comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ste inqͥt di abolo: ⁊ fugict a bobis. i tem bñ sup.
nr̃o. benefactori nr̃o. redẽptori nr̃o.
remuncratori nr̃o: ant potiꝰ spei
nr̃e. Ipse cnĩ retributor: ipse retributio nr̃a: nec
aliud iam qͣm ipsũ expectamus ab ipło. Iximũ
qͣd nobis prestitit: nos ipsi sumꝰ. Si quidẽ ip̃c
fecit nos: et nõ ipsi nos Parũ ne tibi istud bi¬
detur. quia te fecit: Cogita qualẽ fecit. Alẽpectiã
scd̃m corpus egregiam creaturã. sed scd aĩam
magis. bipote magine creatoris insignẽ: rati¬
onis ꝑticipẽ. capacẽ bt̃itudinis sempittenc.
Morro scd̃m ambo simul p̃ crteris creaturis ma¬
rime admirandã. coherentẽ sibi incõpechensi¬
bili arnificio: ĩuestigabili sapientia conditoris.
Itaq tam magnũ hoc donũ. ꝙͣ magna res
homo. Sed quã gratuitũ putas: Planũ ese
qr nichil ante promerut: qui pns nich fint.
An postea sperabat̾ grãm retributur auctori:

Expanded text:
stite, inquit, diabolo, et fugiet a vobis . SERMO XIV.stite, inquit, diabolo, et fugiet a vobis . SERMO XIV.tro, benefactori nostro, redemptori nostro, remuneratori nostro, aut potius spei nostrae. Ipse enim retributor, ipse retributio nostra: nec aliud jam quam ipsum exspectamus ab ipso. Primum quod nobis praestitit, nos ipsi sumus: siquidem ipse fecit nos, et non 867 ipsi nos. Parumne tibi videtur istud quia te fecit? Cogita qualem te fecit: nempe etiam secundum corpus egregiam creaturam, sed secundum animam magis, utpote imagine creatoris insignem, rationis participem, capacem beatitudinis sempiternae; porro secundum ambo simul prae caeteris creaturis maxime admirandam, cohaerentem sibi incomprehensibili artificio, investigabili sapientia conditoris. Itaque tam magnum hoc donum, quam magna res homo. Sed quam gratuitum putas? Planum est quia nihil ante promeruit, qui penitus nihil fuit. An postea sperabatur gratiam retributurus auctori?
Abbreviated transcription (Latin):
flatus nõ noccat: sed etiam magnanimitas
quã rugitus leonis non terrcat. Aduersarius
bester tanquã leo rugiens ait petrꝰ. Gr̃as ma¬
gno illi leom de tribu iuda: rugire iste potest.
ferire nõ potest. Rngiat quantũ bult: tantũ
non fugiat oins xp̃i. Quanta minitatur:
quanta exaggerat: quanta intentat: Non
simus bestie: ut prosternat nos bacnus hic ru¬
gitus. Sic enuim ꝑhibent qui talia curiosius
bestigarunt. ad rugitũ leons nullã bestiam
stare posse: ne cam quidẽ que aduersus ictũ ciꝰ
tota animositate repiignat. Et plcrũq suꝑat
ferientẽ: que nõ sustinct rugientẽ. Uere bestia
bere rationis expers. qui tam pusillanimus est.
bi solo timnore cedat: qui sola futuri exaggeratiõe
laboris. bictus ante conflictũ nõ telo sed tuba
prostcrnitur. Nondũ restitistis bsq ad sangni¬
nẽ aut sirenuus ille dux. qui lcois huius no¬
uerat banũ esse rugitũ. Et alius quidã. Nicsi¬

Expanded text:
flatus non noceat; sed etiam magnanimitas, flatus non noceat; sed etiam magnanimitas, quam rugitus leonis non terreat. Adversarius vester tanquam leo rugiens, ait Petrus . Gratias magno illi Leoni de tribu Juda: rugire iste potest, ferire non potest. Rugiat quantum vult: tantum non fugiat ovis Christi. Quanta minitatur! quanta exaggerat! quanta intentat! Non simus bestiae, ut nos prosternat vacuus ille rugitus. Sic enim perhibent qui talia curiosius vestigaveruut, ad rugitum leonis nullam bestiam stare posse, ne eam quidem quae adversus ictum ejus tota animositate repugnat: et plerumque superat ferientem, quae non sustinet rugientem. Vere bestia, vere rationis expers, qui tam pusillanimis est, ut solo timore cedat, qui sola futuri exaggeratione laboris victus, ante conflictum, non telo, sed tuba prosternitur. Nondum restitistis usque ad sanguinem , ait strenuus ille dux, qui leonis hujus noverat vanum esse rugitum. Et alius quidam: Resi
Abbreviated transcription (Latin):
tuneatis. Repleat bos sp̃s timoris dñi: et alienꝰ¬
tiumos locũ non habebit in bobis. Et ego dico¬
bobis. Non aũt ego sed leritas: nõ ego s dñs.
Nolite irasci eis qui trausitoria uobis anferunt:
qui conuitia inferunt: qui ingerũt forte suppli
uobis: cui debranis irasci. Irascurni i q̃ sola
bobis nocere potest: sola facere bt oĩa illa nõ
prosint. Dultis scrre que nã illa sit: Iniqͥtas
propria. Ita dico bobis: hinc iracismin. Aul¬
la cnã nocebit aduersitas: si nulla dñctur
miquitas. Qui ꝑfecte huic irascitur. ceteris ñ
mouetur: magis ei amplectitur ca. Ego inqͥt
in flagella paratus sum. Sit daunũ. sit cõ¬
ni exteriora oĩa parmpendã in huius estimatio¬
ne doloris: filius inquit uteri mei ꝑsequit me.
et conuitianti scruulo indignabor: Cor meũ
dereliquit me. dereliquit me birtus mca. ⁊ lumc̃
cculorũ meorũ: et damna tẽporalia plangam.
ant incõmoda corporalia reputabo. Hinc ni¬
mirũ nõmodo mansuctudo oritur. cui draconẽ

Expanded text:
lienus locum non habebit in vobis. Et ego vobis dico, non autem ego, sed Veritas; non ego, sed Dominus: Nolite irasci eis qui transitoria vobis auferunt, qui convicia inferunt, qui ingerunt forte supplicvobis cui debeatis irasci. Irascimini ei quae sola vobis nocere potest, sola facere ut omnia illa non prosint. Vultis scire quaenam illa sit? Iniquitas propria. Ita dico vobis, huic irascimini. Nulla enim nocebit adversitas, si nulla dominetur iniquitas. Qui perfecte huic irascitur, caeteris non movetur, magis et amplectitur ea. Ego, inquit, in flagella paratus sum . Sit damnum, sit conni exteriora omnia parvi pendam in hujus aestimatione doloris? Filius, inquit, uteri mei persequitur me, et convicianti servulo indignabor? Cor meum dereliquit me, dereliquit me virtus mea, et lumen oculorum meorum: et damna temporalia plangam, aut incommoda corporalia reputabo? 6. Hinc nimirum non modo mansuetudo oritur, cui draconis
Abbreviated transcription (Latin):
aduentus tui. tantis hesterna die sputis
et excreatiorab. ac multiplici sordrũ squa¬
lore replentras: Ictabunda it laudãs:
quia et hunc tras laqueis irrctisses.
Uerect uragertus prĩs cũ potestate ma¬
gna et maiestate humbectũ querere: et
illud idẽ cadauerosũ corpus configura¬
re corpori claritatis suc. Tu aute quid.
Profecto quod in ihereimia scriptũ est: ĩ
nouissimo dierũ stulta remanebis. et
tnũ morieris. Euomnt ꝓphetã mari¬
na bestia quẽ degluticrat: et tu hũbertos
rcdos. quẽ uidcris iuo uastissimo uentre¬

