comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et suꝑ hos gͥ uent᷑a ẽ dies dm̃i. Multis uͦ ap¬
pellationib designauit suꝑbas potestates scłi:
qͥa multe sũt in hoc mundo dignitates. ꝑ qͣs
multi ꝑditionẽ sͥ adqͥrunt. Tharsis autẽ. mare
ues tharsis. nͥ m̃tes hominũ quȩ ꝑ amarũ pe¬
lagus scłi huiꝰ. uariis desid̾iis ducunt᷑: Rur¬
sus tharsis int̾p̃tat᷑ exploratio gaudii. Et quȩ
sũt naues explorationis gaudii. nͥ humane
m̃tes. quȩ in hoc mundo gaudia p̃sentiũ uolup¬
tatũ exꝑiunt᷑. satisfaciendo concupiscentiis
suis: Quid ẽ autẽ qđ inisu pulchrum ẽ. nͥ omẽ
ꝗd in mundo concupiscit᷑. dum falsa seu uana
pulchritudine fallit ocłos intuentiũ: Clemoe
itaq dies dñi suꝑ om̃s nauestharsis. et sr̃ omne
qđ uisu pulchrum ẽ. Ubi et p̃missa replicat᷑
sententia. cũ subdit᷑. Et incuruabit᷑ fublimi¬
tas hominũ. et humiliabit᷑ altitudo uiroꝵ.

Expanded text:
Et super hos igitur ventura est dies Domini. Multis vero apEt super hos igitur ventura est dies Domini. Multis vero appellationibus designavit superbas potestates saeculi, quia multae sunt in hoc mundo dignitates, per quas multi perditionem sibi acquirunt. Tharsis autem mare ves Tharsis, nisi mentes hominum, quae per amarum pelagus saeculi hujus variis desideriis ducuntur? Rursus Tharsis interpretatur exploratio gaudii. Et quae sunt naves explorationis gaudii, nisi humanae mentes, quae in hoc mundo gaudia praesentium voluptatum experiuntur, satisfaciendo concupiscentiis suis? Quid autem visu pulchrum est, nisi omne quod in mundo concupiscitur, dum falsa seu vana pulchritudine fallit oculos intuentium? Veniet itaque dies Domini super omnes naves Tharsis, et super omne quod visu pulchrum est. Ubi Et incurvabitur sublimitas hominum, et humiliabitur altitudo virorum,
Abbreviated transcription (Latin):
tatum et eleuatum. siẽ cedros libani. Quer¬
cus autẽ. ingentes et robuste st̃ arbores. Ba¬
qui pene totus ẽ uent̃. nͥ edacitas et uents in¬
gluuies intelligi solet: S et pinguedo ex as¬
sidua ciboꝵ abundantia nascit᷑. Quid gͦ qͦr¬
cus bansan. nisi eos designant. qͥ ꝑpotentiã
scłarem. et obfirmatã cordis elationẽ gͣndeᷤᷤ
et rigidi sc̃. atq ꝑuentͥs ingluuiẽ sagmant
carnẽ. Iure gͥ ueniet dies ultionis suꝑ om̃s cedro ᷤᷤ
libani sublimes et erectas. & suꝑ om̃s qͤrcꝰ basan.
S et ꝑ montes excelsos intelligi possunt regeᷤ
et imꝑatores suꝑbi: atq ꝑcolles eleuatos cõ¬
sules et cȩt̾i pͥncipes elati: quib ultio debita
anima suꝑbiens expͥmit᷑: quȩ cęt̾is in hoc mũ¬
do forti potentia suꝑ eminet: Et qͥd ꝑmurũ
munitũ. nͥ diuites qui muniunt᷑ suis oꝑib.
et alios male agentes muniunt ac ꝓtegunt:

Expanded text:
tatum et elevatum sicut cedros Libani . » Quertatum et elevatum sicut cedros Libani . » Quercus autem ingentes et robustae sunt arbores. Babruchum, qui pene totus est venter, nisi edacitas et ventris ingluvies intelligi potest; sed et pinguedo ex assidua ciborum abundantia nascitur. Quid ergo quercus Basan, nisi eos designant, qui ob potentiam saecularem et ob firmatam cordis elationem grandes et rigidi sunt, atque per ventris ingluviem saginant carnem? Jure igitur veniet dies ultionis super omnes cedros Libani sublimes et erectas, et super omnes quercus Basan. Sed et per montes excelsos intelligi possunt reges et imperatores superbi, atque per colles elevatos consules caeteri et principes elati, quibus ultio debita anima superbiens exprimitur, quae caeteris in hoc mundo forti potentia supereminet? Et quid per murum munitum, nisi divites, qui muniuntur suis opibus, et alios male agentes muniunt et protegunt?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecte complebit᷑ qđ dictũ ẽ. omĩa subiecis¬
ti subpedib eiꝰ. Nunc aut̃e nec dum uidemꝰ
citiũ suꝑ omẽm suꝑbũ et excelsum. et suꝑ
omẽm arrogantẽ. et humiliabit᷑: et suꝑ õs
cedros libam sublimes et erectas. et suꝑ om̃s
quercꝰ basan: & suꝑ om̃s montes excelsos. et
suꝑ om̃s colles eleuatos. et suꝑ omnẽ tͣri
excelsam. et suꝑ omẽm murũ munitũ. et
pulchrum ẽ. Dies inqͥt uindicte dñi uemi¬
et suꝑ omẽm suꝑbum m̃te: et excelsum po¬
tentia⁊ idẽ suꝑ omẽm qͥ de excellentia pote¬
statis intumeseit. et suꝑ omẽm qͥ iactantiam
arrogantiȩ sectat᷑. Cedri uͦ tantȩ fc̃ altitudi¬
nis: ut omẽm arboꝵ reliqͣrũ altitudinẽ sua
ꝓceritate tnͣscendant. Libantis aũt candida¬
expͥmitur: Qͥd ꝑcedros libam fublimes et
erectas. nͥ illi figurant᷑. qͥ in excellentissimis
scłi dignitatib positi. ceruicẽ m̃tis insuꝑbiam
erigunt: Uñ scͥptum ẽ. Uidi impiũ suꝑ exal¬

Expanded text:
perfecte complebitur quod dictum est: « Omnia subjecisti sub pedibus ejus. Nunc autem necdum videmus omnem superbum, et excelsum, et super omnem arrogantem, et humiliabitur. Et super omnes cedros Libani sublimes et erectas, et super omnes quercus Basan. Et super omnes montes excelsos, et super omnes colles elevatos. Et super omnem turrem excelsam, et super omnem murum munitum. Et pulchrum est. Et incusuper omnem superbum mente, et excelsum potentia, id est super omnem qui de excellentia potestatis intumescit, et super omnem qui jactantiam arrogantiae sectatur. Cedri vero tantae sunt altitudinis, ut omnem arborum reliquarum altitudinem sua proceritate transcendant. Libanus autem candidaero per cedros Libani sublimes et erectas nisi illi figurantur qui, in excellentissimis saeculi dignitatibus positi, cervicem mentis in superbiam erigunt? Unde scriptum est: « Vidi impium superexal
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑe obsidionis iherłm decaluauit dñs
u̾ticem filiaꝵ syon. et abstulit eis ornam̃¬
tum calciam̃torũ. et lunulas et torques et
cȩt̾ã quȩ descͥ̾bunt᷑. Unde cum adcrucẽ du¬
ceret᷑ ait. Filie iherłm nolite flere suꝑ me:
sed suꝑ uos ipsas flete. & suꝑ filios ur̃õs qm̃¬

