comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ si altiori indagine myst̾ium hoc
humillimũ nr̃i saluatoris ꝑtracta¬
re delectat: cenahec sacroscã in qua
cum dĩscipłis recubuit dñs. tempuᷤ
significat uniu̾sum: quo corꝑalit̾
in eccłla demoratꝰ. et dapib uerbi
salutaris. ac miracłoꝵ suoꝵ dulcedi¬
ne. cunctos longe lateq pauit: et¬
ipse audientiũ fide ac dilectione pa¬
stus ẽ: quia quotqͦt ad gr̃am ueri¬
tatis conu̾tit: ꝑ hos nimirũ corꝑis
sui qđ ẽ eccłia. quasi more uescenti¬
um fecit augm̃tum. Surrex̃ autẽ
acȩna.&. posuit uestim̃ta sua: qͣn¬
do temꝑalit̾ cũ hominib amplis
conu̾sari desistens. m̃bra corpisas¬
sumpti deposuit in cruce Accepto
linteo p̃cmnrit se: quatido accepto
a patre mandato patiendiꝓ nob̃
ipso passionis exercitio sua m̃bra
circumdedit. Solet namq ꝑ linte¬
um qđ multifario torm̃toꝵ labore
conficit᷑: afflictio passionũ figura¬
ri. Et dñs ponens uestim̃ta. lin¬

Expanded text:
Quod si altiori indagine mysterium hoc Quod si altiori indagine mysterium hoc humillimum nostri Salvatoris pertractare delectet, coena haec sacrosancta, in qua cum discipulis recubuit Dominus, tempus significat universum quo corporaliter in Ecclesia demoratus, et dapibus verbi salutaris, ac miraculorum suorum dulcedine cunctos longe lateque paipse audientium fide ac dilectione pastus est: quia quotquot ad gratiam veritatis convertit, per hos nimirum corporis sui, quod est Ecclesia, quasi more vescentium fecit augmentum. Surrexit autem a coena, et posuit vestimenta sua, quando temporaliter cum hominibus amplius conversari desistens, membra corporis assumpti deposuit in cruce. Accepto linteo praecinxit se, quando accepto a Patre mandato patiendi, pro nobis in ipso passionis exercitio sua membra circumdedit. Solet namque per linteum, quod multifario tormentorum labore conficitur, afflictio passionum figurari. Et Dominus ponens vestimenta lin
Abbreviated transcription (Latin):
ponit uestim̃ta sua. Locuturus de
maxima humilitate assumptȩ hu¬
manitatis. pͥus commemorat ȩt̾ni¬
tatem diuinȩ potestatis: ut et ipsũ
uerum dm̃ hominẽq demonstret̃
& nos illiꝰ p̃cepti admoneat. ut qͣnͣ¬
to magnisumꝰ. humiliem᷑ in om̃i¬
bus. Homo namq erat uerus: qui
deo exiuit: & ad dm̃ rediit. Scie¬
bat gͦ dñs. quia diabolus iam mi¬
sisset se in cor uide ut traderet eũ
sciebat quia om̃ia dedit ei pat̾ in
manꝰ: int̾ que om̃ia. & ipsum trãdi¬
torem. et eos quib tradendus erat
et mortẽ quã traditus erat passurꝰ.
ut dehis om̃ib que uellet fac̾et.
malũq eoꝵ sua potentia conũteret
in bonũ. Sciebat quia ꝑ humilita¬
tẽ incarnationis a deo exiuit: et
ꝑ uictoriã resurrertionis ad dm̃
erat rediturus. nec dm̃ cum inde
exiret. nec nos deserens cũ rediret.
ĩplens officiũ: et eiꝰ quoq pedes hu¬
milit̾ abluens. cuiꝰ manꝰ in sua ꝓdi¬
tione nouerat ꝓcacit̾ ẽẽ polluendas.

Expanded text:
ua. Locuturus de maxima humilitate assumptae humanitatis prius commemorat aeternitatem divinae potestatis, ut et ipsum verum Deum hominemque demonstret, et ut nos illius praecepti admoneat, ut quanto magni sumus, humiliemur in omnibus. Homo namque erat verus, qui Deo exivit, et ad Deum rediit. Sciebat ergo Dominus quia diabolus jam miserat in corde Judae, ut traderet eum, sciebat quia omnia dedit ei Pater in manus: inter quae omnia et ipsum traditorem, et eos quibus tradendus erat, et mortem quam erat passurus, ut de his omnibus quae vellet, faceret, malumque eorum sua potentia converteret in bonum. Sciebat quia per humilitatem incarnationis a Deo exivit, et per victoriam resurrectionis ad Deum erat rediturus, nec Deum cum inde exiret, nec nos deserens cum rediret. implens officium; et eis quoque pedes humiliter abluens, cujus manus in sua traditione noverat, procaciter esse polluendas.
Abbreviated transcription (Latin):
gister et dñs: & uos debetis alter
altͤus lauare pedes. Que uidelicet
sententia. & ad litterã et ad mysti¬
cum intellectũ recte accipi: et de¬
uote debet impleri. Ad litt̾am qͥdẽ
ut ꝑkaritatẽ seruiamꝰ inuicẽ. ñ so¬
lum in lauando pedes frim: s et
in quib libet necessitatib eoꝵ adiu¬
uandos. ad mysticũ uͦ intellectum

Expanded text:
gister, et vos debetis alter gister, et vos debetis alter alterius lavare pedes. Quae videlicet sententia et ad litteram et ad mysticum sensum recte accipi, et devote debet impleri. Ad litteram quidem, ut per charitatem serviamus invicem, non solum in lavando pedes fratrum, sed in quibuslibet eorum necessitatibus adjuvandis. Ad mysticum vero intellectum,
Abbreviated transcription (Latin):
dñm ambulant in uiis eiꝰ. At noᷤ
qui diuini timoris obliti.sepe iter
leuum incedimꝰ: ñ illa leui et coti¬
diana orationum sollemnitate
possumꝰ ab erratuũ nr̃oꝵ sorde li¬
berari: s maior necesse ẽ inquina¬
tio. maiori orationum. uigiliarũ.
ieiunioꝵ. lacͥmarum. atq elemosi¬
narum exercitio purget᷑: ipso n¬
mirũ int̾iꝰ uestigia cordis nr̃i mun¬
dante. qui sedens in dext̾a dĩ. ꝑ
assumpte habitũ humanitatis
cotidie int̾pellat ꝓ nobis. Postqͣm
uͦ lauit pedes discipłoꝵ dñs accep̃
uestim̃ta sua: et cum recubuiss
dum scientib exhibuerat: quia post¬
quam patiendo in cruce lauachrũ
nob̃ remissionis consecrauit: accep̃
m̃bra immortalia. que mortalia po¬
suerat. Et cum post resurrectionẽ
apparuisset discipłis. ac fa miliari¬
ter cum eis eẽt etiam in conuescen¬
do ꝑ dies quadraginta conu̾satus
exposuit eisutilitatẽ sue passioniᷤ
cuiꝰ eatenus quia uirtutẽ mysticã
nesciebant. euentũ satis timebant.