Expanded text:
adventus tui tantis hesterna die sputis adventus tui tantis hesterna die sputis et exsecrationibus, ac multiplici sordium squalore repleveras, laetabunda et laudans, quia et hunc tuis laqueis irretisses. Veniet Unigenitus Patris cum potestate magna et majestate Humbertum quaerere, et illud idem cadaverosum corpus configurare corpori claritatis suae. Tu autem quid? Profecto, quod in Jeremia scriptum est, in novissimo dierum stulta remanebis Jertuum morieris. Evomuit prophetam marina bestia, quem deglutierat : et tu Humbertum reddes, quem videris tuo vastissimo ventr
Abbreviated transcription (Latin):
mlritus famulus dr̃a¬
mortuus est: deuotus famuł.
scrinis fidelis. Ipsi indistis qͦ¬
mado nocte pretcrita inter mams uestraᷤᷤ
expirauit: tanq̃u unus ex uericulis
terre. Per hoc triduũ fatigarat eñ mors.
et demolita ẽ intra fances suas: ut sati¬
cectur sangnine quẽ sitiuit. Eya fecit
quod potint: ectidit carnẽ: et ecte recondi¬
ta est in corde terre. Separauit a nobis
dulcẽ amicũ: prrdentem consiliariũ:
auxiliariũ fortẽ. Ret mͥ nec uob pepertit
insatiabilis homicida: michi aũt minꝰ.
Siccine separas amara mors: O bestia
crudelis: o amaritudo amarissima:
Occidisti: possedisti. Sed quid: Carnẽ
utiq solam. Amune cram nõ habts qͥd
facias. Uolat ad creatorẽ sim̃ quẽ tã
ardenter concupierat: tam fortiter secuta
fuerat. Gib dieb iite sue. Sed et ipsũ
corpus qd bideris habere auferet̃ a te:
cũ tu nouissima imuca destrueris. et
absorbeberis ia uictoria. Reddes utiss.
reddes aliq̃n corpus illud. qd̃ ad signũ

Expanded text:
rtus famulus Domimortuus est, devotus famulus, servus fidelis. Ipsi vidistis, quomodo nocte praeterita inter manus nostras exspiravit, tanquam unus ex vermiculis terrae. Per hoc triduum fatigavit eum mors, et demolita est intra fauces suas, ut satiaretur sanguine quem sitivit. Eia, fecit quod potuit; occidit carnem, et ecce recondita est in corde terrae. Separavit a nobis dulcem amicum, prudentem consiliarium, auxiliarum fortem. Nec mihi, nec vobis pepercit insatiabilis homicida, mihi autem minus. Siccine separas, amara mors? O bestia crudelis! o amaritudo amarissima! Occidisti. Sed quid? Carnem utique solam: animae enim non habes quid facias. Volat ad Creatorem suum, quem tam ardenter concupierat, tam fortiter secuta fuerat omnibus diebus vitae suae. Sed 1067 et ipsum corpus quod videris habere, auferetur a te, cum tu novissima inimica destrueris, et absorberis in victoria. Reddes utique, reddes aliquando corpus istud, quod ad signum
Abbreviated transcription (Latin):
ni mortis eius: unde et trina mersio. ⁊ͥ¬
diu qͥd nũc celebrandũ est. formã gerit.
Sicut in exteriorib diuersa sunt signa.
et ut cepto ĩmorem᷑ exemplo uaric sunt
inuestiture scd̃m ea de quib inuestunur:
uerbi gr̃a. inuestitur canonicus per librũ.

Expanded text:
ni mortis ejus: unde et trina mersio trini mortis ejus: unde et trina mersio tridui, quod nunc celebrandum est, formam gerit. Sicut enim in exterioribus diversa sunt signa, et, ut coepto immoremur 891 exemplo, variae sunt investiturae secundum ea de quibus investimur: verbi gratia, investitu
Abbreviated transcription (Latin):
osunt ad tanta sumul capienda. De trib
itaq sacͣmentis que satis congrua sũt
huic tẽpori dicendũ erit. quod dñs ipse
donauerit. Satramentũ dicit sacrũ
signũ: sine sacrũ secretũ. Multa qͥdẽ
fiunt propter se tantũ: alia uͦ propter
alia designanda: et ip̃a dicunt̃ signa
et sunt. Et enĩ de usualib sumamꝰ
exemplũ: datur anulus absolute pro¬
pter anulũ: et nulla ẽ significatio.
Datur ad inuestiendũ de hereditate
aliqua ⁊ signũ est: ita ut iam dicere
possit qui accipit. anulus non ualet qͥc¬
qͣm. sed hereditas ẽ quã quercbã. In
hunc itaq modũ appropinquans pas¬
siom hñs de grã sua inuestire curauit
suos: ut inuisibilis gr̃a signo aliquo
uisibili prestaretur. Ad hoc instituta sũt
oĩa sacramenta: ad hoc encharistie par¬
ticipatio: ad hoc pedũ ablutio: ad hoc de¬
nuq ip̃e baptismus mitiũ sac̃mentorũ
omniũ. in quo cõplantanr similitudi¬

Expanded text:
sunt ad tanta simul capienda. De tribus sunt ad tanta simul capienda. De tribus itaque sacramentis, quae satis congrua sunt huic tempori, dicendum erit quod Dominus ipse donaverit. 2. Sacramentum dicitur sacrum signum, sive sacrum secretum. Multa siquidem fiunt propter se tantum; alia vero propter alia designanda, et ipsa dicuntur signa, et sunt. Ut enim de usualibus sumamus exemplum, datur annulus absolute propter annulum, et nulla est significatio: datur ad investiendum de haereditate aliqua, et signum est, ita ut jam dicere possit qui accipit: Annulus non valet quidquam, sed haereditas est quam quaerebam. In hunc itaque modum appropinquans passioni Dominus, de gratia sua investire curavit suos, ut invisibilis gratia signo aliquo visibili praestaretur. Ad hoc instituta sunt omnia sacramenta, ad hoc Eucharistiae participatio, ad hoc pedum ablutio, ad hoc denique ipse baptismus, initium sacramentorum omnium, in quo complantamur similitudi
Abbreviated transcription (Latin):
et gr̃a: quib ctiã scelerator
hominũ mentes ad penitentiã prouocãt᷑.
Tanta siquidẽ uis ẽ sacramentor corũ
que dieb istis recolunt̾. ut possinttĩpa
quoqz lapidea scradere corda: et pectus
omne licet ferccũ emollire sufficiant.
Demq bidemus usq hodic ad passio¬
nem xp̃i. non mͦ celestia cõpan. sedter¬
ram moucri. et petras scindi: et in con¬
fessione pctor aperiri monumenta. At
uero qm̃i sic ẽ in spicit alib cibis sicut ⁊
i corporalib. ut in quibusdã statum
presto sit sapor. ui aliquib oporteat la¬
borare: que mainfesta sunt nr̃o non
indigent ministerio: que uero clausa sũt
integrã: sed frangit eam. et nucleũ por¬
buerã: sed qr minus possũ utinã uobis
pariter et mͥ mater sapientia frangat
nuces istas: nuces inqͣm quas protulit
sacerdotalis birga uirtutis quã emisit
dñs ex syon. Multa quidẽ sunt sac̃men¬
ta: et scrutandis õĩb hora non sufficit.
oriassis etiam aliqui uestrũ imbecilles

Expanded text:
leratorum hominum mentes ad poenitentiam provocantur. Tanta siquidem est vis sacramentorum eorum quae diebus istis recoluntur, ut possint ipsa quoque lapidea scindere corda, et pectus omne, licet ferreum, emollire sufficiant. Denique videmus usque hodie ad passionem Christi non modo coelestia compati, sed terram moveri, et petras scindi, et in confessione peccatorum aperiri monumenta. At vero quoniam sic est in spiritualibus cibis, sicut et in corporalibus, ut in quibusdam statim praesto sit sapor, in aliquibus oporteat laborare: quae manifesta sunt, nostro non indigent ministerio; quae vero clausa sunt,integram, sed frangit eam, et nucleum porbueram; sed, quia minus possum, rogemus ut vobis pariter et mihi mater sapientia frangat nuces istas, nuces, inquam, quas protulit sacerdotalis virga, virga virtutis, quam emisit Dominus ex Sion. Multa quidem sunt sacramenta, et scrutandis omnibus hora non sufficit. Fortassis etiam aliqui vestrum imbecilles
Abbreviated transcription (Latin):
intrassit incri potuit: fateor minus obe¬
diens in hac parte. qđ anctoritatis sue mo¬
le me premeret. Lando cum. in hoc non
laudo: quia sicut uos scitis. non parum
in hunismodi perstinit obstmatus. Credo
q si quid triste sensit. propter hoc scusit:
quod inius nobis conscrsit de necessitatt
corporis sui Scd qualis crat in cõsilus:
Durus utiq et discrctus: quod ego tanto
indius nom. quanto sepius tetigi pectus
cius. Non solus autẽ noui hoc: nouit
uiuersitas uestra. Quis demiq multi¬
tudine uel magnitudine tẽptationũ pre¬
cussus. non audunt ab ore cus ⁊ radict̃
teptationis: et curatioius remdiũ: Ita
cium ꝑurrebat oc̃s angulos conscientie in¬
firmantis: ut credere posset qui cõfitcbat
cum uidisse oĩa: omnib interfuisse.
Quante autẽ taritatis erat: Sic se ma¬
ducrat biscra pictans. ut cẽs excusaret.
pro oĩb intercederit. nescientib illis pro
quib loquebatur: non ꝑsonarũ accep¬

Expanded text:
intrasset, teneri potuit. Fateor. minus obeintrasset, teneri potuit. Fateor. minus obediens in hac parte, quod auctoritatis suae mole me premeret. Laudo eum, in hoc non laudo; quia, sicut vos scitis, non parum in hujusmodi perstitit obstinatus. Credo quia si quid triste sensit, propter hoc sensit, quod nobis minus consensit de necessitate corporis sui. Sed qualis erat in consiliis? Purus utique et discretus: quod ego tanto melius novi, quanto saepius tetigi pectus ejus. Non solus autem novi hoc; novit et universitas vestra. Quis denique multitudine vel magnitudine tentationum percussus, non audivit ab ore ejus et radicem tentationis, et curationis remedium? Ita enim percurrebat omnes angulos conscientiae infirmantis, ut credere posset qui confitebatur, eum vidisse omnia, omnibus interfuisse. 5. Quantae autem charitatis erat? Sic se induerat viscera pietatis, ut omnes excusaret, pro omnibus intercederet, nescientibus illis pro quibus loquebatur; non personarum accep
Abbreviated transcription (Latin):
ualles ascendens atq descendens. mucrã
laborẽ proscquebature: ita ut admiratiõi
esset oib et smpori. Si cũ qũq propttr
multitudinẽ negotior uensili gr̃a reti¬
musscra: rristis ꝑsencrabat x nubilus.
doncc ur̃o consortio redderetur. Arissunt
unq̃m solcmnib uigilus quas tami ⁊ õ
raro anticipabat. rarissunc ceteris horis
psallentiũ choro uiuentus ẽ defuisse: nͥ
nisi ea necessitate. ut ex instanti respon¬
sũ mortis habcus. infirmitas seq̃retur.
Porro in refectorio uic cõib cibis utins:
si quid forte aliud apponecctur. aut non
accipiebat: aut tam moleste accipiebat:
ut suꝑ hoc brauersitatem nr̃am sepius
molestarit. Decreuerat aquã bibere sẽper:
si non totis uirib restitissem. Uinũ si
q̃n bibere cogrrctur ÷ trat binũ colore po¬
tius qͣm sapore: adco illud aquis in¬
mus obruebat. Dir iqͣm obedientia cõ¬
pellente infirmitoriũ intrount: uix tum

Expanded text:
valles ascendens et descendens, juvenum valles ascendens et descendens, juvenum laborstupori. Si eum quandoque propter multitudinem negotiorum consilii gratia retinuissem, tristis perseverabat et nubilus, donec vestro consortio redderetur. Rarissime unquam solemnibus vigiliis, quas tamen non raro anticipabat, rarissime caeteris horis psallentium choro inventus est defuisse: nec nisi ea necessitate, ut ex instanti responsum mortis habens, infirmitas sequeretur. 4. Porro in refectorio vix communibus utens cibis, si quid forte aliud apponeretur, aut non accipiebat, aut tam moleste accipiebat, ut super hoc universitatem nostram saepius molestaret. Decreverat aquam bibere semper, si non totis viribus restitissem. Vinum si quandoque bibere cogeretur, erat vinum colore potius quam sapore, adeo illud aquis nimis obruebat. Vix unquam obedientia compellente infirmitorium introivit; vix, cum
Abbreviated transcription (Latin):
detractionis. ncrbũ scurrilitatis. scrinons
ente aliqn deprchendit: Quis cũ loquẽ¬
tem mania andire potuit: ĩmo qͥs nõ
ab cotunuit. si talia forte loq̃ret̃ audiriͤ
Nunirũ sollicite custodicbat uias suas
ut non delinquerit in lingna sua: sciẽs
q qui in uerbo non offendit. hic ꝑfectꝰ
est uir. Longe a te hũberte ue illud cuã¬
slebitis. Nunquid aliquis ur̃m cũ ridẽ¬
tem ctiam inter multos ridentes iucrat
Serenabat quidẽ bultũ summ̃ assidentiũ
gr̃a. ne fieret oncrosus: sed risum mic¬
grũ si benc recolitis non admisit Porro
quanti fernoris in opere dai dicb et nocti¬
b fucrit. non solũ uidistis: sed ctiam
admirati estis usq ad dic̃ mortis sus.
Cum cium fere ad decrepitã pruenisset
ctatẽ. prcter incõmoda scncctutis. ctiam
tot e tantis infirmitatib quas multi
uẽm non ignorant lassatus atq quas¬
satus: trat tamen ut de ammus uictor
annor. et cedere nescius infirmitati. De¬
uiq ui frigorib et calorib ꝑ montes e

Expanded text:
onis, verbum scurrilitatis, sermonem entem aliquando deprehendit? Quis eum loquentem inania audire potuit? imo quis non ab eo timuit, si talia forte loqueretur, audiri? Nimirum sollicite custodiebat vias suas, ut non delinqueret in lingua sua; sciens quia qui in verbo non offendit, hic perfectus est vir . Longe a te, Humberte, vae illud evanflebitis . Nunquid aliquis vestrum eum ridentem, etiam inter multos ridentes, invenit? Serenabat quidem vultum suum assidentium gratia, ne fieret onerosus; sed risum integrum, si bene recolitis, non admisit. Porro quanti fervoris in opere Dei diebus et noctibus fuerit, non solum vidistis, sed etiam admirati estis usque ad diem mortis suae. Cum enim fere jam ad decrepitam pervenisset aetatem, praeter incommoda senectutis, 1068 etiam tot et tantis infirmitatibus, quas multi vestrum non ignorant, lassatus atque quassatus; erat tamen, ut dicitur, animus victor annorum, et cedere nescius infirmitati. Denique in frigoribus et caloribus per montes et
Abbreviated transcription (Latin):
tatom esse cansabatur. Ante hos paucos
dies si bñ memini. dũ loquerem̃ adin¬
uicẽ. dicebat se monasteru huius p̃ben¬
dariũ esse: et tanqͣm nullius utilitatis
hominc̃ pasci in domo dei. Erat cnĩ uere
mitis ci humilis corde: et cñ icteris florent
ututib: grãm tancn mansuctuduus spe¬
cialiter obtinebat. Ideo sese amabilem et
affabile omnib echibebat: sicut trat ama¬
bilis ualde. Ueruntamen in his oĩb ꝙͣ
crecũtisũ fucrit es cins et lingna oc̃s nos
plenissunc cognonistis: qui tamdui ui¬
distis cius connersationẽ. et scrinonẽ cĩ

Expanded text:
tatem esse saepius causabatur. Ante hos paucos tatem esse saepius causabatur. Ante hos paucos dies, si bene memini, dum colloqueremur ad invicem, dicebat se monasterii hujus praebendarium esse, et tanquam nullius utilitatis hominem pasci in domo Dei. Erat enim vere mitis, et humilis corde: et cum caeteris floreret virtutibus, gratiam tamen mansuetudinis specialiter obtinebat. Ideo sese amabilem et affabilem omnibus exhibebat, sicut erat amabilis valde. 3. Verumtamen in his omnibus quam circumcisum fuerit os ejus et lingua, omnes vos plenissimo cognovistis, qui tandiu vidisti
Abbreviated transcription (Latin):
Quinquaguita annos et co ãpliꝰ uixit
ni scruitio illius cra scriure regnare ẽ:
quia a pucrilib amus locatus est in
sanctuario di. Nobiscũ triguita annis
ab ipso pne principio monasteru huius
conuersatus ẽ. non solũ sine querela.
scd et cũ gratia: tuius ex hoc ncinoria
ui benedictione crit nobis et generationi
que uentura ẽ. Sicnt adueria et prregͥ¬
nus ꝑtrausit uiam et uitam istã. quã¬
tũ mimus potuit de minidi reb accipiẽs:
utpote sciens. quia non crat de hoc mũdo.
Nou habebat hic manentẽ cuuitatẽ sicut
nec pres sui : sed in anteriora etentus.
scquebat ad palma suꝑne nocationis.
Nichil habet mundus quod iurc clamet
in co uel de co: qr nec mundus ei pla¬
cuit. nec ipse mundo Quantũ partĩ
potuit de substancia cuis accepit: ⁊ nm̾
accepisset si non obedicntia cogisset. Ui¬
ctũ et uestitũ habens. his content frat.
non ad suꝑfluitatẽ. scd ad necessitate.
risi qđ ipsam quoq nccessitatẽ. suꝑflui¬

Expanded text:
uinquaginta annos, et eo amplius, vixit in servitio illius, cui servire regnare est, quia puerilibus annis locatus est in sanctuario Dei. Nobiscum triginta annis ab ipso pene principio monasterii hujus conversatus est, non solum sine querela, sed et cum gratia: cujus ex hoc memoria in benedictione erit nobis, et generationi quae ventura est. Sicut advena et peregrinus pertransiit viam et vitam istam, quantum minus potuit de mundi rebus accipiens, utpote sciens quia non erat de hoc mundo. Non habebat hic manentem civitatem, sicut nec patres sui; sed in anteriora extentus, sequebatur ad palmam supernae vocationis. Nihil habet mundus, quod jure clamet in eo, vel de eo; quia nec mundus ei placuit, nec ipse mundo. Quantum parcius potuit, de substantia ejus accepit; et minus accepisset, si non obedientia coegisset. Victum et vestitum habens, his contentus fuit, non ad superfluitatem, sed ad necessitatem: nisi quod ipsam quoque necessitatem, superflui
Abbreviated transcription (Latin):
Uemensq et descendens in castra: a u̾tute
et liticia p̃sentie sue. ilico oĩa exhilarauit.
est miseris lux: nnidis fidiitia. Redit co¬
ram spes que pene aufugerat: fortitudo
que pene corruerat: resumit constantiã
tota sapientie milicia. It inimici cii¬
tatem obsidentes: quenã est inquiunt¬
tanta exultatio in castris: Non fuit tan¬
ta exultatio heri ⁊ midiustertiꝰ. Ue nob̾.
Scint deꝰ in caltra. Ue nobis. ẜugiamꝰ
israelem: dñs erũ pugnat pro cis. Sic¬

Expanded text:
veniensque et descendens in castra, virtute veniensque et descendens in castra, virtute et laetitia praesentiae suae illico omnia exhilaravit, est miseris lux, timidis fiducia. Redit coram Spes, quae pene aufugerat; Fortitudo, quae pene corruerat. Resumit constantiam tota Sapientiae militia. At inimici civitatem obsidentes: Quaenam est, inquiunt, exsultatio in castris? non fuit tanta exsultatio heri et nudiustertius. Vae nobis, venit Deus in castra! vae nobis! Fugiamus Israelem: D
Abbreviated transcription (Latin):
rata ẽ. Et clamauerunt ad dñm cum
tribularent. Curritur ad arcem sapi¬
entie: mala nuntiantur: consiliũ que¬
ritur. Aeuersa crũ ad se prudentia: con¬
sulit sapientiam. quid facto opus sit.
Illa accelerandũ testatur: et querendũ
sũmi regis auxiliũ. Et quis inqͥt ibit
nobis : At sapicntia: or̃o inquit: et ne
morã faciat in eundo. ascendat suꝑ cquũ
fidci. Quesita dui or̃o. et in tanto tumul¬
tu bic inuenta: adest. Ascendit suꝑcquũ
fidei: proficiscit᷑ per uiam celi: nec cessãt
donet intrit portas dm̃ ui confessione.
atria eius in hymins. Et sicut familiare
mancipiũ. cum fiducia accedens ad theo¬
nũ gr̃e cius: exponit necessitatis suc ne¬
gociũ. Andito rex filu periculo. et cõner¬
sus ad consortẽ regra sui caritatẽ: o ĩqͥt
quẽ mittam. et qͥs ibit nobis: Et illa.
Ecte ego inquit: mitte me. Tunc rex.
Preualcus inquit p̃ualebis: et liberabis
celi caritatem: tota comitat᷑ milicia celest̃.

Expanded text:
rata est, et clamaverunt ad Dominum cum rata est, et clamaverunt ad Dominum cum tribularentur . Curritur ad arcem Sapientiae; mala nuntiantur; consilium quaeritur. Reversa enim ad se Prudentia consulit Sapientiam, quid facto opus sit. Illa accelerandum testatur, et quaerendum summi regis auxilium. Et quis, inquit, ibit nobis? At Sapientia: Oratio, inquit. Et ne moram faciat in eundo, ascendat super equum Fidei. Quaesita diu Oratio, et in tanto tumultu vix tandem inventa est. Ascendit super equum Fidei, proficiscitur per viam coeli, nec cessat, donec intret portas Domini in confessione, atria ejus in hymnis. Et, sicut familiare mancipium, cum fiducia accedens ad thronum gratiae ejus, exponit necessitatis suae negotium. Audito rex filii periculo, conversus ad consortem regni sui Charitatem: O, inquit, quem mittam, et quis ibit nobis? At illa: Ecce ego, inquit, mitte me. Tunc rex: Praevalens, inquit, praevalebis, et liberabis coeli, Charitatem, tota comitatur militia coelestis;
Abbreviated transcription (Latin):
mula illa mobedientie. manu in ale per¬
suasionis ei parrigens: postꝙ̃ ab eo con¬
sensũ clicuit. aggressus ẽ miscrũ. Et in
terram .i. in terren⁊ desideria cũ p̃cipitãs:
pedesq .i. mentis affectiones ne resurgat. for¬
tissimis ei secularis concupiscentie ur̃culr
alligans. manusq operationis et oculos
mentis: misit cũ in narĩ male securita¬
tis: et flante uehenicater uento adulatio¬
nis. transucxit cũ in longuiquã regionẽ¬
gebal. et amon. et amalcch. alicingene tũ
habitantib tirũ. Etcm̃ assur ille magnꝰ
multa: Obsessa est ciuitas. Iam surgũt
tẽptationũ machine. Ueget undiq un¬
micus ille in insidus draco. in aꝑto leo:
cogit socios. ignes mriicit. ꝑfodit muros.
bella suscitat. insidias submittit: totiꝰ
uebis munitans excidiũ. Intus uͦ tunor
et angustie: et a uehementi ⁊ ĩproniso ho¬
stiũ impetu. cẽs turbati sunt ⁊ moti sñt
sicut ebrius: it oĩs sapientia cor deuo¬

Expanded text:
mula illa inobedientiae manu malae permula illa inobedientiae manu malae persuasionis ei porrigens, postquam ab eo consensum elicuit, aggressus est miserum, et in terram, id est in terrena eum desideria praecipitans, pedesque, id est mentis affectiones, ne resurgat, fortissimis ei saecularis concupiscentiae vinculis alligans, manusque operationis, et oculos mentis; misit eum in navim malae securitatis, et flante vehementer vento adulationis, transvexit eum in longinquam regioneGebal et Ammon et Amalech, alienigenae cum habitantibus Tyrum. Etenim Assur, ille magnus multa? Obsessa est civitas. Jam surgunt tentationum machinae; urget undique inimicus ille, in insidiis draco, in aperto leo; cogit socios, ignes injicit, perfodit muros, bella suscitat, insidias submittit, totius urbis minitans excidium. Intus vero timor et angustiae; et a vehementi et improviso hostium impetu omnes turbati sunt, et moti sunt sicut ebrius, et omnis sapientia eorum devo
Abbreviated transcription (Latin):
Ex dines et potens dens
ommpotens: filiũ sibi fe¬
Cui sicut pucro delicato.
pedagogos delegauit. legem. prophetas. ecte¬
rosq iutores et actores: usq ad prefuntũ
tempus cius consũmationis. Instruxit cũ
et monuit. dũm cum paradisi constituẽs:
ommnesq thesauros glorie suc ci ostendens.
et repromittens. si se non desercrct. Et ns
non coactũ. Accepta licentia bom et mali
cepit cũ tedere boner suorũ: a concupiscẽ¬
tia sciendi bonũ et malũ. E gressus igit̃
de paradiso bonc cõsciencie: noua quercus
que nesciebat. qui nulla adhuc nͥ bona
lictis. manducauit de ligno scientie bont
et mali. contra uetitũ patris. Et abscon¬
dens se miser et fugiens a facic dm̃i:
cepit uagari pucr insipiens ꝑ montes
altituduris. per ualles curiositatis. pr
campos licentie. ꝑ nemora luxurie. ꝑ pa¬
ludes uoluptatũ carnaliũ: ꝑ fluctus cu
lasciuũ puerũ sine custor. sine rectore peo¬
cul a domo peĩs uagantem: accessit. ⁊ po¬

Expanded text:
ex dives et praepotens Deus omnipotens filium sibi fecui sicut puero delicato paedagogos delegavit legem, prophetas, caeterosque tutores et actores usque ad praefinitum tempus ejus consummationis. Instruxit eum et monuit, dominum eum paradisi constituens, omnesque thesauros gloriae suae ei ostendens et repromittens, si se non desereret. Et ne non coactum. Accepta licentia boni et mali, coepit eum taedere bonorum suorum, a concupiscentia sciendi bonum et malum. Egressus igitur de paradiso bonae conscientiae, nova quaerens quae nesciebat, qui nulla adhuc nisi bonibus et paedagogis relictis, manducavit de ligno scientiae boni et mali contra vetitum Patris: et abscondens se miser, et fugiens a facie Domini, coepit vagari puer insipiens per montes altitudinis, per valles curiositatis, per campos licentiae, per nemora luxuriae, per paludes voluptatum carnalium, per fluctus curlascivum puerum sine custode, sine rectore, procul a domo Patris vagantem; accessit, et po
Abbreviated transcription (Latin):
diliculo. Conturbaie sunt gentes et incli¬
nata sunt rigna: dedit uocem suã mota
c̃ terra. Dñs u̾tutũ nobiscũ : susceptor ñr
occurrens: cito inquit proferte stolã pͥmã
et induite illũ: et date anulũ in manu
cius. et talciamenta in pedib eius. Et pro¬
ducite uitulũ sagnatũ: et occidite. Epu¬
lari eñ et gaudere oporcet: qr iste filius meꝰ
mortuus fucrat et reuixitͥ perierat et inuẽ¬
tus c̃. Nota hic quatuor : in pueri nr̃i
liberatione. Primo peritentiam: sed fatuã.
Sccundo fugam: sed tentrariam. et irra¬
tionabilem. Tectio pugnã: sed trepidam
et icticulosam. Quarto uictoriam: ua¬
lidam et sapientem. Que oĩa: in uno
est et temcrarius in prosperis: deuide tripid̃
et pusillanimis in adutrsis: postrtmno pro¬
uidus et eruditus. et perfectus in regno

