comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& reredit: haec inquid locutus sum uobis. apuduos manens: utiq
presentia corporali : quacum illis uisibilis loquaebatur: Paraditꝰ
& cõmemorabit uos om̃te¬
bit om̃ia quȩ eimq dixero uobis : Nom quid nam dicit silius.
&̾ ducaꝰ sp̃s sc̃s. uitdꝓcente filio uerba capiamus. Docente au¬
doceat: S& qͥm̃ trinita est : oportebat eiꝰ singulas insinuar ł ꝑso¬
nas : damq: nos distincteaudire. inseparabiliter intellegere: ibi
patrem dicentẽ. ubilegis: dns dixit adme. filius ms estu: Audi et
docentemubilegis: Om̃is qui audiuit a patre odidicit : uenit admne:
Flium uera dieentẽ modo audisti: desequippeait : Qua tumq dixero uo¬
bis : Iu ẽ aosi docentemuis nosse : magistrum recole: Unus estinquid
dictumest: ipseuos docebitom̃ia : Audi&s iamdicentẽ. ubibegis in actib
Om̃is igtur & dicit & docas trinitas: Scõ nisi coiam singulati com¬

Expanded text:
t recedit. Haec, inquit, locutus sum vobis, apud vos manens: utique t recedit. Haec, inquit, locutus sum vobis, apud vos manens: utique praesentia corporali, qua cum illis visibilis loquebatur. 2. Paracletus  commemorabit vos omnia quaecunque dixero vobis. Nunquidnam dicit Filius, et docet Spiritus sanctus, ut dicente Filio verba capiamus, docente audoceat? Sed quoniam Trinitas est, oportebat ejus singulas insinuare personas, eademque nos distincte audire, inseparabiliter intelligere. Audi Patrem dicentem ubi legis, Dominus dixit ad me, Filius meus es tu . Audi et docentem ubi legis, Omnis qui audivit a Patre et didicit, venit ad me . Filium vero dicentem modo audisti; de se quippe ait: Quaecunque dixero vobis: quem et si docentem vis nosse, magistrum recole. Unus est, inquidictum est: Ipse vos docebit omnia: audi etiam dicentem, ubi legis in Actibus Omnis igitur et dicit et docet Trinitas: sed nisi etiam singillatim com
Abbreviated transcription (Latin):
illiẽ. in differenter aequalis ⁊ Explicit xxIi
meam douo bis. non quomodo mundusdat: ego do uobis:¬
N precedentilectione sci aeuangeli . quã sequitur ista qua mo¬
dorecitata est: Dñs ihs̃ dixerat se& patrẽ ad dilectores suos
eẽ uenturos. & apud eos mansionem eẽ facturos: Iam uero
suꝑius dixerat despũ sco : uos autẽ cognos caꝰ iseum : quia a¬
puduos manebit. & in uobis erit: Unde intelleximus: in scis
tam quã intẽplo suo simul manere trinitatẽ dm̃ : Nunc autem
dicit: hec locutus sumuobis: apud uosmanens: Illa utiq: mansio
alia est. quã promis it futuram : hacuero alia. quã presentẽ eẽ.
testatur : Illa spiritalis est atq: uitrinsecus mentib: redditur :
hȩc corporalis. forinsecus oculis atq aurib exib& ur Illa ine¬
ternũ beatisicat liberatos: hac intẽpore uisitat liberandos:
Secundũ illam dñs asuis dilectorib: non recedit : scđm hant᷑nt

Expanded text:
illi est indifferenter aequalis. TRACTATUS LXXVIilli est indifferenter aequalis. TRACTATUS LXXVImeam do vobis; non quomodo mundus dat, ego do vobisn praecedenti lectione sancti Evangelii, quam sequitur ista quae modo recitata est, Dominus Jesus dixerat se et Patrem ad dilectores suos esse venturos, et apud eos mansionem esse facturos. Jamvero et superius dixerat de Spiritu sancto, Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit : unde intelleximus in sanctis tanquam in templo suo simul manere Trinitatem Deum. Nunc autem dicit: Haec locutus sum vobis apud vos manens. Illa itaque mansio alia est, quam promisit futuram; haec vero alia, quam praesentem esse testatur. Illa spiritualis est, atque intrinsecus mentibus redditur: haec corporalis forinsecus oculis atque auribus exhibetur. Illa in aeternum beatificat liberatos; haec in tempore visitat liberandos. Secundum illam Dominus a suis dilectoribus non recedit; secundum hanc it
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit mundo paciendo contẽptibilis. iudican do
terribilis . Quod uero aduxxit. & sermoquẽ audistis
non estmñs. sed eius quimi sit me patris : non mire mur:
non paue amus: nonẽ. minor patre: sed non est nisi
apatre. Mon est in par ipso : sed non est a seipso : Neq:
enimmentitus ẽ. dicendo : qui non diligitine sermo¬
nes meos nonseruat. E cresuos dixit ẽẽ. sermones :
Num quid sibi est ipse contrarius. ubirursus dixit.
& sermoquẽ aud istisnonẽ.m̃s. &fortasse propter
alique ᷑ distintionem : ibi suos dixit pluraliter. hoc
est sermones. ub iautẽ sermonem. hoc est uerbum.
Non suum dixit eẽ. sed patris. seipsum intelligiuolu it :
In principioerat uerbum. & uerbum erat apud dm̃:
& deuserat uerbum. Nonutiq suum. sed patras ẽ. uer¬
bum : quomodo nec sua imago. sed patris. nec suus filius
tidem ipse. sed patris. Rectẽ igitur tribuit auctori.
quic quid facit & qualis: a quo hab& hoc ipsum quod

Expanded text:
in mundo voluit patiendo contemptibilis, judicando in mundo voluit patiendo contemptibilis, judicando terribilis. Quod vero adjunxit: Et sermo quem audistis, non est meus, sed ejus qui misit me, Patris, non miremur, non paveamus: non est minor Patre, sed non est nisi a Patre; non est impar ipso, sed non est a seipso. Neque enim mentitus est dicendo, Qui non diligit me, sermones meos non servat. Ecce suos dixit esse sermones. Nunquid sibi est ipse contrarius ubi rursus dixit: Et sermo quem audistis, non est meus? Et fortasse propter aliquam distinctionem ubi suos dixit, pluraliter dixit hoc est sermones. Ubi autem sermonem, hoc est verbum, non suum dixit esse, sed Patris, seipsum intelligi voluit. In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, non utiqbum: quomodo nec sua imago, sed Patris; nec suus Filius idem ipse, sed Patris. Recte igitur tribuit auctori quidquid facit aequalis, a quo habet hoc ipsum quod
Abbreviated transcription (Latin):
eum decc̃ero uideant. apud quos diligentes eum fa
cit pater adq ipsemansionẽ. Modicũ autem dixit.
quiaa id qđ pro lixum uid& ur hominibus. brẽ uissi¬
mũ est ante oculos dei: deo̾c quippe modico isteidẽ
io hannes euangłista. filioli inquid. nouis sima hora
est.Mequis porro existim&e patrẽtantum & siliũ
sinespũ sco apud dilectores suos facere mansionẽ.
unt adnos dum uenimus ad eos : Ueniuñ sub ueniendo
ueninus oboediendo. Ueniunt inluminando. ueni¬
mus intuendo Meniunt implendo : ueniamus capien¬
do : ut sit nobis eorum nonterna uisio. sed interna.
et in nobiseoꝵ nontransitoria mansio . s& ꝓterna: Sic
mundo non sefilius manifestat Mundus enimest
& silium &̾ spm̃ scm nũ quã uident ⁊Filium autẽ non
ut beatifirentur. sed ut iudicentur : ad modicumui¬
dent. Mec ipsum in forma deiubi est cum patre c
spus cõpariter inuisibilis. sed informa hominis. ubi eẽ.

Expanded text:
eum de caetero videant apud quos dilieum de caetero videant apud quos dilicit Pater atque ipse mansionem. Modicum autem dixit, quia et id quod prolixum videtur hominibus, brevissimum est ante oculos Dei: de hoc quippe modico iste ipse Joannes evangelista, Filioli, inquit, novissima hora est . 4. Ne quis porro existimet Patrem tantummodo et Filium sine Spiritu sancto apud dilectores suos facere mansionem, unt ad nos, dum venimus ad eos. Veniunt subveniendo, venimus obediendo. Veniunt illuminando, venimus intuendo. Veniunt implendo, venimus capiendo: ut sit nobis eorum non extraria visio, sed interna, et in nobis non transitoria mansio, sed aeterna. Sic mundo non se Filius manifestat. Mundus enim est et Spiritum sanctum nunquam vident, Filium autem, non ut beatificentur, sed ut judicentur, ad modicum vident: nec ipsum in forma Dei, ubi est cum Patre et Spiritu sancto invisibilis, sed in forma hominis, ubi esse
Abbreviated transcription (Latin):
festatio nulla ẽ: Filiiueropotuit ẽẽ : sed incarne :
que nec talis est qualis illa: nec sem per illis ad ẽẽ po¬
test qualiscũq sit. sed ad modicum tempus. & hoc
adiudicium. non ad gaudium: ad supplicium. non ad
prae mium. Munc er̃ gout intelli gamus quantũ a¬
perire ipsed ignatur quo mododictum sit. Ad huc¬
modicum & mundus me iam non uid&. uosautem
uido isme. Uerum ẽ. quidem quod postpaululũ & iã
corpus suum in quo eum poterant & impiiuidere.
oculis eorum fuerat subtracturus : quando quidẽ
postre surrectionem nemo eum uidit illorum: sed
mus . quã eum in eo dẽ corpore adiudicium uiuoꝵ¬
& mortuorum eẽ uenturum. Proculdubio tunc eũ
uide bitmundus quo nomine signisicati sunt areg¬
noei alieni. : Ac per hoc longeme lis intelligitur.
illud tempus iam significareuo liisse. in eo quodait.
adhuc modirum & mundus me iamnon uid&. quan¬
doinsine scłi aufer& ura boculis dãpnatorum: ut illi

Expanded text:
ncti manifestatio nulla est: Filii vero potuit esse, sed in carne; ncti manifestatio nulla est: Filii vero potuit esse, sed in carne; quae nec talis est qualis illa, nec semper illis adesse potest qualiscumque sit, sed ad modicum tempus; et hoc ad judicium, non ad gaudium; ad supplicium, non ad praemium. 3. Nunc est ergo ut intelligamus, quantum aperire ipse modicum, et mundus me non videt; vos autem videtis me. Verum est quidem quod post paululum etiam corpus suum, in quo eum poterant et impii videre, oculis eorum fuerat subtracturus, quandoquidem post resurrectionem nemo eum vidit illorum. Sed mus quam illum in eodem corpore ad judicium vivoet mortuorum esse venturum: procul dubio tunc eum videbit mundus, quo nomine significati sunt a regno ejus alieni. Ac per hoc longe melius intelligitur aliud jam tempus significare voluisse in eo quod ait, Adhuc modicum, et mundus me jam non videt, quando in fine saeculi auferetur ab oculis damnatorum, ut illi
Abbreviated transcription (Latin):
causaẽ: dequa sacer sonat psalmus :: Iudicame
dĩ & discer necausam me am degente non sc̃a:
quiem̃ diligunt: quiadiligunt eliguntur.
Qui uero non diligunt. Siligis hominum lo¬
quantur & angłoꝵ. fiunt xramentu sonans.
&̾ oĩ balum tinniens: Et si habuerint prophȩ¬
tiam. & scierent om̃iasacramenta. & omnem
scientia. & habuierint omne sidem ita ut mon¬
tes trans ferant. nihils̃. Nsidis tribuer nt
omnem substanfiam suam. & sitradiderint
corpus suum ut ardeant : nihileis prodest.: dilecto.
scos discer nit amundo : quae fecit unanimes habitare
indomo : Inquado mofacit pater & filius mansionẽ :
quidonant & ipsam dilectionem. quibus donant insi¬
ne &iam ipsamsuam manifestationem: dequa disci
tunc audiebant per oseiꝰ. sed &iam nos peraeuan¬
głm eꝰ hoc nos sepossemus : Quaesierat enĩ dexp̃ima
nifestatione: & audiuit dilectionẽ atq mansionẽ:
Ergo quaȩ dã ẽ manifestatio interior quã pror sus

Expanded text:
causa de qua sacer insonat psalmus, Judica me causa de qua sacer insonat psalmus, Judica me Deus, et discerne causam meam de gente non sancta . Qui enim diliguntur, quia diligunt diliguntur; qui vero non diligunt, si linguis hominum loquantur, et angelorum, fiunt aeramentum sonans, et cymbalum tinniens: et si habuerint prophetiam, et scierint omnia sacramenta, et omnem scientiam, et habuerint omnem fidem ut montes transferant, nihil sunt; et si distribuerint omnem substantiam suam, et tradiderint corpus suum ut ardeant, nihil eis prodest . Dilectio sanctos discernit a mundo, quae facit unanimes habitare in domo . In qua domo facit Pater et Filius mansionem; qui donant et ipsam dilectionem, quibus donent in fine etiam ipsam suam manifestationem: de qua discitunc audiebant per os ejus, sed etiam nos per Evangelium ejus hoc nosse possemus. Quaesierat enim de Christi manifestatione, et audivit de dilectione atque mansione. Est ergo quaedam Dei manifestatio interior, quam prorsus
Abbreviated transcription (Latin):
n terrogantib: discipulis. & eis magistrores pondente
ihũ. & iam nostam quam cum illis discimus. quando &
rat dñs: athuc modicum: & mundusme iãmnon
uid&ꝰ. uos aute uidaisme. Interrogauit eum de
hoc ipse iudas: nonille traditor eiꝰ quiscariothis cog¬
nominatus ẽ. sed cuiꝰ apistola inter scripturas cano¬
nicas legitur. Dñe quid factum est . quia nobis mani¬
festaturus es teipsum & non mundo: simus cum ip¬
sis : tanquam in terrogantes discipuli: com munẽ ma¬
gistrũ. audiamus & nos : Iudas enĩscs non inmun¬
dus. nec insectator dñi sed sectator. causam qua¬
siuit. quarese non mundo sed suis manifestaturꝰ
e&̃.ihs. Quare adhue modicum & mundus non
uider& eum. ipsi autẽ uiderent eum . Respon¬
dit ihs. & dix̃ ei . Siquis diligitne: sermonem me¬
um serua bit: & pater m̃s diliget eũ & ad eum ue
positaẽ. causa . quare suis se manifestaturus ẽ. non
alienis quos mundinomine appellat. Etipsa
causae: quod hi diligant. illinondiligant Ipsa

Expanded text:
nterrogantibus discipulis et eis magistro respondente Jesu, etiam nos tanquam cum illis discimus, quando sarat Dominus, Adhuc modicum, et mundus me jam non videt, vos autem videbitis me; interrogavit eum de hoc ipso Judas, non ille traditor ejus qui Iscariotes cognominatus est, sed cujus Epistola inter Scripturas canonicas legitur: Domine, quid factum est, quia nobis manifestaturus es teipsum, et non mundo? Simus cum ipsis tanquam interrogantes discipuli, communemque magistrum audiamus et nos. Judas enim sanctus, non immundus, nec insectator Domini, sed sectator, causam quaesivit quare se non mundo, sed suis manifestaturus esset Jesus; quare adhuc modicum et mundus non videret eum, ipsi autem viderent eum. 2. Respondit Jesus, et dixit ei: Si quis diligit me, sermonem meum servabit: et Paterposita est causa quare suis se manifestaturus est, non alienis, quos mundi nomine appellat; et ipsa causa est quod hi diligant, illi non diligant. Ipsa est
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dicit. Sidiligitis me mandata mea seruate . &e¬
goro gabopatre. & alium para clitũ dabit uobis : Cũ
hoc dicat despũ sco. quȩ̃ nisi habe̾mus nec diligere
dm̃ possumus. nec ei mandata seruare : quo mododi¬
ligimus ut eumaccipiamus: quȩ nisi habeamus dili¬
gere non ualemus & ut quomodo mandataser uabi¬
mus ut eumaccipiamus : quaẽ nisi habeamus manda¬
ta seruare non possumus: Anforte p̃cedit in nobis
caritas qua diligimus xp̃m: ut diligendo xp̃m. eiꝰ. q¬

Expanded text:
cit, Si diligitis me, mandata mea servate: et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis; cum hoc dicat de Spiritu sancto, quem nisi habeamus, nec diligere Deum possumus, nec ejus mandata servare? Quomodo diligimus ut eum accipiamus, quem nisi habeamus, diligere non valemus? aut quomodo mandata servabimus ut eum accipiamus, quem nisi habeamus, mandata servare non possumus? An forte praecedit in nobis charitas, qua diligimus Christum, ut diligendo Christum ej
Abbreviated transcription (Latin):
pe inpius : oo iniquus : Qui autẽ diligit iniquitatem. non plane
diligit. s& odit animã suam : hoc ergo praeceptũ dnĩ teneam.
ut nos inuicem diligamus : & quicquid aliud prȩcepit faciemꝰ:
qm̃ quic quidest aliud hic habemus: Discernitur quippe
ista dilectio : ab eadilectione. quase inuicẽ diligunt homi¬
nes. sicut homines : Nam ut discerner& uradiunctũ est.
dilectionẽ nram discernamus ac&eris . qui non ad huc  inui¬
cemdiligunt. quia nec diligunt Iuiautẽ se propter ha¬
bendum dm̃ diligunt : ipsĩ sediligunt: Ergo ut sediligant.
dm̃ diligunt : Nõn est hȩc dilectio in omib hominib: Pau¬
cise propterea diligunt : ut sit ds̃ om̃ia in om̃ĩ b:. Explicit nonuos

Expanded text:
pe impius et iniquus; qui autem diligit iniquitatem, non plane pe impius et iniquus; qui autem diligit iniquitatem, non plane diligit, sed odit animam suam . Hoc ergo praeceptum Domini teneamus, ut nos invicem diligamus; et quidquid aliud praecepit, faciemus: quoniam quidquid est aliud hic habemus. Discernitur quippe ista dilectio ab illa dilectione qua se invicem diligunt homines sicut homines: nam ut discerneretur, adjunctum est, dilectionem nostram discernamus a caeteris, qui non ad hoc se invicem diligunt, quia nec diligunt. Qui autem se propter habendum Deum diligunt, ipsi se diligunt: ergo ut se diligant, Deum diligunt. Non est haec dilectio in omnibus hominibus: pauci se propterea diligunt, ut sit Deus omnia in omnibus . TRACTATUS
Abbreviated transcription (Latin):
mandauit. ut alia non requiramus: Iria tamen cõmen¬
dat apostolus dicens: manent autẽ. sides. spes. caritas :
triahao Maior autẽ horũ . caritas Et suncaritate hocẽ
in dilectione concluduntur duo illa pra cepta: maion ta¬
m̃ dictaest eẽ non sola: desideigitur nobis quã multa
mandata sunt. quã multa despẽ. Iuis potest cunctacol¬
ligere. Iuis enumeran do sufficere: Sco intueanur quod
ait idẽ apostolus. plenitudo legis. caritas Ubiergo cari¬
tas est. quid ẽ quod pos sit deesse : Vbi autenonẽ. qu
quid est quod possit prodesse : de moncredit: nec diligit: ne¬
modiligit : qui non credit: Frustraquidẽ. sed ta menpotist
sperare ueniã : qui non diligit: Nemo aut̃ potest despe
diligit: Itaq ubi dilectio est: ibi necessari¬
osides & spes: & ubi dilectio proximi. ib inetes sario dilecti¬
odei : Iui enĩ non diligit dm̃. quomodo diligit płoxi mutã¬
quã seipsum. quando quidẽ nondiligit seipsum: Est quip¬

Expanded text:
mandavit, ut alia non inquiramus? Tria certe commendat Apostolus dicens: Manent autem fides, spes, charitas, tria haec: major autem horum charitas . Et si in charitate, hoc est in dilectione concluduntur duo illa praecepta; major tamen dicta est esse, non sola. De fide igitur nobis quam multa mandata sunt, quam multa de spe, quis potest cuncta colligere, quis enumerando sufficere? Sed intueamur quod ait idem apostolus, Plenitudo Legis charitas . Ubi ergo charitas est, quid est quod possit deesse? ubi autem non est, quid est quod possit prodesse? Daemon credit , nec diligit: nemo diligit, qui non credit. Frustra quidem, sed tamen potest sperare veniam qui non diligit: nemo autem potest desperare qui diligit. Itaque ubi dilectio est, ibi necessario fides et spes: et ubi dilectio proximi, ibi necessario etiam dilectio Dei. Qui enim non diligit Deum, quomodo diligit proximum tanquam seipsum; quandoquidem non diligit et seipsum? Est quip
Abbreviated transcription (Latin):
siniuit dñs : dicens Maiorẽ hac dilet¬
tionem ne mohab&: ut anima suã
ponat quis pro amicis suis Quiaergo sũ¬
perius dixerat. hoc est praeceptũ meum
ut diligatis in ucẽ sicut dilexiuos. Iuib: uerbis ad di¬
dit quod nunt audistis. maiorẽ hac dilectionẽ ne mo
haba. ut animã suamponat quis pro amicis suis: sit ex
hoc consequens: quod idem iste euange lista iohannes

Expanded text:
finivit Dominus dicens: Majorem hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Quia ergo superius dixerat, Hoc est mandatum meum, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos; quibus verbis addidit quod nunc audistis, Majorem hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis: fit ex hoc consequens, quod idem iste evangelista Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
nista lectione Sc̃ĩ euangelis quae tiodie recitata ẽ
a potentia discimꝰ patiã: Quidena sumus serui ad elñm.
peccatires adiustũ creatura adcreatorem : tam̃ quo¬
modo siquid mali sumꝰ. a nobis sumꝰ. ita quic quid bonisu¬
ꝑueniat ad potentiã: Quis nr̃mpacienter audiret . siali¬
cuidiceretur. demonium habes: qđ dictũ ẽ. ei qui nonsolũ
homines saluabat. sed at iam demonib: imperabat: Noc
enim cũ dixisent udȩi non nebene dicimꝰ nos. qr sa marita¬
nes & dȩ moniũ habes : horũ duorũ sibi obiectorũ unũ
negauit. alterũ ñ negauit: Res pondit em̃. & ait
tonon reddiderit : quã uis conuiciũ non conuitiore futa¬
uerit ꝑ tinuit tam̃ ad eũ negare unãrẽ. alterã non negan

Expanded text:
citata est, a potentia discimus patientiam. Quid enim sumus servi ad Dominum, peccatores ad justum, creatura ad Creatorem? Tamen quomodo si quid mali sumus, a nobis sumus; ita quidquid boni superveniat ad potentiam. Quis nostrum patienter audiret si alicui diceretur, Daemonium habes? Quod dictum est ei qui non solum homines salvabat, sed etiam daemonibus imperabat. 2. Hoc enim cum dixissent Judaei, Nonne bene dicimhorum duorum sibi objectorum unum negavit, alterum non negavit. Respondit enim, et ait: to non reddiderit, quamvis convicium non convicio refutaverit; pertinuit tamen ad eum negare unam rem, alteram n
Abbreviated transcription (Latin):
a ambulabo inueritate tua.: Sic si. ut non adoctoribus
exteriorib: illa discatis. quȩ noluit tunc dñs dicere
sa sitis om̃s docibiles deo: ut ea ipsa quaper bectiones at¬
q sermones̃ extrinsecꝰ adhibitos didicistis & credidistis.
denatura dei nuncorpora. nec loco aliquo inclsa. nec per
infinita spatia locorum. quasimoledis tenta:. so ubiq tota
perfecta & infinita. sinenitoribus colorum. sine siguris
linia mentorum. sinenotis lit terarũ. sineserie sillaba¬
rum : ipsamente conspicere ualeatis . Eccedixialiquid
quod forte idesit: tm̃ accepistis: cõ nunsolum ferre
potuistis. uerũ &iam libent̃ audistis. : Soo ille magister in¬
terior. quicum ad huc dis cipulis loqueret᷑ exterius.
ait. Ad huc multa habeo uobis dicere. sed ñ potestis por¬
taremodo: si uello nobis id quod de incorporea deinatu¬
radixi intrinsecus itadicere sicut scĩs angelis dicit
qui semꝑuident faciem patris: nondum ea portare posse¬
mus.: Proinde quod ait. docebit uos om̃em ueritatẽ. uel

Expanded text:
Sic fiet ut non a doctoribus exterioribus illa discatis, quae noluit Dominus tunc dicere, sed sitis omnes docibiles Deo ; ut ea ipsa quae per lectiones atque sermones extrinsecus adhibitos didicistis et credidistis de natura Dei non corporea, nec loco aliquo inclusa, nec per infinita spatia locorum quasi mole distenta, sed ubique tota et perfecta et infinita, sine nitoribus colorum, sine figuris lineamentorum, sine notis litterarum, sine serie syllabarum, ipsa mente conspicere valeatis. Ecce dixi aliquid quod forte inde sit, et tamen accepistis; et non solum ferre potuistis, verum etiam libenter audistis. Sed ille magister interior, qui cum adhuc discipulis exterius loqueretur, ait, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, si vellet nobis id quod de incorporea Dei natura dixi, intrinsecus ita dicere, sicut sanctis Angelis dicit, qui semper vident faciem Patris ; nondum ea portare possemus. Proinde quod ait, Docebit vos omnem veritatem, vel,
Abbreviated transcription (Latin):
Utquod cumq podieritis patrem in nõe meo. do uobis Mane¬
at ergo dilectio: ips& eftrnim fructus nr̃ : quae dilectio. nuncẽ.
indesiderio : nunduni in saturitate : o ipso desiderio quod cumq
pod ierimus in nõe unigenitisilu : datnobis pater: Iuod autem
accipere saluandis non expeditnobis: Non existime mus nos pe¬
tere in nomine saluatoris Soe hoc podimus in nõe saluatoris.
quod ꝑtinoo adrationem salutis¬

Expanded text:
quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Manequodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Maneat ergo dilectio; ipse est enim fructus noster. Quae dilectio nunc est in desiderio, nondum in saturitate: et ipso desiderio quodcumque petierimus in nomine unigeniti Filii, dat nobis Pater. Quod autem accipere salvandis non expedit nobis, non existimemus nos petere in nomine Salvatoris: sed hoc petimus in nomine Salvatoris, quod pertinet ad rationem salutis
Abbreviated transcription (Latin):
nonuos meelegistis : s& egouos elegi Non estutdicas: ante
quã crederemiam bona operabar : ideo electus sum: Iuid
enĩ est bonio peris antesidem : cumdicat apłs. om̃e quod non
estexfide. peccatum est : Iuidergo dicturi sumus audien¬
do non uos me elegistis. nisi quia m̃alieramus. & electisu¬
mus utbomi pergram nos eligentis essemus. Nonestenĩ grã:
merita : Etuidasecaris simi. quẽ ad modum non eligatbo¬
nos sed quos eligit. faciat bonos : Ego inquid eleguias
a posuiuos uteatis o fructum afferatis. & fructus ur̃
mane at. Nonne isteest fructus. de quoiam dixerat :
si ne menihil potestis facere ÷ Elegitergo : & posuit ut ea¬
mus. o fructumasferamus: Nullum itaq fructum un¬
denos eliger& habebamus: Vt eatis inquid: & fructũ
afferatis: Imus. ut afferamus . & ipseẽ. uia quaimus.⁊
in quanos posuit ut eamus: Proinde ꝑ nom̃ib miscđia¬
ens prȩuenitnos : & fruotus in quidur̃ maneat.¬

Expanded text:
Non vos me elegistis, sed ego elegi voNon vos me elegistis, sed ego elegi voquam crederem, jam bona operabar, ideo electus sum. Quid enim est boni operis ante fidem, cum dicat Apostolus: Omne quod non est ex fide, peccatum est ? Quid ergo dicturi sumus audiendo: Non vos me elegistis, nisi quia mali eramus, et electi sumus, ut boni per grmerita. Et videte, charissimi, quemadmodum non eligat bonos, sed quos eligit faciat bonos. « Ego, inquit, elegi vos et posui vos ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat . » Nonne iste est fructus, de quo jam dixerat: « Sine me nihil potestis facere? » Elegit ergo et posuit, ut eamus et fructum afferamus. Nullum itaque fructum unde nos elegit habebamus. « Ut eatis, inquit, et fructum afferatis. » Imus ut afferamus, et ipse est via qua imus, in qua nos posuit, ut eamus. Proinde miserievenit nos. Et fructus, inquit, vester maneat
Abbreviated transcription (Latin):
tõselett : Cu rergo dicer& non uos me elegistis: nisi quia mise¬
ricordia eiꝰ prat uenit nos : Hic certeuacat uana illorum
ratio cinatio quip̃stientiam deidefendunt contragram dei.
& ideo dicunt nos electos ante mundi constitutionem. quia
praesciuit nos deus suturof bonos. non seipsum nos facturũ
bono : Non hoc dicit quidict. non uos me elegistis : qm̃sĩ prop¬
tere anos elegis sa. quia bonos suturos eẽ. p̃raescierat . simul
& iampraescis s&. quod eum nos suissemus prius electuri:
Non enĩ aliter eẽpossemus boni : nisi forte dicendus estbonus.
qui non elegit bonum : quidergo elegit in nonbonis : non enim
electi sunt quiabo nisuerunt : qui boninones sent. nisielecti
essent: Alioquinarã. iam non est grã . si pracessis se conten¬
tesunt : unde subuingit : Siautem grã non exoperib: : alio¬
quin grã iamnonest gra :: audiingate : in grate audi :

Expanded text:
tus elegit. Cur ergo diceret, Non vos me elegistis, nisi quia misetus elegit. Cur ergo diceret, Non vos me elegistis, nisi quia misericordia ejus praevenit nos ? Hic certe vacat vana illorum ratiocinatio, qui praescientiam Dei defendunt contra gratiam Dei, et ideo dicunt nos electos ante mundi constitutionem , quia praescivit nos Deus futuros bonos, non seipsum nos facturum bonos. Non hoc dicit, qui dicit, Non vos me elegistis. Quoniam si propterea nos elegisset, quia bonos futuros esse nos praesciverat; simul etiam praescisset quod eum non fuissemus prius electuri. Non enim aliter esse possemus boni: nisi forte dicendus est bonus qui non elegit bonum. Quid ergo elegit in non bonis? Non enim electi sunt quia boni fuerunt, qui boni non essent nisi electi essent. Alioquin gratia jam non est gratia, si praecessisse conten salvae factae sunt. Unde subjungit: Si autem gratia, jam non ex operibus; alioquin gratia jam non est gratia . Audi, ingrate, audi:
Abbreviated transcription (Latin):
tamortalitate: inspepotius hab& ur : quã inreten&ꝰ uri: Uerum
hoc interest : quod exterior nr̃ homo id esteorpus ald huc corrũ¬
pitur: Interior autem idestanima. iamrenouatur dedi x indi¬
em : Itq sicut in mortalitatẽ carnis. & salutẽ animarum futui¬
nim expectamus. quamuis iampignore accepto. saluisactiet̃
dicamus : ita om̃ium noticiam quae cumq unigenitus audiuit
apatre. futurum spera redebemus : quamuis hoc se iam secis¬
Hac est ila ineffabilis gm̃ Quidem meramus. quando nondum
xp̃melegeramus. & ideo nondiligeramus : Nam qui eũ non
eligit : quomododiligit : Num quidiam in nobiserit . quod in
psalmo canitur. elegiabiectus eẽ. in do modeimei. magis
quam habitare intãbernaculis percatorum : Non utiq :
Uidergperamus nisi iniqui & perditi: Nequȩ eni iamere didera¬
mus in eum : ut eligeros nos: Namsuam credentes elegit : elec¬

Expanded text:
c mortalitate in spe potius habetur, quam in re tenetur. Verum c mortalitate in spe potius habetur, quam in re tenetur. Verum hoc interest, quod exterior noster homo, id est corpus, adhuc corrumpitur; interior autem, id est anima, jam renovatur de die in diem . Itaque sicut immortalitatem carnis et salutem animarum futuram exspectamus, quamvis jam pignore accepto salvi facti esse dicamur; ita omnium notitiam quaecumque Unia patre, futuram sperare debemus. Quamvis jam se hoc fecis, haec est illa ineffabilis gratia. Quid enim eramus quando Christum nondum elegeramus, et ideo nondum diligebamus? nam qui eum non eligit, quomoPsalmo canitur: Elegi abjectus esse in domo Domini, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum ? Non utique. Quid ergo eramus, nisi iniqui et perditi? Neque enim jam credideramus in eum, ut eligeret nos: nam si jam credentes elegit, elec
Abbreviated transcription (Latin):
intuebatur & dñs: dicens: Iam nondico uos seruos : quia
seruus nescit. quid fat̾iat dñseiꝰ: Noniitiq illeserius ad
intra ingaudium dñitui : sed illeseruus. pertinens adtimo¬
rẽ foras acaritat mittendum : Dequoalibidicit Ser¬
uus non man& indomo in &ernum: Filius autem: ma¬
na in a ernum Im̃ itaq de dit nobis potestatẽ filios deifi
eri : nonserui. sco silii sumus : Vt miro quodam  ineffabi¬
li. sa tamen ueromodo. intrans serui. non seruiee possi¬
mus : Seruiscilica. timore casto. adquẽ perana seruus.
intrans in dñi suigaudium. Nonseruiautẽ timore foras
mittendo. adqu e ꝑtin& seruus. non manens indomo in
eternum Utautẽ tales serui. non seruis imus : dimface¬
rescimus : Hoc autẽ seruus illenescit I quid fatiat dñs eiꝰ:

Expanded text:
intuebatur et Dominus dicens, Jam non dico vos servos; quia intuebatur et Dominus dicens, Jam non dico vos servos; quia servus intra in gaudium domini tui ; sed ille servus pertinens ad timorem foras a charitate mittendum, de quo alibi dicit: Servus non manet in domo in aeternum; filius autem manet in aeternum . Quoniam itaque dedit nobervi, sed filii simus: ut miro quodam et ineffabili, sed tamen vero modo, servi non servi esse possimus; servi scilicet timore casto, ad quem pertinet servus intrans in gaudium domini sui; non servi autem timore foras mittendo, ad quem pertinet servus non manens in domo in aeternum. Ut autem tales servi non servi simus, Dominum facere sciamus. Hoc autem servus ille nescit, qui nes
Abbreviated transcription (Latin):
potero : Ergoseruiendo seruus nonero : Intellegamus¬
suis: intelligamus: & hoc in nobis dñs faciat. ut itelligamꝰ:
faciat ciam. ut intellecta faciamꝰ : Hoc autẽ siscimus : pro¬
fecto scimus. quod facit dñs : quia nos ipsoltales non facit
duo sunt timores. qui faciunt duo generatimentium: sic duȩ
sunt seruitutes quae faciunt duogenera seruorum: esitimor.
qu łmꝑfectacaritas foras mittit : & estalius timor castus per¬
manens in scłm scłi : Illumtimorem quinonest in caritate. ad¬
tendebat apłs. cumn dicebat : Noneni ac cepistis spm seruitu¬
tis iterum intimore: Illum autẽ timorẽ castumadtende¬
bat : cũ dicebat: Nolialtum sapere : scctime: In illotimo re:
que foras caritas mittit : est & iamseruitus simulforas cũ
ipsotimore mittenda : Utrũq: enimiun aitapłs: hoc ẽ &
feruitutẽ. &timorem dicendo: Non enĩaccepistis spm̃ ser¬
uitutis iterũ intimore. Ad hanc seruitutẽ ꝑtinentẽ seruum.

Expanded text:
potero; ergo serviendo servus non ero. Sicut enimpotero; ergo serviendo servus non ero. Sicut enimfratres, intelligamus, et hoc in nobis Dominus faciat ut intelligamus, faciat etiam ut intellecta faciamus. Hoc autem si scimus, profecto scimus quod facit Dominus, quia nos ipsos tales non facit duo sunt timores, qui faciunt duo genera timentium; sic duae sunt servitutes, quae faciunt duo genera servorum. Est timor quem perfecta charitas foras mittit , et est alius timor castus permanens in saeculum saeculi . Illum timorem qui non est in charitate, attendebat Apostolus, cum dicebat: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore . Illum autem timorem castum attendebat, cum dicebat: Noli altum sapere, sed time . In illo timore quem foras charitas mittit, est etiam servitus simul foras cum ipso timore mittenda: utrumque enim junxit Apostolus, hoc est servitutem et timorem, dicendo, Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore. Ad hanc servitutem servum pertinentem
Abbreviated transcription (Latin):
intellecturisumus. & seruũ &amicum esse. Seruũ bonũ: cũ
dicat iam nondicã uos seruos. quia seruus nes cit quid faciat
dns ei : Ita nom̃ constituit amici : ut auferat serui : Non ut inu¬
noutrũq: maneat : sc ut alterĩ altero decedente succedat:
uidest hoc : ita necum pracepta dñi fecerimꝰ. seruinonerimꝰ :
seruos : & curhocdixerit dot& : quia seruus nescit quid faci¬
at dñs eius : Numquid nam seruobono & probato. dñs eius non
& iam sua secre ta cõmittit : uidestergo quodait. seruus
nescit quid faciat dñs eiꝰ : Verumetsinescit quid fatiat :¬
uquidnescit &iam quid prae cipiat : Nam& si hocnes cit :
quomo doseruit : Aut quomodo seruus est. qui non seruit :¬
& tamendñs loquitur Uosamicimeiestis : si feceritis quae
rgopraecipio uobis: Iam non dica uosseruos: Orem mira¬
bilem :cu seruire non possimus nisimandata dñi fecerimus :
Quomodo prarepta faciendo serui non erimus : Siseruus non
ero praecepta faciendo : & nisi praeceptafecero. seruire non

Expanded text:
um bonum, cum dicat, Jam non dico vos servos, quia servus nescit quid faciat dominus ejus? Ita nomen constituit amici, ut auferat servi; non ut in uno utrumque maneat, sed ut alterum altero decedente succedat. Quid est hoc? Itane cum praecepta Domini fecerimus, servi non erimus? servos? et cur hoc dixerit docet: Quia servus, inquit, nescit quid faciat dominus ejus. Nunquidnam servo bono et probato dominus ejus non etiam sua secreta committit? Quid est ergo quod ait: Servus nescit quid faciat dominus ejus? Verum esto nescit quid faciat, nunquid nescit etiam quid praecipiat? Nam et si hoc nescit, quomodo servit? aut quomodo servus est, qui non servit? Et tamen ipse Deus loquitur: Vos amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis. Jam non dico vos servos. O rem mirabilem! Cum servire non possimus, nisi praecepta Domini fecerimus, quomodo praecepta faciendo servi non erimus? Si servus non ero praecepta faciendo, et nisi praecepta fecero, servire non
Abbreviated transcription (Latin):
citis. tantomagis magisq: capiatis: non ab eo doctore qui
uris aurib sonat . hoc ẽ. forinsetꝰ operando plantat & ngat .
sed abeoqui dat incrementũ. pod ere ac sperare deb& is.:
Proinde sicut p̃tto sermone cõmonui. cau&e maxime qui

Expanded text:
citis, tanto magis magisque capiatis; non ab eo doctore qui citis, tanto magis magisque capiatis; non ab eo doctore qui vestris auribus sonat, hoc est, forinsecus operando plantat et rigat, sed ab eo qui dat incrementum , petere ac sperare debetis. 2. Proinde, sicut praeterito sermone commonui, cavete, maxime qui
Abbreviated transcription (Latin):
Quis ẽ. qui eumee trinitatẽ scis s& . nisupse sic innotes ce¬
re uoluis sos : Etquis hominum iam istam sic elideat tri¬
nitatem &tmquis hominũ sicut angłi sapiat trinitatẽ:
ła ipsaergo qua dedei aet̾nitate. ueritate. sanctitate. in
proptu co palam sine ces sacione dicuntur. ab aliis bene.
abalus male intelligunt᷑. : Immo abalis intelligunt᷑. ab ali¬
is non intelliguntur.: Quieñ male intelligit: non intelli¬
git .: Ab eis ipsis autem. aquib beneintelle guntur. aba¬
lus minus. ab aluis amplius mentis uiuacitate cernunt᷑.
os anullohominũ. sicut abangelis capiuntur.⁊ In ipsa er¬
gomente. hoc est interiore homine. quodã modo crescitur.
non solum ut acibum alacte transeatur : ueru ĩa ut aplius
atq amplius ipsesumat᷑. : Non aute crescitur spatio samole
soc intellegentialumi nosa. quia & ipseribus intellegibilis lux
est . ⁊ Ut ergocres catis. eumq capiatis : & quanto magis cres¬

Expanded text:
Quis est qui eum Trinitatem esse scisset, nisi ipse sic innotescQuis est qui eum Trinitatem esse scisset, nisi ipse sic innotescre voluisset? Et quis hominum jam istam sileat Trinitatem: et tamen quis hominum sicut Angeli sapiat Trinitatem? Ea ipsa ergo quae de Dei aeternitate, veritate, sanctitate, in promptu et palam sine cessatione dicuntur, ab aliis bene, ab aliis male intelliguntur: imo ab aliis intelliguntur, ab aliis non intelliguntur. Qui enim male intelligit, non intelligit. Ab eis ipsis autem a quibus bene intelliguntur, ab aliis minus, ab aliis amplius mentis vivacitate cernuntur, et a nullo hominum sicut ab Angelis capiuntur. In ipsa ergo mente, hoc est in interiore homine, quodammodo crescitur, non solum ut ad cibum a lacte transeatur, verum etiam ut amplius atque amplius cibus ipse sumatur. Non autem crescitur spatiosa mole, sed intelligentia luminosa; quia et ipse cibus intelligibilis lux est. Ut ergo crescatis, eumque capiatis, et quanto magis cres
Abbreviated transcription (Latin):
sad non potestis portare modo :⁊Non ut in his uerbis dñi nes¬
cio qua secr&sa nimis abdita suspicem : qua cũdici ad ocente¬
pos sint. portari adiscente non possint: sed ea ipsa qua indoc¬
trina religionis inquorũ lib& hominum nõtieiã legimus &
scribimꝰ. audimꝰ & dicimꝰ. siuello eomodo nobis xp̃s dicere.
sicut eadicit angłis sc̃is in seipso unigenito patris uerbo. pa¬
triq coaerno : qui na homines portarepossent. & iam si
iam essent spirita les. quales ad huc a postoli non suerunt
quando eis dñs istaloqua batur: qualesq postea ueniente
sc̃ospiritu facti sunt: nam utiq quicquid decreatura sc̃i¬
ri pocest : minus est ipsoereatore. qui sum in ̃uer in
mutabilis deus est. ⁊ Etquis eumta co: ubi non alegentib.
nominat᷑. N̾cumeum nemotaceat : quis ẽ. qui eum sicut
intelligendus est capiat: cũ deorib & aurib. hominum
non reredat: Quis est cuuis acies ad eum m̃tis accedat s

Expanded text:
sed non potestis portare modo. Non ut in his Domini verbis nessed non potestis portare modo. Non ut in his Domini verbis nescio quae secreta nimis abdita suspicemur, quae cum dici a docentepossint, portari a discente non possint: sed ea ipsa quae in doctrina religionis in quorumlibet hominum notitia legimus et scribimus, audimus et dicimus, si vellet eo modo nobis Christus dicere, sicut ea dicit Angelis sanctis in seipso unigenito Patris Verbo, Patrique coaeterno; quinam portare homines possent, etiam si jam essent spirituales, quales adhuc Apostoli non fuerunt, quando ista eis Dominus loquebatur, qualesque postea veniente sancto Spiritu facti sunt? Nam utique quidquid de creatura sciri potest, minus est ipso Creatore, qui summus et verus et immutabilis est Deus. Et quis eum tacet? Ubi non a legentibusnominatur? Et cum eum nemo taceat, quis est qui eum sicut intelligendus est capiat, cum de oribus et auribus hominum non recedat? Quis est cujus acies ad eum mentis accedat?
Abbreviated transcription (Latin):
PS sanctus quẽ promisit dñs sedis cipulis sius
eẽ missurum. quieos docer& omnem ueritatem.
quã tunc quando cum eis loquȩ batur . portare ñ
poterant . Dequo spiritu sco. sic̃ dicit apłs. nunc pignus acrepi¬
mus. quo uerbo intellige remus ei nobis plenitudinem. inuita
alia reseruari .⁊ Ipstergo spritus sanctus. as mundo  & fideles quan¬
taͣquisq potest capere spiritalia : & eor u pectora. desiderioma¬
iore succendit. ⁊ Siquis in ea caritate proficiat. qua & diligat
cognita. ce cognoscenda desider& : ita ut ea quoq ipsa quã
nunc quomodo cũq rognoscit. nundȩse sciresciat sicut faci¬
enda sunt in eauita quam nec oculus uidit. nec auris audiuit.
nec in corhominis astendit.: Quo sciendimodo. sinunc ea uł¬
la interior magister dicere : id estnra menti aperire atq
monstrare : humana infirmitas portare non pos soc.⁊ Undeme
ura dilectiome minit iamlocutum: cũ sancti eugłii uerba
tractaremꝰ. ubi dñs ait. adhuc multahabeo uobis dicere.

Expanded text:
s sanctus quem promisit Dominus se discipulis suis esse missurum, qui eos doceret omnem veritatem, quam tunc quando cum eis loquebatur, portare non poterant: de quo Spiritu sancto, sicut dicit Apostolus, nunc pignus accepimus , quo verbo intelligeremus ejus plenitudinem nobis in vita alia reservari: ipse ergo Spiritus sanctus et nunc docet fideles, quanta quisque potest capere spiritualia; et eorum pectora desiderio majore succendit, si quisque in ea charitate proficiat, qua et diligat cognita, et cognoscenda desideret: ita ut ea quoque ipsa quae nunc quomodocumque cognoscit, nondum se scire sciat, sicut scienda sunt in ea vita quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Quo sciendi modo, si nunc ea vellet interior magister dicere, id est, nostrae menti aperire atque monstrare; humana infirmitas portare non posset. Unde me vestra Dilectio meminit jam locutum, cum sancti Evangelii verba tractaremus, ubi Dominus ait, Adhuc multa habeo vobis dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
Quomo doergo aliquid torum qua post ascensionẽ dñi seriptas
nom pos sent ferre discipuli. &iam nundum sibimis sospu scõ:
cum om̃ia nunefereint catetum ini nundũ aceepto spũ st̃o:
quia osinun eis fidelium sacramenta producuntur. non ideo
sit quod eaferre nonpossunt. scõ ut abtis tantoar dentius
concupis cantur. quanto tis honorabilius occultantur : Qua¬
propter haris simi. nunanobis expectetis audire. quod tunc
noluit dñs discipulis dicere. Iuia nandum peterant illa por
uocem. quã carna les homines ferre non possunt. nonali¬
quo signo corporalibus oculis apparente. nec ali quosono corporalib
auribus instrepente s& interiore cons pectu & auditu nos sepossi¬
tis : Non enim diligitur quodpenitus ignoratur : sa cumdiligi¬
tur quod ex quantula cumq parte cognoscitur. ipsa efficitur
dilectione ut melius & plenius cognoscitur . ⁊ Siergo in cari¬

Expanded text:
Quomodo ergo aliquid eorum quae post ascensionem Domini scripta sunt, Quomodo ergo aliquid eorum quae post ascensionem Domini scripta sunt, non possent ferre discipuli, etiam nondum sibi misso Spiritu sancto, cum omnia nunc ferant catechumeni nondum accepto Spiritu sancto? Quia etsi non eis fidelium sacramenta produntur, non ideo fit quod ea ferre non possunt; sed ut ab eis tanto ardentius concupiscantur, quanto eis honorabilius occultantur. 4. Quapropter, charissimi, non a nobis exspectetis audire quae tunc noluit Dominus discipulis dicere, quia nondum poterant illa portvocem, quam carnales homines ferre non possunt, non aliquo signo corporalibus oculis apparente, nec aliquo sono corporalibus auribus instrepente, sed interiore conspectu et auditu nosse possitis. Non enim diligitur quod penitus ignoratur. Sed cum diligitur quod ex quantulacumque parte cognoscitur, ipsa efficitur dilectione ut melius et plenius cognoscatur. Si ergo in chari
Abbreviated transcription (Latin):
gunt uelaudiunt . & lecta uelaudita ferreñpos sunt: sicut
paganl quod ꝑ eum qui crucifixus est factus estmundus: sic̃
iudri quod filius dei sit qui eomodo quo ipsicelebrant sabba¬
tum soliit. sicut sabelliani. quiatrinitas est pater & filius co sp̃s ses
sicut fotimani. quia non homo tantum similis nobissc̃ cõiam deus dõ
ardi uersarũ sectarũ homines. utiq ferre nompossunt quacquid
inscripturis sc̃is & in fidecatholi care peritur quod contratorũ
proferatur errores : sicut nos ferre nonpos sumꝰ sacrilegas eoꝵ
uanitates. & in sanias mendaçes.: Quid est enĩferre non posse:
nisi &equo animo non habere: Scc qua postas eensionẽ dñi canoniera
ueriate atq auctoritate conscripta sunt . quis fidelis uelodiam cate¬
cuminus ante quam sp̃m scm̃ baptitatus accipiat. non aquo ani¬
molegit atq audit: & iam si nondum sicut oportos intelligit :

Expanded text:
gunt vel audiunt, et lecta vel audita ferre non possunt: sicut gunt vel audiunt, et lecta vel audita ferre non possunt: sicut Pagani, quod per eum qui crucifixus est, factus est mundus; sicut Judaei, quod Filius Dei sit, qui eo modo quo ipsi celebrant sabbatum solvit; sicut Sabelliani, quia Trinitas est Pater et Filius et Spiritussicut Photiniani, quia non homo tantum similis nobis, sed etiam Deus Deoac diversarum sectarum homines, utique ferre non possunt, quidquid in Scripturis sanctis et in fide catholica reperitur, quod contra eorum proferatur errores; sicut nos ferre non possumus sacrilegas eorum vanitates et insanias mendaces. Quid est enim ferre non posse, nisi aequo animo non habere? Sed omnia quae post ascensionem Domini canonica veritate atque auctoritate conscripta sunt, quis fidelis vel etiam catechumenus, antequam Spiritum sanctum baptizatus accipiat, non aequo animo legit atque audit, etiamsi nondum sicut oportet intelligit?
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc est in principio apud dm̃. & alia que secuntur : qm̃ postea
scripta sunt. nec ea dñm iħm dixisse narratuest cumhie
et̃ incarne : so& hec unus ex apostoliseiꝰ. ac spũ eiꝰ sibi reuelan¬
te conscripsit : ex his eẽ qua noluit dñs tuno dicere. quia ea
dis cipuli portare non poterant. ⁊ Iuisme audiat tate mere
istadicentẽ. Siautẽ ubi hoclegimus. ibi aĩa hoclegerimus : quis
nuntanto aplo creder& : S& id quo que mihi uid&ur absurdis¬
sime dici : eatunc non potuis sepor tarediscipulos. quae dein¬
usibilibus & altis simis rebus inuenimus in apostolicis litte¬
ris quȩ postmodum scripte sunt. nec ea dñm quando cum
illis uisibiliter erat dixisse narratur. ⁊ Cur eni eatunc fer¬
re non poterant : quae nunc ineorũ libris quis nonlegat.
quis nonferat. & iam sinon intelligat : Non nulla quidem
homines in fideles inscripturis sc̃is cnon intelli gunt cumle¬

Expanded text:
hoc erat in principio apud Deum , et alia quae sequuntur, quoniam postea hoc erat in principio apud Deum , et alia quae sequuntur, quoniam postea scripta sunt, nec ea Dominum Jesum dixisse narratum est, cum hic esset in carne, sed haec unus ex Apostolis ejus, ac Spiritu ejus sibi revelante conscripsit, ex his esse quae noluit tunc Dominus dicere, quia ea discipuli portare non poterant; quis me audiat tam temere ista dicentem? Si autem ubi hoc legimus, ibi hoc etiam legeremus, quis non tanto apostolo crederet? 3. Sed id quoque mihi videtur absurdissime dici, ea tunc non potuisse portare discipulos, quae de invisibilibus et altissimis rebus invenimus in apostolicis Litteris, quae postmodum scriptae sunt, nec ea Dominum quando cum illis visibiliter erat, dixisse narratur. Cur enim ea tunc ferre non poterant, quae nunc in eorum Libris quis non legat, quis non ferat, etiamsi non intelligat? Nonnulla quidem homines infideles in Scripturis sanctis et non intelligunt cum le
Abbreviated transcription (Latin):
scire quȩsint. siueportaripossint. siue non possint :¬
uetu ipsetacuerit: quis nr̃m dicat: ista uel illa sunt. Aut
sidicere aude at: unde probat: Quis enĩ esttam uanus
auttemerarius: quicũ dixerit & iamueraquȩ uoluerit.
quȩ uoluerit . sineullotestimonio diuino adfirm& eaẽe.
quȩ tunc dñs dicereuoluit: Quis hoc nr̃m faciat. o non
maxime culpam temeritatis incur rat : in quo nec prophoci¬
ca nec apłica excellit autoritas : Nampro fecto. si eorualiquid
legis semus in libris canonica autorita te firmatis. qui postascen¬
sionẽ dñi seripti sunt : parũ fuerat hoc legis se : nisuil lic & iamle¬
gerur. Hoc exeis eẽ quatunc dñs noluit discipłis dicere
quia nomn poterant illa portare : Iamquã siuerbigr̃a egodice¬
remallud quod legimus in huius eugłi capite: in principio
erat uerbum. & uerbum erat apuddm̃. & deus erat uerbum.

Expanded text:
scire quae sint, sive portari possint, sive non possint. Qscire quae sint, sive portari possint, sive non possint. Quae cum ipse tacuerit, quis nostrum dicat, Ista vel illa sunt? Aut si dicere audeat, unde probat? Quis enim est tam vanus aut temerarius, qui cum dixerit etiam vera quibus voluerit, quae voluerit, sine ullo testimonio divino affirmet ea esse quae tunc Dominus dicere noluit? Quis hoc nostrum faciat, et non maximam culpam temeritatis incurrat, in quo nec prophetica nec apostolica excellit auctoritas? Nam profecto si eorum aliquid legissemus in Libris canonica auctoritate firmatis, qui post ascensionem Domini scripti sunt, parum fuerat hoc legisse, nisi illic id etiam legeretur, hoc ex eis esse quae tunc Dominus noluit discipulis dicere, quia non poterant illa portare. Tanquam si, verbi gratia, ego dicerem, illud quod legimus in hujus Evangelii capite, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum,