comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anmo hoc dico: et hoc postea reqͥrat᷑. Et ibi certe diciutr
qͥa st̃ boni et mali. Nam sidixetint solos bonos se hab̾e:
credant illis sui. Et̃ subsc̾bo. Non sũt apd̾ nos aicant nͥ
sc̃. iusti. casti. sobrii: si adulteri. si fen̾atores: ñ frau¬
datores. ñ ꝑiuri. ñ uinolenti: dicant. Non enim atten¬
ti estis: nec nos eos rep̃hendamꝰ. nec illi se pallient. sios
faterũ in eccłia ec bonos et malos esse: s tamꝙͣ grana
et paltas. Aliqͣndo qui baptizat᷑ a grano palea est: et qͥ
baptirat᷑ apalea qͣnũ est. Alicquu si qͥ baptirat᷑ a qͣno
ualeo: et qui baptizat᷑ a palea ñ ualet: falsũ ẽ hic᷑ qͥ
baptizat. Si autẽ uerũ est hic ẽ qui baptirat. e qd̃ ab
illo dat᷑ ualeo. Et quom̃: Columba baptitat. Nonerũ
malus ille columba ẽ. aut ad m̃bra columbe ꝑtinet. nͨ
hic potest dici in catholica nec apud illos. suilli dicũt

Expanded text:
animo hoc dico: et hoc postea requiratur. Et ibi certe dicunt animo hoc dico: et hoc postea requiratur. Et ibi certe dicunt quia sunt boni et mali: nam si dixerint solos bonos se habere; credant illis sui, et subscribo. Non sunt apud nos, dicant, nisi sancti, justi, casti, sobrii; non adulteri, non feneratores, non fraudatores, non perjuri, non vinolenti: dicant; non enim attenti estis; nec nos eos reprehendamus, nec illi se palpent. Nos fatemur in Ecclesia et bonos et malos esse, sed tanquam grana et paleam. Aliquando qui baptizatur a grano, palea est; et qui baptizatur a palea, granum est. Alioquin si qui baptizatur a grano, valet; et qui baptizatur a palea, non valet: falsum est, Hic est qui baptizat. Si autem verum est, Hic est qui baptizat: et quod ab illo datur, valet; et quomodo columba, baptizat. Non enim malus ille columba est, aut ad membra columbae pertinet: nec hic potest dici in Catholica, nec apud illos, si illi dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. dcq̃siremꝰ cui dc̃m sit. Hoc gͦ quero. Si columba es
simplex : innocens: sine telle: pacata in oscłis: ñ teua
in unguib: quero utrũ ad huiꝰ columbe membra ꝑ¬
tineant auari: raptores: tubdoli. ebriosi: flagitiost.
Membra sunt colsibe huiꝰ: Absit inquit. Et reuera fr̃s
quis hoc dixerit: Ut nichil altua ditam raptores so¬
los dicã m̃bra accipitris possurt ẽt. N m̃bra couuribe.
Milui rapuint : accipitres rapũt: corui rapũo: colũ¬
be ñ rapiũt. ñ dilaniant. Ergo raptores ñ sunt m̃bra
coluĩbe. Non apud uos fuit uł unus raptor: Quare ma¬
neo baptismꝰ quẽ deddit accipit̃ ũ colũba: Qre ñ bapa¬
⁊atis apd̾ uos ip̃os. post raptorel ⁊ adult̾os. et ebriosos.
post auaros apd̾ nosip̃os: An isti om̃s m̃bra colũbe sunt.
Sic dehonestatis colũbam ur̃am.: ut ei m̃bra nult̾ina
faciatis. Quio gͦͥ fr̃s : Auid ditimꝰ: Nali et bom tc̃ in et¬
clesia catholica. ibi autẽ soli mali scit. Dea forte ĩmios

Expanded text:
est; sequestremus cui dictum sit. Hoc ergo quaero, si columba est simplex, innocens, sine felle, pacata in osculis, non saeva in unguibus; quaero utrum ad hujus columbae membra pertineant avari, raptores, subdoli, ebriosi, flagitiosi: membra sunt columbae hujus? Absit, inquit. Et revera, fratres, quis hoc dixerit? Ut nihil aliud dicam, raptores solos si dicam, membra accipitris possunt esse, non membra columbae: milvi rapiunt, accipitres rapiunt, corvi rapiunt; columbae non rapiunt, non dilaniant: ergo raptores non sunt membra columbae. Non apud vos fuit vel unus raptor? Quare manet Baptismus quem dedit accipiter, non columba? Quare non baptizatis apud vos ipsos post raptores et adulteros et ebriosos, post avaros apud vos ipsos? An isti omnes membra columbae sunt? Sic dehonestatis columbam vestram, ut ei membra vulturina faciatis. Quid ergo, fratres, quid dicimus? Mali et boni sunt in Ecclesia catholica: ibi autem soli mali sunt. Sed forte inimico
Abbreviated transcription (Latin):
auditis. dura ceruite. et ñ cͥcũcisi corde et aurib : ut qui
ea u̾ba audiret putareo stephanũ si et liceret statimillos
uelle consumi: uenientib in se lapicub ex manib eorũ
genu flexoatt. Dñe: ne statuas illis hoc celictũ In besat
untrati colũbe. Prior enĩ illud fec̾at magist̃ suꝑ queri
descendit colũba: qui pendens in cruce atc. Pat̾ ignos¬
ce illis: qͥa nescuint qͥd faciunt. Ergo ne sp̃u icĩficati.
dolil ħabearit in colũba demonstratũ ẽ: ne simplicitas
frigida remaneat. inigne demonstratũ ẽ. Nec moucat: quia
lingue diuise sũt. Distant enĩlingue: ideo diuisis linguis
apparuit. Lingue inquit diuise uelut ignis: qͥ et insedte
suꝑ unũquẽq eoꝵ. Distant enĩ int̃ selingue: s linguaꝵ
distantia ñ sũt scismata. In lingius diuisis noli dissipa¬
bat demonstrari sꝑm sc̃m uenientẽ suꝑ dñm: ut intelligat

Expanded text:
audistis, Dura cervice, et non circumcisi corde et auribus: ut qui audistis, Dura cervice, et non circumcisi corde et auribus: ut qui ea verba audiret, putaret Stephanum, si ei liceret, statim illos velle consumi: venientibus in se lapidibus ex manibus eorum, genu fixo ait, Domine, ne statuas iunitati columbae. Prior enim illud fecerat magister, super quem descendit columba; qui pendens in cruce ait, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Ergo ne Spiritu sanctificati dolum habeant, in columba demonstratum est: ne simplicitas frigida remaneat, in igne demonstratum est. Nec moveat, quia linguae divisae sunt. Distant enim linguae, ideo divisis linguis apparuit. Linguae, inquit, divisae velut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum. Distant inter se linguae, sed linguarum distantia non sunt schismata. In linguis divisis noli dissipabat demonstrari Spiritum sanctum venientem super Dominum, ut int
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ: et ceꝑurit lingͥs. loqͥ. sicut sꝑc dabat eis ꝑnũtiare. hac
iuidemꝰ colũbam suꝑ dñm. haclingͣs diuilas suꝑ discipu¬
los cotgregatos. Ibi simplicitas: hic feruor ostendit᷑. Sũt
enĩ qui dicurit᷑ smplices: ec pigri sunt. Uocant᷑ uimplites:
sunt autẽ segnes Non talis erat stephanꝰ plenꝰ sp̃u sc̃õ. Sĩ¬
plexerat: qͥa nemini nocebat. fetuens erat. qͥa impios
arguebat. Non enĩ tacuit uideis. Etꝰ uba sunt illa flãmã¬
tia. dura c̃uice ec ñ cͥcũcisi corde et aurib: uoslemꝑ resti¬
tistis spũ sco. Magnus impetꝰ. l colũba sine felle seuit.
siam ut nou̾itis qͥa sine felle seuiebat: illi auditis his u̾¬
bis qͥ corui erant: ad lapides statĩierunt. adũsus colũbã
cuturrerunt. Cepto stephanꝰ lapidari. Et qͥ paulo ante fre¬
m̃s et feruens sp̃u tamꝙͣ in inimicos impetũ fc̃tat: et tãꝙͣ
iuolentꝰ inucttꝰ erat inũ̾bis igncis. atq ita flãmartabꝰ ut

