comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eiuis mare ꝓcellosum cõpe¬
scuent: non omittam. Qum bea¬
tus baudoemis ep̃c turronice cuuta¬
tis. inuillam nauigio subneben¬
te transiret: subito aduemente
cũ molencia uenti nimbo teter
mo. mare placidũ cõmouet᷑ ĩpul¬
su flamus. naius mdaꝵ mole
turlutur. Collitur capd̃ pͥmum
influctus: scdm decliuatur inter
undaꝵ hicitus. Hni iuscena mon¬
tis aquosi dependent: hn aptis un¬
dis mima dehiscunt. S nec an¬
temna residet: que bĩ regis signa¬
culum p̾ferebat. Tunc resolutis
tunore membris. et oĩbr sine spe
uite iam mori paratis. ꝓsterratͦ
semor in or̃onem cũ lacimus: et
genuas tendens palmas adas¬
tra. bĩ martim auxiliũ p̾ccbatur:
et ut sibi dignaret᷑ a desse uelcrit᷑
ꝓclanicibat. Dnus aũt ex ꝑfidis:
dicit Martinus ille ꝙ̃ nuccas iã
te deliquit: nec t̾ in hac necessitate
succurrit. Dere credo banc uocẽ ab
insidiatore fuisse ꝓlatã: ut bñ sa¬
c̾dotem ab orone turbaret. Sr ille
hoc iaculũ fidei lorica repellẽs. ma¬

Expanded text:
ejus mare procellosum compescuerit, non omittam. Cum beatus Baudinus episcopus Turonicae civitatis in villam navigio subvehente transiret, subito adveniente cum violentia venti nimbo tetermo, mare placidum commovetur inpulsu flaminis, navis undarum mole turbatur. Tollitur caput primum in fluctus, secundum declinatur inter undarum hiatus. Hi in scena montis aquosi dependent', hi apertis undis in ima dehiscunt; sed nec antemna resedet, quae beatae crucis signaculum praeferebat. Tunc resolutis timore membris, et omnibus sine spe vitae iam mori paratis, prosternitur senior in oratione cum lacrimis, et geminas tendens palmas ad astra, beati Martini auxilium precabatur et, ut sibi dignaretur adesse, velociter proclamabat. Unus autem ex perfidis dicit: 'Martinus ille quem invocas iam te dereliquit nec tibi in hac necessitate succurrit'. Vere credo, hanc vocem ab insidiatore fuisse prolatam, ut beatum sacerdotem ab oratione turbaret. Sed ille hanc iaculum fidei lorica repellens, ma
Abbreviated transcription (Latin):
nise a martio ungo non passa est
Non utiq illa queuicũqz a se repu¬
lit sacerdotem. sed meis uiri con¬
speccum puella non uenit quem
uide salus uidentium fuit. Quis
autem loc alius p̾ter martinum
sacerdos. non adsuam mnumam
retulisset: Quos adusum scam
ugniem motus. quantasqz nas
mente concepisset. Hereticam iu¬
dicasset: et a nathematirandã ee
decreuisset. Quam uo illi bẽ aĩe
illas uirgnies p̾tulisset: que cre¬
bris occursib ubiq se p̃bent obui¬
as sac̾doti. que couuna sũptuosa
disponunt. q̃ una pit̾ accumbũt.
Sr quo me ducit oio. Paululu
iste libior fino repͥmendus est:
ne in aliquoꝵ forsitan incratat
offensam. Et enim infidelibr ob¬
unrgationis u̾ba non proderunt.
fidelib autem satisfaciet erẽplu.
Derum ego ita untutem huius
u̾gnus p̾dicabo: ut tamen nchil
illis que ad martinũ uidendum
er longiquis regiombz sepe uene¬
runt. arbitrer derogandum. Si qͥdẽ

Expanded text:
ri se a Martino uirgo non passa est. ri se a Martino uirgo non passa est. non utique illa quemcumque a se reppulit sacerdotem, sed in eius uiri conspectum puella non uenit, quem uidere salus uidentium fuit. quis autem hoc praeter Martinum sacerdos non ad suam iniuriam rettulisset? quos aduersum sanctam uirginem motus quantasque iras mente concepisset ? haereticam iudicasset et anathemandam esse decreuisset. quam uero illi beatae animae illas uirgines praetulisset, quae crebris occursibus ubique se praebent obuias sacerdoti, quae conuiuia sumptuosa disponunt, quae una pariter discumbunt! sed quo me ducit oratio? paululum iste liberior sermo reprimendus est, ne in aliquorum forsitan incurrat offensam: etenim infidelibus obiurgationis uerba non proderunt, fidelibus autem satisfaciet exemplum. uerum ego ita uirtutem huius uirginis praedicabo, ut tamen nihil illis, quae ad Martinum uidendum ei longinquis regionibus saepe uenerunt, arbitrer derogandum, siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
laudabili: ab illius foribz que in
dendam se salutandamqi non de¬
derat letus abscessit. Ounginem
głiosam: que nec a mait ino qͥdẽ
passa est se uiden. Omarnũ bra¬
tum: qui illam repulsam nõ ad
ꝯtumeliam suam duxit. sedmna¬
gnificans illius cũ crultatone
untutem. inusitato in lus du¬
tarat regionibz gaudebar
plo. Eigõ cur baud longe e
uillula. nos manere nor ĩmmens
coegisset: cremnum brato iuro ca¬
dem illa uurgo trrnsmisit. Fecit qr
martinuis: qd̾ antea non fecerat.
Nullius enim ille unqmͣ ereumũ:
millius munus accepit Nichil ex
hus que nirgo uen̾abilis mserat
refutauit. dicens bñdictõnem illiꝰ
a sac̾dote minime respuendã. q̃ eẽt
multis sacerdotibz p̾ferenda. Audi¬
aut queso uirgines istud exẽplũ:
ut fores suas si ens mali obsidere
uolumt. ⁊ boms claudant. Et ne
ad se improbis sit liber accessus:
non u̾eantur erclude ⁊̃ sacerdotes.
Totus hoc mundus erandiat. uide¬

Expanded text:
laudabili ab illius foribus, quae se laudabili ab illius foribus, quae se uidendam salutandamque non dederat, laetus abscessit. o uirginem gloriosam, quae ne a Martino quidem passa est se uideri! o Martinum beatum, qui illam repulsam non ad contumeliam suam duxit, sed magnificans illius cum exultatione uirtutem inusitato in his\' dumtaxat regionibus gaudebat exemplo! ergo cum haut longe ab illa uillula nos manere nox inminens coegisset, xenium beato uiro eadem illa uirgo transmisit : fecitque Martinus, quod ante non fecerat — nullius enim ille umquam xenium, nullius munus accepit —: nihil ex his, quae uirgo uenerabilis miserat, refutauit, dicens benedictionem illius a sacerdote minime respuendam, quae esset multis sacerdotibus praeferenda. audiant, quaeso, uirgines istud exemplum, ut fores suas, si eas malis obsistere uolunt, etiam bonis claudant, et, ne ad se inprobis sit liber accessus, non uereantur excludere etiam sacerdotes. totus hoc mundus exaudiat\': uide
Abbreviated transcription (Latin):
Mulier se intra muroꝵ munim̃
taꝯtineat. Habet et illa gliam
suam: si pudiciciã iuro absente
casta fuau̾it. Cum hec prima
u̾tus et cõsũmata uictoria est.
non uiden.¬
Aud uo sulpici memnissete
credo: quo affectu nobis. cum
et tu coram a desses. illam uir¬
ginem p̾dicaret. que itri se peni¬
tus abõĩm iroꝵ crulis remonis¬
set: ut ne ip̃m quidem ad se mar¬
tinũ cumcam ille officu ca uisita¬
re uellet adinisent. Nam cũ ꝓpe
agellum illius p̾terurt. in quo se
iam ante cõplures annos pudi¬
ta colubebat audita fide illius at¬
qr uͥtute deuertit. ut tam illustris
meriti puellam religioso officio
epe honoraret. Nos consequentes
gauisuram illam uͥginem puta¬
lumis: si quidem hoc in testimo¬
mũ uirtutis sue esset habitu.
ad quam tanti nomnus sac̾dos
deposito ꝓpositi ngore uenisset.
Nerum illa fortissimi uincula ꝓ¬
positi nec martim quidem ꝯtẽpla¬
tionc laxauit. Ita iur b̃s. accep¬
ta paliam femmani eruisacõe

Expanded text:
mulier se intra murorum munimenta mulier se intra murorum munimenta contineat. habet et illa gloriam suam, si pudicitiam uiro absente seruauerit : cuius haec prima uirtus et consummata uictoria est, non uideriuero, Sulpici, memcredo, quo affectu nobis, cum et tu coram adesses, illa virginem praedicaret, quae ita se penitus ab omnium virorum oculis removisset, ut ne ipsum quidem ad se Martinum, cum eam ille officii causa visitare vellet, admiserit: nam cum praeter agellum illius praeteriret, in quo se jam ante complures annos pudica cohibebat; audita fide illius atque virtute divertit, ut tam illustris meriti puellam religioso officio episcopus honoraret. Nos consgauisuram illam uirginem putabamus, siquidem hoc in testimonium uirtutis suae esset habitura, ad quam tanti nominis sacerdos deposito propositi rigore uenisset. uerum illa fortissimi uincula propositi ne Martini quidem contemplatione laxauit. ita uir beatus accepta per aliam feminam excusatione
Abbreviated transcription (Latin):
nescientes parit militare: tũ mar¬
tinus. ũba uobis ip̃a dicturus sũ
dic mͥ inqͥt si unꝙͣ in bello fiusti.
si macie ꝯstitisti. At ille sendens.
frequent̾ in quit in acie steti. ⁊ bel¬
lo frequent̾ int̾fu. Ad hec mͣtinus.
Dic in ergo sumquid ĩ illa acie
q̃ armata in p̾lium panibat᷑ aut
iam adũsus hostilem er̾citum col¬
locato comuins pede districto en¬
se pugnabut. ullam feminã sta¬
re auit pugnare iuidisti . Tum de¬
mũ miles confusus erubuit. gra¬
cias agens errori suo se non fu¬
isse pmissum. nec aspera increpa¬
cione u̾boꝵ. s uera et r̃õnabili
scd̃m ꝑsonam militis ꝯpairacõe
correctum. Martinus cĩt con¬
u̾sus ad nos. sic̾ eũ freꝙ̃s fratiũ
turba uallau̾at: mulier inquit
uiroꝵ castra non adeat. Acies mi¬
litum seꝑata ꝯsistat: ꝓcul femi¬
ua insuo degens tab̾naculo sit
remota. Contemptibilẽ eĩ red¬
dit er̾citum: si uiroꝵ corhortib
turba femmca imsceat᷑. Miles
macie: miles pugnet ĩ campo.

Expanded text:
litare. Tum Martinus verba vobis ipsa dicturus sum: Dic mihi, inquit, si umquam in bello fuisti, si in acie constitisti? At ille respondens, Frequenter, inquit, in acie steti, et bello frequenter interfui. Ad haec Martinus: dic mihi ergo: numquid in illa acie, quae armata in proelium parabatur aut iam aduersus hostilem exercitum conlato comminus pede destricto ense pugnabat, ullam feminam stare aut pugnare uidisti? tum demum miles confusus erubuit, gratias agens errori suo se non fuisse permissum, nec aspera increpatione uerborum, sed uera et rationabili secundum personam militis conparatione correctum. Martinus autem conuersus ad nos, sicut eum frequens fratrum turba uallauerat, mulier, inquit, uirorum castra non adeat, acies militum separata consistat: procul femina in suo degens tabernaculo sit remota. contemptibilem enim reddit exercitum, si uirorum cohortibus turba feminea misceatur. miles in acie, miles pugnet in campo:
Abbreviated transcription (Latin):
ornatu radiat. Beata sp̃es: ⁊ dco
digna. Nichul em̃ uirginitati est
compandũ. Ita et illi qui ꝯuigia
forncacõi comparant. uebem̃ter
errant: et illi qui ꝯiugia uͥgunta¬
tiequanda estimant. miseri peni¬
tus ⁊ stulti sunt. Terum hec asa¬
pientib tenenda distinctio est.
ut diugiũ ꝑtineat adueniã. iuuir¬
ginitas spectet ad głiam: formca¬
cio deputetur ad penam. insi satis¬
factone purgetur. .xii.¬
les quidam cingulũ i ec¬
clesia monachii ꝓfessus ab¬
iecerat: cellulam sibi eniius in
remoto qͣi ẜemita uictinus erexe¬
rat. Int̾ra astutus mimicus uari¬
is cogitationib brutũ pecus agi¬
tabat: ut ꝯiugem suam ꝙͣ marti¬
nus in monast̾io puellaꝵ ẽe p̾re¬
perat. uoluntate mutata secum
potius uellet h̃tare. Adiit ergo
martinũ fortis ħemita: ⁊ quid ba¬
bet amini ꝯfitetur. Ille u̾ouebem̃¬
ter abiniere. Feminã uiro ruisus
iam monacho ñ marito ĩꝯgrua
rone nusceri. Postremo cũ miles

Expanded text:
ornata radiat. beata species et Deo ornata radiat. beata species et Deo digna: nihil enim uirginitati est conparandum. ita et illi, qui coniugia fornication comparant, uehementer errant, et illi qui coniugia uirginitati aequanda aestimant, miseri penitus et stulti sunt. uerum haec a sapientibus tenenda distinctio est, ut coniugium pertineat ad ueniam, uirginitas spectet ad gloriam, fornicatio deputetur ad poenam, nisi satisfactione purgetur. Miles quidam cingulum in ecclesia, monachum professus, abiecerat: cellulam sibi eminus in remoto quasi eremita uicturus erexerat. interea astutus inimicus uariis cogitationibus brutum pectus agitabat, ut coniugem suam, quam Martinus in monasterio puellarum esse praeceperat, uoluntate mutata secum potius uellet habitare. adit ergo Martinum fortis eremita et quid haberet animi confitetur. ille uero uehementer abnuere, feminam uiro rursus, iam monacho, non marito, incongrua ratione misceri. postremo cum miles
Abbreviated transcription (Latin):
Dem recens tousain .xi.¬
forte ꝯsper̃at. Euͣngłicum
inquit mandatum ista cõpleuit.
Duas habuit tumcas: unã eaꝵ
largita est ñ babenti. Ita gͦ et uos
face debetis. Item cum subulcum
algentem ac pene nuidũ ĩpellicia
ueste iudisset: en inquit adã eiec¬
tus de ꝑadiso iueste pellicia sues
pascit. S nos illo net̾e deposito
qui adhuc mistomanet: nonum¬
adam potius induamus. Soues
ex parte ꝑ rata depau̾ant: porci ⁊
non nulla susfodant. Pars cet̾a
que manebat illesa: du̾sis flori¬
b quasi picta uernalut. Speciem
inquit gent pͥs illa ꝯiugn: q̃ peco¬
re depasto. et si non penitus gram
amisit berbaꝵ: nullam tñ floꝵ re¬
tinet dignitatẽ. Illa uo qmͣ porti
pecora ĩmũda fodunt: formcacõis
ymagniem feda p̾tendit. Ceter
illa portio q̃ nullã sensit ĩuria:
głiam u̾gintatis ostendit. Heibis
ferunda lirruriat semina fructus
erubat. ⁊ ultia onme sp̃em distinc¬
ta floribr. qĩ gẽnus micantibus

Expanded text:
em recens tonsam forte conspexerat. Evangelicum, inquit, mandatum ista complevit: duas habuit tunicas; unam earum largita est non habenti: ita ergo et vos facere debetis. Item cum subulcum algentem ac pene nudum in pellicea veste vidisset, En, inquit, Adam ejectus de paradiso in veste pellicea sues pascit: sed nos illo vetere deposito, qui adhuc in isto manet, noAdam potius induamus. boues ex parte prata depauerant, porci etiam nonnulla suffoderant: pars cetera, quae manebat inlaesa, diuersis floribus quasi picta uernabat. speciem, inquit, gerit pars illa coniugii, quae a pecore depasta etsi non penitus gratiam amisit herbarum, nullam tamen florum retinet dignitatem: illa uero, quam porci pecora inmunda foderunt, fornicationis imaginem foedam protendit: ceterum illa portio, quae nullam sensit iniuriam, gloriam uirginitatis ostendit: herbis fecunda luxuriat, foeni in ea fructus exuberat et ultra omnem speciem distincta floribus quasi gemmis micantibus
Abbreviated transcription (Latin):
Deiat causa quedam .xuii.¬
ut remense opidũ pet̾emus.
Cumq ab egidio ep̃o qui tũc eccłi¬
am regelnt. bengne fuissemus
crcepti: illucescente in crastina do¬
uninca die ad eccliam ꝓcessimuis.
Residentesq insacio: aduẽtũ
p̾stolabamur antisticis. Eo tempe:

Expanded text:
erat causa quaedam ut Remense oppidum peteremus; cumque ab Aegidio episcopo, qui tunc Ecclesiam regebat, benigne fuissemus excepti, illucescente in crastinum Dominica die, ad ecclesiam accessimus, residentesque in sacrario adventum praestolabamur Antistitis. Eo temp
Abbreviated transcription (Latin):
Quis est iste qui dixit. ut fieret
dño nõ iubente: Et item. Si est
malũ inciuitate qd̃ ego ñ pceꝑim
dicit dñs: Del. quis dedit isrł
uastantib: Nonne dñs cui pec¬
cauit: Nos itaq scientes qr pcc̃a
miscamꝰ suꝑ ĩiurias dõpni mar¬
tim. ĩmo potius suꝑ nos. Quia
si inuiridi ligno hec faciũt. ĩ arido
qͥd fiet: Alicqͥn dicct᷑. Dissipati sũt.
et nõ sunt cõpuncti. Et itẽ. Frons
m̾etricis fr̃a est tͥ. nescisti erubesc̃̾e.
Qui u̾o ad nutũ deiꝯtremiscunt
et sub potenti manu eiꝰ sciũt hũili¬
ari: audiant ꝯsolationẽ illã. q̃ po ⁊
destructõnẽ iersm fc̃a est dicente
dũe. Edificabo uos: et n destruã.

Expanded text:
Quis est iste qui dixit vt fieret, Domino non iubente? Et item, Si est malum in ciuitate, quod ego non præceperim, dicit Dominus, vel quis dedit Israel vastantibus? Nonne Dominus cui peccauit? Nos itaque scientes quia peccata miscamus super injurias domni Martini; imo potius super nos, quia si in viridi ligno hæc faciunt, in arido quid siet? Alioquin dicetur, Dissipati sunt, & non sunt compuncti. Et item? Frons meretricis facta est tibi, nescisti erubescere. Qui vero ad nutum Dei contremiscunt, & sub potenti manu eius sciunt humiliari, audiant consolationem illam, quæ post destructionem Hierusalem facta est, dicente Domino, Ædificabo vos, & non destrua
Abbreviated transcription (Latin):
um. Hoc gͥ aduenam illũ iubet
magister intrare. Nec distulit pr¬
rere pcepto. Medias flaminas
nichil ciictatus ingredit᷑. Que
mor tam audaci fide iutre: ue¬
lud illis quoudam ebreis pue¬
ris. cessere uenienti. Supata na¬
tum est: fugit incendiũ. Et qͥ
putabatur arsurus: uelud fri¬
gido rore ꝑfusus. se ip̃e mirat᷑
est. S quid mirũ si tuũ xp̃e tyro¬
nem ignis ille aͣttigit: ut nec
albatem pigeret dura mandas¬
se. nec discipulũ penit̾et immo
paruisse : Qui eo quo aduen̾at

Expanded text:
um. hic aduenam illum iubet um. hic aduenam illum iubet magister intrare, nec distulit parere praecepto: medias flammas nihil cunctatus ingreditur, quae mox tam audaci fide uictae uelut illis quondam Hebraeis pueris cessere uenienti. superata natura est, fugit incendium: et qui putabatur arsurus, uelut frigido rore perfusus se ipse miratus est. sed quid mirum, si tuum, Christe, tironem ignis ille non adtigit? ut nec abbatem pigeret dura mandasse nec discipulum paeniteret imperio paruisse: qui eo quo aduenerat
Abbreviated transcription (Latin):
No uobis referam incre¬
dibilis obediencie admo¬
dilm magna miracula: licet
suppetant plura recolenti. Sed
ad excitandam untutum enni¬
lationem cui panca non suffici¬
unt: multa non ꝓderunt Ergo
cum quidam seculi actib ab di¬
catis monasteru magne dispo¬
sitioins ingressus cepisset ioga¬
multa ꝓpone. graues esse istius
discipline labores. sua u̾o dura ĩ¬
pena: que nullius facile naleret
implere potientia. Alid potius
monasie ⁊um. ubi sacilionbus
legibr iuueretur. ceprtet Nõ tẽp¬
turet aggredi: qd̾ implere non
posset. Ille uo uichil his t̾roribz
pmoneri. s magis ita oumem
obedientiam posliceri. ut si eum
abbas mignem ire p̾ciꝑet. non re¬
cusfecet intrare. Quam illius ꝓ¬
sessionem ubi magister accepit.
nou cunctatus probare ꝓfitentẽ.
casu clibams propter ardebat.
qui multo igne succensus. oꝙ̃¬
dis pauib pabatur. Erunda¬
bat abruptis clamma fornacib
et intra camim llius concaua
totis babemis regnabat incendi¬

Expanded text:
o uobis referam incredibilis oboedientiae admodum magna miracula, licet suppetant plura recolenti: sed ad incitandam uirtutum aemulationem, cui pauca non sufficiunt, multa non proderunt. ergo cum quidam saeculi actibus abdicatis monasterium magnae dispositionis ingressus suscipi se rogamulta proponere: graues esse istius disciplinae labores, sua uero dura imperia, quae nullius facile ualeret inplere patientia: aliud potius monasterium, ubi facilioribus legibus uiueretur, expeteret: non temptaret adgredi, quod inplere non posset. ille uero nihil his terroribus permoueri, sed magis ita omnem oboedientiam polliceri, ut, si eum abbas in ignem ire praeciperet, non recusaret intrare. quam illius professionem ubi magister accepit, non cunctatus probare profitentem. casu clibanus propter ardebat, qui multo igne succensus coquendis panibus parabatur: exundabat abruptis flamma fornacibus, et intra camini illius concaua totis habenis regnabat incendi
Abbreviated transcription (Latin):
Cum gͥ in multis offendam᷑ õs.
nõ tristandũ quidẽ s potius gaudẽ¬
dum est si quolibet modo affligi¬
mur: ut ait apłs Om̃e gaudiũ eri¬
stimate fr̃es mei. et cet̾a. Qd̾ eĩ õs
pcc̃m puiat᷑ iob ostendẽs: ũebar
delinquenti. Qd̃ b̃s g̾gorius ex¬
ponens dicit. Quia delictũ d̾s sñ
ultione nõ deserit. Aut em̃ ip̃e hõ in
se peiitendo puint: aut d̾s cũ honn¬
nem dampnat patit. Inde est qd re
sperit quidẽ dñs petrũ: s ille fleuit
amare. Paulus uas eleccõis uocat᷑
sz oportet eũ inquit multa ꝓnõĩe
meo pati. Sic ad dauid dicit᷑. dñs
tnͣstulit põcui tuũ. s tñ plorans mi¬
dis pedibz filiũ fugit quousq sui
reatus ultionẽ recipet. Sic nos per
ferreus cuir tua. et it̾m. Non muta

Expanded text:
Cum igitur in multCum igitur in multnon tristandum quidem, sed potius gaudendum est, si quolibet modo affligimur, ut ait Apostolus: Omne gaudium existimate, fratres mei , et caetera. Quod enim omne peccatum puniatur, Iob ostendens, Verebar, derelinquenti. Quod beatus Gregorius exponens dicit, quia delictum Deus sine vltione non deserit: aut enim ipse homo in se pœnitendo punit, aut Deus, cum hominem dspexit quidem Dominus Petrum, sed ille flevit amare. Paulus vas electionis vocatur, sed oportet eum, inquit, multa pro nomine meo pati . Sic ad David dicitur: Dominus transtulit peccatum tuum, sed tamen plorans nudis pedibus filium fugit, quousque sui reatus ultionem reciperet. Sic nos per ferreus ceruix tua: Et iterum, Non muta
Abbreviated transcription (Latin):
ext̾inis accesserit moriet᷑. Ubi aũt
aut hec aut alia hiꝰmodi geruntͤ¬
affligens. impiũ in futiro pumẽs.
Ubĩ aũt impietas plus hñdat.
ibi frequent̾ minus increpacõ duu¬
na seint: et quo pietas plus reg̃t
ibi se intas diuina plus incũbit.
Qd̾ isdem b̃s̃ iobostendens cut.
Si impuis fuero ue mͥ est: ⁊ si in¬
stus non leuabo caput saturatus
afflictione ⁊ mnseria. Impus nãq
ue babet: iustus miseriã. Qm̃ illũ
et̾ua dampnacio sequit᷑: iustus nͦ
tñsitorio dolore erpiatur. Impiuis
caput hic leuat. s ne qd̃ sequit᷑ nõ
euadit: qr duni se in uoluptatib
eleuat suꝓplicus seꝙͣtib m̾git. Iu¬
stus u̾o caput leuare nõ ꝑmittit᷑.
s ꝑ miferiam qua nũc p̾mitur. ab
et̾no supplicio libatur. Impuis gͥ
qui temꝑali flagello expiari nõ po¬
test solet ꝓquibzdã bois oꝑibz que
facit p̾sentem ꝓspitatem hẽrere.
sequenti supplicio mancipandus.
p̾mit᷑: ut ab et̾no supplicio libetur.

Expanded text:
externus accesserit, morietur. Vbi autem aut hæc, aut alia huiusmodi geruntuaffligens, impium in futuro puniens. Vbi autem impietas plus abundat, ibi frequenter minus increpatio diuina sæuit: & quo pietas plus regnat, ibi seueritas diuina plus incumbit. Quod isdem beatus Iob ostendens, ait, Si impius fuero, væ mihi est; & si iustus, non leuabo caput, saturatus afflictione & miseria. Impius namque væ habet, iustus miseriam: quoniam illum æterna damnatio sequitur, iustus vero transitorio dolore expiatur. Impius caput hic leuat, sed vę quod sequitur, non euadit, quia dum se in voluptatibus eleuat, suppliciis sequentibus mergit. Iustus vero caput leuare non permittitur, sed per miseriam, qua nunc premitur, ab æterno supplicio liberatur. Impius ergo, qui temporali flagello expiari non potest, solet pro quibusdam bonis operibus quæ facit, præsentem prosperitatem habere, sequenti supplicio mancipandus. premitur, vt ab æterno supplicio liberetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Imile huic alia muli xxxii.¬
er egit. Cuiꝰ manus intror¬
muicem adheserũt. Cumq dolo¬
rib maximus ueraretur: mam
ingreditur dicens. Si ad basili¬
cam sc̃ martin abiero: protinus
bec abscedit infirutas. Confido
em̃ ꝙ et mͥ subueniet: qui sepe ta¬
lia ꝓferentib est miseitus. Hec cũ

Expanded text:
imile huic alia mulier fecit, cujus manus introrinvicem adhaeserunt. Cumque doloribus maximis vexaretur, viam ingreditur, dicens: 'Si ad basilicam sancti Martini abiero, protenus haec abscedit infirmitas. Confido enim, quod et mihi subveniet, qui saepe talia perferentibus est misertus'. Haec cu
Abbreviated transcription (Latin):
manu complectebatur. desid̾io ⁊
u̾bosus impendem. Cum uero
inquam satis ꝓbasti. quantum
puis amor posũt. qui nr̃i causa
tot maria tantũq frꝵ emensus
a sũmo ut ita dicam solis egres¬
su usq in eius occidua uenisti.
Age ergo qr et sccreti int̾ nos nec
occupati sumus. et sermomi tuo
uacare debemꝰ. edisseras nobis ue¬
lun omnem cue pegrinatõis hy¬
storiam: qualit in oriente fides
que instituta monachoꝵ: qnͣtis¬
q signis ac untutib inserius

Expanded text:
manu conplectebatur — desiderio etiam manu conplectebatur — desiderio etiam uerbosus inpenderem. Enimuero, inquam, satis probasti, quantum pius amor possit, qui nostri causa tot maria tantumque terrarum emensus a summo, ut ita dicam, solis egressu usque in eius occidua uenisti. age ergo, quia et secreti inter nos nec occupati sumus et sermoni tuo uacare debemus, edisseras nobis uelim omnem tuae peregrinationis historiam, qualiter in Oriente fides quae instituta monachorum, quantisque signis ac uirtutib
Abbreviated transcription (Latin):
rimus: complectendũ ꝑfruendũ¬
q te remotis omnib trado. Ego
uero in quani eciam cum tu ĩ egyp¬
to morarens totus tecum semper
cunno et cogitatione u̾sabar. me¬
qz de te dies ac noctes cogitautẽ
totum tua caritas possidebat. ne¬
dum modo me tibi estimes. punc¬
to temporis defuturum. quo miꝰ
amore tuo pendens te intuear.
te audiam tecum loquar: nullo
penitus in secretum nr̃m qd no¬
bis hec remotior cellula prestat
admisso. Nlam huius nr̃i ut ar¬
bitror galli p̾sentiam non mole¬
ste feres: qui hoc aduentu tuo ut
uides. pinde atq ego ip̃e triũpbat
gaudio. Necte plane inquit po¬
stinmanus. inscrietate nr̃a galiͦ
iste retinebitur: qr et si mͥ parum
cegutus est. pro eo tamen qd̾ t̾
est carissimus. non potest michi
non ẽst carus. marnnie cum er
martim sit disciplina. Neq gra¬
uabor: quamlibet ꝯserte nobiscũ
ut poscitis fabulari. Quippe cum
ppeter ꝓpter boc uenerim: ut me
huis sulpicu mei. me aũt utrrqz

Expanded text:
rimus, conplectendum fruendumrimus, conplectendum fruendumque te remotis omnibus trade. Ego uero, inquam, etiam cum tu in Aegypto morareris, totus tecum semper animo et cogitatione uersabar, meque de te dies ac noctes cogitantem totum tua caritas possidebat, nedum modo me tibi aestimes puncto temporis defuturum, quominus ab ore tuo pendens te intuear, te audiam, tecum loquar, nullo penitus in secretum nostrum, quod nobis haec remotior cellula praestat, admisso. nam huius nostri, ut arbitror, Galli praesentiam non moleste feres, qui hoc aduentu tuo, ut uides, perinde adque ego triumphat gaudio. Recte plane, inquit Postumianus, in societate nostra Gallus iste retinebitur : qui etsi mihi parum cognitus est, pro eo tamen, quod tibi est carissimus, non potest mihi non esse carus, maxime cum ex Martini sit disciplina. neque grauabor quamlibet conserte uobiscum, ut poscitis, fabulari, quippe cum propter hoc uenerim, ut me huius Sulpicii mei — me autem utraque
Abbreviated transcription (Latin):
meus nr̃i causa abonente quo
se aute triennnũ patrian reliq̃s
contulert regressus. Compleri
hominem amantissimũ. eroscula¬
tiq genua et pedes eius cum imno
atq altero spacio quasi obstupe¬
facti muicem flentes gaudio de¬
ambulassemus: iactis in terrtĩ
ciliciis consedimus. Tni prior
postumianus me intuens. cum
essem inquit in remotis egypti:
libuit ut ad mare usq ꝓcederem.
Nauem illic ouerariam ostendi:
que cum mercibz narbonamn pe¬
tens soluere parabat. Eudẽ nocte
mcin in sompins astare iuisus es:
et miecta me manu trabere ut na¬
uem illam ꝯscend̾em. Nlor tenebras
rumpente diluculo. cum eloco in
quo quieueram surrerissem: sõp¬
nium meum mecum ip̃e reputãs
tanto tin desiderio subito corrept
sum. ut nichil cunctatus nauem
conscend̾em. trgesimo die massi¬
licun appulsus. iu de huc decimo
puenerim: ad eo ꝓspera nauga¬
tio pie affuit uoluntati. Tu mo¬
do ꝓpter quem tot maria transna¬
ingauiius. tantum t̾re transcur¬

Expanded text:
meus, nostri causa ab Oriente, quo se ante triennium patriam relinquens contulerat, regressus. conplexi hominem amantissimum exosculatique genua et pedes eius, cum uno adque altero spatio quasi obstupefacti, inuicem flentes prae gaudio, deambulassemus, expansis in terram ciliciis consedimus. tum prior Postumianus me intuens ait: cum essem in remotis Aegypti locis, libuit ad mare usque procedere. nauem ibi onerariam inueni, quae cum mercibus Narbonam petens soluere parabat. eadem nocte mihi in somnis adstare uisus es et iniecta me manu trahere, ut nauem illam conscenderem. mox tenebras rumpente diluculo, cum eo loco, in quo quieueram, surrexissem, somnium meum ipse mecum reputans tanto tui desiderio subito correptus sum, ut nihil cunctatus nauem conscenderem. tricensimo die Massiliam adpulsus, inde huc decimo perueni: adeo prospera nauigatio piae adfuit uoluntati. tu modo, propter quem tot maria transnauigauimus, tantum terrae transcucur
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo tñ remun̾ent᷑ nouissimi qmͣ
pͥmi. Que potest ẽẽ int̾ eos dispa¬
ntus quibz paridemqz denariis ero¬
gatur. Certe ꝙͣuis sit int̾ electos di¬
spar claritas qz stella a stella dift̾
inclantate: et tñ in dispari clarita¬
te par gaudiũ cũ sit d̾s oĩa in oĩb.
Qd̾ si oĩm eleccoꝵ qnͣtũlibet m̾ita
diserant est ea paritas ut inũ idẽ

Expanded text:
tamen remunerentur nouissimi, quam primi. Quæ potest esse inter eos disparitas, quibus par idemque denarius erogatur? Certe, quamuis sit inter electos dispar claritas, quia stella a stella differt in claritate: est tamen in dispari claritate par gaudium, cum sit Deus omnia in omnibus. Quod si omnium electorum quātumlibet merita differant
Abbreviated transcription (Latin):
ex cancellariis regalibr. a febre cor¬
ripit᷑. Cumq cibũ potũq muma
oppssus febre erhorrusset: nobis
que patielut᷑ questus est. Delutũ
cõp̾ssa febre sauatus est. .xxix.

Expanded text:
ex cancellariis regalibus a febre corripitur. Cumque cibum potumque nimia oppressus febre exhorruisset, nobis quae patiebatur quaestus est, delutumqconpressa febre, sanatus est. 29.
Abbreviated transcription (Latin):
Samio. id est. childeber .u.¬
festiuitatẽ que de bõ eius trausitu
celebratꝰ. seruus thendulfi cuus tu¬
roici custos suille. Qui dũ uocte cre¬
ca gregẽ crditũ exculmet. ne qͥd camm
ex eo aut bestia rapet. aut frans
furis auferret: cculis subita cali¬
gie fusis. lumien amisit. Qui per
ser annos incecitate dumus: ad
banc festiuitatẽ aduenit. Post
t̾cium u̾o diem sc̃i uͥtute illumma¬

Expanded text:
anno , id est Childeberfestivitatem quae de beato ejus transitu celebratur, venit servus Theodulfi civis Turonici, custos suillae, qui dum nocte circa gregem creditum excubaret, ne quidquam ex eo aut bestia raperet, aut fraus furis auferret, oculis subita caligine interfusis, lumen amisit. Qui per sex annos in caecitate durans ad hanc festivitatem advenit; post tertium vero diem, Sancti virtute illum
Abbreviated transcription (Latin):
Didam ex uiennensi t̾rito¬
rio landulfus nõie grauit̾
a lunatici demonn infestatione ue¬
rabatur: ita ut pleꝵq ab hoste se
uallari. putans. in t̾ram corrueret.
Ciuentas qr ex ore spumas emit¬
tens: tamꝙͣ mortuus habebatur.
Qd gemis morbi epilenticũ: pito¬
rũ medicoꝵ uocitauit auctoritas.
Rustici u̾o cadiuũ dix̾e: pro eoꝙ ca¬
det. Cũqr se antedictus in lor exi¬
tu uid̾et affligi: audita bĩ p̾sulis
fama. sc̃am eius adunt basilicam
ut sibi p̾sencia cunctis suffragia
sb̾uenirent. S cũ in eodem loco ple¬
nus fide uenisset: ardentius eum
seui de moins pulsat audacia.Nec
ei licebat atriũ egredi: ꝓpt̾ publicã
demonũ infestationẽ. In atuo tñ:
nichil nocebat᷑. Nam insibilit̾ cũ
magno armoꝵ strepitu uenien

Expanded text:
idam ex Viennensi territorio Landulfus nomine, graviter a lunatici daemonii infestatione vexabatur, ita ut plerumque ab hoste se vallari putans in terram corrueret, cruentasque ex ore spumas emittens, tanquam mortuus habebatur. Quod genus morbi epilepticum peritorum medicorum vocitavit auctoritas; rustici vero cadivum dixere, pro eo quod caderet. Cumque se antedictus in hoc exitu videret affligi, audita beati Praesulis fama, sanctam ejus adiit basilicam, ut sibi praesentia cunctis suffragia subvenirent. Sed cum eodem in loco plenus fide venisset, ardentius eum saevi daemonis pulsat audacia: nec ei licebat atrium egredi propter publicam daemonum infestationem: in atrio tamen nihil nocebatur. Nam visibiliter cum magno armorum strepitu venien
Abbreviated transcription (Latin):
Isulfus aũt quidam ex turo¬
nca ciuitate. de pago tñcli¬
gereu cecus: bĩ martum suffra¬
gia deuotus expetiit. Qui duobr
pdurabat. Factum est aũt in una
die resurrectõms dm̃ce. dũ ẽẽt ad
pedes dompni. ⁊ cũ reliquo ppło mis¬
saꝵ sollẽpnia spectaret: subito aper¬
tis oculis cuncra clara c̾uere cepit.
ita ut ad scm̃i altare cõicandi gr̃a
nemine ducente ueniret. Que aũt
sũit crusa cecitatis edicã. Primo
die pasche iussus est a dño suo ut
agrũ cutũnet. Inuentũq aditum
unde peccora introibat: dũ eũ clau¬
d̾e conatur excecatus est. Tũc ut
dirmiꝰ ad bm̃i sepulcrũ ueniens:
flens ⁊ eiulans insumi ꝙ̃ ꝑdid̾at
cente sole: luminũ suoꝵ resulxerũt
stelle. Quis iniqͣ rogo talis medi¬
cus potĩt iueniri: qui in unam in¬
firmitatem duas ꝯtułit medicinas.
Ecce in uno ceco due uͥtutes ostẽse.
Cui corꝑales cculos ad ꝯcẽplanda
t̾rena pͥus aperuit: m̃c cordis ccłos
ne en ꝯcupiscat illummanit. Et ad

Expanded text:
sulfus autem quidam ex Turonica civitate de pago trans Ligerem caecus beati Martini suffragia devotus expetiit. Qui duobusionibus perdurabat. Factum est autem in una die resurrectionis dominicae, dum esset ad pedes domni et cum reliquo populo missarum solemnia spectaret, subito apertis oculis cuncta clare cernere coepit, ita ut ad sanctum altare communicandi gratia, nemine ducente, veniret. Quae autem fuerit causa caecitatis, edicam. Primo die paschae iussus est a domino suo, ut agrum circuiret, inventumque aditum, unde pecora introiebant, dum cum claudere conatur, excaecatus est. Tunc, ut diximus, ad beatum sepulchrum veniens, flens et heiulans, visum, quem perdiderat, cente sole luminum suorum refulserunt stellae. Quis umquam, rogo, talis medicus poterit inveniri, qui in unam infirmitatem duas contulerit medicinas? Ecce in unum caecum duae virtutes ostensae, cui corporales oculos ad contemplanda terrena prius aperuit, nunc corut ea non concupiscat illuminavit; et ad
Abbreviated transcription (Latin):
Nam nou̾itis fr̃em meũ martinũ
sac̃dotem. eg̾ssum fuisse de corꝑe:
me aũt eius funeri obsequiũ pre¬
buisse. Peracto qz ex more seruicõ:
capitellum tm̃ uobis excitantib
non expleui. Tunc illi stupefacti
parit̾ et admirantes: diem ⁊ tem¬
pus post notant. sollicite requirẽ¬
tes. Qui ip̃am diem tempus qz¬

Expanded text:
Nam noveritis fratrem meum Martinum sacerdotem egressum fuisse de corpore, me autem ejus funeri obsequium praebuisse, peractoque ex more servitio, capitellum tantum, vobis excitantibus, non explevi. Tunc illi stupefacti, pariterque admirantes, diem et tempus notant, sollicite requirentes. Qui ipsam diem tempusq
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ: in cuiꝰ transicu sc̃oꝵ cauit nu¬
merus. angeloꝵ exultat chorus.
oĩmq celestiũ uͥtutũ occurt ex̾ci¬
tus. dyabolus p̾sumpcõne ꝯfundi¬
tur. eccłia uͥtute roboratur: sac̾do¬
tes reuelatõne głificant᷑. Quem
michael assũpsit cũ angłis. maria
suscepit cũ uͥgiiũ choris: ꝑadisus
retinet letum cũ scĩs. S qͥd nos
in laudem eius tẽptamus. qd̾ nõ

Expanded text:
numerus, angelorum exsultat chorus, omniumque coelestium virtutum occurrit exercitus: diabolus praesumptione confunditur, Ecclesia virtute roboratur, sacerdotes revelatione glorificantur; quem Michael assumpsit cum angelis, Maria suscepit cum virginum choris, paradisus retinet laetum cum sanctis! Sed quid nos in laudem ejus tentamus, quod no
Abbreviated transcription (Latin):
Nte duos añt aumos ꝙͣ hec
ag̾entur: quidam nõ metu¬
ens. neqz honorans diem scm̃i resur
ad molam uadit. Impositũ q triti¬
cum: molam manu u̾tere cepit.
Explicitũ qr opus: non pot̾nt uo¬
lam aperire. sz cum grau dolore fu¬
stem ꝙ̃ app̾hend̾at tenel it inuitus.
Post hec indeus se nõlarari: incisũ
abutraq ꝑte fustem ad scĩ insilicã
uenit. Facta qr orone. et uigilus ce¬
lebratis: laratis digitis manus
eius ad opus pͥstinũ restituta est.
quam prius increpitus a deo fũct
app̾bendit. Rursum ei lignũ in ma¬
mi adhesit. Ille u̾o cum dolore plo¬
rans basilicam sc̃am repetiit: sed
non ꝓtinus meruit eraudii. Post
duos u̾o annos: ad eaindẽ festuu¬
tatem qua puellã sanatam retuti¬
mus. et iste lib̾atus est aboñe ligni.

Expanded text:
nte duos autem annos, quam haec agerentur, quidam non metuens neque honorans diem sanctum domiad molam vadit, inpositumque triticum, molam manu vertere coepit. Explicitumque opus, non poterat volam aperire, sed cum gravi dolore, fustem quem adprehenderat tenebat invitus. Post haec videns se non laxari, incisumque ab utraque parte fustem, ad sancti basilicam venit, factaque oratione et vigilias celebratas, laxatis digitis, manus eius ad opus praestinum restituta est. ram, propter quam prius increpitus a Deo fuerat, adprehendit, rursum ei lignum in manu adhaesit. Ille vero cum dolore plorans, ad basilicam sancti repetiit, sed non protinus meruit exaudiri. Poet duos vero annos ad eandem festivitatem, quam puellam sanatam retulimus, et iste liberatus est ab onere ligni.
Abbreviated transcription (Latin):
rege. chilpericus irgnuĩ ex¬
emptus ab inmente morte cepis¬
set: tuccolemis cũ cinomannius
giuit᷑ cuutatem turonus obpͥ¬
merat. itant cuncta deuastans.
nullam spen alimonii in domib
eccłie uel paupeꝵ hospiciolis relin¬
queret. Postem ãt die legatos
ad cuitatem mittit: ut hõies qui
ꝓpt̾ culpani ninime nobis inco¬
gnitam in sc̃i bsilicu residebant.
extrahentur aclicis. Qd si diffem¬
tur fieri: innũsa ꝓmittit incẽdio

Expanded text:
rege, Chilpericus regnum, exemptus ab inminente morte, coepisset, Ruccolenus cum Cinomanicis graviter civitatem Turonus obpremebat, ita ut cuncta devastans nullam spem alimonii in domos eclesiae vel pauperum hospitiola relinqueret. Postera autem die legatos ad civitatem mittit, ut homines, qui propter culpam minime vobis incognitam in sancti basilicam resedebant, extraherentur a clericis; quod si differebatur fieri, universa promittit incendio
Abbreviated transcription (Latin):
dum in domo pentũ reside¬
ret: ꝑ ĩmissionem ut ip̃e asserebat
catis diabolice. manũ pedurq
pdidit usum. ita ut ꝯtinctis intrui¬
icus digitis. ungule in palman
desig̾entur: nermq poplitũ are¬
facti. calcaneos ad crur deu̾t̾ent.
Sic qr ser annos apentibr male
baiulatus: ad templũ antistitis
deportatur. Sr in or̃one ꝑdurans:
restitutis m̃bris. Inrͣ nõis su ꝓpͥeta¬
tẽ. qĩ nꝯnus effloruit floridꝰ xxuiii.

Expanded text:
dum in domo parentum resederet, per inmissionem, ut ipse adserebat, artis diabolicae, manum pedumque perdidit usum, ita ut, contractis intrinsecus digitis, ungulae in palmam difigerentur, necusque poplitum arefacti calcaneos ad crura diverterent; sicque sex annos a parentibus male baiulatus, ad templum sancti antistitis deportatur. Sed in oratione perdurans, restitutis membris, iuxta nominis sui proprietatem quasi novus effloruit Floridus.
Abbreviated transcription (Latin):
A porta ambianensi .in xuii.¬
qua quondam iuir b̃s paupem
algentem clamide decisa ꝯterit:
oratoriũ a fidelib est edificatum
In quo nũc puelle religiose deser¬
uiunt. scĩ antistitis obhonorem.
ppaꝵ sacultatis babentes. nͥ ꝙ eas
deuotoꝵ alit sepe deuotio. Erant

Expanded text:
 portam Ambianensi, in qua quondam vir beatus pauperem algentem clamide decisa contexit, oratorium a fidelibus est aedificatum, in quo nunc puellae religiosae deserviunt, sancti antestitis ob honorem parumper facultatis habentis, nisi quod eas devotorum alit saepe devotio. Erant
Abbreviated transcription (Latin):
et hauriens dabis ei.Nam ego qd̃
cũ labore detuli: non p̃beo Et hec
dicens: p̾teriit. Quo discedente:
uemiens młr et ip̃a defẽns aquã
in ulua. dreit ei silit̾ uir dei. Que
ac si rebecca quondã cuidiens mĩci

Expanded text:
et hauriens dabis ei. Nam ego quod cum labore detuli non praebebo'. Et haec dicens, praeteriit. Quo discedente, veniens mulier et ipsa deferens aquam in ulnam; dixit ei similiter vir Dei. Quae acsi Rebecca condam audiens nunti
Abbreviated transcription (Latin):
derulus ꝑuulus nõie leo¬
doualdus. ẜnus cuiꝰdã ban¬
deleifi. de moo andecauensi. cui cro¬
mo antiquitas nomen indidit.
postiẜ renatus exiqua et sp̃uscõ
cum reliquis infantib ludũ in
platea ex̃cens ut etas illa patit᷑
buc illuc qr discurreret: subito cõ¬
motus cum impetu uentus pul¬
u̾em eleuans. crulos infantis ĩ¬
pleuit. Qui cũ cecitate ꝑcussus
et recipiet iusũ puer iste. Nec mo

Expanded text:
erulus parvulus, nomine Leudovaldus, servus cujusdam Baudeleifi, de vico Andegavensi, cui Crovio antiquitas nomen indidit; postquam renatus ex aqua et Spiritu sancto cum reliquis infantibus ludum in platea exercens, ut aetas illa patitur, huc illucque discurreret, subito commotus cum impetu ventus, et pulverem elevans, oculos infantis implevit. Qui cum a caecitate percussus et recipiet visum puer iste. Nec mor
Abbreviated transcription (Latin):
cefet magro: subito orta sup se uio¬
lencia uenti cum prilu̾e. lumme
carut cculoꝵ. Et qui diu cecis
uia fu̾̃at: ip̃e domi alio regente
deducitur. In hac enĩ cecitare: pet
i ium annoꝵ curriculũ detinet᷑
Post hec: bnsilicam beati cõfesso¬
us expetiit. Ad quam ꝑ quatuor
annos or̃omi incumbens: insita¬
tus u̾tute diuma. patefactis lu¬
minib lucẽ uid̾e ꝓmeruit .xxi.

Expanded text:
ito ortam super se violentiam venti cum pulvere, lumen caruit oculorum; et qui diu caecis via fuerat, ipse domi alio regente deducitur. In hac enim caecitate per trium annorum curriculum detenetur. Post haec ad basilicam beati confessoris expetiit; ad quam per quattuor annos orationi incumbens, visitatus virtute divina, patefactis luminibus, lucem videre promeruit. 21.
Abbreviated transcription (Latin):
escet. Nec moratur diaconus: si
illo iter instrui uibens. adbasilicã
st̃am non dubus de u̾ͥtute bĩ uni
puenit. Ibiq ꝓstratus solo. or̃om
sũmissus: die t̾cia aꝑtis crulis lu¬
men recepit. Ego uo dum cautior

Expanded text:
eret. Nec moratur diaconus, sed ilico iter institui iubens, ad basilicam sanctam non dubius de virtute beati viri pervenit, ibique prostratus solo, orationi subnixus, die tertia apertis oculis lumen recepit. Ego vero dum cautior
Abbreviated transcription (Latin):
D festiuitatẽ uo q̃ mense
quinto celebratꝰ. aduemẽs
quidam cuiꝰ digiti in palmã⁊tra¬
r̾ant: or̃one fr̃a. digitis directs
aibscessit. Mulier uero aai ceca post
ccto annos prostata solo corã sc̃i

Expanded text:
d festivitatem vero quae mense quinto celebratur, adveniens quidam, cujus digiti in palmam contraxerant, oratione facta digitis directis abscessit. Mulier vero caeca post octo annos, prostrata solo coram S
Abbreviated transcription (Latin):
nõ de illis que ꝑferrsi aut plũbũ
que igios ⁊sum̾e nõ potest. Cet̾m
cui prosit uł cui ꝯfficiat: nou̾it il¬
le qui nichil sine causa fĩ ꝑmittit.
Nobis illo scripture ꝯsid̾andũ est
ꝙ oĩm oꝑum dei nullã possit inue¬
ture himo rõnem: s sic̃ itẽ scriptũ

Expanded text:
non de illis quae per ferrum ac plumbum, quae ignis consumere non potest. Caeterum, cui prosit, et cui officiat, noverit ille, qui nihil sine causa fieri permittit. Nobis illud Scripturae considerandum est quod omnium operum Dei nullam possit invenire homo rationem, sed sicut item scri
Abbreviated transcription (Latin):
eecidat. ꝙ archa dei que pͥmo per¬
missa est ab aliophalis asportari. p¬
Post łt intanta reu̾ ertia tarq
pauenda siis post reu̾sione fuit:
ur omi banc uulgrs indiscrede as¬
Quo ꝓpt̾ sũmope cauendũ est ne
domũ qmͣus flãnus tiubitã õlibet

Expanded text:
excidat quod Arca Dei, quæ primo permissa est ab allophylis asportari, post hoc in tanta reuerentia, tamque pauenda suis post reuersionem fuerit, vt cum hanc vulgus indiscrete asQuapropter summopere cauendum est, ne domum, quamuis flammis traditam quilibet
Abbreviated transcription (Latin):
cuscolatienes qͣz leti ficent eã.
Questiosane oue illos mouet qͥ
dicrnt ines loco rħ⁊ plus bona⁊
minus mala t ultio freqñtius
seuit a multis ser pentilata est:
⁊ amillo penitus er põĩtu. Nã cyã
foreasse  ml piencio¬

Expanded text:
solationes quoque lætificent eam. Quæstio sane, quæ illos mouet, qui dicunt, cur in eo loco vbi plus bona, & minus mala fiunt, vltio frequentius sæuit, a multis sæpe ventilata est, sed a nullo penitus exposita. Nam quando fortasse
Abbreviated transcription (Latin):
non alit̾ dicitur: nsi q in pauim̃¬
to illo su bsirato cinere. appositũ
capia lapidem. isił m̃i temporis
elexa c̾uice recubuit. Ergo ad hoc
oraculũ: mulier uiro adminicu¬
lante deducitur.: In quo ꝑ multos
dies or̃om ꝯpirita fundelat. Tã¬
dem pietas sepe sio misemudũ pro

Expanded text:
non aliter dicitur, nisi quod in pavimentum illud, substrato cinere, adpositum capiti lapidem, Israel nostri temporis, flexa cervice, recubuit. Ergo ad hoc oraculum mulier, viro adminiculante, deducitur, in quo per multos dies orationem conpuncta fundebat. Tandem pietas saepe ad miserandum pro
Abbreviated transcription (Latin):
latro regnũ ei restare cred̾ent. Qui
⁊ si apłos cesos publice iidissent.
⁊ steph̾m forte nocte dieq bestiis
expositum ꝯspic̾ent: fidem xp̃i in¬
anem putassent. S postꝙͣ exf̃
positionis si reu̾ent᷑ attendit intei

Expanded text:
latro, regnum ei restare crederent. Qui etiam si Apostolos cæsos publice vidissent, & Stephanum forte nocte & die bestiis expositum conspicerent, fidem Christi inanem putassent. Sed postquam ex fide positionis, si reuerenter attendit, inte
Abbreviated transcription (Latin):
Laudiomacus uicus est: ĩ
ꝯfimo biturigũ atq tuionoꝵ.
Eccl̾ia ibi est celebris reͣgione sc̃oꝵ:
nec uinus głiosa sacraꝵ u̾gniũ
multitudine. Pret̾iens eigo mar¬
tinus: in secretario eccłie lbuit
mansionem. Post discessũ illius.
cuncte nsecretariũ illud ingies
nruunt. Allanibunt singła loca:
ubi auit sed̾at uit b̃s aut ster̾at.

Expanded text:
laudiomagus uicus est in confinio Biturigum adque Turonorum. ecclesia ibi est celebris religione sanctorum nec minus gloriosa sacrarum uirginum multitudine. praeteriens ergo Martinus in secretario ecclesiae habuit mansionem. post discessum illius cunctae in secretarium illud uirgines inruerunt: adlambunt singula loca, ubi aut sederat uir beatus aut stet
Abbreviated transcription (Latin):
Qum nobis ad alia ꝓperan¬
tib. omins istoꝵ memoria
relinquatur. Tu potius ut iam du¬
dum desidero: residua martim opa
contere. Et ego inquam arbi¬
tror: rectius istuda gallo esse pos¬
cendum. Quippe qui et plura no¬
u̾it. neq em̃ ignorare potuit magi¬
stri facta discipulus: et qui non m¬
merito. istam uicem non solũ mar¬
tiuo sed ⁊̃ nobis debeat. ut qr ego
iam librum editum. ac tu bactenꝰ
orientalium gesta memorasti:
istam demiũ necessaru finomis hy¬
storiam gallus enoluat. qr ut dixi

Expanded text:
um nobis ad alia properantibus omnis istorum memoria relinquatur: tu potius, ut iam dudum desidero, residua Martini opera contexe. At ego, inquam, arbitror rectius istud a Gallo esse poscendum, quippe qui plura nouerit — neque enim ignorare potuit magistri facta discipulus — et qui non; inmerito istam uicem non solum Martino, sed etiam nobis debeat, quia ego iam librum edidi, tu hactenus Orientalium gesta memorasti: istam demum necessarii sermonis historiam Gallus euoluat, quia, ut dixi
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓtinus data seremtate reddũtͦ
ni litore. Qd̾ nullus ambigat: bĩ
uiri aduentu. banc tempestatem
fuisse sedatam. Tũt õs incõmune
onem antistitis su dignatus sit
de hoc ꝑiculo liberare.

Expanded text:
et protinus data serenitate redduntur in littore. Quod nullus ambigat, beati viri adventu hanc tempestatem fuisse sedatam. Tunc omnes in commune onem Antistitis sui dignatus sit de hoc periculo liberare.
Abbreviated transcription (Latin):
lus quidem credidisse.
A
Mlartino aut sepe anglos
ausos familianit̾. ⁊ sensiniᷤ
Et ehpoti sumrais Rem mininam
dicturus sum: s tamen dicam.
Apud nemansum ep̃oꝵ synodꝰ
babebatur. Ad quam quidẽ nre
noluerat: s quid gestum esset
scire cupiebat. Casu cum eo iste
sulpicius naigubat: s procul
ut semꝑ a cet̾is in remota nauis
parte residebat. Ibi ei angłs quid
gestum esset in synodo mĩciauit.
Nos postea tempus habiti ꝯcilii
sollicite requirentes. satis comꝑ¬
tum habuimus ip̃m diẽ fuisse cõ¬
uentus: et ea ibi ab ep̃is fuisse
decreta. que martino angłs min¬
ciarat. Iec cum marime gallꝰ¬
r ec dinuĩ explicitis q̃ statuerat
referre loqueretur: puer famila¬
ris ing̾ssus est. minicians refuge¬
num pb̃rm stare proforib. du¬
bitare cepimius utium gallum
adhuc esset melius audire: an
ex optatissimo nobis uiro qui
officii causa ad nos uenebat oc¬
currere. Tum gallus. eciam si
non ob aduentum scĩssum sac̃¬
dotis relinquenda nobis hec ẽẽt

Expanded text:
s quidem credidisse. A Martino autem saepe angelos visos familiariter et sensimus et experti sumus. Rem minimam dicturus sum, sed tamen dicam. Apud Nemausum episcoporum synodus habebatur, ad quam quidem ire noluerat, sed quid gestum esset scire cupiebat. Casu cum eo iste Sulpicius navigabat; sed procul, ut semper, a caeteris in remota navis parte solus residebat. Ibi ei angelus, quid gestum esset in synodo, nuntiavit. Nos postea tempus habiti concilii sollicite requirentes, satis compertum habuimus, ipsum diem fuisse conventus, et ea ibi ab episcopis fuisse decreta quae Martino angelus nunr. Haec cum maxime Gallus, necdum explicitis quae statuerat referre, loqueretur, puer familiaris ingressus est, nuntians, Refrigerium presbyterum stare pro foribus. dubitare coepimus, utrum Gallum adhuc esset melius audire, an exoptatissimo nobis uiro, qui officii causa ad nos ueniebat, occurrere. tum Gallus: etiamsi non ob aduentum sanctissimi sacerdotis relinquenda nobis haec esset