comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃. Mortua enĩ or̃ lex ẽ ces¬
sat eiꝰ auccoritas. nõ debetiꝰ
inscͥpta. siue ꝯsuetudine ho¬
minũ ꝯꝓbata. ait. sub qͣ e¬
rant udei g̃a ⁊ latim. ħ .

Expanded text:
t. Mortua enim dicitur lex, cum cessat ejus auctoritas. Non debetis inscripta, sive consuetudine hominum comprobata ait, sub qua erant Judaei, Graeci, Latini.
Abbreviated transcription (Latin):
honesti noĩe ꝯm̃dauit.
tius ẽ. sic honesto hone¬
stius ẽ. qd honestũ uolu¬
sic̃ de uirginib det̾mi¬
nauit. qd sit meliꝰ.⁊ ho¬
nestius. sic ⁊ de custodi¬
b uͥginũ det̾minat. qͥ
illis sit faciend: si uͥgine
ꝯtiuere uoluerĩt. ⁊ no¬

Expanded text:
honesti nomine commendavit, tius est, sicut honesto honestius est, quod honestum voluSicut de virginibus determinavit quid sit melius et honestius, sic et de custodibus virginum determinat quid illis sit faciendum, si virgines continere voluerint, vel no
Abbreviated transcription (Latin):
uauit. P orro ħ .Q. ꝯsulo
utilitatẽ. maiorẽ.s. ut
expediciꝰ dõ seruiatis.
nõ ut si inꝯtinentes estiᷤ
iniciã uob̾ laq̃ũ formcõ¬
nis. nõ hoc dico. ut laqͥũ
uob̃ miciã. s hoc dico:
ad id tendens qd honest̃
ẽ.s. ut hõ sit castus aĩo ⁊¬
hoc honestiꝰ est.⁊ ad id¬

Expanded text:
sulo utilitatem majorem, scilicet ut expeditius Deo serviatis, non ut, si incontinentes estis, injiciam vobis laqueum fornicationis. Non hoc dico ut laqueum vobis injiciam, sed hoc dico, ad id tendens dico, quod honestum est, ut homo sit castus corhoc honestius et faci
Abbreviated transcription (Latin):
bis iniciã. s ad
id qđ honestũ
ẽ.⁊ qd faculta¬
tẽ p̃beat. sine
obseruãdi. Si
qͥs aũ turpem
se uideri existi¬
mat suꝑ uirgi¬
ne sua qđ sit
suꝑ adulta. et
ita oportet fie¬
ri.qd̾ uult fa¬

Expanded text:
iciam, sed ad id quod honestum est et quod facultatem praebeat sine obseruandi. si quis autem turpem se uideri existimat super uirginem suam, quod sit superadulta, et ita oportet fieri, quod uult fa
Abbreviated transcription (Latin):
nos. ⁊ tͣdidit senrip̃m ꝓ nob̃. Si gͦ pat̾¬
filiũ tradidit. ⁊ filiꝰ seip̃m. iudas qͥd fe¬
cit: Pat̾ tradendo filiũ bñfecit. filius
tradendo seip̃m fecit bene. Iudas tra¬
dendo magistrũ ꝓ auaricia : fecit ma
le. Nõ .4. qd nob̃ pͣstitũ est de passioẽ xͥ.¬
malicre uide deputabit᷑. habebit ille
Q accusabit. ita ut eiꝰ accusatio sit:
ad ũsꝰ electos di: i. ut noceat electiᷤ di:¬
quos p̃sciuit ad uitã. utiq ulluis ac¬
cusatio ilł nocet. nisus ã diaboli: ac¬
cusatio dr̃. uere ułłus nocet. qr nec
os. nec alius. Alius .q. nõ pot᷑. os non

Expanded text:
dit semetipsum pro nobis. Si ergo PatFilium tradidit et Filius seipsum, Judas quid fecit! Pater tradendo Filium bene fecit; Filius tradendo seipsum bene fecit; Judas tradendo Magistrum pro avaritile. Non enim quod nobis praestitum est de passione Cmalitiae Judae deputabitur: habebit ille  accusabit, ita ut ejus accusatio sit adversus electos Dei, id est ut noceat electis Dquos praescivit ad vitam? utique nullius accusatio illis nocet. Nisus autem diaboli accusatio dicitur. Vere nullus nocet, quia nec Deus, nec alius. Alius enim non potest, Deus non
Abbreviated transcription (Latin):
lesistis: uita ñ penes uos inimiciciaꝵ me¬
an ẽ c̾a hoc dicendo excusat se. qr pseu
eocłiis p̾dicabat. Hanc calũpniã
iluens apłe. inncicie causam
submouet. c̃ ait. ncħ me lesistis.

Expanded text:
esistis, et ita non penes vos inimicitiarum mearum est causa. Hoc dicendo excusat se, quia pseesiis praedicabat. Hanc calumniam diluens Apostolus inimicitiae causam submovet, cum ait, nihil me laesistis.
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ timore desererent esi.
an caritate ãplect̾ent᷑. Opor¬
tune gͦ ac decent̾ fac̃ cos re¬
colere caritatẽ suã. ne tãꝯͣ¬
inunicũ illũ deputẽt: dicens.

Expanded text:
utrum timore desererent cum, an charitate amplecterentur. Oppergo ac decenter facit eos recolere charitatem suam, ne tainimicum illum deputent, dicens,
Abbreviated transcription (Latin):
.s. eos qͥ ignorãt u̾itatẽ. ut
ꝯtͣdicentes corripimꝰ ⁊ quin¬
cimꝰ. ⁊ obediẽtes docemꝰ. do¬
cẽtes dico: m oĩsapĩa. ñ sumꝰ
ceciut pseudo. s docemꝰ ĩ oĩ
sapĩa. U̾ã sapĩa ẽ: in discipli¬

Expanded text:
 eos qui ignorant veritatem. Vel contradicentes corripimus et convincimus, et obedientes docemus. Docentes dico, in omni sapientia, non sumus caeci ut pseudo, sed docemus, in omni sapientia. Vera sapientia est in discipli
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ nõ dnĩs. qui hanc uͥtutem ht̃. hab̾e oẽs. cũ plenitu¬
do legis sit caritas: que quanto magis : in hoĩe: tãto
magis ÷ uirtuce p̃ditus. Quanto aũ minus: tantomi¬
misin ÷ iurtus. quanto minus in ÷ uͥtus: tanto mag̃
e uiciũ. In hac decalogus legis ĩpletur. decalogꝰ alegis
decem p̃cepta ht̃. que sic sunt distributa: ut tria ꝑti¬
neant ad dm̃.uii. ꝑtineant ad hoĩem. Est .ii. bellũ qd
secũ agit homo. dinucans contra ꝯcupiscentias malas.
⁊ frenans auariciã. elidens suꝑbiani. suffocans ambitio¬
nẽ. trucidans libidinẽ. Has pugnas fac in occulto. ⁊ nõ
uinceris in aꝑto. Ad hoc docent᷑ manꝰ nr̃e ad p̃lumi.
nõ ÷ hoc inspectadis nr̃is. uenator qd̾ cithausta. Aliũ
agit uenator: Aliud cicharista. Inspetacło dĩ unũ est.
Tangis easd. x. cordas. ⁊ feras occidis. Utrũq sinit facis. Tã¬
gis pͥmam cordã. qua unus colit᷑ ds̃. ⁊ ceci dit bestia suꝑ¬

Expanded text:
nitudo legis sit charitas, quae quanto magis est in homine, tanto magis virtute est praeditus. Quanto autem minus, tanto minus inest virtus. Quanto minus inest virtus, tanto magis inest vitium. In hac Decalogus legis impletur. Decalogus enim legis decem praecepta habet, quae sic sunt distributa ut tria pertineant ad Deum, septem pertineant ad hominem. Est enim bellum quod secum agit homo, dimicans contra concupiscentias malas, et frenans avaritiam, elidens superbiam, suffocans ambitionem, trucidans libidinem. Has pugnas fac in occulto, et non vinceris in aperto. Ad hoc docentur manus nostrae ad praelium. Non est hoc in spectaculis vestris venator, quod citharista. Aliud agit venator, aliud citharista. In spectaculo Dei unum est, tangis easdem decem chordas, et feras occidis. Utrumque simul facis? tangis primam chordam qua unus colitur Deus, cecidit bestia sup
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiis macedonie.
m̃to tͥbułonis ha¬
bundantia gau¬
dii ip̃oꝵ fuit. et al
um illis reddo. et
ret arguentis. dũ quiar¬
guunt᷑ se emendant. dũ
enĩ correcti ĩmutantur.
testimoniũ ꝑhibent ar¬
guenti. ueram gͦ apłe oᷤ¬

Expanded text:
esiis Macedoniae; mento tribulationis abundantia gaudii ipsorum fuit; et altum illis reddo, et ret arguentis, dum qui arguuntur se emendant; dum enim correcti immutantur, testimonium perhibent arguenti. Veram ergo o
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ÷ qr aliud eugłitans de pͥuato uult pluere ñ de me¬
dio montiũ.⁊ hoc forte hõ carnali nebula p̃peditꝰ. ⁊ afõ¬
ditꝰ. nõ p̃cipitarem᷑ in mortẽ. meoia aqua posita erat oĩ¬
b p̃ceptũ dei. aqua qͦdãmodo publica erat:⁊ sine fraudi.
sñ labe. sñ ceno fluebat. suenit angłe de celo lapiꝰ serpens
factus. qr insidiose uenenũ iã sparg̾e cupiebat. ⁊emisit
uenenũ de ꝓpͥo. locutꝰ : de suo. Gustate. ⁊ eritis sic̃ dii. ⁊ illi
appetentes qo nõ erant. amiser̾t. qd acceꝑant. Hic indẽ¬
dũ ÷ quomͦ dicat᷑ anathema. hoc u̾bũ ꝓ maledicto ponit᷑.
maledicens. Uñ illd ÷ ⁊ auathematiz auit eũr icunta¬
tes eiꝰ. ⁊ uocatũ ÷ nom̃ loci illiꝰ auathema. Hinc ductũ:
ut anathema detestabile aliqͥd ł ab hoĩabile uideat᷑.
ut .N. nicħ inde uictor in suos usus auferret. s totũ ĩ pe¬
nã luendã uocaret. hoc erat auathematizare. quod

Expanded text:
hoc? Quia aliud evangelizans de privato vult pluere, non de medio: et hoc forte homo carnali nebula praepeditus, ditus, non praecipitaremur in mortem. Media aqua posita erat omnibus praeceptum Dei. Aqua quodammodo publica erat, et sine fraude, sine labe, sine coeno fluebat. Sed venit angelus de coelo lapsus serpens factus, quia insidiose jam venenum spargere cupiebat, et emisit venenum. De proprio locutus est, de suo: Gustate, et eritis sicut dii . appetentes quod non erant amiserunt quod acceperant. Hic videndum est quomodo dicatur anathema. Hoc verbum pro maledicto ponitur,maledicens. Unde illud est: Et anathematizavit eum, et civitates ejus: et vocatum est nomen loci illius anathema. Hinc dictum est ut anathema detestabile aliquid et abominabile videatur. Ut enim nil inde victor in usus suos auferret, sed totum in poenam luendam vocaret, hoc erat anathematizare, quod
Abbreviated transcription (Latin):
eccła. ⁊ subiacete eis. ut ieu̾eno ã:
mores illoꝵ sc̃ẽ ⁊ pie existunt. Si ã
auia reccitudinis deuiau̾int. nõ
faciamꝰ qualia agunt. s qualia di¬
cunt. nͥ forte ⁊ in doctͥna aberrẽt.
faciũt nolite fac̾e. habent qͥd̃ dig
bis solliciti sõ p̃dicando. bonũ exẽ
c̃ gaudio .i. c̃ leticia. ⁊ hylaritate:
m̃tis. quia uident uos ꝓfic̾e. faciat᷑.¬

Expanded text:
esia. Et subjacete eis, ut reverentiam mores illorum, et pietas existant; si autem a via rectitudinis deviaverint, non faciamus qualia agunt, sed qualia dicunt, nisi forte et in doctrina aberrent. faciunt nolite facere . Habent bis solliciti sunt praedicando, bonum exempcum gaudio et cum laetitia et hilaritate mentis, quia vident proficere, facia
Abbreviated transcription (Latin):
cimꝰ utiq ista cũ gaudio. qñ uidemꝰ
hoĩes ꝓfic̾e in u̾bis dĩ. tunc enĩ cũ¬
gaudio laborat oꝑariꝰ. in agro. qñ
attendit arborem: ⁊ fructũ ind.
iudet ub̃tatẽ. tune intelligit ꝗ ñ
sñ cã labolauit. ñ sine cã dorsum

Expanded text:
ciamus utique ista cum gaudio, quando videmus homines proficere in verbis Dei. Tunc enim cugaudio laborat operarius in agris, quando attendit arbores, et fructum videt; idet ubertatem. Tunc intelligit quod non sine causa laboravit, non sine causa dorsum
Abbreviated transcription (Latin):
certam̃ ẽta cur.ꝯ. quomꝰ potuit hoc dic̾e̾: cui ad¬
huc restabat. ip̃ius passiois ꝗͣ sibi iã ĩpende dixe¬
rat: tam magna ꝯflictatio. tam molestũ.tã gͣn¬
de certam̃: ad cuiꝰ ꝯsumand cursũ: adhuc iid adec¬
rat. u futurꝰ acior⁊⁊ crudelior inimicꝰ s hoc dic̃
ñ re plena: s spe firma. qr de uictoria futuri cͥ¬
taminis: ⁊ cursus ꝯsinnatiõe. certũ eũ securũq
iã fecat qͥ sibi passionẽ iã ĩminere reuelau̾it. uo.¬

Expanded text:
em servavi. Quomodo potuit hoc dicere, cui adhuc restabat ipsius passionis, quam sibi impendere jam dixerat, tam magna m certamen, ad cujus consummandum cursum, adhuc illud deerat ubi erat futurus acrior et crudelior inimicus? Sed hoc dicit non re plena, sed spe firma, quia de victoria futuri certaminis, et cursus consummatione certum eum securumque jam fecerat, qui sibi passionem jam imminere re
Abbreviated transcription (Latin):
nales pͥncipes. qd nõ t̃ in abscõ¬
dito. s palã. si quis .4. ꝑfectionẽ
eccłe respicit. aꝑte uidr̃ antiqꝰ
hostis. uictꝰ. tͥũphans dico ĩ se aꝑ.
oblato. nõ alio sacͥficio. morte su¬
a qͥppe.ĩmo uerissimo sacͥficio ꝓ
nobis oblato. qͥcqͥd culpar̃erat᷑.
uñ nos pͥncipatus ⁊ potestateᷤᷤ ad
luenda supplicia iuire detinebãt
ertinit. uñ gͦ accepit diaboluᷤ
ext̾iuis potestatẽ dñice carins oc¬
cidende. mñ int̾ior q nos tenebat
potestas eiꝰ occisa ẽ. Uł ita ab illo

Expanded text:
abscondito, sed palam. Si quis enim perfectionem Ecclesiae respicit, aperte videtur antiquus hostis victus. Triumphans, dico in semetipso oblato, non alio sacrificio. Morte sua quippe uno verissimo sacrificio pro nobis oblato, quidquid culparum, unde nos principatus et potestates ad luenda supplicia jure detinebant, exstinxit. Unde ergo accepit diabolus exterius potestatem Dominicae carnis occidendae, inde interior qua nos tenebat potestas ejus occisa est. Vel ita, ab illoc
Abbreviated transcription (Latin):
tib ł motu. ⁊ incessu:⁊ habitu. ⁊ ser¬
pitalẽ.s. qui in hoc ante consueuit.
doctorẽ. s. qui habet gr̃am docẽdi.
qr innocens absq sermone ꝯu̾satio:¬
quant᷑ exemplo ꝓdest: tantũ silẽ¬
tio nocet. nam latratu canũ ⁊ ba¬
culo: lupi arcendi sunt. Uñ. Male¬
dictus canis nõ ualens latrare. nõ¬
uinolentũ. qui hoc freq̃nter agat.
Qa uent̾ estuans merot cito despu¬
mat in libidinẽ. noe: ebrietate
nudauit femora sua. Loth quẽ so¬
doma nõ uicit: uina uicerunt. ñ
ꝑcussorẽ .i. ita irascibilem.⁊ ꝑtur
bati sensus: ut ꝑcutiat qui debet
ẽẽ patiens. ut eum sequatur qͥ po¬
suit dorsũ ad flagella .i. xp̃m. s
chil .n. ĩpudentiꝰ ÷: arrogantia rusticoꝵ. qͥ garruli¬
tatem auctoritatẽ putant.⁊ parati ad lites. in sub¬
ne oẽs laborant. id̃o precepit ep̃m nõ ẽẽ cupidũ. qi fa¬
cile a iusticia qd emaret. domui sue. i. familie. bñ p̃po¬
s̃itũ. nõ ut opes augeat. ł hꝰmodi alia faciat. s ut ꝙ

Expanded text:
s, vel motu, et incessu, et habitu, et serpitalem, scilicet qui in hoc ante consuevit. scilicet qui habet gratiam docendi, quia innocens absque sermone converquantum exemplo prodest, tantum silentio nocet; nam latratu canum et baculo, lupi arcendi sunt. Unde: Maledictus canis non valens latrare. Novinolentum, qui hoc frequenter agat, quia venter aestuans mero cito despumat in libidinem. Noe ebrietate nudavit femora sua, Lot quem Sdoma non vicit, vina vicerunt. Non percussorem, id est ita irascibilem et bati sensus, ut percutiat qui debet esse patiens, ut eum sequatur qui posuit dorsum ad flagella, id est hil enim impudentius est arrogantia rusticorum, qui garrulitatem auctoritatem putant, et parati ad lites in subne omnes laborant, ideo praecipit episcopum non esse cupidum, quia facile a justo deviaret. Domui suae, id est familiae, bene praepositum, non ut opes augeat, vel hujusmodi alia faciat, sed ut quod
Abbreviated transcription (Latin):
po crisim ut cet̾is puriorei ẽẽ¬
uiderent᷑. nuptias ĩꝑbarent.
⁊ sꝑnendas oic̾ent. quia hoc
non placuit corithiis. qui ñ
oblectabantur hac sententia. hoc solũ ab apłõ¬

Expanded text:
pocrisim, ut caeteris puriores eviderentur, nuptias improbarent, et spernendas dicerent, quia hoc non placuit Corinthiis, qui non delectabantur hac sententia, hoc solum ab Apo
Abbreviated transcription (Latin):
rͦ.iͦ .i. noluntates ⁊ intellectꝰ ur̃os. ita ut extra xͦͦ.
nil intelligatis. ł appetatis. nota qd p̃misit de aui¬
duitate ⁊uigilantia or̃onis. ⁊ pꝰsubdit de cꝰtodia
pacis. qr habita assiduitate or̃onis tc̃ demũ pax
custodit corda inxp̃o. hoc iõ dicit. qr qͥ cũ dõ hñt

Expanded text:
id est voluntates et intellectus vestros, ita ut extra ipsum nihil intelligatis vel appetatis. Nota quod praemisit de assiduitate et vigilantia orationis. Et post subdit de custodia pacis, quia adhibita assiduitate orationis, tunc demum custodit corda in Christo. Hoc ideo dicit, quia qui cum Deo habet
Abbreviated transcription (Latin):
sulant. ⁊ ꝙ dõ iubente ĩplend eẽ cognou̾int. ħ nobis
ł euident̾ ł latent̾ reportent. Uñ ⁊ angł loq̃ns hõĩbꝰ
ait. c̃ oraretis or̃onẽ ur̃am obtuli dõ. Ad oĩa qͥme sci
dñr nõ ulła nũtiare. nõ ut ip̃e ab eis discat. s ut
ab illo ip̃i ꝑ u̾bũ eiꝰ sine corꝑali sono nũtient.⁊̃ qd̾
uolu̾it ab eo missi ad qͦs uolu̾it. totũ ab illo ꝑ illũ

Expanded text:
plendum esse cognoverint, hoc nobis vel evidenter, vel latenter reportent. Unde et angelus loquens hominibus, ait: Cum oraretis, orationem vestram obtuli Deo . Ad omnia quippe scier nonnulla nuntiare, non ut ipse ab eis discat, sed ut ab illo ipsi per Verbum ejus sine corporali sono. Nuntiant etiam quod voluerit, ab eo missi ad quos voluerit, totum ab illo per illud
Abbreviated transcription (Latin):
ad et̾nã ueritatẽ referre siue petendo qͥd erga se fi¬
at. siue ꝯsulendo qͥd faciat. in quo ⁊ ꝯtestatur qs ñ
sibi ip̃a sit bonũ quo beata fiat. s illd̾ in ꝯmutabi
sñ quo hũanꝰ labor mutił¬
ẽ qd̃ ait. Et ꝑax dĩ q̃. e. o.s.

Expanded text:
ad aeternam veritatem referre, sive petendo quid erga se fiat, sive consulendo quid faciat: in quo et contestatur quod non sibi ipsa sit bonum quo beata fiat, sed incommutabile, csine quo humanus labor inutilest quod ait: Et pax D
Abbreviated transcription (Latin):
pitudine fetere. ⁊ nichil
mali pati. ecce gaudiũ
tigari fame.ł belli timo¬
tate. s oĩa in terũ habũdãtia in pace carius in se¬
sit in scło. ⁊ ne cogat᷑ in extremo gehenne dãpna¬
re.mͦ flagello dignat᷑ castigare.bonũ ÷ nob̃ ut sub¬

Expanded text:
pitudine fetere, nihil mali pati. Ecce gaudium tigari fame, vel belli timotate; sed omnia in rerum abundantia, in pace carnis, in sesit in saeculo; et ne cogatur in extremo gehennae damnare, modo flagello dignatur castigare: bonum est nobis ut sub
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾. nͥ subu̾t̾e audienteᷤ. dũ
uerbosus par ł suꝑior uidr
catholico. Contentio minꝰ
stabilitatis: semꝑ generat
scrupulũ. solent .N. in ꝯtẽ¬
tionc talia opponi. climato
ialiuolentie argum̃to. uͥ
moneant aĩos inspientũ
extorqueat aliqͥo ꝗ dicat᷑

Expanded text:
potest nisi subvertere audientes, dum verbosus par vel superior videtur Catholico. Contentio minus stabilitis saepe generat scrupulum. Solent enim in contentione talia opponi elimato malevolentiae argumento, ut moveant animos insipientium extorqu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ mandatũ. uł occõnẽ accepisse ꝑ man¬
datũ. Minor enĩ erat ꝯcupiscentia atĩ¬
legẽ. qñ secure peccabat homo. Ibat .ii.
post concupiscentiã.⁊ quo fͣhebat curre¬
bat. eiꝰq illecebras blandas.⁊ ex carna¬
li suauitate iocũdas. magnã felicitatẽ
putabat. s ueniente lege.qi opposito
nare concupiscentiã. nõ ire pꝰeã strintit
se. conatꝰ ÷ homo de se p̃sumens ꝯcupiscẽ¬

Expanded text:
tum, vel occasionem accepisse per mandatum. Minor enim erat concupiscentia alegem, quando securus peccabat homo. Ibat enim post concupiscentiam, et quo trahebat, currebat, ejusque illecebras blandas, et ex carnali suavitate jucundas magnam felicitatem putabat. Sed veniente lege quasi opposinare concupiscentiam, non ire post eam, strinxit se, conatus est homo de se praesumens concupisce
Abbreviated transcription (Latin):
g̾ssi st̃ num iudeoꝵ. St̾ilis gͦ dicta ẽ: qr uirgo ẽ. q̃ non
carnalit̾ gen̾at filios. s ꝑ solã fidẽ sp̃ualit̾ q̃ nec par¬
turire dr̃. quẽ .n. parturit: dolores patit᷑. ⁊ ħ exclamat
in leticia salutis hũane. Ierłm uͦ t̾rena id̾o uirũ hũisse
dicta ẽ: qr carnalit̾ gn̾abat. parit ã ciues t̾rene ciui¬
tatis pectõ uiciata natura. Celestis uͦ ciuitatis ciues pa¬
rit: a peccõ naturã lib̃ans gr̾a. qd̾ sig̾tatũ ÷ in duobꝰ¬

Expanded text:
. Sterilis ergo dicta est, quia virgo est quae non carnaliter generat filios, sed per solam fidem spiritualiter quae nec parturire dicitur. Quae enim parturit, dolores patitur. Haec exclamat in laetitia salutis humanae. Jerusalem vero terrena ideo virum habuisse dicta est, quia carnaliter generabat. Parit autem cives terrenae civitatis peccato vitiata natura; coelestis vero civitatis cives parit a peccato, naturam liberans gratia, quod significatu
Abbreviated transcription (Latin):
etate ⁊̃ mulieris accedente stilitate q̃ nec tc̃ parere
potuit. qñ nõ etas fecũditati. s etati fecũditas defuit.
ꝗ uͦ nature sic affecte fructꝰ post̾itatis nõ debebat᷑. sig̾¬
ta. nicħ u̾e felicitatis in posterũ m̾ebat᷑ ysaac: ꝑ reꝓ¬
missionẽ natus. ñ ꝑ gn̾ationẽ. sig̾cat filios gr̾e ciues
ciuitatis lib̃e. socios paciset̾ne.⁊ qi hoc nõ ꝑ gn̾ationẽ
s ꝑ regen̾ationẽ futurũ erat. idõ tũc ĩꝑata : dcũcisio.

Expanded text:
etiam mulieris accedente sterilitate, quae nec tunc parere potuit, quando non aetas fecunditati, sed aetati fecunditas defuit. Quod ergo naturae sic affectae fructus posteritatis non debebatur, sigta, nihil vere felicitatis in posterum merebatur. Isaac per repromissionem natus, non per generationem, significat filios gratiae, cives civitatis liberae, socios pacis aeternae. Et quia hoc non per generationem sed per regenerationem futurum erat, ideo tunc imperata est circumcisio,
Abbreviated transcription (Latin):
moriendũ et ad
cõuiuendum.
Multa mͥ fidu¬
cia est aput uoᷤ.
multa michi g¬
loriatio ꝓ uob̃.
repletussũ con¬
solatione super¬
habundo gau¬
dio in om̃i tͥbu¬
latione nostra.
Nam et ẽuenis¬
semꝰ macecdoniã
nłlam reqͥem ha¬
nẽ passi sumꝰ. forpugne. iniꝰti incorpe

Expanded text:
moriendum, et ad convivendum. Multa mihi fiducia est apud vos, multa mihi gloriatio pro vobis, repletus sum consolatione, superabundo gaudio in omni tribulatione nostra. Nam et cum venissemus in Macedoniam, nullam requiem hanem passi sumus: f
Abbreviated transcription (Latin):
uerat sͥ datos. Tante ã potestatiserat apls.
tãtã q gr̾am habebat ut recedẽtes a fide so
dĩabolus ã qͥ ad hoc paratꝰ ẽ. uau̾sos ãdeo.
accipiat ĩ potestatẽ. Audita sentẽtia crrip̃
repti discãt ñ blasphemare: untłłigant
se id̃ penis astͥngi: qr blas phemauerunte
re. ne det̾nis tͥ ꝯtingat. ostendens capectĩ.
aliqñ infirmitates inferri corꝑib. ⁊ qr mi¬

Expanded text:
vexat sibi datos. Tantae autem potestatis erat Apostolus, tantamque gratiam habebat, ut recedentes a fide solDiabolus autem qui ad hoc paratus est, ut aversos a Deo accipiat in potestatem, audita sententia corripirecti, discant non blasphemare, et intelligant se ideo poenis astringi, quia blasphemaverunt.  deterius contingat . Ostendens causa peccati aliquando infirmitates inferri corporibus. Et quia mi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ. ⁊ intienra rachele dleura facie. hͥ nõ relicta. cũ iacoo¬
intret ad liam ocłis lippam ⁊ de monte cũ moyse descen¬
dat ad campos .i. de ocio ꝯtemplationis: ad laborẽ ac¬
tionis. Nõ enĩ sio eẽ quisq debet ociosus: ut in eoo ocio
utilitatem nõ cogitet ꝓximi. ñ sic accuosus: ut ꝯtem¬
plationẽ nõ requirat᷑ dei. In ocio ñ mers uacatio dele¬
ctare debet. s ł inquisitio ł inuentio u̾itatis. ut in ea
nõ amandus ⁊ honor in hac uita. siue potentia. quia¬
ł potentiã fit. sic recte ⁊ utiliter fit: s. ut ualeat adsa¬
n̾e uoluit qͥd sit ep̃atꝰ. qr nomen ÷ oꝑis. nõ honoris. Gͣ¬
cũ enĩ est: ⁊ iñ ductũ uocabłm qd ille qui p̃ficit᷑ illis
quib p̾ficitur. suꝑ intendit curam eoꝵ. s. gerens Scoᷤ

Expanded text:
iam intermissa Rachele decora facie, sed non relicta cum Jacintret ad Liam, oculis lippam, et de monte cum Moyse descendat ad campos, id est de otio contemplationis ad laborem actionis. Non enim sic esse debet quisque otiosus, ut in eodem otio utilitatem non cogitet proximi; nec sic actuosus, ut contemplationem non requirat Dei. In otio nctare debet, sed aut inquisitio aut inuentio ueritatis, ut in ea non amandus est honor in hac uita siue potentia, quovel potentiam fit, si recte atque utiliter fit, id est ut valeat ad eam sahonoris. Graecum enim est, et inde ductum vocabulum: quod illo qui praeficitur illis quibus praeficitur superintendit, curam eorum scilicet gerens. Scop
Abbreviated transcription (Latin):
um dederint. qͦ¬
modo scieturꝙ
canitur. aut qd̃
citharãtur. Et¬
enim si incertã
uocem det tuba
quis preꝑabit
se ad bellum:¬

Expanded text:
um dederint quomodo scietur quod canitur aut quod citharizatur etenim si incertam vocem det tuba quis parabit se ad bellum
Abbreviated transcription (Latin):
sũ se tribunal nitis sue. ꝯstituat se¬
ante faciẽ suã.atq instituto incor¬
de iudicio adsit accusatͥr cogitatio.¬
non litiꝙ ⁊ testis ꝯscĩa. ⁊ carnifex timor. ind̾
quidã sangͥs ai ꝯfitentis ꝑ lacͥmas ꝓ¬
I tencia ꝓfera tur. ut se indignũ homo u¬
II dicet. ꝑticipatione corꝑis ⁊ sangͥnis dm̃i. u̾
qui seꝑari a regno timet. ꝑ ultimã senten¬
ciam. ad tp̃s ꝑ eccłasticã disciplinã a sacmiũto cele¬
stis panu separet᷑. Indigne .i. accipit. si tẽ accipit. c̃
debet ag̾c penitentiã. s ͦ pͥus se uidicet. ⁊ seu̾itate pe¬
iutentie se exerceat: ut a seip̃o iudicatꝰ nõ iudicetur a
dño. Peccata .N. siue parua siue magna sint: ĩpuni¬
ta ee nõ possunt. quia ł hol̃e penitente ł oo uindicã¬
te plectimt᷑. Cessat ã uindicta diuina. si ꝯfessio p̾currat

Expanded text:
rsus se tribunal mentis suae, et constituat sante faciem suam atque, constituto in corde judicio, adsit accusatrix cogitatio, et testis conscientia, et carnifex timor. Inde quidam sanguis non confitentis per lacrymas tia talis proferatur, ut se indignum homo dicet participatione corporis et sanguinis Domini, ut qui separari a regno timet per ultimam sententiam, ad tempus per ecclesiasticam disciplinam a sacramento coelestis panis separetur. Inddebet agere poenitentiam. Ergo prius se judicet, et severitate poenitentiae se exerceat, ut a seipso judicatus non judicetur a Domino. Peccata enim sive parva, sive magna sint, impunita esse non possunt, quia vel homine poenitente, vel Deo judicante plectuntur. Cessat autem vindicta di
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ apłe refert ad illos qui de resurr̾one dubita
ciũ resurr̾onẽ irrident. dicentes. & sinde uenit:
Nlõ audiui uocẽ cuiꝰꝗͣ inde uenientis. ex qͦ positꝰ
ẽ ibi auu meus. ex quo attauꝰ mĩs. ex quo pat̾
m̃s. ntlius uocẽ audimi. quib respondet᷑ stulte
Si pat̾ tuꝰ resurg̾et. credes. ds oĩũ surrexit.⁊
ñ credis : Qͥ uoluit morr⁊ surg̾e. ut oẽs uni credere

Expanded text:
 refert ad illos qui de resurrectione dubitabtium resurrectionem irrident dicentes: Quis inde venit? non audivi vocem cujusque inde venientis ex quo positus est ibi avus meus, ex quo atavus meus, ex quo pater meus, nullius vocem audivi; quibus respondetur: Stulte, si pater tuus resurgeret, crederes? Deus omnium surrexit et non credis, qui voluit mori et surgere ut omnes uni crede
Abbreviated transcription (Latin):
rexit: uł ita. Alioqͥn. fuer̾t
quidã ĩꝑiti qui baptizabã¬
tur ꝓ his qͥ de hac uita sine
bapto discesserant: putan¬
tes illis ꝓdẽe. Timebant .n.
ne aut nõ resurg̾ent. aut
migrasset de mũdo: iiuuᷤ
aliquis in noĩe illiꝰ baptiza¬
bat᷑. putãs mortuo ꝓdesse.

Expanded text:
el ita, alioquin: Fuerunt quidam imperiti qui baptizabantur pro his qui de hac vita sine baptismo discesserant, putantes illis prodesse. Timebant enim ne aut illi non resurgerent, aut migrasset de mundo, vivus aliquis in nomine illius baptizabatur, putans mortuo prodesse.
Abbreviated transcription (French):
et nos peri
ihu domi¬
no nostro.
ad bestias
pugnaui
ephesi. qͥd
michi ꝓdest
simortui
nõ resurgt̃.
Manduce¬
mus et bi¬
bamꝰ. craᷤ.n.

Expanded text:
et nos pericJesu Domino nostro. ad bestias pugnavi Ephesi, quid mihi prodest si mortui non resurgunt? Manducemus et biba
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicõ aũ uere ÷ ex missiot̃.
qr ⁊̃ pseudo bñ nũciantes
msit ds. qͥ in bono malis
nouit uti. Aliqñ ⁊̃ ⁊ maloᷤ
malis muttit in ira .i. p̃di
care ꝑmittit malos malis
ad eoꝵd̾ penã. ut uicissim
ꝑse peant. sic iustũ : m̾̃itis eoꝵ exigentib. Seqir. Sic̃¬

Expanded text:
io autem vere est ex missione, quia etiam pseudo bene nuntiantes misit Deus, qui in bono malis novit uti. Aliquando etiam et malos malis mittit in ira, id est praedicare permittit malos malis ad eorumdem poenam, ut vicissim per se pereant, sicut justum est meritis eorum exigentibus. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
cua. Cũ .ii. uoce cantau̾is silebis
aliqñ uita. sic canta ⁊ ut nũqͣm
sileas. Si .n. ore clamas.: ⁊ fraudem
cogitas: siliusti a laude dei. ⁊ qđ
grauiꝰ est in blasphemiã ꝑrensti.
Cũ .i. laudat᷑ os. de bono oꝑe tu¬
o. laudas dm̃. ⁊ c̃ blasphemat᷑ ds̾.
de malo oꝑe tuo blasphema ᷤ dm̃.
Sigͦ qd̾ manducas ⁊ bibis ad refe¬
ctionẽ corꝑis sumis. reꝑationẽꝙ¬
iñbroꝵ gr̾as agens ei qui tͥ p̃bu¬
it mortali ⁊ fragili ista supplem̃¬
toꝵ solatia. cib tuꝰ ⁊ potꝰ laudat
dm̃i. Si uͦ modũ nate᷑ debitũ ĩmo¬
d̾atione uoracitatis excedas.⁊ ui¬
nolentia te ingurgites. qͣntasli¬
bet laudes dĩ lingua tua sonet.ui¬
estote uidĩs qͥ abhorrent ydola.:⁊
gentib que sie nõ arguunt᷑. s ĩ
suo errore firmant᷑. ⁊ eccłs dĩ. qͣn¬
tũ ad infirmos qui st̾ in eccła qͥb
siunt offendicła. dũ eoꝵ exẽplo
adħent his q̃ inmica st̃ oo. estote

Expanded text:
tua. Cum enim voce cantaveris, silebis aliquando vita. Sed sic canta, ut nunquam sileas. Si enim ore clamas, et fraudem cogitas, siluisti a laude Dei, et quod gravius est, in blasphemiam perrexisti. Cum enim laudatur Deus de bono opere tuo, laudas Deum: et cum blasphematur Deus de malo opere tuo, blasphemas Deum. Si ergo quod manducas et bibis, ad refectionem corporis sumis, reparationemembrorum gratias agens ei qui tibi praebuit mortali et fragili ista supplementorum solatia, cibus tuus, et potus laudat Deum: si vero modum naturae debitum immoderatione voracitatis excedas, et vinolentia te ingurgites; quantaslibet laudes Dei lingua tua sonet, viestote Judaeis, qui abhorrent idola, et gentibus, quae sic non arguuntur, sed in suo errore firmantur; et Ecclesiae Dei, quantum ad infirmos qui sunt in Ecclesia, quibus fiunt offendicula, dum eorum exemplo adhaerent his quae inimica sunt Deo. Estote,
Abbreviated transcription (Latin):
.i. cremabile erit patiet᷑ detͥm̃tũ. qr qd̃ di¬
lexit ꝑdet. ⁊ ꝓ eo qr dilexit hic ł in fucoͣ
pumetur. S qm̃ alt̾utra ꝯditiõẽ ꝓposita
eis pociꝰ mallet carere ꝗͣ. xp̃o. nec timore
anittendi talia. deserit xp̃m ꝗͣuis dole¬

Expanded text:
 cremabile erit, patietur detrimentum; quia quod dilexit perdet, et pro eo quod dilexit, hic vel in futuro punietur. Sed quoniam alterutra conditione proposita eis potius mallet carere quam Christo, nec timore amittendi talia deserit Chris
Abbreviated transcription (Latin):
Quidam enĩscĩam ⁊ intellect᷑
alicuiꝰ libri hñt.⁊ ita senciuit
sicut auctor ip̃e sensit. nõ tñ
hñt inde u̾itatem. quia nesci¬
unt quomͦ sit uerũ. nec ⁊̃ eẽ
uerũ. s iudeus iactat se hab̃e
sensũ legis. ⁊ scire uerũ eẽ il¬
lũ sensũ legis. ita ut aliis sci¬
re uolentib sit ęrẽplar. ⁊ cũ
ħ om̃ia habeas.o uidee. Qui

Expanded text:
Quidam enim scientiam et intellectum alicujus libri habent, et ita sentiunt sicut auctor ipse sensit. Non tamen habent inde veritatem, quia nesciunt quomodo sit verum, nec etiam esse verum; sed Judaeus jactat se habere sensum legis, et scire verum esse ipsum sensum legis, ita ut aliis scire volentibus sit exemplar. Et cum haec omnia habeas, o Judaee, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ta. hic iudeos sp̃alit̾ agg̃ditur.
grauiꝰ accusans eos de peocĩs.eo¬
minaris uids. a iuda patͥarcha.
qͣi ex cognatioẽ. hoc nom̃ tibiue¬
nit. ⁊ reqͥescis ĩ lege. nõ uagaris
errorib. certus quid debeas ob¬
seruare. sic̃ uagant᷑ illiqͥsine le¬

Expanded text:
tera. Hic Judaeos specialiter aggreditur, gravius accusans eos de peccaminaris Judaeus, a Juda patriarcha, quasi ex cognatione hoc nomen tibi venit. Et requiescis in lege, id est non vagaris erroribus, certus quid debeas observare, sicut vagantur illi qui
Abbreviated transcription (Latin):
sisse ut intimarent eis maiora dare. S nũqͥd ꝑ aliꝗ̃illoꝵ
circũuenit illos : ut factũ eẽt si dic̾ent eissiuultis pa¬
catũ hab̾e apłm qͥ parua respuit. digna date. qd ꝯpo¬
sitũ apłi astucia intellig̾ent. iõ apłc nõ tacens que
tionẽ egit ap̃ eos. s ex simplicitate. Rogaui titsi. qd̾ ñ¬

Expanded text:
sisse ut intimarent eis majora dare: sed nunquid per aliquem illorum circumveni illos, ut factum esset si dicerent, si vultis paratum habere Apostolum, qui parva respuit, digna date: quod compositum Apostoli, astutia intelligerent. Ideo Apostolus non tacens quae tionem egit apud eos, sed in simplicitate. Rogavi Titum. Q
Abbreviated transcription (Latin):
sublimatã ut qui suscepit ⁊ qd suscepit una cẽt int̾¬
nitate ꝑsona. neq enĩ hoĩe assũpto quat̾ntas facta
est. s trinitas mansit. assũptione illa ineffabiłr faci¬
ente ꝑsone umiꝰ in dõ ⁊ hoĩe u̾itatem. hoc de ip̃a p̃de¬
stinatione sufficiat. dein uideamꝰ utrũ de eo qd semp
fu̾it ł de eo ꝙ. nõ semꝑ fu̾it sit ip̃a p̃destinatio.⁊ utrũ s¬

Expanded text:
scepit et quod suscepit, una esset in Trinitate persona. Neque enim in homine assumpto Trinitas facta est, sed Trinitas mansit, assumptione illa ineffabili faciente personae unius in Deo et homine veritatem. Hoc de ipsa praedestinatione sufficiat. Deinde videamus, utrum de re quae semper fuerit, vel de eo quod non semper fuerit sit ipsa praedestinatio, et utrum
Abbreviated transcription (Latin):
ita dix̾ĩmus humanatus d̾s. qͥ ĩ in assũptione carnis
ds ẽẽ nõ destitit. inꝯu̾tibił manens. assũpto conu̾tibi¬
Sod̾ carnẽ gͦ ex semine dd factus ẽ. ds̃ aũ aute scła ex
deo natus c̃. Qui gͦ erat factus ẽ. s quid erat: qͥd ẽ fc̃ss
u̾bum erat. filius dĩ erat. filiꝰ hoĩs factus ẽ. deus erat.
homo fẽs est. suscepit humanitatẽ. nõ amisit diuimi¬
tatem. factus ẽ humł. mansit sublimis. Dei gͦfiliꝰ hoĩs
tatem nature ex hoĩe hoĩs filius. ut nõ adoptione. ł ap¬
pellatione. s uere in utraq natiuitate filii nom̃ nascen¬
do hab̾et.⁊ ẽẽt uerus ds̃ ⁊ uerꝰ homo. unus filiꝰ. P at̾ euĩ¬

Expanded text:
ita dixerim humanatus Deus, qui etiam in assumptione carnis Deus esse non destitit; inconvertibilis manens, assumpto convertibiSecundum carnem ergo ex semine David factus est. Deus autem ante saecula ex Deo natus est. Qui ergo erat, factus est. Sed quid erat? quid est factus? Verbum erat, Filius Dei erat, filius hominis factus est; Deus erat, homo factus est; suscepit humanitatem, non amisit divinitatem; factus est humilis, mansit sublimis. Dei ergo Filius, hominis tatem naturae ex homine hominis Filius, ut non adoptione, vel appellatione, sed vere in utraque nativitate filii nomen nascendo haberet, et esset verus Deus, et verus homo unus filius, u
Abbreviated transcription (Latin):
membra eius gr̾a diffundĩ. Ita enĩ ab iniciofidĩ sue homo
m̾itis nlłũ qd ei dimittet᷑. ł origine traħe uł uoluntate
ꝑpat᷑re peccatũ ip̃e nullis eoꝵ p̃cedentib m̾itis facit cre¬
dentes ineum quib dimitat ⁊̃ peccm. qui fecit illum
talem ut nũꝗͣ habuerit habiturꝰq sit uoluntatem ma¬
lani. ip̃e facit in it̃bris eiꝰ exmala uoluntate. bonã.⁊

Expanded text:
membra ejus diffundit. Ea gratia fit ab initio fidei suae; homo quod ei dimitteretur, vel origine trahere, vel voluntate perpetrare peccatum; ipse nullis eorum praecedentibus meritis facit credentes in eum, quibus dimittat omne peccatum: qui fecit illum talem, ut nunquam habuerit habiturusque sit voluntatem malam; ipse facit in membris ejus ex mala voluntate bonam. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ernoiris a dño. neq fatigeris us
dũ argueris. Quẽ i. diligit᷑ dñs.
ut coronet castigat .i. castũ fac
corripiendo. flagellat ã. quoli¬
bet mͦ filiũ quẽ recip̃ .i. quẽ rece¬
pturꝰ ÷ in hereditatẽ pat̾nam.
addit. oc̃m. ⁊̃ unicũ. qui sñ oĩ

Expanded text:
erudiris a Domino; neque fatigeris usqdum argueris; quem enim diligit Dominus, ut coronet, castigat, id est castum facit corripiendo. Flagellat autem quolibet modo filium quem recipit, id est quem recepturus est in haereditatem aeternam. Addit: Om
Abbreviated transcription (Latin):
bat un flagellaret᷑. Ad hoc eiuĩ
carne indutus ẽ: ut sũ flagello
nõ eẽt. Ꝙ gͦ flagellat unicũ sũ
peccõ. relinqͥt ad optatũ qui÷ cũ
fagello exemplũ nob ꝓposiut in
passionib suns. sõ gͦ contuiban
debemꝰ. c̃ aliqͥs sẽs grauia ⁊ ĩdig¬
na ꝑpetic᷑. si obliti nõ sumꝰ que
im dei. Iusticia ÷ in eo

Expanded text:
bat ubi flagellaretur. Ad hoc autem carne indutus est, ut sine flagello non esset. Qui flagellat unicum sine peccato, relinquit adoptatum qui est cum flagello, exemplum nobis proposuit in passionibus suis. Non ergo turbari debemus, cum aliquis sanctus gravia et indigna perpetitur, si obliti non sumus quaordiam Dei. Justitia est in eo
Abbreviated transcription (Latin):
tationẽ excellentis sapĩe sedu¬
cebat: erit insipiens .i. appa¬
rebit isipieus. eis .4. quib pͥ¬
mo sapiens erat. Tũc erit ĩ¬
sipiens c̃ apparebit. qr dem̃¬

Expanded text:
tationem excellentis sapientiae seducebat, erit insipiens, id est, apparebit insipiens. Eis quippe quibus primo sapiens erat, tunc erit insipiens, cum apparebit, quia deme
Abbreviated transcription (Latin):
inde nõ instruit᷑. Ita enĩ
fit si lingua incognita qͥ ᷤᷤ
loquatur. ł signa aliquaꝵ
rerũ sine intellu ꝓferat.
sic̃ solent latim ho ĩes g̾ce¬
cantare. oblectati sono u̾¬
boꝵ nescientes tñ quid di¬

Expanded text:
inde non instruitur. Ita enim fit, si lingua incognita quis loquatur, vel signa aliquarum rerum sine intellectu proferat, sicut solent Latini homines Gcantare, oblectati sono verborum, nescientes tamen quid di
Abbreviated transcription (Latin):
cessabit ꝯtentio: donec ꝑfecta sc̃itas totũ hoĩem
reꝑau̾it. Cunc gͦ fiet sermo qͥ scͥptus ẽ. Nõ mͦ fit.
s tunc fiet. Qͥ d tunc fiet : Absorta ÷ mors .i. dele¬
ctatio peccandi. in uictoria.i. in hoc qd̾serui dei
uincent ꝯcupiscentiam cariis. Cc̃ uincet paxri
finietur bellũ.⁊ nulla erit amorte ꝯtentio. ut mͦ
est. primo ꝯcupiscentias carius seq̃ntes duxit noᷤ
postea renitentes traxit nos. dem̃ accepta gr̾a ce¬
pit nos. nec duc̾e. nec trah̃e. s adhuc ꝯtendere no
biscũ. post ꝯtentionẽ erit uictoria. qñ obpugna¬
re cessabit. Idõ ex ꝑsona uictoꝵ subdit.S: mors¬

Expanded text:
fecta sanctitas totum hominem reparaverit; tunc ergo fiet sermo qui scriptus est. Non modo fit, sed tunc fiet. Quid tunc fiet? Absorpta est mors, id est delectatio peccandi? In victoria, id est in hoc quod servi Dei vincent concupiscentiam carnis, tunc vincet pax et finietur bellum, nulla erit a morte contentio ut modo est. Primo concupiscentia carnis sequentes duxit nos, postea renitentes extraxit nos, deinde accepta gratia coepit nos nec ducere, nec trahere, sed contendere adhuc nobiscum. Post contentionem erit victoria, quando oppugnare cessabit. Ideo ex persona victorum subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
aboli. ꝗ.s. mors.i. diabolꝰ fecit. nõ a qͦ factꝰ est. Uł ita.
ꝑ morte̾ arbitror hic sig̾cari delectõnẽ peccãdiricar¬
nalẽ ꝯsuetudinẽ. q̃ aĩam mortificat. q̃ ex actu peccĩ
fit. quo in adã peccauimꝰ. hanc .4. mortẽ peccato
meruimꝰ. qd̃ pecc̾m oĩo erat in lib̾o arbitͥo. c̃ in ꝑa¬
diso ułłus dolor denegate delectõnis uoluntatibo¬
ne hõis resistebat. Ut᷑ u̾bi gr̾. Si qͥs assistat q̃ uũq̃
uenatio delectauit. oĩo liber ẽ. utrũ uenari uelit.
ł nolit. nec eũ cruciat qͥ hoc ꝓhibet. Atsi ista lib̾ta¬
te male usus uenatus fu̾it. cont᷑ ꝓhibentis ĩꝑuun.
paulatĩ subrepens delectõ mortit᷑icat aĩam. ut sise
abstin̾e uelit. sine molestia ⁊ agone nõ possitisa¬

Expanded text:
ors, id est diabolus fecit, non a quo factus est. Vel ita, per mortem arbitror hic significari delectationem peccandi, et carnalem consuetudinem quae animam mortificat, quae ex actu peccati sit, quo in Adam peccavimus. Hanc enim mortem peccato meruimus, quod peccatum omnino erat in libero arbitrio, cum in paradiso nullus dolor denegatae delectationis voluntati bonae hominis resistebat, ut verbi gratia, si quis existat quem uenatio delectauit, omni modo liber est, utrum uenari uelit an nolit, nec eum cruciat quisquis hoc prohibet; at si ista libertate male usus uenatus fuerit contra prohibentis imperium, paulatim subrepens delectatio mortificat! animam, ut, si se abstinere uelit, sine molestia et angore non possit
Abbreviated transcription (Latin):
tis ⁊ morti insuitantis. in ꝑsona
resurgentiũ. ut c̾cior sit resur
ria tua :i. potentia. qͣ om̃es dis¬
soluebas : qua om̃s sic uiceraᷤ
ut ⁊̃ dei filius teẽ ꝯflig̾et. teq
nõ uitando. s suscipiendo suꝑa¬
ret e iucisti in morientib. uicta
es in resurgentib. uictoria tua
ꝗͣ absorbueras corꝑa moriẽtiũ
tꝑalis fuit. uictoria qͣ in corꝑibꝰ
absorta es resurgentiũ: et̾na ꝯ
peccm̃ originale. quo inuno pe¬
crauimꝰ om̃s. ut morerem᷑ in
uno ões. quo pũcti ⁊ uenenati
sumꝰ. de quo mors exiit. ut ip̃e
exponit dicens. ł subdens. ti

Expanded text:
tis et morti insultantis in persona resurgentium, ut certior sit resurrria tua, id est potentia, qua omnes dissolvebas, qua omnes sic viceras, ut etiam Dei Filius tecum confligeret, teque non vitando, sed suscipiendo superaret; vicisti in morientibus, victa es in resurgentibus; victoria tua qua absorbueras corpora morientium, temporalis fuit; victoria qua in corporibus absorpta es resurgentium, aeterna peccatum originale, quo in uno peccavimus omnes, ut moreremur in uno omnes, quo puncti et venenati sumus, de quo mors exiit, ut ipse exponit subdens: Sti
Abbreviated transcription (Latin):
quia peccõ facta ⁊ delectõ. Peocatũ .n. qi scorpius
ẽ. cuius ꝯpũctione facta ÷ mors. s absorbebitur ĩ
futuro. cũ dabit᷑ scis. ut peccare nõ possĩt nec ue¬
mñtum peocĩ ÷ lex. hoc

Expanded text:
quia peccato facta est delectatio. Peccatum enim quasi scorpius est, cujus punctione facta est mors; sed absorbebitur in futuro, cum dabitur sanctis ut peccare non velint, nec pomentum peccati est lex. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cap̃.s. ad hoc sig̾cand̃ ꝙ. sensualitas debet subici roui.
ꝑꝑ angłos. Grata ÷ .r. scĩs angłis:⁊ sacͤta ⁊ pia sig̾catio
głici .N. sp̃c nob̃ adeẽ credendi st̃. maxĩe c̃ diuinis man¬
aurẽ accõmodamꝰ.ł spalmodie oꝑam damꝰ. ł oroni in¬
cũbimus. ł missaꝵ sollẽpnia celebramꝰ. Idõ apłe mon¬

Expanded text:
ut subserviat rationi: et ideo mulier debet habere velamen sua. Grata est enim sanctis Angelis sacrata et pia significatio. gelici enim spiritus nobis adesse credendi sunt, maxime cum divinis manaurem accommodamus, vel psalmodiae operam damus, vel orationi incumbimus, vel missarum solemnia celebramus. Ideo Ap
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. bonũ ÷ ñ eẽ hoĩem solũ. ad hoc .n. bonsi erat ut
fieret. ut nõ solũ aĩa dñaret᷑ corꝑi. ꝗ seruilẽ locũ
obtinet. s ĩ uirił r̾õ subiugaret sibi aĩalẽ partem.
ut appetitũ aĩe. ꝑ q̃ uoluptates corꝑis oꝑamur.
habeat mensint̾ior tanꝗͣ uirił rõ subuigatũ. Sic
debet uir feminã reg̾e. nec eã ꝑmutt̾e dñari in uir̃.
ministratio tꝑaliũ. ĩmod̾ato ꝓg̾ssu. nimis i ext̾oraꝑ
li portioe ꝑu̾sa ẽ. ⁊ misera domꝰ ubi mulier dñat᷑ in
uirũ. Inuet̾aturq int̾ior ħo. int̾ inunicos suos. ĩ uidoᷤ
uirtutis. s. demones. et̾noꝵ q uisio ab ip̃o ⁊̃ uiro c̃ꝰ¬

Expanded text:
 bonum solum esse hominem . Ad hoc enim bonum erat ut fieret, ut non solum anima dominaretur corpori quod servilem locum obtinet, sed etiam virilis ratio subjugaret sibi animalem partem, ut appetitum animalem per quem voluptates corporis operamur, habeat mens interior tanquam virilis ratio subjugatum; sic debet vir feminam regere, nec eam permittere dominari in virum. animalis pars immoderato progressu nimis in exteriora li portione, perversa est et misera domus ubi mulier dominatur in virum. Inveteraturque interior homo inter inimicos suos, invidos virtutis, scilicet daemones, aeterno
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis unitate seru̾ata ad hoc tm̃modo audienda est. ut
intelligat᷑ apłc imaginẽ dĩ uiro tm̃ tribuendo. non ⁊̃
femine ꝗͣuis in diu̾so sexu duoꝵ hoĩum aliqͥd tñ sig̾¬
care uoluisse. qd̃ in uno hoĩe quereret᷑. Nõ .i .q. m u
dicat. ut qd sp̃uale ⁊: regat illũ ꝙ aĩale ÷: iñ equ̾so.⁊

Expanded text:
t auctoritas, ad hoc tantummodo audienda est, ut intelligatur Apostolus imaginem Dei viro tantum tribuendo, non etiam feminae, quamvis in diverso sexu duorum hominum, aliquid tamen significare voluisse quod in uno homine quaererdicat, ut quod spirituale est regat illud quod animale est, et no
Abbreviated transcription (Latin):
.i. i hoꝵ respectu qui in risaluant᷑. ⁊ hoꝵ qui ꝯtẽpnẽ¬
tes ꝑeunt. qr bona intentione facimꝰ. ⁊ u̾itarẽ p̃dicaoꝰ
miro modo hoc fit. ut bono odore ⁊ boni iuuant: et
malimoriant᷑. quomͦ tñ fiat. qͣntũ dñs inspirare dig¬
natur. uobis reuelare nõ denegabo. apłs benie agens.
bñ iuuens. insticiam u̾bo p̾dicabat. ac oꝑe demonstra¬
bat. ac bonã famã usq quaq disseminabat. unitanᷤ
doctorẽ u̾itatis xp̃m. quidã aũ diligebant:⁊ quidã

Expanded text:
ctu qui inde salvantur, et horum qui contemnentes pereunt, quia bona intentione facimus, et veritatem praedicamus. Miro modo hoc fit, ut bono odore, et boni vivant, et mali moriantur. Quomodo tamen fiat, quantum Dominus inspirare dignabitur, vobis revelare non denegabo. Apostolus bene agens, bene vivens, justitiam verbo praedicabat, et opere demonstrabat, ac bonam famam quaqueusque disseminabat, imitans doctorem veritatis Christum; quidam autem diligebant, quidam
Abbreviated transcription (Latin):
sumt apłc a ueͬri lege c̃ dic̃.
bonꝰ odor dõ. qrut olim hosti¬
a legalis dicebat᷑ suauissimiᷤ
aromatib ⁊ unguentis. Di¬
cit enĩ dn̾ica sponsa. pꝰ odorẽ
ꝓpt̾ hunc odorẽ dr̃ in euãgłio. qd fracto alabanstro un

Expanded text:
sumit Apostolus a veteri lege cum dicit, bonus odor Deo, quia ut olim hosa legalis dicebatur suavissimus aromatibus et unguentis. Dicit enim Dominica sponsa: Post Propter hunc odorem dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
tabiles disceoent a fide. uñ supra.
isi uen̾it distessio pͥmũ. ⁊ ideo
curã domꝰ dei ne deponas. c̃ sit
adeo sublimis. ut supͣ dictũ esti
discedent qͥdã dico. attẽoẽtes .ꝙ.
cupide. sꝑib.er. qr in illis malig
i sp̃c locunt᷑. ⁊ doctͥnis. nõ qͥdẽ
hõĩ ũ. s demonioꝵ.i. hõiũ demo
nia habentiũ. hoĩũ dico: loq̃ciũ
mͣdaciũ. ĩ ypo.i. in sunuata reli

Expanded text:
tabiles, discedent a fide, unde supra: nisi venerit discessio primum, et ideo curam domus Dei ne deponas, cum adeo sit sublimis, ut supra dictum est. Haimo Discedent quidam, dico, attendentes, quasi cupide, spiritibustabiles, discedent a fide, unde supra: nisi venerit discessio primum, et ideo curam domus Dei ne deponas, cum adeo sit sublimis, ut supra dictum est. Haimo Discedent quidam, dico, attendentes, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
t̾i ubi cibi quidam carnium
ꝓ hibent᷑. nõ ÷ ꝯtͣria ista sentẽ¬
tia. ibi.n. q̃dã aĩalia dicta fu¬
er̃t inmũda. ñ nat᷑a. s sig̾cati¬
one. Ut u̾bi gr̃a.si de porco et
agno reqͥrat᷑. utr̃q nata mũ¬
oĩa qͥꝓpe q̃ nat᷑alit̾ st̾: in ordi¬
ne suo bona st̃. q̃dã tñ sig̾tati

Expanded text:
teri ubi cibi quidam carnium prohibentur, non est contraria ista sententia. Ibi enim quaedam animalia dicta fuerunt immunda, non natura, sed significatione, ut verbi gratia, si de porco et agno requiratur, utrumque natura munOmnia quippe quae naturalia sunt in ordin
Abbreviated transcription (Latin):
ruit angłis. qui ex eo ꝓfeceruit.
qd̃ hic factũ :. Non .n. indõ tm̃ in¬
notescit angłis. qd̾ absꝯditũ est.
hũilitatis. s in potestate. qui .N.
priꝰ hũilis uisus ẽ ꝑ carnem: de¬
uicta morte in maiestate appa¬
ruit. qͥ natꝰ ut homo. ñ erat tm̃¬

Expanded text:
ruit angelis, qui ex eo profecerunt, quod hic factum est. Non enim in Deo tantum innotescit angelis quod absconditum est, humilitatis, sed in potestate; qui enim prius humilis visus est per carnem, devicta morte in majestate apparuit, qui natus ut homo non erat t
Abbreviated transcription (Latin):
hoc .s. ꝓhibentiũ nub̃e.i. nuptiaᷤᷤ
celebrare. qͣs dicẽt ẽẽ institutaᷤᷤ
a malo auctore. ⁊ p̃cipientiũ:
abstmñe a cib̃. qͣi inmundis. ñ c̾ã
castigõnis corꝑm: s ut uidean¬
tur abstinentes. ⁊ boni. quos
cibos nõ ut illi m̃tiunt᷑ pͥncipe ᷤᷤ
H doctͥna dĩ est. illa demonioꝵ¬

Expanded text:
ohibentium nubere, id est nuptias celebrare, quas dicunt esse institutas a malo auctore, et praecipientium abstinere, a cibis, quasi immundis: non causa castigationis corporum, sed ut videantur abstinentes et boni. Quos cibos, non ut illi mentiuntur principes Haec doctrina Dei est, illa daemonio
Abbreviated transcription (Latin):
derimo post xp̃i passionẽ apłatũ gentium
cũ barnaba.⁊ pauli uocabłm accepisse. pͥ¬
us enĩ uocabatur saulus a saule ꝑsecutore.
quia sicut ille dd̾: ita hic eccłiam dĩ ÷ ꝑse
cutus. Quarto decimo annio iuxta condi¬
ctũ apłoꝵ ad magisteriũ gentiũ est ꝓfe¬
ctus. hunc aũ sententie de noĩe pauli

Expanded text:
o post Christi passionem apostolatum gentium cum Barnaba, et Pauli vocabulum accepisse. Pus enim vocabatur Saulus a Saule persecutore, quia sicut ille David, ita hic Ecclesiam Dei est cutus. Quarto autem decimo anno, juxta condistolorum, ad magisterium gentium est profectus. Huic autem sentent
Abbreviated transcription (Latin):
ud hoc nom̃ quantũ michi uidet᷑ pauluᷤ
sibielegit. iisi ut se ostend̾et paruũ tanꝗͣ¬
mimiuiũ apłoꝵ. Ip̃e pͥmo saulus. postea
paulus dictus ẽ. nõ quasi iactancia aliqͣ¬
LRs̾ nomen sibimutauit a pls. sed exsau¬

Expanded text:
tum mihi videtur, Paulus sibi elegit, nisi ut ostenderet se parvum tanminimum apostolorum: ipse primo Saulus, postea Paulus dictus est: nec quasi jactantia aliqua nomen sibi mutavit Apostolus, sed ex Sau
Abbreviated transcription (Latin):
quia tunc sp̃ui plene subdet᷑ corpꝰ. nõ iã repugna¬
bit. ⁊ qr sp̃ui simile erit. quia nec aliꝗͣ corruptionẽ
patietur. nec alim̃tis egebit. ut hõ ante peccatũ e
guit. Et nota ꝙ c̾ dicit corpus tͣnsiturũ ad incorru¬
ptionem: corruptionis facit m̃tionẽ. ut ostenda¬
tur maior dignitas resurrõnis. Si ẽ corpꝰ.Q uere

Expanded text:
quia tunc spiritui plene subdetur corpus, non jam repugnabit. Et quia spiritui simile erit, quia nec aliquam corruptionem patietur, nec alimentis egebit, ut homo ante peccatum non eguit. Nota quod cum dicit corpus transiturum ad incorruptionem, corruptionis facit mentionem, ut ostendatur major dignitas resurrectionis. Si est corpus. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
distincta ⁊ formata st̃. quã credo ag̃tis
chaos appellari:⁊ ios recte d cred̾r oĩa
de nichilo fecisse. qr ⁊̃ si oĩa formata oe
ista mat̾ia facta sunt. ħ ipã tñ mat̾i a

Expanded text:
distincta et formata sunt quam credo a Graecis chaos appellari. Et ideo recte Deus creditur omnia de nihilo fecisse, quia etiam si omnia formata de ista materia facta sunt, haec ipsa tamen materia