Expanded text:
Spiritus dabat eis pronuntiare . Hac vidimus columbam super Dominum, hac linguas divisas super discipulos congregatos: ibi simplicitas, hic fervor ostenditur. Sunt enim qui dicuntur simplices, et pigri sunt: vocantur simplices, sunt autem segnes. Non talis erat Stephanus plenus Spiritu sancto: simplex erat, quia nemini nocebat; fervens erat, quia impios arguebat. Non enim tacuit Judaeis: ejus sunt verba illa flammantia, Dura cervice, et non circumcisi corde et auribus, vos semper restitistis Spiritui sancto. Magnus impetus: sed columba sine felle saevit. Nam ut noveritis quia sine felle saeviebat, illi auditis his verbis qui corvi erant, ad lapides statim adversus columbam cucurrerunt; coepit Stephanus lapidari: et qui paulo ante fremens et fervens spiritu, tanquam in inimicos impetum fecerat, et tanquam violentus invectus erat in verbis igneis atque ita flammantibus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
colũba mca: unde debuit humilitas nͥ ꝑ auẽ simplicẽ
et gementẽ. ñ ꝑauẽ suꝑbã eo ecultantẽ sic̃ coruus: Et for¬
te dicent. sͥa gͦ columba et una colũba: prẽt unã colũ¬
bã baptismꝰ esse ñ potest. Ergo si apudte ẽ colũba uel
hoc ip̃oꝵ eẽ. Ecce mͦ uob̃ apparebit si ẽt̃ de uoce colũbe:
s de clamore corui. Nam paululũ attendat karitas
ur̃a: et timete insidias ĩmo cauete: eo excipite u̾ba
contͣdicentiũ: respuentes ñ tͣnͣsglitienda. et iusc̾ib
danda. Facite inde qd̃ fecit dñs: qͣndo illi optulerũt
amarũ potũ. Gustauit: et respuit. Sic et uos audi¬
te: et abicite. Quid ciĩ dicunt: uideamꝰ. Ecte inqͥurit
tu es colũba: O catholica tͥ dc̃m ẽ: una t̃ colũba mea.
una ẽ matͥs sue. Tibi certe dc̃m ẽ. Exspecta: noli me in
audire inqͥt. Tibi dictũ ẽ: Respondeo uoce catholita
Nichi. Hoc autẽ fr̃s qͣd ore meo solius sonuit. somt

Expanded text:
 avem simplicem et gementem, non per avem superbam et exaltantem se sicut corvus? 11. Et forte dicent: Quia ergo columba, et una columba, praeter unam columbam Baptismus esse non potest: ergo si apud te est columba, vel hoc ipsorum esse: modo vobis apparebit non esse de voce columbae, sed de clamore corvi. Nam paululum attendat Charitas vestra, et timete insidias: imo cavete, et excipite verba contradicentium respuenda, non transglutienda et visceribus danda. Facite inde quod fecit Dominus, quando illi obtulerunt amarum potum; gustavit, et respuit : sic et vos, audite, et abjicite. Quid enim dicunt? videamus. Ecce, inquit, tu es columba, o Catholica, tibi dictum est, Una est columba mea, una est matri suae: tibi certe dictum est. Exspecta, noli me intaudire. Inquit, Tibi dictum est. Respondeo voce Catholicae, Mihi. Hoc autem, fratres, quod ore meo solius sonuit, sonuit,
Abbreviated transcription (Latin):
lobrius es: baptia post ebriosũ tuũ. Si enĩ post ioħm
bapticare: An dicis in unitate mecũ est ebriosus: Ergo
ioh̾s amitꝰ sponsi ũ erat in unitate cũ sponso: Sed tͥ ipsi
dico quisqͥs es tu es melior an ioh̃s: Non audebis dicere:
ego sũ melior ꝙͣ ioh̾s. Ergo post rebaptizent tui: si te fui¬
eruit meliores. Si cnĩ post iohͣm baptizatũ ẽ: erubesce qͥd
post te ñ baptizat᷑. Dict̃us el. Bed egobaptismũ xͥ habco:
et docto. Aliqͣndo gͦ agnosce iudicẽ: et noli p̃co suꝑbus
esse. Baptismũ xͥ das: ideo post te ñ rebaptiat᷑. Post ioħm
ideo baptitatũ ẽ. qͥa ñ xp̃i baptismũ dabat. s baptismũ
suũ: qͥa sic acceꝑat ut ipsiꝰ essit. Nongͦ tu melior qͣm io¬

Expanded text:
sobrius es, baptiza post ebriosum tuum. Si enim post Joannsobrius es, baptiza post ebriosum tuum. Si enim post Joannbaptizare? An dicis, In unitate mecum est ebriosus? Ergo Joannes amicus sponsi, non erat in unitate cum sponso? 18. Sed tibi ipsi dico, quisquis es: Tu es melior, an Joannes? Non audebis dicere: Ego sum melior quam Joannes. Ergo post te baptizent tui, si te fuerint meliores. Si enim post Joannem baptizatum est, erubesce quia post te non baptizatur. Dicturus es, Sed ego baptismum Christi habeo, et docco. Aliquando ergo agnosce judicem, et noli praeco superbus esse. Baptismum Christi das, ideo non post de baptizatur: post Joannem ideo baptizatum est, quia non Christi baptismum dabat, sed suum; quia sic acceperat ut ipsius esset. Non
Abbreviated transcription (Latin):
tem heticoꝵ: Et ego tͥ concedo sceleratos esse hetitos: sed
heretici baptismũ xp̃i dederĩto. quem baptismũ ñ dedit
ioħͣs. Recurro ad iohem: et dico. Hic est qͥ baptirat. Sic
enĩ baptirao melior ioħs qͣm hereticꝰ: quomͦ melior toħs
qͣm ebriosus: quots meltor ioħs qͣni homicida. Si post
deciorẽ baptizare debemꝰ. quia post meliore bapti ⁊ ar̃t
apłi: qͥcilq apud ip̃os baptiiati fuerint ab ebrioso. ñ di¬
co ab homicida: si dico a sacellite alicuiꝰ scelerati: ñ dico
a raptore rerũ alicnaꝵ: ñ dico ab oppressore pupilloꝵ¬
ñ dico a separatore conuigũ ⁊ nichil hoꝵ dico: qd̾ sollẽp¬
ne est dico: qd̾ cotidianũ ÷ ddico: qd̾ uocant᷑ om̃s dico: et
in ista ciuitate qͣndo eis ddicit᷑. alogiem̃. bene sit nobis:
et tali die festo ianuarũ ñ debes ieutnare: ea dico leuia.
cotidiana: ab ebrioso homine cum baptirat᷑. qͥs est me¬
lior ioħ̾s an ebriosus: Responde si potes: qd̃ ebriosus tit

Expanded text:
tem haereticorum? Et ego tibi concedo sceleratos esse haereticos: sed haeretici baptisma Christi dederunt, quod baptisma non dedit Joannes. 17. Recurro ad Joannem, et dico: Hic est qui baptizat. Sic enim melior Joannes quam haereticus, quomodo melior Joannes quam ebriosus, quomodo melior Joannes quam homicida. Si post deteriorem baptizare debemus, quia post meliorem baptizarunt Apostoli; quicumque apud ipsos baptizati fuerint ab ebrioso, non dico ab homicida, non dico a satellite alicujus scelerati, non dico a raptore rerum alienarum, non dico ab oppressore pupillorum, non a separatore conjugum; nihil horum dico: quod solemne est dico, quod quotidianum est dico, quo vocantur omnes dico, et in ista civitate, quando eis dicitur, Alogiemus, bene sit nobis, et tali die festo Januariarum non debes jejunare; ea dico levia, quotidiana: ab ebrioso homine cum baptizatur, quis est melior, Joannes an ebriosus? Responde, si potes, quod ebriosus tuus
Abbreviated transcription (Latin):
ris sꝑm descendentẽ tamqͣm colũbam et manentẽ suꝑ
ras qͥa dñs iste baptizandi habens potestatẽ. eam po¬
testatẽ nulli seruo datus ẽ sed sibi eam recent᷑us est:
ut omĩs qͥbaptirat᷑ ꝑ serui mynist̾iũ ñ imputet ser¬
uo seã dr̃ĩo: Nũquid noc iã nou̾as: Non hoc nou̾am.
toeo quid mͦ drxit: Suꝑ quẽ uiderii sꝑm deltendentẽ¬
tamꝙͣ colũbam et manentẽ suꝑeũ: ip̃e est qui bapti

Expanded text:
columbam, et manentem super ras, quia Dominus iste baptizandi habens potestatem, eam potestatem nulli servo daturus est, sed sibi eam retenturus est, ut omnis qui baptizatur per servi ministerium, non imputet servo, sed Domino? numquid hoc jam noveras? Non hoc noveram: adeo quid mihi dixit? Super quem videris Spiritum descendentuam columbam, et manen
Abbreviated transcription (Latin):
ad baptismũ dñi: qͥa ego ueni ad baptismũ serui. Iã
gͦ hoc nouat ioħ̃s: et noũat dñm. Quid ergo noui¬
docuit columba: siuid uoluit ꝑ colũbã idẽ ꝑsꝑm sc̃m.¬

Expanded text:
ad baptisma Domini, quia ego veni ad baptisma servi. 9. Jam ad baptisma Domini, quia ego veni ad baptisma servi. 9. Jam ergo hoc noverat Joannes, et noverat Dominum. Quid ergo docuit columba? quid voluit
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Suꝑ quẽ uideris sꝑra descendentẽ tamꝙͣ columbã.
et manentẽ suꝑ cũ : ñ dico scquentra. Int̾m attendite
ꝑcolũbam docere qͥ me milit: Quia ip̃e erat dñs: Iam
nou̾ami a quo missus erã: iam nou̾am eũ tui dixi. tu
ã me uenis baptizari. ego & de debeo baptizari. usq adeo
ego nou̾am dñm. ut ego ab eo uellem baptizari: s̃i ut a me
ip̃e baptiraret᷑: et tũc mͥ dixit. Sine mͦ: impleat᷑ omĩs uis
ticia. Pati ueni: baptitari ñ uenio: Impleat᷑ oĩs iusticia.
ait mͥ dñs mñs. Impleat᷑ oĩs iusticia: doceã plenã humi¬
litatẽ. Noui suꝑbientes in fut᷑o ppło meo: noui aliquos
in aliqͣ excellentiore gr̃a. futͦos hoĩes: ut cũ uiderint
ydiotas aliquos baptizari illi qͥa meliores sibi uidẽ¬
tur. sue continentia. siue helemosinis. siue doctri¬
ria. dedignabũt᷑ fortasse acciꝑe qd̾ illi infertores acce¬
ꝑunt. Oportet ut sanẽ eos: ut ñ dedignent᷑ uenire

Expanded text:
Super quem videris Spiritum descendentem, quasi columbam, et manentem super eum. Non dico sequentia; interim attendite:per columbam docere qui me misit? Quia ipse erat Dominus? Jam noveram a quo missus eram: jam noveram eum cui dixi, Tu ad me venis baptizari? ego a te debeo baptizari: usque adeo ergo noveram Dominum, ut ego ab eo vellem baptizari, non ut a me ipse baptizaretur: et tunc mihi dixit, Sine modo; impleatur omnis juspleatur omnis justitia, ait mihi Deus meus; impleatur omnis justitia, doceam plenam humilitatem: novi superbientes in futuro populo meo, novi aliquos in aliqua excellentiori gratia futuros homines, ut cum viderint idiotas aliquos baptizari, illi quia meliores sibi videntur, sive continentia, sive eleemosynis, sive doctrina, dedignentur isti fortasse accipere quod illi inferiores acceperunt; oportet ut sanem eos, ut non dedignentur venire
Abbreviated transcription (Latin):
bam: habere cũ fr̃ib uerã pact̃. qͣm significanit oscla colũ¬
baꝵ. Habent enĩ oscla et corut: sedin coruis falla pax. in
colũba uera pat. Non oĩsgͦ qui dicit pax uobiscũ. qͣsi colũ¬
ba audiend̾ est. Unde gͦ aisc̾nunt᷑ oscula coruoꝵ ab oscłis
colũbaꝵ: Oculant᷑ corui. sed laniano. Alamatu ĩ nocens
est natura colũbaꝵ. ubi gͦ laniatꝰ.: ñ ẽ tiera in osclis pax.
Illihabent u̾am pacẽ.: qͥ eccli̾am ñ laniauert̃. Nam corui
de morte pascunt᷑. Hoc colũba ñ habet. frugib t̾re uiuit:¬

Expanded text:
ribus veram pacem, quam significant oscula columbarum. Habent enim oscula et corvi, sed in corvis falsa pax, in columba vera pax. Non omnis ergo qui dicit, Pax vobiscum, quasi columba audiendus est. Unde ergo discernuntur oscula corvorum ab osculis columbarum? Osculantur corvi, sed laniant; a laniatu innocens est natura columbarum: ubi ergo laniatus, non est vera in osculis pax; illi habent veram pacem, qui Ecclesiam non laniaverunt. Nam corvi de morte pascuntur, hoc columba non habet
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis. fr̃s mei. ñ uos plangam: Cotidie inuenio ista: et qͥd faci¬
am: Non dũ ꝑsuadeo xp̃ianis in xp̃o spẽ esse ponendã: Eoce si
cui fc̃m ẽ remediũ: moriat᷑. Cmmulti enĩ cũ remediis mor¬
tiui sunt: et qͣm multi sine remediis uixerunt. Qua frorite exi¬
it anima ad dm. Pdidit signũ xͥ. accepit signũ diaboli. Anfor
biusti: Nonuult xp̃c cõmunionẽ: solus uutt possid̾e quod
emit. Tanti emit. ut solus possideat. Tu facis ei consortẽ di¬
abolũ: cui te ꝑ peccatũ uendid̾as: Uc duplici corde: qͥ in corde
suo partẽ faciũt deo. partẽ facĩt diabolo. Iratꝰ ds. qͥa tit ibi
pari diabolo discedit: et totũ diabolus possrdebit. Non frustra
ttaq apls dicit: neq detis locũ ddiabolo. Cognoscamꝰ gͦ agnũ¬

Expanded text:
nitatis. Fratres mei, non vos plangam? Quotidie invenio ista; et quid facinitatis. Fratres mei, non vos plangam? Quotidie invenio ista; et quid faciam? Nondum persuadeo Christianis in Christo spem esse ponendam? Ecce, si cui factum est remedium, moriatur, quam multi enim cum remediis mortui sunt? et quam multi sine remediis vixerunt? qua fronte exiit anima ad Deum? Perdidit signum Christi, accepit signum diaboli. An forbuisti. Non vult Christus communionem, sed solus vult possidere quod emit. Tanti emit ut solus possideat: tu facis ei consortem diabolum, cui te per peccatum vendideras. Vae duplici corde ! qui in corde suo partem faciunt Deo, partem faciunt diabolo. Iratus Deus, quia fit ibi pars diabolo, discedit, et totum diabolus possidebit. Non frustra itaque Apostolus dicit: Neque detis locum diabolo . Cognoscamus ergo Agnu
Abbreviated transcription (Latin):
niant᷑ iniusti. Qto gͦ times: ambula idño tuo. Ccrtus esto. qͥa
qd̾ reñ iuilt pati ñ pateris. Qto re ꝑmisit pati. flagellũ corrigẽ¬
tis ẽ. ñ pena dampnãtis. Ad hoditatẽ sempit̾nã erudim̃: et fla¬
aito flagellis. cedi a patre suo: quomͦ dic̾et᷑ suꝑbus desꝑatus.
cet filiũ cũ quo possideat: sed qͥ post eũ possideat. br̃s mei. si pat̾
docet filiũ successorẽ et quẽ docet et ip̃m similit̃ ꝑ illa omĩa tͣnsi¬
turũ. que et ille qͥ monebat tͣnsifus est: quomͦ multis crudiat
nos pat̾ nr̃. cui ñ suctisluri. s ad quẽ accesluri sumꝰ: et cũ quo
in et̾nũ mansuri in heditate q̃ ñ martescit nec morit᷑. nͨ gͣndi¬
nẽ nouit: Et ip̃e heaitas: et ipe pat̾ est. Hunc possidemꝰ: ec eru¬
diri ñ debemꝰ: Aufferamꝰ gͦ: eruditionẽ patͥs. Nonqͣndo nob̾do¬
let caput curramꝰ ad p̾cantationes: ad sorcilogos et remedia ua¬

Expanded text:
niantur injusti. Quid ergo times? Ambula in Domino Deo tuo, certus esto: quod niantur injusti. Quid ergo times? Ambula in Domino Deo tuo, certus esto: quod te non vult pati, non pateris; quod te permiserit pati, flagellum corrigentis est, non poena damnantis. Ad haereditatem sempiternam erudimur, et flaaut flagellis caedi a patre suo, quomodo diceretur superbus, desperatus, cet filium cum quo possideat, sed qui post eum possideat. Fratres mei, si filium docet pater successorem, et quem docet et ipsum similiter per illa omnia transiturum, qua et ille qui monebat transiturus est; quomodo vultis erudiat nos Pater noster, cui non successuri, sed ad quem accessuri sumus, et cum quo in aeternum mansuri in haereditate, quae non marcescit, nec moritur, nec grandinem novit? Et ipse haereditas et ipse Pater est. Hunc possidebimus, et erudiri non debemus? Sufferamus ergo eruditionem Patris. Non quando nobis dolet caput, curramus ad praecantatores, ad sortilegos et remedia va
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qd̾ ẽ ampliꝰ illi ocłis carnis uideant uanitatẽ: nos cordis oclis
nr̃. Nam si nulla sunt spectacula: cur hodie conuenistis:
Ecct qd̃ diximꝰ. uidistis et clamastis. Non exclamaretis. nͥ ui¬
iuncta corpori xͥ. Ergo nescio qͥd simile imitatus ẽ qͥdã sp̃c:¬
sangͥne qͣndocũq redimendũ esse genꝰ humanũ. Fingite
turas. ꝑ p̾cautationes ꝑ machinam̃tta inimici. misctant pre-¬
cautationib suis nom̃ xp̃i: qͥa iam ñ possunt seduc̃e xͥanos.
ut dent uenenũ. addunt mellis aliqͥd: ut ꝑ id qd aulce est.
lateat qd̾ amarũ ẽ. et bibat᷑ ad ꝑniciẽ: usq adeo. ut ego noium
aliquo tempore illiꝰ pilleati sac̃dotẽ solere dic̃e: et ip̃e pilleatꝰ
uobis uoluit p̾dicari sic illũ tenete: sic in corde ur̃o scͥbite. sͣu¬
rus ẽ adu̾sus õs impetꝰ: et adu̾sus õs insidias inimici. Nolite tim̃e:
te: ꝑmittit̃ qͣndo aliqͥd pecto. Et hoc fĩs ñ fit. nͥ ut ꝓbent᷑ iusti: pu¬

Expanded text:
d est amplius, illi oculis carnis vident vanitatem, nos cordis oculis Dominus Deus noster: nam si nulla sunt spectacula, cur hodie convenistis? Ecce quod diximus, vidistis, et exclamastis: non exclamaretis, nisi vijuncta corpori Christi. Ergo nescio quid simile imitatus est quidam spirsanguine quandocumque redimendum esse genus humanum. Fingunt turas, per praecantationes, per machinamenta inimici, misceant praecantationibus suis nomen Christi: quia jam non possunt seducere Christianos, ut dent venenum, addunt mellis aliquid, ut per id quod dulce est, lateat quod amarum est, et bibatur ad perniciem. Usque adeo ut ego noverim aliquo tempore illius Pilleati sacerdotem solere dicere, Et ipse Pilleatus vobis voluit praedicari, sic illum tenete, sic in corde vestro scribite. Murus est adversus omnes impetus et adversus omnes insidias inimici. Nolite timere,te; permittitur, quando aliquid petit: et hoc, fratres, non fit, nisi ut probentur justi, pu
Abbreviated transcription (Latin):
to de archa milsus : coruus: et ñ ẽ reu̾ius. Missa ẽ colã¬
ba: et reũsa est. Illas duas auel: misit noe. Habebat
ibi coruũ: habebat colũbam. Utrũq hoc genꝰ. archa cõ¬
tinebat. Et si archa figabat eccliam: uidetis utiq qͥa
necesse est. ut in isto diluiuo scłi uttrũꝙ genꝰ contine¬
at eccłia: et coruũ et colunbam. Qui sunt corui: Quit
sua querunt. Qui colsibe: Qui ea q̃ xp̃i sunt q̃ rũt.

Expanded text:
to de arca missus est corvus, et non est reversus; missa est columto de arca missus est corvus, et non est reversus; missa est columba; et reversa est: illas duas aves misit Noe . Habebat ibi corvum, habebat et columbam; utrumque hoc genus arca illa continebat: et si arca figurabat Ecclesiam, videtis utique quia necesse est ut in isto diluvio saeculi utrumque genus contineat Ecclesia, et corvum, et columbam. Qui sunt corvi? Qui sua quaerunt. Qui columbae? Qui ea quae Christi sunt quaerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ultat: habet uocem corui. Uox enĩ corui clamosa est:
ñ gemebunda. Qui autẽ nouit in p̾ssura se ẽt morta¬
litatis hutꝰ et ꝑegͥnari sea dño: ñ dũ ten̾e illã ꝑpetu¬
am q̃ nobil ꝑmissa est beatitudinẽ. sed habere illã¬
in sꝑe habit᷑us in re. cũ dñs uen̾it in manifestatione
p̃clara qͥ priul in humilitate uenit occultꝰ. qͥhec noute
gemit: ec qͣmdiu ꝓpt̾ hoc gemit bene gemit. Sp̃c uisi
docuit gem̃e: a colũba didicit gem̃e. Multi enĩ gemĩt
in infelicitate t̾rena. uel qͣssati dampnis. uel egͥtudĩe
corporis p̃grauati ÷ uel carcib inclusi: uel cathenis col
ligati: uel fluctib maris iactati: uel aliqͥb inimicoꝵ
insidiis circũsepti. Gtraunt: l ñ colube gemitu ge¬
mũt: ñ amore dei gemunt: ñ spũ dei gerurit. Adeo
tales cũ ab ip̃is p̃ssuris fũunt lib̾ati. exultant in gͣn¬
dib uocib: ubi apparet qͥa corui sunt ñ colũbe. Meri¬

Expanded text:
ultat, habet vocem corvi: vox enim corvi clamosa est, ultat, habet vocem corvi: vox enim corvi clamosa est, non gemebunda. Qui autem novit in pressura se esse mortalitatis hujus, et peregrinari se a Domino , nondum tenere illam perpetuam qt in manifestatione praeclarus, qui prius in humilitate venit occultus; qui hoc novit, gemit. Et quamdiu propter hoc gemit, bene gemit: Spiritus illum docuit gemere, a columba didicit gemere. Multi enim gemunt in infelicitate terrena, vel quassati damnis, vel aegritudine corporis praegravati, vel carceribus inclusi, vel catligati, vel fluctibus maris jactati, vel aliquibus inimicorum insidiis circumsepti gemunt: sed non columbae gemitu gemunt, non amore Dei gemunt, non spiritu gemunt. Ideo tales cum ab ipsis pressuris fuerint liberati, exsultant in grandibus vocibus: ubi apparet quia corvi sunt, non columbae. Meri
Abbreviated transcription (Latin):
gemat ad đm. Ip̃e enĩ gemitꝰ colũbe ẽ. Si gͦ gemitꝰ
colt̃be est qd̾ om̃s nouimꝰ: gemunt autem columbe
inamore: audite qͥd dicat apłs: ec nolite mirari qͥa
incolũbe specie. uoluit demonstrari sp̃c sc̃s. Quidenĩ
oremꝰ sic̃ oportet inqͥt. nelcimꝰ: seclipse sꝑc int̾pellat
ꝓ nobis geraitib inenarrabilib. Quid gͦ fr̃s mei
Hoc dicturi sumꝰ qͥa sp̃c gemiit. ubi ꝑfecta et et̾nabe¬
atitudo est ei cũ patre et filio: Sp̃c enĩ sc̃s d: sicrit di¬
hoc optime nostis. Non ergo sꝑc sc̃s in semet ip̃o apud
semet ip̃m in illa tͥnitate. in illa beatitudine. in illa
et̾nitate substantie gemro: s in nobis gemit: qͥa ge¬
Insinuat enĩ nobis qͥa ꝑegͥnam̃: et docit nos in patriã
suspirare: et in ip̃o desiderio gemimꝰ. Cui bene ẽ in hoc
scło: ummo qͥ putat qd̾ ei bene sit: qͥaleticia rerũ carna¬
liũ. echabundantia temporaliũ. et uana felicitate ex¬

Expanded text:
gemat ad Deum: ipse enim gemitus columbae est. 2. Si ergo gemitus gemat ad Deum: ipse enim gemitus columbae est. 2. Si ergo gemitus columbae est, quod omnes novimus, gemunt autem columbae in amore; audite quid dicat Apostolus, et nolite mirari quia in columbae specie voluit demonstrari Spiritus sanctus: Quid enim orempro nobis gemitibus inenarrabilibus . Quid ergo, fratres mei, hoc dicturi sumus, quia Spiritus gemit, ubi perfecta et aeterna beatitudo est ei cum Patre et Filio? Spiritus enim sanctus Dhoc optime nostis. Non ergo Spiritus sanctus in semetipso apud semetipsum in illa Trinitate, in illa beatitudine, in illa aeternitate substantiae gemit: sed in nobis gemit, quia ge gemere: insinuat enim nobis quia peregrinamur, et docet nos in patriam suspirare, et ipso desiderio gemimus. Cui bene est in hoc saeculo, imo qui putat quod ei bene sit, qui laetitia rerum carnalium, et abundantia temporalium, et vana felicitate exs
Abbreviated transcription (Latin):
est qͥ baptizat in sp̃u sc̃o. et nulli seruo suo tͣnslegauit
potestatẽ baptiiandi: ñ debuit disce nͥ ꝑ columbam.
frigidos uos ad conueniendũ faceret. Sed
qͥa ista celebritate. ec frequentia ur̃a. sp̃u uos feruere
monstrastis: ñ dubito qͥa etiã orastis ꝓ me. ut debitũ
uobis exsoluã. ꝓmiserã enĩ in noĩe xꝑi disserere ho¬
die tũ angustia temporis tunc impediret ne id posse¬
mꝰ explicare tctando: qͣre ds ꝑ colũbe spetiẽ ostende uo¬
lu̾it: sp̃m scm̃. Hoc ito explicet. illuxit nob̾ hodiernus¬
dies: et sentio audiendi cupiditate et pia deuotione
uos celebrius congregatos. Exs pectationẽ urãm deus
impleat ex ore nr̃o. Amastis enĩ. ut uenirets. dea
amastis qͥd: di nos: eo hoc bene. Nam uolumꝰ amari
cĩuobis: s nolumꝰ in nob̃. Qiia gͦ in xp̃o uos ama¬
mus in xp̃o nos reclamate: et amor ñt ꝓiuicem

Expanded text:
est qui baptizat in Spiritu sancto, et nulli servo suo translegavit est qui baptizat in Spiritu sancto, et nulli servo suo translegavit potestatem baptizandi, non debuit discere nisi per columbam. frigidos vos ad conveniendum faceret: sed quia ista celebritate et frequentia vestra, spiritu vos fervere de monstratis, non dubito quia etiam orastis pro me, ut debitum vobis exsolvam. Promiseram enim in nomine Christi disserere hodie, cum angustia temporis tunc impediret, ne id possemus explicare tractando, quare Deus per columbae speciem ostendere voluerit Spiritum sanctum. Hoc ut explicetur, illuxit nobis dies hodiernus; et sentio audiendi cupiditate et pia devotione vos celebrius congregatos. Exspectationem vestram Deus impleat ex ore nostro. Amastis enim ut veniretis: sed amastis, quid? Si nos, et hoc bene; nam volumus amari a vobis, sed nolumus in nobis. Quia ergo in Christo vos amamus, in Christo nos redamate, et amor noster pro invicem
Abbreviated transcription (Latin):
quos tam̃ p̃dicare ꝑmittit apłs. Quare: Quia xꝑm pre¬
dicabant. Qui autẽ inuidet: odit. Et qui odit. quid
de illo dictẽ: Audi apłm iohem. Qui odit fr̃em suũ: ho¬
micida ẽ. Ecce post ioħm bapti: atũ est. post horaitidã si¬
dedit baptismũ xpi: qd̾ sacmentũ tã sc̃m ẽ. ut nec homi¬
cida mynistrante polluat᷑. Non respuo iohxm: s potiꝰ
credo iohi. Quid credo iohi : Qd̾ dlidicit ꝑ colũbã. Quid
fr̃s. tenete hoc: et cordib ur̃is infigite. Si enim hodie
uolũo pleniꝰ dic̾ẽ qͣre ꝑcolũbam: tempꝰ ñ sufficit. Qa
enumres dicenda insinuata ẽ iohi ꝑ colũbã. qͣm ñ no¬
bam oportuit demonstrari. si breuit̃ dici poslet dicerẽ.
Sed quia dui dicendũ ẽ. ec onerare uos nolo: quomodo
aduitꝰ sũ orationib ur̃is ut illud qd̾ ꝓmisi implerem:
adiuuate eciara atq etiã pia uitentione et uotis bonis:
et illud apparebro uobis qͣre iohs qd̾ aidicit in dño qͥa iẜe

Expanded text:
quos tamen praedicare permittit Apostolus. Quare? Quia Christum praedicabant. Qui autem invidet, odit; et qui odit, quid de illo dicitur? Audi apostolum Joannem: Qui odit fratrem suum, homicida est . Ecce post Joannem baptizatum est, post homicidam  Sacramentum tam sanctum est, ut nec homicida ministrante polluatur. 20. Non respuo Joannem, sed potius credo Joanni. Quid credo Joanni? Quod didicit per columbam. Quid . Jam ergo, fratres, tenete hoc, et cordibus vestris infigite. Si enim hodie voluero plenius dicere quare per columbam, tempus non sufficit. Quia enim res discenda insinuata est Joanni per columbam, quam non nobam oportuit demonstrari, si breviter dici posset, dicerem: sed quia diu dicendum est, et onerare vos nolo, quomodo adjutus sum orationibus vestris, ut illud quod promisi, implerem; adjuvante etiam atque etiam pia intentione et votis bonis, et illud apparebit vobis, quare Joannes quod didicit in Domino, quia ipse
Abbreviated transcription (Latin):
illi pecrus. Pecunia tua tecũ sit in ꝑditione: qm̃ donũ dn pu¬
tasti pecunia comparandũ. Cui dicit pecuma tua tecum
sit in ꝑactione. Utiq baptizato. Iam baptismũ habebat:
s colũbe uisc̾ib ñ herebat. Audi qͥa ñ herebat. uerbaip̃a
petͥ apłi au̾̃te. Seqͥt̃ enĩ. Non est tͥ pars neq sers inhac fide: in
telle crũ amaritudĩs uideo te cẽ. Colĩtba fel tĩhabet: symon
hatebat. Idco scpartꝰ est a colũbe iusc̾ib. Baptismꝰ illi quid

Expanded text:
illi Petrus: 'Pecunia tua tecum sit in perditione, quoniam donum Dei putasti pecunia comparandum'. Cui dicit: 'Pecunia tua tecum sit in perditione'? Utique baptizato. Iam baptismum habebat, sed columbae visceribus non haerebat. Audi, quia non haerebat, et verba ipsa Petri apostoli adverte. Sequitur enim: 'Non est tibi pars neque sors in hac fide; in felle enim amaritudinis Video te esse'. Columba fel non habet. Symon habebat, ideo separatus erat a columbae visceribus. Baptismus illi quid
Abbreviated transcription (Latin):
bant:ͥ calificauert t̾rẽ excelsam. Uidit as suꝑbiã iꝑoꝵ᷑ ec he
crrorẽ illis ĩmiiti fecit. ut ñ se cognoscerent loq̃ ndo: et ft̃e

Expanded text:
bant; aedificaverunt turrim excelsam. Vidit Deus superbiam ipsorum, et hunc bant; aedificaverunt turrim excelsam. Vidit Deus superbiam ipsorum, et hunc errorem illis
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e sid. Sed ecte inqͥunt discipłi ad dñm. Audiuimus
in quo noĩe baptiremꝰ. mynistros nos frtisti ed dixisti no¬
bis. Ite. baptizare in noĩe pr̃is ⁊ filii et sp̃c sc. Quoibimnꝰ:
auo: Non audistis: ad hereditatẽ meã. Int̾rogatis quo
ibimus: ad id qd̾ emi sangͥne into. Quogͦ. Ad gentes ĩ¬
unitus in columba. Hac lingue diuidunt̃: Hac colũ¬
ba copulat. Lingue gentiũ concordarunt: et una lin¬
gua africe discordauit. Quid eiudentiꝰ frs nici. In colũ¬
baunitas: in linguis gentiũ societas. Aliqͣndo enim lin¬
gue ꝑ suꝑbiam discordauer̃t: et tũc ft fr̃e lingue ex una
multe. Post diluiiũ enim suꝑbi qͥdam homines uelut
adũsus dm se munire conantes. qͣsi aliqͥd eslet excelsũ
deo. aud aliqͥd tutũ suꝑbie: erererunt turrem qͣsi ne
diliuiuo si postea fieret delerent᷑. Audicrant enĩ et recens¬
trat: qͥa onsis iniqͥtas erat deleca diluiuo. Ab iniqͥtate tẽ¬
ꝑare nolebant: altitudinẽ turris contͣ diluiuiũ require¬

Expanded text:
. Sed, Ecce, inquiunt discipuli ad Dominum, audivimus in quo nomine baptizemus, ministros nos fecisti, et dixisti nobis, Ite, baptizate in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti: quo ibimus? Quo? non audistis? Ad haereditatem meam. Interrogatis, Quo ibimus? Ad id quod emi sanguine meo. Quo ergo? Ad gentes, inunitus in columba. Hac linguae dividuntur, hac columba copulat. Linguae gentium concordarunt, et una lingua Africae discordavit? Quid evidentius, fratres mei? In columba unitas, in linguis gentium societas. Aliquando enim et linguae per superbiam discordaverunt, et tunc sunt factae linguae ex una multae. Post diluvium enim superbi quidam homines, velut adversus Deum se munire conantes, quasi aliquid esset excelsum Deo, aut aliquid tutum superbiae, erexerunt turrim; quasi ne diluvio. si postea fieret, delerentur. Audierant enim et recensuerant quia omnis iniquitas erat deleta diluvio: ab iniquitate temperare nolebant; altitudinem turris contra diluvium require
Abbreviated transcription (Latin):
dicis iustos oportet ẽe. ꝑ quos baptirat᷑. Et ego dico. ec õs
dicimꝰ: qͥa iustos oportec esse tanti udicis mynistros.
Sint mynistri iusti si uolunt. Si autẽ noluerint esse
iusti qͥ cathedram moysi sedent: securũ me fecit magis¬
ter m̃s de quosp̃c eius dixit: hic est qui baptizat. Quo¬
modo seturũ me fect: Scribe inquit et pharysei. cathe¬
dram moysi sedent. Aue dicunt facite: que autẽ fa

Expanded text:
dicis justos oportet esse, per quos baptizatur. Et ego dico, et omnes dicis justos oportet esse, per quos baptizatur. Et ego dico, et omnes dicimus, quia justos oportet esse tanti judicis ministros: sint ministri justi, si volunt; si autem noluerint esse justi qui cathedram Moysi sedent, securum me fecit magister meus, de quo Spiritus ejus dixit, Hic est qui baptizat. Quomodo securum me fecit? Scribae, inquit, et Pharisaei cathedram Moysi sedent; quae d
Abbreviated transcription (Latin):
ate sunt. Qud enĩ responderunt: Nescimus. Quod scie
De lucerna. Quil erat luc̃na: Iohͥs. ꝑbamꝰ qͥa lucerna
erat:. ꝓbamꝰ. Dñs enĩ dicit. Ille erat luc̃na ardens et lu¬
cens. ꝓbamꝰ. qͥa ec de ip̃o confusi sũt inimici. Plalmum
lemꝰ. Teneamꝰ et nos luc̾rram ioħ̾em: confundamꝰ inde
inimicos xp̃i. Iramo ip̃e confundat inim icos suos: ꝑ lu¬
c̃nam suam. Int̾rogeraꝰ et nos qd dñs iudees: int̾rogemꝰ
et ditarmꝰ. Baptismul ioħis unde ẽ: De celo an ex homini
bus: Quid aicturi sunt: Uidete si ñ et ipli tamꝙͣ inimi¬
ci de lucerna confundũt᷑. Quid dict̃i sũt: Si dixerint ex
hor̃b: ec ip̃i lui eos lapidabunt. Si autem dixerint de
celo: dicamꝰ eis. Quare gͦ ñ creditis ei: Dicũt fortasse. Cre¬
dimꝰ ei. Quomͦ gͦ dictus qͥa uos baptiratis: et iołs dic̃
hic eit qui baptizat: Sed ministros inqͥunt tanti ut¬

Expanded text:
eratae sunt. Quid enim responderunt? Nescimus: quod scieberatae sunt. Quid enim responderunt? Nescimus: quod sciebDe lucerna. Quis erat lucerna? Joannes. Probamus quia lucerna erat? Probamus. Dominus enim dicit: Ille erat lucerna ardens et lucens . Probamus quia et de ipso confusi sunt inimici? Psalmum lamus: teneamus et nos lucernam Joannem, confundamus et inde inimicos Christi; imo ipse confundat inimicos suos per lucernam suam. Interrogemus et nos quod Dominus Judaeos, interrogemus et dicamus, Baptisma Joannis unde est? de coelo, an ex homQuid dicturi sunt, videte, si non et ipsi tanquam inimici de lucerna confunduntur. Quid dicturi sunt? Si dixerint, Ex hominibus; et ipsi sui eos lapidabunt: si autem dixerint, De coelo; dicamus eis, Quare ergo non credidistis ei? Dicunt fortasse, Credimus ei. Quomodo ergo dicitis quia vos baptizatis, et Joannes dicit, Hic est qui baptizat? Sed ministros, inquiunt, tanti ju
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ. Baptismus ioħis unde est: De celo an ex hominibus:
Et illi qui preparabant iaculari dolos: irretit sunt
q̃stione. Ceꝑunt uoluere apud semet ip̃os: et dicere. Si
dixerimꝰ qͥa de celo ist: dicturꝰ÷ nobis. Auare ñ credidis¬
tis ei: Ioħ̃s enĩ dixerat de dr̃io: ecce agnꝰ det: ecce qͥ tollit
peccatũ mundi. Quid gͦ q̃rits in qua potestate ista facio.
Olupi: in potestate agni facio: qd̃ facio. Sed ut nosletis ag¬
nũ qͣre ñ credidists ioħi qui dixit: ecce agnꝰ dei. ecte qui
tollit peccatũ mundi: Scientes g̾ illi quid dixisset ioħs
de dño: dixerurit apd̃ se. Si dixtrimꝰ quia de celo est bap¬
tulmꝰ ioh̃is: dicet nobis. Quart ñ credidistis ei: Si dixerimꝰ
qͥa ex homĩb ẽ. lapidam a ppło: qͥa sicut ꝓph̃am habebarit
ioh̾em. Hinc timebant homines. huic u̾itatẽ fateri con¬
fundebant᷑. Tenebre tenebras responderũt: s aluce suꝑ¬

