comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
beramur: ut ipsa re confirmemi¬
ni non ꝑtimescere passiones. siue
ut uos hortemur pacient ferre
illa. quȩ et p̃sentẽ consolationem
obtinent et futurã. Scientes qͥa
sicut socii passionũ estis: sic eritis
et consolationis. Hȩc ẽ spes nr̃a:¬
firma ꝓuobis.i. Non enĩ uolu¬
mus ignorare uos fr̃s de tribulati¬
one nr̃a. que facta est in asia. Nar¬
rat suas passiones. ut illi ad earũ
comparationẽ parua pati se cog¬
noscant. maxime cũ illi talia pa¬
crantur qui uiã xp̃o fuerant de¬
stinati. sicut si quis discipulũs
doceat suã inuiriã. cũ audierit
magistrũ maiora ꝑpessum. con¬
solatione accepta dolere desistet.
passionũ. Ita ut tederet nos etiam
iuuere. Ita ut mori om̃i desidio
cuꝑemus. Sed ipsi in nobis respon¬
sum mortis habuimus. Ipsa mors nos
docuit omne humanũ auxiliũ de¬
fecisse. et ab ipso solo sperandũ ẽẽ re¬
mediũ. cui etiã mortuos suscitare
possibile est. Ut non simus fiden¬

Expanded text:
beramur, ut ipsa re confirmemini non pertimescere passiones, vel ut vos hortemur patienter ferre illa, quae ad praesentem consolationem pertinent et futuram. Scientes quoniam sicut socii passionum estis, sic eritis et consolationis. Id est, hafirma pro vobis. Non enim volumus ignorare vos, fratres, de tribulatione nostra, quae facta est in Asia. Narrat suas passiones, ut illi se ad illarum comparationem parva pati cognoscant, maxime cum illi talia patiantur, qui vice Christi fuerant destinati. Sicut si quis discipulus doleat super injuria sua: cum audierit magistrum majora perpessum, consolatione accepta, dolere desinit. Qpassionum. Ita ut taederet nos etiam vivere. Ita ut mori omni desiderio cusum mortis habuimus. Ipsa mors nos docuit omne humanum auxilium defecisse, et ab illo solo sperandum esse remedium, cui etiam mortuos suscitare possibile est. Ut non simus fiden
Abbreviated transcription (Latin):
Ut scd̾am grãm haberetis. et ꝑuos
transire inmacȩdoniã: et iterum
ãmacȩdonia uenire aduos. et ã
uobis deduci in uideã. Quiã pri¬
non impleuerat: ne leuitatis pu¬
taretur excusat. Aut quȩ cogito
scđm carnẽ cogito: sedm carna¬
lem scilicet uoluntatẽ. Carnale
ẽ enĩ. nulla maiori causa existen¬
te. non facere quod ꝓmisit. Ut¬
sit apud me ẽ et non: Ideo non
cogito sedin carnẽ: ut non men¬
dax uł duplex inueniar. Fidelis
aduos. Ita et nos ꝑ quos ipse loqui¬
tur. et qui eum imitamur non su¬

Expanded text:
ut secundam gratiam haberetis, et per uos transire in Macedoniam, et iterum a Macedonia uenire ad uos et a uobis deduci in Iudaea. sed supenon impleverat, ne levitatis putaretur excusat. Aut quae cogito secundum carnem cogito? Secundum carnalem scilicet voluntatem: carnale est enim nulla majore causa existente, non facere quod sit apud me est, et non est? Ideo non cogito secundum carnem, ut non mendax, vel duplex inveniar. Fidelis s. Ita et nos, per quos ipse loquitur: dum eum imitamur, non su
Abbreviated transcription (Latin):
quod dico. Quã quȩ legistis et cog
noscitis in conscientia. Sꝑo aũt
quod usq in finẽ cognoscetis. Cer
eut et cognoscitis nos ex parte. Qͥa
nondum ẽ finis. Cum aũt finis
Quia gła ur̃a sumꝰ: sicut et uos
nr̃a. Sic ẽ gła discipulis de bono
doctore: quomodo et magister
in bonis discipulis ꝓbabit᷑. In
ri magistri. et boni discipuli ꝓba¬
buntur. Et hac confidentia uolui

Expanded text:
quod dico. Quam quae legistis et cognquod dico. Quam quae legistis et cognnovistis in conscientia. Spero autem quod usque in finem cognoscetis. Id cut et cognovistis nos ex parte. Quia nondum est finis: cum autem venerQuia gloria vestra sumus, sicut et vos nostra. Sic est gloria discipulis de bono doctore, quomodo et magister in bonis discipulis gloriatur. IUbi et veri magistri et boni discipuli probabuntur. Et hac confidentia volui
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ adhuc et eripiet. Scit se adbuc
multa passurũ : qui sꝑat se etiam
liberandũ. Adiuuantibꝰ et uobis.
Nisi laborans: non dicitur ab alio
adiuuari. In oratione ꝓ nobis. Mul¬
tum ualet oratio tocius eccłe: quę
etiã petrũ de carcere liberauit.
Ut ex multarũ ꝑsonis facierũ. eiꝰ
quȩ in uobis ẽ donationis. ꝑmul¬
tos gratie agantur. ꝓuobis. Hoc¬
habet sensus. ut ex multoꝵ conuen¬
tu. ꝓeo quod uobis donamur. siue
uertentes. ꝑ nos grãs agant ꝓuobis.
Nam gła nr̃a hec ẽ. Ideo in ipsis
te et sinceritate dĩ. Hoc ẽ quomodo
ds simplex ẽ et sincerus. Et non in
sapientia carnali: sed in gr̃a dei
conuersati sumꝰ in mundo. Non
subdole uł astute docentes: sicut¬
ẽ sapientia carnis. quȩ mercedi de¬
trahit. sed gratis sicut adõ accepi¬
docemus .iii. Abundantius autẽ
aduos. Aquibꝰ nec uictũ qui nobis
uire debebatur accepimꝰ. Non eni
alia scribimus uobis. Non confun¬
dor: quiꝰ etiã uos nostis certũ eẽ

Expanded text:
et adhuc eripiet. Scit se adhuc multa passurum, qui sperat se adhuc liberandum. Adjuvantibus et vobis. Nisi laborans non dicitur ab alio juvari. In oratione pro nobis. Multum valet oratio totius Ecclesiae, quae Petrum de carcere liberavit. Ut ex multarum personis facierum ejus, quae in nobis est donationis, per multos gratiae agantur pro nobis. Id est, ut ex multorum conventu pro eo quod vobis donamur, Dominvertentes, per nos gratiam agunt. Nam gloria nostra haec est. Ideo in ipsis cordis et sinceritate Dei. Quomodo Deus simplex est, et sincerus. Et non in sapientia carnali, sed in gratia Dei conversati sumus in hoc mundo. Hoc non subdole, vel astute docentes: ut sapientia carnalis, quae mercede distrahitur, sed gratis: sicut a Deo accepidocemus. Abundantius autem ad vos. A quibus nec victum, qui nobis jure debetur, accepimus. Non enim alia scribimus vobis. Non confundor, quia vos nostis certum esse
Abbreviated transcription (Latin):
ne nr̃a. Non aliquibus: sed in om̃ib.
Ut possimus et ipsi consolari eos:
qui in om̃i pressura sunt: ꝑ exhor¬
tacionẽ qua ex hortamur et ipsi ã
mur ꝓptea liberamur. ut et nos
alios consolari. et de tristicia libe¬
rare possimus: aut ita: nobis formã
dat alios consolandi. et ꝑ exhorta¬
cionẽ qua ipsi adõ consolamur.
agnoscimiis quod ds̃ timentiũ se
neminẽ derelinquat. et multoma¬
gis infuturo remuneret. quos etiã
inp̃senti ñ deserit. Qm̃ sicut ab un¬
de carcere liberatus: et ipse paulus
uisione dñi et uoce confirmatus
intemplo. Siue aũt tribulamur: ꝙꝓ
ura exhortatione et salute. Quiꝰ uos¬

Expanded text:
in omnibus. Ut possimus, et ipsi consolari eos, qui in omni pressura sunt, per exhortationem, qua exhortamur et ipsi a erea liberamur, ut et nos alios consolari, et de tristitia liberare possimus. Aut ita formam dat nobis alios consolandi, ut per exhortationem, qua ipsi a Deo consolamur, agnoscamus, quod Deus timentium se neminem derelinquat, et multo magis in futuro remuneret, quos etiam in praesenti non deserit. Quoniam sicut abunde carcere liberatus, et Paulus visione Domini et voce confirmatus in templo. Sive autem tribulamur pro vestra exhortatione et salute: sive co
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m: sit anathema. Sicut illis
qui eũ amant redemptio uentu¬
rus ẽ xp̃s: ita et qui eum non
amant anathematirabit. id ẽ. ut
illos abhominetur et ꝑdat. Mara¬
natha. Magis sẏrum e̾. quã ebre¬
um: tam̃ si ex confinio ẽ utrarũq
linguarũ aliquid ȩbreum sonat.
manus consueta conscriptio. Cari¬
tas mea cũ omĩbus uobis. Ut quo¬
modo uos ego diligo: ita et in
xp̃o inuicem diligatis. In xp̃o
iħu. Non scđm seculi caritatem.
amen. Confirmatio ẽ benedicti¬
onis hic sermo: sicut suꝑus ip¬
se demonstrat: quomodo inqui¬
ens dicit amen suꝑ tuã benedi¬
ma ad corinthios. Incipiunt

Expanded text:
m, sit anathema. Sicut illis, qui eum amant, redemptio venturus est Christus: ita et qui eum non ament, anathema sit, id est, ut illos abominetur, et perdat. Maranatha. Magis Syrum est, quam Hebraeum: tametsi ex confinio utrarumque linguarum aliquid Hebraeum sonet. manus consueta subscriptio. Charitas mea cum omnibus vobis. Ut quomodo vos ego diligo: ita et in Christo invicem diligatis. In Christo Jesu. Non secundum saeculi charitatem. Amen. Confirmatio est benedictionis hic sermo, sicut superius ipse demonstrat: quomodo, inquiens, dicit amen super tuam benediAM AD CORINTHIOS. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
eccła. de carne eius et de ossibus
euis: sicut ad ephesios ait. Et men¬
bra de menbro: totũ corpus. singu¬
la menbra. Et quosdã quidẽ po¬
suit ds̃. Modo ipsũ uult menbro¬
rũ ordinem demonstrare. In eccła
primũ apłos. Nõn in sinagoga
ne putemus eum de antiquis dixis¬
se ꝓpħis: sed ut erat agabus: cȩte
res. Propħȩ sunt. et qui explanãt.
obscura ꝓpħarũ: et qui homines
exhortantur. sicut alibi dicit.
Nam qui ꝓpħat. hominibꝰ loqui¬
tur ad edificationẽ. exhorcationẽ
et consolationẽ. Deinde uirtutes
exinde grãs curationũ. Hic uirtu¬
tes signa maiora significant. Opi¬
tulationes. hoc ẽ ad uitoria. unde
paulo inuisu dicitur auiro mace¬
done. ueni adiuua nos. Guberna
unt singulos ꝓut apti sunt guber¬
nare. Nunquid om̃s apłi: nunqͥd
nunquid om̃s uirtutes: nunqͥd
nunquid om̃s linguis locuntur:
Nun qͥd om̃s int̃p̃tantur: Quod¬

Expanded text:
Ecclesia de carne ejus, et de ossibus Ecclesia de carne ejus, et de ossibus ejus: sicut ad Ephesios ait. Et membra de membro. Toti, corpus: singuli, membra. Et quosdam quidem posuit Deus. Modo ipsum vult membrorum ordinem demonstrare. In Ecclesia primo apostolos. Non in synagoga, ne putemus eum de antiquis dixisse prophetis: sicut erat Agabus: caeterres. Prophetae sunt, qui explanant obscura prophetarum: et qui homines exhortantur, sicut alibi dicit: Nam qui prophetat hominibus, loquitur ad aedificationem, exhortationem, et consolationes. Deinde virtutes, exinde gratias curationum. Hic virtutes, signa majora significat. Opitulationes. Hoc est, adjutoria. Unde Paulo in visu dicitur a viro Macedone: Veni, adjuva nos. Gubernatunt singulos, prout apti sunt gubernare. Numquid omnes apostoli? Numquid Nunquid omnes habent virtutes? Nunquid Nunquid omnes linguis loquuntur? Nunquid omnes interpretantur?
Abbreviated transcription (Latin):
dantiorẽ honestatem habent.
honesta aũt nr̃a nulluis egent.
Quia ꝑse pulchra sunt: et nulliꝰ
gemme egent pulchritudine. ut
e caput. et manus. Sed ds tem¬
ꝑauit corpus. cui deerat abundantio¬
rem tribuendo honorẽ. Minoribus
maiora dona concedens: ut qui ho¬
nore minor erat. gratia abundaret.
Et non sit scisma incorpore. Ut ꝓ
inuicem solliciti simus: dũ alteru¬
trum indigemus. ne quis sȩq̃ratur
et gr̃a et honore priuatũ. Sed id
ipsũ ꝓ inuicẽ sollicita sint menbra.
Sicut oculi uiã pedibꝰ p̃uident.
et manus ꝓ toto corpore oꝑantur:
et om̃ia  alterutrũ menbra de¬
seruiunt. Et si quid patitur unum
menbrũ: compatiunt᷑ om̃ia men-¬
bra. Siunũ menbrũ dolet: totũ
corpus affligitur. et sanitati euis
menbra omĩa conlaborant. Siue
głatur unũ menbrũ: congaudent
om̃ia menbra. Sicut ait salomon.
Corde letantis uultus floret. Nos
passionẽ incontrarid̃ ꝑmutamus.
uos aũt estis corpus xp̃i. Hoc ẽ.

Expanded text:
dantiorem honestatem habent. dantiorem honestatem habent. Honesta autem nostra nullius egent. Quae per se pulchra sunt, nullius tegminis egent pulchritudine, ut est caput et manus. Sed Deus temperavit corpus, ei cui deerat, abundantiorem tribuendo honorem. Minoribus majora dona concedens; ut qui honore minor erat, gratia abundaret. Ut non sit schisma in corpore. Ut pro invicem solliciti simus: dum alterutro indigemus, ne quis sequatur et gratia et honore privatum. Sed in idipsum pro invicem sollicita sint membra. Sicut oculi viam pedibus praevident, et manus pro toto corpore operantur: et omnia alterutrum membra deserviunt. Et si quid patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra. Si unum membrum dolet, totum corpus affligitur, et ad sanitatem ejus membra omnia collaborant. Sive gloriatur unum membrum, congaudent omnia membra. Sicut ait Salomon: Corde laetante, vultus floret. Nos gratulationem in contraria permutamus. Vos autem estis corpus Christi. Hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa tua non indigeo. Ideo inuicẽ
indigemus.ut magis ac magis ca¬
ritas confirmetur. Nam si unus
omia haberet: aduersus cȩteros in¬
flaretur. Aut iterũ caput pedibꝰ.¬
hic sacerdos ẽ caput. infirmi pe¬
des eccłẽ. Si dixerit auricula.
Qui sapiens auditor ẽ: auris ẽ.¬
qui inter cȩteros auferri dicitur
sum oculus. non sum excorpore.
non ideo non ẽ de corpore: non
estis michi necessarii. Oculus ẽ
qui intelligit. os ille qui docet.
uł loquitur linguis. Sed multo
magis quȩ uidentur menbra cor¬
poris infirmiora eẽ. necessariora
sunt. Menbra quȩ sꝑnitis in
eccła. maioris utilitatis eẽ ꝓban¬
tur. sicut in corpore sine manib:
pedib uiuitur. sine intestinis om¬
nino non uiuitur. Et quȩ puta¬
mus ignobiliora menbra eẽ cor-¬
poris. non quo uere sint alia:
his honorẽ abundantiorẽ circun¬
damus. Dum cautius uestim̃tis
et diligentuis conteguntur. Et
quȩ inhonesta sunt nr̃a: abun¬