Expanded text:
tempore obsidionis Jerusalem, decalvavit Dominus tempore obsidionis Jerusalem, decalvavit Dominus verticem filiarum Sion, et abstulit eis ornamentum calceamentorum, et lunulas, et torques et caetera, quae describuntur. Unde cum ad crucem duceretur, ait: « Filiae Jerusalem, nolite flere super me, sed super vos ipsas flete, et super filios vestros: q
Abbreviated transcription (Latin):
terui.tumdi. uoluptatũ amatores magis
quã dĩ. habentes quide sp̃em pietatis. uͥtu¬
tẽ autẽ eiꝰ ab negantes. Nam hec omĩa ma¬
la redundare cernimꝰ inhuiꝰ temꝑis hoĩb.
int̾ra: idẽ in humilitate et tͥsticia ꝑdura¬
bit lugens: nec ab homine consolabit᷑ in
tantis malis. ¶ & et iheremias intuensait.
Quomꝰ sedet sola ciuitas plena ppło: facta
ẽ qͣsi indua dña gentiũ. Moralit̃. Quic̃q¬
locũ dedit diabolo et ñ om̃i custodia serua¬
uerit cor suũ: lugent porte eiꝰ. et absente
sponso semꝑ inluctu ẽ. ac de excelsis corru¬
ens int̾rę pulue sedet. Itaq detͥmenta eoꝵ
qui pꝰ religiosã conu̾sationẽ diabolo insi¬
diante uirtutes et bona quȩ fecerant amit¬
tunt: descͥpsit actenꝰ ꝓpħa multipliciter.
Hinc ad illud tempꝰ quo septiformis eccłia
uenit ad xꝑm. reducit u̾ba dicens. Et
app̃hendent septẽ mulieres uirũ unũ in
die illa. S historialit̾ ut suꝑiꝰ dice̾ cȩpimꝰ.

Expanded text:
tores, voluptatum amatores magis quam Dei, habentes quidem speciem pietatis, virtutem autem ejus abnegantes . Nam haec omnia mala redundare cernimus in hujus temporis hominibus. in terra, id est in humilitate et tristitia perdurabit lugens, nec ab homine consolabitur in tantis malis. Quod et Jeremias intuens, ait: « Quomodo sedet sola civitas plena populo? Facta est quasi vidua domina gentium . Moraliter aulocum dederit diabolo, et non omni custodia servaverit cor suum, lugent portae ejus, et absente sponso, semper in luctu est, ac de excelsis corruens in terrae pulvere sedet. Itaque detrimenta eorum, qui post religiosam conversationem, diabolo insidiante, virtutes et bona quae fecerunt amittunt, descripsit hactenus propheta multipliciter. Hinc ad illud tempus, quo septiformis Ecclesia venit ad Christum, reducit verba dicens: « Et apprehendent septem mulieres virum unum in die illa. » Sed historialiter, ut superius dicere coepimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ti succũbt̃. Yñ iherenuias ait. Iuuenes eoꝵ
confodiant᷑ gladio inp̃lio. Iuuenes quippe
gladio confodiunt᷑ inp̃lio: cum hi qͥ inuo¬
uitate uitȩ fortit̾ ambulabant et alacrit᷑. in
articulo temptatioĩs tnssigunt᷑ mue̾ne de¬
lectatioĩs. D & si dde animȩ statu intelligimꝰ
caddunt. et fortes eiꝰ u̾tutes quȩ insp̃ali plio
peunt bipꝰ tanta uͥtutũ detͥm̃ta post tã
multiplicẽ animaꝵ ruinã. congrue sub

Expanded text:
ti succumbunt. Unde et Jeremias ait: « Juvenes eorum ti succumbunt. Unde et Jeremias ait: « Juvenes eorum confodiantur gladio in praelio . » Juvenes quippe gladio confodiuntur in praelio, cum ii, qui in novitate vitae fortiter ambulant et alacriter, in articulo tentationis transfiguntur mucrone delectationis. Quod si de animae statu intelligimus, cadunt. Et fortes ejus virtutes, quae in spiritali praelio pereunt. Ubi post tanta virtutum detrimenta, post tam multiplicem animar
Abbreviated transcription (Latin):
ne ealuitiũ erit.S̾ĩ cap̃ intelligit᷑ mens iix¬
pitis nͥ sensus et cogitationes: Crines gͦ eͥs¬
pant᷑: qͣnlo sensus et cogitationes pulcris
tionabisiũ eogitatuũ gͣdib disposito. pu¬
pis osfensione nudatio. E ascia uͦ pectoralis
pduuma dilectio: quȩ uagarũ cogitationũ
mot pamoris intum uincła restringit.
Incilicio auitẽ. peccati asꝑitas et punctio
aesignari solet.. ꝑpector ali gͥ fascia ci lici¬
um ẽ: qͣndo ꝓcaritate et coriis disciplina
quȩ mentẽ in cogitatione dm̃ diligendi
tnge consueuerat. peccatorũ asꝑitas & odi¬
oꝵ stimuli. maloꝵ cogitatuũ punctiones
et honestissime comi̾sant᷑ in religione di¬
iuna. &. fortes eiꝰ fc̃. qui in sp̃ali bello fortit̃
dunicant. S ñ nunqͣm etiam tales uiri
dum de. sua pulchritudine głant᷑: cadunt
astatu suȩ rectitudinis. gladio neqͥssime de¬
lectationis tñnsfossi: et qui fortes uidebant᷑.
plerĩq inp̃lio carualiũ temptationũ uie¬

Expanded text:
Si caput intelligitur mens juxpitis nisi sensus et cogitationes? Crines ergo crispantur, quando sensus et cogitationes pulchristionabilium cogitationum gradibus dispositio puersi operis ostensione nudatio. Fascia vero pectoralis est divina dilectio, quae vagarum cogitationum motus per amoris intimi vincula restringit. In cilicio autem peccati asperitas et punctio designari solet. Pro pectorali igitur fascia cilicium est, quando pro charitate et cordis disciplina, quae mentem in cogitatione Deum diligendi stringere consueverat, peccatorum asperitas et odiorum stimuli, malarum cogitationum punctione santur in religione divina. Et fortes ejus sunt, qui in spiritali bello fortiter dimicant. Sed nonnunquam etiam tales viri, dum de sua pulchritudine gloriantur, cadunt a statu suae rectitudinis, gladio nequissimae delectationis transfossi; et qui fortes videbantur, plerumque in praelio carnalium delectationum vic
Abbreviated transcription (Latin):
lactauer̃t̃. Tunc incipient dic̃e̾ montib
cadite suꝑ nos: et collib oꝑite nos. Qͥs enĩ
pensare ualeat afflictionẽ et tediũ uite
qđ patiebant᷑ atq angust ias. dũ dice̾nt
montib cadite suꝑ nose Omĩa gͦ quȩ nẽ
deseͥbunt᷑. completa ft̃ ibi. Nam et pulcher¬
rimi iideorũ cecid̾unt gladio romanoꝵ :
et luxert̃ portȩ iherłm obsesse. cũ nemo
posset eg̾di uł ingredi: et desolata sedit ĩ
t̾ra. quia deiecta ẽ in illa tͥbulatione. ñ
habens consolatorẽ. et ad ultimũ destru¬
cta. Et qͥa qͣndo uetꝰ illa iherłm cecidit.
noua surrex̃: apte subiungit᷑. & apꝓben¬
dent septẽ mulieres uirũ unũ indie il¬
la dicentes. Pauẽ nrm̃ comedemꝰ. et uesti¬
m̃tis ur̃is opiem : tantũmͦ inuocet᷑ nom̃
tuũ suꝑ nos aufer opprobͥum nr̃m. Nam
quȩ st̃ iste seꝑtẽ mulieres. nͥ septẽ eccłiȩ q̃
unã faciunt catholicam: Quisẽ. iste uir.¬

