comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt rũpi. scilicet torm̃ta gehennȩ. et sic fiet iudiciũ conscriptum.¬
unde subdit. Ut faciant. quasi ad hoc habebunt gladios. ut fa¬
ciant in eis iudiciũ conscriptũ. id est compbatũ ab angłis. et uniu¬
sis scĩs. el in plurib scripturȩ locis memoratũ. de quo apłs ait¬
D escitis quia angłos indicabimtis. Et ne putes hane potestatẽ
eius. scilicet om̃ib ꝑtictis. qui ꝑ xp̃o om̃ia terrena reliquerunt:¬

Expanded text:
sunt rumpi, scilicet tormenta gehennae, et sic fiet judicium conscriptum,sunt rumpi, scilicet tormenta gehennae, et sic fiet judicium conscriptum, ut faciant. Quasi dicat: Ad hoc habebunt gladios, ut faciant in eis judicium conscriptum, id est comprobatum ab angelis et universis sanctis, vel in pluribus Scripturae locis memoratum. De quo Apostolus: Nescitis quia angelos judicabimus? Et ne putes hanc potestatem ejus, scilicet omnibus perfectis, qui pro Christo omnia terrena reliquerunt
Abbreviated transcription (Latin):
domo patris mei mansiones multe sunt. et cunc erunt. erultatio¬
nes dei in gutture eoꝵ. quia in corde et in lingua non desiuit
laudate dm̃. a quo et̃na habent. Et gladii ancipites. ia est uerbũ
dei. uel sententia uidicii de bonis et malis erunt. in nationib. ia
est. in potestate eoꝵ. T unc eñĩ potestat̃e uerbidi accipientes cũ año u¬
dicabunt sedentes suꝑ duodecim sedes. et tunc uete fiet uindic¬
da et increpatio in popłis Unde subdit. ad faciendam et cecera.
Quasi gladios habebunt inmanib ad faciendam uindictã in
nationib. et increpationes in popłis. Ecce quanta gła et gaudiũ
scẽꝵ cunc erit. quando pauꝑes qui erant derisui hic. habebunt po
testatẽ uindicare in suꝑbos. Seqͥtur. Aa alligandos reges eorũ in
cõpedib. et nobiles eoꝵ in manicis fetreis. quia tunc reges terre et
nobiles seculi ligabuntur in cõpedib. de quib non erit liberũ exi¬
re. et ferent uincula ferrea. ut grauia ad portandũ. et quȩ non pos¬

Expanded text:
tris mei mansiones multae sunt . Et tunc erunt exsultationes Dei in gutture eorum, quia in corde et in lingua, non desinunt laudare Deum, a quo aeterna habent, et gladii ancipites, id est verbum Dei vel sententia judicii de bonis et malis erunt, in manibus, id est in potestate eorum. Tunc enim potestatem verbi Dei accipientes cum Domino judicabunt, sedentes super duodecim sedes. Et tunc vere fiet vindicta et increpatio in populis. Unde subdit, ad faciendam, etc, quasi dicat: Gladios habebunt, in manibus, ad faciendam vindictam in nationibus, et increpationes in populis. Ecce quanta gloria et gaudium sanctorum tunc erit, quando pauperes, qui erant hic derisui, habebunt hic potestatem vindicare in superbos. Ad alligandos reges eorum in compedibus, et nobiles eorum in manicis ferreis, quia tunc reges terrae et nobiles saeculi ligabuntur in compedibus, de quibus non erit liberum exire; ferent vincula ferrea, ut gravia ad portandum, et quae non pos
Abbreviated transcription (Latin):
equi. id est in suꝑbia contumatiũ. ꝑͥ equum enĩ suꝑbia intelligitur.
quia de equo altior incedit homo. t ceruix eius uere indicat suꝑbiã
Rapudus est etiam in cuisu. Seqͥtur. Is eq beneplacitũ erit ei. in
positus. u e scđm aliam litt̾am. neq in tab̾naculis uiri. id est incon¬
uenticulis hereticoꝵ beneplacitũ erit er. R ota quod non ate in
tab̾naculis dei s uiri. ꝑ hoc designans audaciũ hereticoꝵ tab̾nacula.
quia est et taberuaculũ dei scilicet eccłia. a qua se diuidentes he¬
retici sibi tab̾nacula posuerunt. Unde pullus corui forte in ȩcclia
carens tẽporali honore: ait. ẜlegi abiectus eẽ in domo dei mei. magis
quã habitare in tab̾naculis peccatoꝵ Es id extra eccłiam non sibi

Expanded text:
equi, id est in superbia contumacium. Per equum enim superbia intelligitur, equi, id est in superbia contumacium. Per equum enim superbia intelligitur, quia de equo altior incedit homo. Et cervix ejus vere indicat superbiam. Rapidus etiam est in cursu. Nec beneplacitum erit ei in positus. Vel secundum aliam litteram, neque in tabernaculis viri, id est, in conventiculis haereticorum, beneplacitum erit ei. Aug. Nota quod non ait, in tabernaculis Dei, sed viri, per hoc designans audacium haereticorum tabernacula, quia est et tabernaculum Dei, scilicet Ecclesia a qua se dividentes haeretici, sibi tabernacula posuerunt. Unde pullus corvi forte in Ecclesia, car ens temporali honore, ait: Elegi abjectus esse in domo Dei mei, magis quam habitare in tabernaculo peccatoris . Non enim extra Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
diuitias. sece unde ꝓdurit. et quib ꝑduxit. seruituti hominũ. id est
bulum diuini uerbi. quia eos pascit deus ꝑ homines qui accipi¬
unt fenũ. id est ꝑ predicatores quia largiuntur eis spũalia a quib
metunt carnalia. Et dat escam pullis coruoꝵ inuocantib eum. Gor¬
ui sunt gentiles nigri in peccatis. unde et iudei qui se solos iustos
dicebant. om̃s gentiles peccatores. licebant. Et uere patres nr̃i corui
fuerunt. quia peccatores et ydolatrȩ. ꝑ os autẽ non sic remanemus.
rore celi uesci. et boneficio etatib ignorant pat̾nas escas. id est fetores ca¬
dauerũ. sic filii paganoꝵ. non immitantes pat̾nos ritus. inuocentes
sunt qui inuocant. Eoruus non inuocat. nos uero dimissi inuocamus.
ergo dat escam pullis coruoꝵ. id est filus paganoꝵ inuocantib eum.
habebit uoluntate. id est b eneplacitũ in fortitiulie. uel in potentatu

Expanded text:
divitias. Ecce unde produxit, etdivitias. Ecce unde produxit, et id est pabulum divini verbi, quia eos pascit Deus per homines: qui accipiunt fenum, id est, per praedicatores qui largiuntur eis spiritualia, a quibus metunt carnalia, et dat escam pullis corvorum invocantibus eum. Corvi sunt gentiles nigri in peccatis. Unde et Judaei qui se solos justos dicebant, omnes gentiles peccatores dicebant. Et vere patres nostri corvi fuerunt, quia peccatores et idololatrae, nos autem non sic remanemus: rore coeli vesci, et beneficio aetatis ignorant paternas escas, id est fetores cadaverum: sic filii paganorum non imitantes paternos ritus, innocentes sunt qui invocant, corvus non invocat. Nos vero dimissi invocamus. Ergo dat escam pullis corvorum, id est filiis paganorum, invocantibus eum.habebit voluntatem, id est beneplacitum, in fortitudine, vel in potentatu
Abbreviated transcription (Latin):
teudeus. unde possint intelligere. scilicet si humiles it non suꝑbistt
ad intelligentiã ꝑspicuam ueritatis. sicimago di ĩ te reformat᷑. uł¬
reformabitur. post confessionem uero sequentur operabona. Ui¬
de subdit. Pͥallite oꝑibus deo nr̃o in cythara. ubi manꝰ seqͥturuocẽ.
ita uocẽ audis sequantur oꝑa. et quasi quis queretet cui deo. subu̾it.
Qi oꝑit celum nubib. Adlitt̃am memorat oꝑa ꝑ que potestas osten¬
dicui. uel potius mistice qui oꝑit cȩlum nubib. ul est qui contegit
sacran scripturã figuris et sacramentis. Ut incitet ad querendũ. et
ue timeas de oꝑta scruitura. quia inde parat gratis non meritis ha
rent lerui dei quid intꝑretando influerent suꝑ autes et coria ho¬
minũ excipientiũ de nubib ilei. sagiam letitiȩ spũalis. et ipse est
humili. s etiam in montib. id est in excelcelsis seculi. qui in agis amãt

Expanded text:
tendens unde possint intelligere, scilicet si humiles et non superbi stendens unde possint intelligere, scilicet si humiles et non superbi sad intelligentiam perspicuam veritatis. Sic imago Dei in te reformabitur. Post confessionem vero sequuntur opera bona, unde subdit: Psallite operibus Deo nostro in cithara, ubi manus sequitur vocem, ita vocem laudis sequantur opera. Et quasi quis quaereret: cui Deo? VERS.Ad litteram memorat opera, per quem potestas ostenditur. Vel potius mystice qui operit coelum nubibus, id est qui contegit sacram Scripturam figuris et sacramentis, ut incitet ad quaerendum. Et ne timeas de operta Scriptura, quia inde parat gratis, non meritis harent servi Dei quod interpretando influerent super aures, et corda hominum, excipientium de nubibus Dei saginam laetitiae spiritualis. Et ipse est humili, sed etiam in montibus, id est in excelsis saeculi, quae magis amant
Abbreviated transcription (Latin):
obicura scripturarũ accuses quȩ fecit deus ut te exerceat. neq di¬
cas. sic melius diceritur. Sic enm dictũ est ut dici debuit. non cor¬
rigat eger medicamenta quȩ medicus tẽperat. ⁊e ouit quippe
medicus ea modificare. ei crede quite curat. ante ergo quam scias
quare quid dictũ sit non iudices. crede ita debusse dici ut dictũ
est: et hȩc pietas facit te capacem. Si autẽ resistis aduerstis clausa
dei. uide quid sequitur. humilians et cetera. Quasi mansuetos su¬
scipit. peccatores autẽ. id est immittes. contrarios mansuetis. est
humilians usq ad t̾ram. id est ut terrena tantũ de deo sapiant.
quia enĩ reprehendunt intelligibilia. ideo sentiunt t̃rena de do
incorporeo corporaliter cogitantes. hȩc facit deus his qui uolunt
irridere legem. ante quã noscantt. Quia ergo magnũ est ꝓficere
ad intelligibilia et spualia simus mansueti. pulsemus. faciamias
pars ubi ex predictis quafi adhuc̃ herentes increpat et impellit os¬

Expanded text:
obscura Scripturarum accuses quae fecit Deus, ut te exerceat, neque dicas: Sic diceretur melius. Sic enim dictum est ut dici debuit. Non corrigat aeger medicamenta quae medicus temperat. Novit medicus quippe ea modificare, ei crede qui te curat. Ante ergo quam scias quare quid dictum sit, non judices, crede ita debuisse dici, ut dictum est. Et haec pietas facit te capacem. Si autem resistis adversus clausa Dei, vide quid sequitur: humilians, etc.; quasi dicat: Mansuetos suscipit peccatores autem, id est immites contrarios mansuetis, est humilians usque ad terram, ut terrena tantum de Deo sapiant. Quia enim reprehendunt intelligibilia, ideo sentiunt terrena, de Deo incorporeo corporaliter cogitantes. Haec facit Deus his qui volunt irridere legem, antequam noscant. Quia ergo magnum est proficere ad intelligibilia et spiritualia, simus mansueti, pulsemus, faciamus pars, ubi ex praedictis, quasi adhuc haerentes increpat et impellit, os
Abbreviated transcription (Latin):
laus di. aggri et tacare. id ẽ ꝓ futura lib̾atioẽ. ꝓ qua p̃dicti ꝓpħe lauda¬
uert̃. Int̾atione monet ad laudẽ dodꝰ. b̾iꝑtitꝰ est psalmꝰ. Pumocelestia hor¬
tatur ad laudes. Sedo terrestria. Ibi. Laudate dum̃ de terra. Et
congrue pͥmo de celis laudatur deus. postea de terra. ipse est enim
qui fecie celum et tram. et in celestib et in t̾restrib omĩa continent᷑.
Sicut ergo aliquib bona oꝑantib applaudentes dicimus facite.
facite. Ita et ꝓpħa anglis laudantib dm̃ aggratulans ait. Ouos
eis hoc facientib. quia placet sibi quod facunt. et leuato corde
cum illis est spe. Et repetit. O uos qui estis in excelsis laudate eum.
Neide quib agguatulationẽ suam faciat expͥmit. Laudate eũ¬
nomen est. om̃ium celestium spũum. quandoq tamen pro uno
ordine acctpitur. dum uero mittuntur angłi nomiuantur. Seq̃r.
digniora sunt incepit. ileinde ponit uisibilia que minus sunt dig¬

Expanded text:
atione, pro qua praedicti Prophetae laudaverunt. Intentio: Monet ad laudem. Modus: Bipartitus est psalmus. Primo coelestia hortatur ad laudes. Secundo terrestria, ibi, laudate Dominum de terra. Et congrue primo de coelis laudatur Deus; postea de terra. Ipse est enim qui fecit coelum et terram, et in coelestibus et terrestribus omnia continentur. Sic ergo aliquibus bona operantibus applaudentes dicimus: Facite, facite. Ita Propheta angelis Deum laudantibus aggratulans ait: O vos, eis hoc facientibus, quia placet sibi quod faciunt. Et levato corde cum illis est spe, et repetit: O vos qui estis in excelsis, laudate eum. Deinde quibus aggratulationem suam faciat, exprimit. VEnomen est omnium coelestium spirituum, quandoque tamen pro uno ordine accipitur; dum vero mittuntur, angeli nominantur. VERS. 3.-- digniora sunt incoepit, deinde ponit visibilia quae minus sunt dig
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ spũalis ierłm quã sub illa accuali intellerert. et ꝓ ea dñm lauda¬
uert sp̃aliter. Ut et nos exẽplo eoꝵ quasi contẽpta hinus nr̃e ꝑegͥna¬
tionis babilonia securi p̃meditemur hic laudem quã iet̃num solue
Sunt eiĩ quedã quȩ hũt spm̃ laudandi am̃ et laudant in illo affec¬
tu quo illis placet deus. quedã uero ñ habent intellectũ. sed qͥa
ip̃a bona sunt i ordine suo et ad pulcritudiẽ uniu̾sitatis referunt᷑
ꝑ se quidẽ non laudant s ab ipis ꝑ attendentes ea laudat᷑ deus. et ita
quodammꝰ laudãt. quia de illis nasciturin nob̾ laus dĩ ad quã hic

