comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dibus inferunt: qui uidelic& uectes semper eẽ. iuben¬
tur incirc̃. qui cnimirum necesseẽ. ut quicum que
cdiis caelestia sacramenta praedicant ĩpsimentem
amemoria sacre scripturae. num quam manus cc̃di
uinorum obseruantia mandatorum contineant
bene icutem sequitur: Ponesq: incercatestificationẽ
quãc dabotibi : quic illi solum modo de incarnatodĩ
filio loqui & credere debemus: quace nobis ipse d ñs
ꝑ auctores sacrae scripturae reuelare dignatus
ẽ. ISaccutemuis scire quaesit illa testificatio quac
incarca ponendam adnõ morses accepit. cẽpostolũ
ccudi: Postuelamentum ccutem inquid secundũ¬
tabernaculum qđ đr̃ scã scõrum cureum habens¬
tu ribulum & arcam testãmenti circum tectom
exomni parte curo. inquac urnaccurea habens
manna & uirga aeron quacefronduerat & tabulae
testamenti: Purna ergo curea in arca habens¬
plenitudinem diuinitatis. SVirga a aronquacex¬

Expanded text:
dibus inferunt. Qui videlicet vectes semper esse jubendibus inferunt. Qui videlicet vectes semper esse jubentur in circulis, quia nimirum necesse est ut quicunque alii coelestia sacramenta praedicant, nunquam ipsi mentem a memoria sacrae Scvinorum observantia mandatorum, contineant. Bene autem sequitur: Ponesque in arcam testificationem m, etc. Quia illa solummodo de incarnatione Dei Filii loqui et credere debemus, quae nobis ipse Dominus per auctores sacrae Scripturae revelare dignatus est. Si autem vis scire quae sit illa testificatio quam in arca ponendam a Domino Moyses accepit, Apostolum audi: Post velamentum autem, inquit, secundtabernaculumthuribulum, et arcam testamenti, circumtextam omni parte auro; in qua urna aurea habens manna, et virga Aaron quae fronduerat, et tabulae testamenti . Urna ergo aurea in arca habensplenitudinem divinitatis. Virga Aaron quae ex
Abbreviated transcription (Latin):
tem fortiter subigendo: aquila cedcaelos as¬
cendendo factus. ẽ ⁊ atq: ideo duo circuli in latere
uno & duo sunt incltero qui cnimirum dũo euan¬
gelistae persucm figuram adsumptionem indno
humcne fragilitatis. &duo celii uictorium qua
de eccdem adsumpta fragilitate ac morte triũ¬
phauit insinuct Ihcmquasi per leuum
lactus cercae. duos habuit circulos. cumeuaenge¬
listace duae in carnationem dñi ac passionem figu¬
rarent Isimiliter delateredextro duo inerant
circuli : quiecq̃ duo euangelistace resurrectio¬
nem atq ascensionem quccead futurae gloriã
uitace portinent figuraditer exprimunt: : Facies¬
quoq uectes delignis sechim & operies ccuro indu¬
cesq. super circulos qui st̃ in crtae lateribus ut por¬
tetur inemꝰ qui sempererunt incirculis n eum quã
extrabentur cebeissuctes quibus aerta portabatur
scĩ sunt doctores qͥ dnm̃ praedicando audientium cor¬

Expanded text:
 fortiter subigendo mortem, aquila ad coelos as fortiter subigendo mortem, aquila ad coelos ascendendo factus est. Atque ideo duo circuli in latere uno, et duo sunt in altero, quia nimirum duo evangelistae, per suam figuram assumptionem in Domino humanae fragilitatis; et duo alii victoriam, qua de eadem assumpta fragilitate ac morte triumphavit, insinuant. Nam quasi laevum latus arcae duos habuit circulos, cum evangelistae duo incarnationem Domini ac passionem figurarent. Similiter lateri dextero duo inerant circuli, quod aeque duo evangelistae resurrectionem et ascensionem ejus, quae ad futurae gloriam vitae pquoque vectes de lignis sethim, et operies auro: inducesque per circulos, qui sunt in lateribus ut portetur in eis: qui semper erunt in circulis: nec unquam extrahentur ab eis. Vectes quibus arca portatur sancti sunt doctores, qui Dominum praedicando audientium cor
Abbreviated transcription (Latin):
tuor utem angulos hab& arta: quic saercmen¬
tum dominicae incarnationis peromnes mundi
plagas in quibus scã ecclesia dilatatur celebrari
non desinit: & pereos dem angulos .iiii. quat tuor cir¬
culi st̃ positi : q̃ui incunctis mundifinibus euangeliũ
xp̃i sccluandis fidelium cordibus pracedicatur. S¬
Duo ccutem circuli in latere uno & duo sunt in calte¬
ro uel quicduo euangelistae discipulatui scluccto¬
ris incarne praedicantis & miracula facientis aed¬
herebant: duo autem clii. postresurrectionem ces¬
censionem que cius in caelos. adfidemeius uener̃:
ł quia infigura iiii. animalium. duo qui perho¬
minem & uitulum designatisunt: passionum &
mortis eius in dicia pracetulerunt: duo uero illi qua
perleonem & aquilam praefigurati sunt : uictoriae
quamortem destruxit insignia de monstriorunt.
homo quippedñs perincarnationem mortalis
fccctus cpparuit. uitulus uero idemoblatus
pronobis inaltari crucis ex titit. item leo .mor¬

Expanded text:
tuor autem angulos habet arca, quia sacramentuor autem angulos habet arca, quia sacramentum dominicae incarnationis per omnes mundi plagas, in quibus sancta Ecclesia dilatatur, celebrari non desinit. Et per eosdem angulos quatuor, quatuor circuli sunt positi; quia in cunctis mundi finibus Evangelium Christi salvandis fidelium cordibus praedicatur. Duo autem circuli in latere uno, et duo sunt in altero: vel quia duo evangelistae discipulatui Salvatoris in carne praedicantis, et miracula facientis adhaerebant; duo autem alii post resurrectionem ascensionemque ejus ad coelos, ad fidem venerunt: vel quia in figura quatuor animalium, duo qui per hominem et vitulum designati sunt, passionum et mortis ejus indicia praetulerunt; duo vero illi qui per leonem et aquilam praefigurati sunt, victoriae qua mortem destruxit, insignia demonstrarunt. Homo quippe Dominus, per incarnationem mortalis factus apparuit. Vitulus vero idem oblatus pro nobis in altari crucis exstitit. Idem leo
Abbreviated transcription (Latin):
cumipso mortis actore suꝑerar&. adque ced patrem
uictor incaelis ascender &: dehac corona đt̃ cep̃ost: eum
ccutem quimodico. quamangeli minoratus. est uide¬
mus ihm̃ propter passionem gloria & honore corona¬
corona & exit uincens ut uincer&: equus quippeclbus.
ecdesia : eques qui illi praesidebat dns ẽ quihabebat
cercum. qui a contra potestates cereas adbella uenie¬
bat dactaq ẽ ei corona uictoriae : qui cregnum mor¬
tis moriendo subuertit: & iiii. circulos aureos. quos
pones per .iiii.cercae angulos : duo circulis int in latere
uno & duo inaltero: quattuor circuliccurei: uii sunt
euangeliorum libri quimerito sunt ccurei: ꝓpt̃ clari¬
tatem sapientiae qua fulgent merito circulis conpa¬
rcti. quiaca&ernaẽ ipsadĩ sacpientia quam price¬
dicant: neque incipiens extempore neq: eẽ desinens
a&na diuinitas. quã chomo xp̃s accepit ꝥunde in mi¬
nente hora suae passionis pracecatur patrem dicens.

