comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾ andite. intelligite. cauete. Ipsa tu¬
un obseruabit caput: & tu eius calcane¬
un. D ȩct̃ia caput serpentis obserua.
Quid. ẽ. caput serpentis . prima pec¬
en suggesho: uenit tib inmentẽ nescio
quio illicitũ. Nol ib tenere mentem
ta noli consentire. Hoc quod uenit
imentẽ.: caput serpentis. ẽ. Caput cal¬
ar &e euaoes cȩteros motus eius. Quio
.. caput calca: Ipsam suggestionem
contẽpne. S lucrũ suggessit. Mag
diues eris. Caput serpentis. ẽ: calca. Nd:
elcas ̃ ontip̃ne qđ suggessit. S. magnũ aurũ sugges¬
sit. & quto ꝓdr homini si totũ mundũ
lucretur: animȩ autẽ suȩ decrim̃tũ pa-¬
tiatur: ꝑeat mund lucrũ: ne fiat
aniȩ dãpnũ. Hȩc dicens: obseruasti
caput serpentis ⁊ calcasti. Ille autẽ dia¬
bolus calcaneũ tuiũ obseruat. Quit. ẽ.
obseruat calcaneũ tuũ Quando laba¬
ris auia dñi: tu obserua primã fuggesti¬
onẽ. ĩlle obseruat lapsũ tiũ. Si enĩ lap¬

Expanded text:
 audite, intelligite, cavete: «Ipsa tuum observabit caput, et tu ejus calcaneum.» O Ecclesia, caput serpentis observa. Quod est caput serpentis? Prima peccati suggestio. Venit tibi in mentem nescio quid illicitum; noli ibi tenere mentem tuam, noli consentire. Hoc quod venit in mentem, caput serpentis est; caput calca, et evades caeteros motus. Quid est, caput calca? Ipsam suggestionem contemne. Sed lucrum suggessit: magndives eris. Caput serpentis est, calca. Quid est, calca? Contemne quod suggessit. Sed magnum aurum suggessit. Et quid prodest hominlucretur, animae autem suae detrimentum patiatur ? Pereat mundi lucrum, ne fiat animae damnum. Haec dicens, observasti caput serpentis, et calcasti. Ille autem diabolus calcaneum tuum observat. Quid est, observat calcaneum tuum? Quando labaris a via Dei. Tu observas primam suggestionem, ille observat lapsum tuum. Si enim lap
Abbreviated transcription (Latin):
& uita. Si gͦ ipse . ẽ. lum̃. ipse. ẽ. uia :
siab illo recesseris. nec inlimine eris. nec
inua. &̾ quit te sequitur.ͦ Quit dic̃
impiis quidã psalmus. E iat uia illoꝵs
tenebre & lubricũ. Hic gͦ draco antiquus
hostis nr̃. ira ferutous. insidũs astutus.
hoc enĩ hic factus. ẽ. draco ipse. cadens
peccato suo. de sublimi habitatione cȩloꝵ:
&e ex anglo factus diabolus. Scdm̃ reuela¬

Expanded text:
 is. Si ergo ipse est lumen, et ipse est via; si ab illo recesseris, nec in lumine eris, nec in via. Et quid te sequitur? Quod dicit de impiis quidam psalmus: «Fiat via illorum tenebrae et lubricum» . 7. Hic ergo draco, antiquus hostis noster, ira fervidus, insidiis astutus, hoc enim hic factus est draco. Ipse cadens peccato suo de sublimi habitatione coelorum, et ex angelo factus diabolus, acce
Abbreviated transcription (Latin):
tibilia elegit ds̃. & ea quȩ ñ sunt tanq̃
sint ut quę sunt euacuoe. ut ñ gloritus
coram teo omĩs caro: hic certe contra hi¬
manã suꝑbiam satis clara. ẽ. apli uttuei.¬
tio. ne in homine quisq gletur. Uc phoe
nec inse ipso. Deniq cũ dixisso&e ut ñgͥbo¬

Expanded text:
tibilia elegit Deus, et ea quae non sunt tanquam sint, ut quae sunt evacuet; ut non glorietur coram Deo omnis caro. Hic certe contra humanam superbiam satis clara est Apostoli intentio, ne in homine quisquam glorietur, ac per hoc nec in se ipso. Denique cum dixisset, ut non glo
Abbreviated transcription (Latin):
głi sunt. S quod attin& ad homns
p̃desturatos ingłãm cdĩ futuros ꝑ ad op¬
tionem coheredes xp̃i: quos de ipsacꝙ¬
tiuitate redemit sanguine suo. Para¬
culam gͦ istã ciuitatis ihierłm captiuan
teneri in babilonia ꝓpeccato: lncipere
autẽ inde exire. prius corde ꝑ confissi¬
onẽ iniquitatis & caritatẽ iusticie. de¬
utoe pꝰea infine scłi. etiam corpore se¬
parantã. Ds autẽ pacis conteraẽ satͥi

Expanded text:
i sunt. Sed quod attinet ad homines praedestinatos in gloriam Dei, futuros per adoptionem cohaeredes Christi, quos de ipsa captivitate redemit sanguine suo: particulam ergo istam civitatis Jerusalem captivam teneri in Babylonia pro peccato, incipere autem inde exire prius corde per confessionem iniquitatis et charitatem justitiae, deinde postea in fine saeculi etiam corpore separan
Abbreviated transcription (Latin):
eus calcaneũ. In magno mystenode¬
tũ: infigura dictũ eccłiȩ futurȩ. facte de
latere uiri sui. & hoc dormientis. Erat
autẽ atam forma hominis futuri. Hoc
apłs dicit: qui. ẽ. forma futuri. Prefigͥi¬
tũ. ẽ. quod futurũ erat. Facta. ẽ. ecilli
de latere dñi dormientis in cruce. Ni

Expanded text:
s calcaneum» . In magno mysterio dictum, in figura dictum Ecclesiae futurae, factae de latere viri sui, et hoc dormientis. Erat autem Adam forma futuri. Hoc Apostolus dicit: «Qui est forma futuri» . Praefiguratum est quod futurum erat, facta est Ecclesia de latere
Abbreviated transcription (Latin):
excire: qui incipit amare. Ex eunt enum
multi latent̃: &e exeuntiũ pedes sunt
cortis affectus. Exeunt autẽ de babi
babilone: it÷ de confusione: Qui pri¬
mo confus erant similib cupiditatib:
incipiunt karitate distingui. Lam di¬
stinc̾ti: ñ sunt confus. Ꝙ̾ s ad huc cor¬
pore ꝑnuxt sunt: aesidio tam̃ sc̃o dis

Expanded text:
exire qui incipit amare. Exeunt enim multi latenter, et exeuntium pedes sunt cordis affectus: exeunt autem de BabylBabylone, id est de confusione? Qui primo confusi erant similibus cupiditatibus, incipiunt charitate distingui; jam distincti, non sunt confusi. Etsi adhuc corpo
Abbreviated transcription (Latin):
& anua una & cor unũ in dm̃. Deinde
etiam ips a uiteis carnalib ciuib. cartus
suȩ ꝑsecutionẽ passi atq ꝑpessi sunt. ut
qui ꝓpt̃ eos marisuetus passus fuerat. man¬
suefactos ꝓ se pati iubebat. Ex ipsis sc̃oꝵ
ꝑsecutorib fuerat etiam apłs paulus: &
in xp̃ianos maxime seuiebat. S postea
credens & apłs factus. missus. ẽ. ut gentibꝰ
euangłium p̃dicar&e: Erauiora ꝑpessus
ꝑ nomine xp̃i. quã fecerat contra nom̃
xp̃i. E ccłas autẽ constituens ꝑ om̃s gentes
qua euangłiũ seminabat. unpense p̾cipie¬
bat. ut qm̃ ips ex idoloꝵ cultu uenientes.¬
&e ad unũdm̃ colendũ ritoes. ñ facile pote¬
rant reb suis uenditis & distributus ser-¬
uire deo. oblationes facerent in pauꝑes
diderant. Ita illos tanquã milites. illos
autẽ tanquã stipendarios ꝓuinciales.
aplĩca doctrina constituit Anserens eis
p̃nuntiatus erat: in quo ambo quasi parie¬
tes de diuerso uenientes de uideis urdelic&

