comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nabili uoce mulcebat. eadẽ se in¬
t̃ deuia atq deserta. ritu luporũ
patiat᷑ ululare. aut ꝗͦ miꝰto sub one
gemens. duroᷤ aratͥ labores qͦstu mise¬
rabili muigiebat. eadẽ pꝰtea infigurã
hõiᷤ cõmutata. leui cornua qͣrat in
fronte. ł illa ꝗͣ p̃petes pͥꝰ penȩ usq ad
alta cęli ꝑ sublime aerif Alarũ remi¬
giis euehebant. eadẽ postea uolatꝰ
iã ñ suos reqͥrat. Phumani doleat
corpons gͣuitate pigresce. Hinc fortasse
& illũ icarũ ꝑdidistis. qd̾ ꝑsuasionib
ur̃ĩs inductꝰ adolesceñ. pꝰ auẽ se fuisse
fortasse crediderat. Hinc etiã senesple¬
riq decepti st̃. ut gͣui ĩmorerent᷑ dolo¬
riꝰ. Cyoneis male creduli fabulis: dũ
putant modulis se mulcendo flebilib.
albentẽ molli pluma mutare caniciẽ.
Hȩc ꝗͦ. incredibilia ꝗͣ deformia. qͣnto
illud c̃uenientiꝰ. ut credas scđm natu¬
rã. credas scđm usũ fructuũ cęt̾oꝵ. cre

Expanded text:
nabili voce mulcebat; eadem se innabili voce mulcebat; eadem se inter devia atque deserta ritu luporum patiatur ululare: aut quae injusto sub onere gemeus, dures aratri labores questu miserabili mugiebat; eadem postea in figuram hominis commutata, levi cornua quaerat in fronte: vel illa quam praepetes prius pennae usque ad alta coeli per sublime aeris alarum remigiis evehebant; eadem 1169 postea volatus jam non suos requirat, et se humani doleat corporis gravitate pigrescere. 129. Hinc fortasse et illum Icarum perdidistis, quod persuasionibus vestris inductus adolescens, prius avem se fuisse fortasse crediderat. Hinc etiam senes plerique decepti sunt, ut gravi immorerentur dolori, cygneis male creduli fabulis, dum putant modulis se mulcendo flebilibus albentem molli pluma mutare canitiem. 130. Haec quam incredibilia! quam deformia! Quanto illud est convenientius, ut credas secundum naturam, credas s
Abbreviated transcription (Latin):
bitus ferarũ potuisse mutari :
Quanto maioris ẽ ꝓdigii gub̃nat᷑¬
cẽ hominᷤ ammã adlisã humano
generi bestiarũ suscipe naturã. ca¬
pacẽq rationis ad irrationabile
animal posse tͣnsire. ꝗͦ corpons effi-¬
gies ẽẽ mutata.s uos ipsi hec destru¬
itis. qͥ docetis. Nã magicis incantata
carminib. portentuosa huiiꝰ cõu̾sioĩs
genera tͣdidisti. Ludt̃ hȩc poete.
rep̃hendt̃ philosophi: & quȩ putat
ficta deuiuentib. hec arbitͣnt᷑ uera
demortuis. Iui aut̃ qͥ ista finxerint.
ñ suã ꝓbare fabulã. s philosophoꝵ
errores irnde uoluerunt. qͥ putat
qd̾ illa anima qͤ mitti humiliq pro¬
posito iracũdiam uinc̾e̾. pacienti¬
ã assumere.cruore abstin̾e c̃sueue¬
rat. eadẽ frem̃ti motu leonis incen¬
sa.ire impatiens. effrena rabie. sitire
sanguinẽ. cedeniq possit expetere.
et illa quę popłorũ fremitꝰ uarioᷤ
regali qͦdã c̃silio cẽꝑabat. & ratio¬

Expanded text:
bitum ferarum potuisse mutari? bitum ferarum potuisse mutari? Quanto majoris est prodigii gubernatricem hominis animam, adversam humano generi bestiarum suscipere naturam, capacemque rationis ad irrationabile animal posse transire, quam corporis effigies esse mutatas? Vos ipsi haec destruitis, qui docetis. Nam magicis incantata carminibus portentosae hujus conversionis genera tradidistis. 128. Ludunt haec poetae, reprehendunt philosophi: et quae putant ficta de viventibus, haec arbitrantur vera de mortuis. Illi autem qui ista finxerunt, non suam probare fabulam, sed philosophorum errores irridere voluerunt: qui putant quod illa anima quae miti humilique proposito iracundiam vincere, patientiam assumere, cruore abstinere consueverat, eadem frementi motu leonis incensa, irae impatiens, effrena rabie, sitire sanguinem, caedemque possit expetere: et illa quae populorum fremitus varios regali quodam consilio temperabat, et ratio
Abbreviated transcription (Latin):
phi: Ipsi genꝰ post mortẽ aliqd̃ rep¬
pererunt. qͦ noᷤ uti magis ꝗͣ. resurg̾e
delectauit. Et illi qͥdẽ qͥ dicunt am¬
mas immortales eẽ. ñ satis mulc̾e me
posst̃. cũ ꝓparte me redimt̃. Nã quȩ
pot̾ eẽ gr̃ã: ubi ñ totus euasi :Quȩ
inta simme opꝰ di occidat: Quȩ ius¬
ticia: si naturȩ finis morssit. erranti
iustoue cõmuniᷤᷤ : Quȩ ueritas. ut qͥa se
ipsã moueat &e sẽꝑ moueat᷑ amina. im¬
mortał eẽ credat᷑: Ad nob̾ cõmune
incorpore cũ bestiis: Ante corpꝰ quid
corpore emigͣuerint. ĩcorpora ferarũ.
uariarũq anmantiũ tͣnsire cõme¬
morant: At certe eis circa medicam̃¬
torũ illecebras cõposita ẽẽ ludibria
poetarũ. ipsi philosophi disserere
solent: nec tã illoᷤᷤ qͥ ꝑpessi ista simu¬
lent᷑. quã sensus eorũ qͥ has c̃finxert̃t.
uł circa eos poculũ fert̃. inuaria bes¬
tiarũ monst᷑ c̃u̾sos. Od eñi tãsimile
prodigii .ꝙͣͦ. homines crede in ha¬

Expanded text:
st mortem aliquod repererunt, quo nos uti magis, quam resurgere delectabit? Et illi quidem qui dicunt animas immortales esse, non satis mulcere me possunt, cum pro parte me redimunt. Nam quae potest esse gratia, ubi non totus evasi? quae vita, si in me opus Dei occidat? quae justitia, si naturae finis mors sit, erranti justove communis? quae veritas, ut quia ipsa se moveat, et semper moveatur anima, immortacommune cum bestiis, ante corpus quid corpore emigraverint, in corpora ferarum, variorumque animantium transire commemorant? At certe haec circeis medicamentorum illecebris composita esse ludibria poetarum ipsi philosophi disserere solent: nec tam illos qui perpessi ista simulentur, quam sensus eorum qui ista confinxerint, velut circeo poculo ferunt in varia bestiarum monstra conversos. Quid enim tam simile prodigii, quam homines credere in ha
Abbreviated transcription (Latin):
afferre fastidiũ. Puer adolescenti¬
am desiderat. adolescens annos
sibi maioris mentit᷑ ȩtatis. iuueniᷤᷤ
beneficio eui florentis ingratus.
semilẽ honorificentiã c̃cupiscit.
Ita om̃ib ex natura uenit. uelle
tet. Deniq etiam ipsa post usum
uota fastidio sunt: & quẽ mereri
optauimus: cͣmeruimꝰ. abdicamꝰ.
longatũ incolatũ suũ sepe dolue¬
rt̃. Doluit dauid: doluit hieremi¬
as: doluit helias.Sapientib credi¬
t̃: & hi inquib diuinus sp̃s loque¬
bat᷑. ad meliora ꝓꝑabant. Si re¬
liquorũ iudicia sciscitant᷑. ut cog¬
noscamus om̃s inunã c̃uenire
sententiã: quanti mortẽ merori.
quanti mortẽ formidini p̃tulerunt.
iudicantes uidelicet grauiorem
mortis metũ eẽ. quã mortẽ. Adeo¬
mors suis malis ñ timet᷑. s uitȩ mile¬

