comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipm̃ tamẽ etiam solem dixerunt. quasi
solum: Ipm̃ titan quasi unũ ex titanis.
qui adu̾sum iouẽ non feci̾t: Ipm̃ ꝓbebũ
quasi ephebum hoc est ad olescentem.
uũ et sol puer pingit᷑. eo ꝙ cotidie oriat᷑.
et noua luce nascat᷑. Phiciũ quoq eũdẽ
appollinem uocari auint. et phitonem
in mense molis serpentẽ. cuiꝰ nõ magis
uenena ꝙͣ magnitudo t̾rebat. hunc
apollo sagittarum ictib sternẽs noĩs quoq
spolia reportauit. ut phiciꝰ uocaret
unde et ob insigne uictorio phicia sacra
celebranda constituit. Dianã quoq
germanã eiꝰ similit̾ lunã et uiarũ p̃sidẽ
auint. Unde et uirginem eam uolunt.
Quod uia nichil pariat. et ideo ambos
sagiitas habere fingunt. quod ipa duo
sydera de celo radios usq ad terras emit¬
tant. dianã autẽ uocatam qͣi duanam.
quod luna die et nocte appareat. Ipañ et
lutinam asseuerant. eo quod luceat
Eandem et t̾uiam. eo quod t̾bus fingat᷑

Expanded text:
ipsum tamen etiam Solem dixerunt, quasi ipsum tamen etiam Solem dixerunt, quasi solum. Ipsum Titan, quasi unum ex Titanis, qui adversus Iovem non fecit. Ipsum Phoebum, quasi ephebum, hoc est adolescentem. Unde et sol puer pingitur, eo quod quotidieo oriatur et nova luce nascatur. Pythium quoque eundem Apollinem vocari aiunt a Pythone inmensae molis serpente, cuius non magis venena quam magnitudo terrebat. Hunc Apollo sagittarum ictibus sternens nominis quoque spolia reportavit, ut Pythius vocaretur. Unde et ob insigne victoriae Pythia sacra celebranda constituit. Dianam quoque germanam eius similiter lunam et viarum praesidem aiquod uia nichil pariat. Et ideo ambos sagittas habere fingunt quod ipsa duo sidera de celo radios usqtant. Dianam autem vocatam quasi Duanam, quod luna et die et nocte appareat. Ipsam et Lucinam adseverant, eo quod luceat. Eandem et Triviam, eo quod tribus fungatur
Abbreviated transcription (Latin):
uñ scdm̃ liuiũ legati patis caduceatores
dñt. Sicut enim ꝑfecti ales bella inducebãt᷑
ita pax ꝑ caduceatores fiebat: Heẜmes aut̃
qui ob uirtutem multarũ q artiũ sciam̃
trimegistus .i. t̾ maximꝰ nominatul : Cur
autẽ eum cum ꝓ capite camino fingunt.
hec ratio dicitur. ꝙ int̾ omiã anmalia
tanis sagacissimũ genꝰ et ꝑspicax habeat᷑
Mortẽ dm̃ belli ẽẽ dñt. et martũ appel¬
latum qr ꝑ uiros pugnat᷑. ut sit mars¬
quasi mas licet et t̾a sint gu̾a consuetu¬
dinũ. sicut stitarũ u̾ et femine. et uiri
ĩpugnam erunt. amazonũ u̾ sole femine.
zomanorũ aliarũ q genciũ u̾ soli mares:
Itẽ martẽ qͣr effectorem mortuorũ. Nam
Quod uͦ nudo pectore stat. ut bello se
quis q sine timore mortis obiciat: Illars
autem apud grecos gradiꝰ dicit᷑. eo quod
in bello gradum inferant qui pugnant
aut quod impigre gradiant᷑. Apolli
ꝙͣuis diuinatorem et medicũ uellent

Expanded text:
unde secundum Livium legati pacis caduceatores unde secundum Livium legati pacis caduceatores dicuntur. Sicut enim per fetiales bella indicebantur, ita pax per caduceatores fiebat. Hermes autem qui ob virtutem multarumque artium scientiam Trimegistus, id est ter maximus nominatus est. Cur autem eum capite canino fingunt, haec ratio dicitur, quod inter omnia animalia canis sagacissimum genus et perspicax habeatur. Martem deum belli esse dicunt, et Martem appellatum quia per viros pugnatur, ut sit Mars mas; licet et tria sint genera consuetudinum, sicut Scytharum, ubi et feminae et viri in pugna eunt: Amazonum, ubi solae feminae: Romanorum aliarumque gentium, ubi soli mares. Item Martem quasi effectorem mortium. Nam a Quod vero nudo pectore stat, ut bello se quisque sine formidine cordis obiciat. Mars autem apud Thracos Gradivus dicitur, eo quod in bello gradum inferant qui pugnant, aut quod inpigre gradiantur. Apollinem quamvis divinatorem et medicum vellent,
Abbreviated transcription (Latin):
excitandam libidinem. Unde et frons eius
ultxa modum ęxcitat lites .i. qͣi cornua¬
grece dionisius. a monte dionisio ubi dicit᷑
esse nut̾tus: Ceterum est et insa ciuital
ubi colit᷑ .i. liber uñ inseus dictus est:
Mercurium sermonẽ int̾pretant᷑. Nam
iõm̾curius quasi mediꝰ currens dicitur
appellatus. qd sermo turrat int̾ homines
mediꝰ. Ideo et hermes grece. quod sermo
uel int̾ptatio que ad lermonem utiq ꝑti¬
qr int̾ uendentes et emẽtes sermo fit
medius: Qui idõ fingit᷑ habere pennias.
q citiꝰ u̾ba discurrunt. unde et uelox
et errans inducit᷑. Alaseiꝰ in capite et
in pedibus significare uolucrem fieri ꝑ
aera sermonẽ: Tunciũ dictũ qm̃ per
sermonẽ omiã cogitata enũciant᷑. Idõ
autẽ furti magisteũ dñt. qr sermo aĩos
audiencium fallit. uirgam tenet. ꝙ
serpentes diuudit .i. uenena. Nam bellantes
et dissidentes int̾pretum orõne sedant᷑.

Expanded text:
excitandam libidinem. Unde et frons eius excitandam libidinem. Unde et frons eius ultra modum, excitat lites, id grece Dionysius, a monte Indie Niso, ubi dicitur esse nutritus. Ceterum est et Nysa civitas, in qua colitur idem Liber, unde Nysaeus dictus est. Mercurium sermonem interpretantur. Nam ideo Mercurius quasi medius currens dicitur appellatus, quod sermo currat inter homines medius. Ideo et Ἑρμῆς Graece, quod sermo, vel interpretatio, quae ad sermonem utique pertiquia inter vendentes et ementes sermo fit medius. Qui ideo fingitur habere pinnas, quia citius verba discurrunt. Unde et velox et errans inducitur: alas eius in capite et in pedibus significare volucrem fieri per aera sermonem. Nuntium dictum, quoniam per sermonem omnia cogitata enuntiantur. Ideo autem furti magistrum dicunt, quia sermo animos audientium fallit. Virgam tenet, qua serpentes dividit, id est venena. Nam bellantes ac dissidentes interpretum oratione sedantur;
Abbreviated transcription (Latin):
dum hoc fingunt: monstrũ nõ dñi faciũt
Neptunũ aquas mũdi p̃dicant. et dictꝰ
ab eis neptunꝰ. qͣĩ nube tonans. Uulcanũ
unde etiã homerus dicit eum p̃cipitatũ
ioius fingit᷑ esse natus quod fulmina de
uino aere nascunt᷑: Caudus autẽ dicit᷑¬
esse uulcanꝰ. qr ꝑ naturam nũꝙͣ̃ rectus est
ignis. sed qͣi cdaudꝰ eiꝰ modi spem̃ motũ q
habet. Ideo autẽ in fabroꝵ fornace eũdẽ
uulcanũ auctorem dicũt. qr sine igne nul¬
lũ metalli genus fundi extendi q potest
Pluton grece latine diespit̾ .i. diei pater
quem aln orcũ uocant. qͣi receptorem
mortuoꝵ. uñ et orta nũcupat᷑. uas quod
recipit aquas: Ipẽ et grete caron. liber
a liberamento appellatũ uolunt. quod
qͣi mares in coeundo ꝑ eiꝰ bñficium emis¬
sis seminib liberent᷑᷑. quod idẽ liber
muliebri et delicato coꝑe pingit᷑. Dicũt
eñ mulieces ei act̾butas. etͦ unũ ꝓpt̃

Expanded text:
dum hoc fingunt, monstrum, non deum faciunt. dum hoc fingunt, monstrum, non deum faciunt. Neptunum aquas mundi praedicant; et dictus ab eis Neptunus, quasi nube tonans. Vulcanum Unde etiam Homerus dicit eum praecipitatuIunonis fingitur natus, quod fulmina de imo aere nascantur. Claudus autem dicitur Vulcanus, quia per naturam numquam rectus est ignis, sed quasi claudus eiusmodi speciem motumque habet. Ideo autem in fabrorum fornace eundem Vulcanum auctorem dicunt, quia sine igne nullum metalli genus fundi extendique potest. Pluton Graece, Latine Diespiter vel Ditis pater; quem alii Orcum vocant, quasi receptorem mortium. Unde et orca nuncupatur vas quod recipit aquas. Ipse et Graece Charon. Liberum a liberamento appellatum volunt, quod quasi mares in coeundo per eius beneficium emissis seminibus liberentur; quod idem Liber muliebri et delicato corpore pingitur. Dicunt enim mulieres ei adtributas et vinum propter
Abbreviated transcription (Latin):
fert᷑ auiuando dictus. Et iupit̾ quasi
uiiuans pat̾. hoc est om̃bus p̃st. ans.
hunc et p̾uato ticulo ioueni optimum
dixerunt dum fuisset incestꝰ in suis.
ĩpuditꝰ in extraneis Quẽ mõ taurũ
fingunt pp̃ europe raptũ. fuit eñ in
naui cuiꝰ insigne erat taurus. mõ danaes
ꝑ ymbrem auteũ apperisse. ꝯcubitũ.
u̾ intelligit᷑ pudiciciã nulieris ab
iluro fui lle corraptam. mõ in similitu¬
dinẽ aquile propt̾ quod puerũ ad stu¬
prum rapuerit. mõ serpentẽ q rapta¬
uit et tignũ qr cantauerit: Et ideo
non figure sunt. sed plane de ueritate
scelera. Unde et euit turpe tales deos
credi. quales homines eẽ nõ debeant.
Ianũ dut̃ qͣi mũdi uel celi uel mẽsiũ
ianuam Duas iam facies dicunt ꝓpt̾
orientem et occidentẽ: Cũ uero faciũt
ea quadrifontẽ et iamĩ geminũ dicũt¬
ad imi ͦ mũdi ꝑtes hoc referunt uel
ad m ͦ elementa siuie tempora. Sed

Expanded text:
fertur a iuvando dictus, et Iuppiter quasi fertur a iuvando dictus, et Iuppiter quasi iuvans pater, hoc est, omnibus praestans. Hunc et privato titulo Iovem Optimum dixerunt, dum fuisset incestus in suis, inpudicus in extraneis. Quem modo taurum fingunt propter Europae raptum; fuit enim in navi cuius insigne erat taurus: modo Danaes per imbrem aureum appetisse concubitum; ubi intellegitur pudicitiam mulieris ab auro fuisse corruptam: modo in similitudine aquilae, propter quod puerum ad stuprum rapuerit: modo serpentem, quia reptaverit, et cygnum, quia cantaverit. Et ideo non figurae istae sunt, sed plane de veritate scelera. Unde turpe erat tales deos credi, quales homines esse non debeant. Ianum dicunt quasi mundi vel caeli vel mensuum ianuam: duas Iani facies faciunt, propter orientem et occidentem. Cum vero faciunt eum quadrifrontem et Ianum geminum attuor mundi partes hoc referunt, vel ad quattuor elementa sive tempora. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
nis intulit. et hanc usq ad et̾nã mortẽ
condie ꝑsuadendo adicit. uł extendit
Quedamaũt noĩa deor um luo ꝑ genti¬
les ꝑ uanas fabulas ad rationes ꝓhĩtas
conant᷑ traducere ea q̃ in causis elemẽto
ꝯpoĩta esse int̾pretantur. ⁊ Sed hoc a
poetis totũ fictum est ut deos suos orna¬
rent aliquib fignas. quos ꝑditos ac de¬
decoris in faimiã plenos fuisse hystorie¬
ꝯfitentur: Omĩno .n. fingendi locus
uacat. nꝰ ueritas cessat: Satͣmis origo
deorum et totius posteritatis a pagais
designat᷑. Hunc latim a sa tu appella¬
tum ferunt.qͣi ad ipm̃ sacio omñum
ꝑtineat rerum uel a temporibz longi¬
est annos quos tempꝰ produxĩt. in se
reuoluit. uel quod eo semina uñ oriũt᷑
iterũ redeunt: Hũt celi pat̾s abscidisse
genitalia dicunt. qr nichil in celo de
nel ꝓpter sapienciam quod intus accuta
bant. quod sacnũ poete liberos suos
deuorasse solitũ tradiderunt: Ionis

Expanded text:
nis intulit, et hanc usque ad aeternam mortem nis intulit, et hanc usque ad aeternam mortem quotidieo persuadendo adicit vel extendit? Quaedam autem nomina deorum suorum gentiles per vanas fabulas ad rationes physicas conantur traducere, eaque in causis elementorum conposita esse interpretantur. Sed hoc a poetis totum fictum est, ut deos suos ornarent aliquibus figuris, quos perditos ac dedecoris infaconfitentur: omnino enim fingendi locus vacat, ubi veritas cessat. Saturnus origo deorum et totius posteritatis a paganis designatur: hunc Latini a satu appellatum ferunt, quia ad ipsum satio omnium pertineat rerum; vel a temporis longiest annos, quos tempus produxerit, in se revolvit, vel quod eo semina, unde oriuntur, iterum redeunt. Hunc Caeli patris abscidisse genitalia dicunt, quia nihil in caelo de vel propter sapientiam, quod intus acuta sbant, quod Saturnum poetae liberos suos devorasse solitum tradiderunt. Iovis
Abbreviated transcription (Latin):
simulacrũ ignominie: ꝑdolũ .n. fuit
moab cognomẽto baal suꝑ montem phe¬
gor quẽ latii p̾apũ uotant. dm̃i ortoꝵ.
ffuit autem de laplaco ciuitite hellespon¬
ti de qua pulsus est. et ꝓpt̾ uirilis mẽbri
magnitudinem in numero dõꝵ suoꝵ eũ
greci transtulerunt. et in numine lacri¬
uerunt ortorum: Unde et dicit᷑ p̃eẽ ortis
ꝓpt̾ eorum fecunditatem: Beel ebub ydo
carum. Sebub enĩ musca uocat᷑: Spur¬
tissimũ gͥ idolum ideo uirũ muscarum
uocatum. propt̾ sordes ydolat.ie. siue
pro ĩmũdicia. Belial. beemoth. ex hebrea
uoce in latinam linguam aial sonat.
ꝓpt̾ quod de excelsis ad t̾rena cecidit. et
pro merito suo ut. uiał brutũ effectus sit
Ipẽ est et leniathan .i. serpens de aquis.
qr in huiꝰ sclĩ mari uolubili uersatꝰ astu¬
cia. leuiathan aut̃ int̾pretat᷑ additamẽ¬
tumeorum: Quoꝵ scilicet nꝰ hominũ:
Quibz in ꝑadiso semel culpã p̃uaritatio.¬

Expanded text:
simulacrum ignominiae. Idolum enim fuit simulacrum ignominiae. Idolum enim fuit Moab, cognomento Baal, super montem Phegor, quem Latini Priapum vocant, deum hortorum. Fuit autem de Lampsaco civitate Hellesponti, de qua pulsus est; et propter virilis membri magnitudinem in numero deorum suorum eum Graeci transtulerunt, et in numen sacraverunt hortorum; unde et dicitur praeesse hortis propter eorum fecunditatem. Belzebub idocarum. Zebub enim musca vocatur. Spurcissimum igitur idolum ideo virum muscarum vocatum propter sordes idolatriae, sive pro inmunditia. Belial  . Behemoth ex Hebraea voce in Latina lingua animal sonat, propter quod de excelsis ad terrena cecidit, et pro merito suo ut animal brutum effectus sit. Ipse est et Leviathan, id est serpens de aquis, quia in huius saeculi mare volubili versatur astutia. Leviathan autem interpretatur additamentum eorum. Quorum scilicet, nisi hominum quibus in paradiso semel culpam praevaricatio
Abbreviated transcription (Latin):
tis inimitul. et semper lanctorũ u̾tutib
otraire intit᷑. Ipẽ et tͣnsgressor q̃ et pͥua¬
ricator effectus in ueritate qua ꝯditꝰ
est non stetit. Idem et temptator quia¬
temptanda lanctorum ĩnocenciam postu¬
quidam simplices intelligunt antixpm̃
ideo dictum quod añ xpm̃ uẽturus sit
.i. post eum ueniat xp̃c. Non sit sed anti¬
xp̃c grece dicit᷑. quod est latine contͣris
et contͣ eum dimitabit. et adu̾sa bit᷑
sacra mentis xpĩ. ut uerit atis eius
euuãgeliũ soluat. Nam et templũ
ierosolimis reꝑare et om̃s ueteris legis
cerionias restaurare temptabit. S
et ipi antixpĩ sunt. Bel ydolũ babilomũ
est. quod in t̾pretatur uetꝰ. fuit enĩ
hic belus pater ni p̾mꝰ rex assirioꝵ
quẽ quidã satͣnũ appellant. quod no¬
men et apud assyrios et apud afros
postea cultũ est: Uñ et lingua punica
bal d̾s dicit᷑. Apud assyrios aut bel uo¬
cat᷑ quadam sacrorum suoꝵ ratione.
et satͣnꝰ et sol: Beel phegor int̾p̃tatur

Expanded text:
orum virtutibus contraire nititur. Ipse et transgressor, quia praevaricator effectus in veritate, qua conditus est, non stetit. Idem et temptator, quiatemptandam iustorum innocentiam postuquidam simplices intellegunt, Antichristum ideo dictum quod ante Christum venturus sit, id est post eum veniat Christus. Non sic, sed Antichristus Graece dicitur, qet contra eum dimicabitur; et adversabitur sacramentis Christi, ut veritatis eius evangelium solvat. Nam et templum Hierosolymis reparare, et omnes veteris legis caerimonias restaurare temptabit. Sedet ipsi Antichristi sunt. Bel idolum Babylonium est, quod interpretatur vetus. Fuithic Belus pater Nini, primus rex Assyriorum, quem quidam Saturnum appellant: quod nomen et apud Assyrios et postea culta sunt. Vnde et lingua Punica Bal deus dicitur. Apud Assyrios autem Bel dicatur quadam sacrorum suorum ratione et Saturnus et Sol. Belphegor interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
humane. partĩ subtilioris sensus a¬
cumine. ꝑtim exꝑiencia longillime uite
ꝑtim ꝑ dĩ iussum angłica reuelatione:
Hii corporum aeriorum natura uigẽt.
caliginosa tenere ꝑmissi sunt. qui eis
quasi carcer est usq ad tempꝰ iudicii:
Hni sunt p̃uaritatores angłi quorum
dyabolus pͥnceps est: Diabolus hobra¬
ĩce dicit᷑ deorlum fluens qr quietꝰ in
celi culmine stare cõtempsit. sed suꝑbu
pondere deorlum corruens cecidit: Bee
c̾mina in que ipẽ elicit ad dm̃ referat.
uel qr electorum ĩnocenciã t̾minibus fictis

Expanded text:
humanae, partim subtilioris sensus ahumanae, partim subtilioris sensus acumine, partim experientia longissimae vitae, partim per Dei iussum angelica revelatione. Hi corporum aeriorum natura vigent. caliginosa tenere permissi sunt, qui eis quasi carcer est usque ad tempus iudicii. Hi sunt praevaricatores angeli, quorum Diabolus princeps est. Diabolus Hebraice dicitur deorsum fluens, quia quietus in caeli culmine stare contempsit, sed superbiae pondere deorsuimina in que ipse illicit ad Deum referat, vel quia electorum innocentiam criminibus fictis
Abbreviated transcription (Latin):
seruitꝰ siue cultura int̾pretatͣ. Nani
latria grece latine secuitꝰ tenet dicitꝰ
que quantum ad ueram religionem at¬
tinet. ñ n̾ uni et soli deo debet᷑: Hant
sicut iipia supbia siue hominũ siue demo¬
nun sibi exiberi uel iubet uel cupit ita
pia humilitas. uel hominũ uel angeloꝵ
Canctorum sibi oblatam recusat. et̾ cui
debet᷑ ostendit: ꝓdolum autem est simu¬
lacrum qui humana effigie factũ et
consetratum est. iuxta uõcabuli int̾pre¬
tationem: pdos .n. grece forman sonat.
et ab eo ꝑdiminutionem ydolũ deductũ
eque apud nos formulam facit. Igit᷑
omnis forma ueb formula ydolũ se dici
exposcit. Inde ydolat̾a omis circa omne
ydolum fatnulatꝰ et seruitꝰ: Quidam
uͦ latini ignorantes grete ĩꝑite diciuit
ꝓdolum ex dolo sumpsisse nomen: quo
dyabolus creature cultũ diuim nomiiis
ĩnexit: Demones a grecis dictos auĩt
Presciunt enĩ futura multa. Unde et
solent responsa aliqua dare. Inest enĩ
illis cognitio rerum plus ꝙͣ infirmitati

Expanded text:
itus sive cultura interpretatur. Nam latreia Graece, Latine servitus dicitur, quae, quantum ad veram religionem attinet, non nisi uni et soli Deo debetur. Hanc sicut impia superbia sive hominum sive daemonum sibi exhiberi vel jubet vel cupit: ita pia humilitas vel hominum vel angelorum sanctorum sibi oblatam recusat, et cui debetur ostendit. Idolum autem est simulacrum quod humana effigie factum et consecratum est, iuxta vocabuli interpretationem. Εἶδος enim Graece formam sonat, et ab eo per diminutionem idolum deductum aeque apud nos formulam facit. Igitur omnis forma vel formula idolum se dici exposcit. Inde idolatria omnis circa omnem idolum famulatus et servitus. Quidam vero Latini ignorantes Graece inperite dicunt idolum ex dolo sumpsisse nomen, quod diabolus creaturae cultum divini nominis invexit. Daemonas a Graecis dictos aiunt,Praesciunt enim futura multa, unde et solent responsa aliqua dare. Inest enim illis cognitio rerum plus quam infirmitati
Abbreviated transcription (Latin):
m̾ pat̾ est᷑. ego illi filiꝰ aut filia.
Pat̾s mei pat̾. mͥ anus est. ego illi nepos
aut neptis. Pat̾s nĩ auus mn̾ proauus
est. ego illi pronepos aut proneptis.
Patris mei proanus m̾ abanus est. ego
illi ab nepos. aut ab neptis. Pat̾s mei
ab auus m actauus ẽ. ego illi adnepos
aut ad neptis. Pat̾s mei attauus m̾
patruus est. ego illi frĩs filiꝰ¬
aut filia. Patrui mei pater.
m̾ pater magnꝰ est. ego illi frĩs filiꝰ aut
filia. Patru mei auus m̾ patriuis ẽ.
ego illi filii uel filie nepos aut neptis.
Patrui mei proauus. m̾ ad patruus
est. ego illi nepotis aut neptis filiꝰ aut
a. de amicis

Expanded text:
hi pater est, ego illi filius aut filia. Patris mei pater mihi avus est, ego illi nepos, aut neptis. Patris mei avus mihi proavus est, ego illi pronepos, aut proneptis. Patris mei proavus mihi abavus est, ego illi abnepos, aut abneptis. Patris mei abavus mihi atavus est, ego illi adnepos, aut adneptis. Patris mei atavus mihi patruus est, ego illi fratris filiuaut filia. Patrui mei pater mihi pater magnus estfilia. Patrui mei avus mihi propatruus est, ego illi filii, aut filiae nepos, aut neptis. Patrui mei proavus, mihi adpatruus est, ego illi nepotis, aut neptis filius, aut filia. De amitis
Abbreviated transcription (Latin):
Sit et reliqui usq ad nulle: Mille aut̃
a multitudine. unde et mulicia quasi
multicia. Inde et milia. que greci nu

Expanded text:
Sic et reliqui usque ad mille. Mille autem a multitudine, unde et militia, quasi multitia: inde et milia, quae Graeci mu
Abbreviated transcription (Latin):
sarn iaculum impeduet. ut ante¬
ꝙ̃ ille feruet rete iste exuperaret
hec armatura satrata erat uulta¬
no. Ignis enĩ semꝑ aquam ins eqͥt᷑.
Ideo q cum retiario componebatur.
quia ignis et aqua semꝑ int̾ se in
pugna euit fugientes in lu
do homines. miecto laqueo
ela obiectarent. Erat enĩ
nũcupatos. siue a uolitatione. siue
a ciuitate etruscorũ que uelites
uocabatur: capitulum .luiii. de fe¬
Erarum rali certamine
pugna erat emissas bestias
iuuenes excipere. pugnare
Ispectatula crudelitatis et m¬
spectio uanitatũ non solum
hominũ uiciis. sed et demonum ius¬
sis instituta sunt. Proinde nichł
esse debet xpĩano cum circensi in¬
sama. cum impudicitia theatri.
cum amphiteat̾ crudelitate. cũ
atrocitate arene. cum luxuria
ludi. Deum enĩ negat qui talia
p̃sumit. fidei xpĩane preuaricator
effectus. Quid denuo appetit. quod

Expanded text:
sarii iaculum impediret; ut antequam ille feritet rete, iste superaret. Hec armatura sacrata erat Vulno. Ignis enim semper aquam insequitur, ideoque cum retiario componebatur, quia ignis et aqua semper inter se pugna erat fugientes in luddo homines injecto laqueo ela objectarent. Erat autemnuncupati, sive a volitatione, sive a civitate Etruscorum, quae Veles vocabatur. CAPUT LVIII. De ferali certamine. 1. Ferarum pugna erat emissas bestias iuvenes excipere, pugnare ppe spectacula crudelitatis et inspectio vanitatum non solum hominum vitiis, sed et daemonum iussis instituta sunt. Proinde nihil esse debet Christiano cum Circensi insania, cum inpudicitia theatri, cum amphitheatri crudelitate, cum atrocitate arenae, cum luxuria ludi. Deum enim negat qui talia praesumit, fidei Christianae praevaricator effectus, qui id denuo appetit quod
Abbreviated transcription (Latin):
lant ꝑ translacionẽ qͣi nõ ꝯ coctus
n ͨ esim habilis est ix asper et durus.
gatione societatis et amicicie com¬
plexu dictus. Coetaneus. qͣi compar
etatis. Complex qui uno pccõ uel
crimẽ est alt̾i amplicatꝰ ad malũ.
ad bonũ uero nũꝙͣ diciꝰ complicet.
Consers. eo quod ad eum ꝑs ꝑtinet
bonoꝵ. nam sortem ueteres pro parte
qr ꝙ usus exigit citius agit. consors¬

Expanded text:
lant per translationem, quasi non coctus, nec esui habilis; est enim asper et durus. 49. gatione societatis et amicitiae complexu dictus. Coaetaneus, quasi compar aetatis. 465 50. Complex, qui uno peccato, vel crimine alteri est applicatus ad malum; ad bonum vero nunquam dicimus complicem. 51. Consors, eo quod ad eum pars pertinet bonorum; nam sortem veteres pro parte quia quod usus exigit velocius facit. Con
Abbreviated transcription (Latin):
lutꝰ est terra aque et mari prorima
Et dictũ lutus. qr fluctu eliditur
uel quod a qua ablit᷑. Eicero in to¬
pitis. lutus est qua fluctus eludit.
Circũluuũ locus quẽ aqua circũ¬
luit. Alluuium ꝯsumptio ⁊ ipar ũ
ex aquis. Margo est ꝑs ciꝰ libet
loci. utputa maris uñ et nomen
accepit. Mlaritima q̃i maris intima
Ostia ab ingressu et erit fluũs

Expanded text:
Litus est terra aquae et mari vicina: Litus est terra aquae et mari vicina: et dictum litus quia fluctu eliditur, vel quod aqua adluitur. Cicero in Topicis 32: 'Litus est qua fluctus eludit.' Circumluvium locus quem aqua circumluit; adluvium consumptio riparum ex aquis. Margo est pars cuiuslibet loci, utputa maris; unde et nomen accepit. Maritima quasi maris intima. Ostia ab ingressu et exitu flu
Abbreviated transcription (Latin):
uliciant. Uerius flactus quod sine
munere sent. nec quicꝙͣ hns officui
q̃i antima. hoc est sine fructu. nñ
nullus fructus exsoluit᷑. Inde etiã
nicbil p̃stantes ĩmunes nocant.
Aprica lota que sole gaudent. qua¬
si .i meo epikiRc. id est̾ sine frigore.
siue quod sint a ꝑto celo. O paca uͦ
loca qi opta celo a prico contraria.
lubricũ dici locũ ab eo quod ibi quis
labitur. Et lubeicũ dicit᷑ non quod
labitur sed in quo labitur. Estiua
sunt loca umbrosa. quibus ꝑ estatẽ
uitant peccora solis ardorem. Sta
llaualia sunt loca ubi naues fabei¬
cant᷑. hoc et tert̾num uocatur. Sta¬
tio est ubi ad tempus stant naues.
portus ubi hiemant. Importunũ
autem ubi nullũ refugiĩ q̃i nultꝰ
ab accessu uentoꝵ zemotus. u̾ hi¬
berna opponere solent. Et portus
dictus. i deportandił cõmertus. hũc
ueteres a bauilandis cõmercus lu¬
ias uocabant. illa declinatione a
baia buias uta familia familias.

Expanded text:
adliciant. Verrius Flaccus, quod sine adliciant. Verrius Flaccus, quod sine munere sint nec quicquam his officia, quasi amunia, hoc est sine fructu, unde nullus fructus exsolvitur. Inde etiam nihil praestantes inmunes vocantur. Aprica loca quae sole gaudent, quasi ἄνευ φρίκης, id est sine frigore; sive quod sint aperto caelo. Opaca vero loca, quasi operto caelo, aprico contraria. Lubricum dici locum ab eo quod ibi quis labitur; et lubricum dicitur non quod labitur, sed in quo labitur. Aestiva sunt loca umbrosa, quibus per aestatem vitant pecora solis ardorem. StatNavalia sunt loca ubi naves fabricantur. Hoc et textrinum vocatur. Statio est ubi ad tempus stant naves; portus, ubi hiemant; inportunum autem, in quo nullum refugium, quasi nullus ab accessu ventorum remotus, ubi hiberna opponere solent. Et portus dictus a deportandis commerciis. Hunc veteres a bajulandis mercibus bajas vocabant, illa declinbaia baias, ut a familia familias.
Abbreviated transcription (Latin):
torumi lõcorum. int̾ duos montes loca
angusta et brema. dicta a faucium
similitudine qͣi foces. Confrages. loca
in qua undiq uenti concurrunt. ac
Scabra sunt loca situ asꝑa. unde ⁊
scabies dr̃ a corporis asꝑitate. lustͣ
obscura latibula feratum et lupoꝵ
cubilia sunt. Unde lupanaria lustra
dicunt᷑ ꝑ contͣrium iundelicet quia
parum illustrantur. lucus est locus
densis arboribus septus. solo lucem
detrahens. Potest et a collucendo
crebris luminibus dici. que ibi propt᷑
teligionem gentiliũ cultũ q fiebant
Dedet  uotata qr non serunt᷑. et iõ
quasi deseruntur. ut sunt siluarũ¬
loca et montium. ꝯtraria uberrinia¬
rum terrarũ. que sunt uberrime
glebe. Deuia sunt loca secreta. et
abdita qͣi extra uani. ipã sunt et
muia. Inde auiaria secreta loca.
et i ma remota. aut tantũ adibi¬
lia auibus. Unde est illud. Inculta
rubent auiaria bachis. Amena lo
ca uatro dicta .it. eo quod solim

Expanded text:
torum locorum inter arduos montes, loca torum locorum inter arduos montes, loca angusta et brevia, dicta a faucium similitudine, quasi foces. Confrages loca in qua undique venti currunt ac Scabra sunt loca situ aspera. Unde et scabies dicitur, a corporis asperitate. Lustra obscura latibula ferarum et luporum cubilia sunt. Unde et lupanaria lustra dicuntur, per contrarium videlicet, quia parum inlustrantur. Lucus est locus densis arboribus septus, solo lucem detrahens. Potest et a conlucendo crebris luminibus dici, quae ibi propter religionem gentilium cultumque fiebant. Deserta vocata quia non seruntur et ideo quasi deseruntur; ut sunt loca silvarum et montium, contraria uberrimarum terrarum, quae sunt uberrimae glebae. Devia sunt loca secreta et abdita, quasi extra viam. Ipsa sunt et invia. Inde et aviaria secreta loca et a via remota, aut tantum adibilia avibus; unde est illud: Inculta rubent apiaria baccis. 33. Amoena loca Varro dicta ait eo quod solum
Abbreviated transcription (Latin):
bum expressit a u̾bo. Nam galloꝵ lui¬
gua. alpes montes nocantur. hee
sunt enĩ que italie murorũ eribẽt
uitem. Colles sunt preminentio¬
ra iuga montiũ. quasi tolla. Iuga
autem montiũ ex eo appellata sũt.
quod propinquitate sui ungunt᷑
Tamulus est mons breuis. quasi
tumens tellus. Itẽ tumulus ter¬
ga congesta. ũ nulla memoria est.
Ualles sunt huiliora loca. qͣi nulsa.
hinc et cõualles. depressa loca t̾ra¬
rum int̾ montes. Campꝰ est t̾raꝵ
planicies. Dictus autẽ campus qdͥ
breuis sit pedib nec erectus ut mõs¬
sed patens. et spatio suo porrectus
et iacens. Unde et grece pedion
dicit᷑. Sumpsit autẽ nomen ex
greca etbimologia. Cann em̃ gre¬
ti breue dñt. Solũ est omne quod
sustinet a soliditate scilicet dictũ.
uñ et de mari ũgiliꝰ ait. Subtͣhit᷑
q solum. Saltus sunt uasta et al¬
uestria loca.ubi arbores exilint
maltũ. fauces sunt aditus angus¬

Expanded text:
rbum expressit a verbo. Nam Gallorum linrbum expressit a verbo. Nam Gallorum lingua 'alpes' montes alti vocantur. Haec sunt enim quae Italiae murorum exhibent vicem. Colles sunt praeminentiora iuga montium, quasi colla. Iuga autem montium ex eo appellata sunt quod propinquitate sui iungantur. Tumulus est mons brevis, quasi tumens tellus. Item tumulus terra congesta, ubi nulla memoria est. Valles sunt humilia loca, quasi vulsa. Hinc et convalles depressa loca terrarum inter montes. Campus est terrarum planities. Dictus autem campus quod brevis sit pedibus, nec erectus, ut mosed patens et spatio suo porrectus et jacens. Unde et Graece pedion dicitur. Sumpsit autem nomen ex Graeca etymologia. Camai enim Graece breve dicunt. Solum est omne quod sustinet, a soliditate dised patens et spatio suo porrectus et jacens. Unde et Graece pedion  solum. Saltus sunt vasta et silvestria loca, ubi arbores exiliunt in altum. Fauces sunt aditus angus
Abbreviated transcription (Latin):
spelunce recipientes in se fluctus
uentum creant. qui agitatus igne
gignit ex sulpbure. unde fit quod
uidetur intendiũ. Pireneus et ipẽ
a crebris fulminũ ignibus nũcupa¬
tus. Grece enĩ ignis piros uocatur.
Icte est qui int̾ galliam et bilpamã
qͣi de nidustria munimentũ int̾ia¬
cet. Solarius a singularitate dr̃.
quod omĩbus hispanie montibus
Colus altior iudeatur sine quod ori¬
ente sole ante radiꝰ enis in eo ꝙͣ ipẽ
cernatur. Calpes mons ni ultimis
finbus occeam. qui dirimt enropã
ab affrica. quẽ athlantis finẽ esse
dñt. de quo lucanus. hesperiã cal
frice. a quo astrologie artẽ prius
dñt excogitatam. Ideoq dictus est
sustimusse celum. Oberuditionẽ¬
eus in montẽ affrice diriuatũ est.
qui nũc athlas cognonunat᷑ qui
propter altitudinẽ suam quasi celi
machinam atq astra sustentare ui¬
decur. Alpes autẽ proprie mõtes
aerias alpes. Et dicendo aerias n̾¬

Expanded text:
speluncae recipientes in se fluctus speluncae recipientes in se fluctus ventum creant, qui agitatus ignem gignit ex sulphure; unde est quod videtur incendium. Pyrenaeus et ipse a crebris fulminum ignibus nuncupatus; Graece enim ignis πῦρ vocatur. Iste est qui inter Galliam atque Hispaniam quasi de industria munimentum interiacet. Solurius a singularitate dicitur, quod omnibus Hispaniae montibus solus altior videatur sive quod oriente sole ante radius eius quam ipse cernatur. Calpes mons in ultimis finibus Oceani, qui dirimit Europam ab Africa, quem Athdicunt. De quo Lucanus: Hesperiam CalpAfricae, a quo astrologiae artem prius dicunt excogitatam, ideoque dictus est sustinuisse coelum. Ob eruditionein montem Africae derivatum est, qui nunc Athlans cognominatur: qui propter altitudinem suam quasi caeli machinam atque astra sustentare videtur. Alpes autem proprie montes Georg. 3, 474: Aerias Alpes; et dicendo aerias ve
Abbreviated transcription (Latin):
in capite germanie sunt. a ppetuo
procelsus. ita ut sub ills nubes esse
dicantur. de quo uirgilius. Nubes
quasi ololampus. id est quasi telum.
hnt mons macedoniam diuidit a
tracia. Athos mons macedone. et
ipẽ altior nubibus. tanto q subli.
etiani. qui gemino uertice est erec¬
tus in celum. hic in duo findit᷑ iuga
cirra et insa. unde et nũcupatus.
co quod in sigulis iugis colebant᷑
apollo et liber. hec uiga a duobus
frĩbus entheron et elicon appellan¬
tur. Ilam elicon dictus ab elicone
frẽ cicerones. Itẽ ceramm sunt mõ¬
tes epiri. a trebris dicti fulmimbus:
Grece enĩ fulmen ceranos dicit᷑. Aꝑ¬
peninuꝰ mons appellat᷑ qͣi alpes pa¬
itiliam easdem alpes aperuit. Unde
aceto. et inde loca ipã que rupit. ap¬
penuine alpes uocant᷑. Ilons ethna
ex igne et sulphure dictus. unde et
gehenna. Constat autẽ hunc ab
ea parte qua eurus et affricꝰ flãt.
habere peluncas plenas sulphuris.
et usq ad mare deductas. Que

Expanded text:
in capite Germaniae sunt a perpetuo in capite Germaniae sunt a perpetuo praecelsus, ita ut sub illo dicantur. De quo Vergilius Lucan.quasi Ololampus, id est quasi caelum. Hic mons Macedoniam dividit a Thracia. Athos mons Macedoniae, et ipse altior nubibus, tantoque sublimieotiam, qui gemino vertice est erectus in caelum. Hic in duo finditur iuga: Cyrrham et Nissam; unde et nuncupatus; eo quod in singulis iugis colebantur Apollo et Liber. Haec iuga a duobus fratribus Cithaeron et Helicon appellantur. Nam Helicon dictus ab Helicone fratre Cythaeronis. Item Ceraunii sunt montes Epiri, a crebris dicti fulminibus. Graece enim fulmen κεραυνὸς dicitur. Appenninus mons appellatus quasi Alpes PoItaliam easdem Alpes aperuit. Unde aceto. Et inde loca ipsa, quae rupit, Appenninae Alpes vocantur. Mons Aethna ex igne et sulphure dictus; unde et Gehenna. Constat autem hunc ab ea parte, qua Eurus vel Africus flat, habere speluncas plenas sulphuris et usque ad mare deductas, quae
Abbreviated transcription (Latin):
peo mirnũ candore taucasus nũcupi¬
tur. Nani orientali ligua caucasũ
significat candidũ. idestꝰ inuib den¬
sidimul candidãtem. Unde et eũ sci¬
te qui eidem monti iũgunt᷑ crooca¬
sm uocauerunt. Easmi em̃ apud eõs
candor siue me dicit᷑. Mons taurius
a plerisq idem uocat᷑ et cancasus.
libamis mons fencũ altissimus
cuiꝰ memiierunt ꝓpħe. dictus a thu¬
re qr ibi colligitur. cuiꝰ ea pars que
est suꝑ eum adorientalẽ plagam res¬
ꝑiciens antilibamus appellatur .i.
utra libanũ. Ararath mons arme¬
nie. in quo archam post diluuium
historie sedisse testant᷑. Unde et us
hodie ibidem lignoꝵ eius udentur
uestigia. a croderanmi montes ꝓpt̾
altitudinẽ et fluminũ ictus uocati
nos. Sunt autẽ int̾ armemã et hi¬
beria in incipientes a portis caspiis
usq ad fontẽ tigridis fluun. lꝑborei
montes stichie dicti. quod supra .i.
ultra eos flat boreas. ħ iphei mõtes

Expanded text:
propter nivium candorem Caucasus nuncupapropter nivium candorem Caucasus nuncupatur. Nam Orientali lingua Caucasum significat candidum, id est, nivibus densissimis candicantem. Unde et eum Scythae, qui eidem monti junguntur, Croacasin vocaverunt. Casim enim apud eos candor, sive nix dicitur. 3. Mons Taurus a plerisque idem vocatur qui et Caucasus. 4. Libanus mons Phoenicum altissimus, cujus meminerunt prophetae: dictus a thure, quia ibi colligitur; cujus ea pars, quae est super eum ad Orientalem plagam respiciens, Antilibanus appellatur, id est, contra Libanum. 5. Ararath mons Armeniae, in quo arcam historiae post diluvium resedisse testantur. Unde et usque hodie ibidem lignorum ejus videntur vestigia. 185 6. Acroceraunii montes propter altitudinem, et fulminum jactus vocati itur. Sunt autem inter Armeniam et Iberiam, incipientes a portis Caspiis usque ad fontem Tigridis fluvii. 7. Hyperborei montes Scythiae dicti, quod supra, id est, ultra eos flat Boreas. 8. Riphaei montes
Abbreviated transcription (Latin):
nauigantes ꝑsequi uideat᷑. hoc aũt
promũtorium a maleo rege arguio¬
rum nomẽ accepit. Peloꝵ pro̾mũ¬
torium sicilie respiciens aquilonẽ
scd̃m salustium dictũ aguberna¬
tore amnbał illic sepusto. Pachi¬
nũ promũtorium sicilie austrum
spectans ab aeris crassitudine dic
tum. Nam paxic est ꝑinguis. et
crassus austro pe fiatur. lalbeum
promũtorium sicilie solis occasum
intendens uocatum ab eiusdeni no¬
minis ciuitate. que ibi sita est. Bo¬
ron promũtorium numidie uoca¬
tum ita quod a q̃lonem intendat.¬
hoc ippone regiũ postea dictum. pro
eo quod sit equore interruptum.
terrarum altissimi. dicti
quod sint eminẽtes. Quidã autẽ
proprns ex causis uocati sunt. ex
quibus notandi lunt q̃ opiione ma¬
rima celebrantur. Mlons cacasus
ab idia usq ad tautũ porrectus.
genciũ aut singnarum uarietate¬
quaquauer sum uadit diuersis noĩ¬
bus nũcupatur. ubi aũt ad orientẽ
in exceluorem ꝯsurgit sublinutatẽ

Expanded text:
navigantes videatur. Hoc autem promontorium a Maleo rege Argivorum nomen accepit. Pelorum, promontorium Siciliae, respiciens aquilonem, secundum Sallustium dictum a gubernatore Hannibalis illic sepulto. Pachynum, promontorium Siciliae austrum spectans, ab aeris crassitudtum, nam παχὺς est pinguis et crassus: Austro enim perflatur. Lilybaeum promuntorium Siciliae, solis occasum intendens, vocatum ab eiusdem nominis civitate, quae ibi est sita. Borion promuntorium Numidiae, vocatum ita quod AqHipponem Rhegium postea dictum pro eo quod sit aequore interruptum. terrarum altissimi, dicti quod sint eminentes. Quidam autem propriis ex causis vocati sunt, ex quibus notandi sunt qui opinione maximi celebrantur. Mons Caucasus ab India usque ad Taurum porrectus, pro gentium ac quoquoversum vadit, diversis nominibus nuncupatur. Ubi autem ad Orientem in excelsiorem consurgit sublimitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
gens pictorum nomen a corpore quod
mimutis opifex acus puntis et exp̃s¬
sus natiui gͣminis succus includit.
ut in iuris tonsi capilli. in mulieri¬
bis redundancia t̾niũ. quod maxĩe
uirginib insigne est quarũ ornatus
ip̃e proprie sic̃ est ut cõcumulatus.
in uerticẽ ipam̃ capitis sui arcem

Expanded text:
gens Pictorum, nomen a corpore, quod gens Pictorum, nomen a corpore, quod minutis opifex acus punctis et expressus nativi graminis sucus inludit, ut in viris tonsi capilli, in mulieribus redundantia crinium, quod maxime virginibus insigne est; quarum et ornatus ipse proprie sic est, ut concumulatus in verticem ipsam capitis sui arcem
Abbreviated transcription (Latin):
respuant. Quos uulgo reptos
uocant. eo quod longitudo uillor
pus tegunt. Dicti autẽ renones
a reno gͥmame flumine u̾ hus
frequenter utunt᷑. Mastruga
uestis gͥmanita ex pellitulis fe¬
rarum. De qua citero proscauro.
Quem purpura regalis nõ ꝯmo¬
uit eum sacerdorũ mastruga mu¬
tauit. Mastruga autem dicta qͣi
monstruosa. eo quod qui ea indu¬
untur qͣi inferarũ habitũ t̾nsfor¬
mantur. Dinostunt᷑ et gentes.
ita hĩtu sicut et lingua discordes.
ꝑse. brachia et crura limam̃tis.
capud tyara tegunt. eminet᷑ api¬
cibus fastigiatis. Alam horrent.
et male tecti cũ latrantib linguis
Scoti sagati sunt. Alamãni łm¬
pria qͣi insignia ĩdicant. ut ui¬
demnus cirros germanoꝵ granos
et ciumber gotoꝵ. stigmiata bri¬
tonum. Cixcuncidunt quoq iu¬
dei p̾prcia. ꝑtũdũ a rabes aures
flauent capitibus intextis gete. intẽt¬
albani.albentib c̾mbus Illauros ht̃
tetͣ nox corporum. gallos candida cu¬

Expanded text:
respuant, quos vulgo reptos respuant, quos vulgo reptos vocant, eo quod longitudo villorupus tegunt. Dicti autem rhenones a Rheno Germaniae flumine, ubi iis frequenter utuntur 5. Mastruca, vestis Sarda ex pelliculis ferarum, de qua Cicero pro Scauro: Quem purpura regalis non commovit, eum Sardorum mastruca mutavit. Mastruca autem dicta, quasi monstruosa, eo quod qui ea induuntur, quasi in ferarum habitum transformentur. 6. Dignoscuntur et gentes ita hPerse brachia et crura lineamentis, caput tyara tegunt. Eminent apicibus fastigiatis Allani, horrent et male tecti latratoribus linguis Scoti. Sagati sunt Alemanni: lipria quasi insignia vendicant: ut videmus cirros Germanorum, granos et cinnabar Gothorum, stigmata Britonum. Circuncidunt quoque Iudei preputia. Pertundunt Arabes aures. FlaAlbani albentibus crinibus. Mauros habet tetra nox corporum, Gallos candida cu
Abbreviated transcription (Latin):
clausa. qͣi armiclausa .c litera
ablata. Camisias uotati quod ĩ
hiis dormimus in tanus .i. instra¬
tis nrĩs. siue qr p̾ͥmũ fiebant a cã¬
namis. femoralia appellata. eo qd̾
femora tegant. Ipã et brace quod
sint breues. et uerecunda corꝑis
Tubrurti quod a bractis ad tibias
autẽ nationib sua cuq
ꝓropria uestis est. ut
ꝑthis sarabare. gallis. lume. g¬
manis renones. hispanis striges.
sardis mastruge. Sarabara s̾ũt
fluxa ac sinuosa uestimẽta. de
quibus legit᷑. in damele. et sara¬
bara eorum̾ non sunt ĩmutata.
Et publius. ut quid eigo in uentͦ
tuo ꝑthi sarabara sułpenderũt
Apud quosdam autẽ sarabara.
quedã capitũ tegmina nũcupãt᷑.
qualia idemꝰ i capita magoꝵ.
picta. line. saga quadra. et mol¬
lia sunt. de quibus plautus. lm¬
na cooꝑta ex t̾no gallia. Renones
sunt uelamina humerorũ et pec¬
toris usq ad umbilicũ. atq intor¬
tis uillis ad ẽ hispida ut mbrẽ

Expanded text:
clausa, quasi armi clausa, C litera clausa, quasi armi clausa, C litera ablata. Camisias vocamus, quod in his dormimus in camis, id est in stratis nostris sive quod primum fiebant a cannabis. femora tegant. Ipsa et brachae, quod sint breves, et verecunda corporiTubraci, quod a brachis ad tibias autem nationibus sua cuique propria vestis est, ut Parthis sarabara, Gallis lenae, Germanis rhenones. Hispanis stringes. Sardis mastrucae. 2. Sarabara sunt fluxa ac sinuosa vestimenta, de quibus legitur in Daniele: Et sarabara eorum non sunt immutata. Et Publius: Ut quid ergo in ventre tuo Parthi sarabara suspenderunt? Apud quosdam autem sarabara quaedam capitum tegmina nuncupantur, qualia videmus in capite magorum picta. 3. Lenae, saga quadra et mollia sunt. De quibus Plautus: Lena cooperta est textrina Gallia. 4. Rhenones sunt velamina humerorum et pectoris usque 454 ad umbilicum, atque intortis villis adeo hispida, ut imbres
Abbreviated transcription (Latin):
que dum sit uetus ad nouã spem̃
recuratur. Pamuitia nũcupata
quod sit diuersis pãnis obsita. Eo¬
lobiũ dictũ. qr longũ est et sine ma¬
nicis. Antiqui enĩ magis hoc ute¬
bant᷑. leuitonariũ est̾. colobium
lneũ sine manicis quali egipcii
monachi utunt᷑. lumbare uotat᷑
quod lumbis religat᷑. uel quod lũ¬
bis hereat. hoc in egipto et syria
nõ tamẽ femine sed uiri utunt᷑.
Uñ et ieremias tͣns eufraten tulit
lumbare suum.ibi q illud in fora¬
mine petre abscondit. et postea
scissum repperit. boc a quibusdã
tur. limꝰ est uestis. q̃ ab umbili¬
co usq ad pedes produtit᷑. h ͨ autẽ
uestis ht̃ in extremo sui purpurã
lnã .i. flexuosam. uñ et nomen
accepit. Nam limũ obloquium di¬
timus. licinũ uoca tum quod tex¬
tura eius ligata sit in totum. q̃i
diceret lignium.c.pro .g. litera
ꝯmutata. Armelausa nulgo uo¬
cata. quod ante et retro diuisa
atq aꝑta est. in armos tantũ

Expanded text:
quae dum sit vetus ad novam speciem quae dum sit vetus ad novam speciem recuratur. Pannucia nuncupata quod sit diversis pannis obsita. Colobium dictum quia longum est et sine manicis; antiqui enim magis hoc utebantur. Levitonarium est colobium lineum sine manicis, quale Aegyptii monachi utuntur. Lumbare vocatur quod lumbis religetur, vel quod lumbis haereat. Hoc in Aegypto et Syria non tantum feminae sed et viri utuntur. Unde et Ieremias trans Euphraten tulit lumbare suum, ibique illud in foramine petrae abscondit, et postea scissum repperit. Hoc a quibusdam tur. Limus est vestis quae ab umbilico usque ad pedes producitur. Haec autem vestis habet in extremo sui purpuram limam, id est fluxuosam; unde et nomen accepit, nam limum obliquum dicimus. Licinum vocatum quod textura eius ligata sit in totum; quasi diceret liginum, C pro G littera commutata. Armilausa vulgo vocata quod ante et retro divisa atque aperta est, in armos tantum
Abbreviated transcription (Latin):
fit limo. Imostima uestis est ex lana
lino q ꝯterta. Et dicta lmnostima qr
in stamino linũ. in trama lanam
habet. Recta dicit᷑ uestis ꝙͣ sursũ
uersus stantesq texuerunt. Seg¬
menta zonis quibusdam et qͣi p̃cisa¬
uel mentis ornata. Nam et ꝑticulas
ciuscũq materie abscisas presegimi¬
ua uocant. leuidensis. quod raro
filo sit leuit̾ q densata. Pauiten¬
sis ꝯtraru leuidensi dicta quod gra¬
uiter pressa atq calcata sit. E itrosa.
que affert᷑ ex insulis. Exotita ues¬
tis peg̾na deforis ueniens ut i
pania a grecis. Polimita. multi co¬
loris. polimitis enĩ textus multoꝵ
colorum est. Acupicta uestis acu tex¬
tilis. uel acu ornata. eadem et
frigia.huiꝰ enĩ artis periti frigñ
omnes dicuntur. siue qr in frigia
inuenta est. Unde et artifices qͥui
id faciunt frigiones dicunt᷑. uir
a t̾bus liciĩs qr est et simplex et bi¬
plex. Ralla que que uulgo rasilis
dicitur. Int̾pola uestis illa uocatut

Expanded text:
lino fit. Linostema vestis est ex lana lino fit. Linostema vestis est ex lana linoque contexta: et dicta linostema quia in stamine linum, in trama lanam habet. Recta dicitur vestis quam sursum versum stantesque texunt. Segmentata zonis quibusdam et quasi praecisamentis ornata; nam et particulas cuicumque materiae abscisas praesegminas vocant. Levidensis, quod raro filo sit leviterque densata. Pavitensis contraria levidensi dicta, quod graviter pressa atque calcata sit. Citrosa, quae affertur ex insulis. Exotica vestis peregrina deforis veniens, ut in Hispania a Graecis. Polymita multicoloris; polymitus enim textus multorum colorum est. Acupicta vestis acu textilis vel acu ornata. Eadem et Phrygia; huius enim artis periti Phrygii omnes dicuntur, sive quia in Phrygia inventa est; unde et artifices, qui id faciunt, Phrygiones dicuntur. Vera tribus liciis, quia est et simplex et bilex. Ralla, quae vulgo rasilis dicitur. Interpola vestis illa vocatur
Abbreviated transcription (Latin):
musi sunt milites. nñ etiã rosati
nocabant᷑. Solebant etiã predie
quã dimicã dum esset ance p̾nci¬
pes proponi. qͣi ad admonitionem
et indiciũ future pugne. lacalata
est. que lacus quadratos quosdam
cum pictura habet intext̾os aut
additos acu. Ia cinctina uestis est.
aerio colore resplendens. Moloti¬
ma q̃ maluarum stramine ꝯficit᷑.
ꝙͣ alii melotinam. aln mauellam
uocant. Bombicina e bombice u̾¬
miculo qui longissima ex se fila
generat. quoꝵ textura bobicinũ
dicitur ꝯficit᷑ q in insula choo. a¬
pocalama. Serita a serico dicta.
uel quod eam seres p̾mi miserunt.
moserica tota serica.olo .n. totũ.
Tramoserica stam̃ e lino. trama ex
serico. Olofora. tota ex purpura.
olo .ii. totũ. Bissina candida. ꝯfet¬
ta ex quodam genere lim grossioris.
Sunt qui et genus quoddã lim bis¬
sum esse existiment. Fabrmna tra¬
mã de fibri lana hñs. Eap̾na. Mas¬
ticina. Et mena. linea que er solo

Expanded text:
usi sunt milites; unde etiam russati usi sunt milites; unde etiam russati vocabantur. Solebat etiam pridie quam dimicandum esset ante principia proponi, quasi admonitio et indicium futurae pugnae. Laculata est quae lacus quadratos quosdam cum pictura habet intextos aut additos acu. Iacinthina vestis est aerio colore resplendens. Molochinia, quae malvarum stamine conficitur; quam alii molocinam, alii malvellam vocant. Bombycina e bombyce vermiculo qui longissima ex se fila generat, quorum textura bombycinum dicitur; conficiturque in insula Coo. Apocalama. Serica a serico dicta, vel quod eam Seres primi miserunt. Holoserica tota serica; ὅλον enim totum. Tramoserica stamine lineo, trama ex serico. Holoporphyra tota ex purpura; ὅλον enim totum. Byssina candida confecta ex quodam genere lini grossioris. Sunt qui et genus quoddam lini byssum esse existimant. Fibrina tramam de fibri lana habens. Caprina. Masticina et mena. Linea, quia ex solo
Abbreviated transcription (Latin):
tionem erubescentes pudenda
uelarunt. cuiꝰ usum quedam
barbare gentes cũ sint nude usq
hodie tenent. bec et campestͥa
nũcupantur. pro eo quod eis dem
iuuenes qui midi ex ercentur in
campo pudenda oꝑiunt. Tunica
uestis antiguissima appellata. q
in motu incedentis sonum facit.
Tonus eñ sonus est. Pmũ aũt
fuere pellicee tunice quibus post
offensam et eiectionem de para
los usq descendat. et ad pedes de¬
fluat. sicut pectoralis. que apud
antiquos breuis erat. ut tm̃ pectꝰ
oꝑiret. licet nuc ꝑfusior est. iha¬
ncleata tiunca .i. manitata. eo
greci uocant. Dalmatita uestis
pͥmũ indalmatica prouĩtia grecie.
Ceyta est tuica sacerdotalis can¬
dida cũ cdauis et pur pura. Rosata ꝙ̃
greci feniceam uotant. nos coctinẽ.¬
am. reꝑta a lacedemoniis ad celan
dum coloris similitudinẽ. sangui¬
nem. quotiens qui in acie uulnea¬
retur ne ꝯtemplati adu̾sario animꝰ
augesceret. hanc sub ꝯsulib roma

Expanded text:
tionem erubescentes pudenda tionem erubescentes pudenda velarunt. Cuius usum quaedam barbarae gentes, dum sint nudae, usque hodie tenent. Haec et campestria nuncupantur, pro eo quod eisdem iuvenes, qui nudi exercentur in campo, pudenda operiunt. Tonica vestis antiquissima appellata quia in motu incedentis sonum facit; tonus enim sonus est. Primum autem fuere pelliciae tunicae, quibus post offensam et eiectionem de Paradtalos usque descendat et ad pedes defluat; sicut pectoralis, quia apud antiquos brevis erat ut tantum pectus operiret, licet nunc profusior est. Manicleata tunica, id est manicata, eo Greci vocant. Dalmatica vestis primum in Dalmatia provincia Grecie texta est, tunica sacerdotalis candida, cum clavis ex purpura. Russata, quam Greci pheniceam vocant, nos coccineam, reperta a Laceddum coloris similitudine sanguinem quotiens quis in acie vulneraretur, ne contemplanti adversario animus augesceret. Hanc sub consulibus Romani