comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uit dieb suis. Et tu hic: ille alibi. Corpꝰ xp̃i
tota die clamat: sibi decedentib et succeden¬
tib menbris: unus homo usq infinem scłi ex¬
tenditur. Fadem menbra. xp̃i clamant: & quȩ¬
dam menbra iam millo requiescunt: quȩdam
mͦ clamant. Quedam uͦ cum ipsi nos requie¬
uerimus clamabunt: & post illa alia clama¬
bunt. Totius corporis xp̃i hic attende uocem
dicentis: adte clamaui tota dic. Caput autẽ
nr̃m addexteram patris interpellat ꝓnobis.
Alia menbra recipit: alia flagellat: alia mun¬
dat. alia consolatur. alia ereat: alia uocat: alia
reuocat: alia corrigit: alia redintegrat. Lo
te eam.Interra enim erat: & interra amaritu¬
dines sentiebat. Ne in amaritudine contabesce¬
ret. ne omnem tuȩ gr̃e suauitatẽ amitteret.
leuaui eam adte: iocunda eam apud te.Solꝰ
enim tu es iocunditas: amaritudine plenus ẽ
mundus. Certe recte admonet menbra sua: ut

Expanded text:
vit diebus suis; et tu hic, ille ibi, ille alibi: corpus Christi vit diebus suis; et tu hic, ille ibi, ille alibi: corpus Christi tota die clamat, sibi decedentibus et succedentibus membris. Unus homo usque in finem saeculi extenditur: eadem membra Christi clamant, et quaedam membra jam in illo requiescunt, quaedam modo clamant, quaedam vero cum ipsi nos requieverimus clamabunt, et post illa alia clamabunt. Totius corporis Christi hic attendit vocem, dicentis: «Ad te clamavi tota die.» Caput autem nostrum ad dexteram Patris interpellat pro nobis : alia membra recipit, alia flagellat, alia mundat, alia consolatur, alia creat, alia vocat, alia revocat, alia corrigit, alia redintegrat. 6. te eam. In terra enim erat, et in terra amaritudinem sentiebat: ne in amaritudine contabesceret, ne omnem tuae gratiae suavitatem amitteret, levavi eam ad te; jucunda eam apud te. Solus enim tu es jucunditas: amaritudine plenus est mundus. Certe recte admonet membra sua ut
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi faciunt iniuriam: cuius menbra sc̃a ñ
sunt. Iam uide ubi sis: & decapite tuo digni¬
tatem cape. Et enim eras intenebtis: nunc
hoc uluminator uenit. ut & tenebrȩ remane¬
retis: an ut in illo lux fieretis: Ergo dicat &
unusquisq xp̃ianus. immo dicat totũ corpꝰ
xp̃i: clamet ubiq patiens tribulationes di¬
uersas temptationes & scandala uinumera¬
bilia dicat: custodi animã meam qͣm sc̃s sũ.
Saluum fac seruum tuum ds̃ m̃s sꝑantẽ inte.
Ecce ille sẽs nonẽ suꝑb: qui sperat indño.¬
Miserere mei dñe: qm̃ adte clamaui tota die.
Non una die. Tota die: omni tempore intellige.
Ex quo corpus xp̃i geni it inpressuris usq in
finem scłi quo transeunt pressiurȩ: gemit iste
homo. & clamat addeum: & unusquisq
nr̃m ꝓportione habet clamorem suum into¬
to isto corpore. Clamasti tu dieb tuis: & tͣns¬
ietunt dies tui. Successit tibi alius: & clama¬

Expanded text:
ipsi faciunt injuriam, cujus membra sancta non ipsi faciunt injuriam, cujus membra sancta non sunt. Jam vide ubi sis, et de capite tuo dignitatem cape. Etenim eras in tenebris, «nunc hoc illuminator venit, ut et tenebrae remaneretis, an ut in illo lux fieretis? Ergo dicat et unusquisque christianus, imo dicat totum corpus Christi, clamet ubique patiens tribulationes, diversas tentationes et scandala innumerabilia; dicat, «Custodi animam meam, quoniam sanctus sum: salvum fac servum tuum, Deus meus, sperantem in te.» Ecce ille sanctus non est superbus, quia sperat in Domine, quoniam ad te clamavi tota die:» non una die. «Tota die,» omni tempore intellige: ex quo corpus Christi gemit in pressuris, usque in finem saeculi quo transeunt pressurae, gemit iste homo, et clamat ad Deum; et unusquisque nostrum proportione habet clamorem suum in toto isto corpore. Clamasti tu diebus tuis, et transierunt dies tui; successit tibi alius, et clama
Abbreviated transcription (Latin):
cata. et horribilia. Et hȩc quidẽ fuistis: s ab¬
luti estis. s. scĩficati estis. Si gͦ scĩficatos dicit:
dicat & unusquisq fidelium sc̃s sum. Non
ẽ ista suꝑbia elati: s: confessio non ingrati.
Si enim direris te exte. eẽ. scm: suꝑbus es. Rur
ẽẽ scm̃: ingratus es. Arguens enim suꝑbiã
apłs. non ait nonhabes: s ait. Quid enĩ ha¬
bes qđ non accepisti: Non arguebaris quia
dicebas de habere qđ non habebas: sed quia
exte tibi uolebas eẽ. qđ habebas. Immo & ha¬
bere te cognosce: & exte nichil habere: ut nec
suꝑb sis. nec ingratus. Dic deo tuo. sc̃s sum
quia scĩficasti me: quia accepi: non quia ha¬
bui: quia tu dedisti: non quia ego merui.
Et enim ecalio latere incipis inuiriam facere
sicut apłs dicit. Quot quot inxp̃o baptirati
estis: xp̃m indiustis. Si menbra sunt facti
corporis eius. & dicunt se scõs non esse: capͥti

Expanded text:
tata et horribilia: «Et haec quidem fuistis; sed abtata et horribilia: «Et haec quidem fuistis; sed abluti estis, sed sanctificati estis» . Si ergo sanctificatos dicit, dicat et unusquisque fidelium, «Sanctus sum.» Non est ista superbia elati, sed confessio non ingrati. Si enim dixeris te ex te esse sanctum, superbus es: rursesse sanctum, ingratus es. Arguens enim superbiam Apostolus, non ait, Non habes; sed ait, «Quid enim habes quod non accepisti» ? Non arguebaris, quia dicebas te habere quod non habes; sed quia ex te tibi volebas esse quod habes. Imo et habere te agnosce, et ex te nihil habere, ut nec superbus sis, nec ingratus. Dic Deo tuo: Sanctus sum, quia sanctificasti me; quia accepi, non quia habui; quia tu dedisti, non quia ego merui. Etenim ex alio latere incipis injuriam facere sicut Apostolus dicit, «Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis» ; si membra sunt facti corporis ejus, et dicunt se sancta non esse, capiti
Abbreviated transcription (Latin):
de possis presumere. abiee ate. Tota p̃sũptio
tua ds̃ sit. Illius indigens esto ut impso im¬
plearis. Quicquid enim aliud habueris si¬
utrum potuerit forte alius dicere: nisi uie
qui sine peccato erat in hoc mundo: pecca¬
toꝵ omniũ ñ cominissor. s dimissor. Agͥno
quam assumpserat. Ibi enim caro: ibi et a¬
nima. Neq enim ut non nulli dixerunt. ca¬
ro sola crat et uerbum: s et caro &anima.
et uerbum. Et totũ hoc unus filius diꝰ unꝰ
xp̃c: unus saluator. Informa dei equalis pa¬
tri: informa serui caput ȩccłis frgo sẽs sũ¬
cum audio. uocem eius agnosco. et hic se¬
paro animã meã: Certt inseparabilit̃ acor¬
pore suo loquitur: cũ sic loquitur. Et aude¬
sum &mendax. Si autẽ sc̃s scĩficatus scđ̾m
id qđ dictum ẽ scĩ estote quia ego sc̃s sum:
audeat & corpus xp̃i: audeat & unus ħo.
ille clamans afinib: terrȩ cum capite suo.
enumeransmulta peccata: ileina ⁊igrauia et usi¬

