comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
petrũ: & recordat᷑. ẽ. petrus uerbi dñi sicut
dixerat. quia prius qͣm gallus cant&. ter
me negabis: & egressus foras fleuit ama¬
re: & sicut salomon ait. rex qui seds in so¬
lio iudicii dissipat om̃e malũ intuitu suo.
Montes sicut cera fluxert̃ a facie dñi: quia
post ꝑuersitatis suȩ duriciã diuina for¬
midine liquefacti. ab illo prius rigido tu¬
ñ ait inspicit. s circũspicit montes pascu¬
ȩ suȩ. In uidea quippe incarnatꝰ ẽ. dñs: quȩ
posita in medio gentiũ fuit: atq ideo cir¬
cũ spexit montes: qͥa elatos huius scłi cir¬
cũq̃q positos ex gentilitatis uniuersitate
collegit. In his itaq montib pascit᷑: qͥa bo¬
nis oꝑib conuersor. quasi herbis uirentib
satiat᷑. Hinc. ẽ. qͦd ei sponse uoce in canticiᷤ
tur. Cubat uͦ in meridie: cũ ex desideriiᷤᷤ
carnalib ardenti corde reꝓboꝵ discedens
apud elector suor pectora refrigeriũ in¬
uenit cogitationis bonȩ. Mons enĩ quidã

Expanded text:
cut dixerat: Quia priusquam gallus cantet, ter me negabis; et egressus foras flevit amare . Et sicut Salomon ait: Rex qui sedet in solio judicii, dissipat omne malum intuitu suo . Montes sicut cera fluxerunt a facie Domini , quia post perversitatis suae duritiam, divina formidine liquefacti, ab illo prius rigido tunon ait inspicit, sed circumspicit montes pascuae suae. In Judaea quippe incarnatus est Dominus, quae posita in medio gentium fuit. Atque ideo circumspexit montes, quia elatos hujus saeculi circumquaque positos ex gentilitatis universitate collegit. In his itaque montibus pascitur, quia bonis operibus conversorum quasi herbis virentibus satiatur. Hinc est quod ei sponsae voce in Canticis tur; cubat vero in meridie, cum ex desideriis carnalibus ardenti corde reproborum apud 993 electorum suorum pectora refrigerium invenit cogitationis bonae. Mons enim quidam
Abbreviated transcription (Latin):
nisi uerbũ p̃dicationis accipit᷑ sicut in eu¬
uangło ueritas dicit. exiit qui seminat se¬
minare: & sicut ꝑ ꝓpham ait. beati qͥ semi-¬
natis suꝑ om̃s aquas: Qd aliud area. nisi
eccła deb& intelligi: de qua p̃cursoris uoce

Expanded text:
nisi verbum praedicationis accipitur? sicut in Evangelio Veritas dicit: Exiit qui seminat, seminare ; et sicut propheta ait: Beati qui seminatis super omnes aquas . Quid aliud area nisi Ecclesia debet intelligi? de qua Praecursoris voce
Abbreviated transcription (Latin):
equo fortitudinẽ: aut circũdabis collo eius
hinnitũ: Nuinqͥd suscitabis eũ qͣsi locustaᷤ:
Gła nariũ eius tr̃or. Terrã ungula fodit: et
exaltat audacter. In occursũ ꝑgit armati
contẽpnis pauorẽ. nec cedit gladio. Super
ipsũ sonabit pharetra: ubrabit hastȩ clipeꝰ
Feruens & fremens sorb& t̾rã: nec reputat
tubȩ sonare clangorẽ. Ubi audierit buci

Expanded text:
umdabis collo ejus hinnitum? Numquid suscitabis eum quasi locustas? Gloria narium ejus terror. Terram ungula fodit, et exsultat: audacter in occursum pergitarmatis. Contemnit pavorem, nec cedit gladio. Super ipsum sonabit pharetra, vibrabit hasta et clypeus. Fervens et fremens sorbet terram, nec reputat tubae sonare
Abbreviated transcription (Latin):
inaffectionẽ suã interiꝰ obdurat᷑. Et torpo¬
re insensibili frigescit intrinsecus: qͥa amo¬
re dampnabili mollescit foris: seq ipsã con-¬
siderare ñ ualet: qͥa cogitare se minime stir¬
d&. Cogitare uͦ se ñ potest: qͥa tota apud
seme ipsam ñ ẽ Tota uͦ eẽ apud sems ipsam
ñ sufficit: quia ꝑ qͦt concupiscentias rapit᷑ ꝑ
tot a sems. ipsa species dissipat᷑. Et sparsa in
infimis iacs: quȩ collecta si uells ad sũma
um appeticu constringit᷑ collecta apud se¬
msipsam intrinsecus integrat᷑: qualisq dõ uł
ꝓximo e̾ẽ debeat plene conspicit: qͥa nichil
suũ exteriꝰ derelinquit. Et qͣnto ab exteri¬
orib abstracta compescit᷑. tanta aucta in
intimis inflãmat᷑. Et quo magis ards: eo
ad dep̃hendenda uicia ampliꝰ luc&. Hinc
est enĩ qͦd sci uiri dũ se intra sems ipsos col¬
ligunt: mira ac penetrabili acie. occulta eti¬
am aliena delicta dep̃hendunt. Unde bene

Expanded text:
inaffectionem suam interius obduratur; et torpoinaffectionem suam interius obduratur; et torpore insensibili frigescit intrinsecus, quia amore damnabili mollescit foris; seque ipsam considerare non valet, quia cogitare se minime studet. Cogitare vero se mens non potest, quae tota apud semetipsam non est. Tota vero esse apud semetipsam non sufficit, quia per quot concupiscentias rapitur, per tot a semetipsa species dissipatur, et sparsa in infimis jacet, quae collecta, si vellet, ad summa o appetitu constringitur, collecta apud semetipsam intrinsecus integratur; qualisque Deo vel proximo esse debeat, plene conspicit, quia nihil suum exterius derelinquit; et quanto ab exterioribus abstracta compescitur, tanto aucta in intimis inflammatur; et quo magis ardet, eo ad deprehendenda vitia amplius lucet. Hinc est enim quod sancti viri dum se intra semetipsos colligunt, mira ac penetrabili acie occulta etiam aliena delicta deprehendunt. Unde bene
Abbreviated transcription (Latin):
ne deficiatis in tribulationib meis ꝓ uobis.
quȩ . ẽ. gła ur̃a. Ecce in tribulatione positꝰ.
alios exhortat᷑: & in hoc qͦd ipse sustins. alioᷤ
discipłi in p̃dicatore suo tot ꝑsecutionũ ꝓbra
cernentes. fidẽ in eo despicerent: contra qͣm
innumerȩ passionũ contumeliȩ p̃ualerent.
Et iccirco minꝰ dolebat in torm̃tis: s magis
filiis de tormtor suor temptatione metue¬
bat. Paruipendebat in se plagas corporis: dũ
formidar& in filus plagas cordis. Ipse patien¬
do suscipiebat uulnera torm̃toꝵ: s filios con¬
solando curabat uulnera cordiũ. Pensemꝰ
gͦ cuiꝰ caritatis fuerit: int̾ dolores ꝓprios
aliis timuisse: pensemꝰ cuiꝰ caritatis sit. fili¬
orũ salutẽ int̾ sua detrim̃ta requirere: &
statũ m̃tis in ꝓximis etiã ex sua deiectione
custodire. S hȩc hypochritȩ caritatis uisce
ra nesciunt: quia eor mens qͣnto ꝑ mundi
concupiscentiã in ext̾iora resoluit᷑. tanto ꝑ

Expanded text:
ne deficiatis in tribulationibus meis pro vobis, quae est gloria vestra . » Ecce in tribulatione positus alios exhortatur et in hoc quod ipse sustinet, alios discipuli in praedicatore suo tot persecutionum probra cernentes, fidem in eo despicerent, contra quem innumerae passionum contumeliae praevalerent, et idcirco minus dolebat in tormentis, sed magis filiis de tormentorum suorum tentatione metuebat. Parvipendebat in se plagas corporis, dum formidaret in filiis plagas cordis. Ipse patiendo suscipiebat vulnera tormentorum; sed filios consolando curabat vulnera cordium. Pensemus ergo cujus charitatis fuerit inter dolores proprios aliis timuisse, pensemus cujus charitatis sit filiorum salutem inter sua detrimenta requirere, et statum mentis in proximis etiam et sua dejectione custodirs quanto per mundi concupiscentiam in exteriora resolvitur, tanto per
Abbreviated transcription (Latin):
humilianda eius uirtute deducit᷑. qͣm mi¬
ra qͣndoq ꝑ apłos agunt᷑: qui mundũ dõ
subiciunt: eiq edomitã potentũ huiꝰ scłi
suꝑbiã flectunt: ut tanto de se beatꝰ iob
minꝰ ȩstim&. qͣnto aggregari dõ tã diffi¬
ꝑ eos quos misero seruit mͥ: Sequitur
Aut morabit᷑ ad p̃sepe tuũ: Presepe hoclo¬
co ipsa scriptura sacra ñ inconuenient̃
accipit᷑: in qua uerbi pabulo animalia sc̃ã
natio. in ea quȩ nos reficiunt ꝓpħarum
scripta cognoscit᷑. Rynocerus itaq iste.¬

Expanded text:
m mira quandoque per apostolos agantur, qui mundum Deo subjiciunt, eique edomitam potentum hujus saeculi superbiam flectunt, ut tanto de se beatus Job minus aestimet, quanto aggregari Deo tam diffiper eos quos misero serviet mihi. SeAut morabatur ad praesepe tuum? - Praesepe hoc loco ipsa Scriptura sacra non inconvenienter accipitur, in qua venatio in ea, qua nos reficiunt prophetae, Scriptura recognoscitur. Bos itaque ide
Abbreviated transcription (Latin):
ȩc̃nã. De his montib ꝑ ꝓpħam dr̃. qͥa non
repell& dñs plebẽ suã: qm̃ in manu eiꝰ st̃.
om̃s fines t̾rȩ. & altitudinẽ montiũ ipse con¬
spicit. Altitudines enĩ montiũ. elationes
sunt utiq suꝑbor. Quas dñs conspicere
dr̃: id .ẽ. ab iniquitate sua in meliꝰ cõmuta¬

Expanded text:
 Non repellet Dominus plebem suam, quoniam in manu ejus sunt omnes fines terrae, et altitudines montium ipse conspicit . Altitudines enim montium elationes sunt utique superborum. Quas Dominus conspicere dicitur, id est ab iniquitate sua in melius commuta
Abbreviated transcription (Latin):
noua fidei luce nascamur. Istȩ incuruatȩ
ceruȩ in canticis canticoꝵ sponsi ubera st̃
uocatȩ: sicut scriptũ ẽ. meliora sunt ubera
tua uino. Ista enĩ sunt ubera quȩ in archa
pectoris fixa. lacte nos potant: quia ipsi
archanis sũmȩ contẽplationis inherentes.
subtili p̃dicatione nos nutriunt. Ut igit᷑
ab et̃no gemitu. & dolore nos retrabant. nc̃
incuruant᷑ ceruȩ. atq in partu rugit᷑ emit¬
tunt: quia uͦ ipsi qui sca patrũ p̃dicatione
nascunt᷑. aliqͥndo doctores suos patiendo p̃¬
ueniunt. & eis adhuc in hac uita durantib
rantur filii earũ: ꝑgunt ad pastũ: egredi-¬
sacra illud uiriditatis ętñȩ pabulũ uocat.
ubi iam nr̃a refectio nulliꝰ defectꝰ aridita¬
te marcescit. De quo pastu ꝑ psalmystã dr̃.

Expanded text:
nova fidei luce nascamur. Istae incurvatae nova fidei luce nascamur. Istae incurvatae cervae in Canticis canticorum sponsae ubera sunt vocatae, sicut scriptum est: Meliora sunt ubera tua vino . Ista enim sunt ubera quae in arca pectoris fixa lacte nos potant, quia ipsi arcanis summae contemplationis inhaerentes, subtili nos praedicatione nutriunt. Ut igitur ab aeterno gemitu et dolore nos retrahant, nunc incurvantur cervae, atque in partu rugitus emittunt. Quia vero ipsi, qui sancta Patrum praedicatione nascuntur, aliquando doctores suos patiendo praeveniunt, ut eis adhuc in hac vita durantibusrantur filii earum, et pergunt ad pastum; egredisacra, illa viriditatis aeternae pabula vocat, ubi jam nostra refectio nullius defectus ariditate marcescit. De quo pastore rursus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ ꝑfectos: & rursũ. siue m̃te excedimꝰ dõ.
Cũ uͦ m̃te excedit dõ: excessũ eiꝰ om̃ino ñ ac
cipimꝰ. Ut gͦ nos lucret᷑ incuruat᷑ ad nos.
Unde illic apte subiungit: siue sobrii sumꝰ
uobis. Si enĩ sc̃i uiri ea nobis p̃dicare uel¬
lent quȩ capiunt. cũ in suꝑna contẽplatio¬
ne debriant᷑. & ñ magis scientiã suã quodã
moderamine & sobrietate temꝑarent: ad¬
huc angusto intelligentiȩ sinu illa suꝑni
fontis fluenta qͥs caꝑ&: Incuruatȩ autem
istȩ ceruȩ. alias cęli uocati sunt. De qͥb dr̃¬
Dñe. inclina cęlos tuos & descende. Cum enĩ
inclinant᷑ cęli. descendit dñs: qͥa cũ se in p̃¬
dicatione sua scĩ doctores attrahunt. diui¬
nitatis noticiã. nr̃is cordib infundunt.
N eqͦqͣm quippe ad nos ds̃ descenders: si p̃dica¬
tores eius in contẽplationis rigore inflexi¬
biles ꝑmanerent. Inclinant᷑ gͦ cȩli. ut des¬
cendat dñs: incuruant᷑ ceruȩ. ut nos in

Expanded text:
xcedimus, Deo . Cum vero mente excedit Deo, excessum ejus nos omnino non capimus. Ut ergo nos lucretur, incurvatur ad nos. Unde illic apte subjungit: Sive sobrii sumus vobis . Si enim sancti viri ea nobis praedicare vellent quae capiunt, cum in superna contemplatione debriantur, et non magis scientiam suam quodam moderamine et sobrietate temperarent, adhuc angusto intelligentiae sinu illa superni fontis fluenta quis caperet? Incurvatae autem istae cervae, alias coeli vocatae sunt, de quibus dne, inclina coelos tuos, et descende . Cum enim inclinantur coeli, descendit Dominus, quia cum se in praedicatione sua sancti doctores attrahunt, divinitatis notitiam nostris cordibus infundunt. Nequaquam quippe ad nos Dominus descenderet, si praedicatores ejus in contemplationis rigore inflexibiles permanerent. Inclinantur ergo coeli ut descendat Dominus, incurvantur cervae ut nos in
Abbreviated transcription (Latin):
trahat᷑ ignoramꝰ: unũ .ẽ. salubre remedium.
nec de his quȩ aliis maiꝰ accipimsꝰ nosis ipsoᷤ
extollere. nec de eo alt̾m qͦd minꝰ acceꝑit irri¬
dere: s fixo humilitatis pede grauit & con¬
stant̃ incedere: quia in hac uita tanto ue¬
racius docti sumꝰ: qͣnto doctrinã nobis a no-¬
bis m& ipsis suppetere ñ posse cognoscimus.
tur ignorat: Quamus enĩ securitati ti¬
mor semꝑ longe uideat᷑ abesse: nobis tam̃
nichil . ẽ. securiꝰ qͦm sub spe semꝑ timere:
ne incauta mens aut desꝑando se in uicuᷤ
deiciat: aut extollendo de donis ruat. An¬
te districti enĩ ac pii iudicis ocłos. qͣnto de
se sub spe humiliꝰ trepidat: tanto in illũ
robustius stat.

Expanded text:
trahatur, ignoramus, unum est salubre remedium, nec de his quae aliis magis accepimus, nosmetipsos extollere, nec de eo alterum quod minus acceperit irridere; sed fixo humilitatis pede, graviter et constanter incedere, quia in hac vita tanto veracius docti sumus, quanto doctrinam nobis a nobismetipsis suppetere non posse cognoscimus. tur ignorat? Quamvis enim securitati timor semper longe videatur abesse, nobis tamen nihil est securius quam sub spe semper timere, ne incauta mens aut desperando se in vitiis dejiciat, aut extollendo de donis ruat. Ante districti enim ac pii judicis oculos quanto de se sub spe humilius trepidat, tanto in illo robustius stat.
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc quȩ facta sunt ꝑpendamus. Gedeon
itaq ad pliũ ueniens. redẽptoris nr̃i signat
aduentum: de quo scriptũ. ẽ tollite portas
principes ur̃as. & eleuamini portȩ ȩt̃nales:
& introibit rex głe. Qs. ẽ iste rex głe: Dñs¬
fortis & potens: dñs potens in p̃lio. Hunc re¬
dẽptorẽ nr̃m ñ solũ oꝑe. s etiã nomine ꝓ¬
phetauit. Gedeon nãq int̾p̃tat᷑ circuiens
am om̃ia circũplectit᷑: & tam̃ ꝑ dispensati¬
pensatione nos redimens: diuinitate cun¬
cta cõplectens: & humanitatẽ intra uterũ
sumens. in quo uto & incarnatꝰ e̾e̾t. & clau¬
sus ñ ee̾t: quia & intra uterũ fuit ꝑ infir¬
mitatis substantiã. & extra mundũ ꝑ po¬
tentiã maiestatis: Madyan uͦ int̃p̃tat᷑ de
iudicio. Ut enĩ hostes eiꝰ repellendi destru¬
endiq e̾e̾nt: ñ de uicio repellentis. s de u¬
dicio iuste iudicantis fuit. Et iccirco de
iudicio uocant᷑: quia alieni a gr̃a redẽpto¬

Expanded text:
haec quae facta sunt perpendamus. Gedeon haec quae facta sunt perpendamus. Gedeon itaque ad praelium veniens, Redemptoris nostri signat adventum. De quo scriptum est: Tollite portas, principes, vestras, et elevamini, portae aeternales, et introibit rex gfortis et potens, Dominus potens in praelio . Hunc Redemptorem nostrum, non solum opere, sed etiam nomine prophetavit. Gedeon namque interpretatur circuiens am omnia complectitur, et tamen per dispensatipensatione nos redimens, divinitate cuncta complectens, et humanitatem intra uterum sumens? In quo utero et incarnatus est, et clausus non est. Quia et intra uterum fuit per infirmitatis substantiam, et extra mundum per potentiam majestatis. Madian vero interpretatur de judicio. Ut enim hostes ejus repellendi destruendique essent, non de vitio repellentis, sed de judicio juste judicantis fuit, et idcirco de judicio vocantur: quia alieni a gratia Redempto
Abbreviated transcription (Latin):
opprimere conat᷑. Huiꝰ filiã . id .ẽ. siue mun¬
di. siue diaboli ioͣcob abstulit: cũ sibi xp̃c
ȩccłam ex gentilitate conunxit. Quã & de
domo patris abstrahit: qͥa ei ꝑ ꝓpħam dicit.
Obliuiscere popłm tuũ & domũ patris tui.
Qd uͦ in idolis nisi auaritia designat᷑: Un
de ꝑ paulũ dr̃. Et auaritia quȩ ẽ. idolorũ
seruitus. Laban gͦ ueniens apud iacob ñ¬
inuenit idolũ: quia ostensis mundi thesau¬
ris. diabolus in redẽptore nr̃o uestigia con¬
cupiscentiȩ terrenȩ ñ repꝑit. S quȩ iacob
ñ habuit: ea rachel sedendo cooꝑuit. Per
rachel quippe quȩ & ouis dr̃. eccła figurat᷑
Sedere aut̃ . ẽ. humilitapẽ penitentiȩ appe¬
tere: sicut scriptũ. ẽ surgite postqͣm sede¬
ritis. Rachel gͦ idola sedendo oꝑit: quia
tiȩ uicia pęnitendo texit. De hac cooꝑtio
sȩ sunt iniquitates: & quoꝵ tecta st̃ pecca¬
ta. Nos gͥ rachel illa signauit: qui idola

Expanded text:
opprimere conatur. Hujus filiam, id est, seu munopprimere conatur. Hujus filiam, id est, seu mundi, seu diaboli, Jacob abstulit, cum sibi Christus Ecclesiam ex gentilitate conjunxit, quam et de domo patris abstrahit, quia ei per prophetam dicit: Obliviscere populum tuum, et domum patris tui . 4. Quid vero in idolis, nisi avaritia designatur? unur: Et avaritia, quae est idolorum servitus . Laban ergo veniens apud Jacob idola non invenit, quia ostensis mundi thesauris, diabolus in Redemptore nostro vestigia concupiscentiae terrenae non reperit. Sed quae Jacob non habuit, ea Rachel sedendo cooperuit. Per Rachel quippe quae et ovis dicitur, Ecclesia figuratur. Sedere autem, est humilitatem poenitentiae appetere, sicut scriptum est: Surgite postquam sederitis . Rachel ergo idola sedendo operuit, qutiae vitia poenitendo texit. De hac coopertisae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Nos igitur Rachel illa signavit, qui idola
Abbreviated transcription (Latin):
supplicii sui consortiũ post mortẽ iuolent̃
rapit. S qͥa ad mortẽ ueniens dñs huiꝰ ex¬
actoris uiolentos impetꝰ ñ expauit. sicut ip¬
se ait. uenit enĩ princeps huiꝰ mundi.& in
me ñ hab&. quicqͣm: bene dr̃. clamorẽ ex ac-
humani generis. quia illũ hominẽ uidit:
s quẽ infirmitate despectũ hominem cre¬
didit. uirtute supra hominẽ sensit. Huius
nimirũ exactoris tẏpũ laban tenuit: qͣndo
cũ furore ueniens. sua apud iacob idola re¬
qui siuit. Laban quippe int̃p̃tat᷑ dealbatio.
Dealbatio aut̃ diabolus ñ inconuenient̃ ac¬
cipit᷑. qui cũ sit tenebroso ex merito. trans¬
figurat se in angłm lucis. Huic seruiuit
iacob. id ẽ. ex parte repbor: iudaicus popłs:
ex cuiꝰ carne incarnatꝰ dñs uenit. Potest eti
am ꝑ laban mundus hic exprimi. qui cũ
furore iacob sequit᷑: quia electos quosq
qui redemptoris nr̃i m̃bra sunt. ꝑseqͤndo

Expanded text:
supplicii sui consortium post mortem violenter supplicii sui consortium post mortem violenter rapit. Sed quia ad mortem veniens Dominus, hujus exactoris violentos impetus non expavit, sicut ipse ait: Venit enim princeps hujus mundi et in me non habet quidquam , bene dichumani generis, quia illum hominem vidit, sed quem in se infirmitate despectum hominem credidit, virtute supra hominem sensit. Hujus nimirum exactoris typum Laban tenuit, quando cum furore veniens sua apud Jacob idola re etc.--Laban quippe interpretatur dealbatio; dealbatio autem diabolus non inconvenienter accipitur, qui cum sit tenebrosus ex merito, transfigurat se in angelum lucis. Huic servivit Jacob, id est ex parte reproborum Judaicus populus, ex cujus caram per Laban mundus hic exprimi, qui cum furore Jacob persequitur, quia electos quosque, qui Redemptoris nostri membra sunt, persequendo
Abbreviated transcription (Latin):
amanda sit. s ꝓpt̃ alterã tolerandã. Nagͦ¬
noua conuersatione usus int̾ homines mo
res babyloniȩ secut᷑ ñ. ẽ: bene de eo scriptũ
est. contẽpnit multitudinẽ ciuitatis: uel
certe qͦd multos ꝑ spaciosam uiã uaganteᷤᷤ
deseruit: & ꝑ angustã gradientes paucos
elegit. Multitudinẽ ciuitatis contẽpnere
est: humani generis partẽ quȩ latã uiã
ingredit᷑. quȩ &s ꝓ abundantia iniquitatis
multa ẽ. a regni sui sorte reꝓbare. Sequit᷑¬
Clamorẽ exactoris ñ audit. Sicut supra di¬
ctũ. ẽ qͥs hoc loco exactor accipi nisi diabolꝰ
potest: Qui male suadendo sp̃ẽ contulit
immortalitatis: s decipiendo exegit tribu¬
tũ mortis. Qui suadendo intulit culpã. se¬
uiendo exigit pȩnã. Huiꝰ exactoris sermo.ẽ.
ante mortẽ hominis astuta ꝑsuasio: clamor
uͦ eius. ẽ. iuolenta iã rapina post mortem.
s enĩ ante mortẽ latent̃ int̾cipit: hos ad

Expanded text:
amanda sit, sed propter alteram toleranda. Namanda sit, sed propter alteram toleranda. Nnova conversatione usus inter homines, quia mores secutus non est, bene de eo scriptum est: Contemnit multitudinem civitatis. Vel certe quod multos per spatiosam viam vagantes deseruit, et per angusta gradientes paucos elegit. Multitudinem namque civitatis contemnere est humani generis partem quae latam viam ingreditur , quae et pro abundantia iniquitatis multa est, a regni sui sorte reprobare. Sequitclamorem non audivit.---Sicut supra dictum est, quis hoc loco exactor accipi nisi diabolus potest? Qui male suadendo spem contulit immortalitatis, sed decipiendo exigit tributum mortis; qui suadendo intulit culpam, saeviendo exigit poenam. Hujus exactoris sermo est ante mortem hominis astuta persuasio, clamor vero ejus est violenta jam rapina post mortem. Quos enim ante mortem latenter intercipit, hos ad
Abbreviated transcription (Latin):
Uenit int̾ eos incarnat᷑ dñs aduersa appeteis.
fugiens. Nam cũ iudei illũ regẽ sibi consti¬
tuere uoluissent fieri rex refugit: cũ uͦ eũ
interficere molirent᷑. sponte ad crucis pa¬
tibulũ uenit. Fugit gͦ qͦd om̃s appetunt.
appetiit qͦd om̃s fugiunt. S dum fugit
qͦd om̃is appetunt. appetiit qͦd om̃s fugi¬
unt: fecit qͦd om̃s mirarent᷑: ut & mortu¬
us ipse resurger&: & morte sua alios de
tem: alia post resurrectionẽ: qͥrũ unam
om̃s agendo nouerant: alt̾am nesciebant.
Et humanũ genꝰ soli huic qͣm nouerat. in¬
tendebat. Uenit ꝑ carnẽ dñs: & dũ susce¬
pit unã. alt̾am demonstrauit: dum hanc
nobis cognitã suscepit. illã quȩ nobis.ẽ. in¬
cognita ostendit. Moriendo qͥppe uitã
exercuit qͣm tenemꝰ: resurgendo aperuit
qͣm quȩramꝰ: exemplo suo nos docens quod
hȩc uita qͣm ante mortẽ ducimꝰ ñ ꝓpt̃ se

Expanded text:
Venit inter eos Dominus incarnatus adversa appetens, Venit inter eos Dominus incarnatus adversa appetens, fugiens. Nam cum Judaei illum regem sibi constituere voluissent, fieri rex refugit . Cum vero eum interficere molirentur, sponte ad crucis patibulum venit . Fugit ergo quod omnes appetunt, appetiit quod omnes fugiunt. Sed cum fugit quod omnes appetunt, appetiit quod omnes fugiunt, fecit quod omnes mirarentur, ut et mortuus ipse resurgeret, et morte sua alios de tem, alia post resurrectionem: quarum unam omnes agendo noverant, alteram nesciebant; et humanum genus soli huic quam noverat intendebat. Venit per carnem Dominus, et dum suscepit unam; alteram demonobis cognitam suscepit, illam quae nobis est incognita ostendit. Moriendo quippe vitam exercuit quam tenemus, resurgendo aperuit quam quaeramus: exemplo suo nos docens quod haec vita quam ante mortem ducimus, non propter se
Abbreviated transcription (Latin):
dit ei iudiciũ facere. qͥa filius hominis. ẽ.
& rursũ scriptũ. ẽ. sciens qͥa om̃ia dedit ei
pat̃ in manus: uel sicut ipse dicit. omne
qͦd dat mͥ pat̾ ad me ueni&. Iã uͦ si quęrit᷑
qͦd int̃ domũ ac tabernacłm distet: domꝰ
in habitatione. ẽ: tabernaculũ in itinere.
Corda itaq gentiliũ quasi quȩdã taberna¬
cula habuit ueniendo: s ea ꝑ iusticiã for¬
mans domũ fecit habitando. Et qͥa eorũ
uitã ad qͦs uenerat imitari despex̃. recte
tatis: id ẽ. mores despicit humanȩ conuer¬
sationis. Homo quippe int̃ homines factꝰ.
usũ tenere hominũ noluit. Iccirco nãq int̃
nos homo fact ẽ: ut ñ solũ nos sanguine
fuso redimer& s etiã ostenso exemplo cõ¬
nutar&. In conuersatione gͥ nr̃a & uenien¬
do alia inuenit: & uiuendo alia docuit.
Studebant enĩ om̃s suꝑba adam stirpe ꝓ¬
geniti ꝓsꝑa uitȩ p̃sentis appetere: aduer¬
sa deuitare: obꝓbria fugere: głam sequi

Expanded text:
um facere, quia filius hominis est . Et rursum scriptum est: Sciens quia omnia dedit ei Pater in manus . Vel sicut ipse dicit: Omne quod dat mihi Pater, ad me veniet . Jam vero si quaeritur quid inter domum ac tabernaculum distet, domus in habitatione est, tabernaculum in itinere. Corda itaque gentilium quasi quaedam tabernacula habuit veniendo. sed ea per justitiam firmans, domum fecit habitando. Et quia eorum vitam ad quos venerat imitari despexit, recte a.---Id est, mores despicit humanae conversationis. Homo quippe inter homines factus, usum tenere hominum noluit. Idcirco namque inter nos homo factus est, ut non solum nos sanguine fuso redimeret, sed etiam ostenso exemplo commutaret. In conversatione igitur nostra et veniendo alia invenit, et vivendo alia docuit. Studebant enim omnes superba Adam stirpe progeniti, prospera vitae praesentis appetere, adversa devitare, opprobria fugere, gloriam sequi.
Abbreviated transcription (Latin):
rit: quia exactor callidus qͥd in redẽptore
nr̃o rep̃henders ñ inuenit. De hoc exacto¬
re redẽptori nr̃o gentilitatẽ ab eiꝰ dominio
suꝑasti: sicut in die madian. Eripiens
quippe gentilitatẽ dñs. suꝑauit iugum
oneris eiꝰ: cũ eã aduentu suo ab illa de¬
monicȩ tyrannidis seruitute liberauit.

Expanded text:
rit, quia exactor callidus quid in Redemptore nostro reprehenderet, non invenit. De quo exactore Redemptori nostro gentilitatem ab ejus dominio superasti, sicut in die Madian. Eripiens quippe gentilitatem Dominus superavit jugum oneris ejus, cum eam adventu suo ab illa daemonicae tyrannidis servitute liberavit.
Abbreviated transcription (Latin):
glebe in exaratis uallib iacent: qui eo neqͥo¬
res sunt. quo nec ipsi humilitatis fructum
ꝓferunt. & qͦd.ẽ. deteriꝰ ꝓferentes humiles
p̃munt: Ad hor duriciã dissoluendã non¬
nũqͣm scã eccl̃a quia ꝓpria uirtute ñ suf¬
ficit. rynocerotis huiꝰ id .ẽ. treni principis¬
opitulationẽ quȩrit: ut ipse suꝑiacentes
glebas conterat. qͦs eccł̃arũ humilitas qͣsi
planities ualliũ portat. Has itaq glebas
rẏnocerus pede p̃mit ac cõminuit: qͥa pra¬
uoꝵ potentũq duritiã. cui ȩccłastica hu¬
militas resistere ñ uals. principalis religi¬
o ex potestate dissoluit. Quod quia sola
diuina uirtute agit᷑. ut t̾reni regni culmi¬
na ad ꝓuectũ regni gelestis inelinent᷑: recte
nc̃ dr̃. aut confringet glebas ualliũ post ce.
Ut uͦ de suis uirtutib beatꝰ iob humilia sen¬
tiat: adhuc de huiꝰ mundi potestatib sub
rynocerotis nomine sublimia cognoscat.

Expanded text:
glebae in exaratis vallibus jacent? Qui eo nequioglebae in exaratis vallibus jacent? Qui eo nequiores sunt, quo nec ipsi humilitatis fructum proferunt, et quod est deterius, proferentes humiles premunt. Ad horum duritiam dissolvendam nonnunquam sancta Ecclesia, quia propria virtute non sufficit, ropitulationem quaerit, ut ipse super jacentes glebas conterat, quas Ecclesiarum humilitas, quasi planities vallium portat. Has itaque glebas rhinoceros pede premit ac comminuit, quia pravorum potentumque duritiam, cui ecclesiastica humilitas resistere non valet, principalis religio ex potestate dissolvit: quod quia sola divina virtute agitur, ut terreni regni culmina ad provectum regni coelestis inclinentur, recte nunc dicitur: Aut confringet glebas vallium post te? Ut vero de suis virtutibus beatus Job humilia sentiat, et adhuc de hujus mundi potestatibus sub rhinocerotis nomine sublimia cognoscat,
Abbreviated transcription (Latin):
patũ suȩ subuigauit: dura ꝑsequentiũ cor¬
da contriuit: ut quasi confractȩ glebȩ ñ iã
obdurate p̃merent: s ad ꝑcepta uerbi semi¬
na resolutȩ germinarent. Unde recte nc̃
att. aut confringet glebas ualliũ post te.
aesi dicers. sicut post me: qui postqͣm m̃tẽ
euiuslibs elatȩ potestatis ingredior. ñ solũ
eã mͥ subditã reddo s etiã ad conterendos
fidei hostes exerceo: ut potentes huiꝰ seculi
mex formidinis loris ligati. ñ solũ in me
duriciã telantes frangant: Hoc autẽ qͦd¬
de infidelib diximꝰ: in plerisq etiã qui fi¬
dei nomine censent᷑ uidemꝰ. Multi namq
in medio humiliũ frm̃ positi. fidẽ uerbo
tenus tenent: s dũ elationis typũ ñ dese¬
runt. dũ qͦs possunt illatis uiolentuis p̃muñs.
dum fructificantib aliis ipsi neqͦqͣm semina
uerbi recipiunt. s ab exhortantis uoce aurẽ
cordis auertunt: isti qͥd aliud qͣm obduratȩ

Expanded text:
patum suae fidei subjugavit, dura persequentium corpatum suae fidei subjugavit, dura persequentium corda contrivit, ut quasi confractae glebae non jam obduratae premerent, sed ad percepta verbi semina resolutae germinarent. Unde recte nunc ait: Aut confringet glebas vallium post te? Ac si diceret sicut post me, qui postquam mentem cujuslibet elatae potestatis ingredior, non solum eam mihi subditam reddo, sed etiam ad conterendos fidei hostes exerceo, ut potentes hujus saeculi meae formidinis loris ligati, non solum in meduritiam zelantes frangant. 7. In de infidelibus diximus, in plerisque etiam qui fidei nomine censentur videmus. Multi namque in medio humilium fratrum positi fidem verbo tenus tenent, sed dum elationis typhum non deserunt, dum quos possunt illatis violentiis premunt, dum fructificantibus aliis ipsi nequaquam semina verbi recipiunt, sed ab exhortantis voce aurem cordis avertunt, isti quid aliud, quam obduratae
Abbreviated transcription (Latin):
excultȩ tr̃ȩ suꝑiacentes glebȩ iactata semina
p̃mere: s nascentia suffocare. Quib glebiᷤᷤ
hoc loco illi signant᷑. qui ꝑ duriciã suã. atq
pestiferã uitã. nec ipsi semina uerbi recipi¬
unt: nec receptoꝵ seminũ fructꝰ aliis ferre
ꝑmittunt. Sẽs enĩ quisq p̃dicator in mun¬
dũ ueniens. ȩuuangłirando pauꝑib. quasi
molles ualliũ t̾ras arauerat: s quordã du¬
riciã elector ȩccła rũꝑe ñ ualens. eos quasi
suꝑiectas labori suo glebas opp̃ssa tolerabat.
Multi enĩ ꝑuersȩ m̃tis ipsa t̾renoꝵ principũ
infidelitate confisi. surgentẽ ȩccłam male
uiuendi pondere p̃mebant: cũ diu qͦs pos¬
sent. mͦ dãpnabilius exemplis. mͦ minis. mͦ
blandim̃tis destruerent: ne tra cordis au¬
ditoꝵ ad sp̃ualis seminis fructũ exculta ꝑ
ris suis subdidit: ꝑ eũ ilico glebarũ duri¬
ciam fregit. Mox quippe ut t̾renũ princi¬

Expanded text:
excultae terrae superjacentes glebae jactata semina excultae terrae superjacentes glebae jactata semina premere, et nascentia suffocare. Quibus glebis hoc loco illi signantur, qui per duritiam suam atque pestiferam vitam, nec ipsi semina verbi recipiunt, nec receptorum seminum fructus alios ferre permittunt. Sanctus enim quisque praedicator in mundum veniens, evangelizando pauperibus, quasi molles vallium terras araverat; sed quorumdam duritiam elatorum Ecclesia rumpere non valens, eos quasi superjectas labori suo glebas oppressa tolerabat. Multi enim perversae mentis ipsa terrenorum principum infidelitate confisi, surgentem Ecclesiam male vivendi pondere premebant, cum diu quos possent modo damnabilibus exemplis, modo minis, modo blandimentis destruerent, ne terra cordis auditorum ad spiritalis seminis fructum exculta peris suis subdidit, per eum illico glebarum duritiam fregit. Mox quippe terrenum princi
Abbreviated transcription (Latin):
cerus accender&. & quasi eleuato cornu besti¬
olis minimis. mortes. exilia. dãpnationẽq
subiectis. imm̃sisq trorib intentar&: re¬
pente fronti signo crucis imp̃sso. om̃e in se
incendiũ furoris extiͣxit. Conuersus minas
deposuit: & quia ad deliberata ꝓgredi non
possit. ligat᷑ agnouit. Et ñ solũ in se iras
edomat: s subiector etiã sensib om̃e qͦd rec¬
tũ.ẽ. inserere festinat: ut quȩ oms scãm ȩc¬
cłam ex intima cogitatione uenerent᷑ exem¬
plo ipse suȩ humilitatis demonstrat. Dicat᷑
gͥ beato iob. Nũquid alligabis rynocerotã
ad arandũ loro tuo: Acsi aꝑte dicat. Nũ¬
quid potentes huiꝰ scłi in sua fatua elatio¬
ne confidentes. ad laborẽ p̃dicationis diri¬
gis. & sub disciplinȩ uincla restringis. sub¬
audis ut ego: qui id egi cũ uolui: qui ꝑse¬
cutores meos qͦs prius hostes ꝑtuli ipsos
postmodũ rectȩ fidei defensores feci: Seqͥt᷑¬

Expanded text:
ceros accenderet, et quasi elevato cornu besticeros accenderet, et quasi elevato cornu bestiolis minimis mortes, exsilia, damnationesque subjectis immensis terroribus intentaret, repente fronti signo crucis impresso, omne in se incendium furoris exstinxit, conversus minas deposuit; et quia ad deliberata progredi non posset, ligatus agnovit. Et non solum in se iras edomat, sed in subjectorum etiam sensibus omne quod rectum est inserere festinat, ut quia omnes sanctam Ecclesiam ex intima cogitatione venerentur, exemplo ipse suae humilitatis demonstret. Dicatur igitur beato Job: Nunquid alligabis rhinocerotem ad arandum loro tuo? Ac si aperte dicat: Nunquid potentes hujus saeculi in sua fatua elatione confidentes, ad laborem praedicationis dirigis, et sub disciplinae vincula restringis? Subaudis: Ut ego, qui id egi cum volui, qui persecutores meos, quos prius hostes pertuli, ipsos postmodum rectae fidei defensores feci. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm dudũ ꝑsequendo impugnauerant nunc
ꝓlatis legib p̃dicare ñ cessant: quid aliud fa¬
ciunt. nisi arari laborib insudant: Libet¬
uidere hc̃ rynocerotã. id ẽ. t̾rȩ principẽ fidei
loris ligatũ. quẽ admodũ & cornu portat per
potentiã scłi: & iugũ fidei sustins ꝑ amorẽ
dĩ. Timeri iste rynocerꝰ ualde pot̾at: nisi li¬
gatus eẽt. Cornu qͥppe hab&: s ligatus est.
Habent gͦ in loris eiꝰ qͦd humiles diligant: ha¬
bent in cornu eiꝰ qͦd elati ꝑtimescant. Stric¬
tus loris seruat pietatẽ mansuetudinis: sed
fultus cornu t̾renȩ glȩ. exercet dominiũ po¬
testatis. Plerũq aut̃ cũ exigente ira ad fe¬
riendum rapit᷑: diuino timore reuocat᷑. Et
quidẽ ꝑ exasperatã potentiã in furorẽ se
eleuat: s quia ȩt̃ni uidicis reminiscit᷑. cor-¬
nu ligat᷑ inclinat. Sepe ipse uidisse me me¬
mini qͦd cũ se ad feriendũ grauit᷑ hic rẏno¬

Expanded text:
quam dudum persequendo impugnaverant, nunc quam dudum persequendo impugnaverant, nunc prolatis legibus praedicare non cessant, quid aliud faciunt, nisi aratri laboribus insudant? videre hunc rhinocerotem, id est terrae principem fidei loris ligatum, quemadmodum 998 et cornu portat per potentiam saeculi, et jugum fidei sustinet per amorem Dei. Timeri iste rhinoceros valde poterat, nisi ligatus esset. Cornu quippe habet, sed ligatus est. Habent ergo in loris ejus quod humiles diligant, habent in cornu ejus quod elati pertimescant. Strictus enim loris, servat pietatem mansuetudinis, sed fultus cornu terrenae gloriae exercet dominium potestatis. Plerumque autem cum exigente ira ad feriendum rapitur, divino timore revocatur. Et quidem per exasperatam potentiam in furorem se elevat; sed quia aeterni judicis reminiscitur, cornu ligatus se inclinat. Saepe ipse vidisse me memini, quod cum se ad feriendum graviter hic rhino
Abbreviated transcription (Latin):
dũ loro tuo: Lora st̃ ęccłȩ. p̃cepta discipli¬
nȩ. Arare uͦ. ẽ ꝑ p̃dicationis studiũ huma¬
ni pectoris terrã uomere linguȩ ꝓscindere.
Hic gͥ rynocerus qͦndã suꝑbus & rigidus. iã
nc̃ loris fidei tenetur ligat᷑: atq a presepi
ad arandũ ducit᷑: qͥa eã p̃dicationẽ qͣ ipse
refectus. ẽ. innotescere & aliis conat᷑. Scimꝰ
enim rynocerus iste. t̾renus uidelic& prin¬
ceps. qͣnta priꝰ contra dñm crudelitate se¬
uierit: & nẽ agente dño cernimꝰ qͣnta se ei
humilitate substernit. Hic rynocerꝰ. ñ solũ
ligatꝰ ẽ. s etiã ad arandũ ligatꝰ qͥa uidelic&
disciplinȩ loris astrictus. ñ solũ se a prauis
oꝑib retin&. s etiã in sc̃ȩ fidei p̃dicatione¬
se exerca. Ecce enĩ sicut suꝑiꝰ dictũ. ẽ ipso ᷤ
humanarũ rerũ ductores ac principes. dũ
metuere dm̃ in suis actionib cernimꝰ: qͥd ali¬
ud qͣm loris ligatos uidemꝰ: Cũ uͦ eã fidẽ

Expanded text:
ora sunt Ecclesiae praecepta disciplinae. Arare vero est per praedicationis studium humani pectoris terram vomere linguae proscindere. Hic igitur rhinoceros quondam superbus ac rigidus jam nunc loris fidei tenetur ligatus; atque a praesepi ad arandum ducitur, quia eam praedicationem qua ipse refectus est innotescere. et aliis conatur. Scimus enim rhinoceros iste, terrenus videlicet princeps, quanta prius contra Dominum crudelitate saevierit, et nunc agente Domino cernimus quanta se ei humilitate substernit. Hic rhinoceros non solum ligatus, sed etiam ad arandum ligatus est, quia videlicet disciplinae loris astrictus, non solum se a pravis operibus retinet, sed etiam in sanctae fidei praedicationibus exercet. Ecce enim, sicut superius dictum est, ipsos humanarum rerum rectores ac principes dum metuere Deum in suis actionibus cernimus, quid aliud quam loris ligatos videmus? Cum vero eam fidem,
Abbreviated transcription (Latin):
ext̃iores inimicos in cãpo bellũ gerit᷑. si
intra ipsa urbis mȩnia cuus insidians
habet᷑. Mens qͦq ipsa certantis sub graui
confusionis dedecore ab spiritalis certa-¬
minis congressione repellit᷑ qͣndo infirma
in carnis p̃lio gulȩ gladiis confossa suꝑat᷑.
N am cũ se paruis ꝓsterni ꝓspicit: conflige¬
certaminis ignorantes edomare gulã negli¬
gunt. etiã cũ ad spiritalia bella consurg̃t:
qui aliqͣndo multa etiã quȩ magnȩ sint for¬
titudinis faciunt: s dominantigulȩ uicio
ꝑ carnis illecebrã. om̃e qͦd fortit̃ ȩgert̃ ꝑdt̃¬
& dũ uent̃ restringit᷑. ꝑ carnis concupiscen¬
tiã simul cunctȩ uirtutes obruunt᷑. Unde
& nabugodonosor uincente scribit᷑. Princepᷤᷤ
coccor destruxit muros ihrłm. Qd enĩ ꝑ
muros ihrłm significans seriptura expri¬
mit. nisi uirtutes animȩ. quȩ ad pacis ui¬
sionẽ tendunt: Aut qͥs coccoꝵ princeps

Expanded text:
exteriores inimicos in campo bellum geritur, si exteriores inimicos in campo bellum geritur, si intra ipsa urbis moenia civis insidians habetur. Mens quoque ipsa certantis sub gravi confusionis dedecore a spiritalis certaminis congressione repellitur, quando infirma in carnis praelio gulae gladiis confossa superatur. Nam cum se parvis prosterni conspicit, confligecertaminis ignorantes edomare gulam neglegunt et iamiam ad spiritalia bella consurgunt, qui aliquando multa etiam, quae magnę sint fortitudinis, faciunt, sed dominanti gulae vitio per carnis inlecebram omne, quod fortiter egerint non restringitur, per carnis concupiscentiam simul cunctae virtutes obruuntur. Unde et de Nabuchodonosor vincente scribitur : Princeps coquorum destruxit muros Jerusalem. Quid enim per muros Jerusalem significans Scriptura exprimit, nisi virtutes animae, quae ad pacis visionem tendit? Aut quis coquorum princeps,
Abbreviated transcription (Latin):
q a nobis qͦddã debitũ exigit: qͥa cotidia¬
nũ fructũ sibi humani laboris impendi
etiã ꝑ naturã quęrit. Abstinentes gͥ uiri
qui hoc loco onagri uocabulo figurant᷑.
dũ uiolenta gulȩ desideria reprimunt:
quasi clamantis exactoris uerba contẽp.¬
nunt. S continenti uiro contra innume¬
ra uicia multa uirtutũ certamina sup¬
petant. cur sub ex actoris elamore contẽp¬
to de solo hic uentre dr̃. qͦd eiꝰ impetũ im-¬
pulsũq restringat: nisi qͦd nullus palmã
spiritalis certaminis app̃hendit. qui ñ
in sema ipso prius ꝑ afflictã uentris con¬
cupiscentiã carnis incentiua deuicerit:
N eq enĩ ad conflictũ spiritalis agonis as¬
surgit᷑. si ñ prius intra nos m& ipsos hostiᷤ
positus. gulȩ uidelic& appetit᷑ edomatur:¬
quia si ñ ea quȩ nobis sunt uiciniora ꝓster¬
nimꝰ: nimirũ inanit̃ ad ea quȩ longius st̃
ĩpugnanda transimꝰ. In cassũ nãq contra

Expanded text:
que a nobis quoddam debitum exigit, quia quotidiaque a nobis quoddam debitum exigit, quia quotidianum fructum sibi humani laboris impendi etiam per naturam quaerit. Abstinentes igitur viri, qui hoc loco onagri vocabulo figurantur, dum violenter gulae desideria reprimunt, quasi clamantis exactoris verba contemnunt. Sed cum continenti viro contra innumera vitia multa virtutum certamina suppetant, cur sub exactoris clamore contempto, de solo hic ventre dicitur quod ejus impetum impulsumque restringat, nisi quod nullus palmam spiritualis certaminis apprehendit, qui non in semetipso prius per afflictam ventris concupiscentiam Neque enim ad conflictum spiritualis certaminis assurgitur, si non prius intra nosmetipsos hostis positus gulae videlicet appetitquia si non ea quae nobis sunt viciniora prosternimus, nimirum inaniter ad ea quae longius sunt impugnanda transimus. Incassum namque contra
Abbreviated transcription (Latin):
Egressa uͦ abit post uestigia gregũ: qͥa sua
ĩterna deserens ad latã uidelic& uiã du¬
cit᷑: &s sequit᷑ exempla popłoꝵ. Nec iã agnoᷤ.
s hedos pascit: quia ñ innarias cogitatio¬
nes m̃tis. s nutrire prauos motꝰ carnis
intendit. Quia gͦ electꝰ qͥsq ac continens
abire post gregũ uestigia despicit: dicat᷑
recte. contẽpnit multitudinẽ ciuitatis.
audit. Qs intelligi exactor alius nisi dia¬
bolus potest: qui semel in parachso ho¬
mini malȩ ꝑsuasionis nũmũ contulit: &
cotidie ab eo huiꝰ debiti exigere reatũ quȩ¬
rit: Huiꝰ exactoris sermo. ẽ: malȩ sugge¬
stionis inchoatio: huiꝰ exactoris clamor. ẽ.
iam ñ leuis. s uiolenta temptatio. Hic¬
actor clamat: cũ fortit̾ tẽptat. Clamorẽ
gͦ exactoris ñ audire. ẽ. iuolentis tẽptati¬
onũ motib minime consentire. Audir&
enim: si ea quȩ suggerit faceris. S cũ ꝑ¬

Expanded text:
Egressa vero abit post vestigia gregum, quia sua Egressa vero abit post vestigia gregum, quia sua interna deserens, ad latam videlicet viam ducitur, et sequitur exempla populorum. Nec jam agnos, sed haedos pascit, quia non innoxias cogitationes mentis, sed nutrire pravos motus carnis intendit. Quia ergo electus quisque ac continens abire post gregum vestigia despicit, dicatur recte: Contemnit multitudinem civitatis. uis intelligi exactor alius, nisi diabolus potest, 982 qui semel in paradiso homini malae persuasionis nummum contulit , et quotidie ab eo hujus debiti exigere reatum quaerit? Hujus exactoris sermo est malae suggestionis inchoatio. Hujus exactoris clamor est jam non lenis, sed violenta tentatiactor clamat, cum fortiter tentat. Clamorem ergo exactoris non audire est violentis tentationum motibus minime consentire. Audiret enim si ea quae suggerit faceret. Sed cum p
Abbreviated transcription (Latin):
ne conuersationis praua studia deuitare:
ut iã ñ libeat trenoꝵ hominũ qui p̃ ha-
bundantia iniquitatis multi sunt ꝑditos
mores imitari. Cũ paucis nãq ingredi
angustã portã desiderant: & ñ cũ multis
lata itinera ingredi appetunt. quȩ ad in¬
teritũ ducunt. Sollerter quippe a qͦ & ad
quid sunt creati conspiciunt: & recta consi¬
deratione acceptȩ imaginis. sequi uulgi
multitudinẽ dedignant᷑. Unde & sponsi
uoce. sponsȩ in canticis canticoꝵ dr̃. Nisi cog¬
noueris te o pulchra int̃ mulieres: egrede¬
re & abi post uestigia gregũ & pasce hedos
tuos. Sem s ipsam nãq ea quȩ. ẽ. int mu
lieres pulchra cognoscit: qͦͥndo electa quȩq
anima etiam int̾ peccantes posita. quia ad
auctoris sui mmaginẽ ac similitudinẽ sit
condita meminit: & iuxta ꝑceptȩ similitu¬
dinis ordinẽ incedit. Quȩ si se ñ cognoscit
egredit᷑: quia a secreto sui cordis expul¬
sa. in exteriorib concupiscentiis dissipat᷑.

Expanded text:
rava studia devitare, ut jam non libeat terrenorum hominum, qui prae abundantia iniquitatis multi sunt, perditos mores imitari. Cum paucis namque ingredi angustam portam desiderant, et non cum multis lata itinera ingredi appetunt, quae ad interitum ducunt . Solerter quippe a quo et ad quid sunt creati conspiciunt, et recta consideratione acceptae imaginis sequi vulgi multitudinem dedignantur. Unde et sponsi voce sponsae in Canticis canticorum dicitur: Nisi cognoveris te, o pulchra inter mulieres, egredere, et abi post vestigia gregum, et pasce haedos tuos . Semetipsam namque ea quae est pulchra inter mulieres cognoscit, quando electa quaeque anima etiam inter peccantes posita quia ad auctoris sui imaginem ac similitudinem sit condita meminit , et juxta perceptae similitudinis ordinem incedit. Quae si se non cognoscit, egreditur, quia a secreto sui cordis expulsa, in exterioribus concupiscentiis dissipatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tita. ẽ: quȩ priusqͥm uerã dĩ sapientiam
cognoscer&. salsuginẽ ꝓtulerat: qͥa nullã
uiriditatẽ boni intellectus ꝓferens. ꝑuer¬
sa sapiebat. Domũ gͦ in solitudine. & tab̃¬
nacłm in t̾ra salsuginis accepit: qͥa incar
corda possedit. Unde ei & patris uoce ꝑ¬

Expanded text:
i sapientiam cognosceret, salsuginem protulerat, quia nullam viriditatem boni intellectus proferens, perversa sapiebat. Domum ergo in solitudine et tabernaculum in terra salsuginis accepit, quia incarcorda possedit. Unde ei Patris voce
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Salsugo accendere sitĩ sol&. Et quia
scĩ uiri qͣmdiu in huiꝰ uitȩ tabernaculis
degunt. ad suꝑnã patriã desiderii sui co¬
tidianis ęstib accendunt᷑: in t̾ra salsugi¬
nis tabernacula habere ꝑhibent᷑. Incessan
ter quippe accendunt᷑ ut sitiant: sitiunt ut
satient᷑ sicut scriptũ. ẽ. Beati qui esuri¬
unt & sitiunt iusticiã: qm̃ ipsi saturabuiͭ.
Sequit᷑. Contẽpnit multitudinẽ ciuitatis.¬

Expanded text:
nis. - Salsugo accendere sitim solet, et quia nis. - Salsugo accendere sitim solet, et quia sancti viri quandiu in hujus vitae tabernaculis degunt, ad supernam patriam desiderii sui quotidianis aestibus accenduntur, in terga salsuginis taberter quippe accenduntur ut sitiant, sitiunt ut satientur; sicut scriptum est: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Sequitur: C
Abbreviated transcription (Latin):
nosm& ipsos intuemur: ut sciamꝰ aliud in
nobis eẽ rationale qͦd regit. aliud animale
qͦd regit᷑: nisi ad secretũ huiꝰ silentii recur¬
rentes. ab om̃i exteriꝰ ꝑturbatione sopiam᷑.
Quod silentiũ nr̃m bene etiam adã dormi¬
ens figurauit. de cuiꝰ mox latere mulier
ꝓcessit: quia qͥsqͥs ad int̾ĩora intelligenda
rapit᷑. a reb uisibilib ocłos claudit: & tẽ
in seipso uel quȩ p̃ẽt uirilit debeant. uel
quȩ subee possint infirma distinguit: ut
aliud in illo sit qͦd regere ualeat tãquã
uir: aliud tãqͣm femina qͦd regat᷑. In hoc
itaq silentio cordis dũ ꝑ contẽplationem
interiꝰ uigilamꝰ: exteriꝰ qͣsi obdormiscimus.
Quia gͦ remoti uiri idẽ a desideriis carna¬
lib alieni. hoc silentiũ m̃tis inhabitant:
huic onagro dñs in solitudine domũ de-¬
dit: ut turba desiderior temporaliũ non
p̃mat᷑. Et tabernacła eius in t̾ra salsugi¬

Expanded text:
nosmetipsos intuemur, ut sciamus aliud in nosmetipsos intuemur, ut sciamus aliud in nobis esse rationale quod regit, aliud animale quod regitur, nisi ad secretum hujus silentii recurrentes, ab omni exterius perturbatione sopiamur. Quod silentium nostrum bene etiam Adam dormiens figuravit , de cujus mox latere mulier processit, quia quisquis ad interiora intelligenda rapitur, a rebus visibilibus oculos claudit; et tunc in semetipso vel quae praeesse viriliter debeant, vel quae subesse possint infirma distinguit, ut aliud in illo sit quod regere valeat tanquam vir, aliud tanquam femina quod regatur. In hoc itaque silentio cordis, dum per contemplationem interius vigilamus, exterius quasi obdormiscimus. Quia ergo remoti viri, id est a desideriis carnalibus alieni, hoc silentium mentis inhabitant, huic onagro Dominus in solitudine domum dedit, ut turba desideriorum temporalium non Et tabernaculum ejus in terra salsugi
Abbreviated transcription (Latin):
uis ardent̃ inchoet᷑. Qͦd etiã ꝑ exechiel pro¬
pħam congruent̃ exprimit᷑. qui ꝓ m̃sura ci¬
uitatis in monte conditȩ in manu uiri ca¬
lamũ sex cubitoꝵ & palmo se uidisse testa¬
tur. In monte qͥppe elector ȩccła sita est:
quia fundata in infimis desideriis ñ est.
Quid aut̃ ꝑ cubitũ. nisi oꝑatio: Qd ꝑ senari¬
ũ numerũ. nisi ꝑfectio oꝑationis ostendit᷑
Qa & sexto die cuncta oꝑa dñs explesse me¬
morat᷑. Qd gͦ suꝑ sex cubita palmus insinu¬
at: nisi conteplationis uĩ quȩ iã inicia ȩt̃nȩ
& septimȩ quietis demonstrat: Na enim
ȩt̃noꝵ contẽplatio bic minime ꝑficit᷑. m̃su¬
ra septimi cubiti ñ explet᷑. Electoꝵ itaq
ȩccła quia cuncta quȩ oꝑanda sunt ꝑficit.
in sex cubitis sese in monte posita ciuitas
ostendit: quia uͦ hic adhuc sola initia cõ¬
tẽplationis inspicit. de septimo cubito non
culm̃ contẽplationis attingimus: si non ab¬
exterioris curȩ opp̃ssione cessemꝰ. Nequaqͣm

Expanded text:
is ardenter inchoetur. Quod etiam per Ezechielem prophetam congruenter exprimitur , qui pro mensura civitatis in monte conditae, in manu viri calamum sex cubitorum et palmi, se vidisse testatur. In monte quippe electorum ecclesia sita est, quia fundata in infimis desideriis non est. Quid autem per cubitum, nisi operatio; quid per senarium numerum, nisi perfectio operationis ostenditur, quia et sexto die cuncta opera Dominus explesse memoratur? Quid ergo super sex cubitos palmus insinuat , nisi contemplationis vim, quae jam initia aeternae et septimae quietis demonstrat? Quia enim aeternorum contemplatio hic minime perficitur, mensura septimi cubiti non expletur. Electorum itaque ecclesia, quia cuncta quae operanda sunt perficit, in sex cubitis sese in monte posita civitas ostendit. Quia vero hic adhuc sola initia contemplationis 981 inspicit, de septimo cubito non Culmen contemplationis exterioris curae oppressione cessemus. Nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd illa infirmitatis nr̃e uincła solueba
mam uenerat. in ipsa serui forma ab infer¬
ni uincłis absolutꝰ. ad cęlũ etiã cũ m̃bris
liber redira: De quib eiꝰ uincłis petrꝰ apls
attestat᷑ dicens. Quẽ ds̃ suscitauit solutiˢ
dolorib inferni: iuxta qͦd impossibile erat
teneri illũ ab eo. Et qͥa post mortẽ suam
atq resurrectionẽ ad gr̃am fidei gentili¬
tatẽ uocare dignat᷑. ẽ: postqͣm dicta sunt
soluta eius uincula. apte subiungit᷑. Cui¬

Expanded text:
quod illa nostrae infirmitatis vincula solvebanquod illa nostrae infirmitatis vincula solveban formam venerat, in ipsa servi forma ab inferni vinculis absolutus, ad coelum etiam cum suis membris liber rediret. De quibus vinculis Petrus apostolus attestatur, dicens: Quem Deus suscitavit solutis doloribus inferni, illum teneri ab eo . Et quia post mortem suam atque resurrectionem ad gratiam fidei gentilitatem vocare dignatus est, postquam dicta sunt soluta ejus vincula, apte subjungitu