comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pos tolica dilectissimi doctri¬
na nos ãmonet: ut deponentes ueterẽ
hominem cum actib suis. de die in di¬
em scã conuersatione renouenur. Si
enim templum dei sumus et mentiũ
pło. uos enim estis templum dei uiui
multa nobis uigilantia laborandum
est. ut cordis nr̃i receptaculum tanto hi¬
spite non sit indigniun. Et sicut in do¬
mib manufactis laudabili diligent¬
a prouidetur. ut si quid aut infustons
imbrium. aut curbine procellarũ. ud
ipsa fuerit antiquitate corruptum. i
integrum cura restituat: ita iugi opi¬
tet sollicitudie precaueri ne qͥd imnsst
animis incompositum. nequid inue¬
niatur inmundum. Quamuis enim
edificium nr̃m sine oꝑe sui non sub¬
sistat artificis. nec fabrica nrã esse pos¬
sit incolumis nisi ei protectio prefue¬
rit conditoris: tamen quia racionabi¬
les lapides sumus et uiua materies
sic nos auctoris nr̃i extruit manus ut
cum opifice suo etiam his qui repara¬
tur oꝑet᷑. Eratiȩ gͥ dei obedientia se

Expanded text:
postolica, dilectissimi, doctrina nos admonet, ut deponentes veterem hominem cum actibus suis , de die in diem sancta conversatione renovemur. Si enim templum Dei sumus, et mentiumpostolo: Vos estis templum Dei vivi , multa nobis vigilantia laborandum est ut cordis nostri receptaculum tanto hospite non sit indignum. Et sicut in domibus manufactis laudabili diligentia providetur ut si quid aut infusione imbrium, aut turbine procellarum, vel ipsa fuerit antiquitate corruptum, cita in integrum cura restituat; ita jugi oportet sollicitudine praecaveri ne quid in nostris animis incompositum, ne quid inveniatur immundum. Quamvis enim aedificium nostrum sine ope sui non subsistat artificis, nec fabrica nostra possit esse incolumis, nisi ei protectio praefuerit conditoris, tamen quia rationabiles lapides sumus et viva materies, sic nos auctoris nostri exstruxit manus, ut cum opifice suo etiam is qui reparatur, operetur. Gratiae igitur Dei obedientia se
Abbreviated transcription (Latin):
prouincie ut̃ȩ presidebat uteremini:
iunctũ iħm ad pilati iudiciũ deduxi¬
stis: Ut clamorib imꝓbis crepido cogni¬
tore suꝑato. interfectorẽ hominũ elige¬
rftis ad ueniam: et saluatorẽ mundi
peteretis ad penam. Post hanc damp¬
nationẽ xp̃i qua excusata est pilati p̃¬
sidis ignauia magis quam pocestas. qͥ
lotis manib et ore polluto. isdem labiis
iħim misit ad crucẽ quib eum ꝓnun¬
tiauerat innocentẽ: multas illusiones
dño sacerdotalib seruiens oculis licen¬
cia popularis ingessit: et in mansuetu¬
dinẽ euis qui hȩc sponte colerabat. furẽs
turba seuiuit. S quia multũ est dilec¬
cissimi ut omnia hodier nus sermo ꝑ¬
currat: in quartã feriam qua lectio
dñce passionis iterabit᷑. residua diffe¬
rantur. Prestabit enim dñs orantib
uobis ut ipsius dono qđ ꝓmittimus
impleamus: ꝑ xp̃m dnm nr̃m.

Expanded text:
provinciae vestrae praesidebat, uteremini, provinciae vestrae praesidebat, uteremini, vinctum Jesum ad Pilati judicium deduxistis; ut clamoribus improbis trepido cognitore superato, interfectorem hominum eligeretis ad veniam, et Salvatorem mundi peteretis ad poenam. Post hanc damnationem Christi, quam exsecuta est Pilati praesidis magis ignavia quam potestas, qui lotis manibus et ore polluto, iisdem labiis Jesum misit ad crucem, quibus eum pronuntiaverat innocentem, multas illusiones Domino, sacerdotalibus serviens oculis, licentia popularis ingessit: et in mansuetudinem ejus qui haec sponte tolerabat, furens turba saevivit. Sed quia multum est, dilectissimi, ut omnia hodiernus sermo percurrat, in quartam feriam, qua lectio Dominicae Passionis iterabitur, residua differantur. Praestabit enim Dominus, orantibus vobis, ut ipsius dono, quod promittimus impleamus: per Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
ret ac diceret. Quid habes petre: Quid
reuertere. in me confide. me sequere: mee
passionis hoc tempus est: nondũ cui ue¬
nit hora supplicu. Quid metuis qdđ al¬
am ipse suꝑabis: Non ce confundat il¬
firmitas quã recepi. Ego de cuo fui fe¬
pidus: tu de meo esto securus. Mane
autẽ facto. consiliũ inierunt omnes
principes sacerdocum et seniores popłi
aduersus ihm: ut cum morti tracdent.
hoc mane iudei non ortus uobis lucis
contigit. s occasus. Noc ur̃is ocłis solitꝰ
dies produt: s impus mentib nox tetrȩ
cecitatis incubuit. Hoc mane. uobis tẽ¬
plum et altaria diruit: legem et pro¬
pħas ademit. Regnũ et sacerdocium
sustulit: in luctum ȩternũ omnia festa
conuertit. In istis enim insanũ cruen¬
tumq consilium. tauri pingues. uitu¬
li multi. frementes bestiȩ. canes rabidi:
ut morti auctorẽ uitȩ et dnm głe trade¬
retis. Et tamquã extenuanda esset ur̃i
furoris inmanitas. si eius sententia qui

Expanded text:
ret ac diceret: Quo abis, Petre? quid ret ac diceret: Quo abis, Petre? quid convertere, in me confide, me sequere: meae passionis hoc tempus est, nondum tui venit hora supplicii. Quid metuis, quod etiam ipse superabis? Non te confundat infirmitas, 207 quam recepi. Ego de tuo fui trepidus, tu de meo esto securus. Mane autem facto, consilium inierunt omnes principes sacerdotum et seniores populi adversum Jesum, ut eum morti traderent . Hoc mane, Judaei, non ortus vobis lucis contigit, sed occasus, nec vestris oculis solitus dies prodiit, sed impiis mentibus nox tetrae caecitatis incubuit. Hoc mane vobis templum et altaria diruit, legem et prophetas ademit, regnum et sacerdotium sustulit, in luctum aeternum omnia vobis festa convertit. Inistis enim insanum cruentumque consilium, tauri pingues, vituli multi, frementes bestiae, canes rabidi, ut morti auctorem vitae et Dominum gloriae traderetis: et tamquam extenuanda esset furoris vestri immanitas, si ejus sententia qui
Abbreviated transcription (Latin):
malebat nram reciꝑe formidinẽ. quã
suã exercere potestatẽ. Quantũ autem
uniuersis fidelib hac humilitate colla¬
tũ sit. primus beatissimꝰ petrus apłs
exhortus est: qui cũ illum instantis scui¬
ciȩ uehementior procella turbasset. ad
reparationẽ uigoris celeri mutatione
conuersus est: sumens de exemplo reme¬
diũ. ut cremefactũ repente menbrũ re¬
diret ad sui capitis firmitatẽ. Non e.¬
nim posset dño seruus. et magistro ma¬
ior esse discipłs: qui humanȩ fragilita¬
tis trepidationẽ non uinceret. nisi iue¬
tor cinioris ante cimuisset. Respexit gͥ
dñs petrii. Et inter calũpnias sacerdo¬
tũ. inter falsitates cestium. inter ceden¬
tium et conspuentiũ inuirias consti¬
tutus: illis curbatũ discipłin conuentt
ocłis. quib eũ preuiderat esse turban¬
dũ. Et in illum ingressa est. ueritatis in¬
spectio. ubi erat cordis facienda correc¬
tio. Quasi quedam illi uox dñi insona¬

