comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ethimologiam .n. nomiins huius etiã
nomen eius saluatorem. quia ip̃e sal¬
uum faciat populum suum: Sicut
em̃ xp̃c significat regem. ita iħs signi¬
ficat saluatorem: Noti itaq nos saluos
facit quicunq rex. sed rex saluator.
quod u̾bum latuia ligua antea non
habebat: sed hrẽ pote̾rat. sicut hũit
qñ uoluit. Enmanuel ex hebreo in
latiuum significat nobiscumdeus:
Scilicet qr ꝑuirginẽ natꝰ deus hoĩb
ni carne mortali apparuit. ut terre¬
nis uiam salutis ad celum aꝑiret:
Ad diuuinitatis substantiam que ꝑtinẽt
ista sunt Deus dñs: Deus autem
dictus propt̾ unitam cum prẽ substã¬
tiam: Dñs propt̾ seruientem trea¬
turam: Deus autẽ et homo. qr
uerbum et caro: Uñ et bis genitus
dicitur. siue qr pat̾ eũ grmut sine
matre in etermtate. sue qr mater
sine patre ni tenipore: Uingenitus
autem uocatus scdm̃ diuimtatis
excellenciam. qr sme frat̾bus. Pmo¬

Expanded text:
Etymologiam autem nominis huius etiam Etymologiam autem nominis huius etiam  21: 'Vocabis nomen eius Salvator, quia ipse salvum faciet populum suum.' Sicut enim Christus significat regem, ita Iesus significat salvatorem. Non itaque nos salvos facit quicumque rex, sed rex Salvator. Quod verbum Latina lingua antea non habebat, sed habere poterat, sicut potuit, quando voluit. Emmanuel ex Hebraeo in Latinum significat 'nobiscum Deus,' scilicet quia per Virginem natus Deus hominibus in carne mortali apparuit, ut terrenis viam salutis ad caelum aperiret. Ad divinitatis substantiam quae pertinent ista sunt: Deus, Dominus. Deus autem dictus propter unitam cum Patre substantiam. Dominus propter servientem creaturam. Deus autem et homo, quia Verbum et caro. Unde et bis genitus dicitur, sive quia Pater eum genuit sine matre in aeternitate, sive quia mater sine patre in tempore. Unigenitus autem vocatur secundum divinitatis excellentiam, quia sine fratribus. Primo
Abbreviated transcription (Latin):
est hoc ad prop̾et atem substancie eius:
noiã ii illo ex diuinitatis substancia.
quedam ex dispensatione sus cepte
humanitatis assumpta sunt: xpc̃
namq a crilmate appellatus est
hoc est unctus. Preceptum namq fu̾at
iudeis ut sacrum ꝯfiterent unguen¬
tum: quo ꝑungi possent hii qui uocãt
ad sacerdotium uel ad regnum. Et
sicut nunc regibus indumentum pur¬
pure insigne est regie digitatis. sic
illis unctio sacri unguenti nomen at
potestatem regiã ꝯferebat. et inde
xpĩam dicti. a crismate quod est unctio:
Nam crisma grece. latine unctio int̾¬
pretatur Que etiam dnõ nomen
adu̾sus sanctum filium tuum que in
uuxisti. non utiq oleo uisibili sed grẽ
dono. quod uisibili significatur unguẽ¬
to. Non est aũt saluatoris nomen¬
potestatis. Dum enĩ dicit᷑ xp̃c cõmuẽ
xp̃i aũt nomen nusꝙͣ alibi orõ nec
m aliqua gente fuit. ñ tm̃ in illo regno
ubi xpt̃ prophetabatur. et unde uentu
quod cunctis gentib salutifer uenit

Expanded text:
est horum ad proprietatem substantiae ejus. nomina in illo ex divinitatis substantia, quaedam ex dispensatione susceptae humanitatis assumpta sunt. 2. Christus namque a chrismate est appellatus, hoc est, unctus. 300 Praeceptum enim fuerat Judaeis ut sacrum conficerent unguentum quo perungi possent ii qui vocabantur ad sacerdotium, vel ad regnum; et sicut nunc regibus indumentum purpurae insigne est regiae dignitatis, sic illis unctio sacri unguenti nomen ac potestatem regiam conferebat, et inde christi dicti a chrismate, quod est unctio. 3. Nam chrisma Graece, Latine unctio nuncupatur, quae etiam Domino nomen itate, adversus sanctum Filium tuum, quem unxisti; non utique oleo visibili, sed gratiae dono, quod visibili significatur unguento. 4. Non est autem Salvatoris potestatis. Dum enim dicitur Christus, commune isti autem nomen nusquam alibi omnino nec in aliqua gente fuit, nisi tantum in illo regno ubi Christus prophetabatur, et unde venturquod cunctis gentibus salutifer venit.
Abbreviated transcription (Latin):
montanas regiones tenent. quos sub¬
uctos alexander magnus. piscib nesci
probibuit. Antropofagi gens asprima
sub regione seritũ sita. que quia huãnis
carnibus uestunt᷑. iõ antropofagi no¬
minantur Itaq sicut hiis ita et extis
gentibus ꝑ secula. aut a regibus. aut
alocis. aut a moribus aut ex quibus¬
libet aliis causis ĩmutata nocabula
sunt. ita ut p̾ma origo noĩs eorun
tempoꝵ netustate non pateat. Iam
quasi sub terris positi adu̾sa pedibus
urĩs calcent uestigia. nulla ratione
credendũ est. qr nec soliditas patit᷑¬
nec centrum terre. Ced neq hoc ulla
historie cognitione firmatur. sed hoc
poete quasi ratiotinando coniectant
Titanas autem quosdam in grecia ferũt
fulle ⁊ obustos et excellentes uiribus po¬
pulos. quos ferunt fabule ab irata cõt
dõs t̾ra nd eiꝰ ultionem treatos. unde
ab ultione. quod qualĩ ultiscende mat̾s
terre causa in deo armati existerent.

Expanded text:
montanas regiones tenent, quos submontanas regiones tenent, quos subactos Alexander Magnus piscibus vesci prohibuit. 132. Anthropophagi gens asperrima sub regione Serum sita. Qui quia humanis carnibus vescuntur, ideo Anthropophagi nominantur. Itaque sicut his, ita et caeteris gentibus per saecula, aut a regibus, aut a locis, aut a moribus, aut ex quibuslibet aliis causis immutata vocabula sunt, ita ut prima origo nominis eorum temporum vetustate non pateat. 133. Jam quasi sub terris positi adversa pedibus nostris calcent vestigia, nulla ratione credendum est, quia nec soliditas patitnec centrum terrae; sed neque hoc ulla historiae cognitione firmatur, sed hoc poetae, quasi ratiocinando, conjectant. 134. Titanas autem quosdam in Graecia ferunt fuisse robustos et excellentes viribus populos, quos ferunt fabulae ab irata contra deos terra ad ejus ultionem creatos. 135. Unde st, ab ultione, quod quasi ulciscendae matris terrae causa in deos armati exstiterint;
Abbreviated transcription (Latin):
nascit᷑ neq nunt  Garamantes poplł¬
sunt affrite. prope cireneas. inhabitã¬
tes. agaramente rege apollinis filio
nominati. qui ibi ex suo nomine gaca¬
ma opidum condidit. Sunt autem
proxu gentib ethiopũ. de quibus
uirgilius. Extremi garamantes.
Extreniaut̃ qr leui. et a consortio
humanitatis remoti hispĩ autem
sunt qui circa hispamã cõmorant᷑
Nam hispania helpia est: Ethiopes
dicti a filio cham. qui uocatus est
chus. ex quo originẽ ducunt: Chul
enim hebraita lingua ethiops int̾p̃tat᷑.
hn quondam ab indo flumine consurgẽ¬
tes iuixta egiptum int̾ mlum et occeamũ
in meridie sub ipã solis uicinitate rece¬
derunt. Quorũ tres sunt populi. his¬
pii. garamantes et indi. helpi sunt
octidentes. garamantis tripolis. indi¬
esca est quicquid mandi potest. et onniã
fortuitu gignentiã. uñ et appellati. hic
thiophagi quod uenando in mari ualeat
et piscibus tm̃ alantur: hii post indos

Expanded text:
nascitur neque vivit. Garamantes popnascitur neque vivit. Garamantes populi Africae prope Cyrenas inhabitantes, a Garamante rege Apollinis filio nominati, qui ibi ex suo nomine Garama oppidum condidit; sunt autem proximi gentibus Aethiopum. De quibus Virgilius: Extremi Garamantes. Extremi autem, quia saevi et a consortio humanitasunt, qui circa Hispaniam conmorantur. Nam Hispania Hesperia. Aethiopes dicti a filio Cham, qui vocatus est Chus, ex quo originem trahunt. Chus enim Hebraica lingua Aethiops interpretatur. Hi quondam ab Indo flumine consurgentes, iuxta Aegyptum inter Nilum et Oceanum, in meridie sub ipsa solis vicinitate insiderunt, quorum tres sunt populi: Hesperi, Garamantes et Indi. Hesperi sunt occidentis, Garamantesca est quidquid mandi potest, et omnia fortuitu gignentia, unde et appellati. 131. Ichthyophagi, quod venando in mari valeant, et piscibus tantum alantur. 419 Hi post Indos
Abbreviated transcription (Latin):
in affricam transuecti sunt. proxima
mari loca occupauerunt: Sẽd ꝑ se dũ
materiam in agris pro construendis
domiciliis non iuenerit. et ignara
ligua cõmercium prohiberet. per
pat̾entes agros et diu̾sas solitudines
uagabantur. et ab ambulatiombus
nagabundis semet ipõs prop̾a lingua
numidas appellauerunt. idest sme opido
nagos et ercantes Medi aut̃ cum
libus se miscuerunt. qui proxima
mauros propt̾ medos appellantes. licet
mauri ob colorẽ a grecis uocent᷑. Grer
enĩ nigrũ mauron uocant Estifero
quippe calore efflati. speciem atri colocis
ducunt. Massilia ciuitas affrite est.
non longe ab athlante et ortis hesꝑidũ.
a qua ciuitate massibii uocati sunt. quos
nos corrupte. massilos uocam. De quib
uirgilus. hic m̃ massile gentis mon.¬
strata sacerdos Gaulali gentes a
meridie usq ad occeanũ hespiũ puan¬
gantes. hns nomẽ galloen insula dedit
que est ureta ethiopiam. ubi nec serpẽs

Expanded text:
us Africam transvecti, proxima us Africam transvecti, proxima mari loca occupavere. Sed Persae dum materiam in agris pro construendis domiciliis non invenirent, et ignota lingua commercium prohiberet: per patentes agros et diversas solitudines vagabantur, et perambulationibus vagabundis, semetipsos propria lingua Numidas appellaverunt, id est, sine oppido vagos et errantes. Medi autem cum Libyis se miscuerunt, qui proximamMauros pro Medis appellantes, licet Mauri ob colorem a Graecis vocentur: Graeci enim nigrum mauron vocant. Aestifero quippe calore afflati speciem atri coloris ducunt. Massilia civitas Africae est non longe ab Atlante et hortis Hesperidum: a qua civitate Massylii vocati sunt, quos nos corrupte Massulas vocamus: de quibus Virgilius; Hinc mihi Massylae gentis monstrata sacerdos. Gaulalii gentes sunt a meridie usque Oceanum Hesperidum pervagantes: his nomen Gauloe insula dedit quae est juxta Aethiopiam, ubi nec serpens
Abbreviated transcription (Latin):
hostibus consedisse. eiꝰq posteros ex noĩe
attaui et affros et affritam nũcupasse
Poem aut cartagiuenses siant. a pheni¬
cibus nũcupati. qui cũ didone profecti
sunt. Tirios aut̃ a tiria urbe phenitũ
noiãtos.de qua profecti sunt. et in af¬
frice litus uenerunt. Gethuli getbe
dur̃ fuisse. qui ingenti agmine a locis
sius nauibus conscendentes loca sirciũ
in libia occupauerunt. et quia ex getis
uenerant diriuato nomine gethuli
cognominati lunt. unde et opimo est¬
apud gothos. ab antiqua cognatione
mauros consangiintate ꝓpmquos sibi
uocare: Affricam autẽ in imitio habuere
libies. dem̃ affri post is gethuli. postremo
mauri et iinude. Mauri et numide
ut affri putant sic sumpserunt et¬
erordium et uocabulũ. Nam p̾usꝙͣ in
bispania hercules internt. et exercitus
eius compositus ex uariis gentibus amisso
duce passim sibi sedes querebant. et ex
eo numero medi. ꝑse et armeni. naiub¬

Expanded text:
hostibus consedisse, 417 ejusque posteros ex nomine hostibus consedisse, 417 ejusque posteros ex nomine Atavi et Afros et Africam nuncupasse. 116. Poeni autem Carthaginenses sunt a Phoenicibus nuncupati, qui cum Didone profecti sunt. 117. Tyrii vero a Tyria urbe Phoenicum nominati, de qua profecti sunt, et in Africae littus venerunt. 118. GETULI Getae dicuntur fuisse, qui ingenti agmine a locis suis navibus conscendentes, loca Syrtium in Libya occupaverunt; et quia ex Getis venerant, derivato nomine Getuli cognominati apud Gothos ab antiqua cognatione Mauros consanguinitate propinquos sibi vocare. Africam autem in initio nomen habuere Libyes, deinde Afri, post hoc Getuli, postremo Mauri et Numidae. Mauri et Numidae ut Afri putant sic sumpserunt exordium et vocabulum. Nam postquam in Hispania Hercules interiit et exercitus ejus compositus ex variis gentibus, amisso duce, passim sibi sedes quaerebant, et ex eo numero Medi, Persae et Armeni navib
Abbreviated transcription (Latin):
populis candidiores existunt. Hu greciã
sibi originiem asserunt. Unde et naturali
ingeno callent. Si quidem post finẽ
troiam belli teuerũ morte aiatis frĩs
ĩuisũ prĩ thelamonio dũ non reciꝑet᷑
in regnũ ciprum concessisse ibiq urbẽ¬
et positis sodibus ex loco nomẽ genti
dedisse ꝑhibetur. Astures gens hispam
uocati. eo quod circa austurã flumen
septi montib siluisq crebris inhabitent.
Cantabri gens hispanie a uocabulo
urbis et hiberi amias cui insidũt appel¬
lati. Horũ animꝰ ꝑtinax et magis ad
latrocinandũ et ad bellandũ. et ad ꝑꝑe
galis caltitis fuerunt. ex quoꝵ nomine
appellata est regio celtiberia. Nam ex
flumine hispanie hibero ubi consederunt.
et ex gallis qui celtici dicebantur. mixto
utroq uocabulo celtiberi nũcupati sunt.
affrici appellati ab uno ex posteris abra¬
he qui uotabatur asser. qui duxisse dicit᷑
aduersus libiam exercitum. et ibi uictis

Expanded text:
populis candidiores existunt. Hi Graecam populis candidiores existunt. Hi Graecam sibi originem adserunt. Unde et naturali ingenio callent. Siquidem post finem Troiani belli Teucrum morte Aiacis fratris invisum patri Telamoni, dum non reciperetur in regnum, Cet positis sedibus ex loco genti nomen dedisse. 112. Austures, gens Hispaniae, vocati eo quod circa Asturam flumen septi montibus silvisque crebris inhabitent. 113. Cantabri, gens Hispaniae, a vocabulo urbis et Iberi amnis cui insidunt appellati. Horum animus pertinax, et magis ad latrocinandum Gallis Celticis fuerunt, quorum ex nomine appellata est regio Celtiberia. Nam ex flumine Hispaniae Ibero, ubi considerunt, et ex Gallis, qui Celtici dicebantur, mixto utroqu115. Afri appellati ab uno ex posteris Abrahae, qui vocabatur Afer: qui dicitur duxisse adversus Libyam exercitum, et ibi victis
Abbreviated transcription (Latin):
Galla em̃ grece lac dicit᷑. unde et
Scdm̃ diu̾sitatem emĩ celi. et facies
hominũ. et colores et quãtitates corpoꝵ¬
et anmorũ diu̾sitates existunt: Inde
romanos graues. grecos leues. u̾sipel
les affros. gallos natura ferotes. atq
ac̾ores nngemo prouidemꝰ. quod natura
climatum facit: Galli autẽ senones
antiquitus zenones dicebant᷑ quod
liberum hospicio recepissent. pꝰ ea.℥.m.
s. literã cõmutata est. Uacta opidũ
fuit iuxta pyreneum. a quo sunt cog¬
nominati uactei. de quib credit᷑ dixis
solitudinem. Idem et uascones. qͣi
uaccones .c.ĩ .s. licerã demutata. quos
gneuis ponpeuis e domita hispama
et ad t̾umpbũ uenire festiuans. de py¬
renei uigił deposuit et in unũ opidũ
congregauit. Unde et cõuenarũ urbs
nomen accepit. Hispami ab hibero amne
p̾mũ hiberi. postea ab hispano hispam
cognominati sunt. Gallecii a candore
dicti. uñ et galli. Reliquis em̃ hispame

Expanded text:
Γάλα enim Graece lac dicitur. Unde et Γάλα enim Graece lac dicitur. Unde et Secundum diversitatem enim caeli et facies hominum et colores et corporum quantitates et animorum diversitates existunt. Inde Romanos graves, Graecos leves, Afros versipelles, Gallos natura feroces atque acriores ingenio pervidemus, quod natura climatum facit. Galli autem Senones antiquitus Xenones dicebantur, quod Liberum hospitio recepissent; postea X in S litteram commutata est. Vacca oppidum fuit iuxta Pyrenaeum, a quo sunt cognominati Vaccei, de quibus creditur dixisssolitudinem. Idem et Vascones, quasi Vaccones, C in S litteram demutata. Quos Gnaeus Pompeius edomita Hispania et ad triumphum venire festinans de Pyrenaei iugis deposuit et in unum oppidum congregavit. Unde et Convenarum urbs nomen accepit. Hispani ab Ibero amne primum Iberi, postea ab Hispalo Hispani cognominati sunt. Galleci a candore dicti, unde et Galli. Reliquis enim Hispaniae
Abbreviated transcription (Latin):
Ont gundiones quondã a romanis
subacta interiori germania ꝑ castroꝵ
limites positi. a tiberio cesare in magnã
cõaluerut gentẽs. atq ita nomẽ ex
lotis sumpserunt. qr crebra ꝑ limitel
habitacula constituta burgos uulgo
gentis optinuerunt. Saxonũ gens
i occeam littoribus et paludib muis¬
sita. uirtute atq agilitate habilis.
uñ et appellata quod sit durũ. E ẽst
ualidissmiũ genus hominũ. et p̃stã
ceteris pyratitis. franci a quodas
ꝓp̾o duce uocati putant᷑. ali coli
feritate moꝵ nũ cupatos existimant
Sunt enĩ ñ illis mores inconditi.¬
et naturalis ferocitas anmoriue
Britones quidam latine nominabol
suspitant. co quod bruti sunt. Seul
itra octeanũ mt̾fuso mari quasios
orbem positã. de quib uirgilis. Coto
duusos ocbe butãnos. Stoti ꝓpeia lingua
nomen hũt aputo corpore. eoquod a¬
culeis ferreis tum arramento uariaze
sagittarum stignate annotentur.
Galli a candore corporis nũcupati sunt.

Expanded text:
Burgundiones, quondam a Romanis Burgundiones, quondam a Romanis subacta interiori Germania, per castrorum limites positi a Tiberio Caesare, in magnam coaluerunt gentem, atque ita nomen ex locis sumpserunt; quia crebra per limites habitacula constituta, burgos vulgo gentis obtinuerunt. Saxonum gens in Oceanum littoribus et paludibus inviis, virtute atque agilitate habilis: unde et appellata, quod sit durum et validissimum genus hominum, et praestans caeteris piraticis. Franci a quodam proprio duce vocari putantur: alii eos a feritate morum nuncupatos existimant. Sunt enim in illis mores inconditi, naturalis ferocitas animorum. Britones quidam Latine nominatos suspicantur eo quod bruti sint: gens intra Oceanum interfuso mari quasi extra orbem posita, de quibus Virgilius: Toto divisos orbe Britannos Scoti propria lingua nomen habent a picto corpore, eo quod aculeis ferreis cum atramento variarum figurarum stigmate adnotentur. Galli a candore corporis nuncupati sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ꝰ ꝙͣ eos bentulus damibio prohiberet.
atq nñ ob studium armoꝵ sarmate nũ¬
et populi inhabitantes iuxta leniãnũ
fliũ abemãm nocant᷑. de quibus
fixa lamãno: Longobardos iulgo feg
et exeo traxisse nomen uuandali ꝑhi
ones. seuissims durate frigoribus qui
mores ex ipõ celi rigore traxerunt.
ferotis amii et semꝑ indomiti. raptu
uenatu q uiuentes. Hoꝵ pluxime gẽtes
uarie armis. discolores habitu. lingnis
dissone. et origine uocabuloꝵ incerte.
ut colerates. amsi. uari. quadri.
tiungri. marcomãm. bruteri. camasi.
blandiam. tubantes. Quorũ mima¬
nitas barbarie etiam in ipĩs uocabulis
horrorem quẽdã singnificat. Su eui
pais germanoꝵ fuerunt in fine septẽ¬
trionis. de quib lucanꝰ. Ffundit ab
extremo flauos aquilone suenos. Quoz
fuisse centũ pagos et populos multi
prodiderunt. dicti aũt sueui ptant᷑
a monte sucuo. qui ab ortu inicium
gecmame fuit. cuiꝰ loca incoluerũt

Expanded text:
priusquam eos Lentulus Danubio prohiberet, priusquam eos Lentulus Danubio prohiberet, atque inde ob studium armorum Sarmatae nunet populi inhabitantes juxta Lemannum fluvium Alemani vocantur. De quibusfixa Lemanno. Langobardos vulgo fertur et ex eo traxisse nomen Vandali perhiones, saevissimis duratae frigoribus, qui mores ex ipso coeli rigore traxerunt; feroces animi, et semper indomiti, raptu venatuque viventes. Horum plurimae gentes, variae armis, discolores habitu, linguis dissonae, et origine vocabulorum incertae: ut Tolleraces, Amsivari, Quadi, Tungri, Marcomanni, Bruteri, Camasi, Blangioni et Ubantes; quorum immanitas barbariae etiam in ipsis vocabulis horrorem quemdam significat. Suevi pars Germanorum fuerunt in fine Septentrionis, de quibus Lucanus: Fundit ab extremo flavos, ab Aquilone Suevos; quorum fuisse centum pagos et populos multi prodiderunt. Dicti autem Suevi putantur a monte Suevo, qui ab ortu solis initium Germaniae facit, cujus loca incoluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpago. qui appenninũ montẽ incolunt.
de quib hystorie ꝑhibent quod temꝑe
a quose cladis imibribus suꝑfuerunt. et
boc illi statuam fecerunt quã post ea
serpens dicit᷑. illesos autẽ carminum
maleficiis. Inhabitant autẽ plagam
apennnm montis simul cum umbris. Gothi
autem a ma gog filio iaphet nominati pu¬
tantur. de similitudine ultime sillabe.
quos ueteres greci magis gethas quã go¬
thos uocauerunt. gens fortis et poten¬
tissima corporũ mole et ardua. armorũ
genere terribilis. de quib lucanus. hinc
datus p̾mat. nñ geches occurrat hibĩs.
Daci aũt gothorũ soboles fuerũt. Et
dictos putant dacos quasi dagos. qui de
gothorum stirpe creati sunt. De qͥbus
ille ibi sarethos procus usq datos. Bessi
barbari fuerunt. qui a multitudine boũ
sit uotati credunt᷑. De quib quidã. Qui
et ex h ͨ causa ita uocati sunt: Sarmate
patentib campil armati inequitabant

Expanded text:
propago, qui Apenninum montem incolunt. propago, qui Apenninum montem incolunt. De quibus historiae perhibent quod tempore aquosae cladis imbribus superfuerint, et hoc illi statuam fecerunt, quam postea serpens dicatur; illaesos autem esse carminum maleficiis; inhabitant autem plagam Apennini montis simul cum Umbris. 412 89. Gothi a Magog filio Japhet nominati putantur, de similitudine ultimae syllabae, quos veteres magis Getas quam Gothos vocaverunt, gens fortis et potentissima, corporum mole ardua, armorum genere terribilis, de quibus Lucanus: Hinc Dacus premat, inde Getes occurrat Iberis. 90. Daci autem Getarum suboles fuerunt, et dictos putant Dacos, quasi Dagos, quia de Gothorum stirpe creati sunt. De quibus ille: Ibis Arctoos procul, usque Dacos. 91. Bessi barbari fuerunt, qui a multitudine boum sic vocati creduntur. De quibus quidam: Qui et ex hac causa ita vocati. 93. Sarmatae patentibus campis armati inequitabant,
Abbreviated transcription (Latin):
ex filio iaphet qui uotatus est gyras. et
dictos existiment. quod sint truces.
Seuissimi enĩ omium genciũ fuerunt:
Uñ et multa de hus fabulosa menorant᷑.
quod captiuos dus suis litarent. ut
humanũ sanguinem in ossib capitum
portare soliti essent : De quib uirgiliꝰ.
Quali crudeliũ et anaroꝵ. Istroꝵ gens
origniẽ a locis ducit: Qui missi ad argo¬
nautos ꝑsequendos ut a ponto intrane¬
runt istrũ fluuiũ. a uocabulo. lius
quo a mari recesserunt appellati sunt
Romani a romulo noĩe nũcupati. qui
urbem romani condidit gentiq et ciui¬
tati nomen dedit. hu antea a satno
saturium. a latino latim appellati sunt.
Nam latinꝰ ytalie rex fuit. qui ex suo
noĩẽ latinos appellauit. qui postea romani
nũcupati sunt. hii et quirites dicti quia
quirmꝰ dictus est romulus. quod asta semꝑ
sabin. a sictano sictani. qui et siculi cogno¬
minati sunt. Idem et sicilienses. Tusci
it alie gens est. a frequentia sacroꝵ et
ytalie gens est scilicet galloꝵ ueterum

Expanded text:
ex filio Iaphet, qui vocatus est Thiras, et dictos existimant, quod sint truces. Saevissimi enim omnium gentium fuerunt, unde et multa de eis fabulosa memorantur: quod captivos diis suis litarent, et humanum sanguinem in ossibus capitum potare soliti essent. De quibus Vergilius quasi crudelium et avarorum. Istrorum gens originem a Colchis ducit, qui missi ad Argonautas persequendos, ut a Ponto intraverunt Istrum fluvium, a vocabulo amnis, quo a mari recesserunt, appellati sunt. Romani a Romuli nomine nuncupati, qui urbem Romam condidit gentique et civitati nomen dedit. Hi antea a Saturno Saturnii, a Latino Latini vocati sunt. Nam Latinus Italiae rex fuit, qui ex suo nomine Latinos appellavit, qui postea Romani nuncupati sunt. Hi et Quirites dicti, quia Quirinus dictus est Romulus, quod semper hasSABINI, a Sicano SICANI, qui et Siculi cognominati sunt, idem et Sicilienses. 86. Thusci Italiae gens est a frequentia sacrorum et Italiae gens est, sed Gallorum veterum
Abbreviated transcription (Latin):
transire p̃sumpserunt. Dorus neptum
fuit filiꝰ. et hellespis. unde dori et originẽ
et nomẽ ducunt. Sunt autẽ ꝑs grecie
gentis ex quibus etiã cognominatã est
terra lingua grecoꝵ que dorita appellat᷑.
lacedemones a la cedemone semele filio
nũcupati. Hn diu ꝑseuerantes in bello
contra messemos. ueriti ne diutͣitate
p̃lu spem prolis amitterent. preceperũt
ut iuuenens eorũ cũ uirginib domi relic¬
tis cõcũberent. sicq ex promiscuo uirgi¬
nũ et maritorũ concubitu. iuuenes de
nicertis parentibus nati ex nota mat̾ni
pudoris spartam uocati sunt. llam ipds
esse sꝑta nos quos et lacede monios astir

Expanded text:
transire praesumpserunt. 80. Dorus Neptum transire praesumpserunt. 80. Dorus Neptum et Ellepis filius fuit, unde Dori et originem et nomen ducunt. Sunt autem pars Graeciae gentis, ex quibus 410 etiam cognominata est tertia lingua Graecorum, quae Dorica appellatur. 81. Lacedaemones a Laceddicti. Hi diu perseverantes in bello contra Messenios veriti, ne diuturnitate praelii spem prolis amitterent, praeceperunt, ut virgines eorum cum juvenibus domi relictis concumberent: sicque ex promiscuo virginum et maritorum concubitu juvenes de incertis parentibus nati, ex nota materni pudoris Parthenii vocati sunt. Nam ipsos esse Spartanos, quos et Lacedaemones. Thr
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qui etiam ab eis ut deus post obitũ
haber cepit. templo et sacrificio honoratꝰ.
Achei qui et achiui. ab acheo iouis filio
dicti. Pelasgi nominati sunt. quia
cũ uelis pansis uerno tempore adue¬
nisse italiam nsi sunt ut aues. Primo
Eñ eos uaito italiam appulisse cõmemo¬
rat. Greci uero pelagos. ionis et laris¬
se filios ꝑhibent dictos. Mirmidones
fuerunt a chillil socii. dalopes pyrri.¬
Dicti autem sunt mirmdones propter
done duce iouis et enrumi odose filio. Cetro¬
pi athemensium regi successit granus cuis
filia attis nomẽ et regiom et geuti dedit.¬
et ex ea attici cognominati. qui lunt athe¬
nenses Ion uir fortis a suo nomine eosdẽ
athenienses uocauit iones: Ma cedones
a nomine macedonis regis. anthea amachi
nũcupati sunt. postea macedones dicti
ama cedone rege. deutalionis martemi
nepote Epyrote a pyrro achillis filio. p̾ꝰ.
pyaride.postea uͦ cum epyrro rege ad italiã

Expanded text:
sunt; qui etiam ab eis post obitum ut deus sunt; qui etiam ab eis post obitum ut deus haberi coepit, templo et sacrificio honoratus. Achaei, qui et Achivi, ab Achaeo Iovis filio dicti. Pelasgi nominati, quia cum velis passis verno tempore advenisse Italiam visi sunt, ut aves. Primo enim eos Varro Italiam adpulisse commemorat. Graeci vero Pelasgos a Iovis et Larissae filio perhibent dictos. Myrmidones fuerunt Achilli socii: Dolopes PyrrDicti autem sunt Myrmidones propter s a Myrmidone duce, Iovis et Eurymedusae filio. Cecropi Atheniensium regi successit Cranaus, cuius filia Atthis nomen et regionis et geEt ex ea Attici cognominati, qui sunt Athenienses. 77. Ion, vir fortis, ex suo nomine eosdem Athenienses vocavit Iones. 78. Macedones a nomine Emathionis regis antea Emathii nuncupati sunt; postea Macedones dicti a Macedone rege, Deucalionis materno nepote. 79. Epirotae a Pyrrho Achillis filio prius Pyrrhidae, postea vero a Pyrrho rege ad Italiam
Abbreviated transcription (Latin):
cia profecti. ex his iasuis ad traciam.
dardanꝰ ad frigiam peruenit. ibiq p̾mꝰ
regnauit: Post quẽ filiꝰ eiꝰ erictomꝰ
demde nepos eiꝰ tros a quo troiani nũ¬
cupati sunt. Gala the gulli esse nostũt᷑.
qui in auxiliim a rege bichime euocati.
gallogreti nũc ex antiquo gallorũ noiẽ
galathe nũcupant᷑. Greci ante thessali
athessalo. postea a greco rege greci sũt
nũcupati. Greci em̃ ꝓprie thelłali sunt.
laphitas autẽ gentem thessalie fuisse
diunt. cirta pemon annem olan in¬
habitantẽ. alaphita apolluns filio nũ¬
sicioniis imꝑauit. aͥ quo et agealea
ciuitas nĩcupatu est. que nũt pelopo¬
nensis uocat᷑. a pelope rege suo. Ipĩ
sunt et archades. ab archade rege iouis
et caliste filio dicti. Danaia dano rege
nocati. Idem et argiui ab argo cõditore
cognominati: Post ꝙͣ autem rex grecoꝵ
apis mo. tius est. huit filius argus łuc¬
cessit in regno. et ex eo argnu appellati

Expanded text:
cia profecti: ex iis Jasius ad Thraciam, cia profecti: ex iis Jasius ad Thraciam, Dardanus ad Phrygiam pervenit, ibique primus regnavit. Post quem filius eius Ericthonius, deinde nepos eius Tros, a quo Troiani nuncupati sunt. Galatae Galli esse noscuntur, qui in auxilium a rege Bithyniae evoGallograeci, nunc ex antiquo Gallorum nomine Galatae nuncupantur. Graeci ante Thessali a Thessalo, postea a Graeco rege Graeci sunt nuncupati. Nam Graeci proprie Thessali sunt. Lapithas autem gentem Thessaliae fuisse aiunt, circa Penion amnem olim inhabitantem, a Lapitha Apollinis filia nunSicyonis imperavit; a quo et Agealea civitas nuncupata est, quae nunc Peloponensis vocatur a Pelope rege suo. Ipsi sunt et Arcades, ab Arcade rege Iovis et Callistae filio dicti. Danai a Danao rege vocati. Idem et Argivi, ab Argo conditore cognominati. Postquam autem rex Graecorum Apis mortuus est, huic filius Argus successit in regnum, et ex eo Argivi appellati
Abbreviated transcription (Latin):
inhabitant: Amazones dicte sunt. seu
quod simul uiuerent sine uiris. quasi
amazoim. siue quod adustis dexterioribus¬
inaminis eẽnt. ne sagitarum iactus impe¬
diret᷑. quasi ay yrcarm. Nudabant
non esse dut̃. quod earũ gens. par tim
ab hercule ꝑtimi ab achille uel alexande
usq ad int̾netionẽ delete sunt. In ꝑtes
asiatite scichie sunt gentes que posterol
se iasomis credunt: Albo crine nascũtͣ
ab assidius mubus et ipiꝰ capilli color
genti nomen dedit. et nĩ dicunt᷑ albam
Hoꝵ glanta otulis idest puta mest pupil¬
la. adeo ut plul nocte ꝙͣ die ceruant.
Albam autẽ uicini amazonibus fuerunt
ugnos antea hunos uocatos. postremo
a rege suo auares appellatos. qui p̾mꝰ
habitauit: Demde ꝑnicibul equil
cantasi rupibus feras gentes alexandei
daustro cohibente rupe unt. et oriẽtẽ
xx. annis tenuerunt captuum. et ab
egipius atq ethiopibus animũ uectigal
Nam dardamis et iasiuis fratres e gre¬

Expanded text:
inhabitant. Amazones dictae sunt, seu inhabitant. Amazones dictae sunt, seu quod simul viverent sine viris, quasi amazosai; simammis essent, ne sagittarum iactus inpediretur, quasi ἄνευ μαζῶν. Nudabant non esse, quod earum partim ab Hercule, partim ab Achille vel Alexandro usque ad internicionem deletae sunt. In partes Asiaticae Scythiae gentese Jasonis credunt albo crine nascuntur ab assiduis nivibus, et ipsius capilli color genti nomen dedit, et inde dicuntur Albani. Horum glauca oculis, 408 id est, picta inest pupilla, adeo ut nocte plusquam die cernant. Albani autem vicinae Amazonibus fuerunt. 66. Ugnos antea Hunnos vocatos, postremo a rege suo Abares appellatos dicunt, quhabitaverunt. Deinde pernicibus equis Caucasi rupibus, ubi feras gentes Alexandri claustra cohibent, eruperunt, et Orientem viginti annis tenuerunt captivum, et ab Aegyptiis atque Aethiopibus annuum vectigal Nam Dardanus et Jasius fratres e Grae
Abbreviated transcription (Latin):
origine fuit emor pat̾ sichem. a quo amor¬
rei sunt nũcupati. Egiptn a quodam¬
egipto rege suo uocati sunt. namantea
erei dicebant᷑. In t̾ p̃t. int . aut̃ lingua
hebraica egiptni affligentes. eo quod af¬
flixerunt populũ dei p̾usꝙͣ diuino au¬
xilio liberaret᷑: Armemꝰ unꝰ ex thessa¬
lia de numero ducũ iasonis qui ad colcos
profecti sunt recollecta multitudine
q̃ amisso rege ia sone passim uagabat᷑.
armeniam condidit. gentiq ex suo
uocabulo nomẽ dedit. lunes est per¬
sictus qui scitas ab eis diuidit. scita cogno¬
minatus. a quo scite a quibusdam ꝑhibent᷑
uocati. gens antiquillima. semꝑ habita¬
nnter parthos bactrianosq. femine uero
eorum amazonũ regna condiderunt.
Massagete ex scitarũ origme sunt. et
dicti messagete quasi graues .i. fortes
gete: Nam sic liuius argentũ graue
dicit. idem massas: Hn sunt qui int̾
scithas atq albanos septẽt̾onalibus iugil

Expanded text:
origine fuit Emor, pater Sichem, a quo Amororigine fuit Emor, pater Sichem, a quo Amorrhaei sunt nuncupati. Aegyptii ab Aegypto quodam rege vocati sunt. Nam antea Aerii dicebantur. Interpretanturo autem lingua Hebraica Aegyptii adfligentes, eo quod adflixerint Dei populum, priusquam divino auxilio liberarentur. Armenius ex Thessalia unus de numero ducum Iasonis, qui ad Colchos profecti sunt, recollecta multitudine, quae amisso rege Iasone passim vagabantur, Armeniam condidit, gentique ex suo vocabulo nomen dedit. Limes est Persicus, qui Scythas ab eis dividit, Scytha cognominatus, a quo limite Scythae a quibusdam perhibentur vocati, gens antiquissima semper habita. Hi Parthos Bactrianosque; feminae autem eorum Amazonum regna condiderunt. Massagetae ex Scytharum origine sunt. Et dicti Massagetae quasi graves, id est fortes Getae. Nam sic Livius argentum grave dicit, id est massas. Hi Scythas atque Albanos septentrionalibus locis
Abbreviated transcription (Latin):
tiuato isrł isti in terram regioruis eoꝵ
ad custodiam collocati sunt. felix cadim
frater de thebis egiptiorum in syriam
profectus. apud sydonam regnauit.
eosq populos ex suo nomine fences.
eamq proĩciam feniciam nũcupauit.
Sydones autẽ a.autate que uotatur
sydon traxisse uotabulũ ꝑhibentur.
Sarracem dicti. uel qr ex sarza genitos¬
se esse preditent. uel sicut gentiles
auint ꝙ ex origine sieorum sint. quasi
sprigene. Hi per amplam habitant
solitudinem: Ipsi sunt ysmaelite. Ut
liber geneseos docet. quod sint ex ysma¬
ele. Ip̃i cedar a filo ysmaelis: Ipĩ aga¬
reni ab agar. quiut diximꝰ ꝑu̾so noĩe
sarracem uocantur. qr ex sarra se gen¬
pro palestͥmis dñt. a ciutate utiq sua
Idem et allophili .i. aliengene ob hoc
quod semꝑ fuerunt mimici ifrł. et lone
ab eorum genere. at societate seꝑati.
Cananei appellati de chanaam filio cham.
quorum terram iudei pollederunt. excꝰ

Expanded text:
tivato Israel, isti in terra regionis eorum tivato Israel, isti in terra regionis eorum ad custodiam collocati sunt. 55. Phoenix, Cadmi frater, de Thebis Aegyptiorum in Syriam profectus, apud Sidonem regnavit, eosque populos ex suo nomine Phoenices, eamque provinciam Phoeniciam nuncupavit. Sidones autem a civitate quae vocatur Sidon traxisse vocabulum perhibentur. Saraceni dicti, vel quia ex Sarra genitos se praedicent, vel sicut gentiles aiunt, quod ex origine Syrorum sint, quasi Syriginae. Hi peramplam habitant solitudinem. Ipsi sunt et Ismaelitae, ut liber Geneseos docet, quod sint ex Ismaele. Ipsi Cedar a filio Ismaelis. Ipsi Agareni ab Agar; qui, ut diximus, perverso nomine Saraceni vocantur, quia ex Sarra se genipro Palaestinis dicuntur, a civitate utique sua. Idem et Allophyli, id est alienigenae, ob hoc, quia semper fuerunt inimici Israel, et longe ab eorum genere ac societate separati. Chananei appellati de Chanaam filio Cham, quorum terram Iudaei possiderunt. Ex cuius
Abbreviated transcription (Latin):
supplicare et uenerari. qz diuinitatem
ꝑ ipõꝵ thura ueneramur. Ip̃i sunt et
arabes qr in montes arabie sunt qui uo¬
cant libanꝰ et añlibanus ubi tbura col¬
liginitur: Siri a surim uocati ꝑhibent᷑.
qui fuit nepos abrahe exchetura: Quos
autẽ ueteres assirios. nũt nos uocamus
syros. aꝑte totũ appellantes: hebrei
uocati sunt ab heber. qui pro nepos fuit
sem. Is raelite uero ab is rael filio ysaat.
Nam patriarcham hebreorum constat
elis uocabulum sortite sunt. Iudeis aũt
scissura .xx ͨ ͤ t̾buũ nomen imposuit
nam aũt hebeci siue isrł nũcupabant᷑
Ex quo autẽ in duo regna dĩ populus
est diuisus. tunt due t̾bus que de stirpe
iuda reges habebant. iudeorũ nomen
sortite sunt. Reliqua ꝑs.x ͨ ͤ tribuum
que in samaria regem sibi constituit.
ob poprili magni tudinem pͥ̾stinum nomẽ
retenuit isrł. Samaritanorũ gens
sumpsit exordium ab assiriis. qui trans
migrati habitauerunt in samaria. qui
latine int̾pretant᷑ custodes. eo quod cap¬

Expanded text:
supplicari et venerari, quia divinitatem per ipsorum tura veneramus. Ipsi sunt et Arabes, quia in montibus Arabiae sunt, qui vocantur Libanus et Antilibanus, ubi tura colliguntur. Syri a Surim vocati perhibentur, qui fuit nepos Abraham ex Cethura. Quos autem veteres Assyrios, nunc nos vocamus Syros, a parte totum appellantes. Hebraei vocati sunt ab Heber, qui pronepos fuit Sem. Israelitae vero ab Israel filio Isaac. Nam patriarcham Hebraeorum fuisse elis vocabulum sortitae sunt. Iudaeis autem scissura decem tribuum nomen inposuit. Nam antea Hebraei sive Israelitae nuncupabantur. Ex quo autem in duo regna Dei populus est divisus, tunc duae tribus, quae de stirpe Iuda reges habebant, Iudaeorum nomen sortitae sunt. Reliqua pars decem tribuum, quae in Samaria regem sibi constituit, ob populi magnitudinem pristinum nomen retinuit Israel. Samaritanorum gens sumpsit emigrati habitaverunt in Samaria, qui Latine interpretantur custodes, eo quod, cap
Abbreviated transcription (Latin):
Pse .a ꝑ seo rege sunt uocati. qui de gre¬
graui dit᷑noq bello ꝑdomuit. nou̾issume
iuctor nomẽ subiecte genti dedit. ꝑle
autem añ cyrum ignobiles fuerunt. et
nullius int̾ gentei loci habebant᷑: Illedi
semper potentissimi fuerunt: Casdei

Expanded text:
Persae a Perseo rege sunt vocati, qui e GrPersae a Perseo rege sunt vocati, qui e Grgravi diuturnoque bello perdomuit, novissime victor nomen subiectae genti dedit. Persae autem ante Cyrum ignobiles fuerunt, et nullius inter gentes loci habebantur. Medi semper potentissimi fuerunt. Chasdei
Abbreviated transcription (Latin):
fo nomen sorti sunt. huiꝰ gentis rex
fuit zoroastres inuentor magite artis.
Parchi quoq et ipẽ a stitis originem
trabunt. fuerunt enĩ corũ exules. quod
etiam eorũ uocabulo maifestatur.Nã
scitico sermone exules parthi dicuntur.
hii similit᷑ ut bactriam domesticis sedi¬
nionibus stitia pulsi solitudines nieta
bucamam p̾mũ furtim occupauerunt
Demde pleraq finum etiam u̾tute
obtinuerunt. Assirii ab assur filio
sem uocati gens potentissima. que
ab eu frate usq ad indoꝵ fines omnẽ
in medio tenuit regionem. Mledi a
rege suo cognominati putant᷑. Namq
iałon pelieᷤ regis frat᷑ a pelie filus thes¬
salia pulsus est. cũ medea urore sua.
cuiꝰ fuit p̾uignꝰ medꝰ tex athemensiũ
qui post mortẽ ia sonis orientis plagam
perdomuit. ibiq mediam urbem condidit.
gentẽ q medorũ noiẽ suo appellauit
Sed inuenimꝰ in geneli quod madai
auctor gentis medoꝵ fuit. a quo et
cognominati ut suꝑuis dictum est.

Expanded text:
 nomen sortiti. Huius gentis rex  nomen sortiti. Huius gentis rex fuit Zoroastres, inventor magicae artis. Parthi quoque et ipsi ab Scythis originem trahunt. Fuerunt enim eorum exules, quod etiam eorum vocabulo manifestatur. Nam Scythico sermone exules 'parthi' dicuntur. Hi, similiter ut Bactriani, domesticis seditionibus Scythia pulsi solitudines iuxta Hircaniam primum furtim occupaverunt, deinde pleraque finium etiam virtute obtinuerunt. Assyrii ab Assur filio Sem vocati, gens potentissima, quae ab Euphrate usque ad Indorum fines omnem in medio tenuit regionem. Medi a rege suo cognominati putantur. Namque Iason, Peliaci regis frater, a Peliae filiis Thessalia pulsus est cum Medea uxore sua; cuius fuit privignus Medus rex Atheniensium, qui post mortem Iasonis Orientis plagam perdomuit, ibique Mediam urbem condidit, gentemque Medorum nomine suo appellavit. Sed invenimus in Genesi quod Madai auctor gentis Medorum fuit, a quo et cognominati, ut superius dictum est.
Abbreviated transcription (Latin):
hystorias ꝑscrutantes. nec om̃ium sed
aliquarum ex istis origines genciũ potuerĩt
repperire. Nan quod ex filio cham qui uoca¬
bat᷑ mesrami. egiptii exorti sunt nulla
hic resonat origo uocabuli: sed cum nec
ethiopum qͥ dũt ad eũ filiũ cham ꝑtiuete.
qui chus est appellatꝰ. Et si omĩa conside¬
quã manenciã nocabula apparent. qͥbus
postea nomina diu̾sa dedit ratio. Namq
indi ab indo flumine dicti sunt. qui ab
occidentali ꝑte eos includit: Seres a pro¬
prio opido nomẽ sortiti sunt. gens ad
orientẽ sita apud quos de arboribus lana
contexit ᷑ de quibus est illud. Ignoti facie
sed noti uellere seres. Gangaride populi
sunt.nt̾ assirios indosq mbabitantes
cirta gangen fluuiũ. unde etiã gingaride
nũcupati sunt. Ircham dicti a silua irta¬
ia. ubi sunt plurime tigres. Bactriam
scite fuerunt. qui suoꝵ factione a sedib
sius pulsi. iuxta bactron orientis flu¬
uium consederunt. ex cuiꝰ uocabulo et¬

Expanded text:
historias perscrutantes, nec omnium, sed historias perscrutantes, nec omnium, sed aliquarum ex istis origines gentium potuerunt reperire. Nam quod ex filio Cham, qui vocatur Mesraim, Aegyptii sunt exorti, nulla hic resonat origo vocabuli, sicut nec Aethiopumqui Chus appellatus est. Et si omnia considequam manentia vocabula apparent; quibus postea nomina diversa dedit ratio. Namque Indi ab Indo flumine dicti sunt, qui ab occidentali parte eos includit. Seres a proprio oppido nomen sortiti sunt, gens ad Orientem sita, apud quos de arboribus lana contexitur. De quibus est illud: Ignoti facie, sed noti vellere Seres. Gangaridae populi sunt inter Assyrios Indosque, habitantes circa Gangen fluvium. Unde etiam Gangaridae nuncupati sunt. Hircani dicti a silva Hircania, ubi sunt plurimae tigres. Bactriani Scythae fuerunt, qui suorum factione a sedibus suis pulsi iuxta Bactron Orientis fluvium consederunt, ex cuius vocabulo et
Abbreviated transcription (Latin):
nepotis iaphet. aschanat. a quo sarmate
quos greci regmos uocant. Riphan. a
quo paflagones. Togornia. a quo sunt
friges. filii uiuan.elisa. a quo greci elisei
qui nocant᷑ eolides. Unde et lingua q̃nta
grecie. colis appellat᷑ Tharsis. a quo
cilices. ut iosephus arbitrat᷑. uñ et
metropolis ciuitas eoꝵ tharsis dicitur.
Cethimi a quo cethei. id est ciprii. a quib
hodie q urbs scithia nominatur: Dodam̃
a quo rodii. hee sunt gentes de stirpe iaphet
que a tauro monte ad aquilonem. mediã
partem asye. et omnem enropam usq ad
occeanum britanicum possident. nomina
et locis et gentibus relinquẽtes De q̃dus
postea ĩmutata sunt plurima. cetera
ꝑmanent ut fuerunt. Nam multarum
gentium nocabula ꝑtim manserũt ita ut¬
usꝙ hodie appareat uñ fuerint diriuata¬
sicut ex assur assirn. ex heber hebiei. ꝑtĩ
uero temporis uetustate ita mutata sunt
ut uix homines doctissimi antiquissimas

Expanded text:
nepotes Iaphet. Aschanaz, a quo Sarmatae, nepotes Iaphet. Aschanaz, a quo Sarmatae, quos Graeci Rheginos vocant. Riphath, a quo Paphlagones. Gotorna, a quo sunt Phryges. Filii Iavan Elisa, a quibus Graeci Elisaei, qui vocantur Aeolides. Unde et lingua quinta Graece Αἰολίς appellatur. Tharsis, a quo Cilices, ut Iosephus arbitratur. Unde et metropolis civitas eorum Tharsus dicitur. Cethim, a quo Citii, id est Cyprii, a quibus hodieque urbs Citium nominatur. Dodanim, a quo Rhodii. Haec sunt gentes de stirpe Iaphet, quae a Tauro monte ad aquilonem mediam partem Asiae et omnem Europam usque ad Oceanum Brittanicum possident, nomina et locis et gentibus relinquentes; de quibus postea inmutata sunt plurima, cetera permanent ut fuerunt. Nam multarum gentium vocabula partim manserunt, ita ut hodieque appareat unde fuerant derivatasicut ex Assur Assyrii, ex Heber Hebraei: partim vero temporis vetustate ita mutata sunt, ut vix homines doctissimi antiquissimas
Abbreviated transcription (Latin):
qui archas condidit. opidũ contͣ t̾polim.
in radicibus libam situm. Octauusas
seneus. uĩ assenei ÷ Nonꝰ aradiꝰ. a quo
aradii sunt. qui aradũ insulam possede¬
runt. angusto freto a fenicis littore
seꝑatam. Decimꝰ amareus. a quo sirie
nobilis ciutas que uocat᷑ coelis: Undetis
amatheus. Hee sunt gentes de stirpe cham.
que a sydone usq ad gaditanũ fretum
oninem meridianam ꝑtem tenent. Itẽ
trib filioꝵ iapbet. filii igit᷑ iaphet.
un ͭ ͤ nominant᷑. Gomer. ex quo galatre.
id est galli. Magog aquo arbitrant᷑
scithas et gothos traxisse originem:
Madai. aquo medos existere putant. In¬
uan a quo iones qͥ et greci. uñ et mare
ioniũ. Tubal. a quo hiberi. qui et his¬
pani licet quidam et ytalos ex eo suspicẽt᷑
Mosot. ex quo capadotes. Uñ et urbs apud
eos usq hodie malacha dicit᷑. Ernis dr̃
ex quo traces. Quorũ non latis inmitatũ
uocabulum est. quasi tyraces: filii gomer

Expanded text:
qui Arcas condidit oppidum contra Tripolim qui Arcas condidit oppidum contra Tripolim in radicibus Libani situm. Octavus Sinaeus, a quo Sinaei. Nonus Aradius, a quo Aradii sunt, qui Aradum insulam possiderunt angusto fretu a Phoenicis litore separatam. Decimus Samareus, a quo Syriae nobilis civitas, quae vocatur Coeles. Undecimus Amathaeus. Haec sunt gentes de stirpe Cham, quae a Sidone usque ad Gaditanum fretum omnem meridianam partem tenent. Item tribus filiorum Iafeth. Filii igitur Iaphet septem nominantur: Gomer, ex quo Galatae, id est Galli. Magog, a quo arbitrantur Scythas et Gothos traxisse originem. Madai, a quo Medos existere putant. Iavan, a quo Iones, qui et Graeci. Unde et mare Ionium. Thubal, a quo Iberi, qui et Hispani; licet quidam ex eo et Italos suspicentur. Mosoch, ex quo Cappadoces. Unde et urbs apud eos usque hodie Mazaca dicitur. Thiras, ex quo Thraces; quorum non satis inmutatum vocabulum est, quasi Tiraces. Filii Gomer,
Abbreviated transcription (Latin):
bati noiãnt᷑. Regnia uͦ et sabna et cura
paulatm̃ antiqua uocabula pdiderunt.
et que nunt a ueteribus habeant igno¬
ratur. filii regnia. saba et dadan. bic
saba ꝑ sin literã scribit᷑ ni hebreo. ille
autem suꝑior saba ꝑ samech. a quo apel¬
latos sabeos. Int̾pretat᷑ autẽ nc̃ saba
arabia. Dadan aquo gens est ethiopie
in octidentali plaga. filn meframi.
labĩ a quo libii. qui qͦndã futhei uocabãt
Ces lomi aquo philistum. quos ueteres
allophilos nos modo corrupte palestiuos
uocamꝰ. Cetere sex gentes ignote suns
a bello ethiopico subuerse usq ad obliiuo¬
nem p̃terito ũ nominũ ꝑuenerunt
decẽ gentes. quoꝵ terram huis expulsil
iudci pollederunt. Quorũ p̾mogenitꝰ
sydon. a quo sydones: Unde et urbes eorũ
n phenices sydon uocat᷑: Scd̾s het. a quo
ethei. Tercius iebus. a quo iebusei. quoꝵ
Sextus eueus a quo euei. Ip̃i sunt gaba
uenerunt ad ibrłm. Ueptimꝰ aracheus

Expanded text:
bari nominantur. Rhegma vero et Seba et Cuza bari nominantur. Rhegma vero et Seba et Cuza paulatim antiqua vocabula perdiderunt, et quae nunc a veteribus habeant ignorantur. Filii Rhegma, Saba et Dadan. Hic Saba per Sin litteram scribitur in Hebraeo; ille autem superior Saba per Samech, a quo appellatos Sabaeos: interpretatur autem nunc Saba Arabia. Dadan, a quo gens est Aethiopiae in occidentali plaga. Filii Mesraim Labaim, a quo Libyi, qui quondam Phuthaei vocabantur. Casloim, a quo Philistiim, quos veteres Ἀλλοφύλους, nos modo corrupte Palaestinos vocamus. Ceterae sex gentes ignotae sunt, quia bello Aethiopico subversae usque ad oblivionem praeteritorum nominum pervenerunt. decem gentes, quorum terram his expulsis Iudaei possiderunt. Quorum primogenitus Sidon, a quo Sidones. Unde et urbs eorum in Phoenice Sidon vocatur. Secundus Cheth, a quo Chetaei. Tertius Iebus, a quo Iebusaei, quorSextus Hevaeus, a quo Hevaei. Ipsi sunt Gabaenerunt ad Iesum. Septimus Aracaeus,
Abbreviated transcription (Latin):
ul. a quo carmem. sue carie . Quartus
mesa. a quo sunt hii qui uotant᷑ meones:
heber. a quo indoꝵ orta est gens: Sale¬
abraham. a quo ismaelite. qui nũt cor¬
rupto nomine sarracem quasi a sarra.
et agarem ab agur. Nabat filiꝰ ismael.
aquo nabatei. qui ab eufrata mare ru¬
brum inhabitant. Mloab et ãmon filii
loth a quibus moabite et ãmoiite. Edom
filiꝰ ełau. a quo ydumei. hee lunt gẽtes
que de sem stirpe descendunt. possidẽtes
tertam meridianã. ab ortu solis usq ad
phenices Item filii cham .iiiͦͬ ex quib
orte sunt gentes be.chus. a quo etgiopes
⁊itame fluuiꝰ usq i presens futhdicit᷑.
om̃is q cuca eũ regio futhensis : Eanaan
a quo afri. et fenites. et cananeorum
filii. chus. saba. et eiula. et sabata . regũ
sabaa cura. Saba a quo progenti et
est thurea uirga sabeis. Hñ sunt et
arabes: Eiula a quo getuli. ĩ parte re¬
motioris africe heremo coberentes.
Sabatha a quo sabatheni. qui nũt asta¬

Expanded text:
 a quo Arcananii sive Curiae. Quartus Mesa, a quo sunt hi qui vocantur Meones. Heber, a quo IndoAbraham, a quo Ismaelitae, qui nunc corrupto nomine Saraceni, quasi a Sarra, et Agareni ab Agar. Nabaioth filius Ismael, a quo Nabathei, qui ab Euphrata in mare Rubrum inhabitant. Moab et Ammon filii Loth, a quo Moabitae et Ammonitae. Edom filius Esau, a quo Idumaei. Haec sunt gentes quae de Sem stirpe descendunt, possidentes terram meridianam ab ortu solis usque ad Phoenices. Filii Cham quattuor, ex quibus ortae sunritianae fluvius, usque in praesens Futh dicitur, omnisque circa eam regio Futhensis nuna quo Afri et Phoenices et Chananaeorum Filii Chus: Saba et Hevila, Sabatha, Rhegma, Seba, Cuza. Saba, a quo progeniti et est thurea virga Sabaeis. Hi sunt et Arabes. Hevila, a quo Getuli in parte remotioris Africae heremo cohaerentes. Sabatha, a quo Sabatheni, qui nunc Asta
Abbreviated transcription (Latin):
dicit apħs. siue lingue celłabrnt: Ideo aut̃
prius de linguis ac deinde de gentibus
Ens est multitudo ab uno uõbulis¬
p̾ncipio orta sue ab alia natione
scdm̃ ꝓp̾am tollectionem distincta.
ut gretie a sie: Hinc et gentilitas dicitur
Gens aut̃ appellata ꝓpter generationes
familiarum. id est a gignendo. situt uascio
a nascendo Gentes aut̃ a quibus diiusa

Expanded text:
 'Sive linguae, cessabunt.' Ideo autem  'Sive linguae, cessabunt.' Ideo autem prius de linguis, ac deinde de gentibus lis . Gens est multitudo ab uno principio orta, sive ab alia natione secundum propriam collectionem distincta, ut Graeciae, Asiae. Hinc et gentilitas dicitur. Gens autem appellata propter generationes familiarum, id est a gignendo, sicut natio a nascendo. Gentes autem a quibus divisa