᷑. Sienĩ cum essetis
multiplicat: qͦ mens eiꝰ atidicionis fidei susceꝑit normã.
armosa uix confert: spacio umus ore cȩpistis. Nulla uos
memoria parentũ ĩ pedit credere. nullꝰ tenere etatis fi
lioꝵ urõꝵ ꝯmĩtm ꝯ reuocat nutricꝰ affectꝰ. Contẽpni¬
tis subito qd semꝑ amastis: o queritis qd̾ nũꝗͣ scistis. E
ignaras ingressi uias subito ꝑuenistis ad xp̃m̃: & animo¬

Expanded text:
li et praefectorio jussu Sanctos Dei habuisset in vinculis: et auferens ex manibus eorum ferreos nexus genua eorum amplexus, coepit rogare ut dignarentur abscedere, dicens: O quam beatus essemet Marcum ut abscederent, dixerunt ei: Si tu fidei gloriam, quam venientibus meliora exhibet quam rogatur. Si enim cum essetis multiplicat, quo mens ejus altioris fidei susceperit normam. uditio annosa vix confert, spatio unius horae cepistis. Nulla vos memoria parentum impedit credere. Nullus tenerae aetatis in filios et vestros revocat nutritus affectus. Contemnitis subito quod semper amastis, et quaeritis quod numquam scistis. Per ignaras ingressi vias subito pervenistis ad
Abbreviated transcription (Latin):
abiit ad policarpũ scm̃ prb̃m ubi erat causa psecntio¬
nis occultꝰ.: & narrauit ei omĩa quȩ gesta st̃. Quib
auditis policarpꝰ grãs ogit dõ. de unacum eo uent.
ad domum nichostiati pͥmiscͥnii: & uidens turbas
eredencium salutans eos: cum oĩ gaudio ait. Beati es¬

Expanded text:
abiit ad Polycarpum sanctum presbyterum, ubi erat causa persecutionis occultus, et narravit ei omnia quae gesta sunt. Quibus auditis Polycarpus gratias egit Deo et una cum eo venit ad domum Nicostrati: et videns turbas credentium, salutans eos cum omni gaudio, ait: Beati
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc inducias scelciatis filiis tius dedisse cognoscor: utñ
solũ tu illos aberrore tolleres: s. illi te suis sermonib iricu
crroris discutiie: & uidcte quȩ oꝑa erroris nomine nuncu¬
pent᷑. Prcfictꝰ dix̃. Tu dic: quȩ oꝑa nom̃ erroris accipiant.
Tranqͥllinꝰ resp̃. Primꝰ error ẽ: uiã uite relinꝗ̃re: & pirã
mortis gͣtant̃ incedire. Eftctꝰ dix̃. E quȩ c̃ uia mortis: Tran¬
quillinꝰ tesp̃. Non tͥ uidetur uia mortis cẽ mortuis ho¬
minib nom̃ dĩtatis ĩponere. & figuras coꝵ ꝑ ligna & lapi¬
des adorare: Ptesictꝰ dix̃. Ego ñ sunt dii qͦs columꝰ. Tran-¬
quistinꝰ respͥ. Intantũ ñ st̃ dii. ut legant᷑ & incodicib pri¬
blicis. & quã malc nati sint. et quã iniqͦs & crudeles et
sceleratos parcntes habuetint: & qͣ miserabilit̾ mortun¬

Expanded text:
ad hoc inducias sceleratis filiis tuis dedisse cognoscor, ut non ad hoc inducias sceleratis filiis tuis dedisse cognoscor, ut non solum tu illos ab errore non tolleres, sed illi te suis erroribus irretiipsum erroris discutite, et videte quae opera erroris nomine nuncupentur. Praefectus dixit: Tu dic quae opera erroris nomen accipiant. Tranquillinus dixit: Primus error est viam vitae relinquere, et per viam mortis gratanter incedere. Praefectus dixit: Et quae est via mortis? Tranquillinus dixit: Non tibi videtur via mortis esse, mortuis hominibus Deitatis nomen imponere, et figuras eorum per ligna et lapides adorare? 41. Praefectus dixit: Ergo non sunt dii quos colimus? Tranquillinus dixit: Intantum non sunt dii ut legatur in codicibus publicis, et quam male sint nati, et quam iniquos et crudeles et sceleratos parentes habuerint; et quam iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
giãs: nullꝰ mei oris sufficiet sermo. Nisi enĩ currentẽ sen¬
tentiã fiena uix̃ moderationis tenuissent: & ego filios a¬
miissẽ. et me patit̃ silii ñ habertnt. Congratulant᷑ mͥ
uita collata ẽ: anxiis leticia reddita: sollicitis securitas resti¬
tuta. Tunc p̃fitiꝰ estimans filios eiꝰ. ydolis uelle inclimnare cet-¬
uicẽ: ait. Uemnenti die debita numinib a filiis tuis thira
filtis ꝑstucies in columis: & tͥ filii condonent᷑. Aucdiens hoc
tͣnquillinꝰ. dũ. Iilustrissime uiroꝵ. examinis ur̃i librã si ue¬
litis erga me & filios meos equa lance pensare: agnoscere
poteritis. hoc xpianũ uocabulũ magnȩ cc̃ uirtutis. Eccfec¬
tus dixit. Insains tranquillinȩ. Tranquillinꝰ dix̃. In sanã
passus sũ &. aniini & corporis. ẜ statim ut credidi . xp̃o: & aĩc
mee reccpi & corporis sanitatẽ. Prefcctꝰ dỹx. Ergo ut uideo

Expanded text:
gratias nullus mihi oris sufficit sermo. Nisi enim currentes sengratias nullus mihi oris sufficit sermo. Nisi enim currentes sententias vestri frena moderaminis tenuissent, et ego filios amisissem, et me patrem filii non haberent. Congratulantur mivita collata, et anxiis laetitia reddita, sollicitis securitas restituta. 39. Tunc praefectus aestimans filios ejus suas velle idolis inclinare cervices, ait: Venienti ergo die debita numinibus a filiis tuis thura incolumis, et tibi filii condonentur. Audiens haec Tranquillinus dixit: Illustrissime virorum, examinis vestri libram si velitis erga me et filios meos aequa lance pensare, agnoscere poteritis hoc Christianum vocabulum magnae esse virtutis. Praefectus dixit: Insanis, Tranquilline. Tranquillinus respondit: Insaniam passus sum, et animae et corporis; sed statim ut credidi Christo, et animae meae recepi et corporis sanitatem. 40. Praefectus dixit: Ego, ut video,
Abbreviated transcription (Latin):
esfundebãt: & rogabant dnm ut fidei eiꝰ fructꝰ ostendertt᷑.
Ses igitut policarpꝰ confessor & p̾sbit. mox ut eũ chrismatis
leingauit unguento: interrogauit cũ ittrũ si crederet in
lutȩ st manus eius quȩ erant nodose: & genua eiꝰ ac plan-¬
tȩ pedum ciꝰ ita st̃ incolumes reddite: ut ac si puerulꝰ re¬
nouatꝰ pedib suis infontib descender&: clamans ce dicers.
es scactim. qui suꝑ erant dilationi quã meruerant. indĩ
laudib ꝑdurantes. ducebant dies & noctes in igͣnis et
canticis: ce qͣsi fideles milites parabant animos suos ad
dimicandum. ꝓ xxp̃i nomine in mr̃ĩo bellaturi. ita etiã
ut in mulierib & in infantib amor ferucret mr̃u: et
minuct̃ se ad confessionẽ scĩ noĩs contͣ diabolicas acies
chromatiꝰ urbis romȩ p̃tectꝰ ad se t̃nquilli¬
nũ pattẽ marci et marcelliani uenire iu¬
bet. Cumq de suoꝵ inquireret arbitriofi¬
liorsi. tranquillinꝰ respondit. Id rcletendas beneficii ur̃ĩ

Expanded text:
rogabant Dominum ut fidei ejus fructus ostenderetur. Sanctus igitur Polycarpus confessor et presbyter mox ut eum chrismatis linivit unguento, interrogavit eum iterum, si crederet in lutae sunt manus ejus quae erant nodosae, et genua simul et plantae pedum ejus ita sunt incolumes redditae, ut ac si puerulus renovatis pedibus suis in fontem descenderet clamans et dicens: dies decem qui supererant dilationi, quam meruerant, in Dei laudibus perdurantes ducebant dies et noctes in hymnis et canticis, et quasi fideles milites parabant animos suos ad dimicandum pro Christi nomine in martyrio bellaturi, ita ut et in mulieribus et infantulis amor ferveret martyrii, et invicem se ad confessionem sancti nominis contra diabolicas acies urbis Romae praefectus ad se Tranquillinum patrem Marcelliani et Marci venire jubet. Quem cum de suorum perquireret arbitrio filiorum, Tranquillinus respondit: Ad referendas beneficiis vestris
Abbreviated transcription (Latin):
sustinens etuciatus. magnis clamorib ꝑstrepebat: ut pr¬
tarctur locus ille ec̃ commotus. Nlam ce pauor imm̃s:
arripuit uniuctsos. Int̾ea sacrilega manis mofficio subi¬
tu restituitur pristio ossa cutis. & nertii suis itplentur
humorib. Securis exeadem in parte resiliit mitabilitr.
Fudit criminolus uberes fletus: pecatum fattur & ab¬
soluitut domi remeat absolutꝰ. Itaq diuina ꝓtudentia
miscłia ꝓcellcns ammȩ mores corporis asflictione com¬
ponit. scđm illud. Uisitabo in uitga inquitates cors:¬