Expanded text:
or unum in Dominum . Deinde etiam ipsi a Judaeis carnalibus civibus carnis suae persecutionem passi atque dispersi sunt: ut qui eos mansuetus passus fuerat, mansuefactos pro se jubebat pati. Ex ipsis sanctorum persecutoribus fuerat etiam apostolus Paulus, et in Christianos maxime saeviebat, sed postea credens et apostolus factus missus est ut gentibus Evangelium praedicaret: graviora perpessus pro nomine Christi quam fecerat contra nomen Christi. Ecclesias autem constituens per omnes gentes quo Evangelium seminabat, impense praecipiebat ut quoniam ipsi ex idolorum cultu vehementes ad unum Dominum colendum rudes non facile poterant rebus suis venditis et distributis servire Deo, oblationes facerent in paupere Christo crediderant. Ita illos tanquam milites, illos autem tanquam stipendiarios provinciales apostolica doctrina constituit, inserens eis  prophetam praenuntiatus erat, in quo ambo quasi parietes de diverso venientes, de Judaeis videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
eis. Cũindent iuclĩtanta signafieri. in euis no¬
mine quẽ partim ꝑ inuidiam. partum ꝑ
ormrẽ crucifixerunt: Alii irritati sunt
o ꝑsequendos p̃dicatores eius aplõs: Alii
iͥ iipsuapliꝰ ammirantes. qđ in eius no¬
mine. qũe ueluti ase opp̃ssũ & uictũ rise¬
tint. tanta miracula fierent: penitendo
conuersi. crediderunt in eũ milia uideoꝵ.
Nonerant iã illi temporalia beneficia ter¬
renuĩq regnũ desidãntes a deo: nec ꝓmissũ
regẽ xp̃m carnalit̃ e&pectantes: s unmor¬
aliter intelligentes. & diligentes eũ qu
ꝓ ipsis ab ipsis tanta mortalit̾ ꝑtalit: & eis
usq ad sin sanguinis peccata donauit: &

Expanded text:
ed cum viderent Judaei tanta signa fieri in ejus nomine, partim per invidiam, partim per errorem crucifixerunt: alii irritati sunt ad persequendos praedicatores ejus apostolos, alii vero idipsum amplius admirantes quod in ejus nomine quem veluti a se oppressum et vinctum riserant, tanta miracula fierent, poenitendo conversi crediderunt in eum millia Judaeorum. Non erant jam illi temporalia beneficia terrenumque regnum desiderantes aregem Christum carnaliter exspectantes: sed immortaliter intelligentes et diligentes eum qui pro ipsis ab ipsis tanta mortaliter pertulit, et eis usque ad sui sanguinis peccata donavit, et
Abbreviated transcription (Latin):
aitus prino saulus hoc.ẽ. pruno suꝑbus.¬
pꝰ humlis. Pã quando saulus. a saule nom̃
cinuitiũ erat. Saul autẽ rex suꝑbus. in
aqno autẽ ad̃ humilẽ ꝑsequebatur. Qnͣ¬
doͦ gͦ saitus qui postea patilus. Tunc utiq
supbi. unc ꝑsecutor innocentiũ. tunc
uastator ȩccłẽ. Acceꝑat lit teras uelitti ⁊e¬
lo sinagoge ardens & insequens xp̃ianũ
nom̃ a sacerdotib. ut exchibere quoscũq

Expanded text:
aulus, primo Saulus? hoc est, primo superbus,st humilis. Nam quando Saulus, a Saüle nomen derivatum erat. Saül autem rex superbus: in regno autem David humilem persequebatur . Quando ergo Saulus, qui postea Paulus, tunc utique superbus, tunc persecutor innocentium, tunc vastator Ecclesiae. Acceperat enim litteras velut zelo Synagogae ardens, et insequens christianum nomen a sacerdotibus, ut e
Abbreviated transcription (Latin):
ne quis putar& sic illos imꝓbatos. ut ni¬
chil frument ex illa uentilatione in
horreũ mitteretun: ait apłs. Nonreppu¬
lit d̾s plebẽ stiam: quã p̾sciuit. Nam &¬
ego isrłita sul. Si totũ illȩ spinȩ fueruñ:
unde hoc granũ uob̃ loquorꝰ Ergo un¬
pleta. ẽ. ueritas dĩ. in his qui de isrlitis
crediderunt: E uenit unus paries ex
cir cũ cisione applicans se ad lapidẽ ae¬
rẽ s ille lapis angulũ ñ facere. fisi q.
parietaem ex gentib susciꝑae. Ille tae
paries. tanquã ꝓprie ꝑtin&̾ ad uertar̃
Iste autẽ alius. ad misccłiam. Dio eñ¬

Expanded text:
ne quis putaret sic illos improbatos, ut nine quis putaret sic illos improbatos, ut nihil frumenti ex illa ventilatione in horreum mitteretur, ait Apostolus: «Non repulit Dillud spinae fuerunt, unde granum vobis loquor? Ergo impleta est veritas Dei in iis qui ex Israelitis crediderunt, et venit unus paries de circumcisione applicans se ad lapidem angularem . Sed ille lapis angulum non faceret, nisi alium parietem ex Gentibus susciperet. Ille itaque paries tanquam proprie pertinet ad veritatem, iste autem alius ad misericordiam. «Dico en
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ra gentiũ. Ueritas enĩ ub. U̾b eran
eloquia tĩ. Miscdia ub: In illis qui dimi¬
serunt dm̃ suũ: & conuerterunt se ad de¬
monia. Nũquid & ipsos despexit. Quo.¬
modo si dicera uoce ao istos. Longe fugio¬
eos qui multũ a me recesserunt. Uoca. inue¬
niant me. querentẽ se: quia ipsi nolebaÑ
querere me. Ergo miscd̃ia & ueritas oc¬
carnẽ uenienti de semine abrahe ꝓmi¬
serant multa ꝓpħicȩ: & ita ille ppłs ꝓpaga¬
tus . ẽ. in quo implerentur ꝓmissa des: ñ
autẽ clausit d̾s fontẽ bonitatis suȩ.
etiam in alienigenas gentes. quas sub an-¬
glis constituerat. portionẽ sib faciens po¬
pulũ isrł. in hȩc duo: & apł̃s distincte dis¬
tribuit misccłiam dñi & ueritatẽ. Ait
eñĩ xp̃m ministrũ fuisse circũcisionis.
ꝓpt̾ ueritatẽ d̃: ad confirmanoas ꝓmis¬
siones patrũ. Eoce qr ñ quia fefellit d̾s̃.
Ecce quia ñ reppulit plebẽ suam: quã
p̾sciuit. Ꝙ eñi cũ de casu uideoꝵ ageret᷑.

