comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑexꝑimentũ teñet : Intanta namq uniꝰ
grani paruitate. et pene nulla sui dissi¬
mulatione: ubi latet ligni duritia. et
ligno tenerior medulla: asꝑitas corticis:
uiriditas radicis: sapor fructitũ: suami¬
tas odoꝵ: coloꝵ diuersitas: molliciesfo¬
lioꝵ. Et tam̃ quia hoc ꝑ exꝑimentũ nouimꝰ.
exino grano seminis ꝓdire om̃ia ñ dubi¬
tamus. Quid ergo ẽ. difficile ut pultus in
m̃bra redeat: dum c̃ditoris potentiã coti¬
die cernimꝰ. qui ex grano ligna mirabilit.
et adł uc mirabilius fructus exligniscre¬
at: Dicatur ergo. Qui facit magna et in¬
scrutabilia. et mirabilia absq numero:
quia diuinoꝵ oꝑm magnitudo. nec ex
qualitate ualet discuti: nec ex quantita¬
te numetari. Unde adhuc subditur. qu¬

Expanded text:
per experimentum teneret? In tanta namque unius per experimentum teneret? In tanta namque unius grani parvitate et pene nulla sui dissimilitudine, ubi latet ligni duritia, et ligno tenerior vel durior medulla, asperitas corticis, viriditas radicis, sapor fructuum, suavitas odorum, colorum diversitas, mollities foliorum? Et tamen quia hoc per experimentum novimus, ex uno grano seminis prodire omnia non dubitamus. Quid ergo est difficile, ut 190 pulvis in membra redeat, dum conditoris potentiam quotidie cernimus, qui et ex grano ligna mirabiliter, et adhuc mirabilius fructus ex lignis creat? Dicat ergo: Qui facit magna et inscrutabilia, et mirabilia absque numero, quia divinorum operum magnitudo nec ex qualitate valet discuti, nec ex quantitate numerari. Unde et adhuc subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
mortuoꝵ corpora inpuluerem
redacta consident : dumq refur¬
rectionis iuim exratione colligere
ñ possunt. hec adstatũ pristinũ
redire posse despent. Mira igit᷑¬
que exfide credenda funt. ꝑscrutandi
prationẽ ñ sunt. quia sihȩc nr̃is odisra¬
tio expandẽt: mira ñ eent .S cũ inhis
fortasse animus titubat: necesse ẽ ut
ea quȩ pusum nouit: nec tam̃ ꝑrationẽ
colligit ad memoriã reducat : quatinus
rei simił argumento fidem roboret.
quam labe factari sua sagacitate depre¬
hendit. Considãto quippe humanȩ car¬
nis puluere: quoꝵdam mens concussa
despat. quando puluis ad carnẽ redeat:
componat: quando illa t̾rȩ ariditas ꝑ
uiuentia m̃bra uiridescat: ac sese ꝑ coꝵ
species formasq distinguat. hoc nimi¬
rum comp̃hendi ꝑrationẽ ñ potest .s
tam̃ credi facile ꝑ exemplum potest.
Quis enĩ ab uno grano seminis in m̃sam
surgere arborem credẽt.⁊ nisi certũ hoc

Expanded text:
mortuorum corpora in pulverem mortuorum corpora in pulverem redacta considerent; dumque resurrectionis vim ex ratione colligere non possunt, haec ad statum pristinum redire posse desperent. Mira igitur, ex fide credenda sunt, perscrutanda per rationem non sunt; quia si haec nostris oculis ratio expanderet, mira non essent. Sed cum in his fortasse animus titubat, necesse est ut ea quae per usum novit, nec tamen per rationem colligit, ad memoriam reducat; quatenus rei similis argumento fidem roboret, quam labefactari sua sagacitate deprehendit. Considerato quippe humanae carnis pulvere, quorumdam mens concussa desperat, quando pulvis ad carnem redeat, neamenta componat; quando illa terrae ariditas per viventia membra viridescat, ac se per eorum species formasque distinguat. Hoc nimirum comprehendi per rationem non potest, sed tamen credi facile per exemplum potest. Quis enim ab uno grano seminis, immensam surgere arborem crederet, nisi certum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
homines saciati: creuisse escas inͣden¬
tib cuncti mirati funt: cotidie sparsa
grana seminũ plenitudine multipli¬
cantur spicarum : et nemo miratur.
Aquam semel inuinũ ꝑmutatam
uidentes cuncti mirati funt: quoti¬
die humor t̾rȩ mradicem uitis attrac¬
tus ꝑbotrũ inuinũ uertitur: et ne¬
mo miratur. Mira itaq sunt om̃ia
quȩ mirari homines negligunt:
quia ad considandũ ut p̃diximus.
ret. qui facit magna adiunxit sta¬
tim et inscrutabilia. Mmꝰ eñĩ fue¬
rat magna facere: sitñ ea quȩ fac¬
ta sunt ꝑscrutari potuissent. Et
recte subditur. & mirabilia absq
numero: quia minoris eẽt. magr¬
tudinis: si quȩ inscrutabilia condi¬
dũ est. quia diuina mirada. et sẽp̃
debent considari ꝑstudrum: et nũ¬
quã discuti ꝑ intellectũ. Sepenãq
humanꝰ sensus dum quarũdam
rerũ rationem querens nõ inueñ
indubitationis uoraginẽ sẽ mer¬
git. Unde fit ut ñ nulli homines

Expanded text:
homines satiati, crevisse escas in denhomines satiati, crevisse escas in dentibus cuncti mirati sunt; quotidie sparsa grana seminum, plenitudine multiplicantur spicarum, et nemo miratur. Aquam semel in vinum permutatam videntes cuncti mirati sunt; quotidie humor terrae in radicem vitis attractus, per botrum in vinum vertitur, et nemo miratur. Mira sunt itaque omnia quae mirari homines negligunt, quia ad considerandum, ut praediximus, ret: Qui facit magna, adjunxit statim: Et inscrutabilia. Minus enim fuerat magna facere, si tamen ea quae facta sunt, perscrutari potuissent. Recte autem subditur: Et mirabilia absque numero, quia minoris esset magnitudinis, si quae inscrutabilia condiina miracula et semper debent considerari per studium, et nunquam discuti per intellectum. Saepe namque humanus sensus dum quarumdam rerum rationem quaerens non invenit, in dubitationis se voraginem mergit. Unde fit ut nonnulli homines
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ipotentis di mirabilia ꝑscrutari suf¬
ficiat: qđ cuncta ex inchilo creauit.
qđ ipsa mundi fabrica. mira poten¬
tiȩ uirtute disposita. et fuꝑ aera cȩ¬
lũ suspendit᷑. et suꝑ abyssũ t̾ra librat᷑. ⁊
minem fecit. ut ita dixerim inbreui
colligens mundũ alterum. s ratio¬
nalem. qđ hunc exanima et carne
constituens. inuestigabili uirtutis
dispositione. ꝑmiscuit sp̃m et lutũ :
Exhisitaq aliud nouimus. altud et
sumus: s tñ mirari negligimus: quia
ea quȩ incomp̃hensibili indagatio¬
ne mira sunt. humanis oculis usu
uiluerunt. Unde fit ut si mortuus
homo suscitetur: madmiratione
om̃s exiliant: et cotidie homo qui
ñ erat nascitur: et nemo miratur:
dũ ꝓculdubio om̃ib constet. quia
plus sit creari qđ ñ erat: quã reparari qđ
erat. Q uia arida aaron uirga floruit:
cuncti mirati sunt: cotidie ex arente
t̾ra arbor ꝓducitur: uirtusq pulue¬
ris inlignũ uertit᷑: et nemo miratur.
Quia qiumq sunt panib quinq milia

Expanded text:
omnipotentis Dei mirabilia perscrutari sufficiat, quod cuncta ex nihilo creavit, quod ipsa mundi fabrica mira potentiae virtute disposita est, et super aera coelum suspenditur, et super abyssum terra libratur; xistit, quod hominem fecit, ut ita dixerim, in brevi colligens mundum alterum, sed rationalem; quod hunc ex anima et carne constituens, investigabili virtutis dispositione permiscuit spiritum et lutum? Ex his 189 itaque aliud novimus, aliud et sumus; sed tamen mirari negligimus, quia ea quae incomprehensibili indagatione mira sunt, humanis oculis usu viluerunt. Unde fit ut si mortuus homo suscitetur, in admirationem omnes exsiliant, et quotidie homo qui non erat nascitur, et nemo miratur, cum procul dubio omnibus constet quia plus sit creari quod non erat, quam reparari quod erat. Quia arida Aaron virga floruit, cuncti mirati sunt; quotidie ex arente terra arbor producitur, virtusque pulveris in lignum vertitur, et nemo miratur. Quia quinque sunt panibus quinque millia
Abbreviated transcription (Latin):
sis cogitationibꝰ. semꝑ inuigilant. s ple¬
rũq eis suꝑna dissipatio obuiat: et qͥuis
prauitatem consilii. nec fracti ad uersita¬
tib corrigãtne tam̃ contrabonos p̃ua¬
leant. eoꝵ uires refrenãt᷑. Quos contra
miro uiditio agitur. ut effectii quidẽ
praui opis careant. et tam̃ iustȩ sententiȩ
idicis. reos conscientia addicat. Qđ ergo
mala cogitant: quid ipsi faciant osten¬
hicontra quos cogitauerant defendũt.
Unde adhuc subditur. Qui comp̃hen

Expanded text:
sis cogitationibus semper invigilant, sed plerumque eis superna dispensatio obviat; et quamvis pravitatem consilii nec fracti adversitatibus corrigant, ne tamen contra bonos praevaleant, eorum vires refrenat. Quos contra miro judicio agitur, ut effectu quidem pravi operis careant, et tamen justae sententiae judicis reos conscientiae addicat. Quod ergo mala cogitant, quid ipsi faciant ostenhi contra quos cogitaverant, defenduntur. Unde et adhuc bene subditur
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Quantalibet doctrina menspolle¬
at: grauis eiꝰ imꝑitia est. uelle docere
dicant᷑. Ineo namq uim suȩ rectitudi¬
nis amutunt: qđ auditori ñ c̃gruunt:
qͥa et medicamina uires ꝑdunt: cũ sa¬
tur: fi uerba sententiȩ ueritas roborat.
si hanc tẽpꝰ congruũ postulat: si et ueri¬
tatẽ sententiȩ. ⁊ c̃gruentiã tẽporis ꝑ sonȩ
qualitas ñ impugnat. Ille enĩ laudabi¬
lit̃ spicła emittit: qͥ priui hostem quẽ
feriat conspicit. Male nãq archus uali¬
di corma subigit: qͥsagitã fortit̾ diri¬

Expanded text:
ta. - Quantalibet enim doctrina mens polleat, gravis ejus imperitia est velle docere dicantur. In eo namque vim suae rectitudinis amittunt, quod auditori non congruunt; quia et medicamina vires perdunt, cum satur; si verba sententiae veritas roborat, si hanc tempus congruum postulat, si et veritatem sententiae, et congruentiam temporis personae qualitas non impugnat. Ille enim laudabiliter spicula emittit, qui prius hostem quem feriat conspicit. Male namque arcus validi cornua subigit, qui sagittam fortiter diri
Abbreviated transcription (Latin):
uote moriuntur. hinc ẽ. eñi qđ ꝑsalo¬
monem dicitur. Cor qđ nouit amari¬
tudinem animȩ suȩ: ingaudio eius
ñ miscebitur extraneus. Humana et¬
eni mens a maritudinẽ mmtnut¬
ammȩ suȩ scit: cum ȩt̃nȩ patriȩ deside¬
riis accensa: peregrinationis suȩ penã
flendo cognoscit.s: in eiꝰ gaudio ali¬
enꝰ ñ miscebitur: quia qui nunc ame¬
rore compugtionis est extraneus:
tunc particeps adlȩticiam consolatio¬
nis ñ est. hinc ẽ qđ in euãgłio ueri¬

Expanded text:
vote moriuntur. Hinc est enim quod per Salovote moriuntur. Hinc est enim quod per Salomonem dicitur: Cor quod novit amaritudinem animae suae, in gaudio ejus non miscebitur extraneus . Humana etenim mens amaritudinem animae suae scit, cum, aeternae patriae desideriis accensa, peregrinationis suae poenam flendo cognoscit; sed in ejus gaudio extraneus non miscebitur, quia qui nunc a moerore compunctionis alienus est, tunc particeps ad laetitiam consolationis non est. Hinc est quod in Evangelio Veri
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ dũ electꝰ quisq utilit̾ uixta mo¬
dũ suũ intelligit: quasi acceptum
manna inuoluntariũ saporem u̾tit:
& quia laborem bom oꝑis gła sequitur.
retributionis. postaquaꝵ irrigationẽ
recte subiungit᷑. Qui ponit humiles in
sublimi:. et merentes erigit sospitate.
Insublime humiles ponuntur. quia hi
qui nunc ꝓdĩ amore despecti sunt.
tunc cũ deo iudices ueniunt: sicut hoc
qđ paulo ante iam diximꝰ. eisdem hu¬
milib ueritas pollicet᷑ dicens. Uosqui
secuti estis me mregeneratione. cũ se¬
derit filius hominis insede maiesta¬
tissuȩ: sedebitis et uossuꝑ duodecim
sedes: uidicantes duodecim tribꝰ isrł.
Tunc merentes dñs sospitate erigit:
quia hi qui eiꝰ desidiis accensi. ꝓsꝑa fu¬
giunt: aduersa pacruntur: crucia¬
tus ꝑsequentium tolerant. seq ipsi
ꝑlamenta castigant. tanto suolinio¬
rem tunc sospitatem recipiunt: quan¬
to nunc acunctis mundi gaudiis de¬

