comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bitur ad altaria quȩ fecert̃ manus eiꝰ. et que
oꝑati sũt digiti eius. Hoc enĩ manifestũ ẽ. Se¬
quit᷑. Non respiciet lucos et delubra. Luco ᷤ¬
dicit nemorosa et opaca loca÷ inquib ꝓpter
amȩnitatẽ ponebant ydola sua. et omẽm
uoluptatẽ ante eoꝵ aras explebant. Delu¬
bra uͦ templa erant adeluendo uocata ł uł
quia ibi se putarent delui. idẽ mundaria
peccatis siuis ꝑmultitudmẽ sacͥficiorũ: uł
quia ñ longe erant riui inquib se deluebatł
dinis eiꝰ derelicte: sic̃ aratra et segetes quȩ
derelicte sut̃ a faciȩ filioꝵ isrł. Nam sic̃ olim
aute filios isrł temꝑib iosuȩ. chananei deser¬
uer̃t regiones suas ÷ sic nc̃ iudei eiuitates sua ᷤᷤ¬
et fortis adiutoris tui ñ es recordata. Nam
quia gens hȩc dm̃ qui se semꝑ ad iuuare po¬
tenti manu solebat obliuiom tͣdidit. deser¬
ta ẽ ab eo in manus romanoꝵ ⁊ deserte sunt
et sp̃ales eius uirtutes in manus hostiũ in¬

Expanded text:
 quae fecerunt manus ejus, et quae operati sunt digiti ejus. » Hoc enim manifestum est. Sequitur: « Non respiciet lucos et delubra. » Lucus nemorosa dicuntur et opaca loca, in quibus propter amoenitatem ponebant idola sua, et omnem voluptatem ante eorum aras explebant. Delubra vero templa erant a deluendo vocata, vel quia ibi se putarent delui, id est mundari a peccatis suis per multitudinem sacrificiorum, vel quia non longe erant rivi, in quibus se deluebant dinis ejus derelictae, sicut aratra et segetes, quae derelictae sunt a facie filiorum Israel. » Nam, sicut olim ante filios Israel temporibus Josue Chananaei deseruerunt regiones suas, sic nunc Judaei civitates set fortis adjutoris tui non es recordata. » Nam quia gens haec Deum, qui se semper adjuvare potenti manu solebat, oblivioni tradidit, deserta est ab eo in manus Romanorum; desertae sunt et spiritales ejus virtutes in manus hostium in
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ locutus ẽ dñs dicens. Intͥb annis quasi an¬
ni mercennarii auferetur gła moab suꝑ om̃i
ppło multo: et relinquet᷑ ni eo sic̃ racemꝰ par¬
uus et modicus. nequaqͣm multas. In fine sin¬
gioꝵ cum apparuerit qđ̃ laborauit iste mo¬
ab siꝑ excelsis suis. idẽ qđ meruerit ꝓlabo¬
re carnalium oꝑum legis quȩ pittabat iusta
& p̃ celsat ingredietur ad scã sua ut obsecret.
id est reu̾tetur ad cor suũ. & cogitabit irtenti¬
onẽ qria fecit hȩc carnalia legis oꝑa ut inde
miscłiam aiudice postulet. cuiꝰ legem serua¬
re se putaut. Et ñ ualebit obsecrare: quia re¬
cognoscens se hȩc oꝑa ñ infide xp̃i fecisse. ñ
pliciter exposuit plagas eoꝵ qui lȩtantur
daicũ ppłm: extẽ. idẽ ex quo legem dedit
eis qͥ ꝑ moysen p̃dixit eis om̃s plagas has. Ex

Expanded text:
nc locutus est Dominus dicens: In tribus annis quasi anni mercenarii auferetur gloria Moab super omni populo multo, et relinquetur in eo sicut racemus parvus et modicus, nequaquam multus. » In fine saeculorum « cum apparuerit, quod laboravit « iste » Moab super excelsis suis, id est quod meruit pro labore carnalium operum legis, quae putabat justa, et praeexcelsa, « ingredietur ad sancta sua, ut obsecret, » id est revertetur ad cor suum, et cogitabit intentionem, qua fecit haec carnalia legis opera, ut inde misericordiam a Judice postulet, cujus legem se servare putavit: « Et non valebit » obsecrare, quia recognoscens se haec opera non fide fecisse Christi, non pliciter exposuit plagas eorum qui « laetantur daicum populum, extunc, id est ex quo legem dedit eis, qui per Moysen praedixit eis omnes plagas has, et
Abbreviated transcription (Latin):
reliquiȩ huiꝰ ppłi sceleratiores sunt qm gen¬
miã tuã et suꝑ me ssem tuã uox calcantiũ
irruit. Condolens ꝓpħa miseriis & ꝑditioni
gentis sue : suꝑ hoc inquit. idẽ ex hoc qđ supͣ
dictum ẽ plorabo uineã sabama. idẽ plebẽ
isrłiticam infletu iazer. idẽ auxilii et forti¬
tudinis eorũ: quia sic auxilio destituti ft̃ et for¬
titudine. In ebriabo te lacͥma mea. idẽ continu¬
a te lacͥmaꝵ inundatione plangam. oesebon
et eleale. idẽ cogitatio meroris ad ascensum:
scilicet qd̾ hic merore qͥs afficit᷑ afficit᷑. ut ad su¬
ꝑna gaudia conscendẽ debeat. Qm̃ suꝑ uin

Expanded text:
reliquiae hujus populi sceleratiores sunt quam genreliquiae hujus populi sceleratiores sunt quam genmiam tuam et super messem vox calcantium irruit. » Condolens propheta miseriis et perditioni gentis suae, super hoc, inquit, id est ex hoc quod supra dictum est, plorabo vineam Sabama, id est plebem Israeliticam, in fletu Jazer, id est auxilii et fortitudinis eorum, quia sic auxilio destituti sunt et fortitudine. « Inebriabo te lacryma mea, » id est continua te lacrymarum inundatione plangam, o Hesebon et Eleale, id est cogitatio moeroris ad ascensum, scilicet quod hic moerore quis afficitur, ut ad superna gaudia conscendere debeat. « Quon
Abbreviated transcription (Latin):
quia quicqͥd ineis extra peitentiam licet in
enim d̾s ab eis nisi pͥmo penitentiã suscipit.
A quo deserta ẽ & uinea sabama. idẽ plebs ip¬
sa iudeoꝵ. que solebat excelsum laudib extol
tium. idẽ uespasianus et titus exciderunt
flagella eius: idẽ occid̾unt. et captiuos dux¬
erunt filios eius. Lazer int̾pretat᷑ auxilium uł
fortitudo. Et usq adiarer idest usq ad auxi¬
lium et fortitudinẽ eoꝵ. scilicet usq adiherłm
eorũ destruerent. Sederrauer̃ indeserto pa¬
ganitatis et ipsi dñi gentium: quia xp̃m qui
dedit eis uictoriam ñ cognouert̃. oꝑ pagines
eius relicte st̃: id ẽ plantarium aliqd iuda¬
ice plebis post destructionẽ ierłm reman¬
sit qđ crescẽt. Qͥ propagines tnsiert̃ mare:
quia transcendert maliciã scłi uł gentilita¬
tis. Mare enim scłm uł gentilitatẽ designa¬
re solet.Tranfiert̃ gͦ mare ꝓpagines iste: qͥa

