comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
di filiũ recepistis: Quam ita soluit:
Isrł in script᷑is scĩs duplicit᷑ appellat᷑.
et in duos duiditur filios: In unũ
qui iuxta carnẽ ẽ: in altero qͥ iux¬
ta reꝓmissionẽ et ꝑ spm̃ hos abra¬
ham duos habuit: ysaac et isma

Expanded text:
dei filium recepistis?\', quam ita soluit: dei filium recepistis?\', quam ita soluit: Israhel in scripturis sanctis dupliciter appellatur et in duos diuiditur filios: in unum, qui iuxta carnem est, et in alterum, qui iuxta repromissionem et spiritum. Abraham duos habuit filios, Isma
Abbreviated transcription (Latin):
catoꝵ: Multoq meliꝰ ẽ simpliciter
imꝑitiã confiteriꝰ et inter cetera
que nescimꝰ. etiam loci huiꝰ obseu¬
ritatem refugere: quam dũ uolu¬
mus di ꝓbare iusticiã. basilidis et
manichei heresim defendere. et hy¬
beras nemas egyptiaq portenta sec¬
tari Dicamus gͥ ut possumꝰ: & apłice
uoluntatis sequentes uestigia. ne
puncto quide ut dr̃. atq ungue
transuerso ab illiꝰ sententiis receda¬
mus fieuerat supra. et dolori suo &
conscientiȩ testẽ inuocauerat spĩ
carnem id ẽ isrłite dĩ filiũ ñ recepis¬
sent. quoꝵ fuit adoptio. et gła. et
ẽ. et tam continuo cordis dolore tor¬
quetur. ut ipse optet anathema
ẽẽ a xp̃o. idẽ solus ꝑire. ne omne
isrłitieũ genꝰ ꝑiret: Et quia boc
dixerat: statim uenturam e regio¬
ne p̃uidet questionẽ: Qd gͦ dicis:
Om̃s qui ex isrł sunt ꝑierunt: Et
qͦm tuipse et ceteri apłi et infini¬
ta iudaici popłi multitudo. xp̃m

Expanded text:
catorum, multoque melius est simpliciter catorum, multoque melius est simpliciter imperitiam confiteri et inter cetera, quae nescimus, etiam huius loci obscuritatem refugere quam, dum uolumus dei probare iustitiam, Basilidis et Manichei heresim defendere et Hiberas nenias Aegyptiaque portenta sectari. dicamus igitur, ut possumus, et apostolicae uoluntatis sequentes uestigia ne puncto quidem, ut dicitur, atque ungue transuerso ab illius sententiis recedamus. fleuerat supra et dolori suo et conscientiae testem inuocauerat spiricarnem, id est Israhelitae, dei filium non recepissent, quorum fuit adoptio et gloria et eneratus est uirgine, et tam continuo cordis dolore torquetur, ut ipse optet anathema esse a Christo, id est solus perire, ne omne Israheliticum genus pereat. et quia hoc dixerat, statim uenientem e regione praeuidet quaestionem:\' quid ergo dicis? omnes, qui ex Israhel sunt, perierunt ? et quomodo tu ipse et ceteri apostoli et infinita Iudaici populi multitudo Christum
Abbreviated transcription (Latin):
apud deũ. absit. usq ad eũ locum
uͥait. nͥ dñs sabaoth reliquisset no¬
bis sem̃. qͣsi sodoma facti eẽmꝰ. et qͣsi
gomorra similes fuissemus: Omnis
qͥde ad romanos epła int᷑pretatiõe
indiget: & tantis obscur itatibus
obuoluta ẽ. ut ad intelligendũ eã
sp̃c sc̃i indigeamus auxilio. qui per
apłm hec ipsa dictauit: sed p̃cipue
locus hic in quo quidã uolentes di
seruare iusticiam. exp̃cedentibus
causis dicunt electum in utero rebec¬
ce iacob & abiectũ esau. sicut & iere¬
mias & ioħes baptista eligunt᷑ in ute¬
ro: et ipse apłs paulus p̃destinatur
in eugłm antequã nascat᷑. Nobis au¬
tem nichil placet nͥ qđ eccłasticum
ẽ. & publice in eccłia dicere ñtime¬
mus: ne iuxta pytagoram & platonẽ
et discipulos eoꝵ. qui sub noie xpĩa¬
no intͦducunt dogina gentiliũ. di¬
camꝰ animas lapsas ẽẽ de cȩlo: ꝙ ꝓ
diuersitate meritoꝵ in his uel illis
corporib penas antiquoꝵ luere pec¬

Expanded text:
um ubi ait: Nisi Dominus Sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti essemus, et sicut Gomorrha similes fuissemus: omnis quidem ad Romanos Epistola interpretatione indiget, et tantis obscuritatibus involuta est, ut in intelligenda ea Spiritus sancti indigeamus auxilio, qui per Apostolum haec ipsa dictavit. Sed praecipue locus hic, in quo quidam volentes Dei servare justitiam ex praecedentibus causis, dicunt electum in utero Rebeccae Jacob, et abjectum Esau, sicut Jeremias et Baptista Joannes eliguntur in utero, et ipse Apostolus Paulus praedestinatur in Evangelio antequam nascatur. Nobis autem nihil placet, nisi quod ecclesiasticum est; et publice in Ecclesia dicere non timemus, ne juxta Pythagoram et Platonem et discipulos eorum, qui sub nomine Christiano introducunt dogma gentilium, dicamus animas lapsas esse de coelo, et pro diversitate meritorum in his, vel illis corporibus poenas antiquorum luere pec
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ & in ꝓpħis fuit: de quo dauid
orabat dicens Sp̃m scm̃ tuũ ne au¬
feras a mez Et damel. spm̃ d̃i habuis¬
se narrat᷑: & dauid in spũ loquitur
dixisse dnm dño suo. sede a dextͥs
meis. donec ponã inmicos tuos
scabellũ pedũ tuoꝵ: Nec sine spu¬

Expanded text:
et in prophetis fuit, de quo Dauid orabat dicens: spiritum sanctum tuum ne auferas a me. et Danihel spiritum dei habuisse narratur et Dauid in spiritu loquitur dixisse dominum domino suo: sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum. nec sine sp
Abbreviated transcription (Latin):
mittuntur eis: & quoꝵ retinueri
tiam. qua peccata dimitierent et
baptirarent. et filios di facerent.
& spm̃ adoptionis credentib lar¬
girent᷑: ipso saluatore dicente. quo
plius repmissũ ẽ. ut baptuarent᷑ sũ
scõ. et induerent᷑ uirtute. qua xp̃i
eugłium cunctis gentib p̃dicarent.
uixta illud quod in sexagesimo sey¬
timo psalmo leguniũ. dñs dabit u̾¬
bum eugłirantib uirtute multa:
ut haberent oꝑationem uirtutum
et grãm sanitatum. & p̃dicaturi in¬
multis gentib acciꝑent genera lin¬
guarum: ut iam tẽ cognosceretur
qui apłoꝵ. quib deberent gentibus
nunciare: Deniq apłs paulus qui
de ierłm usq in illiricum p̃dicauit.
et inde ꝑ romã ad hispanias ire festi¬
nauit: grãs agit dõ. qđ eunctis apłis
magis lingius loquat᷑. Qui enũ inul¬
tis gentib annuntiaturus erat:
multarũ linguarum grãm accepat.¬