Expanded text:
quem dum electus quisque utiliter juxta moquem dum electus quisque utiliter juxta modum suum intelligit, quasi acceptum manna in voluntarium saporem vertit. Et quia laborem boni operis gloria sequitur retributionis, post aquarum rigationem recte subjungitur: Qui ponit humiles in sublimi, et moerentes erigit sospitate.--In sublimi humiles ponuntur, quia hi qui nunc pro Dei amore despecti sunt, tunc cum Deo judices veniunt, sicut hoc quod paulo ante jam diximus, eisdem humilibus Veritas pollicetur, dicens: Vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit Filius hominis in sedebitis et vos super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel . Tunc moerentes Dominus sospitate erigit, quia hi qui, ejus desideriis accensi, prospera fugiunt, adversa patiuntur, cruciatus persequentium tolerant, seque ipsi per lamenta castigant, tanto sublimiorem tunc sospitatem recipiunt, quanto nunc cunctis mundi gaudiis de
Abbreviated transcription (Latin):
auaricia anhelat : alius remissione se¬
deicit: alius ira feruescit: s ꝑ doctrinã
sacri eloquii dũ suꝑbo humilitas tribui¬
tur: timido confidentia p̃betur. Luxu¬
riosus ꝑcastitatis studiũ ab inmundiuia
tergitur: auarus ꝑcontinentiã ab ambi¬
tionis estu temꝑat᷑: remissus zeli recti¬
tudine erigitur: iracundus ap̃cipita
sermonis insingłis uixta moꝵ diuer¬
sitatem format: ut hoc in eiꝰ eloquio
quisq inueniat: ꝑ quod uirtutis neces¬
sariȩ germen ferat. Unde ꝑquendã
sapientem demannȩ dulcedine dicit᷑.
Paratũ panem decelo p̾stitit illissine
labore: omne delectamentũ inse ha¬
bentem: ecom̃is saporis suauitatem.
Manna quippe omne delectamentũ.
atq inse om̃s sapores suauitatum
habuit: qđ uidelicet more sp̃ualium
iuxta uoluntatem edentiũ saporem
dedit: quia diumꝰ sermo et omnibꝰ
congruens. et asemetipso ñ discrepãs:
qualitati audientiũ condescendit.

Expanded text:
avariavaridejicit, alius ira fervescit; sed per doctrinam sacri eloquii dum superbo humilitas tribuitur, timido confidentia praebetur; luxuriosus per castitatis studium ab immunditia tergitur, avarus per continentiam ab ambitionis aestu temperatur, remissus zeli rectitudine erigitur, iracundus a praecipisermonis Deus in singulis juxta morum diversitatem format, ut hoc in ejus eloquio quisque inveniat, per quod virtutis necessariae germen ferat. Unde per quemdam sapientem de mannae dulcedine dicitur: Paratum panem de coelo praestitisti illis sine labore omne delectamentum in se habeomne delectamentum atque omnis saporis in se suavitatem habuit, quod videlicet in ore spiritalium, juxta voluntatem edentium, saporem dedit, quia divinus sermo et omnibus congruens, et a semetipso non discrepans, qualitati audientium condescendit;
Abbreviated transcription (Latin):
prius moriat᷑. Sc̃bruta animalia .iii.¬
uiuit. et sentiunt: nec tamen intel¬
ligunt. Sunt et angeli: uiuunt.
et sentiunt: et intelligendo discer¬
nunt. Homo itaque quia habet
esse cum lapidibus: uiuere cum
arborib sentire cum animalib discer¬
nere cum angłis. recte nomine uiniuer¬
statis exprimitur. inquo iuxta aliqͥd
ipsa unuersitas tenetur. Unde et disci¬
plis ueritas dicit. Euntes inmundum
uniuersum: p̃dicate ȩuangłium om̃i
creaturȩ. Omnẽ udelicet creaturam
solũ intelligi hominẽ uoluitꝰ: cui com¬
mune aliquid cum om̃ib creauit: quã¬
tes subicit: pauꝑes ñ repellit. Cũ fortes
humiliat. uenire adse debiles ñ retusat:
cũ nobiles colligit. simulet ignobiles
apprehendit. Cum sapientes suscipit :
imꝑitoꝵ stulticiam ñ contemint. Uni¬
aut̃ uniuersoꝵ nomine: ipsȩ morũ
dissumlitudines designari. Alius nãq
elatione erigitur: alius ponde timoris
inclinaturꝰ: alius libidine estuat᷑. alius

Expanded text:
 bruta animalia, vivunt et sentiunt, nec tamen intelligunt. Sunt angeli, et vivunt, et sentiunt, et intelligendo discernunt. Homo itaque, quia habet commune esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, discernere cum angelis, recte nomine universitatis exprimitur, in quo juxta aliquid ipsa universitas tenetur. Unde et discipulis Veritas dicit: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae . Omnem videlicet creaturam solum intelligi hominem voluit, cui commune aliquid cum omnibus creavittes subjicit, pauperes non repellit, cum fortes humiliat, venire ad se debiles non recusat; cum nobiles colligit, simul et ignobiles apprehendit; cum sapientes suscipit, imperitorum stultitiam non contemnit. Uniautem universorum nomine ipsae morum dissimilitudines designari. Alius namque elatione erigitur, alius pondere timoris inclinatur, alius libidine aestuat, alius
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc ꝑegrinationis suȩ tempora. fine
gemitu euadat. Unde bene paulus
cum tribulationes suas. discipulis enu
meraret: adumxit. Ipsi em̃scitis. qđ
in hoc positi sumus. S in eo qđ caro
flagellis afficitur: mens ad appeten¬
da altiora subleuatur: paulo rurso
attestante. qui ait. & licet is qui foris
ẽ. nr̃ homo corrumpitur : tam̃ is qui
intus est renouatur dedie indiem.
homo ergo adlaborem nascitur. et auis ad
uolatũ: quia inde mens ad alta euolat:
unde caro minfimis durius laborat. Po¬

Expanded text:
haec peregrinationis suae tempora sine haec peregrinationis suae tempora sine gemitu evadat. Unde bene Paulus cum tribulationes suas dismeraret, adjunxit: Ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus . Sed in eo quod caro flagellis afficitur, mens ad appetenda altiora sublevatur, Paulo rursus attestante, qui ait: Et licet is, qui foris est noster homo corrumpitur, tamen is qui intus est, renovatur de die in diem . Homo ergo ad laborem nascitur, et avis ad volatum, quia inde mens ad summa evolat, unde caro in infimis durius laborat.
Abbreviated transcription (Latin):
accepta consumit. In quib nimirũ cum¬
tis patenter aspicitur hoc qđ quidã sa¬
piens dedño testatina dicens. Pugna¬
bit ꝓeo orb t̾raꝵ. contra insensatos.
Orb quippe terraꝵ. cum dño contra
insensatos pugnat: quanclo inpena de¬
linquentiũ. & e lem̃ toꝵ aduersitasmi¬
litat. S tamen dehumo dolor ñ egre¬
ditur: quia res quȩlibet insensibił. ad
afflictionem nr̃am stimulo nr̃e actio¬
nis excitatur. dehumo dolor nõ egnr¬
ditur: quia nequaquã pęna deea nas¬
citur creatura quȩ ꝑcutit: s deea pro¬
culdubio quȩ peccando ium ꝑcussio¬
nis extorsit. S curandũ sũmoꝑe ẽ. ut
cũ inreb exteriorib pondere doloris
afficimur. spe ad suꝑna tendamus. qui¬
timis eo mens ad alta ꝑueniat. quonos
ex teriorpena castigat. Unde et apte
quippe homo nascitur. quia nimirũ
is qui accepta ẽ. p̃ditus ratione consi¬
dat. qđ ualde sibisit impossibile: ut