Expanded text:
in terra Gentium. Veritas enim ubi? Ubi erant eloquia Dei. Misericordia ubi? In illis qui dimiserant Deum suum, et converterant se ad daemonia. Numquid et ipsos despexit? Quomodo si diceret: Voca et istos longe fugitivos, qui multum a me recesserunt; voca, inveniant me quaerentem se, quia ipsi nolebant quaerere me. Ergo, «Misericordia et veritas occarnem venienti de semine Abrahae promissa erant multa prophetice, et ita ille populus propagatus est, in quo implerentur promissa Dei; non autem clausit Deus fontem bonitatis suae etiam in alienigenas gentes, quas sub Angelis constituerat, portionem sibi faciens populum Israel: in haec duo et Apostolus distincte distribuit misericordiam Domini et veritatem. Ait enim «Christum ministrum fuisse circumcisionis propter veritatem Dei, ad confirmandas promissiones patrum.» Ecce quia non fefellit Deus; ecce quia non repulit plebem suam, quam praescivit. Etenim cum de casu Judaeorum ageretur,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ñ sunt de hoc ouil. Qui dixerat. nͥ
sus: nisi quia significauit p̾sentiã corpera¬
lẽ ñ se missũ exhibere. nisi solis iudeis.
qu uiderunt & occiderunt. E tam̃ utoe
senen unde alia messis consurgerae. Nunc
iͥ ci fama ȩuangłii. & bono eius odore ea¬
atan. credunt fideles eius. ꝑ om̃s gentes:
nit expectacio gentium. ꝑ om̃s quando
ueniat qui iam uenit. Quando ab om̃ibus
a quibdam uisus ñ ẽ. Quantdo ueniat ui¬
dicaturus. qui uenit iudicandus. Quando
ueniat discreturus. qui uenit ut ñ discerne¬
retur. Nonenĩ ab impiis xp̃c. ẽ. discretus:
s cũ impiis utoicatus. De illo erũ dictũ.ẽ.¬
Q int̃ iniquos deputatus. ẽ. Latro eua

Expanded text:
ui dixerat, Nonsus, nisi quia significavit praesentiam corporalem non se missum exhibere nisi solis Judaeis, qui viderunt et occiderunt? Et multi semen unde alia messis consurgeret. Nunc vero cum fama Evangelii et bono ejus odore excitati credunt fideles ejus per omnes gentes, erit exspectatio gentium, quando veniat qui jam venit ; quando ab omnibus a quibusdam visus est; quando veniat judicaturus qui venit judicandus; quando veniat discreturus, qui venit ut non discerneretur. Non enim ab impiis Christus est discretus, sed cum impiis judicatus: de illo enim dictum est, Inter iniq
Abbreviated transcription (Latin):
& consolationẽ scriptuirarũ spẽ habgͥnus.
Dixit gͦ xp̃i ftusse istã tiocẽ: obpbruae.¬
ꝓbrantiũ tib ceciderunt suꝑ me. Qui¬
re tib: nũquid patri exꝓbrati sunt. qͥ¬
ñ ipsi xp̃o. Quare obꝓbria ex pbrunti
tib ceciderunt suꝑ me.: Quia quime

Expanded text:
us . Dixit ergo Christi fuisse istam vocem: Opprobria exprobrantium tibi ceciderunt super me. Quare, tibi? Numquid Patri exprobratur, et non ipsi Christo? Quare, opprobria exprobrantium tibi ceciderunt super me? Quia qui me
Abbreviated transcription (Latin):
Dio enũ xp̃m iłim mirustrũ fiusse circũcisi¬
onis ꝓpt̾ ueritatẽ cũ. ao confir mantas ꝓ¬
nissiones patrũ. Ad illos debuit uenire.
sicait. Nonsũ missus: nisi ao oues quȩ ꝑi¬
etunt domus ifrł. S quio ait apłs inse

Expanded text:
m ministrum fuisse circumcisionis propter veritatem Dei, ad confirmandas promissiones patrum. Ad illos debuit venire, sic ait, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Sed quid dicit Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
inseruisti uerbis tuis ut diceres.: ẜ uere
solus sapiens pat̃: quasi apłs dixerit.
soli sapienti patri. S dixxit. soli sapiens
deo. qr deus. ẽ. & filius. quot & uos ullꝰ¬
sti tunitas ẽ. solus sapiens dl.qui nec por

Expanded text:
inseruisti verbis tuis ut diceres, Sed vere solus sapiens Pater: quasi Apostolus dixerit, Soli sapienti Patri. Sed dixit, Soli sapienti Deo: quia Deus est et Filius, quod et vos vuls
Abbreviated transcription (Latin):
uis illi nec peterent: s qr deerat. mur¬
murarent. Si ut sciremus ñt̃ creaturã
.ẽẽ. culpabilẽ. si in obedientiã contuma¬
cem. & in ordinatam cupiditatẽ: ñ ꝓpter
inuenit: Q esau primatus suos. ñ ꝓpt̃
gallinã. s. ppt̃ lenticulam ꝑdidit. Audi

Expanded text:
vis illi nec peterent, sed quia deerat murvis illi nec peterent, sed quia deerat murmurarent. Sed ut sciremus non Dei creaturam esse culpabilem, sed inobedientiam contumacem et inordinatam cupiditatem; non propter invenit , et Esau primatus suos non propter gallinam, sed propter lenticulam perdidi
Abbreviated transcription (Latin):
diculũ manoricat. Anñ utoemus isrlitas
malo suo impetrasse. quod culpabili con scd̾m iołim. lx̃¬
cupiscentia petiuerunt: Concupierant
eñi carnib uesci: quib pluebatur manua
de celo. Fastiebant quippe quod habe¬
bant: & quod ñ habebant impudent̃ pe¬
tebant: Quasi ñ melius peterent. ñ ut
cib qui deerat indecenti desicłio p̃staret᷑:
S ille quiaderat sanato fastidio sumere¬
turꝰ. Quando enĩnos delectant mala.
& ñ delectant bona÷ rogare potius de¬
bemꝰ dm̃ ut delectent bona: quã ut cor-¬
cedant᷑ mala. Non qr malũ. ẽ. carne
uesci: cũ de hac re loquens apłs dicat.
Om̃is creatura dĩ. ẽ. bona. & nichil abi¬
cientoũ quod cũ gr̃arũ actione ꝑcipitur:
S qr sicut ipse itẽ ait. Malũ.ẽ. homi¬
ni qui ꝑ offendiculũ manoucat. E si ꝑ
offensionẽ hominis. quartomagis dei:
Cuius in isrłtus ñ parua erat offensiore¬
pudiare quod dabat sapientia. & petere
in quod inhiabat concupiscentia. Quã¬

Expanded text:
ius, det iratus. An non videmus Israelitas malo suo impetrasse quod culpabili concupiscentia petierunt? Concupierant enim carnibus vesci , quibus pluebatur manna de coelo. Fastidiebant quippe quod habebant; et quod non habebant, impudenter petebant: quasi non melius peterent, non ut cibus qui deerat indecenti desiderio praestaretur, sed ut ille qui aderat sanato fastidio sumeretur. Quando enim nos delectant mala, et non delectant bona, rogare debemus potius Deum ut delectent bona, quam ut concedantur mala. Non quia malum est carne vesci, cum de hac re loquens Apostolus dicat, Omnis creatura Dei bona est, et nihil abjiciendum quod cum gratiarum actione accipituricut item ipse ait, Malum est homini qui per offensionem manducat ; et si hominis offensionem, quanto magis Dei? Cujus in Israelitis non parva erat offensio, repudiare quod dabat sapientia, et petere id quod inhiabat concupiscentia: quam
Abbreviated transcription (Latin):
rapiatur aliquantũ. extra mȩtas necss¬
tis. Quisquis.ẽ. magnus. ẽ: mnagusis
tor sum. S & ego magnifico nom̃ tiuns
&e int̃pellat te ꝓ peocattis meis qui uit
scłm. numerans me intĩfirma m̃ẽbra ceni.
tui. & in libro tcio om̃s scribentur. Om̃

