comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
retrix audi u̾bũ dñi. Fracte enĩ st̃ in ę¬
gypto m̃amȩ ciꝰ & uolutabat᷑ in sangui¬
ne & fuerat polluta usq ad uerticem
ut nulla pars corporis. atq m̃ebroꝵ ciꝰ
eẽt. qus̨ turpicudinis maculã ñ habe¬
ret. Oꝑuit. talẽ dñs pallio. & suis uinx̃
amplexib dedit ei mel. & oleũ. & simi¬
lam manducare: & induit eã uestib
p̃tiosissimis. Posuit in collo ornamenta
gẽmarũ aures ornauit auro. & lapide
p̃tiosissimo. Armillas qͦq brachiis p̃buit
hȩc ẽtẽpta largitate & bonitate uiri.
& poris in memor turpitudinis: ama¬
tores chaldços. & assyrios. & egyptios. qͥ
magnarũ st̃ carniũ secuta ẽ. De salua¬
toris & ȩccłiȩ typo in p̃fatiuncula diximꝰ
qͦd sũpserit sibi uxorẽ fornicariã quę
pͥus idolis seruiebat. Siqͥs aut̃ c̃tentiosꝰ
& maxime gentiliũ noluerit figuralit̃
dictũ reciꝑe. & inriscrit. ꝓpħam fornica¬

Expanded text:
retrix, audi verbum Domini: Fractae enim sunt in Aeretrix, audi verbum Domini: Fractae enim sunt in Aegypto mammae ejus ; et volutabatur in sanguine, et fuerat polluta usque ad verticem, ut nulla pars corporis atque membrorum ejus esset, quae turpitudinis maculam non haberet. Operuit talem Dominus pallio, et suis junxit amplexibus, dedit ei mel et oleum et similam manducare, et induit eam vestibus pretiosissimis, posuit in collo ornamenta gemmarum, aures ornavit auro et lapide pretiosissimo, armillas quoque brachiis praebuit inus haec contempta largitate et bonitate viri, prioris immemor turpitudinis, 5 amatores Chaldaeos et Assyrios et Aegyptios, qui magnarum sunt carnium, secuta est. De Salvatoris et Ecclesiae typo in praefatiuncula diximus, quod sumpserit sibi uxorem fornicariam, quae prius idolis serviebat. Si quis autem contentiosus, et maxime gentilium, noluerit figuraliter dictum recipere, et irriserit prophetam fornica
Abbreviated transcription (Latin):
INox̃ enĩ sub auditur: sume tͥ uxorẽ
fornicationũ & sume tͥ filios fornica¬
tionũ. utrũq potest intellegi qͦd et
tos. recipiat filios. & ipse ex meretrice
generet liberos. Qͥ idcirco fornicatio¬
nis appellandi st̃ filii: qͦd sunt de me¬
retrice generati. Nec culpandꝰ ꝓpheta
interĩ ut sequam s ystoriã si meretric̃e
c̃uerterit ad pudicitiã: s potius laudan¬
dus. qͦd ex mala bonã fecerit. Non eñĩ
qͥbonꝰ ꝑmanet ipse polluit᷑. si societur
malo: s qͥ malus c̃ in bonũ uertit᷑. si bo
ꝓpħam ꝑdidisse pudicitiã fornicaris
copulatũ: s fornicariã assũpsisse pudici¬
tiã. qũa antea ñ habebat. Presertĩ cum
beatꝰ os ee ñ ob causam luxurie. non
libidinis. ñ ꝓpͥa fecerit uoluncate. s dĩ
parucrit imꝑio: ut qͦd in isto carnaliter
legimꝰ. in dõ factũ spiritalit̾ ꝓbaremus:
Qͥ suscepit sẏnagogã. hoc ẽ popłm uidę¬
orũ. fornicationi & libidini seruientẽ:

Expanded text:
bauditur: Sume tibi uxorem fornicationum, et sume tibi filios fornicationum. Utrumque potest intelligi, quod et tos recipiat filios, et ipse ex meretrice generet filios, qui idcirco fornicationis appellandi sunt filii, quod sint de meretrice generati. Nec culpandus propheta, interim ut sequamur historiam, si meretricem converterit ad pudicitiam, sed potius laudandus quod ex mala bonam fecerit. Non enim qui bonus permanet, ipse polluitur, si societur malo; sed qui malus est, in bonum vertitur, si bonn prophetam perdidisse pudicitiam fornicariae copulatum; sed fornicariam assumpsisse pudicitiam quam antea non habebat: praesertim cum beatus Osee, non ob causam luxuriae, non libidinis, non propria fecerit voluntate, sed Dei paruerit imperio, ut quod in isto carnaliter legimus, in Deo factum spiritualiter probaremus. Qui suscepit Synagogam, hoc est, populum Judaeorum fornicationi et libidini servientem.
Abbreviated transcription (Latin):
bũ hebraicũ ZANHIM n̾ fornicariam
& fornicationẽ. ut pleriq estuant
s multas fornicationes sonat Ex quo
ostendit᷑. mulier ista quã ꝓpħa sumit
in conuigẽ. non semel. s frequentius
fornicata: ut quanto illa sordidior ẽ:
tanto sit ꝓpħa patientior. qͥ talẽ uxo¬
rem duxerit. Qđq additur sume tͥ¬

Expanded text:
bum Hebraicum ZANUNIM  , non fornicariam et fornicationem, ut plerique aestimant, sed multas fornicationes sonat. Ex quo ostenditur mulier ista, quam propheta sumit in conjugem, non semel, sed frequentius fornicatam, ut quanto illa 4 sordidior est, tanto sit propheta patientior, qui talem uxorem duxerit. Quodque additur:
Abbreviated transcription (Latin):
appellabant᷑ uida: annis qͥn quagin.¬
ta duob Cui successit in regnũ filius
ioathan. qui & ipse regnauit annis se¬
deci. Post quẽ filius eiꝰ achaꝵ. regna¬
uit annis similit̾ sedec̃i Cutꝰ anno un¬

Expanded text:
ellabantur Juda, annis quinquaginta duobus, cui successit in regnum filius ejus Joatham, qui et ipse regnavit annis sedecim: post quem filius ejus Achaz regnavit annis similiter sedecim. Po
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃ib sũ secutus. ut uidex potius
oꝑis eoꝵ: quã int̃pres existerẽ: dicerẽ¬
q qͥd mͥ uideret᷑ in singulis: & qͥd ab
hebreoꝵ magistris uix uno & altero
acceper̃ĩ. Quoꝵ & apud ipsos iã rara
auis ẽ: dum om̃s deliciis student. et
pecuniis: & magis uentris. quã pecto¬
ris curã gerent: & in hoc se doctos arbi¬
trantur: si in tabernis medicoꝵ de
cunctoꝵ oꝑib detrahunt. S ĩa tem¬
pus est: ut ꝓpħȩ uerba ponentes: ea
quȩ scripta sunt disseramus::¬

