comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
innuit intelligentib: et ñ tantũ audito¬
rem uerũ etiam cognitorẽ desiderat. In¬
terrogamus gͥ uim hebraiqi uerbi qͥd
sit chore: et sic̃ interpretationes habent
omnium uerboꝵ inscriptura positoꝵ
renunciatur nob̃ filios chore. interpieta¬
ri filios calui. Qđ nomen ñ adirrisionẽ
accipiatis: ne inueniamur insensu pue¬
tes postipsum: ascende calue. ascende
calue Tales enim pueros stuite gartu¬
los. et insuã pnitiem maledicaces et¬
untes de silua bestiȩ comederunt: hoc
scriptum ẽ et ubi sit scriptum cõme¬
morauimtis. qͥ meminerunt recogno¬
scant: qiui non meminerunt legans
qui ñ legerunt credant. Qđ gͥ ilud factum fi¬
qurauit infuturum: non nos debet appre¬
hendere: Significati sunt enim in illis pue¬
ris stulti homines. habentes sensum igno
ante se paruulũ posuit.⁊ ait. nͥ qͥs fuerit
rili. uocat rursus adimitationẽ puerilem:
nolite inquit pueri effici mentib s mali¬

Expanded text:
innuit intelligentibus, et non tantum auditoinnuit intelligentibus, et non tantum auditorem, verum etiam cognitorem desiderat. Interrogamus enim vim hebraici verbi, quid sit Core: et, sicut se interpretationes habent omnium verborum in Scriptura positorum, renuntiatur nobis, filios Core interpretari filios Calvi. Quod nomen non ad irrisionem accipiatis, ne inveniamur in sensu puetes post ipsum: Ascende calve, ascende calve. Tales enim pueros stulte garrulos, et in suam perniciem maledicentes, exeuntes de silva bestiae comederunt . Hoc scriptum est, et ubi sit scriptum commemoravimus: qui meminerunt, recognoscant; qui non meminerunt, legant; qui non legerunt, credant. Quod ergo illud factum figuravit in futurum, non nos debet apprehendere. Significati sunt enim in illis pueris stulti homines, habentes ignorantiae ante se parvulum posuit, et ait, Nisi quis fuerit rili, vocat rursus ad imitationem puerilem: Nolite, inquit, pueri effici mentibus, sed mali
Abbreviated transcription (Latin):
liti te & non recessit retro cor nr̃m. qͦd non
expandimus manus nrãs addeum alie¬
num. nͥte adiuuante unde possemus: nͥ¬
te inte intus alloquente. exhortante. non
deserente. unde ualeremus: Ergo siue pa¬
cientes untbulationib siue gaudentes ino¬
UNC psalmum sicut uo¬
biscum cum exultatio¬
ne cantaiimus: ita no¬
biscum cum attentione
consideretis peto Can¬
tatur enim de scĩs nuptiis desponso &
sponsa: de rege et plebe: de saluatore. &
de his qui saluandi sunt: Qui cum ueste
nuptiali uenit adnuptias głam querens
sponsi non suam: nonsolum libent̃ audit.
qͣd solet ẽẽ etiam hominum spectacula q̃¬
rentium. ñ facta exhibentium: s etiam
mandat cordi qͦd ñ ibi uacet. s germinet:
erumpat. crescat. ꝑficiatur. assumatur:
Oportet enim nos eẽ qͦd hic cantatur filios
chore: qͥd habet titulus psalmi. Erant enĩ
isti quidã homines Ueruntamen omins
inscrptio litterarum diuinarũ aliquid

Expanded text:
liti te, et non recessit retro cor nostrum, quod non liti te, et non recessit retro cor nostrum, quod non expandimus manus nostras ad Deum alienum, nisi te adjuvante, unde possemus? nisi te intus alloquente et exhortante, non deserente, unde valeremus? Ergo sive patientes in tribulationibus, sive gaudentes in pronc psalmum sicut vobiscum cum exsultatione cantavimus, ita nobiscum cum attentione consideretis peto. Cantatur enim de sanctis nuptiis, de sponso et sponsa, de rege et plebe, de Salvatore et de his qui salvandi sunt. Qui cum veste nuptiali venit ad nuptias, gloriam quaerens sponsi, non suam, non solum libenter audit, quod solet esse etiam hominum spectacula quaerentium, non facta exhibentium; sed etiam mandat cordi, quod non ibi vacet, sed germinet, erumpat, crescat, perficiatur, assumatur. Oportet enim nos esse, quibus hoc cantetur, filios Core, quod habet titulus Psalmi. Erant enim isti quidam homines: verumtamen omnis inscriptio Litterarum divinarum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
nam: ne ꝑdas iusticiam: Tu autem cui
ñdulcis ẽ inore iusticia. s adhuc in illis
menbris infirmus es. qͣles inuentre depu¬
tat eccłia: contristatus eligis aliquando¬
magis amittere aliquid de iusticia. quã
uel nuimmum depecunia: & ꝑcutis te
dampno grauiore. implens saccellũ tuũ.
et exinaniens cor tuũ fortassis gͦ de illis
dixerit: hesit interra uenter nr̃ Exurge¬
cũ gentib imotesceret cessantib ꝑsecu¬
torib: etiam illi qui heserant interra eru¬
ti sunt deterra: et agentes penitentiam
redditi sunt corpori xp̃i. quamuis infir¬
iii. quamius imꝑfecti: ut compleretur
ineis imꝑfectum meum uiderunt ocłi
tui & inlibro tuo om̃s scribentur:
Excurge dñe adiuua tios: & redime nos ꝓpt̃
nomen tuum: hoc ẽ gͦ gratis: ꝓpt̃ nomen
tuum. ñ ꝓpt̃ meritum meum: quia tu di¬
gnatus es facere: ñ quia dignus sum cui fa¬
cias. Lam et hoc ipsum qđ non sumus ob¬

Expanded text:
niam, ne perdas justitiam: tu autem cui niam, ne perdas justitiam: tu autem cui non dulcis est in ore justitia, sed adhuc in illis membris infirmus es, quales in ventre deputat Ecclesia, contristatus eligis aliquando amittere aliquid de justitia, quam vel nummum de pecunia; et percutis te damno graviore, implens saccellum tuum, et exinaniens cor tuum. Fortassis ergo de illis dixerit, Haesit in terra venter nosteret gentibus innotesceret, cessantibus persecutionibus, etiam illi qui haeserant in terra, eruti sunt de terra, et agentes poenitentiam, redditi sunt corpori Christi, quamvis infirmi, quamvis imperfecti, ut compleretur in eis, Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur . Exsurge, Domine, adjuva nos: et redime nos propter nomen tuum: hoc est, gratis; propter nomen tuum, non propter meritum meum; quia tu dignatus es facere, non quia ego dignus sum cui facias. Nam et hoc ipsum quod non sumus ob
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc significat quodã loco scͥptura: ubi qͥ¬
dam dic̃ se accepisse librum & liber iste
dulcis erat inquit inore meo: & amarꝰ
inuentre meo: Quid ẽ hoc nͥ quia p̃cep¬
ta summa quȩ accipiunt spiritales. non
accipiunt carnales: & dequib gaudent
sp̃ales. contristantur carnales: Liber iste
frs qͥd habet: Uende omĩa quȩ habes:
et da pauꝑib. Quam dulcis ẽ inore eccłie:
Abomnib spirttalib factum ẽ: At uero
carnali cuicumq dixens fac hoc. facilis
ate tristis recedit: sicut ille diues adño¬
pauꝑib. Quare autem tristis recessit:
nͥ quia liber ile dulcis ẽ. inore & inuen¬
tre amarus: Dedisti nescio qͥd auri & ar¬
genti: uentum ẽ adhunc articulum ut
pdas uiud forte. nͥ aliqͦd peccatum com¬
mittas: nͥ iniuiriam forte ingeras eccłiȩ:¬
nͥ blasphemares cogaris: Positus itaq in
angustiis. aut dampno pecuniȩ. aut dã¬
pno iusticiȩ: dicitur tͥ ꝑde potius pecu¬

Expanded text:
Hoc significat quodam loco Scriptura, ubi quHoc significat quodam loco Scriptura, ubi quidam dicit se accepisse librum; et liber ipse dulcis erat, inquit, in ore meo, et amarus in ventre meo . Quid est hoc, nisi quia praecepta summa quae capiunt spirituales, non capiunt carnales; et de quibus gaudent spirituales, contristantur carnales? Liber iste, fratres, quid habet? Vende omnia quae habes, et da pauperibus. Quam dulcis in ore Ecclesiae! Ab omnibus spiritualibus factum est. At vero carnali cuicumque dixeris, Fac hoc; facilius a te tristis recedit, sicut ille dives a Doest. Quare autem tristis recessit, nisi quia liber ille dulcis est in ore, et in ventre amarus? Dedisti nescio quid auri et argenti; ventum est ad hunc articulum, ut nisi perdas, forte aliquod peccatum committas, injuriam forte ingeras Ecclesiae, blasphemare cogaris: posito itaque in angustiis, aut damno pecuniae, aut damno justitiae, dicitur tibi, Perde potius pecu
Abbreviated transcription (Latin):
impietatem. ut illi qui ꝑduratunt hoc di¬
cant humiliata ẽ inpuluere anima nr̃a:
idẽ int manꝰ pulueris huiꝰ. inter manꝰ im¬
pioꝵ et ꝑsequentiũ humiliata ẽ. aĩa nr̃a. adħ ũte
ĩ uocaremus. ut dares auxilium detribula¬
tione: Uenter autem nr̃ hesit interra:
id÷ consensit impietati pulueris huius
uenter ñ: hoc enim dictũ ẽ. hesit Si enĩ
cum diligis & ardes caritate recte dicis dõ.
adhesit anima mea postte. & mn autẽ
adherere do bonum ẽ.tunc autem adhe¬
res dõ quando consentis do: non sine
causa dictum ẽ. deuentre isto qͥa adhesit
interra: nͥ qͥa illi significantur qui ꝑse¬
cutionem ñ tolerantes consenserunt iniqͥs:
Sic enim heserunt interra: s qͣre dicti st̃
uenter nͥ quia carnales sunt. ut os eccłiȩ
inscĩs sit. inspiritalib sit. uent̃ eccłie in
carnalib sit: Itaq os eccłiȩ eminet: uen¬
ter abscondit᷑ tanꝗͣ mollior & infirmior.

Expanded text:
impietatem: ut illi qui perdurarunt hoc diimpietatem: ut illi qui perdurarunt hoc dicant, Humiliata est in pulvere anima nostra? Id est, inter manus pulveris hujus, inter manus impiorum et persequentium, Humilinvocaremus, ut dares auxilium de tribulatione: venter autem noster haesit in terra, id est, consensit impietati pulveris hujus venter noster; hoc est enim dictum, Haesit. Si enim cum diligis et ardes charitate, recte dicis Deo, Adhaesit anima mea post te ; et, Mihi adhaerere Deo bonum est : tunc autem adhaeres Deo, quando consentis Deo: non sine causa dictum est, de ventre isto quod adhaesit in terra, nisi quia illi significantur, qui persecutionem non tolerantes, consenserunt iniquis: sic enim haeserunt in terra. Sed quare dicti sunt venter, nisi quia carnales sunt: ut os Ecclesiae in sanctis sit, in spiritualibus sit; venter Ecclesiae in carnalibus sit? Itaque os Ecclesiae eminet; venter absconditus est, tanquam mollior et infirmior.
Abbreviated transcription (Latin):
cessauerunt ꝑsecutiones. Unde: Quia ex¬
lurexit xp̃c ingentib: qui illis ante non
humiliata ẽ: Inpuluere: id: pulius nos ꝑ¬
seqiutur: Illi nos ꝑsecuntur: dequib dix¬
isti. Non sic impii ñ sic: s tanquã pulius
quẽ picit uentus a facie terrȩ: Humiliata
ẽ inpuluere anima nr̃a: hesit interra uent̃
n. Penam nimie humiliationis mͥ uidet̃
ipressisse: quia qͣuisquis quando se ꝓster¬
unt heret interra uenter euis. Quisqͥs enĩ
itahumiliatur ut genua figat. adhuc ht
qͦ humiliet᷑: Quis quis autẽ sic humiliatur
ut hereat interra uenter euis: ultra quo
humilietur ñhabet: Si enim ultra uolue¬
rit. iam ñ erit humiliare s obruere: Hoc
gͦ forsitan dixerĩt. nimiũ humiliati sum̾.
in hoc puluere: ultra quo humiliemur
non habemus: Iam si ꝑuenit usq adsũ¬
mum humiliatio: ueniat ⁊ miseratio:
Anforte fr̃s eos plangit ȩccłia uoce ista.
quib uli qui ꝑsequebantur ꝑsuaserunt

Expanded text:
cessaverunt persecutiones. Unde? Quia rescessaverunt persecutiones. Unde? Quia resurrexit Christus in gentibus, qui illis ante non humiliata est? In pulvere, id est, pulvis nos persequitur. Illi nos persequuntur, de quibus dixisti: Non sic impii, non sic; sed tanquam pulvis quem projicit ventus a facie test in pulvere anima nostra; haesit in terra venter noster. Poenam nimiae humiliationis mihi videtur expressisse, qua quisque quando se prosternit, haeret in terra venter ejus. Quisquis enim ita humiliatur ut genua figat, adhuc habet quo humilietur: quisquis autem sic humiliatur ut haereat in terra venter ejus, ultra quo humilietur non habet. Si enim ultra voluerit, jam non erit humiliare, sed obruere. Hoc ergo forsitan dixerit: Nimium humiliati sumus in hoc pulvere, ultra quo humiliemur non habemus: jam pervenit usque ad summum humiliatio, veniat et miseratio. 25. An forte, fratres, eos plangit Ecclesia voce ista. quibus illi qui persequebantur persuaserunt
Abbreviated transcription (Latin):
quitur: Exurge quare dormis dñe. Respon¬
det tͥ. Noui quid dicã Scio quia ñ dormit
qͥ custodit isrł̃: s tamen martyres clamant.
es: dormisti in passione: Iã nob̾ resurrexisti:
Nouimꝰ enĩ quia nob̾ resurrexisti: qͥa resurre¬
risti: Gentes que nos ꝑsecunt᷑ mortuum te
putant. resurrexisse ñ credunt: Exurge gͦ
ullis quare dormis. ñ nob s illis: Si enim
iam illi te crederent resurrexisse: nunquid
eos qͥinte credunt ꝑsequi poterant: Sea
quare ꝑsecuntur. Dele. occide nescio
qͦs qͥ crediderunt inte: nescio quẽ male
mortuum: Ad huc eis dormis: exurge ut
intelligant qͥa resurrexisti et quiescant. De¬
niq factum ẽ. dum moriuntur martyres.
etista dicunt & dormiunt. et excitant
axp̃m uere mortuum: Dormitionib eoꝵ
surrexit xp̃c quodãmͦ ingentib: id÷ cre¬
ditus ẽ resurrexisse: Ita paulatim et ipsi
credendo conu̾si ad xp̃m. fecerunt nume¬
rum magnũ quem timerent ꝑsecutores::

Expanded text:
urge, quare dormis, Domine? Respondet tibi, Novi quid dicam: scio quia non dormit qui custodit Israel : sed tamen martyres clamant, su! occisus es, dormisti in passione, jam nobis resurrexisti. Novimus enim quia nobis resurrexisti. Quare resurrexisti? Gentes quae nos persequuntur, mortuum te putant, resurrexisse non credunt. Exsurge ergo et illis. Quare dormis, non nobis, sed illis? Si enim jam te illi crederent resurrexisse, numquid eos qui in te crederent persequi poterant. Sed quare persequuntur? Dele, occide nescio quos, qui crediderunt in te nescio quem male mortuum? Adhuc eis dormis: exsurge ut intelligant quia resurrexisti, et quiescant. Denique factum est dum moriuntur martyres, et ista dicunt, dormiunt, et excitant Christum vere mortuum dormitionibus eorum; surrexit Christus quodammodo in gentibus, id est, creditus est resurrexisse: ita paulatim et ipsi credendo conversi ad Christum, fecerunt numerum magnum, quem timerent persecutores, et
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ uenturum exfiliis hominum ꝑsem̃
abrahȩ. fecit ipsum seruum suũ quẽ
mittebat ita sibi urare: Pone inquit
manum tuam subfemore meo: & sic ui¬
ra: Quasi diceret: Pone manum tuã ad
altare aut ad euangłiũ : aut ad ꝓpħam. aut
adaliquid sc̃m Sub femore meo inquit
pone manum tuam: habens fiduciam.
nec reuerens turpitudinem: s intelligẽs
ueritatem: Propterea accingere gladium
tuum. cuca femur potentissimȩ: Poten¬
tissimȩ etiam circa femur: quia qͦd infir¬
mum ẽ. di fortius ẽ hominib. S pecie tua¬

Expanded text:
Dei venturum ex filiis hominum per semen Dei venturum ex filiis hominum per semen Abrahae, fecit ipsum servum suum, quem mittebat, ita sibi jurare? Pone, inquit, manum tuam sub femore meo, et sic jura . Quasi diceret, Pone manum tuam ad altare, aut ad Evangelium, aut ad Prophetam, aut ad aliquid sanctum. Sub femore meo, inquit, pone manum: habens fiduciam, nec reverens turpitudinem, sed intelligens veritatem. Propterea, Accingere gladium tuum circa femur, potentissime. Potentissime etiam circa femur: quia quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Potent
Abbreviated transcription (Latin):
iuii foris stabant. Uidete si non mͦ ita sun
udei: Docet xp̃c in ȩccłia: illi foris stant.
Socrus autem quid ẽ: Mater sponsi: Mat̃
sponsi dñi nr̃i iħu xp̃i. sẏnagoga ẽ. Pinde
mirus eius ȩccłia quȩ ueniens degentib.¬
ñ consensit incircumcisionem carnaliũ:
diuisa ẽ aduersus socrum suam: Aecin¬
gere gladium tuum: De potentia gladii
huius loquebamur: cum ista diceremus:
Accingere gladium tuũ. sermonẽ tuum
cura femur potentissimȩ: cirea femur
habens gladium: Quid ẽ. circa femur: Quid
significat de femore: Carnem: Unde illud
est: Non deficiet princeps de iuda: et dux.
defemorib eius Nonne & ipse abraam
cui ꝓmissum erat semen in quo benedice¬
rentur om̃s gentes. quando misit seruũ
suum adquerendam & ducendã uxorem
filio suo. unde ueniret ulud semen scm̃.
inquo benedicerent᷑ om̃s gentes. fide te¬
nens inilla ueluti humilitate seminis.
esse magnitudinem nominis. id÷ filiũ

Expanded text:
illi foris stabant. uidete, si non modo ita sunt illi foris stabant. uidete, si non modo ita sunt Iudaei: docet Christus in ecclesia, illi foris stant. socrus ergo quae est ? mater sponsi. mater sponsi domini Iesu Christi synagoga est. proinde nurus eius — ecclesia uenon consensit in circumcisionem carnalem, divisa est adversus socrum suam. Accingere gladium tuum. De potentia hujus gladii loquebamur, cum ista diceremus. 13. Accingere gladium tuum, sermonem tuum: circa femur, potentissime, circa femur habens gladium. Quid est, circa femur? quid significat de femore? Carnem. Unde illud est: Non deficiet princeps de Juda, et dux de femoribus ejus . Nonne et ipse Abraham, cui promissum erat semen in quo benedicerentur omnes gentes, quando misit servum suum ad quaerendam et ducendam uxorem filio suo, unde veniret illud semen sanctum in quo benedicerentur omnes gentes; fide tenens in illa veluti humilitate seminis esse magnitudinem nominis, id est Filium
Abbreviated transcription (Latin):
matrẽ suam: Plebs illa quȩ de iudeis cre¬
didit: diuisa ẽ. aduersus sẏnagogam:
Diuisa ẽ et nurus aduersus socrum suã:
Plebs degentib ueniens nurus dicitur.¬
quia sponsus xp̃c filius synagoge. unde
eaim natus filius dei scd̾m carnem: Exilla
synagoga Ille qͥ dimisit patrem & matrẽ
&adhesit uxori suȩ. ut essent duo incarne
una: non coniectura nr̃a. s attestante apło¬
ccdicente. sacramentum hoc magnum ẽ.
ego aucem dico inxp̃o & inȩccłia: dimisit
enum patrẽ quodãmͦ Non omnino dimi¬
st ueluti adseparationem: s ad susceptio¬
nem humanȩ carnis Quomͦ dimisit: Qͥa
cum esset informa di ñ rapinam arbitratꝰ
c̃esse sc ȩqualem deo: s semet ipsum exin¬
amuit formam serui accipiens: Quomͦ di¬
misit & matrem: gentem iudeoꝵ. synago¬
gam illam herentem ueterib sacramentis
A dipsam figuram ꝑtinet qͦd ait Quȩ mͥ ma¬
ter ẽ aut qui fr̃s: Ille enim intus docebat:

Expanded text:
matrem suam: plebs illa quae de Judaeis crematrem suam: plebs illa quae de Judaeis credidit, divisa est adversus Synagogam. Divisa est et nurus adversus socrum suam: plebs de Gentibquia Christus sponsus filius synagogae. unde enim natus filius dei secundum carnem? ex illa synagoga ille qui dimisit patrem et matrem et adhaesit uxori suae, ut essent duo in carne una, non coniectura nostra, sed attestante apostolo dicente: sacramentum hoc magnum est, ego autem dico in Christo et ecclesia. dimisit enim patrem quodam modo, non omnino dimisit ueluti ad separationem, sed ad susceptionem humanae carnis. quomodo dimisit? quia, cum esset in forma dei, no.n rapinam arbitratus est esse se aequalem deo, sed semet ipsum exinaniuit formam serui accipiens. quomodo dimisit et matrem, gentem Iudaeorum, synagogam illam haerentem ueteribus sacramentis ? ad ipsam figuram pertinet quod ait: quae mihi mater, aut qui fratres? ille enim intus docebat,
Abbreviated transcription (Latin):
filia aduersus matrem: multomagis &
de nuru aduersus socrum: Nam aliquan¬
do inuna domo. nurus & socrus inueni¬
untur heretica et catholica Et ubi for¬
titer recipitur iste gladius. rebaptiratio¬
nem ñtimemus: Potuit diuidi filia ad¬
uersus matrem suam: et ñ potest nurꝰ
aduersus socrũ suã: Factum ẽ hoc etiã¬
generaliter ingenere humano: Diisus
ẽ filius aduersus patrem: Fiumꝰ enim ali¬
quando filii diaboli: Adhuc infidelib
dictũ ẽ. Uos apatre diabolo estis Et om̃is
infidelitas nr̃a unde: nͥ apatre diabolo:
Non ille creando pat̾: s nos illum imitan¬
do filii: Iam mͦ uidetis filium aduersus
patrem diuisum: Uenit gladius illeꝰ re¬
nunciat diabolo: inuenit aliũ patrem
inuenit aliam matrem: Ille adimitati¬
onem se p̃bens generabat in exitum pa-¬
rentes dños qͦs inuenimus inuitam e¬
ternam generant: Diuisus ẽ filius ad¬
uersus patrem: diuisa ẽ filia aduersus

Expanded text:
filia adversus matrem, multo magis et filia adversus matrem, multo magis et de nuru adversus socrum. Nam aliquando in una domo nurus et socrus inveniuntur haeretica et catholica. Et ubi fortiter recipitur iste gladius, rebaptizationem non timemus. Potuit dividi filia adversus matrem suam, et non potest nurus adversus socrum suam. 12. Factum est hoc generaliter etiam in genere humano, divisus est filius adversus patrem. Fuimus enim aliquando filii diaboli. Adhuc infidelibus dictum est: Vos a patre diabolo estis . Et omnis infidelitas nostra, unde, nisi a patre diabolo? Non ille creando pater, sed nos illum imitando filii. Jam modo videtis filium adversus patrem divisum. Venit gladius ille; renuntiat diabolo: invenit alium patrem, invenit aliam matrem. Ille ad imitationem se praebens, generabat in exitium: parentes duo quos invenimus, in vitam aeternam generant. Divisus est filius adversus patrem. Divisa est filia adversus
Abbreviated transcription (Latin):
gere gladium tuum. circa femur potentis¬
simȩ: Gladium tuum quid nͥ uerbũ tuũ:
Illo gladio strauit inimicos: ulo gladio di¬
uisit filium apatre. filiam amatre nurũ
asocrii Legimus hȩc in euangłio: Non ueni
pacẽ mittere intrã s gladium: et erunt in
una domo quinq diuisi aduersum se
Duo aduersus tres. & tres aducrsus duoꝰ eit̃
diisi: id: filius aduersus patrem: filia
aduersus matrem: nurus aduersus socrũ
suam Hȩc diuisio quo gladio facta ẽ: Iuo
quem xp̃s attulit: Et reuera fr̃s etiã coti¬
dianis exemplis uidemus hȩc. Placet iu¬
ueni alicui dõ seruire. displicet patri: Di¬
usi sunt aduersus se. Ille ꝓmictit t̾renã
ħereditatem: ille amat cȩlestem Aliudiste
pollicetur: aliud ille eligit: Non sibi pu¬
tet pat̾ factam iniuriam: ds̃ solus illi p̃¬
fertur: et tam̃ litigat cũ filio uolente ser¬
iure do: S fortior ẽ ille gladius sp̃alis se¬
parans quã copula carnalis fit hoc et de

Expanded text:
gere gladium tuum circa femur, potentissime. Gladium tuum, quid, nisi verbum tuum? Illo gladio stravit inimicos, illo gladio divisit filium a patre, filiam a matre, nurum a socru. Legimus haec in Evangelio: Non veni pacem mittere, sed gladium. Et erunt in una domo quinque divisi adversum se, duo adversus tres, et tres adversus duos erunt divisi: id est, filius adversus patrem, filia adversus matrem, nurus adversus socrum suam . Divisio haec quo gladio facta est, nisi quem Christus attulit? Et revera, fratres, etiam quotidianis exemplis videmus haec. Placet juveni alicui Deo servire, displicet patri; divisi sunt adversus se: ille promittit terrenam haereditatem, ille amat coelestem; aliud iste pollicetur, aliud ille eligit. Non sibi putet pater factam injuriam; Deus solus illi praefertur: et tamen litigat cum filio volente servire Deo. Sed fortior est ille gladius spiritualis separans, quam copulans natura carnalis. Fit hoc et de
Abbreviated transcription (Latin):
chi uillam: ñ tamen temporalem: Nichilo¬
minus corruptam adhuc mentem geris:
Amore enim casto ñ colis: adhuc mercedem
expetis: Ta enim uis habere infuturo scło:
que hic necesse ẽ relinquas: Mutare us
uoluntatem carnalem: non amputare:
Non laudatur millo ieiunium: qui adlux¬
urosam cȩnam seruat uentrem suum:
nuitantur enu homines aliquando ad
cenam magnam: et cum adeam uolunt
auide uenire ieuinant: Nunqͥd hoc ieui¬
nium continentiȩ: et ñ potius lururie
deputandũ ẽ: Noli gͦ talia sperare ibi dan¬
da adõ: q̃lia hic te iubet contempnere:
Henim sꝑabant iudei: ideo turbabantur
in illa questione: Nam et ipsi resurrectio¬
nem sꝑant: s adtales uoluptates corpis
se sꝑant resurrecturos. qͣles hic amant.
deo cum ꝓponeretur eis questio illa ala¬
duceis qͥ ñ credunt resurrect̾ionẽ de illa
muliere quȩ nupsit septem frĩb sibi

Expanded text:
hi villam, non tamen temporalem. Nihilohi villam, non tamen temporalem. Nihilominus adhuc corruptam mentem geris: amore enim casto non colis, adhuc mercedem expetis. Ea enim vis habere in futuro saeculo, quae hic necesse est derelinquas: mutare vis voluptatem carnalem, non amputare. Non laudatur in illo jejunium, qui ad luxuriosam coenam servat ventrem suum. Invitantur enim aliquando homines ad coenam magnam, et cum ad eam volunt avidi venire, jejunant: numquid hoc jejunium continentiae, et non potius luxuriae deputandum est? Noli ergo talia sperare tibi danda a Deo, qualia hic jubet contemnere. Haec enim sperabant Judaei, ideo turbabantur in illa quaestione. Nam et ipsi resurrectionem sperant, sed ad tales voluptates corporis se sperant resurrecturos, quales hic amant. Ideo cum eis proponeretur quaestio illa a Sadducaeis, qui non credunt resurrectionem, de illa muliere qu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd dicturi sum ei qͥ primo gratis nos fec̃:
Quia bonus ẽ: non quia aliqͥd abillo merui¬
mus: Deinde deipsa reparatione: de sed̾a
natiuitate qͥd dicturi sum̾: Merita nr̃a fecs¬
se: ut nob̃ illa salus ꝑpetua mitteretur ado¬
mino: Absit. Si merita nr̃a aliqͥd facerent.
addampnationem nr̃am ueniret: Non ue¬
nit ille adinspectionem meritoꝵ: s: adre¬
missionẽ peccatoꝵ: Non fuisti: et factus es
Quid do dedisti: Malus fuisti: & liberatus
es. Quid deo dedisti: Quid non abeo gratis
accepisti: Merito & grã nominatur: quia
gratis datui Exigitur gͦ ate. ut et tu gratis
eum colas: ñquia dat temporalia.s quia
prestat eterna: S ipsa ȩterna uide ne alit̃
cogites: et cogitando eterna carnalit̃ nich¬
ominus dm̃ñgratis colas: Quid enim: Si
ideo colis deum quia dat tͥ fundumꝰ non
eum culturus es. qͥa tollit tͥ fundũ: s for¬
te tudicis: Ideo eum colam. qͥa dabit mi¬

Expanded text:
Quid dicturi sumus ei, qui primo gratis nos fecit, Quid dicturi sumus ei, qui primo gratis nos fecit, quia bonus est, non quia aliquid meruimus? Deinde de ipsa reparatione, de secunda nativitate quid dicturi sumus? Merita nostra fecisse ut nobis illa salus perpetua mitteretur a Domino? Absit. Si merita nostra aliquid facerent, ad damnationem nostram venirat. Non venit ille ad inspectionem meritorum, sed ad remissionem peccatorum. Non fuisti, et factus es: quid Deo dedisti? Malus fuisti, et liberatus es: quid Deo dedisti? Quid non ab eo gratis accepisti? Merito et gratia nominatur, quia gratis datur. Exigitur ergo a te, ut et tu gratis eum colas: non quia dat temporalia, sed quia praestat aeterna. 16. Sed ipsa aeterna vide ne aliter cogites, et cogitando aeterna carnaliter, nihilominus Deum gratis non colas. Quid enim? Si ideo colis Deum, quia dat tibi fundum, non eum culturus es, quia tollit tibi fundum? Sed forte tu dicis: Ideo eum colam, quia dabit mi
Abbreviated transcription (Latin):
brantis & obloquentis. id÷ contͣ me loqñ¬
tis: Auoce inimici et ꝑsequentis: & quis
hic intellectus: Quȩ preterita dicta sunt
ñinnob fient. quȩ futura sꝑantur. non
apparent. Preterita: inmagna gła tua
eductus popłs de egypto lib̾atus aꝑseqñ¬
tib ductus ꝑ gentes expulsis gentib collo¬
catus inregno: Quȩ futura: Educendus
popłs de ista egypto scłi. duce xp̃o apparen¬
de ingła sua: ponendi scĩ addexterã. iniqͥ
adsinistram: dampnandi iniqui cũ dia¬
bolo inȩterna pena: accipiendum regnũ
axp̃o cũ scĩs insempiternum: Hȩc futura:
illa preterita: Inmedio quid: Tribulatio¬
nes: Quare: Ut appareat animus colens
deum. qͣntũ colat deum: ut uideat᷑ utrum
gratis colat eum. aquo salutem gratis ac¬
cepit Si enim dicat tͥ ds̃. qͥd mͥ dedisti ut
facerem de: certe si factus ꝓmeruisti me.
ñ me ꝓmerueras ante quam facerem te.

Expanded text:
robrantis et obloquentis, id est, contra me loquerobrantis et obloquentis, id est, contra me loquentis. A facie inimici et persequentis. Et quis hic intellectus? Quae praeterita dicta sunt, non in nobis fient: quae futura sperantur, non apparent. Praeterita: in magna gloria tua eductus est populus de Aegypto, liberatus a persequentibus, ductus per gentes, expulsis gentibus collocatus in regno. Quae futura? Educendus populus de ista Aegypto saeculi, duce Christo apparente in gloria sua; ponendi sancti ad dexteram, iniqui ad sinistram, damnandi iniqui cum diabolo in aeterna poena; accipiendum regnum a Christo cum sanctis in sempiternum. Haec sunt futura, illa praeterita. In medio quid? Tribulationes. Quare? Ut appareat animus colens Deum, quantum colat Deum; ut videatur utrum gratis colat eum a quo salutem gratis accepit. Si enim tibi dicat Deus, Quid dedisti mihi ut facerem te? Certe si factus promeruisti me, non me promerueras antequam facerem te.
Abbreviated transcription (Latin):
centes homines similitudinẽ dant. de eo
quẽ detestantur. sic moriaris sic pumatis.
Quanta tunc dicta sunt talia: sic crucifiga¬
ris. hodieq ñ desunt hostes xͥ.iiu ipsi iu
dei contra qͦs qn defendimus. xp̃m dicuã
nob: sic moriaris quomͦ & ille. Non enim
illã mortem intulissent. nͥ eomͦ mori ue¬
hementer exhorruissent: aut qͦd mist̾iũ
hr̃et. si intelligere potuissent: Cecus qͣndo
imungitur: collirium inmanu mediei non
uidet Nam crux ipsa: et ꝓipsis ꝑsequenti¬
bus facta ẽ. Inde sunt postea sanati: et incũ
credidunt quẽ ipsi occidunt: Posuisti nos
insimilitudinẽ innationib: cominotionẽ
capitis inpopłis: Commotionẽ capitis ad
insultandum et locuti sunt labiis & mo¬
illudere. qͦs trade. quos affligere. qͦs occi
ẽ auoce exultantium et crim̃ mͥ obicien¬
tium. quia colo te. qͥa confiteor te: & crim̃
mͥ obicientiũ de illo nomine. unde mea
omĩa crimina delebuntur: Auoce exꝑ¬

Expanded text:
centes homines similitudinem dant de eo centes homines similitudinem dant de eo quem detestantur: Sic moriaris, sic puniaris. Quanta tunc dicta sunt talia? Sic crucifigaris. Hodieque non desunt hostes Christi, illi ipsi Judaei, contra quos quando defendimus Christum, dicunt nobis: Sic moriaris quomodo ille. Non enim illam mortem intulissent, nisi eo modo mori vehementer exhorruissent; aut quid mysterii haberet, si intelligere potuissent. Caecus quando inunguitur, collyrium in manu medici non videt. Nam crux ipsa et pro ipsis persequentibus facta est. Inde sunt postea sanati, et in eum crediderunt quem ipsi occiderunt. Posuisti nos in similitudinem in nationibus, commotionem capitis in populis: commotionem capitis ad insultandum. Et locuti sunt labiis, et moilludere, quos tradere, quos affligere, quos occiest, a voce insultantium et crimen mihi objicientium, quia colo te, quia confiteor te: et crimen mihi objicientium de illo nomine, unde mea omnia crimina delebuntur. A voce exp
Abbreviated transcription (Latin):
omia medio tempore pati uoluit. Que
omĩa: Nunc autem reppulisti & con¬
fudisti nos: et non egredieris ds̃ inuututib
nr̃is Procedimꝰ adimmicos nr̃os: & tu no¬
tib obruti: Ubi amalech resistens incrucis
signo suꝑatus: & negredieris ds̃ inuirtu¬
tib nrĩs Auertisti autẽ nos retrorsũ post
inimicos nr̃os: ut qͣsi illi ante sint nos re
tro: illi uictores. nos uicti deputemur: Et
ti sumꝰ. hi significantur: qui sic passi suñ.
ut incorpus gentiũ uerterentur. Plangit.n.
eos ȩccłia: tanquã menbra sua deuorata.
Et ñ fuit multitudo iniubilationib eorum:¬
Nunqͥd enim quando fugiebant .xp̃ian ꝑ¬
sequentib inuicis ydolatris: fiebant
congregationes & iubilationes dõ: Nũqͥd
concinnebantur hymni deeccłiis dĩ qui
solent inpace concini: dulciq conuentu
fr̃nitatis di aurib ꝑsonare: & ñ fuit mul¬
titudo iniubilationib eoꝵ Postusti nos
Posiusti nos insimilitudinẽ innationibus:
Quid ẽ. insimilitudinem: Quando maledi¬

Expanded text:
ati voluit. Quae omnia? Nunc autem repulisti et confudisti nos: et non egredieris Deus in virtutibus nostris. Procedimus ad inimicos nostros, et tu notibus involuti? ubi Amalech resistens in crucis signo superatus? Et non ingredieris in virtutibus nostris. 11. Avertisti nos retrorsum post inimicos nosttro; illi victores, nos victi deputemur. Et ti sumus. Hi significantur qui sic passi sunt, ut in corpus gentium verterentur. Plangit sia, tanquam membra suaEt non fuit multitudo in jubilationibus eoruuid enim quando fugiebant Christiani persequentibus inimicis idololatris, fiebant congregationes et jubilationes Deo? Numquid concinebantur hymni de ecclesiis Dei, qui solent in pace concini, dulcique concentu fraternitatis Dei auribus personari? Et non fuit multitudo in jubilationibus eoruDosuisti nos in similitudinem in nationibus. Quid est, in similitudinem? Quando maledi
Abbreviated transcription (Latin):
disti ñ inconscientia nr̃a s in facie hominũ.
Crat enim tempꝰ quo affligerentur.xp̃iam.
cum utiq fugerent: cum ubicunq diceret᷑
xp̃ianus ẽ. tanquam adinsultationẽ ⁊ ad
opꝓbrium ꝑtineret. Ubi ẽ gͦ ule dñs ñr. rex
ñr. qui mandat salutem iacob Lbi ẽ. ile
qͥfecit omĩa quȩ nob̾ narrauerunt patres

Expanded text:
disti, non in conscientia nostra, sed in facie hominum. disti, non in conscientia nostra, sed in facie hominum. Erat enim tempus quo affligerentur Christiani, cum ubique fugerent, cum ubique diceretur, Christianus est, tanquam ad insultationem et ad opprobrium pertineret. Ubi est ergo ille Deus noster, rex noster, qui mandat salutem Jacob? Ubi est ille qui fecit omnia quae nobis narrave
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ potest fieri ut ñ accidit qͦd accidit. Da
ꝓpham cui tam certum sit futurũ quã tibi
preteritum: et quã tͥ qđ meministi factũ.
ñpotest fieri ut non sit factum. tã illi quod
nouit futurum. ñ potest fieri ut non fiat.
ldeo desecuritate dicunt᷑ tanquã preterita
que adhuc futura sunt. Hȩc gͦ speramus:
Saluos enim fecisti nos. exaffligentib nos:
eteos qui oderunt nos confudisti. In deo
dum miscet etiam uerba futun tpr̃is: ut in¬
telligas ⁊ preterita quȩ dicta sunt de fut᷑o
esse predicta: In dõ laudabimur tota die
et in nomine tuo confitebimur in scła &d
laudabimur: quid confitebimur:. Quia
exomnib affligentib nos. eriusti nos: qͥa
regnum ꝑpetuũ dabi ꝰ nob̃: quia complebit̃
innob̾. beati qͥ habitant indomo tua. in se
cum certa sint nob̾. & illa preterita cum
apatrib nr̃is audicrimꝰ quid mͦ. Nunc
autem reppulisti: et confudisti nos. Confu¬

Expanded text:
et non potest fieri ut non acciderit quod accidit. Da et non potest fieri ut non acciderit quod accidit. Da prophetam cui tam certum sit futurum quam tibi praeteritum: et quam tibi quod meministi factum, non potest fieri ut non sit factum, lam illi quod novit futurum, non potest fieri ut non fiat. Ideo de securitate dicuntur tanquam praeterita, quae adhuc futura sunt. Hoc ergo speramus. Salvos enim fecisti nos ex affligentibus nos, et eos qui oderunt nos confudisti. 9. verdum miscet etiam verba futuri temporis, ut intelligas et praeterita quae dicta sunt de futuro esse praedicta. In Deo laudabimur tota die: et in nomine tuo confitebimur in saecula. Quid, laudabimur? quid, confitebimur? Quia ex omnibus affligentibus nos eruisti nos, quia reguum perpetuum dabis nobis, quia complebitur in nobis, Beaticum certa sint nobis, et illa praeterita cum a patribus nostris audierimus, quid modo? Nunc autem repulisti et confudisti nos. Confu
Abbreviated transcription (Latin):
prenunciata. In medio presentium qͣre
laboramus: nͥ in intellectũ filiis chorȩ:
nte iunicos nĩos uentilabimꝰ: et inno¬
mine tuo sꝑnemus insurgentes innos:
gladius m̃s ñ saluum faciet me Saluoᷤ
s ideo tanꝗͣ preteritum dicitur: qͥa tam
certum ẽ quasi factum sit. Intendite qͣre
pleraq ꝓpħe ita dicunt tanꝗͣ preterita sit̃
cũ prenungentur futura. ñ facta: Nlam ⁊
de ipso dño furura passio prenunciabat.
et tam̃ foderunt inquit manus meas ⁊
pedes meos: dinumerauerunt omnia
ossa mea Non dixit fodient. et diniume¬
rabunt: Ipsi uͦ considerauerunt & con¬
spexerunt me: ñ dixit considerabunt ⁊
aspicient. Piuuserunt sibi uestimenta
mea: non dicit dundent. Omĩa ista tanquã
pnterita dicunt᷑. cũ futura sint: quia dõ ⁊ futã
tã certa sunt tanquã preterita suit: Nob̾ enĩ
ca quȩ preterierunt certa sunt. que futura
inceita sunt: Nouimꝰ enim aliqͥd accidisse:

Expanded text:
praenuntiata; in medio praesentium quare praenuntiata; in medio praesentium quare laboramus, nisi in intellectum filiis Core? In te inimicos nostros ventilabimus: et in nomine tuo spernemus insurgentes in nos. gladius meus non salvum faciet me. 8. versed ideo tanquam praeteritum dicitur, quia tam certum est quasi factum sit. Intendite quare pleraque Prophetae ita dicunt tanquam praeterita sint, cum praenuntientur futura, non facta. Nam et de ipso Domino futura passio praenuntiabatur, et tamen, Foderunt, inquit, manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea: non dixit, Fodient, et dinumerabunt. Ipsi vero consideraverunt et conspexerunt me: non dixit, Considerabunt et conspicient. Diviserunt sibi vestimenta mea : non dixit, divident. Omnia ista tanquam praeterita dicuntur, cum futura sint; quia Deo et futura tam certa sunt, tanquam praeterita sint. Nobis enim ea quae praeterierunt, certa sunt; quae futura, incerta sunt. Novimus enim aliquid accidisse,
Abbreviated transcription (Latin):
sumus: et nondum apparuit quid eri¬
mus Scimus q̃m cum apparuerit si¬
miles ei erimus: qm̃ uidebimꝰ eũ sicuti
ẽ Et si gͦ tunc patres nr̃i non te uidert̃
facie adfaciem scd̾m qͦd es tu: etiam si
uisio ista seruatur in resurrectione: ta¬
men ⁊isi angłi a fuerint tu mandas sa¬
lutem iacob Non solũ si ꝑte ades: s pqͣ
cunq creaturam tuã a ffueris tumen¬
faciunt quib mandas Cum gͦ tu ipse sis
res m̃s & ds nĩs. & tu mandes salutem
iacob. quare ista nunc patimur:S for
futuro autem non ẽ aliquid tale sꝑandũ
Immo uͦ sperandum: Inte umicos nr̃os
uentilabimus Ergo patres nr̃i indicauer̃t
bus antiquis: quia manus tua gentes
disꝑdidit: eiecisti populos & plantasti
eos. Ista preterita sunt. De futuro uͦ quid
erit: Inte inimicos nros uentilabimus
Ueniet tp̃s qͣndo om̃s inmici xp̃ianorũ
sic̃ palea uentilentur: sic̃ puluis uenti¬
lentur. & deterra piciantur. Ergo et pre¬
terita sic nob̾ sunt narrata: et futura talia

Expanded text:
it quid erimus; scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Etsi ergo tunc patres nostri non te viderunt facie ad faciem secundum quod tu es, etiamsi ista visio servatur in resurrectione, tamen etsi Angeli affuerunt, tu mandas salutem Jacob. Non solum per te ades, sed per quamcumque creaturam tuam affueris, tu manfaciunt quibus mandas. Cum ergo tu ipse sis rex meus et Deus meus, et tu mandes salutem Jacob, quare ista nunc patimur? 6. vefuturo autem non est aliquid tale sperandum. Imo vero sperandum. In te inimicos nostros ventilabimus. Ergo patres nostri indicaverurum, et in diebus antiquis: quia manus tua gentes disperdidit, ejecisti populos et plantasti eos. Ista praeterita sunt: de futuro vero quid erit? In te inimicos nostros ventilabimus: veniet tempus quando omnes inimici Christianorum, sicut palea ventilentur, sicut pulvis ventilentur, et de terra projiciantur. Ergo si et praeterita sic sunt nobis narrata, et futura talia
Abbreviated transcription (Latin):
Nis domos eburneas: spaliter accipe. Ma¬
gnas domos. & magna tab̃nacła dĩ cor¬
da scõꝵ: ipsosq reges regentes carnem
subiugantes sibi turbas humanarũ affectio¬
num. castigantes corpꝰ et seruituti subicienes
accipe. quia inde delectauerunt eũ filiȩ ie
Ille et enĩrer regum: illi autem reges deqͥbus
dictum ẽ: Sedebitis suꝑ duodecim sedes. u¬
dicantes duodecim trib isrł. Predicauerus
u̾bum ueritatis. et genuerunt eccł̃ias ñ sibi
sed illi Ad hoc sacramentũ ꝑtinet qͦd scͥp¬
tum ẽ inlege: Si mortuus fuit frat̃: accipi¬
at urorem eiꝰ fr̃ eus: et suscitet semen frĩ

Expanded text:
Vis domos eburneas spiritualiter accipere? MaVis domos eburneas spiritualiter accipere? Magnas domos, et magna tabernacula Dei, corda sanctorum, ipsosque reges regentes carnem, subjugantes sibi turbas humanarum affectionum, castigantes corpus, et servituti subjicientes, accipe: quia inde delectaverunt eum filiae regIlle est enim Rex regum: illi autem reges de quibus dictum est, Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel . Praedicaverunt verbum veritatis, et genuerunt Ecclesias, non sibi, sed illi. Ad hoc sacramentum pertinet quod scriptum est in Lege: Si mortuus fuerit frater, accipiat uxorem ejus frater ejus, et suscitet semen fratri
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatorẽ euuangłii. multi illi inuidebant.
Qui illum amabant. bono odore saluabã¬
tur: qui illi inuidebant bono odore pe¬
ribant: Ideo & ꝑeuntib ñ malus odor: s
bonus odor: Ideo enim magis illi inuide
bant: quia tam bona in illo gr̃a p̃ualebat.
Hemo enim inuidet misero: Erat gͥ głoso
inpredicatione uerbi di: & uiuens scđm
gebant eum qui in illo diligebant. xp̃m.
qui sequebantur bonum odorem: Dili¬
gebat amicum sponsi sui ipsa sponsa:
quȩ dicit incanticis canticoꝵ Post odorẽ
unguentoꝵ tuoꝵ currimus. Illi autem
quantomagis uidebant eum ingła
predicationis euangłii. et inuita incul¬
pabili: tantomagis inuidia torqueban¬
tur. et occidebantur bono odore Uirra
& gutta et cassia auestimentis tius ado¬
mib eburneis: ex quib te delectauerunt
filiȩ regum: Domos eburneas. domo
magnas. domos regales. quas uis elige:
delectauerunt inde xp̃m filiȩ regum:

Expanded text:
praedicatorem Evangelii, multi illi invidebant: praedicatorem Evangelii, multi illi invidebant: qui illum amabant, bono odore salvabantur; qui illi invidebant, bono odore peribant. Ideo et pereuntibus non malus odor, sed bonus odor. Ideo enim magis illi invidebant, quia tam bona gratia praevalebat. Nemo enim invidet misero. Erat enim gloriosus in praedicatione verbi Dei, et vivens secundum gebant eum, qui in illo diligebant bonum qui sequebantur bonum odorem; diligebat amicum sponsi sui ipsa sponsa, quae dicit in Canticis canticorum, Post odorem unguentorum tuorum curremus . Illi autem quanto magis eum videbant in gloria praedicationis Evangelii et in vita inculpabili, tanto magis invidia torquebantur, et occidebantur bono odore. 23. Myrrha et gutta et casia a vestimentis tuis, a domibus eburneis, ex quibus delectaverunt te filiae regum. Domos eburneas, domos magnas, domos regales, quasvis elige, delectaverunt inde Christum filiae regum.
Abbreviated transcription (Latin):
ruga: ꝓpter maculã abluens in sangui¬
ne: ꝓpt̃ rugã extendens incruce: Inde
bonus odor: qui significatur nominatis
quibusdam aromatib Audi pauilum.
illam minimam fimbriam deuestim̃¬
to quã tetigit mulier influxu sangui¬
nis & sanata ẽ: audi illum dicentem
xp̃i bonus odor sum̃. inomni loco: &
inhis qui salui fiunt. et inhis qͥ peunt: Ñ
dixit. bonus odor inhis qui salui fiunt.¬
⁊ malus odor inhis qͥ ꝑeunt: s qͦd adnos
attinet bonus odor sumꝰ. et in his qͥ salui
fiunt. et inhis qͥ ꝑeunt: Saluum fieri ho¬
minem bono odore ñẽ imꝓbabile: neq
incredibile: Perire autẽ hominẽ. bono odo¬
re quȩ ratioẽ: Magna uis. magna ueritas:
et si capi ñ pot̃. ita ẽ: Nam ut noueris quia
difficile capitur: statim subiecit & adhec
Quis intelligat homines mori bono odore:
Tam̃ aliquid dicã fr̃s Ecce ipse paulus p̃¬
dicabat euangłium: Multi ulũ amabant

Expanded text:
ruga : propter maculam, abluens in sanguiruga : propter maculam, abluens in sanguine; propter rugam, extendens in cruce. Inde bonus odor qui significatur nominatis quibusdam aromatis. Audi Paulum illum minimum, fimbriam de vestimento quod tetigit mulier in fluxu sanguinis, et sanata est ; audi illum dicentem: Christi bonus odor sumus in omni loco, et in iis qui salvi fiunt, et in iis qui pereunt . Non dixit, Bonus odor in iis qui salvi fiunt, et malus odor in iis qui pereunt; sed, Quod ad nos attinet, bonus odor sumus, et in iis qui salvi fiunt, et in iis qui pereunt. Salvum fieri hominem bono odore non est improbabile neque incredibile: perire autem hominem bono odore, quae ratio est? Magna vis, magna veritas: etsi capi non potest, ita est. Nam ut noveritis quia difficile capitur, statim subjecit: Et ad haec Quis intelligat homines mori bono odore? Tamen aliquid dicam, fratres. Ecce ipse Paulus praedicabat Evangelium; multi illum amabant
Abbreviated transcription (Latin):
ad quem ascendant corde: et deorsum fi
lius hominis id: corpꝰ eius: Menbra eirꝰ
hic sunt: caput suisum ẽ: Ascenditur ad
uor illa: saule saule qͥd me ꝑsequeris: Qs
enim illi incelo molestus fuit: Nlemo. Nec
iudei. nec saulus. nec diabolꝰ temptator:
nemo ibi molestus illi: s sic̃ in compage
corꝑis humani. pede calcato. lingua cla¬
mat Bilexisti iusticiam. & odisti iniqui¬
tatem: ꝓpterea unxit te ds̃ d̃s tiuis: Lo¬
cuti sumus deuncto deo: hoc ẽ de xp̃o:
Non potuit aꝑtr dici nom̃ xp̃i: quam ut
diceretur unctus ds̃:. Quomͦ speciosꝰ for¬
ma prefiliis hominum: sic unctus oleo
exultationis pre participib tuis Qui enĩ
participes eius: Filii hominum: qm̃ &
ipse filius hominis particeps factus mor¬
talitatis illoꝵ. ut eos faceret participes im
stimentis tuis Uestimenta cius scĩ eius.
electi eius. tota ȩccłia eius: ꝗͣ sibi sicut
uestimentum exhibet sine macula et̃

Expanded text:
ad quem ascendunt corde, ad quem ascendunt corde, lius hominis, id est corpus ejus. Membra ejus hic sunt, caput sursum est: ascenditur ad vox illa: Saule, Saule, quid me persequeris ? Quis enim illi in coelo molestus fuit? Nemo, nec Judaei, nec Saulus, nec diabolus tentator; nemo ibi molestus illi: sed sicut in compage corporis humani pede calcato lingua clamat. 21. Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem: propterea unxit te, Deus, Deus tuus. Locuti sumus de uncto Deo, hoc est de Christo. Non potuit apertius dici nomen Christi, quam ut diceretur unctus Deus. Quomodo speciosus forma prae filiis hominum; sic unctus, oleo exsultationis prae participibus suis. Qui enim participes ejus? Filii hominum: quoniam et ipse Filius hominis particeps factus est mortalitatis illorum, ut faceret eos participes immstimentis tuis. Vestimenta ejus sunt sancti ejus, electi ejus, tota Ecclesia ejus, quam sibi sicut vestem exhibet, sine macula et
Abbreviated transcription (Latin):
uidebis: Loquitur cum isrł.cum iacob.
cũ illo qui sibi lapidẽ adcaput posuerat.
maiora hoꝵ uidebis: Quare maiora: Ca
iam lapis ille adcaput ẽ. Am̃ dico uobis
uidebitis cȩlum aꝑtum: et angłos dei as¬
cendentes & descendentes suꝑ filium ho¬
minis: Angłi dei ascendant et descendant
ꝑscalas illas: fiat hoc in ȩccłia. Angłi di
annuntiatores sunt ueritatis: ascendant
&euideant inprincipio erat uerbũ. & uer¬
bum erat apud dm̃. & ds̃ erat uerbum:
Descendant et uideant. qͥa uerbum caro fac¬
tum ẽ: ethabitauit innob̃: Ascendant
eterigant magnos: descendant ut nutri¬
ant paruos: Uide ascendentem paulũ:
Siue enĩ mente excessimus do. Nide descen¬
dentẽ. Siue temꝑantes sum̃: uob̃. Uide
ascendentem: Sapientiam loquimur in¬
ter ꝑfectos. Uide descendentẽ: Lac uob̃ po¬
tum dedi. ñ ȩscam: Hoc fit inȩccłia: Ascẽ¬
dunt et descendunt angłi di suꝑ filium
hominis: quia sursum ẽ filiꝰ hominis.

Expanded text:
videbis. Loquitur cum Israel, cum Jacob, videbis. Loquitur cum Israel, cum Jacob, cum illo qui sibi lapidem ad caput posuerat. Majora horum videbis. Quae majora? Quia jam lapis ille ad caput est. Amen dico vobis, videbitis coelum apertum, et Angelos Dei ascendentes et descendentes super Filium hominis . Angeli Dei ascendant et descendant per scalas illas, fiat hoc in Ecclesia, Angeli Dei annuntiatores sunt veritatis: ascendant et videant, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Descendant, et videant, quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Ascendant, ut erigant magnos: descendant, ut nutriant parvos. Vide ascendentem Paulum: Sive mente excessimus, Deo. Vide descendentem: Sive temperantes sumus, vobis . Vide ascendentem: Sapientiam loquimur inter perfectos. Vide descendentem: Lac vobis potum dedi, non escam . Hoc fit in Ecclesia: ascendunt et descendunt Angeli Dei super Filium hominis: quia sursum est Filius hominis,
Abbreviated transcription (Latin):
mhanaełẽ illũ ĩeuangłio. ait. Ecce uere isrłi¬
ta: inquo dolus ñ est. Sic enim dicitur
ac ipso iacob & erat iacob sine dolo: ha¬
bitans indomo: Hoc recolens dñs uidens
nathanaelem sine dolo degente ula. et de
populo illo: ecce uere inquit isrłita in qͦ
dolus non ẽ: Appellauit isrłitam in quo
dolus non esset: ꝓpter iacob. & ille natha¬
nael: Nnde me nosti: & dñs: Cum esses
libarbore fici: uidi de: dest cum esses in
illo populo sublege constitutus. quȩ car¬
nali umbra illum populum ꝓtegebat: ibi
it uidi. qͥd ẽ ibi te uidi: Ibi tui misertꝰ sum:
lle aũ recordatꝰ q̃ fũat ⁊̃ sub arbore fici.
inueritate admiratꝰ qͥa putabat se ane¬
mine uisum. cũ ibi esset confitetur & dic̃:
lues filius dei: tues rexisrł: Quis hoc dic̃
Qui audierat qͦd uerus eẽt isrłita. et dolus
millo non esset: Et dñs: Quia dixi t uidi
te subarbore fici credidisti: maiora hoꝵ

Expanded text:
thanaelem in Evangelio ait: Ecce vere Israelithanaelem in Evangelio ait: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est . Sic enim dicitur de ipso Jacob, Et erat Jacob sine dolo habitans in domo : hoc recolens Dominus videns Nathanaelem sine dolo de gente illa et de populo illo, Ecce vere, inquit, Israelita, in quo dolus non est. Appellavit Israelitam, in quo dolus non esset, propter Jacob. Et ille Nathanael, Unde me nosti? Et Dominus, Cum esses sub arbore fici vidi te: id est, cum esses in illo populo sub Lege constitutus, quae carnali umbra illum populum protegebat, ibi te vidi. Quid est, ibi te vidi? Ibi tui misertus sum. Ille autem recordatus quod fuerat etiam sub arbore fici in veritate, admiratus, quia putabat se a nemine visum cum ibi esset, confitetur et dicit: Tu es Filius Dei, tu es rex Israel. Quis hoc dixit? Qui audierat quod verus esset Israelita, et dolus in illo non esset. Et Dominus: Quia dixi tibi, Vidi te sub arbore fici, credidisti; majora horum