comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
medici ñ gigantes non errore s potiusoccõneposuerunt. uolcutes significare quomꝰ acci¬
salus. Si autembomi accipiuntur gigantes .i. magnii fortes. ⁊ ppłibñdicuntur medici. qͥ

Expanded text:
medici non gigantes, non errore, sed potius occasione posuerunt, volentes significare quomodo essent accimedici non gigantes, non errore, sed potius occasione posuerunt, volentes significare quomodo essent accisalus . Si autem boni accipiuntur gigantes, id est magni et fortes, et ipsi bene dicuntur medici, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cessauit intelligitur. Incruce enim nectota una die fuit illa extensio nectotum ꝑ prͣte potest
accipi. quia addit tota. s quia hecoꝑaeius non omnib ꝑfũunt: addit. Nunquid̃ mort᷑.
eis. quia aduitamfidĩuisa eosnoninoueut. Mlortius enim corꝑe. facta sunt mirabilia. cum
quidam reuix̾unt. e cum dñs penetrauit infn̾a. atq iñuictormortis ascendit. magnũ mor¬
eis dicit fieri. quib et si fianit nonpsunt. ĩo non eisfiunt. quia amedicis non suscitabunt᷑
homines. ut confiteantur dño. ⁊ hocẽ quod sequitur. aut iediciuł gigantes. suscitabũt
homines. et suscitati confitebuntur tibi: non. Amortuo enuncorde ꝑit confessio. Nisienut
suscitetur: confiteri nonualet. s mediciuł gigantes non suscitabunt homines. ut confittã¬
turdño. Notandum quodinebrco non medicis gigantes repꝑitur. Utruniq autẽpene
alingua medici et gigantes eodem modosonant ut exigua diffrreitia distinguantur

Expanded text:
us nunquam cessavit, intelligitur; in cruce enim nec una tota die fuit illa extensio, nec totum pro parte potest accipi, quia addit tota; sed quia haec opera ejus non omnibus profuerunt, addit: PARS III. VERS.eis, quia ad vitam fidei visa eos non movent. Mortuis enim corpore facta sunt mirabilia cum quidam revixerunt, et cum Dominus penetravit inferna, atque inde victor mortis ascendit, magnum moreis dicit fieri, quibus et si fiant non prosunt, ideo non eis fiunt, quia a medicis non suscitabuntur homines ut confiteantur Domino. Et hoc est quod sequitur: Aut medici, vel gigantes suscitabunt homines, et suscitati confitebuntur tibi? non. A mortuo enim corde perit confessio; nisi enim suscitetur, confiteri non valet. Sed medici, vel gigantes non suscitabunt homines, ut confiteantur Domino. Notandum quod in Hebraeo non medici, sed gigantes reperitur. Utrumque autem pene a lingua medici et gigantes eodem modo sonant, ut exigua differentia distinguantur,
Abbreviated transcription (Latin):
torio tuo priuati sunt qui mesine adiuitorio putaũunt nonenimhrefertur addormientesin
luptate sopiti. instupris et obsceni̾atib sepulti. dequib deusnonexcitat eos. uñsequitur.
quor non est ds̃ meioramplius. ⁊ ip̃i uł dormientes uł illi quib ita factussum: demano¬
Sequitur. furortuus. uł iratia. uł indignatiotia ods̃ confirma. ẽ Suꝑme ut illirati
sunt cummori uiderentur tur pimorte. Putabant enim quodiradiꝑisset. et quoddeuᷤ
om̃s indignationes suꝑ euminduxiss qñ ꝑtulit eum crucifigi.⁊ om̃s fuctus tuos itł sꝰ¬
pensiones tuas .i. passiones. induxisti suꝑme. inalio ps̃modicit. Transierunt suꝑme.
tunc fecistinotosmeos quib ego notus eram. nondicit notosquosnouit. quiatunc om̃s nou̾at
ut ds̃. s quib notus est. uł notos dicit bonos quospbat. longeame loco ułm̃te. itposũunt me
abhonunationem sibi. uł ip̃i notiquia hocgenus mortis horrebant. uł magisꝑsecutores. Sequi

Expanded text:
torio tuo privati sunt, qui me sine Dei adjutorio putaverunt. Non enim hoc refertur ad dormientes iluptate sopiti, in stupris et obscenitatibus sepulti, de quibus Deus non excitat eos Hier. et Aug., quorum non est memor Deus. Amplius et ipsi, vel dormientes, vel illi quibus ita factus sum, deindignatio tua, o Deus, confirmatus est super me, ut illi irati sunt cum viderent eum turpi morte mori. Putabant enim quod ira Dei perisset et quod Deus omnes indignationes super eum induxisset, quando pertulit eum crucifigi. Et omnes fluctus tuos, vel suspensiones tuas, id est passiones induxisti super me. In alio psalmo dicit, Transierunt super me . tunc fecisti nomen tuum quibus ego notus eram, non dicit notos quos novit, Aug. quia tunc omnes noverant ut Deus; sed quibus notus est. Vel, notos, dicit bonos, quos probat. Longe a me loco et mente, et posuerunt me abominationem sibi, vel ipsi noti, quia hoc genus mortis horrebant, vel magis persecutores. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
Accipiendo quippe intellectum eripitur. quiꝑsetp̃m non intelligendo decipitur.
a plenus est paneceli. pane .s. qui detelo descendit. hyminum .i. laudem ddĩ. Intus
deliciis dĩ saginatus himnũructat. qñlingua non humanosensui s diuino fa¬
mislatur. E ructabunt dico: cũ docũisme iustificõnes tuas. Alit̃ ñeructabunt ñ
asi iste que ꝑicula sequantur docentẽ accdicentib: acdcdit. ꝑ iat manustua .i.
a meditatio meaz. Qui enim cupte saliccẽdei: meditatur in lege. nec iñ au̾titũr aliqͥ

Expanded text:
accipiendo quippe intellectum eripitur, qui per se ipsum non intelligendo, decipitur. accipiendo quippe intellectum eripitur, qui per se ipsum non intelligendo, decipitur. ia plenus est pane coeli, pane scilicet qui de coelo descendit; hymnum, id est laudem Dei. Intus deliciis Dei saginatus, hymnum eructat, quasi lingua non humano sensui, sed divino famulatur spiritui. Eructabunt dico, cum docueris me justificationes tuas. Aliter non eructabunt, nisi autem iste quae pericula sequantur docentem a contradicentibus, addit: VERS. 5 173.-- a meditatio mea est. Qui enim cupit salutem Dei, meditatur in lege, nec inde avertitur aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
ctiores tanto humiliores addm̃ om̃ia referant. seuelud paruulos estimantes. ⁊ p̃u¬
catio mea. pecc̃or longeẽ. hocdicit ui ꝑfectus. hec enĩ ꝯfidentia non est nisiuiri con¬
summati. uł uox ẽ nc uiri ñ ꝑfecti. et ideononait ego appinquem. s dep̃catiome¬
tuum .i. ꝓmissum tuũ. quia dixisti supra. intellectum tibi dabo. ⁊ instruamte.¬
ł eloqulium dicit legemdĩ ⁊ est da michuntellectum quo sapiam. urta elo .t.
Iuxta eloquium deipetit ut sapiat. neꝑhumanam prudentiam uanescat. n¬
orationis uirtus. Nota etiam qd̃ dep̃catio hic ext dehñdis bonis. postulatio deremo¬
diuluctarihit. Ił eloquium dicit legem dĩ. ⁊ ext. er ipe me alabe carnis .s. sccl̃m elo.
suꝑna uideat. hic ꝑidem eloquiũ ut aꝯcupiscentie labe purgetur pecit. Uttũ¬
q eninifacit eloqu̾ium dĩ. & bñe ħduopecit: da michuntellectum: ⁊eripe me.

Expanded text:
ctiores, tanto humiliores ad Deum omnia referant, se velut parvulos aestimantes, et puctiores, tanto humiliores ad Deum omnia referant, se velut parvulos aestimantes, et puAmbr. Peccator longe est, hoc dicit vir perfectus. Haec enim confidentia, non est nisi viri consummati; vel vox est hic viri non perfecti. Et ideo non ait, ego appropinquem, sed, deprecatio metuum, id est promissum tuum, quia dixisti supra: Intellectum tibi dabo. Vel, eloquium dicit legem Dei. Et est: Da mihi intellectum, quo sapiam, juxta eloquium tuum. Juxta eloquium Dei petit ut sapiat, ne per humanam prudentiam evanescat. orationis virtus. Nota etiam quod deprecatio hic est de adhibendis bonis, postulatio de remodiu luctari hic. Vel eloquium dicit legem Dei. Et est, eripe me, a labe carnis scilicet, secundsuperna videat, hic per idem eloquium ut a concupiscentiae labe purgetur petit. Utrumque enim facit eloquium Dei, et bene haec duo petit: Da mihi intellectum et eripe me; Aug.
Abbreviated transcription (Latin):
A
derat primare. precansut ueniat. et ouem ꝑditã reuocet. sestudiosius pur-¬
gans quanto fruitur uicinitate uircutis. & quia xp̃c ueniens ꝯsumm¬
tionemeter ne beatitudinis ꝯtulit.⁊ aberrore ad patriam reduxit: iõ huic octo-¬
nario p̃mittitur lict̃a. tas. que iterp̃tatur errauit uł consummauit. quia hic
dicit se hr̃e ꝯsummationẽ .i. uitam eternam. uł iamolim seerrassedicit ñm.
re. et uet̾em condempnat errorem. De eoemmdicitur errauit: qui inertore
ĩa non sit. ꝙ siẽ: non errasses errare dictur. Errare enĩpmanentisẽ iuicio. Et¬
rassecorrigentis: lapsum. sonẽ aũ uicii. s ꝓfectus renunciasseerrori. Est cẽ ⁊ ĩ
hoc ꝯsummatio ut altera docet interp̃tatiõ .i. discipline ꝑfectio. quia plusest a
uicio se reuocasse quamppe iiciaip̃a nescisse. Imbiitos enimincuis anmos eru-¬
om̃ia dicenti bñedicanus dño: seniores alia uoce respondent. dõgr̃as. ut quanto ꝑfe-¬

Expanded text:
a derat proximare, precans ut veniat, et ovem perditam revocet, studiosius se purgans, quanto fruitur vicinitate virtutis. Et, quia Christus veniens consummationem aeternae beatitudinis contulit, enario recte praemittitur littera Thau, quae interpretatur erravit vel consummavit, quia hic dicit se habere consummationem, id est vitam aeternam. Vel jam olim se errasse dicit, nonre, et veterem condemnat errorem. De eo enim dicitur erravit, qui in errore jam non sit. Quod si est, non errasse, sed errare dicitur. Errare enim est permanentis in vitio; errasse corrigentis est lapsum. Non est autem vitii, sed profectus, renuntiasse errori, est etiam in hoc consummatio, ut altera docet interpretatio, id est disciplinae perfectio, quia plus est a vitio se revocasse, quam prope vitia ipsa nescisse. Imbutos enim a vitiis animos exuromnia dicenti: Benedicamus Domino, seniores alia voce idem respondent: Deo gratias, ut quanto perfe
Abbreviated transcription (Latin):
legem tuam dñe. Eore unde sit ei latum mandatum offendit. Duectio eum est latitudo mã¬
dati. Qui audem diligit quod iubet ds̃. ⁊ ip̃am iussionem qua illud iubetur que ẽ lexdilig̃.
Et nota quod dumait. dñe. ip̃m testẽ inuocat quẽ diligit. Qui uo dm̃diligit: legemeiꝰ
tuã. quia lextua meditatio mea÷ tota diẽ .i. continue. et si caro impediat. & bñeait die
ñ nocte. quia semꝑ est dies meditauti in lege. Qui autẽ nouum .t. in ea eẽ nesciunt: sem
in legem iusticie. quia querit iustificariexfide. que ꝑdilectionem oꝑatur. uñ ht̃imicoᷤ

Expanded text:
legem tuam, Domine. Gl. int., Ambr. Ecce unde sit ei latum mandatum, ostendit. Dilectio enim est latitudo mandati. Qui autem diligit quod jubet Deus, et ipsam jussionem, qua illud jubetur, quae est lex diligit. Et nota quod dum ait: Domine, ipsum testem invocat: quem diligit, qui vere diligit Deum legem ejus tuam, quia lex tua meditatio mea est. Tota die, id est continue, etsi caro impediat. Et bene ait, die, et non nocte, quia semper est dies meditanti in lege. Qui autem Novum Testamentum in ea esse nesciin lege justitiae, quia quaerit justificari ex fide, quae per dilectionem operatur. U
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ mimicos meos. s. iudeos. paganos.⁊ hereticos. qui uel non intelligunt. uł non oꝑantur.
prudentem me fecisti mandatotuo. quia uli in signis ego muitate quiesco. quia ili: ⁊elũ
dẽ xp̃i que ẽex deo. Ita prudentem me fecisti mandatotuo. quia inet̾nũ michiẽ .i. sic intter¬
Illi u̾otemꝑalia p̃mia ut filii agar serui ex mandato querunt. ⁊ iõ: nonẽ illis in et̾nũ. sicut
huic. finito scła. Scd̾m illos nullum potest eẽ legis mandatum. Scdmistum in tabulns cord̃
erit dilestio dĩ ⁊ ꝓximi inȩt̾num. ⁊ p̃mium mandati custodierit ip̃e ds qui mandauit. qñ

Expanded text:
imicos meos, scilicet Judaeos, paganos, haereticos, qui vel non intelligunt, vel non operantur, Prudentem me fecisti mandato tuo, quia illi in signis, ego in veritate quiesco, quia illi zelum t per fidem Christi, quae est ex Deo. Ita prudentem me fecisti mandato tuo quia in aeternum mihi est, id est sic interIlli enim temporalia praemia ut filii Agar servi ex mandato quaerunt, et ideo non est illis in aeternum, sicut huic finito saeculo. Secundum illos nullum potest esse legis mandatum, secundum istum in tabulis cordis erit dilectio Dei in aeternum, et praemium mandati custoditi; erit ipse Deus, qui mandavit, quando
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscet. et stultus quinescit secediut sit heres dimisso exheredato cuĩ parcitura flagello. ñintel¬
ligethec que sequntur. et que dicta sunt. Nota. insipiensest ille qui celesti sap̃iauacuus. humanis
uersutũsplenus ẽ. quin on nosctt oꝑadĩ. quia casuputat omnia agi Stultus est brutus qui nec
laudandusẽtãtor. q. d. iõ confitebor⁊psallam quia delestastim e infactura tua s. et indecorei-¬
psiusmun dialisfabrice. ⁊ in obedientia et in dispositione et in causiset in effectib. ⁊ exultaboit
oꝑib i anuum tuarũ quib utor uł que miror ⁊m̃ito erultabo. quia o dñ e oꝑatua quãmag¬
na sunt. insuba et in forma. et inuiet in crt̾is. nimisꝓfundefc̃e sunt cogitationes tue. quib talia fe¬

Expanded text:
cognoscet, et stultus, qui nescit se caedi, ut sit haeres, dimisso exhaeredato, cui parcitur a flagello, non intelliget haec quae sequuntur, et quae dicta sunt. Nota, insipiens est ille qui coelesti sapientia vacuus, humanis versutiis plenus est, qui non noscit opera Dei, quia casu putat omnia agi, stultus est, brutus, qui nec asi dicat: Ideo confitebor et psallam, quia delectasti me in factura tua, scilicet et in decore ipsius mundialis fabricae, et in obedientia, et in dispositione, et in causis, et in effectibus. Et exsultabo in operibus manuum tuarum, quibus utor, vel quae miror. Et merito exsultabo, quia, o Domine, opera tua quam maga sunt. In substantia, et in forma, et in vi, et in caeteris. Nimis profundae sunt cogitationes tuae, quibus talia fe
Abbreviated transcription (Latin):
dñe. et repetit. qm̃ecte inimicitui. q. iam iudeo quodimmicitui s blasphemi. ⁊ amicus mũ¬
dihuius dei est inumnicus. sicut dicit ia cobus. om̃s s. quiadult̾ant amore scłiꝑibunt qui mͦ
florent. et disꝑgentur ag̾ge dñiseꝑati. om̃s qui oꝑantur iniquitatem. hisunt inimici.
Et exaltabitur q .d. ⁊ sulliꝑibunt que tibispes quipatis: etre. et exaltabitur si cut unicorniᷤᷤ
.i. fortitudounitatis. quetunc crit sublimis quẽ sicut cornumeum .i. sicut monarcha .i. prĩ
cat sicut ibi. ⁊ acornib uncoriuim humilitatem meam. Aliqñ exaltationem unitatis.sic̃
uentusipius ẽ nouissima autem: sunt senectisip̃us. que mleticiaerunt. Et iõiam nũc¬

Expanded text:
s muns mundi Dei est inimicus, sicut dicit Jacobus . Omnes scilicet qui adulterant amore saeculi, peribunt, qui modo florent, et dispergentur a grege Domini separati, omnes qui operantur iniquitatem. Hi sunt inimici.qui pateris? ecce et exaltabitur sicut unicornis, id est fortitudo unitatis, quae tunc erit sublimis, quae est sicut cornu meum, id est sicut monarcha, id est pcat, sicut ibi: Et a cornibus unicornium humilitatem meam , aliquando exaltationem unitatis sicut ventus est ipsius. Novissima autem semper senectus ipsius, quae in laetitia erunt.
Abbreviated transcription (Latin):
pet̾int. Alia litera. illoss. orentes et ad tempusflorentes. om̃s quioꝑantur mniquitatem .i. qͣ
nourecte sentiunt de deo. in corde et mutantur floremilloꝵ. ⁊ ita intereunt cumillis met̃nũ.
tur. tu autemo dñe altissimus es ineteinum qui er pectas desuꝑ. ex cc̃nitate tua qñtnseat᷑ ttmpꝰ
impion. ⁊ ueniat tempus iustoꝵ quia etñus estds̃. longanimiter tołat mala. ⁊uidet quid ilł
suet. uiset tu homo cẽ longatumis et paticus: iunge te et̾no. Sicium homo cito tnͣsit ut frnũ.
ũbum dimanet in et̾num. Siex settmꝑalis est homo ⁊ nonlonganimis. ex ũboc̃eĩnus. lũge
et c̃ uł itapotestlegi ꝙ. d. stultusno nintesliget hee .s. quod pecc̃ores exoriuntur hicsicut finũ
hicenim brcui temꝑe fiorent ut fenum ⁊ cumerorti fu̾nt Incpetc̃ores sicut fenum. postea in
iudicio om̃s qui oꝑantur iniquitatem.i pecc̃ores appariunt .i. apparebunt om̃ib conspi¬

Expanded text:
pexerint, alia littera, illos scilicet orientes, et ad tempus florentes, omnes qui operantur iniquitatem, id est qui non recte sentiunt de Deo in corde, et imitantur florem illorum: et ita intereunt cum illis in aeternum. ctas desuper ex aeternitate tua, quando transeat tempus impiorum, et veniat tempus justorum, quia aeternus est Deus. Longanimiter tolerat Deus mala et videt quid illis servet. Vis et tu homo esse longanimis et patiens? Junge te Aeterno. Si enim homo cito transit ut fenum, verbum Dei permanet in aeternum. Si ex se temporalis est homo, et non longanimis, ex verbo Dei est aeternta legi potest: Quasi dicat: Stultus non intelliget haec, scilicet quod peccatores exoriuntur hic, sicut fenum. Hic enim brevi tempore florent ut fenum. Et cum exorti fuerint hic peccatores sicut fenum, postea, omnes qui operantur iniquitatem, id est peccatores apparuerint, id est apparebunt omnibus conspi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽetiam quodindie quicelebratur ꝑmortus. pͦ festum om̃iuniscõꝵ: eccłia inuesꝑa officiũ ñ
facit ddemortuis. quiarequies queea dieeisdptatur: uesꝑani non h̃t. In .ui. autemdieadlit¬
teram nonlegitur: terra fundata. smistice dicitur. ut enim.ui. diefecit ds hominem. ita.ui. scło .l.
fundatur infide immobilis ⁊tuncsit homo adimaginem et similitudinemdĩ que deforma¬

Expanded text:
e etiam est, quod in die qui celebratur pro mortuis, post festum Omnium Sanctorum Ecclesia in vespera officium non e etiam est, quod in die qui celebratur pro mortuis, post festum Omnium Sanctorum Ecclesia in vespera officium non facit de mortuis, quia requies quae ea die eis optatur vesperam non habet. In sexto autem die ad litteram, non legitur terra fundata, sed mystice dicitur. Ut enim sexto die fecit Deus hominem, ita sexto saeculofundatur in fide immobilis, et tunc fit homo ad imaginem et similitudinem Dei, quae deforma
Abbreviated transcription (Latin):
num. Cedtus enim et palmanec intempestatib curuanitur. szmͣnquilli sunt. ad quid: utãnũ¬
quilli sunt. ut annuntient infutturo ꝑpetua laudedum p̾mia capient. tuncenimanminti-
eo ut hic ꝑmittat pati ꝓse: quosibinonormz. Annuntiabitur gͦrectus: qui remun̾at. et noi¬
iniquus ut fraudet premio. s benignusut accumulet:¬
titulumistum: ex libro genesis non est diffitile rognoscere. Diesenm antesabbatum:
dies .ui. ẽ quofactus est homo admiaginem et similitudinemdĩ. ft̾isprius omnib oꝑib que e¬
rarit ualdebona. ⁊pearequieuit inlabb̃o. cessandoanouis oꝑib. p̃signansquod requiescemꝰ
indeo si faciemus oꝑabona que tum labore fiunt: in quo deficeret homonisi spes quietiseum
tura subticente ꝓsignificatione. quiarequies que pꝰlaboremoꝑindabitur: finecarebit lndͤ¬

Expanded text:
num. Cedrus enim et palma, nec in tempestatibus curvantur, sed tranquilli sunt. Ad quid? ut annunnum. Cedrus enim et palma, nec in tempestatibus curvantur, sed tranquilli sunt. Ad quid? ut annunquilli sunt, ut annuntient in futuro perpetua laude, dum praemia capient. Tunc enim annuntiabeo, ut hic permittat pati pro se, quos ibi non ornet. iniquus, ut fraudet praemio, sed benignus, ut accumuletra. Aug. Titulum istum ex libro Genesis, non est difficile cognoscere. Dies enim ante Sabbatum, dies sextus est, quo factus est homo ad imaginem et similitudinem Dei, factis prius omnibus operibus quae erant valde bona, et postea requievit in Sabbato, cessando a novis operibus, praesignans quod requiescemus in Deo, si faciamus opera bona, quae cum labore fiunt, in quo deficeret homo, nisi spes quietis eum tura subticente pro significatione, quia requies, quae post laborem dabitur operum, fine carebit. Ind
Abbreviated transcription (Latin):
quid audiet: ite maledicti ingnem et̾mim a quomaloaudituiustusnontimebit. ul scclmali-¬
am litteram. insurgentes in memalignantes audiet aurismea. innouissimo. qñ seinq̃pabĩt
paltitudine. ⁊ quiatadixasꝑa. ⁊ pulchra comainsummo. infine. ⁊ tarde fert fructum. ita et
iuftum hic asꝑat labor queminsuꝑnis pulchitudo immortalitatis coronabit. et quasitarde pͦ
ita etiustuserit imputribilis. stola immortalitatis candidus. huergo arborib comꝑantur i̾ti.
quiaher arhoresnonarescunt ẽtate sicut fenum cuumpius comꝑatur quia cito arescit lustusã
s multi qui florebunt: iõpluralĩt subdit p̾missam aꝑiens comꝑationem nunc Plantati ĩ¬
domo dm̃ i. neccłia ubit̃asꝑara dixpalme. florebunt in atrisdomus dĩnr̃i .i. in atrlisceli. Atri¬
uberi. eccłia enimmagis incipit eẽ ub̃rima: cum ad finem scłi erit ꝑducta. Tunc enimꝑassio¬
nepatientesuł tran quilli etunt ecce sabb̃m. quodintitulomemoratur. non eos mouet fe¬

Expanded text:
Quid audiet? Ite, maledicti, in ignem aeternum . A quo malo auditu, justus non timebit. Cassiam litteram, insurgentes in me malignantes audiet auris mea, in novissimo, quando se increpabunt pro altitudine, et quia radix aspera, et pulchra coma in summo fine et tarde fert fructum, ita et justum hic asperat labor, quem in supernis pulchritudo immortalitatis coronabit, et quasi tarde post ita justus erit imputribilis stola immortalitatis candidus. His ergo arboribus comparantur justi, quia hae arbores non arescunt aetate ut fenum, cui impius comparatur, quia cito arescit. Aug., Csed multi qui florebunt, ideo pluraliter subdit, praemissam aperiens comparationem. Nunc, d est in Ecclesia, ubi est aspera radix, palmae florebunt, in atriis domus Dei nostri, id est in atriis coeli. Atriuberi: Ecclesia enim magis incipit esse ubne patientes vel, tranquilli erunt Aug. Ecce sabbatum, quod in titulo memoratur, non eos movet fe
Abbreviated transcription (Latin):
uobis ut diligatis muicẽ. sicut dilexiuos. Et non cm̃i rȩc ẽsuꝑ iudeos. s etam suꝑgentes. dequib pbat a¬
ctoritate paiͥs. quia dubium erat. et hocẽ. uere etiam suꝑ gentes sum rex quia D ominus .s. paterdi¬
abhero eo q̃d in ea libera potestate dñetur: dabo ⁊ͥ u̾mimos t̾re. Terminos hic ponit ꝓeo quod supra dixit
go demtibi: postula ame .i. obedi patiendo. moriendo. ut ͣ possis postulare. Hoc enĩ q̃d dicit postula: adsus¬
ceptionẽ hominis .i. humane nature ꝑtinet. que ꝓ salute hominum facta ẽ scdm quã int̾pellat ꝓnobis:¬

Expanded text:
icem Gl. int.. Et non tantum rex est super Judaeos, sed et super gentes: de quibus probat auctoritate Patris, quia dubium erat, et hoc est, vere etiam super gentes sum rex quia, VERS. ab hero, eo quod in ea libera potestate dominetur, et dabo terminos terrae. Aug. Terminos hic ponit pro eo quod supra dixit go dem tibi, postula a me, id est obedi patiendo, moriendo, ut sic possis postulare Aug.. Hoc enim quod dicit, postula, ad susceptionem hominis, id est humanae naturae pertinet, quae pro salute hominum facta est, secundum quam interpellat pro
Abbreviated transcription (Latin):
apposuit qui sunt quasi claues et ianue psalmoꝵ. ꝑ eoꝵ namq intelligentiã: subie¬
ponantur aliquoꝵ nomina. uñ ad litteram non agitur in psalmis: tam̃et historia mistice intellesta
et nomina congrue inter p̾tata psalmoꝵ continentiã aꝑiunt. Ut hicubi ponitur dauid qui rgt̃piꝑta¬
tur manu fortis. uł desiderabilis aspedu. et significat xꝑm: qui est uere manufortis. debellando ae¬
notat. Dicebatur enim adliti̾am:ꝓpsalmus modulatio que fiebat ꝑtadũ daem cordarũ. ita bora o¬
ꝑatio: que fit ꝑ obseruantiã deceminanilatoꝵ. Et ẽ sensus tituli. psalmus iste .i. tractafus iste qui dicit᷑¬
ei subdamur. Modus talis Triꝑutus est psalinus. Ptimo increpat ꝑseqũtes et minatur. et laquit̃ xꝑcuł¬

Expanded text:
ui sunt quasi claves et januae psalmorum. Per eorum namque intelligentiam subjeponantur aliquorum nomina, unde ad litteram non agitur in psalmis; tamen et historia mystice intellecta, et nomina congrue interpretata psalmorum continentiam aperiunt, ut hic ubi ponitur David, qui interpretatur manu fortis, desiderabilis aspectu. Et significat Christum, qui vere notat. Dicebatur enim ad litteram psalmus modulatio quae fiebat per tactum decem chordarum, ita bona operatio quae fit per observantiam decem mandatorum. Et eei subdamur. Modus talis, tripartitus est psalmus. Primo increpat persequentes et minatur, et loquitu
Abbreviated transcription (Latin):
qui habitat .i. dñs in celis . s. sp̃ualib .i. inscis animab et angłis. itidebit eos. quasi buccis. ut factum ẽ qñ
bit et subsannabit. et est. qui hahitat. in celis. hocn mutatur. itridebit eos .i. cdabit scĩs suis. intelligere ẽe̾
eosittidendos. et inama meditatos. et dñs subsannabit eos. repetitõ ÷. Sequit᷑. T unc .i. pret̾ea ut tunc
atͥtbumir creator.samira dĩest motus quifit inscã antina que nouit legem dĩ. cmmi eamuidet a malo
homine pt̃ri. ꝑ quẽ motũ multa iundicantur. ut feit moises qñ descendenis de monteᷤ. etꝰ uidens ppłn
añ uitulum ludentẽ iñsiuit gladio actinctus. aportausq ad portã. et phin eesqñ tnfaci᷑ iuñ ma
iñtis tnͣsg̃ssoꝵ legis. ⁊ ẽ tunc loque. ad. eos. ⁊ c̃i.. ercetabit eos. Ułita. ut partĩ dep̃senti partĩ defu

Expanded text:
spiritalibus, id est in sanctis animabus, et angelis irridebit eos quasi buccis, ut factum est, quando bit et subsannabit, etc. Qui habitat in coelis, hoc non mutatur. Irridebit eos, id est dabit sanctis suis intelligere eos esse irridendos, et inania meditatos. Et Dominus subsannabit eos. Repetitio est. VERS. 5.-- « Tunc atori. Aug. Nam ira Dei, motus est, qui fit in sancta anima, quae novit legem Dei, cum eam videt a malo homine praeteriri. Per quem motum multa vindicantur, ut fecit Moyses, quando descendens de monte, et videns populum ante vitulum ludentem, transivit gladio, accinctus a porta usque ad portam; et Phinees, quando tramentis transgressorum legis. Et est, tunc loquetur ad eos, id est excaecabit eos Vel ita, ut partim
Abbreviated transcription (Latin):
asinus p̾sepe dñi sui. isrłautem me ñ cognouit. Hoc inuolutũ auquis p̃dicator ercittens dicit. ue¬
nit bos tͥturans de gente iudõꝵ. quia m̃ tturantes apłi. Om̃is enĩ qui predicat ũbũ dĩ: monet. obiur¬
significatus in euangłio ꝑpullũ asme cuinullus insed̾at. quia adeũ nec lex missa nec ꝓph̃a. Utri
q. quomcollectisunt filui: ecce. quia sic̃ sagitte sunt in manualic potentis homiis. ut eas mittat
non est quo intret ꝗ illi p̃dicauurt. funde gͦ portas. ⁊ sic fies capax ad id quod non habes. ⁊ u̾e beatꝰ ẽ qui
implet quia non confundet᷑ cum loquetur in porta .i. xp̃oinmicissius. quia nonerubescit qui in xp̃o lo¬
quitur. et eius honorem quetit non suum. Uł non confundetut .c. i.i. s.i. p .i. in cõmuni ut om̃s nouint¬
Nonus gradus: ut pacificꝰ castetimeatur. quisolus edificat. custodit. exaltat. Iicentione.

Expanded text:
pe domini sui; Israel autem me non cognovit . Hoc involutum aliquis praedicator excutiens dixit: Venit bos triturans de gente Judaeorum, quia inde triturantes apostoli; omnis enim qui praedicat verbum Dei, monet, objursignificatus in Evangelio per pullum asinae, cui nullus insederat , quia ad eum nec lex missa, nec propheta. Uus litterae. Quasi dicat: quomodo collecti sunt filii? ecce, quia, sicut sagittae sunt in manu alicujus potentis hominis, ut eas mittat non est quo intret, quod illi praedicaverunt. Funde ergo quod portas, et sic fies capax ad id quod non habes. Et vere beatus est qui implet, quia non confundetur cum loquetur in porta, id est in Christo, inimicis suis quia non erubescit qui in Christo loquitur, et ejus honorem quaerit, non suum. Vel non confundetur cum loquetur inimNonus gradus est ut pacificus caste timeatur, qui solus aedificat, custodit, exaltat. Intentio: Mo
Abbreviated transcription (Latin):
em depedib ur̃is. S dicet aliquis qđ pp̃hoc uideutur dicendi excutientes non excussi. ⁊ scđm hoc-
excutientes. U̾m et quod excutitur ut prilius extussum dicctur. ⁊ uñ excictitur aliquid ut uestis. ⁊ scł̃m h
tum est: ut multos intellectus gñet. ⁊ ditiores dicedaĩ homines quia clausũ inuenerunt. ꝗmuttis
quidñr extussi. Excuti enĩ anqͥuid dicitur ut sacc. ut exeat ꝗ intus latebat clausum. ꝓ pħ̃e ergo
clausa ꝯtinentes sacram̃ta excussi sunt ap̃dicatarib accedente em diligentia. ⁊ dño aꝑiente.⁊q̃¬

Expanded text:
rem de pedibus vestris . Sed dicet aliquis quod propter hoc videntur dicendi excutientes, non excussi, et secundum hoc rem de pedibus vestris . Sed dicet aliquis quod propter hoc videntur dicendi excutientes, non excussi, et secundum hoc excutientes. Verum et quod excutitur, ut pulvis, excussum dicitur, et unde excutitur aliquid ut vestis, et secundum htum est, ut multos intellectus generet, et ditiores discedant homines, quia clausum invenerunt quod multis ur excussi. Excuti enim aliquid dicitur, ut saccus, ut exeat quod intus latebat clausum. Prophetae ergo clausa continentes sacramenta, excussi sunt a praedicatoribus, accedente eorum diligentia et Domino aperiente
Abbreviated transcription (Latin):
in tuꝰ figa dictũẽ eue. indolore paries filios: bonos paritet malos. Uñ aplc̃ filioli mei quos it̾mpartio.
Bomi u̾o sunt fructus uentris. ut iacobdilectus matͥ. Hoꝵ m̃ces surg̾e post sessionem. letari post pariẽ
doloris. Modo gͦ dolor et gemitus ẽeis. s in resurrõne heditas. Tunc apparebit partus ȩccłiȩ. tunc ui-¬
debitur qui sunt. S ꝑ quid acquisiti sunt hirfilii: ꝑ sagitas. quia Sicut sagitte in manu poden.¬
m̃ces reddita hõixp̃o. qui est fructus uti uirginał. qui eos acquisiuit ꝑobedientiã passionis. Uñ. Po¬
xp̃iusq ad fines terre ierunt. quia potens ds̃ dũ fortit᷑ acͨtu sacre scripture sagitas excussit. usq
sicacquisita ẽ ħeditas. Dicuntur gͦ apli excussi quia missi. a similisagtarum. Uł excussi dicuntur
apłi. quia ip̃isunt quib dictũ: a dño. Cumȩxieritis deciuitate in qua ñ audient uos: excutite pulu̾¬

Expanded text:
in cujus figura dictum est: In dolore paries filios , bonos parit et malos. Unde Apostolus: Filioli mei, quos iterum parturio . Boni vero sunt fructus ventris, ut Jacob dilectus matri, horum est merces, surgere post sessionem; laetari post panem doloris. Modo ergo dolor et gemitus est eis; sed in resurrectione haereditas tunc apparebit partus Ecclesiae, tunc videbitur qui sint, sed per quid acquisiti sunt hi filii? per sagittas, quia VERS. 6.-- « Sicu, id est sunt merces reddita homini Christo, qui est fructus uteri virginalis, qui eos acquisivit per obedientiam passionis. Unde: Poti, usque ad fines terrae ierunt, quia potens Dominus, dum fortiter de arcu sacrae Scripturae sagittas excussit, usquesic acquisita est haereditas. Dicuntur ergo apostoli, quia missi a simili sagittarum. Vel excussi dicuntur apostoli quia ipsi sunt, quibus dictum est a Domino: Cum exieritis de civitate in qua non audierint vos, excutite pulve
Abbreviated transcription (Latin):
urndeciit duectis sun sompnũ.i. mortẽ temꝑalẽ. inquo ẽ secura pausatio. decd̃it dico. dilec¬
ti suis. post mortecu enim surgent dilecti. Dñs enĩ postmorcẽ exaltatus:. gͦ tcuã exaltationeni
post mortẽ spri. Se. g̃ pri⁊ sic surges. s E cce hereclitas lm̃i. Scdło. dicit que sit heͥtias. ⁊ quomͦ
colleetio ⁊ .d. culecti post sompni surgent. ⁊ qui sunt dilecti: filui qui filii: qui sunt fruct uents
uistis quiderit: etehis erit tunc heditas adñi. que ẽ illa ħeditas: acce m̃ces i uita ec̃a. Attende qd̾¬

Expanded text:
um dederit somnum, id est mortem temporalem, in qua est secura pausatio. Dederit, dico, dilectis suis. Post mortem enim surgent dilecti. Dominus enim post mortem exaltatus est. Ergo et tuam exaltationem post mortem spera. Sede ergo prius, et sic surges. dicat: Dilecti post somnum surgent. Et qui sunt dilecti? Filii: qui filii? qui sunt fructus ventris. Et istis quid erit? Ecce his erit tunc haereditas Domini. Quae est illa haereditas? ecce, merces, id est vita aeterna.
Abbreviated transcription (Latin):
tus spirant hec odoram̃ta. exquib odoram̃tisui tutum delectaũuut te .i. delectabilem hũerunt te¬
filieregum terrenoꝵ ad litteram. et hocin honore tuo. s. non curantes honorẽ patrũ. s xp̃i. Nł rege
dicit aplõs. qui se etalios inuirtutib regunt. quoꝵ filie sunt: om̃sꝑeos infide geniti. quos inhonore
ueti lege. In lege enmscriptum est. Simortuus fuerit frat sine semine accipiat urtrem frat euis ut a¬
lius ꝓpinquior de cognatione ut suscitet sem̃non sibi s fr̃i suo. et hãt nom̃ defuncti. hoc spualit xp̃o

Expanded text:
tuis, spirant haec odoramenta, ex quibus odoramentis virtutum delectaverunt te, id est, delectabilem te habuerunt filiae regum terrenorum, ad litteram. Et hoc, in honore tuo, scilicet non curantes honorem Patrum, sed Christi. Et reges dicit apostolos, qui se et alios virtutibus regunt, quorum filiae sunt omnes per eos in fide geniti, quos in honoreveteri lege. In lege enim scriptum est: Si mortuus fuerit frater sine semine, accipiat uxorem frater ejus vel alius propinquior de cognatione, ut suscitet semen, non sibi sed fratri suo et habeat natus no
Abbreviated transcription (Latin):
et gutta et ca̾sia spirabunt auestim̃tis tuis. Bomi odores uirtutum hisaromatib sigr̃antur. Un̾
fieri. E st autẽ guita que etamoniaca dicitur. ca̾siaq̃ fistula ꝑ que significantur diu̾sa uͥtictũ¬
odoram̃ta. Mlirra que ẽ amara spẽs u̾mes arcens ẽ carnis amaritudo. que pellit ũmes maloꝵ de¬
sidioꝵ. ⁊ maleconsc̃ie. et seruat aputredine uicioꝵ. Guita pellit om̃s inflaturas ⁊tumores .i. humili¬
tas. quecurat duricias cordiũ. sassia i aquosisnascitur. et crescit in inm̃sũ. et reddit odorẽ. hec est fi

Expanded text:
et gutta et casia spirabunt a vestimentis tuis. Boni odores virtutum his aromatibus signantur. Undfieri. Est autem gutta, quae et amoniaca dicitur. Casia quae et fistula dicitucarnis amaritudo, quae pellit vermes malorum desideriorum et malae conscientiae, et servat a putredine vitiorum. Gutta pellit omnes inflaturas et tumores, id est humilitas, quae curat duritias cordium. Casia in aquosis locis nascitur, et crescit in immensum et reddit odorem: haec est fi
Abbreviated transcription (Latin):
meliꝰ. Sic enim dictum ẽ ut dici debuit. Non corrigat eg̾ medicam̃ta que medic̃ temꝑat. Nouit qͥppe
terran .i. ut cerrena tm̃ dedeo sapiant. Quia enim rep̃lm̃dunt intelligibilia: ⁊ sp̃ualia: simꝰ mansue
si adhuc ħcates inc̾pat. et impellit. ostendens unde posfint intellige s. sihumiles iñ suꝑbi sint .q. et¬
ꝑ uenies ad intelligentiam ꝑspituam uitatis sic imago dĩ inte reformabit᷑. ꝑ ost confessionẽ uo seqͣ¬
mini oꝑa bona. unde subdit. psalliteoꝑib deo nr̃o incithara. ubimanus sequitur uocem. Ita uocẽ

Expanded text:
melius. Sic enim dictum est ut dici debuit. Non corrigat aeger medicamenta quae medicus temperat. Novit medicus melius. Sic enim dictum est ut dici debuit. Non corrigat aeger medicamenta quae medicus temperat. Novit medicus terram, ut terrena tantum de Deo sapiant. Quia enim reprehendunt intelligibilia, ideo sesi adhuc haerentes increpat et impellit, ostendens unde possint intelligere, scilicet si humiles eSic pervenietur ad intelligentiam perspicuam veritatis. Sic imago Dei in te reformabitur. Post confessionem vero sequuntur opera bona, unde subdit: Psallite operibus Deo nostro in cithara, ubi manus sequitur vocem, ita vocem
Abbreviated transcription (Latin):
et magna uirtus eius. hic est laus a magnitudine ⁊ sapientie uł intelligentie eius non ẽ numerus .i. fmi
Non potest enim ab aliquo comp̃hñdi. Ille ip̃e qui numerat stellas: non potest nũari. Nemo enim ip̃m nũm
⁊ ordinans om̃ia uniũsa que incomp̃hensibilia sunt. Conticescant ergo humane cogitationes ad incomp̃¬
hñsibiliadĩ. Nemo seextendat quasi comp̃hñsurus. s quasi participaturus. Parcicipes enim erimus. ⁊
non hoc ꝗ capiemus erimus. nec cotum capiemus. S cuiꝰ rei participes erimus: ⁊ qualit̃ erimus parti¬
cipes: cum partes non sint apuddm̃ uł ꝑ partes duudatur: Quis ergo explicet quomͦ sint participes
uniꝰ ⁊ simplicis eẽntie plures: Non putoantem possedici quam uideatur. Conficere ergo infirmitatẽ
intellig̾e: mitis esto. nonobscura scripturarum accuses. que fecit cͥs ut teexceat. Nedicaĩ. sic cucẽt᷑.

Expanded text:
et magna virtus ejus. Hic est laus a magnitudine. Et sapientiae, vel intelligentiae ejus non est numerus, id est finis. Non potest enim ab aliquo comprehendi. Ille ipse qui numerat stellas, non potest numerari. Nemo enim ipsum numerum et ordinans omnia quae incomprehensibilia sunt. Aug. Conticescant ergo humanae voces; requiescant humanae cogitationes ad incomprehensibilia Dei, nemo se extendat quasi comprehensurus, sed quasi participaturus. Participes enim erimus, et non hoc quod capiemus erimus, nec totum capiemus. Sed cujus rei participes erimus? et qualiter erimus participes, cum partes non sint, apud Deum, vel per partes dividatur? Quis ergo explicet quomodo sint participes unius simplicis plures? non puto ante dici quam videatur. Confitere ergo infirmitatem, i ergo vis intelligere, mitis esto, non obscura Scripturarum accuses quae fecit Deus, ut te exerceat, neque dicas: Sic diceretur
Abbreviated transcription (Latin):
cda gnimẽdõ: que est speciosa. q non in ore pecc̃oꝵ. qui bone cantilene malis obstrepunt moribz. Sequtt̃¬

Expanded text:
cunda enim est Deo quae est speciosa, quod non more peccatorum, qui bonae cantilenae malis obstrepunt moribus. VEcunda enim est Deo quae est speciosa, quod non more peccatorum, qui bonae cantilenae malis obstrepunt moribus. VE
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ aduentiqa÷ adpattes quoꝵ non carne. s imitando ÷ filia. Pupillisunt om̃s fideles in hac ꝑe¬
grinatione quib abseris p̃at. & om̃is fideł aĩa ẽ udua insponso absente .i. quãdu sponsus ab. und
magis patrem et sponsum desidant. ⁊ hosom̃s ds̃ ꝓtegit: nonuisus s desidãtus. ⁊ ip̃e disꝑdet uã uel
Regnabit dñs in nobis: qñ corda et unt in cofirma ꝗ nonmodo est. Quis deus: deustuus est syon .q. ad ce ꝑti¬
⁊ quomodo. Scdo: post p̃dicta quasi adhuc hentes ⁊ dubios inc̃pat. oftendens unde possint laudare dm̃ .s.¬
si fuint humiles. ibi. Precinite. Om̃s ergotammaiores quã minores adlaudem inuitansait. Laudatednm
dĩ. qui fitnon sola uoce s morgano. manib uoci concordantib. ꝑ ꝗ significatur: ꝗ uocidebent oꝑa consonͣ¬
re. quoꝵ lauscessare non debet etiã uocis laude intmissa. Semꝑ etgo laudat qui semꝑbñe oꝑatur. Qui uͦ̾

Expanded text:
gentium adventitia est ad Patres, quorum non carne, sed imitando est filia. Pupilli sunt omnes fideles in hac peregrinatione, quibus absens est Pater; et omnis fidelis anima, est vidua Sponso absente, id est quandiu Sponsus abest. Unde magis Patrem et Sponsum desiderant, et hos omnes Deus protegit, non visus sed desideratus. Et ipse disperdet viam, vel, Regnabit Dominus, quando corda nostra erunt in eo firma, quod non modo est. Quis Dominus? Deus tuus, o Sion, reet quomodo. Secundo, post praedicta, quasi adhuc haerentes et dubios increpat, ostendens unde possint laudare Deum, ssi fuerint humiles, ibi praecinite. Omnes ergo tam majores quam minores ad laudem invitans, ait: Dei, qui fit non sola voce sed in organo, manibus voci concordantibus. Per quod significatur quod voci debent opera consonare, quorum laus cessare non debet etiam vocis laude intermissa. Semper ergo laudat, qui semper bene operatur. Qui vero
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ppłc isrł qui modo ꝑ pecc̃m ꝑegrinus ÷. Om̃s illi qui sunt in magnacuittate telesti gaudent qͥb̃
uati ne ulo rediremus. S respetit ds̃ ꝑegriuationem nr̃am ⁊ ip̃e qui edificat ihrłm: etiã lapsamꝑtẽ
olim disꝑsos. quos collegit: ut de illis edificium celeste formetur. Sic i ꝑtalia oꝑa: se comindat ds̃
quomͦ colligit: quid agit ut congget: ecce ip̃eẽ Gui sanat hic ex parte. in fituro plenarie. cont̃¬
tos corde.⁊. eosqui offerunt dõ sacrificium sꝑc contribulati. hos sanat: quia huimies. elatos elidit. S
infuturo ꝑfecta erie sanitas. ubi corruptibile hocinduet incorruptionẽ. Modo ũout medicꝰ fracturaᷤᷤ
alligat. uncle subdit. ⁊ alligat nc̃ cont̾cioneseoꝵ a similimedici. frangitur emm amedicis ꝗdortum:

Expanded text:
etiam populus Israel, qui modo per peccatum peregrinus est. Omnes illi qui sunt in magna illa civati, ne illo rediremus. Respexit Deus peregrinationem nostram, et ille qui aedifolim dispersos quos colligit, ut de illis aedificium coeleste formetur. Sic, id est per talia opera se comquomodo colligit? Quid agit? ut congreget, ecce ipse est itos corde, id est eos qui offerunt Deo sacrificium spiritus contribulati. Hos sanat, quia humiles elatos elidit; sed in futuro, perfecta erit sanitas, ubi corruptibile hoc induet incorruptionem. Modo vero ut medicus fracturas alligat. Unde subdit, et alligat nunc contritiones eorum, a simili medici. Frangitur enim a medicis, quod tortum est
Abbreviated transcription (Latin):
e ꝓfundis. Titulus. Canticum graduum. Undecimus gradus: peniten¬
tiaus supplicatis que ꝯgrue post p̃cuctos gradus ponitur.qr nec tiumens

Expanded text:
fundis. Titulus: Cassiod. Canticum graduum. Undecimus gradus poenitentialis supplicatio, qui congrue post praedictos gradus ponitur, quia nec timens
Abbreviated transcription (Latin):
bonam oꝑationem ut bonã cogitationẽ. quia nullus in talib fructus ꝯꝑietur. quimanu
ut simi abangłis portet᷑. Nlanus adoꝑa. simis ad conscĩam refertur. s in neut᷑ fruct᷑
÷ malis. Sequitur. Et ñdix̾unt qui p̾t̾ibant .q.d. quos noncolligentangłi: qui
.s. apłi ⁊ ꝓpħe. bñdictiodĩ sit suꝑuos. maxime uideis moserat: quib co oꝑantib hoc
dicere. benedictio dñi suꝑuos. hic enim mos int hebreos erat ut uiator. õꝑantib nulla
patriã. ut ꝓpħe ⁊ apli qui radicatos caritatebͥnedicunt. Suꝑbisũo ñ dicunt. bñedi¬

Expanded text:
bonam operationem, vel bonam cogitationem, quia nullus in talibus fructus comperietur, qui manu bonam operationem, vel bonam cogitationem, quia nullus in talibus fructus comperietur, qui manu vel sinu ab angelis portetur. Manus ad opera, sinus ad conscientiam refertur, sed in neutro fructus est malis.  prophetae, benedictio Domini sit super vos. Maxime Judaeis mos erat, quibuscunque operantibus hoc dicere: Benedictio Domini super vos. Hic enim mos inter Hebr. erat, ut major operantibus patriam, ut prophetae et apostoli, qui radicatos charitate benedicunt. Superbis vero dicunt, benedi
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatẽ suã .i. longe fecerunt a me iniusticiã suã. quia ⁊ siboni cum maus sint in
scło. si ⁊̃ ⁊ inecclia sint: nequis tñ putet iniquitatẽ uixta iusticiã. ⁊ si eosporto. tñ lon
ge÷ a me eoꝵ iniquitas. Nequis ergo tumeat mixcos sibi malos qui longe sunt. i¬
Dominus iustus. Scda .p. uͥ agit derepbatione ꝑsequentium .q. d. expugnaue¬
enim nolunt obsertiare ubũ di: oderunt᷑ eccliam. F iant ⁊̃ sic̃ fenũ tectoꝵ que est¬
herba que in aito nascitur. s sine radice. feno ergotectoꝵ uꝑantur mau. qui inculim¬
ne suꝑbie nascuntur. uͥñsolide stant qui sepe disꝑeunt. añquã de uita tollantur.¬
Uñ subdit. ꝗ priꝰquã euellatur eraruit. quia maui artte sicci sunt quã de uita abeant.
Nundũenim finiti sunt iniudicio dĩ. ⁊ iam ñ hñt succũ iuriditatis. Sequit᷑. De
pulos colliget. Angli sunt meesores. qui bouos fructus colligent ut offerant dõ. qui

Expanded text:
iniquitatem suam, id est longe fecerunt a me injustitiam suam, quia etsi mali cum bonis sint in saeculo, si etiam in Ecclesia sint, ne quis test a me eorum iniquitas, ne quis ergo timeat mistos sibi malos, qui longe sunt. Dominus justus. Secunda pars, ubi agit de reprobatione persequentium. VERS. 4.-- Qui odeenim nolunt observare verbum Dei, oderunt Ecclesiam. Fiant sicut fenum tectoruherba quae in alto nascitur, sed sine radice. Feno ergo tectorum comparantur mali quia in culmine superbiae nascuntur, ubi non solide stant qui saepe dispereunt antequam de vita tollantur. Quod priusquam evellatur exaruit, Aug. quia mali ante sicci sunt, quam de vita abeant. Nondum enim finiti sunt in judicio Dei, et jam non habent succum viriditatis. VERS. 6.-- « De pulos colliget. Aug. Angeli sunt messores qui bonos fructus colligent, ut offerant Deo: qui
Abbreviated transcription (Latin):
tit᷑: ps. pͥmo: ostendens que tulit consolat᷑ infirmos. Scd̃o: ag̃de repbatione ꝑseqũ¬
tiumibi. Dñsiustus. Ecclia ergo quasi respondeat querelis infitmoꝵ murmurantiũ
ꝗ tot malos ferant: incipit. Ofilii nolite mirari adista quasi noua que iã dui sustinui
⁊ neturbemin: quia ex pugnaiiunt me matrem sepe. hoc dic̃ ꝓfrequentia passionũ ⁊¬
hoc auiuentute mea .i. aprimo temꝑe etatis abel. Aliqñ enm in solo abel eccl̃ia erat.
tur. Istud ergo dicat ⁊ nontimeat istua. cũ senectus expugnatur: consoletur sede p̃titis¬

Expanded text:
mo ostendens quae tulerit, consolatur infirmos. Secundo agit de reprobatione persequentium, ibi, Dominus justus. Ecclesia ergo quasi respondeat querelis infirmorum murmurantium: quod tot malos ferant, incipit: « O filii, nolite mirari ad ista, quasi nova, quae jam diu sustinui, et ne turbemini, quia » hoc, a juventute mea, scilicet a primo tempore aetatis ab Abel. Aliquando enim in solo Abel Ecclesia erat,tur. Istud ergo dicat, et non timeat istud, cum senectus expugnatur, consolatur se de praet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeum seruari.⁊ eius gr̃a semꝑ augeri. inclina dico intestimonia tua. Testimonus aiqd
bis colamus. quodimpedit tadox om̃ium maloꝵ auaricia de qua subdit et non inauari¬
ciam. ut gratiss. ꝓse dm̃ colat sicut iob. non ꝓterrenis. Dmnis enim a nobis cirtuuit qũũ
auaricia. sigratis colatur ls. & quia om̃ia subsole uanitas sunt. iõaddit gn̾alit̃. Et
losenim peccamus. dum conspecta ambigimus. Morsemm̃ intrat ꝑ fenestras nr̃oꝵ sere¬

Expanded text:
per eum servari, et ejus gratia semper augeri. Inclina dico, in testimonia tua. Aug. Testimoniis aliquid per eum servari, et ejus gratia semper augeri. Inclina dico, in testimonia tua. Aug. Testimoniis aliquid atis colamus, quod impedit radix omnium malorum avaritia , de qua subdit, et non avaritiam, ut gratis, scilicet pro se, Deum colat, sicut Job, non pro terrenis . Omnis enim a nobis circumciditur avaritia, si gratis colatur Deus. Et quia omnia sub sole vanitas sunt , ideo addit generaliter, etlos enim peccamus, dum conspecta ambimus. Mors enim intrat per fenestras nostrorum sen
Abbreviated transcription (Latin):
gemtuam. q. dico exquirã ⁊ acdex quirendum damichi intellectum. quia non sace:
querere: nisi intelligas quod requiris. Da etgo michiintellectum. ut adeiusaita ꝑuene¬
aminquib totalex pendet. et habito intellectii: scrutabor legem tuam. quia alccer ne¬
quit scrutari ⁊ custodiam illam intoto cordemeo .i. dm̃diligam toto corde. tota m̃te.
et totaanima ⁊ primum sicittme. & quia hoc minus uaieo meis uirib. Dedus
to curtitur. ⁊ quare petierit: subdit quia ip̃am uolui. Ip̃a enim noua gr̃a ꝑseplac¬
cet queducit adcelum. iõ: isteait. uolui. s parum est michi uoluntasmea: nisime
o quoduolo ducas. S quia et ipsa uoluntas ate ẽ. oro. Inclinacormeum ict pł¬
uelim ⁊ bene ait inclina. Inclinati enim ꝑ humilitatem: melius uident quam uani¬
tate supini. Ecce oftendit ꝑuniu̾sas et sũbtiles minitias: om̃e bonum a deo cribuĩ

Expanded text:
dicat: Dico, exquiram. Et, ad inquirendum, da mihi intellectum, quia non satis est dicat: Dico, exquiram. Et, ad inquirendum, da mihi intellectum, quia non satis est quaerere, nisi intelligas quod requiris. Da ergo mihi intellectum, ut ad ejus alta perveniam, in quibus tota lex pendet. Et habito intellectu, scrutabor legem tuam, quia aliter nequit scrutari; et custodiam illam in toto corde meo, id est diligam Deum toto corde, tota anima, et tota mente, et proximum curritur, et cur petierit, subdit, quia ipsam volui. Ipsa enim nova gratia per se placet quae ducit ad coelum. Ideo iste ait, volui; sed parum est mihi voluntas mea, nisi in eo quod volo ducas. Sed quia ipsa voluntas a te est, oro, VERS. 4 elim. Et bene ait, inclina, inclinati enim per humilitatem melius vident quam vanitate supini. Ecce ostendit per universas et subtiles minutias omne bonum a Deo tribui, et
Abbreviated transcription (Latin):
amore compleant. Qin eniminuitus facit: nollet sibi iuberi ⁊ inmundus uoluntate
diuertar. Sicut imꝑator p̾scribit militib eundiuiam. quantum .s. iqua eant. nepi
suo arbitrio uiam capant. nec uoluntaria captent compendia. nec recedant asignis
declinantes addexteram ut adsinistram. Ut et dñslegem uiandi filus isrł commean¬
tib dedit p̃cedens incolũpna nubis indie. ⁊ignis innocte. Quecumante ibat:. ipsiseg̃e¬
bantur. et cumstabat uł euanebat: ipsi morabantur in castris. Lex ergomianorerate
dui ꝓficitur. Post hanc enimiutam qui hic ꝑficiebat ibi ꝑticitur ubi ꝓfectus sine fine cos¬
siltit legemetgo quam ht̃ agendo exquirit ꝓficiendo. uł. semꝑer̃quirit tenendo. hic
et infituro sicut dicitur. Spiritus scrutatur om̃ia non ut quod nescit inueniat. S
quia micħi relinquit quod nesciat. Ita hic legem seꝑ exquirit. quia nunquamrelinquit.
ponipecit. nonut scłm litteram sciat s ut intelligat .s. quod ht utilitas.i quaredata

Expanded text:
amore compleant. Qui enim invitus facit, nollet sibi juberi; et immundus voluntate, divertar, sicut imperator praescribit militibus suis, quo et qua eant, ne pro suo arbitrio viam carpant, nec voluntaria captent compendia, nec a signis recedant, declinantes ad dexteram vel ad sinistram, ut et Dominus legem viandi filiis Israel commeantibus dedit, praecedens eos in columna nubis in die, et ignis in nocte, quae cum anteibat, ipsi sequebantur; et cum stabat vel evanescebat, ipsi morabantur in castris . Lex ergo viandi eradiu proficitur. Post hanc, enim vitam qui hic proficiebat, ibi perficitur; ubi perfectus sine fine consistit. Legem ergo quam habet agendo, exquirit proficiendo. Vel semper exquiritur tenendo hic et in futuro sicut dicitur: Spiritus scrutatur omnia , non ut quod nescit inveniat, sed quia nihil relinquit quod nesciat, ita hic semper legem exquirit, qui nunquam relinquit poni petit, non ut secundum litteram sciat, sed ut intelligat, scilicet quid habet utilita