Expanded text:
rapiatur aliquantulum extra metas necessitatis? Quisquis est, magnus est; magnificet homo sum. Sed et ego magnifico nomen tuum; et interpellat te pro peccatis meis , qui vicit saeculum , numerans me inter infirma membra corporis tui, et in libro tuo omnes scribentur
Abbreviated transcription (Latin):
onginius ingenerib aliũttoꝵ his cũ quib
as uiuendũ. ẽ: Neq quautũ sumas
mltũ int̃ ẽ. cũ uideamus alioꝵ stoma¬
añ craus saciari ÷ & eos tam̃ illi ipsi
pai quo satiantur ardent̃ & intolera¬
bilit̃ & om̃ino turpit̃ mhiare: Alios
atẽ plusculo quioẽ satiariꝰ s tolerabiliꝰ
nopiam ꝑpeti: Q uelante ora positas
ꝙulas. si ui tempore aut opus sit. aut ne¬
ciso sit. cũ tranquillitate aspic̾e neq
angere. Magis gͦ int̃ . ẽ. ñ quto uel
quanti alim̃toꝵ. ꝓ congruenta hominũ¬
nacessitate quis capiat ÷ s quanta facili¬
tite & serenitate anumi careat. cũ his uł
oport&e uł etiam necesse . ẽ. carere:. Ut
illito in animo xp̃iano cõpleatur. quod
apłs paulus dicit. Scio & minus hab̃e:
scio & habundare: ubiq & in om̃ib

Expanded text:
ngruas in generibus alimentorum his cum quibus tibi vivendum est. Neque quantum sumas, multum interest; cum videamus aliorum stomachum citius satiari, et eos tamen illi ipsi parvo quo satiantur, ardenter, et intolerabiliter, et omnino turpiter inhiare: alios autem plusculo quidem satiari, sed tolerabilius inopiam perpeti, et vel ante ora positas epulas, si id in tempore aut opus sit, aut necesse sit, cum tranquillitate aspicere, neque tangere. Magis ergo interest, non quid vel quantum alimentorum pro congruentia hominunecessitate quis capiat, sed quanta facilitate et serenitate animi careat, cum his vel oportet vel etiam necesse est carere, ut illud in animo Christiani compleatur quod Apostolus dicit: Scio et minus habere, scio et abundare, u
Abbreviated transcription (Latin):
ille ppłs. donec implerentur tẽpora septu.
ł actũ. ẽ. cũ completis septuaginta annis
restitutũ. ẽ. tẽplũ quod dciectũ erat: & re¬
gͥcssa. ẽ. de captiuitate magna pars illius
gebant illis Scripta sunt autẽ ꝓpt̾ nos.
in quos finis scłoꝵ obuenit: debemus & nos
nosse prius captiuitatẽ nr̃am: dentoe lib̃a¬
tionẽ nram. Debemus nosse baby loniam.
inqua captiui sumus: & iherłm at cuius
reditũ suspiramus. Ciuitas gͦ illa quȩdã¬
umbrã gerebat. At ub cepit illa quȩ sig¬
nificabatur euroentius p̃licar: umbra qua
nẽ futuri corporis diũ. Tenemus lucem:
umbra transiuit : tam̃ adhuc in quadam
captiuitate sumus. Quandui sumus in
te nomina duarũ istarũ ciuitatũ babilon
x iherłm: babilon conftisio int̃p̾tatur:
faciunt duo amores. E ierusalẽ facit
amor dr̃ Babiloniã amor scłi. Int̃rog&.
se ergo unus quisq quidamce: & inueni¬

Expanded text:
ille populus donec implerentur tempora septuagmiae. Factum est completis septuaginta annis, restitutum est templum quod dejectum erat; et regressa est de captivitate magna pars illius gebant illis, scripta autem sunt propter nos, in quos finis seculorum obvenit : debemus et nos nosse prius captivitatem nostram, deinde liberationem nostram. Debemus nosse Babyloniam in qua captivi sumus, et Jerusalem ad cujus reditum suspiramus. Duas istas civitaumbram gerebat; at ubi coepit illa quae significabatur, evidentius praedicari; umbra qua  imaginem futuri corporis Domini. Tenemus lucem; umbra transivit: tamen adhuc in quadam captivitate sumus: Quamdiu sumus, inte nomina duarum istarum civitatum, Babylonis et Jerusalem. Babylon Confusio interpretatur, faciunt duo amores: Jerusalem facit amorem Dei; Babylonia amorem saeculi. Interroget se ergo unusquisque, et inveni
Abbreviated transcription (Latin):
utoiciũ cauere debemus. Cũ incerã es
quo ainmo quidq factũ sit: uł cũ inerũ
.ẽ. qualis futurus sit. qui nunc uł honꝰ
uł malus apparae. Si gͦ quis piã uero
gra conquestus de stomacho ieinari
nolu̾it. & tuid ñ credens eclat᷑itatis idu¬
tio retribueris: temere uidicabis. ltẽ
si manifestam edacitatẽ ebriositatẽq as¬
noueris. & ita rep̾henderis quasi nũqũ
illa possit corrigi atq mutari. nichilomi¬
nus temere urdicabis. Non gͦ rephai¬
damus ea quȩ nescimus quo animo fiant:
Neq ita rep̾hentamus quȩ manifestañ.
ut desꝑemus sanitatẽ: Q uitabimus¬
autẽ hn temere uidicant de incertis &
facile rep̾hendiuit: Qui magis amart
uituꝑare & dãpnare quã em̃oare atq
corrigere. Quod uitiũ. uł suꝑbia. ẽ.

Expanded text:
incertum est quo animo quidquam factum sit, vel cum incertum est qualis futurus sit, qui nunc vel bonus vel malus apparet. Si ergo quispiam verbi gratia conquestus de stomacho, jejunare noluit, et tu id non credens, edacitatis vitio id tribueris, temere judicabis. Item si manifestam edacitatem, ebrietatemque cognoveris et ita reprehenderis quasi nunquam illa possit corrigi atque mutari, nihilominus temere judicabis. Non ergo reprehendamus ea, quae nescimus, quo animo fiant; neque ita reprehendamus quae manifesta sunt, ut desperemus sanitatem. Maximautem hi temere iudicant de incertis et facile reprehendunt, qui magis amant uituperare et damnare quam emendare atque corrigere: quod uitium uel superbiae est
Abbreviated transcription (Latin):
apsꝰ tiabreuit̃ genera uitioꝵ detestan¬
da& uitanda uno in loco posuerit. de
quib innumerabiliũ peocatoꝵ exurgit
seges: tinũ horũ quod secundo loco po¬
suit. acerrimȩ it ȩccłia uindicat᷑. Duo
aitẽ reliqua id÷ primũ & ultuũ tole¬
rabilia uidentur hominib atq ita pau¬
latim fieri . ut nec uitia iã putentuꝵ: ait
em̃ uas electionis. Non incõmessatiotib
inpudiciciȩ ita magnũ crim̃ putat᷑: ut
nemo digntis. ñ mͦ ęccłastico mitusterio.
s ipsa etiam sacram̃toꝵ cõmunione tude¬
itur. qui se isto peccato maculauerit. Q
rete om̃ino. S quare solũ Cõmessati¬
ones cñi & ębrietates. ita concesse & lici¬
t putantur. & in honore &iã beatissimo¬
tũ martẏrũ. ñ solũ ꝑ dies sollep̃nes. qd̃¬