Expanded text:
sustinens cruciatus, magnis clamoribus perstrepebat, ut putaretur locus ille commotus. Nam et pavor immensus arripuit universos. Interea sacrilega manus in officio subito restituitur pristino, ossa, cutis, et nervi suis replentur humoribus, securis ex eadem manu in partem resiluit mirabiliter: fundit criminosus uberes fletus, peccatum fatetur et absolvitur, domi remeat absolutus. Itaque divina providentia misericordia praecellens, animae morbos corporis afflictione componit, secundum illud
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m̃. Nunc ȩciã aduelicias ueniamꝰ. Qui habit aures
aũidien ⁊ andiat cas diccutes sibi. Siuere amatores nr̃i ei¬
tis. illi nos comm̃datas. qui nos uob integtas illibatasꝙ is
lla ri. iont restituat: in qua uobcum iugit̃ manete pos¬
simꝰ. In ista enĩ uita si uob nr̃m uoluerimꝰ occupare ser¬
dies morialib. ut ĩmortalib iugit famulem᷑. Sic enim

Expanded text:
Ad delicias veniamus. Qui habet aures audiendi, audiet eas dicentes sibi: Si vere amatores nostri estis, illi nos commendate, qui nos vobis integras illibatasque in illa regione restituat, in qua vobiscum jugiter manere possimus: in ista enim vita si vobis nostrum voluerimus occupare serdies mortalibus, ut immortalibus jugiter famulemur. Sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
quas carceris claustra retinbant suȩ uoluerit domꝰ
mancipari custodia: respondit. Amplitudinis urẽ ius¬
su xp̃ianas int domũ meũ ꝑsonas custodiendas suscepi :
quib ut terrort̃ passionis incuterẽ. reoꝵ illos feci socia¬
ri ꝑsonis: & uission ur̃e. & ꝑsuasiomi nr̃e si ñ consensu suo.
saltẽ alieno exꝑĩto consentiant. & metuant ne simlis
eos pena concludat. Libentissime igit᷑ hec audiens plet̃:
dimusit eũ ase dicens. Magno te censu abeoꝵ parentib

Expanded text:
quas carceris claustra retinebant, suae voluerit domus mancipari custodiae, respondit: Amplitudinis vestrae jussu christianas intra domum meam custodiendas suscepi personas, quibus ut terrorem passionis incuterem, reorum illos feci sociari personis, ut jussioni vestrae et persuasioni nostrae si non consensu suo, saltem alieno experimento consentiant, et metuant ne similis eos poena concludat. Libentissime igitur haec audiens praefectus dimisit eum dicens: Magno te censu a parentibus eorum
Abbreviated transcription (Latin):
uertant. & in eo bello deficiant. inquo posst̃ cẽ tuctores:
Uel qua rationt tuncant: qui sciunt hominis naturã
cẽ ñ penã: Cur inꝗͣ mori timeant. qui credunt istã
uitã falsam cẽ. & ueram uitã inucnire ñ posse: nͥ qͥ ab
ingerit cͥminosa: nichilq alitid asins amatorib exigit.
nisi ut penitꝰ de ꝑhenni uita ñ cogitent: & tegnum dĩ
futurũ cẽ. despent: Nunc uideamꝰ quib casib subiacet.

Expanded text:
convertant, et in eo bello deficiant, in quo possunt esse victores? convertant, et in eo bello deficiant, in quo possunt esse victores? Vel qua ratione mori timeant, qui sciunt hanc hominis naturam esse, non poenam? Cur, inquam, mori timeant, qui credunt istam vitam, falsam esse, et veram vitam inveniri non posse, nisi qui ab ingerit criminosa; nihilque aliud a suis amatoribus exigit, nisi ut penitus de perenni vita non cogitent, et regnum Dei futurum esse desperent? 28. Nunc videamus quibus casibus subjace
Abbreviated transcription (Latin):
Dincomꝑabile facti p̃comũ: o ꝗͣ imitabile uirtutis exẽplũ.
Non dũ uos adaxpm̃ sacͥ baptismatis unda ꝑdux̃. nõ dũ ty
rociii inicia militaria saltẽ signa sũpsistis: & rã ꝓ uero
q inter acies tẏrannici exercitꝰ. hosti non cedere: di
tum uolunt. & scuiant satellites demonũ: & quib uo¬
lunt penis corpori nr̃a dilanient. Corpus occide po¬
sunt.s animã uincere non possunt: profidei ueritate
pugnantẽ. Oloriosiores faciunt milites xp̃i uulnera:
ꝓ imꝑatore suscepta. In hoc cnĩ diabolꝰ tyrannidis suȩ
furore nc̃ seuit: in quo p̃uidet ꝑscuerantiȩ nit̃ tropheo
se posse torquiti: & ideo torm̃ta infert: nespes eiꝰ ꝑcat.
HNec tota belli casliditas. hoc fraudis consiliũ. a supplicñs
corpꝰ criꝑe: & iicũs animã subiugare. Nos cont̃. conten¬
dimꝰ hosti non cedere: corpꝰ contempnete: animȩ subue¬
nire. Cur enĩ fortissimi ducis milites misserrimis t̃ga

Expanded text:
abile virtutis exemplum! Nondum vos ad Christum sacri baptismatis unda perduxit, nondum per tirocinii initia militaria saltem signa sumpsistis; et jam pro vero que inter acies tyrannici exercitus hosti non cedere, dimantum volunt, et saeviant satellites daemonum, et quibus volunt poenis corpora dilanient nostra; corpus occidere possunt, sed animam vincere non possunt pro fidei pugnantem veritate. Gloriosiores faciunt milites vulnera pro Imperatore suscepta: in hoc enim diabolus tyrannidis suae furore nunc saevit, in quo praevidet perseverantiae vestrae tropaeo se posse torqueri: et ideo tormenta infert, ne spes ejus pereHaec tota belli calliditas, hoc fraudis consilium, a suppliciis eripere corpus et vitiis animam subjugare. Nos e contra contendamus hosti non cedere, corpus contemnere, animae subvenire. Cur enim fortissimi duces militibus miserrimis terga
Abbreviated transcription (Latin):
ut sinceritate induti alacres ꝑgere ualeamꝰ ad xpm̃.
Hec & his similia ꝓsequente policatpo. unnissi gauisist̃.
& unusqͥsq nom̃ suũ festinabat pͥusꝗ̃ inteogatetur
tariensis ad pͥmiscͥnii nichostrati domũ. ubi ista gere¬
bant᷑: & dicit nichostrato. Uehem̃ter preficura com-¬
mota ẽ: qd̾ ꝑsonas coꝵ tuȩ domꝰ custodie tiedi iussish.

Expanded text:
et sinceritate induti alacres pergamus ad Christum. et sinceritate induti alacres pergamus ad Christum. Haec et his similia prosequente S. Polycarpo universi gavisi sunt, et unusquisque nomen suum festinabat priusquam interrogaretur tariensis ad primiscrinii Nicostrati domum, ubi ista agebantur; et dicit Nicostrato. Vehementer praefectura commota est, quod personas reorum tuae domus custodiae tradi jussisti.
Abbreviated transcription (Latin):
filios fecit: quia a ꝓposito suo scõs ac beatissimos milites
sam ad indulgentiã uennctis. Nunc autẽ quia ad tan¬
tam głam accesistis. ut eciam ad passionẽ a qua dolente
alios reuocait uoluistis: ad ipsam defideretis gratanter
cur e. & libenc̃ amplecti: sciatis uos ad indulgentiã ꝑ¬
uenissc & ad palmã attingere. Uctus hoc artifitiũ xp̃i ẽ.
Nam ipsũ quc̃ uas clationis suȩ cẽ dignatꝰ ẽ. uoluitq ma¬
sito reuocabat. ẜ tiam nolentes a xp̃o chscdere lapidib
tunit̃ istam exercuit: ipse nc̃ de ipso instrors conclaui. &¬
a ttnebris ad lucẽ remeantib etne uit ianuas patefec̃.
Qina gͦ omnes demones. qui sunt tenebrarũ filii contru
ad uelꝑum ꝑcurrente ieiunio: festitũ baptilmatis
saciam̃tum. & oportunũ tempꝰ inueniat. Iustum ẽ
cnĩ ut lux a mortali mundo absccdens: ad nr̃as m̃teᷤ
ĩmortales ac cedat: & in isto scło uolutatos inluito te¬
nebrarũ: nos aqua scificationis abluat &emundet.

Expanded text:
are conati estis beatissimos milites sam ad indulgentiam veniretis. Nunc autem quia ad tantam gloriam accessistis, ut etiam ad passionem a qua dolenter alios revocare voluistis, ad ipsam desideretis gratanter velle currere et libenter amplecti, sciatis vos et ad indulgentiam pervenisse, et ad palmam attingere. Vetus hoc est artificium Christi. Nam ipsum qusito revocabat, sed etiam nolentes a Christo discedere lapidibustutem istam exercuit, ipse nunc de ipso inferorum conclavi, a tenebris ad lucem remeantibus aeternae vitae januas patefecit. Quia ergo omnes daemones, qui sunt tenebrarum filii, contriad vesperam percurrente jejunio, festivum baptismatis sacramentum opportunum tempus inveniat. Justum est enim, ut lux a mortali mundo abscedens ad nostras mentes immortales accedat, ut qui in isto saeculo volutati in luto tenebrarum sumus, aqua sanctificationis abluti ac mundati,