Expanded text:
tuntur eis, quorum retinuerittiam, qua peccata dimitterent et baptizarent et filios dei facerent et spiritum adoptionis credentibus largirentur ipso saluatore dicente: quorplius repromissum est, ut baptizarentur spiritu sancto et induerentur uirtutem, qua Christi euangelium cunctis gentibus praedicarent, iuxta illud, quod in sexagesimo septimo psalmo legimus: dominus dabit uerbum euangelizantibus uirtute multa, ut haberent operationem uirtutum et gratiam sanitatum et praedicaturi multis gentibus acciperent genera linguarum, ut iam tunc cognosceretur, qui apostolorum quibus deberent gentibus nuntiare. denique apostolus Paulus, qui de Hierusalem usque in Illyricum praedicauit et inde per Romam ad Hispanias ire festinat, gratias agit deo, quod cunctis apostolis magis linguis loquatur. qui enim multis gentibus adnuntiaturus erat, multarum linguarum accep
Abbreviated transcription (Latin):
ro autem tanta erat familiaritas
et ꝑseuerantia. ut cũ eis pariter
eum quingentis simul apparius¬
se discipłis: et in ioħe legimꝰ. qđ
piscantibus apłis in litore steterit.
comederit: quȩ uere resurrecti¬
onis st̃ indicia. In ierłm autẽ: ni¬

Expanded text:
ro autem tanta familiaritas ro autem tanta familiaritas erat et perseuerantia, ut cum eis pariter eum quingentis simul apparuisse discipulis et in Iohanne legimus, quod piscantibus apostolis in litore steterit comederit, quae uerae resurrectionis indicia sunt. in Hier
Abbreviated transcription (Latin):
ut aꝑiret sepulchrũ dño resurgen¬
t. et reuolueret lapidem: sed pꝰ¬
quam dñs resurrexit hora qua ip¬
se uoluerat. & nulli mortaliũ cog¬
nita ẽ. indicasse quod factũ ẽ. et
sepulchrũ uacuũ reuolutione la¬
pidis. & sui ostendisse p̃sentiã: que
omĩa uidebant᷑. splendente facie
ipsius. & horrorem tenebrarũ fulgo¬
ris claritate uincente: uii.¬
quod mandatũ sit apłis per
mu Ulieres. ut p̾cedent saluato¬
rem in galileam. & ibi eum uide¬
rent: lucas autẽ & ioħes in ierłm
Aliud ẽ undecim se offerre discipłis.
qui ꝓpter metũ iudeoꝵ abscondit
erant. qͣnͣdo ad eos clausis ingressus
ẽ ianuis. & putantib qđ uideretur
in spũ. manus et latꝰ optulit. clauis
et lancea uulneratũ: aliud quando
scłm lucã p̃buit se eis in multis ar
gum̃tis. ꝑ dies quadraginta apparẽs
eis. & loquens de regno di: & con¬
uescens p̃cepit eis ab ierosolimis ne
discederent: In altero enum ꝓconso

Expanded text:
ut aperiret sepulchrum domino resurgenut aperiret sepulchrum domino resurgenti et reuolueret lapidem, sed, postquam dominus resurrexerit hora, qua ipse uoluerat et quae nulli mortalium cognita est, indicasse, quod factum est, et sepulchrum uacuum reuolutione lapidis et sui ostendisse praesentiam. quae omnia uidebantur splendente facie ipsius et horrorem tenebrarum fulgoris claritate uincente. Quoquod mandatum sit Apostolis per mulieres ut praecederent Jesum in Galilaeam, et ibi eum viderent: Lucas autem et Joannes in Jerusalem Aliud est undecim se offerre discipulis, qui propter metum Iudaeorum absconditi erant, quando ad eos clausis ingressus est ianuis et putantibus, quod uideretur in spiritu, manus et latus obtulit clauis et lancea uulneratum, aliud, quando secundum Lucam praebuit se eis in multis ar gumentis per dies quadraginta apparens eis et loquens de regno dei et conuescens praecepit eis, ab Hierosolymis ne discederent. in altero enim 2 pro c
Abbreviated transcription (Latin):
eum: eratq aspectꝰ eiꝰ sicut fulgur &
uestimentũ eiꝰ sicut nix Pre timore
autem eiꝰ ext̃riti st̃ custodes & facti
sunt uelut mortui Qui gͥ tanto fu
mortu: aut dimisisse sepulchrũ et
fugisse credendi sunt: aut ita corpo¬
re et animo obtorpuisse. ut ñ dicã
iuros sed nec mulierculas quidẽ. se¬
pulchrũ intrare cupientes audent
ꝓhibere Magnꝰ enĩ timor ext̾ruerat¬
eos: uidentes lapidem reuolutũ. ꝙ
t̾re motũ factũ. ñ ex more. ñ solito.
sed qui cuncta contereret. & terre
euersionem funditus mninaret᷑: an
gelũ qͦq descendisse de cęlo. tã cla¬
ro uultu. ut ñ lampadas et huma¬
na arte lum̃ sucensũ. sed fulgur i¬
mitaret᷑ cȩli. quo illustrant᷑ omĩa:
unde et intenebris uidere potue.¬
rt̃: Itaq libere introeunt : Uenerat
enĩ maria magdalenȩ quȩ eis num-¬
ciauerat lapidẽ reuolutũ: et corpꝰ
dñi de monum̃to sublatum: Ange¬
lũ autẽ ñ putemus iccirco uenisse.

Expanded text:
icut fulgur et uestimentum illius sicut nix. prae timore autem eius exterriti sunt custodes et facti sunt uelut mortui. qui igitur fueraui putarentur, aut dimisisse sepulchrum et fugisse credendi sunt aut ita et corpore et animo obtorpuisse, ut non dicam uiros, sed nec mulierculas quidem sepulchrum intrare cupientes auderent prohibere. magnus enim timor eos exterruerat uidentes lapidem reuolutum et terrae motum factum non ex more solito, sed magnum, qui cuncta concuteret et euersioneme dei descendisse de caelo tam claro uultu, ut non lampadas et 1 humana lumen arte succensum, sed fulgur imitaretur caeli, quo inlustrantur omnia. unde et in tenebris uidere potuerunt. itaque libere introeunt; uenerat enim Maria Magdalene, quae eis nuntiauerat lapidem reuolutum et corpus domini de monumento esse sublatum. angelum autem non putemus idcirco uenisse,
Abbreviated transcription (Latin):
meã. & ñ dilectã dilectã. et erit in
loco uͥdictũ ẽ eis. ñ plebs mea uos.
ibi uocabuntur filii dei uiui & cete¬
ra quȩ secunt᷑: si inquit patientia
dĩ indurauit pharaonẽ. & multo tẽ¬
pore penas distulit isrłis. ut iustius
condempnaret quos tanto tẽpore sus¬
tinuerat: ñ di ẽ acusanda patienti
a. & infinita clem̃tia: sed eoꝵ. duri¬
cia. qui bonitate di in ꝑditionem
suam abusi st̃: Alioquin unꝰ ẽ solis
calor᷑ et scdm eẽntias subiacentes
alia liquefacit. alia indurat: alia sol¬
uit. alia constringit: Laqͣt᷑ enĩ cera.
& induratur lutũ: et tamen ñ est
caloris diu̾sa nata᷑ Sic et bonitas di
atq clementia. uasa ire que apta
rat: uasa aut̃ miscd̾ĩȩ qͤ p̃parauit¬

Expanded text:
it in loco, ubi dictum est ei: non plebs mea uos, ibi uocab untur filii dei uiui et cetera, quae sequuntur. si, inquit, patientia dei indurauit Pharaonem et multo tempore poenas distulit Israhelis, ut iustius condemnaret, quos tanto tempore sustinuerat, non dei accusanda patientia est et infinita clementia, sed eorum duritia, qui bonitatem dei in perditionem suam abusi sunt. alioquin unus est solis calor et secundum essentias subiacentes alia liquefacit, alia indurat, alia soluit, alia constringit; liquatur enim cera et induratur lutum et tamen non est caloris diuersa natura. sic et bonitas dei atque clementia uasa irae, quae apta rat, uasa autem misericordiae, quae pra
Abbreviated transcription (Latin):
ti maAria magdalene undit do¬
minũ resurgentẽ: & ioħs ȩugłista
refert. mane una sabbati eam iuix¬
ta sepulchrũ flere Una sabbati
dies dñica intelligenda ẽ: quia ois
ebdomada in sabbatũ et in pͥmam
tam. & sextã. sabbati diuidit᷑: quam
ethuici. idoloꝵ et elem̃toꝵ nomini¬
b appellant: Deniq et apłs collectã
pecunie quȩ indigentib p̃parat᷑.
inuna sabbat p̃cipit congregandã.
Nec putandũ ẽ matheũ ꝙ ioħ̾em di¬
uersa sensisse: sed unum atq idem
tempꝰ inediȩ noctis. & galloꝵ. cantꝰ.
diuersis appellare nominibꝰ: Mathe¬
us enĩ scribit. uesꝑe sabbati id ẽ sero
ñ incipiente nocte. sed iam ꝓfunda
et magna ex parte transacta. apparu¬
isse dnĩn mariȩ magdalenȩ. & appa¬
ruisse uesꝑe sabbati illucescentis in
unam sabbati ⁊ se ipsũ interp̃tans. qͥ
dixisset uesꝑe sabbati. id ẽ appropin¬
quante iam luce sequentis diei et
ioħ̾em ñ ab solute dixisse. una autem

Expanded text:
ti Maria Magdalene uidit doti Maria Magdalene uidit dominum resurgentem et Iohannes euangelista refert mane una sabbati eam iuxta sepulchrum flere ?— Una sabbati dies dominica intellegenda est, quia omnis ebdomada in sabbatum et in primam tam et sextam sabbati diuiditur, quam ethnici idolorum et elementorum nominibus appellant. denique et apostolus collectam pecuniae, quae indigentibus praeparatur, in una sabbati praecepit congregandam. nec putandum est Matheum et Iohannem diuersa sensisse, sed unum atque idem tempus, mediae noctis et gallorum cantus, diuersis appellasse nominibus — Matheus enim scribit \'uespere sabbati\', id est sero, non incipiente nocte, sed iam profunda et magna ex parte transacta apparuisse dominum Mariae Magdalenae et apparuisse uespere sabbati inlucescentis in unam sabbati se ipsum interpretans, quid dixisset \'uespere sabbati\', id est adpropinquante iam luce sequentis diei — et Iohannem non absolute dixisse: una autem
Abbreviated transcription (Latin):
et flentib Illiq audientes quod
uiueret. et quod uidisset eum: eͤ¬
didert̃: Cuiꝰ questionis. duplex so¬
lutio ẽ Aut enĩ ñ recipimus mar¬
ci testimoniũ. qđ in raris fertur
eugłiis. omib grecie libris pene
hoc capitulũ infine ñ habentib
p̃sertim cũ diu̾sa atq contraria eu¬
głistis ceteris narrare uideat᷑: aut
hoc respondendũ. quod uterq ue¬
rum dixerit: matheus quando do¬
minus resurrexerit. id ẽ uespere
sabbati: marcus autẽ. quando eũ
uiderit maria magdalene. id ẽst
mane pͥma sabbati Itaeñ clistinguẽ¬
dum est: Cum autẽ resurrexisset.
et parũꝑ spũ coartato inferendũ.
pͥma sabbati mane apparuit marie
magdalene: ut qͥ uesꝑe sabbati iuix¬
ta matheũ resurrexerat. mane
pͥma sabbati iuxta marcũ apparu¬
erit mariȩ magdalene: Quod
qͥdem et ioħs eugłista significat: ma¬
ne eum alteriꝰ diei uisũ ẽẽ demons
iuxta matheũ. uesꝑe sabba¬

Expanded text:
et flentibus. illique audientes, quod et flentibus. illique audientes, quod uiueret et qoud uidisset eum, crediderunt. cuius quaestionis duplex solutio est. aut enim non recipimus Marci testimonium, quod in raris fertur euangeliis omnibus Graeciae libris paene hoc capitulum in fine non habentibus, praesertim cum diuersa atque contraria euangelistis ceteris narrare uideatur, aut hoc respondendum, quod uterque uerum dixerit: Matheus, quando dominus resurrexerit,. id est uespere sabbati, Marcus autem, quando eum uiderit Maria Magdalene, id est mane prima sabbati. ita enim distinguendum est: cum autem resurrexisset, et parumper spiritu coartato inferendum: prima sabbati mane apparuit Mariae Magdalenae, ut, qui uespere sabbati iuxta Matheum resurrexerat, mane prima sabbati iuxta Marcum apparuerit Mariae Magdalenae. quod quidem et Iohannes euangelista significat mane eum alterius diei uisum esse demonstrans.  Matheum uespere sabba
Abbreviated transcription (Latin):
panem et iacob patriarcha cupie¬
bat comedere dicens: Si fuerit do¬
minus d̾s mecũ. & dederit mͥ pane
aduescendũ: & uestimentũ ad oꝑi¬
endũ: Quotqͦt enim in xp̃o bapti¬
zamur xp̃m induimꝰ ÷ & panem
comedimus angłoꝵ: et audimus
dñm p̃dicantem: Ms̾ eybus ẽ. ut
faciam uoluntatẽ eiꝰ qui me misit.
et impleã opꝰ eiꝰ faciamus gͥ uolun¬
tatem eiꝰ qui nos misit patris. et
impleamus opus eiꝰ: et xp̃c nobiscũ
bibet in regno eccłie sanguinem
ue causa sit: ut de resur¬
rectione et apparitione dñi
eugłistȩ diu̾sa narrauerint: Inqͥb
pͥmũ queris. cur matheus direrit.
uesꝑe sabbati illucescente in una
sabbati dnĩn resurrexisse et mar¬
cus mane resurrectionem eiꝰ fac¬
tam eẽ cõmemoret: ita scribens:
Cum autẽ resurrexisset pͥma sabba¬
ti mane apparuit marie magda¬
lene. de qua eiecerat septem de¬
monia: Et illa abiens. nuntiauit
his qui cũ eo fuerant. lugentib

Expanded text:
panem et Iacob comedere patriarcha cupiepanem et Iacob comedere patriarcha cupiebat dicens: si fuerit dominus deus mecum et dederit mihi panem ad uescendum et uestimentum ad operiendum. quotquot enim in Christo baptizamur, Christum induimur et panem comedimus angelorum et audimus dominum praedicantem: meus cibus est, ut faciam uoluntatem eius, qui me misit, et impleam opus eius. faciamus igitur uoluntatem eius, qui nos misit, patris et impleamus opus illius et Christus nobiscum bibet in regno ecclesiae sanguinem ae causa sit, ut de resurrectione et apparitione domini euangelistae diuersa narrauerint. — In quibus primum quaeris, cur Matheus dixerit uespere sabbati inlucescente in una sabbati dominum surrexisse et Marcus mane resurrectionem eius factam esse commemoret ita scribens: cum autem resurrexisset, una sabbati mane apparuit Mariae Magdalenae, de qua eiecerat septem daemonia; et illa abiens nuntiauit his, qui cum eo fuerant, lugentibus
Abbreviated transcription (Latin):
Et alibi Calix m̃s in ebrians quã pre
pulis dedit. sanguis illius ẽ noui tes.¬
cam̃ti qui ꝓ multis effusus ẽ in remis.¬
sionem omiũ peccatoꝵ: iudaicas
fabulas repellamus. et ascendamus
cum dño cenaculũ magnũ stratum
atq mundatũ. et accipiemus sursũ
ab eo calicem noui testam̃ti: ibiq cũ
eo pascha celebrantes. inebriam̃ ui¬
no sobrietatis. Non ẽ enĩ regnũ dĩ
cyb ꝙ& potꝰ. ⁊ s iusticia. gaudiũ. et
pax in spũ scõ: nec moyses dedit no¬
bis panẽ uerũ. s dñs iħc: Iyse con¬
uiua et conuiuiũ: ipse comedens
et qui comedit᷑: Illius bibimus san¬
guinem. et sine ipso potare ñ pos¬
sumꝰ : et cotidie in sacrificiis eiꝰ de
genimine uitis uerȩ. & uinee so¬
rech quȩ interp̃tatur electa. ruben¬
tia musta calcamus. et nouũ ex his
uinum bibimꝰ in regno patris. ne¬
quaquã in uetustate litterȩ s in no¬
uitate sp̃c canentes canticũ nouĩi:
qđ nemo potest canere nisi in reg¬

Expanded text:
et alibi: calix meus inebrians quam praepulis dedit, sanguis illius est noui testamenti, qui effusus est in remissionem omnium peccatorum, Iudaicas fabulas repellamus et ascendamus cum domino cenaculum magnum, stratum atque mundatum et accipiamus ab eo sursum calicem noui testamenti ibique cum eo pascha celebrantes inebriemur uino sobrietatis. non est enim regnum dei cibus et potus, sed iustitia et gaudium et pax in spiritu sancto. nec Moyses dedit nobis panem uerum, sed dominus Iesus, ipse conuiua et conuiuium, ipse comedens et qui comeditur. illius bibimus sanguinem et sine ipso potare non possumus et cotidie in sacrificiis eius de genimine uitis uerae et uineae Sorech, quae interpretatur \'electa\', rubentia musta calcamus et nouum ex his uinum bibimus in regno patris nequaquam in uetustate litterae, sed in nouitate spiritus canentes canticum nouum, quod nemo potest canere nisi in reg
Abbreviated transcription (Latin):
obuiam.xp̃o in aera: et sic semꝑ cũ
dño erimꝰ:. Itaq consolamini inui¬
cem. in uerb̾ istis: Qd̃ audientes ma¬
cedones. non intellexert̃ quos secũ
uiuentes apłs uocet: et qui dican.¬
tur residui qui cũ illo rapiant᷑ in
nubibꝰ obuiam dño: s arbitrati ft̃
dum adhuc eẽnt in corpore. & ante¬
quam gustarent mortem. xp̃m in
sua maiestate uenturũ: Qd apłs
audiens. rogat eos & adiurat ꝑ ad¬
quasi instet dies dñi Duos autem
ẽẽ aduentus dñi saluatoris et omĩa
ꝓpħarũ docent uolumina. & eugłi¬
oꝵs fides: qđ pͥmũ in bumilitate ue¬
nerit. et postea sit uenturus in gła.
ipso dño ꝓtestante que ante consũ¬
mationem mundi fut᷑a sint. et qͦmͦ
uenturꝰ antixpitus. quando loquit᷑

Expanded text:
obviam Christo in aera, et sic semper cum Domino erimus. Itaque consolamini invicem in verbis istis . Quod audientes Macedones, non intellexerunt, quos secum viventes, Apostolus vocet, et qui dicantur residui, qui cum illo rapiantur in nubibus obviam Domino, sed arbitrati sunt, dum adhuc essent in corpore, et antequam gustarent mortem, Christum in sua majestate venturum. Quod Apostolus audiens, rogat eos, et adjurat per adquasi instet dies domini. duos autem esse aduentus domini saluatoris et omnia prophetarum docent uolumina et euangeliorum fides, quod primum in humilitate uenerit et postea sit uenturus in gloria, ipso domino protestante, quae ante consummationem mundi futura sint et quomodo uenturus antichristus, quando loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
magis necessariũ erat. diuersitatẽ
linguarũ omĩumq gentiũ: ut an¬
nuntiaturi xp̃m. nullo egerent in¬
terp̃te Uñ et in lichaoniã cũ au¬
dissent paulũ et barnabam loqui
linguis sins: dõs homines conu̾sos
tes. iudicũ tribunal et regum pur¬
puras ñ timebant: Imiserat enim
dñs pͥusquam pateretur: et dixerat.
Cum tradent uos. nolite cogitare qͦmͦ
aut qͥd loquamini: dabitur enun
uobis in illa quid loquamini: Hon
enim uos estis qͥ loqͥmini: sed sp̃c pa¬
tris ur̃i qui loquit᷑ in uobis Ego
audacter et tota libertate ꝓ nuncio.
ex eo tempore quo apłi dño credide¬
runt. semꝑ eos habuisse spm̃ scm̃
nec potuisse signa facere absq sp̃c
Unde saluator clamat in tẽplo dicens:
Qui sitit: ueniat et bibat: Qui cre.¬
dit in me sicut dicit scriptura: flu¬
mina de uentre eius fluent aquȩ¬

Expanded text:
magis necessarium erat — diuersitatem magis necessarium erat — diuersitatem linguarum uniuersarumque gentium, ut adnuntiaturi Christum nullo egerent interprete. unde et in Lycaonia, cum audissent Paulum et Barnaban loqui linguis suis, deos in homines conuersos tes iudicum tribunalia et regum purpuras non timebant. promiserat enim dominus, priusquam pateretur, et dixerat: cum autem tra dent uos, nolite cogitare, quomodo aut quid loquamini; dabitur enim uobis in illa hora, quid loquamini. non enim uos estis, qui loquimini, sed spiritus patris uestri, qui loquitur in uobis. ego audacter et tota libertate pronuntio ex eo tempore, quo apostoli domino crediderunt, semper eos habuisse spiritum sanctum nec potuisse signa facere absque spirunde saluator clamabat in templo dicens: qui sitit, ueniat ad me et bibat. qui credit in me, sicut dicit scriptura, flumina de uentre eius fluent aqu
Abbreviated transcription (Latin):
effusionis significat gr̾e largitatẽ.
et ipsũ sonat qđ dñs reꝓmisit. uos
autẽ baptizabimin spũ scõ ñ post
tota domus. ubi erant sedentes: et
ignis sp̃c scĩ stacionẽ ieis inueni¬
ret optatã. linguasq diuideret: &
scđm ysaiã qui inmnunda labia ha¬
bere se dixerat. purgaret labia eo
rent: Et inysaia quidẽ suꝑlimina¬
re templi dr̃ fuisse cõmotũ. et re¬
pleta omĩs domꝰ fumo. id ẽ errore
et tenebris et ueri ignorantia: ĩ
yͥncipio autẽ eugłi replet᷑ spũ scõ
eccłia. ut gra eius atq feruore om
dxerat predicatur. ut axp̃o lingua
sanetur Non gͦ ioħs lucasq discordãt.
ut quod ille pͥma resurrectionis die
datũ ẽẽ significat. hic die quinqua¬
gesimo uenisse describat: sed ꝓuec¬
tus apłicus ẽ. ut qui pͥmũ remitten¬
doꝵ peccatoꝵ grãm acceꝑant. postea
acciꝑent oꝑationis uirtutem. et eũe¬
ta donationum genera quę ab apło
descripta cõmemorauimus: & quod

Expanded text:
atiae largitatem et id ipsum sonat, quod dominus repromisit: uos autem baptizabimini spiritu sancto non post tota domus, ubi erant sedentes, et ignis spiritus sancti stationem in eis inueniret optatam linguasque diuideret et secundum Esaiam, qui inmunda labia habere se dixerat, purgaret labia eorrent. et in Esaia quidem superliminare templi dicitur fuisse commotum et repleta omnis domus fumo, id est errore et tenebris uerique ignorantia. in principio autem euangelii repletur spiritu ecclesia, ut gratia eius atque feruordixerat, praedicatura Christum lingua sanetur. non ergo Iohannes Lucasque discordant, ut, quod ille prima resurrectionis die datum esse significat, hic die quinquagesimo uenisse describat, sed profectus apostolicus est, ut, qui primum remittendorum peccatorum gratiam acceperant, postea acciperent operationes uirtutum et cuncta donationum genera, quae ab apostolo descripta memorauimus, et — quod
Abbreviated transcription (Latin):
dõ. sed semet ipsũ exinaniuit fac¬
tus obediens usq ad mortẽ. & mortẽ
crucis: et uerbũ caro factũ ẽ. et ha¬
bitauit in nob̾ Miror autẽ monta¬
num et insanas feminas eiꝰ abortiuos
uado & aliũ paraclytũ mittã uob̾:
et postea luca eugłista narrante qd̾
apłi acceꝑint quod ꝓmissũ ẽ: id mul¬
copost tempore in se dicere cõple
tam sponsiones patris mei inuos. et
uos sedebitis in ciuitate. quo adusq
induamini uirtute ex alto Et resur¬
gens. ii apłoꝵ insufflauit faciẽ. et
ñ inmontani. ñ in priscillȩ & maxi¬
mille: & illis ait: Quoꝵ dimiseritis
peccata dimittent᷑: & quoꝵ retinue¬
ritis retenta sunt: Apłis in quã p̃cep̃.
ne recedent de ierosolimis. et expecta

Expanded text:
deo, sed se ipsum exinaniuit facdeo, sed se ipsum exinaniuit factus oboediens patri usque ad mortem et mortem crucis. et uerbum caro factum est et habitauit in nobis. miror autem Montanum et insanas feminas eius, abortiuouado et alium paracletum mittam uobis et postea Luca euangelista narrante, quod apostoli acceperint, quod promissum est, id multo post tempore in se dicere fuisse tam sponsionem patris mei in uos et uos sedebitis in ciuitate, quoad usque induamini uirtutem ex alto, et resurgens in apostolorum, insufflauit faciem — et non in Montani, Priscillae et Maximillae — et illis ait: quorum dimiseritis peccata, dimittentur et, quorum retinueritis, retenta erunt. apostolis, inquam, praecepit, ne rec
Abbreviated transcription (Latin):
spc̃ scĩ grã: tẽ libere locuntur ad
Mortuos suscitant inter flagella le¬
tantur: fundunt sanguinẽ: suis
suppliciis eoronantur: Hondũ gͦ
erat sp̃c in apłis: nec de uentre eoꝵ
tibulũ triumphantis ẽ: Crucifigit᷑
ut homo: glorificat᷑ ut ds̾: Nemq sol
fugit: luna mutat᷑ in sanguinem:
t̃ra motu insolito contremeseit: aꝑi¬
rumpunt᷑: Hȩc ẽ gła: de qua loque¬
bat᷑ in ꝑsalmo Exurge gła mea:
exurge psalteriũ & cithara: Ipsaq
de se respondit gła. ꝙ dispensatio
carnis assũptȩ. exurgã dilucło: ut
impleatur uicesimi pͥmi psalmi ti¬
tulus. ꝓ assũptione matutina Hȩc
dicimꝰ. ñ quo aliũ dm̃ aliũ hominẽ
eẽ credamꝰ. & duas ꝑsonas faciamꝰ
in uno filio dĩ sicut noua heresis
calũpniat᷑: sed unꝰ atq idem filius
dĩ & filiꝰ hominis ẽ: & qͥcquid loqͥ¬
tur. aliud referimꝰ ad diinã eius
głam. aliud ad nram salutem: pro
quibꝰ ñ rapinã arbitratꝰ ẽ ẽẽ se ȩqͣlẽ

Expanded text:
 tunc libere loquuntur ad mortuos suscitant, inter flagella laetantur, fundunt sanguinem et suis suppliciis coronantur. nondum ergo erat spiritus in apostolis nec de uentre eorutibulum triumphantis est. crucifigitur ut homo, glorificatur ut deus. denique sol fugit, luna mutatui in sanguinem, terra motu insolito contremiscit, aperirumpuntur. haec est gloria, de qua loquebatur in psalmo: exsurge, gloria mea, exsurge, psalterium et cithara. ipsaque de se respondit gloria et dispensatio carnis adsumptae: e xsurgam diluculo, ut impleatur uicesimi primi psalmi titulus: pro adsumptione matutina. haec dicimus, non quod alium deum et alium hominem esse credamus et duas personas faciamus in uno filio dei, sicut noua heresis calumniatur, sed unus atque idem filius dei et filius hominis est et, quicquid loquitur, aliud referimus ad diuinam eius gloriam, aliud ad nostram salutem. pro quibus non rapinam arbitratus est esse se aequalem
Abbreviated transcription (Latin):
scõ ñ pꝰ multos hos dies: rursũ in fi
surrexerat. id ẽ dm̃co die clausis
ianuis ad discipulos introisse nar¬
ratur. et dixisse eis. scdo pax uobis:
et intulisse. sicut misit me pater.
et ego mitto uos Hoc cũ dixisset:
insufflauit & dixit eis: Accipite spm̃¬

Expanded text:
ncto non post multos hos dies, rursum in finresurrexerat, id est die dominica, clausis ianuis ad apostolos introisse narratur et dixisse eis secundo: pax uobis et intulisse: sicut misit me pater, et ego mitto uos. hoc cum dixisset, insufflauit et dicit eis: accipite sp
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse mariã magdalene ad sepul¬
chrũ. et uidisse lapidem reuolutũ.
et postea regressam cũ apłis petro
& ioħe. solam ad monum̃tũ reman¬
fisse: et iccirco adhuc incredulam
a dño fuisse correptã: reu̾sãq domũ.
rursũ ad sepulchrũ uenisse cũ ma¬
ria. et ab angło monitã. ex euntem
de monum̃to adorasse dñm. et tenu¬
isse pedes eius: quando ab eo audie¬
runt ut mittant᷑ ad apłos: et au-¬
diant pͥmo. nolite timere: scđo ite
nuntiate fr̃ib meis. ut eant in gali¬
leam. ibi me uidebunt: Ui.

Expanded text:
tum est, uenisse Mariam Magdalenen ad sepultum est, uenisse Mariam Magdalenen ad sepulchrum et uidisse reuolutum lapidem et postea regressam cum apostolis Petro et Iohanne solam ad monumentum remansisse et idcirco adhuc incredulam a domino fuisse correptam reuersamque domum rursum ad sepulchrum uenisse cum Maria et ab angelo monitam exeuntemque de monumento adorasse dominum et tenuisse pedes eius. quando ab eo pariterunt, ut mittantur ad Apostolos, et audiant primum, Nolite timere: secundo, Ite nuntiate fratribus meis, ut eant in Galilaeam, ibi me videbunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tio Quem hortolanũ putans. dñm
nuncuparat: dĩ filiũ resurgentẽ ma¬
gistrũ uocat: Itaq ad eam que uiuẽ¬
tem querebat cũ mortuis. que erro¬
re femineo & in becillitate mulieb
huc illucq currebat. & corpus quere¬
bat occisi. cuiꝰ pedes inuentis tenue¬
rat: loquitur dñs & dicit: Noli me
tangere: tͥ enim ñdũ ascendi ad pa¬
trem meũ Et ẽ sensus Quẽ mor¬
tuum queris. iuuentem tangere
ñ mereris: Si me necdũ putas ascen¬
disse ad patrẽ. s hominũ fraude sub¬
latũ: meo tactu indigna es: Hoc
autẽ dicebat. non ut studiũ queren¬
tis obtundet: sed ut assũpte carnis
dispensationẽ in diuinitatis głam
sciret eẽ mutatam: et neꝗͣ quam
corporaliter uellet eẽ cum dño. qͤm
spũalit̾ credere deberet cũ patre
regnare: Uñ et apłi maioris fidi
saluatoris aspectu. pꝰ quã corpus eius
inmonum̃to ñ reperert̃. credidert̃
eum ab inferis resurrexisse: Alii pͥ

Expanded text:
tio! quae hortulanum putans dominum tio! quae hortulanum putans dominum nuncuparat, dei filium resurgentem magistrum uocat. itaque ad eam, quae quaerebat uiuentem cum mortuis, quae errore femineo et inbecillitate muliebri huc illucque currebat et corpus quaerebat occisi, cuius pedes uiuentis tenuerat, loquitur dominus et dicit: noli me tan g ere, tibi enim nondum ascendi ad patrem meum. et est sensus: \'quem mortuum quaeris, uiuentem tangere non mereris. si me necdum putas ascendisse ad patrem, sed hominum fraude sublatum, meo tactu indigna es\'. hoc autem dicebat, non ut studium quaerentis obtunderet, sed ut dispensationem carnis adsumptae in diuinitatis gloriam sciret esse mutatam et nequaquam corporaliter uellet esse cum domino, quem spiritaliter credere deberet regnare cum patre. unde et apostoli maioris fideiue ipsius saluatoris aspectu, postquam corpus eius in monumento non reppererant, crediderunt eum ab inferis surrexisse. alii put
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq & dñs eiscdem u̾bis quib et an¬
głi. loqͥt᷑ ad eam Mulier quid plo¬
ras : Addiditq de suo Quẽ queris:
At illa respondit: Dñe: si tu sustu¬
listi eum dicito uͥ posueris eum:
et ego eum tollam Hic dñm non
de confessione uerȩ fidi saluatorẽ
uocat: sed humilitate et timore
hortolano defert obsequiũ Et ui¬
de quanta ignorantia: Quẽ custo.¬
diebat cohors militũ. cuiꝰ sepuleꝰ
angłi p̾sidebant. ab uno hortolano
arbitrat᷑ ablatũ: & ignorans imbe¬
cillitatẽ femineam. tantarũ se ui¬
rium reꝓmittit. ut corpus uiri
& ꝑfectȩ ętatis. qđ ut cetera taceã.¬
centũ libris myrre circumlitum
erat: estimaret ab una & pauida
muliere posse portari Cũq iħc ap¬
pellasset eam atq dixisset mariaiͥ
ut quẽ facie ñ cognoscebat. uoce
cognosceret: illa in errore ꝑsistens.
nequaqu̾a dñm sed rabboni. idẽ ma¬
gistrũ appellat: Et uide qͣnta turba¬

Expanded text:
itaque et dominus isdem uerbis, quibus et anitaque et dominus isdem uerbis, quibus et angeli, loquitur ad eam: mulier, quid1 ploras? additque de suo: quem quaeris? at illa respondit: domine, si tu sustulisti eum, dicito, ubi posueris eum, et ego illum tollam. hic dominum\' non de confessione uerae fidei saluatorem uocat, sed humilitate et timore hortulano defert obsequium. et uide, quanta ignorantia! quem custodiebat cohors militum, cuius sepulchro angeli praesidebant, ab uno hortulano arbitratur ablatum et ignorans inbecillitatem femineam tantarum se uirium repromittit, ut corpus uiri et perfectae aetatis, quod-ut cetera taceam-centum libris myrrae circumlitum erat, aestimaret ab una et pauida muliere posse portari. cumque Iesus appellasset eam atque dixisset: \'Maria\', ut, quem facie non agnoscebat, uoce intellegeret, illa in errore persistens nequaquam dominum, sed \'\'rabboni\',idest magistrum, uocat. et uide, quanta turba
Abbreviated transcription (Latin):
uenit hora meaͥ ut ex eo qđ apel¬
lauerunt mulierẽ. arguerent fru¬
tra plorantẽ: & dicerent: Qd ploras:
Intantũ autẽ maria magdalenȩ
obstupefacta torpuerat. et fide ac
miraculis territã quasi caligo pos¬
sidebat: ut ne angłoꝵ quidẽ p̃sen¬
tiũ sentiret aspectũ: s muliebrit᷑
respondet. ac diceret: Ido ploro.
qͥa tulerunt dñm meũ: et nescio
ubi posuert̃ eũ O maria si credis
bitͣris eẽ sublatũ: Nescio inquit:
ubi posuert̃ eũ: Quomodo nescis:
quem pauloante ad orastr. Cũq uidẽt
angłos. & quos cernebat ignoraret.
stupore ꝑt̾rita huc atq illuc faciẽ
circũferebat: nichil aliud nͥ dñm
uidere desiderans: Conu̾saq retro.
uidit iħm stantẽ. et nesciebat qͥa
iħc erat: ñ qd uixta manicheũ et
alios hereticos formã dñs uultũq
mutauit. ut ꝓ uoluntate diuer¬
sus ac uarius uideret᷑: s qđ mari¬
a obstupefacta miracło. hortolam̃i
putaret. quem tanto studio reqͥrebat:

Expanded text:
venit hora mea , ut eo quod appellaverunt mulierem, arguerent frustra plorantem et dicerent, Quid ploras? In tantum autem Maria Magdalene obstupefacta torpuerat, et fidem, miraculis 828 territa, quasi in caligine, possidebat: ut ne Angelorum quidem praesentium sentiret aspectum, sed muliebriter responderet, et diceret: Ideo ploro, quia tulerunt Dominum meum, et nescio ubi posueresse sublatum ? nescio, inquit, ubi posuerunt eum. quomodo nescis, quem paulo ante adorasti ? cumque uideret angelos et, quos cernebat, ignoraret stupore perterrita, huc atque illuc faciem circumferebat nihil aliud nisi dominum uidere desiderans conuersaque retro uidit Iesum stantem et nesciebat, quia Iesus erat, non quo iuxta Manicheum et alios hereticos formam dominus uultumque mutasset et pro uoluntate diuersus ac uarius uideretur, sed quo Maria obstupefacta miraculo hortulanum putaret, quem tanto studio requirebat.
Abbreviated transcription (Latin):
tati: hoc considera. qͥa uas fictile ñ
dicit figulo quare me sic fecisti: fi¬
gulus enim habet potestatẽ. de eo¬
dem luto et eadem massa facere ali
ud uas in honorẽ: aliud in contume¬
liam: Ds autẽ equali cunctos sorte
generauit. et declit arbitrii liber¬
tatem: ut faciat unusquisq quod
uult. sine bonĩi siue malĩ Intan¬
tum autẽ dedit omĩb potestatẽ. ut
uox impia disputet contra creatorẽ
suũ: & causas uoluntatis illius per¬
scrutetur Sin autẽ uolens ds̃ offñ¬
dere iram & notam facere poten¬
tiam suã. sustinuit in multa pati¬
entia uasa ire apta in interitum.

Expanded text:
tati, hoc considera, quia uas fictile non tati, hoc considera, quia uas fictile non dicit figulo: quare me sic fecisti? — figulus enim habet potestatem de eodem luto et de eadem massa aliud uas facere in honorem, aliud uero in contumeliam -, deus autem aequali cunctos sorte generauit et dedit arbitrii libertatem, ut faciat unusquisque, quod uult, siue bonum siue malum. in tantum autem dedit omnibus potestatem, ut uox impia disputet contra creatorem suum et causas uoluntatis illius perscrutetur. sin autem uolens deus ostendere iram et notam facere potentiam suam, sustinuit in multa patientia uasa
Abbreviated transcription (Latin):
loquat᷑ ad pharaonẽ: in hoc ipsum
excitami te. ut ostendam inte uͥtute
meã: et annunciet᷑ nom̃ meũ inum¬
uersa terra: Si hoc ita ẽ & ꝓuolun¬
tate sua miseret᷑ isrłi. & indurat
pharaonẽ: gͦ frustra queritur atq
causat᷑. nos uel bona ñ fecisse. uel¬
mala fecisse÷ cũ in potestate illiꝰ sit
& uoluntate. absq bonis & malis oꝑi¬
b uł eligere aliquẽ uł abicere: p̃ser¬
tim cũ uoluntati illiꝰ humana fra¬
gilitas resistere nequeat: Ad quam
ualidam questionem scripturarũ
ratione contextam. & pene insolu¬
bilem: breui apłs sermone accedñs.¬
dissoiuit dicens: O homo: tu quies
qͥ respondeas deo: Et ẽ sensus Exeo
qđ respondes dõ. & calũpniã facis.
et de scripturis tanta ꝑquiris. ut
loquaris contra dm̃. et iusticiam
uoluntatis eius inqͥras: ostendis te
liberi arbitrii ẽẽ: & facere quod uis.
uł tacere uł loqui Si eñ in simili¬
tudinẽ uasis fictilis te a do creatũ
putas. & illiꝰ ñ posse resistere uolun¬

Expanded text:
d Pharaonem: in hoc ipsum excitaui te, ut ostendam in te uirtutem meam et adnuntietur nomen meum in uniuersa terra. si hoc ita est et pro uoluntate sua miseretur Israheli et indurat Pharaonem, ergo frustra queritur atque causatur nos uel bona non fecisse uel fecisse mala, cum in potestate illius sit et uoluntate absque bonis et malis operibus uel eligere aliquem uel abicere, praesertim cum uoluntati illius humana fragilitas resistere nequeat. quam ualidam quaestionem scripturarum ratione contextam et paene insolubilem breui apostolus sermone dissoluit dicens: o homo! tuquis es, qui respondeas deo? et est sensus: ex eo, quod respondes deo et calumniam facis et de scripturis tanta perquiris, ut loquaris contra deum et iustitiam uoluntatis eius inquiras, ostendis te liberi arbitrii et facere, quod uis, uel tacere uel loqui. si enim in similitudinem uasis fictilis te a deo creatum putas et illius non posse resistere uolun
Abbreviated transcription (Latin):
pͥꝰ uidit dñm resurgentẽ cũ altera
maria. et eiꝰ fuerit pedib ad uoluta:
pꝰea reuersa ꝑ noctẽ. domi enĩ obde¬
sidium euꝰm manere ñ poterat. ue
set ablatũ: cucurrit ad symonem
petrũ & ad aliũ discipłm quẽ iħe a
mabat płimũ: et dicit eis: Tulert̃
dñm de monumento: & nescimus
ubi posuert eũ Error mulieris. cũ
pietate sociatꝰ ẽ: Pietas in eo erat.
qd desidabat eum cuiꝰ nouerat ma¬
iestatẽ: error in illo qđ dicebat. tu¬
posuert̃ eum: Deniq cũ petrus et
ioħes intͦeuntes sepulchrũ uidissent
linteamina separata. & sudariũ quo
caput dñi fuerat inuolutũ seorsum
positũ. ut resurrexisse crederent.
cuiꝰ corpꝰ ñ inuenerant: maria sta¬
bat ad monum̃tũ foris plorans Cũq
se inclinasset: uidit duos angłos in
albis sedentes in loco monum̃ti ad
caput & pedes. ubi positũ fuerat cor¬
pus iħu: ut sub tanta custodie dig¬
nitate ñ credet abhominib potu¬
isse furari. qui angłis ministris ser¬

Expanded text:
 dominum resurgentem cum altera Maria et eius pedibus fuerat aduoluta, postea reuersa per noctem — domi enim desiderio eius manere non poterat-uenisetablatum, cucurrit ad Simonem Petrum et ad alterum discipulum, quem Iesus amabat plurimum, et dicit eis: tulerunt dominum de monumento et nescimus, ubi posuerunt eum. error mulieris cum pietate sociatus est; pietas in eo erat, quod desiderabat eum, cuius nouerat maiestatem, error in illo, quod dicebat: tuposuerunt eum. denique, cum Petrus et Iohannes introeuntes sepulchrum uidissent linteamina separata et sudarium, quo caput domini fuerat inuolutum, seorsum positum et resurrexisse crederent, cuius corpus non inuenerant in sbat ad monumentum foris plorans. Cumque se inclinasset, vidit duos Angelos in albis sedentes in loco monumenti ad caput et pedes, ubi positum fuerat corpus Jesu, ut sub tanta custodiae dignitate non crederet ab hominibus potuisse furari, qui ministris Angelis ser
Abbreviated transcription (Latin):
runt. & exeuntes de monum̃tis
post resur rectionẽ eiꝰ. uenert᷑ in
scãm ciuitatẽ. & apparuerunt mul¬
tis: Et de hoc loco. in eisdem cõm̃¬
et rursũ accipere eam: Neniq
centurio uidens eũ dixisse ad
patrẽ. in manꝰ tuas cõmendo sp̃m
meũ. & statim sponte spm̃ dimisis¬
se: cõmotꝰ signi magnitudine ait
Uere filiꝰ dĩ erat iste: Helũ quoque
templi scissũ ẽ in duas partes: ut
cõpleret᷑. id qđ dicit iosephus. p̃sides
templi dixisse uirtutes: migremꝰ
ex his sedib In eugłio autẽ qđ he¬
braicis literis scriptũ ẽ legimus.
ñ uelũ templi scissũ: s suꝑlimina¬
re templi mire magnitudinis
corrruisse: Terra inquit mota ẽ
pendentẽ dñm suũ ferre ñ susti¬
nens: Petrȩ scissȩ sunt: ut indicarẽt
duriciã iudeoꝵ. qͥ p̃sentẽ dĩ filium
intelligere noluert̃: Monumenta
aꝑta sunt. in signũ fute resurrecti

Expanded text:
runt et exeuntes de monumentis post resurrectionem eius uener unt in sanctam ciuitatem et apparuerunt multis. — Et\' de hoc loco in isdem commenet rursum accipere eam. denique centurio uidens eum dixisse ad patrem: in manus tuas commendo spiritum meum et statim sponte spiritum dimisisse commotus signi magnitudine ait: uere dei filius erat iste. uelum quoque templi scissum est in duas partes, ut conpleretur id, quod refert Iosephus praesides templi dixisse uirtutes: \'transeamus ex his sedibus\'. in euangelio autem, quod Hebraicis litteris scriptum est, legimus non uelure Templi mirae magnitudinis corruisse. Terra, inquit, mota est, pendentem Dominum suum ferre non sustinens; et petrae scissae sunt, ut indicarent duritiam Judaeorum, qui praesentem Dei Filium intelligere noluerunt; et monumenta aperta sunt, in signu
Abbreviated transcription (Latin):
a de sepulchris. uenert̃ in scãm ciui¬
tatem. & apparuert̃ multis Scãm
ciuitatẽ ierłm debemꝰ acciꝑe: ad dis¬
tinctionem omĩum ciuitatũ. que
tẽ idolis seruiebant: In hac enĩ sola
fuit templũ. & uniꝰ dĩ eultꝰ: et uera
religio Et ñ omĩb apparuert̃: sed
scissũ ẽ in duas partes a sũmo usq de¬
orsum. et omĩa legis reuelata myste¬
uniu̾sis gentibꝰ ꝓderent᷑: Induas au¬
tem partes: in uetꝰ & in nouu testa¬
mentũ: A sũmo usq deorsũ: ab inicio
mundi qͣndo homo conditus ẽ. ꝙ re¬
liqua quȩ facta in medio sacra narrat
historia: usq ad consũ mationẽ mun¬
di Et querendũ qđ uelũ templi scis¬
sũ sit: interiꝰ an exteriꝰ Michi uidet᷑¬

Expanded text:
is uenerunt in sanctam ciuitatem et apparuerunt multis. sanctam ciuitatem Hierosolymam debemus accipere ad distinctionem omnium ciuitatum, quae tunc idolis seruiebant; in hac enim sola fuit templum et unius dei cultus et uera religio. et non omnibus apparuerunt, sed scissum sit in duas partes a summo usque deorsum et omnia legis reuelata mysteuniuersis gentibus proderentur. in duas autem partes, in uetus et nouum instrumentum, et a summo usque deorsum, ab initio mundi, quando homo conditus est et reliqua, quae facta in medio sacra narrat historia, usque ad consummationem mundi. et quaerendum, quod uelum templi scissum sit, exterius an interius; mihi
Abbreviated transcription (Latin):
bat eloqui illis: Tc̃ completũ ẽ illud
qđ legitur in iohel Erit in nouis¬
simis dieb dicit dñs. effundã de spũ
meo suꝑ omẽm earnem: et ꝓpħabt᷑
filii ur̃i et filiȩ ur̃e. & iuuenes ur̃i¬

Expanded text:
bat eloqui illis. tunc conpletum est illud, quod legitur in Iohel: et erit in nouissimis diebus, dicit dominus, effundam de spiritu meo super omnem carnem et prophetabunt filii u
Abbreviated transcription (Latin):
t in eodem loco infert: Hondũ erat
te dño saluatore: si aut̃ ego in spũ
scõ eicio demonia: sed qui erat in
dño. necdũ totus in apłis moraba¬
tur Quã obrẽ deterrent᷑ ad passi¬
onem eiꝰ et negant: & xp̃m nes¬

Expanded text:
ndum fuerat te domino saluatore: si autem ego in spiritu sancto eicio daemonia, sed, qui erat in domino, necdum totus in apostolis morabatur. quam ob rem deterrentur ad passionem eius et negant
Abbreviated transcription (Latin):
bibiturũ uinũ. qđ ex illo tẽpore us¬
q ad consũmationẽ scłi ñ bib̾it: Nos
autem audiamꝰ. panẽ quẽ fregit do¬
minus & dedit discipłis. ẽẽ corpus
dñi saluatoris ipso dicente ad eos. ac¬
cipite & comedite. hoc ẽ corpꝰ meũ.
et calicem illũ ẽẽ. de qͦ iterũ locutꝰ¬
ad eos. bibite ex hoc om̃s. hic ẽ sangͥs
m̃s noui test᷑ menti. qui ꝓ multis¬

Expanded text:
bibiturum uinum, quod ex illo tempore usbibiturum uinum, quod ex illo tempore usque ad consummationem mundi non biberit. nos autem audiamus panem, quem fregit dominus deditque discipulis, esse corpus domini saluatoris ipso dicente ad eos: accipite et comedite, hoc est corpus meum, et calicem illum esse, de quo iterum locutus est: bibite ex hoc omnes; hic est enim sanguis meus noui testamenti, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ris Ananias et saphyra apłi merue¬
re sententiã: quia sua timide reser¬
uarunt: Ergone inquies pumend̾
ẽ qui sua ñ ded̾it: Minime: Ido̾ pu¬
niti st̃. quia mentiri uoluert̃ spũi
sc̃õ: et reseruantes necessaria uictus
suo. quasi ꝑfecte scło renunciantes.
uanam sectabantur głam Alioquin
licet libere uł dare uel ñdare: quan¬
quã ei qui cupiat eẽ ꝑfectus. p̃sens
pauꝑtas futuris duitiis compensan¬
da sit: Quomͦ autẽ uidua uiuere
debeat. breui sermone apls cõpre¬
hendit dicens: que indeliciis est.
uiuens mortua ẽ: ꝙ nos in duob
libellis quos ad furiam & saliuam
seripsimus. plenus dictũ putamꝰ.
uid sit quod in matheo .ii.¬
scriptũ ẽ: dico autẽ uobis non
bibam amodo de hoc genimine ui¬
tis. usq indiem illũ. cũ illud bibã
nouum uob̾cũ in regno patris mei
Ex hoc loco quidã mille annoꝵ fabu¬
lam instruunt: in qͥb xp̃m regnatu¬
rum corporalit ẽẽ contendunt: et

Expanded text:
ris. Ananias et Sapphira apostoli merueris. Ananias et Sapphira apostoli meruere sententiam, quia sua timide reseruarunt. \'ergone\', inquies, \'puniendus est, qui sua non dederit? \' minime. puniti sunt, quia mentiri uoluerunt spiritui sancto et reseruantes necessaria uictui suo quasi perfecte saeculo renuntiantes uanam gloriam sectabantur. alioquin licet libere uel dare uel non dare, quamquam ei, qui cupiat esse perfectus, praesens paupertas futuris diuitiis conpensanda sit. quomodo autem uidua uiuere debeat, breui sermone apostolus conprehendit dicens: quae in deliciis est, uiuens mortua est et nos in duobus libellis, quos ad Furiam et Saluinam scripsimus, plenius dictum putamus. Quid sit, quod in Matheo scriptum est: dico aubibam a modo de hoc genimine uitis usque in diem illum, quo illud bibam uobiscum nouum in regno patris mei. — Ex hoc loco quidam mille annorum fabulam struunt, in quibus Christum regnaturum corporaliter esse contendunt et
Abbreviated transcription (Latin):
q erucẽ uirtute sequaris nuda¬
nemo te rep̃hendit. si inferiora sec¬
teris: dũ mͦ illam scias tibi iure p̃la¬
tam. quȩ elegerit primã: Dices.
que multis adiumentis huiꝰ ui¬
monentẽ: ñ ut aliis refrigeriũ
uobis autẽ tribulatio: s ex equalita¬
te ur̃a habundantia illoꝵ sustentet
inopiam: ut & illor habundantia
ur̃ȩ sit in opiȩ. supplem̃tum: Undeꝙ
habenti. Qd si scithiȩ frigora sint ꝙ
alpinȩ nues: quȩ ñ duab ñ tribus
tuncis. s uix pecudũ pellibus repel
cillitati. quos nudos nat̾ã ꝓfũdit.
hoc una appellanda ẽ tumca: ꝙ qͥe¬
quid inp̃sentib alimentis necessari¬
um ẽ. hoc uniꝰ diei uictꝰ appellatin
Uñ p̃ceptũ ẽ ne cogitetis de crastino.
hoc ẽ de fut᷑o tempore Et apłs: haben¬
tes inquit uictũ et uestimentũ: his
contenti simꝰ: Si plus habes quãtͥ
ad uictũ et uestim̃tũ necessariũ est.
illud eroga. in illo debitͥcẽ te ẽẽ noue¬

Expanded text:
que uirtutem nuda sequaris que uirtutem nuda sequaris Nemo te reprehendit, si inferiora secteris, dumtam; quae elegerit prima. dicis: huendere, quae multis adiumentis uitae huimonentem: Non ut aliis refrigerium, vobis autem tribulatio: sed ex aequalitate, vestra abundantia, illorum sustentet inopiam; ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum . Unde habenti . Quid si Scythiae frigora sint, et Alpinae nives, quae non duabus, et tribus tunicis, sed vix pecudum pellibus repellcillitati, quos nudos natura profudit, hoc una appellanda est tunica et, quicquid in praesentibus alimentis necessarium est, hoc unius diei uictus appellatur. unde praeceptum est: ne cogitetis de crastino, hoc est de futuro tempore, et apostolus: habentes, inquit, uictum et uestitum his contenti sumus. si plus habes, quam tibi ad uictum uestitumque necessarium est, illud eroga, in illo debitricem esse te noue