comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ria. Ergofilius hominis hic esse
coepit interra : ubi carnem ad sump¬
sit exterra. Vnde propheticet
dictum erat: ueritcos de terra
oria e quid sibi ergo uult quod
ait: Cum uideritis filium homi¬
nis ascendentem ubierat prius
Nulla enim esset quaestio sutt
dixisset: siuideritis filium dĩ
ascendentem ubierat prius. Cum
uero filium hominis dixit ascen¬
dentem ubi erat prius. Num quid
filius hominis in caelo erat prius
quaendo interra. eẽ coepit: Hic
Nquidem dixit ubierat prius
Quia situnc non ibi esset quando
haec loquebatur : Alio loco au¬
temait : Nemo ascendit in cae¬
lum nisi quidecaelo descendit:
filius hominis qui est in caelo in
non dixit erat sed filius inquit
hominis qui ẽ in caelo. Interra lo¬
quȩ batur et in caelo seesse dice¬
bat: Etnonita dixit: Nemo as
lo. quopertinetnisi ut intella¬
gamus quod etiam pristino ser¬
mone commendau caritati urae.
unam personam esse xpm dm̃
et hominem non duas: Nefides

Expanded text:
ria. Ergo filius hominis hic coepit ria. Ergo filius hominis hic coepit esse in terra, ubi carnem assumpsit ex terra. Unde prophetice dictum erat, Veritas de terra orta est . Quid sibi ergo vult quod ait, Cum videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Nulla enim esset quaestio si ita dixisset, Si videritis Filium Dei ascendentem ubi erat prius? cum vero Filium hominis dixit ascendentem ubi erat prius, numquid Filius hominis in coelo erat prius, quando in terra esse coepit? Hic quidem dixit, ubi erat prius, quasi tunc non ibi esset quando haec loquebatur. Alio autem loco ait, Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, FiNon dixit, erat, sed Filius, inquit, hominis qui est in coelo. In terra loquebatur, et in coelo se esse dicebat. Et non ita dixit: Nemo asclo. Quo pertinet, nisi ut intelligamus quod etiam pristino sermone commendavi charitati vestrae, unam pet hominem, non duas, ne fides
Abbreviated transcription (Latin):
audirentur: sed ille qui eos noue¬
rat inseipsis audieris apud semet¬
ipsum respondit etait: hoc uos
scandalitat quia dixi carnem
meam douobis manducare et
sanguinem meum bibere: hocuos
nempes candalitat siergo ui¬
deritis filium hominis ascen¬
dentem ubierat prius: Quid ẽ
hoc hincsoluit. quod illos mo¬
uerct hinc aperuit unde fue¬
rantscandalitacti hincplane
si in telli gerent: Illi enim puta¬
bant eum ero gacturum corpus
suum: illeautem dixit seascensu¬
rum incaelum : utiq in tegrum ⁊
Cum uideritis filium hominis
a scendentem ubierat priuscer¬
te ueltunc uidebitis quia non
eo modo quo putactis erogatcor
pus certe uel tunc in telli getis
quia gratia eius non consumitur
morsibus : etait: sp̃s est quiuiui:¬
ficat caronon prodest quicquã
hocantequam exponamus ut dñs
donat illud non neglegenter
praeter eundum ẽ. quodait.
Siergo uideritis filium hominis
ascendentem ubi erat prius: filius
enim hominis xp̃s exuirgine ma¬

Expanded text:
audirentur; sed ille qui eos noveaudirentur; sed ille qui eos noverat in seipsis, audiens apud semetipsum, respondit, et ait, Hoc vos scandalizat: quia dixi, Carnem meam do vobis manducare, et sanguinem meum bibere, hoc vos nempe scandalizat. Si ergo videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Quid est hoc? Hinc solvit quod illos moverat? hinc aperuit unde fuerant scandalizati? Hinc plane, si intelligerent. Illi enim putabant eum erogaturum corpus suum; ille autem dixit se ascensurum in coelum, utique integrum. Cum videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius; certe vel tunc videbitis quia non eo modo quo putatis, erogat corpus suum; certe vel tunc intelligetis quia gratia ejus non consumitur morsibus. 4. Et ait: Spiritus est qui vivificat, caro non prodest quidquam. Hoc antequam exponamus, ut Dominus donat, illud non negligenter praetereundum est, quod ait, Si ergo videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Filius enim hominis Christus, ex virgine Ma
Abbreviated transcription (Latin):
nem mors ẽ cumde carne suadi¬
cat quia ibi ẽ uita aeterna: Ergo
nec carnem debemus sapere se¬
cundum carnem : sicut in his uer¬
bistmulti itaque audientes non
ex in imicis sed ex discipulis eius
dixerunt Durus est hic sermo:
quis potesteum audire: sidiscipu¬
li durum habuerunt istum ser¬
monem: quid inimici: et tamen
sicoportebat ut diceretur: quod
non ab omnibus intelli geretur :
sec retum dĩ intentos debet fa¬
cere non ceduersos: Isti autem
cito defecerunt: tedia loquente
dñoihũ: Noncrediderunt ali¬
quid magnum dicentem: et uerbis
illis aliquam gratiam cooperien¬
tem : sed prout uoluerunt ita in¬
tellexerunt : et more bominum :
quia poteratihs aut hoc dispone¬
bat ibs carnem qua indutum erat
uerbum uel uti concisam distribue¬
re credentibus inse. Durus est
in quiunt hic sermo: quis potest
eum audire: sciens autem ihs apud
semet ipsum quia murmdrarent
deeo discipulieius: Sicenima pud
se ista dixerunt ut ab illo non

Expanded text:
nem mors est; cum de carne sua dinem mors est; cum de carne sua dicat, quia ibi est vita aeterna. Ergo nec carnem debemus sapere secundum carnem, sicut in his verbis: 2. Multi itaque audientes; non ex inimicis, sed ex dicipulis ejus, dixerunt: Durus est hic sermo; quis potest eum audire? Si discipuli durum habuerunt istum sermonem, quid inimici? Et tamen sic oportebat ut diceretur, quod non ab omnibus intelligeretur. Secretum Dei intentos debet facere, non adversos. Isti autem cito defecerunt, talia loquente Domino Jesu: non crediderunt aliquid magnum dicentem, et verbis illis aliquam gratiam cooperientem; sed prout voluerunt ita intellexerunt, et more hominum, quia poterat Jesus, aut hoc disponebat Jesus, carnem quia indutum erat Verbum, veluti concisam distribuere credentibus in se. Durus est, inquiunt, hic sermo; quis potest eum audire? 3. Sciens autem Jesus apud semetipsum quia murmurarent de eo discipuli ejus. Sic enim apud se ista dixerunt, ut ab illo non
Abbreviated transcription (Latin):
erba dñi ex euangelio quae
sermonem pristinum conse¬
quuntur. audiuimus: hinc sermo
debetur auribus et mentibus uris
ethodierno diei non inportunus
este st enim decorporedñĩ quod
dicebat sed are admanducandũ
propteruittm aeternam .: Expo¬
suit autem modum ađd tributionis
huius et donisui. Quomodo da¬
ret carnem suammanducare di¬
cens : Quimanducat carnem meã
etbibit sanguinem meum: inme
manet et ego in illo : signum quia
manducauit etbibit hocest sima¬
nec et manetur: Si habitat et in¬
habitatur: siheret ut non deseratur:
hoc ergonos docuit et admonu¬
it misticis uerbis ut simus in eiꝰcor¬
pore subipso capite in membriseiꝰ edentes car¬
ne ei ñ relinquente sunitatẽ eiis: sed qui
adercent plures non intellegen¬
do scandalizati sunt : Nonenim
cogitabant haec audiendo nisi
carnem qđ ipsi erant : A postolus
autem dicit : et uerum dicit: sape¬
re secundum carnem mors est.
Carnem suam datnobis dñs man¬
ducare : et scpere tamen s ecundũ car¬

Expanded text:
erba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est . Carnem suam dat nobis Dominus manducare, et sapere secundum car
Abbreviated transcription (Latin):
quid ẽ non silebit quia primosiluit.
ubisiluit : quando iudicatus ẽ ut etiã
hocimpleretur quod et propheta prae¬
dixerat. sicut ouis adimmolandũ duc¬
tus ẽ. et sicut agnus corã tondente si
neuoce sic non aperuit os suũ. Sier¬
go patinollet non pateretur. si non
pateretur. sanguis ille non funde¬
retur. Si sanguis ille non fundereciR
mundus non redimeretur. A gamus
itaq: gratias et potestati diuinitatis
et miserationi in firmitatis eius. et de
occultata potentia quã iud a ei non
nouerant unde illis mododictũ ẽ
Neq: menostis. heq: patrẽ meũ. Et de
carne suscepta quã iud a einouerant.
et cuius patriã sciebant. unde illis alio
loco dixit. et menostis. et undesimsci¬
tis. Vtrumq: nouerimus inxp̃o. Et un¬
de aequalis ẽ. patri. et unde illo ma¬
ior ẽ pat̃ . Illud uerbũ ẽ illud caro
Iulud ds̃ ẽ illud homo sed unus. ẽ.
QUOD DICTŨ EST. DIXITERGO ITERŨ¬

Expanded text:
quid est, non silebit? Quia primo siluit. Ubi siluit? Quando judicatus est; ut etiam hoc impleretur, quod et propheta praedixerat, Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se sine voce, sic non aperuit os suum . Si ergo pati nollet, non pateretur; si non pateretur, sanguis ille non funderetur; si sanguis ille non funderetur, mundus non redimeretur. Agamus itaque gratias et potestati divinitatis, et miserationi infirmitatis ejus: et de occulta potentia quam Judaei non noverant, unde illis modo dictum est, Neque me nostis, neque Patrem meum; et de carne suscepta quam Judaei noverant, et cujus patriam sciebant; unde illis alio loco dixit, Et me nostis, et unde sim nostis . Utrumque noverimus in Christo; et unde aequalis est Patri, et unde illo major est Pater. Illud Verbum est, illud caro; illud Deus est, illud homo: sed unus est quod
Abbreviated transcription (Latin):
ud. quia ego et pater inquit. unũ sumis
Sicut etiam hesterno die quantum
potui cõmendaui. Cum audit sumus
abscedat confusus sabellianus. Cum
auditunum absced at confusus arri¬
anus. Cubernet catholicus inter
utrumq fideisuae nauigium qm̃ ca
uendum ẽ in utroq naufragiũ Dic
ergotu quod dicit euangelium. Ego
et pater unum sumus. Nonergo diuer¬
sũ quia unũ. Nonunus quia sumus
Paulo ante dixitiudiciũ meũ uerũ ẽ
quia solus nonsum. sed ego et quime
misit pater. Tam quã diceret. ideo

Expanded text:
ud; quia ego et Pater, inquit, unum sumus ud; quia ego et Pater, inquit, unum sumus , sicut etiam hesterno die, quantum potui, commendavi. Cum audit, sumus, abscedat confusus sabellianus; cum audit, unum, abscedat confusus arianus: gubernet catholicus inter utrumque fidei suae navigium, quoniam cavendum est in utroque naufragium. Dic ergo tu, quod dicit Evangelium, Ego et Pater unum sumus. Non ergo diversum, quia unum; non unus, quia sumus. 7. Paulo ante dixit, Judicium meum verum est; quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater: tanqu
Abbreviated transcription (Latin):
tur patripassiani. uela suo auctore
sabelliani. Hii dicunt ipsũ esse pa¬
trẽ qui ẽ filius. Nominae diuer¬
sa unam uero essepersonã Cũ uult
pater ẽ inquiunt Cum uult filiis
tamenunus ẽ. Item sunt aliiheretici
quiuocantur arriani. confitentur
quidẽ unicũ patris filium dñm nr̃m
filiũ patris. Eum quipater ẽ non
esse filiũ. Eum quifilius ẽ non esse
patrẽ. Confitentur generationẽ ÷
sed negant aequalitatem. Nos id est
catholica fides ueniens dedoctrina a pos¬
tolorum plantata in nobis perseriem
successionis accepta. sana ad posteros
trans mittenda interutrosq: ld ẽ in t̃
utrumq: errorẽ tenuit ueritatem. Iner¬
rore sabellianorum unus ẽ solus. ipse ẽ
pater quifilius Inerrorearrianorũ
alius ẽ quidem pater alius filius. sed
ipsefilius non solũ alius. sed etiã aliud:
Tuinmedio quid : Exclusistis abellia¬
nũ exclude et arrianum. pater
pater ẽ filius. filius ẽ alius non ali¬

Expanded text:
tur Patripassiani, vel a suo auctore tur Patripassiani, vel a suo auctore Sabelliani: hi dicunt ipsum esse Patrem qui est Filius; nomina diversa, unam vero esse personam. Cum vult, Pater est, inquiunt; cum vult, Filius: tamen unus est. Item sunt alii haeretici qui vocantur Ariani. Confitentur quidem unicum Patris Filium Dominum noFilium Patris; eum qui Pater est non esse Filium, eum qui Filius est non esse Patrem: confitentur generationem, sed negant aequalitatem. Nos, id est, catholica fides veniens de doctrina Apostolorum, plantata in nobis, per seriem successionis accepta, sana ad posteros transmittenda, inter utrosque, id est, inter utrumque errorem tenuit veritatem. In errore Sabellianorum unus est solus, ipse est Pater qui Filius: in errore Arianorum, alius est quidem Pater, alius Filius; sed ipse Filius non solum alius, sed etiam aliud est: tu in medio quid? Exclusisti sabellianum, exclude et arianum. Pater, Pater est; Filius, Filius est: alius, non ali
Abbreviated transcription (Latin):
nouimus Acperhoc quia tenouimis
sed non nobis sufficit donec et patrẽ
nouerimus. ostende nobis patrem
et sufficit nobis. Et dñs ut scirent
non senosse quod seputabantiam
nosse Tanto tempore uobiscũ sum et me
nescistis. philippe quimeuidet uidet
et patrem. Num quid habet ista senten¬
tia uerbũ dubitationis. Num quid dix̃
quimeuidet forsitan uid et et patrem:
Quare quia fidelis audiebat non fidei
persecutor. id eo non erat dñs incre¬
pator. sed doctor. qui meuidet. uidet
et patrem. Et hic sime sciretis. et patrẽ
meũ sciretis. Tollamus uerbũ quo
notata ẽ in fidelitas audientium.
et ipsa sententia ẽ. Iamhesternodie
cõmendauimus caritati uestrae et
diximus. sententia siohannis euan¬
gelistae quibus nobis narrat quod
Ad ño didicit nec discuciendas fuis¬
sesi fieriposset. Nisi hae com̃menta¬
hereticorũ compellerent. Breuiter
ergo hesternodie insinuauimus cari¬
tatiuestrae esse hereticos quiuocan¬

Expanded text:
novimus: ac per hoc quia te novimus, novimus: ac per hoc quia te novimus, sed non nobis sufficit, donec et Patrem noverimus; ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Et Dominus ut scirent non se nosse quod se putabant jam nosse: Tanto tempore vobiscum sum, et me nescitis? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem . Numquid habet ista sententia verbum dubitationis? numquid dixit, Qui me vidit, forsitan vidit et Patrem? Quare? Quia fidelis audiebat, non fidei persecutor: ideo non erat Dominus increpator, sed doctor. Qui me vidit, vidit et Patrem; et hic, Si me sciretis, et Patrem meum sciretis: tollamus verbum quo notata est infidelitas audientium, et ipsa sententia est. 6. Jam hesterno die commendavimus Charitati vestrae, et diximus sententias Joannis evangelistae, quibus nobis narrat quod a Domino didicit, nec discutiendas fuisse si fieri posset, nisi haereticorum commenta compellerent. Breviter ergo hesterno die, insinuavimus Charitati vestrae, esse haereticos qui vocan
Abbreviated transcription (Latin):
Verbum uero illud quod assumpsit sonũ
antequam sonares. eratapudte quia
sonuisti est apud me et non recessitate :
Hoc ad tende quis quis es examinator so¬
norum. Verbum dĩ contemnis. quia uer¬
bum hominis non conpraehendis scit¬
ergo omnia perquẽ facta sunt omnia
Et tamen dubitando increpat. Simesci¬
retis et patrẽmeum forsitansciretis
Increpat infideles. Nam talẽ senten¬
tiã dixit discipulis suis. sed ibi non ẽ uer¬
bum dubitationis quia non fuitcausa
suis quando eum philippus interroga¬
uit immo postulauit. et ait Dñe os¬
tende nobis patrẽ. et sufficit nobis
Quasi diceret et ipse. Teiam nouimus
apparuisti nobis uidimuste digna¬
tus es eligerenos. secuti sumuste mira¬
biliatua uidimus uerba salutis audi¬
uimus. praecepta suscepimus. promis¬
sa speramus multũ nobis conferre
praesentiatua ipse dignatus es. Sed
tamencum tenouerimus. quia patrẽ
non dum noł imus inflaminamur
desideriolius uidendi. quẽ nondum

Expanded text:
verbum vero illud quod assumpsit sonum, verbum vero illud quod assumpsit sonum, antequam sonares, erat apud te; quia sonuisti, est apud me, et non recessit a te. Hoc attende, quisquis es examinator sonorum. Verbum Dei contemnis, qui verbum hominis non comprehendisergo omnia, per quem facta sunt omnia, et tamen dubitando increpat: « Si me sciretis, et Patrem meum forsitanIncrepat infideles. Nam talem sententiam dixit discipulis: sed ibi non est verbum dubitationis, quia non fuit causa is quando eum Philippus interrogavit, imo postulavit et ait, Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis: quasi diceret, Et ipsi te jam novimus, apparuisti nobis, vidimus te, dignatus es eligere nos, secuti sumus te, mirabilia tua vidimus, verba salutis audivimus, praecepta suscepimus, promissa speramus; multum nobis conferre praesentia tua ipse dignatus es: sed tamen cum te noverimus, quia Patrem nondum novimus, inflammamur desiderio illius videndi quem nondum
Abbreviated transcription (Latin):
inprincipio erat uerbum. Tureuocas
adusum sermocinationis tuae. et
dicis apudte Quid ẽ uerbũ : quid mag¬
nũ ẽ uerbum sonat et transit. Verbe¬
rato aere aurem percutit. postea non
erit. Audiadhuc uerbum eratapud
dm̃ manebat non sonando transiebat
Adhuc forte contemnis ds̃ erat uerbũ
Apud te ipsũ õhomocum ẽ in corde
tuo uerbũ aliud ẽ quã sonus. Sed
uerbum quod ẽ apudteut transeat
ad me: sonũ quasi uehiculũ quaerit
ad sumit ergo sonũ in ponitse quodã¬
modo in uehiculũ transcurrit aerẽ
uenit ad me. nec receditate: Sonus
autem utuenit ad me recessitate: nec per¬
sticit apud me uerbum uero quoderat
incordetuo nũquid sono praetereunte
praeteriit: quod cogitabas dixisti.
sed ut ad meperueniret quod melatebat
syllabas sonuisti. sonus syllabarum
perduxit ad aurẽ meã cogitationẽ tuã
Peraur ẽ meã descendit in cormeũ cogi¬
tatiotua sonus medius transuolauit:

Expanded text:
In principio erat Verbum. Tu revocas In principio erat Verbum. Tu revocas ad usum sermocinationis tuae, et dicis apud te, Quid est verbum? quid magnum est verbum? sonat et transit; verberato aere aurem percutit, postea non erit. Audi adhuc, Verbum erat apud Deum: manebat, non sonando transibat. Adhuc forte contemnis: Deus erat Verbum . Apud teipsum, o homo, cum est in corde tuo verbum, aliud est quam sonus: sed verbum quod est apud te, ut transeat ad me, sonum quasi vehiculum quaerit. Assumit ergo sonum, imponit se quodammodo in vehiculum, transcurrit aerem, venit ad me, nec recedit a te. Sonus autem ut veniret ad me, recessit a te, nec perstitit apud me. Verbum ergo quod erat in corde tuo, numquid sono praetereunte praeteriit? Quod cogitabas dixisti; et ut ad me perveniret quod apud te latebat, syllabas sonuisti: sonus syllabarum perduxit ad aurem meam cogitationem tuam; per aurem meam descendit in cor meum cogitatio tua, sonus medius transvolavit:
Abbreviated transcription (Latin):
onis ponunt. cum corde non dubi¬
tent. Velut si indigneris seruo tuo
et dicas. contemnisme considera
forsitan dñs tuus sum. Hinc eta pł
ad quosdã contemtoressuos lo¬
quensait. Puto autẽ et ego sp̃m
dĩ habeo. Quidicit puto. dubitare
uidecur sed ille increpabat. non
dubitabat. Et ipse dñs xp̃s alio
loco increpans infidelitatẽ futurã
generis humani. Cum uenerit inqͥt
filius hominis putas inueniet fidẽ in
terra. Iam quantũ existimo intelle¬
xistis quomodo sit positũ forsitan
nequis uerborũ adpensor et sylla¬
barũ examinator uelutilatine
lo quisciens repraehendat uerbũ
quod dixit dĩ uerbũ et repraehen¬
dendo dĩuerbum. non eloquens
sed mutus remaneat. Quis enim siclo¬
quitur quo modo loquitur uerbum
quoderat in principio apuddm̃.
Noli uerba ista considerare Et exhis
uerbis ad suetis illud uerbũ metiri
uelle quod ds̃ ẽ. Audisergo uerbũ
et contemnis. Audi dm̃. et time.

Expanded text:
onis ponunt, cum corde non dubionis ponunt, cum corde non dubitent: velut si indigneris servo tuo et dicas, Contemnis me; considera, forsitan dominus tuus sum. Hinc et Apostolus ad quosdam contemptores suos loquens ait: Puto autem, et ego Spiritum Dei habeo . Qui dicit, puto, dubitare videtur: sed ille increpabat, non dubitabat. Et ipse Dominus Christus alio loco increpans infidelitatem futuram generis humani: Cum venerit, inquit, Filius hominis, putas, inveniet fidem in terra ? 4. Jam, quantum existimo, intellexistis quomodo sit positum forsitan: ne quis verborum appensor et syllabarum examinator, veluti latine loqui sciens, reprehendat verbum quod dixit Dei Verbum; et reprehendendo Dei Verbum, non eloquens, sed mutus remaneat. Quis enim loquitur sic, quomodo loquitur Verbum quod erat in principio apud Deum? Noli verba ista considerare, et ex his verbis assuetis illud Verbum metiri velle quod Deus est. Audis enim Verbum et contemnis; audi Deum et time:
Abbreviated transcription (Latin):
quasi totũ hoc sim quoduidetis.
Ergo quia menon nostis. ideo uobis
patrẽ meũ non ostendo. Mequippe
hominẽ putatis. ideo patrẽ meum
hominẽ quaeritis : quia secundũ
carnem iudicatis. Quia uero secun¬
dũ quod uidetis aliud sum. et aliud
secundũ quod non uidetis patrẽ
autẽ meũ loquor. Occultus. occul¬
tum. Prius ẽ ut meno ueritis tunc
et patrẽ meũ scieas. Si enim mesci¬
retis et patrẽ meũ forsitansciretis
Ilequi omnia scit. quando dicit
forsitan non dubitat sed increpat.
Adtende enim quomodo increpatiue
dicatur ipsũ forsitan. quod uidetur
esse uerbum dubitationis. Sed dubita¬
tionis uerbũ ẽ quando dicitur abho¬
mine. Ideo dubitante quia nescien¬
te. Cum uero dicitur adõ uerbum
dubitationis cum dm̃ utiq: nihilla¬
teat. illa dubitatione arguitur in¬
fidelitas non opinatur diuinitas.
Homines enim dehis rebus quascer¬
tas habent. aliquando increpatiue
dubitant. Id ẽ uerbum dubitati¬

Expanded text:
quasi totum hoc sim quod videtis. quasi totum hoc sim quod videtis. Ergo quia me non nostis, ideo vobis Patrem meum non ostendo. Me quippe hominem putatis, ideo patrem meum hominem quaeritis, quia secundum carnem judicatis. Quia vero secundum quod videtis aliud sum, et aliud secundum quod non videtis; Patrem autem meum loquor occultus occultum: prius est ut me noveritis; tunc et Patrem meum scietis. 3. Si enim me sciretis, et Patrem meum forsitan sciretis. Ille qui omnia scit, quando dicit forsitan, non dubitat, sed increpat. Attende enim quomodo increpative dicatur ipsum forsitan, quod videtur esse verbum dubitationis. Sed dubitationis verbum est quando dicitur ab homine, ideo dubitante quia nesciente: cum vero dicitur a Deo verbum dubitationis, cum Deum nihil utique lateat, illa dubitatione arguitur infidelitas, non opinatur divinitas. Homines enim de his rebus quas certas habent, aliquando increpative dubitant, id est, verbum dubitati
Abbreviated transcription (Latin):
uerba xp̃i secundũ carnẽ iudicaue¬
runt. Erat autem quilo quebatur
in apertocaro. in occulto uerbum
Homo manifestus ds̃ occultus.
Videbant indumentũ. et contem¬
nebant indutum. Contem nebant.
quia nesciebant. Nesciebant quia
non uidebant. Non uidebant. quia
caecierant. Caecierant quia non
credebant. Videamus ergo etad
haec dñs quid responderit: Vbi. ẽ
inquiunt patertuus : audiuim us
enimtedicere solus non sum. sed ego
et qui memisit pater. Nossolum te
uidemus patremtuũ tecũ non uide¬
mus. Quomodo tedicis solum non eẽ
sed cumpatretuo esse . aut ostende
nobis tecũ eẽpatremtuũ. Et dñs.
Num quid meuidecis ut patrẽ osten
dam uobis: Hoc enim sequitur.
hoc suis uerbis ipserespondit. quo¬
rum uerborũ expositionẽ nos ante
praemisimus. Videte enim quid
dixerit. Neq mescitis. neq: patrẽ¬
n meũ si mescirecis. forsitan et patrẽ
meum scireas: Dicitis ergo ubiest
patertuus quasi me iamsciatis.

Expanded text:
verba Christi secundum carnem judicaveverba Christi secundum carnem judicaverunt. Erat autem qui loquebatur in aperto caro, in occulto Verbum: homo manifestus, Deus occultus. Videbant indumentum, et contemnebant indutum: contemnebant, quia nesciebant; nesciebant, quia non videbant; non videbant, quia caeci erant; caeci erant, quia non credebant. 2. Videamus ergo et ad haec Dominus quid responderit. Ubi est, inquiunt, pater tuus? Audivimus enim te dicere, Solus non sum, sed ego et qui misit me Pater: nos solum te videmus, patrem tuum tecum non videmus; quomodo te dicis solum non esse, sed cum patre tuo esse? aut ostnobis tecum esse patrem tuum. Et Dominus: Nunquid me videtis, et Patrem meum non videtis? hoc enim sequitur, hoc suis verbis ipse respondit. Quorum verborum expositionem nos ante praemisimus. Videte enim quid dixerit. Neque me scitis, neque Patrem meum. Si me sciretis, et Patrem meum sciretis. Dicitis ergo, Ubi est Pater tuus? quasi me jam sciatis,
Abbreviated transcription (Latin):
uod in scõ euangelio breuiter
dicitur. non breui teropor¬
tet exponi. ut quod
auditur. intellegatur. Verba enim
dñi pauca sed magna sunt. Non nu¬
mero aestimanda sed pondere Nec
ideo contẽnenda quia pauca sed ideo
quaerenda quia magna. Quiad fu¬
istis hesterno die audistis. ut potuimis
disputauimus ex eo quod ait dñs. uos
secundũ carnẽ iudicatis. ego noniu¬
dico quẽ quã sed et siiudico iudiciũ
meũ uerũ ẽ quia solus non sũ sed
ego et quime misit pater. Inlege
ur̃a scriptũ ẽ quod duorũ hominũ
testimoniũ uerũ ẽ. Ego sum quites¬
timoniũ perhibeo deme et testimo¬
niũ perhibet deme quimi sit mepat̃ :
Ex his uerbis hesterno ut dixidie
redditus ẽ sermo auribus et menti¬
bus ur̃is. Haec cum dixisset illi
qui audierunt uossecundũ carnem
iudicatis manifestauerunt quod
audierunt. Responderunt enim
dño loquenti dedõpatresuo. et di¬
xerunt. Vbi ẽ. patertuus Patrẽ
xp̃i carnaliter acceperunt. quia

Expanded text:
uod in sancto Evangelio breviter dicitur, non breviter oportet exponi, ut quod auditur, intelligatur. Verba enim Domini pauca, sed magna sunt; non numero aestimanda, sed pondere: nec ideo contemnenda, quia pauca; sed ideo quaerenda, quia magna. Qui adfuistis hesterno die, audistis, ut potuimus disputavimus ex eo quod ait Dominus, Vos secundum carnem judicatis; ego non judico quemquam. Sed et si judico ego, judicium meum verum est; quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. In lege vestra scriptum est quod duorum hominum testimonium verum est. Ego sum qui testimonium perhibeo de me, et testimonium perhibet de me qui misit me Pater . Ex his verbis hesterno, ut dixi, die redditus est sermo auribus et mentibus vestris. Haec cum Dominus dixisset; illi qui audierunt, Vos secundum carnem judicatis, manifestaverunt quod audierunt. Responderunt enim Domino loquenti de Deo Patre suo, et dixerunt, Ubi est pater tuus? Patrem Christi carnaliter acceperunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
cendat decruce non descendit. ut eis
suam potestatem descendendo mons¬
traret : quia patientiã docebat ideo
potentiã differebat. Sienim quasi
cõmotus ad eorum uerba descende¬
ret uictus conuitiorũ dolore puta¬
retur. Prorsus nondescendit fixus
permansit quando uellet abscessu¬
rus. Nam quid eimagnũ fuit de
crucedescendere. qui potuit de
o Quam diuuoluit inter homines uixit. quando
uoluit a carne discessit

Expanded text:
cendat de cruce , non descendit, ut eis cendat de cruce , non descendit, ut eis suam potestatem descendendo monstraret? Quia patientiam docebat, ideo potentiam differebat. Si enim quasi commotus ad eorum verba descenderet, victus conviciorum dolore putaretur. Prorsus non descendit, fixus permansit, quando vellet abscessurus. Nam quid ei magnum fuit de cruce descendere, qui potuit de quamdiu voluit, inter homines vixit; quando voluit, a carne discessit
Abbreviated transcription (Latin):
latrones iuxta confixi quando uolu¬
erunt expira uerunt : tenebantur¬
a uinculis carnis. quia nonerant cre¬
atores carnis. Clauis confixidiu cru¬
ciabantur. quia in firmitati non
dominabantur. Dñs autem quando
uoluit. carnẽ in utero uirginali acce¬
pit. Quando uoluit ad homines pro
tatis. Hanergo illehorã expectabat
non fatalem sed o portunã et uolun¬
tariã ut prius omnia complerentur.
quae ante passio nemipsius cõpleri
oportebat Nam quo modo subfati
necessitate positus erat quilalio loco
dixit. potestatem habeo ponendiani¬
mã meam et potestatem habeo iterũ
sumendieã. Nemotollit eam
a me sed ego ipse pono eã ame etite¬
rum sumo eam  Ostendithanc potes¬
tatem quando eum iuda ei quaere¬
bant. Quem quaeritis inquit : Et illi
ihm. Et ille Ego sum. quauoceaudi¬
ta redierunt retro. et ceciderunt.
Dicit aliquis si haec in illo potestas
erat. quare cum iuda ei insultarent
pendenti et dicerent. si filius dĩ ẽ des¬

Expanded text:
latrones juxta confixi, quando volulatrones juxta confixi, quando voluerunt, exspiraverunt? Tenebantur vinculis carnis, quia non erant creatores carnis: clavis confixi diu cruciabantur, quia infirmitati non dominabantur. Dominus autem quando voluit, carnem in utero virginali accepit: quando voluit, ad homines proctatis. Hanc ergo horam ille exspectabat, non fatalem, sed opportunam et voluntariam: ut prius omnia complerentur, quae ante passionem ipsius compleri oportebat. Nam quomodo sub fati necessitate positus erat, qui alio loco dixit: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam: nemo tollit eam a me, sed ego ipse pono eam a me, et iterum sumo eam ? Ostendit hanc potestatem, quando eum Judaei quaerebant. Quem quaeritis, inquit? Et illi: Jesum. Et ille: Ego sum. Qua voce audita, redierunt retro et ceciderunt . 10. Dicit aliquis, Si haec in illo potestas erat, quare, cum Judaei insultarent pendenti et dicerent, Si Filius Dei est, des
Abbreviated transcription (Latin):
non dumuenerathora eius. Nonquia
cogereturmori. sed qua dignaretur
occidi. Nouerat enim ipse quando
deberet mori. Intenditomnia quae
praedicta sunt deillo et expectabat
finiriomnia quae praedicta sunt ante
eius passionem futura. ut cum imple¬
ta essent cuncueniret passio. Dispo¬
sitionis ordine non fatali necessitate
Deniq: audite ut probetis Interco¬
tera quaedeillo prophetata sunt.
scriptum ẽ etiam hoc. Dederuntin
aesca mea fel et insitimea potauerunt
meaceto. quomodo facta sint in
euangelio nouimus. prius deder̃
fel accepit gustauit et despuit.
postea incrucependens. ut omnia
praedicta complerentur. ait sitio
Acceperunt spongiã acceto plenã
in arundineliga uerunt. et admo¬
ueruntpendenti. Accepitille etait
perfectum ẽ. Quid ẽ perfectũ ẽ
Impleta sunt omnia quae antepas¬
sionẽ meã fuerant prophetata
Ergo adhuc quid hic facio. Deniq
Postea quã dixit perfectum ẽ inclina¬
to capite tradidit sp̃m. Num quid illi

Expanded text:
Nondum venerat hora ejus, non qua cogeretur mori, sed qua dignaretur occidi. Noverat enim ipse quando deberet mori: intendit omnia quae praedicta sunt de illo, et exspectabat finiri omnia quae praedicta sunt ante ejus passionem futura; ut cum impleta essent, tunc veniret et passio, dispositionis ordine, non fatali necessitate. Denique audite, ut probetis: inter caetera quae de illo prophetata sunt, scriptum est etiam, Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto . Quomodo facta sint, in Evangelio novimus. Prius dederunt fel; accepit, gustavit, et despuit: postea in cruce pendens, ut omnia praedicta complerentur, ait, Sitio: acceperunt spongiam aceto plenam, in arundine ligaverunt, et admoverunt pendenti; accepit ille et ait, Perfectum est. Quid est, Perfectum est? Impleta sunt omnia quae ante passionem meam fuerant prophetata: ergo adhuc quid hic facio? Denique posteaquam dixit, Perfectum est, inclinato capite tradidit spiritum . Numquid illi
Abbreviated transcription (Latin):
ueratfecit. Nobisquia facta sunt
nota sunt. Illinisi nota essent fac¬
ta non essent. Praecessitergo uer¬
bum. Et quid ante uerbũ dĩ nihil
omnino. Namsiesset aliquidante.
non dictum esset. In principio erat
uerbũ sed in principio factũ ẽ. uer¬
bum. Deniq: demundo quidait
morses. In principio fecitds̃ caelũ
peripsum facta sunt. Tuergo po¬
nis xp̃m subfato. ubi s unt fata
incaelo inquit in ordine et conuer¬
sionibus siderum: quomodo ergo
fatum habe at perquem factũ ẽ
caelũ et sidera : Cumtua uoluntas
si rectes apias transcendat ecsidera
Anquia nosti xp̃i carnẽ fuisse sub
caelo id eo putas et potestatẽ xp̃i
subditã caelo Audi stulte¬

Expanded text:
verat fecit. Nobis quia facta sunt, verat fecit. Nobis quia facta sunt, nota sunt; illi nisi nota essent, facta non essent. Praecessit ergo Verbum. Et quid ante Verbum Dei? Nihil omnino. Nam si esset aliquid ante, non dictum esset, In principio erat Verbum; sed, In principio factum est Verbum. Denique de mundo quid ait Moyses? In principio fecit Deus coelum per ipsum facta sunt . Tu ergo ponis Christum sub fato? Ubi sunt fata? In coelo, inquis, in ordine et conversionibus siderum. Quomodo ergo fatum habet, per quem factum est coelum et sidera; cum tua voluntas, si recte sapias, transcendat et sidera? An quia nosti Christi carnem fuisse sub coelo, ideo putas et potestatem Christi subditam coelo? 9. Audi, stulte
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq quod sequitur. Et nemo
ad prachendit eũ quia necdum ue¬
nerathora eius : hoci tem non nulli
cum audiunt. subfato fuis sed ñm
xp̃m credunt. et dicunt. Eccexp̃s
habebat fatum. Osi cortuũ non
esset fatuum non crederes fatum
Si fatum sicut non nulli intellexer̃
a fando dictũ ẽ id ẽ a loquendo
uerbum dĩ quomodohabetfatum
quando in ipso uerbo omnia sunt
quae condita sunt : Non enim ali¬
quid ds̃ constituit quod ante nesci¬
uit. In uerbo ipsius erat quod fac¬
tum .ẽ. Mundus factus ẽ. Et fac¬
tus ẽ et ibierat. Quomodo factus
est etibierat quia domus quam ae¬
dificat instructor. prius in arte
erat. Et ibi meliuserat sineuetusta¬
te sineruina. Tamenutostendat
artem fabricat domũ et processit
quodã modo domus exdomo. Etsi
domusruat. arsmanet Ita apud
dĩ uerbumerantomnia quae condi¬
ta sunt. quia omnia insapientia
fecitds̃ et cuncta noca fecit. Non
enimquia fecit didicit sed quia no¬

Expanded text:
Denique quid sequitur? Et nemo Denique quid sequitur? Et nemo apprehendit eum, quia nondum venerat hora ejus. Hoc item nonnulli cum audiunt, sub fato fuisse Dominum Christum credunt, et dicunt: Ecce Christus habebat fatum. O si cor tuum non esset fatuum, non crederes fatum! Si fatum, sicut nonnulii intellexerunt, a fando dictum est, id est a loquendo; Verbum Dei quomodo habet fatum, quando in ipso Verbo omnia sunt quae condita sunt? Non enim aliquid Deus constituit quod ante nescivit; in Verbo ipsius erat quod factum est. Mundus factus est; et factus est, et ibi erat. Quomodo et factus est, et ibi erat? Quia domus quam aedificat structor, prius in arte erat; et ibi melius erat, sine vetustate, sine ruina: tamen ut ostendat artem, fabricat domum; et processit quodammodo domus ex domo; et si domus ruat, ars manet. Ita apud Dei Verbum erant omnia quae condita sunt; quia omnia in sapientia fecit Deus , et cuncta nota fecit: non enim quia fecit didicit, sed quia no
Abbreviated transcription (Latin):
similis ẽ et nihildistat omnino
Hinc et dñs. Si me inquit sciretis.
et patrẽ meum sciretis. Non quia
pater ẽ filius. sed quia patrisimilis¬
ẽ filius. Erubescat arrianus gra¬
tias dño quia et ipse arrianus reces¬
sit aberrores abelliano. et non est
patripassianus. Nondicit ipsum
patrem indutũ carne uenisse adho¬
mines. ipsũ essepassum ipsum resur¬
rexisse. et quodã modo ad se ascen¬
disse Non hocdicit Agnoscit mecum
patrem patremesse . et filiũ filiumesse.
Sed o frater eua sisti illud naufragiũ
quare tendis in alterum : pater pat̃ẽ
filius filius ẽ. quaredicis dissimilẽ.
quarediuersum quare aliã substan¬
tiam sidissimilis esset num quid di¬
ceret discipulissuis. quimeuidet uidet
et patrẽ. Numquid diceretiudaeis.
sime sciretis et patrẽ meũ sciretis.
unde hocuerum esset nisi et illuduerũ
intemplo: Magna fiducia sineti¬
more Xon enim pateretur quod
nollet quia nec nasceretur si nollec

Expanded text:
similis est, et nihil distat omnino. similis est, et nihil distat omnino. Hinc et Dominus, Si me, inquit, sciretis, et Patrem meum sciretis, non quia Pater est Filius, sed quia Patri similis Filius. Erubescat arianus. Gratias Domino quia et ipse arianus recessit ab errore sabelliano, et non est patripassianus: non dicit ipsum Patrem indutum carne venisse ad homines, ipsum esse passum, ipsum resurrexisse, et quodammodo ad se ascendisse; hoc non dicit: agnoscit mecum Patrem, Patrem esse; et Filium, Filium esse. Sed, o frater, evasisti illud naufragium, quare tendis in alterum? Pater, Pater est; Filius, Filius est: quare dicis dissimilem? quare diversum? quare aliam substantiam? Si dissimilis esset, numquid diceret discipulis suis, Qui me vidit, vidit et Patrem? numquid diceret Judaeis, Si me sciretis, et Patrem meum sciretis? Unde hoc verum esset, nisi et illud verumlacio docens in templo: magna fiducia, sine timore. Non enim pateretur quod nollet, qui nec nasceretur si nollet.
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas egosum. Isti carnaliter intel¬
Nlegentes dixerunt ubi ẽ. patertuus.¬
I Modo arriane. Ueq mescitis neque¬
I patrẽ meum. Quia si me sciretis. et pa¬
trẽ meum sciretis: Quid ẽ si mesciretis
et patrẽ meum sciretis. Nisi ego et pater
unũ sumus: Quando uides aliquẽ alicui
similẽ intendat caritas ur̃a cotidiana
locutio ẽ non sit uobis arduũ quodeẽ
aduertitis usitatum. Quando ergo ui¬
des aliquẽ alicui similẽ et nostitu cui
similis sit. admirans dicis. q uomodo
istehomosimilis ẽ illihomini. Hoc non
diceres. nisiduo essent. Hic ille qui eum
ignorat cuituis tũ similẽ dicis Itane
inquit similis ẽ Et tuad eum. Quidenĩ.
tuillũ non nosti. At ille. Non noui in qͥt
Iamtuut illũ quẽ nescit ei notũ facias
ex praesente quem cernit. respondis
et dicis. Huncuidisti. illũ uidisq: Non
utiq: quia hoc dixisti unumesse ad se¬
uerastiet duos negasti: sed propter
similitudinẽ tale dedistiresponsũ
Istum nosti. illũ nosti. ualde enim

Expanded text:
arnaliter intelligentes, dixerunt, Ubi est pater tuus? Modo audi, ariane: Neque me scitis, neque Patrem meum; quia si me sciretis, et Patrem meum sciretis. Quid est, si me sciretis et Patrem, meum sciretis, nisi, ego et Pater unum sumus? Quando vides aliquem alicui similem: intendat Charitas vestra, quotidiana locutio est; non sit vobis arduum quod esse advertitis usitatum: quando ergo vides aliquem alicui similem, et nosti tu cui similis sit, admirans dicis, Quomodo iste homo similis est illi homini! Hoc non diceres, nisi duo essent. Hic ille qui eum ignorat, cui tu istum similem dicis: Itane, inquit, similis est? Et tu ad eum: Quid enim, tu illum non nosti? At ille: Non novi, inquit. Jam tu, ut illum quem nescit, ei notum facias ex praesente quem cernit, respondes et dicis: Hunc vidisti, illum vidisti. Non utique quia hoc dixisti, unum esse asseverasti, et duos negasti: sed propter similitudinem tale dedisti responsum, Istum nosti et illum nosti; valde enim
Abbreviated transcription (Latin):
tis quid ẽ terrã manducatis terrenis
pascimini : terrenis delectami : terrem
in hiatis sursũ cornon habetis: ut as di¬
deorsum estis tgo desupernissu: ucse
mundo hoc estis : ego non sũ dehoo iaia
quomod o enimerat demundo perquo
factus ẽ munduse Omnes demunde
postmundũ : Quia prius mundu
sic homo demundo: prius ante pia¬
et deinde mundus: Qm̃ apte mibi ddic¬

Expanded text:
catis. Quid est, Terram manducatis? terrenis catis. Quid est, Terram manducatis? terrenis pascimini, terrenis delectamini, terrenis inhiatis, sursum cor non habetis. Vos deorsum estis: ego de supernis sum. Vos de mundo hoc estis: ego non sum de hoc mundo. Quomodo enim erat de mundo, per quem factus est mundus? Omnes de mundo post mundum; quia prius mundus, et sic homo de mundo: prius autem Christus, deinde mundus; quoniam ante mund
Abbreviated transcription (Latin):
morerentur : Deinde adiungit: Quo
ego uado uos non potestis uenire :
Hoc et discipulis suis aliolo codixit:
Necta meneis dix̃ inpeccato ur̃ omori¬
emini : quid autẽ dix̃ qdetistis: quo
ego uado uos non potestis uenire : Non
abstulit spẽ sed praed ixit dilationem:
quando enĩ hoc discipulis dñs loqueba¬
tur. tunc non poterant ueni requo ille
ibat : sed postea uenturi erant : Istiautẽ
num quã : quibus praescius dix̃ inpeccato
ur̃ o moriemini : His autẽ auditis uerbis
quomodo solent carnalia coritantes et se¬
cundũ carnẽ iudicantes. et totũ canaliter
interficiet semet ipsũtiia diit uuoego
uado uos non potestis uenire. stuli
uerba et omnino irsi piertiaa sile
quidenim non pocerant illo c enire quo
ille perrexisset sunterficeret semeties
re. Sidemorte hominis daecret
dixit : Noncũ itur admorte. sid quo iba
ipsepost mortẽ : Allii aq nan intolla¬
tes: ista responder̃ : Et dñs aos

Expanded text:
morerentur. Deinde adjungit: Quo morerentur. Deinde adjungit: Quo ego vado, vos non potestis venire. Hoc et discipulis alio loco dixit; nec tamen eis dixit, In peccato vestro moriemini. Quid autem dixit? Quod et istis: Quo ego vado, vos venire non potestis . Non abstulit spem, sed praedixit dilationem. Quando enim hoc discipulis Dominus loquebatur, tunc non poterant venire quo ille ibat, sed postea venturi erant: isti autem nunquam, quibus praescius dixit, In peccato vestro moriemini. 3. His autem auditis verbis, quomodo solent carnea cogitantes, cundum carnem judicantes, et totum carnaliterinterficiet semetipsum; quia dixit, Quo ego vado, vos non potestis venire? Stulta verba, et omnino insipientiae plena. Quid enim? non poterant illo venire quo ille perrexisset, si interficeret semetipsum? re? Si de morte hominis diceret, ego vado dixit, non cum itur ad mortem, sed quo ibat ipse post mortem. Illi itaque non intelligentes, ista responderunt. 4. Et Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
bant : Illi persequendo : illi habere cupi¬
endo : Inpsalmis ait ipsed ñs perprophe¬
tiã : Periit fuga ame et non ẽ qui re¬
quirat animã meã : Et iterum ait
in alio psalmo : Confundantur et reue¬
reantur. requirentes animã meã : Cul¬
pauit qui non reqͥ rerent: damnauit
requirentes : Bonũ ẽ enim quaerere
quaesierunt : Et malũ ẽ quaerere
animã xp̃i sed quomodo eã iuda eiquae¬
sierunt : Ilienim ut haberent: illiut
perderent: Deniq: istiquia sic quae¬
rebant moremalo. corde peruerso:
quid secutus adiunxit : Quaeritis me¬
Et neputetis quia beneme quaeritis:
Ixpeccato ur̃o moriemini : Hoc ẽ xp̃m
male quaerere : inpeccato suomori:
Hoc ẽ illũ odisse perquẽ possec solũ sal¬
uus eẽ : Cũ enim homines quorũ spes in
dõ ẽ non debeant mala reddere nec
promalis reddebant illimala probonis:
prenuntia uitergo illis dñs dixitq: sen¬
tentiã praescius : quod in suo peccato

Expanded text:
bant: illi persequendo, illi habere cupibant: illi persequendo, illi habere cupiendo. In Psalmis ait ipse Dominus per prophetam, Periit fuga a me, et non est qui requirat animam meam : et iterum ait alio loco in Psalmo, Confundantur et revereantur requirentes animam meam . Culpavit qui non requirerent, damnavit qui requirerent. Malum est enim non quaerere quaeanimam Christi, sed quomodo eam Judaei quaesierunt; illi enim ut haberent, isti, ut perderent. Denique isti, quia sic quaerebant more malo, corde perverso, quid secutus adjunxit? Quaeret, ne putetis quia bene me quaeretis, in peccato vestro moriemini. Hoc est Christum male quaerere, in peccato suo mori: hoc est illum odisse, per quem posset solum salvus esse. Cum enim homines quorum spes in Deo est, non debeant mala reddere nec pro malis, reddebant isti mala pro bonis. Praenuntiavit ergo illis Dominus, dixitque sententiam praescius, quod in suo peccato
Abbreviated transcription (Latin):
ectio sc̃ĩ euangelii quae praecessit
hodiernã ita conclusaerat:
quia locutus ẽ docens ingato fila¬
cio dñs quae uoluit et quae audistis.
et nemo ad praehendit eũ quia non¬
dũ uenerathora eius : Hinc disputa¬
tũ ẽ dominicodie : quod ipsedonare
dignatus ẽ : Intim auimus caritati
urae quare dictũ sit Nondũ uene¬
rathora eius : Nepositũ xp̃m subali¬
qua necessitate fatali ulla impietas
auderet in probe suspicari : Nondũ enĩ
uenerathora : qua ex ordinesuose¬
cundũ ea quaep̃dicta sunt deillo.
non moricogeretur inuitus. sed occi¬
deretur paratus: Modo autẽ de ip¬
sapassionesua quae positaerat non
in eius necessitate sed potesta¬
te. locutus ẽ iuda eis dicens: Ego
uado . Xp̃o enim dñ omors profectio
fuit illo unde uenerat : et unde non dis¬
cesserat: Ego in quitua do et quaeri¬
tis me : Vondesiderio sedodio : Nãillũ
postea quã abscessitab oculis hominũ
inquisier̃ et quioderant : et quiama.¬

Expanded text:
ectio sancti Evangelii quae praecessit hodiernam, ita concluserat, quia locutus est docens in gazophylacio Dominus, quae voluit, et quae audistis: et nemo apprehendit eum, quia nondum venerat hora ejus . Hinc disputatum est dominico die, quod ipse donare dignatus est. Intimavimus Charitati vestrae quare dictum sit, Nondum venerat hora ejus; ne positum Christum sub aliqua necessitate fatali ulla impietas auderet improbe suspicari. Nondum enim venerat hora qua ex ordine suo, secundum ea quae praedicta sunt de illo, non mori cogeretur invitus, sed occideretur paratus. 2. Modo autem de ipsa passione sua, quae posita erat non in ejus necessitate, sed potestate, locutus est Judaeis dicens: Ego vado. Christo enim Domino mors profectio fuit illo unde venerat, et unde non discesserat. Ego, inquit, vado, et quaeretis me: non desiderio, sed odio. Nam illum posteaquam abscessit ab oculis hominum, inquisierunt et qui oderant et qui ama
Abbreviated transcription (Latin):
DICEBANT ERCO quidaM
EX HIEROSOLIMIS. NON¬
NE HIC G̃. QuẼ QUAEREBM¬
IUDAEI INTERIICERE. ET
ECCEPALAM LOquituR
ET NIHILEIDICUNT USq¬

Expanded text:
Dicebant ergo quidam ex Hierosolymis: Nonne hic est quem quaerunt interficere: et ecce palam loquitur, et nihil ei dicunt. Nunq
Abbreviated transcription (Latin):
ne quando iamtrium phantes
cantabimus : ubi ẽ mors contentio
tua  ubi ẽ mors aculeus tuus:
Interim modo fr̃s ut a peccatosa¬
nemur xpm̃crucifixum intuea¬
mur: Quia sicut morses inquit
exaltauit serpentem in deserto
utomnis qui credit in eũ s pereat.
sed habeatuitam aeternam
Quomodo qui in tuebantur illum
serpentem non periebant morsib:
serpentum : Sic qui intuentur fi
amorte aduitam temporalem

Expanded text:
ne, quando jam triumphantes ne, quando jam triumphantes cantabimus, Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus ? Interim modo, fratres, ut a peccato sanemur, Christum crucifixum intueamur; quia sicut Moyses, inquit, exaltavit serpentem in eremout omnis qui credit in eum non pereat, sed habeat vitam aeternam. » Quomodo qui intuebantur illum serpentem, non peribant morsibus serpentum: sic qui intuentur fida morte ad vitam temporalem
Abbreviated transcription (Latin):
inheremo et admoneret populũ
israhel ut siqui morsus esset a ser¬
pente illum serpentem exaltatũ
in ligno adtenderet : factum est:
mordebantur homines. intueban¬
tur sanabantur: Quid sunt ser¬
pentes mordentes: peccata demor¬
talitate carnis : Quis est serpens ex¬
altatus : Mors dñi incruce: quia
enima serpentemors : per serpen¬
tis effigiem figurata estmors:¬
porsserpentium laetalȩs mors drii
uitalis : adtenditur serpens ut
nihilualeat serpens: Quid ẽ hoc
Ad tenditurmors : ut nihilualeat
mors sed cuius mors morsuitae :
sidici potestmors uitae: Immo quia
dicipotest: mirabiliter dicitur::
Sednum quid nonerit dicenidum
quod fuit faciendum: Ego dubitem
dicere quod dñs prome dignatus . ẽ.
facere : non neuita x p̃s : Et tamen
menmortuus xp̃s: sed inmorte
xp̃i mors mor tuaẽ: quiauita
mortua occidit mortẽ: pleru¬
tudo uitȩ de glutiuit mortem Ab¬
sorta est mors in xp̃i corpore ⁊
sic et nos dicemus in resurrectio¬

Expanded text:
in eremo, et admoneret populum in eremo, et admoneret populum Israel, ut si quis morsus esset a serpente, illum serpentem in ligno exaltatum attenderet. Factum est: mordebantur homines, intuebantur, et sanabantur . Quid sunt serpentes mordentes? Peccata de mortalitate carnis. Quis est serpens exaltatus? Mors Domini in cruce. Quia enim a serpente mors, per serpentis effigiem figurata est. Morsus serpentis lethalis, mors Domini vitalis. Attenditur serpens, ut nihil valeat serpens. Quid est hoc? Attenditur mors, ut nihil valeat mors. Sed cujus mors? Mors vitae: si dici potest, Mors vitae; imo quia dici potest, mirabiliter dicitur. Sed numquid non erit dicendum quod fuit faciendum? Ego dubitem dicere quod Dominus pro me dignatus est facere? Nonne vita Christus? et tamen men mortuus Christus. Sed in morte Christi mors mortua est; quia vita mortua occidit mortem, plenitudo vitae deglutivit mortem: absorpta est mors in Christi corpore. Sic et nos dicemus in resurrectio