comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Libent᷑ gͦ exit ut redeat undẽ
ea quȩ foris sunt aliqͣndo appetit.
ut uł ditior uł recentior ad sua
reu̾tatur. Mansionem autẽ ꝑpe
senescẽ: ab ilł optat nͨ ĩ morte
seꝑari: ut nec moriens deserat.
quos uiuus notos & caros hẽbat.
Hanc cupit semꝑ hr̃e societatẽ.
hanc mansionem. has delicias:
hanc iocunditatem. Nicħ extͣ¬
ħ reqͥrit: nicħ ampliꝰ concupisc̃.
Talit̃ stud eamꝰ conu̾sari indo¬
mo dñi: & inueniemus pacem
patit̾ & reqͥem. & iocunditate.
Simꝰ simplices. aliena ñ concupi¬
scentes: delectationes quã nob̾
as p̃parauit quȩ indomo eius
inueniunt᷑. magis qͣm oblec̾ta¬
menta mundi huiꝰ amantes.
In eis ugit᷑ exerceamꝰ eor nr̃m.
Letificenius animũ: accenda¬
mus affectum. Hñis ibi fontes
lucidissimos. hm̃s pͣta florida.
campos planos. & spcciosos.
uineas ubes. greges fecundos.
messem fertilem. pomeria fru¬
ctisera. hortos irriguos. & om̃i¬
um deliciaꝵ gn̾a. quȩ mens

Expanded text:
Libenter ergo exit, ut redeat, videre Libenter ergo exit, ut redeat, videre ea quae foris sunt, aliquando appetit ut vel ditior vel recentior ad sua revertatur. Mansionem autem perpsenescere, ab illis optat nec in morte separari, ut nec moriens deserat, quos vivos, et notos, et charos habebat. Hanc cupit semper habere societatem, hanc mansionem, has delicias, hanc jucunditatem. Nihil extra requirit, nihil amplius concupiscit. Taliter studeamus conversari in domo Domini, et inveniemus pacem pariter, et requiem, et jucunditatem. Simus simplices aliena non concupiscentes, delectationes quas nobis Deus praeparavit, quae in domo ejus inveniuntur, magis quam oblectamenta mundi hujus amantes. In eis jugiter exerceamus cor nostrum. Laetificemus animum nostrum, accendamus affectum. Habemus ibi fontes lucidissimos. Habemus prata florida, campos planos et spatiosos, vineas uberes, greges fecundos, messem fertilem, pomaria fructifera, hortos irriguos, et omnium deliciarum genera, quae mens
Abbreviated transcription (Latin):
ñ qͣm degustatis ad pͥores delici¬
as renouat᷑. Caudet nouellos
fructus decerꝑe. & spicas imma¬
turis adhuc gͣuis igne costã con¬
fricare: botros maturescentes
elig̾e. auiculaꝵ nidos ex plorare.
& uł oua uł pullos inuentos cũ
magno gaudio & tͥpudio do¬
mum deportare: & quasi de sua
uenatione lic⁊ tenui. magis qͣm
de alienis copiis refectionẽ q̃tẽ
Si forte cognou̾it pr̃em slium
quo qͣm it᷑um. siue ad uillã siue
adeastellũ. siue ad nundinas.
siue ad sollempnitates. & inpri¬
mo redit᷑um: optat simulire.⁊
ut illa noua e insolita uideat:
ut reu̾sꝰ possit sodalib suis nar¬
rare q̃ uidĩt: quis cultꝰ hoĩum.
qͥs situs locoꝵ. quȩ magnitu¬
do urbiũ. quȩ celsitudo domoꝵ
quȩ copia rerum uenalium. qͥdĩ¬
uen̾it. quid em̃it. quid attułit.
s siqͥs in exititĩ uñ reditꝰ ampliuᷤᷤ
sꝑari ñ poss&e. ire eũ compełłr:
non sine magno gemitu. et
dolore de patͥa domo ȩriret.

Expanded text:
nunquam degustatis ad priores delicinunquam degustatis ad priores delicias renovatur. Gaudet novellos fructus decerpere, et spicas immaturis adhuc granis igne tostas confricare, betros maturescentes eligere, avicularum nidos explorare, et vel ova, vel pullos inventos cum magno gaudio et tripudio domum deportare, et quasi de sua venatione, licet tenui, magis quam de alienis copiis refectionem quaerere. Si forte cognoverit patrem suum quoquam iturum sive ad villam, sive ad castellum, sive ad nundinas, sive ad solemnitates, et in proximo rediturum, optat simul ire ut illa nova, et insolita videat, ut reversus possit sodalibus suis narrare quae viderit, quis cultus hominum, quis situs loco rum, quae magnitudo urbium, quae celsitudo domorum, quae copia rerum venalium, quod invenerit, quod emerit, quod attulerit. sed si quis exsilium, unde reditus amplius sperari non posset, ire eum compelleret, non sine magno gemitu et dolore de patria domo exiret.
Abbreviated transcription (Latin):
desid̾antem animũ ad effectũ
desidii sui ꝑducit. d. Habitacu
domum appellart solemus: qͣsi
domꝰ ÷ diuitis patͥsfamilias: ani¬
mus autẽ quasi filius delicatus
qui in domo pr̃is sui tantumd¬
licate nutritur: quantũ tẽnere
conu̾sari. Ipse namq dicit: nisi
efficiamini sic̃ paruulꝰ iste: ñ
intrabitis in regnũ cęloꝵ. Qͥd
gͦ paruulꝰ facit: Non⁊ solli¬
citus. nec concupiscit. ludosim¬
plici &. innocenti exercet se: i
tantũ domestica diligit utad
regnum etiam translatus ma¬
gis antiq̃ requirat. & solitis mnt̃¬
cẽ de sicdce. Cognoseit possessio¬
nem pr̃issui. nunc in campo.
nunc in orto. nunc in pomeris.
nunc in pͣtis. nunc ad fontes.
nunc ad uineas discurrit. Sin
minantes sequit᷑. in estate me¬
tentes: & in autumpno unde¬
miantes comitat᷑: ubiq pasũ.
ubiq iocum. ubiq refecͦtionẽ.
ubiq delectationem inuenst.
& precer illas cotidianas & dome¬
sticas epulas quib domi pascitur.
etiam foris cibariis seruoꝵ non¬

Expanded text:
desiderantem animum ad effectum desiderii sui perducit. D. Habitaculdomum appellare solemus, quasi domus est divitis patrisfamilias, animus autem quasi filius delicatus, qui in domo patris sui tantum delicate nutritur, quantum tenere dconversari. Ipse namque dicit: Nisi efficiamini sicut parvulus iste, non intrabitis in regnum coelorum . Quid ergo parvulus facit? D. Non est sollicitus, nec concupiscit, ludo simplici, et innocenti exercet se, in tantum domestica diligit, ut ad regnum etiam translatus magis antiqua requirat, et solitis interesse desideret. Cognoscit possessionem patris sui, nunc in campo, nunc in horto, nunc in pomeriis, nunc in pratis, nunc ad fontes, nunc ad vineas discurrit singuminantes sequitur, in aestate metentes et in autumno vindemiantes comitatur. Ubique pastum, ubique jocum, ubique refectionem, ubique delectationem invenit, et praeter illas quotidianas et domesticas epulas, quibus domi pascitur, etiam foris cibariis servorum non
Abbreviated transcription (Latin):
ditat᷑. Sunt gͦ quȩdã q̃ aman¬
do & cogitando corhominis de¬
orsũ p̃mit᷑ scissumq ꝑ uaria diᷤᷤ¬
sipat᷑: & st̃ it̾̃m quedam q̃ aman¬
do ⁊ meditando sursũ eleuat᷑. ⁊
ad semt ipsũ colligit᷑. ꝓpt᷑ qͦd
oportet nos om̃iũ rerũ sp̃em
in duo diuide: ⁊ in alt̾a parte

Expanded text:
ditatur. Sunt ergo quaedam quae amanditatur. Sunt ergo quaedam quae amando et cogitando cor hominis deorsum premitur, scissumque per varia dissipatur et sunt iterum quaedam, quae amando et meditando sursum elevatur, et ad semetipsum colligitur. Propter quod oportet nos omnium rerum speciem in duo dividere, et in a
Abbreviated transcription (Latin):
inter fluctus scłi. & mutabilib
ammixtum inter labentia fluit.
geminoꝙ salutis ꝑicło ⁊ ꝑ affe¬
late dissipat᷑. Si uͦ rursũ se ab
amore p̃sentiũ ꝑ de sid̾ium e¬
nem ꝓpͥam cogitones suas ad
sem⁊ ipsum collegerit. iam
quodammͦ fluctib rerum stꝑ¬
enatat: & cuncta transitoria
quasi subt̃ labentia calcat:
atq in eo qđ se paulatim ꝑgͣdꝰ
u̾tutũ magis semꝑ ac magis
cstirsum erigit ⁊ inunũ colli¬
git: q̃ndam arche formã sp̃ałr
in se exp̃ssam rep̃sentat. Qe dã
ipsa deorsum demersert̃. deor¬
sũ ft̃ illa corda quȩ config᷑ant᷑
conu̾satõnẽ suam hñt in cęlo.
deorsum sunt quȩ terrena
sapiunt: sursũ it̃ quȩ iugit᷑
meditant᷑ cȩlestia. Scd̾m id
gͦ cui ꝑ amorem coniungit᷑
cor hominis: sursũ aut deor¬
sum eẽ iudicat᷑.  recꝰte extra
dilabit᷑. Tunc autẽ ad semet¬
psum reu̾titur: quando ea
quȩ ad suam salutem ꝑtinent me¬

Expanded text:
inter fluctus saeculi, et mutabilibus inter fluctus saeculi, et mutabilibus admistum inter labentia fluit geminoque salutis periculo et per affelate dissipatur. Si vero rursum se ab amore praesentium per desiderium enem propriam cogitationes suas ad semetipsum collegerit, jam quodammodo fluctibus rerum superenatat, et cuncta transitoria quasi subterlabentia calcat, atque in eo quod se paulatim per gradus virtutum, magis semper ac magis sursum erigit et in unum colligit, quamdam arcae formam spiritualiter in se expressam repraesentat. Quaedam ipsa deorsum demerserunt. Deorsum sunt illa corda, quae configurantur conversationem suam habent in coelo. Deorsum sunt, quae terrena sapiunt; sursum sunt, quae jugiter meditantur coelestia; secundum id ergo cui per amorem conjungitur, cor hominis sursum ac deorsum esse judicatur. Et reete extra dilabitur. Tunc autem ad semetipsum revertitur, quando ea quae ad suam salutem pertinent, me
Abbreviated transcription (Latin):
tatis colligi in id ipsũ. Qunauͦ
mundũ hc̃ extͣ nos. dm̃ autem
int᷑ nos ẽẽ cognoscim᷑: ab ħ mun¬
do ad dm̃ ren̾tentes. ⁊ quasiab¬
met ipĩos tͣmĩre ciebem᷑. Sicq
ipsi qͦdammͦ int̾ undas noͤtͦns¬
uehimꝰ: qñ ab his quȩ foris mu¬
tabilia st̃ ad nos ingressi stabi¬
litatem inuenimꝰ .T.O archam
salutarem. o portũ felicem. be¬
atus qui ħ tempestuosum sa¬
lum illesus potest euadere:
⁊ ad illam unicȩ qͥetis tranqͥl¬
litatẽ ꝑuenire. Optarem in il¬
lam ingredi: optarem in illa
saluari: optarem in illa ꝑdu¬
ci. Doce gͦ obsecro. qͦmͦ quisq
cordis sui archam. int᷑re debe¬
at: & cum in illa fuerit. qͥda
tum optatȩ quietis possit ꝑue¬
nĩre. D. Quia semel rerũsimi¬
litudines in loquendo scepimꝰ
iustum ⁊÷ ut indecursu nr̃is
monis ꝓut respostulat dem¬
ceps eas teneamꝰ. Mundus di¬
luuium ÷. cor autẽ hominissi
ꝑ amorem mundanoꝵ sede¬
orsum inclinat. naufragatuł.

Expanded text:
tatis colligi in idipsum. Quia vero tatis colligi in idipsum. Quia vero mundum hunc extra nos, Deum autem intra nos esse cognoscimus, ob hoc a mundo ad Deum revertentesmetipsos transire debemus. Sicque ipsi quodammodo inter undas nos transvehimus, quando ab his quae foris mutabilia sunt, ad nos ingressi stabilitatem invenimus. I. O arcam salutarem, o portum felicem! Beatus qui hoc tempestuosum salum illaesus potest evadere, et ad illam unicae quietis tranquillitatem pervenire. Optarem in illam ingredi, optarem in illa salvari, optarem in illa perduci. Doce ergo, obsecro, quomodo quisque cordis sui arcam intrare debeat, et cum in illa fuerit, quid tum optatae quietis possit pervenire. D. Quia semel rerum similitudines in loquendo suscepimus, justum est, ut in decursu nostri sermonis prout res postulat deinceps eas teneamus. Mundus diluvium est, cor autem hominis, si per amorem mundanorum se deorsum inclinat, naufragatur
Abbreviated transcription (Latin):
ifte. ubi more insolito & inaudi¬
to. & it̃ nauis sursum dirigit᷑. &
nauigans ã sem& ipso portatur:
.d. Qnͣ mentis oculũ ad iuisibi¬
lia erig̾e uolumꝰ: similitudines
uisibiliũ rerũ quasi quȩdam
cogniuoinis uestigia respicete
u̾ticem cęli constitutũ. s intimũ
om̃iũ significat᷑. Ascendẽ gͦ ad
dm̃. ħ ÷ intͣre ad semet ipsum.
& ñ solũ ad se intrare: s mneffa¬
bili quodam modo mintimis
etiã se ipsum tͣnire. Quigͦ se¬
ipsum ut ita dicam int̾ius in¬
trans & intrinsecꝰ penetrant᷑ͣn¬
scendit: ille u̾acit ad dm̃ ascen¬
dit. Qñ aut̃e homo ꝑ sensus
carnis adiisibilia ista quȩ tͣnͣ¬
sitoria st̃& caduca concupis¬
cendo ęxit: tunc nimirũ a di¬
gnitate conditionis sue qua¬
si ad infima q̃dam & abiecta
descendit. Quod gͦ intimũ:¬
infimũ. ⁊ longinquũ ⁊ tnͣsito¬
rium. Ab extremo itaq redire
ad intimũ. ħ ⁊ abimo ascende¬
ascende ad sup̃mũ. atꝙ a disꝑ¬
sione confusionis & mutabili¬

Expanded text:
iste, ubi more insolito et inaudito et iter navis sursum dirigitur, et navigans a semetipso portatur? D. Quando mentis oculum ad invisibilia erigere volumus, similitudines visibilium rerum quasi quaedam cognitionis vestigia respicere verticem coeli constitutum, sed intimum omnium significatur. Ascendere ergo ad Deum hoc est intrare ad semetipsum, et non solum ad se intrare, sed ineffabili quodammodo in intimis etiam seipsum transire. Qui ergo seipsum, ut ita dicam, interius intrans et intrinsecus penetrans transcendit, ille veraciter ad Deum ascendit. Quando autem homo per sensus carnis ad visibilia ista, quae transitoria sunt et caduca, concupiscendo exit, tunc nimirum a dignitate conditionis suae quasi ad infima quaedam et abjecta descendit. Quod ergo intimuinfimum, et longinquum, et transitorium. Ab extremo itaque redire ad intimum, hoc est ab imo ascendere ad supremum, atque a dispersione confusionis et mutabili
Abbreviated transcription (Latin):
dm ꝑtine sola supplicatio suffiẽ:⁊
ut sciat: s supplicand: ut annu¬
at. S nullo alio modo citꝰ deus
ad annuendũ flectit᷑: qͣm si pre¬
cantis animꝰ toto deuotionis af¬
fectu ad ipsũ conũtat᷑. Quec̃q
gͦ sũt u̾ba orantis. absurda ñ st̃.
ad amorẽ dĩ excitent: uł quod
amplius÷. si i amamore eiꝰ flagt
excitatũ demonstrent. De mon¬
strent autẽ. ñ ut dm̃ occulta
nr̃a quasi nescientẽ doceant :
sut nos dum int̾nim nr̃m de¬
sidium foris loquimur⁊ exipsis
nr̃is uerb̃ amplius ad amore in¬
flammem᷑. Sola gͥ cordis deuotio
qͣntũ ad dm̃ suffic̾e pot̾at. nͥ ad
ħ etiã in uoce formaret᷑ or̃o ut m̃

Expanded text:
Deum pertinet, sola supplicatio sufficit, Deum pertinet, sola supplicatio sufficit, ut sciat, sed supplicandus est ut annuat. Sed nullo alio modo citius Deus ad annuendum flectitur, quam si precantis animus toto devotionis affectu ad ipsum convertatur. Quaecunque ergo sunt verba orantis, absurda non suntad amorem Dei excitent, vel quod amplius est si jam amore ejus flagrat, excitatum demonstrent. Demonstrent autem, non ut Deum occulta nostra quasi nescientem doceant, sed ut nos dum internum nostrum desiderium foris loquimur, ex ipsis nostris verbis amplius ad amorem inflammemur. Sola ergo cordis devotio quantum ad Deum sufficere poterat, nisi ad hoc etiam in voce formare
Abbreviated transcription (Latin):
sup̃dic̾tas or̃onis sp̃es diligent̃
ꝑspexerit: qualit̾ etiã ista in
or̃onib dicta ualeant facile dis¬
cernit. Nam ħ genꝰ orandisepe
ad impetrandũ inuenit᷑ efficatꝰ
qͣm illud etiam in quo manifestr
petitionis nĩe modũ orantes ex¬
plicamus. & licae ħ ut diximus.
ex his que suꝑiꝰ inemorata sunt.
satis euident᷑ intelligi possit.
si tñ h specialit̾ dem onstretur.
qͥd nisi ampliꝰ ueritas patescit
H interẽ qñ oramus hominem
& quando oramus deum. qđ homo
necessitatẽ nr̃am scire non potest
nisi abalio doctus fuerit: ds aũ
ut sc iãt quid uelimus: ꝑ suppli¬
cationẽ nr̃am pulsat᷑ ut anm¬
at qđ petimus. S in illa quae
ad dm̃ fit orõne. narratio necessa¬
ria ñ. nͥ forte homo adħ narret
ut ipse suã petitionẽ meliꝰ intelli¬
gat. ut & ꝑ narration̾ẽ suã ãmo¬
nitus quid petat considẽt: et ꝑ
considationẽ petitionis suȩ exci¬
tatus deuotiꝰ oret. Sane qͣntũ ad

Expanded text:
supradictas orationis species diligenter supradictas orationis species diligenter prospexerit, qualiter etiam ista in orationibus dicta valeant facile discernet. Nam hoc genus orandi saepe ad impetrandum invenitur efficacius quam illud etiam, in quo manifeste petitionis modum orantes explicamus. Et licet hoc, ut diximus, ex his quae superius memorata sunt, satis evidenter intelligi possit, si tamen hic specialiter demonstretur, quid nisi amplius veritas patescit? Hoc interest quando oramus hominem, et quando oramus Deum, quod homo necessitatem nostram scire non potest, nisi ab alio doctus fuerit, Deus autem ut sciat quid velimus; per supplicationem nostram pulsatur, ut annuat quod petimus. Sed in illa, quae ad Deum fit, oratione narratio necessaria non est, nisi forte homo ad hoc narret, ut ipse suam petitionem melius intelligat, ut et per narrationem suam admonitus quid petat consideret, et per considerationem petitionis suae excitatus devotius oret. Sane quantum ad
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nunꝗͣ. psalmos qui uł petiti¬
onis uerba ñ hñt. uł ad nr̃am
petitionẽ ñ ꝑtinent decantare
solemus: & de aliis etiã scͥptunꝰ
quas in oronib freq̃ntamus si¬
milem absurditatẽ ꝓducunt:
cum eiꝰmodi ft̃ ut uł formani
orandi ñ habeant. uł illi quã
nos agimus causȩ ñ concordañ.
Quid enĩ aiunt ꝓdest in or̃oe
illa uerba dicere: quib inuenim᷑
postulare : Non orat. s subsannat
potius & ad iracundiã ꝓuocat
dm̃. qui cum ante conspec̾tũ eiꝰ
quasi postulat᷑us uen̾it. subito
se ad alia que nicħ ad rem ꝑtine
uident᷑. replicanda conuertit.
mus: quid nob ad ħ ꝓdest siuł
q̃r fremuer̃ gentes. ł attendite
popłe m̃s. uł aliũ h cemodi psal¬
mũ decantamus: Nonne ridi¬
culũ ÷ ut talia canentes orare.
nos credam: Istud fortasse ali¬
qui dicant & existiment nicħ
utilitatis eẽ. qͦtiens talia nr̃is
orõnib ãmiscemus. S quisqͥs

Expanded text:
nonnunquam psalmos, qui vel petitinonnunquam psalmos, qui vel petitionis verba non habent, vel ad nostram petitionem non pertinent, decantare solemus. Et de aliis etiam Scripturis, quas in orationibus frequentamus, similem absurditatem producunt, cum ejusmodi sunt, ut vel formam orandi non habeant, vel illi, quam nos agimus, causae non concordant. Quid enim, aiunt, prodest in oratione illa verba dicere, quibus invenimur postulare? Non orat sed subsannat potius, et ad iracundiam provocat Deum, qui cum ante conspectum ejus quasi postulaturus venerit, subito se ad alia quae nihil ad rem pertinere videntur replicanda convertit. mus; quid nobis ad hoc prodest, si vel Quare fremuerunt gentes , vel: Attendite, popule meus , vel alium hujuscemodi psalmum decantamus? Nonne ridiculum est, ut talia canentes orare nos credamus? Istud fortasse, aliqui dicant, et existiment nihil utilitatis esse quoties talia nostris orationibus admiscemus; sed quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ñ decłat: obedientiã in mi¬
racło exigebat. Et dicit᷑ ei. Qͥa
michi & tibi÷ mulier: Miracu¬
lum enĩ fac̾e dĩ uirtus ẽ ñ hoĩs
& ido cum amatre xp̃c homo
miracłm requirit᷑. idem ñ quasi
homo s quasi ds mulierem non
matrẽ de p̃sumptione causatur.
Maria enĩ ã xp̃o ñ quasi mat̾ exi¬
gere ã filio:s quasi mulier sine¬
cẽe fuisset mitaculũ humiliter
postulare debebat ã dõ. Contem¬
ptu fit insinuatio. qñ uł causa u¬
lis ẽ. uł ꝑsona que rogat᷑ humil
Que om̃ino ab orõe diuma exclu¬
dit᷑. apud homines autẽ. mar̃e
strꝑbos & potentes magno stu¬
dio exercet᷑: & sicut in supͣdictis
ostendimus. ita qͦ inhis tͥb diffe¬
rentiã inuenimus. Insinuatio ..
ex fiducia ꝑfectis conuenit⁊ ex
timore incipientib. excontem¬
ptu malis. Dehinc reliqua quȩ
de orõe utare ꝓposumus. anne¬
uere solet. qđ in oĩonib nr̃is
salute pet̾e uolumus. illos etiã

Expanded text:
quam non dederat, obedientiam in miquam non dederat, obedientiam in miraculo exigebat. Et dicitur ei: Quid mihi et tibi est mulier? Miraculum enim facere Dei virtus est, non hominis, et ideo cum a matre Christus homo de miraculo requiritur, idem non quasi homo, sed quasi Deus mulierem non matrem de praesumptione causatur. Maria enim a Christo non quasi mater exigere Filio, sed quasi mulier si necesse fuisset miraculum humiliter postulare, debebat a Deo. Contemptu fit insinuatio quando vel causa vilis est, vel persona quae rogatur humilis. Quae omnino ab oratione divina excluditur, apud homines autem maxime superbos et potentes magno studio exercetur. Et sicut in supradictis ostendimus, ita quoque in his tribus differentiam invenimus. Insinuatio enim ex fiducia perfectis convenit, ex timore incipientibus, ex contemptu malis. Dehinc reliqua, quae de oratione tractare proposuimus, adnevere solet, quod in orationibus nostris salute petere volumus, illos etiam
Abbreviated transcription (Latin):
s qr ꝓ magnitudine cause & pro¬
reu̾entia ꝑsone extimuit: insinu¬
are potius qͣm postulare elegit.
Domine inquit si fuisses hic frater
m̃s ñ fuissae mortuꝰ. Dixit uñ uo¬
luntas intelligeret᷑. s tem̾itas ñ
rep̃hendẽt᷑: ut uł ñ exaudita re¬
pulse ñ pat̾et᷑ opprobriũ: uł ex¬
audita uoluntatis suȩ conseque¬
ret᷑ effectũ. fiducia fit insinua¬
tio. qñ uł de facilitate cause. uł
de beniuolentia ꝑsone confidimꝰ:
& id̃o desid̾ium nr̃m patenter
expͥme negligimꝰ: qr nos optin̾e
posse sola insinuatõe sꝑamus.
sicut ÷ illud qđ in nuptiis defi¬
ciente uino dño mat̾ dicit. ui¬
num ñ hñt. Non dixit peto ut
defecꝰtũ poculũ uinũ creando
endo se uelle significaret. pati
ã filio repulsã ñ debuisset. & ħ
quide iustũ fuerat. si tale aliqͥd
ab eo petiuissi: qđ ille fac̾e pos¬
set scdm nat᷑am quam ab easũ¬
ptam gerebat. Nunc autẽ qͦdãmͦ
iuste rep̃hendit᷑. qr ab eanat᷑a

Expanded text:
r magnitudinem causae et reverentiam personae extimuit, insinuare potius quam postulare elegit. Domine, inquit, si fuisses hic, frater meus non fuisset mortuus. Dixit unde voluntas intelligeretur, sed temeritas non reprehenderetur, ut vel non exaudita repulsae non pateretur opprobrium, vel exaudita voluntatis suae consequeretur effectum. Fiducia fit insinuatio, quando vel de facilitate causae, vel de benevolentia personae confidimus, et ideo desiderium nostrum patenter exprimere negligimus, quia nos obstinere posse sola insinuatione speramus. Sicut est illud, quod in nuptiis deficiente vino Domino mater dicit. Vinum non habent . Non dixit: Peto ut defectum poculi, vinum creando endo se velle significaret, pati a Filio repulsam non debuisset. Et hoc quidem justum fuerat, si tale aliquid ab eo petivisset, quod ille facere posset secundum naturam, quam ab ea sumptam gerebat. Nunc autem quodammodo juste reprehenditur, quia ab ea natura,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ammiranda. Primũ ÷ uni¬
u̾sus mundus iste cũ omnib
que ineo sunt. inmodũ decur¬
rentiũ aquaꝵ p̃terfluens⁊ cꝰ
inundationes & motꝰ mutabi¬
litatis. siue diluino om̃a occu¬
panti: siue mari magno com¬
pare mus. res ipsa simillima:.
Sed̾m ÷ corhumanũ ab hiscͣn¬
sitoriis & mutabilib seerigen.
& paulatĩ colligens se munum.¬

Expanded text:
quam admiranda. Primum est uniquam admiranda. Primum est universus mundus iste cum omnibus quae in eo sunt in modum decurrentium aquarum praeterfluens, cujus inundationes, et motus mutabilitatis sive diluvio omnia occupanti, sive mari magno comparemus, res ipsa simillima est. Secundum est cor humanum ab his transitoriis et mutabilibus se erigens, et paulatim colligens se in unum
Abbreviated transcription (Latin):
deniq ampliꝰ quisq animo in
unum colligit᷑. qͣntõ magis ima
deserens.cogitatõe & desiderio
sursum eleuat᷑ donec tandem
omnino immutabilis sit. cũ ad
illam unam & summã immuta¬
bilitatem ꝑuenerit. Ascendit gͦ
animus ab hac infinita diftracti¬
one quȩ deorsum ẽ. tantoq ma¬
gis ut dictum ÷ in unũ colligi¬
tur.⁊ qͣntõmagis sursũ eleuat᷑.
donec ad ueram ⁊ tinicam quȩ
est apud dm̃ immutabilitatem
ꝑueniat: ubi ꝑpetuo sine om̃i
mutabilitatis incissitudine reqͥ¬
escat.L.Quia pͥus de diluino
mentionẽ fec̾as: uidet᷑ mͥ quasi
nunc consequent̃ qͣndam sp̃ał
archȩ formã in core. humano
effingas. Sane mͥ diligentius
consid̾anti ualde ammirabilis
apparet fabrica ista: & qͣmuis ad¬
huc nesciam ꝓpter quid ad illam
sermonẽ diu̾teris: existimo tñ
magnũ aliqͥd eẽ qđ de monstre
conaris. Tria siqͥdem ꝓponis mͥ
hac̾tenꝰ tam incognita qͣm in¬
audita: nunc autẽ tam insolita

Expanded text:
denique amplius quisque animo in denique amplius quisque animo in unum colligitur, quanto magis ima deserens cogitatione et desiderio sursum elevatur, donec tandem omnino immutabilis sit, cum ad illam unam, et summam immutabilitatem pervenerit. Ascendit ergo animus ab hac infinita distractione, quae deorsum est, tantoque magis, ut dictum est, in unum colligitur, quanto magis sursum elevatur, donec ad veram et unicam quae est apud Deum immutabilitatem perveniat, ubi perpetuo sine omni immutabilitatis vicissitudine, requiescat. I. Quia prius de diluvio mentionem feceras, videtur mihi quasi nunc consequenter quamdam specialis arcae formam in corde humano effingas. Sane mihi diligentius consideranti admirabilis apparet fabrica ista, et quamvis adhuc nesciam propter quid ad illam sermonem diverteris, existimo tamen magnum aliquid esse, quod demonstrare conaris. Tria siquidem proponis mihi hactenus tam incognita quam inaudita, nunc autem tam insolita
Abbreviated transcription (Latin):
.d. Comtemplare gͦ dm̃ quasi
sursum insummo: mundũ aut̃
hunc deorsũ inimo. Illum in
eodem semꝑ ȩc̃ntatis sue statu
consift̾e: hunc autẽ cursu muta¬
bilitatis sue semꝑ fluere. atq in¬
stabilem eẽ .I. Manifesta resest:
ꝓsequere inceptum tuum. d.
Deinde considera humanum a¬
nimum quasi in quodã medio
collo catum. qui quadam condi¬
tionis suȩ excellentia & huic q̃
deorsum est mutabilitati supere¬
mineat: & ad illam quȩ sursit:
apud dm̃ uerã immutabiluaũe
necdum ꝑtingat .T. Pulchra ẽ.
& ad modũ placet dispositio ista.
.D. Si autẽ animus his quȩ deor¬
sum transeunt. se ꝑcupiditatem
immerserit: statim ꝑ infinitas
distractiones rapit᷑: & ãsem &¬
ipso quodammͦ diuisꝰ dissipat᷑.
I.Qͣm ꝑiculosa est ista distra¬
ctio: & scire uelim siq uisqͣm
ita late disꝑsus rursum colligi
possit .d. Potest omnino sise it̾m
erexerit: & ħ infima excutiens
rursus secũ ẽẽ didicerit. Tanto

Expanded text:
D. Contemplare ergo Deum quasi D. Contemplare ergo Deum quasi sursum in summo, mundum autem hunc deorsum in imo. Illum in eodem semper aeternitatis suae statu consistere, hunc autem cursu mutabilitatis suae semper fluere atque instabilem esse. I. Manifesta res est, prosequere incoeptum tuum. D. Deinde considera humanum animum quasi in quodam medio collocatum, qui quadam conditionis suae excellentia, et huic, quae deorsum est, mutabilitati superemineat, et ad illam, quae sursum est apud Deum verum, immutabilitatem necdum pertingat. I. Pulchra est, et admodum placet dispositio ista. D. Si autem animus his, quae deorsum transeunt, se per cupiditatem immerserit, statim per infinitas distractiones rapitur, et a semetipso quodammodo divisus dissipatur. I. Perquam periculosa est ista distractio. At scire velim utrum quisquam ita late dispersus rursus colligi possit. D. Potest omnino si se iterum erexerit, et haec infima excutiens, rursus esse secum didicerit. Tanto
Abbreviated transcription (Latin):
pulsat. simul currentiũ ut ad
finem suum cuncꝰta ꝑueniant.
.d. Ergo cognoscis om̃a que in
ħ mundo sunt caduca ẽẽ & tͣnͣ¬
sitoria: I. Res ipsa ꝓbat eciã
siego ñ cognouerim. d. Quid
sͥ illis erit qui in istis ꝯfiduit:
L.Quid nisi ut inanes & uacui
re maneant: cum ꝑtransierint
ipsa quȩ diligunt: D. Bonũ:
gͥ fuge hinc: & certiorem man
ĩbimus: ut cunctis que inmun¬
do sunt tͦnseuntib. nos stabiles
ꝑman̾e possimus: d. Interim
consida mundũ hunc uniu̾sũ.
ꝓpt̃ mutabilitatem rerumom̃iũ
quasi diluuium quoddã decur¬
rentiũ aquaꝵ .T. Uideo plane
nicħ ẽẽ stabile: s om̃a ire inp̃ceps.
.D. Dem̃ cogita amatores huius
mundi quasi quosdam naufra¬
gos qui m̃si m hꝰ sali ꝓfundo. de¬
orsum rapiunt᷑. L. Nicħ comie¬
mentiꝰ dici pot̾: sic sunt om̃s qͥ
tnͣsitoria diligunt. cũ his quib
inħ ent defluunt .d. Puto aut̃
at: s om̃a immitabili et̃nitate
subsistant.L. Nemo: qͥ ambigat.

Expanded text:
pulsat simul currentium, ut ad pulsat simul currentium, ut ad finem suum cuncta perveniant. D. Ergo cognoscis omnia, quae in hoc mundo sunt caduca, esse transitoria? I. Res ipsa probat, etiam si ego non cognoverim. D. Quid ergo illis erit, qui in istis confidunt? I. Quid nisi ut inanes et vacui remaneant cum pertransierint ipsa quae diligunt? D. Bonum est ergo fugere hinc, et certiorem mansibimus, ut cunctis quae in mundo sunt transeuntibus, nos stabiles permanere possimus? D. Interim considera mundum hunc universum, propter mutabilitatem rerum omnium quasi diluvium quoddam decurrentium aquarum. I. Video plane nihil esse stabile, sed omnia ire in praeceps. D. Deinde cogita amatores hujus mundi quasi quosdam naufragos qui mersi in hujus salis profundo deorsum rapiuntur. I. Nihil convenientius dici potest, sic sunt omnes, qui transitoria diligunt, cum iis, quibus inhaerent defluunt. D. Puto autem at, sed omnia immutabili aeternitate subsistant. I. Nemo est qui ambigat.
Abbreviated transcription (Latin):
nunc sincernis diligo te. qua
ibi tecũ ẽẽ uolo. ubi subsistas.¬
iemꝑ. Ego inexilio sum cũ
patria es. & iccirco de ce cogitare
nunquam faftidio: quia ꝑ memo¬
riam et recordationem tui quo¬
dammͦ mente ad patriã tecurro.
O qͣm dulce in ce̾ra aliena p̃teri¬
tor mneminisse. Non saturat᷑ menͣ
desidĩo. sequit᷑ p̃c̃itoꝵ semitam.
uidet intuis uiam qua tͣnseat. ui¬
det finem quo tendat. uidet lo¬
cũ quo ꝑueniat. uidi portũ tbi
requiescat .I.Sicut olim cum
mundũ istum existimaui stabi¬
lem. sp̃es eiꝰ me accendebat ada¬
morem p̾sentiũ: ita nunc mir̃
inmodũ eiꝰ mutabilitas me pro¬
uocat ad desid̾ium futurorũ.
Rapior affectu & trahor desid̃io.
quo currunt om̃a. ⁊ iam nũc
in reb ħ ipsũ qđ transeunt di¬
ligo: qr ex ipsa imitatione ⁊ er¬
emplo uniũsoꝵ ad transeund̃
hinc ampliꝰ in ardesco. Uident᷑
mͥ in quodam ꝓcincꝰtu ẽẽ uni¬
u̾sa. ⁊ totius nature quasi cla¬
mor exhortationis aures meas

Expanded text:
te, quia ibi tecum esse volo, ubi semper subsistas. Ego in exsilio sum, ut in patria es, et idcirco de te cogitare nunquam fastidio, quia per memoriam et recordationem tui quodammodo mente ad patriam recurro. O quam dulce est in terra aliena praeteritorum meminisse! Non saturatur mens desiderio, sequitur praeteritorum semitam, videt intus viam qua transeat, videt finem quo tendat, videt locum quo perveniat, videt portum ubi requiescat. I. Sicut olim cum mundum istum existimavi stabilem, species ejus me accendebat ad amorem praesentium; ita nunc mirum in modum ejus mutabilitas me provocat ad desiderium futurorum. Rapior affectu et trahor desiderio quo currunt omnia, etiam nunc in rebus hoc ipsum, quod transeunt, diligo, quia ex ipsa mutatione, et exemplo universorum ad transeundum hinc amplius inardesco. Videntur mihi in quodam procinctu esse universa et totius naturae quasi clamor exhortationis aures meas
Abbreviated transcription (Latin):
dam ꝓrfꝰ ab or̃onis usu excludñ¬
dũ uidet᷑. ad captationẽ ꝑturi.
Quã uidri captationẽ qmuis
suꝑius quasi speciem supplica¬
tamen largiorem consuetudinẽ
ñ solũ supplicando. s etiã postu¬
lando & insinuando captare
solemus. In captatione autẽ beni¬
uolentia auditoris comparat᷑.
Quod tͥb modis fit. siue qñ ali¬
qͥd in laudem eiꝰ dicimꝰ. siue qñ
aliqͥd de nr̃a miseria cõme mora

Expanded text:
dam prorsus ab orationis usu excludendum videtur, ad captationem pertinet, quam videlicet captationem, quamvis superius quasi speciem supplicatamen largiorem consuetudinem non solum supplicando, sed etiam postulando et insinuando captare solemus. In captatione autem benevolentia auditoris comparatur. Quod tribus modis fit, sive quando aliquid in laudem ejus dicimus, sive quando aliquid de nostra miseria
Abbreviated transcription (Latin):
aurib ꝑcipe dñe: intellige
clamorem meũ. Intende uoci
ałd̃ gñs supplicationis qđ ꝑso¬
la nomina fit. qͦ magis : forissi
tantõ minꝰ foris ꝑ uocem expli¬
cari potest. Illud uͦ genꝰ suppli¬
cationis qđ ꝑsola ũba expͥmit᷑
minorẽ quide isto deuotionẽ
indicat: maiorem aut̾e illo qͥ

Expanded text:
auribus percipe, Domine, intellige auribus percipe, Domine, intellige clamlud genus supplicationis, quod per sola nomina fit, quo magis est foris sitanto minus foris per vocem explicari potest. Illud vero genus supplicationis, quod per sola verba exprimitur, minorem quidem isto devotionem indi
Abbreviated transcription (Latin):
petitio nr̃a apud eũ in obliui¬
onem ueniat quadã ut ita di¬
cam importunitate atq instan¬
tia frequent᷑ memorẽ facimus.
Que memoria trib modis re¬
petitionem in eius animo reno¬
uemus. ħ genus supplicandi
qͣm apud homines importtinũ
uidet᷑. tam ap̃ dm gͣtum atq
laudabile÷. Pura oro ÷. qñ ex
abundantia deuotionis mens
ita accendit᷑. ut cum se ad qm
postulatura conu̾terit: pre a¬
moris eius magnitudine etiam
petitionis suȩ obliniscat᷑ ⁊ & dũ
amore eiꝰ quẽ uidet ꝑfrin uehe¬
ment̾̃ concupiscit. totaq iam
illi uacare desid̾at: eius etiam
ꝓ quo uenit curam libent᷑ pt
locum captatio. mediũ exactio.
sup̃mum & excellentissimũ p᷑a
or̃o optinet: qr captatio timo¬
rem. exactio fiduciam. pura
÷ etiã qđ supplicatio aliqñfit
Aliqñ ꝑ sola uerba. sicut÷ res¬
pice. miserere. placare. attende.
& fac. Aliqñ fimul ꝑ nomina &
uerba. sicut ÷ ittd. Uerba mea

Expanded text:
petitio nostra apud eum in oblivipetitio nostra apud eum in oblivionem veniat quadam ut ita dicam importunitate atque instantia frequenter memorem facimus. Quae memoria tribus modis repetitionem in ejus animo renovemus. Hoc genus supplicandi quam apud homines importunum videtur, tam apud Deum gratum atque laudabile est. Pura oratio est, quando ex abundantia devotionis mens ita accenditur, ut cum se ad Deum postulatura converterit, prae amoris ejus magnitudine etiam petitionis suae obliviscatur; et dum amore ejus, quem videt, perfrui vehementer concupiscit totaque jam illi vacare desiderat, ejus etiam, pro quo venit, curam libenter po genera infimum locum captatio, medium exactio, supremum et excellentissimum pura oratio obtinet. Quia captatio timorem, exactio fiduciam, pura est etiam, quod supplicatio aliquando fit Aliquando per sola verba sicut est respice, miserere, placare, attende et fac. Aliquando simul per nomina et verba sicut est illud: Verba mea
Abbreviated transcription (Latin):
siue infirmitatẽ. siue aliud aliqͥ
enum̾ando. quod ad nr̃am causã
uł ꝑsonã commendandam ua¬
leat apud eum eui nr̃am petiti¬
onem offerimus. Scd̾s modus
captationis est: cum aliquid in
laudem eius ꝓferimus quẽ ora¬
carum eum & acceptabiłẽ eẽsig¬
nificamus. ut nr̃a karitate uicis¬
sim eiꝰ dilectionem meream᷑. Ter¬
tius modus captationis ÷. qñ ali¬
quid dicimꝰ ꝑ quod apud atumũ
auditoris causa adu̾sarii nr̃i si¬
ue ꝑsona depͥmitur. ut odio eiꝰ¬
potius qͣm amore digna uidea¬
tur. Istis tͥb modis fit captatio.
Hautem gen̾e supplicationis.
frequentissime diuina script᷑a
uti solet. Hoc enim agimus. u¬
bicunq laudes dĩ canimus. uͥc̃¬
q infirmitatem nr̃am. ubic̃q
tamus. & omnino quicquid dei
aurib dignum & nr̃e necessita¬
ti congruũ ante petitionis ꝓn̾¬
tiationem eloqͥmur. Exacꝰtio:
quod fieri solet pt factam po¬
stulatione. qñ auditorem ne

Expanded text:
sive infirmitatem, sive quid aliud sive infirmitatem, sive quid aliud enumerando, quod ad nostram personam vel causam commendandam valeat, apud eum cui nostram petitionem 177 offerimus; secundus modus captationis est, cum aliquid in laudem ejus proferimus, quem oracharum eum et acceptabilem esse significamus, ut nostra charitate vicissim ejus dilectionem mereamur. Tertius modus captationis est, quando aliquid dicimus, per quod apud animum auditoris causa adversarii nostri sive persona deprimitur, ut odio potius quam amore digna videatur. Istis tribus modis fit captatio. Hoc autem genere supplicationis frequentissime divina Scriptura uti solet. Hoc enim agimus, ubicunque laudes Dei canimus, ubicunque infirmitatem nostram, ubicunque tamus. Et omnino quidquid Dei auribus dignum, et nostrae necessitati congruum ante petitionis pronuntiationem eloquimur. Exactio est id quod fieri solet post factam postulationem, quando auditorem ne
Abbreviated transcription (Latin):
illa fugiens refugiũ sibi in ipso
elig̾et. Credit gͦ. sꝑat. & diligit.
Credit potentiã⁊ s ꝑat miscdiã.
amat custodiam. Nicħ gͦ aliud
÷ oro qͣmmentis deuotio. id. est
conuersio in dm̃. ꝑ piũ & humi¬
lem affectũ. fide. spe. & caritate
subnixa. S quia multis modis
mens ꝑ deuotionem accendit᷑.
rursumq ipsa deuotio mentiͤ
uariis modis uoce ꝓmit᷑: debe¬
mus aliquas singillatim orati¬
onis spẽs distinguere. ut aꝑtis
ualeamus uirtutẽ eiꝰ indicare.
plicatio. Postulatio. Insinuatio.
Supplicatio ÷ sine det̾minatiõe
petitionis. humił & deuota p̃¬
catio. Postulatio ÷. det̾minatae
petitioni inserta narratio. Insi¬
nuatio est sine petitione ꝑsolã
narrationem uoluntatis facta sig¬
nificatio. Tria sunt gen̾a supplica¬
tionem ad p̃parandũ ⁊ inclinan¬
dum animũ auditoris: quod tͥb
modis facimus. Primo cũ aliqͥ
dicimus qđ ꝑsonã uł causã nr̃ã¬
commendet. siue meritũ nr̃m.

Expanded text:
illa fugiens, refugium sibi in ipso illa fugiens, refugium sibi in ipso eligeret. Credit ergo, sperat et diligit. Credit potentiam, sperat misericordiam, amat custodiam. Nihil ergo aliud est oratio quam mentis devotio, id est conversio in Deum per pium et humilem affectum, fide, spe, charitate subnixa. Sed quia multis modis mens per devotionem accenditur, rursum quia ipsa devotio mentis variis modis voce promitur, debemus aliquas sigillatim orationis species distinguere, ut apertius valeamus ejus virtutem indicare. plicatio, postulatio, insinuatio. Supplicatio est sine determinatione petitionis humilis et devota precatio. Postulatio est determinatae petitioni incerta narratio. Insinuatio est sine petitione per solam narrationem, voluntatis facta significatio. Tria sunt genera supplicationem ad praeparandum et inclinandum animum auditoris, quod tribus modis facimus. Primo cum aliquid dicimus, quod personam vel causam ncommendet, sive meritum,
Abbreviated transcription (Latin):
norantiã pellit & compunco¬
onem parte. Compunctio auͣ
parta desidiã fugat. & de uo¬
tionem parit. Deuotio uero
orationem ꝑficit. Scientia ᷑.
quando homo ad agnitionẽ
sin illuminat᷑. Compunctio est
quando exconsidatione malor
suoꝵ cor interno dolore tangi¬
tur. de uotio est pius & humi¬
lis affectus ĩ dm̃. qui ex com¬
punctione generat᷑. Territus
enim magnitudine maloiui
suorum ammus. & diffidens
de ꝓpriis uirib. ad dm̃ se con¬
uertit. & cantõ ardentius pa¬
trocinium illius expecte. qͣmo
sit. Deuotio igitur⁊ conisis
indeum. pio & humili affectu.
humilis enim est ex conscientia
infirmitatis suȩ: pius ẽ. ex consi¬
datione diuine clementie. Hec
inse tres pͥncipales uirtutes ht̃:
fidem. spem. Karitatẽ. Neq enĩ
homo ꝑ deuotionem se addeum
conu̾teret: nisi & cred& se ab eo
saluari posse: & sꝑaret eum mi¬
sereri uelle. Postremo insi eum
plꝰ qͣm mala sua dilig̾et: neqͣqͣm

Expanded text:
norantiam pellit, et compunctnorantiam pellit, et compunctionem parit, compunctio autem parta desidiam fugat, et devotionem parit, devotio vero orationem perficit. Scientia est, quando homo ad agnitionem sui illuminatur. Compunctio est, quando ex consideratione malorum suorum cor interno dolore tangitur. Devotio est pius et humilis affectus in Deum, qui ex compunctione generatur. Territus enim magnitudine malorum suorum animus, et diffidens de propriis viribus, ad Deum se convertit. Et tanto ardentius patrocinium illius expetit, quantsit. Devotio igitur est conversio in Deum pio et humili affectu. Humilis enim est ex conscientia infirmitatis suae, pius est ex consideratione divinae clementiae. Haec in se tres principales virtutes habet, fidem, spem, charitatem. Neque enim homo per devotionem se ad Deum converteret, nisi crederet se ab eo salvari posse, et speraret eum misereri velle. Postremo nisi eam plus quam mala sua diligeret, nequaquam,
Abbreviated transcription (Latin):
de fut᷑o eiꝰ miserationes reqͥrim᷑:
si q̃madmodũ in p̃t̾ito nr̃imis¬
tus sit. cogitemus. Reuocemꝰ
ad memoriam bona que tͥbuit.
& qđ in ꝑiculis sepe constitutõ
clement᷑ eripuit. nec unquã
pecẽis nr̃is quo minꝰ misereret᷑
uinci potuit. oblitos sui de se
admonuit. an̾sos ã se reuoca¬
uit. uementes ad se benigne
suscepit. penitentib indulsit.
ꝑseu̾antes custodiuit. stantes
tenuit. lapsos erexit. malasde¬
lectationes mamaritudinescõ¬
mutauit. rursũ salubrit̾ ama¬
ricatis consolationes suas tri¬
buit. postremo autẽ tͥbulatõe
purgatis quietẽ & pacem ꝑfe¬
cꝰtam restituit. qͥ nec peccantib
unqͣm defuit. ut corrigeret:
nec iustis ut custodiret. Qs qͥs
huiꝰmõi meditationib ante ora¬
tionis tempus animũ suũ exer¬
cuit. nec imꝓuidus fortassiꝰner
tepidus ad orationẽ uenit. Me¬
ditatio namq assidua scienti¬
am parit. Scientia uͦ parta ig¬

Expanded text:
de futuro ejus miserationes requirimus, de futuro ejus miserationes requirimus, si quemadmodum in praeterito nostri misertus, sit cogitemus. Revocemus ad memoriam bona, quae tribuit, et quod in periculis saepe constitutos clementer eripuit, nec unquam peccatis nostris quo minus misereretur vinci potuit, oblitos sui de se admonuit, aversos a se revocavit, venientes ad se benigne suscepit, poenitentibus indulsit, perseverantes custodivit, stantes tenuit, lapsos erexit, malas delectationes in amaritudines commutavit, sed rursum salubriter amaricatis consolationes suas tribuit. Postremo autem tribulatione purgatis quietem et pacem perfectam restituit, qui nec peccantibus unquam defuit ut corrigeret, nec justis ut custodiret. Quisquis hujusmodi meditationibus ante orationis tempus animum suum exercuit, nec improvidus fortassis nec tepidus ad orationem venit. Meditatio namque assidua scientiam parit, scientia vero parta ig
Abbreviated transcription (Latin):
re quisq uoluerit que abineũte eta¬
te mala fecerit. que sustinue¬
rit. & constituat ante oculossu¬
os p̃terita tp̃ia & dies uite suae.
considetq diligent᷑ quot ina¬
nes labores tulerit. quotiens ꝓ
amore huius inte frustra desu¬
dauerit. quotiens in laboriosis
conatib fallaces exitus inuene¬
rit. & post longos discursus¬
requiem necdum ullam adeptꝰ
sit. cognoscit quid de hac uita.
iudicare possit. Cum autẽ uitȩ
huius erumpnam considerat.
etiã que sit patriȩ celestis sua¬
irtas atq dulcedo attendat.
& ꝑpendat quid inuenerit. qͥd
ꝑdidit ubiiaceat. unde cecidĩt.
ut ex utroq intelligat qͣntũ sͥ
in hoc exilio lugendũ sit. hinc
enĩ salomon dicit. Qui addit
scientiã. addit dolorem: qr qͣn¬
tomagis homo mala suaintel¬
ligit: tantõ amplius suspirat¬
& gemit. P ostremo suꝑ ut in
memoria maloꝵ nr̃oꝵ etiã mi
scdie dĩ recordem᷑: qr fiducialiꝰ

Expanded text:
re quisque voluerit quae ab ineunte aetare quisque voluerit quae ab ineunte aetate mala fecerit, quae sustinuerit, et constituat ante oculos suos praeterita tempora et dies vitae suae, consideretque diligenter quot inanes labores tulerit, quoties pro amore hujus vitae frustra desudaverit, quoties in laboriosis conatibus fallaces exitus invenerit, et post longos discursusrequiem necdum ullam adeptus sit, cognoscet quid de hac vita judicare possit. Cum autem vitae hujus aerumnam considerat, etiam quae sit patriae coelestis suavitas atque dulcedo attendat, et perpendat quid invenerit, quid perdiderit, ubi jaceat, unde ceciderit, ut ex utroque intelligat quantum sibi in hoc exsilio lugendum sit. Hinc enim Salomon dicit: Qui addit scientiam, addit et dolorem , quia quanto magis homo mala sua intelligit, tanto amplius suspirat et gemit. Postremo superest ut in memoria malorum nostrorum etiam mie Dei recordemur, quia fiducialius
Abbreviated transcription (Latin):
đi nr̃i quo desidio debeamus
postulare. Cogitemus qͣm sit bre
mors incerta. Cogitemus qđ lu¬
gentes inhanc uitã intrauimus.
cum dolore ꝑtransimus. cum
luctu exituri sumus. Cogitemꝰ
qͣntis a maritudinib admixtũ
st siquid etiã dulce aut iocun¬
dum mnina huius uite occursu
suo nob̾ alludit: qͣm fallaxqͣm
suspectũ. qͣm instabile. qͦm tͦnsi¬
toriũ: quicꝗ huuiꝰ mundi amor
quib nascim᷑. & ꝓcesfu temporiᷤᷤ
siue occulta dĩ gr̃a. siue manife¬
sta industria lib̾am᷑. Alia uͦ in
hanc uitam nob̾cum uenums.
& a nob̾ ante mortẽ ñ recedunt.
Alia item sunt mala que ertẽ¬
pore nob̾ accrescunt: & rursum
decursu tp̃ris ab eunt. Alia aut̃
pͦt natiuitatẽ cont᷑himus: & añ
mortem ñ euacuamus. & qͥs om̃a
mala uite huius enum̾are possit:
Ut enim p̃t̾mittamus ea mala
que om̃s cõmunit᷑ homines oppͥ¬
munt. qualia estim amus esse
secreta ꝑicula singłor. quorum
sibi qͥq conscii sunt: Si cogita¬

Expanded text:
nostri, quo desiderio debeamus postulare. Cogitemus quam brevis mors incerta. Cogitemus quod lugentes in hanc vitam intravimus, cum dolore pertransimus, cum luctu exituri sumus. Cogitemus quantis amaritudinibus admistum sit, si quid etiam dulce aut jucundum in via hujus vitae occursu suo nobis alludit; quam fallax, quam suspectum, quam instabile, quam transitorium est quidquid hujus mundi amor quibus nascimur, et processu temporis sive occulta Dei gratia, sive manifesta industria, liberamur. Alia vero in hanc vitam nobiscum veniunt, et a nobis ante mortem non recedunt. Alia item sunt mala quae ex tempore nobis accrescunt, et rursum decursu temporis abeunt. Alia autem post nativitatem contrahimus, et ante mortem non evacuamus. Et quis omnia mala vitae hujus enumerare possit? Ut enim praetermittamus ea mala, quae omnes communiter homines opprimunt, qualia aestimamus esse secreta pericula singulorum, quorum sibi quique conscii sunt? Si cogita
Abbreviated transcription (Latin):
dem tuam excellentius possit
dici. Nescio enĩ si forte maus
sit te dm̃ dicere. an dm̃ te suꝑas¬
se. Quod si maius est: etiamħ
libent᷑ & fiducialit̾ de te dicã.
Ds̃ caritas est: & qui manet ĩ
caritate. in dõ manet & deus
in eo. Audi homo. & ne ampl
parum reputes. si caritatẽ ha
audi quia deus caritas. Nũꝙ
parum est deum inse manentẽ
habere: Tantum est caritatẽ
possidere. Ds̃ enim caritas est.
Hoc pͥuilegiũ sola caritas hab
ut d̾̃s dicat᷑ & sit: ita ut nulli
tientia ÷. sicut dicit᷑ ds caritas÷:
quia c̃om̃is uirt᷑ dĩ donũ sit. nul¬
la pret̾ solam caritatẽ ħ habr.
ut nonsolum donũ dĩ. s etiã
ds dici possit. Karitas autem
ido donum di est. quia spiri¬
tus sc̃s a do dat᷑ fidelib. ideo
autẽ ds ÷. quia idem sp̃e illi ã
quo datur consub̾alis est. ine¬
adem q̃itate & coet̃nus. Reliqͣ
igit᷑ gr̃aꝵ dona largit᷑ ds etiã
his quos reꝓbat: solam autẽ

Expanded text:
dem tui excellentius possit dem tui excellentius possit dici. Nescio enim an forte majus sit te Deum dicere an Deum te superasse. Quod si majus est, etiam hoc libenter et fiducialiter de te dicam: Deus charitas est, et qui manet in charitate in Deo manet, et Deus in eo . Audi, homo, et ne amplius parum reputes si charitatem habes, audi quod Deus charitas est. Nunquid parum est Deum in se manentem habere? tantum est charitatem possidere, Deus enim charitas est. Hoc privilegium sola charitas habet ut Deus dicatur et sit, ita ut nulli tientia est, sicut dicitur: Deus charitas est, quia cum omnis virtus Dei donum sit, nulla praeter solam charitatem hoc habet, ut non solum donum Dei, sed etiam Deus dici possit. Charitas autem ideo donum Dei est, quia Spiritus sanctus a Deo datur fidelibus, ideo autem Deus est, quia idem Spiritus illi, a quo datur consubstantialis est in eadem Deitate, et coaeternus. Reliqua igitur gratiarum dona largitur Deus etiam iis, quos reprobat, solam autem
Abbreviated transcription (Latin):
lum uinculis tuis alligatũ. ad¬
duxisti illum sagittis tuis uul¬
neratũ: ut amplius puderet
hominem tibi resiftere. cũ te
uidet etiã in deum trium phasse.
Uulnerasti impassibilem. liga¬
sti insuꝑ abilem. traxisti in com¬
mutabilem. ȩt̾num fecisti morta¬
lem. Hec om̃a fecisti ut dura corda
nt̃a emollires. & insensibiles affe¬
cͦtus compungeres. ut se atorpo¬
re suo resolu̾ent. ⁊ facilius ea sa¬
gitcȩ tue penetrarent. Dec incas¬
sum ħ fecisti. Multi em̃ sic ate su¬
ꝑati sunt. AAulti iam tibi manꝰ
dederunt. Multi iam in suis pre¬
cordiis sagitas tuas infixas por¬
tant: & altius adhuc eas infigi
desid̾ant. Delectabilit̾ enĩ & sua¬
uit̃ uuln̾ati sunt: & plagas tuas
se ꝑcepisse nec dolent. nec erube¬
scunt. O caritas quanta: incto¬
tia tua. Unum pͥus uulnerasti
& ꝑ illum om̃s pt modũ suꝑasti.
Ocaritas laudaui te qͣntũ po¬
tui & multũ cogito mecum.
siquid adhuc sit quod in lau¬

Expanded text:
lum vinculis tuis alligatum, adlum vinculis tuis alligatum, adduxisti illum sagittis tuis vulneratum. Amplius ut puderet hominem tibi resistere, cum te videret etiam in Deum triumphasse. Vulnerasti impassibilem, ligasti insuperabilem, traxisti incommutabilem, aeternum fecisti mortalem. Haec omnia fecisti, ut dura corda nostra emollires, et insensibiles affectus compungeres, et ut se a torpore suo resolverent, et facilius ea sagittae tuae penetrarent. Nec incassum hoc fecisti, multis, enim sic a te superati sunt, multi jam tibi manus dederunt. Multi jam in suis praecordiis sagittas tuas infixas portant, et altius adhuc eas infigi desiderant. Delectabiliter enim et suaviter vulnerati sunt, et plagas tuas se percepisse nec dolent, nec erubescunt. O charitas! quanta est victoria tua! unum prius vulnerasti, et per illum omnes postmodum superasti. O charitas! laudavi te quantum potui, et multum cogito mecum si quid adhuc sit, quod in lau