comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciderit: non consideras quod
docuerit. quemadmodum
orbi romano par ꝑpetua ser¬
uaretur. Quam graui liumus
adhuc uastitate: quam publi¬
co quodam totius orbis fune¬
re. appetiti necem regis exsolui¬
mus: Heu dura supplicia: unde
adhuc nobis barbarus hostis
insultat. dum parata ad d̾sus
se innos arma uertuntur.Sic
uires ceciderunt publice:sic
romana uirtus suis motibus
fracta consenuit: dumpublico
rapitur parricidio. quod pater¬
ne sollicitudinis religione susci¬
pitur. idq eousq p̃cauit: ut
cum oniam filium regnum si¬
biusurpare comꝑisset et serere
conuentus: non eum qui preri¬
pere gestiebat. seum qui expec¬
caret. lugeret:Saltabat ante
archam dñi potentissimus re¬
gum: et cum aꝓpria rep̃hen¬
deretur uxore. quod denudatꝰ
cẽt ante faciem puellarum:
respondit: Coram domino nu¬
dabor adhuc. et ero nugar ante
oculos cuos. tit honorificetur
inquit dominus.qui me ꝓpa
cre cuo adsciuit in regnum:
docens contuitum regalis po¬

Expanded text:
ciderit, non consideras quod ciderit, non consideras quod docuerit quemadmodum pax orbi Romano perpetua seruaretur. quam graui adhuc luimus uastitate. quam publico quodam totius orbis funere adpetiti necem regis exsoluimus? heu dura supplicia! inde adhuc nobis barbarus hostis insultat, dum parata aduersum se in nos arma uertuntur. sic uires ceciderunt publicae, sic Romana uirtus suis motibus fracta consenuit, dum publico rapitur parricidio, quod paternae sollicitudinis religione suscipitur. idque eo usque praecauit, ut cum Adoniam filium regnum sibi usurpare conperisset et serere conuentus, non eum qui praeripere gestiebat, sed eum qui expectaret eligeret. saltabat ante arcam domini potentissimus regum et, cum a proprio reprehenderetur uxore, quod denudatus esset ante faciem puellarum, respondit: coram domino nudabor adhuc et ero nugas ante oculos tuos, ut honorificetur inquit dominus, qui me pro patre tuo adsciuit in regnum, docens contuitum regalis po
Abbreviated transcription (Latin):
indignum se canto non ẽe iudi¬
cio: Processit inprelium: et cre¬
pidantib ceteris. solus allophi¬
lum Goliad. uerborum iactantia
et iminanis corporis mole ter¬
ribilem. concurrente simulfide
ac uircute ꝓstrauit: Unius for¬
titudo: facta est uniuersorum
uictoria: Conferatur si placet
unius crimen. et triumphus
omnium. mors unius. et cuncꝰ¬
uita popłorum: Uemamus
adalia: Insidias patiebat᷑ a rege
uitam eius querebat extingue¬
re: S dispositione diuina rex
in eiꝰ potestatẽ traditꝰ: cũ totus
pateret aduulnꝰ fe ricuris
sociis. dauid sc̃s occurrit: et
a corpore ꝑituri uulnus letale
retorsit dicens. Nolice tangere
xp̃m dñi: Quin etiam inimici
illius ultus est mordem: flebi¬
liter satis de plorauit interitũ.
om̃s homines. non p̃ripiendũ
regnum etiam si debeatur: sed
expectandum. ut suo cempore
aeferatur. Utinam hc̃ uirum
imitati ẽẽt posteri. non tantas
bellorum ꝑtulissemus acerbi¬
cates.Arguis quod unum oc¬

Expanded text:
indignum se tanto non esse iudiindignum se tanto non esse iudicio. processit in proelium et trepidantibus ceteris solus allophylum Goliam uerborum iactantia et inmanis corporis mole terribilem concurrenti simul fide ac uirtute prostrauit. unius fortitudo facta est uniuersorum uictoria. conferatur, si placet, priuatum crimen et triumphus omnium, mors unius et tanuita populorum. ueniamus ad alia. insidias patiebatur a rege; uitam eius quaerebat extinguere, sed dispositione diuina in eius rex potestatem traditus cum totus pateret ad uulnus, ferituris sociis Dauid sanctus occurrit et a corpore perituri uulnus letale detorsit dicens: nolite tangere christum domini. quin etiam inimici illius ultus est mortem, flebiliter satis deplorauit interitum eomnes homines non praeripiendum regnum, etiamsi debeatur, sed expectandum ut suo tempore deferatur. utinam hunc uirum imitati essent posteri! non tantas bellorum pertulissemus acerbitates. arguis quod unum oc
Abbreviated transcription (Latin):
fateretur. atq: itatrino quodã
dilectionis uelamine. lapsum
trine negationis absconderet.
quia semel fleuit. ueniam repor¬
tauit:quantomagis dauid qui
lauabat ꝑsingulas nocꝰtes lec¬
tum suum. ec lacrimis suis stra¬
tum suum rigabat:cui erant
lacrime sue panes die ac nocte:
quicinerem sicut panem man¬
ducabat. et potum suum cum
flecu miscebat: Et enim si eius
qui conuersus ingemuerit. mi¬
seretur iħs. si petrum aspexit et
ille fleuit:quancomagis qui
diu fleuit. a conspectu domini
non recessit: Negauit petrus
et non fleuit: quia non respere¬
rat iħs: Negauit scdõ et non
fleuit: quia non respexerat iħc:
Negauit tercio: respexit iħc. et
statm fleuit: et fleuit amaris¬
sime. Ideo dauid qui semꝑ fle¬
bat dicens. oculi mei semꝑ ad
dnm: qui semꝑ uidebatur a
xp̃o: dicebat. Exitus aquarũ
dedurerunt oculimei. Sed
iam etiam facta eiꝰ consideremꝰ.
Quis non tantarum laude uir¬
tutum. uniꝰ criminis obum¬
braret inuidiam: Diuino elec̃¬
tus examine.statim ꝓbauit

Expanded text:
fateretur atque ita trino quodam dilectionis uelamine lapsum trinae negationis absconderet: si quia semel fleuit Petrus ueniam reportauit, quanto magis Dauid, qui lauabat per singulas noctes lectum suum et lacrimis stratum suum rigabat, cui erant lacrimae suae panis die ac nocte, qui cinerem sicut panem manducabat et potum suum cum fletu miscebat! etenim si eius qui conuersus ingemuerit miseretur Iesus, si Petrum aspexit et ille fleuit, quanto magis qui diu fleuit a conspectu domini non recessit? negauit Petrus et non fleuit, quia non respexerat Iesus: negauit secundo et non fleuit, quia non respexerat dominus: negauit tertio, respexit Iesus, et statim fleuit et fleuit amarissime. ideo Dauid, qui semper flebat, dicebat: oculi mei semper ad dominum, qui semper uidebatur a Christo, dicebat: per exitus aquarum descenderunt oculi mei. Sed iam etiam facta eius consideremus. quis non tantarum laude uirtutum unius criminis obumbraret inuidiam? diuino electus examine statim probauit
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Unde &e iubeleus saeratꝰ
est numerus: s etiam an¬
nũ septuagesimũ cõprehendit:
quando inierusalẽ regressus est
popłs: qui septuaginta annos in
eaptiuitate durauit. Incencesimis
qͦq & inmillesimis sacra obseruatio
nũ eiꝰ minime preterit᷑. Neq enĩ
ociose dix̃. reliqui mͥ septẽ milia ui¬
rorũ. qͥ ñ curuauert̃ genua ante
baal. Ergo ũbra futurȩ quietis.
indieb mensib. annis. mundi ip¬
sius cẽ pore. figurat᷑. e ideo ꝑ moy¬
sen mandat᷑ filiis isrł. ut septimo
mense una mensis singłis fiat
requies inmemoriale tubarum.
ne seruile aliqd̃ opꝰ s deo sacͥfici¬
ũ deferat᷑. eoqd̾ impso fine ebdo¬
madis. quasi mundi sabbato. spũ¬
alia a nob̃ ñ carnalia oꝑa flagiten¬
t̃. Qd̾ eñ carnale. seruile: quia ani¬
mo caro seruit. Liberũ innocen¬
tia facit: culpa u̾naliũ. Oportuit

Expanded text:
ratus est numerus, sed etiam annum septuagesimum comprehendit, quando in Hierusalem regressus est populus, qui septuaginta annis in captivitate duravit. In centesimis quoque et in millesimis sacri observatio numeri minime praeteritur; neque enim otiose Deus dixit: Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal . Ergo umbra futurae quietis in diebus, mensibus, annis, mundi ipsius tempore figuratur; et ideo per Moysen mandatur filiis Israel, ut septimo mense, una mensis, singulis fiat requies in memoriale tubarum: nec servile aliquod opus, sed Deo sacrificium offeratur; eo quod in ipso fine hebdomadis, quasi mundi sabbato, spiritalia a nobis non carnalia opera flagitantur. Quod enim carnale, servile; quia animo caro servit: liberum vero innocentia facit, culpa vernaculum. 109. Oportuit
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i cȩleste ꝓmissũ :. Quid uͦ p̃stantiꝰ. quã
ut opꝰ di iudices ñ ꝑire. & scđ̾m imagi¬
nẽ et similitudinẽ dĩ factoᷤᷤ tͣnfferri ñ
posse ineffigies bestiarũ cñutiq ad si¬
militudinẽ nͨ corporis sit imago s
gentes opiniones habeatis. Neq eñi mi¬
rũ debet uideri. qd̾ crediti uos inbestiaᷤ
posse mutari. qͥ bestias adoratiᷤᷤ. Ego ta¬
m̃ malĩ de ur̃o merito meliꝰ iudicetiᷤ.
ut ñ int̾ coetuꝰ ferarũ. s int̾ angłorũ
c̃sortia. uos credatis futuros. Habet᷑
aĩmꝰ ex hoc iã uite anfractu et t̾re¬
i corpons colluuione discedẽ. & ad

Expanded text:
stantius, quam ut opus Dei judices non perire, et secundum imaginem et similitudinem Dei factos transferri non posse in effigies bestiarum; cum utique ad similitudinem Dei non corporis sit imago, sed gentes, opinionis habeatis; neque enim mirum debet videri, quod creditis vos in bestias posse mutari, qui bestias adoratis. Ego tamen malim de vestro merito melius judicetis; ut non inter coetus ferarum, sed inter angelorum consortia vos credatis futuros. 132. Habet animus ex hoc jam vitae anfractu, et terreni corporis colluvione discedere, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
lapsi leuiorib uiciis et erratib
hos gͦ sequuntur peccata. non
p̃eunt: in iustos p̃cedunt: Pre¬
ponderant peccata que uerg̃t:
sequunt᷑ autem si qua recte facta
sunt. quasi quodam p̃iudicio
peccatorum p̃euntium p̃graua¬
ta. Similiter et facta bona ma¬
nifesta sunt: Lucent enim opere
uirtutum: et splendore meritorũ:
Et que aliter se habent: abscondi
non possunt: Ergo alia non tegun¬
tur: non obumbrat ea caritas.
que operit multitudinem pec¬
catorum: Non oꝑit oꝑumbonoꝵ
gr̃a: non abscondit multitudo
uirtutum:quia nuda et intacta
ꝓduntur: Non est enim inhis qͥ
dicat. Subumbra alarum tuarũ
ꝓtege me. Crux enim domini:
om̃s abolet atq: abscondit erro¬
res: Quis gͥ magis oꝑuit et
texit. qm sc̃s dauid: Qui et alibi
ait: Et inumbra alarum tuarũ
sperabo. donec transeat iniqui¬
tas: Et sic dilexit dominum:ut
nimia caritate peccatum om̃e
tegeret atq: deleret.Et enim si
sanctus petrus apłs.lapsum suũ

Expanded text:
lapsi leuioribus uitiis et erratis. lapsi leuioribus uitiis et erratis. ergo iustos sequuntur peccata, non praeeunt: iniustos praecedunt. praeponderant peccata quae uergunt, sequuntur autem si quae recte facta sunt quasi quodam praeiudicio peccatorum praeeuntium praegrauata. similiter et facta bona manifesta sunt. lucent enim opere uirtutum et splendore meritorum et quae aliter se habent abscondi non possunt. ergo talia non teguntur, non obumbrat ea caritas quae operit multitudinem peccatorum, non operit operum bonorum gratia, non abscondit multitudo uirtutum: quasi nuda et intecta produntur. non est enim in his qui dicat: sub umbra alarum tuarum protege me; crux enim domini omnes abolet atque abscondit errores. quis igitur magis operuit et texit quam sanctus Dauid, qui et alibi ait: et in umbra alarum tuarum speraui, donec transeat iniquitas, et sic dilexit dominum, ut nimia caritate peccatum omne tegeret atque absconderet. etenim si sanctus apostolus Petrus lapsum suum
Abbreviated transcription (Latin):
Quis gͥ e miretur ẽẽ dimissum:
Nunc consideremus oꝑaeius:
quib potuit tegere peccatum:
Et eñi quia non potest sine pecca
coee humana fragilitas:cauen¬
dum est. ne plura sint peccata
qm oꝑa uirtutum: quod magna
ui sapientie sue sanctus paulus
expressit. dicens: Quorun dam
hominum peccata manifesta st̃.
p̃cedentia adiuditiũ quosdã
autem et subsequuntur: hoc est.
non inuenit᷑ quisquam immunis
aculpa.Habet quis bona merita.
habet uicia atq peccata: Omĩa
itaq nostra. quasi intrunina pon¬
derantur: Si bonis factis pecca¬
ca p̃ponderantur: p̃cedunt ad
iudicium: Uergunt enim pecca¬
ta quasi in ꝓfundum. Uergunt.
quia et manifesta sunt:uel pon¬
dere. uel acerbitate. uel mul¬
utudine: Quos dam autem inqͥt
et subsecuntur:hoc ẽ. eos qui se
egerint sobrie. s fragilicate con¬
ditionis.dederint aliquando
etiam errori locum. bona facta
p̃cedunt: mala sequuntur. Hi
honestiores:s: tamen homines:

Expanded text:
quis igitur ei miretur esse dimissum? quis igitur ei miretur esse dimissum? Nunc consideremus opera eius, quibus potuit tegere peccatum. etenim quia non potest sine peccato esse humana fragilitas, cauendum ne plura peccata sint quam opera uirtutum. quod magna ui sapientiae suae sanctus Paulus expressit dicens: quorundam hominum peccata manifesta sunt praecedentia ad iudicium, quosdam autem et subsequuntur, hoc est: non inuenitur quisquam inlibatus a culpa; habet quis bona merita, habet et uitia atque peccata. omnia itaque nostra quasi in trutina ponderantur. si bonis igitur factis peccata praeponderant, praecedunt ad iudicium: uergunt enim peccata quasi in profundum, uergunt quae manifesta sunt uel pondere atque acerbitate uel multitudine. quosdam autem inquit et subsequuntur, hoc est eos qui se egerint sobrie, sed fragilitate condicionis dederint aliquando etiam errori locum bona facta praecedunt. mala sequuntur. hi honestiores, sed tamen homines
Abbreviated transcription (Latin):
sticuet: Qua druplatur enim
resurrectio mortuorum: sicut
docet apls. dicens: Seminat᷑
incorruptione.surget inincor¬
ruptione: Seminatur in igno¬
bilitate: surget ingloria.Semi¬
natur ininfirmitate: surget
inuircute.Seminatur corpus
animale. surget corpus sp̃ua¬
le: Restituet plane in quadru¬
plum agnam: etiam illo modo
quo pocest iam homo dicere.
sicui aliquid abstuli. reddo
quadruplum: Conuenienter
etiam illud adiecit: quia non
culto: et ego faciã
quidem nesciens sacramentum.
commotus est dauid indignati¬
one: s nonerrauit affectu: Post¬
ea uero ubi cognouit misteriũ
magnum: magnum enimsacra¬
mentum xp̃i et eccłẽ:uidens re¬
missionem futuram om̃ium pec¬
catorum: p̃uidens fulgorem gr̃e
ꝑlauachrum regenerationis et
infusionem sp̃s sc̃i. ait securus
ueniȩ : Peccaui domino: ut et ip¬
se in eorum ueniret consortium.
quib culpe remissio ꝓueniret:
Aduertis quemadmodumpec¬
catum ꝓpͥum deplorauerit:

Expanded text:
stituet; quadruplatur enim stituet; quadruplatur enim resurrectio mortuorum, sicut docet apostolus dicens: seminatur in corruptione, surgit in incorruptione; seminatur in ignobilitate, surgit in gloria; seminatur in infirmitate, surgit in uirtute; seminatur corpus animale, surgit corpus spiritale. restituet plane in quadruplum agnam etiam illo modo, quo potest iam homo dicere: si cui aliquid abstuli, reddo quadruplum. conuenienter etiam illud adiecit: quia non culto, et ego faciam quidem nesciens sacramentum commotus est Dauid indignatione, sed non errauit affectu. postea uero ubi cognouit mysterium magnum - magnum enim sacramentum Christi et ecclesiae —, uidens remissionem futuram omnium peccatorum, praeuidens fulgorem gratiae per lauacrum regenerationis et infusionem spiritus sancti ait securus ueniae: peccaui domino, ut et ipse in eorum ueniret consortium quibus culpae remissio proueniret. aduertis quemadmodum peccatum proprium deplorauerit?
Abbreviated transcription (Latin):
somnus dormientib: malo ui¬
gilare.Deniq turbati sunt
omnes insipientes corde:ob¬
dormierunt somnum suum:
et nichil inuenerunt. Hospicii
gͥ gratia quia susceꝑat hospi¬
tem.ut ei epulas exhiberet:
illam pauꝑis ouem abstulit:
De suis enim uel gregib uł ar¬
mentis.si quod animal immo¬
laret. nobis ꝓdẽe non poterat:
quos nisi immolass. non rede¬
miss. In firmitates gͥ nostre
fragilitatis. in sua carne hospi¬
cali quodam suscepit affectu:
cuius leuande causa. uel potꝰ
reficiende. carnem suam illi¬
salutari obtulit passioni. ut
Et bene agnam dixit scriptura:
quiꝰ erat uirginis partꝰ. Bene¬
casphas ꝓpħauit dicens. Ex¬
pedit unum hominem moriꝓ
populo. S olus autem dñs
iħs tali dignus electus est mor¬
de: qua dolleret peccatũ mun¬
di: Pulchre quoq: addidit. et
agnam resticuet:quia carnem
ꝓpriam resuscitauit: carnem
illam uirginali incegritati
reddidit. Hec ociosum illud
quod ait. in quadruplum re¬

Expanded text:
somnus est dormientibus, malo uisomnus est dormientibus, malo uigilare. denique turbati sunt omnes insipientes. corde, obdormierunt somnum suum et nihil inuenerunt. hospitii igitur gratia, quia susceperat hospitem, ut ei epulas exhiberet, illam pauperis ouem abstulit; de suis enim uel gregibus uel armentis si quod animal immolaret, nobis prodesse non poterat, quos nisi immolasset, non redemisset. Infirmitates igitur nostrae fragilitatis in sua carne hospitali quodam suscepit affectu, cuius leuandae causa uel potius reficiendae carnem suam salutari illi optulit passioni, ut et bene agnam dixit scriptura, quia erat uirginis partus. benCaiphas prophetauit dicens: expedit unum hominem mori pro populo. solus autem dominus Iesus tali dignus electus est morte, qua tolleret peccatum mundi. pulcre quoque addidit: agnam restituet, quia carnem propriam resuscitauit, carnem illam uirginalis integritatis reddidit. nec illud otiosum quod ait: in quadruplum re
Abbreviated transcription (Latin):
Nec parabola uidetur a myste¬
rio discrepare: Quis enim di¬
ues. nisi dominus nr̃ iħc xp̃s:
qui de se ait. ut hodie lectum
est quod homo quidam diues.
Et uere diues erat maiestatis
sue opibus et diuinicatis ꝓpͥe
plenitudine: eui angłi et archa¬
ngłi. uirtutes et potestates. pͥn¬
cipatus. throni et dominatio¬
nes.cherubin atq seraphin.in¬
defesso obsequio seruiebant:
S camen cum diues eẽt. reliquit
uerat. requisiuit. Hanc pͥnceps
huiꝰ mundi contemplatione
illius diuitis egenus et pauꝑ:¬
rat: cuius substantia erat cib
scłi: Errauerat hȩc ouis inadã:
insidiis sollicitata serpentis:
Et non mala ouis. que erat t̾ibi
plena. ut pote rationabilis eb-¬
domadis filia. et scĩmonii sc̃i¬
s uilibus pauꝑis opib diuale¬
batur: Deniq: inquit de pane
eius manducabat. et de calice
bibebat: et in sinu eius dormie¬
bat: Non bona esca ethyopum:
noxius calir aureus babilon:qͥ
gentes in ebriat. Non utilis est¬

Expanded text:
Nec parabola uidetur a mysteNec parabola uidetur a mysterio discrepare. quis enim diues nisi dominus noster Iesus, qui de se ait, ut hodie lectum est, quod homo quidam cum diuet uere diues erat maiestatis suae opibus et diuinitatis propriae plenitudine, cui angeli et archangeli, uirtutes et potestates et principatus, throni et dominationes, Cherubin et Seraphin indefesso obsequio seruiebant. sed tamen cum diues esset, reliquit a remanserat, requisiuit. hanc princeps istius mundi contemplatione illius diuitis egenus et paurat cui substantia erat cibus saeculi. errauerat haec ouis in Adam insidiis sollicitata serpentis. et non mala ouis, quae erat uerbi plena, utpote rationabilis ebdomadis filia et sancti munus auctsed uilibus pauperis diu opibus alebatur. denique de pane inquit eius manducabat et de calice eius bibebat et in sinu eius dormiebat. non bona esca Aethiopum, noxius calix aureus Babylon, qui gentes inebriat: non utilis
Abbreviated transcription (Latin):
mare pede transiuit populus
hebreorum: rogatus aplebe. ut
deos sibi faceret.quos adorarent
aurum poposcit: inignem mi¬
sit: et caput uituli figuratum
est: cui sunt oblata sacrificia:
Quo indicio. claruit auri cupi¬
ditatem. materiam ẽẽ ꝑfidie:
et auariciȩ studio.sacrilegia
solere generari. Iterum tantus
sacerdos locum incidit offessi¬
onis:cum sorore sua maria:
Nam cum fr̃iuterq obcrecꝰtant.
quod alienigenam duxit uro¬
rem: ilico maria contagio ma¬
culose carnis effloruit: Quolo¬
ci. euidentis fuit figura miste¬
rii. quod sacerdocalis ille po
mentum. Nam si cognouisset:
non reprehendisset quod cum
ueteri mysterio conueniret:
Itaq cum iudeus eum qui ex
gentibus credidit dicit esse
communem. et uult alege se¬
cernere: lepram habet: qmͣ ñ
poterit euadere. nisi ei sp̃ualis
legis agnitio. adueniam fuerit
suffragata. Ergo et dauid qͥ
sciret hominem se ẽe natum
lapsui. ueniam postulauit: dñi
quoq non desꝑauit miscđiam.

Expanded text:
pedes mare transiuit populus pedes mare transiuit populus Hebraeorum, rogatus a plebe ut deos sibi faceret quos adorarent aurum poposcit, in ignem misit, et caput uituli figuratum est, cui sunt oblata sacrificia. quo indicio claruit auri cupiditatem materiam esse perfidiae et auaritiae studio sacrilegia solere generari. iterum tantus sacerdos locum incidit offensionis cum sorore sua Maria. nam dum fratri uterque obtrectant quod alienigenam accepisset uxorem, ilico Mariam contagio maculosae carnis effloruit. quo loci euidentis fuit figura mysterii, quod sacerdotalis ille popacramentum. nam si cognouisset, non reprehendisset quod cum ueteri mysterio conueniret. itaque cum Iudaeus eum qui ex gentibus credidit dicit esse communem et uult a lege secernere, lepram habet, quam non poterit euadere, nisi spiritalis ei legis agnitio ad ueniam fuerit suffragata. ergo et Dauid, qui sciret hominem se esse natum lapsui, ueniam postulauit, domini autem non desperauit misericordiam.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm pecebat. qui nullis huma¬
nis tenebatur legibus: Quod
peccauit. conditionis est: quod
supplicauit.correctionis: Lap
lis: Culpam itaq: incidisse na¬
ture est: delesse uirtutis: Quis
glabitur inquit castum se ha¬
bere cor: Nec unius diei infa¬
ns. mundus ẽe scͥpturȩ testimo¬
no declaratur. Dam sane ali¬
quem sine ꝓlapsione delicti:
Ualidissimus omnium samson
amorem suum suffocare po¬
tuiss. Messes incendit allophi¬
lorum: et ipse unius mulieris
arsit igniculo Iepte uictor ab
hoste remeauit: s uexilla tri¬
est sacramento: ut pietatem oc¬
currentis filiȩ. parricidio re¬
munerandam putaret. Primũ
omnium quid opus fuit cam
facile itrare:et incerta uouere
ꝓcertis. quorum nesciret euen¬
tum:Deinde quis sacram̃ta
tristia domino suo reddidit:
ut eruentis soluat sua uota
funeribꝰ:Nec de sacerdotib
silendum arbitror: ne nr̃a uide¬
amur dissimulare delicta: A¬
aron ipse summus sacerdos qͦ
duce pariter ac mosse. rubrum

Expanded text:
quam petebat qui nullis legiquam petebat qui nullis legibus tenebatur humanis. quod peccauit condicionis est, quod subplicauit correctionis. lapsssio. culpam itaque incidisse naturae est, diluisse uirtutis. quis gloriatur inquit castum se habere cor? nec unius diei infans mundus esse scripturae testimonio declaratur. da mihi aliquem sine prolapsione delicti. ualidissimus omnium Sampson am amorem suum suffocare potuisset! messes incendit allophylorum et ipse mulieris unius arsit igniculo. Iephthae uictor ab hoste remeauit, sed uexilla reest sacramento, ut pietatem occurrentis filiae parricidio remunerandam putaret. primum omnium quid opus fuit tam facile iurare et incerta uouere pro certis, quorum nesciret euentum? deinde aliquis sacramenta tristia domino deo reddit, ut cruentis soluat sua uota funeribus? Nec de sacerdotibus silendum arbitror. ne nostra uidear dissimulare delicta. Aaron ipse summus sacerdos, quo duce pariter ac Moyse rubrum
Abbreviated transcription (Latin):
ceret. lacesseret caritatem: Me¬
rito uenit occultus: qui falleret
principem mundi.tanquam
uriam illum. qui interp̃tatio¬
ne dicicur lumen meum:.trans¬
figurantem se in angłm lucis:
Uenit inquam inhunc mundũ:
et uenit occultus: Tanquam ad¬
ulter intrauit: ut ius legitimũ
uendicaret: Distinximus
alligationes ualidas ut arbitra¬
mur: et infigura fuisse dextum
huius historie comꝓbauimus:
Nunc suꝑiora repetamus: et
tanquam exutum sp̃ualibus
uestimentis. introspiciamus
ertorem: Peccauit dauid.quod
solent reges: s penitentiam ges¬
sit: fleuit: ingemuit: qͦd non
solent reges: Confessus est cul¬
pam:s obsecrauit indulgentiã.
humi stratus. de plorauit erũ¬
nam:ieiunauit:orauit: confes¬
sionis sue testimonium. inper¬
petua scła uulgato dol̃ore tnͣs¬
misit: Quod erubescunt facere
priuati:. rex non erubuit confi¬
ceri: Qui denent᷑ legibus audent
suum negare peccatum: dedig¬
nantur rogare in dulgentiam:

