comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
poreũ. Et ide instrum̃tũ seusus uocat᷑
qui etiã passione corꝑis cũ quisq exce¬
cat᷑. int̾ceptus exanguit᷑. cũ idẽ maneat
animus. et eius int̾entio luminib amissis
ñ habeat quidẽ sensũ corꝑis quẽ uidendo
ex trinsecus corpori ad uingat: atq. in et
usu figat aspectũ. tuisu tam̃ ludicet se
adempto corporis sensu. nec ꝑire pocuisse
nec minui. Manet enĩ quidã uidendi
appetitus integer: siue id possit fieri. siue
non possit. Hec̾ gͥ tria. corpꝰ qđ uidetur
et ipsa uisio. et que utrũq coniungit
intentio. manifesta s̃ ad dinoscendũ ñ so¬
di Eferentiam naturarũ. atq inhĩs cũ
sensus ñ ꝓcedat ex corꝑe illo qđ uidetur.
s ex corꝑe sentientis animantis cui am¬
m̃a suo quodã miro mͦ c̃tẽpat᷑. tam̃ ex
corpore qđ uidet᷑ gignit᷑ uiu̾io ᷤ . sensus
ipse format᷑. ut qͥaͣ n̾tantũ sensus qui
etiã in tenebris in teger ẽẽ potest. dũ ẽ

Expanded text:
poreum, et idem instrumentum sensus vocatur. poreum, et idem instrumentum sensus vocatur. Qui etiam passione corporis, cum quisque excaecatur, interceptus exstinguitur, cum idem maneat animus, et ejus intentio, luminibus amissis, non habeat quidem sensum corporis quem videndo extrinsecus corpori adjungat atque in eo viso figat aspectum, nisu tamen ipso indicet se adempto corporis sensu, nec perire potuisse, nec minui. Manet enim quidam videndi appetitus integer, sive id possit fieri, sive non possit. Haec igitur tria, corpus quod videtur, et ipsa visio, et quae utrumque conjungit intentio, manifesta sunt ad dignoscendum, non sodifferentiam naturarum. 3. Atque in his cum sensus non procedat ex corpore illo quod videtur, sed ex corpore sentientis animantis, cui anima suo quodam miro modo contemperatur: tamen ex corpore quod videtur gignitur visio, id est, sensus ipse formatur; ut jam non tantum sensus qui etiam in tenebris esse integer potest, dum est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcinent et omino aliã quã ẽ illud corpꝰ
qd̃ uidendo sentimus. quo sensus ñ ĩta for¬
mat᷑. uc sensus sit. s ut uisio sit. Nã sensus
et ante obiectũ rei sensibilis nͥ eẽt in nob̾
ñ distaremꝰ acetis. dũ nichil uidęmus siue
in tenebris siue clausis luminib. Hoc aũ
distamus qđ nobis inẽ. et ñ uidentib qđ
uidere possimus. qui sensus uocat᷑. illis
uͦ ñ in ẽ. nec aliunde nͥ qđ eo carent
ceci appellant᷑. Itẽq. illa animi intencio
que in ea re quã uidemꝰ sensũ tenet
aq uerũq c̃iungit ñ tantũ ab ea te
uisibili nata differt. qͣndoquidẽ iste animꝰ
illud corpus ẽ. s ab ipso quoq sensu atq¬
u isione. qui soliꝰ animi e. hec intentio.
Sensus aũ oculorũ. ñ ob aliud sensus corꝑis¬
dr̃ nͥ quia et ipsi oculi m̃bra s̃ corꝑis.
Et quauis ñ sentiat corpꝰ ex anime. anima
tam̃ cõmilta corꝑi ꝑ instruintii sentit cor¬

Expanded text:
pertinet, omnino aliam quam est illud corpus pertinet, omnino aliam quam est illud corpus quod videndo sentimus, quo sensus non ita formatur ut sensus sit, sed ut visio sit. Nam sensus et ante objectum rei sensibilis nisi esset in nobis, non distaremus a caecis, dum nihil videmus, sive in tenebris, sive clausis luminibus. Hoc autem distamus, quod nobis inest et non videntibus, quo videre possimus, qui sensus vocatur: illis vero non inest; nec aliunde, nisi quod eo carent, caeci appellantur. Itemque illa animi intentio, quae in ea re quam videmus sensum tenet, atque utrumque conjungit, non tantum ab ea re visibili natura differt; quandoquidem iste animus, illud corpus est: sed ab ipso quoque sensu atque visione: quoniam solius animi est haec intentio: sensus autem oculorum non ob aliud sensus corr, nisi quia et ipsi oculi membra sunt corporis: et quamvis non sentiat corpus exanime, anima tamen commixta corpori per instrumentum sentit cor
Abbreviated transcription (Latin):
sensũ decinet oculoꝵ.  ͤ. animi uitentio.
Io his ᷤ trib ñ solũ ẽ. manifesta aistinctio
s etiã discreta nat᷑a. Primũ quippe illud
corpꝰ uisibile longe altiꝰ nature ẽ. quã seusꝰ
oculoꝵ qͦ sibimet incidente fit uisio ipsa.¬
Que uisio quid aliud quã sensus ex eare
q̃ sencit᷑ informatꝰ apparet : Quãuis re ui¬
sibili detracta nulla sit nec ulla omĩno
eẽ possit talis uisio si corpus ñ sit qđ uidĩ
queat. nullo mͦ cam̃ eiusdẽ substantię. ẽ
corpꝰ qͦ format᷑ sensus oculoꝵ. eũ idẽ corpꝰ
uidet᷑ et ipsa forma que ab eodẽ impͥmit᷑
sensui q uisio uocat᷑. Corpꝰ enĩ uisu in sua
nat᷑a separabile ẽ. Sensus aũ qui iã erat.
in animante etiã priꝰquã uideret qdđ̃ uidẽ
posset cũ in aliquid uisibile incurreret. uł
uisio q̃ fit in fensu ex uisibili corpore cũ
iã c̃iunctũ ẽ et uidet᷑. Sensus gͦ uł uisio
formatus extrinsecꝰ ad animantis nat᷑am

Expanded text:
nsum detinet oculorum, id est, animi intentio. In his igitur tribus, non solum est manifesta distinctio, sed etiam discreta natura. Primum quippe illud corpus visibile longe alterius naturae est, quam sensus oculorum, quo sibimet incidente fit visio. Ipsaque visio quid aliud, quam sensus ex ea re quae sentitur informatus apparet? Quamvis re visibili detracta nulla sit, nec ulla omnino esse possit talis visio, si corpus non sit quod videri queat: nullo modo tamen ejusdem substantiae est corpus quo formatur sensus oculorum, cum idem corpus videtur, et ipsa forma quae ab eodem imprimitur sensui, quae visio vocatur. Corpus enim visum in sua natura separabile est: sensus autem qui jam erat in animante, etiam priusquam videret quod videre posset, cum in aliquid visibile incurreret, vel visio quae fit in sensu ex visibili corpore, cum jam conjunctum est et videtur; sensus ergo vel visio, formatus extrinsecus ad animantis naturam
Abbreviated transcription (Latin):
icut aũ duo quedãs. mens et ame¬
amor eiꝰ cũ se amat. ita duo
quedã s. mens et noticia eius cũ se noũ.
I p̃sa gͥ mens et amor. et noticia eiꝰ. itia
q̃dã s. et hec tria unũ sunt. et cũ ꝑfecta
sunt equalia sunt. Si enĩ minus se amat
quã ẽ. ut ũbi grã tantũ se amet hominis
mens quantũ amandũ ẽ corpos hominis.
cũ plus sit ipsa quã corpus. peccat. et
ñ ẽ ꝑfectus amor eius. Itẽ si amplius se
amet qua ẽ. uelud si tantũ se amet
quantũ amandus ẽ. dĩ cũ in cõꝑabilit̃
minus sit ipsa quã ds: etiã sinimio pec¬
cat. et ñ ꝑfectũ. habet amotẽ sui.
Maiorẽ aũ ꝑũsitate et iniquitate peccat
cũ corpꝰ tantũ amat: quantũ amandꝰ
ẽ ds̃. Itẽ noticia si minor ẽ. quã ẽ
illud qđ noscitur. et plene nosci potest.
ꝑfecta ñ ẽ. Si aũ maior ẽ. iã suꝑior
ẽ. nata que nouit quã illa que nota ẽ.
sic̃ maior ẽ noticia corporis quã ipsũ

Expanded text:
 mens et amor ejus, cum se amat; ita quaedam duo sunt, mens et notitia ejus, cum se novit. Igitur ipsa mens et amor et notitia ejus, tria quaedam sunt, et haec tria unum sunt; et cum perfecta sunt, aequalia sunt. Si enim minus se amat quam est, ut verbi gratia, tantum se amet hominis mens, quantum amandum est corpus hominis, cum plus sit ipsa quam corpus; peccat, et non est perfectus amor ejus. Item si amplius se amat quam est, velut si tantum se amet, quantum amandus est Deus, cum incomparabiliter minus sit ipsa quam Deus; etiam sic nimium peccat, et non perfectum habet amorem sui. Majore autem perversitate et iniquitate peccat, cum corpus tantum amat, quantum amandus est Deus. Item notitia si minor est, quam est illud quod noscitur, et plene nosci potest, perfecta non est. Si autem major est, jam superior est natura quae novit, quam illa quae nota est: sicut major
Abbreviated transcription (Latin):
atq ita sint hec tria. ut ñ altĩ alicui
rerũ mens. uł amata uł nota sit. Uniꝰ
g̾ eiꝰdẽq eẽntie necesse ẽ. hec tria sint.
Et idõ si tanquã cõmixtione e fusa ẽent
nuslo mͦeẽnt tria. nec referri adinui¬
cem possent quẽ admodũ si ex uno auro
tres anulos similes ficias quãuis cone¬
xos sibi referunt᷑ adinuicẽ qd siniles sunt.
O mis enĩ similis alict similis ẽ. et trinitas
anuloꝵ ẽ. et unũ aurũ. At si misceant᷑
sibi et ꝑ totã singuli massam suã ẽsꝑgant᷑
int̾cidet illa trinitas. et omino ñ erit. ac
ñ solũ unũ aurũ dicet᷑. sic̃ in illis trib
anulis dicehat᷑. s iã nulla aureatria.

Expanded text:
atque ita sint haec tria, ut non alteri alicui atque ita sint haec tria, ut non alteri alicui rerum mens vel amata vel nota sit. Unius ergo ejusdemque essentiae necesse est haec tria sint: et ideo si tanquam commixtione confusa essent; nullo modo essent tria, nec referri ad invicem possent. Quemadmodum si ex uno eodemque auro tres annulos similes facias, quamvis connexos sibi, referuntur ad invicem, quod similes sunt; omnis enim similis alicui similis est; et trinitas annulorum est, et unum aurum: at si misceantur sibi, et per totam singuli massam suam conspergantur, intercidet illa trinitas, et omnino non erit; ac non solum unum aurunt dicetur, sicut in illis tribus annulis dicebatur, sed jam nulla aurea tria.
Abbreviated transcription (Latin):
et scientia qua se nouie. qͥb duab
partib illud totũ constat. an tres sunt
equales partes. qͥb totũ in unũ cõ¬
pletur. s nulla pars totũ cuiꝰ pars ẽ. cõ¬
plectitur. Mens uͦ cũ se totã nouit
hoc ẽ. ꝑfecte nouit. ꝑ totũ eius est no
ticia eiꝰ. Nũ gͦ sic̃ ex uno ⁊ aqua et
melle una fit pocio. et singula ꝑtotũ
sunt. et tam̃ tria sunt. nulla enĩ pars
ẽ. potionis. ꝙ ñ habeat hec tria. Non
enĩ uincta uelud si aqua et oleũ ẽẽnt.
s omĩno c̃iuncta sunt. et substanties
om̃s. et totus ille liquor una q̃dã ẽ.
extrib c̃fẽcta substantia. Tale aliqͥd ar-¬
bitrandũ ẽ. eẽ simul hec tria. iñtẽ amorẽ.
nociciã. Sed ñ uniꝰ substantie s̃ aqua.
uinũ. et mel quãus eeoꝵ cõmixtione
fiat una substantia potionis. Quom aũ
illa tria ñ sint eiꝰdẽ eẽntie ñ uedeo cũ
mens ipsa se amet. atq. ipsa se nouerit

Expanded text:
et scientia qua se novit, quibus duabus et scientia qua se novit, quibus duabus partibus illud totum constat? An tres sunt aequales partes, quibus totum unum completur? Sed nulla pars totum, cujus pars est, complectitur: mens vero cum se totam novit, hoc est perfecte novit, per totum ejus est namor ejus. Num ergo sicut ex vino et aqua et melle una fit potio, et singula per totum sunt, et tamen tria sunt nulla enim pars est potionis, quae non habeat haec tria; non enim juncta, velut si aqua et oleum essent, sed omnino commixta sunt; et substantiae sunt omnes, et totus ille liquor una quaedam est ex tribus confecta substantia; tale aliquid arbitrandum est esse simul haec tria, mentem, amorem, notitiam? Sed non unius substantiae sunt, aqua, vinum, et mel, quamvis ex eorum commixtione fiat una substantia potionis. Quomodo autem illa tria non sint ejusdem substantiae, non video; cum mens ipsa se amet, atque ipsa se noverit;
Abbreviated transcription (Latin):
amicũ etiã odisse incipiat. et eo ipso
amicus eẽ desinat uesciente illo et
adhuc amance. Amor aũ quo se
mens amat si eẽ desinat. simul et
illa desinit eẽ amans. Itẽ noticia
qua se mens nou it si eẽ desinat simul
et illa nosse desinet sic̃ capit capitati
a licuius utiq caput ẽ. et relatiue. dicũt᷑
quãuis etiã substantiȩ sint. Nã et caput
corpꝰ ẽ. et capicatũ. et si ñ sit corpꝰ. nec ca¬
pitatti erit. Sed hec p̃cisione ab inuicẽ
separari possunt. illa ñ possunt. Qđ si
sunt aliqua corpora. qͥ secari om̃ino
et diu idi nequeunt. tam̃ nͥ paitib siuis
constarent. corpora nẽent. Pars gͦ ad co¬
tum relatiue dr̃. quia oĩs pars alicuiꝰ
totiꝰ pars ẽ. et totũ om̃ib partib totũ ẽ.
S qm̃ et pars corpus ẽ. et totũ : ñ tan¬
tũ ista relatiue dicunt᷑. s etiã su̾stanti¬
alit̃. sunt. F ortassis gͦ mens totũ ẽ. et
eius quasi partes amor quo se amat.

Expanded text:
amicum etiam odisse incipiat, et eo ipso amicum etiam odisse incipiat, et eo ipso amicus esse desinat, nesciente illo, et adhuc amante. Amor autem quo se mens amat, si esse desinat, simul et illa desinet esse amans. Item notitia qua se mens novit, si esse desinat, simul et illa nosalicujus utique caput est, et relative ad se dicuntur, quamvis etiam substantiae sint: nam et caput corpus est, et capitatum; et si non sit caput, nec capitatum erit. Sed haec praecisione ab invicem separari possunt, illa non possunt. 7. Quod si sunt aliqua corpora quae secari omnino et dividi nequeunt; tamen nisi partibus suis constarent, corpora non essent. Pars ergo ad totum relative dicitur; quia omnis pars alicujus totius pars est, et totum omnibus partibus totum est. Sed quoniam et pars corpus est, et totum; non tantum ista relative dicuntur, sed etiam substantialiter sunt. Fortassis ergo mens totum est, et ejus quasi partes amor quo se amat,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t̃ se. Itẽ ñ se slam cognoscit mens. s
et alia multa. Quã obrem ñ amor et
cognitio tanquã in subiecto ins m̃ti
s substantialit᷑. etiã ista s̃. sic̃ ipsa mens
quia ec si relatiue dñr adinuicẽ: in sua
tam̃ s̃ singula queq fubstantia. ñ sic̃
color et coloratũ relatiue ita dñr adin¬
uicẽ. ue color ita in fubiecto colorato
sit. ñ habens i se ipso ppriam substantiã
qm̃ coloratũ corpus substantiaͤ ille aut̃
in substantia: s sic̃ duo amici. etiã duo
sunt homines. que s̃ substantie. cum
homines ñ relatiue dicant᷑ amici aũ
relatiue. Sed itẽ quãuis substantia
sit amans. uł sciens. substantia sit scien¬
tia. substantia sit amor. s amans ec
amor. aut sciens et scientia. retatiue
sp̃c ñ sint relatiua. sic̃ nec homines
relatiua sunt. ñ tam̃ sic̃ amici homines
ñ animo inquantũ amici sunt.
Uetuntat̃ fieri potest ut amicus

Expanded text:
praeter se. Item non se solam cognoscit mens, sed praeter se. Item non se solam cognoscit mens, sed et alia multa. Quamobrem non amor et cognitio tanquam in subjecto insunt menti; sed substantialiter etiam ista sunt, sicut ipsa mens: quia et si relative dicuntur ad invicem, in sua tamen sunt singula quaeque substantia. Nec sicut color et coloratum relative ita dicuntur ad invicem, ut color in subjecto colorato sit, non habens in se ipso propriam substantiam; quoniam coloratum corpus substantia est, ille autem in substantia: sed sicut duo amici etiam duo sunt homines, quae sunt substantiae; cum homines non relative dicantur, amici autem relative. 6. Sed item quamvis substantia sit amans vel sciens, substantia sit scientia, substantia, sit amor, sed amans et amor, aut sciens et scientia relative aut spiritus non sint relativa, sicut nec homines relativa sunt: non tamen sicut amici homines se, non animo, in quantum amici sunt: verumtamen fieri potest ut amicus
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ aũ ñ ẽ uita. Et uita que libet.
corpore quolibet maior ẽ ñ mole s
uI. Adens uͦ cũ se ipsa cognoscit. ñ se
suꝑat noticia sua. quia ipsa cognos¬
cit̾ ipsa cognoscit᷑. Cũ gͦ se totã cog¬
noscit. neq secũ quicqua aliud par
illi ẽ cognitio sua. quia neq ex alia
nat᷑a ẽ. cognitio eius. cũ se ipsa
cognoscit et cũ se totã. nichilq ãpliꝰ
ꝑcipit neo minor nec maior e̾.
Recte gͥ diximus hec tria cũ ꝑ fecta
s. ex̃ consequent equalia. Simul etiã
admonem si ut cũq uide possimus hec
in anuma existere et tanquã inuoluca
euolui. ut̃ sentiantur et diuumerent᷑
substantialit̾ uelut ita dic̃a ẽentialit̃. ñ
tanquã insubiecto ut color aut figura
in corpore aut ulla alia qualitas aut
quantitas. Quic quic emĩ tale ẽ. ñ ex¬
cedit subiectũ in quo ẽ. Non enĩ c̾olor
iste aut figura huius corporis pocest
ẽẽ. et alt̾ius corporis. Mens aũ amore
quo se amat potest amare. et aliud

Expanded text:
uolibet corpore major est, non mole, sed vi. Mens vero cum se ipsam cognoscit; non se superat notitia sua; quia ipsa cognoscit, ipsa cognoscitur. Cum ergo se totam cognoscit, neque secum quidquam aliud, par illi est cognitio sua: quia neque ex alia natura est ejus cognitio, cum se ipsam cognoscit. Et cum se totam nihilque amplius percipit, nec minor nec major est. Recte igitur diximus, haec tria cum perfecta sunt, esse consequenter aequalia. 5. Simul etiam admonemur, si utcumque videre possumus, haec in anima existere, et tanquam involuta evolvi ut sentiantur et dinumerentur substantialiter, vel, ut ita dicam, essentialiter, non tanquam in subjecto, ut color, aut figura in corpore, aut ulla alia qualitas aut quantitas. Quidquid enim tale est, non excedit subjectum in quo est. Non enim color iste aut figura hujus corporis potest esse et alterius corporis. Mens autem amore quo se amat, potest amare et aliud
Abbreviated transcription (Latin):
pͥora : noueramꝰ in nobis. Scimꝰ eiũ homi¬
nes ⁊ oriri et mori. Puo aũ reliqua. id÷ re¬
siscitari et assumi. iuste in nobis fut᷑a sꝑa¬
mus qr in illo facta credimꝰ. Itaq in illo qr &
id qđ ortũ erat tͣnsiit ad et̾nitatẽ: tͣnsitũ
ẽ. ⁊ nr̃m. cũ fides ꝑuenerit adueritatẽ. Iam
enĩ credentib ut in u̾bo manerent. et
inde adueritatẽ. ac ꝑhoc ad et̾nitatẽ ꝑducli
a morte lib̾arent᷑: ita loqͥt᷑. si manserias in
ubo m̃o : uere discipłi mei estis. Et quasi
mortalib ueritas : et ueritas inquit lib̾abit
uos. Unde nͥ amorte. a corruptione. a mutabili¬
tate : Geritas quippe inmoitalis. in corrupta
in cõmutabilis ꝑmanet. Uera aut̃ in moitalitas.
uem in corrupcibilitas. uera in cõmucabilitas

Expanded text:
priora noueramus in nobis; scimus enim homipriora noueramus in nobis; scimus enim homines et oriri et mori; duo autem reliqua, id est resuscitari et assumi, iuste in nobis futura speramus, quia in illo facta credidimus. itaque in illo quia et id quod ortum erat transiit ad aeternitatem, transiturum est et nostrum, cum fides peruenerit ad ueritatem. iam enim credentibus, ut in uerbo fidei manerent et inde ad ueritatem ac per hoc ad aeternitatem perducti a morte liberarentur, ita loquitur: si manseritis in uerbo meo, uere discipuli mei estis. et quasi mortalibus ueritas? et ueritas, inquit, liberabit uos; unde nisi a morte, a corruptione, a mutabilitate ? ueritas quippe immortalis, incorrupta, incommutabilis permanet; uera autem immortalitas, uera incorruptibilitas, uera incommutabilitas
Abbreviated transcription (Latin):
xpm̃: cũ fides nr̃a uidendo fiec ueritas: tẽ
mortalitatẽ nram comutatã tenebit et̃nitas.
Qđ donec fiat. ⁊ ut fiat. quia reb ortis accõ¬
modamꝰ fidẽ credalitatis. sic̃ in et̾nis sꝑamꝰ
ueritatẽ contẽplationis. ne fides mortalis uice
dissonaret aueritate et̾ne uite: ipsa uericas
patri coet̾ña de tra orta ẽ. cũ filius dĩ sic
uenie ut fieret filius hominis. et ipse in se ex¬
ciꝑer sidẽ nrãm. qua nos ꝑduceret aduerita¬
tem sua. qͥ sic suscepit mor̾talitatẽ nrãm. ut
non amiccẽt ẽt̾ni tatẽ suã. Quantũ
enĩ ad id qđ ortũ ẽ. ec̾nitas ualet: tantũ
ad fidẽ ueritas. Ita gͦ nos purgari oportebat
ut ille nobis fieret ortus. qͥ maneret et̃̾nus
ñ alt̾ nobis eẽt infide. alt̾ inueritate. nec
ab eo qđ orti sumus ad et̃na tͣnsire possemꝰ
ipsiꝰ thiceremur. Nunc itaq illuc quodãmͦ
sequta ẽ. fides nr̃a. quo ascendit inquẽ credimꝰ.
ortus. mortuus. resuscitatꝰ. assũptꝰ. hoꝵ .uͦiͬi: duo

Expanded text:
m — cum fides nostra uidendo fiet ueritas, tunc mortalitatem nostram commutatam tenebit aeternitas. quod donec fiat et ut fiat — quia rebus ortis accommodamus fidem credulitatis, sicut in aeternis speramus ueritatem contemplationis — ne fides mortalis uitae dissonaret a ueritate aeternae uitae, ipsa ueritas patri coaeterna de terra orta est, cum filius dei sic uenit, ut fieret filius hominis et ipse in se susciperet fidem nostram qua nos perduceret ad ueritatem suam, qui sic suscepit mortalitatem nostram, ut non amitteret aeternitatem suam. quantum enim ad id quod ortum est aeternitas ualet, tantum ad fidem ueritas. ita ergo nos purgari oportebat, ut ille nobis fieret ortus qui maneret aeternus, ne alter nobis esset in fide, alter in ueritate. nec ab eo quod orti sumus ad aeterna transire possemusipsius traiceremur. nunc itaque illuc quodam modo secuta est fides nostra quo ascendit in quem credimus ortus, mortuus, resuscitatus, assumtus. horum quattuor duo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħam Nunqͥd ego qͥ alias parere facio.
ipse ñ pariam dic̃ dñs: Si ego qͥ genera-¬
tionẽ cętis tribuo. sterilis ero dic dñs
ds̃ tuus : Cui dictũ . ẽ. filius m̃s es tu ego
ane: Irrides cũ audis hodie : ap̃ dm̃ nun-¬

Expanded text:
nquid ego, qui alios parere facio, ipse non pariam? dicit Dominus. Si ego qui generationem caeteris aliis tribuo, sterilis ero? dicit Dominus . Cui dictum est: Filius meus es tu; ego e. Irrides, cum audis hodie; apud Deum nunq
Abbreviated transcription (Latin):
ipse pollui non potest. Stulte unde
sordes in uirgine matre.⁊ ubi ñ. ẽ. concubitꝰ
cum homine patre: Unde sordes in ea. quȩ
nec concipiendo libidinẽ. nec pariendo. ẽ.
passa dolore: Unde sordes in domo. ad qͣm
nullus hospes accessit : Solꝰ ad eã fabricator
induit  cessit : eamq sic̃ inuenit claus a
lib̾: sic istius ex qͣ natus ẽ. matris pudor
solus ẽ integer Eua ꝑ in obȩdientiã meruit
pęnam : maria ꝑ obȩdientiam consecuta
ẽ gr̃am Illa gustando ꝓͥibitũ maledicta:
hȩc credendo angło benedicta Illa nob̃

Expanded text:
ipse pollui non potest. Stulte, unde ipse pollui non potest. Stulte, unde sordes in Virgine, ubi non est concubitus cum homine patre? Unde sordes in eam quae nec concupiendo concipiendo libidinem, nec pariendo est perpessa dolorem? Unde sordes in domo ad quam nullus hospes accessit? Solus ad eam Dominus induit, eamque sicut invenit clausam tuos liber, sic istius ex qua natus est matris pudor solus permansit integer. Eva inobediens meruit poenam, Maria obediens consecuta est gratiam. Illa gustans prohibitum maledicta fuit. Haec credens angelo est benedicta. Illa nobis
Abbreviated transcription (Latin):
de filio suo qui factus . ẽ. ei ex semine
uerunt: Qui erat. factus. ẽ. Quid erat :
Quid. ẽ. factꝰ Uerbũ erat: caro factum
e. Filiꝰ dĩ erat. filiꝰ hominis factus. ẽ¬
tatẽ: ñ amisit diuinitatẽ: ł actus. ẽ.¬
humilis: mansit sublimis: Natꝰ . ẽ. homo: non
desistit. ee. ds. Natus .ẽ. paruulus. latens
magnꝰ. Qui libent̾ ampleitit᷑ dm̃ natũ ñ
horrae uirginis partũ: Dicit tͥ ds̃. creator
hominis: filiꝰ hominis Quid. ẽ. quod te ꝑmo¬
uet in meam uirginitatẽ: Non sũ libidiniᷤᷤ
conceptꝰ cupiditate Ego matrẽ de qua nas¬
cerer feci: ego uiam meo itineri p̃paraui.¬
atq mundau Hanc qͣm despicis manichee:
mat̾ .ẽ. mea s manu fabricata ẽ mea:
Di potui inquinari cum eam facerẽ: potui
inquinari in illa cũ nascerer Sic̃ tͣnsitu
radius cloacarũ sordes siccare nouit.¬
ab eis inquinare̾ non nou: qͣntomagis
splendor lucis ȩt̾nȩ. in quo nichil inqͥnam̃ti
occurrit. quocumq radiauerit mundare potest.

Expanded text:
est ei ex semine edicaverunt, qui erat, factus est; qui erat, quid factus est? Verbum erat, caro factus est; Filius Dei erat, filius hominis factus etatem, non amisit deitatem. Factus humilis, mansit sublimis. Natus est homo, non destitit esse Deus. Natus est paruulus, latens magnus. Qui libenter amplectitur Deum natum, non horret Virginis partum. Dicit Deus creator hominis, filius hominis. Quid est quod te permouet in mea Natiuitate? Non sum libidinis conceptus cupiditate, ego Matrem de qua nascerer, feci: ego atque mundavi. Hanc quam despicis, Manichaee, mater est mea, sed manu fabricata est mea. Si potui inquinari cum eam facerem, potui inquinari cum ex ea nascerer. Sicut transitu radius cloacae sordes exsiccare novit, inquinari non novit, quanto magis splendor lucis aeternae, in quo nihil inquinatum occurrit? Quocunque radiaverit, mundare potest,
Abbreviated transcription (Latin):
inquit moysi angłs dñi in flamma
ignis: rub autẽ ñ comburebatur:
&̾ dix̃ mos÷ ses Transiens uidebo hoc tam¬
gͣnde uisc. cur ita ñ cremat᷑ rubosi¬
C ũ uidiss& aũ dnis qm̃ accedit uidere :
ipse dñs. E sequit᷑ dicens. Moyses. moyses :
cesseris hue nisi solueris calciam̃tũ de pedib
Dix̃ illi Ego sum ds̃ patrũ tuoꝵ. ds̃ abrahã.

