comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit quod placet. Quȩ itaq ẽẽ merita apud
dñm possunt: quando & mala occulta st̃
& bona publica: Plerũq enĩ sicut diximꝰ.
latoe suꝑbia: & castitas innotescit. Atq ido
ostensa diu castitas circa finem uitȩ ꝑdit᷑:
quia cooꝑta suꝑbia usq ad finem incorre¬
cta retinetur. Alius elemosinis uacat:
ꝓpria distribuit: s tam̃ multis in iusti¬
ciis seruit: uel fortasse linguam inde¬
tractionib exerit. Et fit plerũq ut is
qui misericors fuerat: iuxta uitȩ suę
t̃minum. rapacitatis & crudelitatis sti¬
mulis in ardescat. Quod ualde iudicio
iusto agitur. ut ꝑdat & ante homines
unde hominib placuit: qui hoc unde
latuit dolens. Hi itaq & ꝑaliquid au¬
rum sunt: & ꝑaliquid lutum. Atq hoc
aurum quasi lutum sternitur: qn occul¬
tis peccatis exigentib etiã uirtus quȩ
enim om̃pc ds. occulta eorũ mala diu
tolerat: & aꝑta eorum bona electors

Expanded text:
dit quod placet. Quae itaque esse merita apud dit quod placet. Quae itaque esse merita apud Deum possunt, quando et mala occulta sunt, et bona publica? Plerumque enim, sicut diximus, latet superbia, et castitas innotescit. Atque ideo ostensa diu caritas circa vitae finem perditur, quia cooperta superbia usque ad finem incorrecta retinetur. Alius eleemosynis vacat, propria distribuit, sed tamen multis injustitiis servit, vel fortasse linguam in detractionibus exercet, et fit plerumque, ut is, qui misericors fuerat, juxta vitae suae terminum rapacitatis et crudelitatis stimulis inardescat. Quod valde justo judicio agitur, ut perdat ante homines unde hominibus placuit, qui hoc, unde latuit dolens. Hi itaque et per aliquid aurum sunt, et per aliquid lutum sunt. Atque hoc aurum quasi lutum sternitur, quando occultis peccatis exigentibus etiam virtus, quae enim omnipotens Deus occulta quorundam mala diu tolerat, ut aperta eorum bona electorum
Abbreviated transcription (Latin):
cur misericors ds̃ fieri ista ꝑmittat: ut¬
leuiathan iste seu nunc ꝑsuggestiones
callidas. siue tunc ꝑdãpnatum illum quẽ
replet hominem. uł solis sibi radios. id:
doctos quosq sapientesq subiciat: uel
aurum hoc ẽ. uiros sc̃ĩtatis claritate ful¬
gentes. quasi littum sibi uitiis comquinan¬
do substernat. S citius respondemus:
quia aurũ quod prauis eiꝰ ꝑsuasionib
quasi lutum sterni potuerit. aurũ ante dĩ
oculos nunquam fuit. Qui enĩ seduci q̃nq
ñ reuersuri possunt: quasi habitã scitatẽ
ante ocłos hominum uidentur amitt̾e:
s eam ante dei oculos nunquam habue¬
runt. Sepe nanq homo multis occulte
peccatis inuoluitur: & in una aliqua uir¬
tute magnus uidetur. Quȩ ipsa quoq
uirtus in anescens deficit: ꝙ dum in no¬
tescit hominib ꝓculdubio laudatur:
eiusq laus in aniter appetitur. Unde fit
ut & ipsa uirtus ante deioculos uirtus
nonsit: dum abscondit quod displic&. ꝓ

Expanded text:
cur misericors Deus fieri ista cur misericors Deus fieri ista Leviathan iste, seu nunc per suggestiones callidas, sive tunc per damnatum illum quem replet hominem, vel solis sibi radios, id est doctos quosque sapientesque subjiciat, vel aurum, hoc est viros sanctitatis claritate fulgentes, quasi lutum sibi vitiis coinquinando substernat. Sed citius respondemus, quod qui pravis ejus persuasionibus quasi lutum sterni potuerit, aurum ante Dei oculos nunquam fuit. Qui enim seduci quandoque non reversuri possunt, quasi habitam sanctitatem ante oculos hominum videntur amittere, sed eam ante Dei oculos nunquam habuerunt. Saepe namque homo multis occulte peccatis involvitur, et in una aliqua virtute magnus videtur, quae ipsa quoque virtus inaniscens deficit, quia dum innotescit hominibus, procul dubio laudatur, ejusque laus inhianter appetitur. Unde fit ut et ipsa virtus ante Dei oculos virtus non sit, dum abscon
Abbreviated transcription (Latin):
bus sibi uoluptatib subicit: aurũ sibi
proculdubio quasi lutum sternit. Aurũ
enim quasi lictũ sternere ẽ: in quibdam
uitȩ munditiam ꝑ illicita desideria con¬
culcare: ut hi etiam sordidis eiꝰ uestigus
seruiant: qui contra illũ prius uirtutũ
splendore rutilabant. Antiquus itaq
hostis. alios tc̃ sub specie scĩtatis illudit:
alios autẽ ꝑfeda uitia uitȩ carnalis int̾¬
cipit. S tunc ꝑhȩc aꝑte grassabitur:
nunc autẽ multorũ cordib occulte do¬
minatur sic̃ paulus apłs dicit. Ut re¬
ueletur in suo tp̃r: nã ministeriũ iam
opatur iniquitatis. Toties igitur etiã
nunc aurum sibi quasi lutum subicit:
quoties castitatem fidelium ꝑcarnis uicia
sternit. Iotiẽs aurum uelut lutum calcat.
quotiens sensum continentium ꝑ immun¬
da desideria dissipat. Qđ tunc tanto ue¬
hementius ꝑagit: quanto suȩ ꝑdite lib̾¬
tati cõmissus. hoc quod appetit effrenatiꝰ

Expanded text:
bus sibi voluptatibus subjicit, aurum sibi bus sibi voluptatibus subjicit, aurum sibi procul dubio quasi lutum sternit. Aurum enim quasi lutum sternere, est in quibusdam vitae munditiam per illicita desideria conculcare, ut hi etiam sordidis ejus vestigiis serviant, qui contra illum prius virtutum splendore rutilabant. Antiquus itaque hostis aliis tunc sub specie sanctitatis illudit, alios autem per foeda vitia vitae carnalis intercipit. Sed tunc per haec aperte grassabitur, nunc autem multorum cordibus occulte dominatur, sicut Paulus Apostolus dicit: Ut reveletur in suo tempore, nam mysterium jam operatur iniquitatis . Toties igitur etiam nunc aurum sibi quasi lutum subjicit, quoties castitatem fidelium per carnis vitia sternit. Toties aurum velut lutum calcat, quoties sensum continentium per immunda desideria dissipat. Quod tunc tanto vehementius peragit, quanto, suae perditae libertati commissus, hoc quod appetit, effrenatiu
Abbreviated transcription (Latin):
se densũ lutũ: Denso enĩ luto se aggrauat
qui ꝑ auariciã trena multiplicans. petca¬
ti sui se oppressione coangustat. Rursu
luti nomine doctrina sordidum sapieis
designatur: sicut ꝑ eundem ꝓpħam dño
dicitur. Uiam fecisti in mari equis tuis.:
in luto aquarũ multarũ. Ac si dicer&
Aꝑiusti iter prȩdicatorib tuis: int̾ do¬
ctrinas huiꝰ scłi sordida & t̾rena sapientes
Plutum quoq desiderium sordidȩ uolup¬
tatis exprimitur: sic̃ psalmista dep̃cars
ait. Cripe me de luto: ut ñ inheream.
Luto qͥppe inherere ẽ: sordidis desideriis
concupiscentiȩ carnał inquinari. Hoc
pitur. Lutũ uͦ: uel t̃renarũ rerũ auari¬
ciam. uel prauarũ contagia doctrina¬
rũ. uel sordes carnaliũ uoluptatũ. nil
ob̾tat intelligi. Quia enĩ multos leuia¬
than iste. qui intra scãm ȩccłam. fulgo
re iusticiȩ resplendere uidebant᷑. tunc
uel terrenarũ rerũ concupiscentia uel
errantis doctrinȩ contagio. uel carnali¬

Expanded text:
 cumulare: denso quippe luto se aggravat, qui per avaritiam terrena multiplicans, peccati sui se oppressione angustat. Rursum luti nomine doctrina sordidum sapiens designatur. Sicut per eumdem prophetam Domino dicitur: Viam fecisti in mari equis tuis, in luto aquarum multarum . Ac si diceret: Aperuisti iter praedicatoribus tuis inter doctrinas hujus saeculi sordida et terrena sapientes. Per lutum quoque desiderium sordidae voluptatis exprimitur, sicut Psalmista deprecans ait: Eripe me de luto, ut non inhaeream . Luto quippe inhaerere, est sordidis desideriis concupiscentiae carnalis inquinari. 28. pitur; lutum vero vel terrenarum rerum avaritiam, vel pravarum contagia doctrinarum, vel sordes carnalium voluptatum nil obstat intelligi. Quia enim leviathan iste eos qui intra sanctam Ecclesiam fure justitiae resplendere videbantur, tunc vel terrenarum rerum concupiscentia, vel errantis doctrinae contagio, vel carnali
Abbreviated transcription (Latin):
Horũ inter pretationẽ nominũ idcirco
reticemꝰ: ꝙ in huiꝰ oꝑis exordio de eis nos
latiꝰ disseruisse meminimꝰ. Intuendũ
uͦ ẽ. qđ ita caute sic̃ p̃dictꝰ fuerat ordo
accepte ueniȩ custodit᷑: ut insacͥficiis
dñs ñ illorũ s beati iob faciẽ suscȩpisse
referat᷑. S ꝙ qͥsqͥs paliis int̾ced̾e nitit᷑.

Expanded text:
Horum interpretationem nominum idcirco reticemus, quia in hujus operis exordio de ea nos latius disseruisse meminimus. Intuendum vero est quia ita caute, sicut praedictum fuerat, ordo acceptae veniae custoditur, ut in sacrificiis Dominus non illorum, sed beati Job faciem suscepisse referatur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ex auditꝰ ostenditur: cũ factũ quod prę¬
diximꝰ memoratur. Fecerunt sic̃ locutꝰ
fuerat ad eos dñs: & suscepit dñs faciẽ
iob. S cũ ꝓtinꝰ sub infert. dñs quoq con¬
uersus ẽ. ad pęnitentiã iob cũ orar&
ꝓamicis suis: aꝑte ostendit᷑. ꝙ etiã ꝓ
sem& ipso penitens. tanto citiꝰ exaudi¬
ri meruit: quanto de uote paliis int̾¬
cessit. Plus enĩ ꝓse ualere preces suas¬
effecit: qui has & aliis impendit. Liben¬
tius quippe sacrificium orationis accipi¬
tur: quod in conspectu miscđis iudicis.
ꝓrini dilectione condit᷑. Qđ tunc uera¬
cit̾ quisq cumulat: sthoc etiã ꝓ aduer

Expanded text:
exauditus ostenditur, cum factum quod praediximus memoratur: Fecerunt sicut locutus fuerat ad eos Dominus, et suscepit Dominus faciem Job. Sed cum protinus subinfertur: Dominus quoqversus est ad poenitentiam Job, cum oraret pro amicis suis, aperte ostenditur quia etiam pro semetipso poenitens tanto citius exaudiri meruit, quanto devote pro aliis intercessit. Plus enim pro se valere preces suasefficit, qui has et pro aliis impendit. Libetius quippe sacrificium orationis accipitur, quod in conspectu misericordis judicis proximi dilectione conditur. Quod tunc veraciter q
Abbreviated transcription (Latin):
serat dupplicia recȩpit: qi ꝑpietatẽ be-¬
nigni iudicis. tẽptationis nr̃ȩ dispendi¬
um uincunt suffragia consolationũ.
Minus enĩ tẽptat ꝓbatio. quã remunera¬
tio consolat᷑. ut ex retributionis merito
leue fuisse quod tolerauit agnoscat: qͥ ex
ꝑcussionis pondere graue se aliqͥd tolera¬
re iudicabat. Uñ affuctȩ qͦq iudeȩ dicit᷑.

Expanded text:
serat duplicia recepit, quia per pietatem benigni judicis tentationis nostrae dispendium vincunt suffragia consolationum. Minus autem tentat probatio quam remuneratio consolatur, ut ex retributionis merito leve fuisse quod toleravit agnoscat, qui ex percussionis pondere grave se aliquid tolerare judicabat. Unde afflictae quoque Jud
Abbreviated transcription (Latin):
na iudicia. in uerbis suis amici eiꝰ multa
ilio rectiꝰ dixisse crederentur: s ueritas
aliam ex occulto regulam ꝓferens ait.
Non estis locuti coram me rectũ: sicut
seruus meus iob. Corã me ait. id÷ intus:
ubi sepe uita multorum displic&. quȩ
etiã foris hominib plac&. Uñ caute ni¬
mis in laude iustorum coniugum dictũ:
Erant ambo iusti ante dm̃. Non enĩ se¬
cura laus ẽ: iustos ante homines appa¬
rere. Sepe enĩ humana sententia uelut
ignorat. Hinc est enĩ quod psalmista ui¬
gilanter exorat dicens. Dirige in conspe¬
ctu tuo uiam meã. Nimirũꝙ plerũq in¬

Expanded text:
na judicia, in verbis suis amici ejus multa na judicia, in verbis suis amici ejus multa illo rectius dixisse crederentur; sed veritas aliam ex occulto regulam proferens, ait: Non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job. Coram me, ait, id est intus, ubi saepe multorum vita displicet, quae etiam foris hominibus placet. Unde caute nimis in laudem justorum conjugum dictum est: Erant justi ambo ante Deum . Non enim secura laus est, justos ante homines apparere. Saepe enim humana sententia velut ignorat. Hinc est enim quod Psalmista vigilanter exorat, dicens: Dirige in conspectu tuo viam meam . 1148 Nimirum qui
Abbreviated transcription (Latin):
tange eũ: & uide siñ infaciem benedi¬
cat tibi. Ad quam petitionem beatus iob
dãpnis. orbitate. uulnerib & uerberũ
scandalis tangi ꝑmittitur: quia uideli¬
c& certus qui eũ laudauerat excicit. qͥ
nequaquã iuxta assertionẽ diaboli. sc̃s
uir in maledictionis culpã laberetur.
Sicut gͦ & suꝑiꝰ diximus. quisquis bea¬
tum iob in locutione sua estimat pꝰ fla¬
gella peccasse: aꝑte dnm iudicat in
sua assertione ꝑdidisse. Et quãuis dñs
ad diabolũ loquens bona illiꝰ presentia
pretulit. non autẽ eiꝰ ꝑseuerantiã spo¬
pondit: sciendum tam̃ ẽ. qr nequaqͦm
eiꝰ iustitiã ꝑmittendo temptatori prę¬
tulissꝙ. si eũ iustũ intemptatione ꝑsiste
non posse p̃uider&. ꝑmisso itaq diui¬
nitus in eius temptatioe diabolo. qͥs¬
quis eũ intẽptatione succubuisse existi¬
mat: ignorantiam ꝑmittentis accusat.
iob ne dm̃ insua ꝓuidentia nequiter
accusemꝰ. Et quidem quantũ adhuma¬

