comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bebit Notandũ uero quia lociis qui describitut
ꝑ quinquaginta eubitus tendi ad faciem uesi¬
buli porte interioris ꝑtingere memoratur. Hon
ergo hoc loco ꝓpheta iamꝰ ipsum uestibulũ por¬
te interioris. scđ locũ interius qͥ tendt ad uesti¬
bulũ porte interioris narrat. ꝑ quẽ locũ utiq sic
aiximus spes nr̃a signatur. quȩ dũ ȩterñã req¬
em quęrit. mentẽ ad uestibulũ portę interiors
ducit: hoc ipsum eñi quod desideramꝰ celestia.
quod ad ꝓmissa gauclia suspiramꝰ. quod eter
tam fides. ꝑ atriũ caritas. ꝑ locũ uero qui ad
faciem uestibuli porte interioris ꝓpinquat. figu¬
retur spes. sine qͥbꝰ tribꝰ uirtutibꝰ qͥsqͥs iam uti
ratione potest ingredi ad celeste ȩlificiũ non
potest. Habeatur ergo fides in porta qͥa in¬
troducit ad intelligentiã. Caritas in atrio qͥa
mentẽ dilatat in amore. Spes in loco qui quin¬

Expanded text:
bebit. Notandum vero quia locus qui describitur, bebit. Notandum vero quia locus qui describitur, per quinquaginta cubitos tendi ad faciem vestibuli portae interioris, pertingere memoratur. Non ergo hoc loco propheta jam ipsum vestibulum portae interioris, sed locum interius, qui tendit ad vestibulum portae interioris narrat; per quem locum utique, sicut diximus, spes nostra signatur; quae, dum aeternam requiem quaerit, mentem ad vestibulum portae interioris ducit. Hoc ipsum enim, quod desideramus coelestia, quod ad promissa gaudia suspiramus, quod aetertam fides, per atrium charitas: per locum vero qui ad faciem vestibuli portae interioris propinquat, figuretur spes, sine quibus tribus virtutibus quisquis jam uti ratione potest, ingredi ad coeleste aedificium non potest. Habeatur ergo fides in porta, quia introducit ad intelligentiam: charitas in atrio, quia mentem dilatat in amorem: spes in loco quin
Abbreviated transcription (Latin):
interioribꝰ hic quoq subiungitur. et ante faciem
porte quȩ ꝑtingebat usq ad faciem uestibuli por¬
re interioris quinquaginta cubitus. hoc quod hoc
loco dicitur ante faciem portę non exterior sed
interior ante portã locus describitur. dũ usq
ad faciem uestibuli porte interioris ꝑtingere per¬
bibetur Unde et isdem locus quinquaginta cu¬
bitis dicitur mensuratus. Per quinquagenarium
quippe numerũ. requies cterna signatur. habet
eni septenarius numerus ꝑfec̾tionẽ suam. quia eo
die dicrũ numerꝰ completur. et ꝑ leg̃ẽ sabbatũ in
requicm datũ est ipse aũt septenariꝰ ꝑ semet ipsã
ꝑucnitur. quia om̃is nr̃a ꝑfectio. in illiꝰ uniꝰ con¬
femplatione erit. in cuiꝰ nobis uisione i am minus
aliquis salitis ⁊ gaudii non erit. Hinc etiã uibe
est quia quisquis ad omnipotentis cl̃ gaudia et̃¬
na ꝑuenerit. labor̾ẽ ⁊ gemitũ ulterius non ha¬

Expanded text:
interioribus hic quoque subjungitur: « Et ante faciem interioribus hic quoque subjungitur: « Et ante faciem portae, quae pertingebat usque ad faciem vestibuli portae interioris quinquaginta cubitos. » Hoc quod hoc loco dicitur, « ante faciem portae » non exterior, sed interior ante portam locus describitur, dum usque ad faciem vestibuli portae interioris pertingere perhibetur. Unde et idem locus quinquaginta cubitis dicitur mensuratus. Per quinquagenarium quippe numerum, requies aeterna signatur. Habet enim septenarius numerus perfectionem suam, quia eo die, dierum numerus est completus, et per legem sabbatus in requiem datus est. Ipse autem septenarius per semetipspervenitur; quia omnis nostra perfectio in illius contemplatione unius erit, in cujus nobis visione, jam minus aliquid salutis et gaudii non erit. Hinc etiam jubilest, quia quisquis ad omnipotentis Dei gaudia aeterna pervenerit, laborem et gemitum ulterius non ha
Abbreviated transcription (Latin):
ad regnũ. Et dm̃ ⁊ ꝓximũ ꝑfecꝰte amare. iam
add ingressum regni ẽ tendere It quantũ enim
quisq amat. in tantũ ad ingressum propinquat.
In quantũ uero amare neglegit. in tantũ ingrecb
recusat. quia nec studet uidere quod appetat.
Tunc ergo habemꝰ atriũ portę. quando ex latrcu¬
die caritatis. ad suꝑnã uitam quã adhuc con¬
tingere minine possumꝰ. iam ꝑ desideriũ intramꝰ.
Itaq cũ bonũ opis erga ꝓximũ agitur. restat
ut ciꝰdẽ boni oꝑis intentio discernatur. si non pre¬
sentis gr̃e retributionẽ quęrit sed spem suam a¬
nimꝰ ad futurã ꝓmissionẽ tendit. ut ex tẽpora¬
ubus ęternã. ex terrenis celestia speret. Spes enĩ
celestiũ ment̾e solidat. nec concutiatur fluctibus
cumultuũ terrenorũ. de qua ⁊ ꝑ paulũ dicitur.
Iuã sicut ancorã habemꝰ animę tutã ac firma
et incedentẽ usq ad interiora uelaminis. De qͥb

Expanded text:
ad regnum. Et Deum ac proximum perfecte amare jam ad regnum. Et Deum ac proximum perfecte amare jam ad ingressum regni est tendere. In quantum enim quisque amat, in tantum ad ingressum propinquat. In quantum vero amare negligit, in tantum ingredi recusat, quia nec studet videre quod appetit. Tunc ergo habemus atrium portae, quando ex latitudine charitatis ad supernam vitam quam adhuc contingere minime possumus jam per desiderium intramus. Itaque cum bonum opus erga proximum agitur, restat ut ejusdem boni operis intentio discernatur, si non praesentis gratiae retributionem quaerit, sed spem suam animus ad futuram promissionem tendit, ut ex temporalibus aeterna, ex terrenis coelestia speret. Spes enim coelestium mentem solidat, ne concutiatur fluctibus tumultuum terrenorum. De qua et per Paulum dicitur: Quam sicut anchoram habemus animae tutam ac firet incedentem usque ad interiora velaminis. » De quibus
Abbreviated transcription (Latin):
opiȩ subuenit. sed sese elatione tacita extollit.
front̾e quidẽ in edificio ostendit. sed iuxta
front̃ẽ atriũ non fecit. Si quis illatas a pro¬
ximo contumelias tolerat. ⁊ male obiecꝰta taci¬
tas portat. magna est pacientia qũa demon¬
strat᷑. sed si diołore in corde ñ habeat. si lucra¬
ri aci tranquillitate mansuetudinis etiã ipsũ
qui male excesserat querat. Nlam si patientiã
extcri adhibens. intus dolorẽ tenet: nec amat
cũ qũe᷑ sustiniet. habet quidẽ frontẽ in edi¬
ficio sed ante frontem atriũ ñ habet. quia
qui se angustiȩ odiorũ subdidit. ꝓfecꝰto ca¬
ritatis latitudinẽ amisit. Nam sicut in suꝑi¬
ori parte iam diximꝰ. pacientia uera est quȩ
Sipsũ amat quem portat. Nam tolerare ⁊ o̾
disso nͦ ÷ iurtus mansuetudinis. sed uelam̾tum
furoris Et notandũ quod hoc ipsũ atrium
poreȩ dicitur. Porta quippe nr̃a est. aditus

