comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis: propt̃ea enim uenit ira dei infili¬
os onieiuimaciȩ ⁊ nolite gͦ esse participes
Quod siquis impaciens fuerit ad dñm
dep̃candum qui offensus est. ⁊ nobis ob¬
demꝑare noluerit ⁊ s desꝑados ⁊ ꝑditos
secutus fuerit: sibi imputabit cũ iudicii
dies uenerit. Quomͦ gͦ dep̃cari in die
illo dñm poderit : qui ⁊ante hoc xp̃m.
sanis ⁊ integris ⁊ uiuentib non obtem¬
perans. comitem se ⁊ participem morien¬
tibus p̃buit: Opto uos fr̃s km̃i semper
teris confessoribus. in dño
ꝑpetuam salutem. Salu
se quoq ur̃o conspectu frui: si me ad uos
ꝑuenire loci conditio ꝑmitceret. Quid
enĩ michi optatius ⁊ letius posset accide¬
re. qͣm nunc uob inherere ÷ ut comple¬
cteremini me manibz illis que pure ⁊
innocentes dñicam fidem seruantes. sacͥ¬
lega obsequia respuerunt: Quid iocun¬
dius ⁊ sublimius. qͣm osculari nc̃ ora ur̃a.
quȩ głosa uoce dm̃ confessa sunt: Con¬

Expanded text:
uerbis. propterea enim uenit ira Dei super filiuerbis. propterea enim uenit ira Dei super filios contumaciae. nolite ergo esse paQuod si quis impatiens fuerit ad deprecandum Dominum qui offensus est, et nobis obtemperare noluerit, sed desperatos et perditos secutus fuerit, sibi imputabit cum judicii dies venerit. Quomodo enim deprecari in die illo Dominum poterit qui et ante hoc Christum sanis et integris et uiuentibus non obtemperans comitem se et participem morientibus praebuit? opto uos, fratres carissimi, teris confessoribus in Domino perpetuam salutem. Salutse quoque conspectu vestro frui, si me ad vos pervenire loci conditio permitteret. Quid enim mihi optatius et laetius posset accidere quam nunc vobis inhaerere, ut complecteremini me manibus illis quae purae et innocentes et Dominicam fidem servantes sacrilega obsequia respuerunt? Quid jucundius et sublimius quam osculari nunc ora vestra, quae gloriosa voce Dominum confessa sunt, con
Abbreviated transcription (Latin):
cuiqͣm dñs ꝑ eius orationes aut p̃ces
ꝓsit. qui dñm ipse uiolauit. Quod si
fortunatianus aut immemor criminis
sui ꝑ diaboli cecitadem. aut minister ⁊
seruus diaboli factus ad decipiendam
fr̃nitatem. in hoc suo errore ꝑmanserit:
uos quantũ potestis elaborate. ⁊ in hac
caligine q̃iaboli seuientis. fr̃m mentes
ab errore reuocate : ne alienȩ dementie
facile consentiant: ne se desꝑatoꝵ deli¬
ctis participes faciant: sed teneant in¬
tegri salutis suȩ denorem. ⁊ integrita.¬
tis conseruatȩ a se ⁊ custodite ꝑpecuũ
ñ recedant: nec eccłiam catholicã quȩ
una ⁊ sola est a deo meo constituta de¬
relinquant ⁊ sed satisfactionib immo¬
rantes. ⁊ dñi miscdiam dep̃cantes. ad
ȩccłiam pulsent: ut recipi illic possint
ubi fuerunt ⁊ ⁊ ad xp̃m redeant unde
recesserunt: nec audiant eos qui se falla
ci ⁊ mortali seductione decipiunt : cum
scͥptum sit: nemo uos decipiat in anib

Expanded text:
cuiquam Dominus per eius orationes et preces cuiquam Dominus per eius orationes et preces prosit qui Dominum ipse uiolauit. quod si Fortunatianus aut inmemor criminis sui per diaboli caecitatem aut minister et seruus diaboli factus ad decipiendam fraternitatem in hoc suo furore permanserit, uos quantum potestis elaborate et in hac caligine diaboli saeuientis fratrum mentes ab errore reuocate, ne alienae dementiae facile consentiant. ne se desperatorum delictis participes faciant, sed teneant integri salutis suae tenorem et integritatis conseruatae a se et custoditae perpetuum no non recedant nec ecclesiam catholicam, quae una et sola est a Domino constituta, derelinquant: sed satisfactionibus inmorantes et Domini misericordiam deprecantes ad ecclesiam pulsent, ut recipi illuc possint ubi fuerunt et ad Christum redeant a quo recesserunt. nec audiant eos qui se falsa et mortali seductione decipiunt, cum scriptum sit: nemo uos decipiat inanibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphana cupiditate seruisse. Unde ⁊ ip¬
sam uenisse ꝑspicimus. ⁊ credimus de
dei exploratione censuram: ut altare¬
ñ contingere. ⁊ contrectare ulterius ꝑ¬
seuerent : pudorem incesti:fidem ꝑfidr:
religionẽ ꝓphani: diuina t̃ren: sc̃a sa¬
crilegi. Quod ne tales ad altare impiȩ¬
mentes ⁊ contagia fr̃m denuo redeant:
omnib uiribus excubandũ est. omni
uigore nitendum: ut quantũ possumꝰ.
ab hac eos suis sceleris audacia retunda¬
mus : nec adhuc agere ꝓ sacerdote co¬
nentur: qui ad mortis extrema deiecti.
ultra lapsos laicos. ruinȩ maioris ponde¬
re ꝓruerunt. Si uͦ apud insanos furor
insanabilis ꝑseuerauerit: ⁊ recedente
sp̃u scõ. quȩ cepit cecitas in sua nocte ꝑ¬
manserit. consiliũ erit nob̃ singulos
fr̃s ab eoꝵ fallacia separare:⁊ nequis
laqueos erroris incurrat. ab eoꝵ conta¬
gione secernere : qͣndo nec oblatio scifi¬
cari illic possit. ubi sp̃s sc̃s non sit: nec

Expanded text:
profana cupiditate seruisse. unde et ipprofana cupiditate seruisse. unde et ipsam uenisse perspicimus et credimus de Dei exploratione censuram, ne apud altare consistere et contractare ulterius perseuerarent pudorem incesti, fidem perfidi, religionem profani, diuina terreni, sancta sacrilegi. quod ne tales ad altaris inpiamenta et contagia fratrum denuo redeant omnibus uiribus excubandum est, omni uigore nitendum ut quantum possumus ab hac eos sui sceleris audacia retundamus, ne adhuc agere pro sacerdote conentur qui ad mortis extrema deiecti ultra lapsos laicos ruinae maioris pondere proruerunt. Si nero apud insanos furor insanabilis perseneranerit et reeedente spiritu sancto quae coepit caecitas in sua nocte permanserit, consilium nobis erit singulos fratres ab eorum fallacia separare et, ne quis in laqueos erroris incurrat, ab eorum contagione secernere, quando nec oblatio sanctificari illic possit ubi sanctus spiritus non sit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
duxerunt. id est. qui ydolis sacrificando
sacͥlega sacͥficia feceit̃. sacerdotiũ sibi uendi¬
care ñ possunt ⁊ nec ullam in conspectu
eius p̃cem ꝓfr̃ib facere: quando in eu¬
angelio scriptũ sit. ds peccatorẽ non audit:
sed siqͥs dm̃ coluerit ⁊ uoluntatẽ eius fe¬
cerit illũ audit: quamuis sic quorundã
pectora. tenebrarũ ingruentiũ ꝓfunda
caligo cecauerit: ut de p̃ceptis salubrib
nichil lucis admittant: s semel arecto
limite ueri itineris auersi. ꝑ p̃ceps ⁊
abruptũ criminũ suoꝵs nocte atq erro¬
re rapiantur. Nec mirũ si consilia nr̃a
aut dñi p̃cepta nunc abnuunt: qͥ dñm
negauerunt. Stipes ⁊ oblationes ⁊ lu¬
cra desiderant: quib pͥus insatiabiles
incubabant: ⁊ cenis atq epulis etiam
nunc inhiant. quoꝵ crapulã nuꝑ suꝑ¬
stite indies cruditate ructabant ⁊ nunc
manifestissime compbantes: se non re
ligiomi. sed uentri potius ⁊ questibus

