comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi est. qui facit solem suumi oriri super
iustos et peccatores: et pluit suꝑ peccato¬
res et iniustos: Quod dicit hoc est. Tra¬
do inquit peccatores diabolo: ut ab
ipso cruciati.conuertantur ad me. Di¬
citur et in ieremia. Quid tu uides ihere¬
na: Ollam succensam inquit. Uidete
gͦ: qm̃ in ista olla inittuntur carnes.
re conuertantur ad dm̃: ut ex corde la¬
pideo fiat cor carneum: et ubi prius ñ
poterat scribi propter duriciam: postea
scribatur propter molliciẽ. Succendam
inquit hanc ollam. et excoquã carnes.
et ossa: usq dum anuttant omnẽ rubi.¬
ginem et illumem. & uidete quid post
Magna miscđia: et magnũ sacramen.¬
tum. Mittantur carnes mollam ut ex¬
coquantur: et discant quia dñs est.
Multa sunt que dicantur de moabet
olla: s nunc longũ ẽ. In ydumeam ex¬
tendam calciamentũ meũ. Udumea:
interpretatur terrena uł sanguinea
Misericors dñs non solum celestia uult

Expanded text:
ubi est qui facit solem suum oriri super ubi est qui facit solem suum oriri super justos et peccatores, et pluit super peccatores et justos ? Quod dicit, hoc est: Tradidi, inquit, peccatores diabolo, ut ab ipso cruciati, convertantur ad me. Dicitur et in Jeremia: Quid vides tu, Jeremia? Ollam succensam, inquit . Videte ergo quoniam in ista olla mittuntur carnes. dura convertantur ad Deum: ut ex corde lapideo fiat cor carneum. Et ubi prius non poterat scribi propter duritiam: postea scribatur propter mollitiem. Succendam, inquit, hanc ollam, et excoquam carnes et ossa, usque dum amittant omnem humorem et illuviem. Et videte postea Magna misericordia, et magnum sacramentum. Mittuntur carnes in ollam, ut excoquantur et discant quia Dominus est. Multa sunt quae dicantur de Moab et olla, sed nunc longum est. In Idumaeam extendam calciamentum meum. Idumaea interpretatur, terrena et sanguinea. Misericors Deus, non solum coelestia vult
Abbreviated transcription (Latin):
Inimicus dñi: de cuius genere usq ad
ẽ iste moab: Qui exinmunda cõmixtione
nascitur: inspelunca tenebrosa. Er loth
enĩ et ex filiab illius nati sunt duo. mo.¬
ab et amon: et moab maior ẽ filius. Ui.¬
dete gͦ. quomͦ inlittera inysterium abscõ.¬
ditur. In tenebris. inspelunca: non in so¬
le. non in luce. Moab gͦ diabolus interp̃¬
tatur: qui oblitus ẽ patris sui. Deniq et
absalon qui ꝑsecutus ẽ patrem suum. in¬
terpretatur diabolus. Iste gͦ moab. quo¬
modo lebes spei dñi ẽ: Lebes interp̃tat᷑
olla. Quomodo olla spei dñi est: Gͦ cre¬
dibile ẽ. ut moab qui interpretatur dia¬
bolus. lebes spei dm̃ sit: Quomodo spes
dñi est: Dicit apłs. Quos tradidi satha¬
ne: ut discant non blasphemare. Diabo¬
lus: quasi questionarius dñi est. Qui ñ
recte ambulant ad dm̃: traduntur dia¬
bolo. Quare: ut ꝑeant ineternum: qr̾
ubi clementia di : Ubi misericors pater:

Expanded text:
Inimicus Domini, de cujus genere usque adInimicus Domini, de cujus genere usque admini. Quis est iste Moab? Qui ex immunda commixtione nascitur in spelunca tenebrosa. Ex Lot enim et filiabus illius nati sunt duo, Moab, et Amon, et Moab major est filius . Videte ergo quomodo in littera mysterium absconditur. In tenebris, in spelunca: non in sole, non in luce. Moab ergo diabolus interpretatur: qui oblitus est patris sui. Denique et Abessalon, qui persecutus est patrem suum, interpretatur diabolus. Iste ergo Moab, quomodo lebes spei Domini est? Lebes interpretatur, olla. Quomodo olla spei Domini est? Ergone credibile est, ut Moab qui interpretatur, diabolus, lebes spei Domini sit? Quomodo spes Domini est? Dicat Apostolus: Quos tradidi Satanae, ut discant non blasphemare . Diabolus quasi quaestionarius Domini est. Qui non recte ambulant ad Deum, traduntur diabolo. Quare? Ut pereant in aeternum. Et ubi clementia Dei? ubi misericors pater?
Abbreviated transcription (Latin):
oloco habet.scuto circumdabit te uerita ᷤᷤ
eius: et in alio psalmo. qui coronat te in
miscdia et miserationib. Sicut enĩ ibi
posuit scutum ꝓ corona: ita et hic sus¬
ceptionem posuit ꝓcorona. Uidete er¬
go quiddicat. Iactus es galaad. factuᷤᷤ
es manasses: hoc ẽ migrasti ad dñm. et
post obluuonem remeasti ad patrem
tuũ. Esto effraim. esto fructifer: habe¬
to bona oꝑa. et postea eris corona dñi.
Iuda. rexm̃s. Uidete in quanta gła est.
qui agit penitentiam. Iudas enĩ con¬
fessio interpretatur. Moab lebes spei
meȩ. Grande mysterium in paucis uer¬
bis agnoscitur. Rogo uos animaduer
tite diligenter. Siquidem et mͥ qui loqͦr:
et uobis qui auditis ꝓdest. Moab inter¬
pretatur ex patre. Ab. dicitur pater: mo.
ex. Quis ẽ iste ex patre: Qui patrem ꝑdit
suum:. qui reliquit suũ patrem: qui ñ
remeauit ad patrem propriũ: ñec ẽ dig¬
nus uocari manasses. Quis est iste moab:

Expanded text:
o loco habet: Scuto circumdabit te veritas o loco habet: Scuto circumdabit te veritas ejus . Et in alio psalmo: Qui coronat te in misericordia et miserationibus . Sicut enim ibi posuit scutum pro corona, ita et hic susceptionem posuit pro corona. Videte ergo quid dicit: Factus es Galaad, factus es Manasses, hoc est, migrasti ad Dominum, et post oblivionem remeasti ad patrem tuum. Esto Ephraim, esto fructifer. Habeto opera bona, et postea eris corona Domini. Juda rex meus. Videte, in quanta gloria est qui agit poenitentiam. Judas enim, confessio interpretatur. Moab lebes spei meae. Grande mysterium in paucis verbis agnoscitur. Rogo vos, diligenter animadvertite. Siquidem et mihi qui loquor, et vobis qui auditis, prodest. Moab interpretatur, ex patre. Ab, dicitur pater: Mo, ex. Quis est iste ex patre? Qui perdidit patrem suum, qui reliquit suum patrem: qui non remeavit ad patrem proprium, nec est dignus vocari Manasses. Quis est iste Moab?
Abbreviated transcription (Latin):
cimam. Et conuallem tabnaculoꝵ dime¬
tiar. Uere dñs et saluator nr̃. in hanc cõ¬
uallem lacrimarũ. in locum humilita¬
tis nr̃e subintrauit: hoc ẽ in istum mun¬
do: nec dum agnoscit scđm qđ oportet
nosse. Ex parte enĩ cognoscimus: et ex par¬
te ꝓpħamus. Meus est galaad: et mĩs est
habens plures diuitias. Galaad: inter¬
pretatur transmigratio. Gaudet gͦ: qͣn¬
do popłs ex gentib iigrauit. et uenit
ad eum. Manasses. interpretur ex obli.¬
uione. Uidete gͦ quid dicat. filuis ille qui
accepit substantiam et comedit eam et
oblitus mei erat. nunc memoratur mei.
et dicitur manasses hoc ẽ ex obliuone:
quia non est oblitus.s remeauit ad suũ
patrem. & effraim. susceptio capitis mei
Effraim. interpretatur fructifer. Effra¬
im inquit susceptio capitis mei. Suscep¬
tionem posuit nunc ꝓcorona. Quod enĩ
incapite ponitur corona ẽ: et inscriptu¬
ris diuersis nominib uocatur. et in ali¬

Expanded text:
cimam. Et convallem tabernaculorum dimecimam. Et convallem tabernaculorum dimetiar. Vere Dominus et Salvator noster in hanc convallem lacrymarum, in locum humilitatis nostrae subintravit, hoc est, in istum munit, necdum cognoscit secundum quod oportet nosse. Ex parte enim cognoscimus. et ex parte prophetamus . Meus est Galaad, et meus est habens plures divitias. Galaad interpretatur, transmigratio. Gaudet ergo quando populus ex gentibus migravit et venit ad eum. Manasses interpretatur, ex oblivione. Videte igitur quid dicit: Filius ille qui accepit substantiam, et comedit eam, et oblitus mei erat, nunc memoratus est mei . Et dicitur Manasses, hoc est, ex oblivione: quia non est oblitus, sed remeavit ad suum patrem. Et Ephraim susceptio capitis mei. Ephraim interpretatur, fructifer. Ephraim, inquit, susceptio capitis mei. Susceptionem posuit nunc pro corona. Quod enim in capite ponitur, corona est, et in Scripturis diversis nominibus vocatur. In ali
Abbreviated transcription (Latin):
qn crucifixus fuero: tẽ om̃s t̾ham adme
It liberentur dilecti tui. Omira intel¬
ligentia. Propterea crucifigitur dñs.
et exaltatur: ut liberentur dilecti eius.
Ut liberentur inquit dilecti tui: exal¬
tare suꝑ celos ds̃. Factumẽ quod petiui¬
mus. Iile exaltatus ẽ: et nos liberati su¬
mus. Ds locutus est in sc̃o suo: siue in
templo. siue inuno quoq scõꝵ. siue in
propħa. Auditur in moyse auditur in
apło. & uerius dico: locutus est in filio
suo. Quid gͦ locutus ẽ ds̃: Hec que se¬
quuntur. Exaltabor et diuidã siccimã.
Droptea inquit crucifigor: ut diuidã
siccimã. Siccima: interpretatur in nr̃a
lingua humeri. Humeri autẽ: interp̃¬
tantur in oꝑe. Sensus gͦ iste est. Prop¬
terea crucifigor: ut oꝑamea diuidã scĩs
meis. Propterea crucifigor: ut iugum
meũ suaue. et omis meũ leue. imponã
suꝑ ceruices hominũ. Fecisti dñe. quod
pollicitus es. Exaltatus es: et diuisisti sic¬

Expanded text:
quando crucifixus fuero, tunc omnes traham ad me. quando crucifixus fuero, tunc omnes traham ad me. Ut liberentur dilecti tui. O mira intelligentia! Propterea crucifigitur Dominus, et exaltatur, ut liberentur dilecti ejus. Ut liberentur, inquit, dilecti tui. Exaltare super coelos, Deus. Factum est quod petivimus. Ille exaltatus est, et nos liberati sumus. Deus locutus est in sancto suo. Sive in templo, sive in unoquoque sanctorum, sive in propheta. Auditur in Moyse, auditur in apostolo; et verius dico: Locutus est in Filio suo. Quid ergo locutus est Deus? Haec quae sequuntur. Exaltabor et dividam Sicimam. Propterea, inquit, crucifigor, ut dividam Sicimam. Sicima interpretatur in nostra lingua, humeri. Humeri autem interpretantur, opera. Sensus ergo iste est: Propterea crucifigor, ut opera mea dividam sanctis meis. Propterea crucifigor, ut jugum meum suave, et onus meum leve imponam super cervices hominum. Fecisti, Domine, quod pollicitus es. Exaltatus es et divisisti Si
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas dĩ: filius dĩ dicit. ego sum uia
et uita et ueritas: et descendit in terriᷤ
& cum hominib conuersatus ẽ. et quo¬
modo usq ad nubes ueritas tua: Mam¬
festus est sensus. qͦd de apłis loquitur
et de scĩs ut imbrẽ suum ñ pluant su¬
per uideos s suꝑ gentes: sicut scͥptum
ẽ. Mandabo nubib meis: ne pluant suꝑ
isrł imbrem. In istis gͦ nubib: ueritasdĩ
est. Si autem in istis nubib ueritas dĩ ẽ.
quomꝰ montanꝰ dicit. et cata frige dicuN:¬
quia quod non ẽ reuelatum apłis. nobiᷤᷤ
reuclatum ẽ: Exaltare suꝑ celos s̃. Ds̃
non exaltatur nisi suꝑcelos. Non exal¬
tatur suꝑ terram. Quando terreni su.¬
mus: non exaltamus dm̃. Si autem de
terrenis facti fuerimus celestes: tunc
in terra. non nos eraltauit. Dicat aliquiᷤ.
T̃emerarie loqueris. iquide ipse dicit
in eugsio. Qñ exaltatus fuero: om̃ia t̃hã
adme. Uide qͥd dicat. Qñ exaltatus fuero
s ego aliud intelligo. Qñexaltatus fuero

Expanded text:
s Dei dicit: Ego sum via, veritas et vita , et descendit in terris, et cum hominibus conversatus est . Et quomodo, usque ad nubes veritas tua? Manifestus est sensus, quod de apostolis loquitur et de sanctis, ut imbrem suum non pluant super Judaeos, sed super gentes, sicut scriptum est: Mandabo nubibus meis, ne pluant super Israel imbrem . In istis ergo nubibus veritas Dei est. Si autem in istis nubibus veritas Dei est, quomodo Montanus dicit, et Cataphrygae dicunt: quod non est revelatum apostolis, nobis revelatum est. Exaltare super coelos, Deus. Deus non exaltatur, nisi super coelos: non exaltatur super terram. Quando terreni sumus, non exaltamus Deum. Si autem de terrenis facti fuerimus coelestes, tunc in terra, non nos exaltavit. Dicat aliquis: Temerarie loqueris. Siquidem ipse dicit in Evangelio: Quando exaltatus fuero, omnia traham ad me . Vide quid dicat: Quando exaltatus fuero sed ego aliud intelligo. Quando exaltatus fuero,
Abbreviated transcription (Latin):
Popłos autẽ: intellige uideos. & psal¬
lam tibi innationib. De nob̾ dicit. Iu¬
deos enĩ illos dicit: qui primi ex iudeis
crediderunt. Et uidete ordinem. Prum̃
laudat dum in popłis: et postea laudat
dm̃ innationib. Primũ eiũ ex udeis
crediderunt: et postea crediderunt
digeat miscđia dĩ.Uniuersi: misedia
dĩ indigemus. Gabriel. michael. sera¬
phin.cherubin. potestates. dñationes.s̃
quide sc̃e: s indigent miscdia creatoriꝰ
sui. Non detraho angłis: s creatorẽ pre¬
dico. Si quidem ipsi angłi. libenter ha.¬
bent predicari eorum creatorẽ. & aliter

Expanded text:
Populos autem intellige Judaeos. Et psalPopulos autem intellige Judaeos. Et psallam tibi in nationibus. De nobis dicit. Judaeos enim illos dicit, qui primi ex Judaeis crediderunt. Et videte ordinem: Primum laudat Deum in populis, et postea laudat Dominum in nationibus. Primum enim ex Judaeis crediderunt, et postea crediderunt digeat misericordia Dei. Universi misericordia Dei indigemus. Gabriel, Michael, Seraphim, Cherubim, Potestates, Dominationes sunt quidem sanctae, sed indigent misericordia creatoris sui. Non detraho angelis, sed creatorem praedico, siquidem ipsi angeli libenter audiunt praedicari eorum creatorem. Et aliter
Abbreviated transcription (Latin):
bris benedici et laudari ñ potest: s in
luce benedicitur. Rem dico mirã. & si
nocte surgimus : dm̃ in luce benedicimꝰ.
Nunquã xp̃iano nox est. Semꝑ xp̃iano
sol iusticie oritur. Et hec quidem scđm
uideos dicimus: ceterum scđm altiorẽ
sensum. dñs est qui hec canit. Paratũ
cor meũ ds̃. paratum cormeũ. Paratꝰ
sum hic: paratus sum infuturo. Sal.
uo interris saluo et incelis. hoc est et
angłos saluo et homines. Exurge psal¬
terium et cythara. Loquitur dñs de
suo corpore. P salterium et eythara.
Qui descendisti in infernũ et iacuisti:
exurge et lauda dm̃. & uide quid di¬
cat. Non ipse qui mouet eytharam
et psalterium. laudat: s ipsa cythara
et psalterium. ipsa benedicunt patrẽ.
Iile enĩ ds̃ est. et ab aliis benedicitur et
laudatur: corpus autẽ eius et homo qͣ
suscepit. ipse laudat dm̃. Ut autẽ scia¬
tis qm̃ propheta ex ꝑsona dñi loquitur.
ñ ex inemet ipso loquor hoc: uidete quid

Expanded text:
bris benedici et laudari non potest: sed in bris benedici et laudari non potest: sed in luce benedicitur. Rem dico miram: Et si nocte surgimus, Deum in luce benedicimus. Numquam Christiano nox est: semper Christiano sol justitiae oritur. Et haec quidem secundum Judaeos dicimus. Caeterum secundum altiorem sensum, Dominus est qui canit: Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum. Paratus sum hic: paratus sum in futuro. Salvo et in terris; salvo et in coelis, hoc est, et angelos salvo et homines. Exsurge, psalterium et cithara. Loquitur Dominus suo corpori: Psalterium et cithara, qui descendisti in infernum et jacuisti, exsurge et lauda Dominum. Et vides quid dicit: Non ipse qui movet citharam et psalterium laudat; sed ipsa cithara et psalterium, ipsa benedicunt Patrem. Ille enim Deus est, et ab aliis benedicitur et laudatur. Corpus autem ejus et homo quem suscepit, ipse laudat Dominum. Ut autem sciatis quoniam propheta ex persona Domini loquitur, et non ex memetipso hoc loquor, videte qu
Abbreviated transcription (Latin):
mea. In aliis codicib legitur gła tua:
s melius est scd̃m hebraicum legere. in
gła meaQd̾diẽ. hoc ẽ. Cantabo et psallã
in gła mea. Hoc dñe. quod tͥ psallo. qͦd
tibi canto: ñ tibi grãm facio. s michi.
In alio enĩ psalmo dicit: qm̃ bonoꝵ me.¬
ors non eges. Qͦd gͦ facio: ꝓme facio. Qͦd
ego enim seruio tibi: gła mea ẽ. Ieuina¬
mus: nunqͥd aliquid deo donamus: ꝓ
peccatis nr̃is. hoc facimꝰ. Iacemus in sacco.
bonꝰ & misericors medicus si aliquem
sanauerit.gaudet quidẽ et ipse et ille
qui sanatus ẽ: ita et dñs nr. Exurge psal¬
terium et cythara. Opsalterium. ocytha¬
ra. factum es. et creata es ut psauas deo.
Exurge et psalle. Quare iaces: Omona¬
che qui stas corpore.: iacet anima tua. et
non psallis deo. Maledictus homo: qui
facit opus dñi negligenter. Si psalterrõ
es. si cythara es. quare surdus es. et glori¬
ficas dm̃: Exurgam diluculo. Ds̃ in tene¬

Expanded text:
mea. In aliis codicibus legitur, in gloria tua. mea. In aliis codicibus legitur, in gloria tua. Sed melius est secundum Hebraicum legere, in gloria mea. Quod dicit, hoc est: Cantabo et psallam in gloria mea: Hoc, Domine, quod tibi psallo, quod tibi canto, non tibi gratiam facio, sed mihi. In alio enim psalmo dicit: Quoniam bonorum meorum non eges . Quod ergo facio, pro me facio. Quod ergo servio tibi, gloria mea est. Jejunamus: numquid aliquid Deo donamus? Pro peccatis nostris hoc facimus. Jacemus in sacco. bonus et misericors medicus: si aliquem sanaverit, gaudet quidem et ipse et ille qui sanatus est: ita et Dominus noster. Exsurge, psalterium et cithara. O psalterium, o cithara, facta es et creata es, ut psallas Deo: exsurge et psalle, quare jaces? O monache, qui stas corpore, quare jacet anima tua, et non psallis Domino? Maledictus homo qui facit opus Dei negligenter . Si psalterium es, si cithara es, quare surdus es, et non glorificas Deum? Exsurgam diluculo. Deus in tene
Abbreviated transcription (Latin):
petitus non negare : ipsi gła cum eterno
tur ad sensum: psalmus uero refer¬
tur ad corꝑalia. Ut autem manifestiuᷤᷤ
dicamus. canticum ad theoricã refert᷑.
psalmus uero ad practicen. hoc ẽ ad opꝰ.
Qm̃ gͥ intitulo scriptum ẽ. canticum
psalmi: recte et consequenter in sccło uer¬
siculo ait. cantabo et psallam ingła mea.
paratum cor meũ. Paratus sum
non solum oꝑe:s: etiam corde et sensu.
Paratum cor meum in sensu: paratum
cor meũ in oꝑe. hoc ẽ ad practicen. Qm̃
non solum in corde et sensu. s et inoꝑe
paratus sum: ꝓptea et in scđo dico. Can¬
tabo: et psallam ingła mea. Cantabo.
hoc est incorde meo: psallam. hoc ẽ in¬
oꝑe. Sicut psalterium ex multis cordis
compositum ẽ: et si una corda rupta fu¬
erit exterminatur psalteriũ: ita et in
actib nr̃is si unum mandatum preter¬
gressi fuerimus. psalteriũ nr̃m rumpi¬
tur. Ideo dixit. cantabo et psallam ĩgła

Expanded text:
petitas non negare. Ipsi gloria cum aeterno petitas non negare. Ipsi gloria cum aeterno tur in sensum: psalmus vero refertur in corporalia. Ut autem manifestius dicamus, canticum in theoriam refertur: psalmus autem in practicen, hoc est, in opera. Quoniam ergo in titulo scriptum: Canticum psalmi: recte et consequenter in secundo versiculo ait: Cantabo et psallam in gloria mea. paratum cor meum. Paratus sum non solum opere, sed etiam corde et sensu. Paratum cor meum, in sensu: paratum cor meum, in opere, hoc est, in practice. Quoniam non solum corde et sensu, sed et in opere paratus sum. Propterea et secundo dico: Cantabo et psallam in gloria mea. Cantabo, hoc est, in corde meo, et psallam. Sicut psalterium ex multis chordis compositum est, et si una chorda fuerit rupta, exterminatur psalterium, ita et in actibus nostris, si unum mandatum praetergressi fuerimus, psalterium nostrum rumpitur. Ideo dixit: Cantabo et psallam in gloria
Abbreviated transcription (Latin):
contempserant. ipsi contempnerentur.
& seduxit eos in uia ipsoꝵ: simula chra
utiq que adorabant. & deduxerunt
eos in inuio. et ñ inuia. Seducentes eos
a uia dñi: deduxerunt eos in iniuio sa.¬
thane. Denq deductis istis in inino:. ui.¬
deamus quid fecerit dñs plebi sue. &
adiuuit pauꝑem de in opia. Popłm xͥa¬
numi: dapib saciauit ȩternis. & posuit
sicut oues familias: ut audientes uocem
ueri pastoris. fide sequant᷑. Uidebunt
recti et letabuntur quia eoꝵ sunt predi¬
catione conuersi. & omĩs iniquitas opi¬
labit os suum: diabolus uł iudei. siue he¬
retici. qui in excelso iniquitatẽ loqui p̃.¬
sumpserant. Quis sapiens et custodiet
ea. et tunc intelliget miscđias dñiꝰ Si
enĩ sapienter consideres. ut sp̃ualiter
intelligas: uidebis in hoc psalmo. quar¬
to miscias petitas. et clementer indul¬
tas: quas et nobis pietate ꝓflua digne¬
tur quesitus indulgere: pulsatus aꝑire :

Expanded text:
contempserant, ipsi contemnerencontempserant, ipsi contemnerenEt seduxerunt eos vana ipsorum simulacra, utique quae adorabant. Et deduxit eos in invio, et non in via. Seducentes eos a via Domini, deduxerunt eos in invio Satanae. Denique, deductis istis in invio, videamus quid fecerit Deus plebi suae. Et adjuvit pauperem de inopia. Populum Christianum dapibus satiavit aeternis. Et posuit sicut oves familias. Ut audientes vocem veri pastoris, fide sequerentur. Videbunt recti, et laetabuntur. Quorum sunt praedicatione conversi. Et omnis iniquitas opilabit os suum. Diabolus, vel Judaei, sive haeretici: qui in excelsum iniquitatem loqui praesumpserant. Quis sapiens et custodiet ea, et tunc intelliget misericordias Domini? Si enim sapienter consideres et spiritualiter intelligas, videbis in hoc psalmo quarto misericordias petitas et clementer indultas: quas et nobis pietate proflua dignetur quaesitas indulgere, pulsatas aperire,
Abbreviated transcription (Latin):
incentiuis uicioꝵ tutas: in quib fructꝰ
sp̃c habitarent. Q seminauer̃t agros. et
plantauerunt uieas: et fecerunt fruc¬
tum natiuitatis. Ad apłos referuntur¬
ista: qui iecerunt semen in corda creden¬
tium. de quib fructum eternitatis acci¬
piant: hoc ẽ centesimũ. sexagesimũ. et
tricesimũ. & benedixit eis. et multipli¬
cati sunt nimis: quia que erant placita
faciebant. Sic et inmanu ioseph benedi¬
xit omĩa ds̃: quia se apraiis cogitatio¬
nib concupiscentie custodiuit. & ium̃.¬
ta eoꝵ non minorauit. Irrationabiles in¬
ter eos homines ñ sunt minorati infe¬
rius: s in melius reparati. Igitur explica¬
ta uocatione ac redemptione gentium:
redit ad repulsionem uideoꝵ dicens..
Pauci facti sunt: eo qͦd non fuissent in
his multiplicata oꝑa dĩ. Et uexati sunt
a tribulatione maloꝵ et doloꝵ: quia in¬
sontem iniqui ꝑsecuti sunt. Effusa est
contentio suꝑ principes eoꝵ: ut qͥ dñm

Expanded text:
incentivis vitiorum tutas: in quibus fructus incentivis vitiorum tutas: in quibus fructus spiritus habitaret. Et seminaverunt agros, et plantaverunt vineas, et fecerunt fructum nativitatis. Ad apostolos ista referuntur, qui jecerunt semen in corda credentium, de quibus fructum aeternitatis accipiant, hoc est, centesimum, sexagesimum, et tricesimum . Et benedixit eis, et multiplicati sunt nimis. Quia quae erant placita ei, faciebant. Sic et in manu Joseph benedixit omnia Deus, quia se a pravis cogitationibus et concupiscentiis custodivit . Et jumenta eorum non minoravit. Irrationabiles inter eos homines non sunt minorati in inferius, sed in melius reparati. Igitur explicita vocatione ac redemptione gentium, redit ad expulsionem Judaeorum, dicens: Pauci facti sunt. Eo quod non fuissent in his multiplicata opera Dei. Et vexati sunt a tribulatione malorum et dolore. Quia insontem iniqui sunt persecuti. Effusa est contentio super principes eorum. Ut qui Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
runt in ea dñm nunciatũ: s in illa in
qua eum uł propħe uel parriarche sp̃u¬
ali ocło contemplantes. cognouerunt ĩ
miracłis: uł oraculis cecinerunt. Qui
posuit flumina in desertum: et exitꝰ
aquarũ insitim. Terram fructiferã
insalsuginem: a malicia in habitanti¬
um inea. Merito exaltandus. merito
laudandus: qui in eccłia quȩ prius fue¬
rat deserta et odio habita. posuit apłos:
qui eam et consolarentur alloquio: et
allumone fecundarent. Dedit et ma¬
nimas sitientium uerbum. exitus pre¬
dicationũ: et terram corporis quȩ pꝰ
spinas amaritudinis ꝓtulerat: fruc¬
tib repleuit ȩternis. Posuit desertum
instagnum aquarum: prebens in eccle¬
sia baptismũ. & terram sinc aqua ine¬
ritus aquarum: predicatores in natio¬
nũ ariditate constituens. Et collocauit
illic esurientes: ut bonis celestib refice¬
rentur. Ꝙ constituerunt ciuitatẽ habi¬
tationis. Animas suas exhibuer̃t ab

Expanded text:
runt in ea Dominum nuntiatum, sed in illa in runt in ea Dominum nuntiatum, sed in illa in qua eum, vel prophetae, vel patriarchae, spirituali oculo contemplantes, cognoverunt in miraculis, vel oraculis cecinerunt. Quia posuit flumina in desertum, et exitus aquarum in sitim: terram fructiferam in salsuginem, a malitia inhabitantium in ea. Merito exaltandus, merito laudandus, qui in Ecclesia quae prius fuerat deserta, et odio habita, posuit apostolos, qui eam et consolarentur alloquio, et alluvio foecundarent. Dedit et in animas sitientium suum verbum, exitus praedicationum, et terram corporis, quae prius spinas amaritudinis protulerat, fructibus replevit aeternis. Posuit desertum in stagna aquarum. Praebens in Ecclesia baptismum. Et terram sine aqua in exitus aquarum. Praedicatores in nationum ariditate constituens. Et collocavit illic esurientes. Ut bonis coelestibus reficerentur. Et constituerunt civitatem habitationis. Animas suas exhibuerunt ab
Abbreviated transcription (Latin):
& clamauer̃t ad dñm cum tribularẽ¬
tur: et de necessitatib eoꝵ liberauit
eos: ut relinquentes luxuriosa ebrieta¬
tem. dĩ sapientiam sequerentur:. Sta¬
tuit procellam eius in auram: ut iam
ñ cum igne et grandine. s cum suaui
scĩ sp̃s flamine adueniret. Et silueruĩs
fluctus eius. Penitentiam agentibus.
in tranquillitatem conuersi sunt. Le¬
tati sunt: quia siluerunt. Illis quiescen.¬
tib: hn letantur. Ꝙ̾ deduxit eos in por¬
tum uoluntatis eoꝵ. Dehinc quiescen.¬
tib fluctib. apposuerunt integrã uo¬
luntatem ad eum deduci: qui diican.¬
tib inter fluctus. uerus ẽ portus. Et
de necessitatib eoꝵ liberauit eos: ne ab
manum. Et mirabilia eius filuis homi¬
nũ: quia mirabiliter hos compescuit
fluctus. Ꝙ exaltent eum in eccłia plebiᷤ.
in congregatione fidelium. & incathe¬
dra seniorũ laudent eum. Non in illa
cathedra. in qua scribe et pharisei sede¬
runt. qui legentes legem. non intellere¬

Expanded text:
Et clamaverunt ad Dominum cum tribularenEt clamaverunt ad Dominum cum tribularentur, et de necessitatibus eorum liberavit eos. Ut relinquentes luxuriosam ebrietatem, Dei sapientiam sequerentur. Statuit procellam ejus in auram. Ut jam non cum igne et grandine, sed cum suavi sancti Spiritus flamine adveniret. Et siluerunt fluctus ejus. Poenitentiam agentes, in tranquillitatem conversi sunt. Laetati sunt quia siluerunt. Illis quiescentibus, hi laetantur. Et eduxit eos in portum voluntatis eorum. De his quiescentibus fluctibus, apposuerunt integram voluntatem ad eum deduci: qui mitigans fluctus, verus est portus. Et de necessitatibus eorum liberavit eos. Ne ab manum. Et mirabilia ejus filiis hominum. Quia mirabiliter hos compescuit fluctus. Exaltent eum in Ecclesia plebis. In congregatione fidelium. In cathedra seniorum laudent illum. Non in illa cathedra in qua Scribae et Pharisaei sederunt. qui legentes legem, non intellexe
Abbreviated transcription (Latin):
stetit sp̃e ꝓcelle. Cessauit muncdana tẽp¬
tatio. Sic et in naui dormiens dñs cum
excitatus a discipulis fuisset: imꝑauit
uento et mari. et siluit. Ꝙ exaltati sũ
fluctus eius. Suspensi sunt. ne nocerẽt.
id ẽ huiꝰ diabolice temptationis motus:
quos iniqui cõmouent suꝑ istos. Ascen¬
dunt usq ad celos. eleuantur in suꝑbuᷤ
sius. ad scõꝵ in iuriam. Q descendunt
usq ad abyssos: humiliantur inconfes¬
sione. & ut intelligas figuraliter hoc de
malis hominib dici: sequitur. Anima
eorum in malis tabescebat. Fluctus a qͣ
rum: animã non habent. S tabescit
anima: cum uerberata plagis cȩlestib.
se peccasse. et scĩs inuriam intulisse cog¬
noscit. Turbati sunt.: et moti sunt. sicut
ebrius. Nichil enĩ letum. nichil stabi¬
le. nicħ sobrium eoꝵ sensus habebat
Q om̃is sapientia eoꝵ deuorata ẽ asa¬
pientia ueri dĩ: sicut quondam draco
moysi deglutiuit dracones egyptioꝵ.

Expanded text:
stetit spiritus procellae. Cessavit mundana tenstetit spiritus procellae. Cessavit mundana tentatio. Sic et in navi dormiens Dominus, cum excitatus a discipulis fuisset, imperavit vento, et mare siluit . Et exaltati sunt fluctus ejus. Suspensi sunt, ne nocerent: id est, hujus diabolicae tentationis motus, quos iniqui commovent super justos. Ascendunt usque ad coelos. Elevantur in superbiis suis, ad sanctorum injuriam. Et descendunt usque ad abyssos. Humiliantur in confessione. Et ut intelligas figuraliter hoc de malis hominibus dici, sequitur: Anima eorum in malis tabescet. Fluctus enim aquarum animam non habent. Sed tabescit anima: cum verberata plagis coelestibus, se peccasse et sanctis injuriam intulisse cognoscit. Turbati sunt, et moti sicut ebrius. Nihil enim laetum, nihil stabile, nihil sobrium eorum sensus habebat. Et omnis sapientia eorum devorata est. A sapientia veri Dei: sicut quondam draco Moysi deglutivit dracones Aegyptiorum .
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ languorem. et omnẽ infirmita.¬
tem in plebe. & cripuit eos de interiti.¬
onib eoꝵ: in quib se ipsi dimerserant.
excelsus se humiliauit: quib ds̃ ho¬
mo factus est: quib immortalis pro
mortaliũ uita subditur morti. Et mi¬
rabilia eius filiis hominũ: quib in¬
ferui ereas portas uectesq confregit:
quib redut uictor ad suꝑos: quib
remeauit ad cȩlos. & sacrificent sa¬
crificium laudis. Cessent hyrei et ui¬
tuli: ds̃. sacrificium de puro corde re.¬
quirit. & annueient oꝑa eiꝰ in ex¬
ultatione. Cum gaudio cunctis an
nuncient: qualiter eos sua uisitati¬
one saluauit. Qui descendunt mare.
di tunduntur. Facientes oꝑationem ĩ
aquis multis: in popłis. S et ad apło ᷤ¬
et mirabilia eius in ꝓfundo. In ꝓfunda
enĩ caligine ꝑ eorum predicationẽ lu¬
men ueritatis illuxit: et uiderunt ope¬
rante dño. in tenebris densissimis clare¬
re lumen uerissime trinitatis. Dixit &

Expanded text:
omnem languorem et omnem infirmitaomnem languorem et omnem infirmitatem in plebe. Et eripuit eos de interitionibus eorum. In quibus se ipsi demerserant. . Quibus excelsus se humiliavit, quibus Deus homo factus est: quibus immortalis pro mortalium vita subditur morti. Et mirabilia ejus filiis hominum. Quia inferni aereas portas vectesque confregit: quia rediit victor ad superos: quia remeavit ad coelos. Et sacrificent sacrificium laudis. Cessent hirci et vituli: quia Deus sacrificium de puro corde requirit. Et annuntient opera ejus in exsultatione. Cum gaudio cunctis choris annuntient: qualiter eos sua visitatione salvarit. Qui descendunt mare. di tunduntur. Facientes operationem in aquis multis. In populis. Sed et ad apoet mirabilia ejus in profundo. In profunda enim caligine, per eorum praedicationem lumen veritatis illuxit, et viderunt, operante Domino, in tenebris densissimis clarere lumen verissimae Trinitatis. Dixit, et
Abbreviated transcription (Latin):
miscdie eius: et mirabilia eius filuis ho¬
minũ. & cur eis uł miscdiȩ confiten¬
de sint. uł inirabilia predicentur. seq̃n.¬
tia docent. Quia contriuit portas ereas:
et uectes ferreos confregit. Uisitauit enĩ
nos oriens exalto. et illuminauit erroꝵ
tenebras: dirupitq legis catenas. ut li¬
bero arbitrio scruiremus. Suscepit eos
de uia iniquitatis eoꝵ. Obserauerat
gͥ diabolus ualidissimis seris suarũ edi¬
um ereas ualuas: ne ab eius iure egredi
ualeret genus humanũ. Que omĩa ut
diximꝰ. sua dñs uisitatione contriuit:
suscipiens eum in se.  ꝑter iniusticiaᷤᷤ
enĩ suas humiliati sunt: ut exaltaren¬
tur in eo. Omnẽ escani abhominata
ẽ anima eorũ: et appropinquauerunt
usq ad portas mortis. & clamaueruns
ad dnm cum tribularent᷑: et de necessi¬
tatib eoꝵ libauit eos. S uide qualiter
sunt.et appropinquauer̃t morti: ꝓp.
terea misit uerbum suum et sanauit
eos: id ẽ ipsum filium qui in principio
erat uerbum. qui in euangłio sanat

Expanded text:
ejus, et mirabilia ejus filiis hominum. Et cur ejus vel misericordiae confitendae sint, vel mirabilia praedicentur, sequentia docent. Quia contrivit portas aereas, et vectes ferreos confregit. Visitavit enim nos oriens ex alto , et illuminavit errorum tenebras, disrupitque catenas legis, ut libero arbitrio serviremus. Suscepit eos de via iniquitatis eorum. Obseraverat igitur diabolus validissimis seris suarum aedium aereas valvas, ne ab ejus jure egredi valeret genus humanum. Quae omnia, ut diximus, sua Dominus visitatione contrivit, suscipiens eum in se. Propter injustitias enim suas humiliati sunt. Ut exaltarentur in eo. Omnem escam abominata est anima eorum, et appropinquaverunt usque ad portas mortis. Et clamaverunt ad Dominum cum tribularentur, et de necessitatibus eorum liberavit eos. Sed vide qualiter abominati sunt et appropinquaverunt morti. Tunc misit verbum suum, et sanavit eos. Ipsum Filium, qui in principio erat Verbum: qui in Evangelio sanat
Abbreviated transcription (Latin):
enius: ipse ad nichilũ deducet inimicoᷤ
nrõs. Non dixit. pugnabit aut occidet:
s ac nichilũ deducet. Ideo eos ad nicħm
deducet: ut si uoluerit fortes eos faciat.
et glorificet eos. Benedicamus gͦ dñm̃.

Expanded text:
mus, ipse ad nihilum deducet inimicos mus, ipse ad nihilum deducet inimicos nostros. Non dixit: pugnabit, aut occidet: sed, ad nihilum deducet. Ideo eos ad nihilum deducet, ut, si voluerint, fortes eos faciat, et glorificet eos. Benedicamus ergo Deum:
Abbreviated transcription (Latin):
est sp̃c eius in quo ille sꝑauit. et euanuit
In deo faciemus urtutẽ. Hon habemus
spem. nisi indeo tantum. Non dicamus
si illud ueniat mͥ aut illud: unde habeo
uiuere: Respondebo tͥ quod mauis ẽ.Si
tuneat. nemo debet dicere. Si senuero:
unde habeo uiuere: Si infirmus factus
fuero: unde uiuo: Xp̃m habes. et times:
Si uolatilia cęli pascit: dubitas quod non¬
possit te pascere: Diabolus pascit homi.
Diabolus facit iudices huius mundi. et¬
duntes: et xp̃c non potest facere. ut tuñ
mendices: Diabolus dat aurum. gẽmas:
et xp̃c panem ñ potest dare: Nos omnẽ
sollicitudinem ꝓiciamus de cordib no¬
stris: et dicamus: in deo faciemus uirtu¬
tem. Ipse erit uirtus nr̃a: ipse panis nr̃:
ipse erit rector nr̃. & ipse ad nichilum
deducet inimicos nrõs. Ipse nos coronat:
ipse pugnat nobiscum: magis autẽ ipse
uincit in nob̃. Quid enĩ dicimus: Indõ
faciemus uirtutẽ. Quando fortes fueri¬

Expanded text:
est spiritus ejus in quem ille speravit, et evanuit est spiritus ejus in quem ille speravit, et evanuit In Deo faciemus virtutem. Non habeamus spem, nisi in Domino tantum. Non dicamus: si illud mihi eveniat, aut illud, unde habeo vivere? Respondeo tibi quod majus est. Si timeat, nemo debet dicere: Si senuero, unde habeo vivere? si infirmus factus fuero, unde vivo? Christum habes, et times? Si volatilia coeli pascit, dubitas quod possit te pascere? Diabolus pascit suos Diabolus facit judices hujus mundi divites, et Christus non potest facere, ut non mendices? Diabolus dat aurum et gemmas, et Christus panem non potest dare? Nos omnem sollicitudinem projiciamus de cordibus nostris, et dicamus: In Deo faciemus virtutem. Ipse erit virtus nostra: ipse panis noster: ipse erit rector noster. Et ipse ad nihilum deducet inimicos nostros. Ipse nos coronat: ipse pugnat nobiscum: magis autem ipse vincet in nobis. Quid enim dicimus? In Deo faciemus virtutem. Quando enim fortes fueri
Abbreviated transcription (Latin):
delissimo: Uidete quid dicatur. Non di¬
xit. non existi᷑ s exibis ds̃ in uirtutib
nris: hoc uult dicere: quando labora¬
mus. tunc adiuuat nos ds̃. Non est uo
lentis neq currentis: s nuserentis dĩ. Ui¬
mientis: s miserentis dĩ. Si nos gͦ uolu¬
crimus et cucurrerimus: ds̃ nob̃ ꝓde
ds̃ miseretur. Athleta enĩ dormiens: ꝑ¬
dit uictoriam. Da nob auxilium de tri¬
bulatione. Non dixit da nob̃ auxilium
de delicus: s de tribulatione. Ad dñm
cum tribularer clamaui: et exaudiuit
me. Non dixit cum eẽm in delicus cla¬
maui:aut dormiens clamaui. Uis exau¬
diri a dño. Esto in tribulatione. Clama.
et exaudieris. Si quis gͦ non ẽ in tribu¬
latione: auxilium dñi inuocare non po¬
test. Q uia uana salus homuns. Male¬
dictus homo: qui spem ponit in homine.
Non ẽ necesse hoc interpretari: hec senten¬
tia omĩb patet. Aliquis sꝑauit in imꝑato¬
reͥ sꝑauit in principe: in patre aut. matre¬
aut in aliquo negocio: subito subtractus

Expanded text:
is. Videte quid dicat: Non dixit, non existi: sed, non exibis, Deus, in virtutibus nostris. Hoc vult dicere: Quando laboramus, tunc adjuvat nos Deus. Non est enim volentis neque currentis, sed miserentis est rentis, sed miserentis Dei. Si non ergo voluerimus et cucurrerimus, Deus nobis niDeus miseretur. Athleta enim dormiens perdit victoriam. Da nobis auxilium de tribulatione. Non dixit, da nobis auxilium de deliciis: sed, de tribulatione. Ad Dominum cum tribularer clamavi, et exaudivit me . Non dixit: cum essem in deliciis clamavi, aut dormiens clamavi. Vis exaudiri a Domino? Esto in tribulatione: clama, et exaudieris. Si quis ergo non est in tribulatione, auxilium Domini invocare non potest. Quia vana salus hominis. Maledictus homo qui spem habet in homine . Non est necesse hoc interpretari. Haec sententia omnibus patet. Aliquis speravit in imperatore, speravit in principe, in patre, aut matre: in aliquo negotio subito subtractus
Abbreviated transcription (Latin):
terra insangiumb: et contaminata est
in oꝑib eoꝵ : et fornicati sunt in adin¬
uentionib suis. Iabe enĩ iniquitatis ter¬
ra inficitur: cũ diu̾sis fornicationibꝰ cor¬
pus hominis inquinatur. Ideo et iradĩ
in impios seuit: ut sequitur. & iratus
ẽ furore dñs in popło suo. et abhominatꝰ
ẽ hereditatem suam. quia dereliquit eũ:

Expanded text:
terra in sanguinibus, et contaminata est terra in sanguinibus, et contaminata est in operibus eorum, et fornicati sunt in adinventionibus suis. Tabe enim iniquitatis inficitur: cum diversis fornicationibus corpus hominis inquinatur. Ideo et ira Dei in impios saevit: unde sequitur: Et iratus est furore Dominus in populum suum et abominatus est haereditate
Abbreviated transcription (Latin):
ex iuli: sicut os meum erit ait dñs ds̃. Et
irritauerunt eiun ad aquas contradic.¬
tionis: et uexatus ẽ moyses propt̃ eos. qͥ
exacerbauerunt sp̃m eius. Aque contra
dictionis aque baptismi accipiuntur:
ꝑ quas diabolo contradicitur. et oꝑib eiꝰ.
Post quas si quis se comnquinauerit uici.¬
is: ueratur sacerdos ꝓ eo qđ exacerbaue¬
rit sp̃m dĩ. ꝑ quem ille p̃dicat: sicut pau.¬
lus dicebat. Quis uritur et ego non uror:
disꝑdiderunt gentes. quas dixit dñs il.¬
lis: ydolatriam. uł diuersa facinora. ꝙ
cõmixtisunt intergentes: et didiceruã
oꝑa eoꝵ. et seruierunt sculptilib eorũ:
et factum ẽ illis in scandalum. Sicut
enim sacerdoti exoranti. ꝓ popło. ad iusti¬
ciam reputatur: ita his qui indesiderniᷤ
fanaticis conu̾sabantur. in scandalum.
& ĩmolauerunt filios suos et filias suã
demoniis: sensus et animas suas. & ef
deditus. a dĩ cultura recesserit. Infecta ẽ

Expanded text:
ex vili, sicut os meum erit, ait Dominus Deus. Et ex vili, sicut os meum erit, ait Dominus Deus. Et irritaverunt eum ad aquas contradictionis, et vexatus est Moyses propter eos, quia exadictionis, aquae baptismi accipiuntur, ad quas diabolo contradicitur et operibus ejus, post quas si quis se coinquinaverit vitiis, vexatur sacerdos, pro eo quod exacerbaverit spiritum Dei per quem ille praedicat: sicut Paulus dicebat: Quis uritur, et ego non uror ? disperdiderunt gentes quas dixerat Dominus illis. Idololatriam vel diversa facinora. Et commixti sunt inter gentes et didicerunt opera eorum, et servierunt sculptilibus eorum, et factum est illis in scandalum. Sicut enim sacerdoti exoranti pro populo ad justitiam reputatur; ita his qui in desideriis fanaticis convertebantur, in scandalum. Et immolaverunt filios suos et filias suas daemoniis. Sensus et animas suas. Et efdeditus a Dei, cultura recesserit. Interfecta est
Abbreviated transcription (Latin):
mortuor. Qui deo ꝯseerare se debuerant y do¬
lo conseerati st̃. ⁊ qui panẽ uiuũ esurire de¬
buerãt. mortuorũ sacͥficia comederunt.
&̾ irritauerunt eum in aduentionib
suis: quia ꝑuerse erant. & multiplicata
est in eis ruina. Ruina ẽ cum parietes
domoꝵ diruuntur: que tunc multipli.¬
catur. cum fuerunt a fundamentis euer.¬
si. Ergo isti cum fundamento. id ẽ cum
ipsa legis littera in qua se putabant sta¬
re. diruti sunt: quia stabiliti ñ fuerant
suꝑ petram. Stetit phinees. et placauit:
et cessauit quassatio. & reputatum est
ei ad iusticiam: a generatione et gene¬
dixit. moyseu in confractione stetisse:
hic autem phinces exorasse dicit. Quod
diligenter ausculta o sacerdos: cui ani¬
me commendate sunt. Euagina gladi¬
um. interune fornicationẽ: hoc ẽ ꝓfer
uerbum: insta oportune importune:
argue. increpa. obsecra. cum omi pati¬
entia et doctrina. ut tibi reputetur ad
iusticiam: quia qui reddiderit preciosũ

Expanded text:
onsecrare debuerant, idolo consecrati sunt. Et qui panem vivum esurire debuerant, mortuorum sacrificia comederunt. Et irritaverunt eum in adinventionibus suis. Quia perversi erant. Et multiplicata est in eis ruina. Ruina est cum parietes domorum ruunt: quae tunc multiplicatur cum fuerint a fundamentis eversi. Ergo isti cum fundamento, id est, cum ipsa legis littera in qua se putabant stare, diruti sunt: quia stabiliti non fuerunt super petram. Stetet cessavit quassatio; et reputatum est illi ad justitiam, a generatione in genedixit Moysen in confractione stetisse: hic autem Phineen exorasse dicit . Quod diligenter ausculta, sacerdos, cui animae commendatae sunt: evagina gladium: interime fornicatores, hoc est, profer verbum, insta importune, opportune; argue, increpa, obsecra cum omni patientia et doctrina : ut tibi reputetur ad justitiam. Quia qui reddiderit pretiosum
Abbreviated transcription (Latin):
ebantur: bonis cȩlestib saciauit. Seden¬
tes intenebris et umbra mortis: uinctoᷤᷤ
inmendicitate et ferro. Uinctum erat
enĩ humanũ genus catenis criminũ:
et carceri diaboli mancipatum: & cur
hoc acciderit. uide quid sequitur. Quia
exacerbauerunt eloquiũ dñi: que mã¬
dauerat non custodientes. & consiliũ
altissimi irritauerunt: qͦd dederat. ut
eligerent uitam. Et humiliatum est in
laborib coreoꝵ: quia ñ exaltabuntur
in oꝑib dĩ. Infirmati st̃ nec fuit qui
eum requirerent qui uerꝰ est medicus.
& clamauerunt ad dñm cum tribula¬
rentur: et de necessitatib eoꝵ liberauit
eos. Defecit post origniale peccatum hu¬
manũ genus: iterata uice ñ obseruanᷤᷤ
legem traditam ꝑ moysen. S et de hac¬

Expanded text:
ebantur, bonis coelestibus satiavit. Sedenebantur, bonis coelestibus satiavit. Sedentes in tenebris et umbra mortis: vinctos in mendicitate et ferro. Vinctum enim erat genus humanum catenis criminum, et carceri diaboli mancipatum. Et cur hoc accidit? Vide quid sequitur. Quia exacerbaverunt eloquium Domini. Quae mandaverat, non custodientes. Et consilium Altissimi irritaverunt. Quod dederat ut eligerent vitam. Et humiliatum est in laboribus cor eorum. Quia non exaltabantur in operibus Dei. Infirmati sunt nec fuit qui rent, qui verus est medicus. Et clamaverunt ad Dominum dum tribularentur, et de necessitatibus eorum liberavit eos. Defecit post originale peccatum humanum genus: iterata vice non observans legem traditam per Moysen, sed et de hac
Abbreviated transcription (Latin):
stantiam suam. hoc ẽ eccłia de gentib cõ¬
gregata. quia anima eius in ipsa defecit:
clamauit ad dñm cum tribularetur.
Tactus fimbrie dñi. clamor credentis
fuit. & clamauerunt. Ad dñm in qͥt.
me. Tunc exaudimur adño: quando
ñ simpler uor. s tribulatio clamat ad
dñm. & dedurit eos in uiam rectã. Quia
propt̾ea deduxit eos inuian rectã. Ergo
ostendit. quia ante inuenerunt quide
uias. s prauas et non rectas. et deduxit
eos in uiam rectam. Uia deduxit eos in
uiam. Ipse dñs atq saluator. deduxit
eos in uiam rectam. Fecit eosut iise am¬
bularent. Ipse fuit eis et ductor et uia.
& deduxit eos inuiam rectam: ut per
hanc uiam hoc ẽ ꝑ dñm saluatorẽ. irent
inciuitatem habitationis: idẽ in eccłiã
eius quȩ fundata erat suꝑ ipsum. et pe¬
tram. et uam atq ductorem. Simulq
considerandum: quia in isto psalmo. ter.
Quia saciauit animã manem: et anmã
esurientem saciauit bonis. Eos qui ma¬
nes erant a grã sua. et famẽ uerbi pati¬

Expanded text:
stantiam, hoc est, Ecclesia de gentibus congregata: quia anima ejus in ipsa defecit, clamavit ad Dominum cum tribularetur. Tactus fimbriae Domini, clamor credentis fuit. Et clamaverunt ad Dominum me . Tunc exaudimur a Domino, quando non simplex vox, sed tribulatio clamat ad Dominum. Et eduxit eos in viam rectam, ut irent propterea deduxit eos in viam rectam. Ergo ostendit, quia ante invenerunt quidem vias, sed pravas, et non rectas. Et deduxit eos in viam rectam. Via deduxit eos in viam. Ipse Dominus atque Salvator deduxit eos in viam rectam: fecit eos, ut in se ambularent: ipse et ductor, et via. Et deduxit eos in viam rectam, ut per hanc viam, hoc est, per Dominum Salvatorem irent in civitatem habitationis, in Ecclesiam ejus quae fundata fuerat super ipsum, et petram, et viam atque ductorem. Simulque considerandum, quia in isto psalmo tertioQuia satiavit animam inanem, et animam esurientem satiavit bonis. Eos qui inanes erant a gratia sua, et famem verbi pati
Abbreviated transcription (Latin):
mus que eẽnt aque: diximus que eẽnt
flumina. Uiam ciuitatis habitaculi ñ
inuenerunt: esurientes et sitientes. Ex¬
ponamus quomͦ gentium popłs fuerit
in deserto u̾ñ erant aque. hoc est inia¬
quoso: et quomodo uiam ciuitatis habi¬
taculi ñ inuenerunt. esurientes et siti¬
entes. De quib dicitur ñ inuenerunt:
Defecerunt scrutantes scrutinia. Defe¬
cerunt: quesierunt et non inueniert:
et mesuerie sua et siti. uiam ciuitatis
habitaculi non inuenerunt. Esurienteᷤ
et sitientes. Multi fuerunt qui reꝑmise¬
runt istam uiam que duceret adciuita¬
tem promisit socrates: ꝓmisit plato: ꝓ¬
misit aristotiles. Emorousa quȩ fluebat
sanguinem. multos quesiuit medicos: et
anullo sanari potuit. Niam ciuitatis ha.¬
bitaculi. ñ inuenert̃. Doctrina illoꝵ ma.¬
gis faciebat famẽ ueritatis: quã saturita

Expanded text:
quae essent aquae, diximus quae essent flumina. Viam civitatis habitaculi non invenerunt, esurientes et sitientes. Exponamus quomodo gentium populus fuerit in deserto, ubi non erant aquae, hoc est, in inaquoso, et quomodo viam civitatis habitaculi non invenerunt, esurientes et sitientes. De quibus dicitur, non invenerunt, Defecerunt scrutantes scrutinio . Defecerunt, quaesierunt, et non invenerunt, et in esurie sua et siti, viam civitatis habitaculi non invenerunt. Esurientes et sitientes. Multi fuerunt qui repromitterent istam viam quae deduceret ad civitatem. Promisit Socrates, promisit Plato, promisit Aristoteles. Haemorrhousa quae fluebat sanguine , multos quaesivit medicos, et a nullo sanari potuit. Viam civitatis habitaculi non invenerunt. Doctrina illorum magis famem faciebat veritatis, q
Abbreviated transcription (Latin):
&̾ penituit eum scdm multitudinẽ
miscđie suc: et dedit eos inmiscđias.
inconspectu onĩium qui ceꝑant eos.
Suꝑ penitentes eium peiitet ds̃ de ma¬
licia quã locutus fuerat ut faceret. et
ñ fecit: constituens te in sinu abrahe pa¬
tris tui. euius es fidem secutus. Ideo et
propħa exultans ait. Saluos fac nos
Et congrega nos de nationib: quia
gens hebreoꝵ. in regionib dispersa ẽ.
Ut confiteamur nomini tuo scõ. et
glemur in laude tua: infilio utiq qui¬
et nomen et laus tua ẽ. Benedictus
dictus in scła. ꝑ quem facta sunt scła:
et non solum facta. s etiam redempta.
Qui et nunc reuocare nos dignetur in

Expanded text:
Et poenituit eum secundum multitudinem Et poenituit eum secundum multitudinem misericordiae suae, et dedit eoonspectu omnium qui ceperant eos. Super poenitentes enim poenitet Deus de malitia quam locutus fuerat, ut faceret, et non fecit, constituens te in sinu Abrahae patris cujus es fidem secutus. Ideo et propheta exsultans ait: Salvos nos fac,Et congrega nos de nationibus. Quia gens Hebraeorum in regionibus est dispersa. Ut confiteamur nomini tuo sancto, et gloriemur in laude tua. In Filio utique: quia nomen Filii laus tua est. Benedictus dictus in saecula, per quem facta sunt saecula, et non solum facta sunt, sed etiam redempta. Qui et nunc nos recreare dignetur in
Abbreviated transcription (Latin):
gentium. et dñati sunt eoꝵ qui oder̃t
eos. & tribulauert̃ eos inmici eoꝵ: et
humiliati sunt submanib eoꝵ.S di¬
cis tu ohomo. Non est recta uia dñi. qͥ
nos tantis malis inclinari ꝑmittit.S
queso ꝑspice quia ꝓsius peccatores cri¬
minib inclinantur: et ds̃ tanta pieta¬
te prelatus ẽ ut semꝑ dignetur imꝑ¬
tiri presidium: sicut sequitur. Sepe
liberauit eos. Semꝑ ille liberat: et tuñ
corrigeris. Adhuc plaga illata in ianuiᷤ
astat: et tu ñ emendaris. Ipsi autem ex¬
acerbauerunt eum in consilio suo: qd
habuerunt. ut relicto eo ydolo seque¬
rentur. & humiliati st̃ inimquitatibꝰ
suis. Iam hic ñ adeo: s a sius delictis hu.¬
miliantur. S precurrit solita misera¬
tio: dicente propħa. Q uidit eum cũ¬
tribularentur: et audut orationes
eoꝵ. Docet enĩ et te: quod si conuersuᷤ
ingemueris: ꝓtinus appropinquant
celsis aurib eius. p̃ces humilitatis tue.
Memor fuit testamenti sui: quod cũ
abraham inmitio fidei ur̃e pepigit.

Expanded text:
ati sunt eorum qui oderunt eos. Et tribulaverunt eos inimici eorum, et humiliati sunt sub manibus eorum. Sed dices tu, o homo: Non est recta via Domini, qui nos in tantis malis inclinari permittit. Sed, quaeso, perspice: quia pro suis peccatores criminibus inclinantur, et Deus tanta pietate praeditus est, ut semper dignetur impartiri praesidium: sicut loquitur: Saepe liberavit. Semper ille liberat, et tu non corrigeris? Adhuc plaga illata in januis astat: et tu non emendaris? Ipsi autem exacerbaverunt eum in consilio suo. Quod habuerunt, ut, relicto eo, idola sequerentur. Et humiliati sunt in iniquitatibus suis. Jam hi non a Deo, sed a suis delictis humiliantur. Sed praecurrit solita miseratio, dicente propheta: Et vidit cum tribularentur, et audivit orationem eorum. Docet enim et te quod si conversus ingemueris: protinus appropinquant celsis auribus ejus preces humilitatis tuae. Memor fuit testamenti sui. Quod cum Abraham initium fidei nostrae pepigit.