comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
urã ipsi alacritate ꝑmoti. ur̃is inter c̃ẽ
sollempniis delectentur. Uereor ne nrãm
desidiam quandoq ab hominantes. cum
indignatione recedant: et incipiat tinus¬
quisq nr̃m sero cum gemitu dicere deo
Longe fecisti notos meos a me: posuert̃
me abhominationem sibi. Et illud.
Elongasti a me amicum et ꝓximum: et
notos meos a miseria. Item. Qui iuxta
me erant delonge steterunt: et uim fa¬
ciebant qui querebant animam meam
Pro cerdo enim si se a nobis bom sp̃c elon¬
gauerint: impetus malignorum quis¬
quis sustinebit: Dico gͦ his qui eiusmo¬
di sunt. Maledictus: qui opus dei facit
negligenter. Dicit quoq non ego s dñs.
Utinam te calidum aut frigidum inuenis¬
sem: s qm̃ te depidum inueni: incipiam
te euomere exore meo. Ea ꝓpter accendi¬
te principes ur̃os. cum statis ad orandũ
uel psallendum: et state cum reuerentia
et disciplina: et gloriamini quia angeli

Expanded text:
vestra ipsi alacritate permoti, vestris interesse vestra ipsi alacritate permoti, vestris interesse solemniis delectentur. Vereor, ne vestram desidiam quandoque abominantes, cum indignatione recedant, et incipiat unusquisque vestrum sero cum gemitu dicere Deo. Longe fecisti notos meos a me, posuerunt me abominationem sibi; et illud: Elongasti a me amicum et proximum, et notos meos a miseria ; item: Qui juxta me erant, de longe steterunt, et vim faciebant qui quaerebant animam meam . Pro certo enim si se a nobis boni spiritus elongaverint, impetus malignorum quis sustine it? Dico ergo his qui ejusmodi sunt: Maledictus qui opus Dei facit negligenter . Dicit quoque, non ego, sed Dominus: Utinam te calidum aut frigidum invenissem! sed quia te tepidum inveni, incipiam te evomere ex ore meo . Ea propter attendite principes vestros, cum statis ad orandum vel psallendum, et state cum reverentia et disciplina; et gloriamini, quia angeli
Abbreviated transcription (Latin):
intima queritur: ambitur ad desideratum.
Qurnam illi: Credimus angelos scõs astare
orantib: offerre deo p̃ces et tiota hominum:
uibi tamen sine ira et disceptatione leuari
puras manus ꝑspexerint. Ptobat hoc an¬
gelus: italoquens adtobiam. Qtiando mra¬
bas cum lacrimis. et sepeliebas mortuos. et
derelinquebas prandium. et mortuos abs¬
condebas ꝑdiem in domo tua. et nocte sepe¬
liebas: ego obtuli orationem tuã dño. Puto
id uobis satis et exaliis scripture testimomi¬
is ꝑsuasum. Nam quod psallentib quoq
dignanter ad misceri scĩ angeli soleant: qͥd
eo manifestius quod psalmista ait. preue¬
nerunt principes comuncti psallentib.
in medio iuuencularum tympanistria¬
rum: Inde et dicebat. In conspectu ange¬
lorum psallam cibi. Doleo ꝓinde aliquos
ur̃m. graui in sacris uigilus depͥmi somno.
nec celi ciues reuereri: s inp̃sentia princi¬
pum tanquam mortuos apparere: cum

Expanded text:
intima quaeritur, ambitur ad desideratum. intima quaeritur, ambitur ad desideratum. Quinam illi? Credimus angelos sanctos astare orantibus, offerre Deo preces et vota hominum: ubi tamen sine ira et disceptatione levari puras manus perspexerint. Probat hoc angelus ita loquens ad Tobiam: Quando orabas cum lacrymis, et sepeliebas mortuos, et derelinquebas prandium, et mortuos abscondebas per diem in domo tua, et nocte sepeliebas; ego obtuli orationem tuam Domino . Puto id vobis satis et ex aliis Scripturae testimoniis persuasum. Nam quod psallentibus quoque dignanter admisceri sancti angeli soleant, quid eo manifestius quod Psalmista ait: Praevenerunt principes conjuncti psallentibus in medio juvencularum tympanistriarum? Unde et dicebat: In conspectu angelorum psallam tibi . Doleo proinde aliquos vestrum gravi in sacris vigiliis deprimi somno, nec coeli cives revereri, sed in praesentia principum tanquam mortuos apparere, cum
Abbreviated transcription (Latin):
quem amat querit: non aliud quicquam
ipsius. Amat sc̃ẽ: quia non inconcupiscentia
carnis. s inpuritate sp̃c. Amat ardenter:
quȩ ita ꝓprio debriatur amore. ut maiesta¬
tem non cogitet. Quid enim: Respicit t̾rã
et facit eam tremere: et ista se ab eo postulat
osculari: Ebria ne est:. Ebria prorsus. Et
forte tunc cum ad ista ꝓrupit. exierat de
cella uinaria: quo se nimirum introductã
pꝰmodum głatur. Nam et dauid de quib¬
dam dicebat deo. In ebriabuntur abubertate
domus tue: et torrente uoluptatis tue pota¬
bis cos. Oquanta amoris uis: quanta in spũ
libertatis fiducia. Quid manifestius. quod
ꝑfecta caritas foras mittit timorem: Uere¬
cundȩ tamen non ad ipsum sponsum sermo¬
nem dirigit: s ad alios tanquam de absente.
osculetur me inquit osculo orissui. Grandis
quippe res petitur: et opus est uerecundia
commitari precem: commendari petentẽ.
Itaq ꝑdomesticos et intimos. accessus ad

Expanded text:
quem amat, quaerit; non aliud quidquam quem amat, quaerit; non aliud quidquam ipsius. Amat sancte, quia non in concupiscentia carnis, sed in puritate spiritus. Amat ardenter, quae ita proprio debriatur amore, ut majestatem non cogitet. Quid enim? respicit terram, et facit eam tremere ; et ista se ab eo postulat osculari! Ebriane est? Ebria prorsus. Et forte tunc, cum ad ista prorupit, exierat de cella vinaria, quo se nimirum introductam postmodum gloriatur . Nam et David de quibusdam dicebat Deo: Inebriabuntur ab ubertate domus tuae et torrente voluptatis tuae potabis eos . O quanta amoris vis! quanta in spiritu libertatis fiducia! Quid manifestius, quam quod perfecta charitas foras mittit timorem? 4. Verecunde tamen non ad ipsum sponsum sermonem dirigit, sed ad alios, tanquam de absente: Osculetur me, inquiens, osculo oris sui. Grandis quippe res petitur, et opus est verecundia comitari precem, commendari petentem. Itaque per domesticos et intimos, accessus ad
Abbreviated transcription (Latin):
iubetur nichilominus obliuisci populum
suum. et domum patris sui: ut concupiscat
ille decorem eius. Sigͦ aniare specialiter spo¬
nsis pͥncipaliterq conuenit: non immerito
sponse nomine censettir anima quȩ amat.
Amat autem: que osculum petit. Non petit
libertatem: non mercedem: non hereditatẽ:
non demq uł doctrinam: s osculum. More
plane castissime sponse. ac sacrum spirantis
amorem: nec omino ualentis flammã dissi¬
mulare quam pacitur. Uide enim quale
p̃ripiat sermonis exordium. Magnũ quid
a magno petitura. nullo tamen ut assolet utit᷑
blandiciarum fuco. nullis curcum uolutioni¬
b adia quod desidcrati ambit. Non facit ꝓe¬
mium: non captat bẽnuolentiam: s ex abun¬
dantia cordis repente ꝓrumpens. nude fron¬
toseq satis. osculetur me ait osculo oris sui.
Annon tibi quasi dicere manifeste uidedur:
quid michi est incęlo. et a te quid uolui suꝑ
terram: Amat ꝓfecto castȩ: que ipsum