Expanded text:
tange eum, et vide si non in faciem beneditange eum, et vide si non in faciem benedicat tibi . Ad quam petitionem beatus Job damnis, orbitate, vulneribus et verborum scandalis tangi permittitur, quia videlicet certus qui eum laudaverat exstitit quod nequaquam juxta assertionem diaboli sanctus vir in maledictionis culpam laberetur. Sicut ergo et superius diximus, quisquis beatum Job in locutione sua aestimat post flagella peccasse, aperte Dominum judicat in sua assertione perdidisse. Et quamvis Dominus ad diabolum loquens, bona illius praesentia praetulit, non autem ejus perseverantiam spopondit, sciendum tamen est quia nequaquam ejus justitiam permittendo tentari praetulisset, si eum justum in tentatinon posse praevideret. Permisso itaque divinitus in ejus tentatione diabolo, quisquis eum in tentatione succubuisse existimat, ignorantiam permittentis accusat. Job, ne Deum in sua providentia nequiter accusemus. Et quidem quantum ad huma
Abbreviated transcription (Latin):
loqͤrtcibꝰ ante fert᷑. nͥ qͦd sc̃s uir cunctõ meritoꝵ
suorũ uirtute transcendit: s eo ipso
quo homo furt.ante dei ocłos ẽẽ sine re¬
prȩhensione ñ potuit: In scõ qͥppe ho¬
mine in hac interim uita cõmorante.
diuini examinis regula ht̃ adhuc qd̃
iudic&: quamuis iam ex comparatioe
cȩterorũ hominũ habeat quod laud&.
Beatus gͥ iob ꝓculpa se credidit. & ñ
ꝓ gr̃a flagellari. Reserari inse ȩstima¬
uit uitia: ñ autem merita augeri. Ꝙ
ineo rep̃hendit᷑. quod intentionẽ fla &¬
gelli fuisse aliã suspicatur: & tam̃ aͥ¬
micis resistentib int̾ni iudicii defini¬
cione p̃latus est. Uñ aꝑte colligitur
quantȩ iustitiȩ fuerit. in eo quod con¬
tra amicorũ uerba. innocentiã suȩ¬
oꝑationis astrux̃: qui diuino iudicio
etiam ipsis eiꝰdem diuini iudicii defen¬
sorib ante fertur. In exordio autem
libri huius agnouimus: quod de illo sa¬
than dño dixerit. Mitte manũ tuã &

Expanded text:
sanctus vir cunctos meritorum suorum virtute transcendit? Sed eo ipso quod homo fuit, ante Dei oculos esse sine reprehensione non potuit. In sancto quippe homine in hac interim vita commorante, divini examinis regula habet adhuc quod judicet, quamvis jam ex comparatione caeterorum hominum habeat quod laudet. Beatus igitur Job pro culpa se credidit, et non pro gratia flagellari; resecari in se aestimavit vitia, non autem merita augeri; et in eo reprehenditur, quo intentionem flagelli fuisse aliam suspicatur, et tamen amicis resistentibus interni judicii definitione praelatus est. Unde apte colligitur quantae justitiae fuerit in eo quod contra amicorum operationis astruxit, qui divino judicio etiam ipsis ejusdem divini judicii defensoribus antefertur. In exordio autem libri hujus agnovimus quia de illo Satan Domino dixerat: Mitte manum tuam, et
Abbreviated transcription (Latin):
attendit dicens. Ago pęnitentiã infa-¬
uilla & cinere. Ac si aꝑte dicat. De nul¬
lo auctoris mei dono suꝑbio: ꝙ sũptꝰ
ex puluere. ꝑ illate mortis sententiam.
ad puluerem me redire cognosco. Au
nitis etiam responsionib amicorum.
lib& ad int̃mi iudicis sendentiã expe¬
ctationem mentis nr̃ȩ conuertere:
eiq dicere. Ecce dñe utrasq in con-¬
spectutuo disserentium partes audi¬
umus: & iob quide in hoc certamine
uirtutis suȩ facta reuoluere: amicos
eiꝰ contra eũ cognouimꝰ tuȩ iusticię
głam defendere. Int̾ hȩc autẽ quid nr̃a
mens sentiat: agnoscis. Neq enĩ pos-¬
sumus eoꝵ nos dicta reprehendere:
quos defensionituȩ cognoscimꝰ deser-¬
uire. S ecce assistunt partes: expectans
gula subtilissimum tuȩ districtionis
examen: & quis incontentione ista sit
rectius locutus ostende. Seq̃r. Postꝗͣ¬

Expanded text:
attendit, dicens: Ago poenitentiam in faattendit, dicens: Ago poenitentiam in favilla et cinere. Ac si aperte dicat: De nullo auctoris mei dono superbio, quia sumptus ex pulvere, per illatae mortis sententiam ad pulverem me redire cognosco. Venitis etiam responsionibus amicorum, libet ad interni judicis sententiam spectationem mentis nostrae convertere, eique dicere: Ecce, Domine, utrasque in conspectu tuo disserentium partes audivimus, et Job quidem in hoc certamine virtutis suae facta revolvere, et amicos ejus contra eum cognovimus tuae justitiae gloriam defensare. Inter haec autem quid nostra mens sentiat agnoscis. Neque enim possumus eorum nos dicta reprehendere, quos defensioni tuae cognoscimus deservire. Sed ecce assistunt partes, exspectantgula subtilissimum tuae discretionis examen, et quis in contentione ista sit rectius locutus ostende. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorũ: incinere autẽ puluis osten¬
ditur mortuorũ. Et id circo utrũq hoc
ad hiberi ad pęnitentiam sol&: ut inpun¬
tione cilicit cognoscamꝰ quid ꝑculpam fe¬
cimus: & infauilla cineris ꝑpendamus
quid ꝑ̃iudiciũ facti sumus. Consi deren¬
tur gͦ incilicio pungentia uitia: consi¬
deretur incinere ꝑmortis sententiã sub¬
sequens iusta pęna uitiorum. Quia enĩ
pꝰ peccatum. carnis contumeliȩ surrexer̃.
uideat homo in asꝑitate cilicii suꝑbi¬
endo quid fecit: uideat incinere usꝙ¬
quo peccando ꝑuenit Potest quoq ci-¬
licio. ipsa ꝑ recordationẽ atq pęniten¬
tiam dolorũ punctio designari. Nã hoc
quod ait beatus iob ipse me reprȩhen¬
do: quasi quodã cilitio pungitur: dũ
inmente sua asꝑis redargutionũ stimu¬
lis confricatur. In cinere autẽ agit
pęnitentiam: quia ex pͥmo peccato qͥd
ꝑ iustum iudicium factus sit. sollert̃

Expanded text:
peccatorum, in cinere autem pulvis ostenpeccatorum, in cinere autem pulvis ostenditur mortuorum, et idcirco utrumque hoc adhiberi ad poenitentiam solet, ut in punctione cilicii cognoscamus quid per culpam fecimus, et in favilla cineris perpendamus quid per judicium facti sumus. Considerentur ergo in cilicio pungentia vitia, consideretur in cinere per mortis sententiam subsequens justa poena vitiorum. Quia enim post peccatum carnis contumeliae surrexerunt, videat homo in asperitate cilicii suendo quid fecit, videat in cinere usquequo peccando pervenit. Potest quoque cilicio ipsa per recordationem atque poenitentiam dolorum punctio designari. Nam hoc quod ait beatus Job: Ipse me reprehendo, quasi quodam cilicio pungitur, dum in mente sua asperis redargutionum stimulis confricatur. In cinere autem agit poenitentiam, quia ex primo peccato quid per justum judicium factus sit solerter
Abbreviated transcription (Latin):
enim intrinsecus subleuatur: ꝑ omne
quod.ẽ. ad eam quam suꝑ se conspicit
regulam congruere nititur. Et quia adhuc
humana infirmitas p̃pedit: cernit quia
ei non exminima parte dissentit. Totũq
ex se illi onerosũ ẽ: quod int̾ne regulȩ
conueniens ñ ẽ. Quã regulam beatus iob
post flagella ꝓficiens ampliꝰ inspicit: &
a semae ipso in magna sui redargutione
dissentit dicens. Id circo ipse me rep̃hen¬
do. S quia nulla ẽ. cognitio reprȩhensi¬
onis si ñ sequantur etiã lamenta pęnitu¬
dinis: recte post reprȩhensionem subdi
tur. Et ago pęnitentiam infauilla & ci¬
nere. Infauilla enim & cinere peniten¬
tiam agere.ẽ: contemplata sũma ee̾n¬
tia nichil aliud quã fauillã se cinerẽq
cognoscere. Uñ& ciuitati reꝓbȩ in eugłio
issent uirtutes. quȩ factȩ sunt in uobis:
olim incilicio. & cinere pęnitentiã egis¬
sent. Incilicio quippe asꝑitas & punctio

Expanded text:
enim intrinsecus sublevatur per omne enim intrinsecus sublevatur per omne quod est, ad eam quam super se conspicit regulam congruere nititur. Et quia adhuc humana infirmitas praepedit, cernit quia ei ex non minima parte dissentit; totumque ex se illi onerosum est, quod internae regulae conveniens non est. Quam regulam beatus Job post flagella proficiens amplius suscipit, et a semetipso in magna sui redargutione dissentit, 1146 dicens: Idcirco ipse me reprehendo. Sed quia nulla est cognitio reprehensionis, si non sequantur etiam lamenta poenitudinis, recte post reprehensiotur: « Et ago poenitentiam in favilla et cinere. » In favilla etenim et cinere poenitentiam agere est, contemplata summa essentia, nil aliud quam favillam se cineremque cognoscere. Unde et civitati reprobae in Evangelio issent virtutes quae factae sunt in vobis, olim in cinere et cilicio poenitentiam egissent . » In cilicio quippe asperitas et compunctio
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Int̾rogabo te: & responde mͥ. Ac
sidicer&. Nescientem merex tuȩ scien¬
tiȩ condemplatione cognosco. Int̾ro¬
ganti gͦ responde: id ÷ stultitiã ꝓpriã
humilit̾ cognoscentẽ doce. Quia enim
int̾rogar& ipse ex desiderio humili¬
tatis: & dm̃ sibi respondere querer&
ex magisterio aspirationis: uerb seqͦn¬
tib declarat᷑. Int̾rogaturũ quippe se ꝑ¬
hibuit: s nichil interrogando subiun¬
git. Nam sola de se humilia sentiens:
nc autẽ oculus meus uid& te. His nimi¬
rum uerbis aꝑte indicat: qr quanto
uisus suꝑior est auditu: tanto differt
ab eo quod priꝰ extitit. & hoc quod post.
modum ꝑflagella ꝓfecit. Et qr int̾no
o culo ueritatis magis lum̃ conspexe¬
rat: humanitatis suȩ tenebras diui¬
dicans plus uidebat. Uñ & seq̃r. Idcir
minus se uid&: tanto sibi minꝰ displic&.
& quanto maioris gr̃ȩ lum̃ ꝑcipit: tanto
ampliꝰ reprȩhensibilẽ se ẽẽ cognoscit. Cũ

Expanded text:
bat: Interrogabo te, et responde mihi. Ac bat: Interrogabo te, et responde mihi. Ac si diceret: Nescientem me ex tuae scientiae contemplatione cognosco. Interroganti igitur responde, id est stultitiam propriam humiliter cognoscentem doce. Quia enim interrogaret ipse ex desiderio humilitatis, et Deum sibi respondere quaereret ex magisterio aspirationis, verbis sequentibus declaratur. Interrogaturum quippe se perhibuit, sed nihil interrogando subjungit. Nam sola de se humilia sentiens, nc autem oculus meus videt te. - His nimirum verbis aperte indicat, quia quanto visus superior est auditu, tanto differt ab eo quod prius exstitimodum per flagella profecit. Et quia interno oculo veritatis lumen magis conspexerat, humanitatis suae tenebras dijudicans plus videbat. Unde et sequitur: minus videt, tanto sibi minus displicet, et quanto majoris gratiae lumen percipit, tanto amplius reprehensibilem se esse cognoscit. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
michi. Audire nr̃m ẽ: sono aliunde
uenienti. aurẽ alio positam cõmoda¬
re. At contra deo cui extra nichil.ẽ.
audire ꝓprie ẽ: subsem& ipso surgen¬
tia desideria nr̃a ꝑciꝑe. Ad dm̃ gͦ qui
& tacentiũ corda cognoscit loqͥ nr̃m
ẽ: ñ uocib gitturis id quod sentimꝰ¬
ꝓdere: s ꝓmptis ad illum desideriis inhi¬
are. & quia ideo quisquis int̾rogat. ut di¬
sc̃e ualeat quod ignorat: homini dm̃ in¬
t̾rogare. ẽ: in conspectu eiꝰ nescientẽ se
cognosc̾e. Respondere autẽ dei ẽ: eũ qͥ
se humilit̃ nescientẽ cognouerit. occul¬
tis inspirationib erudire. Ait gͦ beatꝰ
tua pietas ꝑcipiens adiuuat: ad te mul¬
tipliciora consurgant. Bona qͥppe uota:
quotieis effectum ꝑcipiunt. multipli¬
cantur. Unde alias scriptũ. ẽ. Ego clama¬
ui: qͣm exaudisti meds̃. Non enĩ ait quia
clamaui exaudisti: sed clamaui qm ex¬
audisti me. Qui enĩ loqͦns exauditus fu¬
erat: uotis ꝓficientib exauditus clama¬

Expanded text:
re.---Audire nostrum est sono aliunde venienti aurem alio positam commodare. At contra Deo, cui nil extra est, audire proprie est sub semetipso surgentia desideria nostra percipere. Ad Deum ergo, qui et tacentium corda cognoscit, loqui nostrum est non vocibus gutturis id quod sentimodere, sed promptis ad illum desideriis inhiare. Et quia ideo quisque interrogat, ut discere valeat quod ignorat, homini Deum interrogare est in conspectu ejus nescientem se cognoscere. Respondere autem Dei, est eum qui se humiliter nescientem cognoverit occultis inspirationibus erudire. Ait ergo beatus tua pietas percipiens adjuvat, ad te multipliciora consurgant. Bona quippe vota quoties effectum percipiunt, multiplicantur. Unde alias scriptum est: Ego clamavi, quoniam exaudisti me . Non enim ait: Quia clamavi, exaudisti me; sed clamavi, quoniam exaudisti me. Qui enim loquens exauditus fuerat, votis proficientibus exauditus clama
Abbreviated transcription (Latin):
notandũ quod ñ dr̃. ñ estis locuti coram
me rectũ sic̃ iob. sed sic̃ seruus meus iob
ut uidelie& inter positione seruitutis. dũ
eum quasi sub quadam peculiaritate cõ¬
memorat: cuncta quȩ indefensione sua
dixerat. quia ñ contumaci suꝑbia. s humi¬
li ueritate dix̃ ostendat. S ꝙr iustus ẽ. &¬

Expanded text:
uti coram me rectum sicut Job, sed, sicut servus meus Job, ut videlicet interpositione servitutis, dum eum quasi sub quadam peculiaritate commemorat, cuncta quae in defensione sua dixerat, quia non contumaci superbia, sed humili veritate dixerit ostendat. Vet. V. Sed q
Abbreviated transcription (Latin):
at contra humilitas electorũ. Cũ gͦ quã qͥsq
habeat agnoscitur: sub quo rege milito
inuenitur. Unusquisq enĩ quasiquendã
titulũ portat oꝑis: quo facile ostendat.
noscetis eos. Ne igitur nos leuiathan istiꝰ
menbra. uel mira faciendo fallerent: aꝑ¬
tum signum dñs quo dep̾hendi ualeant
de monstrauit dicens. Ipse.ẽ. rex suꝑ uni¬
uersos filios suꝑbiȩ. Qui & si qnfictam spe¬
ciem humilitatis assumunt: sem& ipsos
tam̃ cęlare in om̃ib nequaqͣm possunt.
qr eorũ suꝑbia diu latere ñ sustinens. &¬
cũ exalia tegitur. ex alia actione denudat᷑.
Qui uͦ sub rege humilitatis militant. sẽꝑ
pauidi. atq ex omĩ latere circunspecti.
ad uersum iacula elationis pugnant: & qͦsi
contra uenientes ictus. solũ magis in suo
corpore ocłm custodiunt. dũ insem& ipsis
princiꝑalgt̃ humilitatẽ tuent᷑. Explic̃ lib¬
Ricesimꝰ qͥrtꝰ. Incip¬

Expanded text:
at contra humilitas electorum. Cum ergo quam quisque at contra humilitas electorum. Cum ergo quam quisque habeat cognoscitur, sub quo rege militet invenitur. Unusquisque enim quasi quemdam titulum portat operis, quo facile osorum cognoscetis eos . Ne igitur nos Leviathan istius membra vel mira faciendo fallerent, apertum signum Dominus quo deprehendi valeant demonstravit, dicens: Ipse est rex super universos filios superbiae. Qui etsi quando fictam speciem humilitatis assumunt, semetipsos tamen celare in omnibus nequaquam possunt, quia eorum superbia diu latere non sustinens, cum ex alia tegitur, ex alia actione denudatur. Qui vero sub rege humilitatis militant, semper pavidi, atque ex omni latere circumspecti, adversum jacula elationis pugnant, et quasi contra venientes ictus solum magis in suo corpore oculum custodiunt, dum in semetipsis principaliter humilitatem tuentur. LIBER TRIGESIMUS Q
Abbreviated transcription (Latin):
meam. sed uoluntatẽ eiꝰ qui misit me.
llle ꝑmenbra sua loquit᷑ dicens. nullũ
pratum sit quod ñ ꝑtranseat luxuria
nr̃a coronemus nos rosis antequã marce¬
scant: ubiq relinquamꝰ signa lȩticiȩ
nr̃e : iste menbris suis. p̃nuntiat dicens.
plorabitis & flebitis uos mundus autem
gaudebit. Ille nil aliud mentes sibi sub¬
ditas doc&. quã celsitudinis culm̃ ap¬
petere: cuncta ȩqualia mentis tumore
transcende: societatem omnium ho
minum alta elatione transire. ac sese
& contra potentiã conditoris erigere:
sicut de eis ꝑ psalmistam dr̃. transierunt
indispositione cordis. cogitauerunt & lo¬
cuti sunt nequitias. iniquitatem in excel¬
so locuti sunt: iste ad sputa. & palmas.
& colaphos. ad spineam coronã. ad crucẽ.
ad lanceam. atq ad mortẽ ueniens. men¬
bra sua admon& dicens. Siquis mͥ mini¬
strat: me sequat᷑. Quia gͥ redemptor nͣr
corda regit humilium. & leuiathan iste
rex dr̃ suꝑborũ: aꝑte cognoscimꝰ. quod

Expanded text:
tem ejus qui misit me . Ille per membra sua loquitur, dicens: Nullum pratum sit quod non pertranseat luxuria nostra; coronemus nos rosis antequam marcescant, ubique relinquamus signa laetitiae nostrae ; iste membris suis praenuntiat, dicens: Plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit . Ille nihil aliud mentes sibi subditas docet quam celsitudinis culmen appetere, cuncta aequalia mentis tumore transcendere, societatem omnium minum alta elatione transire, sese et contra potentiam conditoris erigere, sicut de eisdem per Psalmistam dicitur: Transierunt in dispositione cordis; cogitaverunt et locuti sunt nequitias, iniquitatem in Excelso locuti sunt . Iste ad sputa, ad palmas, ad colaphos, ad spineam coronam, ad crucem, ad lanceam, atque ad mortem veniens, membra sua admonet, dicens: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Quia igitur Redemptor noster corda regit humilium, et mortis auctor rex est superborum, aperte cognoscimus quod
Abbreviated transcription (Latin):
uos unde sitis: discedite a me oꝑarii ini¬
quitatis. Audiant illi. diuitiȩ si afflu¬
ant nolite cor apponere: audiant isti
quia fatuȩ uirgines quȩ uacuis uasculis
ueniunt. ab int̾nis nuptiis excludunt᷑.
Rursum quia alit̃ temptari prȩlatos.
atq alit̃ subditos p̃fati sumꝰ: audiant il¬
li quod ꝑquendam sapientem dr̃. Ducẽ¬

Expanded text:
vos unde sitis. Discedite a me, omnes operarii inivos unde sitis. Discedite a me, omnes operarii iniquitatis : » audiant illi: « Divitiae si affluant, nolite cor apponere . » Audiant isti quae fatuae virgines, quae vacuis vasculis veniunt ab internis nuptiis excluduntur. Rursum quia aliter tentari praelatos, atque aliter subditos praefati sumus; audiant illi, quod per quemdam sapientem d
Abbreviated transcription (Latin):
one cumentib. in ẽ. clamor in locutiõe:
a maritudo insilentio: dissolutio in hila¬
ritate: furor intristitia: in honestas in a¬
ctione: honestas inimagine: erectio in
incessu: rancor in responsione. Horum
mens semꝑ ẽ. ad irrogandas contumelias
ualida: ad tolerandas infirma: ad obedi¬
endum pigra: ad lacessendos uͦ alios in¬
portuna: ad ea quȩ facere & deb& et p̃ua¬
l& ignaua: ad ea autem quȩ facere nec de¬
b& nec p̃ual& parata. Hȩc ineo quod spon¬
te non appetit nullis exhortationib flec¬
titur: ad hoc autẽ quod latender desid̾at.
querit ut cogatur: quia dũmetuit ex de¬
siderio suo uilescere: obtat uim in sua uo
luntate colerare. Igitur ꝙi humanos aĩos
aliter temptari ex reb carnalib atq alit̃ son
ex spitalib diximus: audiant illi om̃is ca¬
ro fenum. & omĩs gła eiꝰ sic̃ flos feni: audi¬
ant isti quod quibdã pꝰ miracula dr̃. nescio

Expanded text:
one tumentibus, inest clamor in locutione, one tumentibus, inest clamor in locutione, amaritudo in silentio, dissolutio in hilaritate, furor in tristitia, improbitas in actione, inhonestas in imagine, erectio in incessu, rancor in responsione; horum mens semper est ad irrogandas contumelias valida, ad tolerandas infirma, ad obediendum pigra, ad lacessendos vero alios importuna, ad ea quae facere et debet et praevalet ignava, ad ea autem quae facere nec debet nec praevalet parata. Haec in eo quod sponte non appetit nullis exhortationibus flectitur; ad hoc autem quod latenter desiderat, quaerit ut cogatur: quia dum metuit ex desiderio suo vilescere, optat vim in ipsa sua voluntate tolerare. Igitur quia humanos animos aliter tentari ex rebus carnalibus, atque aliter ex spiritalibus diximus, audiant illi: « Omnis caro fenum, et gloria ejus sicut flos feni . » Audiant isti quod quibusdam post miracula dicitur: « Nescio
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ꝑdolorem mentis ꝓcacitatis suȩ
uerba subtrahentes. cum male loqui so¬
leant. peius tacent: quia cum peccato¬
res aliquid de correctione audiunt: in¬
dignantes etiam responsionis uerba sus¬
pendunt. Cum his quando asꝑe agitur:
sepe ad querelȩ uoces de hac ipsa asꝑita¬
te ꝓsilunt. Cum uͦ eos magistri sui blan¬
de preueniunt. de hac ipsa humilitate
qua preuenti sunt grauius indignant᷑.
& tanto eorũ mens uastiꝰ accenditur᷑: qͣn¬
to consideratius infirma iudicatur. hi
nimirũ quia humilitatẽ quȩ uirtutum
mat̾: nesciunt: usum sui laboris ꝑduns.
etiam si quabona sint quȩ oꝑari uidean¬
tur: quia surgentis fabricȩ robusta cel¬
situdo nonfigitur. quȩ nequaquã ꝑfun¬
damenti fortitudinẽ inpetra solidatur.
Soligͦ ruinȩ crescit quod ȩdificant: qr
ante molem fabricȩ humilitatis funda¬
mina ñ ꝓcurant. Quos bene ab intimis
ꝓdimꝰ: si paucis in exteriorib ostendamꝰ.

Expanded text:
qui per dolorem mentis procacitatis suae qui per dolorem mentis procacitatis suae verba protrahentes, cum male loqui soleant, pejus tacent. Quia cum peccantes aliquid de correctione audiunt, indignantes etiam responsionis verba suspendunt. Cum his quando aspere agitur, saepe ad querelae voces de hac ipsa asperitate prosiliunt. Cum vero eos magistri sui blande praeveniunt, de hac ipsa humilitate qua praeventi sunt, gravius indignantur; et tanto eorum mens fortius accenditur, quanto consideratius infirmari dicitur. Hi nimirum quia humilitatem quae virtutum mater est nesciunt, usum sui laboris perdunt; etiamsi qua bona sint, quae operari videantur, quia surgentis fabricae robusta celsitudo non figitur, quae nequaquam per fundamenti fortitudinem in petra solidatur; soli ergo ruinae crescit, quod aedificant, qui ante molem fabricae, humilitatis fundamenta non procurant. Quos bene ab intimis prodimus, si paucis in exterioribus ostendamus.
Abbreviated transcription (Latin):
traderentur. Et dum eius facta despi¬
ciunt: dum p̃cepta contempnunt :
ad tantam usq insaniam deuoluunt᷑.
ut dm̃ res humanas curare ñ estimer̃.
quia ei quiquasi iure reprȩhenditur
eẽ se cõmissos dolent. Sicq dum con¬
tra rectorem suꝑbiunt. etiã contra iu¬
dicia conditoris intumescunt: & dũ
pastoriꝰ sui uitã diiudicant: ipsã qͦq in
sapientiam omĩa disponentẽ impug¬
nant. Sepe autẽ rectoris sui dictis ꝓ¬
libertatem uocant. Sic qͥppe elatio se
quasi ꝓrectitudine libertatis obicit:
sicut sepe timor ꝓ humilitate supponit.
Nam sicut pleriq reticent extimore.
& tam̃ tacere se ȩstimant ex humilita¬
te: ita ñ nulli loquuntur ꝑ impatien¬
tiam elationis: & tam̃ loqui se crȩdt̃
ꝑ lib̾tatem rectitudinis. Aliq̃n autẽ
subditi ꝓteruaquȩ sentiunt. nequaqͣ
ꝓdunt: & hi quorũ loquacitas uix cõ¬
pescitur: nonnumquã ex sola ama¬
ritudine intimi rancoris obmutesct̃.

Expanded text:
traderentur, et dum ejus facta despitraderentur, et dum ejus facta despiciunt, dum praecepta contemnunt, ad tantam usque insaniam devolvuntur, ut Deum res humanas curare non aestiment, quia ei qui quasi jure reprehenditur, esse se commissos dolent; sicque dum contra rectorem superbiunt, etiam contra judicia conditoris intumescunt. Et dum pastoris sui vitam dijudicant, ipsam quoque sapientiam omnia disponentem impugnant, se autem rectoris sui dictis plibertatem vocant. Sic quippe elatio se quasi pro rectitudine libertatis objicit, sicut saepe se et timor pro humilitate supponit. Nam sicut plerique reticent ex timore, et tamen tacere se aestimant ex humilitate, ita nonnulli loquuntur per impatientiam elationis, et tamen loqui se credunt per libertatem rectitudinis. Aliquando autem subditi proterva quae sentiunt nequaquam produnt; et hi quorum loquacitas vix compescitur, nonnunquam ex sola amaritudine intimi rancoris obmutescunt:
Abbreviated transcription (Latin):
Ciusq mox mentẽ erigit: uiles atq in uti¬
les eos qui subiecti sunt ostendit: ita ut
nullum iam. quasi dignum respiciat.
cuiȩ quanimiter loquatur.Unde & mox
mentis tranquillitas in iram uertit᷑: qr
dum cunctos despicit: dumsensum ui-¬
tamq omnium sine moderatione rep̃¬
hendit: tanto in refrenatius se in iracun¬
diam dilatat: quanto eos qui sibi cõ-¬
missi sunt. eẽ sibim& indignos putat.
At contra eum subiectorũ cor suꝑbia in¬
stigat: hoc sũmoꝑe agere nititur. ut
sua acta considerare funditus negligan:
& semꝑ tacitis cogitationib rectoris sui
iudices fiant. Quidum in illo quod re¬
prȩhendere debeant importune respi¬
ciunt: insemae ipsis quod corrigant
numquam uident. Unde & tanto atrociꝰ
ꝑeunt. quanto a se oculos auertunt:
quia in huius uitȩ itinere offendentes
corruunt. dum alibi intendt̃. Et quidẽ
peccatores se asserunt: nec tam̃ tan-¬
tum ut tam noxiȩ inregimine ꝑsonȩ

Expanded text:
ejusque mox mentem erigit. Viles atque inutiejusque mox mentem erigit. Viles atque inutiles eos, qui subjecti sunt, ostendit, ita ut nullum jam quasi dignum respiciat, cui aequanimiter loquatur, unde et mox mentis tranquillitas in iram vertitur. Quia dum cunctos despicit, dum sensum vitamque omnium sine moderatione reprehendit, tanto irrefrenatius se in iracundiam dilatat, quanto eos qui sibi commissi sunt esse sibimet indignos putat. At contra, cum subjectorum cor superbia instigat, hoc summopere agere nititur, ut sua acta considerare funditus negligant, et semper tacitis cogitationibus rectoris sui judices fiant. Qui dum in illo quod reprehendere debeant importune respiciunt, in semetipsis quod corrigant nunquam vident. Unde et tanto atrocius pereunt, quanto a se oculos avertunt. Quia in hujus vitae itinere offendentes corruunt, dum alibi intendunt, et quidem peccatores se asserunt, nec tamen tantum, ut tam noxiae in regimine personae
Abbreviated transcription (Latin):
mescit auro: alter eloquio. Alter in¬
fimis & t̾renis reb: alt̃ sũmis celestibꝰq
uirtutib. Una tam̃ eadẽq ante dei ocłos
agitur: quãuis ad humana corda ueni¬
ens. in eorum obtutib diuerso amictu
pallietur. Na m cum is qui de t̾rena
priꝰ gła suꝑbiebat. postmodũ de scĩtate
extollit᷑: nequaquam cor eiꝰ elatio dese¬
ruit: s ad eum consueta ueniens. ut cog¬
nosci nequeat. uestem mutauit. Scien¬
dum quoq est: quod aliter hȩc p̃positos
atq aliter subditos cemptat. Prȩlato
nanq incogitationib suggerit. quia so¬
lo uite merito suꝑ cȩteros excreuit: &¬
siqua ab eo bene aliqn gesta sunt. hȩc
importune eiꝰ animo obicit. Et cum hc̃
deo singulariter placuisse insinuat:
quo faciliꝰ suggesta ꝑsuadeat. ipsã ad
testimonium potestatis traditȩ retri-¬
butionem uocat: dicens. quia nisi d̃s¬
. omp̃s te his om̃ib meliorẽ cerner&:
om̃s hos subtuo regimine ñ dediss&.

Expanded text:
mescit auro; alter eloquio; alter inmescit auro; alter eloquio; alter infimis et terrenis rebus; alter summis coelestibusque virtutibus: una tamen eademque ante Dei oculos agitur, quamvis ad humana corda veniens, in eorum obtutibus diverso amictu pallietur. Nam cum is, qui terrena prius gloria superbiebat, postmodum de sanctitate extollitur, nequaquam cor ejus elatio deseruit; sed ad eum consueta veniens ut cognosci nequeat, vestem mutavit. Sciendum quoque est, quod aliter haec propositos, atque aliter subditos tentat; praelato namque in cogitationibus suggerit, quia solo vitae merito super caeteros excrevit; et si qua ab eo bene aliquando gesta sunt, haec importune ejus animo objicit, et eo hunc Deo singulariter placuisse insinuat: quo facilius suggesta persuadeat, ipsam ad testimonium potestatis traditae retributionem vocat, dicens: Quia nisi omnipotens Deus te his omnibus meliorem cerneret, omnes hos sub tuo regimine non dedisset,
Abbreviated transcription (Latin):
responditq & ait. Nonne hȩc ẽ. babilon
magna: quam ego edificaui indomũ
regni. in robore fortitudinis meȩ. & in
gła decoris mei: S hunc tumorẽ qͣm
concita uindicta represserit: ilico ad¬
iungit dicens. Cum ad huc sermo ẽẽt in
ore regis: uox de cȩlo ruit. Tibi dr̃ na¬
buchodonosor rex. Regnum transiit
ate: & ab hominib te eicient: & cum
bestiis & feris erit habitatio tua. Fenũ
quasi bos comedes: & septem tempora
mutabuntur suꝑte. Ecce quia tumor
mentis usq ad aꝑta uerba se ꝓtulit: pa¬
tientia iudicis ꝑtinus usq ad sententi¬
am erupit: tantoq hunc districtius¬
ꝑculit.: quantõ eiꝰ se suꝑbia immodera¬
tius erexit. & quia enumerando bona
dixit. inquib sibi placuit: enumerata
mala in quib feriretur audiuit. Scien¬
dum uͦ. ẽ. quod ipsa hȩc de qua tractamꝰ
elatio. alios ex reb scłarib: alios uͦ ex
spiritalib possido. Alter nanq intu¬

Expanded text:
responditque et ait: Nonne haec est Babylon responditque et ait: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni, in robore fortitudinis meae, in gloria decoris mei? Sed hunc tumorem quam concita vindicta represserit, ilico adiungit, dore regis, vox de coelo ruit: Tibi dicitur, Nabochodonosor rex: Regnum transiet a te, et ab hominibus te ejicient, et cum bestiis ferisque erit habitatio tua; fenum quasi bos comedes, et septem tempora mutabuntur super te . Ecce quia tumor mentis usque ad aperta verba se protulit, patientia judicis protinus usque ad sententiam erupit; tantoqperculit, quanto ejus se superbia immoderatius erexit; et quia enumerando bona dixit in quibus sibi placuit, enumerata mala, in quibus feriretur, audivit. Sciendum vero est quod ipsa haec, de qua tractamus, elatio, alios ex rebus saecularibus, alios vero ex spiritualibus possidet. Alter namque intu
Abbreviated transcription (Latin):
tius ista dominatur. Quisquis uͦ eius in
se tirannidem captiua mente susceꝑit:
hoc primum dampnum patitur. quod
clauso cordis oculo iudicii ȩquitatem ꝑ¬
dit. Nam cuncta quȩ ab alus uel bene
geruntur displicent: & sola ei quȩ ipse
uel praue egerit placent. Semꝑ alie¬
na oꝑa despicit: semꝑ miratur quod
facit: quia & quicquid egerit egisse se sin¬
gulariter credit: atq in eo quod ex hib&
ꝑ głȩ cupiditatem. sibimor ipsi faua ꝑco
gitationem: et cũ se incunctis transcen¬
dere cteros estimat: ꝑ lata cogitationũ
spatia secum deambulans laudes suas
tacitus clamat. Non nunquã uͦ ad tan¬
tã elationẽ mens ducitur: ut in eo quod
tum&. etiam ꝑ ostentationẽ locutionis
effrenetur. S tanto facilius ruina seqͥtur:
quanto apud se quisq impudentiꝰ exal¬
tatur. ħ inc enim scriptũ ẽ. Ante ruinã
exaltatur cor. Hinc ꝑdanielem dicit᷑.
in aula babylonis deambulabat rex:

Expanded text:
tius ista dominatur. Quisquis vero eius in tius ista dominatur. Quisquis vero eius in se tyrannidem captiva mente susceperit, hoc primum damnum patitur, quod clauso cordis oculo iudicii aequitatem perdit. Nam cuncta, quę ab aliis vel bene geruntur, displicent, et sola ei, quae ipse vel prave egerit, placent. Semper aliena opera despicit, / semper miratur, quod facit, quia et quicquid egerit, egisse se singulariter credit atque in eo, quod exhibet per gloriae cupiditatem, sibimetipsi favet per cogitationem. Et cum se in cunctis transcendere ceteros ęstimat, per lata cogitationum spatia secum deambulans, laudes suas tacitus clamat. Nonnumquam vero ad tantam elationem mens ducitur, ut in eo, quod tumet, etiam per ostentationem locutionis effrenetur. Sed tanto facilis ruina sequitur, quanto apud se quisque inpudentius exaltatur. Hinc enim scriptum est: Ante ruinam exaltatur cor. Hinc per Danihelem dicitur: In aula Babylonis deambulabat rex
Abbreviated transcription (Latin):
si animum euertat ostendit. Intus nãq priꝰ
ebullit in elatione: quod foras pꝰ modum
disputatione se p̃buit: debemꝰ hanc subti¬
lius sollicitiusq discutere: atq ad huma¬
qualit̾ subripiat demonstrare. Alia qͥppe
uitia eas solũmͦ uirtutes impetunt. quib ip¬
sa destruuntur: ut uidelic& ira patientiã.
castrimargia abstinentiam libido continen¬
tiam ex pugn&. Suꝑbia autem quã uicioꝵ
radicem diximꝰ. nequaquam unius uirtutis
extinctione contenta. contra cuncta animę
menbra se erigit: & quasi generalis ac pesti¬
fer morb corpus omne corrumpit: ut qͥcqͥd
illa inuadente agitur. etiã siẽe. uirtus o¬
stenditur. non ꝑ hoc deo. s soli uanȩ głȩ ser¬
uiatur. Quasi enĩ tyrannꝰ quidã obsessan
ciuitatem int̾cipit. cũ mentẽ suꝑbia irrũ¬
pit: & quo ditiorẽ quenq ceꝑit. eo indo¬
minio durior exurgit: quia quo ampliꝰ
res uirtutis sine humilitate agitur: eo la¬

Expanded text:
si animam evertat ostendit. Intus namque prius si animam evertat ostendit. Intus namque prius ebullit in elatione, quod foris postmodum disputatione se praebuit, debemus hanc subtilius sollicitiusque discutere, atque ad humat quibus qualiterve subripiat, demonstrare. Alia quippe vitia eas solummodo virtutes impetunt quibus ipsa destruuntur, ut videlicet ira patientiam, gastrimargia abstinentiam, libido continentiam expugnet. Superbia autem, quam vitiorum radicem diximus, nequaquam unius virtutis exstinctione contenta, contra cuncta animae membra se erigit, et quasi generalis ac pestifer morbus corpus omne corrumpit, ut quidquid illa invadente agitur, etiam si esse virtus ostenditur, non per hoc Deo, sed soli vanae gloriae serat. Quasi enim tyrannus quidam obsessam civitatem intercipit, cum mentem superbia inrumpit; et quo ditiorem quemque ceperit, eo in dominio durior exurgit, quia quo amplius res virtutis sine humilitate agitur, eo la
Abbreviated transcription (Latin):
filios suꝑbiȩ. Ut leuiathan iste incunctis
quȩ suꝑiꝰ dicta sunt cader&: sola suꝑbia
ꝑtulit. Neq enĩ ꝑtot illos uitiorũ ramos
arescer&: nisi ꝑ hanc priꝰ in radice putru
Co & enĩ telo salutẽ nr̃ȩ immortalitatis im¬
petiit: quo uitã suȩ beatitudinis extuxit.
S id circo hanc dñs infinem suȩ locutionis
inseruit: ut cum pꝰ mala omĩa leuiathan
istius suꝑbiam dicer&. quid. ẽet malis om̃ĩb
deteriꝰ indicar&: quamuis etiam ꝑ hoc
quod in imo ponitur. uitiorum radix ẽe.
monstrat᷑. Sicut enĩ inferiꝰ radix tegitur.
sed ab illa rami extrinsecus ex pandunt᷑.
ita se suꝑbia intrinsecus cȩlat: s ab illa
ꝓtinꝰ aꝑta uitia pullulant. Nulla qͥppe
mala ad publicũ ꝓdirent: nisi hec mentẽ
in occulto constringera. hȩc÷ quȩ leuiathan
istiꝰ sensum feruescere sicut olla m facit: un¬
de & humanas mentes in quodã feruore in¬
saniȩ concutit: s ꝑ aꝑta oꝑa qualit̃ concus¬

Expanded text:
ium superbia.---Ut Leviathan iste in cunctis quae superius dicta sunt caderet, sola se superbia perculit. Neque enim per tot illos vitiorum ramos aresceret, nisi per hanc prius in radice putruiEo enim telo salutem nostrae immortalitatis impetiit, quo vitam suae beatitudinis extinxit. Sed idcirco hanc Dominus doctrinae suae locutionem inseruit, ut cum post mala omnia leviathan istius superbiam diceret, quid esset malis omnibus deterius indicaret. Quamvis etiam per hoc quod in imo ponitur vitiorum radix esse monstretur. Sicut enim inferius radix tegitur, sed ab illa rami extrinsecus expanduntur, ita se superbia intrinsecus celat, sed ab illa protinus aperta vitia pullulant. Nulla quippe mala ad publicum prodirent, nisi haec mentem in occulto constringeret. Haec est quae Leviathan istius sensum fervescere sicut ollam facit. Unde et humanas mentes in quodam fervore insaniae concutit, sed per aperta opera qualiter concus
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enim & suꝑiꝰ diximꝰ aurũ obscura¬
t᷑ cũ sub sequentib iniquitatum tene¬
bcis iuititiȩ pulchritudo deseritur. Color
optimus mutatur: cum splendor inno¬
centiȩ. infeditatẽ uertitur culpȩ. luti¬
quoq nomi ne in sacro eloquio. aliq̃n
t̾renarum rerum multiplicitas. aliq̃n
sordidum sapiens iniqua doctrina: ali
quando autem desiderii carnalis illece¬
bra de signatur. ꝑlutum quippe t̾rena¬
rum rerum multiplicitas figuratur.

Expanded text:
Sicut enim superius diximus, aurum obscuratur, cum subsequantibus iniquitatum tenebris, justitiae pulchritudo deseritur. Color optimus mutatur, cum splendor innocentiae in foeditatem vertitur culpae. quoque nomine, in sacro eloquio aliquando terrenarum rerum multiplicitas, aliquando sordidum sapiens iniqua doctrina, al quando desiderii carnalis illecebra designatur. Per lutum quippe terrenarum rerum multiplicitas figuratur,
Abbreviated transcription (Latin):
than iste rapitur : cumq omĩa in eiꝰ
interitu elementa quatiuntur: pre¬
dicatores scos quos ut dixi ad huc insu
de regni ꝓpinquitate lȩtificat: & car¬
nis infirmitas de irȩ ostensione ꝑtͣ¬
bat. Erit gͦ ineis aliqͦmͦ tremor lȩtus.
& timor securus: qr & cȩlesti regno se
remunerari certi sunt: & ꝑtanti turbinis
metum. ꝓcarnis infirmitate contremisct¬
Consideremus gͦ quomͦ tc̃ iniquorũ con¬
scientia concutitur: q̃n etiã iustorũ uita
turbatur. hi qui oderunt aduentũ udi¬
cis quid faciunt: si t̾rorẽ tanti iudicii etiã
qui diligunt ex pauesc̃t: Et qr inscĩs p̃¬
dicatorib hoc pauore excoquitur. si qua¬
in eis in eẽ. potuit leuium rubigo uitioꝵ:
pꝰquã dix̃ cũ sublatus fuerit timebt̃ angłi.
apte mox subdidit. & t̾riti purgabuntur.
S quia hȩc de leuiathan istiꝰ fine cogno¬
uimus: interim priꝰquã ꝑeat quid agat
gladiꝰ subsistere ñ poterit. neq hasta. neq

Expanded text:
than iste rapitur, cumque omnia in ejus than iste rapitur, cumque omnia in ejus interitu elementa quatiuntur, praedicatores sanctos, quos, ut dixi, adhuc in sude regni propinquitate laetificat, et carnis infirmitas de irae ostensione perturbat. Erit ergo in eis aliquo modo tremor laetus, et timor securus, quia et coelesti regno se remunerari certi sunt, et per tanti turbinis metum pro carnis infirmitate contremiscConsideremus ergo quomodo tunc iniquorum conscientia concutitur, quando etiam justorum vita turbatur. Hi qui oderunt adventum judicis, quid facient, si terrorem tanti judicii etiam qui diligunt expavescunt? Et quia in sanctis praedicatoribus hoc pavore excoquitur, si qua eis inesse potuit levium rubigo vitiorum, postquam dixit: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, apSed quia haec de Leviathan istius fine cognovimus, interim priusquam pereat quid agat gladius, subsistere non poterit neque hasta, neque