Expanded text:
malebat nostram recipere formidinem quam malebat nostram recipere formidinem quam suam exercere potestatem. CAP. V. Quantum autem universis fidelibus hac humilitate collatum sit, primus beatissimus apostolus Petrus expertus est , qui, cum illum instantis saevitiae vehementior procella turbasset, ad reparationem vigoris celeri mutatione conversus est, sumens de exemplo remedium, ut tremefactum repente membrum rediret ad sui capitis firmitatem. Non enim posset domino servus, et magistro major esse discipulus , qui humanae fragilitatis trepidationem non vinceret, nisi victor mortis ante timuisset. Respexit ergo Dominus Petrum , et inter calumnias sacerdotum, inter falsitates testium, inter caedentium et conspuentium injurias constitutus, illis turbatum discipulum convenit oculis, quibus eum praeviderat esse turbandum: et in illum ingressa est veritatis inspectio, ubi erat cordis facienda correctio; quasi quaedam illic vox Domini insona
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c gerenda predixerat. cunc aꝑientur
ocłi cecorũ et aures surdorũ audient.
tunc saliec claudus ut ceriuis. et pla¬
na crit lingua mutorũ: sciens cħe ad¬
esse iam tempus gloriose passionis im¬
plende. tristis est inquit anima mea
usq ad mortẽ. Et iterum. Pater si fieri
pocest: transeat a me calix iste. Quib
uerbis quandam formidinẽ ꝓficenti¬
b. nr̃e infirmitatis affectus participã¬
do curabat: et penalis exꝑientiȩ metũ
subeundo. pellebat. In nobis gͦ dñs no¬
stro pauore trepidabat: ut susceptionẽ
nrẽ infirmitatis in dueret. et nr̃am in-¬
constantiam suȩ uirtutis soliditate
uestiret. Uenerat eium in hunc mun¬
dum diues et misericors negociator ce¬
li: et cõmutatione mirabili inierat sa
sua tribuens. Pro contumeliis hono¬
res: pro dolorib salutẽ: pro morte dans
uitã. Et cui ad exterminationẽ ꝑse¬
quentium. poterant plusquã duode¬
cim milia angłicarum seruire legionũ:

Expanded text:
spiritus gerenda praedixerat: Tunc aperientur spiritus gerenda praedixerat: Tunc aperientur oculi caecorum, et aures surdorum audient; tunc saliet claudus ut cervus, et plana erit lingua mutorum ; sciens Jesus adesse jam tempus gloriosae Passionis implendae, Tristis est, inquit, anima mea usque ad mortem : et iterum: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Quibus verbis quamdam formidinem profitentibus, nostrae infirmitatis 206 affectus participando curabat, et poenalis experientiae metum subeundo penebat. In nobis ergo Dominus nostro pavore trepidabat, ut susceptionem nostrae infirmitatis indueret, et nostram inconstantiam suae virtutis soliditate vestiret. Venerat enim in hunc mundum dives atque misericors negotiator e coelis, et commutatione mirabili inierat comsua tribuens, pro contumeliis honorem, pro doloribus salutem, pro morte dans vitam; et cui ad exterminationem persequentium poterant plusquam duodecim millia angelicarum servire legionum ,
Abbreviated transcription (Latin):
conscientiam tuã cot dñi miracula.
cot dona corquerent: illa saltim te a
precipitio tuo sacramenta reuocassent.
que paschali cena.iam de ꝑfidia tua
signo diuine scientiȩ detectus acceꝑas
Cur de eius bonitate diffidis. qui ce
a corporis et sanguinis sui cõmunione
non reppulit: qui tͥ ad cõprehendendã
se cii turbis et armatorũ cohorte ueni¬
enti. pacis osculum non negauit: S
homo inconuertibilis. sp̃c uadens et
non reuertens. cordis tui socutus es ra¬
biem: et stante diabolo ad extris tui. ini¬
quitatẽ quam in scõrum omniũ arma¬
ueras caput. in tuũ uerticem retorsisti:
ut qr facinus tuum. omnẽ mensuram
ultionis excesserat: te haberet impietas
tua udicem. te pateretꝰ cua pena car¬
nificem. Cum gͥ deus esset in xp̃o mũ¬
dum reconcilians sibi. et creaturã ad
conditoris sui imaginẽ reformandam
creator ipse gestaret: ꝑ actis miraculis
oꝑm diuinorũ. quȩ prophicus olim

Expanded text:
conscientiam tuam tot Domini miracula, conscientiam tuam tot Domini miracula, tot dona torquerent, illa saltem te a praecipitio tuo sacramenta revocassent, quae in paschali coena jam de perfidia tua signo divinae scientiae detectus, acceperas. Cur de ejus bonitate diffidis, qui te a corporis et sanguinis sui communione non repulit, qui tibi ad comprehendendum se cum turbis et armatorum cohorte venienti pacis osculum non negavit ? Sed homo inconvertibilis, spiritus vadens et non revertens , cordis tui secutus es rabiem, et stante diabolo a dextris tuis , iniquitatem, quam in sanctorum omnium armaveras caput, in tuum verticem retorsisti: ut quia facinus tuum omnem mensuram ultionis etua judicem, te pateretur tua poena carnificem. Cum igitur Deus esset in Christo mundum reconcilians sibi, et creaturam ad conditoris sui imaginem reformandam Creator ipse gestaret, operum divinorum, quae propheticus olim
Abbreviated transcription (Latin):
miracłis: altud succumbit iniuruis.
alliud ab equalitate puaterne głe non
recedit: hoc naturam nr̃i generis non
relinquit. Ueruntamen ipsa receptio
passionũ. non ita est affectioni nr̃ȩ hu¬
militatis exposita: ut a pocentia sit di¬
uinitatis abiuncta. Quicqͥd dño il¬
lusionis et contumeliȩ. quicqͥd uexa¬
tionis et penȩ intulit furor impiorum:
non de necessitate toleratum. s de uo¬
luntate susceptũ est. Uenit enĩ filius
hominis querere. et saluare qđ ꝑierat.
Et sic ad omniũ redemptionẽ utebat᷑
malicia ꝑsequentiũ: ut in mortis eiꝰ
resurrectionisq sacram̃to. etiã interfe¬
ctores sui possent salui esse si crederent
Unde scelestior omnib: uida et infeli¬
cior extitisti: quem non penitentia re¬
uocauit ad dñmꝰ s desꝑatio traxit ad
laqueum. Expectasses consũmationẽ
criminis tui: et donec sanguis xp̃i ꝓ
omnib peccatorib funderetur. infor¬
mis leti suspendiũ distulisses. Cumq

Expanded text:
miraculis, aliud succumbit injuriis. miraculis, aliud succumbit injuriis. Illud ab aequalitate paternae gloriae non recedit, hoc naturam nostri generis non relinquit. Verumtamen etiam ipsa receptio passionum non ita est affectioni nostrae humilitatis exposita, ut a potentia sit Divinitatis abjuncta. Quidquid Domino illusionis et contumeliae, quidquid vexationis et poenae furor intulit impiorum, non de necessitate toleratum, sed de voluntate susceptum est: Venit enim Filius hominis quaerere et salvare quod perierat ; et sic ad 205 omnium redemptionem utebatur malitia persequentium, ut in mortis ejus resurrectionisque sacramento, etiam interfectores sui possent salvi esse, si crederent. CAP. III. Unde scelestior omnibus, Juda, et infelicior exstitisti, quem non poenitentia revocavit ad Dominum, sed desperatio traxit ad laqueum. Exspectasses consummationem criminis tui, et donec sanguis Christi pro omnibus peccatoribus funderetur, informis lethi suspendium distulisses. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ illum sine hoc qd homo est. nec ho¬
minẽ sine hoc liceat cogitare qđ ds est.
Expͥmit quidẽ sub distinctis actionib
ueritatẽ suã utraq natura: s neutra
se ab alterius conexione disiungit. Ni¬
chil ibi ab inuicem uacat. Tota est in ma¬
iestate humilitas: tota in humilitate
maiestas. Nec infert unitas confusio¬
nẽ: nec dirimit propͥetas unitatẽ. Ali¬
ud est passibile: aliud inuiolabile. Et
camen eiusdem est contumelia: cuius
e gła. Ipse est in infirmitate: qui et in
uirtute. Idem mortis capax: et idẽ uic¬
tor est mortis. Suscepit gͦ cotũ hominẽ.
ãs: e ita se illi. atq illum sibi. miscłie
et potestatis racione conseruit. ut utͣq
alteri natura messet: et neutra in alte
nrãm ante scła eterna dispositi. nec si
agit utraq forma cũ alterius cõmu¬
nione quod proyͥum est: uerbo scilicet
opante qđ uerbi est. et carne exequen¬
te qđ carnis est. Unum horũ coruscat

Expanded text:
Deum illum sine hoc quod homo est, nec hoDeum illum sine hoc quod homo est, nec hominem sine hoc liceat cogitare quod Deus est. Exprimit quidem sub distinctis actionibus veritatem suam utraque natura, sed neutra se ab alterius connexione disjungit. Nihil ibi ab invicem vacat, tota est in majestate humilitas, tota in humilitate majestas; nec infert unitas confusionem, nec dirimit proprietas unitatem. Aliud est passibile, aliud inviolabile; et tamen ejusdem est contumelia, cujus et gloria. Ipse est in infirmitate qui et in virtute; idem mortis capax, et idem victor est mortis. Suscepit ergo totum hominem Deus, et ita se illi, atque illum sibi misericordiae et potestatis ratione conseruit, ut utraque alteri natura inesset, et neutra in alternostram ante saecula aeterna dispositi, nec sinagit utraque forma cum alterius communione, quod proprium est, Verbo scilicet operante quod Verbi est, et carne exsequente quod carnis est. Unum horum coruscat
Abbreviated transcription (Latin):
Nter omnia dilectissimi oꝑa miscdie
dei. quȩ abinicio saluti sunt impen¬
sa mortalium: nichil est mirabilius.
nichilq sublimius. quã quod ꝓ mun¬
do crucifixus est xp̃e. Hinc enĩ sacram̃¬
to. uniuersa pircedentiũ scłorũ miste¬
ria seruierunt. et quicquid hostiarĩ
differentiis. in propħicis signis. et lega¬
lib institutis. sacra dispensatione ua¬
riatum est: hoc prenuntiauit dispo¬
sitũ: Hoc promisit implendum: ut
nunc imaginib figurisq cessantib
hoc prosit credere iam effectũ: qđ an¬
tea ꝓfuit credidisse faciendũ. In om¬
nib gͥ dilectissimi. quȩ ad dnĩ nr̃i l¬
xp̃i ꝑtinent passionẽ. hoc catholiall¬
des tradit hoc exigit. ut in redẽpte cil¬
nr̃m duas nouerimus conuenisse na¬
turas: et manentib propͥetatib suis tã¬
cam factam uintatem utriusq substã¬
ciȩ: ut ab illo tempore quo sic̃ humani
generis causa poscebat. in beate uirginis¬
utero utero uerbum caro factũ est: nec

Expanded text:
nter omnia, dilectissimi, opera misericordiae Dei quae ab initio saluti sunt 204 impensa mortalium, nihil est mirabilius, nihilque sublimius, quam quod pro mundo crucifixus est Christus. Huic enim sacramento universa praecedentium saeculorum mysteria servierunt, et quidquid in hostiarum differentiis, in propheticis signis et legalibus institutis sacra dispensatione variatum est, hoc praenuntiavit dispositum, hoc promisit implendum: ut nunc imaginibus figurisque cessantibus hoc prosit credere jam effectum, quod antea profuit credidisse faciendum. In omnibus igitur, dilectissimi, quae ad Domini pertinent passionem, hoc catholica fides tradit, hoc exigit, ut in Redemptorem nostrum duas noverimus convenisse naturas, et manentibus proprietatibus suis, tantam factam unitatem utriusque substantiae, ut ab illo tempore quo sicut humani generis causa poscebat, in beatae Virginis utero Verbum caro factum est , nec
Abbreviated transcription (Latin):
ricationis pacta disrumpit. Ipsum au¬
dite qui uiam aꝑit ad celum: et ꝑ crucis
supplicium gradus uobis ascensionis pa-¬
rat ad regnum. Quid trepidatis redimi:
quid pauetis sc̃i liberari: Fat quod me
uolente uult xp̃c: abicite carnalẽ for-¬
midinẽ: et fideli uos armate constan¬
cia. Indignun est ut in saluatoris passi-¬
one timeatis: quod ipsius munere nec in
ad illorum tantum utilitatem dicta st̃.
qui ea ꝓpriis aurib audierunt: s in illis
trib apłis uniuersa ȩccła didicit. qͥcqͥd
corum et aspectus uidit et auditus ac¬
cepit. Confirmetur gͦ scđm predicationẽ
sacratissimi euangłii omnium fides:
nemo de xp̃i cruce ꝑ quã mundus re¬
demptus est erubescat. Nec ideo quisꝙͣ
aut pati pro iusticia timeat. aut de ꝓ¬
missorũ retribucione diffidat: quia ꝑ
laborẽ ad requiem. et ꝑ mortem transit᷑
ad uitam: cum omnem infirmitatẽ nr̃e
humilitatis ille susceꝑit: in quo si in conti¬

Expanded text:
ricationis pacta dirumpit. Ipsum auricationis pacta dirumpit. Ipsum audite, qui viam aperit ad coelum, et per crucis supplicium gradus vobis ascensionis parat ad regnum. Quid trepidatis redimi? quid pavetis saucii liberari? Fiat quod me volente vult Christus. Abjicite carnalem formidinem, et fideli vos armate constantia: indignum est enim, ut in Salvatoris passione timeatis, quod ipsius munere nec in ad illorum tantum utilitatem dicta sunt, qui ea propriis auribus audierunt, sed in illis tribus apostolis universa Ecclesia didicit quidquid eorum et aspectus vidit et auditus accepit. Confirmetur ergo secundum praedicationem sacratissimi Evangelii omnium fides, et nemo de Christi cruce, per quam mundus redemptus est, erubescat. Nec ideo quisquam aut pati pro justitia timeat, aut de promissorum retributione diffidat, quia per laborem ad requiem, et per mortem transitur ad vitam: cum omnem humilitatis nostrae infirmitatem ille susceperit, in quo si in confe
Abbreviated transcription (Latin):
different̾ oꝑat᷑. Inpatre enim ẽ filiꝰ
et infilio pat̾: nec umiquam unitas
nr̃a diuidit᷑. Et cum alius egosim
qui genui. alius ille quem ge nui:
non aliud tamen de illo uobis cogitare
fas est. quam de me sentire possibile est.
Hic est filius meus qui eam quã mecũ
habet equalitatẽ non rapina appeciit.
nec usurpatione presumpsit: s manens
informa głe mee. ut ad reparandum ge¬
nus humanum. exequeretur cõmune
consilium. usq ad formam seruilem in¬
clinauit incõnuitabilem deitatẽ. Nunc
gͦ in quo mͥ ꝑ omnia bene cõplaceo. et
cuius predicatione manifestor. cuius
humilitate clarificor. incunctanter au¬
dite: quia ipse est ueritas et uita: ipse
uirtus mea atq sapientia. Ipsum audi¬
te quem legis misteria prenunciauert̃:
quem propharum ora cecinerunt. Ipsũ
audite qui mundum sanguine suo re¬
dimit: qui diabolum ligat et uasa ei us
rapit: qui peccati cirographũ et preua¬

Expanded text:
differenter operatur. In Patre enim est Filius, differenter operatur. In Patre enim est Filius, et in Filio Pater , nec umquam unitas nostra dividitur. Et cum alius ego sim qui genui, alius ille quem genui, non aliud tamen de illo vobis cogitare fas est, quam de me sentire possibile est. Hic est Filius meus, qui eam quam mecum habet aequalitatem non rapina appetiit , nec usurpatione praesumpsit; sed manens in forma gloriae meae, ut ad reparandum genus humanum exsequeretur commune consilium, usque ad formam servilem inclinavit incommutabilem Deitatem. C in quo mihi per omnia 197 bene complaceo, et cujus praedicatione manifestor, cujus humilitate clarificor, incunctanter audite: quia ipse est veritas et vita, ipse virtus mea atque sapientia. Ipsum audite, quem legis mysteria praenuntiaverunt, quem prophetarum ora cecinerunt. Ipsum audite, qui sanguine suo mundum redimit, qui diabolum ligat, et vasa ejus rapit, qui peccati chirographum et praeva
Abbreviated transcription (Latin):
utruisq intellexerunt deitatẽ. Et qͥa
in fide non erat hesitacio: non fuit in ti¬
more discretio. Latum gͦ illud et mul¬
tiplex testimoniũ fuit: et plus in uer¬
borum uirtute. quam sono uocis audi¬
tum est. Dicente enĩ patre hic ẽ filius
meus dilectus in quo in bene cõplacui
ipsum audite: nonne eui denter auditũ
est hic est filius meus. cui ex me et mecũ
esse sine tempoie est. Quia nec genitor
genito prior: nec genitus es: genitore po¬
sterior. Hic est filius meus quẽ ame
non separat deitas:.non diuidit potestas:
non discernit eternitas. Hic est filius
meus non adoptiuus s proprius: non
aliunde creatus s ex me genitus: nec de
alia natura mͥ factus cõparabilis: s de
mea essentia mͥ natus equalis. Hic est
filius meus ꝑ quẽ omnia facta sunt et
sine quo factura est nichil: qui omnia
quȩ facio similit̃ facit.÷ & quicquid
oꝑor inseparabilit̃ mecum atq in¬

Expanded text:
utriusque intellexerunt Deitatem: et quia utriusque intellexerunt Deitatem: et quia in fide non erat haesitatio, non fuit in timore discretio. Latum ergo illud et multiplex testimonium fuit, et plus in verborum virtute quam in sono vocis auditum est. Dicente enim Patre: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ipsum audite; nonne evidenter auditum est: Hic est Filius meus, cui ex me et mecum esse, sine tempore est? Quia nec Genitor Genito prior, nec Genitus est Genitore posterior. Hic est Filius meus, quem a me non separat Deitas, non dividit potestas, non discernit aeternitas. Hic est Filius meus, non adoptivus, sed proprius; non aliunde creatus, sed ex me genitus; nec de alia natura mihi factus comparabilis, sed de mea essentia mihi natus aequalis. Hic est Filius meus, per quem omnia facta sunt, et sine quo factum est nihil : quia omnia quae facio similiter facit, et quidquid operor, inseparabiliter mecum atque in
Abbreviated transcription (Latin):
et exemplo dñi in hoc uocaretur creden¬
tium fides. ut licet non oporteret de bea¬
citudinis ꝓmissionib dubitari: intelli¬
geremus camen inter temptationes istiꝰ
uitȩ prius nobis colerãciam postulandã
esse quam głam: quia tempora patien¬
di non potest felicitas preuenire regnan
di. Adhuc itaq loquente eo. ecce nu¬
bes lucida obumbrauit eos: et eccȩ uor
de nube dicens. Hic est filius meus
dilectus in quo mͥ bene complacui ipsũ
audite. Presens quidem erat in filio
pater: et in illa dñi claritate. quã ad
discipłorum temꝑarat aspectum. non
separabatur ab unigenito genitoris es¬
sentia: s ad cõmendandam ꝓpͥetatem
utriusq ꝑsone. sicut uisui significauit
filium splendor ex corporeᷤ. sic audi¬
tui patrem uox nuntiauit exnube.
Qua uoce accepta discipłi quod infaci¬
en ceciderunt et timu erunt ualde: ñ
de patris tantũ s et de filii maiestate
tremuerunt. Altiore enim sensu. unam

Expanded text:
et exemplo Domini in hoc vocaretur credenet exemplo Domini in hoc vocaretur credentium fides, ut licet non oporteret de beatitudinis promissionibus dubitari, intelligeremus tamen inter tentationes 196 hujus vitae prius nobis tolerantiam postulandam esse quam gloriam: quia tempora patiendi non potest felicitas praevenire regnandi. CAP. VI. Adhuc itaque eo loquente ecce nubes lucida obumbravit eos, et ecce vox de nube dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ipsum audite . Praesens quidem erat in Filio Pater, et in illa Domini claritate, quam ad discipulorum temperarat aspectum, non separabatur ab Unigenito Genitoris essentia; sed ad commendandam proprietatem utriusque personae, sicut visui significavit Filium splendor ex corpore, sic auditui Patrem vox nuntiavit ex nube. Qua voce accepta, discipuli quod in faciem ceciderunt et timuerunt valde, non de Patris tantum, sed et de Filii majestate tremuerunt: altiori enim sensu unam
Abbreviated transcription (Latin):
euangłica doctrina antiquarum pro-¬
testacionum instrumenta concurruit
Astipulantur enĩ sibi inuicẽ utriusq
federis paginȩ: et quem sub uelamine
misteriorum precedentia signa promi¬
serant. manifestũ atq ꝑspicuum. pet¬
sentis głȩ splentor ostendit. Quia sic
ait beatus ioħs. lex ꝑ moy sen data eł
sio figurarum. et legalium racio precepto¬
rum: dum et ueram docet propħiam per
sii presentiam: et possibilia facit manda
sꝑnens et terrena fastidiens. in ȩterno¬
rum desidium quodam mͣtis rapieba¬
tur excessu: et gaudio tocius uisionis
impletus. ibi cum iħu optabat habita¬
re.ubi manifestata eius gla lȩtabatur.
Vnde et ait Dñe bonum est nos hic esse
Siuis faciamus hictria tabernacula:
tͥunum. moy si unum. et helrȩ unũ.
s huic suggestioni dñs non respondit.
significans non quidem imꝓbũ s in¬
ordinatum esse quod cuꝑet. cum salua¬
rimundus nisi xp̃i morte non posset:

Expanded text:
evangelica doctrina, antiquarum proevangelica doctrina, antiquarum protestationum instrumenta concurrunt? Astipulantur enim sibi invicem utriusque foederis paginae; et quem sub velamine mysteriorum praecedentia signa promiserant, manifestum atque perspicuum praesentis gloriae splendor ostendit: quia, sicut ait beatus Joannes, lex per Mosen dmpleta est figurarum et legalium ratio praeceptorum, dum et veram docet prophetiam per sui praesentiam, et possibilia facit mandatspernens et terrena fastidiens, in aeternorum desiderium quodam mentis rapiebatur excessu; et gaudio totius visionis impletus, ibi cum Jesu optabat habitare, ubi manifestata ejus gloria laetabatur; unde et ait: Domine, bonum est nos hic esse: si vis, faciamus hic tria tabernacula, tibi unum, Moysi unum, et Eliae unum . Sed huic suggestioni Dominus non respondit, significans non quidem improbum, sed inordinatum esse quod cuperet; cum salvari mundus nisi Christi morte non posset,
Abbreviated transcription (Latin):
nore prouidentia spes scȩ ȩccłe funda¬
batur: ut totum xp̃i corpus agnosc̾e̾t
quali esset cõmutatione donandum:
et eius sibi honoris consortiũ menbra
promitterent. qui incapite prefulsisset.
De quo idem dñs dixerat cum de aduen¬
tus sui maiestate loqueretur. tunc ius¬
ti fulgebunt sicut sol in regno patris
sui: protestante hoc ipsum beato paulo
apło et dicente. Existimo eium quod non
sunt condigne passiones huius tempo¬
ris: ad futuram głam quȩ reuelabitur
innobis. Et iterum. Mortui enimestis.
tiam prouehendis. alia quoq in illo
miraculo accessit instructio. Moy ses
enim et helyas. lex scilicet et propħȩ ap¬
paruerunt cum dño loquentes: ut ue¬
rissime in illa quinq uirorum presen¬
tia compleretur quod dictum est. in
duob uel trib testib stabit omne uer¬
bum. Quid hoc stabilius qͥd firmius
uerbo. in ciuius predicatione ueteris ac
noui testamenti concunt tuba: et cum

Expanded text:
nore providentia spes sanctae Ecclesiae fundanore providentia spes sanctae Ecclesiae fundabatur, ut totum corpus Christi agnosceret quali esset commutatione donandum, et ejus sibi honoris consortium 195 membra promitterent, qui in capite praefulsisset. De quo idem Dominus dixerat, cum de adventus sui majestate loqueretur: Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui ; protestante hoc ipsum beato Paulo apostolo, et dicente: Existimo enim quod non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis ; et iterum: Mortui enim estis,tiam provehendis, alia quoque in illo miraculo accessit instructio. Moses enim et Elias, lex scilicet et prophetae, apparuerunt cum Domino loquentes: ut verissime in illa quinque virorum praesentia compleretur quod dictum est: In duobus vel tribus testibus stat omne verbum . Quid hoc stabilius, quid firmius verbo, in cujus praedicatione veteris et novi Testamenti concinit tuba, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
ris quo diuinitas tegebatur potenciã
nesciebant. Et ideo proprie signanter¬
q promiserat. quosdam de astantib
discipłis non prius gustare mortem ꝗͣ
iuderent filium hominis uenientem
in regno suo. id est in regia claritate. ꝙͣ
specialiter ad naturã suscepti hominis
ꝑtinentẽ. his trib uiris uoluit esse con¬
spicuam. Nam illam ipsius deitatis
ineffabilem et inaccessibisẽ uisionem.
que in eternam uitam mundis cordis
seruatur: nullomͦ mortali adhuc car¬
głam suam. et cõmunem illam cum
ceteris corporis forman. tanto splen¬
dore clarificat: ut et facies eius solis
fulgoris similis. et uestitus. candori ni¬
uium esset equalis. In qua transfigu¬
ratione illud quidem principaliter
agebatur. ut de cordib discipłorum
crucis scandalum colleretur: nec contur¬
baret eorum fidem uoluntarie humili¬
tas passionis: quib reuelata esset abscon¬
dite excellentia dignitatis. S non mi¬

Expanded text:
ris, quo Divinitas tegebatur, potentiam ris, quo Divinitas tegebatur, potentiam nesciebant. Et ideo proprie signanterque promiserat quosdam de astantibus discipulis non prius gustare mortem, quam viderent Filium hominis venientem in regno suo , id est in regia claritate, quam specialiter ad naturam suscepti hominis pertinentem, his tribus viris voluit esse conspicuam. Nam illam ipsius Deitatis ineffabilem et inaccessibilem visionem, quae in aeternam vitam mundis corde servatur, nullo modo mortali adhuc cargloriam suam, et communem illam cum caeteris corporis formam tanto splendore clarificat, ut et facies ejus solis fulgori similis, et vestitus candori nivium esset aequalis . In qua transfiguratione illud quidem principaliter agebatur, ut de cordibus discipulorum crucis scandalum tolleretur; nec conturbaret eorum fidem voluntariae humilitas passionis, quibus revelata esset absconditae excellentia dignitatis. Sed non mi
Abbreviated transcription (Latin):
libero fastidio respuisset: benigna
ab iħu increpatione correptus. et ad
cupiditatem participantde cum eo pas¬
sionis animatus est. Subsequens enĩ
exhortacio saluatoris hoc inspirauit
hoc docuit. ut uolentes eum sequi ne¬
garent se sibi: et prospe eternorum le¬
uissimũ ducerent temporaliũ detri¬
mentum: quia is denũi animam suã saluã
faceret. qui eam pro xp̃o ꝑdere non
timeret. Ut gͦ felicis istam constanci.¬
e fortitudinẽ. toto apłi corde conciꝑent.
et nichil de suscipiende crucis asꝑita¬
te trepidarent: ut de supplicio xp̃i ñ
crubescerent. nec pudendam sibi eam
patientiam crederent. quȩ sic subitu¬
ra erat seuiciam passionis ut non a¬
mitteret głam potestatis: assumpsit
ihe petrum et iacobum et frẽm eius io¬
hannem: et concenso cum eis seorsum mõ¬
te precelso. claritatem illis suȩ głe demõ¬
strauit. Quia licet intellexissent in eo
maiestatem dei: ipsius tamen corpo¬

Expanded text:
libero fastidio respuisset, benigna libero fastidio respuisset, benigna a Jesu increpatione correptus, et ad cupiditatem participandae cum eo passionis animatus est. Subsequens enim exhortatio Salvatoris hoc inspiravit, hoc docuit, ut volentes eum sequi, negarent se sibi, et pro spe aeternorum levissimum ducerent temporalium detrimentum: quia is demum animam suam salvam faceret, qui eam pro Christo perdere non timeret . Ut ergo istam felicis constantiae fortitudinem toto apostoli corde conciperent, et nihil de suscipiendae crucis asperitate trepidarent, ut de supplicio Christi non erubescerent, nec pudendam sibi eam patientiam crederent, quae sic subitura erat saevitiam passionis, ut non amitteret gloriam potestatis: Assumpsit Jesus Petrum, et Jacobum, et fratrem ejus Joannem , et conscenso cum eis seorsum monte praecelso, claritatem illis suae gloriae demonstravit: quia licet intellexissent in eo majestatem Dei, ipsius tamen corpo
Abbreviated transcription (Latin):
cuit. ut beatitudinis felicitate donatꝰ
sacrã inuiolabilis petrȩ acciꝑet firmita¬
tẽ. supra quã fundam̃ta ęccłia portis
inferni & mortis legibꝰ p̃ualeret: nec in
soluendis aut ligandis quoꝵq causis.
aliud ra tũ eẽt mn cęlo quã qd̾ petri se¬
date intelligentiȩ celsitudo. instruenda
erat de inferioris substantiȩ sacram̃to:
ne aplica fides ad głam confitendȩ in
xp̃o deitatis euecta. infirmitatis nr̃ȩ re¬
ceptionem indignam impassibili deo atq
incongruam iudicaret: et ita iam in
ipso humanã crederet głificatam. ẽẽ. na¬
turam: ut nec supplicio posset affici. nec
morte dissolui. Et ideo dicente dño qdđ
oporteret eum ire iherosolimam et mul¬
ta pati a seniorib et scribis. ac principi¬
b sacerdotum et occidi et tercia die re¬
surgere: cumbeatus petrus qui suꝑno
illustratus lumine de ardentissima fi¬
lii dei confessione feruebat. contumeli
as illusionum et crudelissime mortis
opprobrium. religioso ut putabat et

Expanded text:
tudinis felicitate donatus sacram inviolabilis petrae acciperet firmitatem, super quam fundata Ecclesia portis inferi et mortis legibus praevaleret, nec in solvendis aut ligandis quorumcumque causis aliud ratum esset in coelis quam quod Petri sedatae intelligentiae celsitudo instruenda erat de inferioris substantiae sacramento, ne apostolica fides ad gloriam confitendae in Christo Deitatis evecta, infirmitatis nostrae receptionem indignam impassibili Deo atque incongruam judicaret, et ita jam in ipso humanam crederet glorificatam esse naturam, ut nec supplicio posset affici, nec morte dissolvi. Et ideo dicente Domino quod oporteret eum ire Jerosolymam, et multa pati a senioribus et scribis ac principibus sacerdotum, et occidi, et tertia die resurgere , cum beatus Petrus, qui superno illustratus lumine, de ardentissima Filii Dei confessione fervebat, contumelias 194 illusionum et crudelissimae mortis opprobrium religioso, ut putabat, et
Abbreviated transcription (Latin):
tamen dñm confitetur et regem. quẽ
indet supplicii sui esse consortem Inde
gͦ oriebatur hoc donum: unde accepit
fides ipsa responsum. Ait enuim ihe
Amen dico tibi hodie mecum cris in
paradiso. Excedit humanã conditio¬
nem ista promissio: nec tam de ligno
crucis quam de throno editꝰ potestatis.
Ab illa altitudine preniũ fidei dat᷑:
in qua cirographũ humane trangres¬
sionis aboletur. Quia se a forma ser¬
ui dei forma non diriit. dum etiã
inter ipsa supplicia propͥetatem uni¬
tatemq suam seruauit. et deitas in¬
iuolabilis et natura passibilis: adici¬

Expanded text:
tamen Dominum confitetur et Regem, quem tamen Dominum confitetur et Regem, quem videt supplicii sui esse consortem. Inde ergo oriebatur hoc donum, unde accepit fides ipsa responsum; ait enim ei Jesus: Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso . Excedit humanam conditionem ista promissio; nec tam de ligno crucis quam de throno editur potestatis. Ab illa altitudine praemium fidei datur, in qua chirographum humanae transgressionis aboletur: quia se a forma servi Dei forma non dirimit, dum etiam inter ipsa supplicia proprietatem unitatemque suam servavit et Deitas inviolabilis, et natura passibilis. C
Abbreviated transcription (Latin):
facultati. Post illua gͦ impium uide
detestandumq cõmercium quo ab eo
uideis ꝑsequentib mundi redemptor
est draditus. post illas sacrilegas illusio¬
NeS ancer quas usq adlocũ pene eius
uansuetudo ꝑducta est. crucifixi sunt
cum eo statutis utrimq patibulis latro¬
nes duo: quorũ unus ad id usq tempo¬
ris par similisq consorti: insidiator ui¬
arum. et saluti hominũ semꝑ infestus.
usq ad crẽcẽ reus fit xp̃i repence confes¬
sorꝰ et inter illos acerrimos corporis ani¬
miq cruciatus. quos simul. et iustan¬
cia et cdiffutultas mortis augebat. mira
conuersatione mutatus. memento in¬
quit mei dñe cum ueneris in regnum
tuum. Quȩ istam fidem exhortacio ꝑ¬
suasit: que doctrina imbuit. quis p̃¬
dicator accendit: Non uidebat prius
acta miracula: cessauerat tunc languẽ¬
tium curatio: cecorum illuminatio.
uiuicacatio mortuorum: ea ipsa que
mor erant geraenda non aderant: et

Expanded text:
facultati. Post illud ergo impium Judae facultati. Post illud ergo impium Judae detestandumque commercium, quo ab eo, Judaeis persequentibus, mundi Redemptor est traditus, post illas sacrilegas illusiones, inter quas usque ad locum poenae ejus mansuetudo perducta est, crucifixi cum eo sunt, statutis utrinque patibulis, latrones duo: quorum unus ad id usque temporis par similisque consorti, insidiator viarum et saluti hominum semper infestus, usque ad crucem reus, fit Christi repente confessor; et inter illos acerrimos corporis animique cruciatus, quos simul et instantia et difficultas mortis augebat, mira conversione mutatus, Memento, inquit, mei, Domine, dum veneris in regnum tuum . Quae istam fidem exhortatio persuasit? quae doctrina imbuit? quis praedicator accendit? Non viderat prius acta miracula, cessaverat tunc languentium curatio, caecorum illuminatio, vivificatio mortuorum, ea ipsa quae mox erant gerenda, non aderant; et
Abbreviated transcription (Latin):
unt quid faciunt. Quod remedium nec
te uida transiret. si ad eam penitentiam
confugisses quȩ ce reuocaret ad xp̃m. ñ oue
instigaret in laqueum. Dicendo autem
peccaui cradens sanguinem iustũ. in im¬
pietatis tue ꝑfidia ꝑstitisti: qui iħm non
đm dei filium. s nr̃e tantũ modo conditi¬
onis hominẽ. etiam inter extremum mor¬
tis cue ꝑicłm credidisti. Cuius flexisses
miscđiam: si eius oinmipotentiã non ne¬
b urĩs insinuata sufficiant: ne fastidiũ
de prolixitate subrepat. Que autẽ dest̃
plenitudini. quarta feria auxiliante
dño reddenda ꝓmittimus: qm̃ qui de¬
dit quod locuti sumꝰ. dabit sicut credi¬
xigit fides dilectissimi ait partẽ
sermonis quam dediũ passione
promisimꝰ. codem uobis uobis auxilian¬
te reddamus: in quo nos orationib urĩs
non ambigimus adiuuari. Ad cõnune
enim ꝑtinet lucrum. si potueritis me
habere deuotum: quia ur̃e impendit᷑
edificationi. quicquid nr̃ẽ tribuitur

Expanded text:
unt quid faciunt . Quod remedium nec unt quid faciunt . Quod remedium nec te, Juda, transiret, si ad eam poenitentiam confugisses quae te revocaret ad Christum, non quae instigaret ad laqueum. Dicendo autem: Peccavi tradens sanguinem justum , in impietatis tuae perfidia perstitisti, qui Jesum non Deum Dei Filium, sed nostrae tantummodo conditionis hominem, etiam inter extrema mortis tuae pericula credidisti, cujus flexisses misericordiam, si ejus omnipotentiam non nevestris insinuata sufficiant, ne fastidium de prolixitate subrepat. Quae autem desunt plenitudini, quarta feria auxiliante Domino reddenda promittimus: quoniam qui dedit quod locuti sumus, dabit, sicut credixigit fides, dilectissimi, ut partem sermonis quam de Domini Passione promisimus, eodem nobis auxiliante reddamus: 202 in quo nos orationibus vestris non ambigimus adjuvari. Ad commune enim pertinet lucrum, si potueritis me habere devotum: quia vestrae impenditur aedificationi quidquid nostrae tribuitur
Abbreviated transcription (Latin):
niat quod ipse formauerat: nec tarde
caro sequitur eius imꝑium. cuius erat
oꝑa uirtutem: s quod dñs maiestatis su¬
e pocentiam conprimit. et uim in se ꝑ¬
secutoris admittit: ex illa est uoluntate
qua dilexit nos. et tradidit semetipsum
pro nobis: cooꝑante in hoc ipsũ patre qui
filio ꝓpͥo non peꝑcit. s pro nobis om̃ib:¬
tradidit eum. Una est patris et filii uo.¬
luntas: ut est una diuinitas. De cuius
dispositionis effectu: nichil uobis ui¬
dei gr̃ȩ. nichil tͥ uida debemus. Salua¬
b impietas ura seruiuit: et ꝑtios factũ
est quicqͥd manus dei et consiliũ dacie¬
uerunt fieri. Mors gͥ xp̃i nos liberã.
uos accusat. Merito soli non habetis. ql
omnib perire uoluistis. Et tamen can¬
ta est nr̃i bonitas redemptoris. ut etiam
uos possitis consequi ueniam. si xp̃mdi
filiũ confitendo. illã parricidalem mad¬
liciã relinquatis. Non frustra dñs il
cruce orauit: pater dimitte illis quia nesci¬

Expanded text:
rmat quod ipse formaverat: nec tarde rmat quod ipse formaverat: nec tarde caro sequitur ejus imperium, cujus erat opera virtutem. Sed quod Dominus majestatis suae potentiam comprimit, et vim in se persecutoris admittit, ex illa est voluntate qua dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis, cooperante in hoc ipsum Patre, qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis tradidit illum. Una est enim Patris et Filii voluntas ut est una divinitas, de cujus dispositionis effectu nihil vobis, Judaei, gratiae, nihil tibi, Juda, debemus. Salvabus impietas vestra servivit, et per vos factum est quidquid manus Dei et consilium decreverunt fieri. Mors igitur Christi nos liberat, vos accusat. Merito soli non habetis quod omnibus perire voluistis, et tamen tanta est nostri bonitas Redemptoris, ut etiam vos possitis consequi veniam, si Christum Dei Filium confitendo illam parricidalem malitiam relinquatis. Non enim frustra Dominus in cruce oravit: Pater, dimitte illis, quia nesci
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ posset saluari: si ille se ñ sine¬
ret cõprehendi: Nam et beatus petrus
qui animosiore constancia dño cohere¬
bat. et contra uiolentorum impetus fer-¬
uore sc̃ẽ caritatis exarserat: in seruũ pͥn¬
cipis sacerdotũ. usuᷤ ẽ gladio: et aurem
uiri ferocius instantis abscidit. S hunc¬
⁊elantis apłi pium motũ progredi dñs
ultra non patit᷑. Recondi gladium ui¬
bet: nec sinit se aduersum impios ma¬
nu ferroq defendi. Contra sacramen¬
tum enim erat redẽptionis nr̃e: ut qui
mori pro omnib uenerat. capi nollet.
Nam dilato glȩ crucis triumpho. et do¬
minatio diabolica fieret longior: et ca¬
ptiuitas humana duiturnioi. Dat gͦ
in se furentib licentiam seuiendi: nec
camen etiam talib dedignatur se indi¬
care diuinitas. Aurem serui iam ipsa
sectione demortuam. et a compage cor¬
poris uiuentis alienam. in sedem deho¬
nestĩ capitis reuocat manus xp̃i. Refon¬

Expanded text:
hominum posset salvari, si ille se non sinehominum posset salvari, si ille se non sineret comprehendi? Nam et beatus Petrus, qui animosiore constantia Domino cohaerebat, et contra violentorum impetus, fervore sanctae charitatis exarserat, in servum principis sacerdotum usus est ladio, et aurem viri ferocius instantis abscidit zelantis apostoli pinta motum progredi Dominus ultra non patitur: recondi gladium jubet, nec sinit se adversus impios manu ferroque defendi. Contra sacramentum enim erat redemptionis nostrae, ut qui mori pro omnibus venerat, capi nollet: ne dilato gloriosae Crucis triumpho et dominatio diabolica fieret longior, et captivitas humana diuturnior. Dat ergo in se furentibus licentiam saeviendi, nec tamen etiam talibus dedignatur se indicare Divinitas. Aurem servi jam ipsa sectione demortuam, et a compage viventis corporis alienam, in sedem dehonestati capitis revocat manus Christi. Refo
Abbreviated transcription (Latin):
mata militũ cohorte confluxerat. int̾
faces atq laternas lumen uerũ teneb̾s
suis obcecata non cerneret: dñs qui expe¬
ctare potius turbas quam declinare
delegerat. sicut iohannes ȩuangłista te-¬
statur. quem querant necdum inuentꝰ
interrogat. Iilisq dicentib. qđ iħm que¬
rerent: ego sum inquit. Quod uerbum.
illam manũ ita ex ferocissimis congre¬
gatam. quasi quodam fulmineo ictu stͣ¬
uit et ꝑculit: ut omnes illi atroces mi¬
naces.atq terribiles. retro acti corruerent.
Ubi fuit seuiciȩ conspiratio: Tbi ardor
irarum: Ubi instructus armorum:
Dñs dicit ego sum: et ad uocem eius.
turba prosternitur impiorũ. Quid ĩa
poterit maiestas eius iudicatura: cuuis
hoc potuit humilitas iudicanda: Ue
co misterio conueniret. in hac potestate
non ꝑstitit: s ꝑsecutores suos in faculta¬
tẽ dispositi sceleris redire ꝑmisit. Nam
si teneri nollet: non utiq teneret᷑. S qͥs

Expanded text:
mata militum 200 cohorte confluxerat, inter mata militum 200 cohorte confluxerat, inter faces atque laternas, lumen verum tenebris suis obcaecata non cerneret, Dominus, qui exspectare potius turbas quam declinare delegerat, sicut Joannes Evangelista testatur , quem quaerant necdum inventus interrogat: illisque dicentibus, quod Jesum quaererent, Ego sum, inquit . Quod verbum ita illam manum ex ferocissimis congregatam, quasi quodam fulmineo ictu stravit et perculit, ut omnes illi atroces, minaces atque terribiles, retroacti corruerent. Ubi fuit saevitiae conspiratio? ubi ardor irarum? ubi instructus armorum? Dominus dicit, Ego sum: et ad vocem ejus turba prosternitur impiorum. Quid jam poterit majestas ejus judicatura, cujus hoc potuit humilitas judicanda? CAPio suscepto conveniret in hac potestate non perstitit; sed persecutores suos in facultatem dispositi sceleris redire permisit. Nam si teneri nollet, non utique teneretur. Sed quis
Abbreviated transcription (Latin):
tum illud sacramentum quod simul
et humanitas consũmauit et deitas: dis¬
pensatio fuit miscdĩe. et actio pietatis.
Talib enim uincłis cenebamur constrie¬
tr: uit nisi ꝑ hanc opem non possemus
absolui. Humilitas gͥ diuinitatis. nr̃a
prouectio est. Nos tanto redimim᷑ pre¬
cio: nos tanto curamur impendio. ¶s
enim ab impietate ad iusticiam. amise¬
ria ad beatitudinem esset recursus. asi
et iustus adimpios. et beatus inclina
tute est diuini consilui. non de conditi¬
one peccati. Quamius enĩ ex infirmita
ce urã uere passus dñs iħc. uereq sit mor¬
tuuis: non tamen ita se abstinuit a gła
sua.ut inter contumelias passionis. ni¬
chil diuine oꝑationis exerceret. Nam
cum impius udas non iam ouina pel¬
le uelatus. s lupino furore manifestus.
uini sceleris ꝑspeciem pacis incipiens.
signum traditionis seuiore omnib telis
osculo prebuisset: et multitudo furibũ¬
da que ad conprehenͣdum dñm cũ ar¬

Expanded text:
tumque illud sacramentum, quod simul tumque illud sacramentum, quod simul et humanitas consummavit et Deitas, dispensatio fuit misericordiae, et actio pietatis. Talibus enim vinculis tenebamur obstricti, ut nisi per hanc opem non possemus absolvi. Humilitas igitur Divinitatis nostra provectio est. Nos tanto redimimur pretio, nos tanto curamur impendio. Quis enim ab impietate ad justitiam, a miseria ad beatitudinem esset recursus, nisi et justus ad impios, et beatus inclinartute est divini consilii, non de conditione peccati. Quamvis enim ex infirmitate nostra vere passus Dominus Jesus, vereque sit mortuus, non tamen ita se abstinuit a gloria sua, ut inter contumelias passionis nihil divinae operationis exerceret. Nam cum impius Judas, non jam ovina pelle velatus, sed lupino furore manifestus, vim sceleris per speciem pacis incipiens, signum traditionis saeviore omnibus telis osculo praebuisset, et multitudo furibunda quae ad comprehendendum Dominum cum ar
Abbreviated transcription (Latin):
entiȩ dei. nouissimis dieb uerbum caro
factum est: ideo salutifere uirginis par¬
tus extremi tantũ temporis generationib
profuit: et non se etiam in preceritas refu¬
dit ctates. Omnis prorsus antiquitas colen¬
tium dni uerum. omnis numerus apud
scła priora. scõrum sacra fide uixit et pla¬
cuit. Et neq patriaichis neq propħis ne¬
q cui quam omnino scõrum. nisi in rodẽp
it. Quȩ sicut expectabatur multis ꝓpħa¬
rum oraculis signisq promissa: ita est
Tnde nunc dilectissini in coto ordine
dũce passionis. non ita infirmitatẽ con¬
sideremus humanant ut arbitrenur il¬
lie potenciam defuisse diuinã. Neq ita
lrigeniti cogitemꝰ: ut putemus non fu¬
sse uera que deo uidentur indigna.
bum ibi abhomine disiunctum: nec ho¬
mo est a dissociatus a uerbo Non est fasti¬
dcta humilitas: quia nec iniminuta ma¬
iestas. Nichil nocuit naturȩ inuiolabi¬
li: quod passibili oportebat inferri. To¬

Expanded text:
entiae Dei novissimis diebus Verbum caro entiae Dei novissimis diebus Verbum caro factum est , ideo salutiferae Virginis partus, extremi tantum temporis generationibus profuit, et non se etiam in praeteritas refudit aetates. Omnis prorsus antiquitas colentium Deum verum, omnis numerus apud saecula priora sanctorum, in hac fide vixit et placuit; et neque patriarchis, neque prophetis, neque cuiquam omnino sanctorum, nisi in redemptit: quae sicut exspectabatur multis prophetarum oraculis signisque promissa, ita est ta. CAP. II. Unde nunc, dilectissimi, in toto ordine dominicae passionis, non ita infirmitatem consideremus humanam, ut arbitremur illic potentiam defuisse divinam: neque illUnigeniti cogitemus, ut putemus non fuisse vera quae Deo videntur indigna. bum ibi ab homine disjunctum, nec homo est dissociatus a Verbo. Non est fastidita humilitas, quia nec imminuta majestas. Nihil nocuit naturae inviolabili, quod passibili oportebat inferri: to