Expanded text:
accepta consumit. In quibus nimirum cunaccepta consumit. In quibus nimirum cunctis patenter aspicitur hoc, quod quidam sapiens de Domino testatur, dicens: Et pugnabit cum eo orbis terrarum contra insensatos . Orbis quippe terrarum cum Domino contra insensatos pugnat, quando in poena delinquentium et elementorum adversitas militat. Sed tamen de humo dolor non egreditur, quia res quaelibet insensibilis ad afflictionem nostram stimulo nostrae actionis excitatur. De humo dolor non egreditur, quia nequaquam poena de ea nascitur creatura, quae percutit, sed de ea procul dubio, quae peccando vim percussionis extorsit. Sed curandum magnopere est ut cum in rebus exterioribus pondere doloris afficimur, spe ad superna tendamus; quatenus eo mens ad alta perveniat, quo nos exterior poena castigat. Unde et apte quippe nascitur homo quia nimirum is qui accepta est praeditus ratione, considerat quod valde sibi sit impossibile, ut
Abbreviated transcription (Latin):
premia retributionis inueniat: quo
magis instudio euentionis elaborat.
Nicħil ergo est int̾ra sine causa: quãdo
studioso tarditas adp̾miũ ꝓficit: et desi¬
dioso uelocitas adsupplicium crescit.
aliquando laboris studio. aliquan¬
do uero dolore ꝑcussionis erudimͣ.
Unde cũ dictũ sit. nichil fit int̾ra sine
causa. apte ꝓtinꝰ additur: et dehumo
ñ egredietur dolor. Dolor namq qͣsi
dehumo egreditur: cum homo addĩ
la pęnaꝵ: dehumo dolor ñegredit᷑:
qm̃ sensus nr̃i malicia exigit ⁊ ut are¬
b insensibilib feriat᷑. Ecce eñi cerm¬
mus qđ ad correptionem nrãm. ex¬
pectatus imb̃. arente t̾ra suspenditur :
et caligosus aer. mardescente sole sic¬
catur. Mare ꝓcellis tuinescentib seuit:¬
et alios ad transmeandũ susceptos interti¬
pit: aliis desid̾atum iter. erecta incumulo
unda contradicit. Terra ñ solum germi¬
na fecunditatis inminait. s. ȩtiã semini

Expanded text:
praemia retributionis inveniat; quo praemia retributionis inveniat; quo magis in studio inventionis elaborat. Nihil ergo est in terra sine causa, quando et studioso tarditas ad praemium proficit, et desidioso velocitas ad supplicium crescit. aliquando laboris studio, aliquando vero dolore percussionis erudimur. Unde cum dictum sit, Nihil in terra sine causa; apte protinus addnon egreditur dolor. - Dolor namque quasi de humo egreditur, cum homo ad Dei  et de humo dolor non egreditur, quoniam sensus nostri malitia exigit ut a rebus insensibilibus feriatur. Ecce enim cernimus quod ad correptionem nostram exspectatus imber arente terra suspenditur, et caliginosus aer inardescente sole siccatur; mare procellis tumescentibus saevit,et alios ad transmeandum susceptos intercipit, aliis desideratum iter erecta in cumulum unda contradicit; terra non solum germina fecunditatis imminuit, sed etiam semina
Abbreviated transcription (Latin):
iuiuant: sese ultra altitudinem in¬
geniosoꝵ leuant. Unde bene ꝑsalo¬
monem dicitur. Stilio manibꝰ nitit᷑:
et morat᷑ in ȩdib regis. Plerũq enim
aues quas aduolatum penna fuble¬
uat: inueprib resident: et stilbio qui
aduolatum pennas ñ ht̃. ⁊ nitens
manib regni ȩdificiũ tenet. q̃uia ni¬
mirũ sepe in geniosi quiq dum per¬
neglegentiam torpent. in prauis ac¬
tib remanent: et simplices quos in¬
genii penna ñ adiuuat: adoptinen¬
da et̃m regni mȩma. uirtus oꝑationis
in regis edib morat᷑. quia illo simplex
ꝑ intentionem recti oꝑis ꝑuenit: quo
ingeniosus minime ascendit. Sedhis
cur uel neglegenti intelligentiȩ do¬
nũ tribuitur: uel studiosus quisq
sensus sui tarditate prepediatu:
Ad quam cicius respondetur: dum
geniũ accipit: ut deneglegentia ius¬
tuus puniatur: quia qđ sine labore
asequi potuit: scire contemnit. Et
intelligentiȩ p̃mitur: ut eo maiora

Expanded text:
juvant, sese ultra altitudinem injuvant, sese ultra altitudinem ingeniosorum levant. Unde bene per Salomonem dicitur: Stellio manibus nititur, et moratur in aedibus regis . Plerumque enim aves, quas ad volatum penna sublevat, in vepribus resident; et stellio, qui ad volatum pennas non habet, nitens manibus, regni aedificium tenet, quia nimirum saepe ingeniosi quiqnegligentiam torpent, in pravis actibus remanent, et simplices, quos ingenii penna non adjuvat, ad obtinenda aeterni regni moenia virtus operationis in regiis aedibus moratur, quia illo simplex per intentionem recti operis pervenit, quo ingeniosus minime ascendit. Quaescur vel negligenti intelligentiae donum tribuitur, vel studiosus quisque sensus sui tarditate praepeditur. Ad quam citius respondetur, dum genium accipit, unde negligens etiam justius puniatur. Quia quod sine labore assequi potuit, scire cointelligentiae premitur, ut eo majora
Abbreviated transcription (Latin):
s ab omni doctrinȩ studio fastidios
cessat. Diuitiȩ quoq mentis sunt: uer¬
ba sacrȩ locutionis. S has diuitias. stul¬
tus ocłis aspicit: et mornam̃ti sui usu
minime assumit: quia uerba legis au¬
diens. magna quidem eẽ. considat:
s. ad comphendenda hȩc. nullo studio
amoris elaborat. At contra alius sitim
ht̃. ingenium ñht̃. Amor ad meditã¬
dũ ꝑtrait : sensus ebitudo contradic̃.
It sepe hoc indiumȩ legis eruditione.
quandoq studendo intelligit: qđ
ꝑneglegentiam ingeniosus nescit.
Huius ergo stulti diuitias. sitientes
bibunt: dum p̃cepta dĩ quȩ inge¬
niosi fastidientes nesci unt: hebetes¬
ad amantes assequuntur. In his ni¬
mirũ. tenebras ebitudinis. illustrat
oculus amoris. Nam hoc tardiorib
sitis aꝑit: qđ uelociorib fastidium
claudit. Qui idcirco ad intelligen¬
tiȩ alta ꝑueniunt: quia agere quȩ
intellexerunt. uel minima nulla cor-¬
tep̃ nunt. Et dũ sensum manib ad¬

Expanded text:
sed ab omni doctrinae studio fastidiosus sed ab omni doctrinae studio fastidiosus cessat. Divitiae quoque mentis, sunt verba sacrae locutionis; sed has divitias stultus oculis aspicit, et in ornamenti sui usum minime assumit, quia verba legis audiens, magna quidem esse considerat, sed ad comprehendenda haec nullo studio amoris elaborat. At contra alius sitim habet, ingenium non habet; amor ad meditandum pertrahit, sensus hebetudo contradicit; et saepe hoc in divinae legis eruditione quandoque studendo intelligit, quod per negligentiam ingeniosus nescit. Hujus ergo stulti divitias sitientes bibunt, dum praecepta Dei, quae ingeniosi fastidientes nesciunt, hebetes amantes assequuntur. In his nimirum tenebras hebetudinis illustrat oculus amoris; nam hoc tardioribus sitis aperit, quod velocioribus fastidium claudit. Qui et idcirco ad intelligentiae alta perveniunt, quia agere quae intellexerunt, vel minima nulla contemnunt; et dum sensum manibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
Uram ergo famem messis ista reficiat:
quia uob̾ hanc ꝑfatuitatis suȩ fastidi¬
um seruant. Bene autẽ subdit᷑ et ipsũ ra¬
piet armatus Antiquus namq hostis.
quasi inermis uincit᷑: cum mala aꝑ¬
ta suggerens humane menti: bona
om̃ia simul destruere conatur. S:
armatus uenit: quando bona alia
intacta deserens: latent̃ alia corrũpit.
Nam sepe quosdam in intellectu noi
temptat: eisq insacri eloquis medi¬
tatione ñ obuiat: s tam̃ eoꝵ uitam
inoꝑatione supplantat. Qui dũ desci¬
entię uirtute laudantur: nequaquã
suoꝵ oꝑũ damna respiciunt. Cumq
infauoris delectationem animꝰ ducit᷑:
uite suȩ uulnera ñ medet᷑. hunc ergo
armatꝰ hostis rapuit: quẽ fraude tectꝰ.
inalia deserens: ex alia parte suꝑauit.
ñbibit: quia ingenium quidẽ intelli¬
gentiȩ accipit: s tam̃ ueritatis senten¬
cias cognoscere legendo contẽ pnit.¬
Scit quia intelligere studendo p̃ualeat:

Expanded text:
Vestram ergo famem messis ista reficiat, Vestram ergo famem messis ista reficiat, quia vobis hanc per fatuitatis suae fastidium servant. Bene autem subditur: CAPUT itam. --Antiquus namque hostis quasi inermis vincitur, cum mala aperte suggerens humanae menti, bona omnia simul destruere conatur. Sed armatus venit, quando bona alia intacta deserens, latenter alia corrumpit. Nam saepe quosdam in intellectu non tentat, eisque in sacri eloquii meditatione non obviat; sed tamen eorum vitam in operatione supplantat, qui dum de scientiae virtute laudantur, nequaquam suorum operum damna respiciunt; cumque in favoris delectationem animus ducitur, vitae suae vulneribus non medetur. Hunc ergo armatus hostis rapuit, quem fraude tectus in alia deserens, ex alia parte superavit. non bibit, quia ingenium quidem intelligentiae accipit, sed tamen veritatis sententias cognoscere legendo contemnitscit quia intelligere studendo praevaleat,
Abbreviated transcription (Latin):
ualet eripi: quia iniqui eum quem
ꝑ disciplinã habe negligunt patrẽ:
afflictionis suȩ tempore ñ habebunt
ȩtiã stultus messem: quando iniquus
quisq donũ rectȩ intelligentiȩ ac¬
cipit: scripturȩ sacrȩ sententiis do¬
cetur. bona loquit᷑ : s tamen nullomͦ
hoc qđ dicit oꝑatur. Uerba dĩ pro¬
fert: nec tamen diligit. Iaudando
ex aggerat: uiuendo calcat. Quia
ergo stultꝰ iste recta intelligit. et dic
iciunat. Quam nimirũ famelicus co¬
medit: quia is qui addm̃ scĩs desideri¬
s anhelat: discit qđ audit: agit qđ
didicerit. & dum doctoris praui recta
p̃dicatione reficitur: quid aliud quã
stulti fruge saciatua: Anñ famelicos
suos ueritas ut stulti messem comede¬
rent admonebat. cũ ꝑ desidia scã fla¬
grantib dephariseis p̃ciꝑet dicens: q̃
dicunt facite. iuxta uero oꝑa eoꝵ no¬
lite facere: Ac si aꝑte diceret. Uerbi
messem loquendo excolunt: s hanc
male uiuendo minime contingunt.

Expanded text:
valet eripi, quia iniqui eum, quem valet eripi, quia iniqui eum, quem per disciplinam habere negligunt patrem, afflictionis suae tempore per adjutorietiam stultus messem, quando iniquus quisque donum recte intelligentiae accipit: Scripturae sacrae sententiis docetur, bona loquitur, sed tamen nullo modo hoc quod dicit operatur: 186 verba Dei profert, nec tamen diligit; laudando exaggerat, vivendo calcat. Quia ergo stultus iste recta et intelligit et dicithabendo jejunat. Quam nimirum famelicus comedit, quia is qui ad Deum sanctis desideriis anhelat, discit quod audit, agit quod didicerit; et dum doctoris pravi recta praedicatione reficitur, quid aliud quam stulti fruge satiatur? An non famelicos suos Veritas, ut stulti messem comederent, admonebat, cum per desideria sancta flagrantibus, de Pharisaeis praeciperet, dicens: Quae dicunt facite, juxta opera vero eorum nolite facere . Ac si aperte diceret: Verbi messem loquendo excolunt, sed hanc male vivendo minime contingunt.
Abbreviated transcription (Latin):
isił. Qđ isayas quoq longe ante prenui¬
cians. ait. Dñs adiuditiũ ueniet : cũ senu¬
torib ppłi fui. Dehis portis salomon et¬
rũ dicit. Date ei defructu manuuĩ sua
et laudent eam inportis oꝑa eiꝰ. Tunc
qͥppe scã ȩccła defructu manuũ suaꝵ
accipit: cũ eam adꝑcipienda cȩlestia la¬
boris fui retributio attollit. Tunc eam
sua oꝑa inportis laudant: quando
eiꝰ m̃bris impso regni aditu dicitur.
Esuriui: et dediffismichi manducare.
Sitiui: et dedistis michi potum. hospes
eram: et collegistis me. Hudus et coo¬
ꝑuistisme: et cetera. filii igitur huius
stulti ante portam elati sunt. s inpor¬
ta conterentur: quia amatores huiꝰ
scłi inp̃senti uita suꝑbiunt: s in ipso
regni aditu ȩc̃na animaduersione fe¬
riuntur. Bene aut̃ subditur: et nõ ert
qui eripiat. Illos quippe ueritas ab
ȩt̾na aduersitate eripit : quos intem¬
poralib psꝑis ꝑdisciplinã p̃mit. Qui
ergo nunc renuit premi : tunc non

Expanded text:
. Quod Isaias quoque longe ante praenuntians ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . De his portis Salomon iterum dicit: Date ei de fructu manuum suarum, et laudent eam in portis opera ejus . Tunc quippe sancta Ecclesia de fructu manuum suarum accipit, cum eam ad percipienda coelestia laboris sui retributio attollit. Tunc eam sua opera in portis laudant, quando ejus membris in ipso regni aditu dicitur: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere; hospes eram, et collegistis me; nudus, et cooperuistis me , et caetera. Filii igitur hujus stulti ante portam elati sunt, sed in porta conterentur, quisaeculi in praesenti vita superbiunt, sed in ipso regni aditu aeterna animadversione feriuntur. Bene autem subditur: Et non erit qui eripiat. Illos quippe veritas ab aeterna adversitate eripit, quos in temporalibus prosperis per disciplinam premit. Qui ergo nunc renuit premi, tunc non
Abbreviated transcription (Latin):
cũ arentia corda gentiliũ suꝑnę grẽ pre¬
dicatione infundit: & aquis irrigat uni¬
uersa: quia sterilitatẽ ꝑditi hominis re¬
pletione sp̃c ad fructificationẽ format :
sicut ꝑsemetipsam ueritas dicit. Qui bi¬
berit exaqua quã ego dabo ei: ñ sitiet
mȩt̃nũ. Vniuersitatis aut̃ nomine hõ
signatur. quia inpso uera species et mag

Expanded text:
a gentilium, supernae gratia praedicationis infundit. Et aquis universa irrigat, quia sterelitatem perditi hominis repletione Spiritus ad fructificationem format, sicut per semetipsam Veritas dicit: Qui biberit ex aqua, quam ego dabo ei, non sitiet in aeternum . Universitatis autem nomine homo signatur, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
lute. filĩ huiꝰ stulti funt om̃s. qui ꝑfi¬
diȩ illtus p̃dicatione generanturr.
Qui scilicet asalute longe sunt: quia
et si temporalem uitam sine afflic¬
tione ꝑcipiunt: ȩterna grauius ul¬
tione feriuntu: sicut deeisdẽ filiqs
illius dñs dicit. Ue uob̾ scribȩ et pha¬
risei hypocritȩ: qͥ circuitis mare et
aridã. ut faciatis unũ ꝓselitũ: ot cum
fuerit factꝰ facitis eũ filiuĩ gehenniȩ.
dipplo quĩuos. Sequitiua. & conterent᷑
inporta. et ñ erit qui erpiat. Quis als
portę nomine. nisi mediator dĩ etho¬
minũ debet intelligi. qui ait: ego sum
ostium. ꝑme siquisꝰ introierit saluabi¬
tur: filii igitur huiꝰ stulti extra portã
ꝑficiunt: et in poita conterunt᷑: quia
prtue tudeoꝵ soboles ante mediatori
aduentũ inlogis obseruatione fioruer
simipsi redemptoris nr̃i p̃sentia adiui¬
musas obsequio ꝑfidiȩ suȩ meritis re¬

Expanded text:
ur. --Filii hujus stulti sunt omnes qui perfidiae illius praedicatione generantur. Qui scilicet a salute longe sunt, quia etsi temporalem vitam sine afflictione percipiunt, aeterna gravius ultione feriuntur, sicut de eisdem filiis illius Dominus dicit: Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui circuitis mare et aridam, ueum filium gehennae duplo quam vos . Sequitur: Et conterentur in porta, et non erit qui eripiat. Quis alius portae nomine, nisi mediator Dei et hominum debet intelligi, qui ait: Ego sum ostium, per me si quis introierit, salvabitur ? Filii igitur hujus stulti extra portam proficiunt, et in porta conteruntur, quia pravae Judaeorum soboles ante Mediatoris adventum in legis observatione floruerunt; sed in ipsa Redemptoris nostri praesentia a Divinitatis obsequio
Abbreviated transcription (Latin):
diphar uerba pensari: quib adbeatũ
firma radice: et maledixi pulcritudi¬
ni eiꝰ statim. Stultꝰ qͥppe uideoꝵ ppłs
extitit: qui ipsam incarne p̃sentiam¬
et̃nȩ sapientiȩ spreũ. Qui quasi firma
radice conualuit. quia electoꝵ uitam
tẽporalit̃ extinguendo suꝑauit. Sed
hc̃ elifat maledicendo despicit: quia
nimirũ om̃s heretici. quoꝵ denere spe¬
ciẽ amicoᷤ beati ios diximꝰ: cũ denomi¬

Expanded text:
Eliphaz verba pensari, quibus ad beatum Eliphaz verba pensari, quibus ad beatum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. - Stultus quippe Judaeorum populus exstitit, qui ipsam incarnationem aeternae Sapientiae sprevit. Qui quasi firma radice convaluit, quia electorem Vitam temporaliter exstinguendo superavit. Sed hunc Eliphas maledicendo despicit, quia nimirum omnes haeretici quorum tenere speciem amicos beati Job diximus, cum de nomi
Abbreviated transcription (Latin):
uit̃ studui exmistica designatione suc¬
cingere: ut lector m̃s exipsa hac replica¬
tione meminerit me inhoc oꝑe sp̃uali
intellectui descriuire: et tam̃ cũ utilita¬
tis ufus postulat: subtilit̾ quoq studeo
hystoriȩ uerba discutere. Cũ uero necesse
ẽ simul utrũq cõplector: ut sp̃uales fruc¬
tus allegoria germinet: quos tam̃ ex ra¬
dice hystoriȩ ueritas ꝓducit. Amicos uͦ
beati ios. quos hereticoꝵ tenere speciẽ
diximꝰ : indictis suis nequaquã ꝑ om̃ia
rȩꝓbamꝰ: quia dũ ꝑsuꝑnam sententiã
liquet. quia ñ om̃mo despicit᷑. qđ exmeli¬
oris cõꝑatione rȩꝓbat. Inrephensione qͥp¬
pe eiꝰ incaute dilabuntur: s tam̃ quia
tanti uiri amici sunt. ex familiaritate
aliꝰ mistica multa didicerunt. Unde sic̃
et hec inassertionis suȩ ad uitorio assu¬
mens: ꝓlata exucritate testatur. Quȩ
tam̃ ueritas recte rep̃hendit. q̃uia
quȩlibet fortis sententia c̃tra scm̃ ui
rũ ꝓferri ñ debuit. Posst̃ ergo mistice

Expanded text:
viter studui ex mystica designatione succingere, ut lector meus ex ipsa hac replicatione meminerit me in hoc opere spiritali intellectui deservire. Et tamen cum utilitatis usus postulat, subtiliter quoque 182 studeo historiae verba discutere. Cum vero necesse est, simul utrumque complector, ut spiritales fructus allegoria germinet, quos tamen ex radice historiae veritas producit. Amicos vero beati Job, quos haereticorum tenere speciem diximus, in dictis suis nequaquam per omnia reprobamus, quia dum per supernam sententiam liquet quia non omnino despicitur quod ex melioris comparatione reprobatur. In reprehensionem quippe ejus incaute dilabuntur; sed tamen quia tanti viri amici sunt, ex familiaritate illius mystica multa didicerunt. Unde sicutet haec in assertionis suae adjutorium assumens, prolata ex veritate testatur. Quae tamen veritas recte reprehendit, quia quamlibet fortis sententia contra sanctum virum proferri non debuit. Possunt ergo mystice
Abbreviated transcription (Latin):
messis fuerit sacri seges doquis. Quedĩ
quȩ stult᷑ habuit s. ñ comedit: quiaui¬
dicus ppls legem quidem uerboten
intellectu ictim unt. huiꝰ uero stulti
messem famdicus comedit: quian¬
mirũ gentilis ppls. uerba legis intelli¬
gindõ elidit: ad qͦ plebs uidaica sine
intellectu labotiuit. hos famelicos fi¬
Beati qui esurtunt. et fitiunt iustitiã:
qm̃ ipsi saturabuntua. Debis fame
ra puit.quia meo uitam fidĩ fraudulen¬
te fuggestionis uculis extuxit. ut un¬
de sẽ iherere deo eredet. inde eiꝰorlmi¬
tiom repugnarit. Qđ ꝓfecto disciplos
ueritas p̃monet. dicens. Uenit hora ut
omnus qui interficit uos arbitret᷑ ob¬
sequnuĩ se p̃stare deo. Sequitun&iei

Expanded text:
oquii. Quaedam quae stultus habuit, sed non comedit, quia Judaicus populus legem quidem verbo tenintellectu jejunavit. Hujus vero stulti messem famelicus comedit, quia nimirum gentilis populus verba legis intelligendo edit, ad quae plebs Judaica sine intellectu laboravit. Hos famelicos fiBeati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . De his famelum armatus rapuit, quia in eo vitam fidei fraudulentae suggestionis jaculis exstinxit, ut unde se inhaerere Deo crederet, inde ejus ordinationi repugnaret. Quod profecto discipulos Veritas praemonet, dicens: Venit hora ut omnis qui interficit vos arbitretur obsequium se pra
Abbreviated transcription (Latin):
eripiat. Nã sicut urb̃ acditꝰ porta dr̃⁊
ita ẽ. dies iuditii porta regni: qͥa ꝑeũ
abelectis om̃ib ad celestis patriȩ głam
intratur. Unde ⁊ bene hunc diem cũ
adretributionẽ scẽ eccłe salomon pro¬
pinquare conspiceret. dixit. Nobilis
importiᷤ uir eiꝰ : quando scd̾it cũ sena¬
torib t̾rȩ. Uir qͥppe ẽ. ecłȩ. humam
generis redemptor: Qui mportisse
nobilem ostendit. quia despectꝰ prĩ
incontumeliis extitit᷑. s mingressu
regni. sublimis apparebit. Quicum
t̃re senatorib residet: quia inditii
sententiam cum scĩs eiꝰdem ȩcłȩ pre¬
dicatorib decernit. sicut ipse ineuã¬

Expanded text:
ripi. --Nam sicut urbis aditus porta dicitur; ripi. --Nam sicut urbis aditus porta dicitur; ita est dies judicii porta regni, quia per eum ab electis omnibus ad coelestis patriae gloriam intratur. Unde et hunc diem cum ad retributionem sanctae Ecclesiae Salomon appropinquare conspiceret, dixit: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Vir quippe est Ecclesiae humani generis Redemptor, qui in portis se nobilem ostendit, qui despectus prius in contumeliis exstitit, sed in ingressu regni sublimis apparebit. Qui cum terrae senatoribus residet, quia judicii sententiam cum sanctis ejusdem Ecclesiae praedicatorib
Abbreviated transcription (Latin):
quilibet possunt. Iunc enĩ eietiã illi
derogant: qui hanc et usq ad mortẽ se¬
quentes amant. Bene itaq dicit᷑. E go
uidi stultum firma radice: et maledi¬
xi pulchritudini eiꝰ statim. Acsi aꝑte
diceret. Contra stulti pulchritudinem.
morã inialedictione ñ habui: quiacũ
hanc cernerem: simul ȩtiã penam se¬
quentem uidi. Nõ enĩ statim maledi¬
cerẽ: siqua megłȩ illiꝰ delectatio temui¬
iss .S. fine tarditate maledixi: quia sup¬
plicia manfura c̃spiciens: eiꝰ potentiam
sine dubitatione reꝓbaui.S quia ini¬
qͥ quiq quo plus inhoc mundo ꝓfici¬
unt: plures secum ad interitũ trahũt:
recte subditur. Loige fient filii ciꝰasa
lute. filii qͥppͥe  stulti sunt: qui inam¬
bitione huiꝰ scłi exeiꝰ imitatione nascũt᷑.
Qui ꝓfecto asalute tanto longius fuint:
quanto in ꝑpetratione nequitiȩ nulla
infirmitate feriunt᷑. Dequib bene ad¬

Expanded text:
185 quilibet possunt. Tunc enim ei etiam illi 185 quilibet possunt. Tunc enim ei etiam illi derogant, qui hanc et usque ad mortem sequentes amant. Bene itaque dicitur: Ego vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. Ac si aperte diceret: Contra stulti pulchritudinem, moram in maledictione non habui, quia cum hanc cernerem, simul etiam poenam sequentem vidi. Non enim statim maledicerem, si qua me gloriae illius delectatio tenuisset; sed sine tarditate maledixi, quia supplicia mansura conspiciens, ejus potentiam sine dubitatione reprobavi. Sed quia iniqui quique quo plus in hoc mundo proficiunt, plures secum ad interitum trahunt, recte subditur: Longe fiant filii ejus a salute. Filii quippe stulti sunt, qui in ambitione hujus saeculi ex ejus imitatione nascuntur; qui profecto a salute tanto longius fiunt, quanto in perpetratione nequitiae nulla infirmitate feriuntur. De quibus bene ad
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ eius iuditiũ cum ipsa p̃sentis rei
specie ducitur: et uixta hoc qđ aspi¬
cit: intentio illius sensusq formatur.
Nam plerũq ñ nulli dum quoꝵdã
głam cernunt: erusdem głȩ aspecti¬
b delectant᷑. hanc magnum aliquid
putant: seq ut talia mereant᷑ exop¬
tant. Cũ uero gloriosos quosq aut elatoᷤ
deiectos subito. aut fortasse ętiam mo¬
rientes aspiciunt: quia humana gła
om̃imodo nchil sit cum gemitu fatẽt᷑:
ita ut ꝓtinꝰ dicant. Ecce quã nichil est
homo. Qui hoc nimirũ rectiꝰ dicerẽt :
si cũ ingła hominẽ cernerent: tunc
eiꝰ interitum cogitantes. transeuntẽ
potentiam nihil eẽ. sensissent. Tunc
quippe est humana elatio. quã nichil
sit pensanda: cũ sese suꝑ cȩteros suces¬
fib extollit. Tunc considandũ est
quo cursu felicitas transuolet: cum
ante humanos odos quasi ꝑmanens
pollet. Nam głam morituri nchil
eẽ: in ipsa iam morte pensare infirmi

Expanded text:
enim ejus judicium cum ipsa praesentis rei enim ejus judicium cum ipsa praesentis rei specie ducitur, et juxta hoc quod aspicit, intentio illius sensusque formatur. Nam plerumque nonnulli, dum quorumdam gloriam cernunt, ejusdem gloriae aspectibus delectantur, ac magnum aliquid existimant, seque ut talia mereantur exoptant. Cum vero gloriosos quosque, aut dejectos subito, aut fortasse etiam morientes aspiciunt, quia humana gloria omni modo nihil sit, cum gemitu fatentur, ita ut protinus dicant: Ecce quam nihil est homo. Qui hoc nimirum rectius dicerent, si cum in gloria hominem cernerent, tunc ejus interitum cogitantes, transeuntem potentiam nihil esse sensissent. Tunc quippe est humana elatio pensanda quam nihil sit, cum sese super caeteros successibus extollit. Tunc considerandum est quo cursu felicitas transvolet, cum ante humanos oculos quasi permanens pollet. Nam gloriam morituri nihil esse, in ipsa jam morte pensare infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
intus ingressib mentis muitant. Quoꝵ ꝓ
fecto speciem sumpsit psalmista: cum
diceret. Mei aut̃ pene motisunt pedes:
pene effusi sunt gressus mei: quia ze¬
laui inpeccatorib. pacem peccator¬
uidens. Cum uero coꝵ głam fortes as
piciunt: ꝓtinꝰ quȩ post głam pena
sequatur attendt̃: et alta intꝰ cogitati¬
one despiciunt. hoc qđ suꝑbi foras fas¬
tu uacuȩ inflationis intumescunt.
Bene ergo dicitur. Ego indi stultum
firma radice: et maledixi pulchritu¬
dimi eiꝰ statim. Pulchritudint qͥppe stul
mentis obruitur. quo altiꝰ inpeccatis
eleuatur. quia transit qđ extollitur.:
ꝑmanet qđ punit: quia qͥ honoratur
inuia: inꝑuentione damnabit᷑: et
quasi ꝑamena prata ad carcerẽ ꝑueñ:
tendit. Notandum uero qđ cũ stulti
pulcritudin maledixisse se diceret :
addidit statim. Mos nãq humanȩ et
infirmȩ m̃tis ẽ: ut cũ eaꝵ rerũ quas
respicit qualitate uarietur. Sepe

Expanded text:
intus in gressibus mentis nutant. Quorum intus in gressibus mentis nutant. Quorum profecto speciem sumpsit Psalmista cum diceret: Mei autem pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei; quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatorupiciunt, protinus quae post gloriam poena sequatur, attendunt; et alta intus cogitatione despiciunt hoc, quod superbi foras fastu vacuae inflationis intumescunt. Bene ergo dicitur: Ego vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. Pulchritudini quippe stultmentis obruitur, quo altius in peccatis elevatur; quia transit quod extollitur, permanet quod punitur; quia qui honoratur in via, in perventione damnabitur; et quasi per amoena prata ad carcerem pervenitendit. Notandum vero, quod cum stulti pulchritudini maledixisse se diceret, protinus addidit, statim. Mos namque humanae et infirmae mentis est, ut cum earum rerum quas respicit qualitate varietur. Saepe
Abbreviated transcription (Latin):
iudcmur .s. quia beati iou amici eẽ. ñ pos¬
soit: nisi in quibusdam quoq magna
mor honestate fulgerent: restat ut in
aꝵ uerbꝰ. untutem sensuum moraliter
inquiramus: quatinꝰ dum locutionis s.¬
coꝵ pondꝰ discutitur: cuiꝰ doctrinȩ fue¬
intra figitur: quia totis desidiis in t̾re¬
no amore solidatur. Unde et primꝰ
tur: ut aꝑte monstraretur. quia ipse
int̾ra fundamentũ posuit: qui asoli¬
ditate cęlestis patriȩ alienus fuit. Qua¬
si firma radice stultꝰ atcollitur: quan¬
do hic temporali ꝓsꝑitate fulcitur: ut
omne qđ appetit assequatur: ut aduer¬
sa nulla sustineat. contra infirmos sine
repugnatione p̃ualeat: bene agentibꝰ
ex anctoritate contradicat: ad maiora cõ¬
moda expeiore semꝑ actione ꝑueniat:
et unde uiã uitȩ deserit: inde ad tempꝰ
felicior inuat. S cum malos infirmi
florere conspiciunt. trepidant: et ap̃d
semetipsos peccantium ꝓsꝑitate turbati:

Expanded text:
videremur. Sed quia beati 184 Job amici esse non posvideremur. Sed quia beati 184 Job amici esse non possent, nisi in quibusdam quoque magna morum honestate fulgerent, restat ut in eorum verbis virtutem sensuum moraliter inquiramus, quatenus dum locutionis eorum pondus discutitur, cujus doctrinae fuein terra figitur, quia totis desideriis in terreno amore sotur , ut aperte monstraretur quia ipse in terra fundamentum posuit, qui a soliditate coelestis patriae alienus fuit. Quasi firma radice stultus attollitur, quando hic temporali prosperitate fulcitur; ut omne quod appetit assequatur, adversa nulla sustineat, contra infirmos sine repugnatione praevaleat, bene agentibus ex auctoritate contradicat, ad majora commoda ex pejori semper actione perveniat, ut unde viam vitae deserit, inde ad tempus felicior vivat. Sed cum malos florere infirmi conspiciunt, trepidant; et apud semetipsos peccantium prosperitate turbati,
Abbreviated transcription (Latin):
de cisilem ꝑppłum dicitur. Om̃s sitien¬
tes uenite adaquas: et qui ñ hbe si er¬
gentũ ppenit. Qma ciñ argenti uocabu¬
lo clogina diuina signantur. psaaui¬
ta testatira dicens. E loquia dm̃i eloqͥa
casta: argentum igne examinatuĩ. Qui
ergo argentũ ñ iubent adaquas uocant᷑:
quu nimirũ gentilitas quȩ scripture as
p̃cepta ñ acceꝑat: sacri doquii inun¬
ditione saciatui. quã tanto minc aui¬
lnus potat: quanto hanc dni ficca
sitielut .E adem ergo diuna doquia
et messes et diuitiȩ uocantur. m essis.
quia iciunã mentẽ rificiunt. diuitię
quia magna nos moꝵ uenustate com¬
ponunt. Eadem et comedi dicuntur
&tbibi: quia nimirũ dũ quȩdã meis
obscura sunt. quȩ ñ nisi interpretata
intelliginus: hęc quasi mandendo
glutimus. Dum quelam uero ad intel¬
ligendum facilia ita sumimus ut in¬
uenimus: ea ñ quasi mansa bibimus :
quia non fracta sorbemꝰ. Hec fubintel¬
lectu mistico bretu locutione trans¬
currimus: ne quid forsitan preterisse

Expanded text:
sitientes venite ad aquas; et qui non habetis argentum, properate . Quia enim argenti vocabulo eloquia divina signantur, Psalmista testatur, dicens: Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum . Qui ergo argentum non habent, ad aquas vocantur, quia nimirum gentilitas, quae Scripturae sacrae praecepta non acceperat, sacri eloquii inundatione satiatur, quam tanto nunc avidius potat, quanto hanc diu sicca sitiebat. Eadem ergo divina eloquia et messes et divitiae vocantur: messes quia jejunam mentem reficiunt; divitiae, quia magna nos morum venustate componunt. Eadem et comedi dicuntur et bibi, quia nimirum dum quaedam in eis obscura sunt, quae non nisi interpretata intelligimus, haec quasi mandendo glutimus; dum quaedam vero ad intelligendum facilia ita sumimus ut invenimus, ea quasi non mansa bibimus, quia non fracta sorbemus. Haec sub intellectu mystico brevi locutione transcurrimus, ne quid forsitan praeterisse
Abbreviated transcription (Latin):
sionũ xp̃i. incarne mea Cui suadẽ uxor
admaledicendũ nitit᷑: qͥa carnales quiq
intra scãm eccłam adiutores callidi tẽp¬
tatoris existunt. Quȩ enĩ eũ ad maledi¬
cindũ ꝓuocat: uitã carnaliũ designat:
incorrectis morib positiꝰ quo ꝑfidẽ boniᷤᷤ
uxta funt: eo ꝑuitam duriꝰ p̃munt.
quia enĩ qͦsi fideles uitari nequeunt: afi¬
delib tanto deteriꝰ. quanto et interius
tolerant᷑. Amici uͦ illiꝰ qͥ quafi ad consolan¬
dũ ueniunt. s aduerba asꝑe inuectiõis¬

Expanded text:
sionum Christi in carne mea . Cui suadere uxor sionum Christi in carne mea . Cui suadere uxor ad maledicendum nititur, quia carnales quique intra sanctam Ecclesiam adjutores callidi tentatoris existunt. Quae enim eum ad maledicendum provocat, vitam carnalium designat; incorrectis moribus positi, quo per fidem bonis juxta sunt, eo per vitam durius premunt. Quia enim quasi fideles vitari nequeunt, a fidelibus tanto deterius, quanto et interius tolerantur. Amici vero illius, qui quasi ad consolandum veniunt