comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re in ardorẽ. qui ad tẽptationẽ uobis
accidit. & aurugine. quę felle diffuso
ruborẽ sangͥnis in pallore cõmutat:
& nichil in corpore sani c̾e̾ ꝑmittit: in¬
tantũ. ut etiã mella dulcissima. ama¬
ra uideant᷑. Et qͥ dudũ audiebant in
nec sint de reꝓmissionis t̾ra. quã legimꝰ
lacte & melle manantẽ : s appellent᷑
aiaRã id ẽ amaritudo. Isti multiplica¬
uerunt sibi ortos: in qͦs ne sua uinea
Qͥ enĩ infirmꝰ ẽ: holera manducat. Et
qͥa sẽꝑ heretici cum̃tes suꝑbia & inci¬
dentes in iudiciũ diaboli magna ꝓmit¬
tunt: & bonoꝵ fingunt imaginos: ut
melli uenena cõmisceant: etiã uineas.
& oliueta. & ficeta. habere se iactant. s
uinea eoꝵ: uinea sodomoꝵ ẽ. Oliucca
coꝵ. ñ sunt de bonis oluus. s de ole¬
astris. qͦs apłs radicib bonaꝵ oliuaꝵ
p̃cipit inserendos. Fĩceta qͦ talia habetł.
quę calathũ pessimarũ impleant ficoꝵ
quas hieremias p̃ amaritudine comedi

Expanded text:
ri in ardore, qui ad tentationem vobis accidit : et aurugine quae, felle diffuso, ruborem sanguinis in pallorem  Al. pallore commutat, et nihil in corpore sani esse permittit, intantum ut etiam mella dulcissima amara videantur. Et qui dudum audiebant in nec sint de repromissionis terra, quam legimus lacte et melle manantem: sed appellentur Mara, id est, amaritudo. Isti multiplicaverunt sibi hortos, in quos ne sua vinea Qui enim infirmus est, olera manducet . Et quia semper haeretici tumentes superbia, et incidentes in judicium diaboli magna sibi promittunt, et bonorum fingunt imagines, ut melli venena commisceant: etiam vineas et oliveta et ficeta habere se jactant; sed vinea eorum vinea Sodomorum est; oliveta eorum non sunt de bonis olivis, sed oleastris, quos Apostolus radicibus bonarum olivarum praecipit inserendos . Ficeta quoque talia habent, quae calathum pessimarum impleant ficorum, quas Jeremias prae amaritudine comedi
Abbreviated transcription (Latin):
interp̃tati sumꝰ postquã & in hębraico scͥp¬
id ẽ postea & cheodotio nouissime. ⁊ septu¬
aginta uerũtam̃. in hębraico sic legi pocest
Qua ꝓpt̾ hȩc faciam cibi isrł postea idest
mulco pꝰ cẽpore: & in nouissimis seculis:
ut rursũ ab alio pͥncipio uersus incipiat.
Cũq hoc facturus simtͥ. p̃parare in oc¬
cursum di cui isrł. Rursũ in coloco ubi
septuaginta transtulert p̃parare ut in
uoces dm̃ tuũ & nos iuxta cheodotionem
posuimꝰ p̃parare in occursũ dĩ ai: simma¬
chus & quinta ędicio transtulert̃. p̃pa¬
rare ut aduerseris dõ cuo: qͦd hȩ̨braice
dr̃. hechim̃. lacerath. elocath. & montib
Cur aut̃ illi sp̃m & nos diximꝰ uencum.
qui hębraice dr̃ ruha: causa manifesta
est. quia hoc uerbo & uentus & sp̃e ap¬
pellatur. Qͦd scq̃r. adnuntians homini
eloquiũ suũ: cunctis ita ut nos uertimꝰ¬

Expanded text:
i sumus, postquam, in Hebraico scripid est, postea, et Theodotio novissime, et Septuaginta verumtamen; in Hebraico sic legi potest: Quapropter haec faciam tibi, Israel, postea, id est, multo post tempore, et in novissimis saeculis, ut rursus ab alio principio versus incipiat: Cumque hoc facturus sim tibi, praeparare in occursum Dei tui, Israel. Rursumque in eo loco ubi Septuaginta transtulerunt, praeparare ut inuxta Theodotionem posuimus, praeparare in occursum Dei tui, Symmachus et Quinta Editio transtulerunt, praeparare ut adverseris Deo tuo: quod Hebraice dicitur, HECHIN LACERATH ELOICA  . Pro montibus Cur autem illi spiritum, et nos dixerimus ventum, qui Hebraice vocatur RUA  , causa manifesta est, 278 quia hoc verbo et ventus et spiritus appellatur. Quodque sequitur, annuntians homini eloquium suu
Abbreviated transcription (Latin):
subu̾tit õs sodomã. & gomorr̃a: & facti
estis quasi corris raptus de incendio. & ñ
redistis ad me dicit dñs. Idcirco hoc fa¬
ciam tibi o isrł. ut qͥ p̃terita contẽpsis¬
ti: saltem ad ea quȩ illaturus sum cor¬
rigaris. Cũq dixerit hȩc faciam tibi:
quid facturus sit tacet: ut dum ad sin¬
gula pęnarũ genera isrł pendet incertꝰ
quȩ iõo cerribiliora sunt. qͥa om̃ia suspi¬
cantur: agat pęnitentiam: ne ds̃ inftrat
quȩ minatur. Post quã aut̃ ait. fecero
tibi quȩ me facturũ ẽẽ contestor: p̃para¬
p̃para te in occursũ dĩ cui: ut uenientẽ
ad te dñm dm̃ tuũ: tota auiditate susci¬
pias. Iste ẽ qͥ firmat tonithruũ suie
montes: atq conformat: ad cuiꝰ uocẽ cęlo¬
rum cardines. & t̾rȩ fundam̃ta quatiunt᷑.
Iste ẽ qui creat sp̃m quẽ in hoc loco ñ¬

Expanded text:
rrham, et facti estis quasi torris raptus de incendio, et non redistis ad me, dicit Dominus. Idcirco haec faciam tibi, o Israel, ut qui praeterita contempsisti, saltem ad ea quae illaturus sum, corrigaris. Cumque dixerit, haec faciam tibi, quid facturus sit tacet, ut dum ad singula poenarum genera Israel pendet incertus quae 279 ideo terribiliora sunt, quia omnia suspicantur, agat poenitentiam: ne Deus inferat quae minatur. Postquam autem fecero tibi quae me facturum esse contestor, praeparapraeparare in occursum Dei tui, ut venientem ad te Dominum, tota aviditate suscipias. Iste est qui firmat tonitruum, sive montes confirmat, ad cujus vocem coelorum cardines et terrae fundamenta quatiuntur . Iste qui creat spiritum, quem in hoc loco n
Abbreviated transcription (Latin):
gitur masio. a suꝑiori uerbo ũs̃ scõm lit¬
cerã plus habens. De uarietate int̃precati¬
onis diximꝰ: quȩ molesta erit neglegen¬
tibus. Studiosis grata: ut ad sensũ eoꝵ
quȩ scripta sunt transeamꝰ Dedi stupo¬
rem dentib ur̃is. & ñ redistis ad me dicit
dñs. hibui a uob̾ ymbr̃e: & plui super
ciuitatẽ unã: & suꝑ alterã non plui. Et ue

