comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ana. qu& p̃dicat᷑ ꝑ totũ mundũ horrentib inimicis: et ubi uincun¬
t᷑ murmurantib ubi p̾ualent sȩruentib Haec religio xpĩana utͣ colat᷑
unus ds̃ ñ multidii : quia ñ facit animã beatã nisi unus ds̃. Participati¬
one dĩ sit beata: non participatione scȩ̃ anima sit beata insirma ani¬
ma : nec participatione angeli. sit beata scã anima Sed quaerit beata
eẽ insirma anima: quęrit unde beata sit scã anima. Non enĩ beatus
Atq ec̃ quandã medietatẽ int̃ dm̃ & corpus: animã. Intendite ergo & recolite
mecũ. non hodiernã dequa sufficient̃ locuti sumus. sed hesternã lectionẽ. quã
ecce triduo iã uersamus atq tractamus qe ꝓuirib fodimus donec ad petrã
ceteris: uel etiã transgressis. Illuc ꝑge. Nihil potentius ista creatura quȩ mens
dicit᷑ rationalis: nihil bareatura sublimius. quicquid supra istã ẽ: iã creatorẽ.

Expanded text:
stiana, quae praedicatur per totum mundum, horrentibus inimicis; et ubi vincuntur, murmurantibus; ubi praevalent, saevientibus. Haec est religio christiana, ut colatur unus Deus, non multi dii; quia non facit animam beatam nisi unus Deus. Participatione Dei fit beata. Non participatione sanctae animae fit beata infirma anima, nec participatione angeli fit beata sancta anima: sed si quaerit beata esse infirma anima, quaerat unde beata sit sancta anima. Non enim beatus atque esse quamdam medietatem inter Deum et corpus, animam; intendite et recolite mecum, non hodiernam, de qua sufficienter locuti sumus, sed hesternam lectionem, quam ecce jam triduo versamus atque tractamus, et pro viribus fodimus, donec ad petram caeteris, vel etiam transcensis; illuc perge. Nihil potentius ista creatura, quae mens dicitur rationalis, nihil hac creatura sublimius: quidquid supra istam est, jam Creator est.
Abbreviated transcription (Latin):
corpus : sed ꝑ corporalia mulceri posse sensus corporis uel offendi: Et ꝓpt̃ hoc
ri animã lenitis uł contristari offensus corporalib sensib:: Beatitudinẽ
tam̃ eius quafit beata ipsa anima. ñsieri nisi participatione illius uita sꝗ
uiuȩ in cõmutablis at̾neq: substantiae qđ ds̃ .ẽ. Ut qͥmodo anima quȩ¬

Expanded text:
corpus, et per corporalia mulceri posse sensus corporis vel offendi, et propter hcorpus, et per corporalia mulceri posse sensus corporis vel offendi, et propter hri animam lenitis, vel contristari offensis corporis sensibus; beatitudinem tamen ejus qua fit beata ipsa anima, non fieri nisi participatione illius vitae semper vivae, incommutabilis, aeternaeque substantiae, quae Deus est: ut quomodo anima qu
Abbreviated transcription (Latin):
x leuemus adiuuante. lã grauis ẽ. Vnde aut̃ grauis ẽ. quia corpus qđ cr¬
rũpit᷑ ad grauat animã & de primit t̾rena in habitatio sensũ mula cogitante
Neforte ergo  possimꝰ sensũ nrm̃ amultis colligere ad unr & euulsũ a multis leua¬
re aduraõ d qͥdẽ ñ poterimꝰ ut dixi: nisi adiuuet ille qui ad se uult leuare
animas nr̃as. Et contingamꝰ exaliqua parte qͦmodo uerbũ ds̃ unicus patris:
coȩt̃nus & coȩqualis patri ñ faciat nisi qđ uiderit patrẽ facientẽ : Cũtam̃¬
loco magnũ quiddã insinuare uolens intentis. & infundere capacib Inca¬
paces autẽ excitare ad studiũ: ut ñintelligentes. bene uiuendo capaces fiant:
Insinuauit nobis animã humanã & m̃tẽ rationalẽ quae inẽ hominiñ
mẽ peccori: Non uegetari. ñ beatisicari. ñ illuminari. nisi abipsa substantia
di: Eãq animã facere aliquid ꝑcorpus. & decorpore. atq habere subiectũ

Expanded text:
Quia corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Ne forte ergo possimus sensum nostrum a multis colligere ad unum, et evulsum a multis relevare ad unum quod quidem non poterimus, ut dixi, nisi adjuvet ille qui ad se vult levari animas nostras, et contingamus ex aliqua parte, quomodo Verbum Dei unicus Patri, coaeternus et aequalis Patri, non faciat nisi quloco magnum quiddam insinuare volens intentis, et infundere capacibus, incapaces autem excitare ad studium, ut nondum intelligentes bene vivendo capaces fiant, insinuavit nobis animam humanam et mentem rationalem, quae inest homini, non inest pecori, non vegetari, non beaDei: eamque animam facere aliquid per corpus et de corpore, atque habere subjectum
Abbreviated transcription (Latin):
Nonc̃ ꝓpheta sine honore : nisi in patria sua P ropheta dñs & uerbũ di dñs : & nul¬
lus ꝓpheta sine uerbo di ꝓphetat. Cũ ꝓphetis uerbũ dĩ & ꝓpheta uerbudĩ

Expanded text:
Non est propheta sine honore, nisi in patria sua . Propheta Dominus, et Verbum Dei Dominus, et nulNon est propheta sine honore, nisi in patria sua . Propheta Dominus, et Verbum Dei Dominus, et nullus propheta sine Verbo Dei prophetat: cum Prophetis Verbum Dei, et propheta
Abbreviated transcription (Latin):
tunc uider : ammirati sunt. Nos enĩ ñ miram̃ : cũ audimus. Factũ ẽ autẽ ut
illi uiderent: Scriptũ ẽ enĩ ut nos audiremus. qđ in illis occuli ualuerunt:
hoc in nobis sides: Cernimus quippe animo: qđ occulis ñ potuimus. Et plati
illis sumus qm̃ denobis dictũ ẽ. Beati qui ñ uident & credent: Addo
autẽ : quia forte & intelleximus qđ illa turba nintellex̃: & uere nos pasti¬
sumus: qui ad medullã hordei ꝑ uenire potuimus. Deniq homines illi qui
uiderunt hoc.quid putauer̃. illi inquid homines. cũ uidissent. qđ fecerat
signũ dicebant. quia hicẽ uere ꝓpheta: Forte adhuc idõ ꝓphetã xpm̃ putabant.
lẽ tui. Simulẽ scđm carnẽ: ñ siđm maiestatẽ. Peipso xpõ. illã dr̃i ꝓ missionẽ
habere intellectũ: aꝑte inactib apłorũ exponit᷑ & legit᷑. Et ipse dñs dese ait

Expanded text:
tunc viderunt, admirati sunt: nos enim nunc miramur cum audimus. Factum est autem ut tunc viderunt, admirati sunt: nos enim nunc miramur cum audimus. Factum est autem ut illi viderent, scriptum est autem ut nos audiremus. Quod in illis oculi valuerunt, hoc in nobis fides. Cernimus quippe animo quod oculis non potuimus, et praelati illis sumus, quoniam de nobis dictum est, Beati qui non vident, et credunt . Addo autem quia forte et intelleximus qsumus, qui ad medullam hordei pervenire potuimus. 7. Denique homines illi qui viderunt hoc, quid putaverunt? Illi, inquit, homines cum vidissent quod fecerat signum, dicebant, Quia hic est vere propheta. Forte adhuc ideo Christum prophetam putao illam Domini promissionem habere intellectum, aperte in Actibus Apostolorum exponitur et legitur . Et ipse Dominus de se ait,
Abbreviated transcription (Latin):
popłm signisicabat. sublege constitutũ. Cur enĩ quinq: milia erant : nisi quia
sublege erant. Quȩ lex quinq: libris morsi explicatur. Unde & illis quinq: por¬
ticib languidi ꝓdebant᷑. non sanabant᷑. Illiautẽ languidũ ibi curauit: qui &
hic turbas quinꝰq: panib: pauit. Nã & suꝑ fȩnũ discunbebant. Carnalit̃ ergo
sapiebant : & in carnalib: quiescebant. Omis enĩ caro fenũ. Quae sunt autẽ illa
fragmĩta : nisi quae popłs ñ potuit manducare Intelligunt᷑ ergo quedã secre¬
tiora intelligenti&: quȩ multitudo non potest caꝑe. Quid ergo restat. nisi ut
secretiora intelligentiae quȩ ñ potest caꝑe multitudo: illis credant᷑ qui idonei sunt
& alios docere. sicut erant apłi: ude duo decĩ cophini impletisunt.: Factu
ẽ hoc & mirabilit̃. quia magnũ factũ ẽ. & utilit̾. quia spiritale factũẽ: qui

Expanded text:
populum significabat sub lege constitutum. Cur enim quinque millia erant, nisi quia populum significabat sub lege constitutum. Cur enim quinque millia erant, nisi quia sub lege erant, quae lex quinque libris Moysi explicatur? Unde de quinque illis porticibus languidi prodebantur, nohic turbas de quinque panibus pavit. Nam et super fenum discumbebant. Carnaliter ergo sapiebant, et in carnalibus quiescebant. Omnis enim caro fenum . Quae sunt autem illa fragmenta, nisi quae populus non potuit manducare? Intelliguntur ergo quaedam secretiora intelligentiae, quae multitudo non potest capere. Quid ergo restat, nisi ut secretiora intelligentiae, quae non potest capere multitudo, illis credantur qui idonei sunt et alios docere, sicut erant apostoli? Unde duodecim cophini impleti sunt. Factum est hoc et mirabiliter, quia magnum; factum est et utiliter, quia spiritualiter factum est. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
Duo autẽ pisces. uident᷑ nobis significare duas illas inueteri testam̃to subli¬
ipse misterio Uenit aliquando qͥ ꝑ illas significabat᷑ : uenit aliquando
qͥ ꝑmedullã ordei ostendebat᷑: ꝑ paleã uero  ordei occultabat᷑. uenit
ipse unus. utrãq ꝑsonã ipse portans sacerdotis & regis. Sacerdotis ꝑ uic¬
timã. qua scipsũ obtulit ꝓnobis dõ. Regis qͥa rogimꝰ abeo & aꝑiuntus
do fecerunt. Sed quia in illo ordeo. ignorantia primi popłi tegebat᷑. de qͦ
primo popło dictũ ẽ. Quandiu legitur moyses: uelam̃ suꝑ corda eorũ posi¬
fuerat illo incruce pendente conscissũ. Quia ergo ignorantia popłi erat
inlege : ꝓpt̃ ea teptatio illa dnĩ. ignorantiã discipuli demonstrabat. Nihil igit᷑
uacat. õm̃a innuunt : sed intellectorẽ reqͥr. Nã & ipse numerus pasti popłi:

Expanded text:
Duo autem pisces, videntur nobis significare duas illas in Veteri Testamento subliDuo autem pisces, videntur nobis significare duas illas in Veteri Testamento subliin mysterio venit aliquando, qui per illas significabatur. Venit aliquando, qui per medullam hordei ostendebatur, per paleam vero hordei occultabatur; venit ipse unus utramque personam in se portans, sacerdotis et regis. Sacerdotis, per victimam quam seipsum obtulit pro nobis Deo. Regis, quia regimur ab eo, et aperiuntur do, fecerunt. Sed quia in illo hordeo ignorantia primi populi tegebatur, de quo primo populo dictum est: Quandiu legitur Moyses, velamen supra corda eorum posifuerat illo in cruce pendente conscissum. Quia ergo ignorantia populi erat in lege, propterea tentatio illa Domini ignorantiam discipuli demonstrabat. Nihil ergo vacat. Omnia eminent, sed intellectorem requirunt. Nam et ipse numerus pasti populi
Abbreviated transcription (Latin):
discunentes. Noniã quinq: panes sed qđ adiecerat qͥ creauerat qđ
actũ erat: & depiscib quantũ sufficiebat Parũ ẽ turbã illã fuisse satu¬
tã: &iã fracm̃ta reseder & ipsa colligi iussa sunt neperirent. Et impleue¬
runt duodecĩ cophinos fragm̃torũ: Breuit̃ ut curramus: quinq panesin¬
telligunt᷑ quinq: libri morsi. Merito ñ triticei sed ordeacer: quia ad uetis
testam̃tũ ꝑtinent. Nostis autẽ ordeũ ita creatũ : ut ad medullã eius uic
ꝑ ueniat᷑: Vestit᷑ enĩ eadẽ medulla tegmne palea: &x ipsa palea tenax
& inherens. ut cũ labore eruat᷑. Talis ẽ litiera ueteris testam̃ti: uestita
tegminib: carnaliũ sacram̃torũ. Sed si ad eius medullã ꝑueniat᷑. pascit¬
& satiat. Ferebat ergo puer qͥdã quinq: panesi& duos pisces: Si queramus
quis fuerit puer iste : forte popłs isrł erat. Sensu puerili portabat. nec
manducabat Illa enĩ quae portabat. cdausa honerabant. aꝑta pascebant

Expanded text:
scumbentes. Non jam quinque panes, sed quod adjecerat, qui creaverat quod auctum erat. Et de piscibus quantum sufficiebat. Parum est turbam illam fuisse satiatam, etiam fragmenta resederunt: et ipsa colligi jussa sunt, ne perirent; et impleverunt duodecim cophinos fragmentorum. 5. Breviter ut curramus, quinque panes intelliguntur quinque libri Moysi: merito non triticei, sed hordeacei; quia ad Vetus Testamentum pertinent. Nostis autem hordeum ita creatum, ut ad medullam ejus vix perveniatur: vestitur enim eadem medulla tegmine paleae, et ipsa palea tenax et inhaerens, ut cum labore exuatur. Talis est littera Veteris Testamenti, vestita tegminibus carnalium sacramentorum: sed si ad ejus medullam perveniatur, pascit et satiat. Ferebat ergo puer quidam quinque panes et duos pisces. Si quaeramus quis fuerit puer iste, forte populus Israel erat: sensu puerili portabat, nec manducabat. Illa enim quae portabat, clausa onerabant, aperta pascebant.
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ oꝑm suorũ : qͥa & ꝑ illos ñnisi ds̃ ꝑhibuit testimoniũ filio suo. ꝑ
ipsũ filiũ suũ indicat ds̃ filiũ. indicat se ꝑfiliũ. Ad huc sipotuerit homo ꝑuenire.
ñ abstuler̃ & dñs digatus ẽ donare. hodie loqͥ aduos. Recordamini qͥd
reposcere debeatis: si forte aliqͦ modo seruata pietate. & salubri humilitate
extendamꝰ nos. ñ aduesus dm̃. sed addm̃. & leuemus ad eũ animã nram̃.
effundentes cã suꝑnos. sicut ille in psalmo cundicebat᷑ Vbiẽ ds̃tuus. Hac
inqͥd meditatus sũ: & effudi suꝑme aninã meã. Leuemis ergo aninã¬

Expanded text:
do Deus testimonium Filio suo: per ipsum Filium suum indicat Deus Filium, indicat se per Filium. Ad hunc si potuerit homo pervenire, non abstulerim, et Dominus dignatus est donare etiam hodie loqui ad vos, recordamini quid reposcere debeatis, si forte aliquo modo servata pietate et salubri humilitate, extendamus nos non adversus Deum, sed ad Deum; et levemus ad eum animam nostram, effundentes eam super nos, sicut ille in Psalmo, cui dicebatur, Ubi est Deus tuus? Haec, inquit, meditatus sum, et effudi super me animam meam . Levemus ergo ani
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt. & tam̃ sequant᷑ uoluntatẽ dĩ ñ faciunt uoluntatẽ suã quã uis
qđ uolunt. faciant. Volens fac qđ iuberis. atq ita & hoc facies qđ
uis : & ñ uoluntatẽ tuã facies sed iubentis. ꝗuid ergo : sicut audio ita
iudico: audit silius: & demonstrat ei pat̃. Et uidec silius patrẽ facientẽ
& ista distuleramus. paulo enucleatius ꝓ uirib ꝑtractare. sitẽpus uobis ꝑ¬
acta lectione & uires remansissent. Sidicãme posse ad huc loqͥ: forte uos
audire iã ñ potestis. Itẽ. forte auiditate audiendi dicitis : possumus: Meli¬
usẽ ergo ut ego infirmitatẽ meã. fatear : quiiã fatigatus loqui ñ possũ.
quã ut uobis iãbene saciatis ad huc infundã. qđ ñbene digeratis. Proin¬
de huius ꝓmissionis. quã adhodiernũ tẽpus. si suꝑ eet̃ distulerã: teneteme
adiuuante dño incrastimõ debitore. Sermo xx. Ab eo qđ dictumẽ.¬

Expanded text:
volunt, ut tamen sequantur voluntatem Dei, non faciunt voluntatem suam, quamvis volunt, ut tamen sequantur voluntatem Dei, non faciunt voluntatem suam, quamvis quod volunt faciant. Volens fac quod juberis; atque ita et hoc facies quod vis, et non voluntatem tuam facies, sed jubentis. 20. Quid ergo? Sicut audio, ita judico. Audit Filius, et demonstrat ei Pater, et videt Filius Patrem facientem. Et ista distuleramus paulo enucleatius pro viribus pertractare, si tempus nobis peracta lectione et vires remansissent. Si dicam me posse loqui adhuc, forte vos audire jam non potestis. Item forte aviditate audiendi dicitis, Possumus. Melius est ergo ut ego infirmitatem meam fatear, quia jam fatigatus loqui non possum, quam ut vobis jam bene satiatis, adhuc infundam quod non bene digeratis. Proinde hujus promissionis quam ad hodiernum tempus, si superesset, distuleram, tenete me adjuvante Do
Abbreviated transcription (Latin):
dit : quomodo so dilectorib suis ostensurũ ꝓmisit. Qui enĩ diligit
me ait: mandata mea custodit. Et qui diligit me. diliget᷑ a patre
p̾sens eis erat : sed formã serui uidebant : formã autẽ dĩ ñ uidebant.
Per ium̃tu. stabulũ ꝑducant᷑ curandi: sed sanati udebunt quia os¬
tendã. inquit meipsũ illis. Quonio ostendit᷑ & qualis patri. cũ dicit
philippo: qui me uidit uidit & patrem.sc. Nom possum ego ame ipso facere
quic quam. sicut audio iudico. & iudicium meum iustum est : qui a non quȩ
ro uolunta tem meam. sed uoluntatem eius qui misit me. Certe filius
quos uult uiuificat: non quaerit uoluntatem su am: sed uolunta tem eius qui
misit eum. Non meam. non ꝓpriam: nommneam. non filii hominis. Non meam
queresistat do. Fa ciuit emim ui homines uoluntatem suam nor dei.
quando faciunt qđ uolunt. ñ qđ iubet ds̃. Quando autẽ ita faciunt qđ

Expanded text:
det quomodo se dilectoribus suis ostensurum promisit. Qui enim diligit det quomodo se dilectoribus suis ostensurum promisit. Qui enim diligit me, ait, mandata mea custodit; et qui diligit me, diligetur a Patreur, praesens eis erat: sed formam servi videbant; formam autem Dei non videbant. Per jumentum ad stabulum ducebantur curandi, sed sanati videbunt; quia ostendam, inquit, meipsum illi. Quomodo ostenditur aequalis Patri? Cum dicit Philippo, Qui me videt, videt et Patrem meum . 19. Non possum ego a meipso facere quidquam: sicut audio judico, et judiciuro voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Certe Filius quos vult vivificat. Non quaerit voluntatem suam, sed voluntatem ejus qui misit illum. Non meam, non propriam; non meam, non filii hominis; non meam, quae resistat Deo. Faciunt enim homines voluntatem suam, non Dei, quando faciunt quod volunt, non quod jubet Deus: quando autem ita faciunt quod
Abbreviated transcription (Latin):
palea expoliant᷑ : miscent᷑ quia ñdũ uentilant᷑. Tunc aꝑta erit separa
tio : sicut morũ. sicut uita : sicut sapientiae : ita & corporũ. Cunt qͥbene
fecerunt. uiuere cũ angłis di : Qui mala eger. torqueri cũ diabolo &¬
cũ angłis eius & transiet forma serui. Ad hoc enĩ p̃sentauerat . ut
faceret iudiciũ. Post iudiciũ ꝑget hinc : ducet scđm corpus. cui capd e
& offeret regnõdõ. Tunc plane uidebit᷑ forma illa dĩ. quae ñ potut
uideri abiniquis: quorũ uisioni. forma serui exhibenda erat. Dic̃ẽt
alibi. Sic ibunt isti in ambustionẽ &t̾nã. dequib dã sinistris iusti aut̃
utã axt̾nã. Pequa alio loco dicit. Haec ẽ autẽ uita &t̃na : ut cognoscantte
unũ uerũ dm̃i& quẽ misisti iħm xp̃m̃. Tunc ibi apparebit: quicũ
in forma dĩ ect̃. ñ rapina arbitratus ẽ eẽ &qualis dõ. Tunc se osten¬