Expanded text:
mihi, Baptisma Joannis unde est? de coelo an ex hominibus? mihi, Baptisma Joannis unde est? de coelo an ex hominibus? Et illi qui praeparabant jaculari dolos, irretiti sunt quaestione, coeperunt volvere apud semetipsos, et dicere, Si dixerimus quia de coelo est, dicturus est nobis, Quare non credidistis ei? Joannes enim dixerat de Domino, Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . Quid ergo quaeritis, in qua potestate facio? O lupi, in potestate Agni facio quod facio. Sed ut nossetis Agnum, quare non credidistis Joanni, qui dixit, Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi? Scientes ergo illi quid dixisset Joannes de Domino, dixerunt apud se, Si dixerimus quia de coelo est baptismus Joannis, dicet nobis, Quare ergo non credidistis ei? Si dixerimus quia ex hominibus est, lapidabimur a populo; quia prophetam habent Joannem. Hinc timebant homines, hinc veritatem fateri confundebantur. Tenebrae tenebras responderunt, sed a luce sup
Abbreviated transcription (Latin):
est: de ꝓbare ñ potiusle. Sed ñ ibi pono causam meam:
ne cũ studiose reꝑo defend̾e homines innoctittes ⁊̃ puteᷤᷤ
me spem meã ił in hominib ĩnocentib posuisse. Fue¬
rint hoĩes qͣleslibet: ego a xꝑo accepi: ego a xꝑo baptira¬
tus sũ. Non inquit: sed ille ep̃c de baptirauit: ec ille ep̃c
illis cõmunicat. A xp̃o sũ baptizatus. Ego notu. Unde
nosti: Docuit me colũba: qͣm uidit iohs̃. D nuilue ma¬
le: ñ me ddilanias auiscerib columbe. Incolumbe mẽ¬
bris niimeror: qͥa qd coltimba docuit hoc noui. Lumͥ
dicis. ille aptirauit aut ille te baptiauto: ꝑ colum¬
bam mͥec tͥ dicit᷑: hic est qui baptizat. Cui credo. Mil¬
uo an columbe: Certe nit̾a dic: ite ꝑ illam lucernã con¬
fundaris. qua confusi sunt et pͥores iramici pa̾res cut
pharysei. Qui cũ int̾rogarent dñm in qua potestate ista
faceret: int̾rogabo et ego uos inquit istũ sermonẽ. Dicite

Expanded text:
est te probare non potuisse: sed non ibi pono causam meam, est te probare non potuisse: sed non ibi pono causam meam, ne cum studiose coepero defendere homines innocentes, putes me spem meam vel in hominibus innocentibus posuisse: fuerint homines qualeslibet, ego a Christo accepi, ego a Christo baptizatus sum. Non, inquit, sed ille episcopus te baptizavit, et ille episcopus illis communicat. A Christo sum baptizatus, ego novi. Unde nosti? Docuit me columba quam vidit Joannes. O milve male, non me dilanias a visceribus columbae: in columbae membris numeror; quia quod columba docuit, hoc novi. Tu mihi dicis, Ille te baptizavit, aut ille te baptizavit; per columbam mihi et tibi dicitur, Hic est qui baptizat: cui credo, milvo, an columbae? 14. Certe tu mihi dic, ut per illam lucernam confundaris, qua confusi sunt et priores inimici, pares tui pharisaei, qui cum interrogarent Dominum, in qua potestate ista faceret: Interrogabo et ego vos, inquit, istum sermonem, Dicite
Abbreviated transcription (Latin):
occidendo ñ fecit. Et quid ẽ qd̾ dat᷑us es: Et cui datus es. Si
dͥ uerũ dicat. et ñ seductus a te mentiat᷑: dictus ẽ. habeo.
Introgas. Habes baptismũ. Habeo dicit. Qmdiu dicto ha¬
beo: inqͥs. Non sũdaturꝰ. Et noli dare. Quod eruĩ ius dare.
herere in me ñ potest: qͥa qd̃ accepi auferri a me nõ potest.
Scd tam̃ exspecta. Uideam quid me tus docere. Dic inquit
pͥmo. Non habeo. Ded habeo. Si dixo non habco:mentiar.
sto enĩ habeo: habeo. Non habes inquit. Doce qͥa t̃ habeo.
sponde. Ego me a xp̃o scio accepisle. Dedit tͥ inqͥt. sed
traditor nescio quis: ñ xꝑc. uidero quis fu̾it mynister:
uidero quis su̾it p̃co. De officiali ñ dispito: iudicem
attendo. Et forte qd̃ obicis: officiali mentiris. Sed nolo
disciit̾e. Causam officialis sui. cognoscat dñs amboꝵ.
forte si exigam ut ꝓbes: ñ ꝓbas. Immo mentiris ꝓbatũ

Expanded text:
occidendo non fecit. Et quid est quod daturus es, et cui daturus es? Si occidendo non fecit. Et quid est quod daturus es, et cui daturus es? Si tibi verum dicat, et non seductus a te mentiatur, dicturus est, Habeo. Interrogas, Habes Baptisma? Habeo, dicit. Quamdiu habeo dicit, inquis, non sum daturus. Et noli dare: quod enim vis dare, haerere in me non potest; quia quod accepi, auferri a me non potest. Sed tamen exspecta; videam quid me vis docere. Dic, inquit, primo, Non habeo. Sed hoc habeo: si dixero, Non habeo, mentior; quod enim habeo, habeo. Non habes, inquit. Doce quia non habeo. sponde: ego me a Christo scio accepisse. Dedit tibi, inquit, sed traditor nescio quis, non Christus. Videro quis fuerit minister, videro quis fuerit praeco; de officiali non disputo, judicem attendo: et forte quod objicis officiali, mentiris: sed nolo discutere; causam officialis sui cognoscat Dominus amborum: forte si exigam ut probes, non probas; imo mentiris: probatum
Abbreviated transcription (Latin):
unde uiuit. uunt erũ temꝑalit̃ scdm sꝑm uite. qͦ corpꝰ
animat᷑: uiuit autẽ ad ec̾nitatẽ scđm baptismũ quem
accepit a dño. Hoc illi uis tollere qd̵ accepit a dño. Hoc
illi uil tollere. unde uiuit. Latrones eos quos uolunt
exlpoliare. sic uolũt ut ip̃i plus habeant: et illi nichil ho¬
beant. Tu et tollis puic et apd̃ te ñ erit plus: ñ enĩ plus
tͥfit. qͥa huic tollis. Sed uere hoc faciunt qd̾ hii qui tollt̃
aĩam. et alteri tollunt: et ip̃i duas aĩas ñ habent. Quid
gͦ uis auferre: Unde tͥ displicet quẽ ius rebaptirare: Da¬
re ñ potes qd̃ iam habet: sed facis negare qd habet. Quid
acerbiui faciebat paganus ꝑsequutor eccłie: Exerebant᷑
gladii adusus martyres. emtecebant᷑ bestie: ignes admo¬
uebant᷑. Utquid ista nͥ ut dicet qui ista patiebet̃. ñ sum
xp̃ianꝰ: Quid doces tu eũ quẽ uts rebapticare: nͥ ut pͥmo
mam: ad hoc tu ꝓducis lingͣm. Seducendo facis. qd ille

Expanded text:
m vitae, quo corpus animatur; vivit autem ad aeternitatem secundum Baptisma quod accepit a Domino: hoc illi vis tollere, quod accepit a Domino; hoc illi vis tollere unde vivit. Latrones eos quos volunt exspoliare, sic volunt, ut ipsi plus habeant, et illi nihil habeant: tu et tollis huic, et apud te non erit plus; non enim plus tibi fit, quia huic tollis. Sed vere hoc faciunt, quod hi qui tollunt animam; et alteri tollunt, et ipsi duas animas non habent. 13. Quid ergo vis auferre? Unde tibi displicet quem vis rebaptizare? Dare non potes quod jam habet, sed facis negare quod habet. Quid acerbius faciebat paganus, persecutor Ecclesiae? Exserebantur gladii adversus martyres, emittebantur bestiae, ignes admovebantur: utquid ista? Ut diceret qui ista patiebatur, Non sum christianus. Quid doces tu eum quem vis rebaptizare, nisi ut primam, ad hoc tu producis linguam: seducendo facis quod ille
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑi eciã ꝑuide marꝰdatũ. baptismo ioh̃is etiam ꝑ manꝰ
ioħis dato. recte p̃ponimꝰ. Etenĩ dictũ est de dño anteqͣm
pateret᷑: qͥa bapti⁊ abat plures qͣm iohs. Deinde adiestũ est:
qͣmuis ip̃t ñ baptuaret. s discipuli eiꝰ. Ipse. ec nõ ipse
Ip̃e potestate: illi mynist̾io. Seruitiitẽ ad bapti: andum
illi admouebant: potestas baptirandi in xꝑo ꝑmanebat
Ergo baptizabant discipli eiꝰ: ec ibi erat adhuc iudas int̾
discipulos eiꝰ. Si quos gͦ bapti ⁊auit uidas. ñ sunt itertum
baptizati: ec qͦs baptirauit iohs ierũ baꝑtizati sunt:
Planie iterũ ÷ l ñ tt̃ato baptismo. Quos enĩ baptitauit ioħs.
ioħs baptirauit: quos autẽ baptizauit iudas. xp̃c bap¬
tirauit. Sic gͦ quos baptirauit ebriosus. quos bapti
⁊ autt homicida: quos bapti ⁊auit adulter: si baptismꝰ¬

Expanded text:
er Judae manus datum, baptismo Joannis etiam per manus Joannis dato recte praeponimus. Etenim dictum est de Domino antequam pateretur, quia baptizabat plures quam Joannes: deinde adjunctum est, Quamvis ipse non baptizaret, sed discipuli ejus . Ipse, et non ipse: ipse potestate, illi ministerio; servitutem ad baptizandum illi admovebant, potestas baptizandi in Christo permanebat. Ergo baptizabant discipuli ejus, et ibi adhuc erat Judas inter discipulos ejus: quos ergo baptizavit Judas, non sunt iterum baptizati; et quos baptizavit Joannes, iterum baptizati sunt? Plane iterum, sed non iterato baptismo. Quos enim baptizavit Joannes, Joannes baptizavit: quos autem baptizavit Judas, Christus baptizavit. Sic ergo quos bazavit homicida, quos baptizavit adulter, si baptism
Abbreviated transcription (Latin):
ioħs plenꝰ erat sp̃u sc̃o: et baptismũ de celo habebat. s̃i
ex hominib. Sed qͣtenus habebat: ip̃e dixto. Parate
iuã dño. Ubi autẽ cognitꝰ est dñs: ip̃e tc̃s ẽ uia. Non iã
opis erat baptismo ioh̃is: quo pararet᷑ uia dño. Tamẽ
quid nobis solent dicere: Ecce post ioh̾em baptiratũ ẽ.
Anteꝙͣ enũ bene ista q̃stio tctaret᷑ in eccłia catholica. mł

Expanded text:
Joannes plenus erat Spiritu sancto et baptismum de coelo habebat, non Joannes plenus erat Spiritu sancto et baptismum de coelo habebat, non ex hominibus, sed quatenus habebat, ipse dixit: Parate viam Domino . Ubi autem cognitus est Dominus, ipse factus est via; non jam opus erat baptismate Joannis, quo pararetur via Domino. 16. Tamen quid nobis solent dicere? Ecce post Joannem baptizatum est. Antequam enim bene ista quaestio tractaretur in Ecclesia catholica,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ petro. Cũ istis cõpito iustos mynistros: qͥa uere iusti
mynistri głam suã ñ querũt. Alynistri etum sũt. ꝓ
ducib haberi nolunt: sꝑem in le poni exhorrescunt.
ego computo cũ paulo iustũ inynisirũ. Quud erã di¬
cit paulus: Ego plantaui apollo rigauit: sed ds in¬
crementũ dedit. Neq qui plantat est aliquid neq qui
rigat: sed qui increm̃tũ dat ds. Qui uͦ fu̾it suꝑbus my
fertilẽ t̾ram. Puta qͥa ip̃e lapideus ẽ: qͥa ex aqͣ̃ fructũ fer¬
re ñ potest. Sc et ꝑ lapideũ canalẽ tnsit aqua ad areo¬
las. In canali lapideo nichil gen̾at: s ortꝰ fructũ plu¬
rimũ afferc. Sp̃alis enim iurtꝰ sacͣmenti. ita ẽ ut lux:
ec ab illuminandis pura excipit᷑: et si ꝑ inmũdos tnse¬
at. s̃i inquinat᷑. Sint plane mynisiri uisti: et głam su¬
am ñ querant: sed illiꝰ cuiꝰ mymstri sũt. Non dicarit
baptismꝰ m̃s est: qͥa ñ ẽ ip̃oꝵ. Actendãt ip̃m ioh̾em. Ecce

Expanded text:
puto justos ministros: quia vere justi ministri gloriam suam non quaerunt; ministri enim sunt, pro judicibus haberi nolunt, spem in se poni exhorrescunt: ergo computo cum Paulo justum ministrum. Quid enim dicit Paulus? Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit: neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qfertilem terram. Scio, quire non potest, sed per lapideum canalem transit aqua ad areolas, in canali lapideo nihil generat, sed hortus fructus plum affert. Spiritualis enim virtus Sacramenti ita est ut lux: et ab illuminandis pura excipitur, et si per immundos transeat, non inquinatur. Sint plane ministri justi, et gloriam suam non quaerant, sed illius cujus ministri sunt: non dicant, Baptisma meum est
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ: Acciptires erarit: milui erant. Non laniat colũba:
et uides illos inuidiam nob fac̃e qͣsi de ꝑsequitiõt¬
b qͣs passi sunt corporales quidẽ passi surt qͣu ꝑle¬
quittiones: cũ essert flagella dñ maniteste daritis dis¬
tiplinam ad tempꝰ. ne dampnet in et̾nũ. si eã ñ cogno¬
ueruit seq correpsetint. Illi u̾e ꝑsequunt᷑ eccłiam: qͥ
ferunt. Illi acerbius sangninẽ fundũt: qui xꝑm qͣn¬
tũ in ip̃is ẽ in homĩe occidunt. ꝑt̾eiti urdent: qͣsi iudi¬
tio potestatũ. Quid tͥ faciet potestas sibonꝰ es: Si autera

Expanded text:
runt? Accipitres erant, milvi erant. Non laniat columba. runt? Accipitres erant, milvi erant. Non laniat columba. Et vides illos invidiam nobis facere, quasi de persecutionibus quas passi sunt. Corporales quidem passi quasi persecutiones, cum essent flagella Domini manifeste dantis disciplinam ad tempus, ne damnet in aeternum, si eam non cognoverint, seque correxerint. Illi vere persequuntur Ecclesiam, qui feriunt; illi acerbius sanguinem fundunt, qui Christum, quantum in ipsis est, in homine occidunt. Perterriti videntur quasi judicio potest