Expanded text:
opera tua non indigeo. ideo invicem opera tua non indigeo. ideo invicem indigemus, ut magis ac magis charitas confirmetur. Nam si unus omnia haberet, adversus caeteros inflaretur. Aut iterum caput pedibus. Sacerdos est caput: infirmi, pedes Ecclesiae. Si dixerit auricula, quae sapiens auditor est nam auris inter caetera auferri dicitur sum oculus, non sum ex corpore: num ideo non est de corpore? Non estis mihi necessarii. Oculus est, qui intelligit; os, ille qui docet, vel loquitur linguis. Sed multo magis, quae videntur membra corporis infirmiora esse, necessariora sunt. Membra, quae spernitis in Ecclesia majoris utilitatis esse probantur: sicut in corpore sine manibus et pedibus vivitur, sine intestinis omnino non vivitur. Et quae putamus ignobiliora membra esse corporis. Non quo vere sint talia. His honorem abundantiorem circumdamus. Cum cautius vestimentis, et diligentius conteguntur. Et quae inhonesta sunt nostra, abun
Abbreviated transcription (Latin):
tizati in nomine patris et filii et
sp̃s scĩ: in una baptizantur sub¬
stantia. qm̃ trinitas deitatis non
habet diuersitatem dicente apło.¬
uno spũ potati sumus. Quasi poci¬
onati: sp̃u: quẽ accipiunt hapti¬
zati. ꝑ manus impositionẽ. Nam
et corpus. Reuertitur ad exemplũ.
Non ẽ unũ menbrii. sed multa.
Non potest totũ corpus unũ of¬
ficiũ agere: sed unũ quodq men
non eẽ se de corpore: qui hanc
quam alii acceꝑunt gr̃am non ha-¬
bebat. Si totũ corpus ẽ oculus.
ubi auditus: Et si toti scientes.
ubi sunt auditores: Si totũ au¬
ditus ubi odoratus: Si om̃s au¬
ditores. quis erit boni odoris : Si
corpore apte et ordinate consti¬
tuta sunt menbra: ita et in eccła
unus quisq adõ ad id quod aptus
ẽ ordinatur. Quod si eẽnt omĩa
tiam haberent. reliqui ubi eẽnt:
Nec corpus iam poterat eẽ: sed
tem multa quidẽ menbra: unũ
aũt corpus. Hoc ẽ humanũ. quod
multa menbra ostendit. Non po

Expanded text:
tizantur in nomine Patris et Filii et tizantur in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, in una baptizantur substantia: quoniam Trinitas deitatis non habet diversitatem, dicente Apouno spiritu vocati sumus. Quasi potionati spiritu, quem accipiunt baptizati per manuum impositionem. Nam et corpus. Revertitur ad exemplum. Non est unum membrum, sed multa. Non potest totum corpus, unum officium agere; sed unumquodque membnon esse se de corpore: quia hanc quam alii acceperunt gratiam, non habebat. Si totum corpus oculus, ubi auditus? Si omnes scientes, ubi sunt auditores? Si totum auditus, ubi odoratus? Si omnes auditores, quis erit boni odoris malivSicut in corpore apte et ordinate constituta sunt membra: ita et in Ecclesia unusquisque a Deo, ad id quod aptus est, ordinatur. Quod si essent omniatiam haberent, reliquae ubi essent? nec corpus jam poterant esse, sed tem multa quidem membra, unum autem corpus. Hoc est, humanum: quod multa membra ostendit. Non pot
Abbreviated transcription (Latin):
ris quod aliam grãm accepisti. et
aliũ quasi maiorẽ partẽ inuaserit
emularis. cum hoc non in nr̃a sed
indonantis sit positum potestate:
Diuidens singulis. ꝓut uult. Sc̃m
quoq sp̃m dm̃ dicit. dum non uis¬
sus sed uoluntarius oꝑatur. Sicut
eñi corpus unũ ẽ. et menbra habet
multa: omĩa aũt menbra corpo¬
ris cum sint multa unum corpus
ꝑ comparationẽ corporis ostendit
non naturam menbroꝵ sed officia
ẽẽ diuersa.: neminẽ debere cura¬
re cuiꝰ sit officii. dum om̃s uno
eodẽq spũ animentur sumit ex¬
emplũ ex humano corpore. ut do¬
ceat ita eẽ eccłas in xp̃o unũ cor¬
pus. sicut sunt menbra incorpore
hominis. nec aduersus alterũ alt̃
liberi. Ut unũ corpus efficerem᷑
in xp̃o. Quorũ ergo spiritalia et
cȩlestia communia sunt: debent
terrena et carnalia communiter
possidere. scdm sententiã ꝓpħie.
Nonne pat̾ unus ẽ om̃iũ: Item:
hic manifeste ostenditur. qm̃ bap

Expanded text:
ris, quod aliam gratiam accepisti: et ris, quod aliam gratiam accepisti: et alium, quasi majorem partem invaserit, aemularis, cum hoc non in nostra, sed in donantis sit positum potestate. Dividens singulis prout vult. Sic quoque spiritum Domini dicit: dum non jussus, sed voluntarius operatur. Sicut enim corpus unum est, et membra habet multa: Omnia autem membra corporis cum sint multa, unum tamen corpus arationem corporis, ostendit non naturam membrorum, sed officia esse diversa: et neminem debere curare cujus sit officii, dum omnes uno eodemque spiritu animentur. Sumit exemplum ex humano corpore: ut doceat ita esse Ecclesias in Christo unum corpus, sicut sunt membra in corpore hominis: ne adversum alterum, alter liberi. Ut unum corpus efficiamur in Christo. Quorum ergo spiritualia, et coelestia communia sunt, debent terrena et carnalia communiter possidere, secundum sententiam Prophetae: Nonne pater unus est omnium? Item hic manifeste ostenditur:
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ꝓ pocestate et dĩs: ds̃ singulis
quibusq ut uult grarum dona
sp̃m sc̃m accepisse. Alii aũt datur
loqui. et posse disserere uł docere
quod noris. Sane qui ex dono ha¬
bet sapientiã: sine suo conatuloqͥ¬
tur et labore. et nemo illi sicut
beato stephano p̃ualet contraire.
ad utilitatẽ increduloꝵ ut credãt:
et credentes iit firmentur. Alii au¬
tem sermo scientie: scđm eundem
sp̃m. Ut sciat legis misteria expla¬
nare: uelut pret̾ita nouerit. et
estimet de futuris. Alii fides in eo¬
dem sp̃u. Hic fides ad ꝓdigia fa¬
cienda quȩ montes transferat: abu¬
siue enĩ rem posuit ꝓ effectu. Alii
grã sanitatum: inuno spu. Ut cu¬
ret egrotos. Alii oꝑatio uirtutum.
Opus uirtutũ ẽ. demones eicere. uł
mortuos suscitare. Alii ꝓpħacio.
hoc ẽ ut futura p̃dicat. Alii discre
moniĩ. Aliis int̾p̃tari poterat: quȩ
alius loqueretur. Hec aũt omia oꝑ¬
atur unus atq idem sp̃s. Si omĩa
unus sp̃s oꝑatur. quare contrista¬