Expanded text:
de possis praesumere, abjice a te; tota praesumptio de possis praesumere, abjice a te; tota praesumptio tua Deus sit: illius indigens esto, ut ipso implearis. Quidquid enim aliud habueris siutrum potuerit forte alius dicere, nisi ille qui sine peccato erat in hoc mundo; peccatorum omnium non commissor, sed dimissor. Agnoscquam assumpserat. Ibi enim caro, ibi et anima. Neque enim, ut nonnulli dixerunt, caro sola erat et Verbum; sed et caro, et anima, et Verbum: et totum hoc unus Filius Dei, unus Christus, unus Salvator; in forma Dei aequalis Patri, in forma servi caput Ecclesiae. cum audio, vocem ejus agnosco; et hic separo meam? Certe inseparabiliter a corpore suo loquitur, cum sic loquitur. Et audebus et mendax: si autem sanctus sanctificatus, secundum id quod dictum est, «Sancti estote, quia et ego sanctus sum» ; audeat et corpus Christi, audeat et unus ille homo clamans a finibus terrae , cum capite suo, enumerans multa peccata, et levia et gravia, et usi
Abbreviated transcription (Latin):
pitur: quomͦ abraham p̃cesserat paupem. ut
ablatum insinum suum suscipet: Sed erat
abraham indiuitiis pauꝑ: humilis. tremens
omnia precepta et obaudiens sq adeo au¬
tem ꝓnichilo habebat illas duutias: ut ius¬
sus adomino filium suum immolaret. cui ser¬
labat diuitias. Discite ergo ẽẽ inopes & pau¬
ꝑes: siuc qui habetis aliquid in hoc scło. siue
qui non habctis. Nam et hominem mendicũ
mucnis suꝑbientem: et hominẽ suphabun¬
dantem diuitiis inuenis confitentem. Resi¬
stit ds̃ suꝑbis. et holoserieatis: & pannosis.
substantiam huius scłi. & non habentibus.
intenior inspector ẽ ds̃. Ibi appendit: ibi ex¬
aminat. Stateram di non uides: cogitatio
tua millam leuatur. Hi dete quia meritum
exauditionis suȩ. id÷ quo exaudiretur in eo
posuit. ut diceret. qm̃ egenus & in ops ego sũ.
Ooscrua ne. non sis egenus et mops. Si ñfueris:
ñ exaudicris. Quicquid. ẽ. circa te uel inte un¬

Expanded text:
pitur; quomodo Abraham praecesserat pauperem, ut pitur; quomodo Abraham praecesserat pauperem, ut ablatum in sinum suum susciperet? Sed erat Abraham in divitiis pauper, humilis, tremens omnia praecepta, et obaudiens. Usque adeo autem pro nihilo habebat illas divitias, ut jussus a Domino filium suum immolaret , cui servabat divitias. Discite ergo esse inopes et pauperes; sive qui habetis aliquid in isto saeculo, sive qui non habetis. Nam et hominem mendicum invenis superbientem, et hominem habentem divitias invenis confitentem. Resistit Deus superbis, et holosericatis et pannosis: substantiam hujus saeculi et non habentibus. Interior inspector est Deus; ibi appendit, ibi examinat: stateram Dei non vides; cogitatio tua in illam levatur. Videte quia meritum exauditionis suae, id est, quo exaudiretur, in eo posuit ut diceret, «Quoniam egenus et inops ego sum.» Observa ne non sis egenus et inops: si non fueris, non exaudieris. Quidquid est circa te vel in te un
Abbreviated transcription (Latin):
exsola uoluntate. Cum gͦ talis ẽ. contempnens.
inse quicquid est unde suꝑbia solet inflari pau¬
per di ẽ. inclinat illi aurem suã. Nouit enĩ con¬
tribulatum cor eius. Certe fr̃s uie pauꝑ ante ia¬
nuam diuitis ulcerosus qui iacebat: abangłis
ablatus ẽ insinu abrahȩ. Sie legimus: sic cre¬
dimus. Diues autem ille qui induebatur pur¬
pura & bysso: et epulabatur cotidie splendide:
ablatus ẽ. adinferos adtormenta. Nunquid
uere ille pauꝑ. merito illuis inopiȩ ablatus est
ab angłis: diues autem ille peccato diuitiꝵ
suarũ ad tormenta missus ẽ: In ulo quippe¬
pauꝑe humilitas intelligitur honorificata: in
ulo diuite supbia dampnata. Breuiter ꝓbo¬
quia ñ duntie sed supbia inillo diuite cruci¬
abatur. Certe ille pauꝑ insinu abrahe sub¬
latus c̃. De ipso abraham dieit scriptura. q
habebat hic plurimũ auri & argenti. & diueᷤ
fuit interra. Si qui diues ẽ. adtormenta ra¬

Expanded text:
ex sola voluntate. Cum ergo talis est contemnens ex sola voluntate. Cum ergo talis est contemnens in se quidquid est unde superbia solet inflari, pauper Dei est: inclinat illi aurem suam, novit enim contribulatum cor ejus. Certe, fratres, ille pauper ante januam divitis ulcerosus qui jacebat, ab Angelis ablatus est in sinum Abrahae, sic legimus, sic credimus: dives autem ille qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide, ablatus est ad inferos ad tormenta . Numquid vere ille pauper merito illius inopiae ablatus est ab Angelis; dives autem ille peccato divitiarum suarum ad tormenta missus est? In illo paupere humilitas intelligitur honorificata, in illo divite superbia damnata. Breviter proquia non divitiae, sed superbia in illo divite cruciabatur. Certe ille pauper in sinum Abrahae sublatus est: de ipso Abraham dicit Scriptura quia habebat hic plurimum auri et argenti, et dives fuit in terra . Si qui dives est, ad tormenta ra
Abbreviated transcription (Latin):
quasi nichil ei desit: et dicentẽ grãs tibi: qͥa
non sum sicut publicanus iste. Diuies enim pha¬
riseus iactabat merita sua: inops publicanꝰ
confitebatur peccata sua. Nec̃ sic accipiatis
fr̃s qđ dixi. addiuitem non inclinat aurẽ suã
canquam non exaudiat eos ds̃ qui habent au¬
rum & argentum. & familiam. et fundos⁊ si
sic forte nati sunt. aut cum locum rerum hu¬
manarum tenent: tantum meminerint quod
ait apłs: precipe diuitib huius mundi non
supbe saꝑe. Qui enim non supbȩ sapiunt:
indeo pauꝑes sunt. Et paupib atq inopib
et egenis. inclinat aurem suam. Norunt enĩ
spem suam ñ ẽẽ in auro & argento: neq inil¬
lis reb quib adtempus circum fluere uiden¬
tur. Sufficit ut diuitiȩ non illos pdant: ut
non obsint satis ẽ. Nam ꝓdesse nichil posst̃.
Plane ꝓdest opus miscdis: et indiuite et in pau¬
pere. Indunte exuoluntate & ope: in paupere

Expanded text:
quasi nihil ei desit, et dicentem, «Gratias tibi, quia quasi nihil ei desit, et dicentem, «Gratias tibi, quia non sum sicut Publicanus iste.» Dives enim Pharisaeus jactabat merita sua: inops Publicanus confitebatur peccata sua . 3. Nec sic accipiatis, fratres, quod dixi, Ad divitem non inclinat aurem suam, tanquam non exaudiat Deus eos qui habent aurum et argentum, et familiam et fundos: si sic forte nati sunt, aut eum locum rerum humanarum tenent; tantum meminerint quod ait Apostolus, «Praecipe divitibus hujus mundi non superbe sapere» . Qui enim non superbe sapiunt, in Deo pauperes sunt; et pauperibus atque inopibus et egenis inclinat aurem suam. Norunt enim spem suam non esse in auro et argento, neque in illis rebus quibus ad tempus circumfluere videntur. Sufficit ut divitiae non illos perdant; ut non obsint sat est: nam prodesse nihil possunt. Plane prodest opus misericordiae et in divite et in paupere: in divite ex voluntate et opere, in paupere
Abbreviated transcription (Latin):
aurem: si tu non erigis ceruicem. Humilia¬
to enim apppinquat: ab exaltato longe di¬
scedit: nͥ quẽ ipse humiliatum exaltauerit.
Inelinet gͦ ds̃ aurem suã adnos. Ille enĩ sur¬
sum ẽ nos deorsum. Ille in altitudine: nos in
humilitate: sed non relicti. Ostendit enim di
enim inquit ꝓiusto quis moritur: nã ꝓbono
forsitan quis audeat mori. Dñs autem nr̃ ꝓ
Simpis mortuus ẽ: neq enim menta nia pte¬
cesserant. ꝓquib: filius di moreretur: sed ma¬
gis quia nulla erant merita magna erat mi¬
scdia: quã certa gͦ quam firma ꝓmissione
seruat iustis untam suã: qui donauit inustis
mortem suam: Inclina dñe aurem tuã et ex¬
audi me: qm̃ egenus et inobs ego sum. Eigo
ñ inclinat aurem addiuitem: sed adinopẽ
etegenum melinat aurem: id: adhumilẽ
adconfitentem. adindigentem miscdia: ñ
adsaturatum. et extollentem se. & iactantem

Expanded text:
aurem, si tu non erigas cervicem: humiliaaurem, si tu non erigas cervicem: humiliato enim appropinquat; ab exaltato longe discedit, nisi quem ipse humiliatum exaltaverit. Inclinat ergo Deus aurem suam ad nos. Ille enim sursum est, nos deorsum; ille in altitudine, nos in humilitate, sed non relicti. «Ostendit» enim «denim» inquit «pro justo quis moritur; nam pro bono forsitan quis audeat mori: Dominus autem noster pro impiis mortuus est» . Neque enim merita nostra praecesserant, pro quibus Filius Dei moreretur; sed magis quia nulla erant merita, magna erat misericordia. Quam certa ergo, quam firma promissione servat justis vitam suam, qui donavit injustis mortem suam? «Inclina, Domine, aurem tuam, et exaudi me; quoniam egenus et inops ego sum.» Ergo non inclinat aurem ad divitem: ad inopem et egenum inclinat aurem, id est, ad humilem et ad confitentem, ad indigentem misericordia: non ad saturatum et extollentem se, et jactantem,
Abbreviated transcription (Latin):
quo iocundius nichil inuienis: quo melius qͦ
lecius: quo dutturmus. Quid enim tam diutur¬
num: quam id quod ẽ. sempiternum: Non ti¬
mes ne aliquando ate ꝑe at: qui facit ne tu pe¬
reas. Sigͦ tu inuocas deum tanquam deum:
securus esto: exaudiris: ꝑtines adistum u̾sum:
& multũ misericors. omnib inuocantib te.
Noli gͦ dicere: illud mnͥ non dedit. Redi ad consci¬
entiam tuam: libra interroga: parcere illi noli.
Si uere dm inuocasti: certus esto. quia id forte
qđ uolebas temporalit̃ ideo ñ dedit: quia non
tibi ꝓderat. E dificetur in hoc cor urm fr̃s: cor
xp̃ianum: cor fidele: ne incipiatis tristes facti
calcitrare. Recurrite adscripturas. Exauditur
diabolus: & ñ exauditur apłs. Quid uobis ui¬
detur: quomͦ exaudiuntur demones: Petictuñ
se ire inporcos: & concessum ẽ. eis. Quomͦ erau¬
ditus ẽ diabolus: Petut iob temptandum: &
accepit. Quomͦ non exauditus ẽ ipłs: In ma

Expanded text:
quo jucundius nihil invenis, quo melius, quo quo jucundius nihil invenis, quo melius, quo laetius, quo diuturnius Quid enim tam diuturnum, quam id quod est sempiternum? Non times ne aliquando a te pereat, qui facit ne tu pereas. Si ergo tu invocas Deum tanquam Deum, securus esto, exaudiris; pertines ad istum versum, «Et multum misericors omnibus invocantibus te.» 9. Noli ergo dicere: Illud mihi non dedit. Redi ad conscientiam tuam; libra, interroga, parcere illi noli. Si vere Deum invocasti, certus esto quia id forte quod volebas temporaliter, ideo non dedit, quia non tibi proderat. Aedificetur in hoc cor vestrum, fratres, cor christianum, cor fidele; ne incipiatis tristes facti, ersus stimulum calcitrare . Recurrite ad Scripturas. Exauditur diabolus, et non exauditur Apostolus: quid vobis videtur? Quomodo exaudiuntur daemones? Petierunt se ire in porcos, et concessum est eis . Quomodo exauditus est diabolus? Petiit Job tentandum, et accepit . Quomodo non
Abbreviated transcription (Latin):
tu sentiebas. Nam quid. si ille raptus ẽ. ne ma¬
licia mutaret intellectum illius: S peccator
inquis erat: et ideo uolebam uiuere ut corri¬
geretur.Tu uolebas eum uiuere: ut melior
esset. Quid si ds nouerat si uiueret peiorem
futurum: Unde ergo nosti quid illi ꝓdesset:
mori anuiucre: Si ergo ñ nosti: redi ad cor
tuum: dimitte deo consilium suum. Qiuid
ergo inquis faciam: Quid orem: Quid ores:
Quodte doeuit dñs: qđ te docuit celestis magi¬
ster. Inuoca dm tanquam dm: ama dm̃ tanꝗͣ
deum. Illo melius nichil ẽ: ipsum desidera:
ipsum concupisce. Hide inuocantem dm̃ in
alio psalmo. Unam petii adnõ: hanc requirã.
Quid. ẽ. quod petit: Ut inhabitem indomo do¬
mini: ponĩs dies uite mec. Ut quidhoc: Ut con¬
templer delectationẽ dm̃i. Si gͦ amator di esse
uis: sincerissimis medullis castisq suspiriis ip¬
sum dilige: ipsum ama: illi flagra: illi inhia.

Expanded text:
tu sentiebas. Nam quid, si ille raptus est, ne matu sentiebas. Nam quid, si ille raptus est, ne malitia mutaret intellectum illius ? Sed peccator, inquis, erat; et ideo volebam eum vivere, ut corrigeretur. Tu volebas eum vivere, ut melior esset: quid si Deus noverat, si viveret, pejorem futurum? Unde ergo nosti quid illi prodesset, mori an vivere? Si ergo non nosti, redi ad cor tuum, dimitte Deo consilium suum. Quid ergo, inquis, faciam? quid orem? Quid ores? Quod te docuit Dominus, quod te docuit coelestis magister. Invoca Deum tanquam Deum, ama Deum tanquam Deum: illo melius nihil est; ipsum desidera, ipsum concupisce. Vide invocantem Deum in alio psalmo: «Unam petii a Domino hanc requiram.» Quid est quod petit? «Ut inhabitem in domo Domini per omnes dies vitae meae.» Utquid hoc? «Ut contempler delectationem Domini» . Si ergo amator Dei esse vis, sincerissimis medullis castisque suspiriis ipsum dilige, ipsum ama, illi flagra, illi inhia
Abbreviated transcription (Latin):
cauerunt: Inuocant: s non dñm inuocant.
Inuoeas quiequid amas: inuocas quieqͥd uo
cas inte: inuocas quiequid uis ut ueniat ad
de. Forro si deum ꝓpterea inuocas. ut ueniat ad
de pecunia: ut ueniat adte hereditas: ut ueni¬
aĩ adte scłaris dignitas: illa inuoeas que ius
ut ueniant adte: sed dm̃ tibi ponis adiutorẽ
cupiditatum: non exauditorem desiderioꝵ.
Os̃ bonus: si det qđ uis. Quid si male uis: Nine
erit magis non dando misericors: Porro si non
dederit. iã tibi nichil ds ẽ: & dicis. Quantum
rogaui: quam sepe rogaui: et non sũ ex audit᷑.
Quio enim petebas: forte mortẽ inimici tui.
Quid et si ille petat tuam: Qui te creauit: ipse
& illum. homo es: homo ẽ. &ille: d̃s̃ autem
uidex ẽ. Audit ambos: s: non exaudit ambos.
Tustis es quia non exauditus es contra illum:
gaudes quia non ẽ. xxauditus contra te. Ego
inquis non hoc petebam.Non inimici mei pe¬
tebam mortem: s: uitam petebam filii mei.
Quid mali petebam: Nichil mali petebas: sic̃

Expanded text:
caverunt» . Invocant, sed non Deum. Invocas quidquid amas; invocas quidquid in te vocas, invocas quidquid vis ut veniat ad te. Porro, si Deum propterea invocas, ut veniat ad te pecunia, ut veniat ad te haereditas, ut veniat ad te saecularis dignitas; illa invocas quae vis ut veniant ad te: sed Deum tibi adjutorem ponis cupiditatum, non exauditorem desideriorum. Deus bonus, si det quod vis. Quid, si male vis, nonne erit magis non dando misericors? Porro, si non dederit, jam nihil tibi Deus est; et dicis: Quantum rogavi, quam saepe rogavi, et non sum exauditus! Quid enim petebas? Forte mortem inimici tui. Quid, si et ille petebat tuam? Qui te creavit, ipse et illum; homo es, homo est et ille: Deus autem judex est; audit ambos, et non exaudit ambos. Tristis es, quia non es exauditus contra illum; gaude, quia non est exauditus contra te. Ego, inquis, non hoc petebam; non inimici mei petebam mortem, sed vitam petebam filii mei: quid mali petebam? Nihil mali petebas, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
suit. Certe reficere te uolebas. hoc age semꝑ.
hoc agendo: ineo qđ adhibueras adresum¬
ptionem. ibi inuenies lassitudinem. Multum
sedendo defatigatus eras: surgis: de ambu¬
lando refice. ꝑseuera ineo qđ reficeris. multũ
deambulando lassaris: sedere iterum queris.
Inueni michi aliquid unde te reficias ubi si
ꝑseucraueris non iterum deficias. Qualis gͦ
ẽ. ista par. quam hic habent homines. tantis
resistentib molestiis cupiditatib. indigen¬
tiis. lassitudinib: Non est ista uera: non ẽ.
ꝑfecta par.Quȩ erit ꝑfecta par: Oportet
corruptibile hoc induere incorruptionem:

Expanded text:
suit; certe reficere te volebas, hoc age semper; suit; certe reficere te volebas, hoc age semper; hoc agendo, in eo quod adhibueras ad refectionem, ibi invenis lassitudinem. Multum sedendo fatigatus eras; surgis, deambulando reficeris: persevera in eo quo reficeris, multum deambulando lassaris; sedere iterum quaeris. Inveni mihi aliquid unde te reficias, ubi non, si perseveraveris, iterum deficias. Qualis ergo est ista pax, quam hic habent homines tantis resistentibus molestiis, cupiditatibus, indigentiis, lassitudinibus? Non est ista vera, non est perfecta pax. Quae erit perfecta pax? «Oportet corruptibile hoc indue
Abbreviated transcription (Latin):
suggerit. Et si non uincunt: tamen pu¬
gnant.Nondum. ẽ gͦ par: ubi pugna est.
Aut date michi hominem qui ntebil tem¬
ptationis patitur. incarne sua: et possit
michi dicere. quia iam pax. ẽ. Nichil qͥdẽ¬
temptationis forte patitur millicitis uolup¬
tatib: saltem suggestiones ipsas patitur:
uel suggeritur illi qđ respuit: uel delectat
unde contineat. Sed ecce iam nicħ delect᷑at
illicitum: uel contra famem & sitim pugnat
cottidic. Quis enim iustus hinc alienus: Ru¬
gnat gͦ fames & sitis: pugnat contra nos las¬
situdo carnis: pugnat delectatio somni: pu¬
gnat oppressio.Uigilare uolumus: dormita¬
mus. Ieuinare uolumus. esurimus. sitimus.
Stare uolumus: defatigamur: querimꝰ sede
Si et hoc diu facimus: deficimus. Quid quid
nob̃ ꝓuiderimus adrefectionem. illuc rursꝰ
inuenimus defectionem. fsuris. dicit tͥ aliqͥs:
respondes esurio. Ponit ante te cibum. Ad
refectionem posuerat: ꝑseuera in eo qđ po¬

Expanded text:
suggerit, etsi non vincuntur, tamen pusuggerit, etsi non vincuntur, tamen pugnant. Nondum est ergo pax, ubi pugna est. Aut date mihi hominem qui nihil tentationis patitur in carne sua, ut possit mihi dicere quia jam pax est. Nihil quidetentationis forte patitur in illicitis voluptatibus, saltem suggestiones ipsas patitur: vel suggeritur illi quod respuit, vel delectat unde contineat. Sed ecce jam nihil delectat illicitum; vel contra famem et sitim pugnat quotidie: quis enim justus hinc alienus? Pugnat ergo fames et sitis, pugnat contra nos lassitudo carnis, pugnat delectatio somni, pugnat oppressio. Vigilare volumus; dormitamus: jejunare volumus; esurimus et sitimus: stare volumus; defatigamur: quaerimus sedere; si et hoc diu facimus, deficimus. Quidquid nobis providerimus ad refectionem, illic rursus invenimus defectionem. Esuris, dicit tibi aliquis? respondes, Esurio. Ponit ante te cibum; ad refectionem posuerat: persevera in eo quod po
Abbreviated transcription (Latin):
millum. cuius uocem audiebat interius:
quasi obturans aurem contra tumultuan¬
dem uite huius inquietudinẽ. & contra
animam corpore qđ corrumpitur aggra¬
uatam: & sensum derrena inhabitatione
deprimentem multa cogitantem: & ait.
Audiam quid loquatur mme dñs ds̃. Et
audiuit. Quid: ¶m̃ loquetur pacem inple¬
bem suam. uox ergo. xp̃i. uox ergo dĩ pax
c̃: ad pacem uocat. Eia dicit quicunq ñ¬
dum estis inpace: amate pacem. Quid
enim melius uob̃ de me inuenire potestis
quã pacem: Pax quid. ẽ. ubi nullũ bellũ
ẽ. Quid.ẽ. ubi nullum bellum ẽ: Ubi nul
la contradictio: ubi nichil resistit: nichil
aduersum ẽ. Uidete si iam ibi sumus: ui¬
dete si iam non. ẽ conflictus cum diabolo:
uidete si non om̃s scĩ et fideles cum pͥncipe
demonioꝵ luctantur. Et quomͦ cum illo
luctantur quem non uident: Luctantur
cum concupiscentiis suis. quib ille sug¬
gerit peccata. & non consentiendo quod

Expanded text:
in illum cujus vocem audiebat interius; in illum cujus vocem audiebat interius; quasi obturans aurem contra tumultuantem vitae hujus inquietudinem, et contra animam corpore quod corrumpitur aggravatam, et sensum terrena inhabitatione deprimentem multa cogitantem , ait, «Audiam quid loquitur in me Dominus Deus:» et audivit, quid? «Quoniam loquetur pacem in plebem suam.» Vox ergo Christi, vox Dei pax est, ad pacem vocat. Eia, dicit, quicumque nondum estis in pace, amate pacem: quid enim vobis melius de me invenire potestis quam pacem? Pax quid est? Ubi nullum bellum est. Quid est, ubi nullum bellum est? Ubi nulla est contradictio, ubi nihil resistit, nihil adversum est. Videte si jam ibi sumus; videte si jam non est conflictus cum diabolo, videte si non omnes sancti et fideles cum principe daemoniorum luctantur. Et quomodo cum illo luctantur, quem non vident? Luctantur cum concupiscentiis suis, quibus ille suggerit peccata: et non consentiendo quod
Abbreviated transcription (Latin):
uinitatem caro non uidebat. Adhoc autem
caro carnem uidit. ut ꝑfidem cor mundaret᷑
unoe ds̃ uideretur. Dictum ẽ enim de dño:
nobis ꝓmisit ut ostenderet se nobis: qualis ẽ
pulchritudo ipsius: fr̃s. cogitate omnia ista
pulchra quȩ uidetis. quȩ amatis. ipse fȩcit.
Si hec pulchra sunt quid ẽ ipse: Si hȩc mas¬
na sunt quantus ẽ ipse: Ergo existis quȩ
hic amamus: illum magis desideremus. Et
contempnentes ista illum diligamus: ut
ipsa dilectione ꝑfidem cor mundemus: &
mandatum cor nr̃m inueniat aspectus illi
Lux quȩ nobis ostenditur: sanos nos debet
inuenire. hoc agit modo fides. Hoc gͦ modo
diximus: ⁊ salutare tuũ dñe da nobis: Da nob̾
mus xp̃m tuum. Non quomͦ illum uiderunt
iudei & crucifirerunt: sed quomͦ illum ui¬
quatur inme dñs ds̃. Propħa dirit. Ioque¬
batur millo ds̃ intus: & mundus faciebat
illi strepitum foris. Cohibens ergo aliqnͣto
astrepitu mundi. & auertens se adse. & ase

Expanded text:
vinitatem cor non videbat. Ad hoc autem vinitatem cor non videbat. Ad hoc autem caro carnem vidit, ut per fidem cor mundaretur, unde Deus videretur. Dictum est enim de Domino, nobis promisit ostendere se nobis. Qualis est pulchritudo ejus, fratres, cogitate. Omnia ista pulchra quae videtis, quae amatis, ipse fecit. Si haec pulchra sunt, quid est ipse? si haec magna sunt, quantus est ipse? Ergo ex istis quae hic amamus, illum magis desideremus; et contemnentes ista, illum diligamus: ut ipsa dilectione per fidem cor mundemus, et mundatum cor nostrum inveniat aspectus illius. Lux quae nobis ostendetur, sanos nos debet invenire: hoc agit modo fides. Hoc ergo hic diximus. «Et salutare tuum da nobis:» da nobis mus Christum tuum; non quomodo illum viderunt Judaei, et crucifiquetur in me Dominus Deus.» Propheta dixit. Loquebatur in illo Deus intus, et mundus faciebat illi strepitum foris. Cohibens ergo aliquantum ab strepitu mundi, et avertens se ad se, et a se
Abbreviated transcription (Latin):
trimoniũ. Quis. ẽ. iste pater: Dilectissimi filii
di sumus. Quare gͦ nondum uidemus patrẽ
nr̃m: Quia nondum apparuit qͥd erimus.
am sumus: s inspe. Nam qđ erimus: nondũ
apparuit. Et quid erimus: Scimus inquit.
quia cum apparuerit similes erimus e:¬
qm̃ iudebimus eum sicuti ẽ. S: hoc de patre
dixit: de filio autem dño iħu xp̃o non dix̃
Et forte uidendo pat̾em non filium erimus
beati: Ipsum audi xp̃m. Qui me uidit: ui¬
dit et patrem. Cum enim unus ds̃ uidetur.
trinitas uidetur: pater et filius et sp̃s sc̃s.
Audi expressius. quia ipsius filii uisio tribuet
nobis beatitudinem: & nichil inter est in¬
ter uisionem ipsius & uisionem patris. Ipse
ait ineuuangłio. Qui diligit me mandata
mea eustodit: et ego diligam eum. & osten¬
dam ei me ipsum. Loquebatur illis. et dicebat.
ostendam me ipsum illi. Quare: Non erat ipse
qui loquebatur. S: carnem caro uidebat: di¬

Expanded text:
trimonium. Quis est iste pater? «Dilectissimi, filii trimonium. Quis est iste pater? «Dilectissimi, filii Dei sumus.» Quare ergo nondum videmus patrem nostrum? Quia «nondum apparuit quid erimus.» Jam sumus, sed in spe: nam «quid erimus, nondum apparuit.» Et quid erimus? «Scimus,» inquit, «quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est» . Sed hoc de Patre dixit, de Filio autem Domino Jesu Christo non dixit: et forte videndo Patrem, non Filium, crimus beati? Ipsum audi Christum: «Qui me vidit, vidit et Patrem.» Cum enim unus Deus videtur, Trinitas videtur, Pater et Filius et Spiritus sanctus. Audi expressius quia ipsius Filii visio tribuet nobis beatitudinem, et nihil interest inter visionem ipsius et visionem Patris. Ipse ait in Evangelio: «Qui diligit me, mandata mea custodit, et ego diligam illum, et ostendam meipsum illi» . Loquebatur illis, et dicebat, «ostendam meipsum illi.» Quare? Non erat ipse qui loquebatur? Sed carnem caro videbat; di
Abbreviated transcription (Latin):
autem quȩ uidetur: non c̃. spes. Quod enim
uidet quis. quid sperat: Si audem qđ non ui¬
demus sꝑamus: ꝑpatientiam expectamus.
Quid enim expectamus ꝑpatientiã: nisi uide
qđ credimus: Modo enim credimus. quod
non uidemus: ꝑmanendo ineo qđ eredentes
non uidemus: merebimur uidere qđ credi¬
mus Propterea iohannes inepła sua qͥd art
Dilectissimi fili dei sumus: s. nondum apparu
it quid erimus. Quis non exultet: Si subito
nescio cui peregrinanti. & ignoranti genus
suum. patienti aliquam egestatem & erump¬
nam. & inlabore constituto. diceretur: filius
senatoris es. pater tuus amplo patrimonio
gaudet inre ur̃a. uoco de ad patrem tuum:
quali gaudio exultaret. si hoc non fallax ꝓ¬
missor diceret: Uenit ergo non fallax apłs
Quid. ẽ qđ uos affligitis: & merore conteritis:
Quid.ẽ. qđ concupiscentias ur̃as sequendo in
egestate istarum uoluptatũ conteri uultis:
Habetis patrem: habetis patriã: Habetis pa¬

Expanded text:
autem quae videtur, non est spes: quod enim autem quae videtur, non est spes: quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus» . Quid enim «exspectamus per patientiam,» nisi videre quod credimus? Modo enim credimus quod non videmus: permanendo in eo quod credentes non videmus, merebimur videre quod credimus. Propterea Joannes in Epistola sua quid ait? «Dilecit quid erimus.» Quis non exsultet, si subito nescio cui peregrinanti et ignoranti genus suum, patienti aliquam egestatem, et in aerumna et labore constituto diceretur: Filius senatoris es; pater tuus amplo patrimonio gaudet in re vestra; revoco te ad patrem tuum? quali gaudio exsultaret, si hoc non fallax promissor diceret? Venit ergo non fallax apostquid est quod vos affligitis, et moerore conteritis? quid est quod concupiscentias vestras sequendo, in egestate istarum voluptatum conteri vultis? Habetis patrem, habetis patriam, habetis pa
Abbreviated transcription (Latin):
miscđ̃ia: quam utinam ds̃ ostendat nobis.
enĩ miscdia tua. Dicamus illi et nos: da nob̃
xpm tuum. Iam quidem dedit nob̃.xp̃m suũ.
um: quia dicimus illi. panem nr̃m cotidia¬
num da nobis hodie. Et quis ẽ panis nr̃. nͥ
ipse qui dicit: ego sum panis uiuus qui de
cȩlo descendi: Bicamus illi: da nob̃. xp̃m tu¬
um. Dedit enim. xp̃m nobis: s hominẽ quẽ
nouimus. Dedit hominem: eum ipsum no¬
bis daturus ẽ deum. hominib enim homi¬
illum dedit hominib qualis possit capi ab
hominib. Dñm enim. xp̃m: nullus hominũ
caꝑe. poterat. Factus. ẽ hominib: homo: ser¬
uauit se deum diis. An forte arroganter diri:
Reuera arroganter: nisi ipse dixisset. ego dici
dii estis. & filii altissimi om̃s. Adhanc ipsã
adoptionem renouamur: ut efficiamur fi¬
lii di. Iam quidem sumus. sed ꝑfidem. Sumꝰ
quidem s inspe: nondum sumus inre. Spe
enim salui facti sumus: sicut dicit apls. Spes

Expanded text:
misericordia, quam utinam Deus ostendat nobis, misericordia, quam utinam Deus ostendat nobis, est enim misericordia tua. Dicamus illi et nos: Da nobis Christum tuum. Jam quidem dedit nobis Christum suum: um; quia dicimus illi, «Panem nostrum quotidianum da nobis hodie» . Et quis est panis noster, nisi ipse qui dixit, «Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi» ? Dicamus illi: Da nobis Christum tuum. Dedit enim nobis Christum, sed hominem: quem nobis dedit hominem, eum ipsum nobis daturus est Deum. Hominibus enim homillum dedit hominibus qualis posset capi ab hominibus: Deum enim Christum nullus hominum capere poterat. Factus est hominibus homo, servavit se Deum diis. An forte arroganter dixi? Revera arroganter, nisi ipse dixisset: «Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes» . Ad ipsam adoptionem renovamur, ut efficiamur filii Dei. Jam quidem sumus, sed per fidem: sumus quidem in spe, nondum sumus in re. «Spe enim salvi facti sumus,» sicut dicit Apostolus. «Spes
Abbreviated transcription (Latin):
uertit te: sanat te. Cum sanauerit te: uide¬
um: xp̃m tuum. felix ẽ cui ostendit ds̃ mi¬
scđiam suam Ipse ẽ qui suꝑbire non podest:
cui ds̃ ostendit miscdiam suam. Ostenden
quicquid boni habet homo. non habet nisi
abillo: qui omne bonum nr̃m ipse ẽ. Et
cum uiderit homo quicquid boni habet
ñ se habere ase. s: adeo suo: uidet qͥa totũ
qđ millo laudatur de miscđia dei ẽ: non
de meritis ipsuis. Et uidendo ista non supbit:
ñ suꝑbiendo ñ extollitur: non se extollendo
ñ cadit: ñ cadendo stat: stando inheret: in he¬
rendo manet: manendo ꝑfruitur & lȩtatur
indomino dõ suo. Erunt ili deliciȩ. ip̃se qui
fecit illum. Et delicias ipsas nemo corrumpit:
nemo interpellat: nemo aufert. Quis potens
minabitur tͥ auferre: Quis uicinus malus:
Quis latro: Quis insidiator tibi tollit deum:
Et potest tibi tollere totum qđ possides corpe:
non tibi dollit eum quẽ possides corde. Ipse est

Expanded text:
vertit te, sanat te; cum sanaverit te, videvertit te, sanat te; cum sanaverit te, videum,» Christum tuum. Felix est cui ostendit Deus misericordiam suam. Ipse est qui superbire non potest, cui Deus ostendit misericordiam suam. Ostendendquidquid boni habet ipse homo, non habet nisi ab illo qui omne bonum nostrum est. Et cum viderit homo quidquid boni habet non se habere a se, sed a Deo suo; videt quia totum quod in illo laudatur, de misericordia Dei est, non de meritis ipsius: et videndo ista non superbit, non superbiendo non extollitur, non se extollendo non cadit, non cadendo stat, stando inhaeret, inhaerendo manet, manendo perfruitur, et laetatur in Domino Deo suo. Erunt illi deliciae ipse qui fecit illum; et delicias ipsas nemo corrumpit, nemo interpellat, nemo aufert. Quis potens minabitur auferre? quis vicinus malus, quis latro, quis insidiator tibi tollit Deum? Et potest tibi tollere totum quod possides corpore, non tibi tollit eum quem possides corde. Ipsa est
Abbreviated transcription (Latin):
letabitur inte. Malo suo lȩtabitur inse. bono
suo lȩtabitur inte. Quando enim uoluit ha¬
bere gaudia de se: inuenit planctum insc.
Nunc uero quia totum gaudium nr̃m d̃s̃ ẽ
qui uult securus gaudere m illo gaudeat qͥ
non potest ꝑire. Quid enim fr̃s mei gaude
uultis margento: Aut argentum ꝑit. aut
tu: et nemo scit quid prius. Ueruntamen il¬
lud constat. quia utrumq ꝑiturum est:
quid prius inccitum ẽ. Nam nec homo hic
potest manere semꝑ: nec argentum hic po¬
test manere semp. Sic aurum. sic uestis. sic
domus. sic pecunia. sic lata predia: sic po¬
stremo lux ista. Noli gͦ uelle gaudere inistis:
sed gaude. milla luce. quȩ non habet oeca¬
sum. Gaude mnilla luce quam non precedit
hesternus dies: nec sequitur crastinus. Quid
õ ista lux: Ego sum inquit lux mundi.
Qui tibi dicit ego sum lux mundi: uocat te
adse Cum uocat de: conuertit te Cũ con¬

Expanded text:
laetabitur in te.» Malo suo laetabitur in se; bono laetabitur in te.» Malo suo laetabitur in se; bono suo laetabitur in te. Quando enim voluit habere gaudia de se, invenit planctum in se: nunc vero quia totum gaudium nostrum Deus est, qui vult securus gaudere, in illo gaudeat, qui non potest perire. Quid enim, fratres mei, gaudere vultis in argento? Aut argentum perit, aut tu; et nemo scit quid prius: verumtamen illud constat, quia utrumque periturum est; quid prius, incertum est. Nam nec homo hic potest manere semper, nec argentum hic potest manere semper; sic aurum, sic vestis, sic domus, sic pecunia, sic lata praedia, sic postremo lux ista. Noli ergo velle gaudere in istis: sed gaude in illa luce quae non habet occasum; gaude in illa luce quam non praecedit hesternus dies, nec sequitur, crastinus. Quid est ista lux? «Ego sum,» inquit, «lux mundi» . Qui tibi dicit, «Ego sum lux mundi,» vocat te ad se. Cum vocat te, convertit te; cum con
Abbreviated transcription (Latin):
sti omnia peccata eorum. Secdasti omnẽ iram
tuam: auertisti abira indignationis. Et qm̃ de¬
futuro ista dicuntur: quamuis uerba preterita
prestitisti ohomo: ut quia eonuersus es ad
đm merereris miscdiam ipsius: Qui autẽ
conuersi non sunt non sunt adepti miscđiã
s inuenerunt iram. Quid autem ut con¬
uertereris posses: nisi uocareris: Nonne il¬
le qui te uocauit auersum: ipse prestitit
ui conuertereris: Noli ergo tibi arrogare
nec ipsam conuersionem: nisi quia ille te¬
uocaret fugientem. non posses conuerti.
Propterta & ipsius conuersionis benefieiũ dco
tribuens ꝓpħa. hoc orat: & dicit. Os̃ tu con¬
uertens iuuificabis nos. Et non quasi nos ipsi
nr̃a sponte sine miscđia tua conuertimur ad
de. & tu uiuficabis nos: s. cu conuertens ui¬
uificabis nos. ut non solum iiuficatio nr̃a
ate sit. sed etiam ipsa conuersio. ut uiuificem᷑.
Ds tu conuertens uiuificabis nos: & plebs tua

Expanded text:
sti omni a peccata eorum. Sedasti omnem iram sti omni a peccata eorum. Sedasti omnem iram tuam; avertisti ab ira indignationis tfuturo ista dicuntur, quamvis verba praeteritapraestitisti, o homo, ut quia conversus es ad Deum, merereris misericordiam ipsius; qui autem conversi non sunt, non sunt adepti misericordiam, sed invenerunt iram? Quid autem, ut convertereris, posses, nisi vocareris? Nonne ille qui te vocavit aversum, ipse praestitit ut convertereris? Noli tibi ergo arrogare nec ipsam conversionem; quia nisi te ille vocaret fugientem, non posses converti. Propterea et ipsius conversionis beneficium Deo tribuens Propheta, hoc orat, et dicit: «Deus, tu conaversus es ab ira indignationis tuae?» Quomodo nostra sponte sine misericordia tua convertimur ad te, et tu vivificabis nos: sed, «tu convertens vivificabis nos;» ut non solum vivificatio nostra a te sit, sed etiam ipsa conversio ut vivificemur. «Deus tu convertens vivificabis nos; et plebs tua
Abbreviated transcription (Latin):
dem: cum diceret se trahi captiuum alege
inmenbris sius repugnante legi mentis sue.
exclamauit sub illa captiuitate: et ait. In
felix ego homo: quis me libabit decorpore
tintatem iacob attendite: quia hoc ẽ auer¬
tisti captiuitatem nram: ñliberando nos a
barbaris. in quos non incurrimus.s libando
sathanas dominabatur. Si quis enim libatus
fuerit apeccatis sius. non habet unde illi do¬
ratio spiritalis ẽ. uidete quia intus agitur. Re
quia remisit iniquitatem. Iniquitas tenebat
captiuum: remissa iniquitate liberaris. Confi¬
tere ergo de eẽ. incaptiuitate: ut dignus sis
lberari. Nam qui hostem suũ non intelligit:
quom inuocat liberatorem: Oꝑuisti omnia
peccata eorum. Quid ẽ oꝑuisti: Ut non illa ui¬
deres. Quid ẽ. ut non illa uideres: ut non in il¬
la uindicares. Noliusti uidere peccata nr̃a. Et
ideo ĩudisti: quia ipsa uidere noluisti. Oꝑui¬

Expanded text:
tem. Cum diceret se trahi captivum a lege tem. Cum diceret se trahi captivum a lege in membris suis repugnante legi mentis suae, exclamavit sub illa captivitate, et ait: «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpotivitatem Jacob, attendite quia hoc est, Avertisti captivitatem nostram: non liberando nos a Barbaris, in quos non incurrimus; sed liberando satanas dominabatur. Si quis enim liberatus fuerit a peccatis suis, non habet unde illi doratio spiritualis est, videte quia intus agitur: «Reit captivitatem, quia remisit iniquitatem: iniquitas tenebat captivum, remissa iniquitate liberaris. Confitere ergo te esse in captivitate, ut dignus sis liberari: nam qui hostem suum non intellexit, quomodo invocat liberatorem? «Operuisti omnia peccata eorum.» Quid est, «operuisti?» Ut non illa videres. Quid est, ut non illa videres? Ut non in illa vindicares. Noluisti videre peccata nostra; et ideo non vidisti, quia ipsa videre noluisti: «Operui
Abbreviated transcription (Latin):
enun neminem nr̃m mͦ eẽ. apud barbaros
nec. aliquam gentem irruisse armatã. et cap¬
tiuos durisse nos. S: modo ostendendo qͣn¬
dam captiuitatem inqua gemimus. et unde
nos liberari cupimus. paulus apłs ꝑcedat:¬
et ipse illam dicat. Sit ipse speculum nrm
ipse loquatur. & nos ibi uideamus. Nemo est
enim: qui non hic se agnoscat. Ait ergo ille
beatus apłs. Condelector eim legi di: seđdinĩ
teriorem hominem. Intus me delectat lex dei
Uideo autem aliam legem inmenbris me¬
is: repugnantem legi mentis meȩ.Iã audisti
legem: audi pugnam. Captiuitatem ñdum
audieras: audi que sequuntur. Repugnan
uimus enim captuitatem. Quis nrm est.
qui nolit se de ista captiuitate libari: Et
unde liberabimur: Qm̃ hoc cantauit iste
psalmus futurum: auertisti captiuitatem
iacob. Cui dicit: xp̃o. Propter infinem: ꝓ¬
pter filios chore. Iue enim auertit captiuita¬
tem iacob. Audi & ipsum paulũ confiten¬

Expanded text:
enim neminem nostrum modo esse apud Barbaros, enim neminem nostrum modo esse apud Barbaros, nec aliquam gentem irruisse armatam, et captivos duxisse nos. Sed modo ostendo quamdam captivitatem, in qua gemimus, et unde nos liberari cupimus. Paulus apostt, ipse illam dicat; sit ipse speculum nostrum, ille loquatur, et nos ibi videamus: nemo est enim qui non hic se agnoscat. Ait ergo ille beatus apostolus, «Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem;» intus delectat me lex Dei: «video autem aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae.» Jam audisti legem, audisti pugnam; captivitatem nondum audieras, audi quae sequuntur: «Repugnanvimus captivitatem: quis nostrum est qui nolit se de ista captivitate liberari? Et unde liberabitur? Quoniam hoc cantavit ipse Psalmus futurum: «Avertisti captivitatem Jacob.» Cui dixit? Christo, propter «In finem,» propter filios Core: ille enim avertit captivitatem Jacob. Audi et ipsum Paulum confiten
Abbreviated transcription (Latin):
missionis insemen deputantur: offendendo
deum. iudei degenerauerunt: nos ꝓmeren¬
do deum de genere abrahe facti sumus: ñ
ptinentes adcarnem s ꝑtinentes adfidem.
mitati enim fidem filii facti sumus: illi
autem degenerando afide. exheredan me¬
ruerunt. Nam ut noueritis quia ꝑdidert̃
illuo qđ nati erant de abraham: cum se
arroganter lactarent audiente domino ihu
xp̃o. gloriantes de sanguine & non de uit.
et dicerent dño. nos patrem habemus abra¬
ham: ait illis dñs tanquam degenerantib¬
Si filii abrahȩ estis: facta abrahe facite. Si e
illi ꝓpterea iam non filii. quia ñ faciebant fac¬
da abrahe. nos ꝓpterea filii. quia facimus facto
abrahȩ. Que sunt facta abrahȩ que facimus.
Credidit autem abraham deo: et reputatum ẽ
ei adiusticiam. Ergo om̃s adiacob ꝑtinemꝰ.
imitantes abrahȩ fidem qui credidit deo &
reputatum ẽ. illi adiusticiam. Quȩ ẽ ergo illa
captiuitas. de qua nos uolumus liberan: suo

Expanded text:
missionis in semen deputantur, offendendo missionis in semen deputantur, offendendo Deum Judaei degeneraverunt; nos promerendo Deum, de genere Abrahae facti sumus, non pertinentes ad carnem, sed pertinentes ad fidem. Imitati enim fidem, filii facti sumus: illi autem degenerando a fide, exhaeredari meruerunt. Nam, ut noveritis quia perdiderunt illud, quod nati erant de Abraham, cum se arroganter jactarent audiente Domino Jesu Christo, gloriantes de sanguine et non de vita, et dicerent Domino, «Nos patrem habemus Abraham;» ait illis D«Si filii Abrahae estis, facta Abrahae facite» . Si ergo illi propterea jam non filii, quia non faciebant facta Abrahae; nos propterea filii, quia facimus facta Abrahae. Quae sunt facta Abrahae quae facimus? Credidit autem Abraham Deo, et deputatum est illi ad justitiam . Ergo omnes ad Jacob pertinemus, imitantes Abrahae fidem, qui credidit Deo, et deputatum est illi ad justitiam. Quae est ergo illa captivitas unde nos volumus liberari? puto
Abbreviated transcription (Latin):
ubi habitauit popłs iudeoꝵ: ubi ẽ. etiam
ihrłm ciuitas: cuius nom̃ om̃s audiuimꝰ.
Hance gͦ terram cum accepisset ille popłs.
abhostib suis uicinis circum quaq inimi¬
cantib multas molestias patiebatur. Et
cum peceabat indm suum. dabatur in
captiuitatem: ñ adinteritum s: ad discipli¬
nam: non damnante patre.s flagellante.
Et cum possessa esset: libabatur. łtaliquotiẽs
capturata ẽ. & liberata ẽ. illa gens: et modo
incaptiuitate ẽ. & hoc ꝓpeceato magno qd
dnm suum crucifixit. Quid igitur seđm
istos accipimus qđ ait auertisti captiuita¬
tem iacob: An forte intelligimus hic aliã
captiuitatem dequa om̃s nos uolumus li¬
berari: Nam om̃s ꝑtinemus adiacob si ꝑti¬
nemus adsemen abrahȩ. hoc enim dicit
apłs: inẏsaac uocabitur tibi semen. Idest
non hui qui filii carnis. hufilii di. s filii pro¬
missionis deputantur insemen. Si filii pro¬

Expanded text:
ubi habitavit populus Judaeorum; ubi est etiam ubi habitavit populus Judaeorum; ubi est etiam Jerusalem civitas, cujus nomen omnes audivimus. Hanc ergo terram cum accepisset ille populus, ab hostibus suis vicinis circumquaque inimicantibus multas molestias patiebatur: et cum peccabat in Deum suum, dabatur in captivitatem; non ad interitum, sed ad disciplinam; non damnante patre, sed flagellante. Et cum possessa esset, liberabatur, et aliquoties captivata est et liberata est illa gens: et modo in captivitate est, et hoc pro peccato magno, quod Dominum suum crucifixit. Quid igitur secundum istos accipimus, quod ait, «Avertisti captivitatem Jacob?» An forte intelligimus hic aliam captivitatem, de qua omnes nos volumus liberari? Nam omnes pertinemus ad Jacob, si pertinemus ad semen Abrahae. Hoc enim dicit Apostolus: «In Isaac vocabitur tibi semen; id est, non hi qui filii carnis, hi filii Dei, sed filii promissionis deputantur» «in semen» . Si filii pro
Abbreviated transcription (Latin):
ossa mea. Ipsi uero considerauerunt et con¬
spexerunt me: diuiserunt sibi uestũta
mea et suꝑ uestem meam miserunt sortẽ
Quis non legente lectore psalmum.agno¬
seat euuangłium: Et tamen cum dice¬
retur inpsalmo: non dictum ẽ. fossuri st̃
manus meas et pedes meos. s foderunt
manus meas & pedes: nec dictum est. di¬
numerat sunt ossa mea. s dinumeraue¬
runt ossa mea: nec dictum ẽ. diuisuri st̃
uestimenta mea: s diuiserunt sibi uesti
cnediristi dñe terram tuã. ĩ an¬
quam iam fecenit. Auertisti cap¬
tiuitatem iacob. Populus eius
antiquus iacob. lacob populus
isrł. natus de semine abrahe ĩ
reꝓmissionem. futurus aliqndo
heres dĩ. Erat ergo ille populus
cui datum ẽ. testamentum uetus. s inueteri
destamento figurabat᷑ destamentũ nouum.
Iua figura erat: hȩc expressio ueritatis. In
illa autem figura erat: scđm quandã pro¬
nuntiationem futuroꝵ. data.ẽ. illi popło
terra quȩdã ꝓmissionis inquadã regione

Expanded text:
onsideraverunt et conspexerunt me, diviserunt sibi vestimenta mea et super vestem meam miserunt sortem» . Quis non, legente lectore Psalmum, agnoscat Evangelium? Et tamen cum diceretur in Psalmo, non dictum est, Fossuri sunt manus meas et pedes; sed, «foderunt manus meas et pedes:» nec dictum est, Dinumeraturi sunt ossa mea; sed, «dinumeraverunt ossa mea:» nec dictum est, Divisuri sunt vestimenta mea; sed, «diviserunt sibi vestim«Benedixisti, Domine, terram tuam;» tanquam jam fecerit. 4. «Avertisti captivitatem Jacob.» Populus ejus antiquus Jacob, populus Israel, natus de semine Abrahae, in repromissione futurus aliquando haeres Dei. Erat quidem ergo ille populus, cui datum est Testamentum Vetus; sed in Vetere Testamento figurabatur Testamentum Novum: illa figura erat, haec expressio veritatis. In illa autem figura secundum quamdam praenuntiationem futurorum, data est illi populo terra quaedam promissionis, in quadam regione