comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quemadmodũ enĩ si ꝑ ostiũ transeas. cuiꝰ suꝑ liminare
uit ad intelligentiam loquar nimium bassum sit non¬
nocet quantumcumq te inclinaueris.: nocet autem si uel
transũsi digiti spacio plusquam ostii patitur mensura e¬
rexeris ita ut impingas & capite quassato collidaris. sic in
anima ñ ẽ plane timenda quantalibet humiliatio. horren
da autem nimiumq pauenda uel minuna temere presũp¬
ta erectio. Quã obrem noli te homo cõparare maioribus:
noli minoribus. noli aliquib noli uni. Quid seis enim o
homo si unus ille quem forte omium uilissimum atq mi¬
serrimum reputas. cuiuis uitam sceleratissimam ac singu¬
lariter fedissimam horres. & propterea illum putas sꝑnen¬
dum ñ modo prete. quem forte iam sobrie & tuste & pie
uluere confidis s etiam preceteris omĩb sceleratis tanqũa
omĩum sceleratissimum: quid scis in quã si melior & te

Expanded text:
Quemadmodum enim si per ostium transeas, cujus superliminare, Quemadmodum enim si per ostium transeas, cujus superliminare, ut ad intelligentiam loquar, nimium bassum sit, nonnocet quantumcunque te inclinaveris; nocet autem, si vel transversi digiti spatio plus quam ostii patitur mensura, erexeris, ita ut impingas et capite quassato collidaris; sic in anima non est plane timenda quantalibet humilida autem nimiumque pavenda vel minima temere praesumpta erectio. Quamobrem noli te, homo, comparare majoribus, noli minoribus, noli aliquibus, noli uni. Quid scis enim, o homo, si unus ille, quem forte omnium vilissimum atque miserrimum reputas, cujus vitam sceleratissimam ac singulariter foedissimam horres, et propterea illum putas spernendum, non modo prae te qui forte jam sobrie, et juste, et pie vivere te confidis; sed etiam prae caeteris omnibus sceleratis tanquam omnium sceleratis
Abbreviated transcription (Latin):
odium. quã humilitas fortassis ad gr̾am. Si enĩ in quonã
statu unumquemq nr̃m habeat ds. liquido cognosceremꝰ
nec supra sane nec infra secedere deberemus: ueritati in
om̃ib ad quiescentes Nunc autem quia consilium hoc po¬
suit tenebras latibulum suum: & sermo absconditus est
a nobis. ita ut nemosciat si dignus sit amore uel odio: iusti¬
us tutiusq profecto uxta ipsius ueritatis consilium. ho¬
uissimum nobis locum eligimus. de quo pꝰmodum cum ho¬
nore suꝑius educamur: quam presumimus altiorem. unde
cedere mox oporteat cum rubore. Non ẽ gͦ ꝑiculum quan¬
tumcũq te humilies: quantũcũq reputes minorem quã
sis. hoc ẽ quam te ueritas habeat: est autem grande ma¬
lum horrendumq ꝑiculum. si uel modice plus uero ex¬
tollas: si nel uni uidelicet in tua cogitatione te preferas.
quem forte parem tibi ueritas iudicat aut etiã suꝑiorẽ:

Expanded text:
odium, quam humilitas fortassis ad gratiam. Si enim in quonam odium, quam humilitas fortassis ad gratiam. Si enim in quonam statu unumquemque nostrum habeat Deus, liquido cognosceremus; nec supra sane, nec infra secedere deberemus, veritati in omnibus acquiescentes. Nunc autem, quia consilium hoc posuit tenebras latibulum suum, et sermo absconditus est a nobis, ita ut nemo sciat si dignus sit amore vel odio ; justius tutiusque profecto, juxta ipsius Veritatis consilium, novissimum nobis locum eligimus, de quo postmodum cum honore superius educamur, quam praesumimus altiorem, unde cedere mox oporteat cum rubore . 7. Non est ergo periculum, quantumcunque te humilies, quantumcunque reputes minorem quam sis, hoc est, quam te veritas habeat. Est autem grande malum, horrendumque periculum, si vel modice plus vero te extollas, si vel uni videlicet in tua cogitatione te praeferas quem forte parem tibi veritas judicat, aut etiam superiorem.
Abbreviated transcription (Latin):
fectionem sibi sapientiȩ uendicat amor di ita desꝑatiosibi om¬
nem maliciȩ consummationẽ. Et quemadmodum ex noti¬
cia tui uenit inte timor di atq ex di noticia. dĩ itidem amor
sic econtrario de ignorantia tui suꝑbia. ac de dĩ ignorantia
uenit desꝑatio. Sic autem suꝑbiam parit tibi ignorantia
tui. cum meliorem quam sis. decepta & deceptrix tua cogita¬
tio te e̾e mentitur hoc quippe ẽ suꝑbia. hoc initium omĩs
peccati: cũ maior intiis es oculis. quam apud dm̃: quam in
ueritate. Et id̾o qui prius peccauit hoc grande peccatũ
diabolum loquor de ipso dictum ẽ. quia in ueritate non
stetit. s mendax ẽ ab iuitio: qm̃ quo in sua fuit cogitatione
ñ fuit inueritate. Quid si in eo discordaret a ueritate:. uit
minoremse inferioremq putaret quam ueritas haberet:
Excusaret eum sua procul dubio ignorantia: & minime
reputaretur suꝑb nec tam inueniretur iniquitas eius ad

Expanded text:
erfectionem sibi sapientiae vindicat amor Dei, ita desperatio sibi omerfectionem sibi sapientiae vindicat amor Dei, ita desperatio sibi omnem malitiae consummationem. Et quemadmodum ex notitia tui venit in te timor Dei, atque ex Dei notitia Dei itidem amor; sic e contrario de ignorantia tui superbia, ac de Dei ignorantia venit desperatio. Sic autem superbiam parit tibi ignorantia tui, cum meliorem quam sis, decepta et deceptrix tua cogitatio te esse mentitur. Hoc quippe et superbia, hoc initium omnis peccati, cum major es in tuis oculis quam apud Deum, quam in veritate. Et ideo qui primus peccavit hoc grande peccatum diabolum loquor, de ipso dictum est quia in veritate non stetit, sed mendax est ab initio ; quoniam, quod in sua fuit cogitatione, non fuit in veritate. Quid, si in eo discordaret a veritate, ut minorem se inferioremque putaret, quam veritas haberet? Excusaret eum sua procul dubio ignorantia, et minime reputaretur superbus, nec tam inveniretur iniquitas ejus ad
Abbreviated transcription (Latin):
gła qua inter dĩ filios numeramur:: Parum dixi: nec res¬
pici in eius comparatione potest orbis ipse & plenitudo
eius: etiam si totus cedat uni cui uis nr̃m in possessionem.
Ceterum si nosignorantia di tenet: quomͦ sꝑamus in eum
quem ignoramus. Si nr̃i: quomͦ humiles erimꝰ. putantes
nos aliquid ẽe cũ nicħ simus: Scimus autem nec suꝑbis
nec desꝑatis partem ẽe uel societatem in sorte sc̃ors. Intu¬
ere gͦ nunc mecum quanta cura & sollicitudine ambas
istas reppellere a nobis ignorantias debeamus. quarũ
om̃is peccati altera initium parit: altera consũmationẽ
Sicut duarum eregione noticiarum. initium sapien¬
tiȩ unã ꝑfectionem altera gignit: illa timorem dñi. ista
caritatem. at istud de noticiis supra ostensum ẽ. Nunc
de ignorantiis uide: & enim sicut initium sapientiȩ ti¬
mor dñi sic initium om̃is peccati suꝑbia: & quomodo ꝑ¬