Expanded text:
palea exspoliantur; miscentur, quia nondum venpalea exspoliantur; miscentur, quia nondum venunt qui bene fecerunt, vivere cum Angelis Dei: qui male egerunt, torqueri cum diabolo et angelis ejus. Et transiet forma servi. Ad hoc enim se praesentaverat ut faceret judicium: post judicium perget hinc, ducet secum corpus cui caput est, et offeret regnum Deo . Tunc plane videbitur forma illa Dei, quae non potuit videri ab iniquis, quorum visioni forma servi exhibenda erat. Dicit et alibi sic: Ibunt isti in ambustionem aeternam de quibusdam sinistris; justi autem in vitam aeternam : de qua alio loco dicit, Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te unum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum . Tunc ibi apparebit qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo : tunc se osten
Abbreviated transcription (Latin):
qui de monumentis procedeis. Iã gͦ in cõmemoratione monum̃torũ & p̾ssione
ꝓcessionis de monum̃tis aꝑte intelligimus corporũ resurrectionẽ. Audient
dicandi uidicandi: qa filiꝰ hominis es. Ecce aderis in iudicio. Resurgent & cor¬
ꝑa. De ipso uidicio dicaliqͥd: hoc est de discretione bonorũ & malorũ.
Et audi. Qui benefecerunt iN REsI Rrrectionẽ uitor. qͥ mal& eger
in resurrectionẽ uidicii. Suꝑius cum deresurrectione m̃tiũ & animarũ
loqueret᷑. numquid fec̃ dis cretionem. sed om̃s qͥ audient uiuent qͥa
obediendo uiuent. At uero resurgendo E ꝓcedendo demonum̃tis.
non os ad uitam eternã ibunt: s qui bene fecer: Qui autẽ male. ad
& modo separam̃. ñ locis sed morib : affectib desiderus. fide. spe.
caritate. Simul enĩ cũ iniquis uiuimus : sed ñ una uita ẽ om̃iũ. In occul¬
to dirimimꝰ: in occulto separam. quomodo grana in area: ñ quomodo
grana in horreo: & separant᷑ grana in area : & miscent᷑. Separant᷑ cũ

Expanded text:
qui de monumentis procedent. Jam ergo et commemoratione monumentorum, et expressione processionis de monumentis, aperte intelligimus corporum resurrectionem. 18. Audidicandi, quia filius hominis es; ecce aderis in judicio, resurgent corpora: de ipso judicio dic aliquid, hoc est de discretione malorum et bonorum. Et hoc audi: Qui bona fecerunt, in resurrectione vitae; qui mala egerunt, in resurrectionem judicii. Superius cum de resurrectione mentium et animarum loqueretur, numquid fecit discretionem? Sed omnes qui audient, vivent; quia obaudiendo vivent. At vero resurgendo et procedendo de monumentis, non omnes ad vitam aeternam ibunt, sed qui bene fecerunt: qui autem male, ad et modo separamur non locis, sed moribus, affectibus, desideriis, fide, spe, charitate. Simul enim cum iniquis vivimus; sed non una vita est omnium: in occulto dirimimur, in occulto separamur; quomodo grana in area, non quomodo grana in horreo. Et separantur grana in area, et miscentur: separantur, cum a
Abbreviated transcription (Latin):
rari hoc quia doxi. dedit ei potestatẽ & uiditiũ facere. quia uenit
hora. Non addidit & nimoe Ergo horã quadã uult insinuare
in sine scłi Hora nunc ẽ ut surgant mortui: hora erit insine scłi
ut resurgant mortui. Sed resurgant nunc inm̃te : tunc in carne:¬
Resurgant nunc mm̃te ꝑ uerbũ dĩ filiũ di: resurgant tunc incarne
ꝑ uerbũ dĩ: carnẽ sactũ. filiũ hominis. Neq enĩ adiuditiũ uiuor
& mortuorũ pater ipse uenturus ẽ : nectam̃ recedit anlic
pat̃ : Q uomodo ergo non ipse uenturus ẽ. quia ñĩpse uidebitur inu¬
ditio. Videbunt inquẽ pupuger̃. Forma illa erit iuder quae¬
stetit subiudice. Illa iudicabit : qua udicataẽ Iudicata ẽ eni inique
iudicabit iuste: Veniet ergo forma serui & ipsa apparebit. Et enĩ for¬
ma dĩ. quomodo apparet iustis & iniquis. nã siuidiciũ ñ feret nisi

Expanded text:
Dedit ei potestatem et judicium facere. Quia venit Dedit ei potestatem et judicium facere. Quia venit hora. Non addidit, et nunc est: ergo horam quamdam vult insinuare in fine saeculi. Hora nunc est ut resurgant mortui, hora erit in fine saeculi ut resurgant mortui: sed resurgant nunc inResurgant nunc in mente per Verbum Dei Filium, resurgant tunc in carne per Verbum Dei carne factum Filium hominis. Neque enim ad judicium vivorum et mortuorum Pater ipse Pater: quomodo ergo non ipse venturus est? quia non ipse videbitur in judicio. Videbunt in quem compunxerstetit sub judice; illa judicabit quae judicata est: judicata est enim inique, judicabit juste. Veniet ergo forma servi, et ipsa apparebit. Etenim forma Dei quomodo appareret justis et iniquis? Nam si judicium non fieret nisi
Abbreviated transcription (Latin):
angłorũ. Nã & ipse dictus ẽ magni consilii angłs. Uerũtamĩ alibi quid dic
tet legatũ. ñ mittet angłm: sed ueniet ipse Quis uenict: & ipse ang
Certe non ꝑ angłm. nisi quia iste sic angłs: ut etiã dñs angłorũ. Et enian¬
głi: latine nuntii sunt. Si xp̃s nihil ad nuntiaret: angłs non diceret᷑.
Sixp̃s nibil ꝓphetaret: ꝓpheta non diceret᷑. Exortatus ẽ nos ad sidẽ & ad
capes sendã uitã aet̃nã. Aliquid p̃sens annuntiauit: aliquid fiturũ

Expanded text:
Angelorum. Nam et ipse dictus est magni consilii Angelus . Verumtamen alibi quid dicit tet legatum, non mittet angelum, sed veniet ipse. Quis veniet? Ipse angelus. Certe non per angelum, nisi quia iste sic angelus, ut etiam Dominus Angelorum. Etenim Angeli latine nuntii sunt. Si Christus nihil annuntiaret, angelus non diceretur: si Christus nihil prophetaret, propheta non diceretur. Exhortatus est nos ad fidem, et ad capessendam vitam aeternam: aliquid praesens annuntiavit, aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
nis ẽ. quid accepit. potestate̾ & iuditius̃ facere. ꝗ uod uditiũ. insine
sdi & ibi erit resurrectio mortuorũ. sed corporũ. Animas ergo sus

Expanded text:
nis est, quid accepit? Potestatem et judicium facere. Quod judicium? In fine nis est, quid accepit? Potestatem et judicium facere. Quod judicium? In fine saeculi: et ibi erit resurrectio mortuorum, sed corporum. Animas ergo sus
Abbreviated transcription (Latin):
uiuat. Noli itaq dñẽ tacere deresurrectone carnis. nenon eã credant
homines : & remaneamus nos argum̃tatores ñ p̃dicatores. Ergo sicut
pat̃ habet uitã insemet ipso: sic dedit & silio uitã habere insemet ipso.
Intelligant qui audiunt. Credant ut intelligant: oboediant ut ui¬
uant. Audiant adhuc alud: ne hic sinita eẽ resurrectionẽ putent.
Et dedit ei potestatẽ. & uiditiũ facere. ꝗuis. pater. Cui dedit. filio
Cuededit uitã habere insemet ipso. Et potestate dedit er & iuditiũ
facere. quia filius hominis ẽ. Iste enĩ ip̃s & silius dĩ. & filius hominis ẽ
In principio erat uerbũ. & uerbũ erat apud dm̃ & deus erat uerbũ.
Hoc erat in principio. apud dm̃. Ecce. quomodo dedit ei uitã habere
insemet ipso. Sed quia uerbũ caro factũ ẽ. & habitauit in nobis: Ex ur¬
gine maria homo factus. silius hominis ẽ. Proinde quia silius homi¬

Expanded text:
vivat. 15. Noli itaque, Domine, tacere de resurrectione carnis; ne non eam credant vivat. 15. Noli itaque, Domine, tacere de resurrectione carnis; ne non eam credant homines, et remaneamus nos argumentatores, non praedicatores. Ergo sicut habet Pater vitam in semetipso, sic dedit et Filio habere vitam in semetipso. Intelligant qui audiunt, credant ut intelligant, obediant ut vivant. Audiant adhuc aliud, ne hic finitam esse resurrectionem putent. Et dedit ei potestatem et judicium facere. Quis? Pater. Cui dedit? Filio. Cui enim dedit habere vitam in semetipso, potestatem dedit ei et judicium facere. Quia filius o erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; hoc erat in principio apud Deum. Ecce quomodo dedit ei vitam habere in semetipso. Sed quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis , ex virgine Maria homo factus, filius hominis est. Proinde quia filius homi
Abbreviated transcription (Latin):
loquor deuita corporũ. iđẽ de animarũ : in quib: ẽ uita corporũ. Nã
scio eẽ corpora in monum̃tis iacentia : Scio  corpora urã in monum̃tis
futura : ñdũ deilla resurrectione loquor. Peista loquor in ista resur¬
gte : ne ad poenã milla resurgatis. Sed ut nouerias quia deilla lo¬
quor. quid addo Sicut enĩ pater habet uitã insemet ipso. sic dedit
& filio uitã insemet ipso. hac uita qđ pater .ẽ. qđ filius ẽ. adquid
ꝑtinet : ad animã. an ad corpus. non enĩ uitã illã sapienti& sentit cor¬
pus : sed mens rationalis. Nã nec omis anima : potest sentire sapientã
Habet enĩ & pecus animã: Sed pecoris anima non potest sentire sapien¬
tiã. Ergo anima humana potest sentire istã uitã. quã habet pater
in semet ipso. & dedit silio habere uitã insemet ipso: quia illudẽ. uerũ
lum̃. qđ inluminat ñ omnẽ animã : sed omnẽ hominẽ ueruentẽ in
hunc mundũ. Cũ ergo ipsi mentiloquor. audiat: idẽ oboediat &

Expanded text:
loquor de vita vitae corporum, id est, de animarum, in quibus est vita corporum: nam scio esse corpora in monumentis jacentia, scio et corpora vestra in monumentis futura; nondum de illa resurrectione loquor: de ista loquor, in ista resurgite, ne ad poenam in illa resurgatis. Sed ut noveritis quia de illa loquor, quid addo? Sicut enim habet Pater vitam in semetipso, sic dedit et Filio habere vitam in semetipso. Haec vita quod Pater est, quod Filius est, ad quid pertinet? ad animam, an ad corpus? Non enim vitam illam sapientiae sentit corpus, sed mens rationalis. Nam nec omnis anima potest sentire sapientiam. Habet enim et pecus animam; sed pecoris anima non potest sentire sapientiam. Ergo anima humana potest sentire istam vitam quam habet Pater in semetipso, et dedit Filio vitam habere in semetipso; quia illud est verum lumen quod illuminat, non omnem animam, sed omnem hominem venientem in hunc mundum. Cum ergo ipsi menti loquor, audiat, id est obediat, et
Abbreviated transcription (Latin):
inmonium̃tis st̃. Quid eudentius : qdͥ ex pressuis: Corpora sunt it mo¬
numerꝯtis anime NONSUIT in mon uinentis:
Nec rosto .u. noc imqͥrũ. lustianima insinu habrahe suit. iniqͥ
anina apud uiferos torquebat᷑. In monum̃to nec illa. nec illa. Suꝑius
quando ait ueN it hora & nunc ẽ: obsecro intendite. Nostis frs qͥa id
ad panem uentͥscũlahore ꝑ uenitur : Quantomagis ad panẽ m̃tis. cũ
labore statis et auditis. sed nos cũmaiore labore ftamus & loqͥmͣ. Sila¬
bora mꝰ ꝓter uos : conlaborare debetis. propt̃ eosdẽ uos. Suꝑius ergo cũ
dicere uenit horA & adderet nunc ẽ: quid subiecit: quando mortui
audient uocẽ filii dĩ & QI audierint uiuent. Non dix̃ om̃s mortui
audient: ⁊ qui audierint uiuent. Mortuos enĩ iniquos uolebat intel¬
ligi. Et nũquid onis iniqͥ obaudiunt euagelisͦ. aꝑteqͥde dicit apłs. sedõm̃s

Expanded text:
xpressius? Corpora sunt in monumentis: animae non sunt in monumentis, nec justorum, nec iniquorum. Justi anima in sinu Abrahae fuit, iniqui anima apud inferos torquebatur : in monumento, nec illa, nec illa. Superius quando ait, Venit hora, et nunc est; obsecro, intendite. Nostis, fratres, quia ad panem ventris cum labore pervenitur; quanto magis ad panem mentis? Cum labore statis, et auditis; sed nos cum majore stamus, et loquimur. Si laboramus propter vos, collaborare non debetis propter eosdem vos? Superius ergo cum diceret, Venit hora, et adderet, et nunc est, quid subjecit? Quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierint vivent. Non dixit, Omnes mortui audient, et qui audierint vivent: mortuos enim iniquos volebat intelligi. Et numquid omnes iniqui obaudiunt Evangelio? Aperte dicit Apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
abstinemꝰ. Sed quia hac abstnentia sine mercede nerit: expectamus
illa spe. cũ fuerit de spe facta res: accepturi sumus mercedẽ denariũ. Ipsa
enĩ merces reddit᷑ oꝑarus inuinea laborantib scđm euangeliũ : qđ uos
credo reminisci. Neq: enĩ oma cõmemoranda sunt : tãquã rudib & im¬
ꝑitis. Penarius ergo qui accepit nomĩ anumero decẽ. reddit᷑. & conunc¬
tus qua d ragenario fit quinquagenarius. Vnde cũ labore celebramus¬
quad ragesimã. ante pascha: Cũ lȩcania uero taquã accepta mercede qui¬
quagesimã post pascha. Nã huic taquã salutari laboriboni oꝑis qͥ ꝑtinet
ad quabra genariũ numerũ : Additur quietis & felicitatis denarius :
ut quinquagenarius fiat. Significauit hoc ipse dñs iħs multo aꝑtius
quando post resurrectionẽ quadraginta dieb conuersatus ẽ int̾ra
cũ discipulis suis. Q uadragesimo autẽ die cũ ascendisset incaelũ. ꝑ actis

Expanded text:
mercede non erit, exspectamus illa spe, cum fuerit de spe facta res, accepturi sumus mercedem denarium. Ipsa enim merces redditur operariis in vinea laborantibus secundum Evangelium , quod vos credo reminisci: neque enim omnia commemoranda sunt, tanquam rudibus et imperitis. Denarius ergo qui accepit nomen a numero decem, redditur, et conjunctus quadQuadragesimam ante Pascha, cum laetitia vero tanquam acceptam mercedem, quinquagesimam post Pascha. Nam huic tanquam salutari labori boni operis, qui pertinet ad quadragenarium numerum, additur quietis et felicitatis denarius, ut quinquagenarius fiat: significavit hoc ipse Dominus Jesus multo apertius, quando post resurrectionem quadraginta diebus conversatus est in terra cum disci
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ ab errauerunt: dicentes resurrechonẽ iã fadã ee & sidẽ quorũdã subuer¬
tunt : la factã eẽ resurrectionẽ dicebant: Sed eo modo ut alia ñ speraret
& rep̃hendebant homines qui sperabant resurrectonẽ carnis. uelut iã
resurrectio quȩ ꝓmissa erat. credendo impleret᷑ inm̃te. Rep̃hendit eos
apłs Cur eos rep̃hendit: nonne hoc dicebant. quomodo dñs loquebatur.:
uenit hora & nunc .ẽ quando mortui audient uocẽ filii dĩ. & qui audi

Expanded text:
dicentes resurrectionem jam factam esse, et fidem quorumdam subvertunt . Jam factam esse resurrectionem dicebant, sed eo modo ut alia non speraretur: et reprehendebant homines qui sperabant resurrectionem carnis, velut jam resurrectio quae promissa erat, credendo impleretur in mente. Reprehendit eos Apostolus. Cur eos reprehendit? Nonne hoc dicebant quod modo Dominus loquebatur, Venit hora, et nunc est, quando mortui audient vocem Filii Dei; et qui
Abbreviated transcription (Latin):
huc latebat siliũ : quando ista silius loquebat᷑. si enĩ demonstrabit. hoc ẽ
de monstraturus ẽ : ñdũ demonstrauit. Et tunc silio demonstraturus ẽ. qua¬
do & istis : Sequitur enĩ : ut uos miremini: & hoc difficile ẽ uidere: quo
mo do taluã tẽporaliter filio coetno aliqua demonstret at̃nus pater. omã
scienti quaesunt apud patre. Qua sunt enĩ illa maiora: hoc enĩ fortee in¬
telligere. Sicut enĩ pater inquit suscitat mortuos & uiuificat : sic &
silius quos uult uiuificat. Maiora ergosunt oꝑa mortuos suscitare: quã lan¬
gnidos sanare. Sed suscitat pat̾ mortuos & uiuificat. & filius quos uult
inuisicat. Alios ergo pater. alios silius sed omã ꝑ ipsũ. Ipsos itaq: filius ques
pat̃. quia ñ alia nec alit̾: sed haec silius similit̃ facit. Ita plane intelligen¬
dũ ẽ & ita tenendũ. Sed mem̃tote : quia silius quos uult uiuisicat. Tenete

Expanded text:
huc latebat Filium, quando ista Filius loquebatur? Si enim demonstrabit, hoc est, huc latebat Filium, quando ista Filius loquebatur? Si enim demonstrabit, hoc est, demonstraturus est; nondum demonstravit; et Filio tunc demonstraturus est, quando et istis: sequmodo tanquam temporaliter Filio coaeterno aliqua demonstraret aeternus Pater, omnia scienti quae sunt apud Patrem. Quae sunt tamen illa majora? Hoc enim facile est intelligere. Sicut enim Pater, inquit, suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Majora ergo sunt opera mortuos suscitare, quam languidos sanare. Sed sicut suscitat Pater mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Non alios ergo Pater, alios Filius: sed omnia per ipsum; ipsos itaque Filius quos et Pater: quia non alia, nec aliter, sed haec Filius similiter facit. Ita plane intelligendum est, et ita tenendum: sed mementote, quia Filius quos vult vivificat. Tenete
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ec̃ : quo redeundũ sit ꝑcursa lectione. si ut docimus aliquid uel tẽporis
uel uiriũ nobis remanserit. adea quȩ distulimus retractanda: ãplius audite
& difficilius : Et maiora his inquit demonstralit ei oꝑa: ut uos miremi¬
ni: maiora his. Quib: maiora: facile occurrit his quȩ modo audistis. cura¬
tionib langorũ corporaliũ. Peisto enĩ qui triginta & octo annos ha¬
bebat in insirmitate : & axpõ. uerbo sanatus ẽ : nat& ẽ huius occasio tota
sermonis. Et propt̃ hoc dicere dñs potuit. maiora his demonstrabit ei
oꝑa : ut uos miremini : Sunt enĩ oꝑa mapra quã ista: & demonstrabit
ea pater filio. Non demonstrauit taquã dep̃terito: sed demonserabit defitu¬
ro : hoc ẽ demonstraturus . ẽ. Rursus difficilis oritur quaesto. Est enĩ aliqud
apud patrẽ : qđ filio nondũ demonstratũ sit. est aliquid apud patrẽ. qđ ad¬

Expanded text:
dum esse, quo redeundum sit percursa lectione, si, ut diximus, aliquid vel temporis dum esse, quo redeundum sit percursa lectione, si, ut diximus, aliquid vel temporis vel virium nobis remanserit, ad ea quae distulimus retractanda. 4. Amplius audite et difficilius: Et majora his, inquit, demonstrabit ei opera, ut vos miremini. Majora his: quibus majora? Facile occurrit, iis quas modo audistis, curationibus languorum corporalium. De isto enim qui triginta et octo annos habebat in infirmitate, et Christi verbo sanatus est, nata est hujus occasio tota sermonis: et propter hoc Dominus dicere potuit, Majora his demonstrabit ei opera, ut vos miremini. Sunt enim opera majora quam ista, et demonstrabit ea Pater Filio. Non demonstravit, tanquam de praeterito; sed demonstrabit, de futuro, hoc est, demonstraturus est. Rursus difficilis oritur quaestio. Est enim aliquid apud Patrem quod Filio nondum demonstratum sit? est aliquid apud Patrem quod ad
Abbreviated transcription (Latin):
manstrat quȩ facit. nec filius potest facere nisi pat̃ de monstrauertt:
Paterq demonstrareñ potest. nisi fecerit: Consequens erit. ut ñ ꝑfiliũ
faciat om̃ã pater: Porro si fixũ atq in concussũ tenemus. quia ꝑfiliũ
om̃a pater facit: antequã faciat. demonstrat filio. Nã si pater cũ fecerit
demonstrat silio: ut silius demonstrata faciat. quȩ demonferata iã
facta sunt : aliquid ꝓculdubio pater sine silio fę̧cit sed ñfacit pater aliquid
sine filio : quia filius dĩ uerbũ dĩ ẽ & om̃a ꝑ ipsũ facta sunt. Remanet
igitur fortasse. ut qͣ pater factururus ẽ demonstraet facienda : ut
ꝑ siliũ sint facta Nãfilius ea facit quȩ pater facta demonstrat: Eaq pat̃
facta demonstrat. nutiq ꝑ siliũ fecit¬
Sieñ monstrari nom possent silio. nisi : Facere silius ñ posset. nisi monstrata Ergo

Expanded text:
monstrat quae facit, nec Filius potest facere nisi Pater demonstraverit, monstrat quae facit, nec Filius potest facere nisi Pater demonstraverit, Paterque demonstrare non potest nisi fecerit; consequens erit ut non per Filium faciat omnia Pater: porro si fixum atque inconcussum tenemus quia per Filium omnia Pater facit, antequam faciat, demonstrat Filio. Nam si Pater cum fecerit demonstrat Filio, ut Filius demonstrata faciat quae demonstrata jam facta sunt; aliquid procul dubio Pater sine Filio facit. Sed non facit Pater aliquid sine Filio, quia Filius Dei Verbum Dei est, et omnia per ipsum facta sunt. Remanet igitur fortasse ut quae Pater facturus est, demonstret facienda, ut per Filium sint facta. Nam si Filius ea facit quae Pater facta demonstrat; ea quae Pater facta demonstrat, non utique per Filium fecit. Monstrari enim non possent Filio nisi facta; facere Filius non posset, nisi monstrata: ergo
Abbreviated transcription (Latin):
unius ostendentis. alterius uidentis. U nius loquentis. alterius audientis. quȩ
sius euangelii exordio tenuistis: quia in principio erat uerbũ. & uerbũ erat
apud dnĩ. & ds̃ erat uerbũ. Et p̃cipue quia om̃a ꝑ ipsũ facta sunt. Qđ nc̃
enĩ auditis. coniungite illi auditui : & utrũq: concordet in cordib urĩs.
Sic itaq ñpotest silius ase facere quicquã. nisi qđ uiderit patrẽ facientẽ
Tt tam̃ pat̃ ea quȩfecit ñ faciat. nisi ꝑsiliũ quia silius eiusẽ uerbũ & in prn
facta sunt. Quȩ cũq enĩ ille fecerit: hac & silius similit̃ facit. Non alia
sed haec : ñ dissimilit̃. sed similit̃. Pater enĩ diligit siluĩ & om̃ã demonstrat
ei quȩ ipse facit. Ad hoc qđ supra dix̃. nisi qđ uiderit patrẽ facientẽ. Ui¬
detur ꝑtinere. & qđ omã demonstrat er quȩ ipse facit. Sed si pater de¬

Expanded text:
unius ostendentis; alterius videntis; unius loquentis, alterius audientis: quae unius ostendentis; alterius videntis; unius loquentis, alterius audientis: quae sius Evangelii exordio tenuistis, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; et praecipue quia omnia per ipsum facta sunt . Quod nunc enim audistis, conjungite illi auditui, et utrumque concordet in cordibus vestris. Sic itaque non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem, ut tamen Pater ea quae facifacta sunt. Quaecumque enim ille fecerit, haec et Filius similiter facit: » non alia, sed haec; nec dissimiliter, sed similiter. 3. Pater enim diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit. Ad hoc quod supra dixit, nisi quod viderit Patrem facientem, videtur pertinere et quod omnia demonstrat ei quae ipse facit. Sed si Pater de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uerbũ facta sunt om̃a q uomodo possit intelligi qđ uideat primo silus
patrẽ facientẽ. tunc demũ & ipse faciat quȩ facta conspexerit: cũ pater
nihil nisi ꝑsiliũ fecerit. Oma ꝑͣ ipsũ factasunt: & sine ipso factũ e nihil
Non tanĩ explicatũ aliquid doximus. quia nec explicatũ aliquid intelle¬
mus Aliquando quippe sermo deficit: etiã ubi intellectus ꝓsicit. quato
magis sermo patit᷑ defectionẽ : quando intellectus ñ habet ꝑfectionẽ
nunc itaq quantũ dñs donat. breuit ꝑcurramus lectione & uel hodie
expleamus debitũ pensũ. Siquid forte remanserit. uel teporis uiriã
retractabimꝰ si potuerimꝰ quatũ & a nobis & apud uos sieri potest. quid sit
uidere uerbi: demonstrari uerbo ñ potest. Omã quippe dicta sunt hic. Quȩsi
intelligantur. scđm humanõsensũ carnalit̃ : nihil aliud nobis facit anima
plena fantasmatis. nisi quasdã imagines uelud duorũ hominũ patris & silu:

Expanded text:
bum facta sunt omnia, quomodo possit intelligi quod videat Filius primo Patrem facientem, tunc demum et ipse faciat quae facta conspexerit; cum Pater nihil nisi per Filium fecerit. Omnia enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Non tamen explicatum aliquid diximus; sed quia nec explicatum aliquid intelleximus. Aliquando quippe sermo deficit, ubi etiam intellectus proficit; quanto magis sermo patitur defectionem, quando intellectus non habet perfectionem? Nunc itaque, quantum Dominus donat, breviter percurramus lectionem, et vel hodie expleamus debitum pensum. Si quid forte remanserit vel temporis vel virium, retractabimus, si potuerimus quantum et a nobis et apud vos fieri potest, quid sit videre Verbi, quid demonstrari Verbo. Omnia quippe dicta sunt hic, quae si intelligantur secundum humanum sensum carnaliter, nihil aliud nobis facit anima plena phantasmatis, nisi quasdam imagines velut duorum hominum Patris et Filii,
Abbreviated transcription (Latin):
scłi mortui. inuitã at̾nã transibunt. Cũ ergo uellet dñs nr̃ iħs apĩ¬
resurrechionẽ mortuorũ inaet̃nã uitã : ante resurrectionẽ mortuorũ
mat̃ nã uitã: uenit hora inquit. Iu ꝓcul dubio inbutus side resurrectionis
carnis: expectabas horã illã sinis scđi diẽ iuditii. Quã ne in isto loco expecta¬
res : ad didit & nunc ẽ. Et qđ dicit uenit hora. ñ dicit dehora illa no¬

Expanded text:
saeculi mortui, in vitam aeternam transibunt. Cum ergo vellet Dominus saeculi mortui, in vitam aeternam transibunt. Cum ergo vellet Dominus resurrectionem mortuorum in aeternam vitam, ante resurrectionem mortuorum aeternam vitam: Venit hora, inquit. Tu procul dubio imbutus fide resurrectionis carnis, exspectabas horam illam finis saeculi, diem judicii, quam ne in isto loco exspectares, addidit, et nunc est. Quod ergo dicit, Venit hora, non dicit de illa hora no
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatis ad uitã iustitiae. Est ergo & ista quaedã resurrecho mortuoꝵ:
aꝑiat illã plenius. & dilucescat nobis ut coepit. Am̃ am̃ dico uobis: quia uenit
hora & nunc ẽ. Nos eapectabamus infine. resurrectionẽ mortuorũ. Nã ita
credidimus: Inmo ñ expectabamus : sed plane expectare debemus. Neque
enĩ salsũ credidimus: in sinẽ mortuos resurrecturos. Cũ ergo  dñs iħs insi¬
nuare nobis quandã resurrectionẽ mortuorũ. ante resurrectionẽ mor¬
tuorũ : non sicut latari. uel filii illius uiduae. uel filiȩ archisinagogi. qui surrexer̃
morituri: Nã & ipsorũ mortuorũ quȩdã resurrectio facta ẽ ante resurrec
ditiũ ñ uenit sed transit amorte inuitã. Ad quã uitã. ad at̃nã. Non
ergo sicut corpus latari. Transiit enĩ & ille amorte sepuldri. ad in¬
tã hominũ. sed ñ at̾nã : iterũ moriturus. Resurrecturi autẽ insinẽ

Expanded text:
iniquitatis, ad vitam justitiae. Est ergo et ista quaedam resurrectio mortuorum. iniquitatis, ad vitam justitiae. Est ergo et ista quaedam resurrectio mortuorum. 9. Aperiat illam plenius, et dilucescat nobis, ut coepit. Amen, amen dico vobis, quia venit hora, et nunc est. Nos exspectabamus in fine resurrectionem mortuorum; nam ita credidimus: imo non exspectabamus, sed plane exspectare debemus; neque enim falsum credimus in fine mortuos resurrecturos. Cum ergo vellet Dominus Jesus insinuare nobis quamdam resurrectionem mortuorum ante resurrectionem mortuorum; non sicut Lazari , vel filii illius viduae , vel filiae archisynagogi , qui resurrexerunt morituri nam et ipsorum mortuorum quaedam resurdicium non venit, sed transiit a morte ad vitam. Ad quam vitam? Ad aeternam. Non ergo sicut corpus Lazari: transiit enim et ille a morte sepulcri ad vitam hominum, sed non aeternam, iterum moriturus; resurrecturi autem in fine
Abbreviated transcription (Latin):
qui misitme habet uitã at̾nã. Et inuidiciũ nonuenit. sed transit ainorte
inuitã meministis qđ suꝑius posueramus. quia sicut pater inuificat
x loqui deresurrectone mortuorũ: & ecceiã resurgunt mortui. Quienĩ
uerbũ meũ audit. & credit ei quimisit me. habet uitã xt̾nã: Et imudi¬
tiũ non uenit Proba quia resurrexerit: sed
transiit inquit amorte inuitã. Qui transut amorte aduitã: nullo du¬
bitante utiq resurrexerit. Non enĩ transiret demorte aduitã : nisi primo
eet᷑ in morte : & ñ eet inuita. Cũ autẽ transierit. erit inuita: & ñ erit
inmorte. Mortuus ergo erat & reuixit : perierat. & inuentus ẽ. ht ꝓ inde
iã quaedã resurrectio : & transeunt homines amorte quadã. ad quadã uitã.
amorte infidelitatis. ad uitã fidei : a morte falsitatis. aduitã ueritatis: a morte

Expanded text:
qui misit me, habet vitam aeternam; et in judicium non venit, sed transiit a morte qui misit me, habet vitam aeternam; et in judicium non venit, sed transiit a morte in vitam. Meministis quod superius posueramus, quia sicut Pater suscitat met loqui de resurrectione mortuorum, et ecce jam resurgunt mortui. Qui enim verbum meum audit, et eredit ei qui misit me, habet vitam aeternam, et in judicium non veniet. Proba quia resurrexit. Sed transiit, inquit, a morte in vitam. Qui transiit a morte ad vitam, nullo dubitante utique resurrexit. Non enim transiret de morte ad vitam, nisi primo esset in morte, et non esset in vita: cum autem transierit, erit in vita, et non erit in morte. Mortuus ergo erat, et revixit; perierat, et inventus est . Fit proinde jam quaedam resurrectio, et transeunt homines a morte quadam ad quamdam vitam: a morte infidelitatis, ad vitam fidei; a morte falsitatis ad vitam veritatis; a morte
Abbreviated transcription (Latin):
uitã at̃nã. Et iniuditiũ ñ uenit. sed transiit. a morte inuitã. Non nune
transit : sed iã transiit amorte inuitã. Et hoc attendite. qui uerbũ meũ
audit. & ñ doc̃ credit mihi : sed credit ei quimisit me. Uerbũ ergo filu
audiat : ut patri credat. Quare uerbũ audit tuũ & credit alteri. non¬
ne cũ uerbus audit alicuius audimus. eidẽ uerbũ ꝓferenti credimus:
Loquenti nobis. sidẽ accommodamus: Quid ergo uoluit dicere. qui uerbu
meĩ audit & credit ei quimisit me. nisi quia uerbũ patris egosũ. & uer¬
bũ eius ẽ inme : Et quid ẽ audit uerbũ meũ. nisi audit me. Credit autẽ
e qui misit me. quia cũ illi credit. uerbo eius credit: mihi credit: quia
uerbũ patris egosũ. Pax autẽ in scripturis & om̃a disposita. nequa quã
ricantia. Tu abice litẽ cordis tui: intellige concordiã scripturarum:
Nũ quid contraria sibi diceret ueritas. qui audit uerbũ meũ & credit ei

Expanded text:
nunc transit, sed jam transiit a morte in vitam. Et hoc attendite, Qui verbum meum audit: et non dixit, Credit mihi; sed, credit ei qui me misit. Verbum ergo Filii audiat, ut Patri credat. Quare verbum audit tuum, et credit alteri? Nonne cum verbum alicujus audimus, eidem verbum proferenti credimus, loquenti nobis fidem accommodamus? Quid ergo voluit dicere, Qui verbum meum audit, et credit ei qui misit me; nisi, quia verbum ejus est in me? Et quid est, audit verbum meum, nisi, audit me? Credit autem ei qui misit me: quia cum illi credit, verbo ejus credit: cum autem verbo ejus credit, mihi credit; quia Verbum Patris ego sum. Pax ergo in Scripturis, et omnia disposita, nequaquam rixantia. Tu abjice litem cordis tui, intellige concordiam Scripturarum. Numquid contraria sibi diceret veritas? 8. Qui verbum meum audit, et credit ei
Abbreviated transcription (Latin):
una uita n duae : quia unus dr̃ ñ duo dii. & hoc ipsũ sit eẽ uitã. quo¬
modo ergo dedit filio uitã pater : ñ sic quasi ante suerit filius sine
uita : atq ut uiueret a patre acceperit uitã. Nã si hoc eẽt : ñ haberet
uitã insemet ipso Ecce de anima loquebar: Est anima: & si ñ sit
sapiens. ee si nsit iusta : anima ẽ & sins̃it pia: animaẽ. Aliud engo ẽ
illi eẽ anima : aliud ẽc̃ sapientẽ: eẽ iustã: ec̃ piã. Est engo aliquid qđ ñ ẽ

Expanded text:
una vita, non duae; quia unus Deus, non duo dii: et hoc ipsum sit esse vitam. Quouna vita, non duae; quia unus Deus, non duo dii: et hoc ipsum sit esse vitam. Quomodo ergo dedit Filio vitam Pater? Non sic quasi ante fuerit Filius sine vita, atque ut viveret a Patre acceperit vitam: nam si hoc esset, non haberet vitam in semetipso. Ecce de anima loquebar. Est anima: etsi non sit sapiens, etsi non sit justa, anima est; etsi non sit pia, anima est. Aliud illi ergo est esse animam, aliud vero esse sapientem, esse justam, esse pium. Est ergo aliquid q