comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. incarne: iustificatum. ẽ. in sp̃u:
apparuit angłis: predicatũ ẽ. genti¬
b: creditũ ÷ in hoc mundo: assũptũ
ẽ. ingła. Qui igitur dispensationis
misterium pꝰquam apparuisse angłis
dixit. prȩdicatũ gentib subdidit: ꝓ.¬
fecto angelorũ nomine prȩdicatores
scõs. id ÷ ueritatis nuntios designauit.
timebunt angłi. & t̾riti purgabuntur.
ad futurũ tempꝰ refertur: adueniente
districto iudice extrema hic leuiathan
istiꝰ dampnatio de signatur. qua de hoc
mundo ꝑ iram iudicii tollitur: qui nc̃
mira mansuetudinis longanimitate
toleratur. Tanto autẽ hic pondere tͣ¬
roris excutit᷑. ut sc̃orũ etiã prȩdicatoꝵ
fortitudo turbetur. Cum enĩ sublatꝰ
fuerit. timebunt angłi: qr cum iudi¬
cii turbine rapitur. hi qui incorporib
repꝑiri poterint. imm̃so t̾rore concus¬
si. etiam suꝑnȩ patriȩ nuntii contre¬
siti. ñ possunt intanti t̾roris curbine
nulla formidine concuti. S cũ leuia¬

Expanded text:
m est in carne, justificatum in spiritu, apparuit angelis, praedicatum est gentibus, creditum est in hoc mundo, assumptum est in gloria . Qui igitur dispensationis mysterium postquam apparuisse angelis dixit, praedicatum esse gentibus subdidit, profecto angelorum nomine praedicatores sanctos, id est veritatis nuntios designavit. timebunt angeli, et territi purgabuntur, ad futurum tempus refertur, adveniente districto judice, extrema hic istius Leviathan damnatio designatur, quia de hoc mundo per iram judicii tollitur, qui nunc mira mansuetudinis longanimitate toleratur. Tanto autem hinc pondere terroris excutitur, ut sanctorum etiam praedicatorum fortitudo turbetur; Cum enim sublatus fuerit, timebunt angeli, quia cum judicii turbine rapitur, hi qui in corporibus reperiri potuerint, immenso terrore concussi, etiam supernae patriae nuntii contresiti, non possunt in tanti terroris turbine nulla formidine concuti. Sed cum Levia
Abbreviated transcription (Latin):
teor tibi pater dñe cȩli & t̾rȩ. qui abscon¬
disti hȩc asapientib & prudentib: & re¬
uelasti ea paruulis. Hinc rursum psal¬
mista ait. Custodiens paruulos dñs. Hinc
magister gentium dicit. Facti sumus
paruuili in medio ur̃m. Hinc discipulos
ad monens ait. Suꝑiores sibi inuicem
arbitrantes.Nam quia iniquus quisq
inferiorẽ se omnẽ quẽ cogitat putat:
e diuerso iustus stud&. ut superiorem
quemlib& ꝓximũ attendat. Ac ne dũ
se alii alt̃ humiliat. iret alt̾ in elationẽ:
bene utrãq partẽ ad monuit dicens. su¬
ꝑiores sibi inuicem arbitrantes: ut inco¬
gitationib cordis. & ego illum mͥ p̃ferã.
& uicissim ille me sibi: ut cũ abutraq par¬
te cor inferiꝰ p̃mitur: nullus ex inpen¬
so honore subleuetur.S hanc humili¬
tatis formam repbi quia leuiathan huiꝰ
menbra sunt. uel cognoscere uł tenere
contempnunt: ꝙ & si q̃n se humiles spe¬

Expanded text:
teor tibi, Domine, pater coeli et terrae, quia absconteor tibi, Domine, pater coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . Hinc rursum Psalmista ait: Custodiens parvulos Dominus . Hinc Magister gentium dicit: Facti sumus parvuli in medio vestrum . Hinc discipuadmonens, ait: Superiores sibi invicem arbitrantes. Nam quia unusquisque iniquus inferiorem se omnem quem cogitat putat, e diverso justus studet ut superiorem quemlibet proximum attendat. Ac ne, dum se alii humiliat, iret alter in elationem, bene utramque partem admonet, dicens: Superiores sibi invicem arbitrantes, ut in cogitationibus cordis, et ego illum mihi praeferam, et vicissim ille me sibi, ut cum ab utraque parte cor inferius premitur, nullus ex impenso honore sublevetur. Eveniatis formam reprobi, quia Leviathan hujus membra sunt, vel cognoscere, vel tenere contemnunt, quia etsi quando se humiles spe
Abbreviated transcription (Latin):
didicerat. quod eum diuina gr̃a saule re¬
ꝓbato. ad regni gubernacula possidenda
seruabat: & tamen ꝑsequenti aduersario
mente se humili substernebat: cui diuino
iudicio pręlatum eẽ. se nouerat. Illi itaq
se humiliter pꝰ ponebat: cui ꝑelectionis
grãm incomꝑabiliter nouerat se ẽẽ melio¬
rem. Discant gͦ qͦmodo humiliari ꝑximis
debeant. qui adhuc quoloco apud dm̃
habeantur nesciunt: si sic se electi etiã
illis humiliant. quib iam se ꝑint̾na uidi¬
cia ante positos deprȩhendunt. Hoc aut̃
ẽẽ ꝓprium spẽcim̃ electorũ solet: quod de
se semꝑ sentiunt infra quã sunt. Hinc
nanq ab eodẽ dđ dicit᷑. Si ñ humilit̾
sentiebam: s exaltaui animam meam.
Hinc salomon ad sapientiã paruulos uo¬
cat dicens. Siquis ẽ. paruulus : ueniat
ad eam. Qui enĩ nec dum sem& ipsum de¬
spicit: humilem dei sapientiam ñ apprę¬
hendit. Hinc in eugłio dñs dicit. Confi¬

Expanded text:
didicerat, quod eum divina gratia, Saul redidicerat, quod eum divina gratia, Saul reprobato, ad regni gubernacula possidenda servabat. Et tamen persequenti adversario mente humili se substernebat, cui divino judicio praelatum esse se noverat. Illi itaque se humiliter postponebat, cui per electionis gratiam incomparabiliter noverat esse se meliorem. Discant ergo quomodo humiliari proximis debeant, qui adhuc quo loco apud Deum habeantur nesciunt, si sic se electi etiam illis humiliant quibus jam se per interna judicia antepositos deprehendunt. Hoc autem esse proprium specimen electorum solet, quod de se semper sentiunt infra quam sunt. Hinc namque ab eodem David dicitur: Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam . Hinc Salomon ad sapientiam parvulos vocat, dicens: Si quis est parvulus, veniat ad eam . Qui enim nec dum semetipsum despicit, humilem Dei sapientiam non apprehendit. Hinc in Evangelio Dominus dicit: Confi
Abbreviated transcription (Latin):
qui sapientes estis in oculis ur̃is & corã
uobis in& ipsis prudentes. Hinc etiam
paulus ait. Nolite prudentes. ẽẽ. apud
uos met ipsos. Hinc ad saulem diuina
increpatione dr̃. Nonne cum eẽs par¬
uulus in oculis tuis: caput te constitui
suis. ẽ: qui in eo quod sem& ipsũ considerat
inparẽ se alienis meritis pensat. Namqͥs
grandem se conspicit: quisqͥs se suꝑ alie¬
na merita elatione cogitationis excendit.
Saul autem reꝓb in bono quod cȩꝑat ñ
ꝑmansit: quia fastu susceptȩ potestatis
intumuit. At contra dauid semꝑ de se
humilia sentiens. eiꝰdẽq saul se compara¬
tione pꝰ ponens. pꝰquam feriendi locum
repꝑit. & peꝑcit: eidem seuienti aduer¬
sario se humili ꝑfessione pstrauit dics.
Quem ꝑsequeris rex isrł: quẽ ꝑsequeris :
canem mortuum: & pulicem unũ. Et cer¬
te iam unctus in regẽ fuerat: iam exoran¬
te samuele. & cornu suꝑ se oleo fundente

Expanded text:
qui sapientes estis in oculis vestris, et coram qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Hinc etiam Paulus ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos . Hinc ad Saul divina increpatione dicitur: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui suis est, qui in eo quod semetipsum considerat, imparem se alienis meritis pensat. Nam quasi grandem se conspicit, quisquis se super aliena merita elatione cogitationis extendit. Saul autem reprobus in bono quod coeperat non permansit, quia fastu susceptae potestatis intumuit. At contra David semper de sese humilia sentiens, ejusdemque Saul se comparatione postponens, postquam feriendi locum reperit, pepercit; et eidem saevienti adversario humili se professione substravit dicens: Quem persequeris, rex IsCanem mortuum et pulicem unum ? Et certe jam unctus in regem fuerat; jam, exorante Samuele et cornu super se oleum fundente,
Abbreviated transcription (Latin):
tatis assũptȩ sacram̃tum: in lumine ma¬
nifestȩ uisionis ostendit. Et sicut eidẽ
ꝓpħȩ diuina uoce ꝑ nathandr. Tu feci¬
sti in abscondito: ego uͦ faciã uerbũ istud
inconspectu omĩs isrł. & inconspectu
solis. Quid enim ꝑ conspectũ solis: nisi
cognitionem insinuat manifestȩ uisi¬
onis: Rursum solis nomine sapienti¬
tiũ intellectus exprimitur: sicut ina¬
pocalipsi scriptũ.ẽ. Quartus angłs ef¬
fudit fialã suam insole: & datũ ẽ. illi
estu afficere homines & igni. Fialam
nis supplicia uiris sapientiȩ splendore
fulgentib irrogare. Et datũ ẽ illi ut
afficer& homines ȩstu & igni : qr dũ sa¬
pientes uiri cruciatib uicti. male agen
di errore tanguntur : illorũ exemplo
ꝑsuasi infirmi quiq temporalib desi¬
deriis in ardescunt. Ruinȩ nanq fortiũ:
augmenta prestant ꝑditionib infir¬
Sapiens ut sol ꝑman&e: stultus ut lu¬
na mutabitur. hoc gͦ loco quid ꝑsolis

Expanded text:
tatis assumptae sacramentum in lumine matatis assumptae sacramentum in lumine manifestae visionis ostendit. Et sicut eidem Prophetae divina voce per Nathan dicitur: Tu fecisti in abscondito, ego vero faciam verbum istud in conspectu omnis Israel, et in conspectu solis . Quid enim per conspectum solis, nisi cognitionem insinuat manifestae visionis? Rursum solis nomine, sapientium intellectus exprimitur, sicut in Apocalypsi scriptum est: Quartus angelus effudit phialam suam in solem, et datum est illi aestu afficere homines et igne . Solisnis supplicia viris sapientiae splendore fulgentibus irrogare. Et datum est illi ut afficeret homines aestu et igne, quia dum sapientes viri cruciatibudi errore tanguntur, illorum exemplo persuasi infirmi quique, temporalibus desideriis inardescunt; ruinae namque fortium augmentum praestant perditionibus infirSapiens ut sol permanet, stultus ut luna mutabitur . Hoc ergo loco quid per solis
Abbreviated transcription (Latin):
die iudicii cognita sua dampnatione nti¬
dicturi sunt. Errauimus a uia ueritatis.
& lum̃ iusticiȩ ñ luxit nobis: & sol ñ or¬
tus ẽ. nobis. Ac si aꝑte dicant. Int̾ni no¬
bis luminis radiꝰ non refulsit. Unde &
ioħs ait. Mulier amicta sole: & luna sub
pedib eiꝰ. In sole enim illustratio ueri¬
tatis: in luna aut̃ quȩ menstruis sub¬
pletionib deficit. mutabilitas tẽpora¬
litatis accipitur. Sc̃a autem eccł̃a. quia
suꝑni luminis splendore ꝓtegitur: qua¬
si sole uestitur. Quia uero cuncta tempo¬
ralia despicit: lunam subpedib p̃mit.
Rursum sole ꝑsecutio designatur. sicut
ineuangłio ueritasait. quod nata sine
radicib semina orto sole aruerunt:
quia uidelic& uerba uitȩ in corde t̾re¬
norum hominum temporali momen¬
to uirentia. suꝑ ueniente ꝑsecutionis
ardore siccantur. Rursum sole mani¬
festȩ uisionis ostensio designatur: sic̃
naculum suum. Ac si dicer&. Humani¬

Expanded text:
die judicii cognita sua damnatione die judicii cognita sua damnatione dicturi sunt: Erravimus a via veritatis, et lumen justitiae non luxit nobis, et sol non est ortus nobis . Ac si aperte dicant: Interni nobis luminis radius non refulsit. Unde et Joannes ait: Mulier amicta sole, et luna sub pedibus ejus . In sole enim illustratio veritatis, in luna autem, quae menstruis suppletionibus deficit, mutabilitas temporalitatis accipitur. Sancta autem Ecclesia, quia superni luminis splendore protegitur, quasi sole vestitur, quia vero cuncta temporalia despicit, lunam sub pedibus pre mit. Rursum sole persecutio designatur, sicut 1127 in Evangelio Veritas dicit, quod nata sine radicibus semina orto sole aruerunt , quia videlicet verba vitae in corde terrenorum hominum temporali momento virentia, superveniente persecutionis ardore, siccantur. Rursum sole manifestae visionis ostensio designatur, sicutnaculum suum . Ac si diceret: Humani
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̃nam ei mortem ex districta anĩad-¬
uersione p̃pare. S apostata sp̃c aucto¬
rẽ uitȩ etiã cum sua morte despiciens.
hastã uibrantẽ derid&: quia exdisiri¬
cto iudicio. quicquid graue. quicquid
horribile se prȩuid& pati. ñ metuit:
s quo se ȩt̾na tormenta ñ posse euade¬
re conspicit: eo in exercenda nequitia
durior assurgit. Quẽ cumpleriq huiꝰ
mundi sapientes incunctis quȩ appe¬
tit tanta ꝑtinatia tanta formidine strin¬
gi considerant: corda sua ad famulatũ
eiꝰ tirañnidis inclinant: & om̃e quod
deo largiente sapiunt. hoc contra eum
ad seruitium hostis illius inflectunt. Un¬
radii sot. Inscriptura enĩ sacra cum figu¬
rate sol ponitur. aliquando dñs. aliqñ
ꝑsecutio. aliq̃n de re qualib& manife¬
ste uisionis ostensio: aliq̃n autẽ intelli¬
gentia sapientium designat᷑. ꝑsolem
quippe dñs figuratur: sic̃isapientiȩ libro
ꝑhibetur. quod om̃s impii in extremi e ms¬

Expanded text:
aeternam ei mortem ex districta animadaeternam ei mortem ex districta animadversione praeparare. Sed apostata spiritus auctorem vitae etiam cum sua morte despiciens, hastam vibrantem deridet, quia ex districto judicio quidquid grave, quidquid horribile esse praevidet, pati non metuit; sed quo se aeterna tormenta non posse evadere conspicit, eo in exercenda nequitia durior assurgit. Quem cum plerique hujus mundi sapientes in cunctis quae appetit tanta pertinacia, tanta fortitudine stringi considerant, corda sua ad famulatum ejus tyrannidis inclinant, et omne quod Deo largiente sapiunt, hoc contra eum ad servitium hostis illius inflectunt. Unur.---In Scriptura enim sacra cum figurate sol ponitur, aliquando Dominus, aliquando persecutio, aliquando de re qualibet manifestae visionis ostensio, aliquando autem intelligentia sapientium designatur. Per solem quippe Dominus figuratur, sicut Sapientiae libro perbibetur, quod omnes impii in extremi
Abbreviated transcription (Latin):
malleus. hic securis: hic omĩa tunsionũ
resonant ferramenta. Indomo autem
dei nulli ictus audiuntur: quia inȩt̾¬
na patria om̃s iam ꝑcussionũ strepitus con¬
ticescunt. Nequaquam ibi malleus ꝑcu¬
tit: quia nulla animaduersio affligit.
Nequaquam securis incidit: quia recep¬
tos interius nulla foras se ueritatis sen¬
tentia ꝓicit. Nequa quam ferramenta
ꝑstrepunt: qr nec quę lib& minima ul¬
tra iam flagella sentiuntur. Quid gͦ
ꝑmalleum desuꝑ uenientem. nisicȩle-¬
stis pondus ꝑcussionis ex pͥmitur: Qͥa
.ẽ. quod leuiathan iste malleum despic̃:
nisi quod suꝑne animaduersionis ictꝰ
formidare contempnit s& quasi stipu-¬
lam malleũ deputat: quia ad iustȩ irȩ
se pondera uelut contra leuissimos ter¬
rores parat. Unde & adhu expessiꝰ subdit᷑
Et deridebit iubrantem hastam. Con
quia in eiꝰ interitũ districtam minat᷑
sententiã. Hastam quippe uibrare: ẽ:

Expanded text:
malleus, hic secucuris, hic omnia tunsionum malleus, hic secucuris, hic omnia tunsionum resonant ferramenta. In domo autem Dei nulli ictus audiuntur, quia in aeterna patria omnes jam percussionum strepitus conticescunt. Nequaquam ibi malleus percutit, quia nulla animadversio affligit. Nequaquam securis incidit, quia receptos interius nulla foras severitatis sententia projicit. Nequaquam ferramenta perstrepunt, quia nec quaelibet minima ultra jam flagella sentiuntur. Quia ergo per malleum desuper venientem coelestis pondus percussionis exprimitur, quid est quod Leviathan iste malleum despicit, nisi quod supernae animadversionis ictus formidare contemnit? Et quasi stipulam malleum deputat, quia ad justae irae se pondera velut contra terrores levissimos parat. Unde et adhuc exEt deridebit vibrantem hastam. 24. quia in ejus interitu districtam minatur sententiam. Hastam quippe vibrare est
Abbreviated transcription (Latin):
contemplatur dicens. Quomͦ confractus ẽ.
& contritus malleus uniuersȩ terrȩ.Ac
si dicer&. Cum ꝑ quem uascula sua dñs
inministerii usũ formanda ꝑcutit: qͥs
ꝑpendat quo turbine. ueniente extre¬
mo iudicio inȩt̾na dãpnatione c̃fring&:
Rursum ꝑmalleum ꝑcussio cȩlestis ex¬
primit᷑: quod salomone templũ ȩdifi¬
cande signatur cum dr̃. Domus autẽ
cum edificaret᷑ lapidib dolatis
securis. & omne ferram̃tum. ñ sunt au¬
dita indomo cum ȩdificaret᷑. Quid enĩ
domus illa nisi scãm ȩccłam quam in
cȩlestib dñs inhabitat figurabat: ad cuiꝰ
edificationẽ electorum animȩ quasi
quidam expoliti lapides deferuntur:
Quȩ cum ȩdificatur incęlis. nullus il¬
lic iam disciplinȩ malleus resonat: qr
dolati atq ꝑfecti illuc lapides ducimͣ:
ut locis uixta meritum congrius dispo¬
namur.hic enĩ foris tundimur: ut il¬
luc sine reprȩhensione ueniamꝰ. hic

Expanded text:
contemplatur, dicens: Quomodo confractus est contemplatur, dicens: Quomodo confractus est et contritus malleus universae terrae ? Ac si dicerei: Eum per quem vascula sua Dominus in ministerii usum formanda percutit, quis perpendat quo turbine, veniente extremo judicio, in aeterna damnatione confringit? Rursum per malleum percussio coelestis exprimitur, quod Salomone templum aedificante signatur, cum dicitur: Domus autem cum aedificaretur, de lapidibus securis, et omne ferramentum non sunt audita in domo, cum aedificaretur . Quid enim domus illa nisi sanctam Ecclesiam, quam in coelestibus Dominus inhabitat, figurabat? Ad cujus aedificationem electorum animae, quasi quidam expoliti lapides deferuntur. Quae cum aedificatur in coelis, nullus illic jam disciplinae malleus resonat, quia dolati atque perfecti illuc lapides ducimur, ut locis juxta meritum congruis disponamur. Hic enim foris tundimur, ut illuc sine reprehensione veniamus. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
Omnem quippe tunc fortitudinẽ suȩ
iniquitatis exercens. quantũ se ab eis
uinci spiritalit᷑ dol&: tantũ contra
eos atrociꝰ corporalit preual&. & quia
nil se contra eorum sp̃m prȩualere con¬
siderat: in eorũ carne crudelitatis suȩ
rum si humanas uires despicit: qui ipsa
etiã suꝑni inse iudicii ȩt̾na torm̃ta con¬
tempnit: Unde & subditur. Quasi stipu
pondꝰ eiꝰ animaduersionis despicit: qui se
ꝑ supplicium de suꝑueniens ferit. In scrip¬
tura enim sacra mallei nomine. aliquan¬
do dia bolus designatur. ꝑquem nunc
delinquentium culpȩ feriuntur: aliqͥn
uͦ ꝑcussio cęlestis accipitur: qua uel ele¬
cti suꝑnos ictus sentiunt. ut a prauis
itinerib corrigantur: uel iusta ira reꝓ¬
bos ꝑcutit: ut iam supplicia ȩt̾na p̾ueni¬
ens. quid etiam inpõsterum mereantur
ostendat. Nam quia appellatione mal¬
lei antiquus hostis exprimitur. ꝓpħa te¬
statur: cum suꝑeum ium extremi uidicii

Expanded text:
Omnem quippe tunc fortitudinem suae Omnem quippe tunc fortitudinem suae iniquitatis exercens, quanto se ab eis vinci spiritaliter dolet, tanto atrocius contra eos corporaliter praevalet. Et quia nil se contra eorum spiritum praevalere considerat, in eorum carne crudelitatis suae rum si humanas vires despicit, qui ipsa etiam superni in se judicii aeterna tormenta contemnit? Unde et subditur: CAPUpondus ejus animadversionis despicit, quae se per supplicium desuper veniens ferit. In Scriptura enim sacra mallei nomine aliquando diabolus designatur, per quem nunc delinquentium culpae feriuntur; aliquando vero percussio coelestis accipitur, qua vel electi supernos ictus sentiunt, ut a pravis itineribus corrigantur, vel justa ira reprobos percutit, ut jam supplicia aeterna praeveniens, quid etiam in posterum mereantur ostendat. Nam quia appellatione mallei antiquus hostis exprimitur, propheta testatur, cum super eum vim extremi judicii
Abbreviated transcription (Latin):
ra feriantur. Ita sca ȩccła dũ uolubilita¬
te temporũ ꝑtribulationũ circuitum
ducitur : fortes ex illa uiri ꝓdeunt. qͥb
quasi lapidis ictib iniquorũ cordatun¬
dantur. Unde & ad ꝓpħam de bonis do¬
ctorib dñs dicit. Deuorabunt: & subici¬
ent lapidib fundȩ. Scĩ quippe doctores
qui aduirtutẽ & alios instruunt. hostes
deuorant: dum eos incorpꝰ suum ꝑuim
conuersationis immutant. Quos lapidi¬
b fundȩ subiciunt: quia dũ fortes quosq
in scã eccła uiros instituunt: ꝑ eos aduer¬
sariorũ suꝑbientiũ pectora dura confrin¬
gunt. Unde & golias immanissimus saxo
fundȩ moritur: quia singulari sc̃ȩ ecclȩ
lapide. diabolica celsitudo suꝑatur. Leuia¬
than itaq iste quia dampnato illo ho¬
uersi sunt ei lapides fundę. Ac si aꝑte
diceretur. Scõrum robur quasi instipu¬
lȩ molliciem redigit: quorum lingua
priꝰ pectus illius duris ictib titudit.

Expanded text:
ra feriantur; ita sancta Ecclesia dum volubilitara feriantur; ita sancta Ecclesia dum volubilitate temporum per tribulationum circuitum ducitur, fortes ex illa viri prodeunt quibus quasi lapideis ictibus iniquorum corda tundantur. Unde ad prophetam de bonis doctoribus Dominus dicit: Devorabunt, et subjicient lapidibus fundae . Sancti quippe doctores qui ad virtutem et alios instruunt, hostes devorant, dum eos intra corpus suum per vim conversionis immutant. Quos lapidibus fundae subjiciunt, quia dum fortes quosque in sancta Ecclesia viros instituunt, per eos adversariorum superbientium pectora dura confringunt. Unde et Golias immanissimus saxo fundae moritur , quia singulari sanctae Ecclesiae lapide diabolica celsitudo superatur. Leviathan itaque iste quia, damnato illo hoversi sunt ei lapides fundae. Ac si aperte diceretur: Sanctorum robur quasi in stipulae mollitiem redigit, quorum lingua prius pectus illius duris ictibus tutudit.
Abbreviated transcription (Latin):
b uerba rectȩ exhortationis infigit.
Quia igitur leuiathan iste uerba prȩdi¬
cantium despicit: & cum reꝓborum m̃¬
tes male suadendo momorderit. durus
int̾ iacula eas omĩmͦ ñ relinquit: recte
dr̃. Nonfugabit eũ uit sagittariꝰ. Ac
siaꝑte diceret᷑. A reꝓborũ cordib eum
scĩ predicatoris sagitta ñ excutit: ꝙ qͥs¬
quis ab illo apprȩhenditur. uerba iam
prȩdicantium audire contẽpnit. un¬
de bene peccatis prȩcedentib irascers.
de his quos in manu antiqui hostis dese
dis spiritib tradam: qui a uobis excuti
ex hortatione prȩdicantiũ. quasi incan¬
tantium sermone non ualeant. Quia
uero leuiathan iste a cordib repborũ sc̃e
prȩdicationis spiculis ñ mou̾etur: ip¬
se etiam scõrum uirorũ contẽptus adici¬
tur. cum ilico sub infertur. Instipulam¬
nisi sc̃a ȩccła figuratur: funda nanq
dum ingirum mittitur: sic de illa lapi¬
des exeunt. quib aduersariorũ pecto¬

Expanded text:
bus verba rectae exhortationis infigit. bus verba rectae exhortationis infigit. Quia ergo Leviathan iste verba praedicantium despicit, et, cum reproborum mentes male suadendo momorderit, durus inter jacula omnimodo eas non relinquit, recte dicitur: Non fugabit eum vir sagittarius. Ac si aperte dicatur: A reproborum cordibus eum sancti praedicatoris sagitta non excutit, quia quisquis ab illo apprehenditur, verba jam praedicantium audire contemnit. Unde bene peccatis praecedentibus irascens, de his quos in manu antiqui hostis deserdis spiritibus tradam, qui a vobis excuti exhortatione praedicantium quasi incantantium sermone non valeant. Quia vero Leviathan iste a cordibus reproborum sanctae praedicationis spiculis non movetur, ipse etiam sanctorum virorum contemptus adjicitur, cum illico subinfertur: CAPUnisi sancta Ecclesia figuratur? Funda namque dum in gyrum mittitur, sic de illa lapides exeunt quibus adversariorum pecto
Abbreviated transcription (Latin):
contra aduersarium suum tantomagis
in deo fortes sint quantũ de se ampliꝰ in¬
firmos se eẽ meminerunt. S quanto al¬
tius uehemoth iste contra electos dei ꝑ
miracula erigitur: tanto contra eum sc̃i
quiq uehementius ad prȩdicationis se
uerba constringunt. Quitam̃ ita reꝓboꝵ
mentes possid&: ut eas nulla. confossus
ueritatis iaculatione derelinquat. Un¬
catoꝵ accipimꝰ : quȩ dũ ex uoce bene
uiuentiũ distringuntur. audientium
corda transfigunt: His sagittis sc̃a ex¬
cła ꝑcussa fuerat: que dicebat. Uulne¬
rata caritate ego sum. De his sagittis
psalmistȩ uoce narratur. Sagitte par¬
uulorũ factȩ sunt plagȩ eorũ: quia sci¬
lic& uerba humilium penetrauerunt
animos suꝑborum. De his sagittis ueni¬
enti ꝓpugnatori dr̃. Sagittȩ tuȩ a¬
cutȩ podentissimȩ : populi subte cadeN
incorde. Uir itaq est sagictariꝰ qui ꝑ
sc̃ȩ intentionis arcũ audientiũ cordi¬

Expanded text:
contra adversarium suum tanto magis contra adversarium suum tanto magis in Deo fortes sint, quanto de se amplius infirmos se esse meminerunt. Sed quanto altius Behemoth iste contra electos Dei per miracula erigitur, tanto contra eum sancti quique vehementius ad praedicationis se verba constringunt. Qui tamen ita reproborum mentes possidet, ut eas nulla confossus veritatis jaculatione relinquat. Uncatorum accipimus? Quae dum voce bene viventium distinguntur, audientium corda transfigunt. His sagittis sancta Ecclesia percussa fuerat, quae dicebat: Vulnerata charitate ego sum . De his sagittis Psalmistae voce narratur: Sagittae parvulorum factae sunt plagae eorum , quia scilicet verba humilium penetraverunt animos superborum. De his sagittis venienti propugnatori dicitur: Sagittae tuae acutae, potentissime, populi sub te cadent in corde . Vir itaque est sagittarius qui per sanctae intentionis arcum audientium cordi
Abbreviated transcription (Latin):
& ferrũ uelut paleas. & es uelut lignũ
putridum reputabit: quia nisi diui-¬
na gr̃a ꝓtegat: & p̾dicantium uires
uelut paleas nequitiȩ suȩ igne consu-¬
mit: & patientium constantiã quasi
lignum putridũ inpuluerẽ redigit.
& acum̃ igitur ferri & ęxis fortitudo
defici&: dum ꝑuiolentiã uirtutis il¬
lius. & prȩdicationis sensus obtundi¬
tur. & patientiȩ longanimitas dissi-
uina robor&: ubi tunc infirmi eruni.
si fortes uelut paleȩ reputantur: Quid tc̃
leuiathan iste de paleis faci&: si ferrũ
quasi paleas estimabit: Quid de putri¬
dis lignis acturꝰ ẽ. si quasi lignũ putri¬
dum ęxis fortitudinẽ soluit: S o quã
multi qui suis uirib ferrũ se uel ȩs. ẽẽ¬
ȩstimant: in illo tunc tribulationis igne
paleas se ẽẽ dep̾hendunt. Ꝙ quã multi
qui ꝑ infirmitatẽ ꝓpriã. eẽ. se paleas me¬
tuunt. ꝑ diuinũ adutoriũ fulti. infer¬
ri atq eris soliditate roborantur: ut

Expanded text:
et ferrum velut paleas, et aes velut lignum et ferrum velut paleas, et aes velut lignum putridum reputabit, quia nisi divina gratia protegat, et praedicantium vires velut paleas nequitiae suae igne consumet, et patientium constantiam quasi lignum putridum in pulverem rediget. Et acumen igitur ferri, et aeris fortitudo deficit, dum per violentiam virtutis illius et praedicationis sensus obtunditur, et patientiae longanimitas dissipavina roboret, ubi tunc infirmi erunt, si fortes sicut paleae reputantur? Quid tunc Leviathan iste de paleis faciet, si ferrum quasi paleas aestimabit? Quid de putridis lignis acturus est, si quasi lignum putridum aeris fortitudinem solvet? Sed o quam multi, qui suis viribus ferrum se vel aes aestimant, in illo tunc tribulationis igne se paleas esse deprehendunt; et quam multi, qui per infirmitatem propriam se esse paleas metuunt, per divinum adjutorium fulti, in ferri atque aeris soliditate roborantur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
gitur. Non subsistit thorax: quia con¬
stantium patientia dirupta penetrat᷑.
paleas ferrum: & quasi lignũ putridũ
ferri apellatione replicauit. & quod
thoracẽ ꝓtulit: hoc rursum eris cõme¬
moratione signauit. Ferrum nanq a¬
cuitur. ut aduersarꝰ uulneretur: es aut̃
rubigine pęne nulla consumitur. Fer¬
ro gͦ predicationis iacula: ere autẽ
longanimitatis constantia designat᷑.
Unde & sub aser specie de scã ȩccła ꝑ
cra munim̃ predicationis accipitur:
sicut scriptũ.ẽ. Calciati pedes inpre¬
primitur: ferrũ & ȩs calciam̃tum eiꝰ
dr̃: dũ prȩdicatio illiꝰ acumine simul
& constantia munitur. ꝑferrũ enim
mala aduersantia pęnetrat: ꝑ es aut̃
bona quȩ ꝓposuit longanimit̾ seruat.
Cuiꝰ ꝓfecto ꝑseuerantiam illic aꝑtiꝰ in¬
sinu̾at: subdens. Sicut dies iuuentu
athan iste quando illũ gladiũ quẽ sa¬
cra eloquia antixp̃m uocant. in exer¬
citatione suȩ iniquitatis assũpserit:

Expanded text:
gitur; non subsistit thorax, quia congitur; non subsistit thorax, quia constantium patientia dirupta penetratur.paleas ferrum, et quasi lignum putridum ferri appellatione replicavit; et quod thoracem protulit, hoc rursum aeris commemoratione signavit. Ferrum namque acuitur ut adversarius vulneretur, aes autem rubigine pene nulla consumitur. Ferro ergo praedicationis jacula, aere autem longanimitatis constantia designatur. Unde et sub Aser specie de sancta Ecclesicra munimen praedicationis 1124 accipitur, sicut scriptum est: Calceati pedes in praeprimitur, ferrum et aes calceamentum ejus dicitur, cum praedicatio ejus acumine simul et constantia munitur. Per ferrum enim mala adversantia penetrat, per aes autem bona quae proposuit longanimiter servat. Cujus profecto perseverantiam illic apertius insinuat, dicens: Sicut dies juventutX. Sed Leviathan iste quando illum gladium quem sacra eloquia Antichristum vocant in exercitationem suae iniquitatis assumpserit,
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑ abruta furoris rapitur: ñ appre¬
hendere gladium. s agladio app̾hendi
ꝑhibet᷑. Non enĩ irã possidens tenet:
s. ab ira se uiens tenet᷑. Cunctis autem
race uͦ ab aduersario munim᷑. ꝑhastam
uulnera inferimꝰ: ꝑ thoracẽ tegimur.
ne uulneremur. Quid ꝑ hastã: nisi p̃di¬
cationis iaculũ: Quid ꝑthoracẽ: nisi for¬
citudo patientiȩ de signatur: Leuiathan
gͦ iste quia ꝑ assumptũ reꝓbũ hominẽ
inira omnimodȩ crudelitatis effrenatur:
apprehendi agi̾adio dt̃. Nam ꝑ ostensio¬
nem inmensȩ tunc fortitudinis exhib&:
quicquid nequiter potest. & neq ha¬
sta neq thorax subsistere poterit: qr
inantixp̃m ueniens tantȩ uirtutis appa¬
rebit: ut si suꝑnũ adiutoriũ desit. & p̃¬
dicantium acum̃ obtundat: & longa¬
nimitatẽ patientium destruat. Nisi enĩ
iustorum uitam suꝑna gr̃a solid&. non
subsistit hasta: quia p̃dicatorũ uirtꝰ fran¬

Expanded text:
quia per abrupta furoris rapitur, non apprequia per abrupta furoris rapitur, non apprehendere gladium, sed a gladio apprehendi perhibetur. Non enim iram possidens tenet, sed ab ira saeviens tenetur. Vet. V. race vero ab adversario munimur. Per hastam vulnera inferimus, per thoracem tegimur ne vulneremur. Quid igitur per hastam nisi praedicationis jaculum, quid per thoracem nisi fortitudo patientiae designatur? Leviathan ergo iste, quia per assumptum reprobum hominem in ira omnimodae crudelitatis effrenatur, apprehendi a gladio dicitur. Nam per ostensionem immensae tunc fortitudinis exhibet quidquid nequiter potest. Et neque hasta neque thorax subsistere poterit, quia in Antichristum veniens, tantae virtutis apparebit, ut si supernum adjutorium desit, et praedicantium acumen obtundat, et longanimitatem patientium destruat. Nisi enim justorum vitam superna gratia solidet, non subsistit hasta, quia praedicatorum virtus fran
Abbreviated transcription (Latin):
nomine ȩt̾na dãpnatio designatur: sic̃
de prȩdicante hȩretico scriptũ ẽ. Si multi
natione consument᷑. G ladiꝰ tribulatio tẽ¬
sic̃ psalmista ait Qui liberasti dauid ser¬
uum tuum de gladio maligno. Benignꝰ
quippe sc̃ȩ prȩdicationis ẽ. gladiꝰ: quo ꝑ-¬
cutimur ut aculpa moriam᷑. Malignꝰ
uͦ ẽ. diabolice ꝑsuasionis gladiꝰ: quo
male quisq ꝑcutitur. ut a uita rectitu¬
dinis extin: guatur. Antiqui gͦ hostis
c̃ gladius. ille tunc dampnatus homo
inusũ ministerii eiꝰ assũptꝰ. Ipsumqͥppe
ꝑmaliciã fraudis exacuit: & infirmors
tus homo susceꝑit.Si autem gladii no¬
mine eiꝰ ira signatur: recte ñ apprȩhen¬
dere gladium. s agladio apprȩhendi
describitur. Intanta quippe tunc insa¬
nia uertitur: ut dnãri omĩb appeters
nequaquã suȩ irȩ dominet᷑. Nos nanq
cum iram in usu iusticiȩ assumimus.
gladium tenemus: quia eã sub ȩquita-¬
te iudicii possidendo moderam. Ille aut̃

Expanded text:
nomine aeterna damnatio designatur, sicut de praedicante haeretico scriptum est: Si multinatione consumuntur. Gladius tribulatio temsicut Psalmista ait: Qui liberasti David servum tuum de gladio maligno . Benignus quippe sanctae praedicationis est gladius, quo percutimur ut a culpa moriamur. Malignus vero est diabolicae persuasionis gladius, quo male quisque percutitur ut a vita rectitudinis exstinguatur. Antiqui ergo hostis est gladius, ille tunc damnatus homo, in usum ministerii ejus assumptus. Ipsum quippe per malitiam fraudis exacuit, et infirmorum tus homo susceperit. Si autem gladii nomine ejus ira signatur, recte non apprehendere gladium, sed a gladio apprehendi describitur. In tantam quippe tunc insaniam vertitur, ut dominari omnibus appetens, nequaquam suae irae dominetur. Nos namque cum iram in usu justitiae assumimus, gladium tenemus, quia eam sub aequitate judicii possidendo moderamur. Ille autem
Abbreviated transcription (Latin):
repleuerit: ꝑfec te eis non solũ trinita¬
tis noticiam. s etiã uirtutum quatuor.
id ẽ. prudentię. temꝑantię. fortitudinis
atq iusticiȩ oꝑationẽ p̃b&. Qui in ipsis
quoq quos ingreditur. siuis quodam mͦ
partib augetur: dum & ꝑtrinitatis no¬
ticiam quatuor uirtutũ actio accipit᷑:
manifestam trinitatis speciẽ ꝑuenitur. Et
mis sp̃u implendi. duodecĩ sunt electi.
Inquatuor enĩ mundi partib trinitatẽ
quȩ ds̃ ẽ. in notesc̾e mittebant᷑. Duodecĩ
gͦ electi sunt: ut etiã ex ipsius numeri.
rationis causa clarescer&. quod ꝑ quatu¬
or infima tria suma predicarent. Siue
itaq hac seu alia qualib& fortasse ratiõe:
inscriptura tam̃ sacra septenario num̃o.
aliqn secura requies ȩt̃nitatis. aliquan¬
do uniuersitas prȩsentis huiꝰ temporis.
aliq̃n autẽ sc̃ȩ ȩccłȩ uniuersitas designat᷑.¬

Expanded text:
repleverit perficit, eisque non solum Trinitarepleverit perficit, eisque non solum Trinitatis notitiam, sed etiam virtutum quatuor, id est prudentiae, temperantiae, fortitudinis atque justitiae operationem praebet. Qui in ipsis quoque quos ingreditur suis quodammodo partibus augetur, dum et per Trinitatis notitiam quatuor virtutum actio accipitur,que ad manifestam Trinitatis speciem pervenitur. Et septiformis Spiritu implendi, duodecim sunt electi. In quatuor enim mundi partibus Trinitatem, quae Deus est, innotescere mittebantur. Duodecim ergo electi sunt ut etiam ex ipsius numeri ratione causa claresceret quod per quatuor infima tria summa praedicarent. 16. Sive itaque hac, seu alia qualibet fortasse ratione, in Scriptura tamen sacra septenario numero aliquando secura requies aeternitatis, aliquando universitas praesentis hujus temporis, aliq
Abbreviated transcription (Latin):
biȩ. discant obȩdiendo sequi qui du¬
dum docendo p̃ire conabantur. Recte
quoq hȩc eorum suꝑbia septem sacrificus
ex piatur: qr heretici ad ȩcclam reuerten¬
tes ꝑhumilitatis hostiam dona sp̃s gr̃ȩ
septiformis accipiunt: ut qui elationis
suȩ uetustate tabuerant. nouitate gr̃ȩ
reformentur. Septenariꝰ autẽ numerus
apud sapientes huiꝰ scłi quadã sua habe¬
tur ratione ꝑfectus: quod ex pͥmo pari
& ex primo impari consũmatur. Primꝰ
enĩ impar cernariꝰ. ẽ: primꝰq par quat᷑¬
nariꝰ. Ex quib duob septenariꝰ constat.
qui eisdẽ partib suis multiplicatus. in
duodenariũ surgit. Nam siue tres ꝑ qͣ¬
tuor. seu quatuor ꝑtres ducimus: ad duo¬
denariũ ꝑuenimꝰ. S nos quia suꝑno mu¬
nere ueritatis p̾dicam̃ta ꝑcepimus. hec
fixa scientiȩ altitudine despiciendo cal¬
camus: hoc ꝓculdubio inconcussa fide
retinentes. qr quos sp̃s gr̃ȩ septiformis

Expanded text:
erbiae discant obediendo sequi, qui duerbiae discant obediendo sequi, qui dudum docendo praeire conabantur. Recte quoque eorum haec superbia septem sacrificiis expiatur, quia haeretici ad Ecclesiam revertentes per humilitatis hostiam dona Spiritus gratiae septiformis accipiunt, ut qui elationis suae vetustate tabuerant, novitate gratiae reformentur. 15. Septenarius nuapud sapientes hujus saeculi quadam sua habetur ratione perfectus, quod ex primo pari et ex primo impari consummatur. Primus enim impar ternarius est, primusque par quaternarius. Ex quibus duobus septenarius constat, qui eisdem partibus suis multiplicatus in duodenarium surgit. Nam sive tres per quatuor, seu quatuor per tres ducimus, ad duodenarium pervenimus. Sed nos quia a superno munere veritatis praedicamenta percipimus, haec fixa scientiae altitudine despiciendo calcamus, hoc procul dubio 1150 inconcussa fide retinentes, quia quos Spiritus gratiae septiformis
Abbreviated transcription (Latin):
intelliges: heretici autẽ ꝓ eo quod in
petra stare contẽpnuĩs. transeuntis dñi
pꝰteriora ñ aspiciunt: ꝙ extra ȩccłam po¬
siti. incarnationis eiꝰ sicut sunt. misteria
non agnoscunt. Sicut autem & suꝑiꝰ di¬
ximꝰ ꝑ tauros ceruix suꝑbiȩ: ꝑ arietes
uͦ ducatꝰ expͥmitur: qui ab hereticis ꝑsu¬
asis plebib quasi seductis gregib agit᷑.
De hereticis nãq suꝑbientib dr̃: qui
infirmorũ mentes male suadendo corrũ¬
punt. Consilium taurorũ. int̾ uacas po¬
pulorũ Et qr sequentes se p̾płos uelut
greges trahunt: arietes aliq̃n nominan¬
tur. Gregẽ scilic& arietes ducunt: un
ꝑ increpationẽ ieremias ait. Principeᷤᷤ
tui. uelut arietes. Quia igit᷑ heretici cũ
ad scãm ȩccłam redeunt. suꝑbiȩ elatio¬
nẽ deserunt: & nequaquã iã quasi se¬
quentes greges ppłorũ cuneos ad interi¬
tũ ducunt: amici beati iob offerre of¬
ferre tauros & arietes iubentur. Tauros
te mactare: ut edomita ceruice suꝑ¬

Expanded text:
ndum.---Haeretici autem pro eo quod in petra stare contemnunt, transeuntis Domini posteriora non aspiciunt, quia extra Ecclesiam positi, incarnationis ejus, sicut sunt, mysteria non agnoscunt. Sicut autem et superius diximus, per tauros cervix superbiae, per arietes vero ducatus exprimitur, qui ab haereticis, persuasis plebibus, quasi seductis gregibus, agitur. De haereticis namque superbientibus dicitur, qui infirmorum mentes male suadendo corrumpunt: Concilium taurorum inter vaccas populorum . Et quia sequentes se populos velut greges trahunt, arietes aliquando nominantur. Gregem scilicet arietes ducunt. Unde per increpationem Jeremias ait: Principes tui velut arietes . Quia igitur haeretici cum ad sanctam Ecclesiam redeunt, superbiae elationem deserunt, et nequaquam jam quasi sequentes greges populorum cuneos ad interitum ducunt, amici beati Job offerre tauros et arietes jubentur. Tauros te mactare, ut edomita cervice sup
Abbreviated transcription (Latin):
eorum oꝑa ꝓdigis illustrat: ut nimirũ
tanto altius eoꝵ mentes mnerroris tenebraᷤ
teneat: quanto ꝑeos foris quasi potentius
lucem de miracuł ostentat. S sunt ñ nulli
na quȩ exhib&: & uera supplicia ad quȩ
decipiens trahit. horũ corda leuiathan iste
quia sc̃itatis ostentatione ñ int̾cipit: in
alia se eis illusione componit. Quosdam
nanq hȩc scientes. s tamen presentem ui¬
tam diligentes conspicit: quorũ ꝓtinꝰ m̃ti.¬
bus uentura supplicia leuigat: finienda
q̃nq districtionis iudicia asserit: & de¬
ceptos callide ad presentes uoluptates
rapit. Unde & apte mox subdit᷑. Estima

Expanded text:
eorum opera prodigiis illustrat, ut nimirum eorum opera prodigiis illustrat, ut nimirum tanto altius eorum mentes in erroris tenebris teneat, quanto per eos foris quasi potentius lucem de miraculis ostentat. Sed sunt nonnulli na quae exhibet, et vera supplicia ad quae decipiens trahit. Horum corda Leviathan iste, quia sanctitatis ostentatione non intercipit, in alia se eis illusione componit. Quosdam namque haec scientes, sed tamen praesentem vitam diligentes conspicit, quorum protinus mentibus ventura supplicia levigat, finienda quandoque districtionis judicia asserit, et deceptos callide ad praesentes voluptates rapit. Unde et apte mox subditur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
mare feruet: hoc in eorunde m iudicio qui
excitantur falso nomine uirtutis. ac si un¬
guenta bulliant ostendit: ut tanto atro¬
ciores ad crudelitatẽ fiant: quanto se etiã
mereri ꝑ̃mia quasi ꝓ zelo religionis exi¬
stimant. Iustũq hoc ẽ. diuino iudicio.
ut qui pietatis uim ꝑpendere & custodi¬
re negligunt: suspicionis suȩ odore fal¬
lantur. Unde ad illusionis augm̃tum eos
crudelia ꝑpetrantes. signa quoq & ꝓdigia
subsecuntur: sicut & recte subiungitur.¬
quippe semita lucere ꝑhibetur: quia qͦ¬
qua transit. ad mirationẽ nimiam. ex
miraculorũ suorum claritate derelinqͥt:
& siue ꝑse seu ꝑministros suos. quolib&
ꝓdeat. mendacib signis choruscat. Un¬
de & hoc quod iam sepe ꝓtulimus in eugłio
ueritas dicit. Surgent pseudo xp̃i. & pseu¬
giã. ita ut inerrorẽ inducantur si fieri
potest etiam electi. Semita igit᷑ post le¬
uiathan luc&: quia quorũ corda penetrat.

Expanded text:
mare fervet, hoc in eorumdem judicio qui mare fervet, hoc in eorumdem judicio qui excitantur falso nomine virtutis, ac si unguenta bulliant, ostendit, ut tanto atrociores ad crudelitatem fiant, quanto se etiam mereri praemia quasi pro zelo religionis existimant. Justumque hoc est divino judicio, ut qui pietatatis vim perpendere et custodire negligunt, suspicionis suae odore fallantur. Unde et, ad illusionis augmentum, eos crudelia perpetrantes signa quoque ac prodigia subsequuntur, sicut et recte subjungiturquippe semita lucere perhibetur, quia quaqua transit, admirationem nimiam ex miraculorum suorum claritate derelinquit; et sive per se, seu per ministros suos quolibet prodeat, mendacibus signis coruscat. Unde et hoc quod jam saepe protulimus in Evangelio Veritas dicit: Surgent pseudogia, ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi . Semita igitur post Leviathan lucet, quia quorum corda penetrat,
Abbreviated transcription (Latin):
ritate rectȩ fidei se agere suspicentur:
quasi bene eis redol&. id quod zelo reli¬
gionis exercent. Unde in ȩuangłio ueri
deo. Igitur sicut olla feruent. dumcru¬
deliter ꝑsecuntur: s apud eos ipsa ꝑ¬
secutio. unguentorũ fraglantiã redo¬
let: dum mens eorum uanis suspitiomi¬
b decepta ȩstimat. quia deo obsequiũ
psoluat. Inscriptura enim sacra unguen¬
torum odorib opinio sol& signari uir¬
tutum. Unde sponsa in canticis canticoꝵ
sponsum desiderans dicit. In odore un¬
guentorum tuorũ currimꝰ. Et unde pau-¬
lus apłs uirtutum laude fraglare se sci¬
ens: ait. Ap̃i bonꝰ odor sumus deo. Itaq
quia leuiathan iste ministros illiꝰ ꝑditi
uasis sui incredulitatis oꝑa sub opimo¬
ne laudis & pretextu uirtutis interci¬
pit: postquam dictum ẽ. feruescere fa¬
ci& quasi ollam ꝓfundum mare: recte mox
subditur. Pon&e quasi cum unguenta bul¬
liunt. Quod enĩ ꝑ crudelitatis incendium

Expanded text:
ritate rectae fidei se agere suspicentur, ritate rectae fidei se agere suspicentur, quasi bene eis olet id quod zelo religionis exercent. Unde in Evangelio disciDeo . Igitur sicut olla fervent, dum crudeliter persequuntur; sed apud eos ipsa persecutio unguentorum fragrantiam redolet, dum mens eorum, vanis suspicionibus decepta, aestimat quia Deo obsequium persolvat. In Scriptura enim sacra unguentorum odoribus opinio solet signari virtutum. Unde sponsa in Canticis canticorum sponsum desiderans dicit: In odore unguentorum tuorum currimus . Et unde Paulus apostolus virtutum laude fragrare se sciens, ait: Christi bonus odor sumus Deo . Itaque quia Leviathan iste ministros illius perditi vasis sui in crudelitatis opera sub opinione laudis et praetextu vitututis intercipit, postquam dixit: Fervescere faciet quasi ollam profundum mare, recte mox subdidit: Ponet quasi cum unguenta bulliunt. Quod enim per crudelitatis incendium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ mare: nisi uita scłariũ: Quid ꝑ ꝓfun¬
dum: nisi altȩ & abditȩ eorũ cogitatio¬
nes exprimuntur: Qđ ꝓfundũ mare le¬
uiathan iste quasi ollam facit feruesce¬
re: q nimirũ constat. quod ꝑsecutioĩs
extremȩ tempore. contra electoꝵ uitã
delitatis excitare: Tunc ꝓfundum ma¬
re quasi olla feruescit: cum corda dilectoꝵ
scłi ualido ardore succendit. Et quȩ hoc
pacis tempore intra suam malitiã clau¬
sa latuerunt: tunc in ęstum immanissi¬
mȩ ꝑsecutionis ebulliunt: ac ꝑ abruptã
crudelitatis aꝑtȩ licentiam ea quȩ diu
presserant. odia antiqui liuoris exalant.
Quia autem pestifero errore ꝑsuasi. sic
isti famulantur antixp̃o: ut tc̃ ueriꝰ pre¬
bere se ȩstiment obsequium xp̃o: pꝰquam
dixit feruescere faci& quasi ollam ꝓfun¬
dum mare. apte subiunxit. Ponet qͥsi
quippe cum ebulliunt: fraglantiam
suauitatis reddunt. Quia gͦ leuiathan
iste ita seducit corda reꝓborum. ut qͥc¬
quid agunt ex iniquit᷑ate ꝑfidiȩ. ꝓue¬

Expanded text:
 mare nisi vita saecularium, quid per profundum, nisi altae et abditae eorum cogitationes exprimuntur? Quod profundum mare Leviathan iste quasi ollam facit fervescere, quia nimirum constat, quod persecutionis extremae tempore contra electorum vitam delitatis excitare. Tunc profundum mare quasi olla fervescit, cum corda dilectorum saeculi valido ardore succendit, et quae hoc pacis tempore intra suam malitiam clausa latuerunt, tunc in aestum immanissimae persecutionis ebulliunt, ac per abruptam crudelitatis apertae licentiam ea quae diu presserant odia antiqui livoris exhalant. Quia autem pestifero errore persuasi, sic in istis famulantur Antichristo, ut tunc verius praebere se aestiment obsequium Christo, postquam dixit: Fervescere faciet quasi ollam profundum mare, apte subjunxit: CAPUT XXVIquippe cum bulliunt, fragrantiam suavitatis reddunt. Quia ergo Leviathan iste ita seducet corda reproborum, ut quidquid agunt ex iniquitate perfidiae pro ve
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. miserorũ cruciatu ñ pascitur: quia aut̃
iustus ẽ. ab iniquorũ ultione in ꝑpetuũ
non sedatur. S iniquiom̃s ȩt̃no supplicio
&& quidem sua iniquitate puniuntur: ꝙ
tam̃ ad aliquid concremantur: scilica ut
iusti om̃s & indeo uideant gaudia quȩ ꝑ¬
cipiunt. & in istis respiciant supplicia que
euaserunt: ut tanto in ȩt̾nũ magis diui¬
nȩ gr̃e debitores seẽẽ. cognoscant: qͣnto
inȩt̃num mala pumiri conspiciunt. qͦeiꝰ
tunc ardere uiderint non orabunt: qͥb
utiq dictum ẽ. ꝓ inimicis ur̃is orate :
S citius respondemꝰ. Orant ꝓinimicis
suis. eo tempore quopossunt ad fructuo¬
sam pęnitentiã eorum corda conuert̾e:
atq ipsa conuersione saluare. Quid enĩ
aliud ꝓ inimicis orandum ẽ. nisi hoc qđ

Expanded text:
est, miserorum cruciatu non pascitur; quia autem est, miserorum cruciatu non pascitur; quia autem justus est, ab iniquorum ultione in perpetuum non sedatur. Sed iniqui omnes aeterno supplicio, et quidem sua iniquitate puniuntur, et tamen ad aliquid concremantur: scilicet, ut justi omnes et in Deo videant gaudia quae percipiunt, et in istis respiciant supplicia quae evaserunt, ut tanto in aeternum magis divinae gratiae debitores se esse cognoscant, quanto in aeternum mala puniri conspiciunt quae ejus tunc ardere viderint, non orabunt, quibus utique dictum est: Pro inimicis vestris orate ? Sed citius respondemus: Orant pro inimicis suis eo tempore, quo possunt ad fructuosam poenitentiam eorum corda convertere, atque ipsa conversione salvare. Quid enim aliud pro inim
Abbreviated transcription (Latin):
liquerunt: quia cumfine upcerunt. Uo¬
luissent quippe sine fine uiuere: ut sine
fine potuissent in iniquitatib ꝑman̾e.
Nam magis appetunt peccare: quã ui¬
uere. Et ido hic semꝑuiuere cupiunt:
ut nunquã desinant peccare cũ uiuun:
Ad districtigͦ iudicis iusticiã ꝑtin&:
ut nunquã careant supplicio. quorum
mens in hac uita nũqͣm uoluit carere
peccato. Et nullus detur iniquo t̃mi¬
nus ultionis: quia quãdiu ualuit. ha-¬
bere noluit terminũ criminis. At inqͥ¬
unt. Nullus iustus crudelitatib pascit᷑:
& delinquens seruus a iusto dño id circo
cedi p̃cipitur. ut anequitia corrigat᷑.
Ad aliquid gͦ ceditur: cum ñ eius dñs
cruciatib delectatur. Iniqui autẽ ge¬
hennȩ ignib traditi. quo fine semꝑ ar¬
debunt.: & quia certũ ẽ. quod piꝰ atq
omp̃s d̾s non pascitur cruciatib iniquoꝵ
cur cruciant᷑ miseri. si ñ expiantur.: Qui¬
b citiꝰ respondemꝰ. quod omp̃s ds̃ quia piꝰ

Expanded text:
liquerunt, quia cum fine vixerunt, voliquerunt, quia cum fine vixerunt, voluissent quippe sine fine vivere, ut sine fine potuissent in iniquitatibus permanere. Nam magis appetunt peccare quam vivere, et ideo hic semper vivere cupiunt, ut nunquam desinant peccare cum vivunt. Ad districti ergo judicis justitiam pertinet ut nunquam careant supplicio quorum mens in hac vita nunquam voluit carere peccato; et nullus detur iniquo terminus ultionis, quia, quandiu valuit, habere noluit terminum criminis. At inquiunt: Nullus justus crudelitatibus pascitur, et delinquens servus a justo domino idcirco caedi praecipitur, ut a nequitia corrigatur: ad aliquid ergo caeditur, cum non ejus dominus cruciatibus delectatur. Iniqui vero gehennae ignibus traditi quo fine semper ardebunt? Et quia certum est quod pius et omnipotens Deus non pascitur cruciatibus iniquorum, cur cruciantur miseri si non expiantur? Quibus citius respondemus quod omnipotens Deus, qui pius