Expanded text:
s tria breuiter genera uitiorum detestanda et uitanda uno in loco posuerit, de quibus innumerabilium peccatorum exurrexit seges, unum horum, quod quidem secundo loco posuit, acerrime in ecclesia uindicatur; duo autem reliqua, id est primum et ultimum, tolerabilia uidentur hominibus atque ita paulatim fieri potest, ut nec uitia iam putentur. ait enim uas electionis: Non in comissationibusinpudicitiae ita magnum crimen putatur, ut nemo dignus non modo ecclesiastico ministerio, sed ipsa etiam sacramentorum communione uideatur, qui se isto peccato maculauerit. et recte omnino. sed quare solum? comissationes enim et ebrietates ita concessae et licitae putantur, ut in honore etiam beatissimorum martyrum non solum per dies sollemnes, q
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. in dextera dĩ sedens: Quȩ sursum
sunt querite. ñ quȩ suꝑ terram. De qualib
itẽ dicit: quod eoꝵ conuersatio sit incelis.
Postremo regnant cũ illo. qui eo mͦ sunt
in regno eius: ut sint etiam ipsi regnũ eiꝰ.
Quomodo autẽ sunt regnũ xp̃i. qui ut
alia taceã. quauis ib sint donec colligan¬
tur in fine scłi de regno eius om̃ia scanda¬
la: tam̃ illic sua quęrunt. ñ quȩ iħu xp̃i

Expanded text:
estin dexteraDeisedens; quae sursum sunt quaerite, non quae super terram; de qualibus item dicit, quod eorum conuersatio sit in caelis. Postremo regnant cum illo, qui eo modo sunt in regno eius, ut sint\' etiam ipsi regnum eius. Quo modo autem sunt regnum Christi, qui, ut alia taceam, quamuis ibi sint donec colligantur in fine saeculi de regno eius omnia scandala, tamen illic sua quaerunt, non quae Iesu Chri
Abbreviated transcription (Latin):
agit deo Ita dictã.ẽ. Annuntiabit᷑ drio
geieratio uentura : Ac si diceretur. dño
placebunt qui anntuntiabunt ñ sibi: Ut
ita sit dño annuntiare. sicut. ẽ. dño ui¬
dño manoucat: Q qui ñ manctucat.
dño ñ mandueat. Ad hoc quippe addidit.
& grãs agit deo: ut ostendetur quio effet
dño facit. to: in euis lauoẽ facit. Tunc
enĩ rect̾e. tunc iuste. tunc pie fit. cũ opꝰ
bonũ in eius fit laitoẽ: cuiꝰ grã donatur
ut fiat. In quo affectu ꝓficiens. quicquio
bom facit. dño facit: Hoc. ẽ. in eius lau¬
dẽ. cius grãm ꝑcepit ut faciat. Unde
.ẽ. actio gr̃arũ: quȩ intimo fideliũ mi¬

Expanded text:
iue ita dictum est: Adnuntiabitur domino generatio uentura, ac si diceretur domino placebunt qui adnuntiabunt non sibi\', ut ita sit domino adnuntiare, sicut est domino uiino manducat et, qui non manducat, domino non manducat. ad hoc quippe addidit: Et gratias agit deo, ut ostenderetur, quid esset: Domino facit, id est in eius laudem facit. tunc enim recte, tunc iuste, tunc pie fit, cum opus bonum in eius fit laudem, cuius gratia donatur, ut fiboni facit, domino facit, hoc est in eius laudem, cuius gratiam percepit, ut faciat; unde est actio gratiarum, quae intimo fidelium m
Abbreviated transcription (Latin):
corporib redditis suis. Neq enĩ prioꝵ ani¬
mȩ mortuoꝵ seꝑantur ab ȩccłia: quȩ nunc
etiam.ẽ. regnũ xp̃. Alioquin nec ad alta¬
re dĩ fierce eoꝵ memoria in cõmunicatioẽ
corporis xp̃i: nec aliquto ꝓd eẽt at eius
illo finitur hec uita. Nec ad reconciliati¬
onẽ. si forte ꝑ penitentiã malaue conscien¬
tiam. quisq ab eodẽ corpore separatus est.
Cur enĩ fiunt ista nisi qr fideles eciam
defunct mẽbra sunt eiusꝰ quãuis gͦ cũ¬
suis corporib ñdũ: iam tam̃ eoꝵ animȩ

Expanded text:
corporibus suis redditis. Neque enim piorum animae mortuorum separantur ab Ecclesia, quae nunc etiam est regnum Christi. Alioquin nec ad altare Dei fieret eorum memoria in communicatione corporis Christi; nec aliquid prodesset ad ejus illo finiatur haec vita; nec ad reconciliationem, si forte per poenitentiam malamve conscientiam quisque ab eodem corpore separatus est. Cur enim fiunt ista, nisi quia fideles, etiam defuncti membra sunt eius? Quamuis suis corporibus nondum, iam tamen eorum animae
Abbreviated transcription (Latin):
re illum. Quãuis de om̃ib regeneratis
& pie uiuentib loqueretuꝵ apł̃s dicens.
tu quis es qui uidices alienũ seruũ. suo dys
stat aut cadit: continuo tam̃ respexit ad
p̾destinatos. & ait. Stabit autẽ: & ne hos
sib arrogent: potens. ẽ. eñi ds inquit
statuere illũ. Ipse itaq dat ꝑseuerantiã.
qui statuere potens. ẽ. cos qui fans.
is pscatantissimne stent. ̾t restituere qui
i do ilam eecłam ꝑtinere iudicandi such
qu̾si ipse muntat lauacro aquę in uerbo.
ahibeat si b gł̃osam ȩcclĩam. ñ habentẽ
cadsi ait rugam. aut aliguto huiusmo

Expanded text:
runt. Quamvis ergo de omnibus regeneratis et pie viventibus loqueretur Apostolus, dicens, Tu quis es qui judices alienum servum? suo domine stat aut cadit; continuo tamen respexit ad praedestinatos, et ait, Stabit autem: et ne hoc sibi arrogarent, Potens est enim Deus, inquit, statuere eum . Ipse itaque dat perseverantiam, qui statuere potens est eos qui stant, ut perseverantissime stent; vel restituere qui no ad illam ecclesiam pertinere iudicandi sunt, quam sic ipse mundat lauacro aquae in uerbo, ut exhibeat sibi gloriosam ecclesiam non habentem maculam aut rugam aut aliquid huiusmo
Abbreviated transcription (Latin):
denbra ñ ꝑtinent: ñ sunt in ȩccłia de qua
dt̃ Una .ẽ. colu̾ba mea. una. ẽ. matrisuȩ.
lã e. eñ sine macula & ruga. Aut assẽ¬
nit qui pocest. Huius colũbȩ mẽbra. ẽe.
qu sc̃o uerbis ñ factis renuntiant. inte¬
ninao quod utoemus. Unoe dictũ arbi¬
queꝭ nouit quos p̃destinauerit ante mun-¬
n constitutionẽ. conformes imaginis filii
sn: multi etiã qui aꝑte foris sunt & here¬
uc appellantur: Multis & bonis catholi¬
as meliores sunt. Quto enĩ sunt hodie.
uteemus: quto cras facturi sunt. ignoramꝰ.
E deo quioem apuo quẽ sunt p̾sentia quȩ
uentura sunt: etiam quod futuri surt. iã¬
ñ sunt. Nos autẽ scd̾m id quod in p̾sent :
qusq hominũ: querimus utrũ in illuis ȩx¬
desȩ membris. quȩ una columba dicta. ẽ.
e sponsa xp̃i sine macula & ruga hodie

Expanded text:
t, non sunt in Ecclesia de qua dicitur, Una est columba mea, una est matri suae : ipsa est enim sine macula et ruga. Aut asserat qui potest, hujus columbae membra esse qui saeculo verbis, non factis renuntiant. Interim aliquid videmus, unde dictum arbinouit quos praedestinauerit ante mundi constitutionem conformes imaginis filii sui, multi etiam, qui aperte foris sunt et haeretici appellantur, multis et bonis catholicis meliores sunt; quid enim sint hodie uidemus, quid cras futuri sint ignorEt Deo quidem, apud quem sunt praesentia quae ventura sunt, etiam quod futuri sunt jam sunt: nos autem secundum id quod in praesenti est quisque hominum, quaerimus utrum in illis Ecclesiae membris, quae una columba dicta est, et sponsa Christi sine macula et ruga, hodie
Abbreviated transcription (Latin):
cat manducantẽ ñ uidic&: id÷ ñ de ilo
male excistim&. Q dñs dicit. Nolite udi¬
care: ne uidicetur de uobis. Non em̃ toll
nob̃ intelligentiã uidicanti. cũ &̃ ꝓpħa dic
Si uere iusticiã diligitis. recta uidicat
filii hominũ: E ipse dñs dicat. N olte
uidicare ꝑsonalit̃. s iustũ uidiciũ ubi¬
cate. S illo loco ub uetat uidicare: isbtel

Expanded text:
cat, manducantem non iudicet, id est, non de illo mala existimet. et dominus dicit: nolite iudicare, ne iudicetur de uobis. non enim tollit nobis intellegentiam iudicandi, cum et propheta dicat: si uere iustitiam diligitis, recta iudicate, filii hominum, et ipse dominus dicat: nolite iudicare personaliter, sed iustum iudicium iudicate.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i tantũ p̃ualere głam xp̃i. Itaq breuit̃
dcokaritati ur̃e. Eccłam dĩ alloguor:
ppłm cũ alloquor. Si credidit: tu inue¬
nist. Si timuit. tu uicisti. Interĩ frs. ad
quod possunt homines. Ultra nob̃ non
isurpemꝰ quod concessũ ñ.ẽ. Apłs dicit.
Infirmũ autẽ infide suscipite: ñ inuidica¬
tionib cogitationũ. Non nob̃ usurpemus
duudicare cogitationes nr̃as i etiã ꝓillis
de quib dubitat forte aliquid dubitamꝰ.
Forte dubitat aliquit nouitas ipsius. A¬
mate habuntantius dubitantẽ : Amore
i curate de corde infirmi dubitationem.
interiorẽ faciẽ uidete. de qua gaudeatis:
sor deo cõmittite. ꝓ quo oretis. Sciatis
cũ deseri a malis: suscipiatur a nobis.
llus amate hominẽ: quã prius oderatis
errorẽ. Sic uenit xp̃c egros sanare:
de quo ȩuangłiũ audiuimus. qr ñ. ẽ. opꝰ
sanis medicus. s male habentib. Q

Expanded text:
 tantum praevalere gloriam Dei. Itaque breviter dico Charitati vestrae; Ecclesiam Dei alloquor, populum Dei alloquor: Si credidit, tu invenisti; si timuit, tu vicisti. Interim, fratres, ad quod possunt homines, ultra nobis non usurpemus quod concessum non est. Apostolus dicit: Infirmum autem in fide recipite, non in dijudicatious cogitationes nostras, etiam pro illis de quibus forte aliquid dubitamus. Forte dubitat aliquid novitas ipsius. Amate abundantius dubitantem: amore vestro curate de corde infirmi dubitationem. Interiorem faciem videte, de qua gaudeatis; cor Deo committite, pro quo oretis. Sciatis eum deseri a malis, suscipiatur a vobis. Plus amate hominem, quam prius oderatis errorem. Sic venit Christus aegros sanare, de quo Evangelium audivimus: « Quia non est opus sanis medicus, sed male habentibus »
Abbreviated transcription (Latin):
ex fructib eoꝵ cognoscetis eos: de mani¬
festis dictũ. ẽ. que ñ possunt bono animo
fieri. siciti sunt stupra uł blasphemię uł
furta uł ebriositas & si qua sunt alia de
quib nob̾ tudicare ꝑmittit᷑. dicente apło.
Q uid enĩ mͥ de his quȩ foris sunt uidi¬
care .: nonne de his quȩ intus sunt uos

Expanded text:
ex fructibus eorum cognoscetis eos, de manifestis dictum est, quae non possunt bono animo fieri, sicuti sunt stupra uel blasphemiae uel furta uel ebriositas et si qua sunt alia, de ..quibus nobis iudicare permittitur dicente apostolo: quid enim mihi eos qui foris sunt iudicare? nonne
Abbreviated transcription (Latin):
care uolenti quod ñ uidebat: & circa
lucra colligenta drũ torpescenti. Serue
nequã exore tuo te condẽpno. Tu me
dixisti hominẽ molestẽ metere ubi ñ
seminaui: colligere ubi ñ sparsi. No¬
ueras gͦ auaritiã meam: tu dares pecu¬
niã meam nũmularuis: ego ueniens cũ
usuris exigerẽ. Nos gͦ ñ potiumꝰ uisi
erogare dñicã pecuniam. Exacter ille
pleamus gͦ officiũ ꝓ rogatoris.: ñ usurpe¬
mus locũ exactoris. Itaq fr̃s. opus dei
in animo habete. Aluid querebatis aliud
disponebatis: alud inuenistis. Opus dñs
com̃damus serui conserius. Plus in eo
diligamus quod dñs nr fecit: qua id quod
facere ualebamus. M eliora enĩ sunt
oꝑa ipsuis: & magnã deuotã uocẽ eius au¬
Lȩtamini. excultate: amplius quã ode¬
ratis. amate. Opus suũ xp̃o orationib
comiñdate. Animũ fidelẽ .piũ. amicum.
rudim̃tis senis exhibete. Quid int̃. ẽ.
eni quia uidetis iã ꝓuectã etatẽ: Hora

Expanded text:
care volenti quod non videbat, et circa care volenti quod non videbat, et circa lucra colligenda Domini torpescenti: « Serve nequam, ex ore tuo te condemno. Tu me dixisti hominem molestum, metere ubi non seminavi, colligere ubi non sparsi: » noveras ergo avaritiam meam. « Tu dares pecuniam meam nummulariis, ego veniens cum usuris exigerem » . Nos ergo non potuimus nisi erogare pecuniam dominicam. Exactor ille pleamus ergo officium praerogatoris, non usurpemus locum exactoris. Itaque, fratres mei, opus Dei in animo habete: aliud quaerebatis, aliud disponebatis, aliud invenistis. Opus Domini commendamus, servi conservis. Plus in eo diligamus quod Dominus noster fecit, quam id quod facere volebamus. Meliora enim sunt opera ipsius. Et magnam et devotam vocem ejus auLaetamini, exsultate, amplius quam oderatis amate. Opus suum Christo orationibus commendate: animum fidelem, pium, amicum rudimentis senis exhibete. Quid interest enim quia videtis jam provectam aetatem? Hora
Abbreviated transcription (Latin):
pęnitentia. Sic ꝓrsus uenit xp̃c egros
sanare. Sic se nouit de inimicis suis
misericors uindicare. Quib forte ani¬
mus dol&. consortib eius erroris. ad horã
irascuntur: postea fortassis imitabantur.
Itaq fr̃s cõmertoamus eũ & orationibus
urĩs. & dilectioni ur̃e. & amicitiȩ fidelis¬
simȩ. & susceptioni infirmitatis eius. Quo¬
mͦ p̃itis: sic sequitur. Bonã uiã docete:
bonã in uob̃ inueniat. Lam factus xp̃ianꝰ
discernit quid int̾ sit. Int̾ id quod di¬
misit: & id quod inuenit. Uitã ipsus
& studiũ circa fidẽ xp̃i. posteriora tẽpo¬
ra comꝓbabunt. Nunc autẽ frs mes.
ñ fuit necesse. ñ fuit consili i pastorum.
reppellere pulsantẽ: differre querentẽ.
De occultis cordis uelle iudicare. & uo¬
cẽ manifestam ñ acceptare: nec consilu
fuit. nec ꝓpositi nr̃i. Nouimus eñi quẽ¬
admodũ minet᷑ misericors illa d̾ aua¬
ricia. undiq lucra querentis. de pecu¬
ma sua. & dicentis pigro seruo udi¬