Expanded text:
qui potestatem ut Dominus et Deus, singulis quibusque, ut vult, gratiarum dona Spiritum sanctum accepisse. Alii quidem per loqui: et posse disserere, vel docere, quod norit sane. Qui ex dono habet sapientiae, sine suo conatu loquitur et labore: et nemo illi sicut beato Stephano praevalet contraire. Ad utilitatem, et incredulorum, ut credant: et credentes, ut firmentur. Alii autem sermo scientiae, secundum eumdem spiritum. Ut sciat legis mysteria explanare: vel, ut praeterita noverit, et aestimet de futuris. Alteri fides in eodem spiritu. Hic fides, ad prodigia facienda, quae montes transferat. Abusive enim rem posuit pro effectu. Alii gratia sanitatum in uno spiritu. Ut curet aegrotos. Alii operatio virtutum. Opus virtutis est, daemonia ejicere, vel mortuos suscitare. Alii prophetia. Hoc est, ut futura praedicet. Alii discretmonum. Alius interpretari poterat quae alius loqueretur. Haec autem omnia operatur unus atque idem spiritus. Si omnia unus spiritus operatur, quare contrista
Abbreviated transcription (Latin):
Scĩs et peccatoribꝰ resurrectio car¬
nis communis ẽ: sed scõꝵ corpora
eterna gła uestientur. cum incor¬
ruptione et inmortalitate. Semi¬
natur in ignobilitate. Quid tam
ignobile quam cadauer:Surgit
natur in infirmitate. Inbec illitatis
humanȩ. Surgit inuirtutẽ. In uir¬
tutem eternitatis. Seminatur cor
tur corpus animale: surgit corpus
dicit: quod conditum terre cor¬
rumpitur. Spiritale uero quod in¬
corruptũ resurgit. ut possit aerem
penetrare festinans ad cȩlos. Primꝰ
adam adhoc factus ẽ tantũ ut ui¬
ueret: nouissimus adam id ẽ xp̃s idõ¬

Expanded text:
Sanctis et peccatoribus resurrectio carSanctis et peccatoribus resurrectio carnis communis est: sed sanctorum corpora aeterna gloria vestientur, cum incorruptione et immortalitate. Seminatur in ignobilitate. Quid tam ignobile quam cadaver? Surgetnatur in infirmitate. Imbecillitatis humanae. Surget in virtute. In virtute aeternitatis. Seminatur ctur corpus animale, surgit corpus dicit, quod conditum terrae corrumpitur. Spirituale vero, quod incorruptum resurgit, ut possit aera penetrare, festinans ad coelos. Primus Adam ad hoc factus est tantum, ut viveret. Novissimus Adam, id es
Abbreviated transcription (Latin):
rum si eius uissu hominẽ restitu¬
at quẽ accepit: Alia caro uolu¬
crũ: alia aũt pisciũ. Similit̃ et
de aquis intellige. quȩ tantã di¬
uersitatem uolucrũ et piscium
dederunt. Et corpora cęlestia: et
corpora terrestria. Qui talia fece¬
rit corꝑa elemtorũ: cur non pos¬
sit ex iguum corpus humanum¬
gła: alia aũt t̾restrium. Alia cla¬
ritas solis. alia claritas lune. et
alia claritas stellarũ. Tota com¬
parationis huiꝰ diuersitas ad hoc
facit: ut credas unum genus re¬
parare facile  posse. qui tanta
fecit ex nichilo. Stella enĩ ab stel¬
la differt inclaritate: sic et resurre¬
ctio mortuoꝵ. Scellarũ diuersitati
iustoꝵ differentiam comparauit:
quos gradus urtutum ingła non
peccata faciunt eẽ diuersos. Nam
peccatoꝵ diuersitas incelo non erit.
sed in pena. Seminatur incorrup¬
tione: surgit in incorruptionem.
Ut nec febris iam nec cętera corrup¬
tibilitatis genera patiatur. Aliter.

Expanded text:
rum si ejus jussu hominem restiturum si ejus jussu hominem restituat, quem accepit? Alia volucrum, alia autem piscium. Similide aquis intellige, quae tantam diversitatem volucrum et piscium ediderunt. Et corpora coelestia, et corpora terrestria. Quia talia fecit corpora elementorum, cur non reficiat exiguum corpus humanumgloria: alia autem terrestrium. Alia claritas solis: alia claritas lunae; et alia claritas stellarum. Tota comparationis hujus diversitas ad hoc facit, ut credas unum genus reparare facile posse, qui tanta fecit ex nihilo. Stella enim a stella differt in claritate: sic et resurrectio mortuorum. Stellarum diversitati, justorum differentiam comparat: quos gradus virtutum in gloria, non peccata, facient esse diversos. Nam peccatorum diversitas in coelo non erit, sed in poena. Seminatur in corruptione: surget in incorruptione. Ut nec febres jam, nec caetera corruptibilitatis genera patiantur. Aliter:
Abbreviated transcription (Latin):
quã eñi tam debile ẽ corpus: quã
cum fuerit inpuluere resolutum.
Qui ergo creditur totũ reddere.
cur ex parte reparare dubitatur:
hoc ẽ. cur uerbi gra non reddat¬
oculos. qui totum restituit corpꝰ:
Insipiens tu quod seminas non
uiuificatur: nisi prius moriatur.
Qui etiã naturalib exemplis edo¬
ceri debueras: ad huc diuinis ꝓ¬
missionib infidelis existis: Et
quod seminas non corpus quod
futurũ ẽ seminas: sed nudũ gra¬
num. ut puta tritici. aut alicuiꝰ
ceteroꝵ seminum. Sicut de grano
surgit fecundior cum granis arista
ita et corruptibile corpus in gle
resurgit augm̃to. Ds̃ aũt dat illi
corpus: ꝓut uoluit. Sicut abinitio
disposuit: ut omĩa semina cum
putruerint in amplius reforment᷑.
Et unicuiq seminum ꝓprium cor¬
non alienum. Non om̃is caro eadẽ
caro: sed alia hominũ. alia pecorũ
Cuiꝰ uissu in principio terra tanta
et tam diuersa corpora animata
que non acceꝑat dedit: quid mi¬