Expanded text:
ant in viis ejus . At, nos, qui, divini saepe timoris obliti, iter laevum incedimus, non illa levi et quotidiana orationum solemnitate possumus ab erratuum nostrorum sorde liberari, sed major necesse est inquinatio majori orationum, vigiliarum vel jejuniorum, lacrymarum atque eleemosynarum exercitio purgetur; ipso nimirum interius vestigia cordis nostri mundante, qui sedens in dextra Dei per assumptae habitum humanitatis quotidie interpellat pro nobis. Postquam vero lavit pedes discipulorum Dominus, accepit vestimenta sua, et cum recubuissetdum scientibus exhibuerat. Quia postquam patiendo in cruce lavacrum nobis remissionis consecravit, accepit membra jam immortalia quae mortalia posuerat; ac cum post resurrectionem apparuisset discipulis, ac familiariter cum eis esset etiam in convescendo per dies quadraginta conversatus, exposuit eis utilitatem suae passionis, cujus eatenus, quia virtutem mysticam nesciebant, eventum satis timebant .
Abbreviated transcription (Latin):
piens: ait. E stote autẽ in uicẽ benig¬
ni. miscdes. donantes inuicem: sic̃
inquit scitis: beatieritis si feceritiᷤ
ea. Salutaris hec multũ nr̃i salua-¬
toris. et sedulo ẽ cogitanda senten-¬
tia: quia beatierimꝰ sciendo celestia
p̃ceptaꝰ si tam̃ ea que nouimꝰ oꝑan¬
do sectem᷑. Qui enĩ cognita eiꝰ man¬
data seruare negligit: beatus eẽ
ñ ualet. Qui hec uł cognosc̾e con¬
tempnit: multo longiꝰ a beatoꝵ
sorte secludit᷑. Congruit his psal¬
mista. qui mortalia corda ꝑpen¬
ddens. atq om̃s beatitud inẽamare
s paucos ubi ẽquerere conspiciens:
ipse que sit maxima in hac uita ho¬
minis. beatitudo. manifeste ꝓte¬
status ẽ dicens. Beati immacłati¬
in uia in uia: qui ambłant in lege
dñi. Et ne putaret᷑ hec uie imma¬
culatȩ beatitas ab imꝑitis passim
et rudibꝰ posse comp̃hendi. conse¬
quent̾ adiunr̃: et ait. B eati qui
scrutant᷑ testimonia eiꝰ: in toto
corde exquirt̃ eum. Quaꝓpt̾ km̃i¬

Expanded text:
 Estote autem invicem benigni, misericordes, donantes invicem, sicut inquit, scitis, beati eritis si feceritis ea. Salutaris haec multum nostri Salvatoris, et sedulo est cogitanda sententia, quia beati erimus sciendo coelestia praecepta, si tamen ea quae novimus operando sectemur. Qui enim cognita ejus mandata servare negligit beatus esse non valet; qui haec vel cognoscere contemnit, multo longius a beatorum sorte secluditur. Congruit his Psalmista, qui mortalium corda perpendens, aeque omnes beatitudinem amare, sed paucos ubi est quaerere conspiciens, ipse quae sit maxima in hac vita hominis beatitudo manifeste protestatus est, dicens, Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini . Et ne putaretur haec via immaculatorum ac beatorum ab imperitis passim et rudibus posse comprehendi, consequenter adjunxit et ait, Beati qui scrutantur testimonia ejus; in toto corde exquirunt eum. Quap
Abbreviated transcription (Latin):
pulchro sermone designat euan¬
glista. cum dicit: cum dilexisset
suos qui erant in mundo: in finẽ
dilexit eos: idẽ intantũ dilexit.
ut ipsa dilectione uitam adtempꝰ
finiret corꝑalem: mox de morte
ad uitã de hoc mundo transiturꝰ
ad patrem. Maiorẽ nanq hac di¬
letionẽ nemobabet: ut animã
fuam quis ponat. ꝓ amicis suis.
Unde recte up̾q transitꝰ. & legaliˢ
iudelicet. et euglic sanguine con¬
secratus ẽ. Ille agni paschalis: iste
eiꝰ de quo dicit apls. Et enim pas¬
cha nr̃m: immolatꝰ ẽ. rp̃c. Iste san¬
gume fuso in cruce: ille in crucis
modum medio li mine &e suꝑlimi¬
nari. mediis asꝑso in postibus. Et
cena inquit facta cum diabolus
iam misisset in corde ut traderet
eum iudas symonis scariothis:
sciens iħc quia om̃ia dedit ei pat̾

Expanded text:
pulchro sermone designat evanpulchro sermone designat evangelista cum dicit: Cum dilexisset suos, qui erant in mundo, in finem dilexit eos , id est, in tantum dilexit, ut ipsa dilectione vitam ad tempus finiret corporalem, mox de morte ad vitam, de hoc mundo transiturus ad Patrem. Majorem enim hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suamUnde recte uterque transitus, et legalis videlicet et evangelicus, sanguine consecratus est. Ille agni paschalis, iste ejus de quo dicit Apostolus: Etenim pascha nostrum immolatus est Christus . Iste sanguine fuso in cruce, ille in crucis modum medio limine, et superluminari mediis asperso in postibus. Et coena, inquit, facta, cum diabolus jam misisset in cor ut traderet eum Judas Simonis Iscariotae, sciens quia omnia ded
Abbreviated transcription (Latin):
ioh̃s memorabile illud
dñi minist̾ium. qͦd dis¬
cipłis in pascha pͥusquã
ad passionẽ iret.pedes lauare dig¬
natus ẽ: pͥmo ipsum nom̃ paschȩ
qͥd mystice signaret aꝑtreccura¬
uit: ita incipiens. Atite diẽ festũ
paschȩ sciens iħc quia uenit eius
hora. ut transeat ex hoc mundo
ad patrem: cum dilexisset suos qui
erant in mundo. in finẽ dilexit eo.
Pascha quippe. transitus int̾pretat᷑.
nom̃ exeo uetus habens. qđ tranfi¬
erit in eodñs ꝑ egyptum ꝑcutienᷤ
pͥmogenita egypti. et filios isrł libe¬
rans: et qđ̃ ipsi filii isrt transieriã
illa nocte de egyptia seruitute. ut
uenirent ad terram olim ꝓmisse
hereditatis & pacis: mystice autẽ
significans qđ in eo dñs transit᷑us
cẽt ex hoc mundo ad patrẽ: & qd̃
eiꝰ eremplo fideles abiectis temꝑa¬
lib desidiis. ab iecta uicioꝵ serui¬
tute. continuis uirtutũ studiis
transire debeant. ad ꝓmissionem
pat̾ȩ cęlestis. Quomͦ autẽ transie¬
rit ihc ex hoc mundo ad patrem.

Expanded text:
annes memorabile illud Domini ministerium, quo discipulis in Pascha priusquam ad passionem iret, pedes lavare dignatus est, primo ipsum nomen Paschae quid mystice signaret, aperire curavit, ita incipiens: Ante diem autem festum Paschae sciens Jesus quia venit hora ejus ut transsset suos qui erant in mundo, in finem dilexit eos. Pascha quippe transitus interpretatur, nomen ex eo vetus habens, quod transierit in eo Dominus per Aegyptum percutiens primogenita Aegypti, et filios Israel liberans, et quod ipsi filii Israel transierint illa nocte de Aegyptia servitute, ut venirent ad terram promissae olim haereditatis et pacis . Mystice autem significans quod in eo Dominus transiturus esset ex hoc mundo ad Patrem, et quod ejus exemplo fideles, abjectis temporalibus desideriis, abjecta vitiorum servitute, continuis virtutum studiis transire debent ad promissionem patriae coelestis. Quomodo autem transierit Jesus ex hoc mundo ad Patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
ideo fit. ut summꝰ docꝰtor qđ u̾bis
p̃dicabat eremplis astrueretꝰ et qui
suos auditores a peccatis penitendo
discedere suadebat. ipse peccantiũ
uicia. ñ solum munditia m̃tis. sed
et coꝑis situ declinaret. Tipice aut̃
desertũ in quo ioħs manebat segre¬
gatam a mundi illecebris sc̃os
tam designat: qui siue solita
to cordis adherere. et in illo spf¬
suam ponere delectantur. Qus
dilectissimã deo solitudinẽ m̃ꝑͤ
rioꝵ implicam̃tis insultans:
git. E cce elongaui fugiens: &
si in solitudme. Deniq dñs li¬
tum sanguine agni popłm d
in deserto quad raginta anm
stituit et sic in t̾ram reꝑmiss
indur̃: quia niirũ popłs f¬
um ñ statim post baptisma
stis patͥe gaudia potest subir
pͥmo longis uirtutũ exercend
agonib: ac deinde ꝑpetuis sif
beatitudinis ẽ donandus mu¬
bus. Quo autẽ fructu p̃dicauer
ioħs. consequent̾ ostendit᷑: cum

Expanded text:
ideo fit ut summus doctor quod verbis ideo fit ut summus doctor quod verbis praedicabat exemplis astrueret; et qui suos auditores a peccatis poenitendo discedere suadebat, ipse peccantium vitia, non solum munditia mentis, sed corporis situ declinaret. Typice autem desertum in quo Joannes manebat, segregatam a mundi illecebris sanctorum vitam designat, qui sive solitarii, ndito cordis adhaerere, et in illo spem ponere delectantur: quam dilectissimam Deo solitudinem mentiideriorum implicamentis insultans adjungit: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine . Denique Dominus liberatum sanguine agni populum in deserto quadraginta annis instituit, et sic in terram repromissionis induxit: quia nimirum populus fidelium non statim post baptisma coelestis patriae gaudia potest subire, sed primo longis virtutum exercendus agonibus, ac deinde perpetuis supernae beatitudinis est donandus muneribus. Quo autem fructu praedicaverit Joannes, consequenter ostenditur cum
Abbreviated transcription (Latin):
ne dñi dispensationem. si pͥmꝰ ipse
baptisma hominib daret. pharise¬
oꝵ et scribarum carꝑet inuidiosa
contentio. S si int̾rogare uoluissens
in qua potestate baptizaret: statĩ
audirent. B aptismum ioħis unde
erat: E celo an ex hominib: Quod
cum ecelo ẽẽ negare non auderent
etiam eiꝰ quem ioħs p̃dicabat oꝑa
celitus acta cogerentur fateri. Nec
tam̃ baptisma ioħ̃is quamuis pecca¬
ta ñ relarauerit. infructuosum om̃i¬
modis accipientib extitit: quia
ipse et si ñ ꝓremissione peccatoꝵ. ꝓ
signo tam̃ fidei et penitentie dabat᷑..
ut uidelicet recolerent se om̃s qui
hoc iniciabant᷑. a ꝑeccatis continere.
elemosinis insistere: in xp̃m credere.
atq ad eiꝰ baptisma. quo in remissi¬
onem peccatoꝵ abluerent᷑. mox ut
appareret ꝓꝑare debere. Quod aut̃
ioh̃s in deserto baptismũ suum
dat. et baptisma xp̃i p̃dicat ĩmo
totama puero in desertis agit uitã:

Expanded text:
ne Domini dispensationem, si primus ipse ne Domini dispensationem, si primus ipse baptisma hominibus daret, Pharisaeorum et scribarum carperet invidiosa contentio: sed si interrogare voluissent in qua potestate baptizaret, statim audirent: Baptismus Joannis unde erat? E coelo, an ex hominibus? Quod cum e coelo esse negare non auderent, etiam ejus quem Joannes praedicebat opera coelitus acta cogerentur fateri. Nec tamen baptisma Joannis, quamvis peccata non relaxaverit, infructuosum omnimodis accipientibus exstitit, quia ipse etsi non pro remissione peccatorum, pro signo tamen fidei et poenitentiae dabatur: ut videlicet recolerent se omnes qui hoc initiabantur a peccatis continere, eleemosynis insistere, in Christum credere, atque ad ejus baptisma quo in remissionem peccatorum abluerentur, mox ut appareret, properare debere. Quod autem Joannes in deserto baptismum suum dat, et baptisma Christi praedicat, imo totam a puero in desertis agit vitam:
Abbreviated transcription (Latin):
kĩm̃ audistis: fuit in de¬
serto baptizans et p̃dicans bap¬
tisinum penitentie in remissio¬
nem peccatoꝵ. Ubi sollerter intu¬
enda distinctio u̾boꝵ qua dicit᷑:
quia fuit baptizans et p̃dicans
baptismum penitentie in remissio¬
nem peccatoꝵ. Baptirabat namq
ipse baptismo penitentie. in confes¬
sionem et em̃dationem peccatoꝵ:
et p̃dicabat baptismũ penitentie
futurum in xp̃o. in remissione
peccatoꝵ: in cuiꝰ solo baptismate
peccatoꝵ remissio nobis donatur:
apło attestante qui ait. Unꝰ dñs
ima fides. unum baptisma:. unꝰ ds̃:
Qđ baptisia penitentie recti uoca¬
tur. quia ñ ob aliud quis in finte
uite baptitari desiderat: nͥ qͥapeni¬
tet se nora pͥme p̃uaricationis ami¬
me simul et corꝑis morte constͥngi.
Qđ si querimꝰ quare ioħs baptiza
uerit. cuiꝰ baptismate peccata re¬
mitti nequiuert̃⁊ patet aꝑta ratio.
qͥa p̃cursionis sue seruans offuiũ
sic̃ ante dñm nasci p̃dicare et mori
ita etiam baptitari debebat: simul

Expanded text:
i, audistis, fuit in deserto baptizans et praedicans baptismum poenitentiae in remissionem peccatorum. Ubi solerter intuenda distinctio verborum qua dicitur quia fuit baptizans et praedicans baptismum poenitentiae in remissionem peccatorum. Baptizabat namque ipse baptismo poenitentiae in confessionem et emendationem peccatorum, et praedicabat baptismum poenitentiae futurum in Christo in remissionem peccatorum: in cujus solo baptismate peccatorum remissio nobis donatur, Apostolo testante, qui ait: Unus Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus . Quod baptisma poenitentiae recte vocatur, quia non ob aliud quis in fonte vitae baptizari desiderat nisi quia poenitet se noxa primae praevaricationis animae simul et corporis morte constringi. Quod si quaerimus quare Joannes baptizaa remitti nequiverunt; patet aperta ratio, quia praecursionis suae servans officium, sicut ante Dominum nasci, praedicare et mori; ita etiam baptizare debebat: simul
Abbreviated transcription (Latin):
bat. et libero fastidio respuisset: beni¬
gna ab ihu increpatione correptus
& ad cupiditatẽ participande cum
eo passionis animatus ẽ. Subsequens
enim exhortatio saluatoris. hoc inspi¬
rauit. hoc docuit: ut uolentes eum
sequi. negarent se sibi: et ꝓ spe et̾noꝵ
leuissimũ duc̾ent temporaliũ decri¬
m̃tum: qͥahis demum animã suam

Expanded text:
bat, et libero fastidio respuisset, benibat, et libero fastidio respuisset, benigna a Jesu increpatione correptus, et ad cupiditatem participandae cum eo passionis animatus est. Subsequens enim exhortatio Salvatoris hoc inspiravit, hoc docuit, ut volentes eum sequi, negarent se sibi, et pro spe aeternorum levissimum ducerent temporalium detrimentum: quia is demum animam suam
Abbreviated transcription (Latin):
natus. sacram in uiolabilis petre
acciꝑ et firmitatẽ: suꝑ quã funda¬
ta eccłia portis inferni & mortis le¬
gibus p̃uaset: nec in soluendis
aut ligandis quoꝵq causis aliud
ratum eẽt in celo: quã qđ petri
simi laudate intelligentie celsitu¬
do. instruenda erat de inferioris
substantie sacram̃to. nec aplĩca fides
ad głam confitende inap̃o dĩtatis
euecta. infirmitatis nr̃e receptionẽ
indignam impassibili dõ atq incon¬
gruam iudicaret: et ita iam in ipso
humanã credet głificatam ẽẽ nat᷑am.
ut nec supplicio posset affici. nec mor¬
te dissolui. Et idõ dicente dño qđ opor¬
teret eum ire hierosoltma. et multa
pati a seniorib et scribis. & pͥncipib
sacerdotum. et occidi. et tercia die re¬
surgere: cum beatus petrus qui suꝑno
illustratus lumine. de ardentissima
filii dĩ confessione feruebat. contu¬
melias illusionum. et crudelissime
mortis obꝓbrium. religioso ut puta¬

Expanded text:
natus sacram inviolabilis petrae natus sacram inviolabilis petrae acciperet firmitatem, super quam fundata Ecclesia portis inferi et mortis legibus praevaleret, nec in solvendis aut ligandis quorumcumque causis aliud ratum esset in coelis quam quod Petri simi, laudatae intelligentiae celsitudo instruenda erat de inferioris substantiae sacramento, ne apostolica fides ad gloriam confitendae in Christo Deitatis evecta, infirmitatis nostrae receptionem indignam impassibili Deo atque incongruam judicaret, et ita jam in ipso humanam crederet glorificatam esse naturam, ut nec supplicio posset affici, nec morte dissolvi. Et ideo dicente Domino quod oporteret eum ire Hierosolymam et multa pati a senioribus et scribis et principibus sacerdotum et occidi et tertia die resillustratus lumine, de ardentissima Filii Dei confessione fervebat, contumelias 194 illusionum et crudelissimae mortis opprobrium religioso, ut puta
Abbreviated transcription (Latin):
uangłica lectio dilectissi¬
mi que ꝑaures corporis
int̾iorẽ m̃tium nr̃arum
pussaiit auditũ. ad magni sacra¬
m̃ti nos intelligentiã uocat: quã
aspirante gr̃a dĩ facilius asseque¬
mur̾ si confidationẽ nr̃am ad ea
que paulo suꝑius sunt narrata
referamꝰ. Saluator enim huma
fidem que impios ad iusticiam
et mortuos reuocat ad uitam: ad hoc
discipłos suos doctͥne monitis et
oꝑum miracłis imbuebat: ut idẽ
solum hominẽ credidisse: cum
utrumq eẽt parit̾ confite ndum:
quia sicut dõ uera huma nitas:
ita homini merat ueradi: uinitas.
Ad confirmandam gͦ huiꝰ fidĩ salu
britatẽ: int̾rogauerat discipłos suoᷤ
dñs int̾ diu̾sas alioꝵ opiniones qͥd
ipsi de eo crederent: quidue senti
humana transcendens. uidit m̃tis
ocłis filiũ dĩ uiui: et confessus ẽ glam
dĩtatis: quia ñ ad solam respexit
substantiã carnis & sanguinis. Tan¬
tũq in hac fidĩ sublimitate compla¬
cuit: ut beatitudinis felicitate do¬

Expanded text:
angelica lectio, dilectissimi, quae per aures corporis interiorem mentium nostrarum 193 pulsavit auditum, ad magni sacramenti nos intelligentiam vocat: quam aspirante gratia Dei facilius assequemur, si considerationem nostram ad ea quae paulo superius sunt narrata, referamus. Salvator enim humanfidem quae et impios ad justitiam et mortuos revocat ad vitam, ad hoc discipulos suos doctrinae monitis et operum miraculis imbuebat, ut idem solum hominem credidisse, cum utrumque esset pariter confitendum: quia sicut Deo vera humanitas, ita homini inerat vera Divinitas. Ad confirmandam ergo hujus fidei saluionem interrogaverat discipulos suos Dominus, inter diversas aliorum opiniones quid ipsi de eo crederent, quidve sentirhumana transcendens, vidit mentis oculis Filium Dei vivi, et confessus est gloriam Deitatis, quia non ad solam respexit substantiam carnis et sanguinis. Tantumque in hac fidei sublimitate complacuit, ut beatitudinis felicitate do
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾s. et filii. et sp̃s scĩ: docentes eos
seruare om̃ia. quec̃q mandaui uob̃.
Rectissimꝰ autẽ ordo p̃dicandi. et
modernis quoq p̃dicatorib eccliȩ
diligentissime sectandus: ut pͥmo
quidẽ doceat᷑ auditor. deinde fidĩ
saciam̃tis imbuatur: deinde seruan¬
dis dñi mandatis ex temꝑe lib̃uis in¬
struatur: quia neq indoctus quisq
et ignarusa pĩane fidei. potest enusdẽ
fidĩ sacram̃tis ablui: neq lauachro
baptismi a peccatis emundari suf¬
ficit. si ñ post baptisma studeat qͥsq
bonis oꝑib insistẽ. Prius gͦ docere
gentes. idẽ scientia u̾itatis insti ue¬
re. ac sic baptitare p̃cepit: quia et
sine fide impossibile ẽ plac̾edeo: et
nͥiquis renatus fuerit ex aqua et sp̃u¬

Expanded text:
 et Filii, et Spiritus sancti, docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis. Rectissimus autem ordo praedicandi et modernis quoque praedicatoribus Ecclesiae diligentissime sectandus, ut primo quidem doceatur auditor, deinde fidei sacramentis imbuatur, deinde servandis Domini mandatis ex tempore liberius instruatur. Quia neque indoctus quisque et ignarus Christianae fidei potest ejusdem fidei sacramentis ablui, neque lavacro baptismi a peccatis emundari sufficit, si non post baptisma studeat quisque bonis operibus insistere. Prius ergo docere gentes, id est, scientia veritatis instruere, ac sic baptizare praecipit, quia et: Sine fide impossibile est placere Deo ; et: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
it piscantib: esq appareis diuimiᷤ.¬
¶ adnuit
beneficiis: ad erit et nob̃. cum neces¬
saria uite temꝑalis recta intentione
curamꝰ: iustisq nr̃is laborib subsi¬
dium suȩ pietatis subiungit. Appa¬
ruit recumbentib: aderit et nobis
cum iuxta apłi monita. siue man¬
ducamꝰ siue bibimꝰ: siue aliud quid
agimꝰ: om̃ia in głam dĩ facimꝰ. Ap¬
paruit pͥmo in iudea: deinde in ga¬
lilea: post hec rursum in uidea die
quo ascendit in celum: aderat ȩccłiȩ
cum pͥmo solius iuidee terminis clau¬
gentes: aderit in futuro cum ante
apłs ait. intrante gentiũ multitu¬
dine. sic om̃is ifrł saluus fiet. Nouis¬
sime illis apparuit ascendens in ce
lum: aderit et nob̃ ut eũ post mor¬
tem sequi meream᷑ ad celos:si
ante mortẽ eũ in bethaniã unde
ascendit. id ẽ in domũ obedientie
censurus bethaniã uenit: qͥa sicut
apłs ait factus obediens usq ad mor¬
tem: mortem autẽ crucis: ꝓpt̾ qđ

