comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in eadem passione. aut tristicia de¬
tinetur: solatium exsimilitudine
compatientis accipit. Alioquin. ac
si peiorem aliqͣm passionẽ dicas: si
non exeadem causa orta sit: nichil¬

Expanded text:
in eadem passione, aut tristitia detineretur, solatium ex similitudine compatientis accipiat. Ac si pejorem aliquam passionem ducas, si non ex eadem causa orta sit, si
Abbreviated transcription (Latin):
lent fugere: aut inmanus egipti
Idipsum mare istis ẽ substratum sic̃¬
eius ꝑ septem dies. Non enim tuba¬
rum sonitus muroꝵ saxa deie it.
ac si ꝑ decem milia annos qͥs tub̃
insonet: s fides omnia ualet. Intu¬
eris ubiq neq consequentia ulla
rerum neq nature lege omnia per¬
mutari: s propt̃ spem cuncta fieri:
impetrata sunt. & ꝑfect᷑a. Fide in¬

Expanded text:
lent fugere, aut in mare erant pId ipsum mare istis est oblitum naerum septem . » Non enim tubarum sonitus murorum saxa dejecit, ac si per decem millia annos quis tubis insonaret. Sed fides omnia valet. Neque consequentia ulla rerum, neque naturae lege omnia permutari, sed propter spem cuncta fieri. impetrata sunt, et perfecta. Figur
Abbreviated transcription (Latin):
um erat: ad ꝑsuadendum oĩa
dolerare. Nẽ autem etiam p̃mia
ꝓmittuntur: non quelibet. s ual¬
de magna et in effabilia. ꝓ inde¬
etiam nos cum aliquid tale paᷤ¬
cogitemꝰ. Quare: Quia dota
uia eius: cum multa fuit inui

Expanded text:
um ad persuadendum omnia tolerare. Nunc etiam praemia promittuntur, et non quaelibet, sed valde magna et ineffabilia. Ietiam nos, cum aliquid tale pascogitemus, quia tota vita ejus cum multa fuit injur
Abbreviated transcription (Latin):
ide celebrauit pascha:l sang¬
uinis effusionem: ne qͥ uasta¬
bat pͥmitiua. tangeret eos. Fide t̾nꝰ¬
ierunt mare rubrum. tanqͣm ꝑari¬
dam terram: quod exꝑti egiptii. de¬
uorati sunt. Fide muri iericho cor¬
ruerunt: circuiti dieb semptem. fide
raab meretrir. non perut cum infi¬
delib: excipiens exploratores cum
inter ipsa que loquitur solet argu

Expanded text:
ide celebravit Pascha ex sanguinis effusione: ne qui vastabat primitiva, tangeret eos. Fide transierunt mare Rubrum, tanquam per aridam terram. Quod experti Aegyptii, devorati sunt. Fide muri Jericho corruerunt circuitu dierum septem. Fide Raab meretrix non periit cum incredulis, excipiens exploratores cum i
Abbreviated transcription (Latin):
nunc omnia. S finem faciens in
meretricem. & inuerecundiam eos
excitans qualt tate ꝑsone. iam ñ
delectat historiarum cominemora¬
tionem: ne uideatur sermonẽ suũ
ꝓtelare. Tamen non eam explanat:
s ꝑcutit. Sapienter ualde utrũq
faciens. & tempꝰ fugiens. & densi¬
tatem sententiarum auferens: neq
omnino tacuit. neq dicens mole¬
stus effectus ẽ. Utrumq enĩ fecit

Expanded text:
um, sed finem faciens in meretricem, et in verecundiam eis excitans qualitatem personae, non jam delectatur historiarum commemoratione. Ne videatur sermonem suum protelare tamen non ea explanat, sed percurrit, sapienter valde utrumque faciens, et tempus fugiens, et densitatem sententiarum non auferens. Neque enim omnino tacuit, neque dicens molestus effectus est; utrumque enim facit
Abbreviated transcription (Latin):
futuroꝵ. Acceperunt mulieres. ex
resurrectione mortuos suos. Ea q̃
circa ꝓpħas ꝓuenerunt dic̃. eliseũ
&e heliam significans: qͥ mortuos
suscitabant. Alii uͦ inquit disten¬
ti sunt. non suscipientes redemp¬
tionem: ut meliorem resurrectionẽ¬

Expanded text:
t. Acceperunt mulieres de resurrectione mortuos suos. Ea quae circa Prophetas provenerunt dicit, Eliseum et Eliam significans, qui mortuos suscitabant. Alii autem distenti sunt non suscipientes redemptionem, ut meliorem invenire
Abbreviated transcription (Latin):
nomini eius. Iili offerebant pecudeᷤs
uitulos: ce dabant pontifici. Nos
autem nichil hoꝵ offeramus: sed
solam gr̃ãrum actionem hanc labia
niã germinent. Talib inquit sacri¬
hostiam: ut etiam ipse eam offerat
patri. Alit̃ autem non offertur: nͥ
ꝑfilium. Magis autem etiam ꝑm̃tẽ

Expanded text:
offerebant pecudes, vitulos, et dabant pontifici: nos autem nihil horum offerimus, sed solam gratiarum actionem. Hanc labia nostra germinent. Talibus, inquit, sacrihostiam, ut ipse eam offerat Patri. Aliter autem non offertur, nisi per Filium: majus autem etiam per mentem
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃. Qui comparationes faciunt:
alteram partem depͥmunt: ut rẽ
alterius partis emineant. S hic
iora. declarantur et meliora. et
mansuetiora: & miratione ple¬
nissima. Dupliciter namq me
liora sunt: qm̃ meliora simul & clari¬

Expanded text:
 enim comparationes faciunt, alteram partem deprimunt, ut res alterius partis emineat; sic et hjora declarat, et meliora, et mansuetiora, et miratione plenissima. Dupliciter namque liora sunt, quoniam et majora simul et clari
Abbreviated transcription (Latin):
uum uͦ testamentum non ẽ cũ
aliquo tali nobis exhibitũ: sed
tantum semplici . xp̃i sermone
contributum. Intuere gͥ qualit̃
comparationes efficiat. tam istoꝵ
qͣm illorum: & qualit̃ inpostre¬

Expanded text:
vum vero Testamentum non est cum aliquo tali nobis exhibitum, sed tantum simplici Christi sermone contributum. Intuere igitur qualiter comparationem faciat tam istorum quam illorum, et qualiter in postre
Abbreviated transcription (Latin):
intentione tota. & om̃i prorsus
studio. Ut cito inquit ad uos
ueniam. hoc animi ẽ. nichil sibi
conscii. festinare. ut ad eos uelo¬
citer adueniret: exhortari illos
orare ꝓ illo. ut hoc ei concederet᷑
Primũ ab eis postulat orationis
auxilium: tẽ etiam ipse ꝓ eis oĩa
bona deprecatur. Ds̃ enĩ inquit¬
pacis. Nolite gͥ dissentire a nob̃:
si uultis dm̃ pacis habere ꝓpici¬
um. Qui eduxit inquit de t̾ra
pastorem magnum pecoꝵ. De
resurrectione dictum ẽ. Magnũ

Expanded text:
tota intentione, et omni prorsus tota intentione, et omni prorsus studio. Ut cito, inquit, ad vos veniam. Hoc animi est nihil sibi conscii, festinare ut ad eos velociter adveniret. Exhortatur illos orare pro se. Ut hoc ei concederetur, primum ab eis postulat orationis auxilium, tunc etiam et ipse pro eis omnia bona deprecatur. « Deus pacis; nolite igitur dissidere a nobis si vultis Dominum habere propitium. Qui eduxit, inquit, de terra pastorem magnum. Hoc de resurrectione dictum est. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam habemus inomnibꝰ.
bene uolentes conu̾sari. Intueriꝰ
luti ad contristatos scribens
ad eos: quia uerebatur eos qui
circa eum ueluti circa p̃uarlel¬
torem afficiebantur. nonferentes
qualia qͥs adilectoribꝰ potest p̃¬
hoc loco hos constituit dicens. q¬
confidimus quia bonam consci¬
entiam habemus. Ueluti diceret.
olo mͥ hinc accusationes aliquas
ꝓferatis: conscientia inquit nr̃a
nos in nullo condempnat: neq
nobis aliquid conscii sumus qm̃
uobis insidias fecerimꝰ. Confidi¬
mus inquit. qm̃ bonam conscien¬
tiam habemꝰ inomib. non in
gentib tantum: sed etiam in
uobis. Nichil negotiationis grã
facimꝰ: nichil cum fictione ꝓtuli¬
mus. Fortassis enim intalib ac¬
cusabamur. Audierunt enim
inquit de te: qm̃ discessionem
doces alege. Non sic̃ inimicus in¬
quit. neq sicut hostis: s sicut
amicus hec scribo. Hoc etiam ex
his quȩ sequuntur: ostendit᷑. ha
hoc etiam nimium amantis est:
sic orare. Non simplicit̃: s cum

Expanded text:
scientiam in omnibus bene volentes conversari. Intueris luti ad contristatos scribens, et ad eos qui avertebantur, et qui circa eum veluti circa praevaricatorem afficiebantur, non ferentesqualia quis a dilectoribus potest prhoc loco hoc constituit dicens, Confidimus quia bonam conscientiam habemus, veluti si diceret: Nolo mihi accusationes aliquas proferatis. Conscientia, inquit, nostra nos in nullo condemnat, neque nobis aliquid conscii sumus quomodo vobis insidias fecerimus. Confidimus, inquit, quoniam bonam conscientiam habemus in omnibus, non in gentibus tantum, sed etiam in vobis. Nihil negotiationis gratia fecimus, nihil confectionis protulimus; fortasse enim in talibus accusabatur. Audierunt enim, inquit, de te quomodo discessionem doces a lege; non sicut inimicus, inquit, neque sicut hostis, sed sicut amicus haec scribo. Hhis, quae sequuntur, ostenditur: « bis. » Hoc etiam nimium amantis est sic orare; non simpliciter, sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
sumpsere pͥncipium: & quorũ
ad ꝑfectionem om̃is cursus in¬
quod ꝑtinet ad amantem. E in
aliis qͥdem epłĩs in exordis orat:
hic autem infinem. Faciens in¬

Expanded text:
sumpsere principium, et quorum ad perfectionem omnis cursus inquod pertinet ad amantem. Et in aliis quidem epistolis in exordiis orat, hic autem in fine. Aptet vos, in
Abbreviated transcription (Latin):
quos etiam concurrere. et p̃cipi¬
tare semet ipsos tante moli: tan¬
te facultati regiminis. Si enĩ
qui necessitate compelluntur.
nullum poterunt habere refu¬
gium. neq ullam excusationẽ
repperient qñ res male tracta¬
uerint. et qñ negligent̃ ammi-¬
nistrationem gesserint suam.¬

Expanded text:
qui concurrunt et praecipitant semetipsos, quanta moles, quantae difficultates regiminis! Si enim qui necessitate compelluntur, nullum poterunt habere refugium, neque ullam excusationem reperire, quando res male tractaverint, et quando negligenter suam administrationem gesserint; qua
Abbreviated transcription (Latin):
amplius qui cum studio & ambi¬
tione petiͣt pͥncipatus. et semet¬
ipsos p̃cipitant. seuerus puni¬
untur: huius modi enĩ homo.
multo amplius sibi locum uenie
claudit. Oportet ergo timere ac¬
tremere: et propter conscientiam
&e propt̃ molem ac magnitudinẽ
cure: et neq dum ad pͥncipatum
trahitur recusare. neq dum non
trahitur qͥs quam. semet ipsum
p̃cipitare: s considerantes tante
dignitatis amplitudinem opor¬
dere. Nichil immoderatione fa¬

Expanded text:
amplius qui cum studio et ambitione petunt principatus, et semetipsos praecipitant, severius punientur! Hujusmodi enim homo multo amplius sibi locum veniae claudit. mere, et propter conscientiam, et propter molem ac magnitudinem curae; et neque, dum ad principatum trahitur, recusare; neque, dum non trahitur quisquam, semetipsum praecipitare. Sed considerantes tantam dignitatis amplitudinem, opordere. Nihil immoderate fa
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quod dic̃: qui uobis locuti s̃
uerbum dĩ. Quorum contemplanteᷤ
exitum conũsationis: imitamini fi¬
dem. Quid est contemplantes:
Sepius animo u̾santes. & apud uõ¬
met ipsos examinantes: consid̾an¬
tes & ꝑquirentes subtilit. Discuti¬
entes inquit exitum conũsationis.
hoc est ꝑseuerantiam usq infinẽ:
qm̃ finem bonum habuit eorum

Expanded text:
m quod dicit, qui vobis locuti sunt verbum Dei, quorum contemplantes exitum conversationis imitamini fidem. Quid est contemplantes? saepius animo versantes, et apud nosmetipsos examinantes, considerantes, subtiliter discutientes, inquit, exitum conversationis, hoc est, perseverantiam usque in finem, quoniam finem habuit bonum
Abbreviated transcription (Latin):
inscła. heri. omne p̃teritũ
significat tempus: hodie pre
mino. Tamqͣm si diceret. Audistĩ
pontificem: s non pontificem qui
desinat eẽ semꝑ idem ipse. Ueluti
si eẽnt quidam qui dicerent qm̃
non est ipse. s alter uenturus est:
ad hoc respondet. Qm̃ qui fuit
heri: ipse etiam᷑ in scłm. Nam hodie¬
quia uidei dicunt alium ẽẽ uentu¬
rum exꝑtes semet ipsum abeo red¬
dentes qui uenit pontifex: declina¬
uerunt inerrorem. ut alt̾um xp̃m

Expanded text:
. Heri omne praeteritum significat tempus, hodie praemino. Tanquam si diceret, Audistis pontificem, sed non pontificem qui desinat esse, semper idem ipse est. Veluti si essent quidam qui dicerent, quod non est, sed alter venturus est. Ad hoc respondit, quod qui fuit heri ipse hodie et in saeculum, nam hodieque Judaei dicunt alium esse venturum expertes semetipsos, ab eo redientes qui verus est pontifex declinaverunt in errorem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
os pulsat. qui pollutum putabãt
coniugalem concubitum: & dice¬
bant ex lecto coniugis surgentem:
mundum non posse constare. Hon
ẽ gͥ pollutum quod ex natura
conceditur. o ingratissime et insen¬
satissime uidee: s quod expraua
uoluntate descendit. Nam si ho¬
norabiles quidem sunt nuptiȩ:
munde etiam sunt. Cur itaq ex
eis pollutionem fieri existimas:
Qm̃ pluruni post exinanitionẽ substã¬
tiarum suarum postea cupiunt
sub obtentu elemosine iterum con¬
gregare diuitias: propterea inqͥt
sint mores sine auaritia. hoc est
ut illud expectemꝰ quod usui opꝰ
fuerit. &e ꝓnecess ariis tantũ curã
geramꝰ. Qͥd gͦ dicit aliquis. si nec
ipsorum necessarioꝵ nobis contin¬
gat habere suffragia: Non hoc cre¬
de mͥ: non hoc ẽ. Ipse quippe dixit.¬

Expanded text:
 Judaei, qui pollutum putabant conjugale concubitum. Dicebant enim ex lecto conjugii surgentem mundum non posse constare. Non est igitur pollutum, quod ex natura conceditur, o ingratissime, et insensatissime Judaee, sed quod ex prava voluntate descendit. Nam si honorabiles quidem sunt nuptiae, mundae etiam sunt. Cur itaque ex eis pollutionem fieri existimas? quod plurimi post exinanitionem substantiarum suarum, postea cupiunt sub obtentu eleemosynae iterum congregare divitias, propterea inquit, sint mores sine avaritia, hoc est, ut illud exspectemus quod usui opus fuerit, et pro necessariis tantum curam geramus. Quod ergo dicit aliquis, sive ipsorum necessariorum nobis contingat habere suffragia, non est hoc, crede mihi, non est. Ipse quippe dixit
Abbreviated transcription (Latin):
tatis: quod ingreco distinctius in¬
hĩ añ. quod significat hospitali¬
tatem: s filox quod amorem hos¬
pitalitatis insinuat. Tanquam si
diceret. Holite simpliciter hospiteᷤ
suscipere: s cum amore hoc & cari¬

Expanded text:
tatis, quod in Graeco distinctius inοδοκίαν, quod significat hospitalitatem, sed philo, quod amorem hospitalitatis insinuat; tanquam si diceret: Nolite simpliciter hospites suscipere; sed cum amore et chari
Abbreviated transcription (Latin):
ntututes inquit eoꝵ uitam imi¬
tamini fidem. Exuita munda:
fides. Fidem: firmitatem dicit.
Quomͦ: Qm̃ credunt futuris. Ion
enim ostenderent uitam mundã.
si hesitarent de futuris. seu dubita¬

Expanded text:
intuentes, inquit, eorum vitam imitamini fidem. Ex vita munda, fidem firmatam dicit; quomodo? quoniam credunt de futuris. Non enim ostenderent vitam mundam si haesitarent de futuris. Jesus Ch
Abbreviated transcription (Latin):
impudens: s summittamꝰ nos ut
uenerabiliter ac reuerent̃ ẽẽ possi¬
mus. hoc est cum reuerentia & me¬
tu domini. Caritas inquit frat̃nita¬
tis ꝑmaneat in uobis. & hospitalita¬
tem nolite obliuisci: ꝑhane enim la
tuerunt qͥdam angłos in hospitio
recipientes. Intuere quomͦ eis preci¬
pit precepta p̃sentia custodire. Non
enim eis alia suꝑ imponit. Hondix̃
efficiamini amatores fratrum: s
ꝑmaneat caritatis fraternitatis. E
iterum non dicit. hospitales effi¬
ciamini.tamquam si non essent:
s hospitalitatem nolite obliuici.
Ex tribulationib enim poterat hoc¬
fortasse contingere. Phanc enĩ
in hospitio recipientes. Attendis
quantus honor: quantum laua
est nescientes in hospitio recepe¬
runt. Propterea multa merces ẽ:
quia nesciens eos angłos esse in
hospicio recepit. Nam si sciret:
nichil mirum esset. Quidam
dicunt: qm̃ in hoc loco etiã loth
significat. Mementote inquit¬
uinctoꝵ tanqͣm simul unct:¬

Expanded text:
impudens, sed submittamus nos ut impudens, sed submittamus nos ut venerabiliter ac reverenter esse possimus, hoc est, cum reverentia et metu Domini. Charitas fraternitatis maneat, et hospitalitatem nolite cuerunt quidam angelis hospitio receptis. Intuere quomodo eos praecipit praecepta praesentia custodire: non enim eis alia superimponit, non dixit: Efficiamini amatores fratrum, sed permaneat charitas fraternitatis. Et iterum non dixit hospitales efficiamini, tanquam si non essent, sed hospitalitatem nolite oblivisci: ex tribulationibus enim poterat fortasse contingere. Per hanc enim,  hospitio recipientes. Attendis quantus honor, quantum lucruest, nescientes, in hospitio receperunt, propterea et multa merces ejus, qui nesciens eos angelos esse in hospitio recepit. Nam si sciret, nihil mirum esset. Quidam dicunt quod in hoc loco etiam Loth significatur. Mementote vinctorum, tanquam simul vinct
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quam seriumus dõ beneplacentes:
enim ds̃ nr̃ ignis consumens ẽ. Qd̾
alibi dixit. quȩ uidentur tempora¬
lia sunt. quȩ uero non uidentur
eterna: & inde sumpsit exhortatio¬
nis et consolationis argumentum.
ꝓmalis quȩ inp̃senti tempe tole¬
remus: sic etiam hic facit. ac dic̃.
F irmi debemus existere ut habea¬
mus gram. hoc est gras agamus
dõ. Non solum non debemus in eqͣ¬
nimiter ferre p̃sentia mala: sed
etiam grãs illi ꝓfuturis bonis of¬
ferre. ꝑ qͣm inquit seruimꝰ bene
placentes: hoc est. sic quippe pla¬
center dõ seruitur: cum ei ꝑ om¬
nia gr̃e deferuntur. Omnia in¬
quit facite sine murmuratione:
et hesitatione. Quod enim quis
operatus fuerit murmurans re¬
cidetur: et perit merces eiꝰ. Sicut
enim isrłite quale iudicium ꝑ¬
ceperunt. propter murmuratio¬
inquit non murmuretis. Non
enim placetur dõ quando cum
murmuratione seruitur. & non
ei cum om̃ib grẽ deferuntur.
chil ergo supinum loquamur. nicħ

Expanded text:
serviamus placentes enim Deus noster ignis consumens est. Quomodo alibi dixit, quae videntur temporalia sunt, quae vero non videntur aeterna, et inde sumpsit exhortationis et consolationis argumentum, pro malis quae in praesenti tempore toleramus, sic etiam hic facit, ac dicit, firmi debemus existere ut habeamus gratiam, hoc est gratias agamus Deo, non solum debemus aequanimiter ferre praesentia mala, sed etiam gratias illi pro futuris bonis offerre. Per quam, inquit, serviamus bene placentes Deo. Hoc est, sic quippe placentes, Deo servimus cum ei per omnia gratiae deferuntur. Omnia, inquit, facite, sine murmuratione et sine haesitatione, quod quippe quis operatus fuerit murmurans recidetur, et perit merces ejus. Sicut etiam Israelitae quale judicium perceperunt propter murmuratioinquit, non murmuretis. Non enim placet Deo quando cum murmuratione servitur, et non ei pro omnibus gratiae deferuntur, hil ergo supinum loquamur, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
cabit ds̃. & pͥmo ponens honora¬
bile conubium in om̃ib. & thorꝰ
immacłatus: ostendit quia iuste
intulit que secuntur. Si enim eo¬
nubium conces sum ẽ. iuste forni¬
cator supplicus afficitur: iuste pu¬
niuntur adulteri. hic aduersus
hereticos dimicat. Uide & hic qͣm
bene non dixit. interim nullus sit
auarus: s simul dicens hoc in¬
tulit ueluti commonens concili¬
um: non uelut ad ipsos solos ser¬
monem dirigens. Sint mores
qua nolite possidere: s sint mores
anc auaritia. Ostendit philosophi¬
am cuuisq uoluntatis. Et enum
supra dixerat: et rapinam substan¬
tiarum ur̃arum cum gaudio sus¬
apistis. Uide: ostendit eos nonẽẽ
auaricie deditos. Iuste ergo eos ad¬
monet. Sufficientiam inquit ha¬
consolatio. Ipse quippe dixit. non
te deseram neq derelinqͣm: ita
ut confidenter dicamus. Dominꝰ
mͥ adiutor ẽ: non timebo quid fa¬
ciat mͥ homo. Iterum intemptati¬
onibꝰ consolatio. Mementote p̃¬

Expanded text:
atis, et primo ponens honorabile connubium in omnibus et thorum immaculatum, ostendit quia juste intulit quae sequuntur. Si enim connubium est concessum, juste fornicator suppliciis afficitur, juste punientur adulteri. Hic adversus haereticos dimicat, et vide quam bene non dixit, iterum nullus sit avarus, sed simul dicens. Tunc intulit veluti commune consilium, non velut ad ipsos solos sermones dirigens. Sint mores  nolite possidere, sed sint mores sine avaritia, ostendit philosophiam cujusque voluntatis. Etenim supra dixerat, et rapinam substantiarum vestrarum cum gaudio suscepistis, unde ostendit eos non esse avaritiae deditos. Juste ergo eos admonet, sufficientiam, inquit, hanon est. Ipse quippe dixit: Non te deseram, neque derelinquam; ita ut confidenter dicamus: Dominus mihi adjutor est, non timebo quid faciat mihi homo. Iterum, in tentationibus consolatio: ipse
Abbreviated transcription (Latin):
mitus enim: om̃i erit ultione de¬
terior. Qñ enim ipse non intelli-¬
gis ingemiscens inuocat dm̃: &
sicuti cum doctor contempnitur
apuero. pedagogꝰ uocat᷑ qͥseueriꝰ
accedit ad puerum: sic etiã hic¬
infelicib illis & miseris. qui semet¬
ipsos ad alios regendos p̃cipitant:¬
& se intantoꝵ simplicium abys¬

Expanded text:
mitus enim omni erit ultione deterior. Quando enim ipse non intelligit, ingemiscens invocat Dominum. Et sicuti cum doctor contemnitur a puero, paedagogus cogatur qui severius accedit ad puerum, sic etiam hiinfelicibus illis et miseris, qui semetipsos, ad alios regendos praecipitant, et se in tantorum suppliciorum abys
Abbreviated transcription (Latin):
cum gaudio faciant. & nonconge¬
miscentes: non enim expedit uob̃.
Intueris qm̃ cum contempnitur
princeps. non oportet ultiones in¬
gerere: s tota ultio ẽ. plorare. in¬
gemiscere. Nam &e medicus q̃n ab
egroto contempnitur: non se ul¬
peccatis ingemiscimꝰ: ad ducimꝰ
ad nos ꝓpitiationem dĩ. ꝓ aliorũ
uͦ suꝑbia uel contemptu cum in¬
gemiscimus: nonne amplius ad¬

Expanded text:
dio faciant et non gemiscentes, non enim expedit vobis. Intueris quando contemnuntur principes, non oportet ultiones ingerere, sed tota ultio est plorare et ingemiscere. Nam et medicus quando ab aegroto contemnitur, non se ulpeccatis ingemiscimus, adducimus ad nos propitiationem Dei, per aliorum vero superbiam et contemptum cum ingemiscimus, nonne amplius ad
Abbreviated transcription (Latin):
que exuobis dixerint inquit ut
faciatis facite: facere autem oꝑiᷤ
non fidei: secundum autẽ opera
eorum nolite facere. Intueris qm̃
de dogmatib & non de utta uel
operib sermo ẽ: S paulus pri¬
rationem reddituri Audiant
hec principes: non solũ illi qui
reguntur aprincipib. Qm̃ sic̃
obedientes oportet ẽẽ qͥ regunt᷑.
sic etiam rectores & pͥncipes. ui¬

Expanded text:
quae vobis dixerunt, inquit, ut quae vobis dixerunt, inquit, ut faciatis facite. Facere autem operis est non fidei. Secundum autem opera eorum nolite facere. Intueris quomodo non de dogmatibus, sed de vita et operibus sermo erationem reddituri. Audiant et principes, non soli illi qui reguntur a principibus, quomodo sicut obedientes oportet esse qui reguntur, sic etiam rectores et principes vi
Abbreviated transcription (Latin):
malignus extiterit: Num
obaudiam malignum. Qualit̃
fuge illum et euita: non solumsi
homo fuerit. s etiam si angłs
li scrutari. Et hec non exmemet
Audi enim xp̃m dicentem. Supͣ
cathedram moysi sederunt sche
et pharisei: & pͥmo dicens deers
multa mala: tẽ dixit: supra ca¬
thedram moysi sederunt. Om̃ia
inquit quȩ dixerint uobis faci¬
te: que autem fecerint. facere
nolite. habent inquit dignita¬
tem: licet uitȩ sint ꝑdite. Uerũ
non ad uitam eoꝵ: s ad sermo¬
nes intendite. Quantum enĩ
admores attinet: nullus poterit le¬
di. Qua ratione hoc: Quia mani
ad cacumen iniquitatis ꝑueniant.
poterunt alios mala docere. Cum
autem fidei causa uertitur: neq
manifestum ẽ om̃ib quod docet᷑.
neq malignus dubitabit docere
contraria. Nam et quod dictum
est. nolite iudicare ne iudicemini.
de uita dictum ẽ. non de fide. Qd
enim infertur: hoc manifestat.
Quid uides inquit stipulam in
ocło fratris tui: et trabem inocy¬
lo tuo non uides: Omma ergo

Expanded text:
malignus exstiterit? Non obaudimus malignum, qualiterfuge illum et evita, non solum si homo fuerit, sed etiam si angeluli scrutari. Et haec non ex me Audi Jesum dicentem: Super cathedram Moysi sederunt scribae et Pharisaei; et primo dicens de his multa mala tunc dixit: Super cathedram Moysi sederunt; omnia, inquit, quae dixerint vobis facite, quae autem fecerint, facere nolite. Habent, inquit, dignitatem, licet vitae sint perditae, verum non ad vitam eorum, sed ad sermones intendite. Quantum enim ad mores attinet nullus poterit laedi. Qua ratione hoc? quia quae ad cacumen iniquitatis perveniat, poterit alios mala docere. Cum autem fidei causa vertitur, neque manifestum est omnibus quod dicitur, neque malignus dubitat docere contraria: nam et quod dictum est: Nolite judicare ne judicemini, de vita dictum est, non de fide. Quod enim infertur hoc manifestat: Quid vides, inquit, stipulam in oculo fratris tui et trabem in oculo tuo non vides? Omnia ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Reuelata facie głam dñi specłantes:
et non sicut moyses uelamen impo¬
nebat suꝑ faciem suã. Non merue¬
runt inquit illi talia ꝑciꝑe: qualia
nobis contributa noscuntur. Qͥd
enim illi uidere meruerunt: Tene¬
bras. caliginem. Audierunt qͥdem
et uocem. S ce tu audisti uocem. ñ
ꝑnebulam uenientem. s ꝑcarnem
xp̃i. Non es tumultuatus neq ꝑ¬
turbatus: s stetisti et locutus es

Expanded text:
revelata facie gloriam Domini speculantes ; » et non sicut Moyses ponebat velamen super faciem suam. Non enim meruerunt, inquit, illi talia percipere, qualia nobis contributa noscuntur. Quid enim illi videre meruerunt, nisi tenebras et caliginem? Audierunt quidem et vocem; sed et tu audisti vocem, non per nebulam venientem, sed per carnem Christi. Non es tumultuatus neque perturbatus, sed stetisti et locutus es
Abbreviated transcription (Latin):
on enim accessistis ad trac¬
tabilem & accessibilem
ignem. et turbinem. & ca¬
liginem. & ꝓcellam. et tube sonũ.
& uocem uerboꝵ. quã qui audi¬
eis uerbum: non enim portabãt
quod dicebatur. E si bestia teti¬
gerit montem: lapidabitur. Et
ita terribile erat: qͦd dicebatur.
Noyses dixit: et territus sum &
tremebundus. S accessistis ad
syon montem. ciuitatem dĩ ui¬
uentis ierusalem celestem. mul¬
torum miliũ angłorũ celebritatẽ.
& eccłiam pͥmituoꝵ qͥ conscͥptis̃

Expanded text:
on enim accessistis ad tractabilem montem, et accessibilem ignem, et turbinem, et caliginem, et procellam, et tubae sonum, et vocem verborum; quam qui audiet verbum. Non enim portabant quod dicebatur: Et si bestia tetigerit montem, laita terribile erat, quod videbatur: Moyses dixit: Exterritus sum & tremebundus. Sed accessistis ad Sion montem & Civitatem Dei viventis Jerusalem caelestem, & multorum millium Angelorum frequentiam, & Ecclesiam primit
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ aduitor: non timebo qͥd faciat
mͥ homo. Et recte. hoc gͥ etiam
nos uniu̾sis temptationib exela¬
memus: et dm̃ habentes ꝓpiciũ
humana omnia irrideamꝰ Siẽ
enim dõ indignante. nicħ nobis
ꝓderit. ac si cuncti amici consis¬
tant: sic etiam dõ diligente nul¬
la nobis erit necessitas. nulla le¬
sio: ac si nos cuncti hostilit᷑ inse¬
quantur. Non timebo inquit
quid faciat mͥ homo. Recorda¬
qui uobis locuti sunt uerbũ dĩ.¬

Expanded text:
 est, non timebo quid faciat mihi homo, et recte, hoc igitur etiam nos in universis tentationibus exclamemus, et Deum habentes propitium humana omnia irrideamus. Sicut enim Deo indignante nihil nobis proderit, ac si cuncti amici consistant, sic etiam Deo nos diligente nulla nobis erit necessitas, nulla laesio, ac si nos cuncti hostiliter insequantur. Non timebo, inquit, quid faciat mihi homo. Mequi vobis locuti sunt verbum D
Abbreviated transcription (Latin):
Contemplare. quantus illi de pudi¬
citia sermo ꝑfunditur. Pacem in¬
quit cum om̃ib sectamini. et
sanct̾ificationem: ne qͥs fornicato
uel pollutus. Et iterum. Forn¬
carios & adulteros. iudicabit ds̃¬

Expanded text:
Contemplare quantus illi de pudicitia sermo profunditur. Pacem, inquit, cum omnibus sectamini et sanctificationem, ne quis fornicator vel pollutus. Et iterum, fornicarios autem et adulteros judicat D
Abbreviated transcription (Latin):
nec auditus ferre posset. neq illuc
bestia quelibet auderet accedere:
ueruntamen nonerant talia que¬
postea gesta sunt. Qͥd enĩ ẽ mons
sẏna incomparatione celi: Quid
ignis tractabilis ad intractabilẽ:

Expanded text:
nec auditus ferre poterat, neque bestia illuc auderet accedere, verumtamen non erant talia qualia gesta sunt. Quid est enim mons Sina in comparatione coeli? Quid est ignis tractabilis ad intractabilem?
Abbreviated transcription (Latin):
te & salutis efficax et ualens cun¬
ctam ualitudinem replere. semel
impositum. dotum operatur: si
gͦ semel impositum dotum opera¬
tum fuerit: ostendit eius uirtu¬
tem. non ut ulteruis apponatur.
& hoc ẽ eius opus ut iam ñ appo¬
natur. Si uͦ semꝑ apponitur. ma¬
nifestum ẽ indicium eiꝰ nichil
illud preualuisse. medicamenti
qͥppe uirtus illa ẽ. ut semel im¬
ponatur. & non frequent̃: sic eti¬
am hic. Qua ratione eisdem sacͥ¬
ficiis semꝑ curabatur: Si enĩ ab
om̃ib essent liberati peccatis: ne¬
quaquã ꝑ singlos dies offerrent᷑
ta ut semꝑ offerrentur sacrificia
die. ꝓinde accusatio peccatorũ
satio infirmitatis: non uirtutis os¬
tensio. Qm̃ qͥppe pͥma hostia ni¬
gutio peccatorum istud ẽ. In eo .i.¬

Expanded text:
te et salutis efficax, et valens cunte et salutis efficax, et valens cunctam valetudinem repellere, semel impositum totum operatur. Si ergo semel impositum totum operatum fuerit, ostendit ejus virtutem, ut non ulterius apponatur. Et hoc est ejus opus, ut jam non apponatur. Si vero semper apponitur, manifestum indicium est minus illud praevaluisse medicamentum. Quippe virtus illius est ut semel apponatur et non frequenter: sic etiam hic. Qua ratione eisdem sacrificiis semper curabantur? Si enim ab omnibus essent liberati peccatis, nequaquam per singulos dies offerret quis  dies offerrentur sacrificia die. Proinde accusatio peccatorum satio infirmitatis, non virtutis ostensio. Quoniam quippe primo hostia nigutio peccatorum erat; in eo quo
Abbreviated transcription (Latin):
sinenter sacerdotes: nunqͣm potest
accedentes ꝑfectos facere. Alioquin
cessassent offerri: iõ ꝙ nullam ha¬
berent ultra conscientiã peccati cul¬
tores. semel mundati. S in ipsis
commemoratio peccatoꝵ ꝑ singloᷤ
annos fit. Impos sibile enĩ ẽ san¬
guinem taurorũ & hircorũ aufer¬
re peccata. Ideo ingrediens mun¬
dum: dic̃. hostiam et oblationem.
noliusti: corpꝰ aũ aptasti mͥ bolo¬
caustoma ce ꝓpeccato non tͥ placu¬
it. Tunc diri: ecce uenio. In capite
libri scͥptum ẽ de me ut facidmds̃
uoluntatẽ tuã. Superiꝰ dicens
quia hostias & oblationes et ho¬
locaustomata ꝓpeccato noliusti.
nec placita sunt tibi. quȩ scdm le¬
gem offerunt᷑. tunc dixi ecce uenio.
inquit ista hostia: ille aũ multe
sunt. ꝓpterea enĩ nec fortes erant:
quia multe. Quid aũ opus erat
multis: dic mͥ una sufficiente: ꝓ¬
indeꝙ multe &e semꝑ offerebant᷑:
ostendit numqͣm eos purgari. Sic̃
enĩ medicamentum qñ fuerit for¬

Expanded text:
sinenter, nunquam potest accedentes perfectos facere; alioquin cessasent offerri, ideo quod nullam haberent ultra conscientiam peccati, cultores semel mundati, sed in ipsis commemoratio peccatorum per singulos annos fit inpossibile enim est sanguine taurorum et hircorum auferri peccata ideo ingrediens mundum dicit hostiam et oblationem noluisti corpus autem aptasti mihi holocaustomata et pro peccato non tibi placuit tunc dixi ecce venio in capitulo libri scriptum est de me ut faciam Deus voluntatem tuam superius dicens quia hostias et oblationes et holocaustomata et pro peccato noluisti nec placita sunt tibi quae secundum legem offinquit, ista hostia; illae autem multae sunt. Propterea enim nec fortes erant, quia multae. Quid autem opus erat multis, dic mihi, una sufficiente? Proinde quod multae et semper offerebantur, ostendit nunquam eos purgari. Sicut enim medicamentum, quando fuerit for
Abbreviated transcription (Latin):
hoc imperauit inquit. semꝑ of¬
ferri. ꝑꝑ infirmitatẽ: et ut me¬
moria peccatorum fieret. Quid
gͦ nos: Nonne ꝑ singłos dies offe¬
rimus: Offerimus quidem: s ad
recordationem facientes mortis euꝰ.
Et una ẽ hec hostia:. non multe. Qͦ¬
mͦ una ẽ & non multe: Qa semel
illius. Idipsum semꝑ offeruus :
lioquin hac ratione qm̃ in multiͤ¬
locis offertur: multi xp̃i sunt:
nequaquã: s unus ubiq ẽ xp̃c:
& hic plenus existens. & illic ple¬
nus: unum corpus. Sicut enĩ qͥ
ubiq offertur. unum corpus ẽ. &
non multa corpora: ita etiam &
unum sacrificiũ. Pontifex autẽ
nr̃ ille ẽ: qͥ hostiam mundantẽ
nos obtulit. Ipsam offerimus &
consumi non potest. hoc aũ qͦd
nos facimus : in commemoratio¬
nem fit eius q factum ẽ. hoc
enĩ facite inquit: inmeã comme¬
morationẽ. Non aliud sacrifi¬
cium. sicut pontifex: s ipsum
semꝑ facimus. Magis aũ recor¬
dationem sacrificu operamur.

Expanded text:
hoc imperavit, inquit, semper offerri, propter infirmitatem, et ut memoria peccatorum fieret. Quid ergo nos? Nonne per singulos dies offerimus? Offerimus quidem, sed ad recordationem facientes mortis ejus, et una est haec hostia, non multae. Quomodo una est, et non multae? Et quia semel illius; ad ipsum semper offerimus; nlioquin hac ratione, quoniam a multis offertur, multi Christi sunt. Nequaquam, sed unus ubique est, et hic plenus existens, et illic plenus, unum corpus. Sicut enim qui ubique offertur, unum corpus est, et non multa corpora, ita etiam et unum sacrificium. Pontifex autem noster ille est, qui hostiam mundantem nos obtulit. Ipsam offerimus etconsumi non potest. Hoc autem, quod nos facimus, in commemorationem fit ejus quod factum est. « Hoc enim facite, inquit, in meam commemorationem . » Non aliud sacrificium, sicut pontifex, sed ipsum semper facimus. Magis autem recordationem sacrificii operamur.
Abbreviated transcription (Latin):
Eius momenti ẽ illa mors: cuiꝰ mo¬
menti ẽ omnis ꝑditio. Non autẽ
omnium peccata abstulit. ꝓpt̾¬
peccata: Sicut enim in ablutionẽ
rursum offerimꝰ peccata. & dicimꝰ
siue uolentes siue nolentes. pecca
petimus: sic aũ et hic fact̾um ẽ. Ꝙ
ce obtulit. Peccata sumpsit abho¬
minib. et obtulit illos rursum pa¬
tri: non ut aliqui dixerunt. adu̾¬
sus eos: s ut ea dimittat. In scd̃is
sine peccato inquit uidebitur: ex¬
pectantib se insalutem. Qd ẽ sine
peccato: ueluti nunc peccat: Ion
enum debitor mortis mortuus est.
neq propt̃ peccatum. S quomͦ ui¬
debitur: Puniens inquit. S non
hoc dixit: s quod festiuum & gra¬
tum ẽ: sine peccato uidebitur. ex¬
pectantib se insalutẽ: ut iam de
cetero non opus habeant sacͥficio
ut saluentur: s in operib ipsis
babens lex bonorũ futurorũ. non
ipsam ymaginẽ rerũ: hoc est non
ipsam ueritatẽ. Usq quo enĩ ue¬
luti inpictura imponit qͥs colorẽ:¬

Expanded text:
ejus momenti est illa mors, cujus momenti est omnium perditio. Non enim omnium peccata abstulit, pt? Sicut enim in oblatione sursum offerimus peccata, et dicimus, Sive volentes, sive nolentes, peccavpetimus: sic autem et hic manifestum est. Et sum . Ecce obtulit peccata, sumpsit ea ab hominibus, et obtulit ea sursum Patri, non ut aliquid decernat adversus eos, sed ut ea dimittat. In secundo sine peccato videbitur, inquit, exspectantibus se in salutem. Quid est Sine peccato? veluti non peccat. Non enim debitor mortis mortuus est, neque propter peccatum. Sed quomodo videbitur? Puniens, inquit. Sed non hoc dixit, sed quod festivum et gratum est, Sine peccato videbitur exspectantibus se in salutem: ut jam de caetero non opus habeant sacrificio, ut salventur, sed in operibus ipsis habens lex futurorum bonorum, non ipsam imaginem rerum. « Hoc est, non ipsam veritatem. Usquequo enim veluti in pictura aspiciat quis line
Abbreviated transcription (Latin):
S dicebatur scã scõrum. aures̃ ha¬
Sbens turibulum. & archam testa¬
Smenti circum tectam ex om̃i par¬
Ste auro: inqua erat urna aurea
Shabens manna: ⁊ uirga aaron q̃
Sfronduerat. & tabule testam̃t.¬

Expanded text:
d dicitur sancta sanctorum: aureum habens thuribulum, et arcam testamenti circumtectam ex omni parte auro, in qua erat urna aurea habens manna, et virga Aaron, quae fronduerat, et tabulae testam
Abbreviated transcription (Latin):
remus intrare incelum: qn pot̾i¬
mus hereditatem cȩlorum appre¬
hendere: Desideremus hec gͦ ob¬
secro. desideremus. Quid omnia
adp̃sentem uitam negociamur:
quam crastina derelin quimus:
Assumamus gͥ uirtutem : q̃ nobiᷤ
in ꝑꝑetuum sufficiet. hinc qͥdẽ
erimus semꝑ: et ȩternis bonis

Expanded text:
remus intrare in coelum, quando poteriremus intrare in coelum, quando poterimus haereditatem coelorum apprehendere? Desideremus 176 ergo haec, obsecro, desideremus. Quid omnia ad praesentem vitam negotiamur, quae crastina derelinquemus? Assumamus igitur virtutem, quae nobis in perpetuum sufficiet, in quo erimus semper et aeternis bonis
Abbreviated transcription (Latin):
hoc & paulus dirit. uolo omneᷤ
homines eẽ sicut & meipsum:
qm̃ sciebat. quia om̃s poterant
ẽẽ sicut ipse. Nequaquã hoc di¬
ceret: si impossibile esset. Uis fie¬
ri: Principium tantum appre¬
hende. Dic autem mͥ in artibus
cunctis. cum uoluerimus in eis
ꝑfecti fieri: num sufficit nobis
uelle ante etiam aggredimur.
ipsas res: Ueluti quod dico.
Uult aliquis fieri gubernator.
non dicit uolo. ⁊ hoc ei sufficit.:
s etiam rem ipsam aggredit᷑.
Nult fieri negociator. non dicit
uolo tantum: s etiã rem aggre¬
s etiam opus oportet addere.
ncelum autem uolens ascende.
dicis tantum uolo. Quomͦ ergo
dicebas inquit: quia uelle suffi¬
cit : S uelle cum opera appre¬
hendentes etiam rem: cum labo¬
re habemus. Qpͥpe cooperatore
&& adiutore dõ. tantum rem as¬
sumamus: tantum ueluti ad opꝰ
accedamus adrem: tantũ curã
geramus: tantum inmentem po¬
namus: et cuncta sequentur. Si
uͦ dormierimus.⁊ stertentes spe¬

Expanded text:
hoc et Paulus dicit: Volo omnes hoc et Paulus dicit: Volo omnes homines esse sicut et meipsum , quoniam sciebat quia omnes poterant esse sicut ipse. Nequaquam enim hoc diceret, si impossibile esset. Vis fieri? principium tantum apprehende. Dic autem mihi, in artibus cunctis, cum voluerimus in eis perfecti fieri, non sufficit nobis velle, an etiam aggredimur ipsas res? Veluti quod dico: Vult aliquis fieri gubernator: non dicit Volo, et hoc ei sufficit, sed etiam rem ipsam aggreditur. Vult fieri negotiator: non dicit Volo tantum, sed etiam rem aggreetiam opus oportet addere. In coelum autem volens ascendere dicit tantum Volo. Quomodo ergo dicebas, inquit, quia velle sufficit? Sed velle cum opera apprehendens, etiam rem cum labore. Habemus quippe cooperatorem et adjutorem Deum. Tantum rem assumamus, tantum veluti ad opus accedamus ad rem, tantum curam geramus, tantum in mente ponamus, et cuncta sequentur. Si vero dormierimus, et stertentes spe
Abbreviated transcription (Latin):
lius. quam suꝑ funem extentam ã¬
bulare. ueluti suꝑ ȩquale solum:
& sursum ambulantem. uestiri
spoliari. tamquã in lecto sedeat:
Nonne mirabilis nobis ista res esse
uidetur & terribilis. ut etiam ui¬
dere nolimus: s gemamꝰ. & trema¬
mus ad ipsum aspectum: Quid
autem dic mͥ. difficilius quam con¬
tum infronte portare: & impositũ
puerum multa milia scemata fa¬
cientem ibidem bauilare. ce dele¬
ctare spectantes: Quid aũ diffi¬
cilius: quam cum gladũs pilarũ
more ludere: Quid autem gra
uius. dic mͥ: quam ꝓfundum pe¬
lagi scrutari : Et decem milia
alias artes quis dicere possit:
S ed omnium istarum facilior ẽ
uirtus: si uoluerimus & incelũ
ascendere. Uelle enim opus ẽ hic
tantum: et omnia sequuntur. q̃
pot̃ enim dici. non possum: neq
accusare potest conditorem. Si
enĩ impossibiles nos fecit. deinde
imperat: accusatio eius ẽ: Quomͦ
gͦ inquit: multi non possunt.
Q uomͦ gͦ: multi nolunt dic. Sii
uoluerint: omnes poterunt. ꝓpt̃

Expanded text:
lius quam super funem extensum ambulare veluti super aequale solum, et rursum ambulantem vestiri, spoliari, tanquam in lecto sedeat? Nonne mirabilis, nobis ista res esse videtur, et terribilis ut etiam videre nolimus, sed timeamus et tremamus ad ipsum aspectum? Quid autem difficilius, dic mihi, quam contum in fronte portare, et impositum puerum multa millia schemata facientem ibidem bajulare, et delectare spectantes? Quid autem difficilius quam cum gladiis pilarum more ludere? vius, dic mihi, quam profundum pelagi scrutari, et decem millia alias artes quis dicere possit? Si omnium istarum facilior est virtus, si voluerimus et in coelum ascendere. Velle enim opus est hic tantum, et omnia sequuntur. Non potes enim dicere: Non possum, neque accusare potes Conditorem. Si enim impossibiles nos fecit, deinde imperat, accusatio ejus est. Quomodo ergo, inquit, multi non possunt? Quomodo ergo, multi nolunt, dic. Si enim voluerint, omnes poterunt. Propter
Abbreviated transcription (Latin):
semel: in consummatione scłorũ.
Quare in consummatione scłorum:
Post multa peccata. Si enĩ aprin¬
cipio fieret. deinde nullus crede¬
ret: non oportebat eum scđo
mori: in fructuosa eẽnt omnia.
multa erant peccata: merito nẽ
apparuit. Quod etiam alibi dic̃.
Ubi habundauit peccatum: suꝑ¬
habundauit grã. Nc̃ aũ semel

Expanded text:
uit, in consummatione saeculorum. » Quare in consummatione saeculorum? Post multa peccata. Si enim a principio fieret, deinde nullus crederet; non oportebat autem secundo eum mori, infructuosa essent omnia, multa erant peccata. Merito tunc apparuit, quod etiam alibi dicit: Ubi abundavit peccatum superabundavit gratia . Si semel
Abbreviated transcription (Latin):
mortem illam morimur quidẽ
s non manemus in illa: Quod
neq mori ẽ. Mortis enĩ tyrannꝰ
& mors reuera illa ẽ: qñ nunꝗͣ
ꝑmittitur mortuus ad uitã reuerto
Quando post mortẽ uiuendũ erit &
uitam meliorem: non ẽ mors illic.
s dormitio. Qm̃ gͦ om̃s retentura
erat mors: ꝓpterea mortuus est.
Manifestum: ꝙ asemet ipso. hic neq
sacerdotem eum dic̃ solum: sed
et uictimã et sacrificiũ ꝑ se obla¬
tum. Semel inquit oblatus ẽ. ad
re multorũ & non omniũ: Quia
non om̃s crediderunt. Pomnibus¬

Expanded text:
morte illa? Morimur quidem, sed non manemus in illa, quod et jam neque mori est. Mortis enim tyrannis et mors revera illa est, quod nunquam permittitur mortuos ad vitam reverti. Quando vero post mortem vivendum erit, et vita meliori, non est mors illa, sed dormitio. Quoniam ergo omnes retentura erat mors, propterea mortuus est uManifestum quod a semetipso. Hic neque saet victimam et sacrificium per se oblatum. « Semel, inquit, oblatus est ad re multorum, et non omnium? Quia non omnes crediderunt. Non au
Abbreviated transcription (Latin):
ne alieno. Intuere: quantȩ diffe¬
rentiȩ. Sepe ce semel. in sanguine
alieno. et insanguine ꝓpͥo: mul¬
tum int̾ẽ. Ipse gͦ & sacrificiũ
& sacerdos: & hostia. Si enĩ non
hoc esset : multa etiam oporte¬
bat sacrificia offerri sepiuis opor¬
debat crucifigi Alioquin opor¬

Expanded text:
nobis. « Intuere, quantae differentiae! saepe et semel; in sanguine alieno, et in sanguine proprio. Multum ergo interest. Ipse et sacrificium, et sacerdos, hoc esset, multa etiam oportebat sacrificia offerri. Saepius oportebat crucifigi. « Alioquin opor
Abbreviated transcription (Latin):
insanguine mundantur scd̃m
legem: et sine sanguinis effusi¬
one non fit remissio. Quare aũ
dixit pene: Quare illud sic exp̃s¬
sit: Qm̃ in illis non erat ꝑfecta
mundatio. neq remissio ꝑfecta:¬
ma parte. Nunc autem: hic ẽ
inquit sanguis noui destamenti.
qͥ ꝓ uobis effusus ẽ: in remissionẽ
peccatorum. Ubi ẽ gͥ liber: Mun¬

Expanded text:
sanguine mundantur secundum legem, et sine sanguinis effusione non fit remissio. » Quare hoc dixit, pene? Quare illud sic expressit? Quoniam in illis non erat perfecta mundatio, neque remissio perfectama parte; nunc autem hic est, inquit, sanguis novi testamenti, qui pro nobis effusus est in remissionem peccatorum. Quis est liber qu
Abbreviated transcription (Latin):
nit: dicens quod inmelioribus
ꝓmissionib sanccitum ẽ. Unde
dem exclusum ẽ istud autem
ꝓ illo introductum ẽ. Propterea
enim & obtinet: quia melius ẽ¬

Expanded text:
dicit: « Quod in melioribus repromissionibus sanctum est. » Unde llud quidem exclusum est, istud autem pro illo introductum est. Propterea enim eminet, quia melius e
Abbreviated transcription (Latin):
bus ꝓphabantur. Inscd̃m autem
semel inanno solus pontifex: non
sine sanguine quem offerret ꝓse.
& ꝓpopłi ignorantia. Intueris
iam formas ante p̃missas: Ne enim
dicerent quomͦ unũ ẽ sacrificiũ.
ostendit illud iam uade. ab inicio
siquidem ꝙ sanctius erat: unum
pontifex inquit semel offerrebat.

Expanded text:
antur. « In secundo autem semel in anno solus pontifex, non sine sanguine, quem offert pro sua et populi ignorantia. » Intueris jam formas ante praemissas. Ne enim dicerent quomodo unum est sacrificium? Ostendit illud jam inde ab initio, siquidem quod sanctius erat, unum pontifex, inquit, semel offerebat,
Abbreviated transcription (Latin):
etiam intulit. indie qua app̃hen¬
di manum eorum. ut educerem eõ¬
de terra egypti et ipsi non ꝑmanse¬
runt in testamento meo: & ego ne¬
glexi eos dic̃ dñs. Intuere a nobis
pͥmum incipere mala. Ipsi inquit
non ꝑmanserunt primi. Exnobis ẽ

Expanded text:
Et item: In die qua apprehendi manum eorum ut educerem eode terra Aegypti, et ipsi non manserunt in testamento meo, et ego neglexi eos, dicit Dominus . « Intuere a nobis primum incipere mala. Ipsi, inquit, primi non manserunt. Ex nobis est
Abbreviated transcription (Latin):
etionem. Introductione inquit me¬
lioris spei. Habuit quippe & illa
spem: s non talem. Sperabant
lius ẽ. speramus proximi dõ con¬
sistere: ad ipsum paternum soliũ
ꝑuenire: ministrare ei cum angłi¬

Expanded text:
t. Introductio, inquit, melioris spei. Habuit quippe et lex spem, sed non talem. Sperabant lius est speramus proximi Deo consistere, ad ipsum paternum solium pervenire, et ministrare ei cum ang
Abbreviated transcription (Latin):
corpora: s continuo inanimam
insilit. Non uides. qui morbo af¬
ficiuntur. quomͦ tłmore quodã
occupantur: quomͦ uertunt se
ad q̃ reuertunt: quomͦ fetorib
sunt repleti: quomodo turpes s̃
eorum facies: quomͦ ꝑ totũ inmũ¬
di sunt: Tales quippe sunt etiã
peccantes: ac si non uident. Dic

Expanded text:
commovet, et continuo in animam insilit. Non vides eos, qui morbo afficiuntur, quomodo tumore quodam occupantur, quomodo vertunt se atque revertunt, quomodo foetoribus sunt repleti, quomodo turpes sunt eorum facies, quomod per totum immundi sunt? Tales quippe sunt etiam peccantes, etsi non videntur. «
Abbreviated transcription (Latin):
quit: Non ẽ malum risus: Itane
non ẽ malum &e ualde malum:
importuno temꝑe ummoderate¬
ridere : Risus enĩ in ẽ nobis: ut
qñ amicos uiderimus post multũ
temꝑis hoc faciamus: qñ aliqͦs
delinquentes & timentes. ut fo¬
ueamus eos risu: non ut cogamꝰ
nos ipsos. et semꝑ rideamus. Risꝰ
inẽ anime nr̃e. ut remissionem ha¬
beat aliqñ anima: non ut diffun¬

Expanded text:
quit? Non est malus risus. Itane quit? Non est malus risus. Itane non est malum; sed valde malum, importuno tempore immo erate? Risus enim inest nobis, ut quando amicos viderimus post multum temporis, hoc facimus quando aliquos delinquentes et timentes ut foveamus eos risu, non ut cogamus nos ipsos, et semper rideamus. Risus inest animae nostrae ut remissionem habeat aliquando anima, non ut diffun
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ orationem offerens cunctorũ: tu
autem rides. nichil timens. Et ille
qͥdem tremens ꝓte orationes offert:
Tu autem contempnis. Non adu̾tis
scͥpturam dicentem: ue contempto¬
rib : Non contremiscis: ñ colligis
te ipsum: Et in aulam qͥdẽ regiã
intraturus. & abitu. & ocłis. et in¬
cessu. & incunctis aliis componis
& ornas temetipsum: huc ingres¬
surus ubi uere aula ẽ regia & tał
qualis celestis ẽ: rides. Et tu qͥdẽ
nescis quia non uides: audi tam̃
quia angłi presentes sunt ubiq:
et maxime indomo dĩ astant ei:
& omnia plena sunt incorporeis
illis uirtutib. Iste mͥ sermo etiam
ad mulieres dr̃. E ante uiros qͥdẽ
non cicuis hoc audent facere: ac
si faciunt non tamen semꝑ: s in
temꝑe remissionis. Hic autem &
uelas & obniibis caput tuum᷑: ⁊
sedes. ingressa es confiteri peccã
tua. ꝓcideris dõ postulare et de¬
precari ꝓ delictis tius. & cum risu ħ
facis: Quomͦ ergo eum ꝓpiciare po¬
teris: Et quid malum ẽ risus in¬

Expanded text:
Dei, orationem offerens cunctorum; tu autem rides, nihil timens? Et ille quidem tremens pro te orationem offert, tu autem contemnis? Non avertis Scripturam dicentem, Vae contemptoribus? Non contremiscis? Non colligis temetipsum? Et in aulam quidem regiam intraturus, et habitu, et oculis, et incessu, et cunctis aliis componis et ornas temetipsum; huc autem ingressurus, ubi vere est aula regia, et talis qualis coelestis est, rides? Atque scio quidem quia tu non vides, audi tamen quia angeli praesentes sunt ubique et maxime in domo Dei astant regi, et omnia plena sunt incorporeis illis virtutibus. Iste mihi sermo etiam ad mutieres dicitur. Et ante viros quidem non citius hoc audent facere, ac si faciunt, non tamen semper, sed in tempore remissionis. Hic autem et velas et obnupis caput tuum. Dic sedens? Ingressa es confiteri peccata tua, procidere Deo, postulare et deprecari pro delictis tuis, et cum risu hoc facis? Quomodo ergo eum propitiare poteris? Et quid malum est risus, in
Abbreviated transcription (Latin):
distis paulum dicentem. turpi¬
tudo & uaniloquium. et scur¬
rilitas abiciatur auobis: Cum
turpitudine: & scurrilitatẽ po¬
suit. Tu autẽ rides. Uaniloqui¬
um quid ẽ: Quod nullã habet
itilitatem. Uel omnino ridest
effundis faciem tuã. Qui mo¬
nachum ꝓfiteris: qui crucifiriᷤ
es. qui debes lugere. rides: Dic
mͥ ubi xp̃c hoc fecit: Audisti h
alicubi: Nusquam:. s contrista¬

Expanded text:
distis Paulum dicentem: Turpitudo, vaniloquium et scurrilitas abjiciatur a vobis? Cum turpitudinem et scurrilitatem posuit, tu autem rides? vaniloquium qui nullam habet utilitatem, vel omnino rides et effundis faciem tuam? qui monachum profiteris, qui crucifixus es, qui lugens, rides? Dic mihi, ubi Christus hoc fecit? Audisti hoc alicubi? Nusquam