Expanded text:
gloria, qua inter Dei filios numeramur? Parum dixi: nec resgloria, qua inter Dei filios numeramur? Parum dixi: nec respici in ejus comparatione potest orbis ipse et plenitudo ejus, etiamsi totus cedat unicuivis nostrum in possessionem. Caeterum, si nos ignorantia Dei tenet, quomodo speramus in eum quem ignoramus? si nostri, quomodo humiles erimus, putantes nos aliquid esse, cum nihil simus? Scimus autem nec superbis, nec desperatis partem esse vel societatem in sorte sanctorum. 6. Intuere ergo nunc mecum, quanta cura et sollicitudine ambas istas repellere a nobis ignorantias debeamus, quarum omnis peccati altera initium parit, altera consummationem: sicut duarum e regione notitiarum initium sapientiae una, perfectionem altera gignit; illa timorem Domini, ista charitatem. At istud de notitiis supra ostensum est. Nunc de ignorantiis vide. Etenim, sicut initium sapientiae timor Domini , sic initium omnis peccati superbia : et quomodo p
Abbreviated transcription (Latin):
tos iam leuauit manipulos: remissionem. sc̾ificationem. spe
uitȩ. O quã uerus est sermo qui in ꝓpħa legitur. Qui se¬
minant in lacrimis. in exultatione metent. Ubibreuit̾ c̃op̃¬
hensa utraq cognitio ẽ: & nr̃i quidem in lacrimis serens:
quȩ autem dĩ metens ingaudio. hac gͦ in nobis gemina p̃¬
eunte noticia. iam ea quȩ forte super creuerit scientia. mi¬
nime inflat: ut pote quȩ nichil afferre ualeat terreni cõ.¬
modi uel honoris: quod ñ sit sane inferius spe concepta. leti¬
ciaq spei iam altius radicata in animo. Spes autem ñ con¬
fundit. quia caritas di diffusa ẽ in cordib nr̃is ꝑ sp̾m sc̃m¬
qui datus ẽ nobis. Ideo illa ñ confundit: quia ista in fundit
certitudinem. ꝑhanc enim ipse sp̃c testimonium ꝑhibet
sp̾ui nro quod filii dĩsumꝰ. Quid nam gͥ nobis de nr̃a quan¬
tacumq seientia prouenire possit: quod ñ sit minus hac

Expanded text:
tos jam levavit manipulos, remissionem, sanctificationem, spem tos jam levavit manipulos, remissionem, sanctificationem, spem vitae. O quam verus est sermo qui in Propheta legitur: Qui seminant 1403 in lacrymis, in exsultatione metent . Ubi breviter comprehensa utraque cognitio est: et nostri quidem in lacrymis serens; quae autem Dei, metens in gaudio. 5. Hac ergo in gobis gemina praecunte notitia, jam ea quae forte supercreverit scientia minime inflat, utpote quae nihil afferre valeat terreni commodi vel honoris, quod non sit sane inferius spe concepta, laetitiaque spei jam altius radicata in animo. Spes autem non confundit; quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Squi datus est nobis . Ideo illa non confundit, quia ista infundit certitudinem. Per hanc enim ipse Spiritus testimonium perhibet spiritui nostro, quod filii Dei sumus . Quidnam igitur nobis de nostra quantacunque scientia provenire possit quod non sit minus hac
Abbreviated transcription (Latin):
foris audit. intus sentit. Nam qui in nobis loquitur. oꝑatur
inuobis. unus atq idem sp̃s diuidens singulis prout uult
aliis quidem loqui aliis autem operari quod bonum est
Quisquis itaq ur̃m post illa amara & lacrimosa conũ¬
sionis suȩ primordia respirasse inspem atq in quoddam
serenum suꝑne consolationis pennis gr̾ȩ subleuatunse
euolasse letatur: is profecto iam metit suarum recipiens fru¬
ctum temporaneum lacrimarum. & ipse uidit dm̃ & au¬
diuit nocem dicentis. Date ei de fructib manuũ suarũ
Nam quomͦ ñ uidit dm̃: qui gustauit & uidit qͥm suaius
ẽ dñs : Quã dulcem & suauem te sensit dn̾e iħu. eui ate
uite eteruȩ promissio. felix qui tantum iam messuit. ha¬
bens interim quidem fructum suum in sci̾ficationem : finẽ
uero uitam eternam. Merito qui se inuento fleuit. gauisus
ẽ uisodomino: ad cuius utiq miserationis intuitum. tan¬

Expanded text:
foris audit, intus sentit. Nam, qui in nobis loquitur, operatur foris audit, intus sentit. Nam, qui in nobis loquitur, operatur in vobis unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult : aliis quidem loqui, aliis autem operari quod bonum est. 4. Quisquis itaque vestrum post illa amara et lacrymosa conversionis suae primordia respirasse in spem atque in quoddam serenum supernae consolationis pennis gratiae sublevatum se evolasse laetatur; is profecto jam metit, suarum recipiens fructum temporaneum lacrymarum; et ipse vidit Deum, et audivit vocem dicentis: Date ei de fructibus manuum suarum . Nam, quomodo non vidit Deum, qui gustavit et vidit quoniam suavis est Dominus? Quam dulcem et suavem te sensit, Domine Jesu, cui a te vitae aeternae promissio! Felix qui tantum jam messuit, habens interim quidem fructum suum in sanctificationem, finem vero vitam aeternam! Merito qui se invento flevit, gavisus est viso Domino: ad cujus utique miserationis intuitum tan
Abbreviated transcription (Latin):
Q n inspeas de psenti loquitur frorsus magnalecicia e
exultatio mułta nimis cũ uita uenerit. Sy numquid tau¬
te lecicie spes. erit sine leticia: Spe gaudentes ait aplo.
& dauid ñ letaturum s lecatum se dixit quod in domũ
dñi se speraret iturum. Hondũ uitam tenebat.s spem
profecto uitȩ messuerat: atq insemet ipso exꝑiebatirer
ueritatem scripture ꝑhibentis quia ñ modo remunera¬
tio s ipsa quoq expectatio iustorum leticia hanc parit in
animo illius qui sibi adiustitiam seminauit. psũpta in¬
dulgentia delictors: si tam̃ ipsam indulgentiam effica¬
tia attestatur acceptȩ g̾re. ad uitiendum sanctius dem¬
ceps. Om̃is in uobis qui hec sentit intra se actitariscit quid
loquitur sp̃s cuilis uox atq oꝑatio minime inter se unquã
dissentiunt. Propterea gͦ intelligit quȩ dieuntur. q̃m quȩ