Expanded text:
duxerunt, id est qui idolis sacrificando duxerunt, id est qui idolis sacrificando sacrilega sacrificia fecerunt, sacerdotium Dei sibi uindicare non possunt nec ullam in conspectu eius precem pro fratribus facere, quando in euangelio scriptum sit: Deus peccatorem non audit, sed si qui Deum coluerit et uoluntatem eius fecerit, illum audit. quamuis sic quorundam pectora tenebrarum ingruentium profunda caligo caecauerit, ut de praeceptis salubribus nihil lucis admittant, sed semel a recto limite ueri itineris auersi per praeceps et abruptum criminum suorum nocte adque errore rapiantur. Nec mirum si consilia nostra aut Domim praecepta nunt abnnnnt qui Dominum negauerunt. stipes et oblationes et lucra desiderant, quibus prius insatiabiles incubabant., et cenis adque epulis etiam nunc inhiant, quarum crapulam nuper superstitem in dies cruditate ructabant, nunc manifestissime conprobantes nec ante se religioni, sed uentri potius et quaestui
Abbreviated transcription (Latin):
centis. Siquis adorauerit bestiam ⁊ ima¬
ginem eiꝰ. ⁊ acceꝑit notam in fronte sua
⁊ in manu: bibet de uino ire dei mixto
in poculo irȩ eius: ⁊ pumetur igne ⁊
sulphure sub oculis sc̃oꝵ angeloꝵ. ⁊ sub
em die ⁊ nocte. qui adorant bestiam ⁊
imaginem eiꝰ. Cum gͦ hec torm̃ta. hec
supplicia in die iudicii dñs cõminetur
his qui diabolo obdemꝑant. ⁊ ydolis sa¬
dotibꝰ. aut qͦmͦ putat ianũ suã tͣnsferri
ad di sacͥficiũ et p̃cẽ dñi. qͥcaptiua fuerit sa¬
crilegio ⁊ cͥmini: qñ inscͥpturis dñicis ds̃
ad sacͥficiũ phibeat. accedere sacerdotes.
etiam in leuiori crimine constitutos:
Et in leuitico. Homo in quo fuerit uici¬
um ⁊ macula: non accedet offerre dona
deo. Item in exodo. Et sac̃dotes qui ac¬
cedunt ad dñm dm̃ sanctificentur: ne
forte derelinquat eos dñs. Et iterum.
Et qui accedunt ministrare ad altare
scĩ: non adducent in se delictum. ne mo¬
riantur. Qui gͦ grauia delicta in se ad¬

Expanded text:
i: Si quis adorat bestiam et imaginem ejus, et accipit notam in fronte sua aut in manu, bibet et ipse de vino irae Dei mixto in poculo irae ejus, et punietur igne et sulphure sub oculis sanctorum Angelorum et sub em die et nocte qui adorant bestiam et imaginem eius. Cum ergo haec tormenta, hael supplicia in die iudicii Dominns conminetur his qui diabolo obtemperant et idolis sardotibus, aut quomodo putat manum suam transferri posse ad Dei sacrificium et precem Domini quae captiua fuerit sacrilegio et crimini, quando in scripturis diuinis Deus ad sacrificium prohibeat accedere sacerdotes etiam in leuiore crimine constitutos et in Leuitico dicat: homo in quo fuerit uitium et macula non accedet offerre dona Deo. item in Exodo: et sacerdotes qui accedunt ad Dominum Deum sanctificentur, ne forte derelinquat illos Dominus. et iterum: et qui accedunt ministrare ad altare sancti, non adducent in se delictum, ne moriantur. qui ergo grauia delicta in se ad
Abbreviated transcription (Latin):
faciebat in regione orien
has ifilitati sunt plures. Igitur qui
temꝑius loti in iordane fuerunt: affu¬
erunt. Tunc commendauit neemias
aquam:sparsit amos: iacob & andre¬
as attulerunt fęnum. matheus & petrꝰ
strauerunt: mensam posuit salomon:
atq omnes discubuerunt turbȩ. Sed
cum iam locus discumbentium plenꝰ
esset: qui suꝑuemebant quiq prout
poterant: locum sibi inueniebant.
Primus itaq omnium sedit adam
in medio. eua suꝑ folia. cam suꝑ aratrũ:
abel suꝑ mulgarium. noe suꝑ archã.
damel suꝑ tribunal. tobias suꝑ lectũ
ioseph suꝑ modium: beniamin suꝑ sac¬
cum.: dauid suꝑ monticulũ. iołis in t̾ra.

Expanded text:
faciebat in regione Orientnuptiis invitati sunt plures. Igitur qui temperius loti in Jordane, adfuerunt in convivio. Tunc commendavit Naaman, aquam sparsit Amos, Jacobus et Andreas attulerunt foenum, Matthaeus et Petrus straverunt, mensam posuit Salomon, atque omnes discubuerunt turbae. Sed cum jam locus recumbentium plenus esset, qui superveniebant, quisque prout poterat, locum sibi inveniebat. Primus itaque omnium sedit Adam in medio, Eva super folia, Cain super aratrum, Abel super mulgarium, Noe super arcam,Daniel super tribunal, Tobias super lectum, Joseph super modium, Benjamin super saccum, David super monticulum, Joannes in ter
Abbreviated transcription (Latin):
aut anum. aut uiduã. aut rusticum.
dicens: utuere cupio. dux esto homini
in sẏon. enarra mͥ nouũ testam̃tum:
reconcilia me dño: ecce trado metͥ disci-¬
pulum. int̃pretate mͥ legẽ: quȩ acta in
oreb dissere. p̃ceptã q̃ in sẏon: et intelli¬
gã. Sine litteris disserit eis scͥpturas:
serto. Correptꝰ gͦ isrł. sequitur iniecta
manu ad lauachrũ. & ibi testificatur
qͦd credidit. & accepto signo purificatꝰ
panif qͥ ẽ a bñdiccione. & fit mirũ spec¬
taculum. et leuitȩ qͥ añ offerebant. & sa¬
cerdotes immolantes. & summi antisti¬
tes libantes. assistunt puero offerenti
discum. qui olim docebant: & iubent᷑
qͥ p̃cipiebant. & tinguntur qͥ baptira¬
bant. et circumcidunt᷑. qui circumei¬
debant. Sic dñs florere uoluit gentes.
Uidete quemad modũ xp̃e uos dilexit.

Expanded text:
aut anum, aut viduam, aut rusticum, aut anum, aut viduam, aut rusticum, dicens: « Vivere cupio, dux esto mihi in Sion: enarra mihi novum Testamentum, reconcilia me Domino: ecce trado me tibi discipulum, interpretare mihi legem, quae acta sunt in Choreb, dissere praecepta quae in Sion, et in lege. Sine litteris disserit Scripturas eis,serto. Correptus ergo Israel sequitur, injecta manu ad lavacrum, et ibi testificatur quod credidit et accepto signo purificatus panis qui est a benedictione et fit mirum spectaculum: et qui Leuitae offerebant et sacerdotes immolantes et summi antistites libantes adsistunt puero offerenti, discunt qui olim docebant et iubentur qui praecipiebant et intinguntur qui baptizabant et circumciduntur qui circumcidebant: sic Dominus florere noluit gentes. uidetis quemadmodum uos Christus dilexit.
Abbreviated transcription (Latin):
ris eredite. ħ ẽ salꝰ. De syon exibit lex¬
dio gentium & corripiet plebẽ multam
Concident gladioᷤ suos in aratra. & fra¬
meas suas in falcibꝰ cõmutabt̃. ñ sumet
rare. Et tu domꝰ iacob uenite ambu¬
lemꝰ in lumine dñi. remisit enĩ ple¬
bem suã. cõpleta ẽ regio tua p̃sagiis
alienoꝵ. & filii alienati st̃. tu em̃ ipsa
gͦ intrate et estote quasi una gens. mi¬
seremini errãtiũ : equũ ẽ. honorificare
sententiã dĩ. qualit̃ magnifici ꝓstrati
sunt. & humiles alleuati : fortes ad
añantes. serui dominati regnanteᷤ fub¬
iecti ad regnũ uocati: uidentes. orbati.
orbi illuminati: prudentes ad stutaiei¬
am. stutti ad prudentiã conu̾si. Etem̃¬
turas docent & sciunt & intelligunt.
Qͥ autẽ ab imcio docti et ꝑiti & legis
disciplinã scientes nesciunt legẽ. nes¬
eiunt lege̾. nec intelligt̃ spiritalia. Et
qͥs ex illis prudentib eupiens uidere:

Expanded text:
ris credite, hic est salus: De Sion exiet veris credite, hic est salus: De Sion exiet vedio Gentium, et corripiet plebem multam: concidant gladios suos in aratra, et frameas suas in falcibus commutent: non sumet rare. Et tu, domus Jacob, venite, eamus in lumine Domini; remisit enim plebem suam: completa est regio tua praesagiis alienis, et filii alienati sunt. Tua enim ipsa ergo, intrate et esto quasi una gens: miserere errantium: aequum est honorificari sententiam Dei, qualiter magnifici prostrati sunt, et humiles aldominantes serui, dominati regnantes, subiecti ad regnum uocati, uidentes orbati, orbi inluminati, prudentes ad stultitiam, stuturas docent, et sciunt et intelligunt: qui autem ab initio docti et periti et legis disciplinam scientes, nesciunt legem, nesciunt legere, nec intelligunt spiritalia: et qui ex illis prudentibus cupiens videre,
Abbreviated transcription (Latin):
Lychnũ septe luminũ ⁊ machinã testam̃ti ⁊ uasa
chelaria et tubam: et patͥam de cȩlo: & ter¬
ram scam̃ lacte & melle ꝓfluentẽ. Hac
auxilio. Ageiltum enĩ & p̃sidiũ int̃e¬
repulisti. et sponsũ afflx isti. & regẽ sus¬
pendisti: ꝓpt̃ea exul es. a pat̾a. oberras
circa gentiũ flumina. uoce supplici atq
sedib meis. hospes et aduena factꝰ sum
aliene possionis. sine dño: sine tecto.
Misere deserti et impiĩ. ꝙ indigne uicti:
hȩc pena in isrł ẽ. hȩc conditio in ierłm:
& nͥ conu̾terint se & dixerint uiit
dñs in scła: ñ poterunt intrare in uitã¬
eiꝰ: et iuuit quẽ int̾fecisti impia
uit tͥ dñs : dedit enim ueniã penitentiȩ.
quis tã piꝰ. qͥs tam misericors: Accipe
inqͥt salutem. Hicet me occideris. heres
esto cũ uurgine: licet ñ merearis. ignosco
si penites. G si fas ẽ capite bonã m̃tem
uł sero uel tarde intelligentes testam̃tũ
nouũ. Agite uos gentes. absoluite illis

Expanded text:
am testamenti et uasa hieracia et tubas, et patriam de caelo et terram sanctam lacte et melle profluentem,, hac auxilio. auxilium enim et praesidium intererepulisti et suspensum adfixisti et regem suspendisti: propterea exsul es de patria tua, oberras circum gentium flumina, uoce supplici ac prsedibus meis, hospes et aduena factus sum alienae possessionis sine domo sine tecto: miserere deserto et impio et indigne uicto'ό. Haec poena in Israel est et condicio in Hierusalem: et nisi connerterint mentes et dixerint uiuit Dominus in sa« Vivit quem interfecisti, impia vit Dominus. Dedit enim veniam poenitentiae, quis tam pius? quis tam misericors? Accipe, inquit, salutem, licet me occideris; haeres esto cum virgine. Licet si paenites'. ergo si fas est, capite mentem bonam, uel sero uel tarde intellegite testamentum nouum. age uos, gentes, absoluite illis
Abbreviated transcription (Latin):
suspensꝰ: et in t̾ra sepultus. Hic ẽ qui ru¬
pit uetus sut̃ testam̃tum & scͥpsit nouũ:
quo gentes ad possessionẽ bonoꝵ suoꝵ uo¬
cauit. Hoeoq nos gentes humeris nrĩs
erucẽ dñi nr̃i gestamꝰ: erucẽ quã confessᷤᷤ
ẽ isrł dns. qͥ cos placide alloquebat᷑. his
quo patefacte sunt aures eoꝵ & oculi illu¬
minati cccoꝵ: & elocutȩ lingue impedito¬
rum: claudi ꝓsilierunt uelut fera lasci¬
uiens: xp̃c enĩ cũ suo regno sedẽ posuit
illiꝰ Piebs aũt iudaica d̾elicta nudata. de¬
sertaiiduata regno celesti atq t̃restrimã scelesti¬

Expanded text:
suspensus et in terra sepultus. hic est qui rususpensus et in terra sepultus. hic est qui rupit uetus suum testamentum et scripsit nouum, quo Gentes ad possessionem bonorum suorum vocavit: ideoque nos Gentes humeris nostris crucem Domini nostri gestamus, crucem quam confessus est Israel Dominus; qui eos placide alloquebatur his quo patefactae sunt aures eorum, et oculi illuminati caecorum, et elocutae linguae impeditorum, claudi prosilierunt velut fera lasciviens. Christus enim cum suo regno sedem posuit illis; plebs autem derelicta, nuda, deserta, viduata regno coelesti atque terrestri: nam a coelest
Abbreviated transcription (Latin):
bit: et intͦibit t̾ras urãs. Atq ita factũ ẽ.
Repudiatꝰ enĩ xp̃c a popło. misit tyran¬
num quẽ uoluerunt: qͥ ciuitates eoꝵ di¬
ruit: & plebem eoꝵ captiuitate damnauit
et spolia eorũ accepit: ad solitudinẽ sodo¬
mȩ patͥam eoꝵ redegit. Nam dñs ex indi¬
gnatione abstulit ab ierłm uirtutẽ panis
ꝙ aque. fortẽ ꝙ gigantẽ hominẽ & bellato¬
rem. iudicem ꝓpħ̾am. destinatorem. & se¬
nem laudabilem: consiliatorẽ & ꝑicũ ar¬
ad gentes. Omẽ regnũ siũ infyxo signo
habitauit in illis: et castra metatꝰ ẽ lumi¬
nis. Ibi constituit uirtutis exercitũ: ibiq
regnauit. Non iã ẽ regnũ ĩ ierłm s in no¬
tus. hic sponsꝰ. hic nuptiȩ. hic rex. ħ xp̃e.
hic uita. hic sustentatio. hic et̃nitas: hic ẽ
qui ab inicio figuratꝰ ẽ: et a ꝓpħis hono¬
ratus. et in uiscerib corporatꝰ. & in iorda¬
ne tinctus. & a popło tentꝰ⁊ et in ligno

Expanded text:
bit et introibit terras uestras. atque ita factum est, et bit et introibit terras uestras. atque ita factum est, et repudiatus enim Christus populo misit tyrannum quem uoluerunt, qui ciuitates eorum diruit et plebem captiuitatis eorum damnauit et spolia accepit et ad solitudinem Sodomae patriam eorum redegit. nam Dominus ex indignatione abstulit ab Hierusalem uirtutem panis et aquae, fortem, gigantem hominem, bellatorem, iudicem, prophetam, destinatorem et senem, laudabilem consiliatorem et peritum arad gentes et omne regnum suum infixo signo: inhabitauit in illis et castra metatus est liminis et ibi constituit uirtutis exercitum ibique regnauit. Non est iam. regnum Hierusalem, sed in notus, hic sponsus, hic nuptiae, hic rex, hic Christus, hic uita, hic suscitatio, hic aeternitas. hic est qui ab initio figuratus est et a prophetis honoratus est et in uisceribus corporatus et Iordane tinctus et a populo contemptus et in ligno
Abbreviated transcription (Latin):
serat: om̃ib enĩ remissio peccatoꝵ sta¬
tuta: & tales dñs desidãt. humilitate ab¬
iectos. specie indecoroᷤ. ualitudine fracto:
& seruitute dep̃ssos. Beati enĩ & głosi &
magnifici. & potentes. et diuites & forteᷤ
noluerunt acqͥescẽ dño: neq intͦire in
nuptias. sponsũ insuꝑ indignissime ꝑ¬
emerunt. ꝓ pt̃ea factus ẽ añs altissimus
quisq eoꝵ humillimꝰ: & fortissimꝰ inua¬
lidꝰ: et prudens stultꝰ. & nobilis diues
pauꝑrimꝰ : et heres abdicatꝰ: qm̃ diui
ibidem ab dicauerunt regẽ modestissi¬
mum & benignissimũ dicentes⁊ igno¬
ramꝰ qͥs sithic ñ em̃ ẽ rex ñ ÷ habemꝰ
alium regẽ cesarem P ptea hñt quẽ petie¬
runt. Tunc completa ẽ ꝓpħiȩ uox quȩ
p̃dixit illis: uoͦ nolustis aquas siłã. quȩ
uadunt cũ silentio: s magis uoluistis a¬
quas raaso. Quaꝓpt̾ induco uob̃ regem
assẏ rioꝵ: qͥ montes urõs in planũ da¬

Expanded text:
serat. Omnibus enim remissio peccatorum staserat. Omnibus enim remissio peccatorum statuta est, et tales Dominus desiderat humilitate abjectos, et specie indecoros, et valetudine fractos, et servitute depressos. Beati enim et gloriosi et magnifici, et potentes et divites et fortes, noluerunt acquiescere Domino, neque introire in nuptias sponsi; insuper indignissime peremerunt. Propterea factus est altissimus quisque eorum, humillimus; et fortissimus, invalidus; et prudens, stultus; et nobilis et dives, pauperrimus; et haeres, abdicatus: quoniam quidem ipsi abdicaverunt Regem modestissimum et benignissimum, dicentes : Ignoramus quis sit hic; non enim est Rex noster; habemus alium regem Caesarem, propterea habent quem petiverunt. Tunc comppraedixit illis: uos no 1 uistis aquam Siloam quae uadit silentio, sed magis uoluistis aquam Raassom. quapropter induco uobis regem Assyriorum qui montes uestros in planum da
Abbreviated transcription (Latin):
uitale. atq ita dixit. Uenient exterȩ gen¬
tes heredes mei: isrł enĩ ñ obaudiuit.
nam hereditatẽ: isrł enim noluit. Nec
dubitetis. nulla hic exceptio ẽ: nec inge¬
nuitatiᷤ nͨ dignitatinec conditioĩs. nec
portionis. nec formȩ nec ȩtatis. Licet di¬
gn aut magnifici. licet nobiles licet se¬
nes. licet tuuenes. pauꝑes. druites. bom
maliq. dñi ac serui indifferent̃ equalit̃
introite introite. Et si edib captꝰ es. et
corpore deformis. & si maculis turpis.
& capite desectꝰ. et si oculis cecuᷤᷤ. U nu̾sis
libere licet discumbe̾ in conuinio & epu¬
lari. Ad miptias sponsi nullũ hominẽ
pudeat nec ȩtatis. nec humilitatis. nec
ualitudinis. nec conditionis: consueuit
et mutis sermonẽ reddidit: & maculo¬
sos mundauit: & mortuoᷤ suscitauit.
Ne timeatis qͥ peccatis. pͥores ad uitã ue¬
nite: nec qͥ homicidiũ fecerat. paueat qi
fecat᷑: nec qͥ furat᷑ aliena desꝑet qͥa in¬
uosuerat: nec ptiblicanꝰ timeat qͥa concus

Expanded text:
uitale atque ita dixit: \'uenite exterae gentes, heredes mei: Israel enim non obaudiuit: nam hereditatem, Israel enim noluit. ne dubitetis: nulla hic exceptio est nec ingenuitatis nec dignitatis nec condicionis nec positionis nec formae nec aetatis. licet dignitate magnifici, licet nobiles, licet senes, licet iuuenes pauperes diuites boni malique, domini atque serui indifferenter aequaliter introite in hereditatem: etsi pedibus captus esset, corpore deformis, etsi maculis turpis et capite defectus, etsi oculis uiduatus, uniuersis libere licet discumbere in conuiuio et epulari nuptias sponsi\'. Ne hominem pudeat nec aetatis nec humilitatis nec ualetudinis nec condicionis: consueuit lare fecit et mutis sermonem reddidit et maculosos emundauit et mortuos suscitauit. nec timeatis qui peccastis, priores ad uitam uenite, nec qui homicidium fecerit paueat quia fecerat, nec furatus aliena desperet quia inuolauerat, nec public
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfuderunt. Lugebant apli. & popłs
gloriabatur: tremebat tr̃a co plebs leta¬
batur÷ iudicabat᷑ dñs & isrł̃ exultabat:
paticbatur. xp̃c. et impii exclamabant.
mosa sua solleminitate. in qua consilia
consignauerunt dilatata crudelitate sua.
Dic michi et loquere impie isrł̃. Talem
hostiam obtulisti patͥ. immolando fili¬
um sitũ: talia ꝓfudisti libamina. san-¬
guinem pigneris acceptissimum deo.
Ducebas choros ierłm cũ intficeretur
xp̃s: infaustis uocibꝰ cantus dabas.
eũ diceres. affige. suspende: ꝓpt̃ hoc
fame & integritate popłe isrł querit᷑
de te dñs. Neomenias ait & sabbatum
& die magnũ ñ patior: ferias & ieiuni¬
um execrat᷑ anima mea. Nec immerito
dñs acidiuit qiserimonias urãs: in qͥb
unicum et pͥmarium filiũ eiꝰ ꝑemistis.
Odiẽ ditrũ & horã flebilem. & sollemni¬
tatẽ lugubrem. & t̾ram infaustã & ci-¬
uitatẽ ꝓfanã. & popłm dñi nece cruen¬
tũ. Int̾fecerunt enĩ dnm: & latronem

Expanded text:
fuderunt. Lugebant Apostoli, et populus gloriabatur: tremebat terra, et plebs laetabatur; judicabatur Dominus, et Israel exsultabat: patiebatur Christus, et impii exclamabant: niosa sua solemnitate iniqua consilia consignaverunt delicto crudelitateque sua. V. Dic mihi et loquere, impie Israel, talem hostiam obtulisti, patri immolando suum filium? Talia profudisti libamina, sanguinem pignoris acceptissimi Deo? Ducebas choreas, Hierusalem, cum interficeretur Christus; faustis vocibus cantus dabas, cum diceres: Affige, suspende. Propter hoc in fame et in aegritudine: Popule Israel queritur de te Dominus, Neomenias, ait, sabbatum et diem magnum non patior; ferias et jejunium execratur anima mea . Nec immerito Deus odivit caeremonias vestras, in quibus unicum et primarium Filium ejus peremistis. O diem durum, et horam flebilem, et solemnitatem lugubrem, et terram infaustam et civitatem profanam, et populum Domini nece cruentum! Interfecerunt enim Dominum, et latronem
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ra aut̃ suppedaneũ pedũ meoꝵ. Quam
mͥ sedem edificabis: aut qͥs locus ad re¬
quiem mͥ: Om̃ia enĩ ista fecit manus
mea. Itẽ apud cundẽ. Dñe ds altum ẽ
brachiũ tuũ. ⁊ non sciebant: cũ cognoue¬
rint autẽ confundentur. Idem apud eũd̃.
Heuelauit d̾s brachiũ suũ. illũ scm in
conspectu om̃iũ gentiũ: ⁊ uidebt̃ om̃s
gentes ipsa supp̃ma trȩ salutem a deo.
ltẽ apud cund̾e. Ecce feci te sicut rotas ue¬
hiculi tridurantis nouas in serras forma¬
las: ⁊ triturabis montes. ⁊ extenuabis
colles : ⁊ sicut lanuginem pones ⁊ uentila¬
bis: ⁊ uentus occupabit illos ⁊ ꝓcella dis¬
ꝑget. Tu audẽ iocundaberis in sc̃o isrł: ⁊
exulcabis. Inopes ⁊ egeni querent aquã.
⁊ non erit eis: lingua enĩ illoꝵ a siti sicca¬
bit. Ego dñs ds̃. ego exaudiam ds isrł. ⁊
ñ derelinquã eos ⁊ sed aꝑiam int̾ montes

Expanded text:
ppedaneum pedum meorum. Quam mihi sedem aedificabitis? aut quis locus ad requiem mihi? Omnia enim ista fecit manus mea . Item apud eumdem: Domine Deus, altum est brachium tuum, et non sciebant; cum cognoverint autem, confundentur . Item apud eumdem: Revelavit Dominus brachium suum illum sanctum in conspectu omnium gentium. Videbunt omnes gentes ipsa suprema terrae salutem a Deo . Item illic: Ecce feci te sicut rotas vehiculi triturantis novas in se retornatas; et triturabis 286 montes, et extenuabis colles, et sicut lanuginem pones et ventilabis, et ventus occupabit illos, et procella disperget. Tu autem jucundaberis in sanctis Israel, et exultabunt inopes et egeni. Quaerent enim aquam, et non erit. Lingua enim eorum a siti siccabit. Ego Dominus Deus, ego exaudiam Deus Israel, et non derelinquam eos; sed aperiam inter montes
Abbreviated transcription (Latin):
missi p̃dicauerunt. Apud salomonẽ in
proemiis. Sapientia edificauit sͥ domũ:
⁊ subdidit colũpnas septem. Mactauit
suã hostiam. miscuit in cradere uinum
suũ.⁊ parauit suã mensam: ⁊ misit suos
seruos conuocans cũ excelsa p̃dicatione
ad craderem dicens. Qui est insipiens
declinet ad me. Et egentib sensu dixit.
Uente edide de meis panibus: ⁊ bibite
uinũ quod miscui uobis. Derelinquide
stulticiã ⁊ querite prudentiã. ⁊ corrigite
d̾ xp̃c idem sit sermo dĩ. In psalms
xłiii. Eructauit cor meũ uerbũ bonũ:
dico ego oꝑa mea regi. Itẽ in psalmo xxxii
eiꝰ om̃is uirtus coꝵ. Idem apud ysaiam.

Expanded text:
MISSI PRAEDICAVERUNT. Apud Salomonem in Prouerbiis: Sapientia aedificauit sibi domum et subdidit columnas septem. mactauit suam hostiam, miscuit in cratere uinum suum et parauit suam mensam et misit seruos suos conuocans cum excelsa praedicatione ad craterem, dicens: qui est insipiens, declinet ad me. et egentibus sensu dixit: uenite, edite de meis panibus et bibite uinum quod miscui uobis. derelinquite stultitiam et quaerite prudentiam et corrigite  CHRISTVS IDEM SIT SERMO DEI. In psalmo XLIIII: Eructauit cor meum uerbum bonum, dico. ego opera mea regi. Item in psalmo XXXII: eius omnis uirtus eorum. Item apud Esa
Abbreviated transcription (Latin):
qua filii spiritalit̃ nascerentur. xx
Qđ cruci illũ fixuri eẽnt iudei. xxi
Qd̃ in passione crucis ⁊ signo. uirtꝰ oĩs sit ⁊ potestas.xxii
Qđ i hoc signo crucissał sit õĩb qͥ in frontib notant᷑. xxiii
Qb medio die in passione eiꝰ tenebrȩ future eẽnt. xxiuii
Qq a morte ñ uinceret᷑ nec apd̃ ĩferos remansurꝰ eẽt.xxu
Qd ab inferis tercio die resurgeret. xxui
Q cũ resurrexisset acciꝑet a patre omnẽ po¬
testatem. ⁊ potestas eius ȩt̃na sit.xxuii

Expanded text:
qua filii spiritaliter nascerentur. XX. Quod cruci illum fixuri essent Judaei. XXI. Quod in passione crucis et signo virtus omnis sit et potestas. XXII. Quod in hoc signo crucis salus sit omnibus qui in frontibus notentur. XXIII. Quod medio die in passione eius tenebrae futurae essent. XXIIII. Quod a morte non uinceretur nec apud inferos remansurus esset. XXV. Quod ab inferis tertia die resurgeret. XXVI. Quod cum resurrexisset, acciperet a patre omnem potestatem, et potestas eius aeterna sit. XXVII
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ualet manus dei ut saluos faciat ⁊ aut
grauauit aurem ut ñ exaudiat: Sed
peccata ur̃a int̃ uos ⁊ dm̃ separant: ⁊ ꝓpt̃
peccata ur̃a auercit faciem auobis ne mi¬
uera: neq est iudiciũ uerũ. Fidunt in
uanis.⁊ locuntur mania: qui parturiuis

Expanded text:
non ualet manus domini, ut saluos faciat? aut grauauit aurem, ut non exaudiat ? sed peccata uestra inter uos et deum separant: et propter peccata uestra auertit faciem ne miiustitiam, nec est iudicium uerum: confidunt in uanis et loquuntur inania, quia parturiunt
Abbreviated transcription (Latin):
p̃m primogenitũ esse: ⁊ ip¬
sum ẽẽ sapientiam dei.per
quẽ om̃ia facta sunt. Apud
salomonẽ in parohemiis.
Dñs condidit me initio uiarũ suarum:¬
in oꝑa sua. ante scłm fundauit me. In
pͥncipio ante qͣm t̾ram faccret. ⁊ ante qͣm
abyssos constitueret: pͥus qͣm ꝓcederent
fondes aquarũ: anteqͣm mondes colloca¬
rentur: ante om̃s colles genuit me: dñs
Fecit regiones ⁊ inhabitabilia: ⁊ fines
inhabitabiles sub celo. Cũ pararet celũ
aderam illi:⁊ cũ secerneret suam seddem
cũ suꝑ uentos ualidos faceret dẽsuꝑ nu¬
bes. ⁊ cũ confirmatos ponebat fontes sub
celo: qͣndo fortia faciebat fundam̃ta t̃rȩ:¬
eram penes illũ disponens. Ego eram
cui adgaudebat cotidie. Iocundabar¬
autẽ ante faciem eius in om̃i tempore:
cũ letaretur orbe ꝑfecto. Idem apud eunde
in ȩccłiastico. Ego ex ore altissumi ꝓdiui
ante omnẽ creaturam. Ego in celis feci
ut oriretur lum̃ indeficiens: ⁊ nebula

Expanded text:
ESSE ET IPSUM ESSE SAPIENTIAM DEI, PER QVEM OMNIA FACTA SVNT. Apud Salomonem in Prouerbiis: Dominus condidit me initium uiarum suarum.in opera sua, ante saeculum fundauit me: in principio antequam terram faceret et antequam abyssos constitueret, priusquam procederent fontes aquarum, antequam montes conlocarentur, ante omnes colles genuit me Dominus. fecit regiones et inhabitabilia et fines inhabitabiles sub caelo. cum pararet caelum, aderam illi, et cum secerneret suam sedem: cum super uentos ualidas faceret desuper nubes et cum confirmatos ponebat fontes sub caelo, quando fortia faciebat fundamenta terraeram penes illum disponens. ego eram, cui adgaudebat. cottidie autem iucundabar ante faciem eius in omni tempore, cum laetaretur orbe perfecto. Item apud eundem in Ecclesiastico: Ego ex ore Altissimi prodiui ante omnem creaturam. ego in caelis feci, ut oriretur lumen indeficiens, et nebula
Abbreviated transcription (Latin):
meã ⁊ in iudiciis meis ñ ambulauerint.
si iustificationes meas ꝓfanauerint. ⁊ p̃¬
cepta mea ñ obseruauerint: uisitabo in
uirga facinora eor.⁊ in flagellis delicta
autẽ uita et̃na. ut cognoscant de solũ ⁊ ue¬
rum dm̃: ⁊ quẽ misisti iħm xp̃m. Ego
te clarificaui in terrã: opus ꝑfeci quod
dedisti mͥ ut faciam. Et nc̃ clarifica me
apud teipsum: claritate qͣm habui apd̃
de pͥusqũa mundꝰ fieret. Item paulus ad
colosenses. Qui est imago di inuisibilis:
⁊ pͥmogenitus totius creaturȩ. Idem illic.
Primogenitus a mortuis: ut fieret in
om̃ib ipse pͥmatũ tenens. It̃e in apoca¬
lipsi Ego.a.⁊ eo: mitium ⁊ finis.
Ego sitienti dabo de fonte aquȩ uitȩ
gratis. Quod idem sit ⁊ sapientia ⁊ uir¬
tus di. Paulus ad corinthios in epła pͥma.¬
¶m̃ iudei signa desiderant: ⁊ greci pru¬
dentiam querunt. Nos aut̃ p̃dicamus

Expanded text:
meam et in iudiciis meis non ambulauerint, si iustificationes meas profanauerint et praecepta mea non obseruauerint, uisitabo in uirga facinora eorum et in flagellis delicta t uita aeterna, ut cognoscant te solum uerum Deum et quem misisti Iesum Christum. ego te clarificaui in terra, opus perfeci quod dedisti mihi, ut faciam. et nunc tu clarifica me apud te ipsum claritate quam habui apud te, priusquam mundus fieret. Item Paulus apostolus ad Colossenses: Qui est imago Dei invisibilis et primogenitus totius creaturae. Item illic: Primogenitus a mortuis, ut fieret in omnibus ipse primatum tenens. Item in Apocalypsi: Ego Α et Ω, initium et finis. ego sitienti dabo de fongratis . Quod idem sit et sapientia et virtus Dei. Paulus ad Corinthios I: Quoniam Judaei signa desiderant, et Graeci prudentiam quaerunt. Nos autem praedica
Abbreviated transcription (Latin):
Quod in bethleem nasceretur. xuii
d humilis in pͥmo aduentu fuo ueniret.xiiii
Qđ ipse sit xp̃c qũẽ iudei occisuri cẽnt.xu
Qdͥ ipse dictus sit ouis ⁊ agnus qui occidi ha¬
beret. ⁊ de sacram̃to passionis. xui
Quod idem lapis dictus sit.xuii Itocã terrã.¬
Qd̃ deinde idem lapis mons fieret. ⁊ ĩpleret.xuiii¬

Expanded text:
Quod in Bethleem nasceretur. XIII. Quod humilis in primo adventu suo ueniret. XIIII. Quod ipse sit iustus, quem Iudaei occisuri essent. XV. Quod ipse dictus sit ouis et agnus, qui occidi haberet, et de sacramento passionis. XVI. Quod idem et lapis dictus sit. XVII. Quod deinde idem lapis mons fieret et inpleret
Abbreviated transcription (Latin):
ccũ ẽ istud. & ẽ mirabile in oculis nr̃is.
Iste dies ẽ. quem fecit dominus. exultemꝰ
& lecemur in eo. In hoc die nos ambula¬
apꝓpinquauit: abiciamꝰ gͦ oꝑa tenebra¬
rum et mnauamur arma lucis. sic ut in
die honeste ambulemꝰ. id ẽ in xp̃o.⁊ man¬
datis eiꝰ cutus lumine ac monitis lumi¬
nati. & in claritate diei eiꝰ inuenti. ꝓxi¬
mam nob̃ salutem credulitatis in eum
m̃te conspicimꝰ. Solem quoq ẽẽ xpm
cunctis tim̃tib eũ. malachias ꝓpħa te¬
statur & ꝓmittit dicens. Nob̾ autem ti¬
mentib nom̃ meũ oriet᷑ sol iustitiȩ & sa¬
nitas in alis eius: ostendens a nullo sa
lutem nob̾ posse conferri. nͥ in passiõe
crucis eius: qua extendens manꝰ cuncta
damus et̃nitatem uite.⁊ spe futuri regni eiꝰ
animemur. Qͥs gͦ tam stolidꝰ ac demens
qͥs sic ab intellectu suȩ salutis alienꝰ. qͥ tot

Expanded text:
ctus est iste, et adest mirabilis in oculis nostris. ctus est iste, et adest mirabilis in oculis nostris. iste dies est quem fecit Dominus, ambulemus et iocundemur in eo. in hoc die nos ambulaenebrarum et induamur arma lucis, sicut in die honeste ambulemus. id est in Christo et mandatis eius, cuius lumine ac monitis luminati et in claritate diei eius inuenti proximam nobis salutem credulitatis in eum mente conspicimus. Solem quoque esse Christum cunctis timentibus eum Malachias propheta testatur et promittit dicens: uobis autem timentibus meum nomen orietur sol iustitiae, et sanitas in alis eius, ostendens ex nullo nobis salutem posse conferri, nisi in passionem crucis eius, qua extendens manus cunctadamus et ad aeternitatem uitae spe futuri regni eius animemur. quis ergo tam stolidus ac demens, quis sic ab intellectu suae salutis alienus,
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Ipse qui loquebar ueni. idẽ. qͥ ꝑ
ꝓpħas ante aduentũ meũ futurũ prelo
cutꝰ fueram: ipse nunc ueni ut omnib̾
presentiã meam ipse ego mei testis ma¬
nifestem. Qdͥ euidentiꝰ qͥd hac luce p̃cla¬
rits. Quid ueriꝰ pot̃ dici:̃ ut ergo ocłis
uenturus. Antequam ueniret ostendit:
& incredulitatem m̃tis popłi ꝑfidia ob¬
struente uenientem nemo cognouit:
sicut idem ysaias in pͥma increpatiõe
popłi ꝓclamat dicens. Cognouit bos
possessorem suum: ꝙ asinus p̃sepe dni
sui. isrł autem me nescũt. & plebs mea
ñ intellexit. Palam cunctis sicut ipse p̃¬
dixit apparuit: & sedentib in tenebris
manifestum uitȩ lum̃ effulsit & ĩiusticia
ꝑfidorum pectus obsessum. postposita
ꝓpͥa ac reiecta salute. tenebras potiꝰ cecita¬
tẽq cordis clegit. Frequentat uͥq atq ma¬
lum̃ scło datum & diem nob̃ salutis exor¬
dicens. Lapis quẽ reꝓbauerunt edifican¬
tes hic factus ẽ in caput anguli: a dño sa¬

Expanded text:
dicit : ipse qui loquebar ueni, id est, qui per prophetas ante aduentus mei futuri praelocutus fueram, ipse nunc veni, ut omnibus praesentiam meam ipse ego testis mei manifestem. Quid evidentius? Quid hac luce praeclarius? Quid verius potest dici? Ut ergo oculis venturus, antequet incredulitate mentes populi perfidi obstruente uenientem nemo cognouit. sicut idem Esaias in prima increpatione populi proclamat dicens: cognouit bos possessorem suum et asinus praesepe domini sui, Israel autem me nesciuit et plebs me non intellexit. palam cunctis sicut ipse praedixit apparuit et sedentibus in tenebris manifestum uitae lumen effulsit, et iniustitia perfidorum pectus obsessum postposita propria ac reiecta salute tenebras potius caecitate cordis elegit.\' Frequentat ubique atque malumen saeculo datum et diem nobis salutis exorendit dicens: lapis quem reprobauerunt aedificantes hic factus est in caput anguli: a Domino fa
Abbreviated transcription (Latin):
iudeis quidem scandalũ: gentib autẽ
stulticiã. Ipsis uocatis iudeis ⁊ grecis:
xp̃m dĩ uirtutẽ ⁊ dłi sapientiã. Et iterũ.
Nemo se decipiat. Siquis putat sapien¬
tem se ẽe in uob̃: scło huic stultus fiat. ut
fiat sapiens. Sapientia enĩ huiꝰ mundi:
stulticia ẽ apud dm̃. Scriptũ est em̃ He¬
pbendes sapientes in astutia ipsoꝵ Et
iterũ. Dñs cognouit cogitationes sapien¬
tium: qͣm sunt stultȩ. Lxx.

Expanded text:
ibus autem stultitiam, ipsis autem vocatis Judaeis et Graecis Christum Dei virtutem et Dei sapientiam . Et iterum: Nemo se decipiat. Si quis putat sapientem se esse in vobis, mundo huic stultus fiat, ut sit sapiens. Sapientia enim hujus mundi stultitia est apud Deum. Scriptum est enim: Reprehendes sapientes in astutia ipsorum . Et iterum: Dominus cognovit cogitationes sapientium, quia sunt stultae . CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
on in sapientia mundi nec in eloqͦntia
es regnũ dĩ: s in fide crucis ⁊ uirtute con¬
Misit me xp̃c annuntiare ñ in sermonis
sapientia: ne mnanis fiat crux xp̃i. Uerbũ
enĩ crucis stulticia ẽ his qͥ ꝑeunt: his aut̃
qui saluant᷑ uirtus di est. Scriptũ ẽ enĩ.
ꝑdam sapiendiã sapientiũ: ⁊ prudentiã
prudentiũ rȩpbabo. Ubi sapiens. uͥ scriba :

Expanded text:
on in sapientia mundi nec in eloquentia esse regnum Dei sed in fide crucis et uirtute conMisit me Christus adnuntiare, non in sermonis sapientia, ne inanis fiat crux Christi. uerbum enim crucis stultitia est his qui pereunt, his autem qui saluantur uirtus Dei est. scriptum est enim: perdam sapientiam sapientium et prudentiam prudenti
Abbreviated transcription (Latin):
quam suꝑ nonaginta nouem iustos qͥb
non ẽ opus penitentia. Nam cum scͥptũ
sit. ds mortem ñ fecit. nec letatur in ꝑ¬
ditione maloꝵ uiuoꝵ. utiq qͥ neminẽ
uult ꝑire. cupit peccatores penitentiã
redire. Ideo & ꝑ iohel ꝓpħam clamat.¬

Expanded text:
quam super nonaginta novem justis, quibus quam super nonaginta novem justis, quibus non est opusit: Deus mortem non fecit nec laetatur in perditione . uiuorum, utique qui neminem uult perire cupit peccatores paenitentiam redire. ideo et per Iohel prophetam clamat
Abbreviated transcription (Latin):
bona exurgere: quia scriptum ẽ. elemosi¬
na a morte liberat. & non utiq ab illa mor¬
te quam semel xp̃i sanguis extinxit. &¬
a qua nos salutaris baptismi & redẽpto¬
ris nr̃i gr̃a liberauit: sed ab ea quȩ ꝑ de¬
licta postmodum serpit. cllio autẽ loco
penitentȩa tempus datur: & penitentiã
non agenti dñs comminat᷑. Habeo inqͥt
aduersus te multa qd̃ uxorem tuam ieta¬
bel quȩ se dicit ꝓpħan sinis docere et
seducere seruos meos. fornicari & mandu¬
care de sacrificiis: & dedi illi tempus ut pe¬
nitentiã ageret. & penitere non uult a for¬
nicatione sua. Ecce mitto eam in lectum.
& qui cum ea fornicati sunt in maximam
tribulationẽ: nisi penitentiã egerint ab
oꝑib suis. Quam utiq ad penitentiam
dñs ñ hortaretur: nisi quia penitentib
indulgentiã pollicetur. Et in ȩuangelio.
dico inquit uobis. sic erit gaudium in
cȩlo suꝑ uno peccatore penitentiã agente:

Expanded text:
us exurgere, quia scriptum est: Eleemosyus exurgere, quia scriptum est: Eleemosyna a morte liberat ; et non utique ab illa morte quam semel Christi sanguis extinxit, et a qua nos salutaris Baptismi et Redemptoris nostri gratia liberavit, sed et ab ea quae per delicta postmodum serpit. Alio item loco poenitentiae tempus datur, et poenitentiam non agenti Dominus comminatur: Habeo, inquit, adversus te multa, quod uxorem tuam Jezabel, quae se dicit propheten, sinis docere et seducere servos meos, fornicari et manducare de sacrificiis, et dedi illi tempus ut poenitentiam ageret, et poenitere non vult a fornicatione sua. Ecce mitto eam in lectum, et qui cum ea fornicati sunt in maximam tribulationem, nisi poenitentiam gesserint ab operibus suis . Quos utique ad poenitentiam Dominus non hortaretur, nisi quia poenitentibus indulgentiam pollicetur. Et in Evangelio: Dico, inquit, vobis, sic erit gaudium in coelo super uno peccatore poenitentiam agente
Abbreviated transcription (Latin):
ne: aliud peccata omnia passione pur¬
gasse: aliud deniq pendere in diemiu¬
dicii ad sententiã dñi. aliud statĩ a dño
coronari. & quidem apud antecessores
nr̃os quidam de ep̃is istrac in ꝓuincia
nĩa dandam pacem mechis ñ putaue-¬
runt: & in totum penitentiȩ locum cõ¬
tra adulteria clauserunt: non tamen
a coep̃orũ suoꝵ collegio recesserunt:
aut catholicȩ eccłȩ unitatẽ uel duriciȩ
uel censurȩ suȩ obstinatione ruperunt.
ut quia apud alios adulteris pax da¬
batur. qui ñ dabat de ȩccła separaret᷑.
Manente concordiȩ uinculo. & ꝑseue¬
rante catholice eccłȩ indiuiduo sacra¬
mento: actum suum disponit. & dirigit
unusquisq ep̃s. rationẽ ꝓpositi suidño
redditurus. Miror autem quosdam sic
obstinatos esse ut dandam non putent
lapsis penitentiã. aut penitentib gristimẽt
ueniã denegadã cũscriptum sit. mem̃to
cecidisse. & quẽ dñs hortatur ꝑ oꝑa rurso¬

Expanded text:
ne, aliud peccata omnia passione purne, aliud peccata omnia passione purgasse, aliud denique pendere in diem judicii ad sententiam Domini, aliud statim a Domino coronari. XXI. Et quidem apud antecessores nostros quidam de episcopis istic in provincia nostra dandam pacem moechis non putaverunt et in totum poenitentiae locum contra adulteria clauserunt. Non tamen a coepiscoporum suorum collegio recesserunt, aut catholicae Ecclesiae unitatem vel duritiae vel censurae suae obstinatione ruperunt; ut quia apud alios adulteris pax dabatur, qui non dabat de Ecclesia separaretur. Manente concordiae vinculo et perseverante catholicae Ecclesiae individuo sacramento, actum suum disponit et dirigit unusquisque episcopus rationem propositi sui Domino redditurus. XXII. Miror autem quosdam sic obstinatos esse ut dandam non putent lapsis poenitentiam, aut poenitentibus existiment veniam denegandam, cum scriptum sit: Mementocecidisse et quem Dominus hortatur per opera rurs
Abbreviated transcription (Latin):
ȩuangelio sacerdos. & leuites p̃terimus.:
de aduersarii faucib rapimus. ut hunc
curatum deo iudici reseruemus: Nec
tutẽ fr̃m minui aut martyria deficere
quod lapsis laxata sit penitentia. & qd̃
penitentib spes pacis obuiata. Manet
uere fidentiũ robur immobile: & apd̃
timentes & diligentes toto corde deum
stabilis & fortis ꝑseuerat integritas.
Nam &e mechis a nobis penitentiȩ tem¬
pus conceditur & pax datur. ñ tamen
iccirco uirginitas in ȩccła deficit: aut¬
continentiȩ ꝓpositum głosum ꝑ pec
nib ȩccł̃a coronata. & castitas ac pudi¬
cicia tenorem glȩ suȩ seruat: nec quia
adultero penitentiȩ uenia laxatur: con¬
tinentiȩ uigor frangitur. Aliud est ad
ueniam stare. aliud ẽ ad głam ꝑuenire
aliuo missum in carcere. non exire inde
donec soluat nouissimũ quadrantem.
aliud statum fidei. & uirtutis acciꝑe mer¬
cedem: aliud ꝓpeccatis longo dolore
cruciatuũ emundari & purgari diu ig¬

Expanded text:
euangelio sacerdos et leuites, praeterimus? euangelio sacerdos et leuites, praeterimus? de aduersarii faucibus rapimus, hunc curatum Deo iudici reseruamus? Nec tutem fratrum minui aut martyria deficere quod lapsis laxata sit paenitentia et quod paenitentibus spes pacis oblata. manet uere fidentium robur inmobile et apud timentes ac diligentes corde toto Deum stabilis et fortis perseuerat integritas. nam et moechis a nobis paenitentiae tempus conceditur et pax datur. non tamen idcirco uirginitas in ecccontinentiae propositum gloriosum per nibus coronata, et castitas ac pudicitia tenorem gloriae suae servat, nec quia adultero poenitentia et venia laxatur, continentiae vigor frangitur. Aliud est ad veniam stare, aliud ad gloriam pervenire, aliud missum in carcerem non exire inde donec solvat novissimum quadrantem , aliud statim fidei et virtutis accipere mercedem , aliud pro peccatis longo dolore cruciatum emundari et purgari diu ig
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ delictis nr̃is. probat dicens. filioli mei ista
scripsi uobis ne delinquatis. Et siquis de¬
liquerit. aduocatum habemus apud patrẽ
iħm xp̃m suffragatorẽ: Ip̃e est deprecatio
ꝓdelictis nr̃is. Paulus quoq a postolus in
mortuus ẽ: multomagis nunc iustificati
in sangume ipsius liberabim̃ ꝑ illũ ab
ira. Cuius pietatẽ & clementiã cogitan¬
tes. ñ acerbi adeo & duri. nec in fouendis
fr̃ib in humani esse debemus: sed dole¬
re cum dolentib flere cum flentib. &
eos quantum possumus auxilio & sola¬
tio nr̃ȩ dilectionis erigere: nec adeo im¬
mites & ꝑtinaces ad eorum penitentiam
retundendã. nec iterum soluti & faciles
ad communionẽ temere laxandã. Iacet
enim saucius fr̃ ab aduersario in acie
uulneratus. inde diabolus conatur occi¬
dere quem uulnerauit. hinc xp̃s horta¬
tur ne intotum ꝑeat quẽ redemit: cui
eduob assistimus: in cuiꝰ partib stamꝰ:
utrumne diabolo fauemus ut ꝑimat.
&e semianimẽ fr̃em iacentem sicut in

Expanded text:
pro peccatis nostris probat dicens: Filioli mei, ista scribo vobis ne delinquatis; et si quis deliquerit, advocatum habemus apud Patrem Jesum Christum suffragatorem, et ipse est deprecatio pro delictis nostris . Et Paulus quoque Apostolus in mortuus est, multo magis nunc iustificati in sanguine illius eliberabimur per illum ab ira. Cuius pietatem et clementiam cogitantes, non acerbi adeo nee duri nec m fouendis fratribus inhumani esse debemus, sed dolere cum dolentibus et cum flentibus flere, et eos quantum possumus auxilio et solacio nostrae dilectionis erigere, nec adeo inmites et pertinaces ad eorum paenitentiam retundendam nec iterum soluti et faciles ad communicationem temere laxandam. iacet ecce saucius frater ab aduersario in acie uulneratus. inde diabolus conatur occidere quem uulnerauit, hinc Christus hortatur ne in totum pereat quem redemit. cui de duobus adsistimus, in cuius parte stamus? utrumne diabolo fauemus ut perimat, et semianimem fratrem iacentem, sicut in
Abbreviated transcription (Latin):
Et qͦd sic idolatͥȩ indignet᷑ d̾s. ut p̃ceꝑit
etiam eos interfici qui sacrificare ⁊ ser¬
uire idolis suaserint. Ui
Subiungendũ post hec. qͦd redẽpti ⁊ ui¬
uificati xp̃i sanguine. nichil xp̃o p̃pone.¬
re debeamꝰ: quia nec ille qͥcquã nobis p̃¬
posuerit. ⁊ ille ꝓpt̃ nos mala bonis p̃cu¬
lerit : pauꝑtate diuitiis. seruitutẽ dña¬
tioni. mortem immortalitatr: nos contͣ
in passionib nr̃is. pauꝑtati scłari. para¬
disi diuitias ⁊ delicias p̃feramꝰ ⁊ ddñatũ
⁊ regnũ ȩternũ. temporariȩ seruituti:
immortalitatem mortr: deum ⁊ xp̃m:

Expanded text:
Et quod sic idololatriae indignetur Deus, ut praeceperit Et quod sic idololatriae indignetur Deus, ut praeceperit etiam eos interfici qui sacrificare et seruire idolis suaserint. VI. Subiungendum post haec quod redempti et uiuificati Christi sanguine nihil Christo praeponere debeamus, quia nec ille quicquam nobis praeposuerit et ille propter nos mala bonis praetulerit, paupertatem diuitiis, seruitutem dominationi, mortem inmortalitati, nos contra in passionibus nostris paupertati saeculari paradisi diuitias et delicias praeferamus, dominatum et regnum aeternum temporariae seruituti, immortalitatem morti, Deum et Christum