Expanded text:
Jerusalem, quam sub illa actuali intellexerunt, et pro ea Dominum laudaverunt specialiter. Ut et nos exemplo eorum, quasi contempta hujus nostrae peregrinationis Babylonia securi praemeditemur hic laudem quam in aeternum soSunt enim quaedam quae habent spiritum laudandi Deum, et laudant in illo affectu, quo illis placet Deus; quaedam vero non habent intellectum, sed quia et ipsa bona sunt in ordine suo et ad pulchritudinem universitatis referuntur. Per se quidem non laudant, sed ab ipsis per attendentquodammodo laudant, quia de illis nascitur in nobis laus Dei, ad quam nos hic
Abbreviated transcription (Latin):
iustitia tua non sua. quã meniores scilicet tui accipiũt ate. Cui gͦ
debent. quia sunt illi debent. et quia iustificati sunt. Nemo
ergo deo tribuat quia est. et sibi tribuat. quia iustus est Me¬
lius est enĩ quod sibi uult retribuere. quã quod illi. G otum gͦ¬
illi da in toto ipsum lauda. Miserator. Tertio latius explicat
latius exulicat. quȩ scdo lireuiter ꝓposuit. quasi merito in his
laudabunt. quia dñs est miserator. effectu. et misericors natura.
Dartes laudis ponunt᷑ hic q̃ suꝑiꝰ positȩ sunt. sed non singulȩ pos¬
sunt explicari plene. Quis enĩ oꝑa uel potentiã uus al plenu
explicaret. Et sicut supra ita et hie ab oꝑib incipit. ut mise

Expanded text:
justitia tua, non sua, quam scilicet memores tui accipiunt a te. Cui ergo justitia tua, non sua, quam scilicet memores tui accipiunt a te. Cui ergo debent quia sunt, illi debent, quia justificati sunt. Nemo ergo Deo tribuat quia est, et sibi tribuat quia justus est. Melius est enim quod sibi vult tribuere, quam quod illi. Totum illi da, in toto ipsum lauda PARS. at, quae secundo breviter proposuit. Quasi dicat: Merito in his laudabunt, quia Dominus est miserator effectu, et misericors natura. Partes laudis ponuntur hic, quae superius positae sunt, sed non singulae possunt explicari plene. Quis enim opera vel potentiam ejus ad plenum explicaret? et sicut supra, ita et hic ab operibus incipit, ut mise
Abbreviated transcription (Latin):
ut exortetur. minatur. ut terreat. et corrigat. Si enĩ ñ ininaret᷑
nulla eẽt correctio. si uero non blandiretur. nulla eẽt exhortatio.
Est itaq amabilis et t̾ribilis: dicent ergo uirtutẽ disciplinautis et
punientis. si predicant regnum ęt̾num. non tacent ignem ec̃num.
uitatis tue eructabunt. foris intus ea pleni sunt. Memoriam ha¬
bundantiȩ suauitatis dicit. quod deus non est oblitus nos. obli¬
tus eum et non oblitus. facit nos reminisci sui. Ipse enĩ ꝑ habun¬
ulantẽ suauitatẽ suam pͥus nr̃i memor est xp̃e uocando. gr̃a sua
nos p̃ueniendo. inde nos eius. Et nota quod non ait manducabt̃
sȩd eructuabunt. D anducat enĩ qui discit. eruetuat qui do¬
cet. hoc tamen. ruetuat. quod manducauit. hȩc ergo memoria
quia ualde dulcis est. manducanda est et eruetuanda. Sic ergo
manduca: ut ructe s. Seqͥtur nonus locus laudis. et exultabt̃

Expanded text:
ut exhortetur; minatur ut terreat et corrigat. Si enim non minaretur, ut exhortetur; minatur ut terreat et corrigat. Si enim non minaretur, nulla esset correctio; si non blandiretur, nulla esset exhortatio. Est itaque apunientis, si praedicant regnum aeternum, non tacent ignem aeternum.vitatis tuae eructabunt foris, intus ea pleni sunt. Aug. Memoriam abundantiae suavitatis dicit, quod Deus non est oblitus nos oblitos eum, et non oblitus facit nos reminisci sui. Ipse enim per abundantem suavitatem suam, prius nostri memor est vocando, gratia sua nos praeveniendo; inde nos ejus. Et nota quod non ait manducabunt, sed, eructabunt. Manducat enim qui discit, eructat qui docet, hoc tamen eructat quod manducavit. Haec ergo memoria, quia valde dulcis est, manducanda est et eructanda. Sic ergo manduca ut eructes. Sequitur nonus locus laudis: Et exsultabunt
Abbreviated transcription (Latin):
tiam tuam ꝓnuntiabunt. hic est scas locus laudis. quasi. laud abt̃
oꝑa laudant. nisi uirtittẽ oꝑautis anniuitient. s quidam eloquen¬
tes laudant creaturã. obliti treatoris. Sc̃i uero laudatores si oꝑa amãt.¬
et laudant magis oꝑatorem. et hoc ꝓpter illum amant. et laucdant.
quod utiq faciendũ est. Si enĩ in reb factis sentitur aliqua species
uel aliqua utilitas. uel uirtus et laudatur magis in illo qui fecto.
Quid enĩ pulcrius est eo. qui om̃ia fecit: quid utilius: quid potentiꝰ.
Lauda ergo facta: ꝓpter facientẽ. Si uero oꝑa laudas. et te qui es opꝰ
dei laudas. et occurit illud non te laudet os tuũ. et arrogans uide¬
ris. s non est arrogantia. quia dm̃ inte non te laudas. Sequitur
habent. Magnificentiã maiestatis tuę. et sc̃itatẽ tuã loquentuꝵ
Sequit᷑ quintus locus laudis. et mirabilia tua narrabunt. De¬

Expanded text:
tiam tuam. Hic est secundus locus laudis. Quasi dicat: Laudtiam tuam. Hic est secundus locus laudis. Quasi dicat: Laudopera laudant, nisi ut virtutem operantis annuntient; sed quidam eloquentes laudant creaturam obliti Creatoris. Sancti vero laudatores, si opera amant, laudant magis operatorem, et haec propter illum amant et laudant, quod utique faciendum est. Si enim in rebus factis sentitur aliqua species, vel utilitas, vel virtus. Et laudatur magis in illo qui fecit. Quid enim pulcrius est eo qui omnia fecit? quid utilius, quid potentius? lauda ergo facta propter facientem. Sed si opera laudas, et te qui es opus Dei laudas, et occurrit illud: Non te laudet os tuum, et arrogans videris . Sed non est arrogantia, quia Deum in te non laudas. Sequitur habent, magnificentiam majestatis tuae et sanctitatis tuae loquentur. Sequitur quintus locus laudis: Et mirabilia tua narrabunt. De
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sunt mat̾ia laudis. scilicet oꝑa. potentia magnificentia. scĩtas
mirabilia. uirtus. tertibiliũ magnitudo. memoriai ustitia que pꝰ¬
explicabuntur. Ex his quasi ex locis et seminib omnis trahitur
Quasi laudabo ego. laudabit etiam generatio et geueratio. id ẽ oĩs ge¬
neiatio. Repetitio enĩ dicentis in infinitũ misit animũ cogitantis.
Uel duȩ generationes hac repetitione insinuantur. scilicet gene¬
ratio qua inpsenti nascuirtur sili dei. et generatio futura. qua fi¬
lii resurrectionis erunt. De qua dicitur in euangłio. In generatio¬
ne cum sederit filius hominis in sede maiestatis suȩ. Regenerationẽ
uocaute resurrectionẽ. Generatio ergo et geueratio laudabit oꝑa
magnitudine deficimus. cuius non est sinis. uel id est saltem de
oꝑib laudemus oꝑantẽ. de conditis conditorẽ. de creatura creatorẽ.
Uideamꝰaꝰ quȩ hic fecerit quȩ nobis nota sunt. sequitur. et poten¬

Expanded text:
sunt modi laudis, scilicet opera, potentia, magnificentia, sanctitas, mirabilia, virtus terribilium, magnitudo, memoria, justitia, quae poexplicabuntur. Ex his quasi ex locis et seminibus omnis trahitur  Aug. Quasi dicat: Laudabo ego, laudabit etiam generatio et generatio, id est omnis generatio. Repetitio enim dicentis in infinitum misit animum cogitantis. Vel duae generationes hac repetitione insinuantur, scilicet generatio qua in praesenti nascuntur filii Dei; et generatio futura, qua filii resurrectionis erunt. De qua dicitur in Evangelio: In generatione cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae . Regenerationem vocavit resurrectionem.magnitudine defecimus, cujus non est finis. Vel, id est saltem, de operibus laudemus operantem, de conditis Conditorem, de creatura Creatorem. Videamus quae hic fecerit, quae nobis nota sunt: Et poten
Abbreviated transcription (Latin):
as ed iudicia sua maifestauit eis qͦd non fecit alus. Unde adde.¬
D on fecit taliter omni nationi. et iudicia sua non manifestaute
eis. quia ꝑ se non predicauit alii nationi uel genti. uirta illud
Don sum misus nsi adoues quȩ piceunt domus ist̃ uide ordi¬
nem qui est in prẽdictio quattuor psalmis laudum. Prius ent
de preceptis duimi p̾conii egit. Sedo. de ꝑuersitate mundi fu¬
gienda Tettio de congregatione eeclis. Quarto: collecte iam in
pacel audes imꝑat ꝓsua secuittate et dilectione. Ili aitte cho¬
ro de mundi partib agregato trma exultatione subnectit ẽe gabi¬
dendum. tres alios psalmos laudis subiumgeis. ut in hoc opere
gratia trinitatis eluceat.

Expanded text:
e addit: Non fecit taliter omni nationi: et judicia sua non manifestavit eis, quia per se non praedicavit alii nationi vel genti, juxta illud: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Vide ordinem qui est in praedictis quatuor psalmis laudum Dei; prius enim de praeceptis divini praeconii egit. Secundo de perversitate mundi fugienda. Tertio de congregatione Ecclesiae. Quarto jam collectae in pace laudes imperat pro sua securitate et dilectione. Illi autem choro de mundi partibus congregato trina exsultatione subnectit esse gaudendum; tres alios psalmos laudis subjungens, ut in hoc opere gratia Trinitatis eluceat.
Abbreviated transcription (Latin):
tum est homini. Non te laudet os tuũ. Si enim se laudat bomo.
artogantia est: si deus se laudat misericordia est quia laudando
se amabilem facit. et nos amando uel laud ando. meliores sumus
ñ ipse. Ideoq sp̃c eius in seruis suis laud at eum. et tunc seipse lau¬
dat qͥa facit laudari. et est sensus tituli. hȩc laudatio fit ipsi dauid
Modus. Triꝑtitus est. Primo ꝓpb̾a ꝓmittit infinitam laudem.

Expanded text:
tum est homini: Non te laudet os tuum . Si enim se laudat homo, tum est homini: Non te laudet os tuum . Si enim se laudat homo, arrogantia est; si Deus se laudat, misericordia est, quia laudando se amabilem facit, et nos amando meliores sumus, non ipse. Ideoque Spiritus ejus in servis suis laudat eum, et tunc seipsum laudat, quia laudari se facit. Et est sensus: Haec laudatio fit ipsi Davidntes. Exaltabo te. Primo propheta promittit infinitam laudem;
Abbreviated transcription (Latin):
xaltabo te. Titulus. Laudatio dđ
nentia late diffundunt᷑. in quo nouem
loci laudis distinguntur. ex quib om̃is
laus dei sumitur. ubicunq enim de di¬
laudib agitur. legitur. uel oꝑa. uel poc̾ni¬
tia uel aliquid ceteroꝵ. Ad huius ante psalmi prȩconia sequentes
psalmi ꝑtinent. qui cum isto septẽ sunt. Ut enĩ septẽ st̃ psalmi pe¬
nitentie. ita et septẽ sunt psalmi laudis. quib indie laudandus est
deus. sicut ꝓpħa dicit. Septies in die laudem dixi tibi. sicut et sep¬
tem sunt sp̃c grãrum qui laudes dei concinunt. sicut legitur in apo¬
calipsi. Iuxta hoc sacram̃tum precepit dñs moysi. in tabnaculo
septẽ lucernas ponere. ꝑpetuo lumine lucentes. In his sept̃e psaliiᷤ
sufficienter deus docuit. quomodo uelit laudari. nequis in eiꝰ lau¬
eum. et ne erremus in laudando. iter laudis in scriptura constituit.
qui ut bene laudaretur ab homine seipsum laudauit. ut inueniat
homo qualiter laudet eum. Non enĩ potest hoc dici deo. quod dic¬

Expanded text:
xaltabo te. Titulus: Laudatio ipsnentia late diffunduntur, in quo novem loci laudis distinguntur, ex quibus omnis laus Dei sumitur. Ubicunque enim de laude Dei agitur, legitur vel opera, vel potentia, vel aliquid caeterorum. Ad hujus autem psalmi praeconia, sequentes psalmi pertinent, qui cum isto septem sunt. Ut enim septem sunt psalmi poenitentiae, ita et septem sunt psalmi laudis, quibus in die laudandus est Deus . Sicut Propheta dicit: Septies in die laudem dicam tibi. Sicut et septem sunt spiritus gratiarum, qui laudes Dei concinunt, sicut legitur in Apocalypsi . Juxta hoc sacramentum praecepit Deus Mosi in tabernaculo septem lucernas ponere, perpetuo lumine lucentes. In his septem psalmis sufficienter Deus docuit quomodo laudari velit; ne quis in ejus laueum, et ne erremus in laudando iter laudis in Scriptura constituit, qui ut bene laudaretur ab homine, seipsum laudavit, ut inveniat homo qualiter laudet eum. Non enim potest hoc dici Deo quod dic
Abbreviated transcription (Latin):
sunt sicut nouellȩ plantationes. in iuuentute sua. id est filii eoꝵ¬
sunt sicut nouella plantatio. qui non de apłis funt fiindati. s de
ꝑuersitate nouitatis gentrati. E cre post mala ipsoꝵ enumerata supta
nunc etiam bona eoꝵ accusat dicens. quoa filii prauo doginate ft̃
generati. qui non antiquis ritib patrũ uiguerunt. s nouis errori¬
bus pialulauerunt. Et fitie eoꝵ quȩ non habent uires constantię

Expanded text:
sunt sicut novellae plantationes, in juventute sua, id est filii eosunt sicut novellae plantationes, in juventute sua, id est filii eorum sunt novella plantatio, qui non de apostolis sunt fundati, sed de perversitate novitatis generati. Ecce post mala ipsorum enumerata supra, nunc etiam bona eorum accusat, dicens quod filii pravo dogmate sunt generati, qui non antiquis ritibus Patrum viguerunt, sed novis erroribus pullulaverunt. Et filiae eorum, quae non habent vires constanti
Abbreviated transcription (Latin):
teis eoꝵ.i est nullus tumultus. s pax quicta est in plateis eorum.
cce que est eoꝵ dett̃a. deinde ostendit quam uanitate locuntur sub
fint mala. s inde arguo tos. quia beatũ dicerunt popłm cui hȩc
sunt. illud quod est in sinstra ponentes in dextera. felicitas quidem
p̃cipitur iustis eam defugere.si non dext̃am putare. Non enĩ inde
reprehendit istos. quia his habundant. s. quia ꝓ dext̾a habent.
id est ꝓ beatitudine. et hec estuanitas quã locuti sunt. hs abtahã¬
ysaac. et iacob habundauit. sine amisse uistitię dampno. felicitaᷤ
est in his ut dictum est. s sinstra. id est cẽporalis. mortalis. cor¬
poralis. Ita hec ad litt̃am accipi possunt. ut dictum est. uel misticebet
possunt accipi ab illo loco. Quoꝵ filii. et agit de errorib malorũ.
et pessimis cogitationib. ostendens eos ẽẽ hereticos. de quib etiã¬
et quedam ad litt̾am exponuntur. Quoꝵ scilicet prȩdictoꝵ filii

Expanded text:
teis eorum, id est nullus tumultus sed pax quieta est, in plateis eorum. Ecce quae est eorum dextera. Deinde ostendit quam vanitatem loquuntur, subsint mala; sed inde arguo eos, quia beatum dixerunt populum cui haec sunt. Illud quod est in sinistra, ponentes in dextera. Felicitas quidempraecipitur justis eam fugere, sed non dexteram putare. Non enim inde reprehendit istos quia his abundant, sed quia pro dextera habent, id est pro beatitudine. Et haec est vanitas quam locuti sunt his Abraham et Jacob abundavit sine amissae justitiae damno, felicitas est in his ut dictum est; sed sinistra, id est temporalis, mortalis, corporalis. Ita haec ad litteram accipi possunt, ut dictum est Hier.. Vel mystice possunt accipi ab illo loco: Quorum filii. Et agit de erroribus malorum, et pessimis cogitationibus, ostendens eos esse haereticos, de quibus etiam quaedam ad litteram exponuntur. Quorum, scilicet praedictorum, filii
Abbreviated transcription (Latin):
nec de dons quib̾dam spũalib. ficut quidam faciunt quibꝰ ma¬
le usis quibꝰdam donis sp̃c sc̃ĩ dicet in finem. non noui uos. Disci¬
płis etiam ait. Ls olite gaudere. quia uobis sp̃c subiecti sunt:¬

Expanded text:
nec de donis quibusdam spiritualibus, sicut quidam faciunt. Quibus manec de donis quibusdam spiritualibus, sicut quidam faciunt. Quibus male usis quibusdam donis Spiritus sancti, dicet in fine: Non novi vos . Discipulis etiam ait: Nolite gaudere, quia vobis spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem stellaritm. Non est hoc a deo magnũ ad litt̾am. si ds̾
om̃s stellas numerat. cui capilli capitũ numerati sunt. s stelle
sunt luminaria quedam in ecełia. quȩ lucent inter ꝑuersos
om̃s. scilicet de quib dicit apłc. In medio nationis praue et
ꝑuerse apparetis. tanquã luminaria in mundo. Tales nume¬
tat añs in suos. quia nouit añs qui sunt eius. Siquis uero ad¬
supra numerũ est. UUnde alibi. dultiplicati sunt suꝑ nuimerum.
quia intra parietes presentis ȩccłie plures sunt. quã futuri sint
in regno dei ideo ait. Qui numerat. id est discernit multitudinem
stellarũ. id est electoꝵ. Nouit entm dñs qui sunt eius. Et om̃ib ei
numeratis. nomina uocat. uel est uocans. quia nomina hoꝵ scrip¬
ta sunt in libro uite. id est in dei p̃destinatione. hȩc nouit. hoc est
totum p̃mium nr̃m. unde gaudere debemus. non de aliis rebus

Expanded text:
tudinem stellarum. Aug. Non est hoc adeo magnum ad litteram, si Deus tudinem stellarum. Aug. Non est hoc adeo magnum ad litteram, si Deus omnes stellas numerat, cui capelli capitum numerati sunt. Sed stellae sunt luminaria quaedam in Ecclesia quae lucent inter perversos omnes, scilicet de quibus dicit Apostolus: In medio nationis pravae et perversae apparetis, tanquam luminaria in mundo . Tales numerat Dominus in suos, quia novit Dominus qui sunt ejus . Si quis vero adsupra numerum est. Unde alibi: Multiplicati sunt super numerum ; quia intra parietes praesentis Ecclesiae plures sunt, quam futuri sint in regno Dei. Ideo ait, qui numerat, id est, discernit, multitudinem stellarum, id est electorum. Novit enim Dominus qui sunt ejus, et omnibus eis numeratis nomina vocat, vel vocans, quia nomina eorum scripta sunt in libro vitae, id est in Dei praedestinatione. Haec novit, hoc est totum praemium nostrum. Unde gaudere debemus non de aliis rebus,
Abbreviated transcription (Latin):
elatos elidit .s. in fut᷑o ꝑfecta eoꝵ erit sanitas. ubi corruptibile hoc in¬
auet inconrruptionẽ. Nodo uero ut medicus fracturas alligat. un¬
de subdit. et alligac nc̃ cont̾tiones eoꝵ. asimili medici. frangitur enĩ
si non potes dirigere uł frangi. etãs diriget. fr̃ange inqͣm confitendo. peni
dite corda uta. Adhoc enm eliditur cor ut contritũ dirigatur. atq
sanccur. Male enĩ erigitur: quoa non pͥmo ꝑ contritionẽ corrigitur.
Contere ergo cortuũ et añs alligat contritiones. qualiter sama¬
ritanus ille qui descendebat de ierłm in iericho. quando uidit
uulneratũ iacentem in itinere. colligauit uulnera eius. Ceterum
de his qui non obtͥuerunt cor: Atcitur ꝑ ysaiam. Non est malag¬
ma imponere. neq oleum neq alligaturas. Alligamenta dei sunt
tẽporalia sacram̃ta. quib interim consolationẽ habemus. quȩ tẽ

Expanded text:
elatos elidit; sed in futuro, perfecta erit sanitas, ubi corruptibile hoc inelatos elidit; sed in futuro, perfecta erit sanitas, ubi corruptibile hoc induet incorruptionem. Modo vero ut medicus fracturas alligat. Unde subdit, et alligat nunc contritiones eorum, a simili medici. Frangitur enim si non potest dirigere vel frangere, et Deus diriget. Frange, inquam, confitendo, poeniel II. Ad hoc enim eliditur cor, ut contritum dirigatur atque sanetur. Male enim erigitur, quod non primo per contritionem corrigitur. Hier. Contere ergo tuum, et ritanus ille qui descendebat a Jerusalem in Jericho , quando vidit vulneratum jacentem in itinere, colligavit vulnera ejus. Caeterum de his qui non obtriverunt cor, dicitur per Isaiam: Non est malagma imponere, neque oleum, neque alligaturas . Alligamenta Dei sunt temporalia sacramenta, quibus interim consolationem habemus; quae tunc
Abbreviated transcription (Latin):
est. Om̃s illi qui sunt in illa magna ciuitate celesti gaudent qͥb spec¬
tacłmest ipse deus. s nos ab illa ciuitate ꝑegrinamur peceato etpul
q niribi manetenus. et mortalitate p̃grauati. ne illo rediremus. Sea
resperit deus pegrinationem nr̃am. et ipse qui edificat ierłm etiam
lapsam partẽ restituit. et olim disꝑsos in xp̃o collegit. quẽ misit ad
ficat ierłm congregabit in una fide et caritate disꝑsiones isrł. id est
fi deles olim disꝑsos quos colligit. ut de illis edificium celeste forme¬
tur sic id est ꝑtalia oꝑa se cõmendat deus laudatorib suis. id est com¬
mendat caritatẽ suam fidelib. Quid ergo eis daturus est in premiũ:
Scipsum. S quomodo colligit: quid agit ut congreget. E d ceIpse est
offerunt deo sacrificiũ sp̃e contribulatus. hos sanat. quia hunles

Expanded text:
est. Omnes illi qui sunt in magna illa civitate et coelesti gaudent quibus specest. Omnes illi qui sunt in magna illa civitate et coelesti gaudent quibus spectaculum est ipse Deus; sed nos ab illa civitate peregrinamur peccato expulsi, 312 ne ibi maneremus et mortalitate praegravati, ne illo rediremus. Sed respexit Deus peregrinationem nostram. Vel ipse qui aedificat Jerusalem, etiam lapsam partem restituit, et olim dispersos in Christo collegit, quem misit ad ficat Jerusalem, congregabit Aug. in una fide et charitate, dispersiones Israelis, id est fideles olim dispersos quos colligit, ut de illis aedificium coeleste formetur. Sic, id est per talia opera se commendat Deus laudatoribus suis, id est commendat charitatem suam fidelibus. Quid ergo eis daturus est in praemium? Seipsum. Sed quomodo colligit? Quid agit? ut congreget, ecce ipse est offerunt Deo sacrificium spiritus contribulati. Hos sanat, quia humiles
Abbreviated transcription (Latin):
qui semꝑ bene oꝑatur. ꝗ ai uero male agte: Ulasphemat. hȩc latiꝰ
ꝑficietur in eterna gła. ad quã ꝑuenturi modo exerceamur. in
ro erit. et quia bonus est psalmus. ideo deo nr̃o sit iocunda lau¬
da enĩ est deo. que est speciosa. quod non in ore peccatoꝵ. qui bone
cantilene malis obstrepunt morib. Sequitur. Edificans. Qua¬
si ideo laudandus est deus. qͥa ẽ dñs edificans. id est edificat ierłm
spũalem scilieet cclestem eccłiam. quã sic edificat quia disꝑsiones
isiłis id ẽ aisꝑsiones fodeliũ. sciliceo fidebes disꝑsos detoto mundo
congregabit ad regnum et est hĩc laus de factis mirabilibr. uel¬
ita et accipit ierłm generalem ȩccłam. cuius pars triũphat incelis.
pars militat interris. Et enim ec̾na icrłm in celis ubi ciues angeli
sunt. et ad eam ꝑtine etiam popłs isrł. qui modo ꝑ peccatũ ꝑegrims

Expanded text:
qui semper bene operatur. Qui vero male agit blasphemat. Haec laus qui semper bene operatur. Qui vero male agit blasphemat. Haec laus perficietur in aeterna gloria, ad quam perventuri modo exerceamur in lro erit. Et quia bonus est psalmus, ideo Deo nostra sit jucunda da enim est Deo quae est speciosa, quod non more peccatorum, qui bonae cantilenae malis obstrepunt moribus. VERS. 2.-- « Aedificans  Ideo laudandus est Deus, quia Dominus est aedificans, id est aedificat Jerusalem spiritualem, scilicet coelestem Ecclesiam, quam sic aedificat, quia dispersiones Israelis, id est dispersiones fidelium, scilicet fideles dispersos de toto mundo congregabit ad regnum. ita, et accipit Jerusalem generalem Ecclesiam, cujus pars triumphat in coelis, pars militat in terris: est enim aeterna Jerusalem in coelis, ubi cives angeli sunt, et ad eam pertinet etiam populus Israel, qui modo per peccatum peregrinus
Abbreviated transcription (Latin):
audate aominum. Titulus. Aneluia.
Hic ttem agitur de laude dei ubi ꝓpħa monet
laudare colligentem isrł. Intentione monet ad
laudem dei. Modus. S iꝑtitus est psalmus. Primo ostendit quos
colligat. et quomodo. Scđo post predieta adhue herentes et dubi¬
os ostendens increpat. unde possint laudare scilicet si fueriit hu¬
miles. Ibi. Precrinte. Diñs ergo tam maiores quã minores ad lauaẽ
q̃x eremus. et quare laudabimus: laudis catisam actuliti qm̃ bonꝰ
est psalmus. hȩc est tota meites laudantiũ. Quasi dicẽt. Ideo lau¬
date qm̃ bonũ est laudate. ipsa enim laus dei. est nr̃a beatituds.
Et notandũ quod non duit. qm̃ bona est laus. s ut modũ laudis
expͥmeret:. dixit. qm̃ bonus est psalmus. Ipse eñ ꝑsalmus est laus
dei. qui fit non sola uoce. s in organo. manib uoci concordantib
ꝑ quod significatur quod uoci debent oꝑa consonare. quoꝵ laus
cessare non debet.etiam uocis lauae int̾missa. Semꝑergo laudat

Expanded text:
audate Dominum. Titulus: Alleluia. Hic agit item de laude Dei, ubi Propheta monet laudare colligentem Israel. Intentio: Monet ad laudem Dei. Modus: Bipartitus est psalmus. Primo ostendit quos colligat et quomodo. Secundo post praedicta adhuc haerentes et dubios increpat, ostendens unde possint laudare, scilicet si fuerint humiles, ibi praecinite. Omnes ergo tam majores quam minores ad laudem quaereremus, quare laudabimus? Laudis causam attulit: Quoniam bonus est psalmus. Haec est tota merces laudantium. Quasi dicat: Ideo laudate, quoniam bonum est laudare. Ipsa enim laus Dei est nostra beatitudo. Et notandum quod non dixit quoniam bona est laus, sed ut laudis modum exprimeret, dixit, quoniam bonus est psalmus. Ipse enim psalmus est laus Dei, qui fit non sola voce sed in organo, manibus voci concordantibus. Per quod significatur quod voci debent opera consonare, quorum laus cessare non debet etiam vocis laude intermissa. Semper ergo laudat,
Abbreviated transcription (Latin):
CUnde subdit et satiat te adipe frumenti. id est pane qui de celo de¬
scendit. qui carne clausus in mundo sola side est cognitus. tunc au¬
te uidebimus sicut est. et erit illa ꝑtecta saturitas uel secutita. Qu¬

Expanded text:
nulla indigentia. Satiat te adipe frumenti, id est pane qui de coelo denulla indigentia. Satiat te adipe frumenti, id est pane qui de coelo descendit, qui carne clausus in mundo sola fide est cognitus. Tunc autem videbimus, sicut est, et erit illa perfecta saturitas vel securitas.
Abbreviated transcription (Latin):
negotiũ cuum. hoc ideo dicit ꝓpħa ut modo exultenus insue. et
de sideremus ipsam. qui audiuimꝰ eam sic ructantẽ dei lauaen¬
int̾pretatur uisio pacis. Syon speculatio uel contẽplatio. Et uisio
pacis est contẽplatio xp̃i qui est pax nr̃a Uel scłm aliam editionẽ
ex multis constas. T̃ uengo constans ex multis collauda. et o tu
syon lauda am̃ cuum. ideo simpliciter subdo lauida. quia unum
facta es. et accipit idem syon et itrłm quoa pͥus. et quasi diceret.
matio non fit nisi clausis portis. I hoc ergo notat elausam eẽ ianuã
adiissis prudentib et exelusis fatuis uirginib ut nemo iam exe¬
at uel intret. et congrue post laudis anmonitionẽ subdit de clausis
ino intrat quẽ timeat. quia non exit inde anncus. nec intrat illuc
foris ꝑegrinantur Uolariute eni de nido timoris incelestia et eo¬
na tabnacula ubi filii sunt et securi. Quis benedixit. Qui posu¬

Expanded text:
negotium tuum. Hoc ideo dicit Propheta, ut modo exsultemus in spe, et negotium tuum. Hoc ideo dicit Propheta, ut modo exsultemus in spe, et desideremus ipsam qui audimus eum vel eam sic ructantem Dei laudeinterpretatur visio pacis, Sion speculatio; vel contemplatio et visio pacis est: contemplatio Christi, qui est pax nostra. Vel secundum aliam editionem,ex multis constas. Tu ergo constans ex multis, collauda. Et o tu, Sion, lauda Deum tuum. Ideo simpliciter subdo, lauda, quia unum facta es, et accipit idem Sion et Jerusalem, quod prius. Et quasi dicat: matio non fit nisi clausis portis. Per hoc ergo notat clausam esse januam, admissis prudentibus, et exclusis fatuis virginibus ut nemo jam exeat vel intret. Aug. Et congrue post laudis admonitionem subdit de clausis mo intrat quem timeat, quia non exit inde amicus, nec intrat illuc foris peregrinantur. Volarunt enim de nido timoris in coelestia et aeterna tabernacula, ubi filii sunt et securi. Quis benedixit? VERS
Abbreviated transcription (Latin):
P iophete isti in babiloniȩ captiuitatẽ ꝓphauerunt
reparationem ierłm. que ut ieremias predurte. post
septuaginta annos facta est. in qua intellexeriutt spũalem resti¬
citionem cęlestis iersm. eamq sub figura illius predixerunt. et ꝑ
ea dnm l aiid auerunt. quȩ post septuaginta annos. id est post uo¬
lubilitate totius temporis. quod septẽ dieb agitur. ꝑficienda etł.
et ꝑ ea hic ⁊pheta dm̃ laudat sicut et predicti aplie sub figura lau
dauerunt. et est sensus atuli. hic est alleluya. id est laus dei. Laus
dico aggei et rachariȩ. id est de reparatione cȩlestis ierlm quam illi
pdi eruint et ꝓ ea ddm laudaue t et fac̃ psalmꝰ iste in nobis amorẽ fu¬
ture ierłm: quã multipliciter cõmendat. T otus quoq hic plalmi
titus est Primo dicit bona futurȩ ierłm. Secũdo dicit que bona
lnc dantur scĩs. Ibi. Qui eineitit. In captiuitate ergo huius seculi
gaudio spei. ante gaudiũ speciei. quasi coniungenꝰ cor non corpuᷤ

Expanded text:
Prophetae isti in Babylonica captivitate prophetaverunt reparationem Jerusalem, quae ut Jer. praedixit , post LXX annos facta est, in qua intellexerunt spiritualem restaurationem coelestis Jerusalem, eamque sub figura illius praedixerunt, et pro ea Dominum laudaverunt, quae post LXX annos, id est post volubilitatem totius temporis, quod septem diebus agitur, perficienda est, et pro ea hic Propheta Deum laudat, sicut et praedicti prophetae sub figura Deum laudaverunt. Et est sensus tituli: Hic est alleluia, id est laus Dei. Laus dico, Aggaei et Zachariae, id est de reparatione coelestis Jerusalem, quam illi praedixerunt, et pro ea Deum laudaverunt, et facit psalmus iste in nobis amorem futurae Jerusalem, quam multipliciter commendat. Totus quoque hic psalmus us. Primo dicit bona futurae Jerusalem. Secundo dicit quae bona hic dantur sanctis, ibi, qui emittit. In captivitate ergo hujus saeculi gaudio spei, ante gaudium speciei, quasi conjungens cor etsi non corpus
Abbreviated transcription (Latin):
inͣ xp̃o et hoc usq ad finem psalmi oftendit. describendo eum per
oꝑa.  am et si sunt dii multi et dñ. nobis tamen unus est deus.
ex quo oiñia et est hĩc laus ab oꝑib. quia et si non eius substantiã
tamen accus eius aliquatemus nr̃a capit notitia. Nequib subdit.

Expanded text:
isto, et hoc usque in finem psalmus ostendit, describendo eum per isto, et hoc usque in finem psalmus ostendit, describendo eum per opera. Nam etsi sunt dii multi et domini, nobis tamen unus est Deus, ex quo omnia . Et est hic laus ab operibus, quia etsi non ejus substantiam, tamen actus ejus aliquatenus nostra capit notitia, de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Respondet. In dño. quia beatus est cuius deus est. non angelus
uel homo s deus iacob. id est qui sꝑat in illo. qui fuit ileus ia¬
cob ipse dieo addiutoꝵr ius iacob id est adiutor huius ueri iacob. si¬
cut fuit aduitor illius accualis i acob. Ipsius ia cob sic fuit adiu¬
cor ut qe iacob faceret isrł. qui iam iuderet adiutoriũ scilicet is¬
rael uideret dm̃. qui est eius adiutoriũ fic. si hic non udes s habeᷤᷤ
adduatorem m̃. eris tandem de iacob. ⁊ sił et uidebis dm̃ et cessabit
om̃is gemitus et dolor. Dicit ergo. ħeatus est ille cuius deus est ds
lacob. aduitor euis. id est huius ueri i acob ficrit ille est beatus quia
spes euis est in dño deo ipsius. it̃ quia etiam cultorib demonũ spes ẽ
n de osuo. decmiiat in quo debet eẽ spes dicens. qui fecit et cetera.¬
Quasi. Iñ quo año deo. Ĩn illo qui fecte celum et t̾ram mare id ẽ¬

Expanded text:
Respondet, in Domino, quia beatus est cujus Deus est, non angelus Respondet, in Domino, quia beatus est cujus Deus est, non angelus vel homo. Sed, Deus Jacob, id est qui sperat in illo, qui fuit Deus Jacob. Ipse dico adjutor ejus, Jacob, id est adjutor hujus viri Jacob, sicut fuit adjutor illius actualis Jacob. Ipsius Jacob sic fuit adjutor, ut de Jacob faceret Israel, qui jam videret adjutorium, Aug. scilicet Israel videret Deum qui est adjutorium, sic si hic non vides, sed habes adjutorem Deum, eris tandem de Jacob Israel, et videns; et cessabit omnis gemitus et dolor. Dicit ergo, beatus et ille cujus Deus est Deus Jacob adjutor ejus, id est hujus viri Jacob, sicut illius. Cur est beatus? quia spes ejus est in Domino Deo ipsius, et quia etiam cultoribus daemonum spes est in Deo suo, determinat in quo debet esse spes, dicens: Qui fecit. Quasi dicat: In quo Domino Deo? in illo, qui fecit coelum et terram, mare,
Abbreviated transcription (Latin):
Ita me habeo ut dixi. et meo exemplo nolite uos alii maxime nouissimi
confid̾e ĩ pͥncipib. et in filiis hominũ. id est in illis qui tẽporalia
amare fuadent. Prius ut salutaris medicus mundat corda. ꝓhi¬
bendo a noxus. ut post salutaria infundat. monendo salubria.
Sequitur. In quib scilicet filus hominũ non est salus. Uide
subito quando non uult uel scit. et exeunte spũ reuertetur caro¬
in tram suam. tinde ceptt intcium et in illa die mortis scilicet ꝑi¬
bunt. id et frustrabuntur om̃s cogitationes eoꝵ. quȩ in diu̾sos
ambitus seculi tendebant. B eatus cuius. S̃ ertia pars ubi
docet om̃em spem. in om̃ipotenti ponendam. quẽ ex factis descri¬
bit ut gentilitas tam frequenter conuicta quiescat. Et notan¬
dũ qd supra remotis noxiis. docet hic quod salitis est. scilicet in
quo spandũ sit et quasi quis quereret. In quo ergo est sꝑandum:

Expanded text:
uasi dicat: Ita me habeo, ut dixi, et meo exemplo, nolite, vos alii, maxime novissimi, uasi dicat: Ita me habeo, ut dixi, et meo exemplo, nolite, vos alii, maxime novissimi, confidere in principibus et in filiis hominum, id est in illis qui maxime temporalia amare suadent, prius ut salutaris medicus mundat corda prohibendo a noxiis, ut post salutaria infundat monendo salubria. In quibus, id est in filiis hominum, non est salus. Vide subito, quando non vult, vel scit: et exeunte spiritu revertetur in terram suam, unde cepit initium: et in illa die, mortis scilicet, peribunt, id est frustabuntur omnes cogitationes ejus quae in diversos ambitus saeculi tendebadocet omnem spem in omnipotenti ponendam, quem ex factis describit, ut gentilitas tam frequenter victa quiescit. Et notandum quod supra remotis noxiis docet hic quod salutis est, scilicet in quo sperandum sit. Et quasi quis quaereret: In quo ergo est sperandum?
Abbreviated transcription (Latin):
in futuro ꝑfecte laudabo. et etiam hic. ubi non semꝑ ero. psallam
et affirmato: quod laudabit ubi plene poterit. quasi longe re¬
motos int̃im dum mala sunt: quib turbatur anima. M orret hic
ñ sꝑare ĩ hoĩe s in deo. Quasi. Ego laudabe et psallam. uos autera
fidere in pͥnepib tenebrarũ. id est in denionib. et in filus hominũ
id est in baptistis. in quib non est saltis. In uno filio hominis est sa¬
lus. ex in ip̃o sꝑate. ñ qͥa filius hominis est. s quia filius dei est. non
ꝓpter illua quod suscepit exte. s ꝓpter illud quod sirtianit in se. qͥa
dm̃ est salus. ut in alio psalmo dicitur. non pͥncipium seculi uel ba¬
ptistarũ qui iactant se dare sc̃a. quoꝵ tamen sunt instrumenta. si
homo aliquid care posset. minus a deꝯ peteretur: Uel ita Nsolite
Respic̃ ꝓpħa ad nouissima tẽpora consũmationis seculi. et quasi in

Expanded text:
dicat: In futuro perfecte laudabo, et etiam hic, ubi non semper ero, psallam dicat: In futuro perfecte laudabo, et etiam hic, ubi non semper ero, psallam et affirmato quod laudabit ubi plene poterit, quasi longe remotos interim dum mala sunt quibus turbatur anima, monet hic non sperare in homine, sed in Deo. Quasi dicat: Ego laudabo et psallam, vos autem fidere in principibus tenebrarum, id est in daemonibus; et in filiis hominum, id est in baptistis, in quibus non est salus. In uno Filio hominis est salus, et in ipso sperate, non quia Filius hominis est, sed quia Filius Dei est; non propter illud quod suscepit ex te, sed propter illud quod servavit in se, quia Domini est salus. Et in alio psalmo dicitur, non principium saeculi, non baptistarum, qui jactant se dare sancta, quorum tantum sunt instrumenta. Si enim homo aliquid dare posset, minus a Deo peteretur. Cassiod. Vel ita, nolite: Respicit Propheta ad novissima tempora consummationis saeculi, et quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc seculo qui diuisa es ꝑ tot seculariũ rerum amatores. Quid
te occupat cura mortaliũ rerum. E ollige te ad auctorẽ. hic tibi pax
et securitas. Sta ergo mecun: et lauda dñm. Neinde respondet an¬
ma mea. quasi hic p̃grauata. et non ualens ita consistere. ut ẽ¬
dignũ. ait. Laudabo ꝑfecte dñm inuita mea et̃na. quȩ est uere
uita scilicet cum ꝑfecte ei inhesero. a qͥ seꝑari itt modo fit mors ẽ.
hic. in morte ista laudat cenuit᷑ id est exiliter. quia corpus agata
uat ammam. et t̾rena in habitatio sensum multa cogitante. sed inc
spes consolatur eo pascit. In qua quodã modo uiuens laudat uit.i
erit in futuro. Id eo hic gemo: ibi plene laudabo. Et quomodo lau¬
dabis: Sic laudabo. quia tunc psallam deo meo quãdui fuero.
uel sum. hic est homo. et aluis intentus. et id̾o non semy psalltt.
erit. et ido uere dui. Uel de presenti potest accipi psallam. quasi

Expanded text:
in hoc saeculo quae divisa es per tot saecularium rerum amores? Quid in hoc saeculo quae divisa es per tot saecularium rerum amores? Quid te occupat mortalium rerum cura? collige te ad actorem. Hic tibi pax et securitas. Sta ergo mecum, et lauda Dominum. Deinde respondit anima menti, quasi hic praegravata, et non valens ita consistere ut dignum est: Laudabo perfecte in vita mea aeterna, quae est vere vita, scilicet cum perfecte ei inhaesero, a quo separari ut modo fit, mors est, hic in morte ista laudo tenuiter, id est exiliter, quia corpus animam aggravat, et terrena inhabitatio deprimit sensum multa cogitantem . Sed hic spes consolatur et pascit, in qua quodammodo vivens laudat. Vita erit in futuro. Ideo hic gemo, ibi plene laudabo. Et quomodo laudabis? Sic laudabo, quia tunc psallam Deo meo, quandiu fuero, vel sum. Hic est homo et aliis intentus. Et ideo non semper psalliterit, et ideo vere diu. Vel de praesenti potest accipi, psallam. Quasi