Expanded text:
lactaverunt. Tunc incipient dicere montibus: cadite super nos, et collibus: operite nos . » Quis enim pensare valeat afflictionem et taedium vitae quod patiebantur, atque angustias, dum dicerent montibus: Cadite super nos? Omnia ergo, quae nunc describuntur, completa sunt ibi. Nam et pulcherrimi Judaeorum ceciderunt gladio Romanorum, et luxerunt portae Jerusalem obsessae, cum nemo posset egredi, vel ingredi, et desolata sedit in terra, quia dejecta est in illa tribulatione non habens consolatorem, et ad ultimum destructa. Et quia, quando vetus illa Jerusalem cecidit, nova surrexit, apte subjungitur: CAPilla, dicentes: Panem nostrum comedemus, et vestimentis nostris operiemur: tantummodo invocetur nomen tuum super nos, aufer opprobrium nostrum. » Nam quae sunt istae septem mulieres, nisi septem Ecclesiae, quae unam faciunt catholicam? Quis est vir
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ dampna p̃cipue merent ec lugex:
qͥa sic̃ luerũ aniniaꝵ sollicite quer̃t: sic de¬
tͥmentũ eaꝵ affectuose plangunt. Oui coti¬
dhie magis magisq uident quȩ gͣuius defle¬
ant: qͥa iam uenert̃ dies & ueniunt deqͥb
ait apłs. q in nouissimis dieb instabuł
tempa ꝑicłosa et er̃t homines seipsos amã

Expanded text:
tum damna praecipue moerent et lugent; quia sicut lucrum animarum sollicite quaerunt, sic detrimentum earum affectuose plangunt. Qui quotidie magis magisque vident, quae gravius defleant; quia venerunt dies et veniunt, de quibus ait Apostolus: quod novissimis diebus instabunt tempora periculosa et e
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipib eiꝰ. Qui st̃ aũt isti senes. nͥ qͥ sapi¬
entia et morib maturi st̃. id ẽ om̃s ꝑfecti:
Senectꝰ enĩ uen̾abilis ẽ ñ diut᷑na neq nu¬
m̾o annoꝵ cõ putata. Cani st̃ autẽ sensuᷤ
hominis: et ȩtas senectutis uita iminacła¬

Expanded text:
principibus ejus. » Qui sunt autem isti senes, nisi qui sapiprincipibus ejus. » Qui sunt autem isti senes, nisi qui sapientia et moribus maturi sunt, id est omnes perfecti? « Senectus enim venerabilis est, non diuturna, neque numero annorum computata; cani autem sunt sensus hominis, et
Abbreviated transcription (Latin):
suffic̾e sibi putat bona quȩ fec̃: & uiã suȩ re¬
ctitudinis iam ut c̃sueuerat tenere negligit.
Si enĩ multi ꝑierunt: dũ circa finẽ remissiꝰ
agerent: uł inculpas declinarent. S ne de¬
crpiam᷑ humanis fauorib ÷ et illud t̾ribile
udiciũ dĩ qd̃ adhuc nob̾ restat. semꝑ cogi
dũ dñs ÷ et stat adiudicandos popłos. Non
ait sedet sedstat ad iudicandũ dñs: qͥa ñ¬
dum realit̾ exerit ipsũ iudiciũ. qͦd inses¬
sione iudicis designat᷑. ut iam peccõres cõ¬
demꝑnet: s ad huc stat. id ẽ instadio utte
huiꝰ currentes siue pugnantes aspicit.
et adiuuat. atq p̃mia illis p̃ꝑata seruat :
et ediu̾so male agentes cõsicdat. ut eis
scdm oꝑa ipsoꝵ infine retͥbuat. Namqͥmͦ
stat ad iudicandũ ÷ aliqndo sedebit. id est
ipsũ actualit᷑ faciet iudiciũ. S eqͣn Dñs¬
adiudiciũ ueniet. cũ senib ppłi sui. et cũ

Expanded text:
sufficere sibi credit bona quae fecit, et viam suae resufficere sibi credit bona quae fecit, et viam suae rectitudinis jam, ut consueverat, tenere negligit. Sic enim multi perierunt, dum circa finem remissius agerent, vel in culpas declinarent. Sed ne decipiamur humanis favoribus, illud terribile judicium Dei, quod adhuc nobis restat, semper cogidum Dominus, et ad judicandum populos. » Non ait: sedet, sed stat ad judicandum Dominus; quia nondum realiter exerit ipsum judicium, quod in sessione Judicis designatur, ut jam peccatores condemnet; sed adhuc stat, id est in stadio vitae hujus currentes sive pugnantes aspicit et adjuvat, atque praemia illis praeparata servat. Et e diverso male agentes considerat, ut eis secundum opera ipsorum in fine retribuat. Nam qui modo stat ad judicandum, aliquando sedebit, id est ipsum actualiter faciet judicium. Seqad judicium veniet cum senibus populi sui, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
iudaica ꝑdurat: ue illi. qͥa retͥbutio ma¬
niũ eiꝰ fiet ei. Seqͣr. ł opłm meũ exactoreᷤᷤ
sui spoliauer̃: et mulieres dñate ft̃ eius.
Ex actores uocant᷑. qͥ tͥbuta exigunt. atꝙ
sum ex igebant. dũ redde forsitan neqͥret
spoliabant. seruientes auaritie pͥncipũ.
atq uxores potentun suꝑba dñatione op¬
pͥmȩbant eum. Similit̾ et nẽ in hoc ppło
fieri sepe cernimꝰ et ab exactorib et abux¬
orib pͥncipum. Et hec itaq sententia de
illis qui fideles sꝑoliant ac gͣuant ꝓlata
ẽ. D e adulatorib uͦqͥ eos ĩmod̾atis fauori¬
b extollunt. subdit᷑. Popłe nĩs qͥ beatũ te
dieunt. ipsi te decipiunt: et uiã g̾ssuũ tu¬
orũ dissipant. Adulator enĩ decipit eũ
quẽ dic̃ beatũ ÷ qͥa m̾datio fallit eũ. & in
nanã głam extollit. Atq uiã g̾ssuũ oꝑa¬
tionis eiꝰ disipat: qͥa dũ ille beatũ se c̃dit

Expanded text:
Judaica perdurat, vae illi, quia retributio maJudaica perdurat, vae illi, quia retributio manuum ejus fiet ei. Ssui spoliaverunt, et mulieres dominatae sunt eis. » Exactores vocantur, qui tributa exigunt atque sum exigebant, dum reddere forsitan nequirent, spoliabant servientes avaritiae principum atque uxores potentium superba dominatione opprimebant eum. Similiter et nunc in hoc populo fieri saepe cernimus et ab exactoribus, et ab uxoribus principum. Et haec itaque sententia de illis, qui fideles spoliant ac gravant, prolata est. De adulatoribus vero, qui eos immoderatis favoribus extollunt, subditur: « Popule meus, qui beatum te dicunt, ipsi te decipiunt, et viam gressuum tuorum dissipant. » Adulator enim decipit eum, quem dicit beatum; quia mendacio fallit eum, et in vanam gloriam extollit; atque viam gressuum operationis ejus dissipat; quia dum ille beatum se credit,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ uistus iste ẽ nͥ cui cantt᷑. iustus es dñe.
et rectũ iudiciũ ticũ: Cui uidebimꝰ om̃o
dice̾. qm̃ bene eg̃it: ext̃minãs eos qͥ peccatũ
suũ qͣsi sodoma p̃dicabant: et ad inuentiõi¬
b studebant. Comedent enĩ fructũ ad in¬
uentionũ suaꝵ. qͥa ꝓculpis suis ȩt̾nalit
punient᷑. Peccatũ qͥppe cũ consũmatũ fu¬
erit. gen̾at mortẽ. Iste ẽ fructus peccati. Ga
uͦ omĩs qͥ adhuc similia fac̃. simiłe pꝰmodũ
sententiã accipiet. nͥ citiꝰ ꝑpenitentiã oꝑa
Nam qͣnto se beatiorẽ putat impiꝰ. dumei
ad uotũ cuncta ꝓueniunt. tanto ẽ infelit¬
or qͥa qͦ magis iniqͥtates multiplicat: eo am¬
pliꝰ dampnationẽ suã accumulat. R. etͥbu¬
tio enĩ manuũ eiꝰ fiet ei ÷ qͥa scłm omĩa que
nẽ fac̃. recipiet. Sed et iudȩis conuenit qd̾
la. &r cȩt̾a. Nam mala quȩ inxp̃m exercue¬
rant. receꝑunt aromanis. Et comedent
S ed et qͥcum q ad huc in eadẽ impietate