Expanded text:
quam enim tam debile est corpus, quam quam enim tam debile est corpus, quam cum fuerit in pulverem resolutum. Qui ergo creditur totum reddere, cur ex parte reparare dubitetur? hoc est, verbi graoculos, qui totum restituet corpus? Insipiens, tu quod seminas non vivificatur, nisi prius moriatur. Qui etiam naturalibus exemplis edoceri debueras, adhuc divinis promissionibus infidelis existis. Et quid seminas? Non corpus, quod futurum est seminas: sed nudum granum, ut puta, tritici, aut alicujus caeterorum. Sicut de grano resurgit fecundior, cum granis arista: ita et corruptibile corpus in gloria resurgit cum augmento. Deus autem dat illi corpus sicut vult. Sicut ab initio disposuit, ut omnia semina cum putruerint in amplius reformentur. Et unicuique seminum proprium cornon alienum. Non omnis caro, eadem caro, sed alia hominum, alia pecorum. Cujus jussu in principio terra tanta et tam diversa corpora animata, quae non acceperat, dedit: quid mi
Abbreviated transcription (Latin):
bescatis uos his sermonibꝰ tanqͣm
adhuc paruulos erudire. Sed di¬
cit aliquis. Ipse sibi ex contradi¬
centiũ ꝑsona ꝓponit: Alit. P re-¬
clarũ hoc loco apłs de resurrec¬
tione carnis frum̃toꝵ sumit ex¬
emplũ. quoꝵ semen cũ natum
seratur. non ita ut terrȩ manda¬
tur renascitur: sed sicut primis¬
in principio scđm ordinationẽ¬
dĩ. unicuiq seminum quale cor¬
pus ds̃ eẽ precipit. et quẽ ad¬
modũ iussit terrã ꝓducere. or¬
dinatio eius durat et ꝑmanet: ita
initio nascendi specialit̃ tribuit.
in resurrectione testituet. Dicen¬
do aũt. dat illi corpus sicut uolu¬
it. et non sicut uult: ostendit
aprincipio constitucionẽ dĩ in¬
mobilem ꝑmanere. Quomodo
resurgunt mortui: quali autẽ
corpore uenunt: Multi solent
ꝓponere. utrum debilia corpora
ut sunt defuncta resurgant.
Quibus respondendũ ẽ. in resurre¬
ctione non debilitatis uitiũ: sed ui¬
tegritatem repararȩ naturȩ. Nun¬

Expanded text:
bescatis vos his sermonibus, tamquam bescatis vos his sermonibus, tamquam adhuc parvulos erudiri. Sed dicet aliquis. Ipse sibi ex contradicentium persona proponit. Aliter: Praeclarum hoc loco Apostolus de resurrectione carnis, frumentorum sumit exemplum, quorum semen, cum nudum seratur, non ita ut terrae mandatur, renascitur: sed sicut in principio secundum ordinem unicuique seminum, quale corpus Deus esse praecepit, et quemadmodum jussit terram producere ordinatione sua, durat et permanet. Ita m unicuique initio nascendi specialiter tribuit, in resurrectione restituet. Dicendo autem, dat illi corpus sicut voluit, et non, sicut vult: ostendit, a principio constitutionem Dei immutabilem permanere. Quomodo resurgent mortui? Quali autem corpore venient? Multi solent proponere utrum debilia corpora, ut sunt defuncta, resurgant. Quibus respondendum est, in resurrectione non debilitatis vitium, sed integritatem reparari naturae. Num
Abbreviated transcription (Latin):
gunt: Alit̃. Multa dicuntur in
eplis. que in actibꝰ non tenentur.
et multa in actibꝰ quȩ in epłis non
scribuntur. ꝑ allegoriam autem
bestiȩ possunt intelligi aduersarie
potestates. sicut ait in psalmo.
Ne tradas bestiis animã confiten¬
tem tibi. ad quas hic dicit se pug¬
nasse. Manducemꝰ et bibamus:
cras enĩ moriemur. Increpat exem¬
plo ꝓpħe gule deditos desꝑatione
futuroꝵ: cuiꝰ rei crimen negatur
eis remuti quoadusq moriantur.
Nolite seduci. Abhis qui talia lo¬
cuntur. Corrumpunt bonos mo¬
dicerent. ergo tales nos iuidicas:
qui facile seducantur. Non inqͥt
de uobis timeo: sed de illorũ con¬
uersatione formido. Sed quomo¬
do mala colloquia mores bonos
corrumpunt: ita econtrario bo¬
na colloquia malos mores. Iusti
qui non peccat. Ignorantiã enĩ
dĩ quidã habent. Ignorant uir¬
tutem dĩ: qui eũ putant susci¬
tare non posse:potentiã eius ex
sua in bec illitate censentes. Ad re¬
uerentiam uobis loquor. Ut eru¬

Expanded text:
 Aliter: Multa dicuntur in Epistolis, quae in Actibus non continentur, et multa in Actibus, quae in Epistolis non scribuntur. Per allegoriam autem bestiae possunt intelligi adversariae potestates, sicut ait in Psalmo: Ne tradas bestiis animas confitentes tibi: ad quas hic dicit se pugnasse. Manducemus, et bibamus: cras enim moriemur. Increpat exemplo Prophetae gulae deditos, desperatione futurorum: cujus rei crimen negatur eis remitti quoadusque moriantur. Nolite seduci. Ab his, qui talia loquuntur. Corrumpunt mores bodicerent, ergo tales nos judicas, qui facile seducamur? non inquit, de vobis timeo: sed de illorum conversatione formido. Sed quomodo mala colloquia bonos mores corrumpunt: ita econtrario bona colloquia malos mores aedificqui non peccat. Ignorantiam enim Dei quidam habent. Ignorant virtutem Dei, qui eum putant suscitare non posse: potentiam ejus ex sua imbecillitate censentes. Ad reverentiam vobis loquor. Ut eru
Abbreviated transcription (Latin):
in p̃sentia stephani et fortunati.
et achaici. qm̃ id quod uobis de¬
erat ipsi suppleuerunt. Quia pre
sentes sunt apud uos. et in illis
magnũ potestis habere ꝓfectũ.
siuie quia michi uenerunt ꝓuo
bis ministrare officio caritatis.
Refecerunt enĩ et meũ sp̃m et
Cognoscite ergo qui huiꝰ modi
sunt. Unde et alibi ait. Cognos
eoꝵ studiũ uł laborẽ.Lxxii. Sa¬
lutãt uos eccłȩ asie. Salutant uos
in dño multũ aquila et priscil

Expanded text:
in praesentia Stephanae, et Fortunati, et Achaici; quoniam id quod vobis deerat, ipsi suppleverunt. Resentes sunt apud vos, et in illis magnum potestis habere profectum. Sive quia mihi venerunt pro vobis ministrare officium charitatis. Refecerunt enim et meum spiritumCognoscite ergo quae ejusmodi sunt. Unde, et alibi ait: Cognosceorum studium vel laborem. Salutant vos Ecclesiae Asiae. Salutant vos in Domino multum Aquila
Abbreviated transcription (Latin):
apud se ponat. recondens quod
ei bene placuerit: ut non cum
uenero.tunc collecte fiant. Ut
paulatim reseruantes. non una
hora grauari se putent. ut hyla¬
res datores diligantur adno.
Cum aũt presens fuero. quos ꝓ-¬
baueritis ꝑ epłas. hos mutam
ꝑferre gr̃am ur̃am in ierusalẽ.
Quod si dignum fuerit. ut ego
eam: mecum ibunt. Ueniam aũt
aduos cũ mace doniã ꝑtransiero. Nã
macedoniam
manebo.

Expanded text:
apud se reponat, recondens, quod apud se reponat, recondens, quod ei bene placuerit, ut non cum venero, tunc collectae fiant. Ut paulatim reservantes, non una hora gravari se putent: ut hilares datores diligantur a Deo. Cum autem praesens fuero, quos probaveritis per Epistolas, hos mittam perferre gratiam vestram in Jerusalem. Quod si dignum fuerit, ut ego eam: mecum ibunt. Veniam autem ad vos, cum Macedoniam pertransiero. Nam Macedoniam manebo
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝑsona iustorũ loquitur. insul¬
tantium morti. Stimulus autem
mortis: peccatũ ẽ. Sagita mor¬
tis peccatũ: ꝑ quod animȩ uigu¬
lantur. Uirtus uero peccati lex.
dum fortius et mauis fit ꝑscienti¬
cati. in quo lex ꝑ carnalem nr̃am
uoluntatem fuerat infirmata.
quam.xp̃s cruce. et exemplo
destruxit. quo Itaq fr̃s mei
dilecti. Redi sui dita resur¬
rectionis rati icr one de qua
hesitabant. hortatur eos indĩ ope
ꝑmanere. iam certus de retributi¬
one futura. Stabiles estote et
inmobiles. abundantes in ope
dñi semꝑ: scientes quod labor
ur non ẽ ianis in dño. Lxuii.
De collectis aũt que fiunt in scõs.
sicut ordinaui eccliis galatbie:
ita et uos facite. De sumptibus
dicit. qui ꝑ singłas eccłas collecti.
ierosolimam sc̃is pauꝑibꝰ mitte¬
bantur. ꝑ unã sabbati. Una sab.¬
bati dominica dies ẽ: sicut in
euangło dicitur dñs una sabba¬
ti resurrexisse. Unus quisq ur̃m

Expanded text:
ex persona justorum loquitur insulex persona justorum loquitur insultantium morti. Stimulus autem mortis, peccatum est. Sagittae mortis peccatum, per quod animae jugulantur. Virtus vero peccati lex. Dum fortius et majus fit per scienticati, in quo lex per carnalem nostram voluntatem fuerat infirmata, quam Christus cruce, et exemplo destruxit. Itaque, fratres mei dilecti. Reddita resurrectionis ratione, de qua haesitabant, hortatur eos in Dei opere permanere, jam certos de retributione futura. Stabiles estote et immobiles, abundantes in opere domini semper, scientes quod labor uester non est inanis in domino. De collectis autem, quae fiunt in sanctos, sicut ordinaui ecclesiis Galatiae, ita et udicit, qui per singulas Ecclesias collecti, Jerosolymam sanctis pauperibus mittebantur. Per unam sabbati. Una sabbati Dominica dies est: sicut in Evangelio dicitur, Dominum una sabbati surrexisse. Unusquisque vestrum
Abbreviated transcription (Latin):
nificare mom̃ti. ut quanta sit dĩ
potentia ex resurrectionis cȩleri¬
tate cognoscas. In nouissima tuba
Canet eñi tuba. et mortui resur¬
gent incorrupti: et nos inmuta
peccatores intelligendi sunt. qui
etiã iuuentes mortui eẽ dicunt᷑.
ut ad penã aut inmortalitatis.
aut absq aliqͣ menbroꝵ diminu¬
tione resurgant.Alł certe simpli¬
citer. om̃s mortuos resurgere di¬
cit. et solos scõs cũ his qui q ui
sti inuenti fuerint. ingłam inmu¬
tari. Oportet enĩ corruptibile hoc.
Necesse ẽ ficri: quod ꝓmissum ẽ.
Induere incorruptelam. et mor¬
tale hoc induere in mortalitatẽ.
Est quod induet: et ẽ similit indu
mentũ. Cum aũt mortale hoc in¬
duerit inmortalitatẽ: tunc fiet
sermo qui scriptus ẽ. Absorta est
mors in uictoria. Ut euacuatis cau¬
sis mortis ꝑ diuinam uictoriam:
acsi absorta non appareat. Inosee¬
ꝓpħa. Ubi ẽ mors uictoria tua:
Ubi ẽ mors stimulus tius: pħa

Expanded text:
nificare momenti: ut quanta sit Dei nificare momenti: ut quanta sit Dei potentia, ex resurrectionis celeritate cognoscas. In novissima tuba. Canet enim tuba, et mortui resurgent incorrupti, et nos immutabpeccatores intelligendi sunt, qui etiam viventes mortui esse dicuntur, ut ad poenam aut immortales, aut absque aliqua membrorum diminutione resurgant: vel certe simpliciter omnes mortuos resurgere dicit, et solos sanctos, cum his qui vivi justi inventi fuerint, in gloriam immutari. Oportet enim corruptibile hoc. Necesse est fieri quod promissum est. Induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem. Estum autem mortale hoc induerit immortalitatem, tunc fiet sermo, qui scriptus est: Absorpta est mors in victoria. Ut evacuatis causis mortis, per divinam victoriam, sibi absorpta non appareat. Ubi est, mors, victoria tua? Ubi est, mors, stimulus tuus? Propheta
Abbreviated transcription (Latin):
ueterẽ hominem ante baptismũ:
ita et post baptismũ portemus
et sangius regnũ dĩ possidere nõ
possunt. neq corruptio incorrup¬
telam possidebit. frequent scrip¬
tura carnẽ ꝓ oꝑibus nominat car¬
nis. ut ibi. Uos aũt incarne non
estis. sed insp̃u. Aliter. Caro sicut
ẽ regnum dĩ non possidebit: nisi
inmortalitate uestita. Ecce miste¬
rium uobis dico. Obscuritatẽ sig¬
nificat. nominando misteriũ. Alit̃
tabimur. In aliis uero. Om̃s enim
non dormiemus: om̃s aũt muta¬
bimur. Quod aptat᷑ magis ad sen¬
sum apłi. Qͥa r hic sermo non
de om̃ibus generalit dicitur: nisi
de solis scĩs. Om̃s quidẽ resurgemꝰ
secd non om̃s inmutabimur. Om̃s
homines resurgent: sed soli qui
regnaturi sunt in gła mutabunt᷑.
Siue ita. Resurgimus om̃s: qui
maduentu. xp̃i mortui inuenimur.
Non om̃s iumutabuntur qui in
corpore sunt reꝑti: quia scĩ soli
beatitudinis głam consequentur.
oculi nimiã breuitatem uult sig¬

Expanded text:
veterem hominem ante baptismum, veterem hominem ante baptismum, ita et post baptismum portemus et sanguis regnum Dei possidere non possunt: neque corruptio incorruptelam possidebit. Frequenter Scriptura carnem, pro operibus nominat carnis, ut ibi: Vos autem in carne non estis, sed in Spiritu. Aliter: Caro sicut est regnum Dei non possidebit, nisi immortalitate vestita. Ecce mysterium vobis dico. Obscuritatem significat, nominando mysterium. Omnes tabimur. In aliis autem, Omnes enim non dormiemus, omnes autem immutabimur: quod quadrat magis ad sensum Apostoli: quia hic sermo non de omnibus generaliter dicitur, sed do mysterium. Omnes quidem resurgemus, sed non omnes immutabimur. Omnes homines resurgent, sed soli qui regnaturi sunt in gloria, mutabuntur. Sive ita, resurgemus omnes, qui in adventu Christi mortui inveniemur. Non omnes immutabuntur, qui in corpore sint reperti: quia sancti soli beatitudinis gloriam consequentur. oculi, nimiam brevitatem vult sig
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ primus homo adam in animam
uiuentẽ: nouissimus aũt adam in
sp̃m iuiuficantẽ. Alit̃. Notandum
quod cum duos adam dicit: euis¬
da̾m naturam utriosq demons¬
trat. quod contra manicheos et apo¬
linaristas facit: qui negant᷑ dĩ uer¬
bo ꝑfectum hominem ẽẽ susceptũ.
Sed non pruis quod spiritale est:
sed quod animale ẽ. deinde quod
renus: seds de cęlo cęlestis. Qualis
terrenus: tales et terreni. Cȩlestis
dicitur: qui non humane fragi¬
litatis ritu. sed diuine maiestatis
nutu et conceptus et enixus Nã
massa fuit. Qualis celestis: tales
et celestes. Si idõ ut heretici uo¬
lunt nr̃i generis assumptus homo
non fuit. qui cęlestis dicitur. ergo
nec isti nature nr̃e sunt. qui cele¬
stes appellantur. Si uero dehis ne¬
mo dubitat: nec de illo ẽ ambigen¬
dum. Igitur sicut portauimus una¬
ginem terreni: portemus et ima¬
giiem cęlestis. Peccator ade una¬
ginem portat: iustus uero imagi
nem. xp̃i. Ergo sicut portauimus

Expanded text:
est primus homo Adam in animam viventem, novissimus Adam in spiritum vivificantem. Notandum est, quod cum duos Adam dicit ejusdem naturae utrosque demonstrat. Quod contra Manichaeos et Apollonaristas facit, qui negant Dei verbo perfectum hominem esse susceptum. Sed non prius quod spiritale est, sed quus homo, de coelo coelestis. Qualis terrenus, tales et terreni. Coelestis dicitur, quia non humanae fragilitatis ritu, sed divinae majestatis nutu et conceptus est, et enixus: nam massa fuit. Et qualis coelestis, tales et coelestes. Si ideo, ut haeretici volunt, nostri generis assumptus homo non fuit, quia coelestis dicitur: ergo nec isti naturae nostrae sunt, qui coelestes appellantur. Si vero de his nemo dubitat, nec de illis est ambigendum. Igitur sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem coelestis. Peccator, Adae imaginem ponem Christi. Ergo sicut portavimus
Abbreviated transcription (Latin):
et utiq non fuit uoluntas ei ut
nunc ueniret. ueniet aũt cum
ei oportunum fuerit. Nichil ad¬
state in fide. Uigilate: mentis ocu¬
lis: diaboli astucias p̃cauentes.
State. quia stantib difficile som¬
nus surripit. Uiridliter agite. Mu¬
in ur̃a uirtute ꝓfectus. omĩa non
inanis głȩ causa: sed caritatis gr̃a
facere festinate.lxx. Obsecro aũt
uos fr̃s. nostis domũ stephanȩ et

Expanded text:
et utique non fuit 169 voluntas ejus, ut nunc veniret. Veniet autem cum opportunum fuerit. Hoc dstate in fide. Vigilate mentis oculis ad diaboli astutias praecavendas. State, quia stantibus difficile somnus obrepit. Viriliter agite. Muin vestra virtute profectus, omnia non inanis gloriae causa, sed charitatis gratia facere festinate. Obsecro autem vos, fratres, nostis domum Stephanae
Abbreviated transcription (Latin):
.ẜ. non semꝑ significatio uiram̃ti ẽ:
nã si dicam ꝑ puerũmisi. non statĩ
ꝑ puerũ uirasse recte putabor.
Ego habeo mercedẽ laboris inuo¬
bis. etiã si uos ꝑficere nolueritis.
nerationis adõ ꝓ hoc certamine
sꝑo: quare pugnaui᷑ ut hominib
forte placerem: Alit̃. Hic bestias
eos cominemorat: qui ephesi sedi¬
cionẽ aduersum eum mouerunt
popularem. ꝓpter dianȩ idolum.
cuiꝰ culturam p̃dicatio aplica des¬
truebat. Quod aũt manifestae con¬
stat. bestias quibus pugnauit apo¬
stolus. aduersarios homines de¬
bere incelligi Item in alia epła
memorat dicens. Et liberatus sum
de ore leonis. In quo ostenditur:
seuitiã se neronis euasisse. Qm̃ pri¬
ma uice romã iunctus deductus
ẽ. Dicens uero quid michi ꝓdẽ si mor¬
tui non resurgunt: illoꝵ dogma
destruit. qui dicunt. ante corpora
animas in cęlo factas. actum quen¬
dam ꝓpriȩ conuersationis habu

Expanded text:
Per, non semper significatio juramenti est. Nam si dicam, per puerum misi; non statim per puerum jurasse, recte putabor. Ego habeo mercedem laborum in vobis: etiam si vos proficere nolueritis. nerationis a Deo pro hoc certamine spero, quare pugnavi, ut hominibus forte placerem? Aliter: Hic bestias eos commemorat, qui Ephesi seditionem adversus eum moverant popularem, propter Dianae idolum, cujus culturam praedicatione apostolica destruebat. Quod autem manifeste constet, bestias, cum quibus pugnavit Apostolus, adversarios homines debere intelligi: idem in alia Epistola memorat, dicens: Et liberatus sum de ore leonis. In quo ostendit se saevitiam Neronis evasisse, quando prima vice Romam vinctus deductus st. Dicens vero, quid mihi prodest, si mortui non resurgunt? illorum dogma destruit, qui dicunt, ante corpora animas in coelo factas, actum quemdam propriae conversationis habu
Abbreviated transcription (Latin):
imago et gła ẽ dĩ: mulier autẽ
gła uiri ẽ. Uir ad imaginẽ dei
factus ẽ. et idcirco liber ẽ: muli¬
er uero ad uiri similitudinem
ẽ formata: unde iubetur ẽẽ sub¬
iecta. Non eni uir ex muliere ẽ:
sed mulier ex iuro. Ex costa scili¬
cet uiri. Et enĩ non ẽ creatus ho
mo ꝓpt̾ mulierẽ: sed mulier ꝓpt̃
uirũ. Uir ꝓpt̾ seipsũ factus est.
mulier uero aduri adiutorium crea¬
habere suꝑ caput. uelamen: signũ
potestatis eẽ declarat. Propt̃ angłos.

Expanded text:
imago et gloria Dei est: mulier autem gloria viri est. Vir ad imaginem Dei factus est: et idcirco liber est. Mulier vero ad viri similitudinem est formata: unde jubetur esse subjecta. Non enim vir ex muliere est, sed mulier ex viro. Ex costa scilicet viri. Etenim non est creatus vir propter mulierem, sed mulier propter virum. Vir propter seipsum factus est, mulier vero ad viri adjutorium creahabere super caput suum. Velamen signum potestatis esse declarat. Et propter angelos.
Abbreviated transcription (Latin):
nescatis: et cetera alia. Alit̃. Opor¬
tet inquit reguare om̃ibus. xp̃m:
donec inimicos et inse incredulos
subiciat sibi et patri: homo est enĩ¬
omniũ una subiectio. Nam iustos ad se
fide & c̾dulitate uenientes subięciet.
infideles aũt et impios destruens
subiciet. ęterno supplicio deputan¬
subiecit ei om̃ia. Caute apłs dicit.
excepto filio. qui dõ patri subie¬
cit om̃ia ei cuncta eẽ subiecta:
ne et ipsũ simul cũ om̃ibꝰ quȩ
subiecta sunt credamus eẽ subie¬
ctum: qm̃ ad extris dĩ patris se¬
det. ȩquali potestate cũ patre ui¬
dicaturus. Cũ aũt subiecta illi¬
fuerint omĩa: tunc et ipse filius