Expanded text:
it piscantibus, eosque apparens diviniit piscantibus, eosque apparens divinis adjuvit beneficiis: aderit et nobis, cum necessaria vitae temporalis recta intentione curamus, justisque nostris laboribus subsidium suae pietatis subjungit. Apparuit recumbentibus; aderit et nobis cum juxta apostoli monita sive manducamus, sive bibimus, sive aliud quid agimus, omnia in gloriam Dei facimus. Apparuit primo in Judaea, deinde in Galilaea, post haec rursum in Judaea, die quo ascendit in coelum: aderat Ecclesiae cum primum solius Judeae terminis claugentes, aderit in futuro, cum ante  sicut Apostolus ait: Intrante gentium multitudine, sic omnis Israel salvus erit . Novissime illis apparuit ascendens in clum . Aderit et nobis, ut eum post mortem sequi mereamur ad coelos, si ante mortem eum in Bethaniam unde ascendit, id est, in domum obedientiae, censurus Bethaniam venit, quia, sicut Apostolus ait, Factus est obediens usque ad mortem, mortem autem crucis, propter quod
Abbreviated transcription (Latin):
monum̃to. ut agnita resurrectioniˢ
gaudia p̃dicarent: ad erit et nob̃
dum dona que nouimꝰ ꝓrimis fide¬
liter annuntiare gaudemꝰ. Apparu¬
it in fractione panis. his qui se ꝑegͥ¬
num ẽẽ putantes. ad hospiciũ uoca¬
uert̃: aderit et nob̃ cum ꝑegrinis
et pauꝑib quecunq possumꝰ bona
libent̾ impendimꝰ. Aderit et nobis
in fractione panis: cum sacram̃ta
ac simplici conscientia sumimus.
Apparuit in abdito de sua resurre¬
ctione loquentib: adest et nob̃ mͦ
nimꝰ. Apparuit cum forib clausis
intus uideoꝵ metu residẽnt: appa¬
ruit cum minorato eodem metu
aꝑtis eum g̃ssib in montis u̾ticem
quererent: affint quondã conforta¬
turus suo sp̃u eccłiam cũ ab infide¬
lib p̃meret᷑. et ad publicum ueni¬
re acdilatari ꝓhiberet᷑: ad ẽ eidem
et nc̃. cum inclinato ad fidem cul¬
mine regali. terror quieuit ꝑsecu¬
tionis: et om̃is mundi sublimitas
apłicis ẽ subdita uestigiis. Apparu¬

Expanded text:
monumento, ut agnita resurrectionis monumento, ut agnita resurrectionis gaudia praedicarent ; aderit et nobis, dum bona quae novimus proximis fideliter annuntiare gaudemus. Apparuit in fractione panis his qui se peregrinum esse putantes ad hospitium vocaverunt ; aderit et nobis cum peregrinis et pauperibus, quaecunque possumus, bona libenter impendimus. Aderit et nobis in fractione panis, cum sacramenta ac simplici conscientia sumimus. Apparuit in abdito de sua resurrectione loquentibus; adest et nobis modo nimus . Apparuit, cum foribus cintus Judaeorum metu residerent. Apparuit cum minorato eodem metu apertis eum gressibus in montis vertice quaererent. Adfuit quondam confortaturus suo Spiritu Ecclesiam, cum ab infidelibus premeretur, et ad publicum venire ac dilatari prohiberetur: adest eidem et nunc cum inclinato ad fidem culmine regali terror quievit persecutionis, et omnis mundi sublimitas apostolicis est subdita vestigiis. Apparu
Abbreviated transcription (Latin):
in fractione panis cognitꝰ ẽ: qui mox
reu̾si iherosolimã inuenert̃ discipłõs
loquentes. quia surrex̃ dñs uere et
apparuit symoni. Nam pleniꝰ alibi
quando symoni apparuit ñ legit᷑.
Quinto apparuit eis in eodem loco
sexto post dies octo quando erat cũ
eis et thomas: septimo piscantibus
ad mare tyb̃iadis: octauo in monte
galilee qđ hodierna lectione audi¬
uimꝰ: nono recumbentib illis unde¬
cim. apparuit die quo ascendit in
celum: decimo uidert̃ eum ipsa die
ñ iam in terra positum. s eleuatũ
maera celosq petentẽ. dicentib sibi
angłis. Sic ueniet quemad modũ
uidistis eũ euntem in celum. Hacgͥ
frequentia corꝑalis sue manifestati¬
onis. ostende uoluit dñs ut diximꝰ
in om̃i loco se bonoꝵ desidĩis diuinitꝰ
ẽẽ p̃sentẽ. Apparuit namq ad mo¬
num̃tum lugentib: aderit et nobiᷤ
absentiȩ eiꝰ recordatione salubriter
contͥstatis. Occurrit reu̾tentib a

Expanded text:
in panis fractione cognitus est; qui mox in panis fractione cognitus est; qui mox reversi Hierosolymam, invenerunt discipulos loquentes: Quia surrexit Dominus vere, et apparuit Simoni. Nam plenius alibi quando Simoni apparuerit, non legitur. Quinto, apparuit eis in eodem loco Sexto, post dies octo, quando erat cum eis et Thomas. Septimo, piscantibus ad mare Tiberiadis. Octavo, in monte Galilaeae, quod hodierna lectione audivimus. Nono, recumbentibus illis undecim apparuit, die quo ascendit in coelum. Decimo, viderunt eum ipsa die non jam in terra positum, sed elevatum in aera, coelosque petentem dicentibus sibi angelis: Sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum. Hac ergo frequentia corporalis suae manifestationis ostendere voluit Dominus, ut diximus, in omni loco se bonorum desideriis divinitus esse praesentem. Apparuit namque ad monumentum lugentibus ; aderit et nobis absentiae ejus recordatione salubriter contristatis. Occurrit revertentibus a
Abbreviated transcription (Latin):
inde apłis om̃ibus: nouissime autẽ
omniũ tamquã ab ortiuo: uisus ẽ
et mͥ. Quib enim locis ut temꝑib
facte sint uisiones quas commemo¬
rat ignoramꝰ: tantũ scimꝰ. quia qđ
sibi noussime uisũ ẽẽ dñm confir¬
mat. post ascensionẽ eiꝰ factũ ẽ. uł
quando illum de cȩlo alloquens
de ꝑsecutore ȩccliȩ doctorẽ fecit: uł
quando. in paradyfum et tercium
celum raptus. audiuit archana u̾ba
q̃ ñ licet homtni loqui: et sicut ali¬
bi dicit. misteriũ eugłii qđ ab ho¬
mine ñ accepit. ꝑ reuelationẽ ib̃u
bis et actuum apłoꝵ ꝓdit hystoria:
ubi ipso resurrectionis sue die quin¬
quies apparuisse legitur. Primo qui¬
dem mariȩ magdalene flenti ad mo-¬
num̃tum: deinde eidem mariȩ. et
alteri eiꝰdem nominis feminȩ. regre¬
dientib a monum̃to nuntiare dis¬
cipłis que ibi comꝑerant occurrens
apparuit tercio symoni petro: quar¬
to cleophe et socio eiꝰ: cum quibus
ipse gradiens in emmaus. ibidem

