comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
roborat: ccc̃m mentes uirtutum plenas
onminoñper. etrat. Taciros gͥ ac nulł
fultos uͥtutib temꝑtat: & ipsos fastu riti¬
nosȩ ambitionis inflatos: in occulta de¬
decora. q̃dam ptiblicȩ furendȩ delec̾tatio¬
nis p̃cipitat. Sic uacuam nauem tem¬
pestas in diuersa tumidis fluctib iacꝰ¬
tat: & in area frumentis sua gratutate
manentib leues ex ea uentꝰ paleas rap¬
tat. Qͦ dsi ita ẽ: nonuitiosos facit tia¬
nitas s ostendit: quia illos sui afflatos
uento circumfert. ac lubricis circum¬
actos affectib rotat : quise ad omnes
eiꝰ imꝑulsus. studio ꝓprie uoluntatis
accommodant: qui se de oꝑib quoꝵ
sibi conscii non funt turꝑiter iact̾ant:
occurrentium gaudent: siis adulato¬
ribus fauent: uoluꝑtatib parent: omĩb
turpib placent. Gestiunt docere quod
nes ctunt : credi de se fublimia uolunt:
delect̾abilia grauib anteponunt: ere¬
erantur uerbo quod ammo concupis.¬

Expanded text:
roborat: caeterum mentes virtutum plenas roborat: caeterum mentes virtutum plenas omnino non penetrat. Vacuos ergo ac nullis fultos virtutibus tentat; et ipsos fastu ruinosae ambitionis inflatos, in occulta dedecora quadam publice furendi delectatione praecipitat, sicut vacuam navem tempestas in diat, et in area, frumentis sua gravitate manentibus, leves ex ea ventus paleas raptat. Quod si ita est, non vitiosos facit vanitas, sed ostendit, quae illos sui afflatus vento circumfert, ac lubricis circumactos affectibus rotat, qui se ad omnes ejus impulsus studio propriae voluntatis accommodant, qui se de operibus quorum sibi conscii non sunt turpiter jactant, qoccurrentium gaudent, suis adulatoribus favent, voluntatibus parent, omnibus turpibus placent. Gestiunt docere quod nesciunt, credi de se sublimia volunt, delectabilia gravibus anteponunt, exsecrantur verbo quod animo concupis
Abbreviated transcription (Latin):
isita suꝑ inuidia disgutatis. quã
grate malum etiam uanitas tianoᷤ
iuoluat: consequent̃ expediam. Que
ut faciliꝰ uitari possit: quid inse corrup¬
tionis habeat. breuit̃ declaremꝰ. Est eñi
potrundihonoris auidasimul ⁊ nescia:
morbo excellentiȩ inanis afflata: caua:
morbida: turbulenta: animoꝵ leuium
dña : male fundatis omnib blanda: re¬
puignantib fumea: capiendis seductoria:
captis iuicta: simulatio quedam uͥtutũ:
anima uitiorum: fomes carnalium dele¬
ctationum : labes moꝵs: appeticio dig¬
uitatum : dulqs miseris: amara ꝑfectis:
ꝑicłosa dubiis: imꝑiosa subiectis: infir¬
ma fundatis. faciles captitiat ÷ captiuoᷤᷤ
oblect̾at : ambitiosos uerat: angustos
inflat: inflatos humiliat. Cui serui¬
unt tumidi:. fuib qua iacent elati: ꝗͣ
inueniunt ꝑdiq: ad quam currunt
lapsuri: in qua sibi uidentur stare col
laps. Hec est tiantas. quȩ ñ aliquas
uirtutes ut putat᷑ exercet: s licentiam
uitioꝵ cum fuerit a uitiosis recepta cor¬

Expanded text:
is itaque super invidia disputatis, quam gravi malo etiam vanitas vanos involvat, consequenter expediam. Quae ut facilius vitari possit, quid in se corruptionis habeat breviter declaremus. Est enim potiendi honoris avida, simul et nescia, morbo excellentiae inanis afflata, cava, morbida, turbulenta, animorum levium domina, male fundatis omnibus blanda, repugnantibus fumea, capiendis seductoria, captis invicta, simulatio quaedam virtutum, anima vitiorum, fomes carnalium delectationum, labes morum, appetitio dignitatum, dulcis miseris, amara perfectis, periculosa dubiis, imperiosa subjectis, infirma fundatis; facile captivat, captivatos oblectat, ambitiosos vexat, angustos inflat, inflatos humiliat; cui serviunt tumidi, sub qua jacent elati, quam inveniunt perditi, ad quam currunt lapsuri, in qua sibi videntur stare jam lapsi. 2. Haec est vanitas, quae non aliquas virtutes, ut putatur, exantlat, sed licentiam vitiorum, cum fuerit a vitiosis recepta, cor
Abbreviated transcription (Latin):
umueritas dicat. si uos cum sitis mali.
nostis bona data dare filiis ur̃is. qn¬
tomagis pat̾̃ ũr cȩlestis dabit bona petenti¬
bus se. qͥface potest ut d̾s: qui etiam illos
saluat. de quib diciñ potest quod saluari
uissint nob incognos cibiles. ille tam̃ b̃n
tudicat. de qͦ dici ñ potest. alit̾ eum qͥcquã
facere debuisse qͣm fecerit: Remota gͦ hac
discretione. quam diuina scientia intra se¬
cretum iusticie sue continet. sincerios ime
credendum atq ꝓfitendum ẽ: dđm uelle ut
om̃s homines falui fiant. Siquidem apl̃s
citiꝰ ista sententia est. sollicitissime p̃cipit.
quod in omnib eccłiis piissime custodiat᷑:
ut deo ꝓ omnib hominib supplicetur.
Ex quib qͦd multi ꝑeunt. ꝑcuntium est
meritum: qͦd mult saluant̾. saluantis ẽ
donum. Ut enim reus danmet̃. inculpa¬
bilis di iusticia ẽ: ut autem teꝰ iustificetur.
meffabilis dei gratia est. Obiect̾io.¬

Expanded text:
eritas dicat : Si vos cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris, quanto magis Pater vester coelestis dabit bona petentibus se? qui fieri potest ut Deus, qui etiam illos salvat, de quibus dici non potest quod salvari vis sint nobis ingnoscibiles, ille tamen bene judicat, de quo dici non potest, aliter eum quidquam facere debuisse quam fecerit? Remota ergo hac discretione, quam divina scientia intra secretum justitiae suae continet, sincerissime credendum atque profitendum est Deum velle ut omnes homines salvi fiant. Siquidem Apostolus, cujus ista sententia est , sollicitissime praecipit, quod in omnibus Ecclesiis piissime custoditur, ut Deo pro omnibus hominibus supplicetur: ex quibus quod multi pereunt, pereuntium est meritum; quod multi salvantur, salvantis est donum. Ut enim reus damnetur, inculpabilis Dei justitia est; ut autem reus justificetur, ineffabilis Dei gratia est. CAPI
Abbreviated transcription (Latin):
s eciam cororam ce bethsaida potuisse con¬
uert. & fideles ex infidelib fierr:. si hoc in
eis dñs uoluissec oꝑari. Neq ulli falstim
uideri potest. qͦd ueritas ait. Nemo podest
uenire ad me: nͥ fuerit ei datum a patre
meo. Et uobis datum est nosse mistertũ

Expanded text:
sed etiam Corazain et Bethsaida potuisse consed etiam Corazain et Bethsaida potuisse converti, et fideles ex infidelibus fieri, si hoc in eis Dominus voluisset operari. Neque enim ulli falsum videri potest quod Veritas ait: Nemo potest venire ad me, nisi fuerit ei datum a Patre meo ; et : Vobis datum est nosse mysterium
Abbreviated transcription (Latin):
ipsoꝵ meritis deputari qͦd ꝑeunt. Qͦs utiq
posset ds miscditer lib̃are s uellet. Et cũ
alii libentur: ñ audeamꝰ definure. qͦd digni
fuerint libari. Qͦs utiq posset ds iuste dã¬
nare: siuellet. Quare autem ñ om̃s. & qͣre
illos potiꝰ quam istos libet. nec necessariũ
est querere. nec possibile reꝑtre: cum omiᷤ¬
sis discritionis istiꝰ causis. scire sufficiat. qd
nec miscđia tusticiam. nec iusticia auferat
possumꝰ dicere. qm non ẽẽ eis datum ut cre¬
derent: qͦs etiam er edituros fuisse ipsa ue¬
ritas dieit. si talia qualia apudñ credentes fa¬
ct̾a sunt uirtutum signauidissent: Quare
autem hoc cis negatum fu̾it. dicant si posst̃
qͥ calumniant᷑ : & ostendant cur apud eoᷤ
dñs mirabilia qͥb ꝓfittura ñ erant fecerit:
ce apud eos qͥb erant ꝓfutura ñ fecerit. Nos
etiam sirationem fact̃i. ce profunditatẽ iu¬
dicii eiꝰ penetrare ñ possum᷑: manifestissi¬
ẽẽ qͦd fecit. Et ñ solum tyrios &e sydonios.

Expanded text:
eunt; quos utique posset Deus misericorditer liberare, si vellet. Et cum aliqui liberantur, non audeamus definire, quod digni fuerint liberari; quos utique posset Deus juste damnare, si vellet. Quare autem non omnes, aut quare illos potius quam illos liberet, nec necessarium est quaerere, nec possibile reperire; cum, omissis discretionis istius causis, scire sufficiat quod nec misericordia justitiam, nec justitia auferat possumus dicere, quam non esse eis datum ut crederent, quos etiam credituros fuisse ipsa Veritas dicit, si talia qualia apud non credentes facta sunt virtutum signa vidissent ? Quare autem hoc eis negatum fuerit, dicant, si possunt, qui calumniantur: et ostendant cur apud eos Dominus mirabilia, quibus profutura non erant, fecerit, et apud eos quibus erant profutura non fecerit. Nos etiam si rationem facti, et profunditatem judicii ejus penetrare non possumus, manifestissiesse quod fecit; et non solum Tyrios et Sidonios,
Abbreviated transcription (Latin):
quicunq libantur. qͦs a generali ꝑditione
humani generis gĩa ñ exemit. tusto noue¬
rimus iudicio ñ exemptos: & qͥd nob̃ remis¬
sumsie. meis discam. de quoꝵ queridam¬
natione ñ possumus. Non est eniminiqͥtaᷤᷤ
apudd̃m: neq qͥsqͣm subtudicio eiꝰ inno¬
censꝑit. Sic̃ enim hic ipse insignis gratiȩ
p̃dicator alibi ait: reddit omnino d̃s ce ma¬
la ꝓ malis qm̃ iustꝰ est. &e bona ꝓ bonis qm̃¬

Expanded text:
que non liberantur, quos a generali perditione humani generis 252 gratia non exemit, justo noverimus judicio non exemptos: et quid nobis remissum sit, in eis discamus de quorum queri damnatione non possumus. Non est enim iniquitas apud Deum , neque quisquam sub judicio ejus innocens perit. Sicut enim hic ipse insignis gratiae praedicator alibi ait : Reddit omnino Deus et mala pro malis, quoniam justus est; et bona pro m
Abbreviated transcription (Latin):
sedo. An quisquam diccre audebit.
dm̃ non p̾cisse quib ec̃t ddaturꝰ ut eredent:
aut qͦs dattirus erat filio suo. ut ex eis non
ꝑderet quemquã: Queutiq si p̃scit:
ꝓfect̾o beneficia sua quib nos dignaretur
libate p̃setuit. Hec est p̃destinatioscõrũ.¬
nich altud p̃scientia scilicet ce p̃paratiobñ¬
fitioꝵdi. qͥb c̾tissime lib̾ant᷑. qͥc̃q liberantur.
Ceti autem ub nͥ in massa ꝑditionis. tusto
diuno iudicio relinquunt᷑: ubi tyrii re¬
licti sunt a sydonii: Qui etiam crede po¬
tuerunt: si mira illa xp̃i signa uidissent.
S q̃m ut credent ñ eis erat datum: etiam
unde crederent est negatum. Responsio.
u istis resistunt. hoc sentire aꝑtissime
probant᷑. quod fides ñ sitdonum di:
ce quod gr̾a non p̃ueniat libertm arbitriũ.
s sequatur: &e quod gr̃a di scđ̾m merita no¬
stra det̃. Namsi aliquid conferri homini
ꝑ gr̃ãm confitent᷑: & id ñ accipit nͥ fides
que accepta ñ est: inpsa est meritum cui

Expanded text:
 An quisquam dicere audebit, Deum non praesciisse, quibus esset daturus, ut crederent, aut quos daturus esset filio suo, ut ex eis non perderet quemquam? Quae utique si praescivit, profecto beneficia sua, quibus nos dignatur liberare, praescivit. Haec est praedestinatio sanctoruil aliud; praescientia scilicet et praeparatio beneficiorum Dei, quibus certissime liberantur, quicunque liberantur. Ceteri autem, ubi nisi in massa perditionis justo divino judicio relinquuntur, ubi Tyrii relicti sunt et Sydonii, qui etiam credere potuerunt, si mira illa Christi signa vidissent: sed quoniam ut crederent non eis erat datum, etiam unde crederent est negatum . RESP. Qui istis resistunt, hoc sentire apertissime probantur, quod fides non sit donum Dei; et quod gratia non praeveniat liberum arbitrium, sed sequatur; et quod gratia Dei secundum merita nostra detur. Nam si aliquid conferri homini per gratiam confitentur, et id non accipit nisi fides, quae accepta non est; in ipsa est meritum, cui
Abbreviated transcription (Latin):
est gr̃e p̃paratio. ce grãm in ꝗͣ ẽ p̃destinatio¬
nis effect̾us: ce p̃scientiam dei qua ante scła
et̾na qͥb eẽt collaturꝰ fua dona p̾sciit. stuꝰ
p̃dicationis qͥsqͥs est impugnator: aꝑtissi¬
mus ẽ pelagiane elationis adicitor. H oc
autem qͦd in fine posuistis suꝑiori capło u̾
tyriorum ce sydonioꝵ m̃tio fact̾a est. de¬
buit copulari: qͥn etiam in libri corpore.
responsio quam p̃cedentib stibdidi. pot̃
etiam ad ista sufficere: in quib nulla est
obscuritas. si de fide p̃destinationis ce gr̃e
dei. ex qua ẽ omnium bonoꝵs origo. ꝑse¬
uerantiaq meritor. hoc teneatur quod