Expanded text:
in omnibus sum secutus; ut judex potius in omnibus sum secutus; ut judex potius operis eorum quam interpres existerem, diceremque quid mihi videretur in singulis, et quid ab Hebraeorum magistris vix uno et altero acceperim. Quorum et apud ipsos jam rara avis est, dum omnes deliciis student et pecuniis, et magis ventris quam pectoris curam gerunt, et in hoc se doctos arbitrantur, si in tabernis medicorum de cunctorum operibus detrahant. Sed jam tempus est ut prophetae verba ponentes, ea quae scripta sunt, disseramus
Abbreviated transcription (Latin):
cͦd & capite carcat & fine. Pierii qͦq
legi tractatũ longissimũ: quẽ in exor¬
sionis: ex tẽꝑali & diserto sermone ꝓfu¬
dit. Et cusebuis cesariensis in octauo
Unde ante annos circiter .xxii. cũ roge
tris tuȩ paulę: illud enĩ nomen carniᷤ.
hoc sp̃c c̃: quę monasterioꝵ & scriptu¬
rarũ sẽꝑ amore flagrauit: cũ essem a¬
lexandrię uidi didimũ & cũ frequen¬
ter audiui: uirũ sui tẽꝑis cruditissimũ.
Rogaui q ut qđ origenes ñ fecerat:
ipse cõpleret: & scriberet in oscȩ cõmen¬
tarios. qͥ tres libros ad me me petente
dictauit: qͥnq quoq alios in racha¬
riam Nam & in ipsum duo tantum
origenes scripsit uolumina: uix tertiã
partẽ. a pͥncipio libri usq ad uisionem
quadrigarũ edisserens. Hȩc dico: ut
noueris quos in ꝓpħȩ huiꝰ cãpo. habu¬
crĩ p̃cursores. Quos tam̃ ut simpliciter.
& ñ suꝑbe sicut qͥdã meoꝵ amicoꝵ sẽ¬
per insibilat. tuę prudentię fatear. ñ

Expanded text:
d et capite careat et fine. Pierii quoque legi tractatum longissimum, quem in exorsionis extemporali et diserto sermone profudit. Et Eusebius Caesariensis in octavo Unde ante annos circiter viginti duos, cutris tuae Paulae illud enim nomen carnis, hoc spiritus est: quae monasteriorum et Scripturarum semper amore flagravit essem Alexandriae, vidi Didymum, et eum frequenter audivi, virum sui temporis eruditissimum, rogavique eum, ut quod Origenes non fecerat, ipse compleret, et scriberet in Osee Commentarios: qui tres libros, me petente, dictavit, quinque quoque alios in Zachariam. Nam et in ipsum duo tantum Origenes scripsit volumina, vix tertiam partem a principio libri usque ad visionem quadrigarum edisserens. Haec dico, ut noveris quos in Prophetae hujus campo habuerim praecursores: quos tamen ut simpliciter et non superbe sicut quidam meorum amicorum semper insibilet tuae prudentiae fatear, non
Abbreviated transcription (Latin):
dio aut̃ deos diuidicat: et cũ ipse sit
uerũ lum̃ qd illuminat omẽm hominẽ
uenientẽ in hc̃ mundũ. ad apłos loqͥt᷑:
uos estis lux mundi sic et ipse saluator
ꝓpħam suũ faciat saluatorẽ. Osee eñi:
in lingua nr̃a saluatorẽ sonat. Qd no¬
men habuit &iam iosue filius nun.
antequã ei a dño uocabulũ mutaret᷑.
Non eñi ut male in g̾cis codicib legitur
& latinis. ause dictus ẽ q̃d nichił om̃i¬
no intellegit᷑. s. oseę idest saluator. et
additũ est eiꝰ nomini dñs: ut salua¬
tor dñi diceret᷑. Iste gͦ saluator filiꝰ
ẽ beeri. idest putei mei qͦs putcos fo¬
dit abrahã. ssaac. & iacob & allophili
eos conabant᷑ semꝑ obruere. Int̾ putcũ.
& lacũ. idest cisternã: hoc int̾est: quod
puteus ꝑpetuas aquas habet. & de uero
fonte manantes: cisterna quȩ refrige¬
rat. aquas suas ext̃nas. & aduenticias

Expanded text:
ipse sit verum lumen, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum , ad apostolos loquitur: Vos estis lux mundi , sic et ipse Salvator prophetam suum faciat salvatorem. Osee enim, in lingua nostra, salvatorem sonat: quod nomen habuit etiam Josue filius Nun , antequam ei a Deo vocabulum mutaretur. Non enim ut male in Graecis codicibus legitur et Latinis Ause dictus est, quod nihil omnino intelligitur; sed Osee, id est, salvator; et additum est ejus nomini Dominus, ut salvator Domini diceretur. Iste ergo salvator filius est Beeri, id est, putei mei, quos puteos fodit Abraham, Isaac, et Jacob, et Allophyli eos semper conabantur obruere . Inter puteum et lacum, id est, cisternam, hoc interest, quod puteus perpetuas aquas habet, et de vivo fonte manantes. Cisterna, quae refrigerat, aquas suas externas et adventitias
Abbreviated transcription (Latin):
memoriã eiꝰ hȩc ẽ meretrix : de qua
loquit᷑ dñs ad iudȩos. Am̃ dico uobis:
meretrices & publicani p̃cedunt uos
in regno dĩ. Uos enĩ missũ ad uos filiũ
patris familię. & dñm uincs̨ qͥ planta¬
uit cã: susciꝑe noluistis. Ista merecrix
exploratores icos duos fortissimos ui¬
uenes. quoꝵ alterũ in circũcisionẽ. Alte¬
rũ ad gences misi humanitate suscepit.
abscondit studio: leuauit in tectum:
oꝑuit lini stipula: quę cesa ꝑsecucioni¬
bus & lota in baptismate. inmutat co¬
lorẽ: & de cecro in albũ uercit᷑. Nec
mirũ si in figura dñi saluatoris. & go¬
cłe de peccatorib congregacę hȩc facta
memoremꝰ: cũ ipse in hoc codẽ dicat ꝓ¬
pheta. Loquar ad ꝓpħas. ego uisiones
mulciplicaui: & in manib ꝓpħarũ assi¬
milatus sum: ut qͥcqͥd ꝓpħȩ iubentur

Expanded text:
mei. Haec est meretrix de qua loquitur Dominus ad Judaeos: Amen dico vobis, meretrices et publicani praecedent vos in regno Dei . Vos enim missum ad vos Filium patris familiae et Dominum vineae, qui plantavit eam, suscipere noluistis. Ista meretrix exploratores meos duos fortissimos juvenes, quorum alterum in circumcisionem misi, alterum ad gentes, humanitate suscepit, abscondit studio, levavit in tectum, operuit lini stipula . Quae caesa persecutionibus, et lota in baptismate, immutat colorem, et de tetro in album vertitur. Nec mirum si in figura Domini Salvatoris, et Ecclesiae de peccatoribus congregatae, haec facta memoremus, cum ipse in hoc eodem dicat propheta: Loquar ad prophetas; ego visiones multiplicavi, et in manibus prophetarum assimilatus sum ; ut quidquid prophetae jubentu
Abbreviated transcription (Latin):
me aut̃ ñ sc̃ꝑ habebitis. Et ne putare¬
mus leue cẽ qͦd fecerat. & nardũ pistic̃a
idest unguentũ fidelissimũ. ad aliud qͥđ
& ñ ad ȩccłam esse referendũ: dat nobis
occasionẽ intellegentiȩ & magnȩ fidei
magna p̾mia rȩꝑmittit dicens. amen
am̃ dico uob̾. ubicũq p̃dicatũ fuerit

Expanded text:
me autem non semper habebitis . Et ne putaremus leve esse quod fecerat, et nardum pisticum, id est, unguentum fidelissimum, ad aliud quid, et non ad Ecclesiam esse referendum, dat nobis occasionem intelligentiae et magnae fidei, magna praemia repromittit, dicens: Amen, amen dico vobis, ubicumque praedicatum fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
aduentu: ut cuiꝰ
instinctu scripti
sunt. illius reue
tum legimus librũ: quẽ scribs & pharisei.
qui legis licteras nosse se iactabant. ñ
possunt legere: quia signatus ẽ. nullus¬
q inueniri potuit nisi leo de tribu ui¬
da. quẽ signauit ds̃ pat̾: qui eius possit
reserare mysteria: quanto magis in ex¬
planatione osce ꝓpħȩ orandus ẽ dñs
& cũ petro dicendũ: edissere nobis pa¬
rabolã istã: preserã cum obscuritatem
uoluminis in fine testet᷑ ipse qͥscribit:
Qͥs sapiens & incelleget ista & incelle¬
gens & custodiet ea Quod ñ ꝓ impos

Expanded text:
adventu, ut cujus instinctu scripti sunt, illius reveltum legimus librum, quem Scribae et Pharisaei, qui Legis litteras nosse se jactant , non possunt legere, quia signatus est, nullusque inveniri potuit, nisi leo de tribu Juda, quem signavit Deus Pater, qui ejus posset reserare mysteria: quanto magis in explanatione Osee prophetae orandus est Dominus, et cum Petro dicendum: Edissere nobis parabolam istam . Praesertim cum obscuritatem voluminis in fine testetur ipse, qui scripsit: Quis sapiens et intelliget ista, intelligens et cognoscet ea ? Quod non pro impos
Abbreviated transcription (Latin):
est. Intelleͥgimꝰ enĩ qͥ sit uidas patriar¬
cha electus in regẽ: nec miram᷑ cur ad
thamar. quasi ad meretric̃e uir sc̃s intro.¬
eat: quare sanson qͥ int̃p̃tat᷑ sol daluã
am auerit: quȩ tranffert᷑ in pauperem:
& ꝓpt̃ca in risus & mortuus aduersari¬
orũ milia trucidarit. Cur salmon. ui¬
rũ iustũ. boor de raab meretrice gene¬
rarit: qͥ ruth moabiten pinna pallii
sui oꝑiens: & iacentẽ ad pedes. ad caput
eugłii transtulerit: qͥd causȩ ẽ. ut cũ da¬
iud tot habuerit uxores. nullũ alium
regni sui fecerit successorẽ: nisi cũ qͥ de
bethsabes̨ ꝓcreatꝰ ẽ: ut ñ solũ meretri.¬
ces: s etiã adulterȩ dõ placere uideantur.
Unde & in hoc ipso ꝓpħa legimꝰ qͦd iunctus
pmũ meretrici: scd̃o adult̾ȩ copuletur:

Expanded text:
est . Intelligimus enim quis sit Judas patriarest . Intelligimus enim quis sit Judas patriarcha electus in regem, nec miratur cur ad Thamar quasi ad meretricem vir sanctus introierit ; quare Samson, qui interpretatur sol, Dalilam amaverit, quae transfertur in pauperem; et propter eam irrisus et mortuus adversariorum millia trucidarit ; cur Salmon virum justum Booz de Raab meretrice generarit, qui Ruth Moabiten pinna pallii sui operiens, et jacentem ad pedes, ad caput Evangelii transtulerit . Quid causae sit ut cum David tot habuerit uxores, nullum alium regni sui fecerit successorem nisi eum qui de Bethsabee procreatus est : ut non solum meretrices, sed etiam adulterae Deo placere videantur. Unde et in hoc ipso propheta legimus, quod junctus primum meretric
Abbreviated transcription (Latin):
strat. s ꝑgit ad lupanar. & scortũ du¬
cit ad lectulũ: & ñ mutat illã pudici¬
tię matronali s se luxuriosũ ac nepot̾ẽ
probat. Qͥ enĩ adheret meretrici: unũ
cũ ea corpꝰ efficit᷑. hę̧c igit᷑ audientes.
qͥd possumus respondere nisi illud pro¬
phecicũ : qͥs sapiens & intelleget ista.
intellegens & cognoscet ea Unde et
nobis dicendũ ẽ cũ dauid. Reuela o¬
culos meos. & considerabo mirabilia
de lege tua: ut introducat nos rex in
cubiculũ suum : & uelamen q̃d ante
moysi oculos positũ erat. in lectione
ueteris testam̃ti: tollat a nobis. Stat̃i
enĩ ut locutus ẽ dñs. pat̾ in manꝰ tuas
cõmendo sp̃m meũ: & hȩc dicens expi¬
rauit: uelũ tẽpli scissum ẽ. & omnia
uideoꝵ secreta pacucrunt: & fons qui
aquas steriles atq mortiferas. sapien.¬
tiȩ suȩ condiuit sale & fecit ẽẽ pota¬
biles. marãq legis. quȩ incerp̃tatur
a maritudo: ligno patibuli dulcorata

Expanded text:
strat; sed pergit ad lupanar, et scortum dustrat; sed pergit ad lupanar, et scortum ducit ad lectulum. Et non initiat illam pudicitiae matronali; sed se luxuriosum ac nepotem probat. Qui enim adhaeret meretrici, unum cum ea corpus efficitur . Haec igitur audientes quid possumus respondere nisi illud propheticum: Quis sapiens et intelliget ista, intelligens et cognoscet ea? Unde et nobis dicendum est cum David: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua ; ut introducat nos rex in cubiculum suum , et velamen quod ante oculos Moysi positum fuit in lectione veteris Testamenti , tollat a nobis . Statim enim ut locutus est Dominus: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum, et haec dicens exspiravit , velum templi scissum est, et omnia Judaeorum secreta patuerunt. Et fons qui aquas steriles atque mortiferas sapientiae suae condivit sale, et fecit esse vitales : Maraque Legis, quae interpretatur amaritudo, ligno patibuli dulcorata
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta illud ęuigłii. Quis putas est fide¬
lis seruus & prudens. quẽ constituit do¬
minus suꝑ familiam suam: qͥs eñĩ ñ
statim in fronte libri scandali zetur
& dicat: osce pͥmus om̃ium ꝓpħarũ
meretric̃e accipere iubet᷑ uxorẽ. & ñ
contradicit: non saltẽ nolle se simu¬
lat: ut rẽ turpẽ facere uideatur inui¬
tus: sed exequitur lȩtus imperiũ. qua¬
si optauerit: quasi multo tẽpore cũ
pudicitis uacasse peniteat: cum ho¬
nestiora et absq peccato sc̃os uiros ren¬
nuisse dño iubente legimus: Moyses
mittit᷑ ad pharaonẽ. & dux israhelitici
popłi constituitur : & tam̃ non inbecil¬
litate. s humilitate respondit. Proui¬
de aliũ. quẽ mittas. hieremias puerũ
se ẽẽ dicit: ne peccantẽ arguat hie¬
rusalẽ. Nicrechiel iubet᷑ de om̃i ge¬
nerc leguminis. ac sementis unũ subci¬
nericium panẽ facere : & coquere illũ
accipe uxorẽ fornicariã : ñ frontẽ ru¬
cundiã. mutato genarũ rubore demon¬