Expanded text:
issime autem omnium tanquam abortivo visus est et mihi. Quibus enim locis vel temporibus factae sunt visiones, quas commemorat, ignoramus. Tamen scimus quia quod sibi novissime visum esse Dominum confirmat, post ascensionem ejus factum est: vel quando illum de coelo alloquens, de persecutore Ecclesiae doctorem fecit; vel quando in paradisum et tertium coelum raptus, audivit arcana verba, quae non licet homini loqui , et sicut alibi dicit mysterium Evangelii, quod ab homine non accepit, per revelationem Jesu bis et Actuum apostolorum prodit historia. Ubi ipso resurrectionis suae die quinquies apparuisse legitur. Primo quidem Mariae Magdalenae flenti ad monumentum. Deinde eidem Mariae, et alteri ejusdem nominis feminae, regredientibus a monumento nuntiare discipulis, quae ibi compererant occurrens apparuit. Tertio Simoni Petro. Quarto Cleophae et socio ejus, cum quibus ipse gradiens in Emmaus ibidem
Abbreviated transcription (Latin):
pietas ab ẽ: eui canit᷑ in psalmo.
Tibi enim derelictus ẽ pauꝑ: orphano
tu eris adiutor: cont̾e brachiũ pecca¬
toris et maligni. Quam pietatissuȩ
p̃sentiam. ñ tam nob̃ u̾bo ꝓmisit
s et euidentib designauit indiciiᷤᷤ
cum post resurrectionẽ suam disci
pulis sepiꝰ. usq ad diem qua celos pe¬
tiit apparuit: eoꝵq animoᷤ admonen¬
do. increpando sp̃s scĩ donum tͥbuen¬
do roborauit. E quib quidẽ appari¬
tionib decem solummͦ in eugłista¬
rum scͥptis inuenimus: s plures fu¬
isse docet apls dicens. Et refurrex̃
tercia die scdm scͥpturas: et uisus ẽ
cephe. et post hec undecim: deinde

Expanded text:
pietas abest, cui canitur in psalmo: pietas abest, cui canitur in psalmo: Tibi enim derelictus est pauper, pupillo tu eris adjutor. Contere brachium peccatoris et maligni . Quam pietatis suae praesentiam non tantum nobis verbo promisit, sed et evidentibus designavit indiciis, cum post resurrepulis, saepius usque ad diem qua coelos petit apparuit, eorumque animos admonendo, increpando, Spiritus sancti donum tribuendo, roboravit. E quibus quidem apparitionibus decem solummodo in evangelistarum scriptis invenimus, sed plures fuisse docet Apostolus dicens: Et resurrexit tertia die secundum Scripturas, et visus est Cephae, et post haec undecim, deinde
Abbreviated transcription (Latin):
maiestas. alit̾ electis suis: alit̾ adẽ
repbis. Ad est enim reꝓbis. potentia
nat᷑e in comp̃hensibilis. qua om̃ia
cognoscit nouissima et antiqua: in¬
telligit cogitationes alonge: & om̃s
uias singłoꝵ p̃uidet. Adẽ electis gr̃a
piȩ ꝓtectionis. qua illos specialiter
ꝑ p̾sentiadona. ut flagella. quasi
filios pat̾ erudit: atq ad possessio¬
nem fut᷑e hereditatis erudiendo ꝓue¬
hic. Ad ẽ electis ut scͥptum ẽ. Iurta ẽ
dñs his qui tͥbulatost̃ corde: et hu¬
miles sp̃u saluabit. Ad ẽ reꝓbis ut
entes mala: ut ꝑdat detra memori¬
am coꝵ. Inde necesse ẽ ut semꝑ in
oꝑib nequã ꝑaueant mali. quoꝵ
etia m cogitationes single conspec¬
tui dist̾cti iudicis patent: semꝑ in
oꝑatione iusticiȩ. et in his que ꝓpt̾
iusticiam patiunt᷑ gaudeant bo¬
niꝰ. quib dm̃ diligentib om̃ia co¬
oꝑant᷑ in bonũ: et in quacunq
tͥbulatione positis. nunquã eius

Expanded text:
majestas aliter adest electis suis, aliter adest majestas aliter adest electis suis, aliter adest reprobis. Adest enim reprobis potentia naturae incomprehensibilis, qua omnia cognoscit novissima et antiqua, intelligit cogitationes a longe, et omnes vias singulorum praevidet. Adest electis gratia piae protectionis, qua illos specialiter per praesentia dona, vel flagella quasi filios pater erudit, atque ad possessionem futurae haereditatis erudiendo provehit. Adest electis ut scriptum est: Juxta est Dominus his qui tribulato sunt corde, et humiles spiritu salvabit . Adest reprobis, ut entes mala, ut perdat de terra memoriam eorum . Unde necesse est ut semper in operibus nequam paveant mali, quorum etiam cogitationes singulae conspectui districti judicis patent, semper in operatione justitiae et in his quae propter justitiam patiuntur gaudeant boni, quibus Deum diligentibus omnia cooperantur in bonum , et in quacunque tribulatione positis nunquam ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ui uob̃: quia sic̃ corpꝰ sine sp̃u emortu¬
umẽ. ita et fides sine oꝑib mortua ẽ.
Quanta autem merces pie conu̾sati¬
onis. quale pignꝰ fut᷑e beatitudinis
etiam in p̃senti fideles maneat: sub¬
sequent̾ insinuat dicens. Ecce ego
uob̾cũ sum om̃ib dieb: usq ad coi¬
sũmationẽ scli. Libet autẽ conferre
huic testimonio qđ̃ marcus ait. &
dñs quidem iħc postquã locutus ẽ¬
eis assumptus ẽ in celum: et sedet adextͥs
dĩ. Quia enim ipse ds̃ et homo ẽ
assumptꝰ ẽ in celum humanitate ꝗͦ.
ter implet et celum. Manet aucem
om̃ib dieb usq ad consum matio¬
nẽ scli. Eax quo intelligit᷑: qđ usq
in finem scłi ñ sunt defuturi in mũ¬
do.qui diuina mansione. et inhabi¬
tatione sint digni. Nec dubitandũ
eos post huiꝰ scłicertamina man̾e
cum.xp̃o in regno: qui in scło cer¬
tantes. xp̃m in suicordis hospicio
meruert habere mansorem. Notan¬
dum int̾ea. qđ p̃sens ubiq diuina

Expanded text:
unt: quia sicut corpus sine spiritu mortuum est, ita et fides sine operibus mortua est . Quanta autem merces piae conversationis, quale pignus futurae beatitudinis, etiam in praesenti fideles maneat, subsequenter insinuat dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Libet autem conferre huic testimonio quod Marcus ait: Et Dominus quidem postquam locutus est assumptus est in coelum, et sedit ad dexteram Dei . Quia enim ipse Deus et homo est, assumptus est in coelum humanitate, quater implet et coelum. Manet autem omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Ex quo intelligitur quod usque ad finem saeculi non sunt defuturi in mundo, qui divina mansione et inhabitatione sint digni. Nec dubitandum eos post hujus saeculi certamina manere cum Christo in regno, qui in saeculo certantes Christum in sui cordis hospitio meruerunt habere mansorem. Notandum interea, quod praesens ubique divina
Abbreviated transcription (Latin):
na querendo ad mundum ꝑtineamꝰ.
quia mundus transibit et concupis¬
centia eiꝰ. Que sursum sunt queramꝰ:
que sursum sunt sapiamꝰ: ubi xp̃c
ẽ in dext̾a dĩ sedens. Conu̾sationem
nram cum apło habeamꝰ in cęlis: et
enim sine oꝑib ociosa ẽ. Ne ex com¬
paratione iustoꝵ quos imitari uo¬
luerimꝰ acriꝰ iudicem᷑. sollerti animo
memorem᷑: quid de contemptorib
in iudicio cum generatione ista et
condempnabit eam: quia uenit a
finib terrȩ audire sapientiã salomo¬
nis. Et ecce plusquã salomon hic.
Ne cum mundi pͥncipe dampnem᷑
resistamꝰ illi forti fide: et fugieta nob̃.
Loquam᷑ ueritatem in corde nr̃o: nec
faciamꝰ dolum in lingua nr̃a: ut sp̃s
ueritatis magis magisq diffundendo
dño. dicamꝰ om̃s. Sp̃s tuus bonꝰ de¬
ducet me in uiam rectã. Sicq fit: ut
qui apłis suꝑueniens ea que uent᷑a
erant annuntiauit: nr̃is qͦ m̃tibus
uenture uite gaudia patefaciat: noᷤᷤ

Expanded text:
ima quaerendo ad mundum pertineamus, ima quaerendo ad mundum pertineamus, quia mundus transibit, et concupiscentia ejus. Quae sursum sunt quaeramus, quae sursum sunt sapiamus, ubi Christus est in dextera Dei sedens. Conversationem nostram cum Apostolo habeamus in coelis, et enim sine operibus otiosa est. Ne ex comparatione justorum, quos imitari noluerimus, acrius judicemur, solerti animo memoremus quod de contemptoribusin judicio cum generatione ista, et condemnabit eam, quia venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis, et ecce plus quam Salomon hic . Ne cum mundi principe damnemur, resistamus illi fortes in fide, et fugiet a nobis. Loquamur veritatem in corde nostro, nec faciamus dolum in lingua nostra, ut Spiritus veritatis magis magisque diffundendoDomino, dicamus omnes: Spiritus tuus bonus deducet me in terram rectam. Sicque fit ut qui Apostolus superveniens ea quae ventura erant annuntiavit, nostris quoque mentibus venturae vitae gaudia patefaciat, nos
Abbreviated transcription (Latin):
aiebat. Nolite pauere qͣsi noui aliqͥd
contingat: s communicantes. xp̃i
passionib gaudete: ut et in reue¬
latione głe eiꝰ gaudeatis exultantes.
Reuocemꝰ ad m̃tem. quia grãm sp̃s
disciplis et se missurũ ẽẽ ꝑmisit
et misit: et curemꝰ om̃i uigilantia. ne
cogitationibꝰ illecebrosis contͥste mus
sp̃m sc̃m dĩ: in quo signati sumus
in die redemptionis. Sicut enim scͥp¬
cum ẽ sp̃s sc̃s discipline effugiet fic¬
tum: et auferet se a cogitationib que
sunt sine intellectu. Unde ꝓuide
psalmista cum huiꝰ sp̃s accipiendi
desidio flaglaret. pͥus cordis mundi
hospicium in quo hunc recipe poss.
et sic demum tantihospitis ing̃ssum
dum in se creari. ac deinde sp̃m rec¬
tum in suis uiscerib p̃cabat᷑ innoua¬
ri: quia utiq sciebat sp̃m rectum in
corde polluto sedem habere ñ posse.
Retineamꝰ sedulo corde: quia sp̃itus¬
idem arguit mundũ de peccato. et
de iusticia. et de iudicio. Caueamꝰ ne

Expanded text:
aiebat: Nolite pavere, quasi novi aliquid aiebat: Nolite pavere, quasi novi aliquid contingat, sed communicantes Christi passionibus gaudete, ut et in revelatione gloriae ejus gaudeatis exsultantes . Revocemus ad mentem quia gratiam Spiritus discipulis et se missurum esse promisit, et misit; et curemus omni vigilantia ne cogitationibus illecebrosis contristemus Spiritum sanctum Dei, in quo signati sumus in diem redemptionis. Sic enim scdisciplinae effugiet fictum, et auferet se a cogitationibus, quae sunt sine intellectu : unde provide Psalmista, cum hujus spiritus accendi desiderio flagraret, prius cordis mundi hospitium, in quo hunc recipere posset, et sic demum tanti hospitis ingressumdum in se creari, ac deinde spiritum rectum in suis visceribus precabatur innovari, quia utique sciebat spiritum rectum in corde polluto sedem habere non posse. Retineamus sedulo corde quia idem Spiritus arguit mundum de peccato, et de justitia, et de judicio. Caveamus ne
Abbreviated transcription (Latin):
memoriam sollicita semꝑ intentio¬
ne seruemꝰ: eiꝰ suauitatẽ et deuoto pe¬
ctore scrutem: et casto sepius ore
ruminemꝰ. Quid enim ꝓdest ad au¬
diendum u̾bum dĩ conuenire. et ex¬
pleto auditu ad mania mox et scła¬
ria colloquia uł acta conu̾ti: Recola¬
mus gͦ iuxta qđ eadem admonet
lectio. quia dñs nr̃ expleta passio¬
ne rediit ad patrem a quo missus ẽ:
nec patrem cum ad nos ueniret. nec
nos deserens cum rediret. Illuc eiꝰ
uestigia toto m̃tis nisu sectem᷑: ut et
illo ꝑuenire. illiꝰ regni ianuã mere¬
amur intrare: ꝑpendamꝰ magno¬
pere quib actionum gressib in t̾ra
degens incesserit. Qui enim dicit
se in xp̃o man̾e. debet sicut ille am¬
bulauit. et ipse ambulare. Certe
ipse ꝑ agones passionũ. ad coronam
ꝑuenit głe. M erito gͦ intimatur et
nob̃: quia ꝑ multas tͥbulationes opor¬
tet nos intrare in regnum dĩ. Unde
et apłs petrus obsessis feruore temp¬
tationũ quibusdã fr̃ib consolans

Expanded text:
memoriam sollicita semper intentione servemus, ejus suavitatem et devoto pectore scrutemur, et casto saepius ore ruminemus. Quid enim prodest ad audiendum Dei verbum convenire, et expleto auditu ad inania mox et saecularia colloquia vel acta converti? Recolamus ergo juxta quod eadem admonet lectio, quia Dominus noster, expleta passione, rediit ad Patrem a quo missus est, nec Patrem, cum ad nos veniret, nec nos deserens, cum rediret. Illuc ejus vestigia toto mentis nisu sectemur, et ut illo pervenire, et illius regni januam mereamur intrare, perpendamus magnopere quibus actionum gressibus in terra degens incesserit. Qui enim dicit se in Christo manere, debet sicut ipse ambulavit et ipse ambulare. Certe ipse per agones passionum ad coronam pervenit gloriae; merito ergo intimatur et nobis quia per multas tribulationes oportet nos intrare in regnum Dei. Unde et apostolus Petrus, obsessus fervore tentationum, quibusdam fratribus consolans
Abbreviated transcription (Latin):
dona capaces fiatis. Si enim ñ abiero
paraclitus ñ ueniet ad uos. Si autem
abiero: mittam eũ ad uos. Non quia
ñ pot̾at ipse in terra positus dare spm̃
discipłis. hec loquitur: cum aperte
posito et corꝑalit̾ conu̾sante cum eiᷤ
ñ ualebant illi erig̾e m̃tem. ad capi-¬
enda munera grẽ celestis: ascendente
autẽ ipso ad cęlos. et illi parit̾ om̃e
desid̃ium suum illo transferebant
iuxta hoc qđ alibiaudiert̃. Ubi ẽ
enĩ thesaurus ur: ibi et cor ur̃m
erit. Ideoq capaces sp̃s iam facti
erant: ñ ultra de morte eiꝰ contͥsta¬
ti. s de ꝓmissionis eiꝰ mun̾e letati
luca attestante qui ait. Et factum
ẽ dum benedic̾et illis. recessit ab eiᷤ
et ferebatur in celum: et ipsi adoran¬
tes reg̃ssi st̃ in iħerłm cum gaudio
magno: et erant semꝑ in templo lau¬
cdantes et benedicentes dm̃. Patet
autẽ. nec laboriosa expositione indi¬
get. cureumdem sp̃m paraclitũ.
id ẽ consolatorẽ cognominet:quia

