comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
regi affyrioꝵ idẽ esto consentiens culture
idoloꝵ. & dabotͥ duo milia equoꝵ. idẽ inuns¬
u̾sis scłi dignitatib te sublimabo: nec pot̾is
exte p̃bere ascensores eoꝵ. idẽ ñ inuemes
extius qui tot honores ꝑcipiant. quot ego
dare uolo. Sed post blantim̃ta seductionis
trorem subiungit. Quomͦ inquit sustine¬
bis faciem nidicis uniꝰ. idẽ cuius libet pͥnci¬
pis gentium. si contra te uenerit iratus. Sie
ioquebant᷑ olim potentes scłi mr̃ib nr̃is.¬
Ri ursus uoce phariseoꝵ et hereticoꝵ adiũ¬
git rabsaces. dicens adxꝑm. Quod si confidis¬
inegipto. in qͣdrigis et equitib et nẽ nun¬
qͥd sitir dño ascendi ad tram istam ut disꝑde¬
rem eam : Dñs dixit adme. Ascende suꝑt̾¬
ram istam: et disꝑde eam. In egipto idest
equitib dequib ei dictum fuerat: quia as¬
cendes suꝑ equos tuos. et quadrige tuȩ
saluatio. S qui uan q eius scĩ p̃dicatores
siuit: equites eius animȩ p̃dicatoꝵ. Suꝑe

Expanded text:
 id est consentiens esto culturae idolorum, et dabo tibi duo millia equorum, id est universis saeculi dignitatibus te sublimabo, nec poteris ex te praebere ascensores eorum, id est non invenies ex tuis, qui tot honores percipiant, quot ego dare volo. Sed post blandimenta seductionis terrorem subjungit: Quomodo, inquit, sustinebis faciem judicis unius, id est cujuslibet principis gentium, si contra te venerit iratus? Sic loquebantur olim potentes saeculi martyribus nostris. Rursus voce Pharisaeorum et haereticorum adjungit Rabsaces dicens ad in Aegypto, in quadriga, et in equitibus: et nunc numquid sine Domino ascendi ad terram istam, ut disperderem eam? Dominus dixit ad me: Ascende superequitibus, de quibus ei dictum fuerat, quia « ascendes super equos tuos, et quadrigae tuae salvatio . » Equi namque ejus sancti praedicatores sunt, equite
Abbreviated transcription (Latin):
loquii expositores. siue gestoꝵ scorum scͥptore ᷤ
rationẽ de nr̃a fide sepus reddidinit uideis
& gentilib. atq hereticis. A deum nan q a
nob̃ ipsis eg̾dimur: adquẽ nr̃e m̃tis archa¬
na loquendo ꝓferimus. Sequit᷑. Et dixit ad¬

Expanded text:
es, sive gestorum sacrorum scriptores rationem de nostra fide saepius reddiderunt Judaeis et gentilibus atque haereticis. Ad eum namque a nobis ipsis egredimur, ad quem nostrae mentis arcana loquendo proferimus. Sequitur: VERS. 4
Abbreviated transcription (Latin):
uidaiee. idẽ uocem recte confessionis emit¬
tunt. dum audiuntur a catholicis: ut faci¬
lius decipiant. Unde rabsaci ꝑsonam eoꝵ
gerenti dr. loquere sira lugua: idẽ loq̾re
ut infidelis. loquere ut barbarus. Nelo¬
quaris ad nos nidacȩ. idẽ uelut catholieꝰ
aut qui dm̃ nouerit: ne ꝑhanc simula¬
tionem fideles adte trahas. Hi sũt enim
sedentes suꝑmurũ idẽ fundati in xp̃o: qͥ
niurus ẽ nob̾ sic̃ scͥptum ẽ. Urbs fortitudi¬
nis nr̃e syon: saluator ponetur in ea murꝰ

Expanded text:
judaice, id est vocem rectae confessionis emittunt, dum audiuntur a Catholicis, ut facilius decipiant. Unde Rabsaci per Sobnam eorum genti dicitur. Loquere Syra lingua, id est loquere ut infidelis, loquere ut barbarus. Ne loquaris ad nos judaice, id est velut Catholicus, aut qui Deum noverit, ne per hanc simulationem fideles ad te trahas. Hi sunt enim sedentes super murum, id est fundati in Christo, qui murus est nobis sicut scriptum est: « Urbs fortitudinis nostrae Sion Sal
Abbreviated transcription (Latin):
drum suꝑ om̃s ciuitates iuda munitas: et
cȩpit eas. In scͥptã sacra et ea que accipi scđm
historiam possunt. plerunq sp̃italit̾ intel¬
ligenda sunt: ut fides habeatur inu̾itate
historiȩ. & sp̃italis intelligentia capiatur
de misteriis allegorie: siẽ ea quȩ nuc dere¬
ge assiriorũ & ezechia narrantur ueraciter
quidẽ scdđm hẏstoriam tunc temꝑis ẽẽ fac¬
ta credimus. sed tam̃ alia quȩ sub nouotes¬
tamento facienda erant p̃figurasse. Quide¬
nim ꝑerechiam regem uida qui fortitudo
dnĩ. siue fortis dñs interp̃tatur. nisi rex ñr̃ xͦ.
expͥmitur quo xp̃s int̾ homines conu̾sans
corꝑalit̾ utrunq testam̃tiun adimpleuit:

Expanded text:
orum super omnes civitates Juda munitas, et orum super omnes civitates Juda munitas, et cepit eas. » In Scriptura sacra et ea, quae accipi secundum historiam possunt, plerumque spiritaliter intelligenda sunt, ut fides habeatur in veritate historiae, et spiritalis intelligentia capiatur de mysteriis allegoriae, sicut ea, quae nunc de rege Assyriorum et Ezechia narrantur, veraciter quidem secundum historiam tunc temporis facta esse credimus, sed tamen alia, quae Novo Testamento facienda erant, praefigurasse. Quid enim per Ezechiam regem Juda, qui fortitudo ni, sive fortis Dominus interpretatur, nisi rex noster Chexprimitur, quo Christus inter homines conversans corporaliter utrumque Testamentum adi
Abbreviated transcription (Latin):
mitus. Qui ꝑxꝑm lib̾ati et redempti fue¬
rint de captiuitate babilonis. idẽ de uana
sua conu̾satione pat̾nȩ traditionis. ambu¬
labunt ꝑuiam iusticie quã illis d̾s in hac
solitudine p̃parauit: & conuertent᷑ ad an¬
tiquam paradisi sedem. et uenient insyos
suꝑ mentẽ ipsoꝵ erit. sel ppellatione enim
capitis mens uocatur ÷ quia sic̃ caput m̃bra
regit. ita cogitationes mente disponuntur.
Adhuc uͦ ad multiplicem felicitatis cumu¬
lum addit᷑ quia gaudium & leticiam obti¬
nebunt idẽ possidebunt. Quid enim face¬
rent in illa beatitudine nisi gaude semꝑ &
letari de uisione creatorise Uũ et ꝑ psal¬
mistam dr̃. Iusti epulentur et exultent in
conspectu dĩ: et delectentur inlȩticia. Et
fugiet dolor et gemitus: quia nichil ultra
sentient afflictionis: nichilq iam qđ̃ eos con¬
tͥstare ualeat erit. sedtͣnquilla et iocunda
illis erunt omĩa. Seqͣr.¬
t factum ẽ inquarto decimo anno regiᷤ
erechie ÷ ascendit sennacherib rex affyri¬

