comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dentibꝰ quia d̃s lib̾at. ds̃ ignoscit. ita in finẽ
parata ẽ. ut nemo ꝑeat fidelium iniquorum.
id ẽ nemo ꝑeat eorum qui sibi dicunt. quieqͥd¬
uis faciam. quibꝰ lib& facinoribꝰ & flagieiis
inquiner. qͣntumlib& peccem. liberat medẽ
miscđia sua. quia credidi in eum: qui enm dic̃
neminem ꝑire talium. cogitatione mala in¬
clinatur in impunitatẽ peccatorum: & ds̃ ille
ustꝰ cui cantat᷑ miscđia. & udicium. ñ sola
miscđia. sed & iudicium. inuenit hominẽ
male de se p̃sum̃tem. & ad int̾itum suum
miscłia dĩ abutentem: & necesse ẽ ut damp¬
netur. Talis itaq cogitatio. p̃cipitat hominẽ.
Qua quisq t̾ritꝰ. si se in audatiam. qͣndam
p̃sumptionis erexerit. & de suis uiribꝰ iusteae
p̃sumpserit. & ꝓposuerit animo implere uibi¬
ciam. ut omnia quȩ p̃cipiunt᷑ in lege itafi¬
ciat. ut in nullo offendat. atq in potestate
sua se habere uitã suam. ut omnino nusqͣn

Expanded text:
dentibus quia Deus liberat, Deus ignoscit, ita in fine dentibus quia Deus liberat, Deus ignoscit, ita in fine parata est ut nemo pereat fidelium iniquorum; id est, nemo pereat eorum qui sibi dicunt, Quidvis faciam, quibuslibet facinoribus et flagitiis inquiner, quantumlibet peccem, liberat me Deus misericordia sua, quia credidi in eum. Qui ergo dicit neminem perire talium, cogitatione mala inclinatur in impunitatem peccatorum; et Deus ille justus, cui cantatur misericordia et judicium , non sola misericordia, sed et judicium, invenit hominem male de se praesumentem, et ad interitum suum misericordia Dei abutentem, et necesse est ut damnet. Talis itaque cogitatio praecipitat hominem: qua quisque territus, si se in audaciam quamdam praesumptionis erexerit, et de suis viribus justitiaque praesumpserit, et proposuerit animo implere justitiam, et omnia quae praecipiuntur in Lege ita facere ut in nullo offendat, atque in potestate sua se habere vitam suam, ut omnino nusquam
Abbreviated transcription (Latin):
tur cor ur̃m. Sed qui sunt quibꝰ hȩc dic̃ ꝓpħa.
iurilit̃ agite & confortetur cor urm̃ : nũqͥd
his qui diligunt mundum: Non. Sed qͥbꝰ
dicit audite. Omnes qui sꝑatis in domino.
Salmus grã dĩ iustificationi¬
nrȩ. nullis p̃cedentibꝰ meritis nr̃is
dens hunc psalmum lectio omnibꝰ intimauit.
a nr̃a tenuitate susceptꝰ ẽ. cũ urã caritate
tractandus. U nde pͥmum infirmitatẽ meam
quem ad modum & mͥ dicere ꝑiculosũ ñ sit: &
uob audire salutare sit. Anceps enĩ animus
humanꝰ & fluctuans. utt̾ confessionẽ infirmi¬
tatis. & audatiam p̃sumptionis: plerũq hinc
atq inde contunditur. & ita impellit᷑. ut ei
in quamlib& partem cadere p̃cipitiũ sit. Si
enim se infirmitati ꝓpͥȩ. omĩ ex parte dona¬
uerit. & in hanc cogitationẽ se inclinauerit.
ut dicat quia misedia dĩ omnibꝰ peccatoribus.
in quibꝰ lib& peccatis ꝑseuerantibꝰ. tantũ cre¬

Expanded text:
tur cor vestrum. Sed qui sunt quibus haec dicit Propheta: tur cor vestrum. Sed qui sunt quibus haec dicit Propheta: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum? numquid his qui diligunt mundum? Non. Sed quibus dicit, audite: Omnes qui speratis in Domino. salmus gratiae Dei et justificationinostrae nullis praecedentibus meritis nostris, dens hunc psalmum lectio omnibus intimavit, a nostra tenuitate susceptus est cum Vestra Charitate tractandus. Unde primum infirmitatem meam quemadmodum et mihi dicere periculosum non sit, et vobis audire salutare sit. Anceps enim animus humanus, et fluctuans inter confessionem infirmitatis et audaciam praesumptionis, plerumque hinc atque inde contunditur, et ita impellitur ut ei in quamlibet partem cadere praecipitium sit. Si enim se infirmitati propriae omni ex parte donaverit, et in hanc cogitationem se inclinaverit, ut dicat, quia misericordia Dei omnibus peccatoribus, in quibuslibet peccatis perseverantibus, tantum cre
Abbreviated transcription (Latin):
Unde se consolent᷑ ñ habent. ñ habent q̃ foris
ęreant: ñ habent qͦ uttro redeant. Deserti
pompa scłari. in anes grã spũali: uere humili¬
antur. Et multis facit ds̃ ista in hoc tempore.
sed non omnibꝰ. Si enim nemini facer&e. qͥsi
ñ uideretur uigilare diuina ꝓuidentia. Si
om̃ibꝰ facer&: ñ seruaret᷑ diuna patientia.
Tu tam̃ xp̃iane tolerare didicisti: ñ iundic¬
tam retribue. Uindicari uis ap̃iane: Nonaũ
Nonne prior ꝓte passus ẽ: qui ñ habebat
quare pateretur: Nam in te fornax aurificis
e si tam̃ aurum sis. & non palea: ut sordibꝰ
cureas: non in cinerem conu̾taris. Diligite do¬
Sed quando retribu&: O si mͦ retribuer&. mͦ
cos uolebam uidere bumiliatos. atq ꝓstratoᷤ. Au¬
dite qͥd sequitur.  irilit̾ agite. Noltte lassas maniis
in tribulationibꝰ dimntere: non nitent geniiã¬
tte. Et confortetur cor ur̃m. Ad ꝑpetienda &
toleranda omnia mala huius sełi: conforte¬

Expanded text:
Unde se consolentur non habent, non habent quo foras Unde se consolentur non habent, non habent quo foras exeant, non habent quo intro redeant, deserti pompa saeculari, inanes gratia spirituali, vere humiliantur. Et multis facit Deus ista in isto tempore, sed non omnibus. Si enim nemini faceret, quasi non videretur vigilare divina providentia: si omnibus faceret, non servaretur divina patientia. Tu tamen, christiane, tolerare didicisti, non vindictam retribuere. Vindicari vis, christiane? Nondum Nonne prior pro te passus est, qui non habebat quare pateretur? Nam in te tribulatio fornax aurificis est si tamen aurum sis, et non palea, ut sordibus careas, non in cinerem convertaris. 13. Sed quando retribuet? O si modo retribueret! modo eos volebam videre humiliatos atque prostratos. Audite quid sequitur: Viriliter agite. Nolite lassas manus in tribulationibus dimittere, non nutent genuate, et confortetur cor vestrum: ad perpetienda et toleranda omnia mala hujus saeculi conforte
Abbreviated transcription (Latin):
dito uultus dĩ. Nudus exiui de ut̃o matris
meȩ: nudus reu̾tar in t̾ra. Dominꝰ dedit. dñs
abstulit: sic̃ domino placuit. ita factum ẽ: sit
nom̃ domini benedictum. Iste geminȩ laudes
dĩ unde sunt: Uidete foris pauꝑem: intꝰ diui¬
tem. Iste geminȩ laudes dĩ ñ exirent de ore huiꝰ:
nͥ thesaurum haber& in corde. Qui diuites eẽ
iuiltis: tales diuitias concupiscite. qͣs nec in
naufragio potestis amittere. Ergo tales qͣndo
bumiliantur: nolite putare eos ẽẽ miseros.
Erratis. nescientes quid intus habeant: ex uob̃
conicitis. qui mundum diligitis. quia uos eũ
talia ꝑditis. miseri remanetis. Prors nolite
hoc putare: babent intꝰ qͦd gaudeant. Int̾ior
ẽ dominator eorum: int̾ior ẽ pastor. & consolator
ipsorum. Illi sunt qͥ male cadunt: qͥ spem suam
in hoc scło ponunt. Aufert᷑ qͦa nitebat foris.
nichil reman& intus. nͥ fumꝰ malę conscientiȩ