Expanded text:
quia quidquid in eis extra poenitentiam licet in quia quidquid in eis extra poenitentiam licet in enim Deus ab eis nisi primo poenitentiam suscipit. A quo « deserta est et vinea Sabama, » id est plebs ipsa Judaeorum, quae solebat excelsum laudibus extoltium, id est Vespasianus et Titus exciderunt flagella ejus, id est occiderunt, et captivos duxerunt filios ejus. Jazer interpretatur auxilium vel fortitudo. Et « usque ad Jazer, » id est usque ad auxilium et fortitudinem eorum, scilicet usque ad Jerusalem eorum destruerent. Sed « erraverunt in deserto » paganitatis et ipsi domini gentium, quia Christum, qui dedit eis victoriam, non cognoverunt. « Propagines ejus relictae sunt, » id est plantarium aliquod Judaicae plebis post destructionem Jerusalem remansit, quod cresceret. Quae propagines « transierunt mare, » quia transcenderunt malitiam saeculi vel gentilitatis. Mare enim saeculum vel gentilitatem designare solet. Transierunt ergo mare propagines istae, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenert: errauert̃ in deserto. oꝑ pagines
eius relicte sunt: tnͣsiert mare. Uos inquit
o apłi. loquimin plagas suas hi qui lȩtant᷑
suꝑ muro cͦ cti lat̾is⁊ idẽ qui confidunt in
carnali obseruantia legis. Plat̾em qͥppe sig¬
nificat᷑ opus carnale & t̾renum÷ quia et hnic
ppłs iegipto pharaoni latẽs faciebat. Sed
lateꝵ coquit᷑ cum opus carnale fit extunore
Murus autẽ p̃sidium ẽ iuste oꝑationis:
inquo tutus quis ab inuisibilib adu̾sariis
manet. Letatur itaq suꝑ muro cocti lat̾is:
quisqͥs ex hoc gaudet qđ iustificatꝰ ẽ ut ar¬
bitrat᷑ ex oꝑib legis et imunitꝰ cont᷑ sathanã.
Ppħicus autem sp̃c qui ussit p̃dicatorib ut
his qui lȩtant᷑ suꝑ muro huiꝰcemodi loque¬
rent᷑ plagas suas: ipse iam eas loqui et annũ¬
tiare ꝑ seipsum mehoat. Qm̃ suburbana ese¬
bon deserta sũt. et uinea sabama. Esebon
meroris: & designat tͥsticiam penitentiȩ. De¬
serta funt gͥ mudeis adño suburbana esebon:

Expanded text:
t, erraverunt in deserto: propagines ejus relictae sunt, transierunt mare. » Vos, inquit, o apostoli, loquimini plagas suas his, qui laetantur super muros cocti lateris, id est qui confidunt in carnali observantia legis. Per laterem quippe significatur opus carnale et terrenum; quia et hic populus in Aegypto Pharaoni lateres faciebant. Sed later coquitur, cum opus carnale fit ex timore. Murus autem praesidium est justae operationis, in quo tutus quis ab invisibilibus adversariis manet. Laetatur itaque super muros cocti lateris, quisquis ex hoc gaudet, quod justificatus est, ut arbitratur, ex operibus legis, et munitus contra Satanam. Propheticus autem Spiritus, qui jussit praedicatoribus, ut his, qui laetantur super muro hujuscemodi loquerentur plagas suas, ipse jam eos loqui et annuntiare per se ipsum inchoat. « Quoniam suburbana Hesebon deserta sunt, et vinea Sabama. » Hesebon moeroris, et designat tristitiam poenitentiae. Deserta sunt igitur Judaeis suburbana Hesebon,
Abbreviated transcription (Latin):
ta u̾itas in p̃dicatione sua pauꝑes ydiotas
et simplices elegit: sic e contͣ ille condẽnat᷑
homo quẽ infine mundi apostata angłs assu¬
met. ad p̃dicandã falsitatẽ suã astutos ac dup¬
plices atq huiꝰ mundi sapientiã habentes ele¬

Expanded text:
ta Veritas in praedicatione sua pauperes idiotas et simplices elegit, sic e contrario damnatus ille homo, quem in fine mundi apostata angelus assumet, ad praedicandam falsitatem suam, astutos ac duplices atque hujus mundi scientiam habentes ele
Abbreviated transcription (Latin):
tem sensum ielectis suis: ad suꝑna consur¬
gentem. uelut fortissimã ciuitatem uͥ tutus
inhabitabat ÷ quia xp̃m ex pectans infide
uigilauit. et cor ad celestium amorẽ leuauit
Sed quia uententẽ hunc agnosce̾ ac susciꝑe
noluit ÷ in nocte fidelitatis uastata ẽ ar. idẽ
iugilia eoꝵ. & om̃s obdorner̃t. Dormire
enĩ anime ẽ obliuisei dm̃ suũ. Uastata gͦ ar.¬

Expanded text:
tem sensum in electis suis, et ad superna consurtem sensum in electis suis, et ad superna consurgentem velut fortissimam civitatem, ubi tutus inhabitabat: quia Christum exspectans in fide vigilavit, et cor ad coelestium amorem levavit. Sed quia venientem hunc agnoscere ac suscipere noluit, in nocte infidelitatis vastata est Ar, id est vigilia eorum, et omnes obdormierunt. Dormire enim animae est oblivis
Abbreviated transcription (Latin):
Nuis moab. Quia nocte uastata ẽ ar:
moab conticuit. Q uia nocte uastatusẽ
murus ÷ moab conticuit. Non multũ ȩdifica¬
tionis afferet. sinẽ historialit̾ de ppło moabi¬
taꝵ loquam: & uastationẽ eius atq captui¬
tatẽ quȩ pͥmo ꝑassyrios deinde ꝑcaldeos sic̃
hic p̃dicit᷑ facta ẽ referamus. Uideamus gͦ
quid mistice ꝑ moab accipiendũ sit: et mis¬
tica ꝓphe u̾ba reserante do misticȩ discutia¬
mus. Moab quippe qui int̾p̃tantur de patre.
iudaicum ppłm significare solet : qitia sic̃ fi¬
lia loth mebriauit eum et dormiit eumeo
atq concepit et peꝑit filiũ. quẽ il circo uo¬
cauit moab idẽ expatre: sic et sinagoga
spĩalem legis intellectum carnali traditio¬
ne mebrians ac sopiens genuit ex inde
carnalem hẽ ppłm. uelut moab. ex patre
nesciente. ¶iuitas autẽ metͦpolis moabi¬
tarum uocabat᷑ ar: qđ int̾p̃tatur iugilia uł
uigilanᷤᷤ siue consurgens. & iudeoꝵ. ppłs
qͦudam habuit ar idẽ uigiliam et uigilan¬

Expanded text:
nus Moab. Quia nocte vastata est, Ar Moab conticuit; quia nocte vastatus est murus Moab, conticuit. » Non multum aedificationis affert, si nunc historialiter de populo Moabitarum loquamur, et vastationem ejus, atque captivitatem, quae primo per Assyrios, deinde per Chaldaeos, sicut hic praedicitur, facta est, referamus. Videamus ergo, quid mystice per Moab accipiendum sit, et mystica prophetae verba, reserante Deo, mystice discutiamus. Moab quippe, qui interpretatur de patre, Judaicum populum designare solet. Quia sicut filia Lot inebriavit eum, et dormivit cum eo, atque concepit, et peperit filium, quem idcirco vocavit Moab, id est ex patre: sic et Synagoga spiritalem legis intellectum carnali traditione inebrians ac sopiens, genuit exinde carnalem hunc populum velut Moab ex patre nesciente. Civitas autem metropolis Moabitarum vocabatur Ar, quod interpretatur vigilia vel vigilans sive consurgens. Et Judaeorum populus quondam habuit Ar, id est vigiliam, et vigilan
Abbreviated transcription (Latin):
sonitus aquaꝵ mundantiũ. Nam legimuᷤ
indaniele. quia qͣsi tempestas ueniet rex
inclasse magna: et ingrediet᷑. t̾ras conteret
et ꝑtransiet᷑. Decuiꝰ ext̾minio fubdit᷑. Et in¬
creꝑabit eum et fugiet ꝓcul et rapiet᷑ sic̃
puluis montiũ a facie uenti: et sic̃ turboco¬
ram tempestate. In temꝑe uesꝑi et ecce tur¬
batio: in matutino et ñ subsistet. Nam u¬

Expanded text:
sonitus aquarum inundantium. » Nam legimus in Daniele quia quasi tempestas « veniet rex in classe magna, et ingredietur terras, conteret, et pertransiet, de cujus exterminio subditur: « Et increpabit eum, et fugiet procul; Et rapietur sicut pulvis montium a facie venti, et sicut turbo coram tempestate. In tempore vesperi, et ecce turbatio: in matutino, et non subsistet. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
eius. fructus eiꝰ dic̃ dñs ds isrł. Indie illa qua
p̃dicabitur eugłium attenuabit᷑ et exilis fiet
nĩso orbȩ iudei: et pingues carnes eorum
tabescent. ñ habentium ꝓpħas. non signa atq
uirtutes. ñ p̃sens auxilium dĩ. ñ templi dig¬
nitatẽ. sed omẽ corpus gentis eoꝵ e marcescet
et redigetur ad nichilũ. Et quomͦ pauce
spice et oliue reman̾e solent magro uł mar¬
bore: fic relinq̃ntur paucimisrł. Et cum de
płos saluate st̃. et rarissimas spicas legent
ñ inmontib. sed iualle raphann. idẽ inual¬
le gigantum qui ft̃ sc̃be et pharisei. idẽ inui¬
litate litt̾e. Raphaimi enim gigantes sonat.
inea repꝑit esuriens. Nam duȩ &e tres oliue¬

Expanded text:
ejus, dicit Dominus Deus Israel. » In die illa, qua praedicabitur Evangelium, attenuabitur et exilis fiet universo orbe Judaei, et pingutabescent, non habentium prophetas, non signa atque virtutes, non praesens auxilium Dei, non sacerdotii dignitatem: sed omne corpus gentis eorum emarcescet, et redigetur ad nihili. Cumquespinae et olivae remanere solent in agro vel in arbore, sic relinquentur pauci in Israel. Et cum de apostolos salvatae sunt, et rarissimas spicas legent non in montibus, sed in valle Raphaim, id est in valle gigantum, qui sunt scribae et Pharisaei, id est in vilitate litterae. Raphaim enim gigantes sonat. in ea reperit esuriens. Nam duae et tres oli
Abbreviated transcription (Latin):
bit dum penitentiã egerit. usq ad archa¬
na diuinitatis penetrare merebit᷑. ut in¬
de potum uitȩ hauriat. Quia aquȩ ili¬
bon. idẽ doctͥne scribaꝵ et phariseoꝵ qui
sibi uidentur ẽẽ sapientes. replete sunt san

Expanded text:
bit, dum poenitentiam egerit, usque ad arcabit, dum poenitentiam egerit, usque ad arcana Divinitatis penetrare merebitur ut inde potum vitae hauriat. « Quia aquae Dibon, » id est doctrinae scribarum et Pharisaeorum, qui sibi videntur sapientes, « repletae sunt san
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ iunnanit̾ pecc auer̃t occidentes auctorẽ
uite. sic ⁊ magno miscdiȩ respectu uisita¬
bunt᷑ cum uen̾it helias. qui sic̃ dñs ait res¬
tituet omĩa. Sed antixꝑi p̃dicatores ducent
eos qs de illis seduce̾ potert ad torrentem
salicum. idẽ ad decursum infructuosorum
tuosi hoiẽs. Adtorrentẽ gͦ salicum captiuuᷤᷤ
ducit᷑: quisqͥs ad defluxum carnał ꝯu̾sa¬
tionis scłaruim illicit᷑. Qm̃ cireũiit clamor
timinũ moab: quia circun. qͣꝙ audietur
penitentia. de isr ł. Sequit᷑ Usq adgallim
ululatus eiꝰ. et usq adputeũ helum elamor
eius÷ qͥa aquȩ dibon repletȩ sũt sanguine
Usq ad gallim idẽ usq ad tͣnsinigͣntes ulu¬
latus eiꝰ : quia ꝑpenitentiȩ luctum ꝑ tin-¬
get adsocietatẽ eoꝵ. qui de uitiis adu̾tutes
et de temꝑalib ad et̾na transmigͣnt. Helim
elim ꝓfunditas ẽ diuinitatis xp̃i et mist̾i¬
orum eius. Igit᷑ usq ad puteum elim cla¬
nior eius : quia ꝑ hoc qđ se reum clama¬

Expanded text:
aniter peccaverunt occidendo Auctorem vitae; sic et magno misericordiae respectu visitabuntur, cum venerit Elias, qui, sicut Dominus ait: « Restituet omnia . » Sed Antichristi praedicatores ducent eos, quos de illis seducere poterunt, ad torrentem salicum, id est ad decursum infructuosorum tuosi hemines. Ad torrentem igitur salicum captivus ducitur, quisquis ad defluxum carnalis conversationis saecularium illicitur. « Quoniam circuiit clamor terminum Moab, » quia circumquaque audietur poenitentia de Israel. Sequitur: « Usque ad Gallim ululatus ejus, et usque ad Puteum Elim clamoria aquae Dibon repletae sunt sanguine. » « Usque ad Gallim, » id est usque ad « transmigrantes, ululatus ejus. » Quia per poenitentiae luctum pertinget ad societatem eorum, qui de vitiis ad virtutes et de temporalibus ad aeterna transmigrant. Elim Elim profunditas est divinitatis Christi, et mysteriorum ejus. Igitur « usque ad Puteum Elim clamor ejus, » quia per hoc, quod se reum clama
Abbreviated transcription (Latin):
incordib nr̃is sessio et mansio eius. Nonem̃
nr̃is m̾itis parari põt. Nuc̃ quidẽ parat᷑ in
miscdia: sed fut᷑o scło sedebit suꝑ eum inueri¬
In miscdia parat᷑ ͥ sed inu̾itate sedet᷑. sicut
scͥptum ẽ. Miscd̃iam et iudiciũ cantabo tibi

Expanded text:
sessio et mansio ipsius, non enim nostris meritis praeparari potest. Nunc quidem paratur misericordia, sed futuro saeculo sedebit super eum in veriIn misericordia paratur, sed in veritate sedetur, sicut scriptum est: « Misericordiam et judicium cantabo tibi
Abbreviated transcription (Latin):
illaꝵ flens ascendet. qͥa cũ penitentiam ege¬
rit. ꝑ p̃dicat oreᷤᷤ ducet᷑ ad alta uirtutũ et
inꝓfectu iusticiȩ imitabitur cotidianũ
ascensum eorũ. Oronaim uͦ foram̃ meroriͤ
dr. Et qd ẽ foram̃ meroris eorum nͥ plaga
dũci lateris Clamorẽ gͦ contͥtionis leuabt̃
inuia oronaim. qͥa uenientes ad fidem passi¬
oms xꝑi. uehem̃ter plangent. Aquȩ enim
nenirim. id ẽ doctrine apostataꝵ pharise¬
orum qui suoꝵ maculis peccõꝵ uarii sunt.
deserte erunt:quia aruit herba. idest ui¬
rorẽ gr̃ȩ spĩalis amisit actio quã docent:
defecit germ̃ bone cogitationis et iusticiȩ
uł fidei uiror omĩs de eis interiit. Nemrĩ
quipꝑe pardoꝵ uł apostataꝵ int̾p̃tatur ⁊
seuitiam et uarietatem apostataꝵ pharise¬
oꝵ atq scͥbaꝵ designans. Sequit᷑. Scdm¬

Expanded text:
s ascendet, quia cum poenitentiam egerit, per praedicatores ducetur ad alta virtutum, et in profectu justitiae imitabitur quotidianum ascensum eorum. Oronaim vero foramen moeroris dicitur. Et quod est foramen moeroris eorum nisi plaga Dominici lateris? « Clamorem ergo contritionis levabunt in via Oronaim, » quia venientes ad fidem passionis Christi vehementer plangent. « Aquae enim Nemrim, » id est doctrinae apostatarum Pharisaeorum, qui suorum maculis peccatorum varii sunt, « desertae erunt, quia aruit herba, » id est virorem gratiae spiritalis amisit actio, quam docent; defecit germen bonae cogitationis et justitiae, vel fidei viror omnis de eis interiit. Nemrim quippe pardorum vel apostatarum interpretatur, saevitiam et varietatem apostatarum Pharisaeorum atque Scribarum designans. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
ouile. & tenebunt eos ppłi gentiliũ: quia p̃di¬
cationẽ eoꝵ auide suscipient. Predicatores enim
ñ tenet. qui doctrinam eoꝵ abicit. Et ad ducent eoᷤ
erunt doctrine eoꝵ. Et erunt capientes eos qͥ
se cȩꝑant: idẽ conuentent eos qui se decipiebant
Et subicient exactores suos ⁊ quia malignos
sp̃s uincent. Eractores enim st̃ demones: qui
male ꝑsuasiont nũmum semel hominib com¬
te tua dura qua ante seruisti. sumes parabolam
istam contra regem babylonis et dices. Quomͦ
cessauit exactor. quieuit tͥbutum: Contͥure dñs
baculũ impioꝵ. uirgam dnãntium: cedentẽ popłos
in indignatione. plaga insanabili. subicientem
infurore gentes: ꝑsequentem crudelit̾. Cum¬

Expanded text:
ovile. Et tenebunt eos populi gentilium, quia praediovile. Et tenebunt eos populi gentilium, quia praedicationem eorum avide suscipient. Praedicatores enim non tenet, qui doctrinam eorum abjicit. Et adducent eos, erunt doctrinae eorum. Et erunt capientes eos, qui se ceperant, id est convertent eos, qui se decipiebant. Et subjicient exactores suos, quia malignos spiritus vincent. Exactores enim sunt daemones, qui malae persuasionis nummum semel hominibus comte dura qua ante servisti, sumes parabolam istam contra regem Babylonis et dices: Quomodo cessavit exactor, quievit tributum? Contrivit Dominus baculum impiorum, virgam dominantium cedentem populos in indignatione plaga insanabili, subicientem in furore gentes, persequentem crudeliter. C
Abbreviated transcription (Latin):
ut ueniat tempus eius. idẽ babilonis ut des¬
truatur. potest ad ad uentum saluatoris refer¬
ri: in quo ꝑtotum orbem subu̾sa ẽ babẏlon. idẽ
uet̾m erroꝵ acuitioꝵ confusio gentib ad fidem
conu̾sis. Miserebitur enĩ iacob dñs. idẽ ppło
iudeoꝵ. qui ꝑmortẽ carnis supplantare eum¬
studuit : cum indie pentecostes exipsis tria
milia petͦ p̃dicante credidint. Et eliget ad¬
huc de isrł: quia deinceps multa milia ꝑ doc¬
trinam apłoꝵ conuersa st̃. Et requiesc̾e eos faci¬
et suꝑ humũ suã. idẽ in eccłia: dum scłi cupidita¬
tib exuti omiã quȩ mundi sunt reliquerint.
et apłicȩ doctrine adherentes. cor unũ & ani &¬
mã unã om̃s habuernnit. Sequit᷑. Adiunget᷑
Et possidebit eos domus isrł suꝑt̾ram dñi in
seruos et aucillas. Et erunt capientes eos qui
se ceꝑant÷ et subicient exactores fuos. Adiun¬
getur aduena. idẽ gentił ppłs adeos qui decir¬
cun cisione credidint: ut ex utroq fiat unũ

Expanded text:
ut veniat tempus ejus, » id est Babylonis, ut destruatur, potest ad adventum Salvatoris referri, in quo per totum orbem subversa est Babylon, id est, veterum errorum ac vitiorum confusio gentibus ad fidem conversis.i per mortem carnis eum supplantare studuit, cum in die Pentecostes ex ipsis tria millia Petro praedicante crediderunt. « Et eliget adhuc de Israel , » quia deinceps multa millia per doctrinam apostolorum conversa sunt. « Et requiescere eos faciet super humum suam, » id est in Ecclesia, dum saeculi cupiditatibus exuti omnia, quae mundi sunt, reliquerunt, et apostolicae doctrinae adhaerentes cor unum et animam unam omnes habuerunt. Sequitur: « Adjungetur et possidebit eos domus Israel super terram Domini in servos et ancillas, et erunt capientes eos, qui se ceperant, et subjicient exactores suos. » Adjungetur advena, id est gentilis populus ad eos, qui de circumcisione crediderunt, ut ex utroque fiat unum
Abbreviated transcription (Latin):
antixp̃m inꝑfidiam ꝓstrata ẽ philistea oĩs.
idẽ irreligiosoꝵ multitudo uniu̾sa. Q uod
autẽ iam factum ꝓpħico more dixerat: fu¬
turũ adhuc ostendit subdendo. Ibaquilo¬
ne enim fumus ueniet ÷ et ñ ẽ qui effugiat
agmen eius. Nam frigidus aquilom alig
ẽ fuge diabole. fummis autẽ noxiꝰ ẽ oculis
cabit ocłos humanoꝵ cordiũ. Nunc qͦ mul¬
torũ ocłos excecat iam fumꝰ ex alationis eius.
idẽ suggestionis illiꝰ. Et ñ ẽ qui effugiat ag¬
men exercitus eius : qui totum replebit orbẽ
et om̃s ei subiciet. Sed quia nẽ ppłs electoꝵ
uidebat᷑ ab illo posse suꝑari. qm̃ dictumerat
ñ ẽ qui effugiat agm̃ eiꝰ ÷ iło subiungit᷑. Ꝙ¬
gentis. id ẽ qͥd respondebt̃ fideles legatis an¬
tixp̃i : Hoc scilicet respondebunt. quia dñs
supͣ firmã petram fundauit syon. idẽ eccłiã¬

Expanded text:
n perfidiam « prostrata est Philisthaea omnis, » id est religiosorum multitudo universa. Quod autem jam factum prophetico more dixerat, futurum adhuc ostendit subdendo: « Ab aquilone enim fumus veniet, et non est, qui effugiat agmen ejus. » Nam frigidus aquilo malignest fuge, diabole; fumus autem noxius est oculis cabit oculos humanorum cordium. Nunc quoque multorum oculos excaecat jam fumus exaltationis ejus, et suggestionis illius. Et non est, qui effugiat agmen exercitus ejus, qui totum replebit orbem, et omnes ei subjiciet. Sed quia nunc populus electorum videbatur ab illo posse superari, quoniam dictum erat: « Non est, qui effugiat agmen ejus, » ideo subjungitgentis, » id est quid respondebunt fideles legatis Antichristi? Hoc scilicet respondebunt, quia Dominus supra firmam petram fundavit Sion, id est Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ corꝑa. ut ꝑpetui fulgoris claritatem reti¬
neant. nulloq iam senio ueterascant. Et hoc
congrue ad onis babilonis ꝑtinet: quia &
pliciter erubescit: sed et illorũ głam quos
contempserat pͥusqͣm inbaratrum suȩ ꝑ¬
ditionis corriat intuet᷑. Uel quando tanta
fient ab antixp̃o signa ⁊ portenta ut ĩ errorẽ
inducant᷑ si fieri potest etiam electi÷ tune
p̃ciosior erit uir auro. et homo mundo
obrizo. Preciosior autẽ intelligit᷑ rarior. Om¬
ue eñĩ qd rarum ẽ. dr et p̃ciosum. Barus gͦͣ
tẽ erit uix: quia eum uen̾it filius hominis.

Expanded text:
sanctorum corpora, ut perpetuam fulgoris claritatem retisanctorum corpora, ut perpetuam fulgoris claritatem retineant, nulloque jam senio veterascant. Et hoc congrue ad onus Babylonis pertinet, quia pliciter erubescit, sed et illorum gloriam, quos contempserat, priusquam in barathrum perditionis corruat, intuetur. Vel quando tanta fient ab Antichristo signa et portenta, ut in errorem ducantur, si potest fieri, etiam electi, tunc « pretiosior erit vir auro, et homo mundo obrizo. » Pretiosior autem intelligitur rarior. Omne enim, quod rarum est, dicitur et pretiosum. Rarus ergo tunc erit vir, quia, « cum ven
Abbreviated transcription (Latin):
ido fortasse cum de multis dictum sit reꝓbis quia
iusitabo suꝑ orbis mala. quasi singłari numero
agite et confortetur eor ur̃m. om̃s qui sꝑatis indo¬
mino. Homo autẽ dr qui rationali sensu abestia¬
lib morib distinguit᷑. dicente dñs. Uos autẽ g̾¬
ges paseue meȩ homines estis. Cuiꝰ libet gͦ talis
uiri uł hominis fut᷑am głam p̃nuntians ait.
Preciosior erit uir auror et homo mundo obrizo.
Nam ex quo iħie reformau̾it corpus humilitatiˢ
nr̃e configuratũ corpori claritatis suȩ. uir qͥsq
strenuus licet nẽ uilis ac despectus appareat
erit p̃ciosiorauro÷ quia corpus eius incontami¬
natum et in deficientẽ largumq fplendorem
habebit. Et omĩs homo qui nẽ int̾ bestiales
impioꝵ mores rationabiliter uiuit. erit tune
p̃ciosior mundo obriro. idẽ purgato et recen¬
ti nouoq ac fulgenti auro: quia sic gła re¬
surrectionis ac demutationis in nouabuntur

Expanded text:
ideo fortasse, cum de multis dictum sit reprobis, quia ideo fortasse, cum de multis dictum sit reprobis, quia visitabo super orbis mala, quasi singulari numero agite, et confortetur cor vestrum omnes, qui speratis in Domino . » Homo autem dicitur, qui rationali sensu a bestialibus moribus distinguitur, dicente Domino: « Vos autem greges pascuae meae homines estis . » Cujuslibet ergo talis viri vel hominis futuram gloriam praenuntians, ait: « Pretiosior erit vir auro, et homo mNam ex quo Jesus reformaverit corpus humilitatis nostrae configuratum corpori claritatis suae, vir quisque strenuus, licet nunc vilis ac despectus appareat, erit pretiosior auro, quia corpus ejus incontaminatum et indeficientem largumque splendorem habebit. Et omnis homo, qui nunc inter bestiales impiorum mores, rationabiliter vivit, erit tunc pretiosior mundo obrizo, id est purgato et recenti, novoque ac fulgenti auro. Quia sicut gloria resurrectionis ac demutationis innovabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
unquitatẽ eoꝵ ⁊ qͥesce̾ faciã suꝑbiã infideliĩ:
et arrogantiam fortiũ humiliabo. Uisitabit su¬
ꝑ orbis mala: quia publicum ex amen faciet:
et omĩa reꝓboꝵ peccata coram omĩb angłis &
hominib inlucem ꝓducet. Et tunc infaciem
impiorum ostendet omẽm iniquitatem ipsoꝵ.
ut confundant᷑ && ꝑ eant. Suꝑbia quoq ipsorũ
quiescet iam. idẽ cessabit: quia sic humiliabunt᷑
ut ultra suꝑbire ñ addant. Et notandũ quã
patenter hoc loco. ꝓpħa se loqui in hac uisione
demonstret ñ de ea babilone inqua ppłs uide¬
orum captiuus fuit. sed de ea potius quȩ ꝑto
babilon ciitas illoꝵ ẽ. qui p̃sens amant scłm.
Quicunq temꝑalia intimo corde diligit. ciiiᷤ
ẽ babilonis istiꝰ et quicũq et̾norũ amore pascit᷑
ciuuis cuiꝰ ẽ nr̃e iħerłm. Sed quia int̾ multitu¬
dinẽ ciuiũ babilonis qui tẽ ꝑeunt. raro quisqͣm
cuus iherłm inuenit᷑ qui de sorte eorũ tollat᷑:

Expanded text:
uitatem eorum; et quiescere faciam superbiam infidelium, et arrogantiam fortium humiliabo. » Visitabo super orbis mala, quia publicum examen faciet, et omnia reproborum peccata coram omnibus angelis et hominibus in lucem producet. Et tunc in faciem impiorum ostendet omnem iniquitatem ipsorum, ut confundantur, et pereant. Superbia quoque ipsorum quiescet jam, id est cessabit, quia sic humiliabuntur, ut ultra superbire non addant. Et notandum quam patenter hoc loco propheta se loqui in hac visione demonstret non de ea Babylone, in, qua populus Judaeorum captivus fuit, sed de ea potius, quae perBabylon civitas illorum est, qui praesens amant saeculum. Quicunque temporalia intimo corde diligit, civis est Babylonis istius; et quicunque aeternorum amore pascitur, civis est nostrae Jerusalem. Sed quia inter multitudinem civium Babylonis, qui tunc pereunt, raro quisquam civis Jerusalem invenitur, qui de sorte eorum tollatur,
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ gentilitatis. quȩ ꝯuerse fuerint ad dm̃. er̃t
tib excircun cisione. Uł ꝑ effraim ꝑfidus
udeorũ ppłs designari pot ÷ & ꝑ damascum
pͥncipatus et caput gentiliũ. Damascus enĩ
inetͦpolis ẽ syriȩ. Cessabit adiutoriũ gͥ ab effra¬
im: quia nemo iudeis auxiliabit᷑ ad u̾sus titũ.
Et regnũ adamasco. idẽ apaganis imꝑatori¬
miniã et abiectionẽ qui ñ c̾did̾int. tam gen¬
tiles quã iudi. Głam enĩ yronice ꝓigno¬
nes eius emarcescent. & erit cong̾gans sic̃¬

Expanded text:
id est gentilitatis, quae conversae fuerint ad Deum, erunt id est gentilitatis, quae conversae fuerint ad Deum, erunt tibus ex circumcisione. Vel per Ephraim perfidus Judaeorum populus designari potest, et per Damascum principatus, et caput gentilium. Damascus enim metropolis est Syriae. « Cessabit igitur adjutorium ab Ephraim, » quia nemo Judaeis auxiliabitur adversus Titum. « Et regnum a Damasco, » id est a paganis imperatoriminiam et abjectionem, qui non crediderint, tam gentiles quam Judaei. Gloriam enim ironice pro ignones ejus emarcescent. » VERS. 5.--
Abbreviated transcription (Latin):
escent ibi: et ñ erit qui ext̾reat. Aroer dicimꝰ
miricas. Mirice autẽ parue st̃ arbores in¬
fructuose et semꝑ nimis uirides & amarissi¬
me indesertis nascentes. Et quid ꝑ miricas
nisi homines amari et infructuosi. et huic
uͦ nuncupat ouiũ dĩ cęcus. dequib ꝑzacha¬
riam dr: quia uisitauit dñs exercituũ gre¬
gem suũ domũ iuda. Et ezechiel multipli¬
cabo inqͥt eos sic̃ gregem hominũ. ut gregẽ
nͥ infructicosi & amari infideles habitaue¬
runt ibi ppłs fideliũ manebit. Et ñerit
qui exterreat ÷ quia deficient ꝑsecutores. siue
a damasco÷ et reliquie syriȩ sic̃ gła filiorũ
isrł erunt. dic̃ dñs exercituũ. C essabit ad u¬
toriũ ab effrarm. id ẽ amultitu dinȩ gentiliũ¬
co cessabit : quia scõꝵ ꝑsecutores omnẽ quẽ
habebant inmundo potentiã amittent: uł
pecc̾m uł ultra ñ regnabit ineis. sed iusticie
seruient. et cultores religionis obtinebunt
regnũ et głam in toto orbe. Et reliquiȩ syriȩ

Expanded text:
er dicimus myricas. Myricae autem parvae sunt arbores infructuosae, et semper nimis virides et amarissimae in desertis nascentes. Et quid per myricas nisi homines amari et infructuosi, et huic ncupat ovium Dei coetus, de quibus per Zachariam dicitur, quia « visitavit Dominus gregem suum domum Juda . » Et Ezechiel: « Multiplicabo, inquit, eos ut gregem hominum, ut gregem ubi infructuosi et amari infideles habitaverunt, ibi populus fidelium manebit. « Et non erit, qui exterreat, » quia deficient persecutores sive a Damasco: et reliquiae Syriae sicut gloria filiorum Israel erunt, dicit Dominus exercituum. » « Cessabit adjutorium ab Ephraimco cessabit, » quia sanctorum persecutores omnem, quam habebant in mundo, potentiam amittent. Vel peccatum ultra non regnabit in eis, sed justitiae servient, et cultores religionis obtinebunt regnum et gloriam in toto orbe. « Et reliquiae Syriae, »
Abbreviated transcription (Latin):
sy rium int̾ra mea. & in montib meis concul¬
cem eum. Et auferetur ab eis iugum eius:
ionus illiꝰ ab humero eoꝵ tollet᷑. De niram̃tis
dĩ nos instruens apłs ait. Abrahȩ nãq ꝓ¬
mittens ds: qm̃ neminẽ habuit ꝑ quẽ iura¬
ret maiorẽ. iurauit ꝑ semet ipsũ dicens. Nisi

Expanded text:
syrium in terra mea, et in montibus meis conculcem eum, et auferetur ab eis jugum ejus, et onus illius ab humero eorum tolletur. » De juramentis Dei nos instruens Apostolus ait: « Abrahae namque promittens Deus, quoniam neminem habuit, per quem juraret majorem, juravit per semetips
Abbreviated transcription (Latin):
officium ẽ noc̾e. cohibent᷑ alesione: & apud da¬
nihelẽ qͣ tuor bestiaꝵ potestas aufertur.
Unde et hic dr. Ecce damascus desinet ẽẽ
ciuitas ÷ et erit sicut aceriuis lapidum in rui¬
na. Damascus enĩ desinet ẽẽ ciuitas: qͥa sceła¬
ti et homicide. atq seruorũ dĩ ꝑsecutores po¬
tentiã & dignitatem ac regnũ uelocit̾ amit¬
tentes ad nichilũ redigentur. & erit sic̃ acer

Expanded text:
officium est nocere, cohibentur a laesione, et apud Danielem quatuor bestiarum potestas aufertur. Unde et hic dicitur: « Ecce Damascus desinet esse civitas, et erit sicut acervus lapidum in ruina. » Damascus enim desinet esse civitas, quia scelerati et homicidae atque servorum Dei persecutores potentiam et dignitatem ac regnum velociter amittentes ad nihilum redigentur. Et ever
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ inqͥetudo pęnaꝵ designatur: Nature em̃
uermiũ ẽ. mom̃tis singłis incessanter moueri.
Sathanȩ gͦ oꝑim̃tum ert̃ uermes : quia suꝑ
eum uniu̾sa mordacissimaꝵ penaꝵ gen̾a sti¬
pabunt᷑. quib sine fine putrefactus incessa¬
biliter agitabitur et lacerabit᷑. Hȩc requies
diaboli. iste lectus eius. Pittredo et tinta et
uit conscientia. uł supplicioꝵ mat̾ia. quȩ exꝓ
pͥis peccatis nascitur. Sic̃ enĩ qͣndui cadaue¬
ris mat̾ia ẽ. et aliquis humor in cadau̾e. uer¬
mes nascunt᷑ exputredine. sic ⁊ exipsa mat̾ia
pecc̃orum supplicia gignunt᷑. Sed int̾ hȩc ad
memoriam ꝓpħa reuocat. qͣnte diguitatis o¬
lim miser iste fuerit. et qͦt lapsuũ gͣdib in¬
de corruerit. Nam subdit. Quomͦ cecidisti¬

Expanded text:
nisi inquietudo poenarum designatur? Natura enim nisi inquietudo poenarum designatur? Natura enim vermium est momentis singulis incessanter moveri. Satanae igitur operimentum erunt vermes, quia super eum universa mordacissimarum poenarum genera stipabuntur, quibus sine fine putrefactus incessabiliter agitabitur et lacerabitur. Haec requies diaboli, hic lectus ejus est. Putredo et tinea et nit conscientia, vel suppliciorum materia, quae ex propriis peccatis nascitur. Sicut enim quandiu cadaveris materia est, et aliquis humor in cadavere, vermes nascuntur ex putredine; sic ex ipsa materia peccatorum supplicia gignuntur. Sed inter haec ad memoriam propheta revocat, quantae dignitatis olim miser iste fuerit, et quot lapsuum gradibus inde corruerit. Nam subdit: VERS
Abbreviated transcription (Latin):
Non itaq dubium ẽ. eos qui in in ferno funt
cuꝑe diabołm ꝑ quem seducti sunt ibidem
cruciari. ut uł uiudicent᷑ de eolicet apenis ñ
lib̾entur Dicunt gͥ insultantes ei. Q tu uul¬
n̾atus es sicut nos: nr̃i similis effectus es. Atq ad
uingunt. Detracta ẽ ad inferos suꝑbia tua:
concidit cadauer tuũ. S ubter te sternet᷑ tine¬
a ÷ & oꝑim̃tũ tuũ ert̃ uermes. Qui se ex tolle¬
bat suꝑ omĩa ⁊ detractꝰ ẽ ad niferos. ut sit infra
omia. Cadauer eius idẽ ipse ẽ deiectus asuꝑ¬
nis sedib Cacdauer eñi acadendo dr̃. Stecit aũ
hoc cadauer. diun sathanas in mundo regnaret.
Sed concidit cadauer eius. qͣndo ipse p̃ciꝑ ita¬
tus ẽ in abyssum. Tinea uͦ uestim̃toꝵ u̾misẽ di¬
cta÷ qđ tineat et eousq insideat ut erodat.
Sternet᷑ gͦ tinea sub antiquo hoste: quia subiꝑ¬
so erunt torm̃ta mordatia. ubi ꝑpetualit̾ ia¬
cens corrodat᷑. Quid autẽ nomine u̾mium.

Expanded text:
Non itaque dubium est eos, qui in inferno sunt, Non itaque dubium est eos, qui in inferno sunt, cupere diabolum, per quem seducti sunt, ibidem cruciari, ut vel sic vindicentur de eo, licet a poenis non liberentur. Dicunt igitur insultantes ei: « Et tu vulneratus es sicut nos, nostri similis effectus es ad inferos superbia tua, concidit cadaver tuum: subter te sternetur tinea, et operimentum tuum erunt vermes. » Qui se extollebat super omnia, detractus est ad inferos, ut sit infra omnia. Cadaver ejus, id est ipse dejectus a supernis sedibus. Cadaver enim a cadendo dicitur. Stetit autem hoc cadaver, dum Satanas in mundo regnaret. Sed concidit cadaver ejus, quando ipse praecipitatus est in abyssum. Tinea vero vestimentorum vermis est dicta, quod teneat, et eo usque insideat, ut erodat. Sternetur ergo tinea sub antiquo hoste, quia sub ipso erunt tormenta mordacia, ubi perpetuo jacens corrodatur. Quid autem nomine vermium
Abbreviated transcription (Latin):
ue corruenti insultantes ei. Unde et erechi¬
hel ait. Loquent᷑ ei potentissimi robustoꝵ de
Medio inferm ÷ qui eum auxiliatorib eius des¬
cendert̃. & dormiert incircun cisi. int̾ fecti gla¬
dio. Onĩs gͦ pͥncipes nationũ deniferno respõ¬
debunt ei uicto pꝰ diem iudicii ⁊ siue responde¬
runt post passionẽ dĩi dicentes. Et tu uuln̾a¬
tus es sic̃ nos: nr̃isimilis effectus es. Aesi di¬
cant. Nc̃ mnius dolenus int̾fectos nos esse
diuine animadu̾sionis gladio÷ eum et tu
eodem uuln̾atus gladio corrueris. qui nos
occidi fecisti. Licet em̃ dolor et tͥsticia eoꝵ
sit semꝑ in mensa qui torquent᷑ in illis suppli¬
ciis. et ex consortio sathane tẽ credatur crescere :
tur ꝑ eum decepti. Nam & diues qui arde¬
bat apud inferos: cupiebat ne qͥnq faĩs sui
qͦs reliquerat ineiuidem locum torm̃toꝵ descẽ¬
dent. Consequens gͥ ẽ. ut quo amicos uenire
nolebat. illuc inmicos optaret demergi.

Expanded text:
ae corruenti insultantes ei. Unde et Ezechiae corruenti insultantes ei. Unde et Ezechiel ait: « Loquentur ei potentissimi robustorum de medio inferni, qui cum auxiliatoribus ejus descenderunt, et dormierunt incircumcisi interfecti gladio . » Omnes principes nationum de inferno respondebunt ei victo post diem judicii. Similiter responderunt post passionem Domini, dicentes: « Et tu vulneratus es sicut nos, nostri similis effectus es, » Ac si dicant: Nunc minus dolemus interfectos nos esse divinae animadversionis gladio, cum et tu eodem vulneratus gladio corrueris, qui nos occidi fecisti. Licet enim dolor et tristitia eorum sit semper immensa, qui torquentur in illis suppliciis, et ex consortio Satanae tunc credatur crescere; patiuntur per eum decepti. Nam et dives, qui ardebat apud inferos, cupiebat, ne quinque fratres sui, quos reliquerat, in eodem loco tormentorum descenderent . Consequens ergo est, ut quo amicos venire nolebat, illuc inimicos optaret demergi.
Abbreviated transcription (Latin):
demonũ de abysso qui succidat uos. ut tu faci¬
ebas. idẽ qui nos supplantet & astatu rectitu¬
dinis corruere faciat. Uicto isto forti et direp¬
tis uasis eius. etiam cet̾i satellites cessauerunt
Non ascendit qui succidat nos. Quantos isti
lignoꝵ succisores suis serurib succidert̃. & cor¬
ruere fecert̃. Terra quide conquieuit & gaig¬
sa ẽ ex quo ꝑdidisti potestatem ledendi: sed
infernus subt̾ conturbatus ẽ p̃magnitudi¬
ne stuporis et ad mirationĩ cũ tu captiuus
tabat. Et in occursum tuũ suscitauit giganteᷤᷤ
idest robustos scłi pͥncipes: qui iam illuc eran
dampnati. insultantes runȩ tuę. Nam qͦs
gigantes suscita u̾it. sub di. Om̃s inquit pͥn¬
cipes t̾rȩ surrexer̃t de soliis suis. & cȩt̾a. Oͥd
eun hic solioꝵ idẽ sedium noĩȩ. nisi loca pe¬
naꝵ designant᷑ in quib isti pͥncipes erant:
Surrexert̃ gͦ de solus suis inoccursum satha¬

Expanded text:
daemonum de abysso, qui succidat nos, ut tu facidaemonum de abysso, qui succidat nos, ut tu faciebas, id est qui supplantet nos, et a statu rectitudinis corruere faciat. Victo isto forti, et direptis vasis ejus etiam caeteri satellites cessaverunt. « Non ascendit, qui succidat nos. » Quantos isti lignorum succisores suis securibus succiderunt et corruere fecerunt! Terra quidem conquievit et gavisa est, ex quo perdidisti potestatem laedendi. Sed infernus subter conturbatus est prae magnitudine stuporis et admirationis, cum tu captivus tabat. Et in occursum tuum suscitavit tibi gigantes, id est robustos saeculi principes, quia jam illuc erant damnati insultantes ruinae tuae. Nam quos gigantes suscitaverit, subditur: « Omnes, inquit, principes terrae surrexerunt de soliis suis, » etc. Quid enim hic soliorum, id est sedium nomine nisi loca poenarum designantur, in quibus isti principes erant? Surrexerunt ergo de soliis suis in occursum Satan
Abbreviated transcription (Latin):
& gomorre multiplicatꝰ est. Siluit gͥ omĩs
t̾ra: quia totus orbis xp̃i gr̃a repletus ẽ. et
am aliciȩ tumultib liberatus. in his qui cre¬
didimit. Gauisa ẽ et exultauit. sic̃ scͥptum est.
Dñs regnauit exultaet t̾ra. Libamis autem
candidatio dr̃. Ꝙ quid ꝑ libanum nͥ mundus
iste signatur. qui amatorib pulcher ⁊ candi¬
dus est. Quid ꝑ abietes et cedros libani. nisi pͥn¬
cipes scłi huiꝰ figurant᷑: Abietes g et cedri li¬
bani letate sũt suꝑbabilonis regen⁊ qͥa & po¬
tentes ac nobiles huiꝰ mundi gaudent suꝑ re¬
ligatione hostis antiqui S ed pͥus tra siluit et
gauisa ẽ. ac cemãe abietes et cedri letatȩ sũt.
quia pͥmo credid̾unt ppłi post etiam pͥncipeᷤ.
Letate sunt itaq cedri. dicentes. Ex quo dor¬
misti. id est exquosopita ẽ seuitia tua. ex quo
tͥ potestas ẽ ablata. ex quo religatus es inabys¬
so ꝑtͥumphum crucis xp̃i: ñ ascendit aliquiᷤ

Expanded text:
et Gomorrhae multiplicatus est . » Siluit igitur omnis et Gomorrhae multiplicatus est . » Siluit igitur omnis terra, quia totus orbis Christi gratia repletus est, et a malitiae tumultibus liberatus est in his, qui crediderunt. Gavisa enus regnavit, exsultet terra . » Libanus autem candidatio dicitur. Et quid per Libanum nisi mundus iste signatur, qui amatoribus pulcher et candidus est? Quippe per abietes et cedros Libani nisi principes saeculi hujus figurantur? Abietes igitur et cedri Libani laetatae sunt super Babylonis regem, quia et potentes ac nobiles hujus mundi gaudent super religatione hostis antiqui. Sed prius terra siluit ac gavisa est, ac deinde abietes et cedri laetatae sunt, quia prius crediderunt populi, post etiam principes. Laetatae sunt itaque cedri dicentes: Ex quo dormisti, id est ex quo sopita est saevitia tua, ex quo tibi potestas est ablata, ex quo religatus es in abysso per triumphum Christi crucis, non ascendit aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ omĩo cont̾et bacłm et uirgam eoꝵ. ne iã
sionib ȩt̾nalium torm̃toꝵ subiaceant. Sed
adsuꝑiorẽ sensum reu̾tentes: uideamꝰ seq̃n¬
tia. Nam ligato mundi pͥncipe. & gentib
ad fidem ꝯuersis. impletum ẽ qđ nẽ subiun
git᷑. Conquieuit & filuit omĩs t̾ra ÷ gauisa
ẽ. et exultauit. Abietes quoq letate st̾ suꝑ
te. et cedri libam. Ex quo dormisti ñ ascen¬
dit qui suecidit nos. Infernus subter contur¬
batus ẽ : in occursum aduentus tui suseitauit
tͥ gigantes. Om̃s pͥncipes t̾rȩ surrexerunt de
solris suis ⁊ om̃s pͥncipes nationũ uniu̾si res
pondebunt et dicent tͥ. &. tu uuln̾atus es
siẽ nos: ur̃i similis effectus es. Gentib enim
adxꝑni conu̾sis. conquieuit omĩs t̾ra sic̃ ipse
ait. Tollite iugum meũ suꝑ uos. et diseite a
actioni ᷤ tumultib. Nam sic̃ et supͣ diximus oĩs
iniquitas habet apud secreta dĩ iudicia uocis
clamoris. Unde scͥptum ẽ. Clamor sodomoꝵ

Expanded text:
m et virgam eorum, ne jam tionibus aeternalium tormentorum subjaceant. Sed ad superiorem sensum revertentes videamus sequentia. Nam ligato mundi principe et gentibus ad fidem conversis impletum est, quod nunc subjuniter. Conquievit, et siluit omnis terra, gavisa est, et exsultavit: Abietes quoque laetatae sunt super te, et cedri Libani. Ex quo dormisti non ascendit qui succidat nos. Infernus subter conturbatus est in occursum adventus tui, suscitavit tibi gigantes. Omnes principes terrae surrexerunt de solpondebunt et dicent tibi, et tu vulneratus es sicut et nos, nostri similis effectus es. » Gentibus enim ad Christum conversis conquievit omnis terra, sicut ipse ait: « Tollite jugum meum super vos et disciactionis tumultibus. Nam, sicut et supra diximus, omnis iniquitas habet apud secreta judicia Dei voces clamoris. Unde scriptum est: « Clamor Sodomorum
Abbreviated transcription (Latin):
que hie appellat᷑ scopa. ipse uentilabrũ noĩat.
Ułiuxta sententiã dĩ qui curas istĩ scli et fa¬
latiam diuitiarũ spinas appellauit: ericius
intelligi põt. qui gaudet in incerto duntiaꝵ
et punctionib peccatoꝵ armatur. &. tales
habitatores habet babilon deserta uirtutib.
uͥ ñ ẽ ager qui fructus afferat. sed paludes ĩ¬
fertiles limose ac littuose: idẽ iminunde cõ¬
scientie. in quib sordidi sp̃s̃ qͣsi animalia ceno
gaudentia reputant. Quã obrem clem̃tissimꝰ
dñs scopabit eã uehem̃tissimȩ terens ÷ & quasi
quodam euerricło adpurũ usq mundabit.
ut babylonis semina ꝑeant. S eqͣꝵ. Iurauit dñs

Expanded text:
scopa, ipse ventilabrum nominat. Vel juxta sententiam Domini, qui curas hujus saeculi, et fallaciam divitiarum spinas appellavit , ericius intelligi potest, qui gaudet in incerto divitiarum, et punctionibus peccatorum armatur. Et tales habitatores habet Babylon deserta virtutibus, ubi non est ager, qui fructus afferat, sed paludes infertiles limosae ac lutosae, id est immundae conscientiae, in quihus sordidi spiritus quasi animalia coeno gaudentia reptant. Quamobrem clementissimus Dominus scopabit eam vehementissime terens, et quasi quodam everticulo ad purum usque mundabit, ut Babylonis semina perdat. Sequitur: VERS
Abbreviated transcription (Latin):
et hȩc manꝰ extenta. suꝑ unu̾sas gentes. Cõgi¬
tauit hoc qđ supͣ dictum ẽ in toto orbe facẽ⁊
ut ingentib cunctis adfidẽ uenientib. ubiq
conterat assirium et conculcet melectis sius.
atq iugum seruitutis quo depͥmebat eos au¬
decreuit: et qͥs pot̾it infirmare idẽ decretũ
eius debuilitare: Et mamis eiꝰ extenta. ⁊ qͥs auer¬
tet eam: Manus eius extenta est ut assyrium
feriens conterat: et nullus autet eam quia om̃ĩ¬
potens ẽ. Hactenus ea quȩ temꝑib achar ysa¬
ias uidit tractata sunt. C etã que sequunt᷑ usq
adfinẽ libri sub głoso rege erechia ꝓpħauit.¬

Expanded text:
et haec est manus extenta super universas gentes. » Cogitavit hoc quod supra dictum est, in toto orbe facere, ut in gentibus cunctis ad fidem venientibus ubique conterat Assyrium, et conculcet in electis suis, atque jugum servitutis, quo deprimebat eos, audecrevit, et quis poterit infirmare? » Id est decretum ejus debilitare? « Et manus ejus extenta, et quis avertet eam? » Manus ejus extenta est, ut Assyrium feriens conterat, et nullus avertet eam, quia omnipotens est. Hactenus ea, quae temporibus Achaz Isaias vidit, tractata sunt; caetera, quae sequuntur usque ad finem Libri sub glorioso rege Ezechia p
Abbreviated transcription (Latin):
tutẽ rationis auferens. ñ sinit face̾ fructum
boni oꝑis. S exinde ñ nũ qͣm abscidit᷑ ferro u̾¬
bi dĩ. ut inignem mittat᷑ et homo uͥtutem
recuꝑat bene fructificandi. Apte gͦ sathanas
desepulchro suo qͣsi stirps inutilis dr ẽẽ ꝓiectꝰ

Expanded text:
tutem rationis auferens non sinit facere fructum tutem rationis auferens non sinit facere fructum boni operis. Sed exinde nonnunquam absciditur ferro verbi Dei, ut in ignem mittatur, et homo virtutem recuperat bene fructificandi. Apte ergo Satanas de sepulcro suo quasi stirps inutilis dicitur esse
Abbreviated transcription (Latin):
sione sua: quia indomo patͥs inansiones mul¬
te st̃: ubi qͥsq ꝓ suo m̾ito mansionẽ accipit.
Tu autẽ piectus es desepulchro tuo idẽ de
corde gentilium uͥ uelut insepulchro pictͥdus
lacebas. Sepulchra enĩ mortuos tegunt. Et qͥs
alius mortem ꝑtulit÷ qm isqui conditorem suũ
despiciens uitam reliquit: Quẽ udelicet mor¬
tuũ cum humana corda ꝑ consensum malitiȩ
suscipiunt ÷ eius ꝓculdĩbio sepulchra fiunt.
hominũ ex pellitur. Stirps autẽ ut dictum rep
tem. Idoq dr̃ inutilis: quia uirtutem aufert
arbori poma ferenti. neq fructum gignit. Si
eiũ inde absculeret᷑ ⁊ ꝓfic̾e̾t płimum arbori ad
recuꝑ andam uirtutẽ et ad fructificandũ. Ita
et hostis antiquus inradice cordis humani iuixta
iłłd̃ qͦd ĩ eo pͥncipale ẽ. quasi stirps iuxta stipitẽ
arboris plerunq ꝑimmissionẽ malaꝵ cogi¬
tationũ uelut nascit᷑ & c̾seit ac roborat᷑ : & uiR¬

Expanded text:
sione sua, quia « in domo Patris mansiones mulsione sua, quia « in domo Patris mansiones multae sunt , » ubi quisque pro merito suo mansionem accipit. « Tu autem projectus es de sepulcro tuo, » id est de corde gentilium, ubi velut in sepulcro putridus jacebas. Sepulcra enim mortuos tegunt. Et quis alius mortem pertulit, quam is, qui conditorem suum despiciens vitam reliquit? Quem videlicet mortuum cum hamana corda per consensum malitiae suscipiunt, ejus procul dubio sepulcra fiunt. hominum expellitur. Stirps autem, ut dictum repetem, ideoque dicitur inutilis, quia virtutem aufert arbori poma ferenti, neque fructum gignit. Si enim inde abscinderetur, proficeret plurimum arbori ad recuperandam virtutem, et ad fructificandum. Ita et hostis antiquus in radice cordis humani juxta illud, quod in eo principale est, quasi stirps juxta stipitem arboris plerumque per immissionem malarum cogitationum velut nascitur, crescit ac roboratur et vir