comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Deuerentissimꝰ fr̃ nr̃ petrus ydrontine ciui¬
Itatis ep̃c questus ẽ. nob ꝑuincentium di
eccłȩ suȩ in multis existere debitorem. & nͣ
solum nolle eum satisfacẽ de his quib tenet᷑
obstrictꝰ s etiam contempnere subire iudi¬
cium. Inde expientiȩ tuȩ p̾senti auetori¬
tate puecipimꝰ. ut eum ãmonere studeat. quati¬
nus siquid de obstrictu. uł eccłe redibere cog¬
noscit: satisface̾ dilatione pposita ñ desistat.
Alioquin mora cessante. ad electoꝵ de cõpellen¬
te accedat iudicium. & quicqͥd ueritate cog¬
nita medus sacroscĩs eu̾głus fuerit statutum:
ita ad effectum executionis tuȩ instantia ꝑ¬
ducatur. ut huiꝰ rei querela ad nos denuo non

Expanded text:
everendissimus frater noster Petrus, Hydruntinae civitatis episcopus, questus est nobis per Vincentium diadam filium, in multis existere debitorem; et non solum nolle satisfacere de his quibus tenetur obstrictus, sed etiam contemnere subire judicium. Unde experientiae tuae praesenti auctoritate praecipimus ut eum admonere studeat, quatenus si quid de obstrictu Ecclesiae se redhibere cognoscit, satisfacere dilatione postposita non desistat. Alioquin mora cessante ad electorum te compellente accedat judicium. Et quidquid veritate cognita mediis sacrosanctis Evangeliis fuerit statutum, ita ad effectum exsecutionis tua instantia perducatur, ut hujus rei querela ad nos denuo non
Abbreviated transcription (Latin):
Quamuis & ratio & loci sui qualitas fr̃m¬
tacem uram ed̃moneat tuitionẽ mona¬
sterus& maxime subse constitutisimpendere.
uerum tam̃ quia lator presentium fuscus ab¬
bas suum a nob̾ uoluit ex abundanti mona-¬
ut qr frustra monast̾ium ipsum in quietudine
asserit laborare. sc̃itatis uĩȩ illud defensio
tueatur. ꝙ ab aliquo illud grauari contͣ rati¬
onis ordinẽ non ꝑmictat. quatinꝰ dum nullũ
id iniuste rei pondꝰ afflixerit. & uos uideami
ni qd̾ sac̾dotis ẽ. salubrit̾ impendisse: & de¬
gens illic congregatio quȩ in dĩ laudib occu¬
patur. nullis irrationabilit̾ ualeat molest̾iis

Expanded text:
Quamvis et ratio et loci sui qualitas fraternitatem vestram commoneat tuitionem monasteriis, et maxime sub se constitutis, impendere, verumtamen quia lator praesentium Fuscus abbas suum a nobis voluit ex abundanti monaut quia frustra monasterium ipsum inquietudine advenientium asserit laborare, sanctitatis vestrae illud defensio tueatur, et ab aliquo illud gravari contra rationis ordinem non permittat, quatenus dum nullum id injustae reini quod sacerdotis est salubriter impendisse, et degens illic congregatio, quae in Dei laudibus 1050 occupatur, nullis irrationabiliter molestiis
Abbreviated transcription (Latin):
Desponsalium ur̃oꝵ relatione comꝑimꝰ. qd̾̃
ꝓ amore unitatis ȩccłȩ tantus uos diuini
⁊esĩ ardor accenderit. ut quosc̃q ualueritis ñ
desinatis ad sinum matͥs ȩccłȩ reuocare. atq
ut bonus fidelisq famulus lucrũ cotidie de
accepto dono tuo dño redemptori mõ cũ sũma
m̃tis intentione face non desistatis. Et quidẽ
ueniente ad nos ut potiumꝰ ex corporalis uisꝰ
ostensione didicimꝰ. bonũ uero qd ex diuina
inspiratione inm̃tis tuȩ caritate manebat
occultum: desiderabilius nũc oꝑis attestatio
fabili laude reddentes. hortam᷑ dilectionem
tuam. atq quib ualemꝰ ãmonitionib con¬
fortamꝰ. ut qñtũ de accepti talenti occultan¬
tes pena ꝑturbat: tantum lucrum facientiũ¬
atq ꝑ hoc de celestis regni ꝑceptione letan¬
tium dominicȩ uocis inuitatio te desiderabi¬
liter appetendam corroboret. Scire ce namq
dilectissime fili conuenit. quod fructꝰ huiꝰ
quem apprehendisti studui. retributionis suȩ

Expanded text:
esponsalium nostrorum relatione comperimus quod pro amore unitatis Ecclesiae tantus vos divini zeli ardor accenderit, ut quoscunque valueritis, non desinatis ad sinum matris Ecclesiae revocare, atque, ut bonus fidelisque famulus lucrum quotidie de accepto dono tuo. Domino et Redemptori nostro cum summa mentis intentione facere non desistatis. Et quidem venientem ad nos, ut potuimus, ex corporalis visus ostensione didicimus; bonum vero quod ex divina inspiratione in mentis tuae charitate manebat occultum desiderabilius nunc operis attestatifabili laude reddentes, hortamur dilectionem tuam, atque quibus valemus admonitionibus confortamus, ut quantum se acceptum talentum occultantis poena atque per hoc de coelestis regni perceptione laetantium, dominicae vocis invitatio te desiderabiliter appetenda corroboret. Scire te namque, dilectissime Fili, convenit, quod fructus hujus quem apprehendisti studii retributionis suae
Abbreviated transcription (Latin):
Umꝑimꝰ benenatum mesenatem facinus
quod de se ꝑscͥpturam manꝰ pͥus ꝓfessus
est ab negare. Et ideo quia huiꝰ sceleris nega¬
tio sic̃ maiori discussione ita ⁊ maiore in diget
ultione: exꝑientiȩ tuȩ p̃senti auctoritate pre¬
cipimꝰ. ut eundem benenatum accusatorẽq
ipsius. simul &r ꝑsonas de quib accusatus ẽ:
atq om̃s qui in accusatoͫ is cartula leguntur.
sub om̃i huc cautela & celeritate tͣnsmittat.
quatinꝰ causȩ huiꝰ ueritas districta ut dignũ
ẽ. inquisitione examinari ualeat: iagnosei.

Expanded text:
mus Benenatum Misenatem facinus quod de se per scripturam manus prius professus est abnegare. Et ideo quia hujus sceleris negatio, sicut majori discussione, ita et majori indiget ultione, experientiae tuae praesenti auctoritate praecipimus ut eumdem Benenatum, accusatoremque ipsius, simul et personas de quibus accusatus est, atque omnes qui in accusationis chartula leguntur, sub omni huc cautela et celeritate transmittat, quatenus causae hujus veritas districta, ut dignum est, inquisitione examinari valeat et agnosci.
Abbreviated transcription (Latin):
Iosissimꝰ filius nr̃ faustus epła directa nos
petiit. asserens ab actionariis sy racusanȩ
positos. nuꝑ uiolent̃ ablatos. Unde qr a cogni¬
mꝰ alienũ. eum uidere te uolumꝰ. & si quidẽ
res nuꝑ ut asseritur a possidente sublata ẽ:
&e hoc manifesta apud ce satisfactione cla¬
ruerit. eius cui subtractaẽ. dominio refor¬
metur. & tunc si quid actores p̾dictȩ. eccłe
rationabilit̃ sͥ infinib suis credunt posse cõ¬
pet̾e. electoꝵ subeant sine dilatione uidici¬
um. ut cuiꝰ sit ꝓpͥetas iudicantium senten¬
tia decernatur. quatinꝰ ꝑ hoc ep̃alis de illi¬
cita quȩ precenditur inuasione auferatur
inuidia. & causa legali ualeat ordine finmi

