comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
berare sũma non debuit. aut pꝰ deliberacionẽ
nullomodo dubitare. Alius contẽpta mundi
suꝑbia honores atq dignitates huiꝰ scłi de¬
creuit uitare. ultimũ appetiit int̾ homines
locũ tenere. ut tanto excelsior inueniatur.
in ꝑmanienti gła quanto hrmilior aspieit᷑
in transeunti uita. Is fortasse cũ subito sese
a ꝓximo despici agnoscit. dedignatur eurdes¬
picitur. Uult quidẽ esse in loco humili sed
tam̃ adtendi contemptibilis ñ uult. hunc iã
deuocio eleuat sed adhuc infirmitas grauat.
Iam ergo ꝑ leuocionẽ holocaustũ ÷ sed adhuc
ex infirmitate inquinatũ. hi itaq qͥ in eis quȩ
optime deuouerunt aliqua infirmitatis suş cul¬
pa tanguntur. Cũ ꝑ uerba docꝰtoꝵs dicta
patrũ intellegunt et in quanta culpa iace¬
ant agnoscunt. seq ipsos pęnitentię lamen¬
tis afficiunt holocaustũ in ostio portarũ la¬
uant. Sciendũ uero est quia hoc intͦ sacri¬

Expanded text:
berare summa non debuit, aut post deliberationem berare summa non debuit, aut post deliberationem 1399 nullo modo dubitare. Alius, contempta mundi superbia, honores atque dignitates hujus saeculi decrevit vitare, ultimum appetit inter homines locum tenere, ut tanto excelsior inveniatur in permanenti gloria, quanto humilior aspicitur in transeunte vita. Is fortasse cum subito se a proximo despici agnoscit, dedignatur cur despicitur. Vult quidem esse in loco humili, sed tamen videri contemptibilis non vult. Hunc jam devotio elevat, sed adhuc infirmitas gravat. Jam ergo per devotionem holocaustum est, sed adhuc ex infirmitate inquinatum. Hi itaque qui in eis quae optime devoverunt, in aliqua infirmitatis suae culpa tanguntur, cum per verba doctorum dicta patrum intelligunt, et in quanta culpa jaceant agnoscunt, seque ipsos poenitentiae lamentis afficiunt, holocaustum in ostio portarum lavant. 16. Sciendum vero est quia hoc inter sacri
Abbreviated transcription (Latin):
tat dolore tangitur. eiusq animꝰ in caritate
sauciatur. Pacientia enĩ uera est quę ⁊ ipsũ amat
que portat. Nam tolerare sed odisse non est
uirtus mansuetudinis. sed uelam̃tũ furoris. Hic
itaq sȩpe in cogitacione sua se uidicat. reprę¬
hendit semet ipsũ quia dolet. nec tam̃ apud
se preualet optinere nedoleat Iam ergo per
bonã deuotionẽ holocaustũ ẽ sed tamen ꝑdolo¬
rẽ quo tangitur adhuc inquinatũ. Auus ca
quȩ possidet apud semet ipsũ decreuit indigen¬
tibꝰ cuncta tribuere. nil sibunet reseruare. ui¬
tã suã soli suꝑnę gubernatione cõmittere. sed dũ
prȩbet pauꝑibꝰ quę habet fortasse cogitacio men¬
ti subripit. atq dicit. Unde uiuis si cuncta de¬
deris : Nec tamen desistit tribuere. sed quod lȩ¬
tus dare cęperat pꝰmodũ tristis prebet. Quid huiꝰ
mens nͥ miscđiȩ holocaustũ ẽ: sed tamen ꝑ tris¬
ticiam cogitacionis inquinatũ. Aut erũ deli¬

Expanded text:
tat dolore tangitur, ejusque animus in charitate tat dolore tangitur, ejusque animus in charitate sauciatur. Patientia enim vera est, quae et ipsum amat quem portat. Nam tolerare, sed odisse, non est virtus itaque saepe in cogitatione sua se judicat, reprehendit semetipsum quia dolet: nec tamen apud se praevalet obtinere ne doleat. Jam ergo per bonam devotionem holocaustum est, sed tamen per dolorem, quo tangitur adhuc inquinatum. Alius ea quae possidet apud semetipsum decrevit indigentibus cuncta tribuere, nihil sibimet reservare, vitam suam soli supernae gubernationi committere. Sed dum praebet pauperibus quae habet, fortasse cogitatio mentis subripit, quae dicit: unde vives si cuncta dederis? Nec tamen desistit tribuere: sed quod laetus dare coeperat, postmodum tristis praebet. Quid hujus mens nisi misericordiae holocaustum est? sed tamen per tristitiam cogitationis inquinatum. Aut enim deli
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. Ibi lauabunt holo caystũ. Qui enum
se ꝑ fidem in conuersatione sc̃a dño deuo¬
uerunt. holocaustũ dño fac̾ti sunt. Sedqr
adhuc multa in se de corruptibili sua carne
patiuntur qͥa adhuc in eis cordis muncdicia
sordidis cogitacionibꝰ inquinatur: quottidie ad la¬
crimas redeunt assiduis fletibꝰ affliguntur sc̃oꝵ
enĩ patrũ dicta ⁊ facta considerant. et cum
se indignos pensant in portarũ ostio holocaus¬
tũ lauant. Ecce ⁊ enĩ quis ꝓ timore omĩpo¬
tentis dñi ẽẽ paciens deuouit. nulli conuiciũ
ꝓ coniucio reddere. omĩa ęquanimit᷑ tolerare.
et tam̃ cũ hunc contumelia ab ore ꝓximmi illata
subito ꝑcusserit. turbatus forte aliquid loquit᷑
quod loqui non debuit. certe iste iã holocaustũ ÷
sed adhuc inquinatũ. Fortasse contra illatas
contumelias patientiã exhibuit. tacitus ꝑman¬
sit. sed tam̃ contra easdẽ contunelias quas por¬

Expanded text:
ditur: « Ibi lavabant holocaustum. » Qui enim ditur: « Ibi lavabant holocaustum. » Qui enim se per fidem in conversatione sancta Domino devoverunt, holocaustum Domino facti sunt. Sed quia adhuc multa in se de corruptibili sua carne patiuntur, quia adhuc in eis cordis munditia sordidis cogitationibus inquinatur, quotidie ad lacrymas redeunt, assiduis fletibus affliguntur. Sanctorum enim patrum dicta et facta considerant, et cum se indignos pensant, in portarum ostio holocaustum lavant. Ecce etenim quis pro timore omnipotentis Domini esse patiens devovit, nulli convicium pro convicio reddere, omnia aequanimiter tolerare, et tamen cum hunc contumelia ab ore proximi illata subito percusserit, turbatus forte aliquid loquitur, quod loqui non debuit. Certe iste jam holocaustum est, sed adhuc inquinatum. Fortasse contra illatas contumelias patientiam exhibuit, tacitus permansit; sed tamen contra easdem contumelias quas por
Abbreviated transcription (Latin):
la in frontibꝰ portarũ. quia unusquisq doc¬
tor in corde auditoris intellecꝰtũ aperit in
dictis ⁊ oꝑibꝰ patrũ Cũ enĩ petri apłi prę¬
dicationẽ discutimꝰ cũ pauli uerba ꝑscru¬
tamur. cũ iohannis euangłiũ inuestiga¬
mꝰ atq ex eors uerbis auditores nr̃os ad
interior̃ẽ intellec̾tũ trahimꝰ. quid aliud agi¬
mꝰ nͥ ostiũ in portarũ frontibꝰ aꝑinꝰ: Dica¬
tibꝰ portarũ. quia si doctor hoc loquitur qđ
apostolor dictis minime confirmat. in fron¬
tibꝰ portarũ ostiũ non habit. Et si ostium
non habet dici iam gazofilaciũ spiritalis
ȩdificii non potest. quia si intellectũ non
aꝑit doctor non ẽ. Cũ uero auditores boni
ꝑ ora docentiũ apłors dicta ⁊ oꝑa cognos¬
cunt culpas suas apud semetipsos taciti re¬
prehendunt.⁊ lacrimis insequuntur omne
quod se egisse inique meminerint. Unde hic
quoq de ostio quod ẽ in frontibꝰ portarũ sub¬

Expanded text:
la in frontibus portarum, quia unusquisque docla in frontibus portarum, quia unusquisque doctor in corde auditoris intellectum aperit in dictis et operibus patrum. Cum enim Petri apostoli praedicationem discutimus, cum Pauli verba perscrutamur, cum Joannis Evangelium investigamus, atque ex eorum verbis auditores nostros ad interiorem intellectum trahimus, quid aliud agimus, nisi ostium in portarum frontibus aperimus? Dicatibus portarum, quia si doctor hoc, quod loquitur, apostolorum dictis minime confirmat, in frontibus portarum ostium non habet: etsi ostium non habet, dici jam gazophylacium spiritalis aedificii non potest: quia si his intellectum non aperit, doctor non est. Cum vero auditores boni per ora docentium apostolorum dicta et opera cognoscunt, culpas suas apud semetipsos taciti reprehendunt, et lacrymis insequuntur omne, quod se egisse inique meminerunt. Unde hic quoque de ostio, quod est in frontibus portarum sub
Abbreviated transcription (Latin):
goge uenit. ⁊ ante iniciũ ecelesiȩ quã ex
gentilibus collegit. In prima gͦ descripti
nis ⁊ austri. In scd̾a aut̃ inter port᷑ã austri
⁊ aquilonis orientis porta nominetur. qͥa
⁊ ex diuinitate antecessit omĩa ⁊ ex hu¬
manitate uenit int̾ omĩa. qui & deciden¬
tis iudeȩ finis factus ẽ ⁊ subsequentis genti¬
litatis iniciũ. Igitur quia ea quę nec dum
dicta fuerant ut dño largiente potuimꝰ.
rimati sumꝰ. Et ea quę sepiꝰ sunt replicata
transcurrimꝰ. nẽ ad ea uemamꝰ quę sic iam
ꝑ ordinẽ dicuntur ut in eis pęne iuchil de
his quȩ dic̾ta sunt replicetur. Et per singu¬
la gazofilacia ostrũ in frontibꝰ portarũ. Ga¬
zofilacia suꝑiꝰ diximꝰ corda doctoꝵ quę sci¬
entię diuicias seruant. Frontes aũt porta¬
rũ sunt uerba atq oꝑa predicatorꝑ. in quibꝰ
eos foris agnoscimꝰ quales apud se intrinsecꝰ
uitiant. Est aũt ostiũ ꝑ garofilacia singu¬

Expanded text:
gogae venit, et ante initium Ecclesiae, quam ex gogae venit, et ante initium Ecclesiae, quam ex gentibus collegit. In prima ergo, id est,nis et austri. In secunda autem inter portam austri et aquilonis, orientis porta nominetur. Quia et ex divinitate antecessit omnia, et ex humanitate venit inter omnia: qui et decedentis Judaeae finis factus est, et subsequentis gentilitatis initium. Igitur quia ea, quae necdum dicta fuerant, ut Domino largiente potuimus, rimati sumus, et ea quae saepius sint replicata transcurrimus: nunc ad ea venimus, quae sic jam per ordinem dicuntur, ut in eis pene nihil de his, quae dicta sunt, replicetur. « Et per singula gazophylacia ostium in frontibus portarum, Gazophylacia superius diximus corda doctorum, 1398 quae scientiae divitias servant. Frontes autem portarum sunt verba atque opera praedicatorum, in quibus eos foris agnoscimus quales apud se intrinsecus vivant. Est autem ostium per gazophylacia singu
Abbreviated transcription (Latin):
ac deinde austri porta descripta est. Cũq
easdem portas in interiori atrio narraret.
prius portã austri deinde orientis et ter¬
cio in loco descripsit aquilonis. Cur aũt ñ
eundem ordinẽ quẽ cęperat tenuit. sed
hunc importarũ descriptione ꝑmutauit
ut ⁊ priꝰ diceret orientis portam aquiloniᷤᷤ.
et austri ⁊ pꝰmodũ austri orientis ⁊ aqui¬
lonis : Sed si aquilonis nomine gentilitas
designatur cuncꝰtis stucliose legentibꝰ liquet
quia ante synagogã gentilitas fuit. Nam
heber ipse a quo hebrȩi appellati sunt ex gen¬
tibus est electus. Dicatur ergo porta orien¬
talis ante portam aquilonis ⁊ austri. quia
in diunitate sua dñs aute gentilitat̃e et
iudȩam natus ÷ qͥa ⁊ ante omĩa scła. Dica
tur uero narratione subsequenti porta aus¬
tri orientis ⁊ aquilonis. quia redemptor
nr in humana natura inter iudeam ⁊ gen¬
tilitatẽ nasci dignatus ÷ qui ⁊ infine syna¬

Expanded text:
ac deinde Austri porta descripta est. Cumque ac deinde Austri porta descripta est. Cumque easdem portas in interiori atrio narraret, prius portam Austri, deinde Orientis, et tertio in loco descripsit Aquilonis. Cur autem non eumdem ordinem quem coeperat tenuit, sed hunc in portarum descriptione permutavit, ut et prius diceret Orientis portam, Aquilonis et Austri, et postmodum Austri, Orientis et Aquilonis? Sed si Aquilonis nomine gentilitas designatur, cunctis studiose legentibus liquet quia ante Synagogam gentilitas fuit. Nam Heber ipse, a quo Hebraei appellati sunt, ex gentibus est electus . Dicatur ergo porta Orientalis ante portam Aquilonis et Austri, quia in divinitate sua Dominus ante gentilitatem et Judaeam natus est, qui et antetur vero narratione subsequenti porta austri, orientis et aquilonis: quia Redemptor noster in humana natura inter Judaeam et gentilitatem nasci dignatus est, qui et in fine Syna
Abbreviated transcription (Latin):
si interiꝰ uestibulũ ostenditur. quod quin¬
quaginta cubitis longitudine ⁊ uiginti
quinq latitudine mensuratur. De qͥbꝰ
numeris nunc taceamus. quia ex his mul
ta ĩa suꝑiꝰ diximꝰ. Cũ uero aliis precipitur
uxori uir debitũ reddat. similiter aũt ⁊
uxor uiro. quasi uestibulũ quod exteri
respicit designatur. Q uod quãuis extra
respiciat tamen intus ẽ quia rudis audi¬
tor ⁊ adhuc agit quod carnis est et tam̃
a bonoꝵ numero alienꝰ non est. ꝑ otest aũt
et ꝑ orientis portã dñs ⁊ ꝑ austri iudea.
ꝑ aquilonis uero. conuersa gentilitas de
signatur. Portã aũt dnm dicimꝰ. quia per
ipsũ intramꝰ ad ipsũ. Portas uero iudeã
ac gentilitatẽ non in congrue nominamꝰ.
quia et priꝰ hebreis ⁊ pꝰmodũ patribꝰ ex
gentilitate uenientibus aditum ędificii
celestis agnouimus. Secd hac in re quęstio
animũ pulsat cur in suꝑiori narratione
ꝓphete priꝰ orientalis pꝰmodũ aquilonis

Expanded text:
si interius vestibulum ostenditur, quod quinquaginta cubitis longitudine, et viginti quinque latitudine mensuratur. De quibus numeris nunc tacemus, quia ex his jam multa superius diximus. Cum vero aliis praecipitur, Uxori vir debitum reddat, similiter autem et uxor viro , quasi vestibulum quod exterius respicit designatur. Quod quamvis extra respiciat, tamen intus est, quia rudis auditor et adhuc agit quod carnis est, et tamen a bonorum numero alienus non est. 13. Potest autem et per Orientis portam Dominus, et per Austri Judaea, per Aquilonis vero conversa gentPortam autem Dominum dicimus, quia per ipsum intramus ad ipsum. Portas vero Judaeam et gentilitatem non incongrue nominamus, quia prius Hebraeis, et postmodum patribus ex gentilitate venientibus aditum aedificii coelestis agnovimus. Sed hac in re quaestio animum pulsat, cur in superiori narratione prophetae, prius Orientalis, postmodum Aquilonis,
Abbreviated transcription (Latin):
ut iam uestibulũ mensas habeat. id÷ uirtutes
deo oracionis sacrificiũ in ara sui cordis incen¬
cdat. Quicquid ⁊ enĩ boni fideles sc̃ẽ ȩccłȩ popłi
uel fecerunt uel faciunt. hoc in exemplo de p̃¬
catorũ suorũ uita susceperunt. Unde ⁊ enim
mensas hoc uestibulũ haberet. nͥ quadros la¬
pides inuenisset: Ut enĩ unũ de quadris la¬
pidib breuit̾ ad mediũ deducamꝰ. Uultis

Expanded text:
ut jam vestibulum mensas habeat, id est virtutes ut jam vestibulum mensas habeat, id est virtutes Deo orationis sacrificium in ara sui cordis incendat. Quidquid enim boni fideles sanctae Ecclesiae populi vel fecerunt, vel faciunt, hoc in exemplum de praedicatorum suorum vita susceperunt. Unde enim mensas hoc vestibulum haberet, nisi quadros lapides invenisset? Ut enim unum de quadris lapidibus breviter ad medium deducamus, vultis,
Abbreviated transcription (Latin):
tate nouit fortiter stare: Lapis ⁊ eñi quadrus
eque stat in quocũq latere fuerit uersus. Quiꝰ¬
quis gͦ in ꝓsꝑitate non extollitur. in aduersi¬
tate non frangitur. suasionibꝰ ad mala non tra¬
hitur. uituperacionibꝰ a bono oꝑe non reuoca¬
tur. lapis quadrus ẽ ⁊ quasi ex om̃i latere
statũ habet. qui casum in qualibet ꝑmuta¬
cione non habet. Certe cũ iudeor popłm ꝓ
re in eccłiam prȩuideret ꝑ quos multi sunt
ex gentibꝰ in fidei ⁊ uitę fortitudine solidati.
in magna consolacione locutus ẽ dicens. Late
docꝰtores surgere de laterũ casu id÷ de uideoꝵ
ꝑ licione minus doluit. quia om̃ipotentis dei ȩ¬
dificiũ id÷ sc̃am eccłam de quadris lapidibus
edificari conspexit. Mense gͦ quatuor de qua¬
dris lapidib construuntur. quia fides ⁊ uitę
nundicia pacientia ⁊ benignitas de conuersi¬
one sc̃ors in exemplũ data sunt sequentibꝰ popłis

Expanded text:
tate novit fortiter stare? Lapis etenim quadrus tate novit fortiter stare? Lapis etenim quadrus aeque stat in quocunque latere fuerit versus. Quisquis ergo in prosperitate non extollitur, in adversitate non frangitur, suasionibus ad mala non trahitur, vituperationibus a bono opere non revocatur, lapis quadrus est, et quasi ex omni latere statum habet, qui casum in qualibet permutatione non habet. Certe cum Judaeorum populre in Ecclesiam praeviderit, per quos multi sunt ex gentibus in fidei et vitae fortitudine solidati, in magna consolatione locutus est, dicens: « Ldoctores surgere de lapidum casu, id est, de Judaeorum perditione, minus doluit: quia omnipotentis Dei aedificium, id est sanctam Ecclesiam, de quadris lapidibus aedificari conspexit. Mensae ergo quatuor de quadris lapidibus construuntur: quia fides et vita, patientia et benignitas de vita sanctorum in exemplum datae sunt sequentibus populis,
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificii quȩ fuerint ligam̃ta pensamꝰ. Men¬
se quoq quatuor quasi ex alio latere forin¬
om̃s ocꝰto ad immolandũ fiunt. Quatuor
uidelicet interiores ad holocaustũ. Quatuor
uero exteriores ad sacrificiũ. quia ⁊ hi qui in
atq benignitat̃e. custodiunt. sũmis iam ꝓcul
dubio uirtutibꝰ pollent. Et hi qui in syna¬
goga docꝰtrinã ⁊ ꝓpheciã circũcisionẽ ⁊ sacrifi¬
cium cognouerunt. alia offerendo atq sibi¬
met ipsis. alia retinendo deuocionis suȩ uic̃¬
tima omipotenti dõ deuouerunt. Sed quia
suꝑiꝰ dictũ ÷ idcirco mensas quatuor interioriᷤ
uestibuli esse construcꝰtas. ut immolaretur
suꝑ eas holocaustũ ⁊ ꝓpeccato ⁊ ꝓ delicto. un¬
de mense ipse constructe suit. inferiꝰ aperi¬
tur cũ subditur. Quatuor aũt mensȩ ad
holocaustũ de lapicdibꝰ quadris exstrucꝰtȩ. Suõ
enĩ hoc loco lapides quadros accipimꝰ. nͥ quosli¬
bet scõs quoꝵ uita in ꝓsꝑitate atq aduersi¬

Expanded text:
 mensae quoque quatuor, quasi ex alio latere monomnes octo ad immolandum fiunt, quatuor videlicet interiores ad holocaustum, quatuor vero exteriores ad sacrificium. Quia et hi, qui in atque benignitatem custodiunt, summis jam procul dubio virtutibus pollent. Et hi qui in synagoga doctrinam et prophetiam, circumcisionem et sacrificium cognoverunt, alia offerendo atque sibimetipsis alia retinendo, devotionis suae victimam omnipotenti Domino dederunt. Sed quia superius dictum est, idcirco mensas quatuor interioris vestibuli esse constructas ut immoletur super eas holocaustum et pro peccato et pro delicto. Unde mensae constructae sint, inferius aperitur cum subditur: « Quatuor autem mensae ad holocaustum de lapidibus quadris exstructae. » Quos autem hoc loco lapides quadros accipiemus, nisi quoslibet sanctos quorum vita in prosperitate atque adversi
Abbreviated transcription (Latin):
tum portȩ uestibulũ ubi duȩ mensȩ hinc
⁊ duę inde esse narratȩ sunt adhuc ad
latus exteriꝰ qđ ascendit ad ostiũ por¬
tȩ quȩ ꝑtingit ad aquilonẽ duę men¬
sȩ esse memorantur. Atq sub iungitur.¬

Expanded text:
tum portae vestibulum, ubi duae mensae hinc tum portae vestibulum, ubi duae mensae hinc et duae inde esse narratae sunt, adhuc ad latus exterius, quod ascendit ad ostium portae, quae pergit ad aquilonem, duae esse mensae memorantur: atq
Abbreviated transcription (Latin):
UID sumus de muisticis sensibꝰ¬
hiezechihel prophetȩ locuturi.
qui ipsa eiꝰ historiȩ uerba uix¬
I capimus : Ecce ⁊ enĩ
dicit. Et in uestibulo portȩ duę mense hinc
⁊ duȩ mensȩ inde. ut immoletur suꝑ eas
O
Quatuor mensȩ hiric ⁊ quatuor mensȩ
inde ꝑ latera portȩ. Ocꝰto mensȩ erant
suꝑ quas immolabant. In qͥbꝰ uidelic&
uerbis magna caligo dubietatis ob¬
oritur. utrum hec de una porta quali¬
bet. an de duabꝰ aut de singulis portis
dicantur. Sed dum quaternȩ mensȩ
ꝑ latera describuntur. ac pꝰmodũ in sum¬
ma conelusionis dicitur. octomensȩ erant
suꝑ quas immolabant. patet quia hoc
sp̃s non de singulis portis quas suꝑiꝰ des
cripserat dicat. qm̃ si porte sex suꝑiꝰ enar¬
ratȩ quaternas mensas ꝑ latera habereii.¬
simul om̃s non ocꝰto sed quadraginta
⁊ octo dicerentur. Lursũ si hoc de u¬
na dicitur magno obstaculo nr̃a intel¬
ligencia reuerberatur. quod pꝰ descrip¬

Expanded text:
uid sumus de mysticis sensibus Ezechielis prophetae locuturi, qui ipsa ejus historiae verba vix capimus? Ecce etenim . Et in vestibulo portae, duae mensae hinc, et duae mensae inde: ut immoletur super eaoQuatuor mensae hinc et quatuor mensae inde per latera portae. Octo mensae erant super quas immolabant. » In quibus videlicet verbis magna caligo dubietatis oboritur, utrum haec de una porta qualibet, an de duabus, an de singulis portis dicantur: sed dum quaternae mensae per latera describuntur, ac postmodum in summa conclusionis dicitur: « Octo mensae erant super quas immolabant, » patet quia hoc spiritus non de singucripserat dicat, quia si portae sex superius enarratae quaternas mensas simul omnes non octo, sed quadraginta et octo dicerentur. Rursum si hoc de una dicitur, magno obstaculo nostra intelligentia reverberatur, quod post descrip
Abbreviated transcription (Latin):
est latro. qui semet ipsũ in mort̾e repre¬
hendens a culpa sua ablutus est confessio¬
ne ueritatis. Cur igitur pigri sumus.
cur torpentes ⁊ frigidi remanemꝰ. qui in
hoc fonte pietatis tantos iam se lauasse
cognouimꝰ: Ergone de emundacione nr̃a
desperauimꝰ. qui tot exempla miscđiȩ in
pignore tenemus. et cessamus ueniam qui¬
rere atq cũ lacrimis fiduciam habere. qͥ
tantorũ iam emundacion̾e spei nr̃ȩ pignꝰ
accepimꝰ : Querere ⁊ enĩ misericordie fon¬
tem debuimꝰ etiam si c lausus esset. Patet.
⁊ neglegimꝰ. Mittamus oculos fidei in mun¬
dum̃ uniuersum consideremꝰ quanti pec¬
catores dieb ac noctibꝰ ꝑ lamenta in hoc
fonte misericordiȩ lauantur. quanti post
tenebras ad lucem. quanti pꝰ maculas ad
mundiciam redeunt. Curramꝰ cũ talibus
post mortis tenebras ad aqũa uitȩ. Conside¬
remꝰ quantũ peccauimꝰ quantũ quottidie
peccamus. atq ut appareamus mundi pꝰ

Expanded text:
est latro, qui, semetipsum in morte repreest latro, qui, semetipsum in morte reprehendens, a culpa sua ablutus est confessione veritatis . 22. Cur igitur pigri sumus? cur torpentes et frigidi remanemus, qui in hoc fonte pietatis tantos jam se lavisse cognovimus? Ergone de emundatione nostra desperabimus, qui tot exempla misericordiae in pignore tenemus? et cessamus veniam quaerere, atque cum lacrymis fiduciam habere, qui tantorum jam emundationem spei nostrae pignus accepimus? Quaerere enim misericordiae fontem deberemus, etiamsi clausus esset. Patet nunc, et negligimus. Mittamus oculos fidei in mundum universum, consideremus quanti peccatores diebus ac noctibus per lamenta in hoc fonte misericordiae lavantur, quanti post tenebras ad lucem, quanti post maculas ad munditiam redeunt. Curramus ergo cum talibus post mortis tenebras ad aquam vitae; consideremus quantum peccavimus, quantum quotidie peccamus, atque, ut appareamus mundi post
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ menstruatã ment̾e dilrat ab ininun¬
da cogitacione. Patet igitur fons cur¬
ramus cũ lacrimis lauemur hoc fonte
pietatis. In hoc fonte ipse quoq qͥ auid
lotus est cũ redut ad lamenta peniten¬
tiȩ pꝰ maculas grauis cułpę. Ipsum quip¬
pe inuenire fonte quęrebat cum dice¬
ret. Redde michi lȩticiam salutaris tui
⁊ sp̃u principali confirma me. Iħs em̃
hȩbraicȩ latine aũt salutaris dicitur
Et quid est quod sibi leticiam iħu red¬
di postulabat nisi quod hune ante
culp̃a contẽplari consueuerat eiꝰq contem¬
placionis gaudia in culpa ꝑdiderat: Un¬
de recte post penitentiã uisionis eiꝰ lȩticiã
sibi reddi requirebat. In hoc fonte mise¬
ricordiȩ lota est maria magdalenȩ quȩ priꝰ
famosa peccatrix. pꝰmodũ lauit maculas la¬
crimis. detersit maculas corrigendo mores.
In hoc fonte misericordiȩ omĩb aꝑto. lauit
petrus quod negauerat. quia fleuit amare
In hoc fonte misericordię infine suo lotus

Expanded text:
 menstruatam mentem diluat ab immunda cogitatione. Patet igitur fons; curramus cum lacrymis, lavemur in hoc fonte pietatis. 21. In hoc fonte ipse quoque David lotus est cum rediit ad lamenta poenitentiae post maculas gravis culpae. Ipsum quippe invenire fontem quaerebat cum diceret: Redde mihi laetitiam salutaris tui, et spiritu principali confirma me . Jesus enim Hebraice, Latine salutaris dicitur. Et quid est quod sibi laetitiam Jesu reddi postulabat, nisi quod hunc ante culpam contemplari consueverat, ejusque contemplationis gaudia in culpa perdiderat? Unde recte post poenitentiam visionis ejus laetitiam sibi reddi quaerebat. In hoc fonte misericordiae lota est Maria Magdalene, quae prius famosa peccatrix, postmodum lavit maculas lacrymis, detersit maculas corrigendo mores . In hoc fonte misericordiae coram omnibus lavit Petrus quod negaverat, quia flevit amare . In hoc fonte misericordiae in fine suo lotus
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ut resurgat: Hinc rursus ait. Aufersp̃m
eorũ et deficient. ⁊ in puluere suũ reuerten¬
tur. Moxq de carnis resurrectione subiun¬
git. Emittes sp̃m tuũ ⁊ creabuntur et re¬
nouabis faciem terre. Hinc iterũ dicit. Ex¬
surge dñe in requiem tuã tu ⁊ archa scifi¬
cationis tuȩ. Exsurrexit enĩ dñs in requiẽ
suã. cũ carnẽ sua de sepulchro suscitauit. ꝑost
hunc quoq exurgit ⁊ archa qͥa rexurgit
ȩccła. hinc ꝑ eundẽ ꝓphetã de quo loquim᷑
scriptũ est. Ossa arida audite uerbũ dñi.

Expanded text:
nisi ut resurgat? Hinc rursus ait: Aufer spiritum nisi ut resurgat? Hinc rursus ait: Aufer spiritum eorum, et deficient, et in pulverem suum revertentur . Moxque de carnis resurrectione subjungit: Emitte spiritum tuum, et creabuntur, et renovabis faciem terrae . Hinc iterum dicit: Exsurge, Domine, in requiem tuam, tu et arca sanctificationis tuae . Exsurrexit enim Dominus in requiem suam cum carnem suam de sepulcro suscitavit. Post hunc quoque exsurgit et arca, 1394 quia resurgit Ecclesia. Hinc per eumdem prophetam de quo loquimur scriptum est: Ossa ari
Abbreviated transcription (Latin):
tenerent. Qua igit᷑ dãpnatione digni sunt qͥ
et exẽplũ iam dominicȩ resurrecꝰtionis accepe¬
runt. ⁊ tam̃ adhue de resurrectione diffiduñ
Pignꝰ tenent ⁊ fidẽ non habent. E cclesias re¬
plent. sed qͥa de resurrectione sua dubitant men¬
te uacua stant. De hac ꝑbeatũ iob dicitur.
Scio quod redemptor meus uiuit. ⁊ in nouissi¬
mo de terra surrecturus sim. & rursũ circũ¬
dabor pelle mea ⁊ in carne mea uidebo deũ.
Iuẽ iusurus sũ ego ipse et oculi mei conspecꝰturi
sunt et non alius. Hinc ꝑ psalmistã dicitur. In
conspecto eiꝰ ꝓcident uniuersi qui decendunt
in terra. In terra eñĩ mortui non spũ sed cor¬
pore descendunt. In conspectu ergo dñi pro¬
cidynt qui in terra descendunt quia resur¬
gendo ad iudiciũ ueniunt. qͥ nunc in pul¬
uere putrescunt. Hinc iterũ dicit. Situit
in te anima mea qua multiplicit̃ ⁊ caro mea
Si sitit anima ut dm̃ uideat. caro qͥd sitit.

Expanded text:
ione digni sunt qui ione digni sunt qui et exemplum jam dominicae resurrectionis acceperunt, et tamen adhuc de resurrectione diffidunt: pignus tenent, et fidem non habent; Ecclesiam replent, sed quia de resurrectione sua dubitant, mente vacua stant: de hac per beatum Job dicitur: Scio quod Redemptor meus uiuat, et in nouissimo de terra surrecturus sim. Et rursus circumdabor pelle mea, et in carne mea uidebo Deum; quem uisurus sum ego sunt, et non alius . Hinc etiam per Psalmistam dicitur: In conspectu ejus procidunt universi qui descendunt in terram . In terra enim mortui non spiritu, sed corpore descendunt. In conspectu ergo Domini procidunt qui in terram descendunt, quia resurgendo ad judicium veniunt qui nunc in pulvere putrescunt. Hinc iterum dicit: Sitivit in te anima mea, quam multipliciter et caro mea . Sitit anima ut Deum videat; caro quid sitit,
Abbreviated transcription (Latin):
tuor nec carnis iam ꝓpagacio agitur. et
decessio atq successio nulla erit. quia neq
nubent neq nubentur. sed erunt sicut an¬
geli dĩ in celo. octaua die precipitur pre¬
putiũ incidi. Ibi enĩ locũ iam carnis pro¬
pagatio non habet ubi resurgens caro
ꝑscuerantiam eternitatis habet. Per hoc
mẽbrũ inater uirgo descendit quȩ dm̃
in utero sinc uurilis carnis admixtione con¬
cepit. qͥ pͥmꝰ nobis ȩternę patriȩ głam in
sua resurrectione monstrauit. Qui sur¬
gens a mortuis iam ñ moritur ⁊ mors ei
ultra non dominabitur. nobisq erẽplũ
dedit ut ea fieri in die ultimo de nr̃a car
carnis resurrectione sc uitulit. Triste ni¬
iͦ. mis ⁊ ualde lugubre ẽ quod quosdã iec¬
clesia stare ⁊ de carnas resurrec̾tione dubi¬
tare cognoscimus. Hanc aut antiqui patres
uenturam certissime crediderunt. etiã cũ
nullũ ad huc eiꝰdẽ resurrec tioris exẽplum

Expanded text:
tuorum nec carnis jam propagatio agitur, et tuorum nec carnis jam propagatio agitur, et decessio atque successio nulla erit, quia « neque nubent, neque nubentur, sed erunt sicut angeli Dei in coelo , » octavo die praecipitur praeputium incidi: ibi enim locum jam carnis propagatio non habet, ubi resurgens caro perseverantiam aeternitatis habet. Per hoc membrum mater virgo descendit, quae Deum in utero sine virilis carnis admixtione concepit, qui primus nobis aeternae patriae gloriam in sua resurrectione monstravit: qui surgens a mortuis jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur: nobisque exemplum dedit, ut ea fieri in die ultimo de nostra cacarnis resurrectione se intulit, triste nimis et valde lugubre est, quod quosdam in Ecclesia stare, et de carnis resurrectione dubitare cognoscimus. Hanc autem antiqui Patres venturam esse certissime crediderunt: et etiam cum nullum adhuc ejusdem resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
tis contẽplatione pascit᷑. cęlestis regni gay¬
dia rimatur. Post septẽ gradus quos timen¬
do & oꝑando. atq intellec̾tu sapientiȩ succres¬
cendo tenuit. ocꝰ tauo gradu interioris portę
aditũ intrauit. Per octauũ quoq nume¬
rũ ⁊ dies ęterni iudicii et carnis resurrectio
designatur. Unde & psalmꝰ qui ꝓ ocꝰtaua
scribitur. a pauore iudicii ẽ inchoatus cum
dicitur. Dñe ne in ira tua arguas me neq
infurore tuo corripias me. N unc enĩ tẽ¬
pꝰ ẽ misericordiȩ in illo aut̃ iudicio dies irȩ in
quo uidelicet die omne hoc tẽpꝰ finitur quod
iure octauus appellatur. In quo & caro nr̃a
resurgit ex puluere. ut siue bona siue mala¬
quȩ egit recipiat a ueritate. Unde ꝑ legẽ
quoq oc tauo die fieri circũcisio iubetur. slã
ꝑ mẽbru qđ circũciditur mortalis ꝓpagacio
generatur. Decidentiũ et succidentium nu¬
merꝰ augetur. Sed quia in resurrecꝰtionẽ mor¬

Expanded text:
tis contemplatione pascitur, coelestis regni gautis contemplatione pascitur, coelestis regni gaudia rimatur, post septem gradus quos timendo et operando atque intellectu sapientiae succrescendo tenuit, octavo gradu interioris portae aditum intravit. Per octavum quoque numerum, et dies aeterni judicii et carnis resurrectio designatur. Unde et psalmus qui pro octavo scribitur, a pavore judicii est inchoatus, cum dicitur: « Domine, ne in ira tua arguas me, neque in furore tuo corripias me . » Nunc enim tempus est misericordiae: in illo autem judicio dies irae, in quo videlicet die omne hoc tempus finitur, quod jure octavus appellatur, in quo et caro nostra resurget ex pulvere, ut sive bona sive mala egit recipiat a veritate. Unde per legem quoque octavo die fieri circumcisio jubetur. Nam per membrum, quod circumciditur, mortalis propagatio generatur, decedentium et succedentium numerus augetur. Sed quia in resurrectione mor
Abbreviated transcription (Latin):
timore dñi. pietatẽ ⁊̃ scientiam fortitudi
nẽ ⁊ consiliũ. intellectũ ⁊ sapientiã suis
auditoribꝰ predicant. Sed cũ iam omnia di¬
mitti precipiunt. cũ nichil in hoc mundo
diligi admonent. nil ꝑ affec̾tũ teneri cum
contẽplacioni celestis patrię intendi atq in
eiꝰ suadent misteriis delectari gradũ adduã
⁊ ad interiora traiciunt. Iste gradus docente
ueritate cuidã ostensus est cui cũ legis prę¬
cepta dicerentur respondit. h ec omia eusto¬
dia a iuuentute mea. Quasi enĩ iam in sep¬
t̾e gradibꝰ stabat cũ a iuuentute sua om̃ia
custodisse se diceret. Sed ei mox dicitur. Ad¬
huc unũ tibi deest. Si uis ꝑfertus ẽẽ uade
uende omĩa quȩ habes ⁊ da pauperibꝰ & ha¬
bebis thesaurũ in cęlo ⁊ ueni sȩquere me.
In quibꝰ uerbis octauũ eqͥdẽ gradũ uidit.
sed ascendere noluit qͥa tristis alscessit. Quis¬
quis itaq contẽptis rebꝰ tẽporalibꝰ eternrta¬

Expanded text:
timorem Domini, pietatetimorem Domini, pietatenem et consilium, intellectum et sapientiam suis auditoribus praedicant. Sed cum jam omnia dimitti praecipiunt, cum nihil in hoc mundo diligi admonent, nil per affectum teneri, cum contemplationi coelestis patriae intendi, atque in ejus suadent mysteriis delectari, gradum addunt, et ad interiora trajiciunt. Iste gradus, docente Veritate, cuidam ostensus est, cui cum legis praecepta dicerentur, respondit: Haec omnia custodivi a juventute mea . Quasi enim jam in septem gradibus stabat, cum a juventute sua omnia custodisse se diceret. Sed ei mox dicitur: Adhuc unum tibi deest: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesauruIn quibus verbis octavum equidem gradum vidit, sed ascendere noluit, quia tristis abscessit. Quisquis itaque contemptis rebus temporalibus aeternita
Abbreviated transcription (Latin):
entib mente excedit porta interior ẽ. In hoc
uero quod paruulis sobriȩ in predicãtione
se teͣꝑat ⁊ quanta ebrietate sp̃s infundatur
in mente cũ predicat non ostendit exteri¬
ore portã se c̾ẽ manifestat. ipsa itaq ⁊ ex¬
teriores portę nobis sunt. ⁊ interiores quę
uos aditu fidei spei atq caritatis instituᷤ¬
unt. et cũ iam ꝓficientibꝰ cęlestis regni
misteria predicant ꝑ subtiliorẽ sensum
nos ad interiora ꝑducunt. Unde & per
septẽ gradus prius ascensus earũ describit᷑
et pꝰmodũ ꝑ octo. Per octauũ ⁊ enĩ gra¬
dũ illiꝰ uitte misteria signantur quã in se¬
cretis suis ꝑfecti intellegunt qui iam cunc¬
ta tẽporalia mente transcendere nouerunt.
Qui pręsentẽ uitã quę septe dierũ curricu¬
lo euoluitur plene despiciunt qͥ de inti¬
ma contẽplatione pascuntur: h abent gͥ
portȩ spiritalis ȩdifici septe gradus. quia

Expanded text:
entibus mente excedit, porta interior est; in hoc entibus mente excedit, porta interior est; in hoc vero quod parvulis sobrie in praedicatione se temperat, et quanta ebrietate spiritus infundatur in mente cum praedicat non ostendit, exteriorem portam se esse manifestat. Ipsi itaque et exteriores portae nobis sunt et interioresmo aditu fidei, spei atque charitatis instituunt, et cum jam proficientibus coelestis regni mysteria praedicant per subtiliorem sensum nos ad interiora perducunt. Unde et per septem gradus prius ascensus earum describitur, et postmodum per octo: per octavum etenim gradum illius vitae mysteria signantur, quam in secretis suis perfecti intelligunt, qui jam cuncta temporalia mente transcendere noverunt: qui praesentem vitam quae septem dierum curriculo evolvitur, plene despiciunt: qui de intima contemplatione pascuntur. Habent igitur portae spiritalis aedificii septem gradus: quia
Abbreviated transcription (Latin):
casdẽ uirtutes ad interiorem intellectũ ȩter¬
nȩ sapientiȩ ꝑducunt. Sed si ipsi exteri¬
ores porte sunt. quos accepimus interiores:
Si uero ipsi interiores sunt. quos intelligi¬
mus exteriores: Qua in re intellegi utilit᷑
potest quia ipsi nobis ⁊ exteriores simnul et
inttriores porte sunt. Cum eñi adhuc in¬
choantibꝰ non alta & mistica sed quędam
quȩ capi preualent predicant porte exte¬
riores sunt. Cum uero ꝑfecꝰtis profunda
et mẏstica loquuntur portȩ interiores. Ui¬
deamus qualiter porta exterior pateat. Non
potui uobis loqui quasi spiritalibꝰ sed qͣsi
carnalibꝰ. tã qua paruulis in xꝑo lac uobis
ta interior. patet. Sapientiã loquimur int̾
ꝑfectos. Uideamꝰ utrũ eadem ipsa sit porta
interior et exterior sapientibꝰ ⁊ insipientibꝰ
debitor sum. Qui rursũ dicit. Siue mente
excedimꝰ dõ. si ue sobrii sumꝰ uobis. In hoc
enĩ quod contemplando ⁊ loquendo sapi¬

Expanded text:
easdem virtutes ad interiorem intellectum aetereasdem virtutes ad interiorem intellectum aeternae sapientiae perducunt: sed si ipsi exteriores sunt portae, quos accepimus interiores? Si vero ipsi interiores sunt, quos intelligimus exteriores? Qua in re intelligi utiliter potest, quia ipsi nobis exteriores simul et interiores portae sunt. Cum enim adhuc inchoantibus non alta et mystica, sed quaedam quae capi praevalent praedicant, portae exteriores sunt. Cum vero perfectis profunda et mystica loquuntur, portae interiores. Videamus qualiter porta exterior pateat: « Non potui vobis loqui, quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus. Tanquam parvulis in Christo, lac vobis ta interior pateat: Sapientiam loquimur inter perfectos . Videamus utrum ipsa eadem sit porta interior et exterior: Sapientibus et insipientibus debitor sum . Qui rursum dicit: Sive mente excedimus, Deo; sive sobrii sumus, vobis . In hoc enim quod contemplando et loquendo sapi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. his itaq de ex teriori narracione dis¬
cussis. ad spiritalem intellectũ serio re¬
deat. qui tanto esse iam largiente dño fa¬
cilior debet. quanto nos exterioris descrip¬
tionis ignorancia non angustat. Dum

Expanded text:
tur. His itaque de exteriori narratione discussis, ad spiritalem intellectum sermo redeat, qui tanto jam esse, largiente Domino, facilior debet, quanto nos exterioris descriptionis ignorantia non angustat. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
amorẽ. ⁊ quasi foris respiciunt ꝑ simplici¬
tatẽ. Potest ꝑ uestibulũ quod exterius res¬
picit fides inchoanciũ designari. ⁊ ꝑ uesti¬
bulũ quod ÷ interius fides ꝑfectors qui
lam ꝑ eam insignis ac uirtutibus emicant.
Possunt etiam ꝑ uestibulũ interiꝰ precepta
altiora. ꝑ uestibulũ uero quod respieit ex¬
teriꝰ precepta adhuc minuna figurari. Per
uestibulũ uero itur ad gradus ⁊ portam.
quia ꝑ precepta predicationis ꝑtingiturad
uirtutes atq aditũ graciȩ cęlestis Cũ uero

Expanded text:
amorem, et quasi foris respiciunt per simpliciamorem, et quasi foris respiciunt per simplicitatem. 12. Potest per vestibulum quod exterius respicit fides inchoantium designari, et per vestibulum quod est interius fides perfectorum, qui jam per eam in signis et virtutibus emicant. Possunt etiam per vestibulum interius praecepta altiora, per 1397 vestibulum vero quod respicit exterius praecepta adhuc minima figurari. Per vestibulum quippe itur ad gradus et ad portam, quia per praecepta praedicationis pertingitur ad virtutes atque aditum gratiae coelestis. Cum ve
Abbreviated transcription (Latin):
ocꝰtaua ꝑ trinitatẽ credunt. et eandẽ scãm
trinitatẽ unũ dm̃ esse fatentur. Habent
quoq quinq cubitos latitudinẽ qͥa ꝑ uitã
simplicẽ que quinq sensibꝰ ducitur cuxa amo¬
rẽ ꝓximi dilatantur. Et notandũ quia pꝰ¬
quam portarũ uestibula suꝑiꝰ alia dicꝰta sunt.
Postmodũ uestibulũ quod quinq cubitis ha¬
bet latitudinẽ exteriꝰ respicere dicitur. quia
nimirũ sunt auclitores alii qui intellecꝰtũ
interioris uitȩ magis uirtutibus proficien¬
do penetrant. Et sunt quidam simplices
qui bene quidẽ sed uixta sensus corporeos
uiuunt. Unde ⁊ exterius respicere dicuntur.
Quasi enĩ extra respiciunt. quia uixta sen¬
sus corporcos uiuuunt. sed tam̃ ⁊ exteruis
respicientes intus sunt. quia ⁊ si sensus cor¬
poreos intellegendo transcendere nesciunt
fidem tam̃ atq caritatẽ humiliter teneñ.
Et intus ergo sunt in spiritali ędificio per

Expanded text:
octava per Trinitatem credunt, et eamdem sanctam octava per Trinitatem credunt, et eamdem sanctam Trinitatem unum esse Deum fatentur. Habent quoque quinque cubitos in latitudinem: quia per vitam simplicem quae quinque sensibus ducitur, circa amorem proximi dilatantur. Et notandum, quia postquam portarum vestibula superius alia dicta sunt, postmodum vestibulum, quod quinque cubitorum habet in latitudinem, exterius respicere dicitur. Quia nimirum sunt auditores alii, qui intellectum interioris vitae magis virtutibus proficiendo penetrant. Et sunt quidam simplices, qui bene quidem, sed juxta sensus corporeos vivunt. Unde et exterius respicere dicuntur: Quasi enim extra respiciunt, quia juxta sensus corporeos vivunt. Sed tamen et exterius respicientes, intus sunt, quia etsi sensus corporeos intelligendo transcendere nesciunt, fidem tamen atque charitatem humiliter tenent. Et intus ergo sunt in spiritali aedificio per
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o tantũ sperantes sumꝰ. miserabiliores sumꝰ
omibꝰ hõibꝰ. Diuinę aut̃ uirtutis misteria quȩ
cõprehendi non possunt. non intellecꝰtu discri¬
cienda sunt. sed fide ueneranda. Sciendum
itaq nobis quia quicquid racione hõĩs com¬
prehendi potest mirũ iam ẽẽ non potest. S
sola ÷ in miraculis racio potentia facientis.
Ecce dũ de resurrectione carnis loquimur
ab expositionis ordine paululũ digressi sumꝰ.¬
sed ad ea ergo quȩ cȩpimꝰ redeamus. habent
aut̃ interiores portę uestibula iugint ⁊ qͥnq
additur ut ugnti et quinq teneamꝰ. Audi¬
portarũ. ȩternę spei longanimitatẽ tenent.
Ocꝰtauũ diem in trinitatis fidem sustinent. quę
solidantur. Plana sunt uestibula quia humi¬
lia sunt corda auditorũ bonoꝵ. Habent lon¬
gitudinẽ quia inspei ꝑseuerant longanimi¬
tat᷑ẽ. Uiginti quinq cubitis earũ longitu¬
do mensuratur. quia resurrectionẽ carnis in

Expanded text:
Christo tantum sperantes sumus, miserabiliores sumus Christo tantum sperantes sumus, miserabiliores sumus omnibus hominibus . Divinae autem virtutis mysteria quae comprehendi non possunt non intellectu discutienda sunt, sed fide veneranda. Sciendum itaque nobis est quia quidquid ratione hominis comprehendi potest mirum esse jam non potest, sed sola est in miraculis ratio potentia facientis. Ecce dum de resurrectione carnis loquimur, ab expositionis ordine paululum digressi sumus. Ad ea ergo quae coepimus redeamus. 11. Habent autem interiores portae vestibula, quae additur, ut viginti et quinque teneamus. Audiportarum, aeternae spei longanimitatem tenent, octavum diem in Trinitatis fide sustinent: quae solidantur. Plana sunt vestibula: quia humilia sunt corda auditorum bonorum. Habent longitudinem: quia in spei perseverant longanimitate. Viginti et quinque cubitis earum longitudo mensuratur: quia resurrectionem carnis in
Abbreviated transcription (Latin):
uos neruos ⁊ succrescere faciã suꝑ uos carnes
et suꝑ extendã in uobis cutẽ ⁊ dabo uobis sp̃m
et uiuetis. Hinc est quod ꝓpheta alius per
resurrectionẽ dñi humanũ gens uidit in
finẽ suscitari atq ait. Uiuificauit nos post
duos dies in die tercia suscitauit nos et uiue¬
mꝰ in conspectu eiꝰ. Hinc est quod cũ de se

Expanded text:
s nervos, et succrescere faciam super vos carnes, et superextendam in vos cutem, et dabo vobis spiritum, et vivetis . Hinc est quod propheta alius per resurrectionem Domini humanum genus vidit in fine suscitari, atque ait: Vivificabit nos post duos dies, in die tertia suscitabit nos, et vivemus in conspectu ejus . Hin
Abbreviated transcription (Latin):
iargiente dño hodie carita¬
ti ur̃e loquenda sunt lecꝰti¬
one magis indigent quam
expositione. E a enĩ in tribꝰ
portis interioribus replicantur. quȩ scđo
iam uel tercio de exterioribꝰ dicꝰta sunt. Pau¬
ca uero in earũ descriptione ꝑmutantur. un¬
de necesse est ea nos quȩ iam dicꝰta sunt le¬
gendo transcurrere ut quȩ nec dum dicꝰta
sunt licentius possumus enodare. Itaq nẽ

Expanded text:
largiente Domino, hodie charitati vestrae loquenda sunt lectione magis indigent quam expositione. Ea enim in tribus portis interioribus replicantur quae secundo jam, vel tertio de exterioribus dicta sunt. Pauca vero in earum descriptione permutantur. Unde necesse est ea nos quae jam dicta sunt legendo transcurrere, ut ea quae necdum dicta sunt licentius possimus enodare. Itaque nunc
Abbreviated transcription (Latin):
quicũq potuerit hoc prȩsens scłm plene con¬
tẽpnere. ⁊ derelinquensomĩa semet ipsũ dño
holocaustũ dare. ipse iam ꝑfecꝰte nouit ⁊ pec¬
cata oꝑis plangere.⁊ peccata cogitacionis uł
quod non fecit. Qui ⁊ eñi totas dimisit cul¬
pas suas in fletibꝰ iam liberius conspicit. Cũq
eiꝰ mentẽ terrena cura non prępedit. pro
oꝑe simul ⁊ cogitacione plangendo. mentẽ
suam ommpotenti dño. quid aliud quam
holocaustũ dedit: Neq hoc aracione uide¬
tur extraneum quod ꝓpheta cum latus ex¬
terius diceret.⁊ ostium portę nominaret di¬

Expanded text:
quicunque potuerit hoc saeculum praesens plene conquicunque potuerit hoc saeculum praesens plene contemnere, et derelinquens omnia semetipsum Domino holocaustum dare, ipse jam perfecte novit et peccata oon fecit. Qui etenim totum dimisit, culpas suas in fletibus jam liberius conspicit. Cumque ejus mentem terrena cura non praepedit, pro opere simul et cogitatione plangendo mentem suam omnipotenti Domino quid aliud quam holocaustum dedit? 4. Neque hoc a ratione videtur extraneum, quod propheta cum latus exterius diceret, et ostium portae nominaret,
Abbreviated transcription (Latin):
que possidet non potest m̃s discipulus esse. atq
iterum dicit. Qui uult post me uenire ab neget
semet ipsum. Mensȩ ergo interioris portȩ hõ¬
locaustũ habent quia in uirtutibꝰ testam̃ti
noui quasi ꝑ holocaustũ omĩa incendimꝰ quan¬
do om̃ibꝰ quȩ huiꝰ mundi sunt renuntiamus.
Mensȩ uero uestibuli exterioris sacrificium ha¬
bent. sed holocaustũ. non habent. quia precep¬
ta legalia decimas offerri iubent. sed dimuti
omĩa non iubent. De interioris aũt uestibuli
quatuor mensis dr̃ ut immoletur suꝑ eas holo¬
caustũ ⁊ pro peccato ⁊ ꝓ delicto. Hoc ⁊ enim
int̾ peccatũ ⁊ delictũ distat. quod peccatum
est mala facere delictũ uero ẽ bona derelin¬
quere quȩ sumopere sunt tenenda uel certe
peccatũ in oꝑe ÷ delictũ in cogitacione. Rec̃
te gͦ in interioris portȩ quatuor mensis unmo¬
latur holocaustũ ⁊ ꝓ peccato ⁊ ꝓ delic̾to quia

Expanded text:
quae possidet, non potest meus discipulus esse . » Atque quae possidet, non potest meus discipulus esse . » Atque iterum dicit: « Qui vult venire post me, abneget semetipsum . » Mensae ergo interioris portae holocaustum habent, quia in virtutibus Testamenti Novi quasi per holocaustum omnia incendimus, quando omnibus quae hujus mundi sunt renuntiamus. Mensae vero portae exterioris sacrificium habent, sed holocaustum non habent, quia praecepta legalia decimas offerri jubent, sed dimitti omnia non jubent. 3. De interioris autem vestibuli quatuor mensis dicitur: Ut immoletur super eas holocaustum, et pro peccato, et pro delicto. Hoc etenim inter peccatum et delictum distat, quod peccatum est mala facere, delictum vero est bona derelinquere, quae summopere sunt tenenda. Vel certe peccatum in opere est, delictum in cogitatione. Recte ergo in interioris portae quatuor mensis immolatur h
Abbreviated transcription (Latin):
tolerat. quicquid benignitas largiter ministrat
quicquid doctrina salubriter docet. quicquid
ꝓphetia in posterũ prȩmonet. quicquid cir¬
lumcisio ad mandatum exteriꝰ ligauit. quic¬
quid sacrificiũ ex deuocione offerentis egit
in om̃ipotentis dei oculis. hoc ẽẽ uictimã osten¬
dit. In lege enĩ etiam ꝑ carnale sacrificiũ. quid
aliud popłs. nisi deuocionẽ sui cordis unmolabat:
Notandum uero quod quatuor mense ad ho
locaustũ fuisse memorantur. quȩ uidelicet ues¬
tibuli interioris esse ꝑlubentur. ut de reliquis
crificiũ constructȩ fuerant. non ad holocaustũ.
Holocaustũ enĩ sicut precedenti iam locucione
ꝓfessus sum. totũ incensum dicitur. Et lex
quidem dm̃ ac ꝓreimũ diligi. diuina manda¬
ta custodri precepit ab alienarũ rerũ concu¬
piscentia compescit. non cam̃ omĩa dimitti ui¬
bet. In testamento aũt nouo nos ueritas con¬
testatur dicens. Nisi quis renunciauerit om̃ibꝰ

Expanded text:
tolerat, quidquid benignitas largiter ministrat, tolerat, quidquid benignitas largiter ministrat, quidquid doctrina salubriter docet, quidquid prophetia in posterum praemonet, quidquid circumcisio ad mandatum exterius ligavit, quidquid sacrificium ex devotione offerentis egit, in omnipotentis Dei oculis hoc esse victimam ostendit. In lege enim etiam per carnale sacrificium quid aliud populus nisi devotionem sui cordis immolabat? Notandum vero quod quatuor mensae sodelicet vestibuli portae interioris accipimus, ut de reliquis crificium constructae fuerunt, non ad holocaustum. Holocaustum enim, sicut praecedenti jam locutione professus sum , totum incensum dicitur. Et lex quidem Deum ac proximum diligi, divina mandata custodiri praecipit, ab alienarum rerum concupiscentia compescit; non tamen omnia dimitti jubet. In Testamento autem Novo nos Veritas contestat
Abbreviated transcription (Latin):
summopere pacientia. ⁊ benignitas cus¬
todiri. Est enĩ in dilectione dĩ necessa¬
ria fides ⁊ uita. quia uidelicet scriptũ
est. Sine fide impossibile ẽ placere deo
Et rursus scriptũ est. fides sinc oꝑib mertua
est. E st aũt in dilectione ꝓximi nobis pacien¬
tia ⁊ benignitas conseruanda. quia de eadẽ
dilecꝰtione scriptũ est. Caritas paciens ÷ benig¬
na est. Paciens scilicet ut illata a ꝓximis mala
equanimiter portet. benigna aũt ut sua bona
ꝓximis desiderabilit̾ impendat. Habet quoq¬
uestibulũ quod est exteriꝰ udelicet lex duo la¬
tera spiritales patres. ⁊ carnalem populũ in
quib singłis binȩ mense sunt. quia habet in
spiritalib patribꝰ docꝰtrina ⁊ ꝓphetiam. habet
incarnali popło circũcisioñe et sacrificium. In
his itaq ocbo mensis immolatur. quia quiequid
fides credit. quicquid uita in exemplo boni
oꝑis ostendit. quicquid pacientia humiliter

Expanded text:
summopere patientia et benignitas cussummopere patientia et benignitas custodiri. Est enim in dilectione Dei necessaria fides et vita, quia videlicet scriptum est: Sine fide impossibile est placere Deo . Et rursus scriptum est: Fides sine operibus mortua est . Est autem in dilectione proximi nobis patientia et benignitas conservanda, quia de eadem dilectione scriptum est: Charitas patiens est, benigna est . Patiens scilicet, ut illata a proximis mala aequanimiter portet, benigna autem, ut sua bona proximis desiderabiliter impendat. Habet quoque porta exterior, videlicet lex, duo latera, spiritales patres et carnalem populum. In quibus singulis binae mensae sunt, quia habet in spiritalibus patribus doctrinam et prophetiam, habet in carnali populo circumcisionem et sacrificium. In his itaque octo mensis immolatur, quia quidquid fides credit, quidquid vita in exemplo boni operis ostendit, quidquid patientia humiliter