comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpham ar̃. Dñs custodit om̃ia ossaeoꝵ
Et sepe ea quȩ agunt homines ẽẽ alicuiꝰ
mom̃ti estimant: qͥa districtionis in¬
timȩ quam sit subtile iudiciũ igno¬
rant: s cũ ꝑ contemplationẽ rapti
suꝑna conspiciunt: ab ipsa aliquo mͦ
p̃sumptionis suȩ securitate liquefi¬
unt: & tanto magis in diuino conspectu
trepidant: qͣnto nec bona sua digna eiꝰ
examini quẽ conspiciunt pensans. Hinc
ẽ. enim quod is qui forcia oꝑando ꝓfe¬
ossa mea dicent. dñe quis similis tͥ: ac
si dicer&. Carnes neȩ uerbũ ñ habens.
quia infirma mea apud te funditꝰ si¬
lent: ossa aut̃ mea tuȩ magnitudinis
laudẽ dicunt: quia ipsa qͦq quȩ esse
in me fortia credidi. tua consideratione
contremiscunt. Hinc. ẽ. qͦd manue ui¬
so angło ꝑtimescens dicit. Morte mo¬
riemur quia uidimꝰ dñm: quẽ uxor
ꝓtinus consolat᷑ dicens. Si dñs nos uel¬
lss oecidere: de manib nr̃is holocaustũ
sionem angłi. uir fit timidus. & muli¬

Expanded text:
minus custodit omnia ossa eorum . Et saepe ea quae agunt homines, esse alicujus momenti aestimant, quia districtionis intimae quam sit subtile judicium ignorant. Sed cum per contemplationem rapti perna conspiciunt, ab ipsa aliquo modo praesumptionis suae securitate liquefiunt; et tanto magis in divino conspectu trepidant, quanto nec bona sua digna ejus examine, quem conspiciunt, pensant. Hinc est etenim quod is qui fortia operando profeossa mea dicent: Domine, quis similis tibi ? Ac si diceret: Carnes meae verba non habent, quia infirma mea apud te funditus silent; ossa autem mea tuae magnitudinis laudem dicunt, quia ipsa quoque, quae esse in me fortia credidi, tua consideratione contremiscunt. Hinc est quod Manue, viso angelo pertimescens, dicit: Morte moriemur, quia vidimus Dominum . Quem uxor protinus consolatur, dicens: Si Dominus nos vellet occidere, dsionem angeli vir fit timidus, et muli
Abbreviated transcription (Latin):
s uix susurriũ audimꝰ: plene enĩ
ꝑpendere neq: ipsa quȩ sunt creata
sufficimus: recte dr̃. quasi furtiue
suscepit auris mea uenas susurrii eiꝰ.
Proiecti quippe a paradysi gaudiis.&
cecitatis pena multati. uix susurrii ue¬
nas app̃hendimus: quia ipsa qͦq mira
eius oꝑa raptim tenuit̃q pensamus.

Expanded text:
sed vix susurrium audimus. Plene enim sed vix susurrium audimus. Plene enim quia perpendere neque ipsa quae sunt creata sufficimus, recte dicitur: Quasi furtive suscepit auris mea venas susurrii ejus. Projecti quippe a paradisi gaudiis, et caecitatis poena multati, vix susurrii venas apprehendimus, quia ipse quoque mira ejus opera raptim tenuiterque pensamus.
Abbreviated transcription (Latin):
uidebimꝰ eum sicuti . ẽ: hinc paulus
dicit. tc̃ cognoscã sicut & cognitꝰ sũ.
N unc aut̃ diuinũ susurriũ tot ad nos
uenas hab&: quot creatis oꝑib ipsa
diuinitas p̃sid&. Dũ enĩ quȩ st̃ cun-¬
cta creata cernimus: in creatoris ad¬
miratione subleuam᷑. Nã sicut aqͣ
lenit̃ fluens rimata ꝑ uenas quęrit᷑
ut augeat᷑ tantoq se uastius fundit.
quanto uenas aꝑtiores inuenerit:
ita nos dum studiose diuinitatis no
ticiam ex creaturȩ eius consideratio¬
ne colligimꝰ: quasi susurrii illiꝰ ad noᷤ
uenas aꝑimus: quia ꝑ hoc qͦd factũ
cernimus. uirtutẽ factoris ammi¬
ramur: & ꝑ ea quȩ sunt in publico
illud ad nos emanat: qͦd lat& in oc¬
culto. Quasi enĩ ꝑ quendã ad nos
sonitũ erũpit: dũ consideranda no¬
bis sua oꝑa ostendit: qͦ sem& ipsũ
uteũq indicat: dũ quã sit incõp̃hen¬
sibilis manifestat. Quia gͥ conside¬
rare eũ digne ñ possumꝰ: ñ eiꝰ uocẽ.

Expanded text:
Videbimus eum sicuti est . Hinc Paulus Videbimus eum sicuti est . Hinc Paulus dicit: Tunc cognoscam, sicut et cognitus sum . Nunc autem divinum susurrium tot ad nos venas habet, quot creatis operibus ipsa divinitas praesidet. Dum enim quae sunt cuncta creata cernimus, in creatoris admiratione sublevamur. Nam sicut aqua leniter fluens, rimata per venas quaeritur, ut augeatur, tantoque se vastius fundit, quanto venas apertiores invenerit; ita nos dum studiose divinitatis 162 notitiam ex creaturae ejus consideratione colligimus, quasi susurrii illius ad nos venas aperimus; quia per hoc quod factum cernimus, virtutem factoris admiramur; et per ea quae sunt in publico, illud ad nos emanat, quod latet in occulto. Quasi enim per quemdam ad nos sonitum erumpit, dum consideranda nobis sua opera ostendit, in quo semetipsum utcunque indicat, dum quam sit incomprehensibilis manifestat. Quia igitur considerare eum digne non possumus, non ejus vocem,
Abbreviated transcription (Latin):
tutib obicit: & cõpunctos mirabilit̃
a nr̃a prauitate nos corrigit. Uenas
itaq diuini susurrii furtĩ audire. ẽ:
occultos diuinȩ aspirationis modos
tenuit᷑ & latent agnoscere: quãius
adhuc uel susurriũ uel uenas susur¬
rii intelligere alit̃ ualeamꝰ. Qenim
susurrat. occulte loquit᷑ & uocem ñ
exprimit. s imitat᷑. Nos gͥ quousq
carnis corruptione p̃mim᷑. nullo mͦ
claritatẽ diuinȩ potentiȩ sicut in
se incõmutabilis man& uidemꝰ: quia
acies infirmitatis nr̃e ñ sustinet hoc
qͦd de eius ęt̾ñitatis radio suꝑ nos in
dicat: neqͣqͣm nobis loquit᷑. s susur¬
rat: quia & si se plene ñ intimat: qͥd¬
dam tam̃ de se humanȩ m̃ti manife¬
stat: tc̃ aut̃ neqͦquã iam susurrat s
loquit᷑: cum eiꝰ nobis species certa re-¬
uelatur. Hinc. ẽ enĩ qͦd in ȩuuangło
ueritas dicit. palam de patre adnun-¬
tiabo uobis: hinc. ẽ. qͦd iohannes ait.

Expanded text:
tutibus objicit, et compunctos mirabiliter tutibus objicit, et compunctos mirabiliter a nostra pravitate nos corrigit. Venas itaque divini susurrii furtive audire, est occultos divinae aspirationis modos tenuiter et latenter agnoscere. 52. Susadhuc vel susurrium, vel venas susurrii intelligere aliter valemus. Qui enim susurrat, occulte loquitur, et vocem non exprimit, sed imitatur. Nos igitur quousque carnis corruptione premimur, nullo modo claritatem divinae potentiae, sicut in se incommutabilis manet, videmus: quia acies infirmitatis nostrae non sustinet hoc quod de ejus aeternitatis radio super nos intdicat, nequaquam nobis loquitur, sed susurrat, quia etsi se plene non intimat, quiddam tamen de se humanae menti manifestat. Tunc autem nequaquam jam susurrat, sed loquitur, cum ejus nobis species certa revelatur. Hinc est enim quod in Evangelio Veritas dicit: Palam de Patre annuntiabo vobis . Hinc Joannes ait:
Abbreviated transcription (Latin):
cultatur aut̃ ut audiat: & audit ut
occultetur: qͥa & subtracta uisibilib
inuisibilia conspicit. & repleta inuisi-¬
bilib uisibilia ꝑfecte contẽpnit. No¬
tandũ uͦ qͦd ñ ait. quasi furtiue susce-¬
pit auris mea susurriũ eiꝰ: s uenas su-¬
surrii eiꝰ. Susurriũ qͥppe occulti uer¬
bi. ẽ. hȩc ipsa locutio aspirationis uit̃¬
nȩ: uenȩ autẽ susurrii dicunt᷑. cau-¬
sarũ origines: quib bȩc ipsa aspiratio
ad m̃tẽ ducit᷑ Quasi enĩ uenas su¬
surrii sui aꝑit: cum nobis ds̃ laten¬
ter insinuat quib modis ad nr̃e intel¬
ligentiȩ aurẽ uenit. Aliqͣndo enĩnoᷤ
amore: aliqͣndo terrore compungit.
Aliqͦndo p̃sentia quã nulla sint ostendit:
& ad ȩt̃na diligenda desideriũ erigit:
aliqͣndo prius ȩt̃na indicat: ut post
temporalia uilescant.Aliqͥndo nr̃a
nobis mala aꝑit: & ad hoc nos usq ut
de alienis etiam malis doleamus ex¬
tendit: aliqͣndo aliena mala nr̃is ob¬

Expanded text:
occultatur ut audiat, et audit ut occultatur ut audiat, et audit ut occultetur; quia et subtracta a visibilibus, invisibilia conspicit, et repleta invisibilibus, visibilia perfecte contemnit. Notandum vero quod non ait: Quasi furtive suscepit auris mea susurrium ejus; sed venas susurrii ejus. Susurrium quippe occulti verbi, est haec ipsa locutio aspirationis internae. Venae autem susurrii dicuntur causarum origines, quibus haec ipsa aspiratio ad mentem ducitur. Quasi enim venas susurrii sui aperit, cum nobis Deus latenter insinuat, quibus modis ad nostrae intelligentiae aurem venit. Aliquando enim nos amore, aliquando terrore compungit; aliquando praesentia quam nulla sint ostendit, et ad aeterna diligenda desiderium erigit; aliquando prius aeterna indicat, ut post temporalia vilescant. Aliquando nostra nobis mala aperit, et ad hoc nos usque, ut alienis etiam malis doleamus, extendit. Aliquando mala aliena nostris ob
Abbreviated transcription (Latin):
mundꝰ ñ accipit: qͥa ad diligenda in¬
uisibilia ñ assurgit. Seclares & enĩ
m̃tes qͥnto se foras ꝑ desideria dilatans:
tanto ad receptionẽ illius sinũ cordis
angustant. Et qm̃ ualde in humano
genere pauci sunt. qui a desideriorũ
temporaliũ sorde purgati. ad ꝑcepti¬
onem sci sp̃c ipsa hac purgatione dila¬
tantur: uerbũ hoc absconditũ dr̃ qͥa
illud a quibdam ꝓculdubio in corde
conspicit᷑. qͦd a maxima hominũ par¬
te nescit᷑. Uel certe hȩc ipsa afflatio
scĩ sp̃c absconditũ uerbũ. ẽ. qͥa sentiri
potest: s strepitu locutionis exprumi
ñ potest.Cũ gͥ diuina aspiratio sine
strepitu m̃tem subleuat. uerbũ abs¬
conditũ audit᷑: quia sermo scĩ sp̃c̃ in
aure cordis silent̃ sonat. Unde sub¬
pit: qͥa subtilitatẽ locutionis intimȩ
afflata mens. & raptĩ & occulte cogno
scit. Nisi enim se ab exteriorib deside-¬
riis abscondat. int̾na ñ penetrat. Oc

Expanded text:
mundus non accipit, quia ad diligenda inmundus non accipit, quia ad diligenda invisibilia non assurgit. Saeculares etenim mentes quanto se foras per desideria dilatant, tanto ad receptionem illius sinum cordis angustant. Et quoniam valde in 161 humano genere pauci sunt, qui a desideriorum temporalium sorde purgati, ad perceptionem sancti Spiritus ipsa hac purgatione dilatentur, verbum hoc absconditum dicitur, quia illud a quibusdam procul dubio in corde percipitur, quod a maxima hominum parte nescitur. Vel certe haec ipsa afflatio sancti Spiritus absconditum verbum est, quia sentiri potest, sed strepitu locutionis exprimi non potest. Cum igitur divina aspiratio sine strepitu mentem sublevat, verbum absconditum auditur, quia sermo Spiritus in aure cordis silenter sonat. Unde pit, quia subtilitatem locutionis intimae afflata mens raptim et oscit. Nisi enim se ab exterioribus desideriis abscondat, interna non penetrat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
unigeniti filiĩ credentib manifestat᷑.
Potest etiam ꝑ uerbũ absconditũ al¬
locutio intimȩ aspirationis intelligi:
de qͣ iohannes dicit. unctio eiꝰ docet
uos de om̃ib: quȩ nimirũ aspiratio
& temporales cogitationes deprimeis.
ȩt̃nis hanc desideriis inflãmat: ut
nichil ei iã nisi quȩ suꝑna st̃ libeat:
& cuncta quȩ inferiꝰ de humana per-¬
strepunt corruptione contempnat.
onẽ scĩ spc̃ corde conciꝑe: quȩ ꝓfecto
sciri ñ potest. nisi a quo haberi potest
Unde & ueritatis uoce de hac abscon-¬
dita locutione dr̃. Ego rogabo patrẽ:
& aliũ paraclitũ dabit uobis. ut ma¬
neat uobiscũ in ȩt̃nũ: spm̃ ueritatis
quẽ mundꝰ ñ potest acciꝑe. Sicut
enim isdem paraclytꝰ. post mediato¬
ris abscessũ. alius humani generis con¬
solator. in sems ipso inuisibilis. ẽ: ita
omnẽ quẽ repleuerit ad desideran-¬
da inuisibilia accendit: & qm̃ mun¬
dana corda sola uisibilia diligt̃: hc̃

Expanded text:
unigeniti Filii credentibus manifestatur. Potest etiam absconditum allocutio intimae aspirationis intelligi, de qua Joannes ait: « Unctio ejus docet nos de omnibus . » Quae nimirum aspiratio et temporales cogitationes deprimens, aeternis hanc desideriis inflammat, ut nihil ei jam nisi quae superna sunt libeat, et cuncta quae inferius de humana perstrepunt corruptione contemnat. onem sancti Spiritus corde concipere; quae profecto sciri non potest, nisi a quo haberi potest. Unde et Veritatis voce de hac abscondita locutione dicitur: Ego rogabo Patrem, et alium paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aeternum, Spiritum veritatis, quem mundus non potest accipere . Sicut enim isdem Paraclitus post Mediatoris ascensum, alius humani generis consolator, in semetipso invisibilis est; ita omnem, quem repleverit, ad desideranda invisibilia accendit. Et quoniam mundana corda sola visibilia diligunt, hunc
Abbreviated transcription (Latin):
mul om̃s reꝓbi uocant᷑. S scĩ uiri
quãdui in hac uita sunt. sem& ipsos
sollicita circumspectione custodiuĩ:
ne leo circiuens insidiando subripi-¬
at: id .ẽ. antiquus hostis sub aliqua
imagine uirtutis occidat: ne leenae
uox aurib obstrepat: id ẽ. ne baby¬
loniȩ gła sensũ ab amore patriȩ cȩ-¬
lestis auertat: ne catuloꝵ dentes mor¬
deant: id. ẽ. ne reꝓboꝵ ꝑsuasio in cor¬
de conualescat. At contra heretici iã
quasi de scĩtate securi st̃: qͥa uitȩ suȩ
meritis. cuncta se suꝑasse suspicant᷑:
unde & nc̃ dicit᷑. rugitus leonis. & uox
leenȩ. & dentes catuloꝵ leonũ contriti
sunt: acsi aꝑte diceret᷑. Nos ideo nul¬
lis flagellis atterimur: qͥa & uirtutẽ
tis suꝑando calcamꝰ. Unde & adhuc

Expanded text:
mul omnes reprobi vocantur. Sancti viri mul omnes reprobi vocantur. Sancti viri quandiu in hac vita sunt, semetipsos sollicita circumspectione custodiunt, ne leo circuiens insidiando subripiat, id est, antiquus hostis sub aliqua imagine virtutis occidat; et leaenae vox auribus obstrepat, id est, ne Babyloniae gloria sensum ab amore patriae coelestis avertat; ne catulorum leonum dentes mordeant, id est, ne reproborum persuasio in corde convalescat. At contra haeretici jam quasi de sanctitate securi sunt, quia vitae suae meritis cuncta se superasse suspicantur. Unde et nunc dicitur: Rugitus leonis, et vox leaenae, et dentes catulorum leonum contriti sunt. Ac si aperte diceretur: Nos ideo nullis flagellis atterimur, quia et virtutetis superando calcamus. Unde adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
na ȩccła dr̃ sicut euisdẽ beati iob uo-¬
cib apꝓbat᷑: qui derelictã ab ȩccła ui¬
deam indicans ait. Non calcaueruis
eam filii institoꝵ: nec ꝑtransiuit
ꝑ eam leena. Aliquando uͦ leenȩ no-¬
mine. huiꝰ mundi cuuitas. id ẽ babylo¬
nia exprimit᷑: quȩ contra uitã inno-¬
centiũ ĩmanitate crudelitatis effera¬
tur: quȩ antiquo hosti qͣsi seuissimo
leoni sociata ꝑuersȩ ꝑsuasionis eiꝰ semi¬
na concipit: & reꝓbos ex se filios ad si¬
militudinẽ illiꝰ quasi crudeles catulos
gignit. Catuli aut̃ leonũ sunt qͥlib&
reꝓbi: ad iniquã uitã malignoꝵ sp̃u-¬
um errore generati: qui & simul om̃
uniuersam mundi ciuitatẽ qͣm p̃di-¬
ximus babyloniã faciunt: & tam̃¬
hii idẽ singuli babyloniȩ filii. quasi
ñ leena. s leenȩ catuli uocant᷑. Sicut
enim syon tota simul ȩccła dr̃: filii
autẽ syon. scõꝵ quiq singuli memo¬
rant᷑ ita & filii babyloniȩ singuli
quiq reꝓboꝵ: & eadẽ babylonia si¬

Expanded text:
ia dicitur; sicut ejusdem beati Job vocibus approbatur, qui derelictam ab Ecclesia Judaeam indicans, ait: Non calcaverunt eam filii institorum, nec pertransivit per eam leaena . Aliquando vero leaenae nomine hujus mundi civitas, id est Babylonia, exprimitur, quae contra vitam innocentium immanitate crudelitatis efferatur, quae antiquo hosti, quasi saevissimo leoni sociata, perversae persuasionis ejus semina concipit, et reprobos ex se filios ad similitudinem illius, quasi crudeles catulos gignit. Catuli autem leonum sunt quilibet reprobi, ad iniquam vitam, malignorum spirituum errore generati: qui et simul omnes universam mundi civitatem, quam praediximus, Babyloniam faciunt, et tamen iidem singuli Babyloninon leaena, sed leaenae catuli vocantur. Sicut Sion tota simul Ecclesia dicitur, filii autem Sion sanctorum quique singuli memorantur; ita et filii Babyloniae singuli quique reproborum, et eadem Babylonia si
Abbreviated transcription (Latin):
certa contẽplatione caligamꝰ. S qͣm¬
uis extremũ de illo aliqͥd mens conce-¬
ꝑit: in consideratione tam̃ eiꝰ magni¬
tudinis inhorrescit: & magis metuit.
quia ipsis contemplationis eiꝰ uestigi¬
is se imparẽ sentit: atq ad se relapsa
eũ artius diligit: cuiꝰ mirã dulcedinẽ
ferre ñ ualens. uix hanc sub incerta
uisione gustauit. SSed quia ad huius
subleuationis culm̃ minime ꝑtingit᷑.
nisi prius desiderioꝵ carnaliũ ĩpor¬
tune ꝑstrepens turba reprimat᷑. rec¬
sunt agere appetit quasi uigilat: qͥs¬
quis uͦ int̾nam quietaẽ quȩrens. huiꝰ
mundi m̃te strepitũ fugit: uelut
obdormiscit. S prius sciendũ. ẽ. qͥa
in scriptura sacra figurate positꝰ trib
modis somnus accipit᷑ Aliqͦndo enim
somno mors carnis: aliqͣndo torpor¬
negligentiȩ: aliqͣndo uͦ exprumitur
calcatis t̾renis desideriis quies uitȩ.
Somni nãq uel dormitionis nomine

Expanded text:
certa contemplatione caligamus. Sed quamcerta contemplatione caligamus. Sed quamvis extremum de illo aliquid mens conceperit, in consideratione tamen ejus magnitudinis inhorrescit, et magis metuit, quia ipsis contemplationis ejus vestigiis se imparem sentit, atque ad se relapsa, eum arctius diligit, cujus miram dulcedinem ferre non valens, vix hanc sub incerta visione gustavit. Sed quia ad hujus sublevationis culmen minime pertingitur, nisi prius desideriorum carnalium importune perstrepens turba reprimatur, recsunt agere appetit, quasi vigilat; quisquis vero internam quietem quaerens, hujus mundi strepitum fugit, velut obdormiscit. Sed prius sciendum est quia in Scriptura sacra figurate positus tribus modis somnus accipitur. Aliquando enim somno mors carnis, aliqnegligentiae, aliquando vero exprimitur, calcatis terrenis desideriis, quies vitae. Somni namque vel dormitionis nomine
Abbreviated transcription (Latin):
pauor occultȩ contemplationis. Huma¬
na &enim mens quo altius eleuata qͦ
sint ȩterna considerat: eo de factis
temporalib grauius tremefacta for¬
midat: quia tanto se uerius ream
cernit: qͣnto se ab illo lumine discre¬
passe. qͦd suꝑ se int̾micat conspicit:
sicq fit ut illuminata plꝰ metuat.
quia magis aspicit. a ueritatis regła
quantũ discordat: eãq graui formi¬
dine suus ipse ꝓuectꝰ quatit: quȩ
prius quasi securiꝰ nil uidebat. Qͣm¬
uis qͥntalib& uirtute ꝓfecerit: ñ iã
manifestũ aliquid de ęt̃nitate cõp̃¬
hendit: s adhuc sub cuiꝰdã caligine
imaginationis conspicit: unde et
cte quippe sicut & suꝑiꝰ diximꝰ dubie
in die aut̃ constant̃ uidemꝰ. Qͥa gͥ
ad contemplandũ int̾ni solis radiũ
nubes sese nr̃e corruptionis int̾serit.
nec ad infirmos m̃tis nr̃ȩ ocłos illud
sicut . ẽ. incõmutabile lum̃ erũpit:
adhuc dm̃ quasi in nocturna uisi¬
one cernimꝰ: cum ꝓcul dubio sub in¬

Expanded text:
pavor occultae contemplationis. Humana etenim mens quo altius elevata, quae sint aeterna considerat, eo de factis temporalibus gravius tremefacta formidat; quia tanto se ream verius cernit, quanto se ab illo lumine discrepasse quod super se intermicat conspicit; sicque fit ut illuminata plus metuat, quia magis aspicit a veritatis regula per quanta discordat; eamque gravi formidine suus ipse profectus quatit, quae prius quasi securius nihil videbat. Quamvis quantalibet virtute profecerit, non jam manifestum aliquid de aeternitate comprehendit, sed adhuc sub cujusdam caligine imaginationis conspicit. Unde et cte quippe, sicut et superius diximus, dubie; in die autem constanter videmus. Quia igitur ad contemplandum interni solis radium, nubes sese nostrae corruptionis interserit, nec ad infirmos nostrae mentis oculos illud, sicut est, incommutabile lumen erumpit; adhuc Deum quasi in nocturna visione cernimus, cum procul dubio sub in
Abbreviated transcription (Latin):
tatis dicunt᷑. a recte sentientib ꝓfer¬
riueracit̃ possint. Nonñquã uͦ he¬
retici uera quȩdã & sublimia loquuNT:
ñ quo hȩc diuinitꝰ ipsi ꝑcipiunt. s qͦ
ex scẽ eccle contentione didicert̃: neq
hȩc ad ꝓfectũ conscientiȩ. s ad scientiȩ
ostentationẽ trahunt. Unde fit plerũ¬
q ut alta sciendo dicant: s uiuendo
quȩ dicunt nesciant. Siue gͥ ex here¬
ticoꝵ specie. uidelic& ñ uitã scientię
s uerba tenentiũ. seu certe ex ꝑsona
amicoꝵ beati iob qui de cognitione
ueritatis potuerunt ꝓcul dubio ꝑci-¬
piendo exꝑiri. qͦd studuert̃ docendo
eloqui: hȩc eadẽ quȩ transcurrimus
subtiliꝰ dicta disseramꝰ: ut dũ sollici¬
te elyphar sermo discutit᷑. qͣntȩ sci¬
entiȩ fuerit demonstret᷑. quãuis in
eadẽ scientia humilitatẽ ñ tenuit.
qui cõmune bonũ sibi specialit̃ arro

Expanded text:
tatis dicuntur, a recte sentientibus profertatis dicuntur, a recte sentientibus proferri veracitretici vera quaedam et sublimia loquuntur, non quod haec divinitus ipsi percipiunt, sed quod ex sanctae Ecclesiae contentione didicerunt; neque haec ad profectum conscientiae, sed ad scientiae ostentationem trahunt. Unde fit plerumque ut alta sciendo dicant, sed vivendo quae dicunt nesciant. Sive igitur ex haereticorum specie, videlicet non vitam scientiae, sed verba tenentium, seu certe ex persona amicorum beati Job, qui de cognitione veritatis potuerunt procul dubio percipiendo experiri, quod studuerunt docendo eloqui, haec eadem quae transcurrimus, subtilius dicta disseramus; ut dum sollicite Eliphaz sermo discutitur, quantae scientiae fuerit, demonstretur; quamvis in eadem scientia humilitatem non tenuit, qui commune bonum sibi specialiter arro
Abbreviated transcription (Latin):
hensibilia se cognouisse indicent: non
stetisse. s transisse corã se sp̃m narrañs.
& uultum se uidisse incognitũ simulaĩs:
ut ẽẽ se ei cognitos qui ab humana m̃te
cognosci ñ ual&: ostendant. Ubi ad¬
heretici dm̃ sibi imaginalit̃ fingunt:
quẽ intueri sp̃ualit̃ nequeunt: eiꝰq
uocem quasi aurȩ lenis audire se ꝑhi¬
bent: quia ad secreta illiꝰ cognoscenda
quasi eẽ se cȩtĩs familiariores gaudent.
N on enĩ ea docent. quȩ ds̃ publice loqͥt᷑
s quȩ eoꝵ auri quasi latent̃ aspirant᷑.
Hȩc igitur diximꝰ: ut quid sub hereticoꝵ
specie in elyphar sermonib sentien¬
dũ sit intimemꝰ. Sed qͥa amici beati
iob tanti uiri amici ñ eẽnt. nisi mani¬
feste aliqͥd ex ueritate didicissent: qͥ
quãiuis in sententiis correptionis er-¬
rant : in ueritatis tam̃ cognitione
ñ titubant: hȩc eadẽ paulo superiꝰ
uerba replicemus: ut subtiliꝰ discer¬
namus qͦmͦ ea que de ꝑceptione ueri¬

Expanded text:
ehensibilia se cognovisse indicent, non stetisse, sed transisse coram se spiritum narrant; et vultum se vidisse incognitum simulant, ut esse se ei cognitos qui ab humana mente cognosci non valet ostendant. Ubi adhaeretici Deum sibi imaginaliter fingunt quem intueri spiritaliter nequeunt; ejusque 160 vocem quasi aurae lenis audire se perhibent, quia ad secreta illius cognoscenda, quasi esse se caeteris familiariores gaudent. Non enim ea docent quae Deus publice loquitur, sed quae eorum auri quasi latenter aspirantur. Haec igitur diximus, ut quid sub haereticorum specie in Eliphaz sermonibus sentiendum sit intimenius. Sed qui amici beati Job tanti viri amici non essent, nisi manifeste aliquid ex veritate didicissent, quia quamvis in sententiis correptionis errant, in veritatis tamen cognitione non in toto titubant: haec eadem paulo superius verba replicemus, ut subtilius discernamus quomodo ea quae de perceptione veri
Abbreviated transcription (Latin):
uesperã succident᷑. A mane usq ad ues¬
perã peccator succidit᷑: duma uitȩ suȩ
exordio usq ad t̃minũ iniqͥtatis ꝑpe¬
tratione uulnerat᷑. O m̃i nãq tẽpore
reꝓbi ꝑ augntũ maliciȩ contra se ictꝰ
ingeminant: quib succisi in ꝓfũdum
ruant. De qͥb bene ꝑ psalmistam dr̃¬
U iri sanguinũ & dolosi ñ dimidiabt̃ dies
suos. Dies quippe dimidiare. ẽ. tempus
uitȩ male in uoluptatib ductũ. ad pe¬
nitentiȩ lam̃ta diuidere: atq hoc ad
bonũ usũ partiendo reparare: s iniqͥ
dies suos neqͥquã dimidiant: qͥa ꝑuer¬
sam m̃tẽ nec in extremo tẽpore ĩmu¬
tant. Quo contra bene paulus am¬
monet dicens. Redim̃tes tempꝰ qm̃
dies mali sunt. Tempꝰ qͥppe rediminiꝰ:
qͣndo ante actam uitã quã lasciuiendo
ꝑdidimꝰ. flendo reparamꝰ. Se aUI.xͦ.¬

Expanded text:
erversam mutant. --A mane usque ad vesperam peccator succiditur, dum a vitae suae exordio usque ad terminum, iniquitatis perpetratione vulneratur. Omni namque tempore reprobi per augmentum malitiae contra se ictus ingeminant, quibus succisi in profundum ruant. De quibus bene per Psalmistam dicitur: Viri sanguinum et dolosi non dimidiabunt dies suos . Dies quippe dimidiare, est tempus vitae male in voluptatibus ductum ad poenitentiae lamenta dividere, atque hoc ad bonum usudies suos nequaquam dimidiant, quia perversam mentem nec in extremo tempore immutant. Quo contra bene Paulus admonet, dicens: Redimentes tempus, quoniam dies mali sunt. Tempus quippe redimimus, ando anteactam vitam, quam lasciviendo perdidimus, flendo reparamus. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ sensus dormit. Nũñquam uͦ
cũ hȩc despici ab auditore conspiciuñ:
sem& ipsos simulant timere qͦd dicuis.
enĩ de doctrinȩ suȩ altitudine miri
uideri appetunt: quasi ꝑtimescunt quȩ
fingunt: & cũ minoris laboris sit audi¬
re quã dicere: ad ea ꝓferenda audaces
sunt. quȩ scilic& astruunt. qͥa ipsi uix
audire potuert̃. Unde adhuc subdit᷑.¬

Expanded text:
hominum sensus dormit. Nonnunquam vero hominum sensus dormit. Nonnunquam vero cum hoc despici ab auditore conspiciunt, semetipsos simulant timere quod dicunt. enim de doctrinae suae altitudine miri videri appetunt, quasi pertimescunt quae fingunt; et cum minoris laboris sit audire quam dicere, ad ea proferenda audaces sunt, quae scilicet astruunt quia ipsi vix audire potuerunt. Unde adhuc subdit
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe heretici dum altiora dicere conan-¬
tur. ipsi sibi testes sunt. qͥa quȩ ꝓferuis
uera ñ sunt: in nocturna qͥppe uisione
dubie cernit᷑. Rimas gͦ susurrii in pa-¬
uore noctur nȩ uisionis se ꝑcepisse asse¬
runt: quia ut ea quȩ docent. alta aliis
ostendant. uix ea se caꝑe posse denun-¬
tiant. S hinc colligendũ. ẽ. qͦmͦ audi¬
entib certa ẽẽ potuert̃: quȩ ipsi dubie
uideruNt. Miro igitur ordine cũ alta
loquentes ꝓfluunt: in patefactione stul¬
ticiȩ. ipsis suȩ altitudinis uocib ligan¬
tur. Quantũ uͦ de singularitate sapi-¬
entiȩ eleuant᷑. ostendit᷑: cũ ꝓtinꝰ sub¬
ditur. qͣndo solet sopor occupare ho-¬
mines: acsi ab hereticis aꝑte diceret᷑.
Cũ homines inferiꝰ dormiunt: nos ad ꝑ¬
cipienda suꝑna uigilamꝰ: qͥa ea nobis
nota sunt. ad quȩ uidelic& cognoscen¬
da cȩteroꝵ hominũ corda torpentia ñ
assurgunt. Acsi aꝑtius dicant. In qͥb
intelligentia nr̃a se erigit: reliquorũ

Expanded text:
epe haeretici dum altiora dicere conantur, ipsi sibi testes sunt quia quae proferunt, vera non sunt. In nocturna quippe visione dubie cernitur. Rimas ergo susurrii in pavore nocturnae visionis se percepisse asserunt, quia ut quae docent alta aliis ostendant, vix ea se capere posse denuntiant. Sed hinc colligendum est quomodo audientibus certa esse poterunt, quae ipsi dubie viderunt. Miro ergo ordine cum alta loquentes profluunt, in patefactione stultitiae, ipsis suae altitudinis vocibus ligantur. Quantum vero de singularitate sapientiae elevantur, ostenditur cum protinus subdit: Quando solet sopor occupare homines. Ac si aperte ab haereticis diceretur: Cum homines inferius dormiunt, nos ad percipienda superna vigilamus, quia ea nobis nota sunt, ad quae videlicet cognoscenda caeterorum hominum corda torpentia non assurgunt. Ac si apertius dicant: In quibus intelligentia nostra se erigit, reliquorum
Abbreviated transcription (Latin):
obluuscunt᷑: magnos se in om̃ib esti¬
mant: & uicisse se antiquũ aduersa¬
riũ funditus putant: infra se cunc¬
tos respiciunt: qͥa se ꝑ sapientiã tran¬
scendere om̃s arbitrant᷑. Unde &¬
absconditũ. Uerbũ absconditũ he¬
retici audire se simulant: ut audi¬
toꝵ m̃tib quandã p̃dicationis suȩ
reuerentiã obducant. Unde & latent̃
p̃dicant: qͣtinꝰ eoꝵ p̃dicatio tanto sc̃a.
qͣnto s occulta uideat᷑. Cõmunẽ aut̃
scientiã habere refugiunt: ne cȩtĩs
ȩquales ȩstimentur: & quȩdã noua

Expanded text:
obliviscuntur: magnos se in omnibus aestiobliviscuntur: magnos se in omnibus aestimant, et vicisse se antiquum adversarium funditus putant; infra se cunctos respiciunt, quia se per sapientiam transcendere omnes arbitrantur. Unde cur. --Verbum absconditum haeretici audire se simulant, ut auditorum mentibus quamdam praedicationis suae reverentiam obducant. Unde et latenter praedicant, quatenus eorum praedicatio tanto sancta, quanto et occulta videatur. Communem autem scientiam habere refugiunt, ne caeteris aequales aestim
Abbreviated transcription (Latin):
petitur: quia iam contritꝰ leonis ru¬
gitus fuerat designatꝰ quia qͥcquid ꝑ
gaudiũ dr̃ sepe replicat᷑: uoces in gemi¬
nat animus cũ exultat: unde & uera¬
ci leticia psalmista crebro repetiit hoc
qͦd se exauditũ eẽ cognouit dicens.
exaudiuit dñs uocẽ fletꝰ mei: exaudi-¬
uit dñs dep̃cationẽ meã. dñs oratio
magno se metu etiã in ipsa exultati¬
one concutiunt: qͥa & si iam de cuiꝰli¬
b& ꝓcella tempestatis erepti st̃. ẽẽ se
tam̃ adhuc in incerti maris dubiis
fluctib sciunt: & sic spe exultant ut
pauore trepident: sic pauore trepi¬
dant. ut spei fiducia exultent. Unde
ꝑ eumdẽ psalmistã dr̃. Ser uite dño
in timore. & exultate ei cũ tremore.
At contra hii qui de specie scĩtatis in¬
tumescunt. cũ unũqͦdlib& uiciũ supe¬
rant. mox m̃tẽ in suꝑbiam erigunt: &
quasi de uitȩ sue ꝑfectione głant᷑: & ꝓ
eo qͦd fortasse semel a ꝑiculo tẽpestatis
erepti sunt. iam qͥa in mari nauigeñ.

Expanded text:
ui jam contrito leonis rugitu fuerat designatus, quia quidquid per gaudium dicitur, saepe replicatur. Voces quippe ingeminat animus cum exsultat. Unde et veraci laetitia Psalmista crebro repetit hoc, quod se exauditum esse cognovit, dicens: Exaudivit Dominus vocem fletus mei; exaudivit Dominus deprecationem meam, Domagno se metu etiam in ipsa exsultatione concutiunt; quia etsi jam de cujuslibet procella tempestatis erepti sunt, esse se tamen adhuc in incerti maris dubiis fluctibus sciunt: et sic spe exsultant, ut pavore trepident; sic pavore trepidant, ut spei fiducia exsultent. Unde per eumdem Psalmistam dicitur: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . At contra, qui de specie sanctitatis intumescunt, cum unum quodlibet vitium superant, mox mentem in superbiam erigunt, et quasi de vitae suae perfectione gloriantur; et pro eo quod fortasse semel a periculo tempestatis erepti sunt, jam quia in mari navigent,
Abbreviated transcription (Latin):
ille fur .ẽ. & latro. Uenas itaq diuini
susurrii furtiue susce̾pit: qͥa ad ꝑcipien¬
dam uirtutis eius noticiã. deserto pu¬
blicȩ p̃dicationis ostio prauȩ intelligen¬
tiȩ rimas quęrit. Quia uͦ fur & latro
qui intrat alunde tenebras diligit: &
claritatẽ luminis ꝑhorrescit: recte sub

Expanded text:
latro . Venas itaque divini susurrii furtive suscipit, qui ad percipiendam virtutis ejus notitiam, deserto publicae praedicationis ostio, pravae intelligentiae rimas quaerit. Quia vero fur et latro, qui intrat aliunde, et tenebras diligit, et claritatem luminis perhorrescit, recte sub
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ꝑfecte in om̃ib uiuere: cunctis
m̃tis motib ex uirtutis arce domi¬
nari: Qui gͥ patientiã ten& animã
possid&: quia inde contra aduersa
om̃ia fortis efficit᷑ unde sibi & seipsũ
uincendo dominat᷑ & quo se lauda¬
bilit̃ frangit. in fractũ se fortit̃ exe¬
rit: quia cum in suis se uoluptatib
superat: sese ad contraria inuictum
parat. ¶S ed quia inuehendo corripu¬
it: nunc aliqͣ uelut exhortando sub¬
ti deleti sunt: Siue heretici quorũ
amicos beati iob tenere spẽm diximꝰ.
seu ꝑuersi quilib& quã inordinate
redarguunt: tam rep̃hensibilit̃ exor¬
tantur. Ait nãq. Quis ũqͣm inno-¬
cens ꝑiit: aut qͦndo recti deleti st̃:
Sepe quippe hic & innocentes pereuN:
& recti funditꝰ delent᷑: s tam̃ ad ȩt̃nã
głam pereundo seruantur. Si enim
Si rectos deus ꝓuidendo ñ raꝑs: neqͦ¬
quam de iusto sapientia dixiss&. rap¬
tus. ẽ. ne malicia mutar& intellectũ

Expanded text:
nisi perfecte in omnibus vivere, cunctis nisi perfecte in omnibus vivere, cunctis mentis motibus ex virtutis arce dominari? Qui igitur patientiam tenet, animam possidet; quia inde contra adversa omnia fortis efficitur, unde sibi et semetipsum vincendo dominatur. Et quo se laudabiliter frangit, infractum se fortiter exerit; quia cum in suis se voluptatibus superat, sese ad contraria invictum parat. Sed quia Eliphaz invehendo corripuit, nunc aliqua velut exhortando subet deleri, rectos. --Sive haeretici, quorum amicos beati Job tenere speciem diximus, sive perversi quilibet, quam inordinate redarguunt, tam reprehensibiliter exhortantur. Ait namque: Quis unquam innocens periit, aut quando recti deleti sunt? Saepe quippe hic et innocentes pereunt, et recti funditus delentur; sed tamen ad aeternam gloriam pereundo servantur. Si enim Si rectos Deus providendo non raperet, nequaquam de justo Sapientia dixisset: Raptus est, ne malitia mutaret intellectum
Abbreviated transcription (Latin):
eorũdẽ temporaliũ ueratiꝰ ꝑ formi¬
dinẽ subdit: quȩ in timore dñi consti¬
tuta. non inuenit extra quod metuat:
quia dũ recto metu conditori om̃iũ
iungitur: potestate quadã supra om¬
nia subleuat᷑. Fortitudo aut̃ ñ nisi
in aduersitate ostendit᷑: unde & mox
post fortitudinẽ patientia subrogat᷑
Tanto enim se unusquisq ad fortitudi¬
nem ꝓfecisse uerius demonstrat: qͦn-¬
to aliena mala robustiꝰ tolerat. Nã
minus in se conualuit. quẽ aliena ini-¬
quitas sternit: qui in eo qͦd ferre con¬
trarietatem ñ ual& pusillanimitatis
suȩ gladio confossus iac&. Qͥa uͦ ꝑfec¬
tio de patientia nascit᷑. statĩ post pa¬
tientiã uiarũ ꝑfectio subinfert᷑. Ille¬
alienã ꝑfectionẽ ferre ñ ualens dese¬
rit: ipse sibi testis.ẽ. qͦd ꝑfecte necdũ
ꝓficit. Hinc in ęuuangło ueritas dicit.
In patientia ur̃a possidebitis animas
ur̃as. Quid. ẽ. enĩ animã possidere:

Expanded text:
eorumdem temporalium veracius per formieorumdem temporalium veracius per formidinem subdit. Quae in timore Domini constituta, non invenit extra quod metuat, quia dum jungitur, potestate quadam supra omnia sublevatur. Fortitudo autem nonnisi in adversitate ostenditur, unde et mox post fortitudinem patientia subrogatur. Tanto enim se quisque ad fortitudinem profecisse verius demonstrat, quanto aliena mala robustius tolerat. Nam minus in se convaluit quem aliena iniquitas sternit. Qui in eo, quod ferre contrarietatem non valet, pusillanimitatis suae gladio confossus jacet. Quia vero perfectio de patientia nascitur, statim post patientiam, viarum alienam imperfectionem ferre non valens deserit, ipse sibi testis est quod perfecte necdum proficit. Hinc in Evangelio Veritas dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Quid est enim animas possidere,
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ cunta ei sententiȩ subrogat.
quã p̃misit dicens. nunc aut̃ uenit
suꝑ te plaga & defecisti: tetigit te &
conturbatus es. Omĩa gͦ simul inte¬
risse asserit: in eo qͦd beatũ iob tur¬
batũ int̃ flagella rep̃hendit. ¶Sin¬
tuendũ ualde. ẽ. quia quãuis in con¬
uenient increpat: congruent̃ tam̃
ordines uirtutũ narrat. Quattuor
quippe gradib uitam beati iob. uir-¬
tutes enumerando distinxit: dum&
timori fortitudinẽ. & fortitudini patien¬
tiam. & patientiȩ ꝑfectionem iunxit.
In uia & enĩ dĩ a timore incipit᷑: ut ad
fortitudinẽ ueniat᷑. Nam sicut in uia
scłi audacia fortitudinem: ita in uia
dĩ audacia debilitatẽ parit: & sicut in
uia scłi timor debilitatẽ: ita in uia dĩ
timor fortitudinẽ gignit: salomo^ at¬
testante qui ait. In timore dĩ: fiducia
fortitudinis. Timori quippe dñi ineẽ
fiducia fortitudinis dr̃: qͥa nimirum
mens nr̃a tanto ualentiꝰ terrores rerũ
temporaliũ despicit: qͣnto se auctori

Expanded text:
mirum cuncta ei sententiae subrogat, quam praemisit, dicens: Nunc autem venit super te plaga, et defecisti; tetigit te, et conturbatus es. Omnia ergo simul interisse asserit, in eo quod beatum Job turbatum flagello reprehendit. Sed intuendum valde est, quia quamvis inconvenienter increpat, congruenter tamen ordines virtutum narrat. Quatuor quippe gradibus vitam beati Job virtutes enumerando distinxit, dum et timori fortitudinem, et fortitudini patientiam, et patientiae perfectionem junxit. In via etenim Dei a timore incipitur, ut ad fortitudinem veniatur. Nam sicut in via saeculi audacia fortitudinem, ita in via Dei audacia debilitatem parit; et sicut in via saeculi timor debilitatem, ita in via Dei timor fortitudinem gignit, Salomone attestante, qui ait: In timore Domini fiducia fortitudinis . Timori quippe Domini inesse fiducia fortitudinis dicitur, quia nimirum mens nostra tanto valentius terrores rerum temporalium despicit, quanto se auctori
Abbreviated transcription (Latin):
scunt. Electi uͦ dum m̃tis suȩ ocłis
diuina iudicia opponunt: dũ de oc¬
culta suꝑ se sententia trepidant: dũ
se ad dm̃ ꝑuenire posse confidt̃. sed
tam̃ ne ñ ꝑueniant. metuunt: dum
p̃teritoꝵ suoꝵ recolunt quȩ deflent:
dũq quȩ sibi adhuc futura sunt qͥa
nesciunt ꝑtimescunt: qͦsi quȩdã in
eis aquarũ more uolumina colligun¬
tur: quȩ in meroris rugitꝰ quasi in
subiecta littora defluunt. Uir gͥ sẽs
uidit quanta sint in lam̃tis peniten¬
tiȩ uolumina cogitationũ: atq ipsas
meroris undas inundantes aqͦs uoca
aliquo errore displiceant continuis
lam̃tis uacant. Quos cũ diuina su¬
bito flagella corripiunt: auctoris
sui se grãm offendisse suspicant᷑: qͥa
uel infirmitatib p̃pediti. uel amari¬
tudinib p̃ssi. ad impendenda ꝓxi¬
mis pia oꝑa ñ assurgunt: & cor in
lam̃tũ uertit᷑: qͥa corpꝰ a deuotionis
suȩ ministerio retardat᷑: cũq se mer-¬
cedẽ ñ augere considerant: etiã trans¬

Expanded text:
scunt. Electi vero dum mentis suae oculis divina judicia opponunt, dum de occulta super se sententia trepidant, dum se ad Deum pervenire posse confidunt, sed tamen ne non perveniant metuunt, dum praeteritorum suorum recolunt, 145 quae deflent, dum quae sibi adhuc futura sunt, quia nesciunt, pertimescunt; quasi quaedam in eis aquarum more volumina colliguntur, quae in moeroris rugitus quasi in subjecta littora defluunt. Vir igitur sanctus vidit, quanta sint in lamentis poenitentiae volumina cogitationum; atque ipsas moeroris undas inundantes aquas vocaaliquo errore displiceant, continuis lamentis vacant. Quos cum divina subito flagella corripiunt, auctoris sui se gratiam offendisse suspicantur, quia vel infirmitatibus praepediti, vel amaritudinibus pressi, ad impendenda proximis pia opera non assurgunt. Et cor in lamentum vertitur, quia corpus a devotionis suae ministerio retardatur. Cumque se mercedem non augere considerant, etiam trans
Abbreviated transcription (Latin):
dño: ut digne ambuletis uocatione
qua uocati estis. Hinc gͦ colligat. si
quando aliquid recte sentit. quanta
humilitate debeat magistro loqui
discipulus: si ipse magister gentium
in his quȩ cũ auctoritate p̃dicat. tã
summisse discipulos rogat: hinc unꝰ¬
quisq colligat eis a quib bene uiuen¬
di exempla ꝑcipit. hoc qͦd bene intel¬
ligit. quã humilit̃ dicat: si paulꝰ illis
humili se uoce subdidit. qͦs ad uitam
ipse suscitauit.
loquit᷑. quãuis ad consolandum
pietate ueniat: humilitatẽ tam̃ dese¬
rens locutionis. regulã consolationis
ignorat: qui dũ loquendi custodiã
negligit: usq ad afflicti contume¬
lias excedit dicens. tẏgris periit eo
qͦd ñ haber& p̃dã: rugitꝰ leonis. &
uox leenȩ. & dentes catuloꝵ dissipati

Expanded text:
Domino, ut digne ambuletis vocatione, Domino, ut digne ambuletis vocatione, qua vocati estis . Hinc ergo colligat, si quanhumilitate debeat magistro loqui discipulus: si ipse magister gentium in his quae cum auctoritate praedicat tam submisse discipulos rogat. Hinc unusquisque colligat eis a quibus bene vivendi exempla percipit hoc quod bene intelligit quam humiliter dicat, si Paulus illis humili se voce subdidit quos ad vitam ipse suscitavit. amvis ad consolandum pietate veniat, humilitatem tamen locutionis deserens, regulam consolationis ignorat. Qui dum loquendi custodiam negligit, usque ad afflicti contumelias excedit, dicens: Tigris periit eo quod non haberet praedam. Rugitus leonis, et vox leaenae, et dentes catulorum leonum dissipati
Abbreviated transcription (Latin):
Amici gͥ iob dũ contra eũ qͣsi in dĩ defen¬
sione ꝓsiliunt: diuini p̃cepti regulam
suꝑbientes excedunt. Cũ uͦ qͦdã facta¬
intentio pie sentientis eo uere serus
formã rectitudinis. quo ꝑ iter gradit᷑
humilitatis. Et libere gͦ dicenda suñs
quȩ sentimus: & ualde humilit̃ pro¬
menda quȩ dicimꝰ: ne & quȩ recte in-¬
tendimus. hȩc elate ꝓferendo ñ recta
faciamꝰ. Paulus auditorib suis mul¬
ta humilit̾̃ dixerat: s de ipsa exhorta¬
tione humili placare eos adhuc humi¬
lius satagebat dicens. Rogo aut̃ uos
fr̃s. ut sufferatis uerbũ solatii: & enĩ
ꝑpaucis scripsi uobis. Ephesiis qͦq
miletio ualedicens. afflictis ac gemi¬
tib humilitatẽ suã ad memoriam
reuocat dicens. Uigilaͬtȩ. me moria
retinentes qm̃ ꝑ trienniũ nocte acdie
ñ cessaui cum lacrimis monens unũ¬
quẽq ur̃m. Eisdem rursus ꝑ epłam
dicit. Obsecro uos fr̃s ego uinctꝰ in

Expanded text:
Amici igitur Job, dum contra eum quasi in Dei defenAmici igitur Job, dum contra eum quasi in Dei defensionem prosiliunt, divini praecepti regulam superbientes excedunt. 25. Si aum: quatenus intentio pie sentientis eo servet formam rectitudinis, quo per iter graditur humilitatis. Et libere ergo dicenda sunt quae sentimus, et valde humiliter promenda quae dicimus, ne et quae recte intendimus, haec elate proferendo non recta faciamus. Paulus auditoribus suis multa humiliter dixerat; sed de ipsa exhortatione humili placare eos adhuc humilius satagebat, dicens: Rogo autem vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii; etenim perpaucis scripsi vobis . Ephesiis quoque Mileti valedicens, afflictis ac gementibus, humilitatem suam ad memoriam revocat, dicens: Vigilate, memoria retinentes quoniam per triennium nocte ac die non cessavi cum lacrymis monens unumquemque vestrum . Eisdem rursum per Epistolam dicit: Obsecro vos, fratres, ego vinctus in
Abbreviated transcription (Latin):
infirmi quiq fortiũ facta corripiuns.
ipsi a uiuentiũ sorte reꝓbant᷑ A liq̃ndo
etiam scĩ uiri quȩdã minimis condes-¬
cendentes dicunt: quȩdã uͦ sũma con-¬
templantes ꝓferunt: dũq uĩ uel con-¬
descensionis uel altitudinis nesciuN:
audacter hȩc stulti rep̃hendt̃. Et qͥd
est iustũ de sua condescensione uelle
corrigere: nisi inclinatã arcã suꝑba
rep̃hensionis manu releuare: Quid
est iustũ de incognita locutione rep̃¬
hendere: nisi motũ eius fortitudinis.
erroris lapsũ putare: S ꝑdit lap¬
uitam qui arcam dĩ tumide suble-¬
uat: quia nequaquã quis scõꝵ corri-¬
gere recta p̃sumer&: nisi de se prius
meliora sensiss&. Unde & leuites idẽ
recte oza dr̃: quod uidelic& robustꝰ
dñi int̃p̃tat᷑: qͥa p̃sumptores qͥq nisi
audaci m̃te robustos se in dño cre¬
derent nequa quã melioꝵ facta uel
dicta uelut infirma iudicarent.

Expanded text:
quique fortium facta corripiunt, quique fortium facta corripiunt, ipsi a viventium sorte reprobantur. Aliquando etiam sancti viri quaedam minimis condescendentes dicunt, quaedam vero summa contemplantes, proferunt. Dumque vim vel condescensionis, vel altitudinis nesciunt, audaciter haec stulti reprehendunt. Et quid est justum de sua condescensione velle corrigere, nisi inclinatam arcam superba reprehensionis manu relevare? Quid est justum de incognita locutione reprehendere, nisi motus ejus fortitudinem, erroris lapsum putare? Sed perdit vitam qui arcam Dei tumide sublevat; quia nequaquam quis sanctorum corrigere recta praesumeret, nisi de se prius meliora sensisset. Unde et Levites idem recte Oza dicitur: quod videlicet robustus Domini interpretatur. Quia praesumptores quique, nisi audaci mderent, nequaquam meliorum facta vel dicta velut infirma judicarent.
Abbreviated transcription (Latin):
racit᷑ neqͥquã possuts. Sepe aliquid
a maiorib dispensatorie agit᷑. qͦd a
minorib error putat᷑ sepe multa a
fortib dicunt᷑. quȩ id circo infirmi di¬
iudicant qͥa ignorant. Qͦd bene bob
calcitrantib inclinata illa testam̃ti
archa signauit: quã qui casurã cre¬
dens leuites erigere uoluit: mox sen¬
tentiam mortis accepit. Od. ẽ. nãq
mens iusti: nisi archa testamenti:
Quȩ gestata bob calcitrantib inclinat᷑:
qͥa ññquã etiam qui bene p̃est. dũ
subiectoꝵ popłoꝵ confusione concu¬
tit᷑ ad dispensationis condescensionẽ
ex sola dilectione ꝑmouet᷑: s in hoc
quod dispensatorie agit᷑ inclinatio ip¬
sa fortitudinis casus putat᷑ imperitis.
unde & ñnulli subditi contra hanc
manũ rep̃hensionis mittunt: s a uita
ꝓtinus ipsa sua tesleritate deficiunt.
Leuites gͦ quasi adiuuans manũ teten¬
dit: s delinquens uitã ꝑdidit: qͥa dũ

Expanded text:
raciter nequaquam possunt. Saepe aliquid raciter nequaquam possunt. Saepe aliquid a majoribus dispensatorie aminoribus error putatur, saepe multa a fortibus dicuntur, quae idcirco infirmi dijudicant, quia ignorant. Quod bene bobus calcitrantibus inclinata illa testamenti arca significavit, quam qui casuram credens levites erigere voluit, mox sententiam mortis accepit. Quid est namque mens justi, nisi arca testamenti, quae gestata bobus calcitrantibus inclinatur? Quia nonnunquam etiam qui bene praeest, dum subjectorum populorum confusione concutitur, ad dispensationis condescensionem ex sola dilectione promovet. Sed in hoc quod dispensatione agitur, inclinatio ipsa fortitudinis, casus putatur imperitis. Unde et nonnulli subditi contra hanc manum reprehensionis mittunt; sed a vita protinus ipsa sua temeritate deficiunt. Levites ergo quasi adjuvans manum tetendit: sed delinquens vitam perdidit, quia d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcusso exibeant: ꝑcussũ tam̃ ñ nisi
ꝓ iniquitate credidert̃: dũq intenti¬
onem bonã nequaquã locutio cauta
sub sequit᷑: ipsa pietatis ꝓpositio in
transgressionis uiciũ uertit᷑. Pensan¬
dũ nãq fuerat: eui & quando loque¬
rentur. Iustus quippe erat ad quem
uenerant: & diuinis uerberib cinctꝰ
E x ante acta gͦ eiꝰ uita debuert̃ ea quȩ
intelligere ñ ualebant illius uerba ꝑ¬
pendere: & ex flagellis p̃sentib ñ illũ
redarguere. s de sua uita formida¬
re: seq flagellato iusto. ñ qͣsi ratioci¬
nando erigere. s flendo sociare: ut ne¬
quaquã se eoꝵ scientia ꝑ uerba osten¬
der&: s loqui recte lingua consolan¬
tiũ magister dolor erudir&. Qui &¬
si qua forsan diuersa sentirent: dignũ
ꝓfecto erat ut hȩc humilit̃ dicerent
ne ꝑcusso uulnera ꝑ ĩmoderata uerba
cta uel dicta melioꝵ: s eo ab eis ñ teme¬
re rep̃hendenda sunt: qͦ app̃hendi ue¬

Expanded text:
percusso exhibeant, percussum tamen nonnisi percusso exhibeant, percussum tamen nonnisi pro iniquitate crediderunt; dumque intentionem bonam nequaquam locutio cauta subsequitur, ipsa pietatis propositio in transgressionis vitium vertitur. Pensandum namque fuerat, cui et quando loquerentur. Justus quippe erat, ad quem venerant, et divinis verberibus cinctus. Ex anteacta ergo ejus vita debuerant ea quae intelligere nellis praesentibus non illum redarguere, sed de sua vita formidare; seque flagellato justo, non quasi ratiocinando erigere, sed flendo sociare; ut nequaquam se eorum scientia per verba ostenderet, sed loqui recte linguam consolantium magister dolor erudiret. Qui etsi qua forsitan diversa sentirent, dignum profecto erat ut haec humiliter dicerent, ne percusso vulnera per immoderata verba cta vel dicta meliorum: sed eo ab eis non temere reprehendenda sunt, 149 quo apprehendi ve
Abbreviated transcription (Latin):
mo dĩ. Et si iustus uix saluabit᷑. im¬
puis & peccator ubi apparebunt: Lonc
paulus cũ multa in thessalonicensiũ
laude dixiss&s: ꝓtinꝰ aduiꝰxit. ita ut &
nos ipsi in uobis gloriemur in eccłiis
dĩ. ꝓ patientia ur̃a & fide. in om̃ib ꝑ¬
secutionib ur̃is & tribulationib qͦs
sustinetis in exemplũ iusti iudiciidĩ.
acsi dicer&. Dum tot dura toleratis.
qui tã recta agitis. quid aliud quam
iusti dĩ iudicii exempla datis: Qͥa
ex ur̃a pena colligendũ. ẽ. qͦmͦ feriat
quib irascit᷑: si sic uos affligi patit᷑
in quib letatur: aut qͦmͦ illos ꝑcus¬
surus. ẽ. quib iustũ iudiciũ exib&:
si etiam uos sic eruciat. qͦs pie re-¬
mici qui consolaturi uenerant. eiꝰ
increpationi subiciunt: dũq ad
contentionis uerba ꝓsiliunt: eamꝓ
qua uenerant causam pietatis amit¬
tunt. Qui quidẽ praua hoc inten¬
tione ñ faciunt: s quãuis affectũ

Expanded text:
mo Dei. Et si justus vix salvabitur, immo Dei. Et si justus vix salvabitur, impius et peccator ubi parebunt ? Hinc Paulus, cum multa in Thessalonicensium laudem dixisset, protinus adjunxit: Ita ut et nos ipsi in vobis gloriemur in Ecclesiis Dei pro patientia vestra et fide, in omnibus persecutionibus vestris et tribulationibus, quas sustinetis in exemplum justi judicii Dei . Ac si diceret: Dum tot dura toleratis, qui tam recta agitis, quid aliud quam justi Dei judicii exempla datis? quia ex vestra poena colligendum est quomodo feriat quibus irascitur, si sic vos affligi patitur, in quibus laetatur; aut quomodo illos percussurus est, quibus justum judicium exhibet, si etiam vos sic cruciat, quos pie remici, qui consolaturi venerant pie ejus increpationi subjiciunt; dumque ad contentionis verba prosiliunt, eam pro qua venerant causam pietatis amittunt. Qui quidem non prava hoc intentione faciunt; sed quamvis affectum