comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiones tuas in omni tempore. Et in occoge¬
simo tercio psalmo positum est. concupi¬
scit ⁊ deficit anima mea in atria dnĩ. Nã
cum dicit leuaui: ostendit se ad contẽ¬
plationẽ aliquã fuisse ꝓuectum. Leuare
enum est aliquid ad altiora transferre:
oculos meos utiq cordis aspectũ: de quib
scriptum est. Reuela oculos meos:⁊ con¬
siderabo mirabilia de lege tua. Et illud.
preceptum dnĩ lucidum. illuminans
oculos. Nam si istos carnales aduertas.
quid potuisset inde ꝓficere. si montes
consitos siluis aut saxis squalentibus
elegisset intendere: S si hoc spiritalit̃
inquiras. omnino ꝓficuũ est. ut ocłos
cordis sui siue ad scõs uiros. sue ad li¬
bros diuinos. siue ad sublimes angłos
credatur eleuasse qͥ magnitudine ⁊
firmitate sua uere montes sunt. unde
etiam cõpetens sustinebatur auxiliũ.
S: ne forsitan spem nrͣam in montib po¬
neremus. pͣdictus seds uersus ostendit.

Expanded text:
tiones tuas in omni tempore . Et in octogetiones tuas in omni tempore . Et in octogesimo tertio psalmo positum est: Concupiscit et deficit anima mea in atria Domini . Nam cum dicit, Levavi, ostendit se ad contemplationem aliquam fuisse provectum. Levare enim est aliquid ad altiora transferre. Oculos meos, utique cordis aspectum; de quibus scriptum est: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua ; et illud, Praeceptum Domini lucidum, illuminans oculos . Nam si istos carnales advertas, quid potuisset inde proficere, si montes consitos silvis aut saxis squalentibus elegisset intendere? Sed hoc si spiritualiter inquiras, omnino proficuum est; ut oculos cordis sui, sive ad sanctos viros, sive ad libros divinos, sive ad sublimes angelos credatur elevasse, qui magnitudine et firmitate sua vere montes sunt, unde etiam competens sustinebatur auxilium. Sed ne forsitan spem nostram in montibus poneremus praedictis, secundus versus ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
ta eleuasse dicit ocsos suos. ut eorũ pre¬
cib auxilia postulata mereret᷑. ne mens
ipsius hostili impugnatione subcũbet.
Scđo ordine indubitanter sibi ꝓmitut. qđ
se integre nouerat postulasse. docens ut
quotiens bona fixo corde petimus. con.¬
cedi nobis sine aliq̃ dubitatione credamꝰ.¬
ad montes. unde ueniet auxilium michi.¬
Auxilium meum a dño qui fecit cȩlum ⁊
terram. Hinc cathegoricus sillogismus
fotu quodam more auis exduditur. ita.
Adiutorium neũ adño qui fectt celiun ⁊
terram. Omnis cuius adiutorium est a
dño qui fecit cȩlum ⁊ terrã a uero deo
est aduicorium eius Aduitoriũ gͥ meu
a uero deo est adiutorium. Nunc uer¬
ba psalmi tractemus. Quãuis esset in
scdo gradu iam positus. festinans camͣ
altiora conscendere. ocłos suos ꝓpha se
leuasse dicit ad montes. ut ostenderet
tanto plus desiderari p̃mia dnĩ. qnͣtaᷤ
ꝓbantur largitate concedi. Sieut in cen
cupiuit anima mea desiderare iustifica¬

Expanded text:
ta elevasse se dicit oculos suos, ut eorum precibus auxilia postulata mereretur, ne mens ipsius hostili impugnatione succumberet. Secundo ordine indubitanter sibi promittit, quod se integre noverat postulasse, docens ut quoties bona fixo corde petimus, concedi nobis sine aliqua dubitatione credam veniet ed., veniat  auxilium mihi.Auxilium meum a Domino, qui fecit coelum et terram. Hinc categoricus syllogismus fotu quodam more avis excluditur ita: Adjutorium meum a Domino, qui fecit coelum et terram. Omnis cujus adjutorium a Domino est, qui fecit coelum et terram, a vero Deo est adjutorium ejus. Adjutorium igitur meum a vero Deo est adjutorium. Nunc verba psalmi tractemus. Quamvis esset in secundo gradu jam positus, festinans tamen altiora conscendere, oculos suos propheta se levasse dicit ad montes, ut ostenderet tanto plus desiderari praemia Domini, quanta probantur largitate concedi, sicut in centcupivit anima mea desiderare justifica
Abbreviated transcription (Latin):
gat. ut eiꝰ clamor ad ipsum ꝑuenire
mereat᷑. qm̃ uigi afflictione contritus
ossa sua sicut in frixorio dicit ẽẽ confrixa.
Sequit᷑ flebilis nimis ⁊ dolenda narratio.
que est manifestatio necessitatum. et ꝓ¬
babilium lingua causarum. Et ne p̃
tot aspas calamitates de castigatione
sua uideretur ingratus: tercia parte dñi
laudes dulcissima nimis intentione
prosequit᷑. Cuius aduentu construen¬
dam dicit eccłam. Et cum suit omnia
ꝑmutanda: ipse tamen ꝑmaneat in et̾.

Expanded text:
gat, ut ejus clamor ad ipsum pervenire gat, ut ejus clamor ad ipsum pervenire mereatur: quoniam jugi afflictione contritus, ossa sua sicut in frixorio dicit esse confrixa. Sequitur flebilis nimis et dolenda narratio, quae est manifestatio necessitatum et probabilium lingua causarum. Et ne post tot asperas calamitates de castigatione sua videretur ingratus, tertia parte Domini laudes dulcissima nimis intentione prosequitur, cujus adventu construendam dicit Ecclesiam; et cum sint omnia permutanda, ipse tamen permaneat in aet
Abbreviated transcription (Latin):
tum esse ex his qui notantur oratio. ꝙͣ¬
us penitentium quintus esse uideatur.
Sciendum est plane orationum duo ẽẽ
genera. Unum. quando. dñs xp̃c orat
ad patrem non pro peccatis suis quȩ õ¬
nino non habuit: s humanam natu¬
ram ab aduersitatib huius scłi postu¬
lat liberari. quam est dignatus assu¬
mere. sicut in sexto decimo psalmo. et
in octogesimo quinto constat effectũ.
po sacerdotali. qui pro peccatis tam su.¬
is quam generalib deprecat᷑. Nec non
in presenti psalmo ꝑsona pauꝑis ad¬
hibet᷑. qui sub penitentiȩ humilitate
anxius clamat ad dñm. et ideo om¬
nis penitentia: et oratio. non autẽ om¬
nis oratio penitentia est. quando et
ille orauit qͥ nichil admisit. quod re¬
atui potuisset asscribi. Sic isti psal.¬
mi qui orationis tculo prenotantur.
cum suis ꝓpͥetatib probantur expliciti
mundanis diuiciis egens. s suꝑ¬
nis uircutib habunde ditissimus. in
exordio psalmi multipliciter dnm̃ ro¬

Expanded text:
tum esse ex his qui notantur Oratio, quamvis poenitentium quintus esse videatur. Sciendum est plane orationum duo esse genera. Unum quando Dominus Christus orat ad Patrem, non pro peccatis suis, quae omnino non habuit; sed humanam naturam ab adversitatibus hujus saeculi postulat liberari, quam est dignatus assumere, sicut in sexto decimo psalmo, et in octogesimo quinto constat effectum. nda in typo sacerdotali, qui pro peccatis tam suis quam generalibus deprecatur; nec non in praesenti psalmo persona pauperis adhibetur, qui sub poenitentiae humilitate anxius clamat ad Dominum. Et ideo omnis poenitentia est oratio, non autem omnis oratio poenitentia est, quando et ille oravit qui nihil admisit quod 337 reatui potuisset ascribi. Sic isti psalmi qui orationis titulo praenotantur, cum suis proprietatibus probantur expliciti. Divisio psalmi. mundanis divitiis egens, sed supernis virtutibus abunde ditissimus, in exordio psalmi multipliciter Dominum ro
Abbreviated transcription (Latin):
num. Infertur etiam sub hilaritate
nimis uotiua conclusio. scorum semen
ibi esse dirigendum. ubi habitat dñs
in gła sempiterna. Sic lex illa peniten¬
tium regularis plenissime noscit᷑ fuisse
cõpleta: inchoauit eium a lacrimis. fini¬
uit in gaudio.

Expanded text:
num. Infertur etiam sub hilaritate nimis votiva conclusio, sanctorum semen ibi esse dirigendum, ubi habitat Dominus in gloria sempiterna. Sic lex illa poenitentium regularis plenissime noscitur fuisse completa; inchoavit enim a lacrymis, finivit in gaudio.
Abbreviated transcription (Latin):
UAMUIs aliqui presen¬
tem psalmum dnõ sal¬
uatori aptandum esse
putauerint: conueniens
afflicti magif et
gementis pauꝑis sicut et citulus ipse
continet. et introducere in hac relati¬

Expanded text:
uamvis aliqui praesentem psalmum Domino Salvatori aptandum esse putaverint, conveniens videtur afflicti magis gementis pauperis, sicut et titulus ipse continet, introducere in hac relati
Abbreviated transcription (Latin):
ad te ueniat. Uidens
ꝓpħa ante aduentum
dnĩ humanos crescere
qui calamitates mundi peuitentiȩ¬
ac humilitate defleret. ut cito illi mi¬
sericors subueniret. quem cot mala ad¬
unato fasce deprimebant. Dicit enĩ.
Onẽ exaudi orationem meam: scilicet eã
quam pius allegator ꝓ totius mundi
liberatione fundebat. Sc̃orum enim cõ¬
suetudo est. sic dolere calamitates ali¬
enas ut ꝓprias. sicut apłs ait. Quis in¬
firmat᷑. et ego non infirmor: Quis scã¬
dalizatur: et ego non uror: Sequitur
et clamor meus ad ceꝑueniat d ouerat
hic pauꝑ doctus lege diuina. precib
peccatorum nubem quandã frequen¬
ter oppomi. De qua iheremias dicit.

Expanded text:
ad te perveniat. Videns propheta ante adventum Domini humanos crescere qui calamitates mundi poenitentiae humilitate defleret; ut cito illi misericors subveniret, quem tot mala adunato fasce deprimebant. Dicit enim: Domine, exaudi orationem meam, scilicet eam quam pius allegator pro totius mundi liberatione fundebat. Sanctorum enim consuetudo est sic dolere calamitates alienas ut proprias, sicut Apostolus ait: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror ? Sequitur, et clamor meus ad te perveniat. Noverat hic pauper doctus lege divina, precibus peccatorum nubem quamdam frequenter opponi; de qua Jeremias dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
bilibus somniaris: quid ulterius
quȩxis. quid stupore defigeris: in
libro isto psalmoꝵ. in capite de se
dicit ẽẽ conscriptum: ut credere
debeas iam uenisse beatum nr̃m.
cuius uita sicut iam contigit. cõ¬
stat expositam: Ubi sunt qui se ui¬
dent sicut hic promisfum ẽ. sacri¬
ficia non habere: ⁊ tanquã senten-¬
tiam istam. in codicibus sacris ño
habeant. Sic stupefacti ad obiec¬
tos sermones. ꝓbabiliter obmute
ad patrem Desiderauit enim eius face
uoluntatem. qui non abiit in consilio
impiorum. ⁊ in uia peccatoꝵ ñ stetit:
⁊ in cathedra pestilentiȩ non scãit. Nã
quod dixit. uolui. uirtutem p̃scientiȩ
declarauit: ut diceret p̃teritum. quod
constabat ẽe uenturum Manebat
etiam lex diuina in medio cordiᷤ ipsiꝰ.
dum in lege domini fuit uoluntas
eius: ⁊ in lege eius meditatus ÷ die ac

Expanded text:
bilibus somniaris. Quid 137 ulterius bilibus somniaris. Quid 137 ulterius quaeris? Quid stupore defigeris? In libro isto psalmorum, in capite de se dicit esse conscriptum, ut credere debeas jam venisse beatum nostrum, cujus vitam sicut jam contigit constat expositam. Ubi sunt qui se vident, sicut hic promissum est, sacrificia non habere: et tanquam sententiam istam in codicibus sacris non habeant, sic stupefacti ad objectos sermones probabiliter obmutesad Patrem; desideravit enim ejus facere voluntatem, qui non abiit in consilio impiorum, et in via peccatorum non stetit, et in cathedra pestilentiae non sedit . Nam quod dixit, volui, virtutem praescientiae declaravit; ut diceret praeteritum, quod constabat esse venturum. Manebat etiam lex divina in medio cordis ipsius, dum in lege Domini fuit voluntas ejus, et in lege ejus meditatus est die ac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinere noscunt᷑. Sequit᷑. Corpus
autem ꝑfȩcisti michi hic scam in¬
carnationem suã secundũ apłm
euident̃ ostendit: ut corpus quod
ante fuit ꝑsacrificiorum imagines
promissum. nunc dicat aduentu
ꝓprio fuisse completum: Addidit:
holocausta ȩ̨tiam pro delicto. non
postulasti: Holocausta dicuntur
tota incensa. quȩ pro delictis sacris
imponebantur altaribus. ⁊ postea
igne cremabant᷑: ut deuoratio eoꝵ
fieret abolitio peccatorum: Hȩc dĩe
iam dominum non petisse: Mertto.
qm̃ illud a nobis expetit. quod in
quinquagesimo legitur: Cor con¬
tritum ⁊ humiliatum. ds non
sꝑnit: uides ȩccłiam ueraciter di¬
tum ẽ de me. Ecce. statim signisi¬
cat: cȩleritatem promittens. ueloci-¬
taiem modis omnibus pollicetur:
Et tu uideȩ cum ꝓpria sacrificia
non habeas. quem deceptus expecͤ¬
tas: Iule iam uenit Ille. u̾bum
caro factum ẽ: Ille. mundum sa¬
lutari p̃dicatione compleuit Sed
tu. adhue nescio quid intuis cu¬

Expanded text:
ntur. Sequitur, corpus autem perfecisti mihi. Hic sanctam incarnationem suam secundum Apostolum evidenter ostendit; ut corpus quod ante fuit per sacrificiorum imagines promissum, nunc dicat adventu proprio fuisse completum. Addidit, holocausta etiam pro delicto non postulasti. Holocausta dicuntur tota incensa, quae pro delictis sacris imponebantur altaribus, et postea igne cremabantur, ut devoratio eorum fieret abolitio peccatorum. Haec dicit jam Dominum non petiisse; merito, quoniam illud a nobis expetit, quod in quinquagesimo legitur psalmo: Cor contritum et humiliatum Deus non spernit . Vides Ecclesiam veraciter discriptum est de me. Ecce, statim significat, celeritatem promittens, velocitatem modis omnibus pollicetur. Et tu, Judaee, cum propria sacrificia non habeas, quem deceptus exspectas? Ille jam venit, ille jam Verbum caro factum est, ille mundum salutari praedicatione complevit. Sed tu adhuc nescio quid in tuis cu
Abbreviated transcription (Latin):
ignem: sic elemosina extinguit pee¬
catum Oiussio psalmi.
rimo ingressu ꝓpheta loquitur
beatum p̃dicans elemosinȩ lar¬
gitorem: multiplici eũ benedictiõ e
uncelebrans. Secundo gloriosam.
dominus suã memorat passionẽ: t̾cio
ad confirmandã spem fideliũ. idem

Expanded text:
ignem, sic eleemosyna exstinguit pecignem, sic eleemosyna exstinguit peccatum . Divisio psalmi. Primo ingressu propheta loquitur, beatum praedicans eleemosynae largitorem, multiplici eum benedictione concelebrans. Secundo gloriosam Dominus suam commemorat passionem. Tertio ad confirmandam spem fidelium, idem
Abbreviated transcription (Latin):
erba ista frequenti usu nob̃ iam de¬
uent cẽ notissima: s ut breuĩt dicta
tingamus. omnia diriguntur ad dñm
ip̃m Magnificat autem hunc psalmũ
quod in quadragenario numero nosei
uir collocatus: qui calculus emunda¬
toni ⁊ purificationi frequent aptat᷑:
Quadraginta enim diebus fuso dilu¬
uio. ab iniquitatibus nominum t̾ra
aiuta ẽ. Qua draginta quoq diebus
s̃s moyses ab escis corporeis temperauit:
ut diuina colloquia mereret᷑. E odem
nͥ helyas. suffragios corporcȩ refectio¬
nis abstinuit: Ipse quoq dñs totidem
diebus acnoctibus icurnauit: ut nob̾
formam beatȩ purificationis ostender&:
luadragesimȩ quinȩtiam ipsius do-¬
cemur exemplo: Premitcit᷑ tempris
abstinentiȩ: ut dilutiᷤᷤ sordibus pecca¬
torum. ad resurrectionẽ domini pu¬
ris m̃tibus accedamꝰ. Quaꝓpt̃ hunc
psalmum int illa iudicemus sacram̃-¬
ta repositum. quȩ animaᷤᷤ nr̃as cȩlesti
purificati õẽ mundificant: Maxime
legitur enim. Sicut aqua extinguit

Expanded text:
erba ista frequenti usu nobis jam debent esse notissima, sed ut breviter dicta tangamus, omnia diriguntur ad Dominum Christum. Magnificat autem hunc psalmum, quod in quadragenartur collocatus; qui calculus emundationi et purificationi frequenter aptatur. Quadraginta enim diebus fuso diluvio ab iniquitatibus hominum terra diluta est. Quadraginta quoque diebus sanctus Moyses ab escis corporeis temperavit, ut divina colloquia mereretur. Eodem modo Elias suffugio se corporeae refectionis abstinuit. Ipse quoque Dominus totidem diebus ac noctibus jejunavit, ut nobis formam beatae purificationis ostenderet. Quadragesimae quin etiam ipsius docemur exemplo. Praemittitur tempus abstinentiae, ut dilutis sordibus peccatorum ad resurrectionem Domini puris mentibus accedamus. Quapropter hunc psalmum inter illa judicemus sacramenta repositum, quae animas nostras coelesti purificatione 139 mundificant; maxime Legitur enim: Sicut aqua exstinguit
Abbreviated transcription (Latin):
meus dilectus. in quo mͥ bene com¬
plaeui. O pauꝑtatẽ thesauris om̃ibꝰ
ditiorem. Pauꝑ enim. de nr̃o. Diues
de suo est: Qui ideo indigentiam hu¬
manitatis assumpsit. ut habundan¬
tiȩ suȩ nos faceret ẽẽ participes A a¬
uitor meus i liberator meus es tu do¬
mine: ne tardaueris: De adiutorio
et de ꝓtectione securus cęleritatem
necessaria in petit: ut iam quia moe
uitari non debuit. saltem resurrectio
festina succederet. Cum dicit enim
adiutde ⁊ liberator: ostendit patientiã
diu̾sarum uidelicet passionum. Un̾
⁊ ipse psalmus fȩcit initium: Quappt̃
intrauerunt: qͣndo ipsum audiuimꝰ
docentem. quẽ adoramus auctorem.
Nam licet uniu̾sos psalmos magno
honore ueneremur: nescio quid tam
dulcius accipit᷑. cum aliquid de sc̃a
incarnatione ꝓfertur Om̃ĩs enim fi¬
delis gratissime suscipit: ꝑ quã noscit᷑
ẽẽ liberatus: Et respice: quo ordine psal¬
mi huiꝰ contextio disponatur Primũ

Expanded text:
meus dilectus, in quo mihi bene commeus dilectus, in quo mihi bene complacui . O paupertatem thesauris omnibus ditiorem! Pauper enim de nostro, dives de suo est; qui ideo indigentiam humanitatis assumpsit, ut abundantiae suae nos faceret esse participes. utor meus et liberator meus es tu: Domine, ne tardaveris. De adjutorio et de protectione securus celeritatem necessariam petit; ut jam quia mors vitari non debuit, saltem resurrectio festina succederet. Cum enim dicit: Adjutor et liberator, ostendit patientiam diversarum videlicet passionum, unde et ipse psalmus fecit initium. Quapropter intraverunt, quando ipsum audivimus docentem, quem adoramus auctorem. Nam licet universos psalmos magno honore veneremur, nescio quid tamen dulcius accipitur, cum aliquid de sancta incarnatione profertur. Omnis enim fidelis gratissime suscipit, per quam noscitur esse liberatus. Et respice quo ordine psalmi hujus contextio disponatur. Primum
Abbreviated transcription (Latin):
scło iob: qui erat afflictione corporis
grauit sauciatus. dicendo: Dominꝰ
dedit dñs abstulit. sicut dño placuit
ita factum ẽ: sit nomen dñi benedi¬
ctum. Exultabat quippe qͣndo lȩta¬
batur in domino: in quo reuera
sunt omnia ꝓfutura. S ne hane
exultationem quibuscumq crede¬
res concedendam addidit. Qui di-¬
ligunt salutare tuum Id ÷ qui me
spiritali caritate ꝑquirunt: et man¬
datis meis suauiter obsequuntur:
lȩticiȩ muneribus ẽẽ complendos.
qui deitatem u̾bi diligere uoluissẽt.:
ne sibi quispiam meritorum głam
uendicaret. dominus xp̃c ex forma
loquit᷑ humanitatiᷤ assumptȩ. ł ge¬
nus. ⁊ pauꝑ sum Egenus. quia hu¬
manitas subueniri sibi semꝑ eget
a domino. Pauꝑ. quia nͥ diuina
gr̃a clarificetur. de se omnino tenuiᷤᷤ
ẽe cognoscit᷑. S ne istam pauꝑtatem
iulem abiectam que iudicares. ad¬
didit: Dominus curã habet mei: Sci¬
licet de quo dicturus erat. Hic ÷ filiꝰ

Expanded text:
saeculo Job, qui erat afflictione corporis saeculo Job, qui erat afflictione corporis graviter sauciatus, dicendo: Dominus dedit, Dominus abstulit, sicut Domino placuit ita factum est. Sit nomen Domini benedictum . Exsultabat quippe, quando laetabatur in Domino, in quo revera sunt omnia profutura. Sed ne hanc exsultationem quibuscunque crederes concedendam, addidit, qui diligunt salutare tuum; id est, qui me spirituali charitate perquirunt, et mandatis meis suaviter obsequuntur. laetitiae muneribus esse complendos, qui deitatem Verbi diligere voluissent, ne sibi quispiam meritorum gloriam vindicaret, Dominus Christus ex forma loquitur humanitatis assumptae: Egenus et pauper sum. Egenus, quia humanitas subveniri sibi semper eget a Domino. Pauper, quia nisi divina gratia clarificetur, de se omnino tenuis esse cognoscitur. Sed ne istam paupertatem vilem abjectamque aestimares, addidit, Dominus curam habet mei; scilicet de quo dicturus erat: Hic est Filius
Abbreviated transcription (Latin):
suam. i cogitationem prauã uerita¬
te conuictam. Sequit᷑. Qui dicunt
michi. euge euge. hic falsos arguit
laudatores: qui plus intuntur adu¬
laudo accipere. quam possint uitu¬
perationibꝰ sauciare Euge u̾bum
quidem p̃coniale est: s cum recto
animo non ꝓfertur. ad derisionem
ptinet inferendam. quȩ figura dicit᷑
⁊ dicant semper magnificet᷑ dominꝰ
qui diligunt salutare tuum: Sicut
inimicos suoᷤᷤ confundi petiit qui eũ
falsis laudationibus irridebant: ita
a euotos optat ueraciter gaudere. qui
spem suam noscunt᷑ in domini maie¬
state posuisse. E os enim non tantũ
lȩtari. s ex ultare deprecat᷑. S quȩ
sit ista exultatio. consequenter ex¬
pontt᷑:. Ia÷ ⁊ dicant semper magnifi¬
cetur dominꝰ Hȩet enim professio
quȩ inȩternum gaudentes ef¬
fecit xp̃ianos: Quȩ quamuiᷤᷤ iugit
dicat᷑. tamen semꝑ appetitur. De ista
siquid̃em sententia. pascebat᷑ ⁊ in isto

Expanded text:
suam, id est cogitationem pravam veritasuam, id est cogitationem pravam veritate convictam. Sequitur, qui dicunt mihi: Euge, euge. Hic falsos arguit laudatores, qui plus nituntur adulando decipere, quam possint vituperationibus sauciare. Euge verbum quidem praeconiale est; sed cum recto animo non profertur, ad derisionem trahitur inferendam. Quae figura dicituret dicant semper: Magnificetur Dominus, qui diligunt salutare tuum. Sicut inimicos suos confundi petiit, qui eum falsis laudationibus irridebant, ita devotos optat veraciter gaudere, qui spem suam noscuntur in Domini majestate posuisse. Eos enim non tantum laetari, sed et exsultare deprecatur. Sed quae sit ista exsultatio consequenter exponitur; id est, et dicant semper: Magnificetur Dominus. Haec est enim professio, quae in aeternum gaudentes efficit Christianos; quae quamvis jugiter dicatur, tamen semper appetitur. De ista siquidem sententia pascebatur et in isto
Abbreviated transcription (Latin):
ostenaderet. qui eã uoto contrario ꝑqui¬
rebant: aactidit. Ut auferant eã: Non
ut diligant. non ut uenerent᷑: s ut a
arpore meo. int̾uentu mortis segrega
F requent̃ diximus malis sie bene opta¬
n: ut retrorsum redeant a uoluntatibꝰ
suis. nec in malo opere ꝑseuerent. Qui
iꝯfusionem patiant᷑. euadunt: si
mundi lȩticia ꝑfruant᷑ intereunt:
lam retrorsum istum in bonam partẽ
dier ȩuangelii locus ille testatur: ubi
petro uitȩ hurius se amore diligenti.
respondit. Redi retro sathanas. Quod
autem posuit qͥ cogitant mͥ mala. ui¬
apeum significat impbas uoluntates:.
quorum cogiationes non e¬
rant malȩ domino. s auctorib
sius. Cogitationes enim. a cogendo
Ferunt ꝯfestim confusionem suã: qui
usq ad illud ꝑueniunt. ut se nequit
errasse cognoscant. Ferant dixit. qͣsi
pondus um mensum: confestim. ut pee¬
care cȩꝑint. ne longuis progrediendo.
ꝑiculositis in grauent: confusionem

Expanded text:
ostenderet, qui eam voto contrario perquiostenderet, qui eam voto contrario perquirebant, addidit, ut auferant eam, non ut diligant, non ut venerentur: sed ut a corpore meo interventu mortis segregarFrequenter diximus malis sic bene optari, ut retrorsum redeant a voluptatibus suis, nec in malo opere perseverent. Qui si confusionem patiantur, evadunt: si mundi laetitia perfruantur, pereunt. Nam retrorsum istud in bonam partem dici Evangelii locus ille testatur, ubi Petro vitae hujus se amore diligenti respondit: Redi retro, Satanas . Quod autem posuit, qui cogitant mihi mala, Judaeorum significat improbas voluntates, quorum cogitationes non erant malae Domino, sed auctoribus suis. Cogitationes enim a cogendo Ferunt confestim confusionem suam, qui usque ad illud perveniunt, ut se nequiter errasse cognoscant. Ferant, dixit, quasi pondus immensum. Confestim, ut peccare coeperint: ne longius progrediendo periculosius ingraventur. Confusionem
Abbreviated transcription (Latin):
patri: hoc placet ⁊ fllio. ⁊ spiritui sc̃o.
Addidit tͥ: ut scãm trinitatem unũ
dm̃ ẽe cognosceres Sequit᷑ Domine
in auxilium meum respice ut intel¬
ligamus respectum ipsius nr̃m esse
prȩsidiuim: sicut ẽ. illud ȩuangelis:
Respexit dñs petrum: ⁊ fleuit amare:
Altter enim liberari non possumus:
nisi nos diuinitas ꝓpiciata respiciat.
di ꝯfusionem ⁊ reuerentiam dominꝰ
aluator optat impiis. Exultationem
S uide in ista deprecatione. quanta
quat stucdia pietatis. Confundantur
arit. intrabiliorum operati one tur¬
rentur Reuereantur autem. resur¬
itionis gloria corrigant᷑. Ut illum
confiteantur dm̃. quem dudum pu¬
tauerunt ẽe trucidandum: Simul.
st: sicut ꝑsecuti sunt. ita ⁊ prȩdestina¬
n conu̾sionis munere liberentur: Se¬
quit᷑. Qui quęrunt animã meã: Du¬
obis modis anima quęrit᷑: suie ad ho¬
norem. siue ad mort̾ẽ: S ut hic illos

Expanded text:
Patri, hoc placet et Filio et Spiritui sancto. Patri, hoc placet et Filio et Spiritui sancto. Addidit, tibi: ut sanctam Trinitatem unum Deum esse cognosceres. Sequitur, Domine, in auxilium meum respice, ut intelligamus respectum ipsius nostrum esse praesidium; sicut est illud Evangelii: Respexit Petrum, et flevit amare . Aliter enim liberari non possumus, nisi nos Divinitas propitiata respiciat. ubi confusionem et reverentiam Dominus Salvator optat impiis: exsultationemSed vide in ista deprecatione quanta gerat studia pietatis. Confundantur, dixit, mirabilium operatione turbentur. Revereantur autem, resurrectionis gloria corrigantur: ut illum confiteantur Deum, quem dudum putaverant esse trucidandum. Simul; id est, sicut persecuti sunt, ita et praedestinati conversionis munere liberentur. Sequitur, qui quaerunt animam meam. Duobus modis anima quaeritur, sive ad honorem, sive ad mortem. Sed ut hic illos
Abbreviated transcription (Latin):
reliquit me Hoc omnino. ad m̃¬
bra referendum ẽ. Cęt̾m in domino
xp̃o nequeunt talia ꝯuenire: Non
potui ut uiderem. Id÷ circundan¬
tibus me iniquitatibꝰ meis: quod
ueraciter potest ficdeli se dicere: ⁊ qͣmuiˢ
in homine capilli capitis uideantur
innumeri: tamen peccata. eorum cal¬
culum ꝓbant᷑ excedere ne̾ frustra in
comparationem delictorum capilli
deducti sunt: Nam in ueteri testam̃¬
to sacerdotes. ipsa si militudine rade¬
bantur: ut tali emundatione pur¬
gati. carnis uicia deposuisse uideren¬
tur: Cor uͦ nos dereliquit: quando
peccatis egrum profitura non appetii.
enumerationes prȩmissas. uenit ad
saluberrimam ꝯclusionem: unde om̃is
impugnat᷑ aduersitas Omnia nocen¬
tia distra hunt᷑ut placeat domino eum
eripere. qui mundi istius contrarieta¬
tibus cingebatur Et intuere quod
dixit complaceat: id ÷ communiter
placeat. Concordia enim hic trinita¬
tis ostenditur Nam quod placet

Expanded text:
reliquit me. Hoc omnino ad memreliquit me. Hoc omnino ad membra referendum est; caeterum in Domino Christo nequeunt talia convenire. Non potui ut viderem, id est, circumdantibus me iniquitatibus meis, quod veraciter potest fidelis edicere. Et quamvis in homine capilli capitis videantur innumeri, tamen peccata eorum calculum probantur excedere. Nec frustra in comparationem delictorum capilli deducti sunt. Nam in Veteri Testamento sacerdotes ipsa similitudine radebantur; ut tali emundatione purgati carnis vitia deposuisse viderentur. Cor vero nos derelinquit, quando peccatis aegrum profutura non appetit. enumerationes praemissas, venit ad saluberrimam conclusionem, unde omnis impugnatur adversitas, omnia nocentia destruuntur; ut placeat Domino eum eripere, qui mundi istius contrarietatibus cingebatur. Et intuere quod dicit, complaceat; id est communiter placeat. Concordia enim hic Trinitatis ostenditur: nam quod placet
Abbreviated transcription (Latin):
non est numerus: comprȩhender̃t
me iniquitates meȩ Hoc a membriᷤᷤ
sius dicit. quoeum ipse caput est
xp̃c: ut se pati ꝓfiteretur. quod tur¬
ba fidelium sustinebat. sicut ÷ illud
Saule. saule. quid me ꝑsequeris:
Sequit᷑. quorum non ÷ numerus.
Scilicet. apud homines. Nam omĩa
deo dinumerata sunt: qui harenã
maris. ⁊ guttas pluuiarum. stellarũ¬
q multitudinem. complexabili qͣnti¬
tate cognoscit: Ad didit Comp̃hen¬
derunt me. in iquitates meę E odem
modo loquit᷑. quo suꝑius dixit. cir¬
cundederunt me mala Dñs enim
saluator. nec mala ꝑpetra uit. nec
iniquitatibus patuit: s hoc a par¬
te membrorum apte dicitur. a qui¬
bus talia sustinentur Pietatis en̾ĩ
nr̃i capitis fuit. ut qui de se multa
dixerat. cõmemorationem quoq
fidelium facere dignaret᷑: ne se seque¬
stratos putarent cum p̾teritos esse
cognoscerent. Et non potui ut ui¬
derem: Nultiplicati sunt super
capillos capitis mei : ⁊ cor meum de¬

Expanded text:
derunt me iniquitates meae. Hoc a membris suis dicit, quorum ipse caput est Christus; ut se pati profiteretur, quod turba fidelium sustinebat; sicut est illud: Saule, Saule, quid me persequeris ? Sequitur, quorum non est numerus, scilicet apud homines; nam omnia Deo dinumerata sunt, qui arenam maris et guttas pluviarum, stellarumque multitudinem complexabili quantitate cognoscit. Addidit, comprehenderunt me iniquitates meae. Eodem modo loquitur, quo superius dixit: Circumdederunt me mala. Dominus enim Salvator nec mala perpetravit, nec iniquitatibus patuit: sed hoc a parte membrorum apte dicitur, a quibus talia sustinentur. Pietatis enim nostri capitis fuit, ut qui de se multa dixerat, commemorationem quoque fidelium facere dignaretur: ne se sequestratos putarent, cum praeteritos esse cognoscerent Vers. 16. Et non potui ut viderem: multiplicati sunt super capillos capitis mei, et cor meum de
Abbreviated transcription (Latin):
uantur: raros poteris ueraciter inuenire
sapientes Et uide quod dicit. super
numerum: Designat enim illos tantũ
in libro uiuentium supputatos: qui
ii ierłm suꝑnȩ. prȩdestinati ẽe noscun
nt. S acrificium ⁊ oblationẽ noluisti
corpus autem ꝑfȩcisti mͥ Holocau¬
sta ętiam ꝓdelicto. non postulasti
hic u̾sus. noui ⁊ uet̾is testamenti sa¬
cramenta complectitur. Dicit enim
sacrificium ⁊ oblationem. quȩ in ho¬
nore domini fiebant ante de peccoribꝰ
immolatiᷤ. unde sacerdotes ȩtiam ue-¬
scebantur. dm̃ postremo tp̃r respuisse:
Prius quippe talia suscipere dignatꝰ
est: qm̃ ꝑ illa sacrificia. p̃figuratio
quȩdam corporis xp̃i ẽẽ iudebatur.
Postqͣm uͦ ipse messias qui est dñs
nibus nobis hostiam piȩtatis exhi¬
buit: necessarium non erat. ut ueri¬
tate completa. adhue illa figura p̾¬
cursoria ꝑmaneret Et quos u̾sus.
ita exponit apostolus hebreis scri¬

Expanded text:
pantur, raros poteris veraciter invenire pantur, raros poteris veraciter invenire sapientes. Et vide quod dicit, super numerum; designat enim illos tantum in libro viventium supputatos, qui illi Jerusalem supernae praedestinati esse noscun. Sacrificium et oblationem noluisti; corpus autem perfecisti mihi: holocausta etiam pro delicto non postulasti. Hic versus Novi et Veteris Testamenti sacramenta complectitur. Dicit enim sacrificium et oblationem, quae in honorem Domini fiebant ante pecoribus immolatis, unde sacerdotes etiam vescebantur, Deum postremo tempore respuisse. Prius quippe talia suscipere dignatus est, quoniam per illa sacrificia praefiguratio quaedam corporis Christi esse videbatur. Postquam vero ipse Messias qui est Dominnibus nobis hostiam pietatis exhibuit, necessarium non erat ut, veritate completa, adhuc illa figura praecursoria permaneret. Quos versus ita exponit Apostolus Hebraeis scri
Abbreviated transcription (Latin):
quis similis tibi. Malarum rerirm ar¬
qut inuentores: qui se nequĩt efferentes.
fllacium arcium auctores ẽe gloriant᷑.
hactenus prȩdicauit sc̃a mater eccłia:
nunc audiamus loquentem dominũ
saluatorem: ut quod dictum ẽ. quis
similis tibi. manifestum nobis subse
super numerum: Psalmi quidem est
iecunda narratio s post figuram ex al¬
lge. quȩ latine appellatur immutatio
ixꝑsona domini mystica u̾ba ꝓferunt᷑:
ubi aduentum suum : ipias prȩdicati¬
ones gentibus in notescit. Annunciare
est enim. uentura prȩdicere. quod fe¬
ent ore ꝓpłiarum Locutus sum. id est
tum inter nos conu̾satus ȩuangelira¬
uit: qͣndo sacramentum beatȩ in car¬
nationis assumpsit. Aadidit. Mul¬
tiplicati sunt suꝑ numerum: Scilic&
quia suꝑ calculum beatorum inulti¬
slicata est turba peccantium: De quã
mlagnis enim populis. quam pauci fi¬
leles sunt: non immerito quia dum
multi mundi huius uanitatibus occu¬

Expanded text:
quis similis, tibi, malarum rerum arquis similis, tibi, malarum rerum arguit inventores, qui se nequiter efferentes, fallacium artium auctores esse gloriantur. Hactenus praedicavit sancta mater Ecclesia: nunc audiamus loquentem Dominum Salvatorem; ut quod dictum est: Quis similis tibi? manifestum nobis subseqti sunt super numerum. Psalmi quidem est secunda narratio, sed per figuram exallage, quae Latine appellatur immutatio. Ex persona Domini mystica verba proferuntur, ubi adventum suum et pias praedicationes gentibus innotescit. Annuntiare est enim ventura praedicare, quod fecit ore prophetarum. Locutus sum, id est, cum inter nos conversatus evangelizavit, quando sacramentum beatae incarnationis assumpsit. Addidit, Multiplicati sunt super numerum; scilicet quia super calculum beatorum multiplicata est turba peccantium. De quam magnis enim populis quam pauci fideles sunt! Non immerito, quia dum multi mundi hujus vanitatibus occu
Abbreviated transcription (Latin):
lit diuina miracula: Nam qui inflã¬
mantur contendentibus aurigis qui
pantomimis saltantibus molliuntur.
qͣnto melius si cogitent cęlum ⁊ terr̃a.
pulcherrima diuersitate formata. q̃
habent aspectum decorum. ⁊ conside¬
rationem omnino mirabilem: Seqͥ¬
tur: Et cogitationibus tuis: non est
qui similis tibi: Adhuc illas suꝑstiti¬
ones elidit quas sibi homines aut
ad religionem peru̾sam reppererunt.
aut inspectaculis cȩlebrandis. moti
aliqua uoluptate finxerunt: S nunqͥd
tale ẽ. ꝑ funem currere pede suspenso
quale petrum. terga maris fixo pres¬
sisse uestigio: Nunquid tale ẽ. igni¬
tis facibus in theatro ludere. quale fu¬
it camini incendia tribus pueris am¬
bulasse: Nunquid tale ÷ scenicas
audire tragedias. quale÷ in choris
ȩccłiȩ salitiferas cognoscere psalmodi¬
as: Istas res potius legentes ex pectare
debemus: quas nec fatue quȩrimus.
iproficue semꝑ audimus Dicendo eñĩ

Expanded text:
lit divina miracula. Nam qui inflamlit divina miracula. Nam qui inflammantur contendentibus aurigis, qui pantomimis saltantibus molliuntur, quanto melius si cogitent coelum et terram pulcherrima diversitate formata, quae habent et aspectum decorum, et considerationem omnino mirabilem! Sequitur, et cogitationibus tuis non est quis similis tibi. Adhuc illas superstitiones elidit, quas sibi homines aut ad religionem perversam repererunt, aut in spectaculis celebrandis moti aliqua voluptate finxerunt. Sed nunquid tale est per funem currere pede suspenso, quale Petrum terga maris fixo pressisse vestigio? Nunquid tale est ignitis facibus in theatro ludere, quale fuit camini incendia tribus pueris ambulasse? Nunquid tale est scenicas audire tragoedias, quale est in choris Ecclesiae salutiferas cognoscere psalmodias? Istas res potius legentes spectare debemus, quas nec fatue quaerimus, et proficue semper audimus. Dicendo enim,
Abbreviated transcription (Latin):
non respexit inuanitates. ⁊ insaniaᷤ
falsa Et hic u̾sus pendit de suꝑiore
sententia: Exponit enim. cui sit spes
in nomine domini: Scilicet. qui
non respexit inuanitates. ⁊ insanias
falsas Legitur enim Nemo potest
duobus dominis seruire. Quod et
locus iste ostendit. Nam qui
spem habet in domino. rerum om¬
nium potente: respicere non debet
ad caduca Uanitas ÷ enim. a sc̃a
religione subita uarietate mutari.
⁊ mentem fallaci illusione conu̾te¬
re: Insaniȩ uͦ falsȩ sunt. saxis formas¬
se dm̃ quem gentilitas adoearet: uͥ
futuroꝵ ordinem mendacĩt inqͥre¬
bant: Et est epitheton. insaniȩ pul¬
cherrimum: id÷ falsitas. Insaniae
quippe mentẽ fallunt: qm̃ a ueritate
dissentiunt. Potest hoc ⁊ ad illos apta¬
ri: qui spectaculoritm fallacium delec¬
tatione capiunt᷑ Ideo enim plurali nu¬
mero positȩ sunt insaniȩ: ut ꝑ similitu¬
dines rerum latius discurrere debeamꝰ.

Expanded text:
non respexit in vanitates et insanias non respexit in vanitates et insanias falsas. Et hic versus pendet de superiore sententia, exponit enim cui sit spes in nomine Domini, scilicet qui non respexit in vanitates et insanias falsas. Legitur enim: Nemo potest duobus dominis servire ; quod et locus iste commemorat. Nam qui spem habet in Domino rerum omnium potente, respicere non debet ad caduca. Vanitas est enim a sancta religione subita varietate mutari, et mentem fallaci illusione convertere. Insaniae vero falsae sunt saxis formasse deum, quem gentilitas adoraret, ubi futurorum ordinem mendaciter inquirebant. Et est epitheton insaniae pulcherrimum, id est falsitas. Insaniae quippe mentem fallunt, quoniam a veritate dissentiunt. Potest hoc et ad illos aptari, qui spectaculorum fallacium delectatione capiuntur. Ideo enim plurali numero positae sunt insaniae, ut per similitudines rerum latius discurrere debeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
nitur: Ia ÷ cuuis ÷ spes nomen dñi:
Spes enim dicta est. quasi stabilis
spes Nam ⁊ illi dicuntur. spem suã
in domino ponere: qͥ ab eo dari
temporalia deprecantur: Hii uiden-¬
tur non ꝓpter se diligere dm̃: s ed
ꝓpter illa quȩ postulant: Iue autẽ
ueraciter habet spem nominis dñi:
qui solam contemplationem eius
auidus ꝯcupiscit: Nomen gͦ domini
int̃ cȩtera saluator ȩternus est: ⁊ ille
spem suam ponit in eius nomine. qui
se non siuis meritis. s ab eo ꝑ gratiam
credit ẽẽ saluandum Dicti sunt ⁊ in
euangelio octies beati: ut est illud
Beati pauperes spũ: qm̃ ipsorum ẽ.
regnum cȩloꝵ. ⁊cȩt̾a Et in de utero¬
nomio similtter reppetitur. cum
populus isrłiticus terram repmissi-¬
onis intraret: quod ideo multifari¬
am dicit᷑. qr dui̾sis modis beatitu¬
do prȩstatur: S hȩc omnia. ꝑ singu¬
las species difinitionum diligent̃ exp̃s¬
sa. studiosus lector inuenies Et

Expanded text:
nitur, id est cujus est spes nomen Domini. nitur, id est cujus est spes nomen Domini. Spes enim dicta est quasi stabilis pes. Nam et illi dicuntur spem suam in Domino ponere, qui ab eo dari sibi temporalia deprecantur. Hi videntur non propter se diligere Deum, sed propter illa quae postulant. Ille autem veraciter habet spem nominis Domini, qui solam contemplationem ejus avidius concupiscit. Nomen ergo Domini inter caetera Salvator aeternus est; et ille spem suam ponit in ejus nomine, qui se non suis meritis, sed ab eo per ejus gratiam credit esse salvandum. Dicti sunt et in Evangelio octies beati; ut est illud: Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum , etc. Et in Deuteronomio similiter reperitur; cum populus Israeliticus terram repromissionis intraret; quod ideo multifarie dicitur, quia diversis modis beatitudo praestatur. Sed haec omnia per singulas species definitionum diligenter expressa, studiosus lector inveniet
Abbreviated transcription (Latin):
dspensationis suȩ uniu̾sa presciuit.
Hymnus autem grȩcus sermo est: id
est laus. carminum lege composita.
Et q̃m hẏmni erant quos idoliᷤᷤ sui
etiam gentilitas ꝑsonabat. addidit
deo nr̃a:. Ut qualem hymnum dic&e.
distinete potuissemus aduertere: ui-¬
debunt multi. ⁊ timebunt. De mira¬
bilibus dicit. quȩ temp̾r sc̃ȩ incarna-¬
tionis effecta sunt: Uidentes enim ui-¬
dȩi talia timuerunt: ⁊ xp̃i domini
prȩdicationibus. populorum agmina
crediderunt: Sperauerunt autẽ in
domino. qnͣdo xp̃iani ẽẽ cȩperunt:
ut post illum timorem miraculoꝵ
conu̾si. spem in domino firmissimã
habere probarentur: Beatus uir.
cuius ÷ nomen domini spes eius:
Beatus iste uir. ꝑ secundam speciem
definitionis exprimitur: quȩ grecȩ
en noematice. latine notio nuncu¬
patur: Hȩc unam quamq rem. ꝑ
id quod agit non ꝑ ia quod ẽ. co¬
natur ostendere: Nam qui sit iste
beatus. posita dẽtminatione prefi¬

Expanded text:
dispensationis suae universa praescivit. dispensationis suae universa praescivit. Hymnus autem Graecus sermo est, id est, laus carminum lege composita. Et quoniam hymni erant quos idolis suis etiam gentilitas personabat, addidit, Deo nostro; ut qualem hymnum diceret, distincte potuissemus advertere. Videbunt multi et timebunt. De mirabilibus dicit, quae tempore sanctae incarnationis effecta sunt. Videntes enim Judaei talia, timuerunt, et Christi Domini praedicationibus populorum agmina crediderunt. Speraverunt autem in Domino, quando Christiani esse coeperunt: ut post illum timorem miraculorum conversi, 136 spem in Domino firmissimam habere probarentur Vers. 4. Beatus vir cujus est nomen Domini spes er secundam speciem definitionis exprimitur, quae Graece ennoematice, Latine notio nuncupatur. Haec unamquamque rem per id quod agit, non per id quod est, conatur ostendere. Nam qui sit iste beatus posita determinatione praefi
Abbreviated transcription (Latin):
aomini iussionibus ambulaius. Ipse
est enim nob̃ sp̃italis petra: quȩ in se
sixa non sinit demergi uestigia: Et res¬
pice quia sicut peccata uirtutibus ꝯtra¬
na sunt: ita ⁊ earum uiȩ probantur
ee dissimiles: Illa enim sicut sunt
mollia ⁊ dissoluta. in itineris sui cȩnos¬
sitate uoluunt᷑ Uirtutes autem quẽ¬
aamodum rigidȩ sunt ⁊im mobiles:
sic habent uiam petralem. ubi non in¬
quinatis. s mundis pedibus ambulat᷑:
multi ⁊ timebunt: ⁊ sperabunt in dño
Superiora psalmi ad illud ꝑtinent.
qñ ds humanum genus in mundi
istius cenositate demersum. ad petrȩ
mnstulit firmitatem. ad religionem ui¬
delicet xp̃ianam: quod u̾sus iste nunc
aptrit dicendo Et im misit in os in cũ
anticum nouum: Id ÷ noui testam̃
scissimam prȩdicationem: S no¬
uum benedicitur: quia in carnationẽ
domini. corporeis oculis etas antea nul¬
la conspexit: Deo enim nichil nouum
est: quando ante ꝯstitutionem mundi

Expanded text:
Domini jussionibus ambulamus. Ipse Domini jussionibus ambulamus. Ipse est enim nobis spiritualis petra, quae in se fixa non sinit demergi vestigia. Et respice quia sicut peccata virtutibus contraria sunt, ita et eorum viae probantur esse dissimiles. Illa enim sicut sunt mollia et dissoluta, in itineris sui coenositate volvuntur. Virtutes autem quemadmodum rigidae sunt et immobiles, sic habent viam petralem, ubi non inquinatis, sed mundis pedibus ambulatur.multi et timebunt, et sperabunt in Domino. Superiora psalmi ad illud pertinent, quoniam Deus humanum genus in mundi istius coenositate demersum, ad petrae transtulit firmitatem, ad religionem videlicet Christianam. Quod versus iste nunc aperit dicendo: Et immisit in os meum canticum novum, id est Novi Testamenti sanctissimam praedicationem. Sed novum bene dicitur, quia incarnationem Domini corporeis oculis aetas antea nulla conspexit. Deo enim nihil novum est, quando ante constitutionem mundi
Abbreviated transcription (Latin):
ficaciter ex pectasse uideat᷑ Dep̃catio
quoq. significat ut dictum ẽ. frequen¬
tissimam precem: Qm̃ rariuis orare
non poterat. quȩ sustinens dominũ
sustinebat. Et eduxit me de lacu
miseriȩ: ⁊ de luto fȩcis: Et statuit
suꝑ petram pedes i eos: ⁊ direxit gres¬
sus meos Sicut duobus modis ope¬
rari precipit xp̃ianum. ut declinet
a inalo ⁊ faciat bonum: ita duplici
ratione dominum dicit. ꝓfutura con¬
cedere Primum est enim ut nos edu¬
cat de mundi istius profundissima
calamitate: cuuis aptȩ designata ẽ.
maligna latitudo. Lacus miserię. lu¬
tusq fȩcilentus: Et ut exprim eret
delictorum crassitudinem. corpulen¬
tus continet᷑: ne peccata solis aqui
iagnosceres. quamius densissimis com¬
urata: Nam sicut lutus laci. fętidus at¬
& grauis est: ita ⁊ hominrum delicta
limosa sunt. quȩ ⁊ fetoribus horresẽt
i grauitate demergunt. Deinde pedes
nr̃os supra petram statuit: cum in xp̃i

Expanded text:
ficaciter exspectasse videatur. Deprecatio ficaciter exspectasse videatur. Deprecatio quoque significat ut dictum est frequentissimam precem: quoniam rarius orare non poterat, quae sustinens Dominum sustinebat. Vers. 2. Et eduxit me de lacu miseriae, et de luto faecis: et statuit supra petram pedes meos, et direxit gressus meos. Sicut duobus modis operari praecipit Christianum, ut declinet a malo et faciat bonum; ita duplici ratione Dominum dicit profutura concedere. Primum est enim, ut nos educat de mundi istius profundissima calamitate, cujus apte designata est maligna latitudo, lacus miseriae lutusque faecilentus. Et ut exprimeret delictorum crassitudinem corpulencu continetur: ne peccata solis aquis cognosceres quamvis densissimis comparata. Nam sicut lutus laci fetidus atque gravis est, ita et hominum delicta limosa sunt, quae et fetoribus horrescunt, et gravitate demergunt. Deinde pedes nostros supra petram statuit, cum in Christi
Abbreviated transcription (Latin):
Ixpectans expectaui dominũ.
⁊ respexit me: ⁊ exaudiuit
deprecationem meam A celesi a
catholica quȩ fuerat de totius mun-¬
di partibus congre ganda patien¬
tię uirtutem prędicat: quã inter
summas laudes habere conuenit
xp̃ianum: Quẽ ad modum entm
aut tribulationes sufferat. aut pe¬
riculoꝵ pondus euadat. nisi diui¬
no beneficio tolerantiȩ robore ful¬
ciatur:: S considerandus est hic
sermo geminatus: quia suꝑflua nõ
est tam decorare pętitio expectare si¬
quidem. possumus ⁊ ingrati. Expec̃¬
tantes autem expectamus: quãdo mi¬
tes aliquid cum magno desiderio susti¬
nemus. Hoc argumentum dicit᷑ a con¬
uigatis. quando unum u̾bum ortum
ab alio uarie cõmutamus: Ut sapiens
sapienter: prudens prudenter. ⁊ hiᷤ
similia. Respexit. quia prȩuenit om̃e
bonum nr̃m: Lumen quippe ueritatiˢ
habere non possumus: nisi ab illius
conspici claritate mereamur: Subuin¬
gitur. Ex audiuit me: ut pie atq ef¬

Expanded text:
pectans exspectavi Dominum, et respexit me: et exaudivit deprecationem meam. Ecclesia catholica, quae fuerat de totius mundi partibus congreganda, patientiae virtutem praedicat, quam inter summas laudes habere convenit Christianum. Quemadmodum enim aut tribulationes sufferat, aut periculorum pondus evadat, nisi divino beneficio tolerantiae robore fulciatur? Sed considerandus est hic sermo geminatus, quia superflua non est tam decora repetitio. Exspectare siquidem possumus et ingrati. Exspectantes autem exspectamus, quando mites aliquid cum magno desiderio sustinemus. Hoc argumentum dicitur a conjugatis, quando unum verbum ortum ab alio varie commutamus, ut sapiens sapienter, prudens prudenter, et his similia. Respexit: quia praevenit omne bonum nostrum. Lumen quippe veritatis habere non possumus, nisi ab illius conspici claritate mereamur. Subjungitur, exaudivit me, ut pie atque ef
Abbreviated transcription (Latin):
densissima: quando ysayȩ librũ
legit acceptum. ⁊ dixit: Hodie im¬
pleta est hȩc scriptura in auribus
aliquando tuum. nr̃o ȩuangelio
consonantem: quem ultra sustines.
qui iam xp̃m dominũ uenisse co-¬
gnoscis. Si adhuc cor tuum noxio
uelamine non tegatur: Tu aut̃
dias tuas a me: miseđia tua.⁊ ue¬
ritate tua semꝑ susceperunt me:
Marratis sc̃ĩs oꝑibus. ad passionis
suȩ gloriam uenit: ut totius uitȩ
atq uiuificatricis mortis. decla-¬
raretur integritas. Ubi merito
patrem p̃catur ne longe ab eo
faciat misericordias suas: qui
erat suscepti hominiᷤ ueritate
moriturus. sicut ⁊ alibi dicit:
Deus d̃s̃ meus respice inme. qͣre
me dereliquisti: Misericordia
enun fuit. ut humanã naturã
puaricationiᷤᷤ uicio sauciata. sc̃a
incarnatione saluaret ueritas:
ut resurrectionis ꝓmissȩ benefi¬
cio. sederet ad dexteram patris.
inde uenturus iudicare uiuos
⁊ mortuos Susceperunt me: id̾
glorificandum receꝑunt: Iilos

Expanded text:
densissima, quando Isaiae librum legit acceptum, et dixit: Hodie impleta est haec scriptura in auribus aliquando tuum nostro Evangelio consonantem? Quem ultra sustines, qui jam Christum Dominum venisse cognoscis, si adhuc cor tuum noxio velamine non tegatur. Vers. 14dias tuas a me: misericordia tua et veritas tua semper susceperunt me. Narratis sanctis operibus, ad passionis suae gloriam venit: ut totius vitae atque vivificatricis mortis declararetur integritas. Ubi merito Patrem precatur, ne longe ab eo faciat misericordias suas, qui erat suscepti hominis veritate moriturus; sicut et alibi dicit: Deus meus, respice in me, quare me dereliquisti ? Misericordia enim fuit, ut humanam naturam praevaricationis vitio sauciatam sancta incarnatione salvaret. Veritas, ut resurrectionis promissae beneficio sederet ad dexteram Patris, inde venturus judicare vivos et mortuos. Susceperunt me, id est glorificandum receperunt. Illos
Abbreviated transcription (Latin):
quod dominum saluatorem fȩcisse
non dubium ẽ. qͣndo turbas argue¬
uat increpabat incredulos. ⁊ multa
hiuscȩmodi prȩdicabat. quȩ ęuan¬
gelii textus eloquit᷑. Fuet tamen tem¬
ius cum in passione tacuit: sicut
scriptum ẽ. At iħc nichil respondit
a Quippe. cui pontius pilatus dixit.
Michi non loqueris: Ueritatem dix̃:
quando ꝓmnciauit. ego sum uia.
ueritas:⁊ uita Salutaris autem xp̃c
icati sẏmeonis confessione declarat᷑:
quia quando cum uidit. dixit: Nc̃
dimitte seruum tuum domine in¬
pace: quia uiderunt oculi mei salu¬
tare tuum. quod parasti ante faci

Expanded text:
quod Dominum Salvatorem fecisse quod Dominum Salvatorem fecisse non dubium est, quando turbas arguebat, increpabat incredulos, et multa hujuscemodi praedicabat, quae Evangelii textus eloquitur. Fuit tamen tempus cum in passione tacuit, sicut scriptum est: At Jesus nihil respondit ei; quippe cui Pontius Pilatus dixit: Mihi non loqueris ? Veritatem dixit quando pronuntiavit: Ego sum via, veritas, et vita . Salutaris autem Christus beati Simeonis confessione declaratur, qui quando eum vidit, dixit: Nunc dimittis servum tuum in pace: quia viderunt oculi mei salutare tuum, quod parasti ante