comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bone uoluntatis. Inuidua magna uoluntas.
in eacheo caritas magna. Suscepit dnm hos-¬
pitioꝰ gauidens suscepit. & dimidium patri¬
monii sui pauꝑib ꝓmisit sellaturum. & si
cui aliquia abstulerat. quadrupliun reddi¬
turum. ut intelligas ꝓpterea sibi eum tenu¬
isse diuidium. nonut haberet qđ possideret
sedut haberet unde debita redderet. Mag¬
na uoluntas. multũ dedit multum semina¬
uit. Ergo uidua illa que duo minuta misit.
parum seminauit : Imno tantum quantum
tacheus. Minores enim facultates ferebat:
sed parem uoluntatẽ habebat. Misit duo mi¬
nuta de tanta uoluntate. de quanta iache¬
unde dederunt pares inuenies. Iuic quic
habuit dedit illa: & quod habuit dedit ille.
fac aliquẽ non habere: uel duos nũmos. Est
aliquia uilius quod seminemꝰ. ut metamus
illam messem: Est: Calicẽ aque frigide qui
dederit discipło. non ꝑdet mercedem. Calte
aque frigide non duob nũmis. sed gratis con¬

Expanded text:
bonae voluntatis» . In Zacchaeo magna voluntas, bonae voluntatis» . In Zacchaeo magna voluntas, in Zacchaeo charitas magna. Suscepit Dominum hospitio, gaudens suscepit, et dimidium patrimonii sui pauperibus promisit se daturum, et si cui aliquid abstulerat, quadruplum redditurum ; ut intelligas propterea sibi eum tenuisse dimidium, non ut haberet quod possideret, sed ut haberet unde debita redderet. Magna voluntas; multum dedit, multum seminavit. Ergo vidua illa quae duo minuta misit, parum seminavit? Imo tantum, quantum Zacchaeus. Minores enim facultates ferebat, sed parem voluntatem habebat . Misit duo minuta de tanta voluntate, de quanta Zacchaeunde dederunt, paria invenies; quidquid habuit dedit illa, et quod habuit dedit ille. 12. Fac aliquem non habere vel duos nummos: est aliquid vilius quod seminemus, ut metamus illam messem? Est: «Calicem aquae frigidae qui dederit discipulo, non perdet mercedem suam.» Calix aquae frigidae non duobus nummis, sed gratis con
Abbreviated transcription (Latin):
dicit apłs. Bonum autẽ faciente non defi¬
ciamꝰ. tempore enim proprio meteius in¬
fatigabiles: Itaq dum tempus habeinus
oꝑeniur bonum ad om̃s: marime autem
ad domesticos fidei. Loquens itaq de ipsis.
elemosinis. Quid autem ait : Hoc autẽ di¬
co qui parce seminat parce & inetet. Ergo
qui multum seminat multum & metet᷑.
Qui parce semninat parce & metet. l̃ qui
nichil seminat uichil metet. Quare gͦ latos
fundos desideratis ubi multa semine̾. semi¬
netis: latior uobis non .ẽ. ubi seminetis
quã apc̃: qui inse uoluit seminari. T̃erra
Sed parum habes unde facias: habes uolin¬
tatẽ. Quomͦ uichil.ẽ. & quoiꝰ habes siuon ad¬
eẽt. bona uoluntas. sic. & quia non habes. uoli
eẽ. tristis: si. ẽ. tibi. bona uoluntas. Quid enim
seminas: Misericordiã. Et quid metes: Pacẽ.
Numquid autẽ atxerunt angłi pax int̾ra di¬
uitib hominibͣ Sea pax interra hominib

Expanded text:
s ait Apostolus, «Bonum autem facientes non defis ait Apostolus, «Bonum autem facientes non deficiamus; tempore enim proprio metemus infatigabiles. Itaque dum tempus habemus operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei» . Loquens itaque de ipsis eleemosynis, quid ait? «Hoc autem dico, Qui parce seminat, parce et metet» . Ergo qui multum seminat, multum metet: «qui parce seminat, parce et metet;» et qui nihil seminat, nihil metet. Quare desideratis latos fundos, ubi multa semina seminetis? Latior vobis non est ubi seminetis, quam Christus, qui in se voluit seminari. Terra vSed parum habes unde facias. Habes voluntatem? Quomodo nihil esset quod habes, si non adesset bona voluntas; sic et quia non habes, noli esse tristis, si est tibi bona voluntas. Quid enim seminas? Misericordiam. Et quid metes? Pacem. Numquid autem dixerunt Angeli, Pax in terra divitibus hominibus? Sed, «Pax in terra hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
diciuntur flumina hieinalia: magno enĩ
impetu repentinis aquis inpleta currunt.
Selauimus gͦ in capteuitate constringebant
nos peccata nr̃a. flauit austerͣ spc̃ sc̃s. di mis¬
sa suut nobis peccata. soluti sumus a frigo¬
re iniquitatis. Tamquam glaties insereno
soliuntur peccata nr̃a. curramus adpa¬
triam quasi torrentes inalistro. Dra enim
laborauimꝰ: & laboramꝰ etiam facientes bene.
Nam ipsa uita humana quã ingressi sumꝰ
miseria. ẽ. laborib plena. dolorib. pericu¬
lis. erũnis. temptationib nolite sedriei gau¬
dio rerum humanarum. flenda inireb
huianis aduercite. Poterat ridere pruis
puer qui nascitur. Quare a fletu incipit
uiuere: Ridere nouit. nondum quare¬
im plorare nouit: Qua cepit ire inistã
uitam. Sed side illis captiuis. ẽ: hic flet &
enim. Qui semiuant in lacrimis: in garidio
uetent. In ista uita quȩ plena . ẽ. lacrimis.
seminemꝰ. Quid seminabimus: Oꝑa bona.

Expanded text:
dicuntur flumina hiemalia; magno enim dicuntur flumina hiemalia; magno enim impetu repentinis aquis impleta currunt. Gelaveramus ergo in captivitate; constringebant nos peccata nostra: flavit auster Spiritus sanctus; dimissa sunt nobis peccata, soluti sumus a frigore iniquitatis; tanquam glacies in sereno, solvuntur peccata nostra. Curramus ad patriam, quasi torrentes in austro. Diu enim laboravimus, et laboramus etiam facientes bene. Nam ipsa vita humana quam ingressi sumus, misera est, laboribus plena, doloribus, periculis, aerumnis, tentationibus. Nolite seduci gaudio rerum humanarum; flenda in rebus humanis advertite. Poterat ridere prius puer qui nascitur: quare a fletu incipit vivere? Ridere nondum novit; quare plorare jam novit? Quia coepit ire in istam vitam. Sed si de illis captivis est, hic flet etenim: «Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent.» In ista vita, quae plena est lacrymis, seminemus. Quid seminabimus? Opera bona.
Abbreviated transcription (Latin):
siguia p̃teriti futura cogitare: ait. Tnnc di¬
cent int̾ gentes. Dicent: iaut de futuro. ẽ
Magnificauit dĩs facere nobiscum: facti
sumus iocundatiͦ. Tunc cũ cantabant᷑ futu¬
ra erant. & nunc uidentur p̃sentia. Ergo
orat tamquam de futuris qui futura tam¬
quam p̃terita p̃cinebat. Cofiuerte anẽ cap¬
tiuitatẽ nrãm. Nondum erat gͦ conuersa
captiuitas: quia nondum redemptor adue¬
nerat. Ergo quando cantati sunt psalmi:
qđ orabatur tunc iam factum. ẽ. Conuer¬
te dnẽ captiuitatẽ nram. sicut torreus
in austro. sicut conuertunt᷑ torrentes
inaustro: sic conuerte captiuitatem.
nrãm. querebatur quere. sed patebit mͦ
ueret. de oꝑib bonis ait. Sicut glaties
inserotino: ita soluentur peccita tua. Ergo
peccata lingabant nos: quomꝰ frigus ligat aꝗͣ
ne currat: & illigati frigore peccatorum ge¬
lauimus: St autem auster calidus uentus
ẽ. quando flat auster. liquescunt glaties.
&implentur torrentes. Torrentes autem.

Expanded text:
dicent inter Gentes.» «Dicent,» jam de futuro est. «Magnificavit Dominus facere nobiscum; facti sumus jucundati.» Tunc cum cantabantur, futura erant, et nunc videntur praesentia. Ergo orat tanquam de futuris, qui futura tanquam praeterita praecinebat: «Converte, Domine, captivitatem nostram.» Nondum erat ergo conversa captivitas, quia nondum Redemptor advenerat. Ergo, quando cantati sunt Psalmi, quod orabatur tunc, jam factum est: «Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in austro.» Sicut convertuntur torrentes in austro, sic converte captivitatem nostram. Quaerebatur quid sit; sed patebit modneret de operibus bonis, ait: «Sicut glacies in sereno, ita solventur peccata tua» . Ergo peccata ligabant nos. Quomodo? Quomodo frigus ligat aquam ne currat. Et illigati frigore peccatorum gelavimus. Auster autem calidus ventus est: quando fiat auster, liquescit glacies, et implentur torrentes. Torrentes autem
Abbreviated transcription (Latin):
os: & quȩ lingua. ddtendat caritas urã In¬
sultatum.ẽ. dnõ quia noulotis manib ais¬
cipuli eius manducarent. & respondit
illis dñs sicut oportebat: & uocatis turbis
ait. Audite om̃s & intelligitȩ. Om̃e quoa
iuitrat in os non coinquinat hominem: sed
quod exit. quia .ẽ. hoc. Cum dixit quod intrat
in os. non nisi os corporis uoluit intellegr
Intrant enuim cibi & non coinquinant homi¬
nes cibi. quia omĩa munda mundis. & omis
creatura dĩ bona.ẽ. & nichil abiciendum qđ
cũ giarum actione ꝑcipit᷑: In figura iudeis
posita erant quedã. & in munda dicta funt.
sed postea quã figurarum lux ipsa uenit.¬
& remotae sunt unibrȩ. non sumus retenti
inlittera. sed uiuificati in spũ: & non . ẽ. imn¬
positum nigum obseruationis apĩanis. qđ̃
impositum erat iudeis: quia dñs atrit.¬

Expanded text:
os, et quae lingua. Attendat Charitas vestra. Inos, et quae lingua. Attendat Charitas vestra. Insultatum est Domino, quia non lotis manibus discipuli ejus manducarent. Respondit illis Dominus sicut oportebat, et vocatis turbis ait: «Audite omnes, et intelligite. Omne quod intrat in os, non coinquinat hominem, sed quod exit.» Quid est hoc? Cum dixit, «Quod intrat in os,» nonnisi os corporis voluit ostendere. Intrant enim cibi, et non coinquinant homines cibi; quia, «Omnia munda mundis;» et, «Omnis creatura Dei bona est, et nihil abjiciendum quod cum gratiarum actione percipitur» . In figura Judaeis posita erant quaedam, et immunda dicta sunt . Sed postea quam lux ipsa venit, remotae sunt umbrae, non sumus retenti in littera, sed vivificati in spiritu: et non est impositum jugum observationis Christianis, quod impositum erat Judaeis; quia D
Abbreviated transcription (Latin):
ret. repelleret. abiceret. ne in munda tan¬
geret mundum: & contaminaret eius
nuiiditiam. Quia non hoc fecit dñs. ldõ
illum credidit nescisse qualis mulier illi
accessisset ad pedes. Dñs autem non solum
illam nouerat sed & cogitationes illuis au¬
diebat. quia & si contactus corporis aliqͥd
facit. o tu inmunde phariser: caro anĩ
posset pollui contactu mulieris: an muli¬
er posset mundari contactu dnĩ: Permit¬
tebat autẽ medicus. egrotantem tangere me¬
dicamentum. at illa que uenerat nouerat
ad salutẽ. Irrupit indomum quo non erat
inuitata. sed uulnera habebat & illuc uene¬
rat ubi medicus recumbebat. Ille autẽ qͥ
inuitauerat medicum sanus sibi uidebat᷑
ꝓpterea non curabat᷑ lam que secuntur in
euuangłio nostis: quomͦ confusuis. ẽ. ipse
pharieus cum ei ostenderet qui & illam
mulierte nou erat: & cogitationẽ cordis ip¬
ubi dictum ẽ. impletum.ẽ. gaudio os nr̃m:
& lingua nr̃a excultatione: Querimus quod

Expanded text:
ret, repelleret, abjiceret; ne immunda tanret, repelleret, abjiceret; ne immunda tangeret mundum, et contaminaret ejus munditiam. Quia hoc non fecit Dominus, ideo illum credidit nescisse qualis mulier illi accessisset ad pedes; Dominus autem non solum illam noverat, sed et cogitationes illius audiebat: quia etsi contactus corporis aliquid facit, o immunde pharisaee, caro Domini posset pollui contactu mulieris, an mulier mundari contactu Domini? Permittebat autem medicus aegrotam tangere medicamentum; et illa quae venerat, noverat ad salutem. Irrupit in domum quo non erat invitata; sed vulnera habebat, et illuc venerat ubi medicus recumbebat. Ille autem qui invitaverat medicum, sanus sibi videbatur; propterea non curabatur. Jam quae sequuntur in Evangelio nostis, quomodo confusus est ipse pharisaeus, cum ei ostenderet quia et illam mulierem noverat, et cogitationem ipubi dictum est, «Impletum est gaudio os nostrum, et lingua nostra exsultatione:» quaerimus enim quod
Abbreviated transcription (Latin):
ditiam uram ut̾iorẽ. que si fuerit: ne cesse.
ẽ. ut & que foris suut munda sint. Munda¬
te inquit que uitus sunt: & que foris sunt
inunda erunt. Ipse dñs dicit alio loco: ue¬
corde. Si enini manũ porigas. nec incorde
miserearis. nichil fecisti Si autẽ incorde
miserearis etiam si non habeas qđ porrigas
manu. acceptat ds̃ elemosinã cuam. lili
autem iniqui foris querebant mundi¬
ciuitate percatrir erat & famosa. que la¬
crimis lauit pedes añi. tersit capillis. ux̃¬
unx̃ unguento. Pharieus gͦ qui inuitauerat
anm̃. & munaitam non habebat nisi forĩse¬
quitate & rapina: arcit apud seinet ipsum.
lste si eẽt ꝓpħa. sciret que mulier illi accessit
adpedes. Unde nouerat. utrum sciret an
nesciret: Sed ido eum nescire arbitratꝰ. ẽ. qͥa
non a se eam reppulit. Si enim accessisset
ad ipsum pharis eum talis mulier. ille qui
munditiam tenebat quasi in carue. exsuffla¬

Expanded text:
ditiam nostram interiorem; quae si fuerit, necesse ditiam nostram interiorem; quae si fuerit, necesse est ut et quae foris sunt munda sint. «Mundate,» inquit, «quae intus sunt, et quae foris sunt munda erunt» . Ipse Dominus dicit alio loco: «Vecorde. Si enim manum porrigas, nec in corde miserearis, nihil fecisti; si autem in corde miserearis, etiamsi non habeas quod porrigas manu, acceptat Deus eleemosynam tuam. Illi autem iniqui, foris quaerebant mundicivitate peccatrix erat et famosa, quae lacrymis lavit pedes Domini, tersit capillis, unxit unguento. Pharisaeus ergo, qui invitaverat Dominum, et munditiam non habebat nisi forinsequitate et rapina, dixit apud semetipsum: «Iste si esset propheta, sciret quae mulier illi accessit ad pedes.» Unde noverat utrum sciret, an nesciret? Sed ideo eum nescire arbitratus est, quia non a se eam repulit. Si enim accessisset ad ipsum pharisaeum talis mulier, ille qui munditiam tenebat quasi in carne, exsuffla
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃e factus. ẽ. uia. Uis non pati latrones ait
tibi. uiam tibi straui ad patriam noli rece¬
dere: talem uiam muniui. ut latro adte
canta gauidens. Cauta taniquã consolatus.
quia ille te p̃cessit qui uissit ut sequaris.
i corpore. quomͦ impletur gaudio: Non
solet impleri usi aqua. aut cibo aut potu.
aut aliqua re tali: missa in os. Impletur ali¬
quando os nrm̃ & plus. ẽ. quoa dicunus
scĩtati ur̃ȩ. quando os plenum habenius
loqui non possuinus. Habemus autem uitus
os id .ẽ. incorde. uude quic qͥd ꝓceilit: sima¬
lum. ẽ. inquinat nos. sibonum. ẽ. mundat uos.
De ipso enum ore audistis: cum eiuuiangłiũ
legeretur. Insultabant enim nidei. quia
discipuli eius non lotis manib manducabant.¬
t. Illi insultabant qui munditiam foris
habebant. ⁊ iutus maculis pleni erant. Illi mn¬
sultabant quoꝵ iusticia non erat nisi in o¬
culis hominum: diĩs autem querebat mun¬

Expanded text:
Christus factus est via . Vis non pati latrones! Ait Christus factus est via . Vis non pati latrones! Ait tibi: Viam tibi stravi ad patriam; noli de via recedere. Talem viam munivi, ut latro ad te canta gaudens, canta tanquam consolatus; quia ille te praecessit, qui jussit ut sequaris. in corpore, quomodo repletur gaudio? Non solet impleri, nisi aut cibo, aut potu, aut aliquare tali missa in os. Impletur aliquando os nostrum: et plus est quod dicimus Sanctitati vestrae; quando os plenum habemus, loqui non possumus. Habemus autem intus os, id est in corde, unde quidquid procedit, si malum est, inquinat nos; si bonum est, mundat nos. De ipso enim ore audistis, dum Evangelium legeretur. Insultabant enim Judaei Domino, quia discipuli ejus non lotis manibus manducabant. Illi insultabant, qui munditiam foris habebant, et intus maculis pleni erant; illi insultabant, quorum justitia non erat, nisi in oculis hominum. Dominus autem quaerebat mun
Abbreviated transcription (Latin):
gat eũ iustum. eẽ. sed ꝓprietatẽ eius osten¬
dit. fecisti sicut senator. Ergo non sum
senator: Sed dicat immo. quia es sicut
senator fecisti. & quia iustus. es: sicut iuistꝰ
fecisti. & quia bonus es: sicut bonus fecisti.
Ergo quia & isti uere consolati erant. sicut
consolati gaudebant. id. ẽ. maglim erat
gaudium ipsoꝵ tamquam consolatorũ
illo consolante morituros. qui mortuus. est:
ouĩs enim morituri gemimus. Consolatꝰ.
ẽ. ille qui mortuus. ẽ: ne mori timeremꝰ.
Prior rexurrexit : ut haberemꝰ qđ sꝑaremꝰ.
Quia ergo prior rexurrexit. spem nobis
dedit: quia in miseria positi. spe conso¬
lati sumus. Hine gaudium magnum: &r
conuertit añs captiuitatem son. Utinam
de captiuitate uiam teneamiis: & eamus ad
patriani. lam gͦ redempti. inuia. nontimea¬
mus insidiantes hostes nr̃os. lão enim re¬
demit nos ut non audeat hostis insidiari
nobis si de uia non recessimut ipse enum

Expanded text:
gat eum justum esse, sed proprietatem ejus ostengat eum justum esse, sed proprietatem ejus ostendit. Fecisti sicut senator: Ergo non sum senator, si dicat: Imo quia es, sicut senator fecisti; et quia justus es, sicut justus fecisti; et quia bonus es, sicut bonus fecisti. Ergo quia et isti vere consolati erant, «sicut consolati» gaudebant; id est, magnum erat gaudium ipsorum, tanquam consolatorum, illo consolante morituros qui mortuus est. Omnes enim moriendo gemimus: consolatus est ille qui mortuus est, ne mori timeremus. Prior resurrexit, ut haberemus quod spararemus. Quia ergo prior resurrexit, spem nobis dedit: quia in miseria positi, spe consolati sumus; hinc gaudium magnum. Et convertit Dominus captivitatem nostram, ut jam de captivitate viam teneamus, et eamus ad patriam. Jam ergo redempti, in via non timeamus insidiantes hostes nostros. Ideo enim redemit nos, ut non audeat hostis insidiari nobis, si de via non recesserimus. Ipse enim
Abbreviated transcription (Latin):
& facti sumus uiquit. sicut cousolati: id . ẽ.
gauisi suinus tamquam consolationem a cei¬
pientes. Consolatio nõti. ẽ. nisi miseroꝵ:. con¬
solatio non. ẽ. nisi gementium & lugentrum:
Iuare quasi consolati. nisi quia adhue ge¬
miinus: Gemimus inspe: consolamur ilre
Cd̃m transierit spes de gemitu: gauaitłn
quia miseria sauciabim᷑. Quare autẽ uelut
consolati ait. & non ait consolati: Non semꝑ
quasi adsimilitudinẽ ponitur. Hoc enim uer¬
prietatem refertur: aliquando ad similitu¬
ainem. Modo ad ꝓprͥetatem relatum. ẽ. seil
exempla nobis etiam de cõmuni locutione
hominum danda sunt: ut facile intelligat᷑.
Quomodo enim dicimus sicut uixit pater ita
& filius: ad similitudinẽ hoc dicimus: & sicut
pe cus moritur: ita homo moritur: ad simili¬
tudinem hoc dicitur. Quando autẽ dicimꝰ fe¬
cit sicut uir bonus. numquiã non. ẽ. uir
bonus. Sedsimilitudinem habet uiri boni:
fecit tamquã irstus. Hoc tam quã non ne¬

Expanded text:
sicut consolati:» id est, gavisi sumus, tanquam consolationem accipientes. Consolatio non est nisi miserorum, consolatio non est nisi gementium, lugentium, Quare «quasi consolati,» nisi quia adhuc gemimus. Gemimus in re, consolamur in spe: cum transierit res, de gemitu gaudium ve, quia nulla miseria sauciabimur. Quare autem «velut consolati» ait, et non ait, consolati? Non semper quasi ad similitudinem ponitur hoc veriquando ad proprietatem refertur, aliquando ad similitudinem; modo ad proprietatem relatum est. Sed exempla nobis etiam de communi locutione hominum danda sunt, ut facile intelligatur. Quando dicimus, Sicut vixit pater, ita et filius; ad similitudinem hoc dicimus: et, Sicut pecus moritur, ita homo moritur; ad similitudinem hoc dicitur. Quando autem dicimus, Fecit sicut vir bonus; numquid non est vir bonus, sed similitudinem habet viri boni? Fecit tanquam justus; hoc tanquam, non ne
Abbreviated transcription (Latin):
habeamus in ore interiore cogitate. Ibi ui¬
dete quid mali dicatis intus. & nichil mali
facitis foris. Non potest eium fieri ab honu¬
ne foris: nisi qđ dictm fuerit intus. Custo
di cor amalo. & in nocens eris. luno¬
cens erit lingua corporis tui. in nocentes
manus. in uocentes erunt etiam pedes. in¬
nocentes er̃ oculi. innocentes erunt aures.
quia imꝑator iustus tenuit cor. Tunc di¬
cent iut̾ geutes: magiuficauit dñs facere
cum eis. Magnificauit dñs facere nobiscũ
facti suinus iocundati. Uidete fr̃s si modo

Expanded text:
habeamus in ore interiore, cogitate. Ibi vihabeamus in ore interiore, cogitate. Ibi videte ne quid mali dicatis intus, et nihil mali facitis foris: non potest enim fieri ab homine foris, nisi quod dictum fuerit intus. Custodi os cordis a malo, et innocens eris: innocens erit lingua corporis tui, innocentes manus erunt; etiam pedes innocentes erunt, oculi innocentes erunt, aures quia imperator justus tenuit cor. 9. «Tunc dicent inter Gentes, Magnificavit Dominus facere cum eis. Magnificavit Dominus facere nobiscum; fa
Abbreviated transcription (Latin):
meruit ꝑdere cui disponebas auserre. & il¬
le nichil ꝑdidit. & tu de furto damꝑnaberĩ
Decreuisti occidere hominẽ. Atristi incorde.
sonuit de ore interiore tuo homicidirm:
niris. Iuis sis enim apuad am̃ queritur.
num qͥa nt apparueris apud homi¬
nes: Certe ergo nouimus. & nosse debe¬
mus ⁊ certo tenere. quia.ẽ. os cordis &
lingua cordis. Ipsum os impletur gautio
in ipso ore intus oramus am̃. Quando la¬
bia clausa sunt: patet conscientia. Clau¬
sum. ẽ. & clamat pectus: sed aurib. Cuiꝰ:
Non hominis sed dei. Securus gͦ esto ille
de ore tuo. noli securꝰ. quia ille te audit
qui dampnat. Susanna audiebatur ab in¬
iustis iudicibꝰ tacebat & orabat. Os eius
non audiebatur ab hominibꝰ: cor eius cla¬
in abat ad dm̃. Nlumqͥa quia uox eius de
ore corporis nou ꝓcessit. ꝓpterea exaudi¬
ri non meruit Eraudita .ẽ. illa quando
orauit. Nemo hominum seiuit. Ergo fr̃s qͥd

Expanded text:
meruit perdere, cui disponebas auferre: et ilmeruit perdere, cui disponebas auferre: et ille nihil perdidit, et tu de furto damnaberis. Decrevisti occidere hominem; dixisti in corde, sonuit de ore tuo interiore homicidium: niris. Quid sis enim apud Deum, quaeritur, non quid non dum apparueris apud homines. 8. Certe ergo novimus, et nosse debemus, et tenere quia est os cordis, est et lingua cordis. Ipsum os impletur gaudio: in ipso ore intus oramus Deum, quando labia clausa sunt, et patet conscientia. Silentium est, et clamat pectus: sed auribus cujus? Non hominis, sed Dei. Securus ergo esto; ille de ore tuo, noli esse securus, quia ille audit qui damnat. Susanna non audiebatur ab injustis judicibus, tacebat et orabat. Os ejus non audiebatur ab hominibus, cor ejus clamabat ad Deum . Numquid quia vox ejus de ore corporis non processit, propterea exaudiri non meruit? Exaudita est illa; quando oravit, nemo hominum scivit. Ergo, fratres, quid
Abbreviated transcription (Latin):
homiuis. nisi quia exeunt de corde sicut ipse
de ore uro exeunt quia uerba & uoces de
ore nr̃o exeunt. & quando mala lo quimur¬
iuiniundi efficuũ. Quid si aliquis nonloquat᷑¬
& tantum cogitet mala mundus. ẽ. quia de
ore ipsius corporis nichil ꝓcessit. sed de ore
num quid quia nominaui furtum. Adtendi
te quid dico. Ecce de ore meo exiit & non me
fecit inmundum: fur autẽ surgit de nocte.
& nicluil dicit de ore. & faciendo fit in mund̾.
hon solum non dicit. seil & p̃mit facinus to¬
to silentio. & usq ad eo uocem suam tumet
audiri. ut nec uestigia sua uelit souare.
Num qͥd gͦ quia ita silet inundus. ẽ: Fius
aut̃ dico fr̃s mer. Ecce adhuc in stratu suo
iacet. nondum surreait ut furtum faciat.
ore iuteriore ꝓcessit. Qua ndo eium facinus
ꝑcedit exore: qQuando uoluntas faciendi de¬
ceruitur. De creuisti facere: Arxisti. Dtristi¬
fecisti Si furtum non feceris . forsitan ille non

Expanded text:
, nisi quia «exeunt de corde,» sicut ipse , nisi quia «exeunt de corde,» sicut ipse de ore nostro exeunt, quia verba et voces de ore nostro exeunt; et quando mala loquimur, immundi efficimur. Quid si aliquis non loquatur, et tantum cogitet mala, mundus est, quia de ore ipsius corporis nihil processit? Sed de ore numquid quia nominavi furtum, contaminavit me furtum? Ecce de ore meo exiit, et non me fecit immundum. Fur autem surgit in nocte, et nihil dicit ore, et faciendo fit immundus. Non solum non dicit, sed et premit facinus toto silentio; et usque adeo vocem suam timet audiri, ut nec vestigia sua velit sonare: numquid ergo quia ita silet, mundus est? Plus autem dico, fratres mei. Ecce adhuc in stratu suo jacet, nondum surrexit ut furtum faciat; ore interiore processit. Quando enim facinus ex ore procedit? Quando voluntas faciendi decernitur. Decrevisti facere; dixisti, fecisti. Si furtum non feceris foris; forsitan ille non
Abbreviated transcription (Latin):
unde beati qui efuriunt & sitiuit iusticiã:
Quoniam ipsi saturabunt᷑. Si artem nonfa¬
cit inmundum nisi qdextde ore. & hoc cum
audimus iu eriangłio non iutelligimus:
nifi os corporis: absurdum . ẽ. & nimis stultũ
ut tunc putemus non fieri ini muncdam ho¬
minẽ cum mandicat: tune autem putemꝰ
ducas nonfis in mundus. & qitando uomis ef¬
ficeris inmundus: Quando bibis non. es inmũ¬
dus. & quando spius in mundus. es: Quando
entm spiis de ore tuo exit aliquid: ⁊ quando
bibis mos intrat aliquid. Quia uoluit dicere
dñs non qđ uitiat uos sed quod exit inqui¬
nat hominem: Secutus eodem loco scđm a¬
lium euangelistam aixit que sunt quȩ ꝓce¬
dunt de ore ut intelligasͥ de ore corporis
eum dixisse: sed de ore cordis. Ait enim. De
corde eium exenit cogitationes male. forui¬
cationes. homidia blasphemie. Hec siuit que
coinquinant hominem. Nou lotis autem
manib manducare: non coiquinat homi¬
neui. Illa ergo fr̃s mei quomodo exeunt de ore¬

Expanded text:
unt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur» . 7. Si autem non facit immundum nisi quod exit de ore, et hoc cum audimus in Evangelio, non intelligimus nisi os corporis; absurdum est et nimis stultum, ut tunc putemus non fieri immundum hominem, cum manducat, tunc autem putemusducas, non fis immundus; et quando vomis, efficeris immundus? Quando bibis, non es immundus; et quando spuis, immundus es? Quando spuis enim, de ore tuo exit aliquid; quando bibis, in os intrat aliquid. Quid voluit dicere Dominus, «Non quod intrat in os, sed quod exit, inquinat?» Secutus eodem loco secundum alium evangelistam dixit quae sunt quae procedunt de ore; ut intelligas non de ore corporis eum dixisse, sed de ore cordis. Ait enim: «De corde enim exeunt cogitationes malae, fornicationes, homicidia, blasphemiae; haec sunt quae coinquinant hominem: non lotis autem manibus manducare, non coinquinat hominem» . Illa ergo, fratres mei, quomodo exeunt de ore
Abbreviated transcription (Latin):
ne tempus quod septem aiebus uoluitur.
Cum autem transierit omne tempꝰ: tune
rediuius & nos ad patriam nram: quomͦ ille
populus pꝰ septuaginta aunos rediit a cap¬
tiuitate babilonie. Babilonia. ẽ. enĩ inuud
iste: babilonia enuim int̾pretat᷑ confusio ui¬
dete si non. est confusio tota uita humana:
Quic qͥd agunt homines spe uana: quando
cognouerint quid agunt: erubescunt qua¬
re laborant. Cui laborant : Filiis suifinqͥd.
Et ipsi cui: filiis suis. Et ipsi quib: filus sius.
llemo gͦ sibi. abista confusione iam conuer¬
si erant. quib dicit apłs. Quam enum głam
habebatis in his inquib nunc erubescitis:
Confusio. est ergo tota ista uita rerum hu¬
manarum: non ꝑtinet ad dm̃. In hac confu¬

Expanded text:
ne tempus quod septem diebus volvitur: ne tempus quod septem diebus volvitur: cum autem transierit omne tempus, tunc redimus et nos ad patriam nostram; quomodo ille populus post septuaginta annos rediit a captivitate Babyloniae. Babylonia est enim mundus iste: Babylonia enim interpretatur, Confusio. Videte si non est confusio tota vita humana. Quidquid agunt homines in spe vana, quando cognoverint quid agunt, erubescunt. Quare laborant? cui laborant? Filiis meis, inquit. Et ipsi cui? Filiis suis. Et ipsi quibus? Filiis suis. Nemo ergo sibi. Ab ista ergo confusione jam conversi erant, quibus dicit Apostolus: «Quam enim gloriam habebatis in his, in quibus nunc erubescitis» ? Confusio ergo est ista tota vita rerum humanarum, non pertinens ad Deum. In hac confu
Abbreviated transcription (Latin):
ti uenientes unum sanguinem fudit: eius
qui non solum ustificatꝰ. sed ͤiustus natus
est Illo sanguine fuso ꝑdidit quos tenebat
fro quib enim datus. est in nocens sanguis:
redempti siit : & conuersi a captiuitate
cantant istum psalmum
dominus captiuitatem syon.
facti sumus sicut consolati.
hoc uoluit dicere facti suimus gaudentes:
eterna syon: Quomodo captiua syon: Iu
angłis eterna: in hominibꝰ captiua. Non e¬
nim omnes illius ciuitatis cities captiui
suut: seã qui inde peregrinant᷑. ipsi capti¬
ui suit. homo ciuis .ẽ. iherłm: sedueitun¬
datu̾ sub peccato. factus.ẽ. peregrinus.
Deppagine ipsius natumi . ẽ. genus huma¬
num: ⁊ impleuit terras captiuitas fyon:
& ista captiuitas sion. quomodo umbra
illius. iherłm: Unibia illius sion quã acce¬
perunt uidei in imnaginẽ: infigura fuit
in captiuitatem inbabilonia. & post sep¬
tuaguita aunos reditt ille popłs adciuita¬
tem suam. Septuaguita anni siguifauit om¬

Expanded text:
ti venientes. Unum sanguinem fudit ejus ti venientes. Unum sanguinem fudit ejus qui non justificatus, sed justus natus est: illo sanguine fuso, perdidit quos tenebat. Pro quibus enim datus est innocens sanguis, redempti sunt; et conversi a captivitate, cantant istum psalmum. «Dominus captivitatem Sion, facti sumus sicut consolati.» Hoc voluit dicere, Facti sumus gaudentes. aeterna Sion, quomodo captiva Sion? In angelis aeterna, in hominibus captiva. Non enim omnes illius civitatis cives captivi sunt; sed qui inde peregrinantur, ipsi captivi sunt. Homo civis est Jerusalem, sed venditus sub peccato, factus est peregrinus. De propagine ipsius natum est genus humanum, et implevit terras captivitas Sion. Et ista captivitas Sion quomodo umbra illius Jerusalem? Umbra illius Sion quam acceperunt Judaei in imagine, in figura fuit in captivitate in Babylonia, et post septuaginta annos rediit ille populus ad civitatem suam . Septuaginta anni significant om
Abbreviated transcription (Latin):
timur. sea tamen tenemus uiam. & a
liguo portamur asper quidem uentus¬
est: sed uentus u. ẽ. cum labore.quidẽ.
seetto ducit. ⁊ eito ꝑducit. Quia gͦ
de captiuitate nr̃a gemebaius: geut nu
⁊ illi. qui iam crediderunt. Quomodo au¬
tem facti sumus captiui: Obliti fuimius:
sea ꝑscripturam cõmemoram᷑: laulum ip¬
sum apłm iuterrogemus. ait enuim. Scinꝰ
quia lex spiritalis. ẽ: ego autem carualis
sum uenundatus sub peccato Pece unde
facti sumus captiui: quia uenundati su¬
miis sub peccato: Qui nos uendidit. Nos
ipsi: qui consensimus seductori. uenđe
nos potuimus: sed redimere non potui¬
mus. Uendidimus nos consensione perca¬
ti: redimimur infide iusticiȩ. Sarguis
enim ii nocens datꝰ est ꝓuobis. ut redune¬
remur: Quemcũq sanguinẽ ille fudit
ꝑsequendo ustos. qualem sanguinẽ fudit:
Iustoꝵ quidem sanguinem fudit: ꝓphetarum
patrum nostroꝵ: iustum sanguinẽ fudit &¬
martyrum: tamen omnes de ꝓpagine pecca¬

Expanded text:
timur, sed tamen tenemus viam, et timur, sed tamen tenemus viam, et ligno portamur; asper quidem ventus, sed ventus prosper est; cum labore quidem, sed cito ducit, cito perducit. Quia ergo de captivitate nostra gemebamus, gemunt autem et illi qui jam crediderunt; quomodo autem facti sumus captivi, obliti fuimus, sed per Scripturam commemoramur: Paulum ipsum Apostolum interrogemus; ait enim, «Scimus enim quia lex spiritualis est; ego autem carnalis sum, venundatus sub peccato» . Ecce unde facti sumus captivi, quia venundati sumus sub peccato. Quis nos vendidit? Nos ipsi, qui consensimus seductori. Vendere nos potuimus, redimere nos non possumus. Vendidimus nos consensione peccati, redimimur in fide justitiae. Sanguis enim innocens datus est pro nobis, ut redimeremur. Quemcumque sanguinem ille fudit persequendo justos, qualem sanguinem fudit? Justorum quidem sanguinem fudit; Prophetarum, patrum nostrorum, justorum sanguinem fudit et martyrum: tamen omnes de propagine pecca
Abbreviated transcription (Latin):
saluator saluum te fecitł Qui gemit &
adhuc egrotat: sub iunait & aIT.S. pe
enim salui facti sumus: spes autem quȩ ui¬
detur non. est. spes. Quol enun uidet quis.
quid sperat: Si autem quod non ui deinus
speramus: ꝑ patientiam expectamus. Eece
quare gemimus & quomodo geinimus. qr
quod speramus iam quidem expectamus:
sed non dum tenemꝰ. & donec teneamus in
tempore suspiramus: quia desideramꝰ quod
nobis: in dño. non spe sed re salua facta. est.
Resurrexit enim & ascendit in capite nr̃o
caro nr̃a salua in menbris adhuc saluanda
est. Sexura gaudeant menbra. quia a capite
suo non sunt deserta. Drcit enun menbris
laborantib Ecce ego uobiscum fumꝰ usq ad
consũmationẽ scłi. Ita factum. est. ut conuer¬
teremur ad am̃. spem enim non habebamꝰ
dorsum contra dm̃. Cum enu conuerte¬
rit nos ds̃ ut iam incipiamus faciem hobe¬
re ad dm̃: & dorsum ad scłm: quia adhuc
in uia sumus. tamen patriam adtendimꝰ.
& quando forte aliquam tribulationẽ pa¬

Expanded text:
Salvator salvum te fecit? qui gemit, adhuc aegrotat: subjunxit et ait, «Spe enim salvi facti sumus. Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim videt quis, quid sperat? Si patientiam exspectamus» . Ecce quare gemimus, et quomodo gemimus; quia quod speramus, jam quidem exspectamus, sed nondum tenemus, et donec teneamus, in tempore suspiramus, quia desideramus, quonobis in Domino, non spe, sed re salva facta est. Resurrexit enim et ascendit in capite nostro caro nostra salva; in membris adhuc salvanda est. Secura gaudeant membra, quia a capite suo non sunt deserta. Dixit enim membris laborantibus: «Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi» . Ita factum est ut converteremur ad Deum. Spem enim non habebamusdorsum contra Deum. Cum vero converterit nos Dominus, ut jam incipiamus faciem habere ad Deum, et dorsum ad saeculum, qui adhuc in via sumus, tamen patriam attendimus: et quando forte aliquam tribulationem pa
Abbreviated transcription (Latin):
dat caritas ur̃a. lam atrerat cũ conuerterit
dñs captiuitatẽ sy .on. quasi de p̃terito lo¬
quebat᷑. Sed solet fieri ut dep̃terito loquens
futura p̃nuntiet ꝓpħa. Nam quasi dep̃terito
loquebatur. cum in alio psalmo diceret.
foderunt manus meas & pedes meos: dinu¬
merauerunt omĩa ossa mea. Non drxit fos¬
suri sunt. non aixit dinumerabint. non
dirit aiuident sibi uestimenta mea: nou
dixit suꝑ uestim̃tum meum. mittent sor¬
teni. fiitura erant & quasi facta erant. Dinĩa
enim que futura sunt: dõ iam facta sunt.
Hnc gͦ cum diceret. cũ conuert̾it añs cap

Expanded text:
t Charitas vestra. Jam dixerat, «Cum converteret Dominus captivitatem Sion.» Quasi de praeterito loquebatur: sed solet fieri ut de praeterito loquens, futura praenuntiet Propheta. Nam quasi de praeterito loquebatur, cum in alio psalmo diceret, «Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea» . Non dixit, fossuri sunt; non dixit, dinumerabunt; non dixit, divident sibi vestimenta mea; non dixit, super vestimentum meum mittent sortem: futura erant, et quasi facta cantabantur. Omnia enim quae futura sunt, Deo jam facta sunt. Hic ergo cum
Abbreviated transcription (Latin):
deo crediinus: & in tpsa fide primitias qͣs¬
dam dedimus: ut primitias nras sequam̃.
Ergo & nos ipsi in nobis met ipsis ingenus¬
ciuiuis. adoptionem expectantes rederup¬
tionem corporis sut. Ubi gemunt. Iiisto¬
mortalitate. Quam redemptionẽ ex pectar
corporis sui: Que p̃cessit in domino. qui
resurrexit amortuis & ascendit uicelũ.
Hoc autequam nobis reddatur: necesse.
est. gemanius etiam fideles: etiam speian¬
tes. Ido sequit᷑ ibi & dicit. Cum aiceret
& ipsi iu nobismet ipsis ingenisciinus¬

Expanded text:
Deo credidimus, et in ipsa fide primitias quasDeo credidimus, et in ipsa fide primitias quasdam dedimus, ut primitias nostras sequamur: ergo «et nos ipsi in nobismetipsis ingemiscimus, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis mortalitate. Quam redemptionem exspectant? Corporis sui, quae praecessit in Domino, qui resurrexit a mortuis, et ascendit in coelum. Hoc nobis antequam reddatur, necesse est gemamus, etiam fideles, etiam sperantes. Ideo sequitur ibi, et dicit; cum diceret, «Et ipsi i
Abbreviated transcription (Latin):
ad nos uenit incirne. Cramus aut̃ ubi
redemptor nr̃ ille dicitur: captiui tenebam᷑
Ubi ergo tenebamur. ut ille ueniret redime¬
re captiuios: Ubi tenebamur: forte apua
barcharos. seior. ẽ. barbaris diabolus & au¬
geli eius: ipsi antea tenebant genus huuma¬
num. ab his gͦ redemit nos qui non aurũ
neq argentum sed sanguinem suum ꝓ
nobis dedit. Quomͦ autem homo tienerat
incaptiuitatem: Paulum apłm interro¬
gemus. & enim ipse p̃cipue gemit in ista
cuit nos gemere. ex ipso spũ quo & ipse
impletus geinebat. hoc enim att. Omĩs erei¬
tura ingeniiscit & parturit usq nunc
iuhominib etiam nondum credentib.
sed tamen credituris: ingemescere creatu¬
ram inlaborib. Num quidnam in his tan
tuui qui nondum credider̃: Iam uͦ inhus
qui crediderunt. non geuit pontparturit
creatura. Non solum autemn illa inquit
sed & nos ipsi primitias spc̃ habentes. id.ẽ.
qui iam spũ deo seruiius. qui iam mente

Expanded text:
ad nos venit in carne. Eramus autem ubi? Si ad nos venit in carne. Eramus autem ubi? Si redemptor noster ille dicitur captivi tenebamur. Ubi ergo tenebamur, ut ille veniret redimere captivos? ubi tenebamur? Forte apud barbaros? Pejor est barbaris diabolus et angeli ejus. Ipsi antea tenebant genus humanum: ab eis redemit nos, qui non aurum neque argentum, sed sanguinem suum pro nobis dedit. 2. Quomodo autem homo venerat in captivitatem, Paulum apostolum interrogemus. Etenim ipse praecipue gemit in ista cuit nos gemere ex ipso Spiritu quo et ille impletus gemebat. Hoc enim ait: «Omnis creatura congemiscit et dolet usque nunc.in hominibus etiam non credentibus, sed tamen credituris, ingemiscere creaturam in laboribus. Numquidnam in his tantum gemit, qui nondum crediderunt? jam vero in his qui crediderunt non gemit, nec parturit creatura? «Non solum autem,» inquit, «sed et nos ipsi primitias spiritus habentes,» id est, qui jam spiritu Deo servimus, qui jam mente
Abbreviated transcription (Latin):
meministis ex ordi¬
ne nobis tractantib
iste psalmus. ẽ. cente¬
simus uicesimus qͥn¬
tus. qui iuter illos
psalmos. ẽ. quoꝵ.ẽ. titulus canticum graduũ.
Est autem sicut nostis uox ascendentium.
habebat illius. Itaq ista cecidit. illa ꝑmanet.
hec impleuit tempus p̾dicationis: illa tenet
eteruitatem reparationis nr̃e. Ab illa peregri
namur in hanc uitam: ad eius reditum sus¬
piramus. Suspiramus tam di miseri & labo¬
rantes: donec ad illam redeamus. Nec ciues
nr̃i angłi dimiserunt nos in peregrinatione
sed annuntiauerunt nobis ipsum regem uen¬
turum adnos. & uenit ad nos. & contemptꝰ
ẽ. utter nos a nobis: & postea nobiscum fuit¬
resurrecturos quia resurrexit. inse ipso os¬
us resurrerisset & ascendisset incelun: sus¬
pirabant tamen illi ciuitati: quantum opor¬
tet nos desiderare. uo nos ipse p̃cessit: & un¬
de numquam reressit: llou enim dñs sie
uenit ad nos ut desereret angłos. Et illis man¬
sit: & aa nos uenit. lilis mansit maiestate:

Expanded text:
meministis, ex ordine nobis tractantibus iste psalmus est centesimus vicesimus quintus, qui inter illos psalmos est, quorum est titulus, «Canticum graduum.» Est autem, sicut nostis, vox ascendentium: habebat illius. Itaque ista cecidit, illa permanet: haec implevit tempus praedicationis, illa tenet aeternitatem nostrae reparationis. Ab illa perenamur in hac vita, ad ejus reditum suspiramus tandiu miseri et laborantes, donec ad illam redeamus, nec cives nostri angeli dimiserunt in peregrinatione; sed annuntiaverunt nobis ipsum regem venturum ad nos. Et venit ad nos, et contemptus est inter nos a nobis, et postea nobiscum, etresurrecturos, quia resurrexit, in seipso osus resurrexisset et ascendisset in coelum, suspirabant tamen illi civitati, quantum nos oportet desiderare, quo nos ipse praecessit, et unde nunquam recessit? Non enim Dominus sic venit ad nos, ut desereret Angelos: et illis mansit, et ad nos venit; illis mansit in majestate,
Abbreviated transcription (Latin):
mundis autẽ & infidelib uichil.ẽ. mundũ.
sed polluta sunt eoꝵ: & mens & conscientia.
quia uoluit intelligi: Qundo homini & panis
⁊ porcina munda. ẽ. in mundo autem nec
panis nec porcina. Inmundis autem inqͥa
& infidelibꝰ: nichil. ẽ. mundiun. Quare nichil
ẽ. mundum᷑: Sed polluta sunt inqͥtͥ eoꝵ m̃s
dum.ẽ: foris qͦd .ẽ. nichil mundum ẽẽ. potest.
Si ergo illis quib interiora in munda sunt:
ex teriora munda. eẽ. non possunt : si uolue¬
ritis ut ex teriora munda suit. interiora miui¬
date: ibi. ẽ. enim os qͦd implet᷑ tibi gaudio:
& quando taces. Quando enim taces gaudes.
os tuum clamat ad am̃: sed uide unde gau¬
deas: Si de scło gaudes: inmũdo gaudio uo¬
ciferaris addm̃. Si uͦ de redemptione gaudes
quomꝰ dixit psalmus iste cum conuerterit
dñs captiuitatẽ syon. facti suius iocundati.
Tunc repletur gaudio os tuum. & lingua tua
exultatione. Mani festum. ẽ. quia inspe gau¬

Expanded text:
 mundum; sed polluta sunt eorum et mens et conscientia» . Quid voluit intelligi? Mundo homini et panis et porcina munda est, immundo nec panis, nec porcina. «Immundis autem,» inquit, «et infidelibus nihil est mundum.» Quare nihil est mundum? «Sed polluta sunt,» inquit, «eorum dum est; foris quod est, nihil mundum esse potest. Si ergo illis quibus interiora immunda sunt, exteriora munda esse non possunt; si volueris ut exteriora munda sint, interiora mundato. Ibi est enim os quod implebitur tibi gaudio, et quando taces: quando enim taces et gaudes, os tuum clamat ad Deum. Sed vide unde gaudeas. Si de saeculo gaudes, immundo gaudio vociferaris ad Deum: si vero de redemptione gaudes, quomodo dixit psalmus iste, «Cum converteret Dominus captivitatem Sion, facti sumus jucundati;» tunc impletur vero gaudio os tuum, et lingua tua exsultatione: manifestum est quia in spe gau
Abbreviated transcription (Latin):
currit᷑. toto orbe terrarũ p̃cium nr̃m ac¬
cipit᷑. amen respondet᷑. Dicunt gͦ uit̃ gen¬
tes sherosolimitani captiui. iherosolimita¬
ni rediri. peregrini suspirantes patriȩ suȩ.
Quid dicunt : Magnificauit dñs facere no¬
biscum: facti sumus iocundati. Numꝗͥd ipsi
fecerunt secum: Ipsi male secum fecerunt:
quia subpeccato se uendiderunt. Redemp¬
tor uenit. & bene cum illis fecit. Magnifica¬

Expanded text:
curritur. In toto orbe terrarum pretium nostrum accipitur; Amen respondetur. Dicunt ergo inter Gentes Jerosolymitani captivi, Jerosolymitani redituri, peregrini, suspirantes patriae suae. Quid dicunt? «Magnificavit Dominus facere nobiscum; facti sumus jucundati.» Numquid ipsi secum fecerunt? Ipsi male secum fecerunt, quia sub peccato se vendiderunt. Redemptor venit, et bene cum illis fecit: et «magnifica
Abbreviated transcription (Latin):
riens dñs ñ ibi inuenit qͥd manducet: qr fidẽ nrãm
& facta bona esurit dns. Pascaniꝰ autẽ illũ bene
uiuendo: & pascet nos uȩt̾nũ nobͣ uiuere donando.

Expanded text:
riens Dominus non ibi invenit quod manducet; quia fidem nostram et facta bona esurit Dominus. Pascamus illum bene vivendo, et pascet nos in aeternum nobis vivere donando.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ueniet anima ut attingat eũ: nͥ transierit se.
Nã qͥcqͥd de dõ sentis scđm corpꝰ: multũ erras. multũ
infans es: si sentis de dõ etiã scđm humanã animã.
aut faciat aliqͥd & pęniteat eũ. Omĩa enĩ ista posi-¬
ta st̃ inscripturis:  ut nob̾ lactentib cõmendaret᷑
ds̃: ñ ut ꝓpͥe de illo sic audiamꝰ ista. & intelliga¬
mꝰ quasi pęniteat dm̃. &. mͦ discat aliqͥd qđ ñ

Expanded text:
pervenit anima ut contingat eum, nisi transierit se. Nam quidquid de Deo sentis secundum corpus, multum erras. Multum infans es, si sentis de Deo etiam secundum animam humanaut faciat aliquid et poeniteat eum: omnia enim ista posita sunt in Scripturis, ut nobis lactentibus commendaretur Deus; non ut proprie de illo sic audiamus ista, et intelligamus quasi poenite
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi enĩ tͣnsierit & modũ animȩ suę : ñ uidebit qr
ds̃ ẽ. qđ . ẽ: qͥ dixit. Ego sũ qͥ sũ. Itaq ille cui dice¬
bat᷑ ubi ẽ. ds̃ tuus. quid dixit: Factȩ st̃ mͥ lacri¬
mȩ meȩ panis die ac nocte : dũ dicit᷑ mͥ cotidie
ubi. ẽ. ds̃ tuus. Ut autẽ inueniret dm̃ suũ qͥd
egit : Hȩc meditatꝰ sũ inqͥt: & effudi suꝑ me ani¬
ma meã. Ut inueniret dr̃: effudit suꝑ se animã
suã. Non gͦ sic tibi dicit᷑: humilis esto ut ñsa.¬
pias. Huinilis esto ꝓpt̃ suꝑbiã. altꝰ esto ꝓpt̾ sapi¬
entiã. Audi euidentẽ sententiã de hac re. Nolite
pueri effici nentib: sed malicia infantes estote.:
ut mentib ꝑfecti sitis. Certe explicatũ ẽ. fr̃s mei.
ubi nos uoluit ds̃ esse humiles: ubi altos. Humiles
ꝓpt̾ cauendã suꝑbiã: altos ꝓpt̃ capiendã sapien¬
tiã. Lactare: ut nutriarif Sic nutrire ut cres¬
cas: sic cresce. ut panẽ manduces. Cũ enĩ cȩꝑis

Expanded text:
 transierit et modum animae suae, non videbit quia Deus est quod est; qui dixit, «Ego sum qui sum» . Itaque ille cui dicebatur, «Ubi est Deus tuus,» quid dixit? «Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte, dum dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus?» Ut autem inveniret Deum suum, quid egit? «Haec meditatus sum,» inquit, «et effudi super me animam meam» . Ut invenireto, ut non sapias. Humilis esto, propter superbiam; altus esto, propter sapientiam. Audi evidentem sententiam de hac re: «Nolite pueri effici mentibus; sed malitia infantes estote, ut mentibus perfecti sitis» . Certe explicatum est, fratres mei, ubi nos Deus voluit esse humiles, ubi altos: humiles, propter cavendam superbiam; altos, propter capiendam sapientiam. Lactare, ut nutriaris; sic nutrire, ut crescas; sic cresce, ut panem manduces. Cum enim coeperis
Abbreviated transcription (Latin):
sapitis: hoc qͦq uob̾ ds̃ reuelauit. Si forte erras in
aliquo: quare ñ redis ad lac matris: Quia si ñ
extollimini. qr si ñ exaltatis cor urm̃: qr si ñ in¬
gredimini in mirabilib suꝑ uos. sed seruatis hu¬
militatẽ: reuelauit uob ds̃ quod alit̾ sapitis.
Si autẽ hocipsũ qđ alit̃ sipitis defende uultis. &.
ꝑtinacit᷑ adstruere. cont᷑ pacẽ eccłȩ. sit uob̾
maledictũ hoc qđ dixit suꝑ matrẽ. Cũ estis &¬
foris. alacte separabintini foris auiscerib ma¬
tris: & fame moriemini. Si autẽ ꝑscue.¬
raueritis in pace catholica. siqͥd forte alit̃ sa¬
pitis: quã oportet saꝑe : ds̃ uob̃ reuelauit humi¬
lib. Quare: Iuia ds suꝑbis resistit: humilib

Expanded text:
sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit» . Si forte erras in sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit» . Si forte erras in aliquo, quare non redis ad lac matris? Quia si non extollimini, quia si non exaltatis cor vestrum, quia si non ingredimini in mirabilibus super vos, sed servatis humilitatem, revelabit vobis Deus quod aliter sapitis. Si autem hoc ipsum quod aliter sapitis, defendere vultis, et pertinaciter astruere, et contra pacem Ecclesiae; fit vobis maledictum hoc quod dixit: super matreforis a lacte separemini, foris a visceribus matris fame moriamini. Si autem perseveraveritis in pace catholica, si quid forte aliter sapitis quam oportet sapere, Deus vobis revelabit humilibus. Quare? quia Deus superbis resistit, humi
Abbreviated transcription (Latin):
frs: ñ cessat dẽ alloqͥ nos. Nlã si cessat: quid ẽ. qđ agi¬
mꝰ. Quid ÷ qđ agunt lectiones diuinȩ e can¬
tica diuina: Obliuiscimini gͦ quȩ retro st̃. & in
ea quȩ ante st̃. uos extendite. Sic sugite lac ut
crescatis ad cibũ. Cũ gͦ ueneritis inpatriã.: gau¬
debitis. Et adhuc attendite apłm seqͥ ad patriã su¬
ꝑnȩ uocationis. Dicit enĩ. Quotqt̃ gͦ ꝑfecti sumꝰ.¬
hoc sapiamu. Non loqͦr inquitͣ ꝑfectis. quib
adhuc ñ possũ loqͥ sapientiã: qui adhuc lacte po¬
tant᷑. ñ solido cibo pascunt᷑: sed illis dico qͥ iã man.¬
ducant solidũ cibũ : iã uident᷑ ee̾ ꝑfecti: qr intelli¬
gunt ȩqualitatẽ uerbi cũ patre. Adhuc ñ sic
uident. qͦmͦ uidendũ ẽ. facie ad faciẽ: adhuc ex
parte. in enigmate. Currant gͦ: q cũ uia finita
fuerit. tc̃ redimꝰ ad patriã. Currant: extendant
sc. Quotqt̃ gͦ ꝑfecti: hoc sapiamꝰ. Et siquid alit̃

Expanded text:
fratres, non cessat Deus alloqui nos. Nam si cessat, quid est quod agifratres, non cessat Deus alloqui nos. Nam si cessat, quid est quod agimus? quid est quod agunt lectiones divinae et cantica divina? Obliviscimini ergo quae retro sunt, et in ea quae ante sunt vos extendite. Sic sugite lac, ut crescatis ad cibum. Cum ergo veneritis in patriam, gaudebitis. Et adhuc attendite Apostolum sequi ad palmam supernae vocationis. Dicit enim: «Quotqhoc sapiamus.» Non loquor, inquit, imperfectis, quibus adhuc non possum loqui sapientiam, qui adhuc lacte potantur, non solido cibo pascuntur; sed illis dico, qui jam manducant solidum cibum. Jam videntur esse perfecti, quia intelligunt aequalitatem Verbi cum Patre: adhuc non sic vident, quomodo videndum est, facie ad faciem; adhuc ex parte, in aenigmate . Currant ergo, quia cum via finita fuerit, tunc redimus ad patriam: currant, extendant se. «Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus; et si quid aliter