comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩter cet̾a narrat dicens. Terrausq
ad fenestras: et fenestrȩ clause Pau¬
scm̃: qđ estis uos. In ħ autẽ templo
fenestrȩ sac̾dotes. ⁊ speculatores st̃:
qui in popło fidelium lum̃ sc̃e pre¬
dicationis fundũt. S cũ terraus¬
ꝙ ad fenestras est. fenestre clausȩ st̃:
quia cum terrena cogitatio ĩ sacerdotum
corclib excrescit. fenestre lumen non fũ¬
dunt: qr sacerclotes ab officio predica
hii qui uitam quietã ac remotamdu¬
cunt: fixi in sua cogitatione nõ ualent¬
ꝑmanere. Nii. enĩ sicut suꝑiꝰ dixunꝰ.
qui a loco regimiis longe sunt.pos¬
sunt pcc̃oꝵ suoꝵ maculas ⁊ fletib¬
tib lauare: et post fletus ui eodem
m̃tis merore ꝑsistere: sicut de bona
quoq muliere scriptũ est. que ad
tabernaculũ orau̾at. ⁊ ab intñtione
sua aĩmũ post conpũstionis gr̃am ñ
mutabat. cũ dict ᷑: uultꝰq eiꝰ nõ sũt
amplius ĩ diu̾sa mutati. Inqͣ nob̃

Expanded text:
inter caetera narrat, dicens: Terra usque inter caetera narrat, dicens: Terra usque ad fenestras, et fenestrae clausae . PauIn hoc autem templo fenestrae sacerdotes et speculatores sunt, qui in populo fidelium lumen sanctae praedicationis fundunt. Sed cum terra usque ad fenestras est, fenestrae clausae sunt, quia cum terrena cogitatio in sacerdotum cordibus 1292 excrescit, fenestrae lumen non fundunt, quia sacerdotes ab officio praedicathi qui vitam quietam ac remotam ducunt fixi valent in sua cogitatione permanere. Hi enim, sicut superius diximus, qui a loco regiminis longe sunt possunt peccatorum suorum maculas et fletibus lavare, et post fletus in eodem mentis moerore persistere, sicut de bona quoque muliere scriptum est, quae ad tabernaculum oraverat, et ab intentione sua animum post compunctionis gratiam non mutabat, cum dicitur: Vultusque ejus non sunt, amplius in diversa mutati . In qua nobis
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑius dixi cuiꝰ cor in innũs spar¬
etenim possum prauoꝵ nequitias in¬
sequendo corrigere: bonoꝵ astus laudã¬
do ⁊ ammonẽdo custodire: aliis t̾ro¬
rem atq aliis dulcedinem demõstra¬
re: Qñ ualeo ꝙ de hiis que sunt ne¬
cessaria frĩb cogitare. ⁊contͣ hostiles
gladios de urbis uigiliis sollicitudi¬
nẽ gerere. ne incursione subita ciueᷤ pe¬
rum custodia plene atq efficatit̾
u̾bum exhortationis impend̾e: Lo¬
qui etenĩ de deo: quiete ualde ⁊li¬
bere m̃tis est. Tũc namq lingua
bene dirigitur ĩ sermone. cũ setͤe
sensus quieuerit ĩ tͣnqͥllitate: qr
nͨ concussa aqͣ ymaginem respiciẽ¬
tis. redlit: s tũc ĩ ea witus intẽ¬
dentis aspicitur. cum nõ mouet᷑. Qͣm
gͦ exhortationẽ uob̃speculator ur̃¬
frẽs km̃i faciat: qͣm tot rerũ cõfu¬
sio ꝑturbat: Terte ũ de quo loqͥm᷑
ꝓpħa reuelatione ultima templũ
uidens: qͣ in eodem templo cõspex̾it.

Expanded text:
superius dixi , cujus cor in curissuperius dixi , cujus cor in curisQuando possum pravorum nequitias insequendo corrigere, bonorum actus laudando et admonendo custodire, aliis terrorem atque aliis dulcedinem demonstrare? Quando valeo et de his quae sunt necessaria fratribus cogitare, et contra hostiles gladios de urbis vigiliis sollicitudinem gerere, ne incursione subita cives perum custodia plene atque efficaciter verbum exhortationis impendere? Loqui etenim de Deo quietae valde et liberae mentis est. Tunc namque bene lingua dirigitur in sermone, cum secure sensus quieverit in tranquillitate: quia nec concussa aqua imaginem conspicientis reddit, sed tunc in ea vultus intendentis aspicitur, cum non movetur. Quam ergo exhortationem vobis speculator rissimi, faciat, quem tot rerum confusio perturbat? Certe is de quo loquimur propheta revelatione ultima templum videns, quae in eodem templo conspexerit
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ duritiam tuã ꝙ cor inpenitẽs
thesaurizas tͥ iram in die ire. ⁊ reuela¬
tionis usti iudicii dei. De benignita¬
te gͦ om̃ipotentis dei iram sibi ĩ clie
ire reꝓbus thesaurizat: qr dũ adpe¬
nitendũ tempus accipitur. ⁊ ad pec¬
candum exhibetur: ip̃m remediũ
gr̃e uertit in augmentũ culpe. Uñ
cit ad culpe augm̃tũ tͣhi: ipãm be¬
ugnitatem qͣm cõtulit in iucdicii
distͥctionem uertit: ut inde post am¬
plius feriat. uñ mͦ ampluis exspcãt:
et qͥa homo deserere malũ ñ uult. ut
uiuat: augeat uñ moriatur. D si¬
ue iustus in culpa. siue pcc̃or ĩ mor¬
te corruat: speculatori timendũ est.
ne hũc ex suo silñtio reatus pcc̃an¬
tiũ pariter inuoluat. Set ĩterun
dũ loquor. auertere a memet ip̃o ocłoᷤ
uolo : et ecce it̾um sermo diuinꝰ me
inpingit ĩ memet ip̃o. ut meam ne¬
gligentiam uideam: et mͥ dici hec
quȩ auclio ꝑtumescam. Sicũ enĩ

Expanded text:
autem tuam et cor impoenitens autem tuam et cor impoenitens thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . De benignitate ergo omnipotentis Dei iram sibi in die irae reprobus thesaurizat, quia dum ad poenitendum tempus accipitur, et ad peccandum exhibetur, ipsum remedium gratiae vertit in augmentum culpae. Undcit ad culpae augmentum trahi, ipsam benignitatem quam contulit in judicii districtionem vertit, ut inde post amplius feriat, unde modo amplius exspectat. Et quia homo deserere malum non vult ut vivat, auget unde moriatur. Sed sive justus in culpam, sive peccator in mortem corruat, speculatori timendum est ne hunc ex suo silentio reatus peccantium pariter involvat. 26. Sed interim dum loquor, avertere a memetipso oculos volo, et ecce iterum sermo divinus me impingit in memetipsum, ut meam negligentiam videam, et mihi dici haec quae audio pertimescam. Sicut enim
Abbreviated transcription (Latin):
descat adhuc. Unde nũc etiam dñs
dicit. Si conu̾sus iustus a iusticia
fecerit ũquitatẽ: ponam offenditu¬
lũ coram eo. Ac si apertȩ dicat. Ca
uidere penitẽdonoluit. ubi iamĩ¬
pegit: iusto eũ iudicio deserens.
ponã ei ut ⁊ alibi impingat. Qd m̃
dñi pon̾e est. neqͣqͣm ad pcc̃andũ
premere: S nolle aꝑcc̃o lib̾are. Si¬
cut de pharaone dicit᷑. Ego indu¬
rabo cor eius. Nõ enĩ cor pcc̃antis
dñs ob̃diirat: s obdurare dicitun.
cũ ab obduratione nõ liberat. Mi¬
sericors enĩ deꝰ tempꝰ nob̃ ad peni¬
tentiam relaxat. Set cũ eiꝰ grẽ p
cientiam nos ad augm̃tũ u̾timuᷤ
culpe ⁊ hoc ipsũ tempꝰ qđ acl ꝑcendũ
pie disposuit. clistrictius ad ferĩ¬
dũ uertit: ut cũ reu̾ti quis etuã
spatio temporis accepto noluerit: ꝑ hoc
mala sua acd reatum augeat: ꝑ quodea
delere potuit. si conuerti uoluisset. Un¬
de scriptũ est. Ignoras. qm̃ benignitaᷤ
dei ad penitentiam te addicit: Scd̃m¬

Expanded text:
. Unde etiam Dominus dicit: Si conversus justus a justitia sua fecerit iniquitatem, ponam offendiculum coram eo . Ac si aperte dicat: Quia videre poenitendo noluit ubi jam impegit, justo eum judicio deserens, ponam ei ut et alibi impingat. Quod tamen Domini ponere, est nequaquam ad peccandum premere, sed nolle a peccato liberare; sicut de Pharaone dicitur: Ego indurabo cor ejus . Non enim cor peccantis Dominus obdurat; sed obdurare dicitur, cum ab obduratione non liberat. Misericors enim Deus tempus nobis ad poenitentiam relaxat; sed, cum ejus gratiae patientiam nos ad augmentum vertimus culpae, hoc ipsum tempus, quod ad parcendum pie disposuit, districtius ad feriendum vertit; ut cum reverti quis etiam spatio temporis accepto noluerit, per hoc mala sua ad reatum augeat, per quod ea diluere potuit, si converti voluisset. Unde scriptum est: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Secun
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ de qͥb scͥptũ est. Aliem insur¬
rexerũt ĩ me: et fortes quesierũt aĩam
meã. Aqͣs gͦ et in plateis diuidit. et
solus habet: qui ꝑ hoc qd̃ młtis predi¬
cat. se in cogitatione tẽporalis glorie
nõ exaltat. Tũc enĩ possidet homo
qd̃ docet: qͣndo se ñ gaudet ĩnotescere.
set prodesse. Ex cãpo gͦ ꝓpħa ad dom̃
reducitur: ut is qui ex deo loquit᷑.
pꝰqͣm pro utilitate ꝑximorũ loqͦndo
foras exierit. ex hũilitate ad discuti¬
enda cordis sui secreta reuocet᷑. Uñ ꝙ
suꝑ te iuncula. ⁊ ligabunt te ĩ eis: et
ñ egredieris in medio eoꝵ. Cũ enĩ p̃¬
dicator quisq ad cõscĩãmdomꝰ suꝑ redu¬
cit᷑: suꝑ eo uincula dant᷑. ⁊ ligatur ĩ
eiᷤ. qi qͣnto płꝰ in cogitatione discusserit:
tanto amplius agnoscit iꝰti aĩa qͣntis
mortalitatis sue ĩ firmitatib sit li¬
gata. Nisi enĩ seligatũ conspiceret pau¬
lus: minime dixisset. Desid̾iũ hñs¬

Expanded text:
scriptum est: Alieni insurrexerunt in me, et fortes quaesierunt animam meam . Aquas ergo et in plateis dividit, et solus habet, qui per hoc quod multis praedicat, se in cogitatione temporalis gloriae non exaltat. Tunc enim possidet homo quod docet, 1297 quando se non gaudet innotescere, sed prodesse. Ex campo ergo propheta ad domum reducitur, ut is qui ex Deo loquitur, postquam pro utilitate proximorum loquendo foras exierit, ex humilitate semper ad discutienda cordis sui secreta revocetur. Unde et et non egredieris in medio eorum. 13. Cum enim praedicator quisque ad conscientiam domus suae reducitur, super eo vincula dantur, et ligatur in eis, quia quanto plus se in cogitatione discusserit, tanto amplius agnoscit justi anima quantis mortalitatis suae infirmitatibus sit ligata. Nisi enim se ligatum conspiceret Paulus, minime dixisset: Desiderium hab
Abbreviated transcription (Latin):
diss. ꝑtimuit ͥ ꝙ magno m̾ore de¬
pressũs est: ita ut ꝓpħe suo dñs di¬
ceret. Nonne udisti hũiliatũ a¬
chab coram me: Qͥa igitur hũi¬
liatus est mei causa: nõ inducam
malũ in dieb eiꝰ. In quib dñi u̾¬
bis pensandum est. qͦmodo ei in
electis siuis meror amaritudinis
placeat qui amitt̾e timẽt deũ:
si sic ei et ĩ reprobo rege penttẽtia
placuit qͥ timebat ꝑd̾e presẽs scł̃m:
aut qͣmͦ ei grata sit spontanea aftie¬
tio pro culpis in eis qui sibi placent:
si ad tempꝰ hec placuit et ĩ eo qui dis¬
plicebat. Set sciendũ est. qr nlłus
hec ꝑ amore om̃uipotentis dñi ex to¬
to corde agere preualet: ñisi is cuiꝰ

Expanded text:
timuit, et magno moerore depressus est, ita ut prophetae suo Dominus diceret: Nonne vidisti humiliatum Achab coram me? Quia igitur humiliatus est mei causa, non inducam malum in diebus ejus . In quibus Domini verbis pensandum est quomodo ei in electis suis moeror amaritudinis placeat qui amittere timent Dominum, si sic ei et in reprobo poenitentia placuit qui timebat perdere praesens saeculum? Aut quomodo ei grata sit spontanea afflictio pro culpis in eis qui placent, si haec ad tempus placuit et in illo qui displicebat? Sed sciendum quia nullus haec pro amore omnipotentis Domini ex toto corde agere praevalet, nisi is cujus
Abbreviated transcription (Latin):
aliem participes tui. Halde aũ contͣria
uident᷑ esse que dicit. Diruient᷑ fon¬
tes tui foras: ꝙ in plateis aqͣs diuide:
cũ ꝑtinꝰ adiũgit. Habeto eas solus. si
snt alieni participes tui. Q modo e¬
nĩ aqͣm scĩe solus hre pot̾it: si hancĩ
plateis diuidit: Qͦ mͦ alien aquȩ
eius participes nõ sũt. si fontes illius

Expanded text:
ria videntur esse quae dicit: Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas divide, cum protinus adjungit: Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui. Quomodo enim aquam scientiae solus habere poterit, si hanc in plateis dividit? Quomodo alieni aquarum ejus partic
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba: quȩ protinꝰ addũt᷑. Et linguã
tuã adherescere faciam paiato tuo:
et eris mutꝰ. nͨ qͣi uir obiurgans: qͥl
domꝰ exasꝑans est. Discernẽtlũ qͥppe
nobis est: utrũ ꝓ solis mali auditoribꝰ. an ali¬
qͣndo etiam pro uicio predicantis. pͣ¬
dicationis sermo subtͣhat᷑. Qͣtuor
enĩ qͣlitatib res hec cõsid̾ata disfĩgͥt᷑.
Nam aliqñ pp̃ malos auditores. bomᷤ
nos auditores. datur sermo doctori

Expanded text:
 Et linguam tuam adhaerescere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est. Discernendum quippe nobis est utrum pro solis malis auditoribus, an aliquando etiam pro vitio praedicantis praedicationis sermo subtrahatur. 16. Quatuor enim qualitatibus res haec considerata distinguitur. Nam aliquando propter malos auditores bonis  propter bonos auditores datur sermo doctoribus
Abbreviated transcription (Latin):
d̾int ꝑseqͦͣnt᷑. Uñ notandũ est qd̾ hic
pħa sustineat: ut uidelicet designe¬
tur. qm̃ et ex ip̃o suo gñe uidea cũ
fidelis fuerit. tͥbulationes ꝑsecuti¬
onis portet. Dñ enĩ unigenitus sũ¬
n pr̃is. ĩ carna tus ac mortuus. re¬
surrexisse atq ad ce los ascũdisse
nõ creditur. sicut ꝑ sacre scͥpture ꝑa¬
ginas predicat᷑: nimirũ ꝓpħia apd̃
eos ligata est. Qsi ita uͭ dicta est ĩ
eor ĩclłectũ decurreret: qͣiͣ gressus li¬
heros suȩ p̃dicationis hũiss. Reꝑbis
gͦ tunc predicatoꝵ scĩa tacere compel¬
litur: inde ⁊ hic subditus. Et lĩgͣm
tuã adherescere faciam palato tuo:
et eris mutꝰ nͨ qͣi uir obiurgaus: qi
domꝰ erasꝑans est. Set qi henochet
helya predicante multi ex hiis qui tũc
ex iudeis in infidelitate remanserint.
ad cognitionem iu̾tatis redeũt : sicut¬
de eodem helya dicit᷑. helyas ueniet ꝙ
restituet om̃ia. qui utiq ꝑ ⁊achariã.¬

Expanded text:
sequentur. Unde notandum est quod hic cula sustineat, ut videlicet designetur, quoniam ex ipso suo genere Judaea, eum fidelis fuerit, tribulationes persecutionis portet. Dum enim Unigenitus summi Patris incarnatus, ac mortuus, resurrexisse atque ad coelos ascendisse non creditur, sicut per sacrae Scripturae paginas praedicatur, nimirum apud  ligata erit: quae si ita ut dicta est in eorum intellectum decurreret, quasi gressus liberos suae praedicationis habuisset. Reprobis ergo tunc praedicatorum scientia tacere compellitur. Unde adhuc subditur: « Et linguam tuam adhaerere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est. » Sed quia, Enoch et Elia praedicante, multi ex his, qui tunc ex Judaeis in infidelitate remanserint, ad cognitionem veritatis redeunt, sicut de Hetia dicitur: « Elias veniet et ipse restituet omnia . » Qui utriq
Abbreviated transcription (Latin):
nõ euellunt. Et sunt nõ nulli qui qͥ¬
escentes minime quiescunt: qr apra¬
ius quidemactib otiosi sunt corporeͥ
set ꝑuersitatem oꝑum ex delectaticẽ
uersant in mente. Hĩc est enĩ qd de
uidea ad captiuitatẽ ꝑueniente scͥp¬
tum est. Hi derunt eam hostes: et de¬
riserunt sabbata eiꝰ. Hostes quippe
sabbata derident. quando maligni
sp̃c̃ ocibse menti prauas cogitationeᷤ
ũtiunt: ut ⁊ si quiescit ab opere ÷
nõ quiescat a maloꝵ oꝑũ delectati¬
one. Becte gͦ nunc dicitur. qui au¬
dit. audiat: quatinꝰ sic fiat sermoĩ
aure corporis. ut sonet ĩ aure cordis.
Et qui quiescit quiescat: ut praui¬
tatis desideria repellantur a cogita¬
tione. cũ iam repulsa uident᷑ ab oꝑe.
est. Mali aũ ⁊ si diu tolerant᷑. subi¬
to corruunt.⁊ eoꝵ penas infirm ꝯ¬
spiciunt: ne quoꝵ culpas inpuni¬
tas existimant imitentur. Unde hic
qͦq eiusdẽ uidee desolatio subiungi¬

Expanded text:
non evellunt. Et sunt nonnulli qui qunon evellunt. Et sunt nonnulli qui quiescentes minime quiescunt, quia a pravis quidem actibus otiosi sunt corpore, sed perversitates operum ex dilectione versant in mente. Hinc est enim quod de Judaea ad captivitatem perveniente scriptum est: Viderunt eam hostes, et deriserunt Sabbata ejus . Hostes quippe Sabbata derident, quando maligni spiritus otiosae menti pravas cogitationes injiciunt, ut et si quiescit ab opere, non quiescat a malorum operum delectatione. Recte ergo nunc dicitur: Qui audit audiat, quatenus sic fiat sermo in aure corporis, ut sonet in aure cordis. Et qui quiescit quiescat, ut pravitatis desideria repellantur a cogitatione, cum jam repulsa videntur ab opere. est. Mali autem etsi diu tolerantur, subito corruunt, et eorum poenas infirmi conspiciunt, ne quorum culpas impunitas existimant imitentur. Unde hic quoque ejusdem Judaeae desolatio subjungi
Abbreviated transcription (Latin):
exarsit. Qͥ a enĩ asperit adult̾am in
sua ꝑuersitate florere: etiam ip̃a
nõ timuit deteriꝰ pcc̃are. atq a conũic¬
tione dm̃ qͣi auri legituni cubili rece¬
dere. Unde neͣceẽ est. ut pec̃antes qͦs ꝙ
tũc consideremꝰ ampluis miseros: qn¬
do eos cõspicimꝰ in culpa sua sñ flagel¬
lo derelictos. Hinc enum ꝑ salomonẽ
dicitur. Auersio paruuloꝵ interficiet
eos: ꝙ ꝓsꝑitas stultoꝵ perdet illos.
Qͥ enĩ a deo auertitur ⁊ ꝑsperatur
tanto ꝑdicioni fit ꝓximꝰ. qͣnto a zelo
discipline inuenitur alienꝰ. Dicat᷑
cͦ. qui audit audiat. ⁊ qui quiescit
quiescat: qr domꝰ exasꝑans est. As
si aꝑte diceretur. Uos qui iã ⁊ u̾ba
ueritatis audire. et a praua cepistiᷤ
actione quiescere: nolite illos imi¬
ari quor me exaspari morib uide¬
lumꝰ. Qͥdam enĩ u̾bũ audientes ñ
dudiunt: qm̃ durem ad sacrũ eloqͥ¬
um ponunt: Set cor a mũdi desideriis

Expanded text:
exarsit. Quia enim aspexit adulteram in exarsit. Quia enim aspexit adulteram in sua perversitate florere, etiam ipsa non timuit deterius peccare, atque a conjunctione Domini, quasi a viri legitimi cubili, recedere. Unde necesse est ut peccantes quosque tunc consideremus amplius miseros, quando eos conspicimus in culpa sua sine flagello derelictos. Hinc enim per Salomonem dicitur: Aversio parvulorum interficiet eos, et prosperitas stultorum perdet illos . Qui enim a Deo avertitur et prosperatur, tanto perditioni fit proximus, quanto a zelo disciplinae invenitur alienus. Dicatur ergo: Qui audit audiat, et qui quiescit quiescat, quia domus exasperans est. Ac si aperte diceretur: Vos, qui jam et verba veritatis audire, et a prava coepistis actione quiescere, nolite illos imitari quorum me exasperari moribus videsumus. Quidam enim verbum audientes non audiunt, quoniam aurem ad sacrum eloquium ponunt, sed cor a mundi desideriis
Abbreviated transcription (Latin):
et sub om̃i ligno frondoso: ꝙ fornica¬
ta est ibi. E dixi. cũ fecisset hec om̃ia:
ad me conuert̾e. ⁊ nõ est conu̾sa. Ubi
statĩ subditur. qͣlit̾ ex emulatione eiꝰ
etiam iuda cecidit: que stare uideba¬
tur. dit enĩ. Et uidit preuarica¬
trix soror eiꝰ uida. qͥa ꝓ eo qd̃ mecha¬
ta esset auersatͥc israhel dimisissem
eam. ⁊ dedissem ei libellũ repudis:
⁊ nõ timuit preuaricatͥx iuida sorore¬
ius: S abiit ⁊ fornicata est etiã ip̃a.
est conuersa. Set qi om̃ipotẽtemde¬
um plebs israhelitica deseruit. reu̾ti¬
nolens: libellũ repudii accepit. ĩsi
Anima enĩ qͣ pectat recedit. Set si
eam post peccatũ ꝓsꝑitas sequitur:
nlła disciplina. nlla districtionis ĩ¬
crepatio reuocat ad cor: in duusions
qminter se et dñm fecit. etiam libellũ
repudii accepit: ut iam uelut aliena
derelicta. faciat mala que uult. ⁊ eli
cam plebem in suis uoluptatib uidit:
ip̃a qͦꝙ in inmundicia fornicationis

Expanded text:
gnum frondosum, et fornicata est ibi. Et dixi cum fecisset haec omnia: Ad me convertere, et non est reversa . Ubi statim subditur qualiter ex aemulatione ejus etiam Juda cecidit, quae stare videbatur. Ait enim: Et vidit praevaricatrix soror ejus Juda, quia pro eo quod maechata esset aversatrix Israel, dimisissem eam, et dedissem ei libellum repudii; et non timuit praevaricatrix Juda soror ejus, sed abiit et fornicata est etiam ipsa . est conversa . Sed quia omnipotentem Deum plebs Israelitica deseruit, renolens, libellum repudii accepit, deserAnima enim quae peccat, recedit, sed si eam post peccatum prosperitas sequitur, nulla disciplina, nulla districtionis increpatio revocat ad cor. In divisione quam inter se et Dominum fecit, etiam libellum repudii accepit, ut jam velut aliena derelicta, faciat mala quae vult, zeli cam plebem in suis voluptatibus vidit, ipsa quoque in immunditiam fornicationis
Abbreviated transcription (Latin):
per locoꝵ qualitates indicet. quicd in
posterũ de ꝓphetie misteriis sequeretͣ
ꝓpħam suum fierat ettũ postinodũ
dicit. egredere in campũ et ibi loqͣa
tecum: nisi quod ꝓpħie sue grãm.
et prius iudȩe infundere. et hanc pꝰ¬
modum dignatus est in latitudine
gentium demonstrare: Neq enĩ in¬
merito ꝑ campũ gentilitas desig¬
natur: quȩ longe lateq iclest inu¬
niuerso mundo distenditus. Ubi et

Expanded text:
per locorum qualitates indicet quid in per locorum qualitates indicet quid in posterum de prophetiae mysteriis sequereturprophetam suum fuerat, et tamen postmodum dicit: Egredere in campum, et ibi loquar tecum, nisi quod prophetiae suae gratiam et prius Judaeae infundere, et hanc postmodum dignatus est in latitudinem gentium demonstrare? Neque enim immerito per campum gentilitas designatur, quae longe lateque, id est in universo mundo distenditur. Ubi et
Abbreviated transcription (Latin):
ritate. diuina elo¬
quia aliqͣndo ex
tp̃ore. aliq̃n ex lo¬
co causas designant:
quas aꝑto sermone nõ indicant. Ex
tempore etenĩ sicut predicante lude¬
is clño ꝑ euangłistam dicitua: hyempꝰ
erat. Inter enĩ illa misteria quȩ ueri¬
tas loquebatur. quid causȩ fuit ut
nomen hyemis adderetur: nisi ut ꝑ
qͣlitatem temporis ostenderet frigus
cordis: Qͥa et cũ ueritatis u̾ba acci¬
perent: frigida uideoꝵ corda remaue¬
bant. Aliqũ uͦ ex loco sicut carnali is¬
rahelitico populo. descendente de mõ¬
ma ⁊ sꝑiritalia precepta locutus est:
ut ex locis udelicet monstraretur.
qr et illis tanqͣm carnalib mandata
minima dabant᷑ ĩ ualle t̾rarum: et
isti tanqͣm spiritales et sc̃i in monte
manclata celestia audirent: qͣtinꝰ
aꝑte mõstraretur. qd ascendentes cor¬
de ad cȩlestia infua mundi relin¬
querent. ⁊ in mentis culmine starẽt.
Inde nũc iherechiel ꝓph̾a iubente
deo. quib in locis hec egerit describit: ut

Expanded text:
riae, divina eloquia aliquanda ex tempore, aliquando ex loco causas designant, quas aperto sermone non indicant. Ex tempore etenim, sicut praedicante Judaeis Domino per evangelistam dicitur: Hiems erat . Inter illa enim mysteria quae Veritas loquebatur quid causae fuit ut nomen hiemis adderetur, nisi ut per qualitatem temporis ostenderet frigus cordis? Quia et cum verba veritatis acciperent, frigida Judaeorum corda remanebant. Aliquando vero ex loco, sicut carnali Israelitico populo, descendente de monma et spiritalia praecepta locutus est , ut ex locis videlicet monstraretur quia et illis tanquam carnalibus mandata minima dabantur in valle terrarum, et isti tanquam spiritales et sancti in monte mandata coelestia audirent, quatenus aperte monstraretur quod ascendentes corde ad coelestia infima mundi relinquerent, et in mentis culmine starent. Unde nunc Ezechiel propheta quid jubente Deo in locis egerit describit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
rea uecessaria ꝓphe fuit. ut hanc in¬
ter se ⁊ ciuitatem poneret. qͣtiiꝰ se
ab eiꝰ obsidione separaret: Cũ enĩ
dicitur. sume tibi sartaginẽ. ⁊ po¬
nes eam murũ ferreũ ĩter te et ciui¬
tatẽ: aꝑte declarat᷑. qr ꝑ eãdẽ sarta

Expanded text:
rea necessaria prophetae fuit, ut hanc inter se et civitatem poneret, quatenus se ab ejus obsidione separaret? Cum enim dicitur: « Sume tibi sartaginem ferream et pones eam murum ferreum inter te et civitatem, » aperte declaratur, quia per eamdem sarta
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ pedes suos. idest suꝑ bona oꝑa
solicdaret: Sicut ꝑ paulũ dicitim.
Remissas manus et genua disso¬
luta erigite: et gressus rectos faci
locutus est michi: ⁊ dixit ad me.
Ingredere: et includere ĩ medio do¬
mus tuȩ. Qͥ d est qd̾ de mediois
a uilaico populo ablata ĩ latitucdĩe gẽti¬
liratis sparsa est: S tñ in fine mũdi
dũ uidei ad fidẽ redeũt: qͣi acd domũ
ꝓpħa reducitua. ut in suo popło rursꝰ pͤ¬
dicatio ĩhabitet: que mͦ uelut ĩ cãpo
ita dliu̾sis gentib fulget. Scͥꝑtũ qͥrpe
est. Donͦ plenitudo gentiũ introiret:

Expanded text:
super pedes suos, id est super bona opera super pedes suos, id est super bona opera solidaret? Sicut per Paulum dicitur: Remissas manus et dissoluta genua erigite, et grelocutus est mihi et dixit ad me: Ingredere et includere in medio domus tuae. 6. Quid est, quod de medio Isa Judaico populo ablata, in latitudine gentilitatis sparsa est? Sed tamen in fine mundi dum Judaei ad fidem redeunt, quasi ad domum propheta reducitur, ut in suo populo rursus praedicatio inhabitet, quae modo velut in campo ita diversis gentibus fulget. Scriptum quippe e
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ iuxta flumẽ chobar ĩ meclio isra¬
helitarũ uidit: qr ip̃a eiꝰ magestas gẽ¬
tib apparuit. que priꝰ se electis ĩ ui¬
daico populo reuelante spũ declara¬
tñ maiestatis dĩ. insirmitatẽ sue cõ¬
ditionis intłligit: et quasi statum
nõ ht̃ qui se añ dei culos eẽ cin̾em
⁊ puluerem uidet. Sequit᷑. Et in.¬
gressus est in me sp̃c: et statuit me
supra petles meos. Cũ nos humi¬
liter deo st̾nim᷑. cum esse nos pulu̾e¬
rem cineremq cognoscimus. cũ inifir¬
mitatem condicionis ꝓprie pensan¬
tes. statum rigiditatis et suꝑbiȩ ñ
leuat. ⁊ suꝑ pedes nr̃os statuit: ut
qui humilit̾ apud nos ex infirnu¬
tatis nr̃e cognitione iacuimꝰ. ⁊ ia¬
cemus: in bono post opere qͣi suꝑpe¬
des ex rectitudine stemus. Edl cur
in campo de ꝓpħa agitur. nisi ut
specialiter designetur. qr etiam
electis gñtiũ sp̃c sc̃s dandus esset.
qui eos quos assumeret. ⁊ priꝰ asuꝑ¬
bie sue statu deiceret: et postmodũ

Expanded text:
uxta flumen Chobar in medio Israelitarum viderat, quia ipsa ejus majestas gentibus apparuit, quae prius se electis in Judaico populo, revelante spiritu, declaratamen majestatis Dei infirmitatem suae conditionis intelligit, et quasi statum non habet, qui se ante Dei oculos esse cinerem et pulverem videt. Sequitur: « Et ingressus est in me spiritus, et statuit me super pedes meos. 5. Cum nos humiliter Deo sternimus, cum esse nos pulverem cineremque cognoscimus, cum infirmitatem conditionis propriae pensantes, statum rigiditatis et superbiae non levat, et super pedes nostros statuit, ut qui humiliter apud nos ex infirmitatis nostrae cogitatione jacuimus et jacemus, in bono post opere quasi super pedes ex rectitudine stemus. Quod cur in campo de propheta agitur, nisi ut specialiter designetur quia etiam electis gentium Spiritus sanctus dandus esset, qui eos quos assumeret, et prius a superbiae suae statu dejiceret, et postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
uos ex hũilitate crescatis. Si enĩ
⁊ uos in illis accepta bona ꝑpenditis:
et illi in uobis considerant clona q̃
habetis: icissim uos alis tangitis.
quentium animalia: et uocem
cõmotioĩs magne. In rotis sacri elo¬
quii testamenta signari suꝑiꝰ diximꝰ.
Hox igitur rotarũ est: sermo testam̃¬
toꝵ. Post uocem itaq alarũ aĩaliũ
auditur etiam uox rotaꝵ : qr p̾di¬
cantiũ sermone suscepto dum uͥtu¬
tes scõꝵ ad altiora agenda euolant.
seq uicissim ad ꝑuectũ pulsant. sc̃ẽ
eccłȩ status erigitur: ut ꝑ uniu̾sũ
mundum sacroꝵ testam̃toꝵ pagine
cem uox rotarũ sequit᷑: qr pꝰ scõꝵ¬

Expanded text:
vos ex humilitate crescatis. Si enim vos ex humilitate crescatis. Si enim et vos in illis accepta bona perpenditis, et illi in vobis considerant dona quae habetis, vicissim vos alis tangitis, quentium animalia, et vocem commotionis magnae. 37. In rotis sacri eloquii Testamenta signari superius diximus . Vox igitur rotarum est sermo Testamentorum. Post vocem itaque alarum animalium auditur etiam vox rotarum, quia praedicantium sermone suscepto, dum virtutes sanctorum ad altiora agenda evolant, seque vicissim ad provectum pulsant, sanctae Ecclesiae status erigitur, ut per universum mundum sacrorum Testamentorum paginae cem vox rotarum sequitur, quia po
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi. ut eos sibi in cogitatione p̃fe¬
rant. seq illis in humilitate sb̾st̾¬
siderat qͥd alter boni ampliꝰ ꝙͣ ip̃a:
s quid boni ipia ampliꝰ qͣm alter
habrat. Neq eñ pensant que bo¬
na sp̃c alter acceꝑit. ꝙ ip̃is desuit: s qͦ
bona ip̃is. ꝙ quȩ mala assint alteri.
diuidat. ut alt̾um alt̾i ĩ cogitatione
humiliet: adhoc reꝑbi ꝑtͣhunt bonũ
qd̃ acceꝑũt ut ex eo in elatione per¬
dantur. dum semꝑ consid̾ant bona
que ip̃i habent. ⁊ alii ñ habent: et muĩ¬
qͣm ꝑpend̾e student. qͣnta bona ali ha¬
beͣnt. ⁊ ipsi nõ habeant. Quod gͦ diui¬
na pietas in augnientũ disponit hu¬
militatis: hoc mentes reꝓbe ĩ argu¬
mentũ uertũt elationis: et ex diu̾¬
sitate mun̾um a bono deficiunt. unde
crescere in humilitatis bono debue
quod uob̃ ampliꝰ acceꝑunt: qͣtuiꝰ dũ
bono qd̵ ip̃i habent. et uos ñ habere
aspicitis: adhoc qͦ obtinendũ enã

Expanded text:
ipsi, ut eos sibi in cognitione praefeipsi, ut eos sibi in cognitione praeferant seque illis in humilitate substesiderant quid alter boni amplius, quam ipse, sed quid boni ipse amplius, quam alter habeat, neque pensant, quae bona spiritus alter acceperit, et ipsis desint, sed quae bona ipsis et quae mala adsint alteri. dividat, ut alterum alteri in cogitatione humiliet, ad hoc reprobi pertrahunt bonum, quod acceperunt, ut ex eo in elatione perdantur, dum semper considerant bona quae ipsi habent, et alii non habent. Et nunquam perpendere student quanta bona alii habeant, et ipsi non habeant. Quod ergo divina pietas in augmentum disponit humilitatis, hoc mentes reprobae in augmentum vertunt elationis, et ex diversitate munerum a bono deficiunt, unde crescere in humiliquod vobis amplius acceperunt, quatenus dum bono quod ipsi habent et vos non habetis aspicitis, ad hoc quoque obtinendum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
eis. de his in quib sũt qͣdam diffici¬
lia intlłcu. que indocti. ⁊ instabi¬
les deprauant. Mirat᷑ itaq in
apłis om̃ib paulus innocentiam:
ad ꝓuestum excitant. unde uolant.
Doterat nãꝙ uni cuilibet regioni
fructus om̃s tͥbuere: S si una quȩli¬
bet regio alteriꝰ regionis fructib nõ
indigeret: cõmunionẽ cũ altera nõ
habuisset. Unde fit. ut huic uini.
alii uͦ olei habundantiam tͥbuat:
hanc multitudine pecudũ. illam uͦ
ubertate habundare faciat frugũ:
ut cum illa defert qd̃ ista non habet.
et ista redlit qd̃ illa non deculit. ꝑ
cõunionem grẽ sibi simul etiam di¬
uisȩ terrȩ coniuncte sint. Sicut e¬
nuĩ regiones terrarũ. ila sunt men¬
tes scõꝵ: que dum uicissim sibi con¬
ferũt qd̾ acceꝑunt. quasi frudus su¬
os regiones regionib impendũt÷
ut in una om̃s caritate iungant᷑.
S int̾ hec sciendum est. qr sicut
elc̃i quiq hoc semꝑ in alis atten¬
dunt qd̃ a deo melius acceꝑunt ꝙͣ