Expanded text:
inclinata sunt regna; dedit vocem suam, mota est terra. Dominus virtutum nobiscum: susceptor noster occurrens: Cito, inquit, proferte stolam primam, et induite illum, et date annulum in manu ejus, et calceamenta in pedibus ejus. Et producite vitulum saginatum, et occidite illum. Epulari enim et gaudere oportet, quia iste filius meus mortuus fuerat, et revixit; perierat, et inventus est . 7. Nota hic quatuor in pueri nostri liberatione. Primo poenitentiam, sed fatuam; secundo fugam, sed temerariam et irrationabilem; tertio pugnam, sed trepidam et meticulosam; quarto victoriam validam et sapientem: quae omnia in uno s et temerarius in prosperis; deinde, trepidus et pusillanimis in adversis; postremo, providus, et eruditus et perfectus in regno
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut crum de concupiscentia dixius
qd̃ licit damnationẽ abstulerit. q iuxta
apostolũ nulla dãnatio est his qui sunt
in xp̃o iesu. tamen ad humiliandos nos
ipsam adhuc patit̾ uniere in nobis et
grauiter affligere nos. ut sentiamius qͥd
nobis gr̃a prestet. et semꝑ ad illius auxi¬
liũ recurramius: sic et de minorib istis
pectatis pia dispensatione nobiscã agit.
ut non penitus anftrantur. scd in illis
nos crudiat deus. et cũ minuna cauere
non possumus. cern sunus qd non nr̃is
uirib maiora superemus: semperq tuno¬
rati et omnino solliciti sunus. quomodo
cus gratiam nou amittanins. quam
nobis tam multipliciter necessariã esse
sentimus.

Expanded text:
Sicut enim de concupiscentia diximus quod, licet damnationem abstulerit, quia juxta Apostolum: Nulla damnatio est his qui sunt in Christo Jesu ; tamen ad humiliandos nos ipsam adhuc patitur vivere in nobis, et graviter affligere nos, ut sentiamus quid nobis gratia praestet, et semper ad illius auxilium recurramus: sic et de minoribus istis peccatis pia dispensatione nobiscum agitur, ut non penitus auferantur; sed in illis nos erudiat Deus, ut cum minima cavere non possumus, certi simus quod non nostris viribus majora superemus; semperque timorati et omnino solliciti simus quomodo ejus gratiam non amittamus, quam nobis tam multipliciter necessariam esse sentimus.
Abbreviated transcription (Latin):
sui dimuntione uel aute uocem uel posi
uecem: sic filius dei assũpsit carnẽ. non
conmixtionẽ passus nec diminutionẽ:
nec ante carnem. nec per carnẽ. Apud
patrẽ inuisibilis: sed hic manus nostre
tractauerunt de uerbo uite: et quod crat
ab untio uidimnus oculis nr̃is. ⁊xc aũt
uerbũ quia carnc̃ purissimã et animã

Expanded text:
sui diminutione vel ante vocem vel post sui diminutione vel ante vocem vel post vocem, sic Filius Dei assumpsit carnem, non commistionem passus, neque diminutionem, nec ante carnem nec post carnem. Apud Patrem invisibilis: sed hic manus nostrae tractaverunt de Verbo vitae; et quod erat ab initio, vidimus oculis nostris. Hoc autem Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
non habitas tanqͣm habitas contẽpserũt.
relinquentes oĩa propter ipsũ. sicut et
ipse reliquit oĩa ꝓpter ipsos. scquunt:
eum quecunq icrit. Huismodi autẽ
umitatio ualidissimũ mͥ argumentũ
esi. qd̃ ci passio saluatoris et similitudo
humanitatis. in meã transeunt utili¬
tatem. Hic enam sapor: hic fructus ẽ
cauerit facere tecũ illa maiestas. Oe
omnib que in celo et sub celo sunt dicit
et facta sunt. Et quid facilius dictu:
Sed mnquid solo u̾bo factũ esi. cũ te
quẽ fecerat refecit: Trignita et trib
annis suꝑ tercã uisus. ⁊ cũ hoĩb cõuer¬
satus. ctiam habuit in factis calum¬
matores. in dictis insultatores: non ha¬
lens ubi caput suũ reclinarit. Quart
bit: Quia uerbũ a sua subtilitate descẽ¬
derat. et grossius acceperat indumentũ:
nam caro factũ erat: et ideo grossiori ⁊
morosiori opere utebatire. Sicut autem
cogitatio uestit sibi uoccm corporcam absq

Expanded text:
non habitas tanquam habitas contempserunt, non habitas tanquam habitas contempserunt, relinquentes omnia propter ipsum, sicut et ipse reliquit omnia propter ipsos, sequuntur eum quocunque ierit. Hujusmodi autem imitatio validissimum argumentum mihi est quod passio Salvatoris et similitudo humanitatis in meam transeunt utilitatem. Hic enim sapor, hic fructus estm magnificaverit facere tecum illa majestas. De omnibus quae in coelo et sub coelo sunt, dixit, et facta sunt . Et quid facilius dictu? Sed nunquid solo verbo factum est, cum te quem fecerat refecit? Triginta et tribus annis super terram visus, et cum hominibus conversatus, etiam habuit in factis calumniatores, in dictis insultatores, non habens ubi caput suum reclinaret. Quare hoc? Quia Verbum a sua subtilitate descenderat, et grossius acceperat indumentum. Nam caro factum fuerat, et ideo grossiori et morosiori opere utebatur. Sicut autem cogitatio vestit sibi vocem corpoream absque
Abbreviated transcription (Latin):
uestigia cis. Alioquin etiã exquiret᷑
a me sangins iustus qui effusus ẽ
suꝑ terrã: nec ĩmimis ero ab illo
tam singulari scelere iuideorũ. qd̃
uidel tante caritati ingratꝰ fucrĩ:
qd̃ spiritm gr̃e contuncliã feceru.
qd̃ sanguinẽ testamenti pollutum
duxerim: qd̵ conculcauerĩ filiũ dei.
Sunt pleriq qui laborẽ et dolorem
patutur. sed necessitas in causa
ẽ. non uoluntas: et hi non sunt cõ¬
formes ymaguns filii de. Sunt qͥ
ex uoluntatẽ sustinent: sed non est
cis sors neq pars in sermone isto.
Digilat tota nocte lururiosus non
solũ patienter sẽd et libenter ut suam
expleat uoluptatẽ: uigilat raptor ferro¬
uestitus. ut diripiat predam: uigilat
fur ut domũ ꝑfodiat alienã: sed hi oẽs
et horũ sumles. longe sunt a labore et
dolorc quem considerat dñs: hoĩes autẽ
bonc uoluntatis qui xp̃iana uoluntate
duuitias parꝑtate cõmutarunt. uel ctiã

