comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ docta fuerat ꝑorass& : timotheus c̃uersꝰ ad eã Uere inquit mulier egomansi
apđ te aliquando: aut uĩ tibi ut asseris fȩci : t̃ c̃ illa ut mulierũ se taliũ ꝓcacitas
hab& obiurgans timotheũ. Tutuinquit mihi uĩ fȩcisti: tuin illo loco comacu¬
iasti castiuate meã. Simul & c̃uersa adiudices: obtestari fidẽ dĩ cȩpit se uera
dicere. Tu om̃s ridiculosꝰ pudor habere cȩpit : qđ tã facile tacente eo fictio
copostti criminis patuiss& Plec tam̃ ꝑmissi s̃ iudices habere de muliere questi¬
onto unde hȩc uł ꝑ quos aut quomꝰ fuiss& aptata calũpnia Nm̃ iudi candi sbabe¬
ras penes accus at ores erat: hinc transit᷑ ad aliuderim̃. Profertͥ facinꝰ selis indu¬
ditiũ ocie in quiunt. ubi nemo possit uerboꝵ p̃stigiis decipi. Resoculis agit᷑

Expanded text:
quae edocta fuerat, perorasset, Timotheus conversus 245 ad eam: Vere, inquit, mulier, ego mansi quae edocta fuerat, perorasset, Timotheus conversus 245 ad eam: Vere, inquit, mulier, ego mansi apud te aliquando, aut vim tibi, ut asseris, feci? Tunc illa ut mulierum se talium procacitas habet objurgans Timotheum: Tu tu, inquit, mihi vim fecisti, tu in illo loco commaculasti castitatem meam. Simul et conversa ad judices, obtestari fidem Dei coepit, vera se dicere. Tum omnes ridiculosus pudor habere caepit, quod tam facile, tacente Al. docente eo, factio compositi criminis patuisset. Nec tamen permissi sunt judices habere de muliere quaestionem, unde haec, vel per quos, aut quomodo fuisset aptata calumnia, quoniam judicandi libertas penes accusatores erat. Hinc transitur ad aliud crimen. Profertur facinus seculis inauditum. Hoc est, inquiunt, ubi nemo possit verborum praestigiis decipi, res oculis agitur,
Abbreviated transcription (Latin):
nhil de sacerdotu scelere supiconte. esecdisse cu ceteris quos firta sn plae tate¬
sociauerat : mediũ c̃sessũ adire ñ ueritꝰ. Te inquit omaxime cũ quo mihiuuta: idẽ
efeissionis insigne ẽ: cũ quo mihi parit̃ mortalȩ lum̃ effossũ clariorẽ diuini lucu¬
minis iciliauat aspectũ. Te inquã ñ patior sedere in c̾cilio malignantiũ. Escũ iniqua
trentib introire. Iniectaq manu el euans eũ de medio eoꝵ. ac de singulis instruens.
ppetua dehinc athanasio comunione sociauit. Sed interĩ causa audit᷑ Prima intro¬
ppett᷑ accusatio muliueris cuidã quȩ se dicer& aliquando hospitio athanasiũ recepi
sui& abeo noctu nihil suspicante ui corruptionis e̾e ꝑpessã Introduci adhȩc iubet᷑
athanasius. Ingredit᷑ cũ timotheo prbo suo. eũq mon& ut postea quã mulier dicen¬
di fine feciss&  se tacente ipse ad eaquȩ dixerat. responder&. Cũq mulierear

Expanded text:
hil de sacerdotum scelere suspicantem, consedisse cum caeteris quos factionis masociaverat, medium consessum adire non veritus: Te, inquit, o Maxime, cum quo mihi unum atque idem confessionis insigne est, cum quo mihi pariter mortale lumen effossum, clariorem divini luminis conciliavit aspectum: te, inquam, non patiar sedere in concilio malignantium, et cum iniqua gerentibus introire. Injectaque manu elevans eum de medio eorum, ac de singulis instruens, perpetua dehinc Athanasio communione sociavit. Sed interim caussa dicitur. Prima introducitur accusatio mulieris cujusdam, quae se diceret aliquando hospitio Athanasium recepisse Al. suscepisse, et ab eo noctu nihil suspicantem, vim corruptionis esse perpessam. Introduci ad haec jubetur Athanasius: ingreditur cum Timotheo presbytero suo, eumque monet, ut posteaquam mulier dicendi finem fecisset, se tacente, ipse ad ea quae dixerat responderet. Cumque mulier ea
Abbreviated transcription (Latin):
nere uderet᷑ adorare. Et obhoc in frequens: & pene obliuioni datꝰ fuerat
uocꝰ: Sed cũ ut sup̃ diximꝰ religiosa femina ꝓperass& ad locũ. celesti sibi nditier
designatũ cuncta ueceo ꝓfana & polluta detͣbans in altũ purgatis ruderib ties
efuso ordine repperit cruces. Sed obtͣbabat reꝑtimuneris lȩtitia mulieris
unius cuiꝰq erucis in discreta ꝓprietas. Aderat quide & titulꝰ ille qui greubent
latinis atq hebraicis litteris apilato fuerat c̃scriptꝰ: sed nec ipse satis euident
dominici ꝓ debat signa patibuli. Hic iã humanȩ ãbiguitatis incertũe diuinu ite
fongttabat testimoniũ. ccidit in eadẽ urbe primariã quardã locu llius fẽ¬

Expanded text:
nerem videretur adorare: et ob hoc infrequens et pene oblivioni datus fuerat nerem videretur adorare: et ob hoc infrequens et pene oblivioni datus fuerat locus. Sed cum, ut supra diximus, religiosa femina properasset ad locum coelesti judicio designatum, cuncta ex eo profana et polluta deturbans in altum purgatis ruderibus, tres confuso ordine reperit cruces. Sed obturbabat reperti muneris laetitiam uniuscujusque crucis indiscreta proprietas. Aderat quidem et titulus ille qui Graecis et Latinis atque Hebraicis litteris a Pilato fuerat conscriptus; sed ne ipse quidem satis evidenter Dominici prodebat signa patibuli. Hinc jam in humanae ambiguitatis incerto, divinum flagitat testimonium. Accidit in ea urbe primaria quamdam loci illius fe
Abbreviated transcription (Latin):
abici iubent. Et ut paulianistȩ quis fotiniaci. rebaptizent᷑. Sed & diaco¬
nissas. qm̃quidẽ manꝰ impositionẽ ñ accipiunt. etiã ipsas int̾ laicas tẽ debere
git᷑ cũ de hisꝓut diuinarũ legũ reuerentia poposcerat decreuissent. sed & de¬
obseruatione paschȩ antiquũ canonẽ ꝑquẽ nulla de reliquo uarietas oriret epele¬
suis tradidisent. om̃ibrite dispositis. eccłarũ pax & fides morientis at porune ies
partib una atq rade seruabat᷑ er ide tepꝰ helena estan cui mate sestantim es
parabulis fide religione animi ac magnificentia singulari culuere estantinꝰ ou
inquo sacro sc̃m corpꝰ xp̃i patibulo afficũ pependerat abincolis ꝑquulachrũ neo¬
citoadinueniendũ difficiliserat. qđ ab antiquis ꝑsecutorib sumula iru a eo
ueneris fuerat defixu : ut siquis xpĩanoꝵ in loco illo xp̃m adorasse uoluisso uie¬

Expanded text:
abjici jubent. XXI. Et ut Paulianistae, qui sunt Photiniani, rebaptizentur. XXII. Sed et Diacoabjici jubent. XXI. Et ut Paulianistae, qui sunt Photiniani, rebaptizentur. XXII. Sed et Diaconissas, quoniam quidem manus Impositionem non accipiunt, etiam ipsas inter laicos esse debere. Igitur cum de his, prout divinarum legum reverentia poposcerat, decrevissent, sed eobservatione Paschae antiquum canonem, per quem nulla de reliquo varietas oriretur, Ecclesiis tradidissent, omnibus rite dispositis, Ecclesiarum pax et fides in Orientis atque Occidentis partibus una atque eadem servabatur. CAPUT VII. De Helena Constaparabilis fide, religione animi ac magnificentia singulari, cujus vero Constantiin quo sacrosanctum corpus Christi patibulo affixum pependerat, ab incolis perquirit. Qui idcirco ad inveniendum difficilis erat, quod ab antiquis persecutoribus simulacrum in eo Veneris fuerat defixum, ut si quis Christianorum in loco Christum adorare voluisset, Ve
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑. Qui uͦ ꝓpt̃ c̃fessionẽ militiã abiecerant & rursũ ad hanc ambier̃. hos tredecĩ
annis pęnitentiã gerere & postea suscipi : si tam̃ ex corde pęnitentiã gerant.
Esse tam̃ & in potestate ep̃i moderandi facultatẽ : si eoꝵ fructuosã & adtentã peniten¬
tiã uiderit. XIII De his uͦ qui uita excedunt pęnitentib. decernunt uacuũ
nullũ debere dimitai. Siquisane accepta cõmunione suꝑ uixerit debere eũ tẽpora
statuta cõplere : ł certe ꝓut moderari ep̃s uoluerit .MIIII De cathecum inis qui
ꝓlapsi s̃ statuer̃ trib: annis eos acathecuminoꝵ oratione separatos : postea recipi
debere.XU Et ne de ciuitate inferiore ad maiorẽ eccłam transire quis ambiat.
siue ep̃s siue etiã alius clericꝰ Et nequis dericꝰ qui derelicta eccła sua nulla
turpis lucri eũ abiciendũ. Et ne diaconi prb̃is p̃ferant᷑. neue sedeant in

Expanded text:
. Qui vero propter confessionem militiam abjecerant, et rursum ad hanc abierunt, hos tredecim . Qui vero propter confessionem militiam abjecerant, et rursum ad hanc abierunt, hos tredecim annis poenitentiam gerere, et postea suscipi, si tamen ex corde poenitentiam gerant. Esse tamen in potestate Episcopi moderandi facultatem, si eorum fructuosam et attentam poenitentiam viderit. XIV. De his vero qui vita excedunt poenitentibus, decernunt, vacuum nullum debere dimitti. Si quis sane accepta communione supervixerit, debere eum tempora statuta complere, vel certe prout moderari Episcopus voluerit. XV. De Catechumenis qui prolapsi sunt, statuerunt tribus annis eos a Catechumenorum oratione separatos, postea recipi debere. XVI. Et ne de civitate inferiori ad majorem Ecclesiam transire quis ambiat sive Episcopus, sive etiam alius clericus. XVII. Et ne quis clericus qui derelicta Ecclesia sua, nullaturbis lucri reum abjiciendum. XX. Et ne Diaconi Presbyteris praeferantur, neve sedeant in
Abbreviated transcription (Latin):
tes ad ecłam c̃uertant᷑ c̃fessos eccłastica dogmata clericos in ordine quidẽ suscipi
deberȩ : sed ordinatione data. Sane si ep̃s ipsoꝵ ueniat ad ep̃m nr̃m. de¬
bere eũ in prboꝵ loco sedere. Epĩ uͦ nom̃ manere apđ illũ solũ qui catholicã semꝑ
tenuit fidẽ : nisi si sua uoluntate ipse eũ tali nomine honorare uoluerit : uł si
placuerit ut querat ei epĩ locũ uacantẽ. hoc sit in ipsius uoluntate. Et ne in una
ciuitate duo sint ep̃i. XI Et siqui forte indiscrete ad sacerdotiũ ꝓuecti pꝰmodũ
ł ipsi aliquid de se criminosũ c̃fessis ł ab aliis reuicti ut abiciant᷑ Sed & siqui exhi
torm̃tis in ꝑsecutionib: s̃ lapsi & ex corde agunt pȩnitentiã quinq annos int̃ cathecuminos
faciant: & duob annis pꝰ hoc fidelib tantũ in oratione iungant᷑ & ita p̾modũ sũscipi

Expanded text:
tes ad Ecclesiam convertantur, confessos Ecclesiastica dogmata, clericos in ordine quidem suo suscipi tes ad Ecclesiam convertantur, confessos Ecclesiastica dogmata, clericos in ordine quidem suo suscipi debere: sed in ordinatione data. Sane si Episcopus ipsorum veniat ad Episcopum nostrum, debere eum in Presbyterorum loco sedere. Episcopi vero nomen manere apud illum solum, qui catholicam semper tenuit fidem, nisi sua voluntate ipse eum tali nomine honorare voluerit: vel si placuerit, ut quaerat ei Episcopi locum vacantem, hoc sit in ipsius potestate. X. Et ne in una civitate duo sint Episcopi. XI. Et si qui forte indiscrete ad 226 Sacerdotium provecti, postmodum vel ipsi aliquid de se criminosum confessi sunt, vel ab aliis revicti, ut abjiciantur: sed et si qui ex his tormentis in persecutionibus lapsi sunt, et ex corde agunt poenitentiam, quinque annos inter Catechumenos faciant, et duobus annis post hoc fidelibus tantum in oratio
Abbreviated transcription (Latin):
serit siue dericũ siue laicũ suscipiat alius: sane ne hoc aut tracundia aliqua aut c̃¬
tentione ut fieri sl& in iuste factũ remediũ ñ haber& . UI Deternunt ꝑsingulos
annos in singulis quib q ꝓuincus scd̃o ab om̃ib ep̃is ꝓuincialib c̃cilia agi debere
& de huiꝰcemodi negotiis uidicari. ut si forte ab uno inique aliquid gestũ. ẽ. aceterisem̃¬
det : si recte ut ab om̃ib c̃firmet᷑. Et ut apđ alexandriã ł in urbe roma uetusta
c̃suetudo seruet᷑ qua ł ille egypti uł hic suburbicanarũ eccłarũ sollicitudinẽ gerat
om łt ut si forte in ordinando ep̃o duo uł tres ꝓaliqua c̃tentione dissentiant. reliquorũ
auctoritas & p̃cipue metropolitani cũ cȩteris firmior habeat᷑ .uii. Et ut ep̃o hieru¬
solimoꝵ antiquitꝰ tradita honoris p̃rogatiua seruet᷑: manente nihi lominꝰ metropo¬
litani ipsius ꝓuinciȩ dignitate. & catharos qui apđ nos nouatiani s. si forte peniten¬

Expanded text:
lerit, sive clericum, sive laicum, suscipiat alius. Sane ne hoc aut iracundia aliqua, aut contentione ut fieri solet injuste factum remedium non haberet, decernunt per singulos annos in singulis quibusque provinciis secundo ab omnibus Episcopis provincialibus concilia agi debere, et de hujuscemodi negotiis judicari, ut si forte ab uno inique aliquid gestum est, a caeteris emendetur. Si recte, ut ab omnibus confirmetur. VI. Et ut apud Alexandriam, et in urbe Roma, vetusta consuetudo servetur, ut vel ille Aegypti, vel hic suburbicariarum Ecclesiarum sollicitudinem gerat. VII. Et ut si forte in ordinando Episcopo, duo vel tres pro aliqua contentione dissentiant, reliquorum auctoritas, et praecipue Metropolitani cum caeteri firmior habeatur. VIII. Et ut Episcopo Jerosolymorum antiquitus tradita honoris praerogativa servetur, manente nihilominus et Metropolitani ipsius provinciae dignitate. IX. Et ut Catharos qui apud nos Novatiani sunt si forte poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
Isus iquei absentib csulebant. Ita imperator admiratꝰ eiꝰ prudenti ꝓ priart Scus
ad suscipiendã suã ꝑcclł̃am iub&. Sed cũ manente scelere. ĩperator constans rego
efuscitare reper Fugatoq de eccła : in locũ eiꝰ georgiũ quenduã ꝑfidiȩ &. unma¬
uitatis suę mittunt. Nlãprius quendã gregoriũ miserant Rur sũ fugat᷑ rurtũ¬

Expanded text:
quique quam absentibus consulebant. Ita Imperator admiratus ejus prudentiam, properare ocyus quique quam absentibus consulebant. Ita Imperator admiratus ejus prudentiam, properare ocyus ad suscipiendam suam Ecclesiam jubet. Sed cum Magnentii scelere Imperator Constans regnoresuscitare coeperunt: fugatoque de Ecclesia, in locum ejus Georgium quemdam perfidiae et immanitatis suae
Abbreviated transcription (Latin):
ato constanti partes ꝓfugꝰ abscedit. A quo satis honori fice religioseq: siscep fist
uiq causa eiꝰ quã fama cõpererat diligentius cognita scribit ad fiatrẽ ꝓcerto se cõ¬
perissẽ. qđ sacerdos dĩ sũmi athanasius in iuste fugas & exilia pateret᷑ hunc
riam rette facere: s absq ulla molestia locosuo restituer&. Suid nolla sibi cure
futurũ uit ꝓpse adimplera : regni eiꝰ intima penitrans & penas dignissimas de
auctorib sceleris sumens. Quib scriptis ꝑtritꝰ c̃stantius quia posse facere que
munitabat̾ escius erat fratrẽ. simulata benignitate ultro uenire ad se athanasiũ
rabꝰ ioerleui in cyepatione ꝑstrictũ ad ȩccłam suã ꝑmittit ire securũ. Ammonitisa¬
tam̃ iprrator abimpiis ciliaris. Nonẽ inquit magnũ athanasi. qđ ep̃i possunt dec te
uat u no s multis quȩ s apđ alexandriã ec clesiis c̃cedas popłis eoꝵ quitibi comuni¬
oma que uell& quauis eent difficilia ꝓmitter& pstaturũ si hoc unũ ceder& libens

Expanded text:
profugus abscedit Al. abcessit. A quo satis honorifice religioseque susceptus est. Quique caussa ejus, quam fama compererat, diligentius cognita, scribit ad fratrem, pro certo se comperisse, quod sacerdos Dei summi Athanasius injuste fugas et exilia pateretur. Hunc itaque recte faceret, si absque ulla molestia loco suo restitueret: si id nollet, curae sibi futurum, ut ipse id adimpleret, regni ejus intima penetrans, et poenas dignissimas de auctoribus sceleris sumens. Quibus scriptis perterritus Constantius quod posse facere ea quae minitabatur, conscius erat, fratrem simulata benignitate ultro venire ad se Athanasium jubet, et levi increpatione perstrictum, ad Ecclesiam suam permittit securum Al. in snasi, quod Episcopi poscunt de te, ut unam ex multis quae sunt apud Alexandriam Ecclesiis, concedas populis eorum qui tibi communia quae vellet, quamvis essent difficilia, promitteret praestaturum, si hoc unum cederet libens,
Abbreviated transcription (Latin):
causa adire indiã uoluit: habens secũ duos puerulos. quos liberalib litteris ut pote
ꝓpinquos instituebat. Quoꝵ unꝰ qui erat iunior edesius: alt̃ frum̃tius uocabatur.
git᷑ ꝑ uisis & in notitiã captis his quib animꝰ pascebat᷑. cũ philosophus redire cȩpiss& :

Expanded text:
caussa adire Indiam voluit, liabens secum duos puerulos, quos liberalibus litteris utpote caussa adire Indiam voluit, liabens secum duos puerulos, quos liberalibus litteris utpote propinquos instituebat. Quorum unus qui erat junior Edesius, alter Frumentius vocabatur. Igitur pervisis, et in notitiam captis his quibus animus pascebatur, cum philosophu
Abbreviated transcription (Latin):
placuerit dõ supͣ cunctos mortales atq institutionis suȩ p̃clara usq: in hodiernũ mona¬
chis excẽpla reliquerit. uolentẽ me aliqua exponere: ille libellus exclusit qui ab
athanasio scriptꝰ. etiã latino sermone editꝰ .ẽ. Propt̃ qđ nos omissis his quȩ ab aliis iam
dicta s. ea memorabimꝰ quȩ quãuis gestoꝵ c̃tineat fiors: ab his tam̃ qui longe positis.
pia : eiq ad herens citerior india bartholomeo dicit᷑ sorte decreta. Int̃ quã parthia¬
habitata : quã uelut longe remotã nullus apłicȩ p̃dicationis uomer impresserat.
quȩ tam̃ tẽporib c̃stantini taliquadã ex causa semina fidei prima suscepit. Metro¬
dorꝰ quidã philosophus inspiciendoꝵ locoꝵ & orbis ꝑscrutandi grã: ulteriorẽ dicitur
indiã penitrasse. Cuiꝰ exẽplo inuitatꝰ. meropius quidã tr̃rius philosophus. simili ex

Expanded text:
placuerit Deo supra cunctos mortales, utque institutionis suae praeclara usque in hodiernum monaplacuerit Deo supra cunctos mortales, utque institutionis suae praeclara usque in hodiernum monachis exempla reliquerit, volentem me aliqua exponere ille libellus exclusit, qui ab Athanasio scriptus, etiam Latino sermone editus est. Propter quod nos, omissis his quae ab aliis jam dicta sunt, ea memorabimus, quae quamvis gestorum contineat fides, ab his tamen qui longe positi sunt, iopia, eique adhaerens citerior India Bartholomaeo dicitur sorte decreta. Inter quam Parthiahabitata, quam velut longe remotam, nullus Apostolicae praedicationis vomer 231 impresserat, quae tamen temporibus Constantini tali quadam ex caussa semina fidei prima suscepit. Metrodorus quidam philosophus, inspiciendorum locorum, et orbis perscrutandi gratia, ulteriorem dicitur Indiam penetrasse. Cujus exemplo etiam invitatus Meropius quidam Tyrius philosophus simili ex
Abbreviated transcription (Latin):
rii. famularũ xp̃i se famulã deputar&. Hȩc quidẽ hierusolimis gesta. interea con¬
stantinꝰ pietate fretꝰ. sarmatas. gothos. aliasq barbaras nationes nisi quȩ uł amicitus
uł deditione sui pacẽ p̃uenerant : in solo ꝓprio armis edomuit. Et quanto magis
se religiosius & humilius dõ subiecerat: tanto amplius ei ds̃ uniuersa sub debat.
Ad antoniũ quoq primũ heremi habitatorẽ uelut ad unũ ex ꝓphetis litteras supplicit̃
mittit: uti ꝓse ac liberis suis dño supplicar&. Ita ñ solũ meritis suis ac religione matris
sed & int̾cessione scõꝵ cõm̃dabilẽ se dõ fieri gestiebat. Sane qm̃ tanti uiri antonu
fȩcimꝰ m̃tionẽ. de uirtutib eiꝰ atq institutis & sobrietate m̃tis ut in solitudine uitã
degens usꝰ solũ modo c̃sortio fuerit bestiarũ. & de demonib: crebros agens trium phos

Expanded text:
rii, famularum Christi se famulam deputaret. Et haec quidem Jerosolymis gesta. Interea Conrii, famularum Christi se famulam deputaret. Et haec quidem Jerosolymis gesta. Interea Constantinus pietate fretus, Sarmatas, Gothos, aliasque barbaras nationes, nisi quae vel amicitiis, vel deditione sui, pacem 230 praevenerant, in solo proprio armis edomuit. Et quanto magis se religiosius ac humilius Deo subjecerat, tanto amplius ei Deus universa subdebat. Ad Antonium quoque primum eremi habitatorem, velut ad unum ex prophetis litteras, supliciter mittit, ut pro se ac liberis Domino supplicaret. Ita non solum meritis suis, ac religione matris, sed et intercessione sanctorum commendabilem se Deo fieri gestiebat. Sane quoniam tanti viri Antonii fecimus mentionem, de virtutibus ejus atque institutis, et sobrietate mentis, ut in solitudine vitam degens, usus solummodo consortio fuerit bestiarum, et de daemonibus crebros agens triumphos,
Abbreviated transcription (Latin):
adseruile suppliciũ : ut hȩc mulier quȩ semiuiua decubit. statĩ ut ea ligio uslu¬
taree rugerte amortis ianuis reuocet᷑ aduitã. Et cũ hȩc dicxiss& adhibuit primo una
cepit. Sic euidenti indicio regina uoti cõpos effecta tẽplũ mirificũ in eoloco
in quo crucẽ reppererat regia ambitionȩ c̃strutẽ. Clauos quoq quibn aob pite
domoinicũ fuerat affixũ : portat ad filiũ. Ex quib ille frenos cõposuit quib ute
ipsius alutaris partẽ detulit filio partẽ uͦ thecis argenteis c̃dita dereliqueti
inloco : quȩ etiã nc̃ ad memoriã sollicita ueneratione seruat᷑  Reliquit e tia
hoc indiciũ religiosi animi regina uene rabilis: uirgines quas ibi repperit dõ
sacratas inuitasse ad prandiũ & tanta eas deuotione curasse dr̃. ut indignũ creder&
si famulararũ uterent᷑ officiis: sed ipsa manib suis famulȩ habitu suc cincta cibum
apponer&. poculũ porriger& aquã manib: in funder& : & regina urbis ac mat̾̃ impe¬

Expanded text:
ecumbit, statim ut eam lignum salutare contigerit, a mortis januis revocetur ad vitam. Et cum haec dixisset, adhibuit primo unam i potentiam coepit. Sic evidenti indicio Regina voti compos effecta, templum mirificum in eo loco in quo crucem repererat, regia ambitione construxit. Clavos quoque, quibus corpus Dominicum fuerat affixum, portat ad filium. Ex quibus ille frenos composuit, quibus utipsius salutaris partem detulit filio, partem vero thecis argenteis conditam dereliquit in loco: quae etiam nunc ad memoriam solicita veneratione servatur. Reliquit etiam hoc indicium religiosi animi Regina venerabilis: Virgines quas ibi reperit Deo sacratas, invitasse ad prandium, et tanta eas devotione curasse dicitur, ut indignum crederet, si famulorum uterentur officiis, sed ipsa manibus suis, famulae habitu succincta, cibum apponeret, poculum porrigeret, aquam manibus infunderet, et Regina orbis ac mater impe
Abbreviated transcription (Latin):
a pđ niceã c̃scripserant uenientes omousion quasi ignotũ & abscripturis alienũ ser¬
monẽ auferride fidei expositione deternunt: cõmunionẽq suã hereticoꝵ socie¬
tate cõmaculant ła tẽ pestate facies ȩccłȩ feda : & ad modũ tͥpis erat. Non enĩ sicut
prius ab ext̃nis sed a ꝓpriis uastabat᷑. Fugabat alius & alius fugabat᷑: & ut̃q de ȩccła
erat. Ara nꝰquã. nec immolatio nec libamina: p̃uaricatio tam̃ & lapsꝰ erat ac ruina
marci quẽ siluester p̃cesserat successorẽ in urbe roma ꝑ ide tepꝰ sacerdotio fungebat᷑¬

Expanded text:
apud Nicaeam conscripserant, venientes, ομοούσιον quasi ignotum et a Scripturis alienum serapud Nicaeam conscripserant, venientes, ομοούσιον quasi ignotum et a Scripturis alienum sermonem auferri de fidei Expositione decernunt, communionemque suam haereticorum societate commaculant. Ea tempestate facies Ecclesiae foeda et admodum turpis erat. Non enim sicut prius ab externis, sed a propriis vastabatur. Fugabat alius, alius fugabatur, et uterque de Ecclesia erat. Ara nusquam, nec immolatio, nec libamina: praevaricatio tamen et lapsus erat, ac ruina Marci, quem Silvester praecesserat, successorem, in urbe Roma per idem tempus sacerdotio fungebat
Abbreviated transcription (Latin):
recuperandũ ad occidentis partes ueniss& & exctincto tyranno regni solus arce poti¬
retꝰ fatigare occidentales epõs & ꝑ deceptionẽ ad c̃sensũ arrianȩ hereseos cogere
aggredit᷑ athanasii prius c̃dẽpnatione p̾missa: & uelut obicis ualidissimi obiectione
eusebius paulinꝰ r hodanius & lucifer dolũ eẽ in negotio ꝓclamantes asserentesq
qđ suꝑscsiptio in athanasiũ ñ aliã ob causã quã destruendȩ fidei moliret᷑ : in exiliũ
trusr HNis etiã & hilarius iungit᷑ cȩteris ł ignorantib: ł ñ discredentibus
sublatis ctinuo sinodus a pđ ariminũ c̃gregat᷑. Ibi scđm ea quȩ orientales a pđ seleu¬
ciã cõposuerant callidi homines & uersuti. si plices & imperitos occidentaliũ sãc dotes
facile circũ ueniunt : hoc modo ꝓponendo eis quẽ magis colere & adorare uellent.¬
omousion ancep̃m. Illisq uirtutẽ uerbi quid omousion significar& ignorantib uelut

Expanded text:
recuperandum ad Occidentis partes venisset, et extincto tyranno, regni solus arce potiretur, fatigare Occidentales Episcopos, et per deceptionem ad consensum Arianae haereseos cogere aggreditur, Athanasii prius condemnatione praemissa, et velut obicis validissimi objectione Eusebius, Paulinus, Rhodanius, et Lucifer, dolum in negotio esse proclamantes, asserentesque quod subscriptio in Athanasium, non aliam ob caussam, quam destruendae fidei moliretur, in exilium trusi sunt. His etiam Hilarius jungitur, caeteris vel ignorantibus, ve non credentibus sublatis, continuo synodus apud Ariminum congregatur. Ibi secundum ea quae Orientales apud Seleuciam composuerant callidi homines et versuti, simplices et imperitos Occidentalium sacerdotes facile circumveniunt, hoc modo proponendo eis: Quem magis colere et adorare vellentum? Illisque virtutem verbi, quid ὁμοούσιον significaret, ignorantibus, velut
Abbreviated transcription (Latin):
statuentes denunciant : ut aut ipse arriũ susciper&. aut si reniteret᷑ se ecđapulso
& inecciliũ truso: ab alio eũ suscipiendũ scir&. Tũ ille nocte quȩ ad c̃stitutũ interat¬
instantia declinar&. Cũq cunctoꝵ animi e̾ent ut in tali rescl& expectatione sus
secesus cuniculũ de flucere. Ita tali in loco dignã mortẽ bluphenur a fettorints
exsoluit: & đ postea quã in ȩccła nunciatũ ẽ. rusebio atq hisqu aasecosenti &us ine dise

Expanded text:
statuentes denuntiant, ut aut ipse Arium susciperet, aut si reniteretur, se Ecclesia pulso statuentes denuntiant, ut aut ipse Arium susciperet, aut si reniteretur, se Ecclesia pulso et in exilium truso, ab alio eum suscipiendum sciret. Tum ille nocte Al. noctem, quae ainstantia declinaret. Cumque cunctorum animi essent, ut in tali re, expectatione suspsecessus cuniculum defluxere: ita tali in loco dignam mortem blasphemae ac foetidae exsolvit. Quod postea quam in Ecclesia nuntiatum est Euseb
Abbreviated transcription (Latin):
na ei deuinctꝰ ẽ  ut qui imperare cunctis ambierit ab illo sibi imperari ȩquanuimit̃
pateret᷑ ł & quo de uincto sibi imperatore cȩpit de arrii restitutione suggerere
& nolentes ad quiescere sacerdotes uti coger& ꝑsuadere. Sa tẽpestate apiio
alexander : ut eocathanasii scriptis cõperimꝰ sacerdotio fungebant᷑. Sed eusebius
qui a pđ nicomediã erat. de cuiꝰ simulatione in subscribendo supͣdiximꝰ. amplã occasi¬
reuocare ccilu gesta molit᷑: Arriũ nequiquã a pđ alexcanoriã cõmorantẽ uenire fac̃
& imperialib edictis c̃ciliũ denuo cstantinopolĩ c̃uocari. Quo c̃uensre illi maxime
qui arriũ atq eusebiũ sectabant᷑. Quiq sȩpe cũ alexandro ẽgressi ut arriũ suscipera&
net tam̃ aliquid ꝓfligantes. ne ab iniuriis quidẽ eiꝰ tẽperabant. Adultimũ certãd ẽ

Expanded text:
ita ei devinctus est, ut qui imperare cunctis ambierit, ab illo sibi imperari aequanimiter ita ei devinctus est, ut qui imperare cunctis ambierit, ab illo sibi imperari aequanimiter pateretur. Ex quo, devincto sibi Imperatore, coepit de Arii restitutione suggerere, et nolentes adquiescere sacerdotes, uti cogeret, persuadere. CAPUT XII. Alexander, ut ex Athanasii scriptis comperimus, sacerdotio fungebantur. Sed Eusebius qui apud Nicomediam erat, de cujus simulatione 239 in subscribendo supra diximus, amplaiam commorantem venire facit, et Imperialibus edictis concilium denuo Constantinopolim convocari. Quo convenere illi maxime, qui Arium atque Eusebium sectabantur, quique saepe cum Alexandro congressi, ut Arium susciperet, nec tamen aliquid profligantes, ab injuriis quidem ejus temperabant. Ad ultimum certam ei diem
Abbreviated transcription (Latin):
dolis apđd ignorantes locꝰ .e: scientib uͦ dolũ intendere ñ aliud ẽ. quãri sũ mouere
nterea dũ hȩc apđ alexxandriã frustra agitant᷑ uenerabilis augustꝰ constantinus
in suburbana uilla nicomediȩ tricesimo & primo imperui sui anno de functꝰ est
libris de successione romani orbis testam̃to heredib scriptis. Quo in tẽpore
qm̃quidẽ constantius cui orientis regnũ decreuerat p̃sens ñ erat. dicit᷑ scereto
arcessiens prb̃m quẽ a sorore cõm̃datũ sup̃ diximꝰ & exinde familiarit̃ habitũ tra¬
didisse ex testam̃tũ qđ scripserat & obtestatꝰ subsacram̃to ne ulli nisi constantio
cũ uenisso in manꝰ trader&. Cui etiã qđ eunuchi qui erant in palatio fauebant.
note in dicio de imperatoris morte suppresso. usq ad constantii p̃sentiã multis
nquas tȩptanitib oppressis : restitutȩ integreq mansere . Cũ uͦ constantius
affuiss& de positũ prbt restituit. Cuiꝰ beneficii grã imperator regnicupidus

Expanded text:
 scientibus vero, dolum intendere, non aliud est quam risum movere. Interea dum haec apud Alexandriam frustra agitantur, venerabilis Augustus Constantinus 238 in suburbana villa Nicomediae trigesimo et primo imperii sui anno diem functus est, liberis de successione Romani orbis testamento haeredibus scriptis. Quo in tempore quoniam quidem Constantius, cui Orientis regnum decreverat, praesens non erat, dicitur secreto accersiens presbyterum, quem a sorore commendatum supra diximus, et exinde familiariter habitum, tradidisse ei testamentum quod scripserat, et obtestatus sub sacramento, ne ulli nisi Constantio cum venisset, in manus traderet. Cui etiam quod eunuchi qui erant in Palatio favebant, arte indicio de Imperatoris morte suppresso usque ad Constantii praesentiam, multis nova tentantibus oppressis, res tutae integraeque remansere. Cum vero Constantius affuisset, depositum presbyter restituit. Cujus beneficii gratia Imperator regni cupidus,
Abbreviated transcription (Latin):
omiusententia ꝓnunciat᷑. Decẽ & septẽ soli tẽ fuisse dicunt᷑ quib arru fides magi
olacer& extrinsec creatũ dĩ filiũ exnullis substantib & ñ ex ipsa dĩ patris dĩtate
ꝑgenitũ efirmantes. Defert᷑ ad estantinũ: sacerdotalis c̃cilii sententia. Ille tanquã
pdo platã uenerat᷑ . Cuisiquis teptass& obniti: uelut c̃tra diuina statuta uenien¬
tẽ meciliũse ꝓtestat᷑ acturũ . Sex igit᷑ solicũ arriose patiunt᷑ expelli Reliqui uͦxi
slio int se habito adquiescunt ad subscribendũ manu sola. ñ m̃te. Cuiꝰ simulationis
auctor: p̃cipur extitit nicomediȩ ep̃s eusebius. Interĩ quoquo modo aliis ueritate
alus simulatione sic̃ pꝰ eaxttꝰ docuit subscribentib & de singulis quibq ȩccłasticis ob¬
seruationib certa statuta figentib c̃ciliũ dirẽptũ .ẽ. Exẽplũ aut̃ expositionis fiori

Expanded text:
omnium sententia pronuntiatur. Decem et septem soli tunc fuisse dicuntur quibus Arii magis fides omnium sententia pronuntiatur. Decem et septem soli tunc fuisse dicuntur quibus Arii magis fides placeret extrinsprogenitum confirmantes. Defertur ad Constantinum sacerdotalis Concilii sententia. Ille tanquam a Deo prolatam veneratur. Cui si quis tentasset obniti, velut contra divina statuta venientem, in exilium se protestatur acturum. Sex igitur soli cum Ario se patiuntur expelli: reliqui vero undecim, consilio inter se habito, adquiescunt ad subscribendum manu sola, non mente. Cujus simulationis auctor praecipue extitit Nicomediae Episcopus Eusebius. Interim quoquo modo aliis veritate, aliis simulatione sicut post exitus docuit subscribentibus, et de singulis quibusque Ecclesiasticis observationibus certa statuta figentibus, Concilium diremptum est. Exemplum autem expositionis fidei
Abbreviated transcription (Latin):
suisti: At illa locũ designans. Illic ait inuenies defossũ. Regressꝰ ad domũ rẽ
gesta mirabilia quȩ nc̃ ore om̃iũ celebrant᷑. Tales igit᷑ in illis adhuc tẽporib
pmulti uiri in eccłus diũ refulgebant. ex quib plurimi in illo ecilio fuer. Sed &atha¬
pmsus rode teps alex andri diaconꝰ alexandrini ep̃i aderat: c̃siliis senẽ quãplurimis iuuas.
naure aꝑdies singulos agitabat c̃uentꝰ: nec facile aut temere dere tanta statuere
udebant ł uocabit᷑ frequent arrius in c̃ciliũ : & assiduo tractatu assertiones eiꝰ discuti¬
ebartra quid aduersũ hec teneri deber&. aut statiuu sũma cũ liberatione quȩ rebat᷑.
Verũ pꝰ diutinũ multũq tractatũ pͥlac& om̃ib ac uelut uno cunctoꝵ ore & corde decerntꝰ
omousion scribi debere : it ẽ. eidẽcũ patre substantiȩ filiũ c̃fiteri idq firmissima

Expanded text:
suisti? At illa locum designans, illic, ait, invenies defossum. Regressus ad domum, resuisti? At illa locum designans, illic, ait, invenies defossum. Regressus ad domum, retur 223 gesta mirabilia, quae etiam nunc ore omnium celebrantur. Tales igitur in illis adhuc temporibus permulti viri in Ecclesiis Domini refulgebant, ex quibus plurimi in illo Concilio fuerunt. Sed et Athanasius eodem tempore Alexandri diaconus Alexandrini Episcopi, aderat consiliis senem quamplurimis juvans. Interea per dies singulos agitabatur conventus, nec facile aut temere de re tanta statuere audebant. Evocabatur frequenter Arius in Concilium, et assiduo tractatu assertiones ejus discutiebantur, et quid adversum haec teneri deberet, aut statui, summa cum libratione quaerebatur. Verum post diutinum multumque tractatum placet omOmousion conscribi debere, id est ejusdem cum Patre substantiae Filium confiteri. Atque firmissima
Abbreviated transcription (Latin):
meritis uinxerat. Et ne eis in anis noctͥna cȩder& occupatio : tollite inquit o iuuenes
unũ uob̾ arietẽ : ne sine causa uenisse uideamini Iuẽ melius p̃ce quã furto: quȩ¬
sisse c̃uenłrat. Tradunt etiã de hoc illud factũ mirabile. Filiã habuit hirenen
nomine : quȩ ei cũ bene ministrass&. uirgo defuncta .ẽ. Post eiꝰ obitũ. uenit quidã
dicens se ei qđdã depositũ cõm̃dasse. Rẽ gestã ignorauerat pat̾. Ferquisitũ in tota
domo: nꝰquã qđ poscebat᷑. inuentũ .ẽ. Persistebat ille qui cõm̃dauerat. & fletuac
lacrimis ꝑurgebat : uitȩ suȩ quoq illaturũ se e̾e exitiũ. nisi cõm̃data reciper&
testabat᷑. Permotꝰ eiꝰ lacrimis senex. ad sepulchrũ filiȩ ꝓperat: atq eã nomine
clamitat. Tũ illa de sepulchro. Quiduis ait pat̾: Cõm̃datũ inquit illius ubi po¬

Expanded text:
meritis vinxerat: et ne eis inanis nocturna cederet occupatio: Tollite, inquit, o juvenes, meritis vinxerat: et ne eis inanis nocturna cederet occupatio: Tollite, inquit, o juvenes, unum vobis arietem, ne sine caussa venisse videamini, quem melius prece, quam furto quaesisse convenerat. Tradunt de hoc etiam illud factum mirabile: filiam habuit Irenem nomine, quae ei cum bene ministrasset virgo defuncta est. Post ejus obitum venit quidam dicens, se ei quoddam depositum commendasse. Rem gestam ignoraverat pater. Perquisitum in tota domo, nusquam quod poscebatur inventum est. Persistebat tamen ille, qui commendaverat, et fletu ac lacrymis perurgebat: vitae suae quoque illaturum se esse exitium, nisi commendata reciperet, testabatur. Permotus lacrymis ejus senex, ad sepulcrum filiae properat, atque eam ex nomine clamitat. Tum illa de sepulcro Quid vis, ait, pater? Commendatum, inquit, illius ubi po
Abbreviated transcription (Latin):
c̃cilio & paphnutius homo dĩ ep̃s exegẏpti partib c̃fessor ex illis quosmaximianꝰ
dextris effossis oculis & sinistro poplite succiso ꝑ metalla dãpnauerat. Sed in hoc
illũ oculũ qui incfessione fidei fuerat euulsꝰ. auidiorib: osculis demulcer&. Ex eoꝵ
exordine ꝓphetarũ. Quantũ etiã nos eoꝵ qui eũ uiderant narratione cõperimꝰ:
hic pastor ouiũ etiã in episcopatu positꝰ ꝑmansit. Quadã uͦ nocte cũ ad caulas fures
uenissent. & manꝰ im ꝓbas quo aditũ educendis ouib facerent extendissent: inuisi¬
bilib: quib dã uinculis restricti. usq ad lucẽ uelut traditi tortorib ꝑmanser̃. Cũ uͦ
oues ducturꝰ ad pascua. matutinꝰ se ager& senior: uid& iuuenes absq: humanis uin¬
culis caulis pendere districtos. Cũq causã noxe cõperiss& : absoluit sermone. qͦs

Expanded text:
Concilio et Paphnutius, homo Dei, Episcopus ex Aegypti partibus, Confessor ex illis quos Maximianus Concilio et Paphnutius, homo Dei, Episcopus ex Aegypti partibus, Confessor ex illis quos Maximianus dexteris oculis effossis, et sinistro poplite succiso, per metalla damnaverat. Sed in hoc illum oculum, qui in confessione fidei fuerat evulsus, avidioribus osculis demulceret. CAPUT ex ordine prophetarum, quantum etiam nos eorum, qui eum viderant narratione comperimus. Hic pastor ovium etiam in Episcopatu positus permansit. Quadam vero nocte cum ad caulas fures venissent, et manus improbas, quo aditum educendis ovibus facerent, extendissent, invisibilibus quibusdam vinculis restricti, usque ad lucem velut traditi tortoribus permanserunt. Cum vero oves ducturus ad pascua matutinus se ageret senior, videt juvenes absque humanis vinculis in caulis pendere districtos. Cumque causam noxae comperisset, absolvit sermone, quos
Abbreviated transcription (Latin):
uenturũ. Credis hȩc ita eẽ philosophe : At ille uelut sinuquã ullũ sermonẽ c̃tra¬
dicendi didiciss&. ita obstupe factꝰ uirtute dictoꝵ. mutꝰ ad om̃a hoc solũ potuit res¬
pondere ita sibi uideri: nec aliud uerũ e̾e quã dixerat. Tũ senior. Si hȩc inquit
ita eẽ credidisti. surge & sequere me: ac dominicũ & huiꝰ fidei signaculũ suscipe.
philosophus c̃uersꝰ ad discipłos suos. uł ad eosqui audiendi grã c̃uenerant: Audite
inquit oeruditi . Donec uerbis metũ.ẽ. gestares. uerba uerbis opposui : & quȩ dice¬
bant᷑ dicendi arte subuerti. Ubi uͦ ꝓ uerbis uirtꝰ ꝓcessit exore dicentis . ñ potuer
resistere uerba ueritati : nec homo ad uersari potuit dõ. Et ideo siquis urm potuit
in his quȩ dicta s̃ sentire quȩ sensi. credat xp̃o: & sequat᷑ hunc senẽ in quo locutꝰ ẽ
ds̃ Ita philosophus xp̃ianꝰ effectꝰ : tandẽ se gratulatꝰ ẽ uictũ. I uit p̃terea in illo¬

Expanded text:
edis hoc Al. haec ita esse, philosophe? At ille velut si nunquam ullum sermonem contradicendi didicisset, ita obstupefactus virtute dictorum, mutus ad omnia, hoc solum potuit respondere, ita sibi videri, nec aliud verum esse, quam dixerat. Tum senior: Si haec, inquit, ita esse credis, surge et sequere me ad Dominicum, et hujus fidei signaculum suscipe. Et philosophus conversus ad discipulos suos, vel ad eos, qui audiendi gratia convenerant: Audite, inquit, o eruditi viri, donec verbis mecum gesta res est, verba verbis opposui, et quae dicebantur, dicendi arte subverti: ubi vero pro verbis virtus processit ex ore dicentis, non potuerunt resistere verba virtuti, nec homo adversari potuit Deo. Et ideo si quis vestrum potuit in his quae dicta sunt sentire quae sensi, credat Christo, et sequatur hunc senem, in quo loquutus est Deus. Ita philosophus Christianus effectus, tandem se gratulatus est victum. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
si ex comitib oberrant. ipse solus densissima obscuritate circũdatꝰ. quid ager&. quo
se uerter& nesciebat : Tũ repente anxiũ salutis desperatione animũ. cogitatiotalis
liber& : ut ipsũ eahoc omissis om̃ib: coler&. llico ut hȩc ñdũ uerbo sed solam̃te deuo¬
uerat : reddita mundo dies. regẽ ad urbẽ ꝑducit in colum̃. Quiq reginȩ rẽ ꝓtinꝰ
ut gesta.ẽ. pandit. Euocari iã iãq captiuã. & colendi ritũ ut sibi tradat exposcit:

Expanded text:
si ex comitibus oberrant, ipse solus densissima obscuritate circumdatus, quid ageret, quo si ex comitibus oberrant, ipse solus densissima obscuritate circumdatus, quid ageret, quo se verteret nesciebat: cum repente anxios salutis desperatione animos cogitatio talisliberet, ut ipsum ex hoc omissis omnibus coleret. Illico ut haec nondum verbo, sed sola mente devoverat, reddita mundo dies, regem ad urbem perducit incolumem. Quique reginae rem protinus ut gesta est pandit. Evocari jam jamque captivam, et colendi ritum ut sibi tradat, exposcit:
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tinuo pꝰ p̃cẽ sanã & alacrẽ fec exsurgere : xp̃mq eẽ dm̃ dĩfiliũ sũmi qui salutẽ hano
c̃tulerit doc&. eũq quẽ sibi auctorẽ suȩ scr& e̾e in columitatis & uitȩ. cõmonet
inuocandũ. Ipsũ nãq: eẽ :qui & regib: regna distribuit: & mortalib: uitã. At ila
cũ lȩtitia domũ regressa. marito ꝑcunctanti causã tã subitȩ sanitatis aperuit.
ua dignat᷑. Aurũ despicit : argentũ respuit. leiunio: quasicibo pascit᷑. Hoc solũ
ei muneris dabimꝰ : si eũ qui me illa in uocante sanauit xp̃m dm̃ colamꝰ. Ad hoc tẽ
rex segnior fuit : & interĩ distulit. sȩpius lic& abuxore cõmonitꝰ : donec accidit
quadã die uenante eo insiluiscũ comitib suis. obscurari densissimis tenebrisdiẽ:
& ꝑ tetrȩ noctis horrorẽ luce subducta. cȩ̨cis it̃ gressib: denegari. Alius alio diur¬

Expanded text:
continuo post precem, scontinuo post precem, si auctorem suae sciret esse incolumitatis et vitae, commonet invocandum. Ipsum namque esse, qui et regibus regna distribuat, et mortalibus vitam. At illa cum laetitia domum regressa, marito percontanti caussam tam subitae sanitatis aperuit, va dignatur: aurum despicit, argentum respuit, jejunio quasi cibo pascitur: hoc solum ei muneris dabimus, si eum, qui me, illa invocante, sanavit, Christum Deum colamus. Ad hoc tunc rex segnior fuit, et interim distulit, saepius licet ab uxore commonitus, donec accidit quadam die venante eo in silvis cum comitibus suis, obscurari densissimis tenebris diem, et per tetrae noctis horrorem luce subducta, caecis iter gressibus denegari. Alius alio diver
Abbreviated transcription (Latin):
Pn admuratione et ipsa rei nouitas barbaris cȩpit: & quid hoc sibi uella curiosus
pquirebant Iila ut reserat si plicit xp̃m se dm̃ hoc ritu colere fatebat᷑. Paluscae
ranter curiositatẽ quandã mulierculis inferebat : si quid emolum̃ti ex tantadeuo¬
tione caperet᷑. Moris apd eoseẽ dicit᷑ ut si paruulus egrot& circũ ferat᷑ amate
tas domos lustrando cȩpissa: uenit etiã ad captiuã. ut si quid scira ostendero
atq ipsa desuꝑ orationẽ fȩcisser ad dñm. sanũ matri reddidit infantẽ. Sermo defert᷑
ad plures factiq fama magnifice usq ad aures reginȩ ꝑ labit᷑ quȩ dolore quodam
grauissimo corporis afflicta. in desperatione maxia erat: rogat ad se captiuam
deduci Illa ire abnuit : ne p̃sumere ãplius aliquid quãseaꝰ siner& uideret᷑. Ipsa se regin
deferri ad captiue cellulã iub&. Quã similit̃ supͣciliciũ suũ positã. in uocato xp̃i nõie

Expanded text:
in admiratione esse ipsa rei novitas Barbaris caepit, et quid hoc sibi velit, curiosius perquirebant. Illa, ut res erat. simpliciter Christum se Deum hoc ritu colere fatebatur. Nihil exrantia curiositatem quandam mulierculis inferebat, si quid emolumenti ex tanta devotione caperetur. Moris apud eos esse dicitur, ut si parvulus aegrotet, circumferatur a matre tas domos lustrando, caepisset, venit etiam ad captivam, ut si quid sciret, ostenderet. atque ipsa desuper orationem fudisset ad Dominum, sanum matri reddidit infantem. Sermo defertur ad plures, factique fama magnifici usque ad aures reginae perlabitur. Quae dolore quodam gravissimo corporis afflicta, in desperatione maxima erat. Rogat ad se captivam deduci. Illa ire abnuit, ne praesumere amplius aliquid quam sexus sineret, videretur. Ipsam se regina 234 deferri ad captivae cellulam jubet. Quam similiter supra cilicium suum positam, invocato Christi nomine,
Abbreviated transcription (Latin):
Noris .ẽ in ibi barbaroꝵ ut siquando fȩdus sibi cũ romanis turbatũ uicine nuntia
nauis philosophi: cuncti cũ ipso parit̃ perimunt᷑. Pueruli reꝑti sub arbore medi¬
tantes. & lectiones suas parantes barbaroꝵ miseratione seruati. ducunt᷑ ad
regẽ. Hoꝵ ille alterũ id ẽ. edesiũ. sibi pincernã fȩc̃ : frum̃tio uͦ quẽ quasi ꝑspi¬
cacẽ dep̃henderat & prudentẽ. rationes suas. scriniaq cõmisit. Ex quo & in honore
magno a pđ regẽ habiti s̃ & in amore. At uͦ moriens rex. uxorẽ cũ paruulo filio
regni reliquit heredẽ : ad olescentib aut̃ quid uellent. agendi dedit liberã
facultatẽ. Quos tam̃ regina supplicit exorat. & tanquã quȩ nihuili inabenoturento regno
faorlius ut secu usq quo ad olescer& filius regendiregni slliertudine paliur ede perã¬
fpͥcipui srumtius. cuiꝰ prudentia ad moderandũ sufficer& reg lũ. Na al suu or puio¬

Expanded text:
oris est inibi Barbarorum, ut siquando foedus sibi cum Romanis turbatum vicinae nuntianavis philosophi: cuncti cum ipso pariter perimuntur. Pueruli reperti sub arbore meditantes, et lectiones suas parantes, Barbarorum miseratione servati, ducuntur ad regem. Horum ille alterum, id est, Edesium sibi pincernam fecit. Frumentio vero, quem quasi perspicacem deprehenderat et prudentem, rationes suas scriniaque commisit. Ex quo et in honore magno apud regem habiti, et in amore. At vero moriens rex, uxorem cum parvulo filio regni dereliquit haeredem: adolescentibus autem quid vellent, agendi dedit liberam facultatem. Quos tamen regina suppliciter exorat, tanquam quae nihil haberet in toto regno fidelius, ut secum, usquequo adolesceret filius, regendi regni sollicitudinem partirentur: et praecipue Frumentium, cujus prudentia ad moderandum sufficeret regnum. Nam alius fi
Abbreviated transcription (Latin):
care uiuos & mortuos: & in sp̃mscm. Eos aut̃ quidicunt. erat ali quando quando
nĩ eratia ante quã nasceret᷑ ñ erat. & quia exnullis substantib factꝰ ẽ : aut exx
catholica & apłica ȩccła I Otatuunt p̃terea obseruandũ eẽ in ȩccłus. nequis
exxhis quisem& ipsos inpatientia libidinis excider: uenir& adclerũ ii Et ne qui
nup assũptꝰ ecuita ł c̃uersatione gentili. acceptobaptismo ante quã cautius exxa¬

Expanded text:
 in Spiritum Sanctum. Eos autem, qui dicunt, erat aliquando, quando non erat, et antequam nasceretur non erat, et quia ex nullis substantibus factus est, aut ex Canones Nicaeni. 1. Statuunt praeterea observandum esse in Ecclesiis, Ne quis ex his qui semetipsos impatientia libidinis exciderunt, veniret ad clerum. II. Et ne quis nuper assumtus ex vita, vel conversatione Gentili, accepto baptismo, antequam cautius exa
Abbreviated transcription (Latin):
Icfessoꝵ meritis gaudebat: ꝓsperitas rerũ nrãrũ domestica c̃tentione t᷑bat᷑.
& enĩ prbt quidã apđ alexandriã arrius nomine uir specie & forma magisquã uirtute
& quȩ antea in questionẽ nũquã uenerant: cȩpit. Abscidere ac separare ab illa et̃na
& in effabili dĩ patris substantia uel natura filiũ conabat᷑. Quȩ resplurimos in eccła
eturbabat. Sed cũ alexander ep̃s. natura lenis & quietꝰ. assiduis cõmonitionib arriũ
cuper& ab inceꝑto prauo & assertionib impiis reuocare. nec tam̃ resex sententia
ꝓceder& & qđ plerosq iã c̃tagio pestiferȩ assertionis infecerat ñ solũ apđ alia can¬
driã uerũ & palia s urbes ꝓuinciasq disꝑsa : ꝑniciosũ fore credens si dissimular&
atalib: plurunis c̃sacerdotib suis rẽ indicat. Questio latius in notescit. Sermo
usq dd aures religiosi principis quippe qui om̃i studio & diligentia curar& quȩ nrã¬

Expanded text:
rarum domestica contentione turbatur. Etenim presbyter quidam apud Alexandriam, Arius nomine, vir specie et forma magis, quam virtute rre, et quae antea in quaestionem nunquam venerant, coepit: abscidere ac separare ab illa aeterna et ineffabili Dei Patris substantia, vel natura Filium conabatur. Quae res plurimos in Ecclesia conturbabat. Sed cum Alexander Episcopus natura lenis et quietus, assiduis commonitionibus Arium cuperet a pravo incepto et assertionibus impiis revocare, nec tamen res ex sententia procederet, quod plerosque jam contagio pestiferae assertionis infecerat, non solum apud Alexandriam, verum et per alias urbes provinciasque dispersa: perniciosum fore credens; si dissimularet a talibus, plurimis consacerdotibus suis rem indicat. Quaestio latius innotescit. Sermo usque ad aures religiosi principis, quippe qui omni studio et diligentia curaret, quae n
Abbreviated transcription (Latin):
nihilominꝰ crucis ex auro fabrefactũ. habuisse ꝑhibet᷑. Uerũ ñ puto absq re uideri :¬

Expanded text:
nihilominus crucis ex auro fabrefactum habuisse perhibetur. » Item in Trinihilominus crucis ex auro fabrefactum habuisse perhibetur. » Item in Tri
Abbreviated transcription (Latin):
fautor. ueriq dĩ uenerator : ñdũ tam̃ ut ẽ solẽ pne nr̃is initiari signũ dominice
passionis acceperat. Cũ igit᷑ anxius & multa secũ de imminentis belli necessitate
ꝑ uoluens. it̃ ager&. atq ad cȩlũ sȩpius oculos eleuar&. et inde sibi diuinũ p̃caret᷑
auxiliũ . uid& subito ꝑserenũ adorientis partẽ in celo signũ crucis igneo fulgore
rutilare. Cũq tanto uisu fuiss& ext̃ritꝰ ac nouo ꝑt᷑baret᷑ aspectu : astare sibi uid&
angelos dicentes. Constantine TOΥTONIRΑ qđ ẽ in hoc uince. Tũ uero lȩtꝰ
redditꝰ & de uictoria iã securꝰ : signũ crucis qđ incȩlo uiderat. in sua fronte designat
Exin. signũ qđ incȩlosibi fuerat demonstratũ. in militaria uexilla transformat .
ac labarũ quẽ dicunt. in speciẽ crucis dominicȩ exaptat : & ita armis uexillisq reli¬
gionis instructꝰ. aduersũ impioꝵ arma ꝓficiscit᷑. Sed & indextera sua manusignũ

Expanded text:
fautor verique Dei venerator, nondum tamen, ut est solemne nostris initiari, signa Dominicae passionis acceperat. Cum igitur anxius et multa secum de imminentis belli necessitate pervolvens iter ageret, atque ad coelum saepius oculos elevaret, et inde sibi divinum precaretur auxilium, vidit per soporem ad orientis partem in coelo signum crucis igneo fulgure rutilare, cumque tanto visu fuisset exterritus, ac novo perturbaretur aspectu, astare sibi vidit angelos dicentes: Constantine, in hoc vince. Tum vero laetus redditus, et de victoria jam securus, signum crucis, quod in coelo viderat, in sua fronte designat, Exin signum, quod in coelo sibi fuerat demonstratum, in militaria vexilla transformat, ac Labarum, quem dicunt, in speciem crucis Dominicae exaptat, et ita armis vexillisque religionis instructus, adversum impiorum arma proficiscitur. Sed et in dextra sua manu signum