comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
at acus educ̾et nis occulta. plues ian
d ex capsate. q̃dam admittendis ydo¬
nea. filis foramina p̾ferentes. Ethibe¬
tur gͥ uiro sc̃o a prẽ filia. Cmꝰ ei lugu¬
brem explicat tragediam. Et ecce mox
catlem iuencula sentiens acũ geme¬
bunda deplorat. Qm̃ accedensꝰ unus
de fratrib lucis uiro dei sermens truẽ¬
tam ertraxit amnis plurib ad testimo¬
mũ consernandam orat scñs ⁊ locũ
uulm̃s tangens in uirtute fidei polli¬
tetur nec ferrũ nec calibem ultra pro¬
cesfurũ. fcm̃ q ẽ ita. s mittata mali
cia nõ dũ penitus extucta. ꝑ alterã
brachii in feriorem morsurã. qmͣ uir
sanctus nõ tetigerat. quia nec dimmi
inde aliquid exierat. ceꝑunt sudes
lignei ꝓmlt. Q nos uulgo brocas r¬
tant. ex quertino robore. uł fraxineo
pro terreis attib aggredi grõssiores.
piuis ⁊ modice longiores nec tã uniꝰ
om̃s longitudnns uł grossitudinis sic̃
nec acus fuerant. sexdecim iam infra

Expanded text:
at, acus educeret vis occulta. Plures jamat, acus educeret vis occulta. Plures jamdicitur, excapsatae, quaedam admittendis idonea filis foramina, praeferentes. Exhibetur ergo viro sancto a patre filia cujus lugubrem explicat tragoediam: et ecce mox juvencula sentiens acum, gemebunda deplorat. Quam accedens unus de fratribus laicis viro Dei serviens cruentam extraxit, annis pluribus ad testimonium conservandam. Orat sanctus, et locum vulneris tangens, in virtute fidei pollicetur, nec ferrum, nec chalybem ultra processurum. Factumque est ita: sed mutata materia malitia nondum penitus exstincta, per alteram brachii inferiorem morsuram, quam vir sanctus non tetigerat; quia necdum inde aliquid exierat, coeperunt sudes lignei parvuli, quos vulgo brochas vocant, ex quercino robore, vel fraxineo, pro ferreis acubus egredi, grossiores spinis, et modico longiores, nec tamen unius omnes longitudinis vel grossitudinis; sicut nec acus fuerant. Sexdecim jam infra
Abbreviated transcription (Latin):
notus ⁊ honeratus qui eñ ad hospici¬
ñ suũ. aliqñ qͣi uimifaciendo ꝓtͥrx
hiuc tilia iuencula erat miserabisĩ
comoditate laborans. Egerat enmmi
nuude socrus inducta. ut languore
tabesceret. desperato. nec uirism pre¬
sentiã. nec aspectũ ullatemis tolera¬
ret. Affectione autẽ muliebri gemi¬
tuix ꝑ suasa ut sathanas sathanã eice¬
ret. famosũ quẽdam maleficũ accersi¬
uit. Affint explorauit agnouit ⁊ in¬
nentulam assereus inferratã terit ar¬
boꝵ cortites ⁊ potula u̾bis ⁊ herbis. ĩ¬
fecta ppmat. Mordens ⁊̃ ꝓpriis dentib
brachiũ misere mulieris in duob lo¬
cis trca fontẽ brachii. ita ut utraq
morsura suꝑior ⁊ inferior distaret a
fonte brachui qiͣ uno palmo. res noua
res mira. Ab illo quidẽ languore qua¬
luit. S interdũ uelut ex corde sentiens
anis procedere. crntiabatur altrociter
donec ꝑ suꝑiorẽ morsurã brachii qm̃
nilla citatrix. sic̃ nec inferiorẽ obdrx̾¬

Expanded text:
hospitium suum aliquando, quasi vim faciendo, uic filia juvencula erat, miserabili incommoditate laborans. Egerat enim invidae socrus inducta, ut languore tabesceret desperato, nec viri sui praesentiam, nec aspectum ullatenus toleraret. Affectione autem muliebri genitrix persuasa, ut Satanas Satanam ejiceret, famosum quemdam maleficum accersivit. Adfuit, exploravit, agnovit, et juvenculam asserens inferratam, terit arborum cortices: pocula verbis et herbis infecta propinat. Mordet etiam propriis dentibus brachium miserae mulieris in duobus locis circa fontem brachii; ita ut utraque morsura superior et inferior distaret a fonte brachii quasi palmo uno. Res nova, res mira. Ab illo quidem languore convaluit: sed interdum velut ex corde sentiens acus procedere, cruciabatur atrociter, donec per superiorem morsuram brachii, quam nulla cicatrix, sicut nec inferiorem, obduxer
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ niuna fuit plinuaꝵ in undatio.
die int̾ritorio uermoꝵ nxta gandauũ
sacerdos missa celebrata fulmninis ic¬
tu occubuit. ⁊ in t̾ritorio reniensi qui¬
dami łicus tempestate ꝑiit. Tonitrua
fulgura grandines ⁊ tempestates diu̾̃¬
sa. Iycanuo hom̃ib intuserut in com¬
moda. I udonicus rex francoꝵ apa¬
lestina nauigans ut in prĩam rediret
grecoꝵ naues ncurrit. Cumiq ab eis
imꝑatori turfoliũ obsidenti p̾sentand̾
deducitur. gregorius dixx namũ regis
octilie eos aggreditur. Siquidẽ uãsta¬
tis ⁊ spoliatis grecoꝵ proniutiis usq ad
ipãm urbemꝰ reglam ꝯftantinopolini
accedent. sagittãs aureas in palatm̃ im¬
ꝑatoris iecerat ⁊ incensis sub urbanis
De fructu ortoꝵ regis uiolenter tule¬
rat. unde rediens nanes grecoꝵ in cur¬
ro captis su donitũ regem enpuit. let
captos regis optentu duultit. Emio¬

Expanded text:
t nimia fuit pluviarum inundantia. Qua die in territorio Nerviorum juxta Gandavum sacerdos, missa celebrata, fulmine ictus occubuit, et in territorio Remensi quidam clericus tempestate periit. Tonitrua, fulgura, grandines et tempestates, diversa hoc anno hominibus intulerunt incommoda. Ludovicus rex Francorum a Palestina navigans, ut in patriam rediret, Grecorum naves incurrit. Cumque ab eis imperatori Curfolium obsidenti presentandus deducitur, Georgius dux navium regis Siciliae eos aggreditur. Siquidem vastatis et spoliatis Grecorum provinciis, usque ad ipsam urbem regiam Constantinopolim accedens, sagittas aureas in palatium imperatoris jecerat, et incensis suburbanis, de fructu ortorum regis violenter tulerat. Unde rediens, naves Grecorum incurt, captis Ludovicum regem eripuit, sed captos regis obtentu dimittit. I
Abbreviated transcription (Latin):
ait laurentuis mediolanensis
nus inquit ẽ caput rapine lex uiolen¬
cie pͥdo sine pudore. medicus ext̾mimi
ĩmanior furib. Nam furtimens delĩ¬
quit. hic autẽ ꝯfident᷑. fur laqueos logii
timet. hic quicquid fecerit legem locat
Quis eo miquior qui u̾bis iu̾sticie ins¬
ticiam dampnat. ⁊ armis ĩnocentie
spoliat unluerat occidit innocentes. le¬
ge utiq legem ꝑmiit. ⁊ dũ alios inget
qmͣ iusticie uatat. ⁊ ita in ppłm debactan¬
tur ita quod reliquit umis alii nõ morẽ¬
tur auferre tanqmͣ ad hoe instituti sint
ut residuũ locuste cmedat brutus.
Officiali cesaris nsi ĩ omib acquieũis
cesari ꝯͣdices. Et ꝯmoqͥd dictet insisit
sie ⁊ nͥ sic stet. ẽ inꝑsonã regis ꝯͣ qr coro

Expanded text:
ait Laurentius Mediolanensis nus, inquit, est caput rapine, lex violentie, predo sine pudore, medicus exterminii, immanior furibus. Nam fur timens delinquit, hic autem confidenter. Fur laqueos legis timet, hic quicquid fecerit legem vocat. Quis eo iniquior, qui verbis iustitie iustitiam damnat et armis innocentie spoliat, vulnerat, occidit innocentes? Lege utique legem perimit et dum alios urget quam iustitie vacat et ita in populum debacchantur, ut quod reliquit unus, alii non morentur auferre; tamquam ad hoc instituti sint, ut residuum locuste comedat brucus. Officiali cesaris nisi in omnibus acquieveris, cesari contradices. Et quicquid dicit, nisi sit sic et nisi sic stet, est in personam reg
Abbreviated transcription (Latin):
liceit ꝯtutientib. officialib spolianti¬
b corqũtib nuitire nõ licet. ħec autẽ
oĩa in principem redinidant. Sigłi
quippe tenentur. ad singula pͥncipi ũo
onera incuibũt uniu̾sa pͥnceps aut
logis nexib dr̃ absolutus nõ qr ei miq̃

Expanded text:
liceat, concutientibus officilialibus, spoliantibus, torquentibus, mutire non licet. Haec autem omnia in principem redundant. Singuli quippe tenentur ad singula, principi vero onera incumbunt universa. Princeps autem legis nexibus dicitur absolutus, non quia ei iniqua
Abbreviated transcription (Latin):
o rex feci ꝯuondam adalano feteram
S amoue hinc tentoriũ usq dñ ꝑtes
relicte uemant mane. ut mimicũ pe¬
culanter exultantẽ modesta peculatio¬
ne frangas. Ad alamis gͦ nocte aduem¬
ens ep̃m quenidã qui uesꝑe ad exceru¬
tũ uenerat cũ om̃i familia occidit ultͣ¬
q progrediens regẽ imꝑatũ offendit
qui hostes nichi tales ansuros putane¬
rat. Rex gͦ stratis extussus cũ suos ad bel¬
lum acueret. gladuis eius fortunitu e ua¬
gnia cecidit. Inclamatoq deo ⁊ sancto
adelino. qui erat enis ex antiqua stirpe ꝯ¬
sanguinens. reducta ad uaginiã manu
niuenit ensem. qui hodie quoq pro
geuti receptibilis. hoc dei dono fretus
tota die usq ad uesꝑam in defessus. fu¬
ganitadalanũ cũ exercitu. Cecidit ibi
rex scotoꝵ ꝯstantinus ꝑfide ammosita¬
tis ⁊ in uatis senecte homo. Alii q re¬
ges.u. ⁊ comites .xxii. ⁊ omĩs pene tur

Expanded text:
o rex, feci, quondam Adalano feceram. o rex, feci, quondam Adalano feceram. Sed amove hinc tentorium, usque dum partes relictae veniant mane, ut inimicum petulanter exsultantem modesta cunctatione frangas. » Adalanus ergo nocte adveniens, episcopum quemdam qui vespere ad exercitum venerat cum omni familia occidit, ultraque progrediens regem imparatum offendit; qui hostes nihil tale ausuros putaverat. Rex ergo stratis excussus, cum suos ad bellum acueret, gladius ejus fortuitu e vagina excidit: inclamatoque Deo et sancto Adelmo, qui erat ejus ex antiqua stirpe consanguineus, reducta ad vaginam manu invenit ensem, qui hodieque pro genti receptibilis. Hoc Dei dono fretus tota die usque ad vesperam indefessus fugavit Adalanum cum exercitu. Cecidit ibi rex Scotorum Constantinus perfidae animositatis et vivacis senectae homo, aliique reges 5, et comites 12, et omnis pene tur
Abbreviated transcription (Latin):
.xui. hic ut fermt ex ꝯtubma natus
tia monasteria faciebat qiͣ ex professo
uetusta qͣĩ alind agens artificii benign¬
tate insignebat. Sitrico regi nordam̃¬
broꝵ dedit in uxorẽ unã ex sororib su¬
is. Qͦ post annũ morttio: ꝓninciã iͥ¬
lam sibi subegit. uiduatiũ regẽ. nalẽ¬
ginis expulit. Quos tñ postea misera¬
toe ꝯmotus. in antiquũ statũ sub reg¬
nare ꝑmisit ¶ ¶ostremis illi bellũ fuit
cum ad alano filio sitrici qui tunens re
gen octurrentem cũ ex̾citu nimiũ se
simulauit. ⁊ assumpta ĩ manu tytha¬
ra ad tentoria regis ethelstaui uenit
cantans p̾ forib. unde facile admissus
est cantando q niter psallendũ omĩa
oculis scrutabatur. post ꝯmuiũ ab ire
uissus. p̾ciũ cantus accepit. qd̾ apporta¬
re dedignans sub se interra defodit.
Notatum ẽ hoc a quodam. qui olim
illi militauerat. ⁊ ꝯfestim ethelstano
saus qd̾ hostem p̾otulis positũ nõ pro¬
accepit. Idem sacramentũ qd̾ tibi iꝑ

Expanded text:
16. Hic, ut ferunt, ex concubina natus tia monasteria faciebat quasi ex professo, vetusta quasi aliud agens, artifici benignitate insigniebat. Sitrico regi Nortannimbrotae dedit in uxorem uram ex suis sororibus; quo post annum mortuo provinciam illam sibi subegit. Widnalium regem Walnengnis expulit; quos tamen postea miseratione commotus in antiquum sub se regnare permisit. Postremum illi fuit cum Adelano filio Sitrici, qui timens regem sibi occurrentem cum exercitu, mimum se simulavit, et assumpta in manu cithara ad tentorium regis Ethelstimi venit, cantitans pro foribus, unde facile admissus est, cantandoque inter psallendum omnia oculis scrutabatur. Post convivium abire jussus, pretium cantus accepit, quod asportare dedignans sub se in terra defodit. Notatum est hoc a quodam, qui olim illi militaverat, et confestim Ethelstano sans, quod hostem prae oculis positum non praccepit: « Idem sacramentum quod tibi nuper,
Abbreviated transcription (Latin):
anglie henricus obit. cui stephamis
ex sorore nepos in regno. s magna reg
tam northinamã amittit. Nam filia
catũ otrr̃pat ⁊ in ip̃a anglia magnaᷤ
ei molestias ⁊ calamitates suscitat

Expanded text:
Angliae obit, cui Stephanus ex sorore nepos in regnum succedit; sedst Northmanniam totam amittit. Filia catum occupat, et in ipsa Anglia magnas ei molestia atque calamitates suscitat.
Abbreviated transcription (Latin):
a si forte aliquid suꝑesset ⁊ reꝑtũ est ple¬
nũ.bbas quidam ussit emi lamp̃¬
dami. empta ẽ una .xx. mm̃mis papien
id maxime sibi dau postulat qd abbi
appositũ erat. Mittit ei abbas integrũ
adhuc piscem. Ilico pauꝑ cũ parapsi de
plina piste in sub lime sẽ extulit. ⁊ celũ
muctis uidentibr. penetrait. Ecte pro¬
bacõ ꝙ illud qd̾ in sinu panꝑis occulta¬
mus in celũ reponimus. Ep̃c quidã
cantaret illecebroso gustu eiusdẽ piscs
temptatus ẽ affectu. Erubuit ille ex¬
plcta q missa febretitũ piscẽ panperi
dari uissit. Goidam p̃rfamilias unũ
dam ignotus ⁊ quẽ nũqmͣ antea inde¬
rat. festimus ⁊ auxius .xx. solid̾ denari¬
diciũ. ut panes de imptialib mensis
in plateas aute canes proietti a cambꝰ
nõ tange̾ntur. Non multo post ille
dormiens fulminatꝰ ẽ. ¶Ium apud
parmensem urbem studenfe ni uigi¬
lia scõꝵ martyrũ g̾nasii ⁊ prothasi

Expanded text:
 si forte aliquid superesset, et repertum est plenum. Abbas quidam jussit emi lampredam; empta est una viginti nummis Papiensr ad januam id maxime sibi dari postulat, quod abbati appositum erat. Mittit ei abbas integrum adhuc piscem. Illico pauper cum paropside plena pisce in sublime se extulit, et coelum cunctis videntibus penetravit. Ecce probatio, quod illud, quod in sinu pauperis occultamus, in coelum reponimus. Episcopus quque missam cantaret, illecebroso gustus ejusdem piscis tentatus est affectu. Erubuit ille, expletaque missa, febreticum piscem pauperi dari jussit. Quidam pater familias unum dam ignotus, et quem nunquam antea viderat, festinus et anxius viginti solidos denaritingit, ut panes de nuptialibus mensis in plateas ante omnes projecti, a canibus non tangerentur. Non multo post ille dormiens fulminatus est. Cum apud Parmensem urbem studerem, in vigilia sanctorum martyrum Gervasii et Protasi
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut eam panimento prosterneret
atpenitus snffotaret. hoc in trastino nu¬
lites epo refermit. Ad est ep̃c uictoriam
stupet. qmͣ ꝑ petrum ex̾cint dens. cliẽ¬
tes ꝓprios dirigit. qui tecto detecto.

Expanded text:
it ut eam pavimento prosterneret, ac penitus suffocaret. Hoc in crastinum milites episcopo referunt. Adest episcopus, victoriam stupet quam per Petrum exercuit Deus, clientes proprios dirigit, qui tecto retecto, et
Abbreviated transcription (Latin):
de triplici meditacõne.
Editacio est freqũs cogitatio.
lpectõne. In pruuo admiratio q̃onem ge¬
nerat. ⁊ qõ inuestigationẽ. Inuestigacõ
iiuentionẽ. Adiuratio ẽ dispõnis ⁊ q̃o¬
sit pͥmo lectio ad cognoscendã u̾ctatem
matĩam nũstrat ⁊ meditacõ coaptat.
or̃o subleuat oꝑacõ componit. ꝯtempło

Expanded text:
De artificio meditandi De artificio meditandi Meditatio est frequens cogitatio mspectione. In primo admiratio quaestionem generat, quaestio investigationem, investigatio inventionem. Admiratio est dispositioPrimo lectio ad cognoscendam veritatem materiam ministrat, meditatio coaptat, oratio sublevat, operatio componit, contemplatio
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c. aiãm in qua caritas hĩtat. suꝑbia
nõ inflat. inuidia nõ denastat tra non
dissipat trstitia inala uõ uexat. anan¬
cia uõ extetat.gula nõ inflaminat. lux¬
na. ⁊ semꝑ modesta. In adñsis secura. ⁊¬
in prosꝑis temꝑata mũdũ ꝯtempnens¬
⁊ deum diligens. omĩa bona amando
sua fatiens ⁊ sua om̃ib libent̾ impar
sũ ht̃. ⁊ desideriũ in suꝑna elenatum.¬
Et si qñ ambulat. si qñ sedet. si qnͣdo
agit. si qũ qmescit. quicquid egerit
coͦr a deo nõ recedit. Tacens denin cogi¬
tat. ⁊ loqũs ml preter deũ. ⁊ quod ad
dei amorem ꝑtinet lo qui desiderat. ⁊¬
alios ad caritatem exhortando seipm̃ ĩ¬
flãm̃at. caritatem om̃ib ꝯmendat. ꝙͣ
dultis amordei. qmͣ amarns ⁊ quiͣ mni¬
⁊omib placere quod diligit om̃ib
mani festũ quod cognoscit᷑. Istis in di¬
ciis caritas se prodit᷑. Igitur o bona ca
Certe post tanta prioꝵ p̾conia ml de te
ditere mea paruitas p̾su̾et. ubi nũ¬

Expanded text:
. Animam, in qua charitas habitat, superbia non inflat, invidia non devastat, ira non dissipat, tristitia mala non vexat, avaritia non excaecat, gula non inflammat, luxna, semper modesta, in adversis secura, in prosperis temperata, mundum contemnens, Deum diligens, omnium bona amando sua faciens, sua omnibus libenter impersum habet, et desiderium in superna elevatum. Si quando ambulat, si quando sedet, si quando agit, si quando quiescit, quidquid egerit, cor a Deo non recedit. Tacens Deum cogitat, loquens nil praeter Deum, et quod ad Dei amorem pertinet, loqui desiderat. Alios ad charitatem exhortando, seipsum inflammat, charitatem omnibus commendat: quam dulcis amor Dei, quam amarus et quam imomnibus placere quod diligit, omnibus manifestum quod cognoscit. Istis indiciis charitas se prodit, Certe post tanta priorum praeconia nihil de te dicere mea parvitas praesumeret, si un
Abbreviated transcription (Latin):
meditatio oꝑatur in dispõne p̾cedentiũ
ficturoꝵ signifitacõem attendens mira
cõe ⁊ proiidentia coaptatam ũtut opo¬
tuit ad intelligentiã ⁊ fidei formã fabͥ¬
tandam. In tropologia opatur. quem
fructũ dicta afferant. ex quirens quid
dum. quid aderudicionẽ. quid ad ex¬
lyrtacõuem. quid ad consolacõem qͥd
ad terrorem scripture leccõꝓponat. et
quid ad intelligenciã untutis ĩlsumi¬
net. quid nuitriat affectionem quid for¬
mam uniendi ad iter uirtutis edoceat
Meditacõ inmorib est ẜm affectus ⁊ co¬
ut sint recti sinceri. hoc est adid ad qd̾
gita cõnib ꝯsid̾andũ. ut sint mũde et
ordinate. Munde sũt qñ n de malis af¬
fectionib generantur. n malas gene¬
rant affectiones. O iomate qũ rõnablĩ¬
hoc ẽ tempore suo aduenũt. Sempe
enĩ nõ suo ⁊̃ bona cogitare sine uitioñ
lectione. In oꝑib ꝯsid̾andũ est. pͥmũ
ut boua itentione fiant. Itaq nitẽ¬

Expanded text:
meditatio operatur in dispositione praecedentium, futurorum significationem attendens mira ratione et providentia coaptatam sicut oportuit ad intelligentiam, et fidei formam fabricandam. In tropologia meditatio operatur quem fructum dicta afferant, exquirens quid dum; quid ad eruditionem, quid ad exhortationem, quid ad consolationem, quid ad terrorem scripturae lectio proponat, quid ad intelligentiam virtutis illuminet, quid nutriat affectionem, quid formam vivendi ad iter virtutis edoceat. Meditatio in moribus secundum affectus, et coest ut sint recti, sinceri, hoc est ad id ad quod gitationibus considerandum, ut sint mundae et ordinatae. Mundae sunt, quando neque de malis affectionibus generantur, neque malas generant affectiones. Ordinatae sunhoc est tempore suo adveniunt. Tempore enim non suo etiam bona cogitare sine vitio non lectione. In operibus considerandum est primum, ut bona intentione fiat. Bona inte
Abbreviated transcription (Latin):
rectuis ꝓgit. citus ꝑuenit. Sñt ⁊̃ que¬
dam bona inquib ⁊̃ multũ mou̾i. pa¬
rum est promon̾i. Alia compendioso
labore frnctũ magnũ addutũt. Ethoc
ergo discernenda sñt ⁊ eligãda magis
q̃ magis prosut. Multi hanc discreti
onẽ nõ hntes plurimũ laboranerunt
ad fructũ uirtutis. Gandebant enĩ mag¬
na sefatere magis qmͣ utilia ex̾cere. et
dilex̾unt potius illa in quib uideri p¬
sent qnͣ emendari. Item meditatio ĩ
morib pͥmũ ꝯsid̾at q̃ debita siuit. siue
ex precepto. siue ex noto ⁊ ea prnumũ a¬
genda idicat. que sit fcã hñt m̾itũ

Expanded text:
rectius pergit, citius pervenit. Sunt enim quaedam bona, in quibus etiam multum moveri parum est promoveri. Alia compendioso labore fructum magnum adducunt. Et haec ergo discernenda sunt, et eligenda magis, quae magis prosuonem non habentes, plurimum laboraverunt, et ad fructum virtutis. Gavisi sunt enim magna se facere, magis quam utilia exercere, et dilexerunt potius illa, in quibus videri possent, quam emendari. Item meditatio in moribus primum considerat quae debita sunt, sive ex praecepto sive ex voto, et ea primum agenda
Abbreviated transcription (Latin):
nitus ad conscĩam. foris quid expediat
⁊ quid deceat. ad exemplũ expediat ad
m̃itũ Nob̾ ad m̾tũ proximis ad exem¬
plum. Intus ad ꝯscĩam ut sit mũda. q̃¬
iinste delectatur. Itẽ in morib ut õs

Expanded text:
ntus ad conscientiam. Foris quid deceat, et quid expediat: deceat ad exemplum, expediat ad meritum: nobis ad meritum, proximis ad exemplum. Intus ad conscientiam, ut sit munda coinjuste delectatur. Item in moribus medita
Abbreviated transcription (Latin):
si forte mains sit te deũ dic̾e an deũ te suꝑ¬
asse. quod si mauis ẽ ⁊ hoc libenter. et
fiducialiter de te dicam. Deus caritas¬
est. N uinquid parum ẽ deum in se ma¬
nentem habere. Tantũ ẽ caritatem pos¬

Expanded text:
an forte majus sit te Deum dicere an Deum te superasse. Quod si majus est, etiam hoc libenter et fiducialiter de te dicam: Deus cest. Nunquid parum est Deum in se manentem habere? tantum est charitatem pos
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ubiqͣ multiplicando diffimde¬
bant ⁊ que poterant de lalorib ꝓpri¬
is. uł de fideliũ elemosinis ad opus
deo nulitanciũ ⁊ infirmoꝵ quoꝵ¬
q ac pauꝑum ierosolmiã mittebãt
s ⁊ p̾sules eccliaꝵ ac principes scli
promptissime amiuebant uel ⁊
lponte offerebant terras prata ne¬
mora ⁊ ceteris q̃ in monasteriis edi¬
ficandis nccia erant. Ectĩa scẽ ma¬
rie in episcopio totaq pene ciuntas
nouioniensiũ incendio ꝯflagranit
insto ut fertur in fortumo. quia sũ¬
mũ pontificẽ innocentiũ u̾bis irri¬
soriis multi illoꝵ exhonerauermit
Clareuallis dno cenobia una die ꝓ

Expanded text:
tes, ubique se multiplicando diffundetes, ubique se multiplicando diffundebant, et quae poterant, vel de laboribus propriis, vel de fidelium elemosinis, ad opus Deo militantium et infirmorum quorumque ac pauperum Jerosolimam mittebantSed presules ecclesiarum ac principes seculi promptissime annuebant, vel etiam sponte offerebant terras, prata, nemora, et cetera que monasteriis edificandis necessaria erant. Ecclesia sanctae Mariae in episcopio, totaque pene civitas Noviomensis incendio conflagravit, justo ut fertur infortunio, quia summum pontificem Innocentium verbis irrisoriis multi illorum exhonoraverunt. Clarevallis duo coenobia una die pr
Abbreviated transcription (Latin):
facies eccĩe dnĩsoꝵ ordiũ ac professi¬
onũ cirm̃data uarietate. Dñ hine
p̾monstratenies. hnic ꝙystertienses
Inde clinginacenses monachi tñ ⁊̃ di¬
nersi hĩtus ⁊ professionis sanctimo¬
n ales ⁊ mulieres deo deuote ioti¬
nentia atq pauꝑitate sub obedĩe
nigo regulariter uiuentes fernore
religionis inuitẽ prouocarent. et
nona certatim in diñsis locis monas¬
teria fundarẽt. Cum hiis ⁊̃ mona¬
chi cartusienses. ⁊ ip̃i paulatim pul¬
lulabant. qui p̃ cet̾is ꝯtinentes pesti
auaricie qm plurimos sub religio¬
nis hĩtu laborare uidemus termiõs
posnerunt. Dũ certũ numerũ ho¬
minũ ałium possessionũ quẽ eis
ptergredi nullo modo liceat statue
ac raro uel obdei cultũ uł obmmtu¬
ñ incaritate solatiũ nõ ꝯuemente
ꝓfectius mori mundo. ⁊ cet̾is tanto¬
diligentuus qnͣto secretius unie dec¬
elegerunt. Adhec ⁊̃ milites templi
ierłimitani fres quoq de hospitali
sub religioso hĩtu ꝯtinenter unien¬

Expanded text:
esiae, diversorum ordinum ac professionum circumdata varietate; dum hinc remonstratenses, hinc Cistercienses, inde Cluniacenses monachi, tum etiam diversi habitus atque professionis sanctimoniales et mulieres Deo devotae, in continentia atque paupertate sub obedientiae jugo regulariter viventes, fervore religionis invicem provocarent, et nova certatim diversis in locis monasteria fundarent. Cum his etiam monachi Cartugienses et ipsi paulatim pullulabant; qui pre ceteris continentes, pesti avaritiae, qua plurimos sub religionis habitu laborare videmus, terminos posuerunt, dum certum numerum hominum, animalium, possessionum, quem eis pretergredi nullo modo liceat, statueac raro vel ob Dei cultum, vel ob mutuum in caritate solacium convenientes, perfectius mori mundo et ceteris diligentius laruit. Ad haec etiam milites templi Jerosolimitani, fratres quoque de hospitali, sub religioso habitu continenter viven
Abbreviated transcription (Latin):
qr cepta uigib maledictis illapidat In¬
utile sibi ẽxanditur ad potũ. Nam
louer ⁊ utensilia motis subitaneo to¬
intrui elementis fulmine ab sunũt᷑
⁊ ip̃e qui hoc fieri exegerat imprecando
redidiss exesum. tbiam quoq ꝓua¬
dens truris parter sup̾ma corripint
carnes quoq uorans neruoꝵ duritia
tabidis finorib lacescente ossa retere¬
rat eademq tasu cotidiano usq ad ge¬
niculũ hac ⁊ illac disꝑserat. Cum igi¬

Expanded text:
 coepta maledictis illapidat, inutile sibi exauditur ad votum. Nam boves ac utensilia motis subitaneo tonitru elementis, fulmine absumuntur, et ipse qui id fieri exegerat, imprecando,reddidisset exesum, tibiam quoque pervadens cruris pariter suprema corripuit; carnes namque vorans, nervorum duritia tabidis fluoribus latescente, ossa retexerat, eademque casu quotidiano usque ad geniculum hac illacque disperserat; ad
Abbreviated transcription (Latin):
sepe utuens eũ basilitam reptando
subire. elemosine cã in domũ ꝓpriã
nocte a camera in donũ exteriorem
atum bõ ypolito in nisionẽ stratui
qua quau̾simi olii semꝑ sparsa dim¬
nitus adiustar future resurrections
inpiicto ꝯpatta recolligens. corpori
enis quasi surtulũ arbori cepit subiũ¬
gere. in qua insertione tantis torq̃¬

Expanded text:
saepe eum intuens basilicam reptando subire, eleemosynae causa in domum propriam ae, a camera in domum exteriorem tyre Hippolyto in visione stratui quaquaversum olim sparsa, divinitus ad instar futurae resurrectionis in puncto compacta, recolligens, corpori ejus ac si surculum arbori coepit subjungere. In qua insertione tantis torqu
Abbreviated transcription (Latin):
petrus erat deferebant in delum hic
fcm̃ est eadem annuente ut discendis
applicaretur lnteris. Sꝑabatur enĩ
nec frustra sigularis apud demnui
disptita. plurimios illuftres fufficient̾
fatere possent atq ꝯspicuos. Sienim
landatur castitas quił illa mũdior
si sermonis u̾itas quis in loqñdo canci¬
orr Sidei caritas. quis feruentior: si
proxini: quis benignior si humilitaᷤᷤ
qnis deiectior si elemosma. quis lar¬
gior si orõ. quis denotior si latrimaꝵ
fluina in quo effrisior. Si ꝯtempla¬
tio in quo sublimnor. si tollerantia
quis in tribulatione fortior si nisti¬
cia quis districtior. si prudentia. quis
tirtũspectior: Si tempantia quis

Expanded text:
Petrus deferebant in coelum. Hinc factum est, eadem adnitente, ut discendis applicaretur litteris; sperabatur enim nec frustra singularis apud Deum s, plurimos illustres sufficienter facere possent atque conspicuos. Si enim laudatur castitas, quis illo mundior? si sermonis veritas, quis in loquendo cautior? si Dei charitas, quis ferventior? si proximi, quis benignior? si humilitas, quis dejectior? si eleemosyna, quis largior? si oratio, quis devotior? si lacrymarum gratia, in quo effusior? si contemplatio, in quo sublimior? si tolerantia, quis in tribulatione fortior? si justitia, quis districtior? si prudentia, quis circumspectior? si temperantia, quis
Abbreviated transcription (Latin):
iis temporib ordo canonitus
pͥmonstratensiũ ⁊ monaftit
cyfterciensiũ. qͣ duo oliue in ꝯspectu
dñi pietatis lumẽ ⁊ deuocionis pni¬
guedmẽ mundo munistrabãt ⁊ qiͣ
nites fructifere religionis palmam
cirtumquaq ꝓpagabant. Erat q¬

Expanded text:
is temporibus ordo canonicus Premonstratensium, et monasticus Cisterciensium, quasi duae olivae in conspectu Domini, pietatis lumen et devotionis pinguedinem mundo ministrabant, et quasi vites fructiferae, religionis palmites circumquaque propagabant, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣdicit. In deo qñ in ip̃o requiescere ap¬
põt ut in honime spem ⁊ fidutiã suã
ꝯftituat. unũ ẽ mũdi de ip̃o turrere nõ
tũ ip̃o aut in ip̃m. De mũdo em̃ deside¬
riũ turrit qñ inspecto foris dei oꝑe. per
ãmiratõem. ⁊ lau dẽ ardentius intus ad

Expanded text:
it quando in ipso requiescere apm, ut in eum spem et fium. Unum est mundi, de ipso currere; non cum ipso, aut in ipsum. De mundo enim desiderium currit, quando inspecto foris Dei opere, per admirationem et laudem ardentius intus ad
Abbreviated transcription (Latin):
dit ei tres turres quas tenebat ⁊ sic
capta ẽ ciuitas. Cassianus aut̃ dñs
turcoꝵ: inter fugientes delituit.
¶uins capud armeni abstulerũt
bi coagulauerat. Int̾ quos ⁊ admira¬
tus ierosolimitanoꝵ ⁊ rex damasce¬
noꝵ. hus antyochiam appropnqnͣ¬
luis qui dedit corberamio munici¬
piĩ fortissimũ ꝙ urbi ĩminebat
Qͦ fco corberarmꝰ cuitatẽ obsedit
ad quẽ uenit ibi mr̃ eius centena¬
ria ⁊ anguriatrix. ⁊ sortlega. pre¬
dicens ei. quod si pugnaret cũ xp̃ia¬
nis supandus ess ab illis. Metu sar¬
racenoꝵ aufugerunt de ex̾citu xpĩa¬
de grentamesnil ⁊ albericus fr̃ cius
guido trussellus ⁊ lambertus panper
ꝓpetuo obprobrio appellati. Deiceps

Expanded text:
dit ei tres turres quas tenebat, et sic dit ei tres turres quas tenebat, et sic capta est civitas. Cassianus autem dux Turcorum inter fugientes delituit; cujus caput Armeni abstulerunt,bi coagulaverat: inter quas et admiratus Jerosolymitanorum, et rex Damascenorum. His Antiochiam appropinqualius, dedit Corberanno municipium fortissimum, quod urbi imminebat. Quo facto, Corberannus civitatem obsidet: ad quem venit mater ejus centenaria, auguratrix et sortilega, praedicens ei quod si pugnaret cum Christianis, superandus esset ab illis. Metu Sarracenorum aufugerunt de exercitu Christiade Gentamenil, et Albericus frater ejus, Guido Trisselius, et Lambertus pauper perpetuo e proprio; appellati deinceps
Abbreviated transcription (Latin):
naniũ oppidams muchens. pueran¬
tñ obsi dentiũ qnͣtol tempore deridet
Est p̾cerea ip̃a cuutas memb tuta
montib ardua. Ecclia bĩ petri et
ermit illibate manserunt. baldri¬
cus. hant pͥmo obsedit lyamũdus
.xiiiͦ kl. nouembris .iiiiͣ. fexͣ. a trib
portis. Erant antẽ inciuitate arme¬
nii multi. ⁊ suriani. xpĩani quidẽ
.s turtis obnoxiis qui fugam sumu¬
lantes audacter exibant in tastra
bem reportabant. Q nod nuiltũ no¬
cuit xͥans. Ibi in castris tanta fames
ftã est ꝙ aselli omis uendebatur .uiii.
pirtatis qui ualent denarioꝵ .cxxͭ
solidos. Gullelmus carpentarius
⁊ petrꝰ heremita latenter anfuger̃t
Q nos inuentos tancredus app̃hen¬
dit ⁊ in honeste ꝯuitiatos. ⁊ coactos
redire compulit. Erat mobsessa
antyochia quidã admiratus turcor
noĩe parruis qui fodꝰ amititie ꝑ fide¬
les inter nuĩcios cũ boamũdo inie¬
rat fama eius allectus. hic boamũ¬
do filiũ sũ misit obsidem ⁊ reddi¬

Expanded text:
navium oppidanis invehens. Perseverantiam obsidentium quantolibet tempore deridet. Est praeterea ipsa civitas moenibus tuta, montibus ardua. Ecclesia Beati Petri et erunt, illibatae manserunt. BALDERICUS. Hanc primo obsedit Boamundus III Kal. Novembris, IV feria a tribus portis. Erant in civitate Armenii multi, et Suriani Christiani quidem, sed Turcis obnoxii. Qui fugam simulantes audacter exibant in castra bem reportabant. Quod multum nocuit Christianis. Ibi in castris tanta fames facta est, quod aselli onus vendebatur octo puratis, qui valent denariorum 120 solidos. Guillelmus carpentarius et Petrus eremita latenter aufugerunt; quos inventos Tancredus apprehendit, et inhoneste conviciatos et coactos redire compulit. QuintumAntiochia quidam admiratus Turcarum, nomine Pyrrhus, qui foedus amicitiae per fideles internuntios cum Boamundo inierat. Fama ejus allectus hic Boamundo filium suum misit obsidem, et reddi
Abbreviated transcription (Latin):
dam statua marmorea cirta caput snũ
ereum hñs cirtulum in quo erat scrip¬
tũ .kł. maii. oriente sole hẽbo capnt au¬
reũ qd̃ quidam sarracennꝰ a roberto
n ischardo duce northmãnoꝵ captus
quid portende̾t intelligens. in kl. maii
oriente sole diligenter notato termiuo
umubre illiuis statue infinrtũ thesaurũ
effossia ibidem himio repꝑit quẽ pro
sua redemptione eidem duci optulit.¬

Expanded text:
quedam statua marmorea, circa caput suum quedam statua marmorea, circa caput suum aereum habens circulum, in quo erat scriptum: Kalendis Maii oriente sole habebo caput aureum . Quod quidam Sarracenus, a Roberto Wiscardo duce Northmannorum captus, quid portenderet intelligens, in Kalendis Maii oriente sole, diligenter notato termino umbrae illius statuae, infinitum thesaurum, effossa ibidem humo, repperit, quem pro sua redemptione eidem duci optulit
Abbreviated transcription (Latin):
cramenti uiolationẽ ꝓuirio ang̾e. nõ
esse utile. hiis contradicentes excoĩtari
infirmis uisitacionẽ mortuis sepultu¬
ram negari esse detestabile sufficere an¬
tentica prm̃ decreta. ⁊ suꝑ hiis neglectis
impositũ congruent᷑ pnĩe modũ S¬
radi filius uxorem ducit filiam regis an¬
Ardemistus rex sororem suã gunhil¬
dam cinitonis. ex emma filiam
heñrico conradi filio misit q̃ ad nauem
ducta est stipantib om̃ib anglie proce¬
rib ⁊ in expensas multa ꝯferentib. q̃
ad sponsũ ꝑueniens. multo tempore cũ co
sint. Tandem adulterii accusata pueru¬
lum quendam sturm sui alumpnũ ꝙ̃
setũ ex anglia dux̾at. ꝯͣ delatorem gy gã¬
tee molis loiẽm ad monomathiã oppo¬
suit cetĩs clientib martis timore refugi¬
entib. subserto duelło. insimulator ꝑ
miraculũ dei succiso poplite enernatus
ẽ. G mihildis autẽ post uictoriam uiro suo
repudiũ dedit ⁊ nec minis nec blanditiis
manere ult̾ius consensit. s scimomialis

Expanded text:
cramenti violationem perjurio augere, non esse utile; his contradicentes excommunicari, infirmis visitationem vel mortuis sepulturam negari, esse detestabile. Sufficere autentica patrum decreta, et super his neglectis impositum congruenter penitentiae radi filius uxorem ducit filiam regis Anardenuctus rex sororem suam Gunhildam Tinitonis ex Emma filiam Henrico Conradi filio misit; quae ad navem ducta est stipantibus omnibus Angliae proceribus, et in expensas multa conferentibus; quae ad sponsum perveniens, multo tempore cum eo fuit; tandem adulterii accusata, puerulum quemdam sui alumnum, quem secum ex Anglia duxerat, contra delatorem giganteae molis hominem ad monomachiam opposuit, caeteris clientibus timore refugientibus. Concerto duello insimulator per miraculum Dei succiso poplite enervatus est. Gunildis autem post victoriam viro suo repudium dedit; et nec nimis nec blanditiis cum eo manere ulterius consensit; sed sanctimonialis
Abbreviated transcription (Latin):
u̾gentẽ. uisa ẽ in terram cadere cuins ues¬
tigiadui uideri potuerunt. Conradus
imꝑator ytaliam adit. ut iebellionẽ
meditãtes debellaret. Et quia om̃es
longobardi ꝯmrauerant ut nõ paterẽ¬
tur qm̃l dñm qui aliud qmͣ ipsi uel¬
lent ꝯtra se ageret quosdam epõs m uĩ¬
cula ꝯiecit. Et quia epc̃ mediolanẽ
sis suga lapsus imꝑator sub urbia me¬
diolani incendit. Die u̾o pentecostes
cũ imiꝑator in ꝑua ecc̃ia secus urbem co¬
ronaretur ad missã tam grama fuert̃
tonitrna. ⁊ fulgura ut aliqui mente
no u̾o ep̃c qui millã canebat secirtari
imꝑatoris tũ aliis trib dixerunt se int
missaꝵ sollempina uidisse scm̃i ambͦ

Expanded text:
gentem, visa est in terram cadere; cujus vestigia diu videri potuerunt. Cuonradus rator Italiam adit, ut rebellionem meditantes debellaret. Et quia omnes Langobardi conjuraverant, ut non paterentur quemlibet dominum, qui aliud quam ipsi vellent, contra se ageret, quosdam episcopos in vincula csis fuga lapsus est, imperator suburbia Mediolani incendit; die vero Pentecostes cum imperator in parva ecclesia secus urbem coronaretur ad missam, tam gravia fuerunt tonitrua et fulgura, ut aliqui mente no vero episcopus, qui missam canebat, et secretarius imperatoris, cum aliis tribus, dixerunt se inter missarum solemnia vidisse sanctum Amb
Abbreviated transcription (Latin):
tur lomĩes relinquere simpla ꝓ centu¬
plis. ubi ẽ cupidus. ubi ambiciosus.
questuosissimas auaricia intepunit. ⁊

Expanded text:
tur homines relinquere simpla pro centuplis? Ubi est cupidus, ubi ambitiosus, quaestuosissimae avaritia intepuit
Abbreviated transcription (Latin):
dio aduua me ⁊ lib̾a me aspetula¬
toris gladio. Terictũ inmensum
nudo colło erectis ad celũ manibus
sustimuit. ⁊ mł lesus. dune specula¬
tor mutionẽ fixit inuentrẽ ens¬

Expanded text:
idit, adjuva me et libera me a spiculatoris gladio, » ter ictum immensum nudo collo erectis ad coelum manibus sustinuit, et nil laesus est. Tunc spiculator mucronem fixit in ventrem e
Abbreviated transcription (Latin):
restituend̾ hylarit̾ ⁊ benigne suscipi¬
q ⁊ nomẽ dnĩ benedicens ĩ aquam
reposint. Persistente aũt ip̃o ĩ oraci¬
one. ⁊ laudib piscis maqua ludens
a nauitula nõ recessit. Donec ei lñiã

Expanded text:
endum hilariter et benigne recipique et nomen Domini benedicens, in aquam reposuit. Persistente autem ipso in oratione et laudibus, piscis in aqua ludens a navicula non recessit, donec ei li
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmotus. sic ait uir ille nutissimus. fr̃
epustule deni ad me. Qr̃ sie te detp
ꝑmisisti. Qui dimissus a frẽ statim
ueluti seturus. ad uirũ dei tucurrit. ⁊
in siuu euis donuti alis more quieuit
Quociens aut̃ a lõ uiro suꝑ t̾ram depo¬
situs ut abuet tociens ad illũ nõ aliã
lib̾tatem querendo recurrit. donec tã¬
dem ad uicinũ nemus ip̃m a fratrib
asportari p̾cepit. mulr̃ quadam¬

Expanded text:
permotus, sic ait vir ille mitissimus: "Frater permotus, sic ait vir ille mitissimus: "Frater lepuscule, veni ad me! Quare sic te decipi permisisti?. Qui dimissus a fratre, statim veluti securus ad virum Dei cucurrit et in sinu eius, domiti animalis more, quievit. Quoties autem a beato viro super terram depositus est ut abiret, toties ad illum, non aliam libertatem quaerendo, recurrit, donec tandem ad vicinum nemus ipsum a fratribus asportari praecepit. De cu
Abbreviated transcription (Latin):
Et ⁊ hic qui totũ se ntui crrea int¬
toris subieterat. nõ ĩm̾ito treaturiᷤᷤ
sibi inferiorib altissimi nomiẽ inuocãs
ca de nuiltis accidit. die quadã apud cas¬
truui qd̃ dr̃ albianũ. ut cũ dei u̾bum po¬
populo illic aduuato ꝓponere uellet p̾ mn
nuo strepitu ⁊ muiltitudine hẏriuiduiũ
ibidem indificantiũ audiri nõ poss. qui¬
b ita garrientib tałr ẽ locutus. Sorores
te. s deicepl usq dũ sermo domur cõ¬
pleatur loqui omĩo cessate. At ssse uelu¬
ti rõnis capates ꝯtinuo tatuerunt. Nec
ab ipõ loco donos ꝯsũmaretur p̃dicatio
se mouerũt. Quo uiso miraculo. Cũc¬
ti qui aderant deũ glorificabant. ⁊bĩ ui
n salteni uestimenta ꝯting̾e cupiebãt
ac si rõne ducte ip̃ins erga se cognosce¬
rent pietatis affectũ. Nam cũ morã fa¬
ceret apud castellũ noiẽ gretĩ. quẽdã
lepusculũ laqueo captũ uiuũ aquodã
fr̃e ad ductũ. Ad quẽ pietate magna

Expanded text:
et hic qui totum se nutui Creatoris subiecerat, non immerito creaturis sibi inferioribus, Altissimi nomen invocans ca de multis, accidit die quadam apud castrum quod dicitur Albianum, ut cum Dei verbum populo illic adunato proponere vellet, prae nimio strepitu et multitudine hirundinum ibidem nidificantium audiri non posset. Quibus ita garrientibus taliter est locutus: "Sorores tae; sed deinceps, usque dum sermo Domini compleatur loqui omnino cessate!". At illae, veluti rationis capaces, continuo tacuerunt, nec ab ipso loco, donec consummaretur praedicatio, se moverunt. Quo viso miraculo, cuncti qui aderant Deum glorificabant et beati viri saltem vestimenta contingere cupiebant. ac si ratione ductae ipsius erga se cognoscerent pietatis affectum. - Nam cum moram faceret apud castellum nomine Graecium, quemdam lepusculum laqueo captum vivum a quodam fratre vidit adductum; ad quem pietate magna
Abbreviated transcription (Latin):
uales: Nuiquid funt tibi tam dul¬
cia carnis oblectamenta. ut pro eis
tot ⁊ tanta mala debeas sustinere
Ille penitus respondere nõ poterat
Quia post tantũ suppliciũ hebat ui¬
res ad loqñdũ. Tumc angłs. Con¬
fortare. quia dñs deducit adinferos
⁊ reducit. Qmͣuis emĩ magna sint q̃
huc passa es maiora tñ sunt a qui
dit om̃s quos suꝑnis uiclisti iudiciũ
dei expectant. s hii qui adhuc sunt
in inferiorib iam iudicati sut.
Adhuc enĩ nõ ꝑuenisti ad inferos
inferiores. Et more solito tangeus
eam ⁊ ꝯfortans p̾cessit.rcui. De pu

Expanded text:
vales? Nunquid tibi tam dulvales? Nunquid tibi tam dulcia fuerunt carnis oblectamenta, ut pro eis tot et tanta mala debeas sustinere? » Iste penitus respondere non poterat; quia post tantum supplicium non habebat vires ad loquendum. Tunc angelus: « Confortare, quia Dominus deducit ad inferos, et reducit. Quamvis enim magna sint, quae hucusque passa es, majora tamen sunt, a quibdit: « Omnes quos superius vidisti, judicium Dei exspectant. Sed hi qui adhuc sunt in inferioribus, jam judicati sunt. Adhuc enim non pervenisti ad inferos inferiores. Et more solito tangens eam et confortans, praecessit. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
centes ceꝑunt illam ⁊ proiecerunt m
cammnũ ignis ardentẽ. Et sic sufflan¬
tes folłib sicut sol ferrum exami¬
nari infornate. ita examinabant ẽa
dones ad inchilũ redigerentur aĩe q̃
ibi patiebantur. Eninq ita liquesie¬
rent. ut nichil aliud inli aqua appare¬
rent ingulabantur tridentib ferre¬
is ⁊ posite suꝑ intudẽ ꝑ cutiebantur
centene in unã massam redig̾entur
⁊ tũ quod ẽ granins nec sic ꝑirent.
Desiderabant᷑ enĩ mortẽ. ⁊ inuenire
nõ poterant. Ioquebantur autẽ tor¬
tores ad muitem dicentes. Numqͥd
si sufficit. Et proinebant. ⁊ alii ca¬
piebant eas in forcipib ferreis ante¬
qmͣ terram tang̾ent. Et sicut pͥmi
ita ⁊ ip̃i cas ignib tradebant. Et ita
misere modo huc modo illuc. proitie¬
bantur ⁊ ubiq ꝯburebant᷑. donec pel
uillam redigerentur. ⁊ flanmã ig¬
nis post multas passiones. affuit tim¬
dalo aduotatus sinis. ⁊ app̾hendens
eñ de medio faulle dixit. Qnomodo

Expanded text:
cente, ceperunt illam, et projecerunt in caminum ignis ardentis; et sic sufflantes follibus, sicut solet ferrum in fornace examinari, ita examinabant eam, donec ad nihilum redigerentur animae, quae ibi patiebantur. Cumque ita liquefierent, ut nil aliud nisi aqua apparerent, jugulabantur tridentibus ferreis: et positae super incudem percutiebantur centenae in unam massam redigerentur, et tamen quod est gravius, nec sic perirent; desiderabant enim mortem, et invenire non poterant. Loquebantur autem tortores ad invicem dicentes: « Nunquid si sufficit; et projiciebant, et alii capiebant eas in forcipibus ferreis, antequam terram tangerent, et sicut primi, ita et ipsi eas ignibus tradebant: et ita misere modo huc, modo illuc projiciebantur, et ubique comburebantur, donec simul villam redigerentur, et flammam ignis. Post multas passiones adfuit. Tundalo advocatus suus, et apprehendens eum de medio favillae, dixit: « Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Net more principũ. militib domi¬
nantur. s oppssis subueniant. ⁊̃ paup¬
nin tr̃m nunistrent obscquiis. Quatu¬
or sunt i rebr possessis obsernanda .s.
ne licita miuste ad quiramus. aut nis

Expanded text:
ibus dominentur, sed oppressis subveniant, et pauperum fratrum ministrent obsequiis. Quatuor sunt nobis in rebus possessis observanda, scilicet ne licita injuste acquiramus, aut jus
Abbreviated transcription (Latin):
s honesta. utilis est lapis instructura
set quid prodest in lapide celatura. utile
fint hoc instructione templi erat et̃
formosa significatõnis ⁊ exempli. lega¬
tur genesi ilibro. nõ in pariete. uesfit᷑
eua inparicte. panꝑ aũt ixta parietẽ
miduis actubat. Datur a de timica pelli
teafrm̃ u̾o multitudo coartatur hye¬
mali molestia. liceat hoc. si cui licitũ fe¬
re debeat illis qui i urbib aut in uicis
morantur. ad quos ꝯfluit populi freqñ¬
tia ut simplicitas eoꝵ detmneatur. delecta¬
tione picture: qui nõ delectantur subti¬
litate scripture. Nobis antẽ qui solrtu¬
dine delectamur. utilior ẽ equus ant bo
iagro qmͣ in pariete. hic saciant otłos¬
in uidendo. ibi laborant necessitati sub¬

Expanded text:
ed honesta. Utilis est lapis in structura, sed quid prodest in lapide, caelatura? Utile hoc fuit in constructione templi, erat enim forma significationis et exempli. Legatur Genesis in libro, non in pariete. Vestitur Eva in pariete, pauper autem juxta parietem nudus accubat. Datur Adae tunica pellicea, fratrum vero multitudo coarctatur hiemali molestia. Liceat hoc si cui licitum esse debeat illis, qui in urbibus aut in vicis morantur, ad quos confluit populi frequentia, ut simplicitas eorum teneatur delectatione picturae, qui non delectantur subtilitate Scripturae. Nobis autem, qui solitudine delectamur, utilior est equus, aut bos in agro, quam in pariete. Hic satiant oculos videndo, ibi laborant necessitati sub
Abbreviated transcription (Latin):
egidii ponciuis noĩe cũ fr̃e suo mut
ad scm̃ iacobum. Qͦ ꝑuementes ro¬
ganerunt edibem. ut ante corpus apłi
ꝑmittẽt ei uigilare. Consuetudo autẽ
drat ut post solis occasu ianue eiꝰ dẽ
oratoriis claudẽnt᷑ usq mane. Qii
noluit.At illi tristes recelserũt ad hos¬
pitia ⁊ congregantes om̃s ꝑegrino

Expanded text:
egidii, Pontius nomine, cum fratre suo ivit ad Sanctum Jacobum; quo pervenientes rogaverunt aedilem ut ante corpus apostoli permitteret eis vigilare; consuetudo autem erat ut post solis occasum januae ejusdem oratorii clauderentur usque mane. Qui noluit. At illi tristes recesserunt ad hospitia sua, et congregantes omnes peregrino
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ discrecõ in nũo frm̃ ut tot simul cohĩ¬
tent qui ordinate uiuuere possint. ne uł
excusante pancitate regularit̾ uinãt
uel pro multitudine cohĩtantiũ ncc̃ta¬
ti eoꝵ illicita querant. Qui enĩ multos
congregant ncc̃e ẽ ut eoꝵ uictui multa
q̃rant. s dũ querant plura trescit exte¬
rior tura. Sparguntur ꝑ diu̾sas regio¬
nes eccĩe bñficia. Spargunt᷑. ⁊ frẽt soli
inter setulares hĩtant uplentes pati fran¬
dem. s indicio ꝯtendere ꝑati. Q mño ꝑ
cellulas dno uł tres uł etiam quatuor
ant qͥnq simul hĩtant clanstrali nõ co¬

Expanded text:
ectio in numero fratrum, ut tot simul habitent, qui ordinate vivere possint, ne vel excusante paupertate irregulariter vivant, vel pro multitudine cohabitantium, necessitati eorum illicita quaerant. Qui enim multos congregant, necesse est, ut eorum victui multa quaerant. Sed dum quaerunt plura, crescit exteriorum cura, sparguntur per diversas regiones ecclesiae beneficia, sparguntur et fratres, soli inter saeculares habitant nolentes pati fraudem, sed judicio contendere parati. Qui vero per cellulas duo, vel tres, vel etiam quatuor, aut quinque simul h
Abbreviated transcription (Latin):
exempla pauꝑtatis dilignut. ⁊ ca que
depauꝑtate scripta sunt studiose legũt
legentes se ipõs ꝯspiciũt. ⁊ sub onere di¬
uitiaꝵ dolentes gemũt. hii sũt pauꝑes
sp̃n nõ hĩtu. Nos autẽ ad oculũ pauꝑes
sumus. locũ mutanimꝰ nõ aninũ. ues¬
tem nõ mentẽ. siuit ⁊̃ ĩ maiorib ectĩis
aliqni sublimes otulis inflatis ĩ spiri¬
nertnt ex latere respitiũt. Derident eos
detrahinit illis uatantes ocio ponẽtes
panꝑum corrodentes: odientes saccũ
Ieronimi. tunicã bñdcĩ matulam en¬
lalii lacrimas arsemi. nuditatẽ aplĩ
olłam helysei . ex.iiͦ liͦ. De ordinaci

Expanded text:
exempla paupertatis diligunt, et ea quae de paupertate scripta sunt, ut studiose legunt legentes, seipsos conspiciunt, et sub onere divitiarum gemunt. Hi sunt pauperes spiritu, non habitu. Nos autem ad oculum pauperes sumus, locum mutavimus, non animum, vestem, non mentem. Sunt etiam in majoribus ecclesiis aliqui sublimes oculis, inflati superbinerint, ex latere respiciunt, derident eos, detrahunt illis, vacantes otio, ponentes auperum fratrum corrodentes, odientes saccum Hieronymi, tunicam Benedicti, matulam Eulalii, lacrymas Arsenii, nuditatem Pauli, ollam Elisei. Ab hi
Abbreviated transcription (Latin):
suftinere. edificia fratrum extra cohĩ¬
tacionẽ setuslariũ debent constitui. ne
silentiũ clanstri siue dormitorii quies
tumułtuantis populi screpitu ꝯturbe

Expanded text:
ur nobis aedificia fratrum extra cohabitationem saecularium debere constitui, ne silentium claustri, sive dormitorii quies tumultuantis populi strepitu conturbe
Abbreviated transcription (Latin):
octurrunt. Qui sunt qui teneant
ordinẽ. aut quid teneant. ubi mane¬
ant ⁊ uñ uuiant. ut plures sint ⁊ boui
ꝓpositi ut cohĩtandi suspectant edificia
tio in ꝓpoĩto. denocio in edifitiis mediocri¬

Expanded text:
cet qui sint, qui teneant ordinem, aut quid teneant, ubi maneant et unde vivant, ut plures sint et boni propositi, ut cohabitandi suppetant aedificia, ctio, in proposito devotio
Abbreviated transcription (Latin):
uectus quo allo. nec stipatus nulite uec
cirtinustrepentib septus inimistris. abs¬
q hus nõ satis credidit posse impleri
salutare mandatũ. Si diligis me pas
stantiuo. Consulo toleranda pro tempo¬
re. nõ affectanda pro debito. Ad cate po¬
ciuis nitito. quoꝵ tescio debitorem. op̃¬

Expanded text:
vectus equo albo, nec stipatus milite, nec circumstrepentibus septus ministris. Absque his tamen credidit satis posse impleri salutare mandatum: Si amas me, pasce Constantino. Consulo toleranda pro tempore, non affectanda pro debito. Ad ea te potius incito, quorum te scio debitorem.
Abbreviated transcription (Latin):
to orbe eligendi sũt orbem uditaturi
Sane hinc negocio nõ se ungerat ro¬
gans. ꝯsilio nõ prece agend̾ ẽst. Sunt
que nccĩo a nobis rogantiũ aut̃ extor¬
quet importumutas aut ncc̃itas meretͥ
At istud in hiis q̃ nr̃ã sunt. uͥ aut̃ nõ li¬

Expanded text:
to orbe, orbem judicaturi? Sane huic negotio non se ingerat rogans. Consilio, non prece agendum est. Sunt quae necessario a nobis rogantium aut extorquet importunitas, aut necessitas meretur. At istud in his quae nostra sunt. Ubi autem non li