Expanded text:
ustus iste est, nisi cui canitur: « Justus es, Domine, et rectum judicium tuum? » Cui debemus omnes dicere, quoniam bene egit, exterminans eos, qui peccatum suum, quasi Sodoma praedicabant, et adinventionibus studebant. Comedent enim fructum adinventionum suarum; quia pro culpis suis aeternaliter punientur. « Peccatum quippe, cum consummatum fuerit, generat mortem . » Iste est fructus peccati. Quia vero omnis, qui adhuc similia facit, similem postmodum sententiam accipiet, nisi citius per poenitentiam opera » Nam, quanto se beatiorem putat impius, dum ei ad votum cuncta proveniunt, tanto est infelicior. Quia, quo magis iniquitates multiplicat, eo amplius damnationem suam accumulat. Retributio enim manuum ejus fiet ei, quia secundum omnia quae nunc facit recipiet. Sed et Judaeis convenitla, » etc. Nam mala, quae in Christum exercuerant, receperunt a Romanis; et comedent Sed et quicunque adhuc in eadem impietate
Abbreviated transcription (Latin):
eus ppłs ciuitatis ad inuicẽ. et ĩruebat
mũ suũ: et puer ñ deferebat honorẽ se¬
ni.serl litigabat cont᷑ eum. et ignobilis de¬
honestabat nobilẽ. Capta uͦ ierłm. cumm
pauce eoꝵ reliqͥe inꝑniciẽ suã denuo re¬
bellare temptarent: audiamꝰ qͥd fece

Expanded text:
us populus civitatis ad invicem, et irruebat mum suum, et puer non deferebat honorem seni, sed litigabat contra eum, et ignobilis dehonestabat nobilem. Capta vero Jerusalem, cum paucae eorum reliquiae in perniciem suam denuo rebellare tentarent, audiamus quid fece
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd sine lege uł contͣ legem ẽ. E t iusticiã
expectaui ut face̾t. condemꝑnãs impiũ.
et ecce clamor adu̾sum me dicentiũ cru
cifige eum. Nunc uideamꝰ si hȩc & deilliᷤs
intelligi possint. qͥ noĩe: xp̃iano censent᷑.
Umnea inqͥt facta ẽ dilecto meo. incornu
filio olei. Sccłia ẽ uineadi: ꝙͤ qͦt scõs ꝓfert

Expanded text:
dquid sine lege vel contra legem est. Et justitiam exspectavi, ut faceret condemnans impium, et ecce clamor adversum me dicentium: « Crucifige, crucifige eum . » Nunc videamus si haec de illis intelligi possint qui nomine Christiano censentur. « Vinea, inquit, facta est dilecto meo in cornu filio
Abbreviated transcription (Latin):
iudea degenerans a patͥarchaꝵ fructu. ñ
iusticiȩ fructũ. sed paganitatis oꝑa fec̃.
Deinde uox ipsiꝰ patͥssamilias infert᷑ di
da. idicate ĩt me et int̾ uineã meã et ce¬
tera. Noc loco tacet᷑. qͥd habitatores iherłm

Expanded text:
Judaea, degenerans a fructu patriarcharum, non Judaea, degenerans a fructu patriarcharum, non justitiae fructum, sed paganitatis opera fecit. Deinde vox ipsius patrisfamilias infertur, diuda, judicate inter me et vineam meam, » etc. Hoc loco tacetur quid habitatores Jerusalem
Abbreviated transcription (Latin):
dñi sabbaoth. domꝰ isrł ẽ. Quid autẽ cor¬
nu nͥ fortitudinẽ regni designat: Facta ẽ
gͦ uinea dilecto meo incornu: qñ antiquꝰ
dĩ ppłs inregnũ ꝓfec̃. Facta ẽ incormi filio
olei: qͥa uirtꝰ regni eiꝰ fuit ex grã dĩ. Seqͣr.¬
Et seput eam÷ et lapides elegit exilla: et
plantauit eã electã. Sepiuit uł sepsit eam.
angłoꝵ custodiis. Et lapides elegit exilla:
qͥa reliqͥas amorreoꝵ abstulit: et adu̾sarioᷤs
expulit. St plantauit eam electam: qͥa ele¬
omĩa hȩc beneficia subdit᷑. Et expectauit
ut fac̾et uuas: et fec̃ labruscas. Ex pecta¬
uit ut uinea sua scdm naturȩ suȩ dulce¬
ac dulces bonoꝵ oꝑm fructus reddet: sed
econtͣrio fec̃ labruscas. id ẽ amara etagͥs¬
tia paganitatis oꝑa. Labrusca quippera¬
ceniꝰ agrestis ẽ. et uocat᷑ labrusca. qͥa in la¬
bris t̾re nascit᷑. idẽ iuxta uias in seꝑib. sig¬
inficans oꝑa gentiũ qui erant incireui¬
tu eoꝵ. F̃ecit labruscas uinea dñi: qͥa de

Expanded text:
Domini Sabbaoth domus Israel est. » Quid autem cornu nisi fortitudinem regni designat? Facta est ergo vinea dilecto meo in cornu, quando antiquus Dei populus in regnum profecit. Facta est in cornu filio olei, quia virtus regni ejus fuit ex graEt sepivit eam, et lapides elegit ex illa, et plantavit eam electam. » Sepivit vel sepit eam angelorum custodiis. Et lapides elegit ex illa, quia reliquias Amorrhaeorum abstulit, et adversarios expulit. Et plantavit eam electam, quia elehaec omnia beneficia subditur: « Et exspectavit, ut faceret uvas, et fecit labruscas. » Exspectavit, ut vinea sua secundum naturae suae dulceac dulces bonorum operum fructus redderet; sed e contrario fecit labruscas, id est amara, et agrestia paganitatis opera. Labrusca quippe racemus agrestis est, et vocatur labrusca; quia in labris terrae nascitur, id est juxta vias in sepibus, significans opera gentium, quae erant in circuitu eorum. Fecit labruscas vinea Domini, quia
Abbreviated transcription (Latin):
frigeriũ in ardore temptationũ: & hec
quiãe tot &tanta bona. pͥusqͣm delerent᷑
habuert̃ filie syon idẽ fideles ammȩ. S qͥa
post religiosã conu̾sationẽ eleuate st̃ insuꝑ¬
biam. et lasciunia dissoluunt᷑: indie quado¬
minꝰ ũtieem eaꝵ decaluabit. auferet eis hȩc
omĩa. iaẽ partim inhoc scło et ꝓrsus indie
suddieii. Sieq amissionis tantoꝵ bonoꝵ cau

Expanded text:
ionum? Et haec quidem tot et tanta bona, priusquam delerentur, habuerunt filiae Sion, id est fideles animae. Sed quia post religiosam conversationem elevatae in superbiam et lasciviam dissolvuntur, in die, qua Dominus verticem earum decalvabit, auferet eis haec omnia, id est partim in hoc saeculo, et prorsus in die judicii, sicque amissionis tantorum bonoru
Abbreviated transcription (Latin):
nitio uultus eorũ respondebit eis. Ac si dice̾t᷑.
debit eis ÷ ut qles int̾ius sint. ostendat foriᷤ
turpitudo immundi oꝑis. Hi uͦ postqͣmta¬
le opꝰ in consuetidinẽ u̾tunt. omẽm u̾ecun¬
diã amittunt. Qñ subdit᷑. Et peccatũ suũ
qͣsi sodoma p̃dicauert̃ nec abscondert. Pec¬
catũ qͥppe suũ sic̃ sodoma p̃dicant: qui op̃
confusionis qd̾ iꝑsi faciunt. aliis impudẽ¬
ter siue głant̃ detegunt: ut eos ad similẽ
neqͥtiam alliciant. Sedtum intalib głant᷑.
subitaneus illis suꝑuenit int̾itꝰ. Idoq ueld̃
dita sut illis mala. P ro malis quȩ temꝑałr
egerunt: ꝑpetua mala recepit aĩa eoꝵ. Un¬
et nos ad laudem iusti iudicis hortat᷑ ꝓpħa¬

