comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cotam gͥ memini. Itẽ quicqͥd intelligo. intellig̾e me scio.
& scio me uelle quicqͥd uolo. Qͥcquid autẽ scio: memini.
Totam gͥ intelligñtiam: totamq uoluntatẽ meã memini
Similit̾ cum hec tria intelligo: tota simul intelligo. Neq
enĩ quicꝗͣ intelligibilium ñ intelligo: nͥ qͦd ignoro. Qͦ d
autem ignoro: nec memini nec uolo. Q cquid itaq intelli¬
gibilium ñ intelligo: conseq̃nt̾ aẽ n̾memini nec uolo. qͥc¬
quid gͦ intelligibilium memini & uolo: conseq̃nt̾ intelligo
uoluntas &ẽ mea totã intelligñtiã. totamq memoriã meam
capit: dum toto utor qͦd intelligo & memini. Quappt̾ qͣndo
inuicẽ a singłis & omĩa capunit᷑: equalia sunt. cota singula
totis singłis. & tota singula simul omnib totis: & hȩc tria
unum. una uita. una mens. una essentia. De qͥrenda imag
am gͥ ascendendum ẽ qualib cumq intentionis uirib ad
illã summã &e altissimã eẽntiam: ciꝰ impar imago ẽ hu¬

Expanded text:
memini. Item quidquid intelligo, intelligere me scio, et scio me velle quidquid volo: quidquid autem scio memini. Totam igitur intelligentiam, totamque voluntatem meam memini. Similiter cum haec tria intelligo, tota simul intelligo. Neque enim quidquam intelligibilium non intelligo, nisi quod ignoro. Quod autem ignoro, nec memini, nec volo. Quidquid itaque intelligibilium non intelligo consequenter etiam nec memini, nec volo. Quidquid autem intelligibilium memini et volo, consequenter intelligo. Voluntas etiam mea totam intelligentiam totamque memoriam meam capit, dum toto utor quod intelligo et memini. Quapropter quando invicem a singulis et tota omnia capiuntur, aequalia sunt tota singula totis singulis, et tota singula simul omnibus totis; et haec tria unum, una vita, una mens, una essentia. CAPUT XII. 19.  ascendendum est qualibuscumque intentionis viribus ad illam summam et altissimam essentiam, cujus impar imago est hu
Abbreviated transcription (Latin):
Iam uͦ usus t̾cius in uoluntate ẽ ꝑtractante illa quȩ memo¬
ria & intelligñtia continent᷑ siue ad aliquid ea referat. sue
eoꝵ fine delectata conqͥescat. Uti ẽ enim. assumere aliqͥd ĩ
facultatẽ uoluntatis. frui ẽ autem uti cũ gaudio. ñ adhu
spei s iam rei. Proinde oninis qui fruitur utit᷑. assumit
enĩ aliquid in facultatem uoluntatis cum fine delectatiõis
Hon autẽ omnis qui utitur fruit᷑: si id qͦd in facultatẽ uo¬
luntatis assumit. ñ ꝓpt̾ illum ipsũ s ꝓpt̾ aliud appetiuit.
uitȩ. s una uita. nec tres m̃tes s una mens: c̃seqnt̾ utiq
nec tres substantiȩ sunt. s una substantia ẽ. Memoria qͥp¬
pe qͦd uita & mens & substantia đr: ad se ipsã đr. Qd ucro
memoria dđr: ad aliquid relatiue dr̃. Hoc de intelligñtia
quoq & uoluntate dixerim. Et intelligñtia quippe & uo¬
luntas: ad aliquid dr̃. uita ẽ autem una quęq ad seipsa:

Expanded text:
Jam vero usus tertius in voluntate est, pertractante illa quae in memoJam vero usus tertius in voluntate est, pertractante illa quae in memoria et intelligentia continentur, sive ad aliquid ea referat, sive eorum fine delectata conquiescat. Uti enim, est assumere aliquid in facultatem voluntatis: frui est autem, uti cum gaudio, non adhuc spei, sed jam rei. Proinde omnis qui fruitur, utitur; assumit enim aliquid in facultatem voluntatis, cum fine delectationis: non autem omnis qui utitur, fruitur; si id quod in facultatem voluntatis assumit, non propter illud ipsum, sed propter aliud appetivit.vitae, sed una vita; nec tres mentes, sed una mens: consequenter utique, nec tres substantiae sunt, sed una substantia. Quod pe, quae vita et mens et substantia dicitur, ad se ipsam dicitur: quod vero memoria dicitur, ad aliquid relative dicitur. Hoc de intelligentia quoque et de voluntate dixerim: et intelligentia quippe et voluntas ad aliquid dicuntur. Vita est autem unaquaeque ad se ipsam,
Abbreviated transcription (Latin):
tiam intelligentiam uoluntatẽ. In his enuim trib in soro
solent ce ingenia paruuloꝵ: cuiusmodi p̾ferant indolan
Quanto quippe tenaciꝰ & facilius puer meminit. qͣntoq
acrius intelligit & studet ardentius: tanto ẽ laudabilioris
ingenii. Cũ uͦ de cuiusq doctrina querit᷑. ñ quanta firms¬
tate ac facilitate meminerit. uł quanto acumine inteli¬
gat: s qͥd meminerit & quid intelligat querit᷑. Et qua
ñ tantũ ꝗͣ doctus sit consideratur laudabilis anim̃. sõ
uelit prius: deinde quantũ uelit. Cunc enĩ laudand :
animꝰ uehement̾ amans: cũ id qͦd amat. uehem̃t᷑ amandũe.
Cum gͦ dicunt̾ hȩc tria. ingeniũ. doctrina. usus: prinu hor
considerat᷑ in illis trib. quid possit quisq memoria. unel¬
ligentia. uoluntate. Scđm eoꝵ consid̾at᷑ quid habeat qͥsq
in memoria &e intelligñtia. quo studiosa uoluntate ꝑuent.

Expanded text:
riam, intelligentiam, voluntatem. In his enim tribus inspici riam, intelligentiam, voluntatem. In his enim tribus inspici solent etiam ingenia parvulorum cujusmodi praeferant indolem. Quanto quippe tenacius et facilius puer meminit, quantoque acutius intelligit, et studet ardentius, tanto est laudabilioris ingenii. Cum vero de cujusque doctrina quaeritur, non quanta firmitate ac facilitate meminerit, vel quanto acumine intelligat; sed quid meminerit, et quid intelligat quaeritur. Et quia non tantum quam doctus sit, consideratur laudabilis animus, sedvelit prius, deinde quantum velit. Tunc enim laudandus est animus vehementer amans, cum id quod amat vehementer amandum est. Cum isque memoria, intelligentia, et voluntate. Secundum eorum consideratur, quid habeat quisque in memoria, et intelligentia, quo studiosa voluntate pervenerit.
Abbreviated transcription (Latin):
sit. qͦd solum eẽ se certa ẽ. Sic enim cogitat ignẽ ut aerẽ.
& quicqͥd aliud corporis cogitat. Heq ullomͦ fieri possa
ut ita cogitaret id qͦd ipsa ẽ: quẽ admodũ cogitat id
qͦd ipsa ñ ẽ. ꝑ phantasiam quippe imaginariã cogitat
hȩc omĩa: siue ignem siue aerẽ. siue illud uł illud corpꝰ.
partẽ ue ullam. seu compaginẽ temꝑationẽq corporiᷤ.
Nec utiq ista omĩa: s aliquid horum ẽẽ đr. Siquid
autẽ hoꝵ eẽt : alit̾ id ꝗͣ cȩtera cogitaret. ñ scilicet per
imaginale figmentũ sicut cogitantur absentia. quȩ
sensu corporis cacta sunt. siue omnino ipsa siue enisdẽ gu̾is
aliqua.s quadam int̾iore ñ simulata s uera p̾sentia. Non
enim quicq̃ illi ẽ seipsa p̾sentus: sic̃ cogitat uiuere se. & me
gat. ut tale aliquid eẽ se putet. quicqͥd ei de se remanet.
ẽ: tria hȩc potissimũ considerata traccemꝰ. meno¬

Expanded text:
sit, quod solum esse se certa est. Sic enim cogitat ignem aut aerem, sit, quod solum esse se certa est. Sic enim cogitat ignem aut aerem, et quidquid aliud corporis cogitat. Neque ullo modo fieri posset ut ita cogitaret id quod ipsa est, quemadmodum cogitat, id quod ipsa non est. Per phantasiam quippe imaginariam cogitat haec omnia, sive ignem, sive aerem, sive illud vel illud corpus, partemve illam, seu compaginem temperationemque corporis; nec utique ista omnia, sed aliquid horum esse dicitur. Si quid autem horum esset, aliter id quam caetera cogitaret, non scilicet per imaginale figmentum, sicut cogitantur absentia, quae sensu corporis tacta sunt, sive omnino ipsa, sive ejusdem generis aliqua; sed quadam interiore, non simulata, sed vera praesentia non enim quidquam illi est se ipsa praesentius: sicut cogitat vivere se, et megat, ut tale aliquid se esse putet; quidquid ei de se remanet, mum considerata tractemus, memo
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd illi m̃tem ipsam dicunt eẽ substantiã. in quo sub¬
iecto sit intelligentia. Isti autem ipsam m̃tẽ in subiecto
eẽ dicunt: corpore scilicet. cuius compositio uł tempe¬
ratio ẽ. Unde conseqñt̃ cẽ intellignͣtiam quid aliud qͣ
in eodẽ subiecto corpore existimant. qui om̃s ñ adu̾tunt
mentẽ nosse. se. &̃ cum querit se sic̃ iã ostendimꝰ. Nullom
autẽ recte đr sciri aliqua res: dum eiꝰ ignorat᷑ substantia.
Qua ꝓpt̾ cum se mens nouit: substantiam suã nouit. &e
cum de se certa ẽ: de substantia sua certa ẽ. Certa ẽ autẽ
de se. sicut conuincunt ea quȩ supra dicta sunt: nec om¬
nino certa ẽ. utrum aer an ignis sit. an aliqͦd corpus.
uł aliquid corporis. Non ẽ gͦ aliquid eoꝵ. totumq illd̾
qͦd se iubetur ut nou̾it ad hoc ꝑtinet. ut certa sit ñ se
eẽ aliquid eoꝵ de quib incerta ẽ. idq solum eẽ se certa

Expanded text:
quod illi mentem ipsam dicunt esse substantiam, in quo subquod illi mentem ipsam dicunt esse substantiam, in quo subjecto sit intelligentia: isti autem ipsam mentem in subjecto esse dicunt, corpore scilicet cujus compositio vel temperatio est. Unde consequenter etiam intelligentiam quid aliud quam in eodem subjecto corpore existimant? 16. Qui omnes non advertunt, mentem nosse se etiam cum quaerit se, sicut jam ostendimus. Nullo modo autem recte dicitur sciri aliqua res, dum ejus ignoratur substantia. Quapropter, cum se mens novit, substantiam suam novit; et cum de se certa est, de substantia sua certa est. Certa est autem de se, sicut convincunt ea quae supra dicta sunt. Nec omnino certa est, utrum aer, an ignis sit, an aliquod corpus, vel aliquid corporis. Non est igitur aliquid eorum: totumque illud quod se jubetur ut noverit, ad hoc pertinet ut certa sit non se esse aliquid eorum de quibus incerta est, idque solum esse se certa
Abbreviated transcription (Latin):
si dubitat: unde dubitat &e meminit. si dubitat: dubita¬
re se intelligit. si dubitat: certus eẽ uult. si dubitat: cogi¬
tat. si dubitat: scit se nescire. si dubitat: iudicat non se
temere consentire oportere. Qͥsquis gͥ aliunde dubitat:
de his omĩb dubitare ñ deb&e. quȩ si ñ eent: de ulla re
dubitare ñ posset. Hec omnia qui uł corpus ut composi¬
tionẽ. seu temꝑationẽ corporis eẽ mentem putant: in
subiecto ẽẽ uolunt uideri. ut substantia sit aer. uł ignis.
siue aliud aliquod corpus qͦd mentẽ putant. intelligen¬
tia uͦ ita insit huic corpori sic̃ qualitas eiꝰ. ut illud subiec¬
tum sit. hȩc in subiecto. subiectum scilicet mens quã corp̃
ẽẽ arbitrantur. In subiecto autem intelligntia siue quid
aliud eoꝵ quȩ certa nob̃ eẽ commemorauimꝰ. Iuxta opi¬
nantur &ẽ illi qui mentẽ ipsam negant ẽẽ corpus: s cõ¬
paginem aut temꝑationẽ corporis. Hoc enim int̾ est.

Expanded text:
si dubitat unde dubitet, meminit; si dubitat, dubitasi dubitat unde dubitet, meminit; si dubitat, dubitare se intelligit; si dubitat, certus esse vult; si dubitat, cogitat, si dubitat, scit se nescire; si dubitat, judicat non se temere consentire oportere. Quisquis igitur aliunde dubitat, de his omnibus dubitare non debet: quae si non essent, de ulla re dubitare non posset. 15. Haec omnia, qui vel corpus vel compositionem seu temperationem corporis esse mentem putant, in subjecto esse volunt videri, ut substantia sit aer, vel ignis, sive aliquod aliud corpus, quod mentem putant; intelligentia vero ita insit huic corpori, sicut qualitas ejus: ut illud subjectum sit, haec in subjecto; subjectum scilicet mens quam corpus esse arbitrantur, in subjecto autem intelligentia, sive quid aliud eorum quae certa nobis esse commemoravimus. Juxta opinantur etiam illi qui mentem ipsam negant esse corpus, sed compaginem aut temperationem corporis. Hoc enim interest,
Abbreviated transcription (Latin):
fruendũ ẽ. Hec ẽ alia uita hominis uiciosa. atq culpa¬
bilis. ꝗͣ male utens & male fruens: dequare ñ ẽ nẽ dis¬
serendi locus. S q̾m de natura m̃tis agit᷑.: remoueam a¬
c̃sideratione nr̃a om̃s notitias. quȩ capiunt᷑ exͥnsecus
ꝑ sensus corporis. & ea quȩ posuimꝰ om̃s iñtes de se ipsas
nosse certasq eẽ diligenti attendamus. Utrum enĩ ae¬
ris sit uis. uidendi. reminiscendi. intelligendi. uolendi. co¬
gitandi. discendi. udicandi. an ignis. an cerebri. ansan¬
guinis. an athomoꝵ. anpret̾ usitata quatuor elem̃ta.
quinti nescio cuius corporis. an ipsius carnis nr̃ȩ cõpago.
uł temꝑam̃tum hȩc efficere ualeat: dubitauert̾ homi¬
nes: & alius hoc. aliis illud affirmare conat᷑ ẽ. Uiuere se
tam̃ & meminisse. & intellig̾e. & uelle. & cogitare. & scire.
& iudicare quis dubitet: quando qͥdẽ &̃ si dubitat. uiuit.

Expanded text:
fruendum est. Nec est alia vita hominum vitiosa atque culpafruendum est. Nec est alia vita hominum vitiosa atque culpabilis, quam male utens et male fruens. De qua re non est nunc disserendi locus. consideratione nostra omnes notitias quae capiuntur extrinsecus per sensus corporis; et ea quae posuimus, omnes mentes de se ipsis nosse certasque esse, diligentius attendamus. Utrum enim aeris sit vis vivendi, reminiscendi, intelligendi, volendi, cogitandi, sciendi, judicandi; an ignis, an cerebri, an sanguinis, an atomorum, an praeter usitata quatuor elementa quinti nescio cujus corporis, an ipsius carnis nostrae compago vel temperamentum haec efficere valeat, dubitaverunt homines: et alius hoc, alius aliud affirmare conatus est. Vivere se tamen et meminisse, et intelligere, et velle, et cogitare, et scire, et judicare quis dubitet? Quandoquidem etiam si dubitat, vivit:
Abbreviated transcription (Latin):
aliud corpꝰ. & aliud aliȩ: sic̃ supra commemoraui. Omnes¬
enim tam̃ se intellig̾e nouert̾. & eẽ & uiuere. s intellig̾e
ad id qͦd intelligunt referunt: eẽ autẽ & uiuere ad se ipsa.
Et nulli ẽ dubium nec quẽꝗͣ intellig̾e qui ñ uiuat: nec
quẽꝗͣ uiuere qui ñ sit. Ergo conseqnt̾ & eẽ & uiuere id
qͦd intelligit. ñ sicuti ẽ cadauer qͦd ñ uiuit: nec sic̃ uiuit
anima quȩ ñ intelligit. s propͥo quodã eodemq p̾stan¬
tiore mͦ. Item uelle se sciunt. neq hoc posse queꝗͣ qui ñ
sit. & qui ñ uiuat: parit̾ sciunt. Itemq ipsam uolunta¬
tem referunt ad aliquid: qͦd ca uoluntate uolunt. Memi¬
nisse se &ẽ sciunt: simulq sciunt qͦd nemo meminissae.
gentia: multarũ rerum notitia atq scientia c̃tinet᷑. uo¬
luntas autẽ ad est: ꝑ quã fruam eis ut utam̃. fruimur
enim cognitis: in quib uoluntas ipsa ꝓpt̾ se ipsã delecta¬
ta conquiescit. Utimur uͦ eis: quȩ ad aliud referimꝰ quo

Expanded text:
pra commemoravi: omnes tamen se intelligere noverunt, et esse et vivere; sed intelligere ad id quod intelligunt referunt, esse autem et vivere ad se ipsas. Et nulli est dubium, nec quemquam intelligere qui non vivat, nec quemquam vivere qui non sit. Ergo consequenter et esse et vivere id quod intelligit, non sicuti est cadaver quod non vivit, nec sicuti vivat anima quae non intelligit, sed proprio quodam eodemque praestantiore modo. Item velle se sciunt, neque hoc posse quemquam qui non sit et qui non vivat, pariter sciunt: itemque ipsam voluntatem referunt ad aliquid, quod ea voluntate volunt. Meminisse etiam se sciunt; simulque sciunt quod nemo meminisset, moria et intelligentia, multarum rerum notitia atque scientia continentur: voluntas autem adest, per quam fruamur eis vel utamur. Fruimur enim cognitis, in quibus voluntas ipsis propter se ipsa delectata conquiescit: utimur vero eis quae ad aliud referimus quo
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ seruat᷑ iudicet. Nam illas animȩ partes quȩ corporũ suni¬
litudinib informant᷑: &̃ cũ bestiis nos cõmunes habere sen
Sungit. ut &̃ se aliquid eẽ huiusmodi existim&. Ita
enĩ conformat᷑ eis qͦdammͦ. ñ id existendo s putan¬
do ñ qͦ se imaginẽ putet s omĩno illud ipsum: cuĩ imaquẽ
secũ ħt. Uiget quippe in ea iudicium discernendi corpꝰ qͦꝯ
foris relinquat ab imagine. quã de illo secũ gerit. nͥ cũita
expͥmunt᷑ ꝑ easdẽ unagines tanꝗͣ foris sentiant᷑. ñint᷑ cogi¬
tentur. sic̃ dormientib aut furentib aut in aliqua extas

Expanded text:
quae servatur ut judicet. Nam illas animae partes quae corporum simiquae servatur ut judicet. Nam illas animae partes quae corporum similitudinibus informantur, etiam cum bestiis nos communes habere sentjungit, ut etiam se esse aliquid hujusmodi existimet. Ita enim conformatur eis quodam modo, non id existendo, sed putando: non quo se imaginem putet; sed omnino illud ipsum cujus imaginem secum habet. Viget quippe in ea judicium discernendi corpus quod foris relinquit, ab imagine quam de illo secum gerit: nisi cum ita exprimuntur eaedem imagines tanquam foris sentiantur, non intus cogitentur, sicut dormientibus, aut furentibus, aut in aliqua ecstasi
Abbreviated transcription (Latin):
tat. quanto mag̾ secura ẽ qͦd se ñ possit amittere. Ita cum
aliud sit ñ se nosse. aliud ñ se cogitare. neq enim multar̾
doctrinarum ꝑitum ignorare grammaticã dicimꝰ cũ eã non
cogitat. quia de medicinȩ arte cogitat. cũ gͣ aliud sit ũ se nos¬
se. aliud ñ se cogitare: tanta uis ẽ amoris ut ea quȩ cũ amo¬
re diu cogitau̾it. eisq curȩ glutine inheserit. attrahat se¬
cũ ãcum ad se cogitandã qͣd amm redit. Et qr illa corpora
sunt. quȩ foris ꝑ sensus carnis adamauit: eoꝵq diut̾na
quadam familiaritate implicita ẽ. nec sec̃ pot̾ inntrorsus
tamꝗͣ in regionẽ incorporee naturȩ: ipsa corpora inferre
imagines eoꝵ: conuoluit ae rapit facta in sem& ipsa. de
semae ipsa. Dat enim eis formandis quiddã substantiȩ
suȩ. seruat autẽ aliquid quo libero de specie taliũ imagi¬
num udicet. Et hoc magis mens idest rationalis intelligñtia

Expanded text:
tat, quanto magis secura est quod se non possit amittere. Ita cum tat, quanto magis secura est quod se non possit amittere. Ita cum aliud sit non se nosse, aliud non se cogitare neque enim multarum doctrinarum peritum, ignorare grammaticam dicimus, cum eam non cogitat, quia de medicinae arte tunc cogitat: cum ergo aliud sit non se nosse, aliud non se cogitare, tanta vis est amoris, ut ea quae cum amore diu cogitaverit, eisque curae glutino inhaeserit, attrahat secum etiam cum ad se cogitandam quodam modo redit. Et quia illa corpora sunt, quae foris per sensus carnis adamavit, eorumque diuturna quadam familiaritate implicata est, nec secum potest introrsum tanquam in regionem incorporeae naturae ipsa corpora inferre, imagines eorum convolvit, et rapit factas in semetipsa de semetipsa. Dat enim eis formandis quiddam substantiae suae: servat autem aliquid quo libere de specie talium imaginum judicet, et hoc est magis mens, id est rationalis intelligentia,
Abbreviated transcription (Latin):
uiuat. idest ut scđ̃m naturã suam ordinari appetat.
sub eo scilicet: cui subdenda ẽ. supra ea quib p̃ponenda ẽ.
sub illo a quo regi deb&. supra ea quȩ regere debe. Multa enĩꝑ
cupiditatẽ prauã. tanꝗͣ sui sit obligata sicagit. Uidet enim
quedam intrinsecꝰ pulchra p̾stantiore natura quȩ as ẽ. &
cum stare debeat ut eis fruat᷑. uolens eas ibi tribuere. & ñ ex
illo similis illius s ex se ipsa ec̃ qͦd ille ẽ: au̾tit᷑ ab eo mouet̾q
& labitur inminus & minus. qͦd putat᷑ ampliꝰ e ampliꝰ. ꝑ
nec ipsa sͥ. nec ei quicꝗͣ suffic̃ recedenti ab illo qui sołꝰ suffic̾.
Idõq ꝑ egestatẽ ac difficultatẽ fit nimis intenta. in actiones
suas & inquietas delectationes quas ꝑ eas collig̃. Atq ita cu¬
piditate adquirendi notitias: ex his quȩ foris sunt. quoꝵ
cognitum genus amat. & sentit amitti posse: nͥ impensa
cura teneãtur. ꝑdit securitatẽ. tantoq se ipsam minꝰ cogi¬

Expanded text:
at, id est, ut secundum naturam suam ordinari appetat, sub eo scilicet cui subdenda est, supra ea quibus praeponenda est; sub illo a quo regi debet, supra ea quae regere debet. Multa enim per cupiditatem pravam, tanquam sui sit oblita, sic agit. Videt enim quaedam intrinsecus pulchra, in praestantiore natura quae Deus est: et cum stare debeat ut eis fruatur, volens ea sibi tribuere, et non ex illo similis illius, sed ex se ipsa esse quod ille est, avertitur ab eo, moveturque et labitur in minus et minus, quod putat amplius et amplius; quia nec ipsa sibi, nec ei quidquam sufficit recedenti ab illo qui solus sufficit: ideoque per egestatem ac difficultatem fit nimis intenta in actiones suas et inquietas delectationes quas per eas colligit; atque ita cupiditate acquirendi notitias ex iis quae foris sunt, quorum cognitum genus amat et sentit amitti posse, nisi impensa cura teneatur, perdit securitatem, tantoque se ipsam minus cogi
Abbreviated transcription (Latin):
UM gͦ u̾bi grã mens aerẽ se putat: aerẽ intellig̾e
Iputat. setam̃ intelligere scit: aerẽ autẽ se eẽ ñ
scit: s putat. Se cernat qͦd se putat: cernat qͦa scit. hoc ei
remaneat. unde nec illi quidem dubitauert᷑: qui aliuo
atq aliud corpꝰ eẽ mentẽ putauert̾. Heq enim omis men̾

Expanded text:
 gratia, mens aerem se putat, aerem intelligere putat, se tamen intelligere scit: aerem autem se esse non scit, sed putat. Secernat quod se putat, cernat quod scit: hoc ei remaneat, unde ne illi quidem dubitaverunt, qui aliud atque aliud corpus esse mentem putaverunt. Neque enim om
Abbreviated transcription (Latin):
quid corporis ampliꝰ ual&e in corpore: & hoc ẽt int̃
uł omnino cotã animã existimarent. Itaq alian¬
guinẽ. alii cerebrum. alii cor ñ sic̃ scriptura dic̃. confitebo
t dñe in toto corde meo. & diliges dñm dm̃ tuum ex toro
corde tuo. Hoc enim abutendo uł tranferendo uocabuli
d̾r a corpore ad animum: s ipsam omnino particula q¬
poris quã in uiscerib dilaniatis uidemus. eam ẽẽ prtaue¬
runt alii exminutissimis indiuiduisq corpusculis quas
athomos dicunt. c̾currentib in se atq coherentib eã con¬
fici crediderunt. alii aerem . alii ignẽ. substantiã q̃ eẽ dreqꝰ¬

Expanded text:
quid corporis amplius valeret in corpore, et hoc esse mentem, vel omnino totam animam existimarent. Itaque alii sanguinem, alii cerebrum, alii cor, non sicut Scriptura dicit, Confitebor tibi, Domine, in toto corde meo; et, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo : hoc enim abutendo vel transferendo vocabulum ducitur a corpore ad animam: sed ipsam omnino particulam corporis quam in visceribus dilaniatis videmus, eam esse putaverunt. Alii ex minutissimis individuisque corpusculis, quas atomos dicunt, concurrentibus in se atque cohaerentibus, eam confici crediderunt. Alii aerem, alii ignem substantiam ejus e
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ tota seq̃rit s pars quȩ inuenta ẽ: querit partẽ quȩ ñdũ
inuenta ẽ. Hon segͣ mens querit: cuius se nulla pars querit.
Pars enim quȩ inuenta ẽ: ñ sequerit. Pars aut̾ necdũ inuen¬
ta ẽ. nec ipsa se querit: qm̃ ab ea quȩ iam inuenta ẽ parte
Oquerit᷑. qͦcura quia nec tota se querit mens: nec pars ei ul¬
la se querit: se mens omnino ñ querit. Inqͦ mens nosse se¬

Expanded text:
tota se quaerit, sed pars quae inventa est quaerit partem quae nondum inventa est; non se ergo mens quaerit, cujus se nulla pars quaerit. Pars enim quae inventa est, non se quaerit: pars autem quae nondum inventa est, nec ipsa se quaerit, quoniam ab ea quae jam inventa est parte quaeritur. Quocirca, quia nec tota se mens quaerit, nec pars ejus ulla se quaerit, se mens omnino non quaerit. CAPUT V.
Abbreviated transcription (Latin):
ad fidẽ. cur ñ sp̃c quoq sc̾s apatre do genitꝰ. uł credit᷑ uł intelligit᷑
ut filiꝰ &ẽ ipse dicat᷑: Qd nunc in m̃te humana uttũq uestigare
conai᷑. ut ex inferiore imagine in qua nob̃ familiariꝰ natura
ipsa nr̃a quasi int̾rogata respond&e exercitatiorẽ m̃tis
aciẽ ab illuminata creatura ad lum̃ incominutabile diriga¬
mͦ. sitam̃ u̾itas ipsa ꝑseuerau̾it. sic̃ di u̾bum filiũ ẽẽ nullus
xp̃ianꝰ dubitat. ita caritatẽ eẽ spm scm̃. Etgo ad illã imagi¬

Expanded text:
s quoque sanctus a Patre Deo genitus vel creditur vel intelligitur, ut filius etiam ipse dicatur? Quod nunc in mente humana utcumque investigare conamur, ut ex inferiore imagine, in qua nobis familiarius natura ipsa nostra, quasi interrogata respondet, exercitationem mentis aciem ab illuminata creatura ad lumen incommutabile dirigamus: si tamen veritas ipsa persuaserit, sicut Dei Verbum Filium esse nullus christianus dubitat, ita charitate
Abbreviated transcription (Latin):
illa notitia tam̃ inferior ẽ. qr in inferiori natura ẽ. Crrati¬
ta quippe animꝰ: creator autẽ ds. E x quo colligit᷑ qr cũ se
mens ipsa nouit atq approbat. si ẽ eadẽ notitia u̾bum eus.
ut ei sit par omnino. & ȩquale atq identidem: ꝙ neq in¬
ferioris essentiȩ notitia ẽ sic̃ corporis. neq suꝑioris sic̃ dei.
Et cum habeat notitia similitudinẽ ad eam rẽ quã nouit
hoc ẽ cũ notitia ẽ: hȩc ht̃ ꝑfectam & equalem qua mens
ipsa quȩ nouit ẽ nota. Idõq & imago & u̾bum ẽ. quia de
illa expͥmitur. cũ cognoscendo eidem coȩquatur. & est gignai

Expanded text:
quia in inferiore natura est; creatura quippe animus, Creator autem Deus. Ex quo colligitur, quia cum se mens ipsa novit atque approbat, sic est eadem notitia verbum ejus, ut ei sit par omnino et aequale, atque identidem: quia neque inferioris essentiae notitia est, sicut corporis; neque superioris, sicut Dei. Et cum habeat notitia similitudinem ad eam rem quam novit, hoc est, cujus notitia est; haec habet perfectam et aequalem, qua mens ipsa, quae novit, est nota. Ideoque et imago et verbum est, quia de illa exprimitur, cum cognoscendo eidem coaequatur, et est gignenti
Abbreviated transcription (Latin):
Secte gͦ querit᷑ utrum omnis notitia se concepta.¬
u̾bum: an tantum amata notitia. Houimꝰ enĩ:
&ẽ ea quȩ odimus. S nec c̃cepta nec parta dicen¬
da sunt animo: quȩ nobis displicent. Non enĩ omĩa quȩ
quodammͦ tangunt c̾cipiunt᷑. s alia ut tantum nota sũ
ñ tam̃ u̾ba dicantur. sic̃ ista de quib nc̃ agimꝰ. Alit̾ enim
dicunt᷑ u̾ba quȩ spacia tempoꝵ sillabis tenent. siue pro¬
nuntient᷑ siue cogitent᷑: alit̾ omne qͦd notũ ẽ uerbum đr
animo impressum. ꝗͣ diu de memoria ꝓferri & definiri pot̾
quãuis res ipsa displiceat. alit̾ cum placet qͦd m̃te concipit᷑.
Scłm qͦd genus u̾bi accipiendum ẽ qͦd ait apłs. nemo dic̃ dñs

Expanded text:
ecte ergo quaeritur, utrum omnis notitia verbum, an tantum amata notitia. Novimus enim et ea quae odimus: sed nec concepta, nec parta dicenda sunt animo, quae nobis displicent. Non enim omnia quae quoquo modo tangunt, concipiuntur: sed alia ut tantum nota sint, non tamen verba dicantur; sicut ista de quibus nunc agimus. Aliter enim dicuntur verba quae spatia temporum syllabis tenent, sive pronuntientur, sive cogitentur; aliter omne quod notum est, verbum dicitur animo impressum, quamdiu de memoria proferri et definiri potest, quamvis res ipsa displiceat; aliter cum placet quod mente concipitur. Secundum quod genus verbi accipiendum est quod ait Apostolus, Nemo dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
speciei nocȩ similitudinẽ. siue cũ ea placet. siue cũ ei
priuatio displicet: quo circa in quantũ dm̃ nouimꝰ. similes su¬
mus. S ñ ad ȩqualitatẽ similes: qr nec tantũ eũ nouimꝰ q̃ntũ
ipse se. & quẽ ad modũ cũ ꝑsensum corporis discimꝰ coppora. fit
aliqua eoꝵ similitudo in animo nr̃o. quȩ fantasia memoriȩ ẽ.
Hon enim omnino ipsa corpora in animo sunt cũ ea cogitamꝰ.
s eoꝵ similitudines. Itaq cum eas ꝓillis approbamꝰ. erramus.
Error ẽ namq: ꝓ alio alt̾ius ad ꝓbatio. Melior ẽ tam̃ imagi¬
natio corporis in animo ꝗͣ illa species corporis: inquantũ hec

Expanded text:
speciei notae similitudinem, sive cum ea placet, sive cum ejus privatio displicet. Quocirca in quantum Deum novimus, similes sumus: sed non ad aequalitatem similes, quia nec tantum eum novimus, quantum ipse se. Et quemadmodum cum per sensum corporis dicimus corpora, fit eorum aliqua similitudo in animo nostro, quae phantasia memoriae est: non enim omnino ipsa corpora in animo sunt, cum ea cogitamus; sed eorum similitudines: itaque cum eas pro illis approbamus, erramus; error namque est pro alio alterius approbatio: melior est tamen imaginatio corporis in animo, quam illa species corporis, in quantum haec
Abbreviated transcription (Latin):
cent. recteq improbant᷑. approbat᷑ eoꝵ improbatio & placae.
⁊ u̾bum ẽ. & neq uicioꝵ nocitia nob̾ displicet. s ipsa uicia.
Nam placet mͥ qͦd noui. & definio qͥd sit intẽꝑantia. & hoc ẽ
u̾bum qͦ. sicuti sunt in arte nota uicia. & recte approbatur
eoꝵ nocitia. cũ discernit cognitor speciẽ priuationẽq uir¬
tutis. sicuti agere & negare. & ẽẽ & ñ eẽ. Attam̃ uirtute pͥua¬
ri. atq in uicio deficere. dampnabile ẽ: & definire tẽꝑantiã.
u̾bumq eꝰ dicere: ꝑtinet ad artẽ. Morũ autẽ eẽ intempe¬
rantiam ad id ꝑtin&e. qͦd illa arte culpat᷑. sic̃ nosse ac defi¬
nire. quid sit soloecismus. ꝑtinet ad artẽ loquendi. facere
qͦd nc̃ discernere & insinuare uolumꝰ cũ amore notitia.
ẽ ce amor in ubo: & utrĩq in amante atq dicente. S omĩs sedm

Expanded text:
 approbatur eorum improbatio, et placet, et verbum est. Neque vitiorum notitia nobis displicet, sed ipsa vitia. Nam placet mihi quod novi et definio quid sit intemperantia; et hoc est verbum ejus. Sicuti sunt in arte nota vitia, et recte approbatur eorum notitia, cum discernit cognitor speciem privationemque virtutis, sicut aiere et negare, esse et non esse: attamen virtute privari verbumque ejus dicere, pertinet ad artem morum: esse autem intemperantem, ad id pertinet quod illa arte culpatur. Sicut nosse ac definire quid sit soloecismus, pertinet ad artem loquendi: facere gitur, quod nunc discernere ac insinuare volumus, cum amore notitia. est, et amor in verbo, et utrumque in amante atque dicente. CAPUT XI.
Abbreviated transcription (Latin):
catoꝵ. & quantũ cũq illud ẽ quod sp̃ualit̾ sapiunt. eiq congruoᷤ
mores agunt filii dei sunt. In trinsecꝰ enĩ exuimus ueterẽ hominẽ.
& induimus nouum. quoniã ibi deponimꝰ mendatiũ. & loquunt᷑
iu̾tatẽ & cet̾a quibꝰ apłs explicat quid sit ueterẽ hominẽ exiu. &¬
indui nouũ qui scđ̃m dm̃ creatus ẽ in iusticia. ⁊ sci̾tate uitatis.
Et hoc ut faciant iam bapticatos fidelesq adhortat᷑. Qd adhuc
mouendi ñ essent. si hoc in baptismo. iã ꝑfecte factum eẽt. Et tam̃
factum ẽ sicut & salui facti sumus. Saluos eni uos fec̃ ꝑ lauachrũ
regenerationis. S alio loco dic̃ quẽ admodum factũ ẽ hoc. Non so¬
lumn ẽinqut setũ nos psi pͥmtias hibentes p̃o e ipsi in nob̃¬

Expanded text:
catorum, et quantumcumque illud est quod spiritaliter sapiunt eique congruos catorum, et quantumcumque illud est quod spiritaliter sapiunt eique congruos mores agunt, filii dei sunt. intrinsecus enim exuimus ueterem hominem et induimus nouum, quoniam ibi deponimus mendacium et loquimur ueritatem, et cetera, quibus apostolus explicat quid sit exui ueterem hominem et indui nouo, qui secundum deum creatus est in iustitia et sanctitate ueritatis. et hoe ut faciant, iam baptizatos fidelesque adhortatur; quod adhuc monendi non essent, si hoc in baotismo iam perfecte factum esset. et tamen factum est, sicut et salui facti sumus; saluos enim nos fecit per lauacrum regenerationis. sed alio loco dicit quemadmodum hoc factum sit: non solum,
Abbreviated transcription (Latin):
renouationẽ in meliorem statum immortalitatis. & incorruptio¬
nis. qua induemur in resurrectione mortuoꝵ. Nam e ipsam dñs
regenerationẽ uocat. ñ utiq talem qualis fit ꝑ baptismũ: s in qͣ
etiam in corꝑe ꝑficiat᷑ quod nc̃ spũ innouatur in regeneratione
inquit. cum seđit filiꝰ hominis in sede magestatis sue. sedebitis⁊
uos suꝑ duodecĩ sedes uidicantes duodecĩ tribus isrł. Nam in bap¬
tismo quamuis toca & plena fit remissio peccatoꝵ: tñ si continuo
toca & plena etiã homiuiis in et̾na nouitatẽ mutatio fieret: non
dico & in corꝑe quod certe manifestum ẽ adhuc in ueterẽ corru¬
ptionẽ atq in mortẽ tendere in fine pꝰ ta renouandũ. quãdo uere
tota nouitas erit. s excepto corꝑe. si in ipso animo. qui ẽ homo int̾i¬
die in diem adhuc renouatur: nondum totus ẽ renouatꝰ. In tantũ

Expanded text:
renouationem in meliorem statum inmortalitatis et incorruptiorenouationem in meliorem statum inmortalitatis et incorruptionis, qua induemur in resurrectione mortuorum. nam et ipsam dominus regenerationem uocat, non utique talem, qualis fit per baptismum, sed in qua etiam corpore perficietur quod nunc spiritu incoatur: in regeneratione, inquit, cuuos super duodecim sedes iudicantes duodecim tribus Israhel. nam in baptismo quamuis tota et plena fiat remissio peccatorum, tamen, si continuo tota et plena etiam hominis in aeternam nouitatem mutatio fieret—non dico et in corpore, quod certe manifestum est adhuc in ueterem corruptionem atque in mortem tendere in fine postea renouandum, quando uere tota nouitas erit, sed excepto corpore si in ipso animo, qui est homo interidie in diem adhuc renouatur, nondum totus est renouatus; et in qu
Abbreviated transcription (Latin):
nauert̃ uirgines enũ ꝑmansert̃ & ñ ẽ inuentum in os eoꝵ m̃dati¬
um. quia in reprehensibiles sunt. Frofecto idõsunt inreprehensi¬
biles. quia se ipsos ueracit̾ reprehend̾unt. & idõ ñ ẽ inuentũ in ore
coꝵ mendatiũ quia si dicerent se peccatum ñ habe se ipsos deciꝑẽt.
dõ ñ peccat & non potest peccare. quia semen eiꝰ iipso manet. Et
si quid aliud eo modo dictum ẽ multum fallunt᷑. minꝰ consid an
do scͥpturas. ñ enĩ adu̾tunt eos quosq fieri filios dei quo ẽẽ incipi¬
unt innouitate sp̃c. e renouare int̾iorẽ hominẽ scđm imaginem
iꝰ qui creauit eos. Non enĩ ex qua hora quis baptitat᷑ om̃is uetus
infirmitas eiꝰ absumitur. s renouatio incipit a remissione om̃ium
peccatoꝵ: e in quantũ quisq spualia sapit qui iam sapit cet̾a
uero inspe facta sunt. donec etiã in resunt: usq ad ipsius corꝑis

Expanded text:
nauerunt - uirgines enim permanserunt non est inuentuminore eorum mendacinauerunt - uirgines enim permanserunt non est inuentuminore eorum mendacium, quiainreprehensibiles sunt, profecto ideo sunt inreprehensibiles, quia se ipsos ueraciterreprehenderunt; et ideo non est inuentum in ore eorum mendacium, quia, si dicerent se peccatum non habere, se ipsos deciperent Deo, non peccat, et non potest peccare, quia semen ejus in ipso manet ; et si qdo scripturas. non enim aduertunt eo quosque fieri filios dei, quo esse incipiunt innouitate spiritus et renouari in interiore homine secundum imaginem eius, qui creauit eos. non enim ex qua hora quisque baptizatur, omnis uetus infirmitas eius absumitur; sed renouatio incipit a remissione omnium peccatorum et in quantum quisque spiritalia sapit, qui iam sapit, cetera uero in spe facta sunt, donec etiam in re fiant, usque ad ipsius corporis
Abbreviated transcription (Latin):
bile aliquid eẽ. ac ꝑ hoc pot̾ homo si uelit eẽ sine peccato adiutꝰ
a dõ. Si autẽ quod scdo leco posueram queratur utrũ sit eẽ ñ
credo. Magis ciĩ scͥpturȩ credo dicenti ne intres in iudicium cũ
seruo tuo. qm̃ ñ iustificabit᷑ in conspectu tuo omnis uiuens. Et
idõ miscdam dei opꝰ ẽ que suꝑ exultat iudicium. que illi ñ erit
qui ñ faciat imscłam. Et quod ꝓpħa cum diceret. dixi ꝓnuntia¬
bo adusus me delictum meum dño. & cu dimisisti impietatem
cordis mei. continuo subiunxit. ꝓ hac orabit ad te omnis sẽs in
tempere oportuns. Nlon gͥ omns perator si omius sẽ uor eñ¬
sioꝵ est. Si drerimnus quia peceatũ ñ habemꝰ nos ipsos decipimus.
& u̾itas in nob̾ ñ ẽ Unde in eiꝰdem apł̃i apocalipsi illa centum qͣ¬
draginta & quatuor milia scoꝵ. quise cum mulieribus ñ comqui¬

Expanded text:
bile aliquid esse. ac per hoc potest homo, si uelit, esse sine peccato adiutus bile aliquid esse. ac per hoc potest homo, si uelit, esse sine peccato adiutus a deo. Si autem, quod secundo loco posueram, quaeratur utrum sit, esse non credo. magis enim scripturae credo dicenti: ne intres in iudicium cum seruo tuo, quoniam non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens. et ideo misericordia dei opus est, quae superexultat iudicio, quae illi non erit, qui non facit misericordiam. et quod propheta, cum diceret: dixi: pronuntiabo aduersus me delictum meum domino, et t u dimisisti impietatem cordis mei, continuo subiunxit: pro hac orabit ad te omnis sanctus in tempore oportuno, non ergo omnis peccator, sed omnis sus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et veritas in nobis non est . Unde in ejusdem apostoli Apocalypsi, illa centum quadraginta et quatuor millia sanctorum, qui se cum mulieribus non coinqui
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut ambulat. & dirigit gressus suos. Hinc &e in psalmis cũ qͥdã
dixisset do: tu p̾cepisti mandata tua custodiri nimis. continuo
meȩ ad custodiendas iustificationss cuas. tc̃ ñ confundar. dum
inspicio in omnia mandata tua. Quis autẽ optat quod in pote¬
state hs habet: ut ad faciendum nullo indigeat adiumento: A
quo aut̃ id optat. quia non a fortuna uel a facto. uł a quolibet
aliquo p̃t̃ dñm in consequentibꝰ sitis ostendens: ⁊tinera mea inqͥt
dirige scđ̾m u̾bum tuum. & non dnetur m omnis iniquitas. Ab
potestatẽ filios dei feri: ab ista horrenda dominatione libandi
fuerant quibus dicit si uos filiꝰ liberauit: cc̃ uere liberi eritis.
His atq huiꝰ modi aliis in muimerabilibꝰ testimoniis dubitare
ñ possum nec dm̃ aliquuid impossibile homini pcepise: nec dõ
ad opitulandum. & adiuuandum quo fiat. quod iubet impossi¬

Expanded text:
est ut ambulet et dirigat gressus suos . Hinc et in Psalmis cum quidam est ut ambulet et dirigat gressus suos . Hinc et in Psalmis cum quidam dixisset Deo, Tu praecepisti mandata tua custodiri nimis; continuo meae ad custodiendas justificationes tuas: tunc non confundar, dum inspicio in omnia mandata tua. Quis autem optat quod in potestate sic habet, ut ad faciendum nullo indigeat adjumento? A quo autem id optet, quia non a fortuna, vel a fato, vel a quolibet alio praeter Deum, in consequentibus satis ostendens: Itinera mea, inquit, dirige secundum verbum tuum, et non dominetur mihi omnis iniquitas . Ab potestatem filios dei fieri. ab ista horrenda dominatione liberandi fuerant, quibus dicit: si uos filius liberauerit, tunc uere liberi eritis. his atque huiusmodi aliis innumerabilibus testimoniis dubitare non possum nec deum aliquid inpossibile homini praecepisse nec deo ad opitulandum et adiuuandum, quo fiat quod iubet, inpossi
Abbreviated transcription (Latin):
in hac uita hominẽ sine peccato. ñ ẽ eis continuo in cauta te¬
meritate obsistendum. Si enĩ eẽ posse negau̾imus. & hominis
lib̃o arbitrio. qui hoc uolendo appecit: & dei iurtuti uel miscd̃s.
qui hoc adiuuando esficit derogabimus. S alia questio ẽ uirũ
ẽẽ possit: alia utrum sit: alia si ñ ẽ cum possit eẽ cur ñ sit alia.
uttũ qui omnino nũꝙͣ ullum peccatũ habuerit. ñ solum qͥsquã
sit. uerum etiã potit aliquando eẽ uł possit. In hac quadriꝑtita
ꝓpositione questionũ. si a me queratur utrum homo sine pecoo
ñ ambigens. nec tantum ut sit uerum etiam ut bonum sit. idẽ
ad facienda mandata dm̃ conu̾tatur. atq ita dei gra. ñ solum
ostendat quid faciendum sit: s adiuuet etiam ut possit fieri qd̃
ostendit. Quid enĩ habemus quod ñ accepimus. Unde & ihe¬
rennias dicit. Scio dñẽ quia non ẽ in homine uia eius: nec uiri

Expanded text:
in hac uita hominem sine peccato, non est eis continuo incauta tein hac uita hominem sine peccato, non est eis continuo incauta temeritate obsistendum. si enim esse posse negauerimus, et hominis libero arbitrio, qui hoc uolendo appetit, et dei uirtuti uel misericordiae, qui hoc adiuuando efficit, derogabimus. sed alia quaestio est, utrum esse possit, alia utrum sit; alia, sinon est, cum possit esse, cur non sit; alia, utrum qui omnino numquam ullum peccatum habuerit, non solum quisquam sit, uerum etiam poterit aliquandopropositione quaestionum si a me quaeratur, utrum homo sine peccato non ambigens, nec tantum ut sit, verum etiam ut bonum sit, id est, ad facienda mandata Domini convertatur; atque ita Dei gratia non solum ostendat quid faciendum sit, sed adjuvet etiam ut possit fieri quod ostenderit, Quid enim habemus quod non accepimus ? Unde et Jeremias dicit: Scio, Domine, quia non est in homine via ejus, nec viri
Abbreviated transcription (Latin):
bat. s tñ exhis que habebat gras dõ agendo ab illo accepisse
omnia fatebatur. Et m̃ improbatus ẽ. quia ueluti saturatꝰ nic¬
de alimentis iusticiȩ rogabat acciꝑe. & quod illi publicano e¬
surienti & sicienti se uelut insultans p̾ferre gestiebat. Quid
gͦ ilis fiec. qͥ & si fatentur se ñ habe uel non plenam habert
iusticiam tam̃ a se ipsis habendam ñ a suo creatore. ubi hor¬
reum eiꝰ. & fons eius ẽ dep̾candam eẽ p̾sumunt: Nec ido cam̃
solis de hac re uotis agendum ẽ. ut non subinferat᷑. adiuuen
pidibus insensats. aut sieut in ais in quoꝵ natura rationem
uoluntatẽq ñ condidit. salutẽ nr̃am ads oꝑatur in nob. Cur
autẽ illum adiuuet. illum ñ adiuuet: illum tantũ. illũ autem
tantum: stum illo. illum istomodo. panes ipsum ẽ & eqͥtatis
tam secrete ratio & excellentia potestatis. Nlam qui dicunt eẽ

Expanded text:
bat, sed tamen ex his quae habebat gratias deo agendo ab illo se accepisse bat, sed tamen ex his quae habebat gratias deo agendo ab illo se accepisse omnia fatebatur. et tamen inprobatus est, et quia ueluti saturatus nihilde alimentis iustitiae iam rogabat accipere et quod eam publicano esurienti ac sitienti se uelut insultans praeferre gestiebat. quid ergo illis fiet, qui, etsi fateantur se non habere uel non plenam habere iustitiam, tamen a se ipsis habendam, non a suo creatore, ubi horreum eius et fons eius est, deprecandam esse praesumunt? nec ideo tamen solis de hac re uotis agendum est, ut non subinferatur ad bene pidibus insensatis aut sicut in cis, in quorum natura rationem uoluntatemque non condidit, salutem nostram deus operatur in nobis. cur autem illum adiuuet, illum non adiuuet, illum tantum, illum autem tantum, istum illo, illum isto modo, penes ipsum est et aequitatis tam secretae ratio et excellentia potestatis. Nam qui dicunt esse posse
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentias tuas ñ eas: nosq diciius. scimus quia nemo
eẽ pot̾ continens nͥ ds dec. Quid aliud dicimus quãdã quod
iubet cũ iubet dicendo facite iusticiã. itẽq dicit. beati qui e¬
suriunt & siciunt iusticiam. qui ipsi saturabuntur. A quo de¬
bemus petere ꝙẏbum potũq iusticiȩ nͥ ab illo qui esurientib
cã & scaentibus ꝓmitii eiꝰ saturitatẽ : Repellamus itaq ab au¬
tibus e mentibus nr̃is. eos qui dicunt. accepto semel lib̃e uo¬
luntatis arbitrio. nec orare debere. ut ds nos adiuuet ne pec¬
cemꝰ ẽ alibus enĩ cenebris. nec phariseus ille cecabatur. qui ꝙͣ¬
uis in hoc errore. quod sibi addedum ad iusticiã nichil puta¬
bat. seq arbitrabatur eiꝰ plenitudine saturatũ: dõ tñ grã age¬
bat. quod non esset sic̃ ceti homines iniusti raptores. adulteri sic̃
ille publicanus. quod bis in sabbato ieumaret. quod omniumq
quȩ posidebat decimas daret. Nicħ sibi ad iusticiam addipete¬

Expanded text:
icimus: scimus quoniam nemo esse potest continens, nisi deus det, quid aliud dicimus quam: da quod iubes? cum iubet dicendo: facite iustitiam itemque dicit: beati qui esuriunt et sitiunt iustitiam, quoniam ipsi saturabuntur, a quo debemus petere cibum potumque iustitiae nisi ab illo, qui esurientibus eam et sitientibus promittit eius saturitatem? Repellamus itaque ab auribus et mentibus nostris eos, qui dicunt accepto semel liberae uoluntatis arbitrio nec orare nos debere, ut deus nos adiuuet, ne peccemus. talibus enim tenebris nec pharisaeus ille caecabatur, qui quamuis in hoc erraret, quod sibi addendum ad iustitiam nihil putabat seque arbitrabatur eius plenitudine saturatum, deo tamen gratias agebat, quod non esset sicut ceteri homines, iniusti, raptores, adulteri, sicut ille publicanus, quod bis in sabbato ieiunaret, quod omnium quae possidebat decimas daret. nihil sibi addi ad iustitiam iam pete
Abbreviated transcription (Latin):
poteratis: s nec adhuc quidem potestis. Eis quippe & illudait.
Sapientiam loquimur int̾ ꝑfectos. utiq ꝑfectos auditores:
uoleus intelligi. Pot̾ gͦ ficri sicut dixi. ut iam sit aliquis sapien¬
e. qui ꝑfectus ẽ in eo quod omnes homines diligit: quippe qͥ
etiam ad mnimicoꝵ dilectionẽ ꝑuenerit. Querit᷑ utrum iã sit

Expanded text:
poteratis, sed nec adhuc quidem potestis; eis quippe et illud ait: poteratis, sed nec adhuc quidem potestis; eis quippe et illud ait: sapientiam loquimur inter perfectos, utique perfectos audit ores uolens intellegi —, potest ergo fieri, sicut dixi, ut iam sit aliquis sapien est in eo, quod omnes homines diligit, quippe qui etiam ad inimicorum dilectionem peruenerit, quaeritur utrum iam sit
Abbreviated transcription (Latin):
stis ꝑfectus ẽ. Qd̾ ñ p̃ciꝑec inquiunt. si sciret fieri ñ posse. qd̾
p̾cepit. Nc̃ queritur utrum fieri possit. si istam ꝑfectionem ad
hoc accipiunt. ut sine ullo sine peccato. cum hanc agit uitã
Iam eñi supra respondimus posse fieri: s utrum aliquis fa¬
ciat hoc nc̃ querimus. Nleminẽ autẽ eẽ. qui tantum uelit
quantum res exigit. ante p̃cognitum ẽ. sicut scͥpturarum
que supra commemoraui testunonia tanta declarant. Et
Nam ex apło testimonium paulo ante possui. ubi se fatetur.
in acceptione iusticiȩ quã desiderat. ñdum eẽ ꝑfectum. & tñ
continuo dicit. Quot quot gͦ ꝑfecti hoc sapiamus. Quod utrũq
ñ diceret. nusi in alia te ꝑfectus esset. in alia non eẽt. Ucrum si
iam sit quisquam sapientie ꝑfectus auditor. quod ñdum erãt
illi quibus dicebat. lac uob̾ potum dedi. ñ escam ñdum enũ

Expanded text:
tus est; quod non praeciperet, inquiunt, si sciret fieri non posse quod tus est; quod non praeciperet, inquiunt, si sciret fieri non posse quod praecipit. non nunc quaeritur . utrum fieri possit, si istam perfectionem ad hoc accipiunt, ut sine ullo sit quisque peccato, cum hanc agit uitam — iam enim supra respondimus posse fieri -, sed utrum aliquis faciat, hoc nunc quaerimus. neminem autem esse, qui tantum uelit, quantum res exigit, ante praecognitum est, sicut scripturarum quae supra commemoraui testimonia tanta declarant. et nam ex apostolo testi -, monium paulo ante posui, ubi se fatetur in acceptione iustitiae, quam desiderat, nondum esse perfectum et tamen continuo dicit: quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus; quod utrumque non diceret, nisi in alia re perfectus esset, in alia non esset. uelut si iam sit quisquam sapientiae perfectus auditor-quod nondum erant illi, quibus dicebat: lac uobis potum dedi, non escam; nondum enim
Abbreviated transcription (Latin):
nouatione ꝑficientes. iam ꝑfecti facti sunit euisdem iusticiȩ
uiatores. Sic itaq omnes quicumq in hac uita diuinarum
scripturarum testimonis inbona uoluntate. atq actibus u¬
sticiȩ p̃dicati sunt. & quicumq tales uel pꝰ eos fuerunt: quã¬
uis non eisdem testimoniis p̾̃diti atq laudati. uel ñc usq
etiam sunt: uel pꝰca quoq futuri sunt. ut omnes magni. os
iusti. om̃s ueraciter laudabiles sunt.s sine peccato aliquo¬
ñ sunt. quoniam scpturaꝵ testimoniis quibus de illorum
laudibus credimus. Hoc etiam credimus ñ iustificari in cons
pectu di omnẽ uinentẽ ⁊i dõ rogari ne intret in iudicium cũ
seruis suis. & non tantũ uniusaliter fidelibꝰ omnibus. uerum
singłis eẽ orationẽ dominicã necessariam. quã tradidit di¬
cipulis suis. Ait enĩ dñs. Estote ꝑfecti: sicut pat̾ ur̃ cele¬

Expanded text:
nouatione proficientes iam perfecti facti sunt eiusdem iustitiae nouatione proficientes iam perfecti facti sunt eiusdem iustitiae uiatores. Sic itaque omnes, quicumque in hac uita diuinarum scripturarum testimoniis in bona uoluntate atque actibus iustitiae praedicati sunt et quicumque tales uel post eos fuerunt quamuis non eisdem testimoniis praedicati atque laudati uel nunc usque etiam sunt uel postea quoque futuri sunt, omnes magni, omnes iusti, omnes ueraciter laudabiles sunt, sed sine peccato aliquo non sunt, quoniam scripturarum testimoniis, quibus de illorum laudibus credimus, hoc etiam credimus non iustipectu Dei omnem viventem; ideo rogari, ne intret in judicium cum servis suis; et non tantum universaliter fidelibus omnibus, verum etiam singulis esse orationem dominicam necessariam, quam tradidit discipulis suis.
Abbreviated transcription (Latin):
oblitus in ea quȩ ante sunt extentus. sođm intentionẽ sequor
ad palmã suꝑne uocationis dei in xp̃o iħu. Ipse se confitet᷑ ñ dũ
accepisse ñdum eẽ ꝑfectum in plenitudine iusticie. quã adipis¬
ci dilexit in xp̃o. si adhuc scam intentionẽ sequi. & p̾tita ob¬
luuscentem. in ea que ante sunt extendi. ut nouimus eti am
ad ipsum ꝑtinere illud quod ait. & si extior homo nr̃ corrum¬
pitur. s int̾ior renouatur. de die in diem. quanuis iã esset ꝑfec¬
tus uator & si nondum erat ipsius itineris ꝑfectione ꝑuentor.
Bemq tales uult secum misto cursu comites raꝑe. quibꝰ conti¬
nuo subiungit & dicit. Quotquot autẽ ꝑfecti hoc sapiamꝰ.
& si quid aliter sapitis. hoc quoq ds uob̃ reuelabit. Uerũptũ
i quod ꝑueaimꝰ in eo aubulemus. Anbulatio ista ĩ corꝑio
pelibus. s mentis affectibꝰ e uite moribus geritur: ut posint
eẽ ꝑfecti uisticiȩ possessores. qui recto itinere de diem. sua re¬

Expanded text:
tus in ca quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae uocationis dei in Christo Iesu, ipse se confitetur nondum accepisse, nondum esse perfectum in plenitudine iustitiae, quam adipisci dilexit in Christo, sed adhuc secundum intentionem sequi et praeterita obliuiscentem in ea quae ante sunt extendi, ut nouerimus etiam ad ipsum pertinere illud quod ait: et si exterior homo noster corrumpitur, sed interior renouatur de die in diem, quamuis iam esset perfectus uiator, etsi nondum erat ipsius itineris perfectione peruentor. denique tales uult secum in isto cursu comites rapere, quibus continuo subiungit et dicit: quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus; et si quid aliter sapitis, hoc quoque deus uobis reuelabit; uerum tamen in quod peruenimus, in eo ambulemus. ambulatio ista non corporis pedibus, sed mentis affectibus et uitae moribus geritur, ut possint esse perfecti iustitiae possessores, qui recto itinere fidei de die in diemsua re