comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
FIUS ETDE SC̃O CPPRIANO UEL DEAPTO
tiã corde cardiores quantũ existimo
intelligunt baptis mũ xp̃i. nulla ꝑuersitate
hominis siue dantis siue accipientis possẽ
uiolari. Nec obaliud illis tẽporib quando
ista quęstio contra utilẽ consuetudinẽ
disputationibus salua caritate atq unitate.
At̃cantib discutiebat᷑. uisũ ẽ. quibidã etiam
egregiis uiris antistitib xp̃i. int̃quos p̃cipue
beatus cr̃prianus eminebat. ñ ec̃. posse apud
hereticos uel scismaticos baptismũ xp̃i. nisi
quia ñ distinguebat᷑ sacram̃tũ ab effectu
uel usu sacram̃ti. Et quia eius effectus atq
usus in liberatione apeccatis & cordis recti¬
tudinẽ apud hereticos ñ inueniebat᷑ : ipsũ
quoque sacram̃tũ illic ñ eẽ. putabat᷑. sed
conuertentib oculos ad interioris paleae
multi tudinẽ. cũ & hi qui in ipsa unitate
ꝑ uersi sunt & ꝑdite uiuunt apparearat
remissionẽ peccatorũ nec dare posse. nec
tam̃ & dare & accipere baptis mi sacram̃tũ.

Expanded text:
EIVS; ET DE SANCTO CVPRIANO VEL APO- Etiam corde tardiores, quantum existimo, intellegunt baptis-15 mum Christi nulla peruersitate hominis siue dantis siue accipientis posse uiolari. nec ob aliud illis temporibus, quando ista quaestio contra utilem consuetudinem disputationibus salua caritate atque unitate altercantibus discutiebatur, uisum est quibusdam etiam egregiis uiris, antistitibus Christi, inter quos praecipue beatus Cyprianus eminebat, non esse posse apud haereticos uel schismaticos baptismum Christi, nisi quia non distinguebatur sacramentum ab effectu uel usu sacramenti; et quia eius effectus atque usus in liberatione a peccatis et cordis rectitudine apud haereticos non inueniebatur, ipsum quoque sacramentum illic non esse putabatur. sed conuertentibus oculos ad intemultitudinem, cum et hi qui in ipsa unitate perversi sunt, et perdite vivunt, appareant remissionem peccatorum nec dare posse, nec tamen, et dare, et accipere baptismi sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
sieri & ut quicdã foris baptizati. ꝑ dĩ p̃scientiã
uerius intus bapazati deputent᷑. quia illic
eis incipit aqua ꝓdeẽ. ad salutẽ. Nueque
enĩ alit̃ dici possunt salui factiin archa.
nisi ꝑaquã. Et rursus quidã uidebantur
intus baptitati. ꝑ eandẽ p̃scientiã dĩ foris
baptirati uerius deputentur. Male qui ppe
utentes baptismo. ꝑ aquã moriunt᷑. quod
nulli tunc accidit. nisi qui p̃ter archã fuit.
Certe manifestũ ẽ. id quod dicit᷑ in ȩccła intꝰ
& foris. incorde ñ in corpore cogitandũ
quando quidẽ om̃s qui corde sunt in arcbie
unitate ꝑ eandẽ aquã saluifiunt ꝑ quã
om̃s qui corde sunt foris siue etiã corpore
forissunt siue ñ sint. tãquã unitatis ad¬
uersarii moriunt᷑. Sicut ergo ñ alia sed eadẽ
aqua & in archa positos saluos fecit. & ex tra
Archã positos int̃ emit : sic ñ alio sed eodem
baptismo & bonicatholici salui fiunt. &¬

Expanded text:
fieri ut et quidam foris baptizati per Dei praescientiam fieri ut et quidam foris baptizati per Dei praescientiam verius intus baptizati deputentur, quia illic eis incipit aqua prodesse ad salutem; neque enim aliter dici possunt salvi facti in arca, nisi per aquam. Et rursus quidam, qui videbuntur intus baptizati per eamdem praescientiam Dei, foris baptizati verius deputentur. Male quippe utentes baptismo, per aquam moriuntur, quod nulli tunc accidit, nisi qui praeter arcam fuit. Certe manifestum est id quod dicitur in Ecclesia intus et foris, in corde, non in corpore, cogitandum; quandoquidem omnes qui corde sunt in arcae unitate, per eamdem aquam salvi fiunt, per quam omnes qui corde sunt foris, sive etiam corpore foris sint, sive non sint, tanquam unitatis adversarii moriuntur. Sicut ergo non alia sed eadem aqua, et in arca positos salvos fecit, et extra arcam positos interemit, sic non alio, sed eodem baptismo, et boni catholici salvi fiunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
Non carnis depositio sordiũ. sed conscien¬
tiae bonae int̃rogatio. Quappt̃ sicut
Apparet hominib inunitate catholica
baptitatis. qui scło uerbis solis & ñ factis
renunciant. quo modo ꝑtinent adhuiꝰ
archae mysteriũ inquib noni est
conscientie bonae in t̃rogatio. Aut quo modo
saluifiunt ꝑ tiquã qui scõ baptismate male
atentes cũ uideant᷑ eẽ intus. usq infinẽ
uitae in flagitiosis & ꝑditis morib ꝑseuerant:
Aut quo modo ñ sunt ꝑ aquã saluati. quos in
p̃teritũ cũ eo baptis mate qđ in heresi acoe¬
perant. in ȩcđa simplicit̃ amissos erpria¬
nus ipse cõmemorat. Eadẽ qui ppe arthe
unitas eos saluos fecit. inqua nemo nisi
qui ad ȩccłam simplicit̃ amissi in ȩccła dor mi¬
erunt. ab ȩcđe suae munerib ñ separare:
Siñ ꝑ aquã. quo modo in archas si ñ in archa
quomodo in eccła : Si autẽ in eccła utio in
Archa. Et si in archa. utiq ꝑaquã. Potest ergo

Expanded text:
non carnis depositio sordium, sed consciennon carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio. quapropter, sicut apparet hominibus, in unitate catholica baptizati, qui saeculo uerbis solis renuntiant, quomodo pertinent ad hujus arcae mysterium, in quibus non est conscientiae bonae interrogatio? Aut quomodo salvi fiunt per aquam, qui sancto baptismate male utentes, cum videantur esse intus, usque in finem vitae in flagitiosis et perditis moribus perseverant? aut quomodo non sunt per aquam salvati, quos in praeteritum cum eo baptismate quod in haeresi acceperant in Ecclesiam simpliciter admissos Cyprianus ipse commemorat? eadem quippe arcae unitas eos salvos fecit, in qua nemo nisi qui ad Ecclesiam simpliciter admissi in Ecclesia dormierunt, ab Ecclesiae suae muneribus non separare. Si non per aquam, quomodo in arca? si non in arca, quomodo in Ecclesia? si autem in Ecclesia, utique in arca; et si in arca, utique per aquam. Potest ergo
Abbreviated transcription (Latin):
unt etiã quidã ex numero qui ad huc
nequi t̃ uiuant. aut enã inheresibus
uel ingenaliũ suꝑstitionib iaceant. &
tam̃ etiã illic nouit dñs qui sunt eius.
Nãque in illa in effabili p̃scientia. multi
qui foris uident᷑ intus sunt. & multi
qui intus uident᷑ foris sunt. Ex illis ergo
om̃ib qui ut iãdicã intrinsecus. & in
occulto intus sunt. constat ille ortus
conlusus fons signatus. puteus a quae
uiuȩ. paradisus cũ fructu pomorũ.
Horũ munera concesia diuinitus. partĩ
sunt ꝓpria sicut in hoc tẽpore in fraga¬
bilis caritas. & in futuro uita at̃na.
Partĩ uero sunt cũ malis ꝑ uersisq cõmunia.
sicut omĩa cetera. in quib sunt & sacro¬
scã mysteria. Hinc itaq iã facilior
nobis & expeditior arcȩ illius cuius noe
fabrirator & gubernator fuit. c̃sidera¬
tio ꝓponit᷑. Ait enĩ petrus. In arca
noe pauci. idẽ. octo animae hominũ
saluae facte sunt ꝑ aquã. qđ & uos
simili forma bapasma saluos facit.

Expanded text:
unt etiam quidam ex eo numero, qui adhuc nequiter uiuant aut etiam in haeresibus uel in gentilium superstitionibus iaceant, et tamen etiam illic dominus nouit qui sunt eius. namque in illa ineffabili praescientia multi, qui foris uidentur, intus sunt et multi, qui intus uidentur, foris sunt. ex illis ergo omnibus, qui, ut ita dicam, intrinsecus et in occulto intus sunt, constat ille hortus conclusus, fons signatus, puteus aquae uiuae, paradisus cum fructu pomorum. horum munera concessa diuinitus partim sunt propria, sicut in hoc tempore infatigabilis caritas et in futuro uita aeterna, partim uero cum malis peruersisque communia, sicut omnia cetera, in quibus sunt et sacrosancta mysteria. Hinc itaque iam facilior nobis et expeditior arcae illius, cuius Noe fabricator et gubernator fuit, consideratio proponitur. ait enim Petrus: in arca Noe pauci, id est octo animae hominum saluae factae sunt per aquam; quod et uos simili forma baptismi saluas facit,
Abbreviated transcription (Latin):
peꝑcitibi ne peccares in me. quando
eũ ad monuit uxorẽ abrahã eẽ. quã puta¬
bat sororẽ. ad uertendũ ẽ & notandũ iN
dm̃ petcari quando talia cõmittuntur
quae putant homines leuit̃ habenda
tãquã in carne peccata. Qđ autẽ dixit ei.
ecce tu morieris : etiã hoc notandũ est. quomͦ¬
ds̃ dicat tãquã p̃dicens sine dubio futurũ.
Qđ ad monendo dicit. ut apeccato abstinen¬
do caueatur.

Expanded text:
perci tibi, ut non peccares in me, quando eum admonuit uxorem Abraham esse quam putabat sororem, aduertendum est et notandum in deum peccari, quando talia committuntur, quae putant homines leuiter habenda tamquam in carne peccata. quod autem dixit ei: ecce tu morieris, etiam hoc notandum est quomodo dicat deus, tamquam praedicens sine dubio futurum quod admonendo dicit, ut a peccato abstinendo caueatur.
Abbreviated transcription (Latin):
regno xp̃i & dĩ. Nemouos seducat. in anib
uerbis. Monest ergo qđ de sermonedĩ con¬
quiramus. Dicit omino & aꝑte aclibera¬
lit̃. dicit eos qui male uiuunt ad regnũ
dĩ ñ ꝑtinere. Hisigit᷑ om̃ib uitus circũ¬
septũ catholicũ ñ adulem. nec ei qui a
xp̃ianus catholicus ẽ. impunitatẽ quã
scriptura diuina ñ ꝑmitait. ꝓmittere
audeamus. Nec sic aliquid unũ habeat
ex his quae dicta sunt. debemus ei societatẽ
suꝑ nae illius patriae polliceri. Ad chorin¬
tios enĩ singula enumerat. in quib. singulis
sub audit᷑ qđ regnũ dĩ ñ possidebunt.
Nolite in quit errare. Neq idolis seruien¬

Expanded text:
at inanibus uerbis. non est ergo quod de sermone dei conqueramur. dicit omnino et aperte ac libere dicit eos qui male uiuunt ad regnum dei non pertinere. His igitur omnibus uitiis circumsaeptum catholicum non adulemus nec ei, quia christianus catholicus est, inpunitatem quam scriptura diuina non promittit promittere audeamus. nec si aliquid unum habeat ex his quae dicta sunt, debemus ei societatem supernae illius patriae polliceri. ad Corinthios enim singula enumerat, in quibus singulis subauditur quod regnum dei non possidebunt. nolite, inquit,\' errare. neque fornicator
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ dĩ possidebunt. Sicut ergo here¬
tici regnũ dĩ ñ possidebunt. sic auari
regnũ dĩ ñ possidebunt. Nec dubitandũ
ẽ. quidẽ penas ipsas quib. cruciabunt᷑
qui regnũ dĩ ñ possĩ debunt. ꝓdiuersi tate
criminũ eẽ. diuersas. & alias aliis acri¬
ores. ut in ipso igne aet̃no ꝓdisparibus
ponderibus peccatorũ. sint disparia tor¬
m̃ta peccatorũ. Neq enĩ frustra ipse
dñs ait. Tolerabilius erit sod omis quam
uobis indie iudicii.
BAPTISMATIS IT IN TRAECCLESIAM

Expanded text:
regnum Dei possidebunt. Sicut ergo haeretici regnum Dei non possidebunt, sic avari regnum Dei non possidebunt. Nec dubitandum est quidem poenas ipsas quibus cruciabuntur qui regnum Dei non possidebunt pro diversitate criminum esse diversas, et alias aliis acriores, ut in ipso igne aeterno pro disparibus ponderibus peccatorum sint disparia tormenta poenarum. Neque enim frustra ipse Dominus ait: Tolerabilius erit Sodomis quam vobis in die judicii. baptismatis et intra Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
Ionstituamus ergo aliquẽ castũ.
continentẽ ñ auarũ ñ idolis serui¬
entẽ . hospitalẽ indigentib minis trantẽ
ñ cuiusquã inimicũ. ñ contentiosũ. patien¬
tẽ. quietũ. nullũ amulantẽ. nulli in ui
dentẽ sobriũ frugalẽ hereticũ. nulli utiq
dubiũ ẽ ꝓpt̃ hoc solũ qđ hereticus ẽ. regnũ
dĩ ñ possessurũ. Constituamus aliũ forni¬
catorẽ ĩmundũ luxuriosũ auarũ. uel
etiã aꝑtius idolis deditũ. ueneficũ. discor¬
diosũ contentiosũ xmulũ. animosum
sed itiosũ. inuidũ. ebriosũ. cõmessatorẽ
catholicũ. Nũquid ꝓpt̃ hoc solũ qđ catho¬
licus ẽ regnũ dĩ possidebit. agens talia de
quib sic concludit apłs. quȩ p̃dica uobis
sicut p̃dixi qm̃ qui talia agunt regnũ
dĩ ñ possidebunt: Si hoc dicimus. nos ipsos
seducimus. Nã sermo dĩ ñ nos seducit.
qui nec tacet nec parcit. Nec ulla adulatt¬
one nos decipit. Ideo quippe. & alibidicita
fornicator. aut immundus. aut auarus

Expanded text:
onstituamus ergo aliquem castum, continentem, non auarum, non idolis seruientem, hospitalem, indigentibus ministrantem, non cuiusquam inimicum, non contentiosum, patientelem haereticum: nulli utique dubium est propter hoc solum quod haereticus est regnum dei non possessurum. constituamus alium fornicatorem, inmundum, luxuriosum, auarum uel etiam apertius idolis deditum, ueneficum, discordiosum, contentiosum, aemulum, animosum, seditiosum, inuidum, ebriosum, comisatorem catholicum: numquid propter hoc solum quod catholicus est regnum quibus sic concludit apostolus: quae praedico uobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt regnum dei non possidebunt? si hoc dicimus, nos ipsos seducimus; nam sermo dei non nos seducit, qui nec tacet nec parcit nec ulla adulatione nos decipit. ideo quippe et alibi dicit: fornicator aut inmundus aut aua
Abbreviated transcription (Latin):
meriusset. nisi hoc singularis gratia p̃stitis¬
set. quã fas ẽ. p̃dicere diceri. dequa nefasi
uelle iudicare. Haec si ꝑuirib: nr̃is quanti
dñs adiuuit rite trãcta uimus. quando
dm̃ ubiq p̃sentẽ & ñspaciis distantib. qual
Aliqua mole uel distentione diffusũ.
sed ubiq. totũ cogitare te extendis. aueri
m̃tẽ ab om̃ib: imaginib: corporũ. quas
humana cogitatio uoluere c̃sueuit. Noni
enĩ sapientia. ñ iusticia. ñ sic denique
caritas cogitat᷑ dequa scriptũ ẽ. Ds carita
ẽ. Cũ uero eius habitationẽ cogitas. uni¬
tatẽ cogita congregationẽq sc̃orũ. maxime
in caelis: U̾bi ꝓpt̃ ea p̃cipue dicit᷑ habitare. qi
ibi fit uoluntas ꝑfecta eorũ inquib habitat
obedientia. Deinde int̾ra. ubi aedificans habitat
domũ suã. in finẽ scłi dedicanda . Xp̃m aut̃¬
dnm̃ nr̃m unigenitũ dĩ filiũ aequalẽ patri.
eu indẽq hominis filiũ quomaior ẽ pat̃. &

Expanded text:
meruisset, nisi hoc singularis gratia praestitismeruisset, nisi hoc singularis gratia praestitisset. quam fas est praedicare, de qua nefas est uelle iudicare? Haec si pro uiribus nostris, quantum dominus adiuuit. rite tractauimus, quando deum ubique praesentem et non spatiis distantibus quasi aliqua mole uel distentione diffusum sed ubique totum cogitare te extendis, auerte mentem ab omnibus imaginibus corporum, quas humana cogitatio uoluere consueuit. non enim sic sapientia, non iustitia, non sic denique caritas cogitatur, de qua scriptum est: Deus caritas est. cum uero eius habitationem cogitas, unitatem cogita congregationemque sanctorum maxime in caelis, ubi propterea praecipue dicitur habitare, quia ibi fit uoluntas eius perfecta eorum. in quibus habitat, oboedientia; deinde in terra, ubi aedificans habitat domum suam in fine saeculi dedicandam. Christdei filium. aequalem patri eundemque hominis filium, quo maior est pater, ut
Abbreviated transcription (Latin):
incȩteris autt̃ solus ẽ tactus A netiã
p̃terhoc qđ tãquã in cẽplo in illo corpore
habitat om̃is plenitudo diuinitatis. &&¬
Aliud qđ int̃ sit int̃ illud caput. ⁊ cuius¬¬
libet menbri excellentiã. Est plane qđ
singulari quadã susceptione hominis
illius. una facta ẽ ꝑsona cũ uerbo. Denullo
enĩ scorũ dicipotuit. aut potest aut
poterit. uerbũ caro factũ ẽ. Nullus scõrũ
qualibet p̃sentia gratiae unigeniti nom̃
Accepit. ut qđ ẽ ipsũ dĩ uerbũ ante scła.
hoc siniulcũ assũpto homine dicere t᷑.
Singularis ergo ẽ. illa sus ceptio. nec cũ
hominib aliquib sc̃is quantalibet sapi¬
entia & scĩtate p̃stantibus ullomodo potest
affirmare aliquã posse animã ꝑmeritũ
liberi arbitrii ut alt̃ sit xp̃s efficere: Ut
ergo ad ꝑsonã uerbi unigeniti ꝑ tinere.
quo pacto ꝑliberũ arbitriũ cõmuniter
om̃ib & naturalit̃ datũ. una sola anima

Expanded text:
in ceteris autem solus est tactus. an etiam in ceteris autem solus est tactus. an etiam praeter hoc, quod tamquam in templo in illo corpore habitat omnis plenitudo diuinitatis, aliud. quod intersit inter illud caput et cuiuslibet membri excellentiam V est plane. quod singulari quadam susceptione hominis illius una facta est persona cum uerbo. de nullo enim sanctorum dici potuit- aut potest aut poterit: Verbum caro factum est, nullus sanctorum qualibet praestantia gratiae unigeniti nomen accepit, ut, quod est ipsum dei uerbum aute saecula. hoc simul cum adsumpto homine diceretur. singularis ergo est illa susceptio nec cum hominibus aliquibus sanctis quantalibet sapientia et sanctitate praestantibus ullo modo potest adfirmare aliquam posse animam per meritum liberi arbitrii. ut alter sit Christus. efficere? ut ergo ad personam uerbi unigeniti pertineret, quo pacto per liberum arbitrium communiter omnibus et naturaliter datum una sola anima
Abbreviated transcription (Latin):
bralit̃ habitauerit. idẽ p̃figurantib signis
Nã illas om̃s obseruationes umbras futu¬
rorũ uocat. etiã ipso trans lato uocabulo:
Sũ mus enẽds. sicut scriptũ ẽ. ñ in manu¬
factis tẽplis habitat. ut certe corporalit̃
dictũ ẽ. qr & in xxp̃i corpore qđ assũpsit
ex uirgine. tãquã in tẽplo in habitat ds.
Hinc ẽ. enĩ qđ iudeis signũ petentib cũ
dixxisset. sołuite tẽplũ hoc & intriduo
resuscitabo illud euangłista quid hoc eõẽ.
consequent̃ tac ponens ait. Hoc autem
dicebat de tẽplo corporis sui. Quid ergo
est hoc. int̾ eẽ arbitramus int̃ caput &¬
membra cȩtera. qđ in quolibet quã uis
p̃cipuo menbro. uelut in aliquo magno
ꝓpheta. aut apło. quã uis diuinitas
nr̃o corpore in est sensus singulis menbris.
sed ñ tantus quantus in capite. ubi ꝓrsus
om̃is ẽ. quinq ꝑtitus. Ibi enĩ & uisus ẽ.
& auditus. & ol fatus. & gustus & tactus.

Expanded text:
braliter habitauerit, id est praefigurantibus signis braliter habitauerit, id est praefigurantibus signis — nam illas omnes obseruationes umbras futurorum uocat etiam ipso translato uocabulo; summus enim deus. sicut scriptum est. non in manufactis templis habitat —, aut certe \'corporaliter dictum est, quia et in Christi corpore. quod adsumpsit ex uirgine, tamquam in templo habitat deus. hinc est enim, quod Iudaeis signum petentibus cum dixisset: Soluite teresuscitabo illnd, euangelista quid hoc esset consequenter exponens ait: hoc autem dicebat de templo corporis sui. Quid ergo est? hocine interesse arbitramur inter caput et membra cetera, quod in quolibet quamuis praecipuo membro, uelut in aliquo magno propheta aut apostolo, quamuis diuinitas P nam et in nostro corpore inest sensus singulis membris, sed non tantus, qomnis est quinquepertitus: ibi enim et uisus est et auditus et olfactus et gustus et tactus.
Abbreviated transcription (Latin):
abitat itaque insingulis dsi tã quã iti
tẽplissuis. & in om̃ib simul in unum
congregatis ta quã intẽplo suo. Qđ tẽplũ
quã diu archa noe sicut in hoc scło fluctuat.
in habitat. Quã uis & ꝓpt̃ multos in om̃ib.
gentib popłos fideliũ. quos aquarũ nomi¬
ne in a pocalr̃psi signi ficat. possit c̃gruent̃
intelligi. dñs diluuiũ in habitat. Sequit᷑
autẽ. Et sed ebit dñs rex in aet̃nũ. Utique
in ipso tẽplo suo. iã in uita aet̃na. post
fluctuationẽ huius scłi constituto. Ds̃
igitꝰ qui ubiq p̃sens ẽ. & ubiq totus p̃sens.
nec ubiq habitans sed intẽplo suo. cui per¬
gratiã benignus ẽ. ꝓpitius. Capit᷑ autẽ
habitans ab aliis amplius ab aliis minus
Deipso uero capite nr̃o. a płs ait. Quia in ipso
habitat om̃is plenitudo diuinitatis corpo¬
raliter. Nonideo corporalit̃ qr corporeus
ẽ ds. sed aut uerbo trans lato usus ẽ. tã quã
in tẽplo manu facto ñ corporalit̃ sed um¬

Expanded text:
abitat itaque in singulis Deus tanquam in templis suis, et in omnibus simul in unum congregatis, tanquam in templo suo. Quod templum quamdiu sicut arca Noe in hoc saeculo fluctuat, inhabitat; quamvis et propter multos in omnibus gentibus populos fidelium, quos aquarum nomine in Apocalypsi significat, possit congruenter intelligi: Dominus diluvium inhabitat. Sequitur autem: Et sedebit Dominus Rex in aeternum; utique in ipso templo suo, jam in vita aeterna, post fluctuationem hujus saeculi, constituto. Deus igitur qui ubique praesens est, et ubique totus praesens, nec ubique habitans, sed in tegratiam benignus est et propitius: capitur autem habitans ab aliis amplius ab aliis minus. De ipso uero capite nostro apostolus ait: Quia in ipso inhabitat omnis plenitudo diuinitatis corporaliter. non ideo \'corporaliter\', quia corporeus est deus. sed aut uerbo translato usus est, tamquam in templo manu facto non corporaliter sed um
Abbreviated transcription (Latin):
pateretꝰ cũ aliquẽ seruorũ eius anĩ ad uer¬
tisset ista necessaria ꝓcurare. loculos habere
dignatus c̃ cũ pecunia  usibus necessariis
quicquid opus fuisset p̃beret᷑. Quorũ loculoꝵ
⁊custos & fur sicut scriptũ ẽ. iudas fuit. qui
eũ tradidit. Sicut & apłs paulus potest
uideri de crastino cogitassei cũ dixit. Decol¬
lectis autẽ in sc̃is sicut ordinaui in ȩcđis
galatiae. ita & uos facite scđm unã sabbati.
unus quisq urm̃ apud seponat thesauritans.
His & huius modi scripturarũ locis satis¬
apparet dñm nr̃m ñ hoc imꝓbart si quis
hamano more ista ꝓcuret. sed siquis ꝓpt̃
ista dõ militet. ut in operib suis ñ regnũdĩ.
sedistorũ ad quisitionẽ in tueat᷑. Ad hanc
ergo regulã hoc totũ p̃ceptũ redigitur.
ut etiã in is torũ ꝓuisione regnũ dĩ cogi¬
temus. inmilitia uero regni dĩ ista non
cogitemus. Ita enĩ etiã si aliquando defue¬

Expanded text:
pateretur, cum aliquem seruorum eius animaduerpateretur, cum aliquem seruorum eius animaduertisset ista necessaria procurare, loculos habere dignatus est cum pecunia, unde usibus necessariis quidquid opus fuisset praeberetur; quorum loculorum custos et fur, sicut scriptum est, ludas fuit, qui eum tradidit. sicut et apostolus Paulus potest uideri de crastino cogitasse,\' cum dixit: de collectis autem in sanctis sicut ordinaui ecclesiis Galatiae, ita et uos facite. secundum unam sabbati unusquisque uestrum apud se ponat thesaurizans. his et huius modi scripturarum locis apparet dominum nostrum non hoc improbare, si quis humano more ista procuret, sed si quis propter ista deo militat, ut in operibus suis non regnum dei, sed istorum adquisitionem intueatur. ad hanc ergo regulam hoc totum praeceptum dirigitur, ut etiam in istorum prouisione regnum dei cogitemus, w in militia uero regni dei ista non cogitemus. ita enim, etiam si aliquando defue
Abbreviated transcription (Latin):
cr̃bũ uel potũ. uel indum̃tũ : cũ ipsa
scilicet necessitas urgere cȩperit aderunt
haec. qr nouit pat̾ nr̃ qđ horũ om̃iũ in di¬
gemus. Sufficit enĩ inquit diei. malicia
sua. Idẽ sufficit qđ ista sumere urgebit
ipsa necessitas. quã ꝓpt̃ ea malitiã nomi¬
natã arbitror. quia pęnalis ẽi nobis.
Pertinet enĩ ad hanc fragilitatẽ & mortali¬
tatẽ quã peccando meruimus. Huic ergo
tẽporalis necessitatis. nolite addere aliqͥd
grauius. ut ñsolũ patiaris harũ rerũ indi¬
gentiã sed etiã ꝓpt̃ hanc eexplendã milites
dõ. Hoc autẽ loco uehem̃ter cauendũ. ne
forte cũ uiderimus aliquẽ seruũ dĩ ꝓiudere¬
ne ista necessaria desint. uel sibi uel eis quorũ
sibi cura cõmissa ẽ. iudicemus eũ ẽtra p̃ceptũ
dñĩ facere. & decrastino eẽ . sollieitũ. feuã &
apse dñs cui mimis trabant angłiuta men
ꝑ pt̃ exemplũ nequis postea seenda lum

Expanded text:
cibum uel potum uel indumentum. cum ipsa cibum uel potum uel indumentum. cum ipsa scilicet necessitas urguere coeperit, aderunt haec, quia nouit pater noster quod horum omnium indigemus. sufficit enim, inquit, diei malitia sua, id est: sufficit quod ista sumere urguebit ipsa necessitas, quam propterea malitiam nominatam arbitror, quia poenalis est nobis. pertinet enim ad hanc fragilitatem et mortalitatem, quam peccando meruimus. huic ergo poenae temporalis necessitatis nolite addere aliquid grauius, ut non solum patiaris harum rerum indigentiam sed etiam propter hanc explendam milites deo. Hoc autem loco uehementer cauendum est, ne forte, cum uiderimus aliquem seruum dei prouiderene ista necessaria desint uel sibi uel eis quorum sibi cura commissa est, iudicemus eum contra praeceptum domini facere et de crastino esse sollicitum. nam et ipse dominus, cui ministrabant angeli, tamen propter exemplum, ne quis scandalum
Abbreviated transcription (Latin):
intentio. sed ad inferiora declinat᷑. & dupli¬
ci corde quasi umbrã facit. Siergolum̃
qđ inte ẽ. tenebrae sunt. genebrae quante:
Hoc ẽ si i psa cordis intentio qua facis qđ facis
quae tibi nota ẽ. sordidat᷑ appetitu rerũ t̃re¬
narũ & teporaliũ . atq cecat᷑ . quanco magis
ipsũ factũ cuius incertus c̃ exitus. sordidũ
& tenebrosũ est: Quia & sibene ali¬
cui ꝓueniat. qđ tu ñrecta & munda in¬
tentione facis. quo modo tu feceris tibi im¬
putat᷑. ñ quo modo illi ꝓuenerit .cccxuii¬
de soiuci tupire crastii oiti
Prohipita EX LPRO SUPRASCRẼT.
o lite ergo solliciti eẽ. decrastino. Non
enĩ dicit᷑ crastinus dies. nisi intẽpore.
ubi p̃terito succedit futurũ. Ergo cũ aliquid
bonioperat ñ tẽporalia sed &t̃na cogite¬
mus. tuncerit illudbonũ & ꝑfectũ opus
Crastinus enĩ inquit intinit dies. sollicitus
erit sibi ipse. Idẽ ut cũ oportuerit sumas

Expanded text:
intentio, sed ad inferiora declinatur, et dupliintentio, sed ad inferiora declinatur, et duplici corde quasi umbram facit. Si ergo lumen quod in te est, tenebrae sunt, tenebrae quantae? hoc est, Si ipsa cordis intentio, qua facis quod facis, quae tibi nota est, sordidatur appetitu rerum terrenarum et temporalium, atque caecatur; quanto magis ipsum factum, cujus incertus est exitus, sordidum et tenebrosum est? quia etsi bene alicui proveniat, quod tu non recta et munda intentione facis; quomodo tu feceris, tibi imputatur, non quomodo illi provenerit. CAPUDE SOLLICITVDINE CEASTINI DIEI PROHIBITA. EX LIBRO S. S. Nolite ergo solliciti esse de crastino. non enim dicitur crastinus dies nisi in tempore, ubi praeterito succedit futurum. ergo cum aliquid boni operamur, non temporalia, sed aeterna cogitemus; tunc erit illud bonum et perfectum opus. crastinus enim, inquit, dies sollicitus erit sibi ipse, id est ut cum oportuerit sumas
Abbreviated transcription (Latin):
tificanda p̃cipit dicens. Mortificate ergo
m̃bra ur̃a quae sunt suꝑ t̃rã fornicationẽ.
immunditiã. a uaritiã & cętera talia.
onergo quid quisq faciat. sed qđ nemo
faciat considerandũ ẽ. Hoc ẽ. enĩ lumeri
in nobis. quia hoc nobis manifestũ ẽ. borio
animonos facere. qđ faciamus. Omne enĩ
qđ manifestat᷑. lum̃ est. Nã & ipsa facta
quae ad hominũ societatẽ a nobis ꝓcedunt.
incertũ habent eocitũ. & ideo tenebras tas
uoca uit. Nonenĩ noui cũ percuniam
porrigo indigenti & petenti. quid inde aut
facturus aut passurus sit. Et feri potest
ut uel faciat exea. uel ꝓpt̃ eã patia tur
aliquid mali. qđ ego cũ darẽ ñ euenire
uoluerim. Itaq sibono animo feci quod¬
mihi cũ facerẽ notũ erat. & ideolumeni
uocat᷑. illuminat᷑ etiã factũ meũ. qualẽ¬
cũque ex itũ habeat. Qui exitus qm̃ in
certus ẽ & ignotus ẽ. tenebrȩ appellata sunt
tenebrae sunt. quia ñ in suꝑna dirigit᷑ simplex

Expanded text:
ificate ergo membra vestra quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, avaritiam , et caetera talia. 46. Non ergo quid quisque faciat, sed quo animo faciat, considerandum est. Hoc est enim lumen in nobis, quia hoc nobis manifestum est bono animo nos facere quod facimus: omne enim quod manifestatur, lumen est . Nam ipsa facta quae ad hominum societatem a nobis procedunt, incertum habent exitum; et ideo tenebras eas vocavit. Non enim novi, cum pecuniam porrigo indigenti et petenti, quid inde aut facturus sit, aut passurus; et fieri put uel faciat ex ea uel propter eam patiatur aliquid mali, cum ego, cum darem, non euenire uoluerim neqmihi cum facerem, notum erat, et ideo lumen vocatur; illuminatur etiam factum meum, qualemcumque exitum habuerit: qui exitus quoniam incertus et ignotus est, tenebrae appellatae sunt. tenebrae sunt, quia non in superna dirigitur simplex
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ in occasionẽ carnis detis: sed ꝑ caritatẽ
seruice inuicẽ. Quõ fieri ñ potest: nisi alte¬
rius in firmitatẽ quisq habeat quasi suã:
ut eã aequa nimit̃ ferat. donec ab ea liberet᷑
ille cuius curat salutẽ. Raro ergo & mag¬
na necessitate obiurgationes adhibendȩ
sunt. Ita tam̃ : ut etiã in his ipsis non nobis
sed dõ ut seruiat᷑ instemus. Ipse ẽ. enĩ finis.¬
ut nihil duplici corde faciamus. auferen¬
tes trabẽ de oculo nr̃o inuidentiae uel
malitia. uel simulationis: ut uideamus
eicere festucã de oculo fratris. cccxuiiii.
HABITAT OMĨS PLENITUDO DIUI¬
NITATIS CORPORAUTER. EXUBRO¬

Expanded text:
tatem in occasione carnis detis, sed per caritatem tatem in occasione carnis detis, sed per caritatem seruite in inuicem. quod fieri non potest nisi alterius infirmitatem quisque habeat quasi suam, ut eam aequanimiter ferat, donec ab ea liberetur ille cuius curat salutem. Raro ergo et magna necessitate obiurgationes adhibendae sunt, ita tamen, ut etiam in his ipsis non nobis, sed deo ut seruiatur instemus. ipse est etiut nihil duplici corde faciamus, auferentes trabem de oculo nostro invidentiae, vel malitiae, vel simulationis, ut videamus ejicere festucam de oculo fratris. CAPUT CCCXX. habitationis plenitudo Divinitatis corporaliter; ex
Abbreviated transcription (Latin):
facerem. His qui sublege sunt quasi sublege
essem. cũ ñ sim ipse sublege: ut eos qui
sublege erant lucri facerẽ. His quisi ne lege¬
sunt quasi sine lege. cũ sine lege dĩ nonsim.
sed sim in lege xp̃i. ut lucrificarẽ eos qui
sine lege suntꝰ factussũ in firmis in firmus.
ut infirmos lucri facerẽ . Om̃ib om̃ia
factussũ. ut om̃s lucri facerẽ . Nonutiq
simulatione faciebat. quẽ ad modũ quidã
intelligi uolunt. ut eorũ detestanda simu¬
latio tanti exempli auctmatate muniat᷑:
sed hoc faciebat caritate . qua eius infirmi¬
tatẽ cui uolebat subuenire. tãquã suã
cogitabat. Hoc enĩ & p̃struit. dicendo
ũ enĩ libersimex om̃ib : om̃iũ me seruũ
feci. ut plures lucri facerẽ. Qđ ut intelli¬
gas ñ simulatione sed caritate fieri quã
infirmis hominib tãquã nossimus cõpa¬
timꝰ. Ita enĩ mouet alio loco dicens. Uos
in libertatẽ uocatiestis fr̃s: tantũ neliber¬

Expanded text:
facerem; his qui sub lege sunt, quasi sub lege facerem; his qui sub lege sunt, quasi sub lege essem, cum non sim ipse sub lege, ut eos qui sub lege erant lucri facerem; his qui sine lege quasi sine lege, cum sine lege dei non sim, sed sim in lege Christi, ut lucri facerem eos qui sine lege sunt; factus sum infirmis infirmus, ut infirmos lucri ffactus sum, ut omnes lucri facerem, non utique simulatione faciebat, quemadmodum quidam intellegi uolunt, ut eorum detestanda simulatio tanti exempli auctoritate muniatur, sed hoc faciebat caritate, qua eius infirmitatem cui nolebat subuenire tamquam suam cogitabat. hoc enim et praestruit dicendo: cum enim liber sim ex omnibus, omnium me seruum feci, ut plures lucri facerem. quod ut intellegas non simulatione, sed caritate fieri, qua infirmis hominibus, tamquam nos simus, compatimur, ita enim monet alio loco dicens: uos in libertatem uocati estis, fratres; tantum ne liber
Abbreviated transcription (Latin):
uiderise uolunt. Et ideo pie cauteq uigi¬
landũ : ut cũ aliquẽ rephendere uel ob¬
iurgare necessitas cogerit: primũ cogitem
utrũ tale sit uitiũ qđ nũquã habuimus.
uel quo iã caruimus. Et si nũquã habuim
cogitemus a nos homines eẽ. & habere
potuisse. Siuero habuimus & ñ habemus
tangat memoriã cõmunis infirmitas :
ut illã rep̃hensionẽ aut obiurgationẽ non
odiũ sed miscdia p̃cedat: ut siue ad correcꝰ¬
tionẽ eius ꝓpt̃ quẽ id facimus siue ad ꝑ uersi¬
onẽ ualuerit : nã incertus ẽ. exitus. nos tam̃
desimplicitate oculinr̃i securisi mus.
i autẽ cogitantes nos met ipsos inuenerimꝰ
in eo eẽ . uicio in quo ẽ. ille quẽ rep̃hendere
para bamus : ñ rep̃hendamus neq: obiurge¬
mus: sed tam̃ c̃gemis camus: & ñ illũ ad ob¬
tẽperandũ nobis. sed ad parit̃ conandũ in¬
uitemus. Nã & illud qđ dicit apłs. factꝰ
sũ iud xis tã quã uidxus. ut iudaeos lucri

Expanded text:
uideri se nolunt. et ideo pie cauteque uigiuideri se nolunt. et ideo pie cauteque uigilandum est, ut, cum aliquem reprehendere uel obiurgare necessitas coegerit, primo cogitemus, utrum tale sit uitium, quod numquam habuimus uel quo iam caruimus; et si numquam habuimus, cogitemus et nos homines esse et habere potuisse; si uero habuimus et non habemus, tangat memoriam communis infirmitas, ut illam reprehensionem uel obiurgationem non odium, sed misericordia praecedat, ut sine ad correctionem eius propter quem id facimus, siue ad peruersionem ualuerit — nam incertus est exitus — nos tamen de simplicitate oculi nostri securi simus. si autem cogitantes nosmet ipsos inuenerimus in eo esse uitio, in quo est ille quem reprehendere parabamus, non reprehendamus neque obiurgemus, sed tamen congemescamus et non illum ad obtemperandum nobis, sed ad pariter conandum inuitemus. Nam et illud quod dicit apostolus: factus sum Iudaeis quasi Iudaeus, ut Iudaeos lucri
Abbreviated transcription (Latin):
in ueterata: quasi quae uetustate ipsa tantũ
robur acceperit ut merito appelletꝰ trabes.
Fieri autẽ potest: ut si irascaris homini. uelis
eũ corrigi. Siautẽ oderis hominẽ : ñ potes
eũ uelle corrigeͥre. Quomodo enĩ dicis frĩ
tuo sine ertiã festucã deoculo tuo. & ecce
trabes ẽ inoculo tuo: Hỹpochrita. eice
primũ trabẽ deoculo tuo: & tunc uidebis
eicere festucã de oculo frĩs tui. Idẽ primo
abste ex pelle odiũ.: & deinde poteris iã
eũ quẽ diligis emendare . Et bene ait hr̃po¬
chrita. Accusare enĩ uitia: officiũ ẽ. bonoꝵ
uirorũ. & beni uolorũ. Qđ cũ malifaciunt᷑.
alienas partes agunt: sicut hr̃ po chritat : qui
tegunt sub ꝑ sona qđ sunt. & ostentant in
ꝑsona qđ non sunt. Hypo chritarũ ergo
nomine si mulatores accsperis: & est uere
multũ cauendũ & molestũ simulatorũ
genus: qui cũ om̃iũ uitiorũ accusationes
odiã & liuore suscipiant: etiã consulãtores

Expanded text:
inueterata, quasi quae uetustate ipsa tantum inueterata, quasi quae uetustate ipsa tantum robur acceperit, at merito appellaretur trabes. fieri autem potest, ut, si irascaris homini, uelis eum corrigi; si autem oderis hominem, non potes eum uelle corrigere. Quomodo enim dicis fratri tuo: sine eiciam festucam de oculo tuo, et ecce trabes est in oculo tuo? hypocrita, eice primum trabem de oculo tuo, et tunc uidebis eicere festucam de oculo fratris tui: id est primo abs te expelle odium, et deinde poteris iam eum quem diligis emendare. et bene ait: hypocrita. accusare enim uitia officium est bonorum uirorum et beniuolorum; quod cum mali faciunt, alienas partes agunt sicut hypocritae, qui tegunt sub persona quod sunt et ostentant in persona quod non sunt. hypocritarum ergo nomine simulatores acceperis. et est uere multum canendam et molestum simulatorum genus, qui cum omnium uitiorum accusationes odio et liuore suscipiant, etiam consolatores
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓpt̃ea hoc etiã ipsi patimeru erunt:
Ridiculũ ẽ. hoc putare. Q uidergo aliud
dictũ ẽ. om̃is enĩ qui gladio ꝑ cusserit
gladio moriet᷑: nisi quia ipse peccato
Anima morit᷑. qđ cũq cõmiserit᷑ Et qm̃
de temerario & iniquo iudicio. nos hoc
loco dñs monet: uult enĩ ut simplici
corde & in unũ dm̃ intento faciamus
quacũq facimus & multa incertũ est
quo corde fiant. de quib iudicare temera¬
riũ est: Maxime autẽ hi temere iudicanꝰ
deincertis & facile rep̃hendunt. qui magis
amant ui tuperare &dã nare. quam
emendare atq corrigere. Qđ uitiũ uel
suꝑbia ẽ. uel in uidentia: Consequent̃
subicit & dicit uid autẽ uides festurã¬
in oculo fr̃ĩs fui. trabem autẽ in oculo
tuo ñ uides: Ut si forte uerbi gr̃ã ira ille
peccauit. tu odio reprehendas. Auantũ
autẽ inter festucã & trabem: qua si tantũ
int̃ irã distat acque odiũ. Odiũ ẽ. enĩ ira

Expanded text:
et propterea hoc etiam ipsi pati meruerunt? et propterea hoc etiam ipsi pati meruerunt? ridiculum est hoc putare. quid ergo aliud dictum est: omnis enim, qui gladio percusserit, gladio morietur, nisi quia ipso peccato anima moritur, quodcumque commiserit? Et quoniam de temerario et iniquo iudicio nos hoc loco dominus monet — uult enim, ut simplici corde et in unum deum intentione faciamus quaecumque facimus; et multa incertum est quo corde fiant, de quibus iudicare temerarium est. maxime autem hi temere iudicant de incertis et facile reprehendunt, qui magis amant uituperare et damnare quam emendare atque corrigere: quod uitium uel superbiae est uel inuidentiae — consequenter subicit et dicit: quid autem uides festucam.in oculo fratris tui, trabem autem in tuo oculo non uides? ut si feruenti uerbi gratia ira ille peccauit, tu odio reprehendas. quantum autem inter festucam et trabem, quasi tantum inter iram distat et odium. odium est enim ira
Abbreviated transcription (Latin):
in iuriã : ei autẽ qui facit necesse ẽ. ut
noceat. Quid enĩ noc uit martrrib iniqͥtas
ꝑsequentiũ : ipsis autẽ ꝑ secutorib plurimũ :¬
uia & si aliqui eorũ correcti sunt: eo tam̃
tẽpore quo ꝑsequebant᷑. ex cȩcauit illos
malicia eorũ. Sic & temerariũ iudiciũ.
plerũq nihil nocet ei dequo temere iudi¬
cat᷑: ei autẽ qui temere iudicat. ipsa teme¬
ritas netesse ẽ. ut noceat. Ista regula etiã¬
illud dictũ arbitror. Omĩs qui ꝑcusseri ⁊.
Sed ne istũ uenia peccatorũ talẽ pęnam
euasissẽ quis putet: quã quã nihilabsur¬
dius quã ut maiorẽ putet gladii pȩnã
cẽ. potuisse. quae petro ñ accidit. quã erucis
quae accidit: Quid tam̃ de latronib dictu¬
rus ẽ. qui cũ dño crucifici sunt: quia &
ille qui meruit ueniã. postea quã cruci¬
fixusẽ meruit. & alt̃ om̃ino ñ meruit.
Anforte om̃s quos occiderant crucifiac eran:

Expanded text:
iniuriam, ei autem qui facit necesse est ut iniuriam, ei autem qui facit necesse est ut noceat. quid enim nocuit martyribus iniquitas persequentium? ipsis persecutoribus plurimum, quia, etsi aliqui eorum correcti sunt, eo tamen tempore, l quo persequebantur, excaecabat illos malitia illorum. sic et temerarium iudicium plerumque nihil nocet ei de quo temere iudicatur, ei autem qui temere iudicat ipsa temeritas necesse est ut noceat. ista regula etiaillud dictum arbitror: omnis, qui percusserit sed ne istum uenia peccatorum talem poenam euasisse quis putet — quamquam nihil absurdius, quam ut maiorem putet gladii poenam esse potuisse, quae Petro non accidit, quam crucis, quae accidit — quid tamen de latronibus dicturus est, qui cum domino crucifixi sunt, quia et ille qui meruit ueniam, posteaquam crucifixus est meruit et alter omnino non meruit? an forte omnes, quos occiderant, crucifixerant
Abbreviated transcription (Latin):
corrigiatq mutari : ni hi lominus temere
iudicabis. Nonergo rep̃ hendamus ea quae
nescimus quo animo fiant᷑ neque ita rep̃hen¬
damus quae manifesta sunt. ut desperemus
sanitatẽ : & uitabimus iudiciũ. Dequo nunc
dicit᷑. Nolite iudicare: neiudicet᷑ deuobis.
Potest autẽ mouere qđ ait. In quo enĩ iudicio
iudica ueritis. iudicabit᷑ deuobis. Et in qua
men sura m̃sĩ fueritis. in ea remeaet᷑ uobis.
Nũquid enĩ sinos in iudicio temerario iudica¬
uerimus temere etiã de nobis ds̃ iudicabit:
remetiat᷑: Nã & mensure nomine. ipsũ
iudiciũ significatũ arbitror. Nullo modo
ds̃ uel temere iudicat. uel iniqua m̃ sura
cuiquã rependit. sed hoc dictũ ẽ: qm̃ teme¬
ritas quapunis aliũ. eadẽ ipsa tepuniat
necesseẽ : nisi forte arbitrandũ ẽ. qđ ini¬
quitas ei noceat aliquid inquẽ ꝓcedit: ei autẽ nichr a qͥ ꝓcedit:
mmo uero sepe nihil nocet ei quĩ patitur

Expanded text:
corrigi atque mutari, nihilo minus temere corrigi atque mutari, nihilo minus temere iudicabis. non ergo reprehendamus ea quae nescimus quo animo fiant, neque ita reprehendamus quae manifesta sunt, ut desperemus sanitatem, et uitabimus iudicium, de quo nunc dicitur: nolite iudicare, ne iudicetur de uobis. Potest autem mouere quod ait: in quo enim iudicio iudicaueritis, iudicabitur de nobis, et in qua mensura mensi fueritis, remetietur nobis. numquid enim, si nos in iudicio temerario iudicauerimus, temere etiam de nobis deus iudicabit ? remetiatur? nam et mensurae nomine ipsum iudicium significatum arbitror. nullo modo deus uel temere iudicat uel iniqua mensura cuiquam rependit, sed hoc dictum est, quoniam temeritas, qua punis alium, eadem ipsa te puniat necesse est. nisi forte arbitrandum est, quod iniquitas ei noceat aliquid in quem procedit, ei autem nihil a quo procedit. immo uero saepe nihil nocet ei qui patitur
Abbreviated transcription (Latin):
& subseqͥunt᷑. Manifesta ea dicit de quibus
darũ ẽ. quo animofiant. Haec p̃cedunt
ad iudiciũ : idẽ qr si fuerit ista subsecutũ
iudiciũ ñ est temerariũ. Subseqͣunt᷑ autẽ
illa quae occulta sunt: qr nec ipsalatebunt
tẽpore suo. Sic & debonis factis intelligen¬
dũ ẽ. Nã ita sub iungit. Similit̃ && facta
ergo iudicemus. de occultis uero. dõ iudi
ciũ relinquamus: quia & ipsa abscondi
ñ possunt. siue mala si uebona . cũ tẽpus
aduenerit quo manifestent᷑. Duo sunt
autẽ. in quib temerariũ iudiciũ cauere
debemus : cũ incertũ ẽ. quo animo quidq
factũ sit : uel cũ incertũ ẽ. qualis futurus sit. qͥ
nunc uel bonus uel malus apparet. Siergo
quispiã uerbi gr̃a conquestus destomacho
ieiunare noluit: & tu id ñ credens. edacitatis
id uitio tribueris : temere iudicabis. Item
si manifestã edacitatẽ ebriositatẽq cogno¬
ueris & ita rep̃ henderis quasi nũquã ille possit

Expanded text:
 hominum, manifesta ea dicit, de quibus  hominum, manifesta ea dicit, de quibus clarum est quo animo fiant; haec praecedunt ad judicium, id est, quia si fuerit ista subsecutum, judicium non est temerarium. Subsequuntur autem illa quae occulta sunt, quae nec ipsa latebunt tempore suo. Sic et de bonis factis intelligendum est, nam ita subjungit: Similiter et bona ergo judicemus. De occultis vero, judicium Deo relinquamus, quia et ipsa abscondi non possunt siue mala siue bona, cum tempus aduenerit, quo manifestentur. Duo sunt autem, in quibus temerarium iudicium cauere debemus: cum incertum est, quo animo quidque factum sit, uel cum incertum est, qualis futurus sit qui nunc uel malus uel bonus apparet. si ergo quispiam uerbi gratia conquestus de stomacho ieiunare noluit et tu id non credis edacitatis id uitio tribuens, temere iudicabis. item si manifestam edacitatem ebriositatemque cognoueris et ita reprehenderis, quasi numquam ille possit
Abbreviated transcription (Latin):
Tuquis es qui iudices alienũ seruũ: suo dño
stat aut cadit. Detalib enĩ rebus quae sunt
bono & simplici. & magno animo fieri.
quã uis possint etiã ñ bono. uolebant illi
cũ homines essent. in occulta cordis ferre
sententiã : de quibus ds̃ solus iudicat. Ad ho
ꝑtinet etiã illud. qđ alio locodicit Nolite
ante tẽpus quicquã iudicare : quo adusq
ueniat dñs. & illuminet abscondita tenei¬
brarũ. & manifestabit cogitationes cordis. Et
tunc laus erit uni cuiq adõ. Sunt ergo quȩdã
facta media. quae ignoramus quo animofiant:
qr bono & malo fieri possunt: de quib temera¬
riũ ĩudicare : maxime ut condẽrnemus.
orũ autẽ ueniet tẽpus ut iudicent᷑: cũ ds̃
illuminabit abs condita tenebrarũ. & mani¬
festabit cogitationes cordis. Itẽ alio loco. dicit
idẽ apłs. Quorudã hominũ peccata manifes¬
ta sunt p̃cedentia ad iudiciũ: quaedã autẽ

Expanded text:
Tu quis es, qui judices alienum servum? domino suo Tu quis es, qui judices alienum servum? domino suo stat, aut cadit . De talibus enim rebus quae possunt bono et simplici et magno animo fieri, quamvis possint etiam non bono, volebant illi cum homines essent, in occusententiam, de quibus Deus solus judicat. Ad hoc pertinet etiam illud quod alio loco dicit: Nolite ante tempus quidquam judicare, quoad usque ui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis: et tunc laus erit unicuique a Deo . Sunt ergo quaedam facta media, quae ignoramus quo animo fiant, quia et bono et malo fieri possunt, de quibus temerarium est iudicare, maxime ut condemnemus. horum autem ueniet tempus ut iudicentur, cum deus inluminabit abscondita tenebrarum et manifestabit cogitationes cordis. item alio loco idem dicit apostolus: quorundam hominum peccata manifesta sunt, praecedentia ad iudicium; q
Abbreviated transcription (Latin):
n quo enĩ iulicto iudicio ĩudicaueritis:
idicabit᷑ deuobis. Et inqua m̃ sura m̃ si fue¬
ritis. remetietꝰ uobis. Hoc loco nihil aliud
nobis p̃cipi existimo: nisi ut ea facta quae
dubiũ ẽ. quo animo fiant. in meliorẽ partẽ
int̃p̃temur. Qđ enĩ scriptũ ẽ ex fructib
eorũ cognoscetis eos. demanifestis dic̾tũ ẽ.
quae ñ possunt bono animo fieri sicuti suNt
stupra: uelblas phemiae: uel furta: uel
ebriositas & siqua sunt alia: dequib nobis
iudicare ꝑmitat᷑. dicente apło. Quid enĩ
mihi eos qui foris sunt uidicare : ñ ne de eis
qui intussunt uos iudicatis: Degenere
autẽ cr̃borũ qr possunt bono animo & sim¬
plici corde sine uicio c̃cupiscentiae. qui cũq
humani crbi indifferent̃ sumi : ꝓ hibet
idẽ apłs uidicari eos qui carnib uescebant᷑
& uinũ bibebant. ab eis quise ab eius modi
Alim̃tis tẽperabant. Qui manducat inqui
ñ mandacantẽ ñ sꝑnat. Et qui ñ mandu¬
cat: manducantẽ ñ iudicet. Ibi etiã ait.

Expanded text:
enim iudicio iudicaueritis, iudicabitur de nobis, et in qua mensura mensi fueritis, remetietur uobis. hoc loco nihil aliud nobis praecipi existimo, nisi ut ea facta, quae dubium est quo animo fiant, in meliorem partem interpretemur. quod enim scriptum est: ex fructibus eorum cognoscetis eos, de manifestis dictum est, quae non possunt bono animo fieri, sicuti sunt stupra uel blasphemiae uel furta uel ebriositas et si qua sunt alia, de ..quibus nobis iudicare permittitur dicente apostolo: quid enim mihi eos qui foris sunt iudicare? nonne de eis qui intus sunt uos iuautem ciborum, quia possunt bono animo et simplici corde sine vitio concupiscentiae quicumque humani cibi indifferenter sumi, prohibet idem apostolus judicari eos qui carnibus vescebantur et vinum bibebant, ab eis qui se ab hujusmodi alimentis temperabant: Qui manducat, inquit, non manducantem non spernat; et qui non manducat, manducantem non judicet. Ibi etiam ait:
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ consulit fratri: ñ utiq caritati c̃sulit.
qr̃ ñ illiquẽ debet tã quã seipsũ diligere. sed
sibi consulit. Uel potius necsibi. quando
quide hinc sibi facit duplex cor quo im¬
pe ditꝰ ad uidendũ dm̃. inqua sola uisione
est beati tudo certa atq ꝑ petua .cccxUI.
QUODINTEEST TEMEBRE SUNT.
est oculus tuus. Siergo oculus tuus simplede
fuerit: totũ corpus tuũ lucidũ erit. Siautem
oculus tuus nequã ẽ. totũ corpus tuũ tenebro¬
sũ erit. Siergo lumen qđ inte ẽ. tenebra sunt
tenebra quante: Quilocus sic intelligendusi
ẽ. ut nouerimus omĩa opera nr̃a tunc eẽ
munda & placere in conspectudĩ. si fia nt
simplici corde id ẽ. intentione in suꝑ na
sine illo caritatis. qr & plenitudo legis caritas.
Oculũ ergo hic accipere debemus ipsã inten¬
tionẽ qua facimus quic quid facimus. Quae
simunda fuerit & recta illud aspiciens qđ
aspiciendũ ẽ. omia opera nr̃a quae scđm eã
operamꝰ. necesse ẽ. bona sint. Que opera om̃ia

Expanded text:
atri consulit, non utique caritati consulit, quia non illi quem debet tamquam se ipsum diligere, sed sibi consulit, uel potius nec sibi, quando quidem hinc sibi facit duplex cor, quo impeditur ad uidendum deum, in qua sola uisione est beatitudo certa atque perpetua. CCCX. QVOD IN TE EST, TENEBRAE SVNT, est oculus tuus. Si ergo oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit; si autem oculus tuus nequam est, totum corpus tuum tenebrosum erit. si ergo lumen, quod in te est, tenebrae sunt, tenebrae quantae? qui locus sic intellegendus est, ut nouerimus omnia opera nostra tunc esse munda et placere in conspectu dei, si fiant simplici corde, id est intentione in superna, fine illo caritatis, quia plenitudo legis caritas. oculum ergo hic. accipere debemus ipsam intentionem, qua facimus quidquid facimus. quae si munda fuerit et recta et illud aspiciens quod aspiciendum est, omnia opera nostra, quae secundum eam operamur, necesse est bona sint. quae opera omnia