Expanded text:
ii: Quis putas est servus fidelis et prudens quem constituit Dominus super familiam suam ? Quis enim non statim in fronte libri scandalizetur, et dicat: Osee primus omnium prophetarum meretricem accipere jubetur uxorem, et non contradicit? Non saltem nolle se simulat, ut rem turpem facere videatur invitus; sed exsequitur laetus imperium, quasi optaverit, quasi multo tempore eum pudicitiae vacasse poeniteat: cum honestiora et absque peccato sanctos viros renuisse, Domino jubente, legerimus. Moyses mittitur ad Pharaonem, et dux Israelitici populi constituitur: et tamen non imbecillitate, sed humilitate respondet: Provide alium quem mittas . Jeremias puerum esse se dicit, ne peccantem arguat Jerusalem . Ezechiel de omni genere leguminis ac sementis unum subscinericium panem facere, et coquere illum Accipe uxorem fornicariam , non frontem rucundia mutato genarum rubore, demon
Abbreviated transcription (Latin):
& generet. Simulq: considera. quod
egyptius imꝑator: uiros hebreoꝵ ñ
possit occidere. Hec eos qui iã egressi
sunt de infantia: s quoꝵ etas adhuc
tenera ẽ. & molle corpus: & ꝓfectus
incipiens. Secit ñ posse nutriri femi¬
nas: nisi int̾fecti fuerint masculi:
Uult itaq in hebreis. quicqͥd forte ẽ o
uirile. hoc gurgite sui fluminis suf¬
focari: ut quȩ feminea sunt. liberiꝰ
sola crescant. Qđ aut̃ sequit᷑ ini miciꝰ
tus aꝑtione aperient᷑ portȩ terrȩ tuȩ.
intelligere poteris: assumens de ihere
res demonstrari: & has ipsas ad sensus
referes. Sciens enĩ sermo diuinꝰ dupli-¬
ces eẽ sensus: ad distinctionẽ malorũ
sensuũ in ꝓuerbiis ait. sensũ diuinũ
inuenies.Sensũ aut̃ hic ñ accipias ꝓ¬

Expanded text:
Simulque considera quod Aeqyptius imperator viros Hebraeorum non possit occidere, nec eos qui jam egressi sunt de infantia, sed quorum aetas adhuc tenera est, et molle corpus, et profectus incipiens: scit non posse nutriri feminas, nisi interfecti fuerint masculi. Vult itaque in Hebraeis quidquid forte est et virile, hoc gurgite sui fluminis suffocare, ut quae feminea sunt, liberius sola succrescant. Quod autem sequitur: Inimicis tuis apertione aperientur portae terrae tuae, intelligere poteris, assumens de Jeremres demonstrari, et has ipsas ad sensus referes. Sciens enim sermo divinus duplices esse sensus, ad distinctionem malorum sensuum, in Proverbiis ait: Sensum divinum invenies. Sensum autem hic non accipias
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. ibiq inueniet montẽ morsen. &
tes noui testam̃ti apłos: & euangłistᷤ.
Et cũ ad tales montes confugerit: &
in huiꝰcemodi montiũ fuerit lecti¬
one uersatus: si ñ inuenerit qui eũ
tur. quia confugerit ad montes. et
magistroꝵ desidia coarguet᷑. Infert
enĩ & non erat qui susciperet. Seqͥt᷑
Non ẽ sanitas contritioni tuȩ: tumit
plaga tua. Propterea mixticuis nini¬
ue sanari ñ potest: quia suꝑbiã non
deponit. Et recens semꝑ uulnꝰ ẽ: et
cotidie diabolo feriente ꝑcucitur. Et
post hec onĩia: ñ ẽ sanitas contritio¬
ni tuȩ. Licet enĩ sanus eẽ sibi uideat᷑.
tam̃ anima eiꝰ fracta ẽ. & contrita:
ꝑcutiente desuꝑ malleo totius terr
& ñ sanatur: quia  semꝑ erectaẽ.
ciat: cor contritum: & humiliatum
ds non despicit: & sacrificiũ dõ sp̃s
contribulatꝰ. in fine ponit᷑: om̃s qui

Expanded text:
rum, ibique inveniet montes Moysen et rum, ibique inveniet montes Moysen et tes novi Testamenti apostolos et evangelistas: et cum ad tales montes confugerit, et in hujuscemodi montium fuerit lectione versatus, si non invenerit qui eum tur, quia confugerit ad montes, et magistrorum desidia coarguetur: infert enim, et non erat qui susciperet. Sequitur: Non est sanitas contritioni tuae, tumet plaga tua. Propterea mixticius Ninive sanari non potest, quia superbiam non deponit, et recens semper vulnus est, et quotidie diabolo feriente percutitur. Et post haec omnia non est sanitas contritioni ejus: licet enim sibi sanus esse videatur, tamen anima ejus fracta est et contrita, percutiente desuper malleo totius terrae, et non sanatur, quia semper erecta est. ciat: Cor contritum et humiliatum Deus non despicit ; Et: Sacrificium Deo spiritus contribulatus. In fine ponitur: Omnes qu
Abbreviated transcription (Latin):
sonnũ ocłis suis: & palpebris suis
fera eccłia. neq inuener̃ eam in con-¬
densis siluarũ. Non aut̃ pastores mix¬
ticii huiꝰ. & locuste. que imminente
glacie sede in sepib dormitaueru :
s a rege quoq assyrio st̃ consopiti:
Scit enĩ rex assyriꝰ non posse se oues
deciꝑe: nisi pastores ante consopierit.
Sẽꝑ diaboli studiũ ẽ: uigilantes ani¬
quos saluator suscitans ait: uigilate.
& orate: ne intretis intẽptationem.
Et rursus qd̃ uobis dico. om̃ib ⁊ dico:
uigilate. Et quia non cessat semper
consopire uigilantes quoscũq dece.¬
perit: & quasi suaui. & ꝑnicioso car¬
mine syrenarũ inlexerit addormien.¬
dũ: excitat sermo diuinus: & dicit.
Surge qui dormis. & eleuare: & illumi¬
monis dĩ. & doctrinȩ eccłiastice. & con¬
sũmationis niniue speciosissime qͦn¬
dã meretricis: eleuabit᷑ & ꝓperabit
popłs qui sub magistris ante fuerat
consopitꝰ: & ibit ad montes scriptura¬

Expanded text:
somnum oculis suis, et palpebris suis somnum oculis suis, et palpebris suis fera Ecclesia; nec invenerunt eam in condensis sylvarum. Non solum autem pastores mixticii hujus, et locustae, quae, imminente glacie, sedet in sepibus, dormitaverunt; sed a rege quoque sunt Assyriorum consopiti. Scit enim rex Assyrius non posse se oves decipere, nisi pastores ante consopierit. Semper diaboli studium est, vigilantes aniquos Salvator suscitans ait: Vigilate et orate, ne intretis in tentationem . Et rursum: Quod vobis dico, omnibus dico: vigilate . Et quia non cessat semper consopire vigilantes, quoscumque ille deceperit, et quasi suavi et pernicioso carmine Sirenarum illexerit ad dormiendum, excitat sermo divinus, et dicit: Surge qui dormis, et elevare, et illumimonis Dei et doctrinae ecclesiasticae, et consummationis Ninive, speciosissimae quondam meretricis, elevabitur et properabit populus, qui sub magistris ante fuerat consopitus: et ibit ad montes Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
nullus enĩ aut rarus ẽ quem non
tu aliquando deceperis: & ꝑ quẽ ñ
transierit malicia tua. Et notandũ:
qđ in quocũq steterit malicia dia-¬
boli. ũ possit insultare ruine eius.
& uulneri: cũ sit de pastorib & popu¬
lo regis assyrii: s in quocũq ꝑtran¬
sierit ille insultet ei: & bonis oꝑib
concrepet. Et congrue iuxta hebrai¬
cũ : quia hucusq de mundi ruina
dictũ ẽ: nouissime de ipsius quoq
diaboli qui princeps mundi fuit.
mundus enĩ in malicia positus est:
plaga. & uulnere p̃dicatur. Apud
septuaginta aut̃ adhuc AΔCΥNSIrΚ¬
EΩN idẽ ad mixticiũ mundi đr:
qđ pastores eius dormierint. & ut
dormirent. a rege sint assyrio con-¬
n sopiti: atq ita fit. ut dũ apud eos
diaboli uulnere. & plaga. & int̾fec-¬
tione sit tacitũ. Unde itaq eis. qui
ꝑuersarũ doctrinarũ magistri st̃
in niniue. & congrue ad eos dr:dor¬
mitauer̃ pastores tui Dederunt enĩ

Expanded text:
nullus enim, aut rarus est, quem non nullus enim, aut rarus est, quem non tu aliquando deceperis, et per quem non transierit malitia tua. Et notandum quod in quocumque steterit malitia diaboli, non possit insultare ruinae ejus et vulneri, cum sit de pastoribus et populo regis Assyrii; sed in quocumque pertransierit, ille insultet ei, et bonis operibus concrepet. Et congrue juxta Hebraicum quidem hucusque de mundi ruina dictum est: novissime de ipsius quoque diaboli, qui princeps mundi fuit: Mundus enim in maligno positus est, plaga et vulnere praedicatur. Apud Septuaginta autem adhuc ad σύμμικτον, id est, ad mixticium mundi dicitur, quod pastores ejus dormierint, et ut dormirent, a rege sint Assyrio consopiti; atque ita fit, ut dum apud eos diaboli vulnere et plaga et interfectione sit tacitum. Vae itaque his qui perversarum doctrinarum magistri sunt in Ninive. Et congrue ad eos dicitur: Dormitaverunt pastores tui : dederunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
fiat. sensũ magnũ. principẽ assyrioꝵ:
qui quondã głabundus dixerat. For¬
titudinẽ faciam. & sapientia intellec-¬
tus. auferã t̾minos gentiũ: & uires
earũ depascar: & cõmouebo ciuitates
quȩ habitantur: & dicatur ei. O lu-¬
cifer qui mane oriebaris. qui mitte-¬
bas igniculos tuos ad cunctas gentes::
quomͦ cecidisti. & in t̾ra contritus
es: Destructa ẽ niniue ciuitas tua
speciosa & potens: in qua tantũ tibi
imperiũ presumebas: ut filio quoq
dei auderes dicere. Hec omnia tradi.
res tui qui non pascebant homines
in salutẽ: s nutriebant eos int̾fecti¬
oni tue. ut saginatiores hostias de-¬
uorares. Om̃ĩs popłs tuus & turba
popłoꝵ. que te quondã colebat dese-¬
ruit te. & urbem tuã: & confugit
rim nullus tuoꝵ ducũ ẽ: qui turbã
quondã tuã ad se reuocet. Plaga tua
& uulnus tuũ: toto orbe ꝑsonuit.
Om̃s insultauer̃ tͥ: qui tua quondã
fuerant supplantatione decepti. Aut

Expanded text:
fiat, sensum magnum, principem Assyriorum, fiat, sensum magnum, principem Assyriorum, qui quondam gloriabundus dixerat: Fortitudine faciam, et sapientia intellectus auferam terminos gentium, et vires earum depascar, et commovebo civitates quae habitantur , et dicatur ei: O Lucifer, qui mane oriebaris, qui mittebas igniculos tuos ad cunctas gentes: quomodo cecidisti in terram, et contritus es ? Destructa est Ninive civitas tua speciosa et potens, in qua tantum tibi imperium praesumebas, ut Filio quoque Dei auderes dicere: Haec omnia traditas et reguli tui, qui non pascebant homines in salutem, sed nutriebant eos interfectioni tuae, ut saginatiores hostias devorares. Omnis populus tuus et turba populorum, quae te quondam colebat, deseruit te et urbem tuam, et confugit rim nullus tuorum ducum est, qui turbam tuam quondam ad se revocet. Plaga tua et vulnus tuum toto orbe personuit: omnes insultaverunt tibi, qui tua quondam fuerant supplantatione decepti; aut
Abbreviated transcription (Latin):
is rursũ cogat exercitũ. Non ẽ obscu¬
rũ uulnꝰ tuũ: nec talis plaga quȩ me¬
dici possit curari manu. Om̃s qui ni-¬
niuen subrutã. & assyriũ regẽ suꝑatũ
audierint. & potentissimã urbẽ. et
regẽ dñatorem quondã urbis uulne-
guine uolutari: uł stupebunt ꝓpter
rei magnitudinẽ. & insꝑatũ nuntiũ.
&cõpriment manus suas. uł certe pro
magnitudine gaudii insultantes. tibi
ad plaudent manib & quodã gaudii
srepitu concrepabunt. Hullus enĩ est
qui possit¬
euersioni Ea & uulneri tuo do¬
iare lacrimas: quia nullus ẽ suꝑ
Non enĩ potest malicia regis assyrii.
in hostib eius iugit̃ ꝑmanere. Huc¬
usq hystoriȩ ordo sit textus. Debemus
aut̃ & iuxta hebraicũ anteꝗͣ editionẽ
septuaginta disseramus. in illis enim
longe alius. & aduersus ẽ sensus. pau¬
lulũ ab hystoria in sublime conscen¬¬
dere: & docere qđ in ultimã ꝓphetiã
naum AnUCERga ad diabolum

Expanded text:
tis rursum cogat exercitum. Non est obscutis rursum cogat exercitum. Non est obscurum vulnus tuum, nec talis plaga quae medici possit curari manu. Omnes qui Niniven subrutam, et Assyrium regem superatum audierint; et potentissimam urbem et regem dominatorem quondam urbis  Al. oguine volutari, vel stupebunt propter rei magnitudinem, et insperatum nuntium, et compriment 584 manus suas, vel certe prae magnitudine gaudii insultantes tibi applaudent manibus et quodam gaudii strepitu concrepabunt. Nullus enim est qui possiteversioni et vulneri tuo donare lacrymas: quia nullus est supnon enim potest malitia regis Assyrii in ostibus ejus jugiter permanere. Hucusque historiae ordo sit textus. Debemus autem et juxta Hebraicum, antequam editionem Septuaginta disseramus in illis enim longe alius et diversus est sensus, paululum ab historia in sublime conscendere, et docere quod in ultima prophetia Naum, ἀποστροφὴ ad diabolum
Abbreviated transcription (Latin):
qui audierint nuntiũ tuũ. plaudes
manus suꝑte: quia suꝑ quẽ ñ inruit
malitia tua sẽꝑ: Non mirũ ẽ si dor¬
mitauert̃ pastores tui õ rex assur. qui
dñatus es in niniue: & sepeliant᷑. uel
uagent᷑ principes tui: reguli scilicet.
&omniũ gentiũ duces. qui tͥ antea
seruiebant: cũ popłs tuus mulieres
fuerint in medio cruitatis tuȩ. & ini¬
micis tuis aꝑte sint porte eiꝰ: o om̃is
multitudo suꝑ murũ sedens locustę
sit cõparata: quȩ quasi illucescente so
gerit de ꝓpugnaculis. & inimiciᷤᷤ t̃ga
uerterit. nec intus sit locus eiꝰ. Irato ita¬
q dõ. quia popłm eiꝰ uastaueras õ as-¬
sur: & sublimaueras usq ad cęlum
nidũ tuũ. unde & magnus sensus di¬
eris: destructa ẽ ciuitas tua. & cunc¬
us principib int̾fectis. qui resistere po¬
terant aduersariis: reliquus popłs
tuus in bellis. & ignobilis: disꝑsus in
montibꝰ ẽ. Et nemo de ducib inueni
npotest qui congreget eos. & de collec¬

Expanded text:
uum, plaudent manibus super te, quia super quem non irruit malitia tua semper? Non mirum est, si dormitaverunt pastores tui, o rex Assur, qui dominatus es in Ninive, et sepeliantur, vel vagentur principes tui, reguli scilicet, et omnium gentium duces, qui tibi antea serviebant: cum populus tuus mulieres fuerint in medio civitatis tuae; et inimicis tuis apertae sint portae ejus, et omnis multitudo super murum sedens locustae sit comparata, quae quasi incalescente solgerit de propugnaculis, et inimicis terga verterit, nec inventus sit locus ejus. Irato itaque Deo, quia populum ejus vastaveras, o Assur, et sublimaveras usque in coelum nidum tuum, unde et magnus sensus diceris, destructa est civitas tua. Et cunctis principibus interfectis, qui resistere poterant adversariis, reliquus populus tuus imbellis et ignobilis dispersus est in montibus, et nemo de ducibus inveniri potest qui congreget eos, et de collec
Abbreviated transcription (Latin):
NIxEe. supplicia sustinere: omnes
qui audierint nuntiũ tuũ. consono
crepitu. & uocali. & ut ita dicã oꝑũ
sono atq concentu: insultabunt tibi
itq gaudebunt. Hullus enĩ ẽ aut cer¬
t rarus: in quẽ ñ inruerit. siue ꝑue¬
nerit malicia tua semꝑ. Si enĩ cỹc̃y¬
xtioc̃. urbis niniue pastores habet
& fortes: & om̃is falsa doctrina. & m̃¬
ẽin: timendũ ẽ. ne forte nullussit
Et diligent̃ obserua: quia ñ dixerit
in quẽ non intrauit malicia tua. c̃yn¬
Irxs e: sed in quẽ non superuenit.
Sepe enĩ nobis falsoꝵ doginatũ ia¬
cula suꝑueniunt: & quasi in archa¬
nũ animȩ intrare desiderant. Sed
oncludentib nobis portas suꝑueñ
inse ẽ inruit: & semꝑ hoc facit.S:

Expanded text:
 supplicia sustinere, omnes qui audierint nuntium, consono crepitu et vocali, et ut ita dicam operum sono atque concentu, insultabunt tibi, atque gaudebunt. Nullus enim est aut certe rarus, in quem non irruerit, sive supervenerit malitia tua semper. Si enim συμμίκτους urbs Ninive pastores habet et fortes, et omnis falsa doctrina et menenit, timendum est ne forte nullus sitEt diligenter observa, quia non dixerit: In quem non intravit malitia tua, σύμμικτε, sed in quem non supervenerit. Saepe enim nobis falsorum dogmatum jacula superveniunt, et quasi in arcanum animae intrare desiderant: sed claudentibus nobis portas, supervenit in se est, irruit, et semper hoc facit: sed
Abbreviated transcription (Latin):
scłi delinitã: in muliebres delicias ꝑue¬
nisse. & uirilitate ꝑdita elanguisse in
feminã: Si enĩ iusti anima in ꝑfectũ
uirũ ueniens: & conditionis sue ser¬
uans rigorẽ. adherensq dño unꝰ cũ eo
efficitur sp̃s: cur non e contrario ani¬
ma quȩ amat mundũ. unũ cũ mun¬
do fiat. & in molliciem redacta femi
to obhanc causam in exodo precipere
pharaonem. ut omne masculũ quod
natũ ẽ hebreis mittatur in fluurum:
& omne femineũ uiuificetur. Neq
alibi mea sunt flumina. & ego feci
ea: quicꝗͣ aliud nisi hoc iubere: ut
mittat᷑ in aquas: & fluento earũ de¬
feratur in mare. Et econtrario qͥcqͥd¬

Expanded text:
saeculi delinitam, in muliebres delicias pervesaeculi delinitam, in muliebres delicias pervenisse, et virilitate perdita, elanguisse in feminam? Si enim justi anima in perfectum virum veniens, et conditionis suae servans rigorem, adhaerensque Deo, unus cum eo efficitur spiritus: cur non econtrario anima quae amat mundum, unum cum mundo fiat, et in mollitiem redacta feminto ob hanc causam in Exodo praecipere Pharaonem, ut omne masculinum quod natum est Hebraeis, mittatur in fluvium, et omne femineum vivificetur . Nequalibi: Mea sunt flumina, et ego feci ea , quidquam aliud nisi hoc jubere, ut mittatur in aquas, et per fluenta earum deferatur in mare. Et econtrario quid
Abbreviated transcription (Latin):
ut domineris lateri tuo. Alioquin ni¬
si hoc feceris: uiuaxte postea flãma
Et ñ solũ igne uastaberis: s & glad iꝰ
quoq te comedet quasi locusta terre
iurentia. Et hoc patieris: si ñ fueris
suꝑ laterẽ. tuoq pondere p̃grauata.
Etomnẽ ꝑdens uolatũ: tota detrahe¬
ris in t̾ram: sicut brucus repente in
t̾ram cadit: cũ lasso uolatu ultra ire
ñ quiuerit. Habeto itaq uirtutes tã
innumerabiles ut brucus: ne ita pon¬
dere tuo. ad t̾ram detraharis ut bru¬
cus. Quȩ uniuersa ꝑpessa es: qm̃ mul¬
tiplicasti tͥ diuitias. & negociationes
diu̾soꝵ dogmatũ: putans eas clario¬
res eẽ stellis. & magis fulgere: quam
cęli sydera. Hec ut dixi ad cõprebenden¬
dũ sensũ. a nob̾ dicta sunt breuiter.
Nuncad exordiũ capituli reuertentes:
singula ut possumꝰ explicemus. Quis
ñ dicat speciosã niniuen. animã natu-¬
ra pulchr̃a. luxuria & uoluptatibꝰ huiꝰ

Expanded text:
ut domineris lateri tuo: alioquin niut domineris lateri tuo: alioquin nisi hoc feceris, vivax te postea flamma et non solum igni vastaberis, sed gladius quoque te comedet quasi locusta terrae virentia. Et hoc patieris si non fueris super laterem, tuoque pondere praegravata, et omnem perdens volatum, tota detraheris in terram, sicut bruchus repente in terram cadit, cum lasso  Al. lassus volatu ultra ire non quiverit. Habeto itaque virtutes tam innumerabiles, ut bruchus: ne ita pondere tuo ad terram detraharis, ut bruchus. Quae universa perpessa es, quoniam multiplicasti tibi divitias et negotiationes diversorum dogmatum, putans eas clariores esse stellis, et magis fulgere quam coeli sidera. 578 Haec, ut dixi, ad comprehendendum sensum a nobis dicta sunt breviter: nunc ad exordium capituli revertentes, singula ut possumus, explicemus. Quis non dicat speciosam Niniven, animam natura pulchram, luxuria et voluptatibus hujus
Abbreviated transcription (Latin):
aquã. & aspge te sermone. atq ratione.
& occasionib intelligendi dĩ: exercenda¬
rũq uirtutũ. quȩ tibi insite sunt: ab¬
utere ad p̃liandum. Uerũ tu dissolutiꝰ
manib id ẽ oꝑib uoluptatis. qͥcquid
in te habueras roboris: ꝑdidisti. Quã¬
obrẽ conuertere. & age pęnitentiam:
& rursus optine munitiones. Et qr
semel ingressa es lutũ. & clausa es
corpore. quod quasi terra & paleis. et
aqua. ita carnib sanguine. uenis. ner¬
uis. ossibq cõpactum ẽ. sustine inui¬
riam. & necessitates corporis. & concul-¬
care ab inimicis. & om̃ia ad conficien¬
dã carnẽ: quȩ pę̧nitentia digna sunt
patere.Semel enĩ assumens lutum.
& paleas: & inanib huiꝰ scłi negotiis
iuoluta: debes ꝑin iuriã sponte calca¬
n. Et tam̃ noli salutẽ pęnitus desꝑare:
esto confidens: & corpus id ẽ laterem
tuũ. ꝓpt̾ assũptum sermonẽ. quasi
aquã in seruitutẽ redige & subice tͥ

Expanded text:
aquam, et asperge te sermone atque ratione, aquam, et asperge te sermone atque ratione, et occasionibus intelligendi Deum, exercendarumque virtutum, quae tibi insitae sunt, abutere ad praeliandum. Verum tu dissolutis manibus, id est, operibus voluptatis, quidquid in te habueras roboris, perdidisti: quamobrem convertere, et age poenitentiam, et rursum obtine munitiones tuas. Et quia semel ingressa est lutum, et clausa es corpore quod quasi terra et paleis et aqua, ita carnibus, sanguine, venis, nervis, ossibusque compactum est, sustine injuriam et necessitates corporis: et conculcare ab inimicis, et omnia ad conficiendam carnem, quae poenitentia digna sunt, patere. Semel enim assumens lutum, et paleas et inanibus hujus saeculi negotiis involuta, debes per injuriam sponte calcari, et tamen noli salutem penitus desperare: esto confidens, et corpus, id est, laterem tuum propter assumptum sermonem quasi aquam in servitutem redige, et subjice tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
pennȩ abire ñ potest. Hec iuxta hebra¬
ipsa scripturȩ calcans uestigia: mani¬
festius explanaui. Dicamus aut̃ & iuxta
primũ breuit̃ idẽ quasi in etirtiorcẽ.
& postea latius de singulis disserenͣs:
Popłs tuus o niniue. homines uidelice
scłares. qui proprie popłs uocat᷑ urbis
assyrice. ita passionib eneruati sunt.
& uitiis elanguerunt: ut imbecillita¬
ti mulierũ cõparentur. Nichil enim
in manib suis forte: nichil robustũ
possident & uirile. Unde inimici
p̃ualentes aduersũ eos: aperuerunt
introgressi sunt. Et signant̃ sensus cor¬
porũ: ostia niniuiticȩ t̾rȩ appellantur.
Habent aut̃ ex prima dĩ conditione
etiã hi qui se uitiis manciparunt: oc¬
casionẽ cognoscendi dĩ. quasi robustis¬
simos uectes: quib oppilent. & clau-¬
dant portas sensuũ. S & ipsos consum&
ignis qui a sagittis ẽ allatus ardentib
Quã obrẽ đr ad niniuen. Hauri tibi

Expanded text:
pennae, abire non potest. Haec juxta Hebrapennae, abire non potest. Haec juxta Hebraipsa Scripturae calcans vestigia, manifestius explanavi. Dicam autem et primum breviter, id est, quasi in epitome, et postea latius de singulis disserens: Populus tuus, o Ninive, homines videlicet saeculares qui proprie vocantur populus urbis Assyriae, ita passionibus enervati sunt, et vitiis elanguerunt, ut imbecillitati mulierum comparentur; nihil enim in animabus suis forte, nihil robustum possident et virile. Unde inimici praevalentes adversum eos, aperuerunt introgressi sunt. Et signanter sensus corporum, ostia Niniviticae terrae appellantur. Habent autem ex prima Dei conditione etiam hi qui se vitiis manciparunt, occasionem cognoscendi Deum, quasi robustissimos vectes, quibus oppilent et claudant portas sensuum. Sed et ipsos consumet ignis, qui a sagittis est alatus ardentibus, quamobrem dicitur ad Niniven: Hauri tibi
Abbreviated transcription (Latin):
patebit ciuitas hostib. Robustissimos
uectes. quib claudebant᷑ porte: consu¬
met ignis. Hauri gͥ aquã. & cura: ne
potus desit obsessȩ. Munitioni lateres
confice: ut int̾rupta muroꝵ struas.
Prope ẽ enim obsidio. Et cũ hec omnia
feceris. quasi a bruco humus: ita gladio
deuoraberis. S & cũ multiplicata fue¬
ris ut brucus. & ut locusta in unum
parit congregata: & congregaueris
sicut astra celi. diuitias tuas sicut locus¬
tȩ. & brucus. & parua genimina locu¬
calescente auolant. nec repperuntur:
sic tu disꝑgeris. & fugies. Hatura enĩ
hec locustarũ ẽ. ut in frigore torpentẽ.
ꝑ calorem uolitent. Porro attelebus quẽ
significantiꝰ comessorẽ int̃pretatꝰ ẽ aqͥla.
parua locusta ẽ: int̾ locustam & brucũ.
modicis pennis reptans potiꝰ quã uo-¬
lans: sẽꝑq subsiliens: & obhanc causã.
ubicũq orta fuerit. usq ad puluerem
cuncta consumit: quia donec crescant

Expanded text:
patebit 576 civitas hostibus, robustissimos patebit 576 civitas hostibus, robustissimos vectes quibus claudebantur portae, consumet ignis. Hauri igitur aquam, et cura ne potus desit obsessae munitioni: lateres confice, ut interrupta murorum struas, prope est enim obsidio. Et cum haec omnia feceris, quasi a brucho humus, ita a gladio devoraberis. Sed et cum multiplicata fueris ut bruchus, et ut locusta in unum pariter congregata et congregaveris sicut astra coeli divitias tuas, sicut locustae et bruchus, et parva genimina locucalescente, avolant, nec reperiuntur: sic tu dispergeris et fugies. Natura enim haec locustarum est, ut in frigore torpentes, per calorem volitent. Porro attelabus quem significantius comessorem interpretatus est Aquila, parva locusta est inter locustam et bruchum, et modicis pennis reptans potius quam volans, semperque subsiliens: et ob hanc causam ubicumque orta fuerit, usque ad pulverem cuncta consumit, quia donec crescant
Abbreviated transcription (Latin):
subigens: tene laterem. ibi comedet te
ignis. Peribis gladio. & deuorabit te bru¬
cus. Congregare ut brucus: multiplica¬
re ut locusta. Pures fecisti negotiationes
tuas: quã stelle sunt cęli. Brucus expan¬
sus ẽ: & auolauit. Custodes tui quasi
locusta: & paruuli tui quasi locustȩ lo¬
custarũ: quȩ considunt in sepib in die
frigoris.Lxx. Ecce popłs tuus quasi mu
lieres in te: in imicis tus apperiendo ap
ne munitiones tuas: in gredere lutum:
& conculcare in plateis: optine suꝑ late¬
rẽ. ibi comedet te ignis. disꝑdet te gladiꝰ.
& comedet te quasi locuste. Adgrauabe¬
ris quasi brucus: multiplicare ut bru-¬
cus. Multi plicasti negociationes trias. si¬
cut stellas celi. Ad huc ad niniuen texit᷑
dicentis eloquiũ. Non mirũ si fortes.
& pugnatores tui in similitudinẽ gros-¬
soꝵ ficus. statim in os decidant deuoran¬
tis: cũ popłs tuus effeminatus sit & re¬
sistere nequeat. Pandent᷑ gͦ porte tuȩ: &

Expanded text:
subigens tene laterem. Ibi comedet te subigens tene laterem. Ibi comedet te ignis, peribis gladio, devorabit te ut bruchus: congregare ut bruchus, multiplicare ut locusta. Plures fecisti negotiationes tuas, quam stellae sint coeli: Bruchus expansus est, et avolavit. Custodes tui quasi locusta, et parvuli tui quasi locustae locustarum, quae considunt in sepibus in die frigoris.lieres in te, inimicis tuis aperiendo apene munitiones tuas: ingredere lutum et conculcare in paleis, obtine super laterem. Ibi comedet te ignis, disperdet te gladius, et comedet te quasi locusta: aggravaberis quasi bruchus, multiplicare ut bruchus: multiplicasti negotiationes tuas sicut stellas coeli. Adhuc ad Niniven texitur dicentis eloquium: Non mirum si fortes et pugnatores tui in similitudinem grossorum ficus, statim in os decidant devorantis, cum populus tuus effeminatus sit, et resistere nequeat. Pandentur ergo portae tuae, et
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pretari suꝑ filiis loth: dicamus loth
habuisse ex duab filiab duos filios. mo-¬
ab. & ammon. quoꝵ senior moab. inter¬
pretatur ex patre. siue aqua pat̾na: iuni¬
or aut̃ ammon. uel filius generis mei.
ad eum. sem̃ chanaan & non uda: & in
sic eos quicũq fuerunt de priori popło
hoc ẽ de iudeis. & de iuniori. id ẽde nr̃is
moabitas. & ammanitas figuraliter ap¬
pellari: & quia declinauer a patre suo:
loth quippe declinatio interp̃tatur: pe
ne subitiendos: & passuros omnia et¬
illa que supra exposuimꝰ. Si aut̃ abhis
qui scĩ quondã fuerunt. dĩ feritas inci¬
pit. & illa quȩ habitat int̾ flumina ge¬
henne igne purgabit᷑. quantomagis
niniue quȩ ante ñ habuit legẽ. nec re
Icce popłs tuus mulieres in medio tui.
Inimicis tuis ad aꝑtione pandentur
porte tue: deuorabit ignis uectes tuos.
Aquã ꝓpt̾ obsidionẽ hauri tibi: extrue
munitiones tuas: intra in lutũ. & calca

Expanded text:
interpretari super filiis Loth, dicamus Loth interpretari super filiis Loth, dicamus Loth habuisse ex duabus filiabus duos filios, Moab et Ammon, quorum senior Moab interpretatur ex patre, sive aqua paterna: junior vero Ammon, vel filius generis mei, ad eum: Semen Chanaan, et non Juda . Et in sic eos quicumque fuerunt de priori populo, hoc est, de Judaeis; et de juniori, id est, de nostris, Moabitas et Ammonitas figuraliter appellari. Et quia declinaverunt a patre suo  Loth quippe declinatio interpretatur 575, poenae subjiciendos et passuros omnia quae supra exposuimus. Si autem ab his qui sancti quondam fuerant, Dei severitas incipit, et illa quae habitabat inter flumina, gehennae igne purgabitur: quanto magis Ninive quae ante non habuit legem, nec recEcce populus tuus, mulieres in medio tui: inimicis tuis adapertione portae terrae tuae, devorabit ignis vectes tuos. Aquam propter obsidionem hauri tibi, exstrue munitiones tuas, intra in lutum et calca,
Abbreviated transcription (Latin):
de comedente exiuit cibus. & de forte
egressũ ẽ dulce. Tunc enĩ fortia queq
tua. & quȩ dulces fructus spectantium
oculis ꝓmittebant: ad primã arboris con¬
ussionẽ ruent in os diaboli deuorantĩ.
aquo semꝑ in niniue tenta fuerat. &
possessa. Porro qđ p̃termisimꝰ. & non est
sius fugȩ tuȩ: quia ad niniuen dicit᷑.
rinterea quȩ de ammon scripta sunt
ssitũ ẽ. & uidet᷑ extra ordinariȩ in alio
fuge niniue a dõ. quia semꝑ ꝓfectum
habeat in fugiendo. & nũꝗͣ uelit consis¬
tere: scđm illud qđ supͣ diximꝰ: & ipsi
fugientes ñ steterunt: & non erat qͥ respi¬
ceret: & dicemus ideo scripturam scãm.
his difficultatib ẽẽ contextã. & maxime
ꝓpħas qui enigiatib pleni sunt: ut
difficultatẽ sensuũ. difficultas quoq ser¬
monis inuoluat: & ñ facile pateat sc̃m
canib. & margarite porcis. & ꝓfanis
scã scõꝵ. Quofl si uoluerimus ammon

Expanded text:
De comedente exivit cibus, et de forti De comedente exivit cibus, et de forti egressum est dulce : tunc enim fortia quaeque tua, et quae dulces fructus spectantium oculis promittebant, ad primam arboris concussionem ruent in os diaboli devorantis, a quo semper Ninive tenta fuerat et possessa. Porro quod praetermisimus: Et non est finis fugae tuae, quia ad Niniven dicitur, et inter ea quae de Ammon scripta sunt, positum est, et videtur extraordinarie in alieno fugae Ninive a Deo: quia semper profectum habeat in fugiendo, et numquam velit consistere, secundum illud quod supra diximus: Et ipsi fugientes non steterunt, et non erat qui respiceret. Et dicemus, ideo Scripturam sanctam his difficultatibus esse contextam, et maxime prophetas, qui aenigmatibus pleni sunt, ut difficultatem sensuum, difficultas quoque sermonis involvat: ut non facile pateat sanctum canibus, et margaritae porcis, et profanis sancta sanctorum. Quod si voluerimus Ammon
Abbreviated transcription (Latin):
se attenderit. & om̃i diligentia custo¬
dierit cor suũ. captiua ducet᷑: & plang&
filios suos. Paruuli quoq eiꝰ. qui adhuc
in principiis uiarũ sunt: nec ad medi¬
um itineris ꝑuenerunt. elident᷑ in
ipsis principiis suis. & hostes seuissimi
preclara queq eiꝰ sorte sibi diuidere fe¬
stinabunt: & optimates quos princi-¬
pes. & p̃positos intelligere possumus.
uinctos cathenis. & grauissimo cõpedũ
pondere p̃peditos: trahent in captiuita¬
um. Et tu gͦ niniue homines uidelicet
nfideles. homines mundo penitus in he¬
untes. sentientes supplicia. & consopie¬
ris calice meo: cũ illi quoq biberint. qͥ
erunt. Et adsspicieris a me. & queres fi¬
nem int̾ uitia. & ꝑturbationes que te
imunt: & nichilominus stationẽ. & finẽ
uoluntates tuȩ. & dulcedines & potentie
slares. & dogmata. quȩ tibi uidebaris
hibere firmissima. deuorabunt᷑ a come¬
dente.: de quo ꝑ parabolã dicit sanson.

Expanded text:
se attenderit, et omni diligentia custose attenderit, et omni diligentia custodierit cor suum, captiva ducetur, et planget filios suos. Parvuli quoque ejus, qui adhuc in principiis viarum sunt, nec ad medium itineris pervenerunt, elidentur in ipsis principiis suis: et hostes saevissimi praeclara quaeque ejus sorte sibi dividere festinabunt, et optimates quos principes et praepositos intelligere possumus, vinctos catenis, et gravissimo compedum pondere praepeditos, trahent in captivitatem. Et tu ergo, Ninive, homines videlicet infideles, homines mundo penitus inhaerentes, senties supplicia, et consopieris calice meo, cum illi quoque biberint quierunt. Et despicieris a me: quaeres finem inter vitia et perturbationes quae te prement, et nihilominus stationem et finem voluntates tuae et dulcedines, et potentiae saeculares, et dogmata quae tibi videbaris habere firmissima, devorabuntur a comedente, 574 de quo per parabolam dicit Samson: