comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lariter om̃imodis scđm uotum suũ uiuant. scđm qđ
scriptũ. ẽ. Uota u̾ra reddite dño dõ ur̃o. Et iterum
Melius. ẽ. ñ uouere. quã uouere & non reddere. Et ut
ad monasteria uenientes. scđm regularem ordinem
primũ in pulsatorio ꝓbent᷑: & sic accipiant᷑ Et qͥ ex
scłari habitu in monasteria ueniunt: ñ statim foras
admoͥnisteria monasteri  mittant᷑ : anteꝗ int̾ bene
erudiant᷑ Et ut ut monachi ad scłaria placita ñ ue¬
niant Similit̃ qͥ adclericatũ accedunt. qđ nos nomi¬
namꝰ canonicã uitã : uolumꝰ ut illi canonice scđm suã

Expanded text:
lariter omnimodis secundum votum suum vivant, secundum quod lariter omnimodis secundum votum suum vivant, secundum quod scriptum est: Vota vestra reddite domino Deo vestro. Et iterum: Melius est non vovere, quam vovere et non reddere. Et ut ad monasteria venientes, secundum regularem ordinem primo seculari habitu in monasterio veniunt, non statim foras ad ministeria monasterii mittantur antequam intus bene erudiantur. Et ut monachi ad saecularia placita non vadant. Similiter qui ad clericatum accedunt, quod nos nominamus canonicam vitam, volumus ut illi canonice secundum suam
Abbreviated transcription (Latin):
latenꝰ usurpet. Parrochias eccłarũ acciꝑe ñ p̃sumat:
sine consensu ep̃i. Peipsis uͦ titulis inqͥb constituti fu¬
erint. rationẽ ep̃o ł eiꝰ uicario reddant. ⁊ conueniag̃¬
onachũ uͦ aut paterna deuotio aut ꝓpͥa ꝓfessio
facit: qͥcqͥd hoꝵ fecerit alligatũ tenebit. Proinde
huic ad mundũ reuerti. in tercludimꝰ aditũ : & om̃s
ad scłm interdicimus regiressus Qdñsit ꝑmaten.¬
Nnullo loco monachos ⁊ monachas ꝑmittimus
unũ monasteriũ habere. sed nec ea quȩ duplicia uocant:
Et si qđ tale ẽ. religiosus ep̃s. mulieres qͥdem in suo lo¬
costudeat manere. monachis aũt aliud monasteriũ
ȩdificare cogat Sin aũt plurima sint tali a monaste¬
ria : separent᷑ in alus monasteriis monachi. ⁊ in aluis
monachȩ Res aũt quas habent communes: scđm iura
eis competentia distribuant᷑. De u
Simul & hoc rogare curauimꝰ. ut om̃s ubicunq qͥse
uoto monachicȩ uitȩ constrin xer̃ monachi. & regu¬

Expanded text:
 usurpet, nec parochias ecclesiarum accipere praesumat sine consensu episcopi. De ipsis vero titulis, in quibus constituti fuerint, rationem episcopo vel ejus vicario reddant, et convonachum aut paterna devotio, aut propria professio facit: quidquid horum fuerit alligatum, tenebit. Proin de his ad mundum reverti intercludimus, et omnem ad saeculum interdicimus ingressum. » Et inIn nullo loco monachos et monachas permittimus unum monasterium habere, sed nec ea quae duplicia vocant, et si quid tale est. Religiosus episcopus mulieres quidem in suo loco studeat manere, monachos autem aliud monasterium aedificare cogat. Sin autem plurima sint talia monasteria, separentur in aliis monasteriis monachae, et in aliis monachi. Res autem quas habent communes, secundum jura eis competentia distribuantuSimul et hoc rogare curavimus, ut omnes ubicumque qui se voto monachicae vitae constrinxerunt, monachice et regu
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ã regula dix̃ qut monasteriũ ubi fieri possit ꝑ deca¬
nos ordinetur : qͥe illi p̃positi sepe in elationẽ incidui ͭ
& inlaqueũ di aboli Hoc tam̃ om̃ino uolumꝰ. ut non
monachi ad scłaria placita ullatenꝰ ueniant. neq ipse
abbassine licentia ep̃i sui Et cũ necessitas exigit: tẽ ꝑ
iussionem & consilium ep̃i sui illucuadat Nequaquã
tamen contentiones aut lites aliqͣs ibi mouere p̃sumt.
sed qͥcqͥd querendũ. ẽ uł etiã respondendũ sit. ꝑ ad uoca¬
tũ suũ hoc faciat Abbates ⁊ monachi usq ad interro¬
gationẽ silentiũ habeant: & cũ interrogant᷑ cũ hu¬
militate & reuerentia respondeant. Alias querelas
om̃ino deuitent: in eoꝵ claustro ꝑmaneant. nullusq
ex eis om̃ino foras uadat: nisi ꝑneressitatẽ ablbbate
mittat᷑ ui oboedientiã. nec foras manducet. neq bibat:
sine ꝑmissione abbatis nec ad coniniuia scłaria uadant cs¬

Expanded text:
a regula dicit, ut monasterium ubi fieri possit, per decanos ordinetur: quia illi praepositi saepe in elationem incidunt, et in laqueum diaboli . Hoc tamen omnino volumus ut non monachi ad saecularia piacita ullatenus veniant neque ipse abbas sine licentia episcopi sui: et cum necessitas exigit, tunc per jussionem et consilium episcopi sui illuc vadat. Nequaquam tamen contentiones aut lites aliquas ibi movere praesumat, sed quidquid quaerendum vel etiam respondendum sit, per advocatos suos hoc faciat. Abbates et monachi usque ad interrogationem silentium habeant et cum interrogantur cum humilitate et reverentia respondeant; alias quereias omnino devitent. In eorum claustro permaneant, nullusque ex eis foras vadat, nisi per necessitatem ab abbate mittatur in obedientiam, nec foras manducet neque bibat sine permissione abbatis, nec ad convivia saecularia vadat. C
Abbreviated transcription (Latin):
steria monachoꝵ ⁊ sc̃imonialiũ freqͤnter introeat:
& cũ grauib & religiosis ꝑsonis in eoꝵ ⁊ inearũ con¬
uentu residens. eoꝵ uitã ⁊ conuersatioñẽ diligent̃
discutiat. ⁊ siqͥd rep̃hensibile inuenerit: corrigere
satagat. Scĩmonialiũ etiã pudicitiã subtilit̃ inues¬
tiget: & si aliqͣ inuenit᷑ quȩ neglecto ꝓposito casti¬
tatis derico aut laico impudenter miscea tur. aerit̃
uerberib coherceatur. & in priuata cus todia retrudat᷑.
ubi qđ male commisit. digne peniteat Interdicat etiã
exauctoritate scõꝵ canonũ. ut nullus clericus aut laicꝰ.
in earũ claustris ⁊ secreus habitationib accessũ habeat.
neq pb̃ri nisi tantũ ad missam. Expleta missa ad ecłas
suas redeant Om̃ib preterea publice & priuatim de¬
nunciet: quantũ piaculũ sit qͥ p̃sumit sponsam xp̃i
uiciare. Si enĩ ille reus tenetur qͥsponsã hominis uiolat¬