Expanded text:
opiae subvenit, sed se per elationem tacitam extollit, opiae subvenit, sed se per elationem tacitam extollit, frontem quidem in aedificio ostendit, sed juxta frontem atrium non fecit. Si quis illatas a proximo contumelias tolerat, et male objecta tacitus portat, magna est patientia quam demonstrat; sed si dolorem in corde non habeat, si lucrari ad tranquillitatem mansuetudinis etiam ipsum qui male excesserat, quaerat. Nam si patientiam exterius adhibens, intus dolorem tenet, nec amat eum quem sustinet, habet quidem frontem in aedificio, sed ante frontem atrium non habet: quia is qui se angustiae odiorum subdidit, profecto charitatis latitudinem amisit. Nam sicut in superiore parte jam diximus, patientia vera est, quae et ipsum amat quem portat. Nam tolerare, sed odisse, non est virtus mansuetudinis, sed velamentum furoris. Et notandum quod hoc ipsum atrium portae 1360 dicitur. Porta quippe nostra est aditus
Abbreviated transcription (Latin):
lta Et aura sunt quȩ cortra usũ spiritalit.
animo ꝓpomimus. ⁊ tam̃ onus dĩ leue ẽ postquã
hec ferre ceperimꝰ. ita ut ꝓ amore eiꝰ ⁊ ꝑsecutio
placeat. et om̃is ꝓ eo afflictio in mentis dulce¬
Qlaĩe uertas. sicut scĩ quoq apłi gaudebant. cũ
ꝑ año filagella tolerabant. Ipsa ergo angusta
porta amantibꝰ lata fit ipse uiȩ durȩ spiritalit᷑
cuntentip molles ⁊ planc fiunt. Dũ enĩ scit animꝰ
se pro tẽporalibꝰ doloribꝰ gaudia eterna recipere.
et hoc incipit quod affligitur amare. atrium
ergo ante frontes est id est in ꝑfectione oꝑis la¬
titudo dilectionis. Et notandũ quod dicitur.
ne hune aut tutior aut oclia angustent. Si
quis eñi dde uerbo di loquitur. ⁊ caritatẽ quã
predieat in mente ñ seruat. edificii front̾e ha¬
bet. sed atrũt ante frontẽ non habet. Si quis
eemosinã inddigentibꝰ largitur. ⁊ ꝑ hanc fortas¬
s in cordde extollitur nec ex caritate ꝓximi in¬

Expanded text:
ritaliter in animo proponimus, et tamen onus Dei leve est, postquam hoc ferre coeperimus: ita ut pro amore ejus et persecutio placeat, et omnis pro eo afflictio in mentis dulcedinem veniat; sicut sancti quoque apostoli gaudebant, cum pro Domino flagella tolerabant . Ipsa ergo angusta porta amantibus lata fit; ipsae viae durae spiritaliter currentibus molles et planae fiunt; dum enim scit animus se pro temporalibus doloribus gaudia aeterna recipere, et hoc incipit quod affligitur amare. Aergo ante frontem est, id est, in perfectione operis latitudo dilectionis. Et notandum quod dicitur, ne hunc aut timor aut odia angustent. Si quis enim de verbo Dei loquitur, et charitatem quam praedicat in mente non servat, aedificii frontem habet, sed atrium ante frontem non habet. Si quis eleemosynam indigentibus largitur, et per hanc fortasse in corde extollitur, nec ex charitate proximi in
Abbreviated transcription (Latin):
totũ ñ solũ ipsum reprobat. s ctiã ad sacer¬
dotalis offitii ꝑtinere ꝓbat᷑ obprobriũ. uolu¬
mus ut eum corã aliis sac̾dotibꝰ uł quibus¬
dã defiliissuiꝰ nobilibꝰ contestari debeas achor¬
diri ñdebeat. s mecclię suȩ ac monasterioꝵ cu¬
a sit ui.gilans. paternã filus sius caritatẽ exbi
beat. indefersione pauꝑũ cũ diseretione inqͥb
iustitia suaserit sit erec t̃. consilia sapientiũ li¬
uent᷑ suscipiat. quatinꝰ ⁊ cuuitas illa ciusque¬
at sollicitudine consolari. ⁊ ipse desidiȩ suȩ
culpas ualeat oꝑire. Siuͦ quod ñ credunus pꝰ
hanc adhortationẽ nram. solito ad huc more
neglegens eẽ tẽptauerit. adnos ẽ om̃ib modis
traansinittendus. ut hic positus discere possit.
qͥd uł qualit̃ sedm̃ dĩ tumorẽ agere c̃oueniat
¶sacerdotem.

Expanded text:
totum non solum illum reprobat, sed etiam ad sacertotum non solum illum reprobat, sed etiam ad sacerdotalis officii pertinere probatur opprobrium, volumus ut eum coram aliis sacerdotibus, vel quibusdam de filiis suis nobilibus, contestari debeas ac hornon debeat, sed in ecclesiae suae ac monasteriorum cura sibeat, in defensionem pauperum cum discretione, in quibus justitia suaserit, sit erectus, consilia sapientum libenter suscipiat: quatenus, et civitas illa ejus queat sollicitudine consolari, et ipse desidiae suae culpas valeat operire. Si vero, quod non credimus, post hanc adhortationem nostram, solito adhuc more negligens esse tentaverit, ad nos est modis omnibus transmittendus: ut hic positus discere possit, quid vel qualiter secundum Dei timorem agere conveniat sacerdotem.
Abbreviated transcription (Latin):
neglegentẽq incunc tis existere. ut in nullo
eiꝰ erga se dilectionis studiũ sentiant. nec a¬
uquã supplicantib sibi in quibꝰ iustum ẽ
opem defensionis ac cõmodet. Et qͦd achue
dici est grauius. consilia sapientiũ ⁊ rec ta
suadentiuꝰ uilla pati.tur ratione susciꝑe. ut
qͦa ipse nequit attendẽ. ab aliis saltĩ possit
addiscere .s reb quȩ adpastoris eurã ꝑtinent
p̃terinissis ad fabricandã naiũ toto se studio
inutilit᷑ occupet. Unde sic̃ fertur. contigit¬
qͣ dringentos aut eo ampliꝰ iliũ iũ solicios
ꝑdicusse. Hoc quoq ciꝰ culpis ad iungitur.
qđ ita cotidie despectus cũ uuc aut duobꝰ
clericis dr̃ admare descendere. ut apitt suos
infabula sit. ⁊ extraneis sic uilis ac despicabi¬
lis uideatur: ut nichil inse habere ep̃alis inge¬
nii uł reuerentie uidicetur: qͦa suta ẽ. t̃i sine
culpa tua ẽẽ cognoscas. qͥ cum obuirgare atq
cohereere ut dignũ ẽ distulisti. Quia gͦ hoc