Expanded text:
dona capaces fiatis. Si enim non abiero, dona capaces fiatis. Si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos; si autem abiero, mittam eum ad vos. Non quia non poterat ipse in terra positus dare Spiritum discipulis, haec loquitur, cum aperte posito, et corporaliter conversante cum eis, non valebant illi erigere mentem ad sitienda munera gratiae coelestis; ascendente autem ipso ad coelos, et illi pariter omne desiderium suum illo transferebant, juxta hoc quod alibi audierunt: Ubi enim est thesaurus tuus, ibi et cor tuum erit . Ideoque capaces Spiritus jam facti erant, non ultra de morte ejus contristati, sed de promissionis ejus munere laetati, Luca attestante qui ait: Et factum est dum benediceret illis, recessit ab eis, et ferebatur in coelum. Et ipsi adorantes regressi sunt in Hierusalem cum gaudio magno, et erant semper in templo laudantes et benedicentes Deum . Patet autem, nec laboriosa expositione indiget, cur eumdem Spiritum paracletum, id est, consolatorem cognominet, quia
Abbreviated transcription (Latin):
quo ego uado ñ potes me mͦ sequi.
sequeris autẽ postea: quia nimirũ
passionis mortisq eiꝰ misteriũ nec¬
dum intellig̾e. necdum pot̾ant imi-¬
tari: maiestatẽ uͦ ascensionis statĩ
ut uide cognouert̃: totisq animi
uotis ut sequi mererent᷑ optabant.
S quia hec locutus sum uob̃: tͥsticia
impleuit cor ur̃m. Sciebat dñs ip¬
se quid hec sua u̾ba in discipłoꝵ cordibꝰ
agerent: qr uidelicet tͥsticiam magis
ũe abscessu quo eos desereret. quam
de ascensu quo patrẽpet̾et lecitiã gene¬
rarent. Unde benigne consolando
subiunx̃. S ego u̾itatem dico uob̃
expedit uob̃ ut ego uadã. Ex pedit
ut forma serui ur̃is subtrahat᷑ aspe¬
ctib: quatinꝰ amor diuinitatis ar¬
tiꝰ ur̃is infigat᷑ m̃tib. Ex pedit ut
notam uob̃ formam celo inferam
quatinꝰ maiore ꝑ hoc desidĩo illuc
suspiretis:sicq suspensis ad suꝑna cor¬
dibus ur̃is. ad accipienda iam sp̃s sc̃i

Expanded text:
Quo ego vado, non potes me modo sequi, Quo ego vado, non potes me modo sequi, sequeris autem postea. Quia nimirum passionis mortisque ejus mysterium necdum intelligere, necdum poterant imitari; majestatem vero ascensionis statim ut videre cognoverunt, totisque animi votis ut sequi mererentur, optabant. Sed quia haec locutus sum vobis, tristitia implevit cor vestrum. Sciebat Dominus ipse quid haec sua verba in discipulorum cordibus agerent, quia videlicet, tristitiam magis de abcessu, quo eos desereret, quam de ascensu quo Patrem peteret, laetitiam generarent. Unde benigne consolando subjunxit: Sed ego veritatem dico vobis, expedit vobis ut ego vadam. Expedit ut forma servi vestris subtrahatur aspectibus, quatenus amor divinitatis arctius vestris infigatur mentibus. Expedit ut notam vobis formam coelo inferam, quatenus majori pro hoc desiderio illuc suspiretis, sicque, suspensis ad superna cordibus vestris, ad accipienda jam Spiritus sancti
Abbreviated transcription (Latin):
redemptor nr̃ imm inente
sue passionis articło. disci¬
pulis et głam ascensionis.qua ipse
post mortẽ et refurrectionem erat
clarificandus. et aduentꝰ sp̃s sc̃i quo
illi erant illustrandi patefecit: qua¬
tinus instante hora passionis eiꝰdem
minꝰ ꝓ illiꝰ morte dolerent: quẽ post
mortẽ ad celos subleuandũ ñ dubita¬
rent: minꝰ de sua desolatione trepida¬
quit ad eum qui me misit:et nemo
ex uob̃ int̾rogat me quo uadis. Ac si
aꝑtedicat. Reu̾tor ascendendo ad
eum: qui me incarnari constituit
et tanta tamq erit manifesta eiꝰdẽ
ascensionis claritas. ut nemini ur̃m
opus sit int̾rogare quo uadam: ui¬
dentib cunctis quia ad celos ꝑgam.
Bene autẽ cum de ascensione sua di¬
risset. uado ad eum qui me misit.
addidit. et nemo ex uob̃ int̾rogat
me quo uadis. Suꝑiꝰ namq cum
de sua passione ꝓtestaret᷑ dicens.
quo ego uado. uos ñ potestis ueni¬
re: int̾rogauit eum petrus. et ait.
Dñe quo uadis: Responsumq ẽ ei.

Expanded text:
Redemptor noster, imminente suae passionis articulo, discipulis et gloriam ascensionis, qua ipse post mortem et resurrectionem erat clarificandus, et adventum Spiritus sancti, quo illi erant illustrandi, patefecit, quatenus instante hora passionis ejusdem, minus pro illius morte dolerent, quem post mortem ad coelos sublevandum non dubitarent; minus de sua desolatione trepidaquit, ad eum qui me misit, et nemo ex vobis interrogat me: Quo vadis? Ac si aperte dicat: Revertor ascendendo ad eum, qui me incarnari constituit, et tanta tamque manifesta erit ejusdem ascensionis claritas, ut nemini vestrum opus sit interrogare quo vadam, videntibus cunctis quia ad coelos pergam. Bene autem cum de ascensione sua dixisset: Vado ad eum qui me misit, addidit: Et nemo ex vobis interrogat me: Quo vadis? Superius namque cum de sua passione protestaretur, dicens: Quo ego vado, vos non potestis venire, interrogavit eum Petrus, et ait: Domine, quo vadis? Responsumque est ei:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ gratulatur: qui certaminum suoꝵ
consciꝰ. confident̾ ꝓtestat᷑ dicens. Uide¬
mus nc̃ ꝑspecłm in enigmate: tunc
autẽ facie ad faciem. Quam nosqͣ
et fidelit̾ querere. et ueracit̾ appre¬
hende donet ipse certantiũ auxi¬

Expanded text:
esse gratulatur, qui certaminum suorum esse gratulatur, qui certaminum suorum conscius confidenter protestatur, dicens: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Quam nos quoque et fideliter quaerere, et veraciter apprehendere donec ipse certantium auxi