comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non palam facit: s occultis immissio-¬
nibus operat᷑. ut te nesciente pro salu¬
te tua. quod expedire possit accipiaᷤᷤ.
Angelus autem: minister est uolun¬
tatis diuinȩ: Quaꝑpter si uis te ange¬
lum fieri. fac quod prȩcipit: ut liberes
periclitantem. subuenias anxio. eri¬
pias in nocentem: ⁊ cȩtera quȩ diuina
iubet auctoritas. Tunc en im spiritu
angeli sumus: quando ministri suꝑ-
nȩ uoluntatis efficimur Gusta
nem: nec desinit sepius dicere. unde
nouit mortalibus ꝑpetuȩ uitę gaudia
ꝓuenire G ustate non ꝑtinet ad pa¬
latum: s ad animȩ suauissimum
sensum. qui diuina contemplatiõe
saginat᷑. Nam ut ipsum gustum
intelligeres : sequitur. uidece Quod
utiq non ad os ꝑtinet. s ad inspec¬
tiuam sine dubio qualitatem: ut
cum tale corpus accipimus. uitȩ no¬
bis ꝯcedi gratiam ꝯfiiamus. Et ut
ipsam commimicationẽ ñam ad cor¬
pus commune traheres. dominum

Expanded text:
non palam facit, sed occultis immissionon palam facit, sed occultis immissionibus operatur; ut te nesciente, pro salute tua, quod expedire possit, accipias. Angelus autem minister est voluntatis divinae. Quapropter si vis te angelum fieri, fac quod praecipit, ut liberes periclitantem, subvenias anxio, eripias innocentem, et caetera quae divina jubet auctoritas. Tunc enim spiritu angeli sumus, quando ministri supernae voluntatis efficimur. Vers. nem; nec desinit saepius dicere, unde novit mortalibus perpetuae vitae gaudia provenire. Gustate non pertinet ad palatum, sed animae suavissimum sensum, qui divina contemplatione saginatur. Nam ut ipsum gustum intelligeres, sequitur, videte, quod utique non ad os pertinet, sed ad inspectivam sine dubio qualitatem; ut cum tale corpus accipimus, vitae nobis concedi gratiam confidamus. Et ut ipsam communicationem non ad corpus commune traheres, Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
accedens ad dñm illum inatur: Iste.
cuius uultus non crubescit: Q ui
quando clamat ad dominum. sa¬
lutariter et compȩtent̃ auditur:
Et huic prouenit. ut liberet᷑ non ab
una tribulatione s ex omnibus mũ¬
danis angustiis quod accedere sol&
iustis quando in sc̃a conuersatiõe
animos reddunt: ⁊ de seculi istius
clade ꝯfusa. ad securitatem ꝑpętuã
transferuntur: Perpende ętiam qđ̃
hic hebrei alfabeti sit littera transi¬
lita Pro sexta enim septima posita
est. quod ad illud ut puto referen¬
dum est. quod supͣ in emoraui. hc̃
psalmum significare quidem scos
iuro᷑ qui tamen non totis operibꝰ
ꝓbantur ẽẽ ꝑfecti. F go enim nosi
inueni patrum definitam de hac par
et eripiet eos Ne crederetur dominꝰ
fideles suo ᷤ posse negligere: prȩsenti eoᷤ
oraculo consolatur: Et inspice medici¬
nale u̾bum: quod dicit immutet. Nã
ꝓpter insolentiam humanȩ fragilitatiᷤᷤ

Expanded text:
accedens ad Deum illuminatur, iste accedens ad Deum illuminatur, iste cujus vultus non erubescit, qui quando clamat ad Dominum, salubriter et competenter auditur; et tunc provenit, ut liberetur non ab una tribulatione, sed ex omnibus mundanis angustiis. Quod accidere solet justis, quando in sancta conversatione animas reddunt, et de saeculi istius clade confusa ad securitatem perpetuam transferuntur. Perpende etiam quod hic Hebraei alphabeti sit littera transilita; pro sexta enim septima posita est; quod ad illud, ut puto, referendum est, quod supra memoravi, hunc psalmum significare quidem sanctos viros, qui tamen non totis operibus probantur esse perfecti. Ego enim non inveni Patrum definitam de hac partium eum, et eripiet eos. Ne crederetur Dominus fideles suos posse negligere, praesenti eos oraculo consolatur. Et inspice medicinale verbum quod dicit, Immittet; nam propter insolentiam humanae fragilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
Fideles gͦ non erubescunt. qm̃ im¬
pȩtrant: E rubescere enim decepti
est: qui ad sua desideria non ual&
ꝑuenire: Quidam hoc sie ȩstimãt
sentiendum: facientes ex inde nõ
minimam quȩstionem Nam cũ
apostolus dicit. qui solus habet im¬
mortalitatem ⁊ lucem habitat in ac¬
cessibilem: Hic quomodo ponit ac¬
cedite ad eum. ⁊ illum inamini:
S hoc. compendio ipsius ueritatis ab¬
soluit᷑. In accesfibił eius lux dicitur:
qͣndo substantiȩ ipsius singularis et
omnipotens natura declaratur: cet̾m
cum se gratia sc̃ȩ trinitatis infundit:
et ad eum accedit᷑ et illuminatio bea¬
ta prȩstatur: Unde dictum ẽ: ⁊ alibi
Qui illuminat omnem hominem
uenientem in hunc mundum: Iste¬
pauꝑ clamauit ⁊ dominus ex audiuit
eum: ⁊⁊ ex omnibus tribulationibus
eius liberauit eum:. Dicendo iste. sp̃i¬
talem pauperem designat: qͥ non tan¬
tum mundaniᷤ opibus. s uiciorũ
ubertate uacuat᷑. Iste pauꝑ est. qui

Expanded text:
Fideles ergo non erubescunt, quoniam imFideles ergo non erubescunt, quoniam impetrant. Erubescere enim decepti est, qui ad sua desideria non valet pervenire. Quidam hoc sic aestimant sentiendum, facientes exinde non minimam quaestionem. Nam cum Apostolus dicat: Qui solus habet immortalitatem, et lucem habitat inaccessibilem , hic quomodo ponit: Accedite ad eum, et illuminamini? Sed hoc compendio ipsius veritatis absolvitur. Inaccessibilis ejus lux dicitur, quando substantiae ipsius singularis et omnipotens natura declaratur. Caeterum cum se gratia sanctae Divinitatis infundit, et ad eum acceditur, et illuminatio beata praestatur: unde dictum est et alibi: Qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum pauper clamavit, et Dominus exaudivit eum, et ex omnibus tribulationibus ejus liberavit eum. Dicendo iste, spiritualem pauperem designat, qui non tantum mundanis opibus, sed vitiorum ubertate vacuatur. Iste pauper est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Dicendo enim ex omnibus: nichil
relictum ẽ. quod remansisse suspi
choros ordinauit Nunc in secuinda
parte ⁊ ad ipsam communicationẽ
populos hortatur accedere: ut ȩccłiȩ
futurȩ ritum monitor spiritalis in¬
funderet: Accedite: Non dicitur ebri¬
osis. non adulteris. non suꝑbis: sed
sobriis castis atq hum ilibus xp̃ia¬
nis. qui illuminari de sacra ꝑcep¬
tione mereant᷑: sicut apostolus de
ipsa communicatione testatur. Qui¬
cumq manducauerit pan em aut
biberit calicem domini indigne:
uidicium sibi manducat ⁊ bibit. ñ
diuidicans corpus. Probet autem se¬
ipsum homo: et sic de pane illo edat
i de calice bibat. Studendum ÷ gͦ.
ut qui ad eum accedit: ita se humi¬
li satisfactione moderet᷑: ut illumi¬
nari potius. quam cȩcari posse ui¬
deatur: Uultus autem sicut sȩpe
diximus. significat p̃sentiam quę
potest mutato colore confusionem
pati. si ei cȩlestia munera subducant᷑.

Expanded text:
Dicendo enim, ex omnibus, nihil Dicendo enim, ex omnibus, nihil relictum est, quod remansisse suspicchoros ordinavit; nunc in secunda parte et ad ipsam communicationem populos hortatur accedere, ut Ecclesiae futurae ritum monitor spiritualis infunderet. Accedite non dicitur ebriosis, non adulteris, non superbis, sed sobriis, castis atque humilibus Christianis, qui illuminari de sacra perceptione mereantur, sicut Apostolus de ipsa communicatione testatur: Quicunque manducaverit panem, aut biberit calicem Domini indigne, judicium sibi manducat et bibit, non dijudicans corpus Domini. Probet autem seipsum homo, et sic de pane illo edat, et de calice bibat . Studendum est ergo, ut qui ad eum accedit, ita se humili satisfactione moderetur, ut illuminari potius quam caecari posse videatur. Vultus autem, sicut saepe diximus, significat praesentiam, quae potest mutato colore confusionem pati, si ei coelestia munera subducantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ab omnibus in unum fiat. quod
sc̃ȩ unitati constat offerri In inuic̃e
ii. significat compositos choros: q̃n
⁊ psalmodiam domini. alterna s
successione respondent: Quȩ figri-¬
ra dicitur energia. id÷ imaginatio:
que actum rei incorporeis oculis
ex audiuit me:  ex omnibus tribu¬
lationibus meiᷤ eripuit me: Ut in¬
uitatus ppłs ad psalmodiam dñi
festinaret: nunc dicit quȩsibi. et¬
siui dominũ. non spacio longo ter¬
rarum. non ꝑ locorum latitudines
forte distensas. s in corde: Ubi si
maiestatem ipsiuis cogitam us: ibi
eam presentem modis omnibus
inuenimus: Et intende quid dicat:
Inquisiui dominũ. et ex audiuit
mȩ Qm̃ intellectus eius uniuersa
complectit᷑. nec corporalibus sensibꝰ
s spiritalibus uirtutibus operat᷑:
Sequit᷑ quantum dm̃ quȩsisse pro¬
fuit: qͣndo eum ex omnibus libe¬
rauit angustiis Quis enim suffi¬
ceret particulatim tanta pętere: qͣn¬
ta iste simul meruit impȩtrare:

Expanded text:
ut ab omnibus in unum fiat, quod ut ab omnibus in unum fiat, quod sanctae unitati constat offerri. In invicem vero significat compositos choros, quando et psalmodiam Domini alterna sibi successione respondent. Quae figura que actum rei corporeis oculis et exaudivit me, et ex omnibus tribulationibus meis eripuit me. Ut invitatus populus ad psalmodiam Domini festinaret, nunc dicit quae sibi sivit Dominum, non spatio longo terrarum, non per locorum latitudines forte distentas, sed in corde, ubi si majestatem ipsius cogitamus, ibi eam praesentem modis omnibus invenimus. Et intende quid dicat: Inquisivi Dominum, et exaudivit me: quoniam intellectus ejus universa complectitur, nec corporalibus sensibus, sed spiritualibus virtutibus operatur. Sequitur quantum Deum quaesisse profuit, quando eum ex omnibus liberavit angustiis. Quis enim sufficeret particulatim tanta petere, quanta iste simul meruit impetrare?
Abbreviated transcription (Latin):
dñs euis fuerit multorum ore prȩdicat᷑.
Nam si quis hodie domino detrahat:
deuotus famulus quo furore succendi-¬
tur. qua stomaticatione cruciatur:
Datum est en im fidelibus seruis. ut
aut de fama dominorum aduersa
sȩuiant: aut de prospera opini one
congaudeant: Sequit᷑: audiant m̃a-¬
sueti: ilętentur: Non dixit lege doc¬
ti. non ieiunantes. non psallentes.
s. mansueti lȩcent᷑: qui caritate pre¬
cipua habere rerum omnium tem
nomen eius in inuicem: Utilitas ista
carnalis singulariter ꝑfrui desiderat:
quod delectatione auida ꝯcupiscit:
Spiritalis aut̾e gratia non uult so¬
la facere. quod multiᷤ proficit ad
salutem: ne inter officia sc̃itatis. de¬
testabilis in uidia misceatur. quod
nunc u̾sus iste explanat uocat enĩ
fratres. hortatur populos obędien¬
tes:ut nomen domini gloriosa soci-¬
etate magnificent. Sequit᷑. Et exal¬
temus nomen eius in inuicẽ Sua¬
ius commonitio. iustissima regula:

Expanded text:
Dominus ejus fuerit multorum ore praedicatus. Dominus ejus fuerit multorum ore praedicatus. Nam si quis hodie Domino detrahat, devotus famulus quo furore succenditur, qua stomachatione cruciatur? Datum est enim fidelibus servis ut aut de fama dominorum adversa saeviant, aut de prospera opinione congaudeant. Sequitur, audiant mansueti et laetentur. Non dixit, lege docti, non jejunantes, non psallentes, sed mansueti laetentur, qui charitate praecipua habere rerum omnium tempnomen ejus in invicem. Utilitas ista carnalis singulariter perfrui desiderat, quod delectatione avida concupiscit. Spiritualis autem gratia non vult sola facere quod multis proficit ad salutem, ne inter officia sanctitatis detestabilis invidia misceatur, quod nunc versus iste explanat. Vocat enim fratres, hortatur populos obedientes, ut nomen Domini gloriosa societate magnificent. Sequitur, et exaltemus nomen ejus in invicem. Suavis commonitio, justissima regula,
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur. psalmodiȩ laudes domino
uigiter ꝑsonare. S in ore hominis
iusti. semꝑ laus ÷ dei: qͣndo talla
uł cogitat. uł loquit᷑. ut nulla redar¬
gutione culpetur Quicquid enim
ex patientia. ex caritate. ex simplici¬
tate. cęterisq uirtutibus. uel loquim̃.
uł mente gestamus: iure diuinis
laudibus applicatur: Ipsus enim
prȩconium est: qui donat ore. ac
corde. honesta meditari: Laus eñĩ
a lauro dieta est: quȩ solebat corona¬
re uictores Hȩc misticȩ saliuescunt.
quas tituli similitudo prȩdixit. hȩ
uerba. quȩ scripturarum diuinarũ
uirtitem uidebant᷑ exprimere:¬
In domino laudabit᷑ anima mea.
audiant mansueti ⁊ lȩtent᷑. Puicher¬
rime uno cõmate. duectio fa milast
tipressa est non enim uel in se. uł in di¬
uitiis. sed in domino suam animam
dicit ẽe laudandam. Tunc enum glori¬
atur fidelis seruus: quando laudabi¬
lem dominum habere cognoscitur:
Seit enim ad se referri bonum: cum

Expanded text:
videtur psalmodiae laudes Domino videtur psalmodiae laudes Domino jugiter personare; sed in ore hominis justi semper laus est Dei, quando talia vel cogitat vel loquitur, ut nulla redargutione culpetur. Quidquid enim ex patientia, ex charitate, et simplicitate, caeterisque virtutibus, vel loquimur, vel mente gestamus, jure divinis laudibus applicatur. Ipsius enim praeconium est qui donat, ore ac corde honesta meditari. Laus enim a lauro dicta est, quae solebat coronare victores. Haec mysticae salivae sunt, quas tituli similitudo praedixit: haec verba quae Scripturarum divinarum virtutem videbantur exprimerein Domino laudabitur anima mea: audiant mansueti et laetentur. Pulcherrime uno commate dilectio famulantis expressa est; non enim vel in se vel in divitiis, sed in Domino suam animam dicit esse laudandam. Tunc enim gloriatur fidelis servus, quando laudabilem Dominum habere cognoscitur; scit enim ad se referri bonum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
bus se delictis debeant abstinere:
Hic habet litteras quatuor Quar¬
ta. iustos dicit de omnibus tribula¬
tionibus eruendos. ⁊et impios de¬
bitas pęnas ẽẽ passuros: ne in ꝑicu-¬
lis suis aliqua dubietate molles¬
cerent: Hic ȩtiam residuȩ septem
luterȩ p̾notantur: E memento
sicut inuicesimo quarto psalmo
iam dictum ẽ. hunc alfabetum
imꝑfectum illos indicare. qui
laudes domini nequeunt plenis¬
sima operum integritate cantare:¬
enedicam dominũ tnomni tempr.
semꝑ laus eius rnore meo: Tempus s¬
hominibus nouimus ẽẽ diuer¬
sum: Modo tribulati. Conibus
asperum. modo gaudi Nom blan¬
dum: Ergo in omni temp̾r benedicen¬
dum dominũ ꝓpheta denunciat. q̃n
i adu̾sa patimur. et collata felicitate
gaudemus. sicut iusti fȩcerunt atq
faciunt. domini amore flagrantes.
S. qͣmuis diuinum atq proficuu̾̃
sit ut creatura suum semꝑ laudet
auetorem: tamen ꝓpter humanttatis
diu̾sos actus. pęne impossibile nobis

Expanded text:
bus se delictis debeant abstinere; bus se delictis debeant abstinere; haec habet litteras quatuor. Quarta justos dicit de omnibus tribulationibus eruendos, et impios debitas poenas esse passuros, ne in periculis suis aliqua dubietate mollescerent; hic etiam residuae septem litterae praenotantur. Et memento, sicut in vigesimo quarto psalmo jam dictum est, hunc alphabetum imperfectum illos indicare qui laudes Domini nequeunt plenissima operum integritate cantareenedicam Dominum in omni tempore, semper laus ejus in ore meo. Tempus hominibus novimus esse diversum, modo tribulationibus asperum, modo gaudio blandum. Ergo in omni tempore benedicendum Dominum propheta denuntiat, quando et adversa patimur, et collata felicitate gaudemus; sicut justi fecerunt, atque faciunt Domini amore flagrantes. Sed quamvis debitum atque proficuum sit ut creatura suum semper laudet auctorem, tamen propter humanitatis diversos actus, pene impossibile nobis
Abbreviated transcription (Latin):
lech: quod indicat patris mei reg¬
num: Hoc ad dominum xp̃m be¬
ne ꝑtinere manifestum est: ꝑ quẽ
gloriosus pater seruitium inundi.
scissima deuotione suscepit Sed
cum dicit. dimisit cum: regem si¬
gnificat abtmelcch Et abiit. hoc :¬
ad alias partes se contulit: quia ibi
cȩperat ut diximus ẽẽ suspectus Pre-¬
sens autem psalmus tercius est eorũ.
in quibus ꝑactus dauid. significan¬
tur domini xp̃i futura mysteria.
quamiuis alfabetꝰo secundus¬
er totum psalmum u̾ba ꝓphetę
sunt: alfabeti hebrei litteras.
excepto sextam in capitibus u̾suum
ꝑ ordinem ponens. In prima parte
benedicere se dominum compromit¬
tit: ammonens mansuetos. ut cum¬
ipso in eius laudibus ꝑseuerent: p̃¬
dicti autem alfabeti. hȩc pars qua¬
tu or litteras comp̃hendit. Secun¬
da. ad conu̾sionem fidelium quȩ
sint bene meritorum prȩmia non
tacentur: quȩ continet litteras sex:
Tercia. quasi filios ammonet: a qui¬

Expanded text:
lech; quod indicat patris mei reglech; quod indicat patris mei regnum. Hoc ad Dominum Christum bene pertinere manifestum est, per quem gloriosus Pater servitium mundi sanctissima devotione suscepit. Sed cum dicit, dimisit eum, regem significat Abimelech. Et abiit, hoc ad alias partes se contulit: quia ibi coeperat, ut diximus, esse suspectus. Praesens autem psalmus tertius est eorum in quibus per actus David significantur 110 Domini Christi futura mysteria, quamPer totum psalmum verba prophetae sunt, alphabeti Hebraei litteras, excepta sexta, in capitibus versuum per ordinem ponens. In pbenedicere se Dominum compromittit, admonens mansuetos ut secum in ejus laudibus perseverent. Praedicti autem alphabeti haec pars quatuor litteras comprehendit. Secunda ad conversionem fidelium, quae sint bene meritorum praemia non tacentur, quae continet litteras sex. Tertia quasi filios admonet a qui
Abbreviated transcription (Latin):
liptatis instigant. Ex plieit psalmus¬
.xxxii. Incipit psalmus xxxiii. psal¬
mus dauid: cum mutauit uultũ
suum coram abimelech. et dimi¬
sit eum et abiit:
um hystoria tituli istius regum
lectione pandatur. suꝑfluum ÷
copiam fontis illius in hac breuitate
diriuare: ne nobis totam areolam
paginȩ unius loci effusa relatio com¬
plere. ac tegere uideatur: Sed rem
cum nominibus suis breuit intie¬
mus cum saul ꝑsequęretur dauid:
confugit ad achis regem: Ibiq dum
esset. inuidia faciente suspectus.
industrio se mutauit uultum. ita
ut saliuis ora compleret: quatenꝰ¬
in energum inus ȩstimatus. miserati-¬
one faciente. dimitteretur illesus:
Quȩ tamen sicut ⁊ alia. per illum
uirum magni sacramenti qualtta¬
te ꝑacta sunt Significabat enu
saliuas. hoc ÷ scripturas diuinas:
in barba ĩ in fortitudine magna
decurrere: Sed ꝓpter significantias
rerum. pro achis ad quem ꝯfugerat
dauid. mutatum nomen ÷ abime¬

Expanded text:
luptatis instigant. EXPOSITluptatis instigant. EXPOSITIO IN PSALMUM XXXIII Psalmus David cum mutavit vultum suum coram Abimelech, et dimisit eum, et abiit. Cum historia tituli istius Regum lectione pandatur , superfluum est copiam fontis illius in hac brevitate derivare: ne nobis totam areolam paginae, unius loci effusa relatio complere ac tegere videatur; sed rem cum nominibus suis breviter intimamus. Cum Saul persequeretur David, con fugit ad Achis regem, ibique dum esset invidia faciente suspectus, industriose mutavit vultum, ita ut salivis ora compleret, quatenus energumenus aestimatus, miseratione faciente dimitteretur illaesus; quae tamen, sicut et alia, per illum virum magni sacramenti qualitate peracta sunt. Significabat enim salivas, hoc est Scripturas divinas, in barba, id est in fortitudine magna decurrere. Sed propter significantias rerum pro Achis, ad quem fugerat David, mutatum nomen est Abime
Abbreviated transcription (Latin):
choros lȩticiȩ iocunditate compleuit.
quod ipsa ȩtiam inferna senserunt:
Pȩtit enim desideria sua debere fieri:
ut posset ꝑfectissimus inueniri: Addi-¬
dit in te: ut omnes suꝑstitiones. om̃s
prauitates excluderet cum domino
supplicaret. Conclusio
Quam mellifluȩ uoces auditȩ sunt.
quam salutarĩt nobis psalteriũ
ẽcleste cantauit: Tales
siquidem mandatorum cordȩ sonuer̃t:
ut si eas internis auribus recipiamus.
inos in eis dauiticȩ lẏrȩ curatione pur¬
gabimur: Fietq nobis saulis illa mun¬
d̾atio: ut fugatis immundis spiritibꝰ.
abluta mente dño seruiamus Haben
enim beati musicam suam. quȩ aĩȩ
laelis intrat auditum. cuius non de¬
sicit sonus: cuius non lassatur inten¬
tio: Relinquite gͦ spectaculorum a¬
matores. mortiferas uoluptates ad hȩc
magis gaudia. ad hȩc mysteria conue¬
nite: ubi cythara ⁊ organum uirtu¬
tes excitant. non desideria prauȩ uo¬

Expanded text:
choros laetitiae jucunditate complevit, choros laetitiae jucunditate complevit, quod etiam ipsa inferna senserunt. Petit enim desideria sua debere fieri, ut possit perfectissimus inveniri. Addidit, in te, ut omnes superstitiones, omnes pravitates excluderet, cum vero Domino supplicaret. Conclusio psalmi. Quam mellifluae voces auditae sunt! quam salubriter nobis psalterium coeleste cantavit! Tales siquidem mandatorum chordae sonuerunt, ut si eas internis auribus recipiamus, et nos in eis Davidicae lyrae curatione purgabimur; fietque nobis Saulis illa mundatio, ut fugatis immundis spiritibus, abluta mente Domino serviamus. Habent enim beati musicam suam, quae animae fidelis intrat auditum; cujus non deficit sonus, cujus non lassatur intentio. Relinquite ergo, spectaculorum amatores, mortiferas voluptates; ad haec magis gaudia, ad haec mysteria convenite, ubi cithara et organum virtutes excitant, non desideria pravae vo
Abbreviated transcription (Latin):
Securus gͦ sustinet dm̃: qui tali pro¬
missione fulcitur: Et considera: quia
post ommia precȩpta. patientiam po¬
nit. ut uirditer cuncta toleremus.
qui de tam magni prȩmii largitiõe
a musitaret. ne quis se tediosa uolu̾¬
tate confunderet: sequitur magnifi¬
cum. et suauissimum inunus: Qͥ a
ipsa expectatio habet prȩmium suũ.
quando ipse sustinens lȩtatur in do¬
mino Addidit Et in nomine sc̃o
eius sperauimus Id ÷ in xp̃i. quem
patienter scĩssimus ꝓpheta sustinuit.
et lȩtabatur ẽe uenturitm Spera¬
uimus autem. ꝯtinuum tempus
ostendit: quia non ẽ fas ibi desinere.
unde semꝑ potest anima fessa recreari
iat domine misericordia tua suꝑ noᷤ.
sicut sperauimus intẽ: His u̾bis incar-¬
nationem u domini desiderabat i-¬
pleri. xnir quam flagranti sp̃ũ. ma-¬
gnopere sustinebat: S intende quã
copiosum munus ÷ quod ditauit ge¬
nus humanum. quod angelorum

Expanded text:
Securus ergo sustinet Deum, qui tali proSecurus ergo sustinet Deum, qui tali promissione fulcitur. Et considera quia post omnia praecepta patientiam ponit, ut viriliter cuncta toleremus, qui de tam magni praemii largitione a mussitaret, ne quis se taediosa voluntate confunderet, sequitur magnificum et suavissimum munus: quia ipsa exspectatio habet praemium suum, quando ipse sustinens laetatur in Domino. Addidit, et in nomine sancto ejus sperabimus, id est in Christo, quem patienter sanctissimus propheta sustinuit, et laetabatur esse venturum. Sperabimus autem continuum tempus ostendit: quia non est fas ibi desinere, unde semper potest anima fessa recreari. Vers. 22. Fiat, Domine, misericordia tua super nos, sicut speravimus in te. His verbis incarnationem Domini desiderabat impleri, quam flagranti Spiritu magnopere sustinebat. Sed intende quam copiosum munus est, quod ditavit genus humanum, quod angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ protector noster est Dum dicit
sustinet. patientiam significat xp̃i¬
ani: ut inuitati iusti futuris prȩ¬
miis. constanti animo ꝑseuerent:
S intellegamus qualis ista uirtus
est: quam seruare totiens commone¬
mur: Patientia est siquidem quȩ
gloriosos martyres facit. quȩ fidei
nr̃ȩ bona custodit. quȩ omnia uin¬
cit adu̾sa: non colluctando s susti¬
nendo: Non murmurando. s gr̃as
agendo: Hȩc deceptricem luxuriã
comprimit. iram feruidam uincit
Uastatricem humani generiᷤ inui¬
diam tollit: mansuetos efficit. benig¬
nis compȩtenter arridet: Purgatosq
homines ad illa prȩmia futura com¬
ponit: Ipsa est quȩ fȩcem totius uolu¬
ptatis abstergit: ipsa ÷ quȩ limpidaᷤ
animas reddit: Per ipsam xp̃o mili¬
tamus: ꝑ ipsam diabolum uincimꝰ:
ꝑ ipsam beati ad cȩlorum regna ꝑue¬
niunt. Scriptum ÷ enim In patien
gratia suffragante. conamur accede:
Protector. dum resistimus adu̾sario

Expanded text:
et protector noster est. Cum dicit, et protector noster est. Cum dicit, sustinet, patientiam significat Christiani, ut invitati justi futuris praemiis constanti animo perseverent. Sed intelligamus qualis ista virtus est, quam servare toties commonemur. Patientia est siquidem, quae gloriosos martyres facit, quae fidei nostrae bona custodit, quae omnia vincit adversa, non colluctando, sed sustinendo, non murmurando, sed gratias agendo. Haec deceptricem luxuriam comprimit, iram fervidam vincit, vastatricem humani generis invidiam tollit, mansuetos efficit, benignis competenter arridet, purgatosque homines ad illa praemia futura componit. Ipsa est quae faecem totius voluptatis abstergit, ipsa est quae limpidas animas reddit. Per ipsam Christo militamus, per ipsam diabolum vincimus, per ipsam beati ad coelorum regna perveniunt; scriptum est enim: In patientgratia suffragante conamur accedere; protector, dum resistimus adversario.
Abbreviated transcription (Latin):
a morte animas eorum: i alat eos in
fame Duo tsta sunt uota fidelissimi
xp̃iani: uti in futuro iudicio cripi¬
antur a morte ꝑpetua. et hic spiri¬
talibus alimoniis transigant᷑ Erip̃
etum a morte animas utstorum:
cum eas tollit de potestate diabo li.
cum ꝑ indulgentiam efficit liberos:
quos peccati dominatio. fȩcerat esse
captiuos In fame autem alit eos: qn
in hoc mundo ubi bonarum rerum
indigentia est. spiritali cibo nutrire
non desinit. quos redemit. Alimer¬
tum quippe dictum est: quasi m̃tiᷤ
nutrimentum: In fame enim sunt
positi: qui se cȩlestium rerum desi-¬
derio semꝑ accendunt O fames illa
multum satura: ⁊ sine pęnuria ꝓ¬
babiliter semꝑ auida E suriunt
enu beati. non quia dominica da¬
pe ieiuini sunt. s quȩrendo uigiter
inardescunt: quia domini appętiti¬
one ꝓficiunt. sicut ęuangelista dic̃:
Beati qͥ esuriunt ⁊ sitiunt usticiã:
qͣm ipsi saturabunt᷑. Anima aut̃
nr̃a sustinet dominum: qm̃ aduitor

Expanded text:
a morte animas eorum, et alat eos in fame. Duo ista sunt vota fidelissimi Christiani, ut in futuro judicio eripiatur a morte perpetua, et hic spiritualibus alimoniis transigatur. Eripit enim a morte animas justorum, cum eas tollit de potestate diaboli, cum per indulgentiam efficit liberos, quos peccati damnatio fecerat esse captivos. In fame autem eos alit, quando in hoc mundo, ubi bonarum rerum indigentia est, spirituali cibo nutrire non desinit quos redemit. Alimentum quippe dictum est, quasi mentis nutrimentum. In fame enim sunt positi, qui se coelestium rerum desiderio semper accendunt. O fames illa multum satura, et sine penuria probabiliter semper avida! Esuriunt enim beati, non quia dominica dape jejuni sunt, sed quaerendo jugiter inardescunt, quia Domini appetitione proficiunt; sicut evangelista dicit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabunnostra sustinet Dominum, quoniam adjutor
Abbreviated transcription (Latin):
archanum eius cogitationem. euisq
fuisse consilium: Necesse ÷ ut forma
humanitatis assumptȩ. unus filiuᷤ
in duabus naturis distinctis. ꝑfec̾¬
tis atq adunatis. sicut cępit in uni¬
tate ꝑsonȩ semper existat. Bea¬
ta gens cuius est dominus deus
eorum: populuf quẽ elegit dñs¬
in hereditatem sibi: Uenit ad secun¬
dum membrum in quo dicturus
est. quod in primo u̾su ꝓposuit : qͥ
sint recti. aut quos decet domini
collaudatio G entem itaq dicit
quam adunatam constat ex om¬
nibus gentibus Ipsa utiq beata
est. a qua uere deus colitur. et
omnium dominus adoeatur: id
qui eos ꝓtegit ac gubernat: Here¬
ditas quidem dicit᷑ ⁊ cum dimit¬
titur alteri: ⁊ cum adquirit᷑. Sed po¬
pulus xp̃ianus nereditas ẽ ad qͥ¬
sitionis. non dimissionis: quia

Expanded text:
arcanum, ejus cogitationem ejusque arcanum, ejus cogitationem ejusque fuisse consilium; necesse est, ut forma humanitatis assumptae, unus Filius in duabus naturis distinctis, perfectis atque adunatis, sicut coepit in unitate personae, semper existat. Ves cujus est Dominus Deus eorum; populus quem elegit in haereditatem sibi. Venit ad secundum membrum, in quo dicturus est, quod in primo versu proposuit, qui sint recti, aut quos decet Domini collaudatio. Gentem itaque dicit quam adunatam constat ex omnibus gentibus. Ipsa utique beata est, a qua Deus vere colitur, et omnium Dominus adoratur; id est, qui eos protegit ac gubernat. Haereditas quidem dicitur et cum dimittitur alteri, et cum acquiritur. Sed populus Christianus haereditas est acquisitionis
Abbreviated transcription (Latin):
denda constituit: Sic ⁊ ysayas dicit.
Omne ꝯsilium meũ stabile erit: et
omnia quȩcumq cogitaui efficiã:
dem ⁊ ihere mias ait. Si non esset
testamentum meum in custodia die
ac nocte: precepta cęli ⁊ terrȩ non
dedissem C onsilium uͦ ipstus bene
intelligimus incarnationis archa¬
num: quod ad consulendum nu¬
mano generi constat ẽẽ concessum:
hoc nulla ętate dissoluit᷑. s mnęter¬
num manet: quia triumphalis
mors domini diabolicum ꝑhenntt
extinxit exitium Cogitationes au¬
tem cordis eius. significat prȩdesti¬
lationem: in qua cuncta reposita
sunt. quȩ uł fuerunt. uł sequentibꝰ
sesulis futura succedunt: Hȩc enĩ
gestat ordinem rerum: qui ꝑmanet
in seculum seculi Cui sententiȩ illi
merito cędunt: qui unam naturã
in xp̃o domino mentiunt᷑ Nam si
consilium eius stabile est. ⁊ cogitati¬
ones cordiᷤ ipsius ꝑmanent in scłm
seculi: constat aute in carnationis

Expanded text:
denda constituit; sicut Isaias dicit: denda constituit; sicut Isaias dicit: Omne consilium meum stabile erit, et omnia quaecunque cogitavi efficiam . Idem et Jeremias dicit: Si non esset testamentum meum in custodia die ac nocte, praecepta coeli et terrae non dedissem . Consilium vero ipsius bene intelligimus incarnationis arcanum, quod ad consulendum humano generi constat esse concessum. Hoc nulla aetate dissolvitur, sed in aeternum manet: quia triumphalis mors Domini, diabolicum perenniter exstinxit exitium. Cogitationes autem cordis ejus, significat praedestinationem, in qua cuncta reposita sunt, quae vel fuerunt, vel sequentibus saeculis futura succedunt. Haec enim gestat ordinem rerum, qui permanet in saeculum saeculi. Cui sententiae illi merito cedunt, qui unam naturam in Christo Domino mentiuntur. Nam si consilium ejus stabile est, et cogitationes cordis ipsius permanent in saeculum saeculi, constat autem incarnationis
Abbreviated transcription (Latin):
bat consilia principum Dissipat
reuera consilia: quȩ mala uel pessi¬
ma sunt. Nam uona. semꝑ aduiuat
atq confirmat Nimis apta suis
causis u̾ba iunguntur dissipauit
consilia gentium: quando cas u
idolorum cultura non ꝑmisit du¬
tius ꝑmanere: Reprobauit cogia¬
tiones populorum: quia licet us¬
luuitas iudȩorum in nece domini
nefanda completa sit. resur rectiõs
tamen ipsius constat ẽe reprobatam:
Et quia degentibus dixerat ⁊ de popu
ctum. post ȩtiam de principibus dic̃.
siue de tyrannis. qui legem domini
seius ꝑsecutionibus impȩtebant: Siue
de spiritibus immundis. quorum cõ-¬
silium semper in malo est Consiliũ¬
uͦ domini manet inȩtermim: cogitati¬
ones cordis eius in seculum seculi: Sic̃
hominum praua ꝯsilia dixit ẽe fru¬
stranda: ita nunc in ȩternum dicit
domini ꝑmanere disposita: Peccator
entni ⁊ mortalis homo caduca sapit:
ȩternus dominus num quã reprehen¬

Expanded text:
bat consilia principum. Dissipat bat consilia principum. Dissipat revera consilia quae mala vel pessima sunt; nam bona semper adjuvat atque confirmat. Nimis apta suis causis verba junguntur. Dissipavit consilia gentium, quando eas in idolorum cultura non permisit diutius 108 permanere. Reprobavit cogitationes populorum, quia licet voluntas Judaeorum in nece Domini nefanda completa sit, resurrectione tamen ipsius constat esse reprobatam. Et quia de gentibus dixerat et de populre, post etiam de principibus dicit, sive de tyrannis, qui legem Domini saevis persecutionibus impetebant: sive de spiritibus immundis, quorum consilium semper in malo est. Versvero Domini manet in aeternum; cogitationes cordis ejus in saeculum saeculi. Sicut hominum prava consilia dixit esse frustranda, ita nunc in aeternum dicit Domini permanere disposita. Peccator enim et mortalis homo caduca sapit, aeternus Dominus nulla reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatione disponit᷑. rebus semper
utilibus applicatur: S licet prius
dixisset generaliter omnia: nunc
descendit ad homines: Nam quam¬
ius uniu̾sa eius imperio amminu¬
strari egeant: maxime humanum
genus. quod a natura sua depraua¬
tum. sub ripientibus uiciis culpis
probatur obuoxium: Qm̃ ipse
creata sunt Reddit causam. quare
a domino debeant omnia cõmouer:
Utiq quia eorum ipse creator est:
Et necesse est. ut utiliter amministr&
existentias: qui eas dignatus est cre¬
are ꝑ gratiam. Dixit ⁊ facta sumt si¬
gnificat initium rerum. qͣndo uni¬
uersa filii ipsrus imperio uissa pro¬
ruperunt: Ipse mandauit. ⁊ creata
sunt: ꝑ ꝓphetas utiq mandauit
legem: ꝑ quam fideles domino uo¬
lente creati sunt. Uides quam salu¬
briter ꝓpheta a deo pętiit omnia c̃õ-¬
moueri: qui solus creaturarum su¬
arum potest ẽẽ misericors: Dominꝰ¬
dissipat consilia gentium. reprobat
autem cogitationes ppłorum: ⁊ repro¬

Expanded text:
ordinatione disponitur, rebus semper ordinatione disponitur, rebus semper utilibus applicatur. Sed licet prius dixisset generaliter omnia, nunc descendit ad homines. Nam quamvis universa ejus imperio administrari egeant, maxime humanum genus, quod a natura sua depravatum surripientibus vitiis, culpis probatur obnoxium. Vers. 9. se mandavit, et creata sunt. Reddit causam quare a Domino debeant omnia commoveri: utique quia eorum ipse creator est, et necesse est ut utiliter administret existentias, qui eas dignatus est creare per gratiam. Dixit, et facta sunt, significat initium rerum, quando universa Filii ipsius imperio jussa proruperunt. Ipse mandavit, et creata sunt: per prophetas utique mandavit legem, per quam fideles, Domino volente, creati sunt. Vides quam salubriter propheta a Deo petiit omnia commoveri, qui solus creaturarum suarum potest esse misericors. dissipat consilia gentium; reprobat autem cogitationes populorum, et repro
Abbreviated transcription (Latin):
cludit Aquȩ uͦ maris. populum si¬
gnificant xp̃ianum : qui in mun¬
di salo fluctu alternante concutit᷑.
Abyssum uͦ dicimus nimis aliquid
ꝓfundum: quod altitudine sua
humanos in se descendere non ꝑmit¬
tit aspectus: Ergo in thesauris suis.
id ÷ sapientiȩ ⁊ scientię. ponit altitu¬
dines ꝓfundas: ut probet quis
eius scripturas studio piȩtatis inqͥrat.
ipso autem com moueantur uni¬
uersa. ⁊om nes qui habitant orbẽ:
Terra hic durum significat ꝑ om̃ia
peccatorem: qui merito terra dicit᷑
quia cȩlestis gratiȩ largitate fraudat᷑.
Ergo peccator iste terrenus. quia ma¬
re nescit. timeat dominum: ut si
non desiderio prȩmiorum a pecca¬
tis abstinet: saltem uindictȩ conside¬
ratione reuocetur: Dicendo enim
ab ipso. indicat ⁊ a diabolo commno¬
ueri: de quo esayas dicit: hic ÷ qui
commouebat terram: quaꝓpter pro¬
pheta merito pȩtit a domtno oĩa
com moueri: quia omne quod etus

Expanded text:
cludit. Aquae vero maris populum sicludit. Aquae vero maris populum significant Christianum, qui in mundi salo fluctu alternante concutitur. Abyssum vero dicimus nimis aliquid profundum, quod altitudine sua humanos in se descendere non permittit aspectus. Ergo in thesauris suis, id est sapientiae et scientiae ponit altitudines profundas; ut probet quis ejus Scripturas studio pietatis inquirat. ipse autem commoveantur universa, et omnes qui habitant orbem. Terra hic durum significat per omnia peccatorem, qui merito terra dicitur, quia coelestis gratiae largitate fraudatur. Ergo peccator iste terrenus qui amare nescit, timeat Dominum; ut si non desiderio praemiorum a peccatis abstinet, saltem vindictae consideratione revocetur. Dicendo enim, ab ipso, indicat et a diabolo commoveri: de quo et Isaias dicit: Hic est qui commovebat terram . Quapropter propheta merito petit a Domino omnia commoveri, quia omne quod ejus
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃o. eorum doctrina ueniebat: Uirtꝰ
enu ⁊ ad miracula ꝑtinet quȩ faci-¬
ebant: ⁊ ad legem domini quã gen¬
tibus prȩdicabant: Nam si diligentiꝰ
ꝑscrutemur: scãm hic significat
trinitatem: Dicendo enim u̾bo fili¬
um declarat: Ad iungendo domini
patrem dicit: Sp̃u oris eius: utiq
sp̃m sc̃m uult intelligi: qui ante
tempora de patre ꝓcessit. Et ut in
tribus ꝑsonis manifestam intellige¬
sicut inutr̾e aqͣs mariᷤ: ponens in thesau¬
ris abysso ᷤ. Q uod ait congregans sic̃ in
utrem aqͣs mariᷤ: si ad litterã ueliᷤᷤ ad¬
u̾tere. clausũ significat mare littoeibus.
Nã si hoe sp̾italiter ueliᷤᷤ agnoscere: uter
est exutum peccoriᷤᷤ terguis. qͦd usibuᷤ
humaniᷤᷤ deseruit ad liqͦres aliqͦs ꝯgre¬
gando. Hic uter ȩccłiȩ cõparat᷑: quia
sicut iste suscepta s aquas si ue
aliquid tale complectitur: ita ⁊ illa
adunationem populi credentis in¬

Expanded text:
sancto eorum doctrina veniebat. Virtus sancto eorum doctrina veniebat. Virtus enim et ad miracula pertinet quae faciebant, et ad legem Domini quam gentibus praedicabant. Nam si diligentius perscrutemur, et sanctam hic significat Trinitatem. Dicendo enim Verbo, Filium declarat; adjungendo Domini, Patrem dicit: spiritu oris ejus, utique Spiritum sanctum vult intelligi, qui ante tempora de Patre processit. Et ut in tribus personis manifestam intelligesicut in utrem aquas maris; ponens in thesauris abyssos. Quod ait, Congregans sicut in utrem aquas maris, si ad litteram velis advertere, clausum significat mare littoribus. Nam si hoc spiritualiter velis agnoscere, uter est exutum pecoris tergus, quod usibus humanis deservit ad liquores aliquos congregandos. Hic uter Ecclesiae comparatur: quia sicut iste susceptas aquas, sive aliquid tale complectitur, ita et illa adunationem populi credentis in
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium. cum pios sequestrat ab
impiis. et merita eorum ęquitatiᷤ
qualitate discernit. Sequit᷑. ubi il¬
lam qͣm superius dixerat miscricor¬
dlam largiatur: eum misericordia
lomini plena est terra. Ista utiq
quȩ miseros continet: ubi diaboli
oppugnatione laboramus. ubi a
mandatis cȩlestibus carnis imbecil¬
litate subtrahimur: Tunc enim qͣm
misericordiam postulare possumus:
cum iam nullis necessitatibus in gra¬
uanur: hic gͦ misericordiam que¬
ramus: de qua uniuersa terra com¬
pleta est Uerbo dñi cęli firmatist᷑:
⁊ sp̃u oris eius omnis uirtus eorũ:
Quamuis ⁊ ad ꝯditionem rerum
u̾sus iste ꝑtinere uideat᷑: tamen ⁊
spiritaliter decenter accipitur: u̾bo
domini. hoc ÷ a filio dei cę̧li firma¬
ti sunt: id ÷ apostoli. suie sancti.
stabiliti sunt. que orbem terrarum
salutari p̾dicatione complerent:
Sequitur. ⁊ Sp̃u oris euis: omnis
uirtus eorum: Utiq quando ab sp̃u

Expanded text:
judicium, cum pios sequestrat ab judicium, cum pios sequestrat ab impiis, et merita eorum aequitatis qualitate discernit. Sequitur ubi illam, quam superius dixerat, misericordiam largiatur, cum misericordia Domini plena est terra. Ista utique quae miseros continet, ubi diaboli oppugnatione laboramus, ubi a mandatis coelestibus carnis imbecillitate subtrahimur. Tunc enim quam misericordiam postulare possumus, cum jam nullis necessitatibus ingravamur? hic ergo misericordiam quaeramus, de qua universa terra completa est. Veris ejus omnis virtus eorum. Quamvis et ad conditionem rerum versus iste pertinere videatur, tamen et spiritualiter decenter accipitur. Verbo Domini, hoc est a Filio Dei coeli firmati sunt, id est apostoli, sive sancti stabiliti sunt, qui orbem terrarum salutari praedicatione complerent. Sequitur, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum: utique, quando a Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
git: ⁊ omnia oꝑa etus in fide Utiꝙ
qͣndo in illis operatur. qui ipsius
dono fideles ẽe merucrunt: sicut
in ȩuangelio ait Fides tua. te sal¬
uam fęcit: Non enim opera aũi
mulier illa meruisset: nisi prȩces¬
In hoc ⁊ sequentibus u̾sibus ꝑ terciã
speciem definitionis quȩ grece poe¬
odes. latine qualitatiua dicit. dñm
declarat: narrando quȩ fȩcerit. uel
quȩ cotidie facit: Illas enim res dici¬
mus diligere: quas sȩpius operam᷑:
Ita hic de domino canitur diligit
misericordiam ⁊ iudicium: quasi ñ
et prudentiam i temperantiam dili¬
git: S quia istam nobis frequenter in¬
dulget: ipsam dicit᷑ omnino diligere:
In hoc gͦ mundo diligit misericordiã.
ubi eam longe lateq disseminat.
uidelicet. ubi sustinet peccatores.
ubi blasphemos patienter expectat.
ubi uitam prȩstat indignis: ihis simi¬
la quȩ piȩtati suꝑnȩ constant om ni¬
modis applicanda: Diligit quoq

Expanded text:
git, et omnia opera ejus in fide. Utique, git, et omnia opera ejus in fide. Utique, quando in illis operatur, qui ipsius dono fideles esse meruerunt; sicut in Evangelio ait: Fides tua te salvam fecit . Non enim opera Domini mulier illa meruisset, nisi praecesIn hoc et sequentibus versibus per tertiam speciem definitionis, quae Graece ποιότης, Latine qualitativa dicitur, Dominum declarat narrando quae fecerit, vel quae quotidie facit. Illas enim res dicimus diligere, quas saepius operamur. Ita hic de Domino canitur: Diligit misericordiam et judicium, quasi non et prudentiam et temperantiam diligat. Sed quia istam nobis frequenter indulget, ipsam dicitur omnino diligere. In hoc ergo mundo diligit misericordiam, ubi eam longe lateque disseminat; videlicet ubi sustinet peccatores, ubi blasphemos patienter exspectat, ubi vitam praestat indignis, et his similia, quae pietati supernae constat omnimodis applicanda. Diligit quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ex pressa: In qua iubilatione non
potest bene psallere: nisi qͥ bonȩ
studium conuersationis adiunxerit.
Et inspice salutarem doctrinam quȩ
nos ita prȩmonet. ut ante dm̃ in of¬
fensȩ psallere debeamus qui renes
nr̃os ⁊ corda cognoscit: ne magis m̃
grauius possimus offendere. siscele¬
rati atq subdoli. ad tanta mysteria
fide Hinc incipit ꝑ de monstrati¬
uum genus. laudes dñi diuersa
relatione discurrere: ut omnia no¬
bis opera ipsius. ⁊ precȩpta dulcesce¬
rent. Rectus ÷ itaq sermo domini:
ad dirigendos scilicet homines: Ue¬
raciter enim rectus dđr: qui rectos
facit. epiteton inirabile. ueriloqu̾
u̾bum: Per legem siquidem diuiña
corrigimur: ꝑ ipsam a nr̃a prauitate
separamur ⁊ regulariter tunc uiu¬
mus: qͣndo eius uissionibus obȩdi¬
mus: hȩc quinta est species defin¬
latine adu̾bium dicimus. una eñ
parte orationis definitum ẽ. quid
sit sermo dñi: hoc ÷ rectus: Subuli¬

Expanded text:
expressum. In qua jubilatione non expressum. In qua jubilatione non potest bene psallere, nisi qui bonae studium conversationis adjunxerit. Et inspice salutarem doctrinam, quae nos ita praemonet, ut ante Deum inoffense psallere debeamus, qui renes nostros et corda cognoscit: ne magis inde gravius possimus offendere, si scelerati atque subdoli ad tanta mysteria fide. Hic incipit per demonstrativum genus laudes Domini diversa relatione discurrere, ut omnia nobis opera ipsius et praecepta dulcescerent. Rectus est itaque sermo Domini, ad dirigendos scilicet homines. Veraciter enim rectus dicitur, qui rectos facit. Epitheton mirabile, veriloquum verbum. Per legem siquidem divinam corrigimur, per ipsam a nostra pravitate separamur; et regulariter tunc vivimus, quando ejus jussionibus obedimus. Haec quinta est species definLatine ad verbum dicimus. Una enim parte orationis definitum est quid sit sermo Domini, hoc est, rectus. Subjun
Abbreviated transcription (Latin):
tractamus uerum ista quȩ dicimꝰ.
non sunt extra nos posita: sicut in
musica disciplina: in nobis ẽ eytha¬
ra. in nobis est psalterium: Immo
ipsa cegana noᷤᷤ sumus: qͣndo ad
similitudinem eorum ꝑ gratiam
domini. actuum nr̃orum quali-¬
tate cantamus Hoc autem ⁊ illo
exemplo dat᷑ intelligi: ubi ait: In
me sunt d̃s uota tua: quȩ reddam
laudes tibi Hȩc autem ⁊ his similia.
sicut sepe diximus: tropicis allu¬
sionibus edicuntur: Cantate
ei canticum nouum: bene psallite
dicit. incarnationem dñi: qua
mundus salutari exultatione cõ-¬
pletus ÷ qua angeli canoris uocibꝰ
ꝑsonarunt. laudantes ⁊ dicentes:
gloria in altissimis deo: i in terra
pax hominibus uonȩ uoluntatiᷤ.
Monet gͦ: ut nos eadem ⁊ dicere¬
bene debeamꝰ e credere: Sequit᷑: Es al¬
lite ei. in iubilatione id est in bonis
operibus dm̃ in uocate: Iubilatio
enim ÷ gaudium cum feruore
animi. ⁊ clamore in distinctȩ uociᷤ

Expanded text:
tractamus. Verum ista, quae dicimus, tractamus. Verum ista, quae dicimus, non sunt extra nos posita, sicut in musica disciplina. In nobis est cithara; in nobis est psalterium, imo ipsa organa nos sumus, quando ad similitudinem eorum, per gratiam Domini, actuum nostrorum qualitate certamus. Haec autem et illo exemplo datur intelligi, ubi ait: « In me sunt Deus vota, quae reddam laudes tibi . » Haec autem et similia, sicut saepe diximus, tropicis allusionibus edicuntur. Cantate ei canticum novum. bene psallite dicit incarnationem Domini, qua mundus salutari exsultatione completus est, qua angeli canoris vocibus 107 personarunt laudantes et dicentes: Gloria in altissimis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Monet ergo ut nos eadem et dicere debeamus et credere. Sequitur, bene psallite ei in jubilatione, id est in bonis operibus Deum invocate. Jubilatio est enim gaudium cum fervore animi et clamore indistinctae vocis
Abbreviated transcription (Latin):
quod ꝓ excellentia sui. decacordum
dicatur: Non enim hoc de cythara:
uł de aliis huiuscẽmodi instrum̃tiᷤ
lectum ẽẽ meminimus Dechacor¬
dum uͦ psalterium sicut uȩteres di¬
xerunt. ⁊ illud nobis indicat sacra
mentum: ut referamus tria ad dm̃
qui trinitas est. id̃÷ primum quod
ait. non habebi s deos alienos. corã
me. Secundum non facies tͥ sculp¬
tile. Tercium ñ assumes tibi nom̃
dei tui inuacuum. in qͦ uingit et
de sabbato: Septem uͦ quȩ secunt᷑:
ad dilectionem. dixerunt ꝓximi
ꝑtinere. id ÷ honora patrem tuurm
⁊ matrem. non occides. non mecha¬
beris. non furtum facies. non loque¬
ris contra ꝓximitm tuum. falsum
testimonium. non ꝯcupisces domũ
eius. ⁊ cęta: Sic totius decacordi
psalterii uirtus. ꝑfecta nobis et
honorabilis indicatur: Psallimus
quoq ⁊ decem cordis: qͣndo in qͥnq
sensibus carnalibus. ⁊ in quinq spi¬
ritalibus ꝓbabili nos conuersatiõe

Expanded text:
quod pro excellentia sui decachordum quod pro excellentia sui decachordum dicatur; non enim hoc de cithara vel de aliis hujusmodi instrumentis lectum esse meminimus. Decachordum vero psalterium sicut veteres dixerunt et illud nobis indicat sacramentum, ut referamus tria ad Deum, qui Trinitas est; id est primum quod ait: Non habebis deos alienos coram me ; secundum, Non facies tibi sculptile; tertium, Non assumes tibi nomen Dei tui in vacuum, in quo jungit et de sabbato. Septem vero quae sequuntur ad dilectionem dixerunt proximi pertinere; id est, Honora patrem tuum et matrem; Non occides; Non maechaberis; Non furtum facies; Non loqueris contra proximum tuum falsum testimonium; NXII, 17. Sic totius decachorda psalterii virtus perfecta nobis et honorabilis indicatur. Psallimus quoque et in decem chordis quando in quinque sensibus carnalibus et in quinque spiritalibus probabili nos conversatione
Abbreviated transcription (Latin):
lignei uentris inimo sita concauitas:
quȩ sursum cordarum fila trans¬
mittens. sonis dulcissimiᷤᷤ percussa
proloquitur: Quȩ ideo tale nomen
accepit: quando etta iteratione ꝑcu¬
titur: Huic merito comparantur
opera. quȩ de terrenis rebus ad suꝑ¬
nam gratiam porriguntur: Id est:
dum esurientem pascurus. dum
iudum uestimus. dum egrotum
uisitamus: ⁊ cȩtera quȩ licet uidean¬
tur carnalia. diuinitatis tamen
amore ꝑaguntur: Cythariram us
quoq: cum in passionibus nr̃is
uł dãpnis securȩ ac leti dicimus
dus dedit. dñs abstidit. sicut domino
placuit ita factum est: sit nomen dñi
bene dictum: Psalterum uͦ decacor¬
aluum cytharȩ insuperioribus habet.
unde ad inferiorem partem canora
fila descendunt: Cui precȩpta deca-¬
logi conuenienter aptantur: qr
secundum formã instrumenti huiꝰ.
de suꝑnis uenientia domini uissa
suscipimus: Et considera quia so¬
lum ÷ instrumentum musicum:

Expanded text:
lignei ventris immodica concavitas, lignei ventris immodica concavitas, quae sursum chordarum fila transmittens, sonis dulcissimis percussa perloquitur; quae ideo tale nomen accepit, quoniam cita iteratione percutitur. Huic merito coopera, quae de terrenis rebus ad supernam gratiam porriguntur, id est dum esurientem pascimus, dum nudum vestimus, dum aegrotum visitamus, etc., quae licet videantur carnalia, divinitatis tamen amore peraguntur. Citharizamus quoque, cum in passionibus nostris vel damnis securi ac laeti dicimus: « Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum . » Psalterium vero decachoralvum citharae in superioribus habet, unde ad inferiorem partem canora fila descendunt, cui praecepta decalogi convenienter aptantur: quia secundum formam instrumenti hujus de supernis venientia Domini jussa suscipimus; et considera quia solum est instrumentum musicum,