Expanded text:
256 praeparatio; et gratiam in qua est praedestinationis effectus; et praescientiam Dei, qua ante saecula aeterna quibus esset collaturus sua dona praescivit. Cujus praedicationis quisquis est impugnator, apertissimus est Pelagianae elationis adjutor. Hoc autem quod in fine posuistis, superiori capitulo, ubi Tyriorum et Sidoniorum mentio facta est, debuit copulari; quia etiam in libri corpore eresponsio, quam praecedentibus subdidi, potest etiam ad ista sufficere, in quibus nulla est obscuritas, si de fide praedestinationis et gratiae Dei, ex qua est omnium bonorum origo, perseverantiaque meritorum, hoc teneatur quod
Abbreviated transcription (Latin):
ostendens eius magnificentiam atq uͥ¬
tutem. S cetꝑse filius. tͥbuens sp̃m sco
his qͥ se dignos munere eiꝰ p̃parauert̃.
&e pandens eiꝰ scibluitatem. glificatio
nis qͦq &e magnitudinis eiꝰ uurtutem: głi¬
ficat illum. Deinde int̃pretationem in¬
ferens. qͦm dixisset. de meo accipiee. ꝓti¬
nus sribiecit. Omnia quȩ ht̃ ꝑat̃: mea
sunt. Apterea dixi. de meo accipiee et
annunciabit uob̃ qͦdammͦ loquens.
Licec a patre ꝓcedat sp̃s ueritatis: & de

Expanded text:
ostendens ejus magnificentiam atque viostendens ejus magnificentiam atque virtutem. Sed et ipse Filius tribuens Spiritum sanctum his qui se dignos ejus munere praeparaverunt, et pandens nis, et magnitudinis ejus virtutem, glorificat illum. Deinde interpretationem inferens cum modo dixisset, de meo accipiet, protinus subjecit. Omnia quae habet Pater, mea sunt; propterea dixi, de meo accipiet et annuntiabit vobis , quodammodo loquens, Licet a Patre procedat Spiritus veritatis, et de
Abbreviated transcription (Latin):
cendum: &e ñ dantem. s accipientem:
s unam sig̃care sub̃am. Siquidem ce
filiꝰ eadem a patre acciꝑe dr: quib
ipse stibsistit. Neq emm quid aliud
est filiꝰ. exceptis his q̃ ei dantur a patre:
ut eandem in tͥnitate credamꝰ ẽẽ na-¬
chil potest dicere qm corꝑa: & tnitas
de quanc̃ nob̃ sermo est. om̃s mat̾ialeᷤ
fubas suiꝑat: iccͥco nullum uerbum
potest ez ꝓpͥe coaptari. & eits sig̃care sub¬
stantiam: s omne quod loquimur
de incorporalib cunctis: & maxime cũ
de tͥnitate loquim᷑. Glorificat itaq fi¬
lium sp̃c sẽs. ostendens illum. & in aꝑ¬
tum ꝓferens. his qͥ mundo eum intel¬
ligere ceuide sunt digni: ce splendorẽ
sob̾e ce imaginem de inuisibilis scire.
Rursum unago ostendens sepuris m̃¬
tib glorificat patrem: insintians eũ
nescientib hꝑse enmatc. Qui uidet
me: uidet & patrem. Pat qͦ recielans fi¬
lium his qͥ ad calicem scientie ꝑuenire
meruerunt. głificat unigenttam suũ:

Expanded text:
et non dantem et accipientem, sed unam significare substantiam. Siquidem et Filius eadem a Patre accipere dicitur, quibus ipse subsistit. Neque enim quid aliud est Filius, exceptis his quae ei dantur a Patre, ut eamdem in Trinitate credamus esse na judicare quam corpora, et Trinitas, de qua nunc nobis sermo est, omnes materiales substantias superat, idcirco nullum verbum potest ei proprie coaptari, et ejus significare substantiam, sed omne quod loquimur, de incorporalibus cunctis, et maxime cum de Trinitate loquimur. Glorificat itaque Filium Spiritus sanctus, ostendens illum et in apertum proferens his qui mundo corde eum intelligere et videre sunt digni, et splendorem substantiae, et imaginem invisibilis Dei scire. Rursum imago ipsa ostendens se puris mentibus, glorificat Patrem, insinuans eum nescientibus, ipse enim ait: Qui videt me, videt et Patrem . Pater quoque revelans Filium his qui ad calcem scientiae pervenire meruerunt, glorificat unigenitum suum,
Abbreviated transcription (Latin):
hissimilra. digne deo acciꝑe debemꝰ
Neq enim ignorante filio. qui sapien¬
tia &e u̾itas est. suam nunciat uolunta¬
tem: cum omne qͦd loquit᷑ sapiens. ue¬
aticdire patrẽ: eiꝰdem nat᷑e ẽ in ꝑatre et
loquente audire q̃ nescit. cum hoc iꝑ¬
sum sit quod ꝓferdur a filio. Deniq ne¬
de discerneret. scͥptum ẽ. ñ enim a semet¬
iꝑsoloquet᷑. s sic̃ audiet loquet᷑. Qui cẽ
simile: de seipsosaluator aic. Sicut
audio tidico. Et atibi. Non pot̃ filiuᷤᷤ
cientem. Sic enm unꝰ ẽ patri filius:
ñ tuxta sabelhͥ uitium. patrem & fili¬
um confundentis. Nam tuxta indis¬
credionem eẽndiȩ suȩ. siue fubstantiȩ.
ñ potest qͥeqm absq patre facere: qͥa
separatorum dtuersa sunt oꝑa: s ui¬
dens oꝑantem patrem. & iꝑse oꝑatur.
non in scđo gradu. & post illum oꝑais.
fua qͥppe patris. alia filii oꝑa ẽẽ inciꝑ¬
ent: si ñ equalit̃ fierent. Scriptum ẽ
autem. Quȩ enim ilie fac̃. hatid du¬

Expanded text:
l. digna Deo accipere debemus. Neque enim ignorante Filio qui sapientia et veritas est Pater suam nuntiat voluntatem, cum omne quod loquitur, sapiens veaudire Patrem, ejusdem naturae in Patre et loquente audire quae nescit, cum hoc ipsum sit quod profertur a Filio, id societate discerneret, scriptum est: Non enim a semetipso loquetur, sed sicut audiet loquetur. . Cui etiam simile de seipso Salvator ait: Sicut audio, et judico . Et alibi: Non potest Filius cientem . Si enim unus est Patri Filius, non juxta Sabellii dictum Patrem et Filium confundentis, sed juxta indiscretionem essentiae, sive substantiae, non potest quicquam absque Patre facere, quia separatorum diversa sunt opera, sed videns operantem Patrem, et ipse operatur, non secundo gradu, et post illum operans. Alia quippe Patris, alia Filii opera esse inciperent, si non aequaliter fierent. Scriptum est autem: Quae enim ille facit, haud du
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃e dñs in etuitate dauid. Iyse fac̾tꝰ
est cunct̾is qͥ i eum credunt. occasio
salutis ec̃nie: &e iꝑse est saluator intn¬
di. qui uenit querere quod ꝑierat.
salutem p̃bebat eternam. Dictum
moyses saltiabit eos. Omnes enim
quos nominatri: pot̾ant ad dñm fun¬
gi legatione ꝓpopł̃o.Deniq moy¬
ses int̃pellans eum ꝓ delinquente
plebe: ait. Si dimitas eis peccatũ
eorum: diitte. S obsecrarit ueniã.¬
afflictione anime. ꝓtiocans. Nemo
autem de hoꝵs numero legatorum
potest ẽẽ saluator: indigens &e iyse
eo qui salctis largitor ẽ uerus. Nam
&e angłi. quan quam sp̃e sint. & ad
dtu̾sa ꝓpt̃ eos qͥ saltitem accepturi fuñ.
ministerta mittantur: ñ sunt tamen
auct̾ores salutis: s eum qͥ fons salutis
est. int̃pretant᷑ & nunciant. Unde di¬
ctum ẽ. Non legatus. neq angłs: s ip¬
se dñs saluabit eos. Non ꝓpt̃ altud qͥd:

Expanded text:
Dominus, in civitate David . Ipse factus est cunctis, qui in eum credunt, occasio salutis aeternae, et ipse est Salvator mundi, qui venit quaerere quod perierat. salutem praebebat aeternam, dictum Moyses salvavit eos. Omnes enim quos nominavi, poterant ad Dominum fungi legatione pro populo. Denique Moyses, interpellans eum pro delinquente plebe, ait: Si dimittis eis peccatum eorum, dimitte . Sed obsecravit veniaafflictione provocans. Nemo autem de horum numero legatorum potest esse salvator, indigens et ipse eo, qui salutis largitor verus est. Nam et Angeli, quamquam spiritus sint, et ad diversa propter eos qui salutem accepturi sunt, ministeria mittantur, non sunt tamen auctores salutis, sed eum qui fons salutis est, interpretantur et muntiant. Unde dictum est, Non legatus, neque Angelus, sed ipse Dominus salvavit eos. Non propter aliud quid,
Abbreviated transcription (Latin):
tati sp̃uerunt patrem fuum. Uel
certe nẽ ipsi desebuntur: qͥ & ante
descͥpti sunt. Siquidem & ibi ꝓpec
adiracundiam concitastis sc̃m isrł.
ce nẽ quod tpsi ñõ credidertint &e ex¬
acerbauerunt sp̃m scm etus. Ex p̃¬
senti gͦ locosocietas sp̃e ad dñm os¬
tenditur. Qui dereliquit dñm. ⁊ ñ
ẽ incredulus: & ad iracundiam ꝓuo¬
Eadem indignatiosuꝑ peccatoribus:
tam ad sꝑĩn sc̃m quam ad sc̃m isrł
reftrtur. Unde & in consequentib
similis cogula tͥnitatis ostenditr.¬

Expanded text:
tati, spreverunt patrem suum. Vel tati, spreverunt patrem suum. Vel certe nunc ipsi describuntur, qui et ante descripti sunt, siquidem et ibi postad iracundiam concitastis Sanctum Israel, et nunc, quod ipsi non crediderunt, et exacerbaverunt Spiritum sanctum ejus. Ex praesenti ergo loco societas Spiritus ad Dominum ostenditur. Qui dereliquit Dominum, et est incredulus, et ad iracundiam proum ejus. Eadem indignatio super peccatoribus tam ad Spiritum sanctum, quam ad Sanctum Israel refertur. Unde et in consequentibus similis copula Trinitatis ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
omnib dñe. animais amator: quia
tua funt. Neq enm odiens qͥd fecisti
parcens ꝑat. tdidit eum in mortem:
ut ꝑ mortem filii fui. destruct̾o eo qͥ
bolo: redimeret om̃s qͥ ab eo capdui¬
tatis uincłis tenebantur. Unde subi¬
citur. Ipse redemit eos. & ftiscepit eoᷤ.
ce exaltauit illos. Suscipit enim ex¬
aleatq saluatos. & redemptos ĩ sub¬
lime tollit. uirtutum alis. ce
ertiditione ce scientia u̾itatiᷤᷤ.
ad untm tm̃ &e alterum diem: seb
in eis & eum eis: & tsq ad confum¬
mationem scłi. uitam eis tribuens.
salutisq atict̾or existens. Omnibus
non sunt eos in tenebris ignorantiȩ
& errore tiersari. Et hoc puto esse
qͦd scͥtum ẽ. in omitib dieb exalta¬
ri eos. Qͥa uͦ mutabiles. & aduitia
sponte labentes. post tanta bnficia
deo fucrunt increduli. ce p̃cepta illiꝰ
reliquerunt. & exacerbauerunt sp̃m
scm̃ dei. qui eis bona multa largi¬
tus ẽ: in peccatum simile corruert
his. qͥ post quam gentt sunt &e exal¬

Expanded text:
quia tuae sunt, neque enim odies quos fecisti parcens Pater, tradidit eum in mortem, ut per mortem Filii sui destructo eo qui bolo, redimeret omnes qui ab eo captivitatis vinculo tenebantur. Unde subjicitur: Ipse autem redemit eos, et suscepit eos, et exaltavit illos. Suscipit enim exaltatque salvatos, et redemptos in sublime tollit virtutum alis, et eruditione et scientia veritatis, non ad unum tantum, et alterum diem, sed in eis, et cum eis, et usque ad consummationem saeculi vitam eis tribuens, salutisque auctor existens. Omnibus non sinit eos in tenebris ignorantiae, 154 et errore versari. Et hoc puto esse quod scriptum est, in omnibus diebus exaltari eos. 47. Quia vero mutabiles, et ad vitia sponte labentes, post tanta beneficia Deo fuerunt increduli, et praecepta illius reliquerunt, et exacerbaverunt Spiritum Sanctum Dei, qui eis multa bona largitus est, in peccatum simile corruerunt, his qui postquam geniti sunt, et exal
Abbreviated transcription (Latin):
monis.i. xp̃i. ut dispensatores mistĩoꝵ
di. Demiq quasi principatum in fa¬
cerdotio posfidentes. & imiitatores fib̃i
a xp̃o funt monstrati dicente. euntes
utnum baptisma. Quis ñ exipsa co¬
ut ꝑfect̾am baptisma ꝑticet qͦd datur
sito uocabulo pat̾s. Licet enim qͥs pos¬
sit existere saxei ut ita dicam cordis.
&e penitus mentis aliene. qͦd ita bap¬
titare conetur. ut tnum de p̃ceptis
nominib p̃tmtitat indelicet contra¬
rius legis latori xp̃o: tamensine ꝑfecꝰ¬
tione baptirauit: immo penitꝰ a pec¬

Expanded text:
isti: et dispensatores mysteriorum Dei. Denique quasi principatum in sacerdotio possidentes, et initiatores fidei a Christo sunt demonstrati, dicente: Euntes unum baptisma. Quis non ex ipsa cogeut perfectum baptisma putet id quod datur  non praeposito vocabulo Patris. Licet enim quis possit existere saxei ut ita dicam cordis, et penitus mentis alienae: qui ita baptizare conetur, ut unum de praeceptis nominibus praetermittat: videlicet contrarius legislator Christi: tamen sine perfectione baptizabit: immo penitus a pec
Abbreviated transcription (Latin):
diuersis caris matib uurtutib q cõ¬
plesse. Qtiom enim utritis dei. ceu
nigentti eius grãm possicderites. tã
hi qui ante quam etiam illi quipꝰ
aduentum eius. iusticie erexere uexil¬
lum. tieritatis sunt scientiam consecu
sp̃m sc̃m. in multis fupra locis osten¬
diius. Scͥptum ẽ gͦ in ꝓpħa.¬
dex bonꝰ domitiisrł. inferens nobis
popls m̃s. fitii: ce ñ p̃uaricabuntur:
Et factus est illis in salutem: ex tribu¬
latione. Non legatus. neq angłs. s
iꝑse saluabit eos. eo quod dilexerit