Expanded text:
negligentemque in cunctis existere, ut in nullo ejus erga se dilectionis studium sentiant, nec aliquam supplicantibus sibi in quibus justum est opem defensionis accommodet, et, quod adhuc dici est gravius, consilia sapientum et recta suadentium nulla patiatur ratione suscipere, ut quod per se nequit attendere, ab alio saltem possit addiscere; sed, rebus quae ad pastoris curam pertinent praetermissis, ad fabricandum naves toto se studio inutilitquadringentos aut eo amplius illum jam solidos perdidisse. Hoc quoque ejus culpis adjungitur, quod ita quotidie despectus cum uno aut duobus clericis dicitur ad mare descendere, ut et apud suos in fabula sit, et extraneis sic vilis et despicabilis videatur, ut nihil in se habere episcopalis ingenii vel reverentiae judicetur. Quod si ita est, non sine culpa tua esse cognoscas, qui eum objurgare atque coërcere ut dignum est distulisti. Quia ergo hoc
Abbreviated transcription (Latin):
romane ecclię antistes apparuit. in ansionẽ: eiq¬
ꝑpetuę elaritatis ostendit dicens. Ueni. quia
iuhac te lucis inansione suscipio. que subse¬
quenti mox febre correpta. addic̃ ꝑuenit ex¬
tremũ. Et sicut nobilib feminis uirisq mori¬
entib multi conueniunt. qui eoꝵ ꝓximos c̃¬
solentur. eadẽ hora eiꝰ exitum p̃stolantes uiri
ac feminȩ lectulũ circũsteterunt. Cũ subito¬
sursum illa respiciens iħm uenientẽ uidit
⁊ cũ magna anĩadũsione cepit circumstanti¬

Expanded text:
omanae Ecclesiae antistes, apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus, multi conveniunt qui eorum proximos consolentur, eadem hora ejus exitum praestolantes viri ac feminae lectulum circumsteteruntsursum illa respiciens, Jesum venientem vidit, et cum magna animadversione coepit circumstanti
Abbreviated transcription (Latin):
cere. Et cũ solo hic eent corꝑe. cottidie anuno
idet̾na tͣnsire. At contra gorliane animus.
cepit ab amore caloris uttimi ꝑ cotidi ana de¬
trimenta tepescere. ⁊ paulisꝑ adhuiꝰ seculi
bat. Uideo gordianã sororẽ nr̃am. denr̃o c̃
scrtio ñ ẽẽ. ꝑ pendo eiũ qi foras defluit. ⁊ cor
ad qͦd ꝓposuit ñ custodit. Ina curabant blan¬
da cotidie redargutione corrꝑe. atq aleuita¬
te moꝵ. ad gͣuitatẽ sui habitus reformare que
quidẽ resumebat uultũ subito grauitatis. in¬
ttr u̾ba correptionis.S cũ eiusdẽ correpti¬
ouis hora transsisset. tnsiebat ꝓtinus ⁊ su¬
ꝑ duc ta gͣuitas honestatis. moxq ad leuia
ũba redibat. Puellarum gaudebuat societate
laicarum. eiq ꝑsona ualde onerosa erat. quȩ¬
ciunq huic mnundo dedita ñerat. quadam
uͦ noc te. hiuc tharsulȩ amite meę quȩ utt᷑
sorores suas iurtute continue orationis affec

Expanded text:
cere, et, cum solo hic essent corpore, quotidie animo cere, et, cum solo hic essent corpore, quotidie animo ad aeterna transire. At contra Gordianae animus coepit ab amore caloris intimi per quotidiana decrementa tepescere, et paulisper ad hujus saeculi bat: Video Gordianam sororem nostram de nostra sorte non esse. Perpendo enim quia foras defluit, et cor ad quod proposuit non custodit. Quam curabant blanda quotidie redargutione corripere, atque a levitate morum ad gravitatem sui habitus reformare. Quae quidem resumebat vultum subito gravitatis inter verba correptionis; sed cum ejusdem correptionis hora transisset, transibat protinus et superducta gravitas honestatis, moxque ad levia verba redibat. Puellarum gaudebat societate laïcarum, eique persona valde onerosa erat, quaecumque huic mundo dedita non erat. Quadam vero nocte huic. Tharsillae amitae meae, quae inter sorores suas virtute oration
Abbreviated transcription (Latin):
sumat. s ii ecdia sua sacerdotali inore re¬
sideat. Qu̾ẽ si forte ñ em̃dari pꝰtuã utt̾ii¬
nation̾e cognoueris. ininonasterio cũ de¬
putare. ⁊ nob̾ curabis modis om̃ib indica¬
re. ut quio facere debeas. nr̃a iterum p̾cep¬
tione cognoscas.
IoN mirũ si gregoriꝰ exministerio sibi ere¬
dito curabat uitia qͦꝵ libet p̃positoꝵ ũ
bis salubribꝰ increpare. quilapsum ꝓpriȩ a
inite. ñ dubitauerat adiustructionẽ poplĩ
posteroꝵ memoriȩ cõmendare. Si quidem
enuanglica sententia qua dr̃. multi sunt
uocati. pauci uͦ electi. uolens multoꝵ noca¬
tionẽ apaucoꝵ elec t̃ione formis cremploꝵ
discernere. ꝑhibet dicens. Pat̾ m̃s tres sorores
habuit. quȩ cunctȩ sacre uirgines fuert̃.
Quarũ una tharsilla. alia gordiania. alia emi.¬
liana clicebatur. Uno om̃s amore conuerse.
uno eodemq temꝑe sacrate. subdistrietione
aetoris sui tharsilla ⁊ emiliana cȩꝑunt succres¬

Expanded text:
aesumat, sed in ecclesia sua sacerdotali more reaesumat, sed in ecclesia sua sacerdotali more resideat. Quem si forte non emendari post tuam interminationem cognoveris, in monasterio deputare, et nobis curabis modis omnibus indicare, ut quid facere debeas nostra iterum praeceptione cognoscas. » 38. Non mirum si Gregorius ex ministerio sibi credito curabat vitia quorumlibet praepositorum verbis salubribus increpare, qui lapsum propriae amitae non dubitaverit ad instructionem populi posterorum memoriae commendare. Siquidem Evangelica sententia qua dicitur: Multi sunt vocati, pauci vero electi , volens multorum vocationem a paucorum electione formis exemplorum discernere, perhibet, dicens: « Pater meus tres sorores habuit, quae cunctae sacrae virgines fuerunt: quarum una Tharsilla, alia Gordiana, alia Aemiliana dicebatur. Uno omnes amore conversae, uno eodemque tempore sacratae, sub districtione ditoris sui Tharsilla et Aemiliana succres
Abbreviated transcription (Latin):
re. Q uȩ res qm̃ ⁊ ipsum uilẽ reddit. ⁊ reueren¬
tiã sacerdotalẽ adiuchilat. statĩ ut erꝑientia
tua hoc p̃ceptum susceꝑit. cum ita ad reuer¬
tendũ dutricta executione cõpellat. quatinꝰ
eo illicrte insistente. quinq dieb sub quali¬
bet ercusatione immorari ñ liceat. nesi quo¬
lbet mͦ cum ibiclem ampluis morã habere
ꝑ miseris. cũ ipso a pud nos incipias esse cul¬
tc̃ antemio subdiacono. ꝑ uenit aduos. pͥme¬
meniũ a malsitanę ciuctatis ep̃m. in excłia
sua residere ñ eẽ c̾tentũ. s. foris diu̾sa ꝑlo¬
ca uagari. Aduidentes alii uec ipsi incastro
se recinent. s cius cremplum sequentes. fo¬
ris magis eligunt habitare. Et quia hoc
agented̾. ipsi potiꝰ adsuã hostes dep̃datio¬
nẽ inuitant. ideirxo hac tͥ auctoritate p̾¬
cipunus. ut suꝑseripto ep̃o. int̾nunari ñ¬
ciesinas. quatinus hoc decetero facere ñ p̃¬

Expanded text:
re. Quae res, quoniam et ipsum vilem reddit, et reverenre. Quae res, quoniam et ipsum vilem reddit, et reverentiam sacerdotalem annihilat, statim ut experientia tua hoc praeceptum, susceperit, eum ita ad revertendum districta executione compellat, quatenus ei illic, te insistente, quinque diebus sub qualibet excusatione immorari non liceat: ne si quolibet modo eum ibidem amplius moram habere permiseris, cum ipso apud nos graviter incipias esse cul Anthemio subdiacono. Pervenit ad nos Pimenium, Amalphitanae civitatis episcopum, in Ecclesia sua residere non esse contentum, sed foris per diversa loca vagari, 809 quod videntes alii, nec ipsi in castro se retinent, sed ipsius exemplum sequentes, foris magis eligunt habitare. Et quia hoc agentes ipsi potius ad suam hostes depraedationem invitant, idcirco hac tibi auctoritate praecipimus ut sudesinas, quatenus hoc de cetero facere non pr
Abbreviated transcription (Latin):
infirinitas reficitur. ut adusus exercende
urtutis habeatiu. Hȩc itaq siuos iurĩs
conuiuus agitis. abstinentiũ fateor ma
ẽ. ut menbra xp̃i quȩ incius corpore. id est
in eccłia inuicẽ sibi caritatis cõpage conera
sunt. nullã dese ullomͦ curã gerant. S si
neq ego ad te. neq tu aliquid ꝑtineres adme.
iuire tacere cõpellerer. ut eum ñ rep̃henderẽ.
que em̃dare ñ possem. hec gͦ sententia ꝓpt̃
eos solum mͦ dicta ẽ. qui illos uidicare stu¬
nos auetore deo unũ sumus. si nob̾ quȩ cor¬
rigenda sunit tacemꝰ. ualde delinquimus.
IFOINE sanc pontificũ a parȩchia sua
saltẽ parumꝑ absq in eurtabili ꝓrsus
necessitate discedere gregoriꝰ ꝑmiitebat. qͦs
mmnirũ incausis mundialib occupari uehem̃¬
tissime ꝓhibebat. Unde romano defensori.
seribit dicens. ꝑ latum ẽ adnos reuererttissiniũ
frc̃m nr̃m basiliũ ep̃m. uelut unũ clelaicis in¬

Expanded text:
infirmitas reficitur, ut ad usum exercendae infirmitas reficitur, ut ad usum exercendae virtutis habeatur. Haec itaque si vos in vestris conviviis agitis, abstinentium fateor magest ut membra Christi, quae in ejus corpore, id est in Ecclesia, invicem sibi charitatis compage connexa sunt, nullam de se ullo modo curam gerant. Sed si neque ego ad te, neque tu aliquid pertineres ad me, jure tacere compellerer, ut eum non reprehenderem qui emendari non posset. Haec ergo sententia propter eos solummodo dicta est qui illos judicare stunos, auctore Deo, unum sumus, si ea quae nobis corrigenda sunt tacemus, valde delinquimus. 36. Neminem sane pontificum a parochia sua saltem parumper absque inevitabili prorsus necessitate discedere Gregorius permittebat: quos nimirum in causis mundialibus occupari vehementissime prohibebat. Unde Romano, defensori, scribit, dicens: « Perlatum est ad nos, reverendissimum fratrem nostrum Basilium episcopum, velut unum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ intelligentiã intꝰ choruscat. Hoc gͦ aduosinet¬
ipsos trahite. ⁊ si uos tales agnoscitis. nicluil ẽ
qđ denr̃a estimatione dubitetis. Gaudere qͦq
beatitudinẽ uram inuenio. si ueraeis nomen
cũ rerũ ac tore sustineat. ꝗͦd ego breuit᷑ expono.
ac tore sustineatis. Siuͦ deuob̾ uerum ẽ. qͦd de
illo falsum fuisse quis dubitet. absoluere uos
ñ ualet par nom̃. qͦꝵ dispar est causa. Nã cum
eo crucẽ etiam ꝑituriis suscepit latro .S. quẽ
reatus prius tenuit. par crucifixio ñ absoluit.
Ego tamen quantis ualeo p̃cibus deposco. ut
tis fuint. recte ur̃a sc̃itas insuis epłis laudat.
S ed tam̃ sciendum ẽ. qr tunc ueracit᷑ excari¬
tate ꝓcleunt cũ in illis nulla absentiũ uita
mordetur. nullus ex irrisione rep̾hendit᷑.
iñ incis mnanes scłarui negocioꝵ fabule.
s. ũba sacrȩ lec t̃ionis auduuitur. cũ ñ plus
ꝗͣ necesse est scruitur corpori. s sola eius

Expanded text:
per intelligentiam intus coruscat. Haec ergo ad vosmetper intelligentiam intus coruscat. Haec ergo ad vosmetipsos trahite, et si vos tales cognoscitis, nihil est quod de nostra aestimatione dubitetis. Gaudere quoque beatitudinem vestram invenio, si voracis nomen cum rerum auctore sustineat. Quod ego breviteauctore sustinetis. Si vero de vobis verum est, hoc de illo falsum fuisse quis dubitet? Absolvere vos non valet par nomen, quorum dispar est causa. Nam cum eo crucem etiam periturus latro suscepit; sed quem reatus proprius tenuit, par crucifixio non absolvit. » Ego tamen, quanti valeo precibus deposco, ut tis fiunt, recte vestra sanctitas in suis epistolis laudat; sed tamen sciendum est quia tunc veraciter ex charitate prodeunt, cum in eis nulla absentium vita mordetur, nullus ex irrisione reprehenditur; et non in eis inanes saecularium negotiorum fabulae, sed verba sacrae lectionis audiuntur, cuquam necesse est servitur corpori, sed sola ejus
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃nitas abrahe coniuuiũ memorat. inqͦ teste sa¬
ero eloquio tres anglos suscepisse ꝑlubetur. S: hoc
uio rep̾hendimus. si susciꝑe anglo̾s in hospitali¬
tem cognoscimius. Rursum narrat tua fr̃ni¬
tas. ysaac satiatũ filio benedic t̾ionẽ dedisse.
Quȩ utraq ueteris testamenti quȩ ita sunt ges¬
ta ꝑhystoriã. ut tamen signarent aliquid ꝑ
allegoriã. utinã ualcamus sic res gestas legen¬
do ꝑcurrere. ut possimus etiã gerendas ꝓu¬
dendo sentire. Ille qͥppe intͥbꝰ anglĩs unũ salutañ
tͥnitatis substantiã. uniꝰ substantie eẽ declariũ.
lis replet᷑. illiꝰ sensus in propħiȩ uurtute extendi¬
tur. Duune aut̃ epule. sacri eloquii ũba sunt.
Si igitur assidue legitis. si cremplum aberte¬
rioribꝰ trahentes intt̾na penet᷑tis. quasi dea gri
uenatione satiati m̃tis uentrẽ repletis. ut ante¬
posito filio suscepto indelicet populo. possitis
ĩa ꝑ concupiscentiã ininꝰ uideat. ciuꝰ sensus

Expanded text:
fraternitas Abrahae convivium memorat, in quo, teste sacro eloquio, tres angelos suscepisse perhibetur . Sed hoc reprehendimus, si hanc suscipere angelos in hospitalitatem cognoscimus. Rursum narrat tua fraternitas Isaac satiatum, filio benedictionem dedisse. Quae utraque veteris Testamenti, quia ita sunt gesta per historiam, ut tamen signarent aliquid per allegoriam, utinam valeamus sic res gestas legendo percurrere, ut possimus etiam gerendas praevidendo sentire. Ille quippe in tribus angelis unum salutans, Trinitatis subsistentias unius substantiae esse declaravit. lis repletur, illius sensus in prophetiae virtutem tenditur. Divinae autem epulae sacri eloquii verba sunt. Si igitur assidue legitis, si exemplum ab exterioribus trahentes interna penetratis, quasi de agri venatione satiati, mentis ventrem repletis, ut anteposito filio, suscepto videlicet populo, possitis jam per concupiscentiam minus videat, cujus sensus
Abbreviated transcription (Latin):
rium nesciunt. quasi adhuc deiuncꝰti corporeis
sensibꝰ tenentur. Isti itaq thalamꝰ ñ st̃. sed ta¬
men int̾ thalamos continentur. qͥa ꝑ eors du¬
catũ ꝗ uision̾ẽ dei ꝑfecꝰte ddiligunt. ⁊ ip̃si ad pro¬
uecꝰtũ mentis ducuntur. Int̾ thalamos ergo
quinq ft̃. cubiti. quia hi qui ab exterioribus
quinq sensibꝰ adhuc ad intellecꝰtũ misticũ non
addsurgunt. dũ inter eos ft̃. qͥ spũ amoris fer¬
uent uelut manentes int̾ thalamos in fidei
construc tione ꝓficiunt. ⁊ a mensura celestis
ȩdificii disiuncti ñ sunt. Nam et paulisꝑse ab
appetitu corporaliũ sensuũ subtrahunt. et dila¬
tato mentis spatio. inmitantes caritat̾e quã conspi¬
ciunt. hinc inde ad thalamos extenduntur. Quod
ergo ñ ꝑ sex cubitos. sed ꝑ quinq decripti st̃. ipsa ad¬
huc eoꝵ imꝑfecꝰtio designatur. sed tamen per bonũ
desideriũ unensura spiritalis ȩdificii ẽe memorantur.

Expanded text:
rium nesciunt, quasi adhuc devincti corporeis rium nesciunt, quasi adhuc devincti corporeis sensibus tenentur. Isti itaque thalami non sunt, sed tamen inter thalamos continentur, quia per eorum ducatum qui visionem Dei perfecte diligunt, et ipsi ad provectum mentis diriguntur. Inter thalamos ergo quinque sunt cubiti, quia hi qui ab exterioribus quinque sensibus adhuc ad intellectum mysticum non assurgunt, dum inter eos sunt qui spiritu amoris fervent, velut manentes inter thalamos in fidei constructione proficiunt, et a mensura coelestis aedificii disjuncti non sunt. Nam et paulisper se ab appetitu corporalium sensuum subtrahunt, et dilatato mentis spatio, imitantes charitatem quam conspiciunt, hinc inde ad thalamos extenduntur. Quod ergo non per sex cubitos, sed per quinque descripti sunt, ipsa adhuc eorum imperfectio designatur. 13. Sed tamen per bonum desiderium in mensura spiritalis aedificii esse memorantur,
Abbreviated transcription (Latin):
ni adducuntur in grauedine ponderis. quȩ no
tħ alamos quinq cubitos. unũ supra thalamũ dixe¬
rat. ⁊ pꝰmodũ ẽẽ quinq cubitos int̾ thalamos nar¬
rat. Ea udelicet raicione qͥa multi thalami unũ
faciunt. sic̃ ⁊ multȩ ecclesiȩ una eclesia uocatur.
Unde in iohannis apocals psi septẽ ecclesus scribitur.¬
ꝑ quas una catholica designatur. Hi itaq qͥ in
sc̃a ecclesia sic̃ diximꝰ feruenti amore dm̃ iudere
siciunt. eiq iam ꝑ desideriũ coniunguntur tha¬
lami uocantur. Sed tam̃ st̃ in ea quidã qui pene¬
trare subtilia ñ ualentes. ⁊ quinq adhuc corporis
sensibꝰ epressi. tantominꝰ amant eũ qͥ fecit om¬
ma. quanto ampliꝰ in his quę facꝰta ft̃. in ligan¬
tur. Et iam quidẽ exercere se in timore dĩn⁊
amore ꝓximi tendere student. bona oꝑa cor¬
poraliter agere elemosinis peccata redimere. sed
quia ui amoris in tuni ardere ad celeste deside¬

Expanded text:
mi adducuntur in gravedinem ponderis quae nobmi adducuntur in gravedinem ponderis quae nob- Et inter thalamos, quinque cubitos. 12. Unum supra thalamum dixerat, et postmodum quinque cubitos esse inter thalamos narrat: ea videlicet ratione qua multi thalami unum faciunt, sicut et multae Ecclesiae una Ecclesia vocatur. Unde et in Joannis Apocalypsi septem Ecclesitaque qui in sancta Ecclesia, sicut diximus, ferventi amore Deum videre sitiunt, eique jam per desiderium conjunguntur, thalami vocantur. Sed tamen sunt in ea quidam qui penetrare subtilia non valentes, et quinque adhuc corporis sensibus depressi, tanto minus amant eum qui fecit omnia, quanto amplius in his quae facta sunt illigantur. Et jam quidem exercere se in timore Domini, et amore proximi tendere student, bona opera corporaliter agere, eleemosynis peccata redimere; sed quia amore intimo ardere ad coeleste deside
Abbreviated transcription (Latin):
i longitudiñe. quantũ in latitudinẽ habere potu¬
erit. quia mens celesti desiderio succensa. quantũ¬
quantũ amorẽ habuerit ad colligendũ ꝓximũ.
tantã ⁊ longanimitatẽ exibet ad expecꝰ tandũ dm̃
Et patient̃ portat moras longitudinis qͥa se in ꝓuec¬
tũ ꝓrruni dilatat amplitudo caritatis Potest etiã
ipsa iongitudo. longanimitat̾e pacientiȩ quȩ exhi¬
betur ꝓxximo designare. Et qͥa latitudo caritatẽ
signat quȩ sinĩ mentis aꝑit. ⁊ amicos simul atqi
inimicos in amorẽ recipit. tanta ẽ longitudo tha¬
lami quanta latitudo. quia quantũ lata mens fus¬
rit ꝑ amor̾ẽ. tantũ erit ⁊ patiens ꝑ longanimita¬
tẽ. Nam tantũ quisq portat ꝓximũ. quantum
amat. Si enĩ amas. portas. Si desistis amare desis¬
tis tolerare. Qũe eñi minꝰ diligimꝰ. minꝰ etiã tole¬
ramus. quia inruente fastidio cicius facꝰ ta ꝓxi¬

Expanded text:
in longitudinem, quantum et in latitudinem habere potuin longitudinem, quantum et in latitudinem habere potuerit, quia mens coelesti desiderio succensa, quantum amorem habuerit ad colligendum proximum, 1335 tantum et longanimitatem exhibet ad exspectandum Deum, et patienter portat moras longitudinis, quia se in provectu proximi dilatat amplitudo charitatis. Potest etiam ipsa longitudo longanimitatem patientiae quae exhibetur proximo designare. Et quia latitudo charitatem signat, quae sinum mentis aperit, et amicos simul atque inimicos in amorem recipit, tanta est longitudo thalami, quanta latitudo, quia quantum lata mens fuerit per amorem, tantum erit et patiens per longanimitatem. Nam tantum quisque portat proximum quantum amat. Si enim amas, portas; si desistis amare, desistis tolerare. Quem enim minus diligimus, minus etiam toleramus, quia, irruente fastidio, citius facta proxi
Abbreviated transcription (Latin):
Anima ergo scõ amore languida. floribꝰ malisq fulci¬
atur. ut requiescat in bono oꝑe ꝓximi quȩ adhuc
contẽplari ñ ualet uultũ dei. Pensemꝰ rogo qualis
thalamꝰ parili mens fuerit. qui dicebat. Michi uiuere
amore coniunxerat. qͥ sibi uitã xp̃m tantũ modo.
⁊ mori lucrũ ẽẽ. deputabat : Hinc ẽ quod iterum
dicit. Desideriũ habens dissolui ⁊ cũ xp̃o ẽe. mul¬
tomagis melius. Sed ecce qui dissolui desideras. qͦ
amore langueas uideamꝰ. quia inter̃ĩ differri te
conspicis fulciri quęso floribꝰ ñ requiris. quęrit.
plane. Nam sequitur. Permanere aũt in carne
necessariũ ꝓpt uos. Et ꝓficientib discipulis dic̃.
lamꝰ uno calamo in longu̾. ⁊ ino calamo in latũ di¬
citur mensus. Longitudo qͥppe ad longanimitatem
expecꝰtationis ꝑtinet. ⁊ latitudo ad amplitudinem
caritatis: Tantũ ergo unusquisq thalamꝰ habet

Expanded text:
Anima ergo sancto amore languida, floribus malisque fulciAnima ergo sancto amore languida, floribus malisque fulcitur, ut requiescat in bono opere proximi, quae adhuc contemplari non valet vultum Dei. 10. Pensemus, rogo, qualis thalamus Pauli mens fuerat, qui dicebat: Mihi vivere Camore conjunxerat, qui sibi vitam Christum tantummodo, et mori lucrum esse deputabat? Hinc est quod iterum dicit: Desiderium habens dissolvi, et cum Christo esse multo magis melius . Sed ecce qui dissolvi desideras quo amore langueas videamus. Quia interim differri te conspicis, fulciri quaeso floribus non requiris? Quaeris plane, nam sequitur: Permanere autem in carne necessarium propter vos . Et proficientibus discipulis dicit: lamus uno calamo in longum, et uno calamo in latum dicitur mensus Longitudo quippe ad longanimitatem exspectationis pertinet, et latitudo ad amplitudinem charitatis. Tantum ergo unusquisque thalamus habet
Abbreviated transcription (Latin):
fertur. aliorũ animȩ eiꝰ uerbo ꝓficiant. et ad cȩlestẽ
sponsũ amoris facibꝰ mardescant. Meret qͥa differri
se conspicit. Triste ẽ ei omne quod aspicit. qͥa illum
adhuc ñ uidet. quẽ uidere concupiscit. Sed ẽ ut dixi
ñ parua consolatio si cũ feruens anima differtur. per
eam multe colliguntur. ut tarde cũ multis uideat.
que sola uidere citius uolebat. Cinde rursus in cantico
sponsa dicit. fulcite me floribꝰ. stipate me malis. quia
amore langueo. Quid ñaq st̃ flores nͥ anumts bonum
iam opꝰ inchoantes. et desideriũ cęleste redolentes:
uid mala de floribꝰ nͥ ꝑfecꝰtȩ iam bonorũ mentes quę
ad fruc tũ ꝑueniunt beni oꝑis. de inicio sc̃e ꝓpositionis:
Iuȩ ergo amore languet. fulciri quęrit floribus. stipari
malis: qͥa illũ quẽ desiderat uidere adhuc ñ ꝑmittit᷑.
magna ei ẽ consolatio side aliorũ ꝓuecꝰtibꝰ lȩtetur.

Expanded text:
fertur, aliorum animae ejus verbo proficiant, et ad coelestem fertur, aliorum animae ejus verbo proficiant, et ad coelestem sponsum amoris facibus inardescant. Moeret, quia differri se conspicit; triste est ei omne quod aspicit, quia illum adhuc non videt, quem videre concupiscit. Sed est, ut dixi, non parva consolatio, si cum fervens anima differtur, per eam multae colliguntur, ut tarde eum cum multis videat, quem sola videre citius volebat. Unde rursus in Cantico canticorum sponsa dicit: Fulcite me floribus, et stipate me malis, quia amore langueo . Quid namque sunt flores nisi animae bonum jam opus inchoantes et desiderium coeleste redolentes? Quid mala de floribus, nisi perfectae jam bonorum mentes, quae ad fructum perveniunt boni operis de initio sanctae propositionis? Quae ergo amore languet, fulciri quaerit floribus, et stipari malis, quia si illum quem desiderat, videre adhuc non permittitur, magna est ei consolatio si de aliorum provectibus laetetur.
Abbreviated transcription (Latin):
sponso inuisibili iungitur. ut eiꝰ desiderio ardeat.
Nulla iam quȩ in mundo st̃. concupiscat. p̃sentis ui¬
tȩ longitudinẽ pęnã deputet. exire festinet ⁊ amo¬
ris amplexi in celestis sponsi uisione requiescere.Illens
itaq quȩ iam talis ẽ. nullã p̃sertis uitę consolationẽ
recipit: sed ad illũ quẽ diligit medullitus suspirat.
feruet. anhelat. anxiatur. uilis ei fit ipsa salus sui
corporis. quia transfixa ẽ uulnere amoris. unde
⁊ in canticis canticoꝵ dic̃. Uulnerata caritate ego
sũ. Mala aũt salus ẽ cordis quȩ dolore huiꝰ uulne¬
ris nescit. Cũ uero anhelare iam in cȩleste desideri¬
ũ ⁊ sentire uulnꝰ amoris cęperit. sit anima salubrior
ex uulnere quȩ priꝰ egrotabat ex salute. Menti aũt
suũ sponsũ. fortit̾ amanti. de mora uttę presentis una
solet ẽẽ consolatio. si ꝑ hoc quod ipsa ab eiꝰ uisione dif¬

Expanded text:
sponso invisibili jungitur, ut ejus desiderio ardeat, sponso invisibili jungitur, ut ejus desiderio ardeat, nulla jam quae in mundo sunt concupiscat, praesentis vitae longitudinem poenam deputet, exire festinet, et amoris amplexu in coelestis sponsi visione requiescere? Mens itaque, quae jam talis est, nullam praesentis vitrecipit, sed ad illum quem diligit medullitus suspirat, fervet, anhelat, anxiatur, vilis ei fit ipsa salus sui corporis, quia transfixa est vulnere amoris. Unde et in Canticis canticorum dicit: « Vulnerata charitate ego sum . Mala autem salus est cordis, quae dolorem hujus vulneris nescit. Cum vero anhelare jam in coeleste desiderium et sentire vulnus amoris coeperit, fit anima salubrior ex vulnere, quae prius aegrotabat ex salute. 9. Menti autem sponsum suum fortiter amanti, de mora vitae praesentis una solet esse consolatio, si per hoc quod ipsa ab ejus visione dif
Abbreviated transcription (Latin):
ses in dm̃ pharaoni ẽ positus. sed ds̃ intra omĩa.
Non ds̃ supra om̃ia dicitur. qͥ uero ẽ in utero uirgms
incarnatus. d̾s supra omĩa uocatur. Itaq lim̃ portę
sunt patres. ex quibꝰ ille natus ẽ qui nobis aditũ
regni celestis aperuit. Lim aũt portȩ uno cala¬
mo merisuratur. quia ipsi antiqui patres qui potu
erunt redẽptore nr̃m ⁊ ꝓphetando ⁊ bene iuiuen¬
do prȩdicare. tanquã sex cubitos in ꝑfecꝰtione o¬
peris. ⁊ palmũ in inchoatione contẽplationis ha¬
buerunt. Quia eñi eor urtã in unitate fidei.⁊
perfecta opatio ⁊ inchoata contẽplacio sublimẽ
redididit. in uno calamo mensura liminis fuit. Seqͥt᷑.
atq exinde hoc in scã ecclesia agitur colligamus.
In thalamo qͥppe sponsus ⁊ sponsa fȩderantur. sibiq
in amore iunguntur. Quid ergo ft̃. in sc̃a ecclesia
thalami. nͥ eor corda in qͥbꝰ anima per amorem