Expanded text:
ceret, lacesseret caritatem? meceret, lacesseret caritatem? merito uenit occultus et qui falleret principem mundi tamquam Uri illum, qui interpretatione dicitur lumen meum, transfigurantem se in angelum lucis. uenit inquam in hunc mundum et uenit occultus, tamquam adulter intrauit, ut ius legitimum uindicaret. Distinximus allegationes ualidas, ut arbitramur, et in figura fuisse textum huius historiae conprobauimus: nunc superiora repetamus et tamquam exutum spiritalibus indumentis introspiciamus errorem. peccauit Dauid, quod solent reges, sed paenitentiam gessit, fleuit, ingemuit, quod non solent reges, confessus est culpam, obsecrauit indulgentiam, humi stratus deplorauit aerumnam, ieiunauit, orauit, confessionis suae testimonium in perpetua saecula uulgato dolore transmisit. quod erubescunt facere priuati rex non erubuit confiteri. qui tenentur legibus audent suum negare peccatum, dedignantur rogare indulgentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
rum:que criumphalem psal¬
mum concinunt xp̃o: Genu¬
alium parricidam: eo quod
incestus et parricidalis popłs.
affixam patibulo crucis carnẽ
propriiuiolaturus eẽt auctoris:
de quo intercio psalmo abessa¬
lon ticulus p̃mittitur: et passio
domini ꝓphetatur. Quid de
sancto salomone loquar:cuius
posteriora cum graui errore ñ
careant. uulgꝰ tamen iudaicũ
ipsum estimant uenisse ꝓxp̃o:
Et quam multos graues errores.
offensa reuocauit: Maior itaq
culpa plus profuit: ne supra
hominem crederetur.qui uicio
non caruisset humano: Fuit gͥ
ineo inuidiosa sapientia. et
culpa sua soria.que hominem
comprobaret: Quid gͥ obstat.
quominus etiam bethsabee.sco
dauid infigura sociata credat᷑.
ut significaretur congregatio
o. quod tranuersariis quibꝰdam
foret uestibulis meius gratiam
p̃ter legis iura prescripta: in
quam nuda mentis sinceritas
et aꝑta simplicitas. lauachri
iustificante mysterio.ueridausd
et regis et̃ni mentem transdu-¬

Expanded text:
rum, quae triumphalem psalrum, quae triumphalem psalmum concinunt Christo? genualium parricidam, eo quod incestus et parricidalis populus adfixam patibulo crucis carnem proprii uiolaturus esset auctoris. denique in tertio psalmo Abessalom titulus praemittitur et passio domini prophetatur. quid de Solomone sancto loquar, cuius posteriora cum graui errore non careant, uulgus tamen Iudaicum ipsum aestimat uenisse pro Christo? et quam multos grauis erroris offensa reuocauit! maior itaque culpa plus profuit, ne supra hominem crederetur qui uitio non caruisset humano. fuit igitur in eo inuidiosa sapientia et culpa suasoria, quae hominem conprobaret. quid igitur obstat, quominus etiam Bersabee sancto Dauid in figura sociata fuisse credatur, ut significaretur congregatio o, quod auersariis quibusdam foret uestibulis in eius gratiam praeter legis ingressura praescriptum, in qua nuda mentis sinceritas et aperta simplicitas lauacri iustificante mysterio ueri Dauid et regis aeterni mentem transdu
Abbreviated transcription (Latin):
editum. alderum in euangłii
ueritate duos popłos ẽẽ gene¬
randos: quorum posterior in
crucis signo sepem omnem ac
munitionem populi suꝑioris
incideret: Hic est popłs manu
por ortu posterior: uel quia ipse
dominus iħc natus extribu
iuda oꝑa sua ante premisit. qͣm
nob̾ de uirgine nasceretur:
Quid de ioseph loquar.qui afrib
appetitus. exutus patrio uesti¬
mento. in lacu missus. inseruitu¬
tem uendicus. euidens domini¬
ce incarnationis expressit in¬
dicium: eo quod ille dilectus
patri. cum eẽt informa dei. non
rapinam arbitraret᷑ ẽẽ se equa¬
lem deo. s semet ipsum exinani¬
ret. ut formam serui acciꝑet. et¬
se ipsum usq ad morcem crueis
humiliaret:cuius precio. et
emptꝰ et uenditus asuis fr̃ib.
genus redemit humanum:
In cuius typo dauid electus.
lari certamine uniuersum po¬
cum tsympanis psallerent. saul
drium phauit in milibus. dauid
indecem milibus. Que figura
mnillis iuuenculis. nisi anima¬

Expanded text:
conditum, alterum in euangelii conditum, alterum in euangelii ueritate, duos populos esse generandos, quorum posterior in crucis signo saepem omnem ac munitionem populi superioris incideret — hic est populus manu prior, ortu posterior — uel quia ipse dominus Iesus natus ex tribu Iuda opera sua ante praemisit quam nobis ex uirgine nasceretur? Quid de Ioseph loquar, qui a fratribus adpetitus, exutus patrio uestimento, in lacum missus, in seruitutem uenditus euidens dominicae incarnationis expressit indicium, eo quod ille dilectus patri cum esset in dei forma, non rapinam arbitraretur esse se aequalem deo, sed ipse se exinaniret, ut formam serui accipiens ueniret et se usque ad mortem crucis humiliaret, cuius pretio et emptus et uenditus a suis fratribus genus redemit humanum? in cuius typo Dauid minor elelari certamine uniuersum pocum tympanis psallerent: Saul triumphauit in milibus, Dauid in decem milibus. quae figura in illis iuuenculis nisi anima
Abbreviated transcription (Latin):
tiabatur humano:qui serpen¬
tis antiqui uenena uacuaret:
in figura maledictus: inueri¬
tate autem. qui totius mundi
maledicta deleret: Alibi quoq
idem ad galachas ait. quia
duos filios habuit abraham:
unum de ancilla. et unumde
libera. Et subdit: S is qui de
ancilla: scdm carnem natus
est: Qui autem de libera. ꝑ reꝓ
missionem:que sunt ꝑallegori
unam de ancilla et unam de
libera. duo ẽẽ testamenta: unũ
quidem amonte syna. inserui¬
tutem generans. in quo monce
alterum autem ab iherłm que
est libera. que inssaac filios. hoc
est in libertate gr̃e. non inserui
tute lictere generauit: Seruis
enim pena decernitur: liberis¬
gr̃a confertur: Nonne intspo
gemine plebis.iacob duas ac¬
cepit uxores: exquib diuersam
sobolem ꝓcreauit: Cur patri¬
archa iudas ꝓpriȩ nurꝰ post filii
sui mortem legitur expecisse
concubitum. quo geminorum
partus est editus: nisi ut figu
q testamento. quorum alterũ
intypo future mortis eius est

Expanded text:
tiabatur humano, qui serpentiabatur humano, qui serpentis diaboli uenena uacuaret, in figura maledictus, in ueritate autem qui totius mundi maledicta deleret. alibi quoque, id est ad Galatas ait quia duos filios habuit Abraham, unum de ancilla et unum de libera et subdidit: sed is quidem qui de ancilla secundum carnem natus est, qui autem de libromissionem; quae sunt per allegoriaunam de ancilla, alteram de libera, duo esse Testamenta: unum quidem a monte Sina in servitutem generans, in quo monte alterum autem ab Hierusalem quae est libera, quae in Isaac filios, hoc est, in libertate gratiae, non litterae servitute generavit. Servis enim poena decernitur, liberis confertur gratia. Nonne in typo geminae plebis Jacob duas accepit uxores, ex quibus diuersam subolem procreauit? cur patriarcha ludas propriae nurus post filii sui mortem legitur expetisse concubitum, quo geminorum partus est editus, nisi ut figuromini testamento, quorum alterum in typo futurae mortis eius est
Abbreviated transcription (Latin):
ad missum oꝑire peccatum: nisi
forte uilis causa alicui uidecur.
ut ꝓpter nostram correctionem
peccatum non cognouenit: et in¬
dignum estimatur. nec uerisimi¬
le creditur.quod dauid ꝓpter
posteritatis ꝓfectum. unius lap¬
sus obꝓbrium inciderit. cum
ipse dominus ꝓnobis sit factus
obꝓbrium: Sicut ipse ait: Ego
autem sum uermis et non bõ:
obꝓbrium hominum. et abiectio
plebis.Et alibi: Obꝓbria expro¬
brantium tibrceciderunt super
me: Ergo future dispensatio¬
nis mysterium. insuis ante pre¬
misit:et seruuli quidem condi¬
donis suȩ peccata portarunt:
ideo non potuerunt etiam ipsi
erortes ẽẽ peccati: Dominus aut̃
onus suscepit alienum: ideo solꝰ
fuit sine consortio delictorum:
sanari. nisi moyses serpentem
suspendisset eneum: quo uiso.
letales illi morsus atq infusio
ueneni norii fugabatur: subie¬
cit: Hec autem infigura facta
gura eneus serpens tanquam
confixus cruci:quia uerus hõ¬
crucifigendus. generi annun¬

Expanded text:
admissum operire peccatum ? nisi admissum operire peccatum ? nisi forte uilis causa alicui uidetur, ut propter nostram correctionem peccatum non cognouerit. et indignum aestimatur nec ueri simile creditur quod Dauid propter posteritatis profectum unius lapsus opprobrium inciderit, cum ipse dominus pro nobis sit factus obprobrium, sicut ipse ait: ego autem sum uermis et non homo, obprobrium hominum et abiectio plebis et alibi: et opprobria exprobrantium ceciderunt super me? ergo futurae dispensationis mysterium in suis ante praemisit, et seruuli quidem condicionis suae peccata portarunt, ideo non potuerunt etiam ipsi exortes esse peccati: dominus autem onus suscepit alienum, ideo solus fuit sine consortio delictorum. sanari, nisi Moyses serpentem suspendisset aereum, quo uiso letales illi morsus atque infusiones ueneni noxiae curabantur, subiecit: haec autem in figura facta aereus serpens tamquam confixus cruci, quia uerus crucifigendus generi adnun
Abbreviated transcription (Latin):
in infirmitatib sciebat enim uir¬
cutis habundantia. plurimos
etiam sanctos sine remedio cor¬
ruisse: Quanto gͥ commodius.
uni aut duabus reprehensionib
locum dedisse: qͣm traxisse inꝑ
petuum diuinitatis offensam:
Quid etiam illa adiciam. qua
ex ipso usu mundi conicere pos¬
sumus:quia plerosq cum inali¬
quo ꝓbauerimus officio. eosdem
quasi industrios atq inpigͦs.
in alio munere uolumus exꝑirr
Quam multi athlethȩ cum isto
certandi genere p̃ualuerint:ad
aliud genus uocantur certami¬
nis: Quid et site dominꝰ ds̃ cuus.
cum aliquod cuȩ uirtutis specim̃
dederis: inalio uircucum gene
se currentem.temptaritamen
filiorum interitu. et totius cor
poris ulcerib passus est: ut in
hoc quoq eius uututem ꝓbaret.
si nec iniuriis nec acerbitatibus
offensus. deuotionem sui minii¬
eret affectus: Non liquet quod
etiam sc̃m dauid fide nobilem
quemadmodum uicium tegeret.
lapsus e mendaret:ut nos doce¬
ret quemadmodum possemus

Expanded text:
in infirmitatibus; sciebat enim uirin infirmitatibus; sciebat enim uirtutis abundantia plurimos etiam sanctos sine remedio conruisse. quanto igitur commodius uni aut duabus reprehensionibus locum dedisse quam traxisse in perpetuum diuinitatis offensam! Quid etiam illa adiciam quae ex ipso usu mundi conicere possumus, quia plerosque cum in aliquo probauerimus officio, eosdem quasi industrios atque inpigros in alio munere uolumus experiri? quam multi athletae cum isto certandi genere praeualuerint, ad aliud genus uocantur certaminis! quid, si et te dominus deus tuus, cum aliquod specimen uirtutis dederis tuae. in alio uirtutum generse temptari tamen filiorum interitu et corporis totius ulceribus passus est, ut in hoc quoque eius uirtutem probaret, si nec iniuriis et acerbitatibus coactus deuotionem sui minueret affectus. non liquet quod etiam sanctum Dauid fide nobilem,quemadmodum uitium tegeret, lapsum emendaret, ut nos doceret quemadmodum possemus
Abbreviated transcription (Latin):
paulisꝑ dei gratia: ut nobis ad
imitationem. uite eorum fieret
disciplina : et sicut innocentiȩ.
ita etiam penitentie magisteri¬
um. de eorum actib sumeremꝰ.
Ergo dum lapsus corum lego:
consortes illos infirmitatis ag¬
nosco: Dum credo consortes:
imitandos eẽ presumo: Ad mo¬
net etiam apls paulus. ꝓsperis¬
se dominum deum nostrum.
ne uel reuelationum sublimita¬
te. uel scđo oꝑum continuance
ꝓcessu. humanus etiam in scĩs
extolleretur affectus: nec sibi
deputarent uirtutiq sue accri¬
buerent. quod diuina sibi ope
tantum iudicium ruerent. atq
inꝑfidie foueam deciderent :
passus est illis dominus subin¬
troire culpam.ut et ipsi ad uer¬
derent diuinis se auxiliis in¬
digere:ducemq salutis sue
querendum ẽẽ cognoscerent:
Deniq paulus infirmitatem
sibi ꝓfuisse destatur. dicente
deo. roganti sibi ut a se stimulꝰ
carnis discederet: sufficit tibi
gratia mea: Nam uirtus ininfir¬

Expanded text:
paulisper dei gratia, ut nobis ad paulisper dei gratia, ut nobis ad imitationem uita eorum fieret disciplina et sicut innocentiae ita etiam paenitentiae magisterium de eorum actibus sumeremus. ergo dum lapsus eorum lego, consortes etiam illos infirmitatis agnosco: dum credo consortes, imitandos esse praesumo. admonet etiam apostolus Paulus prospexisse dominum deum nostrum, ne uel reuelationum sublimitate uel secundo operum continuante processu humanus etiam in sanctis extolleretur adfectus nec sibi deputarent uirtutique adtribuerent suae quod diuina sibi opertantum iudicium ruerent atque in perfidiae foueam deciderent, passus est illis dominus subintrare culpam, ut et ipsi aduerterent diuinis se auxiliis indigere ducemque salutis suae quaerendum esse cognoscerent. denique Paulus infirmitatem sibi profuisse testatur dicente domino roganti sibi, ut a se stimulus carnis suae discederet: sufficit tibi gratia mea; nam uirtus in infir
Abbreviated transcription (Latin):
estimetur lapsus attulisse im pe¬
dimentum. s etiam uelocitatis
incentiua cumullasse. Ergo
si currentium non soluitur cur¬
sus.cum aliqui forte ceciderint:
non letantium condencio est.s
inoffensa manent certamina:
quin etiam pleriq post unum
et alterum lapsum. grã maiore
uicerunt:quancomagis agonem
pietatis ingressi. non debent uniꝰ
ꝓlapsionis offensione censeri.
cum beatus sic qui se pocuerit
reparare post lapsum:qm post
mortem quoq resurgere munus
beatorum est: Alias quoq ꝓdeẽ
peccatum possumus compreben¬
dere: et ꝓuidentia dñi scĩs obrep¬
sisse delicta. Propositi enim nob̾¬
ad imitandum sunt: et ideo eu¬
ratum est. ut et ipsi aliquando
laberentur. Nam si in offensum
a uiciis inter tot lubrica huius
scłi curriculum ꝑegissent: dedis
recipere. et culpe consortium ha¬
bere non possent: Quȩ opinio:¬
nos utiq ut exortes illius substan¬
tie ab impossibili imitatione
reuocaret: Preceriit igitur illos

Expanded text:
adtulisse aestimetur lapsus inpeadtulisse aestimetur lapsus inpedimentum, sed etiam uelocitatis incentiua cumulasse. ergo si currentium non soluitur cursus, cum aliqui forte ceciderunt, non luctantium contentio, sed inoffensa manent certamina, quin etiam plerique post unum aut alterum lapsum gratia maiore uicerunt: quanto magis agonem pietatis ingressi non debent unius prolapsionis offensione censeri, cum beatus sit qui se potuerit reparare post lapsum, quoniam post mortem quoque resurgere munus beatorum est. Alias quoque prodesse peccatum possumus conprehendere et prouidentia domini sanctis obrepsisse delicta. propositi enim ad imitandum nobis sunt, et ideo curatum est, ut et ipsi aliquando laberentur. nam si inoffensum a uitiis inter tot lubrica huius saeculi curriculum peregissent, dedissrecipere et culpae consortium habere non possent, quae opinio utique ut exortes nos illius substantiae ab inpossibili imitatione reuocaret. praeteriit igitur illos
Abbreviated transcription (Latin):
et immenso dolore reddidit pec¬
catum suum dño: Quem michi
nunc facile reꝑias diuitem ac
honoratum:qui si arguatur ali¬
ctuius culpe reus. non moleste
ferat: At ille regio clarus im¬
perio.tot diuinis clarus ora¬
culis. cum a priuato homine
corriꝑetur quod grauiter deli¬
quisset. non indignatus infre¬
muit: s confessus ingemuit
culpe dolorem: Deniq dominũ
dolor intimi mouit affectus:
ut nathan diceret: Quoniam
penituit de: dominus transtu-¬
lit peccatum tuum: Maturi
duxerit: Aii homines cum
a sacerdotibꝰ corripiuntur. pec¬
catum suum ingrauant. dum
negare cupiunt aut defendere :
ibiq eorum maior est lapsus.
ubi speratur correctio: Scĩ
audem domini. qui consumma¬
re certamen pium gestiunt. et
currere cursum salutis: sicubi
forte ut homines corruerint. na¬
cure mag̃ fragilicate. quam
peccandi libidine: acriores ad
currendum resurgunt. pudoris
stimulo. maiora reparantes cer¬
tamina: ut non solum nullum

Expanded text:
atque inmenso dolore reddidit pecatque inmenso dolore reddidit peccatum suum domino. quem mihi nunc facile repperias honoratum ac diuitem, qui si arguatur alicuius culpae reus, non moleste ferat? at ille regio clarus imperio, tot diuinis probatus oraculis, cum a priuato homine corriperetur quod grauiter deliquisset, non indignatus infremuit, sed confessus ingemuit culpae dolore. denique dominum dolor intimi mouit affectus, ut Nathan diceret: quoniam paenituit et dominus transtulit peccatum tuum.\' maturduxerit. alii homines cum a sacerdotibus corripiuntur, peccatum suum ingrauant, dum negare cupiunt aut defendere, ibique eorum maior est lapsus, ubi speratur correctio. sancti autem domini, qui consummare certamen pium gestiunt et currere cursum salutis, sicubi forte ut homines corruerunt naturae magis fragilitate quam peccandi libidine, acriores ad currendum resurgunt pudoris stimulo maiora reparantes certamina, ut non solum nullum
Abbreviated transcription (Latin):
De manu filii tui accipiam il¬
lud Uerun tamen non codum
regnum: s sceptrum unum tͥ¬
dabo. ꝓpter dauid seruum meũ:
ustificante gͥ domino:quis est
qui tantum diudicet uirum:
Quod ds̃ inquit mundauit: Cu
cõmune ne dixeris: Saluo ca¬
men iudicio celesti. quo etiam
ipse honorifices tantum ꝓpħam:
ineius actus moreresq ingre¬
dere: Non miraris hominem.
et angelis adequandum iudi¬
cas. plurimum uite sue immo
a puericia indiuiciis. honoribꝰ
imperiis de morantem. in mul¬
tis temptationib positum. se¬
se: et ei errori quo etiam angeli
cȩlorum ut scriptura memorat.
de sua gratia et uirtute de iecti
sunt: Sane et aliter legitur
error ipsius:quod numerari
fecerit populum. Ynusquisq
nostrum. ꝑsingulas horas quam
multa delinquit : Et tamen
unusquisq de plebe. peccatum
suum non confitendum putat:
Ille rex tantus ac talis. ne exiguo
quidem momento. manere pe¬
nes se delicti passus est conscien¬
tam:s prematura confessione.

Expanded text:
de manu filii tui accipiam ilde manu filii tui accipiam illud. uerum tamen non totum regnum accipiam, sceptrum unum dabo propter Dauid seruum meum. iustificante igitur domino quis est qui tantum diiudicat uirum? quod deus inquit mundauit tu commune ne dixeris. saluo tamen iudicio caelesti, quo etiam ipse honorifices tantum prophetam, in eius actus moresque ingredere. non miraris hominem et angelis adaequandam iudicas plurimum uitae suae, immo a pueritia in diuitiis honoribus imperiis demorantem, in multis temptationibus positum sese et ei errori, quo etiam angeli caelorum, ut scriptura memorat, de sua gratia et uirtute deiecti sunt ? sane et alter legitur error ipsius, quod numerari fecerit populum. Unusquisque nostrum per singulas horas quam multa delinquit, et tamen unusquisque de plebe peccatum suum confitendum non putat: ille rex tantus ac potens ne exiguo quidem momento manere penes se delicti passus est conscientiam sed praematura confessione
Abbreviated transcription (Latin):
iudicatur. nisi asolo deo: Deniq:
subdit: Qui autem iudicat me.
dominus est: Itaq nolite ante
tempus diiudicare: Sed da¬
uid iam tempus impleuit. et
grãm meruit. et iustificatus a
xp̃o est:quandoquidem dauid
se dici filium ipse dominus gra¬
tulabatur: et qui eum ita confite¬
bantur. illuminabantur: Cur
hominem dignum premio. in
iudicium uocas: Iudicauit iã
de eo dominus: de quo dixit¬
ad salomonem:Si ambula¬
ueris in conspectu meo. sicut
ambulauit dauid pader cuus
insanctitate cordis et iusticia:
que mandaui ei: Hic gͦ iudi
cio an premio dignus est.qui
cȩlestia: ambulans in sanctica¬
te et iusticia cordis: Ybi alioꝵs
num accipit testimonium:
et de eius peccato disputamus
ociosi: ꝓcuius merito et gr̃a.
aliorum peccata releuata sunt:
Nam cum offendisset salomon
quod non custodisset manda¬
ta domini. et regnum eius dis¬
posuisset deus sc̃indere induas
partes: ait adeum: Uerumta¬
men in diebus cuis non faciam

Expanded text:
diiudicatur nisi a solo deo. denique diiudicatur nisi a solo deo. denique subdidit: qui diiudicat me dominus est. itaque nolite ante tempus quid iudicare. sed Dauid iam tempus inpleuit et gratiam meruit et iustificatus a Christo est, quandoquidem Dauid se dici filium ipse dominus gratulabatur et qui eum ita confitebantur inluminabantur. cur hominem dei a praemio in iudicium uocas? iudicauit iam de eo dominus, de quo dixitad Solomonem: si ambulaueris in conspectu meo, sicut ambulauit Dauid pater tuus in sanctitate cordis et iustitia quae mandaui ei. hic ergo iudicio dignus an praemio est, qui caelestia ambulans in sanctitate et iustitia cordis? ubi aliorum num accepit testimonium. et de eius peccato disputamus otiosi, pro cuius merito et gratia aliorum peccata reuelata sunt! nam cum offendisset Solomon, quod non custodisset mandata domini, et regnum eius disposuisset deus scindere in plurimas partes, ait ad eum: uerum tamen in diebus tuis non faciam
Abbreviated transcription (Latin):
POLOGIAM PRO¬
lo presenti arripui¬
mus scribere:non
quo ille indigeat
hoc munere.qui
tantis meritis uirtutibuisq eftlo¬
ruit: s quia pleriq gestorum eiꝰ
lecta serie.non intro aspicientes
uim scripturarum uel occulta
misteriorum:mirantur quomͦ
tantus propħa adulcerii pͥmo
deinde homicidii contagia nõ
declinauerit: Ideo nobis studi¬
o fuit. istam retexere historiam.
Namq inscđo regnorum legimꝰ
libro. qm̃ de ambulans dauid
indomo sua regali. ꝓspexerit
uultus decore. prestantiq ad¬
sisse affectum: Erat autem
to: cui mandatis regis. compo¬
sica est cena necis: Nam et si ni¬
chil ad impedimentum cupi¬
dicatis: plurimum tamen ad
tierecundiam adulterii. uita eiꝰ
obstare estimabatur: Itaq ut
aplaniorib exoriamus: quem
deus iustificauit. du diiudicas:
paulus. ut auobis iudicer. aut
ab humano die: s neq me ipsũ
di iudico: Et adhuc erat incor¬
pore situs: ad huc temptationi
obnoxius: s ideo se non diiudi-¬
cabat: quia spiritalis a nemine

Expanded text:
pologiam pro praesenti adripuimus stilo scribere, non quo ille indigeat hoc munere, qui tantis meritis enituit uirtutibusque effloruit, sed quia plerique gestorum eius lecta serie non introspicientes uim scripturarum uel occulta mysteriorum mirantur quomodo tantus propheta adulterii primo, deinde homicidii contagia non declinauerit. ideo nobis studio fuit ipsam recensere historiam. namque in secundo Regnorum legimus libro quoniam deambulans Dauid in domo sua regia prospexerit uultu decoram praestantique adsisse affectum. erat autem to, cui mandatis regiis conposita scaena est necis. nam etsi nihil ad impedimentum cupiditatis, plurimum tamen ad uerecundiam adulterii obstare uita eius aestimabatur. itaque ut a planioribus exordiamur, quem deus iustificauit ne tu diiudices. Paulus ut a uobis diiudicer aut ab humano die, sed neque me ipsum diiudico. et adhuc erat in corpore situs, adhuc temptationi obnoxius, sed ideo se non diiudicabat, quia spiritalis a nemine
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ potestatis. humanis uirib
metiam᷑. ut queramꝰ qͦmͦ qͥs resur¬
gat. aut qͣli corpore ueniat. aut
to ẽ. Nec resurrectionis requiren¬
dus nisus. s fructus nobis ẽ expec¬
tandus: qͥ procliue celebrabit᷑. si ex¬
inaniti uitiis. plenitudinẽ spũa¬
lis mysterii c̃sequam̃. gramq re¬
nouatã caro sumat aspũ: & ful¬
gorẽ lucis ȩt̃nȩ anima mucuetur

Expanded text:
tudinem potestatis humanis viribus tudinem potestatis humanis viribus metiamur; ut quaeramus quomodo quis resurgat, aut quali corpore veniat, aut to est: nec resurrectionis requirendus nisus, sed fructus nobis est expetendus. Quae proclivius celebrabitur, si exinaniti vitiis plenitudinem spiritalis mysterii consequamur, gratiamque renovata caro sumat a spiritu, et fulgorem lucis aeternae anima mutuetur
Abbreviated transcription (Latin):
bat. qm̃ cransibo in locũ tab̾nacłi
admirabilis. usq ad domũ dei:
inuoce exultationis & c̃fessionis
sonus epulantis. Nonenĩ soli hos¬
tes harũ tubarũ sonitu uincunt᷑.
s &e delectationes: et dies festi et
neomeniȩ sine his ẽẽ ñpossunt.
Nemo eñi podest nsi diuum hau¬
riat promissa sermonis. & resul¬
tantib credat maculis. exultare
lȩticia dies festos aut neomeniaᷤᷤ
agere. qͥb se corporali grã & scła¬
ti occupatione uacuatũ. repleri
xp̃i luce desideret. Sacͥficia qͦq
ipsadeo ꝓbata ẽẽ ñ posst̃: nͥ c̃fes¬
sio uocis aspiret sacerdotali ob¬
lationi. Ad obsecrandã dei grãm.
popłs excitari c̃sueuit. Itaq simus
p̃dicatores dñi. & laudemꝰ eũ inuo¬
ce cubȩ. ñ exigua de uirtute eiꝰ et
uilia sentientes. s ea quȩ possum
aurẽ mentis implere. & intimȩ eũ
c̃scientiȩ penetrare secretũ: ut ea qͦ
corpori ẽueniunt. diuinitati ñ pu¬
temus aptanda. nec diuinȩ magni¬

Expanded text:
ransibo in locum tabernaculi admirabilis, usque ad domum Dei; in voce exsultationis et confessionis, sonus epulantis . Non enim soli hostes harum tubarum 1165 sonitu vincuntur: sed et delectationes, et dies festi, et neomeniae sine his esse non possunt. Nemo enim potest nisi divini hauriat promissa sermonis, et resultantibus credat oraculis, exsultare laetitia, dies festos aut neomenias agere, quibus se corporali gratia, et saeculari occupatione vacuatum, Christi repleri luce desideret. Sacrificia quoque ipsa Deo probata esse non possunt, nisi confessio vocis aspiret, quae sacerdotali oblatione ad obsecrandam Dei gratiam populos excitare consuevit. 114. Itaque simus praedicatores Domini, et laudemus euirtute ejus et vilia sentientes, sed ea quae possint aurem mentis implere, et intimae conscientiae penetrare secretum; ut ea quae corpori conveniunt, divinitati non putemus aptanda: nec divinae magni