Expanded text:
nitio vultus eorum respondebit eis; ac si diceretur: nitio vultus eorum respondebit eis; ac si diceretur: debit eis, ut quales interius sint, ostendat foris turpitudo immundi operis. Hi vero, postquam tale opus in consuetudinem vertunt, omnem verecundiam amittunt. Unde subditur: « Peccatum suum quasi Sodoma praedicaverunt, nec absconderunt. » Peccatum quippe suum sicut Sodoma praedicant, qui opus confusionis, quod ipsi faciunt, aliis impudenter sive glorianter detegunt, ut eos ad simile opus alliciant. Sed dum in talibus gloriantur, subitaneus illis supervenit interitus; ideoque velut reddita sunt illis mala. » Pro malis, quae temporaliter fecerunt, perpetua mala recipit anima eorum. Unde nos ad laudem justi Judicis hortatur p
Abbreviated transcription (Latin):
ruit: qͥa discipline murꝰ circafinẽ scłi dis¬
sipꝑatꝰ ẽ. atq turres arduaꝵ u̾tutũ delap¬
se fc̃. Et uidas idẽ fideliũ ppłs concidit: qͥa
fere tota parit̾ hȩc plebs statũ rectitudinᷤᷤ
amisit. Quia lingua eorũ cont᷑ dnm̃. qͦtienᷤ
ea quȩ dõ ft̃ contria loquunt᷑: et ad inuentio¬
nes eorũ qͦtiens nouos male a gendi modoᷤᷤ
inueniunt. Uñ ꝓuocant ocłos maiestatiᷤ
eiꝰ: qͥa insius ad inuentionib ex delib̾atio¬
ne peccant. O mẽ eñi peccatũ. aut ꝑĩfirmita N
tc̃ aupignorantiã. au ꝑstudiũ delib̾ationis cõmit¬
tit᷑ & penus quide ẽ. ex infirmitate scient̃
peccare quã exignorantia ⁊ sed multo gͣuiꝰ
ex delib̾atione qͣm ex firmitate. Et id̾o hi
qui maloꝵ ad inuentionib ex studio de¬
sa et in disciplinata. solet mocłis et in uul¬
tu dmosci. Oculoꝵ autẽ mitꝰ et inditia uultꝰ
sequit᷑ neqͥtiȩ ꝑpetratio. Uñ nc̃ apte dr̃. Ag¬

Expanded text:
i et disciplinae circa finem saeculi dissipatus est, atque turres arduarum virtutum delapsae sunt. Et Juda, id est fidelium populus concidit; quia fere tota haec plebs statum rectitudinis amisit. Quia lingua eorum contra Dominum, quoties ea quae Deo contraria sunt, loquuntur; et adinventiones eorum, quoties novos male agendi modos inveniunt. Unde provocant oculos majestatis ejus; quia in suis adinventionibus ex deliberatione peccant. Omne enim peccatum aut per infirmitatem, aut per ignorantiam, aut per studium deliberationis committitur. Et pejus quidem est ex infirmitate scienter peccare quam ex ignorantia; sed multo gravius ex deliberatione quam ex infirmitate. Et ideo ii, qui malorum adinventionibus ex studio desa et indisciplinata solet in oculis et in vultu dignosci; oculorum autem nutus et indicia vultus sequitur nequitiae perpetratio. Unde nunc apte dicitur: Ag
Abbreviated transcription (Latin):
Ne si dieat. Et si uob̾ honestate quada con¬
spectoris nudussum. Ecce iste & eligit et se
excusat : nec tam̃ laude dignꝰ ẽ. Qiudg ele
illis estimabimꝰ. qͥ quert̃ adhuiꝰmi p̃latioe
eligi : ut ꝑhas magnificent᷑ ap̃ homines spͣp¬
ci eni panẽ ñͣ habentes et uestim̃tũ. cium ip¬
si esuriant et nudi sint. nec habeant sp̃ałẽ
aliis et alimoniã et uestim̃ta ꝓmittunt.
et pleni uuln̾ib medicos se e̾e iactant. P ost
hec autẽ ꝓpħica uoce subdit᷑. Ruit enim¬
iherłm et iudas concidit: qͥa lingua eoꝵ
et ad inuentioẽs eoꝵ cont᷑ dnm̃. ut ꝓuoca¬

Expanded text:
 si dicat: Etsi vobis honestate quadam connterni inspectoris nudus sum. Ecce iste et eligitur, et se excusat, nec tamen laude dignus est. Quid ergo de illis aestimabimus, qui quaerunt ad hujusmodi praelationes eligi, ut per has magnificentur apud homines? Quanti enim panem non habentes et vestimentum, cum ipsi esuriant, et nudi sint nec habeant spiritalem aliis et alimoniam, et vestimenta promittunt, et pleni vulneribus medicos se esse jactant! Post haec autem prophetica voce subditur: « Ruit Jerusalem et Juda concidit; quia lingua eorum, et adinventio
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm meũ÷ et facies pauꝑm cõmolitis dic̃
dñs exercituũ. Itterunt nan q ppłmdĩ.
qui seruos eiꝰ tͥbulant et affligt̃ : & facies
pauꝑm cõmolunt uł attenuant idẽ macie
conficiunt. qui uictũ eoꝵ auferunt. Hi gͦ cõt᷑
se iram dĩ uehem̃t̃ accend̃. Seqͣr. & dix̃¬

Expanded text:
m meum, et facies pauperum commolitis? dicit Dominus exercituum. » Atterunt namque populum Dei, qui servos ejus tribulant et affligunt; et facies pauperum commoliunt vel attenuant, id est macie afficiunt, qui victum eorum auferunt. Hi ergo contra se iram Dei vehementer accendunt. Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
nudabit. Hystorialit̾ qͥdem posst̃ hec ad iu¬
deas inulieres quȩ sic obsuꝑbiã et lasciui¬
am agebant. referri et temꝑe obsidionis
iherłm quȩ sub tito facta ẽ. decaluate st̃ ac
deturpate. Sed qͥa syon int̾ptat᷑ specła poᷤ¬
sumꝰ subtiliori intellectu filias fyon acciꝑe
fideles animas: quȩ uelut inspecula posite.
uenientes temptationes ab arce m̃tis solent
circũspectione cauta p̃uide. Sed plerũq
tales animȩ insuꝑbiã eleuant᷑: et omẽm
religiosã conu̾sationẽ suã dissipant. Nam
qͥa etiã in uultu. et gestu corꝑis apparere
solet m̃tis elatio: post qͣm hȩ filiȩ syon ele¬
uate st̃ ambulauert̃ extento collo. et nu¬
de nec inuultu suꝑbiã habebat. ꝓfiteba¬
tur. Dñe ñ ẽ exaltatum coi meũ: neq elati
st̃ ocłi meĩ. Ibant etiam filiȩ syon idẽ de am¬
bulabant. et manib plaudebant dissolu¬
tione lasciuȩ et manis leticiȩ. atq compo¬
sito gͣdu incedebant: qͥa disciplinã cordis

Expanded text:
nudabit. » Historialiter quidem possunt haec ad Judaicas mulieres, quae sic ob superbiam et lasciviam agebant, referri, et in tempore obsidionis Jerusalem, quae subito facta est, decalvatae sunt ac deturpatae. Sed quia Sion interpretatur specula, possumus subtiliori intellectu filias Sion accipere fideles animas, quae velut in specula positae venientes tentationes ab arce mentis solent circumspectione cauta praevidere. Sed plerumque tales animae in superbiam elevantur, et omnem religiosam conversationem suam dissipant. Nam quia etiam in vultu et in gestu corporis apparere solet mentis elatio, postquam hae filiae Sion elevatae sunt, ambulaverunt extento collo, et nude nec in vultu superbiam habebat, profitebatur: « Domine, non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei . » Ibant etiam filiae Sion, id est deambulabant, et nutibus plaudebant dissolutionis, lasciviae et inanis laetitiae, atque composito gradu incedebant, quia disciplinam cordis
Abbreviated transcription (Latin):
Nestim̃tũ t ẽ: pͥnceps esto nr̃ u estim̃tum
hc intelligit᷑ honestas quȩda conu̾satio¬
nis ÷ qͥa ñ nulli se palliant. ut irrep̃hen¬
sibileo uideant᷑ hominib: licet int̾ meb̾
uere aut ꝑfecte uͥtutis habeant. Tales eñt
facile abimpitis eligunt᷑. Princepes inqͥ
esto nr̃truma autẽ hȩc sub manu tua. lui

Expanded text:
Vestimentum tibi est, princeps esto noster. Vestimentum hic intelligitur honestas quaedam conversationis, qua nonnulli se palliant, ut irreprehensibiles videantur hominibus, licet intus nihil verae aut perfectae virtutis habeant. Tales enim facile ab imperitis eliguntur. « Princeps, inquit, esto noster; ruina autem haec sub manu tua. »
Abbreviated transcription (Latin):
ue̾cundiȩ Erons eñi quȩ in decaluatiõe
de tegit᷑ sedes ẽ u̾ecundiȩ. De caluat gͦ do¬
minꝰ u̾ticem eaꝵ⁊ cũ illud in eis detegit.
uñ suꝑba mens eaꝵ gͣuiꝰ erubescat: dũ
ab om̃ib aspiciat᷑ libidinosa. Sedet cri
uis etiam in hac uita plerunq ista decal¬
uatio atq nudatio fiat: plenariȩ tñ ñ fiet
qͦ ad usq ueniat dñs. qui et illumina¬
bit ab scondita tenebraꝵ: et manifestabit
consilia cordiũ. Seqͣr. Indie illa auferet

Expanded text:
e in decalvatione detegitur, sedes est verecundiae. Decalvat ergo Dominus verticem earum, cum illud in illis detegit, unde superba mens earum gravius erubescat, dum ab omnibus aspiciatur ludibriosa. Sed et crivis etiam in hac vita plerumque ista decalvatio atque nudatio fiat, plenarie tamen non fiet « quoadusque veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit con
Abbreviated transcription (Latin):
at intĩoris hominis languorib: et mdo¬
mo conscientiȩ sue debet hab̾e panẽ sp̃a¬
lis aoetne. ut constitutꝰ suꝑ familiã dm̃i
sui. det illis cibũ intemꝑe. U estim̃tum
qͥq seceẽ est ut habeat indomo sua t qͣtriꝰ
cus. s ecessarias gͥ causas excusationis oppo

Expanded text:
uoribus; et in domo conscientiae suae debet habere panem spiritualis doctrinae, ut constitutus super familiam Domini sui « det illis cibum in tempore . » Vestimentum quoque necesse est ut habeat in domo sua, quatenus cus. Necessarias ergo causas excusat
Abbreviated transcription (Latin):
uel aomesticũ. nͥ qͥlibet carnalis ꝓpinquꝰ
suũ ut inpͥncipẽ constituat eũ: qͥa iam de¬
c̃scente religione freqͦnt̾ accidit. ut ad
eceliasticũ regim̃ ñ sanctiores eũ qͥdiguᷤ
fuerit eligant. sed potens qͥlibet eũ quẽ
carnalit᷑ diligit p̃ponat. Ouhoc itaꝙ
pueros pͥncipes habet ȩccłia: qm̃ ñ tã¬

Expanded text:
sticum nisi quilibet carnalis propinquus suum, ut in principem constituat eum; quia jam, decrescente religione, frequenter accidit, ut ad ecclesiasticum regimen non sanctiores eum, qui dignus fuerit, eligant, sed potens quilibet eum, quem carnaliter diligit, praeponat. Ob hoc itaque pueros principes habet Ecclesia; quonia
Abbreviated transcription (Latin):
paratꝰ. Cum autẽ m̃datiũ u̾itati qͣsi stipu¬
la igni ꝓpinqͣuerit. cito uorat᷑ & decipit.
et omĩa dogiata falsitatis quȩ nẽ y dola
nominant᷑ eo qđ simulata sũt atq conficta.
penitꝰ conterent᷑. Cumq pauore dñi quis
fuerit ꝑ tritus ⁊ pͥmũ inspelunca pectoris
sui et inuoraginib t̾re abscondet hȩc ydo¬
la. ñ audens ꝓferre qͦd male finxerat. Scds
eñi ꝓfectꝰ ẽ: ut hȩc pͥus celata ꝓitiat. et inse

Expanded text:
itati quasi stipula igni propinquaverit, cito voratur et deficit, et omnia dogmata falsitatis, quae nunc idola nominantur, eo quod simulata sunt atque conficta, penitus conterentur; cumque pavore Domini quis fuerit perterritus, primum in spetunca pectoris sui, et in voraginibus terrae abscondet haec idola, non audens proferre quod male finxerat. Sic Deus enim perfectus est, ut haec prius celata projiciat, et in se
Abbreviated transcription (Latin):
riolum fortassis expͥmit᷑: qͥa sic̃ balaam
ariolus suꝑsticione auaritiȩ suȩ deseru¬
it sermonẽ dm̃i. bonis quȩ uoce p̾dicat ui¬
uendo repugnat. Nam et samuhel ait.
qm̃ tanqͣm peccatũ ariolandiẽ repugna
re. Quinqͣgenariꝰ autẽ numerꝰ penitentiã
et remnissionẽ ꝑeccatoꝵ. designare solet. Qñ
dd penitens inqͥnqͣgesimo psalmo remissio¬

Expanded text:
riolum fortassis exprimitur. Quia, sicut Balaam riolum fortassis exprimitur. Quia, sicut Balaam ariolus superstitione avaritiae suae deseruit sermonem Domini, bonis, quae voce praedicat, vivendo repugnat. Nam et Samuel ait: « Quoniam tanquam peccatum ariolandi est repugnare re. Quinquagenarius autem numerus poenitentiam et remissionem peccatorum designare solet. Unde David poenitens in
Abbreviated transcription (Latin):
dñs exercituũ auferet abierłm et abiuda
ualidũ et fortẽ. omẽ robur aquȩ & cȩt̾a
Nam ierłm et iudas. plebs ista fideliũ ẽ. Quȩ
iam sic infiriata ẽ: ũdifficile sit ĩ ea quẽqͣm
reꝑire ualidũ et fortẽ ad opꝰ spĩtale. Panis
autẽ ẽ corpꝰ redemptoris qđ in minst̾io su¬
intt᷑: aqua uͦ scientia sacra. Sed robur paniꝰ au¬
fert᷑: qͥa sacram̃ti uirtꝰ ab eis qͥ illud indigne
ꝑciꝑiunt tollit᷑. Similit̾ et robur aquȩ id
ẽ uirtꝰ scientiȩ aufert᷑ indignis⁊ qͥasi sp̃c
defuerit. scientia ñ habet uirtutẽ. nec tͥbu¬
ere facultatẽ ualet. ut bona quȩ nosti faci¬
as. Ulirũ qͦq bellatorem sp̃alib armis fi
delit̾ decertantẽ. raro ẽ iam inuenire. lu¬
dex etiam ȩccłiasticꝰ qͥ uste iudicet difficile
reꝑit᷑. in lege dĩ habens scientiã iudican¬
di÷ sed iam fere omĩa uana fc̃. et caduca. &
u̾bum p̃dicationis huic ppło iã erogat:
nͥ occasione ac qͥrendi pecumã. uł aliud

Expanded text:
rcituum, auferet a Jerusalem et a Juda validum et fortem, omne robur aquae, » etc. Nam Jerusalem et Juda plebs ista fidelium est, quae jam sic infirmata est, ut difficile sit quemquam in ea reperire validum et fortem ad opus spiritale. Panis autem est corpus Redemptoris, quod in mysterio sumitur: aqua vero scientia sacra. Sed robur panis aufertur; quia sacramenti virtus ab eis, qui indigne illud percipiunt, tollitur. Similiter et robur aquae, id est virtus scientiae aufertur indignis; quia si spiritus defuerit, scientia non habet virtutem, nec tribuere facultatem valet, ut bona, quae nosti, facias. Virum quoque bellatorem spirdeliter decertantem raro est jam invenire. Judex etiam ecclesiasticus, qui juste judicet, difficile reperitur in lege Dei habens scientiam judicandi; sed jam fere omnia vana, et caduca, et verbum praedicationis huic populo jam erogat nisi occasione acquirendi pecuniam vel aliud
Abbreviated transcription (Latin):
leticiã multitudo reliquoꝵ fideliũ hebreo¬
rũ. quoꝵ erat cor unũ et anima una. Deqͥ¬
erit dñs sordem filiaꝵ syon. et sangͥnẽ ihe¬
rłm lau̾it demedio eius. inspũ iudicii et
spũ ardoris. Omĩs inqͥt qui relictꝰ fuerit
insy on temporib apłoꝵ et residuus in ihe¬
rłm t̾rena illa ciuitate iudeoꝵ. sẽs uocabi¬
tur. sumpto noĩe suo ascõ scõꝵ. Ac si dicat. xͥ¬
anus appellabit᷑. Ergo cayphas uocabit᷑ sc̃s:
Annas uocabit᷑ sc̃s: Pharisei et scͥbe uoca¬

Expanded text:
t multitudo reliquorum fidelium Hebraeorum, quorum erat cor unum et anima una. De querit Dominus sordem filiarum Sion, et sanguinem Jerusalem laverit de medio ejus spiritu judicii, et spiritu ardoris. » Omnis, inquit, qui relictus fuerit in Sion temporibus apostolorum, et residuus in Jerusalem terrena illa civitate Judaeorum, sanctus vocabitur, sumpto nomine suo a Sancto sanctorum, ac si dicat: christianus appellabitur. Ergo Caiphas vocabitur sanctus? Annas vocabit
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵs qͥ saluant᷑ ꝑ penitentiã. Uñ et iudȩi no¬
lentes eũ ẽẽ pͥncipem qͥnqͣgenariũ. dixe¬
runt ei. Qͥnqͣginta annos ñdum habes.
Sed ille sciens se ee̾ non solũ penitentiũ
pͥncipem. s et iustoꝵ. respondit. Anteqͣm
abraham fieret. ego sum. Honorabilis est
uultu. cunꝰ int̾na matitas apparet inuul¬
tu eiꝰ. Consiliariꝰ ẽ qͥ dat consiliũ qͦmͦ suꝑ¬

Expanded text:
enitentiam. Unde et Judaei nolentes eum esse principem quinquagenarium, dixerunt ei: « Quinquaginta annos nondum habes . » Sed ille sciens se esse non solum poenitentium principem, sed et justorum, respondit: « Antequam Abraham fieret, ego sum . » Honorabilis est vultu, cujus interna maturitas apparet in vultu ejus. Consiliarius est, qui dat consilium, qu
Abbreviated transcription (Latin):
saltim uestẽ hab̾e p̾ot̾at: &e ñ obꝓbitatẽ
s ob consangͥnitatẽ eum p̃ferebant.
Qđ ait ruina hȩc sub manu tua. hunc
sensum habet. Miseria et calamitas tuo
sustentet᷑ et ꝓtegat᷑ auxilio. S qͥlibet tał q̃ sic
eligebant. quam inualidus eẽt manifesta¬
t᷑ etiã u̾bis ipsiꝰ. Nam ꝓtinus additum ẽ.¬
R espondebit indie illa dicens. Non sũ me¬
dicus. et in domo mea ñ ẽ panis neq uesti¬
intũ: nolite constituere me pͥncipem ppłi.
Non sum inqͥt medicꝰ. idẽ nescio mederi
ur̃e infirmitati: ut pͥstinam ꝑme sanita
tem recuꝑetis: qͣtinus resist̾e̾ uris hostib ut
qͣndam ualeatis. Ubi ꝓpħa subiungit. Ru¬
it eñi iherłm et uidaᷤ concidit: qͥa lingua coꝵ
das concidit: qͥa ppłs iudeoꝵ illis misera¬
bilit̃ succubuit. Et hoc idcircofactũ ẽ. qͥa
lingua eoꝵ fuerat contͣ dñm̃. cũ dicẽt. reus

Expanded text:
tem vestem habere poterat. Et non ob probitatem, sed ob consanguinitatem eum praeferebant. Quod ait: ruina haec sub manu tua, hunc sensum habet. Miseria et calamitas tuo sustentetur et protegatur auxilio. Sed quilibet talis, quem sic eligebant, quam invalidus esset, manifestatur etiam verbis ipsius. Nam protinus additum es: Non sum medicus, et in domo mea non est panis, neque vestimentum, nolite me constituere principem populi. » Non sum, inquit, medicus, id est nescio mederi vestrae infirmitati, ut pristinam sanitatem per me recuperetis, quatenus resistere vestris hostibus, ut quondam, valeatis. Ubi et propheta subjungit: lingua eoruda concidit, quia populus Judaeorum illis miserabiliter succubuit. Et hoc idcirco factum est: Quia lingua eorum fuerat contra Dominum, cum dicerent: « Reus
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ. Et eleuatꝰ ẽ suꝑ colles: qͥa designauit
et alios .lxx. duos discipłos. qui sublimes qui¬
dem fuert̃. sed tani apłis inferiores. ut montib
colles. Ipse enĩ suꝑ eos qui fide susciput ele¬
uat᷑. Oins̃ quoq excellentes scĩ qͥ post apłos
secuti sunt: incomꝑatione eoꝵ colles uocari¬

Expanded text:
dinem; et elevatus super colles, quia designavit et alios septuaginta duos discipulos, qui sublimes quidem fuerunt, sed tamen apostolis inferiores, ut montibus colles. Ipse enim super eos, qui fidem susceperunt, elevatur. Omnes quoque excellentes sancti, qui apostolos secuti sunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis audiuit : et ing̾ssus ẽ fissuras petraꝵ
et cau̾nas saxoꝵ a facie formidinis dñi. Et moy¬
si dictũ ẽ in exodo. Ponã te inforamine petͤ:
ꝓtegit᷑. qͥs qͥs ad illud fidelit̾ confugit. Sic̃ gͦ
intelligunt᷑ scĩ÷ et sic̃ ꝑforam̃. uulnꝰ dñici
lat̾ĩs. ita ꝑfissuras petraꝵ et cau̾nas saxoꝵ
uuln̾a scõrũ mr̃m. Ing̾ditur itaq fissuraᷤᷤ¬

Expanded text:
ritatis audivit, et ingressus est fissuras petrarum ritatis audivit, et ingressus est fissuras petrarum et cavernas saxorum a facie formidinis Domini. Et Moysi dictum est in Exodo: « Ponam te in foramine petrae, protegitur quisquis ad illud fideliter confugit. Sicut erintelliguntur sancti; et sicut per foramen vulnus Dominici lateris, ita per fissures petrarum et cavernas saxorum vulnera s
Abbreviated transcription (Latin):
onabilit̾ cogitans. in illo temꝑe ꝓiecit ydo¬
la. Adorabat nãq ineis talpas et uesꝑtilio¬
nes. Talpe eñi cece st̃: et sub t̾ra manentes.
intĩora t̾ra fodiunt. atq foras expellunt. Et
qͥd ꝑ talpas. nͥ dȩmones figurant᷑. qͥ luce uisi¬
onis intie carentes. corda carnaliũ uelud
t̾ram suggestionib illicitis fodiunt. & qd̃
male suggert̃ in locutione. et inopꝰ erũꝑe
faciunt: Uesꝑtiliones uͦ in cumi¬
bentib tenebris. et noctu uolant÷ ac plerũ¬
q ꝑ t̾ram gͣdiuit᷑. Sic et amatores tenebra
ꝑt̾ram re piunt. S et m̃tib hominũ qͥb in¬
t̃na lux deficit. ꝑ hȩc duo uitia maximȩ illu
decipiunt. In eis qͥppe qͦs infaustu suꝑbiȩ qͣsi
alta sapientes eleuant. uolant: in eis autemqͦs
inluxurrã ꝓst̾nunt. ꝑt̾ram re punt. Has
itaq talpas et uesꝑtiliones ad orabant in
ydolis suis gentiles. Et ideo qͥsq rationa¬
bilit̾ cogitans ꝓiecit ea ex quo p̃dicationẽ ue¬

Expanded text:
r cogitans, in illo tempore projecit idola. Adorabat namque in eis talpas et vespertiliones. Talpae enim caecae sunt, et sub terra manentes interiora terrae fodiunt atque foras expellunt. Et quid per talpas nisi daemones figurantur, qui luce visionis intimae carentes, corda carnalium velut terram suggestionibus illicitis fodiunt, et quod male suggerunt, in locutionem et in opus erumpere faciunt? Vespertiliones vero incumbentibus tenebris et noctu volant, ac plerumque per terram gradiuntur. Sic et amatores tenebrarper terram repunt. Sed et mentibus hominum, quibus interna lux deficit, per haec duo vitia maxime illududecipiunt. In eis quippe, quos in fastu superbiae quasi alta sapientes elevant, volant; in eis autem, quos per luxuriam prosternunt, per terram repunt. Has itaque talpas et vespertiliones adorabant in idolis suis gentiles; et ideo quisque rationabiliter cogitans projecit ea, ex quo praedicationem ve
Abbreviated transcription (Latin):
dam̃tũ iħm xp̃m. Quib et prudentem
eloquii mistici dñs abstulit: qͥa nullus doc¬
tor ẽ eis relictus. Cessarit ap̃ eos legis et
ꝓpħarũ int̃pret atio: legunt omĩa. & ñ in¬
telligunt. Uui et uoce dm̃ca subiunctũ ẽ.¬
et dabo pueros pͥncipes eoꝵ ⁊ et effemina¬
tidñabunt᷑ eis. Habuert enĩ post dñi as¬
censionẽ pͥncipes pueros. idest puerilia sapiẽtes
atq ꝑuerilit᷑ agentes : et dñati st̃ effemi¬

Expanded text:
tum. Quibus et prudentem eloquii mystici Dominus abstulit, quia nullus doctor est eis relictus. Cessavit autem apud eos legis et prophetarum interpretatio: legunt, et non intelliligunt. Ubi et voce Dominica subjunctum eEt dabo pueros principes eorum, effeminati dominabuntur eis. » Habuerunt enim post Domini ascensionem principes pueros, id est puerilia sapientes atque pueriliter agentes. Et dominati sunt eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ebrib ornamĩtis. sp̃alia m̃tiũ ornam̃ta congrue
figant᷑. C alciam̃ta enĩ quȩ ex pellib mor¬
tuoꝵ animaliũ fiunt et pedes muniunt
exempla scõrũ patrũ designare possunt.
quȩ nr̃i oꝑis gͣssus inuia dĩ muniunt.
Lunula quȩ ẽ bulla instarlune facta. et a
collo dependens inpectore: alicuiꝰ insigne:
uͥtutis. in nocte p̃sentis uite lucentis. et ab
oꝑatiõe ad intelligentiã qͣͣi acollo ad pectꝰ
ꝑuenientis. scd̾m illud. Amandatis tius in¬
tellexi. Torques undiq ꝑfectũ atq decoꝵ
bone oꝑationis ornam̃tũ. de qͦ salomon ait.
Vt addat᷑ grã capiti tuo. et torques collo tuo.

Expanded text:
ebribus ornamentis spiritalia mentium ornamenta congrue figurantur. Calceamenta enim, quae ex pellibus mortuorum animalium fiunt, et pedes muniunt, exempla sanctorum Patrum designare possunt, quae nostri operis gressus in via Dei muniunt. Lunula, quae est bulla instar lunae facta, et a collo dependens in pectore, alicujus insigne virtutis in nocte praesentis vitae lucentis, et ab operatione ad intelligentiam quasi a collo ad pectus pervenientis secundum illud: « A mandatis tuis intellexi . » Torques undique perfectum atque decorum bonae operationis ornamentum, de quo Salomon ait: « Ut addatur gratia capiti tuo, et tor
Abbreviated transcription (Latin):
re fecor. et ꝓ rona funicłus: et ꝓ cͤspanti eͥne
caluitiũ. & ꝓfascia pectorali ciliciũ. Nam
ẽ et infamia. Ubi gͦ u̾ͥtutes auferunt᷑ et ui¬
cia succeat̃. ibi ẽ ꝓsuam ordore fetor Zona
autẽ cingłin castitatis significat: fumełs
uͭ peccatũ luxuriȩ Uñrde dño alias scͥptũ
e̾. Balteũ regũ issoluit. et p̃eingit fune re¬

Expanded text:
re fetor, et pro zona funiculus, et pro crispanti crine calvitium, et pro fascia pectorali cilicium. » Nam est et infamia. Ubi ergo virtutes auferuntur, et vitia succedunt, ibi pro suavi odore est fetor. Zona autem cingulum castitatis significat; funiculus vero peccatum luxuriae. Unde et de Domino alias scriptum est: « Balteu
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑo passos nouit patͦcinia fidelit̾ et ħu¬
milit̃ reqͥrit: et ipsoꝵ m̾itis & int̾uentio¬
nib ab ira uentura ꝓtegi deposcit. Uel tẽ
surrex̃ dñs ꝑcutẽ t̾ram: qͣndo corda gen¬
tiliũ concussit adpenitentiã. Et cotidie
ꝑcutit ipse tr̃am. qͦtiens m̃tẽ peccatoris
contͣbat. ut conu̾tat᷑ : & tẽ homo id ẽ ra¬
tionale sapiens in g̾ditur p̃dictas fissu¬
ras petraꝵ. Cł aurũ et argentum sermo¬
ne et sensu potest accipi. uñ fiunt ydola
fissuras petrarũ. et cau̾nas saxoꝵ⁊ ut ñ

Expanded text:
o passos novit, patrocinia fideliter et humiliter requirit, et ipsorum meritis et interventionibus ab ira ventura protegi deposcit. Vel tunc surrexit Dominus percutere terram, quando corda gentilium concussit ad poenitentiam. Et quotidie percutit ipse terram, quoties mentem peccatoris conturbat, ut convertatur; et tunc homo, id est rationabiliter sapiens, ingreditur praedictas fissuras petrarum. Vel argentum et aurum sermone et sensu potest accipi, unde fiunt idola fissuras petrarum et cavernas s
Abbreviated transcription (Latin):
res et inuros. ciuitates et p̃sidia eoꝵ: ꝑna
uestharsis. qui illi contͣ romanos tẽ inaqͥs
pugnauert̃. sic̃ in mari galilee: ꝑ omẽ qd̃
uisu pulchrũ ẽ. gen̾alit̾ qͥcqͥd in eis formo¬
sũ aut honestũ uidebat᷑. Nam suꝑ hȩc omĩa

Expanded text:
uros, civitates et praesidia eorum; per uros, civitates et praesidia eorum; per naves Tharsis, illi qui contra Romanos tunc in aquis pugnaverunt sicut in mari Galileae; per omne quod visu pulchrum est, generaliter quidquid in eis formosum aut honestum videbatur. Nam super haec omnia