Expanded text:
ses in deum Pharaoni est positus, sed deus intra omnia, ses in deum Pharaoni est positus, sed deus intra omnia, non deus super omnia dicitur. Qui vero est in utero virginis incarnatus, Deus super omnia vocatur. Itaque limen portae sunt patres, de quibus ille natus est, qui nobis aditum regni coelestis aperuit. Limen autem portae uno calamo mensuratur, qui ipsi antiqui erunt Redemptorem nostrum et prophetando et bene vivendo praedicare, tanquam sex cubitos in perfectione operis, et palmum in inchoatione contemplationis habuerunt. Quia enim eorum vitam in unitatem fidei et perfecta operatio, et inchoata contemplatio sublimem reddidit, in uno calamo mensura liminis fuit. Sequituratque exinde hoc quod in sancta Ecclesia agitur colligamus. In thalamo quippe sponsus et sponsa foederantur, 1334 sibique in amore junguntur. Quid ergo sunt in sancta Ecclesia thalami, nisi eorum corda in quibus anima per amorem
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa tanto ipse sublimior nobis ostenditur. quanto nr̃
amimꝰ a rebꝰ infimis separatur. Sequitur. Et mensus.
ẽ limen portę calamo uno latitudiñe. id ẽ. lien utu
calamo imo latitudiñe. Cur pꝰquã dicꝰtũ ẽ limen¬
portȩ. stat̾ĩ subiungitur lim̃ unũ. nͥ qͥa aꝑte innuit
quod adhuc inferiꝰ lim̃ aliud dicatur: Forta aũt
a limine surgit ut porta sit. Si igitur porta dñs. qͥs
huiꝰ portȩ lim̃ ẽ nͥ illi antiqui patres ex quors ꝓ¬
geniȩ dñs incarnari dignatus est: sicut ꝑ paulũ
dicitur. Quor patres ex qͥbꝰ xp̃c secundũ carñe qͥ
ẽ suꝑ omĩa d̾s benedicꝰtus in scła. Notandũ uero
est in hac pauli sententia. quod dii ⁊ ceteri homines
sunt uocati. sicut moys dicitur. Poña te in deũ pha¬
raoni. Et ꝑ psalmistã dñs dicit. Ego dixi diiestis.
Et rursũ. ds̃ stetit in sinagoga deor. Sed aliud ẽ
nuncupatiue. aliud naturalit̾ dici dm̃. Et si moy¬

Expanded text:
quia tanto ipse sublimior nobis ostenditur, quanto noster quia tanto ipse sublimior nobis ostenditur, quanto noster animus a rebus infimis separatur. Sequitur: IBID.-- Et mensus est limen portae calamo uno in latitudinem, id est limen unum calamo uno in latitudinem. portae statim subjungitur limen unum, nisi quia aperte innuit, quod adhuc inferius limen aliud dicatur' : porta autem a limine surgit, ut porta sit. Si igitur porta Dominus, quis hujus portae limen est, nisi illi antiqui patres, ex quorum progenie Dominus incarnari dignatus est, sicut per Paulum dicitur: « Quorum patres ex quibus Christus secundum carnem, qui est super omnia Deus benedictus in saecula . » Notandum vero est in hac Pauli sententia quod dii et caeteri homines sunt vocati, sicut Moysi dicitur: « Ponam te in deum Pharaoni . » Et per Psalmistam dicit Dominus: « Ego dixi: Dii estis . » Et rursum: « Deus stetit in synagoga eorum . » Sed aliud est nuncupative, aliud naturaliter dici Deum. Etsi Moy
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ dnm sequens. hunc confiteri ante ancillę uocẽ time¬
bat. Erat enĩ ĩa uiriditas in mentẽ. qͥa credebat om¬
niũ redemptorẽ. Sed ualde adhuc flexibilis. pede con¬
culcabatur timoris. Iam in spica surrexerat. quando
eũ quẽ moriturũ confiteri timuerat. nuntiante an¬
gelo in galilea uiuentẽ uidebat. Sed ad plenũ gra¬
nũ in spica ꝑuenerat. qͣndo ueniente desuꝑ spũ. ⁊ suã
mentẽ in illiꝰ amore roborantẽ. ita solidatus ẽ. ut ui¬
res ꝑsequentiũ cęsus despiceret. ⁊ redemptorẽ suũ li¬
bere inter flagella prȩdicaret. Nullus itaq qͥ ad bo¬
nũ ꝓpositũ adhuc in mentis teneritudine ẽẽ. conspicit᷑
despiciatur. qͥa frumentũ dei. ab herba incipit ut gra
dit ꝑ gradus eiꝰ qͥa nobis ꝓficientibꝰ eo nobis amplius
traltatur. quo altus ⁊ incomp̃hensibilis ẽẽ. cognoscit᷑.
n uirtutũ quippe nr̃arũ gradibꝰ ipse ascendere dicitur.

Expanded text:
rem Dominum sequens, hunc confiteri ante ancillae vocem timerem Dominum sequens, hunc confiteri ante ancillae vocem timebat. Erat enim jam viriditas in mente, quia credebat omnium redemtorem; sed valde adhuc flexibilis pede conculcabatur timoris. Jam in spicam surrexerat, quando eum, quem moriturum confiteri timuerat, nunciante angelo in Galilaea viventem videbat. Sed ad plenum granum in spica pervenerat, quando veniente desuper Spiritu, et suam mentem in illius amore roborante, ita solidatus est, ut vires persequentium caesus despiceret, et redemtorem suum libere inter flagella praedicaret. § 4. Nullus itaque, qui ad bonum propositum adhuc in mentis teneritudine esse conspicitur, despiciatur, quia frumentum Dei ab herba incipit, ut gradit per gradus ejus, quia nobis proficientibus eo nobis amplius exaltatur, quo altus et incomprehensibilis esse cognoscitur. In virtutum quippe nostrarum gradibus ipse ascendere dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
herba peruenit. cũ se uirtus animo concep¬
ta. ad ꝓuectũ bomi operis pertrabit. ꝑlenũ
uero frumentũ in spica fruetificat. quan¬
do ĩa in tantũ uirtus ꝓficit. ut esse ro¬
busti et perfecti operis possit. Sed cũ
se ꝓduxerit frucꝰtus. statĩmittit falcem
qm̃ adẽ. tẽpus messis. Omĩpotens enĩ ds̃
ꝓducꝰto fructu falc̃e nuttit. et messem
suã desecat. quia cũ unũquẽq ad oꝑa
ꝑfecꝰta perduxerit. eius tẽporalẽ uitã
per enuissam sentẽntiã incidit ut granũ
suum ad celestia horrea ꝑducat. Cũ igitur desideriabo¬
na concipimꝰ. semen in terra mittimꝰ. Cũ uero oꝑari rec¬
ta incipimꝰ. herba sumꝰ. Cũ aũt ad ꝓuecꝰtũ boni oꝑis
crescimꝰ. ad spic̾a ꝑuenimꝰ. Cũ in eiusdẽ oꝑationis ꝑfec
cione solidamur. iam plenũ frumentũ in spica ꝓferimꝰ.
Herba ⁊ enĩ petrus fuerat. qͥ passionis tempore ꝑ amo¬

Expanded text:
herba pervenit, cum se virtus animo concepherba pervenit, cum se virtus animo concepta ad profectum boni operis pertrahit. Plenum vero frumentum in spica fructificat, quando jam in tantum virtus proficit, ut esse robusti et perfese produxerit fructus, statim mittit falcem, quoniam adest tempus messis. Omnipotens enim Deus producto fructu falcem mittit, et messem suam desecat: quia cum unumquemque ad opera perfecta perduxerit, ejus temporalem vitam per emissam sententiam incidit, ut granum suum ad coelestia horrea perducat. Cum igitur desideria bona concipimus, semen in terra mittimus. Cum vero operari recta incipimus, herba sumus. Cum vero ad profectum boni operis crescimus, ad spicam pervenimus. Cumque in ejusdem operationitione solidamur, jam plenum frumentum in spica proferimus. § 3. Herba etenim Petrus fuerat, qui, passionis tempore per amo
Abbreviated transcription (Latin):
at et exurgat nocte ac die. & semen ger¬
minet et crescat. dũ nescit ille. Ultro enĩ
terra fructificat. primũ herbã. deinde ple¬
nũ frumentũ in spica. Et cũ se ꝓduxerit
fructus. statĩ mittit falcem. qm̃ ade̾. tẽp
messis. Semen homo iacꝰtat in terra. ctĩ
cordi suo bonã intentionẽ inserit. Et pꝰꝙͣ
semen iactauerit. dormit. quia iam in spe
boni operis quiescit. Nocꝰte uero exurgit.
ac die. quia in aduersa et prospera proficit
Et semen germinat et crescit dũ nescit. il¬
le. quia et cũ ad huc metiri incrementa sua
non ualet. semel concepta uirtus ad prouec¬
tũ ducitur. Et ultro terra fructificat. quia
preueniente grã se mens hominis spontanee
ad frucꝰtũ boni operis ad sugit. Sed hec ea¬
dem terra. primũ herbã. deinde spicã de¬
inde plenũ frumentũ ꝓducit in spica. her¬
bã quippe ꝓducere est in ehoationis bone
ad huc teneritudinẽ habere. Ad spicam uͦ

Expanded text:
at, et exsurgat nocte a die, et semen gerat, et exsurgat nocte a die, et semen germinet, et crescat, dum nescit ille. Ultro enim terra fructificat, primum herbam, deinde num frumentum in spica. Et cum se produxerit fructus, statim mittit falcem, quoniam adest tempus messis. Semen homo jactat in terram, cum cordi suo bonam intentionem inserit. Et postquam semen jactaverit, dormit, quia jam in spe boni operis quiescit. Nocte vero exsurgit ac die, quia inter adversa et prospera proficit. Et semen germinat et crescit, dum ille nescit; quia et cum adhuc metiri incrementa sua non valet, semel concepta virtus ad profectum ducitur. Et ultro terra fructificat, quia praeveniente se gratia, mens hominis spontanea ad fructum boni operis assurgit. Sed haec eadem terra primum herbam, deinde spicam, deinde plenum frumentum producit in spica. Herbam quippe producere, est inchoationis bonae adhuc teneritudinem habere. Ad spicam vero
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus. quasi quibusdã gradibus augetur. et sic
per incrementa meritorũ ad sũma perducitur.
Alia nãq sunt uirtutes exordia. aliud ꝓuectus
aliud. perfectio. Si enĩ et ipsa fides ad perfec¬
tionẽ suam non quibusdã gradibus duceretꝰ
sc̃i apłi ininime dixissent. Auge nobis fidẽ.
Et quidã uenit ad dnm̃ qui eurari uoluit
filium suũ. sed requisitus an crederet. respon
dit. Credo dñe adiuua in credulitatẽ meam.
Pensate rogo quod dicitur. Si credebat eur
incredulitatẽ dicebat: Si uero ineredulita¬
tẽ habere se nouerat. quomo do credebat::
Sed quia per occultã inspirationẽ graciȩ me¬
ritorũ suorũ gradibus fides crescit. uno e¬
odẽq tẽpore. is qui necdũ perfecte credi¬
derat. simul et credebat. et in credulus erat.
Hos mimirũ gradus dñs sub messis nomine
describit dicens. Sic ẽ. regnũ dĩ quemad¬
modũ si iacꝰtet hõ semen in terra & dormi¬

Expanded text:
virtus quasi quibusdam gradibus augetur, et sic virtus quasi quibusdam gradibus augetur, et sic per incrementa meritorum ad summa perducitur. Aliud namque sunt virtutis exordia, aliud provectus, aliud perfectio. Si enim ipsa fides ad perfectionem suam non quibusdam gradibus duceretur, sancti apostoli minime dixissent: Adauge nobis fidem . Et quidam venit ad Jesum, qui curari voluit filium sdit : Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam. Pensate, rogo, quod dicitur. Si credebat, cur incredulitatem dicebat? Si vero incredulitatem habere se noverat, quomodo credebat? Sed quia per occultam inspirationem gratiae meritorum suorum gradibus fides crescit, uno eodemque tempore is, qui necdum perfecte crediderat, simul et credebat, et incredulus erat. § 2. Hos nimirum gradus Dominus sub messis nomine describit, dicens: Sic est regnum Dei, quemadmodum si jaciat homo semen in terram, et dormi
Abbreviated transcription (Latin):
ad altiora incrementa. peruenimus. Nemo eñi
repente fit summus. sed in bona conuersatio¬
ne a minimis quisq inehoat. ut ad magna
perueniat. De his gradibus ꝑ psalmistã dicit᷑
Deus ingradibus eius ddinoseitur dũ suscipiet
eam.Dũ enĩ sc̃am ȩcclesiam dñs suscipit. in gra
dibus eius dinoscitur. quia eius gloria per. il¬
lius incrementa declaratur. Quantũ enuĩ scã ec¬
clesia ascendendo ꝓfecerit. tantũ deus hominib
ex eius uirtutibus in notescit. De his quoq gra
dibus beatus iob loquitur dicens. Per singu¬
los gradus meos ꝓnuntiabo illum. Om nipo¬
tentẽ quippe dnm̃ ꝑ singulos gradus suos ꝓ¬
nuntiat qui per merementa uirtutũ quȩ
accipit. ei semper laudẽ suȩ pietatis reddit.
Si quidam gradus in cordis ascensione non es¬
sent. psalmista non diceret. Ambulabunt de
iurtute in uirtutẽ. Nec mirũ si de uircute
in uirtutẽ gradus sunt. quando ipsa unaqueq

Expanded text:
ad altiora incrementa pervenimus. Nemo enim ad altiora incrementa pervenimus. Nemo enim repente fit summus, sed in bona conversatione a minimis quisque inchoat, ut ad magna perveniat. De his gradibus per Psalmistam dicitur: Deus in gradibus ejus dignoscetur dum suscipiet eam . Dum enim sanctam Ecclesiam Dominus sdibus ejus dignoscitur, quia ejus gloria per illius incrementa declaratur. Quantum enim sancta Ecclesia ascendendo profecerit, tantum Deus hominibus ex ejus virtutibus inndibus beatus Job loquitur, dicens: Per singulos gradus meos pronuntiabo illum . Omnipotentem quippe Dominum per singulos gradus suos pronuntiat, qui per incrementa virtutum quae accipit ei semper laudem suae pietatis reddit. Si quidam gradus in cordis ascensione non essent, Psalmista non diceret: Ambulabunt de virtute in virtutem . 4. Nec mirum si de virtute in virtutem gradus sunt, quando unaquaeque