Expanded text:
iosissimus filius noster Faustus epistola directa nos petiit, asserens ab actionariis Syracusanae Epositos nuper violenter ablatos. Unde quia a cognimus alienum, eum videre te volumus. Et si quidem res nuper, ut asseritur, a possidente sublata est, et hoc apud te manifesta satisfactione claruerit, ejus cui subtracta est dominio reformetur. Et tunc si quid actores praedictae Ecclesiae rationabiliter sibi in finibus suis credunt posse competere, electorum subeant sine dilatione judicium, ut cujus sit proprietas judicantium sententia decernatur; quatenus per hoc episcopalis de illicita quae praetenditur invasione auferatur invidia, et causa legali valeat ordine fini
Abbreviated transcription (Latin):
retributione fiduciam. in qua uos ñ solum
nr̃a adhortatio s & apłicus quoq sermo con¬
firmat. qr is qui conu̾ti fecerit peccatorẽ ab
errore uiȩ suȩ saluabit anim̃a eius amorte.
& oꝑit multitudinẽ peccatoꝵ. Quantalib
enim sit temporał affluentia. uł certe ꝓsꝑi¬
tas. hc̃ finem suum t̾minũ mortis. hoc uͦ qd̾
de animax lueris app̾hendistis studium. te¬
net fixam spei suȩ certitudinẽ. ȩt̾nȩ scilicet
ꝓ unitate sc̃ȩ fidĩ zelum quem uob ipse imi¬
tatis auctor tͥbuit studiosius ꝑagatis. & quosq
potueritis insinũ matris ȩccłȩ abscisinatis sus
reuocantes errore. adhortatione continua fo¬
ueatis. hoc etiam ꝑagentes. ut & quos ꝑuos do¬
minꝰ suo ouili redintegrari concesserit. ita de¬
fensionis ur̃ȩ solatus protegatis. ut ñ sit qd̾ hi
qui adhuc inerrore sunt positi reu̾tentes ad sa¬
lubre consilium ualeant amplificare. Dum

Expanded text:
retributione fiduciam, in qua vos non solum retributione fiduciam, in qua vos non solum nostra adhortatio, sed et apostolicus quoque sermo confirmat, quia is qui converti fecerit peccatorem ab errore viae suae, salvabit animam ejus a morte, et operiet multitudinem peccatorum. Quantalibet enim sit temporalis affluentia, vel certe prosperitas, habet finem suum, terminum mortis. Hoc vero quod de animarum lucris apprehendistis studium, tenet fixam spei suae certitudinem, aeternae scilicetpro unitate sanctae fidei zelum quem vobis ipse unitatis auctor tribuit studiosius peragatis, et quosque potueritis in sinum matris Ecclesiae ab schismatis sui revocantes errore, adhortatione continua foveatis. Hoc etiam peragentes, ut et quos per vos Dominus suo ovili redintegrari concesserit, ita defensionis vestrae solatiis protegatis, ut non sit quo hi qui adhuc in errore sunt positi, revertentes ad salubre consilium, valeant applicare. Dum
Abbreviated transcription (Latin):
głe scribere deberemꝰ. quatinꝰ nauigan¬
tib aliis: i filio ipsius similit̾ ẽẽ licentia naui¬
gandi. U quamius de gła ur̃a certi sumꝰ qr
nicħ qd in discretum ẽ. faciat. s omĩa sapient̃
intendat. hortam᷑ tam̃ ut si alui relaxantur
iulle ñ debeat retineri. ne forfitan ñ ex ratiõe
generalem etiam utilitatem attendentes.
melius quid expediat potestis adũtere. Gr̃¬
tionem uehem̃t accenderent. Cognouimus
namq quod int̾ curas iniuncte uob̃ gub̃na¬
tionis illarũ partium. precipuam de animar
lueris sollicitudinem habeatis: ⁊ ita errantiũ
corda adunitatem festinare uos ȩccłȩ reuo¬
care: ut qnͣtum ad desidium urm ꝑtinet. nul¬
lum illic ab apłica segregatum remanere ue¬
litis ȩccła. cantusq uos beati petri apłoꝵ pͥn¬
cipis amor accendit. ut ouile ipsius eui a
dño om̃ium cieatore sunt traditȩ. sũmo re¬
d integrare cum desidio cupiatis. habe głose
fili extanto taliq oꝑe prefixam de diuina

Expanded text:
 quatenus, navigantibus aliis, et filio suo similiter esset licentia navigandi. Et quamvis de gloria vestra certi sumus quia nihil quod indiscretum est faciat, sed omnia sapienter intendat; hortamur tamen ut si alii relaxantur, ille non debeat retineri, ne forsitan non ex rationegeneralem etiam utilitatem attendentes, melius quid expediat potestis advertere. tionem vehementer accenderent. Cognovimus namque quod inter curas injunctae vobis gubernationis illarum partium praecipuam de animarum lucris sollicitudinem habeatis, et ita errantium corda ad unitatem festinare vos Ecclesiae revocare, ut, quantum ad desiderium vestrum pertinet, nullum illic ab apostolica segregatum remanere velitis Ecclesia; tantusque vos beati Petri apostolorum principis amor accenderit, ut ovile ipsius cui a Domino omnium Creatore claves sunt traditae summo redintegrare cum desiderio cupiatis. Habe, gloriose fili, ex tanto talique opere praefixam de divina
Abbreviated transcription (Latin):
cessisse. memoratꝰ abb̃ suo inquit monast̾io
rediberi. & hoc quoq exꝑientia tua curet
addiscere. & si ita ẽ. agere studeat. ut quod
relictum ẽ: modis om̃ib exsoluatur. Ita sol¬
lieitudo tua in hac se re exhibeat. ut suffra¬
gante iusticia predicti abbatis labor quem
ad nos ueniendum assumpsit: uacuus eẽ nͣ¬

Expanded text:
cessisse, memoratus abbas suo inquit monasterio cessisse, memoratus abbas suo inquit monasterio redhiberi, et hoc quoque experientia tua curet addiscere; et si ita est, agere studeat ut quod relictum est modis omnibus exsolvatur. Ita ergo sollicitudo tua in hac se re exhibeat, ut suffragante justitia, praedicti abbatis labor, quem ad nos veniendo assumpsit, vacuus esse n
Abbreviated transcription (Latin):
uscus abb̾ monast̾ii sco̾ꝵ herasmi. maximi.¬
S atq iuliane. qd̾ neapolim situm ẽ: ab alex¬
sandra clarissimȩ memoriȩ femina sic̃ nosti
fundatum ẽ. Quam etiam ꝙ heredem instituit
massa papirianense quȩ illic in sicilia sita ẽ.
cum xenodochio scĩ theodori suprascͥptũ mo¬
nast̾ium suum asserit habere cõmune. s ut
ad diuidendam eam cum his quoꝵ int̾ est
dilationem non debeat sustinere. exꝑientiȩ
tuȩ sͥ petit adeẽ solatium. Proinde huiꝰ tibi
serie preceptionis iniungimꝰ. ut ei concurre¬
re atq in om̃ib solatiari festinet. quatinus
massa ipsa scdm portiones competentes sine
mora aliqua diuidatur. S ne forte dicatur
qr a predicto monast̾io possessiones quȩ hic
cõmunes sunt detinentur. ẽẽ ex hoc excusa¬
tio non debet. qr ce ipsas paratꝰ ẽ. sine diffĩ¬
cultate diuidere. Quia uero legatum quod
predictȩ alexandrȩ a pompeio relictum dr̃.
octo uncus iure ꝑhibetur hereditario suc¬

Expanded text:
uscus, abbas monasterii sanctorum Erasmi, Maximi, atque Julianae, quod Neapoli ab Alexandra, clarissimae memoriae femina, sicut nosti, fundatum est, quae etiam et haeredem instituit, massam Papyrianensem quae illic in Sicilia sita est, cum xenodochio sancti Theodori, suprascriptum monasterium suum asserit habere communem. Sed ut ad dividendam eam, cum his quorum interest, dilationem non debeat sustinere, experientiae tuae sibi petit adesse solatium. Proinde hujus tibi serie praeceptionis injungimus ut ei concurrere atque in omnibus solatiari festines, quatenus massa ipsa secundum portiones competentes sine mora aliqua dividatur. Sed ne forte dicatur quia a praedicto monasterio possessiones quae hic communes sunt detinentur, esse ex hoc excusatio non debet, quia et ipsas paratus est sine difficultate dividere. Quia vero legatum quod praedictae Alexandrae a Pompeio relictum dicitocto unciis jure perhibetur haereditario suc
Abbreviated transcription (Latin):
um lator p̾sentium crescentius uicarius
leontius ex consulatu precepit occurrere.
exire de septis uenerabilib dubitaret. ne qua
ꝑ eum excusatio aliis fortasse nascererȩtur.
aut publica diceretur utilitas impediri ei ut
egredi debuissec. equitatẽ seruari ꝓmitti fe¬
cimꝰ. Et ideo quia hȩc illi res sic̃ iussus fuerat
illie suasit occurrere. fr̃nitas ur̃a ei salua ra¬
tione concurrat atq ap̃ p̃dictũ głosissimum¬
mũ domnũ nrm agere cum ea qua consue¬
uit caritate studeat. ut in nullo eum contͣ
leges aut rationem patiat᷑ aliquomͦ p̃graua¬
ri s iusticiam ei sic̃ xp̃ranitati ipsius conuenit:
in om̃ib faciat custodiri. quatinꝰ ꝙ ipse ad
mercedem suam qd̃ ȩquitatis ordo exigit.
utdeatur salubrit̃ seruasse:i hic se contra ea
quȩ ꝓmitti fecimꝰ grauari non sentiat. Gre¬

Expanded text:
um lator praesentium Crescentius vicarius Leontius exconsul praecepit occurrere, exire de septis venerabilibus dubitaret, ne qua per eum excusatio aliis fortasse nasceretur, aut publica diceretur utilitas impediri, ei ut egredi debuisset, aequitate servata, permitti fecimus. Et ideo quia haec illi res, sicut jussus fuerat, illic suasit occurrere, fraternitas vestra ei salva ratione concurrat, atque apud praedictum gloriosissimum Domnum vestrum agere cum ea qua consuevit charitate studeat, ut in nullo eum contra leges aut rationem patiatur aliquo modo praegravari; sed justitiam ei, sicut Christianitati ejus convenit, in omnibus faciat custodiri, quatenus et ipse ad mercedem suam, quod aequitatis ordo exigit, videatur salubriter servasse, et hic se contra ea quae promitti fecimus, gravari non sentiat.
Abbreviated transcription (Latin):
ilius nrͣ cheodosius abbas monastii quod
a liberio quondam patricio in campaniȩ
partib noscitur eẽ constructum: a nob p̃cib
roꝵ uigiluis ultra uires suas uehement̃ affligi
Letimus ergo głam urãm ut si quidem est pos¬
sibile. de eodem ꝑuos onere releuetur. sin uͦ
ex toto ut ñ fiat. hoc ẽ. omnino difficile. uel
ita illi ex nr̃a cõmendatione ipsum leuigan¬
tes pondus sollicitudinis temꝑetis. ut dum
in dĩ laudib lib̾ior uacare uoluerit. pro uob̾
cuiꝰ oꝑe ut leuationem aliquam babeat fa¬

Expanded text:
ilius noster Theodosius, abbas monasterii quod a Liberio quondam patricio in Campaniae partibus noscitur esse constructum, a nobis precirorum vigiliis ultra vires suas vehementer affligi. Petimus ergo gloriam vestram, ut, siquidem est possibile, de eodem per vos onere relevetur. Si vero ex toto ut non fiat hoc est omnino difficile, vel ita illi ex nostra commendatione ipsum levigantes pondus sollicitudinis temperetis, ut dum in Dei laudibus liberior vacare voluerit, pro vobis, cujus opere ut levationem aliquam habeat fa
Abbreviated transcription (Latin):
filia ea quȩ ad concordiam ꝑtinent adhuc
nos omnino renuere: filio nr̃o eypriano di¬
acono uenienti ad siciliȩ partes indiximꝰ :
negociis. quoꝵ cum mansuetudine ẽ dispen¬
satus effectus. Ds̃ aut̃ om̃ip̃s qͥ ea que & om̃inoun¬
possibilia sunt. ad possibilitatem bene no¬
uit inflectere: ille uobis. aspiret. et
causas ur̃as cum pacis in tentione dispo¬
nere: & pro mercede animȩ ur̃e. de reb eis
competentib huiꝰ eccłȩ consulere pauꝑibꝰ.

Expanded text:
filia, ea quae ad concordiam pertinent adhuc filia, ea quae ad concordiam pertinent adhuc nos omnino renuere, filio nostro Cypriano diacono venienti ad Siciliae partes indiximus, negotiis, quorum cum mansuetudine est dispensatus effectus. Deus autem omnipotens, qui ea quae omnino impossibilia sunt ad possibilitatem bene novit inflectere, ille vobis aspiret, et causas vestras cum pacis intentione disponere, et pro mercede animae vestrae, de rebus eis competentibus hujus Ecclesiae consulere pau
Abbreviated transcription (Latin):
ura nobis bona respondeat: & dulcedinẽ
quam u̾bis impenditis. exhibeatis oꝑibus.
Nichil enim prodest głosissima sanitas: ⁊ pul¬
chritudo insuꝑficie corporis: si uulnus la¬
cet intrinsecus. Atq illa magis cauenda ẽ.
discordia: cui satellitium pax p̃bet ext̾ior.
Iilud uero quod in epłis predietis reuocare in
memoriam nrãm excellentia ur̃a studiose
nicħ cũ forali strepitu uob̾cum nos uelle de
sarum litigiis eccłastica moderatione com¬
pinam bonoꝵ nr̃oꝵ cum gaudio sustinere.
S illuo scire uolumꝰ. taciturnitatẽ atq pati¬
entiam nrãm. futuris pꝰ me pontificib in re¬
b pauꝑum preuidicium ñ facturam. Unde
⁊ nos explentes supra menioratam ꝓmissionẽ
urãm. iam de causiᷤᷤ ipsis p̃uidimꝰ recicendum.
nec in his in quib minus agi benigne cogno¬
uimus. desideramꝰ nos ꝑ nosmet ipsos in misce̾
negociis. S ne forte ex his comtiatis gloriosa

Expanded text:
vestra nobis bona respondeat, et dulcedinem, vestra nobis bona respondeat, et dulcedinem, quam verbis impenditis, exhibeatis operibus. Nihil enim prodest gloriosissima sanitas et pulchritudo in superficie corporis, si vulnus latet intrinsecus. Atque illa magis cavenda est discordia, cui satellitium pax praebet exterior. Illud vero quod in epistolis praedictis revocare in memoriam nostram excellentia vestra studiose candalo, nihil cum forali strepitu vobiscum nos velle de sarum litigiis ecclesiastica moderatione compinam bonorum nostrorum cum gaudio sustinere. Sed illud scire vos credimus, taciturnitatem atque 672 patientiam nostram futuris post me pontificibus in rebus pauperum praejudicium non facturam. Unde et nos explentes supra memoratam promissionem nostram, jam de causis ipsis praevidimus reticendum; nec in his in quibus minus agi benigne sentimus, desideramus nos per nosmetipsos immiscere negotiis. Sed ne forte ex his conjiciatis, gloriosa
Abbreviated transcription (Latin):
ridem precepimꝰ. ut de monast̾ĩo sc̃ĩ an¬
dree quod ẽ suꝑ mascalas. baptisterium
ꝓpt̃ monacboꝵ insolentias debuiss auferri:
atq in eodem loco quo fontes sunt. altare
fundari. Cuiꝰ rei ꝑfectio: actenus ẽ protracta.
Ammonemꝰ gͥ frat̾nitatem tuam: ut nullã iam
moram pꝰ susceptas presentes litteras inserere
debeat. S repleto loco ipsarum fontiũ. altare
ad sacra cȩlebranda misterta illic sine aliqua
dilatione fundet: quatinus ⁊ predictis monachiᷤ
opus dĩ securius liceat celebrare: & ñ de negle¬
gentia ur̃a contra frat̾nitatẽ tuam nr̃ animꝰ
excitetur Gregorius italicȩ patricię. Lii¬
uscepimꝰ plenas dulcedine litteras ur̃as:
atq incolumitatis excellentiȩ ur̃ȩ nos leti¬
ficauit auditus. Cuca quas. tante ẽ. nr̃e m̃tis
sinceritas: ut nicb in eax tranquillitate simui¬
tatis reconditum. pat̾nus nos suspicari ꝑ¬
mittat effectus. S omp̃e ds̃ faciat. ut si¬
cut de uobis nos bona sentimus. ita mens

Expanded text:
ridem praecepimus ut de monasterio sancti Andreae, quod est super Mascalas, baptisterium propter monachorum insolentias debuisset auferri, atque in eodem loco quo fontes sunt altare fundari. Cujus rei perfectio hactenus est protracta. Admonemus igitur fraternitatem tuam ut nullam jam moram post susceptas praesentes litteras nostras inserere debeas; sed, repleto loco ipsorum fontium, altare ad sacra celebranda mysteria illic sine aliqua dilatione fundetur; quatenus et praedictis monachis opus Dei securius liceat celebrare, et non de negligentia vestra contra fraternitatem tuam noster animus exciteturuscepimus plenas dulcedine litteras vestras, atque incolumitatis excellentiae vestrae nos laetificavit auditus. Circa quas tanta est nostrae mentis sinceritas, ut nihil in earum tranquillitate simultatis reconditum, paternus nos suspicari permittat affectus. Sed omnipotens Deus faciat, ut sicut de vobis nos bona sentimus, ita mens
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. qͥ dictis meis debeant iN¬
strui: nec magni desunt. qui co¬
gnitȩ meȩ ualeant infirmitati
misereri: ꝑ hȩc utraq aliis fr̃ĩb
qͣntũ possũ curam confero: ab
aliis spo. Illis dixi exponendo.
qd faciant: istis aꝑio confitendo.
qd̾ parcant. Illis uerboꝵ medi¬
camenta ñ subtraho: illis lacera¬
gonem uulnerum ñ abseondo.
Igitur queso. ut quisqͥs hȩc lege¬
rit̾ apud districtum iudicem.
soladum michi suȩ orationis
impendat: & ome qd̾ in me sor¬
didum deprehendat. fletib di¬
luat. Oragonis autem atq ex¬
posigonis uirtute collata: lec¬
tor m̃s. in recompensagone me
suꝑat: si cum ꝑ me uerba ac̃¬
cipit: pro me. lacrimas & e d

Expanded text:
sunt qui dictis meis debeant insunt qui dictis meis debeant instrui, nec magni desunt qui cognitae meae debeant infirmitati misereri, per haec utraque aliis fratribus quantum possum curam confero, ab aliis spero. Illis dixi exponendo quod faciant, istis aperio confitendo quod parcant. Illis verborum medicamenta non subtraho, istis lacerationem vulnerum non abscondo. Igitur quaeso ut quisquis hoc legerit, apud districtum Judicem solatium mihi suae orationis impendat, omne quod in me sordidum deprehendit fletibus diluat. Orationis autem atque expositionis virtute collata, lector meus in recompensatione me superat, si, cum per me verba accipit, pro me lacrymas red
Abbreviated transcription (Latin):
mitinere comp̃hendens. inten¬
do humanȩ laudis assequit᷑
sic̃ ꝓ necessitate qͥdẽ cib sumi¬
tur: s inipso ȩstu. dũ furtim
gula subripit: edendi delecta¬
do ꝑmiscet. Unde. plerũq con¬
tingit: ut refechonẽ corpis. ꝙͣ
salutis causa cȩpimꝰ: causa uo¬
luptats expleam̃. Fatendum
ẽ.gͥ. qd̃ rectam quidẽ intentio¬
nem nr̃am. quȩ soli dõ plac̾e
appetit: non nunqͣm intenqo
minus recta. quȩ de donis dĩ
placere hominib quȩrit: insi¬
diando comitat᷑. Si autẽ de
his chuinit̾ districtȩ discuti¬
mur: qͥs int̾ista remanet salu¬
ds locus: qͣndo & mala nr̃a.
pura malas̃. & bona que nos
habere credimꝰ. pura  bona eẽ
nequaqͣm possunt: Sz hoc mͥ
ope p̾ciũ credo: qd̾ fraternis
aurib om̃e qđ in me latenter
ipse rep̾hendo. incunctant̃ aꝑio.
Quia enĩ exponendo ñ celaui qͦ
sensi: conficendo ñ abscondo qd̃
patior. Fexpositonem patefeci
dona: ꝑconfessionem detego
uulnera. Et qͥa in hoc tã magno

Expanded text:
itinere comprehendens, intentio humanae laudis assequitur, sicut pro necessitate quidem cibus sumitur, sed in ipso esu, dum furtim gula subrepit, edendi delectatio permiscetur. Unde plerumque contingit ut refectionem corporis, quam salutis causa coepimus, causa voluptatis expleamus Fatendum est igitur quod rectam quidem intentionem nostram, quae soli Deo placere appetit, nonnunquam intentio minus recta, quae de donis Dei placere hominibus quaerit, insidiando comitatur. Si autem de his divinitus districte discutimur, quis inter ista remanet salutis locus, quando et mala nostra pura mala sunt, et bona quae nos habere credimus pura bona esse nequaquam possunt? Sed hoc mihi operae pretium credo, quod fraternis auribus omne quod in me latenter ipse reprehendo, incunctanter aperio. Quia enim exponendo non celavi quod sensi, confitendo non abscondo quod patior. Per expositionem patefeci dona, per confessionem detego vulnera. Et quia in hoc tam magno
Abbreviated transcription (Latin):
fatigando eũ. in afflictione con¬
driuit: s ñ in culpã capiendo.
deuorauit. flatos autẽ inscĩta¬
te uiros ñ amitteret: nͥ tempta¬
ret. Scĩ quippe ñ eeñt: qui. de sc̃
tatis gła suꝑbirent: & tanto sub
eius iure caderent: qͣnto se. in
suis uirtutib eleuarent. S miro
dispensagonis ordine. dũ tem¬
ptant᷑. humiliant᷑: dũ humili¬
antur:er ẽẽ iam desmunt. Be¬
ne gͦ. maxilla uehemoth istius.
ꝑforata dr: quia electos di. un¬
de conterit: inde amittit. ynde
temptat. ut ꝑdat: agit inde. ne
temptando seruat inuitus.Ma¬
xilla gͦeius. ꝑforata ẽ: quia eos
qͦs temptando id: mandendo.
cont̾it: qͣsi cum deglucit. amit¬
dit. Qd̾. quia ñ humana s ui¬
na ꝓuidentia agitur. ut utilita¬
d iustor. ipsa uetusti ad uersa¬
rii astucia suffragetur: quatiꝰ
cũ electos temptat. eo magis
temptando custodiat: bene ad
beatum iob dr. Aut armilla ꝑ¬
forabis maxillã er subaudis ut

Expanded text:
fatigando eum in afflictione confatigando eum in afflictione contrivit, sed non in culpa capiendo devoravit. Elatos autem in sanctitate viros non amitteret, nisi tentaret. Sancti quippe non essentia superbirent, et tanto sub ejus jure caderent, quanto se in suis virtutibus elevarent. Sed miro dispensationis ordine dum tentantur humiliantur, dum humiliantur ejus esse jam desinunt. Bene ergo maxilla Behemoth istius perforata dicitur, quia electos Dei unde conterit, inde amittit; unde tentat ut perdat, agit inde ne ptentando servat invitus. Maxilla ergo ejus perforata est, quia eos quos tentando, id est mandendo conterit, quasi cum deglutit amittit. Quod quia non humana sed divina providentia agitur, ut utilitati justorum ipsa vetusti adversarii astutia suffragetur, quatenus cum electos tentat, eos magis tentando custodiat, bene ad beatum Job dicitur: Aut armilla perforabis maxillam ejus? Subaudis ut
Abbreviated transcription (Latin):
ne surgant. Consideret itaq
homo. cũ qͦ aduersario bellũ
gerat: &si iam se in aliquo de¬
liquisse ꝑpendit. saltim ad cul¬
pam ꝑtrahi. exculpa ꝑtimes¬
cat: ut stuchosȩ uitentur uul¬
nera. quib frequent̾ int̾ficit:
qͥa ualde rarum ẽ: qđ hostiᷤᷤ nr̃.
electoꝵ salut. etiã uulnerib
seruit. Marilla tam̃ uehemoth
istius ꝑforata. intelligi & alit̃
potest: ut in ore denere dicatur.
ñ qͦs iam ꝑfectȩ peccato impli¬
cat: s qͦs adhuc. peccati ꝑsua¬
sionib temptat: quatinꝰ ei quẽ¬
libet mandere sit. de peccati eũ
delectatione temptare. Manden¬
dum quidẽ s ñ deglutiendũ.
acceꝑat paulũ: qͣndo illũ. post
tot reuelationum sublimia. sti¬
mulis carnis agitabat. Tunc
gͦ. cum contra illũ. licentiã tem¬
ptationis accepit: in maxilla
eum tenuit: s ꝑforata. Qui uͦ
elatus. pire poterat: temptatꝰ ẽ.
ne pirer. Temptatio g̾ illa. ñ
uorago uicioꝵ. s custodia meri¬
torum fuit: qͥa leuiathan iste.

Expanded text:
ne surgant. Consideret itaque homo cum quo adversario bellum gerat. Et si jam se in aliquo deliquisse perpendit, saltem ad culpam pertrahi ex culpa pertimescat, ut studiose vitentur vulnera, quibus frequenter interficiet: quia valde rarum est, quod hostis noster electorum saluti etiam vulneribus s.---Maxilla tamen Behemoth istius perforata intelligi et aliter potest, ut in ore tenere dicatur non quos jam perfecte peccato implicavit, sed quos adhuc peccati persuasionibus tentat, quatenus ei quemlibet mandere sit de peccati eum delectatione tentare. Mandendum quidem, sed non deglutiendum acceperat Paulum, quando illum post tot revelationum sublimia stimulis carnis agitabat . Tunc ergo cum contra illum licentiam tentationis accepit, in maxilla eum tenuit, sed perforata. Qui vero elatus perire poterat, tentatus est ne periret. Tentatio ergo illa non vorago vitiorum, sed custodia meritorum fuit, quia Leviathan iste
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑferuorem sp̃s. antiquoꝵ
ac fortium patrum nonnunꝗͣ
uincere uitã uident᷑: rect̾ȩ ad¬
iungitur. Rubicundiores ebore
antiquo. Dum enĩ ruboris no¬
men imprimit᷑ scĩ desiderii fła¬
ma designatur. Ebur uͦ: ẽẽ os
magnoꝵ animalium ñ ignora¬
mus. Ebore itaq antiquo. ru¬
bicundiores sunt: qͥa sepe ante
humanos ocłos.nonnuilis p̃ce¬
dentib patrib. studio feruenti¬
ores existunt. De quib. ut totũ
simul ostendatur: adiungitur.
Saphyro pulchriores. Etherei qͥp¬
pe coloris ẽ. saphirus. Et quia p̃¬
tur saphyro pulchriores exsti¬
tisse. S plerunq dum untutũ
copia. etiam plus quã expedit
ꝓsꝑatur: inquandam sui fidu-¬
ciam. mens adducitur: & dece-

Expanded text:
quia per fervorem spiritus, antiquorum ac fortium patrum nonnunquam vincere vitam videntur, recte subjungitur: Rubicundiores ebore antiquo. Dum enim ruboris nomen imprimitur, sancti desiderii flamma signatur. Ebur vero esse os magnorum animalium non ignoramus. Ebore itaque antiquo rubicundiores sunt, quia saepe ante humanos oculos nonnullis praecedentibus patribus studii ferventioris existunt. De quibus ut totum simul ostendatur, adjungitur: Sapphiro pulchriores. Aetherei quippe coloris est sapphirus. Et quia prtur sapphiro pulchriores exstitisse. Sed plerumque dum virtutum copia etiam plus quam expedit prosperatur, in quamdam sui fiduciam mens adducitur, et dece
Abbreviated transcription (Latin):
ni iudicii.humanȩ mentis ocło
nullatenus penetratur. Scrip¬
tum quippe ẽ. Iudicia tua: abys¬
sus multa. Nemo gͦ ꝑscrutar
appetat. cur. cum alius repellit᷑
alius eligatur: uel cur cũ alius
eligitur altus repellat᷑: qͥa suꝑfi¬
cies abyssi constringit᷑. Et atte

Expanded text:
ni judicii humanae mentis oculo ni judicii humanae mentis oculo nullatenus penetratur. Scriptum quippe est: « Judicia tua abyssus multa . » Nemo ergo perscrutari appetat cur cum alius repellitur, alius eligatur; vel cur cum alius eligitur, alius repellatur: quia superficies abyssi
Abbreviated transcription (Latin):
diȩ torpore duresceret. Unde. pau¬
lus apłs eisdem gentilib dicit.
Sicut aliquando uos ñ credidistis
deo: nunc autem miscłiam con¬
secuq estis. ꝓpt̃ illoꝵ incredulita¬
tem: ita & isti non crediderunt in
consequantur. Conclusit enĩ ds
omnia mincredulitate: ut omĩ¬
um misereatur. Quã sententiã
suam.primum quidẽ de uocatio¬
ne iudȩoꝵ & repulsione gengũ:
postmodum uͦ de uocatione gen¬
tium. & repulsione iudeoꝵ. sub¬
tiliter pensans:seq occulta des
iuchcia comprȩhendere ñ posse
considerans: exclamando sub¬
iunxit. Oaltitudo chuitiarum
sapientiȩ & scientiȩ dĩ: qͣm in¬
comprehensibilia sunt iudicia
Unde hic qͦ cum de iudeorum ꝑ¬
ficha dñs cdiceret. insimilitucd¬
ne lapidis aquȩ durantur: ut
de repulsione eoꝵ. occulta esse
sua iuchicia demonstraret: apte
subdidit. Et suꝑficies abyssi
constringitur: quia supiecto
quodã ignorantiȩ nr̃e uelami¬
ne. incomprehensibilitas chui¬

Expanded text:
diae torpore duresceret. Unde Paudiae torpore duresceret. Unde Paulus apostolus eisdem gentibus dicit: « Sicut aliquando vos non credidistis Deo, nunc autem misericordiam consecuti estis propter illorum incredulitatem: ita et isti non crediderunt in consequantur. Conclusit enim Deus omnia in incredulitate, ut omnium misereatur. Quam sententiam suam primum quidem de vocatione Judaeorum et repulsione gentium, postmodum vero de vocatione gentium et repulsione Judaeorum subtiliter pensans, seque occulta Dei judicia comprehendere non posse considerans, exclamando subjunxit: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia » Unde hic quoque cum de Judaeorum perfidia Dominus diceret: « In similitudinem lapidis aquae durantur, » ut de repulsione eorum occulta esse sua judicia demonstraret, apte subdidit: « Et superficies abyssi constringitur , » quia superjecto quodam ignorantiae nostrae velamine, incomprehensibilitas divi
Abbreviated transcription (Latin):
qui confidunt ineis. Unde. ioħs
iudeos aspiciens. se de stemmate
generationis extollere: & gentiles
ꝓuidens adabrahe plem. fides
cognitione transire: ait. Ne uelitis
cdhcere intra uos: patrem habemus
abtaham. Dico enim uobis:qͥa po¬
tens ẽ. ds de lapidib istis suscita¬
re filios abrahȩ: lapides utiq du¬
ros ꝑfidia gentiles uocans. Quia
gͦ primũ iudȩa do crecdidit gen¬
cilitate omni. inꝑfidiȩ suȩ obsti¬
natone remauente: postmodũ
uͦ. adfidem. gentilium corda mol¬
lita sunt. & iudeoꝵ infidelitas ob¬
durata: bene dictum ẽ. insimil¬
tuchne lapicdis.aque durantur
Ac si diceret. Iula modesta & penet᷑¬
bilia fide  corda iudeoꝵ: minsen¬
sibilitate uertuntur gentium. cũ
enim misericors gentes traxit. ira¬
tus. iudȩam reppulit: actũq ẽ
ut sicut dudum. adꝑcipiendam
fidẽ genglitas fuit obdurata:
ita postmodũ adfidem gentil¬
tate suscepta. iudeȩ populus. ꝑfi¬

Expanded text:
qui confidunt in eis . » Unde Joannes qui confidunt in eis . » Unde Joannes Judaeos aspiciens se de stemmate generationis extollere, et gentiles praevidens ad Abrahae prolem fidei cognatione transire, ait: « Ne velitis dicere inter vos: Patrem habemus Abraham. Dico enim vobis quia potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae ; » lapides utique duros perfidia gentiles vocans. Quia ergo primum Judaea Deo credidit, gentilitate omni in perfidiae suae obstinatione remanente, postmodum vero ad fidem corda gentilium mollita sunt, et Judaeorum infidelitas obdurata, bene dictum est, « in similitudinem lapidis aquae indurantur. » Ac si diceret: Illa mollia et penetrabilia fidei corda Judaeorum in insensibilitate vertuntur gentium. Cum enim misericors Deus gentes traxit, iratus Judaeam repulit. Actumque est ut sicut dudum, ad percipiendam fidem gentilitas fuerat obdurata, ita postmodum ad fidem gentilitate suscepta, Judaeae populus perfi
Abbreviated transcription (Latin):
lum fuit abraham: cclũ ysaac:
cȩlum. iacob. S quia ꝑsecuto¬
res dñi pontifices iudeoꝵ. ꝑfi¬
diȩ corpore frigidi. de illoꝵ pa¬
tium ꝓgenie ꝓcesserunt: qͣss
infidelium. Cum enim de abra¬
ham natus ẽ cayphas. qͥd aliud
nͥ gelu de cȩlo ꝓcessit: Qd̃ tam̃
gelu. iccirco dñs genuisse se dic̃:
quia iudȩos. qͦs naturalit̃ ipse
bonos eonchlit: iusto iudicio.
peorum maliciã. frigidos ase exi¬
re pmisit. Dñs enim audor ẽ. na¬
turȩ. ñ culpe. Genuit gͦ cieando
naturaliter: quos iniquos ꝑmisit
uiuere.tolerando patienter. Et qͥa
milla quondã denera ac fidez pene¬
trabilia corda iudcoꝵ. inꝑfidiȩ
postmodum obstinatone du¬
rata sunt: recdȩ subiungitur. In¬
similitucdne lapidis. aquȩ duran¬
tur. Aquas enĩ. ppłos accipi: iam
sepius docuisse me memini. La
gentiles populi designant᷑ Ipsi
quippe lapides coluerunt.: Et de
eis. ꝓꝓpħam dictum ẽ Similes
illis fiant qui faciunt ea: & om̃s

Expanded text:
lum fuit Abraham, coelum Isaac, lum fuit Abraham, coelum Isaac, coelum Jacob. Sed quia persecutores Domini pontifices Judaeorum perfidiae torpore frigidi de illorum patrum progenie processerunt, quasi infidelium. Cum enim de Abraham natus est Caiphas, quid aliud nisi gelu de coelo processit? Quod tamen gelu idcirco Dominus genuisse se dicit, quia Judaeos, quos naturaliter ipse bonos condidit, justo judicio per eorum malitiam frigidos a se exire permisit. Dominus enim auctor est naturae, non culpae. Genuit ergo creando naturaliter quos iniquos permisit vivere tolerando patienter. Et quia illa quondam tenera ac fidei penetrabilia corda Judaeorum, in perfidiae postmodum obstinatione durata sunt, recte subjungitur: similitudinem lapidis aquae durantur . » Aquas enim populos accipi jam saepius edocuisse me memini. In uando gentiles populi designantur. Ipsi quippe lapides coluerunt, et de eis per Prophetam dictum est: « Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
utero egressa ẽ glacies: & gelu de
cȩlo quis genuit: Quid enim ali¬
udingelu uel glacic. nͥ frigida &
ꝑfidiȩ torpore constricta. acci
pimus corda iudeoꝵ: qui qͦn¬
dam. pacceptionẽ legis: ꝑcusto¬
cdiã mandatoꝵ: ꝑministeria sa¬
crificii ꝑmysteria ꝓpħiȩ̾ sic int᷑
sinũ grẽ: qͣs intra uterũ creatoris
habebant᷑.S quia ueniente dño.
constricti frigore ꝑfids feruorẽ
fide & caritats amiserunt: ase¬
creto grẽ sinu ꝓiectͥ. qͣsi glacies
de utero creatoris egressi sunt.
Etgelu de cȩlo quis genuit.: Qa
hic aliud cȩlum: nͥ sublimis de¬
bet intelligi uita sc̃oꝵ: Cui cȩlo
dicitur. Attende cȩlum: & loqͣr.
Non enim insensibili: s rationa¬
bili ciraturȩ loquebatur. De hoc
De qua sede: alias seriptum ẽ. Ani¬
ma iusti: sedes sapientiȩ. Quia
gͦ sapientia ẽ ds̃. si sedes dĩ cxluĩẽ.
& anima iusti sedes ẽ sapientiȩ:
celum ẽ utiq anima iusti. Cȩ¬

Expanded text:
utero egressa est glacies? et gelu de utero egressa est glacies? et gelu de coelo quis genuit? - Quid enim aliud in gelu vel glacie, nisi frigida et perfidiae torpore copimus corda Judaeorum? Qui quondam per acceptionem legis, per custodiam mandatorum, per ministeria sacrificii, per mysteria prophetiae, sic intra sinum gratiae, quasi intra uterum creatoris, habebantur. Sed quia, veniente Domino, constricti frigore perfidiae, fervorem fidei et caritatis amiserunt, a secreto gratiae sinu projecti, quasi glacies, de utero creatoris egressi sunt: Et gelu de coelo quis genuit? Quid hic aliud coelum, nisi sublimis debet intelligi vita sanctorum? cui coelo dicitur: Attende coelum, et loquar . Non enim insensibili, sed rationabili creaturae loquebatur. De hoc De qua sede alias scriptum est : Anima justi sedes sapientiae est. Quia ergo sapientia est Deus, si sedes Dei coelum est, et anima justi sedes est sapientiae, coelum est utique anima justi. Coe
Abbreviated transcription (Latin):
rant: qͣsi ros tenerum asꝑgunt eñ¬
do uͦ ea quȩ desuꝑnis sengunt.
uurdute qua preualent locuntur:
q̃si ubertim manantem pluiuã
fundunt. Rorem asꝑgebat paulus:
cum corinthiis diceret. Non enim
cens. Os nr̃m paret aduos ocho¬
rnthii: cor nrm dilatatum est.
Hinc ẽ. qđ moyses. quia &ualida
forib. & denera infirmis: ccturũ
se nouerat: dicebat. Expectetur
sicut pluuia eloquium meum:
& descendant sic̃ ros uerba mca.
S ecce auchuimus. quo muncre
gentilitas uocatur: auchamus
nc̃. qua districtione iudea repelli¬
tur. auchuimus quomͦ descita
exco lat: arentia infundat: au¬
cdiam̃ nunc. quomͦ ea quȩ quasi
uidentur interna. piciat. Neq
enim sic colligit electos. ut ñ etiã
iuchcet reꝓbos. Neq sic quibdã
culpas relaxat: ut non et inqui¬
bus dam fenat. Scriptum qͥppc
c̃. ¶isccłia enim et ira: abillo. Un¬
de hic qͦ postquam tot dona
gr̃e intulit: etiã irȩ suç iucicia
ñ abscondit Nam seq̃r. De cup

Expanded text:
ant, quasi rorem tenerum aspergunt. Quando vero ea quae de supernis sentiunt virtute qua praevalent loquuntur, quasi ubertim manantem pluviam fundunt. Rorem aspergebat Paulus, cum Coricens: Os meum patet ad vos, o Corinthii, cor meum dilatatum est . Hinc est quod Moyses quia et valida fortibus, et tenera infirmis dicturum se noverat, dicebat: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum, et descendant sicut ros verba mea . Sed ecce audivimus quo munere gentilitas vocatur; audiamus nunc qua districtione Judaea repellitur. Audivimus quomodo deserta excolat, arentia infundat; audiamus nunc quomodo ea quae quasi videntur interna projiciat. Neque enim sic colligit electos, ut non etiam judicet reprobos; neque sic quibusdam culpas relaxat, ut non et in quibusdam feriat. Scriptum quippe est: Misericordia enim et ira ab illo . Unde hic quoque postquam tot dona gratiae intulit, etiam irae suae judicia non abscondit. Nam sequitur: CAP
Abbreviated transcription (Latin):
mum & publicũ iudigum re¬
pellet. His itaq uerbis. qͥd aꝑtȩ
agitur. nͥ ut beatus iob de sum¬
mis suis uirdutib humilietur.:
ne in hoc qđ benc uiuendo ca¬
luerat. suꝑbiendo frigescat: &
adiuinitatis utero repulsꝰ excat.
si intra sinũ sui cordis se dumi¬
supbas mentes adculpã egredi
exaccepta iurtutt ꝑmitcit: rec¬
te adhuc subiungitur. Et glu
decȩlo qͥs genuit: Plerunq em̃.
sacri eloquii scientiã prestat: s
dum eadẽ scientia is qͥ accipit
extollitur. ira districti iudieis
iipso sacro eloquio cȩcat᷑ &
exteriores fauores ꝑillam seqñs.
agit ut iã interna ñ iideat: &¬
qui intus manens.caleare po¬
teratꝰ excundo frigescat. dura¬
tusq mnima corruat: qui adco¬
gnitionem di prius tractabilis.
in summis liquidus stabat:
nobis intelligentie apiens.so¬
le nos iusticiȩ illustrat: qđ dũ

Expanded text:
mum et publicum judicium remum et publicum judicium repellit. His itaque verbis quid aperte agitur, nisi ut beatus Job de summis suis virtutibus humilietur, ne in hoc quod bene vivendo caluerat, superbiendo frigescat, et a Divinitatis utero repulsus exeat, si intra sinum sui cordis se tumisuperbas mentes ad culpam egredi ex accepta virtute permittit, recte adhuc subjungitur: Et gelu de coelo quis genuit? Plerumque enim sacri eloquii scientiam praestat, sed dum de eadem scientia is qui accipit extollitur, 945 ira districti judicis in ipso sacro eloquio caecatur, ut exteriores favores per illam sequens, ejus jam interna non videat; et qui intus manens calere poterat, exeundo frigescat, duratusque in ima corruat, qui ad cognitionem Dei prius tractabilis in summis liquidus stabat. nobis intelligentiae aperiens, sole nos justitiae illustrat, qu
Abbreviated transcription (Latin):
de adinterna diligenda. ardentiꝰ
flagrare debuerunt. Dumq iste
signis. ille scientia. iste ꝓphia.
ille magnis oꝑib pollet: atq ꝑ
hȩc dona. placere hominib ap¬
petit: omne qđ prius intmum
caluerat. exteriorem laudẽ dili¬
gens. intorporem uercit. Quasi
ergo glacies de utero egreditur:
dum post donoꝵ beneficia. aui¬
sccrib pietatis suꝑnȩ separatur.
An non sunt glacies. qͥ inuntutib
qͣs accipiunt. laudes abhomi¬
nib querunt: & tam̃ uenienti
iudici. dona sua adcius memo¬
riam reuocantes. dicunt: dñe
dñe. nonne in nomine duo ꝓph̃a¬
uimꝰ. & innomine tuo demonia
eiecimus. & intuo nomine uir¬
tutes multas fecimꝰ: S quomͦ
hanc glaciem dñs ꝑiciat: osten¬
dit. dicens. Hescio uos unde sitis:
discedite ame om̃s oꝑarii iniqͥ¬
tatis. Hanc glaciem nc̃ muterd̃
dñs portat: qͥa intra sinũ eccliȩ
tolerat: sed tunc aꝑtȩ eiciet: cũ
tales asecretis cȩlestib. ꝑ extre-¬