Expanded text:
istum liberati et redempti fuerint de captivitate Babylonis, id est « de vana sua conversatione paternae traditionis, ambulabunt » per viam justitiae, quam illis Deus in hac solitudine praeparavit: et convertentur ad antiquam paradisi sedem, et venient in Sionsuper mentem ipsorum erit. Appellatione enim capitis mens vocatur; quia, sicut caput membra regit, ita cogitationes mente disponuntur. Adhuc vero ad multiplicem felicitatis cumulum additur, quia gaudium et laetitiam obtinebunt, et possidebunt. Quid enim facerent in illa beatitudine nisi gaudere semper, et laetari de visione Creatoris? Unde et per Psalmistam dicitur: « Justi epulentur et exsultent in conspectu Dei, et delectentur in laetitia . » Et fugiet dolor et gemitus, quia nihil ultra sentient afflictionis, nihilque jam, quod eos contristare valeat, erit, sed tranquilla et jucunda illis erunt omnia. Seqdecimo anno regis Ezechiae ascendit Sennacherib rex Assyri
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc saliet sicut ceruus elaudus ÷ & aꝑta erit
lingua mutoꝵ. In hac enĩ uita ceci sumus⁊
qm̃ a paradisi luce depulsi. damp̃nationis
nr̃e tenebras patimur. Unde & moysi die¬
tum est. Non potis uidere faciem meã ⁊ non
enim uidebit me homo et uiuet. Surdi qͦ
nunc sumꝰ : quia int̾ne laudis carmina que
ab angłis de cantantu audire nequimꝰ. S
& elaudi sumus dum hic uiuimus ⁊ quia
licet mens rectitudinis uiam teneat. corpus
tam̃ exinfirmitate uacillat. Unde apłs. con¬
delector inquit legi dĩ scđm int̾iorem ho¬
minẽ ⁊ uideo autẽ aliam legem inmẽ bris

Expanded text:
Tunc saliet sicut cervus claudus, et aperta erit lingua mutorum. » In hac enim vita caeci sumus, quoniam a paradisi luce depulsi damnationis nostrae tenebras patimur. Unde et Moysi dictum est: « Non poteris videre faciem meam: non enim videbit me homo, et vivet . » Surdi quoque nunc sumus quia internae laudis carmina, quae ab angelis decantantur, audire nequimus. Sed et claudi sumus, dum hic vivimus, quia, licet mens rectitudinis viam teneat, corpus tamen ex infirmitate vacillat. Unde Apostolus: « Condelector, inquit, legi Dei secundum interiorem hominem; vide
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiã de qua dr̃ ꝓdiit qͣsi ex adipe iniqͥtas eo¬
sicut lana :. Quid autẽ ꝑ medullam arie¬
tum nisi suꝑbia cordis eoꝵ : Gladius gͦ dñi
repletus ẽ sanguine. et incrassatus adipe:
quia maxime ꝑcutit luxuriã et suꝑbiam.
De sanguine agnoꝵ idẽ de peccato eoꝵ qui
simplices uidebant᷑ et in nocentes. sed noi
ꝓpt̾ dm̃ ÷ et hyrcoꝵ idẽ libidinosorũ pͥn¬
cipum. et medullatoꝵ arietum. id ẽ suꝑ¬
boꝵ ducum. Seqr. Uictima enim dñi inbos¬
ra:i ĩt̾fectio magna int̾ra edom. Uictima
dm̃ ẽ illa gen̾alis reꝓboꝵ occisioẜ osra au¬

Expanded text:
ur: « Prodiit quasi ex adipe iniquitas eosicut lana? Quid autem per medullam arietum nisi superbia cordis eorum? Gladius ergo Domini repletus est sanguine, et incrassatus adipe, quia maxime percutit luxuriam et superbiam. De sanguine agnorum, id est de peccato eorum, qui simplices videbantur et innocentes sed non propter Deum, et hircorum, id est libidinosorum principum, et medullatorum arietum, id est superborum ducum. Sequitur: « Victima enim Domini in Bosra, et interfectio magna in terra Edom. » Victima enim est illa generalis reproborum occisio. Bosra
Abbreviated transcription (Latin):
Bestia nãq sic̃ diximꝰ hostiꝰ ille ẽ qͥ deceptio¬
nẽ pͥmi hõis seuus impetiit: ce integͥtatẽ ute
illiꝰ mala suadendo laniauit. Cont᷑ quẽ nẽ
de sca electoꝵ eccłia ĩ antiqͦ statu restauranda
adepturi. qm ꝑ adam ꝑdidimꝰ. Nusquam
enim hostis in illa uuta ł insidiator inue¬
s nietur. acit me¬
tuetur. Facta gͦ uia ingentilitate quȩ pͥus erat
deserta et inuia: subditur. Et ambulabunt

Expanded text:
Bestia namque, sicut diximus, hostis ille est, qui deceptionem primi hominis saevus impetiit, et integritatem vitae illius mala suadendo laniavit. Contra quem nunc de sancta electorum Ecclesia in antiquo statu restauranda adepturi, quam per Adam perdidimus. Nusquam est enim hostis in illa vita, vel insidiator invenietur, aut metuetur. Facta ergo via in gentilitate, quae prius erat deserta et invia, subditur: « Et ambulabunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ipse misit peccatorib sortem reꝓbationis.
ut om̃s in una sorte damp̃nationis ten̾ent᷑.
Et manus eius diuisit eam illis inm̃surat
ut iuxta modũ culpȩ sit et modus uindic¬
te: quatinꝰ homicide c̃ homicidiᷤᷤ fornicatoreᷤᷤ c̃ for¬
nicatorib. fallaces cum fallacib. auaricum
auaris. et quiq similes cum sui similib ꝑu¬
miant᷑. Usq in ȩt̃num possidebunt eã damp̃¬
nationis sortem: ut sine fine ardeant. qui fi¬
nem furis iniquitatib dum hic iuuerent ñ
posuert̃. Et int̾im ante diem quoq iudicii
ab exitu suo de corporib habitabunt in ea¬
dem sorte penaꝵ. uł ardente t̾ra. In tẽꝑe
gen̾ationis synagoge & gen̾ationis eccłiȩ.
escͥpta itaq repborum moderna conu̾¬
satione. & fut᷑a ipsoꝵ dampnatione sub sỹe
immundaꝵ auium et bestiaꝵ atq regiõis
in solitudinẽ ec̃nam et combustionẽ uerse:
nune adelectionis partem ꝓpħa se confert.

Expanded text:
» ipse misit peccatoribus sortem reprobationis, » ipse misit peccatoribus sortem reprobationis, ut omnes in una sorte damnationis tenerentur. Et manus ejus divisit eam illis in mensura, ut juxta modum culpae sit et modus vindictae, quatenus homicidae cum homicidis, fornicatores cum fornicatoribus, fallaces cum fallacibus, avari cum avaris, et quique similes cum suis similibus puniantur. Usque in aeternum possidebunt eam damnationis sortem, ut sine fine ardeant, qui finem suis iniquitatibus, dum hic viverent, non posuerunt. Et interim ante diem quoque judicii ab exitu suo de corporibus habitabunt in eadem sorte poenarum, vel ardente terra in tempore generationis Synagogae et generationis Ecclesiae. Descripta itaque reproborum moderna conversatione et futura ipsorum damnatione sub specie immundarum avium et bestiarum, atque regionis in solitudinem aeternam et combustionem versae, nunc ad electorum partem propheta se confert,
Abbreviated transcription (Latin):
pilosis. aut miluus alt̾m non quesiuit: qͥa
sese pariter absq labore inquisitionis in¬
uenerunt. Tanta quippe iniquoꝵ abun¬
dantia ẽ: ut ñ necẽe sit ut alter alt̾m q̃rat.
Q ut nos ista diligent̾ in uestigare ñ ꝑige¬
at. nequa qͣm hȩc asemet ipso ꝓpħa locu¬
tus ẽ: sed qd ex eius ore ꝓcessit dñs p̃cepit
ut loqueretur. et sp̃s eius incorde ꝓpħantiᷤ
cong̾gauit hec omĩa. Vel certe librum dm̃
quirere diligenter ista iubemur & legere: qm̃
unũ ex his non defuit: quia uigilant̃ indaga¬
ri debeinus hȩc apud noticiã sapientiȩ dei.
et pensare qualit̾ ibi habeant᷑ ista. que fub
metaphora uolucrum ĩmundaꝵ atq besti¬
aꝵ nob̃ describunt᷑. et t̾re in ꝑpetuas solitu
tem: et manus enus diuisit eam illis inm̃¬
sura. Usq inȩt̾num possidebunt eam: inge¬
natione & gen̾ationẽ habitabunt inea. Qui
dignos fecit inpartem sortis scõꝵ inlumine :

Expanded text:
pilosis aut milvis alterum non quaesivit, quia pilosis aut milvis alterum non quaesivit, quia sese pariter absque labore inquisitionis invenerunt. Tanta quippe iniquorum abundantia est, ut non necesse sit, ut alter alterum quaerat. Et ut nos ista diligenter investigare non pigeat, nequaquam haec a semetipso propheta locutus est, sed quod ex ejus ore processerit, Dominus praecepit, ut loqueretur, et spiritus ejus in corde prophetantis congregavit haec omnia. Vel certe librum Domiquirere diligenter ista jubemur et legere, quoniam unum ex his non defuit, quia vigilanter indagare debemus haec apud notitiam sapientiae Dei, et pensare qualiter ibi habeantur ista, quae sub metaphora volucrum immundarum atque bestiarum nobis describuntur, et terrae in perpetuas solitudtem, et manus ejus divisit eam illis in mensura: usque in aeternum possidebunt eam, in generatione et generationem habitabunt in ea. » Qui « dignos nos fecit in partem sortis sanctorum in lumine ,
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Et fouit catulos inumbra eius simula¬
tionis ac defensionis: qͥa fub ꝓtectione in a¬
ioꝵ ꝓficiunt adiniquitatẽ. et roborantur mi¬
nores. S eqͣr. Illuc congregati st̃ miliii. alt̾ad
alt̾m. M ilui cong̾gati st̃: quia cupidi et rap¬
tores sibi consociant᷑. et incõmune rapinis in
et legite. Unũ ex eis ñ defuit: alt̾ alt̾m ñ quȩ¬
siuit. Quia quod exore meo ꝓcessit: ille man¬
dauit. et sp̃s eius ipse cong̾gauit ea. Librũ
dñi fortasse dicit istum quẽ dño iubente sc̃p¬
sit. Inquo p̃cipit diligenti inuestigatione
requiramus quid he uolueres et bestiȩ quas
nunc posuit fignificent: idẽ agni et hẏrci.&
tauri et arietes. atq onocrotalus. et eritiuˢ
et ibis & coruus & cet̾a huiꝰ modi. Singła q̃
q enim certam iureꝓbis significationẽ ha¬
bent: et unũ exeis nondefuit. sed omĩa sũt
in illis hȩc. Alter exarietib uł ibic ib siue

Expanded text:
runt. Et fovit catulos in umbra ejus simularunt. Et fovit catulos in umbra ejus simulationis ac defensionis, quia sub protectione majorum proficiunt ad iniquitatem, et roborantur minores. Sequitur « Illuc congregati sunt milvi alter ad alterum. » Milvi congregati sunt, quia cupidi et raptores sibi consociantur, et in commune rapinis inhet legite: unum ex eis non defuit, alter alterum non quaesivit: quia, quod ex ore meo processit, ille mandavit, et spiritus ejus congregavit ea. » Librum Domini fortasse dic istum, quem Domino jubente scripsit, in quo praecipit, ut diligenti investigatione requiramus quid haec volucres et bestiae, quas nunc posuit, significent, id est agni et hirci, et tauri, et arietes atque onocrotalus, et ericius, et ibis, et corvus et caetera hujusmodi. Singula enim quaeque certam in reprobis significationem habent, et unum ex eis non remansit, sed omnia haec sunt in illis. Alter ex arietibus vel ibidibus sive
Abbreviated transcription (Latin):
pẽte excusationib malitiosa mens introrsꝰ
pedes colligit: quia cuncta iniquitatis suȩ
uestigia abscondit. Caput subtrahit: quia
miris defensionib nec inchoasse prauũ aliqͥd
ostendit. Et quasi sp era in manu tenentis
remanet: quia his qui corripit cuncta que
iam ñ cognouerat subito amiitens. in uolu¬
tum intra conscientiam peccatorem tenet:¬
& qui totum iam dep̃hendendo uiderat. ter¬
g uersatione prauȩ defensionis illusus. to¬
tum pariter ignorat. E oueam gͦ eritius inre¬
ꝓbis habuit: quia malitiosa mens sese in¬
tra se colligens. intelligens intenebris defẽ¬
sionis abscendit. Sed qitia ñ sufficit his qui eiꝰ¬
modi ft̃ qͦd sic se tenebrosis latibulis abscon¬
dunt. nisi & alios ad eius dem uersutiȩ ꝑu̾si¬
tatem informent: enutͥsse catulos eritiꝰ đr.
Qͥ & circumfodit: quia semꝑ isti tales undi¬
q ꝑscrutant᷑. & causas exeusationum inqui¬

Expanded text:
pente excusationibus malitiosa mens introrsus pente excusationibus malitiosa mens introrsus pedes colligit, quia cuncta iniquitatis suae vestigia abscondit. Caput subtrahit, quia miris defensionibus nec inchoasse se pravum aliquid ostendit, et quasi sphaera in manu tenentis remanet, quia is qui corripit cuncta quae jam cognoverat, subito amittens involutum intra conscientiam peccatorem tenet; et qui totum jam deprehendendo viderat, tergiversatione pravae defensionis illusus totum pariter ignorat. Foveam ergo ericius in reprobis habuit, quia malitiosa mens sese intra se colligens in tenebris defensionis abscondit. Sed quia non sufficit his, qui ejusmodi sunt, quod sic se tenebrosis latibulis abscondunt, nisi et alios ad ejusdem versutiae perversitatem informent, enutrisse catulos ericius dicitur. Qui et circumfodit, quia semper isti tales undique perscrutantur, et causas excusationum inqui
Abbreviated transcription (Latin):
corpus bestiale. Sic et om̃s hypochrite in
pͥma faciȩ qđ ostendunt quasi exratione
scĩtatis ẽ. sed corpus bestiale ẽ qđ seqͣꝵ: qͥa
ualde iuqua st̃ quȩ sub boni specie moli¬
untur. Ibi gͦ cubauit lamia et inuenit sibi
requiẽ: qm̃ intermundi amatores nutͥtur
ypochritarũ fictio. Eritii autẽ nomine
nalitiosaꝵ m̃tium defensio designat᷑. E ri¬
tius eni eum app̃hendit᷑ eiꝰ ⁊ eapũ ⁊ pedes
& corpus om̃e conspicit᷑: sed mox ut app̃hen¬
sus fuĩt. semet ipsum insꝑam colligit. pe¬
des introrsus subtrahit. caput abscondit: &¬
intra tenentis manus totum simul amittit᷑ qd
totũ simul antea uidebat᷑. Sic nimir̃ simł uitiose
m̃itẽ st̃ c̃ ĩ suiꝰ excessib comp̃hiendunt᷑. Caput
enim eritii ceritur : quia quo initio pecca¬
tor adculpam accesserit uidet᷑. Pedes eritii
conspiciunt᷑: quia quib uestigiis neqͥtia sit
ꝑpetrata cognoscitur. Et tam̃ ad ductis re¬

Expanded text:
, sed corpus bestiale. Sic et omnes hypocritae in , sed corpus bestiale. Sic et omnes hypocritae in prima facie, quod ostendunt, quasi ex ratione sanctitatis est. Sed corpus bestiale sequitur, quia valde iniqua sunt, quae sub boni specie moliuntur. Ibi ergo cubavit lamia, et invenit sibi requiem, quoniam inter mundi amatores nutritur hypocritarum fictio. Ericii autem nomine malitiosarum mentium defensio designatur. Ericius enim, cum apprehenditur, ejus et caput et pedes et corpus omne conspicitur, sed mox ut apprehensus fuerit, semetipsum in sphaeram colligit, pedes introrsus subtrahit, caput abscondit, et intra tenentis manus totum simul amittitur, quod totum simul antea videbatur. Sic nimirum, sic malitiosae mentes sunt, cum in suis excessibus comprehenduntur. Caput enim ericii cernitur, quia quo initio peccator ad culpam accesserit, videtur. Pedes ericii conspiciuntur, quia, quibus vestigiis nequitia sit perpetrata, cognoscitur; et tamen adductis re
Abbreviated transcription (Latin):
ab obtentu rationis incipit. semꝑ tam̃ ad
irrationabiles motus tendit. Et quasi homo
inbestia desinit: dum culpa ꝑrationis
imaginẽ inchoans. usq ad irrationabilẽ
effectum trahit. Nam sepe edendi delecta¬
tio seruit gule: et seruire sesimulat neces¬
sitati nature. Cumq uentrem ingluuies
extendit: m̃bra inluxuriam erigit. Pilo¬
sus gͦ alt̾ ad alt̾m clamat. cum ꝑpetrata ne¬
quitia ꝑpetrandã neqͥciã ꝓuocat. ⁊ ꝗͣsi qua
dam cogitationis uoce. cõmissa iam culpa
culpam adhuc quȩ comittat᷑ inuitat. Pilo¬
sus alt̃ ad alt̃m clamat: qͣndo subaliqua ra¬
ciocinandi specie ꝑu̾sam mentẽ culpa su¬
bsequens exoccasione culpe p̃cedentis il¬
laqueat. Cumq hanc peccata dura atq as¬
ꝑa depͥmunt: qͥsi conuocati in ea coneordit̃
et fouit mumbra eius. Per lamiã hypo¬
crite designant᷑ : ꝑ eritium uͦ malitiosi qui¬
Q qui diu̾sis se defensionib contegunt.

Expanded text:
 obtentu rationis incipit, semper tamen ad  obtentu rationis incipit, semper tamen ad irrationales motus tendit. Et quasi homo in bestiam desinit, dum culpam per rationis imaginem inchoans, usque ad irrationalem effectum trahit. Nam saepe edendi delectatio servit gulae, et servire se simulat necessitati naturae, cumque ventrem in ingluviem extendit, membra in luxuriam mergit. Pilosus autem alter ad alterum clamat, cum quitia ad perpetrandam nequitiam provocat, et quasi qua dam cogitationis voce commissa jam culpa ad culpam adhuc, quae comitatur, invitat. Pilosus ergo alter ad alterum clamat, quando sub aliqua ratiocinandi specie perversam mentem culpa subsequens ex occasione culpae praecedentis illaqueat, cumque hanc peccata dura atque aspera deprimunt, quasi convocati in ea concorditeret fovit in umbra ejus. » Per lamiam hypocritae designantur, per ericium vero malitiosi quique, qui diversis se defensionibus contegunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Quid autẽ onocentauroꝵ nomine nisi &¬
lubrici figurant᷑ et elati: Greco quippe e¬
loquio onos asimus dr̃. Et̃ appellatione asi¬
ni luxuria designatur: ꝓpħa attestante qͥ
ait. Ut carnes asinoꝵ carnes eoꝵ. Tauri au¬
Onocentauri gͦ sũt: qui subiecti luxurie
uitiis. in de ceruicem erigunt unde humi¬
liari debuerant. Qui carnis suȩ uolupta¬
tib seruientes: expulsa longe uerecun¬
dia ñ solum se amitt̾e rectitudinẽ non do¬
lent: sed adhuc etiam de oꝑe confusionis
gaudent. Onocentauris gͦ demonia oc¬
currũt: quia maligni sp̃s ualde eis aduo¬
tum deseruiunt. quos de eis gaude con¬
spiciunt quȩ flere debuert̃. Ybi apte
subiungitur. Et pilosus clamabit alt̃ ad
alt̃m. Qui nanq alii pilosi appellatione
incubos uocant. Quoꝵ nimirũ formaab
humana effigie incipit: sed bestiali extre¬
mitate t̃̾minat᷑. Pilosi gͦ nomine cuiꝰ libet
peccati asꝑitas designatur: qđ et si qͣndo qͦsi¬

Expanded text:
Quid vero onocentaurorum nomine nisi Quid vero onocentaurorum nomine nisi lubrici figurantur et elati? Graeco quippe eloquio ὄνος asinus dicitur, et appellatione asini luxuria designatur, propheta attestante qui ait: Ut carnes asinorum carnes eorum . Tauri auOnocentauri ergo sunt qui, subjecti luxuriae vitiis, inde cervicem erigunt, unde humiliare debuerunt; quia carnis suae voluptatibus servientes, expulsa longe verecundia, non solum se amittere rectitudinem non dolent, sed adhuc etiam de opere confusionis gaudent. Onocentauris autem daemonia occurrunt, quia maligni spiritus valde eis ad votum deserviunt, quos de his gaudere conspiciunt, quae flere debuerunt. Ubi aperte subjungitur: Et pilosus clamabit alter ad alterum. Qui namque alii pilosi appellatione incubos vocant? quorum nimirum forma ab humana effigie incipitur, sed bestiali extremitate terminatur. Pilosi ergo nomine cujuslibet peccati asperitas designatur; quod si quando quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Et paliurus inmunitionib eius. Paliurꝰ
quippe tanta spmarũ circundatione dense¬
scit ut p̃asꝑitate tangi iux possit. Tales
ris peccatoꝵ aculeis circun dati. ne¬
quaqm acorrigente tangi pati unt᷑
Intus gͥ urtica et spina nascit᷑. et foris
in munitione paluirꝰ: qͥa minores in¬
iqui mala quelibet faciunt. sed ea neqͥ¬
simi maiores tuentur. Seqnͣ Et erit cu¬
bile draconum et pascua strutionum.
Qꝰ occurrent demonia onocentauris: &
pilosus clamabit alt̃ ad alt̾m. Quid ꝑ
dracones nisi malitia: Quid uͦ struc¬
tionum nomine nisi hypocͥsis desig¬
nat᷑: Strur tio quippe spẽm uolandi ht̃
sed usum uolandi ñ habet : quia et hy¬
pocrisis cunctis intuentib imaginẽ¬
de se scĩtatis insinuat: sed tenere uir¬
tutem scĩtatis negligit. In ꝑu̾sa gͥ men¬
te draco cubat. et strutio pascitur: quia
et latens malitia callide degitur: et intu
entium ocłis simulatio bonitatis antefert᷑.

Expanded text:
Et paliurus in munitionibus ejus. Paliurus Et paliurus in munitionibus ejus. Paliurus quippe tanta spinarum circumdatione densescit, ut prae asperitate tangi vix possit. Intus ris peccatorum aculeis circumdati nequaquam a corrigente tangi patiuntur. Intus urtica et spina nascitur, et foris in munitione paliurus, quia minores iniqui mala quaelibet faciunt, sed ea nequissimi majores tuentur. Sequitur: « Et erit cubile draconum et pascua struthionum: et occurrent daemonia onocentauris et pilosus clamabit alter ad alterum . Quid per dracones, nisi malitia? quid vero struthionum nomine, nisi hypocrisis designatur? Strutsed usum volandi non habet, quia et hypocrisis cunctis intuentibus imaginem sanctitatis de se insinuat, sed tenere virtutem sanctitatis negligit. In perversa igitur mente draco cubat, et struthio pascitur, quia et latens malitia callide tegientium oculis simulatio bonitatis antefertur.
Abbreviated transcription (Latin):
cidere corde & lingua et manib atq ocl̃is
et aurib. Et decor saron datus ẽ illi: quia
ꝑdonum gr̃ȩ celestis delectatur fletib et ꝓ
cantu tͥsticiam diligit. De albata ẽ itaq can¬
dore iusticiȩ conu̾sa gentilitas. & sp̃aliter ab
om̃ib uitiis circun cisa: atq compunctio¬
ni cordis studens tͥsticiam decantat. S qͥd
post hec agendum ẽ. nisi ut sic mnundata ad
uisionẽ suꝑne maiestatis intͦducatuꝵ. atq
temꝑali tͥsticie leticia succedat ȩt̾na: Unde
subungitur. Ipsi uidebunt głam dm̃÷ et
nullus uidebit ÷ sed isti głam maiestatis &
decorem conspicient: quia regem indecore
re sꝑat uisionem⁊ cotidie magis magisq se
semetipsum inbonis actib exercere debet.
aissolutas: quia qui mollis et dissolutus ẽ
peccatum excordis debilitate ñ curuntur.

Expanded text:
cidere corde et lingua et manibus atque oculis cidere corde et lingua et manibus atque oculis et auribus. Et decor Saron datus est illi, quia per donum gratiae coelestis delectatur fletibus, et pro cantu tristitiam diligit. Dealbata est itaque candore justitiae conversa gentilitas, et spiritaliter ab omnibus vitiis circumcisa, atque compunctioni cordis studens tristitiam decantat. Sed quid post haec agendum est, nisi ut sic mundata ad visionem supernae majestatis introducatur, atque temporali tristitiae laetitia succedat aeterna? Unde subjungitur: « Ipsi videbunt gloriam Domini et nullus videbit, sed isti gloriam majestatis et decorem conspicient, quia « Regem in decore sperat visionem, quotidie magis magisque semetipsum in bonis actionibus exercere debet. dissolutas. » Quia « qui mollis et dissolutus estpeccandum ex cordis debilitate non curventur.
Abbreviated transcription (Latin):
minans germinabit: et exultabit letabun¬
da et laudans. Mła libam data ẽ ei÷ decor car¬
meli et saron. Desertananq gentilitas fuit.
inqua patriarcha non erat. ꝓpħa non erat.
Nam quia ibi qui ratione uteret᷑ ad intelli¬
gendum dm̃ non erat. homo ibi ñ erat. Sed
et inuia fuit hȩc gentilitas ad qm uia dm̃i
uerbo ñ patiut R. edemptore quippe nr̃o
ueniente. sic accepit uocationẽ gr̃ȩ. ut ñ
Gaudete indño semꝑ: it̾m dico gaudete.
Et floruit sic̃ lilium: quia ibi se candida
et odorifera nstoꝵ uita expandit. & gerii¬
nans incorde. germinauit inoꝑe: exulta¬
uit letabunda et laudans: quia in dĩ lau¬
dib delectata ẽ. Libanus autẽ sic̃ iã dix¬
imus candidatio uł de albatio int̾pretat᷑:
carmelus uͦ cognitio circun eisionis: saroi
cantans tͥsticiam. G ła gͥ libani idẽ de alba¬
tionis data ẽ ei ÷ uixta illud psalmiste. La¬
uabis me: & suꝑniuem dealbabor. ꝙͦ de¬
cor carmeli datus ẽ ei÷ ut nouerit se circũ¬

Expanded text:
minans germinabit, et exsultabit laetabunda, et laudans: gloria Libani data est ei, decor Carmeli, et Saron. » Deserta namque gentilitas fuit, in qua patriarcha non erat, propheta non erat. Namque ibi, qui ratione uteretur ad intelligendum Deum, non erat, homo ibi non erat. Sed et invia fuit haec gentilitas, ad quam via Domini verbo non patuit. Redemptore quippe nostro veniente sic accepit vocationem gratiae, ut non « Gaudete in Domino semper, iterum dico gaudete . » Et floruit sicut lilium, quia ibi se candida et odorifera justorum vita expandit Et germinans in corde germinavit in opere, et exsultavit laetabunda et laudans, quia in Dei laudibus delectata est. Libanus autem, sicut diximus candidatio vel dealbatio interpretatur; Carmelus vero cognitio circumcisionis; Saron cantans tristitiam. Gloria ergo Libani, id est dealbationis, data est ei juxta illud Psalmistae: « Lavabis me, et super nivem dealbabor . » Et decor Carmeli datus est ei, ut noverit se circum
Abbreviated transcription (Latin):
adsustentandũ: mox eius actio lacerabatur
ab ea. & peccato quasi sanguine oꝑiebatur.
Sic pharao rex egipti faciebat : idẽ tales
erant sapientes gentilium omĩb qui se eis
cõmittebant. uolentes in doctna eoꝵ bene ui¬
uere Sed tam̃ et inhis confisus ẽ dñs÷ quia
conũsos adfidem suã fecit eos p̃dicatores su¬
os. Post hec rabsaces. uoce gentiliũ addit.¬

Expanded text:
ad sustentandum, mox ejus actio lacerabatur ad sustentandum, mox ejus actio lacerabatur ab ea, et peccato quasi sanguine operiebatur. Sic Pharao rex Aegypti faciebat, id est tales erant sapientes gentilium omnibus, qui se eis committebant volentes in doctrina eorum bene vivere. Sed tamen et in his confisus est Dominus, quia conversos ad fidem suam fecit eos praedicatores. Post haec Rabsaces voce gentilium addit
Abbreviated transcription (Latin):
tis int̾ sum cogitationib: et fortitudine qua
dr̃. omĩa possum in eo qui ine confortat. Sed
nrm̃ consilium aut fortitudinẽ cecus hostis
nesciuit. Et repetens suꝑ quem inquit ha¬
bes fidutiam. quia recessisti a me: Recessimꝰ
eñi ab idolatria. recessimus a carnali doctͥna
phariseoꝵ: fidutiam habentes in xp̃o. Dem¬
de uideoꝵ et hereticoꝵ uoce subungit rab¬
saces: qd ad ipsum caput nr̃m ẽ referendũ
confractum istum suꝑ egiptũ: cui si inni¬
sus fuerit romo. intrabit in manũ eius.
et ꝑforabit eam. Sic pharao rex egipti oĩ¬
b qui confidunt in eo. Pharisei nan q et
heretici qui quasi de ꝓpͥa religione głant᷑.
egiptum idẽ gentilitatem deridendo uocãt
baculum harundinis confractum: quia fo¬
ris nitens & intus uacua erat: & m̃tis enus
robur peccatis cedens erat confractum. Cui
siquisqͣm ratione utentiũ inniti uolens ad be¬
ne agendum suꝑ pon̾et manũ sue actionis

Expanded text:
tis intersum cogitationibus ; » et fortitudine, qua tis intersum cogitationibus ; » et fortitudine, qua dicitur: « Omnia possum in eo qui me confortat . » Sed nostrum consilium aut fortitudinem caecus hostis nescivit. Et repetens: Super quem, inquit, habes fiduciam, quia recessisti a me? Recessimus enim ab idololatria, recessimus a carnali doctrina Pharisaeorum fiduciam habentes in Christo. Deinde Judaeorum et haereticorum voce subjungit Rabsaces, quod ad ipsum caput nostrum est referenconfractum istum, super Aegyptum: cui si innixus fuerit homo, intrabit in manum ejus, et perforabit eam: sic Pharao rex Aegypti omnibus, qui confidunt in eo. » Pharisaei namque et haeretici, qui quasi de propria religione gloriantur, Aegyptum, id est gentilitatem deridendo vocant baculum arundinis confractum, quia foris nitens, intus vacua erat, et mentis ejus robur peccatis cedens erat confractum. Cui si quisquam ratione utentium inniti volens ad bene agendum superponeret manum suae actionis
Abbreviated transcription (Latin):
dr de xꝑo nunc ad capud. nc̃ ad corpus ẽ referen¬
dum. Hec dic̃ rex magnus rex assirioꝵ: idest
ingens doctrine nr̃e sensus. Quȩ ẽ ista fidu¬
tia qua confidis o plebs xꝑiana: Putant em̃i
uidei et gentiles frustra nos inxpo confidere:
& sensum dogiatum suoꝵ euangłio p̾ferunt.
Sensus autẽ erroris eorum ꝓdiabolo accipitͣ:
quẽ singnificat rex afsyrioꝵ. Nam et cumdr̃
quia intrauit sathanas inuidam: sensum &
maliciam sathane in eum intelligimus intͣs¬
se. non ipsũ sathanan essentialit᷑. Q uȩ est in¬
quit ista fidutia quã nuꝑ assumpsisti. ut ñti
ineas eos qui occidunt corpus: Tut quo cõ¬
silio uł qua fortitudine disponis adu̾sum
me rebellare. R ebellauimꝰ enim contra sen¬
sum iudeoꝵ et gentilium: qͥa ad ȩuangłm
conuĩsi carnalem legis intelligentiam. et er¬
rorem idolatrie iam ñ recipimus sed impu¬
gnamus. et hoc fecimus consilio. de quoscͥptũ
est. Ego sapientia habito inconsilio. et erudi¬

Expanded text:
risto, nunc ad caput, nunc ad corpus est referendum. Haec dicit rex magnus, rex Assyriorum, id est ingens doctrinae nostrae sensus: Quae est ista fiducia, qua confidis, o plebs Christiana? Putant enim Judaei et gentiles frustra nos in Christo confidere et sensum dogmatum suorum Evangelio praeferunt. Sensus autem erroris eorum pro diabolo accipitur, quem significat rex Assyriorum. Nam et cum dicitur, quia « intravit Satanas in Judam , » sensum et malitiam Satanae in eum intelligimus intrasse, non ipsum Satanam essentialiter. Quae est, inquit, ista fiducia, quam nuper assumpsisti, ut non timeas eos qui occidunt corpus; Aut quo consilio vel fortitudine disponis adversum me rebellare? Rebellamus enim contra sensum Judaeorum et gentilium, quia ad Evangelium conversi carnalem legis intelligentiam et errorem idololatriae jam non recipimus, sed impugnamus. Et hoc facimus consilio, de quo scriptum est: « Ego sapientia habito in consilio, et erudi
Abbreviated transcription (Latin):
Et itẽ. Igit᷑ ego ipse m̃te seruio legi dĩ car¬
ne aute legi peccĩ. Claudus enim ẽ. qui m̃te
seruit legi di. carne autẽ legi peccatiNu¬
dietiam sumus : quia suꝑnas laudes ut o¬
portet loqui non possumus Unde daiuid cũ
dic̾et. lauda amina mea dñm: quia se dum
hic inueret mutum ẽẽ cognouit. mox ad¬
rũ resurrectionem. Et apud ełquentiã dĩ
mutum se penitus et irrationalẽ conspex̃
dicens. T t ium̃itum factus sum apud te.
ltaq ceci et surdi sumus : et claudi & muti.
Sed ueniente d̃o aꝑient᷑ ocłi cecoꝵͥ qͥa tẽ¬

Expanded text:
Dei, carne autem legi peccati . Claudus ergo est, qui mente servit legi Dei, carne autem legi peccati. Muti etiam sumus, quia supernas laudes, ut oportet, loqui non possumus. Unde David cum diceret: Lauda, anima mea, Dominum , » quia se, dum adhuc viveret, mutum esse cognovit, mox adrum resurrectionem. Et apud eloquentiam Dei mutum se penitus et irrationabilem se conspexit dicens: « Ut jumentum factus sum apud te . » Itaque caeci et surdi sumus, et claudi et muti. Sed veniente Domino aperientur oculi caecorum, quia tu
Abbreviated transcription (Latin):
les fecit. Potest et suꝑb sensus hereticoꝵ hȩç
loqui ÷ et p̃sum̾e quia sic̃ gentiles qͣsq ue¬
lut ad religionem conu̾tens ad se traxit. tta
et catholicos sit raptur. Sed post rabsaces
huiꝰ insaniam ꝓpħa subiungit de iuris in
cens. Ne respondeatis ei. R. ex xp̃c p̃ceꝑat
deas stulto uixta stulticia suã: ne efficiaris
ei similis. Poppłs huic respondere ꝓhibitus
ẽ: qͥa sapientes hereticis respondẽ debent. qͥ
dolos eoꝵ disipare sciant ñ Amplices. & impi¬

Expanded text:
libus fecit. Potest et superbus sensus haereticorum haec loqui, et praesumere, quia sicut gentiles quoque velut a religione convertens ad se traxit? ita et catholicos sit rapturus. Sed post Rabsacis hujus insaniam propheta subjungit de viris in cens: Ne respondeatis ei. » Rex Christus praedeas stulto juxta stultitiam suam, ne efficiaris ei similis . » Populus huic respondere prohibitus est, quia sapientes haereticis respondere debent, qui dolos eorum dissipare sciant, non simplices et imperi
Abbreviated transcription (Latin):
omĩs militia eoꝵ defluet sicut folium defi¬
eu÷ quia sic̃ arboris folium post quã arue¬
rit et cetidit. nequaqͣm uirescit. et inarbo¬
rem reu̾titur. sed int̾ra putrescit: ita sp̃s
illi de cęlestib lapsi nequaqͣm inpͥstinum
statum reducentur aut ꝑpenitentiam reui¬
rescent. sed ingehennalib penis ȩt̾naliter
putrescent. Uel militia eorũ defluet instar
folioꝵ : quia stelle cadent de cȩlo. Quia mebͥ¬
atus ẽ inquit incęlo gladius m̃s ẜlc si dic̃et.
Oua ira feriam suꝑbos t̾rȩ ꝑpendite: su p¬
sos etiam qͦs incęlo uixta me condidi ꝓela¬
tionis uitio ꝑcut̾e ñ peꝑcis Uł incęlo idẽ
inaere ẽ inebriatus feriendo potestates ae
rena dr siue rubea. Descendet g̃ inqͥt gladĩ
ultionis ineȩ suꝑ iduineã. idẽ suꝑ eam gen̾is
humani partem quȩ t̾rena ẽ. & peccatorũ
sanguine rubea÷ et suꝑ ppłm int̾fectionis me¬

Expanded text:
omnis militia eorum defluet sicut folium de fiomnis militia eorum defluet sicut folium de ficu, » quia sicut arboris folium postquam aruerit et ceciderit, nequaquam virescit, et in arborem revertitur, sed in terra putrescit, ita spiritus illi de coelestibus lapsi nequaquam in pristinum statum reducentur, aut per poenitentiam revirescent, sed in gehennalibus poenis aeternaliter putrescent. Vel militia eorum defluet instar foliorum, quia « stellae cadent de coelo . » Quia inebriatus est, inquit, in coelo gladius meus, ac si diceret: ua ira feriam superbos terræ perpendite, si ipsos etiam quos in cœlo iuxta me condidi petionis vitio percutere non peperci. Vel in coelo, id est in aere est inebriatus feriendo potestates aerrena dicitur sive rubea. Descendet ergo, inquit, gladius ultionis meae super Idumaeam, id est super eam generis humani partem, quae terrena est, et peccatorum sanguine rubea: et super populum interfectionis me
Abbreviated transcription (Latin):
braꝵ harum idẽ iniquoꝵ et infideliũ hoĩ¬
num contra sp̃alia nequitie incelestib. Cȩ
los autẽ non ether eos hic intelligimus. sed
aerios. Unde et aues cęli nominamꝰ: quas in
aere uolitare uidemus. Tabescet gͥ omĩs mi¬
litia cȩloꝵ: quia uniu̾si demones qui ꝑhẽ
aerem uagantes cotidie pugiant contra
nos. in die nouissimo de uoluent᷑ muinfer¬
num. et ibi sine fine tabescent. & deficient.
Seqr. Et complicabunt᷑ sic̃ lib̾ cęli. et omĩs
militia eoꝵ defluet sic̃ defluit folium de
quam omĩa peccata aꝑta fuerint et relecꝰ¬
ta. complicentur qui pͥus aꝑti fuerant:
ut nequaqͣm ultra scribant᷑ ineis delicta
multoꝵ. Uel minc expansi sũt cęli sicut lib̃.
ut cotidie sebantur meis noĩa bene uiuen¬
tium. Vnde dñs electis discipłis ait. ¶ aude¬
te quia uomina ur̃a scͥpta sunt incelis. Sed
indie illa complicabunt᷑ sicut lib̾ ut iam
nullius nom̃ deinceps in eis se̾batur. Et

Expanded text:
 harum , » id est iniquorum et infidelium hominum, « contra spiritalia nequitiae in coelestibus . » Coelos autem non aethereos hic accipimus, sed aereos. Unde et aves coeli nominamus, quas in aere volitare videmus. Tabescet igitur omnis militia eorum, quia universi daemones, qui per hunc aerem vagantes quotidie pugnant contra nos, in die novissimo devolventur in infernum, et ibi sine fine tabescent, et deficient. Sequitur: « Et complicabuntur sicut liber coeli, et omnis militia eorum defluet sicut defluit folium de quam omnia peccata aperta fuerint, et relicta, complicentur, qui prius aperti fuerant, et nequaquam ultra scribantur in eis delicta multorum. Vel nunc expansi sunt coeli sicut liber, ut quotidie scribantur in eis nomina bene viventium. Unde Dominus electis discipulis ait: « Gaudete, quia nomina vestra scripta sunt in coelis . » Sed in die illa complicabuntur sicut liber, ut jam nullius deinceps nomen in eis scribatur. « Et
Abbreviated transcription (Latin):
cõmentariis eg̾ssus ẽ. cum aliis duob adrab¬
sacen. nisi expositores scpturaꝵ scãꝵ figurã¬
tur. Unde & iohȩ idẽ dñi frat̾ nuncupat᷑.
quia scĩ doctores ꝑuitȩ m̾itum facti st̃ ꝓpm

Expanded text:
commentariis egressus est cum aliis duobus ad Rabcommentariis egressus est cum aliis duobus ad Rabsacen, nisi expositores Scripturarum sacrarum figurantur? Unde et Joahe, id est Domini frater nuncupatur, quia sancti doctores per vitae
Abbreviated transcription (Latin):
frat᷑ dñi uel fr̃ĩs factura. asaph cong̾gans. Et
quid ꝑ heleachim p̾positum domus dñi figu¬
uocatur ds resuscitauitꝰ. p̃cipue resurrectionẽ
saluatoris asserere studuit. Scͥptum ẽ enĩ quia
uirtute magna reddebant apłi testimoniũ resure¬
tioĩs iħi. xͥ dm̃ nr̃i. Qͥ st̃ filii parciᷤᷤ dñi. idẽ electionis.
sic̃ ait ipse. Quos dedisti mͥ ñ ꝑdidi ex eis qͦn¬
quã. Scriba uͦ scͥptor ẽ: sic̃ ieremias declarat
dicens dequibda. Uere m̃datium oꝑatus
ẽstilus m̃dax scribaꝵ. Et qͥd ꝑhunc scͥbam
nisi patres illi designant᷑ qui canonicas scͥ¬
turas composuert. Unde & sobnas. idẽ sedens
appellatur÷ quia insessione designat᷑ auctori¬
tas magisterii. sic̃ dñs insinuat dicens. Suꝑ
cathedrani moysi sed̾unt scribe & pharisei.
Omĩa gͦ quęcũq dixerint uob̾. seruate et
facite. Cõmentarios autẽ uocare consueuimꝰ
expositores libros. Quid gͦ ꝑ iohȩ qui a suiᷤ

Expanded text:
frater vel fratris factura, Asaph congregans. Et quid per Eliacim praepositum domus Domini figuvocatur Deus resuscitavit, quia praecipue resurrectionem Salvatoris asserere studuit. Scriptum est enim, quia « virtute magna reddebant apostoli testimonium resur electionis, sicut ipse ait: « Quos dedisti mihi, non perdidi ex eis quemquam . » Scriba vero scriptor est, sicut Jeremias declarat, dicens de quibusdam: « Vere mendacium operatus est stylus mendax scribarum . Et quid per hunc scribam nisi patres designantur, qui canonicas Scripturas composuerunt; unde et Sobna, id est sedens appellatur, quia in sessione designatur auctoritas magisterii, sicut Dcathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei. Omnia ergo quaecunque dixerint vobis servate et facite . » Commentarios autem vocare consuevimus expositiones librorum. Quid ergo per Joahe, qui a suis
Abbreviated transcription (Latin):
iudicii. Seqͣr. Gladius enĩ dñi repletus ẽ
sanguine ⁊ in crassatus ẽ adipe desangͥne
agnoꝵ et hyrcoꝵ. de sanguine medullato¬
rum arietum. Ut multos occidisse gladius
iste monstretur ÷ repletus sanguine dr̃. et
uierassatus adipe. Quia uͦ agnmi arietes &
hyrei solebant immolari: illam grandem
iuctimã reꝑboꝵ omĩum quã tunc iminolat.
de agnis et arietib et hyrcis fore memorat.
Unde ꝑieremiam dic̃. Deducam eos quasi
agnos ad uictimã⁊ quasi arietes eum hedis
ȩt̾nȩ st̃ pdestinati. sic̃ hec animalia ĩmolatiomi.

Expanded text:
ni repletus est sanguine, incrassatus est adipe de sanguine agnorum et hircorum, de sanguine medullatorum arietum. » Ut multos occidisse gladius iste monstretur, repletus sanguine dicitur et incrassatus adipe. Quia vero agni, arietes et hirci solebant immolari, illam grandem victimam reproborum omnium, quam nunc immolat, de agnis, arietibus et hircis fore memorat. Unde per Jeremiam dicit: « Deducam eos quasi agnos ad victimam, quasi arietes cum haedis . aeternae sunt praedestinati sicut haec animali
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ sustinebis faciẽ udicis uniꝰ exserus dñ
mei minorib : Hec ad ppłm dicta sunt. Ex¬
celsa uͦ et altaria doctrinas et sectas hereti¬
coꝵ intelligimus. Quas iste dñi ẽẽ dic̃: qͥa
gentiles ẽẽ putant ado p̃dicatores hereti¬
coꝵ. Sedhas abstulit ezechias. idẽ xp̃s et
ri isto adorabitis. idẽ in una fide catholica
dm̃ coletis. E quoꝵ autẽ uocabulo dignita¬
tes scłi defignant᷑ salonione dicente. sidi
seruos ineqiuis et pͥncipes ambulantes qͣ¬
si seruos suꝑ t̾ram⁊ idẽ peccatores indigni
tatib sublimes. & iustos uiles ac despectos
uelut peccatores. Lu millenario autem ꝯ
et intus omẽm suꝑbiam dare uł pollice¬
ri paratus ẽ gͥ consentrentib: sicut ipse
rexassirioꝵ regi nostro dic̾e cecus p̃sumpsit
cum temptaret eum. Tibi dabo potestatẽ
hanc uniu̾sam et głam illoꝵ: quia mͥtra¬
dita st̃. et eui uolo do illa. Tn gͦ si adoraue¬

Expanded text:
 sustinebis faciem judicis unius ex servis Domini mei minoribus. » Haec ad populum dicta sunt. Excelsa vero et altaria doctrinas et sectas haereticorum intelligimus, quas iste Domini esse dicit, quia gentiles esse putant a Deo praedicatores haereticorum. Sed has abstulit Ezechias, id estri isto adorabitis, id est in una fide Catholica Deum coletis. Equorum autem vocabulo dignitates saeculi designantur, Salomone dicente: « Vidi servos in equis, et principes ambulantes quasi servos statibus sublimes, et justos viles ac despectos velut peccatores. In millenario autem coet intus omnem superbiam dare vel polliceri paratus est sibi consentientibus, sicut et ipse rex Assyriorum regi nostro dicere caecus praesumpsit, cum tentavit eum: « Tibi dabo potestatem hanc universam, et gloriam illorum, quia mihi tradita sunt, et cui volo, do illa. Tu ergo si adora
Abbreviated transcription (Latin):
actiones ur̃e crudelitate redunc̾ant. Tabe¬
scent gͦ montes a sangͥne eorũ. quia pͥncipeᷤ
i tormentis et̾naliter deficient ꝓcrubelita¬
te quã sub ipsis exercuert hi quib p̾erañ
In ipsos enim redundabit qͥcquid a subie¬
ctis offensum fui̾t ꝑducatum eoꝵ. Mili¬

Expanded text:
actiones vestrae crudelitate redundant. Tabescent ergo montes a sanguine eorum, quia principes in tormentis aeternaliter deficient pro crudelitate, quam sub ipsis exercuerunt hi, quibus praeerant. In ipsos enim redundabit, quidquid a subjectis offensum fuerit per ducatum eorum. Mili
Abbreviated transcription (Latin):
de corꝑib fornicatoꝵfecor intołabilis exibit.
Seqͣn. Tabescent montes a sanguine eoꝵ: &¬
ꝑmontes nisi huiꝰ scłi potentes accipimus: qͥ
ꝓterrena substantia altum tument: Deqͥ¬
b psalmista ait. Tange montes et funiga¬

Expanded text:
de corporibus fornicatorum fetor intolerabilis exibit. Sequitur: « Tabescent montes a sanguine eomontes, nisi hujus saeculi potentes accipimus, qui pro terrena substantia altum tument? De quibus Psalmista ait: Tange montes, et fumiga
Abbreviated transcription (Latin):
scło cum ira dĩ nascimur om̃s ⁊ sicut apłs
dic̃. Eramus natura filii ire. sic̃ et cȩt̾i. Sed ꝑ¬
solam xꝑi grãm remouet᷑ a nob̾ ira eius. Be¬
ne gͦ dr̃ quia indignatio dñi ẽ suꝑ omĩs gen¬
tes quȩ non credunt. Seqr̃. Int̾ fecit eos : &
dedit eos in occisionem. Hoc ẽ qđ ipse dñs
ait. Timete eum qui post quã ocełit. ht̃
potestatem mitt̾e ingehennam. Seqͣr. Int̾¬

Expanded text:
saeculo cum ira Dei nascimur omnes, sicut Apostolus saeculo cum ira Dei nascimur omnes, sicut Apostolus ait: « Eramus natura filii irae sicut et caeteri . » Sed solam Christi removetur a nobis ira Dei. Bene ergo dicitur, quia indignatio Domini est super omnes gentes, quae non credunt. Sequitur: « Interfecit eos, et dedit eos in occisionem. » Hoc est quod ipse Dominus ait: « Timete eum, qui postquam occiderit, habet potestatem mittere in gehennam . « Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
orbis et ome germen eius: quia indig¬
natio dñi suꝑ om̃s gentes. & furor suꝑ¬
u̾sali iudicio locuturus & damp̃natio¬
ne maloꝵ. conuocat om̃e genus hoĩũ
simul. ad audiendũ quȩ de omĩb rep¬
bis ẽ dicturus. Accedite inquit huc
animo gentes: et intento corde quȩ
loquor audite. Audiat omĩs t̾ra gen̾a¬
le uidicium. & plenitudo eius. idest
uniu̾si qui mea sũt: & totus orbis me¬
tuat. & om̃e germen eius. idẽ om̃s
qui meo nascunt᷑. Et quid ẽ qđ ita
iubentur om̃s audire: Quia indig¬
natio dñi suꝑ om̃s gentes indie nõ¬
uissimo ueniet. et furor eius suꝑunt uer¬
sam militiam eoꝵ ÷ quia si illi iignẽ ȩter¬
num ituri st̃ qui esurienti ñ ded̾unt mã¬
ducare. quid passuri st̃ raptores et homi¬
cide: Nunc quoq indignatio eius suꝑ
om̃s infideles ẽ. Qui enim incredułs est
filio ñ uidebit uitam ÷ sed ira dĩ manet su¬
ꝑ eum ut ioħes baptista loquit᷑. Nã in hoc

Expanded text:
« Quia indignatio Domini super omnes gentes, et furor supiversali judicio locuturus et damnatione malorum convocat omne genus hominum simul ad audiendum, quae de omnibus reprobis est dicturus. Accedite, inquit, huc animo gentes, et intento corde, quae loquor, audite: audiat omnis terra generale judicium, et plenitudo ejus, id est universi, qui in ea sunt, et totus orbis metuat, et omne germen ejus, id est omnes, qui in eo nascuntur. Et quid est, quod ita jubentur omnes audire? Quia in dignatio Domini super omnes gentes in die novissimo veniet, et furor ejus super omnem malitiam eorum, quia si illi in ignem aeternum ituri sunt, qui esurienti non dederunt manducare, quid passuri sunt raptores et homicidae? Nunc quoque indignatio ejus super omnes infideles est. « Qui enim incredulus est Filio, non videbit vitam, sed ira Dei manet super eum , » ut Joannes Baptista loquitur. Nam in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tus eñ cetus ẽ scribaꝵ & phariseoꝵ atq sac̃¬
dotum. Quoꝵ uasa st̃ corda hominũ quib
maliciam suã infudert̃. Hic gͦ fraadulen
sac̃ docũ cong̾gati cum semorib accepto con¬
silio pecuniam copiosam dedert̃ militib
dicentes. Di eite quia discipłi eius uener̃t

Expanded text:
Pharisaeorum atque sacerdotum, quorum vasa sunt corda hominum, quibus malitiam suam infuderunt. Hic ergo fraudulentsacerdotum congregati cum senioribus accepto consilio pecuniam copiosam dederunt militibus dicentes: « Dicite quia discipuli ejus noct
Abbreviated transcription (Latin):
Ue uob̾ sc̾be et pharisei ypochrite : quid
clauditis regnum cȩlorũ ante homines.
Uos autẽ ñ ĩtratis: nec introeuntes sini¬
ciͥnauit ad ꝑdendos mites insermone m̃¬
dacii: cum loqueret᷑ pauꝑ udicium.

Expanded text:
ritae, qui clauditis regnum coelorum ante homines: vos non intratis nec introeuntes sinicinnavit ad perdendos mites in sermone mendacii, cum loqueretur pauper judicium.