Expanded text:
afferre fastidium? Puer adolescentiafferre fastidium? Puer adolescentiam desiderat, adolescens annos sibi majoris metitur aetatis, juvenis beneficio aevi florentis ingratus, senilem honorificentiam concupiscit. Ita omnibus ex natura venit velle tet. Denique etiam ipsa post usum vota fastidio sunt: et quae mereri optavimus, cum meruerimus, abdicamus. rolongatum incolatum suum saepe doluerunt : doluit David, doluit Jeremias , doluit Elias . Si sapientibus creditur, et hi in quibus divinus Spiritus loquebatur, ad meliora properabant: si reliquorum judicia sciscitamur, ut cognoscamus omnes in unam convenire sententiam; quanti mortem moerori, quanti mortem formidini praetulerunt? judicantes videlicet graviorem metum mortis esse, quam mortem. Adeo suis malis
Abbreviated transcription (Latin):
cui futurȩ resurrectionis uoluptaᷤᷤ
ꝑpetua succedit. ubi nulla crimi¬
nũ series: nulla illecebra delictor:
Quis indolore tã patiens: qͥ ñ mor¬
tẽ oret: Qͥs minfirmitate tã c̃stanͨ:
ut ñ optet se mori potius. quã de¬
bilẽ uiuere: Quis inmerore tã fortiᷤ.
ut ñ desideret eose uel moriendo
defungi: Qd̃ si ipsi nobis dũ uiuimꝰ
displicemus. cũ uiuendi finẽ presti¬
tutũ eẽ nouimus: quanto amplius
uitȩ nos tedere: istius. sisine fine fu¬
turos nob̾ labores huiꝰ corpors ce̾ne¬
remus: Quis ẽ gͥ. quise uelit mor¬
tis exbrtẽ : dut qͥd grauius: immor¬
talitate miserabili: Si inhac uita
inqͥt inxp̃o tantũ sperantes su¬
mus: miserabiliores sumus om̃ib
hominib. Non qd inxp̃o sperare¬
sit miserũ: s quia xp̃c sperantibus
inse uitã alterã preparauerit. Hec
eñĩ peccato obnoxia. illa prenno
reseruata. Ipsos cursus breues nr̃a¬
rũ etatũ. quantũ uidemus nobis

Expanded text:
cui futurae resurrectionis voluptas cui futurae resurrectionis voluptas perpetua succedet; ubi nulla criminum series, nulla illecebra delictorum? 124. Quis in dolore tam patiens, qui non mortem oret? quis in infirmitate tam constans, ut non optet mori se potius, quam debilem vivere? quis in moerore tam fortis, ut non desideret eo se vel moriendo defungi? Quod si ipsi nobis dum vivimus, displicemus, cum vivendo finem praestitum esse noverimus; quanto amplius vitae nos taederet istius, si sine fine futuros nobis labores hujus corporis cerneremus? Quis est igitur qui se velit mortis exsortem? Aut quid gravius immortalitate miserabili? Si in hac vita, inquit, in Christo tantum sperantes sumus, miserabiliores sumus omnibus hominibus ; non quod in  sperantibus in se vitam alteram praeparaverit. Haec enim peccato obnoxia est, illa praemio reservata. 124. Ipsos cursus breves nostrarum aetatum quantum videmus nobis
Abbreviated transcription (Latin):
descripti in libris. scđm facta sua: et dedit
mare mortuos qui inpso erant. &. infer-¬
ni dederunt mortuos qui penesse erant.
Ne gͦ dubites quẽ ad modũ resurgant. qͦs
inferna reuomunt: mare redditz accipe
etiam. quando promittat᷑ gr̃ã futura ius¬
torũ. Et audiui inqͥt uocẽ magnã decelo.
dicentẽ. Ecce tabernaculũ dei cũ homi¬
nib : ce habitabit cũ illis. Et ipsi popłs eiꝰ
erunt. et ipse ds cũ illis erit eorũ deus&
delebit omnẽ lacrimã de oculis eorũ. et
mors ñ erit amplius. neq luctus.
neq clamor. neq dolor ultra erit.
uitã hanc ẽ illa uita. & elige si po¬
tes ꝑpetuam corporis uitã. in labo¬
re erũnaq: miserabil tantarum
cõmutationũ. uotorũ tedio. fastidio
uoluptatũ. Nonne sid̾s ista ꝑpetu¬
are uellet: illa diligeres: Nã si per
se ipsam uita fugienda ẽ. ut sit mo¬
lestiarũ fuga. requies erũnarum.
quantomagis ea requies expetenda:

Expanded text:
de scriptis in libris, secundum facta sua. Et dedit de scriptis in libris, secundum facta sua. Et dedit mare mortuos, qui in ipso erant: et inferi dederunt mortuos, qui penes se erant . Ne ergo dubites quemadmodum resurgant, quor inferi revomunt, mare reddidit. 122. Accipe etiam quando promittatur gratia futura justorum: Et audivi, inquit, vocem magnam de throno dicentem: Ecce tabernaculum Dei cum hominibus, et habitabit cum illis; et ipsi populus ejus erunt, et ipse Deus cum illis erit illorum Deus. Et delebit omnem lacrymam de oculis eorum, et mors non erit amplius, neque luctus, neque clamor, neque dolor ultra erit. vitam hanc cum illa vita, et elige, si potes, perpetuam corporis vitam in labore aerumnaque miserabili tantarum commutationum, votorumque taedio, fastidio voluptatum. Nonne si Deus ista perpetuare velit, illa deligeres? Nam si per se ipsa vita fugienda est, ut sit molestiarum fuga, requies aerumnarum; quanto magis ea requies est expetenda,
Abbreviated transcription (Latin):
suũ. ad fructũ pomiferarũ suarũ.
Sciens enĩ iam tunc. etiã horũ
tibi fore oꝑa fructuosa: xp̃o tuo
fuctũ de talib pollicebar:. Equete
pmo incubiculũ duxisti regis. induc¬
si dligens ubera suꝑ uinũ. cũ dili¬
gentẽ amaris. latentẽ queferis: ꝑicula
pro religione c̃tẽpseris. Deinde alibano
sponsa rogaris ut uenias. iudicio dm̃i
ma mea. & rep̃hensio ñ ẽ inte: ades huc
alibano sponsa: ades huc alibano. Postea
ipsa iã nullts aquȩ lapsus. iam nulltis
impetus descentei alibano ꝑtimescens.
aquilonẽ & austrũ aduocans. ꝑflari
cupiens ortũ suũ. ut maliis ungenta
defluant. in aliis multiplices fecundi¬
tatis tuȩ fructus offeras xp̃o. Et ideo be¬
atus ille qͥ custodit uerba prophetiȩ
huiꝰ. quȩ nobis resurrectionẽ euidenti¬
orib testimoniis reuelauit. dicens. Et ui¬
di mortuos magnos & pusillos stantes an¬
te sedẽ. & libros aperuerunt. &auꝰ liber
aptus ẽ qui ẽ uitȩ. et iudicati st̃ mortui

Expanded text:
rarum suarum . Sciens enim jam tunc etiam horum tibi fore opera fructuosa, Christo tuo fructum de talibus pollicebare: et quae primo te in cubiculum dixisti Regis inductam, diligens ubera super vinum, cum diligentem amares, lactantem quaereres, pericula pro religione contemneres. 119. Deinde a Libano, sponsa, rogaris ut venias, judicio Domini ma mea, et reprehensio non est in te. Ades huc a Libano, sponsa, ades huc a Libano . 120. Postea ipsa jam nullos aquae lapsus, jam nullos impetus descendentes a Libano pertimescens, aquilonem et austrum advocas, perflari cupiens hortum tuum; ut in aliis unguenta tua defluant, in aliis multiplices fecunditatis tuae fructus offeras Christo. 121. Et ideo beatus qui custodit verba prophetiae hujus , quae nobis resurrectionem evidentioribus testimoniis revelavit dicens: Et vidi mortuos magnos et pusillos stantes ante sedem, et libros aperuerunt: et alius liber apertus est, qui est vitae: et judicati sunt mortui
Abbreviated transcription (Latin):
debeat istud optare p̃cęt̾is. ut conuptibile
hoc induat incoruptelã. & mortale hoc ĩdl
ĩ mortalitatẽ ut qͥ ñ morti corponꝰ fragilitas
succubuimus. supra naturam
sici. mortem iam timere nequea

Expanded text:
ae caeteris; ut corruptibile hoc induat incorruptelam, et mortale hoc induat immortalitatem ? ut qui nunc morti corporis fragilitate succumbimus, supra naturam siti, mortem jam timere nequea
Abbreviated transcription (Latin):
lo egressio eiꝰ. & occursus eiꝰ usq
adsũmũ eiꝰ. nec ẽ qͥ se abscondat
acalore eiꝰ. Om̃s eñi benignus illus¬
trat. nec refutare leuẽ. s emenda¬
reuult. nec exeludẽ durũ eccłia
s mollire desiderat: & ideo eos in
canticis canticoũ ȩccłia. in euange¬
lio xp̃c inuitat. dicens. Uenite ad
me om̃s qͥ laboratis ce onerati estis.

Expanded text:
sio ejus, et occursus ejus usque ad summum ejus, nec est qui se abscondat a calore ejus . Omnes enim benignus illustrat, nec refutare levem, sed emendare vult: nec excludere durum Ecclesia, sed mollire desiderat. Et ideo eos in Canticis canticorum Ecclesia, in Evangelio Christus invitat dicens: Venite ad me, omnes qui laboratis et onera
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit: oꝑa possit expectare diui¬
na: & legitimũ illud ȩt̾nũq domi¬
ciliũ. insuę potestatis seriem pro¬
& mentis industria. St̃ & ille salu¬
tares tubȩ. si corde credas. et ore fa¬
tearis. Corde enĩ credit̃ ad iustieiant
ore aut̃ c̃fessio fit ad salutẽ. Hac gͥ
gemina cuba. ad illam scãm terrã

Expanded text:
ra possit spectare divina, et legitimum illud aeternumque domicilium in suae posteritatis seriem pro mentis industria. 112. Sunt et illae salutares tubae, si corde credas, et ore confitearis: Corde enim creditur ad justitiam ore autem confessio fit ad salutem . Hac igitur gemina tuba ad illam sanctam te
Abbreviated transcription (Latin):
usq admundi occasũ suscepta
durauit. Tertii suscitant᷑. qͥ ab aqͥ¬
lone ce abaustro sunt. His quatu¬
or t̾ra distinguit᷑. his quatuor an¬
nus includit᷑. his quatuor mundꝰ
explet᷑. his quatuor ȩccłia c̃ grega¬
t. Om̃s em̃ qͥ sacro sc̃e ecclie copula¬
t diuini nominis appellatione cen¬
sent᷑. p̃rogatiuã resurrectionis et¬

Expanded text:
usque ad mundi occasum suscepta usque ad mundi occasum suscepta durabit. Tertii suscitantur, qui ab Austro et ab Aquilone sunt. His quatuor terra distinguitur, his quatuor annus includitur, his quatuor mundus impletur, his quatuor Ecclesia congregatur. Omnes enim, qui sacrosanctae Ecclesiae copulati divini nominis appellatione censentur, p
Abbreviated transcription (Latin):
tuba cecinerit: onentales c̃gregat.
quasi p̃cipuos et electos. cũ scd̾a.
subpares meritis. qͥ scđ̃in libanũ
sitidereliquert̃ ludibria nationũ:
cũtertia. eos qͥ tanquã in mari exa¬
gitati istius freto mundi. scłihu¬
ius fluctib uacillauerunt: cũ qͣr¬
ta. illos qͥ duram̃tiũ nequaquã
satis potuerunt eloquii spũalis
mollire p̃cepto. & ideo scđin boreã¬
uocati sunt. Boreas eñi. seđd̾m sa¬
lomonẽ durus ẽ uentus. Itaq li¬
cet in mom̃to refuscicent᷑. tfs. om̃s
tant᷑. Et ideo pͥmi resurgunt. qui
maturo deuotionis occursu & quo¬
dã ante lucano fidei exortu ꝓdeumn¬
tes. solis et̃m radios susceperunt.
qd̾ uł depatͥarchis iuxta uet̾is tes¬
tam̃ti seriem. uel de apostolis uix¬
ca euangłiũ iure memorauerim.
Scdi aut̃: qͥ ritũ gentiũ relinquen¬
tes. aberrdre sacrilego cransierunt
inȩccłiȩ disciplinã. & ideo illi pri¬
mi expatrib. isti scđi ex gentibus.
Ab illis em̃ lux fidei cepit. inistis

Expanded text:
prima cecinerit, orientales congregat, quasi praecipuos et electos: cum secunda, suppares meritis, qui secundum libanum siti, dereliquerint ludibria nationum: cum tertia, eos qui tamquam in mari exagitati istius freto mundi, saeculi hujus fluctibus vacillaverint: cum quarta, illos qui duritiam mentium nequaquam satis potuerint eloquii spiritalis mollire pvocati sunt. Boreas enim secundum Salomonem durus est ventus. Itaque licet in momento resuscitentur omnes, omnes tantur. Et ideo primi resurgunt, qui maturi devotionis occursu, et quodam antelucanae fidei exortu prodeuntes, Solis aeterni radios receperunt. Quod vel de patriarchis juxta Veteris seriem Testamenti, vel de apostolis juxta Evangelium jure memoraverim. Secundi autem, qui ritum gentium relinquentes, ab errore sacrilego transierunt in Ecclesiae disciplinam. Et ideo illi primi ex patribus, isti secundi ex gentibus. Ab illis enim lux fidei coepit, in istis
Abbreviated transcription (Latin):
isallã spũ. psallã & mente. Aiterum
eñ sine altero: nequaquã uidet᷑ euo¬
cationẽ habere ꝑfectam. Nec tam̃ hoc¬
mirũ ẽ. utraq canere tuba. Nec om
nũ ẽ uniuersã colligere synagogã.
hsolis sacerdotib & ministris dei ca¬
ientib prerogatiua ista defert᷑: ut
quicũq audierit. et secutus ea fue¬
nt ubi ẽ dei gła. &e ad tab̾naculum

Expanded text:
psallam spiritu, psallam et mente ; alterum psallam spiritu, psallam et mente ; alterum enim sine altero nequaquam videtur evocationem habere perfectam. 111. Nec tamen omnium est utraque canere tuba, nec est omnium universam colligere synagogam: sed solis sacerdotibus, et ministris Dei canentibus ista praerogativa defertur ; ut quicumque audierit, secutus eo fuerit, ubi est Dei gloria
Abbreviated transcription (Latin):
iudeis carnalib imago nob̾ ueri¬
tas resurrecturis. Tnia eñi hec se¬
cundũ legẽ cognouimꝰ eẽ: um¬
brã. imaginẽ. ueritatẽ. Umbram
inlege. imaginẽ in euangłio: in
&e inxp̃o omnia. Quȩ nunc se¬
cundũ ueritatẽ uidere ñ possu¬
mus: s uidemꝰ qͣsi quandã ima¬
ginẽ futurorũ. quonuĩ ũbrã inle¬
s imago dei. nͣuacua imagos
ientas. Et ideo ꝑmoysen lex. quia per
hligere dm̃. ut diligat᷑ adeo: & sit iã
ñseruus. s amicus qui mandata dei
sicent: ut possit introire innubem
uiles tubas ductiles. argento probato
nocẽ precioso uerbo cõpositas & ornataᷤ.
quib ñ raucũ increpans terribili sonitu
murm᷑ int̾ strepat: s sublimis gr̃e dõ
ñtinia iubilatio fundat᷑. Talium
imñ tubarũ sonitu: mortui suscitantur.
ñcrepitu utiq eris. s uerbo ueritatis
iminati. & fortassis duȩ istȩ tube ille
sunt ꝑ quas diuino spũ paulus incre¬
pauit dicens. Orabo spũ. orabo et m̃te:

Expanded text:
Judaeis carnalibus, imago nobis, veritas resurrecturis. Tria enim haec secundum legem esse cognovimus, umbram, imaginem, veritatem; umbram in lege, imaginem in Evangelio, in et in Christo omnia, quem nunc secundum veritatem videre non possumus: sed videmus quasi in quadam imagine futurorum, quorum umbram in Lesed imago Dei: non vacua imago, sed veritas. Et ideo per Moysen Lex; quia umbrdiligere Deum ut diligatur a Deo: et sit jam non servus, sed amicus, qui mandata Dei fecerit; ut possit introire in nubembiles tubas duas ductiles argento probato , hoc est, pretioso verbo compositas et ornatas; quibus non raucum increpans, terribili sonitu murmur interstrepat, sed sublimes gratiae Deo continua jubilatione fundantur. Talium enim tubarum sonitu mortui suscitantur, non crepitu utique aeris, sed verbo veritatis animati. Et fortasse duae istae tubae sunt, per quas divino spiritu Paulus increpuit dicens: Orabo spiritu, orabo et mente:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ consticuent᷑ adboreã: Et cuba
canetis significationẽ quartã. et
promoubt̃ castra. quȩ constituen¬
tur adaquilonẽ. Significationẽ
gregabitis sinagogã. Tuba eanite:
ce ñ significationẽ. Et filii aaron
sacerdotis tubis canent. & erunt
uob̾ legitimũ sempit̾nũ: inꝓgenes
urãs. Siaut̃ exieritis inbellũ int̃¬
rã urãm. ad adu̾sarios qͥ resistunt
uob̾. & significabitis tubis. et
reminiscfinim corã dño:
&e libationẽ habebitis ãmortuis
uris. Et indieb leticiȩ ur̃e. et in
dieb festis ur̃is. & inneomemis unᷤ¬

Expanded text:
e constituentur ad Boream. Et tuba canetis significationem quartam, et promovebunt castra, quae constituentur ad Aquilonem. Significationem congregabitis synagogam, tuba canite, et non significationem. Et filii Aaron sacerdotes tubis canent, et erit vobis legitimum aeternum in progenies vestras. Si autem exieritis in bellum in terram vestram ad adversarios, qui resistunt vobis, significabitis tubis, et reminiscemini coram Domino, et liberationem habebitis a mortuis vestris. Et in diebus laetitiae vestrae, et in dieb
Abbreviated transcription (Latin):
lo. Uox pͥma quã audii.sic̃ tubã
loquentẽ mecũ. & dicentẽ. Ascende
huc: & ostendã tͥ quȩ oportet fieri.
Legimus etiam: canite tuba initi¬
uͦ mensis. S etiã alibi. Laudate
eum insono tubȩ. Ergo qͥd sibi ue¬
lit tubarũ significatio. om̃i uir¬
tute debemus adu̾tere. ne quasi
fabulam amlit̃ accipientes ꝑicli¬
tem᷑. si indigna dogmati spiritali.
nec c̃uenientia scripturarũ emi¬
nenti& significamꝰ. Nlã cũ legimꝰ
bellũ nob̾ ẽẽ ñ adu̾sus carnẽ et
sanguinẽ. s adu̾sus spiritalia ne¬
quitiȩ quȩ sunt incęlestib. ñcar¬
nalia utiq arma. s fortia di esti¬
mare debemꝰ. Nonem̃ satis ẽ cu¬
bam uidere. nec sonũ eiꝰ audire:
nisi proprietatẽ sonitꝰ intelligas.
& em̃ su ncertã uocẽ det tuba. qͦ¬
modo quis parabit se adbellũ:
Unde oportet nos uocis tubȩ sci¬
re uirtutẽ: ne uideam̃ barbari.
cũ cubas huiꝰ modi aut iudfmus

Expanded text:
et vox prima, quam audivi, sicut tubam loquentem mecum et dicentem: Ascende huc, et ostendam tibi quae oportet fieri . Legimus etiam: Canite initio mensis tuba ; sed etiam alibi: Laudate eum in sono tubae . 106. Ergo quid sibi velit tubarum significatio, omni virtute debemus advertere; ne quasi fabulam aniliter accipientes periclitemur, si indigna dogmate spiritali, nec convenientia Scripturarum eminentiae sentiamus. Nam cum legerimus bellum nobis esse non adversus carnem et sanguinem, sed adversus spiritalia nequitiae, quae sunt in coelestibus ; non carnalia utique arma, sed fortia Deo aestimare debemus . Non enim satis est tubam te videre, nec sonum ejus audire, nisi proprietatem sonitus intelligas. Etenim si incertam vocem det tuba, quomodo quis parabit se ad bellum? Unde oportet vocis tubae nos scire virtutem, ne videamur barbari, cum tubas hujusm
Abbreviated transcription (Latin):
ramꝰ gͥ inscͥpturis uet̾ib qͥd detuba¬
rũ genere legerimꝰ: concientes eas
sollẽnitates quȩ iudȩis lege p̃scͥpde
sunt. suꝑiorũ eẽ umbrã celebrita¬
tũ cȩlestiũq festorũ. Hic enĩ um¬
bra. illic ueritas. Pũbrã aduerita¬
tẽ ꝑuenire intam̃: cuiꝰ figura etiã
alibi exp̃ssa ẽ. hoc mͦ. Habes enim
quia locutus ẽ dñs ad moysen. Loqͣ¬
re filiis isrł. dicens. Mense septimo
unamensis erit uob̃ requies: in me¬
moriale tubarũ uocata. Sc̃ã erit
uob̾. om̃e opus seruile ñ facietis:
& accendentis holocaustũ dño.
Innumeris aut locutus ẽ dñs ad
moysen: dicens. fac tͥ duas tubas
ductiles. argenteas facies eas: et
erunt tͥ ad euocandã sinagogam.
& promouenda caftra. & tuba
canes in illis. et colligetur om̃is
turba ad ostiũ tabnaculi testi¬
monii. Siaut inuna tuba ceci¬
neris. adte uenient om̃s pͥncipeᷤ
e duces isrł: & tuba canetis sigi¬

Expanded text:
r in Scripturis veteribus quid de tubarum genere legerimus, consentientes eas solemnitates, quae Judaeis Lege praescriptae sunt, superiorum esse umbram celebritatum, coelestiumque festorum. Hic enim umbra, illic veritas. Per umbram ad veritatem pervenire nitamur. Cujus figura etiam alibi expressa est hoc modo; habes enim quia locutus est Dominus ad Moysen: Loquere filiis Israel, dicens: Mense septimo, una mensis, erit vobis requies in memoriale tubarum, vocata sancta erit vobis. Omne opus servile non facietis, et accendetis holocaustum Domino . In Numeris autem: Locutus est Dominus ad Moysen, dicens: Fac tibi duas tubas ductiles, argenteas facies eas, et erunt tibi ad evocandam synagogam, et promovenda castra: et tuba canes in illis, et colligetur omnis turba ad ostium tabernaculi testimonii. Si autem in una tuba cecineris, ad te venient omnes principes et duces Israel, et tuba canetis signi
Abbreviated transcription (Latin):
ficans potestatẽ. Loquebat᷑ eñi in eo
ñ doctrina. s grã: & meliꝰ credebat
ille qd̾ ñ didicerat. quã nos qͥdisci¬
mus. Nemo eñi typũ falsauerat ue¬
ritatis. & idõ tres uidit: s unitatẽ
uenerat᷑. Tres mensuras similagi¬
nis ꝓmit: unũ ĩmolat uitulũ: sa¬
tis credens unũ ẽẽ sacͥficiũ. Trium
munus: unã hostiã. tͥũ gram. Nã
inqͣtuor regib qͥs ñ indelligat. qd̾
mat̾ialis elem̃ta nature. p̃figurato
dnĩcȩ passionis indicio. et om̃a sibi
mundana subiecerit᷑.fidelis mbel¬
lo. abstemiꝰ intryũpho. qͥ donis ñ
hominũ ditesc̾e s dei malleͭ: Ge¬

Expanded text:
ficans potestatem. Loquebatur enim in eo ficans potestatem. Loquebatur enim in eo non doctrina, sed gratia: et melius credebat ille, quod non didicerat, quam nos qui didicimus. Nemo enim typum falsaverat veritatis, et ideo tres videt, sed unitatem veneratur. Tres mensuras similaginis promit, unum immolat vitulum; satis credens unum esse sacrificium, trium munus: unam hostiam, trium gratiam. Nam in quatuor regibus quis non intelligat quod materialis elementa naturae, praefiguratae Dominicae passionis indicio, et omnia sibi mundana subjecerit? Fidelis in bello, abstemius in triumpho, qui donis non hominum ditescere, sed Dei mallet.
Abbreviated transcription (Latin):
ñẽ: sed uiuentiũ. Niumus et
nos: si gesta moresq maiorum
uoluerimus imitari. Miremur
patriarcharũ premia: imitem᷑
obsequia: predicemus gratiam:
sequamur obȩdientiam. Non
escis inducti. scłi laqueos inci¬
damus. Arripiamus oportuni¬
tatẽ temporis: prescriptũ legi.
Clementia uocationis. desidĩo
passionis: exierunt de terra sua
patriarchȩ. Et nos exeamus de
proposito illis exilio. S exiliũ
ñ putarunt. qd deuotio amͦbi¬
ret: ñ necessitas imꝑaret. Iui ter¬
ram solo mutauerunt: nos cę¬
tatione: nos spũ. Iuis illumina¬
tũ stellis cęlũ ostenderit sapi¬
net. Sic typus ueritati: & ue¬
ritas c̃currit typo. Abraham
impiger ministerio. prõptus
officio. łͥnitatẽ intypo uidit: hospi¬
talitatẽ religione cumulauit. tres
suscipiens. unũ adorans. Et ꝑsona¬
rũ diftinctione seruata. unũ can
cũ dnm̃ nominabat: tͥb honorifi¬
centiã mun̾is deferens. & unã signi¬

Expanded text:
non est, sed viventium . Vivemus et non est, sed viventium . Vivemus et nos, si gesta moresque majorum voluerimus imitari. Miramur patriarcharum praemia, imitemur obsequia: praedicamus gratiam, sequamur obedientiam, non escis inducti, saeculi laqueos incidamus. Arripiamus opportunitatem temporis, praescriptum Legis, clementiam vocationis, desiderium passionis. Exierunt de terra sua patriarchae, et nos exeamus proproposito, illi exsilio: sed exsilium non putarunt, quod devotio obiret, non necessitas imperaret. Illi terram solo mutarunt, nos tertatione, nos spiritu. Illis illuminatum stellis coelum ostenderit sapinet. Sic typus veritati, et veritas concurrit typo. 96. Abraham impiger ministerio promptus officio, Trinitatem in typo vidit, hospitalitatem religione cumulavit, tres suspiciens, unum adorans; et personarum distinctione servata, unum tamen Dominum nominabat, tribus honorificentiam muneris deferens, et unam signi
Abbreviated transcription (Latin):
li. uitã corporis cũ immortali gła
cõmutauit. Non fefellit gͦ. quise
uiuentẽ scripsit innubib obuã
xp̃o ẽẽ rapiendũ: hoc eñi de enoch
legimus: aut de helia. S &e tu ra¬
pieris inspũ. Ecce currus heliȩ.
ecce ignis. & si ñuident̃. parant᷑:
ut iustus ascendat: innocens tͣns¬
ferat᷑. Et tua uita. mor nescit.
Deniq apłi mori nescierunt. Un¬
de &e dictum ẽ. Amen am̃ dico
uobis. multi exhis astantib ñgus¬
tabũt mortẽ: donec uideant fili¬
ũ hominis uenientẽ in regno suo.
Niuit eñĩ qui ñ habet qd̾ moriat᷑:
ineo qd̾ ñ habet ex egypto calcia¬
mentũ aliqd ut unculũ. s exu¬
it illud. priusquã corporis huiuᷤ
deponat officiũ. Non solus itaq
enoch uiuit: quia ñ solusẽ raptꝰ.
Rapietur & paulus obuiam
xp̃o. Uiuunt etiam patriarchȩ.
Neq eñĩ alit̃ ds̃ abraham. ds̃
ysaac. ds iacob. nͥ mortui uiue¬
rent. diceret᷑. Ds eñĩ mortuorũ

Expanded text:
li vitam corporis cum immortali gloria li vitam corporis cum immortali gloria commutavit. Non fefellit ergo, qui se viventem scripsit in nubibus obviam o esse rapiendum? Hoc enim de Enoch legimus , aut Elia : sed et tu rapieris in spiritu. Ecce currus Eliae, ecce ignes, etsi non videntur, parantur; ut justus ascendat, innocens transferatur, et tua vita mori nesciat. Denique apostoli mori nescierunt; unde et dictum est: Amen, amen dico vobis, multi ex his astantibus non gustabunt mortem, donec videant Filium hominis venientem in regno suo . Vivit enim qui non habet, quod moriatur in eo, qui non habet ex Aegypto calceamentum aliquod aut vinculum: sed exuit illud priusquam corporis hujus deponat officium. Non solus itaque Enoch vivit, quia non solus est raptus: rapitur et Paulus obviam Christo. 95. Vivunt etiam patriarchae; neque enim aliter Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob, nisi mortui viverent, diceretur; Deus enim mortuorum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ precipuũ fructũ u̾tu tis expec¬
cet. Om̃is quidẽ resurgent: s ut ait¬
s distinctus ordo meritorũ. Dies
omnib lucet: sol om̃s popłos fouet:
nes resurgimus: s inutroq. uel ui¬
uendi uel uiuifiscendi gr̃ã dispar.
diuersa c̃ditio. Inmom̃to eñi ocłi.
innouissima tuba. & mortui re¬
surgent incorrupti: et nos immu¬
tabimur. Qum etiam in ipsa mor¬
te quiescunt alii: alii uiuunt.
Bona quies: sed uita melior. Beniq:
paulus aduitã excitat quiescen¬
Ergo hic excitat᷑ ut uiuat: ut si¬
milis pauli sit.: ut possit dicere.
quia nos qui uiuimus. ñ preueniemꝰ
cos qui dorieit. Non em̃ cõmunẽ
hunc uiuendi loquit᷑ usũ. spiran¬
diq cõmertiũ: s meritũ resurgen¬
di. Nam cũ dixisset. & mortui qui
inxp̃o sunt resurgent primm: sub¬
iecit. Deinde et nos qui uiuimus.
simul cũ illis rapiem̃ innubibus:
obuiam. xp̃o inaera. Utiq mortu¬
us ẽ paulus: & passione uenerabi¬

Expanded text:
cum praecipuum fructum virtutis exspeccum praecipuum fructum virtutis exspectet. Omnes quidem resurgent, ssed distinctus ordo meritorum. Dies omnibus lucet, sol omnes populos fovet, nes resurgimus, sed in utroque vel vivendi vel reviviscendi gratia dispar, diversa conditio. In momento enim oculi, in novissima tuba, et mortui resurgent incorrupti, et nos immutabimur . Quin etiam in ipsa morte quiescunt alii, vivunt alii. Bona quies, sed vita melior. Denique Paulus ad vitam excitat quiescente Christus . Ergo hic excitatur ut vivat, ut similis Pauli sit, ut possit dicere: Quia nos qui vivimus non praeveniemus eos qui dormierunt . Non enim communem hunc vivendi loquitur usum, spirandique commercium, sed meritum resurgendi. Nam cum dixisset: Et mortui qui in Christo sunt resurgent primi, subjecit, Deinde et nos qui vivimus simul cum illis rapiemur in nubibus obviam Christo in aera . Utique mortuus est Paulus, et passione venerabi
Abbreviated transcription (Latin):
mortuũ ñetat᷑ assumit᷑caroq̃ ioripossĩt utdũ mo¬
ni᷑ qd̾ solet. qd̾ mortuũ fuerat ħ resurgeret.
Neq eñi poterat eẽ nisi ꝑ hominẽ
resurrectio: qm̃ sicut ꝑ hominem
mors. ita ꝑhominẽ resurrectio
mortuorũ. Ergo resurrexit homo:
Qm̃ homo mortuus ẽ. resuscitatur
homo.S resuscitat ds̃. tunc se¬
cundũ carnẽ homo. nunc ꝑ om¬
nia ds. Nunc eñĩ scd̾m carnem
gram tenemus: ut ipsũ primi¬
tias quiescentiũ. ipsũ primoge¬
nitũ ex mortuis. nouerimus. Pri¬
mitie utiq eiusdẽ sunt generis
atq nature. cuius &e reliqui fruc¬
tus: quorũ proletiore prouentu
primitiua deo munera deferun
rate quȩdã liba nature. Primi¬
tiȩ gͦ quiescentiũ xp̃c s utrum
suorum quiescentiũ. qui quasi
mortis exbrtes. dulci quodã sopo¬
re teneant᷑: an omniũ mortuoꝵ.
dam: ita etiã primitiȩ resurrec
at cõmune cũsortiũ resurgendi:

Expanded text:
mortuum non erat; assumitur caro, quae mori posset; ut dum momortuum non erat; assumitur caro, quae mori posset; ut dum moritur, quod solet, quod mortuum fuerat, hoc resurgeret. Neque enim poterat esse nisi per hominem resurrectio; quoniam sicut per hominem mors, ita et per hominem resurrectio mortuorum . 91. Ergo resurrexit homo, quoniam homo mortuus est: resuscitatus homo, sed resuscitans Deus. Tunc secundum carnem homo, nunc per omnia Deus: nunc enim secundum carnem gratiam tenemus; ut ipsum primitias quiescentium, ipsum primogenitum ex mortuis noverimus. Primitiae utique ejusdem sunt generis atque naturae, cujus et reliqui fructus quorum pro laetiore proventu primitiva Deo munera deferuntratae quaedam libamina naturae. Primitiae ergo quiescentium Christus. Sed utrum suorum quiescentium, qui quasi mortis exsortes dulci quodam sopore teneantur, an omnium mortuorum? dam, ita etiam primitiae resurrectat commune consortium resurgendi;
Abbreviated transcription (Latin):
sumus generis. etiã fidei si mus
citabit. Hoc eñi ꝓmisit. qui nũ¬
quã mentit᷑ ds. hoc promisit
ueritas in euanglio suo. dicens.
hec ẽ autẽ eius uoluntas qui
misit me: ut om̃e qd̾ dedit mͥ
ñ ꝑdam exeo. s resuscitẽ illud in
nouissimo die. Nec satis putauit¬
se semel dixisse: s etiam repetita
ex pressione signauit. Sic enim
sequit᷑. Hec ẽ enĩ uoluntas patͥs
mei qui me misit: ut om̃is qui
uidet filiũ. & credit in eũ. habe¬
at uitã ȩternã. et resuscitabo il¬
lũ innouissimo die. Quis hoc
dicit: Utiq is. qui mortuus
plurima defunctorũ corpora susci¬
cauit. Si deo ñcredimus: nec exẽ¬
plo credimus. Noncredimus quod
promisit: quando etiã qd̾ ñ promi¬
sit effecit: Ipse aut̃ quã causam
moriendi habuisset. nͥhabuisset cau¬
sãresurgẽdi: Eteñiqñi ds moriñ potãt.
mori ñpotãt sapientia. resurg̾e aũ ñ pocãt. qd̾̃¬

Expanded text:
sumus generis, etiam fidei simus sumus generis, etiam fidei simus citabit . Hoc enim promisit, qui numquam mentitur, Deus : hoc promisit veritas in Evangelio suo, dicens: Haec est autem voluntas ejus qui misit me, ut omne quod dedit mihi, non perdam ex eo: sed resuscitem illud in novissimo die . Nec satis putavit semel dixisse, sed etiam repetita expressione signavit; sic enim sequitur: Haec est enim 1158 voluntas Patris mei, qui misit me, ut omnis qui videt Filium, et credit in eum, habeat vitam aeternam, et ego resuscitabo eum in novissimo die . 90. Quis hoc dicit? Utique is qui mortuus plurima defunctorum corpora suscitavit. Si Deo non credimus, nec exemplo credimus? Non credimus quod promisit; quando etiam quod non promisit, effecit? Ipse autem quam causam moriendi habuisset, nisi habuisset et causam resurgendi? Etenim quoniam Deus mori non poterat, mori non poterat sapientia: resurg
Abbreviated transcription (Latin):
preuaatio reseruat᷑ ad penam:
cur uistus ñ ꝑpetuat᷑ ad głam: Si
uerinis ñmorit᷑ peccatorũ: quem¬
admodũ interibit caro iustorũ:
Nec ẽ eñi resurrectio. sicut uerbi
ipsius sonus expriit᷑: ut qd̾ ce¬
cidit. hoc resurgat. qd̾ mortuum
fuit. reuiuiscat. Et hec series et
causa iusticie: ut qm̃ corporis
animȩq cõmunis ẽ actus. quia
cit: utrũq iniudiciũ ueniat: utrũq
aut pene depͤqfet̃. aut glie reser¬
uet᷑. Nam prope modũ absuidũ
uidet᷑. ut cũ animi legẽ lex car¬
nalis inpugnet. & mens plerũq
qd̾ odit hoc faciat. quando in ha¬
bitans in homine peccatũ carmiꝰ
oꝑat᷑: animus subdat᷑ in iuriȩ.
alienȩ reus culpȩ. caro quiede
potiatur. auctor erũne: et solus
at tenuet᷑. quinsolus errauit:
aut solus głam referat. qͥ ñ solus
głie militauit. Pena nifallor:
& iusta ratio. S ego rationem
axp̃o ñ exigo: si ratione conuin¬
corꝰ fidẽ abnuo. Credidit abra-¬
ham deo. ut nos credimꝰ: ut qͥ

Expanded text:
or servatur ad poenam, cur justus non perpetuatur ad gloriam? Si vermis non moritur peccatorum, quemadmodum interibit caro justorum? Haec est enim resurrectio, sicut verbi ipsius sonus exprimit; ut quod cecidit, hoc resurgat: quod mortuum fuerit, reviviscat. 88. Et haec est series et causa justitiae, ut quoniam corporis animique communis ecit utrumque in judicium veniat, utrumque aut poenae dedatur, aut gloriae reservetur. Nam propemodum absurdum videtur, ut cum animi legem lex carnis impugnet, et mens plerumque quod odit, hoc faciat, quando inhabitans in homine peccatum carnis operatur; animus subdatur injuriae alienae reus culpae, caro quiete potiatur auctor aerumnae: et solus atteratur, qui non solus erravit: aut solus gloriam referat, qui non solus gratiae militavit. 89. Plena, ni fallor, et justa ratio: sed ego rationem a Christo non exigo. Si ratione convincor, fidem abnuo. Credidit Abraham Deo , et nos credamus; ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
formare naturã. S ut uelocius¬
suis factis crederent. qui credere
mente nolebant:remouent la¬
pidẽ. uident cadauer: fetorem
sentiunt. institas rũpunt. Non
possunt negare defunctũ. quẽ
aspiciunt resurgentẽ: uident
ipso emendant᷑: Ed si dũ intuen

Expanded text:
formare naturam? Sed ut vel ocuformare naturam? Sed ut vel oculis suis crederent, qui credere mente nolebant, removent lapidem, vident cadaver, fetorem sentiunt, institas rumpunt. Non possunt negare defunctum, quem aspiciunt resurgentem, vident ipso eme
Abbreviated transcription (Latin):
tegebant᷑ oculi.s uidebant. Ui¬
debat deniq: qui resurgebat.
qui ambulabat. qui deserebat
sepulchrũ. Uirtute eñi diuine
preceptionis oꝑante. natura su¬
um ñ requirebat officiũ: et tan¬
quã in excessu posita. ñ iam suo
odini s diuino nutui seruie¬
bat. Rũpebant᷑ prius mortis quã
sepulturȩ uincula: agebat᷑ pruis¬
quã parabat᷑ incessus. Si mira¬
ris hec: disce quiᷤ imꝑauerit. ui
uia. lux. resurrectio mortuorum.
Hirtus erexit iacentẽ: uia gressũ
extulit: lux fugauit tenebras:
reparauit obtutũ: resurrectio.
uiuendi gr̃am reformauit. foras¬
se moueat qd̾ udei lapidẽ tolli.
udei institaᷤ soluunt. Ne forte &
tu sollicitussis. quia lapidẽ demo¬
numendo tuo tollant: quasi uero
qui spm̃ refundere poterat. lapi¬
dem remouere ñ poterat: aut um¬
cula rũpere. qui unctũ fecerat
ambulare: aut deoꝑire faciem.
qui oꝑtis ocłis lum̃ infunderat:
aut findere petram. qͥ poterat re¬

Expanded text:
tegebantur oculi, sed videbant. Vitegebantur oculi, sed videbant. Videbat denique qui resurgebat, qui ambulabat, qui deserebat sepulcrum. Virtute enim divinae praeceptionis operante, natura suum non requirebat officium; et tamquam in excessu posita, non jam suo ordini, sed divino nutui serviebat. Rumpebantur prius mortis quam sepulturae vincula: agebatur priusquam parabatur incessus. 79. Si miraris haec, disce quis imperaverit, ut rtus; vita, lux, resurrectio mortuorum: virtus erexit jacentem, vita gressum extulit, lux fugavit tenebras, reparavit obtutum, resurrectio vivendi gratiam reformavit. 80. Fortasse moveat quod Judaei as solvunt; ne forte et tu sollicitus sis, quis lapidem de monumento tuo tollat . Quasi vero qui spiritum refundere poterat, lapidem removere non poterat: aut vincula rumpere, qui vinctum fecerat ambulare: aut deoperire faciem, qui opertis oculis lumen infuderat: aut findere petram, qui poterat re
Abbreviated transcription (Latin):
sua subsidet. Ipsam sententiã os
ut iam ad exẽpla ueniamꝰ quẽ ad¬
modũ resurgas. Non eñ unũ la¬
rarũ. s fidem om̃iũ suscitauit.
Qd̾ tu si credas cũ legis: mens qͦq
tua que mortua fuerat in illo la¬
raro reuiuiscit. Quid enĩ sibi uult
qd̾ diis admonum̃tũ accessit. et¬
magna uoce clamauit. lazare
ueni foras: nisi ut future resurrec¬
tionis speciem prestaret. exemplũ
ederet: Cur uoce clamauit. qͣsi
spũ ñ soleat oꝑari. quasi tacitus
ñ soleat imꝑare: S ut illud os
mortui resurgent incorrupti. Tu¬
barũ enĩ crepitu. uocis metit᷑ ela¬
tio: & clamauit. larare exi foras.
Cur etiam nom̃ addit᷑. nisi ꝓorte
alius suscitatus pro alio uideret᷑:
aut fortuita magis resurrectio ꝙͣ
manus & pedes institis: et facies
eius sudario colligata erat. Com¬
prehende si potes quẽ ad modum
clausis oculis iter carpat. uinctis
pedib gradũ dirigat. Inseparabi¬
li gressu. separabili progressu ma¬
nebant uincula. nec tenebant:

Expanded text:
 ipse sententiae. 77. ut jam ad exempla veniamus, quemadmodum resurgas. Non enim unum Lazarum, sed fidem omnium suscitavit: quod tu si credas, cum legis, mens quoque tua, quae mortua fuerat, in illo Lazaro reviviscit. quid enim sibi vult quod Dominus ad monumentum accessit, magna voce clamavit: Lazare, exi foras ? nisi ut 1155 futurae resurrectionis specimen praestaret, exemplum ederet? Cur voce clamavit, quasi spiritu non soleat operari, quasi tacitus non soleat imperare? Sed ut illud ostmortui resurgent incorrupti ; tubarum enim crepitus vocis metitur elatio. Et clamavit: Lazare, exi foras. Cur etiam nomen additur; nisi forte ne alius resuscitatus pro alio videretur, aut fortuita magis resurrectio, qupedes et manus institis, et facies ejus orario colligata erat . Comprehende, si potes, quemadmodum clausis oculis iter carpat, vinctis pedibus gradum dirigat, inseparabili gressu, separabilique progressu. Manebant vincula, nec tenebant:
Abbreviated transcription (Latin):
etiã iniacob tẏpũ xp̃i: sit eiꝰ in nob̾
aliqua similicudo factorũ. Erimꝰ
c̃sortes: si fuerimꝰ unitatores. Mã¬
tͥ obediuit: frĩ cessit: socero seruiuit:
mercedẽ de lucris. ñ de gregis diui¬
sione quesiuit. Non auara diuisio:
ubi lucratiua portio. Nec illa ocio¬
sa significatio. scala decęlo: qd̾ ꝑ
crucẽ xp̃i. angłorũ atq hominuin
futura c̃sortia uiderent᷑: cui obstu¬
pefactũ eẽt fem̃. ut infemore suo
agnosceret generationis heredẽ:
patere iurtuti: nec hoc eẽ paucorum.
no dei. Delectationẽ ꝑpetuȩ quietiᷤ.
sepultis animorũ motib expͥmen¬
tes seqͣm̃ abrahã morib. ut nos reci

Expanded text:
etiam in Jacob typum Christi, sit ejus in nobis etiam in Jacob typum Christi, sit ejus in nobis aliqua similitudo factorum. Erimus consortes, si fuerimus imitatores. Matri obedivit, fratri cessit, socero servivit, mercedem de lucris, non de gregis divisione quaesivit. Non avara divisio, ubi lucrativa portio. Nec illa otiosa significatio, scala de coelo , quod per crucem Christi angelorum atque hominum futura consortia viderentur. Cui obstupefactum est femur , ut in femore suo agnosceret generationis haeredem, patere virtuti, nec hoc esse paucorum: no Dei , delectationem perpetuae quietis sepultis animorum motibus exprimentes. Sequamur Abraham moribus, ut nos reci
Abbreviated transcription (Latin):
iactantiã: nec tenuit ꝑtinatiam.
Ouẽ ꝓ homine mutauit. Quo ma¬
gis ostendit᷑. quã religiose obtule¬
rit: quẽ tã libent̃ recepit. Et tu si
deo munꝰ tuũ offeras: ñ amittis.
S auari sumꝰ. Bs unicũ filiũ mor¬
ti ꝓ nob̾ obtulit: nos nostros negamꝰ.
Uidit hoc abrahã. & agnouit miste¬
tiũ. salutẽ nob̾ in ligno futurã: nec la¬
cuit inuno eodẽq sacrificio. aliud
cẽ qd̾ uideret᷑ offerri. aliud qd̾ pos¬
set occidi. Inittem̃ gͦ abrahe deuoti¬
onẽ: imittem̃ ysaac bonitatẽ: imitce¬
mñ castimoniã. Bonꝰ plane &e pudicꝰ
uir: deuotꝰ deo. castus uxori: qͥ inui¬
riam ñ reddidit. excludentib cessit.
pemitentes eosdẽ recepit: nec ꝓt̾uus
ẽtumaciȩ. nec durus gr̃ȩ: litiũ fugi¬
tans cũ recederet. facilior ueniȩ cũ
reciꝑet. ꝓfusior bonitate cũ ignosce¬
ret: pecebat᷑ societatis consortiũ: ad¬
umxit c̃uiuiũ uoluptatis. Innitemͣ

Expanded text:
jactantiam, nec tenuit pertinaciam: jactantiam, nec tenuit pertinaciam: ovem pro homine mutavit. Quo magis ostenditur, quam religiose obtulerit, quem tam libenter recepit. Et tu si Deo munus tuum offeras, non amittis. Sed avari sumus. Deus unicum Filium morti pro nobis obtulit , nos nostros negamus. Vidit hoc Abraham, et agnovit mysterium, salutem nobis in ligno futuram: nec latuit in uno eodemque sacrificio aliud esse quod videretur offerri, aliud quod posset occidi. 99. Imitemur ergo Abrahae devotionem, imitemur Isaac bonitatem, imitemur castimoniam. Bonus plane et pudicus vir, devotus Deo, castus uxori: qui injuriam non reddidit, excludentibus cessit, poenitentes eosdem recepit, nec protervus contumaciae, nec durus gratiae. Litium fugitans, cum recederet: facilis veniae, cum reciperet: profusior bonitate, cum ignosceret. Petebatur societatis consortium, adjunxit convivium voluptatis. 100. Imitemur
Abbreviated transcription (Latin):
affectus: cũ sems dexterã pietaᷤ.¬
tis adiuuaret. Sciebat emi. accep¬
tiorẽ deo filiũ immolatũ eẽ quã
susceperat. cito obtulit. nec pat̃¬
ni nominis appellatione reuocat᷑:
cũ ille patrẽ uocaret. Hic filium:
cara quidẽ nominũ pignera: sed
amabiliora precepta. Itaq cum
pͤaterent᷑ corda: uota durabant.
Distrinxit suꝑ filiũ gladiũ pat̾¬
na manu. et patͥo processit affec¬
tu: ne periret pęna trepidauit. ne
ictus erraret: dextͤea deficeret. Sen¬
sit pietatis affectũ: s ñ omisit de¬
Unde nos quoq dm om̃ib quos
ut possit nosseruare dilectos. sic̃
in abrahã ub̃iorẽ remunerationẽ
quã minift̾iũ uidemꝰ. Obtulit
qͥdẽ filiũ pat̾. s ds ñ sanguine.s
pietate placat᷑. Ouẽ ꝓhomine de¬
monstrauit inligno: ut de filiũ
patͥ reddetꝰ. nec ꝑtrit hostia sacer¬
doti. Itaq nec abraͬam parricidio
cruentatꝰ ẽ : nec ds sacͥficio defrau¬
datꝰ ẽ. Uidit propħa. nec affectauit

Expanded text:
senis dexteram pietas adjuvaret; sciebat enim acceptiorem Deo filium immolatum esse, quam susceperat, cito obtulit: nec paterni nominis appellatione revocatur, cum ille patrem vocaret, hic filium. Chara quidem nominum pignora, sed amabiliora Dei praecepta. Itaque licet compaterentur corda, vota durabant. Distrinxit super filium gladium paterna manu, et patrio percussit affectu, ne periret poena: trepidavit, ne ictus erraret, dextera deficeret. Sensit pietatis affectum, sed non omisit deUnde nos quoque Deum omnibus, quos ut possit nobis servare dilectos, sicut in Abraham uberiorem remuneratorem, quam ministrum videmus. 98. Obtulit quidem filium pater, sed Deus non sanguine, sed pietate placatur. Ovem pro homine demonstravit in ligno; ut et filium patri redderet, nec periret hostia sacerdoti. Itaque nec Abraham parricidio cruentatus est, nec Deus sacrificio defraudatus. Vidit propheta, nec affectavit
Abbreviated transcription (Latin):
dno. ait dñs. Quid gͥ: Dies festos
inpotu & inepulis estimabimꝰ:
S nemo uos in manducando di
aliquib. aut inpotu. aut in par¬
te diei festi. aut neomeniis. aut
sabbato. quȩ st̃ umbra futurorũ:
qͥramꝰ : qd̾ nob̃ quasi nouissima¬

Expanded text:
nus . 108. Quid igitur, dies festos in potu et in epulis aestimabimus? Sed nemo nos in manducando dijaliquibus aut in potu, aut in parte diei festi, aut neomeniis, aut sabbato; quae sunt umbra futurorum, quiramus, quod vobis quasi no
Abbreviated transcription (Latin):
turȩ figura seruat᷑. ut & unigeniti
gła. et ꝑfecti hominis natura. ser
ut eger: &e cũ redimeret. ñ legatus.
ñnuntiꝰ: s ipse dñs saluũ fecit eũ.
Ipse dixit. & facta sunt. Ipse dñs
saluũ fecit eum. Ubiq ipse: quia
ꝑ ipsũ omnia. Quis aut̃ adiuuaret
eũ. in quo creata st̃ omnia: & om̃ia
inipso constant: Quis adiuuaret
eum: qui om̃a inmom̃to facit. et
innouissima tuba mortuos susci¬
timus numerus explicandussit.
Tempus aut̃ arbitror. detubarũ
specie dicere. qm̃ sermo propͥn¬
quat ad finẽ. ut nostri qͦq consũman.¬
di eloquii. cuba signũ sit. Septem
tubas legimus in apocalipsi iohan¬
nis: quas septẽ sũpsere angłi. ubi
habes. qm̃ septimꝰ angłs tuba ceci¬
nit: & factaẽ uox magna decęlo
dicens: factũ ẽ regnũ huiꝰ mundi.¬

Expanded text:
turae figura servatur, ut et unigeniti gloria, et perfecti hominis natura serveut egeret, cum redimeret. Non legatus, non nuntius, sed ipse Dominus salvum fecit eum: Ipse dixit, et facta sunt . Ipse Dominus salvum fecit eum: ubique ipse, quia per ipsum omnia . Quis autem adjuvaret eum, in quo creata sunt omnia, et omnia in ipso constant? Quis adjuvaret eum, qui omnia in momento facit, et in novissima tuba mortuos suscitimus numerus explicandus sit. 105. Tempus autem, arbitror, de tubarum 1162 specie dicere, quoniam sermo propinquat ad finem; ut nostri quoque consummandi eloquii tuba sit signum. Septem tubas legimus in Apocalypsi Joannis, quas septem sumpsere angeli . Ubi habes quoniam septimus angelus tuba cecinit, et facta est vox magna de coelo dicens: Factum est regnum hujus mundi