Expanded text:
steria monachorum et sanctimonialium frequenter introeat, et cum gravibus et religiosis personis in eorum vel in earum conventu residens, eorum vitam et conversationem diligenter discutiat; et si quid reprehensibile invenerit, corrigere satagat. Sanctimonialium etiam pudicitiam subtiliter investiget, et si aliqua invenitur quae neglecto proposito castitatis clerico aut laico impudenter misceatur, acriter verberibus coerceatur, et in privata custodia retrudatur, ubi quod male ad misit digne poeniteat. Interdicat etiam ex auctoritate sanctorum canonum ut nullus laicus aut clericus in earum claustris et secretis habitationibus accessum habeat, neque presbyteri, nisi tantum ad missam. Expleta missa ad ecclesias suas redeant. Omnibus praeterea publice et privatim denuntiet, quantum piaculum sit, qui sponsam Christi vitiare
Abbreviated transcription (Latin):
nimes duxerint edigendũ: in p̃dicto monasterio sine
mora ł excusatione aliqͣ pb̃rum debeat ordinare
Ex nr̃a qͦq auctoritate constitutũ. ẽ. quatinꝰ & ille
dũ alibi ñ fuerit occupatꝰ. in officio suo assidiuis pos
nitatẽ ueneratione debita celebrare. ualeat reuo

Expanded text:
nimes duxerint eligendum, in praedicto monasterio sine mora vel excusatione aliqua presbyterum debeat ordinareex nostra quoque auctoritate constituat; quatenus et ille dum alibi non fuerit occupatus, in officio suo assiduus possinitatem veneratione debita celebrantes, valeant refo
Abbreviated transcription (Latin):
confidamus canonũ statuta & uigorem diligere
disciplinȩ. nec clerici nr̃i uobis adeuitandã
distinctionẽ erctastici ordinis falsitas sũbripere
ualeat. eiꝰ culpã scĩtati ur̃ȩ indicare ꝓspeximus.
ut sollicitudine urͣa. disciplinȩ possit submitti
qũa refugi. Compuiperimus aũt qđ petus acolitꝰ
quã dilectissimo filio ño sabimano diacono res¬
ponsa eccł astica ferentẽ obseruare in urbe regia
feceramꝰ. fugiens ad ur̃am ȩccłan uenerit. Q đ si
uerũ ÷ intuto eũ facere fr̃nitas ur̃a & inuenta
huc studeat occasione remittere. Aut si forte hoc
comprehendi ualeat lateat. in om̃ib parroechiis
ur̃is ut diligent̃ requirat᷑ in iungite : & inuentũ
ad nos sicut prefati sumus transmitate Iũe ergo
uolumꝰ ꝑ uos qe sit conimunione priuatꝰ agnosce¬
re. ner dñici corporis ac sanguinis quousq ad
nos redeat audeat misteria sumere. nisi forte
uicino mortis insistente periculo
transmitti Proude fr̃nitas tua ubicunq illos

Expanded text:
confidamus canonum statuta et vigorem diligere disciplinae, ne clerici nostri vobis ad evitandam districtionem ecclesiastici ordinis falsitas surripere valeat, ejus culpam sanctitati vestrae indicare prospeximus, ut sollicitudine vestra disciplinae possit submitti quam refugit. Comperimus autem quod Petrus acolythus, quem dilectissimo filio nostro Sabiniano diacono responsa ecclesiastica facienti observare in urbe regia feceramus, fugiens ad vestram Ecclesiam venerit. Quod si verum est, in tuto eum facere fraternitas vestra et inventa huc studeat occasione remittere. Aut si forte hoc comprehendi valeat, latitet, in omnibus parochiis vestris, ut diligenter requiratur, injungite, et inventum ad nos, sicut praefati sumus, transmittite; quem etiam volumus per vos quia sit communione privatus agnoscere; nec dominici corporis ac sanguinis quousque ad nos redeat audeat mysteria sumere, nisi forte vicino mortis insistente periculotransmitti. Proinde fraternitas tua ubicunque illos
Abbreviated transcription (Latin):
subtilit̾ renunciari : ut sciamꝰ quid deea debeat certiꝰ
constitui Multa gͦ mala in eodẽ monasterio ꝑ ana¬
stafium medicũ audio contigisse Iui siqͣndo iN
monasterio uirginũ siue ipso siue alio fuerit ingres¬
sus: fr̾nitatẽ tuã culpa respiciet. quȩ gregem comferg̃ s̃s¬
missũ tenet : & custodire dissimulat
elecꝰtȩ textus quã fr̃nitas tua direx̃ epłȩ
sollicitudinẽ tuã diligent̃ in notuit: sed cognita
nob̵ corporis tui molestia contristauit. uerũ tam̃
dñica patient̃ debent sustineri flagella. nã freqͣnt̃
ad em̃dationẽ egritudo concedit᷑. Et hoc ante dñiho¬
minẽ purgatũ statuit : qđ in hac illũ ad presens uita
contristat. Unde necesse.ẽ. ut creatori nr̃o gr̃as etiã

Expanded text:
subtiliter renuntiari, ut sciamus quid de ea debeat sententia certiori constitui. Multa autem mala in eodem monasterio per Anastasium medicum audio contigisse. Qui si quando in monasterium virginum seu ipsum seu aliud fuerit ingressus, fraternitatem tuam culpa respiciat, quae gregem commissum tenet, et custodire dissimulatelectae textus quam fraternitas tua direxit epistolae sollicitudinem tuam diligenter innotuit, sed cognita nos corporis tui molestia contristavit. Verumtamen dominica patienter debent sustineri flagella. Nam frequenter ad emendationem 729 aegritudo conceditur. Et hoc ante Deum hominem purgatum statuit, quod in hac illum ad praesens vita contristat. Unde necesse est ut Creatori nostro, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
qui estis ueri ꝓphetȩ discipł. abicite a cordibus
ur̃is ante om̃a discordias & animoꝵ dissensiones.
ex qͥb om̃e opus malũ ꝓcedit: & benignitatẽ &
simplicitatẽ tota mente seruate. Iđ si forte ali a¬
memorauimꝰ latenter in repserit: non erubes¬
cat qͥ animȩ suȩ curã gerit c̃fiteri hȩx huic qui
preest: ut ab ipso qͥ uerbũ dĩ & consiliũ salutare¬
dat curetur: quo possit fide integra. & operib x
bonis poenas eterni ignis effugere. a ad ꝑpetuȩ

Expanded text:
qui estis veri Prophetae discipuli, abjicite a cordibus vestris ante omnia discordias et animorum dissensiones, ex quibus omne malum opus procedit, et benignitatem ac simplicitatem tota mente servate. Quod si forte alimemoravimus, latenter irrepserit; non erubescat, qui animae suae curam gerit, confiteri haec huic qui praeest, ut ab ipso per verbum Dei et consilium salubre curetur, quo possit integra fide et operibus bonis poenas aeterni ignis effugere et ad perpetuae
Abbreviated transcription (Latin):
diripere. & destrui ꝑneglegentiã non dimittant¬
& cõgregationes sibi cominussas siue filalit̃ s letẽpo¬
raliter paterno asfectu gubernare. eiser mecessarali
stipenadia administrare non neglegant: ne forte ꝑaliq̃m
Nes mrtligiose iuuere compellant᷑.: & ut nr̃am animo¬
nitionẽ libent̃ audiant. benigne suscipiant. & oboe¬
dient᷑ ad impleant: qͣm si lli nr̃is ammonitionib pa¬
ruerint. nos dõ auxiliante id ꝑnr̃m studiũ ꝓuirib
efficere cupimꝰ. ut ipsa religio semꝑ inmnelius ꝓficiat.
& merces nob̃cũ exinde erescat. nec non expericulo

Expanded text:
neglegentiam non demittantt congregationes sibi commissas sive spiritaliter sive temporaliter paterno affectu gubernare, eisque necessaria stipendia administrare non neglegant; ne forte propter aliquam nes inreligiosius vivere conpellantur, et ut nostram admonitionem libenter audiant, benigne suscipiant, et oboedienter adimpleant. Quoniam si illi nostris admonitionibus paruerint, nos Deo auxiliante id per nostrum studium pro viribus efficere cupimus, ut ipsa religio semper in melius proficiat, et merces vobis exinde crescat, necnon et periculum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprio arbitrio aut uoluntate susceptũ. deseri ñ
potest: absq peccato. Iđ enĩ quis uouit dõ.: debec
& reddere. Unde qͥ relicta singularitatis ꝓfessione
admilitiã ł ad nuptias deuolutus. ẽ: publice poe¬
nitentiȩ satisfactione purgandus . ẽ. qc & sunno¬
cens militia. & honestũ potest ẽẽ. con iugiũ: elec¬
consensu abbatis sui Si aut̃ uoluerit: frangendũ
erit.

Expanded text:
bitrio aut voluntate susceptum, deseri non potest absque peccato. Quod enim quis vovit Deo, debet et reddere. Unde qui relicta singularitatis professione ad militiam, vel ad nuptias devolutus est, publicae poenitentiae satisfactione purgandus est: quia et si innocens militia, et honestum potest esse conjugium, elecconsensu abbatis sui. Si autem voverit, frangendum erit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ contumaciã ex titerit indeuotꝰ. ac ꝑloca aliqͣ uaga¬
ri. aut peculiare aliqđ habere p̃sũpserit: om̃a¬
fuerint cũ auxilio ep̃i. tanquã fugaces sub custodia
reuocentur & constringantur Adabł¬
ꝑmissione ep̃i locũ suũ derelinquere. Tamen fr̃s elio¬
gant sibi abbatẽ deipsis habeant: sin aũt deextrane¬
is Nec ep̃s debet uolenter recinere abbatem in loco
suo Congrogatio debet sibi eligere abbatẽ. post mor¬
rit Ipse enĩ non potest aliquẽ ordinare desuis ꝓpinqͥs

Expanded text:
per contumaciam exstiterit indevotus, ac per loca aliqua vagaper contumaciam exstiterit indevotus, ac per loca aliqua vagari, aut peculiare aliquid habere praesumpserit, omfuerint, cum auxilio episcopi tanquam fugaces, sub custodia revocentur et constringantur. CApiscopi locum suum derelinquere; tamen fratres eligant sibi abbatem de ipsis, si habent; sin autem, de extraneis. Nec episcopus debet violenter retinere abbatem in loco suo. Congregatio debet sibi eligere abbatem post erit. Ipse non pote
Abbreviated transcription (Latin):
qđ sanandũ.ẽ: nesi plusquã res exigit ferrũ impresse¬
ris. noceas cui prodesse festinas Ipsa enĩ inte dulcedo
cauta sit ñ remissa: correctio uͦ diligens ñ seuera Sed
sic alter condiat᷑ exaltero : ut & boni habeant aman¬
do qđ caueant: & praui metuendo qđ diligant Hȩx
dilectissime fili sollicite adtende. studiose custodi.
ut dũ tali moderatione dõ nr̃o in colomes qͦs suscepisti
reddideris. indie ȩternȩ retributionis eo dicente au¬
diresis meritus Eugeseruebonẽ. fidelis qr inpauca
fuisti fidelis supͣ multa te constituã. intra ingaudiũ
bbates ꝓhumilitate religionis in ep̃oꝵ potestate
consistant. & si qđ extra regulã fecerint: ab ep̃is cor¬
rigant᷑ Non semel sed sepius in anno ep̃i uisitent
monasteria monachoꝵ. ⁊ siqͥd corrigendũ fuerit.
corrigant & emendent. Monachi aũt suis abbatib
om̃i oboedientia & deuotione subiaceant Iđ siquis

Expanded text:
quod sanum est; ne si plus quam res exigit ferrum impressequod sanum est; ne si plus quam res exigit ferrum impresseris, noceas cui prodesse festinas. Ipsa enim in te dulcedo cauta sit, non remissa; correctio vero diligens sit, non severa. Sed sic alterum condiatur ab altero, ut et boni habeant amando quod caveant, et pravi metuendo quod diligant. Haec, dilectissime fili, sollicite attende, studiose custodi, ut dum tali moderatione Deo nostro incolumes quos suscepisti reddideris, in die aeternae retributionis eo dicente audire sis meritus: Euge, serve bone et fidelis, quia in pauca fidelis fuisti, supra multa te constituam; intra in gaudium bbates pro humilitate religionis in episcoporum potestate consistant, et si quid extra regulam fecerint, ab episcopis corrigantur. Non semel, sed saepius in anno episcopi visitent monasteria monachorum, et si quid corrigendum fuerit, corrigatur. Monachi autem abbatibus omni obedientia et devotione subjaceant. Quod si quis
Abbreviated transcription (Latin):
tanto ꝑocculta querit irrumpere & repugnantẽ
sibi callida arte nititur deicere. Dilectionis tuȩ uigi¬
lantia ardentiori se semꝑ cura succendat. & ita cunc¬
ta dõ ad iuuante ꝑueniat. ut lupusseuiens huc illucq
discurrens in ouesdñicas in gredi locũ habeat. Pos ergo
qͥ tͥ commissi sunt agula. asuꝑbia. ab auaricia. a mali¬
loqͥo & ab om̃i in mundicia redẽptoris suffragante
grã ꝓhibere. ac studii tui sit ꝑ om̃a custodire. ut tan¬
to tibi maior decommissa gubernatione merces
accrescat. qͣnto subiecꝰti tui contra aduersarii neqͥ¬
cias tefuerint uigilante uictores Itaq bonite dulcẽ.
praui sentiant correctorent: inqͣ etiã correctione
gas. & uitia ꝑseqͣris: nesi alit̃ fortasse uolueris. tran¬
seat incrudelitatẽ correctio: & ꝑdas qͦs em̃dare deside¬
ras Sic enĩ uulnꝰ debes abscidere.: ut ñ possis ulcerare

Expanded text:
tanto per occulta quaerit irrumpere, et repugnantem tanto per occulta quaerit irrumpere, et repugnantem sibi callida arte nititur dejicere, dilectionis tuae vigilantia ardentiori se semper cura succendat; et ita cuncta, Deo adjuvante, praemuniat, ut lupus saeviens huc illucque discurrens, in oves dominicas ingrediendi locum non habeat. Eos ergo qui tibi commissi sunt, a gula, a superbia, ab avaritia, a vaniloquio, et ab omni immunditia, Redemptoris nostri suffragante gratia prohibere ac studii tui sit per omnia custodire, ut tanto tibi major de commissa gubernatione merces accrescat, quanto subjecti tui contra adversarii nequitias te fuerint vigilante victores. Itaque boni te dulcem, pravi sentiant correctorem. In qua videlicet correctione gas, et vitia persequaris, ne si aliter agere fortasse volueris, transeat in crudelitatem correctio, et perdas quos emendare desideras. Sic enim vulnus debes abscindere, ut non possis ulcerare
Abbreviated transcription (Latin):
onachoꝵ siquidem causã qualit̾ dõ opitulante
expartedis posuimꝰ. & qͦmͦ exse ipsis sibi eligendi
abbates licentiã dederimus. & qualit̃ dõ opitulante
dire ordinauimus : in alia scedula diligenter
annotari fecimus & ut apud successores nr̃os ratũ
foret. & in uiolabiliter conseruaret᷑ confirmauimꝰ¬
tales ordinentur : qui sibi subiectos beneregere
possint. sacerdotalem quoq sint honorẽ adepti
repositoꝵ sollicitudo subiectoꝵ cautela. ẽ. quia
qui suꝑ rem creditã uigilat. hostis insidias dedinat
Quã aũt sollers in regendis fr̃ib quantoq studio in
co ep̃o nr̃o menna referente cognouimꝰ. Et sicut nos
audita decessoris tui incauta remissio sepius contrista¬
uit: ita ꝓuisionis tuȩ sollicitudo letificat. quia studii
cautelam & tibi ad remunerationẽ & aliis adutili¬
tatis exemplũ ꝓdesse nondubium. ẽ. Sed qr quantum
se ad uersanus nr̃ ex om̃ii parte precaueri agnoscit.

Expanded text:
onachorum siquidem causam qualiter Deo opitulante ex parte disposuerimus, et quomodo ex se ipsis sibi eligendi abbates licentiam dederimus, et qualiter Deo opitulante re valerent ordinaverimus, in alia scedula diligenter adnotari fecimus; et ut apud successores nostros ratum foret et inviolabiliter conservaretur, confirmavimales ordinentur, qui sibi subjectos bene regere possint, sacerdotalem quoque gradum adepti. aepositorum sollicitudo subjectorum est cautela, quia qui super rem creditam vigilat, hostis insidias declinat. Quam autem solers sis in regendis fratribus, quantoque studio in re et coepiscopo nostro Menna referente cognovimus. Et sicut nos audita decessoris tui incauta remissio saepius contristavit, ita provisionis tuae sollicitudo laetificat, quia studii tui cautelam et tibi ad remunerationem, et aliis ad utilitatis exemplum prodesse non dubium est. Sed quia quantum se adversarius noster ex omni parte praecaverit cognoscit,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ obtemperauerint ep̃is suis uolentib eos ad hono naroli¬
rem ampliorem insua ęccła ꝓmouere. nec illic
ministrent in suo gradu unde recedere noluer̃¬
ip̃sius nemo susc ipiat : nemo sollicitet nisi forte
explacito Karitatis id inter dantẽ & accipientem ax e
conueniat Nã grauis inluriȩ reus. ẽ : qui de frĩs
eccła id qđ ẽ. utilius aut p̃ciosius audet ł abicere
ł tenere Itaq si intra ꝓuinciã res agit᷑: transfu¬
gã clericũ ad eccłam suã metropolitanꝰ redire cõ¬
pellet. Si aũt longius recessit: tui p̃cepti aucto¬
ritate reuocabit᷑. ut ner cupiditati nec ambitio¬
ni occasio relinquatur. Ut de monasteriorea ptos¬

Expanded text:
n obtemperaverunt episcopis suis, volentibus eos ad honorem ampliorem in sua ecclesia promovere, nec illic ministrent in suo gradu unde nolueripsius nemo suspiciat, et nemo sollicitet, nisi forte ex placito charitatis id inter dantem accipientemque convenerit. Nam gravis injuriae reus est qui de fratris ecclesia id quod est utilius aut pretiosius audet vel allicere, vel tenere. Itaque si intra provinciam res agatur, transfugam clericum ad Ecclesiam suam metropolitauus redire compellet. Si autem longius recessit, tui praecepti auctoritate revocabitur, ut nec cupiditati, nec ambitioni occasio relinquatur. Ut in evocandis pro
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis gͦ cautus abbas inregimine.p
i humilis. cistus. sobriusq misericors discretꝰ ñ fuert St ui¬
ac diuina p̃cepta uerbis & exemplis non ostenderit.
teris dm̃ timentib a suo arceat᷑ honore : etiã si congre¬
gatio om̃is uicus suis consentiens. abbatẽ cũ habere
uoluerit. Ut abbates ad siuodũ iremeogant pra uonabil¬

Expanded text:
si quis abbas cautus in regimine, et humilis, et castus, sobriusque, misericors, et discretus non fueriac divina praecepta verbis et exemplis non ostenderit, teris Dominum timentibus a suo arceatur honore, etiamsi omnis congregatio vitiis suis consentiens abbatem eum habere voluerit. »
Abbreviated transcription (Latin):
e abbatib uͦ canonicis & regalarib & de abbatissis
quȩ scĩ monialib pre ẽẽ uident᷑. siue de laicis quȩ
monasteria habent. illud tam̃ ur̃am pietatẽ depos¬
cimꝰ. ut nc̃ inp̃senti placito aur̃a serenitate a expres¬
se ammoneant᷑. ut dese ipsis ceteris bonũ exemplum
p̃beant. & religiose sicut decet conuersentur Et qł¬

Expanded text:
e abbatibus vero canonicis et regularibus, et de abbatissis quae sanctimonialibus preesse videntur, sive de laicis qui monasteria habent, illud vestrae pietati deposut nunc in presenti placito a vestra serenitate expresse admoneantur, ut de se ipsis caeteris bonum exemplum praebeant, et religiose sicut decet conversentur, et q
Abbreviated transcription (Latin):
De monachis qui di morantes in eruaredebeat¬
monasteriis postea ad cdericatus ordinẽ ꝑ uenerint.
non debere eos apriori proposito deuiare Aut enĩ
sicut in monasterio fuit. ⁊ qđ diu seruauit in meliori
gradu positus amittere nondebet. aut si corruptꝰ
postea baptizatus. & in monasterio sedens & ad
dericatus ordinẽ accedere uoluent: uxorem om̃ino
habere non poterit: quia nec benedici cũ sponsa potest
cũ uetus regula hoc habeat. ut qͥsqͥs corruptus baptita¬
tus clericus. eẽ uoluisset. sponderet se om̃ino uxorem

Expanded text:
De monachis, qui diu morantur in monasteriis, et postea ad clericatus ordinem pervenerint, non dsicut in monasterio fuit, et quod diu servavit, in meliori gradu positus amittere non debet; aut si corruptus, postea baptizatus, et in monasterio sedens ad clericatus ordinem 211 accedere voluerit, uxorem omnino habere non poterit; quia nec benedici cum sponsa potest cum vetus regula hoc habeat: ut quisquis corruptus baptizatus, clericus esse voluisset, sponderet se uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs cdericus ł laicus a cõmunione suscipiat᷑ eplas¬
suspensus seu communicans ad aliã ꝓperauit ciuita¬
tem & suscipit᷑ preter commendaticias litteras &
qͥ susceper̃ ⁊ qͥ susceptus. ẽ. communione pͥuentur
Excommunicato uͦ protelet᷑ ipsa correptio: tanquã u¬
qui mentitus sit: & eccłam dĩ seduxerit pra¬

Expanded text:
is clericus, aut laicus, a communione suspensus, seu communicans, ad aliam properet civitatem, et suscipiatur praeter commendatitias litteras, et qui susceperunt, et qui susceptus communione priventur. Excommunicato vero proteletur ipsa correptio, tanquam qui mentitus sit, et Ecclesiam Dei seduxerit
Abbreviated transcription (Latin):
alaceratione ł decractione linguȩ suȩ caueatq ne
aut linguã aut aures habeat prurientes. id ÷ neaut
alis deroget. detrahatq qͦscunq. aut alios audiat
derogantes: ⁊ detrahentes Custodiat qͥsq sermo¬
nessuos. & sciat quia quicunq de aliis loquit᷑ sua
sententia iudicabit᷑. Caueat etiã om̃is fidelis: ne
derogando qđ indomo cuiusq agit᷑. alia domusꝑ
eũ agnoscat. sed om̃ium xp̃ianoꝵ domos quasiꝓpri¬
asestimet. Nemo enĩ inuito auditorib libenter
refert. sitq unius cuiꝰq studiũ. ñ solũ oculosser¬
lericꝰ maledicus maxime in sacerdotib deritur
cogat᷑ ad postulandã ueniã. Si poluerit degra¬
det᷑ nec unq ad officiũ absq satis factione re¬
ut nullus execctastico ordine. sumendi cr̃bi
aut potus causa nisi peregrinationis necessitate
compulsus. tabernas ingredi audeat. Sed si aliqͥs
her interdicta uiolauerit: ut scõꝵ canonũ con¬
tẽptor acerrimis corripiat᷑ disciplinis Decadẽ¬

Expanded text:
atione, vel detractione linguae suae, caveatque ne aut linguam, aut aures habeat prurientes, id est, ne aut aliis deroget, detrahatque quoscunque, aut alios audiat derogantes vel detrahentes, custodiatque quisque sermones suos, et sciat quia quicunque de aliis loquitur, sua sententia judicabitur. Caveat etiam omnis fidelis, ne derogando quod in domo cujusquam agitur, alia domus per eum cognoscat, sed omnium Christianorum domos quasi proprias amet. Nemo enim invito auditori libenter refert, sitque uniuscujusque studium, non solum oculoslericus maledicus maximeque in sacerdotibus, cogatur ad postulandam veniam; si 148 noluerit, degradetur nec unquam ad officium absque satisfactione reut nullus ex ecclesiastico ordine sumendi cibi aut potus causa, nisi peregrinationis necessitate compulsus, tabernas ingredi audeat. Sed si aliquis haec interdicta violaverit, ut sanctorum canonum contemptor acerrimis corripiatur disciplinis. CA
Abbreviated transcription (Latin):
ena parroethia commoret᷑ : hunc ulterius minis¬
trare non patim: Precipue siuocatꝰ ab ep̃o redire
contẽpserit : in sua iniquitate ꝑ seuerans. uerũ ta¬
ministrantes sicut iã constituimus in alcerius e¬
ciuitatis ȩccła statutos fieri non oportet: sed con¬
tentos. ẽe. inqͥb ab inicio ministrare meruer̃. ex¬
ceptis illis qͥ proprias amittentes ꝓuincias. ex ne¬
ep̃m ꝑtinentẽ. placuit & susceptũ ⁊ suscipientem
communione priuari. donet is qͥ migrauerat cleri¬
cus. ad propriã fuerit regressus ȩccłam: cõmuiu¬

Expanded text:
ena parrochia commoretur, hunc ulterius minena parrochia commoretur, hunc ulterius mintrare non patirnur; praecipue si vocatus ab episcopo redire contempserit, in sua inquietudine perseverans. Tamen tatrantes, sicut jam constituimus, in alterius civitatis ecclesia statutos fieri non oportet: sed contentos esse in quibus ab initio ministrare meruerunt, exceptis illis qui, proprias amittentes provincias, ex neepiscopum pertinentem, placuit et susceptum et suscipientem communione privari, donec is qui migraverat clericus ad propriam fuerit regressus ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
unciatũ. ẽ. p̃senti concilio. eo qđ monachi ep̃ali imꝑio
seruili opere mancipent᷑. ⁊ iura monasterioꝵ contra
constitutionẽ canonũ illicita p̃sũptione usurpentur.
ita ut poene excoenobio possessio fiat. atq illustris
portio xp̃i. ad ignominiã seruitutẽq ꝑueniat Iua¬
mant : sed hoc tantũ sibi in monasterus uendicent sa¬
cerdotes. qđ p̃cipiunt canones: id ÷ monachos ad c̃uer¬
sationẽ scãm p̃monere abbates. aliaq officia institu¬
ere: atq extra regulã facta corrigere. Iđ si aliqͥ iN
monachis canonib int̾dictũ p̃sũpserint aut usurpa¬
re qͥppiã demonasteri reb tẽptauerint. ñ deerit
ab illis sententia excommunicationis. qͥ se deinceps ñ
sustulerint ab illicitis De monasterusmqͥb uita canon

Expanded text:
untiatum est praesenti concilio eo quod monachi episcopali imperio servili opere mancipentur, et jura monasteriorum contra constituta canonum illicita praesumptione usurpentur, ita ut pene ex coenobio possessio fiat, atque illustris portio Christi ad ignominiam servitutemque perveniat. Quamant, sed hoc tantum sibi in monasteriis vindicent sacerdotes quod praecipiunt canones: id est monachos ad conversationem sanctam praemonere, abbates aliaque officia instituere, atque extra regulam acta corrigere. Quod si aliquid in monachis canonibus interdictum praesumpserint aut usurpare quidpiam de monasterii rebus tentaverint, non deerit ab illis sententia excommunicationis qui se deinceps nequaquam substulerint ab illicitis. LII. De monachis vagis. Non
Abbreviated transcription (Latin):
abbates ñ fructũ animarũ. sed in auariciã & turpe
lucrũ in hiantes. qͦsdã homines illectos circũ ueniendo
totonder̃. & res eoꝵ tali ꝑsuasione ñ solũ acceperunt:
sed potius subripuer̃. penitentiȩ canonicȩ siueregulari
ut pote curpis lucri sectatores subiciant Hi uͦ qͥ uanis
ꝓ missionib illecti ł qͥb libet machinationib ꝑsuasi:
mentis in opes effecti. rerũ suarũ dñiẽe. nescientes.
comã deposuer̃ : in eo qđ ceper̃ ꝑseuerare cogant᷑ Res
nanq quȩ abillectis & neglegentib date. ab auaris & ne¬
glegentib non solũ acceptȩ sed rapte noscunt᷑. hcredib
reddant᷑ : qͥ dementia parentũ. auaricia incentoꝵ ex¬
hereditati. eẽ. noscunt᷑. Si uͦ nescientib epĩs aut abbat̃b
ministri eoꝵ qͥlibet uidelicet inclero hoc fecisse con¬
iuncunt᷑. ep̃i & abbates desidia. illi uͦ rapacitate &
auaricia iuditent᷑. Hoc gͦ qđ qͥs dõ iuste & rationabi¬

Expanded text:
non in fructum animarum, sed in avaritiam et turpe lucrum inhiantes, quoslibet homines illectos circumveniendo totonderunt, et res illorum tali persuasione non solum acceperunt, sed potius subripuerunt, poenitentiae canonicae sive regulari utpote turpis lucri sectatores subjiciantur. Hi vero qui vanis promissionibus illecti, vel quibuslibet machinationibus persuasi, mentis inopes effecti, rerum suarum domini esse nescientes, comam deposuerunt, in eo quod coeperunt perseverare cogantur. Res namque quae ab illectis et negligentibus datae, ab avaris et negligentibus non solum acceptae sed raptae noscuntur, haeredibus reddantur, qui dementia parentum, avaritia incentorum exhaeredati esse noscuntur. Si vero nescientibus episcopis aut abbatibus, ministri eorum, quilibet videlicet in clero, hoc fecisse convincuntur, episcopi et abbates, desidia: illi vero rapacitate et avaritia, judicentur. Hoc vero quod quis Deo juste et rationab
Abbreviated transcription (Latin):
intelligis : ut ego tam longepositus. quȩ inciuita te
tua agunt᷑ agnoscã.: & tot curis occupatꝰ quȩ fieri
debeant disponã. Predictã nanq martiã in mona¬
sterio suo loco suo uolumꝰ reuocari: uictoriã uͦ fautino

Expanded text:
intelligis, ut ego tam longe positus quae in civitate intelligis, ut ego tam longe positus quae in civitate tua aguntur agnoscam, et tot curis occupatus quae fieri debeant disponam. Praedictam itaque Martiam in monasuum et locum suum volumus revocari. Victoriam vero Fantin
Abbreviated transcription (Latin):
tit quẽ quidem nulla ratio ꝑ mittebat. ut post lapsũ
cellȩ illius pene generalem ultra ei p̃ eẽ. debuisset Iui
enĩ toc discipłos ꝑ suã neglegentiã ad infernũ duxit.
reliqͥs unquã p̃ poni nondebuit. Sed qr longa hic. ẽ
apud nos penitentia afflictus fr̃nitatẽ tuã necesse
ẽ. eũ demonasterio p̃dicto recipere. locoq suo resti¬
tuere : ita tam̃. ut urbicus monasterii mei p̃positꝰ.
dare aliquẽ deseruis dĩ debeat. qͥ eiꝰ p̃positꝰ fiat: ut qđ
istius incuria neglegit. illius sollicitudine seruetur
Preterea demonasterio ancillarũ dĩ qđ . ẽ. scĩ martini
martiã scĩmonialem femnã in monasterio alio iN¬
iuste audio fuisse migratã : & uictoriã quȩ locũ illius
sequebatur. sicut audio resmonasterii disꝑsit. utad
prioratus locũ ꝑtingere & ipsa post abbatissa interĩ
in ueniri debiusset Quã rem fr̃nitas tua sub om̃i stu¬
deat celeritate corrigere Cuius enĩ iam culpȩ sis

Expanded text:
nulla quidem ratio permittebat ut post lapsum cellae ipsius pene generalem ultra ei praeesse debuisset. Qui enim tot discipulos per suam negligentiam ad infernum duxit, reliquis unquam praeponi non debuit. Sed quia longa hic est apud nos poenitentia afflictus, fraternitatem tuam necesse est eum in monasterium praedictum recipere, locoque suo constituere, ita tamen ut Urbicus monasterii mei praepositus dare aliquem de servis Dei debeat, qui ei praepositus fiat, ut quod istius incuria negligitur, illius sollicitudine servetur. Praeterea ex monasterio ancillarum Dei, quod est sancti Martini, Martiam sanctimonialem feminam in monasterium aliud injuste audio fuisse migratam; et Victoria, quae locum illius sequebatur, sicut audio, res monasterii dispersit, ut ad prioratus locum pertingere et ipsa post abbatissam interim inveniri debuisset. Quam rem fraternitas tua sub omni studeat celeritate corrigere; cujus enim jam culpae sis
Abbreviated transcription (Latin):
pandos student exhibere. scilicet ut scientiȩ operã dent
doctrinȩ gr̃am popłis amministrent. Recadi. ritc¬
a nonici clerici ciuitatũ qui inepiscopiis c̃uersant᷑.
considerauimꝰ ut inclaustris habitantes simul om̃s
in uno dormitorio dormiant. simulq in uno refici¬

Expanded text:
pandos student exhibere. scilicet ut dum sciencie operam dant, pandos student exhibere. scilicet ut dum sciencie operam dant, doctrine graciam populis amministrent. Hec anonici et clerici civitatum, qui in episcopiis conversantur, consideravimus ut in claustris habitantes simul omnes in uno dormitorio dormiant, simulque in uno refec
Abbreviated transcription (Latin):
Cericitam̃ conuiuia pͥuata ñ tantũ pudica: s ⁊ sobria
colant. Usuris neqͣ qm̃ incumbant. neq turpiũ oc¬
cupationes lucroꝵ. fraudisq cuiusquã studiũ appe¬
tant. amorem petuniȩ quasi materie̾m cunctoꝵ
criminũ fugiant Sctaria officia negociaq abiciant
bonoꝵ gradus post ambitionẽ non subeant. ꝓbenefi¬
cus medicinȩ dĩ munera ñ accipiant. dolos & conura¬
tiones caueant. odium. emulationẽ. obtrectationem
inuidiã fugiant Nonuagis oculis. ñ infrenilingia.
aut petulanti tumidoq gustu incedant. sedpudo¬
rem act uerecundiã mentis. simplici habitu inces:¬
suq ostendant : Obscenitatẽ etiã uerboꝵ sicut &
operũ penitꝰ execrentur. Uiduarũ & uirginũ uisita¬
tiones. frequentis simas fugiant: Contu
Castimoniã quoq in uiolati corporis ꝑpetuo conser¬
dientiã: nec ullo iactantiȩ studio se atcollant
Postremo in doctrina. in lectionib r̃mnis & canti¬
cis exercitio iugi incumbant Tales enĩ ec̃ de¬

Expanded text:
blica fugiant, privata non tantum pudica, ‹sed› et sobria colant, usuris nequaquam incumbant neque turpium occupaciones lucrorum fraudisque cuiusquam studium appetant, amorem peccunie et quasi materiam cunctorum criminum fugiant; secularia officia negociaque abiciant, honorum gradus per ambicionem non subeant, pro beneficiis medicine dei munera non accipiant, dolos et coniuraciones caveant, odium, emulacionem, obtrectacionem atque invidiam fugiant, non vagis oculis, non infreni lingua aut petulanti tumidoque gestu incedant, sed pudorem et verecundiam mentis simplici habitu incessuque ostendant. Obscenitatem eciam verborum sicut et operum penitus execrentur, viduarum ac virginum visitaciones frequentissimas fugiant, contubCastimoniam quoque inviolati corporis perpetuo conserdienciam neque ullo iactancie studio semetipsos attollant. Postremo in doctrina, in lectionibus, in psalmis, ympnis, canticis, exercicio iugi incumbant. Tales enim esse de
Abbreviated transcription (Latin):
statuta firmanus statuimus. ut si aliqͥs clericorũ
suis ep̃is infestus. aut insidiator fuerit: eosq cri¬
minare tẽptauerit. aut conspirator fuerit. mox
ante examinatũ iudiciũ submotus ẽ adero : curiȩ &eod
tradat᷑. Cui dieb uitȩ suȩ deseruiat: & infamis

Expanded text:
at. Fabianus: Statuimus ut si aliquis clericorum suis episcopis infestus aut insidiator fuerit, eo quod criminari tentaverit, aut conspirator fuerit, ut mox ante examinatum judicium submotus a clero curiae tradatur, cui diebus vitae suae deserviat, et infamis
Abbreviated transcription (Latin):
militantib in dño salutẽ Magno munere miseti¬
cordiȩ dñi totius ȩccłȩ catholicȩ multiplicata sgau¬
dia cũ multos populos ad dñi seruitiũ festinare
cognouimꝰ Qua dere netessariũ iudicauimꝰ. uosiri¬
struere. ut escas quas uitare uos audiuimꝰ in ratio¬
nabiliter ñ respuatis Scitis fr̃s legis latorem docu¬
isse Om̃a quȩ creauit ds̃. erant ualde bona Et ipsa
ꝑse ueritas ait. Non qđ intrat ꝑ os coinqͥnat ho¬
minem : sed qđ exit deore Unde constat ñ debere
refutare escas comunes. quas ds̃ ad cr̃bos tribuit
fidelib suis

Expanded text:
salutem. Magno munere misericordiae Dei totius Ecclesiae catholicae multiplicata sunt gaudia, cum multos populos ad Domini servitium festinare cognovimus. Qua de re necessarium judicavimus vos instruere, ut escas quas vitare vos audivimus irrationabiliter non respuatis. Scitis, fratres, legislatorem docuisse, omnia quae creavit Deus erant valde bona, et ipsa per se Veritas ait: « Non quod intrat in os coinquinat hominem, sed quod exit de ore . » Unde constat non debere refutare escas communes quas Deus ad cibos tribuit fidelibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
net laici nec scłares deuiris dõ dicatis respiciant¬
ȩxłȩq facultatib aliqͥd ad seputent ł p̃sumant.
preter reuentiã ꝑtinere : quoꝵ quarunq sac̃do¬
tib disponendi indiscusse adõ curã cominissã do¬
cetur Siqͥs contra hȩc uenire tẽptadlers
disponendi nullalegit᷑ laias quam uis religiosis
unquã attributa facultas. Utii liceat laico in
lectionẽ recitare: net alleluia dicere misi psal¬
mos tantũ. & responsoria sine alleliua¬

Expanded text:
ne laici vel saeculares de viris Deo dicatis Ecclesiaeque facultatibus aliquid ad se putent vel praesumant praeter reverentiam pertinere, quorum quarumque sacerdotibus disponendi indiscusse a Deo cura commissa docetur. Si quis contra haec venire praesumpserit. disponendi, nulla legitur laicis quamvis religiosis unquam attributa facultas. CAP. 91. - Nlectionem recitare, nec Alleluia dicere, nisi psalmos tantum et responsoria, sine Allelu
Abbreviated transcription (Latin):
captiuoꝵ impendi Et ideo quia edocti sumꝰ¬
.xͦi. libras argenti de eadem eccła hostib impendis¬
se. atq uos exhoc qͣndã habere formidinẽ. nehoc
qđ datũ ẽ auobis. qͦlibet tẽpore repetat᷑ : huiꝰ p̃cep¬
ti auctoritate suspicionẽ ur̃am p̃uidimꝰ auferen¬
dã. constituentes nullã uos exinde heredesq
ur̃os qͦlibet tẽpore repetitionis molestiã sustine¬
re : neca qͦ qͣm uob̾ aliquã obici questionẽ. qc ratio
eqͥtatis exposcit. ut qđ studio pietatis impensũ¬

Expanded text:
captivorum impendi. Et ideo quia edocti  libras undecim argenti de eadem Ecclesia hostibus impendisse, atque vos ex hoc quamdam habere formidinem ne hoc quod datum est a vobis quolibet tempore repetatur: hujus praecepti auctoritate suspicionem vestram praevidimus auferendam, constituentes nullam vos exinde haeredesque vestros quolibet tempore repetitionis molestiam sustinere, nec a quoquam vobis aliquam objici quaestionem, quia ratio aequitatis exposcit, 944 ut quod studio pietatis impensu
Abbreviated transcription (Latin):
uasa diuersa sint: quȩdã aurea & argentea. quȩ dã uͦ
lignea & fucꝰtilia. Sed horũ ministeriũ ꝓmateriȩ qua
prȩferant᷑ argenteis Sicut aut in ligneis & fictilib ion¬
eoꝵ om̃ium species figuratur. qͥ nullis ad huc uitu¬
tib nitent. ita in aureis & argenteis sinedubio
dedarant᷑. qui per loNge eruditionis
ignem. & per
fornacem duturni laboris ex¬
corti. aurũ ꝓbatũ & ar gentũ purum. esse.
meruerunt Quib simerces ꝓ deruotione
nondatur. om̃is ȩccłastica disciplina resoluit᷑.
om̃is ordo turbatur : dũ in eccła qͥ nullũ subier̃
ministeriũ. ꝑ uerso eligentiũ iudicio. indebitũ.

Expanded text:
vasa diversa sint, quaedam aurea, et argentea, quaedam vero lignea, et fictilia, sed horum ministerium pro materiae qpraeferuntur argenteis. Sicut autem in ligneis, et fictilibus eorum hominum species figuratur, qui nullis adhuc virtutibus nitent, ita in aureis et argenteis hi sine dubio declarantur, qui per longae eruditionis ignem, et per fornacem diuturni laboris excocti aurum probatum, et argentum purum esse meruerunt. Quibus si merces pro devotione non redditur, omnis ecclesiastica disciplina resolvitur: omnis ordo turbatur, dum in Ecclesia, qui nullum subierunt ministerium, perverso eligentium judicio indebitum
Abbreviated transcription (Latin):
putat᷑ amictu pallii utit᷑. quasi ꝑ hoc habere se ius¬
ticiã credens. & despicit eos qͥ cũ reuerentia bẏrris
& aliis communib & solitis uestib utunt᷑ anat̾hem sit
Siqͥs exhis qͥuirginitatẽ ꝓpter dm̃ seruant. extollit᷑¬
aduersum coniugatos: anathema sit Qđreseccł¬

Expanded text:
atur, amictu pallii utitur, quasi per hoc habere se justitiam credens, et despicit eos qui cum reverentia byrris et aliis communibus et solitis vestibus utuntur, anathema sitis ex his qui virginitatem propter Dominum servant, extollitadversum conjugatos, anathema sit. De
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥsseruũ alienũ causa religionis docet contẽpnere dñm
suũ. ⁊ recedere ab eiꝰseruitio. durissime in om̃ib arguat᷑.
nterdũ hoc& pontificũ uicio acͥdit: qͥ non iouiansi
meliores sed argutiores inclerũ allegunt. & simplices qͦq
atq in nocentes inhabiles putant ł affinib & cognatis
quasi terrenȩ miliciȩ officia largiunt᷑. siue diuitum
oboediunt iussioni. Iđq his peius. ẽ. illis dericatꝰ do¬
nant gradũ. quoꝵ sunt obsequiis deliniti. Ue n indebue¬

Expanded text:
servum alienum causa religionis docet contemnere dominum suum, et recedere ab ejus servitio, durissime in omnibus arguatur, nterdum hoc et pontificum vitio accidit, qui non meliores, sed argutiores in clerum eligunt et simplices quosque atque innocentes inhabiles putant vel affinibus et cognatis quasi terrenae militiae officia largiuntur sive divitum obediunt iussioni; quodque his peius, clericatus donant gradum, quoru
Abbreviated transcription (Latin):
uere ut apostate corã eccła anathematis sententia con¬
dẽpnet᷑. Non aliter & hi qͥ tonsi conlaudantib parentib
fuerint. aut sponte sua amisis parentib seipsos religioni
deuouer̃. & postea habitũ scłarem sumpser̃. & idem asa¬
cerdote comp̃hensi ad cultũ religionis acta pͥus peniten¬
tia reuocent᷑. Qđ si reuocent᷑ & reuerti nolunt. uere aut
apostate anathematissententiae subiciant᷑. Iuȩ forma
seruabit᷑ etiã inuiduis uirginibq sacris. Ac poenitentib
feminis: quȩ scĩmonialẽ habitũ induer̃: & postea aut
uestẽ mutauer̃. aut ad nuptias transier̃. De ulł qͥabip

Expanded text:
coram Ecclesia ut anathematis sententia condemnentur. 418 Non aliter et hi qui tonsi a parentibus fuerint, aut sponte sua, amissis parentibus, se ipsos religioni devoverunt, et postea habitum saecularem sumpserunt, et iidem a sacerdote comprehensi, ad cultum religionis, acta prius poenitentia, revocentur. Quod si reverti non possunt, vere ut apostatae, anathematis sententia abjiciantur. Quae forma servabitur etiam in viduis, virginibusque sacris, ac poenitentibus foeminis, quae sanctum monialem habitum induere, et postea aut vestem mutaverunt, aut ad nuptias transierunt. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
ehis qͦs uoluntas parentũ a primis infantiȩ ꝑar
annis clericatꝰ officio manciparit. id statuimꝰ obser¬
pleuerint. coram totius cleri plebisq conspectu uolun¬
tas eoꝵ deexpetendo coniugio ab ep̃o p̾sentetur Iuib
sigr̃a castitatis dõ inspirante placuerit: & ꝓfessionem
turos : hi tanquã appetitores artissimȩ uitȩ. leuissimo
dñi iugo subdant᷑. ac primũ diaconatus ministeriũ
habeant. qđ approbatione ꝓfessionis suȩ auicesimo an¬
Cauendum tamen.ẽ. his neqͣndo suȩ sponsionis immemo¬
res. aut ad terrenas nuptias. aut ad furtiuos concubitus
ꝓpͥa interrogationis tẽpore desideriũ nubendi ꝑsua¬
serit. concessam ab apło licentiã auferre ñ possumus.
ita ut cũ inꝑfeste ȩtatis coniugio positi remincatuss¬
S se pari consensu operib carnis sporonder̃. ad sacratos grad recpa.
aspirent

Expanded text:
his quos voluntas parentum a primis infantiae annis clericatus officio manciparit hoc statuimus obserompleverint annum, coram totius cleri plebisque conspectu voluntas eorum de expetendo conjugio ab episcopo perscrutetur, quibus si gratia castitatis Deo inspirante placuerit et professionem turos, hi tanquam appetitores arctissimae vitae lenissimo Domini jugo subdantur, ac primum subdiaconatus ministerium habita probatione professionis suae a vicesimo anCavendum tamen est his, ne quando suae sponsionis immemores ad terrenas nuptias aut ad furtivos concubitus propria interrogationis tempore desiderium nubendi persuaserit, concessam ab apostolis sententiam auferre non possumus, ita ut cum provectae aetatis in conjugio positi renuntiaturos se pari consensu operibus carnis spoponderint, ad sacratos gradus aspirent
Abbreviated transcription (Latin):
Idicimꝰ sane non nullos ep̃os in congregationibus¬
congregandis. sibi subiettis canonicis uidelicet &¬
monachis & scĩmonialib actenus ualde neglegentes
extitisse: & obid multos in suoꝵ detractionẽ & con¬
tẽptũ ꝓuocasse. ita ut nab nulli alii p̃lati ineorũ
parrochus consticuti : eoꝵ praua exempla setuti suas
similit̃ congregationes similit̃ neglexerint Iuos &
riũ diximꝰ. ut abhac neglegentia deinceps se abstine¬
ant. & ceteris se imitabiles prebeant. ne forte pro
illoꝵ incuria & diuinȩ seruitutis contẽptu ⁊ pericula
ꝓueniant animarũ. ⁊ aurib excellentiȩ ur̃e molestia
ingerat᷑. ⁊ nr̃e mediocritati insacris conuentib tediũ

Expanded text:
ngregationibus sibi subiectis, canonicis videlicet monachis et sanctimonialibus, hactenus valde neglegentes exstitisse, et ob id multos in sui detractionem et contemptum provocasse, ita ut nonnulli alii praelati in eorum parrochiis constituti, eorum prava exempla secuti suas similiter congregationes neglexerint; quos et rio, ut ab hac neglegentia deinceps se cohibeant et caeteris se imitabiles praebeant; ne forte propter illorum incuriam et divinae servitutis contemptus et pericula proveniant animarum et auribus excellentiae nostrae molestia ingeratur et sacerdotali mediocritati in sacris conventibus tedium
Abbreviated transcription (Latin):
placuit custodiri: neqͥ dehis qͥ tali educatione imbu¬
unt᷑. qͥ tali occasione cogente ꝓpriã relinquentes
totius fr̃nitatis rtũ se ẽe nouerit: qr durũ. ẽ. ut aũ
quẽ alius rurali sensu aut squalore infantiȩ exuit.
alius susciꝑe aut uendicare presumat. Deosfici

Expanded text:
placuit custodiri, ne qui de his qui tali educatione imbuuntur, qualibet occasione cogente, propriam relinquentes totius fraternitatis reum esse se noverit, quia durum est ut eum quem alius rurali sensu ac squalore infantiae exuit, alius suscipere aut vindicare praesumat. II
Abbreviated transcription (Latin):
possint. De susceptione hospitums
Uenerabile enĩ uidet᷑ ut hospites peregrint & pauꝑes
susceptiones regrulares & canoruci habeam t ꝑ
diuerfa loca: quia ipse dñs dicturus erit. inre¬
muneratione magni diei Hospes erã & suscepistis
me Et apłs hospitalitatẽ laudans dixit Perhanc
quidã placuer̃ dõ: angłis susceptis hospitio
hum ana ꝑmisit fragilitas detreumus
ut canoci clerici canonice uiuant. obseruantes diuinȩ
scripture doctrinã & docum̃ta scõꝵ patrũ. ⁊ nihil sine
licentia ꝙp̃i sui & magistri eoꝵ positi agere p̾sumant.
in uno qͦq ep̃atu. ⁊ ut simul manducent & dormiant:
ubi is facultas id faciendi suppetit. ł qͥb reb reb eccta¬
stiasstipendia accipiunt. ⁊ in suo claustro maneant :¬
& singulis dieb mane pͥmo adlectionẽ ueniant. &
audiant qͥd eis imperet᷑. Ad mensã uͦ similit̃ lectio¬
nẽ audiant. & oboedientiã scđm canones sius magistris¬

Expanded text:
. De susceptione hospitum. Venerabile enim videtur, ut hospites, et peregrini, et pauperes susceptiones regulares et canonici per loca diversa habeant; quia ipse Dominus dicturus erit in remuneratione magni diei: Hospes eram, et suscepistis me. Et apostolus hospitalitatem laudans dixit: Per hanc quidam placuerunt Deo, angelis hospitiohumana permittit fragilitas decrevimus, ut canonici clerici canonice vivant, observantes divinae scripturae doctrinam, et documenta sanctorum Patrum, et nihil sine licentia episcopi sui vel magistri eorum incomposite agere praesumant; in unoquoque episcopatu ut simul manducent et dormiant, ubi his facultas id faciendi suppetit; vel qui de rebus ecclesiasticis stipendia accipiunt, in suo claustro maneant; et singulis diebus mane primo ad lectionem veniant, et audiant quid eis imperetur. Ad mensam vero similiter lectionem audiant, et obedientiam s