Expanded text:
nescatis, et caetera talia. Aliter: Opornescatis, et caetera talia. Aliter: Oportet, inquit, regnare omnibus Christum, donec inimicos, et in se incredulos, subjiciat sibi et Patri. Non est autem una subjectio: nam justos, ad se fide et credulitate venientes, subjicit. Infideles autem, et impios destruens, jugabit aeterno supplicio deputansubjecit ei omnia. Caute Apostolus dicit Filio, qui Deo Patri subjecit omnia, cuncta esse subjecta: ne et ipsum simul, cum omnibus, quae subjecta sunt, credamus esse subjectum, quoniam a dextris Patris sedet: aequali potestate cum Patre judicaturus. Cum autem subjecta fuerint illi omnia, tunc et ipse Filius
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ filiũ.
Si eñi tradet inquiu
patri regnũ: ipse utiq regnare
desinet. Quibus primũ dicen¬
dum ẽ. quia hic non de trinita¬
tis substantia: sed de resurrecti
non regnabit. quia regnũ tra¬
diturus ẽ patri. ergo nec pater reg¬
nat ante quã ei tradatur ãfilio.
Si aũt pat̾ non tunc primũ regna¬
bit. quamuis tunc suscipiat regnũ:
nec filius illud quamius tradere ui¬
deatur amittit. Alit̃. In hoc deo pa¬
tri xp̃s regnũ tradet. qm̃ndo ne¬
mo potest ad patrẽ uenire nisi cre-¬
diderit in xp̃o. sicut ipse in euan¬
gło ait. Nemo uenit ad patrẽ nisi
ꝑme. Cũ euacuauerit om̃em pͥn¬
cipatũ et potestatẽ et uirtutem.
Euacuatis peccatis. euacuabuntur
a nobis om̃s contrariȩ potestates.
ab eo quod nobis se sequentibus
principatus. et potestatem quam
Oportet enĩ illũ regnare donec po¬
nat. Cum om̃ibus scilicet suis. do¬
nec aũt: non semꝑ finẽ significat.
sicut ẽ illud. Ego ds̃ ur donec se¬

Expanded text:
esse Filium. esse Filium. Si enim tradet, inquiunt, Patri regnum: ipse utique jam regnare desinet. Quibus primo dicendum est: quia hic non de Trinitatis substantia, sed de resurrectionon regnabit, quia regnum traditurus est Patri: ergo nec Pater regnarat, antequam ei tradatur a Filio. Si autem Pater non tunc primum regnavit, quamvis tunc suscipiat regnum: nec Filius illud, quamvis tunc tradere videatur, amittit. Aliter: In hoc Deo patri Christus regnum tradit, quoniam nemo potest ad Patrem venire, nisi crediderit in Christo, sicut ipse in Evangelio dicit: Nemo venit ad Patrem, nisi per me. Cum evacuaverit omnem principatum, et potestatem, et virtutem. Evacuatis peccatis, evacuabuntur a nobis omnes contrariae potestates: ab eo, quod nobis se sequentibus principantur potestate, qua Oportet autem illum regnare, donec ponat. Cum omnibus scilicet suis. Donec, non semper finem significat: sicut est illud: Ego Deus vester, donec se
Abbreviated transcription (Latin):
bra sequantur. Qm̃ quidẽ ꝑ ho¬
minem mors: et ꝑ hominẽ resur¬
rectio mortuoꝵ. Sicut ꝑ adam in¬
et sicut ille morientium forma
est: ita et iste resurgentium.
Alit̃. Spem resurrectionis uo¬
lens ostendere. hoc dicit: sicut
inadam mortales sumꝰ sic et
in xp̃o inmortales erimus. Et
sicut in adam om̃s moriuntur:
ita et in xp̃o om̃s uuificabun¬
tur. Om̃s quidẽ resurgent sed
soli hi uiuificabuntur in xp̃o. qui
xp̃i merebuntur copulari corpo¬
ri. Item: de commnuni morte. et cõ¬
muni resurrectione dicit. Unus¬
quisq aũt in suo ordine. Tempo¬
ris uł honoris. Primitiȩ xp̃s: de
om̃iũ. etiã mortis: cũ uniuersi re¬
surgent. Cum tradiderit regnũ
deo et patri. Regnũ scilicet etiã¬
humani generis. scđm petri epi¬
stolam. et apocalipsin ioħis. pa¬
tri tradendum asserit eẽ ꝑfilũ
Deo et patri. Deo seđdi humanita¬
tem: patri scđm diuinitatẽ. Hoc
loco calumpniari arriani solent.
dicentes minorẽ

Expanded text:
bra sequantur. Quoniam quidem per hobra sequantur. Quoniam quidem per hominem mors, et per hominem resurrectio mortuorum. Sicut per Adam Et sicut ille morientium forma est: ita et iste resurgentium. Aliter: spem resurrectionis volens ostendere, hoc dicit: sicut in Adam mortales sumus: sic et in Christo immortales erimus. Et sicut in Adam omnes moriuntur: ita et in Christo omnes vivificabuntur. Omnes quidem resurgent, sed soli hi vivificabuntur in Christo, qui Christi merebuntur copulari corpori. Item et de communi morte, et de resurrectione dicit. Unusquisque autem in suo ordine. Temporis vel honoris. Primitiae Christus: deiomnium, etiam mortis, cum universi resurgent. Cum tradiderit regnum Deo et Patri. Regnum scilicet humani generis, secundum Petri epistolam, et Apocalypsim Joannis, Patri tradendum asserit esse per FiDeo et Patri. Deo, secundum humanitatem: Patri, secundum deitatem. Hoc loco calumniari solent Ariani, dicentes, minorem
Abbreviated transcription (Latin):
xit. Sed qm̃ de illo nemo dubitat:
nec de nobis nemo dubitat. Quod
si xp̃c non resurrexit: uana ẽ er¬
go fides ur̃a. adhuc enĩ estis in
peccatis ur̃is. Sim̃titus ẽ se post
triduũ resurrecturũ: mentitus ẽ
etiã se peccata dimutere: aut ita:
om̃s in resurrectione euis bapti¬
tantur: ut nr̃a peccata diluantur.
Si ergo non resurrexit: nec nobis
remissa sunt peccata. Ergo qui
dormierunt in xp̃o: ꝑierunt. Ma¬
xime de his dicit: qui ꝓ. xp̃o st̃
mortui: sine causa aũt hanc ui¬
tam ꝑdiderunt: si aliam non ha¬
bebunt. Si in hac uita tantũ in xp̃o¬
Miserabiliores sumꝰ om̃ibus homi¬
nibus. Illi enĩ uł inp̃senti głant᷑:
nos eñi hic tribulationes cotidie
sustinemus. Nunc aũt resurre¬
.xit xp̃s amortuis. Quod apud
om̃s ẽ certũ: quia in primis pro¬
batum ẽ. Primitie dormientiũ.
Qui primus in incorruptionem
surrexit. Si ergo caput resurre¬
xit: necesse ẽ etiã ut cętera men¬

Expanded text:
xit. Sed quoniam de illo nemo dubitat, xit. Sed quoniam de illo nemo dubitat, et de nobis nemo dubitet. Quod si Christus non resurrexit, vana est fides vestra. Adhuc enim estis in peccatis vestris. Si mentitus est se post triduum resurrecturum, mentitus est etiam se peccata dimittere. Aut ita: omnes in resurrectione ejus baptizamur, ut nostra peccata diluantur. Si ergo non resurrexit, nec nobis remissa sunt peccata. Ergo et qui dormierunt in Christo, perierunt. Maxime de his dicit, qui pro Christo sunt mortui: sine causa enim hanc vitam perdiderunt, si aliam non habebunt. Si in hac vita tantum in Chrimiserabiliores sumus omnibus hominibus. Illi enim vel in praesenti gloriantur: nos autem hic tribulationes quotidie sustinemus. Nunc autem Christus resurrexit a mortuis. Quod apud omnes est certum: quia in primis probatum est. Primitiae dormientium. Quia primus in incorruptione surrexit. Si ergo caput resurrexit, necesse est etiam ut caetera mem