comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum cuius extiterant rediert̃. Nec re¬
nuit malachias: post multa demum
uexationẽ pacis obtentu. S iã ad opꝰ
edificii qͦd ialachias aggressus ẽ: sermo uauti
t quidem ñ erat malachie ñ dicoun¬
de ꝑficeret. sed unde face̾t qͥcqͣm: erat
autẽ cor eiꝰ fiduciam habens in dño
Dñs uͦ ꝓuidit ut & si ñ sꝑanti in pecu¬
me thesauris: petuma ñ deẽẽt. Quis
enĩ alius fecit ut thesaurus eo loci repo¬
neret᷑ : repositꝰ ñ repꝑiret᷑. usq ad tẽpꝰ
iopꝰ malachie: Inuenit dei famulus
in dei marsupio: qo defuit suo. Me¬
rito quidem. Quid enim iustiꝰ ut cui
sortiũ ÷ & marsupiũ unũ eẽt amboꝵ:
Fideli deniq homini: totꝰ mundꝰ d¬
tiarũ ẽ. Et quid ille. nͥ quoddã marsu¬
pium dei: Deniq ait. Meul ẽ orbis
cerre ⁊ plenitudo eiꝰ. Inde ẽ quod ma¬
lachias reꝑtos argenteos multos ñ
reposuit: s exposuit. Nam totũ munꝰ
dei. in dei opꝰ iubet expendi. Non suas

Expanded text:
cum, cujus exstiterant, redierunt. Nec recum, cujus exstiterant, redierunt. Nec renuit Malachias post multam demum vexationem, pacis obtentu. 63. Sed jam ad opus aedificii, quod Malachias, aggressus est, sermo recurrat. Et quidem non erat Malachiae, non dico unde perficeret, sed unde faceret quidquam. Erat autem cor ejus fiduciam habens in Do providit, ut, etsi non speranti in pecuniae thesauris, pecunia non deesset. Quis enim alius fecit, ut thesaurus eo loci reponeretur, repositus non reperiretur usque ad tempus et opus Malachiae? Invenit Dei famulus in Dei marsupio, quod defuit suo. Merito quidem. Quid enim justius, quam sortium, et marsupium unum esset amborum? Fideli namque homini totus mundus divitiarum est. Et quid est ille, nisi quoddam marsupium Dei? Denique ait: Meus est orbis terrae, et plenitudo ejus . Inde est, quod Malachias repertos argenteos multos non reposuit, sed exposuit. Nam totum munus Dei in Dei opus jubet expendi. Non suas,
Abbreviated transcription (Latin):
domũ reusus homo luit lingue effre¬
nis temitatẽ: ipso ultore quo instigato¬
re lararat. Arreptum in iguẽ ꝓicit de¬
inon. s mox manib assistentiũ extctꝰ
c̃. adustus tam̃ corporis parte ⁊ m̃te ca¬
ptus. Et dum insaniret uocatꝰ mala¬
chias uenit repꝑitq maledicũ spu¬
mantia ora torquentẽ: horrendis uoc¬
b ⁊ motib t̾rentem omnia. ac toto
corpore agitatũ uix posse teneria plu¬
rib. Et orans ꝓ inimico uir totiꝰ ꝑfecci¬
oms exauditus est: s ex parte. Nam
ilico quidem scõ orante ille aꝑuit ocłoᷤ.
a sensum recepit. Relictꝰ ẽ autẽ ei spẽ
dni malus qui eum colaphizet: ut di¬
scac n biasphemare. Credim cũ uiue
usq adhue: ꝙ usq ad hec tempora lu¬
ere peccatum gnde quod peccauit in
scm̃: certis temporib cam̃. Ferunt lu¬
naticũ eẽ. Porro p̃dicte possessiones
cum iam ꝓsui imbecillitace ⁊ in utili¬
tate cas tenere ñ ualuit: in pace ad lo¬

Expanded text:
domum reversus homo, luit linguae effredomum reversus homo, luit linguae effrenis temeritatem, ipso ultore, quo instigatore laxarat. Arreptum in ignem projicit daemon; sed mox manibus assistentium extractus est; adustus tamen corporis parte, et mente captus, Et dum insaniret, vocatus Malachias venit, reperitque maledicum spumantia ora torquentem; horrendis vocibus et motibus terrentem omnia, ac toto corpore agitatum, vix posse teneri a pluribus: et orans pro inimico vir totius perfectionis, exauditus est; sed ex parte. Nam illico quidem sancto orante, ille aperuit oculos et sensum recepit. Relictus est autem ei spiritus Domini malus, qui eum colaphizet, ut discat non blasphemare. Credimus eum vivere usque adhuc, et usque ad haec tempora luere peccatum grande, quod peccavit in sanctum: certis temporibus tamen ferunt lunaticum esse. Porro praedictae possessiones, cum jam pro sui imbecillitate et inutilitate eas tenere non valuit, in pace ad lo
Abbreviated transcription (Latin):
iuso uiro mutatist̃: ĩ iam ñ ibant cũ eo
Ad quẽ uir ses tota libertate utens: mi
des sine dubio ꝑficietur: ꝑfectum unde¬
bunt multi. Cu uͦ quia ñ uis ñ uidebis:
et quod ñ uis mnorieris: attendito tibine
qui ut p̃fati sumꝰ anno eodem mortu¬
us est. Int̾im pat̾ audito mox quid
de filio iuir scs p̃dixisset: sciens u̾bum
eius uiuũ ⁊ efficar eẽ: int̾fecit inquie
filium meũ. Et instigante diabolo
tantofurore exarsit in illum: ut corã
duce ⁊ maiorib ulidie. falsitatis ⁊ m̃da¬
cu arguere ñ uereret᷑ hominẽ. qui ue¬
racissimꝰ eẽt ueritatis & discipłs ⁊ ama¬
tor:. ut et conuiciũ intulit. simiã appei¬
lans. Et malachias quidem. doctus
uredlere maledictũ ꝓ maledicto ob¬
mutuit. ⁊ ñ aꝑuit os suum: dũ consi¬
steret peccator adu̾sus eũ. Sed dñs ñ ẽ
oblitus sermonis sui. quẽ dixerat: mͥ
uindictam ego retͥbuam. E adem die

Expanded text:
viso viro, mutati sunt, et jam non ibant cum eo. viso viro, mutati sunt, et jam non ibant cum eo. 62. Ad quem Vir sanctus, tota libertate utens: « Mdes, sine dubio perficietur; perfectum videbunt multi. Tu vero quia non vis, non videbis; et quod non vis, morieris: attendito tibi, nqui, ut praefati sumus, anno eodem mortuus est. Interim pater audito mox, quid de filio Vir sanctus praedixisset, sciens verbum ejus vivum et efficax esse: « Interfecit, » inquit, « filium meum. » Et instigante diabolo, tanto furore exarsit in illum, ut coram duce et majoribus Ulydiae falsitatis et mendacii arguere non vereretur hominem, qui veracissimus esset, veritatis et discipulus, et amator: et convicium intulit, simiam appellans. Et Malachias quidem doctus non reddere maledictum pro maledicto, obmutuit, et non aperuit os suum, dum consisteret peccator adversus eum. Sed non Dominus oblitus sermonis sui, quem dixerat: Mihi vindictam, et ego retribuam . Eadem die
Abbreviated transcription (Latin):
trahere. nc̃ blasphemare palam: nota¬
re leuitatem: nouitatem horrere. sũ¬
ptus exaggerare. Istiusmodi ueneuati
sermonib sollicitans ⁊ indicenꝰ multos
ad ꝓhibendum. sequimini me in¬
quit: & quod ñ nͥ ꝑ nos fieri debet. con¬
tra nos ficri ñ sinamꝰ. Itaq cum pluri¬
b quos suadere ualuit descendit ad
locum. reꝑtum conuenit hommnẽ der
pͥmꝰ ipse dux uerbi qui erat pͥncipium
mali. O bone uir quid tibi uisum est.
urĩs hanc induce regionib nouitatẽ:
Scoti sumꝰ ñ galli. Que nam leuitas hoc
Quid opꝰ erat oꝑe tam suꝑfluo. tam su¬
ꝑbo: Unde tibi pauꝑi ⁊ mopi sumptus
ad ꝑficiendum: Quis ꝑfectum uidebit:
Quid istud p̃sumptionis inchoare qͦd
conari quod modum excedit: uncit
uires: suꝑat ficnites. Cessa cessa: de¬
sine a uesama hac. si lioquin: nos ñ sim¬
inꝰ. ñ sustinemꝰ. Hoc dixit ꝓdens qui
uellet: ñ quid posset consideraus Nm
de quib p̃sumebat: i secum aoduxerat

Expanded text:
trahere, nunc blasphemare palam; notatrahere, nunc blasphemare palam; notare levitatem, novitatem horrere, sumptus exaggerare. Istiusmodi venenatis sermonibus sollicitans et inducens multos ad prohibendum: « Sequimini me, » inquit, « et quod nonnisi per nos fieri debet, contra nos fieri non sinamus. » Itaque cum pluribus, quibus suadere valuit, descendit ad locum, repertum convenit hominem Dei, primus ipse dux verbi, qui erat principium mali: « O bone vir, quid tibi visum est nostris hanc inducere regionibus novitatem? Scoti sumus, non Galli. Quaenam levitas haec? Quid opus erat opere tam superfluo, tam superbo? unde tibi pauperi et inopi sumptus ad perficiendum? Quis perfectum videbit? Quid istud praesumptionis, inchoare quod conari quod modum excedit, vincit vires, superat facultates. Cessa, cessa, desine a vesania hac: alioquin nos non sinimus, non sustinemus. » Hoc dixit, prodens quid vellet, non quid posset considerans. Nam de quibus praesumebat, et secum adduxerat,
Abbreviated transcription (Latin):
di suꝑ serpentes ⁊ scorpiones: alligare
reges eoꝵ in compedib: & nobiles coꝵ
inmanicis ferreis. Deniq audiquid se
sterii cesserat possessiones: ingͣcus be¬
neficio: ex tunc ⁊ deinceps insolentissi¬
me semꝑ se habuit adusum eũ ꝙ suos:
in omnib infestus eis: ubiq insidians
decrahensq actib eius. At ñ impune
hoc. Erat illi unicꝰ filius qui unitator
patͥs audens aliqͥd ⁊ ipse in malachiam:
eodem anno mortuus ẽ. Mortiuis aut̃
sic. Uisum ẽ malachie debere construi
in benchor oratoriũ lapideũ: instar dor
que in alus regionib exstructa conspe¬
rerat. Et cum cepisset iacere fundam̃¬
ta: indigene quidem mirati st̃. quod
interra illa necdum eiusmͦi edificia ĩ
uenirent᷑. Uerum ille neqͣm sic̃ erat
p̃sumptuosus ⁊ insolens ñ mͦ miratꝰ ẽ:
s indignatꝰ. Et qua indignatione con¬
ceƿit dolorin: ꝙ peꝑit iniquitatẽ. Ett
factus susurro in ppłis. nẽ secreto de¬

Expanded text:
di super serpentes et scorpiones, alligare di super serpentes et scorpiones, alligare reges eorum in compedibus, et nobiles eorum in manicis ferreis. Audi denique quid sesterii cesserat possessiones, ingratus beneficio, extunc et deinceps insolentissime semper se habuit adversus eum et suos, in omnibus infestus, ubique insidians, detrahensque actibus ejus. At non impune hoc. Erat illi unicus filius, qui imitator patris, audens aliquid et ipse in Malachiam, eodem anno mortuus est. Mortuus autem sic. Visum est Malachiae debere construi in Benchor oratorium lapideum, instar eorum quae in aliis regionibus exstructa conspexerat. Et cum coepisset jacere fundamenta, indigenae quidem omnes mirati sunt, quod in terra illa necdum ejusmodi aedificia 685 invenirentur. Verum ille nequam, sicut erat praesumptuosus et insolens, non miratus est, sed indignatus. Ex qua indignatione concepit dolorem, et peperit iniquitatem. Et factus susurro in populis, nunc secreto de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpe remaneret orationis ñ poss sustine¬
re uirtutem. Quasiuͦ uel absconditũ ñ
inueniat: uel ñ ꝑueniat ad remotũ. Tu
Quo ibis a spũ dei qui cam portat: et
quo a facie eius fugies: Demq fugien¬
tem inscquitur: muenit latitantẽ. Eris¬
q cecus ⁊ ñ uidens: ut melius uideas et
intelligas qm durũ tibi est. contͣ stimu¬
lum calcitrare. Deniq senti uel nẽ. qͥa sa¬
gitte potentis acute ꝑuenerunt ad te: qͥ
ꝙ si resilierunt a corde quia saxeũ ẽ. sed
ñ ab ocłis. Utinã ꝑfenestras saltẽ ocu¬
loꝵ ꝑueniant usq ad cor: ⁊ uexatio det
intelleciũ cecitati. Cernere saulũ erat
denuo ad manꝰ trahi & duci ad anamã:
ad ouem scilicet lupum: ut refunderet
p̃dam. Refu dit÷ & recepit uisũ: quod
inalachias. usq adeo ouis eẽt. ut sit mi¬
sertus ⁊ lupo. Diligent̾ ex his aduerte
lector. cum quib habitatio malachie:
Et ideo dedit ei dñs uirtutem calcan¬

Expanded text:
prope remaneret, orationis non posset sustineprope remaneret, orationis non posset sustinere virtutem. Quasi vero vel absconditum non inveniat, vel non perveniat ad remotum. Tu Quo ibis a Spiritu Dei, qui eam portat, et quo a facie ejus fugies? Denique fugientem insequitur, invenit latitantem: erisque caecus et non videns, ut melius videas, et intelligas quoniam durum est tibi contra stimulum calcitrare. Denique senti vel nunc, quia sagittae potentis acutae pervenerunt ad te: quae etsi resilierunt a corde, quia saxeum est, sed non ab oculis. Utinam per fenestras saltem oculorum perveniant usque ad cor, et vexatio det intellectum caecitati. Cernere erat Saulum denuo ad manus trahi, et duci ad Ananiam , ad ovem scilicet lupum, ut refunderet praedam. Refudit, et recepit visum, quod Malachias usque adeo ovis esset, ut si misertus et lupo. Diligenter ex his adverte, lector, cum quibus habitatio Malachiae,Et ideo dedit ei Domiminus virtutem calcan
Abbreviated transcription (Latin):
sit: nisi ut recurrat ad suũ illud solitũ
unicũq refugium. Cong̃gato exercitu
fortinimis. turba magna discipłoꝵ suo¬
rum adit hominem : requirie uinctum
negatur. Et malachias. Inique inquit
agis contra dñm. ⁊ contͣ me. ⁊ contͣ te
ipsũ: pactũ p̃uaricans. Si dissimulas
tu: s non ego. Credidit se hõ fidei mee:
si contintingat mori ego ꝓdidi eũ: ego
reus sanguinis eius. Quid tibi uisum est.
me ꝓditorem te p̃uaricatorẽ constituere:
Noueris me donec liberatur nichil gusta¬
turũ: s neq istos. Sic locutꝰ. intrat eccle¬
siam : d̾m̃ oĩpotentẽ siuis suoꝵq anxiis
gemitib interpellat: ut iniuste ad dic¬
tum dignetur eriꝑe de manu p̃uai ica¬
toris ⁊ iniqui. Et eo die cum nocte se qͦn¬
ti in ieiunio ⁊ oratione ꝑsticert̃. ꝑ iatũ
ad regem quid fieret: & magis inde indu¬
ratum ẽ cor eius. unde emolliri debucrat.
Init fugam: ueritꝰ homo carnalis ne si

Expanded text:
sit, nisi ut recurrat ad suum illud solitum sit, nisi ut recurrat ad suum illud solitum unicumque refugium. Congregato exercitu forti nimis, turba magna discipulorum suorum, adit hominem, requirit vinctum; negatur. Et Malachias: « Inique, » inquit, « agis contra Dominum, et contra me, et contra te ipsum, pactum praevaricans: si dissimulas tu, sed non ego. Credidit se homo fidei meae: si contingat mori, ego prodidi eum, ego reus sanguinis ejus. Quid tibi visum est me proditorem, te praevaricatorem constituere? Noveris me, donec liberetur, nihil gustaturum, sed neque istos. » Sic locutus, intrat ecclesiam: Deum omnipotentem suis, suorumque anxiis gemitibus interpellat, ut injuste addictum dignetur eripere de manu praevaricatoris et iniqui. Et ea die cum nocte sequenti in jejunio et oratione perstiterunt. Perlatum ad Regem quid fieret; et magis inde induratum est cor ejus, unde emolliri debuerat. Init fugam, veritus homo carnalis, ne si
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sunt: nec ꝓxime fuisse meminimꝰ. & si
multum pluisset: quis nr̃m unqͣm hac¬
tenꝰ meminit in qͣntacunq illuuie ita ĩ¬
tumuisse ut oꝑiret derram. sata & prata
sumꝰ p̃uaricati paccum. tͣnsgressi man¬
datum. Ita & hi infecto negocio: ad sua¬
eque confusi repedauert̃. Omulgatũ
ẽ u̾bum ꝑ uniu̾sam regionem: & bene¬
dicebant dm̃ qui comp̃hendit sapienteᷤᷤ
in astutia sua: & confringens cornua
peccatoꝵ. sublimauit cornu xp̃i sui
Aliquis de nobilib infensus regi: re¬
conciliatꝰ ẽ ꝑ manũ malachie. Nec enĩ re¬
gi satis fidebat ille. ut pacem cum eo fa¬
ceret. nͥ mediante malachia: aut quem
rex eque reuereret᷑. Nec immerito ut pꝰ
apparuit. Nam factũ sccurũ ⁊ minime iã
cauentem sͥ. captum trusit in uincula:
odio antiquo captꝰ plus ip̃se. Reqͥrit᷑ ho¬
mo a suis. de manu mediatoris.
Nec enĩ aliud amici expectare qͣm mortẽ.
Quid faceret malachias: Non ẽ qͦd pos¬

Expanded text:
non sunt, nec proxime fuisse meminimus. Et si non sunt, nec proxime fuisse meminimus. Et si multum pluisset, quis nostrum unquam hactenus meminit in quantacumque illuvie ita intumuisse, ut operiret 684 terram, sata et prata sumus praevaricati pactum, transgressi mandatum. » Ita et hi infecto negotio, ad sua aeque confusi repedaverunt. Divulgatum est verbum per universam regionem: et benedicebant Deum, qui comprehendit sapientes in astutia sua, et confringens cornua peccatorum, sublimavit cornu christi sui. 60. Aliquis de nobilibus infensus Regi, reconciliatus est per manum Malachiae. Nec enim Regi satis fidebat ille, ut pacem cum eo faceret, nisi mediante Malachia, aut quem Rex aeque revereretur. Nec immerito, ut post apparuit. Nam factum securum, et minime jam caventem sibi, captum trusit in vincula, odio antiquo captus plus ipse. Requiritur homo a suis de manu mediatoris: nec enim aliud amici exspectare quam mortem. Quid faceret Malachias? Non est quod pos
Abbreviated transcription (Latin):
ro ep̃e audiens frustratos ꝑditores in in¬
iquitate sua quã cogitauerant. cũ gau¬
dio remeauit ad malachiã: referens
cẽ turbatam: nactus oportunũ dmpꝰ
pacem ꝑsemet int̾ipsos denuo reforma¬
re curauit. ⁊ firmare reformatã: dati
et receptis altrinsecus fide ⁊ iuram̃to.
Uerum illi quib ante pax fracta fuit.
iniurie inemores. neglecto pacto ⁊ p̃cep¬
to malachie: tractauert̃ de uice reddẽ¬
da. Et congregati om̃s in unũ ibant ut
imparatos p̃occuparent: redderentq
in caput eoꝵ malũ quod sibi ipsi facere
cogitassent. Et magno flumine quod
intererat facillime transuadato: fluui¬
olo quẽ non ꝓeul abillo offeudere.re¬
tenti sunt. Neq enim iam fluuolꝰ sed
plane fluius ingens apparuit: tibiq
sui transire uolentib transitum negais.
mirari om̃s tantũ nc̃ eẽ. tantillũ ante¬
hac fuisse scientes: ⁊ loqui int̾ se. Unde
iundatio hec: Aex serenus ẽ: ymbreᷤᷤ

Expanded text:
ro episcopus audiens frustratos proditores in inro episcopus audiens frustratos proditores in iniquitate sua quam cogitaverant, cum gaudio remeavit ad Malachiam, referens esse turbatam, nactus opportunum tempus, pacem per semet inter ipsos denuo reformare curavit, et firmare reformatam, datis et receptis altrinsecus fide et juramento. Verum illi, quibus ante pax fracta fuit, injuriae memores, neglecto pacto et praecepto Malachiae, tractaverunt de vice reddenda. Et congregati omnes in unum, ibant ut imparatos praeoccuparent, redderentque in caput eorum malum, quod sibi ipsi facere cogitassent. Et magno flumine, quod intererat, facillime transvadato, fluviolo, quem non procul ab illo offendere, retenti sunt. Neque enim jam fluviolus, sed plane fluvius ingens apparuit, ubique sui transire volentibus transitum negans. Mirari omnes tantum nunc esse, tantillum antehac fuisse scientes, et loqui inter se: « Unde inundatio haec? aer serenus est, imbres
Abbreviated transcription (Latin):
lum: ꝙ ecce ꝑ me oms illi in corpore. isti
ianima ꝑeunt. Multa in hunc modũ
loquebatur lamentans ⁊ plangens: et
quasi p̃sentem sollicitans & compellais
malachiam adu̾sus malignantes. Inte¬
rim uͦ impii cũ quib fecerant pacem:
insequi ũ desiste bant. ad ꝑdendũ eos. Et
ecce sp̃e mendax in ore quoꝵ dã uiroꝵ.
qui eos deciꝑet. Et occurrert illis in
uia uiri.ñciantes factam irruptionem
in t̾ras ipsoꝵ ab adu̾sariis: in ore gladii
consumi omnia & diripi bona eoꝵ: uxo¬
res quoq ac liberos tolli ⁊ abduci. His au¬
ditis reu̾si sunt festinanter. Sequeban¬
tur ultum pͥmos: q̃ irent aut quid acci¬
derit nescientes. Nec enim om̃s audi¬
erant uiros loquentes.Cũq uenisset
⁊ iuenissent nichil hoꝵ que nunciata
erant confusi sunt: dep̃hensi in malicia
sua. Et cognouerunt sp̃ui erroris setͣ¬
dicos ꝓpt̾ mncium malachie quẽ dece¬
ꝑunt: ⁊ nom̃ eius quod spreuert̃. Por¬

Expanded text:
lum; et ecce per me omnes, illi in corpore, isti lum; et ecce per me omnes, illi in corpore, isti in anima pereunt! » Multa in hunc modum loquebatur lamentans et plangens, et quasi praesentem sollicitans et compellans Malachiam adversus malignantes. Interim vero impii cum quibus fecerant pacem, insequi non desistebant ad perdendum eos: et ecce spiritus mendax in ore quorumdam virorum, qui eos deciperet. Et occurrerunt illis in via viri, nuntiantes, factam irruptionem in terras ipsorum ab adversariis: in ore gladii consumi omnia, et diripi bona eorum, uxores quoque ac liberos tolli et abduci. His auditis, reversi sunt festinanter. Sequebantur ultimi primos, quo irent, aut quid acciderat, nescientes. Nec enim omnes audierant viros loquentes. Cumque venissent, et invenissent nihil horum quae nuntiata erant, confusi sunt, deprehensi in malitia sua. Et cognoverunt spiritui erroris se traditos propter nuntium Malachiae quem deceperunt, et nomen ejus quod spreverunt. Por
Abbreviated transcription (Latin):
de inquit qr dñs erit tecum. Et ille. Acqͥ¬
esco: s si me ñ audierint. scito me ad tu¬
am pat̾nitatẽ appellaturu. Subridens
malachias: fiat inqͥt. Tunc ep̃e conuoca¬
tis partib dictat formã pacis: acqͥescuis:
reconciliantur ad muicem⁊ fide hinc in¬
de data stabilit᷑ pax: ꝙ sic dimisit eos. At
pars una uidens hostes factos securos.
imparatos eẽ. qͥppe qui pace facta malim
chil suspicarentur. loquebant᷑ inutuo
Innotuit ep̃o quod fiebat: & accurrers
conuenit ducem eoꝵ suꝑ miqͥtate ꝙ do¬
lo: sed sp̃tus ab illo est. Inuocauit nom̃
malachie adu̾sus cum: ⁊ nichili pendit.
Irridensq ep̃m: putasne inquit ꝓpter te
amitt̾e debeamꝰ malefactores nr̃os: quoᷤ
ds tradidit in manꝰ nr̃as: Et recordatus
uerbi sui ep̃c quod habuerat cũ mala¬
chia: flens ⁊ eiulans uerso uultu ad mo
Heu heu uem ut facerem bonũ in ma¬

Expanded text:
de, » inquit, « et Dominus erit tecum. » Et ille: « Acqude, » inquit, « et Dominus erit tecum. » Et ille: « Acquiesco, sed si me non audierint, scito me ad tuam Paternitatem appellaturum. » Subridens Malachias: « Fiat, » inquit. Tunc episcopus convocatis partibus, dictat formam pacis: acquiescunt, reconciliantur ad invicem; fide hinc inde data, stabilitur pax: et sic dimisit eos. At pars una videns hostes factos securos, imparatos esse, quippe qui pace facta mali nihil suspicarentur, loquebantur mutuo, Innotuit episcopo quod fiebat; et accurrens convenit ducem eorum super iniquitate et dolo, sed spretus ab illo est. Invocavit nomen Malachiae adversus eum, et nihili pendit: irridensque episcopum, « Putasne, » inquit, « propter te amittere debeamus malefactores nostros, quos Deus tradidit in manus nostras? » Et recordatur verbi sui episcopus, quos habuerat cum Malachia, flens et ejulans, verso vultu ad monHeu, heu, veni, ut facerem bonum, et non ma
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ipsa mors ẽ. Hoc autẽ ñ dixita se¬
met ipso. s pulchie ds ꝑ insanũ corri¬
puit eum. qui sanis acquiescere nolu⁊
consiluis sensator saddit. Reuertire
domum: ego te niuabo. Demiq ipso du
ce reriticur in eruitatẽ: redit ad cor.
cp̃c: agnoscitur ueritas : abicitur er¬
ror: confessus rertum absoluitur. pett
uiaticũ : datur reconciliato: ꝙ uno pe¬
ne mom̃to ꝑfidia ore abdicat᷑. ⁊ morte
diluitur. Ita mirantib cunctis sub omĩ
celeritate completꝰ est sermo malachie
q scripture parit̾ dicentis: quia uexatio
dat intellectum auditui. ¶nt̾ ppłos¬
quarũdam regionũ. orta aliqͣndo gͣuis
discordia est. Int̃pellatur malachias de
componenda pace int̾ eos. Et cũ eẽt aliaᷤ
impeditꝰ: iniungit negocium hoc unie¬
piscopoꝵ Iͥllo excusante ⁊ negante ⁊ di¬
cente malachiam ñ se q̃situm. s se con¬
temptũ iri. frustra fatigari nolle: ua¬

Expanded text:
« quam ipsa mors est. » Hoc autem non dixit a se« quam ipsa mors est. » Hoc autem non dixit a semetipso; sed pulchre Dominus per insanum corripuit eum, qui sanis acquiescere noluit consiliis sensatorum. Et addit: « Revertere domum, ego te juvabo. » Denique ipso duce revertitur in civitatem; redit ad cor, Episcopus, agnoscitur veritas, abjicitur error. Confessus reatum absolvitur, petit Viaticum, datur reconciliatio: et uno pene momento perfidia ore abdicatur, et morte diluitur. 683 Ita mirantibus cunctis, sub omni celeritate completus est sermo Malachiae, et scripturae pariter dicentis quia vexatio dat intellectum auditui . quarumdam regionum orta aliquando gravis discordia est. Interpellatur Malachias de componenda pace inter eos: et cum esset alias impeditus, injungit negotium hoc uni episcoporum. Illo excusante et negante, et dicente Malachiam, non se, quaesitum; se contemptum iri, frustra fatigari nolle: « Va
Abbreviated transcription (Latin):
magis fidei dolens inuriam. timens
ꝑiculum. eccłiam conuocat: errantem
publice arguit: publice monet ut re¬
sipiscat. Suadentib hoc ipsum ep̃is. ꝙ
uniũso clero. cum ñ acquiesceret: con¬
tumaci anathema dicunt. hereticũ ꝓ¬
ꝑsonam ñ accipio ut diseram uerita¬
tem. Ad hoc ũbum substomachaus ses
ds̃ inquit fateri te ueritatẽ faciat uel
ex necessitate. Quo respond re amen
soluitur conuentꝰ. T̃ali ille mustus caute¬
rio. fugam meditatur. infanas atq in¬
honorus fore ñ sustinens Et continuo
sua tollens exibat: cum ecce subitacor¬
reptus infirmitate sistit gradũ: niri¬
b:q deficiens eodem loco iactat se suꝑ
solr inhelus ⁊ fessus. Forte incidens
in io loci uagabundus insanꝰ offendit
hominẽ: quid nam ibi agat ꝑcunctat᷑.
Respondet gui se infirmitate teneri:
⁊ neq ꝓcedere neq redire ualentem
Et ille. Infiruntas ista haud alia inquit

Expanded text:
magis fidei dolens injuriam, timens magis fidei dolens injuriam, timens periculum, ecclesiam convocat: errantem publice arguit, publice monet ut resipiscat. Suadentibus hoc ipsum episcopis et universo clero, cum non acquiesceret, contumaci anathema dicunt, haereticum ppersonam non accipio, ut deseram veritatem. » Ad hoc verbum substomachans sanctus: « Dominus, inquit, « fateri te veritatem faciat vel ex necessitate. » Quo respondente, « Amen, » solvitur conventus. Tali ille inustus cauterio, fugam meditatur, infamis atque inhonorus fore non sustinens. Et continuo sua tollens exibat, cum ecce subita correptus infirmitate, sistit gradum, viribusque deficiens, eodem loco jactat se super solum anhelus et fessus. Forte incidens in id loci vagabundus insanus quidam, offendit hominem, quidnam ibit agat percontatur. Respondet gravi se infirmitate teneri, et neque procedere, neque redire valentem. Et ille: « infirmitas ista haud alia, » inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
liqueat malachic meritis hoc datum
fuisse: aliis quoq duob seq̃ntib annis
eadem nichilominꝰ sterilitas ꝑdi¬
rut quidã clericus Grauit¬
in lesmor ꝓbabilis ut fertur uite.
s fidei ñ ita. Is sciolus in ocłis suis pre¬
sumpsit dicere. in eucharistia ẽẽ tantũ¬
m sacram̃tũ. ⁊ ñ rem sacram̃ti: idest
solam scĩficationem ⁊ ñ corporis uerita¬
tem. Siꝑ quo a malachia secreto ⁊ se¬
pe conuentus. sed incassum: uocat ad
medium est. s eorsum tam̃ a laicis: utt
si fieri posset sanaretur. ⁊ ñ confundet
Itaq in conuentu clericoꝵ data facul¬
tas hominiẽ: ꝓ sua sententia respon¬
ddendi. Cũq totis ingemi uirib. quo ñ
mediocrit᷑ callebat asserere et defen¬
dere conaretur errorem: malachia con¬
tra disputante ⁊ coniunc ente. iudicio
s ñ correctus. Dicebat autẽ se ñ ratione
uictum: s cp̃i p̃ssum auctoritate. Et tu
inqͥt o malachia. sine causa me hodie con

Expanded text:
liqueat, Malachiae meritis hoc datum liqueat, Malachiae meritis hoc datum fuisse, aliis quoque duobus sequentibus annis eadem nihilominus sterilitas t quidam clericus in Lesmor, probabilis ut fertur vitae, sed fidei non ita. Is sciolus in oculis suis, praesumpsit dicere, in Eucharistia esse tantummodo sacramentum, et non rem sacramenti, id est solam sanctificationem, et non corporis veritatem. Super quo a Malachia secreto, et saepe conventus, sed incassum, vocatus ad medium est, seorsum tamen a laicis, ut, si fieri posset, sanaretur, et non confunderetur. Itaque in conventu clericorum data facultas homini est pro sua sententia respondendi. Cumque totis ingenii viribus, quo non mediocriter callebat, asserere et defendere conaretur errorem, Malachia contra disputante et convincente, judicio sed non correctus. Dicebat autem se non ratione victum, sed Episcopi pressum auctoritate. « Et tu, » inquit, « o Malachia, sine causa me hodie conf
Abbreviated transcription (Latin):
tem insule sue. Qui cum responderet
se miminis ad hoc uenisse. hominũ ma¬
gis qͣm piscium. desiderare capturã: ui
beneficiũ. tanta fide repetentib ñ ne¬
garet. Ascendit oratio: ascendit ⁊ pis¬
cium multitudo: ⁊ forte uberior qͣm
in dieb antiqͥs. Et ip̃appło t̾re ꝑseuerais.
usq in hodicrnũ diem. Quid mirũ
si oratio iusti. que penetrat celos pe¬
netrauit abyssos: & de ꝓfundo maris
tantas pisciũ copias euocauit: ¶ Ue¬
nerunt aliqͣndo tres ep̃i in uillam
fochart. quem dicunt locum natiuita¬
tis brigide uirginis: et quartꝰ erat ma¬
lachias. Ad quẽ pb̃r qui hospitio susce¬
ꝑat eos: quid faciam inquit qd pilces
ñ habeo: Quo respondente ut quere¬
ret a piscatorib : bienmũ ẽ. ait quod
ñ inueniuntur pisces in flumine: irã
et piscatores ꝓrsus diffisi. etiam arti sue
renuneiauert̃. Et ille. Precipe inqͥt
m̃sis ⁊ ferculũ & imraculũ. Et ut clare

Expanded text:
tem insulae suae. Qui cum responderet tem insulae suae. Qui cum responderet se minime ad hoc venisse, 682 hominum magis, quam piscium desiderare capturam; vidbeneficium tanta fide repetentibus non negaret. Ascendit oratio, ascendit et piscium multitudo, et forte uberior, quam in diebus antiquis, et ipsa populo terrae perseverans usque in hodiernum diem. Quid mirum, si oratio justi, quae penetrat coelos, penetravit abyssos, et de profundo maris tantas piscium copias evocavit? 56. Venerunt aliquando tres episcopi in villam Fochart  al. Fochaut, quem dicunt locum nativitatis Brigidae virginis: et quartus erat Malachias. Ad quem presbyter qui hospitio susceperat eos: « Quid faciam, » inquit, « quod pisces non habeo? » Quo respondente, ut quaereret a piscatoribus: « Biennium est, » ait, « quod non inveniuntur pisces in flumine: unde et piscatores prorsus diffusi, etiam arti suae renuntiaverunt. » Et ille: « Praecipe, » inquit, mensis et ferculum, et miraculum. Et ut clare
Abbreviated transcription (Latin):
marum. Et subridens malachias. quod
gratum haberet ab homin seculari de¬
siderium spitale: suam ma cillã maxil¬
le illius quasi blandiendo conuingens.
fiat in qͥt tibi sicut petisti. Tantos exinde
uuiderot fonsortoꝵ puteus aquarum
uiuentii. ¶ Est insula maris inhy¬
bernia aꝰ olimi fecunda pisciĩ: ꝙ mare
Li Sosum ualde. Peccatis ut creditur
habitanciuĩ. adempta copia solita. que
mulios habebat filios infirmata ẽ. et
ianta funditus sui commoditate e¬
marerut. Dolentib acolis ⁊ iaccuram
guer ppłis egre ferentib: reuelatũ
est cuidam mulieri. p̃cib malachie
posse afferri remod ium. Idq innotuit
omnib. ipsa ꝑdente. Nutu dei contigit
adee malochiam. Dum enĩ circuiret¬
⁊ repleret euangelio regionẽ: diu̾tit
uluc ut & ipsis candem grãm imꝑti¬
ret. At barbari quib erat maior cu¬
ra oe pisib. ꝯimn instantia flagitañ.
ut porius respicẽ dignet᷑ suꝑ sterilita¬

Expanded text:
marum. Et subridens Malachias, quod marum. Et subridens Malachias, quod gratum haberet in homine saeculari desiderium spirituale, suam maxillam maxillae illius quasi blandiendo conjungens: « Fiat, » inquit, « tibi, sicut petisti. » Tantos exinde,videretur: Fons hortorum, puteus aquarum viventium . Est insula maris in Hibernia, ab olim fecunda piscium: et mare ibi piscosum valde. Peccatis, ut creditur, habitantium adempta copia solita, quae multos habebat filios, infirmata est, et a tanta funditus sui commoditate emarcuit. Dolentibus accolis, et jacturam gravem populis aegre ferentibus, revelatum est cuidam mulieri, precibus Malachiae posse afferri remedium: idque innotuit omnibus, ipsa prodente. Nutu Dei contigit adesse Malachiam. Dum enim circuiret, et repleret Evangelio regionem, divertit illuc, ut et ipsis eamdem gratiam impertiret. At barbari, quibus erat major cura de piscibus, omni instantia flagitant, ut potius respicere dignetur super sterilita
Abbreviated transcription (Latin):
confessa aliqndo peccata sua. solliciteꝑ
cimetatur. Respondit. Ne quaqͣm. Con¬
fitere inquit. Paret: ꝙ ille iungenspe¬
ntentiã confitenti. oransq suꝑ camut
Nomine dm̃ ihi ne ultͣ irascat᷑ iubet. Se¬
quit᷑ canta mansuetudo: ut pateat oĩb
Ñ eẽ aliud qͣm admirabilẽ mutationem
dertere excelsi. Fertur adhuc hodie i¬
uere: & tante eẽ patientie ⁊ lenitatis. ut
que om̃s erasꝑare solebat. nullis mͦ exas¬
ꝑari damnis. contumeliis. afflictionib
queat. Si licet ⁊ me iuxta apłm abunda¬
re in sensu meo: accipiat qͥsq ut uolet.
ego istud suꝑiori suscitate miracło mortue
ceuseo p̃ferendũ: quod ext̾ior qͥdem ibi.
hic uͦ interior reuixerit homo. Et nunc
curram ad reliqua. ¶ Uir scd̃m scłm
honorabilis. scd̃m dm̃ cimoratꝰ ueni¬
ens ad malachiam questus e. ei suꝑste¬
rilitate amme sue: supplicans ut sibiop¬
tineret ab omnipotente deo gram lacri¬

Expanded text:
confessa aliquando peccata sua, sollicite confessa aliquando peccata sua, sollicite percontatur. Respondit, « Nequaquam. Confitere, » inquit. Paret. Et ille injungens poenitentiam confitenti, oransque super eamnomine Domini Jesu ne ultra irascatur jubet. Sequitur tanta mansuetudo, ut pateat omnibus non esse aliud, quam admirabilem mutationem dexterae Excelsi. Fertur adhuc hodie vivere, et tantae esse patientiae et lenitatis, ut quae omnes exasperare solebat, nullis modo exasperari damnis, contumeliis, afflictionibus queat. Si licet et me, juxta Apostolum, abundare in sensu meo , accipiat quisque ut volet; ego istud superiori suscitatae miraculo mortuae censeo praeferendum, quod exterior quidem ibi, hic vero interior revixerit homo. Et nunc curramus ad reliqua. 55. Vir secundum saeculum honorabilis, secundum Deum timoratus, veniens ad Malachiam, questus est ei super sterilitate animae suae, supplicans ut sibi obtineret ab omnipotente Deo gratiam lacry
Abbreviated transcription (Latin):
app̃hendit om̃s: & qui uidert̃ ⁊ qͥ audi¬
erunt. Sed ⁊ malachias gras agens: be¬
nedixit dñm. Et unxit eam nichilor:¬
nꝰ sciens in hoc sacram̃to remitti pecca¬
ta: & quod oratio fidei saluat infirmũ
Post hec abiit ille ⁊ illa conualuit: et
iuiuens in coluiis tempore aliqnto ut
gla dñi manifestaretur in ea ꝑactape¬
nitentia quam sibi malachias inuinxe¬
rat: in bona confessione iterum obdor¬
mulier cui sp̃c iracundie ⁊ fuioris intã¬
tum duaret᷑: ut ñ solum uicini q cog¬
nati fugerent consortium eius: s fuii
quoq ipsi unx. sustinerent habitare c̃
ea Clamor ⁊ rancor & cempestas ualida
ubicũq fuisset. Audax & ardens et p¬
ceps metuenda lingua ⁊ manu: impor
tum ꝓse ipsis: trahunt illam ad p̃sentiã
malachie: lacrimabilẽ cum flecii que¬
rimoniã deponentes. Mir autẽ sẽs. & ꝑi
culũ mat̾s. ⁊ in cõmodũ miserans fiłio¬
rui. seorsum aduocat illam: fuerit ne

Expanded text:
apprehendit omnes, et qui viderunt, et qui audiapprehendit omnes, et qui viderunt, et qui audierunt. Sed et Malachias gratias agens, benedixit Dominum. Et unxit eam nihilominus, sciens in hoc Sacramento remitti peccata, et quod oratio fidei salvet infirmum . Post haec abiit ille, et illa convaluit; et vivens incolumis tempore aliquanto, ut gloria Domini manifestaretur in ea, peracta poenitentia, quam sibi Malachias injunxerat, in bona confessione iterum obdormulier, cui spiritus iracundiae et furoris in tantum dominaretur, ut non solum vicini et cognati fugerent consortium ejus, sed filii quoque ipsius vix sustinerent habitare cum ea. Clamor, et rancor, et tempestas valida, ubicumque fuisset. Audax, et ardens, et praeceps, metuenda lingua et manu, importtum pro seipsis, trahunt illam ad praesentiam Malachiae, lacrymabilem cum fletu querimoniam deponentes. Vir autem sanctus et periculum matris, et incommodum miserans filiorum, seorsum advocat illam: fueritne
Abbreviated transcription (Latin):
sternat᷑ ammo. sibi imputans quod frau¬
data grã sacramenti obierit. Et cleuatiᷤᷤ
in celum manib. obsecro dnẽ inqtit in¬
sipienter egi: ego ego peccaui qͥ distuli.
ñ ista que uoluit. Hec dicens contestatꝰ
ẽ in audientia omniũ. nullã se receptu¬
rum consolationẽ: nullam daturũ reqͥ¬
em spui suo: nͥ quam tulerat liceret re¬
stituere grãm. Et stans suꝑ eam. totano¬
cte laborabat in gemitu suo: & ꝓ oleo
scõ. largo ymbre lacrimarũ ꝑfundens
mortuam: uicem illiunctionis quam
poterat exhihebat Iͥpse quidem sic Ad
suos autem: uigilate inquit & orate.
taq illi in psalmis. ille in lacrimis: noctẽ
duxere ꝑuigilem. Et mane facto exau¬
diuit dns sc̃m suũ. quia sp̃c dñi erat po¬
gͥui somno euigilant. fricans sibi mami¬
b frontem ⁊ timpora suꝑ lectũ se erigit:
ꝙ agnito in alachia inclinans de uote sa¬
lutat eũ. Et uso luctu in gaudiũ stupor

Expanded text:
sternatus est animo, sibi imputans, quod frausternatus est animo, sibi imputans, quod fraudata gratia Sacramenti obierit. Et elevatis in coelum manibus, « Obsecro, Domine, inquit, insipienter egi. Ego, ego peccavi, qui distuli; non ista, quae voluit. » Haec dicens, contestatus est in audientia omnium, nullam se recepturum consolationem, nullam daturum requiem spiritui suo, nisi, quam tulerat, liceret restituere gratiam. Et stans super eam, tota nocte laborabat in gemitu suo: et pro oleo sancto, largo imbre lacrymarum 681 perfundens mortuam, vicem illi unctionis, quam poterat exhibebat. Ipse quidem sic; ad suos autem: « Vigilate, » inquit, « et orate. » Itaque in psalmis illi, ille in lacrymis, noctem duxere pervigilem. Et mane facto, exaudivit Dominus sanctum suum, quia spiritus Domini erat pogravi somno evigilant, fricans sibi manibus frontem et tempora, super lectum se erigit, et agnito Malachia, inclinans devote salutat eum. Et verso luctu in gaudium, stupor
Abbreviated transcription (Latin):
caruerat. sicut ⁊ esr. Scetit interĩ sangni
q: post modicũ exꝑgefacta sauam s. rep¬
ꝑit: nͥ quod longa mnedia. ⁊ sanguim m
nutione adhuc debilis erat. Si quominꝰ:
die seq̃nti desideratꝰ malachie aduentus
in uicinia benchorensis monasterii. Cu¬
ius uxor cũ infirmaret᷑ ad mortem: ro¬
gatꝰ malachias. ut descenderet prius¬
qͣm moreretur. infirmam unctui uso¬
leo: descendit ⁊ intrauit ad eam. Quo
uiso exultat illa: spe amimata salutiᷤ
Et cum pararet ungere eam: insũ est
omnib differendũ potius usq mane. E¬
rat enim uesꝑa. Acquieuit malachias.
et data benedictione suꝑ egram exiuit
cũ his qui secũ erant. At u post modi¬
cum subito clamor factus ẽ. planctus
et strepitus multus ꝑ totam domum:
siquidem insonuit qd mortua eẽtfle¬
currit malachias tumultu audito: &
secutisunt eum discipłi eiꝰ. Et accedens
ad lectum ut certo comꝑit expirasse: con¬

Expanded text:
caruerat, sicut et esu. Stetit interim sanguis, caruerat, sicut et esu. Stetit interim sanguis, et post modicum expergefacta, sanam se reperit, nisi quod longa inedia, et sanguinis minutione adhuc debilis erat. Si quominus, die sequenti desideratus Malachiae adventus in vicinia Benchorensis monasterii, cujus uxor cum infirmaretur ad mortem, rogatus Malachias ut descenderet, priusquam moreretur, infirmam uncturus oleo. Descendit, et intravit ad eam: quo viso, exsultat illa, spe animata salutis. Et cum pararet ungere eam, visum est omnibus differendum potius usque mane. Erat enim vespera. Acquievit Malachias, et data benedictione super aegram, exivit cum his qui secum erant. At vero post modicum subito clamor factus est, planctus et strepitus multus per totam domum; siquidem insonuit quod mortua esset. Accurrit Malachias tumultu audito, et secuti sunt eum discipuli ejus. Et accendens ad lectum, ut certo comperit exspirasse, con
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ se iam ñ eẽt unsurus in corpore. Audi¬
ens malachias. moleste tulit qͦd muli¬
er uirtutis foret: & uita eiꝰ fructuosa
oꝑe ⁊ exemplo. Et uidens se ñ posse sa¬
tis accurrere tempestiue: accito malco
quod iuuenis eẽt & expeditus. ipse est
accelera inqͥt fer illitria poma hec. su¬
ꝑ que nom̃ dñi inuocaui. Confido in
ipso quod ubi ex eis gustauerit. ñ gus¬
tabit mortem. pͥusq̃m nos uideat: & si
tardiuscule secuturos. Festinat male̾
scd̃m mandatũ: & ueniens intrat ad
morituram: alterũ se exhibens puerũ
helisei: nͥ quod huiꝰ efficatior oꝑa fuit.
Iubet missam sibi a malachia benedicti¬
onẽ acciꝑe: & gustare si qͣmͦ ualuerit.
Ac illa exhilarata audito nomine mala¬
chie⁊ ut obedire possit nu ni significat
tur. gustat: gustato confortata ẽ: loqͥt᷑. ⁊
grãs agit. Et ĩmisit dñis soporem in cam
⁊ suauissime requieuit meo: cuiꝰ usu diu

Expanded text:
qui se jam non esset visurus in corpore. Audiqui se jam non esset visurus in corpore. Audiens Malachias moleste tulit, quod mulier virtutis foret, et vita ejus fructuosa opere et exemplo. Et videns se non posse satis accurrere tempestive, accito Malcho, quod juvenis esset, et expeditus ipse est,« Accelera, » inquit, « fer illi tria poma haec, super quae nomen Domini invocavi. Confido in ipso quod ubi ex eis gustaverit, non gustabit mortem, priusquam nos videat, etsi tardiuscule secuturos. » Festinat Malchus secundum mandatum, et veniens intrat ad morituram, alterum se exhibens puerum Elisaei , nisi quod hujus efficacior opera fuit. Jubet missam sibi a Malachia benedictionem accipere, et gustare, si quo modo valuerit. At illa exhilarata, audito nomine Malachiae, ut obedire possit nutu significat tur, gustat: gustato confortata est, loquitur et gratias agit. Et immisit Dominus soporem in eam, et suavissime requievit in eo, cujus usu diu
Abbreviated transcription (Latin):
madiutoriũ spe salutis. Itaq conatur:
mouet se se. temptat uires: inuenit se
solito fortiorem. Crescit parit̾ fides cum
uirib: ꝙ rursum facta fortior fideᷤ. dat
uicissim uirib increm̃tum. Iam surge
re ꝑse ualet: iam meliuscule gradi:
iam nec sentire in ambulando lassitudi¬
nem: demũ expeditꝰ ⁊ alacer ꝑuenire
ad malachiam sine hominis aduitorio.
Qui assumens eum misit in cathedrã.
clero ꝙ ppło collaudante. Hoc itampa
ce factũ ẽ. quia nec illi ausi sunt mala¬
chie uoluntati in aliquo obuiare. uidẽ¬
tes signum quod fecerat: nec ille pare¬
re dubitauit. tam euidenti argum̃to
factus securior de dñi uoluntate:
Mulier quedam fluxũ sanguinis pa¬
tiebatur: ꝙ hec nobilis. carissima mala¬
chie: plustam̃ ob moꝵ qͣm generis no¬
bilitatem. Que ex toto deficiens nimi¬
rum cũ sanguine exhaustis uirib: iã
posita in extremis misit ad dei homi¬
nẽ. ut quod suꝑerat anime subueniret:

Expanded text:
in adjutorium spe salutis. Itaque conatur, in adjutorium spe salutis. Itaque conatur, movet sese, tentat vires, invenit se solito fortiorem. Crescit pariter fides cum viribus, et rursum facta fortior fides dat vicissim viribus incrementum. Jam surgere per se valet, jam meliuscule gradi, jam nec sentire in ambulando lassitudinem; demum expeditus et alacer pervenire ad Malachiam sine hominis adjutorio. Qui assumens eum, misit in cathedram, clero et populo collaudante. Hoc ita in pace factum est, quia nec illi ausi sunt Malachiae voluntati in aliquo obviare, videntes signum, quod fecerat: nec ille parere dubitavit, tam evidenti argumento factus securior de Domini voluntate. 52. Mulier quaedam fluxum sanguinis patiebatur: et haec nobilis, charissima Malachiae, plus tamen ob morum quam generis nobilitatem. Quae ex toto deficiens, nimirum cum sanguine exhaustis viribus, jam posita in extremis, misit ad Dei hominem, ut, quod supererat, animae subveniret,
Abbreviated transcription (Latin):
stupore & extasi: phantasma putantes:¬
¶ Uirum item ydropicũ orando sanauit:
qui ilico remansit in monast̾io pastor o
let p̃sulem uolentib constituere suum
ũ dei. Uenit illuc malachias: audita dis¬
sensione. Conuocato clero ce popło:
corda ⁊ uota discordantiũ unire curait
Et ꝑsuas is illis cotũ negocir̃ sibi debe¬
re credi. cui potissimũ sollieitudo incũ¬
beret illi. sicut ꝙ aliarũ ꝑhybermam
eccłiarũ: in continent nominat eis nõ
quẽpiã de nobilih terre. s magis q̃ndam
⁊ hic erat alieingena. Querit̃ ille: nn¬
ciatur decũbiere lecto: ꝙ ita debilisut
nullo pacto exeat. nisi inmanib portatꝰ
IInistrantiũ. Et malachias. Surgat in¬
qͥt in nomine dni ego p̃cipio: obedienti¬
a saluũ faciet eũ. Quid faceret illes P¬
rere uolebat: sed imparatũ se sentiebat.
Q uod siposset ire: episcopari reformda¬
bat. Ita cum uoluntate obediendi pug¬
nante gemino hoste. pondere langoris.

Expanded text:
stupore et ecstasi, phanstasma putantesstupore et ecstasi, phanstasma putantes. Virum item hydropicum orando sanavit: qui illico remansit in monasterio, pastor let, praesulem volentibus constituere suum, non Dei. Venit illuc Malachias, audita dissensione. Convocato clero et populo, etiam corda et vota discordantium unire curavit. Et persuasis illis totum negotium sibi debere credi, cui potissimum sollicitudo incumberet illius, sicut et aliarum per Hiberniam Ecclesiarum, incontinenti nominat eis, non quempiam de nobilibus terrae, sed magis quemdam et hic erat alienigena. Quaeritur ille: nuntiatur decumbere lecto, et ita debilis, ut nullo pacto exeat, nisi in manibus portatus ministrantium. Et Malachias: « Surgat, » inquit, « in nomine Domini, ego praecipio; 680 obedientia salvum faciet eum. » Quid faceret ille? Parere volebat, sed imparatum se sentiebat: quod etsi posset ire, episcopari reformidabat. Ita cum voluntate obediendi, pugnante gemino hoste, pondere languoris,
Abbreviated transcription (Latin):
eo.¶In mouastio baeorensi. ꝑauꝑ qui¬
dam. fr̃m elemosinis sustentabat. E: e¬
rat cotidinam accipiens sipem. iliqͦd
osfici factitans in pistrino I claudus
dam ante cellam suã mala chias mestu et
merentem inueniens: causam ꝑcunctat᷑.
Et ille. Uides inquit qͣm ex longo misel¬
lus affucter ꝙ manꝰ dñi suꝑme: ꝙ ecce ad
cumulũ erumne. hommes qui miserer
debuerant. irrident me potiꝰ. miserie ex¬
ꝓbrantes. Que ubi audunt pietate mot̾ꝰ
suspexit in celũ: manꝰ parit̾ leuans. fac¬
ta autẽ breui orõne ipse intrauit cellam:
&. ille surrexit. Et stans suꝑ pedes suos
mirabatur si uere eẽt quod erat: pene
somniũ suspicatꝰ Cepit tam̃ se pedetẽn¬
tim mouere: neq enĩ posse ire satiscre¬
debat. Tandem quasie graui somno eui¬
gilans cognoscit miscdiam dñi suꝑ se.
firmit̾ gradit᷑. ꝙ in pistrinũ reutit᷑. exi¬
liens & exultans.⁊ laudans đm. Uriso eo qͥ
ante uiderant ꝙ cognouerant repletist̃

Expanded text:
orensi pauper quidam fratrum eleemosynis sustentabatur. Et erat quotidianam accipiens stipem, aliquid officii factitans in pistrino. Is claudus dam ante cellam suam Malachias moestum et moerentem inveniens causam percontatur. Et ille: « Vides, » inquit, « quam ex longo misellus afflicter, et manus Domini super me: et ecce ad cumulum aerumnae, homines, qui misereri debuerant, irrident me potius, miseriam exprobrantes. » Quem ubi audivit, pietate motus suspexit in coelum, manus pariter levans. Facta autem brevi oratione, ipse intravit cellam, et ille surrexit. Et stans super pedes suos, mirabatur si vere esset quod erat pene somnium suspicatus. Coepit tamen se pedetentim movere: neque enim posse ire satis credebat. Tandem quasi e gravi sommo evigilans, cognoscit misericordiam Domini super se; firmiter graditur, et in pistrinum revertitur, exsiliens et exsultans, et laudans Deum. Viso eo, qui ante viderant et cognoverant, repleti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ne uͦ int̾us nauẽ. ipsa die ꝓsꝑo c̃su tͣnsfreca¬
uit: ⁊ uenit inscotiã. Die t̾cia ꝑuenit ad lo¬
cũ qͥ uiride stagnũ dr. quẽ fecerat p̃parari.
ut ibi stacueret abbatiã. Et relicto illie de
filus suis frĩb nrĩs. monachoꝵ conuentu
⁊ abbate: na secũ ad hoc ipsum cos adduxe¬
rat: ualedicens eis. ꝓfectus ẽ. Et cũ tͣnsiret
occurrit ei rex dauid: a qͦ susceptꝰ cũ gau¬
dio. ⁊ retent᷑ ꝑ aliqͦt dies. multaq oꝑatꝰ pla¬
cita do: inchoatũ repetit it̾. Et ꝑtͥnsiens
scociã. in ipso intͦitu anglie diu̾tit ad eccle

Expanded text:
 intrans navem, ipsa die prospero cursu transfreta intrans navem, ipsa die prospero cursu transfretavit, et venit in Scotiam. Die tertia pervenit ad locum qui Viride-Stagnum dicitur: quem fecerat praeparari, ut ibi statueret abbatiam. Et relicto illic de filiis suis, fratribus nostris, monachorum conventu et abbate nam secum ad hoc ipsum eos adduxerat, valedicens eis, profectus est. 69. Et cum transiret, occurrit ei rex David, a quo susceptus est cum gaudio, et retentus per aliquot dies: multaque operatus placita Deo, inchoatum repetit iter. Et pertransiens Scotiam, in ipso introitu Angliae divertit a
Abbreviated transcription (Latin):
unt: nͥ spondeas te daturũ. Spondet. E
illi. Uolumꝰ nobis c̾to ꝓmitci a tua dignati¬
one: de in hyberniam incolumem reu̾su¬
rũ. Instare ⁊ cet̾i om̃s. Tũ ille parũꝑ delibais
penitere pͥmo qͦd se alligass: qͣ exiret ñ
inueniens. Angustie undiq. dũ nil occur¬
reret ab alt̾ut᷑ tutũ ꝑicło: uoti uidelicet aut
ꝓmissi. Uisum ẽ tandẽ id potiꝰ eligendũ
qͦd in p̃sentiarũ plus urget: reliquũ suꝑ¬
ne cõmiccendũ dispositiomi. Annuit. tͥstis
qͥdem: s magis illos noluit contsta re.
Ec respondenseiᷤ ut uolt̾ ascen¬
dit nauẽ. Et cũ iã
fere medi¬
um iter eqͦreũ ꝑegissent: subito contͣriꝰ
uentꝰ nauẽ repellit ⁊ reducit in t̾rã hy¬
bernie. Descendens de naui: in ipso por¬
tu in quada sua eccłia ꝑnoccauit. Et let̾
grãs egit diuine consilio ꝓuidentie: qͦ fac¬
tũ ẽ. ut iã fecit satis ꝓ sua ꝓmissione. Ma

Expanded text:
nquiunt, « nisi spondeas te daturum. » Spondet. Et nquiunt, « nisi spondeas te daturum. » Spondet. Et illi: « Volumus nobis certo promitti a tua dignatione, te in Hiberniam incolumem reversurum. » Instare et caeteri omnes. Tum ille parumper deliberans, poenitere primo quod se alligasset, qua exiret non inveniens. Augustiae undique, dum nil occurreret ab alterutro tutum periculo, voti videlicet, aut promissi. Visum est tandem id potius eligendum, quod in praesentiarum plus urgeret, reliquum supernae committendum dispositioni. Annuit tristis quidem; sed magis illos noluit contristare: et spondens eis, ut volunt, ascendit navem. Et cum jam fere medium iter aequoreum peregissent, subito contrarius ventus navem repellit, et reducit in terram Hiberniae. Descendens de navi, in ipso portu in quadam sua ecclesia pernoctavit. Et laetus, gratias egit divinae consilio providentiae, quo factum est ut jam fecerit