Expanded text:
am pro nobis mortem cum ipso mortis auctore superaret, atque ad Patrem victor in coelos ascenderet. De hac corona dicit Apostolus: Eum autem qui modico quidem ab angelis minoratus est, vidimus Jesum propter passionem mortis gloria et honore coronaei corona, et exiit vincens ut vinceret . Equus quippe albus Ecclesia, eques qui illi insidebat, Dominus est, qui habebat arcum, quia contra potestates aerias ad bella veniebat. Dataque est ei corona victoriae, qui regnum mortis moriendo subvertit. Et quatuor circulos aureos, pones per quatuor arcae angulos. Duo circuli sint in latere uno, et duo in altero. Quatuor circuli aurei quatuor sunt Evangeliorum libri. Qui merito aurei sunt propter claritatem sapientiae qua fulgent. Merito circulis comparati, quia aeterna est ipsa Dei sapientia quam praedicant, neque incipiens ex tempore, neque esse desinens aeterna divinitas, quam homo Christus accepit. Unde imminente horae suae passionis, precatur Patrem dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
bulatione corũ Visetere precectont encta quiat
erga preximoi neterse hubentes mi sericordicer
agere debemus ostendit imeo quodinsua cutaltos:
nos abhoc seculo cus todire cmmon& uniuersa inqui¬
bus nosipsos caste uiuere oport& & primit: Quos duos
cubitos bonce actionis. & dñs ipsemensce uerborum
suorum in eẽ declartiũ cum ccit . sint lumbi uestri
praecincti & lucernaeurãce crdentes. : lumbi uide¬
lic& prccecinti uta contagio sacculi huius perdure¬
mus inmunes: lucernae uero ardentes. ut pero pera
misericordice coram dño clarifulge cmus : ncm
qđ seqͥt᷑ & uos similes hominib &spectantibus dnm̃
suum quandoreuertatur c̃nuptuis ad altitudinẽ
cius dẽmensce hoc est aedspem futurae r&ribu¬
tionis pertin& : đ uero mensc i  hab& cubitum
inlatitudine. unitatem ipsius dilectionis quod tota
nobis testamenti u&eris & noui seri er commendect.
figurate denuntiat : Suna quippe est caritas. hoc ẽ
simpl& & pura mentis pi&cs qua & dm̃ et proxi¬

Expanded text:
bulatione eorum visitare praecipit, cuncta quae erga proximos necesse habentes, misericorditer agere debemus, ostendit: in eo vero quod immaculatos nos ab hoc saeculo custodire admonet, universa in quibus nos ipsos caste vivere oportet, exprimit. Quos duos cubitos bonae actionis, et Dominus ipse mensae verborum suorum inesse declaravit, cum ait: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae vestrae ardentes . Lumbi videlicet praecincti, ut a contagione saeculi hujus perduremus immunes. Lucernae vero ardentes, ut per opera misericordiae coram Domino clari fulgeamus. Nam quod sequitur: Et vos similes hominibus expectantibus dominum suum, quando revertatur a nuptiis, ad altitudinem ejusdem mensae, hoc est ad spem futurae retributionis pertinet. Quod vero mensa unum habet cubitum in latitudine, unitatem ipsius dilectionis, quam tota nobis Testamenti Veteris et Novi series commendat, figurate denuntiat: una quippe est charitas, hoc est simplex et pura mentis pietas, qua et Deum, et proxi
Abbreviated transcription (Latin):
tolo p&ro, uos autem genus electum & regale
s acerdotium : habens propitictorium desuper
utcuncta quacehabet bona largiente gratia
diuina sese accepisse meminerit: habens & che¬
rubim gloriae in propitictorio. ł eu angelica ui¬
delic& pracesidic quib cđo semper adiuuetur
propitio. ueltes tamenta quibus qualiter uiue¬
re & quomo ecuxilium recteuiuendi cẽdiuince¬
propitiatione quaereredebeat instit uactur: sic
cutem sunt cherubimsupra propiciatorium pos¬
tur nonquod cltior illo possit eẽ ciuitas suc
sedquo deius subsidio sustentata ꝓficiatx̧heru¬
bims uprcpropitiatiorium hab& cerca quiceuel
cergelica ministeria ł eloquicdiuinae coueraciur

Expanded text:
tolo Petro: Vos autem genus electum, regale tolo Petro: Vos autem genus electum, regale sacerdotium . Habens propitiatorium desuper, ut cuncta quae habet bona, largiente gratia divina, sese accepisse meminerit. Habens et Cherubim gloriae in propitiatorio, vel angelica videlicet praesidia, quibus a Deo semper adjuvetur propitio: vel Testamenta, quibus qualiter vivere, et quomodo auxilium recte vivendi a divinpropitiatione quaerere debeat instituatur. Sic autem sunt Cherubim supra propitiatorium postur: non quod altior illo possit esse civitas sua, sed quod ejus subsidio sustentata proficiat. Cherubim supra propitiatorium habet arca: quia vel angelica ministeria vel eloquia divina
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓp̃ttrans gressiones posit ẽ : donecuenir& se¬
men cui promiserat ordinata perungelos in
manu mediatoris sitem demedio duorum che¬
rubin loquitur dñs qui a peruerba utriusq: test̃
cosonanos uoce ad fidem ueritatis erudito
uel certe demedio cherubĩm loquit̾: qͥti peru¬
nigenitum suum qui in medio duorum testam̃¬
torum in carne cepparuit. humano generi ds pa¬
ter. uoluntatem sucm manifestare dignatur
.ẽ: quosensu &icm illud potestaccipi quodait
abacuc. in medio duorum cnimalium inno¬
tesceri sospotest autem in arca &i am scã eclesia
figurcliter accipi quaedelignis inputribilib
hoc ẽ cnimabus scĩs cedificatur & infidescĩ
euangelii. per iiͦIͦI mundi plagas distenta
coronam uitaecđb &spectat a &ernam: ha¬
bens inse tabulas testamenti in meditatione
continua legis dihabens &urnam auream
cummanna infidedominicae incarnat᷑ shabens
& uirgam caronquae fronduerat in participa¬
tione regni & sacerdotu dominicidicente cpos¬

Expanded text:
rangressiones posita est, donec veniret semen cui promiserat, ordinata per angelos in manu Mediatoris . Item de medio duorum Cherubim loquitur Dominus, quia per verba utriusque testamenti consona nos voce ad fidem veritatis erudit. Vel certe de medio Cherubim loquitur, quia per Unigenitum suum, qui in medio duorum Testamentorum in carne apparuit, humano generi Deus Pater voluntatem suam manifestare dignatus est. Quo sensu etiam illud potest accipi, quod ait Habacuc: In medio duorum animalium innotesces . Potest autem in arca etiam sancta Ecclesia figuraliter accipi, quae de lignis imputribilibus, hoc est animabus sanctis aedificatur, et in fide sancti Evangelii per quatuor mundi plagas distenta, coronam vitae a Deo exspectat aeternam, habens in se tabulas Testamenti in meditatione continua legis Dei, habens et urnam auream cum manna in fide dominicae incarnationis, habens etiam virgam Aaron; quae fronduerat, in participatione regni et sacerdotii dominici, dicente apos
Abbreviated transcription (Latin):
serpturco ẽ sacra defortibus scõrum patfun
uerbis aet iburq compata quccedum nobis quace sit
seueromiamnobis coeptecereli gionis latitudmor
curt acmplitudinem caritatis ldtitudinem eumnoo
peop &ncee remunerationis insinuat & bene longitiste
duerumiẽ cubitorum qui dactucds nostset conubr¬
satio anduabus mcexime uirtutib constat mireri

Expanded text:
Scriptura est sacra, de fortibus sanctorum Patrum verbis actibusque compacta. Quae dum nobis quae sint severantiam coeptae religionis, latitudinem cum amplitudinem charitatis, altitudinem cum spem perpetuae remunerationis insinuat. Et bene longitudo duorum est cubitorum: quia actualis nostra conversatio in duabus maxime virtutibus consistit, miser
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. quiccutem dilitme diligetur apatremeo
& ego diligim eum &manif es tabo ei meipsum
recte ergo cherubĩn scientia multiplicata dici¬
tur : quia in utroq: testamento fidelibus magis
ex tempore magisq: cognitio ueritatis innotuit :
recte cherubim glorice propitiatorium obumbra¬
re dnt̃r: q̃uicates tamenta crescente pertem¬
pus multiplicata scientia propitiationem nobis
dñi scluctoris pracedicant & hanc gratis
semper uocibus quasi expansis cduolictum
clis honorare non cers antsquia enim uerba
collo quentium quacsi uolando percerem cbore
dicentium cdcorperueniunt cudientium. mne¬
rito expansis cherubim clis & uelut cduolion¬
dum aptatis poss̃ designari :  Inde priecipiã
& loquar cdte: super propitiatorium scilic& ac¬
demedio duo cherubim qui erant suprae crcã
tertimonii: Tunct quacem cndabo pertefilus
isrł .: Supra propitiatorium loquitur dñs ad
quico pergratiam propitiationis dt factum ẽ
ut hominibus pꝰ culpcm priceucricationis

Expanded text:
diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Recte ergo Cherubim scientia multiplicata dicitur, quia in utroque Testamento fidelibus magis ex tempore magisque cognitio veritatis innotuit. Recte Cherubim gloriae propitiatorium obumbrare dicuntur; quia testamento crescente per tempus, et multiplicata scientia, propitiationem nobis Domini Salvatoris praedicant; et hanc gratis semper vocibus quasi expansis, ad volatum alis honorare non cessant. Quia enim verba colloquentium, quasi volando per aerem ab ore dicentium, ad cor perveniunt audientium, merito expansis Cherubim alis, et velut ad volandum aptatis possunt designari. Inde praecipiam, et loquar ad te, supra propitiatotorium scilicde medio duorum cherubim, qui erunt supra arcam testimonii, cuncta, quae mandabo per te filiis r, supra propitiatorium loquitur Dominus quia per gratiam propitiationis divinae factum est quod hominibus post culpam praevaricationis
Abbreviated transcription (Latin):
cognitionis. Cum hoc deseipso dñs morsi quod
pactriarchis non indicauerct ostendat: Decuid.
qui inlegednĩ meditcbat᷑ die hac nocte uidetimis
cnseipio quilegem scripsitmorsi celiquid amplius
de dno intellexises enserit, Quomodo in quit dilexi
legem tucm dnẽ totadie meditactiomea ẽ: statĩ¬
q: subiunxit : Superomnes docentes me intellexi:
Vnde & libi gloriatur dnõdicens: incerta & ocul¬
ta sapientiacetuae manifestas timibi: Item a pos¬
tolis maciora proph&is nos sedeclarat dñs ipse.
qui eiusdem loquitur dicens. multi proph&e &
iusticupierunt uiderequaceui d&is & nonuider̃.¬
& ccudire quaceccuditis & noncudierun sed &¬
eisdem postresurrectionem ascensionemq: sucm
maciorem cdhuc scientiae graticm promittit
dĩe, adhuc multa babeo uobis dicere sed non po¬
testis modo portare. cumautem ueneritille

Expanded text:
cognitionis, cum hoc de seipso Dominus Moysi, quod cognitionis, cum hoc de seipso Dominus Moysi, quod patriarchis non indicaverat, ostendit. David qui in lege Domini meditabatur die ac nocte, videamus an se, ipso qui legem scripsit Moyse, aliquid amplius de Domino intellexisse senserit. Quomodo, inquit, dilexi legem tuam, Domine; tota die meditatio mea est . Statimque subjunxit: Super omnes docentes me intellexi. Unde et alibi gloriatur in Domino, dicens: Incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi . Item apostolos majora prophetis nosse declarat Dominus ipse, qui eisdem loquitur, dicens: Multi prophetae et justi cupierunt videre quae videtis, et non viderunt; audire quae auditis, et non audierunt . Sed eisdem post resurrectionem ascensionemque suam majorem adhuc scientiae gratiam repromittit, dicens: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo; cum autem
Abbreviated transcription (Latin):
tatis & pracedicatioñ innullo cbinuicem discrepant¬
.uertunt uultus in propitiatorium qui cmisericor¬
dicem dm̃ in quac unicamundo sper ẽ ual de com¬
mendaent s titq deo sunt ex utraq paerteora¬
culi quic & prececedentia ante in carnationẽ
domini cam temporte & consequentia prcedi¬
catione spiritadis scientiae replent ꝰ quibus &icc̃
nomenscientiae multitudinis uelscientiae multi¬
plicatae conuenit: quicui delic& scripturas acra
s̃ piritali acdiu inascientia plena ẽ. eademq scien¬
tic ex quo ips a scriptura condi coepit cugeris emp
acmultiplicari nodesiitssunde & angdanieli pertiron¬
sibunt inquit plurimi& multi plexerit scientia
namq: morsen cmpliorem patriarchis scienticuii
percepisse : testactur ips edñs qui illi apparens. ait:
egođs quicpparui habraham isa ac&ia cob indm̃
omnip̃: & nomen meum cdonci nonindi cauieis:
multiplicata ẽ. ergo extempore scientia diuincce

Expanded text:
tatis quam praedicant, in nullo ab invicem discrepanttatis quam praedicant, in nullo ab invicem discrepant. Vertunt vultus in propitiatorium; quia et misericordiam Domini, in qua unica mundo spes est, valde commendant. Atque ideo sunt ex utraque parte oraculi, quia et praecedentia ante incarnationem dominicam tempora, et sequentia praedicatione spiritualis scientiae replent. Quibus etiam nomen scientiae multitudinis, vel scientiae multiplicatae convenit, quod videlicet Scriptura sacra spirituali ac divina scientia plena est, eademque scientia, ex quo ipsa Scriptura condi coepit, augeri semper ac multiplicari non desinit. Unde et angelus Danieli: Pertransibunt, inquit, plurimi, et multiplex erit scientia Namque Moysen ampliorem patriarchis scientiam percepisse testatur ipse Dominus, qui illi apparens ait: Ego Dominus, qui apparui Abraham et Isaac et Jacob in Deo omnipotente, et nomen meum Adonai non indicavi eis . Multiplicata est ergo ex tempore scientia divinae
Abbreviated transcription (Latin):
sedem habere angeli & quasi leui uolatu discur¬
rere
posses ign&ur . nequeullam habere tarditatẽ:
pan dunt ergo alas cherubim & propitia torium tegui
qnmangeli omnem succenaturae potentiamꝰ
qua in dtis habitare &cuncta supernae illius
pactricceloca. laeui acleto itenere penetrare me¬
ruerint ĩ nobsequium sui conditoris offerunt.
acuelut propiciatorium contuentes obumbrant
idest honorant uelando : quicc totum quem habeñ
statum perp&uȩ felicitatis eius graticcedepu¬
tant. aquonihil mali uelleposse acceperunt :
duosunt cutem propt̃ significandum soci&atem
cengelicae pacis qui cminus quam interduos haber
caritas non potest Nunde & ses erespicere mutuo
& i propitiatorium uultus habere iubentur: qui
cnimirum inglorificatione diuinae uisionis
sibi m& dterutrum consonanti temper duo cheru¬
bin. possunt duo testamenta figurtriquorum
respiciuntq semutuo: quia in at testatione ueri¬

Expanded text:
sedem habere angeli, et quasi levi volatu ubique discursedem habere angeli, et quasi levi volatu ubique discurrere posse signentur, neque ullam habere tarditatem, pandunt ergo alas Cherubim, et propitiatorium tegunt: quoniam angeli omnem suae naturae potentiam, qua in altis habitare, et cuncta supernae illius patriae loca levi ac laeto itinere penetrare meruerunt, in obsequium sui Conditoris offerunt, ac velut propitiatorium contuentes obumbrant, id est honorant velando: quia totum quem habent statum perpetuae felicitatis, ejus gratiae deputant, a quo ut nihil mali velle posse acceperunt. Duo sunt autem propter significandam societatem angelicae pacis; quia minus quam inter duos haberi charitas non potest. Unde et sese respicere mutuo, et in propitiatorium vultus jubentur habere, quia nimirum in glorificatione divinae visionis sibimet alterutrum consonant. Item per duo Cherubim possunt duo Testamenta figurari, quorum Respiciuntque se mutuo, quia in attestatione veri
Abbreviated transcription (Latin):
cherubin eẽ nomen angelicarũ uirtutum iez elchiel
proħ manifeste declarat: q̃uas &i cmiuxta exem¬
plum quohic feriiubentur. cumalis sibi apparuis.¬
se designat dicens ⁊ Et uoxedarum cherubin ccudie¬
& ẽ nom̃ generis mascuł sed greca consu&udo neutrogener̃
secutus idioma marẽ gene posuit duos cherubinccu¬
reos & productiles facies. non duo cherubin iurea
& productilic: quodscriptorum incuria credo in
eius trans latione. eẽ corruptumut procherubim
antiquorum more scriber& cherubin: Int̃ p̃tat᷑ autẽ
cherubin siues eraphin. scientiae multitu.¬
do ł scientiae intellectus: quod uidelic& nñ tanto
rectius angelicis potestatibus congruit: quanto ꝑfecte
cbomni inpulsu inpurae cogitationis clieniuis io¬
ni sui conditoris cdherent ¶ Idcirco autẽ cdcs
ł infigura cherubimmorres facere iubecur: ł in ip¬
scc eorum specie uidisse se prot testatur. quod
&icmlicentia sol& imitcripictorum. ut incelto

Expanded text:
Cherubim esse nomen angelicarum virtutum, Ezechiel pheta manifeste declarat, quas etiam juxta exemplum, quo hic fieri jubentur, cum alis sibi apparuisse designat, dicens: Et vox alarum Cherubim audieet est nomen generis masculini, sed Graeca consuetudo neutro genere posuit es, Hebraeum secutus idioma, masculino genere posuit. Duos Cherubim aureos et productiles facies, non duo Cherubim aurea et productilia, quod scriptorum incuria credo in ejus translatione esse corruptum, ut pro Cherubim antiquorum more scriberetur Cherubin. Interpretatur Cherubim, sive Cherubin, scientiae multitudo, vel scientiae intellectus: quod videlicet nomen tanto rectius angelicis potestatibus congruit, quanto perfecte ab omni impulsu impurae cogitationis alieni, visioni sui Conditoris adhaerent. Idcirco autem alas, vel in figura Cherubim Moyses facere jubetur, vel in ipsa eorum specie vidisse se propheta testatur, quod etiam licentia solet imitari pictorum, ut in alto
Abbreviated transcription (Latin):
scã scõrum cũ sanguine uictimarũ ingrediebatur:
ipsũ intellegit. eẽ pontificẽ magnũ cuidictũ .ẽ: tues
sacerdos incc&ernũ secundum ordinem melchi sed ech
quis emel oblatus propeccatis nostris ipsesacerdos
& hostico ꝑ ꝓpriũ sanguinem inipsũ caelũ intrauit.
utappcreat nunc uultui dĩ ꝓnbsquod at̃ idẽ uelũ de
hracincto &purpura & cocco brstineto & brssor & orta
pulchre uari&ate contextũ. ẽ̃ quis ñ uideat et iux¬
ta litcert̃ pulchritudini caelertis congruereui. si¬
onis sienim decorem flaminasq: cestrorũ. simulti¬
fariã nubiũ speciem. siipsã irim consideras mille
trahentẽ uarios couersosole colores . Nonne uide¬
tur tibi multo plures acpulcbriores quamuelo
tabernaculi intextae s. inditas caelo. colorũ notare pictu¬
rcs squattuor autẽ columnae antequas adpensum ẽ.
hocuelum : caelestiũ s̃ potestates cgminum uũ. eximis¬

Expanded text:
sancta sanctorum cum sanguine victimarum ingrediebatur, sancta sanctorum cum sanguine victimarum ingrediebatur, ipsum intelligit esse pontificem magnum, cui dictum est: Tu es sacerdos in aeternum, secundum ordinem Melchisedech. Qui semel oblatus pro peccatis nostris, ipse sacerdos et hostia per proprium sanguinem in ipsum coelum intravit, ut appareat nunc vultui Dei pro nobis. Quod autem idem velum de hyacintho et purpura, et cocco bis tincto, et bisso retorta pulchra varietate contextum est, quis non videat etiam juxta litteram pulchritudini coelestis congruere visionis? Si enim decorem flammasque astrorum, si multifariam nubium speciem, si ipsam irim consideras, mille trahentem varios adverso sole colores, nonne videris tibi multo plures ac pulchriores, quam velo tabernaculi intextae sunt, inditas coelo colorum notare picturas? Quatuor autem columnae, ante quas appensum est hoc velum, coelestium sunt potestates agminum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃s cõrum habebat separatt̃ẽ : ita ut longitudo & latitu¬
do eius domus interioris una ess& : Sicergo & cm
tub̵ naculi pars interior longitudinẽ & latitudi nem similẽ.
hilit exprimat scepst̃ adhaebreos manifestae dederut:
ubi & hocrite ex ponit adrensũ cellegoricũ . quare in priore
quidem tabnaculo sẽꝑ introirent s acerdotes sacrificio¬
rum officia consũmantes. in secundo autẽ semel in cr¬
nosolus pontifex ñsine sanguine quae mofferebat ꝓsua
& pp̃i ignorcntic uelũ hoccaelũ int̃ p̃tatꝰ : qđ ãt in priore
tabnaculo cotidie ꝑ cennũ introibant cũ sacrificus sa¬
cerdotes superuius uitace statue disserit: ubi scĩdũo
sine in t̃mis sione famulantes. cotidicnos succe frac¬
gilitatis erratus sine quib eẽ in hacuita pullatenus
possunt: Cotidi cnis bonorũ operũ uictimis. cotidicnis
lacrimccrum succrũ libminib: qͣsi ueri sacerdotes dĩ
& scĩ ei expiant : Sũmũ uͦ sacerdotẽ qui se mel in anno

Expanded text:
Sanctum sanctorum habebat separatam: ita ut longitudo et latitudo ejusdem domus interioris una esset. 350 Sic ergo etiam tabernaculi pars interior longitudinem et latitudinem similem, iter exprimat, Apostolus ad Hebraeos manifeste declarat, ubi et hoc pariter exponit ad sensum allegoricum, quare in priore quidem tabernaculo, semper introirent sacerdotes sacrificiorum officia consummantes, in secundo autem semel in anno solus pontifex, non sine saet populi ignorantia. Velum hoc, coelum interpretatur. Quod autem in priore tabernaculo quotidie per annum introibant cum sacrificiis sacerdotes, super hujus vitae statu edisserit: ubi sancti Domino sine intermissione famulantes, quotidianos suae fragilitatis erratus, sine quibus esse in hac vita nullatenus possunt, quotidianis bonorum operum victimis, quotidianis lacrymarus, expiant. Summum vero sacerdotem, qui semel in anno
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ cengelorũ in caelis ꝓuenire posremus: exemplum nobis
idemuitae perfectioris. &b eatae r&ributionis infigu¬
ra tabernaculi & minis terii sacerdotadi acleuitici qđ dẽ¬
scribit p̃buit: erigitur autem tab naculũ iuxta exemplũ
quodillimn monte monstratum ẽ : quondo eleti qͥq ad
imitationem cengelicae puritatis qua ipseinocculto contẽ
plarimeruit opus animũq conponunts hactenus depa¬
ri&e templi meridicno septentrionedi. & occidentedi
prout dñs dedit expositum ẽ : insequentib aũt &iã orien¬
tede latus quadit̃ sit compositum monstratur. sed prus
scriptura demedio pari&e quia scã scõrum &̃ priore
tabnaculo diuidebat intimandũ iudicauit Nam se

Expanded text:
tium angelorum in coelis pervenire possimus. Exemplum idem nobis vitae perfectioris et beatae retributionis in figura tabernaculi et ministerii sacerdotalis ac Levitici, quod describit, praebuit. Erigitur autem tabernaculum juxta exemplum quod illi in monte monstratum est, quando electi quique ad imitationem angelicplari meruit, opus animumque componunt. Hactenus de pariete templi meridiano, septentrionali et occidentali, prout Dominus dedit, expositum est. In sequentibus autem, etiam orientale latus qualiter sit compositum, monstratur. Sed prius Scriptura de medio pariete, qui sancta sanctorum a priore tabernaculo dividebat, intimandum judicavit. Se
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ cotestatione apostolorum sermo confirmatur:
łda sermo eorũ senescente si uetraxseunte mundo nullo
icutph& as sedimplere: hcebent ergo columnae tab naculi:
bises aencos habent acurea capita qͥ c nimirũ aportoli &
acpostolici uiri uerbis ꝓph&cerũ infide confirmati sedccdui¬
dendam faciẽ sui conditoris supernorum des iderio erecai q̃ Itẽ
elo quio p̃dicata eẽ sacramenta didicerunt s Sceneqͥadeorienta¬
lȩ plicgte loquimur : uid&ur oportunũ cõmemorare ediqua
dexpositione uectis illius singularis : quẽ ebcnigulo tabulcrũ ad

Expanded text:
quorum attestatione apostolorum sermo confirmatur. quorum attestatione apostolorum sermo confirmatur. quia sermo eorum senescente sive transeunte mundo, nulla. phetas, sed adimplere. Habent enim columnae tabernaculi bases aeneas, habent aurea capita; quia nimirum apostoli et apostolici viri verbis prophetarum in fide sunt confirmati, et ad videndam faciem sui Conditoris supernorum desiderio erecti. Item eloquio praedicta esse sacramenta didicerunt. Sane, quia de orientali plaga loquimur, videtur opportunum commemorare aliqua de expositione vectis illius singularis,
Abbreviated transcription (Latin):
treus: obediencie fortisauna atq prellara armaaissimuis
i priins ut quicquid agendũ in elos uonũ auC ꝑ
fici iustantissima. oracione deposcas. Ut qui nos iam
infiliorũ mumero dignatus est cõputare: non debeat.
om̃i ternpore de bonis su Anquis parendũ est: ut non.
solum untus pater suos nou aliqũ filios er bedet sed
ne ut metuendno dus fntatus malis m̃is ut necͥs¬

Expanded text:
 praeclara arma assumis. In primis, ut quidquid agendum inchoas bonum, ab eo perfici instantissima oratione deposcas: ut qui nos in filiorum numero dignatus est computare, non debeat omni tempore de bonis suis in nobis parendum est: ut non solum iratus pater suos non aliquando filios exhaeredet, sed nec ut metuendus Dominus irritatus malis nostris ut ne
Abbreviated transcription (Latin):
ignare domine calicem istũ
in usum ministerii tui pia
deuotione formatum ea sancti¬
ficatione perfundere. qua melchi¬
sedech famuli tui saeram̃t calic̃e
ꝑfudisti. et quod artemetalli offi¬
tio non potest dignum altari¬
bus tuis esse. fiat tua benedicti¬

Expanded text:
Dignare, Domine, calicem istum in usum ministerii tui pia famuli tui devotione formatum, ea sanctificatione perfundere, qua Melchisedech famuli tui sacramentum calicem perfudisti, et quod arte vel metallo effici non potest altaribus tuis dignum, fiat tua benedicti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ exꝑim̃tũ. dubirant utrũ ne
sit ꝙ corꝑalib ocłic ño uident.
Que nimirũ dubietas pͥmo ꝑa¬
retiti nr̃o eẽ no potuit. quia ex¬
clusus a paradisi gandiis ħ ꝙ a
miserat qm̃ uiderat recolebat.
Ohu aũt sentire ł recolere audita
no possurit. quia eoꝵ nullũ sic̃ ille sal¬
tim de p̾terito exꝑim̃tũ renent. Ac
si. n. pͣgnans mulier mirtat᷑ ĩ carter̃ẽ.
in cartere nutriat᷑ ⁊ crescat. Cui si
fortasse mat̾ q̃ hunc genuit. solem.
lunã. stellas. montes ⁊ cãpos. uolã¬
tes aues. currentes equos noĩet. ille
ub qui ÷ in cartere narus ⁊ nutrituᷤ
nicħ alit̾ ꝙͣ tenebras cart̾is sciat. ⁊ ħ
quidẽ ẽẽ audiat. s qr ꝑ exꝑim̃tũ ñõ
nouit u̾acit ẽẽ diffitat. ita in hac
exilii sui cecitare nati hoĩes tũ esse
sũma inuisibilia audiunt. diffidũt
an ũa sint qr ħ sola infima ĩ quib

Expanded text:
bitant utrumne sit quod corporalibus oculis non vident. Quae nimirum dubietas in primo parente nostro esse non potuit, quia exclusus a paradisi gaudiis, hoc quod amiserat, quia viderat recolebat. Hi autem sentire vel recolere audita non possunt, quia eorum nullum, sicut ille, saltem de praeterito, experimentum tenent. Ac si enim praegnans mulier mittatur in carcerem, in carcere nutriatur et crescat; cui si fortasse mater quae hunc genuit, solem, lunam, stellas, montes et campos, volantes aves, currentes equos nominet, ille vero qui est in carcere natus et nutritus nihil aliud quam tenebras carceris sciat, et haec quidem enovit, veraciter esse diffidat, ita in hac exilii sui caecitate nati homines, dum esse summa et invisibilia audiunt, diffidunt an vera sint: quia sola haec in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Ost quar¬
rum de
paradisi
gaudiis.
culpa exi¬
gente pul¬
humani
generis.
parens. ĩ
huius exilii at exci cecitatis ꝙͣ
parim̃ erumpnã uenit: quia
peccando extra sem ip̃m fusut
iam illa celestit patrie gaudia
q̃ pͥus cõtẽplabat᷑ uidere ñ po¬
tuit. In paradiso quippe homo
angłoꝵ spiritib cordis mũdicia
⁊ celsitudine uisionis mr̃esse. s
post ꝙͣ huc cecidit ab illo quo

Expanded text:
ostquam de paradisi gaudiis culpa exigente pulhumani generis parens, in hujus exilii atque caecitatis, quam patimur erumnam venit: quia peccando extra semet ipsum fusum jam illa celestis patrie gaudia que prius contemplabatur videre non potuit. In paradiso quippe homo angelorum spiritibus cordis mundicia et celsitudine visionis interesse. Sed post
Abbreviated transcription (Latin):
damentum nõ h̃t:
quia non ex ꝓpria
natura subsistit.
Malum quippe sũ
stancia est: quod tñ ut cũ
sit in boĩ natura coalescit Et¬

Expanded text:
damentum non habet, ut quod non ex propria natura subsistit. Malum quippe sine substantia est, quod tamen utcunque sit, in boni natura coalescit
Abbreviated transcription (Latin):
Eũe quid sine delectacione
animus numꝙͣ potesg̾nam
ut ĩ fimis delectat᷑: aut sũ¬
mis. Et qnͣto altiori studi¬
o ext̾teturad sumina: tãto
maori studio torpescit ad
infima: qnͣto alciori cura
ardescit ad ẜ ĩfima: tanto
tempe dampnabili friges¬
cit a summnis. utͣq simul
.n. ⁊ eqͣlit̾: amari nõ possũt.

Expanded text:
Esse sine delectatione anima nunquam potest, nam aut infimis delectatur, aut summis. Et quanto altiori studio exercetur ad summa, tanto majori studio torpescit ad infima, quantoque acriori cura inardescit ad infima, tanto torpore damnabili frigescit a summis: utraque enim simul et aequaliter amari non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ exꝑim̃tũ. dubirant utrũ ne
sit ꝙ corꝑalib ocłic ño uident.
Que nimirũ dubietas pͥmo ꝑa¬
retiti nr̃o eẽ no potuit. quia ex¬
clusus a paradisi gandiis ħ ꝙ a
Ohu aũt sentire ł recolere audita
no possurit. quia eoꝵ nullũ sic̃ ille sal¬
tim de p̾terito exꝑim̃tũ renent. Ac
si. n. pͣgnans mulier mirtat᷑ ĩ carter̃ẽ.
in cartere nutriat᷑ ⁊ crescat. Cui si
fortasse mat̾ q̃ hunc genuit. solem.
lunã. stellas. montes ⁊ cãpos. uolã¬
tes aues. currentes equos noĩet. ille
ub qui ÷ in cartere narus ⁊ nutrituᷤ
nicħ alit̾ ꝙͣ tenebras cart̾is sciat. ⁊ ħ
quidẽ ẽẽ audiat. s qr ꝑ exꝑim̃tũ ñõ
nouit u̾acit ẽẽ diffitat. ita in hac
exilii sui cecitare nati hoĩes tũ esse
sũma inuisibilia audiunt. diffidũt
an ũa sint qr ħ sola infima ĩ quib

Expanded text:
bitant utrumne sit quod corporalibus oculis non vident. Quae nimirum dubietas primo parenti nostro inesse non potuit, quia exclusus a paradisi gaudiis, hoc qHi autem sentire vel recolere audita n possunt, quia eorum nullum, sicut ille, saltem de praeterito, experimentum tenent. Ac si enim praegnans mulier mittatur in carcerem, in carcere nutriatur et crescat; cui si fortasse mater quae hunc genuit, solem, lunam, stellas, montes et campos, volantes aves, currentes equos nominet, ille vero qui est in carcere natus et nutritus nihil aliud quam tenebras carceris sciat, et haec quidem enovit, veraciter esse diffidat, ita in hac exilii sui caecitate nati homines, dum esse summa et invisibilia audiunt, diffidunt an vera sint: quia sola haec in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ad nos mitt̾et. quarinus ꝑ eñ uiui¬
ficati crederemus q̃ adhuc scire ꝑ
exꝑim̃tũ nõ possumus. Quot quõt
temus. Quisquis aũt ĩ hac credulita¬
te adhuc solidus ñ ÷. deb ꝓculdubio

Expanded text:
a nostra mitteret, quatenus per eum vivificati crederemus, quae hic scire per experimentum non possumus. Quotquot etemus. Quisquis autem in hac credulitate adhuc solidus non est, debet procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
tas iudicat: qͣm longe rebus
cet̾is p̾stat Nam collata Hẽo
racõ asserit: qͣntũ omĩa q̃ uł
uita. uł sensu. uł rõne carent.

Expanded text:
tas indicat quam longe rebus caeteris praestat. Nam collata homini ratio asserit quantum omnia quae vel vita, vel sensu, vel ratione carent,
Abbreviated transcription (Latin):
precepta cognouerunt. cordis se medicos
profiteri non metuunt: dum qui pigm̃¬
torum uim nescuint. uideri medici car¬
nis erubescunt. S quia auetore deo ad
religionis reuerentiã omne iam presen¬
tis scłi culmen inclinatur: sunt nonnul¬
li qui intra scãm ȩccłam ꝑ speciem regi¬
minis głam affectant honoris : uderi
doctores appetunt: transcendere ceteroᷤ
concupiscunt: atq attestante ueritate
pͥmas salutationes in foro. pͥmos in cerus
recubitus. pͥmas in conuentibꝰ cathedras
querunt. Qui susceptũ cure pastoralis

Expanded text:
praecepta cognoverunt, cordis se medicos praecepta cognoverunt, cordis se medicos profiteri non metuunt: dum qui pigmentorum vim nesciunt, videri medici carnis erubescunt. Sed quia auctore Deo ad religionis reverentiam omne jam praesentis saeculi culmen inclinatur, sunt nonnulli qui intra sanctam Ecclesiam per speciem regiminis gloriam affectant honoris; videri doctores appetunt, transcendere caeteros concupiscunt, atque attestante Veritate, primas salutationes in foro, primos in coenis recubitus, primas in conventibus cathedras quaerunt ; qui susceptum curae pastoralis
Abbreviated transcription (Latin):
pitur uita cominendet: ac deinde
necesse ẽ ut pastoris bonum quod
uiuendo ostenditur. etiam loquen¬
do propagetur. Ad extremũ uero
superest. ut ꝑfecta queq oꝑa conside¬
ratio ꝓpriȩ infirmitatis deprimat: ne
hec ante occulti arbitri oculos. tumor
elationis extinguat. S quia sunt ple¬
riq mͥ imꝑitia similes. qui dum metiri
se nesciunt quȩ non didicerint docere
concupiscunt: qui pondus magisterii
tanto leuius estimant. quanto ium
magnitudinis illius ignorant: ab ipso
libri huiꝰ reprehendantur exordio: ut
quia indocti ac precipites doctrine arcẽ
tenere appetunt. a precipitationis suȩ
ausibus in ipsa locutionis nr̃e ianua
repellantur: .I.
intenta prius meditatione disca¬
tur. Ab imꝑitis gͦ pastorale magisteri¬
um qua temeritate suscipitur: quan¬
do ars ẽ artium regimen animarum:
Quis autẽ cogitationũ uulnera occulti¬
ora esse nesciat uulneribus uiscerum:
Et tam̃ sepe qui nequaquã spiritalia

Expanded text:
pitur, vita commendet; ac deinde pitur, vita commendet; ac deinde necesse est ut pastoris bonum quod vivendo ostenditur, etiam loquendo propagetur. Ad extremum vero superest ut perfecta quaeque opera consideratio propriae infirmitatis deprimat, ne haec ante occulti arbitrii oculos tumor elationis exstinguat. Sed quia sunt plerique mihi imperitia similes, qui dum metiri se nesciunt, quae non didicerint docere concupiscunt; qui pondus magisterii tanto levius aestimant, quanto vim magnitudinis illius ignorant; ab ipso libri hujus reprehendantur exordio; ut quia indocti ac praecipites doctrinae arcem tenere appetunt, a praecipitationis suae ausibus in ipsa locutionis nostrae janua repellantur. CAPUintenta prius meditatione discatur. Ab imperitis ergo pastorale magisterium qua temeritate suscipitur, quando 3 ars est artium regimen animarum. Quis autem cogitationum vulnera occultiora esse nesciat vulneribus viscerum? Et tamen saepe qui nequaquam spiritalia
Abbreviated transcription (Latin):
ASTORALIS
curȩ me ponde¬
ra fugere delites¬
cendo uoluisse.
benigna frater
lima intentiõe
reprehendis. Que ne quibusdam
leuia esse uideantur. presentis libri
stilo expͥmo de eorũ grauedine omne
quod penso: ut et hec qui uacat in¬
caute ñ expetat. et qui incaute expeti¬
it. adeptum se esse pertimescat. Qua¬
driꝑtita uero disputatione liber iste
distinguitur: ut ad lectoris sui ani¬
mũ ordinatis allegationibꝰ quasi qui-¬
busclam passibus gradiatur. Nam cũ
rerum necessitas exposcit. pensandum
ualde ẽ ad culmen quiqͥ regiminis
qualiter ueniat: atq ad hoc rite per¬
ueniens qualiter uiuat: et bene ui¬
uens qualiter doceat: et recte docens
infirmitate suam cotidie quanta
consideratione cognoscat. ne aut humi¬
litas accessum fugiat: aut ꝑuentioni
uita contradicat: aut uitã doctrina
destituat : aut doctrinã presump¬
tio extollat. Prius gͦ appetitum ti¬
mor temperet: post autem magiste¬
rium quod a non querente susci¬

Expanded text:
astoralis curae me pondera fugere delitescendo voluisse, benigna, frater li intentione reprehendis; quae ne quibusdam levia esse videantur, praesentis libri stylo exprimo de eorum gravedine omne quod penso, ut et haec qui vacat, incaute non expetat; et qui incaute expetiit, adeptum se esse pertimescat. Quadripartita vero disputatione liber iste distinguitur, ut ad lectoris sui animum ordinatis allegationibus quasi quibusdam pastibus gradiatur. Nam cum rerum necessitas exposcit, pensandum valde est ad culmen quisque regiminis qualiter veniat; atque ad hoc rite perveniens, qualiter vivat; et bene vivens, qualiter doceat; et recte docens, infirmitatem suam quotidie quanta consideratione cognoscat, ne aut humilitas accessum fugiat, aut perventioni vita contradicat; aut vitam doctrina destituat; aut doctrinam praesumptio extollat. 2 Prius ergo appetitum timor temperet: post autem magisterium quod a non quaerente susci
Abbreviated transcription (Latin):
suroris. Hic itaque sepe in cogita¬
tione sua se udicat: rep̃hendit
semet ipsum quia dolet nec tam̃
apud se preualet obtinere ne do¬
leat. Iam ergo ꝑbonam deuotionẽ
holocustum est: sed tamen ꝑdolorẽ
quo tangitur: adhuc inquinatũ:
Slius ea que possidet aprid semet¬
ipsum decreuit. indigentib cucta

Expanded text:
furoris. Hic itaque saepe in cogitafuroris. Hic itaque saepe in cogitatione sua se judicat, reprehendit semetipsum quia dolet: nec tamen apud se praevalet obtinere ne doleat. Jam ergo per bonam devotionem holocaustum est, sed tamen per dolorem, quo tangitur adhuc inquinatum. Alius ea quae possidet apud semetipsum decrevit indigentibus cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
quia ad huc multa in se de cor-¬
ruptibili carne sua paciuntur.
quia adhuc in eis cordis munditta
sordis cogitationib inquinatur.
cotidie ad lacrimas redeunt assidu-¬
is fletib affliguntuꝵ Scorumenĩ
patrum dicta & facta considerañ.
& cum indignos pensant in porta-¬
rum ostio holocaustum lauant:
Ecce & enimquis protimore om̃pĩs
dnĩ. ẽẽ paciens deuouit: nulli con-¬
uitium pro conuiuio reddere. omĩa
equanimit̃ tolerare : & tam̃ cuim
hune contumelia ab ore proximi
inllata subito ꝑcusserit. turbatus
forte aliquid loquitur. quo d loqͥ
non debuit. Certe iste iã holocaui¬
stam ẽ sed ad huc inquinatum:
fortasse contra inlatas contumelias
pacientiam exhibuit tacitꝰ ꝑman¬
sit: sed tamen contra easdem con¬
tumelias quas portat dolore tan¬
gitur. eiusq animus incaritate
sauciatur Pacientia enim ueraẽ.
que & ipsum amatquem partat.
Nam tolerare & odisse non ẽ urtꝰ
mansuetadinis : sed uelamentũ

Expanded text:
quia adhuc multa in se de corquia adhuc multa in se de corruptibili sua carne patiuntur, quia adhuc in eis cordis munditia sordidis cogitationibus inquinatur, quotidie ad lacrymas redeunt, assiduis fletibus affliguntur: sanctorum enim Patrum dicta et facta considerant, et cum se indignos pensant, in portarum ostio holocaustum lavant. Ecce etenim quis pro timore omnipotentis Domini esse patiens devovit: nulli convicium pro convicio reddere, omnia aequanimiter tolerare. Et tamen cum hunc contumelia ab ore proximi illata subito percusserit, turbatus forte aliquid loquitur, quod loqui non debuit. Certe iste jam holocaustum est, sed adhuc inquinatum. Fortasse contra illatas contumelias patientiam exhibuit, tacitus permansit; sed tamen contra easdem contumelias quas portat dolore tangitur, ejusque animus in charitate sauciatur. Patientia enim vera est, quae et ipsum amat quem portat. Nam tolerare, sed odisse, non est virtus mansuet
Abbreviated transcription (Latin):
quia unusquisq daeor incorde
auditoris intellectum apperit
in dictis & operib patrum Cum
enim petri apostoli p̃dicationem
discutimus. cum pauli uerba ꝑ¬
scrutamur. cum ioħis euuange¬
lium inuestigamus. atque ex
eorum uerbis auditores nr̃os ad
interiorem intellectum tͣhimus.
quid aliud agimus nisi ostium
in portarũ frontib apperimus:
Dicatur ergo ꝑsingula garosilatia
ostium in frontib portarum: quia
si doctor hoc quod loquitur apos¬
tolorum disctis minaime confir¬
mat : in frontib portarumostiũ
non habet Et si ostium non habe.
dici iam gazofilatium sp̃italis
edificii non potest uia si intel¬
lectum non apperit : doctor ñ ẽ
Cum uero auditores bom ꝑ ora
docentium apłorum dictͥa et
opera cognoscunt: culpas suas
a pud semetipsos tacite repre¬
hendunt & lacrimis insecunt᷑
omne quod se egisse inque me¬
minerunt. Onde hic quoque
de ostio quod est in frontib por
tarum subditur. Ibi lauant

Expanded text:
quia unusquisque doctor in corde quia unusquisque doctor in corde auditoris intellectum aperit in dictis et operibus Patrum. Cum enim Petri apostoli praedicationem discutimus, cum Pauli verba perscrutamur, cum Joannis Evangelium investigamus, atque inter haec verbis auditores nostros ad meliorem intellectum trahimus, quid aliud agimus nisi ostium in portarum frontibus aperimus? Dicatur ergo per singula gazophylacia ostium in frontibus portarum, quia si doctor hoc, quod loquitur, apostolorum dictis minime confirmat, in frontibus portarum ostium non habet: etsi ostium non habet, dici jam gazophylacium spiritalis aedificii non potest: quia si his intellectum non aperit, doctor non est. Cum vero auditores boni per ora docentium apostolorum dicta et opera cognoscunt, culpas suas apud semetipsos taciti reprehendunt, et lacrymis insequuntur omne, quod se egisse inique meminerunt. Unde hic quoque de ostio, quod est in frontibus portarum subditur: « Ibi lavab
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłiȩ quam ex gentib collegit:
In primaergo descriptione sit
orientalis porta ante portam
aquilonis & austri: in scđa aũt
inter portam austri& aqͥlonis
orientis porta nominetur : quia
& ex diuinitate ante cessit omĩa.
& ex humanitate uenit inter
omnia: quia & decidentis iuudeȩ
sinis factus est: & subsequentis
gentilitatis inicium: Igitur qura
ea que nec dum dicta fuerant
ut domino largiente potiumus
rimati sumts & ea que sepiꝰ suN
replicata transcurrimus. nunc
ad ea ueniamus que sic ꝑ ordinẽ
dicuntur : ut in eis pene nichil
de his. quȩ dicta sunt replicet᷑
Et ꝑ singula gazofilatia ostiũ
in frontib portarum Garosi
latia superius cdximus corda
doctorum: quȩ scientie diuitias
seruant: frontes autem portarũ
sunt uerba atq opera p̃dicatoꝵ
in quib cosforis agnoscimꝰ qͣles
apuid se intrinsecus uitiant Est
autem ostium ꝑ gatofilatia.
singula in frontib portarum

Expanded text:
Ecclesiae, quam ex gentibus collegit. Ecclesiae, quam ex gentibus collegit. In prima ergo descriptione sit Orientalis porta ante portam Aquilonis et Austri; in secunda autem inter portam Austri et Aquilonis Orientis porta nominetur, quia et ex divinitate antecessit omnia, et ex humanitate venit inter omnia, qui et decedentis Judaeae finis factus est, et subsgentilitatis initium. Igitur quia ea, quae necdum dicta fuerant, ut Domino largiente potuimus, rimati sumus, et ea quae saepius sint replicata transcurrimus: nunc ad ea venimus, quae sic jam per ordinem dicuntur, ut in eis pene nihil de his, quae dicta sunt, replicetur. « Et per singula gazophylacia ostium in frontibus portalacia superius diximus corda doctorum, quae scientiae divitias servant: frontes autem portarum sunt verba atque opera praedicatorum, in quibus eos foris agnoscimus, quales apud se intrinsecus vivant. Est autem ostium per gazophylacia singula in frontibus portarum: