comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in capite q̃d descendit in barbam
aaron: qđ descendit in orã uestim̃¬
ti eiꝰ nec uiã scientiã sꝑitalẽ. & eloqͥa
se ptarum. que dulciora st̃ suꝑ mel .s
fauũ: impolluta seruabit. Iue enĩ par¬
ticipatis iusticre cũ iniqͥtateꝰ uut que
sõcietas luci cũ tenebris: Que aut̃ con¬
ermanꝰ. Diffinitio ista nequa¬
quam uidetꝰ nobis ueritate
fulciri: aut ꝓbabili racione subnga
Cum enĩ om̃s qͥ fidẽ xp̃i aut nequaqm̃
suscipiunt. aut impia dogmatũ pra¬
uitate corrumpt̃: unniundi cordis
eẽ manifestũ sit: quomͦ mutti uideo¬
rum. atq hereticorũ. uł etiã catholi¬
corum. qui diuersis uiciis inuioliunt᷑
ꝑfectã scͥptarum scientiã consecim.
de sꝑitalis doctͥne magnitudine
głiantur.:  e contra scõrũ iurorũ in¬
numera multitudo quorũ cor ab
omĩ peccatorũ contagione purganĩ
est. simplici fidĩ pietate contenta
ꝓfundioris scientie ignorat archaua
Quẽ ad modũ gͦ stabit ista sententiaᷤ

Expanded text:
arbam Aaron, quod descendit in oram vestimenti ejus ; nec illam scientiam spiritalem et eloquia Scripturarum, quae dulciora sunt super mel et favum , impolluta servabit. Quae enim participatio justitiae cum iniquitate? Aut quae societas luci cum tenebris? Quae autem conERMANVS: Definitio ista nequaquam uidetur nobis ueritate fulciri aut probabili ratione subnixa. cum enim omnes qui fidem Christi aut nequaquam suscipiunt aut inpia dogmatum prauitate corrumpunt inmundi cordis esse manifestum sit, quomodo multi Iudaeorum atque haereticorum uel etiam catholicorum, qui diuersis uitiis inuolunntur, perfectam Bcripturarum scientiam consecuti de spiritalis dootrinae magnitudine gloriantur, et e contra sanctorum uirorum innumera multitudo, quorum cor ab omni peccatorum contagione purgatum est, simplicia fidei pietate contenta profundioris scientiae ignorat arcana? quemadmodum ergo stabit ista sententia,
Abbreviated transcription (Latin):
mociossi aduio quantuluĩ cũ ÷. disce¬
e s̃ apfecto uato iminiui dissima for¬
icatio depiuatur. X.
ahec ego occulta pͥinuĩ com¬
punct.one ꝑmot. ac deine
gaitr̃ ingen iscens. hec im¬
quam: mĩa que copiesissime digessis¬
augm̃t. qua bac teniꝰ sustinehari:
quippe ciu p̾ter illas generales
ine captiuitates. quidꝰ ñ dubrto .¬
firmos qios: pulsari ertͥnsecꝰ i pecia¬
ie impedim̃tũ salutis aceii: ꝑ iiã
quam tenuit̾ uideor attigisse noti¬
ciam litterarũ: in qua me ita uel
instantia pedagogi. uł contunue lec¬
cionis macerauit intentio. ut nc̃
mens mea poeticis illis nelut infec ta
carininib illas fabularũ nugas. pista¬
tiasq bellorũ. quibꝰ a parrulo pͥus

Expanded text:
am otiosa et a deo quantulumcumque discedens a perfecto uiro inmundissima fornicatio deputatur. Ad haec ego occulta primum conpunctione permotus ac deinde grauiter ingemesoens: haec, inquam, omnia quae copiosissime digessisaogmenta quam hactenus sustinebam: quippe em praeter illas generales animae captimtates, quibus non dubito infirmos quosque pulsari extrinsecus, speciale inpedimentum saquam tenuiter videor attigisse notitia litterarum, in qua me ita vel instantia paedagogi, vel continuae lectionis maceravit intentio, ut nunc mens mea poeticis velut infecta carminibus, illas fabularum nugas historiasque bellorum quibus a parvulo
Abbreviated transcription (Latin):
ita dr̃. que cep̃ facere ⁊ docere. Caue
gͥ. ne ante actũ ꝓfiliens ad docendũ
in illorũ numero de puteris. de quib
in euangłio dĩs. ai ducipłos iuos io¬
tur dicens. Iue diẽt uob̾ seruate. & fa¬
Dict̃ enĩ: ⁊ ñ faciunt. Alligant autẽ
onera grauia & importibiua . Ei.o¬
nunt ea suꝑ humeros nrnũ: ipsi aut̃
cigito suo uelt̃ a mouere. Si enĩ illo qͥ
iuũ manciatũ nuiumũ soluens docia¬
rit si liiuias mninimꝰ uocabit᷑ in reg¬
no celorum. qui multa & maiora negli¬
gens. docere p̾sunipserit. consequons

Expanded text:
it Iesus facere et docere. oaue igitur ne ante actum prosiliens ad docendum in illorum numero deputeris, de quibus in euangelio dominus ad discipulos loquitur: quae dicunt uobis seruate et faigant autem onera grauia et inportabilia et inponunt ea super umeros hominum, ipsi autem digito suo nolunt ea mouere. si enim ille qui unum mandatum minimum soluens docuerit sic homines, minimus uocabitur in regno caelorum, qui multa et maiora neglegens docere praesumpserit consequens
Abbreviated transcription (Latin):
rum ad docendũ inciteris erẽpa
qui ꝑitiã disputandi. ac sermantis
eluentiã. consecitti. qr. posst̃ ea que
uoluei ut ornate copioseq dessat.
dunt᷑: ab his qui un ei .x. malitator
discernere ñ nouerĩ. aliuo nam: u

Expanded text:
rum ad docendum inciteris exemplis, qui peritiam disputandi ac sermonis afluentiam consecuti, quia possunt ea quae noluerint ornate copioseque disserere, duntur ab his qui uim eius et qualitatem disoe
Abbreviated transcription (Latin):
qã t̾cio apłs intulit loco. anagogen
sonat: ꝑ quã ad ininsibilia ac futura
sermo transt at᷑: ut ẽ iliud. nolum bũt
ignorare uos ft̃s de dormientib: ut ñ
contͥstemini sicut & ceteri qui spẽ non

Expanded text:
apostolus intulit loco, anagogen sonat, per quam ad inuisibilia ac futura sermo transfertur, ut est illud: nolumus autem ignorare uos, fratres, de dormientibus, ut non contristemini sicut et ceter
Abbreviated transcription (Latin):
gere quorũ curã atq udustriã detrecꝰ¬
tat emulari. Norumꝰ enim ũ nullos ita
adhec loca deur̃is regionibꝰ aduenisse:
ut cognoscendi tantũ modo grã frm̃
monasteria circiurent. ñ ut has regu¬
las ob quas huc cõmeauerant. atq
instituta susciꝑent. Aac secedentes in
cellulas conarent᷑ ea que ꝑ iusũ uel
mores suos acstudia quibꝰ imbuti fue¬
rant retentantes: ut eis exꝓbrari añ¬
nullis solet. ñ ꝑfectꝰ fui grã: sed uitan¬
de egestatis necessitate eustimati st̃
ꝓuintias cõmutasse. Non solũ enĩ ni¬
chil eruditionis ad quirere: sed ne di¬
utiꝰ quidẽ in his partibꝰ cõmorari. ꝑti¬
natis anum obstinatione potuerunt.
Cum enĩ nec ieuiniorũ morẽ. neq płal¬
morũ ordinẽ. nec ipsorũ deniq indu¬
mentorũ habitũ. ꝑmutassent: quid
aliud in hac regione sectari. quã fola

Expanded text:
gere, quorum curam atque industriam detracgere, quorum curam atque industriam detractat aemulari. nouimus enim nonnullos ita ad haec loca de uestris regionibus aduenisse, ut cognoscendi tantummodo gratia fratrum monasteria circumirent, non ut has regulas ob quas huc conmeauerant atque instituta susciperent ac secedentes in cellulis conarentur ea, quae uel uisu uel tmores suos ac studia quibus inbuti fuerant retentantes, ut eis «xprobrari a nonnullis solet, non profectus sui gratia, sed uitandae egestatis necessitate existimati sunt prouincias conmutasse. non solum enim nihil eruditionis adquirere, sed ne diutius quidem in his partibus conmorari pertinacis animi obstinatione potuerunt. cum enim nec ieiuniorumorum ordinem, nec ipsorum denique indumentorum habitum permutassent, quid aliud in hac regione sectari quam sola
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ de mirabilibꝰ cłĩ. sed de institutis
studiisq scõrũ quedã que reminiser
possibile ẽ: nos spopondimꝰ meniote
tradituros: ut necessariã tantũ ꝑfecte
uite instructionẽ: ñ inutilẽ absq ul¬
la emĩdatione iutiorũ. ac suꝑuacuã
admirationẽ legentibꝰ p̃beremꝰ. Cum
itaq beatꝰ piamon sũma nos gratula¬
tione susceptos. humanitate congru¬
a refecisset: intelligens nos ñ eiꝰddẽ eẽ
regionis: pͥmũ unde. uł cur egiptũ
petissemꝰ. sollicite ꝑ cunctatꝰ ac de
cenobio syrie ob desideriũ ꝑfectio¬
nis nos illo aduenisse cognoscens ita
exorsus est. ii.¬
uisquis homuĩ o filii eiuus¬
libet artis peritiã asseqͥ con¬
cupiscitꝰ nisi omĩ cura atq
uigulantia eiꝰ se quã nosse dederat
discipline studus manciparit. ac
ꝑfectorũ quorũq opicͥu ipsiꝰ uel
scientiae magistrorũ p̾cepta atq u¬
stituta seruauerit.. frustra inanbꝰ
uotis eorũ similitu dinẽ eroptat attin¬

Expanded text:
enim de mirabilibus dei, sed de institutis studiisque sanctorum quaedam quae reminisci possibile est nos spopondimus memoriae tradituros, ut necessariam tantum perfectae uitae instructionem, non inutilem absque ulla emendatione uitiorum ac superuacuadmirationem legentibus praeberemus. Cum itaque beatus Piammon summa gratulatione susceptos humanitate etiam congrua refecisset, intelligens nos non ejusdem esse regionis, primum unde uel cur Aegyptum petissemus sollicite percontatus ac de coenobio Syriae ob desiderium perfectionis nos illo aduenisse cognoscens ita exorsus est. Quisque hominum, o filii, cuiuslibet artis peritiam adsequi concupiscit, nisi omni cura atque uigilantia eius se quam nosse desiderat disciplinae studiis manciparit ac perfectissimorum quorumque opificii ipsius uel scientiae magistrorum praecepta atque instituta seruauerit, frustra inanibus uotis eorum similitudinem exoptat adtin
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ secessores merito nuncupant᷑ do qd
nequaquã contenti hac iuctoria qua¬
int̾ homines occultas insidias diabo¬
li calcauerunt. aꝑto certamine. ae ma¬
nifesto conflictu demonibꝰ congredicu¬
pientes: uastos heremi recessꝰ penetra¬
re ñ timeant: ad unitationẽ scilicet
iohannis baptiste. qui in heremo to¬
ta etate ꝑmansit. helie quoq & helisei
atq illorũ de quibꝰ apłs ita memorat
Urcuierunt in melotis. & in pellibꝰ

Expanded text:
id est secessores merito nuncupantur, eo quod id est secessores merito nuncupantur, eo quod nequaquam contenti hac inter homines occultas insidias diaboli calcauerunt, aperto certamine ac manifesto conflictu daemonibus congredi cupientes uastos heremi recessus penetrare non timeant, ad imitationem scilicet Iohannis Baptistae, qui in heremo tota aetate permansit, Heliae quoque et Helisaei atque illorum de quibus apostolus ita memorat: circumierunt in melotis et in pellibus
Abbreviated transcription (Latin):
latim temꝑe ꝓcedente. segiegati a cre¬
dentiũ turbis. ab eo qđ aconuigus ab¬
stinerent .&. a patentũ se consortio. mim¬
diq istiꝰ conuersatione secernerent. mo¬
nachi siue monorantes. ac singulates.
asolitarie uite districtione nominati
sunt. Unde consequers fuit: ut ex cõ¬
munione consortu cenobite: celleq ac
diuersoria eorũ cenobia uocarent᷑.
cernimꝰ residere uestigia. De hoc ꝑfecto¬
sima radice scõrũ: etiã anachoritarũ
ꝓfessionis pͥncipes. hos quos paulo ante
dam pusillanimitatis caulanec impa¬
tientie morbo. sed desiderio sublimio¬
ris ꝓfectꝰ. contẽplationisq diuine. so¬
litudinis secreta sectati st̃: licet eorũ
paulꝰ necessitatis obtentu. dũ temꝑe ꝑsecu¬
tionis affiniũ suorũ deuitat insidias:
heremũ penetrasse cdicatꝰ: lta gͦ. ꝓcessit
ex illa quã diximꝰ disciplina aluio ꝑfec¬
tionis genꝰ cuiꝰ sec tatores anachorite.

Expanded text:
latim tempore procedente segregati a crelatim tempore procedente segregati a credentium turbis ab eo, quod a coniugiis abstinerent et a parentum se consortio mundique istius conuersatione secernerent, monachi siue μονἀςοντες a singularis ac solitariae uitae districtione nominati sunt. unde consequens fuit ut ex communione consortii coenobiotae cellaeque ac diuersoria eorum coenobia uocarentur.cernimus residere uestigia. De hoc sima radice sanctorum etiam anachoretarum professionis principes, hos quos paulo ante dam, pusillanimitatis causa, nec impatientiae morbo, sed desiderio sublimioris perfectus contemplationisque divinae, solitudinis secreta sectati sunt, licet eorum prior, necessitatis obtentu, dum tempore persecutionis affinium suorum devitat insidias, eremum penetrasse dicatur. » Ita ergo processit ex illa quae diximus disciplina aliud perfectionis genus, cujus sectatores anachoretae,
Abbreviated transcription (Latin):
tibus ꝓpt̃ infirmitatẽ pͥme creduli¬
tatis indulta ẽ. etiã illiꝰ eccłie ꝑfecti¬
onem que ierosolunis consistebat. pau¬
latĩ contaminate cepisset. & crescente
cotidie uł indigenarũ numero. ut
aduenarũ pͥme illiꝰ fidei refrigesoe¬
ret feruor. ñ solũ hii qui ad fidẽ. xꝑi
ab illa districtione laxati funt. Non¬
nulli enĩ eristimantes id qđ uide¬
bant gentibꝰ ꝓ infirmitate concessit᷑.
sibi etiã licitũ. nichil se det̾m̃ti ꝑpeti
credidert̃: si cũ substantis ac faculta¬
tibꝰ sius fidẽ. xp̃i confessionẽ .i. se. queren
consortio qui sͥ uł eccłie dĩ remissio¬
ris uite neqligentiã licitã eẽ credeluãt.
ui locis suburlunis ac secretioribꝰ com¬
manere. & ea que ab apłis ꝑuiuuersũ
corpus ecesie generalit᷑ ieminerant
instituta: pͥuati ac peculiarit᷑ eiercere
ceperunt. Atq ita coaluit ista quam
quimꝰ discipłorũ qui se ab eorũ conta¬
gio sequestrauert disciplina: qui pau¬

Expanded text:
pter infirmitatem primae credulitatis indulta est etiam illius ecclesiae perfectionem quae Hierosolymis consistebat paulatim contaminare coepisset, et crescente cotidie uel indigenarum numero uel aduenarum primae illius fidei refrigesceret feruor, non solum hi qui ad fidem Christi ab illa districtione laxati sunt. nonnulli enim, existimantes id quod uidebant gentibus pro infirmitate concessum sibi etiam licitum, nihil se detrimenti perpeti crediderunt, si cum substantiis ac facultatibus suis fidem Christi confessionemque sequerentconsortio, qui sibi uel ecclesiae dei remissioris uitae neglegentiam licitam esse credebant, in locis suburbanis ac secretioribus conmanere et ea, quae ab apostolis per uniuersum corpus ecclesiae geoeraliter meminerant instituta, priuatim ac peculiariter exercere coeperunt: atque ita coaluit ista quam diximus discipulorum qui se ab illorum contagio sequestrauerant disciplina. qui pau
Abbreviated transcription (Latin):
causa ad emulationẽ nr̃e agnitionis
adtraut: omĩbꝰ institutis quibꝰ illic
pͥmordia urã p̃uenta st̃ penitꝰ abdi¬
catis: quecũq seniores nrõs agere ut
tradere uideritis. sũma humilitate
sectamini. Neq uos moueat aut ab
imitatione diuertat ac retrahat.
etiã si ad p̾sens uobis alicuiꝰ rei ut
facti ratio uł causa ñ liqueat: ꝙ eos
qui bene decunclis ac simpliciter
sentiunt. & uniuersa que a senioribꝰ¬
nr̃is tradi geriue ꝑspererint. ficdelit̾
imitari magis quã discutere student.
ad rationẽ ueritatis intrabit. quis¬
quis a discussione ceꝑit erudiri: q
uidens eũ. inimicꝰ suo potiꝰ quã pa¬
trum iudicio confidentẽ. facile u
id usq ppellit. ut etiã illa que man¬
me utilia ac salubrima st̃ suꝑflua
ei uideant᷑ ac noria: atq ita p̾sump¬
tioni ei callidꝰ hostis illudit: ut in¬
rationabilibꝰ definitionibꝰ sius ꝑti¬
re censuerit. Iil.¬

Expanded text:
mulationem nostrae agnitionis adtraxit, omnibus institutis, quibus illic primordia uestra praeuenta sunt, penitus abdicatis quaecumque seniores nostros agere uel tradere uideritis summa humilitate sectamini. neque uos moueat aut ab imitatione diuertat ac retrahat, etiamsi uobis ad praesens alicuius rei uel facti ratio uel causa non liqueat, quia eos, qui bene de cunctis ac simpliciter sentiunt et uniuersa quae a senioribus tradi geriue perspexerint fideliter imitari magis quam discutere student,  rationem veritatis intrabit quisquis a discussione coeperit erudiri, quia videns eum inimicus suo potius quam patrum judicio confidentem, facile in id usque propellit, ut etiam illa quae maxime utilia atque saluberrima sunt, superflua ei videantur et noxia. Atque ita praesumptioni ejus callidus hostis illudit, ut irrationabilibus definitionibus suis pertire censuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
rebant p̾cia eorũ que uendebant.
ẜponebant ante pedes apłorũ: di¬
uidebat᷑ aut̃ singłis ꝓ ut ciuiq opus
erat. Talis unquã erat tẽ omũs ecesĩa
quales nc̃ ꝑ paucos in cenobus inuemi¬
ri difficile ẽ. Sed eũ pꝰ apłorũ ercessũ
tepescere cepisset credentiũ multitu¬
de alienigenis ac diuersis gentibꝰ con¬
fluebat. a quibꝰ apłi ꝓ ipsis fidei rudi¬
mentis. & inueterata gentilitatis con¬
suetudine. nichil ampliꝰ expetelunt:
nisi ut ab unmolaticus idolorũ. & for¬
iucatione .&. suffocatis. & sanguine¬

Expanded text:
ebant pretia eorum quae uendebant et ponebant ante pedes apostolorum: diuidebatur autem singulis prout cuique opus erat. talis, inquam, erat tunc omnis ecclesia, quales nunc perpaucos in coenobiis inuenire difficile est. sed cum apostolorum excessu tepescere coepisset credentium multitude alienigenis ac diuersis gentibus confluebat, a quibus apostoli pro ipsis fidei rudimentis et inueterata. gentilitatis consuetudine nihil amplius expetebant nisi ut ab inmolaticiis idolorum et fornicatione
Abbreviated transcription (Latin):
offendit᷑. ob eẽ ñ possit. & nobis maior
sit utilitatis cura quã laudis. Hoc sa¬
ne om̃s ad quorũ mariꝰ opuscula ista
ꝑuenerint moneoꝰ ut quicqͥo in eis
placuerit patrũ: nr̃m uero sciant
ẽẽ qđ displicet.
Quem ad modũ diolco uenientes ab
abbate piamone fuerimꝰ suscepti.
plo seniorũ debeant erudiri.
non debeant.
De tribꝰ generibꝰ monacorũ qͥ ui egip¬
to sunt.
Quibꝰ auc toribꝰ cenobitarũ sit insti¬
tuta ꝓfessio.
De anaclioritarũ ordine atq pͥncipio.
De sarabattarũ pͥncipio atq conu̾satio̾e
De quarto genere monachoruos.
Iutrogatio quid int̾ sit int̾ cenobiũ
⁊ monasteriũ
Responsio.
De humlitate uera. ⁊ quomꝰ falsã hu

Expanded text:
offenditur obesse non possit, et nobis maior offenditur obesse non possit, et nobis maior sit utilitatis cura quam laudis. hoc sane omnes ad quorum manu opascala ista peruenerint moneo at quidquid in eis placuerit patrum, nostrum uero sciant ewe quod displicet. Quemadmodum Diolcon nenientes ab abbate Piamun fuerimus suscepti. plo seniorum debeant erudiri. non debeant. De tribus generibus monachorum quae intra Aegyptum sunt. Quibus auctoribus coenobiotarum sit instituta professio. De anachoretarum ordine atque principio. De Sarabaitarum principio et conuersatione. De quarto genere monachorum. Interrogatio, quid sit inter coenobium et monasterium. Responsio. De humilitate u
Abbreviated transcription (Latin):
de impetrando ad heremũ reditu fidu¬
tiam gerebamꝰ pͥmũ senioribꝰ nr̃is hono¬
rem debitũ solium: deinde animis eo¬
rum qͥ ꝓ caritatis ardore creberrimis
litterarũ nr̃arũ satisfactionibꝰ nequa¬
quam fuerant deliniti: pristinã re¬
dintegrauimꝰ caritatẽ. Tandẽq ad
plenũ aculeo nr̃e sponsionis euulso: tp¬
sis quoq cũ gaudio ꝓsequentibꝰ ad sci¬
thiotice solitudinis secreta reme aut
trum scientiã atq doctrinã. nr̃a ut
potuit elugubrate  inscientia: quam
etiam si in cultꝰ forsitan sermo confu¬
dit potiꝰ quã digessit: queso nelaudẽ
insigniũ uirorũ rep̃hensio nr̃e rustici¬
tatis euacuet. Tutiꝰ siqͥdẽ nob̃ in con¬
spectu nr̃i uidicis uisũ ẽ: doc t̾ne huiꝰ
magnificentiã uł incultis sermonis
ꝓdere quã filere. Quippe cũ & ꝑfec¬
tui lectoris si sublimitatẽ sensuũ con¬
templet᷑: hoc qđ imꝑitia ur̃i sermoruis

Expanded text:
de inpetrando ad heremum reditu fidude inpetrando ad heremum reditu fiduciam gerebamus, primum senioribus nostris honorem debitum soluimus: deinde animis eorum, qui pro caritatis ardore creberrimis litterarum nostrarum satisfactionibus nequaquam fuerant deleniti, pristinam redintegrauimus caritatem, tandemque ad plenum aculeo nostrae sponsionis auulso ipsis quoque cum gaudio prosequentibus ad Scitioticae solitudinis secreta remeauimutrum scientiam atque doctrinam nostra ut potuit elucubrauit inscitia: quam etiamsi incultus forsitan sermo confudit potius quam digessit, quaeso ne laudem insignium uirorum reprehensio nostrae rusticitatis euacuet. tutius siquidem nobis in conspectu nostri iudicis uisum est doctrinae huius magnificentiam uel incultis sermonibus prodere quam silere, quippe cum et profectui lectoris, si sublimitatem sensuum contempletur, hoc quod inperitia nostri sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
t ielcirco nichil debet aXU.¬
abrupte monachꝰ suꝑ his dũ¬
tarat que ad corꝑales eretci¬
tationes ꝑtinent definire: ne aduer¬
sariũ ad impugnationes eorũ que
uelut sub legis obseruatione custodit
magis incitans ciciꝰ ea uolare cogat᷑.
Prefigens siquidẽ sibi legẽ utiꝰ quisq
sub libertatis grã constitutꝰ. ꝑnitio¬
sa semet ipsũ obligat seruitute: ut
ea que licito. unmo etiã laudabili¬
ter cũ grãrũ actione p̃siimere po¬
tuisset. si necessitas fortasse cõpule¬
rit: uelut transgressor ꝑciꝑe cõpella¬
tur cũ p̾uaricatione peccati. Ubi
enĩ ñ ẽ lex. nec p̾uaricatio. hac bea¬
tissimi ioseph institutione atq docꝰ¬
trina uelut diuino oraculo confir¬
mati. in egipto residere maliums
Sed licet parũ deinceps de nrã
essemꝰ ꝓmissione solliciti : tamꝰ eiple¬
to septẽ annorĩ numero sponsionẽ
nram̃ gratant᷑ impleuimꝰ Ex currentes
namq ad cenobiuĩ nr̃m illo iã temꝑe qͦ

Expanded text:
t idcirco nihil debet abrupte monachus super his dumtaxat quae ad corporales exercitationes pertinent definire, ne aduersarium ad inpugnationem eorum quae uelut sub legis obseruatione custodit magis incitans citius ea uiolare cogatur. praefigens siquidem sibi legem unusquisque sub libertatis gratia constitutus perniciosa semet ipsum obligat seruitute, ut ea quae licito, immo etiam laudabiliter cum gratiarum actione praesumere potuisset, si necessitas fortasse conpulerit, uelut transgressor percipere conpellatur cum praeuaricatione peccati. ubi enim non est lex, nec praeuaricatio. Hac beatissimi Ioseph institutione atque doctrina uelut diuino oraculo confirmati in Aegypto residere maluimus. sed licet parum deinceps de nostra essemus promissione solliciti, tamen expleto septem annorum numero sponsionem nostram. gratanter impleuimus. excurrentes namque ad coenobium nostrum illo iam tempore, quo
Abbreviated transcription (Latin):
de ur̃o fuerit ore ꝓlapsus:
nulla occultationis p̃cepta solli¬
citent audientẽ. Alagis enĩ late¬
bit si negligent᷑. ac simplicit᷑ tran¬
seat᷑ q. ñ tanta quilib& frm̃ suꝑ
diuulgationẽ eiꝰ imprignatione torque¬
bit᷑: eustimans rẽ uilẽ aliqua transito¬
na confabulatione ꝓlatã: que ex hoc
ipso fit leiuor. ꝙ cautissimo silentu pre¬
cepto sensibꝰ audientis cõmendata ñ
fuerit. Nam si etiã fidẽ eiꝰ aliqua sa¬
cram̃torũ obtestatione deuinreris:

Expanded text:
de uestro fuerit ore prolapsus, de uestro fuerit ore prolapsus, nulla occultationis praecepta sollicitent audientem: magis enim latebit si neglegenter atque simpliciter transeatur, quia non tanta quilibet fratrum super diuulgatione eius inpugnatione torquebitur, aestimans rem uilem aliqua transitoria confabulatione prolatam et quae ex hoc ipso sit leuior, quia cautissimo silentii praecepto sensibus audientis conmendata non fuerit. nam si etiam fidem eius aliqua sacramentorum obtestatione deuinxeris,
Abbreviated transcription (Latin):
dicendũ. Iuraui & statui. Id fieri
deb& ꝓ custodia caritatis. ꝓ qua sꝑ¬
nenda st̃. uniuersa: ne bonũ tran¬
quillitatis eiꝰ ꝑfectioq maculet᷑.
Similit᷑q uirandũ ẽ ꝑ castimonie
puritate: nec aliud nos facere opor¬
tet ꝓfide ꝓ sobrietate. atq usticia:
que omĩa indemutabili ꝑseueran¬
tia sunt tenenda: ⁊ a quibꝰ paulu¬
lum recessisse dampnabile ẽ. De illis
uero corꝑalibꝰ exercus. que ad modi¬
cum dicunt᷑ ẽẽ ut illa: ita ut dirimꝰ
statuendũ: ut si qua suꝑuenerit
certior pietatis occasio. que illa sua¬
deat relaxari: nulla suꝑhis lege te¬
neamur: sed p̃t̾missis eis ad utiliora
libere transeamꝰ In illis enĩ corꝑali¬
bus exercũs. si ꝓ temꝑe relinquant᷑
ꝑiculosũ ñ ẽ: ab his uero uł ad mo¬
mentũ declinasse mortiferũ ẽ.
oc quoq simili cautione x .X IIII.¬
curandũ ẽ: ut si quis forsitan
Usermo quẽ eẽ uultis occultũ

Expanded text:
dicendum: iuraui et statui. quod fieri dicendum: iuraui et statui. quod fieri debet pro custodia caritatis, pro qua spernenda sunt uniuersa, ne bonum tranquillitatis illius perfectioque maculetur. similiterqueiurandum eet pro castimoniae puritate nec aliud nos facere oportet pro fide, pro sobrietate atque iustitia, quae omnia indemutabili petia sunt tenenda, et a quibus paululum recessisse damnabile est. De illis vero corporalibus exercitiis quae ad modicum dicuntur esse utilia , ita est, ut diximus, statuendum, ut si qua supervenerit certior pietatis occasio quae illa suadeat relaxari, nulla suneamur, sed praetermissis eis ad utiliora libere transeamus. in illis enim corporalibus exercitiis, si pro tempore relinquantur, periculum non est: ab his uero uel ad momentum declinasse mortiferum est.. Hoc quoque simili cautione curandum est, ut, si qui forsitan sermo quem esse uultis occultum
Abbreviated transcription (Latin):
copioseq digesta ẽ: nichil mo¬
ticator inueniat᷑ aut ꝑtinax. Et ubi
illud psalmiste ponimꝰ eloqͥũ: uira¬
ui estati. eustodire uidieia iusti¬
eie tue : Sed quid ẽ aliud uirare et
statuere. quã definita unmobilit᷑
custodire.
oseph. Nos ñ de pͥncipalibꝰ manda¬
tis sine quibꝰ ñ potest nr̃a salꝰ omni¬
no subsistere ista decernimꝰ sed
dehis que sine ꝑiculo statꝰ nr̃i uł re¬
larare possumꝰ uł tenere. ut puta
de inremisso rigore ieuinu: de uini
siue olei ꝑpetua abstinentia: de pro¬
gressu celle penitꝰ cohibendo: de lec¬
tionis seu meditationis incessabili
uigitate. que sine iactura ꝓfessionis
ac ꝓpositi nr̃i. ȩxerceri cũ libuerit
possunt.: &. cũ necesse fuerit iurep̃hen¬
sibilit̾ uiientiũ. p̃t̾mitti. Ceterũ suꝑ
obseruantiã illorũ pͥncipaliũ manda¬
torũ constantissime definiendũ est.
ac ꝓ his quoq mors si necesse fuerit
ñ uitanda: ꝑ quibꝰ immobilit᷑ est

Expanded text:
copioseque digesta est, nihil ocopioseque digesta est, nihil oricator inveniatur aut pertinax. Et ubi illud Psalmistae postponimus eloquium, Juraui, et statui custodire iudicia iustitiae tuae? quid est enim aliud iurare et statuere quam definita inmobiliter custodire? IOSEPH: Nos non de principalibus mandatis, sine quibus non potest nostra salus omnino subsistere, ista decernimus, sed de his quae sine periculo status nostri uel relaxare possumus uel tenere: ut puta de inremisso rigore ieiunii, de uini siue olei perpetua abstinentia, de progressu cellulae penitus cohibendo, de lectionis seu meditationis incessabili iugitate, quae sine iactura professionis ac propositi nostri et exerceri cum libuerit possunt et cum necesse fuerit inreprehensibiliter praetermitti. ceterum super obseruantia lllorum principalium mandatorum constantissime definiendum est ac pro his etiam mors, si necesse fuerit, non uitanda, pro quibus inmobiliter est
Abbreviated transcription (Latin):
gredientur.¬
ec illiꝰ p̃cepti utilitas ẽ silen¬
da. qđ etiã instigante ira ut
qualibet alia passione. sacram̃¬
to nos aliquo uinxerimꝰ qđ a nemine
quidẽ monachorũ. fieri penitꝰ debet.
utͥusq tam̃ rei causa untimo ẽ pensan¬
da uidicio. &. cõꝑanda ẽ illa res quã
statiumꝰ. huic ad quã transire com¬
pellim᷑ atq ad eã sine cunctatione
ẽ transeundũ: que suꝑueniente ple¬
more tractatu iustior fuerit uidicata.
tes salubrioris ac pie subire iacturam.
Deniq numquã rationabiles ac ꝓba¬
tos patres. dluros aut inreuocabiles
in huiꝰ modi diffinitionibꝰ fuisse iemi¬
niscim᷑: sed uelut cerã calore solis. ita
eos tatione mollitos: s uit̾cedente salu¬
briote consilio. melioribꝰ partibꝰ sine
hesitatione cessisse. Iuoscũq ait̃t ui¬
dimꝰ definitionibꝰ sius ꝑtinacit᷑ in¬
herere: inrationabiles semꝑ ꝓbauti¬
mus ac discretionis expertes. XII.¬
ermanꝰ. Quantũ ad hanc
ꝑtinet rationẽ que euident̃

Expanded text:
gredienturec illius praecepti utilitas est silenda, quod etiam si instigante ira uel qualibet alia passione sacramento nos aliquo uinierimus, quod a nemine quidem monachorum fieri penitus debet, utriusqda judicio, et comparanda est illa res quam statuimus, huic ad quam transire compellimur, atque ad eam sine cunctatione est transeundum, quae superveniente seniorum tractatu, justior fuerit judicata. onem, quam rei salubrioris ac piae subire jacturam. Denique numquam rationabiles ac probatos patres duros aut irrevocabiles in hujusmodi definitionibus fuisse reminiscimur; sed velut ceram calore solis, ita eos ratione mollitos, et intercedente salubriore consilio melioribus partibus sine haesitatione cessisse. Quoscumque autem vidimus definitionibus suis pertinaciter inhaerere, irrationabiles semper probavimus ac discretionis expertes.  Quantum ad hanc rationem pertinet quae evidenter
Abbreviated transcription (Latin):
rus consistebat. maiore flagrantia¬
desicłaremꝰ expetere: ad uicũ ciu
nom̃ ẽ chiolehos uni ex septẽ nili
fluminis hostus imminentẽ. ñ tam
itineris necessitate quã desiderio
scõrum illic cõmorantiũ cõpellente
ꝑuenimꝰ Cũ enĩ uelut cupidissimi
mercatores. pluruna illic celeber¬
si nauigationẽ inqͥsitionis incerte.
spe maioris lucri ꝑsuadente susce¬
pimꝰ lbi cũ diutissune fiuctuantes.
ad illos uirtutũ sublimitate conspi¬
remꝰ: abbatẽ piamon. om̃ium ana¬
choritarũ illie inhabitantium
seniorẽ. eorũdẽq pb̃rm: uelut quan¬
dam sublimissimã pharũ. pͥmꝰ circum¬
spectantiũ notauit intuitꝰ. Hic genĩ
ficut euangłica illa ciattas. in excelsi
montis uertice constitutꝰ nr̃o ꝓtinꝰ
refulsit aspec tui. Quiꝰ uirtutes atq
mirabilia. que ꝑ eũ etiã sub conspec¬
tu nr̃o. duuna grã testimoniũ meritis

Expanded text:
rus consistebat, maiore flagrantderaremus expetere, ad uicum, cui nomen est Diolcos, uni ex septem Nili fluminis Ostiis inminentem, non tam itineris necessitate quam desiderio sanctorum illic commorantium conpellente peruenimus. cum enim uelut cupidissimi mercatores plurima illic celebersi nauigationem inquisitionis incertae spe maioris lucri persuadente suscepimus. ubi cum diutissime fluctuantes ad illos uirtutum sublimitate conspiremus, abbatem Piamun, omnium anachoretarum illic inhabitantium seniorem eorundemque presbyterum uelut quandam sublimissimam pharum primus circumspectantium notauit intuitus. hic etenim sicut euangelica illa ciuitas in excelsi montis uertice constitutus nostro protinus refulsit aspectui. cuius uirtutes atque mirabilia, quae per eum etiam sub conspectu nostro diuina gratia testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinã: ꝓ conditione locorũ sta¬
tusq sui m̃sutra pleniꝰ instruant᷑ Qui¬
bus hoc p̾cipuũ contulit. p̃cedens¬
ur̃i laboris industria. ut parati iã
atq isdẽ exerciciis dep̾hensi facilius
p̾cepta seniorũ atq instituta susci¬
piant: ipsosq ui cellulas suas aucto¬
res collationũ cũ ipsis collationibus¬
i uoluminibꝰ recipientes. & cotidiaus
quodã modo cũ eis int̾rogationibꝰ
ac responsionibꝰ colloquentes: ñ ꝓpͥis
adinuentionibꝰ arduã istã s incogni¬
tam ferme in hac regione appetant
uiam: sed ꝑiculosã etiã illic ubi iã
tritissimi calles & innumeri p̾ceden

Expanded text:
disciplinam, pro condicione locorum ac stadisciplinam, pro condicione locorum ac status sui mensura plenius instruantur. quibus hoc praecipuum contulitvestri laboris industria, ut parati jam atque in iisdem exercitiis deprehensi, facilius praecepta seniorum atque instituta suscipiant, ipsosque in cellulas suas auctores collationum cum ipsis collationum voluminibus recipientes, et quotidianis quodammodo cum eis interrogationibus ac responsis colloquentes, non propriis adinventionibus arduam istam et incognitam ferme in hac regione appetant viam, sed periculosam etiam illic, ubi jam tritissimi calles et innumera praeceden
Abbreviated transcription (Latin):
mssis uiuante grã xꝑi
decẽ collationeibus pa¬
trum. que exigentibus
beatissimis eꝑis helladio
ac leontio ut cũq digeste st̃ septẽ
ui. leontii & theodore credili depu¬
tandas. Posterior siqͥdẽ urmñ illã ce¬
nobiorũ scam̃ atq egregiã discipli¬
nam in ꝓiunciis gallicanis. antiqua¬
rum uirtutũ districtione funda¬
uit: ceteri uero nͨ solũ cenoblalem
ꝓfessionẽ ad pͥme monachos expete¬
reꝰ uerũ etiã anachoriticã sitire
sublimitatẽ. ur̃is instrtutionibꝰ ꝓ¬
uocastis. Ea namq collationes
iste sũmorũ patrũ disputatione
contexte st̃. & ita in om̃ibꝰ temꝑateꝰ
ut utriq ꝓfessioni qua ñ solũ ocet¬
duas tegiones. uerũ etiã insulas
maximis frm̃ cat̾ius fecistis florese
conueniant: idẽ ut ñ solũ hii qui ad¬
huc in congregationis laudabili sub¬
iectione ꝑdurant: sed etiã illi qui
haud longe a ur̃ĩs cenobiis seceden¬
tes. anachoretarũ sectari gestiunt

Expanded text:
ssis iuuante gratia Christi decem conlationibus patrum, -quae exigentibus beatissimis episcopis Helladio ac Leontio utcumque digestae sunt, septem ui, Leonti et Theodore, credidi consecrandas. posterior siquidem uestrum illam coenobiorum sanctam atque egregiam disciplinam in prouinciis Gallicanis antiquarum uirtutum districtione fundauit, ceteri uero non solum coenobialem professionem adprime monachos expetere, uerum etiam anachoreticam sitire sublimitatem uestris institutionibus prouocastis. ea namque conlationes istae summorum patrum disputatione contextae sunt et ita in omnibus temperatae, ut utrique professioni, qua non solum occiduas regiones, uerum etiam insulas maximis fratrum cateruis fecistis florere, conueniant: id est ut non solum hi qui adhuc per congregationes laudabili subiectione perdurant, sed etiam illi qui haud longe a uestris coenobiis secedentes anachoretarum sectari gestiunt
Abbreviated transcription (Latin):
ambulauerit: nec fecerit quicquã
iniustũ. uita uiuet. ñ moriet᷑. Omĩa
peccata eiꝰ que fecit: ñ imputabiutꝰ
ei. Deuiq cũ ab illo populo quẽ ex om¬
iubꝰ gentibꝰ dñs ad optauit. ꝓpt̾ su¬
bitã uituli p̾uaricationẽ miscđłe
sue auertisset aspectũ. x int̾ueniens
peo legis lator. clamaret: obsecio do¬
mine peccauit popłs iste peccatum
magnũ. fecert̃ sibi deos aureos.& nc̃
si remittis peccatũ eorũ senutte: sin
ñ merebant᷑. ad penitentiã saluta¬
tem ꝓreatu tanti cͥminis ꝑuenire: subiun¬
git. Et cum iustis ñ scribant᷑. Deniq in
ipso uida: us ꝓpħice maledictionis
euident᷑ impleta ẽ. Nam expleto ꝓdi¬
tionis cͥmine. suspendio se necauit: ne
post illã deletionẽ nominis sui. conuer¬
sus ad penitentiã iterũ cũ iustis scri¬
bi mereret᷑ in celo. Non gͦ ẽ ambigen
libro uiuentiũ fuisse conscͥptũ: ac pa¬
riter eũ audisse cũ ceteris. Nolite
gaudere q demonia uobis sũbiciuntꝰ᷑:

Expanded text:
icquam iniustum: uita uiuet, non morietur. omnia peceata eius, quae peccauit, non inputabuntur ei. denique cum ab illo populo, quem ex omnibus gentibus dominus adoptauit, propter subitam praeuaricationem misericordiae suae auertisset aspectum, interueniens pro eo legislator exclamat: obsecro, domine: peccauit populus iste peccatum magnum, fecerunt sibi deos aureos: et nunc si remittis peccatum eorum, remitte: sin non merebantur ad paenitentiam salutarem pro reatu tanti criminis peruenire, subiungit: et cum iustis non scribantur. denique in ipeo Iuda uis propheticae maledictionis euidenter inpleta est. nam expleto proditionis crimine spost illam deletionem nominis sui conversus ad poenitentiam esset, iterum cum justis scribi mereretur in coelo. Non ergo est amlibro uiuentium fuisse conscriptum ac pariter eum audisse cum ceteris : nolite gaudere quia daemonia uobis subiciuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
num actꝰ. uniuersa diuidicans. uel
respuat unũ que̾q uł adtrabat: uel
infundat cotidie grãm suã uel auer¬
tat. Id ita eẽ. etiã illa saulis elecͥ
rare u̾̃posset. de tot milibꝰ israelis ele¬
git eum. &. unguit in regẽ: p̾sentis ui
illũ meritũ uite remunerans. ñ pec¬
catũ future p̾uaricationis intendenꝰ
ita ut pꝰquã reꝑbꝰ factꝰ ẽ. uelut pe¬
iutudinẽ gerens electionis sue dẽ.

Expanded text:
num actus universa dijudicans, vel num actus universa dijudicans, vel respuat unumquemque vel attrahat, et vel infundat quotidie suam gratiam vel avertat. Quod ita esse etiam illa Saulis maniferare non posset, de tot millibus Israelis elegit eum et unxit in regem, praesentis in illo meritum vitae remunerans, non peccatum futurae praevaricationis intendens: ita ut postquam reprobus factus est, velut poenitudinem geren
Abbreviated transcription (Latin):
de regno. ut edificẽ & plantẽ illud.
Si fecerit malũ in oculis meis ut ñ au¬
diat uocẽ meã: penitentiã agã super
bonumiꝰ qcđ loeut sũ ut facere er. ala
icteelem quaq Noli subtrahere uerbũ:
si forte audiant & conuertant᷑ unꝰ quisq
a uia sua mala. & penitebit me mali qđ
cogitaui facere eis ꝓpt̾ malitiã studio¬
rum ipsorũ. Iuibꝰ testunoniis declarat᷑
non oportere ut ꝑtinacit᷑ ui uris dissi¬
cutionibꝰ hereamꝰ.  sed ratione eas ae iu¬
ditio temꝑandas. semꝑq p̾legenda ac
p̾ferenda eẽ meliora: E ad ilã que
utilior duudicata fuerit partẽ. fine
cunctatione aliqua transeundũ. Iiluo
etiã p̃ om̃ĩbꝰ in estimabilis illa censura
nos instruit. qđ cũ sit ei ante ortũ uniꝰ¬
cuiꝰq p̾ cognit᷑ finis: ita ordine ac ratio¬
ne cõmuni.& humanus quodã inodo
omĩa dispensat affectibꝰ ut n poten¬
tialit᷑. nec scđm p̾scientie sue uieffabi¬
lem notiã: sed sccđm p̾sentes homi¬

Expanded text:
dificem et plantem illud. si fecerit malum in oculis meis. at non audiat noeem meam: paenitentiam agam super bonum, quod locutus sum ut facerem ei. ad Ezechiel quoque: noli subtrahere uerbum, si forte audiant et conuertantur unusquisque a uia saa mala: et paenitebit me mali quod cogitaui facere eis propter malitiam studiorum eorum. quibus testimoniis declaratur non oportere ut pertinaciter in nitionibus haereamus, sed ratione eas ac judicio temperandas, semperque praelegenda ac praeferenda esse meliora; et ad illam quae utilior dijudicata fuerit partem sine cunctatione aliqua transetiam prae omnibus inaestimabilis illa censura nos instruit quod cum sit ei ante ortum uniuscujusque praecognitus finis, ita ordinate ac ratione communi et humanis quodammodo omnia dispensat affectibus, ut non potentialiter nec secundum praescientiae suae ineffabilem notitiam, sed secundum praesentes homi
Abbreviated transcription (Latin):
dem atq affectibꝰ conquerat᷑ diceu.
Peiutet me qđ constituerum saul
regẽ .q. dereliquit me .i. uerba mea
ifrael. Deniq hoc qđ opere fuerat eise¬
diano gesturũ eẽ uidicio. Etiã si dire¬
co inquiens uisto qđ uita uiuat. &
conuersus a iusticia sua fecerit iniqͥ

Expanded text:
fectibus conqueratur dicens: paenitet me quod constituerim Saul regem: quia dereliquit me, et uerba mea Israhel. denique hoc quod opere fuerat exsediano gesturum esse iudicio etiam si dixero, inquiens, iusto quod uita uiuat, et confisus in iustitia sua fecerit in
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o debere subiacereꝰ ⁊ ita uidicuĩ
nrm̃ ab omi legis uinculo. liberũ con¬
seruare. ut ꝓmptũ sit ad sequendũ
quocũq uocauerit salubre consiliũ:
nec differat aut recuset. ad id qđ
utiluis discretio salutaris inuenerit:
absq ulla cunctatione transire.
Et ut ad sublumora adhuc as cenda¬
mus erempla.: decũbentẽ in lecto
regẽ erechiã. grauiq egͥtudine la bo¬
rantem. ex ꝑsona dĩ isaias ꝓpħa ador¬
sus est dicens. Hec dieit dñs. Dispone
cdomũ tuam : ꝙ morieris tu & ñ uiues.
Et conuertit inꝗͥt erechias faciẽ suã

Expanded text:
nostro debere subicere et ita iudicium nostro debere subicere et ita iudicium nostrum ab omni legis uinculo liberum conseruare, ut promptum sit ad sequendum quocumque uocauerit salubre consilium, nec differat ant recuset ad id quod utilius discretio salutaris inuenerit absque ulla cunctatione transire. et ut ad sublimiora adhuc ascendamus exempla, decumbentem in lecto regem Ezechiam grauique aegritudine laborantem ex persona dei Esaias propheta adorsus est dicens: haec dicit dominus: dispone domui tuae, quia morieris tu, et non uiues. et conuertit, inquit, Ezec
Abbreviated transcription (Latin):
re consilio nequaquã se id qđ ꝓmise¬
rat. exsecutũ eiidentissime confite¬
tur : cũ hoc inqt uoluissẽ: niunqͥd
leuitate usus sũ  Aut que cogito se
tionem p̃terisse sermonis. quã adueu¬
tu suo onerosã discipulis inferre tͥsti¬
ciam: etiã cũ sacram̃ti obtestatione
declarat. Ego aut̃ testẽ inuoco diñ
in animã meã: qđ parcens uobis ũ
ueni ultra choruitũ. Statui eiũ hoc
ipsum ap̃me: ut ñ intͥsticiã ueni¬
rem ad uos. Cum intraturos se do¬
mum lot̃ sodomis angłis de negasset᷑
pelluntꝰ statutũ mutare sermonem:
sicut scͥptura subiuingit. Et coegit eos
lot᷑: ÷ diuerterunt ad eum. Iui utiq
si diuersuros ad eũ se nouerant: inui¬
tantis peticionẽ simuilatoria ercu¬
satione reniiuerunt. Si aut̃ ueraci¬
ter erxusabant: euident᷑ ininuitas
uoluminibꝰ uididisse. nsi ut istiseru¬
diamꝰ eremplis. in defiuti onibꝰ nr̃is
ñ ꝑtinacit᷑ ꝑmanere: sed eas arbito

Expanded text:
re consilio nequaquam se id quod promisere consilio nequaquam se id quod promiserat exsecutum euidentissime confitetur. cum hoc, inquit, uoluissem, numquid leuitate usus sum? aut quae cogito sectionem sui praeterire sermonis quam aduentu suo onerosam discipulis inferre tristitiam, etiam cum sacramenti obtestatione declarat: ego autem testem deum inuoco in animam meam, quod parcens nobis non ueni ultra Corinthum. statui enim hoc ipsum apud me, ut non in tristitia uenirem ad uos. cum intraturos se domum Loth Sodomis angeli denegassent pelluntur statutum mutare sermonem, sicut scriptura subiungit: et coegit eos Loth, et deuerterunt ad eum. qui utique si deuersuros ad eum esse se nouerant, inuitantis petitionem simulatoria excusatione rennuerunt : sin autem ueraciter excusabant, euidenter iamutasseuoluminibus indidiase, nisi ut istis erudiamur exemplis in definitionibus nostris non pertinaciter permanere, sed eas arbitrio
Abbreviated transcription (Latin):
dñs: nͥ eito uenisses. in occursũ mͥ. ñ
remansisset de nabal. usq ad lucẽ ma¬
tutinã mingens ad parietẽ. Cuiꝰ sicut¬
illã p̾cipitis sacram̃ti facilitatẽ que
de ꝑturbate m̃tis cõmotione descen¬
derat. ne quaquã imitandã ẽẽ cense¬
mus: ita remissionẽ atq enĩdationẽ
statuti sectandã eẽ deceriumꝰ. Plecti¬
onis uas coruithus sebens: reditũ suũ
absoluta definitione ꝓmittit dicens
ueniã aut̃ aduos: cũ macedoniam
ꝑtransiero. Macedoniã enĩ ꝑtransibo:
aput uos aut̃ manebo. uł etiã hie¬
maboꝰ ut uosine deducatis quocũq
iero. Nolo enim uos modo in transitu
uidẽ: spero enĩ me aliquanto temꝑe
manere aput uos. Cuiꝰ rei etiã in scđa
epła ita meminit. Hac confidentia
uolui pͥus uenire ad uos. ut sedam
gram̃ haberetis. & ꝑ uos transire in
nacedonia. & iterũ a macedonia
uenire aduos: & a uobis deduci in
uideam. Sed suꝑueniente salubrio¬

Expanded text:
dominus: nisi cito uenisses in occur sum mihi, non dominus: nisi cito uenisses in occur sum mihi, non remansisset Nabal usque ad lucem matutinaillam praecipitis sacramenti facilitatem, quae de perturbatae mentis commotione descenderat, nequaquam imitandam esse censemus, ita remissionem atque emendationem statuti sectandam esse decernimus. Electionis Vas Corinthiis scribens, reditum suum absoluta definitione promittit, dicens: Veniam autem ad vos cum Macedoniam pertransiero. Macedoniam enim pertransibo, apud vos autem manebo, vel etiam hiemabo, ut vos me deducatis quocumque iero. Nolo enim vos modo in transitu videre, spero enim me aliquanto tempore manere apud vos . Cujus rei etiam in secunda Epistola ita meminit: Et hac confidentia volui prius venire ad vos, ut secundam gratiam haberetis, et per vos transirem in Macedonuenire ad uos et a uobis deduci in Iudaea. sed superueniente salubrio
Abbreviated transcription (Latin):
sagacissimo ueritatis indicio. illã sen¬
tentiã ꝓmulgauit: quã nemo nͥ adõ
inspiratã ẽẽ credidit. Date inqͥt huic
infantẽ uiuũ. & ñ occicdat᷑. hec enĩ ẽ¬
mat᷑ eiꝰ. Pinde nec debere. nec posse
nos unuiersa complere. que uł cum
quiete animi. uł cũ cõmotione deceri¬
mus: etiã alus scͥptarũ testimoniis copi¬
osius cdocemꝰ : quibꝰ uł uiros scõs. uel
angłos. uł ipsũ onũpotentẽ dm̃. ea que
diffinierant froquent᷑ leginiꝰ inamu¬
tasse. Nam beatꝰ dauid cum urisui¬
randi definitione decreuit dicens.
hec faciat ds̃ inimieis clauid. & hec
addat. si reliquero de om̃ĩbꝰ que ꝑti¬
nent ad nabal usq in mane mingen¬
tem ad parietẽ. & continuo int̾ceden¬
te abigail uxore eiꝰ. ac ꝓeodẽ supplican¬
te remittit minas: mollit sententiã.
& mauult transgressor ꝓpositi udicari:
quam sacram̃ti sui fidẽ cũ crudelita¬
tis erecutione seruare dicens. Uiuit

Expanded text:
sagacissimo ueritatis indicio illam sensagacissimo ueritatis indicio illam sententiam promulgauit quam nemo a deo inspiratam esse non credidit date, inquiens, huic infantem uiuum, et non occidatur: haec est mater eius. proinde nec debere nec posse nos uniuersa conplere quae uel cum quiete animi uel conmotione decernimus, etiam aliis scripturarum testimoniis copiosius sdocemur, quibus uel uiros sanctos uel angelos uel ipsum omnipotentem deum ea quae definierant frequenter legimus inmutasse. nam beatus Dauid cum iuris iurandi definitione decreuit dicens: haec faciat deus inimicis Dauid, et haec addat, si reliquero de omnibus quae pertinent ad Nabal usque mane, mingentem ad parietem. et continuo intercedente Abigail uxore eius ac pro eodem supplicante remittit minas, mollit sententiam et mauult transgressor propositi iudicari quam sacramenti sai fidem cum crudelitatis exsecutione seruare, dicens: uiuit
Abbreviated transcription (Latin):
tur inuidia: ñ alliꝰ qđ falso obiciebatꝰ᷑
sed anterioris eͥminis conscientia fran¬
gebant᷑: dicentes ad uuucẽ. Merito
hec patim᷑:q peccaitunꝰ infrem̃ nr̃mi¬
cum togaret nos. & ñ audiremꝰ eium:
ꝓpt̾ hoc uenit suꝑ nos omĩs tribulatio
hec. Iue quidẽ confessio. ñ solũ ap̃ frem
inquẽ unpia crudelitate peccauerant.
uerũ etiam ap̃ dm̃. humilitate saluber¬
rima tantũ eorũ facinꝰ ut credimꝰ expi¬
auit. Iuid salonion. qͥ ꝑceptũ a dõ sapi¬
entie cdonũ. in pͥmo uidicio suo ñ iust
ad sumptione m̃datii declarauit. Nam
ut ueritatẽ que muliebri m̃datio tege¬
bat᷑ exculꝑ&.: etiã ipse m̃datu utiq
astutissime excogitati. usurpauit au¬
ailiũ dicens. Adferte mͥgladiũ &. diuidi¬
te infantẽ uiuũ induas partes. .. date
dimidiã partẽ uni .&. dimidiã partem
alteri. Que simulatio crudelitatis cũ
uere matͥs enatͥs uiscera ꝑmouisset: ab

Expanded text:
tur inuidia, non illius quod falso obiciebatur, tur inuidia, non illius quod falso obiciebatur, sed anterioris criminis conscientia frangebantur, dicentes ad inuicem: merito haec patimur, quia peccauimus in fratremeum: propter hoc uenit nobis omnis tribulatio haec. quae quidem confessio non solum apud fratrem in quem inpia crudelitate peccauerant, uerum etiam apud deum humilitate saluberrima tantum eorum facinus, ut credimus, expiauit. quid Salomon, qui perceptum a deo sapientiae donum in primo iudicio suo non nisi adsumptione mendacii declarauit? nam ut ueritatem quae muliebri mendacio tegebatur exculperet, etiam ipse mendacii utique astutissime excogitati usurpauit auxilium dicens: adferte mihi gladium, et diuidite infantem uiuum in duas partes, et date dimidiam partem uni, et dimidiam partem alteri. quae simulatio «rudelitatis cum uerae matris uiscera permouisset, ab
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ eraminatione ueritatis patͦciniũ
ut ita dixerĩ ad sũpsisse m̃datu: que
sicut enumerari cuncta ñ posst̃. ⁊ ta
p̃termitti penitꝰ unuiersa ñ debent.
Nam beatũ ioseph pietas cõpulit. ut
falsum frĩbꝰ cͥimen etiã cũ obtestatio¬
ne regie salutis impingeret dicens. Ex¬
ploratores estis: infiriiora terre ue¬
iustis inspicere. Et infra. Mittite inqͥt
hue. Uos enĩ custodiemini hic: usq
dum manifesta fiant uerba urã an
nonuerũ dicatis annĩ. Sin aut̃: ꝑsalu¬
tem pharaonis erploratores estis. Si
terriusset.: nec patrẽ frem̃q reuisere:
nec eos intantis in opie ꝑiełis alere.
nec conscientiã postremo frũm areatu
uenditionis sue ex purgate potu¬
isset. Ñ gͦ tam rep̾heusibile fuit me¬
tum fr̃ibꝰ ineussisse m̃datio: quam
sem̃ atq laudabile occasione ꝑierili.
inimicos ac uenditores suos. ad salu¬
tarem penitenti ĩ cõprilisse. Deniq
cum grauissime in simulationis uigeren¬

Expanded text:
 pro examine ueritatis patrocinium  pro examine ueritatis patrocinium ut ita dixerim adsumpsisse mendacii? quae sicut enumerari cuncta non possunt, ita praetermitti penitus uniuersa non debent. nam beatum Ioseph pietas conpulit, ut falsum fratribus crimen etiam cum obtestatione regiae salutis inpingeret dicens: exploratores estis: infirmiora terrae uenistis inspicere, et infra mittite, inquit, hno: uos autem custodimini hic, usque dum manifesta fiant uerba uestra, an uerum dicatis an non: sin autem, per salutem Pharaonis, exploratores estis. si terruisset, nec patrem fratremque reuisere nec eos in tantis inopiae periculis alere nec conscientiam postremo fratrum a reatu uenditionis suae expurgare potuisset. non ergo tam reprehensibile fuit metum fratribus incussisse mendacio quam sanctum atque laudabile occasione ficti periculi inimicos ac uenditores suos ad salutarem paenitentiam conpulisse. denique cum grauissimae insimulationis urgueren