Expanded text:
enitentia » . Sic prorsus venit Christus aegros sanare, sic se novit de inimicis suis misericors vindicare. Quibus forte animus dolet consortibus ejus erroris, ad horam irascuntur, postea fortassis imitabuntur. Itaque, fratres, commendamus eum et orationibus vestris, et dilectioni vestrae, et amicitiae fidelissimae, et susceptioni infirmitatis ejus. Quomodo praeitis, sic sequitur: bonam viam docete, bonam in vobis inveniat. Jam factus christianus, discernat quid intersit inter id quod dimisit et id quod invenit. Vitam ipsius et studium circa fidem Christi posteriora tempora comprobabunt: nunc autem, fratres mei, non fuit necesse, non fuit consilii pastorum repellere pulsantem, differre quaerentem. De occultis cordis velle judicare, et vocem manifestam non acceptare, nec consilii fuit, nec propositi nostri. Novimus enim quemadmodum minetur misericors illa Dei avaritia undique lucra quaerentis de pecunia sua, et dicentis pigro servo judi
Abbreviated transcription (Latin):
salie: Quã tam̃ paulus nis ꝑdidiss:
serã ñ accepiss&ẽ. De necessitate credidit.
Quto timuit:: Dicatur mͥ auid tunuit.
Glamantes oues. Oues clamare possur:
moroere ñ possunt. Potuit & inipso cla¬
nore ouium ch̃. aduertere glãm dei : &
tinere uidiciũ dĩ. Exxcitatiis. ẽ. a somno
quotãm. ut consid̾arae impleri de xp̃o. quȩ

Expanded text:
luce? Quam tamen Paulus nisi perdidisset, aeternam non accepisset. De necessitate credidit. Quid timuit? Dicatur mihi quid timuit. Clamantes oves? Oves clamare possunt, mordere non possunt. Potuit et in ipso clamore ovium Dei advertere gloriam Dei, et timere judicium Dei. Excitatus est a somno quodam
Abbreviated transcription (Latin):
b&. & humana contẽpnere: s ꝓpt̾ illos
accipiat᷑. quib considerare ñ potest. s ni
mia aeiectione uilescat. Ad hoc enĩ ꝑ¬
tin& quod dictũ. ẽ. Nemo inuentutẽ titã
contẽpnat. Cũ ille hoc dixerit. qui alio
loco ait. Si hominibi placere uellẽ: ser

Expanded text:
bet et humana contemnere, sed propter illos bet et humana contemnere, sed propter illos accipiatur, quibus consulere non potest. si mia dejectione vilescat. Ad hoc enim pertinet quod dictum est, Nemo juventutem tuam contemnat ; cum hoc ille dixerit, qui alio loco ait: Si hominibus placere vellem, Chr
Abbreviated transcription (Latin):
la enumerasse idẽ apłs. int̃ quȩ posuit
dorosos ta concdusit ut dicer&. cũ talib
nec panẽ edere. S. feramus hȩc inluxu &
labe domestica. & eoꝵ conuiuoꝵ quȩ pri-¬
uatis parietib continetur : accipiamisq cũ
eis corpus xp̃i. cũ quib panẽ edere ꝓhibe¬
mur: Saltim de scõꝵ corporũ sepulcris.
saltun de locis sacram̃toꝵ. de dominib
orationũ tantũ dedecus arceatur. De con-
Quando ista uitia ñ inplebe. s in nr̃o nu¬
mero grauiora sunt : Horũ autẽ morboꝵ
mat̃ suꝑbia. ẽ. & humanȩ laudis auiditaᷤᷤ.
quȩ etiam ypocrisin sepe generat. Huic
ñ resistitur nisi crebris diuinoꝵ libroꝵᷤ
testimonũs incutiat᷑ timor. & karitas dĩ:
Si tam̃ ille qui hoc agit. se ipsũ p̾beat
patientiȩ atq humilitatis exẽplũ. minus
sib assum̃do quã offertur. Si tam̃ ab eis
qui se honorant. nec totũ. nec nichil acci¬
piendo: E id quod accipitur laudis. aut
honoris. ñ ꝓpt̃ se qui totus corã deo. eẽ. de¬

Expanded text:
 quae posuit ebriosos, + ita conclusit, ut diceret: cum talibus nec panem edere? sed feramus haec in luxu et labe domestica et eorum conuiuiorum, quae priuatis parietibus continentur, accipiamusque . cum eis corpus Christi, cum quibus panem edere prohibemur: saltem de sanctorum corporum sepulcris, saltem de locis sacramentorum, de domibus orationum tantum dedecus arceatur. quis quando ista uitia non in plebe, sed in nostro numero grauiora sunt? horum autem morborum mater superbia est et humanae laudis auiditas, quae etiam hypocrisin saepe generat. huic non resistitur, nisi crebris diuinorum librorum testimoniis incutiatur timor et caritas dei, si tamen ille, qui hoc agit, se ipsum praebeat patientiae atque humilitatis exemplum minus sibi adsumendo, quam offertur, sed tamen ab eis, qui se honorant, nec totum nec nihil accipiendo et id, quod accipitur laudis aut honoris, non propter se, qui totus coram deo esse de
Abbreviated transcription (Latin):
luptatis. His tẽptationib cotidie cono
resistere: & inuoco dexterã tuã. Peno
nos terrent quedã. sapientiũ corpori ne¬
cessaria. Non iteiꝰ egae ipse animusino
posita. ẽ. beata uita. Ipse enĩ ꝑfectus e&
Nullus autẽ ꝑfectus. aliquo ege. & quos
uidetur corpori necessariũ: sumae si adfue¬
rit. Si ñ ad fuerit: ñ eũ istarũ rerũ frangi
inopia. Om̃is nãq sapiens. fortis . ẽ. Pluiluis
autẽ fortis. aliquio metuit. Nontͥ mecu¬
it sapieni. aut mortẽ corporis aut dolores.
Quib pellendis uł euitantis uł aiffera¬
dis sunt necessaria illa. quoꝵ es potest
contingere in opia: S. tam̃ ñ desinit eisbe¬
dentiam ne feceritis in concupiscentiis:
qr gerimus curã carnis. at necessitatẽ si¬
litis. Nemo em̃ uinquã carnẽ suã adio
habuit: sicut ipse idẽ dicit. Hinc. ẽ. quod
etiã timotheũ nimiũ sicut appar& corpo¬
ris castigatorẽ. ammon&. ut modico uino

Expanded text:
luptatis. his temptationibus cotidie conor luptatis. his temptationibus cotidie conor resistere et inuoco dexteram tuam et nos terrent quaedam sapientium corpori necessaria. Non enim eis eget ipse animus, in quo posita est vita beata. Ipse enim perfectus est; nullus autem perfectus aliquo eget: et quod videtur corpori necessarium sumet, si adfuerit; si non adfuerit, non eum istarum rerum franget inopia. Omnis namque sapiens fortis est; nullus autem fortis aliquid metuit. Non igitur metuit sapiens aut mortem corporis, aut dolores, quibus pellendis vel vitandis vel differendis sunt necessaria illa, quorum ei potest contingere inopia. Sed tamen non desinit eisdentiam ne feceritis in concupiscentiis ; quia gerimus curam carnis, sed ad necessitatem salutis. Nemo enim unquam carnem suam odio habuit , sicut itidem ipse dicit. Hinc est enim quod et Timotheum, nimium, sicut apparet, corporis castigatorem admonet ut modico vino
Abbreviated transcription (Latin):
seruunt: calamitatis delicie uocantuꝵ.
Hoc me dociusti: ut quẽ atomodũ medica¬
m̃ta. sic alim̃ta sup̾turus accedã. S dum
adquietẽ sacietatis ex indigentie mo¬
lestia transeo: in ipso transitu insidiatur¬
mͥ laqueus concupiscentiȩ. Ipse eñi tran¬
situs uoluptas. ẽ: & ñ .ẽ. alius qua tran¬
seatur. quo transire cogit necessitas. &
cũ salus sit causa edendi adiungitͤ tan¬
quã pedissequa. ꝑiculosa iocunditas.
& plerũq p̃ire conatur.At euis causa
fiat. quod salutis causa me facere. ueldi¬
co uł uolo. Nec idẽ modus. utrusq. ẽ.
Nã quod salut sat est: delectationi pa¬
nĩ est. Q sepe incertũ fit. utrũ ad hoc
necessaria corporis cura. subsidiũ pecat:
an uoluntaria cupiditas. fallaciȩ mini¬
steriũ suppecat. Ad hoc incertũ hylares¬
cit infelix anima: & uieo p̃parat ex¬
cusationis patrocmniũ. G audens ñ appa¬
rere quid satis sit moderationi ualitib.
ut optentu salutis. obumbr& negotiũ uo¬

Expanded text:
seruiunt, calamitas deliciae uocantur. Hoc me docuisti, ut quemadmodum medicamenta sic alimenta sumpturus accedam. sed dum ad quietem satietatis ex indigentiae molestia transeo, in ipso transitu mihi insidiatur laqueus concupiscentiae. ipse enim transitus uoluptas est, et non est alius, qua transeatur quo transire cogit necessitas. et cum salus sit causa edendi ac bibendi, adiungit se tamquam pedisequa periculosa iucunditas et plerumque praeire conatur, ut eius causa fiat, quod salutis causa me facere uel dico uel uolo. nec idem modus utriusque est: nam quod saluti satis est, delectationi parum est, et saepe incertum fit, utrum adhuc necessaria corporis cura subsidium petat an uoluptaria cupiditatis fallacia ministerium suppetat. ad hoc incertum hilarescit infelix anima et in eo praeparat excusationis patrocinium gaudens non adparere, quod satis sit moderationi ualetudinis, ut obtentu salutis obumbret negotium uo
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ honorantiũ salitẽ conferre. Nor
eñ frustra dictũ. ẽ: ds confring& ossa
hominũ sib placentiũ. Quto eni langiui¬
dius. quid tam sine stabilitate ac fortitu¬
dine quod ossa significant. quã homo eẽ.
eñ dies inquit. sollicitus erit sibi ipse Ad᷑
ut cũ oportuerit sumas cibũ. uł potũ uł in¬
dum̃tũ: Cũ ipsa scilic& necessitas urgere
coꝑit. Adcrunt enĩhȩc: qr pat ur̃ Nouit

Expanded text:
e conferre. non enim frustra dictum est: Deus confringet ossa hominibus placere uolentium. quid enim languidius, quid tam sine stabilitate ac fortitudine, quod ossa significant, quam homo, enim dies, inquit, sollicitus erit sibi ipsi: id est ut cum oportuerit sumas cibum vel potum, vel indumentum, cum ipsa scilicet necessitas urgere coeperit. Aderunt enim haec, quia novit
Abbreviated transcription (Latin):
addudit. in sp̃u sc̃o. Lustificatur gͦ sapi¬
entia ab om̃ib filiis sius. qui intelligun
utenois terrenis oportuna tẽpora. eẽ. de¬
bere: Facilitatẽ uͦ careito talib & amorẽ
siuenti ȩternis. ñ uariari oportere ꝑtẽ¬
pera si ꝑpetuo retinere. Om̃ia quidem¬

Expanded text:
ficatur ergo sapientia ab omnibus filiis suis, qui intelligunt utendis terrenis tempora opportuna esse debere; facilitatem vero carendi talibus, et amorem fruendi aeternis, non variari oportere per tempora, sed perpetuo retineri. XII. I
Abbreviated transcription (Latin):
impie. ñ irrationabilit̃ lux & dies appel¬
latur. Dicente aplo. E iustis enĩ aliquan¬
do tenebrȩ: nunc autẽ lux in dño. Q
illud. Abiciamus oꝑa tenebrarũ.: & indu¬
amus nos arma lucis. sicut indie hone¬
ste ambulemus. Qui tam̃ dies nisi rarꝰ
incõꝑatione illus dies quo equales angl̃s
mus. Unde apłs petrus dicit. Habemꝰ
certiorẽ ꝓpħicũ sermonẽ. Cui benefacaᷤᷤ
intendentes sicut lucerne in obscuro loco:
donec dies lucescat. & lucifer oriatun

Expanded text:
lux et dies appellatur dicente apostolo: fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in domino, et illud: abiciamus ergo opera tenebrarum et induamur arma lucis, sic ut in die honeste ambulemus: qui tamen dies nisi rursus in conparatione illius diei, quo aequales angelis mus. unde apostolus Petrus dicit: habemus certiorem propheticum sermonem, cui bene facitis intendentes sicut lucernae lucenti in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur
Abbreviated transcription (Latin):
nitur quippe ista dilectio. ab ea dilectioẽ
qua se inuicẽ diligunt homines. sicut
homines. Nã ut discerneret᷑. ad uinctũ
.ẽ: sicut diler uos. Ut quid etũ nos
mus. ut dilectionẽ nram discernamus
a cȩteris qui ñ ad hoc se inucẽ diligurs:
quia nec diligunt. Qui autẽ se ꝓpt̃ ha¬
bendũ dm̃ diligunt: ipsi se diligunt. Er
go ut se diligant: dm̃ diligunt. Non. ẽ.
hec dilectio in hominib om̃ib. L auci se¬
ꝓptẽa diligunt: ut sit ds̃ om̃ia inom̃ib.¬

Expanded text:
nitur quippe ista dilectio ab ea dilectione nitur quippe ista dilectio ab ea dilectione qua se invicem diligunt homines sicut homines. Nam ut discerneretur, adjunctum est: sicut dilexi vos. Ut quid enim nos mus, ut dilectionem nostram discernamus a caeteris, qui non ad hoc se invicem diligunt, quia nec diligunt. Qui autem se propter habendum Deum dilgo ut se diligant, Deum diligunt. Non est haec dilectio in omnibus hominibus. Pauci enim se diligunt, ut sit Deus omnia in omnib