Expanded text:
vestigia ejus. Alioquin etiam exquiretur 889 vestigia ejus. Alioquin etiam exquiretur 889 a me sanguis justus, qui effusus est super terram, nec immunis ero ab illo tam singulari scelere Judaeorum: quod videlicet tantae charitati ingratus fuerim, quod spiritui gratiae contumeliam fecerim, quod sanguinem testamenti pollutum duxerim, quod conculcaverim Filium Dei. 12. Sunt plerique qui laborem et dolorem patiuntur; sed necessitatis in causa est, non voluntas: et hi non sunt conformes imagini Filii Dei. Sunt qui ex voluntate sustinent; sed non est eis sors neque pars in sermone isto. Vigilat tota nocte luxuriosus, non solum patienter, sed et libenter, ut suam expleat voluptatem; vigilat raptor vestitus ferro, ut diripiat praedam; vigilat fur, ut domum perfodiat alienam. Sed hi omnes et horum similes longe sunt a labore et dolore quem considerat Dominus. Homines autem bonae voluntatis, qui Christiana voluntate divitias paupertate commutaverunt, vel etiam
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt aque iste usq ad animã eius.
a uiuentute mea. Laborauit susti¬
nens: manus eius in laboribz ser¬
uierunt. De dolore. uide quid dixe¬
rit. O uos cẽs qui transitis ꝑ uiã:
attendite et uidete si ẽ dolor sicut do¬
lor meus. Uere languores nr̃os ip̃e
tulit: ⁊ dolores nr̃os ipse portauit.
uir dolorũ pauper ⁊ dolens: tẽptat
per oĩa absq pcto. Et in uita passi¬
uam habuit actionẽ ⁊ et in morte pas¬
sionem actiuã sustiniit: dũ salutem
operarit᷑ in medio terct. Prouide me¬
mor ero qͣuidra fuero laborũ illorũ.
quos ꝑtulit in predicando: fatigatio¬
nũ in discurrendo: tẽptationũ in ie¬
uinando: uigiliarũ in orando: lacri¬
marũ in cõpaticudo. Recordabor etiã
dolorũ cius. cõuitior. sputor. colapho¬
rũ. subsannationũ. exprobrationũ.
suꝑ cũ abundantius transicrũt. Facit
ergo mͥ fortitudo. facit similitudo:
scd si accesscrit ctiã imitatio. ut scquar

Expanded text:
verunt aquae istae usque ad animam ejus. verunt aquae istae usque ad animam ejus. a juventute mea . Laboravit sustinens, manus ejus in laboribus servierunt. De dolore vide quid dixerit: O vos omnes qui transitis per viam, attendite, et videte si est dolor sicut dolor meus . Vere languorestros ipse portavit , vir dolorum, pauper et dolens, tentatus per omnia absque peccato. Et in vita passivam habuit actionem, et in morte passionem activam sustinuit, dum salutem operaretur in medio terrae. Proinde memor ero, quandiu fuero, laborum illorum quos pertulit in praedicando, fatigationum in discurrendo, tentationum in jejunando, vigiliarum in orando, lacrymarum in compatiendo. Recordabor etiam dolorum ejus, conviciorum, sputorum, colaphorum, subsannationum, exprobrationum, super eum abundantius transierunt. Facit ergo mihi fortitudo, facit similitudo, sed si accesserit etiam imitatio, ut sequar
Abbreviated transcription (Latin):
tis deprchenderit sacramentũ. Ideo ha¬
bitu et ommi habitu inuentꝰ ẽ ut hõ:
nec in eo quantũ ad nature debitũ.
signũ aliquod singularitatis apparu¬
it. Quia crum ita inuentꝰ est: ideo
crucifixus. Paucis autem reuclauit
scipsũ ut essent qui crederent. rcliquis
aũt absconditus ẽ: ꝙ si cognouissent
nunqͣm dcũ glorie crucifixissent. Ad hoc
ctiã illi singulari pct̃o ignorantiam
copulauit: ut sub aliquã iusticie uni¬
bra ignorantib posset ignosci. Quo
aũt nobis in hereditatem reliquerat ille
uetustus adam qͥ fugit a facie dei: la¬
borem uidl ⁊ dolorcm. Daborcin in acti¬
one: dolorci in passione. Ron hoc ip̃e
audierat in paradiso quã acceperat ut
operaret᷑ et custodirit illũ. Operaretur
delectabiliter: tustodiret fideliter ⁊ sibi
et postcris suis. Cristus dñs laborem
et dolorc̃ consideraunt. ut traderet eos ĩ
manus suas: ĩmo se magis in manꝰ
corũ. infixus in luno profundi: et ĩtra¬

Expanded text:
tis deprehenderet sacramentum. Ideo hatis deprehenderet sacramentum. Ideo habitu, et omni habitu inventus est ut homo; nec in eo, quantum ad naturae debitum, signum aliquod singularitatis apparuit. Quia enim ita laventus est, ideo crucifixus. Paucis autem revelavit se ipsum, ut essent qui crederent; reliquis autem absconditus est: Quia si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Ad hoc etiam illi singulari peccato ignorantiam copulavit, ut sub aliqua justitiae umbra ignorantibus posset ignosci. 11. Duo autem nobis in haereditatem reliquerat ille vetustus Adam qui fugit a facie Dei, laborem videlicet, et dolorem: laborem in actione, dolorem in, passione. Non hoc ipse audierat in paradiso, quem acceperat ut operaretur, et custodiret illum; operaretur delectabiliter, custodiret fideliter, et sibi, et posteris suis. Christus Dominus laborem et dolorem consideravit, ut traderet eos in manus suas; imo se magis in manus eorum, infixus in limo profundi, et intra
Abbreviated transcription (Latin):
rantes te torrente uoluptatis tuc:
qui sic ꝑfundis crucifigentes te olco
miscricordie tuc: Datit igit quia
enda omniũ gencra pctor. Sid qͥs
scit si data ẽ mͥ: Michi data ẽ: quia
alteri dari non potuit. Runqͥd an¬
gelo: Sc̃d ille nõ eguit. Runquid
diabolo: Sed ille nõ resurgit. Deni¬
q non in sumlitudinẽ angeloꝵ. absit
antem ut in similitudinẽ demonũ.
scd in similitudinẽ hominũ factus ẽ:
et habitu ĩuenrtꝰ ut homo. Exmani¬
uit crã scinctipsũ. formã serui accipi¬
ens. Filius erat et factus ẽ tanqͣm ser¬
uus. nec solũ formã seri accepit ut
subesset. sed etiam mali serui ut uapu¬
laret: et serui pcti ut penã solueret. cũ
culpã non haberet. In siclitudinẽ
inqͥt hominũ non hoĩs: quia pͥmus
hõ nec in carne pct̃i. nec in sulitu¬
dine carnis pct̃i creatꝰ est. Cristus cm̃
in bmucrsali hoĩm miseria pressius
et prosundrus se ĩmersit: ne subtilis
ille diaboli oculus magnũ hoc picta¬

Expanded text:
rantes te torrente voluptatis tuae, rantes te torrente voluptatis tuae, qui sic perfundis crucifigentes te oleo misericordiae tuae? 10. Patet igitur quia enda omnium genera peccatorum. Sed quis scit si data est mihi? Mihi data est, quia alteri dari non potuit. Nunquid angelo? Sed ille non eguit. Nunquid diabolo? Sed ille non resurgit. Denique non in similitudinem angelorum, absit autem ut in similitudinem daemonum! sed in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo, exinanivit semetipsum, formam servi accipiens . Filius erat, et factus est tanquam servus. Non solum formam servi accepit, ut subesset; sed etiam mali servi, ut vapularet; et servi peccati, ut poenam solveret, cum culpam non haberet. In similitudinem, inquit, hominum, non hominis; quia primus homo nec in carne peccati, nec in similitudine carnis peccati creatus est. Christus enim in universali hominum miseria pressius et profundius se immersit, ne subtilis ille diaboli oculus magnum hoc pieta
Abbreviated transcription (Latin):
ad ignoscendũ: o qͣm magna multi¬
tudo dulceduns tue dñe. S qͣm longe
sunt cogitationes tue a cogitationib
nr̃is: o qͣm firmata est ctiam suꝑ ĩpi¬
O mistricordia tua. Mira res. Ille
clamat ignosce: iudei crucifige. Nolli¬
ti sunt sermones cius suꝑ oleũ: et isti
sunt iacula. O caritas paticns: sed it
cõpatiens. Caritas patiẽs est: luflicit.
Caritas beragna ẽ: cumulus ẽ. Noli
uinci a malo: caritas abundãs. Scd
uince in bono malũ: superabundãs
est. Non enim sola patientia. scd be
nignitas dei ad porntentiã iideos ad¬
duxit: qr benigna caritas itiam quoᷤ
tolerat amat. et amat tam ardenter.
Patiens caritas dissimulat. expectat.
sustinet delinquentẽ: sed benigna tra¬
hit. adducit. cõuerti facit ab errore uis
suc. deniq cooperit multitudinẽ pcc̃or.
Oiudei lapides estis scd lapidem
ꝑcutitis molliorem de quo resonat
tunius pictatis. et ebullit olcum
caritatis. Quomͦ potabis dñc deside¬

Expanded text:
ad ignoscendum! o quam magna multiad ignoscendum! o quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine! o quam longe sunt cogitationes tuae a cogitationibus nostris! o quam firmata est etiam super impios misericordia tua! Mira 888 res! Ille clamat: Ignosce; Judaei: Crucifige . Molliti sunt sermones ejus super oleum, et isti sunt jacula. O charitas patiens, sed et compatiens! Charitas patiens est, sufficit; charitas benigna est , cumulus est. Noli vinci a malo, charitas abundans; sed vince in bono malum , superabundans est. Non enim sola patientia, sed et benignitas Dei ad poenitentiam Judaeos adduxit; quia benigna charitas etiam quos tolerat amat, et amat tam ardenter. Patiens charitas dissimulat, exspectat, sustinet delinquentem: sed benigna trahit, adducit, converti facit ab errore viae suae, denique cooperit multitudinem peccatorum. O Judaei, lapides estis, sed lapidem percutitis molliorem, de quo resonat tinnitus pietatis, et ebullit oleum charitatis! Quomodo potabis, Domine, deside
Abbreviated transcription (Latin):
tic foncam: octasiones indignationis
plurimas et ꝑmaximas minĩstrantes.
Sed quid hor fouca. ad abyssũ man¬
suctuduns tue: Actribuentes mala ꝓ
bonis foucam foderũt: sed caritas non
icritaf. non precipitat᷑. nũqͣm excidit.
non in foncam ruit: et pro retributis
malis cumulat bona. Absit. ut musce
moriture exterminent suauitatẽ ungut̃¬
ti. quod de mo corpore fluit: qr apud si¬
nũ tuũ miscricordia. et copiosa apud
cũ rec̃ptio. Musce moriture miscrie
sunt. musce moriture blasphenue sũt.
musce moriture insultationes sũt: qͣs
tibi reddit generatio p̃ua ⁊ exasperãs.
Tu autem quid: In ipsa elenatione
manuũ tuarũ cũ iam sacrificiũ ma¬
tutinũ in holocaustũ uerspertinũ trã¬
siret: in ipsa inqͣm u̾tute incensi qͦd
celos ascendebat. terrã operiebat. miseros
respergebat: exaudiendus pro reuerc̃tia
tua clamas. pat̾ ignosce illis. q nesci¬
unt quid facr̃t. O qͣm multus es

Expanded text:
tiae foveam, occasiones indignationis tiae foveam, occasiones indignationis plurimas, et quam maximas ministrantes. Sed quid horum fovea ad abyssum mansuetudinis tuae? Retribuentes mala pro bonis foveam foderunt; sed charitas non irritatur, non praecipitatur, nunquam excidit, non in foveam ruit, et pro retributis malis cumulat bona. Absit ut muscae moriturae exterminent suavitatem unguenti , quod de tuo corpore fluit! quia apud sinum tuum misericordia, et copiosa apud eum redemptio. Muscae moriturae, miseriae sunt; muscae moriturae, blasphemiae sunt; muscae moriturae, insultationes sunt, quas tibi reddit generatio prava et exasperans. 9. Tu autem quid? In ipsa elevatione manuum tuarum, cum jam sacrificium matutinum in holocaustum vespertinum transiret; in ipsa, inquam, virtute incensi, quod coelos ascendebat, terram operiebat, inferos respergebat, exaudiendus pro reverentia tua clamas: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. O quam multus es
Abbreviated transcription (Latin):
gressoribz rogauit ut non perirent.
Pater ignosce illis: quia nesciunt
qͥd faciunt. Uolat irreuocabile u̾bũ
tuũ dñe: nec reuertet᷑ ad te uacim̃.
sed facict ad qͦd misisti. Tide nũc
opera dñi que posuit prodigia super
terrã. Flagellis cesus. spims corona¬
nis. cdains confossus. affirus patibu¬
lo. obprobeus saturatus. omniũ tamen
dolorum ĩmemor ait. ignosce illis. Hĩc
multe miserie corporis: hinc multe mi¬
scricordie cordis: huic dolores. hinic mi¬
strationes: hinc olcũ exultationis: hĩc
gutte sanguinis decurrentis in terrã
Misericordie dr̃a multe: sed et miserie
dñi multe. Uincent ne miserie imstri¬
cordias: an misericordie miscrias supe¬
rabunt: Uincant miscricordie tue an¬
tique dñc: uircat sapientia maliciã:
magna enim illor miquitas. scd nũ¬
quid non maior pictas tua dñe: Mul¬
tũ per omnẽ modũ. Runqͥd redditur
pro bono malũ ait. qr foderũt foucã
anune mce: Plane federunt ĩpaticu¬

Expanded text:
gressoribus rogavit, ut non perirent: gressoribus rogavit, ut non perirent: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Volat irrevocabile verbum tuum, Domine, nec revertetur ad te vai. Vide nunc opera Domini, quae posuit prodigia super terram. Flagellis caesus est, spinis coronatus, clavis confossus, affixus patibulo, opprobriis saturatus; omnium tamen dolorum immemor: Ignosce, ait, illis. Hinc multae miseriae corporis, hinc misericordiae cordis, hinc dolores, hinc miserationes, hinc oleum exsultationis, hinc sanguinis guttae decurrentis in terram. Misericordiae Domini multae, sed et miseriae Domini multae. Vincentne miseriae misericordias, an misericordiae miserias superabunt? Vincant misericordiae tuae antiquae, Domine, vincat sapientia malitiam. Magna enim illorum iniquitas: sed nunquid non major pietas tua, Domine? Multum, per omnem modum. Nunquid redditur pro banimae meae? Plane foderunt impatien