Expanded text:
et non in spe; sed de praesenti loquitur. Prorsus magna laetitia et et non in spe; sed de praesenti loquitur. Prorsus magna laetitia et exsultatio multa et nimis, cum vita venerit. 3. Sed nunquid tantae laetitiae spes erit sine laetitia? Spe gaudentes, ait Apostolus . Et David non laetaturum, sed laetatum se dixit, quod in domum Domini se speraret iturum . Nondum vitam tenebat, sed spem profecto vitae messuerat; atque in semetipso experiebatur veritatem Scripturae perhibentis quia non modo remuneratio, sed ipsa quoque exspectatio justorum laetitia. Hanc parit in animo illius qui sibi ad justitiam seminavit, praesumpta indulgentia delictorum, si tamen ipsam indulgentiam efficacia attestatur acceptae gratiae ad vivendum sanctius deinceps. Omnis in vobis qui haec sentit intra se actitari, scit quid loquitur Spiritus, cujus vox atque operatio minime inter se unquam dissentiunt. Propterea ergo intelligit quae dicuntur, quoniam quae
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. si ex uera noticia tui euigilasti timere dm̃ temetip¬
sum humiliasti fudisti lacrimas. elemosinas ꝓfudistr: cȩ¬
terisq te pietatis actionib mancipastr: si ieuniis & ui¬
giliis afflixisti corpusꝰsi pectus dunsionib. cȩlos clamo¬
rib fatigasti: Hoc siquidem seminare ẽ ad iustitiam. Se¬
mina sunt bona opera: bona studia: semina lacrimȩ sunt.
Ibant inquit & flebant mittentes semina sua. Sed quid:
Semꝑ flebunt: Absit. S uenient cũ exultatione: portan¬
tes manipulos suos Merito cũ exultatione: cũ reportant
manipulos głe. at istud inquis in resurrectione in
nouissimo die. & est nuis longa expectatio. Holi animo
frangi. noli deficere apusillanimitate sp̾̃c. Habes interun
de primitiis sp̃e quod ad presens in exultatione metas de¬
minate ait uobis adiustitiam. metite spemuite  Ion eimo¬
comittit aa diem nouissimum. quando res iamerit inre

Expanded text:
tiam, si ex vera notitia tui evigilasti timere Deum, temetiptiam, si ex vera notitia tui evigilasti timere Deum, temetipsum humiliasti, fudisti lacrymas, eleemosynas profudisti, caeterisque te pietatis actionibus mancipasti, si jejuniis et vigiliis afflixisti corpus, si pectus tunsionibus, coelos clamoribus fatigasti. Hoc siquidem seminare est ad justitiam. Semina sunt bona opera, bona studia; semina lacrymae sunt. Ibant, inquit, et flebant mittentes semina sua. Sed quid? semper flebunt? Absit! Sed venient cum exsultatione portantes manipulos suos . Merito cum exsultatione, cum reportant manipulos gloriae. Ad istud, inquis, in resurrectione in novissimo die, et est nimis longa exspectatio. Noli animo frangi, noli deficere a pusillanimitate spiritus; habes interim de primitiis spiritus, quod ad praesens in exsultatione metas. Seminate, ait, vobis ad justitiam, metite spem vitae. Non te modo mittit ad diem novissimum, quando res jam erit in re,
Abbreviated transcription (Latin):
quam sine timore & amore dĩ salus ẽẽ ñ potest. Cetera i¬
differentia sunt: nec salutem si sciantur. nec dãpnationẽ
si nesciantur habentia. Non tam̃ dico contẽpnendam
aut negligendam scientiam litterarũ. quȩ ornat animã
& erudit eam. & facit ut possit etiam alios erudire. S
duo illa oportet & expedit ut precedant. in quib summã
salutis constitui suꝑior ratio declarauit. Et uide sinos
intuebatur. & si ñ docebat hunc ordinem qui dicebat.
Semninate uobis ad iusticiam: metite spem uitȩ. & tunc
demũ illuminate uobis ait lum̃ scientię. Ultimã po¬
suit scientiam tanquã picturam quȩ statum habere
nequeat suꝑ inane. & ideo illa duo premisit & subiecit
illi tanquã si solidũ aliquid picture substerneret. Se¬
curus iam intendam scientiȩ. si uitȩ prius. ꝑ beneficiũ
spei securitatem accepero. Iu ergo seminasti tibi ad iustł¬

Expanded text:
quam sine timore et amore Dei salus esse non potest. Caetera iquam sine timore et amore Dei salus esse non potest. Caetera indifferentia sunt, nec salutem, si sciantur, nec damnationem, si nesciantur, habentia. 2. Non tamen dico contemnendam aut negligendam scientiam litterarum, quae ornat animam, et erudit eam, et facit ut possit etiam alios erudire. Sed duo illa oportet et expedit ut praecedant, in quibus summam salutis constitui superior ratio declaravit. Et vide, si non intuebatur, et si non docebat hunc ordinem qui dicebat: Seminate vobis ad justitiam, metite spem vitae; et tunc demum illuminate vobis, ait, lumen scientiae . Ultimam posuit scientiam, tanquam picturam, quae statum habere nequeat super inane: et ideo illa duo praemisit et subjecit illi, tanquam si solidum aliquid picturae substerneret. Securus jam intendam scientiae, si vitae prius per beneficium spei securitatem accepero. Tu ergo seminasti tibi ad justi
Abbreviated transcription (Latin):
uto non habemus nc̃ opus hortari ad uigilandũ.
cũ absq dubio sermo ille suggillatorius uigilet.
ut pote adhuc recens: qui heri a nobis caritatiue
ꝓlatus. bene aliquos exꝑgefecit. Ergo tenetis me¬
moria quod teneam assensum ur̾m neminem absq sui cogni¬
tione saluari: de qua nimirum mater salutis humilitas
oritur: & timor dñi. qui & ipse sicut initium sapientiȩ. ita
ẽ & salutis. Nemodico absq illa cognitione saluatur. qui
tam̃ etatem habeat acfacultatẽ cognoscendi. Quod propt̾
pariulos loquor. & propter fatuos. quorũ alia ratio esti.
Quid si ignoras d̾m: poterit ne spes ẽẽ salutis cũ di igno¬
rantia: Ne hoc quidem. Nec enim potes aut amare quẽ
nescias: aut habere quem ñ amaueris. Noueris proinde
te. ut dm̃ timeas: noueris ipsum. ut eque ipsum diligas.
In altero initiaris ad sapientiam. in altero & consũmaris.
quia initium sapientiȩ timor domini ẽ: & plenitudo le¬
gis ẽ caritas. Tam gͦ utraq ignorantia cauenda ẽ tibi.

Expanded text:
uto, non habemus nunc opus hortari ad vigilandum, cum absque dubio sermo ille suggillatorius vigilet, utpote adhuc recens, qui heri a nobis charitative prolatus, bene aliquos expergefecit. Ergo tenetis memoria quod teneam assensum vestrum, neminem absque sui cognitione salvari: de qua nimirum mater salutis humilitas oritur, et timor Domini, qui et ipse sicut initium sapientiae, ita est et salutis. Nemo, dico, absque illa cognitione salvatur, qui tamen aetatem habeat ac facultatem cognoscendi. Quod propter parvulos loquor, et propter fatuos, quorum alia ratio est. Quid, si ignoras Deum? poteritne spes esse salutis cum Dei ignorantia? Ne hoc quidem. Nec enim potes aut amare quem nescias, aut habere quem non amaveris. Noveris proinde te, ut Deum timeas; noveris ipsum, ut aeque ipsum mitigas. In altero initiaris ad sapientiam, 1402 in altero et consummaris quia initium sapientiae timor Domini, est , et plenitudo legis est charitas . Tam ergo utraque ignorantia cavenda est tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
in terris ẽ. quȩ in celis sunt curiosius uestigare: ne forte
scrutatrix maiestatis. oppͥmatur a gła. Desinat inquam do¬
nec inter mulieres uersatur. inquirere quȩ apud subli¬
mes illas sunt potestates solis ipsis ꝑspicua: solis licita tã¬
quam cȩlestib celestia ad uidendum. Mirabilis facta est
inquit uisio ista ex te o sponsa. quã tibi postulas demon¬
strari: nec modo preuales intueri meridianam & miram
quam in habito elaritatem. Dixisti enim. Indica mͥ ubi
pascis ubi cubẽs in meridie. S enim induci innubes pe¬
netrare in plenitudinẽ luminis. irrũꝑe claritatis abys¬
sos. & lucem habitare in accessibilem: nec temporis ẽ
huiꝰ nec corporis. Id tibi in nouissimis reseruatur. eum
te michi exhibuero głosam. ñ habentem maculã aut
rugam aut aliquid huius modi. annescis quia qũaditi
uiuis in hoc corpore. peregrinaris a lumine. Quom̃¬

Expanded text:
in terris est, quae in coelis sunt curiosius investigare, ne forte in terris est, quae in coelis sunt curiosius investigare, ne forte scrutatrix majestatis opprimatur a gloria. Desinat, inquam, donec inter mulieres versatur, inquirere quae apud sublimes illas sunt potestates, solis ipsis perspicua, solis licita, tanquam coelestibus coelestia ad videndum. Mirabilis facta est, inquit, visio ista ex te, o sponsa, quam tibi postulas demonstrari: nec modo praevales intueri meridianam et miram quam inhabito claritatem. Dixisti enim: Indica mihi ubi pascas, ubi cubes in meridie. Sed enim induci in nubes, penetrare in plenitudinem luminis, irrumpere claritatis abyssos, et lucem habitare inaccessibilem, nec temporis est hujus, nec corporis. Id tibi in novissimis reservatur, cum te mini exhibuero gloriosam, non habentem maculam aut rugam, aut aliquid hujusmodi. An nescis quia quandiu vivis in hoc corpore, peregrinaris a lumine? Quom
Abbreviated transcription (Latin):
uiuit. eitra ꝑfectum adhuc pulehritudinis proficit: ac ꝑ inde
ñ pulchra omimodo s pulchra inter mulieres. id est inter a¬
nimas terrenas. & quȩ ñ sunt sicut ipsa sp̾uales. ñ autem
inter angłicas beatitudines. ñ inter uirtutes. potestates.
dominationes. Sicut patrum aliquis olim inuentus & dictus
ẽ iustus in generatione sua. id ẽ pre omĩb sui temporis sueq
generationis: & thamariustificata ꝑhibetur ex uidarhoc ẽ pre
uida. Et in euangłio publicanus descendisse refertur de tem¬
plo iustificatus. s iustificatus aphariseo: & quomodo ma¬
gnus ille iob̾es magnifice quondam cõmendatus ẽ. quod
uidelicet suꝑiorem ñ haberet: s hoc inter natos mulierum.
ñ autem inter choros beatorum celestiumq sp̾uum: ita &
sponsa modo dicitur pulchra. s interim adhuc inter mulie¬
res & ñ inter celestes beatitudines. Desinat proinde qũa diu

Expanded text:
vivit, citra perfectum adhuc pulchritudinis proficit, ac proinde vivit, citra perfectum adhuc pulchritudinis proficit, ac proinde non pulchra omni modo, sed pulchra inter mulieres, id est inter animas terrenas, et quae non sunt, sicut ipsa, spirituales, non autem inter angelicas beatitudines, non inter virtutes, potestates, dominationes. Sicut patrum aliquis olim inventus et dictus est justus in generatione sua , id est prae omnibus sui temporis suaeque generationis; et Thamar justificata perhibetur ex Juda , hoc est, prae Juda; et in Evangelio publicanus descendisse refertur de templo justificatus, sed justificatus a Pharisaeo ; et quomodo magnus ille Joannes magnifice quondam commendatus est, quod videlicet superiorem non haberet, sed hoc inter natos mulierum , non autem inter choros beatorum coelestiumque spirituum; ita et sponsa modo dicitur pulchra, sed interim adhuc inter mulieres, et non inter coelestes beatitudines. 5. Desinat proinde, quandiu
Abbreviated transcription (Latin):
etiam manentẽ in corpore. ad illam se posse inaccessibilẽ
accedere claritatẽ. Ergo ad seipsam protinus reuocatur
& ignorantia conuincitur. & insolentia castigatur. Si ig¬
noras te inquit. egredere. Terribiliter sponsus intonat
indilectam: ñ tanquã sponsus s tanquã magister. & ñ
quasi iratus s ut territa purgaretur: purgata idonea
redderetur huic ipsi eui inhiat uision. Mundi cordib
nempe. illa uisio sequestratur Pulchre autẽ pulchr̃a
ñ omĩmodo quidem. s pulchram uit̾ mulieres eam di¬
cit. udelicet cum distinctione: quatinus & ex hoc am¬
plius repͥmatur: & sciat quid desit sibi Ego enim puto
mulierum nomine hoc loco appellatas animas carna-¬
les ac seculares: nicħ in se uirile habentes. nicħ forte
aut constans insius actib demonstrantes: s totum re¬
missum. totum femineum & molle quod uiuunt & quod agunt
Sp̃ualis autem anima. & si inde iam pulchra. quod ñ sedm car¬

Expanded text:
etiam manentem in corpore ad illam se posse inaccessibilem etiam manentem in corpore ad illam se posse inaccessibilem accedere claritatem. Ergo ad se ipsam protinus revocatur, et ignorantia convincitur, et insolentia castigatur. Si ignoras te, inquit, egredere . Terribiliter sponsus intonat in dilectam, non tanquam sponsus, sed tanquam magister; et non quasi iratus, sed ut territa purgaretur, purgata idonea redderetur huic ipsi, cui inhiat, visioni. Mundicordibus nempe illa visio sequestratur. 4. Pulchre autem pulchram, non omnimode quidem, sed pulchram inter mulieres eam dicit, videlicet cum distinctione; quatenus et ex hoc amplius reprimatur, et sciat quid desit sibi. Ego enim puto mulierum nomine hoc loco appellatas animas carnales ac saeculares, nihil in se virile habentes, nihil forte aut constans in suis actibus demonstrantes, sed totum remissum, totum femineum et molle quod vivunt, et quod agunt. Spiritualis autem anima, etsi inde jam pulchra quod non secundum car
Abbreviated transcription (Latin):
iam impedit a salute.: S hoc ẽ quod dico: dm̃ ignoratis: s
nec creditis auditui nr̃o. Uellem uos uel exꝑtis credere: qͥa
nͥ credideritis. ñ intelligetis. S ñ ẽ omĩum fides absit aut̃
ut de tali hoc ẽ de dĩ ignorantia sponsam cõmonitam sen¬
tiamus: que tanta sponsi parit̾ & dĩ sui ñ dico agnitione
s amicicia & familiaritate donata ẽ. ut eius crebra col¬
loquia & oscula mereretur. & nc̃ familiari ausuloquitur.
Indica mͥ ubi pascis ubi cubas in meridie. Ubi sane ñ ipsũ.
s locum habitationis głȩ eius. sibi indicari requirit.: quã¬
quã ñ aliud ipse. & aliud locus eius. uel gła. S repͥmenda
censetur propter presũptionẽ: & de sua ipsius cõmonenda
cognitione: in qua nimirum uisa ẽ aliquatenus caligare.
que tante se estimarit idoneã uisioni: siue minus atten¬
dens pre excessu suo quod e̾et in corpore. siue frustra sꝑans

Expanded text:
jam impedit a salute? Sed hoc est quod dico: Deum ignoratis, sed jam impedit a salute? Sed hoc est quod dico: Deum ignoratis, sed nec creditis auditui nostro. Vellem vos vel expertis credere, quia, nisi crodideritis, non intelligetis. Sed non est omnium fides. 3. Absit autem ut de tali, hoc est de Dei ignorantia, sponsam commonitam sentiamus, quae tanta sponsi pariter et Dei sui, non dico agnitione, sed amicitia et familiaritate donata est, ut ejus crebra colloquia et oscula mereretur, et nunc familiari ausu loquitur: Indica mihi ubi pascas, ubi cubes in meridie. Ubi sane non ipsum, sed locum habitationis gloriae ejus sibi indicari requirit, quanquam non aliud ipse, et aliud locus ejus vel gloria. Sed reprimenda censetur propter praesumptionem, et de sua ipsius commonenda cognitione, in qua nimirum visa est aliquatenus caligare, quae tantae se aestimarit idoneam visioni, sive minus attendens prae excessu suo, quod esset in corpore, sive frustra sperans,
Abbreviated transcription (Latin):
desꝑatio. Apłs dicit quod ignorantiam dĩ quidam habent.
e go autem dico om̃s ignorare dm̃. qui nolunt conuertiad
eũ. Neq enĩ ob alud proculdubio tenuunt: nͥ quia grauẽ
& seuerum imaginantur qui pius ẽ. durũ & implacabi¬
lem qui misericors ẽ : ferum & terribilem qui amabilis
ẽ. & mentitur iniquitas sib̃ formans sibi idolũ pro eo qd
ñ est ipse. Quid timetis modice fidei: Ut peecata nolit
remittere: S affixit ea cruci: cũ suis manib. Quod deneri
& delicati estis: S ipse nouit figm̃tum nr̃m. Quod male
assueti & ligati peccandi consuctudine. S dũs soluit cõ¬
peditos. forte ne irritatuis immanitate & multitudine
criminum eunctetur porrigere manum adiutoriiͦ
ubi suꝑhabundauit delictum: suꝑhabundare & gr̾a consue¬
uit. an de uestimento sollicitiestis. uelcibo. ceterisq corpori
uro necessariis: & propterea cunctamini relinquere ur̃aͦS
scit quia his omĩb indigetis Quid uultis amplius: Quid

Expanded text:
stolus dicit quod ignorantiam Dei quidam habent . Ego autem dico omnes ignorare Deum, qui nolunt converti ad Deum. Neque enim ob aliud procul dubio renuunt, nisi quia gravem et severum imaginantur, qui pius est, durum et implacabilem, qui misericors est, ferum et terribilem, qui amabilis est: et mentitur iniquitas sibi, formans sibi idolum pro eo quod non est ipse. Quid timetis modicae fidei? ut peccata nolit remittere? Sed affixit ea cruci cum suis manibus. Quod teneri et delicati estis? Sed ipse novit figmentum nostrum. Quod male assueti, et ligati peccandi consuetudine? Sed Dominus solvit compeditos . Forte ne irritatus immanitate et multitudine criminum, cunctetur porrigere manum adjutorii? ubi abundavit delictum, superabundare et gratia consuevit . 1405 An de vestimento solliciti estis, vel cibo, caeterisque corpori vestro necessariis, et propterea cunctamini relinquere vestra? Sed scit quia his omnibus indigetis . Quid vultis amplius? quid
Abbreviated transcription (Latin):
gitur spina: Conu̾tetur in quã ad lacrimas. conu̾tet᷑ ad plan¬
ctus & gemitus: conu̾tetur ad dñm. & inhumilitate clama¬
bit: sana animã meã quia peccaui tibi. Porro conu̾sa ad dum
recipiet consolationẽ.: quia pat̾ ẽ miscđiarum & d̾s totius
consolationis. Ego quandiui in me respicio: in amaritudi¬
ne moratur ocłs meus. Si autem suspexero. & leuauero
oculos ad diuinȩ miserationis auxiliũ: temperabit mox
amaram uisionem mebleta dĩ. tui & dico. Ad nseipsum ani¬
ma mea conturbata ẽ.: propterea memor ero tui. Nec medi¬
ocris di uisio pium & dep̃cabilem exꝑiri sicut reuera be¬
nignus & misericors est & prestabilis suꝑ malicia: quip¬
pe cuius natura bonitas: & cui ꝓprium ẽ misereri semꝑ
& parcere. Tali itaq exꝑimento & tali ordine salubrit̃
innotescit d̾s. cum prius se homo nouerit innecessitate
positum & clamabit ad dñm. & exaudiet eum. & dicet ẽru¬

Expanded text:
gitur spina . Convertetur, inquam, ad lacrymas, convertetur ad plangitur spina . Convertetur, inquam, ad lacrymas, convertetur ad planctus et gemitus, convertetur ad Dominum, et in humilitate clamabit: Sana animum meam, quia peccavi tibi . Porro conversa ad Dominum recipiet consolationem, quia Pater est misericordiarum, et Deus totius consolationis. 6. Ego quandiu in me respicio, in amaritudine moratur oculus meus. Si autem suspexero et levavero oculos ad divinae miserationis auxilium; temperabit mox amaram visionem mei visio laeta Dei, cui et dico: Ad me ipsum anima mea conturbata est, propterea memor ero tui . Nec mediocris Dei visio, pium et deprecabilem experiri, sicut revera benignus et misericors est, et praestabilis super malitia cujus natura est bonitas, et cui proprium est misereri semper, et parcere. Tali itaque experimento, et tali ordine salubriter innotescit Deus, cum prius se homo noverit in necessitate positum, et clamabit ad Dominum, et exaudiet eum, et dicet: Eru
Abbreviated transcription (Latin):
dissimulet᷑. ñ sit in spu eius dolus: statuat se ante faciẽ.
suam: nec se a se auertere abducatur. Honne ita se in tu¬
ens clara luce ueritatis inueniet se in regione dissimili¬
tudinisꝰ & suspirans misera quam iam latere ñ poterit
quod uere misera sit. non ne cũ ꝓph̃a clamabit ad dñm
inueritate tua humiliasti me Nam quomodo ñ uere
humiliabitur in hac uera cognitione sui. cũ se ꝑceꝑit.
neratam peccatis. mole hui mortalis corporis aggrauatã.
terrenis intricatam curis. carnaliũ desidior fece infectã.
cecam. curuam. in firmam: implicitã multis errorib. ex¬
positã in ille ꝑiculis. mille timorib morib trepidã: i ille dis
ficultatib anxiam: mille suspicionib obnoxiam: mille
necessitatib erũpnosam: procliũe ad uicia. inualidam ad
iurtutes: Unde huic iam extollentia oculors: unde leuare
caput: Nonne magis conuertetur in erũpna sua: dũ confi¬

Expanded text:
dissimulet, non sit in spiritu ejus dolus, statuat se ante faciem dissimulet, non sit in spiritu ejus dolus, statuat se ante faciem suam, nec se a se avertere abducatur. Nonne se ita intuens clara luce veritatis, inveniet se in regione dissimilitudinis: et suspirans misera, quam jam latere non poterit quod vere misera sit, nonne cum Propheta clamabit ad Dominum: In veritate tua humiliasti me? Nam quomodo non vere humiliabitur in hac vera cognitione sui, cum se perceperit oneratam peccatis, mole hujus mortalis corporis aggravatam, terrenis intricatam curis, carnalium desideriorum faece infectam, caecam, curvam, infirmam, implicitam multis erroribus, expositam mille periculis, mille timoribus trepidam, mille 1401 difficultatibus anxiam, mille suspicionibus obnoxiam, mille necessitatibus aerumnosam, proclivem ad vitia, invalidam ad virtutes? Unde huic jam extollentia oculorum, unde levare caput? Nonne magis convertetur in aerumna sua, dum confi
Abbreviated transcription (Latin):
cet scientia plenus & estuans caritate. & omĩno effundere
cupiens ñ inueniret qui curaret audire. & sic quasi. one¬
ri sua sibi scientia erat. quã cõmunicare ñ poterat. P langit
itaq pius ȩccłiȩ doctor tam illos qui scire contẽpnunt. qͦmͦ
sit uiuendum: qũa illos quiscientes male nichilominus
uiuunt: &. hoc pro eo quod eundẽ sermonẽ ꝓpħa repetit.
au̾tis neiam quã uerum sensit apłs quia scientia inflat.
Uolo proinde animã pͥmo om̃ium scire seipsam: quod id
postuset ratio & utilitatis & oidinis: & ordinis quidẽ.
qm̃ quod nos sumꝰ. primũ ẽ nobis. Utilitatis uero. quia ta¬
lis scientia ñ inflat s humiliat: & est quedã preparatio
ad edificandum. Nisi enim suꝑ humilitatis stabile fur¬
dam̃tum sp̃uale edificium stare miuime potest. Porro
ad se humiliandã nichil anima inuenire uiuaciꝰseu accõmo¬
datius potest. qũa si se inueritate uiuenerit.: tantum ñ

Expanded text:
cet scientia plenus, et aestuans charitate, et omnino effundere cet scientia plenus, et aestuans charitate, et omnino effundere cupiens, non inveniret qui curaret audire; et sic quasi oneri sua sibi scientia erat, quam communicare non poterat. Plangit itaque pius Ecclesiae doctor tam illos qui scire contemnunt quomodo sit vivendum, quam illos qui scientes, male nihilominus vivunt. Et hoc pro eo quod eumdem sermonem Propheta repetit. 5. Advertisne jam quam verum sensit Apostolus, quia scientia inflat? Volo proinde animam primo omnium scire se ipsam, quod id postulet ratio et utilitatis et ordinis. Et ordinis quidem, quoniam quod nos sumus primum est nobis; utilitatis vero, quia talis scientia non inflat, sed humiliat. et est quaedam praeparatio ad aedificandum. Nisi enim super humilitatis stabile fundamentum, spirituale aedificium stare minime potest. Porro ad se humiliandum nihil anima invenire vivacius seu accommodatius potest, quam si se in veritate invenerit: tantum non
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ quȩ ẽ memoria. si decocta igne caritatis ñ fuerit &
sic ꝑ quosdã artus animȩ. mores scilicet atq actus trans¬
fusa atq digesta quatinus ipsa de bonis quȩ nouerit.
uita attestante & morib bona efficiatur: ñ ne illa scientia
reputabitur in peccatum. tanquã cibus conu̾sus in pra¬
uos. noxiosq humores: An ñ malus humor peccatum:
an ñ mali humores praui mores: Annon inflationes &
tortiones inconscientia sustinebit qui huiusmodi ẽ. sei¬
ens uidelicet bonum & ñ faciens: An ñ responsum mor¬
tis & dãpnationis totiens insemetipso habebit: quociens
in mentẽ uenerit sermo quem dixit ds. quia seruus sci
dicens Uentrem meũ doleo: uentrẽ meũ doleo. Hisi quod
ipsa ingeminatio geminum uidetur innuere sensum: ut
preter punc quẽ diximꝰ. etiam alium requiramꝰ. Puto enim
quod & in sua ꝑsona potuit hoc dixisse ꝓpħa. quod uideli¬

Expanded text:
animae, quae est memoria, si decocta igne charitatis non fuerit, et animae, quae est memoria, si decocta igne charitatis non fuerit, et sic per quosdam artus animae, mores scilicet atque actus, transfusa atque digesta, quatenus ipsa de bonis quae noverit, vita attestante et moribus, bona efficiatur; nonne illa scientia reputabitur in peccatum, tanquam cibus conversus in pravos noxiosque humores? An non malus humor peccatum? an non mali humores pravi mores? At non inflationes et tortiones in conscientia sustinebit qui hujusmodi est, sciens videlicet bonum et non faciens? An non responsum mortis et damnationis toties in semetipso habebit, quoties in mentem venerit sermo quem dixit Deus, quia servus scdicens: Ventrem meum doleo, ventrem meum doleo . Nisi quod ipsa ingeminatio geminum videtur innuere sensum, ut praeter hunc quem diximus, etiam alium requiramus. Puto enim quod in sua persona potuit hoc dixisse Propheta, quod videli
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi. & turpis uanitas ẽ. Qui profecto ñ euadent subsan¬
nantem satyricum. & ei qui eiusmodi ẽ decantantẽ. Usq
adeo ne. scire tuũ nichil ẽ. nͥ te scire hoc sciat alt̾: o st̃ itẽ
qͥ scire uolunt ut scientiam suam uendant: uerb¬
uerbi
causa pro pecunia. pro honoribus & turpis questus est. S
sunt quoq qui scire uolunt ut edificent. & caritas ẽ. Et
item qui scire uolunt ut edificentur: & prudentia ẽ. horẜ
omĩum soli ultimi duo ñ inueniuntur in abusione scientiȩ:
quippe qui ad hoc uolunt intelligere ut benefaciant.
Deniq in tellectus bonus om̃ib facientib eum. Reliqui
om̃s audiant. Scienti bonum & ñ facienti: peccatum ẽ e
Ac si ꝑsimilitudinẽ dicat. Sumenti cybum & ñ digeren¬
ti: ꝑniciosum ẽ ei. Cybꝰ siquidem indigestus & qui bonã
ñ habet decoctionẽ. malos generat humores. & corrũpit
corpus. ñ nutrit. Ita & multa scientia ingesta stomacho

Expanded text:
ipsi, et turpis vanitas est; qui profecto non evadent subsanipsi, et turpis vanitas est; qui profecto non evadent subsannantem satirum et, ei qui eiusmodi est, decantantem: «usque adeone scire tuum nichil est nisi te scire hoc sciat alter?». Et sunt item qui scire volunt, ut scientiam suam vendant, verbi causa, pro pecunia, pro honoribus, et turpis questus est. Sed sunt quoque qui scire volunt, ut aedificent; et charitas est. Et item qui scire volunt, ut aedificenfur: et prudentia est. 4. Horum omnium soli ultimi duo non inveniuntur in abusione scientiae, quippe qui ad hoc volunt intelligere ut bene faciant. Denique: Intellectus bonus omnibus facientibus eum . Reliqui omnes audiant: Scienti bonum et non facienti, peccatum est ei ; ac si per similitudinem dicat: Sumenti cibum et non digerenti, perniciosum est ei. Cibus siquidem indigestus, et qui bonam non habet decoctionem malos generat humores, et corrumpit corpus, et non nutrit. Ita et multa scientia ingesta stomacho
Abbreviated transcription (Latin):
nos constat ẽe cibos quos ds ereauit tu tam̃ ipsos tibisim
sumendo modum & or dinem ñ obserues reddis plane ñ bo¬
nos. Ergo quod dico de cibis. hoc sentite & descientis. S: me¬
lius mitto uos ad magistrum. Non ẽ enim nr̃a istasenten
aliquid scire. nondũ scit quomͦ oporteat eũ scire. Uides
qm̃ ñ probat multa scientem. si sciendi modum nescierit::
Uides in quam quomͦ fructum & utilitatẽ scientiȩ in modo
sciendi constituit. Quid gͦ dicit modum sciendr. Quid. nisi
ut scias quo ordine. quo studio. quofine queq nosse oporte¬
at. Quo ordine: ut id prius. quod maturius ad salutem.
Quostudio iit id ardentius quod uehementius ad amor̃e.
Quo fine. ut ñ ad inanem głam. aut curiositatẽ aut ali
quid si mile: s tantum ad edificationẽ tuã uel proximi.
Sunt namq qui scire uolunt eo fine tantum ut sciant. &¬
turpis curiositas ẽ. & sunt qui scire uolunt ut sciantur

Expanded text:
nos constat esse cibos, quos Deus creavit, tu tamen ipsos tibi, si in nos constat esse cibos, quos Deus creavit, tu tamen ipsos tibi, si in sumendo modum et ordinem non observes, reddis plane non bonos. Ergo quod dico de cibis, hoc sentite et de scientiis. 3. Sed melius mitto vos ad Magistrum. Non est enim nostra ista sententaliquid scire, nondum scit quomodo oporteat eum scire . Vides quoniam non probat multa scientem, si sciendi modum nescierit. Vides, inquam, quomodo fructum et utilitatem scientiae in modo sciendi constituit? Quid ergo dicit modum sciendi? Quid, nisi ut scias quo ordine, quo studio, quo fine quaeque nosse oporteat? Quo ordine, ut id prius, quod 1400 maturius ad salutem: quo studio, ut id ardentius, quod vehementius ad amorem: quo fine, ut quid simile, sed tantum ad aedificationem tuam vel proximi. Sunt namque, qui scire volunt eo fine tantum, ut sciant, et turpis curiositas est. Et sunt, qui scire vo
Abbreviated transcription (Latin):
tumenti preferas quia sanitatem qũa tumor simuilatid o¬
lor postulat. Eui aute postulat propinquat salueti qm eͥ
petit accipit Beniq qui sanat contritos corde exeeratsur
nflatos ⁊  dicente sapiente. quia d̾s suꝑbis resistit.
quȩ data ẽ m om̃ib qui sunt inter uos ñ ꝑlus sapere quã
oportet sapere s sapere ad sobrietatem. Non probibet uape
sea ples sapere quam oportet Quid ẽ autem sapere ad sobri¬
etatem  iguantissime obseruare. quid scire magis piis¬
ue oporteat lempꝰ enim breue est. Est autẽ quod inse est
om̃is scientia bona quȩ tam̃ ueritate subnixa sit. setuaqͥ
eutimore & tremore tuam ipsius oꝑari salutẽ ꝓ teporu
breuitate festinas ea scire prius ampliusq curato. quȩ
senseris uiciniora saluti. Nonne medici corpors medicine
uortione diffiuiunt eligere in sum̃dis cibis quid pͥus quid
posterꝰ & ad quẽ modũ quidq sumi oporteat. Ham & si bo¬

Expanded text:
tumenti praeferas quia sanitatem, quam tumor simulat, dotumenti praeferas quia sanitatem, quam tumor simulat, dolor postulat. Qui autem postulat propinquat saluti quoniam qui petit accipit. Denique qui sanat contritos corde, , exsecratur inflatos, dicente sapiente quod Deus superbis resistit, uam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Non prohibet sapere, sed plus sapere quam oportet. Quid est autem sapere ad sobrietatem? Vigilantissime observare quid scire magis priusve oporteat. Tempus enim breve est. Est autem, quod in se est, omnis scientia bona, quae tamen veritate subnixa sit: sed tu qui cum timore et tremore tuam ipsius operari salutem pro temporis brevitate festinas, ea scire potius ampliusque curato quae senseris viciniora saluti. Nonne medici corporum medicinae portionem definiunt eligere in sumendis cibis, quid prius, quid posterius, et ad quem modum quidque sumi oporteat? Nam, etsi bo
Abbreviated transcription (Latin):
seu carpentariam. aut cementariam. & quecũq istius modi
artes sunt. quȩ ad usus uitȩ presentis ab hominib exercen¬
tur: nũquid impedit ad salutem: Etiam absq om̃ib illis
artib quȩ liberales dicuntur. quãuis honestiorib utiliori¬
busq studiis & discantur & exerceantur. quã plurimi ho¬
minũ salui facti sunt: placentes morib atq oꝑibus. Quan¬
tos enumerat apls in epła ad hebreos. factos dilectos ñ in
scientia litterarum. s in conscientia pura & fide ñ ficta.
Om̃s placuerunt dõ in uita sua: uitȩ meritis. ñ scientiȩ.

Expanded text:
seu carpentariam, aut caementariam, et quaecunque istiusmodi seu carpentariam, aut caementariam, et quaecunque istiusmodi sunt artes, quae ad usus vitae hujus praesentis ab hominibus exercentur, nunquid impedit ad salutem? Etiam absque omnibus illis artibus, quae liberales dicuntur quamvis honestioribus utilioribusque studiis et discantur et exerceantur, quamplurimi hominum salvi facti sunt, placentes moribus atque operibus: quantos enumerat Apostolus in Epistola ad Hebraeos, factos dilectos, non in scientia litterarum, sed in conscientia pura et fide non ficta . Omnes placuerunt Deo in vita sua, vitae meri
Abbreviated transcription (Latin):
stris: en ego etiam do ꝓdebito famulatia.
Triplici ut uidetis ratione urgeor ad loquen¬
dum: pacti ueritate caritate fr̾na: timore
domini. Si tacuero: os meum condẽpnabit me. Quid si lo¬
quar: Profecto uereor idem iudicium: ne loquentẽ uideli¬
cet & ñ facientem. idemtidẽ os meum condẽpnet me. Iuuate
me orationib ur̃is. ut semꝑ possim & loqui quȩ oportet. &
oꝑe implere quȩ loquor. Non ignoratis hodiernũ nob ꝓpo¬
situm ẽẽ sermonẽ de ignorantia. uel potius de ignorantiis.
qm̃ duȩ si meministis ꝓpositȩ sunt: nr̃i una. & altera diꝰ. Quas
& monuimꝰ am bas esse cauendas. quod ambȩ dampnabiles
sint. Superest ut clarius hoc ipsũm faciam: ẽdisseram plenius.
S pͥus querendum existimo: sit ne ignorantia om̃is dampna¬
bilis. & mn quidem uidetur ñ eẽ. Neq enim om̃is ignorantia
dampnat: s multa & innumera ẽe que nescire liceat absq
diminutione salutis. Uerbi gr̾a. Si ignoras fabrilem artem.

Expanded text:
stris; en ego etiam Deo pro debito famulatu. Triplici, ut videtis, ratione urgeor ad loquendum; pacti veritate, charitate fraterna, timore Domini. Si tacuero, os meum condemnabit me. Quid, si loquar? Profecto vereor idem judicium, ne loquentem videlicet, et non facientem, identidem os meum condemnet me. Juvate me orationibus vestris, ut semper possim et loqui quae oportet, et opere implere quae loquor. Non ignoratis hodiernum nobis propositum esse sermonem de ignorantia, vel potius de ignorantiis; quoniam duae, si meministis, propositae sunt, nostri una, et altera Dei: quas et monuimus ambas esse cavendas, quod ambae damnabiles sint. Superest ut clarius hoc ipsum faciam, edisseram plenius. Sed prius quaerendum existimo, sitne ignorantia omnis damnabilis: 1399 Et mihi quidem videtur non esse: neque enim omnis ignorantia damnat; sed multa et innumera esse, quae nescire liceat absque diminutione salutis. Verbi gratia, si ignoras fabrilem artem,
Abbreviated transcription (Latin):
sima. Sed in qua pace: Et paxẽ. & ñ ẽ pax. Pax a paganis: pax
ab hereticis s ñ ꝓfecto afiliis. Uox plangentis in tempore isto
filios enutrius. & exaltaur. ipsi autem spreuerunt me.Spre¬
uerunt & maculauerunt a turpiuita: a turpi questũa tͤp
cõmertio: a negotio deniq ꝑambulante intenebris. Suꝑest
ut iam de medio fiat demonium meridia nũ ad seducendos
siqui in xpͥo residui sunt.: adhuc ꝑmanentes insimplicitate
sua. Siquidem absorbuit fluuios sapientium & torrentes
potentum: & habet fiduciã ut iordanis influat in os eius.
.i. simplices & humiles qui sunt in ȩccłia. Ipse enim ẽ anti¬
xpͥc qui se ñ solum diem s & meridiem mentietur. & extol¬
letur supra id quod dicitur aut qđ colitur ds. qũe dñ̾s iħe¬

Expanded text:
sima. Sed in qua pace? Et pax est, et non est pax. Pax a paganis, et pax sima. Sed in qua pace? Et pax est, et non est pax. Pax a paganis, et pax ab haereticis; sed non profecto a filiis. Vox plangentis in tempore isto: Filios enutrivi et exaltavi, ipsi autem spreverunt me . Spreverunt et maculaverunt me a turpi vita, a turpi quaestu, a turpi commercio, a negotio denique perambulante in tenebris. Superest ut jam de medio fiat daemonium meridianum ad seducendos si qui in Christo residui sunt, adhuc permanentes in simplicitate sua. Siquidem absorbuit fluvios sapientium, et torrentes potentium, et habet fiduciam ut Jordanis influat in os ejus , id est simplices et humiles qui sunt in Ecclesia. Ipse enim est Antichristus, qui se non solum diem, sed et meridiem mentietur, et extolletur supra id quod dicitur, aut quod colitur Deus: quem Domi
Abbreviated transcription (Latin):
& nulli pacifici: om̃s proximi & om̃s quȩ sua sunt queit.
Ministri xpi sunt. & seruiunt antixpo. Honoratuncedunt
de bonis dñi: cui dñi honorẽ ñ deferuni Inde is quẽ cotidie.
uides merecritiꝰ nitor. histtionicus habitus regius apparat᷑:
ĩ aurum infrenis. in sellis & calcarib plus calcaria qũa al¬
dantia torcularia. & ꝓmptuaria plena. eructantia ex hoc ui
illud. Inde dolia pigm̃tata: indereferta marsupia. Probuꝰ modi
& archiep̾i: nec enim hec merito cedunt. s negocio illi quod ꝑ¬
ambulat in tenebris. Olim p̃dictum ẽ. & ñe tempꝰ impletio¬
nis aduenit. Ecce in pace amaritudo mea amarissima. amara
pͥus in nece martirum: amarior pꝰ in conflictu hereticoꝵ: amaris¬
sima nẽ in morib domesticor. Hon fugare. ñ fugere eos potest.
ita inualuert & multiplicati sunt suꝑ numerum. Intestina &
insanabilis ẽ plaga ȩcclesiȩ: & ido in pace amaritudo eiꝰ amaris¬

Expanded text:
i pacifici; omnes proximi, et omnes quae sua sunt quaerunt. Ministri Christi sunt, et serviunt Antichristo. Honorati incedunt de bonis Domini, qui Domino honorem non deferunt. Inde is quem quotidie vides meretricius nitor, histrionicus habitus, regius apparatus. Inde aurum in frenis, in sellis et calcaribus, et plus calcaria quam aldantia torcularia, et promptuaria plena, eructantia ex hoc in illud. Inde dolia pigmentaria, inde referta marsupia. Pro hujusmodi copi, archiepiscopi. Nec enim haec merito cedunt, sed negotio illi, quod perambulat in tenebris. 16. Olim praedictum est, et nunc tempus impletionis advenit: Ecce in pace amaritudo mea amarissima . Amara prius in nece martyrum, amarior post in conflictu haereticorum, amarissima nunc in moribus domesticorum. Non fugare, non fugere eos potest; ita invaluerunt, et multiplicati sunt super numerum. Intestina et insanabilis est plaga Ecclesiae; et ideo in pace amaritudo ejus amaris
Abbreviated transcription (Latin):
aut ego minus diligenter rem necessariam prosequai:. aite
uos minus attente quȩ ñ nisi magno suscipienda suret de¬
siderio audiatis & enim si corporis cibus eu absꝙ appet¬
tu & satiatus illũ sumis. ñ modoñ prodest .s & nocet plu¬
rimum. multomagis panis animȩ eũ fastiio suptuior
ñ seientiȩ nutrimentum s magis tormentum consciest¬
tie importabit. Quod a nobis auertat sponsus ecełie ibe

Expanded text:
aut ego minus diligenter rem necessariam prosequar, aut aut ego minus diligenter rem necessariam prosequar, aut vos minus attente, quae nonnisi magno suscipienda sunt desiderio, audiatis. Etenim si corporis cibus, cum absque appetitu et satiatus illum sumis, non modo non prodest, sed et nocet plurimum; multo magis panis animae cum fastidio sumptus, non scientiae nutrimentum, sed magis tormentum conscientiae importabit. Quod a nobis avertat sponsus Ecclesiae