Expanded text:
uit ei angelus Domini in flamma igni, rubus autem non cremabatur. et dixit Moyses: transiens uidebo hoc grande uisum, cur utique non crematur rubus. ut uidit autem, quoniam accedit uidere, us Deus de rubo dicens: Moyses, Moyses. cesseris huc nisi solueris calciamentum de pedibus dixit ei: ego sum Deus patrum
Abbreviated transcription (Latin):
ei firͥme coherere. tẽꝑantiȩ: nullo de¬
fectu noxio delectari. Nunc aut̃ qđ̃
igit iusticia in subueniendo miseris. qđ pru¬
dentia inp̃cauendis insidiĩs. qđ fortitudo
inꝑferendis molestiis. qđ tẽꝑantia in coher¬
cendis delectationib pͣuis. n ibi erit: ubi
omino nichil mali erit. Ac ꝑ hoc ista uir¬
tucũ oꝑa. q̃ hu ic mortali uite s. necessa¬
ria. sic̃ fides ad quã referenda s̃. inp̃titis
habebunt᷑. et aliã nc̃ faciunt tͥnitatẽ.
cũ ea p̃sentia tenemꝰ. afpicimꝰ. amamꝰ. alia
uestigia. q̃ p̃dereundo in memoria dere¬
linqunt reꝑiemꝰ. qr et cc̃ tͥnitas erit cũ
illud qualecũq uestigiũ. et memorit̃
retinebit᷑. et agnoscet᷑. uerascit̃ et hoc

Expanded text:
ei firmissime cohaerere, temperantiae nullo deei firmissime cohaerere, temperantiae nullo defectu noxio delectari. nunc autem quod agit iustitia in subueniendo miseris, quod prudentia in praecauendis insidiis, quod fortitudo in perferendis molestiis, quod temperantia in cohercendis delectationibus prauis non ibi erit, ubi omnino nihil mali erit. ac per hoc ista uirtutum opera, quae huic mortali uitae sunt necessaria sicut fides, ad quam referenda sunt, in praeteritis habebuntur et aliam nunc faciunt trinitatem cum ea praesentia tenemus, aspicimus, amamus, aliam uestigia, qlinquent, reperiemus: quia et tunc trinitas erit, cum illud qualecumque vestigium et memoriter retinebitur, et agnoscetur veraciter, et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ẽ. uita lau̾danda. Ex qͦ intelligi poᷤ¬
test. cȩt̾ã necessitatis ẽẽ unũ hoc: uolunta¬
tis. Ita ille tantꝰ orator. cũ phylosophyam
p̃dicaret. recolens ea. que aphylosophys
acceꝑat et p̃clare ac suauiter exphcans.
in hac tantũ uita quã uidemus erũp¬
nis. et errorib plenã. om̃s quatuor ne¬
cessarias dix eẽ uirtutes. nullã uͦ earũ
cũ ex hac uita emigrabimꝰ. si liceat ibi
uiuere ubi uiuit᷑ beate. s bonos animos
eẽ subditũ. si iusticie ẽ. in mortalis ẽ.
omĩno iusticia. nec in illa eẽ: beatitu¬
dine desinet. s talis ac tantꝰ exit ut
ꝑfectior. et maior eẽ ñ possit. Fortassis
et aliȩ tres uircutes. prudentia fine
ullo  ꝑiculo erroris. forcitudo sine mo¬
lestia tolerandoꝵ maloꝵ. tẽꝑantia sine
repugnatione libidinũ erunt in illa
feli citate. ut prudentie sit nullũ bonũ
dõ p̃ponere. uł equa re. fortitudiuis:

Expanded text:
deorum est vita laudanda. Ex quo intelligi podeorum est vita laudanda. Ex quo intelligi potest, caetera necessitatis esse, unum hoc voluntatis. Ita ille tantus orator, cum philosophiam praedicaret, recolens ea quae a philosophis acceperat, et praeclare ac suaviter explicans, in hac tantum vita, quam videmus aerumnis et erroribus plenam, omnes quatuor necessarias dixit esse virtutes: nullam vero earum, cum ex hac vita emigraverimus, si liceat ibi vivere ubi vivitur beate; sed bonos animos esse subditum, si justitiae est, immortalis est omnino justitia: nec in illa esse beatitudine desinet, sed talis ac tanta erit, ut perfectior et major esse non possit. Fortassis et aliae tres virtutes, prudentia sine ullo jam periculo erroris, fortitudo sine molestia tolerandorum malorum, temperantia sine repugnatione libidinum, erunt in illa felicitate: ut prudentiae sit nullum bonum deo praeponere uel aequare, fortitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
erũ aut̃ tẽ etiã uirtutes
quib in hac mortalitate
bene uiuit᷑. qͥa et ipse inci¬
piunt cẽ in animo. qui cũ sine ilł
eẽ cũ ad ȩt̾̃na ꝑduxerint: ñ nulla
questio ẽ.Quib dam enĩ uisũ ẽ. de¬
situras. Et de trib quidẽ prudentia
forcitudine. temꝑantia. cũ hoc dr̃.
ñ nichil dici uidet᷑. Iusticia uͦ inmor¬
talis ẽ. et magis tunc ꝑficiet᷑ in nobis quã ẽẽ
cessabit. De omĩb tam̃ quatuor. magnꝰ
auctor eloqͤntiȩ culliꝰ in hortensio dialogo
disputans. si nobis inquit cũ ex hac uita
mihrassemꝰ in beatoꝵ insulis inmortale
euum ut fabule ferunt degere liceret.
qͥd opꝰ eẽt eloqͣntia. cũ iudicia nulla fie¬
rent. aut ipsis etiã uirtutib: Nec enĩ
forticudine egeremꝰ nullo proposito. aut
labore. aut ꝑiculo. nec iusticia cũ eẽt
nichil qđ appetẽt᷑ alieni. nec tẽꝑantia q̃
regeret. eas que nulle ẽẽnt libidines. nec
cognitione nat᷑ȩ. et scientia qua sola deoꝵ

Expanded text:
rum autem tunc etiam virtutes, quibus in hac mortalitate bene vivitur, quia et ipsae incipiunt esse in animo, qui cum sine illis esse cum ad aeterna perduxerint, nonnulla quaestio est. Quibusdam enim visum est desituras: et de tribus quidem, prudentia, fortitudine, temperantia, cum hoc dicitur, non nihil dici videtur; justitia vero immortalis est, et magis tunc perficietur in nobis, quam esse cessabit. De omnibus tamen quatuor magnus auctor eloquentiae Tullius in Hortensio dialogo disputans: Si nobis, inquit, cum ex hac vita emigraverimus, in beatorum insulis immortale aevum, ut fabulae ferunt, degere liceret, quid opus esset eloquentia, cum judicia nulla fierent; aut ipsis etiam virtutibus? Nec enim fortitudine egeremus, nullo proposito aut labore aut periculo; nec justitia, cum esset nihil quod appeteretur alieni; nec temperantia, quae regeret eas quae nullae essent libidines; nec cognitione naturae et scientia, qua sola etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ecturus hec que de trinitate difseri¬
mus. prius oportet ut nouerit sti¬
lum nrm̃ aduersus eoꝵ uigilare calũpnias :
qui fidei contẽpnentes iniciũ. in mat᷑o et ꝑuerso
rationis amore fallunt᷑. Quoꝵ ñ nulli ea que
de corꝑalib reb siue ꝑsensus exꝑta corporeos
notauerunt. siue que nat᷑a humani ingenii.
et diligentie uiuacitate. uł aras ad iutorio
ꝑceperunt. ad res in corporeas et spũales trans¬
ferre conantur: ut ex his illa metiri atq opi¬
nari uelunt. Sunt itẽ aliĩ qͥ scđm animihu
mani nat᷑am uł affectũ de dõ sentuint. etͣ

Expanded text:
ecturus haec quae de Trinitate disserimus, prius oportet ut noverit, stilum nostrum adversus eorum vigilare calumnias, qui fidei contemnentes initium, immaturo et perverso rationis amore falluntur. Quorum nonnulli ea quae de corporalibus rebus, sive per sensus corporeos experta noverunt, sive quae natura humani ingenii et diligentiae vivacitate vel artis adjutorio perceperunt, ad res incorporeas et spirituales transferre conantur, ut ex his illas metiri atque opinari velint. Sunt item alii qui secundum humani animi naturam vel affectum de Deo sent
Abbreviated transcription (Latin):
oyses aut̃ qͣndo ad popłm isrł ex eg̃pto
educendũ missus ẽ: sic ei dnm̃ appa¬
ruisse scriptũ ẽ. Pascebat inqͥt oues ietro
soceri sui. sacerdocis madian. et egit oues
in desertũ. et uenit in montẽ dĩ choreb.
pparuit aũ illi angłs dnĩ. in flãma ignis
de rubo. et uidit qr in rubo arderet ignis.
rubuis uͦ ñ dobureret᷑. Et ait moyses. Ibo
et uidebo uisũ istũ. qđ tã magnũ uidi. qm̃
ñ cõburit᷑ rubus. Cũ gͦ uidit̾ dñs qr uenit
uidere: clamauit ad eũ dñs de rubo dicens.
Ego sũ ds̃ patris cui. dĩ abrahã. et dĩ ila ac.
et ds iacob. Et hic pͥmo angłs dnũ dictusẽ :
deinde ds̃. Nuqͥd gͦ angłs ẽ. ds̃ abrahã.
et ds̃ isaac. et ds iacob: Pocest gͦ recte in¬

Expanded text:
oyses autem quando ad populum Israel ex Aegypto educendum missus est, sic ei Dominum apparuisse scriptum est: Pascebat, inquit, oves Jethro soceri sui sacerdotis Madian, et egit oves in desertum, et venit in montem Dei Horeb. Apparuit autem illi angelus Domini in flamma ignis de rubo. Et vidit quia in rubo arderet ignis, rubus vero non comburebatur. Et ait Moyses: Ibo, et videbo visum istud, quod tam magnum vidi, quoniam non comburitur rubus. Cum ergo vidit Dominus quia venit videre, clamavit eum Dominus de rubo dicens: Ego sum Deus patris tui, Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob. . Et hic primo angelus Domini dictus est, deinde Deus. Numquid ergo angelus est Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
benedictꝰ in scła: ñ ab surde etiã hic ipse in¬
telligit᷑ ds̃ abrabã. et dĩ isaac. et dĩ iacob.
Sed cur priꝰ angłs dnĩ dictus ẽ. cũ de rubo
inflamina ignis apparuit : Utrũ quia unꝰ
ex multis angłis erat. s ꝑ dispensacionẽ ꝑsonã
dnĩ sui gereb̾at. an assũptũ erat aliquid
creat᷑e. qđ ad p̃senf negociũ uisibilit̾ appareret.
⁊ unde uocesꝯ similit̃ ederent᷑. qͥb p̃sentia dnĩ
ꝑ subiectã creatam. corporeis etiã sensib ho¬
mini sic̃ oportebat exhib̾et᷑: Sienĩ unꝰ ex
angłis erat. quis facile affirmare possit. utrũ
ei fili i persona nuncianda inposita ͭ erit. an
spc̃ scĩ. an dĩ patͥs. an ipsiꝰ omĩno trinitatis.
qui ẽ. unꝰ ⁊ solus ds̃. ut diceret ego sũ d̃ abrabã.
⁊ ds̃ isaac. et d̃ iacob: Neq enĩ possumꝰ

Expanded text:
benedictus in saecula, non absurde etiam hic ipse intelligitur Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob. Sed cur prius angelus Domini dictus est, cum de rubo in flamma ignis apparuit? utrum quia unus ex multis Angelis erat, sed per dispensationem personam Domini sui gerebat; an assumptum erat aliquid creaturae, quod ad praesens negotium visibiliter appareret, et unde voces sensibiliter ederentur, quibus praesentia Domini per subjectam creaturam corporeis etiam sensibus hominis, sicut oportebat, exhiberetur? Si enim unus ex Angelis erat, quis facile affirmare possit utrum ei Filii persona nuntianda imposita fuerit, an Spiritus sancti, an Dei Patris, an ipsius omnino Trinitatis, qui est unus et solus Deus, ut diceret, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob? Neque enim p
Abbreviated transcription (Latin):
re dm̃ abrahã. et dm̃ isadc. et dm̃ iacob:
lle enĩ ñ ẽ illoꝵ patrũ dĩ : qͥ ñ ẽ ds̃. Porro
si ñ solũ pat̾ ẽ dĩ. sic̃ om̃s etiã heretici conce¬
dunt. s etiã filiꝰ. qđ uelint nolint cogutit᷑
clarificate gͦ dm̃ in corpore ur̃o. cũ supra
diceret. nescitis quia corpora urã tẽplũ in
uobis ẽ. spẽ scĩ quẽ habetis adeo. ⁊ hu tres
unꝰ as. sic̃ catholica sanitas credit. ñ satis elu¬
cet ꝗͣ intrinitate ꝑsonã. et utrũ aliquã.
an ipsiꝰ arinitatis gerebat ille angłs. si unꝰ
ex oetĩs angłis erat᷑. Si aũ in usum rei p̃sen¬
tis assũpta creat᷑a ẽ. q̃ et humanis oculis
appareret. et aurib insonaret. et appellaret᷑
s ex oꝑe possit incelligi. Dictũ enĩ de illo
ẽ : que uenta st̃ annu̾nciabit uob̾. Et utiq
angłs grece : latine nunciꝰ int̾pretat᷑. De¬

Expanded text:
b. Ille enim non est illorum patrum Deus, qui non est Deus. Porro si non solum Pater Deus est, sicut omnes etiam haeretici concedunt; sed etiam Filius, quod, velint nolint, coguntur Clarificate ergo Deum in corpore vestro; cum supra diceret, Nescitis quia corpora vestra templum in vobis est Spiritus sancti, quem habetis a Deo ? et hi tres unus Deus, sicut catholica sanitas credit: non satis elucet quam in Trinitate personam, et utrum aliquam, an ipsius Trinitatis gerebat ille angelus, si unus ex caeteris Angelis erat. Si autem in usum rei praesentis assumpta creatura est, quae et humanis oculis appareret, et auribus insonaret, et apellaretur sed ex opere possit intelligi: dictum enim de illo est, Quae ventura sunt annuntiabit vobis ; et utique Ang
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ ꝑsona quod ẽ. homo. inuenisse
imaginem sũme illiꝰ trinitatis. & in re
mutabili tria illa ut facilius intelli¬
gi possint. etia ꝑ temporalia int ualla.
maxue in libro nono. monstrare uo¬
luisse. s tria unius ꝑsone. non sic̃ humꝗ¬
na poscit intencio. trib illis ꝑsonis cõ-¬
uenire potuerunt. sic̃ in hoc libro Gͦ.xͦ.

Expanded text:
quidem persona quod est homo invenisse quidem persona quod est homo invenisse imaginem summae illius Trinitatis, et in re mutabili tria illa ut facilius intelligi possint, etiam per temporalia intervalla maxime in libro nono monstrare voluisse. Sed tria unius personae, non sicut humana poscit intentio, tribus illis personis convenire potuerunt, sicut in hoc libro quinto
Abbreviated transcription (Latin):
nec recipiãnt corpora. s iã incorrupti.¬
bilia. quȩ ornent non honerent. Hoc
enim placuit obtimo. & sapientissimo
creatori. ut sp̃s hominis do  subditu.
habeat felicit subditũ corpus. & sine
fine ꝑmaneat ista felicitas. Ibi uerita¬
tẽ sine ulla difficultate. uidebimus.
eaq clarissima. & certissima. ꝑfruem᷑.
nec aliquid queremus m̃te ratiotio¬
nante. s contemplante cernemus.
Quare non sit filius sp̃s sc̃s. cũ de pa-¬
tre ꝓcedat. in illa luce nulla erit.¬
questio. hic uero ipsa experientia. ta mͥ
apparuit ẽẽ. dificilis. quod &e illis qui
hec diligent̃. atq intelligent̾ legent.
ꝓcul dubio similit̾ apparebit. ut cũ
me in scđo huius oꝑis libro alio loco
inde dicturũ ꝓmiserim. quociens¬
cũq in ea creatura quȩ nos sumus:
aliquid illi rei simile ostendere uolui
qualẽcũq intellectũ. meũ. sufficiens
elocutio secuta non fuerit. Quauis oe̾
in ipso intellectu. conatũ me senserim.
magis abuisse ꝗ effectũ. & in una

Expanded text:
nec recipiant corpora sua, sed jam incorruptibilia, quae ornent, non onerent. Hoc enim placuit optimo et sapientissimo Creatori, ut spiritus hominis Deo pie subditus, habeat feliciter subditum corpus, et sine fine permaneat ista felicitas. 45. Ibi veritatem sine ulla difficultate videbimus, eaque clarissima et certissima perfruemur. Nec aliquid quaeremus mente ratiocinante, sed contemplante cernemus quare non sit Filius Spiritus sanctus, cum de Patre procedat. In illa luce nulla eritquaestio: hic vero ipsa experientia tam mihi apparuit esse difficilis, quod et illis qui haec diligenter atque intelligenter legent, procul dubio similiter apparebit, ut cum me in secundo hujus operis libro alio loco inde dicturum esse promiserim , quotiescumque in ea creatura quae nos sumus, aliquid illi rei simile ostendere volui, qualemcumque intellectum meum sufficiens elocutio mea secuta non fuerit: quamvis et in ipso intellectu conatum me senserim magis habuisse quam effectum. Et in una
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ spͥeculantes. in eandẽ imaginem
tͣnsformam̃ de gła in głam. tanquã
speculũ uidentes. ñ de specula p̃spi¬
cientes qđ in greca lingua ñ ẽ am¬
biguum. unde in latinã tͣnslate sunt.
apostolice licc̃ȩ. Ibi quippe speculũ
ubi apparent imagihes rerũ. Ab spe¬
cula de cuiꝰ altitudine longiꝰ aliqͥd
intuem etiam sõno ũbi diffat omĩno.
sitiss apparet apłm ab speculo nab

Expanded text:
ini speculantes, in eamdem imaginem transformamur de gloria in gloriam, tanquam speculum videntes, non de specula prospicientes. Quod in graeca lingua non est ambiguum, unde in latinam translatae sunt apostolicae Litterae. Ibi quippe speculum ubi apparent imagines rerum, a specula de cujus altitudine longius aliquid intuemur, etiam sono verbi distat omnino; satisque apparet Apostolum a specul
Abbreviated transcription (Latin):
uelare caput suũ. cũ sit imago ⁊
gla di. de quib ubis iã in libro
de forma informã mutam᷑ atq. tn¬
simus. de forma obscura in formã lu¬
cidã. quia &e ipsam obscura imago
dĩ ẽ. Et si imago: ꝓfecto ȩtiã gła
in qua homines creati sumꝰ p̾stan¬
tiores cet̾is animalib. De ipsa qͥppe
ñ debet uelare caput. cũ sit imago
⁊ gła dĩ. Que natura in reb creð¬
satis
excellentissima: cũ a suo creatore ab
impietate uistificat᷑. a deformi forma.
formosã cͣafformat᷑ in formã. Est qͥppe
⁊ in ipsa impietate qͣntomagis dampna¬
bile uitiũ. tanto certiꝰ nat᷑a laudabilis
⁊ ꝑpt̃ hoc addidit de gła in głam.
De gła creationis: in głam iustificatio¬
nũ. Quãuis possit hoc ⁊ aliis modis
intelligi. qđ dictũ ẽ de gła in głam.
De gła fidi: in glam speciei. De gła qͣ
filii dĩ sumus᷑ in głam qͥ similes ei eri¬
mus. qm̃ uidebimꝰ eũ sicuti ẽ. Qđ
uͦ adiunxit tanquã a dni spũ: osten¬

Expanded text:
um, cum sit imago et gloria Dei : de quibus verbis jam in libro de forma in formam mutamur, atque transimus de forma obscura in formam lucidam; quia et ipsa obscura, imago Dei est; et si imago, profecto etiam gloria, in qua homines creati sumus, praestantes caeteris animalibus. De ipsa quippe non debet velare caput, cum sit imago et gloria Dei. Quae natura in rebus creatis excellentissima, cum a suo Creatore ab impietate justificatur, a deformi forma formosam transfertur in formam. Est quippe et in ipsa impietate, quanto magis damnabile vitium, tanto certius natura laudabilis. Et propter hoc addidit, de gloria in gloriam: de gloria creationis in gloriam justificationis. Quamvis possit hoc et aliis modis intelligiei; de gloria qua filii Dei sumus, in gloriam qua similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Quod vero adjunxit, tanquam a Domini Spiritu; osten
Abbreviated transcription (Latin):
cõtuendã. & ad uidencta. istã quã
uera s. int. quȩ in eoꝵ inte sunt.
nec tria sic sunt. ut tres ꝑsonȩ sint.
s om̃ia tria hominis sunt. quȩ una
ꝑsona ẽ. minus idonei sunt. cur ñ
de illa sũma trinitate quȩ ds ẽ
credunt pocius qd̾ in sacris lit̾is
inuenitur : quã poscunt liqui
mania tarda scilicet. infirmaq ñ

Expanded text:
contuendam et ad uidenda ista quam contuendam et ad uidenda ista quam uera sint quae in eorum mente sunt nec tria sic sunt, ut tres personae sint, sed omnia tria hominis sunt, quae una persona est, minus idonei sunt: cur non de illa summa trinitate, quae deus est, credunt potius quod in sacris litteris inuenitur, quam poscunt liquidumana mente, tarda scilicet infirmaq
Abbreviated transcription (Latin):
absurdissimũ ẽ. Filius quipe nullus
ẽ. duoꝵ nisi  patris. & matris.
Absit autẽ int̾ dm̃ patrẽ. & dm̃ filiũ
tale aliquid suspicemur. quia nec
filius hominũ simul. & ex patre. &e
matre ꝓcedit. S cũ in matre ꝓcedit
ex patre : non tunc ꝓcedit ex matre.
Et cũ in hac luce ꝓcedit ex matre:
non cunc ꝓceditꝰ ex patre. Sp̃s aut̃
sc̃s non de patre ꝓcedit in filiũ.
& de filio ꝓcedit ad scĩficandã cre¬
aturã. s simul de utroq ꝓcedit.
ad motũ de se ita de illo quoq ꝓ¬
cedat. Neq enim possumus dicere
quod non sit uita sp̃s sc̃s: cũ uita
pat᷑. uita filuis. Ac ꝑ hoc sicut pat̾
cũ habeat uitã in semed ipso. sic¬
dedit &̾ filio. uita habere in semed
ipso : sic ei dedit. uitã ꝓcedere de
alo: sicut ꝓcedit & de ipso. hec.
de illo sermone. in hunc librũ
transtuli : s fidelib non infidelib
loquens. Uerũ si ad hanc imagine᷑

Expanded text:
absurdissimum est. Filius quippe nullus absurdissimum est. Filius quippe nullus est duorum, nisi patris et matris. Absit autem, ut inter Deum Patrem et Deum Filium tale aliquid suspicemur. Quia nec filius hominum simul et ex patre et ex matre procedit: sed cum in matrem procedit ex patre, non tunc procedit ex matre; et cum in hanc lucem procedit ex matre, non tunc procedit ex patre. Spiritus autem sanctus non de Patre procedit in Filium, et de Filio procedit ad sanctificandam creaturam; sed simul de utroque procedit: admodum de se, ita de illo quoque procedat. neque enim possumus dicere, quod non sit uita spiritus sanctus, cum uita pater, uita sit filius; ac per hoc sicut pater, cum habeat uitam in semet ipso, dedit et filio habere uitam in semet ipso, sic ei dedit uitam procedere de illo, sicut procedit et de ipso." haec de illo sermone in hunc librum transtuli, sed fidelibus, non infidelibus loquens. Verum si ad hanc imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
bilit̾ immutabili. & inse
parabili trinitate. difficilli¬
mũ ẽ. generationẽ a ꝓcessione distingue¬
re. sufficiat interim eis. qui extendi ñ
ualent amplius. id quod de hac re.
in sermone quodã. ꝓferendo. ad aureᷤᷤ¬
populi xp̃ĩani. diximus. dictũq res con-¬
scripsimus. Int̾ cet̾a enim cũ ꝑ scrip¬
turarũ scãrũ testimonia. docuissem
Cur putas nisi quẽ ad modũ solet. ad
cũ referre. & quod ipsius: de quo &
ipse est: Unde illud ÷ quodͣ mea doc¬
trina non÷ mea. s eius qui me misit.
Si igit᷑ hic intellit᷑. eius doctrina ꝗ tam̃
dixit. non suã s patris quanto magis
illic intelligendus ÷ & de ipso ꝓcedere
sp̃s sc̃s. ubĩ sic ait de patre ꝓcetlit.
ut non diceret de me non ꝓcedit.
A quo autẽ habet filius ut sit ds̃. ẽ enĩ
de dõ ds : ab illo habet utiq ut etiã
de patre ab ipso habet patre. Hic
utcũq etiã illud intelligitur quan¬
tũ atalib quales nos sumus. intelligi

Expanded text:
 immutabili atque parabili Trinitate difficillimum est generationem a processione distinguere, sufficiat interim eis qui extendi non valent in amplius, id quod de hac re in sermone quodam proferendo ad aurepopuli Christiani diximus, dictumque conscripsimus. Inter caetera enim, cum per Scripturarum sacrarum testimonia docuissem Cur putas, nisi quemadmodum solet ad eum referre et quod ipsius est, de quo et ipse est. Unde illud est quod ait: Mea doctrina non est mea, sed ejus qui ine misit . Si igitur hic intelligitur ejus doctrina, quam tamen dixit non suam, sed Patris, quanto magis illic intelligendus est et de ipso procedere Spiritus sanctus, ubi sic ait, de Patre procedit, ut non diceret de me non procedit? A quo autem habet Filius ut sit Deus, est enim de Deo Deus, ab illo habet utique ut de Patre, ab ipso habet Patre. Hic utcunque etiam illud intelligitur, quantum a talibus quales nos sumus, intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
nobis audent. ut ipsam beatitudinẽ ñ
amemus : Qđ si faciunt. etiam ipsas utiq
amare desistimus. quando illam ꝓpt̃
quã solam istas amauimus ñ am̃amus.
Deinde quomͦ erit uera illa tã ꝑspecta.
tã exanmata. tã aliquata. tam certa
uolunt : auc si uolunt ut ueritas clamat
ut natura compellit. cui sũme bonus. &
inmutabilit᷑ beatus creator. hoc indidit. si
uolunt inquam beati ẽẽ. qui beati sunt.
beati non eẽ. utiq nolunt. Si autẽ beati ñ
eẽ nolunt. ꝓculdubio nolunt consumi. &
ꝑieͤ qđ beati sunt. nec nͥ uiuentes beati eẽ.
uiuit beate. cui non adẽ quod uult.
Nullo mͦ gͥ uita eẽ poterit ueracit̾ beata
nisi fuerit sempiterna. Hanc utrũ.
capiat humana nacura. quã tam̃ de¬
siderabilẽ conficet᷑: ñ parua questio ẽ.
Sed si fides adsit que in ẽ eis quib de¬
dit pocestatẽ iħus filios dĩ fieri: nulla
questio ẽ¬

Expanded text:
nobis audent, ut ipsam beatitudinem non nobis audent, ut ipsam beatitudinem non amemus. Quod si faciunt, etiam ipsas utique amare desistimus, quando illam propter quam solam istas amavimus, non amamus. Deinde quomodo erit vera tam illa perspecta, tam examinata, tam eliquata, tam certa volunt? Aut si volunt, ut veritas clamat, ut natura compellit, cui summe bonus et immutabiliter beatus Creator indidit hoc; si volunt, inquam, beati esse qui beati sunt, beati non esse utique nolunt. Si autem beati non esse nolunt, procul dubio nolunt consumi et perire quod beati sunt. Nec nisi viventes beati esse vivit beate, cui non adest quod vult: nullo modo igitur esse poterit vita veraciter beata, nisi fuerit sempiterna. CAPUT IX. capiat humana natura, quam tamen desiderabilem confitetur, non parva quaestio est. Sed si fides adsit, quae inest eis quibus dedit potestatem Jesus filios Dei fieri, nulla quaestio e
Abbreviated transcription (Latin):
beata uita nolens deserit᷑. quando ei iuta
nulla erit: Unde: si sensus nullus relinquit᷑
quo sic misera: ꝓptea enĩ beata uita discedit
qm̃ cota uita discedit: miser ẽ camen quã¬
diu sentit. quia scic se nolente consiumi.
rere. quia beatus nemo nolens fit. Ac ꝑ
hoc quanto magis nolentẽ deserendo miserũ
facit : Que si nolenti p̃sto eẽt: miserũ faceret.
Si autẽ uolentẽ deserit etiam sic quomͦ beata
erat. quam perire uoluit qui habebat:
Restant ut dicant neutrũ eẽ in animo
beati. idẽ. eũ deseri ab eata uica. cũ ꝑ mor¬
tem deserit toca uita nec nolle nec uelle.
ad utrumq enĩ parato et equo corde
consistere. Sed nec ista beata ẽ. uita que
talis ẽ. ut quẽ beatũ facit eius amore in
digna sit. Quomͦ enĩ ẽ beata uita quã ñ
amat beatus : Aut quomͦ amat᷑. quod
utrumqͥ. uigeat aut pereat. indifferent̃
accipitur: Nisi forte uirtutes quas ꝓpt̃
solam beatitudinẽ sic amamus ꝑsuadere

Expanded text:
beata vita nolens deseritur, quando ei nulla beata vita nolens deseritur, quando ei nulla vita erit? Unde etsi nullus sensus relinquitur, quo sit misera propterea enim beata vita discedit, quoniam tota vita discedit, miser est tamen, quamdiu sentit, quia scit se nolente consumi prrere: quia beatus nolens nemo fit; ac per hoc quanto magis nolentem deserendo miserum facit, quae si nolenti praesto esset miserum faceret? Si autem volentem deserit, etiam sic quomodo beata vita erat, quam perire voluit qui habebat? Restat ut dicant neutrum esse in animo beati; id est, eum deseri a beata vita, cum per mortem deserit tota vita, nec nolle nec velle, ad utrumque enim parato et aequo corde consistere. Sed nec ista beata est vita, quae talis est, ut quem beatum facit, amore ejus indigna sit. Quomodo enim est beata vita, quam non amat beatus? Aut quomodo amatur, quod utrum vigeat, an pereat, indifferenter accipitur? Nisi forte virtutes, quas propter solam beatitudinem sic amamus, persuadere