Expanded text:
sunt quaedam difficilia intellectu, quae indocti et instabiles depravant . Miratur itaque in apostolis omnibus Paulus innocentiam, ad provectum excitant, unde volant. Poterat namque unicuilibet regioni fructus omnes tribuere; sed si una quaelibet regio alterius regionis fructibus non indigeret, communionem cum altera non habuisset. Unde fit ut huic vini, alii vero olei abundantiam tribuat; hanc multitudine pecudum, illam vero ubertate abundare faciat frugum, ut cum illa defert quod ista non habet, et ista reddit quod illa non detulit, per communionem gratiae sibi simul etiam divisae terrae conjunctae sint. Sicut ergo regiones terrarum, ita sunt mentes sanctorum, quae dum vicissim sibi conferunt quod acceperunt, quasi fructus suos regiones regionibus impendunt ut in una omnes charitate jungantur. 35. Sed inter haec sciendum est quia sicut electi quique hoc semper in aliis attendun
Abbreviated transcription (Latin):
oriet᷑. Riui quippe eccłe sc̃i p̾clicato¬
res sunt: qui t̾ram nr̃i cordis infun¬
dunt. S cũ mebriant᷑ riui. gn̾atio¬
nes eccłẽ multiplicant᷑: qͥa cũ ub̃io¬
fideliũ nũs augetur: Sicq scã eccł̃a
ĩ sius stillicidiis letat᷑. In stillicidio et¬
enĩ aqͣ de tecto int̾ram cadit: que
dendo ⁊ ãmonicioĩb muniẽdo ꝓtegũt:
S qr illoꝵ cor diuinitꝰ ĩ predicatiõe
ĩfunditur : qͣi aqͣ de celo uenit ĩ telĩ.¬

Expanded text:
etc.--Rivi quippe Ecclesiae sancti praedicatores sunt, qui terram nostri cordis infundunt. Sed cum inebriantur rivi, generationes Ecclesiae multiplicantur; quia cum uberiofidelium numerus augetur. Quae sancta Ecclesia in suis stillicidiis laetatur. In stillicidio etenim aqua de tecto in terram cadit, quaedendo et admonitionibus muniendo protegunt. Sed quia illorum cor divinitus in praedicatione infunditur
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Inclinabo ad similitucdinẽ aurẽ
meam: aperiam in psalterio ꝑpositio¬
nem meam. Qͥ enim recte predicat:
prius si cut dictum est aurem cordis
locutioni intine inclinat: ut pꝰmo¬
dura os corporis in propositione am¬
monitionis aperiat. Sequit᷑. Si¬

Expanded text:
dicit: Inclinabo ad similitudinem aurem dicit: Inclinabo ad similitudinem aurem meam, aperiam in psalterio propositionem meam . Qui enim recte praedicat prius, sicut dictum est, aurem cordis locutioni intimae inclinat, ut postmodum os corporis in propositione admonitionis aperiat. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
res fetoresꝙ discernimꝰ: quid ꝑ na¬
sum nisi speculatorũ discrescio de¬
signatua Qͥ nimirũ nasus ꝙ
sicut turris esse et libami dicitur:
qr uicdelicet prepositoꝵ discrescio: ⁊
munita semꝑ debet esse ex cirtum¬
spectione: ꝙ in altitudine uite con¬
sistere. id est in ualle infirmi oꝑis
nõ iacere. Sicut enĩ tͣris ĩ mõte. icciico
adspeculandũ ponit᷑. ut hostes qͥ
ueniunt longuis uicdeantur: Sic
preclicatoris uita semꝑ in alto debet
fixa ꝑmanere : ut more nariũ dis¬
cernat fetores uitioꝵ. odoresq uͥtu¬
tũ. Incursus malignoꝵ spũum lõ¬
ge ꝓspiciat: ⁊ cõmissas sibi aĩas
ꝑ suam prouidentiam cautas reil¬
dat. Sequitus. Et audies ex orr
meo uerbum: ꝙ anuuntiabis eis
ne presumat loqui quod nõ audi¬
erit : s priꝰ aurẽ cordis aꝑiat uo¬
cicreatoris: et pꝰ modũ oi sui corꝑᷤ
aperiat aurib plebis. Unde ꝓpha aliuᷤ

Expanded text:
res fetoresque discernimus, quid per nares fetoresque discernimus, quid per nasum, nisi speculatorum discretio designatur? Qui nimirum nasus, et sicut turris esse, et Libani dicitur, quia videlicet praepositorum discretio, et munita semper debet esse ex circumspectione, et in altitudine vitae consistere, id est in valle infirmi operis non jacere. Sicut enim turris in monte idcirco ad speculandum ponitur, ut hostes, qui veniunt, longius videantur: sic praedicatoris vita semper in alto debet fixa cernat fetores vitiorum odoresque virtutum. Incursus malignorum spirituum longe prospiciat, et commissas sibi animas per suam providentiam cautas reddat. Sequitur: IBID.-- Et audies ex ore meo verbum, et annuntiabis eis ne praesumat loqui quod non audierit, sed prius aurem cordis aperiat voci creatoris, et postmodum os sui corporis aperiat auribus plebis. Unde propheta alius
Abbreviated transcription (Latin):
ris uita et alta debet semꝑ ⁊ curcũ¬
specta. Ne enĩ t̾renarũ rerum amo¬
ri succumbat alta sit: ne occulti hos¬
tis iaculis feriatur. ex om̃i lat̾e
cirtumspecta. Neq hoc speculatori suf¬
ficit ut altum uiuat : nisi ut loquẽ¬
do assicluȩ ad alta auditores suos
ꝑtrahat: eoꝵꝙ mentes ad amorẽ
celestis pate loquendo succendat.
S tunc hec rectȩ agit: cũ lingua
eius ex uita arserit. Nam lucerna
que ĩ semetip̃a non aulet: ẽam
rem cui supponitur non accñdit.
Huic enĩ cde iohanne u̾itas dicit.
Ille erat lucerna ardens ⁊lucens.
Anlens uidelicet ꝑ celeste desid̾iũ:
lucens ꝑ uerbum. Et gͦ seruetua u̾¬
tas predicandi: teneatur necesse est
altitudo uuendi. Unde recte qͦ
sc̃e ecclesiȩ sponsi uoce in cantico
canticoꝵ dicitur. Nasus tuus siuit
turris libani. Qͤ iogolaus est frẽs
km̃i. ut sponsȩ nasus turri com¬
paret᷑: Set qi per nasũ semꝑ odo¬

Expanded text:
ris vita et alta debet semper, et circumris vita et alta debet semper, et circumspecta. Ne enim terrenarum rerum amori succumbat, alta sit; ne occulti hostis jaculis feriatur, ex omni latere circumspecta. Neque hoc speculatori sufficit, ut altum vivat, nisi et loquendo assidue ad alta auditores suos pertrahat, eorumque mentes ad amorem coelestis patriae loquendo succendat. Sed tunc haec recte agit, cum lingua ejus ex vita arserit. Nam lucerna quae in semetipsa non ardet, eam rem cui supponitur non accendit. Hinc enim de Joanne Veritas dicit: Ille erat lucerna ardens et lucens . Ardens videlicet per coeleste desiderium, lucens per verbum. Ut ergo servetur ritas praedicandi, teneatur necesse est altitudo vivendi. Unde recte quoque sanctae Ecclesiae sponsi voce in Canticis Canticorum dicitur, Nasus tuus sicut turris Libani. Quae ego laus est, fratres mei, ut sponsae nasus turri comparetur? sed quia per nasum semper odo
Abbreviated transcription (Latin):
tur ÷ qͣndo ad semetip̃am recleat. uͭ
totam se ĩpredicatione colligat. ꝙ a
ꝓferendi uerbi ministerio ñ receclat:
Qͥa autẽ ncͣcitate loci sepe uiris se¬
cularib iungor: nõnũqͣm mͥ lin¬
gue disciplinam relaxo. Nam si in
assiluo censure mee uigore me te
teneo: scio qr ab infirmiorib fugior:
eosꝙ acdhoc quocl appeto numqͣm tͣho.
Uñ fit ut eoꝵ sepe et ociosa patiẽt̾ audliã ÷
s qr ip̃e quoq infirmus sum. ĩ cciosiᷤᷤ
sermonib paulisꝑ tͣstus. libent̾ iã
ea loqui incipio. quȩ audire cȩperã
inuit᷑: et ubi tedebat cadere. libet
iacere. Qͥs gͦ ego uel qͣlis speculator
sum. qui nõ in monte oꝑis sto. s ad¬
huc in ualle infirmitatis iaceo: Po¬
test uͦ est humani gñis creator ⁊ re¬
clemptor indigno mͥ ⁊ uite altitu¬
dinem. ⁊ linquȩ efficatiam dona¬
re: procuius amore ĩ eiꝰ eloquio
nec michi parco. Eisse gͦ speculato¬

Expanded text:
tur, quando ad semetipsam redeat, ut tur, quando ad semetipsam redeat, ut totam se in praedicatione colligat, et a proferendi verbi ministerio non recedat? Quia autem necessitate loci saepe viris saecularibus jungor, nonnunquam mihi linguae disciplinam relaxo. Nam si in assiduo censurae meae rigore me teneo, scio quia ab infirmioribus fugior, eosque ad hoc quod appeto nunquam traho. Unde fit ut eorum saepe et otiosa patienter audiam. Sed quia ipse quoque infirmus sum, in otiosis sermonibus paulisper tractus, libenter jam ea loqui incipio, quae audire coeperam invitus; et ubi taedebat cadere, libet jacere. Quis ergo ego vel qualis speculator sum, qui non in monte operis sto, sed adhuc in valle infirmitatis jaceo? Potens vero est humani generis creator et redemptor indigno mihi et vitae altitudinem, 1284 et linguae efficaciam donare, pro cujus amore in ejus eloquio nec mihi parco. 7. Esse ergo speculato
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi dei gladius enam ꝑ meip¬
sũ ad configendum cor ꝓximi tnͣ¬
seat. Dicam dicam: ut etiam contͣ
me sermo dei sonet ꝑ me. Ego me reum
esse non abnego. torporẽ meũ atꝙ negli¬
gentiam uideo. Erit fortasse apud deũ¬
pium iudicem in petratio ueniȩ. ip̃a
cognitio culpe. Equidem in monast̾io
positus ualebam et ab ociosis linguã
restringere: et innitentione orationis
pene continue mentem tenere. Ast pꝰ¬
qͣmͣ cordis humerũ sarcine pastorali
supposui. colligere se ad semet ip̃m as¬
sidue non potest animꝰ. qr ad multa
partitur. Cogor namq modo eccł̃a¬
rum. modo monasterioꝵ causas discu
is gemere. ⁊ cõmissoͣ regi insicliantes
lupos timere ⁊ modo rerum curam su¬
mere. ne desint subsidia eisip̃is qui¬
b discipline regula tenetur: modo
raptores quosdam eqͣnimiter ꝓpeti:
mͦ eis sub studio seruatȩ karitatis ob¬
uiare. Cũ itaq ad tot ⁊ tanta cogi¬
tancla. scissa ac dilaniata mens duici¬

Expanded text:
verbi Dei gladius etiam per memetipverbi Dei gladius etiam per memetipsum ad configendum cor proximi transeat. Dicam, dicam, ut etiam contra me sermo Dei sonet per me. Ego reum me esse non abnego, torporem meum atque negligentiam video. Erit fortasse apud pium judicem impetratio veniae ipsa cognitio culpae. 6. Et quidem in monasterio positus, valebam et ab otiosis linguam restringere, et in intentione orationis pene continue mentem tenere. At postquam cordis humerum sarcinae pastorali supposui, colligere se ad semetipsum assidue non potest animus, quia ad multa partitur. Cogor namque modo Ecclesiarum, modo monasteriorum causas discutis gemere, et commisso gregi insidiantes lupos timere; modo rerum curam sumere, ne desint subsidia eis ipsis quibus disciplinae regula tenetur, modo raptores quosdam aequanimiter perpeti, modo eis sub studio servatae charitatis obviare. Cum itaque ad tot et tanta cogitanda scissa ac dilaniata mens duci
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc ꝓpħa alius speculatorẽ amimo¬
net dicens. Suꝑ montem excelsũ
ascencle tu qui euangłiras syon: uit
uidelicet qui preclicationis locum
suscipit. ad altitudinem bone ascen¬
dat actionis. Acd excelsa tͣnseat: ꝙ
eorũ qui sibi cõmissi sũt oꝑa tͣnscen¬
dat: qͣtinꝰ subrectoꝵ uitam tanto sb̾¬
tiliꝰ uideat ÷ quanto ꝙ terrenis reb
qͣs despicit aĩmũ nõ supponit. Oꝙͣ
dura mͥ sunt ista quȩ loquor. qr me
rꝙ metip̃m loquendo ferio: cuiꝰ nz lu
gua ut clignũ est prelicationem
tenet. neq in qͣntũ tenẽre sufficit
uita sequit᷑ linguam: qui ociosis u̾¬
bis sepe implicor. ꝙ ab exhortatioẽ
atq edificatione ꝓximoꝵ torpens
⁊ negligens cesso: qui in conspectu
dei factus sum mutus et uerbosus:
mutus in necessariis ÷ uerbosus in
ociosis. S ecce sermo dei clum spe¬
culatoris uitam cõpellit ut loqͣs.
tacere non possũ: ꝙ tñ loquendo
me feriri ꝑtimesco. Dicam dicã: ut

Expanded text:
Hinc propheta alius speculatorem admoHinc propheta alius speculatorem admonet, dicens: Super montem excelsum ascende tu, qui evangelizas Sion . Ut videlicet qui praedicationis locum suscepit ad altitudinem bonae ascendat actionis; ad excelsa transeat, et eorum qui sibi commissi sunt opera transcendat; quatenus subjectorum vitam tanto subtilius videat, quanto et terrenis rebus quas despicit animum non supponit. 5. O quam dura mihi sunt ista quae loquor, quia memetipsum loquendo ferio, cujus neque lingua, ut dignum est, praedicationem tenet, neque inquantum tenere sufficit vita sequitur linguam. Qui otiosis verbis saepe implicor, et ab exhortatione atque aedificatione proximorum torpens et negligens cesso. Qui in conspectu Dei factus sum mutus et verbosus, mutus in necessariis, verbosus in otiosis. Sed ecce sermo Dei de speculatoris vita compellit ut loquar. Tacere non possum, et tamen loquendo me ferire pertimesco. Dicam, dicam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ salomonem dicitira. Tempꝰ tacen¬
di ⁊ tempus loquendi. Non enĩ ait
tempꝰ loquendi. ⁊ tempꝰ tacenddi: set
prius tacendi premittit tempꝰ. ⁊ pꝰ¬
modũ subdit loquendi: qr nõ loqͦn¬
do tacere. set tacendo debemus loqui
loquendum fuerat du priꝰ tacuit.
ut postmodũ recte loqueret᷑: pensan¬
dũ nobis est. quanta ei culpa sit nõ
tacere. quem nulla cogit necessitas
loqui. Sequit᷑. Pili hominis specu¬
latorem dedi te domiu israhel. Notan¬
dũ qd̾ eum quem dñs acd predicandũ
mittit. speculatorẽ esse denũtiat. Cu¬
i enim cura aliena cõmittitur. specu¬
lator uocatua: ut ĩ mentis altitu¬
dine sedeat: atq uocabulũ nomĩs
ex uͥtute actionis tͣhat. Nons enĩ
speculator. qui in uno est. Opecu¬
iator. quipe semꝑ ĩ altitudiẽ stat.
ut quicquid uenturum est longe pro¬
spiciat. Et quisquis ꝑopuli specula¬
tor ponitur. in alto debet stare ꝑ utrã.
ut possit prodesse ꝑ prouidentiam.

Expanded text:
etenim per Salomonem dicitur: « Tempus tacenetenim per Salomonem dicitur: « Tempus tacendi, et tempus loquendi . » Non enim ait, tempus loquendi et tempus tacendi, sed prius tacendi praemittit tempus, et postmodum subdidit loquendi: Quia non loquendo tacere, sed tacendo debemus loqui loquendum fuerat, diu prius tacuit, ut postmodum recte loqueretur, pensandum nobis est, quanta ei culpa sit non tacere, quem nulla cogit necessitas loqui. Sequitur: « Fili hominis, speculatorem dedi te domui Israel. » Notandum quod eum, quem Dominus ad praedicandum mittit speculatorem esse denuntiat. Cui enim cura aliena committitur, speculator vocatur, ut in mentis altitudine sedeat, atque vocabulum nominis ex virtute actionis trahat. Non est enim speculator, qui in imo est. Speculator quippe semper in altitudine stat, ut quidquid venturum est longe prospiciat. Et quisquis populi speculator ponitur, in alto debet stare per vitam, ut prodesse possit per providentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
dio eoꝵ extitit: ut dũ ꝑcaritatis gr̃am
condescendendo se ez molliorem red¬
deret. eũ statim ꝑ u̾bi fortitudinẽ
teneret. Set israheliticus populus
qui domus exasperans uocatur. qͥa
culpas nec int̾ flagella cognouit. nlło
merore aĩmũ depressit. ꝓpħa inter
gaudẽteᷤ merẽs sed̾e studuit: ut tacen¬
do ostenderet. qͥd loquendo uenerat
docere: ꝙ priusqͣm uerba faceret.
ĩ hoc quod merens tacuit. formam
uerborum sumpsit. Sequit᷑. Cũ
autẽ ꝑtͣnsissent seꝑtem dies: fcm
ut loqui debuisset: ãꝑte indicat qr
hisdem dieb mereudo tacuerat. Nisuᷤ
aũ ad predicandum fuerat: ꝙ tũ sep¬
tem cdieb sedens tacebat. Qͥ d est hoc qd̃
it: nisi qi ille loqui ueraciter nouit.
qui pruis bene tacere didicerit: Q¬
si enĩ qd̾dã nutͥmentũ u̾bi est. censu¬
ra silentii: et recte per extrescentem
qͦ grãm sermonem accipit. qui ordi¬
nate antea ꝑ humilitatẽ tacet. Hinc

Expanded text:
dio eorum exstitit, ut dum per charitatis gratiam dio eorum exstitit, ut dum per charitatis gratiam conscendendo se ei molliorem redderet, eum statim verbi fortitudine teneret. Sin vero Israeliticus populus, qui domus exasperans vocatur, quia culpas nec inter flagella cognovit nullo moerore animum depressit. Propheta inter gentes moerens sedere studuit, ut tacendo ostenderet quid loquendo venerat docere, et priusquam verba faceret in hoc quod moerens tacuit, formam verborum sumpsit. Sequitur: « Cum autem pertransissent septem dies, factum ut loqui debuisset, aperte indicat quia eisdem diebus moerendo tacuerat. Missus autem ad praedicandum fuerat, et tamen septem diebus sedens tacebat. Quid est hoc, quoit, nisi quia ille loqui veraciter novit, qui prius bene tacere didicerit? Quasi enim quoddam nutrimentum verbi est censura silentii. Et recte per excrementum silentii, crescentem quoque gratiam sermonis accepit, qui ordinate antea per humilitatem tacet. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
ges i enĩ diũ: etiam cõu̾se ad fidem
gentes postmodũ fc̃e sunt. S̾et qr
priꝰ israhel dño credidit: rẽcte hũc
ꝓpħa frugũ eiꝰ primicias apellauit.
Quia gͦ propħa missus nõ priori po¬
pło s filuis eiusdem populi uerba
intulit: ad aceruum frugũ nouax
netur supͣ iam diximꝰ: que neqͣqm
mͦ repetimꝰ. ne repetñdo fastidium
generemus. Seqiitur. Et sedi
dieb merens in melio eorũ. Notanddũ
captiuo populo ꝓpha sc̃s̃ qͣnta compas¬
sione se copulat: eorumꝙ se meroribꝰ
conseclendo et merendo coniungit: qr
radix est u̾bi uͥtuᷤᷤ operis. Et̾ ille ser¬
mo ab aucdiente libenter acciprtua:
qui a prelicante cũ compassione ani¬
mi ꝑfertus. Si ferrũ cum ferro iun¬
gitira ÷ liquatur prius. ut postmodũ
uicissim a se ip̃o teneatur. Si enĩ pͥꝰ
ininimȩ mollescit: postmodũ fortit̾
tenere non sufficit. Sic ꝓpħa capti¬
uo populo consedit. ⁊ mereus ĩ me¬

Expanded text:
ges etenim Domini etiam conversae ad fidem ges etenim Domini etiam conversae ad fidem gentes postmodum factae sunt. Sed quia prius Israel Domino credidit, recte hunc propheta frugum ejus primitias appellavit. Quia ergo propheta missus non priori populo, sed filiis ejusdem populi verba intulit, ad acervum frugum novarunetur, supra jam diximus ; quae nequaquam modo repetimus, ne repetendo fastidium generemus. Sequitur: VERS. diebus moerens in medio eorum. » Notandum quod captivo populo propheta sanctus quanta compassione se copulat, eorumque se moeroribus consedendo et moerendo conjungit, quia radix verbi est virtus operis, et ille sermo ab audiente libenter accipitur, qui a praedicante cum compassione animi profertur. Sic ferrum cum ferro jungitur, liquatur prius ut postmodum vicissim a seipso teneatur. Si enim prius minime mollescit, postmodum fortiter se tenere non sufficit. Sic propheta captivo populo consedit, et moerens in me
Abbreviated transcription (Latin):
migranionẽ ad aceruũ nouaꝵ
frugũ: adeos qͥ habitabant iuxta
flumen chobar. Cum causa exi¬
geret ut ĩdicare debuisset. quia
ad tͦnsmigrationem uenenit: que
locum qͦꝙ exprim̾et. clicens. ad aceruũ no¬
uarum frugũ. nisi quod sepe. ꝑ res ⁊ loca.
cause signantira: Multi quippe ihere¬
chiele prophetante iam captuutatis an¬
in defluxerant: atꝙ ex hiis qui ĩ capii¬
uitatem ducti fu̾ant plures iam ĩ mor¬
te carnis obierant: adqͣ filios pro
dicitur. Fili homĩs mitto ego ad te ad
filios israhel: ad gentes apꝰtatͥces qͦ
recesserunt a me. Patres eoꝵ puari¬
cati sunt pactũ meũ usꝙ ad diem hãc:
⁊ filii dura c̾uice. ⁊ inclomabili cor¬
cde sũt ad quos ego muts te: Ex qui¬
b quia multi fu̾ant credituri. atq
ꝑ obeclientiam ad fertilitatem boni
opis ꝑuenturi: aceruꝰ frugũ uocant᷑.
Quia enĩ bonȩ diẽ fruges apellent᷑
dei ꝓpħ̃a alius testatur dicẽs. Sc̃s is¬
rahel dño: primitie ⁊ frugũ eiꝰ. Fru¬

Expanded text:
migrationem ad acervum novarum frugum, ad eos qui habitabant juxta flumen Chobar. 1. Cum causa exigeret ut indicare debuisset quia ad transmigrationem veniret, quaelocum quoque exprimeret, dicens: Ad acervum novarum frugum, nisi quod saepe per res et loca causae signantur? Multi quippe Ezechiele prophetante jam captivitatis anni defluxerant, atque ex his qui in captivitatem ducti fuerant plures jam in morte carnis obierant, ad quorum filiossuperius dicitur: Fili hominis, mitto ego te ad filios Israel, ad gentes apostatrices, quae recesserunt a me. Patres eorum praevaricati sunt pactum meum usque ad diem hanc, et filii dura cervice et indomabili corde sunt, ad quos ego mitto te . Ex quibus quia multi fuerant credituri, atque per obedientiam ad fertilitatem boni operis perventuri, acervus frugum vocantur. Quia enim bonae animae fruges appellantur Dei, propheta alius testatur, dicens: Sanctus Israel Domino, primitiae frugum ejus . Fru