comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis compos rationis exꝑtia morib & affectib imitatur. Con¬
uincitur gͦ ire pꝰ greges homo: & nc̃ quidẽ deprauatione
nature postmodũ autem & extremitatepens. Eocesie
maledicetur homo: qui ignorantiam di habere inuentus
fuerit didicam ansui: Utrumq sine dubio. utraꝙ igno¬
rantia dãpnabilis ẽ. utralibet sufficit ad ꝑditionẽ. Uisse¬
re quia ita ẽ ͦ S de di minime dubitas. si tam̃ constat tibi
ñ aliam uitam ẽe eternam. qũa ut patrem cognoseas am
uerum. & quem misit iħm xp̃m. audi gͦ sponsum. liquido
& apte in anima etiam animȩ ignorantiam condempnantẽ.
Quidenim dicit: Non utiq si dm̃s. siignoras te uquie¬
& cetera. facet gͦ quia ignorans ignorabitur siue se. siue
am ignorare contingat. De qua utraq ignorantia erit
nobis si tam̃ ds manum apponataitilis ad modũ disputatio
Hon modo tam̃ ne fatigati & ñ premissa ex more oratione.

Expanded text:
nis compos rationis expertia moribus et affectibus imitatur. Connis compos rationis expertia moribus et affectibus imitatur. Convincitur ergo ire post greges homo, et nunc quidem depravatione naturae, postmodum autem et extremitate poenae. 9. Ecce sic maledicetur homo qui ignorantiam Dei habere inventus fuerit. Dei dicam, an sui? Utrumque sine dubio: utraque ignorantia damnabilis est, utralibet sufficit ad perditionem. Vis scire quia ita est? Sed de Dei minime dubitas, si tamen constat tibi non aliam vitam esse aeternam, quam ut Patrem cognoscas Deum verum, et quem misit Jesum Christum . Audi ergo sponsum liquido et aperte in anima etiam animae ignorantiam condemnantem. Quid enim dicit? Non utique si Deum, sed: Si ignoras te, inquit, etc. Patet ergo quia ignorans ignorabitur , sive se, sive Deum ignorare contingat. De qua utraque ignorantia erit nobis, si tamen Deus manum apponit, utilis admodum disputatio. Non modo tamen; ne fatigati, et non praemissa ex more oratione,
Abbreviated transcription (Latin):
itaq homo. & solitarius abit pꝰ greges sodalium suors. cũ
solus in inferno inferiori retruditur. An non tibi posterio¬
rem uidetur tenere locum: qui ligatis manib & pedib ꝓ¬
icitur intenebras exteriores: Et erunt profecto nouissi¬
ma hominis illius peiora prioubꝰ: quando qui prius besti¬
is equabatur ũc & post ponitur. Puto quod & in presenti
uita si bene aduertas. posteriorem ire pecorib hominem
iudicabis. An non siquidẽ tibi uidetur ipsis bestiis quo¬
dam bestialior ẽẽ. homo ratione uigens & ratione ñ ui.¬
uens. HIam pecus quidem si se ratione ñ regat excusa¬
tionem habet anatura: aqua hoc ei penitus munus nega¬
tum ẽ. ñ habet homocui abipsa speciali prerogatiua do¬
natum ẽ. Merito proinde eo ipso censetur homo egredi
& post ire gregalib animantibus. quod solũ. hoc animal
cosuersatione degeneri iura naturȩ transgrediens. ratio¬

Expanded text:
itaque homo, et solitarius abit post greges sodalium suorum, cum itaque homo, et solitarius abit post greges sodalium suorum, cum solus in inferno inferiori retruditur. Annon tibi posteriorem videtur tenere locum, qui ligatis manibus et pedibus projicitur in tenebras exteriores? Et erunt profecto novissima hominis illius pejora prioribus, quando qui prius bestiis aequabatur, nunc et postponitur. 8. Puto quod et in praesenti vita, si bene advertas, posteriorem ire pecoribus hominem judicabis. An non siquidem tibi videtur ipsis bestiis quodam modo bestialior esse homo ratione vigens, et ratione non vivens? Nam pecus quidem si se ratione non regat, excusationem habet a natura, a qua hoc ei penitus munus negatum est; non habet homo, cui ab ipsa speciali praerogativa donatum est. Merito proinde eo ipso censetur homo egredi, et post ire gregalibus animantibus, quod solum hoc animal conversatione degeneri jura naturae transgrediens, ratio
Abbreviated transcription (Latin):
tradi habent: ñ autẽ & pecudes. Nec dubiũ fore deteriꝰ
his qui sic erunt. q̃uã quȩ omĩno ñ erunt. Melius fuerat¬
ei inquit. si natus ñ fuisset homo ille. Non utiq si natus
ñ fuisset om̃mo: s si natus ñ fuisset homo: sed uerbi gr̾a
aut pecus aut alla que piam creatura. quȩ qm̃ iudiciũ ñ
haberet. ad uidicium ñ ueniret: ac ꝑ hoc nec ad suppliciũ.
Sciat gͦ anima rationalis. quȩ se ob priorem ignorantiã
erubescit pecudes habere sodales. in ꝑfruendis utiq bonis
terrȩ: ñ etiam similiter socias habituram in ꝑferendis tor¬
mentis gehenne. & tum demũ etiamab ipsis gregib suors
sodalium umentor. cũ dedecore exturbandam. nec iam
uel cum ipsis ituram. sed plane post. quando illis nicħ ma¬
li sentientib. ipsa malis om̃ib exponetur: a quib ñ liberabi¬
tur ineternum: siquidẽ seđo ignorare a diecerit. Egredit᷑

Expanded text:
tradi habent, non autem et pecudes. Nec dubium fore deterius tradi habent, non autem et pecudes. Nec dubium fore deterius his qui sic erunt, quam his qui omnino non erunt. Melius ei fuerat, inquit, si natus non fuisset homo ille . Non utique si natus non fuisset omnino, sed si natus non fuisset homo; sed, verbi gratia, aut pecus, aut alia quaepiam creatura: quae quoniam judicium non haberet, ad judicium non veniret, ac per hoc nec ad supplicium. Sciat ergo anima rationalis, quae se ob priorem ignorantiam 1398 erubescit, pecudes habere sodales in perfruendis utique bonis terrae; non etiam similiter socias habituram in perferendis tormentis gehennae; et tum demum etiam ab ipsis gregibus suorum sodalium jumentorum cum dedecore exturbandum; nec jam vel cum ipsis ituram, sed plane post, quando illis nihil mali sentientibus, ipsa malis omnibus exponetur: a quibus non liberabitur in aeternum, siquidem secundo ignorare adjecerit. Egreditur
Abbreviated transcription (Latin):
nerunt: Ait enim propterea hominẽ iumentis insipien¬
tibus cõparatũ quia ñ intellexit Cauenda proide onõs¬
modis ignorantia: ne forte si adhuc sine incellectu & post
uexationẽ inuenti fuerimꝰ multo plura & grauiora porib
mala inueniant nos. dicaturq de nobis euraoimꝰ babylo¬
nem. & ñ ẽ sanata. Merito quidẽ: quod nec uexatio deueri
intellectum auditus. Et uide ne forte etiam hie sponsus¬
cum dilectam abignorantia tanto increpationis tonitruo
deterreret. propterea minime dixerit. egredere cũ gregib:
aut egredere ad greges. sed egredere ait pꝰ greges sodaliũ
tuorum. Ut quid hoc ͦ Sane ut scd̾am ꝑ inde ignorantiã.
priore magis pauendam. pudendamq ostenderet: quod
illa hominem bestiis parem fecisset: ista & posteriorem.
Nam homines quidẽ merito ignorantiȩ ignorati .i. reꝓba¬
ti: & ad tremendum illud iudicium stare. & igni ꝑpetuo

Expanded text:
nerunt? Ait enim propterea hominem jumentis insipiennerunt? Ait enim propterea hominem jumentis insipientibus comparatum, quia non intellexit. Cavenda proinde omnimodis ignorantia, ne forte, si adhuc sine intellectu, et post vexationem, inventi fuerimus, multo plura et graviora prioribus mala inveniant nos, dicaturque de nobis: Curavimus Babylonem, et non est sanata . Merito quidem, quod nec vexatio dederit intellectum auditui. 7. Et vide ne forte etiam hinc sponsuscum dilectam ab ignorantia tanto increpationis tonitruo deterreret, propterea minime dixerit: Egredere cum gregibus; aut: Egredere ad greges; sed: Egredere, ait, post greges sodalium tuorum. Utquid hoc? Sane ut secundam proinde ignorantiam priore magis pavendam pudendamque ostenderet, quod illa hominem bestiis parem fecisset, ista et posteriorem. Nam homines quidem merito ignorantiae ignorati, id est reprobati, et ad tremendum illud judicium stare, et igni perpetuo
Abbreviated transcription (Latin):
mo. adora instabulo. quem fugiebas in paradiso. honora p̃¬
sepium. cuius contempsisti imꝑium: eomede fenum quem
panem & panem angłicum fastidistiS quena causa inqͥs
tante aeiectionis: Profecto quod homo eũ in honore ẽẽt n
intellexit Q uid ñ intellexit Hon dicit nos dicamus. Po¬
situs in honore ñ intellexit quod limus e̾et. honoris fasti
gio delectatus & continuo in se exꝑtus ẽ quod tanto post
tempore homo de filiis captiuitatis & prudent̾ ad uertit
Q ueraciter protulit dicens. Qui se putat aliquid ẽẽ cũm
chil sit ipse se seducit. Ue misero. quod ñ fuit qui iamtune
diceret ei. Quid̃ suꝑbis terra & cinisꝰ hine egregia erea¬
tura gregi admixta ẽ. hinc bestiali similitudine di simi¬
litudo mutata ẽ: hinc societas cũ iumentis ꝓ consortio an¬
gelorum inita ẽ. Uides qũa sit fugienda nobis hec igno¬
rantia de qua tot milia malor uniu̾so nr̃o generi proue¬

Expanded text:
mo; adora in stabulo quem fugiebas in paradiso; honora prmo; adora in stabulo quem fugiebas in paradiso; honora praesepium cujus contempsisti imperium; comede fenum, quem panem, et panem angelicum fastidisti. 6. Sed quaenam causa, inquis, tantae dejectionis? Profecto quod homo cum in honore esset, non intellexit. Quid non intellexit? Non dicit: Nos dicamus. Positus in honore non intellexit quod limus esset, honoris fgio delectatus. Et continuo in se expertus est, quod tanto post tempore homo de filiis captivitatis et prudenter advertit, et veraciter protulit dinihil sit, ipse se seducit . Vae misero, quod non fuit qui jam tunc diceret ei: Quid superbis, terra et cinis? Hinc egregia creatura gregi admista est, hinc bestiali similitudine Dei similitudo mutata est, hinc societas cum jumentis pro consortio angelorum inita est. Vides quam sit fugienda nobis haec ignorantia, de qua tot millia malorum universo nostro generi prove
Abbreviated transcription (Latin):
terat uidere corruptionẽ: quod de incorrupti uteri ꝑpe¬
tuo uirore uernantib pascius ortum. etiam auidos an¬
geloꝵ inse figere possit obtutus insaciabiliter oblectan¬
dos Edat sane fenum uiriditatẽ. si maria uirginitatẽ
amiserit Ergo cibꝰ hominis mutauit se in pabulũ pe¬
coris homine mutato in peeus / heutristis & lacrimosa
mutatio ut homo paradisi accola. terrȩ dñs. celi ciuis. do¬
mesticus domini sabaoth. fr̾ beators sp̾ium. & celestium
coheres uirtutũr repentina se conuersione inuenerit. &
propter infirmitatem iacentem in stabulo. & ꝓꝑter pecore
ricatem alligatum presepio. sicut seriptum ẽ. In chamo &
freno maxillas eorum constringe: qui ñ approximnant ad
te agnosce tam obos possessorem tuũ & o tu asine p̃sepe
domini tui: ut ꝓpħe di fideles inueniantur. qui ista sunt
dĩ mirabilia prelocuti. Cognosce pecus. q̃ũ e ñ eognouisti ho¬

Expanded text:
terat videre corruptionem, quod de incorrupti uteri perpeterat videre corruptionem, quod de incorrupti uteri perpetuo virore vernantibus pascuis ortum, etiam avidos angelorum in se figere possit obtutus, insatiabiliter oblectandos? Perdat sane fenum viriditatem, si Maria virginitatem amiserit. Ergo cibus hominis mutavit se in pabulum pecoris, homine mutato in pecus. Heu tristis et lacrymosa mutatio! ut homo paradisi accola, terrae dominus, coeli civis, domesticus Domini sabaoth, frater beatorum spirituum, et coelestium cohaeres virtutum, repentina se conversione invenerit et propter infirmitatem jacentem in stabulo, et propter simiritatem alligatum praesepio, sicut scriptum est: In camo et freno maxillas eorum constringe, qui non approximant ad te . Agnosce tamen, o bos, possessorem tuum; et tu, asine, praesepe domini tui; ut prophetae Dei fideles inveniantur, qui ista sunt Dei mirabilia praelocuti. Cognosce, pecus, quem non cognovisti ho
Abbreviated transcription (Latin):
Propter uicium gͦ om̃is caro fenum: & om̃is gła eius tanqͣm
flos feni Exsiccatum ẽ inquit fenum & cecidit flos: sed
ñ ille flos qui de uirga & radice tesse ascendit ẽo quod
factum ẽ: pro eo quod sequitur in ꝓpħa. Uerbũ autẽ dñi
manet ineternum. Si enim fenum uerbum. & uerbuor
inȩternum manet: fenum quoq necesse ẽ maneat ineter¬
num. Alioquin quomͦ uitam prebet ȩternam: si ipsum
minime manet in eternum: Ait autem. Siquis mandu
cat. aꝑit cum subiungit: & panis quem ego daho caro mea
ẽ. pro mundi uita. Quomͦ gͦ eternum ñ est. quo eternalit̃
uiuitur.S recole nunc mecum uocem filii ad patrem lo¬
quentis in psalmo. Hon dabis inquit sc̃m tuum tudere
corruptionem. Haud dubium quin de corpore dicat. q̃ d
in sepulchro iacebat exanime: hoc enim sc̃m & angłs qui
nuntiauit uirgini locutus ẽ dicens. & quod nascetur ex
te sc̃m uocabitur filius dĩ Quogͥ pacto scmfenum po¬

Expanded text:
Propter vitium ergo omnis caro fenum, et omnis gloria ejus tanquam Propter vitium ergo omnis caro fenum, et omnis gloria ejus tanquam fnon ille flos, qui de virga et radice Jesse descendit, eo quod rfactum est, pro eo, quod sequitur in propheta: Verbum autem Domini manet in aeternum. Si enim fenum verbum, et verbum manet in aeternum, fenum quoque necesse est, maneat in aeternum. Alioquin quomodo vitam praebet aeternam, si ipsum minime manet in aeternum? Ait autem: Si quis manducat, aperit, cum subjungit: Et panis, quem ego do, caro mea est pro mundi vita . Quomodo ergo aeternum non est, quo aeternaliter vivitur? 5. Sed recole nunc mecum vocem Filii ad Patrem loquentis in psalmo: Non dabis, inquit, Sanctum tuum videre corruptionem . Haud dubium quin de corpore dicat, quod in sepulcro jacebat exanime. Hoc enim sanctum et angelus qui nuntiavit Virgini, locutus est dicens: Et quod nascetur ex te Sanctum, vocabitur Filius Dei . Quo ergo pacto sanctum fenum po
Abbreviated transcription (Latin):
odoriferis stipatus malis fuleitus florib gła & honore
coronatus & constitutus suꝑ oꝑa manuũ plasmatoris. Ma¬
gis autẽ ob insigne duunȩ similitudinis precellebat. &erat
illi sors ac societas cũ plebe angłors. & eũ om̃ĩ militia cele¬
stis exercitus. S muta uit istam głam di insimilitudinẽ
uituli comedentis fenũ. Ide ẽ quod panis angłoꝵ factus
ẽ fenum positum in presepio: appositum nobis tanquã ium̃tis.
Uerbum quippe caro factum ẽ. & uixta propħam om̃is caro fe¬
num. At fenum istud minime desiceatum ẽ. nec ex eo cecidit
flos: quia requieuit suꝑ ipsum spͥe dñi. Propter hoc namq ali¬
quando finis uenit unuersȩ carnis. quia sp̾c recesserat uitȩ.
Deniq ait. Non ꝑmanebit spͥc m̾s in homine ineternũ. quia
caro ẽ. Carnis nomine hoc loco uicium designari intellige.
ñ naturam. Nec enim sp̃m natura expungit sed uicium.

Expanded text:
odoriferis stipatus malis, fulcitus floribus, gloria et honore odoriferis stipatus malis, fulcitus floribus, gloria et honore coronatus, et constitutus super opera manuum Plasmatoris; magis autem ob insigne divinae similitudinis praecellebat; et erat illi sors et societas cum plebe angelorum, et cum omni militia coelestis exercitus. 4. Sed mutavit istam gloriam Dei in similitudinem vituli comedentis fenum. Inde est quod panis angelorum factus st fenum positum in praesepio, appositum nobis tanquam jumentis. Verbum quippe caro factum est , et juxta prophetam: Omnis caro fenum. At fenum istud minime desiccatum est, nec ex eo cecidit flos, quia requievit super ipsum Spiritus Domini. Propter hoc namque aliquando finis venit universae carnis, quia spiritus recesserat vitae. Denique ait: Non permanebit spiritus meus in homine in aeternum, quia caro est . Carnis nomine hoc loco vitium designari intellige, non naturam: nec enim spiritum natura expungit, sed vitium.
Abbreviated transcription (Latin):
Paseit enim iuxta beati iuri sententiam sterilem que ũ ha¬
bebat filios & uidue ñ benefacit Et uide quia ñ suplieit
egredere . egredere inquit & abi post greges sos altumre tuo¬
rum. & pasee hedos tuos. In quo uit mͥ iudẽtur magne entidã
rer nos admonet. Quid istud: heu quod egregia ereat ura
iam olim facta de grege. & nunc inpeius miserabiliter pru¬
ens Nlon saltem inter greges remanere ꝑmittitur. sed post
abire iubetur. Quomꝰ inquis: Quomͦ legis homo cũ in ho¬
nore e̾et ñ intellexit: cõparatus ẽ ium̃tis insipientibus. &
similis factus est illis. Ecce quomͦ de grege facta ẽ egregia
creatura. Puto dicerent ium̃ta. si loqui fas ẽet. Ecce adam fa¬
ctus ẽ quasi unus ex nobis. Cũ in honore e̾et inquit. In quo
honore queris.: habitabat in paradiso. & in loco uoluptatis
conuersatio eius: nicħ molestiȩ. nicħ indigentiȩ sentiebat.

Expanded text:
Pavit enim, juxta beati viri sententiam, sterilem, quae non haPavit enim, juxta beati viri sententiam, sterilem, quae non habebat filios, et viduae non benefecit . Et vide quia non simpliciter egredere, sed egredere, inquit, et abi post vestigia grerum, et pasce haedos tuos. In quo, ut mihi videtur, magnae cujusdam rei nos admonet. Quid istud? Heu! quod egregia creatura, jam olim facta de grege, et nunc in pejus miserabiliter proruens, non saltem inter greges remanere permittitur, sed post abire jubetur. Quomodo, inquis? Quomodo legis: Homo cum in honore esset, non intellexit; comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Ecce quomodo de grege facta est egregia creatura. Puto, dicerent jumenta, si loqui fas esset: Ecce Adam factus est quasi unus ex nobis . Cum in honore esset, inquit. In quo honore, quaeris? Habitabat in paradiso, et in loco voluptatis conversatio ejus. Nihil molestiae, nihil indigentiae sentiebat,
Abbreviated transcription (Latin):
licet bonis sensilis huiꝰ mundi. que ẽ regio corpors. su¬
munt unde sua desidia ñ tam satient quã irritent. lur¬
pis mutatio studior: ut cui ante studui fuerat peregri¬
nantem & exulem animamsuam sacris meditationib tali¬
quam celestib pascere bonis. di placitum & misteria uolun¬
tatis eius inquirere. penetrare deuotione celos. & mente
suꝑnas circuire mansiones salutare patres atq apłos & cho¬
ros ꝓpħarum. marcirũq admirari triumphos. ac stupere
pulcherrimos ordines angłois: nunc om̃ib his omissis turpi
se mancipet eorporis seruituti. ad obediendũ carni. ad satis¬
faciendũ uentri & gulȩ: ad mendicandum inuniuersa ter¬
ra unde ex ea quȩ preterit mundi huiꝰ figura suam semper
famelicam curiositatem aliquatenus consoletur. Citus
aquarum deciucant ocusi mei suꝑhuius modi animam
quȩ cum nutriretur in eroceis demum amplexatur stercora

Expanded text:
licet bonis sensilis hujus mundi, quae est regio corporum, sulicet bonis sensilis hujus mundi, quae est regio corporum, sumunt, unde sua desideria non tam satient, quam irritent. Turpis mutatio studiorum, ut cui ante studio fuerat peregrinantem et exsulem animam suam sacris meditationibus tanquam coelestibus pascere bonis, Dei beneplacitum et mysteria voluntatis ejus exquirere, penetrare devotione coelos, et mente supernas circuire mansiones, salutare Patres, Apostolos et choros Prophetarum, martyrumque admirari triumphos, ac stupere pulcherrimos ordines angelorum, nunc omnibus his omissis turpi se corporis mancipet servituti ad obediendum carni, ac satisfaciendum gulae et ventri, ad mendicandum in universa terra, unde ex ea, quae praeterit, figura hujus mundi suam semper famelicam curiositatem aliquatenus consoletur! Exitus aquarum deducant oculi mei super hujusmodi animam, quae cum nutriretur in croceis, demum amplexatur stercora.
Abbreviated transcription (Latin):
corde tuo: ubi secretos sacrosq ueritatis ac sapientiȩ sensus
dulciter haurire solebas. & magis tanquã una de scłarib
pascendis & oblectandis tuȩ carnis sensib intricare. hedos
quippe qui peccatum significant. & in iudicio collocandi
sunt asinistris. dicit uagos ac petulantes corporis sensus.
ꝑ quos peccatum tanquã mors ꝑfenestras intrauit ad a-¬
nimam. Cui & bene congruit quod sequitur inscͥptura:
uixta tabnacula pastoꝵ. Non enĩ supͣ. sic̃ agni: s uxta cabnacła
pastors hedi pascuntur. Pastores siqͥdem qui ueri pastores sunt.
lic tab̃nacula habeant de t̾ra & in t̾ra. corpora uidelic sua. his
diebꝰ qͥb nc̃ militant: ñ tñde t̾ra s de cȩlestibꝰ pascuis greges domi¬
nicos pascere consuerunt. Neq euĩ suam eis. s domini p̃¬
dicant uoluntatẽ. at hedi qui sunt corporis sensus celestia
ñ requirunt. s uixta tabernacula pastor. in om̃ib uide¬

Expanded text:
corde tuo, ubi secretos, sacrosque veritatis ac sapientiae sensus corde tuo, ubi secretos, sacrosque veritatis ac sapientiae sensus dulciter haurire solebas, et magis tanquam una de saecularibus pascendis, et oblectandis tuae carnis sensibus intricare. Haedos quippe, qui peccata significant, et in judicio collocandi sunt a sinistris, dicit vagos ac petulantes corporis sensus, per quos peccatum tanquam mors per fenestras intravit ad animam. Cui et bene congruit, quod sequitur in scriptura: juxta tabernacula pastorum. Non enim supra sicut agni, sed juxta tabernacula pastorum hoedi pascuntur. Pastores siquidem, qui veri pastores sunt, licet tabernacula habeant de terra et in terra, corpora videlicet sua his diebus, quibus nunc militant, non tamen de terra, sed de coelestibus pascuis greges Dominicos pascere consueverunt. Neque enim suam eis, sed Domini praedicant voluntatem. At hoedi, qui sunt corporis sensus, coelestia non requirunt, sed juxta tabernacula pastorum, in omnibus vide
Abbreviated transcription (Latin):
cente eccłiaste. Ocl̾s ñ impletur uisu: nec auris auditiu
Audienim hominẽ exꝑtum quȩ loquimͣ. Bonuses inqͥt
auertere scãm illam animam conaretur: puto haud secus
accepisset. quã si sede paradiso. & ab ipso utroitu głȩ con¬
spiceret deturbari. audi adhuc & aliũ similem huic. libi
dixit cor meum ait. ex quisiuit te facies mea: faciem tuam
dñe requiram. Unde & dicebat. Michi autem adherere dõ bo¬
num ẽ. Et item loquens ad animã suam dicit. Conuertere
anima mea in requiem tuam. quia dñs benefecit tibi. Dico
ergo uobis. nicħ ẽ quod in tantum formidet quisquis hoc be¬
ne ficium semel accepit. quã ne gra derelictus necesse habeat
denuo egredi ad carnis consolationes. immo desolationes:
rursumq carnalium sensuũ sustinere tumultus. Terribi¬
lis proinde & nimis formidolosa cõminatio: egredere & pas¬
ce hȩdos tuos. Quod ẽ. Indignam te noueris illa tua fami¬

Expanded text:
cente Ecclesiaste: Oculus non impletur visu, nec auris auditu cente Ecclesiaste: Oculus non impletur visu, nec auris auditu . Audi enim hominem expertum quae loquimur: Bonus es, inquavertere sanctam illam animam conaretur, puto haud secus accepisset, quam si se de paradiso, et ab ipso introitu gloriae conspiceret deturbari. Audi adhuc et alium similem huic: Tibi dixit cor meum, ait, exquisivit te facies mea; faciem tuam, Domine, requiram . Unde et dicebat: Mihi autem adhaerere Deo bonum est ; et item loquens ad animam suam dicit: Convertere, anima mea, in requiem tuam, quia Dominus beneficit tibi . Dico ergo vobis: Nihil est quod in tantum formidet, quisquis hoc beneficium semel accepit, quam ne gratia derelictus, necedenuo egredi ad carnis consolationes, imo desolationes, rursumque carnalium sensuum sustinere tumultus. Terribilis proinde, et nimis formidolosa comminatio: Egredere, et pasce haedos tuos, quod est: indignam noveris te illa tua fami
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe ualidius efficatuis ue. ad terrendum potuit incamin¬
teno quam ut egredi minaretur. Quod & tuaduert̾e potes.
si bene attendas. unde. quo egredi iubeatur. Unde enim qꝰ
putas iͥ de spͥli ad carnẽ de bonis animi ad scłaria desidia
de interna requie m̃tis ad mundi strepitum. & inquietudi¬
ne cutarum excerior: In quib om̃ib ñ ẽ n labor & dolor
atq afflictio sp̃c. Quȩ enim anima semel a dño didieit e
accepit intrare ad seipsam & inintimis suis di presentiã
requirunt eum oportet eos in sp̃ii ambulare & ñ in carne.
ut sed̾m carnẽ iiuant: talis in quã anima nescio an uel
ipsam gehennã ad tẽpus experiri horribilius penaliusue
ducat. quã post sp̃ualis studii huiꝰ gustatam semeł suaiu¬
tatem. exire denuo ad illecebras uel potius ad molestias
carnis. sensuumq in ex plebilem repetere curiositadem: di¬

Expanded text:
quippe validius efficaciusve ad terrendum potuit in eam inquippe validius efficaciusve ad terrendum potuit in eam intendere, quam ut egredi minaretur. Quod et tu advertere potes, si bene attendas unde quo egredi jubeatur. Unde enim, quo putas, nisi de spiritu ad carnem, de bonis animi ad saecularia desideria, de interna requie mentis ad mundi strepitum, et inquietudinem curarum exteriorum? In quibus omnibus non est nisi labor et dolor, atque afflictio spiritus. Quae enim anima semel a Domino didicit et accepit intrare ad se ipsam, et in intimis suis Dei praesentiam ; et qui quaerunt eum, oportet eos in spiritu ambulare, et non in carne, ut secundum carnem vivant: talis, inquam, anima nescio an vel ipsam gehennam ad tempus experiri horribilius poenaliusve ducat, quam post spiritualis studii hujus gustatam semel suavitatem exire denuo ad illecebras, vel potius ad molestias carnis, sensuumque inexplebilem repetere curiositatem, di
Abbreviated transcription (Latin):
sponsam reprimendã censuit sponscis: & ñ ad insipientiã
illu s ut sane ex eo ꝓbabilioris & maioris humilitatis da¬
retur occasio: ꝑquã dignior potiorum atq eoꝵ iplors quȩ
petebat capacior efficeretur. Uerumtam̃ quia adhuc in ianu¬
is sumus presentis capituli: discussionis eiꝰ initium. pͥncipio
si placet sermonis alterius ordiamur presertim neu̾ba spon¬
sy uel recenseantur cũ tedio uel audiantur. quod ipse auer¬
ite inquit ignoras: egredere. Siͦ xxxlscła am̃.
Dura & aspera increpatio. quod dicit egrede:
hoc quippe uerbum serui audire solent a ual¬
de irascentib & indignantib dñis uel ancil¬
lȩ a cdominab suis. cum grauit᷑ illas offende.¬
ruit. Exi hinc: Exi. ame: egredẽ a conspectu
meo & a domoista. hoc gͦ uerbo asꝑo atq ama¬
rosatis miniumq inerepatorio utitur modo sponsus eontra
Ailectam: sub conditione tam si se ipsam ignorauerit. Ha

Expanded text:
sponsam reprimendam censuit sponsus, et non ad insipientiam sponsam reprimendam censuit sponsus, et non ad insipientiam illi; sed ut sane ex eo probabilioris et majoris humilitatis daretur occasio, per quam dignior potiorum, atque eorum ipsorum quae petebat, capacior efficeretur. Verumtamen quia adhuc in januis sumus praesentis capituli, discussionis ejus initium principio, si placet, sermonis alterius ordiamur, praesertim ne verba sponsi vel recenseantur cum taedio, vel audiantur. Quod ipse averte, inquit, ignoras, egredere . Dura et aspera increpatio, quod dicit, egredere. Hoc quippe verbum servi audire solent a valde irascentibus et indignantibus dominis, vel ancillae a dominabus suis, cum graviter illas offenderint: Exi hinc, exi a me, egredere a conspectu meo et a domo ista. Hoc ergo verbo aspero et amaro satis, nimiumque increpatorio utitur modo sponsus contra dilectam, sub conditione tamen, si se ipsam ignoraverit. Nil
Abbreviated transcription (Latin):
Generalem uͦ hinc audi regulam. Om̃ĩs qui se humiliat ait.
exaltabitur. Significat profecto ñ omnẽ exaltandã e̾e hu¬
militatẽ. s eam tantũ que de uoluntate uenit ñ extristitia
nec ex necessitate. Nec enim ꝑ contrariũ omĩs qui exaltatur
humiliandus erit: s tantũ qui se exaltat humiliabitur ni¬
mirum ob uoluntariã uanitatẽ. Ita gͦ ñ qui humiliatur
s qui sponte se humiliat exaltabitur: utiq obmeritum
uoluntatis. Esto enim quod humilitatis mat̾ia ꝑ aliũ
ministratur.: uerbi gr̾a. ꝓbra. dampna. supplicia: ñ tamen
iccirco recte ab alio quã a semet ipso humiliatus ille dicct᷑.
qui illa om̃ia tacita & lȩta conscientia causa di subeunda
decreuerit. Sed quo progredimur. Patienter ut sentio su¬
stinetis excessum. in uerbo de humilitate & patientia. sed
reuertam ad locum de quo digressi sumus. Id namq inci¬
dit nobis ex occasione responsi quo grandia presumentẽ

Expanded text:
Generalem vero hinc audi regulam: Omnis qui se humiliat, ait, Generalem vero hinc audi regulam: Omnis qui se humiliat, ait, exaltabitur . Significat profecto, non omnem exaltandam esse humilitatem, sed eam tantum, quae de voluntate venit, non ex tristitia, nec ex necessitate. Nec enim per contrarium omnis qui exaltatur, humiliandus erit; sed tantum qui se exaltat, humiliabitur, nimirum ob voluntariam vanitatem. Ita ergo non qui humiliatur, sed qui sponte se humiliat, exaltabitur; 1395 utique ob meritum voluntatis. Esto enim quod humilitatis materia per alium ministratur, verbi gratia, probra, damna, supplicia; non tamen idcirco recte ab alio, quam a semetipso humiliatus ille dicetur, qui illa omnia tacita et laeta conscientia, causa Dei subeunda decreverit. 5. Sed quo progredimur? Patienter, ut sentio, sustinetis excessum in verbo de humilitate et patientia; sed revertamur ad locum, de quo digressi sumus. Id namque incidit nobis ex occasione responsi, quo grandia praesumentem
Abbreviated transcription (Latin):
dio condiatur. & holocaustum nr̃m pingue fiat E enim sola
gr̃am quam prefert meretur lȩta & absoluta humilitas.
Que enim coacta fuerit uel extorta. qualis utiq ẽ inuiro pa¬
tiente illo qui possidet animã suam: hec in quã humilitas &¬
si uitam obtinet propter pacientiã: propter tristitiam ta¬
m̃ grãm ñ habebit. Non enim congruit ei qui euis modi ẽ. il¬
lud scͥpture. gletur humilis in exaltatione sua: qm ñ sponte
humiliatur neq libent᷑. Uis autẽ uidere humilem recte glo¬
riantem. & uere dignum gła : Libent̾ inquit głabor in infir¬
mitatib meis. ut inbabitet in me uirtus xp̃i. Non dicit paci¬
ent̾ se ferre infirmitates suas. s & głari & libent̾ głari in il¬
lis: ꝓbans etiam sibi bonum e̾e quod humiliatur nec sus¬
ficere omĩno ut possideat animã suam tanquã pacienter
humiliatus: nͥ & gr̃am accipiat tanquã sponte humiliatus.

Expanded text:
dio condiatur, et holocaustum nostrum pingue fiat. Etenim sola dio condiatur, et holocaustum nostrum pingue fiat. Etenim sola gratiam, quam praefert, meretur laeta et absoluta humilitas. Quae enim coacta fuerit vel extorta, qualis utique est in viro patiente illo qui possidet animam suam; haec, inquam, humilitas, etsi vitam obtinet propter patientiam, propter tristiam tamen gratiam non habebit. Non enim congruit ei, qui ejusmodi est, illud Scripturae: Glorietur humilis in exaltatione sua ; quoniam non sponte humiliatur, neque libenter. 4. Vis autem videre humilem recte gloriantem, et vere dignum gloria? Libenter, inquit, gloriabor in infirmitatibus meis, ut inhabitet in me virtus Christi . Non dicit patienter se ferre infirmitates suas; sed et gloriari, et libenter gloriari in illis, probans etiam sibi bonum esse, quod humiliatur; nec sufficere omnino, ut possideat animam suam tanquam patienter humiliatus, nisi et gratiam accipiat tanquam sponte humiliatus.
Abbreviated transcription (Latin):
tes innoxis ultimi iusti. Quã quã & in nocentia portio iu¬
stitie ẽ. s consũmatio eius apud humilem. Qau autem di¬
cere potest bonum m quia humiliasti me: is uere humilis ẽ.
Ns potest ħ dicere qui inuitus tolerat minus qui murmu¬
rat. Neutri horum ꝓmittimus gram quod humiliatur.
& si sane longe hi duo a se disferant: E alter quidẽ in pa¬
tientia sua possideat animã suã: altir in suo murmure pe¬
reat. Senim & si unus iram neuter tam̃ gram promeret᷑.
qm̃ ñ humiliatis. s humilib d̾s dat gr̾am. Est autem hu¬
milis qui humiliationẽ conuertit in humilitatẽ. & ipse
ẽ qui dicit dobonum mͥ quod humiliasti me. Nemini ꝓr¬
sus quod patienter fert bonum ẽ. s plane molestum. Sci¬
mus autem: qm̃ hilarem datorem diligit ds. Unde & cũ
ieunamꝰ iubemur caput nr̃m ungere oleo. & faciem la¬
uare. ut nr̃m scilicet opus bonum spiritali quodã gau¬

Expanded text:
tes innoxii, ultimi justi. Quanquam et innocentia portio jutes innoxii, ultimi justi. Quanquam et innocentia portio justitiae est, sed consummatio ejus apud humilem; qui autem dicere potest: Bonum mihi quia humiliasti me, is vere humilis est. Non potest hoc dicere qui invitus tolerat; minus, qui murmurat. Neutri horum promittimus gratiam, quod humiliatur: etsi sane longe hi duo a se differant, et alter quidem in patientia sua possideat animam suam, alter in suo murmure pereat. Sed enim etsi unus iram, neuter tamen gratiam promeretur; quoniam non humiliatis, sed humilibus Deus dat gratiam. Est autem humilis, qui humiliationem convertit in humilitatem, et ipse est qui dicit Deo: Bonum mihi quod humiliasti me. Nemini prorsus, quod patienter fert, bonum est, sed plane molestum. Scimus autem quod hilarem datorem diligit Deus . Unde et cum jejunamus, jubemur caput nostrum ungere oleo, et faciem lavare , ut nostrum scilicet opus bonum spirituali quodam ga
Abbreviated transcription (Latin):
probranti suecensendum putauit. Unae & secura conscientia
loquebatuir. Si reddidi retribuentib mͥ mala: decidã merito
abinimicis meis manis. lletuit gͦ prohiberi maledicũ conuici¬
Antem questum estimans maledicta & addit: dñs misit. illũ
admaledicendum dauaid. Prorsus scd̾m eor dr̃ qui de eorde dĩ
ferebat sententiam. Seuiebat lingua maledica. & ille uiten¬
debat quid in occulto ageret ds. Uox maledicentis in auri¬
buis. & animus inelinabat se ad benedictionẽ. Numquad
more blasphemi ds: Absit. S. eo usus ẽ ad humiliandũ
dauid. Nec latuit ꝓpħam: quippe eui incerta & occulta sa¬
pientie suȩ manifestauerat ds: & id̾o dicit. Bonum mͥ qđ
humiliasti me. ut discam iustificationes tuas. Uides quia hu¬
militas iustificat nos humilitas dixi: & ñ humiliatio. Quan¬
ti humiliantur. qui humiles ñ sunt. alii cũ rancore humi¬
liantur ali pacient᷑ alii & libenter. Primi rei sunt: sequen¬

Expanded text:
probranti succensendum putavit! Unde et secura conscientia probranti succensendum putavit! Unde et secura conscientia loquebatur: Si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam merito ab inimicis meis inanis . Vetuit ergo prohiberi maledicum conviciantem, quaestum aestimans maledicta. Et addit: Dominus misit illum ad maledicendum David . Prorsus secundum cor Dei, qui de corde Dei ferebat sententiam. Saeviebat lingua maledica, et ille intendebat quid in occulto ageret Deus. Vox maledicentis in auribus, et animus inclinabat se ad benedictionem. Nunquid in ore blasphemi Deus? Absit! Sed eo usus est ad humiliandum David. Nec latuit Prophetam; quippe cui incerta et occulta sapientiae suae manifestaverat Deus , et ideo dicit: Bonum mihi quod humiliasti me, ut discam justificationes tuas . 3. Vides quia humilitas justificat nos? Humilitas dixi; et non: Humiliatio. Quanti humiliantur, qui humiles non sunt? Alii cum rancore humiliantur, alii patienter, alii et libenter. Primi rei sunt, sequen
Abbreviated transcription (Latin):
militate meretur. Iu gͦ cũ te humiliari uideris. habeto
id signum in bonum: omĩno argum̃tum gre ꝓpinquantis.
Nam sicut ante ruinam exaltat᷑ cor: ita aute exaltatio¬
nẽ humiliatur. Sane utrumq legis. dm̃ scilicet & suꝑ¬
bis resistere. & humilib dare gr̃am. Honne deniq seruũ
suum iob. cũ post in signem trium phum tantã & tam ꝓ¬
batam ipsius patienciã larga remunerandã benedictio¬
ne censeret. pͥus in multis & districtis ꝑcunctationib hu¬
miliare curauit: & sic parare uiã benedictioni: At parũ
ẽ cum ꝑse ipsum humiliat nos d̾s. si tunc libent̾ accipimꝰ:
nͥ quando & ꝑalium hoc facit. sapiamꝰ similit̾. Quã obrẽ
accipe huiꝰ rei mirabile docum̃tum: de sc̃o dauid. Aliqͣndo
ialedictum est illi: & a seruo. at ille nec cumulatã iniuriã
sensit. quia presensit gr̾am. Quid m ait & uobis filii saruie.
Duere hominem sedm eor dłi: qui se ulciscenti poeius qilaent¬

Expanded text:
militate meretur. Tu ergo cum te humiliari videris, habeto militate meretur. Tu ergo cum te humiliari videris, habeto id signum in bonum omnino argumentum gratiae propinquantis. Nam sicut ante ruinam exaltatur cor , ita ante exaltationem humiliatur, Sane utrumque legis, Deum scilicet et superbis resistere, et humilibus dare gratiam Nonne denique servum suum Job, cum post insignem 1394 triumphum, tantam et tam probatam ipsius patientiam larga remunerandam benedictione censeret, prius in multis et districtis percunctationibus humiliare curavit, et sic parare viam benedictioni . 2. At parum est cum per se ipsum humiliat nos Deus, si tunc libenter accipimus, nisi quando et per alium hoc facit, sapiamus similiter. Quamobrem accipite hujus rei mirabile documentum de sancto David. Aliquando maledictum est illi et a servo; at ille nec cumulatam injuriam sensit, quia praesensit gratiam. Quid mihi, ait, et vobis, filii Sarviae? O vere hominem secundum cor Dei, qui se ulciscenti, potius quam ex
Abbreviated transcription (Latin):
& abi pꝰ greges sodalium tuors: & pasce hȩ¬
dos tuos iuxta tabernacula pastorꝑ. Olio
se̾s Moyses. q̾m multum presumebat de
gr̃a & familiaritate quam inuenerat a¬
pud deum: aspirabat ad quandã uisionẽ
magnã: ita ut diceret do. Si inueni gram
in ocłis tuis: ostende mͥ te ipsum. Accepit autẽ pro ea uisio¬
nem longe inferiorem: ex qua tam̃ ad ipsam quã uolebat
posset aliquando ꝑuenire. Filii quoq rebedei in simplici¬
tate cordis sui ambulantes. magnum aliquid & ipsi ausi
sunt: sed ad gradum nichilominus sunt reducti ꝑ quẽ fu¬
erat ascendendũ. Ita & modo sponsa qm̃ rem grandẽ postu¬
lare uidetur. reprimitur sane austeriori responsione: sed
plane utili & fideli. Oportet naiq humilit̾ sentire de se
nitentem ad altiora: nedum supra se attollitur. cadat a se.
n in se firmiter ꝑ ueram humilitatẽ fuerit solidatus. &
quia nͥ humilitatis merito. maxima minime obtinentur.
Propterea qui prouehendus ẽ. correptione humiliatur. hu¬

Expanded text:
eges sodalium tuorum, et pasce haedos tuos juxta tabernacula pastorum . Olim sanctus Moyses, quoniam multum praesumebat de gratia et familiaritate, quam invenerat apud Deum, aspirabat ad quamdam visionem magnam, ita ut diceret Deo: Si inveni gratiam in oculis tuis, ostende mihi te ipsum. Accepit autem pro ea visionem longe inferiorem, ex qua tamen ad ipsam quam volebat, posset aliquando pervenire . Filii quoque Zebedaei in simplicitate cordis sui ambulantes, magnum aliquid et ipsi ausi sunt, sed ad gradum nihilominus sunt reducti, per quem fuerat ascendendum . Ita et modo sponsa, quoniam rem grandem postulare videtur, reprimitur sane austeriori responsione, sed plane utili et fideli. Oportet namque humiliter sentire de se nitentem ad altiora, ne, dum supra se attollitur, cadat a se, nisi in se firmiter per veram humilitatem fuerit solidatus. Et quia nisi humilitatis merito maxima minime obtinentur, propterea qui provehendus est, correptione humiliatur, hu
Abbreviated transcription (Latin):
me ꝓmouetur: quantislibet aliis uideatur pollere uirtu¬
tib. Si habuerit omẽm scientiam̃. si dederit omẽm substan¬
ciam suam pauꝑib: si tradiderit corpus suum ita ut arde¬
at: absq caritate uacuus ẽ. En quanta pͥus infundenda
sunt ut effundere audeamus: de plenitudine. non de pe¬
nuria largientes. Primo quidẽ compunctio. deinde deuo¬
tio: tercio p̾enitentiȩ̨ labor: quarto pietatis opus: quinto
orationis studiũ: sexto contemplationis ocium: septimo
quȩ effusio dicta ẽ. pure. et ob hoc tute iam administre¬

Expanded text:
me promovetur, quantislibet aliis videatur pollere virtume promovetur, quantislibet aliis videatur pollere virtutibus. Si habuerit omnem scientiam, si dederit omnem substantiam suam pauperibus, si tradiderit corpus suum ita ut ardeat; absque charitate vacuus est. En quanta prius 1323 infundenda sunt, ut effundere audeamus, de plenitudine, non de penuria largientes: primo quidem, compunctio; deinde, devotio; tertio, poenitentiae labor; quarto, pietatis opus; quinto, orationis studium; sexto, contemplationis otium; septimo,quae effusio dicta est, pure, et ob hoc tute jam administre
Abbreviated transcription (Latin):
comectati. iclq raptim. et quasi sub quodam chorus camine
scintillule transeuntis tenuit̾ ux attacti. in ardescit amore:et
ait. Anima mea desiderauit te in nocte. s et sp̃c mĩs in p̃cordii.
meis. Talis amor gelat. Hic decet amicũ sponsi. Hoc necesse
ẽ ardeat fidelis seruus et prudens: quem constituit dñs suꝑ
familiã suam. Hic rep̾et: hic feruet: hic ebullit: hic iam se¬
curiis effundit: exundans et erump ens. et dicens.A c¬
Qs infirmat᷑ &x ego ñ infirmor: Qs scanda lm at᷑ ex ego ñuror ⁊ P cdicoe:¬
fructifieoꝵ mnouet signa & ĩmut&x intrabilia: ñ e qͦ se ĩmisceat uanitas.
uͥ tocũ occupat caritaꝰ. Siqͥdem plenitudo legis et cordis ẽ caritas:
si tamen plena. Ds̃ deuq caritas ẽ: et nichil ẽ in reb qͦo
possit replere creaturã facdam ad imaginẽ cł̃i. nisi caritas
ds̃: qui solus maior ẽ illa. Eam nondũ adeptus ꝑiculosissi¬

Expanded text:
conjectati, idque raptim et quasi sub quodam coruscamine conjectati, idque raptim et quasi sub quodam coruscamine scintillulae transeuntis, tenuiter vix attacti inardescit amore, et ait: Anima mea desideravit te in nocte, sed et spiritus meus in praecordiis meis . Talis amor zelat; hic decet amicum sponsi, hoc necesse est ardeat fidelis servus et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam. Hic replet, hic fervet, hic ebullit, hic jam securus effundit, exundans et erumpens, ac dicens: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Praedicet signa, et immutet mirabilia: non est quo se immisceat vanitas, ubi totum occupat charitas. Siquidem plenitudo legis et cordis est charitas , si tamen plena. Deus denique charitas est , et nihil est in rebus quod possit replere creaturam factam ad imaginem Dei, nisi charitas us, qui solus major est illa. Eam nondum adeptus periculosissi
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiȩ labores. pietatis oꝑa: quȩ confortent. Magnã aic
fiduciam p̾stat apud altissimũ. elemosina. Cib sitim ercitat:
potandus ẽ. Accedat cibo boni oꝑis. orationis potus. cone¬
ponens in stomaco conscientiȩ. qͥuod bene gestũ ẽ. et cõmen¬
dans dõ. Orando bibitur uinũ letificans eor hominis: uinũ
spc̃ quod inebriat. et carnalium uoluptatũ infundit. obli¬
uionẽ. Humectat interiora arentis conscientiȩ. escas bonoꝵ
auctuũ digerit. et deducit ꝑ quedã animȩ menbra. fidem
roborans. spem confortans.: uegetans ordinansq caritatem:
et impinguans mores. Sumpto cibo potuq quid iã restat.
nisi ut pauset egrotus: et quieti contemplationis pꝰ uclores
actionis incumbat: Bormiens in contemplatione somniat.
dm̃ ꝑ speculum siquidem et inenigmate. non autem facie
adr faciem interim intuetur. Tamen sie non tam spectati quã

Expanded text:
poenitentiae labores pietatis opera quae confortent. Magnam, ait, poenitentiae labores pietatis opera quae confortent. Magnam, ait, fiduciam praestat apud Altissimum eleemosyna . Cibus sitim excitat; potandus est. Accedat cibo boni operis orationis potus, componens in stomacho conscientiae quod bene gestum est, et commendans Deo. Orando bibitur vinum laetificans cor hominis, vinum spiritus, quod inebriat, et carnalium voluptatum infundit oblivionem. Humectat interiora arentis conscientiae, escas bonorum actuum digerit, et deducit per quaedam animae membra, fidem roborans, spem confortans, vegetans ordinansque charitatem, et impinguans mores. 6. Sumpto cibo potuque, quid jam restat, nisi ut pauset aegrotus, et quieti contemplationis post sudores actionis incumbat? Dormiens in contemplatione Deum somniat; per speculum siquidem et in aenigmate, non autem facie ad faciem interim intuetur. Tamen sic non tam spectati, quam
Abbreviated transcription (Latin):
matis: Ergo ad illam animã quȩ dicit. putruerunt et cor¬
ruptȩ sunt cicatrices meȩ a facie insipientiȩ mee. eũ accedit
sp̃c: quid pͥmo opus ẽ: Ut tumor uł ulcꝰ qd̾ forte suꝑcreuit in
uulnere. et potest impedire sanitatẽ: ante omĩa ampuietur.
Abscidatur itaq ferro acutȩ compunctionis. uleus inuetera¬
t consuetudinis. S ẽ acerb dolor. Lematur ꝓinde unguen¬
to deuotionis: quod non ẽ aliud nisi concepta de spe indul¬
gentiȩ erultatio. Hanc continendi parit facultas: et uictora
de peecato. Iam grãs agit: et dicit. Dirupisti uincula mea. tibi
sacrificabo hostiam laudis. Deinde apponitur medicam̃tũ
penitentiȩ: malagina ieuinoꝵs: uigiliarũ. orationũ: et si qua
sunt alia penitentiũ exercicia. In labore cibandus ẽ cibo bo¬
ni oꝑis: ne deficiat. Quod opus sit cib inde doceris. Meils
cib ẽ inquit: ut faciã uoluntatẽ patris mei. Itaq comitent᷑

Expanded text:
matis? Ergo ad illam animam quae dicit: Putruerunt et cormatis? Ergo ad illam animam quae dicit: Putruerunt et corruptae sunt cicatrices meae a facie insipientiae meae ; cum accedit spiritus, quid primo opus est? Ut tumor vel nicus, quod forte supercrevit in vulnere, et potest impedire sanitatem, ante omnia amputetur. Abscindatur itaque ferro acutae compunctionis ulcus inveteratae consuetudinis. Sed est acerbus dolor; leniatur proinde unguento devotionis, quod non est aliud, nisi concepta de spe indulgentiae exsultatio, Hanc continendi parit facultas, et victoria de peccato. Jam gratias agit, et dicit: Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis . Deinde apponitur medicamentum poenitentiae, malagma jejuniorum, vigiliarum, orationum, et si qua sunt alia poenitentium exercitia. In labore cibandus est cibo boni operis, ne deficiat. Quod opus sit cibus, inde doceris: Meus cibus est, inquit, ut faciam voluntatem Patris mei . Itaque comitentur
Abbreviated transcription (Latin):
uit locupletare eam. Ergo et tu fac similit̃. Implere prius:
et sic curato effundere. Benigna prudensq caritas affluere con¬
sueuit: non effluere. fili ne ꝑ effluas ait salomon. Et apłs.
Propterea inquit debemus intendere his quȩ dicuntur: ne for¬
te ꝑ effluamus. Quid enim: Tu ne paulo scĩor: sapientior salo¬
mone: Auoquin nec mͥ sedet: ditari ex te exinanito. Si enim
tu tͥ nequam: cui bonus eris: De cumulo si uales adiuua me:
sinautem: parcito tͥ. S iam audite quȩ et quanta saluti
ꝓp̾ȩ necessaria sint. quȩ et quanta infundi oporteat priꝰqͣm
effundere p̃sumamꝰ: quȩ tamen in p̃sentiarũ breuit̃ colligere
potero. Hora siquidem iam multum ascendit. et sermonis
urget ad finem. Accedit medicus ad uulneratũ: spe ad ani¬
mam. Quam enim non repꝑiat gladio diaboli uulneratã.
etiam pꝰ sanatũ uulnus antiqͥ delicti. medicamento baptis¬

Expanded text:
vit locupletare eam. Ergo et tu fac similiter. Implere prius, vit locupletare eam. Ergo et tu fac similiter. Implere prius, et sic curato effundere. Benigna prudensque charitas affluere consuevit, non effluere. Fili mi, ne pereffluas, ait Salomon; et Apostolus: Propterea, inquit, debemus intendere his quae dicuntur; ne forte pereffluamus . Quid enim? tunc Paulo sanctior, sapientior Salomone? Alioquin nec mihi sedet ditari ex te exinanito. Si enim tu tibi nequam, cui bonus eris? De cumulo, si vales, adjuva me; sin autem, parcito tibi. 5. Sed jam audite, quae et quanta saluti propriae necessaria sint, quae et quanta infundi oporteat, priusquam effundere praesumamus, quae tamen impraesentiarum breviter colligere potero. Hora siquidem jam multum ascendit, et sermonis urget ad finem. Accedit medicus ad vulneratum, spiritus ad animam. Quam enim non reperiat gladio diaboli vulneratam, etiam post sanatum vulnus antiqui delicti medicamento baptis
Abbreviated transcription (Latin):
s et impleri: quatinus de plenitudine eructaret. non oseita¬
ret de manitate. Caute quidẽ: ne quod aliis remissio.sibi
tribulatio eẽt. Et nichilominꝰ caste: imitans illum deciuꝰ
plenitudine om̃s accepimus. Disce et tu non nisi de pleno
effundere: nec cdo largior eẽ uelis. Concha imitetur fontẽ.
Non manat ille in riuum. nec in lacum excenditur. donec
suis sacietur aquis. Non pudeat concham: non ẽẽ suo fonte
ꝓfusiorem. Deniq ipse fons uitȩ plenus in se ipso. et plenus se¬
ipso. nonne pͥmũ quidẽ ebulliens et saliens in ꝓrima secreta
cȩloꝵs. omĩa impleuit bonitate: et tunc demũ impletis suꝑiori¬
bus secretiorib:q partib. erupit ad terras. ac de suꝑfluo ho¬
mines et iumenta saluauit quemadmnodũ multiplicauit mi¬
sccłiam suã : Prius interna repleuit. et sic exundans in multis
miserationib suis uisitauit terram et inebriauit eã. multiplica¬

Expanded text:
sed et impleri, quatenus de plenitudine eructaret, non oscitased et impleri, quatenus de plenitudine eructaret, non oscitaret de inanitate. Caute quidem: ne quod aliis remissio, sibi tribulatio esset; et nihilominus caste, imitans illum, de cujus plenitudine omnes accepimus. Disce et tu nonnisi de pleno effundere, nec Deo largior esse velis. Concha imitetur fontem. Non manat ille in rivum, nec in lacum extenditur, donec suis satietur aquis. Non pudeat concham non esse suo fonte profusiorem. Denique ipse fons vitae plenus in seipso, et plenus seipso, nonne primum quidem ebulliens et saliens in proxima secreta coelorum, omnia implevit bonitate; et tunc demum impletis superioribus secretioribusque partibus erupit ad terras, ac de superfluo homines et jumenta salvavit, quemadmodum multiplicavit misericordiam suam? Prius interna replevit; et sic exundans in multis miserationibus 1322 suis visitavit terram, et inebriavit eam, multiplica