comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scĩficari curemꝰ Talem namq om̃i¬
um nr̃m conu̾sationẽ dñs querit.
talib intentam studiis. uniꝰcuiusq
nr̃m uitam uidere desiderat: taliũ
uoce suas laudes decantari ac p̃di¬
cari gratulat᷑. Surge inquit amica
mea. speciosa mea. et ueni: colum¬
ba mea in foraminib petre. in caũ¬
na macerie: ostende mͥ faciem tuã:
sonet uor tua in aurib meis. Hec
de natura columbȩ. septem uirtu¬
tis exempla commemorasse sufficiat¬
Et recte fortasse: quia sp̃c scĩ qui in
columba descendit septiformis ẽ gr̃a.
Nerum exom̃ibus que de eiꝰ natura
moraliter int̾pretanda humana
potest comꝑire sollertia: p̃stat uũ
qđ de eiꝰ actu mistico. sacra narrat
historia. Cum enim dñs in figurã
futuri baptismatis. originaliᷤ mun¬
di scelera diluiuii aquis ablueret:
transacta mun i datione scire uo¬
lens noe qualit̾ seterre facies hab̾et᷑.
emifit coruum. Qui ad archam re¬
dire contempsit: significans eosqͥ

Expanded text:
sanctificari curemus. Talem namque omnisanctificari curemus. Talem namque omnium nostrum conversationem Dominus quaerit, talibus intentam studiis uniuscujusque nostrum vitam videre desiderat, talium voce suas laudes decantari ac praedicari gratulatur. Surge, inquit, amica mea, speciosa mea, et veni, columba mea, in foraminibus petrae, in caverna maceriae. Ostende mihi faciem tuam, sonet vox tua in auribus meis . Haec de natura columbae septem virtutis exempla commemorasse sufficiatEt recte fortasse, quia Spiritus sancti, qui in columba descendit, septiformis est gratia. Verum ex omnibus quae de ejus natura moraliter interpretanda humana potest comperire solertia, restat unum quod de ejus actu mystico sacra narrat historia. Cum enim Dominus in figuram futuri baptismatis originalis mundi scelera diluvii aquis ablueret, transacta mundatione scire volens Noe qualiter se facies haberet terrae, emisit corvum, qui ad arcam redire contempsit, significans eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
amus. & ploremꝰ coram dño qui fe¬
cit nos: risus nr̃ in luctũ coñta¬
tur. et gaudium in merorem. Be¬
ati enim lugentes: qm̃ ipfi conso¬
labunt᷑. Suꝑ aquas sedere consue¬
uit. ut uenturi raptum accipitriᷤ.
p̃uisa in aquis umbra declinet.
Et nos mundissimis ac munda¬
toriis scͥpturarum fluentis. sedu¬
liassidere curemꝰ: quarũ speculis
edocti. dinoscere et p̃tauere uale¬
amꝰ infidias hostis iniqui. Tales
laudib cantat. Ocłi eiꝰ ficut colũ¬
be que lacte sunt lote. et resident
tuxta fluenta plenissima. Nidifica¬
tum: unde continuo sanguis et aqͣ
nr̃e uidelicet sc̃ificationis et abluti¬
onis misterium exiuit. Maceria eiꝰ
fidelium anmos. dum a fidei. spei.
et chlectionis ꝑfectionẽ nutͥendos
suscipiunt: quafi nidificantib co¬
lumbis in se locum pandunt. Hec
gͦ fortioraurilia. qui adhuc pusil¬
li m fide sumꝰ. humiliter subeamꝰ:
his dñice passionis sacram̃tis semꝑ

Expanded text:
amus, et ploremus coram Domino qui feamus, et ploremus coram Domino qui fecit nos. Risus noster in luctum convertatur, et gaudium in moerorem. Beati enim lugentes, quoniam ipsi consolabuntur. Super aquas sedere consuevit, ut venturi raptum accipitris praevisa in aquis umbra declinet. Et nos mundi simus, ac mundati Scripturarum fluentis seduli assidere curemus, quarum speculis edocti dignoscere et praecavere valeamus insidias hostis antiqui. Tales laudibus cantat: Oculi ejus sicut columbae, quae lacte sunt lotae, et resident juxta fluenta plenissima. Nidificatum, unde continuo sanguis et aqua, nostrae videlicet sanctificationis et ablutionis mysterium, exivit. Maceria ejusfidelium animos dum ad fidei, spei et dilectionis perfectionem nutriendos suscipiunt, quasi nidificantibus columbis in se locum pandunt. Haec ergo fortiorum auxilia, qui adhuc pusilli in fide sumus, humiliter subeamus, his Dominicae passionis sacramentis semper
Abbreviated transcription (Latin):
placitam simplicitatẽ. columbe
forma ꝓponitur: diligentiꝰ eiꝰ natu¬
ram uideamꝰ: ut ꝑsingła innocen¬
tiȩ eiꝰ exempla uite nobis em̃datioriᷤᷤ
ĩ stituta sumamꝰ. a malitia fellis
uł u̾micłos. quib minores pene
om̃s auicde. se suosq pullos nutri
comedentes inuicem consuma¬
murabinuicem. Contineamus
manus a rapinis: qui furabatur
iam ñ furetur. magis autẽ laboret
oꝑando manib suis qđd̃ bonum
ẽ: ut habeat unde tͥbuat necessita¬
tem patienti. Nam et columba se¬
pe alienos pullos quasi suos fert᷑
alere. Ipsa terre fructibꝰ et semine
pascitur. Audiamꝰ apl̃m. Bonũ ẽ
ñ manducare carnem: et ñ bibere
uinum. Et apłs petrus. Ministra¬
teinquit in fide ur̃a uirtutem:
in uirtute autem scientiam: in
scientia autẽ abstinentiã: in absti¬
nentia autẽ patientiam: in pati¬
entia autẽ pietatem: in pietate
autẽ amorem fr̃ntatis. Gemitũ
ꝓ cantu habet. Miseri simꝰ. et luge¬

Expanded text:
placitam simplicitatem columba placitam simplicitatem columba proponitur, diligentius naturam videamus, ut per singula innocentiae ejus exempla, vitae nobis emendatioris instituta sumamus. vel vermiculos, quibus minores pene omnes aviculae se suosque pullos nutriucomedentes invicem, consumamur ab invicem. Contineamus manus a rapinis: qui furabatur, jam non furetur. Magis autem laboret operando manibus suis quod bonum est, ut habeat unde tribuat necessitatem patienti. Nam et columba saepe alienos quasi suos fertur alere pullos. Ipsa terrae fructibus et semine pascitur. Audiamus Apostolum: Bonum est non manducare carnem, et non bibere vinum . Et apostolus Petrus: Ministrate, inquit, in fide vestra virtutem, in virtute autem scientiam, in scientia autem abstinentiam, in abstinentia autem patientiam, in patientia autem pietatem, in pietate autem amorem fraternitatis . Gemitum pro cantu habet. Miseri simus, et luge
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ. minꝰq sollicitis. immundꝰ sp̃s
fuerat. redeat: nosq sp̃ualibꝰ diuitiis
uacuos inueniens. septemplici peste
depͥmat: et sint nr̃a nouissima peio¬
ra pͥorib. Caueamus seduli. ne ignẽ
nob̃ ipsi quiuite iter obcludat: Nr̃oꝵ
crebro accendamꝰ fomite uicioꝵ. flã¬
meus namq gladius qualiscumq
ille ẽ. qui paradisi ostia seruat: singłiꝰ
tis extinctus ẽ: et ut redire possint
ablatus: infidelib autẽ manet sẽꝑ
quidẽ s ñ electis: dum post baptifma
se cͥminib implicare ñ metuunt.
quasi post extinctionẽ idem ignis
reaccenditur: nemereant᷑ intrare reg¬
num. qđ ficto ac duplici corde requi¬
rt̃: serpentino potꝰ dente fraudu¬
lenti. quam simplici ocło colũbini:
quem in eccl̃ia sua multũ sedilig̾e
dñs ostendit. qui in amoris canti¬
co ait. Ecce tu pulchra es amica mea:
ecce tu pulchra: ocłi tui columbarũ.
Unde quia nob̃ ad discendam deo

Expanded text:
tibus minusque sollicitis immundus spiritus, tibus minusque sollicitis immundus spiritus, fuerat, redeat, nosque spiritualibus divitiis vacuos inveniens, septemplici peste deprimat et sint novissima nostra pejora prioribus. Caveamus seduli, ne ignem nobis ipsi, qui vitae iter occludat, nostrorum crebro accendamus fomitem vitiorum. Flammeus namque gladius qualiscunque ille est, qui paradisi ostia servat, singulistis exstinctus est, et ut redire possit homo ablatus, infidelibus autem manet semper quidem, sed non electis, dum post baptisma se criminibus implicare non metuunt, quasi post exstinctionem idem ignis reaccenditur; ne mereantur intrare regnum, quod ficto corde ac duplici requirunt, serpentino potius dente fraudulenti quam simplici oculo columbini, quem in Ecclesia sua multum se diligere Dominus ostendit, qui in amoris Cantico ait: Ecce tu pulchra es, amica mea, ecce tu pulchra: oculi tui columbarum . Unde quia nobis ad
Abbreviated transcription (Latin):
seruare curemꝰ: mundantes nos ab
om̃i inquinam̃to carnis et sp̃c. ꝑfici¬
entes sc̃ificationem in timore dĩ. hu¬
milit̾ eiꝰ subeunda et seruanda mi¬
steria. eis qui necdum inhis sunt mni¬
tiati suadeamꝰ: et quotquot ꝑ gradũ
sacerdotalem. ad difpensanda illius
sumꝰ sacram̃ta ꝓmoti. humulit̾m
iunctum nob̃ impleamꝰ officium
Studeamꝰ om̃s solliciti ut ianuam
patͥȩ cȩlestis. que nob̃ ẽ diumis. pate¬
facta misteriis: humanis ipsi nob̃
ñ int̾cludamꝰ illecebris. Neq enim
frustra dñs apud eugłistam lucam
post baptisma orasse. et sic cęlo aꝑto
sp̃m ac uocem patͥs uenisse comme¬
morat᷑ : qui etiam tͥbus consonantib
eugłistis baptitatus. mox ieumium
quadraginta dierum solitariꝰ exercu-¬
it: s nos ꝓfecto docuit. nosq suo in¬
formauit exemplo: ut post acceptã
in baptismo remissionẽ peccatoꝵ. ui¬
giliis. ienuniis. orationib. cet̾isq sp̃s
fructibꝰ oꝑam demꝰ: ne nob̃ torpen¬

Expanded text:
tes nos ob omni inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore Dei. Humiliter ergo ejus subeunda et servanda mysteria eis qui necdum in his sunt initiati suadeamus, et quotquot per gradum sacerdotalem ad dispensanda illorum sumus sacramenta promoti, humiliter injunctum nobis impleamus officium. Studeamus omnes solliciti, ut januam patriae coelestis, quae nobis est divinis patefacta mysteriis, humanis ipsi nobis non intercludamus illecebris. Neque enim frustra Dominum apud evangelistam Lucam post baptisma orasse, et sic coelo aperto Spiritum ac vocem Patris venisse commemoratur, qui etiam tribus consonantibus evangelistis baptizatus, mox jejunium quadraginta dierum solitarius exercuit; sed nos profecto docuit, nosque suo informavit exemplo, ut post acceptam in baptismo remissionem peccatorum, vigiliis, jejuniis, orationibus caeterisque Spiritus fructibus operam demus, ne nobis torpen
Abbreviated transcription (Latin):
caute ne cepta deserant: pͥusquam
hoste ꝓstrato. ministeriis donent᷑
angłicis. Qui uͦ hactenꝰ armat᷑am
uirtutũ ñ induit: uł hodie inci¬
piat: hodie cum tͣbis illis fidelib
fidĩ oꝑa assumat. Imploret pietatẽ
eiꝰ. qui in nomine patͥs ueniens be¬
nedictionem mundo attulit: osan
se suꝑna inpatͥa flagitet. Sternat
corꝑis humiliet in p̃senti. ut exal¬
tet ea ds̃ in fut᷑o: memor illiꝰ daui¬
tici. quia exultabt̃ ossa humiliata.
Ramos de arborib cedat: et sibi
lus ad memoriã reuocet. quib
stantes ne cadant roborant:lapsos
nediutiꝰ iaceant hortant᷑: resurgen¬
tes ut uirtutib exerceant᷑ instru¬
unt: exercitatos uirtutib ut p̃mia
onis et petram scandali offendais
p̃muniat: ac sic etiam ipse cũ cet̾is
fidelib redemptoris sui uestigia
sequat᷑ꝰ passionisq ac resurrectioĩs
eiꝰ mysti̾a digna m̃tis puritate ue¬

Expanded text:
caute ne coepta deserant, priusquam caute ne coepta deserant, priusquam hoste prostrato ministeriis donentur angelicis. Qui vero hactenus armatura virtutum se non induit, vel hodie incipiat, hodie cum turbis illis fidelibus fidei opera assumat, imploret pietatem ejus qui in nomine Patris adveniens benedictionem mundo attulit,  Al.se superna in patria flagitet. Sternat corporis humiliet in praesenti, ut exaltet Deus in futuro, memor illius Davidici quia exsultabunt ossa humiliata. Ramos de arboribus caedat, et sibi lus ad memoriam revocet, quibus stantes ne cadant roborant, lapsos ne diutius jaceant hortantur, resurgentes ut virtutibus exerceantur instruunt, exercitatos virtutibus praemia onis et petram scandali offendant, praemuniat, ac sic etiam ipse cum caeteris fidelibus redemptoris sui vestigia sequatur, passionisque ac resurrectionis ejus mysteria digna mentis puritate ve
Abbreviated transcription (Latin):
se sc̃ishis diebus. dño mancipasse
meminit: tanto ampliꝰ gaudeis
sc̃m dñice resurrectionis tempuꝰ
expectat. At si quem forte adhuc
conscientia minꝰ ꝑfecte castigata
accusat: nulli dubium quin paui¬
d̾ et tremens. tante sollemnitatiᷤ
p̃stolet᷑ aduentũ. Nec tam̃ talis
de salute diffidat: ne qua suoꝵ
num̾ositate. ut enormitatȩ scelerũ
confusus. baratrũ desꝑationis in¬
cidat: iurta illud salomonis im¬
pius cum uenerit in ꝓfundũ małoꝵ
contempnit: s sollicitꝰ ꝑpendat
quia si tempus annuȩ festiuitatiᷤ
qua de auctoris nr̃i resurrectione
letam᷑. tanto uł gaudio castos. uł
impuros metuet confusione affic̃:
multomagis in temꝑe distͥcti exa¬
minis. quando generalis omniũ
resurrectio celebrat᷑. etiamante au¬
ditam iudicis sententiã. hos consci¬
entia munda excusansletificat:
illos noria accusans in ꝑpetuum
damnat. Quicunq gͦ fr̃es dilectis¬
simi continentiȩ armis accincti. ab

Expanded text:
se sanctis his diebus Domino mancipasse se sanctis his diebus Domino mancipasse meminit, tanto amplius gaudens sanctum Dominicae resurrectionis tempus exspectat. At si quem forte adhuc conscientia minus perfecte castigata accusat, nulli dubium quin pavidus ac tremens tantae solemnitatis praestolatur adventum. Nec tamen hic talis de salute diffidat, ne aliqua suorum numerositate vel enormitate scelerum confusus, barathrum desperatione incidat, juxta illud Salomonis: Impius cum venerit in profundum malorum, contemnet : sed sollicite perpendat, quia si tempus annuae festivitatis, qua de auctoris nostri resurrectione laetamur, tanto vel gaudio castos, vel impuros metu et confusione afficitur, multo magis a tempore districti examinis, quando generalis omnium resurrectio celebratur, et jam audita judicis sententia, hos conscientia munda excusans laetificat, illos noxia accusans in perpetuum damnat. Quicunque ergo, fratres dilectissimi, continentiae carnis armis accincti ab i
Abbreviated transcription (Latin):
quia dum nos redempti ad suꝑna
ꝑducim᷑: eoꝵ ꝓfecto numerus. qui
sathana cadente erat minoratus
implet᷑. Hinc etenĩ paulus ait: in¬
staurari om̃ia in xp̃o: que in celis
et que in t̾ra sunt in ipso. Recte gͥ
osanna in altissimis in eiꝰ laude ca¬
nit᷑. cuiꝰ tota in carnationis dispen-¬
satio. ꝓ implenda gła patͥȩ cȩlestiᷤ
aderat. Proinde necesse ẽ frẽs mei.
ut ad ꝓmissam nob̃ patͥam tota
m̃tis deuotione tendamꝰ: semꝑ re¬
cordantes. quia et si angusta ẽ uia
qua ing̃dim᷑: beata ẽ mansio ad
quam festinamꝰ. feliciꝰ quippe ẽꝑ
asꝑum iter ad regnum: quam ꝑ
amenũ planumq ad suppliciũ
duci. felicius ẽ continentia car¬
nis temꝑali gaudiũ ꝑhemne me¬
reri: quam ꝓ lasciuia parui tem¬
poris. et̾nam luere uindictam.
Ecce ieiuniũ quadragesimale
dño auriliante iãpłima expaͣt e
compleuimꝰ: testis ẽ unicuiq coi¬
scientia sua: quia quanto dist̾ctiꝰ

Expanded text:
quia dum nos redempti ad superna quia dum nos redempti ad superna perducimur, eorum profecto numerus, qui Satana cadente erat minoratus, impletur. Hic enim Paulus ait instaurari omnia in Christo, quae in coelis et quae in terra sunt in ipso . Recte igitur Hosanna in altissimis in ejus laudem canitur, cujus tota incarnationis dispensatio pro implenda gloria patriae coelestis aderat. Proinde necesse est, fratres mei, ut ad promissam nobis patriam tota mentis devotione tendamus, semper recordantes quia, etsi ungusta est via qua ingredimur, beata est mansio ad quam festinamus. Felicius quippe est per asperum iter ad regnum, quam per amoenum planumque ad supplicium duci. Felicius est continentia carnis temporali gaudium perenne mereri, quam pro lascivia parvi temporis aeternam lucrare vindictam. Ecce jejunium quadragesimale, Domino auxiliante, jam plurima ex parte complevimus, testis est unicuique conscientia sua; quia quanto districtius
Abbreviated transcription (Latin):
mine suo: illũ recipietis. Uenit enĩ
xp̃c in nomine dĩ patͥs: quia iom̃i¬
b que dixit et gessit. patrẽgłifica¬
re. et glificandum hominibꝰ p̃dica-¬
re. curauit. Ueniet antixp̃c in nomi¬
ne suo: quia cum sit homo omniũ
nequissimꝰ. et diabolo comite plenꝰ
u̾sicłm laudis turbȩ. de psalmo cen¬
tesimo septimo decimo: quẽ dedño
cantatũ nemo quis dubitet. Inde
pulchre de ipso in eodem psalmo
p̃mittit᷑ lapidẽ quem reꝓbauert̃
ȩdificantes. hic factus ẽ in caput
anguli: quia uidelicet.xp̃c quem
decreta traditionũ. factus ẽ i muni¬
m̃tum utͥusq popłĩ credentis. ui¬
dei scilicet atq gentilis. Qd enm
in psalmo lapis angularis uocat᷑
tium seq̃ntiũq collaudat᷑ uoce
turbarũ. Qd̃ autẽ in eidẽ laudif
ꝓsecutione subiungit᷑. osanna.
id ẽ salus. sine saluifica in altissi¬
mis. ꝑspicue docet aduentũ dm̃m
carne. ñ solum humani generis in
terra. s et angl̃oꝵ in cęlis ẽẽ salutẽ

Expanded text:
 illum recipietis . Venit enim Christus in nomine Dei Patris, quia in omnibus quae gessit et dixit Patrem glorificare et glorificandum hominibus praedicare curavit. Veniet Antichristus in nomine suo, qui cum sit homo omnium nequissimus et diabolo comite plenusversiculum laudis turbae de psalmo centesimo decimo septimo, quem de Domino cantatum nemo qui dubitet. Unde pulchre de ipso in eodem psalmo praemittitur: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli; quia videlicet Christus, decreta traditionum, factus est in munimentum utriusque populi credentis, Judaei scilicet et gentilis. Quod enim in psalmo lapis angularis vocatur tium sequentiumque collaudatur voce turbarum. Quod autem in eisdem laudis prosecutione subjungitur, Hosanna, id est, salus sive salvifica in altissimis, perspicue docet adventum Domini in carne, non solum humani generis in terra, sed et angelorum in coelis esse salutem:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequi quam in eũ credẽ malue¬
runt: & multũ miseri uitȩ aucto¬
rem morti potiꝰdare. quã ꝑ eũpsi
uuuificare studebant. Uerũ nos
ꝑfidoꝵ cecitate declinata. eoꝵ ma-¬
gis exempla. qui fidelit̾ dñm lau¬
dauere sequam᷑: et iter eiꝰ mysticũ
mystica ut decet int̾pretatione scru¬
temur. Asina et pullus quib sedeis
iherosolimam uenit. utͥusq popłĩ
rudei uidelicet et gentilis. simplicia
corda designant: quib ipse p̃sideis
queq a noria lib̃tate suo frenans
imꝑio. ad uisionẽ suꝑnȩ pacis in¬
ducit. Hierłm quippe: uisio pacis
int̾pretat᷑. Et bene cũ ad montem

Expanded text:
persequi quam in eum credere maluepersequi quam in eum credere maluerunt, et multum miseri vitae auctorem morti potius dare, quam per eum ipsi vivificari studebant. Verum nos perfidorum caecitate declinata eorum magis exempla qui fideliter Dominum laudavere, sequamur, et iter ejus mysticum mystica, ut decet, interpretatione scrutemur. Asina et pullus ejus, quibus sedens Hierosolymam venit, utriusque populi, Judaei videlicet et gentilis, simplicia corda designant, quibus ille praesidens quaeque a noxia libertate suo frenans imperio ad visionem supernae pacis perducit. Hierosolyma etenim visio pacis interpretatur. Et bene cum ad mon
Abbreviated transcription (Latin):
paschȩ. idẽ quartadecima luna
ad uesꝑum iussus ẽ immolari:
significans eũ qui nos suo sangui¬
ne redempturus ante qͥnq: dies
paschȩ. hoc ẽ hodierna die.magno
p̃cedentiũ sequentiũq popłorum
cens in eo plꝰ: quinta demũ ꝑa¬
cta die. ubi uet̾is paschȩ sacram̃ta
eatenꝰ obseruata conssĩmauit. ac
noui deinceps obseruanda disciplĩ
sacram̃ta contradidit: eg̃ssus in
montẽ oliueti. tentꝰ ẽ a iudeis. et
mane crucifixꝰ: ipsa nos diea de¬
monica dñatione redemit: qua
antiquus ille hebreoꝵ popłs. ꝑ
immolationẽ agni iugũ egyptie
seruitutis abiecit. E rgo oñs instar
agni paschalis. ante quinq dies
quam pati inciꝑet. locum passio¬
nis adiit: ut se insinuaret ẽẽ illũ
de quo p̃dixit ysaias.Sicut oins
ad occisionem ducet᷑: et quasiag¬
nus coram tondente se obmutes¬
cet. & ñ aꝑiet ossuũ. Et paulo su
miquitates nr̃as. et liuore eiꝰ sana¬
ti sumꝰ. S inuidoꝵ corda pͥncipũ
in cunctis que ꝓuide gessit eum

Expanded text:
paschae, id est quarta decima luna, ad vesperam jussus est immolari: significans eum qui nos suo sanguine redempturus ante quinque dies paschae, id est, hodierno die magno praecedentium sequentiumque populorum cens in eo. Quinta demum peracta die, ubi veteris paschae sacramenta hactenus observata consummavit, ac nova deinceps observanda discipulis sacramenta contradidit, egressus in montem Oliveti, tentus est a Judaeis, et mane crucifixus, ipsa nos die a daemoniaca dominatione redemit, qua antiquus ille Hebraeorum populus immolatione agni jugum Aegyptiae servitutis abjecit. Ergo Dominus instar agni paschalis ante quinque dies, quam pati inciperet, locum passionis adiit, ut se insinuaret esse illum de quo praedixit Isaias: Sicut ovis ad occisionem ducetur, et quasi agnus coram tondente se obmutescet, et non aperiet os suum . Et pauliniquitates nostras, et livore ejus sanati sumus. Sed invidorum corda principum in cunctis, quae provide gessit, eum
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾i scĩdirerint. seu fecerint pandit.
ramos ꝓfecto de arborib cedit. quib
iterasini dñm portantis compla¬
net: quia sententias de scõꝵ libris
excerpsit. ꝑ quas simpliciũ xp̃ianoꝵ
corda. ne in uia u̾itatis errent edifi¬
cet. Turbȩ autẽ que p̃cedebant. et
que sequebant᷑: clamabant dicen¬
tes. O sanna filio dauid. Una eadẽq:
confessionis. et laudationis uoce
dũm qui p̃cedunt. et qui secunt᷑
exultant:quia una nimirũ ẽ fidẽ
eoꝵ. qui ante incarnationẽ dñicã
et qui postea fuere ꝓbati. quamuiᷤᷤ
sacram̃ta habuerint. ꝓ tempoꝵ ra-¬
tione disparia: petro attestante qui

Expanded text:
caeteri sancti dixerunt seu fecerunt, pandit: caeteri sancti dixerunt seu fecerunt, pandit: ramos profecto de arboribus caedit, quibus iter asini Dominum portantis complanet, quia sententias de sanctorum libris excerpit, per quas simplicium Christi corda ne in via veritatis errent, aedificet. Turbae autem, quae praecedebant et quae sequebantur, clamabant dicentes: Hosanna filio Daviconfessionis et laudationis voce Dominum qui praecedunt et qui sequuntur exaltant: quia una nimirum fides est eorum, qui ante incarnationem Dominicam et qui postea fuere probati, quamvis sacramenta habuerint pro temporum ratione disparia, Petro attestante, qui
Abbreviated transcription (Latin):
libet a scĩtatis habitu uacuos mue¬
munt: hosq uirtutũ suarũ erem¬
plis. ad suscipiendã fidem et dile¬
ctionẽ sui conditoris imbuunt. A
enim nudam dñs asinã. ñ nudũ
uoluit ascende pullum: quia siue
fuerit dictis ornatus. & actis: ñ po¬
test dnm̃ habere rectorem: s regnat
potius peccatitm in mortali eiꝰcor¬
pore: ad obediendũ concupiscenti¬
is eiꝰ. Plurima autẽ turba: straue¬
rt̃ uestim̃ta sua in uia. Plurima
hȩc turba: innum̾abilẽ martyrũ
designat exercitũ: qui corꝑa sua
animarũ uidelicet tegum̃ta ꝓ
dño dabant: quo seqñtib electis
planiorẽ recte uiuendi callem face¬
rent: ne uidelicet dubitarent ibi
pedem bonȩ actionis pon̾e in pace
ubi ñ paucos uidẽnt in bello p̃ces¬
sisse martyrii. Alii autẽ cedebant
ramos dearborib: et sternebant
in uia. Rami arboꝵ. dicta sunt
exemplum recte credendi. siue ope¬
randi. quid ꝓph̃ȩ. quid aplĩ. quid

Expanded text:
libet a sanctitatis habitu vacuos invelibet a sanctitatis habitu vacuos inveniunt, hosque virtutum suarum exemplis ad suscipiendam fidem et dilectionem sui conditoris imbuunt. Non enim nudam Dominus asinam, non nudum voluit ascendere pullum, quia sive fuerit dictis ornatus et actis, non potest Dominum habere rectorem, sed regnat potius peccatum in mortali ejus corpore ad obediendum concupiscentiis ejus Plurima autem turba straverunt vestimenta sua in via. Plurima haec turba innumerabilem martyrum designat exercitum, qui corpora sua, animarum videlicet tegumenta, pro Domino dabant, quo sequentibus electis planiorem recte vivendi callem facerent: ne qui videlicet dubitarent ibi pedem bonae actionis ponere in pace, ubi non paucos viderent in bello praecessisse martyrii. Alii autem caedebant ramos de arboribus, et sternebant in via. Rami arborum dicta sunt exemplum recte credendi sive operandi quid prophetae, quid apostoli, quidve
Abbreviated transcription (Latin):
lestia regna dare consueuit. diceis
Discite a me quia mitis sum et hu¬
milis corde: et inuenietis requiẽ
animab ur̃is. De quib & psalmi¬
sta: mansueti inquit hereditabt̃
terram. et delectabunt᷑ in multi¬
tͥbuit: quos in t̾ram belli et tͥbula¬
tionum quondã rex ĩpius. id est
diabolus. suꝑbiȩ uuln̾e strauit.
Sedens inquit suꝑ asinã et pullũ
filiũ subiugalis: quia requiescit
in corde humilium. et quietoꝵ. &
trem̃tium u̾ba eiꝰ: siue eoꝵ qui mn
synagoga iugum legis trahere
nouert̃. seu illoꝵ qui gentili adhuc diu
lib̃tate effrenes. eiusdem sy nago¬
gȩ instantia ad fidei et ueritatis
st̃ grãm conu̾si. Adducentes autẽ
asinam & pullum discipsĩ impo¬
suert̃ suꝑ eos uestim̃ta sua: et eũ
desuꝑ sedere fecerunt. Uestim̃ta
discipłoꝵ oꝑa sunt iusticiȩ: psal¬
mista teste qui ait. Sacerdotes tiui
nunt uestim̃tis. et ita dñm desuꝑ
imponunt: cum p̃dicatores scĩqͦs¬

Expanded text:
lestia regna dare consuevit dicens: lestia regna dare consuevit dicens: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . De quibus Psalmista: Mansueti, inquit, possidebunt terram, et delectabuntur in multitribuit, quos in terra belli et tribulationum quondam rex impius, id est diabolus, superbiae vulnere stravit. Sedens, inquit , super asinam et pullum filium subjugalis, quia requiescit in corde humilium et quietorum et trementium verba ejus, sive eorum qui in synagoga jugum legis trahere noverunt: seu illorum qui gentili diu libertate effrenes, ejusdem synagogae instantia ad fidei et veritatis sunt gratiam conversi. Adducentes autem asinam et pullum discipuli, imposuerunt super eos vestimenta sua, et Dominum desuper sedere fecerunt. Vestimenta discipulorum opera sunt justitiae, Psalmista teste, qui ait: Sacerdotes tui inunt vestimentis, et ita desuper Dominum imponunt, cum praedicatores sancti quos
Abbreviated transcription (Latin):
si quid eis obstiterit adu̾si. siqͥs
u̾bo contradirerit u̾itatis. si quiᷤ
ꝓhibuerit peccatores soluia laq̃is
diaboli. & ꝑ confessionẽ fidei dño
adduci: ñ tam̃ p̃dicando desistaii
s constant̾ insinuent. quia dñs
ad edificandã ȩccłiam suam ta¬
seuus sit ꝑsecutor & immanis:
ñ potest eoꝵ obsist̾e saluationi. qͦs
nouit dñs quia sunt eiꝰ: quos ad
uitam p̃ordinauit et̾nam. Adhi¬
betur autẽ huic facto ꝓpħȩ testi¬
moniũ: ut appareat d̾ñm quidẽ
in om̃ib que de ipso erant scripta
complesse: s inuid̾a cecatos scribaᷤᷤ
et phariseos. ea que ipsi legebant intellig̾e
nequiuisse. Dicite filie fyon. Ecce
rextuus uenit inansuetus tͥ: & se¬
dens suꝑ asinam et pullũ filium
subiugalis. Filia syon eccłia ẽ fide¬
lium. ꝑtinens ad suꝑnam iherłm
que ẽ mat̾ omniũ nr̃m: cuius tc̃¬
portio minima ñ erat in populo¬
isrt: regem habens mansuetũ: qͥ
ñ t̾rena immitib. s mansuetis cȩ¬

Expanded text:
si quid eis obstiterit adversi, si quis verbo contradixerit veritatis, si quis prohibuerit peccatores solvi a laqueis diaboli, et per confessionem fidei Domino adduci, non tamen a praedicando desistant, sed constanter insinuent, quia Dominus ad aedificandam Ecclesiam suam taanis, non potest eorum obsistere salvationi quos novit Dominus, quia sint ejus quos ad vitam praeordinavit aeternam. Adhibetur autem huic facto prophetae testimonium, ut appareat Dominum quidem in omnibus quae de ipso erant scripta complesse, sed invidia caecatos Scribas et Pharisaeos ea quae ipsi legebant intelligere nequivisse. Dicite, filiae Sion, Ecce rex tuus venit tibi mansuetus, sedens super asinam et pullum filium subjugalis. Filia Sion Ecclesia est fidelium, pertinens ad supernam Jerusalem, quae est mater omnium nostrum, cujus portio tunIsrael regem habens mansuetum: quia non terrena immitibus, sed mansuetis coe
Abbreviated transcription (Latin):
hora passionis eiusdẽ. appropinqͣ¬
re uoluit loco passionis: ut etiã ꝑ
hoc claresceret. quia ñ inuitꝰ. sed
sponte pat̾etur. In asino uenire. et
dari: ut etiã ꝑ hoc eruditus quisq
illo uenturũ ꝓpħia olim p̃missa
signauerat. Ante quinq: dies pasche
uenire uoluit. sicut ex iob̃is eugłio
didicimꝰ: ut etiam ꝑ hoc ostendẽt
se ẽẽ agnum immaclatum. qui
ẽ ab egyptia seruitute lib̃atus. ante
quinq dies paschȩ. id ẽ decima¬

Expanded text:
assionis, appropinquare voluit loco passionis, ut etiam per hoc claresceret quia non invitus sed sponte pateretur. In asino venire, et luit, ut etiam per hoc eruditus quisqueillo venturum prophetia olim praemissa signaverat. Ante quinque dies paschae venire voluit, sicut ex Joannis Evangelio didicimus, ut etiam per hoc ostenderet se esse Agnum immaculatum qui est ab Aegyptia servitute liberatus, ante quinque dies paschae, id e
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ qđ in psalmo legimꝰ. Dñi ẽ salꝰ
et suꝑ popłm tuum benedictio tua.
Et hoc qd̃ in magnȩ deuotione lau¬
dis. in apocaly psi scõꝵ chorus resonat.
Salus deo nr̃o qui sedet suꝑ thro¬
nũ & agno. B enedictus qui uenit
in nomine dñi. In nominedñi. in
nomine dĩ patͥs significat. iuxta

Expanded text:
 in psalmo legitur: Domini est salus, et super populum tuum benedictio tua , hoc est, quod in magnae devotione laudis in Apocalypsi sanctorum chorus resonat: Salus Deo nostro, qui sedit super thronum, et Agno . Benedictus qui venit in nomine Domini. In nomine Domini, in nomin
Abbreviated transcription (Latin):
duos misit: ut eosdem p̃dicatoreᷤᷤ
doct᷑na simul & oꝑatione ꝑfectos
ẽẽ mon̾et: ne ut erroris u̾ba. indo¬
cti u̾itati miscerent. uł ea que rec¬
te docuissent.ꝑuerse uiuendo ne¬
garent. Inuenietis inquit asinã
alligatã & pullũ cum ea. Soluite
& adducite mͥ. Pullũ qͦ alligatũ
fuisse alii eugłiste testant᷑. U terq
enim popłs. funib peccatoꝵ erat
circumplerꝰ & solutione diuma
opus habebat: iste legem quamac¬
Unde bene dicit. apls. quia ñ ẽ di¬
eugłistȩ qui gentib scͥpsert̃. pul-
rant: matheus autẽ qui hebreᷤ¬

Expanded text:
duos misit, ut eosdem praedicatores duos misit, ut eosdem praedicatores doctrina simul et operatione perfectos esse moneret: ne vel erroris verba indocti veritati miscerent, vel ea quae recte docuissent perverse vivendo negarent. Invenietis, inquit, asinam alligatam et pullum cum ea, solvite et adducite mihi. Pullum quoque alligatum fuisse alii evangelistae testantur. Uterque enim populus funibus peccatorum erat circumplexus, et solutione divina opus habebat; iste lege quam acUnde bene dicit Aposae, qui gentibus scripserunt, pullurant. Matthaeus vero, qui hebr
Abbreviated transcription (Latin):
hec sibi animalia adduc̾ent mifit
quia ñ nr̃is ad eũ m̾itis. s sola ipsiꝰ
gr̃a largiente ꝑuenimꝰ: ioħe atte¬
stante qui ait. Et in hocẽ karitas
ipse pͥor dilerit nos. Mons namq
oliueti. celsitudinẽ dñce dilectioniᷤᷤ
qua nos miscdĩter illustrare ac sal¬
uare dignatus ẽ insinuat: ñ solum
quia olei nat᷑a lucis ministra ẽ. et
laboꝵ. doloꝵꝰ solam̃: uerũ etiam
quia cunctis quib immiscet᷑ sol&
te locuturus. adhuc inquit ercel¬
lentiorem uiam uob̃ demonstrabo.
Ad montẽ gͥ oliueti ueniens dñs.
asinos sibi quib iherosolimã petat
p̃cepit erhibi: figurate significanᷤ
hoc qd alibi dicit aꝑte: quia sic di¬
lexit ds̃ mundum. ut filiũ suum
unigenitum daret: ut om̃is qui
credit in ipsum ñ ꝑeat. s habeat
uitam ȩt̾nam. Duos ad exhiben-¬
da sibi ium̃ta misit discipłos: ut
significaret in utrũq popłm cir¬
cumcisionis scilicet et p̃putii. p̃di¬
catores eẽ destinandos. Uel certe

Expanded text:
a adducerent, misit: quia non nostris ad eum meritis, sed sola ipsius gratia largiente, pervenimus, Joanne attestante, qui ait: Et in hoc charitas ipse prior dilexit nos . Mons namque Oliveti celsitudinem Dominicae dilectionis, qua nos misericorditer illustrare ac salvare dignatus est, insinuat; non solum qui olei natura lucis ministra est, et laborum dolorumque solamen, verum etiam quia cunctis quibus immiscetur, solet te locuturus: Adhuc, inquit, excellentiorem vobis viam demonstro . Ad montem igitur Oliveti veniens Dominus, asinos sibi quibus Hierosolymam petat, praecepit exhiberi, figurate significans hoc quod alibi dicit aperte: Quia sic Dmundum, ut Filium suum unigenitum daret, ut omnis qui credit in ipsum non pereat, sed habeat vitam aeternam . Duos ad exhibenda sibi jumenta misit discipulos, ut significaret in utrumque populum, circumcisionis videlicet et praeputii, praedicatores esse destinandos. Vel certe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑditi eẽmus. Etquidem diuma con¬
ditoris nr̃i uirtus. sine assumptione
humanitatis. nos recreare erat idonea:
humana autẽ eiꝰdem redemptoris
nr̃i infirmitas sine assum̃te se. et
inhabitante in se. et cooꝑante ꝑ se
diuinitate nos recreare nequiuit.:
atq idõ u̾bum caro factum ẽ. id ẽ
ds̃ homo factus ẽ. et habitauit in
nobis: ut ꝑ cognitũ nobis hominis
habitum. nobis conu̾sando congru¬
ere. nos alloquendo instruere. nobiᷤᷤ
uuendi uiam p̃bere. ꝓ nobis contͣ
hostem confligere. nrãm mortem
moriendo at resurgendo posset destru¬
ere. ꝑ coet̾nam uero patͥ diumnitatẽ
nos int̾ius uiuificando ad diuina
sustolłet. remissionem nobis pecca
et post bonoꝵ ꝑfectionem oꝑum ñ
solum nos ad uidendã glłam clari¬
ficate sue ꝑduceret humanitatis:
s et incommutabilẽ nobis essenti¬
am sue diuine maiestatis ostendẽt.
in qua uiuit et regnat cum patre

Expanded text:
perditi essemus. Et quidem divina conperditi essemus. Et quidem divina conditoris nostri virtus, sine assumptione humanitatis nos recreare erat idonea: humana autem ejusdem Redemptoris nostri infirmitas, sine assumente se, et inhabitante in se, et operante per se divinitate, nos recreare nequivit. Atque ideo Verbum caro factum est, id est, Deus homo factus est, et habitavit in nobis, ut per cognitum nobis hominis habitum nobis conversando congruere, nos alloquendo instruere, nobis vivendi viam praebere, pro nobis contra hostem confligere, nostram mortem moriendo ac resurgendo posset destruere: per coaeternam vero Patri divinitatem nos interius vivificando ad divina sustolleret, remissionem nobis peccatet post bonorum perfectionem operum non solum nos ad videndam gloriam clarificatae suae perduceret humanitatis, sed et incommutabilem nobis essentiam suae divinae majestatis ostenderet, in qua vivit et regnat cum Patre
Abbreviated transcription (Latin):
iħc. cui singłari munere p̃ cet̾is mor¬
talibus datum ẽ. ut statim ex quo
in ut̾o uirginis concipi. et homo fie¬
ri inciꝑet: uerus eẽt et ds̃. Inde et
eadem glosa semꝑ uirgo maria.
ñ solum hominis xp̃i. s et dĩgenitͥr
recte credenda et confitenda ẽ. Idem
ueritate plenus erat: et ẽ ipsa uide¬
licet u̾bi diuinitate: que hominem
illum singłarit̾ electum. cũ quo
una xp̃i ꝑsona eẽt assum̾e dignata
ẽ. ñ aliquid sue diuine substantie
ut heretici uolunt in faciendam ho¬
minis naturam cominutans: s ip¬
sa apud patrem manens. totũ quod
erat. totam̃ de semine dauid nat᷑am
ueri hominis quam ñ habebat susci-
humanam redemptoris nr̃i nat̾iuita¬
tem hodie annua deuotione recolimꝰ᷑
et diuinã parit̾ et humanã eiꝰ natu¬
ram ñ annuo s continuo semꝑ
amplectamur amore: diumam ꝑ
quam creati sumꝰ cum ñ essemus:
humanã ꝑ quam recreati sumꝰ cũ

Expanded text:
 cui singulari munere prae caeteris mor cui singulari munere prae caeteris mortalibus datum est, ut statim ex quo in utero virginis concipi, et homo fieri inciperet, verus esset et Deus; unde et eadem gloriosa semper virgo Maria non solum hominis Christi, sed et Dei genitrix recte credenda et confitenda est. Idem veritatis plenus erat, et est ipsa videlicet Verbi divinitate, quae hominem illum singulariter electum, cum quo una Christi persona esset, assumere dignata est, non aliquid suae divinae substantiae, ut haeretici volunt, in faciendam hominis naturam commutans; sed ipsa apud Patrem manens, totum quod erat, totam de semine David naturam veri hominis, quam non habebat, susciphumanam Redemptoris nostri nativitatem hodie annua devotione recolimus, et divinam pariter et humanam ejus naturam non annuo, sed continuo semper amplectamur amore. Divinam, per quam creati sumus, cum non essemus; humanam, per quam recreati sumus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
minem ex tempe assumens in unita¬
tem sue ꝑsone uerum quem ñ habu¬
erat. Sequit᷑. Et uidimꝰ głam eius
glai quasi uigeniti a patre: ple¬
num gr̃e et ueritatis. Gtam. xp̃i quã
ante incarnationẽ uidere ñ pot̾ant
homines. post incarnationẽ uider̃t:
aspicientes humanitatem miracłis
refulgentem. et intelligentes dun-¬
nitatem intꝰ latitantem: illi mari¬
me qui et eiꝰ claritatem ante passio¬
nẽ transfigurati. in monte comtẽi¬
plari meruert̃: uoce delapsa ad eñ
huiꝰcemodi a magnifica gła: hicẽ
filiꝰ m̃s dilectus. in quo mͥ compla¬
cui: et post passionẽ resurrectioniᷤ
ascensionisq ipsiꝰ gła conspecta
sp̃c eiꝰsunt dono mirifice refecti. Qͥb
om̃ib manifeste cognouert̃: quod
huiꝰ modi gła ñ cuilibet scõꝵ. s illi
solum homini qui eẽt in diuinita¬
te unigenitus. a patre conueniret.
Qd̃ autẽ sequit᷑. plenum grẽ et ueri¬
tatis: grẽ plenus erat. et ẽhomo xp̃e

Expanded text:
minem ex tempore assumens in unitaminem ex tempore assumens in unitatem suae personae verum, quem non habuerat. Sequitur: Et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi unigeniti a Patre, plenum gratiae et veritatis. Gloriam Christi quam ante incarnationem videre non poterant homines, post incarnationem viderunt, aspicientes humanitatem miraculis refulgentem, et intelligentes divinitatem intus latitantem; illi maxime, qui et ejus claritatem, ante passionem transfigurati in monte sancto, contemplari meruerunt, voce delapsa ad eum hujuscemodi a magnifica gloria: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui : et post passionem resurrectionis ascensionisque ipsius gloria conspecta, Spiritus ejus sunt dono mirifice refecti; quibus omnibus manifeste cognoverunt quod hujusmodi gloria non cuilibet sanctorum, sed illi solum homini qui esset in divinitate unigenitus a Patre, conveniret. Quod autem sequitur: Plenum gratiae et veritati
Abbreviated transcription (Latin):
eremplum euangłista. quia et ipse
filius dĩ homo fieri. et int̾ hommne̾
ceps eristendo fragilitatis. hominẽ
diuinȩ uirtutis suȩ donaret ẽẽ par
ẽ: et ha  bitauit in nobis. Quod
est.dicere. Et filiꝰ dĩ homo
factus ẽ: et int̾ homines conu̾¬
satus ẽ. S olet namq scͥptura mͦ ani¬
me. mͦ carnis uocabulo: totũ desig¬
nare hominẽ. Anime uidelicet ut
scͥptum ẽ: quia descendit iacob in
egyptum in animab septuaginta.
Carnis uͦ ut rursus scͥptumẽ: & ui¬
debit om̃ĩs caro salutare dĩ. Neq enĩ
uł anime sine corꝑibus. in egyptum
descendere: uł caro sine anima uide
aliquid potest: s hic ꝑ animã totus
quam si diceret᷑. et ds̃ homo factusẽ
carnẽ uidelicet induendo et animã.
ut sic̃ quisq nr̃m unus homo ex carne
constat et amma: ita unus ab incar¬
nationis temꝑe. rp̃c ex diuinitate.
carne et anima constet: ds̃ ab et̾no
in et̾num existens uerus ut erat. ho¬

Expanded text:
exemplum evangelista, quia et ipse exemplum evangelista, quia et ipse Filius Dei homo fieri, et habitare interticeps existendo fragilitatis, homines divinae virtutis suae donaret esse partest, et habitavit in nobis. Quod est dicere, et Filius Dei homo factus est, et inter homines conversatus est. Solet namque Scriptura modo animae, modo carnis vocabulo, totum designare hominem; animae videlicet, ut scriptum est: Quia descendit Jacob in Aegyptum, in animabus septuaginta ; carnis vero, ut rursus scriptum est: Et videbit omnis caro salutare Dei . Neque enim vel animae sine corporibus in Aegyptum descendere, vel caro sine anima videre aliquid potest; sed hic per animam, totus quam si diceretur: Et Deus homo factus est, carnem videlicet induendo et animam. Ut sicut quisque nostrum unus homo ex carne constat et anima, ita unus ab incarnationis tempore Christus ex divinitate, carne et anima constat: Deus ab aeterno in aeternum existens verus, ut erat, ho
Abbreviated transcription (Latin):
habeat oꝑa: mortua ẽ in semetipsa
Nullus se ipsum despiciat: nullus
de sua salute desperet. Curramꝰ
sanguine rp̃i. Uideamus qđ̃ d̃r: qͥa
quot quot recepert̃ eum. dedit illis
potestatem filios dĩ fieri. Quotqͦt
inquit receper̃t eum. Non ẽ enim
ꝑsonaꝵ acceptor ds̃: s in om̃i gente
quȩ timet eum et oꝑatur iusticiam
acceptus ẽ illi. Quo autẽ ordine cre¬
dentes filii dĩ possent fieri: & quan¬
tum hec generatio a carnali distet
subsecutus eugłista designat. Qui¬
luntate carnis. neq ex uoluntate
uiri: s ex dõ natist̃. Carnalis qͥppe
nr̃a singłoꝵ generatio: ex sangui¬
nibus. id ẽ ex semine maris et femi¬
ne a compleru conugii durit ori¬
nistratur: quam a carnali distinguẽs
dñs ait. Nisi quis renatꝰ fuerit ex
aqua et spu scõ. ñ potest introire in
regnum dĩ. Qđ natum ẽ ex carne ca¬
ne quis hominum dubitet filium se
dĩ. et choeredem. rp̃i. posse fieri: dat

Expanded text:
habeat opera, mortua est in semetipsa habeat opera, mortua est in semetipsa . Nullus seipsum despiciat, nullus de sua salute desperet, curramussanguine Christi. Videamus quod dicitur: Quia quotquot receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri; Quotquot, inquit, receperunt eum. Non est enim personarum acceptor Deus, sed in omni gente, qui timet eum et operatur justitiam, acceptus est illi. Quo autem ordine credentes filii Dei possunt fieri, et quantum haec generatio a carnali distet, subsecutus evangelista designat. luntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt. Carnalis quippe nostra singulorum generatio ex sanguinibus, id est, ex semine maris et feminae, a complexu conjugii duxit orinistratur; quam a carnali distinguens Dominus ait: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non potest introire in regnum Dne quis hominum dubitet filium se Dei cohaeredem Christi posse fieri, dat
Abbreviated transcription (Latin):
de quib euangłista consequenter
insinuat dicens. Quotquot autem
recepert̃ eum: dedit eis potestatem
filios dĩ fieri. his qui credunt in no¬
mine eiꝰ. Consideremꝰ fr̃s km̃i quan
ta gr̃a redemptoris . qͣuam magna sit
multitudo dulcedinis eiꝰ. I nicus ex
patre natus ẽ: et noluit remanere unꝰ.
bescendit ad terram. ubi fres sibi
quib regnum patͥs sui dare posset
adquireret. Ds̃ ex dõ natusẽ: et nolu¬
it dĩ tantum filius remanere. Homi¬
nis quoq filius fieri dignatus est:
ñ admittens quod erat. s assumens
transferret. gleq sue faceret choe¬
redes: qui quod ipse semꝑ habebat
ꝑ naturam. inciꝑẽt habere ꝑ grãm.
Consideremꝰ quanta uirtus ẽ fidĩ
cuiꝰ merito potestas datur hominib
filios dĩ fieri. Unde bene scͥptum ẽ:
quia iustus ex fide uiuit. Hiut enĩ
iustus ex fide: ñ illa que labioꝵ tm̃
confessione ꝓfertur: s ea que ꝑ dilec¬
tionem oꝑatur. alioquin fides si non

Expanded text:
de quibus evangelista consequenter de quibus evangelista consequenter insinuat, dicens: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri, iis qui credunt in nomine ejus. Consta gratia Redemptoris nostri, quam magna sit multitudo dulcedinis ejus. Unicus ex Patre natus est, et noluit remanere unus. Descendit ad terram, ubi fratres sibi, quibus regnum Patris sui dare posset, acquireret. Deus ex Deo natus est, et noluit Dei tantum Filius manere; hominis quoque filius fieri dignatus est, non amittens quod erat, sed assumenstransferret, gloriaeque suae faceret cohaeredes, qui, quod ipse semper habebat per naturam, inciperent habere per gratiam. Consideremus, quanta virtus est fidei, cujus merito potestas datur hominibus filios Dei fieri. Unde bene scriptum est, quia justus ex fide vivit . Vivit justus ex fide, non illa quae labiorum tantum confessione profertur, sed ea quae per dilectionem operatur. Alioquin fides, si non
Abbreviated transcription (Latin):
dignatus ẽ. In mundo gͦ erat: et in
mundum uenit. In mundo erat ꝑ
diumitatem: in mundum uenit
abire humanitatis ẽ: manere et eẽ
diuinitatis ẽ. Quia gͦ cum in mun¬
do eẽt ꝑ diuinitatẽ. mundus eum
ñ cognouit: dignatus ẽ uenire in
mundum ꝑhumanitatem:
ut uł sic eum mundus cognosc̾et
S uideamꝰ quid sequitur. In ꝓpria
uenit: et sui eum ñ recepert̃. Quem
enĩ in potentia d̃iuinitatis cuncta
ipsum in carnis infirmitate mira¬
cdis choruscantem. reciꝑe noluert.
Et quod grauiꝰ ẽ. sui eum ñ recepeĩt.
hommes scilicet quos ipse creauit.
iudei quos peculiarẽ sibi elegerat
in plebem. quib sue cognitionis re¬
uelauerat archanũ: quos mirificis
putrum głificauerat actis. quib
sue legis doctrinam contulerat: ex
quib se incarnandum ꝓmiserat:
et in quib se incarnatũ ut ꝓmiserat
ostendit: ipsi eum recipe uenientem
nullus eẽt saluus: et suꝑuacua eiꝰ eẽt
incarnatio. Nunc autẽ multi eum

Expanded text:
dignatus est. In mundo erat ergo, et in dignatus est. In mundo erat ergo, et in mundum venit. In mundo erat per divinitatem: in mundum venit t  Ms., vel abire, humanitatis est; manere et esse, divinitatis. Quia ergo, cum in mundo esset per divinitatem, mundus eum non cognovit, dignatus est venire in mundum per humanitatem, ut vel sic eum mundus cognosceret. Sed videamus quid sequitur In propria venit, et sui eum non receperunt. Quem enim in potentia divinitatis cuncta ipsum in carnis infirmitate, miraculis coruscantem recipere noluerunt. Et quod gravius est, sui eum non receperunt, homines scilicet, quos ipse creavit; Judaei, quos peculiarem sibi elegerat in plebem, quibus suae cognitionis revelaverat arcanum, quos mirificis patrum glorificaverat actis, quibus suae legis doctrinam contulerat, ex quibus se incarnandum promiserat, et in quibus se incarnatum, ut promiserat, ostnullus esset salvus, et supervacua ejus esset Incarnatio. Nunc autem multi cum
Abbreviated transcription (Latin):
enim nemo a se ipso ẽẽ: ita etiam
nemo a se ipso sapiens ẽẽ potest:
s illo illustrante de quo scͥptũ ẽ.
Om̃is sapientia a dño dõ ẽ. Cuiuᷤ
utramq naturã et diuinã uideli¬
cet. qua semꝑ ubiq totus manet: et
humanã ex qua in temꝑenatus. lo¬
co inclusus apparuit: consequent̾
In mundo quippe erat. et mundus
ꝑ ipsum factus ẽ: quia ds̃ erat: quia
totus ubiq: quia sue p̃sentia maiesta¬
tis sine labore regens. et sine onere
continens quod fecit. Et mundus
eum ñ cognouit: quia lux in tenebriˢ
lucet: et tenebre eam ñ comp̃hendert̃.
Mundum namq hoc loco dic̃ homi¬
nes mundi amore deceptos. atq inhe¬
rendo creaturȩ a cognoscenda creato¬
ris sui maiestate reflexos. In ꝓpͥaue¬
nit: quia in mundo quem ꝑ diui¬
nitatem fecit. ꝑ humanitatem natꝰ
apparuit. In ꝓpͥa uenit: quia ingen¬
te uidea quam sibi p̃ cet̾is nationib
speciali gr̃a copulauerat incarnari

Expanded text:
enim nemo a se ipso esse, ita etiam enim nemo a se ipso esse, ita etiam nemo a se ipso sapiens esse potest, sed illo illustrante, de quo scriptum est: Omnis sapientia a Domino Deo est . Cujus utramque naturam, et divinam videlicet qua semper ubique totus manet, et humanam ex qua in tempore natus, loco inclusus apparuit, consequenterIn mundo quippe erat, et mundus per ipsum factus est, quia Deus erat, quia totus ubique, quia suae praesentia majestatis, sine labore regens et sine onere continens quod fecit. Et mundus eum non cognovit. Quia lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Mundum namque hoc in loco dicit homines, mundi amore deceptos, atque inhaerendo creaturae, ab agnoscenda creatoris sui majestate reflexos. In propria venit, quia in mundo, quem per divinitatem fecit, per humanitatem natus apparuit. In propria venit, quia in gente Judaea, quam sibi prae caeteris nationibus speciali gratia copulaverat, incarnari
Abbreviated transcription (Latin):
di. Et apło paulo. Fuistis aliquando
tenebre: nc̃ autem lux in dño. Sed
multũ distat int̾ lucem que illumi¬
natur. et lucem que illuminat: int̾
eos qui participatione uere lucisac¬
cipiunt. ut luceant: et ipsam lucẽ
ꝑpetuam. que ñ solum lucere in se¬
ipsa. s et sua p̃sentia quoscumq at¬
tigerit. illustrare sufficit. Ad cuius
comꝑationẽ uere lucis ñ tantum
minimi quilibet electi: uerũ etiã
ipse ioħs quo maior int̾ natos mu¬
lierum nemo surrexit. lux ñ ẽẽ asse¬
ritur. ut uidelicet.xp̃c non ẽẽ quod
putabat᷑ monstraret᷑. Ille enim ut
scͥptum ẽ. erat lucerna ardens et
lucens: ardens scilicet fide et dilectio¬
ne. lucens u̾bo et actione. Gr̃ãm uͦ
lucis pectorib infundere. soluisẽ
eiꝰ de quo dr̃. Erat lux uera. que illu¬
minat omnẽ hominẽ uenientem
in hunc mundũ: omnẽ uidelicet
qui illuminat᷑. siue naturali inge¬
nio. seu sapientia diuma. Sicut

Expanded text:
di , et apostolo Paulo: Fuistis aliquando di , et apostolo Paulo: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Sed multum distat inter lucem quae illuminatur et lucem quae illuminat. Inter eos qui participatione verae lucis accipiunt ut luceant, et ipsam lucem perpetuam, quae non solum lucere in seipsa, sed et sua praesentia, quodcunque attigerit, illustrare sufficit. Ad cujus comparationem verae lucis, non tantum minores quilibet electi, verum etiam ipse Joannes, quo major inter natos mulierum nemo surrexit , lux non esse asseritur, ut videlicet Christus non esse quod putabatur monstretur. Ille enim, ut scriptum est, erat lucerna ardens et lucens . Ardens scilicet fide et dilectione, lucens verbo et actione. Gratiam vero lucis pectoribus infundere, solius est ejus de quo dicitur: Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in huqui illuminatur, sive naturali ingenio, seu sapientia divina. Sicut