Expanded text:
de ad interna diligenda ardentius de ad interna diligenda ardentius flagrare debuerunt. Dumque iste signis, ille scientia, iste prophetia, ille magnis operibus pollet, atque per haec dona placere hominibus appetit, omne quod prius intimum caluerat, exteriorem laudem diligens, in torporem vertit. Quasi ergo glacies de utero egreditur, dum post donorum beneficia a visceribus pietatis supernae separatur. An non sunt glacies, qui in virtutibus quas accipiunt laudes ab hominibus quaerunt? Et tamen venienti judici dona sua ad ejus memoriam revocantes, dicunt: Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus, et in nomine tuo daemonia ejecimus, et in nomine tuo virtutes multas fecimus ? Sed quomodo hanc glaciem Dominus projiciat ostendit, dicens: Nescio vos unde sitis, discedite a me, omnes operarii iniquitatis . Hanc glaciem nunc in utero Dominus portat, quia intra sinum Ecclesiae tolerat. Sed tunc aperte ejicit, cum tales a secretis coelestibus per extre
Abbreviated transcription (Latin):
byssi constringit᷑. Aliud quippe
trinsecus ostendit. Transfigurat
enim se uelut angłm lucis: & cal¬
lida deceptionis arte plerunq ꝓ¬
ponit laudabilia ut adillicita
ꝑtrahat. Abyssi gͦ suꝑficies con¬
stringitur: qͥa dũ qͣsi bona ꝑsua¬
sionis eius species. uelut solida
desuꝑ glacies ostenditur: inpro¬
fundum latens.ei malicia non
gere & alit̾ possumus. si moralĩ
reformat. qͣsi concipit: easq ad aꝑ¬
tas untutes dũ ꝓuehit. gignit:
s si de acceptis uututib extollun¬
tur.relinquit. Et sȩpe quosdã co¬
gnouimꝰ. maloꝵ suoꝵ conside¬
radone compungi: diuinz derro¬
ris pauore feruescere: & ꝑ pauo¬
ris exordia. usq adiuitutum sũ¬
ma ꝑuenire.S cum de eisdem
uirtutib qͣs accipiunt. extollun¬
tur: manis glȩ laqueo astricti ad
antiquum corporem redeunt
Quasi em̃ de d̃ utero. glacies egre¬
ditur: qͣndo hi qui iam intus
incaluerant exiurtutum dono.
frigescunt: & inde exteriorem
głam torpentes appecunt: un-¬

Expanded text:
i magnitudine. Aliud quippe trinsecus osteenim se velut angelum lucis , et callida deceptionis arte plerumque proponit laudabilia, ut ad illicita pertrahat. Abyssi ergo superficies constringitur, quia dum quasi bona persuasionis ejus species velut solida desuper glacies ostenditur, in profundo latens ejus malitia non gere et aliter possumus, si moraliteformat, quasi concipit, easque ad apertas virtutes, dum provehit, gignit; sed si de acceptis virtutibus extolluntur, relinquit. Et saepe quosdam cognovimus malorum suorum consideratione compungi, divini terroris pavore fervescere, et per pavoris exordia usque ad virtutum summa pervenire; sed dum de eisdem virtutibus quas accipiunt extolluntur, inanis gloriae laqueo astricti, ad antiquum torporem redeunt.Quasi enim de Dei utero glacies egreditur, quando hi qui jam intus incaluerant ex virtutum dono frigescunt; et inde exteriorem gloriam torpentes appetunt, un
Abbreviated transcription (Latin):
utero glacies ꝓcessit: qͥa acalore
secretorum erꝰ. malicie torpore
frigidus. magister iniquitatis ex¬
uit. Ipse. gelu de cęlo ẽ. genitus:
qͥa constricturus corda reꝓboꝵ.¬
asummis cadere ẽ adima ꝑmis¬
sus. Qui bene incȩlestib condit᷑.
inculpȩ frigore. mentes sequaci¬
um. qͣs de gelu dum cecidit. as¬
trinxit. Qui ad terram ueniens.
qͥd in hominib egerit. expletur.
cũ subdit᷑. Insimilitudine lapi¬
ppłi: ꝑlapidem uͦ. eiusdem sathan
duricia designatur. Illo gͥadima
ueniente. insimilitudine lapidiᷤ.
aquȩ duratȩ sunt: qͥa eius mali¬
ciam imitati homines:. mollia
uiscera caritats amiserunt Et¬

Expanded text:
utero glacies processit, quia a calore secretorum ejus malitiae torpore frigidus, magister iniquitatis exivit; ipse gelu de coelo est genitus, quia constricturus corda a summis cadere est ad ima permissus; qui bene in coelestibus conditus, in culpae frigore mentes sequacium quasi gelu dum cecidit astrinxit, qui ad terram veniens, quid in hominibus egerit expletur cum subditur: « In similitudinem lapiper lapidem vero ejusdem Satan duritia designatur. Illo igitur ad ima veniente, in similitudinem lapidis aquae duratae sunt, quia ejus malitiam imitati homines, mollia viscera charitatis amiserunt
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa suꝑna nob̾ predicatio. ñ de nr̃o
merito. s de eius gr̃a generatui: Stil¬
lȩ enim roris. ipsi scĩ predicatores
sunt: qui arua pectoris nri. inter
mala uite presentis. qͣsi inter de¬
nebris siccȩ noctis arentia. gc̃a suꝑ¬
ne largitatis infundunt. De his
stillis: contumaci iudee dr̃. ꝓpt̾ca¬

Expanded text:
a superna nobis praedicatio, non de nostro a superna nobis praedicatio, non de nostro merito sed de ejus gratia generatur. Stillae enim roris ipsi sancti predicatores sunt, qui arva pectoris nostri, inter mala vitae praesentis, quasi inter tenebras siccae noctis arentia gratia supernae largitatis infundunt. De his stillis contumaci Judaeae dic
Abbreviated transcription (Latin):
cũ miserieors ds̃ ymbri suo cur¬
sum. & sonantis tonitrui uiã
dare dignat᷑: compuncti ꝑ inter¬
nam grãm: uerbis uitȩ. aures
cordis aꝑiunt. Et iplet derrã
inuiã: qͥa dum prebet aditum
uerbo: cumulat᷑ mysterio. Etꝓ
diicet herbas uirentes: quia ꝑ
grãm compunctionis. infusa
p̃dicationis uerba. ñ solũ libent̃
recipit̾ s etiam ubertim reddit:
qui concupiscat: & qͦd non au¬
diendo. etiã intrinsecus aruerat:
iam loquendo quȩ scã sunt. tt¬
riditate sua. quoslibet esurientes
re. uirdude renouationis immu¬
tatur: dũ sicca dudum mens.
gr̃a ueniente compluit᷑: & post
arichtatẽ pristinã. qͣsi ꝓductis
herbis. scientiȩ uiriditate uestit᷑
Quȩ conditoris nr̃i grã. ad hue no¬
bis altius commendat᷑: cũ subdit᷑
Ntis ẽ pluinȩ pat̃: uel qͥs genuit xiiii.¬
stillas roris: Ac si chceret. ñ ego: qͥ
siccam terrã humani cordis. gut¬
tis scientiç gratuito asꝑgo: Be

Expanded text:
cum misericors Deus imbri suo curcum misericors Deus imbri suo cursum et sonanti tonitrui viam dare dignatur, compuncti per internam gratiam verbis vitae aures cordiinvia; quia, dum praebet auditum verbo, cumulatur mysterio. Et producit herbas virentes; quia per gratiam compunctionis infusa praedicationis verba non solum libenter recipit, sed etiam ubertim reddit, qui concupiscat, et quae non audiendo etiam intrinsecus aruerat, jam loquendo quae sancta sunt, viriditate sua quoslibet esurientes rae virtute renovationis immutatur, dum sicca dudum mens, gratia veniente, compluitur, et post ariditatem pristinam, quasi productis herbis, scientiae viriditate vestitur. Quae Conditoris nostri gratia adhuc nobis altius commendatur, cum subditur: Quis est pluviae pater? vel quis genuit stillas roris? Ac si diceret: Quis nisi ego, qui siccam terram humani cordis guttis scientiae gratuito aspergo? De