Expanded text:
dito vultus Dei. Nudus, ait, exii de utero matri dito vultus Dei. Nudus, ait, exii de utero matri meae, nudus revertar in terram: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum . Istae gemmae laudis Dei unde sunt? Videte foris pauperem, intus divitem. Istae gemmae laudis Dei exirent de ejus ore, nisi thesaurum haberet in corde? Qui divites esse vultis, tales divitias concupiscite, quas nec in naufragio potestis amittere. Ergo tales quando humiliantur, nolite eos putare miseros. Erratis, non scitis quid intus habeant. Ex vobis conjicitis, qui mundum diligitis, quia vos cum talia perditis, miseri remanetis. Prorsus nolite hoc putare; habent intus quo gaudeant. Interior est dominator eorum, interior est pastor et consolator ipsorum. Ipsi sunt qui male cadunt, qui spem suam in hoc saeculo ponunt. Aufertur quod nitebat foris, nihil remanet intus nisi fumus malae conscientiae.
Abbreviated transcription (Latin):
ut umplearis: Diligite dominum om̃s sc̃i es.
suis uanitatibꝰ extoluntur. Peritat em reg¬
rde domiuꝰ  & retribu& is qui habundant
faeiunt suibiam. Ferte. donce efferitisꝰ at¬
ortus lili de retributione n dubat reraibuo¬
pere.ñ audeus do dare consilinus ⁊ r osut
ueritatem requirit : & retribu& his qͥ habun¬
dant̃ faciunt suꝑbiam. Aliquibꝰ & hic retri¬
bu&: & uidimꝰ & dicimus. quia retribu&.
t enim quando humiliantur qͥ dnm timent:
si forte in aliqua dignitate huiꝰ scłi refulse¬
rant. humiliati ñ ceciderunt: quia dm̃ de
corde non exeluserunt. Altitudo ipsors dñs ẽ.
Humiliatꝰ uidebatur iob ꝑdita substantia
sua. Perditis filuis suis. ꝑditis que seruabat.
ꝑditis quibꝰ seruabat. remansit sine hereditate.
& qͦd tristius ẽ. sine herede: remansit ad solam
urorem. non suam consolatrieẽ. sea diaboli
potius adiutricem. Humiliatus uidebatur
Uide si miser factꝰ ẽ: uide si ñ erat in abscon¬

Expanded text:
ut implearis. Diligite Dominum, omnes sancti ut implearis. Diligite Dominum, omnes sancti suis vanitatibus extolluntur: veritatem requiret Dominus. Et retribuet his qui abundanter faciunt superbiam. Ferte donec efferatis, tocertus sis; de retributione non dubites, de tempore non audeas Deo dare consilium. Prorsus veritatem requiret, et retribuet his qui abundanter faciunt superbiam. Aliquibus et hic retribuet, et vidimus et didicimus quia retribuit. Etenim quando humiliantur qui Deum timent, si forte in aliqua dignitate hujus saeculi refulserant, humiliati non ceciderunt, quia Deum de corde non excluserunt: altitudo ipsorum Deus est. Humiliatus videbatur Job perdita substantia sua, perditis filiis suis, perditis quae servabat, perditis quibus servabat; remansit sine haereditate, et, quod est tristius, sine haerede ; remansit ad solam uxorem, non suam consolatricem, sed diaboli potius adjutricem : humiliatus videbatur; vide si miser factus est, vide si non erat in abscon
Abbreviated transcription (Latin):
num: leuauit eum dicens. Nodice fidei quare
dubitatti: Diri gͦ in extasi mea. ꝓiectꝰ sum a fa¬
cie oculorum tuorum. Et tamqͣm iam ꝑire inci¬
pientis in mari: & exaudisti uocem dñe oratio¬
nis meę. Exaudisti aut̃: cum clamarem ad te.
Clamor ad dm̃: non ẽ uoce. sed corde. Multi
corde adu̾so. nichil impetrare potuer̃. Si gͦ
clamas: clama intꝰ ubi audit ds̃. Cum clama¬
gite dnm̃ omnes scĩ eius. Tamquam dicer&.
credite mͥ. ego exꝑtꝰ sum. Habiu tribulatio¬
nes: inuocaui. & non sum deceptus: sꝑaui
in deo. & non sum confusus: cogitationes me¬
as illuminauit: trepidationẽ meam firmauit.
dominum qui ñ diligitis mundum: hoc ẽ om̃s
scĩ eiꝰ. Nam eui dico ut diligat dñm: q̃ adhuc
diligit amphiteatrum: Cui dico ut diligat
adbuc diligit unolentiam: qui adhuc diligit
pompam scłi. & uanitates om̃s. & insanias
m̃daces: cui dico disec: noli diligere. ut dis¬
eas diligere: Au̾tere ut conittaris. funde

Expanded text:
uare uare dubitasti ? Dixi ergo in pavore meo, Projectus sum a facie oculorum tuorum: et tanquam jam perire incipientis in mari, exaudisti, Domine, vocem orationis meae. Exaudisti autem, cum clamarem ad te. Clamor ad Deum non est voce, sed corde. Multi corde averso nihil impetrare potuerunt. Si ergo clamas, clama intus, ubi audit Deus. Cum clamagite Dominum, omnes sancti ejus. Tanquam diceret, Credite mihi. Ego sum expertus, habui tribulationes: invocavi, et non sum deceptus. Speravi in Deum, et non sum confusus. Cogitationes meas illuminavit, trepidationem meam firmavit. Dominum, qui non diligitis mundum, hoc est, omnes sancti ejus. Nam cui dico ut diligat Dominum, qui adhuc diligit amphitheatrum? Cui dico ut diligat adhuc diligit vinolentiam, qui adhuc diligit pompas saeculi, et vanitates omnes, et insanias mendaces? Cui dico: Disce non diligere, ut discas diligere; avertere, ut convertaris; funde,
Abbreviated transcription (Latin):
tasse non cepit. Forte utilit̃ & in malũ
incidisti. quẽ bonũ putasti. ut in ubere
quasi mat̾no a maritudinẽ inuerares. &
ea uffensione repellereris. & ad cibũ uali¬
edio iem iuitareris. Faciunt enĩ nutri¬
ess mam motreptis. ut aliqͣ amara ponant
I papillis suis: quibꝰ offensi paruuili. ab
iibe resliant. & ad m̃sam inbient E g
dicie igo aut̃ in te sꝑaui dñe. Diri tu

Expanded text:
tasse non cepit. Forte utiliter et in malum tasse non cepit. Forte utiliter et in malum incidisti, quem bonum putasti, ut in ubere quasi materno amaritudinem invenires, et ea offensione repellereris, et ad cibum validiorem invitareris. Faciunt enim hoc nutrices mammothreptis, ut aliqua amara ponant in papillis suis, quibus offensi parvuli ab ubere resiliant, et ad mensam inhient. Ergo dicat; Ego autem in te speravi, Domine, dixi: Tu
Abbreviated transcription (Latin):
& eicere hinc uolunt uituꝑando. Si eiece¬
rint te de ȩccła. acceꝑunt animã tuam:
id ẽ tenuer̃ conscientiam tuã. & eris in cir¬
int̃ istas seductiones. foris iniquitates. & ꝑ¬
u̾sitates iitꝰ. cum artenderem homines iustoᷤ.
feci qͦd consilium inueni: Ego aut̃ in te
sꝑaui dñe. Nichil salubriꝰ. nichil securiꝰ.
Uolebas imitari nescio quẽ: inuenisti illũ
non bonum. Tolle imitationẽ hane. Aliũ
quesisti: nescio quid displicuit tͥ. Tercium
quesisti: & ipse non placuit. Numqͥd quia
& ille & ille displicuit: tu ꝑibis: Tolle ab
homine spem: quia maledictꝰ omnis qͥspem
suani ponit in homine. Si attendas adhuc
hominem. & eum queris imitari. & ex il¬
lo pendere. adhuc lacte uis nutriri: & fies
mammotreptꝰ. quales dicunt᷑ pueri. qͥ diu
sugunt. qͦd non dec&. Et enim lacte uti tã¬
qͣm ꝑ carnem uelle sibi cibum traici: hoc
ideui ẽ ꝑ hominem uiuere. Idoneꝰ esto ad
msam: inde cape. unde ille cȩpit. aut for¬

Expanded text:
unt vituperando. Si ejecerunt te de Ecclesia, acceperunt animam tuam, id est, tenuerunt consensionem tuam; et eris in cirinter istas seductiones, foris iniquitates, et perversitates intus, cum attenderem homines justos feci? quod consilium inveni? Ego autem, in te speravi, Domine. Nihil salubrius, nihil securius. Volebas imitari nescio quem, invenisti illum non bonum: tolle imitationem hanc. Alium quaesisti, nescio quid displicuit: tertium quaesisti, et ipse non placuit: numquid quia et ille et ille displicuit, et tu peribis? Tolle ab homine spem, quia maledictus omnis qui spem suam ponit in homine . Si attendis adhuc hominem, et cum quaeris imitari, et ex illo pendere, adhuc lacte vis nutriri; et fies mammothreptus, quales dicuntur pueri qui diu sugunt, quod non decet. Etenim lacte uti, tanquam per carnem velle sibi cibum trajici, hoc idem est per hominem vivere. Idoneus esto ad mensam, inde cape unde ille cepit, aut for
Abbreviated transcription (Latin):
Amor mundi. amor huius scti: cupiditas d
Cupiditas refrenet᷑: caritas exettetur. lysaei
caritas bene oꝑantis: dat spem bonȩ conse¬
entie. Spem enim gerir bona conscientia. U
inala conscieritia tota in desꝑatione e: sebra
conscientia tota in spe. Et erunt tria he
alio loco ipsa tria. Sea ꝓ spe. bonam conls¬
entiam posuit. Finis enim p̃cepti ẽ dixi
Quia ẽ finis p̃cepti: Quo ꝑfieuart᷑ pae

Expanded text:
 dicitur: amor mundi, amor hujus saeculi, cupiditas dicitur.  dicitur: amor mundi, amor hujus saeculi, cupiditas dicitur. Cupiditas refrenetur, charitas excitetur. Ipsa enim charitas bene operantis dat ei spem bonae conscientiae. Spem enim gerit bona conscientia: quomodo mala conscientia tota in desperatione est, sic bona conscientia tota in spe. Et erunt tria haeharitas . Et alio loco ipsa tria, sed pro spe bonam conscientiam posuit: Finis enim praecepti est, dixit. Quid est finis praecepti? Quo perficiuntur prae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcimũ tuũ tamqͣm te ipsũ. Dilectio ꝓreimi. ma¬
sum ñ oꝑat᷑: plenitudo aut̃ legis caritas.
llunqͥd curitas ꝑinttit aliquid mali te fac̃e
ei quem diligis: Sed forte tantummꝰͦ mali niebil
facis: non eciam aliquid boni. Ergo nec carttas
te ꝑmittit non p̾stare quicquid potes ei quẽ di¬
ligis. Nonne illa ẽ caritas: quę orat etiã ꝓmi¬
micis: Ergo deserit amicum: qui bene optat in¬
imico: Itaq fides si sine dilectione sit: siune
oꝑe erit. Ne autem multa cogites de oꝑe fide.
adde illi spem & dilectionẽ: & noli cogitare quid
operis. Ipsa dilectio. uacare non potest. Qiud
Da mͥ uacantem amorem: & nichil oꝑantẽ. Fla¬
gitia. adult̾ia. facinora. homicidia. lixxurias
om̃s: nonne amor oꝑatur: Purga gͦ amoremtui.
aquam fluentem in cloacam. conũte ad ortum
Quales impetꝰ habebas ad mundum: tales bas¬
as as artificem mundi. Non uobis dr̃ niebil
ametis: ab sit. Pigri. mortui. detestandi. mlti
eritis: si nichil ametis. Amate. Sed quid ane¬

Expanded text:
teipsum: dilectio proximi malum non operatur: Plenitudo autem legis, charitas . Numquid charitas permittit aliquid mali te facere ei quem diligis? Sed forte tantummodo mali nihil facis, non etiam aliquid boni. Ergone charitas permittit te non praestare quidquid potes ei quem diligis? Nonne illa est charitas quae orat etiam pro inimicis? Ergo deserit amicum, qui bene optat inimico? Itaque si fides sine dilectione sit, sine opere erit. Ne autem multa cogites de opere fidei, adde illi spem et dilectionem, et noli cogitare quid opereris. Ipsa dilectio vacare non potest. Quid amor? Da mihi vacantem amorem et nihil operantem. Flagitia, adulteria, facinora, homicidia, luxurias omnes, nonne amor operatur? Purga ergo amorem tuum: aquam fluentem in cloacam, converte ad hortum: quales impetus habebat ad mundum, tales habeat ad artificem mundi. Num vobis dicitur: Nihil ametis? Absit. Pigri, mortui, detestandi, miseri eritis, si nihil ametis. Amate, sed quid ame
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ oꝑatus fuero ꝑ dilectionẽ: Te ipsum audi¬
o apłe. Certe fidem mͥ hic sine oꝑibꝰ uis comiñ¬
dare. Opus aut̃ fidei. dilectio ẽ: quia dilectio
uacare non potest. nͥ & mali nichil oꝑetur.
& quicquid potest boni oꝑet᷑. Quid enum fa¬
eit dilectio: Declina a malo. & fac bonum.
Hane gͦ fidem sine oꝑibꝰ comiñdas: & alio lo¬
eo dicisꝰ. & si fidem. habeam ita ut montes
trainsferam. caritatẽ aut̃ ñ babeam. nichil
m ꝓaest. Ergo si nichil ꝓdest fides sine cari¬
tite. ritas aut̃ ubi fuerit. necesse ẽ ut oꝑc¬
tur. fides ipsa ꝑ dilectionẽ oꝑatur. Quom̃i
pͦ iistificatur homo ꝑ fidem sine oꝑibꝰ : Res¬
pondere ipse apłs. Propt̾ea hoc tͥ dixi o homo¬

Expanded text:
nisi operatus fuero per dilectionem? Teipsum audinisi operatus fuero per dilectionem? Teipsum audio, Apostole. Certe fidem mihi hic sine operibus vis commendare: opus autem fidei dilectio est; quae dilectio vacare non potest, nisi et mali nihil operetur, et quidquid potest boni operetur. Quid enim facit dilectio? Declina a malo, et fac bonum . Hanc ergo fidem sine operibus commendas; et alio loco dicis: Etsi fidem habeam, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . Ergo si nihil prodest fides sine charitate, charitas autem ubi fuerit necesse est ut operetur, fides ipsa per dilectionem operatur. Quomodo ergo justificabitur homo per fidem sine operibus? Respondet ipse Apos
Abbreviated transcription (Latin):
Quod credit. fides ẽ: qͦd oꝑatur. caritas ẽ.
Illo gͦ loco. a fide cepit apłs. fides. spes. caritas:
alio loco. ab ipsa caritate cepit: caritas de cor¬
de puro. & conscientia bona. & fide ñ ficta. Modo
nos a medio cepimꝰ: ab ipsa conscientia. & spe. Di
uult inqͣm habere bonam spem: habeat bonam
conscientiam. Ut aut̃ habeat bonam conscientiã:
eredat & oꝑetur. A medio imus ad initiũ. & fi¬
nem: credat & oꝑetur. Quod credit fidei ẽ: qͦd
oꝑatur caritatis ẽ. Quomͦ gͦ dicit apłs. iustifi¬
cari hominem sine oꝑibꝰ ex fide: cũ alio loco
dicat. fides quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑatur: Non gͦ
iacobum apłm. paulo. sed ipsum paulum. ipsi
paulo apponamꝰ. & dicamꝰ ei. Hac nos qͦdammͦ
ꝑmittis impune peccare. cũ dicis. credidit abra
mur iustificari hominẽ ꝑ fidẽ. sine oꝑibꝰ. Et
adhuc dicis. fides quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑. Quomͦ
hac qͣsi securus fio. si oꝑatꝰ non fuero: hac aũ
nec spem. nec ipsam fidem uideor habere bonã

Expanded text:
Quod credit fidei est, quod operatur charitatis est. Illo ergo loco a fide coepit Apostolus, Fides, Spes, Charitas: alio loco ab ipsa charitate coepit, Charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta. Modo nos a medio coepimus, ab ipsa conscientia et spe. Qui vult, inquam, habere bonam spem, habeat bonam conscientiam; ut autem habeat bonam conscientiam, credat, et operetur. A medio imus ad initium et finem: credat, et operetur. Quod credit, fidei est: quod operatur, charitatis est. 6. Quomodo ergo dicit Apostolus justificari hominem, sine operibus ex fide ; cum alio loco dicat: Fides quae per dilectionem operatur ? Non ergo Jacobum apostolum Paulo, sed ipsum Paulum ipsi Paulo opponamus, et dicamus ei: Hac nos quodammodo permittis impune peccare, cum dicis, Arbitramur justificari hominem per fidem sine operibus: et hac dicis, Fides quae per dilectionem operatur. Quomodo hac quasi securus fio, si operatus non fuero: hac autem nec spem, nec ipsam fidem videor habere bonam,
Abbreviated transcription (Latin):
no. Quo tempore. ꝓ hac: Proqua hac: Ero
impietate: ꝓ qua ipsa uenia peccatorũ. Pro
hac orabit ad te omnis sc̃s. in tẽpore oportuno.
Nam si non dimitteres peccata: ñ eẽt sẽs qͥ
ad te orar&. Pro hac orabit ad te omnis s ẽs in
tempore oportuno. quando manifestabit᷑ nouũ
tempors. misit ds̃ filium suum factũ ex mu¬
lere. id ẽ er femina. Indiscrete enum uocabunt
boe antiqui. Factũ sub lege: ut eos qͥ sub lege

Expanded text:
ro cua hac? Pro impietate. Pro qua? Pro ipsa venia peccatorum. Pro hac orabit ad te omnis sanctus, in tempore opportuno. Nam si non dimitteres peccata, non esset sanctus qui ad te oraret, Pro hac orabit ad te omnis sanctus, int tempore opportuno: quando manifestabitur Novum temporis, misit Deus Filium suum, factum ex muliere, id est ex femina; indiscrete enim vocabant hoc Antiqui, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege
Abbreviated transcription (Latin):
iae mide dictꝰ secriptura uistisica a atra¬
ham: Credidit aũ abraham dõ: & reputatũ
ẽ illi ad iusticiã. Ergo ex fide iustificatus ẽ
abraham. Iam qui audit non ex oꝑibus. sed ex
fide: obseru& illam uoraginem de qua locutus
sum. Uides gͦ quia ex fide. non ex oꝑibꝰ iusti¬
ficatus ẽ abraham. Faciam gͦ quiequid uolo: nes¬
quia & si bona oꝑa non habuero. & tantũ ere¬
dido in dm̃. deputat᷑ mͥ ad iusticiam:ͦ Si dixit.

Expanded text:
dicit Scriptura justificatum Abraham? Credidit autem Abraham Deo, et reputatum est illi ad justitiam . Ergo ex fide justificatus est Abraham. 3. Jam qui audit, non ex operibus, sed ex fide; observet illam voraginem, de qua locutus sum: Vides ergo, quia ex fide, non ex operibus justificatus est Abraham; faciam ergo quidquid volo, quia etsi bona opera non habuero, et tantum credidero in Deum, deputatur mihi ad ju
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑantibꝰ in te in conspectu filiorum hominũ.
a ẽ eis ꝑfecisti dulcedinem tuam. qui sꝑant
lueot sominus qui me negauerit coram homi¬
uiousi uegabo & ego illum coram patre meo.
irto si ses in domino eoram hominibꝰ sꝑac ne
fort ab seondas ipsani spem tuam in cor de
curut timeas confiteri: eum tͥ ꝓ er umine obi¬

Expanded text:
in conspectu filiorum hominum. Idest, eis perfecisti dulcedinem tuam, qui in conmodo dicit Dominus, Qui me negaverit coram hominibus, negabo et ego illum coram Patre meo . Ergo si speras in Domino, coram hominibus spera: ne forte abscondas ipsam spem tuam in corde tuo, et timeas confiteri, cum tibi pro crimine ob
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ taeuit a confessione inuet̾auer ossa eiꝰ. accła¬
mando tota die. Quid ẽ acclamando tota die.
Perseuerando tota die: in defensione peccatorũ
suorũ. Et tam̃ uidete qlis sit: qͥ agnosett ͤ Prit
eñi m̃ intelligentia. Nichil p̃t̃ se respicit: ut

Expanded text:
quoniam tacuit a confessione, inveteraverunt ossa ejus. A claquoniam tacuit a confessione, inveteraverunt ossa ejus. A clamando me tota die. Quid est, A clamando me tota die? Perseverando in defensione peccatorum suorum. Et tamen videte qualis sit, quia agnoscit se. Erit en
Abbreviated transcription (Latin):
tegit. Sub tegmine medici sanatur uulnꝰ: sub
tegmine uulnerati celat᷑ uulnꝰ. Cui celas: qui
uidet᷑ qm̃ tacui inuet̾auerunt omĩa ossa mea.
acclamando. Si acclamando: qͦmͦ tacuit: Ta¬
cuit quiddam: quiddã ñ tacuit. Quiddam
tacuit unde ꝓficer& : ñ tacuit unde deficer&.
Tacuit confessionẽ: clamauit merita sua. Ca¬
eui enim dixit. ñ sũ c̃fessus. Ibi oportebat
ut loqueret᷑. Tacer& merita sua: damar& pec¬
cata sua. Nunc aut̃ ꝑu̾se tacuit peccata sua:
merita sua clamauit. Et quid illi contigit.
Inuet̾auerunt omĩa ossa eius. Intendite qͥa
si clamar& peccata sua. & tacer& merita
aut̃ quia in se noluit eẽ infirmꝰ. factꝰ ẽ infir¬
mꝰ. & inuet̾auer̃ ossa eiꝰ. remansit in uetusta
te: qui noluit confitendo amare nouitatem.
Qui enĩ sunt noui: Nostis fr̃s. quia beati qͥrũ
remissȩ st̃ iniquitates. & quorum tecta st̃ pec¬
cata. Noluit iste sibi dimiti iniquitates. erag¬
gerauit. defendit illas: iactauit merita sua. Ergo

Expanded text:
tegit. Sub tegmine medici sanatur vulnus, sub tegmine vulnerati celatur vulnus. Cui celas? Qui videtur, Quoniam tacui, inveteraverunt ossa mea a clamando. Si a clamando, quomodo tacuit? Tacuit quiddam, non tacuit quiddam: tacuit unde proficeret, non tacuit unde deficeret; tacuit confessionem, clamavit praesumptionem. Tacui enim dixit, non sum confessus. Ibi oportebat ut loqueretur; taceret merita sua, clamaret peccata sua: nunc autem perverse tacuit peccata sua, clamavit merita sua. Et quid illi contigit? Inveteraverunt ossa ejus. Intendite quia si clamaret peccata sua, et taceret merita autem quia in se voluit esse firmus, factus est infirmus, et inveteraverunt ossa ejus. Remansit em. Qui enim fiunt novi, nostis, fratres: quia, Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata. Noluit iste sibi dimitti iniquitates, exaggeravit, defendit illas, jactavit merita sua. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
impositionem manꝰ aecipiant homines spm̃ scm̃:
Qui querebat scłaria. qui in circuitu accolabat:
pecunia putauit posse emere donum dr̃. Qui se
putauit pecunia comparare spm. scm̃. etiam
& suꝑbꝰ. Continuo petrus. pecunia tua inquit
quam gratis om̃s accipimꝰ: qui pecunia te
putas posse emere. qͦd gratis datur. Er eo eñ
qͦd gratis datur: sors uocatur. Non ẽ tͥ sors neq
pars in hac fide. Ista dixi: ne expauesceremꝰ qͦd
ait in manibꝰ tuis sortes meȩ. Quę sunt enim sor¬
tes: Hereditas eecłȩ. Quousq ẽ hereditas eccłe.
uit᷑ qͦs fines: I. sq ad om̃s fines. Dabo tͥ gentes
hereditatem tuam: & possessionem tuam t̾minos
t̃rȩ. Non mͥ gͦ ꝓmittat homo uescio quam parti¬
culam: ds̃ m̃s̃ in manibꝰ tuis sortes meȩ. Lam suf¬
ficiat caritati ur̃ȩ: qͦd restat in nomine dniera¬
stina die ipso adiuuante reddemus. Leplic̃¬

Expanded text:
impositionem manuum accipiant homines Spiritum sanctum? impositionem manuum accipiant homines Spiritum sanctum? Qui quaerebat saecularia, qui in circuitu accolebat, pecunia putavit posse se emere donum Dei. Qui se putavit pecunia comparare Spiritum sanctum,et superbus. Continuo Petrus: Pecunia tua, inquit,quam gratis omnes accipimus, quia pecunia te putas emere quod gratis datur. Ex eo autem quod gratis datur, sors vocatur: Non est tibi sors neque pars in fide hac. Ista dixi, ne expavesceremus quod ait, In manibus tuis sortes meae. Quae sunt enim sortes? Haereditas Ecclesiae. Quousque est haereditas Ecclesiae? inter quos fines? Usque ad omnes fines: dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam fines terrae . Non mihi ergo promittat homo nescio quam particulam: Deus meus, In manibus tuis sortes meae. Jam sufficiat Charitati Vestrae: quod restat, in nomine Domini crastina die ipso adjuvante reddemus. SE
Abbreviated transcription (Latin):
ex oꝑibꝰ: ne forte qͥs extollatur. Ipse enĩ
sumꝰ figiñitum: ereati in xp̃o ibu in opibꝰ
bonis. Hec qͦdammͦ sors occulta ẽ: uoluntas
dei in humano genere sors ẽ. Sors ueniens de
dĩ occulta uoluntate: apud quẽ ñ ẽ mniquitas.
Non enim ille ꝑsonas accipit: sed occulta illiꝰ
iusticia tͥ sors ẽ. Attendat itaq caritas ur̃a.
udete hoc ipsum quẽ ad modum firmet᷑ ab apło
petro. Cum sẏ mon ille magus baptizatꝰ a plulippo
a dherera& ei credens miraculis diuinis factis in
conspectu suo: uenerunt apłi ad samariam ubi
crediderat etiam & ipse magus. & ubi fuit bapti¬
eatꝰ. & imposuerunt apłi manꝰ hominibꝰ bapti¬
Ammiratꝰ ẽ ille & obstupe factꝰ tanto diuino mi¬
raculo. qͦd ad impositionem humanarũ manuũ
retur: sed unde extolleretur. At ubi desidauit
hoc. & impleuit suꝑbia cor eiꝰ. & diaboliea impi¬
etas. & celsitudo eicienda: ait ad apłos. Quan¬
tam uultis pecuniam a me acciꝑe: utꝰ ad meȩ

Expanded text:
ne forte quis extollatur. Ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo Jesu in operibus bonis . Haec quodam modo sors occulta est voluntas Dei; in humano genere sors est, sors veniens de Dei occulta voluntate, apud quem non est iniquitas : non enim ille personas accipit, sed occulta illius justitia tibi sors est. 14. Attendat itaque Charitas Vestra, videte hoc ipsum quemadmodum firmetur ab apostolo Petro. Cum Simon ille magus baptizatus a Philippo adhaereret ei, credens miraculis divinis factis in conspectu suo; venerunt Apostoli ad Samariam, ubi crediderat etiam et ipse magus, et ubi fuit baptizatus, et imposuerunt Apostoli manus hominibus baptiAdmiratus est ille, et obstupefactus tanto divino miraculo, quod ad impositionem humanarum manuum retur, sed unde extolleretur: at ubi desideravit hoc, et implevit superbia cor ejus, et diabolica impietas et celsitudo dejicienda, ait Apostolis: Quantam vultis pecuniam a me accipere, ut et ad mearum
Abbreviated transcription (Latin):
ciantur labia dolosa: quȩ lociutur adu̾sꝰ
iustum iniquitatẽ in suꝑbia & contẽptu.
Duando efficiuntur muta labia ista: Inbe
scło: Numquam. Cotidie clamant cont᷑ ap̃.¬
anos. maxime humiles: cotidie blasphemat
cotidie latrant. Augent linguis suis penis
quibꝰ apud inferos sitient. & aquę stillan
sine cauisa desident. Non gͦ nunc efficiunt᷑¬
muta labia istorum. Sed quando: Qun¬
do traducent eos ex adu̾so iniquitates e&
sicut dicit in libro sapientiȩ. Tunc sta
buit in magna constantia. adu̾sus eos
qui se angustiauerunt. Tunc dicent illi.
Hi sunt quos aliquando habuimꝰ in deri¬
sum: &e in similitudinẽ imꝓꝑii. Quomͦ on
pictati sunt int̃ filios dr̃& int̾ scõs sors ilbe

Expanded text:
ciantur labia dolosa, quae loquuntur adversus ciantur labia dolosa, quae loquuntur adversus justum iniquitatem, in superbia et contemptu. Quando efficientur muta labia ista? In hoc saeculo? Nunquam. Quotidie clamant contra Christianos, maxime humiles; quotidie blasphemant, quotidie latrant: augent linguis suis poenas, quibus apud inferos sitiant, et aquae stillam sine causa desiderent. Non ergo nunc muta efficiuntur labia istorum. Sed quando? Quando traducent eos ex adverso iniquitates eorum, sicut dicitur in libro Sapientiae: Tunc stabunt justi in magna constantia adversus eos qui se angustaverunt. Tunc dicent illi: Hi sunt quos aliquando habuimus in risum et in similitudinem improperii. Quomodo computati sunt inter filios D
Abbreviated transcription (Latin):
paruit : qui tam humilis uenit. Non ius
ut contempnatur ab eis qui honores amant:
ille qui tantas contumelias accepit: Non uis
ut contempnat᷑ ab hns qui ꝓ magno habent
istam uitam: ille qui mortuus ẽ: Non uis
ut contempnat᷑ ab eis qui qͣzi dampnationis
mortem erucis turpen putant : ille qui
erueifixꝰ ẽ: Non uis ut contempnat᷑ a diu¬
tibꝰ. ile qui pauꝑem uitam gessit in mundo:
cum eẽt ereator mundi: Omĩa ista quȩ
amant homines. quia noluit illa habere. xp̃c.
ut ñ habendo ostender& contempnenda: ñ
quia in potestate ñ habuit possidenda. Ds̃
qui amant hȩc: contempnunt illũ. Et qͥẽq
uoluerit seruo rum eiꝰ. uestigia seqͥ¬
ipsius. ut ambul& & ipse in ea humilita¬
te in qua didicit ambulasse dominũ suum.
contempiutur in xp̃o.: quasi m̃brum xp̃i.
Et cum caput & membra contempnuntur.
totꝰ ipse. rp̃c contempnitur: quia totus
& impiis. ut fiat illis quod dr̃. muta effi¬

Expanded text:
paruit, qui tam humilis venit. Non vis paruit, qui tam humilis venit. Non vis ut contemnatur ab eis qui honores amant, ille qui tantas contumelias accepit? Non vis ut contemnatur ab his qui pro magno habent istam vitam, ille qui mortuus est? Non vis ut contemnatur ab eis qui quasi damnationis mortem crucis turpem putant, ille qui crucifixus est? Non vis ut contemnatur a divitibus, ille qui pauperem vitam gessit in mundo, cum esset creator mundi? Omnia ista quae amant homines, quia noluit illa habere Christus, ut non habendo ostenderet contemnenda, non quia in potestate non habuit possidenda; omnes qui amant haec, contemnunt illum. Et quicumque voluerit servorum ejus seqipsius, ut ambulet et ipse in ea humilitate, in qua didicit ambulasse Dominum suum, contemnitur in Christo quasi membrum Christi: et cum caput et membra contemnuntur, totus ipse Christus contemnitur, quia totus superbis et impiis, ut fiat illis quod dicitur: Muta effi
Abbreviated transcription (Latin):
habere ꝑ colonum tuum. ꝑ clientem tuum.
ꝑ amicum tuum. ꝑ satellitem tuum. inuocas
dm̃: ministrum lucri tui facis dm̃. Uiluit
tͥ ds̃. U is inuocare dm̃. Eratis inuoca. Aua¬
re an parum tͥ ẽ: si te impleat ipse ds̃. Ds
si ad te ueniat sine auro & argento: ñ uis
illum: Quid gͦ de his quȩ fecit ds̃ sufficit:
cui ds̃ ipse non sufficit. Merito gͦ rogat
iste: non confundar qm̃ inuocaui te. Inuo¬
cate dnm̃ fr̃s : si non uultis confundi. Con¬
fusionem enim quandam tim& iste: de qua
quia istam confusionẽ tim&: quid addidit
cum dixiss&. non confundar in ȩt̾num. qm̃
inuocaui te: Crubescant impii. & deducan¬
tur in infernum. Confusionem utiq illam
quȩ locunt᷑ adu̾sus ustum iniquitatem.
in suꝑbia & contemptu. lustus iste xp̃e ẽ.
Multa labia locuntur adũsus eum iniqͥtatẽ:
in suꝑbia & contemptu. Quare in suꝑbia &
contemptu: Quia contemptibilis suꝑbis ap¬

Expanded text:
habere per colonum tuum, per clientem tuum, habere per colonum tuum, per clientem tuum, per amicum tuum, per satellitem tuum; invocas Deum, ministrum lucri tui facis Deum: viluit tibi Deus. Vis invocare Deum? Gratis invoca. Avare, an parum est tibi, si te impleat ipse Deus? Deus si ad te veniat sine auro et argento, non vis illum? Quid ergo tibi de his quae fecit Deus sufficit, cui Deus ipse non sufficit? Merito ergo rogat iste, Non confundar, quoniam invocavi te. Invocate Dominum, fratres, si non vultis confundi. Confusionem enim quamdam timet iste, de qua quia istam confusionem timet, quid addidit, cum dixisset, Non confundar in aeternum, quoniam invocavi te? Erubescant impii, et deducantur in infernum: confusione utique illa quae loquuntur adversus justum iniquitatem, in superbia et contemptu. Justus iste Christus est: multa labia loquuntur adversus eum iniquitatem in superbia et contemptu. Quare in superbia et contemptu? Quia contemptibilis superbis ap
Abbreviated transcription (Latin):
taculum p̃parare. Si enim dicat tͥ ds̃. ecce
inuocasti me. uenio ad te: quo intrabo:
Tantas sordes conscientiȩ tuȩ sustinebo: Si
seruum meum in domum tuam inuitares.
nue priꝰ eam mundare eurares: Inuocas me
in cor tuum: & plerium ẽ rapina. Quo inuo¬
catur ds̃ plenum ẽ blasphemiis. plenum ẽ ad¬
ulterus. plenum ẽ ira. fraudibꝰ. plenum ẽ
malis concupiscentus: & inuocas me: Beniq
de tulebꝰ quid ait alio loco psalmꝰ: Dnm̃ ñ in
uoauerunt. Et utiq inuocauerunt: nec tam̃
iuocauer̃. Breuit̾ dico qm̃ nata ẽ questio.
un iunt i enercedem exigat homo. allegans
unum meritum : dicendo quia muocauite.
Cum uideamꝰ a tam multis malis inuocari
dm̃÷ nata ẽ questio unde non transeundũ ẽ.
dico gͦ breuit᷑ omni auaro. Inuocas dm̃. Qua¬
re inuocas dm̃ : Ut d& tͥ lucrum. Lucrũ gͦ
inuocas non dm̃. Quia hoc qͦd concupiscis
non potes habere ꝑ seruum tuum. ñ potes

Expanded text:
taculum praeparare. Si enim tibi dicat Deus: Ecce taculum praeparare. Si enim tibi dicat Deus: Ecce invocasti me, venio ad te, quo intrabo? Tantas sordes conscientiae tuae sustinebo? Si servum meum in domum tuam invitares, nonne prius eam mundare curares? Invocas me in cor tuum, et plenum est rapinis. Quo invocatur Deus plenum est blasphemiis, plenum est adulteriis, plenum est fraudibus, plenum est malis concupiscentiis, et invocas me! De talibus denique quid ait alio loco psalmus? Domin. Et utique invocaverunt, nec tamen invocaverunt. Breviter dico, quoniam nata est quaestio, ut tantam mercedem exigat homo allegans unum meritum, dicendo, quia invocavi te; cum videamus a tam multis malis invocari um, nata est quaestio: unde non transeundum est. Dico ergo breviter homini avaro: Invocas Deum? Quare invocas Deum? Ut det mihi lucrum. Lucrum ergo invocas, non Deum. Quia hoc lucrum quod concupiscis, non potes habere per servum tuum, non potes
Abbreviated transcription (Latin):
quia tu misericors es. Noli me audire scđm iu
bonitatem. Saluum me fac in tua miscđia.
Magnam causam dixit: ne confundar qm̃
inuocaui te. Uis ut confundatur. qͥ inuocauit
te: Uis ut dicatur: ubi ẽ de qͦ p̃sumpsit: Os
aut̃ etiam ipsorum impiorum : non inuocat dm̃:
te. qui non possit communis ẽẽ cum multis:
nullomͦ de hac inuocatione tantam mercedem
auder& exigere. Responder& enun illi d̃s qͦdã¬
mͦ in cogitatione: & dicer&. Qͥd a me petis.
ut non confundaris: Quare: Quia inuo¬
custi me. Nonne cotidie homines ut imple¬
ant forte adulteria quȩ concupiscunt. inuo
a quibꝰ expectant hereditatem: inuocant me:
Nonne cotidie homines qui fraudem cogitant.
ut eam ꝓsꝑo eritu impleant: inuo cant me:
sed non inuocant te. Inuocas dm̃: quando
in te uocas dnĩ. Hoc ẽ eium illum inuocare.
illum in te uocare.: qͦdammͦ eum in domum
cordis tui inuitare. Non auder es aut̃ tantum
patrenifamilias inustare: nͥ nosses ei habi¬

Expanded text:
quia tu misericors es. Noli me audire secundumbonitatem. Salvum me fac in tua misericormagnam causam dixit, Non confundar, quoniam invocavi te. Vis ut confundatur qui invocavit te? Vis ut dicatur: Ubi est de quo praesumpsit? Quis autem etiam ipsorum impiorum non invocat Deum? te, qui non possit communis esse cum multis, nullo modo de hac invocatione tantam mercedem auderet exigere. Responderet enim illi Deus quodammodo in cogitatione, et diceret: Quid a me petis ut non confundaris? Quare? Quia invocasti me? Nonne quotidie homines, ut impleant forte adulteria quae concupiscunt, invoca quibus exspectant haereditatem, invocant me? nonne quotidie homines qui fraudem cogitant, ut eam prospero exitu compleant, invocant me? sed non invocant te. Invocas Deum, quando in te vocas Deum. Hoc est enim illum invocare, illum in te vocare, quodam modo eum in domum cordis tui invitare. Non autem auderes tantum patrem familias invitare, nisi nosses ei habi
Abbreviated transcription (Latin):
dreliqua psalmi nr̃a reu̾tat᷑ intentio:
in spererimꝰ ui tempore tribulationis: gaude¬
bimꝰ in tempore retributionis. Comm̃daue¬
ram caritati ur̃ȩ cum pͥmas partes huiꝰ psal¬
mi erponerem qͦd xp̃c loquatur: & qͦmͦ sit ae¬
cipiendꝰ totꝰ xp̃c cum capite & corpore. ñ tacu¬
eram. Testimoniis etiam scͥpturarũ qͣntum mͥ
uidetur satis idoneis. luculentisq firmauerã.
ita ut omnino dubitari non possoe . xp̃m eẽ
caput & corpꝰ: sponsum & sponsã. filiũ di & cadi¬

Expanded text:
Ad reliqua Psalmi nostra revertatur intentio, inspexerimus in tempore tribulationis, gaudebimus in tempore retributionis. Commendaveram Charitati Vestrae, cum primas partes hujus psalmi exponeremChristus totus cum capite et corpore, non tacueram: testimoniis etiam Scripturarum, quantum mihi videtur, satis idoneis luculentisque firmaveram; ita ut omnino dubitari non posset Christum esse caput et corpus, sponsum et sponsam, Filium Dei et Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
buimꝰ sermones: aliquanto ẽ ampliuis
hodie debitum. eẽ complendum. Unde peto ca¬
ritatem ur̃am: ut libent̃ audiatis nos. In u̾bis
ea nos teneant. quorum ẽ necessitas ex ponenda
Multa enim siuit animis fideliũ sponte oceur¬
rentia. multa quę breui ammonitione opꝰ ba¬

Expanded text:
buimus, aliquanto est amplius hodie debitum esse complendum. Unde peto Charitatem Vestram, ut libenter habeatis nos in verbis ea nos teneant, quorum est necessitas exponendi. Multa enim sunt animis fidelium sponte occurrentia, multa quae brevi admonitione opus ha
Abbreviated transcription (Latin):
remissȩ sunt iniquitates: & qͦi
tecta sunt peccata. Et quorum
peccata in obluuonẽ ducta st̃.
Beatꝰ uir cui non impitabit
dñs peccatum: nec ẽ in ore eiꝰ dolus.
Nec in ore suo hab& ostentationẽ iusti¬
ciȩ: cũ conscientia eiꝰ peccatis plena ẽ.
firmitas mea. in infirmitate conserut.
acclamando me tota die. Cũ eẽm inq
atq blasphemꝰ. clamando contͣ am̃
qͣsi defendens & excusans peccatar
flagellorum tuorum. conu̾sus su il
erumpna mea. dũ configeret᷑ spina.
Miser factus sum. cognoscendo mi¬
seriam meam compunctus mala con¬
scientia. Diapsalma Peccatũ meũ cognoll

Expanded text:
remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata: et quorum peccata in oblivionem ducta sunt. Beatus vir cui non imputavit Dominus peccatum, nec est in ore ejus dolus: nec in ore suo habet ostentationem justitiae, cum conscientia ejus peccatis plena est.firmitas mea in infirmitate consenuit. A clamando me tota die: cum essem impius atque blasphemus, clamando contra Deum, quasi defendens et excusans peccata mflagellorum tuorum, Conversus sum in aerumna mea, dum configeretur spina. Miser factus sum cognoscendo miseriam meam, compunctus mala conscientia. 5. vers. 5. Peccatum meum cognovi,
Abbreviated transcription (Latin):
mundi rector ñ ẽ: iͥ creator. Sed que da
mundum: Amatores mundi. Deriq dads̃
a exponit. Quod dieo mundi. terebra i l
Quarum utiq tene. Ebrarum: nͥ infi¬
delium & impiorum: Nam ex impiis &
infidelibꝰ cum ẽẽnt facti pii & fideles: sic eos
alloquitur idem apłs. E iustis enim aliquando
tenebrȩ: nunc autem lux in domino. Adu̾sus

Expanded text:
mundi rector non est nisi Creator. Sed quem dicit mundum? Amatores mundi. Denique addit, et exponit, Quod dico mundi, tenebrarum harum. Quarum utique tenebrarum, nisidelium et impiorum? Nam ex impiis et infidelibus cum essent facti pii et fideles, sic eos alloquitur idem apostolus, Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Adversus
Abbreviated transcription (Latin):
torum. accolentium in circuitu. Mul
accolant in circuttu meo: & rep̾hender s
cotidie. Quanta mala dicunt in malosap¬
anos: quȩ maledicta ꝑueniunt ad om̃s m̃¬
nos. Numquid enim dicit qui malediei
aut qui rep̃hendit xp̃ianos: ecce qͦ faciũ
non boni xp̃iani: Sed ecce qͦ faciunt.
ani: ñ separat. ñ discernit. Illi tam̃ isd
dicunt qͥ accolunt in cireuttu. id ẽ errã¬
eunt & ñ intrant: qͥa rotam temporis al
Non intrant ad ueritatẽ: qͥa non aman s¬
nitatem. Temporalibꝰ dediti. tamqͣm iuli
constricti: de quibꝰ alibi dr̃. Pone pͥncpse
eorum ut rotam. Et alibi. In circusti is
ambulant. Dum congregarent᷑ ipsi simil
adu̾sum me: ut caꝑent animam mea col¬
siliati sunt. Quid ẽ. ut acciꝑent auił¬
meam consiliati st̃: Ut consentir ẽ pras

Expanded text:
ltorum in accolentium circuitu: multi accolunt in circuitu meo, et reprehendunt me quotidie. Quanta mala dicunt in malos christianos, quae maledicta perveniunt ad omnes Christianos! Numquid enim dicit, qui maledicit, aut qui reprehendit Christianos, Ecce quae faciunt non boni christiani? Sed, Ecce quae faciunt Christiani: non separat, non discernit. Illi tamen ista dicunt, qui accolunt in circuitu, id emeunt, et non intrant? Quia rotam temporis amant: non intrant ad veritatem, quia non amant aeternitatem; temporalibus dediti tanquam rotae constricti, de quibus alibi dicitur, Pone principes eorum ut rotam ; et alibi, In circuitu impii ambulant . Dum congregarentur ipsi simul adversum me, ut acciperent animam meam consiliati sunt. Quid est, ut acciperent anim
Abbreviated transcription (Latin):
grãm qua salui facti sumus. Quare sortis
non ẽ electio: sed uoluntas dei. Nlam ubi
dr̃. iste facit. iste non facit: merita conside
rantur. Et ubi merita considantur. elec¬
tio ẽ. non sors. Quando autͣ ds nulla me¬
rita nr̃a inuenit. sorte uoluntatis suę
nos saluos faeit. quia uoluit. non quia digni
fiuimꝰ. Hec ẽsors. Merito tunea illa dn
desuꝑ texta. quę significat caritatis etntta¬
tem. cum diuidi aꝑsecutoribꝰ non poss&.
sors suꝑ eam missa ẽ. Ad quos ꝑuenit. eos
significauit qui uidentur ad sortem ꝑuenire

Expanded text:
gratiam qua salvi facti sumus. Quare gratiam qua salvi facti sumus. Quare non est electio, sed voluntas Dei. Nam ubi dicitur: Iste facit, iste non facit, merita considerantur; et ubi merita considerantur, electio est, non sors: quando autem Deus nulla merita nostra invenit, sorte voluntatis suae nos salvos fecit, quia voluit, non quia digni fuimus. Haec est sors. Merito tunica illa Domini desuper texta , quae significat charitatis aeternitatem, cum dividi a persecutoribus non posset, sors super eam missa est: ad quos pervenit, eos significavit qui videntur ad sortem pervenir
Abbreviated transcription (Latin):
i nomne pauli bͥaptitati estse Pecur¬
semn si cẽm. ex parte pauli . Qtuom ñ peo.
si fuero ex parte donati: Arsus recedant
humana nomina: humana crimina. hu¬
mana figm̃ta. In te dñe sꝑaui: dixi tu es
ds̃ nĩs. Non homo quisquam: sed tu es dõ m̃s.
Unus deficit: unus ꝓficit. Ds m̃s ñ deficit.
manibꝰ hominum: sed in manibꝰ tuis. Quȩ
sunt istȩ sortes: Quare sortes: Audito no¬
mine sortium : non debemꝰ sortilogos que¬
rere. Sors enim non aliquid mali ẽ. sed res
ẽ in dubitatione humana: diuinam indi¬
cans uoluntatem. Nam & sortes miser̃ apłi:
quando uidas tradito dño ꝑit. Et sic̃ de illo
scriptum ẽ. abut in locum suum: cepit qͦri
quis in locum eiꝰ ordinaretur. Electi st̃ duo
iudicio humano: & electꝰ ẽ unꝰ de duobus
uidicio diuino. De duobꝰ consultꝰ ẽ ds̃: quẽ¬
nam ipsorum eẽ uell&. Et cecidit sorssuꝑ
matbiam. Quid gͥ ẽ. in manibꝰ tuis sortes
mee Sortes dixit quantum ego existimo

Expanded text:
in nomine Pauli baptizati estis ? Perirem si essem de parte Pauli; quomodo non pereo si fuero de parte Donati? Prorsus recedant humana nomina, humana crimina, humana figmenta. In te, Domine, speravi: dixi, Tu es Deus meus. Non homo quisquam, sed tu es Deus meus. Unus deficit, unus proficit: Deus meus non deficit, manibus hominum, sed in manibus tuis. Quae sunt istae sortes? quare sortes? Audito nomine sortium, non debemus sortilegos quaerere. Sors enim non aliquid mali est: sed res est in dubitatione humana divinam indicans voluntatem. Nam et sortes miserunt Apostoli, quando Judas tradito Domino periit, et, sicut de illo scriptum est, Abiit in locum suum: coepit quaeri quis in locum ejus ordinaretur, electi sunt duo judicio humano, et electus de duobus unus judicio divino: de duobus consultus est Deus, quemnam ipsorum esse vellet, et cecidit sors super Matthiam . Quid igitur est, In manibus tuis sortes meae? Sortes dixit, quantum ego existimo,
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur in naui gubnanda agilior. & effica¬
tior: tanto ꝑiculosius sic gub̾nat. ut ad nau¬
fragium ꝓꝑando ꝑducat: Talis ẽ. & qͥ opti¬
me currit p̃r̃ uiam. Nonne gͦ erat melius &
tolerabiliꝰ. ut eẽt gubnator ille aliqͣnto inuali¬
dior. ut cum labore & aliqͣ difficultate gub̾na¬
eula reger&. & tam̃ debitum rectũq cursum
currer&: Optimus gͦ ille qui & uiam ten&:
& si aliquantum claudicat. ñ omnino errat. aut
reman&: sed ꝓgreditur paulati. Fortasse enun
spandĩ ẽ eum qͦ tenc̾it etiam tardius ꝑuertum.
Ergo fr̃s ex fide iustificatꝰ ẽ abraham. Sed
fidem oꝑa non p̃cesser̃: tam̃ secuta st̃. Nũqͥa
enim fides tua sterilis erit. Si sterilis ñ es:
sterilis ñ ẽ ipsa. Aliquid mali credidisti. &
ignem maliciȩ tuȩ. radiee tuş fidei conere¬
masti. Tene gͦ fia̾em oꝑaturus. Sed dicis. nori
hocait apłs paulus: umo hoc att apłs paul.¬

Expanded text:
videtur in navi gubernanda agilior et efficavidetur in navi gubernanda agilior et efficacior, tanto periculosius eam sic gubernat, ut ad naufragium properando perducat? Talis est et qui optime currit praeter viam. Nonne ergo erat melius et tolerabilius, ut esset gubernator ille aliquanto invalidior, ut cum labore et aliqua difficultate gubernacula regeret, et tamen rectum debitumque cursum curreret? Optimus ergo ille qui et viam tenet, etsi aliquantum claudicat, non omnino ut erret, aut remaneat, sed progreditur etsi paulatim. Fortasse enim sperandum est, eum quo tendit etiam taErgo, fratres, ex fide justificatus est Abraham: sed si fidem opera non praecesserunt, tamen secuta sunt. Numquid enim fides tua sterilis erit? Si sterilis non es, sterilis non est ipsa. Aliquid mali credidisti, et igne malitiae tuae radicem tuae fidei concremasti. Tene ergo fidem operaturus. Sed dicis, Non hoc ait apostolus Paulus. Imo hoc ait Paul