Expanded text:
gitur MASIO  , a superiori verbo HE secundam litteram plus habens. De varietate interpretationis diximus, quae molesta erit negligentibus, studiosis grata: nunc ad sensum eorum, quae scripta sunt, transeamus. Dedi stuporem dentibus vestris, et non redistis ad me, dicit Dominus. Prohibui a vobis imbrem, et plui super civitatem unam, et super alt
Abbreviated transcription (Latin):
riant᷑. ꝑcutit d̃s̃ qͥcqͥd robustũ in malis ẽ
& ꝑuersa erigit᷑ uiuentute: ne ad senectu¬
tem usq ꝑueniat: eqͦsq trahit captiui¬
cati ne ꝑ p̃cipicia labant᷑ inferni: & ascen¬
dere facit putredinẽ castroꝵ. in nares eo
ut sua peccata cognoscant: & putere sen¬
tiant: dicantq cũ dauid: putruerunt:
corrupte sunt cicatrices mec̨ a fatie insi¬
pientię meę. Cũq hȩc sanantis uoto fece¬
rit: nec sic quidẽ reuersi sunt ad me dũ
S dñs: Subuera uos sicut subu̾cit d̃s so¬
domam & gomorrã: & facti estis sicut

Expanded text:
riantur. Percutit Deus quidquid robustum in malis est, et perversa erigitur juventa, ne ad senectutem usque perveniat, equosque tradit captivitati, ne per praecipitia labantur inferni: et ascendere facit putredinem castrorum in nares eorum, ut sua peccata cognoscant, et putere sentiant, dicantque cum David: Putruerunt et corruptae sunt cicatrices meae a facie insipientiae meae . Cumque haec sanantis voto fecerit, nec sic quidem reversi sunt ad eum, dicit Dominus. Subverti vos sicut subvertit Deus Sodomam et Gomorrham, et facti
Abbreviated transcription (Latin):
peccato: uiuamꝰ dõ. Morim autẽ peccato:
quando mortificamꝰ mẽbra nr̃a suꝑ terr̃a
fornicationẽ. inutdiam in munditiam
luxuriã. idolatriam: & reliqua Legimꝰ in
ySaia: dũtaxat iuxta septuag̾ incerp̃ces:
alioqͥn in hębraico. alit̃ c̃tinetur. Misi mor¬
tem in iacob. & uenit suꝑ isrł. In iacob uo¬
cabulũ ẽ nascentis corporis: isrł nomen
benedictionis. Qͥa enĩ cota nocte luctaũ
& uicit in certamine: & oriente lucifero.
dicere potuit cũ apło. nox p̃cessit. dies
tis dm̃ sortitus ẽ nomen. Mittit᷑ gͦ pͥmũ

Expanded text:
peccato, vivamus Deo. Morimur autem peccato, peccato, vivamus Deo. Morimur autem peccato, quando mortificamus membra nostra super terram, fornicationem, immunditiam, luxuriam, idololatriam et reliqua. Legimus in Isaia, dumtaxat juxta Septuaginta interpretes: alioquin in Hebraico aliter continetur: Misi mortem in Jacob, et venit super Israel . Jacob, vocabulum est nascentis corporis; Israel, nomen benedictionis. Quia enim tota nocte luctavit et vicit in certamine , et oriente lucifero 276 dicere potuit cum Apostolo: Nox praecessit, dies tis Deum, so
Abbreviated transcription (Latin):
uos mortẽ in uia egypti & occidi ingla
ur̃a: & nec sic quidẽ reuersi estis ad me.
dicit dñs: ꝑ om̃ia flagella & tormenta:
erudit᷑ isrł. Unde & co cẽpore. qͦ ab egyp¬
tiis auxilia postulabant: mictit᷑ in eos
mors. & ꝑcutuint᷑ in gladio uiuenes eoꝵ
& equos. qͦs sibi contra dĩ p̃ceptũ multi¬
plicauerunt: captuitas seua condudit:
ut putredo castroꝵ. & fecor morientis ex¬
ercitus: uiuentium nares impleat.
Cũq hȩc fecerit ut corriꝑet delinquentes.
& emendaret errantes: nec sic quidẽ re¬
dierunt ad eũ dicit dñs: qͥ ñ solum illo
tẽpore .s. cotidie mitat morcẽ in uia ȩ¬
gypti. ut qui ȩgyptiam truerit semitã:
audiat moriens docentẽ apłm. Qͦd enĩ
mortuus sum: mortuus sũ peccato: qͦd
autẽ iuuo: uiuo dõ. Et in alio loco. Si
Et iterũ Semꝑ mortificationõ iħu: in
corpore meo porto. & rursũ uiuo aucẽ
iã non ego: s uiuit in me xp̃o. hac morte
uiuificare nos uult dñs: ut morientes

Expanded text:
vos mortem in via Aegypti, et occidi in glamea, et ne sic quidem reversi estis ad me, dicit Dominus. Per omnia flagella et tormenta eruditur Israel: unde et eo tempore quo ab Aegyptiis auxilia postulabant, mittitur in eos mors, et percutiuntur in gladio juvenes eorum, et equos quos sibi contra Dei praeceptum multiplicaverant, captivitas saeva concludit, ut putredo castrorum et foetor morientis exercitus, viventium nares impleat. Cumque et haec fecerit, ut corriperet delinquentes, et emendaret errantes, nec sic quidem redierunt ad eum, dicit Dominus. Qui non solum illo tempore, sed quotidie mittit mortem in via Aegypti, ut qui Aegyptiam triverit semitam, audiat moriens docentem Apostolum: Quod enim mortuus sum, mortuus sum peccato; quod autem vivo, vivo Deo . Et in alio loco: Si Et iterum: Semper mortificationem Jesu in corpore meo porto . Et rursum: Vivo autem jam non ego, sed vivit in me Christus . Hac morte vivificare nos vult Dominus, ut morientes
Abbreviated transcription (Latin):
cõmendo sp̃m meũ: & hȩc dicens expira¬
uit. Cũq creauerit sp̃m adnuntiat in¬
hominib eloquiũ suũ: siue adnuntiat
homini eloquiũ ciꝰ qͥ cogitationũi secre¬
ta cognoscit: & qͦd latens animꝰ. tacito
sensu tractet. intellegit: iuxta illud qͦd
in hieremia scdm hȩbraicũ legimꝰ prauũ

Expanded text:
eum, et hoc dicens exspiravit . Cumque creaverit spiritum, annuntiat hominibus eloquium suum, sive annuntiat homini eloquium ejus, qui cogitationum secreta cognoscit, et quid latens animus tacito sermone tractet, intelligit, juxta illud quod in Jeremia secundum Hebraicum legimus: Parvum
Abbreviated transcription (Latin):
tes ꝑgant ad aliã ciuitatẽ: & tam̃ ñ satien¬
tur aquarũ potib. Cũq hȩc fecerit: ñ
in pęnã s in medicinã increpat in scelere
ꝑmanentes: & nec sic qͥdẽ ad me redistis.
ne pluant suꝑ cos ymbrẽ. ante cres m̃ses
messis. siuc uindemis̨: ut ad fructũ mys¬
terii trinitatis ꝑuenire ñ possint. Et qͦmͦ
sol iste quẽ cernimꝰ annuũ cursũ doneo
ad pͥstinã metã redeat .xii. explet mensib
nom̃ dedit & solis illustrat᷑ radiis. ab ea
parte. quȩ ei uicina ẽ. uł plus. uł minꝰ
ꝓ uarietate tẽpoꝵ lum̃ accipiens: sic et ex¬
cłia ueri solis splendore decorata xii.

Expanded text:
tes pergant ad aliam civitatem, et tamen non satientes pergant ad aliam civitatem, et tamen non satientur aquarum potibus. Cumque haec fecerit, non in poenam, sed in medicinam, increpat in scelere permanentes: et nec sic quidem ad me redistis, ne pluant super eos imbrem ante tres menses messis, sive vindemiae, ut ad fructus mysterii Trinitatis pervenire non possint. Et quomodo sol iste, quem cernimus, annuum cursum, donec ad pristinam metam redeat, duodecim explet mensibus, nomen dedit, et solis illustratur radiis ab ea parte qua ei vicina est, vel plus vel minus pro varietate temporum lumen accipiens: sic et Ecclesia, veri Solis splendore decorata, duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
quam eñĩ in fine m̃sis iunii. siue in m̃¬
se uilio in his ꝓuintiis. maximeq in
iudȩa. pluuias uidimꝰ. Deniq in regum
libris ꝓsigno magno atq portento. dieb
estatis & messis orante samuele: pluiuę
concitatę sunt: & suꝑfluũ erat. nc̃ cõmi¬
nari m̃sis uili siccitatẽ: in qͦnũquã plu¬
uias dederat. ꝓhibuit aut̃ ymbrẽ: ut
non solũ indigentiã panũ: s & sitis ar¬
dorẽ. & bibendi penuriã: sustinerent.
In his & enĩ locis in qͥb nuncdegimꝰ. p̃t̃
paruos fontes. om̃s cisternarũ aquȩ st̃:
& si ymbres diuina ira suspenderit. ma¬
ius sitis his: quã famis periculũ ẽ. Qͦd
& in dieb helye ꝓpħę: trib annis & sex
mensib factũ scriptura cõmemorat. Et
ne forsitan putarent hoc lege naturę.
& astroꝵ cursu. ac uarietate tẽpoꝵ: urbi¬
bus & popłis accidisse: suꝑ unã urbẽ.
& agros pluere se dicit. & ab alcera ym¬
brem suspendere. ut duc & cres ciuita¬

Expanded text:
i, sive in mense Julio, in his provinciis, maximeque in Judaea, pluvias vidimus. Denique in Regum libris pro signo magno atque portento diebus aestatis et messis, orante Samuele, pluviae concitatae sunt . Et superfluum erat nunc comminari mensis Julii siccitatem, in quo numquam pluvias dederat. Prohibuit autem imbrem, ut non solum indigentiam panum, sed et sitis ardorem et bibendi penuriam sustinerent. In his enim locis in quibus nunc degimus, praeter parvos fontes, omnes cisternarum aquae sunt, et si imbres divina ira suspenderit, majus sitis quam famis periculum est: quod et in diebus Eliae prophetae tribus annis et sex mensge naturae, et astrorum cursu, ac varietate temporum urbibus et populis accidisse, super unam urbem et agros ejus pluere se dicit, et ab altera imbrem suspendere: ut duae et tres civita
Abbreviated transcription (Latin):
cisionis. Pluit aut̃ dñs suꝑ unã ciuita¬
tem uerę confessionis ęccłiam & suꝑ al¬
cerã ñ pluit: quę in hęreticoꝵ. concilia¬
bulis ẽ. Cũq illa ymbrẽ recipiat sẽpi¬
ternũ ista uigi ariditate siccat᷑: ut qui
siciunt coacti penuria ueniant ad dñi
ciuitatẽ. de quã egredit᷑ fons largissimꝰ
qͥ uirigat torrentẽ spinarũ. Isto ẽ autem
fons qui dicit ꝑ hieremiã. me derelique¬
runt foncẽ aquę uius: & foderunt sibi
lacus concritos: qͥ aquas ꝯtinere ñ pos¬
sint. hic fons de uno fonce ꝓcedens: cri¬
plici unione decurrit. Quos fontes: pa¬
tris. & filii & sp̃c sc̃i: in cerui sitientis
modũ psalmista. suspirat dicens. Sicut
ceruus desiderat ad fontes aquarũ: ita
desiderat anima mea ad teds̃. Cũq du¬
ẽ & cres ciuitates. ad unã ꝑrexerint ciui

Expanded text:
s super unam civitatem verae confessionis Ecclesiam, et super alteram non pluit, quae in haereticorum conciliabulis est. Cumque illa imbrem recipiat sempiternum, ista jugi ariditate siccatur: ut qui sitiunt, coacti penuria, veniant ad Domini civitatem, de qua egreditur fons largissimus, qui irrigat torrentem spinarum. Iste autem est fons qui dicit per Jeremiam: Me dereliquerunt fontem aquae vivae, et foderunt sibi lacus contritos, qui aquas continere non possunt . Hic fons de uno fonte procedens, triplici unione decurrit: quos fontes Patris et Filii et Spiritus sancti in cervi sitientis modum Psalmista suspirat, dicens: Sicut cervus desiderat ad fontes aquarum: ita desiderat anima mea ad te, Deus . Cumque duae et tres civitates
Abbreviated transcription (Latin):
os abrahę. Igitur & isrł. & cuncti hęreti¬
ci. qui habent oꝑa sodomę. & gomorrę
subuertunt᷑ ut sodoma & gomorra: ut
quasi torris raptus de incendio liberent᷑.
Et hoc ẽ qͦd in ꝓpħa legimus. Restituet᷑
sodoma in antiquũ ut qͥ suo uitio sodo¬
in anciquũ resticuat᷑ gradũ:. Qua ꝓpt̃
hęc faciam cibi o isrł. Post quã aut̃ hoc fe¬

Expanded text:
gitur et Israel et cuncti haeretici, quia habebant opera Sodomae et Gomorrhae, subvertuntur ut Sodoma et Gomorrha: ut quasi torris raptus de incendio liberentur. Et hoc est quod in propheta legimus: Restituetur Sodoma in antiquum : ut qui suo vitio Sodoin antiquum restituatur statum. Quapropter haec faciam tibi
Abbreviated transcription (Latin):
tueocit̃ quã nos cõbustionẽ possumus
dicere. Auruginẽ aut̃ om̃s ĩRt eẽ oti si¬
militer transtulerunt: absq cheodocio¬
ne: qui solus ãxeiacit̃ quȩ pallorẽ
significat: int̃pretatus ẽ. Cũq aduer¬
sum irã dñi multiplicarent ortos. & ui¬
neas. & ficeta. & oliueta: om̃ia eruca con¬
sũp̃sit: de qua & in iohel plenius dr̃
dñm uenire noluert̃. Quo dicto: con¬
fundant᷑ hęretici qͥ disciplinã creacoris.
& ut ita dicã medicinã: crudelitatem
int̾pretant᷑. Ecutit aut̃ spiritalicer

Expanded text:
 quam nos combustionem possumus dicere. Auruginem autem omnes ἴκτερον similiter transtulerunt, absque Theodotione, qui solus ὠχρίασιν, quae pallorem significat, interpretatus est. Cumque adversum iram Domini multiplicarent hortos et vineas et ficeta et oliveta, omnia eruca consumpsit, de qua in Joel plenius diciDeum venire voluerunt. Quo dicto, confundantur haeretici, qui disciplinam Creatoris, et, ut ita dicam, medicinam, crudelitatem interpretantur. Percu
Abbreviated transcription (Latin):
uos in ardore: & in aurugine multipli¬
castis orcos ur̃os: uincas ur̃as: & ficus
urãs: & oliueta ur̃a comedit eruca et
nec sic quidẽ conuersi estis ad me: dic̃
dñs: Non solũ pͥora feci ut uos cor¬
rigerem: s qͥcqͥd suꝑfuit siccitati: uento
urente ꝑcussi & aurugine. ꝓ uento uren

Expanded text:
vos in ardore et in aurugine. Multiplicastis hortos vestros, vineas vestras, et ficus vestras, et oliveta vestra comedit eruca, et ne sic quidem conversi estis ad me, dicit Dominus. Non solum priora feci, ut vos corrigerem; sed quidquid superfuit siccitati, vento urente percussi et aurugine. Pro vento uren
Abbreviated transcription (Latin):
cõpellant ad urbes munitas quę cõꝑ en¬
tur ollis feruentib: ut quomͦ hcrłm
habens clausos popłos & obsessos assimi¬
latur ollȩ feruenti. & plenc̨ carnium.
sic & urbes samaris ollis feruentibus
comparent᷑ : quę fame & pestilentia po¬
pulos clausos exire cõpellant: & ire in
captiuitatẽ mutuo se uidentes: ⁊ trans¬
ferri in armoñ montes armenię: qui
medis ꝑsisq confines sunt: Uenito
ad bechel. & impic agite ad galgalam.
& multiplicate p̃uaricationẽ: & afferte
mane uictunas ur̃as. trib dieb deci¬
mas ur̃as: & sacrificate de fermentato
laudem. Et uocate uoluntarias oblati¬
ones: & adnuntiate. Sic enĩ uoliuistis fi¬
uob̾ stuporẽ dentiũ in cunctis urbibus
ur̃is: & indigentiã panũ. in om̃ib locis
ur̃is: & non estis reuersi ad me dicit dñs:
LXX. Introistis in bethel: & inique e¬
gistis in galgala: mulciplicastis impie a¬
gere. Intulistis mane hostias ur̃as: in

Expanded text:
compellant ad urbes munitas, quae comparencompellant ad urbes munitas, quae comparentur ollis ferventibus: ut quomodo Jerusalem habens clausos populos et obsessos, assimilatur ollae ferventi et plenae carnium; sic et urbes Samariae ollis ferventibus comparentur, quae fame et pestilentia clausos populos exire compellant, et ire in captivitatem mutuo se videntes, et transferri in Armon montes Armeniae, qui Medis Persisque confines sunt. Venite ad Bethel, et impie agite: ad Galgalam, et multiplicmane victimas vestras, tribus diebus decimas vestras, et sacrificate de fermentato laudem, et vocate voluntarias oblationes, et annuntiate. Sic enim voluistis, finctis urbibus vestris, et indigentiam panum in omnibus locis vestris: et non estis reversi ad me, dicit Dominus. LXX: Introistis in Bethel, et inique egistis, in Galgala multiplicastis impie agere: et intulistis mane hostias vestras, in
Abbreviated transcription (Latin):
dicere: ne frustra cos ꝓposusse uidcam
Quando uenerit contra hęreticos dies
iuidicii atq iundictȩ: tc̃ aufercnt᷑ in
armis: hoc ẽ cũ armissuis: de quib ad¬
uersus ęccłiam dimicauerant: uł uicti
armatura d̃i: & ab illius pugnatorib su¬
perati: mittent̾es in lebetes ut exurant᷑.¬
& excoquant᷑: qͥ prius fuert̃ negotiatores
morti traderent qͦs decęperant. Isti sunt
de qͥb dr̃. filii heli. filii pestilentiȩ: qͥ in
ti fuerint & exusti egredientur nudi
nichil eoꝵ habentes. quȩ antea p̃sume¬
bant: & uidebunt ignominiam suam
& ꝓicient᷑ suꝑ monte̾ remmañ qͥ int̃pre¬
tatur sublimitas: ut in sua suꝑbia conte¬
rantur. Quidã remmañ uisionẽ alicuiꝰ.
om̃ia uidere poterant: s sibi partis ali
iuxta litterã quando uenerint dies cap¬
tuuitatis suꝑ uaccas samaris̨ intellege¬
re. qđ superent cas in p̾lio: & oppͥmant
armis suis: & in congressione suꝑatas.

Expanded text:
dicere, ne frustra eos proposuisse videamur. dicere, ne frustra eos proposuisse videamur. Quando venerit contra haereticos dies judicii atque vindictae, tunc auferentur in armis, hoc est, cum 268 armis suis, quibus adversus Ecclesiam dimicaverant: vel victi armatura Dei, et ab illius pugnatoribus superati, mittentur in lebetes, ut exurantur et excoquantur qui fuerunt prius negotiatores morti traderent quos deceperant. Isti sunt de quibus dicitur: Filii Heli, filii pestilentiae , qui iti fuerint et exusti, egredientur nudi, nihil eorum habentes, quae sibi antea praesumebant. Et videbunt ignominiam suam, et projicientur super montem Remman, qui interpretatur sublimitas, ut in superbia sua conterantur. Quidam Remman, visionem alicujus, omnia videre poterant; sed sibi partis alicjuxta litteram, quando venerint dies captivitatis super vaccas Samariae, intelligere quod superent eas in praelio, et opprimant armis suis, et in congressione superatas
Abbreviated transcription (Latin):
ad samaritaña. Om̃is qͥ biberit ex aqua¬
aqua quã ego dabo ei: fiet in cofons a¬
samaritanȩ. id c̃ hęreticoꝵ aquis bibe¬
quasi bibat: & cũ surrexerit adhuc sitit.
anima aut̃ eiꝰ frustra sꝑauit : sic erunt
re enĩ qͥ de hȩrecicoꝵ aqͥs biberit. & pug¬
nauerit c̃tra hicrłm ęccłiam dĩ in som¬
nis bibit: & anima eiꝰ uanis imaginib
illudit᷑. Cũq se ęstimauerit satiatũ
tunc sitiendi habebit pͥncipiũ. Unde
uasis ciuis. & de putcoꝵ fontibus: aquȩ
scruientes: siue uirat in scĩs suis : qđ
ueniant dies suꝑ eas. dies udicii atq
pęnarũ. & portent cas in armis suis: et
eos qͥ cũ illis st̃ mittant in lebetes. siue
portent: & ued ipsȩ uaccę sit. negotia¬
cores pestilentes. uł illi qͥ ueniunt ut
portent cas. & ciciant᷑ nudȩ. in uic̃ se
uidentes: ꝓiciant᷑ q suꝑ montẽ remman.
dicit dñs ds. Debemꝰ enĩ & uꝑxta septuag̾

Expanded text:
ad Samaritanam: Omnis qui biberit ad Samaritanam: Omnis qui biberit aqua quam ego dabo ei, non Samaritanae, id est, haereticorum aquis bibequasi bibat, et cum surrexerit, adhuc sitit, anima autem ejus frustra speravit: sic erunt re enim qui de haereticorum aquis biberit, et pugnaverit contra Jerusalem Ecclesiam Dei, in somnis bibit, et anima ejus vanis imaginibus illuditur. Cumque aestimaverit se satiatum, tunc sitiendi habebit principium. Undevasis tuis, et de puteorum fontibus aquas servientes, sive jurat in sanctis suis, quod venient dies super eas, dies judicii atque poenarum, ut portent eas in armis suis, et eos qui cum ipsis sunt, mittant in lebetes, sive portent: et vel ipsae vaccae sint negotiatores pestilentes, vel ipsi qui veniunt ut portent eas, et ejiciantur nudae invicem se videntes: projicianturque super montem Remman, dicit Dominus Deus. Debemus enim et juxta LXX
Abbreviated transcription (Latin):
magis qua basan int̃pretabim᷑. Hę uac¬
ce pingues. siuc ignominiose. & aridę.
nã basan & hȩc incellegunt᷑. in monte
samariȩ sunt : cui & in oste dr̃ aufer
uitulũ tuũ samaria & rursum in codẽ
quia seducens erat uitulus cuus samari¬
a: & idõ in montẽ samaris. quia sem¬
per exigunt᷑ in suꝑbiam: & sibi sublimia
repromittunt. Samaria qͦ custodia
dicit᷑: ñ quo custodiant sermones dñi
argum̃toꝵ q diuitias non requirio.
Hȩ uaccę dicunt dominis suis: afferte
& bibemꝰ Dominos carũ uł principes
ꝑuersoꝵ dogmatũ possumꝰ appellare:¬
ut ualentinũ: & martionẽ: & arrium. et
cunomiũ: aut cos qͥ multiplices libros
ab aliis male inuenta corroborant. Is¬
tis dicunt uaccs̨ basanitides: afferte no¬
bis & bibemꝰ: nisi enĩ illi dederint: isti
qͦd deuorent ñ habebunt: immo qͦd bi¬
bant ut in ebrient᷑. ut aut̃ sciamꝰ aquas
& pocula significare doctrina: dñs loq̃r

Expanded text:
magis quam Basan interpretabimur. Hae vacmagis quam Basan interpretabimur. Hae vaccae pingues, sive ignominiosae et aridae, nam Basan et hoc intelligitur, in monte Samariae sunt, cui et in Osee dicitur: Aufer vitulum tuum, Samaria. Et rursum in eodem, Quia seducens erat vitulus tuus, Samaria : et ideo in monte Samariae, quia semper eriguntur in superbiam, et sibi sublimia repromittunt. Samaria quoque custodia dicitur, non quo custodiant sermones Dominargumentorumque divitias non requirit. Hae vaccae dicunt dominis suis: Afferte, et bibemus. Dominos earum vel principes perversorum dogmatum possumus appellare, Valentinum, et Marcionem, et Arium, et Eunomium: aut eos qui per multiplices libros ab aliis male inventa corroborant. Istis dicunt vaccae Basanitidis: Afferte nobis, et bibemus. Nisi enim illi dederint, isti quod devorent non habent, immo quod bibant ut inebrientur. Ut autem sciamus aquas et pocula significare doctrinam, Dominus loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
piant᷑ in p̃lio. & portent᷑ atq auferant᷑.
iure uictorię: seruans tam̃ cepta uaccarũ
uaccas: carũ carnes narret in contis. uł¬
in scutis c̾e̾ portandas: & sicut lebes fer¬
uentissimꝰ minutos pisces parit̃ inuol¬
uit : ita & uaccas basan. absq ullo ordine
captiuitatis miseriis opprimendas. Qͦd
uobis ẽ captiuitatis iua: & cũ lebetes
ur̃i fuerint exusti exibitis altera conta
alceram. scđm̃ hebreoꝵ ĩdioaã. qui ꝓ
co qͦd nos dicimꝰ mutuo uł uicissim:
mulierẽ & mulierẽ. hoc ẽ alterã contra
altera: uocant. Et ꝓiciemini in arme
Deniq sẏmmachus ita int̃p̃tatꝰ ẽ: & ꝓici¬
emini in armenia ꝓ quib septuaginta
montẽ remm̃an: aquila montẽ armonã
ticis p̃cipit: qͥ uentri & gulę seruientes.
recte appellant᷑ uaccę p̾inguissimę. si
ue ignominiose. hoc enĩ interpretat᷑
basan. idest aicxUÑ: quam si confu¬
sionem dicere uolucrimꝰ babylonem

Expanded text:
piantur in praelio, et portentur atque auferantur piantur in praelio, et portentur atque auferantur jure victoriae: servans tamen coeptam vaccarum vaccas, earum carnes narret in contis vel scutis esse portandas. Et sicut lebes ferventissimus minutos pisces pariter involvit: ita et vaccas Basan absque ullo ordine captivitatis miseriis opprimendas. Quodvobis est captivitatis via, et cum lebetes vestri fuerint exusti, exibitis altera contra alteram, secundum Hebraeorum idioma, qui pro eo quod nos mutuo vel vicissim, mulierem et mulierem, hoc est, alteram contra alteram vocant. Et projiciemini, inquit, Denique Symmachus ita interpretatus est: Et projiciemini in Armenia, pro quibus Septuaginta, montem Remmam, Aquila montem Armona, ticis praecipit, qui ventri et gulae servientes, recte appellantur vaccae pinguissimae, sive vaccae ignominiosae: hoc enim interpretatur Basan, id est, αἰσχύνη, quam si confusionem dicere voluerimus, Babylonem
Abbreviated transcription (Latin):
tis dominis ur̃is: id ẽ pastorib: ꝑ qͦs reges
intellegimꝰ: date nob̾. & bibemꝰ. id ẽ iubete
tantũ & nos cuncta uastabimꝰ. Ex eo aut̃
date & comedemꝰ: ebrictatẽ earũ. signifi¬
cat in uino. atq luxuria: quę statũ m̃cis
euertunt. Iurauit itaq dñs d̃s in sc̃õ suo
uł in semet ipso. uel in filio. uł in cemplo.
uł in om̃i qͥ sc̃s ẽ. & appellat᷑ cẽplum d̃i:
qͦd uentura sit dies. non longe. ⁊ pꝰ multa
scła: s iã imminens dies captiuitatis. et
angustię. in qͦ uaccę cleuent᷑ in contis:
& reliquie earũ in ollis feruentib. ꝓ qͦ
in hȩbraico. & ap̃d Lxx scriptũ ẽ in lebetib
pisciculoꝵ. ꝓ contis qͦ qͦd hebraice dicit᷑
Satitiotħ. aqͥla int̃p̃tatus ẽ clẏpeos. sẏm¬
machus. ⁊ septuag̾ arma solus theodotio
dofata quẽ nos secuti contos. uel hastas
int̃p̃tati sumꝰ hoc aut̃ significat qͦd ca¬

Expanded text:
tis dominis vestris, id est, pastoribus, per quos reges tis dominis vestris, id est, pastoribus, per quos reges intelligimus, Date nobis, et bibemus, id est, jubete tantum, et nos cuncta vastabimus. Ex eo autem date et comedemus, ebrietatem earum significat in vino atque luxuria, quae statum mentis evertunt. Jur in semetipso, vel in Filio, vel in Templo, vel in omni qui sanctus est et appellatur templum Dei, quod adventura sit dies non longe et post multa saecula, sed jam imminens, dies captivitatis et angustiae, in quo vaccae leventur in contis, et reliquiae earum in ollis ferventibus, pro quo et in Hebraico pisciculorum. Pro contis quoque qui Hebraice dicuntur SANNOTH  , Aquila interpretatus est clypeos: Symmachus et LXX, arma; solus Theodotio δόρατα, quem nos secuti, contos vel hastas interpretati sumus. Hoc autem significat, quod ca
Abbreviated transcription (Latin):
istud uaccę basanitides: quę̧ estis in mon¬
te samariȩ: quę opprimitis pauꝑes. et
conculcatis egenos : quȩ̨ dicitis dominis
urĩs. date nob̾ ut bibamꝰ Iurauit dñs
ꝑ scõs suos: qͥa ecce dies uenient suꝑ uos.
& collent uos in armis: & eos qͥ uobiscũ
sunt in ollis: negotiatores pestilentes:
&e eiciemini nudę c̃tra inuicẽ: & ꝓicie¬
mini suꝑ montẽ reman: dicit dñs ds̃:
ꝓuaccis pinguib: septuaꝯ̾ posuert̃ basa¬
nitides : aquila & theodotio ipsum u̾bũ
gues int̃p̃tati sumꝰ. Loquitur autẽ ad
principes isrł. & optimates qͦsq decem
cribuui qui deliciis ac rapinis uacabag̃.
ut audiant sermonẽ dĩ: & ñ aratores
boues. s uaccas pingues de arm̃to cẽ se
nouerint: siue quȩ nutriant᷑ in pascius
basan quȩ sunt loca herbarũ fertilissi¬
ma ac ꝑ hoc significat eos ñ agri cultu¬
re: s immolationi. & ęsui preparatos.
Uos uacee pingues estis in monte sama¬
riȩ: & humiles qͦsq confringitis : & dici¬

Expanded text:
is Al. Basanitides, quae estis in monte Samariae, quae opprimitis pauperes, et conculcatis egenos, quae dicitis dominis vestris: Date nobis ut bibamus. Jurat Dominus per sanctos suos, quoniam ecce dies venient super vos, et tollent vos in armis, et eos qui vobiscum sunt in ollis, negotiatores pestilentes, et ejiciemini nudae contra invicem, et projiciemini super montem Remmam, dicit Dominus. Pro vaccis pinguibus, Septuaginta posuerunt Basanitidis: Aquila et Theodotio ipsum verbum gues interpretati sumus. Loquitur autem ad principes Israel et optimates quosque decem tribuum, qui deliciis ac rapinis vacabant, ut audiant sermonem Dei, et non aratores boves, sed vaccas pingues de armento se esse noverint, sive quae nutriantur in pascuis Basan, quae sunt loca herbarum fertilissima: ac per hoc significat eos, non agriculturae, sed immolationi et esui praeparatos. Vos vaccae pingues estis in monte Samariae, et humiles quosque confringitis, et dici
Abbreviated transcription (Latin):
essent tres m̃ses usq ad messẽ quȩ appel¬
latur pliuia serotina. & agris palestine
ariusq sitientib: uł maxime necessaria
ẽ: ut quando herba turgeret in messem
& tricicũ parturiret: nimia siccitate¬
m arcesceret. Significat aut̃ uernũ tẽpꝰ
extremi m̃sis aprilis: a quo usq ad mes¬
sem frum̃ti cres m̃ses suꝑsunt: maus.
iunuis: uilius. ꝓ messe: suo more sep

Expanded text:
 quae appellatur pluvia serotina, et agris Palaestinae arvisque sitientibus vel maxime necessaria est: ut quando herba turgeret in messem et triticum parturiret, nimia siccitate aresceret. Significat autem vernum tempus extremi mensis Aprilis, a quo usque ad messem frumenti, tres menses supersunt. Maius, Junius, Julius. Pro messe, LXX, suo more,
Abbreviated transcription (Latin):
lutabrũ. impictates multiplicastis: et¬
sc̃arũ uobis scripturarũ scientiam uen¬
dicantes. dũ erigimini in suꝑbiam: in
mas uras transfigurari in angłm lucis:
& criplicẽ intellegentiã scripturarũ: de
qua nob̾ p̃ceptũ ẽ. ut describamꝰ eã tri¬
pliciter in cordib nr̃is: in unius dĩ sen¬
tentiam coartantes. Debemꝰ enĩ scrip¬

Expanded text:
lutabrum, impietates multiplicastis, salutabrum, impietates multiplicastis, sanctarum vobis Scripturarum scientiam vindicantes: et dum erigimini in superbiam, emas vestras, transfigurati in angelum lucis: et triplicem intelligentiam Scripturarum de qua nobis praeceptum est, ut describamus eam tripliciter in cordibus nostris in unius dici sententiam coarctantes. Debemus enim Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
filii isrł: dicit dñs ds̃. Qua ꝓpt̃ et ego
dedi uobis stuporẽ dentiũ. ut septua
ginta cranstulert̃: qͦs in hoc loco ꝓpter
simplicitatẽ ubi secuti sumꝰ siuę mundi¬
tiam dentiũ: ut int̃p̃tati sunt aqͥla eõ
sẏmmachus: ut ꝑ mundos dentes. famis
magnitudinẽ demonstrarent. Et feci in¬
digentiam panis ñ in una urbe. s in cũc¬
łis urbib ur̃is: nec in uno loco. s in om¬
nibus locis ur̃is. Cũq hoc fecerĩ: ñ pu¬
niens. s occasionẽ tribuens pęnitentis̨¬
nec sic qͥdẽ reuersi estis ad me dicit dñs.
hęc uiata hȩ̨braicũ diximꝰ Transeamꝰ ad
lxx int̃pretes: & qͥd nob iuxta anagogẽ
uideat᷑: in singulis. breuiter disseramus.
Neq enĩ si in utraq editione utrũq di¬
cere uoluerimꝰ: libroꝵ patit᷑ magnitu¬
do. Ingressi estis in bethel id ẽ in domũ
di: qͦd sentit᷑ ęccłia: & impic egistis in
dñm: illius p̃cepta calcantes. In gal¬
gala aut̃ qͦd int̃p̃tat᷑ reuelatio. siue uo¬

Expanded text:
ego dedi vobis stuporem dentium, ut LXX transtulerunt, quos in hoc loco propter simplicitatem verbi secuti sumus: sive munditiam dentium, ut interpretati sunt 270 Aquila et Symmachus, ut per mundos dentes, famis magnitudinem demonstrarent. Et feci indigentiam panum, non in una urbe, sed in omnibus urbibus vestris; nec in uno loco, sed in omnibus locis vestris. Cumque hoc fecerim, non puniens, sed occasionem tribuens poenitentis. Haec juxta Hebraicum diximus: transeamus ad LXX interpretes, et quid nobis juxta anagogen videatur in singulis, breviter disseramus; neque enim si in utraque editione utrumque dicere voluerimus, librorum patitur magnitudo. Ingressi estis in Bethel, id est, in domum Dei, quod sentitur Ecclesia: et impie egistis in Dominum, illius praecepta calcantes. In Galgala autem, quod interpretatur revelatio, sive vo
Abbreviated transcription (Latin):
uictimas cȩdite: & contaminata offer¬
te sacrificia & sacrificate de ferm̃tato
baudẽ : qͦd iuxta p̃cepta moysi pęnitus
non offertur. ꝓ laude eucharistiam: id
ẽ gr̃arũ actionẽ. int̾p̃tatus ẽ aquila: quę
hebraice dr̃ thodã Et uocate inquit uo¬
luntarias oblationes: quas hębrei appel
cium: ad lȩcitiam ꝑtinet: qͦd latine e¬
pulum possumus appellare. Cũq hoc
ate : ut ñ solũ fecisse: s et alios dociusse
uideamini. Hęc aut̃ p̃cipio. & impcrati¬
uo modo loqͦr: ut ur̃ȩ satis faciam uo

Expanded text:
victimas caedite, et contaminata offervictimas caedite, et contaminata offerte sacrificia, et sacrificate de fermento laudem, quod juxta praecepta Moysi Deo penitus non offertur. Pro laude εὐχαριστίαν, id est, gratiarum actionem interpretatus est Aquila, quae Hebraice dicitur THODA  . Et vocate, inquit, voluntarias oblationes, quas Hebraei appellcium ad laetitiam pertinet: quod Latine epulum possumus appellare. Cumque hocate: ut non solum fecisse, sed et alios docuisse videamini. Haec autem praecipio, et imperativo modo loquor, u
Abbreviated transcription (Latin):
am panũ in om̃ib locis ur̃is: & non es¬
tis reuersi ad me dicit dñs: Primum
hystorię fundam̃ta laciamus. O israhel
miserabilis: iã tibi uicina captiitas:
iam tͥ assyrius instat exercitus. Fac qͦd
libet: age impie. cũ idolis libere forni¬
care: ut quanto fueris impudentior:
tanto mea suꝑ corm̃tis tuis: iustior ui¬
acat᷑ sententia. Uenite inqͥt in bethel
in qua aurcũ posustis uitulũ: & impie
agite indm̃. uenite ad galgalam locum
idolatris: de qua ꝑ os ef locutus sum.
om̃is malitia coꝵ in galgalis: & rursũ
in eodẽ: frustra erant in galgala: bubus
immolantes. Cũq uencritis ad galga¬
lam. multiplicate p̃uaricationẽ. Quic¬
ulla dilacio. Trib dieb decimas ur̃as.
siue ut int̾p̃tatus ẽ symmachus. tertia
die decimas ur̃as: ciuꝰ loci hȩc nobis ui¬
accur explanatio. In leuitico legimꝰ prt̃
rum seruent᷑. & ne aliȩ in diem tertiam
remaneant. Qͦd si remanserint: in mus¬
dş sint. Est gͥ sensus Inmundas cotidis

Expanded text:
am panum in omnibus locis vestris, et non estis reversi ad me, dicit Dominus. Primum historiae fundamenta jaciamus: O Israel miserabilis, jam tibi vicina captivitas, jam Assyrius instat exercitus: fac quod libet, age impie: cum idolis libere fornicare, ut quanto tu fueris impudentior, tanto mea super tormentis tuis justior videatur sententia. Venite, inquit, in Bethel, in qua aureum posuistis vitulum, et impie agite in Deum. Venite ad Galgalam locum idololatriae, de qua per Osee locutus sum: Omnis malitia eorum in Galgalis . Et rursum in eodem: Frustra erant in Galgala bobus immolantes . Cumque veneritis ad Galgalam: multiplicate praevaricationem. Quidulla dilatio. Tribus diebus decimas vestras: sive, ut interpretatus est Symmachus, tertia die decimas vestras. Cujus loci haec nobis videtur explanatio: in Levitico lege praecepreserventur, et ne aliae in diem tertium remaneant: quod si remanserint, immundae sint. Est igitur sensus: Immundas quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalẽ : tertio scdm̃ futuroꝵ beatitudi¬
nentes diẽ: spiritalia uob̃ quȩdã figm̃ta
cõponitis: sine fundam̃to. & parietibus
tectũ desuꝑ imponentes. Nec hoc suntt
fine contenti s legert̃ foris legẽ di de
eccłia recedentes: & singulis dogmatib
siuis. quȩ ꝑuerso corde simulauert con¬
fusiones & testimonia sotiare conta st̃:
siue sacrificauert de ferm̃to: suꝑ qͦd in
cugłio dr̃: cauete uob a ferm̃to. id est
doctrina phariscoꝵ. Et hę̧c fecert̃ non
errore s studio: ñ fortuita uoluntate:
s maloꝵ caritate plenissima. Unde ultio
AC NCIE Siqͥs enum scd̃m hie zechiel ꝓ¬
pħam. uuã acerbã comederit. stupebunt
dences ciꝰ ut non bene scripturarũ scaꝵ
testimoniis abutentes. comedentesq ea
inmatura & absq sua dulcedine. ꝑdant
rohur dentium ne possint dura cõmolere:
& in aluũ toto corpori ꝓfutura transmit¬
tere. hc̃ stuporẽ dentiũ cyboꝵq penu¬
riam. dabo & in cunctis urbib atq in

Expanded text:
beatitudinentes diem, spiritualia vobis quaedam figmenta componitis sine fundamento, et parietibus tectum desuper imponentes. Nec hoc sunt hfine contenti: sed legerunt foris legem Dei de Ecclesia recedentes, et singulis dogmatibus suis, quae perverso corde simularunt, confessiones et testimonia sociare conati sunt: sive sacrificaverunt de fermento, super quo incitur: Cavete vobis a fermento, id est, doctrina Pharisaeorum . Et haec fecerunt non errore, sed studio: non fortuita voluntate, sed majorum charitate plenissima. Unde ultionicitur. Si quis enim secundum Ezechiel , uvam acerbam comederit, stupebunt dentes ejus: ut non bene Scripturarum sanctarum testimoniis abutentes, comedentesque ea immatura et absque sua dulcedine, perdant robur dentium: ne possint dura commolere, et in alvum toto corpori profutura transmittere. Hunc stuporem dentium ciborumque penuriam dabo et in cunctis urbibus, atque in
Abbreviated transcription (Latin):
num du tutus ẽ ꝑiculo ꝓximꝰ S ali¬
ud est cicillari: alud obrui uoluptati¬
bus. ubi cũ apło adolescentia loquit᷑.
quȩ nouit urentis corporis necessitates.
Non enĩ qđ uolo bonũ hoc ago: s qͦd no¬
lo malũ hoc facio. Et miser ego homo
qͥs me libabit de corpore mortis huius:
hic aut̃ raro int̾ mortuos cineres scmn¬
tilla sublucens reuiiuscere nitit᷑: & ta¬
men incendia ñ potest suscitare. Quã
obrẽ ẜaoraiactti cano iã mecũ capite.
impetra michi a dño. ut comitẽ mͥ me¬
rear habere sapientuã de qua scriptũ est.
ama illã & seruabit te: honora illã &
amplexabitur te: & ipsa adiuuante & so¬
tia cęptũ in amos opꝰ expleam: scđsq li¬
ber pͥncipium sumat. ã uaccis basan:
ut qui in osee ꝓpħa de uaccis. siue ui¬
tulis bechauen. pleno sermone tractaui
nunc qͦ de uaccis pinguissimis possim
uaccę pingues: quȩ estis in
monte samariȩ: quȩ calũpni

Expanded text:
num, diu tutus est periculo proximus. Sed aliud est titillari, aliud obrui voluptatibus. Ibi cum apostolo adolescentia loquitur, quae novit virentis corporis necessitates: Non enim quod volo bonum hoc ago, sed quod nolo malum illud facio ; et: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Hic autem raro inter emortuos cineres scintilla sublucens reviviscere nititur, et tamen incendia non potest suscitare. Quam ob rem, Pammachi, cano jam mecum capite, impetra mihi a Domino, ut comitem mihi merear habere sapientiam, de qua scriptum est: Ama illam, et servabit te: honora illam, et amplexabitur te : ut, ipsa adjuvante et socia, coeptum in Amos opus expleam, secundusque liber principium sumat a vaccis Basan: ut qui in Osee propheta de vaccis sive vitulis Bethaven pleno sermone tractavi: nunc quoque de vaccis pinguissimis possim vaccae pingues, quae estis in monte Samariae: quae calumni
Abbreviated transcription (Latin):
sepe oues leonũ feritas laniat: de quo¬
rũ faucib uix duocrura. aut excremum
aufert᷑ auriculę. In crure. uia ostendit᷑
doctrinarũ in aure. sacram̃ta dictorũ
unde & apłi absq calciam̃tis. & ulla mor¬
cui animalis pellicula nudis pedib ui
psi qͦ ioħis legimꝰ. qui habet aures. audi¬
in aurib cordis ur̃i. Hoc iter. tã hęretici
quã magistri eoꝵ demones impedire fes¬
tinant: & intexere retib ut in uia quę
asticus. ⁊ homo di & sanson qͥ int̃pretat᷑
sol. leonẽ int̾ficit: descendensq in infer¬
ni lacũ qͥ aquas refrigerat cẽpore nuus
tẽpestatis. & hyemis. suffocat leonẽ: ut
securo pede & cutis aurib dñm sequi:
& uerba eiꝰ audire ualcamꝰ: Pudite
& contestamini in domo iacob. dicit dñs

Expanded text:
saepe oves leonum feritas laniat: de quosaepe oves leonum feritas laniat: de quorum faucibus vix duo crura aut extremum aufertur auriculae. In crure via ostenditur doctrinarum, in aure sacramenta dictorum. Unde et apostoli absque calciamentis et ulla mortui animalis pellicula nudis pedibus jupsi quoque Joannis legimus: Qui habet aures audiin auribus cordis vestri. Hoc iter tam haeretici quam magistri eorum daemones impedire festinant, et intexere retibus, ut in via quae asticus et homo Dei, et Samson, qui interpretatur sol, leonem interficit: descendensque in inferni lacum, qui aquas refrigerat, tempore nivis, tempestatis, et hyemis, suffocat leonem: ut securo pede et tutis auribus Dominum sequi et verba ejus audire valeamus. Audite et contestamini in domo Jacob, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
mus in Ysaia rasin regẽ arã id ẽ syroꝵ.
qͥ regnabat in damasco. & facee filium
romeliȩ regẽ isrł. inito fędere contra
uidã uenisse pugnantes: de qͥb dñs p̃ce¬
pit achaz regi uidę & hierłm. ne time¬
at duos semiustos torres: quando in
signũ plenę libertatis uirginis ei concep¬
tus. & partus ostendit᷑. Filii gͦ samarię
habitabant in regione & plaga lectuli
requiescentes in sẏroꝵ auxilio. & in da¬
masci grabato : sibi uictoriã pollicentes:
ut quomͦ qͥ fessus ẽ refocilatur in lec¬
tulo. sic illi fractas uires. uicinę gentis
auxilio roborarent. Unde & in codem
isaia ꝑ typũ dr̃ futuroꝵ. qͦd nasciturus
sit puer. qui pͥus quã sciat uocare pa
trẽ. & matrẽ. accipiat spolia samarie: &
iurtutẽ damasci: quȩ scilicet c̃tra hierłor
iunctis uirib dimicabant. Pro plaga
lectuli. & damasci grabato. Lxx transtu
lerunt contra tribũ. & in damasco: ut

Expanded text:
mus in Isaia Rasin regem Aram, id est, Syrorum, mus in Isaia Rasin regem Aram, id est, Syrorum, qui regnabat in Damasco, et Phacee filium Romeliae regem Israel, inito foedere, contra Judam venisse pugnantes : de quibus Dominus praecipit Achaz regi Judae et Jerusalem ne timeat duos semiustos torres: quando in signum plenae libertatis, Virginis ei et conceptus et partus 260 ostenditur. Filii ergo Samariae habitant in regione et plaga lectuli, requiescentes in Syrorum auxilio, et in Damasci grabato sibi victoriam pollicentes: ut quomodo qui fessus est, refocillatur in lectulo: sic illi fractas vires vicinae gentis auxilio roborarent. Unde et in eodem Isaia per typum dicitur futurorum, quod nasciturus sit puer, qui priusquam sciat patrem et matrem vocare, accipiat spolia Samariae et virtutem Damasci, quae scilicet contra Jerusalem, junctis viribus, dimicabant . Pro plaga lectuli et Damasci grabato, SeptuDamasco: ut
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc dicit dñs. Quomͦ si auellat pastor
de ore leonis duo crura aut extremũ
auriculę. sic auellent᷑ filii isrł qui ha¬
bitant in samaria contra tribũ in da¬
masco: In pͥncipio amos. ubi uersicu¬
los illos disseriumꝰ dñs de syon rugiet
& de hierłm dabit uocẽ suam: & luxert̃
spetiosa pastoꝵ & exsiccatus ẽ uertex
carmeli: diximꝰ illũ artis suę usum esse
sermonib ut qͥa pastor gregũ nichil ter¬
ribilius leone cognouerat: irã dñi leo¬
nib cõpararet. Iuxta hc̃ gͦ sensum &̃ nc̃
de eo quod sepe uiderat sumit exemplũ
sic & decẽ tribuũ paruas reliquias de
assyrioꝵ narrat manib eruendas . qͦmͦ
pastor si deuoratis om̃ib mẽbris duo
crura aut excremũ auriculȩ de leonis
faucib rapiat: positoq cõparationis ex¬
emplo: ita inqͥt eruentur filii isrł: decẽ
uidelicet trib quȩ habitant in samaria
in plaga lectuli: & in damasci grabato.
Quod mͥ sic explanatũ iudetur. Legi¬

Expanded text:
Haec dicit Dominus: Quomodo si avellat pastor de ore leonis duo crura, aut extremum auriculae: sic avellentur filii Israel qui habitant in Samaria contra tribum et in Damasco. In principio Amos, ubi versiculos illos disseruimus: Dominus de Sion rugiet, et de Jerusalem dabit vocem suam: et luxerunt speciosa pastorum, et exsiccatus est vertex Carmeli, diximus illum artis suae usum esse sermonibus: ut quia pastor gregum nihil terribilius leone cognoverat, iram Domini leonibus compararet. Juxta hunc ergo sensum etiam nunc de eo quod saepe viderat sumit exemplum, et sic decem tribuum parvas reliquias de Assyriorum narrat manibus eruendas: quomodo si pastor, devoratis omnibus membris, duo crura aut extremum auriculae de leonis faucibus rapiat: positoque comparationis exemplo, ita, inquit, eruentur filii Israel, decem videlicet tribus quae habitant in Samaria, in plaga lectuli et in Damasci grabato. Quod mihi sic explanandum videtur: legi
Abbreviated transcription (Latin):
tans sibi iniquitatẽ. ac rapinas. Ideo
tribulabit᷑. siue conteret᷑: & assyrio exer¬
citu circũdabit᷑ t̾ra coꝵ. Et detrahetur
ait. ex te o samaria. o decẽ trib o quon¬
dam pͦpłs m̃s. forcitudo tua & diripien¬
tur in ędib tuis quȩ ꝑ calũpniam & mi¬
seroꝵ lacrimis congregasti hęretici qͦ
aut tribulabunt᷑ in die iudicii. & om̃is
eoꝵ fortitudo tenuabit᷑. & diripientur
quȩ habuerant de rapinis: ut liberen¬
tur popłi qͦs deceꝑant: aut certe cotidie
ꝑ uiros ȩccłiasticos tribulabunt᷑. & cir¬
cundabunt᷑ cestimoniis scripturarum:
&e detrahet᷑ ex eis fortitudo syllogismoꝵ.
& uerboꝵ argutię: qͥb suũ dogma fir¬
mauerant : & ȩdes eoꝵ diripientur: ut
qui rapti fuerant de ęccłia ad ęccłiam
reuertantur: Nęc dicit dñs. Quomͦ
si eruat pastor de ore leonis duo crura

Expanded text:
zans sibi iniquitatem et rapinas: 259 ideo zans sibi iniquitatem et rapinas: 259 ideo tribulabitur, sive conteretur, et Assyrio exercitu terra circumdabitur eorum, et detrahetur, ait, ex te, o Samaria, o decem tribus, o quondam populus meus, fortitudo tua: et diripientur in aedibus tuis, quae per calumniam ex miserorum lacrymis congregasti. Haeretici quoque aut tribulabuntur in die judicii, et omnis eorum fortitudo attenuabitur, et diripientur quae habuerant de rapinis, ut liberentur populi quos deceperant: aut certe quotidie per viros ecclesiasticos tribulabuntur, et circumdabuntur testimoniis Scripturarum, et detrahetur ex eis fortitudo syllogismorum, et verborum argutiae quibus suum dogma firmaverant. Et aedes eorum diripientur: ut qui rapti fuerant de Ecclesia, ad Ecclesiam revertantur. Haec dicit Dominus: Quomodo si eruat pastor de ore leonis duo crura,