Expanded text:
matibus virtutibusque complesse. Quomodo enim unius Dei, et Unigeniti ejus gratiam possidentes, tam hi qui ante, quam etiam illi qui adventum ejus, justitiae erexere vexillum, veritatis sunt scientiam consecutSpiritum sanctum in multis supra locis ostendimus. Scriptum est ergo in Pdex bonus domui Israel: inferens nobis populus meus filii? et non praevaricabuntur. Et factus est illis in salutem ex omni tribulatione eorum; non legatus, neque angelus, sed ipse salvavit eos: eo quod dilexerit
Abbreviated transcription (Latin):
principem ce pͥmogentcum resur¬
rectionis: &e quia tale tantumq di¬
uiitus ꝑ sp̃m muntis indultum ẽ:
debitores fumus sg̃ui non carni. ut
tuxta eam tuuamus. Diquidem qͥ
iuxta carnem inxerit: morietur. illa
morte que peccatum sequitur. Pec¬
catum quippe cum conscimmatum
fuerit: generat mortem scdm iaco¬
bum. D ce ezechiel peccantem aĩam
mori scribit. Separatur enim iam
auita. q̃ in sapientia sp̃c collocata
est.Siquis autem transcenderit
ctam carmis. & sp̃u oꝑa carnis mor¬
tificauerit: tuet beata ecernaq tu¬
ta. relatus in filium dei &e directus
tuxta carnem uixeritis: moriemi¬
ni. Q uod si sp̃ui facta carnis iorti¬
ficaueritis: tuueas. Et in conseqñtib.
Quotquot enĩ spti dĩ aguntur: hi fi¬
lii sunt di. Rursum refocillans & cõ
similitudine sertiorum meta & t̾rorre
penarum.tios abstinetis atiit̃s: qͥa
habetis uob datum a patre sp̃m ad

Expanded text:
tum resurrectionis? Et quibus tale tantumque divinitus per Spiritum munus indultum est, debitores sumus Spiritui, non carni, ut juxta eam vivamus. Siquidem qui juxta carnem vixerit, morietur illa morte quae peccatum sequitur. Peccatum quippe cum consummatum fuerit, generat mortem , secundum Jacobum. Sed et Ezechiel peccantem animam mori scribit . Separatur enim jam a vita, quae in sapientia Spiritus collocata est. 42. Si quis autem transcenderit vitam carnis et Spiritu opera carnis mortificaverit, vivet beata aeternaque vita relatus in filios Dei, et directusjuxta carnem vixeritis, moriemini. Quod si spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis . Et in consequentibus: Quotquot enim Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei. Rursum refocillans eos, esimilitudine servorum, metu et terrore poenarum vos abstinctis a vitiis: quia habetis vobis datum a
Abbreviated transcription (Latin):
diat: ce tioluntati illiꝰ subiciat᷑. Qmͣ¬
ñ possumꝰ. Cum audem gullantem
subiecerimꝰ nr̃is pedib luxuriam:
ce totos nos ad sp̃m tͣnsferentes. neqͣꝗͣ
fu̾itinus in carne.⁊. in cariris passio¬
nibus: tẽ scibieiemtr deo. Neq enĩ
de carne hac in quatutumus. & in
cuius uascło nr̃a anima continetur.
apłicus sermo ẽ quia om̃s sc̃i corꝑe
&e carne circundati: deo placueruñ.¬
Tos autem ait. hauad dtibium qum
discipłi xp̃i. qui sapientiam sp̃e fuᷤ
cepistis. ce uitam &e pacem. non estiᷤᷤ
incarne.i. in carnus oꝑib. Neq e¬
nm eitis oꝑa ꝑpetratis: siquidem
quis autem sp̃m xp̃i non habet. hicñ
est erts. Rurfum in p̃senti discimts.
eiftierat sermo suꝑior. in quod aut
quale temptis sig̃catis qui in eis erat
latum ẽ. qͥa ñ fibi s nob̃ ministrabãt
ea: q̃nc̃ annunciata funt nob̃ ꝑ spm̃

Expanded text:
diat, et voluntati illius subjiciatur. Quanon possumus. Cum autem titillantem subjecerimus nostris pedibus luxuriam, et totos nos ad spiritum transferentes, nequaquam fuerimus in carne, id est, in carnis passionibus, tunc subjiciemur Deo. Neque enim de carne hac in qua vivimus, et in cujus vasculo nostra anima continetur, Apostoli sermo est, quia omnes sancti, corpore et carne circumdati, placueruntdiscipuli Christi, qui sapientiam Spiritus suscepistis, et vitam et pacem: non estis in carne, id est, in carnis operibus, neque ejus opera perpetratis, siquidem quis autem Spiritum Christi non habet, hic non est ejus. 40. Rursum in praesenti discimus fuerat sermo superior, in quod aut quale tempus significabat is qui in eis erat latum est, quia non sibi, sed nobis ministrabant ea quae nunc annuntiata sunt vobis per
Abbreviated transcription (Latin):
ce xp̃i. ceuitatis dr. acq sapientie.
Up̃i actem sp̃e iste adoptat in filios cłi
eos: quoꝵ dignatione sui habitator
efficitur. Tibi consequentium suꝑpo
tentiam eus. intelligentiam derelin¬
quo. Porro in hoc adoptionis sp̃ti cla¬
mant qui habu̾int ulum patrẽ dm
sic̃ ostendit sermo dicens. in quo cla¬
mamtis abba ꝑat̾.ipso fpu qui nos
adoptat infilios. testimontum pre¬
bente pardicipatione sui. qui a nr̃o
fpu possidet᷑: quia filii dei sumtis.
Ctii consequens est:m quidem qua
grãm ce benignitatem iꝑsiꝰ appelle¬
niur. Erimus autem heredes dei :
coheredes autem xp̃i. si comꝑatim:
tit ce conglorificari ex passionum so¬
cietate meream᷑. Terum quia & hec
iuxta quod potuimꝰ dissertum est:

Expanded text:
et veritatis dicitur atque sapientiae. Si autem Spiritus iste adoptat in Filios Dei eos, quorum dignatione sui habitator efficitur, tibi consequentium super potentia ejus intelligentiam derelinquo. 150 42. Porro in hoc adoptionis Spiritu clamant qui habuerint illum, patrem Deum, sicut ostendit sermo dicens: In quo clamamus abba pater : ipso Spiritu qui nos adoptat in filios, testimonium praebente participatione sui, quod a nostro Spiritu possidetur, quia filii Dei sumus. Cui consequens est Deum quidem quasgratiam et benignitatem ipsius appellamur. Erimus autem haeredes Dei, cohaeredes autem Christi si compatiamur: ut et conglorificari ei ex passionum societate mereamur. 43. Verum quia et hoc juxta id quod potuimus edissertum est,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i non habet: hic ñ est eics. ¶tri cõ¬
tunctiomi siquis contraritm asfumat.
in eo sit: in hoc spe dei ẽ. Hoc autẽ
idem: &e de deo patre fimilit̃ ustir¬
pandum. Siquis sp̃m dei non habet:
iste non ẽ cius. Qui rarsum contra¬
rrum siquis asfumat dicat. Siquiᷤ
dei ẽ: in hoc sp̃c dei est. Ande scri¬
bitur. Nescitis quia templum di estiᷤᷤ
& intiobis habitat sp̃e di: Et in io¬
hanins epła. In hoc cognoscitar ds
habitans in quibdam: cum manse¬
rit in eis fp̃c quem dedit. Ex quib
omnib indissociabilis atq indisc̾¬
ta t̾nicatis fub̾a demonstratur. Cum¬
mortuum ꝓpt̾ peccatum. nequaqurã
uitiis lascuneq desertuens. & morti¬
ficatum peccato: ñ commouet᷑ ad ui¬
tia. & nequaqm erit utcale peccato.
Postquam autem corpus peccato mor¬
tuum fuerio: xp̃c in his qui fua corꝑa
mortificauierint. p̃sens sp̃u. uitam
ostendit ꝑ iusticiam oꝑum. uͥitutum¬
q immortalium. siue fidei iħu xp̃i:
inhis qͥ iuxta fidem illitis conseꝵ¬

Expanded text:
i non habet, hic non est ejus. Cui conjuncto si quis contrarium assumat, in eo sit, in hoc Spiritus Dei est. Hoc autem idem et de Deo Patre similiter usurpandum. Si quis Spiritum Dei non habet, iste non est ejus. Cui rursum contrarium si quis assumat, dicens: Si quis Dei est, in hoc Spiritus Dei est. Unde scribitur: Nescitis quia templum Dei estis, et in vobis habitat Spiritus Dei ? Et in Joannis epistola: In hoc cognoscitur Deus habitans in quibusdam, cum manserit in eis Spiritus quem dedit . Ex quibus omnibus indissociabilis atque indiscreta Trinitatis substantia demonstratur. mortuum propter peccatum : nequaquam vitiis lasciviaeque deserviens, sed mortificatum peccato, non commovetur ad vitia: et nequaquam erit vitale peccato. Postquam autem corpus peccato mortuum fuerit, Christus in his qui sua corpora mortificaverunt, praesens Spiritum vitae ostendit per justitiam,  immortalium, sive fidem Jesu Christi, in his qui juxta fidem illius conver
Abbreviated transcription (Latin):
tustus dñs inꝗute. & tusticias dilex̃.
Et econtrario in iheremia. Bonus
dcus his qͥ sustinent eum Rursus
in psalmis. Quam bonꝰ isrł deus.
his qui recti sunt corde. Et hec qui¬
dem e latere: contra hereticos strictĩ
dict̾a sint. Tempus autem ut ꝓpositũ
conterit᷑. Et dixit: haud dubrum
quin dñs. Nonne popłs m̃s filii ⁊ & ñ¬
rant similes his. qui generatisunt.
ce exaltati: etenim qui illos genuit
non despexere: & factus est illis in
salutem: i. illis d̾e quib dñs ait.
Nonne populus meus filii. &e non
p̃uaricabuntur: hoc enim ipsum
quod non p̃uaricatisunt. nec sp̃ue¬
runt patrem. factꝰ est eis in salutẽ:
uel obidipfum quod appellati fc̃
filii: causa eis salutis effectꝰ ẽ. Que sa

Expanded text:
Justus Dominus, inquit, et justitias dilexit . Justus Dominus, inquit, et justitias dilexit . Et e contrario in Jeremia, Bonus Dominus his qui sustinent eum. Rursus in Psalmis, Quam bonus Deus Israel, his qui recto sunt corde . Et haec quidem e latere contra haereticos strictim dicta sunt. Tempus autem est, ut propcontexitur: Et dixit, haud dubium quin Dominus, Nonne populus meus filii, nec pruit, similes his qui generati sunt et exaltati, et eum qui genuit illos, despexere. Et factus est eis in salutem, id est, illis de quibus Dominus ait: Nonne populus meus filii, et non praevaricabuntur? Hoc enim ipsum quod non praevaricati sunt, nec spreverunt patrem, eis factus est in salutem: vel ob idipsum quod appellati sunt filii, causa eis salu
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ atq saluator. infert nobis scdm
miscđiam suam omnia que nos pro¬
in iudicio: cum iusticia nob tͣbuit.
cia separantes. altum dđm borum.
altum tustum finxertnt. Ecce enim
in p̃sentiarum iꝑpse ẽ d̾s. &bonus et
tudex ÷ &e iuxta miscdiam suam iusti.¬
ciamq restituens: ce parit̃ bonꝰ custꝰ¬
q subsistens. frustra gͥ inquam dog¬
ina simulantes. bonum đm euan¬
gilii. & uet̃is testam̃ti iustum ẽẽ de¬
fendunt: quia & in pltrimis aliis
locis. & nuncin ꝓpħe sermone uder
bontus scribitur detis: & econtrario
quod nolunt in apł patili epła. qͥ
mͥ tustus itidex. Idem est gͦ. licet nolĩt
nou ce uietis testamenti deus trisibi¬
lium & intisibilrum condidor: sal¬
uatore etiam in euangłio itstum et
honum patrem liguido attestante.
Pater iuste: ce mundus de ñ cognouit.
Et alio loco. Nemobonus msiunus
deus. S ce inueã lege alibi tustus.:
alibi bontis dieitur ds. In ꝑsalmis

Expanded text:
noster atque Salvator infert nobis secundum noster atque Salvator infert nobis secundum misericordiam suam, omnia quae nos proin judicio, cum justitia nobis tribuit, tia separantes, alium Deum bonum, alium justum finxerunt. Ecce enim in praesentiarum ipse est Deus, et bonus, et judex, et juxta misericordiam suam justitiamque restituens, et pariter bonus justusque subsistens. Frustra igitur iniquum dogma simulantes, bonum Deum Evangelii, et veteris Testamenti justum esse defendunt, quia et in plurimis aliis locis, et nunc in Prophetae sermone, judex bonus scribitur Deus, et e contrario quod nolunt, in Pauli Apostoli Epistola  justus judex . Idem est ergo, licet nolint, novi et veteris Testamenti Deus, visibilium et invisibilium conditor, Salvatore etiam in Evangelio justum et bonum Patrem liquido attestante: Pater juste, mundus te non cognovit . Et in alio loco: Nemo bonus, nisi unus Deus . Sed et in veteri lege alibi justus, alibi bonus dicitur Deus. In Psalmis,
Abbreviated transcription (Latin):
de dext̃a moysen. Qui frequenter
dĩ adeꝑti funt b̃nficta. scientes gr̃a
fuisse oꝑib consecutos. Quasi uno
om̃s sensu ce ammo: concordantes
loquunt᷑. Miscdie dñi recordatus
fum. Cogitantes enĩ q̃ ab eo freq̃nt̃
in moysen ꝑdona susceꝑunt: gr̃as
referunt. &e cum miscđia etiam uir¬
tutum dñi recordant᷑. siue mirabili¬
um q̃ crebro ꝓ eis fecit in populis.
siue ꝓfectuum anime: ꝗtub ꝑ le
quidem in scͥpturis: nom̃ uirdutis
utrunq sign̾at. Recordati autemse
omnib q̃ retribuit eis: non iuxta
nenti dnm: hoc ẽ quod ex hebreo
sermone in lingua nr̃a inter p̃tater
isrł .i. mens uidens dñm Lacet enĩ tor¬
menta &e cructatus. iudex ñ nunquã
inferat iudictum merentib: tamen
qui catisas rerum aldus uituetur.
uidens ꝓpositum bonitatis eius. qui
cuꝑit corrigere peccantem. bonum
iquitates eoꝵs quos tudicat attendat
dñs : quis sustinebitͣ Porro quia
aptid dñm ꝓpitiatio ẽ: dñs tudelicet

Expanded text:
dextera Moysen . 44. Qui frequenter Dei adepti sunt beneficia, scientes gratifuisse operibus consecutos, quasi uno omnes consensu, et animo concordantes loquuntur, Misericordiae Domini recordatus sum. Cogitantes enim quae ab eo frequenter in Moyse dona susceperint, gratias referunt, et cum misericordia, etiam virtutum Domini recordantur, sive mirabilium, quae crebro pro eis fecit in populis, sive profectuum animae, quibus pequidem in Scripturis nomen virtutis utrumque significat. Recordari autem seomnibus quae retribuit eis, non juxta nenti Dominum. Hoc siquidem ex Hebraeo sermone in lingua nostra interpretatur Israel, id est, mens videns Deum. Licet enim tormenta, et cruciatus judex nonnumquam inferat judicium merentibus, tamen qui causas rerum altius intuetur, videns propositum bonitatis ejus, qui cupit corrigere peccantem, bonum iquitates eorum quos judicat attendat Dominus, quis sustinebit? Porro quia apud Dominum propitiatio est: Dominus videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
etiangłii gradiunt᷑. & sp̃italium se¬
quuntar ordinem mandatorum.
Siẽ quidẽ carnalitm titiũ ẽ ea saꝑe
q̃ carnis sunt. ea cogitare q̃ corporũ:
q̃ sp̃c sunt. S carnis sapĩa ilico mor
untur & saptunt. Sapientia uͦ sp̃e tn
bentib se largitur ett̃iam. Quam cũ
possedint: om̃s ꝑturbationes ce gña
uitiorum &e ipsos qͦ demones qui hec
suggerere nituntur. Habebunt srib ꝑe¬
cdib scis. Sapĩa tͦs carnis cum morti
tuncta sit.immiea ẽ do. inimi cos qͥp¬
contrarta semꝑ ce reptignans uolun¬
tati legis dei. Neq fieri potest. ut q̃ ĩ

Expanded text:
et Evangelii gradiens, spiritualium sequitur ordinem mandatorum. Siquidem sicut carnalium vitium est ea sapere quae carnis sunt, ea cogitare quae corporum, quae spiritus sunt. Sed carnis sapientia, illico mortuntur et sapiunt: sapientia vero bentibus se largitur aeternam. Quam cum possederint, omnes perturbationes et genera vitiorum, et ipsos quoque daemones qui haec suggerere nituntur habebunt sub pedibus suis. Sapientia ergo carnis cum morti juncta sit, inimica est Deo. Inimicos quipcontraria semper, et repugnans voluntati et legi Dei. Neq
Abbreviated transcription (Latin):
filii. ce heredes. Heredes qͥdem dei. co¬
heredes autem xp̃i. Si tam̃ comꝑati¬
mur. ut & conglorificemͣ. In p̃senti a¬
postoli capło plurima de societate sp̃c
tabis legis expleri. inhis ñ qͥ tuxta carnẽ

Expanded text:
dem Dei: cohaeredes autem Christi: si tamen compatimur, ut et conglorificemur . In praesenti Apostoli capitulo plurima de societate Spiriet spiritualis legis expleri in his: non qui juxta carnem
Abbreviated transcription (Latin):
cesse ẽ patulas p̾b̃e atres⁊ ce nullotii¬
tio coartatas. in ea q̃ dicunt᷑ erigere:
ut possit ita scire q̃ proferut᷑. quo¬
mͦ nouit ea ille qͥ loquit᷑. Porro deus
fimplex. & incompofita specialis q
nattira. neq aures. neq organa qͥbus
tiox emitiitur habet.s solitaria incõp̃¬
hensibilis q sub̃a. ntillis membris
&e de filio &e de sp̃uscõ: similit̃ acciꝑien¬

Expanded text:
cesse est patulas praebere aures, et nullo vicesse est patulas praebere aures, et nullo vitio coarctatas, in ea quae dicuntur arrigere, ut possit ita scire quae proferuntur, quomodo novit ea ille qui loquitur. Porro Deus simplex et incompositae spiritualisque naturae, neque aures, neque organa, quibus vox emittitur, habet; sed solitaria incomprehensibilisque substantia nullis membris em de Filio et de Spiritu sancto similiter accipien
Abbreviated transcription (Latin):
gat u̾itatem. Qui aꝑatre mitcitur. o
est paraclitꝰ. de qͦ saluator ait. Nenm
loquet᷑ a semetipso: hoc ẽ ñ sineme.⁊
sine meo &e ꝑatͥs arbito: qͥa inseꝑarabi¬
lis a mea ce patͥs ẽ uoluntate: hoc enĩ
ipfum quod fubsistit. & loquitur. ego¬
ueritas loguor:i. insꝑtro q̃ loquitur.
Si guidem sp̃c ueritatis ẽ. Dicere &e loqͥ
intrinitate ñ scdm consuetudinem
nram.qua ad nos inuicemsermocina¬
mur & loquiur accipiendum : sed
tuxta formam in corporalium nat᷑aꝵ.
& maxime tͥuitatis. q̃ toluntatem sti¬
am inserit in corde credentium. &e eo¬
rum qui eam audire sunt digni:
hoc ẽ dicere c&e loguri. Los gtuppe ho¬
loquimur: pͥmum quod uolumus
mente conciꝑtinꝰ absq sermone. In
organum cõmouemͣ. & quasi qͦddã
ꝑlect̾rum. cordis denttum collidenteᷤᷤ
linguam quam palato dentibq col¬
lidimus. & ict̾um aerem in diuersa
demꝑamus eloqͥa. ut nob̃ nota c̃õmu¬
nicemts in alios: ita ce auditorem ue¬

Expanded text:
itatis, qui a Patre mittitur, et si paracletus, Salvator ait: Non enim loquitur a semetipso ; hoc est sine me, et sine meo et Patris arbitrio; quia inseparabilis a mea et Patris est voluntate: hoc enim ipsum quod subsistit et loquitur, iro quae loquitur. Siquidem Spiritus veritatis est. Dicere autem et loqui in Trinitate, non secundum consuetudinem nostram, qua ad nos invicem sermocinamur et loquimur, accipiendum, sed juxta formam incorporalium naturarum, et maxime Trinitatis, quae voluntatem suam inserit in corde credentium, et eorum qui eam audire sunt digni! hoc est, dicere et loqui. 35. Nos quippe holoquimur, primum quod volumus, mente concipimus absque sermone. Indorganum commovemus, et quasi quoddam plectrum chordis dentium collidentes, tur nos linguam, quam palato dentibusque collidimus, et ictum aerem in diversa temperamus eloquia, ut nobis nota communicemus in alios, ita et auditorem ne
Abbreviated transcription (Latin):
ficile non ẽ ex his q̃ assũpsimus unũ¬
quemq lectorem sibisimilia reꝑire.
Nemo autem suspicetur altum sp̃m
sc̃m fuisse in scĩs urris ante aduentũ
dñi. & alium in apłis cȩt̃sq discipui¬
lis: &e quasinomina in differentibus¬

Expanded text:
ficile non est ex his quae assumpsimus, unumficile non est ex his quae assumpsimus, unumquemque lectorem sibi similia reperire. 3. Nemo autem suspicetur alium Spiritum sanctum fuisse in sanctis viris ante adventum Domini, et alium in apostolis caeterisque discipulis, e
Abbreviated transcription (Latin):
rime exhortatiom fr̃m cedere: ce sie no¬
stram de eo oꝑimonem etiam scͥptura¬
rum testimonus comꝓbare. neimꝑi¬
tia tanti dogniatis. hi qui contraria
opponunt. decipiant eos qui sine dis¬
cussione sollicita statim in aduersari
ipsa appellatione sub̃a penttus ab hiᷤᷤ
ignoratur. qͥ extra saeram scͥpturam
philosophantur. Solummͦ in nr̃atib¬
litt̾is. & notio eiꝰ et uocabtilum refert᷑:
tam in nouis quam in uet̾ib. Uet̾is
qͥppe destam̃ti homo datid particepᷤᷤ
eius effectus: orabat ut in se ꝑmane¬
tantem in eo. Iecnon etiam in nouo
testamento hiuiri qͥ placuisse deo refe¬
runtur: sp̃u sco ꝑlem sunt. Ioħs qͥppe
adhtic in matͥs utero sc̃ificatus: exul
tat. Et iħc a mortuis resurgens. cũ
insufflauit in faciem corum : att. ac¬
cipite sp̃m sc̃m. Piena sunt uolumt¬
na diuinarum scͥpturarum hisser¬
monib quorum congeriem in p̃¬
senti oꝑe digerere suꝑsedi: quia dif¬

Expanded text:
rimae exhortationi fratrum cedere: quaeque sit norimae exhortationi fratrum cedere: quaeque sit nostra de eo opinio, etiam Scripturarum testimoniis comprobare: ne imperitia tanti dogmatis, hi qui contraria opponunt, decipiant eos qui, sine discussione sollicita, in adversarioipsa appellatione substantia, penitus ab his ignoratur, qui extra sacram Scripturam philosophantur. Solummodo eniis; et notio ejus et vocabulum refertur, tam in novis quam in veteribus. Veteris quippe Testamenti homo David, particeps ejus effectus, orabat ut in se permane08 quasi jam habitantem in eo. Nec non etiam in novo Testamento hi viri qui Deo placuisse referuntur, Spiritu sancto pleni sunt. Joannes quippe adhuc in matris utero sanctificatusgens cum insufflasset in faciem discipulorum, ait: Accipite Spiritum sanctum . Plena sunt volumina divinarum Scripturarum his sermonibus quorum congeriem in praesenti opere digerere supersedi: quia dif
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s ocłm habens sponse de cantico can¬
ticorum. ce illa lumina q̃ meandenteᷤ
segetes sublimari iħc p̃cepit. ꝓcul al¬
dius intueri: antiquum morem nob̃
reddit. ut uidens uocetur ꝓpħa. Cer¬
te qͥ hoc legerit. latinorum furta cog¬
noscet: & contemnet riticilos. cum
ceꝑit haurire defontib. Imꝑitus ser¬
mone ẽ. ce ñ scientia: apłicum uirũ
ex isto sermone expͥmens.tam sensuũ
nomine quam simplicitate uerbo¬
tet intendere. maxime
fit. ita ut blasphemantis pena tenda¬
gis ac magis oporter intende. que scͥp¬
turarum theeore:latio sit: ne aliqm
saltem ꝑ ignorantiam blasphenie er¬
ror obrepat. Expedierat quidem fide¬
li & tunido. modantiuires suas. mag¬
intudinem p̃sentis q̃stionis silentio ꝑ̃¬
terire: ce remplenam ꝑicło ñ infcrum
dis crimen attrahere. Uerum q̃mqui
iact̾itant. queneq in scͥꝑturis lecta. ne¬
q a qͦquam eceliasticorum uetertum
usurꝑata sunt: compulsi sumꝰ creber¬

Expanded text:
meus, oculum habens sponsae de Cantico canmeus, oculum habens sponsae de Cantico canticorum: et illa lumina quae in candentes segetes sublimari Jesus praecepit, procul altius intuetur, et antiquum nobis morem reddit, ut Videns vocetur Propheta. Certe qui hunc legerit, Latinorum furta cognoscet, et contemnet rivulos cum ceperit haurire de fontibus. Imperitus sermone est, sed non scientia, apostolicum virum ex ipso stilo exprimens, tam sensuum nomine, quam simplicitate verbotet intendere: maxime sit: ita ut blasphemantis poena tendagis ac oportet intendere, quae Scripturarum de eo relatio sit: ne in aliquem saltem per ignorantiam, blasphemiae error obrepat. Expedierat quidem fideli, et timido, moderanti vires suas, magnitudinem praesentis quaestionis silentio praeterire: et rem plenam periculo, non in suum discrimen attrahere. Verum quoniamritu sancto jactitant, quae neque in Scripturis lecta, neque a quoquam Ecclesiasticorum veterum usurpata sunt compulsi sumus creber
Abbreviated transcription (Latin):
ummbabylone uersarer.
aeptirꝓuirate meretricis
ẽẽm colontis. oe iure qui
urb pontifici dedicare. Et ecce olla illa
q̃miheremia post bacłm cernitcir. a
facie aguulonis ꝯpit ardere: & phari¬
seorum conclamauit senatꝰ. &e nullus
scriba uel sict̾us: s om̃s quasi in docti.
uelut post liminio iherosolunam fum
reuersꝰ: ce post romul casam. ce ludorũ
qui me adhoc opus primus imꝑtle
uen̾abilium mͥ ancillarum xp̃i ꝑatile
quod cantare ñ potoi in terra aliena.
hic auob̃ in iudea ꝓuocatus iminur¬
muro: augustiorem multo locum ex¬
torem titulo fatear. malui aliem oꝑis
int̃res existere: quamut qͥdam faci¬
unt iriformis cornicła alienis me co¬
lorib adornare. Legi dudum cuiꝰdã
diñ bona. Hicħ ibi dialecticum. i¬
chil uirile atq district̾um. qͦd lecto¬
rem uel ingͣcis in assenfum trahat ⁊
s totum flaccidum. molle. ittitũ.
atq formostm: &e exqͥsitis hinc inde
odorib pigmentatum. Didimus uͦ

Expanded text:
Babylone versarer, et purpuratae meretricis essem colonus, et jure Quirurbis Pontifici dedicare. Et ecce olla illa quae in Jeremia post baculum cernitur, a facie cepit Aquilonis ardere, et Pharisaeorum conclamavit senatus, et nullus scriba vel fictus, sed omnis, quasi indicto velut postliminio, Jerosolyman sum reversus: et post Romuli casam, et ludorum qui me ad hoc opus primus impulervenerabilium mihi, ancillarum Christi, Paulae quod cantare non potui in terra aliena, hic a vobis in Judaea provocatus immurmuro; augustiorem multo locum extorem titulo fatear: malui alieni operis interpres existere, quam ut quidam faciunt informis cornicula, alienis me coloribus adornare. Legi dudum cujusdam di non bona. Nihil ibi dialecticum, nihil virile atque districtum, quod lectorem vel ingratis in assensum trahat: sed totum flaccidum, molle, nitidum, atque formosum, et exquisitis hinc inde odoribus pigmentatum. Didymus vero
Abbreviated transcription (Latin):
in altis habitat umuerse condicor
creature: habitat uͦ & genitas filiꝰ
in mente pura. & corde credentium.
Pfidem qͥppe habitare xp̃m in int̾iori
homine in sp̃u: ait apl̃s itascribens.
In sp̃u in int̾iore homine. habitare xͣ
⁊ ꝑ fidem: in cordib ur̃is. Iyse qͦ de se
Quim me loquitur xp̃c. Et saluator
ciemtis. Porro sic sermo tpse condexit᷑
Siquis dilig̃ me sermonẽ meysertiabie.
& pater m̃s diliget eum. & ad illum

Expanded text:
in altis habitat universae conditor in altis habitat universae conditor creaturae. Habitat vero et unigenitus Filius in mente pura, et corde credentium. Per fidem quippe habitare Christum, in interiori homine: in Spiritu ait Apostolus, ita scribens: In Spiritu, in interiori homine habitare Christum per fidem in cordibus vestris . Ipse quoque de se in me loquitur Christus . Et Salvator,  eum faciemus. Porro sic sermo iste contexitur: Si quis diligit me, sermonem meum servabit. Et Pater meus diliget eum, et ad eum