Expanded text:
jubetur nihilominus oblivisci populum jubetur nihilominus oblivisci populum suum, et domum patris sui; ut concupiscat ille decorem ejus . Si ergo amare specialiter sponsis ac principaliter convenit, non immerito sponsae nomine censetur anima quae amat. Amat autem quae osculum petit. Non petit libertatem, non mercedem, non haereditatem, non denique vel doctrinam, sed osculum; more plane castissimae sponsae ac sacrum spirantis amorem, nec omnino valentis flammam dissimulare quam patitur. Vide enim quale praeripiat sermonis exordium. Magnum quid a magno petitura, nullo tamen, ut assolet, utitur blanditiarum fuco; nullis circumvolutionibus ad id quod desiderat ambit. Non facit prooemium, non captat benevolentiam; sed ex abundantia cordis repente prorumpens, nude frontoseque satis: Osculetur me, ait, osculo oris sui. 3. An non tibi quasi dicere manifeste videtur: Quid 1283 mihi est in coelo, et a te quid volui super terram? Amat profecto caste, quae ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
dictum cẽ reor: uideamus et de tercio. Os¬
culetur inquit me osculo oris sui. Quis
dicit: Sponsa. Que nam ipsa : Anima si¬
tiens deum. S pono diuersas affectiones:
ut ea quȩ ꝓpriȩ sponse congruit. distincti¬
us elucescat. Si seruus est: timet a facie
domini. Si mercennarius: sperat de ma¬
nu dñi.Si discipulus: aurem parat ma¬
gistro. Si filius: honorat patrem. Otie
uero osculum postulat: amat. Excellit
in nature donis. affectio hec amoris: pre¬
sertim cum ad sutm recurrit principiũ.
quod est dcus. Nec sunt inuenta eque
dulcia nomina. quib uerbi animȩq dul¬
ces adinuicem expͥmerentur affec̾tus: quem¬
admodum sponsus et sponsa. Quippe qͥb
omĩa cominunia sunt: nil ꝓpͥum niba se
diuisum habentib. Ina utriusq hereditas:
una domus: una mensa÷ unus thorus: una
etiam caro. Deniq ꝓpter hanc relinquet
ille patrem et matrem. et adherebit uxori
suȩ: et erunt duo incarne una. Hec quoq

Expanded text:
dictum esse reor: videamus et de tertio. 2. Osdictum esse reor: videamus et de tertio. 2. Osculetur, inquit, me osculo oris sui . Quis dicit? Sponsa. Quaenam ipsa? Anima sitiens Deum. Sed pono diversas affectiones, ut ea quae proprie sponsae congruit, distinctius elucescat. Si servus est, timet a facie Domini; si mercenarius, sperat de manu Domini; si discipulus, aurem parat magistro; si filius, honorat patrem; quae vero osculum postulat, amat. Excellit in naturae donis affectio haec amoris, praesertim cum ad suum recurrit principium, quod est Deus. Nec sunt inventa aeque dulcia nomina, quibus Verbi, animaeque dulces ad invicem exprimerentur affectus, quemadmodum sponsus et sponsa: quippe quibus omnia communia sunt, nil proprium, nil a se divisum habentibus. Una utriusque haereditas, una domus, una mensa, unus torus, una etiam caro. Denique propter hanc relinquet ille patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae; et erunt duo in carne una . Haec quoque
Abbreviated transcription (Latin):
cantabo tibi dñe. Ineternum non obliui¬
scar iustificationes istas. Cantabiles mͥ
erunt ambȩ pariter in loco ꝑegrinatioĩs
mee: quousq miscdia suꝑ exaltata iudici¬
o.miseria conticescat: ac sola cancet tibi
de cetero gła mea. et non compungar. Explic̃¬
qui uos sponte ꝓuoco adquerendum.Qa
enim ego pͥmi osculi occasione. spiritales
dei pedes ꝓpriis diffinitionib ac nomini¬
bus et quidem exhabundanti de monstra¬
re curaui. uos ꝑgitis inquirere et de manu.
que scdo loco osculanda ꝓponitur. An¬
nuo: gero uobis morem: insuꝑ non manũ.
s manus ostendo: ꝓpruisq distinguo uo¬
cabulis. Lacitudo una: altera fortitudo
dicatur: quod et tribuat affluenter. et
defendat potenter quod dederit. Utramq
ꝓfecto osculabitur. qui ingratus non fue¬
rit: dm̃ utiq bonorum om̃ium sicut lar¬
gitorem. ita et conseruatorem recognos¬
cens et confitens. Satis de duob osculis

Expanded text:
cantabo tibi, Domine . In aeternum non oblivicantabo tibi, Domine . In aeternum non obliviscar justificationes istas; cantabiles mihi erunt ambae pariter in loco peregrinationis meae, quousque misericordia superexaltata judicio, miseria conticescat, ac sola cantet tibi de caetero gloria mea, et non compungar. vos sponte provoco ad quaerendum. Quia enim ego primi osculi occasione spirituales Dei pedes propriis definitionibus ac nominibus, et quidem ex abundanti, demonstrare curavi; vos pergitis inquirere et de manu, quae secundo loco osculanda proponitur. Annuo, gero vobis morem; insuper non manum, sed manus ostendo, propriisque distinguo vocabulis. Latitudo una, altera fortitudo dicatur: quod et tribuat affluenter, et defendat potenter quod dederit. Utramque profecto osculabitur qui ingratus non fuerit, Deum utique bonorum omnium sicut largitorem, ita et conservatorem recognoscens et confitens. Satis de duobus osculis
Abbreviated transcription (Latin):
assentatio. pessimam generat securitatẽ.
Datum est et michi misero nonnumquã
sedere secus pedes domini ihu: et modo
hunc. modo illum tota deuotione com¬
plecti: inquantum me sua benignitas
dignabatur ad mittere. At si quando mi¬
serationis oblitus.stimulante conscientia.
iudicio. paulo diucius inhererem. ior
metu incredibili ac miserabili confusio¬
ne de iectus. et tenebroso circum fusus
horrore: hoc solum palpitans de ꝓfun¬
dis clamabam. Quis nouit potestatem
ire tue. et p̃timore tuo iram tuam dinu¬
merare: Quod si eo relicto. pedem mise¬
ricordie plus tenere contingeret: tanta
e contrario incuria et negligentia dissol¬
uebar: ut confestim et oratio tepidior.
et actio pigrior. et risus ꝓmptior. et ser¬
mo mcautior. et omĩs deniq utriusq ho¬
minis status inconstantior. appareret.
Proinde magistra instructus exꝑientia:
non iudicrum iam solum aut solam mise¬
ricordiam: s misctiam pariter et iudicrũ

Expanded text:
assentatio pessimam generat securitatem. 9. assentatio pessimam generat securitatem. 9. Datum est et mihi misero nonnunquam sedere secus pedes Domini Jesu; et modo hunc, modo illum 1282 tota devotione complecti, in quantum me sua benignitas dignabatur admittere. At si quando miserationis oblitus, stimulante conscientia, judicio paulo diutius inhaererem, mox metu incredibili ac miserabili confusione dejectus, et tenebroso circumfusus horrore, hoc solum palpitans de profundis clamabam: Quis novit potestatem irae tuae, et prae timore tuo iram tuam dinumerare? Quod si eo relicto pedem misericordiae plus tenere contingeret, tanta econtrario incuria et negligentia dissolvebar, ut confestim et oratio tepidior, et actio pigrior, et risus promptior, et sermo incautior, et omnis denique utriusque hominis status inconstantior appareret. Proinde magistra instructus experientia, non judicium jam solum, aut solam misericordiam; sed misericordiam pariter et judicium
Abbreviated transcription (Latin):
et ueritas. Felix mens: cui semel dñs
iħc utrumq infixerit pedem. Aduob
signis cognoscite eam que huiusmodi
est. que secum necesse ẽ referat. diuinis
imp̃ssa uestigiis. Ipsa sunt timor et
spes: ille iudicii. illa misericordie repre¬
sentans imagnem. Merito beneplacitũ
est deo suꝑcimences eum. et ineis qui spe¬
rant suꝑ miscdia eius cum sapientie ti¬
summationem sibi caritas uendicat.
Que cum ita sint: non paruus fructus
est inpͥmo hoc osculo quod ad pedes acci¬
pitur: tantum curato. ut neutro fraude¬
ris illorũ. Porro enim si iam dolore pec¬
cati et iudicii timore compungeris: ue¬
ritatis iudiciiq uestigio labia imp̃ssisti
Quod si timorem doloremq diuine in¬
tuitu bonitatis. et spe consequende in¬
dulgentie temꝑas: etiam miscdiȩ pedẽ
amplecti te noueris. Auoquin alterum
sine altero osculari non expedit: quia et
recordatio solius iudicii. in baratrum
desꝑationis p̃cipitat: et miscłiȩ fallar

Expanded text:
et veritas . 8. Felix mens, cui semel Dominus et veritas . 8. Felix mens, cui semel Dominus Jesus utrumque infixerit pedem! A duobus signis cognoscite eam quae hujusmodi est, quae secum necesse est referat divinis impressa vestigiis. Ipsa sunt timor et spes; ille judicii, ista misericordiae repraesentans imaginem. Merito beneplacitum est Deo super timentes eum, et in eis qui sperant super misericordia ejus : cum tisummationem sibi charitas vindicat. Quae cum ita sint, non parvus fructus est in primo hoc osculo, quod ad pedes accipitur; tantum curato ut neutro frauderis illorum. Porro enim si jam dolore peccati, et judicii timore compungeris, veritatis judiciique vestigio labia impressisti. Quod si timorem doloremque divinae intuitu bonitatis, et spe consequendae indulgentiae temperas, etiam misericordiae pedem amplecti te noveris. Alioquin alterum sine altero osculari non expedit; quia et recordatio solius judicii in barathrum desperationis praecipitat, et misericordiae fallax
Abbreviated transcription (Latin):
ad hominem eque assumptũ. et ipsum
ꝑtinere ipse deus homo aꝑte significat:
ubi datam sibi ꝑhibet apatre potestatẽ.
iudicium facere. qtua filius hominis ẽ :
his duob gͦ pedib apte sub uno ditni¬
tatis capite concurrentib: natus ex mui¬
liere. factus sub lege. inuisibilis emma¬
nuhel interris uisus est. et cũ hominib
conuersauis est. His certe ꝑtransit et
nunc benefaciendo. et sanando omnes
oppressos adiabolo:s spũaliter ⁊ s in¬
uisibiliter. His inquam pedib de uo¬
tas ꝑambulat mentes. incessanter lu¬
strans serutansq corda et renes fide¬
lium. Uide audem. ne forte hec illa
sint sponsi crura. quȩ sponsa tam
magnifice commendat inconsequẽ¬
tib: comparans ea nisi fallor. colunnis
marmoreis. fundatis suꝑbases aureas
Pulchre om̃ino: quoniam quidem in¬
carnata dei sapientia. que auro desig¬
natur: miscđia et ueritas obuiatierunt
sibi. Deniq uniuerse uie dñi. miscdĩa

Expanded text:
ad hominem aeque assumptum et ipsum ad hominem aeque assumptum et ipsum pertinere ipse Deus homo aperte significat, ubi datam sibi perhibet a Patre potestatem judicium facere, quia Filius hominis est? 7. His duobus ergo pedibus apte sub uno divinitatis capite concurrentibus, natus ex muliere, factus sub lege invisibilis Emmanuel, in terris visus est, et cum hominibus conversatus est . His certe pertransit et nunc, benefaciendo et sanando omnes oppressos a diabolo, sed spiritualiter, sed invisibiliter. His, inquam, pedibus devotas perambulat mentes, incessanter lustrans, scrutansque corda et renes fidelium. Vide autem ne forte haec illa sint sponsi crura, quae sponsa tam magnifice commendat in consequentibus, comparans ea, ni fallor, columnis marmoreis, fundatis super bases aureas . Pulchre omnino; quoniam quidem in incarnata Dei Sapientia, quae auro designatur, misericordia et veritas obviaverunt sibi ; denique universae viae Domini misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
non oportet. Noui ego curiositatẽ urãm
quȩ nil sua uoluntate inserutatũ om̃ino
p̃tereat. Nec uero ducendum contemp¬
tui. nosse quib scriptura pedib tam fre¬
quenter dm̃ commemorat. nunc quidem
stare. ut ibi. adorabimus in loco ubi stete¬
runt pedes cius: nunc uero ambulare.
ut ibi. et habitabo in illis et de ambulabo
ineis: nunc etiam currere. iuxta illud.
Exultauit ut gigas. ad currendam uiã.
Si recte apło uisum est caput xp̃i refer¬
re addeitatem÷ puto et nobis non incon¬
grue uideri.pedes ad hominẽ ꝑtinere:
quorũ alterum miscdĩam. alterũ itidici¬
um nominemus. Nota stint tobis dduo
ista uocabula: et de plerisq scripture
locis ambo pariter si cogitatis occurr̃t.
Quia tiero miscđiȩ pedem ds̃ incarne
cui se uniuit assumpserit. docet epł̃a
ad hebreos: temptatum ꝑhibens ꝑom̃ia
xp̃m. ꝓsimilitudine absq peccato: ut
misericors fieret. Quid illum alterum:
qui iudicium nuncupatus est: Nonne

Expanded text:
non oportet. Novi ego curiositatem vestram, non oportet. Novi ego curiositatem vestram, quae nil sua voluntate incrustatum omnino praetereat. Nec vero ducendum contemptui, nosse, quibus scriptura pedibus tam frequenter Deum commemorat, nunc quidem stare, ut ibi: Adorabimus in loco ubi steterunt pedes ejus ; nunc vero ambulare, ut ibi: Et habitabo in illis, et deambulabo in eis ; nunc etiam currere, juxta illud: Exsultavit ut gigas ad currendam viam . Si recte Apostolo visum est caput Christi referre ad Deitatem ; puto et nobis non incongrue videri pedes ad hominem pertinere; quorum alterum misericordiam, alterum judicium nominemus. Nota sunt vobis duo ista vocabula; et de plerisque Scripturae locis ambo pariter, si cogitatis, occurrunt. Quia vero misericordiae pedem Deus in carne, cui se univit, assumpserit, docet epistola ad Haebraeos, tentatum perhibens per omniapro similitudine absque peccato, ut misericors fieret . Quid illum alterum, qui judicium nuncupatus est, nonne
Abbreviated transcription (Latin):
te tue inaquis multis. Quodest. Concul¬
cas corda tumentia suꝑborũ: et flura de¬
sideria carnalium compͥmis: iustificans
impios. et suꝑbos humilians.Quod tam̃
quia inuisibiliter fit.carnalis non sentit
a quo fit. Inde et subdit. Et uestigia tua
non cognoscentur. Hinc rursus pater ad
filium. Sede inquit adextris meis:do¬
nec ponam inmicos tuos scabellũ pedũ
tuorum. Hoc est. donec om̃s qu te contẽp¬
nunt. tue uoluntati subiciam: siue inui¬
tos et miseros: siue uoluntarios et beatos.
Itaq hoc opus sp̃c quia caro non ꝑcipie¬
sunt sp̃c dei. opus fuit. ut corporalib pedib
corporaliter incubans. et corporalibus
labiis pedes eosdem de osculans. ueniã
peccatorum peccatrix ꝑciꝑet: sicq illa
mutatio dextere excelsi qua mirabiliter
s inuisibiliter iustificat impium. etiam
carnalib in notesceret. Uerum illos spũa¬
les pedes dei quos pͥmo loco sp̃ualiter
osculari penitentem oportet. p̃derire me

Expanded text:
tae tuae in aguis multis; quod est: Concultae tuae in aguis multis; quod est: Conculcas corda tumentia superborum, et fluxa desideria carnalium comprimis, justificans impios 1281, et superbos humilians. Quod tamen quia invisibiliter fit, carnalis non sentit a quo fit. Unde et subdit: Et vestigia tua non cognoscentur . Hinc rursus Pater ad Filium: Sede, inquit, a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum ; hoc est: Donec omnes qui te contemnunt, tuae voluntati subjiciam, sive invitos et miseros, sive voluntarios et beatos. Itaque hoc opus Spiritus quia caro non pbat , opus fuit ut corporalibus pedibus corporaliter incubans, et corporalibus labiis pedes eosdem deosculans, veniam peccatorum peccatrix perciperet; sicque illa mutatio dexterae Excelsi , qua mirabiliter, sed invisibiliter justificat impium, etiam carnalibus innotesceret. 6. Verum illos spirituales pedes Dei, quos primo loco spiritualiter osculari poenitentem oportet, praeterire me
Abbreviated transcription (Latin):
lingua muta resoluitur: discipulus ꝓpe
merstis erigitur: et is indubitanter agno¬
seitur cui dixerat longe ante dauid.Aꝑis
tu manum tuam: et imples omne animal
benedictione. Et item. Aꝑiente te manũ
tuam: omĩa implebuntur bonitate. En
secus corporales pedes iacens ac penitens
audit peccatrix. remittũt᷑ tibi peccata tua:
et recognoscit eum. de quo ex multis retro
temporib scriptum legerat. Egredietur
diabolus ante pedes eius. Ubi nempe pecca¬
tum remittitur: ibi ꝓculdubio diabolus
de corde peccatoris expellitur. Hinc uni¬
uersaliter de cunctis penitentib dicit.
Nunc iudiciũ est mundi: nunc princeps
huius mundi eicietur foras. Quod scilicet
humiliter conficenti remittat deus pecca¬
tum: et diabolus eum quem in hominis
corde inuaserat. amittat principatum.
Deniq ambulat suꝑundas carnalib pe¬
dib: cui necdum carne uestito iam psal¬
mista p̃cinuerat. In mariuia tua: et semi¬

Expanded text:
lingua muta resolvitur, discipulus prope lingua muta resolvitur, discipulus prope mersus erigitur; et is indubitanter agnoscitur, cui dixerat longe ante David: Aperis tu manum tuam, et imples omne animal benedictione ; et item: Aperiente te manum tuam, omnia implebuntur bonitate . En secus corporales pedes jacens ac poenitens audit peccatrix: Remittuntur tibi peccata tua , et recognoscit eum, de quo ex multis retro temporibus scriptum legerat: Egredietur diabolus ante pedes ejus . Ubi nempe peccatum remittitur, ibi procul dubio diabolus de corde peccatoris expellitur. Hinc universaliter de cunctis poenitentibus dicit: Nunc judicium est mundi, nunc princeps hujus mundi ejicietur foras : quod scilicet humiliter confitenti remittat Deus peccatum; et diabolus eum, quem in hominis corde invaserat, amittat principatum. 5. Denique ambulat super undas carnalibus pedibus , cui necdum carne vestito jam Psalmista praecinuerat: In mari vita tua, et semi
Abbreviated transcription (Latin):
turȩ titiq imꝑans. suꝑansq fortunã.
stultam faciens sapientiam hominum.
demonumq debellans tirannidem:ma¬
nifeste ipsum se indicat ẽẽ: ꝑquem ea¬
dem et ance fiebant. quando fiebant.
Incarne inquam et ꝑcarnem potenter
ac patenter oꝑatus mira. locutus salu¬
bria passus indigna: euidenter ostendit
quia ipse sit qui potenter s inuisibilit̃
scła condidisset: sapienter regeret: be¬
nigne ꝓtegeret. Demq dum euangeli¬
rat ingratis. signa ꝑhibet infidelibus.
ꝓsuis crucifixorib orat: nonne liquido
ipsum se eẽ declarat. qui cum patre suo
cotidie oriri facit solem suũ suꝑ bonos et
malos. et pluit suꝑ iustos et iniustos:
Hoc enim est:quod ipse aiebat. Si non facio
oꝑa patris mei: nolite credere. En aꝑit os
carnis suȩ. docens in monte discipulos:
qui insilentio angelos in cȩlestib docet.
En ad tactum corporeȩ manus curatur
lepra fugatur cecitas: auditus reparatur:

Expanded text:
turae utique imperans, superansque fortunam, turae utique imperans, superansque fortunam, stultam faciens sapientiam hominum, daemonumque debellans tyrannidem; manifeste ipsum se indicat esse, per quem eadem et ante fiebant quando fiebant. In carne, inquam, et per carnem potenter ac patenter operatus mira, locutus salubria, passus indigna, evidenter ostendit, quia ipse sit qui potenter, sed invisibiliter saecula condidisset, sapienter regeret, benigne protegeret. Denique dum evangelizat ingratis, signa praebet infidelibus, pro suis crucifixoribus orat: nonne liquido ipsum se esse declarat, qui eum Patre suo quotidie oriri facit solem suum super bonos et malos, pluit super justos et injustos? Hoc enim est quod ipse aiebat: Si non facio opera Patris mei, nolite credere . 4. En aperit os carnis suae docens in monte discipulos, qui in silentio angelos in coelestibus docet. En ad tactum corporeae manus curatur lepra, fugatur caecitas, auditus reparatur,
Abbreviated transcription (Latin):
s non ipsum. Auenati. ingrati. insen¬
sati. Hinc demum factum est. ut quod
erant. quod uiuebant. quod sapiebant.
non auctori tribuerent.s nature ascri¬
berent: aut certe quod insipientius
erat. fortune: ꝓprie quoq industrie
atq uirtuti. multi multa arrogarent
Quanta sibi tistirparunt se ductori sp̃c
quanta soli et lune data sunt: quanta
terris tielaquis attributa: quanta etiã
manu factis fabrilibq mortalium re¬
putata oꝑib. Herbis. arbustis. minu¬
tissimis uilissimisq seminib: ꝓ numi¬
nib deferebatur. Heu. sic homines ꝑ¬
diderunt et commutauerunt głam
suam: insimilitudinem uituli comede¬
ntis fenum. Qtiorũ deus miseratus er¬
rores: de monte umbroso et condenso
dignanter egrediens: in sole posuit ta¬
bernactilum suũ. Obtulit carnem. sa¬
pientib carnem: ꝑquam discerent
sapere et sp̃m. Nam dum incarne et
ꝑcarnem facit oꝑa non carnis s dei.na¬

Expanded text:
sed non ipsum, alienati, ingrati, insensed non ipsum, alienati, ingrati, insensati. Hinc demum factum est, ut quod erant, quod vivebant, quod sapiebant, non auctori tribuerent, sed naturae ascriberent, aut certe. quod insipientius erat, fortunae; propriae quoque industriae atque virtuti multi multa arrogabant. Quanta sibi usurparunt seductorii spiritus, quanta soli et lunae data sunt; quanta terris et aquis attributa, quanta etiam manufactis fabrilibusque mortalium deputata operibus! Herbis, arbustis, minutissimis vilissimisque seminibus pro numinibus deferebatur. 3. Heu! sic homines perdiderunt et commutaverunt gloriam suam in similitudinem vituli comedentis fenum? Quorum Deus miseratus errores, de monte umbroso et condenso dignanter egrediens, in sole posuit tabernaculum suum . Obtulit carnem sapientibus carnem, per quam discerent sapere et spiritum. Nam dum in carne et per carnem facit opera, non carnis, sed Dei, na
Abbreviated transcription (Latin):
indigeat: solo sp̃ali nutu cum uult ad
queq uult agenda contentus. Sola gͥ
est. que nec ꝓpter se nec ꝓpter alium.
solatio corporei instrumenti opꝰ habet
illa maiestas: cuius om̃ipotenti arbitri¬
o incunctanter presto est om̃e opus:
omne altũ inclinat :om̃e ad uersum
cedit : om̃e creatum fauet: etiam nul¬
lo interueniente uel subueniente sola¬
tio corporali siue sꝑ̃ali. Docet uel mo¬
net sine lingua: p̃bet uel denet sine ma¬
nib: sine pedib currit et succurrit ꝑ¬
eunctib. Actitabat ista et cum patri¬
b priorib scłis: exꝑiebantur homines
sedula beneficia:s latebat eos benefi¬
cus. Ille quidem attingebat a fine usq
ad finem fortiter: s disponens omĩa
suauiter. non sentiebatur ab hominib.
Et gaudebant de bonis dñi: et dñm
sabaoth eoquod cum tranquillitate
iudicaret omĩa. nesciebant. Ab ipso
exant: s non cum ipso. Per ipsum ui¬
uebant. s non ipsi. Ex ipso sapiebant:

Expanded text:
indigeat, solo, spirituali nutu, cum vult, ad indigeat, solo, spirituali nutu, cum vult, ad quaecunque vult agenda contentus. Sola igitur est quae nec propter se, nec propter alium, sola corporei instrumenti opus habet illa majestas, cujus omnipotenti arbitrio incunctanter praesto 1280 est omne opus, omne altum inclinat, omne adversum cedit, omne creatum favet, etiam nullo interveniente vel subveniente solatio corporali, sive spirituali. Docet vel monet sine lingua; praebet vel tenet sine manibus; sine pedibus currit et succurrit pereuntibus. 2. Actitabat ista et cum patribus prioribus saeculis; experiebantur homines sedula beneficia, sed latebat eos benficus. Ille quidem attingebat a fine usque ad finem fortiter; sed disponens omnia suaviter, non sentiebatur ab hominibus. Et gaudebant de bonis Domini; et Dominum sabaoth, eo quod cum tranquillitate judicaret omnia omnino nesciebant. Ab ipso erant, sed non cum ipso; per ipsum vivebant, sed non ipsi; ex ipso sapiebant,
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib applicentur: ut uerbi grã. pluuie
uiuificandis seminib. uel multiplican¬
dis segetib. uł fructib maturandis:
quid ꝓprio queso de corpore facere ha¬
bet. cui ad nutum indifferenter unit̾i¬
sa corpora celestia atq terrestria obseqͥ
constat: Plane suꝑfluo haberet suum:
qui nullum sibi reꝑit alienum. Uerum.
sicuncta que hoc loco dicenda occurrunt
presenti uolumus sermone concludere:
sermo modum excedet: et uires forsitan
aliquorum. Propterea quȩ restant. sub
alio seruemus absoluenda pͥncipio.Explic̃¬
sequens sermo cohereat
tenetis ne datum suꝑius
solum sũmũ et incircũ¬
scriptum sp̃m. ad om̃e
quod facere uel fieri uult.corporis in¬
strumento siue obsequio non egere:
Demus ergo securi ueram soli deo sicut
immortalitatẽ. ita et incorporeitatem:
quod solus sp̃uum.uniu̾sam corporeã
naturam eousq transcendat. ut quo¬
cumq corpore in quocumq oꝑe non

Expanded text:
operibus applicentur, ut, verbi gratia, pluviae operibus applicentur, ut, verbi gratia, pluviae vivificandis seminibus, vel multiplicandis segetibus, vel fructibus maturandis; quid proprio, quaeso, de corpore facere habet, cui ad nutum indifferenter universa corpora coelestia atque terrestria obsequi constat? Plane superfluo haberet suum, qui nullum sibi reperit alienum. Verum si cuncta, quae hoc loco dicenda occurrunt, praesenti volumus sermone concludere, sermo modum excedet, et vires forsitan aliquorum: propterea quae restant, sub alio servemus absolvenda principio. SERMuens sermo cohaereat, tenetisne datum superius, solum summum et incircumscriptum Spiritum ad omne quod facere vel fieri vult, corporis instrumento sive obsequio non egere? Demus ergo securi veram soli Deo, sicut immortalitatem, ita et incorporeitatem: quod solus spirituum universam corpoream naturam eo usque transcendat, ut quocunque corpore in quocunque opere non
Abbreviated transcription (Latin):
homini oꝑanti bonum: ne forte in se de bo¬
nis domini et non indño glorietur. Ost
tamen qui bonum oꝑatur non uolens. si¬
ue homo malus.siue angelus malus: et
constat non fieri ꝓpter eum. quod fit ꝑeũ:
cum ꝓdesse nullũ bonum possit inuico.
Igitur ei quidem dispensatio tantum credi¬
ta est: s nescio quomodo gratius iocundi¬
usq sentimus bonum. quod ꝑ malum dis¬
pensatorem ministratur. Ipsa est gͦ causa.
cur et ꝑmalos ds̃ faciat bona boms:non
autem ut oꝑa eorũ indigeat in benefaci¬
endo. Porro his quȩ ratione uel sensu ca¬
rentia sunt. multo minus dñ egere quis
dubitet: S quando inopus bonum ed ip¬
sa concurrunt:apparet.qm̃ omĩa serui¬
unt ei. cui merito est dicere. Meus est or¬
bis terrȩ. Aut certe quia nouit que ꝑque
conuenientius fiant: de seruitute corporee
creature non efficatiam querit. s congra¬
entiam. Essto deinde quod corporum
ministeria oportunȩ plerũq diuinis

Expanded text:
homini operanti bonum, ne forte in se de bohomini operanti bonum, ne forte in se de bonis Domini, et non in Domino glorietur. Est tamen qui bonum operatur non volens, sive homo malus, sive angelus malus: et constat non fieri propter cum, quod fit per eum, cum prodesse nullum bonum possit invito. Igitur ei quidem dispensatio tantum credita est; sed nescio quomodo gratius jucundiusque sentimus bonum, quod per malum dispensatorem ministratur. Ipsa est ergo causa, cur et per malos Deus faciat bona bonis: non autem, quod opera eorum indigeat in benefaciendo. 10. Porro his quae ratione vel sensu carentia sunt, multo minus Deum egere quis dubitet? Sed quando in opus bonum et ipsa concurrunt, apparet quoniam omnia serviunt ei, cui merito est dicere: Meus est orbis terrae . Aut certe quia novit quae per quae convenientius fiant; de servitute corporeae creaturae non efficaciam quaerit, sed congruentiam. Esto deinde quod corporum ministeria opportune plerumque divinis
Abbreviated transcription (Latin):
boni siue meliores efficiamur. Hullus
angelorũ. nulla animarum. hoc modo
michi capabilis est: nullius ego capax.
Nec ipsi angeli. ita se alterutrum capiunt
Sequestretur ꝓinde p̃rogatiua hȩc sum¬
moatq incircumscripto spũi: qui solus
cum docet angelum siue hominem scienti¬
am. instrumentum non querit nr̃e corpo¬
reȩ auris: sicut nec sibi oris. Per se infun¬
ditur: ꝑ se innotescit: purus capitur a
puris. Solus nullius indiget: solus et sibi
et om̃ib de sola om̃ipotenti uoluntate suf¬
ficiens. Oꝑatur tamen inmensa et innu¬
mera ꝑsubiectam creaturam corporalem
siue spiritalẽ: s quasi imꝑans. non qua¬
si mendicans. En uerbi grã quod linguam
meam corporalem assumpsit nunc inopus
suum: docere uidelicet uos.cum ꝑse absq
dubio facilius suauiusq id posset: ꝓfecto
indulgentia est. non indigentia. In ꝓfectu
siquidem ur̃o. meritum querit michi: non
sibi solatium. Id ipsum sapere opus est om̃i

Expanded text:
boni sive meliores efficiamur. Nullus boni sive meliores efficiamur. Nullus angelorum, nulla animarum hoc modo mihi capabilis est, nullius ego capax. Nec ipsi angeli ita se alterutrum capiunt. Sequestretur proinde praerogativa haec summo ac incircumscripto Spiritui, qui solus, cum docet angelum sive hominem scientiam, instrumentum non quaerit nostrae corporeae auris, sicut nec sibi oris. Per se infunditur, per se innotescit, purus capitur a puris. Solus nullius indiget; solus et sibi, et omnibus de sola omnipotenti voluntate sufficiens . 9. Operatur tamen immensa et innumera per subjectam creaturam corporalem, sive spiritualem; sed quasi imperans, non quasi mendicans. En, verbi gratia, quod linguam meam corporalem assumpsit nunc in opus suum, docere videlicet vos, cum per se absque dubio facilius suaviusque id posset; profecto indulgentia est, non indigentia. In profectu siquidem vestro meritum quaerit mihi, non sibi solatium. Idipsum sapere opus est omni
Abbreviated transcription (Latin):
ra utrumnam ipsis sp̃itib naturalia sint
sicut hominib sua:. et sint animalia sicut
homines. immortalia tam̃. quod non dũ
sunt homines: porro ipsa corpora mutent
et uersent in forma et spetie qua uolunt.
quando apparere uolunt. den santes et
solidantes ea quantum uolunt: cum tam̃
insin ueritate. p̃subtilitate nature atq
sub̾e sue impalpabilia sint. et nr̃is omino
mattingibilia insib: anuero simplici sp̃ali
substantia subsistentes. corpora cum opus
est stimant. rursumq expleco oꝑe ponant.
in eandem de qua sumpta sunt materiam
dissoluenda: nolo ut a me requiratis. Ui¬
dentur patres de huiusmodi diu̾sa sensisse:
nec michi ꝑspicuum est. unde alterutrum
doceam:et nescire me fateor.S et urĩs pro¬
fectib non multum conferre arbitror.ha¬
rum rerum noticiam. Illud autẽ scitote.
nr̃i sui ue corporis instrumento. ita nobis
inmisceatur uel infundatur: quo eius
participatione docti siue doctiores. uł

Expanded text:
ra, utrumnam ipsis spiritibus naturalia sint, ra, utrumnam ipsis spiritibus naturalia sint, sicut hominibus sua; et sint animalia sicut homines, immortalia tamen, quod nondum sunt homines; porro ipsa corpora mutent et versent in forma et specie qua volunt quando apparere volunt, densantes et solidantes ea quantum volunt, cum tamen in sui veritate prae subtilitate naturae atque substantiae suae impalpabilia sint, et nostris omnino inattingibilia visibus; an vero simplici spirituali substantia subsistentes, corpora cum opus est sumant, rursumque expleto opere ponant in eamdem, de qua sumpta sunt, materiam dissolvenda; nolo ut a me requiratis. Videntur Patres de hujusmodi diversa sensisse; nec mihi perspicuum est unde alterutrum doceam; et nescire me fateor. Sed et vestris profectibus non multum conferre arbitror harum rerum notitiam. 8. Illud autem scitote, nostri suive corporis instrumento, ita nobis immisceatur vel infundatur, quo ejus participatione docti sive doctiores, vel
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑiantur incommoda: nullisq apta usi¬
b humanarum necessitatum : Pro stint
ꝓfecto uisti. et si non usci: utiliora cordib
intuentium. quam utentium ẽẽ corporib
possent. Et si nociua: et si etiam ꝑnitiosa
temporali hominum constet ẽẽ saluti: ñ
tamen de ẽ eorum corporib.tnde cooꝑen¬
tur inbonum his qui secundum ꝓpositũ
uocati sunt scĩ: et si non cedendo incibum.
aut exhibendo ministerium: cerde ingeni¬
um exercendo. iurta eum qui utiq omimi
utenti ratione p̃sto est communis discipli¬
ne ꝓfectum: quo inuisibilia dei ꝑea que
facta sunt intellecta conspiciuntur. Nam
et diabolus eiusq satellites cum sit eorum
semꝑ maligna intentio. nocere quidem
semꝑ cupiunt: s bomis emulatorib quib
dicitur. quis uobis nocere poterit siboni
emulatores fucritis: absit ut possint. Ma¬
gis autem ꝓsunt et nolentes:. cooꝑanturq
inbonum bonis.Cetertm angetica corpo¬

Expanded text:
reperiantur incommoda, nullisque apta usireperiantur incommoda, nullisque apta usibus humanarum necessitatum? Prosunt profecto visu, etsi non usu; utiliora cordibus intuentium, quam utentium esse corporibus possent. Etsi nociva, etsi etiam perniciosa temporali hominum constet esse saluti; non tamen deest eorum corporibus unde cooperentur in bonum his qui secundum propositum vocati sunt sancti; et si non cedendo in cibum, aut exhibendo ministerium, certe ingenium exercendo, juxta eum, qui utique omni utendi ratione praesto est, communis disciplinae profectum, quo invisibilia Dei, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur. Nam et diabolus ejusque satellites, cum sit semper eorum maligna intentio, nocere quidem semper cupiunt, sed bonis aemulatoribus, quibus dicitur: Quis vobis nocere poterit, si boni aemulatores fueritis ? absit ut possint; magis autem prosunt et nolentes, cooperanturque in bonum bonis. 7. Caeterum angelica corpo
Abbreviated transcription (Latin):
suis ullomͦ corporib adiuuantur: ille
quidem ꝓinnata stoliditate non capi¬
ens: iste uero ꝓ excellentioris głȩ prero¬
gadiua non indigens. Porro hominis
sp̃m. qui medium quendam inter sup̃¬
mum et infimum tenet locum. usq
adeo adutrumq necessarium habere
corpus manifestum est: ut absq eo nec
ipse ꝓficere. nec alter⁊ ꝓdesse possit.
Nam ut taceam menbra cetera corpo¬
ris. offitia ue menbrorũ: quonã mͦ
queso aut sine lingua instruis audi¬
entem.aut sine aurib ꝑcipis instruen¬
dem: Itaq cum absq corporis ad mini¬
culo nec bestialis sp̃c seruilis conditioĩs
soluere debitum. nec sp̃alis celestisq
creatura implere ministerium pietatis.
nec racionalis anima tam ꝓrimo quã
etiam sibi sufficiat consulere ad salutẽ:
liquet omẽm creatum sp̃m siue ut iuuet.
siue ut iuuetur simul et iuuet. corpore
o ꝓrsus indigere solatio. Quid enim.
si qua animantia quantum adusum sui

Expanded text:
suis ullo modo corporibus adjuvantur; ille suis ullo modo corporibus adjuvantur; ille quidem pro innata stoliditate non capiens, iste vero pro excellentioris gloriae praerogativa non indigens. 5. Porro hominis spiritum, qui medium quemdam inter supremum et infimum tenet locum, usque adeo ad utrumque necessarium habere corpus manifestum est, ut absque eo nec ipse proficere, nec alteri prodesse possit. Nam, ut taceam membra caetera corporis, officiave membrorum; quonam modo, quaeso, aut sine lingua instruis audientem, aut sine auribus percipis instruentem? 6. Itaque cum absque corporis adminiculo nec bestialis spiritus servilis conditionis solvere debitum, nec spiritualis coelestisque creatura implere ministerium pietatis, nec rationalis anima tam proximo, quam etiam sibi sufficiat consulere ad salutem: liquet omnem creatum spiritum, sive ut juvet, sive ut juvetur simul et juvet, corporeo prorsus indigere solatio. Quid enim si qua animantia, quantum ad usum sui,
Abbreviated transcription (Latin):
lium ꝓficiens. gradatim quodammodo
paulatimq nititur ꝑuenire ÷ eo ille cele¬
stium habitator ingenita subtilitate ac
sublimitate sua in om̃i uelocitate facili¬
tateq ꝑtingit. nullo utiq sensus corpo¬
rei adminiculo fultus: nullo corporei m̃¬
briadiutus officio: nullo corporee cuiꝰq
rei informatus intatcu. Cur enim inter
corpora sp̃ales scrutetur sensus: quos in
libro uite. et absq contradictione legit.
et absq difficultate intelligit : Cur insu¬
dore uultus sui laboret excutere grana de
paleis: de uuis uina: et de amurra oleum:
qui ex om̃ib satis abtindȩq ad manum
habet: Quis mendicet uictum suum ꝑ
domos alienas: in sua habundans pani¬
b : Quis putcum fodere curet. et in terre
uiscerib uenas aquarum cum labore
rimari: cui ultro affatim aquas limpi¬
das fons uiuus emanat: Nec brucus
gͦ. nec angelicus sp̃c ad ea capessenda quȩ
beatam spiritalem faciunt creaturam.

Expanded text:
lium proficiens, gradatim quodam modo lium proficiens, gradatim quodam modo paulatimque nititur pervenire: eo ille coelestium habitator ingenita subtilitate ac sublimitate sua, in omni velocitate facilitateque pertingit, nullo utique sensus corporei adminiculo fultus, nullo corporei membri adjutus officio, nullo corporeae cujuscunque rei informatus intuitu. Cur enim inter corpora spirituales scrutetur sensus, quos in libro vitae et absque contradictione legit, et absque difficultate intelligit? cur in sudore vultus sui laboret excutere grana de paleis, de uvis vina, et de amurca oleum, qui ex omnibus satis abundeque ad manum habet? Quis mendicet victum suum per domos alienas, in sua abundans panibus? quis puteum fodere curet, et in terrae visceribus venas aquarum cum labore rimari, cui ultro affatim aquas limpidas fons vivus emanat? Nec brutus ergo, nec angelicus spiritus ad ea capessenda, qubeatam spiritualem faciunt creaturam,
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis. Irracionalis nempe sp̃c et si cor¬
poralia ꝑcorpus et ipse hauriat: num¬
quid tamen eousq iuuatur corpore suo.
ut ꝑcorporalia et sensibilia que ꝑ illud
sentit. etiam ad spiritalia et intelligibi¬
lia ꝓficiendo ꝑtingat: Adque tamen
capessenda. ꝓ suo corporali temporaliq
obsequio noscitur iuuare illos. qui omnẽ
usum rerum temporalium ad fructum
transferunt et̃narum: utentes hoc mun¬
do.tanquam non utentes. Porro autem
suꝑcelestis sp̃c. absq adiutorio corporis.
et absq intuitu horũ que ꝑcorpus senti¬
untur: sola ꝓfecto sue uicinitate ac uiua¬
citate nature sufficit apprehendere sũ¬
ma. et intima penetrare. An non hoc
apłs intellexit: qui cum diceret. inuisibi¬
lia dei ꝑ ea que facta sunt intellecta con¬
spiciuntur. adiecit ꝓtinus. acreatura
mundi: Nimirum qm̃ a creatura cȩli
nonita. Quo enim is inuolutus carne: ac
terre incola sp̃c. exconsideratione sensibi¬

Expanded text:
nitatis. Irrationalis nempe spiritus, etsi cornitatis. Irrationalis nempe spiritus, etsi corporalia per corpus et ipse hauriat: nunquid tamen eousque juvatur corpore suo, ut per corporalia et sensibilia quae per illud sentit, etiam ad spiritualia et intelligibilia proficiendo pertingat? Ad quae tamen capessenda pro suo corporali temporalique obsequio noscitur juvare illos, qui omnem usum rerum temporalium ad fructum transferunt aeternarum, utentes hoc mundo, tanquam non utentes. 4. Porro autem supercoelestis spiritus absque adjutorio corporis, et absque intuitu horum quae per corpus sentiuntur, sola profecto suae vicinitate ac vivacitate naturae sufficit apprehendere summa, et intima penetrare. An non hoc Apostolus intellexit, qui cum diceret: 1278 Invisibilia Dei per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur; adjecit protinus, a creatura mundi? Nimirum quoniam a creatura coeli non ita. Quo enim is involutus carne et terrae incola spiritus, ex consideratione sensibi
Abbreviated transcription (Latin):
rere.nec de loco ad locum transire.nisi corpo¬
rum: quod frequenter angłos facere.tam
indubitata quam nota ꝓbat auctoritas:
Hinc est quod et uisi sunt patrib: et ad cos
intrauerunt. et manducauerunt. et pedes
non etiam iuuentur. At pecus quidem ex
debito seruitutis. et ad usus tantum tempo¬
ralium corporaliumq necessitatum iuuan¬
doseruit: ideoq ille sp̃c et cum tempore
transit. et cum corpore deficit. Seruus
quippe.non manet indomo inȩt̃num:
Licet quibene eo utuntur: omnem usum
huius temporalis seruitutis. ad questum
referant eternorum. Angelus uero curat
satagitq. in libertate sp̃c ad ministrare of¬
ficium pietatis. futurorum bonorũ: ꝓmp¬
tum mortalib alacremq sese ministrum
exhibens: ut pote suis inet̃num futuris ci
gͥ ut iure seruiat: iste. ut pie subueniat:
ambo ꝓculdubio suis corporib egent. ut
iuuent. Nam in quo ipsi eis iuuentur
non uideo: ad ꝑfectum dumtarat eter¬

Expanded text:
rere, nec de loco ad locum transire, nisi corporere, nec de loco ad locum transire, nisi corporum: quod frequenter angelos facere tam indubitata, quam nota probat auctoritas. Hinc est quod et visi sunt patribus, et ad eos intraverunt, et manducaverunt, et pedes non etiam juventur. 3. At pecus quidem ex debito servitutis, et ad usus tantum temporalium corporaliumque necessitatum juvando servit; ideoque ille spiritus et cum tempore transit, et cum corpore deficit. Servus quippe non manet in domo in aeternum, licet qui bene eo utuntur, omnem usum hujus temporalis servitutis ad quaestum referant aeternorum. Angelus vero curat satagitque in libertate spiritus administrare officium pietatis, futurorum bonorum promptum mortalibus alacremque ministrum sese exhibens, utpote suis in aeternum futuris civergo ut jure serviat, iste ut pie subveniat, ambo procul dubio suis corporibus egent ut juvent. Nam in quo ipsi eis juventur, non video, ad profectum duntaxat aeter
Abbreviated transcription (Latin):
facta sunt. idest corporalia et uisibilia ista:
non nisi ꝑcorporis instrumentum sensa. in
nrãm noticiam ueniunt. Habet igitur ne¬
cessarium corpus spãlis creatura. que nos
sumus: sine quo nimirum nequaquam illã
scientiam assequitur.quam solam accepit
gradum adea de quorũ sit cognitione beata.
Hic si michi obiciatur de paruulis regenera¬
tis. quod absq scientia rerum corporalium
exeuntes de corpore.ad beatam uitam nichi¬
lominus transire credantur: breuiter res¬
pondeo.hoc illis conferre grãm non naturã.
Et quid ad me de miraculo dei:qui de natu¬
ralib dissero: Iam quod et suꝑcelestes sp̃c opꝰ
corporib habeant. illa marime certos nos
faciat uera et uere diuina sententia. Nonne
om̃s ait amministratorii sp̃s sunt. missi in
ministerium. ꝓpter eos qui hereditatẽ capi¬
unt salutis: Qtionam gͦ modo implent mi¬
nisterium suum absq corporeͥ p̃sertim apd̃
uitientes incorpore: Beniq non est discur¬

Expanded text:
facta sunt, id est corporalia et visibilia ista, facta sunt, id est corporalia et visibilia ista, nonnisi per corporis instrumentum sensa, in nostram notitiam veniunt. Habet ergo necessarium corpus spiritualis creatura quae nos sumus, sine quo nimirum nequaquam illam scientiam assequitur, quam solam accepit gradum ad ea, de quorum fit cognitione beata. Hic si mihi objicitur de parvulis regeneratis, quod absque scientia rerum corporalium exeuntes de corpore, ad beatam vitam nihilominus transire credantur; breviter respondeo hoc illis conferre gratiam, non naturam. Et quid ad me de miraculo Dei. qui de naturalibus dissero? 2. Jam quod et supercoelestes spiritus opus corporibus habeant, illa maxime certos nos faciat vera, et vere divina sententia: Nonne omnes,. ait, administratorii spiritus sunt, missi in ministerium propter eos qui haereditatem capiunt salutis? Quonam ergo modo implent ministerium suum absque corpore, praesertim apud viventes in corpore? Denique non est discur